open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
American Eagle Airlines

**American Eagle Airlines,** Ամերիկայի ավիաընկերություններից է։ Հանդես է գալիս որպես դուստր ավիաընկերություն։ Գլխավոր գրասենյակը գտնվում է Սան Խուանում (Պուերտո Ռիկո)։ Ավիաընկերությունը օրական իրականացնում է ավելի քան 1800 չվերթ ԱՄՆ, Մեքսիկա և Կանադա։ Ավիաընկերությունը պայմանագիր է կնքել Oneworld-ի Delta Air Lines֊ի հետ։

American Eagle Airlines֊ը համարվում է ԱՄՆ֊ի խոշորագույն ավիաընկերություններից մեկը։ Ավիաընկերությունը հիմնադրվել է 1984 թվականին։

## Չվերթը
2010 թվականի փետրվարի 5֊ին ավիաընկերության չվերթը բաղկացած էր հետևյալ ինքնաթիռներից՝

2010 թվականի փետրվարին ավիաընկերության միջին տարիքը կազմել է 9,3 տարի։

## Տես նաև
* AAdvantage
* American Airlines

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Ավիաընկերության պաշտոնական կայք ''American Eagle Airlines'' 
* American Eagle Latitudes 
* American Eagle page at American Airlines website 
* American Eagle Airlines Embraer Fleet Detail

Կատեգորիա:1984 հիմնադրումներ
Կատեգորիա:ԱՄՆ-ի ավիաընկերություններ
Պոպովսկի գյուղական խորհուրդ (Խարկովի մարզ)

**Պոպովսկի գյուղական խորհուրդ ** (), Ուկրաինայի Խարկովի մարզի Կրասնոգրադսկի շրջանում։

2001 թվականի տվյալներով Պոպովսկի գյուղական խորհրդում բնակվում էր 1855&nbsp;մարդ։ Տարածքը՝ 72.72&nbsp;կմ²։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 25.51&nbsp;մարդ/կմ²։ Խորհրդում կա 6 բնակավայր։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Ուկրաինայի պետական ռադայի կայքում բնակավայրերի ամբողջական ցանկ։ 
* 2001 թվականի Ուկրաինայի համապետական մարդահամարի արդյունքները։ 
* Ուկրաինայի բնակավայրերի արբանյակային լուսանկարները։ 

Կատեգորիա:1992 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր
Կատեգորիա:Խարկովի մարզ
Բլու լեյսի

**Բլու լեյսի** , պատկանում է ծառայողական շան դասին, բուծել են 1800 թվականին Տեխասում։ Այս ցեղատեսակը միակն է, որ բուծվել է այդ նահանգում։ 2005 թվականին Տեխասի նահանգապետը ստորագրել է օրենք, որը վերաբերվում է բլու լեյսի ընտանիքը ճանաչվել է Տեխաս նահանգի պաշտոնական ցեղատեսակ։ Այդ ցեղատեսակը հովվական շուն է և ծառայում է հյուսիսամերիկյան արևելքում։
200px|մինի|ձախից

## Պատմություն
Բլու լեյսի անվանումն ստացել է շնորհիվ գենի կապույտ գենի։ Ցեղատեսակը ծագել է ԱՄՆ-ի հարավ-արևելքում հանդիպող տեսակների խաչասերումից։ Բլու լեյսին հովվաշուն է և որսորդական շուն։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* История породы и стандарт блю-лейси
Neon Jungle

**Neon Jungle**, բրիտանական գյորլ բենդ։ Անդամներն են Ամիրա Մաքքարթին, Ջես Պլամերը, Շերին Կատկելվինը և Ասամի Զդրենկին։ Աղջիկները առավել հայտնի են դարձել իրենց երկրորդ «Braveheart» սինգլով, որը գրավել է 4-րդ հորիզոնակկանը բրիտանական հիթ շարքում։ Նրանց առաջին սինգլը՝ «Trouble», գրավել է 12-րդ հորիզոնականը բրիտանական հիթ շարքում։ Նրանք այդ երգով հանդես են եկել Victoria Secret Show-ի ժամանակ։

## Անդամները
### Շերին Կատկելվին
**Շերին Կատկելվին** (, դեկտեմբերի 2, 1996, Լանարկ, Շոտլանդիա), խմբի ամենաերիտասարդ մասնակիցը։ Ունի երկու եղբայր, որոնցից մեկը Քաիլ Կատկելվինն է։ Շերինը նշում է, որ ինքը շատ ամաչկոտ է, բայց դա երբեք չի խանգարել իրեն երգչուհու կարիերայում։ Երաժշտությունը նրա կյանքում մեծ դեր է կատարում և ըստ նրա «երգել նա սովորել է այն օրվանից, երբ սովորել է քայլել և խոսել»։ Նրա հայրը ձգտման մեջ մեծ դեր է ունեցել, Շերինը նրան անվանում է «իր կուռք»։ Հայրը՝ երգահան է և երաժիշտ և հենց նա է դրդել Շերիին զբաղվել երաժշտությամբ։

Շերինը հայտնի է դարձել, այն ժամանակ, երբ սկսել է երգերի քավեր արբերակներ անել իր տեսախցիկով և դրանք հայտնվել են Յութուբի իր էջում։ Այդպես նրան լսլ են և հրավիրել լսումների։ Կատկլելվինը նշել է, որ նախքան խմբում հայտնվելը, աշխատում էր Sony Music Entertainment-ում։

### Ամիրա Մաքքարթի
**Ամիրա Մաքքարթի** (, փետրվարի 2, 1996, Լոնդոն, Անգլիա), խմբի մասնակից։ Ամիրան որոշել է երգչուհի դառնալ, երբ ընդունվել է Westminster Academy վոկալիստների դպրոց։ Մաքքարթին մասնակցել է կաստինգին և դարձել խմբի 4-րդ և վերջին անդամը։

### Ջես Պլամեր
**Ջես Պլամեր** (, նոյեմբերի 16, 1992, Լոնդոն, Մեծ Բրիտանիա), խմբի ավագ մասնակիցը։ Ավելի վաղ ժամանակներում աշխատել է, որպես դերասանուհի։ Նրա երաժշտական կուռքերն են Մրայա Քերին, Ռիհաննան և Ջեսսի Ջեյը։

### Ասամի Զդրենկա
**Ասամի Զդրենկա** (, նոյեմբերի 15, 1995, Ճապոնիա), խմբի անդամ։ Զդրենկան կիսով չափ ճապոնացի է, կիսով չափ՝ անգլիացի։ Նրա մայրը երգչուհի է եղել։

## Երաժշտական կարիերան
«Schools Tour» շրջանակներում աղջիկները այցելել են այնպիսի դպրոցներ, ինչպիսիք են՝ Booker Avenue Junior School, Gilmour Junior School և այլն։ 2013 թվականի փետրվարին՝ լսումներից հետո, Շերին Կատկելվինը, Ամիրա Մաքքարթին, Ջես Պլամերը և Ասամի Զդրենկան ձևավորեցին խումբը։ Մայիսին խումբը սկսեց ձայնագրել «Trouble» սինգլը։ 2013 թվականի օգոստոսի 30-ին Neon Jungle-ը թողարկեցին իրենց դեբյուտային սինգլը դեբյուտային ստուդիական ալբոմից։ 2013 թվականի սեպտեմբերի 8-ին սինգլը գրավեց 12-րդ հորիզոնականը բիտանական հիթ շարքում։ Հետո՝ հոկտեմբերին, աղջիկները նշեցին, որ աջակցելու են Ջեսսի Ջեյին։ Երկրորդ սինգլը՝ «Braveheart» , թողարկվել է 2014 թվականի հունվար 19-ին Մեծ Բրիտանիայում։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Neon Jungle Twitter կայքում
* Պաշտոնական կայք 
* Neon Jungle Ինստագրամում

Կատեգորիա:RCA Records-ի արտիստներ
Համիլտոնի որսաշուն

**Համիլտոնի որսաշուն**, որսորդական շների ցեղատեսակ է։ Ցեղատեսակը մշակվել է Շվեդիայում։

Ցեղատեսակի շները ճանաչված են գլխի վրա և վզի տակ գտնվող սպիտակ գծանշերով, չորս սպիտակ թաթերով և սպիտակ պոչի ծայրով։

## Ընդհանուր Տեսքը
Ուղղանկյուն, համաչափ, զորության և տոկունության տպավորություններ ստեղծող է։ Եռագույն է։

### Բնութագիր
Գեղեցիկ, ամրակազմ, ուժեղ և ձայնային։

### Գլուխը և գանգը
Գլուխը երկար և ուղղանկյուն է։ Գանգը մի փոքր կամարաչափ է և չափավոր լայն։ Դունչը բավականին երկար է, մեծ և ուղղանկյուն։ Քթի կամուրջը ուղիղ է և զուգահեռ գանգի գծին։ Քիթը միշտ սև է լինում և վերին շուրթերը լեցուն են, բայց դուրս ցցված չեն։

### Աչքերը
Պարզ և մուգ շագանակագույն, հանգիստ արտահայտությամբ։

### Բերանը
Ունի ուժեղ ծնոտ և կծելը կատարյալ է։ Վերին ատամները համընկնում են ներքևի ատամների հետ։

### Վիզը
Երկար և հզոր է։ Վզի վրայի մաշկը ճկուն է։

### Մարմինը
Մեջքը ուղիղ և հզոր է։ Գոտկատեղին մկանային, ուժեղ և լայն է։

### Ոտքերը
Կարճ և պինդ են։

### Բուրդը
Բուրդը բաղկացած է երկու շերտերից։ Նախաբուրդը կարճ, խիտ և փափուկ է և հատկապես խիտ է ձմռանը։ Վերևի բուրդը դիմացկուն է և գտնվում է մարմնին մոտ։

### Գույնը
Վզին վերևի կողմը, մեջքը և պոչի վերևի մասը սև են։ Գլուխը, ոտքերը, ինչպես նաև պոչի մի մասը շագանակագույն է։ Սպիտակ գծանշեր կան դունչի վերևի մասում, վզի տակ, կրծքի վրա, պոչի ծայրում և ոտքերի վրա։

## Բնավորությունը
Բոլորի հանդեպ բարի և բարեկամական է։ Համիլտոնի որսաշները նաև աշխատասեր որսորդներ են։ Շատ ուրախ են լինում նրանց ընտանիքների հետ, սակայն նույնքան ուրախ են լինում որսի ժամանակ։

## Չափերը
Արուները՝ 32-61 սմ։ Իդեալական չափը 57 սմ է։
Էգերը՝ 49-57 սմ։ Իդեալական չափը 53 սմ է։
Էտտենհաուզեն (Տուրգաու)

**Էտտենհաուզեն** (գերմ.` Ettenhausen TG), բնակավայր Շվեյցարիայում` Տուրգաուի կանտրոնում։

Մտնում է Ֆրաունֆելդ շրջանի կազմի մեջ։ Գտնվում է Ադորֆ կոմունաի կազմում։ Բնակչությունը կազմում է 1130 մարդ (2005 թվականի դեկտեմբերի 31-ի տվյալներով)։ Պաշտոնական կոդը՝ 4551։

## Արտաքին հղումներ
* Պաշտոնական կայք
Վորսկլա ՖԱ

**Վորսկլա**, ուկրաինական ֆուտբոլային ակումբ, Պոլտավա քաղաքում։ Հիմնադրվել է 1955 թվականի հունվարի 5-ին։ Իր դեբյուտը Բրաձրագույն լիգայում թիմը նշել է 1966 թվականին։ 1997 թվականի բրոնզե մեդալակիր, 2009 թվականի Ուկրաինայի գավաթակիր, ՈՒԵՖԱ և Ինտերտոտո գավաթների մասնակից։

## Մարզադաշտը
Թիմը իր տնային հանդիպումները անցկացնում է «Բոուտովսկի Վորլսկա» մարզադաշտում, որը տեղավորում է 24795 հանդիսականի։

## Ձեռքբերումներ
* Ուկրաինայի առաջնության բրոնզե մեդալակիր - 1997
* Ուկրաինայի առաջին լիգայի չեմպիոն - 1996
* Ուկրաինայի գավաթակիր - 2009
* ԽՍՀՄ գավաթակիր - 1956

## Անվանումներ
* 1955-1965 - «Կոլխոզնիկ»
* 1965-1968 - «Կոլոս»
* 1968-1969 - «Սելստրոյ»
* 1969-197 - «Ստրոյիտել»
* 1973-1983 - «Կոլոս»
* 1984-2003 - «Վորսկլա»
* 2003-2005 - «Վորսկլա Նեֆտեգազ»
* 2005-ներկա - «Վորսկլա»
## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Պաշտոնական կայքը

Կատեգորիա:Ուկրաինայի ֆուտբոլային ակումբներ
Հունգարական քերծե

**Հունգարական քերծե**, որսորդական շան տեսակ։ ՄԿՖ-ն տարբերում է շան երկու տեսակ՝ 
* Հունգարական կարճամորթի քերծե։
* Հունգարական կոշըամորթի քերծե։

## Ծագում
Հունգարական քերծեները համարվում են ամենատաղանդավոր և խելացի շան տեսակներից մեկը։ Այն ոչ միայն օժտված է տարբեր տաղանդներով, այլև շքեղ տեսքով և դա զուգորդվում է նրա շքեղությամբ։
Ալվորադա (Տոկանտինս)

**Ալվորադա** (), համայնք Բրազիլիայում՝ Տոկանտինս նահանգի կազմում։ Գտնվում է Արևմտյան Տոկանտինսի մարզում։ Մտնում է Գուրուպի գավառի կազմի մեջ։ Բնակչությունը կազմում է 8280 մարդ՝ 2006 թվականի տվյալներով։ Գրավում է 1 212,161 կմ2 տարածք։ Բնակչության խտությունը՝ 6,8 մարդ/կմ²։

## Պատմություն
Քաղաքը հիմնադրվել է 1963 թվականի նոյեմբերի 11-ին։

## Վիճակագրություն
* Համախառն ներքին արդյունքը, 2003 թվականի դրությամբ, կազմում է 23.269.827,00 ռեալ (տվյալները՝ Բրազիլիայի աշխարհագրության և վիճակագրության ինստիտուտի)։
* Համախառն ներքին արդյունքը մեկ շնչի հաշվով, 2003 թվականի դրությամբ, կազմում է 2.775,50 ռեալ (տվյալները՝ Բրազիլիայի աշխարհագրության և վիճակագրության ինստիտուտի)։
* Մարդկային ներուժի զարգացման ինդեքսը, 2000 թվականի դրությամբ, կազմում է 0,731 (տվյալները՝ ՄԱԿ-ի զարգացման ծրագրի)։

## Արտաքին հղումներ
* Տեղեկություններ Ալվորադայի (Տոկանտինս) մասին

Կատեգորիա:Բրազիլիայի բնակավայրեր
Կատեգորիա:Տոկանտինս նահանգի բնակավայրեր
Էքստազներ (ֆիլմ)

**Էքստազներ** (), կանադացի կինոռեժիսոր Ռոբ Հեյդոնի ֆիլմն է, որը նկարահանվել է շոտլանդացի գրող Իրվինա Ուելշայի համանուն վեպի հիման վրա։

## Կարգախոս
«Գունավոր երազանքները ունեն ավարտվելու հատկություն․․․»։

## Դերերում

## Սաունդթրեքեր
Ֆիլմի սաունդթրեքերի հեղինակներն են Օրբիտալը, Պաուլ Օակենֆոլդը, Մաթ Դարեյը, Տիեստոն, Օրիգին Անկնոունը, Պչիմալ Սքրիմը։ Ֆիլմում հնչում են նաև Անտոնիո Վիվալդիի և Ջուզեպե Վերդիի ստեղծագործությունները։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* «Էքստազներ» ֆիլմը Internet Movie Database կայքում
* «Էքստազներ» ֆիլմը Rotten Tomatoes կայքում

Կատեգորիա:2010-ականների անգլերեն ֆիլմեր
Կատեգորիա:2011 ֆիլմեր
Կատեգորիա:Կանադական դրամա ֆիլմեր
Կատեգորիա:Ֆիլմեր թմրանյութերի մասին
Կատեգորիա:Կանադական անգլերեն ֆիլմեր
Կատեգորիա:2010-ականների կանադական ֆիլմեր
Կրասնոկուտսկի գյուղական խորհուրդ (Խարկովի մարզ)

**Կրասնոկուտսկի գյուղական խորհուրդ ** (), Ուկրաինայի Խարկովի մարզի Կրասնոկուտսկի շրջանում։

2001 թվականի տվյալներով Կրասնոկուտսկի գյուղական խորհրդում բնակվում էր 9486&nbsp;մարդ։ Տարածքը՝ 96.94&nbsp;կմ²։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 97.85&nbsp;մարդ/կմ²։ Խորհրդում կա 5 բնակավայր։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Ուկրաինայի պետական ռադայի կայքում բնակավայրերի ամբողջական ցանկ։ 
* 2001 թվականի Ուկրաինայի համապետական մարդահամարի արդյունքները։ 
* Ուկրաինայի բնակավայրերի արբանյակային լուսանկարները։ 

Կատեգորիա:1917 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր
Կատեգորիա:Խարկովի մարզ
En Vivo!

**En Vivo!**, հևի մետալ խմբի՝ Iron Maiden֊ի համերգային և տեսահոլովակ ալբոմը։ Թողարկվել է 2012 թվականի մարտի 26֊ին։ Մարտի 26-ին ալբոմի համաշխարհային ռելիզի օրն է, իսկ մարտի 27֊ին ալբոմը թողարկվեց Կանադայում և ԱՄՆ֊ում։ Ալբոմը ձայնագրվել է 2011 թվականի ապրիլի 11֊ին Սանտիագոյի Չիլիի ազգային մարզադաշտում (Estadio Nacional De Chili)։

## Ստեղծագործությունների ցանկ

## Բոնուսներ
* «Behind The Beast» (վավերագրական ֆիլմ)
* «Satellite 15…The Final Frontier» (պրոմո վիդեո)
* «The Making of Satellite 15…The Final Frontier promo»
* «The Final Frontier World Tour Show»

## Ձայնագրման մասնակիցներ
* Բրյուս Դիկինսոն՝ վոկալ
* Դեյվ Մյուրեյ` կիթառ
* Ադրիան Սմիթ՝ կիթառ, բեգ վոկալ
* Յանիկ Հերս՝ Կիթառ
* Սթիվ Հարիս՝ բաս կիթառ, բեհ վոկալ
* Նիկո Մակբրեյն՝ հարվածային գործիքներ
* Մայքլ Կենի՝ ստեղնաշարային

## Հորիզոնականները վարկանշային սանդղակներում
### Ալբոմ

### Տեսահոլովակ

## Հավաստագրեր
### Տեսահոլովակ

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Անգլալեզու ալբոմներ
Զընգ-Զընգ

**Զընգ Զընգ** (), փերի Ջեյմս Մեթյու Բարրիի «Փիթր Փեն» հեքիաթից։ Զընգ Զընգը համարվում է ամենահայտնի հեքիաթային փերիներից մեկը։ Զընգ Զընգի հասակը 13 սմ է։

## Զընգ Զընգ փերիի նկարագրություն
Զընգ Զընգը այն փերիների հեղինակն է, ովքեր սիրում են նորոգել տարբեր իրեր, և դրանից էլ բխում է իր անունը՝ Tinker Bell։ Զընգ Զընգի բնավորությունը երբեմն այսպիսին էր՝ հիշաչար, բայց Փիթր Փենի համար նա առաջին ընկերուհին էր և օգնականը։ Ինչպես բոլոր փերիները, Դինը նույնպես կարող էր մահանալ այն ժամանակ, երբ բոլորը դադարեն հավատալ փերիների գոյությանը։

Զընգ Զընգի դերը էկրանավորել են՝ Վիրջինյա Բրաուն Ֆեյրը (Գերբերա Բրենոնայի ֆիլմ, «Փիթր Փեն», 1924), Եկատերինա Չերչենկո (խորհրդային ֆիլմ «Փիթր Փեն», 1987), Ջուլիա Ռոբերտս (Ստիվեն Սպիլբերգի «Նավապետ Հուկ» ֆիլմը, 1991) և Լյուդիվան Սանյե («Փիթր Փեն» ֆիլմ, 2003), Ռուզ ՄակԻվեր («Մի անգամ հեքիաթում», 2013)։

1953 թվականին հեռարձակվել է Ուոլթ Դիսնեյի «Փիթր Փեն» մուլտֆիլմը։ Շատերը համոզված են, որ Դիսնեյը Զընգ Զընգին կերպարանավորել է Մերիլին Մոնրոյի նմանությամբ։ Սակայն մի անգամ Դիսնեյը խոստովանել է, որ Զընգ Զընգի նախատիպը Մարգարեթ Քերրին էր, քանի որ այն ժամանակ երբ ստեղծվում էր «Փիթր Փեն» մուլտֆիլմը, Մերիլին Մոնրոյին գրեթե ոչ ոք չէր ճանաչում։

Զընգ Զընգի բրոնզե արձանը գտնվում է Լոնդոնում։ Արձանի հեղինակը Դայերմունդ Բայրուն ՕԿոնորն է, ով այն ստեղծել է Գրեյթ Օրմոնդ Սթրիթ մանկական հիվանդանոցի խնդրանքով։ Զընգ Զընգի արձանիկը կանգնեցվել է ավելի ուշ, քան Փիթր Փենինը։ Այդ քանդակի չափերն են՝ 24 սմ (թևերի չափսեր) և 18 սմ (բարձրություն)։ Այն Լոնդոնում գտնվող ամենափոքր արձանիկն է։ Մինի արձանիկի բացումը կայացել է 2005 թվականի սեպտեմբերի 29-ին։

## Զընգ Զընգը Դիսնեյի մուլտֆիլմերում
*Փիթր Փեն
*Փիթր Փեն 2։ Վերադարձ Նևերլենդ
*Զընգ-զընգ փերին
*Փերիները։ Կորած գանձը
*Փերիները։ Կախարդական փրկությունը
*Փերիները։ Հրեշի առասպելը

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* փերիներ
* 

Կատեգորիա:Մուլտֆիլմերի կերպարներ
Կատեգորիա:Փիթեր Պենի մասին պատմությունների կերպարներ
Կամի

**Կամի** (), ոգիներ կամ ֆենոմեն, որը պաշտվում է սինտոիզմում։ Նրանք բնության մասնիկներ են, կենդանիներ, աշխարհաստեղծ ուժեր, ինչպես նաև՝ մահացածների հոգիներ։ Որոշ կամիներ համարվում են ամբողջ տոհմերի նախնիներ, իսկ որոշ պատրիարքներ կարող են իրենք կամի դառնալ, եթե կյանքի ընթացքում արտահայտեն այն առաքինություններն ու արժեքները, որոնք կրում են կամիները։ Ավանդականորեն, խոշոր և խարիզմատիկ գործիչներն, ինչպես կայսրը, կարող էին դառնալ կամի։

Սինտոիզմում կամիները առանձին չեն բնությունից, այլ բնությանն են ու արտահայտում են դրա լավ ու վատ, բարի կամ չար հատկանիշները։ Նրանք **մուսուբիի** (結び)՝ տիեզերքի միավորիչ ուժի մարմնավորումն են և արտահայտում են այն, ինչին մարդկությունը պիտի ձգտի։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Ճապոնական ժողովրդական բանահյուսություն
Կատեգորիա:Ճապոնական դիցաբանություն
Կատեգորիա:Բնության ոգիներ
Մատրոսկին կատու

**Մատրոսկին կատու**, Էդուարդ Ուսպենսկիի ստեղծագործությունների հայտնի կերպարներից մեկը։ Ստեղծագործությունների հիման վրա նկարահանվել են մի քանի խորհրդային մուլտֆիլմեր՝ «Արձակուրդները Պրոստոկվաշինոյում», «Ձմեռը Պրոստոկվաշինոյում», «Երեքը Պրոստոկվաշինոյից»։

## Նկարագրություն
Մատրոսկինը խոսող կատու է։ Նա ուսումնասիրում է կենդանիների լեզուներ, և սովորում է մարդկանց լեզուն։ Ծանոթանում է Քեռի Ֆյոդրի հետ, բնակվում նրա տանը՝ Պրոստոկվարշինո գյուղում։ Նա շատ խելամիտ է և ծայր աստիճան տնտեսող։ Նվագում է կիթառ, երգում է լիրիկական երգեր, սիրում է ձեռ առնել բարեհոգի Շարիկ շանը, չնայած ընդհանուր առմամբ վատ չի վերաբերվում նրան։ Միակ բանը, որ նրան տխրեցնում է, շնից որևէ գործնական օգուտ չստանալն է։ Նա գիտի գրել, կարդալ և հաշվել։

## Ձայնագրություն
Հորինված կատվին ճանաչում է բերել ԽՍՀՄ ժողովրդական արտիստ Օլեգ Տաբակովը։ Տաբակովին անընդհատ համեմատում են Մատրոսկինի հետ և նույնիսկ նվիրում Մատրոսկինին վերաբերող նվերներ։ Երեխաների հասկացողությամբ Տաբակովը և Մատրոսկինը նույն անձն են, դրանով է բացատրվում այն, որ Օլեգ Տաբակովին են վերագրում Մատրոսկինի ճաշակը։

## Նախապատմություն
Մուլտիպլիկատոր-նկարիչը խոստովանել է, որ Մատրոսկինին նկարել է՝ լսելով Տաբակովի ձայնը։

## Մշակույթում
Մատրոսկինի, ինչպես նաև Պրոստոկվաշինոյի մյուս կերպարները անեկդոտների հերոսներ են։ Որպես կանոն դրանք պատմվում են՝ նմանակելով Տաբակովի ինտոնացիան։ Ընդ որում հաճախ անեկդոտները կարող են ունենալ մանկան տարիքին անհամապատասխան՝ անպարկեշտ բովանդակություն։

Նիկոլայ Օլեյնիկովը 1991 թվականից առաջացած տնտեսա-քաղաքական իրավիճակում կողմնորոշվելու հասարակ ժողովրդի անկարողությունը անվանում է «Կատու Մատրոսկինի սինդրոմ»՝ որտեղից ինչ գնել ձմռանը՝ մինչև գարնան գալը դիմանալու համար.

## Գովազդում
Մատրոսկին կատուն պատկերված է «Պրաստոկվաշինո» կաթի տուփի վրա և համարվում է այդ բրենդի սիմվոլը։

## Գրականությունում
* 2010 թվականին «Ակադեմիա ռազվիտիա» (ռուս. Академия Развития) հրատարակությունը լույս է ընծայում մի շարք գրքեր՝ «Կատու Մատրոսկինի այբբենարանը» (ISBN 978-5-7797-1423-5), «Սովորում ենք հաշվել  Քեռի Ֆյոդրի, Մատրոսկինի և Շարիկի հետ» (ISBN 978-5-7797-1440-2)։
* Տերեմոկ (ռուս. Теремок) հրատարակչությունում տպագրվում է «Մատրոսկին կատվի դպրոցը» գիրքը։

## Տես նաև
* Շարիկ
* Փոստատար Պեչկին
* Քեռի Ֆյոդոր

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* «Я ещё и вышивать могу, и на машинке тоже…»

Կատեգորիա:Հորինված խոսող կենդանիներ
Կատեգորիա:Հորինված կատուներ
Կատեգորիա:Մուլտֆիլմերի կերպարներ
Կատեգորիա:Պրոստոկվաշինո
Թերոն Էջերթոն

**Թերոն Դևիդ Էջերտոն** (; ), անգլիական ծագումով ուելսցի դերասան։ Կատարել է Դենիս «Էսբո» Սևերսի դերը բրիտանական «Ծուխ» հեռուստասերիալում։ Իսկ ավելի հայտնի դարձել է «Kingsman։ Գաղտնի ծառայություն» ֆիլմի շնորհիվ, որտեղ խաղացել է Գերի «Էգսի» Անվինի դերը։ 2016 թ.  նկարահանվել է   «Էդդի «Արծիվը»  ֆիլմում Հյու Ջեքման հետ միասին։

2019 -ին  մարմնավորել է  Էլթոն Ջոն-ին  Ռոքեթմեն ֆիլմում։ Այս դերը նրան բերել է միջազգային ճանաչում և « Ոսկե գլոբուս»-ի  մրցանակ «Լավագույն դերասան (կատակերգություն/մյուզիքլ)»  անվանակարգում։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* 

Կատեգորիա:Ուելսցի դերասաններ
Կատեգորիա:Բրիտանացի դերասաններ
Կատեգորիա:1989 ծնունդներ
Կատեգորիա:Նոյեմբերի 10 ծնունդներ
Կատեգորիա:Դրամատիկական արվեստի թագավորական ակադեմիայի շրջանավարտներ
Կատեգորիա:Բրիտանացի երգիչներ
Կատեգորիա:Հեռուստատեսային դերասաններ
Կատեգորիա:«Ոսկե գլոբուս» մրցանակի դափնեկիրներ
Կատեգորիա:Բրիտանացի հեռուստատեսային դերասաններ
Կատեգորիա:Աուդիոգիրք կարդացողներ
Կատեգորիա:ԼԳԲՏ իրավունքների ակտիվիստներ
Կատեգորիա:Բրիտանացի երաժիշտներ
Կատեգորիա:Թատրոնի դերասաններ
Էնհարմոնիզմ

**Էնհարմոնիզմ** կամ **էնհարմոնիկ հավասարություն** ( և ՝ միաձայնություն, ներդաշնակություն), հնչյունների հավասարությունը ըստ բարձրության՝ նրանց տարբեր նշանակության և գրության դեպքում։ Էնհարմոնիզմը հիմնված է տեմպերացիայի վրա, քանի որ միայն կիսատոների հավասարության դեպքում է հնարավոր ըստ բարձրության ածանցյալ աստիճանի համընկնումը հիմնական աստիճանը կամ մեկ այլ ածանցյալ աստիճանի հետ։

Յուրաքանչյուր հիմնական և ածանցյալ աստիճան կարող է ունենալ երկու էնհարմոնիկ փոխարինորդ (ընդամենը երեք անվանում)՝ բացառությամբ as-gis աստիճանի, որն ունի մեկ փոխանորդ (ընդամենը երկու անվանում)։ Առավել բնորոշ է էնհարմոնիկ հավասարությունը՝ հիմնական աստիճանների և միապատիկ բարձրացրած կամ իջեցված աստիճանների մասնակցությամբ։

## Գրականություն
* *Իգոր Վլադիմիր Սպոսոբին*, «Երաժշտության տարրական տեսություն», Երևան, 1987

Կատեգորիա:Երաժշտական եզրույթներ
Կատեգորիա:Երաժշտության տեսություն
Վահան Զատիկյան

**Վահան Մյասնիկի Զատիկյան** (), հայ քաղաքական գործիչ, ըմբշամարտի մարզիչ։ ՀՀ վաստակավոր մարզիչ (1995)։ Ղարաբաղյան ազատագրական շարժման մասնակից։ «Մալաթիա» կամավորական ջոկատի հիմնադիր-հրամանատարը։

## Կենսագրություն
1982 թվականին ավարտել է Երևանի Ֆիզիկական կուլտուրայի հայկական պետական  ինստիտուտը։ 1973-1975 թվականներին ազատ ոճի ըմբշամարտի դպրոցում աշխատել է մարզիչ։ 1975-1977 թվականներին ծառայել է խորհրդային բանակում։ 1977-1979 թվականներին եղել է «Անուշ» ԱՄ-ի մարզիչը, 1979-1991 թվականներին՝ Երևանի պոլիգրաֆկոմբինատում բանվոր։

1990 թվականին եղել է Երևանի քաղաքային, 1991 թվականին՝ Շահումյանի շրջանային խորհուրդների պատգամավոր։ 1991 թվականին ընտրվել է Երևանի Շահումյանի շրջանի շրջխորհրդի գործկոմի նախագահ։ 1992-1997 թվականներին եղել է ազատ ոճի ըմբշամարտի Հայաստանի ֆեդերացիայի նախագահ։ 1996 թվականին ընտրվել է Երևանի Մալաթիա-Սեբաստիա համայնքի ղեկավար։

1995-1999 թվականներին եղել է ՀՀ ԱԺ պատգամավոր (թիվ 34 ընտրատարածք)։ Եղել է «Հանրապետություն» խմբակցության, ապա «Երկրապահ» պատգամավորական խմբի անդամ։

[մինի|Վահան Զատիկյանի կիսանդրին [Վահան Զատիկյանի անվան այգի|Վահան Զատիկյանի անվան այգում (Քանդակագործ՝ Ռ. Սարգսյան, Ճարտարապետ՝ Ա. Սմբատյան)]]

1999 թվականի մայիսի 30-ին ԱԺ պատգամավոր է ընտրվել թիվ 16 ընտրատարածքից։ ԱԺ պետական-իրավական հարցերի մշտական հանձնաժողովի անդամ։

1995 թվականից հիմնադրել և նախագահել է «Մալաթիա» բարեգործական ընկերությունը։ Հովանավորել է Երևանի Սուրբ Մարիամ եկեղեցու կառուցումը (1992–1997)։

## Մահ
Մահացել է 1999 թվականին, Երևանում։ Թաղված է Եռաբլուրում։

## Անդամակցություն
* «Միասնություն» խմբակցության անդամ
* ՀՀԿ խորհրդի անդամ
* ԵԿՄ վարչության անդամ
* «Ջավախք» հայրենակցական միության անդամ

## Հիշատակ
* Երևանի Ֆիզիկական կուլտուրայի հայկական պետական ինստիտուտում սահմանվել է «Վահան Զատիկյան» կրթաթոշակ։
* Վահան Զատիկյանի անունով են կոչվում Բերձորի, Երևանի N 90 և Լոմատուրցխի միջնակարգ դպրոցները։
* Մալաթիա-Սեբաստիա համայնքում տեղադրված է Վահան Զատիկյանի կիսանդրին (քանդակագործ` Ռաֆիկ Սարգսյան)։

## Տես նաև
* Վահան Զատիկյանի անվան այգի

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Եռաբլուր պանթեոնում թաղվածներ
Կատեգորիա:ՀՀ ԱԺ 1-ին գումարման պատգամավորներ
Կատեգորիա:ՀՀ ԱԺ 2-րդ գումարման պատգամավորներ
Կատեգորիա:ՀՀԿ անդամներ
Կատեգորիա:Հայ լուսանկարիչներ
Կատեգորիա:Հայ քաղաքական գործիչներ
Կատեգորիա:Հայաստանի վաստակավոր մարզիչ
Կատեգորիա:Ֆիզիկական կուլտուրայի հայկական պետական ինստիտուտի շրջանավարտներ
Ցենտ (երաժշտություն)

**Ցենտ** (՝ հարյուր), անչափելի լոգարիթմական միավոր երկու հաճախությունների հարաբերությամբ կամ երաժշտական ինտերվալի սահմանների նշանակությամբ։ Երկու {a} և b հաճախությունները մեկ ցենտ տարբերությամբ հարաբերում են որպես.

:\frac{a}{b} = 2^{1/1200} = 1{,}0005777895\dots

Այդպիսով, հաճախության փոփոխությունը 1 ցենտով համապատասխանում է նրա փոփոխությանը մոտավորապես 0,058 տոկոսով։ 100 ցենտները կազմում են հավասարաչափ տեմպերացված համակարգի մեկ կիսատոն, 50 ցենտը հավասար է հավասարաչափ տեմպերացված համակարգի կիսատոնի կեսին, 1200 ցենտները հավասար է օկտավային։ Հաճախությունների հարաբերությունը՝ արտահայտված ցետներով, որոշվում է հետևյալ բանաձևով.

:n = 1200 \log_2 \frac{a}{b}

«Ցենտ» հասկացությունը շրջանառության մեջ է մտել Ալեքսանդր Ջոն Էլիսի կողմից։

## Տես նաև
* Միլլիօկտավա

Կատեգորիա:Երաժշտական եզրույթներ
Կատեգորիա:Երաժշտական ինտերվալներ
Սա ծերերի տեղը չէ

**Սա ծերերի վայրը չէ** (), Կոեն եղբայրների թրիլլերը։ Ֆիլմը նկարահանվել է ամերիկացի գրող Քորմակ ՄաքՔարթիի համանուն նովելի մոտիվներով։ Գլխավոր դերակատարներն են Ջոշ Բրոլինը, Խավիեր Բարդեմը, Թոմի Լի Ջոնսը և Վուդի Հարելսոնը։

2008 թվականին, Օսկարի 80-րդ մրցանակաբաշխությունում ֆիլմը նոմինացվել է 8 անվանակարգերում, որոնցից չորսում ստացել է ոսկե արձանիկներ, այդ թվում՝ որպես լավագույն ֆիլմ, երկրորդ պլանի լավագույն դերասան (Խավիեր Բարդեմ), լավագույն ադապտացված սցենար և լավագույն ռեժիսոր։ Ֆիլմը բավականին շատ դրական արձագանքներ ունեցավ կինոքննադատների և հանդիսատեսի կողմից։ Նույնիսկ Լոս Անջելեսի կինոքննադատների ասոցիացիայի կազմած ցուցակում, որը կազմված էր 21-րդ դարի առաջին տասնամյակի լավագույն 10 ֆիլմերից, Կոեն եղբայրների ֆիլմը զբաղեցրեց 7-րդ տեղը, կիսելով այն Դևիդ Ֆինչերի «Զոդիաքի» հետ։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:2000-ականների ամերիկյան ֆիլմեր
Կատեգորիա:2000-ականների անգլերեն ֆիլմեր
Կատեգորիա:2007 թվականի ԱՄՆ ֆիլմեր
Կատեգորիա:2007 ֆիլմեր
Կատեգորիա:BAFTA մրցանակի դափնեկիր ֆիլմեր
Կատեգորիա:Miramax ֆիլմեր
Կատեգորիա:Ամերիկյան վեպերի էկրանավորումներ
Կատեգորիա:Ամերիկյան վեստերն ֆիլմեր
Կատեգորիա:Ամերիկյան քրեական թրիլեր ֆիլմեր
Կատեգորիա:Գրական ստեղծագործությունների էկրանավորումներ
Կատեգորիա:Կոեն եղբայրների ֆիլմեր
Կատեգորիա:Ֆիլմեր թմրանյութերի մասին
Կատեգորիա:Ֆիլմեր, որոնց գործողությունները տեղի են ունենում անապատում
Կատեգորիա:Ֆիլմեր, որոնց գործողությունները տեղի են ունենում Տեխասում
Կատեգորիա:Տեխասում նկարահանված ֆիլմեր
Կատեգորիա:Ֆիլմեր, որոնց գործողությունները տեղի են ունենում 1980 թվականին
Կատեգորիա:Մեքսիկայում նկարահանված ֆիլմեր
Տերցիա (ինտերվալ)

**Տերցիա** (՝ երրորդ), երաժշտական ինտերվալ երեք աստիճան լայնությամբ, նշանակվում է 3 թվով։

## Տերցիայի տարատեսակները
thumb|400px|(a)՝ մեծ տերցիա, (b)՝ փոքր տերցիա, (c)՝ մեծացված տերցիա, (d)՝ փոքրացված տերցիա

* **Մեծ տերցիա**, երեք աստիճան պարունակող ինտերվալ, որ պարունակում է երկու տոն, նշանակվում է՝ *մ. 3*։ Մեծ (մաժորային) եռահնչյունի ստորին ինտերվալն է և երբեմն կարող է փոխարինել նրան՝ թողնելով գրեթե նույն տպավորությունը։
* **Փոքր տերցիա**, երեք աստիճան պարունակող ինտերվալ, որ ներառում է մեկուկես տոն, նշանակվում է՝ *փ. 3*։ Փոքր (մինորային) եռահնչյունի ստորին ինտերվալն է և ինչպես մեծ տերցիան, երբեմն կարող է փոխարինել նրան։
* **Մեծացված տերցիա**, երեք աստիճան պարունակող ինտերվալ, որ ներառում է երկուսուկես տոն, էնհարմոնիկորեն հավասար է մաքուր կվարտային։ Կառուցվում է մաժորի և մինորի II իջեցված աստիճանին (երկու դեպքերում էլ IV բարձրացված աստիճանի մասնակցությամբ) և լուծվում է մաքուր կվինտայի մեջ։
* **Փոքրացված տերցիա**, երեք աստիճան պարունակող ինտերվալ, որ ներառում է մեկ տոն, էնհարմոնիկորեն հավասար է մեծ սեկունդային։ Կառուցվում է մաժորի և մինորի կայուն աստիճանների շուրջ, այսինքն՝
* մաժորում և հարմոնիկ մինորում VII աստիճան վրա (երկու դեպքերում էլ II իջեցված աստիճանի մասնակցությամբ), լուծվում է I աստիճանի մաքուր պրիմայի մեջ, 
* մաժորի II բարձրացված աստիճանին և մինորի II աստիճանին (IV իջեցված աստիճանի մասնակցությամբ), լուծվում է III աստիճանի մաքուր պրիմայի մեջ,
* հարմոնիկ մաժորի, բնական մինորի և հարմոնիկ մինորի IV բարձրացված աստիճանի վրա, լուծվում է հինգերորդ աստիճանի մաքուր պրիմայի մեջ։

## Տերցիայի ակուստիկա

Տարբեր համակարգերում ձայնի հաճախությունները կարող են տարբեր կերպ հարաբերվել.
* Պյութագորական համակարգ՝ մեծ տերցիա 64։81, փոքր տերցիա 27։32։
* Հավասարաչափ տեմպերացված համակարգ՝ մեծ տերցիա 1:\sqrt[3]{2}, փոքր տերցիա 1:\sqrt[4]{2} (ժամանակակից երաժշտական սարքերի ճնշող մեծամասնության դեպքում)։
* Բնական համակարգ՝ մեծ տերցիա 4։5, փոքր տերցիա 5։6։

## Հնչողություն
* Փոքր տերցիա.

* Մեծ տերցիա.

Կատեգորիա:Երաժշտական եզրույթներ
Կատեգորիա:Երաժշտական ինտերվալներ
Վիշնևսկի գյուղական խորհուրդ (Կուպյանսկի շրջան)

**Վիշնևսկի գյուղական խորհուրդ ** (), Ուկրաինայի Խարկովի մարզի Կուպյանսկի շրջանում։

2001 թվականի տվյալներով Վիշնևսկի գյուղական խորհրդում բնակվում էր 265&nbsp;մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 22.08&nbsp;կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 12&nbsp;մարդ/կմ²։ Խորհրդում կա 1 բնակավայր։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Ուկրաինայի Գերագույն Ռադայի կայքում բնակավայրերի ամբողջական ցանկ։ 
* 2001 թվականի Ուկրաինայի համապետական մարդահամարի արդյունքները։ 
* Ուկրաինայի բնակավայրերի արբանյակային լուսանկարները։ 

Կատեգորիա:Ուկրաինայի բնակավայրեր
Ավարուա

**Ավարուա** (), քաղաք Ռարոտոնգա կղզում, Կուկի կղզիների մայրաքաղաքը։

Ավարուան նաև նավահանգիստ է, որտեղից արտահանում են կոպրա, մարգարիտ և տարբեր տեսակի մրգեր։

Քաղաքում կա համալսարան և գրադարան, իսկ քաղաքին կից՝ օդանավակայան։

2005 թվականի փետրվարին, Խաղաղ օվկիանոսային արևադարձային ցիկլոնները քաղաքին հասցրել են մեծ վնաս։

## Բնակչություն
Ավարուա քաղաքի բնակչությունը, ըստ 2006 թվականի տվյալների, կազմում է 5445 բնակիչ, որը կազմում է ամբողջ Կուկի կղզիների բնակչության կեսից քիչ։

## Վարչական բաժանում
thumb|right|300px|Ավարուայի շրջաններ
Ավարուան բաժանվում է 18 տերիտորիայի՝ արևմուտքից արևելք․

# Պոկոինու
# Նիկայո(Կուկի կղզիներ)
# Պուապուաուտու
# Արենո
# Կայիկավինկա
# Ատուպա
# Ավատիու (առևտրային նավահանգիստ)
# Ռարոտոնգա
# Տուտակիմոյա
# Թաուայե
# Թակուվանիե (Ավարուա քաղաքի կենտրոնն է, Կուկի կղզիների կառավարական նստավայր, ձկնորսական նավահանգիստ)
# Նգատիպա
# Վայիկայի
# ТԹապայե-Ի-Ուտա
# Փուե
# Պունամայա
# Կիիկիի
# Թուպապա

## Տես նաև
* Ռարոտոնգա
* Ռարոտոնգայի թագավորություն

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Photo of Government Radio Station Rarotonga c1950

Կատեգորիա:Կուկի կղզիների քաղաքներ
Սպիրիդոն Պրոսալենտիս

**Սպիրիդոն Պրոսալենտիս**(, ), XIX դարի հույն նկարիչ։

## Կենսագրություն
thumb|250px|Դմիտրիոս Գալանոսի նկարը

Սպիրիդոն Պրոսալենտիսը ծնվել է Կերկիրա կղզում 1830 թ.-ին։ Նա սերում է բուզանդական ազնվական ընտանիքից, որը իր ապաստանն էր գտել վենետիկյան հսկողության կղզիներում, Կոնստանտինոպոլի անկումից հետո։ Նրա հայրը Պավլոս Պրոսալենտիսը, եղել է քանդակագործ և ստեղծել է առաջին արվեստի դպրոցը ժամանակակից Հունաստանի պատմության մեջ։ Որդիները՝ Էմիլիոս Պրոսալենտիս, Պրոսալենտիս Պավլոս/կրտսեր/, նույնպես դարձել են հայտնի նկարիչներ։ Առաջին գեղանկարչության դասերը ստացել է կղզու արվեստի դպրոցում՝ հիմնադրված և ղեկավարված հոր կողմից։ Կրթությունը ավարտել է Վենետիկում, ։ 1865 թ.-ին Սպիրիդոն Պրոսալենտիսը վերադարձել է Հունաստան և նշանակվել Աթենքի արվեստի դպրոցի գեղանկարչության ուսուցիչ։ Անհասկանալի պատճառներով 1866 թ.-ին նա թողել է իր բաժնի աշխատանքը և վերադարձել Վենետիկ, որտեղ պարգևատրվել է քաղաքի Միջազգային ցուցահանդեսի ժամանակ։ 1870 թ.-ին Պրոսալենտիսը վերադարաձել է Հունաստան Գեորգա 1-ին թագավորի հրավերով և հիմնավորվել Աթենքում՝ իր վրա վերցնելով թագավորական պալատի մատուռի գեղանկարչությունը։ 6 տարի անց, 1876 թ.-ին, երբ շահագործման է հանձնվել Արվեստի դպրոցի գեղանկարչության երկրորդ բաժնը, նա նորից նշանակվել է պրոֆեսոր և մնացել է այդ պաշտոնում մինչև իր մահը։

Պրոսալենտիսը հիմնականում եղել է դիմանկարիչ։
thumb|250px|Դմիտրի Իսպիլանտի
Լինելով թագավորական պալատի և Արվեստի դպրոցի ապագա սիրելին, պատվերով նա կատարել է մի շարք հայտնի դիմանկարներ գիտության և մշակույթի բնագավառներից, ինչպես նաև հույն հեղափոխական հերոսների, Աթենքի համալսարանի, Նավատորմական և Պատերազմական գերատեսչությունների համար։ Նրա հետաքրքրությունը Հունական հեղափոխական անձերի նկատմամբ գալիս է դեռ ուսանողական տարիներից, երբ 1858 թ.-ին նա ստեղծեց Անդրեասա Զաիմիսայի դիմանկարը։ 1870 թ.-ին Հունաստան վերադառնալով նա ստացել է երկրորդ աստիճանի «Ոսկե» մրցանակ, «Օլիմպիա»-յի երկրորդ ցուցահանդեսում, Դիմիտրիսա Կալլերգիսայի դիմանկարի համար։ Անկախության պատերազմի դիմանկարների ցանկին են պատկանում Յարտակոսա, Ֆռենկա Գաստինկսա և այլն։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Σπυρίδων Προσαλέντης | Αργολικη Αρχειακη Βιβλιοθηκη Ιστοριασ Και Πολιτισμου
* Greek Migration to Europe (15th-19th c.)
* National gallery 

Կատեգորիա:Հույն նկարիչներ
Նոնա (ինտերվալ)

thumb|250px|right|''(a)՝ մեծ նոնա, (b)՝ փոքր նոնա, (c)՝ նոնակորդ, վերջինում վերին նոտան՝ նոնային տոնն է''

**Նոնա** (՝ իններորդ), երաժշտական ինտերվալ ինը աստիճան լայնությամբ, նշանակվում է 9 թվով։

Հաճախ դիտարկվում է որպես բաղադրյալ ինտերվալ՝ սեկունդա օկատավայի միջով։ Սեկունդայի պես ունի երեք հիմնական տարատեսակ.
* **Փոքր նոնա**՝ ինը աստիճան ինտերվալ և վեցուկես տոն, նշանակվում է՝ *փ.9*,
* **Մեծ նոնա**՝ ինը աստիճան ինտերվալ և յոթ տոն, նշանակվում է՝ *б.9*,
* **Մեծացված նոնա**՝ ինը աստիճան ինտերվալ և յոթուկես տոն, նշանակվում է՝ *մեծ.9*։

## Նոնան նոնակորդում
Նոնա (կամ *նոնային տոն*) նաև կոչվում է նոնակորդի այն ձայնը, որը նաև հանդիսանում է ամենավերինը (այսինքն՝ ակորդի՝ տերցիաներով դասավորության ժամանակ)։ Նշանակվում է 9 թվով։

Կատեգորիա:Երաժշտական ինտերվալներ
Կատեգորիա:Երաժշտական եզրույթներ
Նոնակորդ

**Նոնակորդ**, ակորդ, որը բաղկացած է հինգ հնչյուններից, որոնք կարելի է դասավորել տերցիաներով (օրինակ՝ դո, մի, սլ, սի, ռե)։ Նշանակվում է 9 թվով։

Նեղացված տեսքով (այսինքն՝ տերցիաներով դասավորված լինելով) նոնակորդը պարունակում է չորս տերցիա, երեք կվինտա, երկու սեպտիմա և մեկ նոնա, երեք եռաձայնություն և երկու սեպտակորդ։ Նոնակորդը կարող է դիտարկվել նաև որպես սեպտակորդ՝ իր սեփական տոնից նոնա ավելացնելով։

Տարբերում են **մեծ** (մեծ նոնայով) և **փոքր** (փոքր նոնայով) նոնակորդներ, նրանցից պետք է առանձնացվեն մեծ և փոքր դոմինանտային նոնակորդները, այսինքն՝ նոնակորդներըէ կառուցված բնական և հարմոնիկ մաժորի և հարմոնիկ մինորի V աստիճանի վրա, որոնցից V9 (մեծ դոմինանտային նոնակորդ) դիսոնանս է ակուստիկորեն ճիշտ, քանզի բաղկացած է բնական հնչյունաշարի հնչյուններից։

Առավել հաճախ հանդիպում են II և V աստիճանների նոնակորդնրը, որոնք ունեն առավել պարզ արտահայտված հարմոնիկ գործառույթ։

## Արտաքին հղումներ
* Նոնակորդի բնորոշումը 

Կատեգորիա:Երաժշտական եզրույթներ
Սեկունդակորդ

[thumb|300px|[Սեպտակորդը և նրա շրջվածքները. կվինտսեքստակորդ, տերցկվարտակորդ, սեկունդակորդ]]
**Սեկունդակորդ**, ակորդ, որը բաղկացած է չորս հնչյուններից, սեպտակորդի երրորդ շրջվածքը՝ հիմքում սեպտիմա։ Անվանակոչված է ակորդի ներքևում գտնվող սեկունդա ինտերվալի անվամբ։ Լուծվում է տոնիկական սեքստակորդի տոնայնության մեջ, որտեղ կառուցված է ակորդը՝ տոնիկայի կրկնապատկմամբ։

Կրճատ կերպով սեկունդակորդը նշանակվում է այն տառով, որը ցույց է տալիս ակորդը տեսակը կամ նրա լադային դիրքը և 2 թվով, օրինակ, դոմինանտային սեկունդակորդը նշանակվում է որպես D։

Դո մաժորում սեկունդակորդի օրինակ է՝ *ֆա — սոլ — սի — ռե*։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Երաժշտության տեսություն
Կատեգորիա:Երաժշտական եզրույթներ
Քայլաբուժություն

**Քայլաբուժություն**, տերենկուր (ֆրանսերեն terrain-տեղանք, տարածություն և գերմաներեն Kuhr-բուժում), հատուկ երթուղիով չափավորված հետիոտն զբոսանքներ։ Մարզական թերապիայի և բուժման մեթոդ։ Կիրառվում է հիմնականում առողջարանային պայմաններում։ Քայլքը հարթ տարածությունում, որին հաջորդում է նշագծված երթուղիով վերելքը, ամրապնդում և զարգացնում է սիրտանոթային և շնչառության համակարգի ֆունկցիաները, բարձրացնում նյարդա-մկանային տոնուսը, ինչպես նաև մարզում ստորին ծայրանդամների մկանները, խթանում նյութափոխանակությունը։  Քայլաբուժությունը հաջողությամբ կիրառվում է սիրտանոթային համակարգի հիվանդությունների սկզբնական փուլերում (հատկապես սրտամկանի կծկողական ֆունկցիայի թուլացման), նյութափոխանակության խանգարումների, շնչառության օրգանների հիվանդությունների, ինչպես նաև ընդհանուր թուլության ժամանակ՝ առողջացման և աճող բեռնվածության հանդեպ ֆունկցիոնալ հարմարողականության զարգացման նպատակով։  Քայլաբուժության համար առանձնացվում են մի քանի երթուղիներ, թեթև՝ մինչև 500 մ, միջին՝ մինչև 1500 մ և դժվար՝ մինչև 3000 մ։

Կատեգորիա:Բուժում
Քառաէթիլկապար

**Քառաէթիլկապար**, տետրաէթիլկապար, (C2Hs)4Pb, ցնդող, անգույն յուղանման հեղուկ է։ Եռման ջերմաստիճանը՝ 200&nbsp;°C (քայքայվելով), խտությունը՝ 1652 կգ/մ3։ Ջրում չի լուծվում, խառնվում է օրգանական լուծիչների հետ։ Ստացվում է C2HsCl-ը կապարի և նատրիումի համաձուլվածքի հետ կատալիզատորների (ամիններ, բուտիլքլորիդ) առկայությամբ հալելով։ Լայնորեն օգտագործվում է էթիլային հեղուկի (օրինակ՝ բենզինի) բաղադրության մեջ՝ որպես հակադետոնատոր ներքին այրման կարբյուրատորային շարժիչներում։ Քառաէթիլկապարը խիստ թունավոր է, օրգանիզմ կարող է թափանցել և շնչառական ուղիներով, չվնասելով մաշկը ստամոքսաաղիքային համակարգը։ Օդում սահմանային թույլատրելի քանակությունը 0,005 մգ/մ3 է։
Կոմիտասի կիսանդրի (Քվեբեկ)

**Կոմիտասի կիսանդրի**, հայ մեծանուն երգահան Կոմիտասին նվիրված հուշարձան Կանադայի Քվեբեկ քաղաքի «Բանաստեղծների զբոսայգում»` Քվեբեկի Ազգային Ժողովի հարևանությամբ։

## Պատմություն
2006 թվականին Հայ Դատի Մոնրեալի կենտրոնական գրասենյակը Քվեբեկի քաղաքապետարանին է նվիրել Կոմիտաս վարդապետի բրոնզաձույլ կիսանդրին, որի բացման արարողությունը տեղի է ունեցել 2008 թվականի հուլիսի 6-ին։  Կիսանդրու բացման արարողությանը ներկա են գտնվել Քվեբեկի փոխքաղաքապետ Ժակ-Ժոլի Կյոռը,  հայ համայնքի և Կանադայում Հայաստանի դեսպանության ներկայացուցիչներ։ Կիսանդրին տեղադրվել է Քվեբեկի 400-րդ տարեդարձի միջոցառումների շրջանակներում։

## Հեղինակ
*Քանդակագործ` Սամվել Ղազարյան

## Տես նաև
* Կոմիտասի մահարձան
* Կոմիտասի հուշարձան (Երևան)
* Կոմիտասի հուշարձան (Փարիզ)
* Կոմիտասի հուշարձան (Դեթրոյթ)
* Կոմիտասի հուշարձան (Վաղարշապատ)
* Կոմիտասի հուշարձան (Սանկտ Պետերբուրգ)
* Կոմիտասի կիսանդրի (Փարիզ)

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Կանադայի հայկական հուշարձաններ
Արտաշես Քարամյան

**Արտաշես Հովհաննեսի Քարամյան** (), հայ ֆիզիոլոգ։ ԽՍՀՄ (1970) և ՀԽՍՀ (1963) ԳԱ թղթակից անդամ։ Լևոն Օրբելու աշակերտը։ ԽՄԿԿ անդամ 1940 թվականից։

## Կենսագրություն
1935 թվականին ավարտել է Երևանի բժշկական ինստիտուտը։ Հայրենական պատերազմի տարիներին (1941-1945) Քարամյանը գործող բանակի հոսպիտալներում աշխատել է որպես նյարդավիրաբույժ։ 1946-1950 թվականներին Լևոն Օրբելու ղեկավարությամբ աշխատել է ԽՍՀՄ ԳԱ Ի․ Պավլովի անվան ֆիզիոլոգիայի ինստիտուտում, 1950-1958 թվականներին՝ ԽՍՀՄ ԲԳԱ փորձառական բժշկագիտության ինստիտուտում։ 1959 թվականից Քարամյանը ղեկավարել է ԽՍՀՄ ԳԱ Ի․ Սեչենովի անվան էվոլյուցիոն ֆիզիոլոգիայի և կենսաքիմիայի ինստիտուտի կենտրոնական նյարդային համակարգի համեմատական ֆիզիոլոգիայի լաբորատորիան, 1975 թվականից՝ նաև էվոլյուցիոն ֆիզիոլոգիայի բաժինը։ 1960-1977 թվականներին եղել է նույն ինստիտուտի տնօրենի գիտական գծով տեղակալը։ Եղել է ՀԽՍՀ ԳԱ Լևոն Օրբելու անվան ֆիզիոլոգիայի ինստիտուտի գիտական խորհրդատուն։

## Գիտական գործունեություն
Քարամյանի գիտական հետազոտությունները վերաբերում են ողնաշարավորների ֆիլոգենետիկ շարքում ուղեղիկի և գլխուղեղի մեծ կիսագնդերի և ենթակեղևային գոյացությունների էվոլյուցիայի հարցերին։ Քարամյանը ձևակերպել է ինչպես ամբողջությամբ վերցրած ուղեղի զարգացման հիմնական օրինաչափությունները, այնպես էլ նրա առանձին ինտեգրատիվ համակարգերի զարգացման փուլերը սփռուն ձևերից մինչև կառուցվածքային և ֆունկցիոնալ տեսակետից մասնագիտացված ձևերը։ Քարամյանն առաջադրել է զգայական համակարգերի էվոլյուցիայում երկակի նյարդավորման սկզբունքը, մշակել կենտրոնական նյարդային համակարգի կրիտիկական փուլերի զարգացման սկզբունքը ողնաշարավորների ֆիլոգենեզում։ Եղել է ուղեղի միջազգային կազմակերպության անդամ։

## Մրցանակներ և պարգևներ
Արժանացել է ԽՍՀՄ ԳԱ Ի․ Պավլովի անվան (1957) և Լ․ Օրբելու անվան (1974) մրցանակների։ Պարգևատրվել է Հայրենական պատերազմի 2-րդ աստիճանի, Ժողովուրդների բարեկամության և «Պատվո նշան» շքանշաններով ու մեդալներով։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Բժշկական գիտությունների դոկտորներ
Կատեգորիա:ԽՍՀՄ ԳԱ թղթակից անդամներ
Կատեգորիա:Հայ գիտնականներ
Կատեգորիա:Հայ ֆիզիոլոգներ
Կատեգորիա:Հայրենական մեծ պատերազմի հայ մասնակիցներ
Fuck Up Some Commas

«**Fuck Up Some Commas**» (խմբագրված՝ «F*ck Up Some Commas»), ամերիկացի ռեփեր Future-ի երգն է։ Այն թողարկվել է 2015 թվականի մարտի 2-ին՝ որպես նրա «Monster» կոչվող միքսթեյպի առաջին սինգլ։ Երգը գրվել է Future-ի, Southside-ի և Գարի Հիլի կողմից։

## Նախապատմություն և թողարկում
2014 թվականի սեպտեմբերի 24-ին Future-ը հայտարարում է, որ հոկտեմբերի 28-ին պատրաստվում է թողարկել իր նոր միքսթեյպը, որը կոչվելու է «Monster»։ Միքսթեյպի երգացանկում ընդգրկված է 16 երգ, իսկ «Fuck Up Some Commas» երգը 5-րդն է այդ ցանկում։ 2015 թվականի մարտի 2-ին երգը հասանելի է թվային ներբեռնման համար։ Երգի պաշտոնական ռեմիքս տարբերակը, որում իրենց մասնակցությունն ունեն նաև ռեփերներ Բիգ Շոնը և Ռիք Ռոսը, ներկայացվել է 2015 թվականի մայիսի 25-ին։ Երգի իր ռեմիքսն է թողարկել նաև ռեփեր Լիլ Ուեյնը։

Այն որպես բոնուս երգ, նաև ընդգրկված է Future-ի «DS2» անվանումը կրող երրորդ ստուդիական ալբոմում, որը թողարկվել է 2015 թվականի հուլիսին։

## Տեսահոլովակ
Երգի տեսահոլովակը, որի ռեժիսորն է Motion Family-ն, թողարկվել է 2015 թվականի մարտի 27-ին։ Տեսահոլովակում նկարահանվել են Boosie Badazz-ը, Young Scooter-ը, Metro Boomin-ը, Քարտիս Վիլյամսը, ինչպես նաև երգի պրոդյուսերներ DJ Spinz-ն ու Southside-ը։ Տեսահոլովակը ստացել է դրական արձագանքներ երաժշտական քննադատների կողմից։ «Rap-Up» ամսագիրը այն անվանել է «ճոխ», իսկ «Complex» ամսագրի լրագրող Զաք Ֆրայդենլանդը անվանել է «էքստրավագանտ»։

## Երգի տարբերակներ
*; Թվային ներբեռնման

## Հիթ շքերթներ

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Երգի տեսահոլովակը ՅուԹյուբում
* Աուդիո տարբերակը ՅուԹյուբում
* Երգի բառերը  MetroLyrics-ում

Կատեգորիա:2014 երգեր
Կատեգորիա:2015 սինգլներ
Կատեգորիա:Future երգեր
Թագուհի Կարապետյան

**Թագուհի Կարապետյան** (), հայ կինոպրոդյուսեր։

## Կենսագրություն
1977 թվականին ավարտել է Երևանի Վ. Բրյուսովի անվան ռուսաց և օտար լեզուների պետական ինստիտուտի Ֆրանսերեն և գերմաներեն լեզուների ֆակուլտետը։ Հաճախել է Կոնստանտին Սարաջևի անվան երաժշտական դպրոց (դաշնամուրի բաժին)։ 2001 թվականից առ այսօր աշխատում է «Մոսկվա կինոթատրոն» ՍՊԸ-ում՝ որպես գլխավոր տնօրենի տեղակալ։ Որպես կինոպրոդյուսեր մասնակցել է բազմաթիվ միջազգային կինոփառատոների։ Կինոպրոդյուսերների հայկական ասոցիացիայի անդամ է։ 2017 թվականից «Հայկական Ալիանս Ֆրանսեզ»-ի մշակութային ծրագրերի պատասխանատուն է։ Ամուսնացած է, ունի երկու դուստր։

## Ֆիլմագրություն
Հանդիսանում է ստորևէ թվարկված ֆիլմերի գործադիր պրոդյուսերը։

## Պարգևներ
* 2014 - ՀՀ մշակույթի նախարարության պատվոգիր և «Գրիգոր Նարեկացի հուշամեդալ» - (Թատերական Լոռի - 2014 միջազգային փառատոնի շրջանակներում)
* 2014 - Ֆրանսիայի մշակույթի նախարարության «Արվեստի և գրականության ասպետական շքանշան» - (Ֆրանսիայի մշակույթի նախարարություն)
* 2014 - «Հայակ» ազգային կինոյի մրցանակաբաշխության մրցանակ - («Փարաջանով» ֆիլմի համար)
* 2013 - Հայաստանի Հանրապետության պետական մրցանակ` կինոարվեստի ոլորտում  («Փարաջանով» ֆիլմի համար)
* 2012 - Հայաստանի Թատերական Գործիչների Միության ոսկե մեդալ - (Թատերական Լոռի - 2012 փառատոնի շրջանակներում)

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:ԵՊԼՀ շրջանավարտներ
Կատեգորիա:Հայ պրոդյուսերներ
Կատեգորիա:ՀՀ պետական մրցանակի դափնեկիրներ
Յուլիան Վայգլ

**Յուլիան Վայգլ** (), գերմանացի պրոֆեսիոնալ ֆուտբոլիստ, ով ներկայումս խաղում է գերմանական «Բորուսիա Դորտմունդ» ակումբում, Գերմանիայի ֆուտբոլի ազգային հավաքականի մինչև 21 տարեկանների անդամ է։ Խաղում է կիսապաշտպանի դիրքում։

## Ակումբային գործունեություն
Վայգլը «Մյունխեն 1860» ֆուտբոլային դպրոցի սան է։ Նրա առաջին խաղը տեղի է ունեցել 2014 թվականի փետրվարի 14-ին երկրորդ Բունդեսլիգայում «Ինգոլշտադտ 04»-ի դեմ։ Նա փոխարինման է դուրս եկել 66-րդ րոպեին Յանիկա Ստարկայի փոխարեն, իսկ խաղը ավարտվել է 2-0 հաշվով։ «Մյունխեն 1860»-ի կազմում իր առաջին մրցաշրջանում հասցրել է մասնակցել 14 հանդիպման։ 2014/15 մրցաշրջանի առաջին՝ «Կայզերսլաուտերնի» դեմ խաղում Վայգլը 18 տարեկան էր, երբ նշանակվեց ավագ։ Այդպես նա դարձավ «Մյունխեն 1860» ակումբի պատմության ամենաերիտասարդ ավագը։ Մրցաշրջանի երկրորդ խաղում Վայգլը տուգանվեց և ուղարկվեց երկրորդ կազմ, թիմակիցներն Վիտուսոմ Այհերոմի, Դանիել Ադլանգոմի և Յանիկոմ Ստարկի հետ, ավագը կրկին դարձավ Քրիստոֆեր Շինդլերը, այդ ամենի պատճառն այն էր, որ նրանք ուշ գիշերը խմել էին, որից հետո ակումբի շուրջ բացասական խոսակցություններ էին սկսել պտտվել։ Հետագայում Վայգլը արդարացվել է։

2014/15 մրցաշրջանից հետո Վայգլը տեղափոխվել է Դորտմունդի «Բորուսիա» 2.50 միլիոնի եվրոյի դիմաց և պայմանագիր կնքել մինչը 2019 թվական։ Նրա առաջին պաշտոնական խաղը տեղի է ունեցել 2015 թվականի հուլիսի 30-ին Եվրոպայի լիգա 2015/16 մրցաշրջանի որակավորման փուլում ավստրիական «Վոլֆսբերգի» դեմ։ Նա խաղացել է 66 րոպե և փոխարինվել է «Բորուսիայի» մեկ այլ նորեկի՝ Գոնսալո Կաստրոյի հետ։

## Արտաքին հղումներ
* Պրոֆիլը Transfermarkt.de կայքում

Կատեգորիա:Բորուսիա Դորտմունդի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Բունդեսլիգայի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Գերմանացի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:ՈՒԵՖԱ Եվրո 2016-ի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Տղամարդկանց ֆուտբոլի կիսապաշտպաններ
Կատեգորիա:Մյունխեն 1860-ի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Բենֆիկայի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Գերմանիայի հավաքականի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Բորուսիա Մյոնխենգլադբախի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Գերմանացի լեգեոներ ֆուտբոլիստներ
Հրաչյա Քարամյան

**Հրաչյա Գրիգորի Քարամյան** (, Երևան], հայ մանկավարժ, մանկավարժական գիությունների դոկտոր, պրոֆեսոր (1950)։ ՀԽՍՀ գիտության վաստակավոր գործիչ (1961)։

## Կենսագրություն
1932 թվականին ավարտել է Դոնի Ռոստովի մանկավարժական ինստիտուտը։ 1935-1946 թվականներին եղել է Բաքվում Ադրբեջանի ուսուցչական ինստիտուտի տնօրենի տեղակալ, 1950-1975 թվականներին՝ Երևանի մանկավարժական ԳՀԻ-ում սեկտորի, ապա Ա․ Ժդանովի անվան ռուսական մանկավարժական, այնուհետև Խաչատուր Աբովյանի անվան հայկական մանկավարժական ինստիտուտների մանկավարժության ամբիոնների վարիչ։ 1975-1986 թվականներին դասախոսել է Երևանի պետական համալսարանի դասախոսների վերապատրաստման ֆակուլտետում։

Աշխատությունները հիմնականում նվիրված են խորհրդային մանկավարժության մեթոդոլոգիական, երեխաների գեղագիտական դաստիարակության տեսության և մեթոդների, բարձրագույն դպրոցի մանկավարժության, մանկավարժության պատմության հարցերին։

Պարգևատրվել է «Պատվո նշան» շքանշանով (1962)։

## Երկեր
* Գիտատեխնիկական հեղափոխությունը և մանկավարժության հարցերը, Երևան, 1971։

Կատեգորիա:Հայ մանկավարժներ
Կատեգորիա:Մանկավարժական գիտությունների դոկտորներ
Կատեգորիա:Հայ պրոֆեսորներ
Կատեգորիա:1909 ծնունդներ
Կատեգորիա:Հոկտեմբերի 10 ծնունդներ
Կատեգորիա:Բռնակոթ (Սյունիքի մարզ) գյուղում ծնվածներ
Կատեգորիա:1986 մահեր
Կատեգորիա:Սեպտեմբերի 10 մահեր
Կատեգորիա:Երևան քաղաքում ծնվածներ
Կատեգորիա:ՀԽՍՀ գիտության վաստակավոր գործիչներ
Միխայիլ Քարամյան

**Միխայիլ Գևորգի Քարամյան** (), խորհրդային և հայ  անասնաբույծ, գյուղատնտեսական գիտությունների դոկտոր (1963), պրոֆեսոր (1965), ՀԽՍՀ բարձրագույն դպրոցի վաստակավոր գործիչ (1980)։

## Կենսագրություն
Մասնակցել է Հայրենական մեծ պատերազմի գործողություններին։ 1935 թ. ավարտել է Անդրֆեդերացիայի անվան անասնաբուծական անասնաբուժական ինստիտուտը։ 1946 թ.-ից աշխատել է նույն ինստիտուտում, 1952 թ.-ից՝ մանր անասնաբուծության ամբիոնի վարիչ, 1969-1974 թթ.-ին՝ գիտության գծով պրոռեկտոր։ Քարամյանի ղեկավարությամբ ու մասնակցությամբ մշակվել են հանրապետության խառնացեղ ոչխարաբուծության զարգացման գիտականորեն՝ հիմնավորված ուղիները, ստեղծվել ոչխարների բարձր մթերատու տիպեր՝ զանգեզուրյան, Լոռի-Փամբակի, հայկական կորիդել, բացահայտվել դրանց մսային, բրդային և ոչխարների մթերատվության ձևավորման օրինաչափությունները օնտոգենեզի ընթացքում։ Համահեղինակ է «Ոչխարաբուծություն» (1966) ուսումնական ձեռնարկի։ ԽՄԿԿ անդամ 1943 թ.-ից։

## Պարգևներ
* «Պատվո նշան» շքանշան։

## Երկեր
* «Ոչխարաբուծություն»։ Ուսումնական ձեռնարկ, (1966, համահեղինակ)։

Կատեգորիա:Գյուղատնտեսական գիտությունների դոկտորներ
Կատեգորիա:Հայ անասնաբույծներ
Կատեգորիա:Հայ պրոֆեսորներ
Կատեգորիա:Հայրենական մեծ պատերազմի հայ մասնակիցներ
Ալֆրեդ Այլամազյան

**Ալֆրեդ Կարլի Այլամազյան** (), տեղեկագիտական և հաղորդակցական տեխնոլոգիաների բնագավառի գիտնական, տեխնիկական գիտությունների դոկտոր (1975), պրոֆեսոր (1984)։ ՌԴ բնական ԳԱ անդամ (1993)

## Կենսագրություն
1959 թվականին ավարտել է Մոսկվայի Ժուկովսկու անվան ռազմաօդային ճարտարագիտական ակադեմիան։

1975-1984 թվականներին աշխատել է ԽՍՀՄ գիտության և տեխնիկայի պետկոմում, 1984-1986 թվականներին՝ ԽՍՀՄ ԳԱ Կիբեռնետիկ, հիմնախնդիրների ինստիտուտի մասնաճյուղի, 1986 թվականից՝ ՌԳԱ Ծրագրային համակարգերի ինստիտուտի տնօրեն։ 1991 թվականին կազմակերպել և գլխավորել է ՌԴ կրթության նախարարության տարածաշրջանային հիմնախնդիրների ԳՀԻ։ 1993-1996 թվականներին և 1998-2003 թվականներին՝ ՌԴ Պերեսլավլի համալսարանի ռեկտոր։

Սպիտակի երկրաշարժից օրեր անց Ալֆրեդ Այլամազյանը, ի թիվս մյուս բարերարների, իր աջակցությունը հայտնեց հայ ժողովրդին։ Անօթևան մնացած իր հայրենակիցներին նա տեղավորեց Յարոսլավի շրջանի Պերեսլավլ Զալեսկիյ քաղաքում՝ ՌԳԱ Ծրագրային համակարգերի ինստիտուտին պատկանող համակարգչային ճամբարում։ Ճամբարի քարե շենքը շուրջ մեկ տարի ծառայեց որպես դպրոց, որտեղ ուսանում էր 30-ից ավելի հայ աշակերտ։ Այստեղ էին հանգրվանել նաև Սումգայիթի ջարդերից փրկվածները։

## Գործունեություն
Աշխատանքները վերաբերում են տեղեկագիտական և հաղորդակցական տեխնոլոգիաների հիմնարար և կիրառական հիմնահարցերին, արհեստական բանականության ստեղծմանը, էկոլոգատնտեսական բարդ համակարգերի մոդելավորմանը, զուգահեռ համակարգչային ճարտարագիտությանը և հեռուստատեղեկատվական համակարգերին։

100 գիտական հոդվածների, 3 մենագրությունների և 20 գրանցված գյուտերի հեղինակ է։
մինի

## Պարգևներ
* ՌԴ Բարեկամության շքանշան, 1996
* Ռուսական ուղղափառ եկեղեցու Բարեպաշտ Դանիել Մոսկվացու 3-րդ աստիճանի շքանշան, 1996
* ԽՍՀՄ զինված ուժերի 40-ամյակի մեդալ, 1958 
* Անբասիր ծառայության մեդալ, 1964 
* «Կարմիր դրոշի շքանշան», 1971 
* «Աշխատանքի վետերան» մեդալ, 1988
* Պերեսլավլ-Զալեսկիի պատվավոր քաղաքացի, 1996

## Երկեր
* Информация и информационные системы, М., 1982;
* Информатика и теория развития, М., 1989, (համահեղինակ).

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:1936 ծնունդներ
Կատեգորիա:2003 մահեր
Կատեգորիա:«Աշխատանքի վետերան» մեդալակիրներ
Կատեգորիա:Կարմիր դրոշի շքանշանի ասպետներ
Կատեգորիա:Հայ գիտնականներ
Կատեգորիա:Հայ գյուտարարներ
Կատեգորիա:Հայ պրոֆեսորներ
Կատեգորիա:Մայիսի 25 մահեր
Կատեգորիա:Տեխնիկական գիտությունների դոկտորներ
Կատեգորիա:Օգոստոսի 8 ծնունդներ
Մեթյու Վոն

**Մետյու դե Վեր Դրամոնդ**(, ), ի ծնե անունը՝ **Մետյու Ալլարդ Ռոբերտ Վոն**(), բրիտանացի կինոռեժիսոր, պրոդյուսեր, սցենարիստ և դերասան։

## Կենսագրություն
### Վաղ կյանք
Վոնի մայրը՝ Քեթի Քիթոնը, մագնատ Ջեյմս Քիթոնի դուստրն էր։ Կային կարծիքներ, որ նրա հայրը դերասան Ռոբերտ Վոնն է, ով Քեթիին և Մեթյուին լքել է, երբ տղան չէր բոլորել 1 տարին։ 1980-ական թվականներին հաստատվեց, որ Ռոբերտ Վոնը Մեթյուի հայրը չէ։

2002 թվականին պարզվեց, որ նրա հայրը Ջորջ Ալբերտ Հարլի Դրամոնդն է՝ բրիտանացի ազնվական, Գեորգ VI արքայի սան։ Ռոբերտ Վոնի վաղեմի խնդրանքով Մեթյուն իր մասնագիտության շրջանակներում օգտագործում է նրա ազգանունը, սակայն անձնական կյանքում՝ դե Վեր Դրամոնդ։

Վոնը սովորել է Բաքինգեմի Ստոուի դպրոցում։ Ավարտելուց հետո՝ նախքան համալսարան ընդունվելը, մեկ տարի ճանապարհորդում էր Hard Rock Cafe-ի հետ, այնուհետև հաստատվում է Լոս Անջելեսում, որտեղ սկսում է աշխատել որպես ռեժիսորի օգնական։ Վերադառնում է Լոնդոն և հաճախում Լոնդոնի համալսարանական քոլեջ, որտեղ ուսումնասիրում է մարդաբանություն և հնագույն պատմություն։ Մի քանի շաբաթ անց դուրս է մնում քոլեջից։
### Անձնական կյանք
2002 թվականի մայիսի 25-ից ամուսնացած է Կլաուդիա Շիֆերի հետ։ Ունեն 3 երեխա՝
* որդին՝ Կասպար Մեթյու դե Վեր Դրամոնդ, ծնվել է 2003 թվականի հունվարի 30-ին, Լոնդոնում
* դուստրը՝ Կլեմենտինա դե Վեր Դրամոնդ, ծնվել է 2004 թվականի նոյեմբերի 11-ին, Լոնդոնում
* դուստրը՝ Կոսիմա Վայոլեթ ֆոն Դրամոնդ, ծնվել է 2010 թվականի մայիսի 14-ին, Լոնդոնում

Զույգը տուն ունի Նոթինգ Հիլում և Սուֆոլկի Ստանինգֆիլդ գյուղում։

Գայ Ռիչիի ընկերն է, ում հարսանիքի խաչեղբայրն էր։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
*
* Interview , Superherohype.com; accessed 28 February 2015

Կատեգորիա:1971 ծնունդներ
Կատեգորիա:Անգլիացի դերասաններ
Կատեգորիա:Անգլիացի կինոպրոդյուսերներ
Կատեգորիա:Անգլիացի սցենարիստներ
Կատեգորիա:Կինոգործիչներ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Մարտի 7 ծնունդներ
Բարձրաշեն (այլ կիրառումներ)

**Բարձրաշեն** եզրը կարող է վերաբերել․
* Բարձրաշեն (Արարատի մարզ), գյուղ Հայաստանի Արարատի մարզում։
* Բարձրաշեն (Շիրակի մարզ), ոչ համայնքային գյուղ Հայաստանի Շիրակի մարզում։
* Բարձրաշեն կամավորական ջոկատ, կազմավորվել է 1992 թվականին, ՀՀ Արարատի շրջանի Բարձրաշեն գյուղում։
Տերցդեցիմա

thumb|300px|(a)՝ մեծ տերցդեցիմա, (b)՝ փոքր տերցդեցիմա, (c)՝ տերցդեցիմակորդ
**Տերցդեցիմա** (՝ տասներեքերորդ), երաժշտական ինտերվալ 13 աստիճան մեծությամբ, նշանակվում է 13 թվով։

Գերազանցում է օկտավայի ծավալը։ Ամենից հաճախ դիտարկվում է որպես բաղադրյալ ինտերվալ, որը բաղկացած է օկտավայից և սեքստայից։ Սեքստայից պես՝ կարող է լինել մեծ կամ փոքր։

**Մեծ տերցդեցիման** պարունակում է 21 կիսատոն, **փոքր տերցդեցիման՝** 20 կիսատոն։

Եզրը երբեմն օգտագործվում է նաև սեքստայից և երկու ու ավելի օկտավաներից բաղկացած ինտերվալների համար։

Ջազային հարմոնիայում տերցդեցիման գործառութորեն նշանակում է վեց տերցիա հիմնական տոնից։

## Արտաքին հղումներ
* Տերցդեցիմա // *Բուլուչևսկի Յու., Ֆոմին Վ.* Երաժշտական բառարան, Մ., 2005. — 461 էջ

Կատեգորիա:Երաժշտական ինտերվալներ