Փոխանցումավազք

**Փոխանցումավազք** (через , , от  — «стремя»), թիմային մարզական առարկաների ամբողջություն, որոնցում մասնակիցները մեկ առ մեկ անցնում են փուլեր՝ միմյանց փոխանցելով հեռավորության վրա շարժվելու հերթը: Աթլետիկայում փուլից փուլ անցումն իրականացվում է փոխանցումավազքի գավազանով (մարզադաշտի տեսակներ) կամ ժապավեններ (Էկիդեն)՝ դահուկային սպորտում ֆիզիկապես դիպչելով մարզիկի ձեռքին հաջորդ փուլում, լողում՝ կողքին դիպչելով։ Էստաֆետային թիմի նպատակն է առաջինը հասնել եզրագծին:

## Պատմություն
«Էստաֆետային մրցավազք» սպորտային տերմինը գալիս է «ձիասպորտի փոխանցումավազք» հասկացությունից՝ արագ փոստ, ձիով սուրհանդակներ ուղարկելը։

Փոխանցումավազքի տարբեր տեսակներ ընդգրկված են պրոֆեսիոնալ մարզիկների մրցումների ծրագրում այնպիսի սպորտաձևերում, ինչպիսիք են բիաթլոնը, աթլետիկան, լողը, չմշկավազքը, սպորտային կողմնորոշումը։

Էստաֆետները կոչվում են նաև՝
* սիրողական սպորտային միջոցառումներ
* հասարակական-քաղաքական միջոցառումներ

Փոխանցումավազքը ամենատարածված դիտարժան սպորտաձևն է, որը օլիմպիական խաղերի ծրագրի մաս է կազմում 1900 թվականից (լող), 1908 թվականից (աթլետիկա), 1936 թվականից (դահուկավազք):

## Թեթև Աթլետիկա
### Ծրագիր
Աշխարհի առաջնությունների (նաև Եվրոպայի և Օլիմպիական խաղերի) ծրագիրը ներառում է դասական փոխանցումավազք՝ 4×100 մ (ամառային սեզոն), 4×400 մ (ամառային և ձմեռային սեզոններ)։

Բացի այս առարկաներից, IAAF-ը նաև գրանցում է համաշխարհային ռեկորդներ այնպիսի փոխանցումավազքներում, ինչպիսիք են 4×200 մ, 4×800 մ, 4×1500 մ:

Մարզադաշտում անցկացվող փոխանցումավազքի այլ պակաս հայտնի տեսակներ կան, ինչպիսիք են 4×110 մ արգելապատնեշները և այսպես կոչված «շվեդական փոխանցումավազքը»  800+400+200+100 մ նաև վերջերս տարածված են դարձել փոխանցումավազքերը մայրուղու վազքի և միջքաղաքային վազքի ժամանակ, որտեղ յուրաքանչյուր փուլում մարզիկները անցնում են 3-5 կամ ավելի կիլոմետր։ Մարաթոնի հեռավորության վրա փոխանցումավազքը (Էկիդեն) չափազանց տարածված է մի շարք երկրներում:

Էստաֆետները միակ թիմային կարգապահությունն են միջազգային խոշորագույն մրցումների՝ ամառային Օլիմպիական խաղերի, աշխարհի և Եվրոպայի առաջնությունների աթլետիկայի ծրագրում: Փաստորեն, բարձր մակարդակի էստաֆետային թիմի մաս կազմող մարզիկները հանդես են գալիս տարին ընդամենը մեկ անգամ:

### Այս սպորտի կանոնները
Հիմնական կանոնները կարգավորում են գավազանի ճիշտ փոխանցումը փուլից փուլ և արգելում են մարզիկին խանգարել մրցակիցներին անցնել հեռավորությունը: Փոխանցումը պետք է իրականացվի հատուկ միջանցքի շրջանակներում (4×100 մ փոխանցումավազքում դրա երկարությունը 20 մետր է): Մարզիկները չպետք է օգտագործեն որևէ սոսինձ կամ ձեռնոց՝ գավազանը պահելու համար:

Առավել հաճախ հանդիպող տեխնիկական սխալները:
* գավազանի կորուստ՝
* փոխանցում միջանցքից դուրս՝
* մրցակիցներին խոչընդոտելը գավազանի ազատ փոխանցման կամ հեռավորության վրա:

Սպրինտ փոխանցումավազքում գավազանի հստակ փոխանցումը առանցքային դեր է խաղում և իրականացվում է երկար մարզումներով:

## Դահուկային սպորտ
Դահուկավազքի ամենամեծ Մրցումների ծրագիրը ներառում է 4×10 կմ (տղամարդիկ) և 4×5 կմ (կանայք) փոխանցումավազք:

## Բիաթլոն

Աշխարհի առաջնությունների և Օլիմպիական խաղերի ծրագրում ընդգրկված են 4×7,5 կմ տղամարդկանց փոխանցումավազքը, 4×6 կմ կանանց փոխանցումավազքը և 2×6 կմ + 2×7,5 կմ խառը փոխանցումավազքը:

## Լող
Ամենամեծ մրցումների ծրագրում (50 և 25 մետրանոց լողավազան) ներառված են երեք փոխանցումավազքեր՝ 4×100 մ 4×200 մ ազատ ոճ և համակցված 4×100 մ (տղամարդկանց և կանանց համար), ինչպես նաև գրանցվում են համաշխարհային ռեկորդներ այս առարկաներում։

## Տես նաև
* Эстафета олимпийского огня 2008
* «Эстафета по кольцу „Б“» (1947), картина Александра Дейнеки

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Աթլետիկա
Կատեգորիա:Թիմային մարզաձևեր
Կատեգորիա:Լող
Կատեգորիա:Մարզաձևեր
Կատեգորիա:Մրցույթներ
Կատեգորիա:Սպորտ
Կատեգորիա:Սպորտային մրցություններ
Կատեգորիա:Օլիմպիական մարզաձևեր