Մոհավի (անապատ)

**Մոհավի** ( հնդկական մոհավի ցեղի անունից), անապատ Ամերիկայի Միացյալ Նահանգների հարավ-արևմուտքում։ Զբաղեցնում է հարավային Կալիֆոռնիայի, հարավ-արևմտյան Յուտայի, հարավային Նևադայի և Արիզոնայի հյուսիս-արևմուտքի մի զգալի մասը։

Անապատի տարածքը կազմում է ավելի քան 35000 կմ²։ Հյուսիս-արևելքում անապատը սահմանափակված է Թեհաչափի լեռներով, հարավում՝ Սան Գաբրիելի և Սան Բերնարդինոյի լեռնաշղթաներով։ Լեռների սահմանները նշվում են բավականին հստակ, քանի որ դրանք բաժանված են երկրաբանական երկու խոշոր խզվածքներով՝ Սան Անդրեաս և Գարլոկ։ Մեծ ավազանի անջրթող տարածքը ընկած է անապատի հյուսիսում, հարավում՝ ավելի շոգ Սոնորա անապատը։ Հյուսիսային և արևելյան սահմաններն այդքան էլ հստակ չեն, դրանք կարելի է նույնացնել յուկա (արմավաշուշան) () կարճատերև ծառանման բույսի առկայությամբ։ Անապատում կարելի է գտնել 1750-2000 տարբեր բուսական տեսակներ։

## Կլիմա
Ամեն տարի անապատում միջին հաշվով թափվում են 150 մմ-ից պակաս տեղումներ, բայց լեռներում` 1000-ից 2000 մմ։ Անապատի տարածքում են գտնվում Մոհավե արգելոցը և «Ջոշուա Տրի» ազգային պարկը, ինչպես նաև Հյուսիսային Ամերիկայի ամենացածր և ամենաշոգ վայրը` ազգային պարկ Մահվան հովիտը, որտեղ հուլիս-օգոստոս ամիսներին ջերմաստիճանը սովորաբար բարձրանում է մինչև + 50&nbsp;°C: Մոհավի անապատի, Մեծ ավազանի և Յուտա նահանգի Կոլորադոյի սարավանդի սահմանին է գտնվում Զայոն ազգային պարկը։ Չնայած չոր կլիմային, անապատը (մասնավորապես ՝ Անտիլոպի հովիտը հարավ-արևմուտքում) տարիներ շարունակ եղել է առվույտի մշակման կենտրոն, որը ոռոգվել է ստորգետնյա ջրերով և Կալիֆոռնիայի ակվեդուկի միջոցով։

Ամռանը Մոհավի անապատի հովտային շրջաններում ջերմաստիճանը կարող է 49&nbsp;°C-ից բարձր լինել, իսկ ցածրադիր վայրերում՝ 54&nbsp;°C- ից բարձր։ Ձմռանը ձյուն է գալիս անապատային լեռներում, ներառյալ Քլարքի լեռներում կամ Տելեսկոպ լեռան գագաթում (ծովի մակարդակից 3392 մ բարձրության վրա)։ Ձյան տեղումները երբեմն հանգեցնում են մայրուղիների փակմանը։ Ձմռան միջին ջերմաստիճանը մոտ 0&nbsp;°C է։

Քամին կլիմայի վրա ազդող գործոններից մեկն է։ Եթե անապատի արևելքում գտնվող Լաս Վեգաս քաղաքում քամին համեմատաբար հազվադեպ է, ապա արևմուտքում քամին ամեն օր փչում է և դրա արագությունը հաճախ անցնում է 80 կմ/ժ։ Թեհաչափի լեռնանցքի տարածքում տեղադրվել են էլեկտրաէներգիա արտադրող հողմային տուրբիններ։

## Քաղաքներ և մարզեր
thumb|Մոհավի անապատի արևելյան մասը

Անապատում կան մի շարք ամայի «քաղաք-ուրվականներ»։ Այս բնակավայրերից մի քանի խոշորագույններից կարելի է նշել Կալիֆոռնիայում գտնվող այսպես կոչված Կալիկոն, որի բնակիչները նախկինում աշխատում էին արծաթի հանքերում, ինչպես նաև Կելսո () քաղաքը և երկաթուղային դեպոն։ Որոշ այլ քաղաքներ դատարկվել են, երբ այդտեղի ճանապարհների փոխարեն կառուցվել են ավելի ժամանակակից մայրուղիներ։

Մոհավիի ամենահայտնի և եզակի տեսարժան վայրերից է աշխարհի ամենաբարձր ջերմաչափը (ավելի քան 40 մ), որը գտնվում է Կալիֆոռնիայի Բեյքեր քաղաքի շրջանում` I-15 ավտոմայրուղում մոտ։ Մեկ այլ հայտնի հանգստի գոտի է Կելսոյի դյուները։

Մոհավի գետը, որը հոսում է անապատի տարածքով, հանդիսանում է տարածաշրջանի ջրի կարևոր աղբյուր։

Անապատի տարածքում տեղակայված են խոշոր քաղաքներ՝ Լաս Վեգասը և Պալմդեյլը, ինչպես նաև մի շարք ավելի փոքր բնակավայրեր։

Որևէ մարզի տարածքի մեջ չմտնող Մոհավի քաղաքից ոչ հեռու գտնվում է Մոհավիի միջազգային օդատիեզերական կայանը (ИАТА կոդը՝ MHV, ԻԿԱՕ կոդը՝ KMHV), որը ԱՄՆ կառավարության կողմից արտոնագրված է բազմակի օգտագործման տիեզերանավերի հորիզոնական արձակման համար։

Անապատի չոր օդը կանխում է կորոզիան, ինչը նպաստում է ռազմական և քաղաքացիական ինքնաթիռների պահեստավորմանը․ անապատում է գտնվում աշխարհի ամենամեծ ինքնաթիռների «գերեզմանոցներից» մեկը։

Անապատում կան մի քանի զբոսայգիներ, ինչպիսիք են Ռեդ-Ռոկ-Կանյոնը։ Անապատի տեսարժան վայրերից մեկը հեռախոսային կրպակն է, որի մասին ամերիկյան լրատվամիջոցները բազմիցս հիշատակվում էին նրա հայտնիության գագաթնակետին՝ 1999 թվականին։

## Բուսական և կենդանական աշխարհ

### Բուսականություն
* Միագույն բրգաձև սոճի (Abies concolor)
* Adenophyllum cooperi
* Արգոնեմա վահանաձև (Argemone corymbosa)
* Գազ (բույս) (Astragalus newberryi)
* Դաշտային կամիսիոնա (Camissonia campestris)
* Փքված կոալանտուս (Caulanthus inflatus)
* Dalea searlsiae
* Ոջլադեղ (Delphinium parishii)
* Eremalche rotundifolia
* Նրբատերև (Erigeron concinnus)
* Эриофиллум шерстистый (Eriophyllum lanosum)
* Ֆերոկակտուս (Ferocactus)
* Ипомопсис аризонский (Ipomopsis arizonica)
* Можжевельник жёсткосемянный (Juniperus osteosperma)
* Ларрея трёхзубчатая (Larrea tridentate)
* Линантус свисающий (Linanthus demissus)
* Եղջերառվույտ (Lotus rigidus)
* Լուպին (Lupinus arizonicus)
* Լուպին մանրատերև (Lupinus microcarpus)
* Губастик (Mimulus rupicola)
* Monoptilon bellioides
* Տատասկաթզենի (Opuntia basilaris)
* Цилиндропунция Бигелоу (Cylindropuntia bigelovii)
* Տատասկաթզենի (Cylindropuntia fulgida)
* Фацелия калужницелистная (Phacelia calthifolia)
* Фацелия мелкогородчатая (Phacelia crenulata)
* Сосна однолистная (Pinus monophylla)
* Եղեսպակ (Salvia mohavensis)
* Сенна Кауса (Senna covesii)
* Ժոժոբա (Simmondsia chinensis)
* Вашингтония нитеносная (Washingtonia filifera)
* Արմավաշուշան (Yucca baccata)
* Юкка коротколистная (Yucca brevifolia)
* Արմավաշուշան (Yucca schidigera)

### Մամուռներ
* Syntrichia caninervis;
* Tortula inermis;
* Бриум серебристый (Bryum argenteum)

### Կենդանիներ
thumb|Common chuckwalla
*
* Զեբրապոչավոր իգուանա (Callisaurus draconoides)
* Կոյոտ (Canis latrans)
* Շառաչող օձեր (Crotalus и Sistrurus)
* Անապատային իգուանա (Dipsosaurus dorsalis)
* Гила двуцветная (Gila bicolor)
* Пустынная черепаха-гофер (Gopherus agassizii)
* Аризонский ядозуб (Heloderma suspectum)
* Նապաստակներ (Lepus)
* Ձյունե այծ (Oreamnos americanus)
* Толсторог (Ovis canadensis)
* Հարթ եղջյուրներով դոդոշ մողես (Phrynosoma platyrhinos)
* Պումա (Puma concolor)
* Чаквелла (Sauromalus)
* Կարիճներ
* Տարանտուլա
* Ավազային իգուանա
* Կատվանման աղվես (Vulpes macrotis)

## Արտաքին հղումներ
* 
* Мохаве
*  — WWF Terrestrial Ecoregions
*  — National Park Service
* 
*  26.05.2008

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:ԱՄՆ-ի անապատներ
Կատեգորիա:ԱՄՆ-ի աշխարհագրություն
Կատեգորիա:Անապատներ
Կատեգորիա:Լոս Անջելես շրջանի (Կալիֆոռնիա) աշխարհագրություն
Կատեգորիա:Կալիֆոռնիայի աշխարհագրություն