open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Գինեծաղիկ գազարատերև

**Գինեծաղիկ գազարատերև** (), հովանոցավորների ընտանիքին պատկանող բույս։ Գրանցված է Հայաստանի Կարմիր գրքում։

## Նկարագրություն
Բազմամյա խոտաբույս է։ Ունի 25-50 սմ բարձրություն և պալարանման հաստացած արմատներ։ Արմատամերձ տերևները  կրկնակի-եռակի փետրաձև հատված են։ Ճառագայթները 3-10-ն են, որոնք պտղի ժամանակ թեթևակի հաստացած են և սեղմված։ Ծածկոցը, որը հովանոցիկներից կարճ է, ունի 7-11 թերթիկ։ Բաժակի ատամները նշտարաձև են, պտղի ժամանակ պահպանվող։ Պտուղները պրիզմաձև են, 2-2,5 մմ երկարությամբ, առանց ազատ սյունի։

## Տարածվածություն
Հայաստանում հանդիպում է միայն Երևանի ֆլորիստական շրջանում և Արտաշատի շրջակայքում։ Աճում է նաև Նախակովկասում, Մեծ Կովկասում, Արևելյան Հարավային Կովկասում, Թալիշում, Եվրոպայում, Հյուսիսարևմտյան Աֆրիկայում, Անատոլիայում, Հյուսիսային Իրանում։

## Էկոլոգիա
Աճում է ստորին լեռնային գոտում՝ ծովի մակարդակից  800-1000 մ բարձրության վրա։ Ծաղկում է մայիս ամսին, պտղաբերում է հունիս-հուլիս ամիսներին։

## Պահպանություն
Կրիտիկական վիճակում գտնվող տեսակ է։ Հայտնի է մեկ պոպուլյացիա։ Տեսակին սպառնացող հիմնական վտանգներն են՝ սահմանափակ տարածման շրջանները, մելիորացիան, գյուղատնտեսական հանդակների ընդլայնումը։ Հայաստանի Կարմիր գրքի առաջին հրատարակության մեջ ընդգրկված չէր։ Ընդգրկված չէ նաև CITES-Ի և Բեռնի կոնվենցիաների հավելվածներում։

Պահպանություն չի իրականացվում։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Կրիտիկական վիճակում գտնվող տեսակներ
Կատեգորիա:Ծածկասերմեր
Կատեգորիա:Հովանոցավորներ
Կատեգորիա:ՀՀ Կարմիր գրքում գրանցված բույսեր
Տատասկ թևավոր

**Տատասկ թևավոր** (), բարդածաղկավորների ընտանիքին պատկանող ծածկասերմ բույս։ Գրանցված է Հայաստանի Կարմիր գրքում։

## Նկարագրություն
Բազմամյա դեղնականչ մերկ բույս է, որն ունի 20-100 սմ բարձրություն։ Ցողունները ճյուղավորված են, կտրատված-թևավոր։ Տերևները վերևից մանր գորտնուկավոր են։ Զամբյուղներն ունեն երկար կոթեր և սովորաբար գտնվում են նոսր հուրարանաձև-վահանիկանման ծաղկաբույլերում։ Ծածկոցի թերթերը եզրերից թեթևակի ոստայնանման մազոտ են, գագաթին փշով և ունեն 0,5-1 մմ երկարություն։ Պսակը վարդագույն է։

## Տարածվածություն
Աճում է Երևանի ֆլորիստիկական շրջանում և Արարատավանի շրջակայքում։ Աճում է նաև Նախակովկասում, Արևելյան Կովկասում և Արևելյան Անդրկովկասում, Եվրոպայում, Արևմտյան Սիբիրում, Միջին Ասիայում, Հյուսիսարևմտյան Իրանում։

## Էկոլոգիա
Աճում է ստորին լեռնային գոտում՝ ծովի մակարդակից մոտ 800 մ բարձրության վրա, աղակալված ճահիճներում։ Ծաղկում է հուլիս-սեպտեմբեր ամիսներին, պտղաբերում՝ հուլիս-նոյեմբերին։

## Պահպանություն
Կրիտիկական վիճակում գտնվող տեսակ է։ Հայտնի է ընդամենը մեկ պոպուլացիա, որի տարածման և բնակության շրջանների մակերեսը 10 կմ²-ից պակաս է։ Աճում է ինտենսիվ յուրացվող տարածքում։ Հայաստանի Կարմիր գրքի առաջին հրատարակության մեջ ընդգրկված չէր։ Ընդգրկված չէ CITES-ի և Բեռնի կոնվենցիաների հավելվածներում։

ՀՀ Կառավարության 2008 թվականի որոշումով Արարատի աղակալված ճահիճները ընդգրկվել են բնության հուշարձանների ցանկում։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Վտանգված տեսակներ
Կատեգորիա:Ծածկասերմեր
Կատեգորիա:Բարդածաղկավորներ
Կատեգորիա:ՀՀ Կարմիր գրքում գրանցված բույսեր
Կատեգորիա:Բազմամյա բույսեր
Կատեգորիա:Կրիտիկական վիճակում գտնվող տեսակներ
Ասպլեն Վորոնովի

**Ասպլեն Վորոնովի** (), ասպլենազգիների ընտանիքին պատկանող պտերանման բույս։ Գրանցված է Հայաստանի Կարմիր գրքում։

## Նկարագրություն
Կոճղարմատավոր, բազմամյա բույս է։ Բարձրությունը հասնում է մոտ 20 սմ-ի։ Վայրի թիթեղը փափուկ է, կաշեկերպ, անփայլ-կանաչ, երկարավուն նշտարաձև։ Կոթունը թիթեղին հավասար է։

## Տարածվածություն
Հայաստանում հանդիպում է Լոռու (Սպիտակի, Բազումի լեռնաշղթաներ) և Զանգեզուրի (Կապանի) ֆլորիստիկական շրջաններում։ Հանդիպում է նաև Արևմտյան Կովկասում, Հարավարևմտյան և Կենտրոնական Հարավային Կովկասում, Թուրքիայում։

## Էկալոգիա
Աճում է ստորին լեռնային գոտուց մինչև ենթալպյան գոտի՝ ծովի մակարդակից 900-2500 մ բարձրությունների վրա, անտառների քարքարոտ տեղերում, ժայռերի միջև։

## Պահպանություն
Վտանգված տեսակ է։ Հայտնի է 3 աճելավայրեր, որոնցից մեկը գտնվում է զգալի հեռավորության վրա։ Տարածման շրջանի մակերեսը 5000 կմ²-ից պակաս է, բնակության շրջանի մակերեսը՝ 500 կմ²-ից պակաս։ Տեսակին աճելավայրի պայմանների փոփոխության հետ կապված  սպառնում է տարածման և բնակության շրջանների կրճատում։ Հայաստանի Կարմիր գրքի առաջին հրատարակության մեջ ընդգրկված չէր։ Ընդգրկված չէ նաև CITES-ի և Բեռնի կոնվենցիաների հավելվածներում։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Վտանգված տեսակներ
Կատեգորիա:Բարդածաղկավորներ
Կատեգորիա:Ասպլենազգիներ
Կատեգորիա:ՀՀ Կարմիր գրքում գրանցված բույսեր
Արևելյան թաղամաս

**Արևելյան թաղամաս** (, կրճատ՝ «8-րդ թաղամաս»), 2004 թվականի հունգարական մուլտֆիլմ։ Ռեժիսորը Արոն Գաուդերն է։ Մուլտֆիլմի հունգարական անվանումը Բուդապեշտի ութերորդ շրջանի՝ «nyolcadik kerület»-ի խոսակցական կրճատ անվանումն է։ Այն հայտնի է նաև Յոժեֆվարոշ անվանումով։ Այս թաղամասում էլ տեղի են ունենում մուլտֆիլմի հիմնական գործողությունները։

Մուլտֆիլմը ցուցադրվել է Հելսինկիի, Տորոնտոյի, Կոպենհագենի, Զագրեբի, Վարշավայի, Վանկուվերի, Սան Պաուլոյի կինոփառատոններում։

Անիմացիաների տեխնիկան բավականին յուրօրինակ է. նախապես արվել է դերասանների տարբեր զգացմունքներն արտահայտող շուրջ 350 լուսանկար, այնուհետև այդ լուսանկարներն օգտագործվել են մուլտֆիլմի հերոսների գլուխների պատկերներում, իսկ մարմինները մնացել են նկարված։

## Սյուժե
Ֆիլմում պատկերված են տարբեր էթնիկ խմբերի՝ հունգարացիների, գնչուների, չինացիների և արաբների փոխհարաբերությունները, նրանց համաձայնությունն ու կոնֆլիկտները երգիծական տեսանկյունից։ Սյուժեի հիմքում ընկած է ժամանակի միջով մի խումբ դեռահասների ճամփորդության ֆանտաստիկ պատմությունը, ովքեր Բուդապեշտի՝ իրենց ներկայիս թաղամասի տարածքում ստեղծում են նավթի խոշոր հանքավայր։ Մուլտֆիլմում ներկայացվում է նաև գնչու պատանու և հունգարացի աղջկա սիրո պատմությունը։

## Պարգևներ
* Մրցանակ լավագույն լիամետրաժ ֆիլմի համար Անսիի անիմացիոն ֆիլմերի միջազգային փառատոնում (2005)

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* 
* Պաշտոնական կայք 
* Մուլտֆիլմի պաշտոնական էջը Myspace կայքում

Կատեգորիա:2004 մուլտֆիլմեր
Կատեգորիա:Լիամետրաժ անիմացիոն ֆիլմեր
Կատեգորիա:Հունգարական մուլտֆիլմեր
Լիդիա Ֆորսոն

**Լիդիա Ֆորսոն** (Lydia Forson, ), գանացի դերասանուհի, գրող և պրոդյուսեր։ 2010 թվականին արժանացել է Աֆրիկյան կինոակադեմիայի մրցանակին Լավագույն դերասանուհու գլխավոր դերակատարման համար։

## Կենսագրություն
Լիդիա Ֆորսոնը ծնվել է 1984 թվականի հոկտեմբերի 24-ին Գանայի Մանկեսին քաղաքում։ Նախնական կրթություն ստացել է Կենտուկիի Վիլմոր տարրական դպրոցում։ Ինը տարեկանում ընտանիքը տեղափոխվել է Գանա, որտեղ կրթությունը շարունակել է Ակոսոմբո միջազգային դպրոցում։ Միջնակարգ կրթությունը շարունակել է Կումասիի սուրբ Լուիս միջնակարգ դպրոցում։

## Ֆիլմագրություն
**Hotel St. James* (2005) –  Cameo Roles
**Run Baby Run Becky* (2006) – դրվագներում
**Different Shades of Blue* (2007)
**The Next Movie Star Reality Show* (2007) – Third Runner Up
**Scorned* (2008) – գլխավոր դեր
**The Perfect Picture* (2009) – դրվագներում
**A Sting in a Tale* (2009) – գլխավոր դեր
**Masquerades* (2011)
**Phone Swap* (2012)
**Kamara's Tree* (2013)
*Scandal (2013) (Հարավաֆրիկյան հեռուստաշարք) – Aku
* A Letter From Adam (2014) գրող/պրոդյուսեր
*Isoken (2017)
**Keteke* (2017) - գլխավոր դեր
**Side Chick Gang* (2018)

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Գանացի գրողներ
Կատեգորիա:Գանացի դերասանուհիներ
Կատեգորիա:Կին պրոդյուսերներ
Ալան Մելիքջանյան

**Ալան Մելիքջանյան**, (), որը հայտնի է նաև *Կապիտան Ապապատրանք* (Captain Disillusion) կեղծանունով, Լատվիայում ծնված անկախ կինոարտադրող է։ Նա Հարավային Ֆլորիդայում տեղակայված Amelik Entertainment ՍՊԸ-ն հիմնադիրն է։ Կազմակերպությունը մասնագիտանում է եզակի և հնարամիտ ֆիլմերի, համացանցային սերիալների, գովազդների և երաժշտական տեսահոլովակների արտադրությունում։ Մելիքջանյանը իր գործուն մասնակցությունն է ունեցել տեսանյութերի համօգտագործման Openfilm եւ Filmnet.com կայքերի ստեղծման մեջ, ինչպես նաև YouTube-ում ներկայացվող *Կապիտան Ապապատրանք* հաղորդման ստեղծողն է։ Այն իրենից ներկայացնում է կատակերգական տեսանյութերի շարք, որը խրախուսում է քննադատական մտածողությունը և թերահավատությունը։ Հաղորդման ընթացքում հերքվում է և բացատրվում է լայն տարածում և մեծ քանակությամբ դիտումներ հավաքած երևակայական կամ գերբնական տեսանյութերի ճշմարտացիությունը։

Նա նաև պարբերաբար մասնակցել է The Amaz!ng Meeting (Զարմանալի Հանդիպում), ամենամյա համաժողովին, որը կենտրոնացած է գիտության, թերահավատության և քննադատական մտածողության վրա (2008 թվականից մինչև վերջին համաժողովը 2015-ին)։

## Վաղ կյանքը
Մելիքջանյանը ծնվել է խորհրդային դարաշրջանի կրկեսորդների ընտանիքում։ Նրա հայրը՝ Վիլենը, հատկապես հայտնի կատարող էր։ Ալանը շրջել է Սովետական Միությունով մեկ իր ծնողների հետ մինչև 6 տարեկանը՝ դպրոց հաճախելու տարիքը, այդ ժամանակ նա ապրում էր իր տատիկի հետ Ռիգայում։ Մելիքջանյանը հայկական և ռուսական ծագում ունի։ Այդ ընթացքում, նա ենթադրում էր, որ երբ մեծանա նույնպես կրկեսորդ է դառնալու՝

*Ես մտածում էի, որ հավանաբար աճպարարությամբ եմ զբաղվելու։ Որ ծանոթանալու էի բոլոր աճպարարների հետ։ Նրանք ինձ ցույց կտային ձեռքերի ճարպկության միջոցով կատարվող հնարքերը, և 5, միգուցե 6 տարեկանում ես պատրաստ էի այդ ուղղով գնալ:*

Ռիգայում, ուսումնական տարվա ընթացքում, Մելիքջանյանը անցկացնում էր իր ազատ ժամանակի մեծ մասը փորձելով պատճենել Դիսնեյի անիմատորների ոճերը։ Ամռանը նա վերսկսում էր իր կրկեսային ճանապարհային կյանքը։

Չորս տարեկանում Մելիքջանյանը հայտնվում է 1984 թվականի արտադրության ռուսական ֆիլմում, ու չնայած նրան, որ իր մասնակցությամբ դրվագները ֆիլմի վերջնական տարբերակից ջնջվել էին, նրա կերպարը մնացել էր ֆիլմի պաստառի վրա։ 12 տարեկանում, Մելիքջանյանը իր ընտանիքի հետ արտագաղթել է ԱՄՆ։

Նա հաճախել է William H. Turner Tech միջնակարգ դպրոց Մայամիում, և սովորել է վիդեոարտադրություն և 3-D անիմացիա։ Նա շարունակել էր զբաղվել դրանով Կերպարվեստի Միջազգային Ուսումնարանում, որը այժմ հայտնի է որպես Մայամիի արվեստի ու դիզայնի միջազգային համալսարան։

Նա ավարտել է ուսումնարանը կինոարտադրության ոլորտի կերպարվեստի բակալավրի կոչումով։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Ամերիկահայ կինոռեժիսորներ
Կատեգորիա:Ամերիկահայ կոմպոզիտորներ
Կատեգորիա:Ամերիկահայ պրոդյուսերներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի կինոռեժիսորներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի տղա երեխա դերասաններ
Կատեգորիա:Համացանցային աստղեր
Կատեգորիա:Հայ սցենարիստներ
Կատեգորիա:Հեռուստատեսային պրոդյուսերներ
Տերեփուկ լևզեանման

**Տերեփուկ լևզեանման** (), բարդածաղկավորների ընտանիքին պատկանող ծածկասերմ բույս։ Գրանցված է Հայաստանի Կարմիր գրքում։

## Նկարագրություն
Բազմամյա բույս է, ունի 20-85 սմ բարձրություն, ծածկված է սպիտակ կամ մոխրագույն փունջ-փունջ ոստայնանման թավոտությամբ։ Ստորին տերևների երկարությունը հասնում է 9-17 սմ երկարության, լայնությունը՝ 3-7 սմ-ի, նեղ-նշտարաձև եզրային սեգմենտները 1-4 զույգ են, կոթունի երկարությունը 3-5 սմ է։ Զամբյուղները համարյա գնդաձև են։ Ծածկոցի թերթերը բազմաշարք են, ուռուցիկ, հավելուկներով։ Ծաղիկները վարդագույն են։ Սերմիկների երկարությունը 6-8,5 մմ է, պապուսի երկարությունը՝ 6-9 մմ։

## Տարածվածություն
Հայտնի է Դարեղեգիսի (Մարտիրոս գյուղի շրջակայք) և Զանգեզուրի (Տաթև գյուղի շրջակայք) ֆլորիստիկական շրջաններում։ Աճում է նաև Նախիջևանում և Իրանում։

## Էկոլոգիա
Աճում է միջին լեռնային գոտում՝ ծովի մակարդակից 1700-1900 մ բարձրությունների վրա, չոր քարքարոտ լանջերին, տափաստանում։ Ծաղկում է հունիս-հուլիս ամիսներին, պտղաբերում՝ հուլիս-օգոստոսին։

## Պահպանություն
Կրիտիկական վիճակում գտնվող տեսակ է։ Հայտնի է երկու ֆլորիստիկական շրջաններում։ Տարածման և բնակության շրջանների մակերեսը 10 կմ²-ից պակաս է։ Չափազանց հազվագյուտ լինելու պատճառով տեսակին սպառնում է անհետացման վտանգ։ Հայաստանի Կարմիր գրքի առաջին հրատարակության մեջ ընդգրկված էր որպես ոչնչացման սպառնալիքի ենթակա տեսակ է։ Ընդգրկված չէ CITES-ի և Բեռնի կոնվենցիաների հավելվածներում։

Պահպանություն չի իրականացվում։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Կրիտիկական վիճակում գտնվող տեսակներ
Կատեգորիա:Ծածկասերմեր
Կատեգորիա:Բարդածաղկավորներ
Կատեգորիա:ՀՀ Կարմիր գրքում գրանցված բույսեր
Արհեստավորների սինագոգ

**Արհեստավորների սինագոգ** (), սինագոգ Ռուսաստանի Դոնի Ռոստով քաղաքում։ Կառուցվել է 1901 թվականին, այրվել է 1942 թվականին։

## Պատմություն
Հրեաների հայտնվելը Ներքին Դոնում նկատվել է 19-րդ դարի առաջին տասնամյակի կեսերից։ 1836 թվականին, երբ Դոնի Ռոստովում ապրում էր շուրջ 8100 մարդ, հրեական համայնքը 73 մարդ էր, 10 տարի անց` արդեն 289 մարդ։ Հրեական համայնքը ձևավորվել է Արևմտյան Ուկրաինայից, Բելառուսից և Լիտվայից հրեաների գաղթի հաշվին։ Համաձայն Ռուսական կայսրության օրենքների` հրեական համայնքներն աղոթատան իրավունք ունեին 30 հրեական տան և սինագոգ` 80 տան առկայության դեպքում։

1891 թվականին Դոնի Ռոստովում հիմնվեց արհեստավորական հրեական աղոթքի ընկերություն։ 1894-1901 թվականներին կրոնական պահանջմունքները բավարարելու նպատակով ընկերությունն աղոթատան համար մի սենյակ վարձակալեց, որը պատկանում էր Յ. Կ. Բաշմակովայի ժառանգներին. դա մեկհարկանի տուն էր Կազանսկի նրբանցքի թիվ 24 հասցեում (այժմ` Գազետնի նրբանցք, թիվ 28), Ստարոպոչտովայա փողոց, թիվ 121-ի (այժմ` Ստանիսլավսկու փողոց, թիվ 73) անկյունում։

1894 թվականին շինարարական կապալառու Աբրամ Մոիսեևիչ Գերոնիմուսը Դոնի Ռոստովում կալվածք է գնել Կազանսկի նրբանցքի թիվ 24-ի (այժմ` Գազետնի նրբանցք, թիվ 28) և   Ստարոպոչտովայա փողոց, թիվ 121-ի (այժմ` Ստանիսլավսկու փողոց, թիվ 73) անկյունում։ 1901 թվականին նա այստեղ կառուցել է աղյուսե շենք արհեստավորական հրեական ընկերության աղոթատան համար։ Շենքի չափսերը` 16,75×16,25×3,35 մետր։ Շինության ընդհանուր մակերեսը` մոտ 323 մ²։ Շենքը երկհարկանի էր, գոթական ոճով սրածայր անկյունային և միջանկյալ ավարտումներով։ 1904 թվականին Ա. Մ. Գերոնիմուսն այս շենքը նվիրել է արհեստավորական հրեական ընկերությանը։ 1905 թվականի հրեական կոտորածների ժամանակ շենքն այրվել է։ Շենքի վերանորոգումից հետո ծիսակատարությունները շարունակվել են։ 1913 թվականին Դոնի զորքի մարզային վարչության հոգևոր հարցերի դեպարտամենտը թույլատրել է արհեստավորական հրեական ընկերությանը շենքն ընդունել որպես Ա. Մ. Գերոնիմուսի նվիրատվություն։

Շենքը տուժել է քաղաքացիական պատերազմի ժամանակ, սակայն, թեև նրա վրա ռումբ է ընկել, շենքը կանգուն է մնացել։ 1936 թվականին այս տաճարը միակն էր, որ գործում էր Դոնի Ռոստովում, և անվանվեց սինագոգ։ 1942 թվականի հուլիսին շենքն այրվեց, մնացին միայն արևելյան պատի մասերը։ Հայրենական մեծ պատերազմի ավարտին շենքը չի վերականգնվել։ Ներկայում նրա տեղում «Դոբրինյա» մթերային խանութն է։

Շենքից պահպանվել է նախահեղափոխական լուսանկար։

## Հոգևորականներ
1920-ական թվականներին հասիդական համայնքի արհեստավորական հրեական աղոթատան ռաբբին էր Յոշուա-Էշել Ավրաամ Խաիմովիչ Զամսկին։ Տարբեր ժամանակներում հրեական համայնքի ղեկավարներ են եղել Յ. Մ. Լելչուկը, Ուգոլնիկովը և այլք։

## Ծանոթագրություններ

## Տես նաև
* Գլխավոր երգչախմբային սինագոգ (Դոնի Ռոստով)

## Արտաքին հղումներ
* Малаховский Е., Мовшович Е. Иудейские молитвенные дома и синагоги Ростова-на-Дону // Донской временник / Донская государственная публичная библиотека. Ростов-на-Дону, 1993-2014

Կատեգորիա:1901 հիմնադրումներ
Կատեգորիա:Դոնի Ռոստովի շենքեր և կառույցներ
Կատեգորիա:Դոնի Ռոստովի տեսարժան վայրեր
Բարանկին, մարդ եղիր (մուլտֆիլմ)

**Բարանկին, մարդ եղիր** (), խորհրդային մուլտֆիլմ` ստեղծված 1963 թվականին, ռեժիսոր Ալեքսանդրա Սնեժկո-Բլոցկայայի կողմից։ Վալերի Մեդվեդևի համանուն պատմվածքի էկրանարկումն է։

Հեքիաթ` երկու ծույլ աշակերտների արկածների մասին, որոնք դասի չգնալու համար, կերպարափոխվում էին ճննճղուկների, թիթեռների և մրջյունների։ Սակայն ի վերջո հասկանում են, որ ամենից լավը մարդ մնալն է։

## Սյուժե
Յուրա Բարանկինը և Կոստյա Մալինինը ստացել են իրենց հերթական երկուսները մաթեմատիկա առարկայից։ Դասարանի ավագ՝ Զինա Ֆոկինան քանի անգամ ասել է. «Բարանկին, մարդ եղիր։ Ուղղիր երկուսդ, և դո'ւ Մալինին»։ Նրանց համադասարանցի՝ Միշան կամավոր համաձայնվեց նրանց հետ մաթեմատիկա պարապել։ Հաջորդ օրը Բարանկինը և Մալինինը նստել էին նստարանի վրա և նախանձում էին ազատ կյանքին (ճնճղուկներին, որոնց ոչ մի բան պետք չէր սովորել։ Շուրջ բոլորը թափվում էին աշնանային դեղին տերևներ։  Բարանկինը ասաց ընկերոջը.« Իմ մայրը ասում է, եթե իսկապես ցանկանաս, անգամ  կճատ քիթը կարող է դառնալ արծվաքիթ»։ Ընկերեները ցանկացան դառնան ճնճղուկներ և սկսեցին կախարդական բառեր մտածել։

«Չեմ ցանկանում սովորել, ուզում եմ դառնալ թռչուն։

Ես վստահ եմ` նրանք ապրում են առանց հոգս։

Ահա ես, կկերպարանափոխվեմ ճնճղուկի»։

Երեխանները վերածվեցին ճնճղուկների և թռան։ Այնուհետև նրանց փորձեց ուտել կատուն, իսկ ճնճղկամայրը սկսեց նրանց թռչնաբույն հյուսել սովորացնել։ Այդժամ Մալինինը Բարանկինին համոզեց դառնալ թիթեռներ, որոնք անհոգ ճախրում են ծաղիկների վրա և խմում քաղցր նեկտար։ Ընկերները վերածվեցին թիթեռների. Մալինինը` մախաոնի, իսկ Բարանկինը կաղամբաթիթեռի։ Ընկերները թռչեցին և տեսան, թե ինչպես է ջրածիծառը ուտում ուրիշ թիթեռների և ինչպես մի թիթեռ քնեց, որովհետև արդեն աշունը է։ Ընկերեները թռան դեպի ծաղկաթումբը, իսկ այնտեղ Զինա Ֆոկինան ուզում էր մախաոն բռնել` հավաքածուի համար։ Ընկերները փրկվելու համար կերպարանափոխվեցին՝ դառնալով մրջյուններ։ Նրանք ցանկանում էին հանգստանալ և ֆուտբոլ խաղալ, սակայն բնազդը նրանց ստիպում էր աշխատել, աեն ինչ քաշել մրջնաբույն և պայքարել հափշտակիչների՝ միրմիկների դեմ։ Ընկերները հասկացան, որ ամենից լավը մարդ լինելն է։

## Ստեղծողներ

## Դերերը  հնչյունավորել են

## Հրատարակություն
Մուլտֆիլմը հրապարակվել է DVD-ի վրա, հետևյալ մուլտֆիլմերի հավաքածուներում` **«**Կար չկար» Թողարկում 4, «Սոյուզմուլտֆիլմ»:ISBN 4600448014193.

## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն
*Медведев Валерий.* Баранкин, будь человеком!. — М.: Астрель, 2012. — (СОЮЗМУЛЬТФИЛЬМ представляет: впервые легендарные мультфильмы в книгах!). — :

## Արտաքին հղումներ
* 
* Баранкин, будь человеком! смотреть онлайн на сайте Мультфильмы
* Վալերի Մեդվեդև — Բարանկին, մարդ եղիր

Կատեգորիա:«Սոյուզմուլտֆիլմ» ստուդիայի մուլտֆիլմեր
Կատեգորիա:Ալեքսանդրա Սնեժկո-Բլոցկայայի մուլտֆիլմեր
Պիկ-պիկ-պիկ

**«Պիկ-պիկ-պիկ»**, ռուսական կարճամետրաժ մուլտիպլիկացիոն ֆիլմ։ Նկարահանվել է 2014 թվականին ռեժիսոր Դմիտրի Վիսոցկու կողմից։

«Ուրախ կարուսել» № 39 մուլտիպլիկացիոն ալմանախի հինգ տեսարաններից չորրորդն է։

## Սյուժե
Առավոտ է։ Մրջյունները ծառի վրա տերևներ են հավաքում և դրանք տանում իրենց մրջնաբույնը։ Փչակից դուրս է գալիս թռչունը ու սկսում կտցահարել մրջյուններին, իսկ վերջիններս, իրենց հերթին, կծում են նրան։ Հանկարծ թակոց է լսվում, և ծառը սկսում է տատանվել։ Մրջյուններն ու թռչունը թաքնվում են փչակում։ Պարզվում է, որ ծառի մոտ կանգնած է անտառահատը և կացնով կտրում է ծառը։ Թռչունն ու մրջյունները համախմբվում են և հարձակվում անտառահատի վրա՝ սկսելով կտցահարել և կծել նրան։ Անտառահատը վախեցած փախչում է նրանցից՝ կորցնելով տաբատը և գցելով մի կտոր հաց։ Թռչունն ու մրջյունները ընկերանում են և միասին ուտում հացը։

## Փառատոններ և մրցանակներ
* 2014 - «միջազգային ժյուրիի հատուկ մրցանակ» անիմացիոն ֆիլմերի 15-րդ միջազգային փառատոնում (Հիրոսիմա, Ճապոնիա)
* 2014 - մանկական ժյուրիի մրցանակ «Fantoche» 12-րդ միջազգային անիմացիոն փառատոնում (Բադեն, Շվեյցարիա)
* 2014 - մրցանակ «լավագույն ֆիլմ երեխաների համար» կատեգորիայում «Мультивидение» 12-րդ փառատոնում
* 2015 - ժյուրիի հատուկ մրցանակ՝ Դմիտրի Վիսոցկուն «տեմպոռիթմին փայլուն տիրապետելու համար» «Суздаль» անիմացիոն ֆիլմի 20-րդ ռուսական բաց փառատոնում
* 2015 - մրցանակ լավագույն մանկական մուլտֆիլմի համար «Золотой кукер - София» 6-րդ փառատոնում Բուլղարիա
* 2015 - դիպլոմ «հեշտության և երաժշտականության» համար և հանդիսատեսի համակրանքի մրցանակ (մասնագիտական վարկանիշ) «Крок» փառատոնում՝ ըստ փառատոնի հյուրերի և մասնակիցների  քվեարկության արդյունքների (3-րդ տեղ)
* 2015 - մրցանակ «ոճի և բովանդակության անթերի պիկ-պիկ-պիկության համար» «Պատուհան դեպի Եվրոպա» փառատոնում
* 2015 - մասնակցություն «Ֆիլմ՝ երեխաներին» 20-րդ միջազգային փառատոնին

## Նկարահանող խումբ

Մուլտֆիլմում հնչում է Լեո Դելիբի երաժշտությունը։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* 

Կատեգորիա:Ռուսական մուլտֆիլմեր
Կատեգորիա:2014 մուլտֆիլմեր
Կատեգորիա:«Սոյուզմուլտֆիլմ» ստուդիայի մուլտֆիլմեր
Աստերիքսի մեծ ճակատամարտը

**«Աստերիքսի մեծ ճակատամարտը»** (), լիամետրաժ մուլտֆիլմ, թողարկվել է 1989 թվականին «Աստերիքս» շարքի «Առաջնորդների մենամարտը» և «Գուշակ» կոմիքսների մոտիվներով։

## Սյուժե
Հին Հռոմեացիները պլանավորում են առևանգել Պանորամիքսին, որպեսզի նրան հեռու պահեն կախարդական դեղից։ Նրան փրկելու փորձի ժամանակ Օբելիքսը Պանորամիքսին պատահաբար կանգնեցնում է ընկնող մենհիրի տակ։ Հարվածի արդյունքում վերջինս ամնեզիա է ձեռք բերում և ոչ-ոքի չի ճանաչում։

Չնայած գալլերի պայքարին՝ ուժեղ փոթորիկ է լինում գյուղում, և ոմն գուշակ՝ Պրոլիքս անունով, նրանցից բնակավայր է խնդրում։ Իր ունակությունների միջոցով նա հեշտությամբ խաբում է դյուրահավատ գյուղացիներին և հողմի անցնելուց հետո բնակվում անտառից ոչ հեռու գտնվող մի վայրում։

Աստերիքսը և Առաջնորդ Ավտորիտարիքսը հուսահատորեն փորձում են օգնել Պանորամիքսի համար կախարդական դեղ պատրաստելուն, սակայն արդյունքում եփուկը պայթում է, և կաթսան թռչում է վերև։ Դա հռոմեացիների պահակախմբի կողմից ընկալվում է որպես ահազանգի ազդանշան։ Նրանք ուղարկում են քողարկված և դժկամորեն քայլող մի հետախույզի։ Նրան արագ գողանում են և օգտագործում որպես փորձարարական մուկ Պանորամիքսի՝ պակաս պայթյունավտանգ կախարդական դեղը փորձարկելու համար։ Սակայն փորձարկված նմուշներից մեկը լրտեսին դարձնում է շատ թեթև, նա թռչում է օդում և զեկուցում գալլերի խնդրի մասին։ Արդյունքում ամեն ինչ հայտնի է դառնում Հուլիոս Կեսարին, որը մտքում միայն այն է, թե էլ ում կարելի է առևանգել։ Սպասվում է մեծ ճակատամարտ։

## Ֆրանսիացի կրկնօրինակողներ
* Ռոժե Կարել - Աստերիքս
* Պիեռ Տորնադե - Օբելիքս
* Հուլիոս Կեսար
* Իդեեֆիքս
* Ժյուլիեն Գիյոմար - Պրոլիքս
* Մարի-Աննա Շազել - Բոնեմին
* Հենրի Լաբուսիեր - Պանորամիքս
* Ռոգեր Լումոն - Ցենտուրիոն
* Էդգար Գիվրի - Ասուրանսետուրիքս
* Ջեն-Ջաքես Քրամիեր - Ասուրանսետուրիքս (վոկալ)
* Անրի Պուարե - Աբրարաքուրքիքս
* Ջեն-Քլաուդ Ռոբբե - Բլոքուս
* Ջերարդ Քրոս - Դեքուրիոն 
* Պատրիկ Պրեջեն - Օփթիոն 
* Թիմ Բրուք-Թեյլոր - Կակոֆոնիքս
* Պաուլ Բիսքիգլիա - Ագեքանոնիքս
* Բրունո Քոել - լրացուցիչ ձայներ
* Իվես Բարսաք - Օրդրալֆաբետիքս

## Ֆիլմի թողարկում
Թողարկված անգլալեզու DVD-ում, որն ավելի վաղ ներառում էր բրիտանական կրկնօրինակումը, ներառվել է ամերիկյան կրկնօրինակումը։ Այդ տարբերակը շատ հմտորեն արված չէ և երկրպագուներին այդքան էլ դուր չի գալիս որոշ մասերում հերոսների անվանափոխությունների պատճառով («Գետաֆիքս»-ը փոխվել է «Վիտամիքս»-ի, «Ժիզնեստատիքս»-ը՝ «Բոմբաստիքս»-ի, «Կակոֆոնիքս»-ը՝ «Ֆրենքսինատրիքս»-ի, և «Անխիգենիքս»-ը՝ «Ֆիշստիքս»-ի)։ Դա հերոսներին ծանոթ հանդիսատեսի շրջանում առաջացնում է ընդհանուր բացասական տպավորություն։

Առաջին անգլիական կրկնօրինակումը կատարել են Բիլ Օդդին, Բերնարդ Բրեսլոուն, Փիթեր Հավքինսը, Բրայան Բլեսեդը, Թիմ Բրուք-Թեյլորը և Ռոն Մուդին։ Ամերիկյան կրկնօրինակումը կատարվել է Հենրի Վինքլերի (Աստերքիսի դերում) և Ռոսի Գրիերի ձայներով (Օրբելիքսի դերում)։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Asterix and the Big Fight  

Կատեգորիա:1989 մուլտֆիլմեր
Կատեգորիա:Ֆրանսիական մուլտֆիլմեր
Կատեգորիա:Ֆրանսերեն ֆիլմեր
Կատեգորիա:Ֆրանսիական ֆիլմեր
Կատեգորիա:1989 ֆիլմեր
Կատեգորիա:1980-ականների գերմանական ֆիլմեր
Կատեգորիա:1980-ականների ֆրանսերեն ֆիլմեր
Հետաքրքրասեր Ջորջը 2։ Կապիկների հետքերով

** «Հետաքրքրասեր Ջորջը 2․ կապիկների հետքերով» ** (), ամերիկական մուլտիպլիկացիոն ֆիլմ, որը ստեղծվել է Հանս Ավգուստո Ռեյի և Մարգրետ Ռեյի գրքի հիման վրա։ Այն «Հետաքրքրասեր Ջորջը» մուլտֆիլմի շարունակությունն է, որը հրապարակել է 2006 թ.: Մուլտֆիլմը ի սկզբանե ունեցել է այլ անվանում՝ «Հետաքրքրասեր Ջորջը 2․ կապիկը փախուստի մեջ», որը միանգամից թողարկվեց DVD տարբերակով։

## Սյուժե
Մի օր առավոտյան Ջորջը կարդում է լրագիր և հեռուստացույցից իմանում է, որ մի մեծ մոգ Փիկադիլին Կեյլա անունով փղի հետ իրականացնում է մի ակտ։ Դա հետաքրքրում է Ջորջին, այդ իսկ պատճառով նա արթնացնում է Թեդին և փորձում նրան ցույց տալ նորությունները, բայց Թեդը ուշանում էր նախարար Բլյումզբերիի հետ հանդիպումից։

Երբ Թեդը ժամանում է թանգարան, նա փաստարկներով փորձում է ապացուցել, որ թանգարանի նախագահի լավ թեկնածու կլինի և կկարողանա փոխարինել Բլյումզբերիին, ով գնում էր թոշակի։ Սակայն Բլյումզբերին ասում է, որ Թեդը միակ թեկնածուն է, քանի որ նա չէր պատկերացնում, որ իր տղան (նախորդ մուլտֆիլմի գլխավոր հակամարտիկը) կարող է թանգարանի նախագահ դառնալն (նա կայանատեղիի գանձապահն է)։ Միայն մի պայման կա. Թեդը պետք է պատրաստի սահիկահանդես այն մասին, թե ինչպիսի տեսք է ունենանլու թանգարանը, որը մեկ շաբաթվա ընթացքում կներկայացվի տնօրենների խորհրդին։ Սակայն Թեդը վախենում է տնօրենների խորհուրդից։ Ջորջը գալիս է Թեդի աշխատավայր և խնդրում իր հետ գնալ Փիկադիլի ներկայացմանը։

Ներկայացումից հետո Թեդը և Կեյլան փախչում և գալիս են Թեդի տուն։ Այնտեղ նրանք հեռուստատեսությունից իմանում են, որ Կեյլան այդտեղից շատ հեռու ծնողներ ունի։ Ջորջը և Թեդը փորձում են օգնել նրան հասնել իր ծնողներին։

## Դերերում

## Սաունդթրեք
Սաունդթրեքում ներկայացված է Բրայան Ուիլսոնի, ինչպես նաև Կարբոն Լեյֆի «California Sun» հիթը։ Սաունդթրեքը թողարկվել է 2010 թ. մարտի 2-ին։

### Երաժշտությունները
#"Life Less Ordinary"Carbon Leaf
#"The Friendship"Carbon Leaf
#"California Sun"Brian Wilson
#"On A Roll"Carbon Leaf
#"Heart Of The Day"Carbon Leaf
#"Let Your Troubles Roll By"Carbon Leaf
#"Walking In The Sun"Carbon Leaf
#"Follow That Monkey"Jackie Greene
#"Moon Man"Heitor Pereira
#"Going East"Heitor Pereira
#"Giving A Hand"Heitor Pereira
#"Zoo"Heitor Pereira
#"Friendship"Heitor Pereira

## Թողարկում
Ֆիլմը միանգամից DVD տարբերակով թողարկվեց 2010 թվականի մարտի 2-ին՝ ԱՄՆ-ում։ Ֆիլմը հեռարձակվեց PBS հեռուստաալիքով 2011 թվականին Երախտագիտության օրվա կապակցությամբ։

## Շարունակություն
Տրիկվելը, որն անվանվեց «Հետաքրքրասեր Ջորջը 3․ վերադարձ դեպի ջունգլի», միանգամից թողարկվեց DVD-ով 2015 թ. հունիսի 23-ին։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Հետաքրքրասեր Ջորջ 2-ը The-Numbers.com կայքում
* Տեղեկություններ Հետաքրքրասեր Ջորջի մասին 

Կատեգորիա:2000-ականների անգլերեն ֆիլմեր
Կատեգորիա:2009 մուլտֆիլմեր
Կատեգորիա:Imagine Entertainment ֆիլմեր
Կատեգորիա:Ամերիկյան ֆիլմեր
Կատեգորիա:Մուլտֆիլմեր կապիկների մասին
Կատեգորիա:Ֆիլմեր, որոնց գործողությունները տեղի են ունենում Նյու Յորքում
Տերեփուկ էլբուրսյան

**Տերեփուկ էլբուրսյան** (), բարդածաղկավորների ընտանիքին պատկանող ծածկասերմ բույս։ Գրանցված է Հայաստանի Հանրապետության Կարմիր գրքում։

## Նկարագրություն
Բազմամյա խոտաբույս է։ Ցողունը միշտ մեկ զամբյուղով է, փռված, խիտ տերևակալված։ Տերևները խիտ մոխրագույն թավոտ են, նշտարաձև, սուր, վարդակայինները ունեն կոթուններ, միջինները նստադիր են։ Ծաղիկները սպիտակակրեմագույն են, առէջային խողովակը և վերնակապը՝ վարդամանուշակագույն։ Սերմնիկները կարճ պապուսով են։

## Տարածվածություն
Հայաստանում հանդիպում է Զանգեզուրի (Ողջի գետի վերնագավառ) և Մեղրու (Լիճքի շրջակայք) ֆլորիստիկական շրջաններում։ Աճում է  նաև Հյուսիսային և Արևմտյան Իրանում։

## էկոլոգիա
Աճում է ենթալպյան և ալպյան գոտիներում ծովի՝ մակարդակից 2300-3000 մ բարձրությունների վրա, մարգագետիններում, ժայռերի միջև։ Ծաղկում է հուլիս-օգոստոս ամիսներին, պտղաբերում՝ օգոստոս-սեպտեմբերին։

## Պահպանություն
Վտանգված տեսակ է։ Հայաստանում աճում է երկու ֆլորիստիկական շրջաններում։ Տարածման և բնակության շրջանների մակերեսը 10 կմ²-ից պակաս է։ Հիմնական տարածման շրջանը գտնվում է Իրանում, իսկ Հայաստանի տարածքում, թեև աճում է սպառնալիքի քիչ ենթարկվող տեղերում շատ հազվագյուտ է։ Հայաստանի Կարմիր գրքի առաջին հրատարակության մեջ ընդգրկված չէր։ Ընդգրկված չէ CITES-ի և Բեռնի կոնվենցիաների հավելվածներում։

Պոպուլյացիայի մի մասը պահպանվում է «Արևիկ» ազգային պարկի սահմաններում։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Վտանգված տեսակներ
Կատեգորիա:Բարդածաղկավորներ
Կատեգորիա:Ծածկասերմեր
Կատեգորիա:ՀՀ Կարմիր գրքում գրանցված բույսեր
Բրուքլինի թանգարանի արվեստի դպրոց

thumbnail|right|Բրուքլինի թանգարան
thumbnail|right|Ֆրենսիս Քանինգհամը դասավանդում է Բրուքլինի թանգարանի արվեստի դպրոցում, 1979

**Բրուքլինի թանգարանի արվեստի դպրոց**, () առանց դիպլոմի մասնագիտական դպրոց էր, որ բացվել էր Բրուքլինի թանգարանում, Բրուքլինում, Նյու Յորքում, 1941 թվականի ամռանը։ Մինչև դպրոցի բացվելը սիրողական արվեստագետների համար դասեր է առաջարկել Բրուքլինի արվեստի և գիտության ինստիտուտը, որից ստեղծվել է Բրուքլինի թանգարանը։ Բրուքլինի արվեստի և գիտության ինստիտուտը ձեռագործության արվեստի դասընթացներ է առաջարկել դեռևս 1841 թվականից։ Բրուքլինի թանգարանի արվեստի դպրոցը ցուցումներ է տրամադրել սիրողական մակարդակի արվեստագետների համար մինչև 1985 թվականի հունվար, երբ այն տեղափոխվել է Փրաթ ինստիտուտի շարունակական կրթական բաժին։

## Պատմություն
Բրուքլինի թանգարանի արվեստի դպրոց անվանումն առաջին անգամ օգտագործվել է Բրուքլինի թանգարանի 1941-42 թվականների տարեկան զեկույցում։ Այն հիշատակվել է որպես առանձին կառույց Բրուքլինի թանգարանի կրթական բաժնից, որի հիմնական ուղվածությունը եղել է մանկական ծրագրերին։ Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի տարիներին Բրուքլինի թանգարանի ավեստի դպրոցն առաջարկել է նկարչության, լուսանկարչության, գծագրության սահմանափակ դասընթացներ։ 1945 թվականին Օգուստուս Պեկը դարձել է դպրոցի տնօրեն և ընդլայնել է հաստատության գործունեությունը։ Ամենաակտիվ գործունեության տարիներին Բրուքլինի թանգարանի արվեստի դպրոցն ունեցել է գրեթե 400 մասնակից։ Այս թիվն սկսել է նվազել, երբ 1950-ականների վերջերին ավելի շատ հաստատություններ են սկսել ծրագրեր առաջարկել գեղարվեստի ոլորտում։ Դպրոցը 1959 թվականին բակալավրի ծրագիր է նախատեսել Լոնգ Այլնդ համալսարանի հետ, սակայն այն այդպես էլ իրականություն չի դարձել միջոցների պակասի պատճառով։

## Նշանակալի ուսուցիչներ
* Մաքս Բեքման 
* Ջոն Ֆերեն
* Ռոբերտ Սմիթսոն 
* Դոնալդ Ջադ

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Արվեստի դպրոցներ
Տերեփուկ Թախտաջյանի

**Տերեփուկ Թախտաջյանի ** (), բարդածաղկավորների ընտանիքին պատկանող բույս։ Գրանցված է Հայաստանի Կարմիր գրքում

## Նկարագրություն
Ճյուղավորված ցողուններով բազմամյա բույս է։ Տերևները նեղ-գծային են, առանց կոթունի։ Զամբյուղները գագաթնային են, միայնակ։ Ծածկոցի թերթերի հավելուկները մանր են, մուգ դարչնագույն, կաշենման և 5-9 համարյա հավասար երկարությամբ մանր փշերով։ Սերմնիկների երկարությունը 5-6 մմ է։ Պապուսը շատ կարճ է՝ 1,5-2,5 մմ երկարություն։

## Տարածվածություն
Հայտնի է միայն Շիրակի ֆլորիստական շրջանում (լեռնագագաթ Արտենի, Հակկո, Քարակերտ, Զարինջա, Ցամաքասար և Հացաշեն գյուղերի միջև)։

## Էկոլոգիա
Աճում է միջին լեռնային գոտում՝ ծովի մակարդակից 1600-1800 մ բարձրությունների վրա, չոր քարքարոտ լանջերին, տափաստանում, ցանքերում։ Ծաղկում է հունիս ամսին, պտղաբերում՝ օգոստոսին։

## Պահպանություն
Կրիտիկական վիճակում գտնվող տեսակ է։ Հայաստանի Էնդեմիկ է։ Հայտնի է մեկ ֆլորիստական շրջանից, որտեղ հանդիպում է չափազանց հազվադեպ, ինտենսիվ յուրացվող տեղերում։ Տարածման և բնակության շրջանների մակերեսը 10 կմ²-ից պակաս է։ Կարմիր գրքի առաջին հրատարակությամ մեջ ընդգրկված էր որպես ոչնչացման սպառնալիքի ենթակա տեսակ։ Ընդգրկված չէ CITES-Ի և Բեռնի կոնվենցիաների հավելվածներում։

Պահպանություն չի իրականացվում։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Կրիտիկական վիճակում գտնվող տեսակներ
Կատեգորիա:Ծածկասերմեր
Կատեգորիա:Բարդածաղկավորներ
Կատեգորիա:ՀՀ Կարմիր գրքում գրանցված բույսեր
Դրուպի

**Դրուպի**, անիմացված մուլտիպլկացիոն կերպար, տխուր դեմքով մարդակերպ շուն (ցեղատեսակ՝ բեսեթ հաունդ), որտեղից էլ ծագել է նրա անունը ( թարգմանում է «տխուր, վհատ»)։ Կերպարը ստեղծել է Թեքս Էյվերը, 1943 թվականին, Մետրո-Գոլդվին-Մայերի ստեղծած մուլտֆիլմների համար։ Նա փաստացի, MGM-ի մեկ այլ հայտնի կերպարի՝ բարձր և էքսցենտրիկ խելագարված Սկյուռիկի (անգլերեն՝ Screwy Squirrel) հակապատկերն է։ Դրուպին շարժվում էր դանդաղ և հոգնած, խոսում էր մոնոտոն և չնայած իր աններկայանալի արտաքինի, նրան միշտ հաջողվում էր խորամանկել իր թշնամիներին։ Իսկ, երբ նրան վերջապես հաջողվում էր զայրացնել, պարզվում էր ընդունակ է անխղճորեն ծեծել իրեն երկու անգամ  գերազանցող հակառակորդներին։

Առաջին անգամ հայտնվեց 1943 թվականին՝  Թեքս Էյվերիի ձեռքից, որը 1943 թվականի մուլտֆիլմում դեռ չուներ իր անունը (, այնուհետև այն ռուսերեն թարգմանվեց որպես «Դրուպի՝ «ոստիկանական հետախույզ»։ Սակայն, 1949 թվականի  «Պարոն Դրուպի» () մուլտֆիլմում, մինչև  էկրանին հինգերորդ անգամ իր հայտնվելն անվանում էին «Ուրախ որսկան շուն» (), որը օգտագործվել է նաև այն ժամանակ, երբ նա հայտնվեց «Our Gang Comics» էջերում։ 1958 թշվականին, «Դրուպի» սերիալի փակումից հետո, կերպարը մի քանի անգամ վերածնվեց տարբեր նախագծերում, ամենից հաճախ հեռուստաշոուներում, դարձավ MGM -ի սիմվոլներից մեկը, դասվելով Թոմն ու Ջերին մուլտֆիլմի հերոսների շարքին։

## Հնչյունավորում
* Բիլլ Թոմպսոն (1943, 1948–1957):
* Թեքս Էյվերի (1944–1957, ժամանակ առ ժամանակ փոխարինել է Բիլլի Թոմպսոնին)։
* Դոուզ Բատլեռ (1944–1954 թվականներին պարբերաբար փոխարինել է Բիլլ Թոմպսոնին)։
* Դոն Մեսիկ (1944-1957 թվականներին պարբերաբար փոխարինեց Բիլ Թոմպսոնին, 1993 թվականին՝ Թոմի և Ջերիի մեծ ֆիլմը)։
* Ֆրենկ Ուելկեր (1980–1982, *Թոմ և Ջերի* մուլտսերիալ։ Կատակերգական ներկայացում)։
* Ռիչարդ Ուիլյամս (1988 թվական, «Ով է դավել Ռոջեր ճագարին» և 1989 թվականին ճագար Ռոջերի մուլտֆիլմում հայտնվելը)։
* Կորի Բեռտոն (Ռոջեր ճագարի մասին «Roller Coaster Rabbit» (1990 թվական) և «Trail Mix-Up» (1993 թվական) կարճ մուլտֆիլմներում)։

## Ֆիլմագրություն Մետրո-Գոլդուին-Մայերում

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Статья о Друпи  — на Toonopedia.com
* Дань Тэксу Эвери 

Կատեգորիա:Հորինված խոսող կենդանիներ
Կատեգորիա:Մուլտֆիլմերի կերպարներ
Կատեգորիա:Հայտնի շներ
Ջերիի խաղը

**Ջերիի խաղը** (), Փիքսարի կողմից 1997 թվականին ստեղծված չորս րոպեանոց համակարգչային անիմացիոն ֆիլմի հատված ։ Այն առաջին անգամ ցուցադրվել է որպես «Ֆլիկի արկածներ» լիամետրաժ մուլտֆիլմ։ Սցենարն ու բեմադրությունը` Յան Փինկավայի (*Jan Pinkava*): Անիմացիան «Լավագույն կարճամետրաժ ֆիլմ» անվանակարգում արժանացել է Օսկարի։

## Սյուժե
Ֆիլմը սկսվում է դատարկ աշնանային այգում։ Միայնակ ծերուկ Ջերին սկսում է շախմատ խաղալ ինքն իր հետ։ Տպավորություն է ստեղծվում, թե շախմատը խաղում են բոլորովին տարբեր մարդիկ։ Սպիտակ քարերով խաղացող, ակնոցակիր, խելոք ու անվստահ Ջերին տարբերվում է սև քարերով խաղացող  իր աներես և ինքնավստահ «հակառակորդ» Ջերիից ։ Ամեն անգամ քայլ կատարելիս, Ջերին արագ (ծերունուն թույլատրելի չափով) տեղափոխվում է հակառակ կողմ և փոխում է կերպարը։ Խաղը մոտենում էր ավարտին՝ առանց ակնոցների Ջերին հավաքում է շատ ու շատ խաղաքարեր։ Վերջում խաղատախտակի վրա  մնում է միայն մեկ սպիտակ արքա։ Ինքնավստահ Ջերին վստահ է իր հաղթանակում, նա բացահայտորեն ծաղրում է իր անվստահ հակառակորդին, որը չգիտեր, թե որտեղ դնել արքային։ Հանկարծակի ակնոցավոր Ջերին բռնում է իր սիրտը և ընկնում է սեղանի տակ։ Առանց ակնոցների Ջերին անհանգստանում է, նա փորձում է օգնել իր հակառակորդին, բայց նա չի կարողանում վեր կենալ, նա բռնում է զարկերակից, բայց նա ուժ է գտնում իր մեջ և իջնում։ Այդ  պահին սրտի կանգ ձևացրած ակնոցավոր Ջերիին աննկատ բարձրանում է և շրջում է խաղատախտակն այնպես, որ հիմա իր հակառակորդը խաղում է սպիտակներով (մնացած արքայով)։

Դրանից հետո նա շարունակում է իր խաղը` կարծես ոչինչ չի պատահել։ Նա մի պահ մտածում է և հանկարծակի որոշմամբ պայծառացած մատ է անում ոչինչ չհասկացող և շփոթված  հակառակորդին։ Որպես պարգև, ակնոցավոր Ջերին առանց ակնոցավոր Ջերիից ստանում է շարժական ծնոտ։ Ֆիլմը վերջանում է նրանով, որ փայլող և իրենից գոհ Ջերին տեղադրում է ծնոտը և ծիծաղում՝ աշնանային այգում, մենակության մեջ։

## Փաստեր
* Ջերին «Խաղալիքների պատմություն 2» անիմացիոնալ ֆիլմի մեջ Կամեոյի է հանդիպում որպես խաղալիքների վերանորոգող, որը վերականգնել է կոտրված շերիֆ Վուդիին։ Ֆիլմի հեղինակ Յան Պինկավան խոստովանեց, որ կերպարը հիմնված է նրա վրա, թե ինչպես է նա ինքն իրեն պատկերացնում ծեր ժամանակ։
* Ֆիլմի սյուժեն բազմաթիվ հատկանիշներով կրկնում է 82 սերիաներից կազմված «Երալաշ» մանկական հումորային կինոամսագրից «Մենամարտ» դրվագը։

## Պարգևներ
* 1998՝ Օսկար լավագույն կարճրամետրաժ անիմացիոն ֆիլմի համար։
* 1998՝  Anima Mundi Animation Festival։
* 1998՝ Annecy International Animated Film Festival։
* 1998՝ Annie Awards։
* 1998՝ Florida Film Festival։
* 1998՝ World Animation Celebration։
* 1998՝ Zagreb World Festival of Animated Films։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* ''Geri’s Game'' на сайте Pixar 

Կատեգորիա:1997 մուլտֆիլմեր
Կատեգորիա:Ամերիկյան ֆիլմեր
Կատեգորիա:Համակարգչային անիմացիոն ֆիլմեր
Կատեգորիա:Օսկարակիր ֆիլմեր
Կատեգորիա:Ֆիլմեր Փարիզի մասին
Երկու տոմս դեպի Հնդկաստան

**Երկու տոմս դեպի Հնդկաստան**, (), 1985 թվականին Ռոման Կաչանովի կողմից նկարահանված մուլտֆիլմ, որը ստեղծվել է Կիր Բուլիչովի նույնանուն  պատմության հիման վրա։

## Սյուժե
Գեդա մոլորակի գիտնականները թռչում են Հնդկաստան՝ պաշտպանելու գալակտիկայի կենդանիներին։ Երկրի մոտ ուղեծրի վերջին շրջապտույտի ժամանակ տիեզերանավում գտնվող ճանճի պատճառով պրոֆեսոր Տրանկվերին կատապուլտի է ենթարկվում և հայտնվում  Մոսկվայի պիոներական ճամբարում։ Նա միայնակ չի կարող հասնել Հնդկաստան, քանի որ նա սովորական վագրից տարբերվում է միայն նրանով, որ կարողանում է խոսել։ Այդ պիոներական ճամբարի  երկու պիոներներ՝ Յոլիա Գրիբկովան և Դիմա Սեմյոնովը որոշում են օգնել պրոֆեսորին։ Բա՞յց ինչպես նրան այդ տեսքով հասցնել Հնդկաստան։ Օգնության համար  նրանք դիմում  են Յոլիայի տատիկին՝ Վերա Գրիբկովոյին, որն էլ իր հերթին զանգահարում  է իր մանկության ընկեր Նիկոլայ Յասնովային, որը կրկեսում վարժեցնում  է վայրի կրենդանիներ։ Կրկեսը պետք է գնար Հնդկաստան ներկայացման, այդ  պատճառով էլ  վարժեցնողը համաձայնվում է վեցնել իր հետ վագրին։

## Հեղինակներ
*Կինոռեժիսոր՝ Ռոման Կաչանով
*Սցենարի հեղինակ՝ Կիր Բուլիչով
*Նկարիչներ՝ Ելենա Բոգոլյուբովա և Օլգա Բոգոլյուբովա
*Օպերատոր՝ Քաբուլ Ռասուլով
*Կոմպոզիտոր՝ Յուրի Սաուլսկի
*Երգի հեղինակ՝ Կիր Բուլիչով
*Ձայնայի օպերատոր՝ Վլադիմիր Կուտուզով
*Նկարիչ՝ մուլիպլիկատոր
**Անատոլի Աբարենով
**Անտոնինա Ալյոշինա
**Մարինա Ոսկանյանց
**Կուրոյան Հովսեփ
**Ալեքսանդր Պանով
**Մարինա Ռոգովա
*Նկարիչներ՝
** Վիկտորիա Մակինա
** Ալեքսեյ Շելմանով
* Մոնտաժող՝ Ելենա Բելյավսկայա
* Դերեր՝
**Յուրի Անդրեև – *պիոներական ջոկատավար
**[[Մարիա Վինոգրադովա]] – *Դիմկա
**Յուրի Վոլինցև – *կենդանիների մարզիչ*
**Օլգա Գրոմովա – *Յուլկա
**Նինա Զորսկայա – *տատիկ
**Ալեքսանդր Կայդանովսկի – *Կոսսում
**Ռոգվոլդ Սուխովերկո – *Թրանկվերրի
**Վլադիմիր Ֆերապոնտով – *վարորդ
**Վիկտոր Ֆիլիպպով – *ոստիկան
*Հեղինակները թվարկված են մուլտֆիլմերի և IMDb։

## Կարծիքներ
Կիր Բուլիչովի խոսքերով` մուլտֆիլմը քիչ ավելի հաջող էր, քան «Երրորդ մոլորակի գաղտնիքը», որի ռեժիսորը նույնպես Կաչանովն էր։ Գուցե «Երկու տոմս դեպի Հնդկաստան» մուլտֆիլմի նկարիչները չկարողացան ստեղծել «Երրորդ պլանի գաղտնիքը» մուլտֆիլմի նման այնպիսի պայծառ հերոսներ, ինչպիսիք են Ալիսը, նավապետ Զելյոնին, Թանձրամարմինը։

## Տես նաև
*  Կիր Բուլիչով

## Նշումներ
Кир Булычев Как стать фантастом // Фантастика 2000: Сборник : Повести, рассказы, крит. ст. / Сост. Н. А. Науменко. — М.: АСТ, 2000. — С. 486

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* «Два билета в Индию» на сайте animator.ru

Կատեգորիա:1980-ականների ռուսերեն ֆիլմեր
Կատեգորիա:1985 մուլտֆիլմեր
Կատեգորիա:«Սոյուզմուլտֆիլմ» ստուդիայի մուլտֆիլմեր
Կատեգորիա:Խորհրդային մուլտֆիլմեր
Կատեգորիա:Ֆանտաստիկ մուլտֆիլմեր
Կատեգորիա:1980-ականների խորհրդային ֆիլմեր
Կատեգորիա:1985 ֆիլմեր
Կատեգորիա:Ռոման Կաչանովի մուլտֆիլմեր
Թագուհու կորգին

**«Թագուհու կորգին»** (), լիամետրաժ անիմացիոն ֆիլմ, որը թողարկվելու է առաջիկայում, ռեժիսորը Բեննա Ստասսենն է («Կախարդական տունը», «Դարձիր լեգենդ. Բիգֆուտ կրտսեր»), պրոդյուսերը NWave Pictures ընկերությունն է։ Ֆիլմը Մեծ Բրիտանիայի Էլիզաբեթ 2-րդ թագուհու և նրա սիրելի կորգի ցեղատեսակի շան բարեկամության հիման վրա է։ Սցենարի կենտրոնում Ռեքս շունն է, որը հայտնվում է տնից (Բուքինգհեմյան պալատ) հեռու և հիմա ամբողջ ուժով ձգտում է գտնել հետդարձի ճանապարհը իր տիրուհու մոտ։

## Սյուժե
Շատ հարուստ և ազդեցիկ մարդկանց շների սիրելի ցեղատեսակը կորգին է։ Փոքրիկ շները ամբողջովին ապրում են իրենց մեծ տերերի կյանքով։ Փրկվելով քաղաքական ծուղակներից՝ Բրիտանիայի թագուհու սիրելին պետք է թողնի Բուքինգհեմյան պալատը։ Հիմա նա արդեն ստիպված է ոչ միայն ծանոթանալ Լոնդոնի փողոցային կյանքի գաղտնիքներին, այլ նաև ապացուցի, որ նա իրական, թագավորական կորգի է։

## Արտադրություն
«Թագուհու կորգին» մուլտֆիլմի անիմացիայով և պրոդյուսերությամբ զբաղվել է բելգիական *NWave Pictures* ընկերությունը։ *Charades* կինոընկերությունը ներկայումս ցուցադրման վաճառքի իրավունքը վաճառում ամբողջ աշխարհի տարբեր երկրներում։ Անիմացիոն կատակերգության բյուջեն կազմել է $20 միլիոն։

## Ռելիզ
Ֆիլմը ամբողջ աշխարհում (Ֆրանսիա, Չինաստան, Մեծ Բրիտանիա, Լատինական Ամերիկա, ԱՄՆ և այլն) պլանավորվում է թողարկել 2019 թվականին։ Ռուսաստանում անիմացիոն կատակերգությունը վարձակալության կհանվի 2019 թվականի մարտի 7-ին

## Մարքեթինգ
Ֆիլմի թրեյլերը ցանցում համընդհանուր դիտման համար հասանելի է դարձել 2018 թվականի հոկտեմբերի կեսերին, իսկ տեղայնացված տարբերակը՝ նոյեմբերի կեսերին։

## Ծանոթագրություններ

## Աղբյուր
*

Կատեգորիա:2010-ականների անգլերեն ֆիլմեր
Կատեգորիա:2019 մուլտֆիլմեր
Կատեգորիա:2019 ֆիլմեր
Կատեգորիա:Բելգիական մուլտֆիլմեր
Կատեգորիա:Մուլտֆիլմեր շների մասին
Կատեգորիա:Ֆիլմեր, որոնց գործողությունները տեղի են ունենում Լոնդոնում
Բողոքի ցույցեր ընդդեմ Էմանուել Մակրոնի

2017 թվականի մայիսի 7-ին Ֆրանսիայի նախագահի պաշտոնում Էմանուել Մակրոնի ընտրվելուց հետո երկրում բողոքի ցույցերի շարք սկսեց արհմիությունների աշխատողների և ձախական ընդիմադիր ակտիվիստների կողմից, որոնք դժգոհ են Մակրոնի նեոլիբերալ քաղաքականությունից, համաշխարհային որոշ առաջնորդներին աջակցելու նպատակով Մակրոնի պաշտոնական այցերից, աշխատանքային օրենսգրքի բարեփոխումների նկատմամբ իր մոտեցումներից և որոշ մեկնաբանություններից, որոնք նա կատարել է նախագահ դառնալուց հետո։

## Հետընտրական ցույցեր
2017 թվականի մայիս 8-ին, ընտրությունների արդյունքները հայտնի դառնալուց ընդամենը մի քանի ժամ հետո, ցուցարարները Փարիզում բողոքի միջացառումներ սկսեցին ֆրասնիական իշխանությունների դեմ՝ վախենալով, որ Մակրոնի տնտեսական ծրագիրը կվերացնի աշխատողների իրավունքը։ Ցույցերը կազմակերպել էր «Սոցիալական ճակատը», որ բողոքի միջոցառումներ կազմակերպել էր նաև ընտրությունների երկրորդ փուլից առաջ երկու թեկնածուներ Մարին Լը Պենի և էմանուել Մակրոնի դեմ։ «Սոցիալական ճակատի» կազմակերպած ցույցերից մեկում, որին մասնակցում էր 950-1000 ցուցարար, նրանք փորձեցին գրավել հանրային կառույցներ, ինչպիսին է Ռենի երկաթգծի կայարանը։ Մոտ 150 ցուցարար ձերբակալվեց, երբ ինֆորմացիա եղավ ոստիկանների վրա պայթուցիկներ նետելու և զանգվածային վանդալությունների մասին։

Մայիսի 8-ին ցույցերին իրենց աջակցությունը հայտնեցին CGT և SUD միությունները։

## Ցույցեր Մակրոնի նախագահության ընթացքում
### Նոյեմբեր, 2018
Նոյեմբերի 17-ին ցույցերի ժամանակ մահացել է մի կին, որն ընկել էր մեքենայի տակ։ Տուժել է մոտ 400 մարդ, որոնցից 28-ը ոստիկաններ և հրշեջներ են։ Ձերբակալվածների թիվն անցել է 150-ը։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:2017 Ֆրանսիայում
Կատեգորիա:2017 բողոքի ցույցեր
Կատեգորիա:2018 բողոքի ցույցեր
Կատեգորիա:Բողոքի ցույցեր Ֆրանսիայում
Կատեգորիա:Էմանուել Մակրոն
Տերեփան միջանկյալ

**Տերեփան միջանկյալ** (), բարդածաղկավորների ընտանիքին պատկանող ծածկասերմ բույս։ Գրանցված է Հայաստանի Կարմիր գրքում։

## Նկարագրություն
Բարակ, ուղիղ, 20-80 սմ բարձրությամբ ցողունով միամյա խոտաբույս է։ Տերևները հերթադիր են, խոր փետրաձև։ Զամբյուղները բազմածաղիկ են և կլորավուն։ Ծաղիկները ծիրանագույն են, երկսեռ ծաղիկների պսակի խողովակը՝ համարյա հարթ մազիկներով։ Սերմնիկները հակաձվաձև են կամ գլանաձև։

## Տարածվածություն
Հանդիպում է Դարեղեգիսի (Մարտիրոս և Խնձորուտ գյուղերի միջև) և Մեղրու (Լեհվազ, Այգեձոր) ֆլորիստիկական շրջաններում։ Աճում է նաև Նախիջևանում, Ալժիրում, Անատոլիայում, Իրաքում և Իրանում։

## Էկոլոգիա
Աճում է ստորին և միջին լեռնային գոտիներում՝ ծովի մակերևույթից 1000-1700 մ բարձրությունների վրա, չոր քարքարոտ լանջերին, գիհու և կաղնու նոսրանտառներում, ժայռերի միջև, խճաքարոտ թափվածքներում։ Ծաղկում է հունիս ամսին, պտղաբերում՝ հուլիսին։

## Պահպանություն
Խոցելի տեսակ է, որի տարածման շրջանի մակերեսը 5000 կմ²-ից պակաս է, իսկ բնակության շրջանի մակերեսը՝ 500 կմ²-ից պակաս։ Հայաստանի Կարմիր գրքի առաջին հրատարակության մեջ ընդգրկված չէր, ընդգրկված չէ նաև GITES-ի և Բեռնի կոնվենցիաների հավելվածներում։

Պոպուլացիայի մի մասը պահպանվում է «Արևիկ» ազգային պարկի սահմաններում։
## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Խոցելի տեսակներ
Կատեգորիա:Ծածկասերմեր
Կատեգորիա:Բարդածաղկավորներ
Կատեգորիա:ՀՀ Կարմիր գրքում գրանցված բույսեր
Գարնանային մեղեդիներ (մուլտֆիլմ)

**«Գարնանային մեղեդիներ»** (), խորհրդային նկարված մուլտֆիլմ–հեքիաթ, ստեղծված 1946 թվականին «Սոյուզմուլտֆիլմ» կինոստուդիայում,  ռեժիսոր Դմիտրի Բաբիչենկոյի կողմից։ Ֆիլմի առանձին դրվագները նկարազարդվել են հայտնի ռուս կոմպոզիտոր Պյոտր Չայկովսկու երաժշտական ստեղծագործություններով, առանձին համերգային համարների տեսքով։

## Սյուժե
Մուլտֆիլմը բնության զարթոնքի մասին է, նկարազարդվել է Պյոտր Չայկովսկու երաժշտական ստեղծագործություններով։ Ձմեռը չի շտապում իր իրավունքները հանձնել գարնանը։ Սակայն բնությունը կենդանանում է և գալիս է գարունը։ Արթնանում և տաք արևից ուրախանում են թռչունները, կենդանիները, միջատները։ Եվ արդեն մեծ ռուս կոմպոզիտորի երաշժտության տակ բոլորը արթնանում և պարում են։

## Ստեղծողներ

## Հրապարակում
Մուլտֆիլմը սովորաբար թողարկվել է տեսահոլովակով, PAL համակարգում։ 1990–ական թվականներին մուլտֆիլմը թողարկվել է սկավառակների վրա՝ «Խոշոր պլան» կինոմիավորման հետ, ավելի ուշ՝ 1990-ական թվականների կեսերին «Լավագույն խորհրդային մուլտֆիլմ» VHS–ժողովածուում, Studio PRO Video (Ժողովածուի այլ մուլտֆիլմեր՝  «Նարնջագույն կոկորդիկ», «Աղվեսն ու կեռնեխը», «Փիղը և մրջյունը», «Ժամային գոտի», «Կախարդական գանձ», «Դեղին արագիլը», «Պնդլիկ-գնդլիկ», «Անտառային համերգ», «Հրաշք ջրաղաց», «Կախարդական թռչուն», «Երեք պարկ խորամանկություն» и «Ծղոտե ցլիկ»)։

Մուլտֆիլմը նաև պաշտոնապես թողարկվել է «Союз-видео» կազմակերպության DVD- սկավառակի վրա։ Բացի «Գարնանային մեղեդիներ» մուլտֆիլմից, սկավառակը ընդգրկում է ևս յոթ մուլտֆիլմ. «Ուղիղ երեքն անց տասնհինգ...», «Որտե՞ղ եմ ես նրան տեսել», «Նավակ», «Մաշայի համերգը», «Անտառային էստրադայում», «Օտար ձայնը», «Երաժիշտ այծը»։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* 
* 
* 
* «Գարնանային մեղեդիներ» Мультик.ру-ում

Կատեգորիա:«Սոյուզմուլտֆիլմ» ստուդիայի մուլտֆիլմեր
Կատեգորիա:Մուլտֆիլմեր կենդանիների մասին
Ճուտ տաբակա

**Ճուտ տաբակա** ( թավա՝ վրացերենից, *«tapak»*՝ «ուտեստ»՝ թուրքերենից), թուրքական և վրացական խոհանոցներում մեծ տարածում ունեցող ուտեստ։ Իրենից ներկայացնում է սխտորով, պղպեղներով և համեմունքներով տապակված հավ, որը պատրաստվում է կափարիչ ունեցող թավայի մեջ։

Պատրաստման ընթացքում հավն ամբողջությամբ շրջում են և դնում են ճնշման տակ, մոտավորապես՝ 20-30 կՊա։ Հենց որ հավի ոկորներն սկսեն կոտրվել, ճնշումը թուլացնում են և հավը դնում են թավայի մեջ՝ ինչպես դա անում էին կովկասյան ժողովուրդները, կամ դնում են մետաղական շերտի վրա, որն ուղիղ դրված է խարույկի վրա։ Այնուհետև հավը ծածկվում է ծանրաքաշ բեռով։ Ժամանակակից խոհարարության մեջ կիրառում են պատրաստման համար նախատեսված հատուկ թավաներ, որոնք փակված են ծանր կափարիչով կամ պտուտակավոր ծանրությամբ։

## Ստուգաբանություն
*ტაფა tapha*՝ «թավա», ծագում է թուրքերեն *«tapak»*՝ «ուտեստ» բառից, որն իր հերթին փոխառնված է արաբերեն *طبق *tabaq**՝ «ուտեստ», «սկուտեղ», «ափսե» բառից։

## Պատկերասրահ

Chicken tabaka - Weight the chicken down.jpg|Թավայում, ճնշման տակ դրված հավ
Georgian chicken with hazelnuts.jpg|Պատրաստի ճուտ տաբական


## Տես նաև
* Վրացական խոհանոց
* Հավի միս

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Ճուտ տաբակա
* Թավայի մեջ ինչպե՞ս պատրաստել ճուտ տաբակա
* Ուտեստի անվան ծագումնաբանությունը 

Կատեգորիա:Վրացական խոհանոց
Ներսես պատրիկ

**Ներսես պատրիկ** (Նարսես ներքինի, , ), հայազգի բյուզանդական զորավար, պետական գործիչ։ Բարձր պաշտոններ է զբաղեցրել կայսր Հուստինիանոս I-ի (527-565) արքունիքում։ Եղել է պետական գանձապահ Բյուզանդիայում։

## Կենսագրություն

## ԳործունեությոՊարսկահայաստանումւմւմ`
ն, Սատաղի ճակատամարտից հետո, որպես կայսերական գանձապահ, Կոստանդնուպոլսում իր մոտ ընդունել է հռոմեացիների կողմը անցած Ներսեսին ու Հրահատին (Արատիոս) և մեծ քանակությամբ դրամ նվիրել նրանց։ Սահակը (Իսաակեսը)՝ Ներսեսի ու Արատիոսի կրտսեր եղբայրը իմանալով դա, գաղտնի բանակցությունների մեջ է մտնում հռոմեացիների հետ և Թեոդուսպոլսի սահմաններին մոտ գտնվող Բոլոս ամրոցը հանձնում է նրանց՝ գիշերով գաղտնի բացելով ամրոցի դարպասը։

Աչքի է ընկել 532 թվականին, «Նիկա» ապստամբության ճնշման ժամանակ։ 536 թվականին եղել է զորավար Բելիսարիոսի օգնականը Հյուսիսային Աֆրիկայում։ 538-539 թվականներին զորքով, որի զգալի մասը կազմված էր հայ ռազմիկներից և հրամանատարներից, ուղարկվել է Իտալիա՝ գոթերի դեմ պատերազմում Բելիսարիոսին օգնության, սակայն, գժտվելով նրա հետ, ետ է կանչվել։ Իտալիայում բյուգանդական կայսրության խախտված դիրքերը վերականգնելու նպատակով Հոատինիանոս I-ը Ներսեսին, իբրև գլխավոր հրամանատար, վերստին ուղարկել է Իտալիա։ 552 թվականին Ներսեսը մի քանի ճակատամարտում ջախջախել է գոթերին, գրավել Հռոմը, Իտալիայի մեծագույն մասը ենթարկել կայսրությանը։ 554 թվականին գլխովին ջախջախել է Իտալիա ներխուժած ֆրանկների և ալեմանների 75 հազարանոց զորքը։ 555 թվականին Ներսեսը նշանակվել է Իտալիայի կառավարիչ։ Վերականգնել և բարեկարգել է Իտալիայի շատ քաղաքներ, այդ թվում՝ Հռոմը, Ռավեննան, Մեդիոլանումը (այժմ՝ Միլան) և այլն։ Վարել է ստրկատիրությունը և հռոմեական հարկային համակարգը վերականգնելու քաղաքականություն։

## Ծանոթագրություններ

## Աղբյուրներ
* «Օտար աղբյուրները Հայաստանի և հայերի մասին Հ. 5 ։ Բյուզանդական աղբյուրներ, Հ. Ա։ Պրոկոպիոս Կեսարացի», խմբ.՝ Գ.Խ.Սարգսյան։ ՀՍԱՀ ԳԱ Պատմության. ին-տ. Երևան։ ՀՍԱՀ ԳԱ հրատ., 1967., էջ 42, 74, 215, 216, 218-222, 229, 284, 286-290․

Կատեգորիա:Հայ զորավարներ
Կատեգորիա:Բյուզանդիայի զորավարներ
Կատեգորիա:Հայերը Բյուզանդական կայսրությունում
Կատեգորիա:Հին Հռոմի զորավարներ
Կատեգորիա:ՀՀ ռազմական գործիչներ
Կատեգորիա:Հայ երկարակյացներ
Լյուքսեմբուրգի մեծ դքսության ոստիկանություն

thumb|Լյուքսեմբուրգի ճանապարհային ոստիկանություն
**Լյուքսեմբուրգի մեծ դքսության ոստիկանություն** (), Լյուքսեմբուրգի հիմնական իրավապաշտպան օրգանը։

Ոստիկանությունը գտնվում է Լյուքսեմբուրգի ներքին գործերի նախարարության իրավասության ներքո, սակայն վերահսկվում է Լյուքսեմբուրգի պետական մարմիների կողմից։ Լյուքսեմբուրգի ոստիկանությունը իր այսօրվա ձևով գոյություն ունի 2000 թվականի հունվարի 1-ից, երբ Լյուքսեբուրգ եկավ ժանդարմերիան:

Ոստիկանությունը պարտական է ապահովել դքսության ներքին անվտանգությունը, պահպանել հասարակական կարգը  և ղեկավորել Մեծ դքսության կողմից հրապարակված հրամանների իրականացումը։ Համաձայն դքսության կանոնակարգի՝ ոստիկանությունը պարտավոր է օգնություն ցուցաբերել զինված ուժերին։

## Գլխավոր-տնօրեն
Լյուքսեմբուրգի մեծ դքսության ոստիկանության ամենաբարձր պաշտոնը գլխավոր-տնօրենն է։ Ոստիկանության ստեղծումից ի վեր Լյուքսեմբուրգը ունեցել է  4 գլխավոր-տնօրեն։

thumb|Լյուքսեմբուրգի պարեկային ոստիկանության մեքենա

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Լյուքսեմբուրգ
Կատեգորիա:Ոստիկանություն ըստ երկրի
Կատեգորիա:Իրավապահ մարմիններ ըստ երկրի