Մանուկ Մանուկյան (գիտնական)

**Մանուկ Մանուկյան** (1935, Երուսաղեմ, Ենթամանդատային Պաղեստին, Միացյալ Թագավորություն), հայազգի գիտնական, պրոֆեսոր, Լիբանանի տիեզերական ծրագրի հիմնադիր։

## Կենսագրություն
Մանուկ Մանուկյանը ծնվել է 1935 թվականին Երուսաղեմում։ Նախնական կրթությունը ստացել է տեղի Սուրբ Գևորգի դպրոցում։ Այնուհետև ԱՄՆ Տեխաս նահանգի համալսարանում ուսումնասիրել է ֆիզիկա և մաթեմատիկա։ 1960 թվականին ամուսնացել և մեկնել է Լիբանան Հայկազյան համալսարանում դասավանդելու նպատակով։

## Գիտական գործունեություն
մինի|Լիբանանի թողարկած Cedar -ին նվիրված նամականիշ, որը թողարկվել է Լիբանանի անկախության օրը՝ 1963 թվականի նոյեմբերի 21-ին
1960 թվականի նոյեմբերին Մանուկյանը հիմնել է Հայկազյան հրթիռային միությունը։ Ֆինանսական քիչ միջոցներով Մանուկյանն իր 7 ուսանողներից բաղկացած խմբով ստեղծել և արձակել է հրթիռներ։ Հաջող փորձարկումներից հետո միությունը ֆինանսական աջակցություն է ստացել լիբանանյան կառավարության կողմից և դարձել Լիբանանի տիեզերական միություն։ Նրանք կառուցել են պինդվառելիքային 12 հրթիռ և արձակել երկինք։ Հրթիռներից մեկն այնքան հզոր էր, որ հասել է ջերմոլորտ, որտեղ այժմ գտնվում է Միջազգային տիեզերականը։ Կեդար IV հրթիռը արձակվել է Լիբանանի անկախության օրը՝ 1963 թվականի նոյեմբերի 21-ին, Բեյրութից հյուսիս գտնվող տարածքից և բարձրացել է մինչև 140 կմ։ Այդ իրադարձությունը ներկայացվել է լիբանանյան այդ  ժամանակվա դրոշմանիշերի վրա։

1966 թվականին Մանուկյանը վերադարձել է ԱՄՆ։ Տեխասի համալսարանում նա արժանացել է մագիստրոսի և դոկտորական կոչման և շարունակել է գիտական գործունեությունը Հարավային Ֆլորիդիայի համալսարանում։ Ներկայում նա հանդիսանում է այդ համալսարանի մաթեմատիկայի ամբիոնի պրոֆեսոր։ Համալսարանի օդագնացության և հրթիռների ինժեներական ընկերության միության խորհրդատուն է, որը ներկայումս փորձում է հրթիռ արձակել Կարմանի գծից վեր։

## Քաղաքական և հասարակական դիրքորոշում
Մ. Մանուկյանը, լինելով հայկական սփյուռքի ներկայացուցիչ, ակտիվորեն մասնակցել է Հայոց ցեղասպանության ճանաչման գործընթացին։ Նա նաև հանդիսացել է «Ցեղասպանության գործոնը. մարդկային ողբերգություն» անվանումով չորսժամյա փաստավավերագրական ֆիլմի համահեղինակ, որը ցուցադրվել է PBS հեռուստատեսությամբ։

Մանուկյանի կարծիքով հրթիռային ոլորտն ու գիտությունը պետք է օգտագործել բացառապես խաղաղ նպատակներով։ Որպես իր դիրքորոշման հետևանք՝ նա հրաժարվել է մասնակցել մի քանի հրավերների և իր գիտելիքները օգտագործել ռազմական ոլորտում։

## Ծանոթագրություններ

## Աղբյուրներ
*60-ական թվականներին հայերը Լիբանանում հրթիռ են արձակել տիեզերք:
*Lebanon’s forgotten space programme, BBC News, 14 November 2013.
*Manoug Manougian , University of South Florida.
*HU produced the 1st rockets shot in the Arab world, Haigazian University.
*The Forgotten Apogee of Lebanese Rocketry , Saudi Aramco World.
*The Lebanese Rocket Society, The Daily Telegraph, 9 October 2013.
*It is rocket science: USF students build and launch 'em  The Tampa Tribune, 21 December 2013.
*Lesson ignored: the Armenian Genocide  The Tampa Tribune, 15 April 2015.
*For too long, Armenian genocide denied  The Tampa Times, 23 April 2013.
*An address to Armenia The Oracle, 19 October 2010.

Կատեգորիա:Ամերիկահայ ճարտարագետներ
Կատեգորիա:Ամերիկահայ մաթեմատիկոսներ
Կատեգորիա:Ամերիկահայ պրոֆեսորներ
Կատեգորիա:Ամերիկահայ ֆիզիկոսներ
Կատեգորիա:Երուսաղեմ քաղաքում ծնվածներ
Կատեգորիա:Հայ գիտնականներ