open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Բելլա Լևիցկի

**Բելլա Լևիցկի** (, ), ժամանակակից պարերի խորեոգրաֆ և մանկավարժ։

## Կենսագրություն
Բելլա Լևիցկին ծնվել է 1916 թվականին Լոս Անջելեսում, հրեա-ռուս գաղթականների ընտանիքում։ Նրա մանկությունն անցել է Մոխավե անապատի ուտոպիական սոցիալիստական գաղութում և Սան Բերնարդինոյում գտնվող ռանչոյում։ Պատանի տարիքում տեղափոխվել է Լոս Անջելես, կարճ ժամանակում սովորել բալետ պարել։ 1934 թվականին միացել է խորեոգրաֆ Լեսթեր Հորթոնի խմբին, դարձել դրա առաջատար պարող և առանցքային դերակատարում է ունեցել Հորթոնի տեխնիկայի զարգացման գործում։

1946 թվականին Լևիցկին Հորթոնի հետ հիմնադրել է Լոս Անջելեսի պարային թատրոնը, որն ԱՄՆ-ում գտնվող այն քիչ հաստատություններից  էր, որը նույն հարկի տակ ուներ և՛ պարի դպրոց, և՛ թատրոն։ 1950 թվականին Լևիցկին հեռացավ ընկերությունից իր անկախ կարիերան ստեղծելու համար։ 1943 թվականին նա պարային համարով նկարահանվեց «White Savage» արկածային կինոնկարում, ինչպես նաև բեմադրեց «Բադդադ» (1949) (Լեսթեր Հորթոնի հետ), «Տրիպոլի» (1950) և «Նախապատմական կանայք» (1950) ֆիլմերի պարերը։

1955 թվականին ծնվել է Լևիցկիի միակ երեխան, դուստրը՝ Նորան։ Նույն տարում տեղափոխվեց Լոս Անջելեսից դուրս, Սան Խասինտո լեռնաշղթայում գտնվող Այդլվայլդ Փայն Քով փոքրիկ քաղաք։ 1958 թվականին նա դարձավ Այդլվայլդի երաժշտության և արվեստի դպրոցի պարի բաժնի հիմնադիր-ղեկավարը, որը հետագայում վերանվանվեց Այդլվայլդի արվեստի ակադեմիա։ Մինչև 1972 թվական Լևիցկին դասավանդել է դպրոցում։ Նրա դուստրը՝ Նորան, պարի ֆակուլտետին է միացել 2003 թվականին և շարունակում է դասավանդել Լևիցկու տեխնիկան։

1966 թվականին նա հիմնադրել է Լևիցկի պարային ընկերությունը։ Նրա սաներից է եղել հեռուստատեսային մանկական դերասանուհի Նորին Քորքորանը։ 1970 թվականին Լևիցկին Կալիֆորնիայի Վալենսիա շրջանի Կալիֆորնիայի արվեստի ինստիտուտի (CalArts) պարային ծրագրի հիմնադիր դեկանն էր։

## Անձնական կյանք
Լևիցկին ամուսնացել է ճարտարապետ և դիզայներ Նյուել Թեյլոր Ռեյնոլդսի հետ։ Նրանց հարսանյաց արարողությունը տեղի է ունեցել Սամուել Ֆրիմանի տանը։

## Մրցանակներ և պատվոգրեր
Լևիցկին ստացել է բազմաթիվ պարգևներ, այդ թվում` պատվավոր դոկտորի կոչում Կալիֆորնիայի արվեստի ինստիտուտից (1981), Արևմտյան աշխարհի քոլեջից (1984), Օտիս Պարսոնս քոլեջից (1989) և Ջուլիարդ քոլեջից (1993)։ 1991 թվականին Ազգային պարերի ասոցիացիայից ստացել է «Ժառանգություն» մրցանակ։ 1996 թվականին արժանացել է արվեստի ազգային մեդալին։

## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն
* "Bella Lewitzky."  *State of the Arts: California Artists Talk about Their Work.*  Ed. Barbara Isenberg.  Chicago, IL: Ivan R. Dee, 2000.  3-7.  .

## Արտաքին հղումներ
* USC Libraries: Lewitzky Dance Co. Archive
*Պաշտոնական կայք

Կատեգորիա:21-րդ դարի ամերիկացի կանայք
Կատեգորիա:Ամերիկացի խորեոգրաֆներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի պարուհիներ
Կատեգորիա:Հրեա պարողներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի մանկավարժներ
Կատեգորիա:Կաթվածից մահացածներ
Միո, իմ Միո

**Միո, իմ Միո** (), շվեդ գրող Աստրիդ Լինդգրենի մանկական հեքիաթային պատմվածքը, որն առաջին անգամ հրապարակվել է 1954 թվականին։

## Սյուժե

Բոսսեին որդեգրել են տարեց խնամատար ծնողները, որոնք նրան առանձնապես չեն սիրում։ Մի անգամ մոտակա խանութի վաճառողուհին` Ֆրու Լունդինը, Բոսսեին խնձոր է տալիս և խնդրում փոստարկղում թողնել իր բացիկը։ 
Տղան չի դիմանում տեքստը կարդալու գայթակղությանը. նամակն ուղղված է արքային, այնտեղ ասվում է, որ արքայի որդին շուտով տուն կվերադառնա, և որպես նշան նրա ձեռքին կլինի ոսկե խնձոր։ Բոսսեի ձեռքի խնձորը դառնում է ոսկե։

Շուտով տղան մի շիշ է գտնում, որի մեջ թաքնված էր ջին. Բոսսեն ազատում է նրան, և նա, տեսնելով խնձորը, Բոսսեին տեղափոխում է Ցանկալի աշխարհ։ Այնտեղ նա իմանում է, որ իր իսկական անունը Միո է, իսկ ինքը որպես թագավորի որդի այդ երկրի արքայազնն է։ Միոն ծանոթանում է Յում-Յումի հետ, իսկ հայրը նրան նվիրում է Միրամիս անունով ձի։

Սակայն շուտով պարզվում է, որ այս հրաշալի երկրում ամեն ինչ այնքան էլ անվտանգ չէ, որքան թվում է առաջին հայացքից։ Այստեղ ապրում է նաև չար արքայազն` Կատո անունով, որը շրջապատի հանդեպ իր ատելությամբ այրում է ամեն ինչ, մոտակա գյուղերից երեխաների է առևանգում։

Հին գուշակությունն ասում է, որ հենց Բոսսեն, չնայած իր տարիքին, կպայքարի Կատոյի դեմ և կհաղթի նրան։ Տղաները և Միրամիսը մեկնում են վտանգավոր և հեռավոր ճանապարհորդության։

## Փաստեր

* 1956 թվականին վիպակը ստացել է Պատանեկան գրականության գերմանական մրցանակ։
* Այս պատմվածքը Աստրիդ Լինդգրենի ստեղծագործության մեջ էպիկական ֆենտեզի ժանրով գրված առաջին ստեղծագործությունն է։ Այս ժանրով գրված նրա հաջորդ գրքերը «Առյուծե սիրտ եղբայրները» և «Ռոնին, ավազակի աղջիկը» ստեղծագործություններն են։
* Պատմվածքի ամերիկյան թարգմանության մեջ գլխավոր հերոսներին անվանում են Կառլ Անդերս Նիլսոն և Պոմպու։
* 1987 թվականին պատմվածքը էկրանավորվել է «Միո, իմ Միո» վերնագրով և դարձել Աստրիդ Լինդգրենի կենդանության օրոք նկարահանված ամենաթանկ էկրանավորումը։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Միո, իմ Միո - Զանգակ
* Mio, My Son by Astrid Lindgren - Goodreads 

Կատեգորիա:1954 թվականի պատմվածքներ
Կատեգորիա:Աստրիդ Լինդգրենի ստեղծագործություններ
Կատեգորիա:1954 գրքեր
Կատեգորիա:Մանկական ֆենտեզի վեպեր
Հեյդար Ալիևի հիմնադրամ

**Հեյդար Ալիևի Հիմնադրամ** (), Ադրբեջանում գործող ոչ կառավարական կազմակերպություն, որը իրականացնում է կրթական, գիտական, մշակութային, երիտասարդների սոցիալական, առողջապահական, զբաղվածության հիմնախնդիրների լուծմանն ուղղված ծրագրեր։

## Հիմնադրամի մասին
thumb|120px|ձախից|Հիմնադրամի ինտերիեր
[thumb|120px|Հիմնադրամի նախագահ [Մեհրիբան Ալիևան հիվանդանոցի  բացման ժամանակ]]
Հեյդար Ալիևի Հիմնադրամը ստեղծվել է 2004 թվականին։ Հեյդար Ալիևի Հիմնադրամի գործունեության կարևոր ուղղությունը հանդիսանում է բարեգործությունը։ Հիմնադրամի նախագահը Ադրբեջանի առաջին տիկին, ՅՈւՆԵՍԿՕ-ի և ԻՍԵՍԿՕ-ի բարի կամքի դեսպան Մեհրիբան Ալիևան է։  Այդ կառույցը ադրբեջանական ժողովրդի Համազգային առաջնորդ Հեյդար Ալիևի կյանքի, գործունեության ու գաղափարների ուսումնասիրման ու քարոզման հետ մեկտեղ, ակտիվ աշխատանք է կատարում Ադրբեջանի սոցիալ-տնտեսական ու հումանոտար զարգացմանն աջակցության ուղղությամբ։ Իր հիմնադրման օրվանից Հիմնադրամը նվիրվածություն է ցուցադրել իր սկզբունքներին՝ նախագծեր իրագործելով կրթության, առողջապահության, մշակույթի, սպորտի, գիտության, տեխնոլոգիաների, բնապահպանության և այլ  ոլորտներում։ Դրանից բացի, Հեյդար Ալիևի Հիմնադրամի  նախաձեռնությամբ և աջակցությամբ կազմակերպվում են՝ ադրբեջանցի դպրոցականների այցելությունները Գերմանիա, Բելգիա, Ֆրանսիա, Վրաստան, Նիդերլանդներ և Ռումինիա, իսկ Ադրբեջան են ժամանում ԱՄՆ, Վրաստանի, Ռումինիայի և Ռուսաստանի դպրոցների աշակերտները։

Հիմնադրամի կենտրոնը գտնվում է Բաքվում։ Հեյդար Ալիևի Հիմնադրամը կազմված է հետևյալ բաժիններից, որոնք իրենց հերթին ունեն ենթաբաժիններ.

*Հումանիտար ծրագրերի բաժին.*
* Մշակույթ և զբոսաշրջություն
* Սոցիալական քաղաքականություն
* Կրթություն, երիտասարդության և սպորտի հարցեր։

*Միջազգային հարաբերությունների բաժին.*
* Հարաբերություններ միջազգային կազմակերպությունների հետ
* Հարաբերություններ ԱՊՀ պետությունների հետ
* Հարաբերություններ արտասահմանյան պետությունների հետ։

*Հասարակական հարաբերությունների բաժին.*
* Հարաբերություններ իրավական և ֆիզիկական անձանց հետ
* Հարաբերություններ զանգվածային լրատվամիջոցների հետ։

*Գործառնական բաժին.*
* Գլխավոր բաժանմունք
* Վերլուծական-տեղեկատվական բաժանմունք
* Քարոզչության և հետազոտության բաժանմունք
* Անվտանգության բաժանմունք
* Մարդկային ռեսուրսների բաժանմունք
* Տնտեսական բաժանմունք
* Արձանագրային բաժանմունք։

## Պատկերասրահ

Պատկեր:Fransada Azərbaycan mədəniyyət günləri çərçivəsində sərgi.JPG|Ֆրանսիայում ադրբեջանական մշակույթի օրեր
Պատկեր:Vatikanda “Azərbaycanın zəngin incilərinə tarixi baxış” sərgisi.JPG|Ցուցահանդես Վատիկանում
Պատկեր:Kannda Azərbaycan mədəniyyəti günləri çərçivəsində klassik musiqi gecəsi.JPG|Կաննում ադրբեջանական մշակույթի օրեր


## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Հիմնադրամներ
Կատեգորիա:Ադրբեջանի մշակութային կազմակերպություններ
Կատեգորիա:2004 հիմնադրված կազմակերպություններ
Արծվապտեր տավրիական

** Արծվապտեր տավրիական** (), հիպոլեպիդազգիների ընտանիքի, Արծվապտերների ցեղին պատկանող պտերանման բույս։ Գրանցված է Հայաստանի Հանրապետության Կարմիր գրքում։

## Նկարագրություն
Հաստ սողացող կոճղարմատով բազմամյա բույս է։ Երկար կոթուննորով վայերը մինչև 2 մետր բարձրություն ունեն։ Եռակի փետրաձև հատված թիթեղը վառ կանաչ է, կաշենման և ձվաձև-եռանկյունի։

## Տարածվածություն
Հայաստանում բույսը հանդիպում է միայն Զանգեզուրի ֆլորիստիկական շրջանում (Ներքին Հանդ գյուղի շրջակայքում)։ Աճում է նաև Ղրիմում, Մեծ Կովկասում, Արևմտյան և Հարավարևմտյան Անդրկովկասում և Թալիշում։

## Էկոլոգիա
Աճում է ստորին լեռնային գոտում, ծովի մակարդակից 700-800 մ բարձրությունների վրա, գետերի ափին, բաց տեղերում։

## Պահպանություն
Կրիտիկական վիճակում գտնվող տեսակ է։ Պահպանվում է «Շիկահող» պետական արգելոցի տարածքում։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Կրիտիկական վիճակում գտնվող տեսակներ
Կատեգորիա:Բազմամյա բույսեր
Կատեգորիա:Հիպոլեպիդազգիներ
Կատեգորիա:ՀՀ Կարմիր գրքում գրանցված բույսեր
Սուրբ Աստվածածին եկեղեցի (Սիլիստրա)

**Սուրբ Աստվածածին եկեղեցի** (), հայ առաքելական եկեղեցի Բուլղարիայի Սիլիստրա քաղաքում։ Հիմնադրվել է 1620 թվականին։ Բուլղարիայի տարածքում պահպանված ամենահին հայկական եկեղեցին է։

## Պատմություն
Սիլիստրայի Սուրբ Աստվածածին եկեղեցին Բուլղարիայի ամենահին հայկական եկեղեցին է։ Այդ մասին արձանագրությունը հայտնաբերվել է շինության հարկերից մեկում հայտնաբերված քարի վրա։ Քարն այժմ ցուցադրվում է եկեղեցու սենյակներից մեկում։ Ըստ այդ արձանագրության եկեղեցին թվագրվում է 1069 թվականին ըստ հայկական օրացույցի, որը համարժեք է Գրիգորյան թվագրության 1620 թվականին։ Ի սկզբանե եկեղեցին կոչվել է Սուրբ Գրիգոր Լուսավորիչ։ Եկեղեցու պատերը զարդարված են յուղաներկով արված որմնանկարներով, ունի յուրօրինակ նկարված գմբեթ, հայկական և անտիկ գրքերի արժեքավոր հավաքածու։

Եկեղեցու բակում տեղադրվել է Հայոց ցեղասպանության զոհերի հիշատակը հավերժացնող հուշաքարը, որի վրա մակագրված է.

2010 թվականին տեղի են ունեցել եկեղեցու 390-րդ տարելիցին նվիրված հանդիսությունները։ Քաղաքի պատկերասրահում տեղի է ունեցել արևելագետ, լրագրող, լուսանկարիչ Յուլիան Անգելովի «Հայերի առօրյան և տոները» խորագրով ֆոտոցուցահանդեսը։

## Պատկերասրահ

Armenian Church Silistra 1.jpg|
Armenian Church Silistra 2.jpg|
Armenian Church Silistra 3.jpg|
Armenian Church Silistra 4.jpg|
Armenian Church Silistra 5.jpg|
Armenian Church Silistra 6.jpg|Հայոց ցեղասպանության զոհերի հիշատակը հավերժացնող հուշաքար
Armenian Church Silistra 7.jpg|
Armenian Church Silistra 8 - 1620.jpg|«1620» մակագրությամբ քարը


## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն
* Занов, Иван. Арменците в Силистра – минало и съвременност.

## Արտաքին հղումներ
* Բուլղարիայի Սիլիստրա քաղաքի հայկական համայնքը տոնեց Սուրբ Աստվածածին եկեղեցու տոնը

Կատեգորիա:17-րդ դարի հայկական վանքեր և եկեղեցիներ
Կատեգորիա:Բուլղարիայի հայոց թեմի վանքեր և եկեղեցիներ
Կատեգորիա:Եկեղեցիներ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Սիլիստրայի եկեղեցիներ
Սոխ Եգորովայի

**Սոխ եգորովայի** () սոխազգիների ընտանիքին պատկանող ծածկասերմ բույս։ Գրանցված է Հայաստանի Կարմիր գրքում։

## Նկարագրություն
7-20 սմ բարձրությամբ սոխուկավոր բույս է։ Կիսագնդաձև ծաղկաբույլը բազմածաղիկ է։ Ունի լայն ձագարաձև ծաղկապատ, մասերը աստղաձև են, գծային, գունավորմամբ, սպիտակավուն կամ վարդագույն, բոսորամանուշակագույն ջղով։ Գծային-նշտարաձև տերևները 3-ն են, երբեմն՝ 2-4-ը, լայնությունը հասնում է միչև 0,8-3 սմ։ Գեղազարդային բույս  է։

## Տարածություն
Հանդիպում է Հայաստանում միայն Մեղրու ֆլրիստիկական շրջանում, Կալեր գյուղի շրջակայքում։ Բացի Հայաստանից, հայտնի են 3 աճելավայրեր Նախիջևանում և Զանգեզուր լոռնաշխթայի վրա։

## Էկոլոգիա
Աճում է ենթալպյան գոտում, ծովի մակարդակից 2300 մ բարձրության վրա, մարգագետիններում։ Ծաղկում է մայիս-հունիս ամիսներին, պտղաբերում՝ հունիս-հուլիս ամիսներին։

## Պահպանություն
Կրիտիկական վիճակում գտնվող տեսակ է։ Պոպուլյացիայի մի մասը պահպանվում է «Արևիկ» ազգային պարկի սահմաններում։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Սոխազգիներ
Կատեգորիա:Կրիտիկական վիճակում գտնվող տեսակներ
Կատեգորիա:ՀՀ Կարմիր գրքում գրանցված բույսեր
Շիրազ Մարգարյան

**Շիրազ Ալեքսանդրի Մարգարյան** (ապրիլի 14, 1947, Քարաշեն, Գորիսի շրջան), հայ քիմիկոս, քիմիական գիտությունների դոկտոր, պրոֆեսոր։

Բանասիրական գիությունների դոկտոր Ալեքսանդր Մարգարյանի որդին։

## Կենսագրություն
1970 թվականին ավարտել է Երևանի պետական համալսարանի քիմիական ֆակուլտետը և 1974 թվականին ԽՍՀՄ ԳԱ ֆիզիկական քիմիայի ինստիտուտի ասպիրանտուրան։ 1975 թվականին պաշտպանել է թեկնածուական դիսերտացիան «Միջուկների քիմիական բևեռացման քանակական ուսումնասիրություն» թեմայով։ Դոկտորական դիսերտացիայի թեման եղել է «Սուլֆոքսիդների, սուլֆիդների, եթերների և ամինների միջմոլեկուլային փոխազդեցությունները և ռեակցիաներ» աշխատությունը։ Որպես գիտական աշխատող ու հրավիրված պրոֆեսոր   եղել է Ցյուրիխի (Շվեյցարիա) համալսարանի ֆիզիկական քիմիայի ինստիտուտում (1991), Բոլոնիայի համալսարանի Ջ. Չամիչյանի անվանքիմիական ինստիտուտում (1998, 2000, 2003), ԱՄՆ Հյուսիս-արևմտյան համալսարանում (1999, 2004 ), Մյունստերի համալսարանի ֆիզիկական քիմիայի ինստիտուտ (1998), Ռեգենսբուրգի համալսարանի ֆիզիկական քիմիայի ինստիտուտ (2006), Բոխումի համալսարան, Գերմանիա (2010),  Սաարլանդի համալսարան (2010)։

Հեղինակ է ավելի քան 100 գիտական հրապարակումների։ Եղել է Երևանի պետական համալսարանի ֆիզիկական քիմիայի ամբիոնի վարիչը։

Բնական գիտությունների զարգացման բնագավառում «Բջջային թաղանթների տեղափոխիչ և ֆերմենտային ակտիվությունն ու նրանց փոխազդեցությունում ծծումբ պարունակող օրգանական միացությունների հետ» գիտական հոդվածների շարքի համար (համահեղինակներ Կարինե Բաղրամյան, Արմեն Թռչունյան) 2002 թվականին  արժանացել է ՀՀ նախագահի մրցանակի։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
*Շիրազ Մարգարյան 

Կատեգորիա:Հայ քիմիկոսներ
Կատեգորիա:Քարաշեն (Սյունիքի մարզ) գյուղում ծնվածներ
Կատեգորիա:Պողոսյան մրցանակի դափնեկիրներ
Կատեգորիա:ԵՊՀ շրջանավարտներ
Կատեգորիա:Քիմիական գիտությունների դոկտորներ
Կատեգորիա:Հայ պրոֆեսորներ
Կատեգորիա:ԵՊՀ դասախոսներ
Օկայամա

, քաղաք Ճապոնիայում, Օկայամա պրեֆեկտուրայի մայրաքաղաք։ Հիմնադրվել է 1889 թվականի հունիսի 1-ին։

2017 թվականի փետրվարի տվյալների համաձայն՝ քաղաքում բնակվում է 720 841 մարդ։ Բնակչության միջին խտությունը կազմում է 910 մարդ/կմ²։ Քաղաքը զբաղեցնում է 789,88 կմ² տարածք։

Քաղաքում է գտնվում «Կյորոկու-էն»-ը՝ ճապոնիայի երեք լավագույն ավանդական այգիներից մեկը, և «Օկայամա» ամրոցը՝ Ճապոնիայի լավագույն 100 ամրոցներից մեկը։ Քաղաքը հայտնի է իր "Մոմոտարյո" առասպելով։

## Աշխարհագրություն
Օկայամա քաղաքը գտնվում է համանուն պրեֆեկտուրայի հարավում՝ Հոնսյու կղզու արևմուտքում։ Քաղաքը հարավում սահմանակցում է Ներքին Ճապոնական ծովի հետ։

Օկայամա քաղաքը բաժանված է չորս վարչական շրջանների։

## Կլիմա
Քաղաքն, համեմատած Ճապոնիայի այլ տարածքների հետ, ունի մեղմ կլիմա։ Օկայաման երկրորդ ամենաչոր և չորրորդ ամենաարևոտ քաղաքն է Տյուգոկու տարածաշրջանում։ Քաղաքում տիրում է մերձարևադարձային ցամաքային կլիման։

Տեղական կլիման բավարար տաք է զեյթունի ծառեր աճեցնելու համար։ Օկայաման հաճախ անվանվում է «Արևի քաղաք»՝ իր նվազ անձրևների քանակի պատճառով.։

## Սպորտ
thumb|Օկայամայի մարզադաշտ

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Okayama City official website 
* Okayama City official website 
* I Love Okayama - Okayama global brand 

Կատեգորիա:1889 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր
Կատեգորիա:Ճապոնիայի նավահանգստային բնակավայրեր
Կատեգորիա:Ճապոնիայի քաղաքներ
Վրաց պետական քաղաքականությունը և հայ մշակույթի հուշարձանները (գիրք)

**«Վրաց պետական քաղաքականությունը և հայ մշակույթի հուշարձանները»** (, ), Հայկական ճարտարապետությունն ուսումնասիրող կազմակերպության կողմից 1998 թվականին հրատարակված «ՀՃՈՒ գիտական ուսումնասիրություններ» շարքի թվով 2-րդ գիրքը (Գիրք Բ)։ Այն հեղինակել և կազմել է հուշարձանագետ, պատմաբան, բանահավաք, Հայկական ճարտարապետությունն ուսումնասիրող հիմնադրամի երևանյան գրասենյակի ղեկավար Սամվել Կարապետյանը։ Տպագրվել է եռալեզու տարբերակով՝ հայերեն, անգլերեն և ռուսերեն։ Ժողովածուն ընդգրկում է հատկապես 1988-1998 թվականների ընթացքում փաստագրական նյութեր ներկայիս Վրաստանի տարածքում գտնվող հայկական մշակութային հուշարձանների ավերումների և յուրացումների վերաբերյալ։ Գրքում ներկայացված են նաև փաստաթղթերի լուսապատճեններ և լուսանկարներ։

«Վրաց պետական քաղաքականությունը և հայ մշակույթի հուշարձանները» գիրքը հրատարակվել է Հայաստանի գիտությունների ազգային ակադեմիայի Արվեստի ինստիտուտի երաշխավորությամբ և տպագրվել ՀՀ ԳԱԱ «Գիտություն» հրատարակչությունում։ Աշխատության հրատարակմանը նպաստել է Շվեյցարիայում բնակվող Գրոնիկ Փափազյանը։

## Տես նաև
* Հայկական ճարտարապետությունն ուսումնասիրող հիմնադրամ
* Սամվել Կարապետյան
* Հայերը Վրաստանում

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:ՀՃՈՒ գիտական ուսումնասիրություններ (գրքաշար)
Կատեգորիա:Հայերեն գրքեր
Կատեգորիա:Անգլերեն գրքեր
Կատեգորիա:Գրքեր Հայաստանի պատմության մասին
Կատեգորիա:1998 գրքեր
Կատեգորիա:Հայ-վրացական հարաբերություններ
Խռնդատ Մեղրու

**Խռնդատ Մեղրու** (), խլածաղկազգիների ընտանիքին պատկանող ծածկասերմ բույս։ Գրանցված է Հայաստանի Կարմիր գրքում։

## Նկարագրություն
30-40 սմ բարձրությամբ երկամյա բույս է, որի ծաղկաբույլը ողկուզանման է։ Դեղին պսակի տրամագիծը 12–18 մմ է։ Արմատամերձ վարդակի տերևները սպիտակ են, թաղիքե թավոտությամբ, քնարաձև, աստիճանաբար դեպի հիմքը փոքրացնող սեգմենտներով, նեղ ատամնավոր, խավոտ կոթունով։

## Տարածվածություն
Հայաստանում տարածված է միայն Մեղրու ֆլորիստիկական շրջանում (Մեղրի, Ալդարա, Շվանիձոր, Նյուվադի գյուղերիի շրջակայք)։ Աճում է նաև Նախիջևանում և Հյուսիսարևմտյան Իրանում։

## Էկոլոգիա
Աճում է ստորին և միջին լեռնային գոտիներում, ծովի մակարդակից 600-1700 մ բարձրությունների վրա, պիստակենու և կաղնու-գիհու նոսրանտառներում, շիբլյակում, ավազային կիսաանապատում, չոր քարքարոտ լանջերին։ Ծաղկում է մայիս-հունիս ամիսներին, պտղաբերում՝ հունիս-հուլիսին։

## Պահպանություն
Վտանգված տեսակ է։ Տարածման և բնակության շրջանների մակերեսը 500 կմ²-ից պակաս է։ Հայաստանի Կարմիր գրքի առաջին հրատարակության մեջ, CITES-ի և Բեռնի կոնվենցիաների հավելվածներում  ընդգրկված չէ։

Պահպանություն չի իրականացվում։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Վտանգված տեսակներ
Կատեգորիա:Խլածաղկազգիներ
Կատեգորիա:Երկամյա բույսեր
Կատեգորիա:ՀՀ Կարմիր գրքում գրանցված բույսեր
Դադլի Բրեդլի

**Դադլի Լերոյ Բրեդլի** (, ), ամերիկացի պրոֆեսիոնալ բասկետբոլիստ։

## Խաղացողի կարիերա
Խաղացել է թեթև հարձակվողի և հարձակվող պաշտպանի դիրքերում։ Սովորել է Չապել Հիլի Հյուսիսային Կարոլինայի համալսարանում։ 1979 թվականի NBA դրաֆթի ժամանակ ընտրվել է «Ինդիանա Փեյսերս» ակումբի կողմից՝ 13-րդ համարի ներքո։ Հետագայում հանդես է եկել «Ֆինիքս Սանս», «Չիկագո Բուլս», «Տորոնտո Տորնադոս», «Վաշինգտոն Բուլեթս», «Միլոուքի Բաքս», «Նյու Ջերսի Նեթս», «Ատլանտա Հոքս», «Սասկաչևան Սթորմ», «Օմահա Ռեյսերս» և «Օկլահոմա Սիթի Քևերլի» ակումբների կազմում։ NBA-ում, ընդհանուր առմամբ, անցկացրել է 9 մրցաշրջան։ Մեկ անգամ ընդգրկվել է NBA բոլոր աստղերի պաշտպանության երկրորդ հավաքականի կազմում (1981)։ NBA կարիերայի ընթացքում, ընդհանուր առմամբ, խաղացել է 600 խաղ, որոնց ժամանակ հավաքել է 3131 միավոր (5,2 մ/խ), կատարել 1098 անդրադարձ, 1147 փոխանցում, 940 խլում և 182 բլոկշոտ։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Վիճակագրությունը NBA.com կայքում

Կատեգորիա:ԱՄՆ-ում ծնվածներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի բասկետբոլիստներ
Կատեգորիա:ԲԱԱ-ի բասկետբոլիստներ
Կատեգորիա:Ինդիանա Փեյսերսի բասկետբոլիստներ
Կատեգորիա:Չիկագո Բուլսի բասկետբոլիստներ
Կատեգորիա:Վաշինգտոն Վիզարդսի բասկետբոլիստներ
Կատեգորիա:Միլուոքի Բաքսի բասկետբոլիստներ
Կատեգորիա:Բրուքլին Նեթսի բասկետբոլիստներ
Կատեգորիա:Ատլանտա Հոքսի բասկետբոլիստներ
Կատեգորիա:Ֆինիքս Սանսի բասկետբոլիստներ
Ձնծաղիկ Արտյուշենկոյի

**	Ձնծաղիկ Արտյուշենկոյի** (), շքանարգիզազգիների ընտանիքին պատկանող ծածկասերմ բույս, որը գրանցված է Հայաստանի Կարմիր գրքում։

## Նկարագրություն
Սոխուկավոր բույս է, որի տերևները երկարավուն-նշտարաձև են, բաց կանաչ, անփայլ։ Ծաղկակիրը ծաղիկի ժամանակ տերևներից երկար է։ 35-40 մմ երկարությամբ ծաղիկներ սպիտակ են կամ կրեմագույն, ներքև թեքված։ Ծաղկապատի արտաքին մասերը ոչ մեծ հարթ սապատիկով են, ներքինները՝ վերին մասում շատ լայնացած։ Տուփիկը գնդաձև է կամ կարճ տակառիկանման։

## Տարածվածություն
Հայաստանում հանդիպում է Իջևանի (Աչաջուր, Գետահովիտ, Թեղուտ գյուղերի շրջակայքում) և Զանգեզուրի (Շուրնուխ, Վաչագան, Ծավ, Շիկահող գյուղերի շրջակայքում) ֆլորիստիկական շրջաններում։ Հայաստանից բացի աճում է Թալիշում։

## Էկոլոգիա
Աճում է ծովի մակարդակից 1100-1700 մ բարձրությունների վրա, միջին լեռնային գոտում, հաճարենու, կաղնու-բոխու անտառներում,  մամռապատ ժայռերում։ Ծաղկում է մարտ ամսին, պտղաբերում՝ ապրիլին։ Գեղազարդային դեղագործական բույս է։ Պահպանվում է «Շիկահող» պետական արգելոցի տարածքում։

## Պահպանություն
Խոցելի տեսակ է։ Անդրկովկասի էնդեմիկ է։ Տարածման շրջանի մակերեսը 20000  պակաս է, իսկ բնակության շրջանի մակերեսը՝ 2000 կմ²-ից պակաս։ Հիմնական սպառնալիքը ծաղիկների որպես արժեքավոր գեղազարդային բույս հավաքն է և անտառների հատումը։ Հայաստանի Կարմիր գրքի առաջին հրատարակության մեջ ընդգրկված էր որպես սպառնալիքի ենթակա տեսակ։ Ընդգրկված է CITES-ի կոնվենցիայի 2-րդ հավելվածում։ Բեռնի կոնվեցիայի հավելվածում ընդգրկված չէ։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:ՀՀ Կարմիր գրքում գրանցված բույսեր
Կատեգորիա:Բույսեր
Կատեգորիա:Շքանարգիզազգիներ
Վլադիմիր Չելոմեյի հուշարձան (Մոսկվա, Բաումանի փողոց)

**Վլադիմիր Չելոմեյի հուշարձան** (), բրոնզե կիսանդրի Ռուսաստանի մայրաքաղաք Մոսկվայում, որը նվիրված է խորհրդային գիտնական, հրթիռատիեզերական տեխնոլոգիաների նախագծող, մեխանիկ ճարտարագետ, ԽՍՀՄ գիտությունների ակադեմիայի ակադեմիկոս, Սոցիալիստական աշխատանքի կրկնակի հերոս, Լենինյան և ԽՍՀՄ Պետական երեք մրցանակների դափնեկիր Վլադիմիր Չելոմեյին (1914-1984)։ Տեղադրվել է 1984 թվականին Մոսկվայի Նիկոլայ Բաումանի անվան պետական տեխնիկական համալսարանի շենքի մոտ, որտեղ ակադեմիկոսը երկար ժամանակ դասավանդել է։ Նախագծի հեղինակներն են քանդակագործ Վ. Ա. Սոնինը և ճարտարապետ Ս. Ի. Կուլյովը։

*Հուշարձանի հասցեն՝* ք. Մոսկվա, Բաումանի 2-րդ փողոց, 5։

## Նկարագրություն
Քանդակը գիտնականին պատկերում է պաշտոնական կոստյումով, նրա կրծքին մեդալներն են։ Կիսանդրին տեղադրված է գրանիտե պատվանդանի վրա։ Այն գոտեվորված է բրոնզե ժապավենով, որի վրա կրկնվում են կոնստրուկտորի պարգևները։ Ավելի ցած արված է հետևյալ գրությունը. «*[[Սոցիալիստական աշխատանքի հերոս]], ակադեմիկոս Չելոմեյ Վլադիմիր Նիկոլաևիչ։ Գիտության և տեխնիկայի զարգացման գործում առանձնահատուկ ծառայությունների համար [[ԽՍՀՄ Գերագույն խորհուրդ|ԽՍՀՄ Գերագույն խորհրդի]] նախագահության 1963 թվականի [[ապրիլի 25]]-ի հրամանով պարգևատրվել է «Մուրճ և մանգաղ» երկրորդ ոսկե մեդալով*»։

Մոսկվայում Վլադիմիր Չելոմեյի պատվին տեղադրված է ևս երկու հուշարձան՝ Տիեզերագնացների ծառուղում և ակադեմիկոսի գերեզմանի վրա Նովոդևիչյան գերեզմանատանը։

## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն
* 
* 

Կատեգորիա:1984 հիմնադրումներ
Կատեգորիա:Հուշարձաններ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Մոսկվայի հուշարձաններ
Կատեգորիա:Քանդակներ այբբենական կարգով
Հալեպի վիլայեթ

**Հալեպի վիլայեթ**, վիլայեթ Օսմանյան Կայսրության կազմում։

## Պատմություն
1867 թվականին վիլայեթն ուներ երեք գավառ։ Հետագայում Սիրիայի Կիլիկիայի մեջ մտնող շրջանները մտցրեցին նոր կազմված Ադանայի վիլայեթի կազմի մեջ։

## Բնակչություն
Գրեթե ամբողջապես հայաբնակ էին Մարաշի գավառւ, Հալեպի գավառներից Բեյլանի և Իսկենդերունի գավառակները և Անտիոքի, Քիլիսի ու Այնթապի գավառակների որոշ մասերը։

1892 թվականին ուներ 995 000 բնակիչ, որից 790 000-ը՝ մուսուլմաններ, 49000-ը՝ հայեր, 136000-ը՝ հույներ։ 1915 թվականին Հալեիպ վիլայեթում կար 99 000 հայ, որի գերեթ կեսը ենթարկվեց բռնագաղթի։

## Վարչական բաժանում
1867 թվականին Հալեպի վիլայեթի կազմի մեջ էին մտնում հետևյալ գավառները.
* Հալեպ
* Մարաշ
* Ուրֆա

### Հալեպի սանջակ
Հալեպի գավառի կազմի մեջ էին մտնում հետևյալ գավառակները.
* Բեյլան
* Հալեպ

### Մարաշի սանջակ
Ուրֆայի գավառի կազմի մեջ էին մտնում հետևյալ գավառակները.
* Ալբիստան
* Անտերուն
* Բազաևջըկ
* Զեյթուն
* Մարաշ

### Ուրֆայի սանջակ
Ուրֆայի գավառի կազմի մեջ էին մտնում հետևյալ գավառակները.
* Ուրֆա
* և 4 այլ գավառակներ

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Կիլիկիայի պատմություն
Կատեգորիա:1866 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր
Կատեգորիա:1918 կազմալուծված պետություններ և տարածքներ
Կատեգորիա:Շանլըուրֆայի մարզի պատմություն
Սուրբ Աստվածածին եկեղեցի (Շումեն)

**Սուրբ Աստվածածին եկեղեցի** (), հայ առաքելական եկեղեցի Բուլղարիայի Շումեն քաղաքում։ Գտնվում է Շումենի հին հայկական թաղամասում, Զլատիցա 15 հասցեում։ Եկեղեցու բակում են գտնվում Հայ ժողովրդական տունը, դպրոցը և ընթերցարանը։

## Պատմություն
Շումենահայ համայնքը ձևավորվել է 1605 թվականին, երբ հայ գաղթականները, փախչելով Ղրիմի Թեոդոսիա (այն ժամանակ՝ Կաֆա) քաղաքի ժանտախտի համաճարակից, հաստատվել են Շումենում և, հավանաբար, կառուցել են իրենց փայտաշեն եկեղեցին, որն այրվել է Ռուս-թուրքական պատերազմի ժամանակ։ 1834 թվականին եկեղեցին վերակառուցվել է քարից։ 1810  թվականին Շումենում հիմնադրվել է հայկական առաջին դպրոցը, որը ֆինանսավորվել է համայնքի հարուստ ներկայացուցիչների կողմից։ 
Եկեղեցին ունի խաչաձև ճարտարապետական հատակագիծ։ Կենտրոնում Մարիամ Աստվածածնի պատկերն է՝ մանուկ Հիսուսը գրկում։ 2001 թվականին եկեղեցին ամբողջովին վերանորոգվել է, վերակառուցվել է զանգակատունը։ Եկեղեցու տարածքում պահպանվել են հայերի` 18-19-րդ դարերի մարմարե գերեզմանաքարեր։

## Պատկերասրահ

Armenian Church Shumen Iz9.jpg
Armenian Church Shumen Iz5.jpg
Armenian Church Shumen Iz11.jpg|Ի հիշատակ 1915 թվականի Եղեռնի զոհերի ապրիլի 11-24-ի եղեռնի բյուրավոր նահատակների
Armenian Church Shumen Iz12.jpg|Ի հիշատակ 1915 թվականի Եղեռնի զոհերի
Armenian Church Shumen Iz1.jpg
Armenian Church Shumen Iz6.jpg|Գերեզմանաքարեր և «Հուշածառ» (Շումենի հայ սկաուտների երդման կենդանի վկայագիր, 31.05.1997)
Armenian Church Shumen Iz4.jpg


## Գրականություն
* Енциклопедия: Шуменска област, стр. 683-684, Изд. Захарий Стоянов, 2011, ISBN 978-954-09-0627-0

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:19-րդ դարի հայկական վանքեր և եկեղեցիներ
Կատեգորիա:Բուլղարիայի հայոց թեմի վանքեր և եկեղեցիներ
Կատեգորիա:Եկեղեցիներ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Հայերը Շումենում
Կատեգորիա:Շումենի եկեղեցիներ
Microsoft Access

**Microsoft Office Access** կամ ուղղակի **Microsoft Access**, հարաբերական տվյալների բազայի կառավարման համակարգ։ Ներառված է Microsoft Office փաթեթում։ Այն ունի բազմաթիվ ֆունկցիաներ, ներառյալ համապատասխան հարցումները, արտաքին աղյուսակների և տվյալների բազաների հետ կապը։ Շնորհիվ Visual Basic for Applications լեզվի, *Access*-ում կարող եք գրել հավելվածներ, աշխատել տվյալների բազաների հետ։

## Ծրագրային արտադրանքի կազմ
Microsoft Jet Database Engine, որը օգտագործվում է որպես *MS Access* տվյալների բազայի շարժիչ, ֆայլի սերվեր ՏԲԿՀ է և, հետևաբար, կիրառվում է միայն հավելվածներում` աշխատելով փոքր քանակությամբ տվյալների հետ և փոքր թվով օգտվողների հետ, միաժամանակ աշխատելով այս տվյալների հետ։ *Access*-ում բացակայում են մի շարք մեխանիզմներ, որոնք անհրաժեշտ են բազմաբնույթ տվյալների բազաներում։

## Փոխազդեցություն այլ ՏԲԿՀ-երի հետ
Ինտեգրված *MS Access*-ի արտաքին ՏԲԿՀ-ի միջոցով օգտագործելով ODBC ինտերֆեյսը` այն հեռացնում է սահմանափակումները` բնորոշ Microsoft Jet Database Engine-ին։ *MS Access* գործիքները թույլ են տալիս իրականացնել այնպիսի փոխգործակցություն, որը կոչվում է «կապակցված աղյուսակ» (կապ ունի ՏԲԿՀ-ի աղյուսակի հետ) և «սերվերի հարցումներ» (SQL լեզվի հարցում, որը «հասկանում է» ՏԲԿՀ-ն)։
Մայքրոսոֆթ կորպորացիան առաջարկում է *MS Access*-ի հիման վրա ստեղծել ամբողջական հաճախորդ-սերվերային ծրագրեր։ Ստեղծման համար խորհուրդ է տալիս օգտագործել ՏԲԿՀ Microsoft SQL Server-ը՝ որպես տվյալների բազայի շարժիչ։ Միևնույն ժամանակ հնարավոր է համատեղել բնորոշ պարզությամբ *MS Access* տվյալների բազայի կառավարման գործիքները և զարգացման գործիքները։

Հայտնի են նաև հաճախորդ-սերվերային ծրագրեր *Access 2003*-ի հիման վրա՝ այլ ՏԲԿՀ-ի միջոցով, մասնավորապես, MySQL-ը http://db-maker.narod.ru/indexrus.htm?page=mysql.html։

### Access-ի համատեղելիություն տվյալների աղբյուրներ

## Տարբերակներ
* 1992: Access 1 Windows 3.0-ի համար
* 1993: Access 2.0 Windows 3.1x (Microsoft Office 4.3)-ի համար
* 1995: Access 7 Windows 95 (Microsoft Office 95)-ի համար
* 1997: Access 97 (Microsoft Office 97)
* 1999: Access 2000 (Microsoft Office 2000)
* 2001: Access 2002 (Microsoft Office XP)
* 2003: Access 2003 (ծրագրերի շարքից Microsoft Office 2003)
* 2007: Microsoft Office Access 2007 (ծրագրերի շարքից Microsoft Office 2007)
* 2010: Microsoft Office Access 2010 (ծրագրերի շարքից Microsoft Office 2010)
* 2012: Microsoft Access 2013 (գրասենյակային փաթեթի հավելվածից Microsoft Office 2013)
* 2015: Microsoft Access 2016 (գրասենյակային փաթեթի հավելվածից Microsoft Office 2016)
* 2018: Microsoft Access 2019 (գրասենյակային փաթեթի հավելվածից Microsoft Office 2019)

## Տես նաև
* OpenOffice.org Base
* Kexi
* MDB Tools
* LibreOffice Base (ԼիբրեՕֆիս)

## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն
* 
* 
* 

* Лори Ульрих Фуллер, Кен Кук, Джон Кауфельд , **Microsoft Office Access 2007 для «чайников»** / Пер. с англ. — М.: 2007. — 384 стр. с ил., Издательство «Диалектика».
* Джон Кауфельд , **Microsoft Office Access 2003 для «чайников»** / Пер. с англ. — М.: 2006. — 320 стр. с ил., Издательство «Диалектика».
* 

## Արտաքին հղումներ
Microsoft Office-ի պաշտոնական կայք

Կատեգորիա:Մայքրոսոֆթ
Կատեգորիա:Մայքրոսոֆթ Օֆիս
Կատեգորիա:Վինդոուզի ծրագրային ապահովում
Կատեգորիա:Օֆիսային ծրագրաշարային փաթեթներ
Բարձրագույն պիլոտաժ (ֆիլմ)

**Բարձրագույն պիլոտաժ** (),  2005 թվականին նկարահանված ամերիկյան ընտանեկան, ֆանտաստիկ կինոկատակերգություն։ Ռեժիսորը Մայք Միտչելն է։ Ֆիլմի սյուժետում Ուիլ Սթրոնգհոլդի կերպարն է, որը հասարակ դեռահաս էր՝ սուպերհերոսների ընտանիքից։ Նա ընդունվում է հատուկ քոլեջ, որտեղ սովորում  են անսովոր կարողություններով մարդիկ։ Ֆիլմի գլխավոր դերակատարներն են Մայքլ Անգարանոն, Դենիել Պանաբեյկերը, Կուրտ Ռասելը և Քելի Փրեսթոնը։

Ֆիլմի պրեմիերան տեղի է ունեցել Հոլիվուդում, 2005 թվականի հուլիսի 24-ին։ ԱՄՆ-ում ֆիլմի վարձակալությունը  սկսվել հուլիսի 29-ին։ Ռուսաստանում ֆիլմի պրեմիերան տեղի է ունեցել 2005 թվականի սեպտեմբերի 29-ին։ Ֆիլմի արտադրության համար ծախսվել է 35 միլին դոլար, իսկ ֆիլմի շահույթը  կազմել է ավելի քան 86 միլին դոլար։ Ֆիլմը թողարկվել է ոչ միայն DVD-սկավառակի վրա, այլ նաև Blu-ray Discի։

## Սյուժե
right|thumb|220px|Ֆիլմի գլխավոր դերասան Մայքլ Անգարանո։
Ուիլ Սթրոնգհոլդի ծնողները սովորական մարդիկ են, զբաղվում են անշարժ գույքի առք ու վաճառքով։ Բայց իրականում Սթրոնգհոլդները սուպերհերոսներ են, որոնք ամեն օր փրկում են աշխարհը։ Հայրը օժտված է գերուժով, իսկ մայրը կարողանում է թռչել։ Ծնողները երազում են, որ մի հրաշք օր աշխարհի փրկությունը փոխանցեն Ուիլին։ Տղային վիճակված էր հաճախել ոչ սովորական քոլեջ՝ հատուկ ուսումնական հաստատություն, որտեղ սովորեցնում են սուպերուժ։ Բոլորը սպասում են, որ Ուիլը կդառնա դպրոցի «աստղը»։  Նրա ծնողները ամենահայտնի և շատ սիրելի հերոսներ են։ Բայց Ուիլը օժտված չէր ոչ մի ունակությունով։ Եվ դեռ պարզ չէ, այդպես կլինի ընդմիշտ, թե՞ Ուիլի մոտ պարզապես դանդաղ զարգացում էր։ Դպրոցում նորեկներին  սպասվում է ուժերի տեղաբախշում։ Նրանք բաժանվում են երկու խմբի․ հերոսներ և հերոսների օգնականներ։ Որտե՞ղ կգնա Ուիլը։ Առաջին իսկ օրվանից դպրոցում Ուիլը ձեռք է բերում սեր (քոլիջի ամենանշանավոր աղջիկ) և ոխերիմ թշնամի (չարագործի որդի, որին Ուիլի հայրը ուղարկել է բանտ)։ Ուիլին սպասվում է անցնել դժվարին փորձությունների միջով։ Նա պետք է գտնի իսկական ընկերներ և իսկական սեր։ Դե և իհարկե Ուիլը փրկում է իր ծնողներին (միևնույն ժամանակ նաև ամբողջ քոլեջը) վտանգավոր թշնամուց։
 

## Սաունդթրեք
* 01. Bowling For Soup — I Melt With You
* 02. They Might Be Giants — Through Being Cool
* 03. Flashlight Brown — Save It For Later
* 04. Christian Burns — Everybody Wants to Rule the World
* 05. Steven Strait — One Thing Leads To Another
* 06. The Click Five — Lies
* 07. Vitamin C — Voices Carry
* 08. Elefant — Please, Please, Please Let Me Get What I Want
* 09. Cary Brothers — True
* 10. Caleigh Peters — Just What I Needed
* 11. Ginger Sling — Can’t Stop The World
* 12. Keaton Simons — And She Was
* 13. Skindred — Twist And Crawl

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Официальный сайт фильма

Կատեգորիա:2000-ականների ամերիկյան ֆիլմեր
Կատեգորիա:2000-ականների անգլերեն ֆիլմեր
Կատեգորիա:2000-ականների կինոկատակերգություններ
Կատեգորիա:2005 ֆիլմեր
Կատեգորիա:Walt Disney Pictures ֆիլմեր
Կատեգորիա:Ամերիկյան էքշն կինոկատակերգություններ
Կատեգորիա:Ամերիկյան ընտանեկան ֆիլմեր
Կատեգորիա:Ամերիկյան պատանեկան կինոկատակերգություններ
Կատեգորիա:Ամերիկյան ֆենտեզի կինոկատակերգություններ
Կատեգորիա:Ամերիկյան ֆիլմեր հասունացման տարիքի մասին
Կատեգորիա:Ամերիկյան ֆիլմեր վրեժի մասին
Կատեգորիա:Մայք Միտչելի ֆիլմեր
Կատեգորիա:Ֆիլմեր դպրոցի մասին
Կատեգորիա:Ֆիլմեր վրեժի մասին
Մազրուկ Վերին

**Մազրուկ Վերին**, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Վանի վիլայեթի Արճակի գավառակում։ Գտնվում էր Վան քաղաքից 39 կմ հյուսիս-արևելք, Արճակ լճից 9 կմ արևելք, մի գետակի ափին։ Գյուղից 1-2 կմ հյուսիս-արևմուտք գտնվում էր Մազրուկ Ներքին գյուղը։

## Բնակչություն
1901 թվականին ուներ 1 տուն բնակիչ։

## Տես նաև
* Արեւմտահայաստանի եւ Արեւմտահայութեան Հարցերու Ուսումնասիրութեան Կեդրոն

## Ծանոթագրություններ

## Աղբյուրներ
* «Հայաստանի և հարակից շրջանների տեղանունների բառարան» (5 հատորով), 1986-2001 թթ., Երևանի Համալսարանի հրատարակչություն

Կատեգորիա:Արևմտյան Հայաստանի գյուղեր
Ամինու Ումար

**Ամինու Ումար** (), նիգերիացի ֆուտբոլիստ, թուրքական «Ռիզեսպոր» ֆուտբոլային ակումբի հարձակվողն է։

## Ակումբային Կարիերա
Ումարը ֆուտբոլիստի կարիերան սկսել է 2011 թ․ նիգերիական «Վիկկի Թուրիսթս» ակումբի կազմում։

2013 թ․ ամռանը ֆուտբոլիստը տեղափոխվում է Թուրքիայի Առաջին լիգայում հանդես եկող «Սամսունսպոր», որի կազմում իր առաջին խաղն անցկացրել է 2013 թ․ օգոստոսի 17-ին, երբ թիմը մրցում էր «Իստանբուլ Բաշակշեհիր» ակումբի հետ։ Սամսունսպորի կազմում իր առաջին գոլը խփել է նոյեմբերի 25-ին, երբ թիմը մրցում էր «Ադանասպոր» ակումբի հետ։ Նոյեմբերի 30-ին Ումարը կարողանում է դուբլ ձևակերպել «Մերսին Իդմանյուրդուի» դեմ կայացած խաղում։

2015 թ․ Ումարը տեղափոխվում է «Օսմանլիսպոր», որի կազմում իր առաջին խաղն անցկացնում է օգոստոսի 16-ին, երբ թիմը մրցում էր «Կայսերիսպոր» ակումբի հետ։ Նոր ակումբի կազմում իր առաջին գոլը խփել է դեկտեմբերի 11-ին, երբ թիմը մրցում էր «Բուրսասպոր» ակումբի հետ։

## Ազգային հավաքականի կազմում
Նիգերիայի երիտասարդական հավաքականի կազմում Ումարը 2013 թ․ մասնակցել է Թուրքիայում անցկացված Աշխարհի առաջնությանը, որտեղ ֆուտբոլիստն աչքի է ընկել դուբլով, երբ թիմը մրցում էր Կուբայի հավաքականի հետ։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Ումարը mackolik.com կայքում
* Ումարը soccerway.com կայքում

Կատեգորիա:2016 թվականի Ամառային օլիմպիական խաղերի բրոնզե մեդալակիրներ
Կատեգորիա:Թուրքական Սուպերլիգայի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Նիգերիացի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Տղամարդկանց ֆուտբոլի հարձակվողներ
Ահմեդ Աբակայ

**Ահմեդ Աբակայ** (, ), թուրքահայ լրագրող, Առաջադեմ լրագրողների ասոցիացիայի () հիմնադիր և ղեկավար, բազմաթիվ գրքերի հեղինակ, այդ թվում՝ *«Հոսանայի վերջին խոսքերը»* (Hoşana'nın Son Sözü) և *«Նախարարի խորհրդականների գրքույկը»* (Bakan Danışmanı'nın Not Defteri): Նրա առավել աղմկահարույց գիրքը, որը հրատարակվել է 2013 թվականին, կոչվում է *Հոսանայի վերջին խոսքերը*։ Այն պատմում է գրողի մոր մասին, ով իր ծպտյալ հայ լինելու մասին հայտնել է որդուն մահվանից մեկ շաբաթ առաջ։ Գրքում կատարած իր բացահայտումների համար Աբակայը խիստ քննադատության է ենթարկվել իր ընտանիքի անդամների կողմից։

## Աշխատություններ
Աբակայի որոշ աշխատություններ.
*Politik Göçmenler (Amaç Yayınları, 1988)
*Bu Oyuna Gelmeyin (Amaç Yayınları, 1990)
**The Minister Counselors' Notepad* (Turkish: Bakan Danışmanı'nın Not Defteri) (İmge Kitabevi Yayınları, 2008)
**The Last Words of Hoşana* (Turkish: Hoşana'nın Son Sözü) (2013)

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Թուրքահայ գրողներ
Կատեգորիա:Թուրքահայ լրագրողներ
Կատեգորիա:Հայկական ծագմամբ թուրքեր
Միայնակ դաշնամուրը

«**Միայնակ դաշնամուրը**» (), խորհրդային տիկնիկային մուլտիպլիկացիոն ֆիլմ՝ ստեղծված «Սոյուզմուլտֆիլմ» կինոստուդիայում 1986 թվականին։ Առաջին ֆիլմերից մեկն է, որով մուլտիպլիկատոր Նատալյա Դաբիժան 1980-ական թվականներին սկսել է հանդես գալ որպես «Սոյուզմուլտֆիլմի» առաջատար ռեժիսոր։

## Սյուժե
Մի տղա ուներ դաշնամուր, որը ոչ թե սովորական դաշնամուր էր, այլ իսկական ընկեր, որով ոչ միայն կարելի էր մեղեդի նվագել, այլև նրա հետ խաղալ ֆուտբոլ։ Ամեն ինչ լավ էր ընթանում մինչ այն օրը, երբ տղայի ծնողները որոշում են բաժանվել, իսկ դրանից հետո՝ փոխանակել բնակարանն ու վաճառել դաշնամուրը։ Այդ ժամանակ դաշնամուրը հեռանում է տնից։ Երկար ժամանակ նա թափառում է քաղաքի փողոցներում՝ նվագելով տարբեր մեղեդիներ, մինչև հանդիպում է կորած շնիկի։ Տղան այդ ժամանակ նույնպես թափառում էր քաղաքում՝ փնտրելով ընկերոջը, իսկ նրա ծնողները, որ արդեն հաշտվել էին, սկսում են փնտրել իրենց որդուն։ Ի վերջո նրանք բոլորը հանդիպում են միմյանց։

## Նկարահանող խումբ
* Նատալյա Դաբիժա – ռեժիսոր և մուլտիպլիկատոր
* Խակիմ Բուլիբեկով – սցենարիստ
* Արկադի Մելիք-Սարգսյան –  բեմադրող նկարիչ
* Սերգեյ Խլեբնիկով – օպերատոր
* Վլադիմիր Զարուբին, Իրինա Սոբինովա-Կասիլ, Ելենա Խոլինա – մուլտիպլիկատորներ
* Վլադիմիր Կուտուզով – հնչյունային օպերատոր
* Իլյա Կատաև – կոմպոզիտոր

## Մրցանակներ փառատոններում
* «Միայնակ դաշնամուրը» (1986) մուլտֆիլմն արժանացել է գեղարվեստական լավագույն լուծման համար մրցանակի Պորտուգալիայում կայացած միջազգային կինոփառատոնում (նկարիչ Արկադի Մելիք-Սարգսյան)։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* 
* «Одинокий рояль»  на сайте Энциклопедия отечественного кино

Կատեգորիա:1986 մուլտֆիլմեր
Կատեգորիա:«Սոյուզմուլտֆիլմ» ստուդիայի մուլտֆիլմեր
Կատեգորիա:Խորհրդային մուլտֆիլմեր
Կատեգորիա:Մուլտֆիլմեր երեխաների մասին
1977-78 NBA մրցաշրջան

**1977-78 NBA մրցաշրջան**, դարձել է Բասկետբոլի ազգային ասոցիացիայի 32-րդ մրցաշրջանը։ Մրցաշրջանի չեմպիոնը դարձել է «Վաշինգտոն Բուլեթս» ակումբը։ Եզրափակչում՝ վեց խաղերի արդյունքնում, «Բուլեթս»-ը հաղթել է «Սիեթլ Սուպերսոնիքս»-ին։

1977 թվականի NBA դրաֆթի «Միլոուքի Բաքս» ակումբի կողմից՝ առաջին համարի ներքո ընտրվել է կենտրոնական Քենթ Բենսոնը։ Դրաֆի ժամանակ 5-րդ համարի ներքո ընտրվել է Ուոլթեր Դևիսը, 7-րդ համարի ներքո՝ Բերնարդ Քինգը, իսկ 12-րդ համարի ներքո՝ Սեդրիկ Մակսվելը։

## Պարբերական առաջնություն

### Ըստ դիվիզիոննների
: *Հ = Հաղթանակներ, Պ = Պարտություններ, Տ% = Հաղթած խաղերի տոկոս*

### Ըստ կոնֆերենցիաների

## Փլեյ Օֆ

## Ցուցանիշներով առաջնորդներ

## Մրցանակներ՝ ըստ մրցաշրջանի արդյունքներ
* **NBA ամենաթանկ խաղացող:** Բիլ Ուոլթոն, Պորտլենդ Թրեյլ Բլեյզերս
* **Եզրափակչի ամենաթանկ խաղացող:** Ուես Անսելդ, Վաշինգտոն Բուլեթս
* **[[NBA տարվա սկսնակ]]:** Ուոլթեր Դևիս, Ֆինիքս Սանս
* **[[NBA տարվա մարզիչ|Տարվա մարզիչ]]:** Հուբի Բրաուն, Ատլանտա Հոքս

* **[[NBA բոլոր աստղերի հավաքական|Բոլոր աստղերի առաջին հավաքական]]:**
** Հ Տրակ Ռոբինսոն
** Հ Ջուլիուս Իրվինգ
** Հ Բիլ Ուոլթոն
** Պ Ջորջ Գերվին
** Պ Դևիդ Թոմփսոն

* **[[NBA բոլոր աստղերի հավաքական|Բոլոր աստղերի երկրորդ հավաքական]]:**
** Հ Ուոլթեր Դևիս
** Հ Մորիս Լուկաս
** Կ Քարիմ Աբդուլ-Ջաբար
** Պ Փոլ Ուեսթֆալ
** Պ Պիտ Մարավիչ

* **[[NBA սկսնակների հավաքական]]**
** Ուոլթեր Դևիս
** Մարկես Ջոնսոն
** Բերնարդ Քինգ
** Ջեկ Սիկմա
** Նորմ Նիկսոն

* **[[NBA բոլոր աստղերի պաշտպանության հավաքական|Բոլոր աստղերի ապշտպանության առաջին հավաքական]]:**
** Բոբի Ջոնս
** Մորիս Լուկաս
** Բիլ Ուոլթոն
** Լայնել Հոլինզ
** Դոն Բյուզ

* **[[NBA բոլոր աստղերի պաշտպանության հավաքական|Բոլոր աստղերի ապշտպանության երկրորդ հավաքական]]:**
** Ի Սի Քոուլմեն
** Բոբ Գրոս
** Քարիմ Աբդուլ-Ջաբար
** Արթիս Հիլմոր
** Նորմ Վան Լիր
** Քուին Բաքներ

## Մեկնաբանություններ

## Աղբյուրներ
* 1977-78 NBA Season Summary 

Կատեգորիա:Բասկետբոլի ազգային ասոցիացիայի դրաֆթներ
Մանսի Սրիվաստավա

**Մանսի Սրիվաստավան** () հնդիկ դերասանուհի է։  Նրան ճանաչում են բերել « Zee» հեռուստաընկերության « *Սերը Աստծո պես է»*  և *«Երկու սրտեր, մեկ ճակատագիր» հեռուստասերիալները, առաջինում նա կերտել է Հիրի, իսկ երկրորդում Շիվանիի կերպարը*։ Ապա նա հանդես է եկել Sab TV-ի *Peterson Hill-* սերիալում մարմնավորելով Շատաբդիի կերպարը։  2016 թվականին նա խաղացել է բժշկուհի Պրերանայի դերը Սիմարի երկրորդ ընտանիքը սերիալում **: 2017-2018 թվականներին Մանսին նկարահանվել է Star Plus- ի « *[[Սիրախաղ]]* » - հեռուստասերիալումում խաղալով  Բհավյայի դերը։

## Անձնական կյանքի
Նա նշանված է դերասան Մոհիտ Աբրոլի հետ :

## Հեռուստատեսություն
* *[[:en:Suvreen Guggal – Topper of The Year|Suvreen Guggal–Topper of The Year]] -* Ջասլեն Գուգգալ (2012 &ndash; 13) 
* Սերը Աստծո պես է - Հիր Սինխ (2013)
* By The Way (Web Series) - Ջինգլ 
* *Արջուն -* Պայալ Վերմա (2012) 
* Երկու սրտեր, մեկ ճակատագիր - Շիվանի Ռանա (2013 &ndash; 14)
* *Peterson Hill -* Շատաբդի (2013) 
* *Վախենում է բոլորից* - Ադիթի ( էպիզոդիկ դեր 15-րդ մասում) (2015) 
* *Neeli Chathi Waale* - աստվածուհի Պարվաթի (2014 &ndash; 15) 
* *Սիմարի երկրորդ ընտանիքը* - բժշկուհի Պրերնա (2016) 
* *Սա սեր է -*  Ամրիտա (2016) 
* *Ամենի պատճառը սերն է* - Սուհանա (2016) 
* *MTV Big F* - Դհաբան / Անանիա 
* *Սիրտն ասում է Օբերոյ* - Բհավյա Պրատապ Ռաթհոր (2017) 
* *Fear Files* - Անիկա (2018)
* *[[Սիրախաղ]]* - Բհավյա Պրատապ Ռաթհոր (2017-18) 
* *Արյունոտ սեր -* Նիտյա (2018)

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Հնդիկ դերասանուհիներ
Կատեգորիա:Հեռուստատեսային դերասանուհիներ
Հարրի Արաբյան

**Հարրի Արաբյան** (), բուլղարահայ նկարիչ, քանդակագործ։ Բուլղարիայի նկարիչների միության անդամ (1992)։

## Կենսագրություն
Հարրի Արաբյանը ծնվել է 1959 թվականին, Բուրգասում։ 1992 թվականին ավարտել է Բուլղարիայի գեղարվեստի ազգային ակադեմիայի քանդակի բաժինը, սովորել է պրոֆեսոր Լյուբեն Պրահովի դասարանում։ 
Առաջին մրցանակը ստացել է Հունգարիայում։ Մասնակցել է միութենական, միջազգային ցուցահանդեսների, այդ թվում՝ 1992 թվականին Փարիզի սալոնում, 1994 թվականին Ֆրանսիայում պլաստիկայի միջազգային սիմպոզիումում։ 1993-2007 թվականներին անհատական ցուցահանդեսներ է ունեցել Բուլղարիայի խորհրդարանում, Բուրգասում, Սոֆիայում, Պլովդիվում, Սմոլյանում։ Բուրգասի Սուրբ Խաչ եկեղեցու բակում տեղադրվել է Արաբյանի ստեղծած Հայոց ցեղասպանության զոհերի հուշարձանը։ Արաբյանի ստեղծագործությունները գտնվում են ԱՄՆ-ի, Ֆրանսիայի, Իտալիայի, Ռուսաստանի, Լյուքսեմբուրգի մասնավոր հավաքածուներում։
[ձախից|մինի|[Հայոց ցեղասպանության հուշաքար (Բուրգաս, Բուլղարիա)|Հայոց ցեղասպանության հուշաքարը Բուրգասում]]

Պաշտոնական այցելությունների ժամանակ Բուլղարիայի կառավարությունը պատվիրակությունների ղեկավարներին և ականավոր քաղաքական գործիչներին է նվիրում Հարրի Արաբյանի աշխատանքներից, այդ թվում Հովհաննես Պողոս II-ին, Բիլ Քլինթոնին։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Հարրի Արաբյանի մասին «Նյուանս» ցուցասրահի կայքում
* Хари изкусителят 
* Баща и син в обща изложба
* Стекло, бронза и фото: Хари и Сандро Арабян в A & G Art Meeting

Կատեգորիա:Բուլղարահայ քանդակագործներ
Կատեգորիա:Բուլղարահայ նկարիչներ
Կատեգորիա:Քանդակագործներ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Հայերը Բուրգասում
Կացուրա

right|thumb|250px|Կացուրայի քաղաքապետարան

, քաղաք Ճապոնիայում՝ Կիբա պրեֆեկտուրայում։

2010 թվականի փետրվար ամսի տվյալների համաձայն՝ քաղաքի բնակչությունը կազմում է 20 570 մարդ, իսկ բնակչության խտությունը՝ 218 մարդ/կմ2։ Քաղաքը զբաղեցնում է 94,20 կմ2 տարածք։

## Աշխարհագրություն
Կացուրան տեղակայված է Կիբա պրեֆեկտուրայի արևելյան առափնյա գոտում։ Արևելյան հատվածում սահմանակցում է Խաղաղ օվկիանոսի հետ։

## Կլիմա
Կացուրան մերձարևադարձային մուսսոնայի կլիմայական գոտում է։ Ամառները և ձմեռները մեղմ են և ունեն փոքր տարեկան ջերմային ամպլիտուդ։ Կացուարայում նկատվում են Կիբա պրեֆեկտուրայի ամենազով ամառները։ Օգոստոսը ամենատաք ամիսն է՝ 25,3&nbsp;°C միջին ջերմությամբ։ Հունվարը ամենացուրտ ամիսն է՝ 6,1&nbsp;°C միջին ջերմությամբ։




## Հարևան քաղաքներ
* Կամոգավա
* Իսումի
* Օտակի
* Օնձյուկու

## Քույր քաղաքներ
*  - Նասիտոկյո, Տոկիո, Ճապոնիա
*  - Նատիկացուրա
*  - Կացուրա (գյուղ)

## Պատկերասրահ

Katuura big hinamaturi kaidan-bina.jpg|Հինամացուրի Դոլ Փառատոն
File:Katsuura street 01.JPG|Կացուրայի փողոցներից մեկը
File:Katsuura street 02.JPG|Կացուրայի փողոցներից մեկը
File:Katsuura street 03.JPG|Կացուրայի փողոցներից մեկը


## Կացուրայի ծովափ

File:Shinto temple on Katsuura beach.JPG
File:Katsuura beach 01.JPG
File:Katsuura beach 02.JPG
File:Katsuura beach 04.JPG


## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ

*Պաշտոնական կայք

Կատեգորիա:Ճապոնիայի քաղաքներ
Վտանգավոր չարաճճիություն

**«Վտանգավոր չարաճճիություն»** (), խորհրդային մուլտիպլիկացիոն ֆիլմ՝ ստեղծված 1954 թվականին։ Ֆիլմը պատմում է այն մասին, թե ինչ վտանգավոր հետևանքներ կարող են ունենալ չարաճճիությունները։

## Սյուժե
Խաղալիքների աշխարհում ապրում են խաղալիքներն ու շրջում լարովի մեքենաներով։ Երկու տիկնիկ-աղջիկներ զբոսնում են մեքենայով և այն կարճ ժամանակով թողնում առանց հսկողության։ Երկու տղաներ նստում են մեքենան և սեղմում տարբեր ստեղներ, չնայած չգիտեն մեքենա վարել։ Մեքենան առաջ է նետվում զիգզագ գծով, խաղալիքները փորձում են հասնել նրա հետևից, և միայն մոտոցիկլով ոստիկանն է կարողանում փրկել վարորդներին։ Իսկ ջարդված մեքենան ստիպված են լինում ուղարկել վերանորոգման։

## Ստեղծողներ

## Վերաթողարկում
Մուլտֆիլմը թղարկվել է VHS-ով և DVD-ով մուլտֆիլմերի տարբեր հավաքածուներում՝
* Լավագույն խորհրդային մուլտֆիլմեր, Studio PRO Video, 1990-ական թվականներ, VHS,
* «Սոյուզմուլտֆիլմ», Союз Видео, 1990-ական թվականների կեսերի թողարկում,
* «Քեռի Ստյոպան՝ միլիցիոներ» (), «Սոյուզմուլտֆիլմ»։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* 
* 

Կատեգորիա:Խորհրդային մուլտֆիլմեր
Կատեգորիա:1954 մուլտֆիլմեր
Կատեգորիա:«Սոյուզմուլտֆիլմ» ստուդիայի մուլտֆիլմեր
Արտասովոր խաղ

**«Արտասովոր խաղ»** (), խորհրդային նկարված մուլտֆիլմ՝ ստեղծված 1955 թվականին ռեժիսորներ Մստիսլավ Պաշչենկոյի և Բորիս Դյոժկինի կողմից։ Ֆիլմն ունեցել է մեծ հաջողություն և տպավորություն է թողել պրոֆեսիոնալ մուլտիպլիկատորների վրա։

Առաջին մուլտֆիլմն է, որ պատմում է փայտե ու թավշե խաղալիքների թիմերի միջև անցկացվող մարզական մրցումների մասին․ երկրորդը կոչվում է «Հին ծանոթներ»։

## Սյուժե
Մրցությունն առաջին հերթին միայն խաղ է, հանդիսավոր տոն, նույնիսկ եթե թավշե խաղալիքների թիմը հանդես է գալիս փայտե ֆուտբոլիստների դեմ (թիմի ավագ Չուբիկ Զազնայկա)։

Կոպտությունը, հակառակորդին չհարգելը, վճռորոշ խաղի ժամանակ կանոնների խախտումերը վատ օգնականներ են մարզահրապարակում։ Դրա համար որպես ապացույց են ծառայում մեկը մյուսի հետևից փայտե ֆուտբոլիստների դարպասը խփվող գոլերը։ Հաղթում են ճարպիկները, մարզվածները, ազնիվները։ Այդպիսին է մարզական թեմատիկային նվիրված մուլտֆիլմի գաղափարախոսությունը։ «Ով չափից շատ է քիթը ցցում, նա հաճախ անհաջողության է մատնվում»,– ասում է հաղորդավարը վերջում։

## Ստեղծողներ

## Մրցանակներ
* 1955 — Մրցանակ լավագույն մուլտիպլիկացիոն ֆիլմի համար Վենետիկի VII կինոփառատոնում «Ֆուտբոլի աշխարհում ժամանակակից ամբարտավանության ցուցադրման հետաքրքիր ծաղրանկարային ձևի համար»,
* 1956 — Արծաթե մեդալ Դամասկոսի I միջազգային կինոփառատոնում,
* 1957 — Դիպլոմ Լոնդոնի բրիտանական առաջին կինոփառատոնում (Փառատոնների փառատոն),
* 1957 — Երրորդ բրոնզե մեդալ Մոսկվայի երիտասարդության և ուսանողության  VI միջազգային փառատոնում,
* 1957 — Պատվավոր դիպլոմ Լեհաստանում անցկացված միջազգային փառատոնում։

## Վերաթողարկում
* Մուլտֆիլմը բազմիցս վերաթողարկվել է DVD և MPEG-4 կրիչներով մուլտֆիլմերի «Ֆուտբոլի, հոկեյի մասին և․․․» () հավաքածուում (տարածող՝ «Крупный план»)։

## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն
*  *М. Пащенко*. «Необыкновенный матч», стр. 81-102.. Иллюстрации и текст по мультфильму.

## Արտաքին հղումներ
* 
* 

Կատեգորիա:1955 մուլտֆիլմեր
Կատեգորիա:«Սոյուզմուլտֆիլմ» ստուդիայի մուլտֆիլմեր
Կատեգորիա:Բորիս Դյոժկինի մուլտֆիլմեր
Կատեգորիա:Խորհրդային մուլտֆիլմեր
Կատեգորիա:Մստիսլավ Պաշչենկոյի մուլտֆիլմեր
Նիկոլայ Շմիտի հուշարձան

**Նիկոլայ Շմիտի հուշարձան** (), հուշարձան-խորաքանդակ Ռուսաստանի մայրաքաղաք Մոսկվայում, որը նվիրված է 1905 թվականի հեղափոխության մասնակից և Ռուսաստանի սոցիալ-դեմոկրատական բանվորական կուսակցության (ՌՍԴԲԿ) անդամ Նիկոլայ Շմիտին (1883-1907)։ Բացվել է 1971 թվականի դեկտեմբերի 9-ին Շմիտի անցուղու (որը կոչվել է հեղափոխականի անունով) և 1905 թվականի փողոցի հատման վայրում գտնվող պուրակում։ Նախագծի հեղինակներն են քանդակագործներ Գենադի Դմիտրիևիչ Ռասպոպովը, Վ. Ի. Յուդինը և ճարտարապետ Գ. Պ. Կարիբովը։ 1992 թվականին հուշարձանը ստացել է տարածաշրջանային նշանակության մշակութային ժառանգության օբյեկտի կարգավիճակ (Մոսկվայի ժողովրդական պատգամավորների քաղաքային խորհրդի նախագահության «Մոսկվա քաղաքի պատմության և մշակույթի հուշարձանների մասին» 1992 թվականի հուլիսի 30-ի թիվ 84 որոշում, գրանցման համար` 771410671110005)։

*Հուշարձանի հասցեն`* ք. Մոսկվա, Շմիտի անցուղի, 2։

## Նկարագրություն
Հուշարձանը գրանիտե սալիկներով երեսպատված խորանարդ է։ Նրա նիստերից մեկին պատկերված է հեղափոխական Նիկոլայ Շմիտի բրոնզե պրոֆիլը։ Մյուս կողմում պղնձե տախտակի վրա գրված է. *«Շմիտ Նիկոլայ Պավլովիչ, ուսանող-հեղափոխական, Պրեսնյայում 1905 թվականի դեկտեմբերյան զինված ապստամբության նախապատրաստման ակտիվ մասնակից։ 1907 թվականի [[փետրվարի 13]]-ին ցարական գաղտնի ոստիկանության կողմից գազանաբար սպանվել է Բուտիրյան բանտում»*։

## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն
* 
* 
* 
* 
* 

Կատեգորիա:1971 հիմնադրումներ
Կատեգորիա:Հուշարձաններ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Մոսկվայի հուշարձաններ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի մշակութային ժառանգության օբյեկտներ
Կատեգորիա:Քանդակներ այբբենական կարգով