Իմպրեսիոնիզմը երաժշտության մեջ

**Իմպրեսիոնիզմը երաժշտության մեջ,** շարժում արևմտաեվրոպական դասական երաժշտության տարբեր կոմպոզիտորների շրջանում (հիմնականում 19-րդ դարի վերջին և 20-րդ դարի սկզբին), որոնց երաժշտությունը կենտրոնանում է տրամադրության և մթնոլորտի վրա՝ «փոխանցելով թեմայի առաջացրած տրամադրություններն ու հույզերը, այլ ոչ թե մանրամասն ծրագրային պատկերը»։ «Իմպրեսիոնիզմը» փիլիսոփայական և գեղագիտական ​​տերմին է, որը փոխառված է 19-րդ դարի վերջի ֆրանսիական գեղանկարչությունից՝ Կլոդ Մոնեի «Տպավորություն. Ծագող արև» նկարից: Կոմպոզիտորներին իմպրեսիոնիստ էին անվանում իմպրեսիոնիստ նկարիչների նմանությամբ, ովքեր օգտագործում են խիստ կոնտրաստային գույներ, լույսի էֆեկտ առարկայի վրա, լղոզված առաջնային և հետին պլան, հարթեցնող հեռանկար և ալն, որպեսզի դիտորդն իր ուշադրությունը կենտրոնացնի ընդհանուր տպավորության վրա։

Երաժշտական ​​իմպրեսիոնիզմի ամենաակնառու հատկանիշը «գույնի» օգտագործումն է, կամ երաժշտական առումով տեմբրը, որին կարելի է հասնել գործիքավորմամբ, տեքստուրայի, հարմոնիայի օգտագործմամբ և այլ միջոցներով: Երաժշտական ​​իմպրեսիոնիզմի այլ տարրեր ներառում են նաև նոր ակորդային համադրություններ, տոնայնական նոր մեկնաբանումներ, ընդլայնված ակորդներ, լադերի և էկզոտիկ գամմաների օգտագործում, զուգահեռ շարժում, ծրագրային երաժշտություն և գրավիչ վերնագրեր ինչպիսիք են՝ “*Reflets dans l'eau*” («Արտացոլանքներ ջրի վրա»),“*Brouillards*”(«Մառախուղներ») և այլն։

## Պատմություն
Կլոդ Դեբյուսին և Մորիս Ռավելը իմպրեսիոնիզմի երկու առաջատար դեմքերն են, չնայած Դեբյուսին մերժեց այս պիտակը (1908 թվականի մի նամակում նա գրել է, որ «անհեթեթները [այն, ինչ ես փորձում եմ գրել Պատկերներում] անվանում են «իմպրեսիոնիզմ», տերմին, որն օգտագործվում է առավելագույն անճշտությամբ, հատկապես արվեստաբանների կողմից, որոնք օգտագործում են այն որպես պիտակ կպցնելով Թըրներին՝ առեղծվածի լավագույն ստեղծողն ամբողջ արվեստի մեջ») և Ռավելը իմպրեսիոնիզմի հետ կապված անհանգստություն հայտնեց՝ մի պահ պնդելով, որ այն ընդհանրապես չի կարող պատշաճ կերպով կիրառվել երաժշտության մեջ: Դեբյուսիի իմպրեսիոնիստական ​​ստեղծագործությունները սովորաբար «առաջացնում են տրամադրություն, զգացում, մթնոլորտ կամ տեսարան»՝ ստեղծելով երաժշտական ​​պատկերներ բնորոշ մոտիվների, հարմոնիայի, էկզոտիկ գամմաների (օրինակ՝ ամբողջատոն լադ և պենտատոնիկա), գործիքային տեմբրի, մեծ չլուծված ակորդների (օրինակ՝ նոնակորդ, ունդեցիմակորդ, տերցդեցիմակորդ), զուգահեռ շարժման, տոնայնական նոր մեկնաբանման, ծայրահեղ քրոմատիկության, դաշնամուրի պեդալների (ոտնակների) առատ օգտագործման և այլ տարրերի միջոցով: «Դեբյուսիի կոմպոզիտորական լեզվի ընկալումը որպես հստակ հետռոմանտիկ/իմպրեսիոնիստական՝ նուրբ, զուսպ և նրբերանգ, ամուր արմատացած է այսօրվա երաժիշտների և լավ տեղեկացված հանդիսատեսի շրջանում»: Որոշ իմպրեսիոնիստ կոմպոզիտորներ, մասնավորապես Դեբյուսին և Ռավելը, նույնպես պիտակավորված են որպես սիմվոլիստ կոմպոզիտորներ: Երկու գեղագիտական ​​միտումների համար ընդհանուր հատկանիշը «հուզականության անջատումն է. ոչ թե խորը հույզեր արտահայտելը կամ պատմություն պատմելը»՝ ինչպես սիմվոլիստական ​​պոեզիայում, սովորական շարահյուսությունը սովորաբար խաթարվում է, և առաջ են քաշվում առանձին պատկերներ, որոնք կրում են ստեղծագործության իմաստը:

1912 թվականին ֆրանսիացի կոմպոզիտոր Էռնեստ Ֆանելին (1860–1917) մեծ ուշադրություն և լուսաբանում ստացավ փարիզյան մամուլում 1886 թվականին նրա գրած սիմֆոնիկ պոեմի կատարումից հետո, որը վերնագրված էր "*Thèbes"*, իմպրեսիոնիզմի հետ կապված տարրերի ներառումով, ինչպիսիք են ընդլայնված ակորդները և ամբողջատոն լադերը: Ռավելը տպավորված չէր Ֆանելիի նորույթներով՝ պնդելով, որ դրանք արդեն օգտագործվել են նախկին կոմպոզիտորների կողմից, ինչպիսին Ֆերենց Լիստն է: Նա նաև կարծում էր, որ Ֆանելիի իմպրեսիոնիզմը ծագել է Հեկտոր Բեռլիոզից և ոչ թե Լիստից կամ ռուս կոմպոզիտորներից:

Իմպրեսիոնիզմի հետ կապված այլ կոմպոզիտորներից են Լիլի Բուլանժեն, Իսաակ Ալբենիսը, Ֆրեդերիկ Դելիուսը, Պոլ Դուկասը, Ալեքսանդր Սկրյաբինը, Մանուել դե Ֆայան , Ջոն Օլդեն Քարփենթեր, Օտտորինո Ռեսպիգի, Ալբերտ Ռուսելը, Կարոլ Շիմանովսկին, Չարլզ Թոմլինսոն Գրիֆսը, և Ֆեդերիկո Մոմպուն: Ֆինն կոմպոզիտոր Յան Սիբելիուսը նույնպես կապված է իմպրեսիոնիզմի հետ և նրա «Տուոնելայի կարապը» (1893) սիմֆոնիկ պոեմը մեկ տարով նախորդում է Դեբյուսիի «Ֆավնի հետկեսօրյա հանգիստը» սիմֆոնիկ պրելյուդին (համարվում է երաժշտական ​​իմպրեսիոնիզմի հիմնական ստեղծագործությունը):

Ամերիկացի կոմպոզիտոր Հովարդ Հանսոնը նույնպես փոխառել է և՛ Սիբելիուսից, և՛ ընդհանուր առմամբ իմպրեսիոնիզմից այնպիսի ստեղծագործություններում, ինչպիսին է իր Երկրորդ սիմֆոնիան:

## Բնութագրեր
Երաժշտական ​​իմպրեսիոնիզմի ամենակարևոր գործիքներից մեկը լարվածությունից զուրկ հարմոնիան է։ Ակորդների դիսոնանսը չի լուծվել, այլ օգտագործվել է որպես տեմբր։ Այս ակորդները հաճախ շարժվում էին զուգահեռ: Մեղեդիական դաշտում օգտագործվել են ամբողջատոն լադերը, պենտատոնիկան և եկեղեցական լադեր։ Մեղեդին բնութագրվում էր շրջանաձև մեղեդիական շարժումներով։ Թեմբրը դարձավ իմպրեսիոնիզմի ոճական սարքը՝ լակոնիկ թեմաների կամ ավանդական այլ ձևերի փոխարեն:

## Տես նաև
* Երաժշտության պատմություն
* Իմպրեսիոնիզմ

## Ծանոթագրություններ


## Գրականություն
* Fulcher, Jane. *Debussy and His World*. Princeton: Princeton University Press, 2001. .
* Machlis, Joseph, and Kristine Forney. *The Enjoyment of Music*, seventh edition. New York: W. W. Norton & Company, 1995. .
* Pasler, Jann. "Impressionism". *[[:en:The New Grove Dictionary of Music and Musicians|The New Grove Dictionary of Music and Musicians]]*, second edition, edited by Stanley Sadie and John Tyrrell. London: Macmillan Publishers, 2001.
* Thompson, Oscar. *Debussy, Man and Artist*. New York: Dodd, Mead & company, 1937.

Կատեգորիա:Դասական երաժշտություն
Կատեգորիա:Երաժշտության պատմություն
Կատեգորիա:Իմպրեսիոնիզմ