Գյոպինգեն

**Գյոպինգեն,** քաղաք հարավային Գերմանիայում, Բադեն-Վյուրթեմբերգ երկրամասի Շտուտգարտ շրջանի մաս։ Գյոպինգենը շրջանի կենտրոնական քաղաքն է։ Գյոպինգենում է գտնվում «Մերկլին» խաղալիքներ թողարկող ընկերությունը և այստեղ է ծնվել ֆուտբոլիստ Յուրգեն Կլինսմանը։

## Աշխարհագրություն
Գյոպինգենը գտնվում է Հոհենստաուֆեն լեռան ստորին, Ֆիլս գետի հովտում։ Գյոպինգենի վարչական շրջաններն են՝ Բարտենբախ, Բեժգենրիեթ, Ֆաուրնդաու, Գյոպպենգեն, Հոհենստաուֆեն, Հոլցհայմ, Ջեբենհաուզեն և Մաիթիս։

## Պատմություն
Ավանդույթի համաձայն՝ քաղաքը հիմնադրվել է Գեպպո անունով ալեմաններ ցեղի առաջնորդի կողմից 3-րդ կամ 4-րդ դարում։ 1782 թվականի օգոստոսի 25-ին տեղի ունեցած աղետալի հրդեհը ոչնչացրել է քաղաքի մեծ մասը, բայց այն անմիջապես վերակառուցվել է։ 19-րդ դարում արդյունաբերականացումը տարածքը վերածել է արդյունաբերության կենտրոնի։ Արդյունաբերության կարևորությունն այսօր էլ կարելի է տեսնել քաղաքում այնպիսի ընկերությունների առկայությամբ, ինչպիսիք են՝ «Մերկլին» խաղալիքներ թողարկող ընկերությունը և «Շուլեր» ընկերությունը։

### Հրեական համայնք
Գյոպինգենում և հարևան Ջեբենհաուսեն գյուղում 1777 թվականից մինչև Երկրորդ համաշխարհային պատերազմը բնակվում էր հրեական համայնք։ Համայնքի բարգավաճումը հասել է գագաթնակետին 1800-ական թվականների կեսին, երբ բնակիչներն սկսել են Ջեբենհաուսենից տեղափոխվել Գյոպինգեն, իսկ 19-րդ դարի վերջին տեղի է ունեցել էական արտագաղթ դեպի Ամերիկա։ 1881 թվականին կառուցած Գյոպինգենի ժողովարանն ավերվել է 1938 թվականի նոյեմբերի 9-10-ը տեղի ունեցած Բյուրեղապակյա գիշերվա ջարդերի ժամանակ։ 1992 թվականին բացված Ջեբենհաուսենի հրեական թանգարանը փաստագրում և պահպանում է Ջեբենհաուսենի և Գյոպինգենի հրեական համայնքի պատմությունը։

### Քուքի Զորանոցներ
1930 թվականին Գյոպիգենից հյուսիս կառուցվել է քաղաքացիական օդանավակայան։ 1935 թվականին այն ձեռք է բերել գերմանական օդուժն ու ընդլայնել, դարձնելով Fliegerhort Kaserne: 1945 թվականից մինչև 1949 թվականը տեղահանված անձինք և փախստականները տեղավորվել էին կազեռնում։ 1949 թվականին այն վերանվանվել է Քուքի Բարաքներ՝ ի պատիվ Չարլզ Հ. Քուկի կրտսերի, որը քաջության համար հետմահու պարգևատրվել է Արծաթե աստղով և Զինվորի մեդալով, որից հետո ընդլայնվելով՝ օգտագործվել է որպես շտաբներ։ 1992 թվականին Քուքի զորանոցները վերադարձվել են Գերմանիայի կառավարությանն ու տրվել քաղաքացիական օգտագործման։

## Քաղաքապետներ
* 1819–1824, Վիկտոր Դավիդ Կելլեր
* 1824–1858, Լյուդվիգ Հայնրիխ Վիդման
* 1858–1881, Գեորգի Քրիստիան Ֆիլիպ Ֆրիդրիխ Սեֆրիդը (1814-1881)
* 1881–1908, Գոտլոբ Ֆրիդրիխ Ալինգեր
* 1908–1919, Ջուլիոս կեկ (1869-1924)
* 1919–1933, Օտտո Հարթման
* 1933–1945, Erich Pack
* 1945–1954, Քրիստիան Էբերհարդ (1886-1973)
* 1954–1980, Հերբերտ Քինգ
* 1981–1996, Հանս Հոլեր
* 1997–2004, Ռայնհարդ Ֆրենկ (ծն. 1955)
* Since 2005, Գվիդո Թիլ (ծն. 1955)

## Սպորտ
Տեղի մարզական «Frisch Auf Göppingen» ակումբը ներկայումս (2016-2017 մրցաշրջան) Գերմանիայի տղամարդկանց հանդբոլի բարձրագույն խմբի առաջին թիմն է։

## Քույր քաղաքներ

## Հայտնի մարդիկ
* Միխայել Մյոսթլին (1550-1631), մաթեմատիկոս և աստղագետ

thumb|150px|Ֆրիդրիխ Քրիստոֆ Էտինգեր, 1775
* Ֆրիդրիխ Քրիստոֆ Էտինգեր (1702-1782), աստվածաբան, առաջատար պիետիստ
* Ավգուստ Լյուդվիգ Սքոթ (1751-1787), իրավաբան և համալսարանի պրոֆեսոր
* Էդուարդ Ֆուչս (1870-1940), գիտնական, գրող, քաղաքական ակտիվիստ
* Հուգո Բոր (1881-1967), արվեստի մասնավոր հավաքածուների հավաքող և արվեստի հովանավոր
* Ադոլֆ Կուրց (1888-1959), ըմբիշ
* Կառլ Աբեռլե (1901-1963), հրատարակիչ և քաղաքական գործիչ (SPD), Խորհրդարանի անդամ, Neue Württembergische Zeitung- ի համահեղինակ
* Հանս Ռոբերտ Յաուս (1921-1997), գրականագետ և լեզվաբան
* Փեթր Հաբերլ (ծնված 1934), սահմանադրական իրավաբան
* Ֆ. ՈՒ Բերնսթեյն (ծնված 1938), բանաստեղծ, նկարիչ և երգիծաբան
* Ֆրայդեր Բիրզել (ծնված 1940), քաղաքական գործիչ (SPD), Landtag- ի նախկին անդամ
* Օթթո Հոուսեր (ծնված 1952), քաղաքական գործիչ (CDU), Բունդեսթագի անդամ, խորհրդարանական քարտուղար և կառավարության խոսնակ
* Բրիգիթ Ռուս-Սքերեր (ծնված 1956), իրավաբան, 1999-2007թթ. Տյուբինգենի քաղաքապետ (SPD)
* Չառզլ Պելկեյ (ծնված 1958), լրագրող, փաստաբան և Վայոմինգի Ներկայացուցիչների պալատի ժողովրդավարական Ուայթ
*Յուրգեն Կլինսման (ծնված 1964), ֆուտբոլիստ, Գերմանիայի ֆուտբոլի ազգային հավաքականի գլխավոր մարզիչ (2004-2006)
*Միխաել Կրաուս (ծնված 1983), հանդբոլիստ

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Official website

Կատեգորիա:Գերմանիայի քաղաքներ