Ալժիրի տնտեսություն

**[[Ալժիր]]**,  թերզարգացած ագրարային-արդյունաբերական, նավթ արտահանող պետություն է։ Ալժիրի տնտեսությունը հիմնված է հիմնականում ածխաջրածնային հումքի արդյունահանման վրա, զարգացած է նաև գյուղատնտեսությունը և ձնկորսությունը։ Տնտեսության 80 տոկոսը պլանային է։

## Ակնարկ
Ալժիրը հանդիսանում է Նավթ արտահանող երկների կազմակերպության՝ ՕՊԵԿ-ի, Առևտրի համաշխարհային կազմակերպության՝ ԱՀԿ-ի (դիտորդ), Աֆրիկյան միության անդամ։ 2005 թվականի սեպտեմբերին ստացել է Եվրամիության ասոցացված անդամի կարգավիճակ։
Արտահանման ծավալը 2015 թվականին կազմել է $36,3 մլրդ, ներմուծումը՝ $53,65 մլրդ։
Պետական բյուջեի պակասուրդը 2015 թվականին կազմել է ՀՆԱ-ի 11,2%-ը։
Գնաճը 2015 թվականին կազմում է 5,1%։
2003-2015 թթ գործազրկության մակարդակը 24%-ից նվազել է մինչև 11%։
ՀՆԱ
2013 - +2,8%
2014թ.- +3,8%,
2015 - +3%
Մեկ շնչին ընկնող ՀՆԱ-ն պարիտետով 2015 թվականին՝ 14,4 հազար դոլար։

## Գյուղատնտեսություն
Գյուղատնտեսությանը բաժին է ընկնում ՀՆԱ-ի մոտ 8%-ը։ Զարգացած է ցորենի, վարսակի, ինչպես նաև մրգերի, մասնավորապես ցիտրուսային մրգերի և բանջարեղենի մշակությունը։ Երկրի ագրոարդյունաբերական համալիրը չի կարողանում բավարարել սեփական պահանջարկը, ինչի պատճառով էլ Ալժիրը ստիպված է սննդամթերք ներկրել։
1973 թվականին Սահարա անապատի ընդլայնումը կանխելու համար Ալժիրի հարավային շրջաններում սկսվեց «Կանաչ գոտի» նախագծի իրականացումը (որը նախատեսում էր 1,5 հազար կմ երկարությամբ և 30 կմ լայնությամբ պաշտպանիչ անտառային գոտու ստեղծում)։

## Ծովային ձկնորսություն
Տարեկան որսում են ավելի քան 20 հազար տոննա ձուկ և ծովամթերք։ Ալժիրի ջրերում որսում են սարդինելա, սկումբրիա և նույնիսկ շպրոտներ։ Թարմ ձուկն արտահանվում է Ֆրանսիա, չորացրած և պահածոյացված ձուկը արտահանվում է Իսպանիա, Իտալիա և այլ եվրոպական երկրներ։

## Արդյունաբերություն

### Արդյունահանող արդյունաբերություն
#### Նավթի և գազի արդյունաբերություն
2010-ականների սկզբին Ալժիրը բնական գազի պաշարներով աշխարհում հինգերորդն էր և այս տեսակի հումքի երկրորդ արտահանողն էր աշխարհում՝ զիջելով Ռուսաստանին։ Այս շուկայում գլխավոր խաղացողը պետական նավթագազային «Sonatrach» ընկերությունն է, որն ապահովում է երկրի ՀՆԱ-ի մոտ 30%-ը։
Ալժիրում 1964 թվականին կառուցվել է «Shell» տեխնոլոգիայի կիրառմամբ գազի հեղուկացման և արտահանման առաջին գործարանը։ 1970-1980 թվականներին գործարկվեցին ևս երկու գործարաններ։ 
Դրանք բոլորը գտնվում են Միջերկրական ծովի ափին և դրանց հզորությունը կազմում է 20,6 մլն տոննա հեղուկ բնական գազ։ Հիմնական սպառողները ԵՄ երկրներն են, ամենամեծը Իտալիան է (տարեկան 21 մլրդ մ3 գազ՝ 2022 թվականի ապրիլի դրությամբ), ինչպես նաև Ֆրանսիան, որը 2010 թվականին ստացել է 6,27 մլրդ խորանարդ մետրը։
Այսօր Ալժիրը Աֆրիկայում հեղկուկացված բնական գազի խոշորագույն արտադրողն է, որն ունի հեղուկացված բնական գազի համաշխարհային շուկայի 8% մասնաբաժին։
Նավթի պաշարներով Ալժիրը զբաղեցնում է 16-րդ տեղը աշխարհում։

#### Այլ օգտակար հանածոներ
Ալժիրում կան երկաթի, ցինկի, կապարի, պղնձի, մկնդեղի, սնդիկի, ֆոսֆատների և ոսկու զգալի պաշարներ։
### Մետաղագործություն
Աննաբա քաղաքում գործում է պողպատի գործարան։

## Էներգետիկա
Համաձայն (UNSD) Միավորված ազգերի կազմակերպության վիճակագրության բաժնի և EES EAEC 2019 թվականի վերջին տվյալների՝ Ալժիրի էներգետիկ ոլորտը բնութագրվում է հետևյալ հիմնական ցուցանիշներով.
* հանածո վառելիքի արտադրությունը՝ 257,869 հազ.
* ընդհանուր մատակարարումը` 139949 հազ.
* Էլեկտրակայաններում և ջեռուցման կայանքներում փոխակերպման վրա ծախսվել է 23561 հազար ՄԲտ կամ ընդհանուր մատակարարման 16.8%-ը։
Էլեկտրաէներգիայի համախառն արտադրությունը՝ 81,533 մլն կՎտժ, այդ թվում՝ ՋԷԿ՝ 99,0%, ՀԷՑ՝ 1,0%։
Էլեկտրաէներգիայի ընդհանուր սպառումը` 62,184 մլն կՎտժ, որից` արդյունաբերություն` 35,3%, տրանսպորտ` 2,0%, կենցաղային սպառողներ` 42,7%, գյուղատնտեսություն, անտառային տնտեսություն և ձկնաբուծություն` 2,1%, այլ սպառողներ` 18,0%։
Էներգաարդյունավետության ցուցանիշներ. 2019 թվականին համախառն ներքին արդյունքի մեկ շնչի հաշվով սպառումը գնողունակության համարժեքությամբ (անվանական գներով)՝ $11,894, մեկ շնչի հաշվով (համախառն) էլեկտրաէներգիայի սպառումը` 1432 կՎտժ, բնակչության մեկ շնչի հաշվով էլեկտրաէներգիայի սպառումը` 611 կՎտժ։ Էլեկտրակայանների տեղադրված զուտ հզորության օգտագործման ժամերի քանակը՝ 3387 ժամ է։

## Գրականություն
* Максим Майорец, Константин Симонов. Сжиженный газ — будущее мировой энергетики. — М.: Альпина Паблишер, 2013. — 360 с. — ISBN 978-5-9614-4403-2.

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Ալժիրի տնտեսություն