Բենինի արտաքին առևտուր

**Արտաքին առևտուրը**, մասնավորապես՝ ոչ պաշտոնական տարանցիկ առևտուրը, կարևոր դեր է խաղում **Բենինի** տնտեսությունում։

## Առևտրային գործընկերներ
Բենինը ծառայում է որպես Արևմտյան Աֆրիկայի մատակարարման միջանցք՝ հասնելով ավելի քան 100 միլիոն մարդու Նիգերի, Մալիի, Բուրկինա Ֆասոյի, Չադի և Նիգերիայի հյուսիսային նահանգների ցամաքային երկրներում։ Կոտոնուում հասնող ապրանքները տեղադրվում են բեռնատարների վրա, որոնք սկզբում ուղղվում են դեպի հյուսիս՝ Բենինի Մալանվիլ և Նիգերի Գայա սահմանային քաղաքներ, ապա՝ Սահելի մնացած մասը։ Պարակուն Բենինի խոշոր խաչմերուկ քաղաքն է, որտեղով անցնում են արևմուտքից դեպի Տոգո, Գանա և Բուրկինա Ֆասո գնացող ապրանքները, ինչպես նաև Նիգերիա գնացող ապրանքները, նախքան տարբեր սահմանային անցակետեր հասնելը։ Նիգերիայի հետ Սեմե/Կրակե սահմանային անցակետը, որը գտնվում է ափամերձ ճանապարհի երկայնքով, Բենին ներմուծվող գյուղատնտեսական արտադրանքի մեծ մասի համար խոշոր առևտրային հանգույց է։

Բենինի ավանդական առևտրային կապերը Եվրամիության, մասնավորապես Ֆրանսիայի և Բելգիայի հետ մնում են ամուր։ Բացօթյա շուկաներում և սուպերմարկետներում կա չինական սննդամթերքի առկայություն։ Բենինի հիմնական առևտրային գործընկերներն են Նիգերիան, Ֆրանսիան, Բելգիան, Իսպանիան, Շվեյցարիան, Արգենտինան, Բրազիլիան, ԱՄՆ-ն, Չինաստանը և Միացյալ Արաբական Էմիրությունները։

Տարածաշրջանի հիմնական առևտրային գործընկերներն են Նիգերը, Տոգոն, Նիգերիան և Բուրկինա Ֆասոն։ Այս երկրների հետ տարեկան առևտրի գնահատականները չափազանց դժվար է որոշել, սակայն որոշ աղբյուրներ ցույց են տալիս, որ Բենինը Նիգերիա է արտահանում մոտ 15,000  և 1,500 տոննա բրինձ, Նիգեր՝ 6,000 տոննա եգիպտացորեն, Տոգո՝ 1,400 տոննա եգիպտացորեն և 2,000 տոննա բրինձ։ Բանջարեղենն ու կենդանիները մեծ քանակությամբ կանոնավոր կերպով տեղաշարժվում են այս սահմաններով։ «Ճգնաժամային տարիներին», երբ տեղական մշակաբույսերը թերարտադրվում էին, Բենինը Տոգոյից մատակարարել է մինչև 9500 տոննա եգիպտացորեն և 950 տոննա բրինձ, իսկ Նիգերիայից՝ 6000 տոննա բրինձ և 1800 տոննա եգիպտացորեն։ Նիգերիայի 170 միլիոն բնակչությունը և նավթից ստացված եկամուտը նույնպես զգալիորեն ազդում են Բենինի տնտեսության վրա։ Նիգերիայի և Բենինի միջև ոչ պաշտոնական առևտուրը զգալի է։ Ներմուծողները օգտվում են Նիգերիայի բարձր սակագնային փոփոխություններից և ծակոտկեն սահմաններից՝ Նիգերիա չգրանցված բրինձ, թռչնամիս և այլ սննդամթերք ու գյուղատնտեսական արտադրանք արտահանելու համար։ Առևտրային աղբյուրները գնահատում են, որ Բենին առաքվող այս տեսակի ապրանքների ավելի քան 85%-ը նախատեսված է Նիգերիա հետագա վաճառքի համար՝ ոչ պաշտոնական միջսահմանային առևտրային գործունեության միջոցով։ Մինչ նիգերիացի միջնորդները կարող են այցելել Բենինի ֆերմաներ՝ բանջարեղեն գնելու համար, տեղացի գնորդները հաճախ իրենց մրգերը, հիմնականում՝ անանաս և նարինջ, տեղափոխում են Բենին-Նիգերիա սահմանին գտնվող շուկաներ։ Սեմե/Կրակե սահմանային շուկան երկրի ամենահայտնի շուկան է անանասի և նարնջի գործարքների համար, որտեղ նիգերիացի միջնորդները բեռնում են Նիգերիա մեկնող մեքենաները։ Այս սահմանային անցակետում է նաև Բենինից Նիգերիա ներմուծվող այլ գյուղատնտեսական ապրանքների մեծ մասը, այդ թվում՝ արմավենու յուղ, բրինձ, զտված շաքար և թռչնամիս։ Սահմանային աղբյուրների համաձայն՝ Բենինի Կալալեն, Կալդելը և Օնազալը Նիգերիայի հետ միջսահմանային առևտրի երեք հիմնական սահմանային քաղաքներն են։ Այնուամենայնիվ, կանայք, որոնք կրում են բատատի և այլ իրերի լի զամբյուղներ, պարբերաբար անցնում են սահմանը Բենինի կենտրոնում գտնվող Չիկանդուում ՝ ուղևորվելով դեպի Նիգերիայի Չիկանդա քաղաքը։

Բենինը ճանաչել է առևտրային տարանցման կարևորությունը և առևտրականների համար կանխատեսելի քաղաքականություն ապահովելը։ Համաշխարհային բանկի 2014 թվականի ամենամյա «Գործարարությամբ զբաղվելը» ուղեցույցում Բենինը 189 երկրների շարքում 174-րդն էր, ինչը Բենինին դարձնում է իր վարկանիշային աղյուսակում բարձրացող երրորդ տարին անընդմեջ։ Բենինը նվազեցրել է բիզնես սկսելու խոչընդոտները՝ ստեղծելով բիզնես սկսելու համար մեկ կանգառի պատուհան՝ տասը օրվա փոխարեն կրճատելով անհրաժեշտ ժամանակը երեք օրվա, և խթանել է առևտուրը՝ ստեղծելով Կոտոնուի նավահանգստում մաքսային ձևակերպումների համար մեկ կանգառի պատուհան, որն այժմ տևում է ընդամենը երեք օր՝ նախկինում անհրաժեշտ 15-30 օրվա փոխարեն։ Կոտոնուի նավահանգիստը 2014 թվականին ստացել է երկու միջազգային մրցանակ՝ տեղեկատվական տեխնոլոգիաների և պետական-մասնավոր գործընկերության համար, որը մեծ մասամբ պայմանավորված է նավահանգստի գործունեության բարելավումներով, որոնք առաջացել են «Հազարամյակի մարտահրավերներ» կորպորացիայի համաձայնագրով խթանված բարեփոխումների և ԱՄՆ ափամերձ պահպանության կողմից անվտանգության համապատասխանության միջազգային չափանիշներին համապատասխանելուն ուղղված օգնության շնորհիվ։ Այն դառնում է Արևմտյան Աֆրիկայի խոշոր նավահանգիստներից մեկը։

## Առևտրային իրավունք
Բենինը ստորագրել է Առևտրի համաշխարհային կազմակերպության և ՄԱԿ-ի Առևտրի և զարգացման համաժողովի հովանու ներքո գործող բոլոր միջազգային առևտրային կոնվենցիաները։ Բենինը նաև անդամակցում է Եվրոպական Միության, Աֆրիկայի, Կարիբյան ավազանի և Խաղաղօվկիանոսյան տարածաշրջանի երկրների միջև կնքված Կոտոնուի համաձայնագրին, ինչպես նաև տարածաշրջանային և ենթատարածաշրջանային տնտեսական միություններին, ինչպիսիք են Արևմտյան Աֆրիկայի պետությունների տնտեսական համայնքը (ECOWAS) և Արևմտյան Աֆրիկայի տնտեսական և դրամավարկային միությունը (WAEMU), ինչպես նաև անդամակցում է Աֆրիկայի աճի և հնարավորությունների մասին օրենքին։

Բենինը կիրառում է ընդհանուր արտաքին սակագին (CET – Tarif Exterieur Commun, TEC ֆրանսերեն) UEAMU-ի անդամ այլ երկրների՝ Բուրկինա Ֆասոյի, Կոտ դ'Իվուարի, Գվինեա-Բիսաուի, Մալիի, Նիգերի, Սենեգալի և Տոգոյի հետ համատեղ։ CET-ը սահմանում է ապրանքների չորս կատեգորիա, որոնց համար մաքսատուրքերը զրո, հինգ, 10 և 20% են։ Բենինի կողմից CET-ի ընդունումը և Առևտրի համաշխարհային կազմակերպությանը նրա անդամակցությունը վերացրել են բազմաթիվ առևտրային խոչընդոտներ։

Բենինը ներդրումների խթանման և պաշտպանության երկկողմ առևտրային համաձայնագրեր է կնքել Գերմանիայի, Թունիսի, Շվեյցարիայի, Չինաստանի, Պորտուգալիայի, Հունաստանի, Ֆրանսիայի և Միացյալ Նահանգների հետ։

Ներկայումս բոլոր ապրանքների ներմուծումը թույլատրվում է, և չկան որևէ ցուցում, որ դա կփոխվի մոտ ապագայում։ ԱՄՆ Գյուղդեպարտամենտի արտաքին գյուղատնտեսական ծառայության Լագոսի գրասենյակը 2010-2014 թվականներին զբաղվել է միայն երկու առևտրային հարցով, որոնք երկուսն էլ հեշտությամբ և հաջողությամբ լուծվել են։

## Ընդհանուր ներմուծման և ստուգման ընթացակարգեր
Ներմուծման պահանջներին վերաբերող փաստաթղթերը տարբերվում են՝ կախված ներմուծվող ապրանքների տեսակից, և դրանք հատուկ չեն սննդի ստուգմանը։ Ընդհանուր առմամբ, ապրանքների մաքսազերծումից առաջ ներմուծողների կողմից ներկայացվող փաստաթղթերն են՝ հաշիվ-ապրանքագիրը, բեռնագիրը և Bureau Veritas-ի կողմից տրված նախաբեռնման ստուգման վկայականը, ներմուծողի ներմուծման լիցենզիան, ապրանքների ծագման վկայականը (որը ծագում է UEAMU կամ ECOWAS անդամ պետությունից) և կենդանիների կամ բույսերի առողջության ստուգման SPS վկայականը, եթե դա անհրաժեշտ է։

## Ներմուծման տուրքեր և գանձումներ
Ընդհանուր առմամբ, ոչ UEAMU երկրներից ներմուծման դեպքում ապրանքների արժեքից գանձվում է 48% ներմուծման մաքսատուրք։ Այս մաքսատուրքերից բացի, ներմուծողները պարտավոր են մուտքի կետում վճարել 18% ավելացված արժեքի հարկ (ԱԱՀ):

## Ծանոթագրություննե

Կատեգորիա:Արտաքին առևտուր ըստ երկրի