Շակունտալա Դևի

**Շակունտալա Դևի** (, ), հնդիկ մտավոր հաշվիչ, աստղագուշակ և գրող, որը հայտնի է որպես «Մարդկային համակարգիչ»։ Տաղանդի շնորհիվ 1982 թվականին տեղ է գրավել *[[Գինեսի ռեկորդների գիրք|Գինեսի համաշխարհային ռեկորդների գրքում]]*։ Այնուամենայնիվ ռեկորդի վկայականը հետմահու է տրվել 2020 թվականի հուլիսի 30-ին, չնայած Դևին իր համաշխարհային ռեկորդը նվաճել է 1980 թվականի հունիսի 18-ին Լոնդոնի Կայսերական քոլեջում։ Դևին  երեխա է եղել և իր թվաբանական կարողությունները ցուցադրել է Մայսորի համալսարանում՝ առանց որևէ պաշտոնական կրթության։

Դևին փորձել է պարզեցնել թվային հաշվարկները ուսանողների համար։ Իր վերջին տարիներին նա գրել է մի շարք գրքեր, այդ թվում՝ վեպեր, ինչպես նաև տեքստեր մաթեմատիկայի, հանելուկների և աստղագիտության մասին։ Նա գրել է *«Համասեռամոլների աշխարհը»* գիրքը, որը համարվում է համասեռամոլության առաջին ուսումնասիրությունը Հնդկաստանում։ Նա համասեռամոլությունը դրական լույսի ներքո է տեսնում և համարվում է ոլորտում առաջամարտիկ։

## Վաղ կյանք
Շակունտալա Դևին ծնվել է 1929 թվականի նոյեմբերի 4-ին Բանգալորում, Կարնատակա՝ կաննադական բրահմինների ընտանիքում։ Նրա հայրը՝ Սունդարարաջա Ռաոն աշխատել է որպես տրապիզոն նկարող, առյուծ վարժեցնող, լարախաղաց և աճպարար կրկեսում։ Նա հայտնաբերել է իր դստեր՝ թվեր անգիր անելու ունակությունը՝ սովորեցնելով նրան քարտային հնարք, երբ նա մոտ երեք տարեկան է եղել։ Նրա հայրը թողել է կրկեսը և տարել նրան ճանապարհային շոուների, որոնք ցույց էին տալիս նրա հաշվարկելու ունակությունը։ Նա դա արել է առանց որևէ պաշտոնական կրթության։ Վեց տարեկանում նա ցուցադրել է իր թվաբանական կարողությունները Մայսորի համալսարանում։

1944 թվականին Դևին տեղափոխվել է Լոնդոն, Միացյալ Թագավորություն։

## Մտավոր հաշվիչ
Դևին ճանապարհորդել է աշխարհի մի քանի երկրներ՝ ցուցադրելով իր թվաբանական տաղանդը։ Նա 1950 թվականին շրջագայության է մեկնել Եվրոպա, իսկ 1976 թվականին եղել է Նյու Յորքում։ 1988 թվականին նա մեկնել է ԱՄՆ, որպեսզի իր կարողությունները ուսումնասիրի Բերքլիի Կալիֆոռնիայի համալսարանի կրթական հոգեբանության պրոֆեսոր Արթուր Ջենսենի կողմից։ Ջենսենը փորձարկեց իր կատարողականությունը մի քանի առաջադրանքների, այդ թվում՝ մեծ թվերի հաշվարկի վրա։ Դեվիին ներկայացված խնդիրների օրինակները ներառում էին 61,629,875-ի խորանարդ արմատի և 170,859,375-ի յոթերորդ արմատի հաշվարկը։ Ջենսենը հայտնել է, որ Դևին տվել է վերոհիշյալ խնդիրների լուծումը (համապատասխանաբար 395 և 15), նախքան Ջենսենը դրանք պատճենել է իր նոթատետրում։ Ջենսենն իր եզրակացությունները հրապարակել է 1990 թվականին *[[Հետախուզություն (ամսագիր)|Intelligence]]* ակադեմիական ամսագրում։

1977 թվականին Հարավային մեթոդիստական համալսարանում նա 50 վայրկյանում տվել է 201 նիշանոց թվի 23-րդ արմատը։ Նրա պատասխանը, որը կազմում էր 546,372,891, հաստատվեց ԱՄՆ Ստանդարտների բյուրոյում կատարված հաշվարկներով՝ UNIVAC 1101 համակարգչի կողմից, որի համար պետք էր գրել հատուկ ծրագիր՝ նման մեծ հաշվարկ կատարելու համար, որն ավելի երկար ժամանակ է պահանջել, քան նրա համար նույնը անելը։

1980 թվականի հունիսի 18-ին նա ցույց է տվել երկու 13 նիշ թվերի բազմապատկումը՝ 7,686,369,774,870 × 2,465,099,745,779: Այս թվերը պատահականորեն ընտրվել են Լոնդոնի Կայսերական քոլեջի հաշվողական բաժնի կողմից։ Նա ճիշտ պատասխանել է 18,947,668,177,995,426,462,773,730 28 վայրկյանում։ Այս իրադարձությունը գրանցվել է 1982 թվականին *[[Գինեսի ռեկորդների գիրք|Գինեսի համաշխարհային ռեկորդների գրքում]]*։ Գրող Սթիվեն Սմիթը մեկնաբանել է՝ «արդյունքը այնքանով է գերազանցում նախկինում հաղորդված ամեն ինչին, որ այն կարելի է միայն անհավատալի անվանել»։

Շակունտալա Դևին բացատրել է բազմաթիվ մեթոդներ, որոնք նա օգտագործել է մտավոր հաշվարկներ կատարելու համար իր 1977 թվականին *«Figuring: The Joy of Numbers» գրքում*։

## Գիրք համասեռամոլության մասին
1977 թվականին նա գրել է *«Հոմոսեքսուալների աշխարհը»* գիրքը՝ Հնդկաստանում համասեռամոլության մասին առաջին հրատարակված ակադեմիական հետազոտությունը, որի համար նրան քննադատել են։ *Միայն «Strights»* վավերագրական ֆիլմում նա ասել է, որ թեմայի նկատմամբ իր հետաքրքրությունը պայմանավորված է միասեռական տղամարդու հետ իր ամուսնությամբ և միասեռականությանը ավելի մոտիկից նայելու իր ցանկությամբ՝ այն հասկանալու համար։

Գիրքը, որը համարվում է «ռահվիրա» պարունակում է հարցազրույցներ երկու երիտասարդ հնդիկ համասեռամոլ տղամարդկանց, Կանադայում օրինական ամուսնության ձգտող տղամարդ զույգի, տաճարի քահանայի հետ, ով բացատրում է իր տեսակետները միասեռականության վերաբերյալ և միասեռականության մասին գոյություն ունեցող գրականության ակնարկ։ Այն ավարտվում է համասեռամոլության ապաքրեականացման և «լիարժեք և ամբողջական ընդունման, այլ ոչ թե հանդուրժողականության և համակրանքի» կոչով։ Գիրքը, սակայն այն ժամանակ հիմնականում աննկատ է մնացել։

## Անձնական կյանք
Դևին վերադարձել է Հնդկաստան 1960-ականների կեսերին և ամուսնացել Պարիտոշ Բաներջիի հետ, Հնդկաստանի վարչական ծառայության սպա Կալկաթայից։ Նրանք ամուսնալուծվել են 1979 թվականին, այն բանից հետո, երբ իբր բացահայտվել է ամուսնու համասեռամոլությունը։ Նրանց դուստրը՝ Անուպամա Բաներջին, պնդում էր, որ Դևին ստել է իր ամուսնու համասեռամոլ լինելու մասին՝ համասեռամոլների մասին իր գիրքը գովազդելու համար, քանի որ հարցականի տակ է դրվել նրա վստահելիությունը տվյալ թեմայի վերաբերյալ։

1980 թվականին նա մասնակցել է Լոկ Սաբհայի ընտրություններին՝ որպես անկախ թեկնածու Մումբայի Հարավային և Մեդակի համար Անդհրա Պրադեշում (այժմ՝ Թելանգանայում )։ Մեդակում նա հանդես է եկել նախկին վարչապետ Ինդիրա Գանդիի դեմ, ասելով, որ ցանկանում էր «պաշտպանել Մեդակի ժողովրդին տիկին Գանդիի կողմից խաբվելուց»,  նա զբաղեցրել է 9-րդ տեղը՝ 6514 ձայնով (ձայների 1,47%-ը)։ Դևին վերադարձել է  Բանգալոր 1980-ականների սկզբին։

Ի լրումն մտավոր հաշվիչի իր աշխատանքին՝ Դևին նշանավոր աստղագուշակ է եղել և մի քանի գրքերի, այդ թվում խոհարարական գրքերի և վեպերի հեղինակ։ Նա սկսել է գրել պատմվածքներ և սպանությունների առեղծվածներ և մեծ հետաքրքրություն է ունեցել երաժշտության նկատմամբ։

## Մահ և ժառանգություն
2013 թվականի ապրիլին Դևին շնչառական լուրջ խնդիրներով ընդունվել է Բանգալորի հիվանդանոց։ Հաջորդ երկու շաբաթվա ընթացքում նա սրտի և երիկամների հետ կապված բարդություններ է ունեցել։ Նա մահացել է հիվանդանոցում 2013 թվականի ապրիլի 21-ին։ Նա 83 տարեկան է եղել։ Նրա դուստրը՝ Անուպամա Բաներջին ամուսնացած է Աջայ Աբհայա Կումարի հետ, որի հետ նա ունի երկու դուստր և ապրում է Լոնդոնում։

2013 թվականի նոյեմբերի 4-ին Դևին պարգևատրվել է Google Doodle-ով իր 84-ամյակի կապակցությամբ։

2019 թվականի մայիսին հայտարարվել է *Շակունտալա Դևիի* կյանքի մասին ֆիլմում։ Ֆիլմում գլխավոր դերում է Վիդյա Բալանը, իսկ երկրորդական դերերում՝ Սանյա Մալհոտրան, Ամիտ Սադհը և Ջիշու Սենգուպտան։ Արտադրված է Sony Pictures Networks Productions-ի կողմից, ֆիլմը հեռարձակվել է ամբողջ աշխարհում Amazon Prime Video- ով 2020 թվականի հուլիսի 31-ին։

## Ընտրյալ աշխատանքներ
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Չիպերը չեն համապատասխանում մոխրագույն բջիջներին։ Շակունտալա Դևին *[[The Times of India|The Times of India-]]* ում
* Շակունտալա Դևիի հարցազրույցը  Know Your Star-ում

Կատեգորիա:Հնդկաստանի կին քաղաքական գործիչներ
Կատեգորիա:Հնդիկ գրողներ
Կատեգորիա:Երկարակյացներ