Մեծ Ռոստով

**Ռոստով** ( , ) , քաղաք Ռուսաստանի Դաշնության եվրոպական մասում՝ Յարոսլավլի մարզում, որի կազմի մեջ մտնող նույնանուն շրջանի վարչական կենտրոնն է։ Ընկած է Ներո լճի ափին, երկրի մայրաքաղաք Մոսկվայից մոտավորապես 190 կիլոմետր դեպի հյուսիս-արևելք։ Զբաղեցնում է 32 քառակուսի կիլոմետր տարածք։ Մարզային նշանակության քաղաք է։ Ռուսաստանի հնագույն քաղաքներից է և կարևոր կենտրոն ռուսաստանյան հանրահայտ Ոսկե օղակ զբոսաշրջային շղթայում։ 2010 թվականի մարդահամարի տվյալներով Ռոստովում բնակվում էր 31.792 մարդ։

Չնայած քաղաքի պաշտոնական անվանումը Ռոստով է, այն Դոնի Ռոստովից տարբերելու համար Ռուսաստանում հաճախ անվանվում է **Մեծ Ռոստով** ( ) կամ «Ռոստով Յարոսլավսկի» ( ), որը նաև նրա երկաթուղային կայարանի պաշտոնական անվանումն է։

## Պատմություն
[աջից|մինի|200x200փքս| Ռոստովի Կրեմլը [1911|1911 թվականի ամռանը.]]
Ռոստովը առաջին անգամ հիշատակվել է 862 թ. որպես կարևոր բնակավայր։ 13-րդ դարում այն դարձել է ռուսական ամենահայտնի իշխանություններից մեկի՝ Վլադիմիր-Սուզդալյան իշխանության մայրաքաղաքը։ 1474 թ. մտել է Մոսկվայի իշխանության կազմի մեջ ։ Ու թեև կորցրել է  անկախությունը, սակայն շարունակել է պահպանել  իր կարևորությունը որպես եկեղեցական կենտրոն։ 988 թվականից. եղել է ռուսական առաջին եպիսկոպոսություններից մեկի նստավայրը։

14-րդ դարում Ռոստովի եպիսկոպոսները դարձել են արքեպիսկոպոսներ, իսկ 16-րդ դարի վերջում՝ մետրոպոլիտներ։ Մետրոպոլիտ Յոնա Սիսոևիչը (մոտ 1607 - 1690 թթ .) նախաձեռնել  է Ռոստովի գլխավոր տեսարժան վայրի` Կրեմլի կառուցման աշխատանքները։  13-14 -րդ դարերում քաղաքն ավերվել է մոնղոլների, իսկ 1608 թ .՝ լեհերի կողմից։  Մետրոպոլիտական աթոռը 18-րդ դարի վերջին Ռոստովից Յարոսլավլ է տեղափոխվել։

Իր հարուստ պատմության հետ մեկտեղ՝ Ռոստովը հռչակված է ապակե էմալի արտադրությամբ։

## Տեսարժանություն
1970 թվականին Ռոստովն ընդգրկվել է Ռուսաստանի պատմական քաղաքների ցանկում։ Նրա տարածքում հաշվառված են մշակութային 386 հուշարձաններ, որոնց մեկ երրորդն ունի դաշնային նշանակության հուշարձանի կարգավիճակ։
Ռոստովի կենտրոնական հրապարակում է գտնվում քաղաքի գլխավոր տեսարժան վայրերից մեկը՝ Մարիամի Վերափոխման մեծ տաճարը։ Ենթադրվում է, որ այն կառուցվել է 16-րդ դարի կեսերին։ Տաճարի պարիսպների ստորին հատվածները թվագրվում են 12 -- րդ դարով։ Զանգակատունը հիմնականում կառուցվել է 17-րդ դարում։ Նրա զանգերը ամենախոշորներից են, և դրանցից յուրաքանչյուրն ունի իր անունը։ Սիսոյ անունով ամենամեծ զանգը ձուլվել է 1688 թ . և կշռում է 32 տոննա։

## Պատկերասրահ

Rostov Veliky panoramic crop.png|Քաղաքի համայնապատկերը
Варницкий-монастырь-шелапутин-2014-7767.jpg|Վառնիցկի վանական համալիրը
Rostov Kremlin ResurrectionChurch crop.jpg|Քրիստոսի հարության եկեղեցին
Вид на Спасо-Яковлевский монастырь.jpg|Սպասա-Յակովլևյան վանական համալիրը
File:Успенский собор в Ростове Великом.jpg|Տաճարը
Ishnya Church 1687.jpg|Իշնյա եկեղեցին
Rostov odigitria1.jpg
File:RostovKremlin 5911.JPG|Միջնաբերդի տեսքը Ներո լճից
File:Rostov (Kremlin) (8).JPG|Կրեմլի բակը
File:Озеро Неро на закате 2.jpg|Ներո լիճը


## Բնակչություն
Մարդահամարի տվյալների համաձայն՝ 2010 թվականին քաղաքում բնակվում էր 31.792 մարդ՝ 2349-ով (7,38%) պակաս, քան 2002 թվականին։

*Anmerkung:* Volkszählungsdaten

## Գործընկեր քաղաքներ
*  Սթիվենս Փոյնթ (ԱՄՆ, Վիսկոնսին նահանգ)]]
*  Էլեկտրոստալ (Ռուսաստանի Դաշնություն, Մոսկվայի մարզ)]]
*  Յամսյա, Ֆինլանդիա
*  Արզամաս, Ռուսաստան (2008);
*  Նիմ, Ֆրանսիա.
*  Բեռնբուրգ, Գերմանիա (2019);
*  Իվանիցա, Սերբիա;
*  Սակի, Ուկրաինա (2021).

## Տես նաև
* Ռուսաստանի քաղաքների ցանկ

## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն
* *Арапов Е. В.* Ростов Великий. Альбом. — М.: Советская Россия, 1971. — 168 с. — (Памятники архитектуры русских городов).
* *Баниге В. С., Брюсова В. Г., Гнедовский Б. В., Щапов Н. Б.* Ростов Ярославский. Путеводитель по архитектурным памятникам. / Под ред. архитектора, кандидата искусствоведения В. В. Косточкина. — Ярославль: Кн. изд-во, 1957. — 192 с., план.
* *Безсонов С. В.* Ростов Великий. — М.: Изд-во Академии Архитектуры СССР, 1945. — (Сокровища русского зодчества).
* *Егорова М. В.* Золотое кольцо. Памятники древнерусского зодчества. — М.: Советская Россия, 1979.
* *Иванов В. Н.* Ростов Великий. Углич. — М.: Искусство, 1964. — (Архитектурно-художественные памятники городов СССР).
* 
* *Крестьянинова Е. И., Никитина Г. А.* Ростов Великий. Путеводитель. — М., 2008.
* *Маркин В.* Два драгоценных озера России // Наука и жизнь, 1991, № 11. — С. 16—22.
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 

## Արտաքին հղումներ
* Ռոստով. քաղաքը, որը միշտ կոչվել է Վելիկիյ
* Ռոստովի Կրեմլի պաշտոնական կայքը 
* http://www.adm.yar.ru/illustr/rostov1/index.htm  Արխիվացված է։  
* http://www.adm.yar.ru/illustr/borisogleb1/index.htm  Արխիվացված է։
* 
* Официальный сайт администрации Ростовского муниципального района
* 
* История герба Ростова
* Ростов Великий на сайте Академии Наук
* Церковь Исидора на валах
* *Леонтьев А. Е.* От столицы княжества к уездному городу. (Материалы к исторической топографии Ростова X—XIV вв.) // Русь в XIII веке. Древности тёмного времени (отв. ред. Макаров Н. А., Чернецов А. В.). М., 2003. С. 34—47

Կատեգորիա:862 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր
Կատեգորիա:Համաշխարհային ժառանգության նախնական ցանկ
Կատեգորիա:Յարոսլավլի մարզ
Կատեգորիա:Նախկին մայրաքաղաքներ
Կատեգորիա:Պատմական քաղաքներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի շրջաններ ըստ դաշնային սուբյեկտի
Կատեգորիա:Ռուսաստանի պատմություն
Կատեգորիա:Ռուսաստանի քաղաքներ