Տաշիր

**Տաշիր**, քաղաքՀայաստանի Լոռու մարզի Տաշիր համայնքում։

## Ֆիզիկա-աշխարհագրական նկարագիր
Բնական լանդշաֆտները սևահողային տափաստաններն են և ալպյան մարգագետինները։ Շրջակայքում կան ճահճուտներ։ Մակերես՝ 79,5 կմ2։

Մարզկենտրոնից գտնվում է 42 կմ հեռավորության վրա։

### Կլիմա
Կլիման բարեխառն է, օդի հունվարյան միջին ջերմաստիճանը - 4,9&nbsp;°C, հուլիսինը՝ 18-20&nbsp;°C։ Տարեկան թափվում են 420 մմ մթնոլորտային տեղումներ։

## Բնակչություն
Բնակչություն՝ 12107 մարդ։ Քաղաքային համայնք Տաշիրի տարածաշրջանում, նախկին Կալինինոյի շրջանի վարչական կենտրոնը։

## Պատմություն
### Տաշիր-Ձորագետի թագավորություն

Այսօրվա Տաշիրի շրջանի տարածքը եղել է Բագրատունյաց թագավորության, ապա Կյուրիկյանների և Զաքարյանների կազմում: Ապա ընկել է մոնղոլների և կարակոյունլու ու աղկոյունլու թուրքմենական պետությունների մեջ, իսկ պարսկական տիրապետության շրջանում Վրացական թագավորության կազմում էր: 1801 թվականին Վրաստանի և Հայաստանի հյուսիս-արևելյան հատվածի հետ միացվել է Ռոմանովների ռուսական կայսրությանը որպես Թիֆլիսի նահանգի Բորչալուի գավառի մաս:

### Վորոնցովկա — Կալինինո

175-ամյա քաղաքը հայկական և ռուսական գյուղական ճարտարապետության համադրություն է։ Տաշիրը հիմնադրվել է 19-րդ դարի կեսին, երբ Հայաստանում կազմավորվեցին մոլոկանների առաջին բնակավայրերը: 1844 թ-ին Ռուսական կայսրության կառավարության կարգադրությամբ Սարատովի մարզից այստեղ տեղափոխված ռուս մոլոկանների գյուղը սկզբում կոչվել է Կովկասի փոխարքայի պատվին՝ Վորոնցովկա: 1935-ին վերանվանվել է հեղափոխական գործիչ Կալինինի անունով՝ Կալինինո:

### Տաշիր

Տաշիր է անվանվել  1991-ին: 1961-ից քաղաքատիպ ավան Տաշիրը 1983-ից է դասվել Հայաստանի քաղաքների շարքին: Քաղաքի միջով հոսում է Դեբետի վտակ Տաշիր գետը:

Քաղաքը տեղակայված է Երևան — Թբիլիսի ավտոճանապարհի վրա՝ հարթավայրում, ծովի մակարդակից 1500 մ բարձրության վրա։ Համայնքի հիմնախնդիրների մեջ կարևորվում է ներքաղաքային ճանապարհների վերանորոգումը, դպրոցի և դպրոցական գույքի վերանորոգումը, ոռոգման և խմելու ջրի ջրագծերի, փողոցների գիշերային լուսավորության հարցը։ Առաջնային են համարվում նաև մշակութային կոթողների վերանորոգումը։

Տաշիրում բարեկարգվել է քաղաքային զբոսայգին ու կառուցվել ևս մեկը: Մինչ այդ ժամանցի վայրեր քաղաքում չկային: 

2022թ-ի սեպտեմբերի 25-ի ընտրությունների արդյունքում Տաշիր համայնքը խոշորացվեց և այժմ  կազմված է 24 բնակավայրից՝ Գետավան, Դաշտադեմ, Բլագոդարնոյե, Լեռնահովիտ, Կաթնառատ, Կրուգլայա Շիշկա, Մեդովկա, Մեղվահովիտ, Նովոսելցովո, Նորամուտ, Սարատովկա, Մեծավան, Ձյունաշող, Պաղաղբյուր, Միխայլովկա, Սարչապետ, Արծնի, Ապավեն, Նորաշեն, Պրիվոլնոյե, Պետրովկա, Ձորամուտ գյուղերից և Տաշիր քաղաքից, որը հանդիսանում է համայնքի վարչական կենտրոնը։

Համայնքի ղեկավարն է Էդգար Արշակյանը։

## Կրթություն
Քաղաքում կա հանրակրթական 3 դպրոց, մշակույթի տուն, գրադարան, 4 նախադպրոցական ուսումնական հաստատություն, մարզադաշտեր, մարզադպրոց, արվեստի դպրոց, արտադպրոցական ուսուցման կենտրոն, համաբուժարան, հիվանդանոց, փոստային բաժանմունք: 2019-ի մայիսին վերաբացվել է Տաշիրի մշակույթի կենտրոնը։ Շենքն ամբողջությամբ վերակառուցվել է, փոխվել է թե՛ ներքին, թե՛ արտաքին հարդարանքը: Շենքի բարեկարգումից և բացումից հետո ավելացել են նոր խմբակներ, հանդիսություններ հաճախ են արվում:

## Տնտեսություն
Քաղաքի տնտեսության մասնագիտացման ճյուղը արդյունաբերությունն է, որի մեջ մեծ տեսակարար կշիռ ունի սննդի արդյունաբերությունը։ Այստեղ կառուցված է շվեյցարական պանրի գործարանը, որն արտադրում է *[[Լոռի (պանիր)|Լոռի]]*, *[[Չանախ (պանիր)|Չանախ]]* տեսակի պանիրներ։ Ունի հացի գործարան, կաթի և կաթնամթերքի արտադրություն։ Կան թեթև արդյունաբերության արտադրամասեր։ Համայնքում զբաղվում են գյուղատնտեսությամբ։ Հողային ֆոնդի 32% կազմում քաղաքացիների սեփականությունը, որոնց 71% վարելահողերն են, 29% խոտհարքերը։ Պետական նշանակության հողերի շուրջ կեսը արոտավայրերն են՝ զբաղեցնելով 1660 հա։ Դրանք օգտագործվում են նաև որպես վարելահողեր և խոտհարքեր՝ կազմելով համապատասխանաբար 951 և 581 հա։ Զբաղվում են հացահատիկային, կերային, բանջարաբոստանային կուլտուրաների, կարտոֆիլի մշակությամբ, պտղաբուծությամբ։ Զբաղվում են խոշոր եղջերավոր անասնապահությամբ՝ կաթնամսատու ուղղությամբ, խոզաբուծությամբ, թռչնաբուծությամբ, մեղվապահությամբ։

## Պատկերասրահ

Saint Sargis Church, Tashir (4).jpg|Սուրբ Սարգիս եկեղեցի
Tashir with view of church and Culture House.jpg|Տաշիրի մշակույթի տունը և Սուրբ Աստվածածին հայ կաթողիկե եկեղեցին
Church of the Assumption of the Virgin Mary (Tashir) 12.jpg|Սուրբ Աստվածածին հայ կաթողիկե եկեղեցի
Memorial in Tashir (3).jpg|Հուշարձան Երկրորդ աշխարհամարտում զոհվածներին 
The Small Prince in Tashir (2).jpg|Փոքրիկ Իշխանի քանդակը


## Տես նաև
* Տաշիրի պատմության և մշակույթի անշարժ հուշարձանների ցանկ (Լոռու մարզ)

## Աղբյուրներ

Կատեգորիա:Տաշիր (քաղաք)
Կատեգորիա:Տաշիր համայնքի բնակավայրեր