Կլեմենս Հոլցմայստեր

250px|մինի|Ամենայն սրբոց եկեղեցին Ինսբրուքում
**Կլեմենս Հոլցմայստեր** (գերմ.՝ Clemens Holzmeister, ), քսաներորդ դարի առաջին կեսի ավստրիացի նշանավոր ճարտարապետ և թատերական նկարիչ։ Վիեննայի գեղարվեստի ակադեմիան ցուցակագրել է նրա ստեղծագործական ժառանգությունը՝ բաղկացած 673 նախագծերից։

Կլեմենս Հոլցմայստերն անվանի արտիստուհի Ջուդիթ Հոլցմայստերի հայրն է։

## Կենսագրություն
thumb|upright|The Leopold-Figl-Warte-ն` Հոլցմայստերի աշխատանքներից մեկը
250px|մինի|Զիմերինգի Հրո սրահը Վիեննայում
Հոլցմայստերը ծնվել է ավստրիական Տիրոլ նահանգի Ֆուլպմես գյուղում։ Դպրոցն ավարտելուց հետո ուսումը շարունակել է Վիեննայի տեխնոլոգիայի համալսարանում, 1919 թվականին ստացել ճարտարապետության դոկտորի կոչում։ 1924 թվականին, այն բանից հետո, երբ նրա պատրաստած նախագծերից մեկն արժանացել է մրցանակի, նրան ընտրել են Ավստրիայի գեղարվեստի ակադեմիայի ճարտարապետության բաժանմունքի ղեկավար։ 1926 թվականին Զալցբուրգի Փառատոնային թատրոնի վերակառուցման նախագծերը պատրաստելուց հետո հրավիրվել է Թուրքիայի մայրաքաղաք Անկարա, որտեղ մնացել է մի քանի տարի՝ աշխատելով կառավարական շինությունների նախագծերի վրա։

1931 թվականին Հոլցմայստերը դարձել է Վիեննայի գեղարվեստի ակադեմիայի տնօրեն և Ավստրիայում, Գերմանիայում, Թուրքիայում տարաբնույթ շենքեր նախագծելու հետ մեկտեղ վարել է այդ պաշտոնը մինչև 1938 թվականը, երբ անշլյուս իրականացրած, Ավստրիան Գերմանիային բռնակցած գերմանական նացիստական կառավարությունը նրան պաշտոնանկ է արել; Նացիստները բռնագրավել են նրա գրասենյակներն ու դրանցում եղած փաստաթղթերը, նախագծերը, բայց ինքը, այդ ժամանակ Թուրքիայում գտնվելով, խուսափել է բռնվելուց ու բանտարկվելուց։ Մինչև 1954 թվականը մնացել ու աշխատել է Թուրքիայում, ապա վերադարձել հայրենի Ավստրիա, մասնակցել մի շարք խոշոր նախագծերի պատրաստման աշխատանքներին, այդ թվում՝ սպորտի մեծ պալատի՝  *Großes Festspielhaus*-ի նախագծմանը։ Նախագծել է բազում կառավարական, հասարակական, կրոնական կառույցներ՝ տեղական շինարարական ավանդույթները մեկնաբանելով նորովի և պարզության հետ մեկտեղ ապահովելով ընդգծված արտահայտչականություն։

Հոլցմայստերը հեղինակել է նաև հուշարձաններ, դեռևս 1930-ական թվականներից աշխատել է որպես թատերական դիզայներ ու նկարիչ։ Մաքս Ռայնհարդի հետ համագործակցելով՝ Զալցբուրգի փառատոնի համար ստեղծել է *Faust-City*, 1950-ականներին, դարձյալ զալցբուրգյան փառատոնի համար, ձևավորել *Don Giovanni* (Դոն Ժուան) ներկայացումը, 1955 թվականին՝ Վիեննայի պետական օպերայի *Fidelio*-ն, որի ներկայացմամբ պիտի բացվեին նորացված օպերան ու *Burgtheater*-ը։

Հոլցմայստերը հուղարկավորվել է Զալցբուրգի Սուրբ Պետրոս եկեղեցու գերեզմանատանը։

## Ստեղծագործությունների ընտրանի
* Կրեմատորիա, Վիեննա 1921-1924
* Պաշտպանության նախարարության և գլխավոր շտաբի շենքը, Անկարա, 1927-1930
* Աշխատանքի և զբաղվածության նախարարության շենքը, Անկարա, 1929-1934
* Ռազմական ակադեմիա, Անկարա, 1930-1935
* Աթաթուրքի պալատը, Անկարա, 1931-1932
* Կենտրոնական բանկը, Անկարա, 1931-1933
* Գերագույն դատարանի շենքը Անկարա, 1933-1934
* Ավստրիայի դեսպանատունը, Անկարա, 1933-1934
* Գյուղատնտեսության և առևտրի նախարարության շենքը, Անկարա, 1933-1935
* Հեռահաղորդակցության կենտրոն, Վիեննա, 1935-1939
* Փառատոնային թատրոնը, Զալցբուրգ, 1936-1938
* Թուրքիայի խորհրդարանի շենքը, Անկարա, 1938-1943
* Մարզային թատրոն, Լինց, 1953-1960
* Փառատոնային նոր թատրոնը, Զալցբուրգ, 1955-1960

## Մեծարանք
* Ավստրիայի պետական մեծ մրցանակ ճարտարապետության համար (1953)
* Վիեննայի պատվո մատանի (1955)
* Գիտության և արվեստի ավստրիական շքանշան (1957)
* Պատվո շքանշան՝ Ավստրիայի Հանրապետությանը մատուցած ծառայությունների համար (1981)
* Թուրքիայի Հանրապետության Վաստակի շքանշան (1990)

## Աշխատություններ
* *Kirchenbau ewig neu. Baugedanken und Beispiele*, Tyrolia, Innsbruck et Vienne, 1951
* *Bilder aus Anatolien. Höhlen und Hane in Kappadokien*, avec Gunda Holzmeister et Rudolf Fahrner, Österreischiche Staatsdrückerei, Vienne, 1955

## Գրականություն
*  Wilfried Posch, *Clemens Holzmeister (1886–1983). Architekt zwischen Kunst und Politik* [*Clemens Holzmeister (1886–1893), architecte entre art et politique*], Molden, Vienne, 2005, 
* Luigi Monzo: *Kirchen bauen im Dritten Reich. Die Inversion der kirchenbaulichen Erneuerungsdynamik am Beispiel der von Fritz Kempf entworfenen Kirche St. Canisius in Augsburg*. In: *Das Münster – Zeitschrift für christliche Kunst und Kunstwissenschaft*, 68. 2015/1 (April), S. 74–82.
250px|մինի|Բրեգենցի եկեղեցին

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Private Homepage mit vielen Bildern
* ''Werke von Clemens Holzmeister'' in der Albertina (Wien)
* Clemens Holzmeister im Archiv der Baukunst der Universität Innsbruck
* Clemens Holzmeister im Architektenlexikon des Architekturzentrum Wien
* Archivaufnahmen mit Clemens Holzmeister im Onlinearchiv der Österreichischen Mediathek (Interviews, Radiobeiträge)

Կատեգորիա:20-րդ դարի ճարտարապետներ
Կատեգորիա:Ավստրիացի դիզայներներ
Կատեգորիա:Ավստրիացի ճարտարապետներ
Կատեգորիա:Ավստրիացի մանկավարժներ
Կատեգորիա:Մոդեռնիստ ճարտարապետներ
Կատեգորիա:Երկարակյացներ