Ջիբրիլ Դիոպ Մամբետի

**Ջիբրիլ Դիոպ Մամբետի** (, ), սենեգալցի դերասան, սցենարիստ, ռեժիսոր, կոմպոզիտոր։ Համարվում է իր սերնդի աֆրիկացի ամենանշանավոր ռեժիսորներից մեկը։

## Կենսագրություն
Մամբետին լեբու ցեղի ներկայացուցիչ էր։ Իմամի զավակ էր, կոմպոզիտոր և երաժիշտ Վասիս Դիոպի ավագ եղբայրը, դերասանուհի և ռեժիսոր Մատի Դիոպի հորեղբայրը։ Ծնվել է 1945 թվականին, Սենեգալի մայրաքաղաք Դակարի հարավ-արևմուտքում ընկած Կոլոբանե շրջանում։ Թատերական կրթություն է ստացել, իր ստեղծագործական կարիերան սկսել որպես թատրոնի դերասան, այնուհետև նկարահանվել է սենեգալյան ու իտալական մի շարք ֆիլմերում։ Տասնյոթ տարեկանում ստեղծել է սենեգալյան առաջին սրճարան-թատրոնը։ Որոշ ժամանակ անդամակցել է դաքարյան ազգային Սորանո թատրոնի ստեղծագործական կազմին։ Դաքարում գործող ֆրանսիական մշակութային կենտրոնի տնօրենի աջակցությամբ նկարահանել է իր առաջին ֆիլմերը (դրանք կարճամետրաժ վավերագրական կինոնկարներ էին)։ Նրան լայն ճանաչում ու համբավ են բերել հետագա աշխատանքները, հատկապես *Touki Bouki* (1973), Hyènes («Մարդագայլեր», 1992) լիամետրաժ գեղարվեստական և *La Petite Vendeuse de soleil* (1998, «Արևի փոքրիկ վաճառողուհին») կարճամետրաժ ֆիլմերը, որոնք հիմնականում նկարահանել է հասուն տարիքում։

Ջիբրիլ Դիոպ Մամբետին մահացել է թոքերի քաղցկեղից, 53 տարեկան հասակում։ 2008 թվականին նկարահանվել է նրա մասին պատմող *Mambéty For Ever* («Մոմբետի ընդմիշտ») ֆրանս-սենեգալյան վավերագրական ֆիլմը(http://fr.wikipedia.org/wiki/Mamb%C3%A9ty_For_Ever):

## Ֆիլմագրություն
* 1969 : *Contras' City* (կարճամետրաժ, վավերագրական)
* 1970 : *Badou Boy* (կարճամետրաժ, խաղարկային)
* 1973 : *Touki Bouki* (լիամետրաժ, խաղարկային, վոլոֆ լեզվով. Մոսկվայի կինոփառատոնի ФИПРЕССИ դիպլոմ և մրցանակ)
* 1989 : *Parlons grand-mère*
* 1992 : Մարդագայլեր/ *Hyènes* (լիամետրաժ, խաղարկային, ըստ Ֆրիդրիխ Դյուրենմաթի *Ծեր տիկնոջ այցը* պիեսի. Կաննի կինոփառատոնի Ոսկե արմավենու ճյուղ մրցանակի առաջադրում, Չիկագոյի կինոփառատոնի ժյուրիի հատուկ մրցանակ)
* 1995 : Ֆրանկ/ *Le Franc*
* 1998 : «Արևի փոքրիկ վաճառողուհին»/ *La Petite Vendeuse de soleil* (Լոս Անջելեսում կայացած աֆրիկյան կինոփառատոնի մրցանակ «Լավագույն կարճամետրաժ ֆիլմ» անվանակարգում, Նամյուրում անցկացված ֆրանսալեզու կինոյի փառատոնի ժյուրիի հատուկ մրցանակ)

## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն
* Ledru J. *Djibril Diop Mambety: un autre cinéaste d’Afrique Noire*, Université de Paris III, 1999
* Niang S. *Djibril Diop Mambety: un cinéaste à contre-courant*, L’Harmattan, 2002
* Sene N. *Djibril Diop Mambety: la caméra au bout… du nez*, L’Harmattan, 2001
* Wynchank A. *Djibril Diop Mambety ou Le voyage du voyant*, Éd. A3, 2003
* C. Tapsoba, *Hommage/tribute, Djibril Diop Mambety* (Ecrans d'Afrique ; no. 24). Ouagadougou: Fédération Pan Africaine des Cinéastes (FEPACI), 1998
*Julie Ledru, *Djibril Diop Mambety : un autre cinéaste d'Afrique Noire*, Université de Paris III, 1999
* Sada Niang, *Djibril Diop Mambety : un cinéaste à contre-courant*, L'Harmattan, 2002  
* Nar Sene, *Djibril Diop Mambety : la caméra au bout… du nez*, L'Harmattan, 2001  
* Anny Wynchank, *Djibril Diop Mambety ou Le voyage du voyant*, Éd. A3, 2003
* 
* Vincent Malausa, « Djibril Diop Mambety, la liberté sans condition », *Cahiers du cinéma*, numéro|678, mai 2012
*  Clare Clements, *Meandering through Dakar. Flâneurs, Fragmentation and the Flow of Life in Djibil Diop Mambéty’s Cinema of Wanderers*, manycinemas 2/2011, 16-29 manycinemas.org 

## Արտաքին հղումներ
* Մահախոսականը 
*In Memory of Djibril Diop Mambety
*

Կատեգորիա:Աֆրիկացի կինոռեժիսորներ
Կատեգորիա:Սենեգալցի կինոռեժիսորներ
Կատեգորիա:Սենեգալցի սցենարիստներ
Կատեգորիա:Սենեգալցի ռեժիսորներ
Կատեգորիա:Թոքի քաղցկեղից մահացածներ