Խարիզմատիկ շարժում

**Խարիզմատիկ շարժումը** Քրիստոնեության մեջ  հաստատված կամ հիմնական դավանանքների ներսում շարժում է՝ ընդունելու խարիզմատիկ քրիստոնեության հավատալիքներն ու գործելակերպը՝ շեշտը դնելով Սուրբ Հոգու մկրտության և հոգևոր պարգևների (խարիզմատների) օգտագործման վրա: Այն ազդել է Միացյալ Նահանգների դավանանքների մեծ մասի վրա և լայնորեն տարածվել ամբողջ աշխարհում:

Համարվում է, որ շարժումը սկսվել է 1960 թվականին Անգլիկան եկեղեցում(Եպիսկոպոսական եկեղեցի) և տարածվել այլ հիմնական բողոքական ուղղությունների վրա, ներառյալ ամերիկյան բողոքականները և՛ լյութերականները, և՛ պրեսբիտերականները մինչև 1962 թվականը, և՛ հռոմեական կաթոլիկությունը մինչև 1967 թվականը: Մեթոդիստները ներգրավվեցին խարիզմատիկ շարժման մեջ 1970 թվականին:

Ի սկզբանե շարժումը ազդեցիկ չէր ավետարանական եկեղեցիներում։ Թեև սա փոխվեց 1980-ականներին այսպես կոչված Երրորդ ալիքում, խարիզմատիկ շարժումը հաճախ արտահայտվեց առանձին ավետարանական եկեղեցիների ձևավորմամբ, ինչպիսին է «Vineyard Movement»-ը՝ նեոխարիզմատիկ կազմակերպություններ, որոնք արտացոլում էին հիսունական եկեղեցիների ձևավորումը: Ավանդական ավետարանական շատ եկեղեցիներ շարունակում են դեմ մնալ շարժմանը և դասավանդում են դադարապաշտական աստվածաբանություն:

## Պատմություն
Պենտեկոստալիզմի շարժումը սովորաբար սկիզբ է առնում քսաներորդ դարի սկզբից՝ Չարլզ Ֆ. Փարհամի  և Վիլյամ Ջոզեֆ Սեյմուրի հետագա նախարարությամբ և Ազուսա փողոցի վերածնունդով։ Նրա յուրահատուկ վարդապետությունը ներառում էր Աստծո հետ դրամատիկ հանդիպում, որը կոչվում էր Սուրբ Հոգու մկրտություն: Ոմանք կարծում էին, որ լեզուներով խոսելն ապացույց է, որ նրանք ունեցել են այս փորձը։

Մինչև 1955 թվականը կրոնական հիմնական հոսքը չէր ընդունում հիսունականների վարդապետությունները: Եթե ​​եկեղեցու անդամը կամ սպասավորը բացահայտորեն արտահայտում էր նման տեսակետներ, նրանք (կամավոր կամ ակամա) կբաժանվեին իրենց գոյություն ունեցող դավանանքից: Այնուամենայնիվ, 1960-ականներին բնորոշ ուսմունքներից շատերը ընդունվել էին հիմնական բողոքական ուղղությունների քրիստոնյաների շրջանում։

Խարիզմատիկ շարժումը ներկայացնում էր նախորդ օրինաչափության հակադարձումը, քանի որ հիսունականների հոգևորության ազդեցության տակ գտնվողները որոշեցին մնալ իրենց սկզբնական դավանանքներում։ Խարիզմատիկ ուսմունքների և գաղափարների հանրահռչակումն ու ավելի լայն ընդունումը կապված է Բուժման վերածննդի հետ, որը տեղի ունեցավ 1946-1958 թվականներին: Ժամանակի վերածնողները, այդ թվում՝ Ուիլյամ Բրանհեմը, Օրալ Ռոբերթսը և Ալենը, անցկացրին մեծ միջդավանական հանդիպումներ, որոնք ընդգծեցին ոգու շնորհները: Այս գլոբալ վերածնունդը հանգեցրել է հիսունականների ուսմունքների և գործելակերպերի ավելի մեծ տեղեկացվածության և ընդունման։

Ամերիկյան եպիսկոպոսական եկեղեցու բարձր եկեղեցական թեւը դարձավ առաջին ավանդական եկեղեցական կազմակերպությունը, որը ներքին ազդեցություն ունեցավ նոր շարժումից: Խարիզմատիկ շարժման սկիզբը սովորաբար թվագրվում է 1960 թվականի ապրիլի 3-ի կիրակի օրը, երբ Կալիֆորնիայի Վան Նայս քաղաքի Սուրբ Մարկոսի եպիսկոպոսական եկեղեցու ռեկտոր Դենիս Բենեթը պատմեց իր հոգեգալստյան փորձառությունը իր ծխին, նա կրկնեց այն հաջորդ երկու կիրակի օրերին՝ ներառյալ Զատիկը (ապրիլի 17), որի ընթացքում նրա ժողովներից շատերը նույնպես կիսվեցին ոգու փորձառությամբ։ Այնուհետև նրան ստիպեցին հրաժարական տալ։

Արդյունքում առաջացած հակասությունները և մամուլի լուսաբանումները տարածեցին իրազեկվածությունը ձևավորվող խարիզմատիկ շարժման մասին: Շարժումն աճեց՝ ընդգրկելով այլ հիմնական եկեղեցիներ, որտեղ հոգեւորականները սկսեցին ստանալ և հրապարակայնորեն հայտարարել իրենց հիսունականների փորձառությունները: Այս հոգևորականները սկսեցին ժողովներ կազմակերպել փնտրողների համար և բժշկության ծառայություններ, որոնք ներառում էին աղոթել և օծել հիվանդներին: Խարիզմատիկ շարժումը հասավ լյութերականներին և պրեսբիտերականներին 1962 թվականին։

Կաթոլիկ խարիզմատիկ վերածնունդը սկսվել է 1967 թվականին Փենսիլվանիայի Պիտսբուրգ քաղաքի Դուկեսնի համալսարանում։ Մեթոդիստները խարիզմատիկ շարժման մեջ ներգրավվեցին 1970-ականներին։

Խարիզմատիկ շարժումը հանգեցրել է բազմաթիվ ուխտային համայնքների բացահայտմանը, ինչպիսիք են Հոգու սուրը և Աստծո Խոսքը: Նրանք էկումենիզմի ուժն են նրանով, որ ունեն անդամներ բազմաթիվ հիմնական քրիստոնեական դավանանքներից, ինչպիսիք են կաթոլիկները, լյութերականները, անգլիկանները, ռեֆորմիստները և մեթոդիստները, ովքեր ապրում և աղոթում են միասին։

Չնայած այն հանգամանքին, որ հիսունականները հակված են ավելի շատ ընդհանրություններ ունենալ ավետարանականների հետ, քան հռոմեական կաթոլիկների կամ եկեղեցու ոչ ավետարանական թեւերի հետ, խարիզմատիկ շարժումն ի սկզբանե ազդեցիկ չէր ավետարանական եկեղեցիների մեջ: Պիտեր Վագները ավետարանականության ներսում խարիզմատիկ շարժման տարածումը հետևում է մինչև 1985 թվականը: Նա այս շարժումն անվանեց Սուրբ Հոգու երրորդ ալիք։ Երրորդ ալիքն իրեն դրսևորել է եկեղեցիների և դավանանքային կազմակերպությունների ձևավորման միջոցով: Այս խմբերը կոչվում են «նեոխարիզմատիկ» և տարբերվում են պատմական քրիստոնեական եկեղեցիների խարիզմատիկ շարժումից։ «Vineyard Movement»-ը և «British New Church Movement»-ը Երրորդ ալիքի կամ նեոխարիզմատիկ կազմակերպությունների օրինակն են:

## Հավատալիքներ
Քարիզմատիկ քրիստոնյաները հավատում են Սուրբ Հոգով մկրտության փորձառությանը և որ Սուրբ Հոգու հոգևոր պարգևները (հունարեն՝ charismata χαρίσματα, charis χάρις՝ «շնորհ» բառից) ինչպես նկարագրված է Նոր Կտակարանում, հասանելի են ժամանակակից քրիստոնյաներին՝ Սուրբ Հոգով լցվելու կամ մկրտվելու միջոցով, ձեռնադրությամբ կամ առանց դրա:

Խարիզմատիկ շարժումը պնդում է, որ Սուրբ Հոգով մկրտությունը «Աստծո ինքնիշխան գործողությունն է, որը սովորաբար տեղի է ունենում, երբ հնազանդության տրամադրվածություն ունեցող մեկը աղոթում է Սուրբ Հոգու  իր կյանքում լցվելու, հայտնվելու համար»։ Ավելին, «Սուրբ Հոգով մկրտությունն արձակում է մեր մեջ արդեն իսկ ներկա Սուրբ Հոգին՝ վերակենդանացնելով այն շնորհները, որոնք մենք ստացել ենք Մկրտության խորհրդի միջոցով»։ Սուրբ Հոգով մկրտությունը «զինում և ներշնչում է անհատին ծառայության, առաքելության, աշակերտության և կյանքի համար»։ Բրենթոն Կորդեյրոն ուսուցանում է, որ նրանք, ովքեր ստացել են Սուրբ Հոգով մկրտություն, «վկայում են, որ այդ փորձառությունը նրանց բերել է իրենց կյանքում Հիսուս Քրիստոսի իրականության և ներկայության նոր գիտակցման [ինչպես նաև] Աստծո Խոսքի, Խորհուրդների նոր քաղցի, և լցվել են սրբության նորացված ձգտումով»։

Թեև Աստվածաշունչը թվարկում է Աստծուց տրված բազմաթիվ պարգևներ՝ իր Սուրբ Հոգու միջոցով, Ա Կորնթացիս 12։ 8–10-ում թվարկված են ինը հատուկ պարգևներ, որոնք գերբնական բնույթ ունեն և խարիզմատիկ շարժման կիզակետն ու տարբերակիչ հատկանիշն են. իմաստության խոսք, գիտելիքի խոսք, հավատք, բժշկության պարգևներ, հրաշագործ զորություններ, մարգարեություն, հոգիների տարբերակում, տարբեր լեզուներով խոսելը և լեզուների մեկնությունը:

Թեև հիսունականներն ու խարիզմատիկները կիսում են այս համոզմունքները, կան տարբերություններ: Խարիզմատիկ շարժման մեջ շատերը միտումնավոր հեռացել են հիսունականությունից՝ մշակութային և աստվածաբանական պատճառներով: Աստվածաբանական պատճառներից գլխավորը շատ հիսունականների հակումն է պնդելու, որ լեզուներով խոսելը միշտ Հոգով մկրտություն ստանալու սկզբնական ֆիզիկական նշանն է: Թեև հատուկ ուսմունքները կտարբերվեն ըստ դավանանքի, խարիզմատիկները, ընդհանուր առմամբ, կարծում են, որ Սուրբ Հոգին արդեն առկա է մարդու մեջ վերածննդի ժամանակից և նախընտրում են Սուրբ Հոգու հետ հետագա հանդիպումները անվանել այլ անուններով, օրինակ՝ «լցվել»։ Ի տարբերություն հիսունականների, խարիզմատիկները հակված են ընդունել մի շարք գերբնական փորձառություններ (ինչպիսիք են մարգարեությունները, հրաշքները, բուժումը կամ «գիտակցության փոփոխված վիճակի ֆիզիկական դրսևորումները») որպես մկրտված կամ Սուրբ Հոգով լցված լինելու վկայություն։

Հոգեգալստականները խարիզմատիկ շարժումից տարբերվում են ոճով։ Բացի այդ, հիսունականները ավանդաբար մեծ ուշադրություն են դարձնում ավետարանչությանը և միսիոներական աշխատանքին: Մյուս կողմից, խարիզմատիկները հակված են իրենց շարժումը տեսնել որպես իրենց իսկ եկեղեցական ավանդույթների շրջանակներում վերածննդի և թարմացման ուժ։

Դադարապաշտության կողմնակիցները պնդում են, որ հայտնության այս նշաններն ու պարգևները դրսևորվել են Նոր Կտակարանում որոշակի նպատակով, որից հետո այդ նշանները հանվել են և այլևս չեն գործել։ Դադարապաշտության կողմնակիցներն աջակցում են այս պնդումին՝ ենթադրելով, որ Եկեղեցու հայրերի ժամանակներից ի վեր նման նվերների մասին հաղորդումների արագ անկում է գրանցվել։ Շարունականության կողմնակիցները (ոչ դադարականներ) պնդում են, որ Աստծո կողմից նշաններ, հրաշքներ գործելու ապացույցները հատկապես տարածված են եկեղեցու առաջին երեք դարերում։ Սաքրամենտալ խարիզմատիկները նաև նշում են, որ վաղ եկեղեցում խարիզմատիկ պարգևների տարածման միջոցները չեն սահմանափակվում կանոնական առաքյալների կողմից ձեռք դնելով, այլ կապված էր մկրտության հաղորդության հետ կապված աղոթքի ընկալունակության հետ։ Խարիզմատիկ շարժումը հիմնված է այն համոզմունքի վրա, որ այս պարգրները հասանելի են այսօր:

## Եկեղեցական ուղղությունների ազդեցությունները
### Անգլիկանություն
Միացյալ Նահանգներում եպիսկոպոսական քահանա Դենիս Բենեթը երբեմն հսմարվում է որպես խարիզմատիկ շարժման մեջ հիմնական ազդեցություն ունեցողներից մեկը։ Բենեթը Կալիֆոռնիայի Վան Նայս քաղաքի Սուրբ Մարկոս ​​եպիսկոպոսական եկեղեցու ռեկտորն էր, երբ 1960 թվականին նա հայտարարեց միաբանությանը, որ ստացել է Սուրբ Հոգին։ Դրանից անմիջապես հետո նա ծառայեց Սիեթլում, որտեղ նա վարեց բազմաթիվ սեմինարներ Սուրբ Հոգու աշխատանքի մասին։

Միացյալ Թագավորությունում նման զարգացումների առաջնագծում էին Քոլին Ուրկհարթը, Մայքլ Հարփերը, Դեյվիդ Ուոթսոնը, Թրեւոր Դիրինգը և այլք:

1964 թվականին Նոր Զելանդիայում տեղի ունեցած Մասսի համալսարանի համաժողովին մասնակցել են մի քանի անգլիկաններ, այդ թվում՝ քահանա Ռեյ Մյուլլերը: Նա Բենեթին հրավիրեց Նոր Զելանդիա 1966 թվականին և առաջատար դեր խաղաց «Կյանքը հոգով» սեմինարների մշակման և առաջխաղացման գործում: Նոր Զելանդիայում խարիզմատիկ շարժման այլ առաջնորդներից է Բիլ Սուբրիցկին:

21-րդ դարի սկզբի դրությամբ Անգլիայի եկեղեցում սովորաբար բացահայտվում է «խարիզմատիկ ավետարանական» թեւը կամ մտքի դպրոցը, որը հակադրվում է պահպանողական ավետարանական, անգլո-կաթոլիկ և այլ միտումներին: Այս շարժման մեջ ազդեցիկ տեղական եկեղեցին Լոնդոնի Սուրբ Երրորդություն Բրոմփթոնն էր: Ջասթին Ուելբին, ով Քենթերբերիի արքեպիսկոպոս է 2013 թվականից, ունի խարիզմատիկ ավետարանական նախապատմություն։

### Լյութերականություն
Կալիֆորնիայի Սան Պեդրո քաղաքում բնակվող լյութերական աստվածաբան Լարի Քրիստենսոնը 1960-ականներին և 1970-ականներին շատ բան արեց լյութերականների համար խարիզմատիկ շարժումը մեկնաբանելու համար: Այդ տարիներին Մինեապոլիսում անցկացվեց շատ մեծ տարեկան համաժողով։  Որոշ լյութերական խարիզմատիկներ ԱՄՆ-ում ստեղծեցին Վերականգնման Եկեղեցիների Դաշինքը:

Ռիչարդ Ա. Ջենսենի «Հոգին հպված» գիրքը (1974) կարևոր դեր է խաղացել խարիզմատիկ շարժման լյութերական ըմբռնման մեջ։ Մյուս լյութերական խարիզմատիկ առաջնորդներից էին Հարալդ Բրեդեսենը և Մորիս Վաագենեսը: Ֆինլանդիայում որոշ վայրերում խարիզմատիկ ժողովների ի հայտ գալը հակադարձել է լյութերական ժողովների հաճախելիության անկումը։

### Բարեփոխաված եկեղեցիներ
Համագումարային և պրեսբիտերական եկեղեցիներում, որոնք դավանում են ավանդաբար կալվինիստական ​​կամ բարեփոխված աստվածաբանություն, տարբեր տեսակետներ կան Հոգու պարգևների (խարիզմատների) ներկայիս շարունակության կամ դադարեցման վերաբերյալ։ Այնուամենայնիվ, բարեփոխված խարիզմատիկները հեռանում են նորացման շարժումներից՝ միտումներով, որոնք կարող են ընկալվել որպես չափազանց զգացմունքային, ինչպիսիք են Հավատքի Խոսքը, Տորոնտոյի օրհնությունը, Բրաունսվիլի վերածնունդը և Լեյքլենդի վերածնունդը:

Բարեփոխված նշանավոր խարիզմատիկ ուղղություններն են Միացյալ Նահանգների «Sovereign Grace» և «Every Nation» եկեղեցիները։ Մեծ Բրիտանիայում Թերի Կույսի հիմնադրած Newfrontiers եկեղեցիներն ու շարժումը բարեփոխված խարիզմատիկ եկեղեցիներից են։

### Հռոմեական կաթոլիկություն

Միացյալ Նահանգներում կաթոլիկ խարիզմատիկ նորացումը ղեկավարում էին այնպիսի անհատներ, ինչպիսիք են Քևին Ռանագանը և ուրիշներ Նոտր Դամի համալսարանում, Ինդիանա նահանգում: Պիտսբուրգի Դուկեսնի համալսարանը, որը հիմնադրվել է Կաթոլիկ կրոնական համայնքի՝ Սուրբ Հոգու միաբանության կողմից, խարիզմատիկ վերածնունդներ սկսեց հյուրընկալել 1977 թվականին:

1983 թվականին Լեոն Ջոզեֆ Կարդինալ Սուենենսի գրքի նախաբանում, որը այդ ժամանակ Պապի պատվիրակն էր կաթոլիկ խարիզմատիկ վերածննդի մեջ, Հավատի Վարդապետության Ժողովի այն ժամանակվա պրեֆեկտ Կարդինալ Ջոզեֆ Ռատցինգերը (հետագայում Պապ Բենեդիկտոս XVI-ը) մեկնաբանում է Երկրորդ Վատիկանի Ժողովից հետո ընկած ժամանակաշրջանը, նշելով.

և

Հռոմեական կաթոլիկ եկեղեցում շարժումը հատկապես հայտնի դարձավ Միացյալ Նահանգների ֆիլիպինյան, կորեական և իսպանախոս համայնքներում, Ֆիլիպիններում և Լատինական Ամերիկայում, հիմնականում Բրազիլիայում:  Շրջիկ քահանաները և շարժման հետ կապված աշխարհականները հաճախ այցելում են ծխական համայնքներ և երգում այն, ինչը հայտնի է որպես խարիզմատիկ զանգվածներ: Ենթադրվում է, որ այն երկրորդ ամենամեծ հստակ ենթաշարժն է (մոտ 120 միլիոն անդամ) համաշխարհային կաթոլիկության մեջ՝ ավանդական կաթոլիկության հետ մեկտեղ:

Դժվարությունն այն է, որ շատ խարիզմատիկ կաթոլիկներ հակված են հավատքով ընդունել այն, ինչ իրենց եկեղեցում մյուսները համարում են հաղորդության լեզուն և Սուրբ Հոգու մկրտության անհրաժեշտության մասին պնդումները որպես համընդհանուր գործողություն: Այս տեսակի մկրտությունը շատ չի տարբերվում հաստատման հաղորդությունից: Այս կապակցությամբ այս հարցերը բարձրացվել են Սան Պաուլոյում կազմակերպված ուսուցողական սեմինարի ժամանակ, որը կազմակերպել էր Քրիստոնեական միասնության խթանման Հայրապետական ​​խորհուրդը և Բրազիլիայի եպիսկոպոսների համաժողովը: Տեխնիկապես, կաթոլիկների շրջանում Սուրբ Հոգու մկրտությունը Սուրբ Հոգու ոչ բարձրագույն, ոչ էլ ամբողջական դրսեւորումն է:

Այսպիսով, Հոգու մկրտությունը քրիստոնեության բազմաթիվ փորձառություններից մեկն է (ինչպես Հոգու արտասովոր դրսևորումները սրբերի կյանքում, մասնավորապես՝ սուրբ Ֆրանցիսկոս Ասիզեցիի և Սուրբ Թերեզա Ավիլացու կյանքում): Այս պատճառով, կաթոլիկ խարիզմատիկները այս փորձառությունը այնքան դոգմատիկ չեն պահում, որքան հիսունականները:

Հավանաբար, Պադրե Պիոն (այժմ՝ Սուրբ Պիոն) ներկայացնում է այս փորձառության ժամանակակից կաթոլիկ օրինակը: Նկարագրելով իր մկրտությունը Սուրբ Հոգով, երբ նա 12 տարեկան էր, Պադրե Պիոն ասաց, որ ինքը «մխիթարանքով լաց էր լինում», երբ մտածում էր այդ օրվա մասին, որովհետև «Ես հիշում եմ, թե Սուրբ Հոգին ինչ ստիպեց ինձ զգալ այդ օրը, որը եզակի և անմոռանալի օր էր իմ ողջ կյանքում։ Ի՜նչ քաղցր հիացմունքներ ստիպեց ինձ զգալ Մխիթարիչը այդ օրը: Երբ մտածում եմ այդ օրվա մասին, ինձ թվում է, թե ոտքից գլուխ խճճված եմ վառ բոցի մեջ, որն այրում է, լափում, բայց ցավ չի պատճառում»։ Այս փորձառության մեջ, Պադրե Պիոն ասաց, որ նա զգաց Աստծո «լիությունը և կատարելությունը»: Այսպիսով, կարելի է ասել, որ նա «հոգով մկրտվեց» իր հաստատման օրը՝ 1899 թվականին։ Դա շատ հոգևոր փորձառություններից մեկն էր, որը նա պետք է ունենար։

Կաթոլիկ եկեղեցու կատեխիզմի ամփոփագիրն ասում է.
Վերջին պապերը (Հովհաննես XXIII, Պողոս VI, Հովհաննես Պողոս II և Ֆրանցիսկոս) ընդգծել են Սուրբ Հոգու հետ ավելի խորը հարաբերությունների կարևորությունը բոլոր կաթոլիկների համար և բազմիցս խրախուսական խոսքեր են ասել կաթոլիկ խարիզմատիկ նորացման կազմակերպությանը: 2019 թվականի հունիսի 8-ին Ֆրանցիսկոս Պապը կոչ արեց խարիզմատիկ նորացման բոլոր մասնակիցներին «կիսել Սուրբ Հոգու մկրտությունը Եկեղեցու բոլոր անդամների հետ»։ 2019 թվականի հունիսի 6-ին Հռոմի պապ Ֆրանցիսկոսը պաշտոնապես բացեց CHARIS-ը (Կաթոլիկ խարիզմատիկ նորացման միջազգային ծառայություն): CHARIS-ն ունի «հասարակական իրավաբանական անձ» Հռոմի կաթոլիկ եկեղեցու շրջանակներում և ստեղծվել է եկեղեցական բարձրագույն իշխանության՝ Հռոմի պապ Ֆրանցիսկոսի անմիջական նախաձեռնությամբ։ CHARIS-ի հիմնական նպատակներն են «նպաստել Սուրբ Հոգու մկրտության շնորհի խորացմանն ու տարածմանը ամբողջ Եկեղեցում և նպաստել խարիզմների դրսևորմանը ոչ միայն կաթոլիկ խարիզմատիկ նորացման մեջ, այլև ամբողջ Եկեղեցում»։

### Մեթոդիզմ
Մեթոդիստական ​​ավանդույթում (ներառյալ սրբության շարժումը) Սուրբ Հոգով մկրտությունը ավանդաբար վերաբերում է Նոր Ծննդին հաջորդող երկրորդ շնորհի գործին և կոչվում է ամբողջական սրբացում, որի ժամանակ սկզբնական մեղքը վերացվում է և մարդը կատարյալ է դառնում սիրո մեջ (Քրիստոնեական կատարելություն)։

Ամբողջական սրբացումը, որը կարող է ստանալ ակնթարթորեն կամ աստիճանաբար, «մաքրում է ստացողի սիրտը բոլոր մեղքերից (Ա Հովհաննես 1:7-9, Գործք Առաքելոց 15:8-9), առանձնացնում է նրան և օժտում նրան զորությամբ՝ կատարելու այն ամենը, ինչին նա կանչված է (Ղուկաս 24:49, Գործք Առաքելոց 1:8):

Երբ սկսվեց մեթոդիստական ​​շարժումը, «շատ անհատներ Լոնդոնում, Օքսֆորդում և Բրիստոլում զեկուցեցին գերբնական բժշկությունների, տեսիլքների, երազների, հոգևոր տպավորությունների, ավետարանելու զորության և իմաստության արտասովոր պարգևների մասին»։ Ջոն Ուեսլին՝ մեթոդիզմի հիմնադիրը, «հաստատորեն պնդում էր, որ Հոգևոր պարգևները մարդու մեջ իսկական սրբության և Աստծո Հոգու բնակության բնական հետևանքն են»։ Որպես այդպիսին, մեթոդիստական ​​եկեղեցիները պահպանում են շարունակականության աստվածաբանական դիրքը։ Սրբության և փորձառական հավատքի խրախուսման հարուստ պատմությամբ, շատ մեթոդիստական ​​ժողովներ այժմ զբաղվում են խարիզմատիկ պաշտամունքով խարիզմատիկ շարժման ժամանումից ի վեր, չնայած մեթոդիստական ​​այլ կապերը և նրանց ժողովները խուսափում են դրանից։

Վերջին դեպքում, հիսունական վարդապետությունը երրորդ շնորհքի աշխատանքի մասին, որն ուղեկցվում է լեզվախոսությամբ, դատապարտվում է մեթոդիստական ​​ավանդույթի հետ որոշ առնչություններով, ինչպիսին է Պիլիգրիմ Սրբության եկեղեցին, որն ուսուցանում է, որ քրիստոնեական կատարելության վիճակը (որում մարդը սիրո մեջ կատարյալ է) մարդկանց նպատակն է։

ԱՄՆ-ում խարիզմատիկ մեթոդիստները միավորվել են «Good News» խմբակցության հետ, իսկ Բրիտանիայում նրանց աջակցում է «Lay Witness Movement»-ը, որը համագործակցում է մեթոդիստ ավետարանականների հետ միասին: Միացյալ մեթոդիստական ​​եկեղեցում ձևավորվեց առաքելական խարիզմատիկ նախարարություն՝ Aldersgate Renewal Ministries, «աղոթելու և միասին աշխատելու համար եկեղեցու նորոգման համար Սուրբ Հոգու զորությամբ»: Այն անցկացնում է միջոցառումներ տեղական Միացյալ մեթոդիստական, Ազատ մեթոդիստական ​​և գլոբալ մեթոդիստական ​​եկեղեցիներում, ինչպես նաև Գերբնական ծառայության մեթոդիստական ​​դպրոցում։

### Մորավիականություն
Մորավյան եկեղեցու որոշ անդամներ ընդունեցին խարիզմատիկ շարժման որոշ տարրեր, երբ այն տարածվեց։

### Ադվենտիզմ
Յոթերորդ օրվա ադվենտիստների փոքրամասնությունն այսօր խարիզմատիկ է: Նրանք սերտորեն կապված են ավելի «առաջադեմ» ադվենտիստական ​​համոզմունքներ ունեցողների հետ: Եկեղեցու սկզբնական տասնամյակներում խարիզմատիկ կամ էքստատիկ երևույթները սովորական էին։

### Արևելյան Ուղղափառություն
Խարիզմատիկ շարժումը նույն ազդեցությունը չի թողել Արևելյան Ուղղափառ Եկեղեցու վրա, ինչ որ ունի մյուս հիմնական քրիստոնեական դավանանքների վրա: Թեև որոշ արևելյան ուղղափառ քահանաներ զարգացրել են խարիզմատիկ պրակտիկան իրենց ժողովներում, եկեղեցական գրողների կողմից շարժումը ընկալվում է որպես ուղղափառության հետ անհամատեղելի: Օրինակ «Orthodox Tradition» ամսագրում հրապարակված հոդվածում ասվում է.«Խարիզմատիկ շարժման մեջ ոչ մի ուղղափառ բան չկա: Այն անհամատեղելի է ուղղափառության հետ, քանի որ այն արդարացնում է իրեն միայն հայրերի պատգամը այլասերելով, ենթադրելով, որ Քրիստոսի Եկեղեցին նորացման կարիք ունի և անձնատուր լինելով հիսունականների պաշտամունքի աստվածաբանական պատկերացումներին»։

Որոշ քահանաներ առաջ են քաշում խարիզմատիկ նորացում Անտիոքիայի ուղղափառ քրիստոնեական արքեպիսկոպոսությունում, Սուրբ Սիմեոնի եղբայրությունում և այլ ուղղափառ եկեղեցիներում:

Ռուսաստանում ավետարանական ուղղափառ քրիստոնյաների մեջ կար լաեստադական լյութերական ազդեցությամբ խարիզմատիկ շարժում (Ուշկովայսեթ), որի հետևորդները հայտնի էին որպես Հեխուլիտներ կամ Խիխուլիտներ: Լաեստադացիների խարիզման բացատրվում է սաամիների շամանական էքստատիկ կրոնական սովորույթների ազդեցությամբ, որոնցից շատերն այսօր լաեստադացիներ են:

### Ոչ դավանական

Շարժումը հանգեցրեց անկախ ավետարանական խարիզմատիկ եկեղեցիների ստեղծմանը, որոնք ավելի համահունչ էին Սուրբ Հոգու վերածննդին: Այս եկեղեցիները հաճախ ոչ դավանանքային են: Կալիֆորնիայի Կոստա Մեսա քաղաքում գտնվող Գալվարի մատուռը առաջին ավետարանական խարիզմատիկ եկեղեցիներից մեկն էր, որը հիմնադրվել է 1965 թվականին: «Victory Outreach International»-ը հիմնադրվել է արևելյան Լոս Անջելեսում 1967 թվականին: Միացյալ Թագավորությունում Հիսուսի բանակը, որը հիմնադրվել է 1969 թվականին, Միացյալ Նահանգներից դուրս ազդեցության օրինակ է: Շատ այլ համայնքներ հիմնադրվել են աշխարհի այլ մասերում:

## Աստվածաբաններ և գիտնականներ
* Ջեք Դիր (Պրեսբիտերականներ)
* Փոլ Ֆիդես (Բապտիստական եկեղեցի)
* Հոբարտ Ֆրիման (Ոչ դավանական)
* Ուեյն Գրուդեմ (Կալվինականություն / «Խաղողի այգիների» եկեղեցիների ասոցիացիա)
* Դերեկ Պրինս (Ոչ դավանական)
* Քևին Ռանաղան (Կաթոլիկ եկեղեցի)
* Ջեյմս Ռոբիսոն (Բապտիստական եկեղեցի)
* Ռոդման Ուիլյամս (Պրեսբիտերականներ)

## Տես նաև
* Գլոսոլալիա
* Հոգեգալստականներ

## Գրականություն
* 
* 
* 
* Clement, Arthur J. *Pentecost or Pretense?: an Examination of the Pentecostal and Charismatic Movements*. Milwaukee, Wis.: Northwestern Publishing House, 1981. 255, [1] p. 
* .
* .
* Parry, David (1979). *"Not Mad, Most Noble Festus": Essays on the Renewal Movement*. London: Dartman, Longman & Todd. 103 p. *N.B*.: Approaches the Charismatic Movement from a Roman Catholic perspective.
* Sherrill, John and Elizabeth (2011). *They Speak With Other Tongues*. Chosen Books.

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ

* : Խարիզմատիկ հիսունական աստվածաբանություն։
* .
*  (Խոստովանական լյութերական տեսակետ)
* : 
Ամերիկայի ավետարանականների ուսումնասիրության ինստիտուտի հեռանկարը.
* «Կաթոլիկ խարիզմատիկ նորացման միջազգային ծառայություն (CHARIS»)

Կատեգորիա:Կրոն
Կատեգորիա:Քրիստոնեական աստվածաբանություն
Կատեգորիա:Քրիստոնեական եկեղեցիներ
Կատեգորիա:Քրիստոնեության ճյուղեր
Կատեգորիա:Քրիստոնեության պատմություն