Ելենյա Գուռա

**Ելենյա Գուռա** (, pron. , , Exonym: *Deer Mountain*), քաղաք Լեհաստանի հարավարևմտյան մասում՝ Ստորին Սիլեզիա վոևոդությունում, Լեհաստանի և Չեխիայի սահմանի երկայնքով ձգվող Կարկոնաշյան լեռնաշղթայի մերձակայքում, լեռնադահուկային հայտնի առողջարաններ Կարպաչից ու Շկլյարսկա Պորեմբայից մոտավորապես 10-15 կիլոմետր հեռավորության վրա։ Մինչև 1945 թվականը մտել է Գերմանիայի Սիլեզիա մարզի կազմի մեջ, կոչվել **Հիրշբերգ** (), որը, ինչպես և լեհերեն Ելենյա Գուռան, նշանակում է «Եղնկասար», «Եղնասար»։ Լեհաստանին է տրվել Պոտսդամի 1945 թվականի պայմանագրի համաձայն։

Ունի քաղաքային պովյատի (շրջանի) և առանձին համայնքի (գմինայի) կարգավիճակ։ Կարկոնաշեի շրջանի վարչական կենտրոնն է։ Զբաղեցնում է 108,4 կմ² տարածք։ 2006 թվականի տվյալներով բնակչության թվաքանակը եղել է 87 017, 2021 թվականի տվյալներով՝ 77.366: Տարածքը, որը ներառում է Ցեպլիցե Շլյանսկե-Զդրոյ առողջարանային հնագույն շրջանը, կազդուրման ու հանգստի սիրված վայրերից մեկն է Լեհաստանում։

Բնակավայրը պատմական փաստաթղթերում առաջին անգամ հիշատակվել է 10-րդ դարի սկզբներին, քաղաքի կարգավիճակ ստացել լեհերի իշխանության օրոք՝ 1288 թվականին։ Ընկած լինելով Հռոմեական սրբազան կայսրությունն ու Բոհեմիան Արևելյան Եվրոպային կապող առևտրային կարևոր ճանապարհների խաչմերուկում՝, ծաղկում է ապրել իրեն շնորհված արտոնությունների շնորհիվ, արտոնություններ, որոնք հիմք են հանդիսացել ուշ միջնադարում ու վաղ Վերածննդի դարաշրջանում ջուլհակության ու հանքագործության բուռն զարգացման համար։ Ելենյա Գուռան վկա է դարձել պատմական մի շարք արյունալի բախումների, այդ թվում՝ Երեսնամյա պատերազմի և Սիլեզյան պատերազմի վճռորոշ ճակատամարտերի։ Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի տարիներին քաղաքը հրաշքով փրկվել է ավերումից։

Ելենյա Գուռայի կենտրոնական հատվածում տեղ են գտել պատմա-ճարտարապետական բազում մեծարժեք հուշարձաններ, այդ թվում՝ 17-րդ դարում կառուցված քաղաքապետարանը, բարոկկո ոճով կառուցված եկեղեցիները, վերակառուցված շուկայական հրապարակը, զբոսայգիները, պարտեզները։ Ելենյա Գուռայում է գտնվում քաղաքի հարևանությամբ տարածվող Կարկոնոշյան ազգային պարկի գրասենյակը (տարեկան շուրջ 1,5 միլիոն զբոսաշրջիկ է այցելում այդ պարկը)։

## Կլիմա
Ելենյա Գուռային բնորոշ է օվկիանոսային կլիման  (*Köppen climate classification*-ի դասակարգմամբ՝ *Cfb*)՝   իզոթերմը կիրառելու դեպքում, կամ խոնավ մայրցամաքային կլիման (*Köppen climate classification*-ի դասակարգմամբ՝ *Dfb*)՝  իզոթերմը կիրառելու դեպքում։

## Պատկերասրահ

.Chojnik Castle.png|Ամրոցը
Jelenia Góra - Chojnik Castle, Dolny Śląsk, Poland - panoramio - MARELBU (6).jpg|Ամրոցը
2018 Zamek Chojnik 01.jpg|Ամրոցը
2018 Zamek Chojnik 21.jpg|Ամրոցը
0005 Jelenia Góra - Rynek.jpg|Շուկայի հրապարակը
Jelenia Gora 03.jpg|Ռատուշան
Jelenia Gora, Dolnośląskie, Poland - Pałac Paulinum - panoramio.jpg|Պալատը 
Jelenia Gora Teatr.jpg|Թատրոնը 
Jelenia Gora, Dolnośląskie - Poland - panoramio - MARELBU.jpg|Հին շինություններ
Kamienice przy ul. Sudeckiej 24, 26 w Jeleniej Górze.jpg|Հին շինություններ
PL, Jelenia Góra, ul. 1-go Maja 54 DSC 0062-001.JPG|Հին շինություններ
St. Anne Chapel and Wojanowska Gate.png|Սբ. Աննա մատուռը
Saint Cross Church Jelenia Gora.jpg|Սուրբ Խաչ եկեղեցին
Orthodox_church_Jelenia_Gora.jpg|Պողոս-Պետրոս ուղղափառ եկեղեցին


## Քույր քաղաքներ
Ելենյա  Գուռան բարեկամական սերտ կապեր է հաստատել հետևյալ քաղաքների հետ.

*, Բաուցեն
*, Բոքսբերգ
*, Չերվիա
*, Չանգժոու
*, Էրֆտշտադ

*, Յաբլոնեց նադ Նիսոու
*, Ռաններս
*, Սևերոդոնեցկ
*, Տեկիլա
*, Թայլեր
*, Վալկեակոսկի

Նախկին քույր քաղաք՝
*, Վլադիմիր (բարեկամությունը խզվել է 2022 թվականին՝ Ուկրաինայում Ռուսաստանի ձեռնարկած ռազմական գործողության պատճառով)։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
*
* jelenia.pl – Քաղաքի նորություններ  
* jeleniagora24 – Քաղաքի նորություններ 
* Ելենյա Գուռայի հրեական համայնք on Virtual Shtetl
* Dolny Śląsk na fotografii – extensive collection of old and new views of the city 
* art1900.info Art Nouveau in Jelenia Góra 
* Jelenia Góra past and present presented on the old, and modern photographs, postcards, maps and plans.

Կատեգորիա:Եվրոպայի քաղաքներ
Կատեգորիա:Լեհաստանի բնակավայրեր
Կատեգորիա:Լեհաստանի քաղաքներ
Կատեգորիա:Պատմական քաղաքներ