Շվից (քաղաք)

**Շվից** (; ; ), քաղաք Շվեյցարիայում, նույնանուն կանտոնի մայրաքաղաքը, որի *Bundesbriefmuseum* թանգարանում է պահվում 1291 թվականի Դաշնային խարտիան՝ *Bundesbrief*-ը, պատմական փաստաթուղթ, որն սկիզբ է դրել Շվեյցարիայի Համադաշնության ստեղծմանը։ Քաղաքն զբաղեցնում է 53.2 քառակուսի կիլոմետր տարածք և 2017 թվականի դեկտեմբերի տվյալներով ուներ շուրջ 15 հազար բնակիչ։

## Ժողովրդագրություն
Քաղաքի բնակչության թվաքանակը պատմական ժամանակի ընթացքում կրել է հետևյալ փոփոխությունները

Colors=
  id:lightgrey value:gray(0.9)
  id:darkgrey  value:gray(0.8)
ImageSize  = width:800 height:500
PlotArea   = top:10 left: 100 bottom:90 right:100
Legend     = columns:3 left:220 top:70 columnwidth:160
AlignBars  = justify
DateFormat = x.y
Period     = from:0 till:14000
TimeAxis   = orientation:vertical
AlignBars  = justify
ScaleMajor = gridcolor:darkgrey increment:3000 start:0
ScaleMinor = gridcolor:lightgrey increment:600 start:0
Colors=
 id:TO     value:yellowgreen      legend:Ամբողջը
 id:GE     value:teal      legend:Գերմանախոս
 id:IT     value:green      legend:Իտալախոս
 id:CA     value:lightpurple      legend:Կաթոլիկ
 id:PR     value:oceanblue      legend:Բողոքական
 id:SW     value:red      legend:Շվեյցարացի
PlotData=
  color:yellowgreen width:40   mark:(line,white) align:center
  bar:1850 from:start till:5432 text:"5,432" color:TO
  bar:1870 from:start till:6137 text:"6,137" color:TO
  bar:1888 from:start till:6616 text:"6,616" color:TO
  bar:1900 from:start till:7398 text:"7,398" color:TO
  bar:1910 from:start till:8000 text:"8,000" color:TO
  bar:1930 from:start till:8256 text:"8,256" color:TO
  bar:1950 from:start till:10259 text:"10,259" color:TO
  bar:1970 from:start till:12194 text:"12,194" color:TO
  bar:1990 from:start till:12872 text:"12,872" color:TO
  bar:2000 from:start till:13802 text:"13,802" color:TO
LineData =
  points:(244,274)(307,292)  color:GE
  points:(307,292)(369,306)  color:GE
  points:(369,306)(431,315)  color:GE
  points:(431,315)(493,371)  color:GE
  points:(493,371)(556,410)  color:GE
  points:(556,410)(618,419)  color:GE
  points:(618,419)(680,445)  color:GE
  points:(244,93)(307,97)  color:IT
  points:(307,97)(369,100)  color:IT
  points:(369,100)(431,97)  color:IT
  points:(431,97)(493,97)  color:IT
  points:(493,97)(556,111)  color:IT
  points:(556,111)(618,103)  color:IT
  points:(618,103)(680,98)  color:IT
  points:(120,245)(182,265)  color:CA
  points:(182,265)(244,277)  color:CA
  points:(244,277)(307,298)  color:CA
  points:(307,298)(369,313)  color:CA
  points:(369,313)(431,319)  color:CA
  points:(431,319)(493,373)  color:CA
  points:(493,373)(556,422)  color:CA
  points:(556,422)(618,416)  color:CA
  points:(618,416)(680,412)  color:CA
  points:(120,90)(182,91)  color:PR
  points:(182,91)(244,92)  color:PR
  points:(244,92)(307,94)  color:PR
  points:(307,94)(369,95)  color:PR
  points:(369,95)(431,97)  color:PR
  points:(431,97)(493,100)  color:PR
  points:(493,100)(556,104)  color:PR
  points:(556,104)(618,109)  color:PR
  points:(618,109)(680,111)  color:PR
  points:(120,244)(182,261)  color:SW
  points:(182,261)(244,272)  color:SW
  points:(244,272)(307,287)  color:SW
  points:(307,287)(369,301)  color:SW
  points:(369,301)(431,314)  color:SW
  points:(431,314)(493,373)  color:SW
  points:(493,373)(556,407)  color:SW
  points:(556,407)(618,413)  color:SW
  points:(618,413)(680,426)  color:SW


## Պատմամշակութային հուշարձաններ
Շվիցի մի ամբողջ շարք պատմամշակութային հուշարձաններ ընդգրկված են Շվեյցարիայի համազգային նշանակության պատմամշակութային ժառանգության ցանկում, այդ թվում՝ *Bundesbriefmuseum*-ը, դոմինիկյան կույսերի St. Peter am Bach վանքը, միջնադարյան ու վաղ մոդեռն ոճի բոլոր կառույցները, մենաստանն ու մատուռը, Շվեյցարիայի պատմության ֆորումը, *Ab Yberg im Grund*, *Bethlehem*, *Ceberg im Feldli*,  *Grosshus*, *Immenfeld*, Herrenhaus Waldegg, Hettlingerhäuser,Hofstatt Ital Reding շենքերը, կաթոլիկ ծխական սբ. Մարտին եկեղեցին, Palais Büeler պալատը, քաղաքային խորհրդի շենքը, Reding House-ը, Շվիցի պետական արխիվը, *Köplihaus*-ը... Քաղաքի հին թաղամասն ամբողջությամբ ներառված է Շվեյցարական ժառանգության գույքացուցակում։

## Պատկերասրահ

File: Bundesbriefmuseum.jpg |  *Bundesbriefmuseum*-ը 
File: Frauenkloster www.f64.ch-2.jpg |  Դոմինկիյան կույսերի of St. Peter am Bach վանքը
File: Einsiedelei Schwyz www.f64.ch-1.jpg |  Մենաստանն ու մատուռը
File: Forum Schweizer Geschichte Schwyz 04.jpg |  Շվեյցարիայի պատմության ֆորումը 
File: Haus Ab Yberg Schwyz 1-www.f64.ch.jpg |  *Ab Yberg im Grund* շենքը և սբ. Սեբաստիան մատուռը 
File: Schwyz Haus Bethlehem und Grosser Mythen.jpg |  *Bethlehem* շենքը
File: Haus Ceberg Schwyz www.f64.ch-3.jpg |  *Ceberg im Feldli* շենքը
File: Gotthardstrasse 99 www.f64.ch-1.jpg |  Իբախի Gotthardstrasse 99 հասցեում գտնվող շենքը
File: Grosshus Schwyz www.f64.ch-2.jpg |  *Grosshus*-ը
File: Haus Immenfeld Schwyz www.f64.ch-9.jpg |  *Immenfeld* շենքը  
File: Langfeldweg 14 www.f64.ch-3.jpg |  Կալտբախի Langfeldweg 14 հասցեում գտնվող շենքը 
File: Schönenbuch Schwyz www.f64.ch-2.jpg |  Իբախի Oberschönenbuch 79 հասցեում գտնվող շենքը 
File: Hettlingerhaeuser Schwyz www.f64.ch-4.jpg |  Hettlingerhäuser-ը 
File: Ital-Reding-Hofstatt Schwyz.jpg |  Hofstatt Ital Reding-ը 
File: Kopp1august 1.JPG |  Կաթոլիկ ծխական սբ. Մարտին եկեղեցին, *Kerchel*-ն ու *Heiligkreuz* մատուռը  
File: Maihof Palais Niederoest 2-www.f64.ch.jpg |  Maihof-ը 
File: Palais Bueeler Schwyz www.f64.ch-1.jpg | Palais Büeler (նախկին Palais von Weber) պալատը 
File: Schwyz Rathaus.jpg |  Քաղաքային խորհրդի շենքը 
File: Schwyz_Hofstatt_Ital_Reding.jpg |  Reding House-ը 
File: Staatsarchiv www.f64.ch-2.jpg |  Շվիցի պետական արխիվի շենքը 


## Անվանի շվիցցիներ
140px|thumb|Գեներալ Թեոդորո Ռեդինգը
* Թեոդոր ֆոն Ռեդինգ (ծնվ. է 1755 թ., Շվիցում – 1809) - իսպանացի գեներալ, ով իսպանա-շվեյցարական զորքերը մարտի է տարել Նապոլեոնի դեմ
* Ալոիս ֆոն Ռեդինգ (ծնվ. է 1765 թ., Շվիցում – 1818) - շվեյցարացի հայրենասեր, սպա, քաղաքական գործիչ
* Կարլ Էլզեներ (1922 - 2013 թ., Շվիցում) - շվեյցարացի ձեռնարկատեր, շվեյցարական բանակային նշանավոր դանակի արտադրության կազմակերպիչ
* Քսավիե Կոլեր (ծնվ. 1944) - կինոռեժիսոր, սցենարիստ
* Գերտրուդ Լոյտենեգեր (ծնվ. 1948) - բանաստեղծ, վիպասան, թատերագիր, թատրոնի տնօրեն
* Մոնիկա Կելին (ծնվ. 1954) - մոդել, դերասանուհի
; Մարզիկներ
* Օսկար Կամենցինդ (ծնվ. 1971) - նախկին պրոֆեսիոնալ հեծանվորդ
* Լուկա Շուլեր (ծնվ. 1998) - ֆրիսթայլ ոճի դահուկորդ, 2014 թվականի ձմեռային օլիմպիական խաղերի մասնակից

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Շվիցի քաղաքապետարան 
* Շվիցի կանտոն 

Կատեգորիա:Շվեյցարիայի բնակավայրեր
Կատեգորիա:Շվեյցարիայի քաղաքներ
Կատեգորիա:Շվիցի կանտոնի բնակավայրեր