Անջելա Ռասմուսեն

**Անջելա Ռասմուսեն** (), ամերիկացի վիրուսոլոգ և Կոլումբիայի համալսարանի հանրային առողջության դպրոցի ինֆեկցիայի և իմունիտետային հետազոտական կենտրոնի դոցենտ։

## Կրթություն և վաղ կարիերա
2000 թվականին Ռասմուսենը Սմիթի քոլեջից ստացել է կենսաբանության գիտությունների բակալավրի աստիճան։ Այնուհետև նա հաճախել է Կոլումբիայի համալսարանի ասպիրանտուրա ՝ 2006 թվականին ստացել է մագիստրոսի կոչում, իսկ 2009 թվականին ՝ փիլիսոփայության դոկտորի կոչում մանրէաբանության ոլորտում։ Այնտեղ նա աշխատել է Վինսենթ Ռականիելոյի լաբորատորիայում, որտեղ նա մշակել է ռինովիրուսային վարակի մկնիկի մոդել, որպեսզի ավելի լավ հասկանա վիրուսի հարուցած հիվանդությունների ՝ օրինակ մրսածության ախտածնությունը։

Դոկտորական աշխատանքից հետո Ռասմուսենը դարձել է Միքայել Կացեի լաբորատորիայի հետդոկտորալ հետազոտող, ուսումնասիրելով ընդունող գործոնները, որոնք նպաստել են ՌՆԹ վիրուսների վերարտադրմանը և պաթոգենեզին, ինչպիսիք են հեպատիտ C- ն, դենգե վիրուսը և էբոլավիռուսը:

## Հետազոտություն
2016 թվականին Ռասմուսենը միացել է Կոլումբիայի համալսարանի Մեյլմեյն հանրային առողջության դպրոցի պրոֆեսորադասախոսական կազմին, որտեղ նա աշխատել է որպես գիտական գիտաշխատող։ Այնտեղ նա կամրջել է դասական վիրուսաբանության մեթոդները համակարգային կենսաբանության հետ, հասկանալու համար, թե ինչպես են տանտերերը արձագանքում վարակիչ հիվանդություններին, ինչպիսիք են ծանր ընթացքով սուր շնչառական համախտանիշը (SARS) և էբոլան, որոնք աշխատում են տանտիրոջ թիրախները հայտնաբերելու ուղղությամբ և կարող են հանգեցնել այդ վարակիչ հիվանդությունների բուժմանը կամ կանխմանը.

### Էբոլավիրուսի հետազոտություն
Վաշինգտոնի համալսարանում նրա պաշտոնավարման ընթացքում նա ուսումնասիրել է մկների արձագանքը էբոլավիրուս վարակի հանդեպ։ Մկնիկի ավանդական մոդելը, որը բխում է միասնական գենետիկական ֆոնից մահանում է վիրուսով վարակվելուց առաջ, նախքան հիվանդության դասական ախտանիշների հայտնվելը, ինչն էլ դժվարացնում է վիրուսի պաթոգենեզի ուսումնասիրությունը։ Փոխարենը, Ռասմուսենը և իր թիմակիցները օգտվելով բարենպաստ դրությունից, մկների գենետիկորեն բազմազան հավաքածուից,որը հայտնի է որպես Համագործակցական խաչ․մկների այս հավաքածուն էբոլավիրուսով վարակելիս նրանք նկատել են հիվանդության ելքերի լայն շրջանակ ՝ սկսած վիրուսի նկատմամբ ամբողջական դիմադրությունից մինչև ծանր վիրուսային հեմոռագիկ տենդեր։ Նրանք եզրակացրել են, որ մկների գենետիկ ֆոնը դեր է խաղում վիրուսի նկատմամբ նրանց զգայունության մեջ։ Հասկանալով, թե մկների որ գեներն են ազդում վարակի ընթացքի վրա, նրանք ավելի լավ կարող էին որոշել, թե որ գեներն են մարդուն ավելի ենթակա դարձնում հիվանդության նկատմամբ, և ինչու են որոշ մարդիկ մահանում, իսկ մյուսները գոյատևում են։

Ռասմուսենը շարունակել է աշխատել էբոլայի նկատմամբ գենետիկ ընկալունակությունը հասկանալու ուղղությամբ ՝ մկների այս գենետիկորեն բազմազան համակարգը իր հետ բերելով Կոլումբիայի համալսարանի իր հետազոտական խումբ։ Այնտեղ նա հայտնաբերել է գենի արտահայտության դեղապիտակը, որը կարող է կանխատեսել էբոլա վարակի ծանրությունը։ Ռասմուսենը և նրա համագործակիցները, վարակի ընթացքը հետազոտելու համար, նաև օգտագործել են մարդկային բջջային գծեր։ Վարակվելուց հետո էբոլավիռուսը նախ թիրախավորում է մակրոֆագերը կամ սպիտակ արյան բջիջները, որոնք կուլ են տալիս և մաքրում են հարուցիչները, դրանք իրենց հերթին արձակում են բորբոքային ցիտոկիններ, որոնք ավելի շատ իմունային բջիջներ են հավաքագրում վարակի վայրում `վարակված հյուսվածքը ոչնչացնելու համար։ Եթե ցիտոկինի արտանետումը չստուգվի, դա կարող է հանգեցնել խորը բորբոքման, որը հայտնի է որպես ցիտոկինի փոթորիկ, որը կարող է ոչնչացնել առողջ հյուսվածքը, ինչպես դա տեղի է ունենում էբոլավիրուսային վարակի դեպքում ։ Նա և համագործակիցները պարզել են, որ վիրուսով վարակված մակրոֆագների բորբոքային պատասխանը զսպելը կարող է լինել պոտենցիալ բուժական թիրախ ՝ կանխելով ցիտոկինային փոթորկի առաջացումը։

### COVID-19 աշխատանք
Ռասմուսենի աշխատանքը, որը ուսումնասիրում է էբոլա վարակի հետ կապված հեոգենությունը, վերածվել է վարկածների մշակման, թե ինչու են COVID-19 որոշ դեպքեր ավելի վատ, քան մյուսները։ Հնարավոր բացատրությունները պարունակում են դիսֆունկցիոնալ իմունային համակարգ տարեցների և նախնական պայմանների առկայության դեպքում, որոնք ավելի պատրաստակամորեն հանգեցնում են ցիտոկինի փոթորիկի, առաջացնելով բորբոքում թոքերի մեջ, որոնք հասնում են մարմնի մնացած մասերին, ինչպես նաև գենետիկական և շրջակա միջավայրի ռիսկի գործոններին։  Նա նաև եղել է նոր կորոնավիրուս և COVID-19 վեպի շուրջ հաղորդակցման առաջին գծում ՝ կիրառելով իր փորձաքննությունը ժողովրդական մամուլին համապատասխան նամակագրության մեջ ՝ նախնական արդյունքները մեկնաբանելու համար, թե որքան երկար կարող է տևել անձեռնմխելիությունը վիրուսից, որքանով կարող են արդյունավետ լինել դեղամիջոցները բուժման մեջ և արդյոք կենսաբանական սեռը դեր ունի հիվանդության ծանրության մեջ։  Հաշվի առնելով այն արագընթաց տեմպը, որով հրապարակվել են հետազոտության նախնական արդյունքները, օրինակ `նախադրյալների միջոցով, նա զգուշացրել է հետազոտությունների արդյունքների մասին շատ արագ զեկուցելիս և առանց համապատասխան ցուցումների, որպեսզի հասարակությունը ապատեղեկացված չլինի։

### Հիմնական հրապարակումներ
* "Մկների հանդուրժողականության և մահացության տառադարձական կապերը կանխատեսում են էբոլա վիրուսի հիվանդության հիվանդի արդյունքները"։ *Cell Reports* 30(6): 1702-1713. February 11, 2020. DOI: 
*"Հյուրընկալող գենետիկական բազմազանությունը հնարավորություն է տալիս էբոլա հեմոռագիկ տենդի պաթոգենեզ և դիմադրություն"։ *Science* 346(6212): 987-91. November 21, 2014. DOI: 

## Պաշտպանություն
Ռասմուսենը գիտության կանանց ջատագովն է և դեմ է արտահայտվել ակադեմիայում սեռական ոտնձգությունների մշակույթին ՝ վկայակոչելով իր անձնական փորձը ՝ որպես հետազոտող, ներառյալ ՝ աշխատելով Մայքլ Քաթցեի օրոք, որը աշխատանքից հեռացվել էր 2017-ի օգոստոսին սեռական ոտնձգությունների համար։ Նա ծառայել է Առողջապահության ազգային ինստիտուտի աշխատանքային խմբում ՝ «Կուլտուրան փոխել սեռական ոտնձգությունները դադարեցնելու համար», կենսաբժշկական հետազոտությունների ոլորտներում։ Նախկինում նա զբաղեցնում էր MeTooSTEM կազմակերպության ղեկավարության պաշտոնը, մինչև 2020-ի փետրվարին ՝կազմակերպության ղեկավարությանը վերաբերող մտավախությունների և չարաշահման մեղադրանքների պատճառով պաշտոնաթող եղավ։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
*

Կատեգորիա:Ապրող անձինք
Կատեգորիա:Էբոլա
Կատեգորիա:Կանայք գիտությունում
Կատեգորիա:Կոլումբիայի համալսարանի շրջանավարտներ
Կատեգորիա:Կորոնավիրուսներ