open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Powerful (երգ)

**Powerful**, ամերիկական Major Lazer փոփ խմբի երգերից է։ Խմբի երրորդ՝ Peace Is the Mission (2015) ստոիդիական ալբոմի երկրորդ երգն է և ձայնագրվել է բրիտանացի երգչուհի Ellie Goulding-ի և ջամայկացի երգիչ Tarrus Riley-ի մասնակցությամբ։

## Երաժշտական տեսահոլովակ
Երգի տեսահոլովակը թողարկվել է 2015 թվականի հուլիսի 13-ին։

## Երգացանկ
*; Digital download
# "Powerful" 

## Չարթեր
### Շաբաթվա չարթեր

### Տարեվերջյան չարթեր

## Հավաստագրեր

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* 

Կատեգորիա:2015 երգեր
Կատեգորիա:2015 սինգլներ
Կատեգորիա:Էլլի Գոլդինգի երգեր
Կատեգորիա:Սենտիմենտալ սիրային երգեր
Let's Twist Again

«**Let's Twist Again**», Կալ Մանի և Դեյվ Ապելիայի կողմից գրված երգը, որը թողարկվել է Չաբի Չեկերի կողմից։ 1961 թվականի ամենամեծ հիթերից մեկը, այն հասել է 2-րդ հորիզոնականը անգլիական և 8-րդ հորիզոնականը ամերիկյան *Billboard* փոփ չարթում։ Այն առնչվում է թվիստ պարին և նրա 1960 և 1961 թվականներին վերաթողարկված «The Twist» երգին, որը ՄԹ-ում և ԱՄՆ-ում զբաղեցրել է հիթ շքերթների առաջին հորիզոնականները։

1962 թվականին երգը ռոքնռոլ ժանրում ստացել է Գրեմմի մրցանակ։ Չեկերը նաև երգը ձայնագրել է գերմաներենով («Der Twist Beginnt») և իտալերենով («Balliamo il Twist»): Երգը օգտագործվել է «Սպասուհի» ֆիլմի սաունդթրեքային ալբոմում։

Խորվաթացի երգչուհի Tajči-ն երգը կատարել է խորվաթերենով և այն վերանվանել է «*Moj mali je opasan*»:

## Չարթեր

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* http://www.chubbychecker.com/discography.asp  Չաբի Չեկերի սկավառակագրություն
* Երգի բառերը MetroLyrics կայքում 

Կատեգորիա:Թվիստ
Fuckin’ Perfect

**«Fuckin’ Perfect»**, ամերիկացի երգչուհի և երգերի հեղինակ Փինկի երգը *[[Greatest Hits… So Far!!!]]* հիթերի հավաքածուից։ Երգը Billboard Hot 100 ամերիկյան չարթում 2-րդ հորիզոնականն է գրավել։ 2011 թվականի նոյեմբերին երգն առաջադրվել է «Գրեմիի» *«[[Գրեմի մրցանակ լավագույն սոլո փոփ կատարման համար|Լավագույն սոլո փոփ կատարում»]]* անվանակարգում, սակայն պարտվել է բրիտանացի երգչուհի Ադելի «Someone like You» երգին։

## Երգի մասին
Երգը գրել է Pink-ը՝ Մաքս Մարտինի և Shellback-ի համահեղինակությամբ. նրանք էլ հենց հանդես են եկել որպես ստեղծագործության պրոդյուսերներ։ Shellback-ը մասնակցել է Pink-ի մի շարք հիթերի ստեղծման աշխատանքներին, այդ թվում՝ «So What», «Please Don’t Leave Me» և «Raise Your Glass»: «Fuckin’ Perfect»-ը փոփ-ռոք բալլադ է։ Երգի տեքստը պատմում է այն մասին, որ նույնիսկ ամենաբարդ ժամանակներում մարդիկ պետք է հիշեն, որ յուրաքանչյուր մարդ իդեալական է։ Ռադիոյում երգը հայտնվել է գրաքննված վիճակում և կոչվել է «Perfect»: Երգը *[[Greatest Hits… So Far!!!]]* հիթերի հավաքածուի համար գրված երեք երգերից մեկն է՝ «Raise Your Glass»-ի և «Heartbreak Down»-ի հետ միասին։ 2011 թվականին երգի տեսահոլովակն առաջադրվել է MTV VMA-ի, սակայն պարտվել է ամերիկացի երգչուհի Լեդի Գագայի «Born This Way» երգին։

## Ձայնագրության մասնակիցներ
* Pink, Մաքս Մարտին, Shellback՝ երաժշտություն, բառեր,
* Մաքս Մարտին, Shellback՝ պրոդյուսինգ,
* Մաքս Մարտին՝ ստեղնաշարային գործքիներ,
* Shellback՝ կիթառ։

## Ստեղծագործությունների ցանկ
* **Digital download**
# "F**kin' Perfect" – 3:33
# "Whataya Want from Me" – 3:46
# "Perfect" – 3:33
* **German CD single**
# "F**kin' Perfect" – 3:33
# "Whataya Want from Me" – 3:46
* **Australian digital download EP**
# "F**kin' Perfect" – 3:33
# "Whataya Want from Me" – 3:46
# "Perfect" – 3:33
# "F**kin' Perfect" (տեսահոլովակ) – 4:07

## Հիթ-շքերթներ և հավաստագրումներ

### Շաբաթական հիթ-շքերթներ

### Տարեվերջյան հիթ-շքերթներ

### Հավաստագրումներ

!scope="col" colspan="3"| Streaming
|-

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:2010 երգեր
Կատեգորիա:Փինքի երգեր
Յուրի (այլ կիրառումներ)

**Յուրի**, կարող է վերաբերել՝
* Յուրի - գյուղ Ռուսաստանի Սմոլենսկի մարզի Պոչինկովսկի շրջանի կազմում
* Յուրի - հունական ծագումով անվան ռուսական տարբերակներից
Յուրաս (այլ կիրառումներ)

**Յուրաս**, կարող է վերաբերել՝
* Յուրաս - փոքր գետ Ռուսաստանի հյուսիսում, Արխանգելսկի մարզում
* Յուրաս - գետ Արխանգելսկի մարզի կենտրոնում, Յուլա գետի ձախ վտակը
Դոնիա Բլանկայի ամրոց

**Դոնիա Բլանկայի ամրոց** (), գտնվում է Կադիս նահանգում` Իսպանիայում։

## Պատմություն և կառուցվածք

Ամրոցը, ըստ ավանդության, այդպես է կոչվել, որովհետև այնտեղ գերության մեջ տանջվել է Դոնիա Բլանկա Բուրբոնը։ Աշտարակը կառուցվել 14-15-րդ դարերում ` դիտելու համար Կադիսի ծովածոցը։ Այն նաև օգտագործվել է որպես մատուռ։

## Ծանոթագրություններ

## Մատենագրություն
* Ruiz Mata, D. y Pérez, C.J. *El poblado fenicio del Castillo de Doña Blanca*. El Puerto de Santa María, editado por el Ayto. de El Puerto.1995.

## Արտաքին հղումներ

* Información sobre el yacimiento en la web municipal de El Puerto de Santa María
* Información de la torre  en castillos.net
* Imágenes en el Centro de Estudios Fenicios y Púnicos

Կատեգորիա:Իսպանիայի ամրոցներ
Յուվենտուս (այլ կիրառումներ)

**Յուվենտուս**, կարող է վերաբերել՝
* Յուվենտուս - իտալական պրոֆեսիոնալ ֆուտբոլային ակումբ Թուրին քաղաքից
* Յուվենտուս - ֆուտբոլային մարզադաշտի Իտալիայում
Ինտելիպեդիա

thumb|Փոքրիկ բահ, որով պարգևատրվում են Ինտելիպեդիայի լավագույն ներդրում կատարողները։
**Ինտելիպեդիա** (), փակ տեղեկատվական համակարգ ԱՄՆ-ի հետախուզական միությունում՝ տվյալների փոխանակման համար։

Ինտելիպեդիան ստեղծվել է 2005 թվականի վերջին պիլոտային նախագծի տեսքով, իսկ պաշտոնապես գործարկվել է 2006 թվականի ապրիլին։ Իրենից ներկայացնում է կորպորատիվ վիքի, որը գործում է Joint Worldwide Intelligence Communications System (JWICS), SIPRNet և Intelink-U ցանցերում։ Ինտելիպեդիայում տեղադրված տեղեկատվության գաղտնիության մակարդակը տարբերվում է «խիստ գաղտնի», «գաղտնի» և  «ոչ գաղտնի (միայն պաշտոնական օգտագործման համար)»։ Համակարգը բաց չէ հասարակության համար, Ինտելիպեդիայի տեղեկատվությունն օգտագործվում է ԱՄՆ հետաքննչական 16 գործակալությունների համապատասխան մուտքի իրավունք ունեցող աշխատակիցների և այլ կազմակերպությունների կողմից՝ ազգային անվտանգությունն ապահովելու համար, այդ թվում՝ Միասնական ռազմական հրամանատարության համար։

Ինտելիպեդիա Ազգային հետախուզության տնօրենի ղեկավարման նախագիծը, որի գլխավոր գրասենյակը գտնվում է Մերիլենդ նահանգի Ֆորթ Միդ կառույցում։ Ինտելիպեդիան պարունակում է տվյալներ շրջանների, անձանց և այլ հարցերի վերաբերյալ, որոնք հետաքրքրություն են ներկայացնում ԱՄՆ հետախուզական միության համար։ Ինտելիպեդիան գործում է նույն MediaWiki շարժիչով, որն օգտագործում է նաև Վիքիպեդիան։ ԱՄՆ հետախուզական միության որոշ ներկայացուցիչներ կարծում են, որ Ինտելիպեդիայի ստեղծումը հիմնովին կփոխի իրենց միության մշակույթը։

Համակարգի գաղտնի մասը, որը միացած է SIPRNet ցանցին, մեծ մասամբ օգտագործվում է Պաշտպանության նախարարության և Պետական դեպարտամենտի այն աշխատակիցների կողմից, որոնք իրենց ամենօրյա աշխատանքի ընթացքում չեն օգտագործում խիստ գաղտնի նյութեր JWICS ցանցից։ Ինտելիպեդիայի ոչ գաղտնի մասի օգտատերերն աշխատում են հեռավոր աշխատավայրերում՝ VPN-ի միջոցով, ի հավելումն իրենց սովորական աշխատանքային կայաններին։ OSINT-ի օգտատերերը փոխանակվում են տեղեկատվությամբ ոչ գաղտնի ցանցերի միջոցով։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Ինտելիպեդիայի պաշտոնական կայք
* Ինտելիպեդիայի մասին հիշատակում ռուսական նորություններում

Կատեգորիա:ԱՄՆ հատուկ ծառայություններ
Ո՞վ է ուզում դառնալ միլիոնատեր (այլ կիրառումներ)

**Ո՞վ է ուզում դառնալ միլիոնատեր**, կարող է վերաբերել՝
* Ո՞վ է ուզում դառնալ միլիոնատեր - Ո՞վ է ուզում դառնալ միլիոնատեր հեռուստախաղի հայկական տարբերակը
* Ո՞վ է ուզում դառնալ միլիոնատեր - բրիտանական ծագմամբ հեռուստախաղ
Իսպանիայում Բրազիլիայի դեսպանություն

**Իսպանիայում Բրազիլիայի դեսպանություն** (, ), Բրազիլիայի Դաշնային Հանրապետության դիվանագիտական ներկայացուցչությունը Իսպանիայում։

Իսպանիայում Բրազիլիայի դեսպանատունը գտնվում է մայրաքաղաք Մադրիդի Ֆեռնանդո էլ Սանտո փողոցում։ Ներկայումս Իսպանիայում Բրազիլիայի արտակարգ և լիազոր դեսպանի պաշտոնը զբաղեցնում է Պաուլ Կեսար դե Օլիվեիրա Կամպոսը։

Իսպանիայի Բարսելոնա, Ալիկանտե, Բիլբաո, Գրանադա, Լաս Պալմաս դե Գրան Կանարիա,  Սանտանդեր, Սանտյագո դե Կոմպոստելա, Սևիլյա, Տարասոնա և Վալենսիա քաղաքներում գործում է նաև Բրազիլիայի Դաշնային Հանրապետության պատվավոր հյուպատոսություն։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Դեսպանատներ Իսպանիայում
Կատեգորիա:Բրազիլիայի արտաքին հարաբերություններ
Ոդիսևս (այլ կիրառումներ)

**Ոդիսևս**, կարող է վերաբերել՝
* Ոդիսևս - հունական Իթակե կղզու արքա, Լաերտեսի որդին, խորամանկության ու հնարամտության մարմնացում, Հոմերոսի «Ոդիսական» վիպերգության գլխավոր հերոս
* Ոդիսևս - ռեժիսոր Անդրեյ Կոնչալովսկիի ֆիլմերից, նկարահանվել է 1997 թվականին
Ոլորում (այլ կիրառումներ)

**Ոլորում**, կարող է վերաբերել՝
* Ոլորում - նյութերի դիմադրությունում, դեֆորմացիայի տեսակ, որը բնութագրվում է դեֆորմացվող մարմնի լայնական կտրվածքների փոխադարձ պտույտով, այդ կտրվածքներում գործող մոմենտների ազդեցությամբ
* Ոլորում - տեքստիլ արդյունաբերության մեջ, թելերի, մանվածքների, պարանների, ճոպանների, էլեկտրաքուղերի, էլեկտրահաղորդալարերի ու գորգերի ֆիզիկամեխանիկական մշակման ձև
Ողջաբերդ (այլ կիրառումներ)

**Ողջաբերդ**, կարող է վերաբերել՝
* Ողջաբերդ - գյուղ Հայաստանի Կոտայքի մարզում
* Ողջաբերդ - բնապատմական համալիր Կոտայքի մարզում
* Ողջաբերդ - գետ Կոտայքի մարզում
Ողջի (այլ կիրառումներ)

**Ողջի**, կարող է վերաբերել՝
* Ողջի - գետ Հայաստանում և Արցախում
* Ողջի - գյուղ Հայաստանի Շիրակի մարզում
Իսլանդա-ֆիննական հարաբերություններ

**Իսլանդա-ֆիննական հարաբերություններ** (, ), դիվանագիտական հարաբերությունները հյուսիսեվրպական երկու պետությունների՝ Իսլանդիայի և Ֆինլանդիայի Հանրապետությունների միջև։

Գտնվելով միևնույն աշխարհագրական տարածաշրջանում՝ Հյուսիսային Եվրոպայում, Իսլանդիան և Ֆինլանդիան ունեն սերտորեն կապակցված դիվանագիտական հարաբերությունների պատմություն։

Իսլանդիայի և Ֆինլանդիայի միջև դիվանագիտական հարաբերությունները հաստատվել են 1947 թվականի օգոստոսի 15-ին։ Ներկայումս՝ Ռեյկյավիկում գործում է Ֆինալնդիայի դեսպանատուն։ Գլխավոր պատվո հյուպատոսարանը տեղակայված է Աքուրեյրի քաղաքում։

Իսլանդիան ունի դեսպանատուն Հելսինկիում։ Ե՛վ Իսլանդիան, և՛ Ֆինլանդիան Միավորված Ազգերի Կազմակերպության, Բալթիկ ծովի պետությունների խորհրդի և Հյուսիսային խորհրդի լիիրավ անդամներ են։

## Տես նաև
* Իսլանդիայի պատմություն

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Ֆինլանդիայի արտաքին հարաբերություններ
Կատեգորիա:Իսլանդիայի արտաքին հարաբերություններ
Դայմոնդ Դալաս Փեյջ

**Դալաս Փեյջ** (, ծնված որպես` **Փեյջ Ջոզեֆ Ֆալկինբուրգ** *[Page Joseph Falkinburg]*, ապրիլի 5, 1956), առավել հայտնի **Դայմոնդ Դալաս Փեյջ** (*Diamond Dallas Page*, *DDP*) ռինգային անվամբ, ամերիկացի կիսաակտիվ պրոֆեսիոնալ ըմբշամարտիկ (ռեստլեր), ֆիթնես հրահանգիչ, մոտիվացիոն բանախոս և դերասան։ Շուրջ երկու տասնամյակ ունեցած ռեստլինգային կարիերայի ընթացքում հանդես է եկել «World Championship Wrestling» (WCW), «World Wrestling Federation» (WWF, այժմ՝ WWE) և «Total Nonstop Action Wrestling» (TNA) առաջնություններում։

Ռեստլինգի արդյունաբերություն Ֆալկինբուրգը մուտք է գործել 1988 թվականին (32 տարեկանում)՝ ելույթներ ունենալով «American Wrestling Association» (AWA) կազմակերպությունում, որպես ռինգային մենեջեր։ Որոշ ժամանակ անց պայմանագիր է կնքել «WCW»-ի հետ, 1991 թվականի տարեվերջին կատարելով արդեն մարզական առաջնաելույթը։ «WCW»-ում ունեցած շուրջ տասնամյա կարիերայի ընթացքում երեք անգավ նվաճել է WCW աշխարհի ծանրքաշային, երկու անգամ՝ WCW Միացյալ Նահանգների, չորս անգամ` WCW աշխարհի թիմային և մեկ անգամ` WCW հեռուստատեսային չեմպիոնական տիտղոսները։

2001 թվականի «WCW»-ի վաճառքից հետո, Ֆալկինբուրգը սկսում է հանդես գալ «WWF»-ում, որտեղ ունեցած մարզական կարիերայի ընթացքում մեկական անգամներ ճանաչվել է WWF Եվրոպայի և WWF աշխարհի թիմային չեմպիոն։ Պարբերական վնասվածքների պատճառով 2002 թվականին հեռացել է արդյունաբերությունից։ 2004-2005 թվականներին կարճատև ելույթներ է ունեցել «TNA» կազմակերպությունում։

2017 թվականին դարձել է WWE փառքի սրահի անդամ։

Հայտնի է նաև որպես «DDP YOGA» կոչվող յոգա ծրագրի հեղինակ։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Պաշտոնական կայք
* Էջը WWE.com կայքում
* Մարտերի ցանկը Ռեստլինգի համացանցային բազայում

Կատեգորիա:1956 ծնունդներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի պրոֆեսիոնալ ըմբշամարտիկներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի տղամարդ կինոդերասաններ
Կատեգորիա:Ամերիկացի տղամարդ հեռուստատեսային դերասաններ
Կատեգորիա:Ապրիլի 5 ծնունդներ
Գերմանա-չեռնոգորական հարաբերություններ

[230px|մինի|ձախից|[Գերմանիայի կանցլեր Անգելա Մերկելը Չեռնոգորիայի վարչապետ Իգոր Լուկսիչի հետ]]

**Գերմանա-չեռնոգորական հարաբերություններ** (), դիվանագիտական հարաբերությունները Գերմանիայի Դաշնային Հանրապետության և Չեռնոգորիայի միջև։

Չեռնոգորիայի և Գերմանիայի Դաշնային Հանրապետության միջև դիվանագիտական հարաբերությունները հաստատվել են 2006 թվականի հունիսի 14-ին կնքված համաձայնագրով՝ այն բանից հետո, երբ Չեռնոգորիան և Սերբիան դարձան միմյանցից անկախ պետություններ։

Ներկայումս Պոդգորիցայում գործում է Գերմանիայի արտակարգ և լիազոր դեսպանություն, իսկ Բեռլինում՝ Չեռնոգորիայի դեսպանություն։ Ավելին՝ Գերմանիայի Ֆրանկֆուրտ քաղաքում գործում է նաև Չեռնոգորիայի պատվո հյուպատոսություն։

Գերմանիան և Չեռնոգորիան իրար կողքի կռվել են Աֆղանստանի պատերազմում՝ որպես խաղաղապահ ուժեր։ Ե՛վ Գերմանիան, և՛ Չեռնոգորիան Եվրոպայի անվտանգության և համագործակցության կազմակերպության և Միավորված Ազգերի Կազմակերպության ակտիվ անդամներ են։

Չեռնոգորիան միտումներ ունի միանալու Եվրոպական Միությանը, որին աջակցում է Գերմանիայի կառավարությունը։

## Արտաքին հղումներ
* Չեռնոգորիայի հետ Գերմանիայի հարաբերությունների դաշնային պաշտոնական ծառայություն
* Պոդգորիցայում Գերմանիայի դեսպանատուն
* Բեռլինում Չեռնոգորիայի դեսպանատուն

Կատեգորիա:Գերմանիայի երկկողմ հարաբերություններ
Կատեգորիա:Չեռնոգորիայի երկկողմ հարաբերություններ
Մեդելյինի ամրոց

**Մեդելյինի ամրոց** (), միջնադարյան ամրոց, որը գտնվում է Իսպանիայի Էստրեմադուրա ինքնավար համայնքի Բադախոս պրովինցիայի Մեդելին բնակավայրի մոտ։

1931 թվականի հունիսի 3-ին Իսպանիայի մշակույթի նախարարության կողմից Մեդելյինի ամրոցն ընդգրկվել է Իսպանիայի պատմական արժեք ունեցող հուշարձանների ցանկի մեջ՝ RI-51-0000400 գրանցման համարի տակ։

## Պատմություն
Կառուցվել է 10-րդ դարում։ Ավերվել է Պեդրո 1-ին Դաժանի կողմից 14-րդ դարում։ Կաստիլիայի արքա Էնրիկե 2-րդի () հրամանով Ինֆանտե Դոն Սանչո Կաստիլացու () կողմից վերականգնվել է ավերված ամրոցը։ 15-րդ և 16-րդ դարում ամրոցը մեծացվել է։

## Ճարտարապետություն
Մեդելյինի ամրոցն անկանոն հատակագծով կառույց է։ Տեղադրված է բլրի գագաթին՝ Գվադիանա գետի ափին։
մինի|Ամրոցի և Գվադինա գետի հովտի ամբողջական տեսքը|կենտրոն|692x692փքս
Պարիսպների ներսում պահպանվել է արհեստական ուղղանկյուն հատակագծով ջրամբարը, որը վերանվաճվել էր քրիստոնյանների կողմից։ Պարսպաշարը ատամնավոր է՝ երկշերտ։ Երկրորդ շերտը ունի չորս աշտարակներ, որոնցից երկուսը շրջանաձև, իսկ մյուս երկուսը քառակուսի հատակագծով են։ Աշտարակները ատամնավոր են։ Երկու քառակուսի հատակագծով աշտարակները իրար միացած են ատամնավոր պարսպաշարով, որը բակը կիսում է երկու մասի, որոնցից մեկում պահպանվել է 12-րդ դարի շինության հետքեր։ Ունեցել է մի քանի դուռ։

## Գրականություն
* Gutiérrez Ayuso, Alonso (2000-2001). «Contribución al conocimiento de los aljibes hispanomusulmanes extremeños: tipología de un ejemplo de arquitectura del agua». NORBA: Revista de arte (20-21): 7-27. ISSN 0213-2214.
* Gurriarán Daza, Pedro; Márquez Bueno, Samuel (2005). «Sobre nuevas fábricas omeyas en el castillo de Medellín (Badajoz) y otras similares de la arquitectura andalusí». Arqueología y territorio medieval (12): 51-68. ISSN 1134-3184.

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* http://www.minube.com/rincon/castillo-de-medellin-a460641
* http://www.spain.info/es/que-quieres/arte/monumentos/badajoz/castillo_de_medellin.html 

Կատեգորիա:Իսպանիայի ամրոցներ
Հռոմի ազգային թանգարան

**Հռոմի ազգային թանգարան** (), Իտալիայի մայրաքաղաքում՝ Հռոմում, տարբեր մասնաճյուղեր ունեցող թանգարան։

Հիմնադրվել է 1889 թվականին, բացումը տեղի է ունեցել 1890 թվականին։ Թանգարանի համար առաջնային է եղել հավաքել և ցուցադրել Հռոմի՝ Իտալիայի թագավորությանը միանալուց հետո հայտնաբերված պեղումների հնագիտական նյութերը։

Թանգարանի նախնական  հավաքածուի միջուկը Կիրքերյան թանգարանի հավաքածուն էր՝ հնագիտական աշխատանքներ, որոնք հավաքագրել էր հնահավաք, ճիզվիտ քահանա Աթանաս Կիրքերը։ Հավաքածուն ի սկզբանե տեղավորվել է ճիզվիտական Սան Իգնասիո համալիրում։ Ճիզվիտների հասարակության ճնշումից հետո 1874 թվականին պետությունը սեփականացրել է այս հավաքածուն։

1901 թվականին պետությունը Հռոմի ազգային թանգարանին է շնորհել ձեռք բերված Լյուդովիչի հավաքածուն, ինչպես նաև հին քանդակների կարևոր ազգային հավաքածու։ 19-րդ դարի ընթացքում կատարված քաղաքային նորարությունները համալրել են թանգարանի հավաքածուն։

1913 թվականին նախարարական հրամանագրով Կիրքերյան թանգարանի հավաքածուն բաշխվեց վերջին տասնամյակների ընթացքում ստեղծված տարբեր թանգարանների միջև, ինչպիսիք են՝ Հռոմի ազգային թանգարանը, Էտրուսկների ազգային թանգարանը, Սան Անջելո ամրոցի թանգարանը։

Թանգարանը տեղակայվեց Դիոկղետիանոսի բաղնիքների տարածքում 16-րդ դարում Միքելանջելոյի կողմից նախագծված և իրականացված կառույցում, որտեղ այժմ գտնվում են ժամանակակից թանգարանի վիմագրության և նախապատմական բաժինները, իսկ անտիկ հավաքածուի հիմնական մասը տեղափոխվեց մոտակա Մասիմո ալե Տերմե պալատ, որը իտալական պետությունը ձեռք էր բերել 1981 թվականին։

Հնագույն բաղնիքների միջավայրում ցուցահանդեսային տարածք ստեղծելը պայմանավորված էր 1911 թվականի արվեստի միջազգային ցուցահանդեսի առիթով։

Թանգարանի հավաքածուն տեղաբաշխված է չորս կառույցներում՝

* Դիոկղետիանոսի բաղնիքների տարածքում պահպանվել են Սանտա Մարիա դելի Անջելի ի դեմ Մարտիրի եկեղեցու վերակառուցված սրահները, որտեղ ներկայացված են արձանագրությունների և քանդակների հավաքածուներ
* Մասսիմո պալատում ներկայացված է հնագույն և միջնադարյան մետաղադրամների և ոսկեգործության հավաքածուն։ Սրահներում ցուցադրվում են Լիվի վիլայից սարկոֆագներ, ֆրեսկոներ և Վիլլա Ֆարնեզինայից խճանկարներ
* Պալացցո Ալտեմպսում ներկայացված է Լյուդովիզի ընտանիքի 104 հնատիպ քանդակների հավաքածուն, ինչպես նաև Մատտեի ընտանիքի հավաքածուն 
* Բալբի Կրիպտայում (Crypta Balbi) ներկայացված են պեղված նյութեր և Հռոմ քաղաքի պատմությունը

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Պաշտոնական կայք 
* Roma 2000 information
* Free downloadable PDF of the Brochure of the Museum at Palazzo Massimo 
* A video depicting an Eliot poem with images of Palazzo Altemps

Կատեգորիա:1889 հիմնադրումներ Իտալիայում
Կատեգորիա:1889 հիմնադրված թանգարաններ
Կատեգորիա:Դրամագիտության թանգարաններ
Կատեգորիա:Իտալիայի ազգային թանգարաններ
Կատեգորիա:Իտալիայի հնագիտական թանգարաններ
Կատեգորիա:Հին Հունաստանի թանգարաններ
Կատեգորիա:Հռոմի թանգարաններ
Կատեգորիա:Հռոմի պալատներ
Երկրաջերմություն

thumb
**Երկրաջերմություն**, **գեոթերմիա**, Երկրի ընդերքի ջերմային վիճակն ու ջերմային պատմությունն ուսումնասիրող երկրաֆիզիկայի բաժին։ «Գեոթերմիա» բառն առաջացել է հին հունարեն *γῆ*՝ Երկիր և *θέρμη*՝ տաք, ջերմություն բառերից։

Երկրաջերմային դաշտը պայմանավորված է Երկրի ընդերքում արտազատվող և Արեգակից ստացվող էներգիայով։ Երկրի մակերևույթ հասնող արեգակնային էներգիան (1016 Ջոուլ/տարի) թափանցում է միայն երկրակեղևի ամենավերին շերտերը։ Այն լրիվ մարում է 10-20 մ խորություններում (հաստատուն ջերմաստիճանի գոտի), որտեղ ջերմաստիճանի օրական տատանումներ չեն հայտնաբերված։ Սակայն հաստատուն ջերմաստիճանի գոտուց դեպի խորք դիտվում է ջերմաստիճանի անընդհատ բարձրացում, ինչը վկայում է Երկրի ընդերքում ջերմության աղբյուրների գոյության մասին։ Ենթադրվում է, որ այս ջերմության հիմնական աղբյուրը ճառագայթաակտիվ տրոհման էներգիան է։ Ջերմային հոսքն անընդհատ արտահոսում է Երկրի ընդերքից դեպի մակերևույթ և տարածվում շրջապատում։ Հաշվված է, որ ջերմության այդ արտահոսքը կազմում է 1021 Ջոուլ/տարի։

Ընդերքի ջերմաստիճանի հետազոտությունները կատարվում են արտավիժած լավաների, ջերմուկների, հանքահորերում, հորատանցքներում և ծովի հատակում գտնվող ապարների ջերմաստիճանները չափելով, ինչպես նաև ընդերքում նյութի էլեկտրահաղորդականության, ապարների ջերմաֆիզիկական հատկությունները որոշելով։

Երկրի ընդերքում ջերմաստիճանի անմիջական չափումները հնարավոր են միայն մի քանի կմ խորություններում, այնուհետև ջերմաստիճանը գնահատում են անուղղակիորեն՝ ըստ հրաբուխների լավայի ջերմաստիճանի և երկրաֆիզիկական որոշ տվյալների։ Իսկ 400 կմ-ից ավելի խորություններում որոշվում են ջերմաստիճանի հավանական սահմանները։

Ջերմության արտահոսքի միջին արժեքն ամբողջ Երկրի համար 1,2-1,5 մկկալ/սմ2․վ է և տատանվում է 0,6-2,4 մկկալ/սմ2․վ սահմաններում, հազվադեպ հասնում 8 մկկալ/սմ2․վ-ի։

Երկրից արտահոսող ջերմության քանակն ավելի քան 4000 անգամ փոքր է Արեգակից Երկիր հասնող ջերմության քանակից, ուստի Երկրի ընդերքից արտահոսող ջերմությունը չի ազդում կլիմայի վրա։ 

## Հայաստանում
Հայաստանի տարածքում երկրաջերմային դաշտը հետազոտվել է 1960-ական թվականներին։ Հայաստանի կենտրոնական մասում (մոտավորապես Արագած-Գեղամա-Վարդենիսի լեռնազանգվածների գծով) երկրաջերմային արտահոսքը բավական բարձր է (միջինը՝ 2,4 մկկալ/սմ2․վ) և նվազում է դեպի Արաքս և Կուր գետերի հովիտները (մինչև 1,2 մկկալ/սմ2․վ)։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Երկրաջերմային էներգետիկա
Կատեգորիա:Երկրաֆիզիկա
Ահոմ լեզու

**Ահոմ**, չին-տիբեթական ընտանիքի համարյա մեռած լեզու, պատկանում է թայ ճյուղին։ Խոսում էր ահոմ ժողովուրդը, որ ապրում էր այժմյան Հնդկաստանի Ասսամ նահանգի Բրահմապուտրա գետի դաշտավայրում 13-18-րդ դարերում։ Լեզուն շատ մոտ է շան և խամտի լեզուներին։ Ահոմները ժամանակի ընթացքում ձուլվել են ավելի մեծաքանակ ասսամներին, որի պատճառով ահոմ լեզվին հետզհետե փոխարինել է հնդկական ասսամերեն լեզուն։ Այս գործընթացն ավարտվեց 19-րդ դարի ընթացքում։ 2000 թվականին ահոմն օգտագործվում էր միայն շուրջ 200 հոգևորականների կողմից որպես կրոնական լեզու և օգտագործվում էր միայն ծիսական նպատակներով։

Չնայած այս լեզվով այլևս չեն խոսում, 1795 թվականի ահոմ-ասսամերեն բառապաշարը, որը հայտնի է *բար ամրա* անվանումով, մինչ օրս պահպանվել է։ Ահոմը կարևոր լեզու է թայերենի հետազոտման ժամանակ։

Մարտին Հոսկեն և Ստեֆան Մորեյը առաջարկել են ահոմ լեզվի տառերը ներառել յունիկոդի մեջ։

## Պատմություն
Ահոմի անմիջական նախնին անվանվում է նախաթայերեն և այն գոյություն է ունեցել շուրջ 2000 տարի առաջ։ Պատկանում է թայ-քադայան լեզվաընտանիքին՝ կամ-թայ ենթախմբի մեջ, չնայած որոշներն ասում են, որ թայ լեզուները առանձին լեզվաընտանիք են և թայ-կաբադայական ընտանիքին չեն պատկանում։

## Լեզվական առանձնահատկություններ
Ահոմը դասակարգվում է որպես հարավարևմտյան թայերեն լեզու։ Այն ունի իր առանձին գիրը։ Ահոմը ունի թայերենի շատ առանձնահատկություններ՝
* սուբյեկտ բայ օբյեկտ բառերի հաջորդականություն
* տոնայնություն
* միավանկ արմատներ
* ամեն վանկ սկսում է մեկ կամ մի քանի բաղաձայնով։ Բաղաձայնին հաջորդում է ձայնավոր կամ երկբարբառ
* թեքումների բացակայություն
* վերլուծական շարադասություն

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Հնդկաստանի լեզուներ
Կատեգորիա:Թայ լեզուներ
Կատեգորիա:Միջնադարյան լեզուներ
Գյուլլիջա (Բասենի գավառ)

**Գյուլլիջա**, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Էրզրումի վիլայեթի Բասենի գավառակում։ Գտնվում էր Արևմտյան Եփրատի Թուզլուչայ վտակի հովտում, վտակի աջ ափից 2 կմ հեռու, Մամախաթուն քաղաքից 14 կմ հարավ-արևելք։

## Բնակչություն
XX դարի սկզբին ուներ 20 տուն բնակիչ։

## Տես նաև
* Էրզրումի նահանգի հայաբնակ բնակավայրեր

## Ծանոթագրություններ

## Աղբյուրներ
* «Հայաստանի և հարակից շրջանների տեղանունների բառարան» (5 հատորով), 1986-2001 թթ., Երևանի Համալսարանի հրատարակչություն
* Արեւմտահայաստանի եւ Արեւմտահայութեան Հարցերու Ուսումնասիրութեան Կեդրոն

Կատեգորիա:Արևմտյան Հայաստանի գյուղեր
Գյուլլիջա (Կարսի գավառ)

**Գյուլլիջա**, գյուղակ Արևելյան Հայաստանում, Կարսի մարզի Կարսի գավառում։ Գտնվում է Ախուրյանի միջին հոսանքի տարածքում, Ալաջա լեռան ստորոտներում, Ղոշավանք գյուղի մոտ։

Բնակչության մասին տվյալներ չեն պահպանվել։

## Աղբյուրներ
* «Հայաստանի և հարակից շրջանների տեղանունների բառարան» (5 հատորով), 1986-2001 թթ., Երևանի Համալսարանի հրատարակչություն
* Արեւմտահայաստանի եւ Արեւմտահայութեան Հարցերու Ուսումնասիրութեան Կեդրոն

## Տես նաև
* Կարսի նահանգի հայաբնակ բնակավայրեր

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Արևելյան Հայաստանի գյուղեր
Տյան Լյան

**Տյան Լյան** ( ), չինացի ջրացատկորդ։ 2004 թվականի օլիմպիական խաղերի բրոնզե մեդալակիր։ Տյանը ոսկե մեդալի է արժանացել 10 մետրանոց հարթակից հիանալի հանդես գալու համար։ Արժանացել է Սիդնեյում տեղի ունեցած 2000 թվականի օլիմպիական խաղերի ոսկե մեդալին։

Տյանը և այլ ոսկե մեդալակիր՝ Գուո Ջինջինգը, հաճախ հայտնվում էին տարբեր հասարակական գործողություններում։

Իր օլիմպիական մեդալներից հետո Տյանը հաճախ էր ստանում խնդրանքներ, օգտագործելու իր անունը տարբեր ակցիաներում։

Տյանը Հաճախակի կոնֆիլկտներ էր ունենում ազգային թիմի մարզիկների հետ։ Շուտով նրան հեռացնում են ազգային թիմից։ Չնայած այս ամենի Տյանը չի դադարեցնում իր պարապմունքները, շարունակում է իր կարեիրան գավառական մի թիմում։ Թեև հասարակության համար հետաքրքիր և կարևոր էր նրա վերադարձը ազգային թիմ, սակայն դա այդպես էլ տեղի չի ունենում։ Տյանը այպես երկար չէր կարող շարունակել, սրա ապացույցը 2007 թվականի մարտի 25-ի հերաժարականն էր, Տյանը հայտարարեց, որ հեռանում է սպորտից։

2008 թվականի հուլիսի 29-ին, հայտարարվեց, որ Տյանը չի կարող մասնակցել 2008 թվականի Պեկինի օլիմպիական խաղերին։

## Ֆիլմագրություն
**[[Սահմանապահը (ֆիլմ)|Սահմանապահը]]* (2015)
**[[Ճիշտ սխալը]]* (2015)
**[[Կայսեր խնջույքները]]* (2015)
**Լեգենդի գոողությունը* (2014)
**[[Ուր ենք մենք գնում, հայրիկ (ֆիլմ)|Ուր ենք մենք գնում, հայրիկ]]* (2014)
**[[Պատկերների զայրույթը]]* (2013)
**Ազգային գաղտնի գանձ* (2013)
**Ճանապարհին* (2012)
**Խենթ Շանզայը* (2011)
**Ես սիրում եմ Ուինգ Չանին* (2011)
**[[Գեղեցիկ կյանքը (ֆիլմ)|Գեղեցիկ կյանքը]]* (2011)

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Պրոֆիլ
* Tian's Olympic troubles 

Կատեգորիա:Չինացի դերասաններ
Կատեգորիա:Ջրացատկորդներ
Կատեգորիա:Չինացի ջրացատկորդներ
Կատեգորիա:Հեռուստատեսային դերասաններ
Կատեգորիա:2004 թվականի Ամառային օլիմպիական խաղերի չեմպիոններ
Կատեգորիա:2000 թվականի Ամառային օլիմպիական խաղերի չեմպիոններ
Կատեգորիա:2004 թվականի Ամառային օլիմպիական խաղերի բրոնզե մեդալակիրներ
Արչիդոնայի ամրոց

**Արչիդոնայի ամրոց** (), հանդիսանում է ամրություն Արչիդոնա քաղաքում (Իսպանիա) Մալագա նահանգում, որը գտնվում է ավերակների մեջ։
Ամրոցը գտնվում է Սիերրա դե Գրասիայի ամենաբարձր մասում և բաղկացած է երկու մասնաբաժնից։ Պահպանվել են ամրոցի պատերի հետքերը, ջրամբարը և հիմնական աշտարակը։ Մզկիթի ներսի մասի մնացորդները նույնպես պահպանվել են, որի վրա հետո կառուցել է Տիրամայր Գրասիայի սրբարանը։ Պատերի մնացորդների վրա արաբների կողմից 9-րդ դարում եղել է վերակառուցում, Նազարի ժամանակաշրջանում` XIII դարում, ամրոցը վերակառուցվել է։
Արչիդոնան կոչվել է Մեդինա Արխիդունա, եղել է մուսուլմանների կարևոր կենտրոն` մայրաքաղաքը Սորա-դե-Ռայյա, որի մեծ մասը մտնում է Մալագա պրովինցիայի մեջ, որտեղ 756 թվականին էմիր է հռչակվել Աբդերրաման I-ը։ Ամրոցը մի քանի անգամ գրավվել է Իբն Խաֆսունի կողմից, հետագայում` 907 թվականին, գրավվել է Աբդերրաման III կողմից։

Ամրոցի մնացորդները հայտարարվել են Մշակութային հետաքրքրություն։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Fotografías e historia del Castillo de Archidona 

Կատեգորիա:Իսպանիայի ամրոցներ
Գյուլլիջա (Բաբերդի գավառ)

**Գյուլլիջա**, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Էրզրումի վիլայեթի Բաբերդի գավառակում։ Գտնվում էր Ճորոխ գետի աջ ափից 4 կմ հեռու, Սպեր քաղաքից 33 կմ հարավ-արևմուտք, լեռնային վտակի վրա։

Բնակչության մասին տվյալներ չեն պահպանվել։

## Տես նաև
* Էրզրումի նահանգի հայաբնակ բնակավայրեր

## Ծանոթագրություններ

## Աղբյուրներ
* «Հայաստանի և հարակից շրջանների տեղանունների բառարան» (5 հատորով), 1986-2001 թթ., Երևանի Համալսարանի հրատարակչություն
* Արեւմտահայաստանի եւ Արեւմտահայութեան Հարցերու Ուսումնասիրութեան Կեդրոն

Կատեգորիա:Արևմտյան Հայաստանի գյուղեր
Կատեգորիա:Թուրքիայի գյուղեր
Մետրո (ֆիլմ, 1997)

**«Քաղաքային ոստիկանություն»** (), 1997 թվականի ֆիլմ։ Գլխավոր դերում՝ Էդի Մերֆի։

## Սյուժե
Էդի Մերֆին կատարում է խորամանկ և հաջողակ ոստիկանի դեր։ Նրա անունը Սքոթթ է, և նա պատանդ վերցրած հանցագործների հետ լավագույն բանակցություններ վարող մասնագետն է։ Սյուժեի թեման իր և հանցագործ Մայքլ Քորդի պայքարն է, որը առեվանգել և սպանել է իր լավագույն ընկերոջը և գործընկերոջը։ Ռոուպերին հաջողվում է առեվանգել նրան, բայց Կորդը փախչում է բանտից և պատանդ է վերցնում Սքոթթի սիրած աղջկան՝ Ռոնիին։ Այս ամենից հետո զայրացած Ռոուպերը, իր հավատարիմ դիվերսանտ խումբը և հրաշալի դիպուկահար Քեվին Մակկոլլը կարողանում են աղջկան ազատել խելացի հոգեկան հիվանդի ձեռքից։

## Դերերում
* Էդի Մերֆի -  *տեսուչ Սքոթթ Ռոպեր*
* Քիմ Միյորի -  *խուզարկու Կիմուրա*
* Արտ Էվանս -  *լեյտենանտ Սեմ Բաֆֆետտ*
* Ջեյմս Կարպենտեր -  *սպա Ֆորբս*
* Մայքլ Ռապապորտ -  *Քեվին Մակկոլլ*
* Դոնալ Լոգ -  *Էրլ*
* Կարմեն Էդժոգո -  *Ռոննի*
* Մայքլ Ուինքոթթ -  *Մայքլ Կորդա*

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:1990-ականների ամերիկյան ֆիլմեր
Կատեգորիա:1990-ականների անգլերեն ֆիլմեր
Կատեգորիա:1997 ֆիլմեր
Կատեգորիա:Touchstone Pictures ֆիլմեր
Կատեգորիա:Ամերիկյան դրամա ֆիլմեր
Կատեգորիա:Ամերիկյան էքշն թրիլեր ֆիլմեր
Կատեգորիա:Ամերիկյան էքշն կինոկատակերգություններ
Կատեգորիա:Ամերիկյան թրիլեր ֆիլմեր
Կատեգորիա:Ամերիկյան կինոկատակերգություններ
Կատեգորիա:Ամերիկյան մարտաֆիլմեր
Կատեգորիա:Ամերիկյան քրեական ֆիլմեր
Կատեգորիա:Ամերիկյան ֆիլմեր վրեժի մասին
Կատեգորիա:Դետեկտիվ ֆիլմեր
Կատեգորիա:Կալիֆոռնիայում նկարահանված ֆիլմեր
Կատեգորիա:Կինոկատակերգություններ
Կատեգորիա:Ֆիլմեր ոստիկանների մասին
Կատեգորիա:Ֆիլմեր վրեժի մասին
Կատեգորիա:Ֆիլմեր, որոնց գործողությունները տեղի են ունենում Սան Ֆրանցիսկոյում
Սևծովյան աթերինա

**Սևծովյան աթերինա** (), աթերինակերպերի կարգի աթերինայինների ընտանիքին պատկանող ճառագայթալողակ ձկան տեսակ։

Սևծովյան աթերինան պելագիկ ձուկ է՝ ապրում է ջրի ստվերաշերտում։ Առաջացնում է մեծ կուտակումներ՝ վտառներ։ Ունի արդյունագործածական կարևոր նշանակություն, ինչպես նաև ջրային գիշատիչ կենդանիների և ձկների համար կերի աղբյուր է։

## Տարածվածություն
Հայտնաբերվել են Ատլանտյան օվկիանոսի արևելքում՝ Պորտուգալիայից և Իսպանիայից մինչև Մավրիտանիա ընկած ջրային ավազանում։

Հանդիպում է նաև Միջերկրական ծովում՝ Իտալիայի, Հարավային Ֆրանսիայի (հիմնականում Մարսելի ծովեզրին), Եգիպտոսի ափին։ Որոշ փոքր պոպուլյացիաներ ապրում են նաև Մեծ Բրիտանիայի և Նիդերլանդների ափամերձ շրջաններում։

Որոշակի մեկուսացված պոպուլյացիաներ են հայտնաբերվել նաև Կասպից ծովում։ Հիմնականում լինում է Սև ծովում, իսկ ամռանը՝ Ազովի ծովում։ Կարելի է հանդիպել նաև այս ծովերը թափվող գետերում։

Քանակապես զիջում է միայն սևծովյան անձրուկին և շպրոտին։

## Նկարագրություն
Մարմնի երկարությունը կազմում է մոտ 15 սմ։ Մարմինը բավականին երկար է, բարեկազմ։ Մարմինը թեփուկապատ է։

## Ծանոթագրություններ
Մելանխոլիա (նկար, Կրանախ)

**«Մելանխոլիա»** (), գերմանացի նկարիչ Լուկաս Կրանախ Ավագի նկարը։ Նկարել է 1532 թվականին։

## Նկարագրություն
16-րդ դարի շատ նկարների նման «Մելանխոլիան» ևս նկարվել է տախտակի վրա յուղաներկով։ Թեև Հյուսիսային Եվրոպայում սովորաբար օգտագործում էին կաղնու փայտը, Կրանախի արվեստանոցում հաճախ նկարում էին հաճարենու վրա։ Փայտի վրա արվել է կավճից և սոսնձից պատրաստված նախնական աստառ, որի վրա կատարվել է նկարի ուրվագիծը։ Կրանախը հաճախ նկարի տարբեր հատվածները նկարում էր մոխրագույնի տարբեր երանգներով, ապա դրանց վրա տարածում քիչ թե շատ թափանցիկ ներկերի մի քանի շերտ։

«Մելանխոլիա» նկարին բնորոշ է Կրանախի տարբերվող ոճը, որը հնարավոր է եղել պահպանել` չնայած այն հանգամանքին, որ նկարչի հսկողության տակ կարող էին աշխատել բազմաթիվ օգնականներ, որոնցից յուրաքանչյուրը պատասխանատու էր նկարի իրականացման որևէ փուլի համար։

Նկարում պատկերված է երեք մերկ երեխա, ովքեր փայտերի օգնությամբ փորձում են մեծ գնդակը անցկացնել օղակի միջով։ Թևավոր, մտամոլոր կինը հարթեցնում է ձողը, որից, ամենայն հավանականությամբ, պատրաստվում է ստեղծել ևս մեկ օղակ։ Հենց նա էլ համարվում է անձնավորված մելանխոլիա` ի նմանությամբ Կրանախի նկարից 18 տարի առաջ Ալբրեխտ Դյուրերի համանուն փորագրության թևավոր հերոսի։ Համաձայն Վերածննդի դարաշրջանի` ամբողջ աշխարհը հիմնված է համանմանությունների վրա։ Միևնույն ժամանակ մելանխոլիան զուգորդվում էր Սատուրնի, շան, հյուսնության հետ։ Նկարի շատ դետալներ համարվում են այդ համանմանությունների հղումներ։

## Գտնվելու վայր
Նկարը 1710 և 1742 թվականներին եղել է Գոտտորպ ամրոցի գույքացուցակում։ 1759 թվականին ամրոցից տեղափոխվեց դեպի դանիական թագավորական թանգարան։ Ավելի ուշ այն դարձավ Դանիայի արվեստի պետական թանգարանի հիմքը, որտեղ էլ մինչև օրս ցուցադրված է։ Գույքային համարն է` KMSsp722, սրահ` 201Ա։

## Ցուցադրություններ
* 23-09-1988 — 20-11-1988, Cranach och den tyska renæssansen, Շվեդիայի ազգային թանգարան, Ստոկհոլմ 
* 23-06-1996 — 04-08-1996, 100 Mesterværker, Կոպենհագեն
* 26-04-2002 — 08-09-2002, Cranach, Կոպենհագեն
* 06-04-2003 — 13-07-2003, Lucas Cranach: Glaube, Mythologie und Moderne, Bucerius Kunst Forum, Համբուրգ
* 08-10-2007 — 06-01-2008, Dürer and Cranach. Art and Humanism in Renaissance Germany, Տիսսեն-Բորնեմիսայի թանգարան, Մադրիդ 
* 13-10-2010 — 13-02-2011, Lucas Cranach: L’Altro Rinascimento, Բորգեզե պատկերասրահ, Հռոմ

## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն
* Nicolas Barker: A poet in Paradise: Lord Lindsay and Christian art, 2000, p.&nbsp;98.
* Charles Zika: The Wild Cavalcade in Lucas Cranach’s Melancholia Painting: Witchcraft and Sexual Disorder in 16th Century Germany, 1997, p.&nbsp;65—70, p.&nbsp;75, p.&nbsp;79, ill. fig. 13+14
* Günter Bandmann: Melancholie und Musik: Ikonographische Studien, 1960, pp.&nbsp;73f, ill. fig. 28
* Raymond Klibansky: Saturn and Melancholy: Studies in the History of Natural Philosophy, Religion and Art, 1964, p.&nbsp;383
* Cranach: l’altro rinascimento, 2010, kat. 12, omt. p.&nbsp;164 og 16, ill. p.&nbsp;166—167

## Արտաքին հղումներ
* «Մելանխոլիա»-ն Արվեստի պետական թանգարանի կատալոգում
* «Մելանխոլիա»-ն Արվեստի պետական թանգարանի կայքում

Կատեգորիա:Դանիական արվեստ
Կատեգորիա:Կոպենհագենի պետական պատկերասրահի նկարներ
Կատեգորիա:Գերմանիայի արվեստ
Կատեգորիա:1532 նկարներ
Կատեգորիա:Լուկաս Կրանախ Ավագի նկարներ
Դիզել (շուն)

**Դիզել** (), Ֆրանսիայի ոստիկանության RAID ստորաբաժանման մալինուա բելգիական հովվաշուն, որը սատկել է Սեն Դենիում տեղի ունեցած հատուկ գործողության ժամանակ՝ Փարիզում ահաբեկչություններ կազմակերպած իսլամական ահաբեկիչներին բռնելու և ոչնչացնելու ժամանակ։ Դիզելը ծառայում էր տվյալ ստորաբաժանումում 5 տարի և դարձավ առաջին շունը, որը սատկեց պարտականությունները կատարելիս։ 2016 թվականի գարնանը պետք է թոշակի անցներ։

2015 թվականի նոյեմբերի 18-ին Դիզելը սատկեց Փարիզի Սեն Դենի արվարձանում ընթացող հատուկ գործողության ժամանակ, երբ փնտրում էր զանգվածային սպանություններ կատարելու մեջ կասկածվող հանցագործներին․ մի շենքի վերին հարկը հետախուզելիս Դիզելը սատկեց մահապարտի գոտու պայթյունից։ Փարիզի ոստիկանության ղեկավարությունը պատվեց Դիզելին՝ ցուցաբերած խիզախության համար․ Le Parisien թերթը հաղորդեց, որ շունն իր կյանքի գնով փրկել է տիրոջը։

## Հետմահու
Սոցիալական կայքերում շատ օգտատերեր ցավակցություն հայտնեցին Փարիզի ոստիկանությանը Դիզելի մահվան կապակցությամբ՝ հաղորդագրություններ թողնելով  կամ  հեշթեգերով։

Ռուսաստանի արտաքին գործերի նախարարությունը ի նշան երախտագիտության Ֆրանսիայի ներքին գործերի նախարարությանը փոխանցեց գերմանական հովվաշան ձագ՝ Դոբրինիա անվամբ, որը պետք է փոխարինի Դիզելին։

Բրիտանական PDSA բարեգործական կազմակերպությունը, որը սահմանել է Մարիա Դիկինի մեդալը, 2015 թվականի դեկտեմբերի 28-ին հայտարարեց սատկած հովվաշանը հետմահու տվյալ մեդալով պարգևատրելու մասին, որը կենդանիների բարձրագույն բրիտանական մրցանակն է։ Դիզելը 30-րդ շունն է, որը պարգևատրվել է Մարիա Դիկինի մեդալով։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Մարիա Դիկինի մեդալով պարգևատրվածներ
Կատեգորիա:Ֆրանսիայի ոստիկանություն
Կաթնահաց

thumb|right|Կաթնահացեր
**Կաթնահաց (պլյուշկա)** (նաև ***[[Դարչնածառ|դարչինով]] բուլկի***, ***դարչինով կաթնահունց***), քաղցր բուլկի`   ժապավենի նման ոլորած։ Որպես միջուկ օգտագործվում է շաքար, վրան թեթևակի լցնում են դարչին։

Ռուսական հրուշակագործները թխում են «Մոսկավյան պլյուշկա» անվանումով մեծ կաթնահացեր, վրան թեթևակի ցանում են շաքարի փոշի։

Պլյուշկա անվանումն առաջացել է հին ռուսերեն «плющька» բառից, որ նշանակում է հարթ, տափակեցրած, քանի էր կաթնահացը հարթ է։ Ծագման մյուս տարբերակը պոչխաղուկի ձևով բուլկին է։

[thumb|Դարչինով կաթնահաց` շաքարե [ջնարակով]]

**Պլյուշկա** (նաև ***խխունջ***, ***ոստրե***), քաղցր բուլկի` խխունջի նման։ Որպես միջուկ օգտագործվում է շաքար, վրան թեթևակի լցնում են դարչին։

Կաթնահաց պատրաստում են եվրոպական շատ երկրների խոհանոցներում, նորվեգացիները դա անվանում են *skillingsbolle*, շվեդները` *kanelbulle* (հաճախ է հիշատակվում Կառլսոնի մասին մուլտֆիլմերում), դանիացիները` *kanelsnegl*, ֆինները` *korvapuusti*: 1999 թվականից Շվեդիայում հոկտեմբերի 4-ը նշվում է որպես «Կաթնահացի օր» (*Kanelbullens dag*): Կաթնահացերի վրա  () է մասնագիտանում միջազգայնորեն ճանաչված «Cinnabon»  արագ սննդի սպասարկման կենտրոնների ցանցը։


File:Тарелка с плюшками.jpg|Կաթնաբացով ափսե
File:Плюшка.jpg|Կաթնահաց


## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Թխվածքներ
Կատեգորիա:Ռուսական խոհանոց
Կատեգորիա:Շվեդական խոհանոց
Սևծովյան ծովաձիուկ

**Սևծովյան ծովաձիուկ** (), փշաձկնակերպերի կարգի ասեղայինների ընտանիքին պատկանող ճառագայթալողակ ձկնատեսակ։

Սևծովյան ծովաձիուկին կարելի է պահել նաև տնային ակվարիումներում՝ անազատության մեջ։ Նման է շախմատի ձիու։

## Տարածվածություն
Տարածված է Ազովի և Սև ծովերի ափերի ծանծաղուտներում, որտեղ կա առատ բուսականություն։ Տարածված է Ատլանտյան օվկիանոսի արևելյան ափին` Նիդերլանդներից մինչև Մարոկկո և Կանարյան կղզիներ ընկած ծովային ավազանում։

Համարվում է Ուկրաինայի խորհրդանշական ծովային կենդանիներից մեկը։ Գրանցված է Ուկրաինայի կարմիր գրքում, սևծովյան ծովաձիուկի որսը Ուկրաինայում խստիվ արգելված է։

## Նկարագրություն
Երկարությունը հասնում է 10-12 սմ-ի։ Արագ փոխում է իր մարմնի գունավորումը և ստանում է խայտաբղետ գեղեցիկ երանգներ։

Փորային լողակները բացակայում են, իսկ պոչը երկար է՝ կեռ։ Իր կեռ պոչով սևծովյան ծովաձիուկը կախվում է բույսերից։

Բեղմնավորված ձվերը տեղավորվում են արուի փորի կամ պոչի հատվածի տակ գտնվող պարկում։ Ձագերի մասին հոգ է տանում միայն արուն։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Ասեղայիններ
Տրեբուխենայի ամրոց

**Տրեբուխենայի ամրոց**(), հայտնի է նաև որպես Կասա-դե-Մեդինա-Գուսման կամ Գուսման էլ Բուենո(Անդալուզիա)։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ

*Mapa

Կատեգորիա:Իսպանիայի ամրոցներ
Սովորական ծովաշնիկ

**Սովորական ծովաշնիկ** (), պերկեսազգիների կարգի շնիկանմանների ենթակարգի շնիկայինների ընտանիքին պատկանող ճառագայթալողակ ձկնատեսակ։

Կենդանին արդյունաբերական նկատառումներով չի օգտագործվում։

## Տարածվածություն
Տարածված է Ատլանտյան օվկիանոսում՝ Բիսկայան ծոցից մինչև Սենեգալ, Մարոկկո և Կանարյան կղզիներ։ Ապրում են Սև, Մարմարա և Միջերկրական ծովերի, ինչպես նաև Բիսկայան ծոցի ջրերում։

Լինում է Սև ծովի ափերի քարքարոտ տեղերում։

## Նկարագրություն
Սովորական ծովաշնիկի մարմնի երկարությունը հասնում է 23 սմ-ի։ Մարմինը մերկ է՝ թեփուկազուրկ։ Գունավոր ձուկ է։ Սովորական ծովաշնիկի մեջը և կողքերը կանաչ են, իսկ փորը ունի դեղին գունավորում։

Բացի այդ, ծովաշնիկի մարմնի վրա կան սև պուտեր։ Սնվում է փափկամարմիններով և բույսերով։ Միսը ուտելու համար անպիտան է։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Շնիկայիններ
Ալկաուդետեի ամրոց

**Ալկաուդետեի ամրոց** (), ամրոց Իսպանիայի Խաեն պրովինցիայի Ալկաուդետե մունիցիպալիտետում։ Ամրոցը գտնվում է բլրի գագաթին, որի ստորոտին տարածվում է Ալկաուդետե քաղաքը, Խաեն քաղաքից 48 կմ հեռավորության վրա։ Ալկաուդետե կարելի է հասնել Úbeda-Malaga A-316 ավտոճանապարհով և Badajoz-Granada N-432 ճանապարհով։

## Պատմություն
Ամրոցը կառուցել են արաբները։ Քրիստոնյաների տիրապետության տակ է անցել 1085 թվականին Ալֆոնսո VI-ի կառավարման օրոք։ Այնուհետև շուրջ երեք հարյուրամյակ ամրոցը ձեռքից ձեռք է անցել, մինչև 1340 թվականին կրկին անցել է քրիստոնյաների ձեռքը։ Ամրոցն ունի բազմանկյան տեսք՝ հարմարեցված սարահարթային տեղայնքին։ Կառույցը շրջապատված է վեց աշտարակներով, այդ թվում նաև հարգանքի աշտարակը (Torre de Homenaje), որը հյուսիսային կողմում ունի դուռ, որը հսկում են երկու լրացուցիչ աշտարակներ։ Ամրոցը վերականգնվել է և գտնվում է լավ վիճակում։ 1949 թվականին ամրոցն ընդգրկվել է Իսպանիայի մշակութային ժառանգությունների ցանկում ():

## Պատկերասրահ

Castillo de Alcaudete, Alcaudete, 20 July 2016 (1).JPG
Castillo de Alcaudete (Jaén). Torre del Homenaje.jpg
Torre del homenaje del castillo de Alcaudete - juanpol.jpg


## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Ալկաուդետեի ամրոցի մասին castillosnet.org կայքում 

Կատեգորիա:Անդալուսիայի ամրոցներ
Կատեգորիա:Իսպանիայի ամրոցներ
Սառցե հյուրանոց (Յուկկասյարվի)

**Յուկկասյարվիի սառցե հյուրանոց** (), հյուրանոցային համալիր, որը գտնվում է Յուկկասյարվի բնակավայրում՝ Շվեդիայի հյուսիսում, Կիրունա քաղաքից 17 կմ հեռավորության վրա։

Յուկկասյարկի սառցե հյուրանոցը համարվում է աշխարհում առաջին *սառցե հյուրանոցը*։ Առաջին անգամ հյուրանոցի բացումը տեղի է ունեցել 1990 թվականին։ Ամեն տարի դեկտեմբեր ամսին հյուրանոցը վերակառուցվում է. շատ արվեստագետներ հրավիրվում են հյուրանոցի սենյակները կահավորելու համար։

Հյուրանոցի գրեթե բոլոր իրերը՝ այդ թվում աթոռները և մահճակալները սառցե են։ Այդպիսի հսկայական քանակությամբ սառույցներ վերցվում են մոտակ Տուրնելվեն գետից։

Հյուրանոցային համալիրի ներսում գտնվում է նաև սառցե մատուռ, որը նախատեսված է ամուսնացող զույգերի համար։ Կառույցի ներսում օդի ջերմաստիճանը կազմում է -5&nbsp;°C-ից մինչև առավելագույնը -23°:

## Պատմություն
1989 թվականին ճապոնական սառցե արվեստի արվեստագետները այցելել են Յուկկասյարվի և ստեղծել են սառցե արվեստի ցուցահանդես։

1990 թվականի գարնանը ֆրանսիացի նկարիչ Ժանոտ Դերիդը այստեղ կառուցել է իգլու՝ սառույցից կամ ձյունից պատրաստաված կացարան, և արվեստի նմուշները տեղափոխել այնտեղ։

Մի գիշեր քաղաքի սենյակներում տեղերը ավարտվել էին, ուստի որոշ այցելուներ և զբոսաշրջիկներ թույլտվություն խնդրեցին իգլուի մեջ գիշերելու համար։ Դրանից միտք ծագեց քաղաքում ստեղծել աշխարհում առաջին *«սառցե հյուրանոցը»*։

## Եկեղեցի
Շվեդիայի Յուկկասյարվի քաղաքի սառցե հյուրանոցի հարևանությամբ գործում է նաև սառցե եկեղեցի։ Եկեղեցին ամբողջովին կառուցված է սառցաբյուրեղներից և քամուց կարծրացած ձյունից։

Ամեն տարի եկեղեցին օծվւմ է Սուրբ Ծնունդի օրը։ Ամեն ձմեռ սառցե հյուրանոցում ամուսնանում են շուրջ 140 զույգեր և մկրտվում մոտ 20 երեխաներ։

Մկրտված երեխաների մեծ մասը տեղաբնիկ է։ Հարսանեկան մկրտությունը կատարվում է նույն ծիսակարգով, ինչպես Շվեդիայի մյուս քաղաքներում։ Ռևարենդ Յան-Էրիկ Կուոկսուն Յուկկասյարվի վանքի միակ հոգևորականն է, ով էլ կատարում է եկեղեցական արարողությունները։

Նա սառցե եկեղեցու քահանան է եկեղեցու գոյության տասնչորս տարիների ընթացքում։ Նրա կինը՝ Լիսբեթը, եկեղեցի հսկիչն է, ով եկեղեցում աշխատում է, որպես կամավոր։

## Պատկերասրահ

ICEHOTEL_Main_Hall_(2014)_by_Alessandro_Falca_%26_AnnaSofia_M%C3%A5%C3%A5g.jpg|Սառցե հյուրանոցի գլխավոր սրահը
Ice_Hotel_Church_Jukkasj%C3%A4rvi.jpg|Սառցե եկեղեցի
Icehotel-se-25.JPG|Ձնագնդերի սրահ
Icehotel-se-10.JPG|Մահճակալ սառցե հյուրանոցում


## Ծանոթագրություններ

## Տես նաև
* Իգլու

Կատեգորիա:Շվեդիայի հյուրանոցներ
Կատեգորիա:Սառույց
Երզնկայի ճակատամարտ

**Երզնկայի ճակատամարտ** (, ), Օսմանյան Թուրքիայի նկատմամբ Ռուսական կայսրության տարած հաղթական ճակատամարտերից մեկն Առաջին համաշխարհային պատերազմի ընթացքում։

Օսմանյան զորքերին գլխավորում էր 3-րդ բանակային կորպուսի ղեկավար Մեհմեդ Վեհիբ փաշան, իսկ ռուսական զորքերին՝ Նիկոլայ Յուդենիչը։

## Պատմություն
1916 թվականին Թուրքիայի երիտթուրքական կառավարության պարագլուխներից Էնվերը պատերազմի հայտարարեց Ռուսական կայսրությանը՝ Նիկոլայ Յուդենիչի բանակի հետ նախորդ բախումների ընթացքում կորցրած տարածքները հետ բերելու համար։

Փետրվարից ապրիլ ամիսներին Յուդևիչի բանակին հաջողվեց ռազմակալել Էրզրումը և Տրապիզոնը։ Ռազմավարական կարևոր նշանակություն ունեցող այս նավահանգստային քաղաքները իրենց աշխարհագրական հիանալի դիրքով Ռուսաստանի համար կարող էին ծառայել, որպես Կովկասյան ճակատ զինամթերքի մատակարարման հիանալի աղբյուր։

Էնվեր փաշայի հրամանով թուրքական 3-րդ բանակային կորպուսը Մեհմեդ Վեհիբ փաշայի գլխավորությամբ պետք է հետգրավեր Տրապիզոնը։ Վահիբի հարձակումը ձախողվեց և հուլիսի 2-ին ռուսական զորքերը դիմեցին գրոհի։

Ռազմական գործողություններից կեսերին ռուսական բանակին հաջողվեց ստիպել թուրքերին դիմել նահանջի։ Զորքերը միմյանց բախվեցին Երզնկայում։ Երզնկայի ճակատամարտը նշանավորվեց թուրքերի խայտառակ պարտությամբ և ռուսական աշխարհազորի լիակատար հաղթանակով։

## Գրականություն
* Tucker, Spencer The Great War: 1914-18 (1998)
* Erzurum-Erzincan 

Կատեգորիա:Առաջին համաշխարհային պատերազմի ճակատամարտեր
Կատեգորիա:Օսմանյան կայսրության ճակատամարտեր
Կատեգորիա:Ռուսաստանի ճակատամարտեր
Կատեգորիա:Ճակատամարտեր Արևմտյան Հայաստանում
Կատեգորիա:Առաջին համաշխարհային պատերազմում Օսմանյան կայսրության ճակատամարտեր
Կատեգորիա:Կովկասյան արշավանքի ճակատամարտեր
Կատեգորիա:Առաջին համաշխարհային պատերազմում Ռուսաստանի ճակատամարտեր
Կատեգորիա:Էրզրումի վիլայեթ
Կատեգորիա:1916 Օսմանյան կայսրությունում
Կատեգորիա:Օսմանյան կայսրության պատմություն
Կատեգորիա:1916 հակամարտություններ
Գոհար Ղուկասյան

**Գոհար Բաղդասարի Ղուկասյան** (), հայ համաճարակաբան։ Բժշկական գիտությունների դոկտոր (1971), պրոֆեսոր (1990)։ ՀԽՍՀ վաստակավոր բժիշկ (1968)։
Ռուսաստանի բնական գիտությունների ակադեմիայի հայկական մասնաճյուղի իսկական անդամ (2001)։

## Կենսագրություն
Գոհար Ղուկասյանը ծնվել է 1925 թվականին ՌԴ Կրասնոդարի երկրամասի Արմավիր քաղաքում։ 1947 թվականին ավարտել է Երևանի բժշկական ինստիտուտը։ Նույն թվականից աշխատել է Արտո Ալեքսանյանի անվան համաճարակաբանության, վիրուսաբանության և բժշկական մակաբուծաբանության գիտահետազոտական ինստիտուտում, 1979 թվականից՝ համաճարակաբանության և իմունաբանության լաբորատորիայի վարիչ, 1979-2001 թվականներին, միաժամանակ՝ փոխտնօրեն։

Աշխատանքները վերաբերում են գրիպի, սալմոնելոզների և աղիքային այլ վարակիչ հիվանդությունների համաճարակաբանության և կանխարգելման, օրգանիզմի անընկալունակության վրա հակաբիոտիկների ազդեցության հարցերին։ 191 գիտական աշխատությունների և 2 հայտանգործությունների հեղինակ է.
* «Эпидемиология и вакцинопрофилактика гриппозных заболеваний в гг. Ереване и Ленинакане» Дис. канд. мед. наук. 1957
* «Влияние антибиотиков на развитие специфического иммунитета и некоторых факторов естественной резистентности» Дис. док. мед. наук. 1971

## Պարգևներ
* «Առողջապահության գերազանցիկի» նշան, 1961
* ՀԽՍՀ վաստակավոր բժիշկ, 1968

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Հայ բժշկուհիներ
Կատեգորիա:Հայ համաճարակաբաններ
Կատեգորիա:ՀԽՍՀ վաստակավոր բժիշկներ
Կատեգորիա:Երևանի պետական բժշկական համալսարանի շրջանավարտներ
Կատեգորիա:Բժշկական գիտությունների դոկտորներ
Կատեգորիա:Հայ պրոֆեսորներ
Թեբաին

**Թեբաին**, համարվում է ափիոնի ալկալի։ Թեբաինի բաղադրությունը ափիոնի մեջ հասնում է մինչև 0,2 տոկոս։ Անվանումը  ենթադրաբար ծագել է Թեբեական լեգեոնից (Θῆβαι, Thēbai - ): Թերապևտիկ նպատակներով թեբաինը չի օգտագործվում՝ սուր թունայնության պատճառով։ Թեբաինից ռեակցիայի միջոցով սինթեզվում է Բուպրենորֆին, Դիպրենորֆին, Էտորֆին, իսկ օքսիդացման միջոցով՝ Օքսիկոդոն, Նելոքսոն, Նալտրեքսոն, Նալբուֆին։ Մտնում է օմնոպոնի կազմի մեջ։

Ափիոնային ալկալիների շարքում թեբաինը ֆիզիոլոգիական ազդեցությամբ ավելի հեռու է մորֆինից և համարվում է ջղաձգություն առաջացնող թույն, այլ ոչ թե թմրանյութ։

## Ֆիզիկա-քիմիական հատկանիշներ
Թեբաինն իրենից ներկայացնում է բաց դեղնավուն, մանր բյուրեղավոր փոշի, հեշտ լուծվող է քլորոֆորմի մեջ և դժվար լուծվող՝ սպիրտի և եթերի մեջ։ Հալման ջերմաստիճանը կազմում է 191 — 193&nbsp;°C, եռման ջերմաստիճանը՝ 395,93&nbsp;°C:

## Ստացման եղանակ
Թեբաինի ստացման նախնական հումք է ծառայում թեբաինային «ձյութը», որը ստանում են պապավերինի արտադրությունից հետո։ Թեբաինային ձյութն իրենից ներկայացնում է հավելյալ ալկալիների հիմքերի խառնուրդ, որն աղտոտված է հիմնականում ձյութանման նյութերով և հիմնային բնույթի այլ խառնուրդներով։

Ալկալիների պարունակությունը թեբաինային ձյութի մեջ տատանվում է և կախված է ափիոնի տեսակից և որակից, և պարունակում է 6 մինչև 15%։ Թեբաինիային ձյութից թեբաին ստանալու համար օգտագործում են դրա սալիցիլաթթվի հետ, դժվար լուծվող իզոպրոպիլային սպիրտում թեբաինի սալիցիլատ աղի հատկանիշները։

## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն
* Mikus G, Somogyi AA, Bochner F, Eichelbaum M. «Thebaine O-demethylation to oripavine: genetic differences between two rat strains». *Xenobiotica*. 1991 Nov; 21(11): 1501–9.

Կատեգորիա:Ալկալոիդներ
Կատեգորիա:Օպիատներ
Կատեգորիա:Իզոքինոլիններ
Կատեգորիա:Եթերներ
Ագնեշ Կելետի

**Ագնեշ Կելետի** (, ), հրեական ծագմամբ հունգարացի նախկին մարմնամարզուհի և մարզիչ, Օլիմպիական խաղերի հնգակի չեմպիոն (1952, 1956), աշխարհի չեմպիոն (1954, զուգափայտեր), Հունգարիայի չեմպիոն (1947-1954, սպորտային մարմնամարզության)։ Հունգարիայի դրոշի ներքո մասնակցելով Օլիմպիական խաղերին՝ Ագնեշ Կելետին վաստակել է 10 մեդալ,այդ թվում՝ հինգ ոսկե, և համարվում է Օլիմպիական խաղերին մասնակցած հրեա ամենահաջողակ մարզիկներից մեկը պատմության մեջ։ Կելետին ավելի շատ օլիմպիական մեդալներ է վաստակել, քան Իսրայելի քաղաքացիություն ունեցող այլ մարզիկ, իսկ հրեա մարզիկների շարքում նա երկրորդն է. Օլիմպիական խաղերում իր վաստակած մեդալների թվով նա զիջում է միայն Մարկ Սպիտցը։ 1956 թվականի Օլիմպիական խաղերում Ագնեշ Կելետին եղել է ամենաշատ մեդալներ վաստակած մարմնամարզիկը։

## Կենսագրություն
Ագնեշ Կելետին ծնվել է 1921 թվականի հունվարի 9-ին Բուդապեշտում, հրեայի ընտանիքում։ Մարմնամարզությամբ զբաղվել սկսել է չորս տարեկանից, իսկ 16 տարեկանում առաջին անգամ դարձել է Հունգարիայի չեմպիոն։ Իր կարիերայի ընթացքում նա այդ տիտղոսին արժանացել է տասը անգամ։

Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի պատճառով 1940 թվականի Ամառային օլիմիպիական խաղերը չեղյալ են համարվել, և Ագնեշ Կելետին ժամանակավորապես դադարեցրել է մարզումները։ Նա վերապրել է Հոլոքոստը՝ ձևանալով քրիստոնյա և ապրելով գյուղում։ Նրա հայրը մահացել է Օսվենցիմ համակենտրոնացման ճամբարում, իսկ մայրն ու քույրը թաքնվել են և փրկվել շվեդ դիվանագետ Ռաուլ Վալենբերգի կողմից։

Պատերազմից հետո Կելետին որակավորվել է մասնակցելու 1948 (բաց է թողել վնասվածքի պատճառով), 1952 և 1956 թվականների Օլիմպիական խաղերին։

1956 թվականին Մելբուռնում կայացած Օլիմպիական խաղերից (1956 թվականի նոյեմբեր-դեկտեմբեր) հետո Ագնեշ Կելետին քաղաքական ապաստան է ստանում և հունգարացի 44 այլ մարմնամարզիկների հետ մնում Ավստրալիայում։ Նրանք որոշում են չվերադառնալ Հունգարիա 1956 թվականի ապստամբությունից հետո, երբ Խորհրդային Միության զորքերը ներխուժել էին երկիր։

Հետագայում Ագնեշ Կելետին մեկնել է Իսրայել։ Հունգարիայից այնտեղ են տեղափոխվել նաև նրա մայրն ու քույրը։ Իսրայելում Կելետին օլիմպիական բացարձակ չեմպիոն Մարիա Գորոխավսկայայի հետ աշխատել է որպես ֆիզիկական դաստիարակության հրահանգիչ։

2002 թվականին Ագնեշ Կելետիի անունն ընդգրկվել է «Մարմնամարզության համաշխարհային փառքի սրահում» (Օկլահոմա Սիթի, ԱՄՆ)։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Ագնեշ Կելետին  Մարմնամարզության միջազգային ֆեդերացիայի կայքում 
* Մրցությունների արդյունքները 

Կատեգորիա:Երկարակյացներ
Կատեգորիա:Հունգարացի մարմնամարզիկներ
Կատեգորիա:Հունգարացի օլիմպիական չեմպիոններ
Կատեգորիա:Սպորտային մարմնամարզության աշխարհի չեմպիոններ