open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
9-րդ դար

```text

```


**9-րդ դար**, 801 թվականից 900 թվականն ընկած մեկ հարյուրամյակ, և 1-ին հազարամյակի իններորդ դարը։ Նախորդել է 10-րդ դարին և հաջորդել 8-րդ դարին։

Համաշխարհային պատմության մեջ հանդիսանում է միջնադարյան միջին շրջանի՝ զարգացած միջնադարի ընթացք։
19-րդ դար

**19–րդ դար** (1 հունվար 1801&nbsp;թվականից – 31 դեկտեմբեր 1900), դար, որը համաշխարհային պատմության մեջ նշանավորվեց Իսպանական, Առաջին և Երկրորդ Ֆրանսիական, Չինական, Սրբազան Հռոմեական և Մողոլյան կայսրությունների անկմամբ։ Արդյունքում հզորացան Բրիտանական կայսրությունը, Ռուսական կայսրությունը, Միացյալ նահանգները, Գերմանական կայսրությունը, Երկրորդ ֆրանսիական գաղութական կայսրությունը և Ճապոնական կայսրությունը, բրիտանացիների առավելությամբ 1915 թվականից։ Ֆրանսիական կայսրության պարտությունից հետո, նրա հակառակորդ դաշնակիցները՝ Բրիտանական և Ռուսական կայսրությունները դարձան աշխարհի ուժեղագույն տերությունները։ Ռուսները նվաճեցին կենտրոնական և հեռավոր արևելյան Ասիան։ Բրիտանական կայսրությունը արագորեն հզորացավ դարի առաջին կեսին՝ բվաճելով Կանադան, Ավստրալիան, Հարավային Աֆրիկան և գերբնակեցված Հնդկաստանը, բացի այդ դարի վերջին երկու տասնամյակին Աֆրիկան։ Դարի ավարտին Բրիտանական կայսրությունը վերահսկում էր աշխարհի ցամաքային տարածքի մեկ հինգերորդ մաստ և բնակչության մեկ քառորդ մասը։ Նապոլեոնական ժամանակաշրջանից հետո ստեղծվեց Pax Britannica-ն, որը օգնեց առևտրին։

## Ընդհանուր պատկեր
Առաջին էլեկտրական սարքավորումները ստեղծվեցին 19–րդ դարում, որը սկսվեց էլեկտրական ռելեի ստեղծմամբ 1835 թվականին, հեռագիրը և Մորզեի այբուբենը 1837 թվականին, առաջին հեռախոսային զանգը 1876 թվականին, իսկ առաջին էլեկտրական լամպը 1878 թվականին։

19–րդ դարը գիտական հայտնագործությունների ժամանակաշրջան էր, որոնք ահռելի արդյունք ունեցան մաթեմատիկայի, ֆիզիկայի, քիմիայի, կենսաբանության, էներգետիկայի և մետալուրգիայի ոլորտներում և հող հանդիսացան 20-րդ դարի մեծագույն հայտնագործությունների համար։ Արդյունաբերական հեղափոխությունը սկսվեց Մեծ Բրիտանիայում և սփռվեց դեպի մայրցամաքային Եվրոպա, Հյուսիսային Ամերիկա և Ճապոնիա։

## Ծանոթագրություններ
20-րդ դար

**20–րդ դար**, որը սկսվել է 1901 թվականի հունվարի մեկից և ավարտվել է 2000 թվականի դեկտեմբերի 31-ին։ Այն 2-րդ հազարամյակի տասներորդ և վերջին դարն էր։ Հաճախ դարը անվանում են **1900-ականներ** (հաճախ գրվոցած խմւմ է որպես 19XX), որը սկսվել է 1900 թվականի հունվարի 1-ին և ավարտվել է 1999 թվականի դեկտեմբերի 31-ին։

20–րդ դարում համաշխարհային պատմության մեջ տեղի ունեցան նշանակալի իրադարձություններ, այդ թվում Առաջին և Երկրորդ համաշխարհային պատերազմները, Միջուկային էներգետիկան և տիեզերքի ուսումնասիրությունը, նացիոնալիզմը և ապագաղութականացում, Սառը պատերազմը և հետ սառը հետպատերազմյան հակամարտություններ։ Միջկառավարական կազմակերպությունները և մշակութային կապերը սկսեցին զարգանալ էլեկտրաէներգիայի, տրանսպորտի և հեռահաղորդակցման տեխնոլոգիաների զարգացման ֆոնին։ Արդյունաբերության զարգացումը և աշխարհի բնակչության աճը բերեց բնապահպանական խնդիրների և թվային հեղափոխության ծննդի։

## Ծանոթագրություններ
16-րդ դար

**16–րդ դար** ժամանակաշրջան, որը համաձայն Հուլյան օրացույցի սկսվել է 1501 թվականին և ավարտվել է 1600 թվականին։ 
16-րդ դարը պատմաբանների կողմից համարվում է Արևմուտքի հզորացման սկիզբ։
16-րդ դարի ընթացքում Իսպանիան և Պորտուգալիան ճանապարհորդեցին համաշխարհային օվկիանոսով և բացեցին բազմաթիվ ծովային առևտրային ճանապարհներ։ Նոր Աշխարհի մեծ մասը դարձան իսպանական և պորտուգալական գաղութներ, իսկ Պորտուգալիան դարձավ Ասիայի, Աֆրիկայի և Հնդկական օվկիանոսի առևտուրի առաջադարը, Իսպանիան բացեց առևտրային ուղի Ատլանտյան օվկիանոսով` միացնելով Ամերիկան Ասիային։

Այս գաղութատիրական ժամանակաշրջանում հիմնադրվեց Մերկանտիլիզմը, որպես տնտեսական մտքի առաջատար դպրոց, որտեղ տնտեսական համակարգը դիտվում էր որպես Անտոգոնիստական խաղ, որտեղ մեկ կողմը օգտվում էր մյուս կողմի վնասի հաշվին։ Մերկանտիլիստական դոկտրինը դարձավ շատ միջեվրոպական պատերազմների պատճառ և խթան հանդիսացավ եվրոպական էքսպիանսոնիզմի և իմպերիալիզմի համար աշխարհով մեկ մինչև 19-րդ դարը կամ 20-րդ դարի սկիզբը։

Եվրոպայում Ռեֆորմացիայից հետո սկսվեց պապականության և Կաթոլիկ եկեղեցու թուլացումը։ Եվրոպայում սկվեցին համատարած կրոնական պատերազմները, որոնցից հիմնականն էր Երեսնամյա պատերազմը, որի ակունքները գալիս են դարի վերջից։ Իտալիայում Լուկա Պաչոլին հրատարակեց առաջին հաշվապահության աշխատությունը, իսկ Գալիլեո Գալիլեյը պատրաստեց առաջին ջերմաչափը։ Անգլիայում իտալացի Ալբերիկո Ջենտիլին գրեց առաջին գիրքը միջազգային իրավունքի մասին և բաժանեց աշխարհականություն կանոնային իրավունքից և կաթոլիկ տեսությունից։

Մերձավոր Արևելքում Օսմանյան կայսրությունը շարունակվեց ընդարձակվել, իսկ Սուլթանը իրեն հռչակեց Խալիֆ։ Իրանում և Իրաքում աճեց Շիա իսլամի տարածվածությունը` դառնալով Սուննի իսլամից հետո հիմնական հոսքը Իսլամական աշխարհում։

Չինաստանը տարհանեց ափամերձ հատվածները ճապոնական ծովահենության պատճառով։ Այդ ժամանակ ճապոնիայում տեղի էր ունենում քաղաքացիական պատերազմ, որը հայտնի է որպես Սենգոկու ժամանակաշրջան։ Ասիայի մյուս վայրերում Մեծ Մողոլների կայսր Աքբար Մեծը ընդարձակեց Մեծ Մողոլների կայսրությունը դեպի մայրցամաքի հարավ։

Նիկոլայ Կոպեռնիկոս հայնտաբերեց Արևակենտրոն համակարգը, որը մեծ քննադատությունների ալիք բարձրացրեց, իսկ Տիխո Բրահեը ժխտեց երկնոլորտների մասին տեսությունը  աստղադիտակով արված պատկերների շնորհիվ։ Այս իրադարձությունները ուղղակիորեն կապված էին հնագույն մտածողներ Կլավդիոս Պտղոմեոսի և Արիստոտելի հետ և մեծ հեղափոխություն մտցրեց աստղագիտության և գիտության մեջ։
## Ծանոթագրություններ
Օլդեմ

**Օլդեմ** կամ **Օլդհեմ** (), Անգլիայի Մեծ Մանչեսթր կոմսության քաղաք։

## Քաղաքականություն
### Մեծ Բրիտանիայի ներկայացուցչություն խորհրդարանում

Օլդհեմը բաժանված է երկու խորհրդարանական ընտրատարածքների՝ «Օլդեմ՝ Արևելք և Սեդդլուորդ» և «Օլդեմ՝ Արևմուտք և Ռայթոն», այժմ ներկայացնում է պատգամավորներ Լեյբորիստական կուսակցությունից Ֆիլ Վլաուսին և Մայքլ Միչերին։

### Ժողովրդագրություն
Համաձայն 2001 թվականի մարդահամարի Օլդհեմում Մեծ Բրիտանիայի բնակիչների թիվը հասնում է 103․544, կազմելով 55-րդ տեղը Անգլիայի ամենաշատ բնակչություն ունեցող քաղաքներից։ .
1978 թվականին Օլդեմում ծնվեց առաջին մարդը, արհեստական բեղմնավորման միջոցով։

### Հայտնի բնիկները և բնակիչները
*Ուիլյամ Ուոլթոն,երգահան և դիրիժոր
*Էրիկ Սայք, կոմիկ, սցենարիստ և ռեժիսոր
*Բրայան Էդվարդ Կոկս, ֆիզիկոս
*Յան Կերշոու, պատմաբան
*Մարկ Ոուեն, երգիչ
*Սուխբաատարին Շինեբայար, Մեծ Բրիտանիայի բռնցքամարտի չեմպիոն 2008 թվականին։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Անգլիա
Կատեգորիա:Միացյալ Թագավորություն
Հրեշտակ (քանդակ, Երևան)

**«Հրեշտակ»**, քանդակ Երևանի Կենտրոն համայնքում՝ Հրազդանի կիրճում, Երևանի մանկական երկաթուղու տարածքում։ Տեղադրվել է 1994 թվականին։
 
## Հեղինակ
* Քանդակագործ՝ Հովհաննես Մուրադյան

## Տվյալներ
Քանդակի նյութը տուֆ է, բարձրությունը 2 մետր է։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Երևանի հուշարձաններ
Կոլումբուս Բլու Ջեքեթս

**«Կոլումբուս Բլու Ջեքեթս»** (անգլերեն՝ *Columbus Blue Jackets*), ամերիկյան պրոֆեսիոնալ հոկեյի ակումբ։ Հանդես է գալիս Հոկեյի ազգային լիգայի (NHL) արևելյան կոնֆերենցիայի մայրաքաղաքային դիվիզիոնում։ Տեղակայված է ԱՄՆ Օհայո նահանգի Կոլումբուս քաղաքում։

Հիմնադրվել է 2000 թվականին, որպես լրացումային թիմ։ Առաջին Սթենլիի գավաթի խաղարկությանը թիմը մասնակցել է 2009 թվականին։

## NHL մրցանակներ և գավաթներ
**Մորիս Ռիչարդի գավաթ**
* Ռիք Նեշ՝ 2003–04 
**Կալդերի հիշատակի գավաթ**
* Սթիվ Մեյսոն՝ 2008–09
**NHL-ի մրցանակ բարեգործությամբ զբաղվող մարզիկին**
* Ռիք Նեշ՝ 2008–09
**Վեզինայի գավաթ**
* Սերգեյ Բոբրովսկի՝ 2012–13
**NHL բոլոր աստղերի հավաքական**
* Սերգեյ Բոբրովսկի՝ 2012–13

## Արտաքին հղումներ
* Պաշտոնական կայք

Կատեգորիա:Հոկեյի ազգային լիգայի (NHL) ակումբներ
Մանկական այգի (Երևան)

**Մանկական այգի** (նախկինում՝ *Կիրովի անվան զբոսայգի*), գտնվում է Երևանի Կենտրոն համայնքում, Մովսես Խորենացու, Գրիգոր Լուսավորչի, Բեյրութի և Զաքյան փողոցների միջև։

Հիմնվել է 1933 թվականի մարտին, հին շուկայի՝ Ղանթարի տեղում։ 1934 թվականին խորհրդային պետական գործիչ Սերգեյ Կիրովի մահից հետո վերանվանվել է նրա անունով։ Այսօր զբողայգին փոքրիկ երևանցիների սիրելի վայրն է, որտեղ բազմաթիվ միջոցառումներ են անցկացվում։

Այգու տարածքում են գտնվում Խորհրդային Միության կրկնակի հերոս Նելսոն Ստեփանյանի կիսանդրին, Լիբանանցի գրող, փիլիսոփա, նկարիչ, բանաստեղծ Ջուբրան Խալիլ Ջուբրանի կիսանդրին, խորհրդային բանակի գնդապետ, դիվիզիայի հրամանատար Սիմոն Զաքյանի գերեզմանը և կիսանդրին։

## Պատկերասրահ

Երևանի մանկական այգի.jpg
Nelson Stepanyan Yerevan (16).JPG|Նելսոն Ստեփանյանի կիսանդրին
Zakiyan gerezman (12).jpg|Սիմոն Զաքյանի գերեզմանը և կիսանդրին 
Gebran Khalil Gebran.JPG|Ժուբրան Խալիլ Ժուբրանի կիսանդրին


## Ծանոթագրություններ
Կոմիտասի անվան պուրակ

**Կոմիտասի անվան պուրակ**, գտնվում է Երևանի Կենտրոն համայնքում, Կոմիտասի անվան կոնսերվատորիայի, Սայաթ-Նովայի անվան երաժշտական դպրոցի մերձակա տարածքում։

Պուրակի կենտրոնում տեղադրված է Կոմիտասի արձանը (քանդակագործ` Արա Հարությունյան, ճարտարապետ` Ֆենիքս Դարբինյան, 1988 թ.)։ Պուրակի տարածքում 1963 թվականին տեղադրվել է Սայաթ-Նովայի հուշաղբյուրը։

## Պատկերասրահ

Sayat-Nova-DSC07919.jpg|Սայաթ-Նովայի հուշաղբյուր (Երևան)
Սայաթ-Նովայի անվան երաժշտական դպրոց.jpg|Սայաթ-Նովայի անվան երաժշտական դպրոց


## Ծանոթագրություններ
Շեյլին Վուդլի

**Շեյլին Վուդլի** (անգլերեն՝ *Shailene Woodley*, ), ամերիկացի մոդել և դերասանուհի։ Հայտնի է դարձել «Ամերիկացի թինեյջերի գաղտնի կյանքը» (2008-2011) սերիալում Էմի Յուրգենսի դերը կատարելու շնորհիվ, որի համար հինգ անգամ ներկայացվել է «Teen Choice Awards» մրցանակի (2009-2012)։ Նրա հաջորդ հայտնի աշխատանքը եղել է Ալեքսանդրա Քինգի դերը «Ժառանգները» (2011) ֆիլմում, որի համար նա արժանացել է «Անկախ հոգի» մրցանակի, ինչպես նաև ներկայացվել է Ոսկե Գլոբուսի մրցանակի «Երկրորդ պլանի լավագույն դերասանուհի» անվանակարգում։ Դրան հաջորդել է «Տպավորիչ ներկան» սիրային ֆիլմը։

2014 թվականին Շեյլին Վուդլին արժանացել է հանդիսատեսի ու քննադատների բարձր գնահատականին «Աստղերն են մեղավոր» ֆիլմում Հեյզել Գրեյսի դերը կատարելու համար։ Հետագայում նա «Դիվերգենտ» ֆիլմաշարում կատարել է գլխավոր հերոսուհու՝ Բեաթրիս Փրիորի դերը, «Սնոուդեն» ֆիլմում մարմնավորել է Էդվարդ Սնոուդենի ընկերուհուն՝ Լինդսի Միլլսին։

## Ֆիլմագրություն
### Ֆիլմեր

### Հեռուստատեսություն

## Մրցանակներ և անվանակարգեր
**Teen Choice Awards**

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:20-րդ դարի ամերիկացի դերասանուհիներ
Կատեգորիա:21-րդ դարի ամերիկացի դերասանուհիներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի երեխա դերասանուհիներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի կինոդերասանուհիներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի հեռուստատեսային դերասանուհիներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի մոդելներ
Կատեգորիա:Հեռուստատեսային դերասանուհիներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի դերասանուհիներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի կինոպրոդյուսերներ
Կատեգորիա:Կլիմայական ակտիվիստներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի հասարակական գործիչներ
Մարտիրոս Սարյանի անվան պուրակ

[մինի|[Մարտիրոս Սարյանի հուշարձան (Երևան)]]
**Մարտիրոս Սարյանի անվան պուրակ**, գտնվում է Երևանի Կենտրոն համայնքում՝ Մաշտոցի, Մարշալ Բաղրամյան պողոտաների և Ստեփան Զորյան փողոցի միջև՝ Ֆրանսիայի հրապարակին կից։

Պուրակի կենտրոնում տեղադրված է Մարտիրոս Սարյանի մարմարյա արձանը (քանդակագործ` Լևոն Թոքմաջյան, ճարտարապետ` Արթուր Թարխանյան, 1986 թվական)։

Այգում են գտնվում նաև «Էրեբունի-Երևան» («Կենաց ծառ», քանդակագործ՝ Հակոբ Փիլիպոսյան, ճարտարապետ՝ Ֆենիքս Դարբինյան, 1970 թվական) հուշարձանը և «Տղամարդիկ» արձանախումբը (քանդակագործ՝ Դավիթ Մինասյան, 2007 թվական)։

Այգու տարածքում մշտապես գործում է նկարչական ցուցահանդես-վաճառք։

## Պատկերասրահ

Men in Yerevan.jpg|Տղամարդիկ (արձանախումբ, Երևան)
«ԷՐԵԲՈՒՆԻ-ԵՐԵՎԱՆ» («ԿԵՆԱՑ ԾԱՌ»).jpg|«Էրեբունի-Երևան»
Koziryok cafe.jpg|«Կազիրյոկ» (Հռիփսիմե) սրճարան


## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Մարտիրոս Սարյան
Վաշինգտոն Քեփիթալս

[190px|մինի|Թիմի ավագ [Ալեքսանդր Օվեչկինը]]

**«Վաշինգտոն Քեփիթալս»** (անգլերեն՝ *Washington Capitals*), ամերիկյան պրոֆեսիոնալ հոկեյի ակումբ։ Հանդես է գալիս Հոկեյի ազգային լիգայի (NHL) արևելյան կոնֆերենցիայի մայրաքաղաքային դիվիզիոնում։ Տեղակայված է Միացյալ Նահանգների մայրաքաղաք Վաշինգտոն քաղաքում։ 1997 թվականին թիմը տնային հանդիպումներն անցկացնում է «Վերիզոն սենթր մարզապալատում»։

Հիմնադրվել է 1974 թվականին։ Հիմնադրումից ի վեր թիմը մեկ անգամ հասել է մինչև Սթենլիի գավաթի եզրափակիչ (1988) , ինչպես նաև նվաճել 8 դիվիզիոն տիտղոս։

## Արտաքին հղումներ

* Պաշտոնական կայք

Կատեգորիա:Հոկեյի ազգային լիգայի (NHL) ակումբներ
Մոսկովյան պուրակ (Երևան)

**Մոսկովյան պուրակ**, գտնվում է Երևանի Կենտրոն համայնքում՝ Ավետիք Իսահակյան, Կորյունի և Գևորգ Քոչարի փողոցների միջև։ Պուրակը, Կորյունի փողոցից ձգվելով Հրաչյա Ղափլանյանի անվան դրամատիկական թատրոնի շենքի երկայնքով, տարածվում է մինչև «Առագաստ» սրճարան ու հանգստի գոտի։

Պուրակի սկզբնամասում տեղադրված է «Ամրագրիր քո ապագան» քանդակը (քանդակագործ` Դավիթ Մինասյան, 2012), այստեղ է գտնվում նաև «Նարդի խաղացողը» քանդակը (քանդակագործ` Էդուարդ Շախիկյան, 2007)։

## Պատկերասրահ

Yerevan Moskovyan gardens.jpg|Տեսարան Մոսկովյան պուրակից
Նարդի խաղացողը1.JPG|Նարդի խաղացող
Ամրագրիր քո ապագան.jpg|Ամրագրիր քո ապագան քանդակ


## Ծանոթագրություններ
Ջեյմս Թոբին

**Ջեյմս Թոբին** (, ), ամերիկացի ականավոր տնտեսագետ, Նոբելյան մրցանակի դափնեկիր՝ ֆինանսական շուկաների իրավիճակների և արտադրության, զբաղվածության ու գների բնագավառում որոշումների ընդունման ժամանակ դրանց ազդեցության վերաբերյալ վերլուծությունների համար (1981)։

## Կենսագրություն
1939 թ. Ջեյմս Թոբինը գերազանցությամբ ավարտեց Հարվարդի քոլեջը։ 1941 թ. ճապոնացիների՝ Փերլ Հարբոր հարձակվելուց հետո, ծառայության է անցնում և ստանում սպայի կոչում։ Այնուհետև 1945 թվականին ծառայում է Կիրնիում։ Պատերազմի ավարտից հետո Թոբինն ուսումը շարունակում է Հարվարդի համալսարանում, 1947 թ. ստանում է փիլիսոփայական գիտությունների դոկտորի աստիճան, որից հետո 1946-1950 թթ. դասավանդում է նույն համալսարանում։ 1950 թվականից դասախոսել է Յեյլի համալսարանում։ 1950-ական թվականների սկզբին մտնում էր 2 տնտեսագիտական ամսագրերի՝ The Review of Economic Studies և Econometrica-ի խմբագրակազմի մեջ։

1955 թվականից Քոուլզի հանձնաժողովի՝ Յել տեղափոխվելուց և հիմնադրամ վերաձևավորվելուց հետո, ակտիվորեն մասնակցում է տվյալ հետազոտական կենտրոնի աշխատանքներին՝ 1955-1961 և 1964-1965 թթ. զբաղեցնելով տնօրենի պաշտոնը։ 1958-1960 թվականներին եղել է Ամերիկայի տնտեսագիտական ասոցիացիայի գործադիր կոմիտեի անդամ () 1961-1962 թվականներին մտել է Ջոն Քենեդու Տնտեսագիտական խորհրդականների խորհրդի մեջ։

1988 թվականից դասավանդել է Յեյլի համալսարանում՝ էմերիթի պաշտոնում։

Մահացել է 2002 թ. մարտի 11-ին Նյու Հևենում կաթվածից։

### Ընտանիք
1946 թ. սեպտեմբերի 14-ին Ջեյմս Թոբինը ամուսնացել է Էլիզաբեթ Ֆեյ Ռինգոյի հետ ()։ Ունեն 4 երեխա՝ Մարգարեթ Ռինգո (), Լուիս Մայքլ (), Հյու Ռինգո () և Ռոջեր Ջիլ ()։

## Հասարակական աշխատանք և պարգևներ
* Էկոնոմետրիկ միության նախագահ (1958)
* Ամերիկայի տնտեսագիտական ասոցիացիայի փոխնախագահ (1964)
* Ամերիկայի տնտեսագիտական ասոցիացիայի նախագահ (1971)

### Պարգևներ և շքանշաններ
* 1955 - Ջոն Բեյթս Կլարկի շքանշան
* 1972 - ԱՄՆ Գիտությունների ազգային ակադեմիայի անդամ
* 1981 - Նոբելյան մրցանակ տնտեսագիտության բնագավառում՝ ֆինանսական շուկաների իրավիճակների և արտադրության, զբաղվածության ու գների բնագավառում որոշումների ընդունման ժամանակ դրանց ազդեցության վերաբերյալ վերլուծությունների համար։
* 1988 - Սուրբ գանձերի առաջին աստիճանի շքանշան
* 1990 - Ադամ Սմիթի պարգև
* 1993 - Իտալիայի նախագահի շքանշան

## Աշխատություններ
* American Business Creed (1956)
* Essays in Economics (1972-1982)

## Գրականություն
* 

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Ինքնակենսագրությունը Նոբելյան մրցանակի կայքում

Կատեգորիա:20-րդ դարի ամերիկացի գրողներ
Կատեգորիա:20-րդ դարի ամերիկացի տնտեսագետներ
Կատեգորիա:ԱՄՆ-ի գիտությունների ազգային ակադեմիայի անդամներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի նոբելյան մրցանակակիրներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի տնտեսագետներ
Կատեգորիա:Ամերիկյան փիլիսոփայական ընկերության անդամներ
Կատեգորիա:Կաթվածից մահացածներ
Կատեգորիա:Հարվարդի համալսարանի դասախոսներ
Կատեգորիա:Հարվարդի համալսարանի շրջանավարտներ
Ոսկե երեխան

**«Ոսկե երեխան»**, կինոֆիլմ, որը Ռուսաստանում մեծ հեղինակություն է ստացել, Գավրիլովի թարգմանության շնորհիվ։ Ռեժիսորը Մայքլ Ռիտչին է։ Ֆիլմի տևողությունը 93 րոպե է։ Ֆիլմի գլխավոր դերը մարմնավորում է Էդի Մերֆին։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:1980-ականների ամերիկյան ֆիլմեր
Կատեգորիա:1980-ականների անգլերեն ֆիլմեր
Կատեգորիա:1986 ֆիլմեր
Կատեգորիա:Paramount Pictures ֆիլմեր
Կատեգորիա:Ամերիկյան արկածային կինոկատակերգություններ
Կատեգորիա:Ամերիկյան արկածային ֆիլմեր
Կատեգորիա:Ամերիկյան էքշն կինոկատակերգություններ
Կատեգորիա:Ամերիկյան կինոկատակերգություններ
Կատեգորիա:Ամերիկյան մարտաֆիլմեր
Կատեգորիա:Ամերիկյան ֆանտաստիկ ֆիլմեր
Կատեգորիա:Ամերիկյան ֆենտեզի կինոկատակերգություններ
Կատեգորիա:Ամերիկյան ֆենտեզի ֆիլմեր
Կատեգորիա:Արկածային ֆիլմեր
Կատեգորիա:Կալիֆոռնիայում նկարահանված ֆիլմեր
Կատեգորիա:Ֆիլմեր կրոնի մասին
Կատեգորիա:Ֆիլմեր, որոնց գործողությունները տեղի են ունենում Լոս Անջելեսում
Բիեսկաս (քաղաք)

**Բիեսկաս** (), քաղաք և համայնք Իսպանիայում, մտնում է Ուեսկա պրովինցիայի կազմի մեջ, Արագոն ինքնավար մարզ։ Համայնքը տեղակայված է Ալտո Գալեգո շրջանում։ Տարածքը՝ 107.60 կմ2։ Բնակչությունը՝ 17080 մարդ(ըստ 2010 թվականի մարդահամարի)։ Պրովինցիայի վարչական կենտրոից ունի 131 կմ հեռավորութուն։

Կատեգորիա:Իսպանիայի քաղաքներ
Summer Love

«**Summer Love**», ամերիկացի երգիչ-երգահան Ջասթին Թիմբերլեյքի երգն է։ Երգը թվային ներբեռնման ֆորմատով թողարկվել է 2007 թվականի նոյեմբերի 26-ին, որպես նրա «FutureSex/LoveSounds» կոչվող երկրորդ ստուդիական ալբոմի վեցերորդ սինգլ։ Երգի հեղինակները և պրոդյուսերներն են Ջասթին Թիմբերլեյքը, Թիմբալենդը և Դանյան։

Երգը հիմնականում դրական արձագանքներ է ստացել երաժշտական քննադատների կողմից, որոնցից մի քանիսը այն համեմատել են նախկինում 'N Sync խմբի հետ կատարած նրա աշխատանքների հետ։

## Հիթ-շքերթներ

### Շաբաթական հիթ-շքերթներ

### Տարեվերջյան հիթ-շքերթներ

## Հավաստագրեր

## Թողարկման պատմություն

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Երգի բառերը  MetroLyrics-ում

Կատեգորիա:2007 սինգլներ
Կատեգորիա:Ջասթին Թիմբերլեյքի երգեր
Բուռլեսկ

մինի|Բուռլեսկ Կաբարե

**Բուռլեսկ** (, ` կատակ), կատակերգության և երգիծական պոեզիայի ստեղծագործություն, որտեղ նսեմ երևույթները պատկերվում են բարձր, վերամբարձ ոճով, իսկ վեհ, բարձր երևույթները՝ ծաղրական, պրոզայիկ։ Բուռլեսկ է անտիկ շրջանի Հոմերոսի պարոդիան՝ «Բատրախոմիոմախիան», որում մկներին ու գորտերին տրված են «Իտալականի» աստվածների ու հերոսների անունները։

Կլասիցիզմի տեսաբան Ն. Բուալոն բուռլեսկը որպես գռեհկաբանություն։

## Գրականություն
* Մելս Սանթոյան «Գրականագիտական բառարան»

Կատեգորիա:Էրոտիկա
Կատեգորիա:Պար
Փակ Շին Հյե

**Փակ Շին Հյե** (հանգըլ՝ 박신혜, ), հարավակորեական դերասանուհի և երգչուհի։ Առաջին անգամ սկսել է նկարահանվել «Կկոչ» ( ― «ծաղիկ») տեսահոլովակում։ Նկարահանվել է մի շարք հայտնի հեռուստասերիալներում, ինչպիսիք են՝ «Մինամ, դու գեղեցիկ ես», «Սրտի լարեր», «Ժառանգները», «Պինոկիո», «Բժիշկներ»։

Սովորել է Չունգանգ համալսարանում։

## Մանկություն
Փակ Շին Հյեն ծնվել է 1990 թվականին փետրվարի 18-ին Հարավային Կորեայի Կունջոյում քաղաքում։ Նա ունի մեծ եղբայր։ Երբ նա 6-րդ դասարանում էր Հանգ-Կանգ տարրական դպրոցում, նրան ընտրեցին խաղալու գլխավոր դեր «Կկոտ» դորամայում։ Նա անցել է լսումների փուլը, միացել խմբին և սկսել է ստեղծել իր կարիերան։ Կարճ ժամանակում նա ձեռք բերեց ժողովրդի համակրանքը, խաղալով «Դրախտային ծառ» դորամայում։ Այս դերը ճակատագրական եղավ նրա համար և ելակետ նրա կարիերային։

## Կարիերա
Փառքը նրա մոտ եկավ այն ժամանակ, երբ նա խաղաց Խան Ջոն Սոի դերը, «Աստիճան երկնքում» դորամայում։ Նա նույնպես խաղացել է «Երկնային ծառ»։ Պրեմիերան ունեցել է արժանապատիվ վարկանիշ, իսկ ակնարկները և քննադատությունները չնայած նրան որ խառն էին, հիմնականում դրական էին։ Եվ ձեռք է բերել մեծ երկրպագուներ Կորեայում, որը հետագայում նպաստել է վստահություն դերասանուհու կարիերայի հարցում։ Դրանից հետո Փակ Շին Հյեն նկարահանվել է բազմաթիվ գովազդներում և դարձել է մոդել մի շարք ասիական ընկերություններում։ Շնորհիվ իր դերերի Փակը ցույց է տվել իր կարողությունները պարի և մարտարվեստի բնագավառում։ Նա հրապարակել է մի երգ` «Աղոթք», որը գրել է «Երկնային ծառ» դորամայում։

## Ֆիլմագրություն
### Հեռուստատեսային դորամաներ

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Հարավկորեացի դերասանուհիներ
Կատեգորիա:Հարավկորեացի երգչուհիներ
Կատեգորիա:Հարավկորեացի կինոդերասանուհիներ
Կատեգորիա:Հարավկորեացի հեռուստատեսային դերասանուհիներ
Կատեգորիա:Հարավկորեացի մոդելներ
Կատեգորիա:Հարավկորեացի պարուհիներ
Կատեգորիա:Չունգ Անգի համալսարանի շրջանավարտներ
Սանտիբանյես դե լա Սիեռա (քաղաք)

**Սանտիբանյես դե լա Սիեռա (քաղաք)** (), քաղաք և մունիցիպալիտետ Իսպանիայում՝ *Կաստիլիա և Լեոն* ինքնավար համայնքի Սալամանկա պրովինցիայի *Սիեռա դե Ֆրանսիա* շրջանում։ Զբաղեցնում է 13.61 կմ2 տարածք, բնակչությունը՝ 223 մարդ (2010 թվականի տվյալներով)։ Հեռավորությունը պրովինցիայի վարչական կենտրոնից 67 կմ է։

Քաղաքի հովանավորն է համարվում *սուրբ Ավգուստինը*։

## Բնակչություն

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Diputación de Salamanca: Índice de municipios
* El habla de Santibáñez de la Sierra

Կատեգորիա:Իսպանիայի քաղաքներ
Ջորջ Սթիգլեր

**Ջորջ Ստիգլեր** (, ), ամերիկացի ականավոր տնտեսագետ, Նոբելյան մրցանակի դափնեկիր՝ արդյունաբերական կառուցվածքների, շուկաների գործողության, ինչպես նաև պետական կարգավորման արդյունքների և պատճառների վերաբերյալ ուսումնասիրությունների համար (1982)։

## Կենսագրություն
Սովորել է Վաշինգտոնի և Հյուսիս-Արևմտյան համալսարաններում։ Չիկագոյի համալսարանի փիլիսոփայական գիտությունների դոկտոր։ Դասավանդել է Չիկագոյի, ինչպես նաև Այովայի, Մինեսոտայի, Կոլումբիայի համալսարաններում։

1964 թվականին եղել է Ամերիկայի տնտեսագիտական ասոցիացիայի նախագահ։ Ա․ Սմիթի անվան մրցանակի դափնեկիր (1987)։

## Աշխատություններ
* The Theory of Price (1946)
* A Theory of Oligopoly (1964)
* Essays in the History of Economics (1965)

## Գրականություն
* 

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Ինքնակենսագրությունը Նոբելյան մրցանակի կայքում

Կատեգորիա:Ամերիկացի տնտեսագետներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի նոբելյան մրցանակակիրներ
Կատեգորիա:ԱՄՆ-ի գիտությունների ազգային ակադեմիայի անդամներ
Կատեգորիա:20-րդ դարի ամերիկացի տնտեսագետներ
Կատեգորիա:Չիկագոյի համալսարանի շրջանավարտներ
Կատեգորիա:20-րդ դարի պատմաբաններ
Կատեգորիա:Կոլումբիայի համալսարանի դասախոսներ
Կատեգորիա:Բրաունի համալսարանի դասախոսներ
Կատեգորիա:Ամերիկյան փիլիսոփայական ընկերության անդամներ
Կատեգորիա:20-րդ դարի ամերիկացի տղամարդ գրողներ
Կիսասպիտակավիզ ճանճորս

**Կիսասպիտակավիզ ճանճորս** (), ճանճորսների ընտանիքին պատկանող բնադրող-չվող և քիչ տարածված թռչուն, որը գրանցված է Հայաստանի Կարմիր գրքում։

thumb|''Ficedula semitorquata''

## Արտաքին կառուցվածք
Մարմնի երկարկարությունը 13 սմ է, թևերի բացվածքը՝ 23,5-24 սմ։ Բնադրման շրջանում հասուն արուի մարմինը վերևից սև է՝ սպիտակ կիսաօձիքով, ներքևից՝ սպիտակ։ Ճակատին կա մեկ կամ երկու միջին չափի սպիտակ բծեր։ Պոչի եզրային փետուրները սպիտակ են։ Թևավերևին կա սպիտակ շերտ և խոշոր սպիտակ հատված։ Արտաքին թևի թափահարող փետուրների հիմքում կա միջին չափի սպիտակ պուտ։ Ավելի բաց գոտկատեղով էգի մարմինը վերևից մոխրադարչնագույն է, ներքևից՝ սպիտակավուն։ Թևավերևին կա սպիտակ շերտ, իսկ արտաքին թևի թափահարող փետուրների հիմքում՝ փոքր պուտ։ Երիտասարդը նման է էգին, տարբերվում է մարմնի վերին մասի բաց գույնի պուտերով և կրծքի մուգ վրձնախազերով։

## Կենսակերպ
Նստած ժամանակ կիսաթափահարում է մերթ մի թևով, մերթ մյուսով կամ երկուսը միասին՝ պոչը վեր ու վար շարժելով։ Բնակվում է սաղարթախիտ անտառներում, պտղատու այգիներում, թփուտներում, իսկ չուի ընթացքում՝ գետաձորերում։ Գարնանային վերադարձը ապրիլին է։

## Սննդառություն
Սնվում է անողնաշարավորներով (հաճախ՝ ծառերի սաղարթում ու գետնին), ինչպես նաև թռչող միջատներով։

## Բնադրում
Բնադրում է փչակներում կամ արհեստական թռչնաբներում (բնի ընտրությունը կատարում է էգը)։ Չոր խոտերից պատրաստված բույնը գավաթաձև է։ Դնում է 18 մմ տրամագծով, բաց կապույտ 3-7 ձու։ Թխսակալում է էգը՝ 13-15 օր, իսկ արուն հսկում, պաշտպանում և կերակրում է նրան։ 15-17 օրական ձագերը տիրապետում են թռիչքին և հեռանում բնից։ Աշնանային չուն սեպտեմբեր-հոկտեմբերին է։

## Տարածվածություն
Տեսակը տարածված է Կովկասում և Հյուսիսային Իրանում, ինչպես նաև դեպի արևմուտք` մինչև Բալկաններ։ Հայաստանում հանդիպում է հյուսիսում, հյուսիս-արևելքում և հարավ-արևելքում` բնակեցնելով սաղարթավոր խառը անտառները։

## Պահպանություն
Սակավ ուսումնասիրված և օլիգոտոպային տեսակ է, որն ընդգրկված է ԲՊՄՄ Կարմիր ցուցակում։

Վտանգման հիմնական գործոնները ուսումնասիրված չէ, սակայն ենթադրվում է, որ անտառահատումների հետևանքով ապրելավայրերը կրճատվում են։

Պահպանության միջոցառումներ չեն իրականացվում։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Եվրոպայի թռչուններ
Կատեգորիա:Թռչուններ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:ՀՀ Կարմիր գրքում գրանցված կենդանիներ
Կատեգորիա:Ճանճորսներ
Կատեգորիա:Ճնճղուկանմաններ
Կատեգորիա:Ողնաշարավորներ
Կատեգորիա:Քորդավորներ
Դավիթ Գասպարյան

**Դավիթ Վազգենի Գասպարյան** (), հայ գրականագետ, գրաքննադատ, բանասիրական գիտությունների դոկտոր, պրոֆեսոր, 2007 թվականից։ Հայաստանի գրողների միության անդամ 1976 թվականից։

## Կենսագրություն
Ծնվել է 1947 թվականի հոկտեմբերի 18-ին, Երևանում։

1970 թվականին ավարտել է ԵՊՀ հայ բանասիրության ֆակուլտետը։ Աշխատել է Հայաստանի ԳԱԱ Մանուկ Աբեղյանի անվան գրականության ինստիտուտում, եղել է նույն ինստիտուտի փոխտնօրեն՝ գիտության գծով, ԵՊՀ հրատարակչության տնօրեն, Խ. Աբովյանի անվան պետական մանկավարժական համալսարանի ռուս և արտասահմանյան գրականության ամբիոնի վարիչ։ Ներկայումս որպես գլխավոր մասնագետ աշխատում է ԿԳՆ Կրթության ազգային ինստիտուտում։ «Հայոց լեզու և գրականություն» գիտամեթոդական ամսագրի գլխավոր խմբագիրն է։

Անդամակցել է Հայաստանի տարբեր պարբերականների խմբագրական խորհուրդներին։ Խմբագրել է (1985-1990) «Քննադատական տարեգիրք»-ը։ Հեղինակ է 60-ից ավելի գրքերի, 1000-ից ավելի գրականագիտական, քննադատական և հրապարակագրական հոդվածների։  ԽՄԿԿ անդամ 1976 թվականից։

## Երկեր
* Բանաստեղծությունը և արդիականությունը (հոդվածների և ուսումնասիրությունների ժողովածու, որտեղ տեղ է գտել Դ. Գասպարյանի «1940-1970-ական թթ. սովետահայ պոեզիայի տաղաչափությունը» ուսումնասիրությունը), Ե., ՀՍՍՀ ԳԱ, 1976, 392 էջ։
* Սովետահայ գրականության տարեգրություն, 1957-1975 (հեղինակակից Հ.Գալստյան), Ե., ՀՍՍՀ ԳԱ, 1977, 320 էջ։
* Սովետահայ պոեզիայի տաղաչափությունը, Ե., ՀՍՍՀ ԳԱ, 1979, 388 էջ։
* Բանաստեղծության ոգին (հոդվածներ, ուսումնասիրություններ), Ե., «Սովետական գրող», 1980, 188 էջ։
* Գրականությունը և ժամանակը։ Սովետահայ գրականության զարգացման հարցերը (ժողովածուում տեղ է գտել Դ. Գասպարյանի «1920-ական թվականների գրական շարժումը» ուսումնասիրությունը), Ե., ՀՍՍՀ ԳԱ, 1980, 360 էջ։
* Ժամանակակից հայ արձակը (հոդվածների ժողովածու, որտեղ տեղ է գտել Դ. Գասպարյանի «Ժամանակակից կյանքի գեղարվեստական պատկերը» ուսումնասիրությունը), Ե., ՀՍՍՀ ԳԱ, 1981, 286 էջ։
* 20-րդ դարի հայ գրողներ (Ակսել Բակունց, Գուրգեն Մահարի, Համո Սահյան, Պարույր Սևակ, Վահագն Դավթյան. մատենաշար 5 հատորով), Երևան, 2001-2013։
* Եղիշե Չարենցը և 1920-ական թվականների սովետահայ պոեզիան, Ե., ՀՍՍՀ ԳԱ 1983, 408 էջ։
* Ժամանակ և շարժում (հոդվածներ և ուսումնասիրություններ), Ե., «Սովետական գրող», 1984, 296 էջ։
* Հայ սովետական պոեզիայի պատմություն, Երևան, 1987։
* Հայ գրականություն (մատենաշար 5 հատորով), Երևան, 2000-2010։
* Ողբերգական Չարենցը, Երևան, 1991։

## Պարգևներ և մրցանակներ
* 2015 Մովսես Խորենացու մեդալ
* 2011 թվականին արժանացել է ՀՀ արվեստի վաստակավոր գործչի պատվավոր կոչման։
* 2010 թվականին արժանացել է ՀԳՄ «Նիկոլ Աղբալյան» մրցանակի։
* 2007 թվականին արժանացել է ՀՀ Մշակույթի նախարարության և Կրթության և գիտության նախարարության Ոսկե մեդալների։
* 1984 թվականին արժանացել է ՀԳՄ Միքայել Նալբանդյանի անվան մրցանակի։
* 1980 թվականին արժանացել է Հայաստանի Լենինյան կոմերիտմիության մրցանակի։

## Ծանոթագրություններ

## Աղբյուրներ
* 

Կատեգորիա:Բանասիրական գիտությունների դոկտորներ
Կատեգորիա:Հայ գրականագետներ
Կատեգորիա:Հայ գրաքննադատներ
Կատեգորիա:Հայ պրոֆեսորներ
Ռեդուկցիոնիզմ

260px|մինի|աջից|Վոկանսոնի «Բադիկ»-ը, որը սնունդ է ընդունում
**Ռեդուկցիոնիզմ** ( — վերադարձ, ետբերում), մեթոդոլոգիական մոտեցում, համաձայն որի՝ բարդ երևույթները կարող են բացատրվել բոլոր այն օրենքներով, որոնք հատուկ են պարզ երևույթներին։ Օրինակ՝ սոցիոլոգիական երևույթները բացատրվում են կենսաբանական կամ տնտեսագիտական օրենքներով։ Ռեդուկցիոնիզմը կատարելագործում է ռեդուկցիայի մոտեցումը։ Այսինքն ՝ բարդ երևույթների բացատրումը պարզերով և բարձրագույնը՝ նվազագույնով։

Ավելի շատ տարածված է ռեդուկցիոնիզմի փիլիսոփայական մոտեցումը։ Ռեդուկցիոնիզմի առաջ գալը՝ որպես փիլիսոփայական մոտեցում, պատմականորեն սահմանափակեց հոլիզմի բնույթը։ Ռեդուկցիոնիզմի առաջին հետևորդներից մեկը, որը նաև շարունակել է անտիկ փիլիսոփա Դեմոկրիտի ավանդույթները, Ռենե Դեկարտն էր (1590-1650)։ Ահա նրա մտքերից մեկը. 

Սոցիոլոգիայում ռեդուկցիոնիզմը գոյություն ունի նատուրալիզմի և մեխանիցիզմի տեսքով։ Ժամանակակից արևմտյան փիլիսոփայության մեջ ռեդուկցիոնիզմը կրկին զիջել է իր դիրքերը հոլիզմին։ Վերջինիս մասին հասկացությունը շրջանառության մեջ է դրվել Յա. Սմեթսի կողմից (1870-1950)։ Նա մեջբերեց Արիստոտելի «Մետաֆիզիկա»-ից․ 

Ինչպես նշում էր Վ. Շվիրյովը, տրամաբանական պոզիտիվիստները ստիպված եղան հրաժարվել բնության վերաբերյալ գիտական գիտելիքների մասին իրենց ֆենոմենալ-էմպիրիկ պատկերացումներից, որոնք ենթադրում են ռեդուկցիայի թեորիտիկ եզրերի հնարավորությունը և ճանաչում են այն փաստը, որ գոյություն ունի գիտական մտքի թեորիտիկ մակարդակ, որը չի տանում էմպիրիկ գիտելիքի և նրա համակցությունների։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Իմացաբանական տեսություններ
Կատեգորիա:Վերլուծական փիլիսոփայություն
Կատեգորիա:Փիլիսոփայական տեսություններ
Քաղաքային որսորդ

**Քաղաքային որսորդ** (հանգըլ՝ 시티헌터 ― Սիտի հանտե), ռեժիսոր Ջին Հյոկի և սցենարիստ Հվան Ին Գյոնի՝ 2011 թվականին նկարահանած հարավկորեական հեռուստասերիալ։

## Սյուժե
Վաղ հասակից Լի Յու Սոնին սովորեցնում են մարտական հնարքների և զենքի տիրապետման։ Ծնողների մասին ճշմարտությունը մասին նա իմանում է միայն 17 տարեկանում։ Պատմությունն իմանալուց հետո նա որոշում է փոխել իրեն։ Երբ մտածում է, թե արդեն պատրաստ է, գնում է Սեուլ։ Ոչ թե մորը փնտրելու նպատակով, այլ գտնելու նրանց, ովքեր ազդել են իրենց ընտանիքի կյանքի վրա։

Լի Յու Սոնը, ով երկու անգամ կորցրել էր ծնողներին թե՛ հարազատ, թե՛ ոչ հարազատ, պետք է մոռանա, ինչ է ընկերությունն ու սերը։ Որովհետև ում հետ մտերմանա, նրան մահվան ռիսկի կենթարկի։

Կիմ Նա Նան պարտավոր էր գումար աշխատել ոչ միայն իր, այլ նաև հոր համար, որն արդեն 10 տարի կոմայում էր։ Չհոնվադեում տեղ ստանալուց հետո նա չէր կարող ուրախանալ։ Նա այնտեղ հանդիպում է լովելասի, ում վերջերս հանդիպել էր գործի բերումով։

## Դերասաններ
* Լի Մին Հո - **Լի Յուն Սունգ / Ջոն Լի**
* Փակ Մին Յունգ ֊ **Կիմ Նանա**
* Լի Ջուն Հյուկ ֊ **Կիմ Յունգ Ջու **
* Կիմ Սանգ Ջունգ ֊ **Լի Ջին Ջունգ / Սթիվ Լի**
* Կիմ Սանգ Հո ֊ **Բե Շիկ Ջունգ / Բե Ման Դոկ**
* Ջունգ Ջուն ֊ **Կիմ Սանգ Գուկ**
* Լի Սունգ Հյունգ ֊ **Սոնգ Յունգ Դուկ **
* Բեկ Սընգ Հյուն ֊ **Փակ Հո Շիկ**
* Յանհ Ջին Սունգ ֊ **Շին Ըն Ահ**
* Լի Կվանգ Սու ֊ **Գո Կի Ջուն **
* Չուն Հո Ջին ֊ **Չոի Ընգ Չան **
* Չոի Իլ Հվա ֊ **Կիմ Ջոնգ Շիկ **
* Չոի Սանգ Հուն ֊ **Սո Յոնգ Հակ**
* Լի Հյո Ջունգ ֊ **Լի Կյունգ Վան **
* Չոի Ջունգ Վու ֊ **Չոն Ջե Ման**

### Սաունդթրեկ

## Վարկանիշ

## Տես նաև
* Տղաներ՝ ծաղիկներից գեղեցիկ
* Ուրախ համբույր (սերիալ)
* Սրտի լարեր (սերիալ)
* Քեզ համար՝ ամբողջ հմայքով
* Ավագ դպրոց․ Սիրո ժամանակն է
* Մինամ, դու գեղեցիկ ես
* Ժառանգները (սերիալ)

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:2011 հեռուստասերիալներ
Կատեգորիա:Կորեերեն հեռուստասերիալներ
Կատեգորիա:Հարավկորեական հեռուստասերիալներ
Կատեգորիա:Հարավկորեական ռոմանտիկ հեռուստասերիալներ
Ռիչարդ Սթոուն

**Ռիչարդ Սթոուն** (, ), անգլիացի ականավոր տնտեսագետ, Նոբելյան մրցանակի դափնեկիր՝ ազգային հաշիվների համակարգի ստեղծման մեջ հիմնարար ներդրման համար (1984)։

## Կենսագրություն
Սովորել է Քեմբրիջում, տվյալ համալսարանի ֆիզիկամաթեմատիկական գիտությունների դոկտոր, պրոֆեսոր։ 1955 թվականին եղել է Էկոնոմետրիկ միության նախագահը։

## Աշխատություններ
* The Analysis of Market Demand (1945)
* Mathematical Models in Economy and other Essays (1970)

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Ինքնակենսագրությունը Նոբելյան մրցանակի կայքում

Կատեգորիա:Անգլիացի նոբելյան մրցանակակիրներ
Կատեգորիա:Անգլիացի տնտեսագետներ
Կատեգորիա:Բրիտանացի նոբելյան մրցանակակիրներ
Կատեգորիա:Բրիտանացի տնտեսագետներ
Կատեգորիա:Լոնդոն քաղաքում ծնվածներ
Կատեգորիա:Քեմբրիջի համալսարանի շրջանավարտներ
Պլոտեր

**Պլոտերը** համակարգչում պահված յուրատեսակ գրաֆիկական ինֆորմացիայի՝ ճարտարագիտական բարդ գծագրերի, սխեմաների, նկարների, աշխարհագրական քարտեզների արտածման համար նախատեսված սարք է։ Պլոտեր բառը առաջացել է  բառից, որը նշանակում է գծագիր, գծագիր կազմել։ Պլոտերի օգնությամբ կարելի է ստեղծել առավել մեծ չափերի փաստաթղթեր, քան սովորական տպող սարքի միջոցով։ Պլոտերի աշխատանքի սկզբունքը նույնն է, ինչ շիթային տպող սարքինը։ Դրանց սկզբունքային տարբերությունն այն է, որ պլոտերն ունի անընդհատ գիծ տանելու ունակություն, որն իրականացվում է հատուկ գրչածայրի օգնությամբ։
Գոյություն ունեն անվիկային և պլանշետային պլոտերներ։

## Անվիկային և պլանշետային պլոտերներ
Անվիկային պլոտերները ինֆորմացիան թղթի վրա վերարտադրելիս թուղթը պտտեցնում են գրչածայրի տակ, իսկ պլանշետայինները տեղաշարժում են գրչածայրը շարժվող թղթի երկայնքով։
Պլոտերները հիմնականում բնութագրվում են հետևյալ պարամետրերով.

* պատկերի կառուցման արագությունը (մեկ վայրկյանում կառուցված կորի երկարությունը՝ միլիմետրերով),
* տպագրման թույլատրելի ունակությունը (մեկ դյույմի վրա արտածված կետերի քանակը (dpi)),
* տպագրման արագությունը (մեկ րոպեում տպագրված պայմանական թերթերի քանակը)։

## Աղբյուրներ
Ինֆորմատիկա 8, հեղ.Ս.Ս. Ավետիսյան և Ս.Վ. Դանիելյան

Կատեգորիա:Ամերիկյան հայտնագործություններ
Կատեգորիա:Ինֆորմատիկա
Կատեգորիա:Սարքեր
Լյուսի (ֆիլմ)

**Լյուսի** (), գիտաֆանտաստիկ ֆիլմ, որը ստեղծվել է 2014 թվականին։ Ֆիլմի սցենարիստը, ռեժիսորը և համապրոդյուսերը Լյուկ Բեսոնն է։ ԱՄՆ-ում ֆիլմի շնորհանդեսը տեղի է ունեցել 2014 թվականի հուլիսի 25-ին, Ֆրանսիայում՝ օգոստոսի 6-ին, Հայաստանում՝ սեպտեմբերի 11-ին։

## Սցենար
Դեռ երեկ Լյուսին սովորական աղջիկ էր, որը եկել էր Թայվան՝ չինարեն սովորելու։ Բայց նրա ընկերը, մի օր, առաջարկում է տեղափոխել անհայտ պարունակությամբ ճամպրուկ։

Այդպես աղջիկը հայտնվում է չինական մաֆիայի ազդեցության տակ, նրա փորի մեջ կարում են թմրանյութ՝ մյուս առաքման համար։ Չենթարկվելու համար Լյուսին մի քանի հարված է տանում, այդ թվում նաև հարվածներ է ստանում փորին։ Թմրանյութերը, որոնք գտնվում են նրա մարմնի մեջ, ներթափնացում են նրա օրգանիզմ, սակայն ունենում են շատ յուրօրինակ հետևանք։

Ըստ սցենարի՝ մարդկային ուղեղի այն հատվածը, որը պատասխանատու է մարդու ինտելեկտի համար, օգտագործում է իր ընդունակությունների ընդամենը 10%-ը, իսկ կենդանիները օգտագործում են ընդամենը 5%-ը, և հենց դրանով էլ մարդիկ տարբերվում են կենդանիներից։ Այն բանից հետո երբ Լյուսին հայտնվում է ոչ ճիշտ վայրում, ոչ ճիշտ մարդու մոտ, նրա կյանքը փոխվում է, այնպես որ ինքն էլ չենթադրելով հատւմ է 10-ի սահմանը։ Նա սկսում է զգալ ու ենթարկենել շրջակա միջավայրը, կատարելագործել այն։

## Դերերում
* Սքարլեթ Յոհանսոն - Լյուսի
*Մորգան Ֆրիման - պրոֆեսոր Նորման
*Չխվե Մին Սին - պարոն Չան 
*Ամր Վակեդ - Պիեր Դել Ռիո
*Պիլու Ասբեկ - Ռիչարդ

## Արտադրություն
Ֆիլմի նկարահանումները սկսվել են 2013 թվականին Փարիզում՝ հիմնականում Cité du Cinéma-ում։ CEO EuropaCorp-ի խոսքերով ֆիլմի բյուջեն ամենամեծն է եղել կինոստուդիայի պատմության ընթացքում։ Ֆիլմի նկարահանումները հոկտեմբերին, 11 օր տեղի են ունեցել Թայվանում։ Հետագայում Լյուկ Բեսոնը բողոքել է՝ ասելով, որ պապարացիների պատճառով ֆիլմի նկարահանումները գիշերները բարդանում էին։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:2010-ականների անգլերեն ֆիլմեր
Կատեգորիա:2010-ականների գիտաֆանտաստիկ էքշն ֆիլմեր
Կատեգորիա:2010-ականների էքշն թրիլեր ֆիլմեր
Կատեգորիա:2010-ականների ֆրանսիական ֆիլմեր
Կատեգորիա:2014 ֆիլմեր
Կատեգորիա:EuropaCorp ֆիլմեր
Կատեգորիա:IMAX ֆիլմեր
Կատեգորիա:Universal Pictures ֆիլմեր
Կատեգորիա:Ամերիկյան գիտաֆանտաստիկ էքշն ֆիլմեր
Կատեգորիա:Ամերիկյան գիտաֆանտաստիկ ֆիլմեր
Կատեգորիա:Ամերիկյան մարտաֆիլմեր
Կատեգորիա:Ամերիկյան ֆանտաստիկ ֆիլմեր
Կատեգորիա:Անգլերեն ֆրանսիական ֆիլմեր
Կատեգորիա:Լյուկ Բեսոնի ֆիլմեր
Կատեգորիա:Փարիզում նկարահանված ֆիլմեր
Կատեգորիա:Ֆանտաստիկ ֆիլմեր գիտնականների մասին
Կատեգորիա:Ֆիլմեր Փարիզի մասին
Կատեգորիա:Ֆիլմեր թմրանյութերի մասին
Կատեգորիա:Ֆիլմեր սուպերհերոսների մասին
Կատեգորիա:Ֆիլմեր, որոնց գործողությունները տեղի են ունենում Անգլիայում
Կատեգորիա:Ֆիլմեր, որոնց գործողությունները տեղի են ունենում Նյու Յորքում
Կատեգորիա:Ֆրանսերեն ֆիլմեր
Կատեգորիա:Ֆրանսիական թրիլեր ֆիլմեր
Կատեգորիա:Ֆրանսիական ֆանտաստիկ ֆիլմեր
Կատեգորիա:Ֆրանսիական ֆիլմեր
Կատեգորիա:Ֆրանսիայում նկարահանված ֆիլմեր
Կատեգորիա:Ֆիլմեր, որոնց գործողությունները տեղի են ունենում 2014 թվականին
Կատեգորիա:Ֆիլմեր, որոնց գործողությունները տեղի են ունենում 19-րդ դարում
Կատեգորիա:Բեռլինում նկարահանված ֆիլմեր
Կատեգորիա:Ֆիլմեր ժամանակի միջով ճանապարհորդության մասին
30-րդ հյուսիսային զուգահեռական

**30-րդ հյուսիսային զուգահեռականը** այն կետերից կազմված շրջանագիծն է, որոնք որպես գագաթ հանդիսացող Երկրի կենտրոնով և հասարակածի վրայի համապատասխան կետերի հետ կազմում են 30°-ի անկյուն։ 
Անցնում է Աֆրիկայով, Ասիայով, Խաղաղ օվկիանոսով, Հյուսիսային Ամերիկայով և Ատլանտյան օվկիանոսով։
* Այս զուգահեռականի բոլոր կետերն ունեն հյուսիսային լայնության 30° (հս.լ. 30°) կոորդինատը։
* Այս զուգահեռականի վրա լայնության մեկ աստիճանի երկարությունը կազմում է 96.486 մետր

### Ցերեկվա տևողությունը
Երկրի վրա գտնվող այս լայնության կետերից նայելիս արևը հորիզոնից վերև է գտնվում՝
* ամառվա արևադարձի ժամանակ՝ 14 ժամ 05 րոպե
* ձմեռվա արևադարձի ժամանակ՝ 10 ժամ 13 րոպե
Արևը հորիզոնից առավելագույնը բարձրանում է հուլիսի 21-ին 83.83, դեկտեմբերի 21-ին՝ 36.17 աստիճանի չափով։

## Տես նաև
* 31-րդ հյուսիսային զուգահեռական
* 29-րդ հյուսիսային զուգահեռական

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Հյուսիսային զուգահեռականներ
Անբարոյականություն

[մինի|Արիստոտելի դիմաքանդակը։ Արիստոտելն առաջիններից էր, ով ձևակերպեց անբարոյականությունը [Փիլիսոփայություն|փիլիսոփայության տեսանկյունից]]
**Անբարոյականությունը** արտահայտություն է, որը բնութագրում է մարդկանց կամ նրանց որոշակի գործողությունները, որոնք խախտում են կամ հակադրվում որոշակի բարոյական նորմերի, օրենքների կամ ստանդարտների։

## Արիստոտել
Արիստոտելը համարում էր, որ այնպիսի գործողություններ, ինչպես նախանձը, սպանությունն ու գողությունը, անբարոյական են, քանի որ խախտում են իր կողմից ձևակերպված "ոսկե միջինի" փիլիսոփայական հասկացությանը։ Միևնույն ժամանակ նա անբարոյականություն չէր համարում նույնասեռականությունը։

## Կրոն և սեռական կյանք
Անբարոյականությունը սերտորեն շաղկապված է և՛ կրոնի, և՛ սեռական կյանքի հետ։ Թեև արևմտյան աշխարհում այս երկուսը հակադրվում են, այնուամենայնիվ, տարբեր ժամանականերում կրոնի պաշտամունքին ծեսերի մեջ մտել են տարատեսակ սեռական գործողություններ, այդ թվում՝ սրբազան մարմնավաճառություն։
Ֆրոյդի եզրահանգումն այս առիթով հետևյալն է․ «Յուրաքանչյուր ժամանակաշրջանում անբարոյականությունն ավելի քիչ օժանդակություն չի ունեցել կրոնի կողմից, քան բարոյականությունը»։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Բարոյագիտություն
Կատեգորիա:Կրոն
Կատեգորիա:Փիլիսոփայություն
24-րդ հյուսիսային զուգահեռական

**24-րդ հյուսիսային զուգահեռականը** այն կետերից կազմված շրջանագիծն է, որոնք որպես գագաթ հանդիսացող Երկրի կենտրոնով և հասարակածի վրայի համապատասխան կետերի հետ կազմում են 24°-ի անկյուն։ 
Անցնում է Աֆրիկայով, Հնդկական օվկիանոսով, Ասիայով, Խաղաղ օվկիանոսով, Հյուսիսային Ամերիկայով և Ատլանտյան օվկիանոսով։
24-րդ և 23-րդ հյուսիսային զուգահեռականների միջև է գտնվում Խեցգետնի արևադարձը։
* Այս զուգահեռականի բոլոր կետերն ունեն հյուսիսային լայնության 24° (հս.լ. 24°) կոորդինատը։
* Այս զուգահեռականի լայնության մեկ աստիճանին համապատասխանում է 101752մ

### Ցերեկվա տևողությունը
Երկրի վրա գտնվող այս լայնության կետերից նայելիս արևը հորիզոնից վերև է գտնվում՝
* ամառվա արևադարձի ժամանակ՝ 13 ժամ 37 րոպե
* ձմեռվա արևադարձի ժամանակ՝ 10 ժամ 39 րոպե

## Տես նաև
* 25-րդ հյուսիսային զուգահեռական
* 23-րդ հյուսիսային զուգահեռական

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Հյուսիսային զուգահեռականներ
Ջեյմս Բյուքանան Կրտսեր

**Ջեյմս Բյուքանան** (, ), ամերիկացի ականավոր տնտեսագետ, Նոբելյան մրցանակի դափնեկիր՝ տնտեսական և քաղաքական որոշումների ընդունման տեսության պայմանագրային և սահմանադրական հիմքերի ուսումնասիրությունների համար (1986)։ Համարվում է նոր քաղաքատնտեսական դպրոցի հիմնադիրներից մեկը։

## Կենսագրություն
Սովորել է Թենեսիի համալսարանում։ Դոկտորի աստիճանն ստացել է Չիկագոյի համալսարանում։ Դասավանդել է Թենեսիի, Ֆլորիդայի և Վիրջինիայի համալսարաններում։ 1962 թ. Գ․ Տալոկի հետ համատեղ հրատարակել է «Համաձայնության հաշվարկ» () աշխատությունը, որտեղ վերլուծել է տնտեսագիտական որոշումների ընդունման գործընթացը տնտեսագիտական և քաղաքական խառը մեթոդներով։

1964 թ. եղել է «Հասարակական ընտրություն» միության նախագահը։ Ֆ․ Սեյդմանի (1988) և Ա․ Սմիթի մրցանակների (1991) դափնեկիր։ Գիտնականի պատվին է կոչվել Ջորջ Մեյսոնի անվան համալսարանի քաղաքատնտեսության կենտրոնը։

## Գրականություն
* 
* *Нуреев Р. М.* Джеймс Бьюкенен и теория общественного выбора. - В кн.։ *Бьюкенен Дж. М.* Сочинения. Конституция экономической политики. Расчёт согласия. Границы свободы / Нобелевские лауреаты по экономике. Т.&nbsp;1 / Фонд экономической инициативы. - М.։ Таурус Альфа, 1997. Текст в «Галерее экономистов»
* Краткая биография и нобелевская лекция - в кн.։ Лауреаты Нобелевской премии по экономике։ автобиографии, лекции, комментарии. Т. 2. 1983−1996. - СПб.։ Наука, 2009. - С.&nbsp;92−106. - ISBN 978-5-02-025169-4.
* БЬЮКЕНЕН (Buchanan), Джеймс М. // Лауреаты Нобелевской премии: Энциклопедия: Пер. с англ. - М.։ Прогресс, 1992  - 07.02.2009.

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Ինքնակենսագրությունը Նոբելյան մրցանակի կայքում

Կատեգորիա:20-րդ դարի ամերիկացի տնտեսագետներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի նոբելյան մրցանակակիրներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի տնտեսագետներ
Կատեգորիա:Նոբելյան մրցանակի դափնեկիրներ
Կատեգորիա:Չիկագոյի համալսարանի շրջանավարտներ
Կատեգորիա:Տնտեսագիտական գիտությունների դոկտորներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի երկարակյացներ
Աղետի փոստ

thumb|350px|right|<small>Ռուսական կայսրությունից ուղարկված նամակ Նյու Յորք Բրեմենով, «Էլբա» նավով, որը խորտակվել 1895 թվականին Լա Մանշում։ Բրեմենում մանուշակագույն կնիքով նշված է, որ խորտակված նավից է , իսկ վարդագույնով՝ Վճարված է, փոստային նամականիշը կորել ՝է (մաքրվել է ջրով) ։ Առկա են նաև Նյու Յորքի կնիքները։</small>
**Աղետի փոստ** (, նաև ), ֆիլատելիստական եզր է, որը բնորոշում է օդանավի, դիրիժաբլի, գնացքի վթարից հետո անվնաս մնացած, ծրարով, նամակով, փոստային բացիկով կամ փոքր ծանրոցով ուղարկված նամակագրությունը։

Աղետի փոստը համաշխարհային նամակագրության շատ փոքր մասն է կազմում և դրա պատճառով մեծ պահանջարկ ունի հավաքորդների մոտ և բարձր գին։ Աղետի փոստի նմուշները վերաբերում են ամբողջական և նպատակային իրերին։
[thumb|275px|left|<small> [1935 թվականի դեկտեմբերի 31-ին Ալեքսանդրիայի մոտ  ընկերության «Քաղաք խարթում» աէրոպլանի  ավիավթարից մնացած ծառայողական ծրար։ Կնիքի վրա գրված է «Փրկված է «Քաղաք խարթում»-ից ]]

## Պատմություն
Առաջին աղետային նյութ է համարվում 1871-1871 թվականների ֆրանկո-պրուսական պատերազմի ժամանակ գերմանական զորքերով շրջապատված Փարիզից օդապարիկով ուղարկված փոստը։ Օդապարիկը ընկել է։ ԱՄՆ-ում 1918 թվականի սեպտեմբերի 10-ին վթարի է ենթարկվել փոստը տեղափոխող օդանավը։ Երկու դեպքում էլ փոստը չի վնասվել և նամակների վրա հատուկ նշումներ չկան։ Այդ պատճառով հարկավոր է ճշտել, թե տվյալ իրը աղետային փոստի նմու՞շ է, թե ոչ։

## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն
* *Граллерт В., Грушке В.* Филателистический словарь / Сокр. пер. с нем. Ю. М. Соколова и Е. П. Сашенкова. - М.։ Связь, 1977. - 272 с. 
* *Nierinck H. L.* Courrier Recouperé։ Accident d’Avions - Recovered Mail։ Airplane Crashes 1918-1978. - R-Editions, 1979.
* *Sanford K. C.* Air Crash Mail of Imperial Airways and Predecessor Airlines.] - The Stuart Rossiter Trust Fund, 2003. - ISBN 0-9530004-6-X.
* *Vogt R.* Irish Crash Airmail. - 2nd edn. - Rochford։ Irish Airmail Society,  1997. 

Կատեգորիա:Ֆիլատելիա
Գևորգ Խաչատուր

**Գևորգ Խաչատուր** (ծննդյան անուն՝ Գևորգ Խորենի Խաչատրյան, ), հայ բանաստեղծ, թարգմանիչ, 1988 թվականից Հայաստանի գրողների միության անդամ։

## Կենսագրություն
Ծնվել է 1940 թվականի մայիսի 5-ին, Գանձակ քաղաքում։

Ավարտել է ԵՊՀ մաթեմատիկայի և մեխանիկայի ֆակուլտետը և ստանալով ինժեներ հիդրոմեխանիկի մասնագիտություն՝ երկար տարիներ աշխատել է հեռուստառադիոպետկոմում և «Սովետական դպրոց» թերթում։ Նրա ստեղծագործությունները և թարգմանությունները պարբերաբար տպագրվել են հանրապետական գրական հանդեսներում, իսկ ստեղծագործությունները թարգմանվել են ռուսերեն, ուկրաիներեն, հարավսլավերեն, բուլղարերեն, գերմաներեն, արաբերեն և նույնիսկ՝ թուրքերեն։ Կազմել և հրատարակել է արցախցի վաղամեռիկ բանաստեղծ Մանվել Աղաջանյանի «Թռիր իմ նետ» և «Ապրող կարոտներ» բանաստեղծական ժողովածուները։ Շուրջ 20 գրքի և մի շարք թարգմանական ժողովածուների հեղինակ է։

## Երկեր
* Հանճարաբույլ, Երևան, 2010։
* Բախտանիվ, Երևան, 2003։
* Երես առ երես, Երևան, 1996։
* Տարերք, Երևան, 1988։
* Մարդուն ընդառաջ, Երևան, 1984։

## Թարգմանություններ ռուսերենից

* Օմար Խայամ, Քառյակներ, Երևան, 2013։
* Անդրեյ Վոզնեսենսկի, Վիտրաժային գործերի վարպետը, Երևան, 1986։
* Էդվարդ Մեժելայտիս, Իմ կրկնակի Արարատը (ժողովածուի պոեմները) և «Իմ Իթակեն», Երևան, 1985։
* Իսա Իսմայիլզադե, Լուսավոր տերևներ, Երևան, 1981։
* Դեսանկա Մաքսիմովիչ, Երազների գերին, Երևան, 1983։

## Տես նաև
* Հայաստանի գրողների միության անդամների ցանկ

## Աղբյուրներ
* 

Կատեգորիա:Հայ բանաստեղծներ
Կատեգորիա:Հայ գրողներ
Կատեգորիա:Հայ թարգմանիչներ
Կատեգորիա:Հայաստանի գրողների միության անդամներ
Բաց դռների դոկտրին

[254px|մինի|աջից|[Քեռի Սեմը (ԱՄՆ) պահանջում է ազատ առևտուր Չինաստանի հետ, մինչդեռ եվրոպական տերությունները ծրագրում են Չինաստանը բաժանել ազդեցության գոտիների (1899թ․ ամերիկյան ծաղրանկար)]]

**«Բաց դռների» քաղաքականություն** (, ), միջազգային հարաբերություններում օգտագործվող եզրույթ, որը սկզբնապես օգտագործվել է 19-րդ դարի վերջին և 20-րդ դարի սկզբին Չինաստանում հաստատված առևտրային համակարգի քաղաքականությանը, որը թույլ էր տալիս հավասար իրավունքներով առևտրային ազատ հարաբերություններ հաստատել բոլոր երկրների հետ։ Այն սահմանում էր Չինաստան տնտեսական ներթափանցման ազատության և այնտեղ բոլոր ազգերի կապիտալի գործունեության համար հավասար պայմանների սկզբունքը։ Հիմնականում օգտագործվել է Չինաստանում գոյություն ունեցող տարբեր գաղութային տերությունների մրցակցային շահերը սպասարկելու համար։

## Գրականություն
* Shizhang Hu, Stanley K. Hornbeck and the Open Door Policy, 1919-1937 (1977) ch 1-2
* Philip Joseph, Foreign diplomacy in China, 1894-1900 (1971), ch 1

Կատեգորիա:ԱՄՆ-ի արտաքին քաղաքականություն
Կատեգորիա:Չինաստանի տնտեսական պատմություն
Կատեգորիա:Ամերիկա-չինական հարաբերություններ
Աղասի Կիրակոսյան

**Աղասի Ջահանի Կիրակոսյան** (), ՀՀ իրավապահ մարմինների գործիչ, ՀՀ ոստիկանության հասարակական կարգի ապահովման վարչության պետ։

## Կրթություն
* 1976-1978 թ. սովորել և ավարտել է ԽՍՀՄ ՆԳՆ Երևանի միլիցիայի միջնակարգ մասնագիտական դպրոցը։
* 1989 թ. – ավարտել է ՆԳՆ բարձրագույն քննչական դպրոցը։

## Ծառայությունը
* 1978-1980 թթ. - Մյասնիկյանի ՆԳԲ անչափահասների գործերի տեսչության տեղամասային տեսուչ։
* 1980-1986 թթ. – Մյասնիկյանի ՆԳԲ միլիցիայի տեղամասային տեսուչ։
* 1986-1990 թթ. – Մյասնիկյանի ՆԳԲ հասարակական կարգի պահպանության բաժանմունքի պետ։
* 1990-1991 թթ. – Մյասնիկյանի ՆԳԲ պետի տեղակալ։
* 1991-1993 թթ. - Մյասնիկյանի ՆԳԲ պրոֆիլակտիկայի բաժանմունքի պետ։
* 1993-1996 թթ. – Մյասնիկյանի ՆԳԲ պետի ծառայության գծով տեղակալ։
* 1996-1997 թթ. – Անձնագրային և վիզաների վարչության անձնագրային հսկողության և արտոնագրային ծառայության բաժանմունքի պետ։
* 1997-2008 թթ. – Արաբկիրի բաժնի պետի ծառայության գծով տեղակալ։
* 2008-2009 թթ. - Երևան քաղաքի վարչության պետի ծառայության գծով տեղակալ։
* 2009 թ. դեկտեմբերի 1-ից ՀՀ ոստիկանության հասարակական կարգի ապահովման վարչության պետն է։

## Պարգևներ և կոչումներ
* Ունի ոստիկանության գնդապետի հատուկ կոչում։
* ՀԽՍՀ «Հասարակական կարգի պահպանության գերազանց ծառայության համար» մեդալ (1988)։
* «Հասարակական կարգի գերազանց պահպանման համար» մեդալ (2011)։
* ՀՀ ոստիկանության և այլ նախարարությունների գերատեսչական մեդալներ և կրծքանշաններ։

Ամուսնացած է, ունի մեկ դուստր և մեկ որդի։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Հայաստանի ոստիկանություն
Էդուարդ Խաչիկյան (պետական գործիչ)

**Էդուարդ Ալբերտի Խաչիկյան** (), հայ պետական և քաղաքական գործիչ, արձակագիր, հրապարակախոս, 2007 թվականից Հայաստանի գրողների միության անդամ։

## Կենսագրություն
Ծնվել է 1957 թվականի հոկտեմբերի 5-ին, Թբիլիսիում։

Ավարտել է ԵՊՀ բանասիրական ‎ֆակուլտետը։ Աշխատակցել է «Գարուն» ամսագրին։ Մասնակցել է Արցախյան ազատամարտին։ Եղել է Տրանսպորտի և հաղորդակցության փոխնախարար (1994-1998), Ներքին գործերի նախարարության լրատվական վարչության պետի տեղակալ (1998-2002)։

Ոստիկանության Արմավիրի մարզային վարչության պետի տեղակալն է (2002)։ Ոստիկանության գնդապետ է։
Հեղինակ է 22 գրքի։ Հեղինակ է կինո‎ֆիլմերի սցենարների։

## Երկեր
* Երկված լռություն (պատմվածքներ), Երևան, 1991, 172 էջ։
*Ապրելու սահմանից անդին (պատմվածքներ), Երևան, 2000, 111 էջ։
*Տրդատ Մեծ, Երևան, 2001, 253 էջ։
*Դժոխքից հետո՝ դժոխքի առաջ… (պատմվածքներ), Երևան, 2003, 160 էջ։
*Գոմորյան գիշեր (պատմվածքներ), Երևան, 2004, 128 էջ։
*Շնագարը (վիպակներ, պատմվածքներ), Երևան, 2005, 128 էջ։
*Սևը սպիտակի մեջ, Երևան, 2006, 240 էջ։
*Դեղին մորմ, սև աշուն (վիպակ), Երևան, 2007, 120 էջ։
*Չաու Չաու սև շունը (պատմվածքներ), Երևան, 2008, 156 էջ։
*Բժիշկ Սանյանի մահը (վիպակ, պատմվածքներ), Երևան, 2009, 128 էջ։
*Սարգիս զորավար, Երևան, 2010, 285 էջ։
*Զուգահեռ աշխարհներ (էսսեներ, պատմվածքներ, վիպակ), Երևան, 2011, 176 էջ։
*Սուրբ մասունքի առեղծվածը, Երևան, 2012, 338 էջ։
*Եվ արևը մայր մտավ լուսաբացին, Երևան, 2013, 264 էջ։
*Հավերժական պտույտ (պատմվածքներ, էսսեներ), Երևան, 2014, 208 էջ։
*Ղեբուբան կամ արքայի գործակալը, Երևան, 2014, 374 էջ։
*Սմբատ Գունդստաբլ, Երևան, ա. թ., 364 էջ։
*Օ՜, Քինգ (վիպակ), Երևան, 2015, 120 էջ։
*Սև հրեշտակի խոստումը, Երևան, 2016, 240 էջ։
*Գրավաճառը (վիպակ, պատմվածքներ), Երևան, 2017, 200 էջ։
*Երկու աշխարհների քաղաքացին (պատմվածքներ, վեպ), Երևան, 2018, 288 էջ։
*Հայոց գայլը, Երևան, 2020, 168 էջ։
*Սև հրեշտակի խոստումը, 2-րդ հրատ., Երևան, 2022:
*Սարգիս զորավար, 2-րդ հրատ., Երևան, 2024, 288 էջ:

## Պարգևներ և մրցանակներ
* 2013 թվականին արժանացել է ՀԳՄ Դերենիկ Դեմիրճյանի անվան մրցանակի։
* 2012 թվականին արժանացել է ՀՀ ոստիկանության նախարարության «Արամ Մանուկյան» մեդալի։
* 2011 թվականին «Սպիտակ գայլ» պատմվածաշարն արժանացել է «Հայը 21-րդ դարասկզբին» մրցանակաբաշխության մրցանակի։
* 2006 թվականին արժանացել է ՀՀ նախագահի «Մարտական ծառայության համար» մեդալի։
* 2000 թվականին արժանացել է ՀՀ պաշտպանության նախարարության «Մարշալ Բաղրամյան» մեդալի։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Հայ արձակագիրներ
Կատեգորիա:Հայ հրապարակախոսներ
Կատեգորիա:Հայ պետական գործիչներ
Կատեգորիա:Հայ քաղաքական գործիչներ
Կատեգորիա:Մարտական ծառայության մեդալակիրներ