open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Գյուլարա Ալիևա

**Գյուլարա Ազիզ կըզը Ալիևա** (, ), ադրբեջանցի երաժիշտ, դաշնակահար, արվեստագիտության թեկնածու (1966), Ադրբեջանական ԽՍՀ արվեստի վաստակավոր գործիչ (1977):

## Կենսագրություն
Գյուլարա Ալիևան ծնվել է 1933 թվականի նոյեմբերի 17-ին Բաքվում։ 1955 թվականին ավարտել է Ադրբեջանի պետական կոնսերվատորիան։ Նա աշխատել է Սեիդ Ռուսթամովի անվան ժողովրդական գործիքների նվագախմբում, ինչպես նաև Ա.Դադաշովի անվան ժողովրդական գործիքների անսամբլում։ 1966 թվականից ղեկավարել է «Դան ուլդուզու» գործիքային անսամբլը։ Ինքն է ստեղծել այս անսամբլը։

Համույթի հետ նա ելույթ է ունեցել Ալժիրում, Սիրիայում, Լիբանանում, Անգոլայում, Իտալիայում, Բուլղարիայում, Եթովպիայում, Շվեյցարիայում, Հնդկաստանում, Ֆինլանդիայում և այլ արտասահմանյան երկրներում։

Աշխատել է Ադրբեջանի մշակույթի և արվեստի պետական համալսարանում որպես ուսուցիչ և եղել երաժշտության տեսության ամբիոնի վարիչ՝ 1966-1988 թվականներին։

Նա մահացել է 1991 թվականին։
* Նա ակնաբույժ Զարիֆա Ալիևայի քույրն է։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Ադրբեջանական ԽՍՀ արվեստի վաստակավոր գործիչներ
Կատեգորիա:Ադրբեջանցի երաժիշտներ
Մահափորձ (ֆիլմ, 1964)

«**Մահափորձ**» (), չեխոսլովակյան սև-սպիտակ գեղարվեստական ֆիլմ, 1964 թվականի ռազմական դրամա։ Չեխ պատմաբանները ֆիլմը համարել են «Անտրոպոիդ» գործողության հետ կապված իրադարձություններն առավել ճշգրիտ պատկերող կինոնկարը։

Մոսկվայի 4-րդ կինոփառատոնում ֆիլմն արժանացել է ոսկե մրցանակի։

## Սյուժե
Ֆիլմը Ռեյնհարդ Հեյդրիխի դեմ մահափորձի հետ կապված դրամատիկ դեպքերի էկրանավորումն է, որը պլանավորել էր Չեխոսլովակիայի «աքսորյալ կառավարությունը» Է. Բենեշի գլխավորությամբ՝ Բրիտանիայի հատուկ գործողությունների վարչության մասնակցությամբ։ «Անտրոպոիդ» կոչված գործողության անմիջական իրականացնողները դարձել են  անգլիացիների մոտ նախապատրաստություն անցած գործակալներ Յոզեֆ Գաբչիկը և Յան Կուբիշը։

## Դերերում
* Ռադոսլավ Բրզոբոգատի – Ադոլֆ Օպալկա
* Ռուդոլֆ Ելինեկ – Յան Կուբիշ
* Լյուդեկ Մունզար – Ալֆրեդ Բարտոշ
* Լադիսլավ Մրկվիչկա – Յոզեֆ Գաբչիկ
* Յոզեֆ Վինկլար – Կարել Չուրդա
* Միլոշ Վավրուշկա – քահանա Վլադիմիր Պետրեկ
* Զիգֆրիդ Լոյդա – Ռեյնհարդ Հեյդրիխ

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Ֆիլմը csfd.cz կայքում 
* Ֆիլմը kinobox.cz կայքում 

Կատեգորիա:1964 ֆիլմեր
Կատեգորիա:Բնօրինակում անաղբյուր հոդվածներ
Կատեգորիա:Չեխական ֆիլմեր
Կատեգորիա:Պատմական ֆիլմեր
Կատեգորիա:Ռազմական ֆիլմեր
Կատեգորիա:Ֆիլմեր Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի մասին
Կորալյան ծովի ճակատամարտը (ֆիլմ)

**«Կորալյան ծովի ճակատամարտը»** (), ռազմական գեղարվեստական ֆիլմ, 1959 թվականի ԱՄՆ դրամա, որը նկարահանել է ռեժիսոր Փոլ Ուենդքոսը *[[Columbia Pictures]]* կինոստուդիայում։ Ֆիլմում նկարահանվել են Քլիֆ Ռոբերտսոնը և Ջիա Սկալան։ ԱՄՆ-ում պրեմիերան կայացել է 1959 թվականի հոկտեմբերի 23-ին։

## Սյուժե
Ֆիլմը պատմում է Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի խաղաղօվկիանոսյան գործողությունների թատերաբեմի ամենանշանավոր ծովային մարտերից մեկի նախապատրաստման ընթացքում տեղի ունեցած դրվագի մասին։ 1942 թվականին սուզանավի հրամանատար Ջեֆ Քոնուեյը, հաջողությամբ ավարտելով Կորալյան ծովում ճապոնական օբյեկտների, նավերի, սուզանավերի և ավիակիրների գտնվելու վայրի հետախուզությունը, վերադառնում է ռազմակայան, բայց նրա սուզանավը վնասված էր։ Նա ստիպված հանձնվում է։ Անձնակազմի անդամներին գերի է վերցնում դաժան կոմանդեր Մորին և նրանց տեղավորվում կղզում տեղակայված թշնամական ռազմաբազայում։ Ճապոնացիները խոշտանգում են բանտարկյալներին, և բրիտանացի ու ավստրալիացի բանտարկյալների օգնությամբ անձնակազմը փորձում է փախչել։ Եթե նրանց հաջողվի փախչել, նրանք կկարողանան կարևոր տեղեկատվություն փոխանցել իրենց հրամանատարությանը, և դա առավելությունը կշրջի ԱՄՆ-ի կողմը։

Ֆիլմն ավարտվում է Կորալյան ծովում տեղի ունեցած ճակատամարտի փաստագրական կադրերով, ինչը ենթադրում է, որ հաղթանակը հնարավոր է դարձել ԱՄՆ սուզանավերի հրամանատարությանը տրամադրված տեղեկատվության միջոցով։

## Դերերում
* Քլիֆ Ռոբերտսոն – Ջեֆ Քոնուեյ, ԱՄՆ սուզանավի հրամանատար
* Ջիա Սկալա – Կարեն Ֆիլիպս
* Տերու Սիմադա – կոմանդեր Մորի
* Պատրիցիա Քատս – լեյտենանտ Պեգ Ուիթքոմ
* Ջին Բլեյքլի – լեյտենանտ Լեն Ռոս
* Ռայան Գարիկ – Ալ Շեխտեր
* Լ. Կ. Ջոնս – Յոմեն Հոլիդեյ
* Ռոբին Հյուզ – մայոր Ջեմի Հարիս
* Գորդոն Ջոնս – տորպեդիստ Բեյթս
* Թոմ Լոֆլին – Ֆրանկլին
* Էյձի Յամաշիրո – Օշիկավա
* Պատրիկ Ուեսթվուդ – Սայմս
* Ջեյմս Տ. Գոտո – կապիտան Յամաձակի
* Կարլայլ Միտչել – ծովակալ Մաքքեյբ
* Լարի Թոր – մայոր

## Ստեղծում
Ֆիլմի նկարահանումներն սկսվել են 1959 թվականի մարտին և տեղի են ունեցել Սանտա Կատալինա կղզում և Նորմանդական կղզիներում (Կալիֆոռնիայի ափերի մոտ)։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* 

Կատեգորիա:1950-ականների անգլերեն ֆիլմեր
Կատեգորիա:1959 ֆիլմեր
Կատեգորիա:Columbia Pictures ֆիլմեր
Կատեգորիա:Ամերիկյան դրամա ֆիլմեր
Կատեգորիա:Ամերիկյան մարտաֆիլմեր
Կատեգորիա:Ամերիկյան մելոդրամա ֆիլմեր
Կատեգորիա:Ամերիկյան ռազմական ֆիլմեր
Կատեգորիա:Ամերիկյան սև-սպիտակ ֆիլմեր
Կատեգորիա:Բնօրինակում անաղբյուր հոդվածներ
Կատեգորիա:Ֆիլմեր Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի մասին
Կատեգորիա:Ֆիլմեր, որոնց գործողությունները տեղի են ունենում 1940-ականներին
Կատեգորիա:Ֆիլմեր, որոնց գործողությունները տեղի են ունենում 1942 թվականին
Մարտնչող Լեհաստանի ճամբար

270px|մինի|Մարշալ Էդվարդ-Ռիձ Սմիգլին՝ ''Մարտնչող Լեհաստանի ճամբար'' շարժման քաղաքական առաջնորդը
**Մարտնչող Լեհաստանի ճամբար** (լեհերեն՝ **Obóz Polski Walczącej**, **OPW**), Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի տարիներին լեհական Դիմադրության շարժման բաղկացուցիչ մասը կազմած համեմատաբար ոչ մեծ շարժում՝ ուղղված գերմանական զավթիչների դեմ։ Գործել է 1942-ից մինչև 1944 թվականը։ Ղեկավար կենտրոնը գտնվել է Վարշավայում։ Անդամների մեծ մասը պատկանել է *Sanacja* շարժման մասը հանդիսացած *Obóz Zjednoczenia Narodowego* (*Ազգային միասնության ճամբար* կամ *Ozon*)կուսակցությանը։ *Մարտնչող Լեհաստանի ճամբար* շարժման գլխավոր կազմակերպիչներից էին մարշալ Էդվարդ Ռիձ-Սմիգլին և Յուլիան Պիասեցկին (վերջինս դարձել է շարժման առաջնորդը)։ 1943 թվականին շարժումը ընդգրկվել է *Armia Krajowa*-ի (*Հայրենի բանակի*) կազմի մեջ, 1944-ին միաձուլվել *Konwent Organizacji Niepodległościowych*-ին (*Անկախության կազմակերպությունների խորհուրդ*), որը 1945 թվականի հունվարին լուծարվել է։

*Մարտնչող Լեհաստանի ճամբար* շարժման գլխավոր տպագիր օրգաններն էին «*Państwo Polskie*» («*Լեհական պետություն*»), «*Polska*» և «*Przegld Polityczny*» թերթերը։

## Գրականություն
*J. C. Malinowski, Piłsudczykowski Obóz Polski Walczącej (1940–1945). Zarys struktury i działalności, „Czasy Nowożytne”, t. 9, 2000, s. 152
* OBÓZ POLSKI WALCZĄCEJ on Encyklopedia Interia
*Biography of Edward Rydz-Śmigły

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:1942 հիմնադրումներ Լեհաստանում
Կատեգորիա:Դիմադրության շարժում
Կատեգորիա:Երկրորդ համաշխարհային պատերազմ
Ժոաոզինյո

**Ժուան Նատաիլտոն Ռամոս դոս Սանտոս** կամ **Ժոաոզինյո** (**Ժոազինյո, Ժուանզինյո**, , ), բրազիլացի ֆուտբոլիստ։

## Ակումբային կարիերա
Ժոաոզինյոն իր կարիերան սկսել է բրազիլական «Պորտուգեզա Դեսպորտոս» ակումբում, որի կազմում անցկացրել է 54 հանդիպում և խփել 4 գոլ։ 2007 թվականի դեկտեմբերին պայմանագիր է կնքել բուլղարական «Լևսկիի» հետ (2008 թվականի հունվարին պաշտոնապես դարձել է ակումբի խաղացող), որի կազմում բոլոր մրցաշարերում անցկացրել է 105 հանդիպում և խփել 16 գոլ։ Մեծ ժողովրդականություն է վայելել «Լևսկիի» երկրպագուների շրջանում։ Բուլղարական ակումբում երեք մրցաշրջան անցկացնելուց հետո՝ 2011 թվականին տեղափոխվել է ռուսական «Կրասնոդար» ֆուտբոլային ակումբ»։

«Կրասնոդարում» բրազիլացին միանգամից դարձել է հիմնական խաղացող․ 2011/12 մրցաշրջանում նա մասնակցել է թիմի 44 խաղից 39 հանդիպման՝ խփելով 7 գոլ, ընդ որում՝ «Կրասնոդարը» ոչ մի անգամ չի պարտվել Ժոաոզինյոյի մասնակցած խաղերում։ 2014 թվականին Ժոաոզինյոն «Կրասնոդարի» ռեկորդակիր է դարձել Ռուսաստանի առաջնության հանդիպումների քանակով և «Կրասնոդարի» պատմության մեջ լավագույնը «գոլ+փոխանցում» համակարգով։ 2015 թվականին Ժոաոզինյոն փաստաթղթեր է ներկայացրել Ռուսաստանի քաղաքացիություն ստանալու համար և շուտով ստացել է կացության թույլտվություն։ 2015 թվականի մարտին Ժոաոզինյոն չի խաղացել 6 ամիս՝ ստանալով փոքր բերցային ոսկորի կոտրվածք։ Ֆուտբոլիստը խաղադաշտ է վերադարձել 2015 թվականի սեպտեմբերին։

2016 թվականի օգոստոսի 26-ին ստացել է Ռուսաստանի Դաշնության քաղաքացիություն։ ՌՖՄ-ի Ֆուտբոլիստների կարգավիճակի կոմիտեի նիստում ընդունվել է որոշում՝ բավարարել «Կրասնոդար» ֆուտբոլային ակումբի դիմումը՝ ֆուտբոլիստ Ռամոս դոս Սանտոս Ժոաո Նատաիլտոնին լեգեոների կարգավիճակի բացակայությունը ճանաչելու մասին։

2018 թվականի փետրվարին «Կրասնոդարի» երկրպագուները Ժոաոզինյոյին ընդգրկել էին տասնամյակի խորհրդանշական հավաքականում։ Բրազիլացին հավաքել է ձայների 72 տոկոսը, երբ ընտրել են լավագույն ձախ հարձակվողին։ 2018 թվականի ամռանը հեռացել է Կրասնոդարի ակումբից։

2018 թվականի հուլիսի 23-ին ազատ գործակալի կարգավիճակով տեղափոխվել է Մոսկվայի «Դինամո»։ Ֆուտբոլիստի հետ պայմանագիրը նախատեսվել է մեկ տարով։ 2019 թվականի հունիսի 10-ին Մոսկվայի «Դինամոյի» հետ նոր պայմանագիր է կնքել 1+1 սխեմայով։

## Ձեռքբերումներ
### Թիմային
; «Լևսկի»
* Բուլղարիայի չեմպիոն – 2008/09
* Բուլղարիայի Սուպերգավաթի հաղթող – 2009

; «Կրասնոդար»
* Ռուսաստանի գավաթի եզրափակչի մասնակից – 2013/14
* Ռուսաստանի առաջնության բրոնզե մեդալակիր – 2014/15

### Անձնական
* Ռուսաստանի առաջնության 33 լավագույն ֆուտբոլիստների ցուցակ – № 2 (2013/14)

## Անձնական կյանք
Ժոաոզինյոն ամուսնացած է և ունի մեկ որդի։

## Ելույթների վիճակագրություն

## Ծանոթագրություն

Կատեգորիա:Բրազիլացի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Պորտուգեզա Դեսպորտոսի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Դինամո Մոսկվայի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի Պրեմիեր Լիգայի խաղացողներ
Կատեգորիա:Տղամարդկանց ֆուտբոլի կիսապաշտպաններ
Կատեգորիա:Կրասնոդարի ֆուտբոլիստներ
Դմիտրի Պլետնյով

**Դմիտրի Անդրեևիչ Պլետնյով** (), ռուս ֆուտբոլիստ, կիսապաշտպան։ Ֆուտբոլիստ Անդրեյ Պլետնյովի որդին։

## Կենսագրություն
2015 թվականի սեպտեմբերին կատարել է նորամուտը «Զենիթի» երիտասարդական թիմի կազմում։ «Զենիթ-2»-ի կազմում ՖԱԼ առաջնությունում նորամուտը կատարել է 2017 թվականի սեպտեմբերի 6-ին՝ 12-րդ տուրի «Ռոտոր» ակումբի դեմ խաղում (1:4)։ 2017/18 մրցաշրջանում շարունակել է հանդես գալ «Զենիթ-2»-ում։ 2018 թվականի ձմռանը հանդես է եկել հիմնական կազմում։ Հետագայում Ռոբերտո Մանչինին նրան վերցրել է թիմի հիմնական կազմ, և մայիսի 5-ին Ռուսաստանի առաջնության 29-րդ տուրի խաղում կատարել է նորամուտը հիմնական կազմում՝ «Լոկոմոտիվի» դեմ խաղում (0:1), խաղի 69-րդ րոպեին փոխարինելով Յուրի Ժիրկովին։ 2019/20 մրցաշրջանից առաջ վարձավճարով տեղափոխվել է «Տոմ»։

Մասնակցել է 2015 թվականի աշխարհի պատանեկան առաջնությանը։

## Վիճակագրություն
### Ակումբային

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Զենիթի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Ռուս ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Տղամարդկանց ֆուտբոլի կիսապաշտպաններ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի Պրեմիեր Լիգայի խաղացողներ
Ժան Վիկտոր Դուրույ

**Ժան Վիկտոր Դուրույ** (, ), ֆրանսիացի պատմաբան և պետական գործիչ, Ֆրանսիական ակադեմիայի անդամ։

Սովորել է Բարձրագույն նորմալ (մանկավարժական) դպրոցում։ Եղել է պատմության ուսուցիչ, Փարիզի ուսումնական շրջանի տեսուչ, միջնակարգ կրթության գլխավոր տեսուչ, 1869-1869 թվականներին եղել է ժողովրդական լուսավորության նախարար։

Նրա կատարած կարևորագույն բարեփոխումներն են անվճար տարրական կրթության ընդլայնումը, հատուկ միջնակարգ կրթության ստեղծումը (enseignement secondaire spécial), կանանց կրթական հաստատությունների զարգացումը, բարձրագույն դպրոցների թվի աճը, նոր լեզուների ընդգրկումը և մարմնամարզության պարտադիր ուսուցումը հանրակրթական ուսումնական հաստատությունների ծրագրերում։

Որդիներից Ալբերը (1844-1887) եղել է գրող, Ժորժը` պատմաբան և արձակագիր։

## Ստեղծագործություններ
* «Géographie politique de la République romaine et de l’Empire» (1838)
* «Géographie historique du moyen âge» (i839); id
* «De la France» (1840)
* «Histoire des Romains et des peuples soumis à leur domination» (1843-44), արդյունքում վերածվել է ավելի մեծ աշխատության, որը դարձել է նրա գլխավոր աշխատանքը
* «Հռոմեացիների պատմությունը վաղնջական շրջանից մինչև Թեոդոսի մահը» (Histoire des Romains depuis les temps les plus reculés jusqu'à la mort de Théodose, 1883-1886)
* «Histoire de France» (1852)
* «Histoire des Grecs» (1887-89)

## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն
* 

Կատեգորիա:Ֆրանսիական ակադեմիայի անդամներ
Կատեգորիա:Ֆրանսիացի պատմաբաններ
Կատեգորիա:Ֆրանսիայի քաղաքական գործիչներ
Կատեգորիա:Ֆրանսիացի պետական գործիչներ
Կատեգորիա:Ֆրանսիացի գրողներ
Կատեգորիա:Ամերիկյան փիլիսոփայական ընկերության անդամներ
Կատեգորիա:Նիդերլանդների արվեստի և գիտությունների թագավորական ակադեմիայի անդամներ
Սուրբ Գրաալի կույսը (1874)

**«Սուրբ Գրաալի կույսը»** կամ **«Սուրբ Գրաալ»** (), անգլիացի պրեռաֆայելիտ նկարիչ Դանթե Գաբրիել Ռոսսետտիի նկարը՝ ստեղծված 1874 թվականին։ Գոյություն ունի Ռոսսետտիի համանուն ջրաներկ նկարը՝ ստեղծված 1857 թվականին։ Ներկայումս նկարը գտնվում է Էնդրու Լլոյդ Ուեբերի հավաքածուում։

## Տեղեկություն նկարի մասին
Նկարի սյուժեն վերցված է արթուրյան լեգենդների շարքից։ Նկարի շրջանակի վրա գրված են Թոմաս Մելորիի «Արթուրի մահը» պոեմից տողեր (XI գիրք)։ Կերպարը, որ Մելորիի ստեղծագործության մեջ էպիզոդիկ է եղել, գեղանկարչության մեջ ստացել է իր բացահայտումը։

Ինչպես նշել է հենց Ռոսսետտին, ինքը 1874 թվականի ձմռանը շատ արագ է ստեղծել «Սուրբ Գրաալի կույսը» կտավը։ Նկարի համար բնորդուհի է դարձել Ալեքսա Ուայլդինգը։ Գոյություն ունի վերարտադրանկար, որի համար կեցվածք է ընդունել Ֆաննի Կորնֆորտը։

«Սուրբ Գրաալի կույսը» կտավը տարբերվում է 1857 թվականի համանուն ջրաներկ փոքր նկարից։ Ավելի վաղ աշխատանքում առկա է ոճի պարզություն և որոշակի պրիմիտիվություն, որոնք գունային կատարման և գլխավոր հերոսուհի սրբապատկերային կատարման հետ նմանություն են ստեղծում Միջնադարի վարպետների աշխատանքների հետ։ Երբ Ռոսսետտին 1874 թվականին վերադարձել է այս սյուժեին, նա ստեղծել է դիմանկար, որում առկա էին իր արվեստի ավելի ուշ շրջանին հատուկ ոճին։ Սուրբ Գրաալի խիստ կույսը փոխակերպվել է ավելի երկրային զգացմունքային գեղեցիկ աղջկա՝ արձակ մազերով, ալ շուրթերով, թախծագորով հայացքով։ Եթե Մելորիի նկարագրությամբ Սուրբ Գրաալի կույսը լրիվ սպիտակ է հագած, ապա Ռոսսետտիի նկարում նա կարմիր է կրում։ Նույնիսկ աղավնու կերպարը, որը գեղանկարչության և պատկերագրության մեջ ավանդաբար զուգորդվում է Սուրբ Հոգու հետ, նրբագեղ կեցվածք է ընդունել և ներդաշնակ է աղջկա հետ, իսկ հենց Սուրբ Գրաալը պատկերված է ժամանակակից գավաթի տեսքով, ոչ թե երկար ոտքով հնատիպ անոթի, ինչպես 1857 թվականի աշխատանքում էր։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:1874 նկարներ
Կատեգորիա:Դանթե Գաբրիել Ռոսսետտիի նկարներ
Կատեգորիա:Կանանց դիմապատկերներ
Նիգուլ Մաատսոո

**Նիգուլ Մաատսոո** (, ), բռնցքամարտի խորհրդային և էստոնացի մարզիչ։ Աշխատել է տալլինյան «Դինամո» սպորտային ակումբում որպես մարզիչ, ԽՍՀՄ և Էստոնական ԽՍՀ հավաքականների խմբերի մարզիչ, մի քանի տիտղոսավոր բռնցքամարտիկների անհատական մարզիչ, այդ թվում նրա աշակերտները տարբեր ժամանակներում եղել են Ռոման Կարիստեն (Կարելին), Մարտինամյագին, Նիկոլայ Ստեպուլովը և ուրիշներ։ ԽՍՀՄ վաստակավոր մարզիչ (1957)։

## Կենսագրություն
Նիկոլայ Մատսովը ծնվել է 1902 թվականի դեկտեմբերի 26-ին, Տալլինում։ Ակտիվորեն սկսել է բռնցքամարտով հետաքրքրվել, իսկ պարապել սկսել է 1916 թվականին, 14 տարեկանում։ 1921-1924 թվականներին նա պատրաստություն է անցել հայտնի մարզիչ, ռուսական բռնցքամարտի դպրոցի հիմնադիրներից մեկի` Արկադի Խարլամպիևի մոտ։

1924 թվականին Մատսովը սկսել է զբաղվել մարզչի գործունեությամբ, սկզբում Տալլինում ստեղծել է բռնցքամարտի իր սեփական` «Սպորտ» ակումբը։ 1935 թվականին որպես անուն վերցրել է էստոնական Նիգուլ Մաատսոո անունը։ 1940-ական թվականներին մարզչական գործունեություն է ծավալել տալլինյան խորհրդային ֆիզկուլտուրա-սպորտային «Դինամո» համայնքում։ Մարզել է Էստոնական ԽՍՀ-ի թիմը, որպես մարզիչ բազմիցս աշխատել է նաև ԽՄ-ի թիմի հետ, մասնավորապես խորհրդային հավաքականը պատրաստել է 1952 թվականի Ամառային օլիմպիական խաղերին Հելսինկիում։

Երկար տարիների մարզչական աշխատանքի շնորհիվ նա մարզել է մի քանի տիտղոսակիր բռնցքամարտիկների, որոնք հաջողության են հասել համամիութենական մակարդակում։ Այդ շարքում է ԽՍՀՄ չեմպիոն Ռոման Քրիստիանը (Կարելին), ԽՍՀՄ չեմպիոն, բրոնզե և արծաթե մեդալակիր Մարտին Լիննամյագին, Եվրոպայի առաջնության մասնակից Կարլ Կյաբին, Էստոնիայի չեմպիոններ Հիլլար Լոսկիտը, Անտոն Ռաադիկը, Լեմբիտ Մաուրեր, Օլիմպիական խաղերի մասնակիցներ Էվալդ Սեեպերեն և Նիկոլայ Ստեպուլովը։ 1957 թվականին մարզչի աշխատանքում նվաճումների համար Մատսովն արժանացել է «ԽՍՀՄ վաստակավոր մարզիչ» կոչում։

Նաև պարգևատրվել է «Անձնվեր աշխատանքի համար» մեդալով։

Մահացել է 64 տարեկան հասակում, Տալլինում, 1967 թվականի նոյեմբերի 11-ին։

1968-1981 թվականներին Տալլինում անցկացվել է ամենամյա բռնցքամարտի մրցույթ` նվիրված Նաուգլ Մաատսոոյի հիշատակին։

Փոքր եղբայրը Պյոտր Մատսովն է, որը նույնպես էստոնական բռնցքամարտի աչքի ընկնող գործիչ է։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Маатсоо Нигуль Павлович — страница на сайте «Спорт-страна.ру»
* Маатсоо Нигуль  — биографическая справка на сайте ESBL
* Маатсоо Нигуль Павлович — профиль на сайте Федерации бокса России

Կատեգորիա:Տալլինի Անտառային գերեզմանատանը թաղվածներ
Կատեգորիա:ԽՍՀՄ վաստակավոր մարզիչներ
Ջեյն Ադամս (դերասան)

**Ջեյն Ադամս** (, ), թատրոնի, կինոյի և հեռուստատեսության ամերիկացի դերասանուհի, «Թոնի», «Դրամա Դեսկ» մրցանակների դափնեկիր և «Ոսկե գլոբուս» մրցանակի թեկնածու։

## Վաղ կյանք
Ջեյն Ադամսը ծնվել է Վաշինգտոնում, որտեղ ավարտել է Վաշինգտոնի համալսարանը գեղարվեստի բակալավրի աստիճանով 1989 թվականին։

## Կարիերա
Ադամսը հայտնի է դարձել Նյու Յորքի թատերական բեմերում բազմաթիվ դերերի շնորհիվ, իսկ 1994 թվականին արժանացել է «Թոնի» և «Դրամա Դեսկ» մրցանակների An Inspector Calls պիեսում ելույթի համար։ Սա հանգեցրեց նրան ֆիլմի երկրորդ պլանի դերերին այնպիսի ֆիլմերում, ինչպիսիք են «Հարսնացուի հայրը», «Զգայուն երազը», «Ես սիրում եմ հոգսերը», «Տիկին Պարկերը և արատավոր շրջանակը», «Հարսնացուի հայրը 2», «Դուք նամակ ունեք», «Հրաշամանուկները», «Հրաշագործների երկիրը», «Տարեդարձը», «Մաքուր բանականության հավերժ փայլատակում», «Լեմոնի Սնիկետ. 33 դժբախտություններ», «Վերջին արձակուրդը», «Ինչպես փոքր երեխաները», «Խիզախը», «Խելացնորություն» և «Մի հանձնվիր»։ Նա նաև գլխավոր դեր է խաղացել 1998 թվականի «Երջանկություն» ֆիլմում, որի համար արժանացել է «Սանդենս» կինոփառատոնի մրցանակին։

Հեռուստատեսությունում Ադամսը հայտնի է «Ֆրեյզեր» (1999-2000) և «Քուռակ» (2009-2011) հեռուստասերիալներում ունեցած դերերով։ Վերջինիս դերի համար նա ստացել է «Ոսկե գլոբուս» մրցանակի անվանակարգը 2010 թվականին հեռուստատեսության երկրորդ պլանի լավագույն կին դերի համար։ Նա նաև հայտնվել է «Օրենք և կարգուկանոն. Հանցագործ մտադրություն» և «Հաուս» սերիալներում, իսկ ավելի վաղ նկարահանվել է Relativity (1996) և The American Revolution (1997) սերիալներում։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:20-րդ դարի ամերիկացի դերասանուհիներ
Կատեգորիա:20-րդ դարի դերասանուհիներ
Կատեգորիա:21-րդ դարի ամերիկացի դերասանուհիներ
Կատեգորիա:21-րդ դարի դերասանուհիներ
Կատեգորիա:«Դրամա Դեսկ» մրցանակի դափնեկիրներ
Կատեգորիա:«Թոնի» մրցանակի դափնեկիրներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի կինոդերասանուհիներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի հեռուստատեսային դերասանուհիներ
Կատեգորիա:Դերասանուհիներ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Թատրոնի ամերիկացի դերասանուհիներ
Եղիցի լույս (ֆիլմ)

«**Եղիցի լույս**» (), ամերիկյան սև-սպիտակ ֆիլմ, որը նկարահանել է ռեժիսոր Ջոն Հյուստոնը։ Ֆիլմի պրեմիերան տեղի է ունեցել 1980 թվականի դեկտեմբերի 16-ին։

## Սյուժե
Ֆիլմի գործողությունները ծավալվում են Էջվուդ պետական հիվանդանոցում (, Լոնգ Այլենդ, Նյու Յորք) 1944-1946 թվականներին։ Ներկայացվում է հոգեբանական ռեաբիլիտացիա անցնող յոթանասունհինգ ամերիկացի զինվորների կյանքը հոգեբուժական կլինիկա ընդունվելուց մինչև վերջնական ապաքինում։

## Ֆիլմի վրա աշխատել են
* Ռեժիսոր՝ Ջոն Հյուստոն
* Սցենարիստներ՝ Ջոն Հյուստոն, Չարլզ Քաուֆման (լուսագրերում նշված չէ)
* Կոմպոզիտոր՝ Դմիտրի Տյոմկին (լուսագրերում նշված չէ)
* Օպերատոր (լուսագրերում նշված չէ)՝ Սթենլի Կորտես, Ջոն Դորիան, Լլոյդ Ֆրոմ, Ջո Ջեքսոն, Ջորջ Սմիթ
* Տեքստը կարդում է՝ Ուոլթեր Հյուսթոն (լուսագրերում նշված չէ)

## Ճանաչում
Մասնակցել է Կաննի կինոփառատոնի «Հատուկ հայացք» ծրագրին 1981 թվականին։ 2010 թվականին ընդգրկվել է ԱՄՆ ֆիլմերի պահպանության ազգային խորհրդի ազգային գրանցամատյանում։

## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն
*Bibliography of articles/books (via UC Berkeley)
* 
* 
* 

## Արտաքին հղումներ
*  
*  
* Մրցանակները IMDb կայքում
* Հետաքրքիր փաստեր IMDb կայքում
* Фильм-участник Каннского кинофестиваля 
* Караганов А. В. Первое столетие кино : открытия, уроки, перспективы / Александр Караганов; Федер. агентство по культуре и кинематографии Рос. Федерации, Науч.-исслед. ин-т киноискусства. - Москва : Материк, 2006. ***Стр. 102***. ISBN 5-85646-169-X

### Գրախոսականներ

* Pantheon movie of the month - LET THERE BE LIGHT (1946)
* Review by Kenneth George Godwin
* Review by Robert T. Trate 
* Review by Marilyn Ferdinand
* Review by JAKE COLE
* Hollywood goes to war – The documentaries of «Five Came Back» on Netflix

Կատեգորիա:1946 ֆիլմեր
Կատեգորիա:1980-ականների ամերիկյան ֆիլմեր
Կատեգորիա:1980-ականների անգլերեն ֆիլմեր
Կատեգորիա:1981 ֆիլմեր
Կատեգորիա:ԱՄՆ-ի ֆիլմերի ազգային գրանցամատյանի ֆիլմեր
Կատեգորիա:Ամերիկյան սև-սպիտակ ֆիլմեր
Կատեգորիա:Ամերիկյան վավերագրական ֆիլմեր
Կատեգորիա:Ջոն Հյուսթոնի ֆիլմեր
Կատեգորիա:Վավերագրական ֆիլմեր Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի մասին
Կատեգորիա:Ֆիլմեր Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի մասին
Նելլո Մուզումեչի

**Սեբաստիանո Մուզումեչի** (, ), առավել հայտնի է որպես **Նելլո Մուզումեչի** (), իտալացի քաղաքական գործիչ։

## Կենսագրություն
Ծնվել է Միլիտելլո քաղաքում (Կատանիա)։ Երեք երեխաների հայր է, բանկիր և հրապարակախոս, ծայրահեղ աջ Իտալական սոցիալական շարժման անդամ։ 1990-ական թվականներին նա Կատանիայի նահանգային խորհրդի անդամ էր։

1980-ական թվականներին եղել է Աչիրեալեի լրագրության ինստիտուտի դասախոս, Սիցիլիայի մամուլի ասոցիացիայի գավառական կազմակերպության քարտուղարի տեղակալ։ Մասնակցել է Սիցիլիայի քաղաքական և տնտեսական հետազոտությունների ինստիտուտի (Istituto siciliano di studi politici ed economici (ISSPE)) հիմնադրմանը։

1994 թվականի փետրվարի 13-ին դարձել է Կատանիա նահանգի ժողովրդականորեն ընտրված առաջին նախագահը և Իտալիայում նահանգային վարչակազմի ամենաերիտասարդ ղեկավարը։ 1998 թվականին նա վերընտրվել է քվեարկության առաջին փուլում և պաշտոնավարել մինչև իր լիազորությունների ժամկետի ավարտը` 2003 թվականի մայիսը։

1994 թվականից 2009 թվականներին եղել է Եվրոպական խորհրդարանի անդամ (մինչև 2007 թվականը՝ Ազգային դաշինքից, այնուհետև՝ «Աջերի» կուսակցությունից)։

2005 թվականին նա դարձել է Սիցիլիական դաշինքի համահիմնադիրներից մեկը, որը 2006 թվականին ստացել է ձայների 5,27%-ը տարածաշրջանային ընտրություններում, իսկ 2008 թվականին անդամագրվել է Աջերի կուսակցությանը։

2011 թվականի ապրիլի 18-ից նոյեմբերի 16-ը Բերլուսկոնիի չորրորդ կառավարությունում եղել է աշխատանքի և սոցիալական քաղաքականության նախարարության կրտսեր պետքարտուղար։

2012 թվականին կրկին հաղթել է Սիցիլիայի տարածաշրջանային ընտրություններում` այս անգամ աջակցելով աջակենտրոն «Ազատության ժողովուրդ» կուսակցությանը, բայց Ջանֆրանկո Միչիկեի «դասալքության» պատճառով, որը պառակտել էր աջ կենտրոնամետների ճամբարը, հաջորդել է քաղաքական աղետ. ընտրությունների արդյունքներով ձախ կենտրոնամետների թեկնածու Ռոզարիո Կրոչետան ստացել է ձայների 30,47%-ը, Մուզումեչին` 25,73%-ը, Միչչիկին՝ 15,47%-ը։

Լքելով «աջերին»՝ 2015 թվականին հիմնել է իր սեփական #Diventerà Bellissima շարժումը։

### Սիցիլիայի նահանգապետ
2017 թվականի նոյեմբերի 3-ին Սիլվիո Բերլուսկոնին, Ջորջա Մելոնին և Մատեո Սալվինին ստորագրել են ընտրական համաձայնագիր, որով աջակցում էին Մուզումեչիին` որպես Սիցիլիայի նոր ընտրությունների թեկնածու։

2017 թվականի նոյեմբերի 5-ին 39,8 % արդյունքով նա Սիցիլիայի նահանգային ընտրություններում հաղթել է` «Առա՛ջ, Իտալիա» կուսակցության, #Diventerà Bellissima շարժման և տեղական 3 ցուցակների մասնակցությամբ աջակենտրոն բլոկի աջակցությամբ։

2017 թվականի նոյեմբերի 18-ին Պալերմոյի վերաքննիչ դատարանը պաշտոնապես հռչակել է Մուզումեչիին որպես ընտրված նահանգապետ, որից հետո նա ուղևորվել է նահանգապետի նստավայր՝ Օռլեանի պալատ, հեռացող Կրոչետայից նահանգապետի իշխանությունն ստանձնելու արարողության համար։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* 
* 

Կատեգորիա:Իտալիայի քաղաքական գործիչներ
Ժանրային գրականություն

**Ժանրային գրականություն**, եզրույթ, որն օգտագործվում է գեղարվեստական գրականության առնչությամբ, որտեղ գլխավոր դեր է կատարում սյուժեն։ Որպես կանոն՝ սյուժեն կառուցվում է գրական ժանրի առանձնահատկություններին համապատասխան՝ ի հաշիվ ստեղծագործության այլ տարրերի թերացման կամ ոչ լիարժեք կիրարկման, օրինակ՝ կերպարի ոչ լիարժեք զարգացման։

Ժանրային գրականության տիպական օրինակներ են՝
* մարտարվեստ
* Դետեկտիվ - օրինակ՝ Արթուր Կոնան Դոյլի պատմվածքները Շերլոկ Հոլմսի մասին։
* Պատմավեպ - Ալեքսեյ Տոլստոյ *«Արծաթե իշխանը»*
* Սիրավեպ - Շառլոթ Բրոնտե *[[Ջեյն Էյր]]*
* Միստիկա - Օսկար Ուայլդ«*[[Դորիան Գրեյի դիմանկարը]]*»
* Արկածային գրականություն - «*[[Ադամանդ գողացողները (վեպ)|Ադամանդ գողացողները]]*»
* Թրիլլեր-Սթիվեն Քինգ «*[[Ընտանի կենդանիների գերեզմանոց (վեպ)|Ընտանի կենդանիների գերեզմանոց]]*» 
* Գիտական ֆանտաստիկա - Ստանիսլավ Լեմ *«Սոլարիս»*
* Ֆենտեզի - Ջոն Թոլքին *«[[Հոբիթ կամ գնալն ու գալը]]»*

Ժանրային գրականության հակոտնյան մեյնսթրիմն (  «*հիմնական հոսք*») է և ինտելեկտուալ արձակը։ Ժանրային գրականությունը, ի տարբերություն «արտաժանրային» գրականության, զանգվածային սպառում ունի, բայց միևնույն ժամանակ այն չի գնահատվում որպես ցածրորակ գրականություն։.

## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն
* 
* 

Կատեգորիա:Գրական ժանրեր
Կատեգորիա:Գրականագիտություն
Կատեգորիա:Գրականության տեսություն
Կատեգորիա:Գրականություն ըստ ժանրի
Կատեգորիա:Ոճեր
Կատեգորիա:Վեպեր ըստ ժանրի
Ֆրիդրիխ Վիլհելմ Բեսել

**Ֆրիդրիխ Վիլհելմ Բեսել** (; ), գերմանացի մաթեմատիկոս և աստղագետ, Բեռլինի գիտությունների ակադեմիայի անդամ, Լոնդոնի թագավորական ընկերության արտասահմանյան անդամ, Փարիզի գիտությունների ակադեմիայի անդամ։

Կառլ Գաուսի աշակերտը։

Մասնագիտական կրթություն չի ստացել և գիտելիքներ ձեռք է բերել բացառապես ինքնակրթությամբ։ Հալլեյի գիսաստղի ուղեծրի ճշգրիտ հաշվարկը (1804) Բեսելին հնարավորություն է տվել Շրյոտերի մասնավոր աստղադիտարանում (Լիլիենթալ) 1806 թվականից ստանձնել դիտորդ–ասիստենտի պաշտոնը։ 1810 թվականին նշանակվել է Քյոնիգսբերգի համալսարանի պրոֆեսոր և կառուցել է ժամանակի ամենակատարյալ գործիքներով սարքավորված աստղադիտարան, որի դիրեկտորն էլ եղել է մինչև կյանքի վերջը։

1824 թվականին ավարտել է 75011 աստղերի (ընդգրկելով +47° և –16° հակումների միջև ընկած 9-րդ մեծության բոլոր աստղերը) դիտումները։ Ֆրիդրիխ Բեսելի աշխատանքներն էապես ազդել են աստղագիտական դիտումների բնույթի և ընդհանրապես աստղագիտության հետագա զարգացման վրա։ Նա մշակել է աստղագիտական գործիքների ու դիտողի սեփական սխալների տեսությունը։ Դիտումները մշակելիս կիրառել է հավանականությունների տեսությունը և ամենափոքր քառակուսիների եղանակը։

1838 թվականին որոշել է Կարապի 61–ի պարալաքսը։ Մշակել է Արեգակի խավարումների տեսությունը, որոշել մոլորակների զանգվածները և Սատուրնի արբանյակների տարրերը։ Արժեքավոր են Բեսելի աշխատանքները նաև գեոդեզիայի բնագավառում։ Մաթեմատիկայում Բեսելի անունն են կրում առաջին կարգի գլանային ֆունկցիաները (Բեսելի ֆունկցիաներ) և դիֆերենցիալ այն հավասարումը (Բեսելի հավասարում), որին բավարարում են այդ ֆունկցիաները, անհավասարությունը Ֆուրյեի շարքի գործակիցների համար (Բեսելի անհավասարություն) և այլն։

## Գրականություն
* Кларк А․, Общедоступная история астрономии в XIX столетии, пер․ с англ․, Одесса, 1913․
* 
* 
* 
* *Лавринович К. К.* Фридрих Вильгельм Бессель. — М.: Наука, 1989. — 320 с. ISBN 5-02-005884-X

## Արտաքին հղումներ
* Աշխարհի աստղագետներ. Բեսելի ծննդյան 220-րդ ամյակի առթիվ
* Наука и техника: Астрономия

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Գերմանացի աստղագետներ
Կատեգորիա:Գերմանացի մաթեմատիկոսներ
Կատեգորիա:Շվեդիայի գիտությունների թագավորական ակադեմիայի անդամներ
Կատեգորիա:Լոնդոնի թագավորական ընկերության անդամներ
Կատեգորիա:Սանկտ Պետերբուրգի գիտությունների ակադեմիայի պատվավոր անդամներ
Կատեգորիա:Գերմանացի ֆիզիկոսներ
Կատեգորիա:Պրուսիայի գիտությունների ակադեմիայի անդամներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գիտությունների ակադեմիայի անդամներ
Կատեգորիա:Ֆրանսիայի գիտությունների ակադեմիայի անդամներ
Կատեգորիա:Քաղցկեղից մահացածներ
Կատեգորիա:Նիդերլանդների արվեստի և գիտությունների թագավորական ակադեմիայի անդամներ
Կատեգորիա:Մաթեմատիկոսներ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:19-րդ դարի գերմանացի մաթեմատիկոսներ
Պլատո (նահանգ)

**Պլատո** (), նահանգ Նիգերիայի կենտրոնում։ Նահանգի վարչական կենտրոնը Ջոս քաղաքն է։ Անունը գալիս է Ջոս սարահարթից, որտեղ գտնվում է նահանգը։

## Պատմություն
Պլատո նահանգը ստեղծվել է 1976 թվականի փետրվարի 3-ին Բենուե-Պլատո նահանգի բաժանման ժամանակ։ 1996 թվականին նահանգի արևմտյան մասից առանձնացել է Նասարավայի նահանգը։ 20-րդ դարի սկզբին ժամանակակից Պլատո նահանգի մեծ մասը մտնում էր Բաուչիի նահանգի մեջ։ 1926 թվականին նահանգից կտրվեց Պլատո նահանգը։ Հետագայում նահանգի սահմանները փոխվել են մի քանի անգամ։ Վերջապես, 1967 թվականին Նիգերիայի վարչական բաժանման բարեփոխման ժամանակ, որի ընթացքում երկիրը բաժանված էր 12 նահանգների, Բենուե և Պլատո նահանգները միավորվեցին Բենու-Պլատոյի նահանգում։ 1976 թվականին նահանգի բաժանման ժամանակ նոր Պլատո նահանգը կազմավորվել է 1967 թվականի Պլատո նահանգի օրինակով։

## Աշխարհագրություն
### Սահմանակից նահանգներ

* Բաուչի նահանգ&nbsp;– հյուսիս-արևելք
* Կադունա նահանգ&nbsp;– հյուսիս-արևմուտք
* Նասարավա նահանգ&nbsp;– հարավ-արևմուտք
* Տարաբա նահանգ&nbsp;– հարավ-արևելք

### Սահմաններ
Պլատո նահանգը գտնվում է Նիգերիայի վեց աշխարհաքաղաքական գոտիներից հյուսիս-կենտրոնական գոտում։ Նահանգի բնակչությունը, որը զբաղեցնում է 26 899 քառակուսի կիլոմետր տարածք, հաշվարկվում է մոտավորապես երեք միլիոն մարդ։ Գտնվում է 08°24'N լայնության և 008°32' և 010°38' երկայնության արևելքում։ Նահանգը անվանվել է գեղատեսիլ Պլատո սարահարթի անունով՝ նահանգի հյուսիսում գտնվող լեռնային տեղանքի պատվին՝ տպավորիչ ժայռապատկերներով։ Մերկ ժայռերը ցրված են խոտհարքներով, որոնք ծածկում են սարահարթը։ Բարձրությունը տատանվում է մոտավորապես 1200 մետր (3900 ոտնաչափ), ծովի մակարդակից 1829 մետր (6001 ոտնաչափ) բարձրության վրա, Ջոսի մոտ գտնվող Շեր Հիլս լեռնաշղթայում։ Անագի և կոլումբիտի արդյունահանման տարիները նույնպես թողել են տարածքը ցրված խոր կիրճերով և լճերով։

### Կլիմա
Չնայած այն գտնվում է արևադարձային գոտում, բարձր բարձրությունը նշանակում է, որ Պլատո նահանգը բարեխառն կլիմա ունի՝ 13-ից մինչև 22&nbsp;°C միջին ջերմաստիճանով։ Հարմատանի քամիները առաջացնում են դեկտեմբերի և փետրվարի միջև ամենացուրտ եղանակը։ Ամենատաք ջերմաստիճանը սովորաբար լինում է չոր սեզոնին՝ մարտ և ապրիլ ամիսներին։ Միջին տարեկան տեղումների քանակը տատանվում է 131.75 սմ (52 դյույմ) հարավային մասում մինչև 146 սմ (57 դյույմ) Պլատոյում։ Առավելագույն տեղումներ են գրանցվել խոնավ սեզոնին՝ հուլիս-օգոստոս ամիսներին։ Պլատո նահանգում միջին ցածր ջերմաստիճանը հանգեցրել է որոշ արևադարձային հիվանդությունների դեպքերի նվազմանը, ինչպիսիք են մալարիան։

*

## Վարչատարածքային բաժանում
Նահանգը բաժանված է տեղական ինքնակառավարման 17 տարածքների։

## Ծանոթագրություն

## Արտաքին հղումներ
*extracted section on Jos Plateau) 
*Պլատոյի նահանգ Կառավարության տուն  
*Hiking on the Plateau

Կատեգորիա:Նիգերիա
Campana Serenade

***Campana Serenade***, հին ժամանակների ամերիկյան երաժշտական ռադիոծրագիր, որը NBC-ին հեռարձակել է 1942 թվականի հոկտեմբերի 10-ից մինչև 1943 թվականի ապրիլի 10-ը, CBS-ը՝ 1943 թվականի սեպտեմբերի 4-ից մինչև 1944 թվականի փետրվարի 16-ը։ Այդ երկու հեռարձակողների պարագայում էլ գլխավոր դերակատարությունը վստահվել է Դիկ Փաուելին։ 1942-1943 թվականներին ռադիոծրագրում հանդես են եկել նաև *Music Maids*-ը՝ Մաթթի Մելնեքի հետ և նրա նվագախումբը, իսկ 1943-1944 թվականների ռադիոծրագրում՝ երգիչ Մարթա Թիլտոն-ը և Լուդ Գլուսկինն ու նրա նվագախումբը։ Երաժշտական համարները հայտարարողը եղել է Հենրի Չարլզը։

Կալիֆոռնիայում՝ Լոս Անջելեսի *KNX* առևտրային ռադիոկայանում սկզբնավորված ռադիոծրագիրը հովանավորվել է կոսմետիկա արտադրող *Campana* ընկերության կողմից։

*Broadcasting* առևտրային հրատարակության զեկույցի համաձայն՝ ռադիոծրագրի հեռարձակման գործում տեղ գտած դադարների պատճառը եղել է գլիցերինի դեֆիցիտը։

*Campana Serenade* ռադիոծրագրում կարևոր տեղ է զբաղեցրել պատերազմի թեման։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Episode of ''Campana Serenade'' from the Internet Archive

Կատեգորիա:Երկրորդ համաշխարհային պատերազմ
Չիկլիտ

**Չիկլիտ** (, բառացի «ճուտիկ, թռչնակ», փոխաբերական իմաստով կիրառվում է որպես «երիտասարդ կին, աղջիկ», և  —  գրականություն), բառացի թարգմանվում է որպես «գրականություն թռչնակների համար», բնութագրական թարգմանությամբ *«կանացի գրականություն, գիրք»*. Սա գրականության ժամանակակից ժանր է, տարատեսակ է կանացի գրականության կամ կանացի արձակի, գրված թեթև ոճով,  ռոմանտիկ  սյուժեով և հումորով։

## Պատմություն
Ամերիկացի բանաստեղծուհի Քրիս Մազան () խմբագիր Ջեֆրի Դեշելի հետ հորինել է այս եզրույթը՝ որպես կատակային անվանում «Չիկլիտ․ պոստֆեմինիստական ֆանտաստիկա» () անթոլոգիայի, հրապարակված 1995 թվականին։ Ամեն դեպքում՝ ժանրի հիմնադիր է համարվում բրիտանացի գրող Հելեն Ֆիլդինգը՝  *«[[Բրիջիտ Ջոնսի օրագիրը (վեպ)|Բրիջիտ Ջոնսի օրագիրը]]»* գրքի հեղինակը՝ հրապարակված 1996 թվականին, որը կարճ ժամանակ անց էկրանավորվել է։

## Ժանրային առանձնահատկություններ
Չիկլիտ ժանրի առանձնահատկությունները․
* Ավանդական հեքիաթի մոտիվների և աշխարհին ուղղված կնոջական հայացքների միավորում։ Հիմնականում հերոսուհին Մոխրոտի նման անցնում է բոլոր փորձությունների միջով, գտնում երջանկություն և դառնում ավելի լավը։
* Պատմությունն ունենում է երջանիկ ավարտ։ 
* Տեքստը հիմնվում է դասական կանացի վեպերի մշակութային ավանդույթների վրա։
* Չիկլիտի հերոսուհին ժամանակակից, չամուսնացած աղջիկ է, որ դրսևորվում է կյանքի տարբեր բնագավառներում։
* Չիկլիտում ներկայացվում են կնոջ և տղամարդու գենդերային առանձնահատկությունները, որոնք բացահայտվում են խոսքի ոճական միջոցներով։ Կնոջ կոնցեպտը բացահայտվում է գլխավոր կերպարի միջոցով, տղամարդու կոնցեպտը՝ կնոջ տեսանկյունից։
* Ընդհանուր տեքստը վստահություն ներշնչող, հեգնանքով և հումորով է հագեցած։
* Սյուժեն բացահայտվում է առաջին դեմքի միջոցով։ 
* Լեզուն բարդ և վերամբարձ չէ, օգտագործվում են խոսքի  կառուցման պարզագույն եղանակներ, որոնք հեշտ է կարդալ և ընկալել։
Չիկլիտ ժանրի ստեղծագործությունները բնութագրվում են բարձր ռեալականությամբ, ավանդական սիրային վեպերի համեմատ առավել մոտ են ժամանակակից կյանքին։։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:21-րդ դարի գրականություն
Կատեգորիա:Արվեստի գործեր ըստ ժանրի
Կատեգորիա:Գրական ժանրեր
Կատեգորիա:Գրական տերմինաբանություն
Կատեգորիա:Գրականագիտություն
Կատեգորիա:Գրականության պատմություն
Կատեգորիա:Գրականություն ըստ ժանրի
Կատեգորիա:Սեռ
South African Airways

**South African Airways (SAA)** Հարավային Աֆրիկայի առաջատար ավիաընկերություն, Հարավային Աֆրիկայի ամենամեծ ավիաընկերությունը, որը իրականացնում է ներքին և միջազգային կանոնավոր թռիչքներ։ Ավիաընկերության կենտրոններն են Յոհանեսբուրգի և Քեյփթաունի օդանավակայանները։ Մինչ 1997 թվականը ավիաընկերության անվանումը եղել է Suid-Afrikaanse Lugdiens (SAL):

## Պատմություն
### Ստեղծում
1934 թվականին Union Airways ավիաընկերությունը ձեռք է բերվել Հարավաֆրիկյան Հանրապետության կառավարության կողմից և վերանվանվել է *South African Airways*: Առաջին քաղաքները, որոնց ավիաընկերությունը իրականացրեց չվերթներ դա Քեյփթաունն էր, Դուրբանը և Յոհանեսբուրգը։ Նույն թվականի փետրվարի 01-ին ավիաընկերությունը ձեռք բերեց South-West African Airways անվանումը, որն ամեն շաբաթ թռիչքներ էր իրականացնում Վինդհուկի և Քիմբերլի միջև 1932 թվականից ի վեր։

1930 թվականին ավիաընկերությունը միջազգային շուկա է մտնում իրականացնելով նոր չվերթներ դեպի Քենիա և Ուգանդա։ Օդանավի հիմնական տեսակը SAA ավիաընկերության 1930 թվականին եղել է Junkers Ju 52 ինքնաթիռը։ Ավիաընկերության նավատորմը բաղկացած էր նույն տեսակի ինքնաթիռներից։

Երթևեկության աննշան աճը շարունակվեց մինչև 1940-ականները, երբ Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի պատճառով շատ ավիաընկերություններ փակվեցին։ 1944 թվականին ավիաընկերությունը սկսեց Lockheed Lodestar-ի շահագործումը` վերականգնվող ներքին չվերթների համար։

1945 թվականի նոյեմբերի 10-ին ավիաընկերությունը բացեց առաջին թռիչքները դեպի Եվրոպա, որոնցից առաջինը կատարվեց Անգլիայի Բորնմութ քաղաքում։

### Ռեակտիվ դարաշրջան
1950 թվականին քաղաքացիական ռեակտիվ ինքնաթիռների գալուստով, ավիաընկերությունը ձեռք բերեց Boeing 707 օդանավը։ 1953 թվականին ընկերությունը դարձավ առաջին ավիաընկերությունը Մեծ Բրիտանիայից դուրս, որն օգտագործեց ռեակտիվ ինքնաթիռ։
1957 թվականի նոյեմբերին ընկերությունը սկսեցին թռիչքները դեպի Պերթ (Ավստրալիա)։

## Երթուղային ցանց
Ավիաընկերությունը միջազգային թռիչքներ է կատարում դեպի Սան Պաուլու, Նյու Յորք, Վաշինգտոն, Լոնդոն, Ֆրանկֆուրտ, Մյունխեն, Մումբայ, Հոնկոնգ և Պերթ։

## Չվերթ
### Ուղևորատար ինքնաթիռներ
2018 թվականի հուլիս ամսվա տվյալներով ավիաընկերության նավատորմը բաղկացած էր հետևյալ ինքնաթիռներից`:

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Պաշտոնական կայք
* Ավիաընկերության նորությունները 
* http://www.airbus.com/en/corporate/orders_and_deliveries/#Airbus.com
Անուշկա Շարմա

**Անուշկա Շարմա** ( ), հնդիկ դերասանուհի և ֆոտոմոդել։ Հնդկաստանի ամենահայտնի և ամենաբարձր վարձատրվող դերասանուհիներից մեկը, որը նկարահանվել է հինդի (Բոլիվուդ) ֆիլմերում։ Մի քանի հնդկական կինոմրցանակների, այդ թվում՝ *Filmfare Awards*-ի հաղթող։

Անուշկա Շարման մի քանի ապրանքանիշերի և ապրանքների դեսպան է, որը ակտիվ մասնակցություն է ունեցել սոցիալական ցանցերում։ Նա նաև աջակցում է տարբեր բարոգործական գործերի, այդ թվում՝ գենդերային հավասարությունը և կենդանիների իրավունքները։

## Կենսագրություն
Անուշկան Շարման ծնվել է 1988 թվականի մայիսի 1-ին Ուտար Պրադեշ նահանգի Այոդհյա քաղաքում։ Նրա հայրը՝ գնդապետ Աջայ Կուրմա Շարման, բանակի սպա է, իսկ մայրը՝ տնային տնտեսուհի, նրա ավագ եղբայրը՝ Karnesh-ը, կինոպրոդյուսեր է, որը նախկինում ծառայել է նավատորմում։ 2012 թվականի *Times India*-ի հարցազրույցում նա ասել է․ «Հպարտությամբ եմ ասում, որ ես սպայի դուստր եմ, նույնիսկ ավելին, քան դերասան լինելը»։

*«Army School»*-ն  ավարտելուց հետո Շարման հումանիտար կրթություն է ստացել Բանգալորի *«Mount Carmel»* քոլեջում։

Տասնհինգ տարի աշխատել է մոդելավորման բիզնեսում։ 2008 թվականին կինոյում իր առաջնաելույթը կատարել է Շահրուխ Խանի հետ միասին «Այս զույգին ստեղծել է Աստված» ֆիլմում։ Ճանաչում է ձեռք բերել «Հարսանեկան արարաողություն» և «Մինչ ես կենդանի եմ» ռոմանտիկ ֆիլմերում խաղալով։ «Մինչ ես կենդանի եմ» ֆիլմի համար ստացել է *Filmfare Award* մրցանակ՝ երկրորդ պլանի լավագույն կանացի դերի համար։ 2014 թվականին «Փիքեյ» կատակերգությունում, որը դարձել է տարվա ամենաշահութաբեր կինոժապավենը Հնդկաստանում, Աամիր Խանի հետ խաղացել է որպես ռեպորտյոր։ «Ազգային մայրուղի» թրիլլերում խաղացած դերի համար, որը դարձել է իր պրոդյուսերական առաջնաելույթը, արժանացել է քննադատների գովասանքին։ 2016 թվականին նրա մասնակցությամբ թողարկվել են «Սուլթան» և «Սրտի համար հեշտ չէ» ֆիլմերը, որոնք մեծ առևտրային հաջողության են հասել։

2017 թվականին թողարկվել է «*Phillauri*» ֆիլմը, որում, բացի առաջատար դերասանուհի լինելուց, հանդես է եկել նաև որպես պրոդյուսեր։ Ֆիլմում նրա հերոսուհին աղջկա ուրվականն էր, որը ապրում էր 19-րդ դարում։ Ֆիլմն ունեցել է առևտրային հաջողություն։ Նույն թվականին թողարկված «Երբ Հարրին հանդիպում է Սեջալին» ֆիլմը, որտեղ նա կրկին նկարահանվել է Շահրուխ Խանի հետ միասին, ձախողվել է վարձույթում։

## Անձնական կյանք
2017 թվականի դեկտեմբերին Անուշկան ամուսնացել է կրիկետ խաղացող Վիրատ Կոհլիի հետ, որի հետ հանդիպել է մի քանի տարի։

## Ֆիլմագրություն

## Ծանոթագրություն

Կատեգորիա:Հնդիկ դերասանուհիներ
Կատեգորիա:Հնդիկ ֆեմինիստներ
Դայան Գերերո

**Դայան Գերերո** (  ), ամերիկացի դերասանուհի, որը առավել հայտնի է *[[Նեթֆլիքս|Netflix]]*-ի «Նարնջագույնը նոր սևն է» սերիալում խաղացած Մարիցա Ռամոսի դերով։

## Կյանք և կարիերա
Գերերոն ծնվել է Նյու Ջերսիում՝ կոլումբիացի ծնողների ընտանիքում և մեծացել՝ Բոստոնում (Մասաչուսեթս)։ Լինելով ընտանիքի միակ ԱՄՆ քաղաքացիություն ունեցող անդամ՝ նա մնացել է երկրում, երբ նրա ծնողները և ավագ եղբայրը արտաքսվել են Կոլումբիա, երբ նա տասնչորս տարեկան էր։ Այդ ժամանակից ի վեր նա դաստիարակվել է երկու խնամատար ընտանիքներում, իսկ դերասանական կարիերայից առաջ աշխատել է փաստաբանական գրասենյակում։

Գերերոն հեռուստատեսությամբ իր առաջնաելույթը կատարել է «Քննական մարմին» սերիալի էպիզոդում, իսկ հետո «Մենք արդեն եկել ենք» սիթքոմում ստացել է իր երկրորդական դերը։ 2012 թվականին նա անհաջող փորձ է ունեցել «Նենգ սպասավորները» սերիալում, որից հետո Մարիցա Ռամոսի՝ լատինամերիկյան բանտակյալներից մեկի երկրորդական դերով միացել է «Նարնջագույնը նոր սևն է» սերիալին։ Գերերոն այդ ժամանակից ի վեր հիմնական դեր է խաղացել «Սմայլիկ» անկախ ֆիլմում, որտեղ ստացել է գովասանքի խոսքեր քննադատների կողմից, ինչպես նաև հայտնվել է «Կապույտ արյուն», «Խորաթափանցություն» և «Ճակատագրական պարեկություն» սերիալներում։ 2014 թվականի աշնանը նա նաև *[[The CW]]*-ի «Կույս Ջեյնը» սերիալում ստանձնել է գլխավոր հերոսի ընկերուհու երկրորդական դերը։

## Ֆիլմագրություն

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:21-րդ դարի ամերիկացի դերասանուհիներ
Կատեգորիա:21-րդ դարի դերասանուհիներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի բարերարներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի կին հնչյունավորողներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի կինոդերասանուհիներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի հեռուստատեսային դերասանուհիներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի մոդելներ
Կատեգորիա:Դերասանուհիներ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Կինոդերասաններ
Ամանդա Շուլ

**Ամանդա Շուլ** ( ), ամերիկացի դերասանուհի և պրոֆեսիոնալ բալետի նախկին պարուհի։

## Կյանք և կարիերա
Շուլը ծնվել է Հոնոլուլուում և ընդունվել է Բլումինգթոնի Ինդիանայի համալսարանում, որպեսզի ուսումնասիրի բալետի պարուհու մասնագիտությունը։ 1999 թվականին նա միացել է Սան Ֆրանցիսկոյի բալետի խմբին, իսկ 2000 թվականին ուսումնառության շրջանում, նա «Ավանսցենա» կինոֆիլմում խաղացել է գլխավոր դեր։ Մինչև 2006 թվականը աշխատել է որպես բալետի պարուհի, իսկ հետո հեռացել է թատերախմբից, որպեսզի սկսի հեռուստատեսային դերասանուհու կարիերան։

2008 թվականից սկսած՝ Շուլն սկսել է աշխատել որպես հեռուստատեսային դերասանուհի՝ հայտնվելով այնպիսի սերիալներում, ինչպիսիք են «Դետեկտիվ Ռաշ», «Ոսկորներ», «Երկուսուկես մարդը»։ Նա գլխավոր դերեր է խաղացել *Lifetime* հեռուստաալիքի «Պատերազմներ կանանց հանրակացարանում», «Երևակայական ընկեր» և «Որս լաբիրինթոսում» ֆիլմերում, ինչպես նաև երկրորդական դերեր է ստացել «Մեկ ծառի բլուրը» և «Հմայիչ խաբեբաները» սերիալներում։ 2013-2019 թվականներին *USA Network*-ի *«[[Suits (հեռուստասերիալ)|Suits]]»* սերիալում խաղացել է Քաթրին Բենեթի դերը։ 2015 թվականին նա սկսել է նկարահանվել *Syfy*-ի «12 կապիկ» սերիալում, որը հիմնված էր 1995 թվականի համանուն ֆիլմի վրա։

## Անձնական կյանք
2011 թվականի մայիսի 28-ից Շուլն ամուսնացած է Ջորջ Ուիլսոնի հետ։ Ամուսիններն ունեցել են որդի՝ Ջորջ Փաթերսոն Ուիլսոն 6-րդը։

## Ֆիլմագրություն
### Ֆիլմեր

### Հեռուստատեսություն

## Ծանոթագրություն

Կատեգորիա:Ամերիկացի հեռուստատեսային դերասանուհիներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի կինոդերասանուհիներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի պարուհիներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի պարողներ
Կատեգորիա:1982 ծնունդներ
Կատեգորիա:21-րդ դարի ամերիկացի դերասանուհիներ
Կատեգորիա:Դերասանուհիներ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:21-րդ դարի դերասանուհիներ
Կատեգորիա:Ինդիանայի համալսարանի շրջանավարտներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի դերասանուհիներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի բալետի արտիստներ
Քալբուկո (հրաբուխ)

**Քալբուկո** (), Չիլիի տարածքում գտնվող ակտիվ հրաբուխ Անդերում։

## Աշխարհագրություն
Հրաբուխ տեղակայված Լոս Լագոս տարածաշրջանում, Լյանքիվեյ լճից հարավարևելք և Գլխավոր Կոորդիլիերաների արևմտյան լանջին գտնվող  Չապո լճից հյուսիսարևմուտք։ Դասվում է ստրատոհրաբուխների շարքին։ Այն կազմված է անդեզիտից։ Բարձրությունը 2003 մ է։ Գտնվում է Լյանքիվեյ Ազգային պարկի տարածքում։

## Հրաբխային ակտիվություն
Ուշ Պլեյստոցենում տեղի է ունեցել հրաբխային հզոր պայթյուն, որի արդյունքում հրաբխային բեկորների ձնահյուսը հասել է Լյանկիվեյ լիճ։ Ներկայումս Քալբուկոն համարվում է չիլիական Անդերի հարավում գտնվող ամենաակտիվ հրաբուխներից մեկը, որը ժայթքել է 9 անգամ՝ 1837 թվականից ի վեր, իսկ ամենավերջին ժայթքումը տեղի է ունեցել 2015 թվականին։ Հարավային Չիլիի պատմության մեջ ամենահզոր ժայթքումը տեղի է ունեցել 1893-1894 թվականներին, որի ժայթքման ընթացքում հրաբուխը խառնարանից 8 կմ հեռավորության վրա 30 սմ հրաբխային ռումբեր է նետել, մինչդեռ տաք լահարի (ցեխային հրաբխային հոսք) հսկայական ծավալներ հոսել են ներքև։

1917 թվականի ապրիլին տեղի ունեցած ժայթքումն ուղեկցվել է ուժեղ պայթյուններով, երբ լավային հոսքը ձևավորեց լավային գմբեթ։ 1927 թվականի հունվարին տեղի ունեցած կարճատև ժայթքումը ուղեկցվել է և պիրոկլաստիկ հոսքով և լավային։ 1961 թվականի վերջին խոշոր ժայթքման ժամանակ Քալբուկոյի արտանետած հրաբխային մոխրի սյան բարձրությունը կազմել է 12-15 կմ, իսկ լավան ներքև է հոսել երկու հոսքով։ 1972 թվականի օգոստոսի 26-ին տեղի ունեցավ չորս ժամանոց կարճատև ժայթքում։ Գլխավոր խառնարանից ուժեղ ֆումարոլային արտանետումներ են դիտվել 1996 թվականի օգոստոսի 12-ին։

2015-ի ապրիլի 22-ին, տեղական ժամանակով մոտավորապես ժամը 18։ 00-ին (Գրինվիչի ժամանակով ժամը 21։ 00-ին), սկսվեց հերթական ժայթքումը։  Մայրամուտից կարմրած մոխրի և ծխի տպավորիչ սնկաձև ամպը բարձրացավ մինչև 10 կմ բարձրությունը։ Ապրիլի 24-ին հայտարարվեց «կարմիր» տագնապի մակարդակ։ Բնակչությանը արգելվեց գտնվել հրաբխին մոտ, ավելի քան 20 կմ շառավղով։ Հինգ հազար մարդ  տարհանվեց  վտանգավոր շրջաններից։

## Պատկերասրահ

Պատկեր:Calbuco 11 Feb 2010 zoomed out.jpg|Քալբուկո փետրվարի 11, 2010 թ
Պատկեր:Volcán Calbuco over Lago Llanquihue (3144433079).jpg|Քալբուկո հրաբուխ, տեսարան Լյանքիվեյ լճից)
Պատկեր:Volcán calbuco (22255880734).jpg|thumb|Քալբուկո հրաբուխ
Պատկեր:Calbuco22-4-15.jpg|Քալբուկո 22.04.15
Պատկեր:Erupción Volcán Calbuco (17241322101).jpg|thumb|Քալբուկո հրաբուխ, 22 ապրիլի 2015թ.
Պատկեր:Volcán Calbuco (17215328616).jpg|thumb|Քալբուկո հրաբուխ:Տեսարան Լյանքիվեյ լճից 22 ապրիլի 2015թ.
Պատկեր:Erupción del Volcán Calbuco.jpeg|thumb|Քալբուկո հրաբուխ, 22 ապրիլի 2015թ.


## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Global Volcanism Program - Քալբուկո

Կատեգորիա:2015 բնական աղետներ
Կատեգորիա:Ակտիվ հրաբուխներ
Կատեգորիա:Անդեր
Կատեգորիա:Բնօրինակում անաղբյուր հոդվածներ
Կատեգորիա:Հրաբուխներ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Չիլիի հրաբուխներ
Կատեգորիա:Ստրատոհրաբուխներ
Սերգեյ Բեռնշտեյն

**Սերգեյ Նաթանովիչ Բեռնշտեյն** (, ), ռուս խորհրդային  մաթեմատիկոս, ԽՍՀՄ ԳԱ ակադեմիկոս (1929), Փարիզի ԳԱ արտասահմանյան անդամ (1955)։

Ֆիզիոլոգ Նատան Բեռնշտեյնի որդին, հոգեբան Ալեքսանդ Բեռնշտեյնի եղբայրը։

Հիմնական աշխատանքները վերաբերում են դիֆերենցիալ հավասարումներին, ֆունկցիայի և հավանականության տեսություններին։ Ստեղծել է ֆունկցիայի տեսության նոր ճյուղ՝ ֆունկցիայի կոնստրուկտիվ տեսություն։ Հավանականության տեսության մեջ Բեռնշտեյնը հետազոտել է սահմանային թեորեմաները, ստոխաստիկ դիֆերենցիալ հավասարումները, ինչպես նաև հավանականային մեթոդների կիրառման հարցերը ֆիզիկայում, վիճակագրության և կենսաբանության մեջ։ ԽՍՀՄ պետական մրցանակի դափնեկիր է (1942)։ Պարգևատրվել է Լենինի երկու շքանշանով։

Մաթեմատիկական կրթությունը ստացել է Փարիզում, աշակերտել է Էմիլ Պիկարի, Դավիթ Հիլբերտի, ժակ Ադամարի և այլոց մոտ։

Բեռնշտեյնը եղել է խորհրդային առաջին ակադեմիկոսներից մեկը, 1907-1933 թվականներին դասախոսել է Խարկովի համալսրանում։ Մոսկվայի պետական համալսարանի մեխանիկա-մաթեմատիկական ֆակուլտետի պրոֆեսոր է (1944-1947)։

## Աշխատություններ
* Собрание сочинений. Т. 1—4. — М., 1952—1964.
* Современное состояние теории вероятностей. — М.-Л., 1933.
* Экстремальные свойства полиномов и наилучшее приближение... — М.-Л., 1937.
* Научное наследие П. Л. Чебышева / [отв. ред. С. Н. Бернштейн] — М.-Л., 1945.
* Теория вероятностей, 4-е изд. — М.-Л., 1948.

## Գրականություն
Математики. Механики. Биографический справочник / Сост. А. Н. Боголюбов. — Киев: Наукова думка, 1983. — С. 45. — 639 с.

## Արտաքին հղումներ
* Бернштейн, Сергей Натанович // Математический энциклопедический словарь. — М.: Сов. энциклопедия, 1988.
* 

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:20-րդ դարի ռուս մաթեմատիկոսներ
Կատեգորիա:ԽՍՀՄ ԳԱ իսկական անդամներ
Կատեգորիա:ԽՍՀՄ Պետական մրցանակի դափնեկիրներ
Կատեգորիա:Խորհրդային ակադեմիկոսներ
Կատեգորիա:Խորհրդային գիտնականներ
Կատեգորիա:Հավանականությունների տեսության մասնագետներ
Կատեգորիա:Մաթեմատիկական անալիզի մասնագետներ
Կատեգորիա:Մաթեմատիկոսներ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Մոսկվայի պետական համալսարանի պրոֆեսորներ
Կատեգորիա:Ռուս մաթեմատիկոսներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գիտությունների ակադեմիայի անդամներ
Կատեգորիա:Փարիզի համալսարանի շրջանավարտներ
Կատեգորիա:Ֆրանսիայի գիտությունների ակադեմիայի անդամներ
Ջեյն Գինզբուրգ

**Ջեյն Գինզբուրգ** (, ), ամերիկացի իրավաբան, Կոլումբիայի իրավաբանության դպրոցի գրական ու գեղարվեստական սեփականության իրավունքի պրոֆեսոր։ Նաև համակարգում է դպրոցի Իրավունքի, մեդիայի և արվեստի Կերնոչան կենտրոնը։ 2011 թվականին Գինզբուրգն ընտրվել է Բրիտանական ակադեմիայի անդամ։

## Կարիերա
Հեղինակային իրավունքի փորձագետ է, մի շարք տարբեր համաձայնագրերի ու օրենսդրական ակնարկների հեղինակ է։ Բակալավրի և մագիստրոսի դիպլոմներն ստացել է Չիկագոյի համալսարանից, իրավագիտության դոկտորի դիպլոմը` Հարվարդի իրավունքի դպրոցից, առաջատար գիտությունների մագիստրոսի աստիճանը` Ֆուլբրայթի ծրագրով (1985) և իրավունքի դոկտորի աստիճանը` Պանթեոն Ասսաս համալսարանում (1995)։ Հարվարդում եղել է *Harvard Law Review* պարբերականի խմբագիրը։ Իրավունքի դպրոցից հետո նա գրասենյակային աշխատող է եղել դատավոր Ջոն Գիբսոնի մոտ` ԱՄՆ երրորդ շրջանի վերաքննիչ դատարանում։

Նա ԱՄՆ Գերագույն դատարանի դատավոր Ռութ Բեյդեր Գինզբուրգի և իրավունքի պրոֆեսոր Մարտին Գինզբուրգի դուստրն է։ Նրա ծնողները նախկինում աշխատել են Կոլումբիայի իրավունքի դպրոցում։ Ռութ և Ջեյն Գինզբուրգները մայր ու դուստր առաջին զույգն են ԱՄՆ-ի պատմության մեջ, որ երկուսն էլ աշխատել են նույն ֆակուլտետում։ Նրա եղբայրը` Ջեյմս Սթիվեն Գինզբուրգը, Cedille Records լեյբլի հիմնադիրն է։

## Փոփ արվեստում
2018 թվականին ըստ նրա մոր` Ռութի կենսագրության, նկարահանվել է «Ըստ սեռային հատկանիշի» գեղարվեստական ֆիլմը, որտեղ դեռահաս Ջեյնին մարմնավորել է Քեյլի Սփաենին։

## Անձնական կյանք
1981 թվականին Գինզբուրգն ամուսնացել է Ջորջ Տ. Սփերա կրտսերի հետ, Նյու Ջերսիից։ Նրա ամուսինն աշխատում է *Shearman & Sterling* ընկերության համար։ Նրանք ունեն երկու երեխա։ Նրանց որդին` Փոլ Սփերան, դերասան է, ավարտել է Յեյլի համալսարանը 2008 թվականին։ Նրանց դուստրը` Կլարա Սփերան, ավարտել է Հարվարդի իրավունքի դպրոցը 2017 թվականին։ Ամուսնացած է շոտլանդացի դերասան Ռորի Բոյդի հետ. զույգը հանդիպել է Քեմբրիջի համալսարանում և ապրում է Նյու Յորքում։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
*Profile at the Columbia Law School website

Կատեգորիա:Ամերիկացի գիտնականներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի իրավաբաններ
Կատեգորիա:Ամերիկյան փիլիսոփայական ընկերության անդամներ
Կատեգորիա:Բրիտանական ակադեմիայի թղթակից-անդամներ