Ալեն Լեյն

**Սըր Ալեն Լեյն** (, ի ծնե՝ **Ալեն Լեյն Ուիլյամս**, ), բրիտանացի հրատարակիչ, որն իր եղբայրների՝ Ռիչարդ և Ջոն Լեյնների հետ 1935 թվականին հիմնել է «Penguin Books»-ը՝ բարձրորակ թղթե գեղարվեստական ​​և ոչ գեղարվեստական ​​գրականություն բերելով զանգվածային շուկա։

1967 թվականին նա սկսել է հրատարակել կոշտ կազմով հրատարակություն իր անունով՝ Ալեն Լեյն։

## Վաղ կյանք և ընտանիք
Ալեն Լեյն Ուիլյամսը ծնվել է Բրիստոլում, Կամիլա (ի ծնե՝ Լեյն) և Սամուել Ուիլյամսների ընտանիքում և սովորել է Բրիստոլի քերականական դպրոցում։ 1919 թվականին նա միացել է Bodley Head հրատարակչական ընկերությանը՝ որպես աշակերտ իր հորեղբոր և ընկերության հիմնադիր Ջոն Լեյնի մոտ։ Ընթացքում նա և իր ընտանիքի մնացած անդամները փոխել են իրենց ազգանունը Լեյն՝ անզավակ Ջոն Լեյնի ընկերությունը որպես ընտանեկան ընկերություն պահպանելու համար:

1941 թվականի հունիսի 28-ին Լեյնն ամուսնացել է սըր Չարլզ Օրրի դստեր՝ Լետիցիա Լյուսի Օրրի հետ և ունեցել երեք դուստր՝ Քլերը, Քրիստինան և Աննան։ Նա ասպետի կոչում է ստացել 1952 թվականին։

## Հրատարակչի կարիերա

Նա արագորեն բարձրացավ Bodley Head-ում՝ դառնալով գլխավոր խմբագիր 1925 թվականին իր հորեղբոր մահից հետո: Ջեյմս Ջոյսի վիճահարույց «Ուլիսես» գիրքը հրատարակելուց հետո տնօրենների խորհրդի հետ կոնֆլիկտից հետո, որոնք սկզբում զգուշանում էին, վախենալով քրեական հետապնդումից, Լեյնը իր եղբայրների՝ Ռիչարդի և Ջոնի հետ միասին 1935 թվականին հիմնադրեց «Penguin Books»-ը որպես «Bodley Head»-ի մաս:

Հաջորդ տարի Penguin Books-ը դարձավ առանձին ընկերություն։ Լեգենդն ասում է, որ 1934 թվականին Ագաթա Քրիստիի այցելությունից հետո գնացքով վերադառնալիս Լեյնը հայտնվել է Էքսեթերի կայարանի հարթակում, որտեղ ոչինչ չկար կարդալու համար: Նա մտահղացավ ապացուցված որակի գրականության թղթե տպաքանակով հրատարակություններ, որոնք բավական էժան կլինեն, որպեսզի վաճառվեին ավտոմատից։ Առաջինը ստեղծվել է Հենդերսոնի մոտ Չարինգ Քրոս Ռոուդում և անվանվել է «Պինգվինկուբատոր»։ Լեյնը նաև քաջատեղյակ էր համբուրգյան հրատարակիչ Albatross Books-ի մասին և որդեգրեց նրա բազմաթիվ նորամուծություններ:

Գրավաճառների և հեղինակների մեծ մասը դեմ էր կոշտ կազմի գաղափարին։ Նրանք կարծում էին, որկոշտ կազմերը կհանգեցնեն նրան, որ անհատները ավելի քիչ գումար կծախսեն գրքերի վրա: Լեյնը շատ համառ էր, երբ խոսքը վերաբերում էր իր ընկերությանը, նա աշխատել է հիմնականում ինտուիցիայի և երևակայության վրա: «Նա բարգավաճեց ճգնաժամի մթնոլորտում և լիովին կենդանացավ մեծ երկընտրանքների մարտահրավերի ներքո»։ Նա ստեղծագործական հանճար էր, որ երբ մի միտք ուներ, կանգ չէր առնի, քանի դեռ այն չի իրականանում: Երբ նա որոշեց ստեղծել կոշտ կազմեր, նա սկսեց որոշել, թե ինչպիսին պետք է լինեն գրքերը և անուն գտնել: Նա որոշել էր, որ գրքերը պետք է վերահրատարակվեն, ուստի պետք է նաև դիմեր այլ հրատարակիչներին` տեսնելու, թե արդյոք նրանք և նրանց հեղինակները պատրաստ են ենթավարձակալելու գրքերի իրավունքները: Նրա խոսքերն են մեջբերվում. «Ես երբեք չեմ կարողացել հասկանալ, թե ինչու էժան գրքերը նույնպես չպետք է լավ ձևավորված լինեն, քանի որ լավ դիզայնն ավելի թանկ չէ, քան վատը»։

Էդվարդ Յանգը նախագծել է հորիզոնական ժապավենները և օգտագործել Gill Sans Bold-ը վերնագրի համար: Նրան ուղարկեցին նաև Ռեջենտս այգում գտնվող կենդանաբանական այգի՝ շապիկի համար պինգվիններ նկարելու: Ալեն Լեյնը ցանկանում էր շապիկի ձևավորում, որը լինի հետևողական և հեշտությամբ ճանաչելի: 1937 թվականին տառատեսակը փոխվեց Times New Roman-ի։ Նրա «Պելիկանի գրքերը» ոչ գեղարվեստական ​​գրքեր էին: Պինգվինները նախատեսված էին զվարճացնելու համար, իսկ պելիկանները՝ լուսավորելու: 1950-ականներին նրա ընկերությունն այնքան էր աճել, որ ուներ խոշոր ֆորպոստներ ինչպես Ավստրալիայում, այնպես էլ Միացյալ Նահանգներում: Լեյնի կառավարման ոճը հակասում էր նրան և Միացյալ Նահանգների իր գրասենյակում պատասխանատու անձանց: Այս մարդիկ ի վերջո թողեցին Պինգվինի գրքերը և հիմնեցին իրենց հրատարակչական ընկերությունները՝ Bantam Books և New American Library։

Թղթապանակով ձեռնարկությունը չափազանց հաջողակ էր, և այն ընդլայնվեց այլ ոլորտներում, ինչպիսիք են Pelican Books-ը 1937-ին, Puffin Books-ը 1940-ին և Penguin Classics շարքը 1945-ին: Լեյնը պատասխանատու էր Դ. Հ. Լոուրենսի Լեդի Չաթերլիի սիրեկանի չմաքրված հրատարակությունը հրապարակելու որոշման համար՝ որպես 1959 թվականի Անպարկեշտ հրատարակությունների մասին օրենքը փորձարկելու միջոց:

1965 թվականին, գլխավոր խմբագիր Թոնի Գոդվինի և տնօրենների խորհրդի կողմից նրան հեռացնելու փորձի ժամանակ, Լեյնը գողացավ և այրեց ֆրանսիացի ծաղրանկարիչ Սինեի «Կոտորած» գրքի ամբողջ տպաքանակը, որը, ըստ տեղեկությունների, խիստ վիրավորական էր։

Լեյնը հեռացրեց Գոդվինին և պահպանեց վերահսկողությունը Պինգվինի նկատմամբ, բայց ստիպված եղավ թոշակի անցնել անմիջապես այն բանից հետո, երբ ախտորոշվեց աղիքի քաղցկեղ: Նա մահացել է 1970 թվականին Նորթվուդում, Միդլսեքս։

## Օրինականություն
2010 թվականին Կանադայի *Penguin Random House*-ը հիմնադրել է Ալեն Լեյնի անունը կրող տպագրատուն՝ հեղինակավոր հեղինակների ոչ գեղարվեստական ​​գրականություն հրատարակելու համար։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Հրատարակիչներ