Լիդիա Օվչարենկո

**Լիդիա Անդրեևնա Օվչարենկո** (, մինչ ամուսնությունը՝ Սպիվակ, ), 1945 թվականի մայիսին Բեռլինի Բրանդենբուրգյան դարպասների մոտ եղել է երթևեկության կարգավար։

## Կենսագրություն
Լիդիա Անդրեևնա Սպիվակը ծնվել է 1925 թվականին Զապորոժիեի մարզի Չեռնիգովկա գյուղում։ Ավարտել է միջնակարգ դպրոցի 9-րդ դասարանը։

Չեռնիգովկայի գերմանական օկուպացիայի ժամանակ Լիդիան երկար ժամանակ բնակվել է ծնողների կողմից կառուցված ստորգետնյա ապաստարանում։ 1943 թվականի սեպտեմբերին՝ Կարմիր բանակի կողմից գյուղի ազատագրումից հետո, ծնողների կամքին հակառակ, կամավոր մեկնել է ռազմաճակատ: Ռազմական երթևեկության կարգավարների կարճատև վերապատրաստման դասընթացից հետո նրան ուղարկել են մեկ այլ ստորաբաժանում, որը պայքարում էր Ղրիմի ազատագրման համար: Մարտերից մեկի ժամանակ սալջարդ է ստացել, բայց ավելի ուշ վերադարձել է ծառայության։

1945 թվականի մայիսի 2-ին Լիդիան ստանձնել է Բեռլինի Բրանդենբուրգյան դարպասի մոտ գտնվող «№ 1» կարգավարական կետի հերթապահությունը: Այդ կետում նրան լուսանկարել է «Պրավդա» թերթի ֆոտոլրագրող Յակով Ռյումկինը: Նրա լուսանկարը հրապարակվել է աշխարհի բազմաթիվ թերթերում: Այդ լուսանկարի շնորհիվ Լիդիան հայտնի է դարձել: 1945 թվականի ամռանը նա մասնակցել է ԽՍՀՄ-ի, ԱՄՆ-ի և Մեծ Բրիտանիայի կառավարական պատվիրակությունների երթևեկության կարգավորմանը։ Նրանք եկել են մասնակցելու Պոտսդամի կոնֆերանսին, որը կայանացել է Ցեցիլիենհոֆի պալատում: Մասնակից երկրների պատվիրակությունների ներկայացուցիչներին տեղափոխող մեքենաների շարասյունից Մեծ Բրիտանիայի վարչապետ Ուինսթոն Չերչիլը մատներով նրան ցույց է տվել հաղթանակի հայտնի «V» նշանը։

Լիդիա Սպիվակը զորացրվել է Կարմիր բանակից 1945 թվականի սեպտեմբերին և վերադարձել հայրենի գյուղ, ընդունվել է Դնեպրոպետրովսկի համալսարանի բանասիրական ֆակուլտետ, որտեղ հանդիպել է նախկին հրետանավոր Սերգեյ Օվչարենկոյին, որը վերականգնվել էր մաթեմատիկայի ֆակուլտետում։ Մի քանի ամիս անց նրանք ամուսնացել են։ Այնուհետև Լիդիան ընդունվել է Ստալինի անվան մանկավարժական ինստիտուտ, որտեղ ամուսինը դեկանն է աշխատել։ Զույգն ունեցել է երկու երեխա՝ որդին՝ Ալեքսանդրը և դուստրը՝ Լարիսան, որը հետագայում լրագրող է դարձել։

Լիդիան աշխատել է Դոնեցկի թիվ 13 միջնակարգ դպրոցում որպես ռուսերեն և ուկրաիներեն լեզուների, ինչպես նաև գրականության ուսուցչուհի։

Մահացել է 1984 թվականի հոկտեմբերի 13-ին, 59 տարեկան հասակում, սրտամկանի ինֆարկտից։ Թաղվել է Դոնեցկի գերեզմանատանը։

## Պարգևներ

Պարգևատրվել է «Բեռլինի գրավման համար», «Վարշավայի ազատագրման համար», «1941-1945 թվականների Հայրենական մեծ պատերազմում Գերմանիայի դեմ տարած հաղթանակի համար» մեդալներով, «Գերազանցիկ ճանապարհային կարգավար» կրծքանշանով (1943) և այլ պարգևներով՝ ռազմական ու աշխատանքային վաստակի համար։

## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն
* *Ветчинкина К.* «Хозяйка Бранденбургских ворот» Лидия Андреевна Спивак (Овчаренко) // Гордость Донбасса — 3 : материалы III Межрегиональной научно-практической конференции: 25 марта 2022 г. / Гл. ред. А. И. Сотников. — Донецк: Донецкий профессионально-педагогический колледж, 2022. — С. 79-83.
* *Гурова С.* Легенда дорог фронтовых // Вечерний Донецк. — 1998. — 8 сент. (№ 133). — С. 2.
* Женщины — легенды Донбасса // Панорама. — 2008. — 6 марта (№ 10). — С. 17.
* Информационный проект «Дорогами войны». Вспоминаем вместе о Лидии Спивак // Донецкий государственный университет (4 июня 2020)
* *Корсунь Н.* Дом с высоким крыльцом // Донецк вечерний. — 2018. — 14 февр. (№ 6). — С. 8-9.
* Лидия Спивак-Овчаренко: на посту № 1 // Сто великих людей Донбасса / Ред-сост. С. Ю. Рыбас. — Москва : Вече, 2019. — С. 218—220.
* Лидия Спивак-Овчаренко: на посту № 1 // Знаменитые люди Донбасса. — Москва : Вече, 2023. — С. 225—228.
* *Макаренков Н., Ханарин П.* «Хозяйке Бранденбургских ворот» Уинстон Черчилль показал жест Победы // Комсомольская правда (3 мая 2017)
* *Сухорукова Е.* Войной призванные // Акцент. — 2005. — 6 мая (№ 66). — С. 6.
* Хозяйка Бранденбургских ворот // Донецк в лицах / Гл. ред. Н. Бирчакова. — Донецк : Рекламный Дом, Донецкий областной благотворительный фонд «Наследие» им. Б. Виткова. — Т. 2. — 2005. — С. 24-25.
* Хозяйка Бранденбургских ворот // Снежнянские новости. — 2023. — 23 нояб. (№ 26). — С. 5 ; 7 дек. (№ 30). — С. 5.
* Хозяйка Бранденбургских ворот // Дебальцевские вести. — 2020. — 7 мая (№ 17). — С. 2.

Կատեգորիա:Խորհրդային մանկավարժներ
Կատեգորիա:Սրտամկանի ինֆարկտից մահացածներ