Հարավային Աֆրիկայի պահուստային բանկ

**Հարավային Աֆրիկայի պահուստային բանկ**, Հարավային Աֆրիկայի կենտրոնական բանկ: Հարավային Աֆրիկայի պահուստային բանկը ստեղծվել է 1921 թվականին այն բանից հետո, երբ խորհրդարանն ընդունեց «Արժույթի և բանկերի մասին» 1920 թվականի օգոստոսի 10-ի օրենքը։ «Արժույթի և բանկերի մասին» 1920 թվականի օգոստոսի 10-ի օրենքը առաջին համաշխարհային պատերազմի հետևանքով առաջացած աննորմալ դրամավարկային և ֆինանսական պայմանների ուղղակի արդյունք էր: Հարավային Աֆրիկայի պահուստային բանկը Միացյալ Թագավորությունից և Եվրոպայից դուրս հիմնադրված միայն չորրորդ կենտրոնական բանկն էր՝ դաշնային պահուստային բանկից, Ճապոնիայի բանկից և Ջավայի բանկից հետո: Հարավային Աֆրիկայում կենտրոնական բանկ ստեղծելու ամենավաղ առաջարկները թվագրվում են 1879 թվականին: 1920 թվականի մարտի 31-ին ստեղծվեց խորհրդարանի տասը անդամներից բաղկացած հատուկ հանձնաժողով՝ ուսումնասիրելու ազգային շահերի համար կենտրոնական բանկի ստեղծման առավելությունները։

Կոմիտեի առաջարկությունների համաձայն՝ Հարավային Աֆրիկայի պահուստային բանկը սկսեց գործել 1921 թվականի հունիսի 30-ին՝ այն դարձնելով Աֆրիկայի ամենահին կենտրոնական բանկը։  Առաջին թղթադրամները Հարավային Աֆրիկայի պահուստային բանկի կողմից շրջանառության մեջ են դրվել 1922 թվականի ապրիլի 19-ին։ 

Ի տարբերություն Անգլիայի բանկի, որը ծառայել է որպես Հարավային Աֆրիկայի պահուստային բանկի ստեղծման մոդել, Հարավային Աֆրիկայի պահուստային բանկը մասնավոր սեփականություն է հանդիսանում։

## Հարավային Աֆրիկայի պահուստային բանկի գործառույթները
* Դրամավարկային քաղաքականության մշակում և իրականացում,
* Թղթադրամների և մետաղադրամների թողարկում,
* Ֆինանսական ծառայությունների ոլորտի վերահսկողություն,
* Ազգային վճարային համակարգի (ՆՊՍ)արդյունավետ գործունեության ապահովում,
* Պաշտոնական ոսկու և արժույթի պահուստների կառավարում,
* Պետական բանկիրի, բայց Հարավային Աֆրիկայի կառավարությանը չպատկանող գործառույթների իրականացում,
* Երկրում մնացած արժութային վերահսկողության իրականացում,
* Բացառիկ հանգամանքներում վերջին ատյանի պարտատիրոջ գործառույթների կատարում:

## Հարավային Աֆրիկայի պահուստային բանկի կազմակերպչական կառուցվածքը
### Հարավային Աֆրիկայի պահուստային բանկի տնօրենների խորհուրդ

Հարավային Աֆրիկայի պահուստային բանկի  տնօրենների խորհուրդը բաղկացած է նահանգապետ Լեսետյա Կգանյագոյից, երեք փոխմարզպետներից և տասնմեկ տնօրեններից: Նահանգապետն ու նահանգապետի տեղակալները նշանակվում են Հարավային Աֆրիկայի Նախագահի կողմից հինգ տարի ժամկետով՝ համաձայնեցնելով ֆինանսների նախարարի հետ: Չորս տնօրենները նույնպես նախագահի կողմից նշանակվում են երեք տարի ժամկետով։  Մնացած յոթ տնօրենները բանկի բաժնետերերի կողմից նշանակվում են նաև երեք տարի ժամկետով։

### Հարավային Աֆրիկայի պահուստային բանկի սեփականություն
Հարավային Աֆրիկայի պահուստային բանկը, որն ունի 2 միլիոն թողարկված բաժնետոմս, աշխարհի ութ պահուստային բանկերից մեկն է, որի բաժնետերերը ոչ իրենց համապատասխան երկրների կառավարություններն են (մնացածը՝ Բելգիա, Հունաստան, Իտալիա, Ճապոնիա, Շվեյցարիա, Թուրքիա և Միացյալ Նահանգներ): Հարավային Աֆրիկայի պահուստային բանկը գործում է 2009 թվականից։  2009 թվականից Հարավային Աֆրիկայի պահուստային բանկի բաժնետոմսերի սեփականության միակ սահմանափակումն այն է, որ ոչ մի բաժնետեր չի կարող անհատապես ունենալ ավելի քան 10,000 բաժնետոմս: Ներկայումս, ըստ 2018 թվականի օգոստոսի 31-ի բաժնետերերի ինդեքսի զեկույցի, Հարավային Աֆրիկայի պահուստային բանկի բաժնետոմսերը պատկանում են 696 բաժնետերերի:

Հարավային Աֆրիկայի պահուստային բանկի բաժնետերերն իրավունք ունեն տարեկան ոչ ավելի, քան 10 Հարավաֆրիկյան ցենտ շահաբաժին ստանալ մեկ բաժնետոմսի համար (այսպիսով, ընդհանուր առավելագույն շահաբաժինը կազմում է 200,000 Հարավաֆրիկյան ռանդ կամ առավելագույնը 1000 Հարավաֆրիկյան ռանդ ցանկացած առանձին բաժնետիրոջ համար), իսկ մնացած շահույթը վճարվում է Հարավային Աֆրիկայի կառավարությանը:

Հարավային Աֆրիկայի կառավարությունը հայտարարել է, որ նախատեսում է ազգայնացնել Հարավային Աֆրիկայի պահուստային բանկը։

### Հարավային Աֆրիկայի պահուստային բանկի դուստր ձեռնարկություններ
2024  թվականի ապրիլի 1-ին սկսեց գործել Հարավային Աֆրիկայի  պահուստային բանկի ստորաբաժանումը  ավանդների ապահովագրման կորպորացիան, որը Հարավաֆրիկյան ավանդների ապահովագրման համակարգն է հանդիսանում։

## Հարավային Աֆրիկայի պահուստային բանկի կառավարիչների ցանկ
* Ուիլյամ Հենրի Քլեգ՝ դեկտեմբեր 1920 թվականից - դեկտեմբեր 1931 թվականը,
* Յոհաննես Պոստմուս՝ հունվար 1932 թվականից - հունիս 1945 թվականը,
* Միշել Հենդրիկ դե Կոկ՝ հուլիս 1945 թվականից - հունիս 1962 թվականը
* Գերհարդ Ռիսիկ՝ հուլիս 1962 թվականից - հունիս 1967 թվականը,
* Թեունիս Վիլեմ դե Յոնգ՝ հուլիս 1967 թվականից - դեկտեմբեր 1980 թվականը,
* Գերհարդ դե Կոկ՝ հունվար 1981 թվականից - օգոստոս 1989 թվականը,
* Քրիս Սթալս՝ օգոստոս 1989 թվականից – օգոստոս 1999 թվականը,
* Տիտո Մբովենի՝ օգոստոս 1999 թվականից - նոյեմբեր 2009 թվականը,
* Ջիլ Մարկուս՝ նոյեմբեր 2009 թվականից – նոյեմբեր 2014 թվականը
* Լեսետյա Կգանյագո՝ 2014 թվականի նոյեմբերից մինչ այսօր։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
*

Կատեգորիա:Բանկեր այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Կենտրոնական բանկեր
Կատեգորիա:Հարավաֆրիկյան Հանրապետության տնտեսություն
Կատեգորիա:Հարավաֆրիկյան Հանրապետություն