open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Գեորգեն

**Գեորգեն** (, , Գյորգյոզենտմիկլոշ), քաղաք Ռումինիայում` Հարգիթա ժուդեցում։ Ռումինիայում հունգարական մշակույթի և ավանդույթների կարևորագույն կենտրոններից մեկն է։

## Աշխարհագրություն
Քաղաքը գտնվում է Տրանսիլվանիա պատմական շրջանի արևելյան մասում՝ լեռնաբերձ հովտում՝ ծովի մակարդակից 810 մ բարձրության վրա։ Բրաշովից գտնվում է 170 կմ հեռավորության վրա։

## Բնակչություն
2016 թվականի մարդահամարի տվյալներով՝ քաղաքի բնակչությունը կազմում է 20 022 մարդ։

### Ազգային կազմ
* Հունգարացիներ - 87,54%
* Ռումինացիներ - 10,8%
* Այլ - 1,66%

## Քույր-քաղաքներ
*  Ալավերդի, Հայաստան
*  Բեկեշ, Հունգարիա
*  Բուդապեշտ, Հունգարիա
*  Ցեգլեդ, Հունգարիա
*  Էգեր, Հունգարիա
*  Կիշկունմայշա, Հունգարիա
*  Շիոֆոկ, Հունգարիա
*  Սիգեթսենթմիկլոշ, Հունգարիա
*  Բաչկա-Տոպոլա, Սերբիա

## Պատկերասրահ

Պատկեր:Gheorgheni, train station.jpg|Երկաթուղային կայարան
Պատկեր:Bethlen Gábor Gyergyószentmiklós.jpg
Պատկեր:RO HR Armenian church.JPG|Հայկական կաթոլիկ եկեղեցի


## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Քաղաքի վարչակազմի պաշտոնական կայք 
* Տեղեկություն քաղաքի մասին

Կատեգորիա:Ռումինիայի բնակավայրեր
Կատեգորիա:Ռումինիայի քաղաքներ
Հալվիլ թանգարան

**Հալվիլ թանգարան** (), ազգային թանգարան Շվեդիայում։ Տեղակայված է Ստոկհոլմի կենտրոնում գտնվող պատմական Հալվիլ տանը, Համնգատան փողոցի 4 հասցեում՝ Բերզելիի զբոսայգու դիմաց։ Տունը ժամանակին պատկանել է կոմս և կոմսուհի ֆոն Հալվիլներին, որոնք 1920 թվականին այն նվիրաբերել են Շվեդիային, և այն ի վերջո դարձել է թանգարան։ Թանգարանը պաշտոնապես բացվել է 1938 թվականին։

## Պատմություն
Հալվիլ տունը () կառուցվել է 1893-1898 թվականներին ճարտարապետ Իսակ Գուստավ Կլասոնի նախագծով կոմս Վալթեր ֆոն Հալվիլի և նրա կնոջ՝ Վիլհելմինայի համար։ Այն ստեղծվել է կոմսի գրասենյակը և կոմսուհու գեղարվեստական հավաքածուն տեղավորելու համար։ Ձմռանը տեր և տիկին Հալվիլները մնացել են այս տանը։ Թեև շենքի արտաքին տեսքը և բակը կառուցվել են պատմական ոճով՝ փոխառելով միջնադարյան և վերածննդի ճարտարապետական տարրեր, ավարտելու պահին այն ուներ լիովին մոդեռն տեսք՝ ներառյալ էլեկտրաէներգիա, կենտրոնացված ջեռուցում, հեռախոս և լոգարան։ Վերելակն ավելացվել է հետագայում։

Կոմսուհին արվեստի գործերը հավաքել է իր համաշխարհային ճամփորդությունների ընթացքում` թանգարան գտնելու համար։ Պալատը Շվեդիային է նվիրաբերվել 1920 թվականին, կոմսուհու մահից մեկ տասնամյակ առաջ։ Թանգարանը, ներառյալ սենյակներից շատերը, որտեղ նախկինում բնակվել են տանտերերը, հանրության առջև բացվեց 1938 թվականին։

Հալվիլ թանգարանը, Սկոկլոսթեր ամրոցի և Թագավորական գանձարանի հետ համատեղ հանդիսանում են Թագավորական գանձարան, Սկոկլոսթեր ամրոց և Հալվիլ թանգարան պետական գործակալության մի մասը ();

## Հավաքածուներ
Հալվիլ տունը Շվեդիայի պետությանը նվիրաբերվել է պայմանով, որ այն պետք է անփոփոխ մնա։ Տունն այսօր պահպանվել է այն տեսքով ինչպես կոմսուհի ֆոն Հալվիլը նվիրաբերել է տունը։ Թանգարանում ներկայացված են ուշ Վիկտորյական դարաշրջանի պահպանված սենյակներ, որոնք ներկայացնում են Ստոկհոլմի այն ժամանակվա ազնվականների ապրելակերպը։

Հալվիլ հավաքածուն ներառում է մոտ 50000 նմուշ

## Պատկերասրահ

Silverrummet - Hallwylska museet - 39289.tif|Արծաթե սենյակ
Tavelgalleriet - Hallwylska museet - 4694.tif|Ցուցասրահ
Kök-Miljö mot spis och valv. Utställningen "Smak av svunnen tid" år 2007 - Hallwylska museet - 86336.tif|Խոհանոց
Interiör, rökrummet - Hallwylska museet - 65121.tif|Ծխարան
Julkort - Hallwylska museet - 85823.tif|Սուրբ ծնունդը թանգարանում
Festdukning i matsalen - Hallwylska museet - 86615.tif|Ճաշասենյակ


## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* 

Կատեգորիա:1938 հիմնադրումներ Շվեդիայում
Կատեգորիա:1938 հիմնադրված թանգարաններ
Կատեգորիա:Ստոկհոլմի թանգարաններ
Կատեգորիա:Ստոկհոլմի պալատներ
Ձմեռային օլիմպիական խաղեր 1998

**XVIII ձմեռային օլիմպիական խաղեր** (, անցկացվել են Ճապոնիայի Նագանո քաղաքում 1998 թվականի փետրվարի 7-ից 22-ն ընկած ժամանակահատվածում։ Խաղերի անցկացման քաղաքի մյուս թեկնածուներն էին իտալական Աոստան, շվեդական Էստերսունդը, իսպանական Խական և Սոլթ Լեյք Սիթին (ԱՄՆ)։ Քվերկության արդյունքում Նագանոն Սոլթ Լեյք Սիթիի նկատմամբ հաղթանակ տարավ (46:42)։

## Սպորտաձևեր
1998 թվականի ձմեռային օլիմպիական խաղերի ծրագրում ընդգրկվել են 14 մարզաձևեր։ Ընդհանուր առմամբ խաղարկվել է մրցանակների 68 հավաքածու։

1. 17px|Բիաթլոն Բիաթլոն 
2. 17px|Բոբսլեյ Բոբսլեյ 
3. 17px|Կյոռլինգ Կյոռլինգ 
4. Չմշկասպորտ
:* 17px|Չմշկավազք Չմշկավազք 
:* 17px|Գեղասահք Գեղասահք
:* 17px|Շորթ թրեկ Շորթ թրեկ

5. Դահուկային սպորտ
:* 17px|Լեռնադահուկային սպորտ Լեռնադահուկային սպորտ 
:* 17px|Դահուկային երկամարտ Դահուկային երկամարտ
:* 17px|Դահուկավազք Դահուկավազք 
:* 17px|Դահուկացատկ Դահուկացատկ 
:* 17px|Դահուկապար Դահուկապար 
:* 17px|Սնոուբորդ Սնոուբորդ 
6. 17px|Սահնակային սպորտ Սահնակային սպորտ 
7. 17px|Տափօղակով հոկեյ Տափօղակով հոկեյ 

## Օլիմպիական խաղերի արդյունքներ

## Մասնակիցներ
200px|thumb|XVIII ձմեռային օլիմպիական խաղերի մեդալները Նագանոյում|alt=
Մրցումներին մասնակցել են 72 երկրների ռեկորդային թվով մարզական պատվիրակություններ։

## Ֆիլատելիայում

Պատկեր:Sheetlet of Russia stamps no. 422-424 - 1998 Winter Olympics.jpg
Պատկեր:Russia stamp no. 422 - 1998 Winter Olympics.jpg
Պատկեր:Russia stamp no. 423 - 1998 Winter Olympics.jpg
Պատկեր:Russia stamp no. 424 - 1998 Winter Olympics.jpg


## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* 

Կատեգորիա:Օլիմպիական խաղեր
Մուստաֆա Շենթոփ

**Մուստաֆա Շենթոփ** (, ), Թուրքիայի իշխող «Արդարություն և զարգացում» (ԱԶԿ) կուսակցության անդամ է, որը 2011 թվականի հունիսի 12-ից Ստամբուլի 3-րդ ընտրատարածքից դարձել է խորհրդարանի անդամ։ Նա առաջին անգամ ընտրվել է 2011 թվականի համընդհանուր ընտրություններում և վերընտրվել 2015 թվականի հունիսին։ 2012-2015 թվականներին զբաղեցրել ԱԶԿ-ի ղեկավարի տեղակալի պաշտոնը, պատասխանատու էր ընտրարշավների անցկացման համար։

2019 թվականի փետրվարի 24-ին ընտրվել է Ազգային Մեծ ժողովի 29-րդ խոսնակ Բինալի Յըլդըրըմի հրաժարականից հետո, որը հրաժարական է տվել, որպեսզի կենտրոնանա 2019 թվականի տեղական ընտրություններում Ստամբուլի քաղաքապետ ընտրվելու իր քարոզարշավի վրա։

## Կենսագրություն
Մուստաֆա Շենթոփը ծնվել է 1968 թվականի օգոստոսի 6-ին Թեքիրդաղում։ Ավարտել է Ստամբուլի համալսարանի իրավագիտության ֆակուլտետը, այնուհետև ստացել է Մարմարի համալսարանի մագիստրոսի և դոկտորականի աստիճան։ 1993 թվականից դասավանդել է Մարմարա համալսարանի իրավագիտության ֆակուլտետում։ 2002 թվականին Շենթոպը ստացել է դոկտորի կոչում, 2005 թվականին՝ դոցենտի կոչում, իսկ 2011 թվականին՝ պրոֆեսորի կոչում։ Շենթոփը նաև դասախոսություններ է կարդացել Ֆաթիհ, Մալթեփե, Ըշիկ, Դողուշ և Ստամբուլի առևտրային համալսարաններում։

### Անձնական կյանք
Ամուսնացած է, ունի 4 երեխա։

## Պարգևներ
* «Անկախ Թուրքմենստանի հանդեպ մեծ սիրո համար» շքանշան (2022 թվականի նոյեմբերի 19, Թուրքմենստան), *Թուրքմենստանի և [[Թուրքիա|Թուրքիայի Հանրապետության]] միջև քաղաքական, տնտեսական և մշակութային հարաբերությունների զարգացման գործում ունեցած մեծ հաջողությունների համար, ինչպես նաև հաշվի առնելով Թուրքմենստանի և Թուրքիայի ժողովուրդների միջև եղբայրական և բարեկամական կապերի ամրապնդման գործում ունեցած վաստակը*։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Ալբանական ծագմամբ թուրքեր
Կատեգորիա:Թուրքիայի 24-րդ գումարման մեջլիսի պատգամավորներ
Կատեգորիա:Թուրքիայի 25-րդ գումարման մեջլիսի պատգամավորներ
Կատեգորիա:Թուրքիայի 26-րդ գումարման մեջլիսի պատգամավորներ
Կատեգորիա:Թուրքիայի Արդարություն և զարգացում կուսակցության քաղաքական գործիչներ
Կատեգորիա:Թուրքիայի մեջլիսի խոսնակներ
Կատեգորիա:Ստամբուլի համալսարանի իրավագիտության ֆակուլտետի շրջանավարտներ
Ոսկի բանալին

«**Ոսկի բանալին**», Հովհաննես Թումանյանի հեքիաթներից՝ թարգմանված ռուսերենից։

## Պատմություն
Առաջին անգամ տպագրվել է Երևանում՝ 1940-1959 թվականներին լույս տեսած Հովհաննես Թումանյանի երկերի ժողովածուի գիտական հրատարակության երրորդ հատորում (էջ 421-426)։

Թումանյանն այս գերմանական ժողովրդական հեքիաթը թարգմանել է ռուսերենից, 1910-ական թվականներին։

Եղիշե Չարենցի անվան գրականության և արվեստի թանգարանի Թումանյանի ֆոնդի № 15-ում  պահպանվում է ինքնագիրը։ Ինքնագրի վրա կան Թումանյանի նշումներն ու ուղղումները․ բնագրի բայերը անցյալ կատարյալից փոխված են ներկայի։

Հովհաննես Թումանյանի երկերի լիակատար ժողովածուի 5-րդ հատորում տպագրվել է ինքնագրից։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Հովհաննես Թումանյանի հեքիաթներ
Սալվադոր Դալիի թանգարան (Սենտ Պիտերսբերգ)

**Սալվադոր Դալիի թանգարան** (), 
թանգարան ԱՄՆ-ի Սենտ Պիտերսբուրգ քաղաքում (Ֆլորիդա), որը պարունակում է իսպանացի նկարիչ Սալվադոր Դալիի նկարների հավաքածու։ Տարեկան թանգարան է այցելում մոտ 200.000 այցելու ողջ աշխարհից։

## Պատմություն
1942 թվականին կայացած իրենց ամուսնությունից հետո Ալբերտ Ռեյնոլդս Մորզե և Էլյանոր Ռիզ Մորզե ամուսինները (Albert Reynolds Morse & Eleanor Reese Morse) ներկա են եղել Սալվադոր Դալիի աշխատանքների հետահայաց ցուցադրությանը, որը կազմակերպվել է Քլիվլենդի արվեստի թանգարանում։ Տպավորվելով նկարչի աշխատանքներով` ամուսինները մեկ տարի անց ձեռք են բերել առաջին նկարները. հենց այս գնումներից էլ սկսվել է Ալբերտ և Էլյանոր ամուսինների` 40 տարի տևած բարեկամությունը Սալվադոր Դալիի հետ։ Այդ տարիների ընթացքում ամուսինները հովանավորել են նկարչին և հավաքել Դալիի բնօրինակ աշխատանքների համապարփակ հավաքածու։

Արդեն 1965 թվականին նրանց հավաքածուում հաշվվում էր ավելի քան 200 աշխատանք։ Մինչև 1971 թվականը Մորզե ամուսինները հավաքածուն ներկայացրել են Քլիվլենդի իրենց տանը (Օհայո)։ 1971 թվականին նրանք իրենց ցուցադրությունը տեղափոխել են Բիչվուդի` հատուկ այդ նպատակով առանձնացված գրասենյակային շինություն։ Տասնամյակի վերջին, պայմանավորված այցելուների անընդհատ աճող թվաքանակով, այն նոր տեղ տեղափոխելու որոշում է կայացվել։ Այս անգամ թանգարանը բացվել է 1982 թվականի մարտի 10-ին Սենտ Պիտերսբերգ քաղաքի (Ֆլորիդա նահանգ) կենտրոնական մասում։

## Գեղարվեստական ստեղծագործություններ
Թանգարանի հավաքածուն իր մեջ ներառում է 96 նկար յուղաներկով, մոտ 100 աշխատանք ջրաներկով, 1.300 գրաֆիկական ստեղծագործություն, լուսանկարներ, քանդակներ և գեղարվեստական օբյեկտներ, ինչպես նաև արխիվային մեծ գրադարան։

## Տես նաև
* Դալիի թատրոն-թանգարան

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Պաշտոնական կայք 

Կատեգորիա:1982 հիմնադրումներ ԱՄՆ-ում
Կատեգորիա:1982 հիմնադրված թանգարաններ
Կատեգորիա:ԱՄՆ-ի թանգարաններ
Կատեգորիա:Ժամանակակից արվեստի թանգարաններ
Կատեգորիա:Ֆլորիդա
Ոսկե տղան

**«Ոսկե տղան»** (), խորհրդային տիկնիկային մուլտֆիլմ, որը ստեղծել է ռեժիսոր Վադիմ Կուրչևսկին 1969 թվականին «Սոյուզմուլտֆիլմ» կինոստուդիայում Տիկնիկային մուլտֆիլմերի ստեղծագործական միավորման կողմից։

## Սյուժե
Մի քաղաքում ապրում էին Սև ավազակը, Վարդագույն թագավորը, Կապույտ տիկինը, Կանաչ արջը և Ոսկե տղան։ Առաջին չորս հերոսները կարծում են, որ տղան բառացիորեն ոսկե է և երազում է ստանալ նրան՝ որպեսզի կատարվեն իր երազանքները. ավազակը ցանկանում է «թողնել գործը» և հանգստանալ առողջավայրում, թագավորը՝ գնել նոր գահ, տիկինը՝ զարդեր, իսկ արջը՝ հեռացվածների փոխարեն տեղադրել ոսկե ատամներ և դառնալ «գազանների թագավոր»։

Բայց իրականում տղան պարզապես կարմրահեր է, և նրան ոկես կոչվում են միայն կարեկից լինելու համար։ Այսպես, նա օգնում է արջին տեղադրել սպիտակ ատամներ, որոնք, նրա կարծիքով, ավելի գեղեցիկ են, ինչի շնորհիվ արջը կրկին կարող է ուտել քաղցրավենիք։ Ավազակին տղան խորհուրդ է տալիս աշխատանքի ընդունվել որպես բակապան, ինչի շնորհիվ նա ուրախությամբ նոր կյանք է սկսում։ Տիկնոջը նա փրկում է մենակությունից՝ նրա հետ խաղալով շարժական խաղեր, և նա վերադարձնում է իր նախկին գեղեցկությունն ու երիտասարդությունը և հրաժարվում է սպառումից։ Եվ միայն թագավորը երկար ժամանակ չի կարողանում հրաժարվել հին նախապաշարմունքներից, բայց բառացիորեն թանգարանային ցուցանմուշ դառնալու հեռանկարի դեպքում ընտրում է նոր ընկերներին՝ հրաժարվելով արտոնություններից։ Արդյունքում բոլորը հասկանում են, որ նյութական հարստությունը կյանքում ամենակարևորը չէ։

## Նկարահանող խումբ

## Քննադատների արձագանք
...Փորձ կատարելով տիկնիկային ֆիլմի ոլորտում՝ Կուրչևսկին շարունակում է ռեժիսորական զինանոցը համալրել ծավալուն անիմացիայի արտահայտիչ միջոցներով, կուտակում է նախկինում վիճելի և ժամանակի ընթացքում անվերապահորեն ընդունելի դարձած իր էկրանային նորամուծությունները... արվել է այդպիսի գեղարվեստական հայտնագործություն։
...Կուրչևսկին փորձում է գտնել տիկնիկային անիմացիայի մեջ կոլորիստական դրամատուրգիայի կիրառման տարբեր եղանակներ... ...«Ոսկե տղայի» մեջ առավել հերոսների գունավորումը (ավազակն այնտեղ գեր է ու սև, տիկին, որ տարված է ձեռք բերելու մոլուցքով, գեր է ու վառ կարմիր և այլն), ինչը համապատասխանում է իրենց «ներքին» էությանը։ Եվ միայն «ոսկե» տղան, ըստ էության, ոչ թե ոսկե է, այլ սովորական հմայիչ տղա, որը, ճիշտ է, կարող է մարդկանց (նույնիսկ այնպիսի անպիտաններին, ինչպես վերոհիշյալ ավազակն ու քաղքենուհին) համար կատարել բարի և օգտակար գործեր և դրանով իսկ վերադաստիարակել նրանց։

## Վերաթողարկում
* Մուլտֆիլմը թողարկվել է DVD-ով «Ո՞վ լինել, ինչպիսի՞ն լինել։ Թողարկում 1», «Սոյուզմուլտֆիլմ» (տեղայնացնող՝ «Союз») հավաքածուում։

## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն
* *Людвига Феофиловна Закржевская* Вадим Курчевский. Из серии «Мастера мультипликационного кино». Союз кинематографистов СССР. Всесоюзное бюро пропаганды киноискусства. Москва, 1987. Тираж 40 000 экз.

## Արտաքին հղումներ
* 
* 
* Вадим Курчевский: Тексты Энциклопедия отечественного кино

Կատեգորիա:Խորհրդային մուլտֆիլմեր
Կատեգորիա:1969 մուլտֆիլմեր
Կատեգորիա:«Սոյուզմուլտֆիլմ» ստուդիայի մուլտֆիլմեր
Լի Ցյուն

**Լի Ցյուն** (չին. 力群, ), չինացի նկարիչ և փորագրող։ Չինաստանում համարվել է 20-րդ դարի մեծագույն փորագրողը փայտի վրա։

## Կենսագրություն
Ծնվել է Լինշի նահանգի Շանսի գավառում։ 1931 թվականին ընդունվել է Հանչժոուի գեղարվեստի պետական ուսումնարան, 1933 թվականին դարձել է «Մուլին» փայտափորագրության հետազոտական ընկերության անդամ, որտեղ զբաղվել է փորագրությունների ստեղծմամբ։ Մոտավորապես նույն ժամանակ դարձել է Չինաստանի ձախակողմյան Նկարիչների միության անդամ՝ ստեղծելով իր ամենահայտնի ստեղծագործություններից մեկը՝ Լու Սինի դիմանկարը՝ փայտի վրա փորագրության տեսքով։ 1940 թվականին տեղափոխվել է Յանան, որտեղ սկսել է դասավանդել Լու Սինի անվան գրականության և արվեստի ինստիտուտի գեղարվեստի ֆակուլտետ։ 1942 թվականին մասնակցել է գրականության և արվեստի հարցերին նվիրված Յանանական կոնֆերանսին։

1945 թվականին Լի Ցյունը գլխավորել է Մշակութային միության արվեստի բաժինը և միաժամանակ ստացել «Ժենմինհուավաո» ամսագրի գլխավոր խմբագրի պաշտոնը, որը լույս է տեսել Սույուան և Շանսի գավառներում։ 1949 թվականին ընտրվել է Նկարիչների համաչինական միության մշտական անդամ։ Այս միության երեք գումարումների ընթացքում ամեն անգամ ընտրվել է նրա վարչության անդամ։ 1952 թվականին տեղափոխվել է Պեկին, որտեղ աշխատել է ժողովրդական արվեստի հրատարակչությունում։ 1955 թվականից մինչև 1965 թվականը եղել է Նկարիչների համաչինական միության քարտուղար, եղել է միության ղեկավարության կուսակցական խմբի կազմում, զբաղեցրել է մի շարք այլ պաշտոններ, տարբեր ժամանակներում կատարել է Չինաստանի փորագրողների միության փոխնախագահի (1977 թվականից) և պատվավոր նախագահի, Շանսիի գրականության և արվեստի ֆեդերացիայի պատվավոր նախագահի, Շանսիի գրականագետների և նկարիչների միության, Շանսիի նկարիչների տան պատվավոր տնօրենի, Հյուսիսարևմտյան մանկավարժական համալսարանի գեղարվեստի ֆակուլտետի պատվավոր պրոֆեսորի, «Արվեստ» ամսագրի գլխավոր խմբագրի տեղակալի և «Փորագրություն» ամսագրի գլխավոր խմբագրի պարտականությունները։ 1960 թվականից ակտիվորեն շրջագայել ամբողջ Չինաստանում՝ ստեղծելով բազմաթիվ փորագրանկարներ փայտի վրա։

Պարգևատրվել է ՉԺՀ Պետական մրցանակով, մեդալով չինական փորագրության զարգացման գործում ունեցած ավանդի համար, արժանացել Շանսի նահանգի «Ժողովրդական նկարիչ» կոչման, ինչպես նաև Ճապոնիայի և Չինաստանի միջև գեղարվեստական փոխանակման կենտրոնի ոսկե մեդալով։ 2005 թվականին Լի Ցյունի հայրենի քաղաքում բացվել է չինական փորագրության թանգարան, որը կոչվել է նրա անունով։ Նրա աշխատանքները ցուցադրվում են Չինաստանի և աշխարհի բազմաթիվ թանգարաններում, այդ թվում՝ Ռուսական և Բրիտանական թանգարաններում։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Классики русской и китайской гравюры //Журнал «Китай и Россия», 19 февраля 2013 года. — по сути, перевод англоязычных статей, указанных в Примечаниях.
* Статья в Энциклопедии Байду (кит.)

Կատեգորիա:Երկարակյացներ
Կատեգորիա:Չինացի նկարիչներ
Ռուսաստանի զինանշան

**Ռուսաստանի զինանշան**, Ռուսաստանի պաշտոնական պետական խորհրդանիշ, Ռուսաստանի գլխավոր պետական խորհրդանիշներից մեկը, Ռուսաստանի Դաշնության պետական դրոշի և Ռուսաստանի Դաշնության պետական օրհներգի հետ միասին։ Ներկայիս զինանշանը հաստատվել է Ռուսաստանի Դաշնության նախագահի հրամանագրով 1993 թվականի նոյեմբերի 30-ին։
։

## Ռուսաստանի զինանշանի պատմություն

### Հին ռուսական կնիքներ
մինի|left|Ալեքսանդր Նևսկու կնիքը (1236 թվականից հետո)
Արևմտյան Եվրոպայում ընդունված ասպետական ժառանգական զինանշանի հասկացությունը Ռուսաստանում գոյություն չուներ։ Մարտերի ժամանակ դրոշները ծառայել են հիմնականում Քրիստոսի, Աստվածածնի, Սուրբ կամ ուղղափառ խաչի ասեղնագործ կամ նկարված պատկերները։ Հին ռուսական ռազմական վահանակներում հանդիպող պատկերները նույնպես ժառանգական չեն եղել։ Հետևաբար, Ռուսաստանի զինանշանի պատմությունը նախևառաջ մեծ իշխանամետ մամուլի պատմությունն է։

Իրենց կնիքների վրա հին ռուս իշխանները, առաջին հերթին, պատկերել են իրենց հովանավոր սրբերին (օրինակ, Սիմեոն Հպարտի տպագրության վրա պատկերված է Սուրբ Սիմեոն, իսկ Դմիտրի Դոնսկու տպագրության վրա՝ Սուրբ Դիմիտրիի), ինչպես նաև տեղադրել են գրություններ, որոնք ցույց են տալիս, թե ում է պատկանում այդ կնիքը։ Սկսած Մստիսլավ Ուդատնուց և Վսևոլոդի թոռներից, կնիքների (ինչպես նաև մետաղադրամների) վրա սկսեց հայտնվել հեծյալը՝ իշխող իշխանի խորհրդանշական պատկերը։ Հեծյալի զենքը կարող է տարբեր լինել՝ նիզակ, աղեղ, սուր։ Իվան II Կարմիրի մետաղադրամների վրա առաջին անգամ հայտնվում է արշավային մարտիկը, որը սուրով հարվածում է օձին (վիշապին)։ Հեծյալի պատկերը բնորոշ էր ոչ միայն Վլադիմիրի և Մոսկվայի իշխանների կնիքներին, այլ նաև այլոց։

### Ռուսական պետության զինանշան

մինի|190x190пкс|Ռուսական թագավորության զինանշանը: 1667 թվական|աջից
Առաջին անգամ երկգլխանի արծիվը, որպես ռուսական պետության պետական խորհրդանիշ, հանդիպում է Իվան III Վասիլևիչի պետական տպագրության հակառակ կողմում 1497 թվականին, չնայած երկգլխանի արծվի (կամ թռչունների) պատկերները հանդիպում էին հին ռուսական արվեստում և Տվերի մետաղադրամներում և նախկինում։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Ռուսաստանի պետական խորհրդանիշեր
Քամին

«**Քամին**», Հովհաննես Թումանյանի բանաստեղծություններից։

## Պատմություն
Այս բանաստեղծության գրման տարեթիվը հայտնի չէ։

Առաջին անգամ տպագրվել է 1908 թվականին՝ «Լուսաբեր» դասագրքում (առաջին տարի, էջ 87), այնուհետև՝ Երևանում՝ 1940-1959 թվականներին լույս տեսած Հովհաննես Թումանյանի երկերի ժողովածուի գիտական հրատարակության առաջին հատորում (էջ 224)։

Հովհաննես Թումանյանի երկերի լիակատար ժողովածուի 1-ին հատորում տպագրվել է «*Լուսաբեր*» դասագրքից։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Հովհաննես Թումանյանի բանաստեղծություններ
Չաֆիա Ռոչդի

**Զաքիա Բենտ Հաջ Բուբակեր Մարակչի**, առավել հայտնի է իր բեմական անուններով՝ **Չաֆիա Ռոչդի** և **Նանա** (), թունիսցի երգչուհի և դերասանուհի։

## Կենսագրություն
Զաքիա Բենտ Հաջ Բուբակեր Մարակչին ծնվել է 1910 թվականի նոյեմբերի 7-ին, Սֆաքսում։ Ռոչդիի մայրը ունեցել է թուրքական արմատներ և նրա մանկությունն անցել է Տրիպոլիում։ Վաղ տարիքում որբացել է և նախնական կրթությունը ստացել է հայրենի քաղաքում։ 14 տարեկան հասակում պրոֆեսոր Հեդի Չեննուֆի մոտ սովորել է դաշնամուր նվագել։ Բեմական կարիերան սկսել է 1920 թվականին՝ Մոհամեդ Չաբչուբի գլխավորությամբ։ Հանրային ճանաչում ձեռք բերելու ձգտումով 1929 թվականին մեկնել է Թունիս, որտեղ միացել է թունիսցի հայտնի դերասանուհի Ֆադհիլա Խեթմիի առաջին կատարումներին։

Երկրպագուները Զաքիա Բենտ Հաջ Բուբակեր Մարակչին անվանվել են «Հանրային Դիվա» և «Նանա»։ Նա թունիսցի այն սակավաթիվ արվեստագետներից մեկն է, ով սկսել է իր թատերական ընկերությունը և միակ կինն է, ով մասնակցել է Ռախիդիայի ստեղծմանը Մուստաֆա Սֆարի հետ միասին։ Մասնակցել է նաև տարբեր երաժշտական նվագախմբերի գործունեությանը և ստեղծել է իր «Նանա նվագախումբը»։

*la Foundation Femmes et memorié*-ը հարգանքի տուրք է մատուցել նրան և թունիսյան թատրոնների մյուս ռահվիրաներին՝ նշելով «Թունիսի պիոներները» օրը։

## Մահ
Կյանքի վերջին տարիներին Ռոչդին իրեն ամբողջովին նվիրել է թատերական գործունեությանը։ Մահացել է 1989 թվականի հուլիսի 21-ին։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Բեմական կեղծանուններ
Կատեգորիա:Թունիսցի դերասանուհիներ
Կատեգորիա:Թունիսցի երգչուհիներ
Ամեն ինչ լավ է (2011 ֆիլմ)

**Ամեն ինչ լավ է** (պորտուգալերեն՝ *Por aqui tudo bem*, ֆրանսերեն՝ *Tout Va Bien*), ֆիլմ, որը նկարահանվել է  2011 թվականին անգոլացի կինոռեժիսոր Պոկաս Պասկոալի կողմից։ Ցուցադրվել է Մալթայի կինոփառատոնում և Գերմանիայում տեղի ունեցող «Աֆրիկան կենդանի» փառատոնում 2014 թվականին։ Ֆիլմի տևողությունը 94 րոպե է։

## Սյուժե
Ֆիլմը երկու դեռահաս քույրերի մասին է՝ տասնվեցամյա Աիդայի ու տասնյոթամյա Մարիայի, որոնք 1980 թվականին Անգոլայից փախչում են Պորտուգալիայի մայրաքաղաք Լիսաբոն, որպեսզի խուսափեն այդ ժամանակ ընթացող Անգոլայի քաղաքացիական պատերազմից։

Նրանք հասնում են Լիսաբոն, բայց կյանքն այնտեղ դժվար էր աֆրիկուհիների համար։ Նրանցից երկար ժամանակ է պահանջվում նոր երկրին, դրա ավանդույթներին ու մշակույթին հարմարվելու համար, որից հետո մեկ այլ ողբերգություն ևս մեկ անգամ փոխում է նրանց կյանքը։

## Դերերում
*Ուիլլոն Բրանդու
*Վերա Քրուզ
*Շեյլա Լիմա
*Սիոմարա Մորես

## Մրցանակներ
Ֆիլմն արժանացել է շատ միջազգային մրցանակների, այդ թվում՝
*Լոս Անջելեսի կինոփառատոն, Ամերիկայի Միացյալ Նահանգներ, 2012
*Խուրիբգայի աֆրիկյան կինոփառատոն, Մարոկկո, 2012
*Կարթագենի կինոփառատոն, Թունիս, 2012
*Լուանդայի միջազգային փառատոն, Անգոլա, 2012
*Ուագադուգույում աֆրիկյան երկրների կինո և հեռուստափառատոն, Բուրկինա Ֆասո, 2013
*Լիսաբոնի կինոփառատոն, Պորտուգալիա, 2013

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:2011 ֆիլմեր
Ֆադիկա Կրամո-Լանսինե

**Ֆադիկա Կրամո-Լանսինե** (), կոտ դ'իվուարցի ռեժիսոր, ինչպես նաև գեղարվեստական ու վավերագրական ֆիլմերի սցենարիստ ու պրոդյուսեր։

## Կենսագրություն
Կրամո-Լանսինեն ծնվել է 1948 թվականին Կոտ դ'Իվուարի արևմուտքում գտնվող Դանանե քաղաքում։ Աբիջանի համալսարանում ժամանակակից գրականություն ուսումնասիրելուց հետո սովորել է Փարիզի Լուիս Լյումիերի կինոդպրոցում։ 1975 թվականին անդամագրվել է «Rural Promotion» ծրագրի ազգային գրասենյակին ու ստանձնել զարգացման խնդիրների վերաբերյալ կրթական ֆիլմերի ու հեռուստանախագծերի ղեկավարությունը։

## Կարիերա
Առաջին աշխատանքը, որը կոչվում էր «Դատարանի վերջը», 14 րոպե տևողությամբ կարճամետրաժ ֆիլմ էր, որը նկարահանվել է 1974 թվականին։ 1975-1981 թվականների ընթացքում Կրամո-Լանսինեն եղել է մեկ տասնյակից ավելի կրթական ֆիլմերի ու հեռուստաշոուների ռեժիսորը։ 1978 թվականին հեռուստատեսության տեխնիկների թիմի հետ սկսել է նկարահանել իր առաջին գեղարվեստական ֆիլմը՝ «Ջելի․ այսօրվա հեքիաթը», որը 1981 թվականին ավարտելուց հետո արժանացել է Ուագադուգույի 7-րդ պանաֆրիկյան կինո և հեռուստափառատոնի գրան պրի մրցանակին։ 1993 թվականին նա «Ուարիկո․ ջեքփոթը» ֆիլմի ռեժիսորը, սցենարիստն ու պրոդյուսերն էր։ Ֆիլմը պատմում է մի աղքատ ճանապարհային ոստիկանի մասին, որը շահում է վիճակախաղում, բայց կորցնում է հաղթող տոմսը։

2013 - 2016 թվականներին Կրամո-Լանսինեն Կոտ դ'Իվուարի ազգային կինեմատոգրաֆիայի ղեկավարն էր, իսկ 2016 թվականից ի վեր՝ ֆրանկոֆոն մշակույթի նախարարության կինոյի բաժնի տեխնիկական խորհրդատուն։

2017 թվականին Ուագադուգույի կինոռեժիսորների պողոտայում կանգնեցվել է Կրամո-Լանսինեի արձանը՝ ի նշանավորումն նրա ֆիլմաստեղծ նվաճումների։

## Ֆիլմագրություն
* 1974: Դատարանի վերջը ()
* 1980:  Ջելի․ այսօրվա հեքիաթը
* 1993: Ուարիկո․ ջեքփոթը

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:1948 ծնունդներ
Կատեգորիա:20-րդ դարի սցենարիստներ
Կատեգորիա:Կոտ դ'Իվուարցի կինոպրոդյուսերներ
Կատեգորիա:Կոտ դ'Իվուարցի կինոռեժիսորներ
Լիզա Դանիելի

**Լիզա Դանիելի** (, ), կինո-հեռուստատեսության բրիտանացի դերասանուհի։

## Կյանք և կարիերա
Ծնվել է Բերկշիրի Ռեդինգ քաղաքում։ Հայրը անգլիացի փաստաբան, մայրը՝ ֆրանսիացի։ Կրթություն ստացել է Փարիզում, ապա սովորել Սառա Բեռնար թատրոնում։ Ֆիլմում առաջին անգամ նկարահանվել է 21 տարեկան հասակում, *Լիլի Մառլեն* անվանադերում (1950), իսկ *Հինդլն արթնանում է* ֆիլմում (1952) մարմնավորել է ջրաղացի աշխատող Ջենի Հոութորնին։ *Աղվեսը՝ «պոչին»* ֆիլմում (1955) նա խաղացել է Լարի Պերկերսի հետ, ավելի ուշ հայտնվել է *Սիմբայի անեծքը* սարսափ ֆիլմում (1965)։ Հետագայում նա ավելի շատ հայտնվում էր հեռուստատեսությամբ։ 1958 թվականին նկարահանվել է Հերբերտ Ուելսի *«Անտեսանելի մարդը»* վեպի հիման վրա նկարահանված համանուն ֆիլմում, որտեղ խաղացել է Դայան Բրեդին։

Նա հայտնվել է նաև՝ *Սուրբը, Վտանգավոր Մարդ,Դոկտոր Հու, Տարօրինակ պատասխան, Խնամակալները, Առաջին Չերչիլները (*որպես Մարի թագուհի*), Վան Դեր Վոլկ և Շերլոկ Հոլմսի արկածները* և այլ հեռուստանախագծերում։ 1996 թվականին նկարահանված Սիրահարված թագուհին ֆիլմում նա մարմնավորեց Եղիսաբեթ II թագուհուն։ 2007 թվականին նա ետնաբեմում մեկնաբանեց *Անտեսանելի մարդը* ֆիլմի մի քանի դրվագներ, որոնք նկարահանել էր *Network DVD-*ին։

## Անձնական կյանք և մահ
1952 թվականին Լիզա Դանիելին ամուսնացել է Գրեյ Բլեյքի հետ։ Զույգը չի ունեցել երեխաներ։ Դանիելին մահացել է 2014 թվականի հունվարի 24-ին՝ չբացահայտված պատճառներից։ Նրա մասին հոգ էին տանում որդեգիր տղան՝ Սին Բլեյքը, ինչպես նաև զարմուհին և երկու զարմիկները։

## Կինոգրաֆիայի ընտրանի
* *Լիլի Մառլեն* (1950) անվանադեր
* *Հինդլն արթնանում է* (1952)
* *Վիրաբույժ իրավագետը* (1953)
* *Վագրը «պոչին»* (1955)
* *Ճամփորդը* (1957)
* *Արատավոր օղակ* (1957)
* *Միջին դասընթաց* (1961)
* *Սիմբայի անեծքը* (1965)
* *Անծանոթը տանը* (1967)
* *Հուշանվեր* (1989)
* *Ոսկե աչք* (1989) Կապիտանի դերում

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* 
* Obituary, thestage.co.uk; accessed 23 April 2014.

Կատեգորիա:Անգլիացի կինոդերասանուհիներ
Կատեգորիա:Բրիտանացի հեռուստատեսային դերասանուհիներ
Հրանտ Փափազյան

**Հրանտ Փափազյան** (ծնվ․ 1968) հայ տառաստեղծ։

Ծնվել է 1968 թվականին։ Հաճախել է Նշան Փալանճեան Ճեմարան՝ Կահիրե քաղաքում։ 18 տարեկան հասակում ընտանիքի հետ տեղափոխվել է Լոս Անջելես։

Ստեղծել է ASCII հայկական՝ «Փափազյան» կոդավորումը։ Հեղինակել է բազմաթիվ տառատեսակներ, այդ թվում Nour&Patria, որը ստացել է գլխավոր մրցանակ 2008 թվականին Գրանշան մրցույթի «Լավագույն հայկական ծայրատով տառատեսակ» անվանակարգում, ինչպես նաև լոնդոնյան Creative Review ամսագրի մրցանակը։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Հայ տառաստեղծներ
«Խաղաղության աղբյուր» ռազմագործողություն

**«Խաղաղության աղբյուր» գործողություն** (), Թուրքիայի զինված ուժերի և Սիրիայի հյուսիսում ձևավորված սիրիական զինված ընդդիմության ռազմական գործողությունը։ Գործողության մեկնարկի մասին պաշտոնական հայտարարությունը տեղի է ունեցել 2019 թվականի հոկտեմբերի 9-ին։

## Նախապատմություն
Թուրքիան արդեն շատ վաղուց բարձրաձայնում է իր այն մտադրությունների մասին, որոնք ուղղված են Սիրիայի հյուսիսում ձևավորված քրդական զինված խմբավորումների դեմ գործողությունների իրականացմանը։ «Ձիթենու ճյուղ» գործողության իրականացումից հետո Թուրքիայի նախագահ Էրդողանը հանդես եկավ հայտարարությամբ, որում, մասնավորապես, նշում էր, որ իրենց նպատակն է ոչնչացնել այն ահաբեկչական միջանցքը, որը ձևավորվել է Թուրքիայի հարավային սահմաններում։ Էրդողանը հաճախ է ասել, որ այդ գործողության իրականացման նպատակն է սահմանի սիրիական մասում ստեղծել անվտանգության գոտի։ Նա նաև նշում էր, որ այդ ամենի իրականացման ճանապարհին միակ խանգարող հանգամանքը Եփրատի արևելյան ափին տեղակայված ամերիկայն զինված ուժերն են, որոնք Իրաքի և Լևանտի իսլամական պետության դեմ պատերազմում օգնում են քրդերին։ Երկարատև բանակցություններից հետո՝ 2019 թվականի օգոստոսին, թուրքերն ու ամերիկացիները պայմանավորվեցին ստեղծել անվտանգ գոտի, սահմանից հեռացնել ծանր զինտեխնիկան և զինակառույցները, ինչպես նաև կազմակերպել համատեղ պարեկություններ։ Այդ համաձայնությունից հետո թուրք և ամերիկացի զինյալները մի քանի անգամ համատեղ պարեկություններ իրականացրին, բայց թուրքական կողմը դժգոհ մնաց այն բանից հետո, երբ անվտանգության գոտու համատեղ պահպանությունից զատ՝ ամերիկյան կողմն այլևս ոչ մի պայմանավորվածություն չէր պատրաստվում իրագործել։ Էրդողանը հայտարարեց, որ եթե ամերիկացիները մինչև սեպտեմբերի վերջ Սիրիայի հյուսիսում չապահովեն անվտանգությունը, ապա ռազմական միջամտությունն անխուսափելի կլինի։

## Գործողության ընթացք
**Հոկտեմբերի 9**-ին՝ պատերազմի մասին պաշտոնական հայտարարությունից հետո, թուրքական զինված ուժերը քուրդ սահմանապահների դեմ ռմբակոծությունների շարք սկսեցին։ Ի պատասխան՝ կրակի տակ ընկան թուրքական սահմանամերձ քաղաքները։ ԶԼՄ-ների հաղորդմամբ՝ կան զոհեր և տուժածներ։

**Հոկտեմբերի 10**-ին Թուրքիայի զինված ուժերը նոր թափ հաղորդեցին «Խաղաղության աղբյուր» գործողությանը՝ այս անգամ ցամաքային տարբերակով․ այս մասին հայտնում է Թուրքիայի արտաքին գործերի նախարարությունը։

**Հոկտեմբերի 13**-ին թուրքական բանակը գրավեց սիրիական Թել Աբյադ քաղաքը։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:2019 Թուրքիայում
Կատեգորիա:2019 հակամարտություններ
Կատեգորիա:2019 միջազգային հարաբերություններում
Կատեգորիա:Թուրքիայի ճակատամարտեր
Կատեգորիա:Սիրիայի քաղաքացիական պատերազմ
Կատեգորիա:Սիրիայի քաղաքացիական պատերազմում Թուրքիայի ռազմական գործողություններ
Մանվել Շմավոնյան

**Մանվել Շմավոնյան** (ծնվ․ 1960, Արտաշատ) հայ տառաստեղծ, նկարիչ-ձևավորող։

Ծնվել է 1960 թվականին Արտաշատ քաղաքում։ Հանդիսանում է ոլորտը ներկայացնող աշխարհի առաջատար կազմակերպություններից մեկի՝ Paratype ընկերության աշխատակից։

Հեղինակել է 200-ից ավելի տառատեսակների հայերեն գրվածքը կամ ողջ տառատեսակը, այդ թվում՝

* Asmik
* Baltica
* Bardi
* Caslon 540
* Cooper
* Den Haag
* DIN Condensed
* Fact
* Free Set
* Geometric Slabserif
* Haverj

* PT Henman
* Humanist
* Hybrid
* Levnam
* Mediator
* Narevik
* Pragmatica
* Propisi
* Revival
* Ripe Apricot
* Susan
* Vaccine
* Zagolovochnaya

2009 թվականին Գրանիշ մրցույթում Մանվել Շմավոնյանի ստեղծած Suzy տառատեսակը ստացել է Վերնագրային տառատեսակներ անվանակարգում երկրորդ մրցանակը։

## = Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Հայ տառաստեղծներ
Ջեյ Շեթի

**Ջեյ Շեթի** (, ), հնդկական ծագմամբ բրիտանացի համացանցային անհատականություն, փոդքասթեր և մոտիվացիոն խոսնակ։ «Sama Tea» թեյի ապրանքանիշի համահիմնադիր։

## Վաղ կյանք
Շեթին հաճախել է Բարսեթում գտնվող Էլիզաբեթ թագուհու դպրոցը, այնուհետև՝ Լոնդոնի համալսարանի Քասի բիզնես դպրոցը։ Hնդկաստանում չորս ամառ  է անցկացրել` ձեռնարկություններում պրակտիկայով զբաղվելու և Վեդաներով վերապատրաստվելու նպատակով։

## Կարիերա
Շեթին HuffPost-ի վլոգեր է  և 2018 թվականին ստեղծել է Ֆեյսբուքում ամենաշատ դիտում ունեցող տեսահոլովակը. ։ Նրա տեսանյութերը ներառում են հետևյալ թեմաները՝ փոխհարաբերություններ, առողջություն, հոգեկան առողջություն և նպատակասլացություն ։ Շեթին հարցազրույց է տվել Դիպակ Չոպրային, Ռասել Սիմոնսին և Թիմ Ֆերիսին։
մինի|2023
2017 թվականին ընդգրկվել է նաև Ֆորբսում։ Շեթին 2017 թվականին ճանաչվեց «National Geographic»-ի հանճարների խորհրդի անդամ, իսկ 2016 թվականին՝ Ասիական մեդիա մրցանակաբաշխությունում Շեթիի բլոգը ճանաչվեց Լավագույն բլոգ։ Հանդես է եկել նաև BBC-ում և խոսել է «Գուգլի», «ՆԱՍԴԱՔ»-ի, «Էյչ-Էս-Բի-Սի»-ի և «Բարքլեյս»-ի մասին։ Շեթին մրցանակներ է ստացել 2018 թվականին  Streamy Awards-ի և 2016 թվականին ITV Asian Media Awards-ի ժամանակ։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Բրիտանական Հնդկաստան
Կատեգորիա:Ապրող անձինք
Ժագան

**Ժագան** () կամ **Զագան** (), քաղաք Լեհաստանի արևմտյան մասում։ Նույնանուն գավառի () վարչական կենտրոնն է։ Քաղաք-գմինա (շրջան) է։ Պատմական անցյալում ողել է Սիլեզիայի Սագանյան իշխանության կենտրոնը, իշխանություն, որի առաջին կառավարիչները նշանավոր Պյաստ ազնվականական տոհմից էին։ 2004 թվականի տվյալներով քաղաքի բնակչության թվաքանակը եղել է 26,665։

## Աշխարհագրություն
Քաղաքը գտնվում է Լեհաստանի Լյուբուշյան վոևոդության հարավային մասում, Բուբր գետի ափին, ծովի մակերևույթից 102 մետր բարձրության վրա։

## Անվանի անձինք
* Յոհան Կեպլեր (1571—1630), անվանի աստղագետ, ով իր կյանքի վերջին տարիներն անց է կացրել Ժագանում..
* Յոհան Ֆրիդրիխ Շինկ (1755—1835) — գերմանացի բանաստեղծ, թատերագիր
* Գոտֆրիդ Քրիստիան Գրուներ (Christian Gottfried Gruner, 1744—1815) — գերմանացի բժիշկ և բժշկագիտության պատմաբան, ժամանակին հանրահայտ համարված «Սեմիոտիկներ» գրքի հեղինակ (Semiotice physiologicam et pathologicam generalem complexa. Halle, 1775)
### Քույր քաղաքներ
Ժագանի քույր քաղաքներն են՝
* Դյունս, Շոտլանդիա
* Նետֆեն, Գերմանիա
* Օրտրանդ, Գերմանիա
* Տելտով, Գերմանիա
* Սենտ Օմեր, Ֆրանսիա
* Գրումո Նևանո, Իտալիա

## Պատկերասրահ

Żagań, pałac, 1793.JPG|Վալենշտայնի ամրոցը
Zagan palac 2.jpg|Վալենշտայնի ամրոցը 
Pałac Wallensteina lewe skrzydło - IMG 9460.jpg|Վալենշտայնի ամրոցը (ներքին բակը)
Zagan palac front.jpg|Վալենշտայնի ամրոցը
Zagan slowianski pnwsch.jpg|Սլավոնական հրապարակը (նախկին Լյուդվիգպլացը), վարչական շենքն ու ճիզվիտական եկեղեցին
Kamienice; 124; PL, LB, powiat żagański, gmina Żagań, Żagań, Rynek 7, 8, 9, 10.jpg|Բարոկկո ոճով կառուցված շենքեր 
Ratusz (wieża); 333; PL, LB, powiat żagański, gmina Żagań, Żagań, Rynek.jpg|Ռատուշան
Żagań , Rynek.jpg|Շուկայի հրապարակի շենքերը
Courthouse in Żagań 2.jpg|Դատարանի շենքը
Zagan, Poland - panoramio (8).jpg|Առանձնատուն
Dworzeckolejowy zagan.jpg|Կայարանը
Zagan kaplica grobu.jpg|Մատուռ
Defensive walls in Żagań.jpg|Քաղաքի հին պարիսպը
SM Żagań Kościół Łaski (3) ID 611557.jpg|Նախկին լյութերական եկեղեցու աշտարակը
SM Żagań Kaplica staroluterańska (5) ID 697837.jpg|Հին լյութերական մատուռ
Zagan NMP.jpg|Եկեղեցին
Zagan klasztor.jpg|Եկեղեցու ներքին բակը


## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
*աղաքի պաշտոնական կայքէջը
*Palace in Żagań
* Jewish Community in Żagań on Virtual Shtetl
* Heimatkreisgemeinschaft Sagan Sprottau e.V.  Փախստականների կազմակերպություն

Կատեգորիա:Լեհաստանի քաղաքներ
Կատեգորիա:Լյուբաշյան վոևոդության բնակավայրեր
Արտուտիկ

«**Արտուտիկ**», Հովհաննես Թումանյանի բանաստեղծություններից։

## Պատմություն
Գրության ստույգ տարեթիվը հայտնի չէ։ Տպագրվել է Գ․ Սրվանձտյանի «*Համով-հոտով*» գրքում։

Ակունքը ժողովրդական է։

Առաջին անգամ տպագրվել է 1908 թվականին «Լուսաբեր» դասագրքում (առաջին տարի, էջ 90), այնուհետև՝ Երևանում՝ 1940-1959 թվականներին լույս տեսած Հովհաննես Թումանյանի երկերի ժողովածուի գիտական հրատարակության առաջին հատորում (էջ 228)։

Ինքնագիրը չի պահպանվել։

Հովհաննես Թումանյանի երկերի լիակատար ժողովածուի 1-ին հատորում արտատպվել է «Լուսաբեր» դասագրքից։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Բանաստեղծություններ
Կատեգորիա:Հովհաննես Թումանյանի բանաստեղծություններ
Անդրանիկ Հակոբյան (գրող)

**Անդրանիկ Իգիթի Հակոբյան** (), հայ գրող, բանաստեղծ, պետական և հասարակական գործիչ։ ՀՀ զինված ուժերի և ոստիկանության գնդապետ։

## Կենսագրություն
Անդրանիկ Հակոբյանը ծնվել է Մարտունու շրջանի Մադինա գյուղում։ Ավարտել է Արտաշատ քաղաքի թիվ 1 միջնակարգ դպրոցը, այնուհետև՝ Երևանի պետական համալսարանի փիլիսոփայության և սոցիոլոգիայի ֆակուլտետը։ Պատմություն և հասարակագիտություն է դասավանդել հանրակրթական դպրոցներում, որպես դպրոցական տեսուչ աշխատել Արարատի շրջժողկրթբաժնում, այնուհետև աշխատել է ՀԿԿ Արարատի շրջկոմում։

1991-1999 թվականներին ծառայել է ՀՀ Զինված Ուժերում, 1999-2004 թվականներին աշխատել է ՀՀ կառավարությունում, 2004-2008 թվականներին ծառայել է ՀՀ ոստիկանությունում։ ՀՀ արտակարգ իրավիճակների նախարարի խորհրդականն է։

## Պարգևներ
Պարգևատրվել է պետական և գերատեսչական մեդալներով, հուշամեդալներով, կրծքանշաններով։

## Գրող, հրապարակախոս
Հեղինակ է բանաստեղծությունների, պատմվածքների, էսսեների, վիպակների, հրապարակախոսական մի քանի տասնյակ հրապարակումների։

## Երկերի մատենագիտություն
* «Քամու դեմ մենակ», բանաստեղծություններ, 2001։
* Շոգելք, պատմվածքներ, էսսեներ, 2004։
* Երկիրը կապույտ երկնքով, վիպակ, 2016։
* Զրույց լեռան հետ, պատմվածքներ, էսսեներ, վիպակ, 2016։
* Բարձրացող արև, բանաստեղծություններ, 2017։
* Զրույց երեքով, հուշապատում Աշոտ Վարդանյանի համահեղինակությամբ, 2019։

## Անդրադարձներ
* Ռոլանդ Շառոյան, «Աստղերը թամբած բանաստեղծը», Ազգ, 3 ապրիլի 2001։ 
* Արևիկ Հարությունյան, «Ձայն տագնապի և սիրո», Գարուն N 4, 2001:
* Թևոս Պետրոսյան, «Բանաստեղծների ժամանակը», Գրական թերթ, 1-15 մայիսի 2001։  
* Մարտին Գիլավյան, «Ոչ թե ի հեճուկս, այլ հանուն», Հայաստանի Հանրապետություն N 60, 04.07.2001: 
* Анаит Татевосян, «Время придумывает слова», Вступительная заметка и перевод, Новая время N 749, 19.05. 2001г. 
* Մարտին Գիլավյան, «Պոեզիան և ժամանակի շարժումը», Երևան, 2003, էջ 153
* Ներսես Աթաբեկյան, «Ուժեղ մենակների մոլորակը», «Գեղամա աշխարհ», 4 նոյեմբերի 2004։ 
* Նաղաշ Մարտիրոսյան, «Շոգելք» բաց նամակ ընթերցողին», մտորումներ գրախոսականի փոխարեն, Ազգ, 28 հունվար, 2005։
* Ֆելիքս Բախչինյան, «Տարոն աշխարհի հիշողությամբ», Գրական թերթ, 24.11.2006: 
* Ներսես Աթաբեկյան, «Լեռներ մագլցելու նման գայթակղիչ» 
* Ֆելիքս Բախչինյան, «Ասք ընտանիքի պաշտամունքի մասին», Հրապարակ, 16 սեպտեմբեր, 2016։
* Վանուշ Շերմազանյան, «Մեր արյան գաղտնի կոդը», «Վերծանման փորձ»։
* Ֆելիքս Բախչինյան, «Անդրանիկ Հակոբյանի ստեղծագործական աշխարհը», Երևան, 2017։
* Պետրոս Դեմիրճյան, «Հիշողություն, որի արմատները շատ խորքերից են գալիս», Գրական թերթ, 3 նոյեմբերի, 2017։
* Ֆելիքս Բախչինյան, «Մեր տանելու խաչը», Երևան, 2017։
* Հովիկ Հովեյան, «Ցեղի լռության տարածահմայքը», «Հրապարակ»։
* Արթուր Անդրանիկյան, «Մեր դեմքը բացենք» ի տես մեր հոգու», «Իրատես դե ֆակտո», 24 փետրվար, 2018։
* Գրիգոր Ջանիկյան, «Մեր ինչպե՞սն ու ինչո՞ւն»։
* Հովհաննես Այվազյան, «Մտորումներ Անդրանիկ Հակոբյանի «Զրույց լեռան հետ» և «Բարձրացող արև» ժողովածուների շուրջ», 2019։

## Անդրանիկ Հակոբյանի մասին

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Չակերտներ․ Անդրանիկ Հակոբյան 
* Անդրանիկ Հակոբյանի բանաստեղծությունների ընթերցումը youtube կայքում
* «Դու մենակ չես», խոսքը` Անդրանիկ Հակոբյանի

Կատեգորիա:Հայ գրողներ
Կատեգորիա:Հայ պետական գործիչներ
Կատեգորիա:Հայ հասարակական գործիչներ
Կատեգորիա:Հայ բանաստեղծներ
Կատեգորիա:ԵՊՀ շրջանավարտներ
Կալի երգը

«**Կալի երգը**», Հովհաննես Թումանյանի բանաստեղծություններից։

## Պատմություն
Այս բանաստեղծության ակունքը ժողովրդական է։

Թումանյանն, ըստ երևույթին, օգտվել է բանավոր աղբյուրներից։

Գրության ստույգ թվականն հայտնի չէ։

Բնագիրը չի պահպանվել։

Բանաստեղծությունն առաջին անգամ տպագրվել է 1908 թվականին «Լուսաբեր» դասագրքի երկրորդ հատորում (էջ 110), այնուհետև՝ 1909 թվականին «Լուսաբեր» դասագրքի երրորդ հատորում (էջ145), ապա՝ Երևանում՝ 1940-1959 թվականներին լույս տեսած Հովհաննես Թումանյանի երկերի ժողովածուի գիտական հրատարակության առաջին հատորում (էջ 239)։

Հովհաննես Թումանյանի երկերի լիակատար ժողովածուի 1-ին հատորում արտատպվել է «Լուսաբեր» դասագրքի երրորդ հատորից։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Բանաստեղծություններ
Կարկանդակիկ

«**Կարկանդակիկ**» (), 1956 թվականի խորհրդային նկարված մուլտֆիլմ, որ ստեղծել է ռեժիսոր Պյոտր Նոսովը։

## Սյուժե
Մուլտֆիլմը պատմում է աշխատասեր Հավիկի և նրա ճուտիկների մասին, որոնք իրենց դաշտում աճեցնում են ցորեն և որոշում են մեծացնել այն, բայց ոչ մի կերպ չեն կարողանում արմատախիլ անեն մեծ կոճղը։ Հավիկը գնում է իր հարևաններ Շարիկի ու Մուրզիկի մոտ՝ օգնություն խնդրելու, բայց նրանք հրաժարվում են օգնել։

Վրա է հասնում աշունը։ Հավիկն ու ճուտիկները հավաքում են բերքը։ Հավիկը թխում է համեղ կարկանդակ, և հոտն զգալով՝ մոտ են վազում ալարկոտ հարևանները։ Բայց տանտիրուհին վռնդում է նրանց՝ նշելով, որ նրանց ոչ ոք չի հրավիրել։ Ճուտերը, ուտելով կարկանդակը, դուրս են գալիս և գոռում նրանց հետևից, որ նրանք պահեն իրենց գդալները, որովհետև իրենք ոչ մի փշուր կարկանդակ չեն տա նրանց։

## Ստեղծողներ
* Սցենարիստ՝ Վ. Գորսկի 
* Ռեժիսոր՝ Պյոտր Նոսով
* Բեմադրող նկարիչներ՝ Վլադիմիր Արբեկով, Իգոր Զնամենսկի
* Նկարիչ-մուլտիպլիկատորներ՝ Լիդիա Ռեզցովա, Բորիս Զելինսկի, Ելիզավետա Կոմովա, Մստիսլավ Կուպրաչ, Վիկտոր Լիխաչյով, Միխայիլ Պերշին, Լև Պոզդնեև, Ելենա Խլուդովա
* Կոմպոզիտոր՝ Օտար Գորդելի 
* Երգերի հեղինակ՝ Յակով Ակիմ
* Երգերի տեքստերի հեղինակ՝ Լև Պոզդնեև
* Օպերատոր՝ Ն․ Կլիմովա, Եկատերինա Ռիզո
* Հնչյունային օպերատոր՝ Բորիս Ֆիլչիկով

### Դերերը հնչյունավորել են
Կերպարները հնչյունավորած դերասանների անունները լուսագրերում նշված չեն։
* Յուրի Խրժանովսկի – *Շարիկ*
* Զինաիդա Բոկարյովա – *Մուրզիկ*
* Յուլյա Յուլսկայա – *ճուտիկ*

## Վերաթողարկում
1990-ական թվականների կեսերին մուլտֆիլմը թողարկվել են մուլտֆիլմերի հավաքածուում Studio PRO Video և «Союз»-ը։

## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն
*  . Художник Арбеков В. Иллюстрации и текст по мультфильму.

*  .

Կատեգորիա:1956 մուլտֆիլմեր
Կատեգորիա:«Սոյուզմուլտֆիլմ» ստուդիայի մուլտֆիլմեր
Կատեգորիա:Խորհրդային մուլտֆիլմեր
Կատեգորիա:Պյոտր Նոսովի մուլտֆիլմեր
Դժար տարի

**«Դժար տարի»**, Հովհաննես Թումանյանի բանաստեղծություններից։

## Պատմություն
Հովհաննես Թումանյանի այս բանաստեղծության գրման ստույգ տարեթիվը հայտնի չէ։

Ինքնագիրը չի պահպանվել։

Եղիշե Չարենցի անվան գրականության և արվեստի թանգարանի Թումանյանի Ֆոնդում № 1402-ում պահվում է մանկական «*[[Հասկեր (ամսագիր)|Հասկեր]]*» ամսագրի՝ հեղինակի սեփական օրինակը, որտեղ Թումանյանը ջնջել է «*Ժողվրդականից*» ենթավերնագիրը։

Առաջին անգամ լույս է տեսել 1908 թվականին տպագրված «Հասկեր» ամսագրի № 7-ում (էջ 246), այնուհետև՝ 1922 թվականին Կոստանդնուպոլիսում լույս տեսած Հովհաննես Թումանյանի բանաստեղծությունների գրքում (էջ 131), «*Ժողովրդական երգեր*» բաժնում, ապա՝ Երևանում՝ 1940-1959 թվականներին լույս տեսած Հովհաննես Թումանյանի երկերի ժողովածուի գիտական հրատարակության I հատորում (էջ 155)։

Հովհաննես Թումանյանի երկերի լիակատար ժողովածուի 1-ին հատորում արտատպվել է 1922 Կոստանդնուպոլիսում լույս տեսած Հովհաննես Թումանյանի բանաստեղծությունների գրքից։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Բանաստեղծություններ
Եվգենի Նատալիչ

**Եվգենի Ալեքսանդրովիչ Նատալիչ** (), ռուսական ֆուտբոլիստ, պաշտպան, կիսապաշտպան։

## Կարիերա
Պրոֆեսիոնալ կարիերայի մեծ մասն անցկացրել է Ռուսաստանի ՊՖԼ առաջնության երկրորդ դիվիզիոնի «Սլավյանսկ» 2000, Նարտկալայի «Նարտ» (2001), Պյատիգորսկի «Մաշուկ-սիրող.» (2005, 2015-2016), «Օկեան» Նախոդկա (2008), Մուրմանսկի «Սեվեր» (2009), Դոնի Ռոստովի ՍԿԱ (2010), Կուբանի Սլավյանսկի «Սլավյանսկի» (2011-2013), Մայկոպի «Դրուժբա» (2014—2015), Ստավրոպոլի «Դինամո» (2017-2018) ակումբներում։

Խաղացել է Պոլտովայի «Դինամո», Պրիմորսկո-Ախտարսկի «Ազովեց» (2006), Միներալնիե Վոդիի «Լոկոմոտիվ-ԿՄՎ» (2007), Նեբուգի «Մոլնիա» (2007) սիրողական ակումբներում։

2013 թվականին խաղացել է երկու խաղ Բելառուսիայի առաջնությունում «Սլավիա-Մոզիր» ակումբի կազմում։ 2016/2017 մրցաշրջանում խաղացել է ՂՖՄ առաջնությունում Յալթայի «Ռուբին» ակումբի կազմում։ 2019 թվականին եղել է առաջնության առաջին լիգայի՝ Կրասնոդարի երկրամասի Սլավյանսկի շրջանի «Նիվա» ակումբի խաղացող։

Էպիզոդիկ դեր է կատարել «Մարզիչ» ֆիլմում։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Ռուս ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Տղամարդկանց ֆուտբոլի պաշտպաններ
Կատեգորիա:Մաշուկ-ԿՄՎ-ի ֆուտբոլիստներ
Իլդերալդու Բելինի

**Իլդերալդու Լուիս Բելինի** (, ), բրազիլացի ֆուտբոլիստ, կենտրոնական պաշտպան։

## Կենսագրություն
1958-1962 թվականին աշխարհի չեմպիոն Բրազիլիայի հավաքականի խմբում։ 1958 թվականին եղել է հավաքականի ավագը Շվեդիայի հաղթական առաջնությունում։ Մասնակցել է նաև 1966 թվականի Անգլիայի աշխարհի առաջնությանը։

Բրազիլիայի հավաքականում Բելինինը անցկացրել է 32 հանդիպում։ Ակումբային մակարդակում կարիերայի մեծ մասը հանդես է եկել «Վասկո դա Գամայում» և «Սան Պաուլում»։

thumb|left|Բելինիի հուշարձանը
Բելինին ընգրկված էր Սան-Պաուլում գտնվող բրիտանական ֆուտբոլի թանգարանին կից Փառքի սրահում։

Մահացել է 2014 թվականի մարտի 20-ին՝ 83 տարեկանում սրտի կատվածից Սան-Պաուլում, պայմանավորված էր բարդությունների հետ, կապված էր Ալցհայմերի հիվանդության հետ։

## Տիտղոսներ
* , Կարիոկայի լիգայի չեմպիոն (3): 1952, 1956, 1958
* , Գուանաբարա նահանգ, Ռիո–Սան-Պաուլու մրցաշար (1)՝ 1958
*Աշխարհի չեմպիոն (2)` 1958, 1962

## Հետաքրքիր փաստեր
Նրա պատվին անվանվել է «Bellini» երաժշտական խումբը (Samba de Janeiro դեբյուտային մեգա հիթ), որը ստեղծվել է 1997 թվականին։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Կենսագրությունը «Վասկո» կայքում

Կատեգորիա:Ատլետիկո Պարանաենսեի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Բրազիլացի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Բրազիլիայի հավաքականի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Սան Պաուլուի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Վասկո դա Գամայի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Տղամարդկանց ֆուտբոլի պաշտպաններ
Կատեգորիա:Ֆուտբոլի աշխարհի չեմպիոններ
Կատեգորիա:Ֆուտբոլիստներ այբբենական կարգով
Սպիրտի թանգարան

**Սպիրտի թանգարան** (), Ստոկհոլմի Յուրգորդեն կղզում գտնվող թանգարան, որն ունի ժամանակավոր և մշտական ցուցադրություններ՝ նվիրված Շվեդիայում խմելու մշակույթին։ Թանգարանը գործում է նաև որպես պատկերասրահ, քանի որ այն ներառում և ցուցադրում է *Absolut Art* հավաքածուն։
Թանգարանում տեղակայված են երեք ցուցահանդեսային տարածքներ, այդ թվում՝ «Ազգային ոգելից խմիչքներ» մշտական, ինտերակտիվ ցուցահանդեսը (*Spritlandet Sverige*):

Սպիրտի թանգարանը բացվել է 1967 թվականին Ստոկհոլմի Վասաստան քաղաքային շրջանում գտնվող Գրյոնստեդեցկայի պալատում՝ որպես **Գինու և սպիրտի պատմական թանգարան**՝ պետական սեփականություն հանդիսացող *[[AB Vin & Sprit]]* ընկերության հիմնադրման 50-ամյակի կապակցությամբ։

2014 թվականին Պետեր Նիսոնը, ով աշխատեցնում էր *La Gazzetta* բիստրոն (Նյու Յորք Թայմսի կողմից նկարագրվել է որպես «Փարիզի ամենահայտնի ստեղծագործական նեո-բիստրոներից մեկը»), թանգարանում բացել է ռեստորան։

## Ժամանակավոր ցուցահանդեսների ցուցակ
* 2017 թվականին Ռոքին սպիրտների թանգարանում, կոմիքսների հեղինակ շվեդ Մարտին Կելլերմանը ստեղծել է չորս տարածք՝ սենյակներով, որոնք հաճախ օգտագործվում են իր ինքնակենսագրական Ռոքի կոմիկ ժապավենում։
* 2017-2018 թվականներին Մեկրեսից ներքև- Բերթիլ Վալիեն, նորարարական ապակի ստեղծող Բերթիլ Վալիենի աշխատանքի հիման վրա։
* 2017-2018 թվականներին՝ Շամպայն։

## Absolut արվեստի հավաքածու
*Absolut Art* հավաքածուն բաղկացած է 1985–2004 թվականներին ստեղծված գործերով։ Այն ներառում է մոտ 900 արվեստի գործ՝ նկարներ, գրաֆիկական արվեստ, լուսանկարչություն, կահույք, նորաձևություն և ձեռքի աշխատանքներ, որոնք ստեղծել են 600 նկարիչներ և դիզայներներ, որոնք ինչ-որ կերպ պատկերել են Absolut Vodka շիշը։

Առաջին գնված գործը Էնդի Ուորհոլի  *Absolut Warhol* գործն էր, 1986 թվականին։ Աշխատանքներ են գնվել նաև Քիթ Հարինգից, Քենի Շարֆից, Սթիվեն Սալցմանից, Դամիեն Հիրսթից, Թոմ Ֆորդից, Լուիզա Բուրժուայից, Օլա Բիլգրենից, Դեն Ուոլգերից և Լին Ֆերնստրյոմից։

## Տես նաև
*Ալկոհոլային խմիչքներ Շվեդիայում
*Բրատտ համակարգ
*Գյոթենբուրգի հանրային տան համակարգ
*Սնապսվիսա
*1922 Շվեդիայի արգելքի հանրաքվե
*Սիստեմբոլագետ
*Շվեդական խառնվածքի շարժումներ
*Վոդկա բելթ

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Պաշտոնական կայք

Կատեգորիա:1967 հիմնադրումներ Շվեդիայում
Կատեգորիա:1967 հիմնադրված թանգարաններ
Կատեգորիա:Խմելու մշակույթ
Կատեգորիա:Ստոկհոլմի թանգարաններ
Ինչ դալուկ ես քու երկրի պես ու սըգավոր դու էսօր

**«Ինչ դալուկ ես քու երկրի պես ու սըգավոր դու էսօր»**, Հովհաննես Թումանյանի քառյակներից։ Գրության թվականը ստույգ հայտնի չէ։

## Պատմություն
Թումանյանն այս քառյակը նվիրել է վրաց արձակագիր, դրամատուրգ և տեսաբան Գրիգոլ Ռոբակիձեին։ Հավանաբար քառյակը գրվել է ազգամիջյան ընդհարումների օրերին։ Թումանյանն ու Ռոբաքիձեն սգավոր էին․ 1918 թվականի վերջին ազգամիջյան բախումներ էին սկսվել Հայաստանի և Վրաստանի միջև։

Թումանյանի ընտանիքի արխիվում պահվում է ստեղծագործության մեկ ինքնագիր, որի վերին լուսանցքում գրված է «Ռոբաքիձեին»։ Նույն արխիվում պահվում է նաև բանաստեղծի դուստր Նվարդ Թումանյանի ձեռքով գրված մեկ օրինակ։

Թումանյանի երկեր լիակատար ժողովածուի երկրորդ հատորում տպագրվել է առաջին անգամ։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Հովհաննես Թումանյանի քառյակներ
Դիդիե Ֆլորենտ Ուենանգարե

**Դիդիե Ֆլորենտ Ուենանգարե** (), կինոռեժիսոր Կենտրոնաաֆրիկյան Հանրապետությունից, որը հայտնի է իր «Անտառի լռությունը» ֆիլմում կամերունյան կինոռեժիսոր Բասսեք Բա Կոբհիոյի հետ համագործակցությամբ, երբ Էթյեն Գոյեմիդեի հանրահայտ վեպի հիման վրա նկարահանում էին այդ կինոնկարը։

## Կյանք
Ուենանգարեն ծնվել է Բամբարի քաղաքում։ Կոտ դ'Իվուարի նախկին մայրաքաղաք Աբիջանում կինեմատոգրաֆիա ուսումնասիրելուց հետո ավարտել է Ֆրանսիայի Ռեն քաղաքի համալսարանը։

Ուենանգարեն մտահաղացել է «Անտառի լռությունը» նախագիծն ու դիմել Բասսեք Բա Կոբհիոյին ֆինանսավորում գտնելու հարցով։ Սցենարը գրվել է ֆրանսերեն ու իր մայրենի սանգո լեզվով, նկարահանունմներն իրականացվել են Կենտրոնաաֆրիկյան Հանրապետությունում և Գաբոնում։ Ֆիլմը պատմում է Եվրոպայում կրթություն ստացած Գոնաբա անունով աֆրիկացու մասին, որը որոշում է վերադառնալ հայրենիք, բայց հասկանում է կարծրատիպերը հաղթահարելու անհնարինությունն ու շատ լավ գիտի բակա ժողովրդի կենսակերպը․ «անտառի մարդիկ», որոնց նա արհամարհանքով անվանում է «պիգմեյներ»։

Ուենանգարեն մահացել է 2006 թվականի սեպտեմբերի 29-ին։

## Ֆիլմագրություն
* *Անտառի լռությունը* (), 2003

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:1953 ծնունդներ
Կատեգորիա:2006 մահեր
Կատեգորիա:Աֆրիկացի կինոռեժիսորներ
Պաու Տոռես

**Պաու Տոռես** (, ), իսպանացի պրոֆեսիոնալ ֆուտբոլիստ։ Ներկայումս հանդես է գալիս Վիլյառեալի և Իսպանիայի ազգային հավաքականի կազմում։ Խաղում է կենտրոնական պաշտպանի դիրքում։

## Ակումբային կարիերա
### Վիլյառեալ
Տոռեսը Վիլյառեալի ակադեմիայի սան է։ Առաջին հանդիպումը Վիլյառեալ B-ի կազմում անցկացրեց 2016 թվականի օգոստոսի 21-ին՝ թիմի մեկնարկային կազմում խաղադաշտ դուրս գալով Կոռնելյայի դեմ խաղում։ Իր պրոֆեսիոնալ դեբյուտը նշեց դեկտեմբերի 20-ին՝ փոխարինելով Վիկտոր Ռուիսին Իսպանիայի գավաթի Տոլեդոյի դեմ խաղում։ Լա Լիգայում առաջին հանդիպումը Տոռեսը անցկացրեց 2017 թվականի նոյեմբերի 26-ին՝ փոխարինելով Մանու Տրիգերոսին Սևիլյայի դեմ խաղում։ Իր դեբյուտը եվրոպական առաջնություններում նշեց դեկտեմբերի 7-ին՝ մեկնարկային կազմում խաղադաշտ դուրս գալով Եվրոպայի Լիգայի խմբային փուլի Մակկաբի Թել Ավիվի դեմ խաղում։ 2017-18 մրցաշրջանում Տոռեսը անցկացրեց 6 հանդիպում։

2018 թվականի օգոստոսի 6-ին Տոռեսը 1 տարվա վարձավճարով միացավ Մալագային։ Իր դեբյուտը նշեց օգոստոսի 18-ին՝ թիմի մեկնարկային կազմում խաղադաշտ դուրս գալով Լուգոյի դեմ խաղում։ Իր առաջին գոլը պրոֆեսիոնալ կարիերայում խփեց նոյեմբերի 3-ին՝ Օսասունայի դեմ խաղում։ Մալագայի կազմում Տոռեսը անցկացրեց 40 հանդիպում՝ դառնալով 1 գոլի հեղինակ։

2019-20 մրցաշրջանում Տոռեսը վերադարձավ Վիլյառեալ՝ դառնալով թիմի հիմնական կազմի խաղացող։ 2019 թվականի հոկտեմբերի 2-ին նա երկարաձգեց իր պայմանագիրը ակումբի հետ մինչև 2024 թվականը։ Իր առաջին գոլը Լա Լիգայում խփեց հոկտեմբերի 5-ին՝ Օսասունայի դեմ խաղում։

## Միջազգային կարիերա
Տոռեսը ներկայացրել է Իսպանիան մինչև 21 տարեկանների երիտասարդական հավաքականում։ Իսպանիայի ազգային հավաքական նա առաջին անգամ հրավիրվեց 2019 թվականի հոկտեմբերի 4-ին՝ Շվեդիայի և Նորվեգիայի դեմ խաղերի համար, սակայն այս հանդիպումներում խաղադաշտ դուրս չեկավ։ Իր դեբյուտը ազգային հավաքականում նշեց նոյեմբերի 15-ին՝ փոխարինելով Սերխիո Ռամոսին Մալթայի դեմ հանդիպման 61-րդ րոպեին և գոլի հեղինակ դառնալով 1 րոպե անց։

## Կարիերայի վիճակագրություն
### Ակումբային վիճակագրություն
*2019 թվականի դեկտեմբերի 31-ի դրությամբ*

### Միջազգային վիճակագրություն
*2019 թվականի դեկտեմբերի 31-ի դրությամբ*

### Միջազգային գոլեր

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Տոռեսի պաշտոնական Տվիտերի էջը
* Տոռեսի պաշտոնական Ինստագրամի էջը
* Տոռեսը transfermarkt-ում
* Տոռեսը soccerbase.com-ում
* Տոռեսը WhoScored.com կայքում
* Տոռեսը Վիլյառեալի պաշտոնական կայքում 
* Տոռեսը ՈՒԵՖԱ-ի պաշտոնական կայքում

Կատեգորիա:2020 թվականի Ամառային օլիմպիական խաղերի արծաթե մեդալակիրներ
Կատեգորիա:Աստոն Վիլլայի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Իսպանացի տղամարդ ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Իսպանիայի հավաքականի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Իսպանիայի ֆուտբոլի երիտասարդական հավաքականի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Լա Լիգայի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Մալագայի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Պրեմիեր Լիգայի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Վիլյառեալի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Տղամարդկանց ֆուտբոլի պաշտպաններ
Կատեգորիա:ՈՒԵՖԱ Եվրո 2020-ի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Իսպանացի օլիմպիական մեդալակիրներ