Գլխարկով կատուն (գիրք)

**«Գլխարկով կատուն»** (),  ամերիկացի գրող Դոկտոր Սյուզի հայտնի հեքիաթը։

## Սյուժե
Երեխաները՝ հեքիաթասաց տղա Նիկը և նրա քույրը՝ Սալլին, տանը մենակ են ձկան հետ և չգիտեն, թե ինչով զբաղվեն։ Հանկարծ տուն է մտնում գլխարկով մի հսկայական կատու և երեխաներին առաջարկում խաղալ։ Նա սկսում է նրանց առաջ աճպարարություն անել, որի արդյունքում բոլոր իրերն ընկնում են։ Ձուկը երեխաներին առաջարկում է վռնդել կատվին։ Կատուն գնում է և վերադառնում է մեծ տուփի հետ միասին, որից դուրս են գալիս Երևույթ Մեկն ու Երևույթ Երկուսը (կապույտ մազերով երկու փոքրիկ չարաճճի մարդուկներ) և տանը խառնաշփոթ են ստեղծում։ Երեխաները բռնում են երևույթներին և վռնդում կատվին։ Կատուն իրենց տեղն է վերադարձնում բոլոր իրերն ու հեռանում։ Վերադառնում է մայրը։

## Պատմություն
1950 թվականին հրատարակչություններից մեկը դիմել է դոկտոր Սյուզին երեխաների համար գիրք գրելու հետաքրքիր առաջարկով, որը բաղկացած կլիներ 250 առավել գործածական բառերից։ Գիրքը պետք է լիներ հեշտ ընթերցվող և միաժամանակ հետաքրքիր։ Դա բոլորովին նոր մոտեցում էր մանկական գրքի նկատմամբ, և բժիշկ Սյուզի առաջինը հաջողությամբ իրականացնում է այն։ «Cat» (կատու) և «hat» (գլխարկ) հանգը գրողի աչքին ընկել է պատահաբար և աստիճանաբար վերաճել սյուժեի։ Գրողին պետք է եկել ընդամենը 220 բառ այն պատմելու համար։

## Մշակութային ազդեցություն
* Գրքի հաջողությունն այնքան մեծ է եղել, որ հեղինակը գրել է «Գլխարկով կատուն վերադառնում է», «Գլխարկով կատվի տիեզերական ճամփորդությունը», «Գլխարկով կատվի երգարանը» և այլ հեքիաթներ։ Ստեղծվել է «Գլխարկով կատվի ճանաչողական գրադարանը» գրքերի մի ամբողջ շարք։
* Գլխարկով կատուն սկսել է հայտնվել CBS-ի՝ բժիշկ Սյուզի հեքիաթների հիման վրա ստեղծված յուրաքանչյուր մուլտֆիլմից առաջ։ 1973 թվականին «Բժիշկ Սյուզը ոջլի վրա» մուլտֆիլմում, որ նկարահանվել է բժիշկ Սյուզի «Սնիչներ», «Զաքս» և «Կանաչ ձվածեղ և ազդր» հեքիաթների հիման վրա, գլխարկով կատուն հանդես է գալիս որպես պատմող։ ABC հեռուստաալիքի համար նկարահանվել է «Գրինչ գրինչում է Գլխարկով կատվին» մուլտֆիլմ-քրոսովերը (1982)։ Այն ստացել է երկու «Էմմի» մրցանակ։

## Էկրանավորում
* 1971 թվականին ստեղծվել է հեռուստատեսության համար նկարահանված համանուն մուլտֆիլմ, որտեղ կատվին հնչյունավորել է Ալան Շերմանը։ Մուլտֆիլմում ձուկը կոչվում է Քրիքլբել։ Չնայած մուլտֆիլմի ստեղծման գործում հեղինակի անմիջական մասնակցությանը՝ նրա սյուժեն խիստ տարբերվում է բուն գրքից։
* 1984 թվականին նկարահանվել է «Գլխարկով կատուն» խորհրդային մուլտֆիլմը, որում բացակայում են Երևույթները։ Սա միակ էկրանավորումն է, որտեղ կատուն չունի սպիտակ շերտերով իր հայտնի գլխարկը (այստեղ այն փոխարինված է սև գլխարկով)։
* 2003 թվականին նկարահանվել է «Կատու» ֆիլմը, որտեղ գլխավոր հերոսին մարմնավորել է Մայք Մայերսը։ Այստեղ տղայի անունը Կոնրադ է։ Էկրանավորումն այնքան բացասական է ընդունվել, որ բժիշկ Սյուզի այրին հայտարարել է, որ այլևս երբեք թույլ չի տա իր ամուսնու հեքիաթի հիման վրա գեղարվեստական ֆիլմ նկարահանել։
* Ֆլորիդա նահանգի Օռլանդո քաղաքի Islands of Adventure զբոսայգում կա «Գլխարկով կատուն» անվանումով ատրակցիոն։
* 2009 թվականին Ազգային արքունական թատրոն ներկայացրել է մյուզիքլ՝ ստեղծված Գլխարկով կատվի մասին պատմող գրքի հիման վրա։ Մյուզիքլն ստացել է թույլ արձագանքներ, երբ այն բացվել է 2001 թվականի նոյեմբերին, սակայն ի վերջո այն դարձել է տարածաշրջանային և դպրոցական թատրոնների հիմնական ծրագրի մաս։
* 2012 թվականին՝ Դոկտոր Սյուզի համանուն գրքի հիման վրա ստեղծված «Լորաքսի» անիմացիոն ֆիլմի ֆինանսական հաջողությունից հետո, Universal Pictures-ը և Illumination-ը հայտարարել են «Գլխարկով կատվի» CGI-ադապտացիայի թողարկման պլանների մասին։ Ռոբ Լիբերը պետք է գրեր սցենարը, Քրիս Մելեդանդրին պետք է հանդես գար որպես պրոդյուսեր, իսկ Օդրի Գեյզելը՝ որպես գործադիր պրոդյուսեր։ Այնուամենայնիվ, նախագիծն այդպես էլ չի իրականացվել։
* 2018 թվականի հունվարի 24-ին հայտարարվել է, որ Warner Animation Group-ը մշակում է «Գլխարկով կատուն» խորագրով մեկ այլ անիմացիոն ֆիլմ Seuss Enterprises-ի հետ ստեղծագործական համագործակցության շրջանակներում։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:1957 գրքեր
Կատեգորիա:Գրական հեքիաթներ
Կատեգորիա:Անգլերեն գրքեր
Կատեգորիա:Անգլերեն գրքեր
Կատեգորիա:Մանկական գրականություն
Կատեգորիա:Դոկտոր Սուսի գրքեր