open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Աննա Կոնտուլա

**Աննա Լիիզա Կոնտուլա** (, ), ֆինն քաղաքական գործիչ և սոցիոլոգ։ Ֆինլանդիայի խորհրդարանի երեք գումարումների պատգամավոր (2011 թվականից), Տամպերեի քաղաքային խորհրդի պատգամավոր (2004-2017)։

## Կենսագրություն
Աննա Կոնտուլան ծնվել է 1977 թվականի մարտի 30-ին Ֆինլանդիայի Սատակունտա մարզի Պորի քաղաքում, 2002 թվականին հանձնել է «1970-ական թվականների ուսանողական շարժումների մասին» ատենախոսությունը։ Ֆինլանդիայում մարմնավաճառության հետ կապված մի քանի հետազոտական նախագծեր ավարտելով՝ նրա հոդվածը տպագրել են Տամպերեի համալսարանում, որն աշխատում է մարմնավաճառության և կանանց նկատմամբ բռնության քրեականացման գնահատման վրա։ Աշխատում է աշխատանքային սահմանափակումների, մշակութային արժեքների գնահատման ոլորտում, այդ թվում՝ ռասիզմի ազդեցությունը ոչ միայն այն բանի վրա, որտեղ մարդիկ կարող են աշխատել, այլև որտեղ նրանք կարող են ապրել։ Զբաղեցրել է Սեքս ինդուստրիայի ասոցիացիայի նախագահի տեղակալի պաշտոնը, համալսարանում ուսանելու տարիներին մասնակցել է բազմաթիվ կազմակերպությունների, որոնք զբաղվում էին տարբեր սոցիալական ակտիվությամբ։

2004 թվականին Կոնտուլան ընտրվել է Տամպերեի քաղաքային խորհրդի ընտրություններում։ 2008 թվականին ընտրվել է երկրորդ ժամկետով, 2008-2012 թվականներին զբաղեցրել է երկրորդ տեղը «Ձախ միություն» կուսակցության ձայների քանակով։

2011 թվականին Պիրկանմայի շրջանի 7-րդ ընտրատարածքից «Ձախ միություն» կուսակցությունից Կոնտուլան ընտրվել է Ֆինլանդիայի խորհրդարանի պատգամավոր։ Նախկինում սահմանադրական իրավունքի կոմիտեի կազմում ընդգրկված Բնակչության զբաղվածության կոմիտեի անդամ է։ 2015 և 2019 թվականներին վերընտրվել է խորհրդարանում։

2020 թվականի հունվարի 13-ին Գազայի հատվածի հետ Իսրայելի սահմանին պատգամավորին ձերբակալել է Իսրայելի ոստիկանությունը, երբ ակտիվիստների հետ փորձել է ցույց կազմակերպել՝ նպատակ ունենալով հանրության ուշադրությունը հրավիրել Ֆինլանդիայի և իսրայելական ընկերությունների միջև զենքի առևտրի վրա։

## Մատենագիտություն
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Աննա Կոնտուլայի պաշտոնական կայք 
* Anna Kontula esittely
* Anna Kontulan seksifyöväitös — parhaat sitaatit

Կատեգորիա:Ֆինն ֆեմինիստներ
Կատեգորիա:Ֆինն սոցիոլոգներ
Կատեգորիա:Կին սոցիոլոգներ
Կատեգորիա:Ֆինլանդիայի քաղաքական գործիչներ
Ղազանչի (գյուղ, Արցախ)

**Ղազանչի** (*կաթսա պատրաստող*), գյուղ Արցախի Հանրապետության Խաչեն և Ջրաբերդ գավառների սահմանագլխին՝ Խաչենագետի ձախ ափին, Վանքասարի հյուսիսային ստորոտում։ Գտնվում էր շրջկենտրոնից 31 կմ հարավ։

Նախկինում մտել է Ելիզավետպոլի նահանգի Ջևանշիրի գավառի մեջ։

## Աշխարհագրություն
Գյուղն արևելքից սահմանակից է Վերին Ղարաբաղի (Արցախի) տափաստանի հետ, իսկ մյուս կողմերից շրջափակված է լեռներով։ Ղազանչիի մոտակայքում է գտնվում Ճանկաթաղ (Ջանյաթաղ) գյուղը, որի շրջակայքում կան մի շարք հնավայրեր և ավերված դամբարաններ։ Շրջապատված է անտառներով։

## Բնակչություն
Հայաբնակ է։ 1909 թվականին ուներ 60 տուն հայ բնակիչ։

## Տնտեսություն
Բնակչության հիմնական զբաղմունքը հացահատիկների մշակություն, այգեգործությունն ու անասնապահությունն էր։

## Պատմամշակութային հուշարձաններ
Գյուղի առավել հայտնի տեսարժան վայրերից են Կյուլ Մելիք (Գայլ Մելիք), Սուրբ Գևորգ եռանավ բազիլիկ եկեղեցին (12-րդ դար) և Կարամիր եղցու հին գյուղատեղիները,  պաշտամունքային կիսավեր կառուցվածքների փլատակները (9-16-րդ դարեր) և հանգստարանները։ Հայտնի են նաև Կարմիր եղցի, Սուրբ Գևորգ և Մեղրակեր սրբավայրերը, ինչպես նաև բազմաթիվ մահարձանները և խաչքարերը։ Գյուղի շրջակայքում Տիգրանակերտ քաղաքի ավերակներն են և Նատարին բերդի մնացորդները։

## Հասարարակական կառույցներ
1990 թվականի դրությամբ գյուղն ուներ ութամյա դպրոց, ակումբ, գրադարան, մանկապարտեզ։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Արցախ նահանգի բնակավայրեր
Կատեգորիա:Արցախի Հանրապետության գյուղեր
Ջոշ Վագենար

**Ջոշուա Ֆրեդերիկ Վագենար** (, ), կանադացի ֆուտբոլիստ, որը խաղացել է դարպասապահի դիրքում։

## Ակումբային կարիերա
2002 թվականին սկսել է պրոֆեսիոնալ կարիերան լոնդոնյան Սիթիի հետ՝ Կանադայի պրոֆեսիոնալ ֆուտբոլային լիգայում։

### Նիդերլանդներ և Դանիա
Վագենարը իր կարիերան սկսել է Նիդերլանդներում, որպես պահուստային դարպասապահ՝ Ստեֆան Պոստմայից հետո։ Նորամուտը  կայացել է« ՊՍՎ Էյնդհովեն»–ի դեմ մրցախաղում, երբ փոխարինել է Պոստմային, նա բախման հետևանքով վնասել է ոտքը։ Վագենարը հաջորդ խաղը սկսել է «ԱԶ Ալկմար»–ի դեմ, որում «ԱԴՕ Դեն Հաագ»–ը խաղացել է 2:2՝ վաստակելով մրցաշրջանի առաջին միավորը։ Ջոշուան խաղի ժամանակ վնասվել է կրծքավանդակի մկանների կտրվելուց և չի կարողացել սկսել հաջորդ խաղը։ Մրցաշրջանը ավարտվել է նրանով, որ Վեգենարը ևս մի քանի խաղ է խաղացել, իսկ «Դեն Հաագ»–ը դուրս է մնացել։ Երկրորդ տարվա կեսին նա դուրս է եկել «Դեն Հաագ»–ից և տեղափոխվել է Նահանգներ, որպիսի կենտրոնանա օլիմպիական որակավորման վրա կանադական մինչև 23 տարեկանների ակումբի հետ։ Կանադան Օլիմպիական խաղերում (Պեկին) եզրափակիչ տեղը պարտվել է ամերիկացիներին, որի մեջ էին մտնում Սաշա Քլեշտան, Ֆրեդի Ադուն, Ջոնաթան Սպեկտորը և Ջոզի Ալտիդորը։ Օլիմպիական որակաորումից հետո Վագենարը դարձել է դանիական «Լյունգբյու» ակումբի խաղացող, որտեղ խաղացել է մրցաշրջանի երկու ամիսներին։

### «Իովիլ Տաուն»
2008 թվականի հուլիսին Լիդս Յունայթեդում եղել է դիտորդ, բայց նրա պայմանագիրը չի շարունակվել։ Օգոստոնի 6–ին՝ նույն տարում, դարձել է Յովիլ Թաունի խաղացող, որում դարպասապահների պահանջ է եղել։

Առաջին երեք ամսվա ընթացքում նա փոխարինող է եղել՝ Ասմիր Բեգովիչից հետո, բայց բոսնիացի դարպասապահի վարձակալության ավարտից հետո, Վագենարը խաղացել է յուրաքանչյուր խաղ և խմբի մեջ է մտել մի շաբաթ հետո՝ «Սաութենդ Յունայթեդի» մրցախաղից հետո։

2009 թվականին մեկ տարվա համաձայնագիր է ստորագրել «Ֆալկիրկ» ֆուտբոլային ակումբի հետ։ Մրցաշրջանի ավարտին դուրս է եկել շոտլանդական ակումբից, քանի որ խումբը դուրս է մմնացել գլխավոր դիվիզիոնից։

## Միջազգային կարիերա
2006 թվականի նոյեմբերի 15–ին Կանադայի ֆուտբոլի ազգային հավաքականում կայացել է նորամուտը՝ Հունգարիայի ֆուտբոլի ազգային հավաքականի դեմ։ Եղել է ԿՈՆԿԱԿԱՖ-ի ոսկե գավաթ 2009-ի հավաքականի կազմում, բայց այդտեղ ոչ մի մրցախաղ չի խաղացել։ Ընդհանուր առմամբ Վեգենարը «կարմիրների» կազմում 4 մրցախաղ է խաղացել։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* 
* Профиль на сайте клуба «Йовил Таун»
* Профиль на сайте клуба «Фалкирк»
* 

Կատեգորիա:Կանադացի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Տղամարդկանց ֆուտբոլի դարպասապահներ
Կատեգորիա:Կանադայի հավաքականի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Լյունգբյուի ֆուտբոլիստներ
Տարր

**Տարր**։
* **Տարր** — առաջնային նյութ,ինչ-որ բանի մաս (հատկապես `պարզ, իր հերթին կազմված չէ այլ մասերից)։

## Տերմին և իմաստներ
*Այս բառի ծագման հնարավոր տարբերակներից մեկը `լատինական այբուբենի LMN երկրորդ շարքի նախնական տառերի անուններն են։
*Փիլիսոփայության մեջ տարրը մաս է, որը նման է այլ համանման մասերի, կազմում է մի ամբողջություն, օրինակ ՝ համակարգ կամ բազմություն։
*Կոմպլեկտի տարր կամ բազմության մի կետ - որի առարկան մի շարք է։
*Շղթայի տարրը (ռադիոտեխնիկա) մի շղթայի անբաժանելի մասն է, որը արտադրանքի մեջ որոշակի գործառույթ է կատարում և չի կարող բաժանվել մասերի, որոնք ունեն իրենց սեփական նշանակումները :
*Էլեկտրատեխնիկայի մեջ տարրը հիմնական միավոր է, որը քիմիական էներգիան վերածում է էլեկտրական էներգիայի։

## Տես նաև
*Տարրական ֆունկցիաներ
*Քիմիական տարրեր
*Գալվանական էլեմենտներ
*Տարրեր (փիլիսոփայություն)

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Փիլիսոփայություն
Կատեգորիա:Տերմինաբանություն
Շուշիի շրջան (Ադրբեջան)

**Շուշիի շրջան** (), Ադրբեջանական Հանրապետության վարչատարածքային բաժանման միավոր, որի վարչական կենտրոն է համարվում Շուշի քաղաք։ Շրջանի տարածքը ընդհանրուր առմամբ համապատասխանում է Արցախի Հանրապետության Շուշիի շրջանին։ Մինչև 2020 թվականի հայ-ադրբեջանական պատերազմը շրջանի տարածքը գտնվում էր Արցախի Հանրապետության վերահսկողության ներքո։ Ներկայում միայն փոքր մասն է մնացել Արցախի Հանրապետության վերահսկողության ներքո։

## Տես նաև
* Շուշիի շրջան (Արցախ)
* Ադրբեջանի վարչական բաժանում
* Վերինղարաբաղյան տնտեսական շրջան

## Արտաքին հղումներ
* Շրջանը zerbaijan.az կայքում 

Կատեգորիա:Ադրբեջանի շրջաններ
Սուսանա Կիարոտի

**Սուսանա Կիարոտի** (, ), արգենտինացի իրավաբան, ակտիվիստ և կանանց իրավունքների ոլորտի գործիչ։ Նա Լատինական Ամերիկայում և Կարիբյան կղզիներում կանանց իրավունքների պաշտպանության կոմիտեի անդամ է և զեկույցներ է ներկայացնում Ամերիկյան պետությունների կազմակերպության համար կանանց իրավունքների ոլորտում իրավիճակի մասին։

## Կենսագրություն
[ձախից|մինի|Սուսանա Կիարոտին [Վիեննայում 2018 թվականին]]
Սուսանան ծնվել է 1946 թվականին Սանտա Ֆեում։ Կրթությամբ իրավաբան է, սովորել է Ռոսարիոյի ազգային համալսարանում։ Նա ասել է, որ ֆեմինիստ չի եղել մինչև 1985 թվականը։ Մինչ այդ նա դասակարգային պայքարը համարել է իր երկրի հիմնական խնդիրը և պնդել է, որ ֆեմինիզմի շարժմանը մասնակցում են ավելի զարգացած երկրների կանայք։ Նա ապրել է Բոլիվիայում այն բանից հետո, երբ փախել էր Արգենտինայում կատարվող բռնապետությունից։ Նա Ռոսարիո է վերադարձել 1984 թվականին, որտեղ դարձել է մի շարք իրավապաշտպան կազմակերպությունների նախաձեռնողը։

Կիարոտին Նյու Յորքում տեղակայված «People's Movement for Human Rights Education» ընկերության և Լատինական Ամերիկայում ու Կարիբյան կղզիներում կանանց իրավունքների պաշտպանության կոմիտեի անդամ է։ Վերջինս հիմնադրվել է 1987 թվականին և պաշտոնապես գրանցվել է 1989 թվականին Լիմայում։ Արգենտինայում կանանց իրավունքների վիճակի մասին հաշվետվություններ է ուղարկում Ամերիկյան պետությունների կազմակերպման համար։ Նշում է, որ «դեռ շատ անելիքներ կան, բայց մյուս հարևան երկրների համեմատությամբ Արգենտինան այս բնագավառում նրանցից առաջ է անցել, սակայն այն նախկինի պես կնատյացական է և անդրոկենտրոն»։ Նա ասում է, որ վերջին 30 տարվա ընթացքում իր երկիրն առաջընթաց է գրանցել գոնե այն հարցում, որ տղամարդուն ընտանիքում կոպիտ ուժ կիրառելու համար պատասխանատվության են ենթարկել։ Սուսանան նշում է, որ «կանանց նկատմամբ բռնությունը սխալ է»։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Արգենտինացի ֆեմինիստներ
Կատեգորիա:Արգենտինացի իրավապաշտպաններ
Կատեգորիա:Կանանց իրավունքների ակտիվիստներ
Կատեգորիա:Արգենտինացի իրավաբաններ
Բենեդիկտա Գաֆա

**Բենեդիկտա Գաֆա** (, ), նիգերիացի ժամանակակից կինոդերասանուհի, պրոդյուսեր։ Նկարահանվել է Գալիվուդի և Քումավուդի թողարկած մի շարք ֆիլմերում, որոնցից հիշարժան են հատկապես *Mirror Girl*, *Azonto Ghost* և *April Fool* կինոնկարները։ Zylofon Media-ի բաժանորդ է։

## Կենսագրություն
Բենեդիկտա Գաֆան ծնվել է Նիգերիայի Աշանտի նահանգի Ասոկորե Մամպոնգ քաղաքում։ Միջնակարգ կրթությունն ստացել է Քումասիի պրեսբիտերյան դպրոցում և Թեպայի միջնակարգ դպրոցում։ Այնուհետև ուսումնառությունը շարունակել է հաղորդակցության աֆրիկյան համալսարանի քոլեջում։

Դերասանական իր կարիերան սկսել է 2010 թվականին։ Զբաղվում է նաև բարեգործությամբ և այդ նպատակով հիմնել է *Benedicta Gafah Needy Foundation* հիմնադրամը։ 2019 թվականին դարձել է *tv3* հեռուստաալիքի երաժշտական հաղորդումներ վարողը։

## Ֆիլմագրություն

**Mirror Girl* 
**Odo Asa*
**April Fool*
**Poposipopo*
**Devils Voice*
**Azonto Ghost*
**Kweku Saman*
**Adoma*
**Agyanka Ba*
**Ewiase Ahenie*
**I Know My Right*
**Agya Koo Azonto*

## Մրցանակներ և առաջադրումներ

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* https://zylofonmedia.com/port portfolio / benedicta-gafah /  
* http://mybiohub.com/2016/03/benedicta-gafah-biography-profile-pictures-movies.html/

Կատեգորիա:Նիգերիացի դերասանուհիներ
Ցանկություններ իրականացնող վիշապը

**Ցանկություններ իրականացնող վիշապը** առաջիկայում ցուցադրվելիք համակարգչային անիմացիոն կատագերկական ֆիլմ, որի հեղինակն ու ռեժիսորը Քրիս Ափելհանսն է։ Արտադրվում է Columbia Pictures, Sony Pictures Animation, Base FX, Beijing Sparkle Roll Media Corporation,  Flagship Entertainment Group, Boss Collaboration, Tencent Pictures  և Cultural Investment Holdings ընկերությունների կողմից։ Ֆիլմում նկարահանվելու են Ջեքի Չանը (ով նաև ֆիլմարտադրողն է), Կոստանս Վուն, Ջոն Չոն, Ուիլ Յուն Լին, Ջիմի Ուոնգը և Բոբի Լին։ Կերպարները կհնչեն ֆիլմի ինչպես չինական, այնպես էլ անգլերեն տարբերակներում։

Ֆիլմը նախատեսվում է թողարկել Չինաստանում և Միացյալ Նահանգներում 2021 թվականին Sony Pictures ընկերության կողմից։

## Նախադրյալ
«Ժամանակակից Չինաստանում շշի մեջ ջինի վերապատմումը» պատմությունը  հիմնված է Քրիս Ափելհանսի (ով նաև ֆիլմի ռեժիսորն է լինելու) օրիգինալ պատմության վրա։ Ժամանակակից հեքիաթն առաջ է քաշում բարոյական խնդիրներ, որոնք առաջանում են տղայի և ցանկոթյուններ իրականացնող վիշապի հանդիպման ժամանակ։

## Դերերում
* Ջեքի Չան
* Յան Չեն
* Կոնստանս Վու
* Ջոն Չո
* Նատաշա Լյու Բորդիցո
* Ուիլ Յուն Լի
* Ջիմմի Օ․ Յանգ
* Ջիմմի Ուոնգ
* Բոբբի Լի

## Արտադրություն
*Վիշապի ցանկությունը* VFX ֆիրմայի Base FX մաս համարվող նոր Base անիմացիոն ընկերության առաջին արտադրած ֆիլմն է։ Ֆիլմի և Base անիմացիոն ստուդիայի նպատակն է «Չինաստանում համաշխարհային կարգի անիմացիա ստեղծել Չինաստանի և ողջ աշխարհի համար»։ Ռեժիսոր Քրիս Ափելհանսը «ցանկանում էր ֆիլմը նկարահանել Չինաստանում ցամաքային Չինաստանի ստեղծագործական ուժեղ թիմով, միջազգային տաղանդավոր դերասանական կազմով և կենտրոնանալով ժամանակակից Չինաստանի հույսերի ու երազանքների վրա»։ Ֆիլմը Ափելհանսի ռեժիսորական  առաջին աշխատանքն է։

## Թողարկում
*Վիշապի ցանկությունը* իսկզբանե պլանավորված էր թողարկել 2019 թվականի հուլիսի 26-ին Չինաստանում և ԱՄՆ-ում, բայց Աննեսիի անիմացիոն կինոնկարների միջազգային փառատոնում հաստատվեց, որ այն հետաձգվել է մինչև 2020 թվականը։ 2020 թվականի հոկտեմբերին հաստատվեց, որ ֆիլմը կթողարկվի 2021 թվականին։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* 

Կատեգորիա:2020-ականների ամերիկյան ֆիլմեր
Կատեգորիա:2020-ականների անգլերեն ֆիլմեր
Կատեգորիա:2021 ֆիլմեր
Կատեգորիա:3D մուլտֆիլմեր
Կատեգորիա:Netflix-ի արտադրության ֆիլմեր
Կատեգորիա:Անգլերեն ֆիլմեր
Կատեգորիա:Արտադրությունում գտնվող ֆիլմեր
Կատեգորիա:Մանդարին լեզվով ֆիլմեր
Կատեգորիա:Չինական ֆիլմեր
Կատեգորիա:Columbia Pictures մուլտֆիլմեր
Խաչիկ Թոսունյան

**Խաչիկ Լևոնի Թոսունյան** (), հայ մանկավարժ։ ԽՄԿԿ անդամ (1942), Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի Արևելյան ռազմաճակատի (*«[[Հայրենական մեծ պատերազմ (տերմին)|Հայրենական մեծ պատերազմ]]»*, 1941-1945) մասնակից։

## Կենսագրություն
Խաչիկ Թոսունյանը ծնվել է 1913 թվականին, Արթիկի շրջանի Գյոզալդարա (այժմ՝ Գեղաձոր) գյուղում։ Տարրական կրթությունն ստացել է հայրենի գյուղում, ապա ավարտել է նույն շրջանի Ղփչալի (այժմ՝ Հառիճ) 7-ամյա դպրոցը։ 1928-1930 թվականներին սովորել և ավարտել է Լենինականի Հայկոոպի սննդկոոպմիության տեխնիկումը, միաժամանակ սովորել է երկաթգծի բանֆակում, որն ավարրտելուց հետո մանկավարժական աշխատանքով է զբաղվել Հացիկ (Մոլլա Մուսա) գյուղում, դասավանդել է մաթեմատիկա։ Թոսունյանը ընդունվել է Երևանի մանկավարժական ինստիտուտի հեռակա բաժնի ֆիզիկամաթեմատիկական ֆակուլտետը, սակայն պատերազմն սկսվելու պատճառով կիսատ է թողել ուսումը։

Պատերազմի հենց առաջին օրերից Թոսունյանը զորակոչվել է բանակ և ծառայությունը շարունակել Վրաստանում։ Սակայն շուտով փոխադրվել է նոր կազմավորված 409-րդ Հայկական դիվիզիայի 675-գնդում, որպես քաղղեկի տեղակալ։ Թոսունյանը սկսել է իր մարտական ուղին Մոզդոկի մատույցներից։ Մի քանի անգամ վիրավորվել է, բայց վերադարձել է գունդ։ 1944 թվականից ծառայել է 222-րդ գվարդիական գնդում, մասնակցել է Բեռլինի ուղղությամբ ծավալված մարտերին։ 1942 թվականին ընդունվել է կուսակցության շարքերը։

1946 թվականին Թոսունյանը զորացրվել է բանակից և անցել է մանկանարժական աշխատանքի։ 1946 թվականից սկսած մաթեմատիկա է դասավանդել Այգեշատի, Վերին Խաթունարխի և այլ դպրոցներում։ 1953-1956 թվականներին շարունակել է ուսումը և ավարտել Երևանի հայկական հեռակա մանկավարժական ինստիտուտի ֆիզիկամաթեմատիկական ֆակուլտետը։

Մարտական և աշխատանքային ծառայությունների համար Թոսունյանն արժանացել է կառավարական բազմաթիվ պարգևների՝ «Հայրենական պատերազմի» 2-րդ աստիճանի շքանշանի և այլ մեդալների։

## Պարգևներ
* Հայրենական պատերազմի 2-րդ աստիճանի շքանշան

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Հայ մանկավարժներ
Կատեգորիա:Հայրենական մեծ պատերազմի հայ մասնակիցներ
Մկրտիչ Խանզադյան

**Մկրտիչ Մինասի Խանզադյան** (), հայ մանկավարժ։ ԽՄԿԿ անդամ (1944): Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի Արևելյան ռազմաճակատի (*«[[Հայրենական մեծ պատերազմ (տերմին)|Հայրենական մեծ պատերազմ]]»*, 1941-1945) մասնակից։

## Կենսագրություն
Մկրտիչ Խանզադյանը ծնվել է 1923 թվականին, Սպիտակի շրջանի Լուսաղբյուր գյուղում։ 1941 թվականի հունիսի 20-ին ավարտել է հայրենի գյուղի միջնակարգ դպրոցը և կարճ ժամանակ աշխատել Ջաջուռի դպրոցում։ 1942 թվականի հունվարին զորակոչվել է բանակ։ 1942 թվականի դեկտեմբերի 1-ին ծառայել է 409-րդ հայկական դիվիզիայի 964-րդ հրետանային գնդում։ Մասնակցել է Մազդոկի և Հյուսիսային Կովկասի մի շարք այլ քաղաքների ու բնակավայրերի ազատագրման մարտերին։ 1943 թվականի մայիսին տեղափոխվել է 65-րդ բանակի 413-րդ հրաձգային դիվիզիայի 982-րդ հրետանային գնդում` որպես տեղանքագրող-հաշվարկող զինվոր, որը մարտական փառավոր գործողություններով Տուլայի, Կալուգայի, Սմոլենսկի մարզերից հասել է Բալթիկ ծովի ափերը և 1945 թվականի մայիսի 9-ին դիմավորել է մեծ հաղթանակը Բալթիկ ծովի ափին գտնվող գերմանական Ցինգստ քաղաքի գրավումով։ Անցել է Մոգիլև, Բոբրույսկ, Մինսկ, Վարշավա, Գդանսկ քաղաքների ազատագրման, Սոժ, Նարև, Օդեր գետերի անցման ծանր մարտերով։ 1944 թվականին ընդունվել է կուսակցության շարքերը։ Մինչև պատերազմի ավարտը ու դրանից հետո էլ նա մնացել է այդ զորամասում։

Արժանացել է «Կարմիր աստղ» շքանշան, «Խիզախության համար» երկու մեդալների, «Վարշավայի ազատագրման համար» և այլ պարգևների։ Արժանացել է նաև Գերագույն գլխավոր հրամանատարի շնորհակալագրերի և «Հայրենական պատերազմի» շքանշանի։

Զորացրվելուց հետո վերադարձել է հայրենի գյուղ, ընդունվել և ավարտել Հայկական մանկավարժական ինստիտուտի լեզվագրական ֆակուլտետը։ Աշխատել է հայրենի գյուղի միջնակարգ դպրոցում, եղել նույն դպրոցի տնօրեն։ 1963 թվականին ընտանիքով տեղափոխվել է Կոտայքի շրջան։ Նախ աշխատել է  Արզնիի գիշերօթիկ դպրոցում` որպես ուսմասվար, ապա՝ Գեղաշենի միջնակարգ դպրոցի տնօրեն։

1990 թվականին անցել է կենսաթոշակի։

Կենսաթոշակի անցնելուց հետո հեղինակել է 2 գիրք` «Իմ հայրենի գյուղը` Փամբակի Լուսաղբյուրը»  և «Հիշողություններ վառոդահամ խրամատներից»։ Գիտական հոդվածների և բանաստեղծությունների հեղինակ է, որոնք տպագրվել են հանրապետական մամուլում։ Իր իննսունամյակի նախօրյակին մասնակցել է համայնքի հասարակական աշխատանքներին։

## Պարգևներ
* «Կարմիր աստղ» շքանշան
* «Խիզախության համար» կրկնակի մեդալ
* «Վարշավայի ազատագրման համար» մեդալ
* «Հայրենական պատերազմի» շքանշան

## Երկեր
*Իմ հայրենի գյուղը՝ Փամբակի Լուսաղբյուրը։ Փաստա-վավերագրական հուշեր։ Երևան, «Հրազդան» հրատարակչություն, 2000։
*Հիշողություններ վառոդահամ խրամատներից։ Երևան, «Զանգակ-97», 2002։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Արիության մեդալակիրներ
Կատեգորիա:Դպրոցի տնօրեններ
Կատեգորիա:Երկարակյացներ
Կատեգորիա:Լուսաղբյուր (Լոռու մարզ) գյուղում ծնվածներ
Կատեգորիա:Կարմիր աստղի շքանշանի ասպետներ
Կատեգորիա:Հայ գրողներ
Կատեգորիա:Հայ մանկավարժներ
Կատեգորիա:Հայրենական մեծ պատերազմի հայ մասնակիցներ
Մարուա

**Մարուա** (Մարվա, ), քաղաք Կամերունի հյուսիսում։ Ծայրհյուսիսային շրջանի և Դիամարեի դեպարտամենտի վարչական կենտրոնն է։ Բնակչությունը 330 410 մարդ՝ 2010 թվականի տվյալներով։

## Աշխարհագրություն
Քաղաքը գտնվում է երկրի Ծայրհյուսիսային շրջանում՝ Մանդարա լեռան ստորոտում։ Մարուան փռված է Կալյաո գետի երկայնքով։

## Կլիմա

## Էկոնոմիկան
Մարուան կարևոր առևտրի կենտրոն է, որը տեղակայված է ճանապարհների խաչմերուկում։ Քաղաքի շրջակայքում արտադրված գյուղատնտեսական մթերքները հասցվում են Գարուա, իսկ այնուհետև Բենուե գետի երկյանքով Նիգերիա։

Տեքստիլ արդյունաբերությունը լավ զարգացած է։ Գործում է գյուղատնտեսական ուսումնարան։ Զարգացած են արհեստները՝ ասեղնագործությունը, կաշվի մշակումը, մետաղագործությունը, ոսկերչությունը և խեցեգործությունը։

Քաղաքին սպասարկում է հարևան Սալակում տեղակայված օդանավակայանը։

## Ժամանակակից քաղաք
Մարուայում գործում է ազգագրական թանգարան, որի ցուցահանդեսը նվիրված է տեղի ժողովուրդների մշակույթին ու կյանքին։

Քաղաքը ունի գործող բողոքական տաճար և մի քանի մզկիթներ։

Գործում է հիվանդանոց և անասնաբուժական կայան։ «Վազա» ազգային արգելոցը գտնվում է քաղաքի հյուսիսային ծայրամասում։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Աֆրիկայի բնակավայրեր
Կատեգորիա:Կամերունի քաղաքներ
Հայկազ Զաքարյան

**Հայկազ Փարամազի Զաքարյան** (), հայ մանկավարժ։ ԽՄԿԿ անդամ (1949), Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի Արևելյան ռազմաճակատի (*«[[Հայրենական մեծ պատերազմ (տերմին)|Հայրենական մեծ պատերազմ]]»*, 1941-1945) մասնակից։

## Կենսագրություն
Հայկազ Զաքարյանը ծնվել է 1921 թվականին, Ղափանի շրջանի Գեղանուշ գյուղում։ Սովորել է հայրենի գյուղի տարրական դպրոցում։ Ղափանի մանկավարժական ուսումնարանն ավարտելուց հետո նշանակվել է շրջանի Արծվանիկ գյուղի դպրոցի հայոց լեզվի և թվաբանության ուսուցիչ։ 1939 թվականի դեկտեմբեր ամսին զորակոչվել է կարմիր բանակ։ Ծառայությունն սկսել է 4-րդ բանակի 6-րդ դիվիզիայի 84-րդ հրաձգային գնդում։ Գնդի սերժանտական դպրոցն ավարտելուց հետո նշանակվել է ջոկի հրամանատար, իսկ հետո՝ դասակի հրամանատարի օգնական։

1941 թվականի հունիսի 22-ին Զաքարյանը պատերազմը դիմավորել է Բրեստի ամրոցում։ Հայկազն անձամբ է մասնակցել գնդի սերժանտական դպրոցի, հիվանդանոցի և Խոլմովյան դարբասի մետ տեղի ունեցած մարտերին, որը գլխավորել է գնդի կոմիսար Ե. Ֆոմինը։ Հայկազին հաջողվել է դուրս գալ գերմանական զորքերի շրջափակումից և մտնել անտառ, որտեղ հանդիպել է զինվորների և նրանց հետ շարժվել է դեպի արևելք, Կովել քաղաքի ուղղությամբ։ Ջոկատը մարտերով հասել է Կորոստին քաղաքը և միացել զորամասերին։ Մարտերից մեկում վիրավորվել է, բուժվելուց հետո միացել է Կիևի պաշտպաններին։ Կռվել է Նեժին քաղաքի մատույցներում, որտեղ վիրավորվել է և տեղափոխվել հոսպիտալ։ Բուժվել է Մարիուպոլ (Ժդանով) քաղաքում։ Պարգևատրվել է Փառքի երրորդ աստիճանի շքանշանով և մի շարք մեդալներով։

1946 թվականի փետրվարին Զաքարյանը զորացրվել է բանակից։ Վերադարձել է հայրենի գյուղ, անցել մանկավարժական աշխատանքի, միաժամանակ սովորել է Երևանի պետական հեռակա մանկավարժական ինստիտուտի պատմության ֆակուլտետում, որն ավարտել է 1953 թվականին։ 1949 թվականից եղել է գյուղի դպրոցի տնօրենը։ 1949 թվականին ընդունվել է կուսակցության շարքերը։

## Պարգևներ
* Փառքի երրորդ աստիճանի շքանշան

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Դպրոցի տնօրեններ
Կատեգորիա:ԽՄԿԿ անդամներ
Կատեգորիա:Հայ մանկավարժներ
Կատեգորիա:Հայրենական մեծ պատերազմի հայ մասնակիցներ
Կատեգորիա:Փառքի շքանշանի ասպետներ (Հայաստան)
Էրին Մորգենշտերն

**Էրին Մորգենշտերն** ( , ), ամերիկացի գրող և մուլտիմեդիոն նկարչուհի։ Առավել հայտի է իր *Գիշերային կրկես* վեպով (2011), որը 2016 թվականին թարգմանվել է 18 լեզուներով և արժանացել *Լոկուս մրցանակի* լավագույն դեբյուտային վեպի համար։

## Կենսագրություն
Էրին Մորգենշտերնը ծնվել է 1978 թվականի հուլիսի 8-ին։ Նա մեծացել է Մասաչուսեթս նահանգի Մարշֆիլդ քաղաքում, սովորել է  թատրոնի պատկերավոր արվեստ Նորտգեմտոնի (Մասաչուսեթս) Սմիթ քոլեջում։ 2000 թվականին նա ստացել է արվեստի բակալավրի աստիճան։ Մորգենշտերնը հիմնականում նկարում է ակրիլներով։ Նրա աշխատանքներից մեկն է : Մինչ Մորգենշտերնի *Գիշերային կրկեսի* հրապարակումը, նրան մերժել էին երեսուն գրական գործակալներ։ Մորգենշտերնը ապրում է Նյու Յորքում։

## «Գիշերային կրկես»
Մորգենշտերնի Գիշերային կրկես  դեբյուտային վեպը հրապարակվել է 2011 թվականի սեպտեմբերին։ Դա կախարդական ֆազմագորիկ ռոմանտիկ հեքիաթ է, որի գործողությունները տեղի են ունենում XIX դարի վերջին ոչ պատմական Լոնդոնում։ Գիրքը համեմատվել է «Հարի Փոթեր» շարքի հետ, ինչպես նաև Նիլ Գեյմանի, Ռեյ Բրեդբերիի, Սյուզաննա Կլարկի և Սթիվեն Միլհաուզերի աշխատանքների հետ։ Վեպն ուղղված էր դեռահաս հանդիսատեսներին
: Գրքի առաջին տպաքանակը գերազանցել է 175,000 օրինակը, իսկ գրքի թարգմանության իրավունքները վաճառվել են 30 երկրներում։ Կինոյի էկրանավորման իրավունքները տրվել է Summit Entertainment անկրկնելի ամերիկյան կինոստուդիային։ Թողարկվել է աուդիոգիրք, որը կարդացել է Ջիմ Դեյլը։ Գրքի բրիտանական հրատարակիչը համաձայնության է եկել  տեսախաղերի ստուդիայի հետ գրքին ուղեկցող հանելուկ խաղեր ստեղծելու համար։ «Գիշերային կրկես» վեպը, որպես ամենալավ դեբյուտային վեպ, Ամերիկյան գրադարանների ասոցիացիայի կողմից արժանացել է Ալեքս    և *Լոկուս* մրցանակների։ Վեպը յոթ շաբաթ գտնվել է  բեսթսելլերների ցուցակում։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* 
* 
* 
* 
* 
* http://webarchive.loc.gov/all/20120907204100/http%3A//blog.booklistonline.com/2012/08/27/hostile-questions-erin-morgenstern/
* 

Կատեգորիա:21-րդ դարի ամերիկացի կին գրողներ
Կատեգորիա:21-րդ դարի ամերիկացի վիպասաններ
Կատեգորիա:21-րդ դարի կին գրողներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի գրողներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի կին վիպասաններ
Կատեգորիա:Ամերիկացի նկարիչներ
Կատեգորիա:Անգլերեն գրքեր
Կատեգորիա:Կին գրողներ
Արտաշես Բաբայան (այլ կիրառումներ)

**Արտաշես Բաբայան** անունը կարող է վերաբերել հետևյալ անձանց.

* Արտաշես Բաբայան  (հոկտեմբերի 25, 1923, Սարուխան, Գեղարքունիքի մարզ, Հայաստան - դեկտեմբերի 29, 2009, Երևան, Հայաստան), հայ դրամատուրգ, թատերագետ, թարգմանիչ։ ՀԽՍՀ արվեստի վաստակավոր գործիչ (1975), ԽՍՀՄ գրողների միության անդամ 1964 թվականից։ ԽՄԿԿ անդամ 1945 թվականից։ 
* Արտաշես Բաբայան (մանկավարժ)  (1907, Վասակակերտ, Բաբեկի շրջան, Ադրբեջան - անհայտ), հայ մանկավարժ։ Հայրենական մեծ պատերազմի մասնակից։
Արտաշես Բաբայան (մանկավարժ)

**Արտաշես Ալեքսանի Բաբայան** (), հայ մանկավարժ։ Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի Արևելյան ռազմաճակատի (*«[[Հայրենական մեծ պատերազմ (տերմին)|Հայրենական մեծ պատերազմ]]»*, 1941-1945) մասնակից։

## Կենսագրություն
Արտաշես Բաբայանը ծնվել է 1907 թվականին, Նախիջևանի ԻԽՍՀ Նազարաբադ գյուղում։ Ավարտել է հայրենի գյուղի դպրոցը։ 1925 թվականից աշխատել է Դարալագյազի պիոներբյուրոյում որպես հրահանգիչ։ 1931 թվականին ավարտել է ՀԿԿ Կենտկոմին առընթեր կուսակցական դպրոցը, իսկ 1936-1937 թվականներին սովորել և ավարտել է ԽՄԿԿ Կենտկոմին առընթեր պրոպագանդիստական բարձրագույն դպրոցը։ Հետագայում ավարտել է նաև Երևանի Աբովյանի անվան մանկավարժական ինստիտուտի պատմության ֆակուլտետը (երեկոյան բաժինը)։ 1939 թվականից մինչև 1941 թվականը Բաբայանը պատմություն է դասավանդել Երևանի լեռնամետալուրգիական տեխնիկումում։

Բանակ է զորակոչվել 1941 թվականին։ Քաղաշխատողների կարճատև դասընթացներն ավարտելուց հետո Արտաշեսը նշանակվել է վաշտի քաղղեկ։ 25-րդ դիվիզիայի 161-րդ գնդի 4-րդ վաշտի քաղղեկ Բաբայանը մասնակցել է Սևաստոպոլի պաշտպանության հերոսական մարտերին, «Դեղին բարձունքի» գրավմանը։ Այդ մարտերում Բաբայանը վիրավորվել է, տեղափոխվել հոսպիտալ։ 1942 թվականի նոյեմբերին, մասնակցել է Ստալինգրադի ճակատամարտին։ 1942 թվականի նոյեմբերի 29-ին մարտական առաջադրանք է ստացել վերացնելու Օռլովկա գյուղում ամրացված գերմանական վաշտը։ Մի քանի անգամ վիրավորվելով Արտաշեսը նռնակի օգնությամբ վերացրել է թշնամու կրակակետը, ուշքի է եկել հոսպիտալում, միայն 4-րդ օրը։

Բաբայանը բանակից զորացրվել է 1948 թվականին։ 1948-1953 թվականներին եղել է Ազիզբեկովի կուսշրջկոմի առաջին քարտուղարը։ Առողջական վիճակի պատճառով նորից վերադարձել է ուսուցչական աշխատանքի։ Բաբայանը ակտիվորեն մասնակցել է Երևանի Սպանդարյանի շրջանի կուսհանձնաժողովի, վետերանների խորհրդի աշխատանքներին։ Մարտական ծառայությունների համար պարգևատրվել է «Խիզախության համար» և այլ մեդալներով, Հայկական ԽՍՀ Գերագույն խորհրդի պատվոգրերով։

## Պարգևներ
*«Խիզախության համար» մեդալ

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Արիության մեդալակիրներ
Կատեգորիա:Հայ մանկավարժներ
Կատեգորիա:Ստալինգրադի ճակատամարտի հայ մասնակիցներ
Արշալույս Անտոնյան

**Արշալույս Մեսրոպի Անտոնյան** (), հայ մանկավարժ։ Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի Արևելյան ռազմաճակատի (*«[[Հայրենական մեծ պատերազմ (տերմին)|Հայրենական մեծ պատերազմ]]»*, 1941-1945) մասնակից։

## Կենսագրություն
Արշալույս Անտոնյանը ծնվել է 1921 թվականին Հոկտեմբերյանի շրջանի Մեծամոր գյուղում։ Ավարտելով գյուղի միջնակարգ դպրոցը, դասավանդել է հայոց լեզու և գրականություն։

Խորհրդա-գերմանական պատերազմի տարիներին զորակոչվել է բանակ, կռվել է Հայկական 89-րդ հրաձգային դիվիզիայի 531-րդ հրետանային գնդում։ Արշալույսը եղել է գնդի դրոշակակիրը։ Կոմունիստ Անտոնյանը  կյանքը վտանգելով պահպանել է գնդի դրոշը։ Չնայած ծանր վերքերին, նա կարողացել է դրոշը հասցնել յուրայիններին։ Խիզախության համար պարգևատրվել է Կարմիր աստղի շքանշանով։ Պատերազմի ավարտից հետո զորացրվել է հայրենի գյուղ։

Պատերազմին հաջորդել են Անտոնյանի ուսումնառության ու մանկավարժական գործունեության տարիները։ Պայքարել է հետ մնացող դպրոցներում աշխատանքները բարելավելու և առաջավորներին հասնելու համար, դասալսումներ, մանկավարժական ընթերցումներ, քննարկումներ, մեթոդական առաջարկություններ, առաջավոր փորձի փոխանակում... այս ամենի հետ նաև հայրենասիրական, ինտերնացիոնալ դաստիարակություն, սահմանապահներին օգնելու աշխատանքներ, «Գիտելիք» ընկերության բաժանմունքի ղեկավարում։ Ղեկավարել է հայոց լեզվի և գրականության մեթոդական միավորումը, օգնել սկսնակ ուսուցիչներին, նրանց փոխանցել իր հարուստ փորձը։ Ղեկավարել է նաև դպրոցի «Բողբոջիկ» գրական խմբակի աշխատանքները։

Արշալույս Անտոնյանը արժանացել է «Ավագ ուսուցիչ» կոչմանը, ստացել է պատվոգրեր, պարգևատրումներ, դիպլոմներ։ Հոկտեմբերյանի շրջանի Մեծամորի № 1 միջնակարգ դպրոցի դահլիճում նշել են Արշալույս Անտոնյանի ծննդյան 60 և մանկավարժական գործունեության 40 տարելիցները։

## Պարգևներ
*Կարմիր աստղի շքանշան

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Կարմիր աստղի շքանշանի ասպետներ
Կատեգորիա:Հայ մանկավարժներ
Կատեգորիա:Հայրենական մեծ պատերազմի հայ մասնակիցներ
Գերասիմ Ավետիսյան

**Գերասիմ Թադևոսի Ավետիսյան** (), հայ մանկավարժ, Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի Արևելյան ռազմաճակատի (*«[[Հայրենական մեծ պատերազմ (տերմին)|Հայրենական մեծ պատերազմ]]»*, 1941-1945) մասնակից։

## Կենսագրություն
Գերասիմ Ավետիսյանը ծնվել է 1926 թվականին, Կամոյի շրջանի Սարուխան գյուղում, հողագործի ընտանիքում։ Ավարտել է Սարուխանի միջնակարգ դպրոցը։ 1944 թվականին զորակոչվել է խորհրդային բանակ։ Զինծառայության է անցել Վրաստանի Գորի քաղաքում, 88-րդ պահեստային գնդում։ Մարտնչել է երկրորդ Բելոռուսական ռազմաճակատի 49-րդ բանակի 283-րդ դիվիզիայի 837-րդ գնդի երրորդ գումարտակի 7-րդ վաշտի առաջին դասակում՝ որպես գնդացրորդ։ Նրանց զորամասը Քյոնիգսբերգ (այժմ՝ Կալինինգրադ) ու Դանցիգ (այժմ՝ Գդանսկ) քաղաքները գրավելուց և Վիսլա գետն անցնելուց հետո, ապրիլի 20-ին հասել է Օդեր գետը։ Օդերի գետանցման ժամանակ ցուցաբերած արիության համար Գերասիմը պարգևատրվել է «Խիզախության համար» մեդալով։ Նրանց զորամասը մայիսի 8-ին հասել է Էլբա գետը, որի ափին էլ Ավետիսյանը դիմավորել է մեծ հաղթանակը։

Հաղթանակից հետո սկսվել է Ավետիսյանի կադրային ծառայությունը գվարդիական ծանր տանկային ինքնագնաց գնդում՝ որպես ջոկի հրամանատար, իսկ ավիացիոն տեխնիկական գնդում՝ որպես դասակի հրամանատար։

1950 թվականի վերջերին Ավետիսյանը զորացրվել է բանակից։ 1951 թվականին ընդունվել է և 1953 թվականին ավարտել Երևանի Ժդանովի (այժմ՝ Բրյուսովի) անվան ռուսական մանկավարժական ինստիտուտի երկամյա ուսուցչական բաժինը և աշխատանքի անցել Նորադուզի միջնակարգ դպրոցում, դասավանդել է ռուսաց լեզու և գրականություն։ 1955 թվականից աշխատել է Սարուխանի № 1 միջնակարգ դպրոցում։ Միաժամանակ սովորել և 1961 թվականին ավարտել է Երևանի հեռակա մանկավարժական ինստիտուտի ռուսաց լեզվի և գրականության ֆակուլտետը։ Դպրոցի աշխատանքներին զուգահեռ ակտիվորեն կատարել է հասարակական հանձնարարություններ։ Նա եղել է դպրոցի ռուսաց լեզվի մեթոդմիավորման անփոփոխ նախագահը։

## Պարգևներ
* «Խիզախության համար» մեդալ

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:ԵՊԼՀ շրջանավարտներ
Կատեգորիա:Հայ մանկավարժներ
Կատեգորիա:Հայրենական մեծ պատերազմի հայ մասնակիցներ
Իվան Նավասարդյան

**Իվան Հակոբի Նավասարդյան** (), հայ մանկավարժ։ Հայրենական մեծ պատերազմի մասնակից։

## Կենսագրություն
Իվան Նավասարդյանը ծնվել է 1914 թվականին Շամշադինի շրջանի Բերդ ավանում։ 1938 թվականին ավարտել է տեղի միջնակարգ դպրոցը։ Սովորել է Երևանում, օտար լեզուների միամյա դասընթացներում։ 1940 թվականին նշանակվել է հայրենի շրջանի Մովսես գյուղի միջնակարգ դպրոցի գերմաներենի ուսուցիչ։ Շուրջ մեկ տարի դպրոցում աշխատելուց հետո, 1941 թվականի սեպտեմբերի 13-ին, բանակ է մեկնել։ Ավարտել է Թբիլիսիի հետևակային ուսումնարանը և լեյտենանտի կոչումով նշանակվել դասակի հրամանատար։

1943 թվականի սկզբներից մինչև Հայրենական մեծ պատերազմի հաղթական ավարտը, տարբեր ռազմաճակատներում եղել է վաշտի հրամանատար։ Մարտերով Կովկասյան նախալեռներից հասել է Ավստրիա։ 18-րդ տանկային կորպուսի կազմում մասնակցել է Ռումինիայի, Բուլղարիայի, Հունգարիայի, Հարավսլավիայի և Ավստրիայի ազատագրման մարտերին։ Երկու անգամ ծանր վիրավորվել է և բուժվելուց հետո վերադարձել է ռազմաճակատ։ Հայրենական պատերազմի երրորդ խմբի հաշմանդամ է։ Ռազմաճակատում մարտական առաջադրանքները հաջողությամբ կատարելու համար Նավասարդյանն արժանացել է Հայրենական պատերազմի 2-րդ աստիճանի, Կարմիր աստղի շքանշանների և մի շարք մեդալների։

1946 թվականին բանակից զորացրվելուց հետո, Նավասարդյանը Ներքին Կարմիրաղբյուրի միջնակարգ դպրոցում եղել է նախնական ռազմական պատրաստության ուսուցիչ։

## Պարգևներ
* Կարմիր աստղի շքանշան
* Հայրենական պատերազմի 2-րդ աստիճանի շքանշան

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Հայ մանկավարժներ
Կատեգորիա:Հայրենական մեծ պատերազմի հայ մասնակիցներ
Գուրգեն Մելքումյան

**Գուրգեն Եսայու Մելքումյան** (), հայ մանկավարժ։ Հայրենական մեծ պատերազմի մասնակից։

## Կենսագրություն
Գուրգեն Մելքումյանը ծնվել է 1912 թվականին, Իջևանի շրջանի Լալի գյուղում։ 1935 թվականին ավարտել է Երևանի մանկավարժական տեխնիկումը, իսկ 1951 թվականին մանկավարժական ինստիտուտի պատմության ֆակուլտետը։ Տեխնիկումում սովորելու տարիներին աշխատել է Երևանի երկաթուղու բանվորների երեկոյան դպրոցում։ Եղել է հայրենի գյուղի յոթնամյա դպրոցի տնօրեն։ 1941-1942 թվականներին եղել է Ադրբեջանական ԽՍՀ Ղազախ քաղաքի մանկատան ուսմասվարը, այնուհետև՝ Իջևանի շրջանի Գետաշենի յոթնամյա դպրոցի տնօրեն։

1942 թվականի օգոստոսին Մելքումյանը զորակոչվել է բանակ։ Մասնակցել է Կովելի,Վարշավայի, Լոձի և Պոզնանի ազատագրմանը, ինչպես և Բեռլինի գրավման մարտերին։ Ռազմաճակատներում թշնամու դեմ ակտիվորեն մարտնչելու համար արժանացել է Գերագույն գլխավոր հրամանատարի շնորհակալագրերի և երկու «Խիզախության համար», «Վարշավայի ազատագրման համար» և «1941-1945 թթ. Հայրենական պատերազմում Գերմանիայի դեմ տարած հաղթանակի համար» մեդալների։

Պատերազմի ավարտից հետո Մելքումյանը զորացրվել է, նորից նվիրվել է մատաղ սերնդի դաստիարակչական գործին։ Մանկավարժության բնագավառում կատարած երկարամյա և բեղմնավոր աշխատանքի համար արժանացել է ՀԽՍՀ Գերագույն խորհրդի նախագահության պատվոգրի և այլ պարգևների։

## Պարգևներ
* «Խիզախության համար» մեդալ
* «Վարշավայի ազատագրման համար» մեդալ
* «1941-1945 թթ. Հայրենական մեծ պատերազմում Գերմանիայի դեմ տարած հաղթանակի համար» մեդալ

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Հայ մանկավարժներ
Կատեգորիա:ՀՊՄՀ շրջանավարտներ
Կատեգորիա:Հայրենական մեծ պատերազմի հայ մասնակիցներ
Քանդակագործական կավ

մինի|Քանդակագործ Կարիեր Բելյոզ կիսանդրին, պատրաստել է Օգյուստ Ռոդենը (1882): Թրծակավ, կավե նախնական մոդել:
մինի|Կավե հսկա քանդակներ Կարուարուում (Բրազիլիա):
**Քանդակագործական կավ** (), (նաև կաղապարման կամ ձևավորման, մոդելավորման կավ) օգտագործվում են քանդակների ստեղծման և շինարարության մեջ։ Նյութերի բաղադրությունները և դրանց արտադրության գործընթացները զգալիորեն տարբերվում են։

## Կերամիկական կավ
մինի|Թղթե կավից պատրաստված վարդեր և խխունջներ
Կերամիկական (խեցեգործական) կավերը ջրային հիմքով նյութեր են, որոնք պատրաստված են կավե հանքանյութերից և խառնվում են այլ առաջնային նյութերի հետ։ Դրանք եփվում են բարձր ջերմաստիճանի պայմաններում այնպես, ինչպես թրծվում են մեզ հայտնի կերամիկան, տերակոտան, հախճապակին և ճենապակին։ «Paper clay» կարող է լինել այս կավային զանգվածներից յուրաքանչյուրի մեջ, քանի որ դրանց ավելացվում է մշակված ցելյուլոզային մանրաթելերի քիչ քանակություն։ Ջեռոցի մեջ թուղթն այրվում է՝ թողնելով միայն կավե զանգվածը։ Թրծման ջերմաստիճանը և ընտրված փայլի շերտը պետք է համապատասխանեն օգտագործված կավի զանգվածին։
 
## Յուղային հիմքով կավ
Յուղի վրա հիմնված կավերը պատրաստվում են յուղերի, մոմանյութերի և կավե հանքանյութերի տարբեր համադրություններով։ Քանի որ յուղերը չեն գոլորշիանում, ինչպես ջուրը, յուղի վրա հիմնված կավերը մնում են ճկուն, նույնիսկ եթե երկար ժամանակ մնում են չոր (ցածր խոնավության) պայմաններում։ Յուղային հիմքով կավերից պատրաստված արտադրանքները հնարավոր չէ թրծել, հետևաբար դրանք չեն համարվում կերամիկա։ Քանի որ յուղերի մածուցիկությունը մեծանում է ջերմաստիճանի բարձրացման հետ, հետևաբար պլաստիկության վրա ազդում են տաքացնելով կամ հովացնելով կավը։ Յուղի վրա հիմնված կավերը ջրի մեջ չեն լուծվում։ Դրանք կարող են վերաօգտագործվել, այս նյութերը շատ են օգտագործվում նկարիչ-անիմատորների կողմից, ովքեր թեքում և շարժում են իրենց մոդելները։ Դրանք առկա են բազմազան գույներով և թունավոր չեն։

## Պոլիմերային կավ
մինի|Արդյունաբերական կավ. կավե մոդել BMW
Պոլիմերային կավը մոդելավորման նյութ է, որը պնդանում է 129&nbsp;°C-ից 135&nbsp;°C ջերմաստիճանում 15 րոպեի ընթացքում և գործընթացում էապես չի նվազում և չի փոխում ձևը։ Չնայած կոչվում է «կավ», սակայն չի պարունակում կավային հանքանյութեր։ Պոլիմերային կավը վաճառվում է արհեստագործական և նկարչական խանութներում՝ օգտագործվում է նկարիչների և երեխաների կողմից։ Պոլիմերային կավը հայտնի է նաև անիմացիայում, քանի որ այն թույլ է տալիս կադրից կադր մանիպուլյացիայի ենթարկել անշարժ ձևերը։ Պոլիմերային կավի առաջատար ապրանքանիշերն են՝ «Fimo», «Kato Polyclay», «Sculpey и Modello»:

## Paper clay
Գոյություն ունի թղթե կավ (թղթե սոսինձ) օգտագործողների երկու հիմնական խումբ. նրանք, ովքեր օգտագործում են թղթե կավը որպես չթրծված զանգված, հիմնականում լիցքաթափվելու նպատակով կամ տիկնիկներ պատրաստելու համար, և նրանք, ովքեր թղթե կավ օգտագործում են կերամիկայի արվեստի դպրոցներում քանդակներ պատրաստելու համար։

## Տես նաև
*Պապիե-մաշե
*Պլաստիլին

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Քանդակագործական նյութեր
Կատեգորիա:Նստվածքային ապարներ
Մուհամմադ Նագիբ

**Մուհամմադ Նագիբ** (, ), եգիպտացի զինվորական և պետական գործիչ, Հուլիսյան հեղափոխությունից  (1952) հետո Եգիպտոսի Հանրապետության առաջին նախագահ։

## Կենսագրություն
thumb|left|Մուհամմադ Նագիբը և Նասերը 1954 թվականին
Մուհամմադ Նագիբը ծնվել է զինվորականի ընտանիքում։ Սովորել է Խարտումի Գորդոն քոլեջում, այնուհետև սովորել է Եգիպտոսի զինվորական ակադեմիայում։ 1918 թվականին ստացել է լեյտենանտի պաշտոն և սկսել է զիվորական ծառայությունը Սուդանում։ 20-ականների սկզբին նա Խարթումից տեղափոխվել է Կահիրե, որտեղ սկսել է աշխատել թիկնապահ, իսկ հետո ծառայության է մտել բանակում։ 1923-ին անդամագրվել է «Սպիտակ պաստառ» ազգայնական կազմակերպությանը։ 1929 թվականին դարձել է քաղաքական տնտեսագիտության մագիստրոս, 1931 թվականին՝ իրավագիտության մագիստրոս։ 1938 թվականից սովորել է քոլեջի գլխավոր շտաբում, որից հետո մարզվել է բրիտանական զորքերում։ 1940 թվականից աշխատել է Գենշտաբում։ Նա ստեղծել է բավականին հաջող ռազմական կարիերա՝ 1940 թվականին դառնալով եգիպտական առավել բարձրաստիճան զինվորականներից մեկը։ Այնուամենայնիվ նա չի արժանացել թագավորի քաղաքական վստահությանը և երկու անգամ փորձել է հրաժարական տալ։ Երկու անգամ էլ թագավորը չի բավարարել նրա խնդրանքը։ 1944 թվականին նշանակվել է Սինայի նահանգապետի տեղակալ, 1944-1945 թվականներին՝ նահանգապետ Արևելյան անապատում, 1947 թվականին՝ 10-րդ հետևակային բրիգադի հրամանատար։ 1948 թվականին մասնակցել է Արաբա-իսրայելական պատերազմին (1948-1949) Իսրայելում։ 1948 թվականից գեներալ-մայոր է։ 1949 թվականին սահմանապահ զորքերի հրամանատար, 1951 թվականին՝ ցամաքային զորքերի հրամանատար։

1949 թվականի ամռանը նա գաղտնի միացել է «Ազատ սպաներ» շարժմանը, որը թագավորի ընդդիմության հենքն էր։ Միևնույն ժամանակ Մուհամմադ Նագիբը մոտ է եղել «Մուսուլման եղբայրներ» շարժմանը։

1952 թվականի հուլիսի 23-ին Գամալ Աբդել Նասերի և Անվար Սադաթի հետ միասին Նագիբը ռազմական հեղաշրջում է կատարել Եգիպտոսում, որը հայտնի էր որպես Հուլիսյան հեղափոխություն։

1952 թվականի սեպտեմբերին նա գլխավորել է Եգիպտոսի թագավորության կառավարությունը։

1953 թվականի հունիսի 18-ին Նագիբը Եգիպտոսում դարձել է առաջին նախագահը։

Սակայն իշխանության գալուց անմիջապես հետո սկսվել են վեճերը Եգիպտոսի նոր կուրսի շուրջ, որի արդյունքում արդեն 1954 թվականին, հեղափոխական առաջնորդության խորհրդի որոշմամբ, Նագիբին հեռացվել է իր պաշտոնից։ Մասնավորապես, Նասերը նրան մեղադրել է բռնապետական հավակնությունների մեջ։

Մինչ 1973 թվականը նա ապրում էր տնային կալանքի տակ։

Մահացել է 1984 թվականի օգոստոսի 29-ին։

## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն
* Goldschmidt A. Biographical dictionary of modern Egypt / Lynne Rienner Publishers, 2000 — p.&nbsp; 150—251.

Կատեգորիա:Լյարդի ցիռոզից մահացածներ
Կատեգորիա:Եգիպտոսի 20րդ դարի նախագահներ
Կատեգորիա:Եգիպտացի գեներալներ
Կատեգորիա:Եգիպտացի հեղափոխականներ
Կատեգորիա:Եգիպտոսի նախագահներ
Կատեգորիա:Եգիպտոսի վարչապետներ
Կատեգորիա:Եգիպտոսի քաղաքական գործիչներ
Կատեգորիա:Եգիպտոսի ղեկավարներ
Կատեգորիա:Եգիպտոսի պետական գործիչներ
Կատեգորիա:Եգիպտոսի նախարարներ
Ջիգմե Վանգչուկ

**Ջիգմե Վանգչուկ** (Dzongkha འཇིགས་མེད་དབང་ཕྱུག, ), Բութանի երկրորդ թագավոր։

Նա գահ է բարձրացել 1926 թվականին՝ իր հոր՝ առաջին թագավոր Ուգյեն Վանգչուկի մահից հետո։ Ջիգմե Վանգչուկը եղել է հոր ավագ որդին։ Նա լավ կրթություն է ստացել, բազմուսում էր, կարդում էր անգլիական, հնդկական և բուդդայական գրականություն։ Նրա կառավարման ընթացքում Բութանը շարունակում էր գրեթե ամբողջովին մեկուսանալ արտաքին աշխարհից՝ սահմանափակվելով Մեծ Բրիտանիայի և Հյուսիսային Իռլանդիայի Միացյալ Թագավորության հետ նեղ կապերով, իսկ 1949 թվականին Հնդկաստանի անկախություն ձեռք բերելուց հետո՝ Հնդկաստանի հետ։ Նրան հաջորդել է որդին՝ Ջիգմե Դորջի Վանգչուկը։

## Մրցանակներ
* Ուգեն Վանգչուկայի 1-ին կարգի ոսկե մեդալ (17.11.1909)
* Բրիտանական արծաթե մեդալ Դելհի Դուրբար՝ Հնդկաստանի թագավոր Գեորգ V-ի  թագադրման պատվին (12/12/1911)
* Հնդկական կայսրության բրիտանական շքանշան, ուղեկից (11.03.1927)
* Հնդկական կայսրության բրիտանական շքանշան, ասպետ հրամանատար (03.06.1930)
* Գեորգ V թագավորի արծաթե բրիտանական հոբելյանական մեդալ (03.06.1935)
* Գեորգ VI-ի բրիտանական թագադրման մեդալ (11.5.1937)

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Монархия в Бутане
* Биографии бутанских королей с фотографиями
* The Royal Family of Bhutan

Կատեգորիա:Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի քաղաքական առաջնորդներ
Կաթողիկոսասարի վանք

**Կաթողիկոսասարի վանք**, **Թղկասար** կամ **Մեծ Թղկասար**, վանք Արցախի Հանրապետության Մարտակերտի շրջանի Վարնկաթաղ համայնքի վարչական տարածքում, Թարթառ գետի աջ ափին, Տոնաշեն գյուղին արևելքից հանդիպակաց Կաթողիկոսասարի լեռնաշղթայի արևմտյան լանջին առանձնացող անտառապատ բարձունքի հարթ կատարին։ Վանքին մոտենալ հնարավոր է Մատաղիսից դեպի Ջրաբերդ–Երիցմանկանց վանք տանող ավտոճանապարհից, ոտքով պետք է անցնել խիստ թեք, անտառապատ տարածք։ Ճարտարապետական հորինվածքով այն միան բազիլիկ է, խորը նստած կիսաշրջան խորանով։

## Պատմություն
Աղվանից կաթողիկոսությունը, մասնավորապես Տեր Հովհաննեսը, Պարտավից տեղափոխել է Արցախ՝ Թարթառի աջափնյա «Կաթողիկոսի Քար» կոչվող վայրը, որը նախկինում որպես ամառանոց է ծառայել։  551 թվականից այս վայրը ծառայել է որպես կաթողիկոսական ամառանոց։ Այդ տարիներին Պարտավում արաբական իշխանության տարիներից մուսուլմաններն ամեն կերպ ցանկացել են հավատափոխ անել հայերին։ Տեր Հովհաննեսը կաթողիկոսությունը փրկելու նպատակով այն տեղափոխել է Դյուտականից ոչ հեռու վանքը (Դյուտականը կոչվել է նաև մայրաքաղաք կամ Բերդակ)։ Պատմաբան Բագրատ Ուլուբաբյանը հաստատել է, որ Վարնկաթաղ և Տոնաշեն գյուղերի արանքում գտնվող Կաթողիկոսի քար կոչվող վայրը եղել է Աղվանից կաթողիկոսների ամառանոցը։ Այս հանգամանքը ևս հաստաել է, որ եթե հարթավայրերում իշխել են նվաճողները, ապա լեռներում տիրապետել են բնիկ հայ իշխանները, որտեղ իրենց ժողովրդի հետ հայերը պահպանել են իրենց ազգային մշակույթը, գիրն ու գրականությունը, հավատքը և այլն։ Վանքի ճակատագրի մասին ստույգ տեղեկություններ է տվել Մխիթար Գոշը իր «Դատաստանագիրք» հիշատակարանում։ Մխիթար Գոշը իր աշխատությունը սկսել է Սբ․ Եղիշեից սկիզբ առնող Աղվանի կաթողիկոսներից, ապա նկարագրել է Գարդմանքում և Արցախում տեղի ունեցած երկրաշարժը։ Երկրաշարժը ամբողջովին ավերել էր Գանձակ քաղաքը։ Երկրաշարժի մասին տեղեկություններ է տվել նաև պատմիչ Կիրակոս Գանձակեցին։

## Շրջակա միջավայր
Վանական համալիրը մեզ է հասել հիմնավեր վիճակում, պատված փլատակներով, հողածածկույթի հաստ շերտով, խիտ բուսականությամբ ու անտառով։ Ավերածությունները այնքան շատ են եղել, որ ներկայումս դժվար է խոսել վանական համալիրի շրջանում եղած շինությունների, քանակի և զբաղեցրած տեղի մասին։ Համալիրը բաղկացած է եղել առնվազն երկու եկեղեցիներից, նրանց միջնամասում մեծ ուղղանկյունաձև շինությունից՝ գերեզմանոցից, կենցաղային տարբեր կառույցներից, իսկ այս ամենը եղել է ներսից փակված պարիսպով։ Համալիրի կենտրոնական մասում եղել է գերեզմանոցը, որից այժմ գետնի մակերեսին մնացել են մի քանի տապանաքարեր, տեղահանված ու ծառին հենված մի ամբողջական խաչքար և մի մեծ, խաչքարի քանդակներով պատված ճակտոն։ Այժմ գերեզմանոցը ծածկված է հողաշերտով, գետնի մակերեսի խոտածածկույթի տարբերանշաններից կարելի է ենթադրել, որ այն բավականին խիտ ու ընդարձակ է եղել։ Հարթակի արևմտյան կողմում երևում են իրար հաջորդող, շուրջ 20–25 մետր երկարությամբ երկու շինությունների ավերակներ։ Վերջիններս ուրվագծվում են սենյակներից մնացած բնորոշ փոսորակների ու բլրակների տեսքով, որից կարելի է եզրակացնել, որ համալիրները բաղկացած են եղել իրար կից բազմասենյականոց կացարաններից։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:6-րդ դարի հայկական վանքեր և եկեղեցիներ
Կատեգորիա:Մարտակերտի շրջանի վանքեր և եկեղեցիներ
Կատեգորիա:Վանքեր այբբենական կարգով
Լյուկ Քերբի

**Լյուկ Քերբի** (), կանադաամերիկացի դերասան։ «Էմմի»-ի մրցանակակիր։

## Անձնական կյանք
Քիրբին ծնվել է Օնտարիո նահանգի Համիլթոն քաղաքում՝ ամերիկացի ներգաղթյալների ընտանիքում, ովքեր Նյու Յորքից Կանադա են տեղափոխվել 1974 թվականին։ Նա դրամատիկա է սովորել Կանադայի Ազգային թատերական դպրոցում, որն ավարտել է 2000 թվականին։

## Կարիերա
Քիրբին իր դեբյուտային դերը խաղաց 2001 թվականին «Ապահով նավահանգիստ» հեռուստաֆիլմում, որից հետո, նույն թվականին նա փոքր դեր ստացավ Լիա Պուլի «Չեն կարող քեզ ձեռք բերել» դեռահաս դրամայում։ Նա 2002 թվականին նկարահանվել է «Հելոուին։ Հարություն» սլեշ ֆիլմում, իսկ մեկ տարի անց «Մամբո Իտալիանո» կատակերգական դրամայում, որի համար նա առաջադրվել է Կանադական կոմեդիայի մրցանակի։

Քիրբին հյուր դերեր է ունեցել «Օրենք և կարգ», «Սկզբնական», «Տեսադաշտում» և «Լավ կինը» ֆիլմերում, ինչպես նաև ունեցել է հիմնական դերեր «Սխալների շտկում» և «Տիեզերագնաց կանանց ակումբ» ֆիլմեչում։ Նա «Սիրում է չսիրում» և «Սամարացի» ֆիլմերում դերերի համար դրական արձագանքներ է ստացել քննադատների կողմից։

2017 թվականից Քերբին «Զարմանալի տիկին Մեյզելը» ֆիլմում խաղում էր կատակերգու Լեննի Բրյուսի հիմնական դերը, որը նրան 2019 թվականին արժանացրել է «Էմմի» մրցանակի՝ «կատակերգական սերիալում լավագույն հյուր դեր» անվանակարգում։ 2018 թվականից 2019 թվականներին նա կանոնավոր դեր է ունեցել «Երկու» հեռուստասերիալում, ինչպես նաև հյուր դերեր «Մթնշաղի գոտի» և «Քաղաքային պատմություններ» հեռուստասերիալներում։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Կանադացի դերասաններ
Կատեգորիա:Կանադացի կինոդերասաններ
Կատեգորիա:Կանադացի հեռուստատեսային դերասաններ
Կատեգորիա:Կանադացի թատրոնի դերասաններ
Կատեգորիա:«Էմմի» մրցանակի դափնեկիրներ
Ալեքս Սալմոնդ

**Ալեքսանդր Էլիոտ Անդերսոն Սալմոնդ**, , ավելի հայտնի է որպես **Ալեքս Սալմոնդ**, (, , անգլերեն բնօրինակ արտասանությունը ) (), շոտլանդացի քաղաքական գործիչ, 2007 թվականի մայիսի 16-ից Շոտլանդիայի առաջին նախարար, 1990 սեպտեմբերի 22-ից  մինչև 2000 սեպտեմբերի 26-ը և 2004 թվականի սեպտեմբերի 3-ից մինչև 2014 թվականի նոյեմբերի 14-ը Շոտլանդիայի ազգային կուսակցության առաջնորդ։ Շոտլանդիայի անկախության կողմնակից։

## Կենսագրություն
Ավարտել է Սենտ-Էնդրյուս համալսարանը, որտեղ անդամակցել է Ազգայնական ուսանողների ֆեդերացիային։ Շոտլանդիայի ազգային կուսակցությունն ի սկզբանե պատկանել է ձախակողմյան թևին՝ «79-րդ խմբին»-ին։ 1980 թվականից մինչև 1987 թվականը ծառայել է Շոտլանդիայի Թագավորական բանկում։

Սալմոնդը ՇՆՊ-ը վերածել է տարածաշրջանի նշանակության երկրորդ խմբաքանակի։ Անսովոր է, որ Սալմոնդը եղել է Համայնքների պալատի պատգամավոր և չի կարողացել ղեկավարել Հոլիրուդում ազգայնականների խմբակցությունը։ Այս պաշտոնը անցել է նրա տեղակալին։ Իր վերընտրվելուց հետո նա նպատակ է դրել 2007 թվականի տարածաշրջանային ընտրություններում զբաղեցնել առաջին տեղը և դա նրան հաջողվել է։

2014 թվականի սեպտեմբերի 18-ին Մեծ Բրիտանիայից Շոտլանդիայի անկախության հարցով հանրաքվե է անցկացվել։ Հանրաքվեին մասնակցությունը կազմել է 84,5 տոկոս, ընդ որում քվեարկածների 55,3 տոկոսը դեմ է քվեարկել Շոտլանդիայի անկախությանը։

2014 թվականի սեպտեմբերի 19-ին Ալեքս Սալմոնդը որոշել է 2014 թվականի նոյեմբերին հրաժարական տալ։

2015 թվականի մայիսի 7-ին կայացած ընտրություններում ընտրվել է Համայնքների պալատ՝ Աբերդինի Գորդոն շրջանից։

2017 թվականից Սալմոնդը եղել է RT հեռուստաալիքով ցուցադրվող *The Alex Salmond Show*-ի հաղորդավարը։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Շոտլանդիայի քաղաքական գործիչներ
Կատեգորիա:Շոտլանդացի տնտեսագետներ
Ջեք Ալբերտսոն

**Ջեք Ալբերտսոն** (, ), ամերիկացի դերասան, կոմիկ և երգիչ, առավել հայտնի է ««Պասեյդոնի» արկածները» ու «Վիլի Ուոնկ և շոկոլադե գործարանը» ֆիլմերում կատարած իր դերերով։

## Կենսագրություն
Ջեք Ալբերտսոնը ծնվել է Մասաչուսեթս նահանգում՝ Ռուսական կայսրությունից ներգաղթած հրեա Ֆլորայի և Լեոպոլդ Ալբերտսոնի ընտանիքում։ Նրա ավագ քույրը՝ Մեյբլ Ալբերտսոնը, նույնպես դերասանուհի էր դարձել։ Կիսատ թողնելով ուսումը դպրոցում՝ Ջեք Ալբերտսոնը տեղափոխվել էր Նյու Յորք, որտեղ պատրաստվում էր կարիերա սկսել շոու բիզնեսում։ Սկզբնական շրջանում ֆինանսական բարդություններ է ունեցել, ապագա դերասանը երբեմն գիշերել է մետրոյում, Կենտրոնական պարկի նստարաններին։ Նրա կյանքի առաջին լուրջ աշխատանքը եղել է վոդևիլյան արտիստների փողոցային թատերախմբում մասնակցելը, որտեղ նա կատարել էր պարային համարներ։

Շուտով նա աշխատանքի է անցել բուռլեսկյան շոուներից մեկում, որտեղ հանդես է եկել կատակերգական զուգերգով դերասան Ֆիլ Սիլվերսի հետ։ Այս ներկայացումների շնորհիվ Ջեք Ալբերտսոնը հասել է Բրոդվեյ, որտեղ նրա դերասանական կարիերան սկսել էր արագ զարգանալ։ 1930-ական թվականների վերջերին դերասանը նշել է նորամուտը մեծ էկրանին` նկարահանվելով ավելի քան 30 ֆիլմերում։ Նրա առաջին կինոդերերից է եղել «Հրաշք 34-րդ փողոցում» ֆիլմում կատարած փոստատարի դերը։ 1950-ական թվականներին նա զգալի հաջողության է հասել, երբ սկսել է ակտիվորեն նկարահանվել հեռուստատեսությունում։

1960-ականներին և 1970-ականներին Ալբերտսոնը նկարահանվել է մի շարք հաջող ֆիլմերում, այդ թվում` «Համբուրվող զարմիկները» (1964), «Վարձու աշխատողը» (1964), «Վիլլի Ուոնկը և շոկոլադե գործարանը» (1971) և ««Պոսեյդոնի» արկածները» (1972)։ 1964 թվականին դերասանը արժանացել է «Թոնի» մրցանակին՝ Բրոդվեյի «Եթե չլինեին վարդերը» մյուզիքլում կատարած դերի համար, իսկ չորս տարի անց հանդես է եկել դրա էկրանավորված տարբերակում, որի շնորհիվ արժանացել է «Օսկարի»` որպես երկրորդ պլանի լավագույն դերասան։ Միևնույն ժամանակ Ալբերտսոնը շարունակել է հաջողակ կարիերան հեռուստատեսությունում, որտեղ 1974 թվականին արժանացել է Էմմի մրցանակին «Չիկո և մարդ» սերիալում խաղացած դերի համար։

1978 թվականին դերասանին ախտորոշվել է կոլոռեկտալ քաղցկեղ, սակայն նա շարունակում է ակտիվորեն նկարահանվել։ Իր վերջին դերերից մեկը նա խաղացել է «Մահացածներ և թաղվածներ» սարսափ ֆիլմում։ Ջեք Ալբերտսոնը մահացել է 1981 թվականին Հոլիվուդում 74 տարեկան հասակում։ Մեկ տարի անց մահացել է նաև քույրը՝ դերասանուհի Մեյբլ Ալբերտսոնը։ Նրանք երկուսն էլ դիակիզվել են, իսկ նրանց մոխիրները ցրված են Խաղաղ օվկիանոսի վրա։

Նրա ներդրումը ամերիկյան հեռուստատեսության զարգացման մեջ նշանավորվել է Հոլիվուդյան փառքի ծառուղում գտնվող աստղով։

## Ֆիլմագրություն
### Կինո

### Հեռուստատեսություն

## Մրցանակներ
* 1965 - «Թոնի» - «Երկրորդ պլանի լավագույն դերասան» («Եթե չլինեին վարդերը»)
* 1969 - «Օսկար» - «Երկրորդ պլանի լավագույն դերասան» («Եթե չլինեին վարդերը»)
* 1976 -«Էմմի» - «Կատակերգական հեռուստասերիալի լավագույն դերասան» («Չիկո և մարդ»)

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ

Կատեգորիա:20-րդ դարի ամերիկացի երգիչներ
Կատեգորիա:20-րդ դարի ամերիկացի տղամարդ դերասաններ
Կատեգորիա:Ամերիկացի տղամարդ կինոդերասաններ
Կատեգորիա:Ամերիկացի տղամարդ հեռուստատեսային դերասաններ
Կատեգորիա:Հրեա երգիչներ