Ուկրաինայի պետական կայքերի վրա կիբերհարձակումներ (2022)

**Ուկրաինայի պետական կայքերի վրա կիբերհարձակումներ** (), Ուկրաինայի պետական հաստատությունների և բանկերի կայքերի վրա հաքերային հարձակումների շարք, որոնցից ամենախոշորները տեղի են ունեցել 2022 թվականի հունվարի 13-14-ը և փետրվարի 15-16-ը։ Եվս մեկ խոշոր հարձակում տեղի է ունեցել փետրվարի 23-ին՝ Ուկրաինա Ռուսաստանի լայնամասշտաբ ներխուժումից մեկ օր առաջ։ Առաջին երկու հարձակումները հասցրել են միայն կարճաժամկետ վնաս։ Երրորդ հարձակման պարագայում հաղորդվում էր որոշ տվյալների ոչնչացման և առևանգման մասին։

## Հունվարի 14

Հունվարի 13-ի լույս 14-ի գիշերը հարձակման ենթարկվեց ուկրաինական իշխանությունների կենտրոնական և տարածաշրջանային մարմինների ավելի քան 70 կայք, ներառյալ Պաշտպանության նախարարության, ԱԳՆ, Արտակարգ իրավիճակների պետական ծառայության կայքերը, Ուկրաինայի պետական ծառայությունների էլեկտրոնային հարթակը և այլն։ Այս հարձակումը դարձավ ամենահզորը վերջին 4 տարիների ընթացքում։ Հարձակման հետևում կանգնած հաքերները օգտվել էին October կայքի բովանդակության կառավարման համակարգերի խոցելիությունից, որը կիրառում էր Kitsoft ընկերությունը՝ Ուկրաինայի պետական իշխանության մարմինների կայքերի պատրաստման համար։ Ծրագրային այդ խնդիրը հայտնաբերվել էր դեռևս 2021 թվականի մայիսին, սակայն հարձակման պահին դեռևս չէր վերացվել։ Ստանալով ադմինիստրատիվ հասանելիություն Kitsoft-ի ենթակառուցվածքներին, հարձակում իրագործած հաքերները հասանելիություն ունեցան նաև հարձակման ենթարկված կայքերին։ Կայքերը ենթարկվեցին դեֆեյսի, իսկ գլխավոր էջին տեղադրվեց եռալեզու հաղորդագրություն՝ ուկրաիներենով, ռուսերենով և լեհերենով (ուղղագրական և շարահյուսական սխալներով)։ Հաղորդագրության մեջ երեք տող էր. «Սա ձեզ ձեր անցյալի, ներկայի ու ապագայի համար։ Վոլինի, ՈւԱՕ-ի (Ուկրաինացի ազգայնականների կազմակերպության) և ՈւԱԲ-ի (Ուկրաինական ապստամբական բանակի), Գալիցիայի, Պոլեսիեի ու պատմական հողերի համար»։

Հարձակման հետևանքով կայքերի բովանդակությունն ու կրիտիկական ենթակառուցվածքները չեն տուժել։ Բացի այդ, չի եղել նաև անձնական տվյալների արտահոսք։ Կայքերի մեծ մասի աշխատանքը վերականգնվել է հունվարի 16-ին։

Որպես կիբերհարձակման աղբյուր Լեհաստանը նշել էր Ռուսաստանին։ «Կիբերհարձակումը, որի մասին հայտնել է ուկրաինական կողմը, հանդիսանում է Ռուսաստանի Դաշնության հատուկ ծառայությունների տիպիկ գործունեության մաս»,- հայտարարել է լեհական հատուկ ծառայությունների աշխատանքը համակարգող նախարարի խոսնակ Ստանիսլավ Ժարինը։ Հարձակման ռուսական լինելու մասին հայտարարել էին նաև Ուկրաինայի պետական պաշտոնյաները։ Ուկրաինայի ազգային անվտանգության և պաշտպանության խորհրդի քարտուղարի տեղակալ Սերգեյ Դեմեդյուկը հայտարարել է, որ 2021 թվականի նոյեմբերի հետ համեմատած ռուսական կիբերհարձակումների թիվը շուրջ 3 անգամ մեծացել է ու դրանք սկսել են ուղղված լինել կրիտիկական ենթակառուցվածքների դեմ։

Հարձակումից անմիջապես հետո Ուկրաինայի անվտանգության ծառայությունը սկսել էր քննություն իրականացնել Ուկրաինայի պետական իշխանության մարմինների ուղղությամբ կիբերհարձակումներին ռուսական ծառայությունների հնարավոր մասնակցության մասով։ Հետաքննություն էր իրականացնում նաև Ուկրաինայի կիբերոստիկանությունը։

## Փետրվարի 15-16
Փետրվարի 15-ին ժամը 20:21-ին սկսվեց Ուկրաինայի պետական կայքերի և բանկերի մեծամասնության կայք էջերի վրա DDos-հարձակումը, որը տևեց ավելի քան 5 ժամ։ Այս հարձակումը դարձավ Ուկրաինայի պատմության ամենազանգվածային հարձակումը։ Հարձակման թիրախում գտնվում էր մոտ 15 բանկ, այդ թվում՝ «Приватбанк»-ը և «Ощадбанк»-ը, ինչպես նաև .gov.ua  դոմենով կայքերը։ Վերը նշված բանկերի կայքերը, Պաշտպանության նախարարության, զինված ուժերի և ժամանակավորապես բռնազավթված տարարծքների վերաինտեգրման հարցերով նախարարության կայքերը որոշակի ժամանակով դադարեցին գործել։ Ընդհանուր առմամբ, բանկերի կայքերը ամենաքիչն էին տուժել այս հարձակումից ու իրենց աշխատանքը վերականգնեցին արդեն փետրվարի 16-ին։ Ուկրաինայի հատուկ կապի և տեղեկատվության պաշտպանության պետական ծառայության փոխտնօրեն Վիկտոր Ժորայի խոսքով՝ տվյալների արտահոսք կամ ենթակառուցվածքների տարրերի խեղաթյուրում ու ոչնչացում տեղի չէր ունեցել։

Ուկրաինացի պաշտոնյաները կարծում էին, որ հարձակումների հետևում կանգնած է Ռուսաստանը։ ՌԴ նախագահի մամուլի քարտուղար Դմիտրի Պեսկովը հայտարարել էր, որ ռուսական կողմը հարձակումների հետ կապ չունի։ Փետրվարի 18-ին Մեծ Բրիտանիայի և Միացյալ Նահանգների կառավարությունները պաշտոնապես հայտարարեցին, որ հարձակման համար պատասխանատվությունը դնում են Ռուսաստանի վրա։ Փետրվարի 9-ին ԱՄՆ ազգային անվտանգության խորհուրդը հայտարարեց, որ, վերջինիս տվյալներով, հարձակումներն իրականացվել են այն ենթակառուցվածքներից, որոնք պատկանում են ՌԴ ԶՈւ Գլխավոր շտաբի գլխավոր հետախուզական վարչությանը։ Նման եզրահանգման էր եկել նաև Մեծ Բրիտանիայի ազգային կիբերանվտանգության կենտրոնը։  

ԱՄՆ կառավարությունը հայտարարել էր, որ մինչ փետրվարի 15-ը ռուսական հաքերները, հավանաբար, զանգվածային ներթափանցումներ էին իրականացրել Ուկրաինայի ռազմական, էներգետիկ և մյուս գերատեսչությունների կրիտիկական ցանցեր, որպեսզի հետախուզական տվյալներ հավաքեն ու հնարավորություն ունենան խափանելու այդ համակարգերի աշխատանքը։

## Փետրվարի 23
Փետրվարի 23-ին, Ուկրաինա Ռուսաստանի լայնամասշտաբ հարձակումից մեկ օր առաջ, մոտ 16:00-ին սկսվեց Ուկրաինայի կառավարության, բանկերի և անվտանգության մյուս կառույցների կայքերի ուղղությամբ զանգվածային նոր DDoS-հարձակումը։ Գերագույն ռադայի, Նախարարների կաբինետի, ԱԳՆ և Ուկրաինայի անվտանգության ծառայության կայքերը դադարեցրին իրենց աշխատանքը։ Bloomberg-ի տվյալներով՝ հաքերները ոչնչացրել էին Ներքին գործերի նախարարության ցանցի տվյալները ու ներբեռնել այդ երկրի հեռահաղորդակցային ցանցից մեծ թվով տվյալներ։ Այդ տվյալները վերաբերում էին հաղորդակցություններին և երկրի տարածքով մարդկանց տեղաշարժին։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* 
* 

Կատեգորիա:Ռուս-ուկրաինական հարաբերություններ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի ներխուժումն Ուկրաինա (2022)