Ազատություն վախից (նկար)

«**Ազատություն վախից**» (), ամերիկացի նկարիչ Նորման Ռոքուելի կտավը, «Չորս ազատություններ» () շարքի յուղաներկ կտավներից վերջինը։ Այս շարքը ոգեշնչված է նախագահ Ֆրանկլին Դ. Ռուզվելտի կողմից 1941 թվականի հունվարի 6-ին՝ երկրի վիճակի մասին իր ելույթում հռչակած «Չորս ազատություններով»։ «Ազատություն վախից» նկարը հրապարակվել է 1943 թվականի մարտի 13-ին «The Saturday Evening Post» ամսագրում՝ ուղեկցվելով ժամանակի ճանաչված մտավորական Սթիվեն Վինսենթ Բենետի էսսեով։ Նկարը սովորաբար մեկնաբանվում է որպես պատկերացում այն մասին, թե ինչպես են ամերիկացի ծնողները գիշերը անկողին ուղեկցում իրենց երեխաներին՝ խաղաղությամբ և վստահությամբ, մինչ Ատլանտյան օվկիանոսի մյուս կողմում՝ Միացյալ Թագավորությունյում, շարունակվում է Բլիցի ռմբակոծությունը։

## Նախապատմություն
«Ազատություն վախից» (Freedom from Fear) կտավը վերջինն է Նորման Ռոքուելի «Չորս ազատություններ» (Four Freedoms) վերնագրով յուղաներկ նկարների շարքից։ Այս ստեղծագործությունները ոգեշնչված են ԱՄՆ նախագահ Ֆրանկլին Դ. Ռուզվելտի՝ 1941 թվականի հունվարի 6-ին 77-րդ Կոնգրեսին տեղի ունեցած երկրի վիճակի մասին ելույթով, որը լայնորեն հայտնի է որպես «Չորս ազատությունների» ելույթ։ «Չորս ազատությունների» գաղափարը հետագայում ներառվել է Ատլանտյան խարտիայում և դարձել է ՄԱԿ-ի կանոնադրության մի մասը։ Ռոքուելի նկարների շարքը տպագրվել է «The Saturday Evening Post» ամսագրում՝ ուղեկցվելով անվանի գրողների հեղինակած շարադրություններով՝ 1943 թվականի սկզբին՝ չորս շաբաթ անընդմեջ․

* Խոսքի ազատություն (Freedom of Speech) — փետրվարի 20
* Հավատքի ազատություն (Freedom of Worship) — փետրվարի 27
* Ազատություն կարիքից (Freedom from Want) — մարտի 6
* Ազատություն վախից (Freedom from Fear) — մարտի 13
Հետագայում այս նկարները լայն տարածում են գտել պաստառների տեսքով և կարևոր դեր են ունեցել ԱՄՆ կառավարության Երկրորդ ռազմական պարտատոմսերի քարոզարշավում։

Բլիցը Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի ընթացքում Գերմանիայի կողմից Միացյալ Թագավորության շարունակական ռազմավարական ռմբակոծության ժամանակաշրջան է։ 1940 թվականի սեպտեմբերի 7-ից մինչև 1941 թվականի մայիսի 21-ը բրիտանական տասնվեց քաղաքներ ենթարկվել են խոշոր օդային հարձակումների։ Սկսած 1940 թվականի սեպտեմբերի 7-ից, Լոնդոնը ռմբակոծվել է Լուֆթվաֆեի կողմից 57 գիշեր անընդմեջ։ Ընդհանուր առմամբ, Բլիցի ընթացքում ավերվել կամ վնասվել է Լոնդոնի ավելի քան մեկ միլիոն տուն, և սպանվել է ավելի քան 40,000 խաղաղ բնակիչ, որոնց գրեթե կեսը՝ Լոնդոնում։

## Նկարագրություն
Նկարը պատկերում է խաղաղ ու անվտանգ մթնոլորտում հանգստացող երեխաներին՝ քնած իրենց անկողիններում՝ աշխարհի վտանգներից անտեղյակ։ Մայրը նրանց զգուշորեն ծածկում է վերմակով, մինչ հայրն իր ձեռքում պահում է թերթ՝ ընթացիկ պատերազմի մասին ողբերգական լուրերով։ Սակայն հայրիկի ուշադրությունը երեխաների վրա է, ոչ թե թերթի։ Ըստ մեկ այլ մեկնաբանության՝ երեխաներն արդեն քնած են, իսկ ծնողները նախքան քնելը պարզապես ստուգում են նրանց։ Երեխաներն գտնվում են նեղ ու համատեղ անկողնում, ինչը ևս արտացոլում է պատերազմի տարիների իրականությունը։ Հայրը հանդես է գալիս որպես «դիտորդ»՝ բնորոշ Նորման Ռոքուելի ստեղծագործություններին. նա կարծես հանդիսատեսի դերում է՝ կտավի ներսում։ Նա պահում է իր ակնոցները, ինչը ենթադրում է, որ ավարտել է թերթի՝ «Bennington Banner»-ի ընթերցումը։ Թերթի վերնագիրը մասամբ ընթեռնելի է՝ «Bombings Ki ... Horror Hit...», որը ակնհայտորեն վերաբերում է Բլիցի ռմբակոծություններին։ Հետնապատկերում տեսանելի է լուսավորված միջանցք և սանդուղք, որը տանում է դեպի առաջին հարկ՝ ստեղծելով ընտանեկան տաք ու հուսադրող մթնոլորտ՝ հակադրվելով թերթի մռայլ բովանդակությանը։

Ըստ Նորման Ռոքուելի, ով իրականում այդքան էլ չէր հետաքրքրվում այս աշխատանքով, թեման «հիմնված էր բավական ինքնահավան մի գաղափարի վրա»։ Կտավը ստեղծվել է Լոնդոնի ռմբակոծությունների ժամանակ և, ինչպես նա է ասում, նա փորձել է փոխանցել այն գաղաթարը, որ «Փառք Աստծո, կարող ենք մեր երեխաներին հանգիստ քնեցնել՝ վստահ լինելով, որ նրանք գիշերը չեն սպանվի»։։

## Ստեղծում
Ազատություն վախից» կտավի համար որպես մոդելներ հանդես են եկել նկարչի Վերմոնտ նահանգի Արլինգտոն քաղաքում գտնվող իր տան հարևաններ Ջիմ Մարտինը, Տիկին Էդգար Լոուրենսը (Դորոթի)  և Վոլթ Սքուայրսի երկու երեխաները։ Ռոքուելի խնդրանքով «Bennington Banner» թերթը պատրաստել էր հատուկ «մակետային» համար՝ օգտագործելու նկարի համար։ Կտավը հրապարակվել է 1943 թվականի մարտի 13-ի «The Saturday Evening Post» ամսագրում՝ ուղեկցվելով ժամանակի նշանավոր գրող Սթիվեն Վինսենթ Բենետի՝ թեմային համահունչ էսսեով։ Զարմանալի զուգադիպությամբ, հենց այդ օրը՝ 1943 թվականի մարտի 13-ին, Սթիվեն Բենետը մահացել է։

## Պատմություն

«Ազատություն վախից» կտավը «Չորս ազատություններ» շարքի միակ ստեղծագործությունն է, որը նկարվել էր մինչ այդ շարքի պատվիրումը։ Սկզբնապես այն ստեղծվել էր՝ պատկերելու Բրիտանիայի համար ճակատամարտը, սակայն «The Saturday Evening Post» ամսագիրը չէր հրապարակել այն։ 1943 թվականին, երբ Ռոքուելի «Չորս ազատություններ» կտավները հրապարակվել են, ԱՄՆ գանձապետարանի նախաձեռնությամբ դրանք ներկայացվեցվել են շրջիկ ցուցահանդեսի տեսքով՝ շրջելով ամբողջ երկրով։ Այս նախաձեռնությունը, որը հայտնի է դարձել որպես «Չորս ազատությունների շրջագայություն» (Four Freedoms Tour), հանգեցրել է պատերազմի պարտատոմսերի ավելի քան 130 միլիոն դոլար վաճառքի՝ կարևոր ներդրում ապահովելով պատերազմի ֆինանսավորման համար։ Բացի այդ, Ռոքուելի այս շարքի կտավները վերարտադրվել են որպես փոստային նամականիշներ՝ վաճառվելով պատերազմի պարտատոմսերի ցուցահանդեսների ընթացքում։

## Քննադատություն
Նկարը հաճախ բնութագրվել է որպես չափազանց ինտիմ։ Այս մտերմությունը պայմանավորված է ինչպես կահույքի դասավորությամբ, այնպես էլ լուսավորության յուրահատուկ լուծմամբ։ Արվեստաբան Դեբորա Սոլոմոնը նկարագրում է տեսարանը՝ նշելով, որ այն «իր մեջ ներառում է ֆրանսիական ինտերիերի զգացողություն՝ նրբագեղ բարձր արվեստին հատուկ շնչով»։ Իսկ «The Wall Street Journal»-ի մեկնաբան Բրյուս Քոուլն ընդգծում է՝ «պատերազմին վերաբերող հղումն այնքան կոնկրետ է, որ նկարը քիչ բան է հաղորդում վախի մասին կամ Ռուզվելտի՝ համընդհանուր զինաթափման ծրագրի էության վերաբերյալ։ Ռոքուելին պարզապես չէր հաջողվում ձևակերպել այդ վերացական գաղափարները»։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ

* «Չորս ազատություններ» ելույթի ամբողջական տեքստը և աուդիոն։
* «Չորս ազատություններ» ելույթի ամբողջական տեքստը։

Կատեգորիա:1943 նկարներ