open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Թաղաղու ղրիմյան

**Թաղաղու ղրիմյան** (), թաղաղուազգիների ընտանիքին պատկանող ծածկասերմ բույս։

## Նկարագրություն
Տերեևակալված հաստ ցողունով բազմամյա կոճղարմատավոր խոտաբույս է, որն ունի 60-80 սմ բարձրություն։ Տերևները բազմաթիվ են, 1-2 մմ լայնությամբ, ցողունը՝ մինչև ծաղկաբույլը ծածկող լայն թաղանթային եզրով։ Ծաղկաբույլը ունի խիտ երկար ողկույզի տեսք։ Ծաղիկները սպիտակ են։ Տուփիկը ձվաձև կամ գնդաձև է, 12-15 մմ երկարությամբ։ Սերմերը գորշավուն են, 6 մմ տրամագծով։

## Տարածում
Հայասատանում հանդիպում է Շիրակի (Ջաջուռի լեռնաշղթա, Բագրավան) և Լոռու (Սպիտակի շրջակայք) ֆլորիստիկական շրջաններում։ Աճում է նաև Նախակովկասում, Չերքեզիայում, Հարավարևմտյան Անդրկովկասում, Ղրիմում, Բալկանյան թերակղզում և Արևմտյան Սիրիայում։

## Էկոլոգիա
Աճում է միջին լեռնային գոտու 1200-2000 մ բարձրությունների վրա, չոր քարքարոտ տեղերում, տափաստաններում, մարգագետնատափաստաններում, տափաստանային թփերի մացառուտներում։ Ծաղկում է հունիս ամսին, պտղաբերում՝ հուլիսին։

## Պահպանություն
Վտանգված տեսակ է։ Հայտնի է միայն 2 ֆլորիստիկական շրջաններում։ Տարածման շրջանի մակերեսը 5000 քառ․ կմ-ից պակաս է, բնակության շրջանի մակերեսը՝ 500 քառ․ կմ-ից պակաս։ Հայաստանի Կարմիր գրքի առաջին հրատարակության մեջ ընդգրկված էր որպես հազվագյուտ տեսակ։ CITES-ի և Բեռնի կոնվենցիաների հավելվածներում ընդգրկված չէ։

Պահպանության միջոցառումներ չեն իրականացվում։ Անհրաժեշտ է ստեղծել նոր ԲՀՊՏ Շիրակի լեռնաշղթայի վրա։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Վտանգված տեսակներ
Կատեգորիա:Ծածկասերմեր
Կատեգորիա:Թաղաղուազգիներ
Կատեգորիա:ՀՀ Կարմիր գրքում գրանցված բույսեր
Վանեսա Մորգան Մզիրեյ

**Վանեսա Մորգան Մզիրեյ** (, ), կանադացի դերասանուհի և երգչուհի։ Հայտնի է դարձել «Կարտերի որոնումներում» սերիալի Բեատրիքս Կաստրոյի, «*The Latest Buzz*» պատանեական սիթքոմի Ամանդա Փիրսի և Disney ալիքի «Իմ դայակը վամպիր է» ֆիլմի Սարայի դերերի շնորհիվ։ Նա նաև խաղում է Թոնի Թոպազի դերը «Ռիվերդեյլ» հեռուստասերիալում, ինչպես նաև արքայադուստր Լիրայի դերը «Շաննարայի քրոնիկները» հեռուստասերիալում։

## Կենսագրություն
Վանեսա Մորգանը ծնվել է Օտտավայում (Կանադա)։ Նրա հայրը Հարավային Աֆրիկայից է, իսկ մայրը՝ Շոտլանդիայից։ 1999 թվականին նա հաղթել է «Փոքրիկ Միսս Ամերիկա» մրցույթում։ Մորգանը դպրոցն ավարտել է 2010 թվականին

### Կարիերա
2000 թվականին Մորգանը նկարահանվել է «*A Diva’s Christmas Carol*» ֆիլմում։

Հայտնի է դարձել 2007 թվականին *Family Channel* ալիքի «The Latest Buzz» սերիալի դերից հետո, բացի այդ նա նաև երգել է այդ ֆիլմի համար։

2010 թվականին նա նկարահանվել է «Լրտես Հերրիետ. Բլոգների պատերազմ» ֆիլմում։ Արդեն հաջորդ 2011 թվականին խաղացել է «*Իմ դայակը վամպիր է*» ֆիլմում Սարայի դերը։

2011 թվականին Մորգանը հայտնվել է «Հիասքանչ «արքայազն»» ֆիլմում Մեթոմ Պրոկոպի և Սարա Հայլենդի հետ։ Նաև խաղացել է *Disney Channel*  ալիքի «Ավագ դպրոց» ֆիլմում Կեմերովայի ընկերուհու՝ Վանեսայի դերը, և նկարահանվում է «Դեգրասի» սերիալի 12-րդ եթերաշրջանում։ Այժմ նկարահանվում է  «Ռիվերդեյլ» պատանեական սերիալում։

## Ֆիլմագրություն

## Սկավառակագրություն

## Պարգևատրումներ և անվանակարգեր

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Կանադացի դերասանուհիներ
Կատեգորիա:Կանադացի երգչուհիներ
Կատեգորիա:Կանադացի կինոդերասանուհիներ
Կատեգորիա:Կանադացի հեռուստատեսային դերասանուհիներ
Քաղաքացու որոշում սոցիալ-դեմոկրատական կուսակցություն

**«Քաղաքացու որոշում» սոցիալ-դեմոկրատական կուսակցություն** (կրճատ` «Քաղաքացու որոշում» կուսակցություն, հապավումը՝ ՔՈ ՍԴԿ), գործող քաղաքական, սոցիալ-դեմոկրատական կուսակցություն Հայաստանում։ Կուսակցության հիմնադիր համագումարը կայացել է 2018 թվականի նոյեմբերի 3-ին։

## Կանոնադրություն
Կուսակցության բարձրագույն ղեկավար մարմինը համաժողովն է։ Մշտապես գործող կոլեգիալ ղեկավար կառույցը Գործադիր Մարմինն է, որն ունի 15 անդամ։ Գործադիր Մարմինը հաշվետու է համաժողովին, իսկ ԳՄ համակարգողն անդամներից ընտրված քարտուղարն է։ Կուսակցության առաջին ԳՄ քարտուղարը Սուրեն Սահակյանն էր։

2020 թվականի սեպտեմբերի 27-ին կայացած երկրորդ համագումարին ընտրվել է 12 հոգուց բաղկացած նոր ԳՄ, և քարտուղար է ընտրվել Գոռ Հակոբյանը։

## Համաժողովներ
Կուսակցության հիմնադիր համագումարը կայացել է 2018 թվականի նոյեմբերի 3-ին։

Երկրորդ՝ արտահերթ համագումարը կայացել է 2020 թվականի սեպտեմբերի 27-ին։

## Մասնակցությունը ընտրություններին
Կուսակցությունը մասնակցել է Հայաստանի 2018 թվականի արտահերթ խորհրդարանական ընտրություններին։ Համապետական ցուցակի առաջին եռյակում են եղել Սուրեն Սահակյանը, Արտակ Կիրակոսյանը և Ռուզաննա Տոռոզյանը։ Կուսակցության կարգախոսն էր «Ապագան ՔՈնն է»։ Կուսակցությունը ստացել է 8,514 ձայն, կամ ձայների 0,68%-ը։ Ռեյտինգային ընտրակարգով առաջատարը Արթուր Ավագյանն էր, ով ստացել էր 500 ձայն։

## Գերագույն մարմնի ներկայիս անդամներ
2020 թվականի սեպտեմբերի 27-ին կուսակցության հիմնադիր համաժողովում ընտրվել է Գործադիր Մարմին հետևյալ կազմով․

## Կուսակցության խորհրդանիշներ
Կուսակցության խորհրդանիշն իրենից ներկայացնում է մատիտի տեսքով երկրաչափական պատկեր, որի վերևի հատվածը ներկված է բաց կանաչ գույնով, որի վրա սպիտակ գույնով գրված է ՔՈ Կուսակցություն։ Խորհրդանիշի ներքևի հատվածում պատկերված է ընտրություն խորհրդանշող մոխրագույն գույնի V-աձև նշանը։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
*Քաղաքացու որոշում - Քաղաքական երկխոսություն

Կատեգորիա:2018 հիմնադրումներ Հայաստանում
Կատեգորիա:2018 հիմնադրված կուսակցություններ
Կատեգորիա:Հայաստանի կուսակցություններ
Գևորգ Ադամյան

**Գևորգ Գուրգենի Ադամյան** (), բժիշկ, բժշկական գիտությունների թեկնածու (1970),  դոցենտ (1977), Ռուսաստանի դաշնության բնական գիտությունների ակադեմիայի անդամ (1998)։

## Կենսագրություն
Գևորգ Ադամյան ծնվել է 1937 թվականի դեկտեմբերի 17-ին, Գորիս քաղաքում։ Ավարտել է Ակսել Բակունցի անվան միջնակարգ դպրոցը, ընդունվել  Երևանի պետական բժշկական ինստիտուտը, որն էլ ավարտել է 1961 թվականին։ 1961-1966 թվականներին աշխատել է Գորիսի շրջանային հիվանդանոցում, որպես բժիշկ֊մաշկավեներոլոգ, այնուհետև՝  բժշկական ինստիտուտի ախտաբանակ ֆիզիոլոգիայի ամբիոնում։ Գևորգ Ադամյանի թեկնածուական ատենախոսությունը վերաբերել է «Ուղեղի էներգետիկ փոխանակության որոշ կողմերը օրգանիզմի մահացման և վերակենդանացման վաղ շրջանում տարիքային ասպեկտով» թեմային։ 1993 թվականին եղել է Երևանի պետական բժշկական համալսարանի ռեկտորի օգնական, իսկ 1996 թվականից՝ նույն համալսարանի բժշկական քոլեջի տնօրեն։ Գիտական աշխատանքները հիմնականում նվիրված են օրգանիզմի մահացման և վերակենդանացման խնդիրների պաթոքիմիական մեխանիզմների բացահայտմանը։

Հեղինակ է 65 գիտական հրապարակումների, մի շարք նորարարական առաջարկությունների և մեթոդական ցուցումների, համահեղինակ է երեք ուսումնական ձեռնարկների։

Մահացել է 2007 թվականի նոյեմբերին։

## Ծանոթագրություններ

## Աղբյուրներ
*Էդվարդ Զոհրաբյան, Համլետ Միրզոյան «Գորիսի հանրագիտարան» էջ 5

Կատեգորիա:Բժշկական գիտությունների թեկնածուներ
Կատեգորիա:Հայ բժիշկներ
Արթուր Ֆիշեր

**Արթուր Ֆիշեր** (, ), գերմանացի գյուտարար։ 2013 թ. Ֆիշերը ունեցել է 1,136 արտոնագիր, իսկ Գերմանիայում ուներ 570 արտոնագրեր։ Նա հեղինակավոր գյուտարար էր։ 2014 թ. Արթուր Ֆիշերը ստացել է Եվրոպական հեղինակների մրցանակ։

## Ծանոթագրություններ

մինի|Ֆիշերի ստեղծածը (պտուտակ)|alt=

Կատեգորիա:Գերմանացի գյուտարարներ
Կատեգորիա:Գերմանացի գործարարներ
Կատեգորիա:Գերմանացի ձեռնարկատերեր
Կատեգորիա:Գերմանացի ճարտարագետներ
Ումկան փնտրում է ընկերոջը

**«Ումկան փնտրում է ընկերոջը»** (), խորհրդային նկարված մուլտիպլիկացիոն ֆիլմ՝ ստեղծված 1970 թվականին «Սոյուզմուլտֆիլմ» ստուդիայում։ Արջուկ Ումկայի մասին պատմող երկրորդ մուլտֆիլմն է, որ նկարահանվել է ռեժիսորներ Վլադիմիր Պեկարի և Վլադիմիր Պոպովի կողմից։

## Սյուժե
Մուլտֆիլմն «Ումկա» մուլտֆիլմի շարունակությունն է և պատմում է սպիտակ արջուկի արկածների մասին, որը փնտրում է իր ընկեր տղային բևեռախույզների կայանում Ամանորին՝ չիմանալով, որ նա հեռացել է ուղղաթիռով։

## Ստեղծողներ
* Սցենարի հեղինակ՝ Յուրի Յակովլև
* Ռեժիսորներ և նկարիչներ՝ Վլադիմիր Պոպով, Վլադիմիր Պեկար 
* Օպերատոր՝ Բորիս Կոտով
* Նկարիչներ՝ Մարինա Ռոգովա, Լիդիա Մոդել, Սերգեյ Մարակասով, Գենադի Սոկոլսկի
* Մոնտաժող՝ Վ. Տրուբիներ
* Կոմպոզիտոր՝ Եվգենի Կռիլատով
* Հնչյունային օպերատոր՝ Բորիս Ֆիլչիկով
* Օգնականներ՝ Լ. Նիկիտինա, Վ. Տուրուբիներ, Ն. Երիկալով, Մ. Պոպովա
* Խմբագիր՝ Պյոտր Ֆրոլով
* Ֆիլմի տնօրեն՝ Ֆեոդոր Իվանով
* Դերերը հնչյունավորել են՝ 
** Վերա Վասիլևա — *մայր արջ*
** Մարգարիտա Կորաբելնիկովա — *Ումկա*

## Երաժշտություն և երգեր
Մուլտֆիլմի երաժշտությունը գրել է կոմպոզիտոր Եվգենի Կրիլառովը։ «Ումկայի երգը» կատարել է Մարգարիտա Կորաբելնիկովը։ Այդ երգը թողարկվել է «Мелодия» ընկերության կողմից «Երգեր մուլտֆիլմերից» հավաքածուում մանկական ձայնապնակներով, «Свема» ձայներիզներով և այլն։ 1992 թվականից երգը վերաթողարկվել է «Апрелевка Саунд» ընկերության, ինչպես նաև «Мороз Рекордз», «Твик Лирек» և այլ ընկերությունների կողմից ձայներիզներով ու սկավառակներով, 1999 թվականից՝ MP3 սկավառակներով, ավելի ուշ՝ WMA կրիչներով։

## Վերաթողարկում
* 1990-ական թվականներին «Твик Лирек» ընկերությունը թողարկել է մուլտֆիլմի հիման վրա ստեղծված աուդիոհեքիաթը Ալեքսանդր Պոժարովի տեքստով «Ումկա» աուդիոհեքիաթի և Յուրի Էնտինի երգերի հետ միասին։
* 1990-ական թվականներին մուլտֆիլմը թողարկվել է տեսաերիզներով մուլտֆիլմերի հավաքածուներում Studio PRO Video, 1990-ական թվականների կեսերին՝ «Союз» ստուդիաների կողմից։
* 2000-ական թվականներին մուլտֆիլմը թողարկվել է DVD սկավառակներով։

## Ցուցահանդեսներ
* Ցուցահանդես «Անիմացիայի հերոսները», Ալեքսանդրա Սոպովա, 28 հոկտեմբերի, 2012 թվական,
* «Մուլտֆիլմերի մեծ փառատոն», Կինոյի պետական կենտրոնական թանգարանը և ARTPLAY դիզայնի կենտրոնը ներկայացնում են ռուսական անիմացիայի հարյուրամյակին նվիրված ցուցահանդես, 28 հոկտեմբերի, 2012 թվական։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* «Ումկան փնտրում է ընկերոջը»  մուլտֆիլմը nashfilm.ru կայքում
* 
* Песенка Умки

Կատեգորիա:«Սոյուզմուլտֆիլմ» ստուդիայի մուլտֆիլմեր
Կատեգորիա:Խորհրդային մուլտֆիլմեր
Շափյուղայից կախազարդով հավիկ (Ֆաբերժեի ձու)

**Շափյուղայից կախազարդով հավիկ** (), ոսկերչական ձու, որը դարձավ Ֆաբերժեի 52 զատկական ձվերից մեկը՝ պատրաստված Կարլ Ֆաբերժեի ընկերությունում Ռուսաստանի կայսերական ընտանիքի համար։ Այն ստեղծվել է 1886 թվականին Ալեքսանդր III կայսեր պատվերով՝ կնոջ՝ կայսրուհի Մարիա Ֆեոդորովնայի համար։ Ձուն համարվում է ցայսօր կորսված կայսերական ութ ձվերից մեկը։

## Դիզայն
Այս ձվի ստույգ դիզայնն անհայտ է, քանի որ չի պահպանվել ոչ մի լուսանկար կամ նկարազարդում, իսկ նկարագրերը շատ հակասական են։ ԽՍՀՄ պետական արխիվում պահպանված 1886 թվականի նշումներում ձուն նկարագրում են հետևյալ կերպ. «Հավը ոսկուց և ադամանդից է, որը զամբյուղից հանում է շափյուղայից ձուն»։ Շափյուղայից ձուն հանգիստ տեղավորվում էր հավիկի կտուցում։ Հավիկը և զամբյուղը պատված էին հարյուրավոր վարդագույն ադամանդներով և պատված էին ոսկով։ Ռուսաստանի ժամանակավոր կառավարության արխիվում ձուն նկարագրվում է որպես արծաթյա հավիկ՝ ոսկե տակդիրի վրա, սակայն այս բացատրությունն, ըստ էության, սխալմունք է, քանի որ 1886 թվականի կայսեր պատվերով պահաջվում էր, որ ձուն պատրաստեին ոսկուց։

## Անակնկալ
Ձվի անակնկալի մասին ոչ մի փաստաթուղթ չի պահպանվել։ Ներկա դրությամբ էլ ոչ մի տեղեկություն չկա ձվի գտվելու վերաբերյալ։

## Պատմություն
Շափյուղայից կախազարդով ձուն կայսր Ալեքսանդր III-ին է ուղարկվել 1886 թվականի ապրիլի 5-ին՝ Գյուստավ Ֆաբերժեի արհեստանոցից։ Նվերը թագուհի Մարիա Ֆեոդորովնային է ընծայվել նույն թվականի ապրիլի 13-ին։ Ձուն պահպանվել է Անիչկովների պալատում ընդհուպ մինչև 1917 թվականի Ռուսական հեղափոխությունը։ Վերջին փաստաթղթային վկայությունը ձվի մասին գրվել է 1922 թվականին և նշվել է, որ այն գտնվում է Կրեմլի զինապալատում։ Այս պահին հանելուկ է մնում՝ ձուն կորե՞լ է արդյոք, թե՞ գտնվում է որևէ մասնավոր հավաքածուում։

## Տես նաև
* Ֆաբերժեի ձվեր

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Ոսկերչություն
Կատեգորիա:Ռուսաստանի պատմություն
Կատեգորիա:1886 աշխատություններ
Կատեգորիա:Ֆաբերժեի ձվեր
Կատեգորիա:Ֆաբերժե
Ինտերնացիոնալիստ զինվորների հուշարձան (Շախտի)

* 

**Ինտերնացիոնալիստ զինվորների հուշարձան** (), հուշարձան Ռուսաստանի Ռոստովի մարզի Շախտի քաղաքում։

## Պատմություն
2005-2006 թվականներին Ռոստովի մարզի Շախտի քաղաքում որոշում է կայացվել Աֆղանստանում, Չեչնիայում և այլ թեժ կետերի տեղային հակամարտություններում զոհված զինվորների հուշարձան կառուցելու մասին։ Աֆղանստանի վետերանների քաղաքային միության, Չեչնիայի պատերազմի վետերանների խորհրդի և պատերազմների մասնակիցների և հաշմանդամների «Բագրամ» միության որոշմամբ Շախտիում ստեղծել է տեղային հակամարտություններում զոհված զինվորների հուշանշան։ Որոշվել է հուշարձանը տեղադրել քաղաքի մշակույթի և հանգստի զբոսայգու հուշահամալիրի գոտում։

Հուշարձանի ստեղծման համար հայտարարվել է բաց մրցույթ, որի հաղթող է դարձել քաղաքի գլխավոր դիզայներ, ճարտարապետ Վիկտոր Լոգաչովը։ Նրա նախագծով ստեղծվել է հուշարձան, որին տրվել է պատվանդանի վրա տեղադրված եռաբաղադրիչ լուծում. կարմիր աստղ, որպես զինվորական սխրանքի խորհրդանիշ, հուշարձանի կենտրոնական հատվածում` խոնարհված դրոշի բետոնե պատկեր և տեղային պատերազմներում զոհված զինվորների ազգանուններով ստելա։ Հուշարձանը երեսպատված է բետոնե սպիտակ սալիկներով և խեցեգրանիտե սալիկներով։ Գրանիտե սալիկների վրա գրված են 59 շախտիեցիների ազգանունները, որոնք զոհվել են տեղային պատերազմներում։ Նրանցից 13-ը հետմահու պարգևատրվել են «Կարմիր աստղ» շքանշանով, 21-ը հետմահու` Քաջության շքանշանով։ Տեղային պատերազմներում ընդհանուր առմամբ մասնակցել է 2543 շախտիեցի։ 217 զինվորներ պարգևատրվել են շքանշաններով և մեդալներով։

Հուշարձանը բացվել է 2010 թվականի փետրվարի 15-ին` Աֆղանստանից խորհրդային զորքերը դուրս բերելու 21-ամյակի կապակցությամբ։ Այն գտնվում է մշակույթի և հանգստի քաղաքային պուրակի հուշահամալիրի գոտում, Հայրենական մեծ պատերազմում զոհվածների անուններով պատի մոտ։ Ավելի վաղ այդ վայրում տեղադրվել է Աֆղանստանում զոհված շախտիեցիների հուշաքար։ Հուշարձանի վրա գրված է. *«Մենք հիշում ենք քո սխրանքը, զոհված զինվոր»*։

## Աղբյուրներ
* Памятный знак Шахтинцам, погибшим в локальных войнах (памятник воинам-интернационалистам). Город Шахты в исторических памятниках.
* Памятник воинам-интернационалистам. Официальный сайт Департамента культуры г. Шахты.

## Արտաքին հղումներ
* Памятник на Викимапии

Կատեգորիա:2010 հիմնադրումներ Ռուսաստանում
Կատեգորիա:Ռոստովի մարզի հուշարձաններ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի մշակութային ժառանգություն
Ազնվական ասպետ Բագսը

**Ազնվական ասպետ Բագսը ** (), 1958 թվականին նկարահանված ամերիկյան մուլտֆիլմ՝ Looney Tunes սերիայից։ Մուլտֆիլմը այսպես կոչված Արթուրյանիի բազմաթիվ ստեղծագործությունների ծաղրերգությունն է։

## Սյուժե
Արթուր արքան հավաքում է իր՝ կլոր սեղանի ասպետներին և հայտնում է նրանց, որ այն ժամանակներից սկսած, երբ Սև Ասպետը գողացավ Երգող թուրը, դժբախտությունները հանգիստ չեն տալիս թագավորությանը։ Դրա համար էլ նրանցից մեկը պետք է այն վերադարձնի։ Բոլորը խույս են տալիս  վտանգավոր հանձնարարությունից, ուստի Արթուրը հրամայում է դա անել ոչ ճիշտ ժամանակին դահլիճում հայտնված ծաղրածուին՝ Բագս Բանիին։

Բագսը առանց խնդրի ներթափանցում է Սև ասպետի ամրոցը, որի տերը իր հրացայտ վիշապի հետ, որը հիվանդացել է և կրակ է փռշտում, քնած են։ Նապաստակը հեշտությամբ չփակված սնդուկից վերցնում է Երգող թուրը և շարժվում է դեպի մուտքը, բայց թուրը սկսում է «երգել» *[[:en:Cuddle up a Little Closer, Lovey Mine|Cuddle up a Little Closer, Lovey Mine]]*, ինչից Ասպետը արթնանում է և վիշապին հեծնած՝ ընկնում  Բագսի հետևից։ Վերջինս խաբելով հետապնդողներին՝ վերադառնում է Սև ասպետի ամրոցը, բարձրացնում է կամուրջը և դառնում է անհասանելի։ Ասպետը փորձում է վերադառնալ իր բնակարան՝ օգտագործելով ինքնանետիչ և օղապարան, բայց երկու դեպքում էլ անհաջող։ Այդ ժամանակ, Ասպետը և վիշապը հասկանալով, որ Նապաստակը վաղ թե ուշ ստիպված է լինելու դուրս գալ ամրոցից, որպեսզի վերադարձնի թուրը Արթուր արքային, ոչ հեռու դարանակալում են։ Բագսը իրոք շուտով լքում է ամրոցը, Ասպետը և վիշապը ընկնում են նրա հետևից, ներթափանցում են ամրոց, բայց Նապաստակը նրանց ծուղակն է գցում պայթուցիկով լցված սենյակում և կողպում է դուռը։ Շուտով վիշապը հերթական անգամ փռշտում է, և ամրոցը վերածվում է հրթիռի, թռչում Լուսին։ Բագս Բանին այդ ժամանակ արդեն բավականին հեռու է գտնվում այդ վայրից, Երգող թուրը ձեռքում ուղևորվում է Արթուր արքայի մոտ. Երգող թուրը այս անգամ «կատարում է» Ալոխա օե։

## Դերերը հնչյունավորեցին
Մուլտֆիլմում բոլոր դերերը հնչյունավորել է մեկ դերասան
* Մել-Բլանք — Բագս Բանի՝ թագավորական ծաղրածու, Իոզեմիտ Սեմ, Սև Ասպետ, Արթուր արքա, պարոն Օզիս Պեչյոնոչնի, պարոն Լոնի Գավյաժին, վիշապ, ասպետ։

## Օսկար
Սա Բանի Բագսի մասին միակ մուլտֆիլմն է, որ արժանացել է «Օսկար» մրցանակին։ Դա եղել է 1959 թվականին «Օսկար լավագույն անիմացիոն կարճամետրաժ ֆիլմի համար» կատեգորիայում։ Դրանից առաջ Բագսի մասին մոլտֆիլմները՝ «Վայրի Նապաստակ» (1940) և **' (1941) անարդյունք նոմինացվել են «Օսկարում»։

== Տես նաև ==
* ''Մուլտֆիլմերի ցանկ Բագս Բանիի մասնակցությամբ''
* ''Մուլտֆիլմերի ցանկ Իոզեմիտ Սեմի մասնակցությամբ''
*  — նախորդ մուլտֆիլմի սերիա 
*  — հաջորդ մուլտֆիլմի սերիա
*  — նույն ռեժիսորի մուլտֆիլմը, նույն հերոսներով, որոնք նման են էությամբ։ Բագս Բանին գտնվում է շենքում, Իոզեմիտ Սեմը՝ դրսում և անընդհատ ներթափանցելու փորձեր է անում։
*  — թեմատիկ ատրակցիոն **' (Сан-Антонио, Техас) զվարճությունների այգու «գերանից մակույկի» ոճով։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:1958 մուլտֆիլմեր
Կատեգորիա:Warner Bros. մուլտֆիլմեր
Կատեգորիա:Ամերիկյան կարճամետրաժ մուլտֆիլմեր
Կատեգորիա:Մուլտֆիլմեր նապաստակների մասին
Կատեգորիա:Ֆիլմեր, որոնց գործողությունները տեղի են ունենում Անգլիայում
Սիան Էլիաս

**Սիան Սրբուհի Էլիաս** կամ **Սրբուհի Էլիաս** (, ծնվ․՝ ), Նոր Զելանդիայի Բարձրագույն դատարանի 12-րդ և գործող նախագահն է։ Երկրի դատական համակարգի ամենատարեց անդամն է։ Նա Նոր Զելանդիայի Գերագույն դատարանի նախագահն է և մի քանի անգամ ելույթ է  ունեցել, որպես Կառավարության ադմինիստրատոր ():

## Վաղ կյանք և ընտանիք
Սրբուհի Էլիասը ծնվել է 1949 թվականին, Լոնդոնում։ Հայրը՝ Մինաս Էլիասը Հայոց ցեղասպանությունը վերապրած հայերի ժառանգ էր, մայրը Ուելսեցի (այստեղից հայկական անունն ու վալլական ազգանունը)։ Ծնողները Նոր Զելանդիա են տեղափոխվել, երբ Սրբուհին ընդամենը մեկ տարեկան է եղել։

Սրբուհի Էլիանսը հաճախել է Օքլենդի Աղջիկների թեմական դպրոցը։ 1970 թվականին ավարտել է  է Օքլենդի համալսարանի իրավաբանական ֆակուլտետը, այնուհետև շարունակել է ուսումը Սթենֆորդի համալսարանում։ 1972 թվականին աշխատել է Օքլենդի  իրավաբանական ընկերություններից մեկում, աչքի է ընկել իր բացառիկ ունակություններով և երեք տարի անց սկսել է իրավաբանի կարիերան։

Էլիասն ամուսնացած է «Ֆլեթչեր Չելենջ» () ընկերության նախկին գլխավոր տնօրեն և Օքլենդի համալսարանի նախկին ռեկտոր՝ Հյու Ֆլեթչերի հետ։ Նրանք ունեն երկու որդի։

## Դատական գործունեություն
մինի|276x276փքս|Դատական համակարգի ավագ անդամները՝ արդարադատության գլխավոր դատավոր Սիան Էլիասի գլխավորությամբ, բարձրանում են խորհրդարանի աստիճաններով, 2011 թվական
Էլիասը 1984-1988 թվականներին աշխատել է Օքլենդի շրջանի իրավական հարցերով կոմիսարի պաշտոնում։ Զբաղվել է հասարակական գործունեությամբ և բյուրոկրատական կամայականությունների դեմ պայքարի համբավ ձեռք բերել։ Նա հայտնի է Վայթանգիի պայմանագրի հետ կապված իր վարած տարբեր գործերով։ 1988 թվականին Էլիասը դարձել է թագավորական փաստաբան նշանակված երկու կանանցից մեկը (մյուսը՝ Լոուել Հոդարդն է)։

1990 թվականին երկրին մատուցած ծառայությունների համար ստացել է պետական մրցանակ՝ Նոր Զելանդիայի Հուշամեդալ։ Էլիասը 1995 թվականին դարձել է Գերագույն դատարանի դատավոր, և երբեմն պաշտոնավարել է Վերաքննիչ դատարանում։

1999 թվականին Էլիասը առաջին կինն էր, ում հաջողվել է զբաղեցնել Նոր Զելանդիայի Բարձրագույն դատարանի ղեկավարի պաշտոնը (մինչ այդ պաշտոնը զբաղեցնում էին միայն տղամարդիկ)։ Այդ պահից սկսած մինչ վերջերս Էլիասը Նոր Զելանդիայի գլխավոր դատավորն է եղել։ Մեծ Բրիտանիայի թագուհի Եղիզաբեթ II-ի հրամանով«՝» Սրբուհին երեք անգամ պաշտոնապես զբաղեցրել է Նոր Զելանդիայի գեներալ-նահանգապետի պաշտոնը, երբ այն թափուր է մնացել։

### Մաորիների գործ
Սրբուհու ամենահայտնի գործերից է Նոր Զելանդիայի բնիկների՝ պոլինեզիական մաորի ժողովրդի իրավունքների պաշտպանությունը։ Սրբուհու ներդրած ջանքերի շնորհիվ ներկայումս մաորիները կարողանում են հավասար պայմաններում ապրել իրենց սեփական երկրում։

## Հայուհի
Սրբուհին կարևորում է իր հայկական ինքնությունը։ Իր կատարած գործերի շնորհիվ նա նորզելանդացիների շրջանում ձևավորել է բարիդրացիական վերաբերմունք է ինչպես հայերի, այնպես էլ Հայաստանի նկատմամբ։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Բրիտանացիներ հայկական սերմամբ
Կատեգորիա:Դատավորներ
Կատեգորիա:Հայերը Նոր Զելանդիայում
Կատեգորիա:Նոր Զելանդացի դատավորներ
Կատեգորիա:Նորզելանդացիներ
Կատեգորիա:Սթենֆորդի համալսարանի շրջանավարտներ
Գորիսի գրադարան

**Գորիսի քաղաքային գրադարան**, գրադարան Գորիսում, որը բացվել է  1921 հուլիսին։

## Պատմություն
Ըստ առաջին գրադարանավարների՝ 1919 թվականին Գորիսում մասնավոր մի տան գործել է շրջիկ գրադարան, որտեղ եղել է 468 կտոր գիրք։ Գրադարանը կոմունիստների միջոցով Զանգեզուրի բնակչությանն է մատակարարել մարքսիստական և այլ տիպի գրականություն։ Գրադարանն ունեցել բավականին ընթերցողներ։ Լեռնահայաստանի կործանումից հետո հենց այդ շրջիկ գրադարանի հիմքի վրա էլ Գորիսում 1921 թվականի հուլիսին բացվում է գավառագիտական գրադարան, որը գործել է մինչև 2000 թվականը։ Գրադարանը գտնվել է  ներկայիս Գուսան Աշոտի 23 հասցեում։ Գրադարանի վարիչ է նշանակվել Գառնիկ Պապիկյանը, գրադարանավար՝ Պետրոս (Պետյա) Բադիրյանը, որն էլ հետագայում նշանակվում է գրադարանի վարիչ և աշխատում մինչև 1957 թվականը։

1925 թվականին գրադարանն ուներ 2000, 1930 թվականին՝ 5000 կտոր գրականություն։ 1951 թվականին գրադարանի գրքային ֆոնդը կազմում էր 16000 կտոր գրականություն։ Գրքային ֆոնդի ավելացման հետ աստիճանաբար ավելացել է նաև աշխատողների քանակը։ Գրադարանի վարիչ Պետրոս Բադիրյանը արժանացել է «Աշխատանքային կարմիր դրոշ» շքանշանի, իսկ գրադարանավարուհի ժենյա Բեգլարյանը՝ ՀԽՍՀ կուլտուրայի մինիստրության պատվոգրի։ 1954 թվականին գրադարանը հանրապետական ստուգատեսին շահում է և ստանում դիպլոմ։ 1958 թվականին գրադարանն արժանացել է «Լավագույն աշխատանքի գրադարանի» կոչման։ Այդ շրջանում գրքային ֆոնդը կազմել է 28056 կտոր, որից 16125 հայերեն, 11931՝ ռուսերեն։ Գրադարանն ուներ գրապահոցներ, երկու ընթերցասրահ։ 1959 թվականին գրադարանի վարիչ է նշանակվում Նինան Հովսեփյանը։

Գրադարանն ուներ 15 շրջիկ գրադարան, որոնք աշխատանքներ էին իրականացնում Գորիսի ու գյուղերի արդյունաբերական ձեռնարկությունների բանվոր ծառայողների շրջանում։ Գրադարանը միջգրադարանային աբոնոմենտով կապված էր Մոսկվայի Վ. Լենինի անվան կենտրոնական գրադարանի և Երևանի Ալ․ Մյասնիկյանի անվան հանրապետական գրադարանի հետ։ 1959 թվականի Գորիսի քաղաքայի գրադարանն այդ այդ գրադարաններից ստացվել էր 256 անուն մասնագիտական գիրք։ 1960 թվականին գրադարանը ստանում էր 90 անուն բաժանորդագրված թերթեր և ամսագրեր։

1959 թվականի նոյեմբերի 26-ին՝ գրադարանի հիմնադրման 40-ամյակի առթիվ Գորիսի շրջսովետի գործադիր կոմիտեի որոշմամբ գրադարանը կոչվեց հայ գրող Րաֆֆու անունով։ 1950 թվականին հիմնված 
Գորիսի շրջանային գրադարանը, որի վարիչն էր Շուշիկ Հովհաննիսյանը, միացվել է Րաֆֆու անվան քաղաքային գրադարանին, և գրադարանն անվանվել է Րաֆֆու անվան շրջանային գրադարան։ Գրադարանի ընդհանուր ֆոնդը դառնում է 60000 կտոր գրականություն, ընթերցողների թիվը հասնում է մոտ 4000-ի։ 1964 թվականին գրադարանը հանրապետությունում արժանանում է «Գերազանց աշխատանքի գրադարան» կոչմանը։

1979 թվականի նոյեմբերին Րաֆֆու անվան շրջանային գրադարանի հիմքի վրա ստեղծվում է Գորիսի շրջանի գրադարանների կենտրոնացված համակարգը, որի մեջ ընդգրկվում են քաղաքի և գյուղերի գրադարանները՝ իրենց աշխատողներով ու գրքային ֆոնդով։

Գրադարանների այդ կենտրոնացված համակարգը գործել է մինչև 1997 թվականը։ Շրջանային խորհրդի լուծարումից և տեղական ինքնակառավարման մարմինների ստեղծումից հետո գյուղական գրադարաններն անցնում են գյուղական համայնքների ենթակայության։

## Ծանոթագրություններ

## Աղբյուրներ
*Սյունյաց երկիր, 2011, մայիսի 28

Կատեգորիա:Գորիս
Կատեգորիա:Հայաստանի գրադարաններ
Մարտական և աշխատանքային փառքի կոթող (Շախտի)

* 

**Մարտական և աշխատանքային փառքի կոթող** (), կոթող Ռուսաստանի Ռոստովի մարզի Շախտի քաղաքի Փառքի հրապարակում։ 

## Պատմություն
Մարտական և աշխատանքային փառքի կոթողը Ռոստովի մարզի Շախտի քաղաքում կառուցվել է 1967 թվականի նոյեմբերին` Հոկտեմբերյան հեղափոխության 50-ամյակի կապակցությամբ։ Համալիրի ստեղծմանն ու ֆինանսավորմանը մասնակցել են քաղաքի ձեռնարկությունները։ Ներդրում են կատարել Անտրացիտի հանքանորոգման գործարանի, «Գլուբոկայա» հանքավայրի և Շախտիի ՊՇԷԿ-ի աշխատանքային կոլեկտիվները։

Մարտական և աշխատանքային փառքի կոթողը ներառում է. ստելա, «Նրանց, ովքեր նվաճում էին, հաստատում և պաշտպանում խորհրդային իշխանությունը» գրությամբ տախտակ և հանքափորի լամպ։ Ստելան ու լամպը պատրաստված են չժանգոտող պողպատից Լուգանսկի մարզի Անտրացիտի հանքանորոգման գործարանում (ԱՀԳ)։ Ստելան տեղադրված է պատվանդանի վրա և պսակված է հնգաթև աստղով, որի վրա գրված է. *«Խորհրդային Միության հերոսներ Շապկին Նիկոլայ Վասիլևիչ, Պուլնի Վասիլի Ֆեոդորովիչ, Տատարկին Պյոտր Եպսիֆովիչ, Գորովեց Ալեքսանդր Կոնստանտինովիչ, Ֆեդյունին Ալեքսանդր Կուզմիչ։ Սոցիալիստական աշխատանքի հերոս Անդրիանով Իլյա Պետրովիչ»։* Սկզբնապես ստելայի վրա գրված էր. «Փառք Հոկտեմբերին»։ Ստելայի տակ կա ծաղկաթումբ։

18-մետրանոց ստելայի երկու կողմերում պատվանդանի վրա տեղադրվել է հանքափորների աշխատանքային սխրանքների պատկերներով 35 մետր երկարությամբ բարձրաքանդակ։

Ստելայի առջևի հրապարակում, ծառուղու երկու կողմերում, տեղադրված են Խորհրդային Միության հերոսներ Ն. Վ. Շապկինի, Վ. Ֆ. Պուլնու, Պ. Ե. Տատարկինի, Գ. Կ. Գորովցովի քանդակները։ Բարձրաքանդակի, ինչպես նաև Խորհրդային Միության հերոսների քանդակների նկարիչներն ու քանդակագործներն են ՌԽՖՍՀ մշակույթի վաստակավոր գործիչ Բ. Ու. Ակոլզինը, Լ. Ի. Գանշինը, Ն. Ա. Կարագոդինը և Ա. Կ. Դեմիդովիչը։ Հուշահամալիրի ստեղծման աշխատանքները կատարվել են ԽՄԿԿ Արտեմովսկու շրջկոմի և շրջանային խորհրդի գործադիր կոմիտեի ղեկավարությամբ։

Հուշարձանի բացման օրը նրա հիմքի մոտ լցվել է Մամաև կուրգանի, Միուսի ռազմաճակատի և Անհայտ զինվորի գերեզմանի սուրբ հողը։ Հուշարձանին շեֆություն են անում «Գլուբոկայա» հանքավայրը, Շախտիի թիվ 26 և թիվ 37 դպրոցները։

## Գրականություն
* Ерёмина, Г.А. В памятниках города – его неповторимая судьба / Г.А. Ерёмина // К Вашим услугам. – 1988. - №18 (30апр.). – С. 10.
* Ерёмина, Г.А. И памятники тоже говорят / Г.А. Ерёмина // Тумба. – 2007. - №7 (7 февр.). – С. 2.
* Новиков, С. Горнякам посвящённые: [памятники, посвящённые шахтёрам]/ С. Новиков // Шахтинские известия. – 1997. – 22 авг. – С. 2.

## Արտաքին հղումներ
* Памятники истории и культуры. Официальный сайт Департамента культуры г. Шахты
* Монумент боевой и трудовой славы
* Монумент боевой и трудовой славы

Կատեգորիա:1967 հիմնադրումներ Ռուսաստանում
Կատեգորիա:Ռոստովի մարզի հուշարձաններ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի մշակութային ժառանգություն
Դոննա Սթրիքլենդ

**Դոննա Թեո Սթրիքլենդ** (, ), կանադացի օպտիկական ֆիզիկոս։ 2018 թվականին Ջերարդ Մոուրուի հետ պարգևատրվել է Ֆիզիկայի Նոբելյան մրցանակով ակտիվացած իմպուլսների ուժգնացումը հայտնագործելու համար։ Վաթեռլոոյի համալսարանի պրոֆեսոր է։

Եղել է Օպտիկական համայնքի աշխատակից, փոխնախագահ, այժմ Նախագահական խորհրդի ղեկավարն է։

## Վաղ կյանք և կրթություն
Սթրիքլենդը ծնվել է 1959 թվականի մայիսի 27-ին, Կանադայում, անգլերենի ուսուցչուհի Էդիթ նի Ռաննիի և էլեկտրականության ինժեներ Լլայոդ Սթրիքլենդի ընտանիքում։
Նա որոշում է հաճախել ՄքՄասթեր համալսարան, քանի որ դրա ինժեներական ֆիզիկայի բաժինն ընդգրկում էր լազերներ և էլեկտրո օպտիկա, ոլորտներ, որոնցով նա հատկապես հետաքրքրված էր։ ՄքՄասթերում նա դասարանի 25 ուսանողներից երեք կանանցից մեկն էր։ Սթրիքլենդն ավարտել է համալսարան ինժեներության բակալավրի դիպլոմով 1981 թվականին։
Սովորել է Օպտիկայի ինստիտուտում, թեկնածուական աստիճան ստացել Ռոչեսթրի համալսարանում, 1989 թվականին։
Իր դոկտորական հետազոտությունն անց է կացրել Լազերային էներգետիկայի լաբորատորիայի հետ համատեղ, Մոուրուի ղեկավարությամբ։
Սթրիքլենդն ու Մոուրուն աշխատել են` փորձեր անելով ավելացնել լազերային թույլ լարումը։ Նրանց կատարած աշխատանքն արդյունքում արժանացել է Ֆիզիկայի Նոբելյան մրցանակ։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:20-րդ դարի ֆիզիկոսներ
Կատեգորիա:BBC 100 կին
Կատեգորիա:ԱՄՆ-ի գիտությունների ազգային ակադեմիայի անդամներ
Կատեգորիա:ԱՄՆ-ի գիտությունների ազգային ակադեմիայի արտասահմանյան անդամներ
Կատեգորիա:Լոնդոնի թագավորական ընկերության անդամներ
Կատեգորիա:Կանադացի կին գիտնականներ
Կատեգորիա:Կանադացի կին ֆիզիկոսներ
Կատեգորիա:Նոբելյան մրցանակի կին դափնեկիրներ
Կատեգորիա:Ֆիզիկայի Նոբելյան մրցանակի դափնեկիրներ
Կատեգորիա:Ֆիզիկոսներ այբբենական կարգով
Օմարզադե

**Օմարզադե**, լեռներ Թուրքիայում։ Տեղակայված է Հայկական լեռնաշխարհում՝ Վանա լճի հարավ-արևելյան կողմում, Աղբակի լեռնաշղթայում։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Վասպուրականի լեռնաշղթա
Կատեգորիա:Վանի մարզի լեռներ
Օմարի լեռնանցք

**Օմարի լեռնանցք**, լեռնանցք Փոքր Կովկաս լեռնահամակարգում, Մռավի լեռնաշղթայի կենտրոնական մասում, Հայաստանի Վարդենիս քաղաքից մոտ 48 կմ հյուսիս-արևելք, Արցախի Քարվաճառ քաղաքից 30 կմ հյուսիս-արևելք։ Բարձրություն` 3261 մ։ Լեռնանցքի ստորոտում հայտնաբերվել են 2 խաչքարեր, մեկը՝ ընկած, մյուսը՝ կանգուն։ Վերջինիս վերին մասը կոտրված է։

## Տես նաև
* Օմարի լեռնանցքի մարտական գործողություն

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* 

Կատեգորիա:Լեռնանցքներ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Հայաստանի լեռնանցքներ
Կատեգորիա:Արցախի Հանրապետության աշխարհագրություն
Կատեգորիա:Գեղարքունիքի մարզի լեռնագրություն
Կատեգորիա:Շահումյանի շրջանի աշխարհագրություն
Օմար Տաղյի կամուրջ

**Օմար Տաղյի կամուրջ**, կամուրջ Արևմտյան Եփրատ գետի վրա, Մամախաթուն գյուղաքաղաքից 24 կմ հյուսիս-արևելք, Սանտիրան գյուղից 2-3 կմ հարավ֊արևելք։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Թուրքիայի կամուրջներ
Կատեգորիա:Էրզինջանի մարզի ճարտարապետություն
Օրենքից դուրս արքան

**«Օրենքից դուրս արքան»** (), 2018 թվականի պատմական ֆիլմ, որը նկարահանվել է ռեժիսոր Դևիդ Մակքենզիի կողմից։ Ֆիլմի պրեմիերան տեղի է ունեցել 2018 թվականի սեպտեմբերի 6-ին Տորոնտոյում տեղի ունեցած կինոփառատոնում։

## Սյուժե
Պատմություն թե ինչպես է Շոտլանդիայի արքա Ռոբերտ Ա Բրյուսը Շոտլանդիայի անկախության համար պատերազմ սկսել Անգլիայի հետ, որը տեղի էր ունեցել 14-րդ դարի սկզբին։

## Դերերում
* Քրիս Փայն -  Ռոբերտ Ա
* Աարոն Թեյլոր-Ջոնսոն -  Ջեյմս Դուգլաս
* Ֆլորենս Փյու -  Էլիզաբեթ դե Բուրգ
* Բիլլի Հոուլ -  Էդուարդ II
* Թոնի Կարրան -  Անգուս Օգ
* Լորն ՄակՖեդյեն -  Նիգել դե Բրյուս
* Ալաստեր Մակքենզի -  լորդ Աթոլլ
* Ջեյմս Կոսմո -  Ռոբերտ VI Բրյուս
* Մուլվեյ Կալլեն -  Ջոն III Կոմին
* Փոլ Բլեր -  Լամբերտոնի եպիսկոպոս
* Սթիվեն Դիլեյն -  Էդուարդ I
* Սթիվեն Կրի -  Քրիստոֆեր Սետոն
* Սեմ Սփրուէլլ -  Էյմեր դե Վալենս
* Ռեբեկկա Ռոբին -  Մարգարիտա Ֆրանսիացի
* Ստյուարտ Բռաուն -  Ջինջեր
* Ջեյմի Մակլաչլան -  Ռոջեր III դե Մոուբրեյ
* Բեննի Յունգ -  Սիմոն Ֆռեզեր

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:2010-ականների ամերիկյան ֆիլմեր
Կատեգորիա:2010-ականների անգլերեն ֆիլմեր
Կատեգորիա:2010-ականների բրիտանական ֆիլմեր
Կատեգորիա:2010-ականների պատմական ֆիլմեր
Կատեգորիա:2018 դրամա ֆիլմեր
Կատեգորիա:2018 ֆիլմեր
Կատեգորիա:Netflix-ի արտադրության ֆիլմեր
Կատեգորիա:Ամերիկյան դրամա ֆիլմեր
Կատեգորիա:Ամերիկյան կենսագրական դրամա ֆիլմեր
Կատեգորիա:Ամերիկյան պատմական ֆիլմեր
Կատեգորիա:Բրիտանական ֆիլմեր
Կատեգորիա:Իրական դեպքերի հիման վրա նկարահանված ֆիլմեր
Կատեգորիա:Իրական դեպքերի վրա հիմնված դրամա ֆիլմեր
Կատեգորիա:Ֆիլմեր մահվան մասին
Կատեգորիա:Ֆիլմեր, որոնց գործողությունները տեղի են ունենում 14-րդ դարում
Կատեգորիա:Շոտլանդական ֆիլմեր
Կերակրալցուկ

[thumb|Կերակրալցուկով պատրաստված և [Բուսակերություն|բուսակերների համար նախատեսված նրբերշիկ ու կարտոֆիլի խյուս]]
**Կերակրալցուկ**, ուտեստը պատրաստելիս ստացվող հյութով (մսի կամ բանջարեղենի) հեղուկ սոուս։ Ֆրանսիական խոհարարական տերմին՝ *jus* կերակրալցուկը մատնանշելու համար. ճաշացանկում «սթեյք *au jus*»-ը նշանակում է «կերակրալցուկով սթեյք»։

Կերակրալցուկի մեջ կարող է ավելացվել թանձրացուցիչ՝ ալյուր, սակայն որոշ խոհարարներ դա համարում են սննդամթերքի ֆալսիֆիկացիա։ Երբեմն կերակրալցուկը պատրաստում են հիմնական ուտեստից առանձին՝ նախապես առանձնացված մսի կտորի կիրառմամբ։ Կերակրալցուկի մեջ ավելացնում են համեմունքներ, համային հավելումներ, արգանակի համով խորանարդիկներ, գինի, կաթ, սերուցքային կարագ։ Ուտեստը մատուցելուց առաջ կարելի է կերակրալցուկն առավել թանձրացնել՝ ևս մեկ անգամ պահելով կրակի վրա, կամ թանձր լինելու դեպքում՝ ջրի ավելացմամբ ստանալ անհրաժեշտ զանգվածը։

Շամփուրի վրա կերակրալցուկով միս պատրաստելիս շսմփուրի տակ հավաքվում է մի փոքր հեղուկ է գոյանում, որը հավաքում են, նորից ու նորից կցնում պատրաստվող մսի վրա։ Սա կերակրալցուկի առաջին և առավել հին տեսակն է, ընդ որում՝ սովորաբար դրա մեջ էր մտնում նաև մսից հոսող արյունը, համապատասխանաբար, Բյուզանդիայի ուղղափառ եկեղեցու հավատացյալների շրջանում այն քիչ տարածում ուներ, ինչը կապված էր սննդի մեջ արյան կիրառման արգելքով։ Կերակրալցուկների ծաղկումը ֆրանսիական խոհանոցումսկսվեց 17-րդ դարում և աստիճանաբար տարածվեց ողջ Եվրոպայում և Ամերիկայում, Էլիզա Ակտոնի՝ 1848 թվականին հրատարակված խոհարարական գրքում թվարկված և նկարագրված է կերակրալցուկի 15 բաղադրատոմս։

Կերակրալցուկների հայտնիությունը հանգեցրեց պատրաստի կերակրալցուկների ու դրանց իմիտացիոն խառնուրդների ի հայտ գալուն և վաճառքի մեջ հայտնվելուն։ Պատրաստի կերակրալցուկն անհրաժեշտ է խառնել ջրով կամ տաքացնել մատուցելուց առաջ։

## Տես նաև
* Սոուս

## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն
* 
* 
* 

Կատեգորիա:Սոուսներ
Խորհրդային իշխանության համար մարտնչողների հուշարձան (Շախտի)

* 
**Խորհրդային իշխանության համար մարտնչողների հուշարձան** (), հուշարձան Ռուսաստանի Ռոստովի մարզի Շախտի քաղաքում։

## Պատմություն
Քաղաքացիական պատերազմի տարիներին Ալեքսանդրովսկ-Գրուշևսկի (այժմ՝ Շախտի) քաղաքում իշխանությունը մի քանի անգամ սպիտակ կազակներից անցել է կարմիրբանակայինների զորամասերին և հակառակը։ Քաղաքը սպիտակ կազակների կողմից գրավելիս ոչնչացվել են կարմիրգվարդիական հանքափորները և նրանց ընտանիքների անդամները։ Սպիտակ կազակները պատանդառել են մոտ հազար կարմիրգվարդիական հանքափորների և մոտ կեսին սպանել։ Սպիտակգվարդիական ահաբեկչության հետևանքով քաղաքի տարածքում հայտնվել են բազմաթիվ եղբայրական գերեզմաններ։

1920 թվականի հունվարին կարմիրգվարդիականները և Ալեքսանդրովսկ-Գրուշևսկու հանքափորները Կարմիր բանակի ստորաբաժանումների հետ պարտության են մատնել գեներալ Անատոլի Նազարովի սպիտակ զորամասերի մնացորդները։ Քաղաքում տեղի են ունեցել թեժ մարտեր, որոնց այլ հանքափորների թվում մասնակցել են նաև ՌՈՊԻՏ հանքավայրի հանքափոր Նասեդկինը, Պետրոպավլովյան հանքավայրի ստորաբաժանման հրամանատար Կիրիլ Չառնեցկին, թիվ 2 հանքավայրի հանքափոր Չուրսինը, Հին Ազովկա հանքավայրի հանքափոր Ֆեոդոր Վլոգովը և այլք։

1920 թվականի գարնանը, Խ. Պ. Չեռնոկոզովի նախագահությամբ ռազմահեղափոխական կոմիտեի որոշմամբ, քաղաքում հավաքվեցին խորհրդային իշխանության հաստատման համար զոհվածների մասունքները և թաղվեցին մեկ եղբայրական գերեզմանում։ Ընդհանուր առմամբ թաղվեց շուրջ 10 հազար մարդ։

Շախտի քաղաքում պատմության այդ ժամանակաշրջանը պատկերված է Խորհրդային իշխանության համար մարտնչողների հուշարձանում։ Հուշարձանը պատրաստվել է քաղաքի բնակիչների կողմից կիրակնօրյակների ընթացքում վաստակած գումարով։ Հուշարձանի հեղինակը քանդակագործ Պոպովն է։ Հուշարձանը բացվել է 1927 թվականին՝ Հոկտեմբերյան հեղափոխության 10-րդ տարեդարձին (հուշարձանի վրա, սակայն, գրված է. «1923 թվական»)։

## Նկարագրություն
Խորհրդային իշխանության համար մարտնչողների հուշարձանը քառանիստ կոթող է, որի վերին մասում տեղադրված է մի քար, որը խորհրդանշում է քաղաքի հանքերում արդյունահանվող ածուխը։ Հուշարձանի բարձրությունը 4 մետր է։ Կոթողը տեղադրված է 1 մ բարձրությամբ պատվանդանի վրա։ Խորաքանդակի մի կողմում փորագրված է հանքափորի լամպի լույսի տակ ածուխ արդյունահանող հանքափորի պատկեր։ Կոթողի երկու կողմերում կան արձանագրություններ. *«Բանվորները և աշխատավոր գյուղացիությունը երբեք չեն մոռանա ձեր ծառայությունները հեղափոխությանը։ Մենք կավարտենք ձեր սկսած Կարմիր Հոկտեմբերի գործը»* և *«Թող զոհվածների հերոսությունը մեզ ոգեշնչի հեղափոխական պայքարի՝ կապիտալի նկատմամբ աշխատանքի ամբողջական հաղթանակի համար»*։

## Գրականություն
* Ерёмина, Г.А. В памятниках города – его неповторимая судьба / Г.А. Ерёмина // К Вашим услугам. – 1988. - №18 (30 апр.). – С. 10.
* Ерёмина, Г.А. И памятники тоже говорят / Г.А. Ерёмина // Тумба. – 2007. - №7 (7 февр.). – С. 2.

## Արտաքին հումներ
* Памятник борцам за Советскую власть. Официальный сайт Департамента культуры г. Шахты
* Город Шахты в исторических памятниках 

Կատեգորիա:1927 հիմնադրումներ
Կատեգորիա:Ռոստովի մարզի հուշարձաններ
ՀՀ ԿԲ Դիլիջանի «Գիտելիք հանուն զարգացման» կենտրոնի գրադարան

**ՀՀ ԿԲ Դիլիջանի «Գիտելիք հանուն զարգացման» կենտրոնի գրադարան**, երիտասարդների գիտելիքների և մշակութային կյանքի մակարդակի բարձրացմանը նպաստող, կրթական ծրագրեր իրականացնող գրադարան Տավուշի մարզի Դիլիջան քաղաքում։

## Գրադարանի պատմությունը
Դիլիջանի «Գիտելիք հանուն զարգացման» կենտրոնը հիմնադրվել է 2013 թվականի հունվարի 26-ին։

Շենքը, որտեղ նախկինում գործել է Դիլիջանի Ղազարոս Աղայանի անվան քաղաքային գրադարանը, 1988 թվականի երկրաշարժից հետո հայտնվել էր վթարային վիճակում։ Տարիներ անց շինությունը վերանորոգվել է և այժմ գործում է որպես ՀՀ ԿԲ «Գիտելիք հանուն զարգացման» կենտրոն, որի երկրորդ հարկում տեղակայված է գրադարանը։ Վերջինս իր գործունեությունը ծավալել է կենտրոնի հիմնադրման օրից։

Գրադարանն ունի երեք սրահ, որոնցից մեկը ծառայում է որպես ընթերցասրահ, մյուսը՝ դիտման սրահ, երրորդն ապահովում է էլեկտրոնային տեղեկատվության հասանելիություն։

Այժմ գրանցված է 1872 ընթերցող։ Մեկ տարվա ընթացքում գրադարան է այցելում միջինը 2500 այցելու։

Գրադարանը համագործակցում է մարզի դպրոցների, կրթամշակութային և համայնքային կենտրոնների հետ։ Կազմակերպվում են միջոցառումներ, կարճաժամկետ և երկարաժամկետ նախագծեր, հայկական տոներին նվիրված հանդիսություններ, անց են կացվում բաց դասեր դպրոցականների և ուսուցիչների մասնակցությամբ, ֆիլմերի դիտումներ, թեմատիկ սահիկահանդեսներ և քննարկումներ։ Հրավիրվում են ՀՀ կենտրոնական բանկի աշխատակիցներ, հայտնի բանախոսներ, տարբեր ոլորտների մասնագետներ, ովքեր դասընթացների, «կլոր սեղան» քննարկումների միջոցով մասնագիտական գիտելիքներ են փոխանցում մարզի բնակիչներին։ Մարզի նախադպրոցական և կրտսեր դասարանների երեխաների համար մշակվել է եռալեզու ընթերցանության նախագիծ, որի նպատակն է ստեղծել սերտ կապ երեխաների և գրքի միջև, ինչպես նաև երեխաների մոտ վաղ տարիքից ձևավորել ընթերցանության մշակույթ։

Գրադարանում հյուրընկալվել են հայ գրող, բանաստեղծ, թարգմանիչ Շանթ Մկրտչյանը, դերասանուհի Մայրանուշ Գրիգորյանը, հոգեբան Հրաչյա Ամիրյանը, արդի հայ արձակագիր Գրիգոր Շաշիկյանը և այլք։
## Գրքերի ֆոնդը
Գրադարանային ֆոնդը կազմում է ավելի քան 10 000 գիրք, ամսագրեր, CD սկավառակներ։

## Հասցե
ՀՀ ԿԲ Դիլիջանի «Գիտելիք հանուն զարգացման» կենտրոնը  տեղակայված է քաղաքի կենտրոնում՝ Մյասնիկյան 63 հասցեում։

Շենքը քառահարկ է, որի մուտքի մոտ տեղակայված են Ղազարոս Աղայանի և Խաչատուր Աբովյանի արձանները։

## Պատկերասրահ

Reading_project.jpg|Ընթերցանությունը զվարճանք է
The_main_reading_room.jpg|Գրադարանի հիմնական ընթերցասրահը
Ընթերցասրահ.jpg|Ընթերցասրահ


## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Հայաստանի գրադարաններ
Կատեգորիա:2013 հիմնադրումներ Հայաստանում
Խաջաևի բնակելի տուն (Դոնի Ռոստով)

**Խաջաևի բնակելի տուն** (), հինավուրց տուն Ռուսաստանի Դոնի Ռոստով քաղաքի Սոցիալիստական փողոցում։ Շենքը պատմության և մշակույթի տարածաշրջանային նշանակության հուշարձան է։

*Հասցեն՝* ք. Դոնի Ռոստով, Սոցիալիստական փողոց, 65։

## Պատմություն
Գ. Ն. Խաջաևի բնակելի տունը (այժմ՝ բնակելի տուն) կառուցվել է XX դարի սկզբին մոդեռն ոճով։ 1913 թվականին շենքի սեփականատերը եղել է Գ. Ն. Խաջաևը։

## Ճարտարապետություն
Խաջաևի բնակելի տունը Դոնի Ռոստով քաղաքի Սոցիալիստական փողոցում եռահարկ աղյուսե տուն է, որը կառուցվել է մոդեռն ոճով։ Երկհարկանի U-աձև շենքն ունի նկուղ և բազմալանջ տանիք։ Ճակատը սվաղված է, ունի ծեփածո դեկորի յուրօրինակ բարդ մշակում։

Ճակատի անհամաչափ հորինվածքում գերակշռում են շենքի ողջ բարձրությամբ արված երկու ելուստավորումները. ձախ ելուստավորումն ընդգծում է մուտքը և ավարտվում բարձր աստիճանավոր ատտիկոսով, աջը՝ ցածր։ Շքամուտքի դուռը երկփեղկ է, վերնափեղկով։ Լուսամուտախորշերը ծածկված են ձուլածո վանդակներով։

Ճակատի ճարտարապետական կերպարը որոշում է սվաղված և ոճավորված դեկորների ավանդական համադրությունը, ինչպես նաև երկու հարկերի միջապատերի երեսպատումը օքրայագույն կերամիկական սալիկներով։ Ճակատի հորիզոնական բաժանումն ապահովում են պրոֆիլավորված գոտիները (նկուղի, լուսամուտագոգերի, միջհարկային) և քիվը։

Առաջին հարկի ուղղանկյունաձև լուսամուտատեղերը շրջանակված են U-աձև զանգվածեղ զարդաքիվեր ունեցող երեսկալներով և կողպեքային քարերով, երկրորդ հարկի կիսաշրջանաձև լուսամուտատեղերը ճարտարապետները ձևավորել են գոտիների հիմքում ելուստավորումների միջև ընկած հատվածների միացումով, ճակատի արևմտյան հատվածում նույն կերպ միավորված են պատուհանների ուղղանկյունաձև զարդաքիվերը։

Ճակատին յուրօրինակություն է հաղորդում բուսական և կենդանական աշխարհի մոտիվներով ոճավորված դեկորը՝ տերևներով և ծաղիկներով ծոփորային դեկորատիվ գոտիները, աստիճանաձև ատտիկոսի վրայի հորինվածքը, ձկնկուլներով ներդիրը արևմտյան ելուստավորման կեղծ կամարակում։ Ծաղկային նախշազարդ է առկա նաև դարպասի, վերնափեղկի և կլոր պատուհանի կախովի վանդակում։

Փոխարինվել է ճակատի պատշգամբը, կորսվել են ատտիկոսների ավարտումները, սվաղային և ծեփածո զարդերն ունեն զգալի վնասվածքներ և կորուստներ։ Շենքը XX դարի սկզբի քաղաքացիական ճարտարապետության հուշարձան է։

## Գրականություն
* Лобжанидзе В., Лаптев Г., Кустов В. Путешествия по старому Ростову. Часть II. Ростов-на-Дону, 2001 г.
* Весь Ростов и Нахичевань-на-Дону на 1913 год. Харьков. 1913. с. 221.

## Արտաքին հղումներ
* Перечень объектов культурного наследия регионального значения г. Ростова-на-Дону
* Стиль модерн в Ростове
* Жилой дом Ходжаева 

Կատեգորիա:Դոնի Ռոստովի տեսարժան վայրեր
Կատեգորիա:Դոնի Ռոստովի շենքեր և կառույցներ
Կատեգորիա:20-րդ դարի հիմնադրումներ Ռուսաստանում
Բերտա Դորֆ

**Բերտա Օլգա Վիլհելմին Հերլիխ Դորֆ** (ծննդյան անունը՝ Գրին, , ), դանիացի նկարիչ։

## Կենսագրություն
Բերտա Դորֆը ծնվել է 1875 թվականին Կոպենհագենում։ 1893-1897 թվականներին մասնավոր դասեր է առել Հարալդ Սլոթ-Մյոլլերի և Պետեր Իլստեդի մոտ, որից հետո մեկ տարի վերապատրաստվել է Բեռլինում։ Օֆորտի դասեր է առել Բեռլինի Շինկել ակադեմիայում։ 1899 թվականին առաջին անգամ ցուցադրվել է Den Frie Udstilling-ում։ 1900 թվականին ամուսնացել է նկարիչ Նիլս Վինդինգ Դորֆի հետ (1862-1931 թվականներ), որի ազդեցությունը նկատելի է Բերտա Դորֆի աշխատանքներում։ Դորֆի ծննդաբերության սպասող կնոջ նկարը (*Et besøg hos den unge barselskone*) համարվում է ընտանիքին և երեխաներին նվիրված վաղ ստեղծագործությունների գլուխգործոց։ Ավելի ուշ նկարել է ծաղիկներ, լանդշաֆտներ, բազմաթիվ դիմանկարներ, հատկապես երեխաների։ 1925 թվականին ստեղծել է ևս մեկ մեծածավալ աշխատանք *Julenat* (Սուրբ Ծննդյան երեկո), որն այժմ գտնվում է Սվենդբորգի մոտ գտնվող Օլլերուպ եկեղեցում։

Դորֆը նաև աշխատել է որպես դիզայներ, մասնավորապես, զբաղվել է արծաթեղենի և կահույքի դիզայնով։ 1902-1915 թվականներին ամուսնու հետ միասին բացել են արվեստի դպրոց։ 1915 թվականին դարձել է Կանանց գծանկարչության և դիզայնի ակադեմիայի կոմիտեի անդամ (*Tegne- og Kunstindustriskolen for Kvinder*), 1916 թվականին եղել է «Կին արվեստագետների միության» համահիմնադիրը (*Kvindelige Kunstneres Samfund*):

Մահացել է Հիլլերյոդում, 1960 թվականի փետրվարի 25-ին։ Թաղված է Սյոլերյոդ գերեզմանատանը։

## Մրցանակներ
1907 թվականին Բերտա Դորֆը *Et besøg hos den unge barselskone* (Այցելություն երիտասարդ մայրացած հիվանդին) կտավի համար պարգևատրվել է Թորվալդսեն մրցանակով։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:20-րդ դարի նկարչուհիներ
Կատեգորիա:Դանիացի արվեստագետներ
Կատեգորիա:Դանիացի դիզայներներ
Կատեգորիա:Դանիացի նկարչուհիներ
Հետաքրքրասեր Ջորջը 3․ վերադարձ դեպի ջունգլի

** «Հետաքրքրասեր Ջորջը 3․ վերադարձ դեպի ջունգլի» ** (), ամերիկական մուլտիպլիկացիոն ֆիլմ, որը ստեղծվել է Հանս Ավգուստո Ռեյի և Մարգրետ Ռեյի գրքի հիման վրա։ Այն «Հետաքրքրասեր Ջորջը 2․ կապիկների հետքերով» մուլտֆիլմի շարունակությունն է, որը հրապարակել է 2009 թվականին։ 2015 թվականի օգոստոսի 17-ին տեղի ունեցավ մուլտֆիլմի պրեմիերան. նույն օրը տեղի ունեցավ նաև նույնանուն մուլտֆիլմ-սերիալի ցուցադրումը PBS Kids հեռուստատեսությունում։ Մուլտֆիլմը դարձավ մուլտֆիլմ-սերիալի վերջաբանը, որն ավարտվեց նույն թվականի ապրիլի 1-ին։

## Սյուժե
Հյուսթոն անունով մարդը խնդրում է Ջորջին ուղևորվել տիեզերք, որպեսզի նախաձեռնի «Ջրհեղեղի կանգնեցման» նախագիծը։ Նրա առաջադրանքն էր վերցնել RDS (ինչը հանդիսանում էր Կենտրոնական Աֆրիկայի ամբարտակները վերահսկող հատուկ գործիք, որպեսզի կանգնեցնի ջրհեղեղը) և բերել այն տիզերքում գտնվող արբանյակից։ Արբանյակը վնասված էր։ Ջորջը RDS-ը Երկիր վերադարձնելիս պետք է այն տեղադրեր ամբարտակներից մեկի վրա։ Թեդը, որը բոլորին հայտնի էր որպես «դեղին գլխարկով մարդ», թույլ է տալիս Ջորջին մասնակցել նախագծին, բայց մի պայմանով, որ անցնի մարզումները։ Ջորջը ավարտում է մարզումները և մեկնում տիեզերք։ Մինչ գտնվում էր տիեզերքում՝ համարյա կորցնում է RDS-ն, իսկ նրա տիեզերական համազգեստը թռչում է Երկիր։ Ջորջի խմելու ջուրը թափվում է և կարճ միացում առաջացնում, որի պատճառով կորցնում է կառավարումը։ Սակայն Ջորջը փրկվում է և ընկնելով Երկիր՝ մոլորվում է Կենտրոնական Աֆրիկայում։

Հյուսթոնը, Էնդրյուն և Թեդը ուղևորվում են Կենտրոնական Աֆրիկա, որպեսզի գտնեն Ջորջին։ Նա կարող էր գտնվել 500 մղոն շառավղով տարածքում։ Հինգ որոնողական ջոկատներ փնտրում էին նրան։ Հետագայում Թեդը լքում է ջոկատների շարքերը, որպեսզի գտնի Ջորջին՝ անվանելով իրեն վեցերորդ ջոկատ։ Թեդը չէր խոսում Հյուսթոնի հետ, իսկ Ջորջը կարող էր լինել հեռու, շատ հեռու։

## Դերերում

## Սաունդթրեք
«Հետաքրքրասեր Ջորջը 3․ վերադարձ դեպի ջունգլի» մուլտֆիլմի սաունդթրեքը թողարկվել է 2015 թվականի հունիսի 25-ին։ Սաունդթրեքում եղել է միայն մեկ սինգլ՝ Plain White T's խմբի «Welcome to Paradise»-ը։

### Երաժշտությունները
#"Welcome to Paradise" – Plain White T’s
#"Together Forever" – Kipp Lennon & Nick Nolan
#"Beautiful Wild" – Kipp Lennon & Nick Nolan
#"Up for Anything" – Mark Lennon & Nick Nolan
#"Superman" – Ralph Saenz & Nick Nolan
#"George, How Charming You Are!" – Heitor Pereira
#"Ted’s Yellow Hat" – Heitor Pereira
#"George’s Space Mission" – Heitor Pereira
#"Space Monkey" – Heitor Pereira
#"Looking for George in Africa" – Heitor Pereira
#"Jungle Tree Cabin" – Heitor Pereira
#"George, You Are the Most Fun!" – Heitor Pereira
#"Flooding Menace" – Heitor Pereira
#"Celestial Slime" – Heitor Pereira
#"Storm Approaching" – Heitor Pereira
#"Majestic Central Africa" – Heitor Pereira
#"Leopard Chase" – Heitor Pereira
#"And George Saves the Day Again!" – Heitor Pereira

## Թողարկում
Մուլտֆիլմը DVD-ի վրա թողարկվեց 2015 թվականի հունիսի 23-ին։ Այս մուլտֆիլմը ունեցել է բացառիկ DVD Target՝ ներառյալ սաունդթրեքների 4 սինգլ։ Ինչպես առաջին անգամ, այս անգամ նույնպես ֆիլմը Blu-ray-ում չի հրապարակվել։

## Հղումներ
* 

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:2015 մուլտֆիլմեր
Կատեգորիա:Ամերիկյան մուլտֆիլմեր
Կատեգորիա:Մուլտֆիլմեր կապիկների մասին
Լենո Ամարյան

**Լենո Սամվելի Ամարյան** (), հայ ճարտարագետ, տեխնիկական գիտությունների դոկտոր (1968), պրոֆեսոր (1969), Ռուսաստանի Դաշնության վաստակավոր շինարար (1995), Սանկտ Պետերբուրգի գիտությունների և արվեստի Պետրովյան ակադեմիայի անդամ (1999)։

## Կենսագրություն
Լենո Ամարյանը ծնվել է 1929 թվականին մարտի 28-ին, Գորիս քաղաքում։ 1947 թվականին ավարտել է Ակսել Բակունցի անվան միջնակարգ դպրոցը  և նույն տարում ընդունվել Մոսկվայի տորֆի ինստիտուտը` այն ավարտելով 1952 թվականին՝ ինժեներ-մեխանիկի մասնագիտությամբ։ Աշխատել է Օրեխովո-Զուևո քաղաքի «Տորֆմաշ» գործարանում, որպես հերթափոխի վարպետ, արտադրամասի պետ, գլխավոր ինժեներ, այնուհետև՝ տնօրեն։ 1961 թվականից աշխատել է Տվերի պոլիտեխնիկական ինստիտուտում, եղել «Կոնստրուկցիաներ և կառույցներ», «Ավտոճանապարհներ և օդանավակայաններ» ամբիոնների վարիչ։ 1976 թվականից աշխատել է ԽՍՀՄ պետշինի ինժեներական հետախուզումների  Գիտահետազոտական ինստիտուտում (ԳՀԻ)` ինժեներական հետախուզումների տեխնիկայի և տեխնոլոգիայի բաժնի վարիչ։

Նրա գիտական աշխատանքները վերաբերում են շինարարության մեջ ինժեներա-երկրաբանական հետախուզումների նոր սարքավորումների և 
ապարատների ստեղծմանն ու արմատավորմանը, հատկապես ծովափնյա և ճահճային տարածքների թույլ գրունտային նստվածքների համար։ Ամարյանի ստեղծած սարքավորումները և սարքերը լայնորեն կիրառվում են նավթագազային, արդյունաբերական և քաղաքացիական շինարարության, հիդրոտեխնիկայի, ճանապարհների,կոմունիկացիաների հետախուզման ասպարեզում։
250 հոդվածների  և 5 մենագրությունների հեղինակ է։

«Թույլ գրունտները և նրանց ուսումնասիրության մեթոդները» աշխատությունը լույս է տեսել Հոլանդիայում (1993)։ Նրա 90 գյուտերը հաստատված են հեղինակային իրավունքներով և արտոնագրերով։ Պարգևատրվել է Ժողովրդական տնտեսության նվաճումների ցուցահանդեսի (ԺՏՆՑ) 8 ոսկյա և 6  արծաթյա մեդալներով։

## Ծանոթագրություններ

## Աղբյուրներ
*Էդուադ Զոհրաբյան, Համլետ Միրզոյան, Գորիսի Հանրագիտարան, էջ 27

Կատեգորիա:Հայ ճարտարագետներ
Կատեգորիա:Հայ պրոֆեսորներ
Կատեգորիա:Տեխնիկական գիտությունների դոկտորներ
Օմբար

**Օմբար**, գետ, Տիգրիսի ձախակողմյան վտակը։ Կովկասի 5-վերստանոց քարտեզում այս ձևով է նշանակված Ամբար գետը, որը Բառարանի 1-ին հատորում սխալմամբ դրվել Է Սասուն գետին որպես տարբերակ, թեև Ամբարն վերջինիս բառահոդվածում առանձնացված Է նրանից։ Ինչպես նաև Ամպերը և Ամպարչայը սխալմամբ ներկայացվել են որպես երկու տարբեր գետեր։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Տիգրիս գետի վտակներ
Օմերլուբողազ

**Օմերլուբողազ**, *Էոմերլուպողագ*, լեռնանցք Կիլիկիայում, Կիլիկյան Տավրոս լեռնաշղթայում, Տորոսի Պար լեռներում, Քերքիճի գետի հովտում, նրա և Կորկուն գետերի ջրբաժանում։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Լեռնանցքներ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Հայկական լեռնաշխարհի լեռնանցքներ
Եվրոպական տարիներ

Ամեն տարի Եվրամիությունն իր անդամ երկրների միջև քննարկումների և երկխոսության քաջալերման, կոնկրետ խնդրի շուրջ եվրոպական քաղաքացիների իրազեկության բարձրացման համար ընտրում է որոշակի թեմա։

## Պատմություն
Սկսած 1983 թվականից Եվրոպական խորհրդարանը և Եվրախորհուրդը յուրաքանչյուր տարի ընտրել են ամենամյա գործողությունների թեման՝ հիմնված Եվրոպական հանձնաժողովի առաջարկի վրա։ Եվրոպական տարիները եվրոպական քաղաքացիներին կրթելու և անդամ պետությունների ազգային կառավարությունների ուշադրությունը կոնկրետ խնդրի վրա հրավիրելու արշավ են, որպեսզի փոխվեն դիրքորոշումներն ու վարքագիծը ինչպես ազգային, այնպես էլ եվրոպական մակարդակներում։

## Տարիներ

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* European years (europa.eu)

Կատեգորիա:Օրացույց
Կատեգորիա:Ցանկեր:Մշակույթ
Կատեգորիա:Եվրոպական միություն