Ատոմային թափոնների կառավարման անվտանգության դաշնային գրասենյակ

**Ատոմային թափոնների կառավարման անվտանգության դաշնային գրասենյակ,** իրավաբանորեն ստեղծված, անկախ գերմանական դաշնային մարմին, գտնվում է Շրջակա միջավայրի, բնության պահպանության, միջուկային անվտանգության և սպառողների պաշտպանության դաշնային նախարարության իրավասության ներքո: Այն իր գործունեությունը սկսել է 2014 թվականի սեպտեմբերի 1-ին: Գլխավոր գրասենյակը (2014 թվականին հայտարարվել է որպես ժամանակավոր) Բեռլինում է: Այլ գրասենյակներ գտնվում են Զալցգիթերում և Բոննում։

2016 թվականի հուլիսի 30-ին ստացել է նոր անվանում՝ *Bundesamt für kerntechnische Entsorgungssicherheit* (BfE): Միևնույն ժամանակ, BfE-ին հանձնարարվել են BfS-ի (Bundesamt für Strahlenschutz, Ճառագայթային պաշտպանության դաշնային գրասենյակ) հիմնական խնդիրները միջուկային անվտանգության և միջուկային թափոնների հեռացման անվտանգության ոլորտում։

Այս պատճառով, BfE-ի  հիմնական խնդիրներն իրականացվում են Զալցգիտերում գտնվող գլխավոր գրասենյակում, որտեղ տեղակայված է նաև նրա աշխատակազմի մեծ մասը։ Նախագահը Քրիստիան Կյունն է։

## Պատմություն
Մերկել/Վեստերվելլեի կառավարության միջուկային էներգիայի փուլային դադարեցումից հետո կառավարող կուսակցությունները՝ ընդդիմադիր կուսակցությունների՝ Սոցիալ-դեմոկրատական կուսակցության և «Կանաչների» հետ միասին, որոշել են ընդունել նոր օրենք՝ մշտական պահեստարան փնտրելու համար: 2013 թվականի մայիսին չորս խորհրդարանական խմբերը ներկայացրել են *«Ջերմաստեղծող ռադիոակտիվ թափոնների վերջնական պահեստարանի վայրի որոնման և ընտրության և այլ օրենքներում փոփոխություններ կատարելու մասին» օրենքի նախագիծը (Տեղանքի ընտրության մասին օրենք – StandAG)*։ Այս օրենքի նախագիծը պարունակել է «Միջուկային թափոնների կառավարման դաշնային գրասենյակի ստեղծման մասին» 3-րդ հոդվածի օրենք (BfkEG) ընդամենը երեք պարբերությամբ: Օրենսդրական գործընթացի ընթացքում Օրենքի 1-ին բաժինը լրացվել է, և անցումային դրույթները ավելացվել են 4-րդ բաժնին: BfkEG-ն ուժի մեջ է մտել 2014 թվականի հունվարի 1-ին, ինչը նշանակում է, որ այդ օրը պաշտոնապես հիմնադրվել է Ատոմային թափոնների կառավարման դաշնային գրասենյակը:

Վերջնական պահեստավորման ոլորտում կազմակերպչական կառուցվածքի վերակազմակերպման մասին օրենքի (NeuOrgG) 4-րդ հոդվածի 1-ին համարը վերանվանել է մարմինը՝ «Միջուկային թափոնների կառավարման անվտանգության դաշնային գրասենյակ» ( BfE) 2016 թվականի հուլիսի 30-ին: Վերանվանման պատճառն եղել է *Bundesgesellschaft für Endlagerung* (BGE)-ից ավելի հստակ տարբերակվելու մտադրությունն էր։ Միևնույն ժամանակ, BfE-ին Ռադիացիոն պաշտպանության դաշնային գրասենյակից տրվել են միջուկային անվտանգության և միջուկային թափոնների հեռացման անվտանգության ոլորտում հիմնական առաջադրանքներ։ Այս պատճառով, BfE-ի (այժմ՝ BASE) հիմնական առաջադրանքներն իրականացվում են Զալցգիտերի գլխավոր գրասենյակում, որտեղ տեղակայված է նաև անձնակազմի մեծ մասը:

2014 թվականից մինչև 2016 թվականը Դաշնային գրասենյակը ժամանակավորապես ղեկավարել է Էվոլդ Զիբան, որը հետագայում դարձել է BGZ ժամանակավոր պահեստավորման ընկերության նախագահ և կառավարիչ տնօրեն։ 2016 թվականի օգոստոսի 1-ին Վոլֆրամ Քյոնիգը նշանակվել է նոր նախագահ։

2020 թվականի հունվարի 1-ին գործակալությունը վերանվանվել է *Bundesamt für kerntechnische Entsorgungssicherheit* (BfE)-ից *Bundesamt für die Sicherheit der nuklearen Entsorgung* (BASE)։

Վոլֆրամ Քյոնիգը թոշակի է անցել 2024 թվականի հունվարի վերջին։ 2024 թվականի փետրվարի 15-ին Քրիստիան Կյունը դարձել է Դաշնային գրասենյակի նախագահ։

## Կազմակերպություն
Դաշնային գրասենյակը գտնվում է Շրջակա միջավայրի, բնության պահպանության, միջուկային անվտանգության և սպառողների պաշտպանության դաշնային նախարարության (BMUV) վերահսկողության ներքո։ Այն ղեկավարում է նախագահը՝ փոխնախագահի հետ միասին, որը հանդիսանում է նրա մշտական ներկայացուցիչը։ Բացի նախագահական ապարատից, BASE-ը բաժանված է հետևյալ վարչությունների (բաժինների)՝

* Վարչություն Z. Կենտրոնական ծառայություններ
* Վարչություն F. Հետազոտություններ / Միջազգային կապեր
* Վարչություն B. Հանրային մասնակցություն
* Վարչություն A. Վերահսկողություն
* Վարչություն G. Հաստատման (թույլտվության) ընթացակարգեր
* Վարչություն N. Միջուկային անվտանգություն

Մասնակցային կառավարման լաբորատորիան հաշվետու է փոխնախագահին։ Դրա խնդիրն է մշակել պետական կառավարման ոլորտում նորարարական աշխատանքային մեթոդներ և պետության ու հասարակության միջև մասնակցային նոր գործընթացներ։ Որպես Գերմանիայի կառավարման ոլորտում նորարարական լաբորատորիա՝ այն համեմատելի է BWI GmbH-ի հետ։

## Առաջադրանքներ
Ատոմային թափոնների կառավարման անվտանգության դաշնային գրասենյակը կենտրոնական դաշնային մարմին է ռադիոակտիվ թափոնների վերջնական և միջանկյալ պահեստավորման, ինչպես նաև դրանց մշակման և տեղափոխման ոլորտներում հաստատման, վերահսկողության և կարգավորման համար: Բազայի խնդիրների շրջանակը կարելի է ավելի մանրամասն նկարագրել՝ հիմնվելով դրա կազմակերպչական կառուցվածքի վրա:

### Միջուկային անվտանգություն
* Ջերմություն առաջացնող ռադիոակտիվ նյութերի վերջնական պահեստավորման օբյեկտների և Ասե II հանքի վերահսկողություն
* Գերմանիայի ատոմային էներգիայի մասին օրենքի (AtG) 7-րդ բաժնի 1c կետի համաձայն տեղեկատվության ստացում և հրապարակում
* Ատոմային կայաններում բոլոր հաշվետվող իրադարձությունների գրանցում և փաստաթղթավորում (Դաշնային միջադեպերի հաշվետվության գրասենյակ)

### Ատոմային թափոնների հեռացման անվտանգություն
* Ատոմային վառելիքի փոխադրման հաստատումը՝ համաձայն AtG 4-րդ բաժնի (այսպես կոչված՝ Castor փոխադրումներ) և խոշոր աղբյուրների փոխադրման հաստատում՝ համաձայն Գերմանիայի ճառագայթային պաշտպանության մասին օրենքի 186-րդ բաժնի, ինչպես նաև դրանց հետկանչը կամ չեղյալ հայտարարումը
* Ատոմային վառելիքի պետական պահպանություն՝ AtG 5-րդ բաժնի իմաստով
* Ատոմային վառելիքի պետական պահպանությունից դուրս պահպանման հաստատումը (այսպես կոչված՝ միջանկյալ պահեստավորում)՝ համաձայն AtG 6-րդ բաժնի, ինչպես նաև դրանց հետկանչը կամ չեղյալ հայտարարումը
* C, B(U), B(M) տիպի միջուկային սրվակների և տրոհվող նյութերի փաթեթների տեսակի հաստատում (CF, B(U)F, B(M)F, AF և IF):
* Ատոմային սրվակների օտարերկրյա տիպի հաստատումների ճանաչում

### Տեղանքի ընտրության ընթացակարգ
* Հետազոտական ծրագրերի և փորձարկման չափանիշների որոշում՝ համաձայն StandAG-ի
* Նախագծի հովանավորի առաջարկների ուսումնասիրությունը՝ համաձայն StandAG-ի 14-րդ բաժնի 2-րդ կետի, 16-րդ բաժնի 3-րդ կետի և 18-րդ բաժնի 3-րդ կետի։
* Տեղանքի ընտրության գործընթացի իրականացման վերահսկողություն՝ համաձայն StandAG-ի 19-րդ բաժնի 1-4 կետերի
* Կայքի անվտանգությունը՝ համաձայն StandAG-ի 21-րդ բաժնի
* Պատասխանատու է տարածքի ընտրության գործընթացին հանրության մասնակցության համար

### Պահեստների հաստատում և վերահսկողություն
* Բարձր ակտիվության ռադիոակտիվ թափոնների պահեստարանների ծրագրի հաստատում և հաստատում (Բաժին 9բ AtG)
* Հանքարդյունաբերության թույլտվությունների և այլ պահանջվող հանքարդյունաբերական թույլտվությունների և հաստատումների տրամադրում՝ համաձայն 9բ AtG բաժնի, AtG բաժնի 3-րդ կետի 9ա բաժնի անվտանգության և վերջնական պահեստավորման համար նախատեսված դաշնային օբյեկտների կառուցման, շահագործման և շահագործումից հանման համար՝ համաձայն համապատասխան նահանգի իրավասու հանքարդյունաբերական մարմնի հետ խորհրդակցելով։
* Հանքարդյունաբերության վերահսկողությունը՝ համաձայն «Հանքարդյունաբերության մասին» դաշնային օրենքի 69-74-րդ հոդվածների, դաշնային կառույցների վրա՝ անվտանգության և վերջնական պահեստավորման համար՝ համաձայն 9ա հոդվածի 3-րդ կետի AtG-ի, ինչպես նաև
* Ջրային օրենսդրության թույլտվությունների կամ հաստատումների տրամադրում հաստատման ընթացակարգերում՝ համաձայն 9բ AtG բաժնի, դաշնային կառույցների համար՝ անվտանգության և վերջնական պահեստավորման համար՝ համաձայն 9ա բաժնի 3-րդ կետի AtG-ի՝ խորհրդակցելով պատասխանատու ջրային մարմնի հետ։

Բացի այդ, BASE-ը տրամադրում է BMUV-ին տեխնիկական և գիտական աջակցություն իր պատասխանատվության շրջանակներում (BfkEG-ի 2-րդ հոդվածի 2-րդ կետ) և այդ առումով իրականացնում է դաշնային խնդիրներ, որոնք նրան հանձնարարվել են BMUV-ի կողմից կամ նրա համաձայնությամբ՝ տվյալ ոլորտի համար պատասխանատու բարձրագույն դաշնային մարմնի կողմից (BfkEG-ի 2-րդ հոդվածի 3-րդ կետ)։ Վերջապես, BASE-ը պատասխանատու է նաև իր լիազորությունների շրջանակում բավարար հետազոտական գործունեություն իրականացնելու համար (BfkEG-ի 2-րդ հոդվածի 4-րդ կետ)։

## Կառավարում
2024 թվականի փետրվարի 15-ից Քրիստիան Կյունը ղեկավարում է Դաշնային գրասենյակը։ Նրա գրասենյակը դասակարգվում է Դաշնային աշխատավարձի B սանդղակի B 8 աշխատավարձային խմբում։ Նա ունի *«Նախագահ»* պաշտոնական կոչումը։

## Քննադատություն
Գերմանիայի շրջակա միջավայրի գործակալության նախկին նախագահ Անդրեաս Տրոգեն քննադատել է 2014 թվականին նախատեսված լիազորություններով գործակալության հիմնադրումը՝ այն որակելով որպես Ճառագայթային պաշտպանության դաշնային գրասենյակին (BfS) կրկնօրինակող անհարկի կառույց։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* BASE-ի պաշտոնական կայքը
* BASE տեղեկատվական հարթակ՝ վերջնական պահոցի որոնման համար

Կատեգորիա:2014 հիմնադրումներ Գերմանիայում