Յուրիս Ստրենգա

**Յուրիս Ստրենգա** (, ), խորհրդային և լատվիական թատրոնի, կինոյի դերասան և ռեժիսոր: Խորհրդային Լատվիայի ազգային արտիստ (1987 թվական):

## Կենսագրություն
Յուրիս Ստրենգան ծնվել է 1937 թվականի հունիսի 13-ին Ռիգայում: Մանկությունը անց է կացրել Կրիմուլդայում: Սովորել է Կրիմուլդայի յոթնամյա դպրոցում: Ավարտել է Սիգուլդայի 1-ին միջնակարգ դպրոցը, Յազեպաս Մեդինի անվան երաժշտական ​​ուսումնարանը՝ երգչախմբային դիրիժորի և երգի ուսուցչի որակավորմամբ (1958 թվական), Յ. Ռայնիս Ռիգայի գեղարվեստական ​​թատրոնի թատերական ստուդիան (1962 թվական), Լատվիայի պետական ​​կոնսերվատորիայի թատերական ֆակուլտետի ռեժիսուրայի բաժինը (1967 թվական):

Ռիգայի Ջ. Ռայնիսի անվան գեղարվեստական ​​թատրոնի դերասան (1962 թվականից) և ռեժիսոր (1967 թվականից) (Դայլեսի թատրոն)։ Յուրիսը նաև նկարահանվել է ֆիլմերում։ Նա իր դեբյուտը կատարել է 1960 թվականին Օդեսայի կինոստուդիայում՝ ռեժիսոր Վասիլի Լևինի «Ավելի ուժեղ քան փոթորիկից» ֆիլմում գերմանացի նավաստու փոքր դերում։ Խաղացած դերերից են՝ Ձիլուպիետիս (Սեպլիսի գործը), դատավոր Ֆերդինանդ (Նույնականացում), եպիսկոպոս Հերֆորդ (Ռոբին Հուդի նետերը), հոգեբուժական կլինիկայի գլխավոր բժիշկ (տեսուչ Գուլ), Ֆրենսիս ՄաքՆամարա (Ռաֆերթի)։

Եղել է Ստեղծագործական միությունների անդամ՝ թատերական միության (1965 թվական) և կինոյի միության (1986 թվական):

## Ճանաչում և մրցանակներ
* Լատվիական ԽՍՀ վաստակավոր արտիստ (1978)
* Լատվիական ԽՍՀ ազգային արտիստ (1987)
* Երեք աստղի շքանշանի IV աստիճանի սպա (11 ապրիլի, 2011թ., Լատվիա).
* Լատվիայի Նախագահի պատվոգիր (2022 թ.)

## Ստեղծագործությունները
### Դերերը թատրոնում

#### [[Դայլես թատրոն|Դայլես թատրոն (Յ. Ռայնիսի անվան գեղարվեստական թատրոն)]]
##### Դերասան

* 1962 - Ռայնիսի «Իլյա Մուրոմեց» - *Կուռք-հերոս*
* 1974 - Մաքսիմ Գորկու «Բարբարոսները» - *Մանախով*
* 1975 - Հենրիկ Իբսենի «Բրենդ» - *Բրանդ*
* 1979 - Ուիլյամ Ժիլետի «Շերլոկ Հոլմս»՝ Արթուր Կոնան Դոյլի ստեղծագործությունների հիման վրա - *Մորիարտի*
* 1981 - Հերման Հեսսեի «Տափաստանային գայլը». - *Հարրի Գալլեր*
* 1984 - Միգել դե Սերվանտեսի «Դոն Կիխոտ» - *Դոն Կիխոտ*
* 1986 - Սուդրաբու Էդջուսի «Հրաշալի Դաուկա» - *Անծանոթ*
* 1987 - Յուխանա Ավգուստա Ստրինդբերգի «Մահվան պարը» - *Էդգար*
* 1988 - Ստեֆան Ցանեվի «Սոկրատի վերջին գիշերը» - *Սոկրատ*
* 1992 - Հենրիկ Իբսենի «Ռոսմերշոլմ» - *Ռեկտոր Կրոլլ*
* 1998 - Ա. Պ. Չեխովի «Բալենու այգի» - *Ֆիրս*
* 2000 - Ն. Վ. Գոգոլի «Ամուսնություն» - *Ստեփան*
* 2006 - Բրայեն Ֆրիլայի «Ֆիլադելֆիա, ես գալիս եմ քեզ մոտ» - *Միկ Օ՛բերն*
* 2006 - Ռայմոնդս Փոլսի և Ջենիս Փիթերսի «Ուրիշ Շերլոկ Հոլմս» մյուզիքլը - *Մորիարտի*

##### Ռեժիսոր
* 1970 - Ռուդոլֆ Բլաումանիսի «Իդրաններ»
* 1985 - Մառա Զալիտեի «Դատ»
* 1986 - Ռաբինդրանաթ Թագորի «Մութ սրահի արքան»
* 2001 - Դեյվիդ Գերի «Էմիի կարծիքը»
* 2002 - Մարտինս Սիվերտի «Գրաքննություն».
* 2003 - Մառա Զալիտեի «Հողի հարկ»

#### [[Ռիգայի Միխայիլ Չեխովի անվան ռուսական թատրոն|Ռիգայի ռուսական դրամատիկական թատրոն]]
* 1978 - Ինգմար Բերգմանի «Վայրի ելակները» - *Իսակ Բորգ*

## Ֆիլմագրություն
* 1960 - Փոթորկից ուժեղ - *գերմանացի նավաստի*
* 1961 - Շնորհակալություն գարնան համար - *Անդերսոնս*
* 1966 - ես հիշում եմ ամեն բան, Ռիչարդ
* 1967 - կապիտան Էնրիկոյի ժամը - *ֆիզկուլտուրայի ուսուցիչ*
* 1967 - Ոգով քաջ - *գերմանացի ոստիկան*
* 1967 - Երբ անձրևը և քամին թակեն պատուհանը
* 1967 - Ավելի խորը շնչեք
* 1968 - 24-25- ը չի վերադառնում - *ռեստորանի հաճախորդ*
* 1969 - Լինելո՛ւ է կյանք - *սերժանտ մայոր*
* 1971 - Տասնիննյակի կոմիտե - *Չեմբերս*
* 1972 - Գիշերվա տարեգրություն - *թռիչքային ռադիոօպերատոր*
* 1972 - Հերկուս Մանտաս - *Կոմս Հերման Սարասեն*
* 1972 - Ահա իմ գյուղը - *Շերլոք Հոլմս*
* 1972 - Առեղծվածային առևանգում
* 1972 - Աֆերա Ցապլիսա - *Ձիլուպիետիս*
* 1973 - Ամբողջովին կորած - *Վիլյամ Ուիլկս*
* 1973 - Նույնականացում - *դատավոր Ֆերդինանտ*
* 1974 - Բոց - *գերմանացին գնացքում*
* 1974 - Սանչոյի հավատարիմ ընկերը - *տղամարդը դիվանագիտական ​​ընդունելության ժամանակ*
* 1974 - հակաքայլ
* 1975 - Ռոբին Հուդի նետերը - *Եպիսկոպոս Հերֆորդ*
* 1976 - Մահ առագաստի տակ - *բժիշկ Բուտբի*
* 1977 - Արտացոլում ջրի մեջ
* 1977 - Կարմիր դիվանագիտական ​​սուրհանդակներ - Լատվիական ոստիկանության ներկայացուցիչ
* 1977 - Եղիր իմ սկեսուրը - *խողովակ մաքրող*
* 1978 - Թատրոն - *դրամատուրգ*
* 1978 - Բեթհովենի կյանքը - *Աբբաթ Ամենդա*
* 1979 - Ջրի բաժակ - *Կոմս Ստաունբաուեր*
* 1979 - Տեսուչ Գուլ - *հոգեբուժական կլինիկայի գլխավոր բժիշկ*
* 1979 - Սպասեք «Ջոն Գրաֆթոնին» - *Էլկոնեն*
* 1979 - Կապույտ Կարբունկլ - տեսուչ
* 1979 - Դեմքը թիրախի վրա - *Ջենկինս*
* 1980 - Ռաֆերթի - *Ֆրենսիս Մակնամարա*
* 1980 - Ճանապարհորդություն դեպի դրախտ - *Հովիվ Հոպկե*
* 1980 - Բագից մինչև Վիստուլա- *Ֆելդման*
* 1980 - Երիտասարդական, համար 2 (կինոալմանախ)
* 1980 - Բժշկի վերադարձը
* 1980 - Ֆեյրֆաքսի միլլիոնները - *Ջորջ Բերնս*
* 1981 - դարասկզբին - *Խոլոդկևիչ*
* 1981 - Խաղ
* 1981 - դեկտեմբերի 20 - *Շիպով*
* 1982 - Ամենաերկար ծղոտը - *ավստրացի*
* 1982 - Նիկոլո Պագանինի - *մեծ Ակիլլո Պագանինի*
* 1982 - Հնարավոր չէ կատարել - *Զիմբերգ*
* 1982 - Հիշողության ձայնը
* 1982 - Հարուստը, աղքատը - *դիակիզարանի աշխատակից*
* 1985 - մասնակցություն սպանությանը - *Այկինս*
* 1985 - Խաղը կկայանա ցանկացած եղանակի - *Ջորջ Վիտկե*
* 1985 - Մատիկով տղա - *Ժլատը*
* 1985 - Աննա Ֆիրլինգի ճանապարհները - *հեղինակից/ջութակահարից*
* 1986 - գարնանածաղիկ - *գերմանուհու ամուսին*
* 1986 - Լերմոնտով - *Անհայտ*
* 1986 - Թագի համարը
* 1986 - Ոսկե շղթա - *Պարկեր*
* 1986 - Աստղաբան - *Լեմկե, Շմալցի ասիստենտ*
* 1986 - Կրկնօրինակը
* 1987 - Եթե մենք դիմանանք այս ամենին...
* 1988 - Անծանոթ
* 1988 - Լիալուսնի ժամը - *Լիտվական ամրոցի հրամանատար*
* 1988 - Զգեստային փորձ - *Բիլևիչ*
* 1990 - Մարդագայլերի ժառանգ
* 1990 - Օրհնյալ Բուխարա
* 1991 - Խելագար Լորի - *բժիշկ Ստրետսի*
* 1992 - Գլխագին
* 1992 - Խաղ
* 1993 - Անիծված տիկնիկներ - *Տանկիդիս*
* 1995 - Տխրության ժամը դեռ չի եկել - *Վիլման*
* 1996 - Ռիգայի կույսերը / *Jomfruene i Riga*
* 2000 - Ռուսական ապստամբություն - *Որսացող*
* 2000 - Կամենսկայա-1. Մի խանգարեք դահիճին - *Ռիֆինիուս*
* 2001 - Անհաղթը
* 2005 - Արխանգել / *Archangel* - *Ցարյով*
* 2010 - Վերջին Լաչպլեսիսը / *Pēdējais Lāčplēsis* - *գիշերային պահակ*
* 2014 - Ջիմլայ Ռուդի Ռալալա / *Džimlai Rūdi Rallallā*
* 2015 - Քվեստ - *Յակով Բրյուս*

## Ծանոթագրություններ