Իվան Դաշիչև

**Իվան Դաշիչև** (, ), խորհրդային ​​զորավար, գեներալ-մայոր (1941)։ Հայրենական մեծ պատերազմի մասնակից։ Անհիմն բռնադատվել, ապա վերականգնվել է։

## Կենսագրություն
Իվան Ֆյոդորովիչ Դաշիչևը ծնվել է Բրյանսկի շրջանի Տիմոնովկա գյուղում գյուղացիական ընտանիքում։ 1916 թվականի սեպտեմբերին ավարտել է Տուլայի զինվորական դպրոցը)։

1916 - 1917 թվականներին ծառայել է ռուսական կայսերական բանակում, ավարտել Չուգուևի անվան ռազմական ուսումնարանը՝ որպես պոդպորուչիկ։

1918 թվականից ծառայել է Կարմիր բանակում։ Քաղաքացիական պատերազմի ժամանակ Դաշիչևը ծառայել է Արևելյան ռազմաճակատում։ 1920 թվականի մարտին դիվիզիան տեղափոխվեց Արևմտյան ռազմաճակատ և մասնակցեց Խորհրդա-Լեհական պատերազմին։ 1921 թվականին Դոլուբովո գյուղի մերձակայքում 80-րդ բրիգադի շրջափակումից դուրս բերելու և Արևմտյան ճակատի այլ մարտերում ցուցաբերած խիզախության համար նա պարգևատրվել է Կարմիր դրոշի երկու շքանշանով։ 1921 թվականի մարտին մասնակցել է Կրոնշտադտի ապստամբության ճնշմանը։ Փողոցային մարտերում ցուցաբերած հերոսության և արիության համար Ի.Ֆ.Դաշիչևը երրորդ անգամ պարգևատրվեց Կարմիր դրոշի շքանշանով։

Միջպատերազմյան ժամանակաշրջանում Դաշիչևը ծառայել է որպես հրաձգային գումարտակի հրամանատարի ադյուտանտ, հրաձգային բրիգադի պետի և շտաբի պետի օգնական: 1929 թվականի հոկտեմբերի 1-ից՝ Բելառուսի ռազմական օկրուգի 27-րդ Օմսկի հրաձգային դիվիզիայի շտաբի պետ։ 1931 թվականի հուլիսից՝ 2-րդ հրաձգային կորպուսի շտաբի պետ։ 1936 թվականի մարտից՝ եղել է 35-րդ հրաձգային դիվիզիայի հրամանատար-կոմիսար: 1937 թվականի օգոստոսի 8-ից՝ Մոսկվայի ռազմական օկրուգի 2-րդ հրաձգային կորպուսի հրամանատարի օգնական (1938 թվականի հուլիսի 28-ին կորպուսը տեղափոխվեց Կալինինի ռազմական շրջան): Ավարտել է Կարմիր բանակի Մ.Վ.Ֆրունզեի անվան ռազմական ակադեմիան (1927) և օպերատիվ ֆակուլտետը (1933)։

1939 թվականի օգոստոսից եղել է Լենինգրադի ռազմական օկրուգի 47-րդ հրաձգային կորպուսի հրամանատարը, որի գլխավորությամբ 9-րդ բանակի կազմում մասնակցել է Խորհրդա-ֆիննական պատերազմին։ 1940 թվականի հունվարին, Սուոմուսալմիի ճակատամարտում կրած խոշոր պարտությունից հետո, նա հեռացվեց կորպուսի հրամանատարությունից և կոչումը իջեցվեց։

1940 թվականի հուլիսի 8-ից՝ Օդեսայի ռազմական օկրուգի 35-րդ հրաձգային կորպուսի հրամանատար։ Մասնակցել է Բեսարաբիայի ազատագրական արշավին։

Հայրենական մեծ պատերազմի սկզբին Դաշիչևի հրամանատարության տակ գտնվող կորպուսը, որպես Հարավային ռազմաճակատի 9-րդ առանձին բանակի մաս, մասնակցեց Մոլդովայի սահմանային մարտերին, պաշտպանական մարտերին Պրուտ, Դնեստր և Հարավային Բուգ գետերի արևելյան ափի երկայնքով: 1941 թվականի հուլիսի 24-ին Դաշիչևին շնորհվել է գեներալ-մայորի կոչում։

1941 թվականի սեպտեմբերի 11-ից (օգոստոսի 14) եղել է 9-րդ հրաձգային կորպուսի հրամանատարը, որը Ղրիմի և Կովկասի ռազմաճակատների 51-րդ և 44-րդ բանակների կազմում կռվել է Ղրիմի պաշտպանական և Կերչ-Թեոդոսիա դեսանտային գործողությունների ժամանակ։ 
Մարտական ​​բնութագրերից. «Նա ապացուցեց, որ պատրաստված և փորձառու հրամանատար է, ով հիանալի տիրապետում է մարտական ​​ստորաբաժանումներին ղեկավարելու հմտությանը: Հետևողական, հաստատակամ, քաղաքականապես լավ զարգացած: Նա կապված է բազմաթիվ հրամանատարների և մարտիկների հետ և վայելում է հեղինակություն»: 

1942 թվականի հունվարի 16-ից 21-ը Ի.Ֆ.Դաշիչևը նշանակվել է Ղրիմում 44-րդ բանակի հրամանատար՝ գեներալ-մայոր Ա.Ն.Պերվուշինի ծանր վնասվածքի պատճառով։ Այդ պահին բանակը նահանջել էր նոր դիրքեր և մեծ կորուստներ կրել։

Դաշիչևը մեղադրվել է զորքերի նկատմամբ վերահսկողությունը կորցնելու մեջ և ձերբակալվել 1942 թվականի հունվարի 21-ին: 1942 թվականի փետրվարի 19-ին Դաշիչևը դատապարտվել է 4 տարվա աշխատանքային ճամբարում՝ պայմանական ազատազրկման: ԽՍՀՄ Գերագույն դատարանի ռազմական կոլեգիայի դատավճռում նշվում էր. 

Դատավճռի հրապարակումից հետո Դաշիչևը ներման միջնորդություն է ներկայացրել ԽՍՀՄ Գերագույն խորհրդի նախագահությանը։ ԽՍՀՄ Գերագույն խորհրդի նախագահության որոշմամբ դատվածությունը հանվել է, սակայն նույն որոշմամբ գեներալին զրկել են պարգեւներից և իջեցրել զինվորական կոչումը։

1942 թվականի մարտի 7-ից եղել է ԽՍՀՄ պաշտպանության ժողովրդական կոմիսարիատի անձնակազմի գլխավոր տնօրինության տրամադրության տակ: Մայիսի 7-ից՝ Կալինինյան ճակատի ռազմական խորհրդի տրամադրության տակ։

1942 թվականի հուլիսի 4-ին կրկին ձերբակալվել է ՆԿՎԴ-ի կողմից։ Այս անգամ նրան մեղադրեցին հակախորհրդային ​​գրգռման մեջ, ըստ իր նախկին օգնականի և մեկ զինվորական օգնականի, «զրպարտել է Կարմիր բանակին, կուսակցության առաջնորդներին և խորհրդային կառավարությանը, կարծիք հայտնելով, որ Խորհրդային Միությունը անխուսափելիորեն պարտություն է կրելու Գերմանիայի հետ պատերազմում, ... կոչ անելով ոչնչացնել հրեաներին, կոմիսարներին և քաղաքական աշխատողներին: 1950 թվականի դեկտեմբերի 2-ին Անվտանգության հատուկ խորհրդի հրամանով նա դատապարտվել է 10 տարվա աշխատանքային ճամբարում։ Պատիժը կրել է մինչև 1952 թվականի հուլիսի 4-ը, պատիժը լրիվ կրելուց հետո (հաշվի առնելով նախնական կալանքը) ազատ է արձակվել։ 1953 թվականի հուլիսի 31-ին ԽՍՀՄ ՆԳՆ հատուկ կոնֆերանսի որոշմամբ գործը փակվել է, Դաշիչևը վերականգնվել է Խորհրդային բանակի շարքերում «գեներալ-մայորի» զինվորական կոչումով և նրան վերադարձվել են նրա բոլոր պարգևները։

Այնուհետև այն գտնվում էր ԽՍՀՄ պաշտպանության նախարարության անձնակազմի գլխավոր տնօրինության վերահսկողության տակ։ Թոշակի է անցել 1954 թվականի փետրվարից։ Մահացել է 1963 թվականի ապրիլի 24-ին Մոսկվայում։ Թաղվել է Վվեդենսկոե գերեզմանատանը (հատված 23)։

Որդին՝ Վյաչեսլավ Իվանովիչ Դաշիչևը (1925 թվականի փետրվարի 9 - 2016 թվականի հունիսի 1), պրոֆեսոր էր, պատմական գիտությունների դոկտոր, Հայրենական մեծ պատերազմի վետերան, պաշտոնաթող գնդապետ, Ռուսաստանի գիտությունների ակադեմիայի Միջազգային տնտեսական և քաղաքական հետազոտությունների ինստիտուտի գլխավոր գիտաշխատող։

## Պարգևներ
*Լենինի շքանշան (5.11.1954)
*Կարմիր դրոշի երեք շքանշան (02․05․1921, 12․31․1921, 03․10․1922)
*ԽՍՀՄ մեդալներ

## Զինվորական կոչումներ
*Բրիգադի հրամանատար (28.11.1935)
*Գնդապետ (12.01.1940)
*Բրիգադի հրամանատար (11.06.1940)
*Գեներալ-մայոր (24.07.1941)

## Գրականություն
*Коллектив авторов. Великая Отечественная. Командармы. Военный биографический словарь / Под общей ред. М. Г. Вожакина. — М.; Жуковский: Кучково поле, 2005. — С. 66. — ISBN 5-86090-113-5.
* *Саркисьян, Семён Мкртычевич* 51-я армия. Боевой путь. Глава: «Бои за Крым: Боевое крещение». — М.: Воениздат, 1983.

## Ծանոթագրություններ

 
Կատեգորիա:Խորհրդային զորահրամանատարներ
Կատեգորիա:Հայրենական մեծ պատերազմի մասնակիցներ
Կատեգորիա:Ռուս գեներալ-մայորներ