Անատոլի Սոլովյանենկո

**Անատոլի Սոլովյանենկո** (, ), խորհրդային և ուկրաինացի օպերային երգիչ  (լիրիկա-դրամատիկական տենոր)։ ԽՍՀՄ ժողովրդական արտիստ (1975): Ուկրաինայի հերոս (2008): Լենինի մրցանակի դափնեկիր (1980), Տարաս Շևչենկոյի անվան Ուկրաինայի ազգային մրցանակի դափնեկիր (1997):

## Կենսագրություն
Անատոլի Սոլովյանենկոն ծնվել է 1932 թվականին Դոնեցկում, հանքագործի ընտանիքում։ 1954 թվականին ավարտել է Դոնեցկի տեխնիկական համալսարանը, այնուհետև դասավանդել է նույն համալսարանի ինժեներական գրաֆիկայի բաժնում։

1950 թվականին երգեցողության դասեր է առել ռուս-խորհրդային վաստակավոր արտիստ Ալեքսանդր Կորոբեյչենկոյից։ Դրսևորած տաղանդի շնորհիվ 1962 թվականին Սոլովյանենկոյին հրավիրել են հանդես գալու Ուկրաինայի ազգային օպերայում։ Նախքան ազգային օպերայում աշխատելը, Սոլովյանենկոն Լա Սկալայում դարձել է երիտասարդ  երգիչների մրցույթի հաղթող և երեք տարի ուսանել այնտեղ (1963-1965)։ Սոլովյանենկոն դարձել է առաջին խորհրդային երգիչը, ով հրավերով հանդես է եկել Մետրոպոլիտեն օպերայում։ 1965 թվականից Սոլովյանենկոն հանդես է եկել Ուկրաինայի ազգային օպերային թատրոնի կազմում։ 1967 թվականին նրան շնորհվել է Ուկրաինայի վաստակավոր արտիստի կոչում, 1975 թվականին՝ ԽՍՀՄ ժողովրդական արտիստի կոչում։

1978 թվականին Սոլովյանենկոն ավարտել է Կիևի կոնսերվատորիան)։ Եղել է Ուկրաինայի ազգային օպերայի մեներգիչ, տարբեր օպերաներում հանդես եկել դերերգերով՝ Ռիգոլետտո), Տրավիատա, Լյուչիա դի Լամերմուր, Բոհեմ, Տոսկա), Ֆաուստ, Եվգենի Օնեգին, Բորիս Գոդունով և այլն։

## Մահ
Անատոլի Սոլովյանենկոն մահացել է 1999 թվականին, սրտի կաթվածից։ Նրա թաղման արարողությանը մասնակցել են պետական պաշտոնյաներ, այդ թվում՝  Լեոնիդ Կուչման։

## Դերերգեր
* Ալեքսանդր Բորոդինի «Իշխան Իգոր» -  Վլադիմիր Իգորևիչ
* Պյոտր Չայկովսկու «Եվգենի Օնեգին» - Լենսկի
* Ջուզեպպե Վերդիի «Տրավիատա» - Ալֆրեդ
* Սեմյոն Գուլակ-Արտեմովսկու «Զապորոժցին՝ Դանուբից այն կողմ» - Անդրեյ
* Շառլ Գունոյի «Ֆաուստ» - Ֆաուստ
* Ժորժ Բիզեի «Մարգարիտ որոնողները» - Նադիր
* Ջակոմո Պուչինիի «Բոհեմ» - Ռուդոլֆ
* Ջուզեպպե Վերդիի «Ռիգոլետտո» - Մանտուանի դուքս
* Մոդեստ Մուսորգսկու «Բորիս Գոդունով» М. П. Мусоргского - ինքնակոչ
* Պիետրո Մասկանիի «Գեղջկական ասպետություն» - Տուրիդու
* Գաետանո Դոնիցետիի «Լյուչիա դի Լամերմուր» - Էդգար
* Դանիել Օբերի «Ֆրա Դյավոլո» - ՖրաԴյավոլո
* Ջուզեպպե Վերդիի «Տրուբադուր» - Մանրիկո 
* Ժյուլ Մասնեի «Մանոն» - դե Գրիե
* Ջակոմո Պուչինիի «Տոսկա» - Կավարադոսի
* Ջուզեպպե Վերդիի «Ռեքվիեմ» - տենոր

## Ֆիլմագրություն
* 1965 - Ամանորյա օրացույց (երաժշտական ֆիլմ)
* 1978 - Նատալկա Պոլտավկա (երաժշտական ֆիլմ) - վոկալ
* 1982 - Հին ռիթմերով (երաժշտական ֆիլմ) - վոկալ
* 1982 - Ֆաուստ (ֆիլմ-օպերա) - վոկալ

## Մրցանակներ
* Ուկրաինայի հերոս 
* Ուկրաինական ԽՍՀ վաստակավոր արտիստ (1967)
* Ուկրաինական ԽՍՀ ժողովրդական արտիստ (1969)
* ԽՍՀՄ ժողովրդական արտիստ (1975)
* Լենինի մրցանակ (1980)
* Տարաս Շևչենկոյի անվան Ուկրաինայի ազգային մրցանակ (1997)
* Ժողովուրդների բարեկամության շքանշան (1982)
* «Փառք հանքափորին» III աստիճանի շքանշան (1982)
* Ուկրաինայի նախագահի պատվո նշան շքանշան (1993)
* «Իտալական Հանրապետությանը մատուցած ծառայությունների համար» շքանշանի ասպետ (Իտալիա, 1998)
* Հայրենիքին նվիրվածության փառքի III աստիճանի արծաթե շքանշան

## Հիշատակ
* Դոնեցկի օպերայի և բալետի թատրոնը կոչվում է Անատոլի Սոլովյանենկոյի անունով
* 2002 թվականին Անատոլի Սոլովյանենկոյի անվան օպերայի և բալետի թատրոնի մոտ տեղադրվել է Սոլովյանենկոյի արձանը
* Ա. Դովժենկոյի կիոնստուդիայում Անատոլի Սոլովյանենկոյի մասնակցությամբ նկարահանվել է «Մարտահրավեր ճակատագրին» երաժշտական գեղարվեստական ֆիլմը
* Երգչի պատվին անվանվել է «(6755) Սոլովյանենկո» փոքր մոլորակը
* 1999 թվականին Սոլովյանենկոյի պատվին թողարկվել է «Անատոլի Սոլովյանենկո» հուշադրամը


UA022.02.jpg|Դոնեցկի Անատոլի Սոլովյանենկոյի անվան օպերայի և բալետի թատրոն
Coin of Ukraine Solovianenko R.jpg|Ուկրաինայի բանկի հուշադրամ


## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն
* Рыцарь оперного искусства : [А.Соловьяненко] / В.Герланец // МЕРКУРИЙ (г. Донецк). 2007. № 10. - С.62-63.

Կատեգորիա:20-րդ դարի օպերային երգիչներ
Կատեգորիա:Ժողովուրդների բարեկամության շքանշանի դափնեկիրներ
Կատեգորիա:Լենինյան մրցանակի դափնեկիրներ
Կատեգորիա:ԽՍՀՄ ժողովրդական արտիստներ
Կատեգորիա:Խորհրդային օպերային երգիչներ և երգչուհիներ
Կատեգորիա:Ուկրաինական ԽՍՀ ժողովրդական արտիստներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի վաստակավոր արտիստներ
Կատեգորիա:Ուկրաինացի երգիչներ
Կատեգորիա:Ուկրաինացի օպերային երգիչներ
Կատեգորիա:Սրտամկանի ինֆարկտից մահացածներ