Ազդրոսկր

**Ազդրոսկր** (), մարդու մարմնի խողովակաձև ամենամեծ ոսկրը։ Մարմինն ունի գլանաձև տեսք և առջևում ինչ-որ չափով ուռուցիկ է, նրա հետևի մակերեսի երկայնքով ձգվում է անհարթ գիծ (*linea aspera*), որը ծառայում է մկանների կպման համար։ Մարմինը ներքևի մասում լայնանում է։

Մոտակա ծայրի վրա գտնվում է ազդրոսկրի գլուխը (*caput femoris*), որն ունի հոդային մակերևույթ, որը ծառայում է կոնքոսկրի հետ հոդավորվելու համար։ Գլխի մակերևույթի մեջտեղում կա փոսիկ։ Գլուխը ոսկրի մարմնին միացված է լավ արտահայտված վզիկով (*collum femoris*), որը ազդրոսկրի մարմնի երկայնական առանցքի հետ առաջացնում է մոտավորապես 130 ° անկյուն։ Վզիկի և մարմնի սահմանում կան երկու` վերին և ստորին ոսկրային հզոր թմբեր, որոնք կոչվում են տամբիոններ։ Մեծ տամբիոնը (trochanter major) տեղակայված է կողմնայնորեն` մարմնի վերին ծայրում, նրա` դեպի վզիկը դարձած միջային երեսին տամբիոնային փոսն է (*fossa trochanterica*): Երկու տամբիոնները միմյանց են միանում դիմացից միջտամբիոնային գծով (*linea intertrochanterica*), իսկ հետևից լավ արտահայտված միջտամբիոնային կատարով (*crista intertrochanterica*): Այս փոսն ու կատարը ծառայում են մկանների կպման համար։
Ազդրոսկրի մարմինը (corpus femoris) ծռված է դեպի առաջ, նրա առաջային մակերեսը հարթ է, իսկ հետին մակերեսի երկայնքով անցնում է անհարթ գիծը (linea aspera), որը բաժանվում է միջային ու կողմնային շուրթերի։ Մարմնի մեջտեղում շուրթերը սերտ հարում են միմյանց, իսկ դեպի վեր ու վար նրանք հեռանում են իրարից։ Դեպի վեր կողմնային շուրթը հաստանում է, գոյացնում է հետույքային թմբկությունը (tuberositas glutea), որը երբեմն նաև անվանում են երրորդ տամբիոն (trochanter tertius)։ Միջային շուրթը, շարունակվելով վեր, դառնում է կտինային գիծ (linea pectinea)։ Դեպի ներքև շրթերն աստիճանաբար հեռանում են միմյանցից` սահմանափակելով եռանկյունաձև ծնկափոսային մակերեսը (հարթակը) (facies poplitea)։

Ազդրոսկրի մարմնի հեռակա ծայրը լայնանալով գոյացնում է երկու խոշոր կոճեր՝ միջային և կողմնային (*condylus medialis et lateralis*), որոնց միջև հետևի կողմից գտնվում է միջկոճային փոսն է (*fossa intercondylaris*)։ Կոճերն ունեն հոդային մակերևույթներ, որոնք նախատեսված են ոլոքին ու ծնկոսկրին միանալու համար։ Յուրաքանչյուր կոճի կողմերում` հոդամակերեսւց վեր, տեղակայված է համապատասխան վերկոճը (epicondylus medialis et epicondylus lateralis)։

## Մկաններ
Ազդրոսկրին միանում են հետևյալ մկանները
* Հետույքային մկանները (լատ. *musculus gluteus*),
* Տանձաձև մկանը (լատ. *musculus piriformis*),
* Ազդրի առբերիչ մկանները (լատ. *musculus adductor*),
*Վերին և ստորին երկվորյակ մկաններ (լատ. *musculus gemellus superior et inferior*)
* Կտինային մկանը (լատ. *musculus pectineus*),
* Նազելի մկանը (լատ. *musculus gracilis*),
* Ազդրի երկգլուխ մկանը (լատ. *musculus biceps femoris*),
* Կիսաջլակազմ մկանը (լատ. *musculus semitendinosus*),
* Կիսաթաղանթակազմ մկանը (լատ. *musculus semimembranosus*),
* Ազդրի քառագլուխ մկանը (լատ. *musculus quadriceps femoris*),
* Քառակուսի մկանը (լատ. *musculus quadratis femoris*),
* Զստագոտկային մկանը (լատ. *musculus iliopsoas*):

## Լրացուցիչ նկարներ

 File:Femur - animation5.gif|Անատոմիական տեղադրվածությունը
 File:Gray243.png|Աջ ազդրի վերին վերջավորությունը հետևից և վերևից
 File:Gray244.png|Աջ ազդրը: Առջևի մակերևույթ (ջլային մկանների ամրացման վայր)
 File:Gray245.png|Աջ ազդրը: Հետին մակերևույթ (ջլային մկանների ամրացման վայր)
 File:Gray433.png|Ազդրի միջին խոռոչի խորքային մկաններ 
 File:609 Body Supply to the Bone.jpg|Ազդրոսկրի արյունատար անոթը


## Տես նաև
* Մարդու կմախք
* Ազդր

## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն
* Сапин М. П. Анатомия человека. Том 1.
* Анатомия человека. Учебник для институтов физической культуры.

Կատեգորիա:Ոսկրային համակարգ
Կատեգորիա:Ստորին վերջույթների անատոմիա