ՄԱԿ-ի քարտուղարություն

**Միավորված Ազգերի Կազմակերպության քարտուղարություն**, Միավորված Ազգերի Կազմակերպության (ՄԱԿ) վեց հիմնական մարմիններից մեկը, պատասխանատու է ՄԱԿ-ի այլ մարմիններին, նրա կոմիտեներին, քաղաքական առաքելություններին, տնտեսական և սոցիալական հանձնաժողովներին և խաղաղապահ գործողություններին վարչական և տեխնիկական ծառայություններ մատուցելու, ՄԱԿ-ի համաժողովների աշխատանքին աջակցելու և լրատվամիջոցների ու քաղաքացիական հասարակության կառույցների հետ հարաբերությունները պահպանելու համար։

Քարտուղարության աշխատանքը կառավարվում է, և քարտուղարության կազմում պաշտոններում նշանակումները կատարում է Միավորված Ազգերի Կազմակերպության գլխավոր քարտուղարը, որը նշանակվում է Գլխավոր ասամբլեայի կողմից Անվտանգության խորհրդի առաջարկությամբ՝ 5 տարի ժամկետով:

ՄԱԿ-ի քարտուղարության մեջ չեն մտնում ՄԱԿ-ի ծրագրերի և հիմնադրամների, ինչպես նաև ՄԱԿ-ի մասնագիտացված գործակալությունների (ԱՄԿ, ԱՀԿ, ՅՈՒՆԵՍԿՕ, ԱՄՀ և Համաշխարհային բանկի խումբ, ինչպես նաև այլ ինքնավար միջազգային միջկառավարական կազմակերպություններ) աշխատակիցները։

## Դեր և գործառույթներ
Ընդհանուր առմամբ, ՄԱԿ-ի քարտուղարության և գլխավոր քարտուղարի դերը, գործառույթներն ու լիազորությունները սահմանված են ՄԱԿ-ի կանոնադրության XV գլխում։

ՄԱԿ-ի անդամ պետությունների թվի աճին և նրա մանդատի ընդլայնմանը զուգընթաց ընդլայնվել են ՄԱԿ-ի քարտուղարության պարտականությունները: Ներկայումս քարտուղարության աշխատակազմը պատասխանատու է ՄԱԿ-ի մարմինների օրակարգը պատրաստելու և նրանց որոշումների կատարումը կազմակերպելու, գործառնական և վերլուծական նյութեր պատրաստելու, փաստաթղթերի և ելույթների բանավոր և գրավոր թարգմանությունը ՄԱԿ-ի պաշտոնական լեզուներով ապահովելու, նիստերի բառացի և ամփոփ արձանագրություններ պատրաստելու և կազմակերպության ներսում փաստաթղթերի հոսքը ընդհանուր առմամբ ապահովելու, խաղաղապահ գործողություններում, ՄԱԿ-ի քաղաքական և մարդասիրական առաքելություններում ծառայելու և այլ աշխատանքներ կատարելու համար, որոնք կարող են քարտուղարությանը հանձնարարվել ՄԱԿ-ի այլ հիմնական մարմինների կողմից:ՄԱԿ-ի անդամ պետությունների թվի աճին և նրա մանդատի ընդլայնմանը զուգընթաց ընդլայնվել են ՄԱԿ-ի քարտուղարության պարտականությունները: Ներկայումս քարտուղարության աշխատակազմը պատասխանատու է ՄԱԿ-ի մարմինների օրակարգը պատրաստելու և նրանց որոշումների կատարումը կազմակերպելու, գործառնական և վերլուծական նյութեր պատրաստելու, փաստաթղթերի և ելույթների բանավոր և գրավոր թարգմանությունը ՄԱԿ-ի պաշտոնական լեզուներով ապահովելու, նիստերի բառացի և ամփոփ արձանագրություններ պատրաստելու և կազմակերպության ներսում փաստաթղթերի հոսքը ընդհանուր առմամբ ապահովելու, խաղաղապահ գործողություններում, ՄԱԿ-ի քաղաքական և մարդասիրական առաքելություններում ծառայելու և այլ աշխատանքներ կատարելու համար, որոնք կարող են քարտուղարությանը հանձնարարվել ՄԱԿ-ի այլ հիմնական մարմինների կողմից:

## ՄԱԿ-ի քարտուղարության ստորաբաժանումների կառուցվածք և տեղակայում
ՄԱԿ-ի քարտուղարությունը բաղկացած է հետևյալ հիմնական կազմակերպչական ստորաբաժանումներից․

* Գլխավոր քարտուղարի վարչական գրասենյակ
* Գլխավոր ասամբլեայի գործերի և համաժողովների կառավարման դեպարտամենտ
* Քաղաքական հարցերի և խաղաղաշինության դեպարտամենտ
* Զինաթափման հարցերով վարչություն
* Խաղաղապահ գործողությունների դեպարտամենտ
* Դաշտային աջակցության դեպարտամենտ
* Իրավական հարցերով վարչություն
* Տնտեսական և սոցիալական հարցերի դեպարտամենտ
* ՄԱԿ-ի Առևտրի և զարգացման համաժողովի քարտուղարություն
* ՄԱԿ-ի Շրջակա միջավայրի ծրագրի քարտուղարություն
* ՄԱԿ-ի Բնակավայրերի (UN-Habitat) ծրագրի քարտուղարություն
* Թմրամիջոցների և հանցավորության հարցերով վարչություն
* Աֆրիկայի համար տնտեսական հանձնաժողովի քարտուղարություն
* Ասիայի և Խաղաղ օվկիանոսի տարածաշրջանի տնտեսական և սոցիալական հանձնաժողովի քարտուղարություն
* Եվրոպայի տնտեսական հանձնաժողովի քարտուղարություն
* Լատինական Ամերիկայի և Կարիբյան ավազանի տնտեսական հանձնաժողովի քարտուղարություն
* Արևմտյան Ասիայի տնտեսական և սոցիալական հանձնաժողովի քարտուղարություն
* ՄԱԿ-ի Մարդու իրավունքների գերագույն հանձնակատարի վարչություն
* Հումանիտար հարցերի համակարգման վարչություն
* Գլոբալ հաղորդակցությունների դեպարտամենտ
* Կառավարման ռազմավարության, քաղաքականության և վերահսկողության դեպարտամենտ
* ՄԱԿ-ի գրասենյակ Ժնևում
* ՄԱԿ-ի գրասենյակ Վիեննայում
* ՄԱԿ-ի գրասենյակ Նայրոբիում
* Ներքին վերահսկողության ծառայությունների վարչություն
* Անվտանգության և պաշտպանության հարցերի դեպարտամենտ
* Առավել քիչ զարգացած երկրների, ծով ելք չունեցող զարգացող երկրների և փոքր կղզիային զարգացող պետությունների հարցերով Բարձր ներկայացուցչի գրասենյակ
* Աֆրիկայի հարցերով հատուկ խորհրդականի գրասենյակ
* Զինված հակամարտություններում երեխաների հարցով Գլխավոր քարտուղարի հատուկ ներկայացուցչի գրասենյակ
* Հակամարտությունների պայմաններում սեռական բռնության հարցով Գլխավոր քարտուղարի հատուկ ներկայացուցչի գրասենյակ
* Էթիկայի բյուրո
* ՄԱԿ-ի օմբուդսմենի գրասենյակ
* Արդարադատության իրականացման հարցերով վարչություն
* ՄԱԿ-ի Գործընկերությունների բյուրո
* Զարգացման և խաղաղության համար սպորտի հարցերով ՄԱԿ-ի բյուրո
* Աղետների ռիսկի նվազեցման հարցերով ՄԱԿ-ի վարչություն
* Հակաահաբեկչական վարչություն

## ՄԱԿ-ի քարտուղարության աշխատակիցներ
Միավորված Ազգերի Կազմակերպության քարտուղարության աշխատակազմը նշանակվում է Գլխավոր քարտուղարի կողմից՝ ժամանակավոր կամ մշտական հիմունքներով՝ Գլխավոր ասամբլեայի կողմից սահմանված կանոններին համապատասխան: Միավորված Ազգերի Կազմակերպության Կանոնադրությունը պարտավորեցնում է Գլխավոր քարտուղարին, քարտուղարության աշխատակիցների աշխատանքի ընդունման և ծառայության պայմանները որոշելիս, առաջնորդվել անձնակազմի արդյունավետության, կոմպետենտության և ազնվության բարձրագույն չափանիշներն ապահովելու անհրաժեշտությամբ: Աշխատակազմի ընտրության ժամանակ արդարացի աշխարհագրական ներկայացվածության սկզբունքը պետք է լինի ընտրության հատկապես կարևոր գործոն:

Գլխավոր քարտուղարը և քարտուղարության աշխատակազմը հաշվետու են միայն ՄԱԿ-ին, և անդամ պետությունները պետք է զերծ մնան իրենց պաշտոնական պարտականությունների կատարման վրա ազդելու փորձերից: 2018 թվականի դեկտեմբերի 31-ի դրությամբ քարտուղարությունն ունեցել է ընդհանուր առմամբ 37,505 աշխատակից 172 երկրներից: Նյու Յորքում գտնվող գլխավոր գրասենյակը քարտուղարությունը գործում է Ադիս Աբեբայում, Բանգկոկում, Բեյրութում, Ժնևում, Նայրոբիում, Սանտյագոյում և Վիեննայում գտնվող աշխատանքային կայանների, ինչպես նաև ամբողջ աշխարհում գտնվող գրասենյակների միջոցով:

Քարտուղարության աշխատակազմը նաև մշտական ծառայության է նշանակվում Տնտեսական և սոցիալական խորհրդում, Հոգաբարձուների խորհրդում և, անհրաժեշտության դեպքում, Կազմակերպության այլ մարմիններում:

ՄԱԿ-ի քարտուղարության աշխատակազմի ուսումնասիրությունը ցույց է տվել, որ անձնակազմի ընտրության վրա ազդում են հետևյալ գործոնները՝ յուրաքանչյուր պետությունից պաշտոնյաների նվազագույն թվաքանակ ապահովելու ցանկությունը, պետության բնակչության չափը և ՄԱԿ-ի անդամ պետությունների ներդրումները: Քարտուղարությունում ամենաշատ ներկայացված պետությունները փոքր, հարուստ ժողովրդավարություններն են, ինչպիսիք են Սկանդինավյան երկրները:

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* ՄԱԿ-ի քարտուղարության էջը ՄԱԿ-ի կայքում։

Կատեգորիա:1945 հիմնադրված կազմակերպություններ
Կատեգորիա:ՄԱԿ
Կատեգորիա:ՄԱԿ-ի կողմից հիմնված կազմակերպություններ
Կատեգորիա:ՄԱԿ-ի քարտուղարություն
Կատեգորիա:ՄԱԿ-ի օրգաններ