open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Desiigner

**Սիդնի Ռոյել Սելբի երրորդ** (, ), ավելի հայտնի է **Desiigner** մականունով, ամերիկյան ռեփեր։ Սկսելով իր երաժշտական կարիերան 2014 թվականին՝ նա հայտնի դարձավ 2015 թվականին, երբ լույս տեսավ «Panda» սինգլը, որը տեղ գրավեց Billboard Hot 100-ի մեջ։

## Կենսագրություն
### Երիտասարդ տարիներ

Սիդնին ծնվել է Բրուքլինում 1997 թվականի մայիսի 3-ին։ Իր բառերով, դեռ երիտասարդ տարիքում նրան շրջապատում էր երաժշտությունը։ Իր պապիկը՝ Սիդնի Սելբին, նվագում էր «The Drifters» և «The Isley Brothers» խմբերում։ «Իմ հայրը լսում էր« Funkadelic»: Գնում եմ ընկերներիս մոտ, նրանք լսում են հիփ հոփ։ Գնում եմ քրոջս մոտ, ինքը լսում է ռեգգի։ Գնում եմ եղբայրներիս մոտ, նրանք լսում են ամեն ինչ», - պատմում է ռեփերը։ Փոքր ժամանակ նա երգում էր եկեղեցական երգչախմբում։ Նրա բառերով, նա եղել էր «չարաճճի երեխա» և անում էր «անկապ բաներ» Բրուքլինի փողոցներում։ 14 տարեկանում  նա ստացավ հրազենային վերք։ «Վերքը շատ լուրջ չէր, ես պառկեցի հիվանդանոցում 30 րոպե, բայց այդ պահը ինձ հասկացրեց, «Է՜յ, մտածի՛», երբ դա տեղի ունեցավ, ես հասկացա, որ սա իմ տեղը չէ», - հայտարարեց ռեփերը։ Դրանից հետո նա որոշեց զբաղվել երաժշտությամբ։ 15 տարեկանում իր հայրը իրեն նվիրեց հանգերի բառարան, որը ռեփերը սովորեց անգիր։

### 2014 թվական՝ գործունեության սկիզբ և հաջողություն
Desiigner-ը սկսեց իր երաժշտական գործունեությունը 2014 թվականին, Dezolo մականունով, երբ Phresher-ի և Rowdy Rebel-ի հետ գրեց «Danny Devito» երգը։ Շուտով նա փոխեց իր մականունը Designer Royel-ի, որը հետո փոխեց Desiigner-ի՝ իր քրոջ խորհրդով։ 2015 թվականին նոյեմբերի 1-ին լույս տեսավ Desiiner-ի առաջին երգը՝ «Zombie Walk»-ը։ Դեկտեմբերի 15-ին՝ լույս տեսավ նրա «Panda» սինգլը, որը լսեց Քանյե Ուեսթը։ Քայնեն որոշեց երգից մի հատված  օգտագործել «Father Stretch My Hands Pt.2» ստեղծագործության մեջ։ Դրանից հետո «Panda»-ն հայտնի դարձավ։

2016 թվականի ապրիլին՝ Billboard հարցազրույցին ռեփերը հայտարարեց  նոր միքսթեյփի՝ Trap History Month-ի ելույթի մասին, որի անունը նա շուտով փոխեց և դարձրեց New English: Մայիսին պրոդյուսեր Մայկ Դինը հայտարարեց, որ աշխատում է Desiigner-ի հետ, և որ լինելու է իր նոր ալբոմի կատարողական պրոդյուսերը, որը ստացել է The Life of Desiiner անվանումը։ Հունիսին XXL ամսագիրը տեղադրեց նրան իր ամենամյա Freshman Class ցանկի մեջ։ Հենց այդ ամսում թողարկվեց «Champions» սինգլը, որի մեջ նաև մասնակցել է Desiigner-ը։ Հունիսին նաև ինքը առաջին անգամ ելույթ ունեցավ հեռուստատեսությունում, BET Awards 2016 մրցանակաբաշխության ժամանակ կատարելով «Panda» ստեղծագործությունը։ Հունիսի 26-ին ռեփերը թողարկեց New English միքսթեյփը և ստացավ քննադատների տարատեսակ կարծիքներ։ Հուլիսին ռեփերը թողարկեց որպես սինգլ «Timmy Turner» ստեղծագործությունը՝ հիմքում ընկած էր ավելի շուտ թողարկած ֆրիսթայլը, որը ներկայացրել էր նույնպես ինքը։

## Մրցանակներ

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:21-րդ դարի ամերիկացի երգիչներ
Կատեգորիա:21-րդ դարի ամերիկացի ռեփերներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի երգահաններ
Կատեգորիա:Ամերիկացի հիփ հոփ երաժիշտներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի հիփ հոփ երգիչներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի ռեփերներ
Կատեգորիա:Բեմական կեղծանուններ
Կատեգորիա:Մամբլ ռեփերներ
Հայկական ուսումնասիրությունների Անի կենտրոն

**«Հայկական ուսումնասիրությունների Անի կենտրոն»** (), Հայաստանում գրանցված կազմակերպություն, որը զբաղվում է հայ-ադրբեջանական և հայ-թուրքական հարցերով։ Հիմնադրամի համակարգողն է լրագրող Թաթուլ Հակոբյանը։

## Պատմություն
Հիմնադրամը ստեղծվել է 2014 թվականի հոկտեմբերի 31-ին։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:2014 Հայաստանում
Սևերնայա (այլ կիրառումներ)

**Սևերնայա**, կարող է վերաբերել՝
* Սևերնայա - գետ Ռուսաստանում, Խվոյկայի վտակը
* Սևերնայա - գետ Ռուսաստանում, Չյորնայայի վտակը
* Սևերնայա - գետ Ռուսաստանում, Սոսնովկայի վտակը
* Սևերնայա - գետ Ռուսաստանում, Ստորին Տերսի վտակը
* Սևերնայա - գետ Ռուսաստանում, Վոնդանկայի ստորին վտակը
* Սևերնայա - գետ Ռուսաստանում, Վոնդանկայի վերին վտակը
* Սևերնայա - գետ Ռուսաստանում, թափվում է Բերինգի ծով
* Սևերնայա - գյուղ Ռուսաստանի Բաշկորտոստան հանրապետության Ստերլիտամակսկի շրջանի կազմում
Խեդենեկ Ա Արծրունի

**Խեդենեկ Ա Արծրունի** (ծննդյան և մահվան թվականներն անհայտ, 10-ից - 11-րդ դար), Մեծ իշխան և վերակացու Վասպուրականում, Վասպուրականի վերջին թագավոր Սենեքերիմ Արծրունու ազգականը։ Խեդենեկ Ա-ն սերվում էր Արծրունիների իշխանական տոհմի ճյուղերից մեկից և հիմք է դրել միայն պատմագիտության մեջ կիրառվող Խեդենեկյանների իշխանական տոհմին։

## Վասպուրականի թագավորության վերացում
Բյուզանդական նենգ քաղաքականության որոգայթն ընկած Սենեքիմ Արծրունին դեսպանություն է ուղարկում Կոստանդնուպոլիս, որդու՝ Դավթի գլխավորությամբ, և ընդունում է Բարսեղ Բ-ի պարտադրած ծանր պայմանագիրը՝ կայսրությանը զիջել Վասպուրականը (8 քաղաք, 72 բերդ, 4 հազար գյուղ) և 1021 թվականին իր արքունիքով, մերձավորներով ու զորքով (մոտ 70—80 հազար մարդ) գաղթում է Սեբաստիա, որը ճանաչվել է Արծրունիների ժառանգական տիրույթը։ Սենեքերիմ Արծրունու գաղթից հետո Խեդենեկ Ա-ն գրավում է Ամյուկ (Ամիւկ) բերդը և իշխում նրա շրջակայքի վրա։ 1021 թվականի արտագաղթից հետո Վասպուրականի «մեծ իշխան և վերակացու» է հիշվում Խեդենեկ Ա-ն (Խեդենիկ), որին հաջորդում է որդին՝ Թոռնիկը։

## Ընտանիքը
Ըստ Մեսրոպ Մաքսուդյանի «Հավաքարան անվանց կաթողիկոսաց (Աղթամարա)»-ի Խեդենեկ Ա-ի որդիներն են՝ իշխան Թոռնիկ Ա Արծրունին, Դավիթ և Ստեփաննոս եպիսկոպոսները

## Տես նաև
* Խեդենեկյաններ

## Ծանոթագրություններ

## Աղբյուրներ
* «Հայոց անձնանունների բառարան», Հրաչյա Աճառյան, Հատոր 1, Ցուցակ 1, Էջ 507
* «Պատմություն Արծրունյաց Տան», Թովմա Արծրունի, 1985, Երևան, Դ. ժբ.

## Արտաքին հղումներ
* «Հավաքարան անվանց կաթողիկոսաց (Աղթամարա)», Մաքսուդյանց Մ., Էջմիածին, 1916, էջ 36 (Խեդենիկ)

Կատեգորիա:Արծրունիներ
Կատեգորիա:Խեդենեկյաններ
Կատեգորիա:Հայ իշխաններ
Կատեգորիա:Վասպուրականի թագավորություն
Բոկեղ

thumb|Երկու Սիմիթ փաթեթավորման տոպրակի մեջ

**Սիմիթ** (, Արամեերեն` *qeluro/qelora*, *koulouri* (), *đevrek* (), *gjevrek* () կամ *gevrek* (), կլոր բուբլիկ  պատրաստված քնջութով, տարածված է Թուրքիայում, ինչպես նաև Հունաստանում, Սերբիայում, Բուլղարիայում, Ստարա Պլանինայի և Միջին Արևելքի այլ տարածաշրջաններում, օրինակ՝ Լիբանանում։ Սիմիթները (չափով, ճռթճռթայությամբ և այլ) տարբեր են ըստ տարածաշրջանների։ Իզմիր քաղաքում Սիմիթը հայտնի է նաև «gevrek», չնայած, որ նա շատ նման է ստամբուլյան սիմիթին։

Սիմիթները սովորաբար վաճառվում են առանձին կամ դոնդողակների, ջեմերի, պանիրների հետ՝ առավոտյան թեյի հետ նախաճաշի համար։

Սիմիթներ հաճախ վաճառում են փողոցային առևտրականները, ովքեր կամ կրում են այն, կամ հատուկ վաճառարկղեր են դնում գլխի վրա և քայլում։
մինի|աջից
ԱՄՆ-ում Սիմիթը հայտնի է որպես *Turkish [[բեհգլ|bagel]] (թուրքական բեյգլ*։

## Տես նաև
* Բեյգլ
* Օղաբլիթ
* Բուբլին
* Կալաչ

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ

* http://www.zarubejye.com/tour/tour37.htm  - статья «Вкусная достопримечательность Стамбула — симит»
* Видео рецепт

Կատեգորիա:Թուրքերեն բառեր և արտահայտություններ
Կատեգորիա:Թուրքական հայտնագործություններ
Կայսերական պալատի թանգարան

**Կայսերական պալատի թանգարան** (, ), գեղարվեստական-պատմական թանգարան Չինաստանի Հանրապետությունում` մայրաքաղաք Թայբեյում։ Այցելուների քանակով 2015 թվականին աշխարհում զբաղեցրել է 6-րդ տեղը։ Գրականության մեջ հաճախ հիշատակվում է *Գուգուն* () անունով, սակայն այդ անվանումը ընդունված է կիրառել նաև Պեկինի համանուն թանգարանի համար։

## Ընդհանուր տեղեկություններ
Կայսերական պալատի թանգարանը Թայբեյում խոշորագույն գանձարան է, ուր պահվում են չինական մշակույթի ու պատմության հազվագյուտ իրեր։ Դրանք ներկայացնում են քաղաքակրթության զարգացումը Չինաստանում` սկսած նեոլիթի դարաշրջանից մինչև կայսերական Ցին դինաստիայի դարաշրջանը։ 2017 թվականի դեկտեմբերի տվյալներով հավաքածուն ներառում է 697 490 ցուցանմուշ, որոնցից շատերը նախկինում գտնվել են Ցյանլուն կայսեր հավաքածուում։ Թանգարանի ցուցասրահներում ներկայացված են դրանց լավագույն օրինակները միայն, քանի որ հավաքածուն ամբողջությամբ չի կարող ցուցադրվել։ Հավաքածուի մնացած, ավելի մեծ մասը` կտավներ, գրաֆիկական գործեր, նեֆրիտից, բրոնզից, հախճապակուց գործեր, պարբերաբար փոխվում են պահոցներում։

Կայսերական պալատի թանգարանի տնօրենը` Չժոու Կունցին (, Թայվանի կառավարության անդամ է և անմիջականորեն ենթարկվում է երկրի վարչապետին։

## Պատմություն
Թանգարանը բացվել է 1925 թվականի հոկտեմբերի 10-ին Պեկինում` Արգելված քաղաքի տարածքում։ 1848 թվականի փետրվարին Չինաստանում քաղաքացիական կռվի հետևանքով հավաքածուի զգալի մասը տեղափոխվել է Թայվան։ Ընդհանուր առմամբ ծովով տեղափոխվել է մոտ 2 972 արկղ ցուցանմուշ, որոնք արվեստի առավել արժեքավոր գործեր են ներկայացրել։ Թայվան հասնելուց հետո որոշ ժամանակ ցուցանմուշներով արկղերը պահվել են երկաթուղային պահեստարաններում, այնուհետև` շաքարի գործարանում։ Հետագայում հավաքածուն պահվել է Թայվանի տարբեր թանգարաններում և պետական գրադարանում, մինչև որ 1964 թ. մարտից 1965 թ. ապրիլը կառուցվել է թանգարանային առանձին համալիր։ Նոր թանգարանի բացումը Թայբեյում տեղի է ունեցել 1965 թ. նոյեմբերի 12-ին։

2014 թվականին թանգարան են այցելել 5 402 325 մարդ, 2015 թվականին՝ 5 291 797 մարդ, իսկ 2016 թվականին՝ 6 142 892 մարդ։

## Պատկերասրահ

Sakyamuni, Northern Wei, 477 AD, Gilt Bronze.jpg
National Palace Museum Front View.jpg
Jade cabbage closeup.jpg
Meat-Shaped Stone Gathering of Treasures 1.jpg
Li longji art.jpg
Fan Kuan - Travelers Among Mountains and Streams - Google Art Project.jpg
Guo Xi - Early Spring (large).jpg
Li Tang - Wind in Pines Among a Myriad Valleys.jpg
Palefrenier menant deux chevaux par Han Gan.jpg


## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Թանգարանի պաշտոնական կայք

Կատեգորիա:1925 հիմնադրված թանգարաններ
Կատեգորիա:Թայվանի թանգարաններ
Կատեգորիա:Թայվանի մշակույթ
Թոռնիկ Ա Արծրունի

**Թոռնիկ Ա Արծրունի** (ծննդյան և մահվան թվականներն անհայտ, մահացել է ծննդյան տոնի օրը (հունվարի 6-ին), 10-ից - 11-րդ դար), Վասպուրականի Ամյուկ բերդի իշխան, Խեդենեկ Ա-ի որդին, Աբդլմսեհ Ա-ի հայրը։ Թոռնիկ Ա-ն սերվում էր Արծրունիների իշխանական տոհմի ճյուղերից մեկից, Խեդենեկյանների (միայն պատմագիտության մեջ կիրառվող) իշխանական տոհմից։ Ըստ Թովմա Արծրունու նահատակվել է թուրքերի դեմ պատերազմում, Մոկաց գավառի Ատիճանս գյուղում, ծննդյան տոնի օրը։

## Տես նաև
* Խեդենեկյաններ

## Ծանոթագրություններ

## Աղբյուրներ
* «Հայոց անձնանունների բառարան», Հրաչյա Աճառյան, Հատոր 1, Ցուցակ 1, Էջ 313
* «Պատմություն Արծրունյաց Տան», Թովմա Արծրունի, 1985, Երևան, Դ. ժբ. (Թոռնկայ)

## Արտաքին հղումներ
* «Հավաքարան անվանց կաթողիկոսաց (Աղթամարա)», Մաքսուդյանց Մ., Էջմիածին, 1916, էջ 36 (Թոռնկայ՝ էջ 37)

Կատեգորիա:Արծրունիներ
Կատեգորիա:Խեդենեկյաններ
Կատեգորիա:Հայ իշխաններ
Կատեգորիա:Վասպուրականի թագավորություն
Եմոնա

**Եմոնա** (), գյուղ Բուլղարիայի ծայր արևելքում, վարչականորեն՝ Բուրգասի մարզում։ Ըստ 2010 թվականի մարդահամարի տվյալների՝ գյուղի բնակչությունը կազմում է 23 մարդ։

Եմոնան առանցքային նշանակության զբոսաշրջային կենտրոն է Բուրգասի մարզում։ Նրա զբոսաշրջային կարևորությունը պայմանավորված է պատմամշակութային հուշարձանների առկայությամբ և ծովափնյա դիրքով։

## Պատմություն
Հին շրջանի ձեռնագրերում բնակավայրը հիշատակված է Ստարա Պլանինա անվանումով։ Գյուղի մասին առաջին հիշատակումները եղել են հույն նշանավոր պատմիչ Հոմերոսի «Իլիականը» աշխատությունում, որտեղ Եմոնան եղել է Ռեզա թագավորի նստավայրը։ Ռեզան մասնակցել է Տրոյական պատերազմին և սպանել է Օդիսոսին և Դիոմեդեսին։

Գյուղի տարածքում հայտնաբերվել են ամրոցի մնացորդներ։ Կենտրոնական հատվածում վեր է խոյանում միջնադարից պահպանված վանք։ Ամենայն հավանականությամբ այդ վանքում ժամանակին գինի և այլ ոգելից խմիչքներ են եփել և առևտրային նավերի միջոցով մատակարարվել տարբեր շրջանների։

Կան գյուղի շուրջը հյուսված բազմաթիվ լեգենդներ։ Համաձայն դրանցից մեկի՝ Եմոնայի քարանձավներում մինչ օրս կան թաքնված գանձեր։ Հետաքրքիր պատմություն ունի նաև գյուղի մյուս եկեղեցին։ 1847 թվականին մի առևտրական նավ Հունաստանից ժամանել է Եմոնո, սակայն Սև ծովում ենթարկվել է նավաբեկության։ Ողջ մնացած միակ նավաստին, որպես երախտագիտություն գյուղում եկեղեցի է կառուցել։

Օսմանյան ժամանակահատվածում գյուղը եղել է հունաբնակ։ Այն բանից հետո, երբ գյուղը դարձավ Բուլղարիայի մաս, գյուղը վերստին բնակեցվեց բուլղարացիներով։

## Աղբյուրներ
* Վիճակագրական տվյալներ

Կատեգորիա:Բուլղարիայի գյուղեր
Կատեգորիա:Բուրգասի մարզ
Կասկո Վիեխո (Պանամա)

**Կասկո Վիեխո** (, , հայտնի է նաև որպես անտիկ թաղամաս կամ Սան Ֆելիպե), Պանամա քաղաքի պատմական շրջանը։ Կառուցվել և բնակեցվել է 1673 թվականին։ Այն կառուցվել է 1671 թվականին Պանամա քաղաքի բնօրինակ Պանամա Վիեխոյի 1671 թվականի ավերումից հետո, երբ ծովահենները հարձակվեցին քաղաքի վրա։ 1997 թվականից այն ընդգրկված է ՅՈՒՆԵՍԿՕ-ի Համաշխարհային ժառանգության ցանկում։

## Պատմություն
Պանամա քաղաքը հիմնադրվել է 1519 թվականի օգոստոսի 15-ին և գոյատևել է հարյուր հիսուներկու տարի։ 1671 թվականի հունվարին նահանգապետ Խուան Պերես դե Գուսմանը այն հրդեհել է նախքան ծովահեն Անրի Մորգանի հարձակումն ու թալանը։ 1672 թվականին Անտոնիո Ֆերնանդես դե Կորդոբան նախաձեռնել է նոր քաղաքի կառուցումը, որը հիմնվել է 1673 թվականի հունվարի 21-ին։ Այս քաղաքը կառուցվել է թերակղզում` ամբողջովին առանձնացած ծովով և պատերի պաշտպանական համակարգով։ Այսօր այս վայրը պահպանում է Պանամա ժամանակակից քաղաքի առաջին հաստատություններն ու շենքերը։ Այն հայտնի է որպես «Կասկո վիեխո» (հին քաղաք)։

### Տեսարժան վայրեր
* Մետրոպոլիտեն տաճարը Պանամայի գլխավոր կաթոլիկ եկեղեցին է
* Պալասիո դե լաս Գարսասը Պանամայի նախագահի և կառավարության նստավայրն է
* Ֆրանցիսկ Ասսիզեցու եկեղեցի և մենաստան 
* Սան Խոսե եկեղեցի
* Լա Մերսեդ եկեղեցի
* Սուրբ Դոմինգո եկեղեցի և մենաստան. Հարթ կամար
* Հիսուսի միաբանություն եկեղեցի և մենաստան 
* Մունիցիպալ պալատ, թվագրվում է 20-րդ դարի սկիզբ 
* Ազգային պալատ
* Պանամայի ազգային թատրոն 
* Պանամայի ջրանցքի թանգարան
* Բոլիվարի պալատ
* Գոնգորայի տուն
* Բոլիվարի հրապարակ
* Էռերայի հրապարակ
* Ֆրանսիայի հրապարակ
* Անկախության հրապարակ

## Պատկերասրահ


 Museo del Canal.jpg|Պանամայի ջրանցքի թանգարան
 Plazadelaindependenciapanama.JPG|Անկախության հրապարակ
 Casco viejo de panama1.jpg|Սան Ֆրանսիսկո եկեղեցի 
 Teatro Nacional Panamá.jpg|Ազգային թատրոն
Compañia de jesus.jpg|Հիսուսի միաբանություն
Convento Arco Chato Panama.jpg|Սուրբ Դոմինգոյի մենաստան
Arco chato panama.jpg|Arch Chato
Altar de oro de San Jose.jpg|Սան Խոսե եկեղեցի
Casco viejo panama.jpg|Տներ
Edificio_del_Ministerio_de_Gobierno_y_Justicia_-_Casco_Viejo_de_la_Ciudad_de_Panamá.jpg|Ազգային պալատ
Palacio de las Garzas.jpg|Գարսասի պալատ
 CasaGóngoraCascoViejo.JPG|Գոնգորայի տուն
 Panama Catedral Metropolitana.jpg|Մետրոպոլիտեն տաճար
Plano Panamá 1789.jpg|Պանամայի և նրա շրջակայքի քարտեզը 1789 թվականին



## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Համաշխարհային ժառանգություն Պանամայում
Կատեգորիա:ՅՈՒՆԵՍԿՕ-ի Համաշխարհային ժառանգություն
Կատեգորիա:Պանամայի պատմություն
Ագուձերա

**Ագուձերա** (), գյուղ Աբխազիայի Գուլրիփշի շրջանում, Գուլրիփշից 2 կմ հյուսիս, ներկայումս մտնում է Գուլրիփշ քաղաքատիպ ավանի կազմի մեջ։

## Բնակչություն
1959 թվականի տվյալներով, Ագուձերան ուներ 1447 բնակիչ, հիմնականում վրացիներ, հայեր, աբխազներ և ռուսներ։ 1968 թվականին գյուղում ապրում էր 1516 մարդ։

Բնակիչներն զբաղվում էին ծխախոտի, եգիպտացորենի, բանջարբոստանային ու ցիտրուսային կուլտուրաների մշակությամբ, պտղաբուծությամբ, անասնապահությամբ և մեղվաբուծությամբ։ Ագուձերայում կա միջնակարգ դպրոց, գրադարան, հիվանդանոց և հանգստյան տուն։ Այնտեղ է գտնվում Սուխումի ֆիզիկա-տեխնիկական ինստիտուտը, որը հիմնադրվել է 1950 թվականին։

XX դարի սկզբին կառուցվել են առողջարաններ, իսկ 1970-ական թվականներին կառուցվել է Լիտերատուրնայա գազետա («Գրական թերթ») պարբերականի ստեղծագործական տունը, որտեղ հանգստանում էին ԽՍՀՄ արվեստի և գրականության բազում ներկայացուցիչներ` նկարիչներ, գրողներ, բանաստեղծներ, դերասաններ և կոմպոզիտորներ։ Ագուձերայում ամառանոցներ ունեին Կոնստանտին Սիմոնովը, Գեորգի Գուլիան, Եվգենի Եվտուշենկոն, Նոդար Դումբաձեն և այլք։

Հայերը Ագուձերայում ապրում են 1903 թվականից և եկել են Ծեբելդայից։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Աբխազիայի գյուղեր
Կատեգորիա:Աբխազիայի հայաբնակ գյուղեր
Ռոզմարի Հարությունյան

**Ռոզմարի Հարությունյան Քոհեն** (, ), հայազգի սոցիոլոգ, գրող, լրագրող, նկարչուհի։

## Կենսագրություն
Ռոզմարի Հարությունյանը ծնվել է Թավրիզում։ Մանուկ հասակում նրա ընտանիքը տեղափոխվել է Թեհրան։ Միջնակարգ դպրոցն ավարտելուց հետո Ռոզմարին սովորել է Թեհրանի օտար լեզուների և գրականության ինստիտուտի անգլիական գրականության և լեզվի բաժնում, այնուհետև ընդունվել է Թեհրանի համալսարանի գեղարվեստի ֆակուլտետ։ Ուսումը շարունակելու նպատակով մեկնել է Ֆրանսիա, սովորել Սորբոնի համալսարանի հասարակագիտության ֆակուլտետում, հետագայում ավարտել է նաև նույն համալսարանի ասպիրանտուրան (համաշխարհային հասարակագիտություն բաժին)։ 1984 թվականին Ռոզմարին ընտանիքի հետ տեղափոխվել է ԱՄՆ և բնակություն հաստատել Լոս Անջելեսում։

## Նկարչություն
1985 թվականին Ռոզմարին ստեղծել է «Ատելիե դե Փարիզ» ցուցասրահ-արվեստի միջազգային կենտրոնը, որտեղ ներկայացված են նաև նրա մետաքսի վրա կատարած նկարչական գործերը։

## Երկեր
* «Լիանա հրեշտակի գույները խառնելու առեղծվածը» (անգլերեն՝ The Secret of Mixing Colors from Angel Liana), 2016, Լոս Անջելես, ISBN 978-0-9969741-0-3:
* «Անուշ» (անգլերեն՝ Anoush, The Daughter of King Shen), 2012, Լոս Անջելես, ISBN 978-0-966-7361-6-8:
* «Երուսաղեմի մայրը լալիս է»  (անգլերեն՝ Mother of Jerusalem is Crying), 2012, Լոս Անջելես, ISBN 978-0-9667361-4-4:
* «Վերապրած խոյեցի Արուսյակը։ Հուշագրություն» (անգլերեն՝ Veraprats Khoyetsi Arusyake), 2011, Երևան, ISBN 978-9939-64-019-8:
* «Վերապրածը» (անգլերեն՝ The Survivor), 2002, Լոս Անջելես, ISBN 0-9667361-2-5:

## Մեջբերումներ  «Վերապրած խոյեցի Արուսյակը հուշագրության» մասին

## Գրականություն
* Իրանահայոց հանրագիտարան։ Կազմող` Ժանետ Տ. Լազարյան։ Երևան, «ՎՄՎ-Պրինտ, 2012։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Ամերիկահայ արձակագիրներ
Կատեգորիա:Ամերիկահայ լրագրողներ
Կատեգորիա:Ամերիկահայ հասարակական գործիչներ
Կատեգորիա:Հայ գեղանկարիչներ
Կատեգորիա:Հայ գրողներ
Կատեգորիա:Հայ նկարչուհիներ
Կատեգորիա:Հայ սոցիոլոգներ
Քվենոբանի

**Քվենոբանի** (Բագադա, վրացերեն՝ ქვენობანი), հայաբնակ գյուղ Աբխազիայի Գուլրիփշի շրջանում, Գուլրիփշից 40 կմ հյուսիս-արևելք։ Գտնվում է ծովի մակարդակից 225 մ բարձրության վրա։

## Բնակչությունը
1959 թվականին գյուղն ուներ 103 բնակիչ, հիմնականում հայեր, իսկ 1989 թվականի տվյալներով, գյուղում բնակվում էր 110 մարդ, կրկին հայեր։

Բնակիչներն զբաղվում են եգիպտացորենի, ծխախոտի մշակությամբ, այգեգործությամբ, անասնապահությամբ և մեղվաբուծությամբ։ Գյուղն ուներ հայկական ութամյա դպրոց և բուժկայան։

Հիմնադրել են Տրապիզոնի և Սամսունի շրջակայքի գյուղերից եկած հայերը` 1897 թվականին։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Աբխազիայի գյուղեր
Կատեգորիա:Աբխազիայի հայաբնակ գյուղեր
Ավստրալիայի օրհներգ

**[[Ավստրալիա]]յի օրհներգը**, «Զարգացի՛ր, չքնա՛ղ Ավստրալիա» (), ստեղծվել է Փիթեր Դոդս ՄաքՔորմիքի կողմից 1878 թվականին։ 1984 թվականին Ռոբերտ Հոուքի լեյբորիստական կառավարությունը դրանով փոխարինեց Մեծ Բրիտանիայի օրհներգ օրհներգն այն բանից հետո, երբ ավստրալիացիների շրջանում հարցումները ցույց տվեցին, որ «Advance Australia Fair»-ը նրանց շրջանում ամենատարածված նոր օրհներգի տարբերակն է։

## Ստեղծման պատմություն
thumb|left|Փիթեր Դոդս ՄաքՔորմիք՝ «Advance Australia Fair»-ի ստեղծողը:|198x198px
*Advance Australia Fair-ն* առաջին անգամ հրապարակայնորեն կատարվել է Սիդնեյում 1878 թվականի նոյեմբերի 30-ին։ Հենց այս երգով 10 000 մարդուց բաղկացած երգչախումբը ողջունեց 1901 թվականի հունվարի 1-ին Ավստրալիական Միության ստեղծումը։ Առաջին կատարումից երեսուն տարի անց կառավարությունը ՄաքՔորմիքին խրախուսեց 100 ֆունտով։ Երգը լայնորեն օգտագործվում էր պաշտոնական միջոցառումներում և գովազդում՝ չունենալով պաշտոնական կարգավիճակ։

1973 թվականին կազմակերպվեց առաջին ազգային մրցույթը նոր, «իսկական» օրհներգ գտնելու համար։ Այս մրցույթի արդյունքներով եզրափակիչ եռյակում հայտնվեցին *Advance Australia Fair*, *[[Waltzing Matilda]]* և *[[Song of Australia]]* երգերը։ Հաջորդ տարի Վիճակագրության պետական բյուրոն հարցում անցկացրեց 60 000 մարդկանց շրջանում, ինչն էլ հենց *Advance Australia Fair* երգը բարձրացրեց առաջին հորիզոնական։

1977 թվականի մայիսի 21-ին պետությունը հանրաքվե անցկացրեց ազգային օրհներգն ընտրելու համար. քաղաքացիներին առաջարկվեց ընտրություն կատարել վերոնշյալ երեք երեգերի և Մեծ Բրիտանիայի ''God Save the Queen'' օրհներգի միջև։ *Advance Australia Fair* երգը հաղթեց՝ հավաքելով 43.6% ձայներ, երկրորդ տեղում *Waltzing Matilda* 28.5% ձայներով, *Song of Australia* երգը հավաքեց ձայների 9.65%-ը, իսկ գործող *God Save the Queen* օրհներգը՝ 18.78%: 1984 թվականի ապրիլի 19-ին համաժողովրդական ընտրությունը վավերացվեց կառավարության և գեներալ-նահանգապետի կողմից։

Ավստրալիայի երկուհարյուրամյակի տարում՝ 1988 թվականի հունվարի 1-ի կեսգիշերին, *Advance Australia Fair* ազգային օրհներգը կատարեց Ջուլի Էնթոնին։ Նրան այդ պատիվը տրվեց կրկին կատարելու իր երկրի օրհներգը Սիդնեյում կայացած XXVII Ամառային Օլիմպիական խաղերի բացման արարողության ժամանակ։

## Պաշտոնական տեքստ
1984 թվականին «Advance Australia Fair» երգը պաշտոնապես հաստատվեց այս տեքստով՝

Շարունակվում են բանավեճեր ազգային օրհներգի բառերի, մասնավորապես «For we are young and free» տողերի շուրջ։ Դա պայմանավորված է նրանով, որ Ավստրալիան բնակեցված է եղել Ավստրալիայի աբորիգեններ առնվազն 60,000 տարի առաջ գաղութացումից առաջ։ 2020 թվականի դեկտեմբերին վարչապետը Նոր Հարավային Ուելս Գլեդիս Բերեջիկլյան առաջարկել է «young» բառը դարձնել «one». Փոփոխությունը հաստատվել է այն ժամանակվա վարչապետ Սքոթ Մորիսոն կողմից և պաշտոնապես ուժի մեջ է մտել 2021 թվականի հունվարի 1-ից։

### 1878 թվականի սկզբնական տեքստ
Բնօրինակ տեքստը, որը հրապարակվեց 1879 թվականին, հետևյալն էր՝

### Բնիկ լեզուներով
Օրհներգը թարգմանվել է մի քանի լեզուներով, այդ թվում՝ բազմաթիվ ավստրալական աբորիգենների լեզուներ, հատկապես Սիդնեյ շրջանի դարուգ լեզուն։

## Տես նաև
* Ջուլի Էնթոնի

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Ազգային օրհներգեր
Կատեգորիա:Ավստրալիայի պետական խորհրդանիշեր
Ստուդենոկսկի գյուղական խորհուրդ (այլ կիրառումներ)

**Ստուդենոկսկի գյուղական խորհուրդ**, կարող է վերաբերել՝
* Ստուդենոկսկի գյուղական խորհուրդ - Ուկրաինայի Սումիի մարզի Գլուխովսկի շրջանում
* Ստուդենոկսկի գյուղական խորհուրդ - Ուկրաինայի Խարկովի մարզի Իզյումսկի շրջանում
Ստուդենկա (այլ կիրառումներ)

**Ստուդենկա**, կարող է վերաբերել՝
* Ստուդենկա - գետ Ռուսաստանում, Բելայայի վտակը
* Ստուդենկա - գետ Ռուսաստանում, Իվնիցայի վտակը
Ստորոժինեց (այլ կիրառումներ)

**Ստորոժինեց**, կարող է վերաբերել՝
* Ստորոժինեց - գյուղ Ռուսաստանի Պսկովի մարզի Գդովսկի շրջանի կազմում
* Ստորոժինեց - քաղաք Ուկրաինայի Չեռնովցիի մարզի Ստորոժինեցի շրջանում
Ստորի շրջան (այլ կիրառումներ)

**Ստորի շրջան**, կարող է վերաբերել՝
* Ստորի շրջան - ԱՄՆ Այովա նահանգի 99 վարչական միավորներից մեկը
* Ստորի շրջան - ԱՄՆ Նևադա նահանգի 16 վարչական միավորներից մեկը
Ստորակետ (այլ կիրառումներ)

**Ստորակետ**, կարող է վերաբերել՝
* Ստորակետ - կետադրական նշան
* Ստորակետ - Հայաստանում գործող արվեստանոց
Ստոն շրջան (այլ կիրառումներ)

**Ստոն շրջան**, կարող է վերաբերել՝
* Ստոն շրջան - ԱՄՆ Միսսիսիպի նահանգի 82 վարչական միավորներից մեկը
* Ստոն շրջան - ԱՄՆ Միսսուրի նահանգի 114 վարչական միավորներից մեկը
Ստոլբովայա (այլ կիրառումներ)

**Ստոլբովայա**, կարող է վերաբերել՝
* Ստոլբովայա - գետ Ռուսաստանում, Սուլայի վտակը
* Ստոլբովայա - գետ Ռուսաստանում, թափվում է Կրոնոցկի ծոց
* Ստոլբովայա - գետ Ռուսաստանում, թափվում է Օզյորնայա ծոց
* Ստոլբովայա - քաղաքատիպ ավան Ռուսաստանի Մոսկվայի մարզի Չեխովսկի շրջանի կազմում
Ստյուարտ շրջան (այլ կիրառումներ)

**Ստյուարտ շրջան**, կարող է վերաբերել՝
* Ստյուարտ շրջան - ԱՄՆ Թենեսի նահանգի 95 վարչական միավորներից մեկը
* Ստյուարտ շրջան - ԱՄՆ Ջորջիա նահանգի 159 վարչական միավորներից մեկը
Էստոնկա

**Էստոնկա** կամ **Դոպուակիտ** (նախկինում՝ Բաղնաշեն, 1948 թվականից` Էստոնկա, աբխազերեն՝ Допуакыт, վրացերեն՝ ესტონკა), գյուղ Աբխազիայի Գուլրիփշի շրջանում, Կոդոր գետի աջ ափին, Գուլրիփշից 12 կմ հարավ-արևելք։ Գտնվում է ծովի մակարդակից 50 մ բարձրության վրա։

## Բնակչությունը
1959 թվականի տվյալներով գյուղում ապրում էր 1092 մարդ, հիմնականում հայեր և ռուսներ, իսկ 1989 թվականին, գյուղն ուներ 1279 բնակիչ, հիմնականում կրկին հայեր և ռուսներ։

Գյուղում կար հայկական տարրական և ռուսական ութամյա դպրոցներ, ակումբ, բուժկայան, մանկամսուր, սղոցարան և էլեկտրաաղաց։

Գյուղը հիմնադրել են էստոնացիները` 1882 թվականին։ Հայերը եկել են Տրապիզոնի շրջակա գյուղերից` 1897 թվականին։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Աբխազիայի գյուղեր
Կատեգորիա:Աբխազիայի հայաբնակ գյուղեր
Ստեփանոս (այլ կիրառումներ)

**Ստեփանոս**, կարող է վերաբերել՝
* Ստեփանոս - VII դարի հայ նկարիչ
*  Ստեփանոս - 11-րդ դարի հայ վարդապետ
* Ստեփանոս - 12-րդ դարի հայ տոմարագետ
* Ստեփանոս - 13-րդ դարի վերջի և 14-րդ դարի սկզբի հայ գրիչ և մանրանկարիչ
Ստեպանովսկի գյուղական խորհուրդ (այլ կիրառումներ)

**Ստեպանովսկի գյուղական խորհուրդ**, կարող է վերաբերել՝
* Ստեպանովսկի գյուղական խորհուրդ - Ուկրաինայի Սումիի մարզի Բուրինսկի շրջանում
* Ստեպանովսկի գյուղական խորհուրդ - Ուկրաինայի Սումիի մարզի Սումսկի շրջանում
* Ստեպանովսկի գյուղական խորհուրդ - Ուկրաինայի Պոլտավայի մարզի Վելիկոբագաչևսկի շրջանում
Ստարովարվարովկա (այլ կիրառումներ)

**Ստարովարվարովկա**, կարող է վերաբերել՝
* Ստարովարվարովկա - գյուղ Ուկրաինայի Դոնեցկի մարզի Ալեքսանդրովիում
* Ստարովարվարովկա - գյուղ Ռուսաստանի Պրիմորիեի երկրամասի Անուչինսկի շրջանի կազմում
Ստարոալեկսեևկա (այլ կիրառումներ)

**Ստարոալեկսեևկա**, կարող է վերաբերել՝
* Ստարոալեկսեևկա - գյուղ Ռուսաստանի Բաշկորտոստան հանրապետության Կարմասկալինսկի շրջանի կազմում
* Ստարոալեկսեևկա - գյուղ Ուկրաինայի Նիկոլաևի մարզի Վեսելինովոյի շրջանում
Ստարկ շրջան (այլ կիրառումներ)

**Ստարկ շրջան**, կարող է վերաբերել՝
* Ստարկ շրջան - ԱՄՆ Իլինոյս նահանգի 102 վարչական միավորներից մեկը
* Ստարկ շրջան - ԱՄՆ Ինդիանա նահանգի 92 վարչական միավորներից մեկը
Ստարիցա (այլ կիրառումներ)

**Ստարիցա**, կարող է վերաբերել՝
* Ստարիցա - գետ Ռուսաստանում, Մատրոսովկայի վտակը
* Ստարիցա - գյուղ Ռուսաստանի Աստրախանի մարզի Չեռնոյարսկի շրջանի կազմում
* Ստարիցա - գյուղ Ուկրաինայի Խարկովի մարզի Վոլչանսկի շրջանում
Ստեփանավան (այլ կիրառումներ)

**Ստեփանավան**, կարող է վերաբերել՝
* Ստեփանավան՝ համայնք Հայաստանի Լոռու մարզում,
* Ստեփանավան՝ քաղաք Հայաստանի Լոռու մարզի Ստեփանավան համայնքում,
* Ստեփանավան՝ օդանավակայան Հայաստանի Լոռու մարզի Ստեփանավան քաղաքի մոտ։
Ստարայա Ստանիցա (այլ կիրառումներ)

**Ստարայա Ստանիցա**, կարող է վերաբերել՝
* Ստարայա Ստանիցա - գյուղ (խուտոր) Ռուսաստանի Դաշնության Ռոստովի մարզի Կոնստանտինովսկի շրջանում
* Ստարայա Ստանիցա - գյուղակ (խուտոր) Ռուսաստանի Դաշնության Ռոստովի մարզի Կամենսկի շրջանում
* Ստարայա Ստանիցա - գյուղ (ստանիցա) Ռուսաստանի Դաշնության Ռոստովի մարզի Միլլերովսկի շրջանում
* Ստարայա Ստանիցա - գյուղ Ռուսաստանի Ռոստովի մարզի Սեմիկարակորսկի շրջանում
* Ստարայա Ստանիցա - գյուղակ (խուտոր) Ռուսաստանի Դաշնության Ռոստովի մարզի Կամենսկի շրջանում
* Ստարայա Ստանիցա - ստանիցա Ռուսաստանի Դաշնության Կրասնոդարի երկրամասի Արմավիրի քաղաքային օկրուգի կազմում
Ստարիկովո (այլ կիրառումներ)

**Ստարիկովո**, կարող է վերաբերել՝
* Ստարիկովո - գյուղ Ուկրաինայի Սումիի մարզի Գլուխովի շրջանում
* Ստարիկովո - գյուղ Ռուսաստանի Սմոլենսկի մարզի Պոչինկովսկի շրջանի կազմում
Ստարայա Իվանովկա (այլ կիրառումներ)

**Ստարայա Իվանովկա**, կարող է վերաբերել՝
* Ստարայա Իվանովկա - գյուղ Ուկրաինայի Սումիի մարզի Ախտիրկայի շրջանում
* Ստարայա Իվանովկա - գյուղ Ռուսաստանի Բաշկորտոստան հանրապետության Աուրգազինսկի շրջանի կազմում
Ստաշկի (այլ կիրառումներ)

**Ստաշկի**, կարող է վերաբերել՝
* Ստաշկի - գյուղ Ռուսաստանի Սմոլենսկի մարզի Ռուդնյանսկի շրջանի կազմում
* Ստաշկի - գյուղ Ուկրաինայի Ժիտոմիրի մարզի Օվրուչի շրջանում
Ստանովո (այլ կիրառումներ)

**Ստանովո**, կարող է վերաբերել՝
* Ստանովո - գյուղ Ռուսաստանի Յարոսլավլի մարզի Դանիլովսկի շրջանի կազմում
* Ստանովո - գյուղ Ուկրաինայի Անդրկարպատյան մարզի Մուկաչևոյի շրջանում
Ներքին Մերխեուլ

**Ներքին Մերխեուլ** ( աբխազերեն՝ Ҵаҟатәи Мархьаул, վրացերեն՝ ქვემო მერხეული), հայաբնակ գյուղ Աբխազիայի Գուլրիփշի շրջանում, Գուլրիփշից 4 կմ հյուսիս։ Գտնվում է ծովի մակարդակից 120 մ բարձրության վրա։

## Բնակչությունը
1959 թվականին Ներքին Մերխեուլի գյուղական խորհրդի կազմում բնակվում էր 4209 բնակիչ, հիմնականում հայեր, նաև վրացիներ և ռուսներ։ 1989 թվականին գյուղն ուներ 755 բնակիչ, հիմնականում հայեր։

Բնակիչներն զբաղվում էին ծխախոտի, եգիպտացորենի, ցիտրուսային կուլտուրաների մշակությամբ։ Գյուղն ուներ հայկական ութամյա դպրոց, ակումբ և բուժկայան։

Գյուղը հիմնադրել են Տրապիզոնի և Օրդուի շրջակայքի գյուղերից եկած հայերը` 1897 թվականին։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Աբխազիայի գյուղեր
Կատեգորիա:Աբխազիայի հայաբնակ գյուղեր
Ներքին Փշափ

**Ներքին Փշափ** ( վրացերեն՝ ქვემო ფშაფი), գյուղ Աբխազիայի Գուլրիփշի շրջանում, Գուլրիփշից 10 կմ հարավ։ Գտնվում է ծովի մակարդակից 70 մ բարձրության վրա։

## Բնակչությունը
1959 թվականի տվյալներով Ներքին Փշափում բնակվում էր 2013 մարդ, հիմնականում վրացիներ և հայեր, իսկ 1989 թվականի տվյալներով, գյուղն ուներ 3396 բնակիչ, հիմնականում կրկին վրացիներ և հայեր։

Բնակիչներն զբաղվում են ծխախոտի, թեյի, եգիպտացորենի և ցիտրուսային կուլտուրաների մշակությամբ։ Գյուղն ուներ ութամյա դպրոց, ակումբ և բուժկայան։

Հայերը եկել են շրջակայքի գյուղերից` 1930 թվականին։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Աբխազիայի գյուղեր
Կատեգորիա:Աբխազիայի հայաբնակ գյուղեր
Մուշեղ Նարյան

**Մուշեղ Նարյան** (*Մուշեղ Խաչատուրի Նազարեթյան*, ), հայ բանաստեղծ, թարգմանիչ, գրականագետ, բանասիրական գիտությունների թեկնածու, ԽՍՀՄ գրողների միության անդամ 1938 թվականից։

## Կենսագրություն
1931-1935 թվականներին որպես մանածագործ աշխատել է Լենինականի տեքստիլ կոմբինատում։ 1940 թվականին ավարտել է Երևանի մանկավարժական ինստիտուտի լեզվագրական ֆակուլտետը։ 1936-1937 թվականներին հայոց լեզու և գրականություն է դասավանդել Լենինականի № 10 միջնակարգ դպրոցում, այնուհետև աշխատել է «Բանվոր» թերթի խմբագրությունում և Լենինականի ուսուցչական ինստիտուտում։ 1955 թվականին փոխադրվել է Երևան։ 1955-1965 թվականներին որպես թարգմանիչ աշխատել է Հայկական հեռագրական գործակալությունում (այժմ՝ Արմենպրես)։ 1965 թվականից ավագ գիտաշխատող է եղել ՀԽՍՀ ԳԱ արվեստի ինստիտուտում։ 1965 թվականին «Սայաթ-Նովայի հայերեն խաղերի ուսումնասիրությունը» թեմայով ատենախոսություն է պաշտպանել և ստացել բանասիրական գիտությունների թեկնածուի աստիճան։ ԽՄԿԿ անդամ 1940 թվականից։

## Երկեր
* Ձկնորսի տղան (պոեմ), Ե., Հայպետհրատ, 1945, 21 էջ։
* Կոմիտաս (պոեմ), Ե., Հայպետհրատ, 1946, 39 էջ։
* Շուշանիկ Մատակյան, Չափածո և արձակ էջեր (բնագրերը պատրաստել, կազմել և առաջաբանը գրել է Մ. Նարյանը), Ե., «Հայաստան», 1975 120 էջ։
* Սունդուկյան և Սայաթ-Նովա, Ե., «Հայաստան», 1976, 72 էջ։

## Թարգմանություններ (ռուսերենից)
* Կոնստանտին Սիմոնով, Օրեր և գիշերներ (վեպ), Ե., Հայպետհրատ, 1949, 394 էջ, տպ. 5.000:
* Ջեկ Լոնդոն, Երկերի ժողովածու, հատոր 9 (գրքի մեջ մտնող «Հոլանդական արիություն» պատմվածաշարը թարգմանել է Մ. Նարյանը), Ե., «Հայաստան», 1969, 952 էջ։
* Մարիետա Շահինյան, «Առաջին Համառուսականը» (ժամանակագրական վեպ), Ե., «Հայաստան», 1970, 424 էջ։
* Ֆազլիդդին Մուհամմադիև, Ճանապարհորդություն դեպի այն աշխարհ կամ մեծ հաջի պատմություն (վիպակ), Ե., «Հայաստան», 1973, 322 էջ։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:20-րդ դարի արևելահայ բանաստեղծներ
Կատեգորիա:Բանասիրական գիտությունների թեկնածուներ
Կատեգորիա:Հայ գրականագետներ
Կատեգորիա:Ռուսերենից հայերեն թարգմանիչներ
Կատեգորիա:Գրական կեղծանուններով հայտնի հեղինակներ
Հայաստանի Ազգային ժողովի նախագահ

**Հայաստանի Ազգային ժողովի նախագահը** Հայաստանի Ազգային ժողովի խոսնակն է։ Ներկայումս Հայաստանի ԱԺ նախագահն է Ալեն Սիմոնյանը (2021 թվականի օգոստոսի 2-ից)։

Հայաստանի Ազգային ժողովի նախորդներն են եղել Խորհրդարանը (1918 թվականի օգոստոսից 1920 թվականի նոյեմբեր), Հայկական ԽՍՀ Գերագույն խորհուրդը (1920-1990) և Հայաստանի Հանրապետության Գերագույն խորհուրդը (1990-1995)։

## Խոսնակների ցանկ
; Քաղաքական Կուսակցություն
&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;ՀՅԴ &nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;ՀՀՇ &nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;ՕԵԿ &nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;ՀՀԿ &nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; ՔՊ

### [[Հայաստանի Հանրապետություն (1918-1920)|Հայաստանի Առաջին հանրապետություն]] (1918-1920)
**Առաջին Հանրապետության Խորհրդարանի խոսնակները**

### [[Հայաստան]] (1991–այժմ)
**Գերագույն Խորհրդի նախագահներ**

**Հայաստանի Ազգային ժողովի նախագահներ**

## Տես նաև
* Հայաստանի Ազգային ժողով
* Հայաստանի վարչապետ
* Հայաստանի նախագահ

Կատեգորիա:Հայաստանի քաղաքականություն
Կատեգորիա:ՀՀ Ազգային ժողովի նախագահներ
Սվիտյազ (այլ կիրառումներ)

**Սվիտյազ**, կարող է վերաբերել՝
* Սվիտյազ - կարստային ծագման ամենամեծ և ամենախորը լիճը Ուկրաինայում
* Սվիտյազ - գյուղ Ուկրաինայի Վոլինի մարզի Շացկի շրջանում
Սվյատիցա (այլ կիրառումներ)

**Սվյատիցա**, կարող է վերաբերել՝
* Սվյատիցա - գետ Ռուսաստանում, Ուզայի վտակը
* Սվյատիցա - գետ Ռուսաստանում, Ունժայի վտակը
* Սվյատիցա - գետ Ռուսաստանում, Վիգայի վտակը
Սվիստունի (այլ կիրառումներ)

**Սվիստունի**, կարող է վերաբերել՝
* Սվիստունի - գյուղ Ուկրաինայի Դոնեցկի մարզի Ամվրոսիևսկի շրջանում
* Սվիստունի - գյուղ Ռուսաստանի Տվերի մարզի Ռժևսկի շրջանի կազմում
Սվինուխա (այլ կիրառումներ)

**Սվինուխա**, կարող է վերաբերել՝
* Սվինուխա - գետ Ռուսաստանում, Մաչեխայի վտակը
* Սվինուխա - գետ Ռուսաստանում, Չյորնայա Կալիտվայի վտակը
Սվերդլովսկի շրջան (այլ կիրառումներ)

**Սվերդլովսկի շրջան**, կարող է վերաբերել՝
* Սվերդլովսկի շրջան - շրջան Ուկրաինայի Լուգանսկի մարզում
* Սվերդլովսկի շրջան - մունիցիպալ շրջան Ռուսաստանի Դաշնության Օրյոլի մարզում
Սվետոչ (այլ կիրառումներ)

**Սվետոչ**, կարող է վերաբերել՝
* Սվետոչ - ավան Ռուսաստանի Դաշնության Ռոստովի մարզի Միլյուտինսկի շրջանում
* Սվետոչ - գյուղ Ուկրաինայի Նիկոլաևի մարզի Պերվոմայսկի շրջանում
Սվետլոգորսկոե (այլ կիրառումներ)

**Սվետլոգորսկոե**, կարող է վերաբերել՝
* Սվետլոգորսկոե - գյուղ Ռուսաստանի Դաշնության Կրասնոդարի երկրամասի Աբինսկի շրջանի կազմում
* Սվետլոգորսկոե - գյուղ Ուկրաինայի Պոլտավայի մարզի Կոբելյակի շրջանում
Սվետլիցա (այլ կիրառումներ)

**Սվետլիցա**, կարող է վերաբերել՝
* Սվետլիցա - գյուղ Ռուսաստանի Տվերի մարզի Օստաշկովսկի շրջանի կազմում
* Սվետլիցա - գետ Ռուսաստանում, Նյումիդի վտակը
Ռեյ Ռիարդոն

**Ռեյ Ռիարդոն** (, ), ուելսցի նախկին պրոֆեսիոնալ սնուկերիստ։ Աշխարհի առաջնությունների և այլ մրցաշարերի վեցակի հաղթող, մինչ այժմ համարվում է ուելսցի ամենալավ սնուկերիստը։ 2011 թվականից Սնուկերի փառքի սրահի անդամ է։

## Կենսագրություն
Ռեյը ծնվել է 1932 թվականին Տրեդեգար փոքր հանքագործական քաղաքում ։ Երբ լրացավ նրա 14-ամյակը, Ռիարդոնը հետևեց ընտանեկան ավանդույթին և դարձավ հանքագործ։ Այդ ժամանակ էլ նա սկսեց լրջորեն հետաքրքրվել սնուկերով և նա նույնիսկ ձեռնոցներ էր կրում աշխատանքի ժամանակ, որպեսզի չվնասի ձեռքերը և ի վիճակի լինի խաղալ։ Սակայն այն բանից հետո, երբ հանքում փլուզում տեղի ունեցավ և Ռեյը մի քանի ժամ անցկացրեց փլատակների տակ, նա որոշեց թողնել այդ աշխատանքը և շուտով աշխատանքի անցավ Սթոք-օն-Տրենտ քաղաքում որպես ոստիկան։

## Ձեռքբերումներ
Ռիարդոնին շատ էին սիրում նրա համար, որ խաղի մեջ զվարճություն և հումոր է ավելացնում։ Իր երկար հարվածներով հայտնի՝ նա 17 անպարտելի խաղ է ունեցել աշխարհի առաջնությունների ժամանակ և հաղթել այդ նույն մրցաշարը 4 անգամ իրար հետևից։ Ռեյն արժանացել է «Դրակուլա» մականունին իր սանրվածքի համար։ Նրա արտաքին տեսքն օգտագործվել է անգամ *Billy the Kid and the Green Baize Vampire* մյուզիքլում։ Ռիարդոնը դարձել է նաև անգլիական Lawnmower Deth խմբի «Spook Perv Happenings in the Snooker Hall» երգի հերոսը։

Ռեյ Ռիարդոնը պրոֆեսիոնալ խաղացող է դարձել 1967 թվականին և խաղացել մինչև 1992 թվականը։ Նա 1970-ական թվականներին սնուկերի ոլորտում առաջնորդ է եղել՝ խաղալով աշխարհի առաջնությունների 7 եզրափակիչներում և դրանցից հաղթելով 6-ում։ Երկու անգամ՝ 1979 և 1980 թվականներին Ռիարդոնը Ուելսի հավաքականի կազմում է հաղթանակի հասել Աշխարհի գավաթին։ 1985 թվականին Մեծ Բրիտանիայի համար կատարած աշխատանքի համար նրան տրվել է MBE կոչումը՝ Բրիտանական Կայսրության շքանշանը։ Նույնիսկ հիմա, երբ սնուկերը շատ ավելի զարգացած է, շատերը Ռիարդոնին համարում են Ուելսի լավագույն սնուկերիստ և աշխարհի լավագույն սնուկերիստներից մեկը։

## Դիրքը միջազգային վարկանշային աղյուսակում

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Ուելսցի սնուկերիստներ
Կատեգորիա:Սնուկերի աշխարհի չեմպիոններ
Սվետիցա (այլ կիրառումներ)

**Սվետիցա**, կարող է վերաբերել՝
* Սվետիցա - գետ Ռուսաստանում, Գորոդիշնայի վտակը
* Սվետիցա - գետ Ռուսաստանում, Լուդոգայի վտակը
* Սվետիցա - գետ Ռուսաստանում, Կոստրոմայի վտակը
Պարագվայական ապուր

**Պարագվայական ապուր** (, սոպա պարագվայա), Պարագվայի և Հյուսիսարևելյան Արգենտինայի ազգային ուտեստ։ Սոպա պարագվայան նման է եգիպտացորենի հացին։ Նրա հիմնական բաղադրիչներն են եգիպտացորենի ալյուրը, պանիրը, կաթը կամ կաթի շիճուկը։ Այն կալորիականությամբ և սպիտակուցներով հարուստ տորթ է։

Ըստ պարագվայցի ազգագրագետ Մարգարիտա Միրո Իբարսի՝ սոպա պարագվայան «Գուարանի-իսպանական սինկրետիզմի արդյունք է։ Գուարացիները եգիպտացորենից կամ մանիոկայի ալյուրից պատրաստված խմորը փաթաթում էին ֆիլոդենդրոնի կամ բանանի տերևներով և եփում տաք մոխիրների մեջ։ Իսպանացիները գուարյանցիների պատրաստած ուտեստի մեջ ներմուծեցին պանիր, ձու և կաթ»։

Սոպան նման է եգիպտացորենով պատրաստված տիպի պարագվայական *chipahuazu* կամ *chipaguazu* ուտեստին, chipahuazu կամ chipaguazu, բացառությամբ, որ վերջինս պատրաստվում է թարմ եգիպտացորենից։ Բաղադրությամբ մի փոքր ավելի նման է պանրային սուֆլեի և ոչ թե ախորժակաբեր եգիպտացորենի հացի։ Այս ուտեստը հաճախ մատուցվում է պարագվայական տավարի ապուրով։

## Պատմություն
Ըստ ավանդույթներից մեկի՝ ապուրի ստեղծման հիմնական մասնակիցներից մեկը Կառլոս Անտոնիո Լոպեսն (Պարագվայի նախագահ 1844-1862 թվականներ) է։ Ըստ այս ավանդության՝ նախագահը սիրել է «տիկուետի» կոչվող ուտեստը, որը սպիտակ ապուր է՝ բաղկացած կաթից, պանրից, ձվից և եգիպտացորենի ալյուրից. այս ուտեստը պետք է միշտ նրա սեղանին լիներ։ Մի անգամ, անզգուշորեն, սպասուհին չի հաշվարկել այլուրի անհրաժեշտ քանակությունը և ընթրիքի ժամանակ առաջ են եկել երկու խնդիրներ. նախ, ապուրը դարձել էր չափազանց խիտ, երկրորդը, մեկ այլ ապուր պատրաստելու համար բավարար ժամանակ չկար, այն ոչնչով հնարավոր չէր փոխարինել։ Ստացված զանգվածը համտեսելուց հետո սպասուհին որոշել է ռիսկի դիմել և երկաթյա թավայի պարունակությունը տեղադրել է ջեռոցում. արդյունքում ստացվել է չոր ապուր։ Նոր ուտեստը ճաշակելով՝ նախագահը հաճելիորեն զարմացել է և այն անվանել է «պարագվայական ապուր»։

## Բաղադրիչներ
Սովորաբար ավանդական սոպա պարագվայի պատրաստման համար անհրաժեշտ են հետևյալ բաղադրիչները՝ սոխ, ջուր, խոշոր աղ, խոզի ճարպ, ձու, թարմ պանիր, եգիպտացորենի ալյուր, կաթնաշոռ կամ թարմ կաթ և կաթնային կրեմ։
մինի|Սոպա պարագվայան կտրտված վիճակում
Ուտեստի այլ տարատեսակներ, ինչպիսիք են «սոպա պարագվայա դե էսենսիան» (sopa paraguaya de estancia) կազմված են գրեթե նույն բաղադրիչներից, միայն շատ կամ քիչ ճարպ՝ ճաշակին համապատասխան։

## Պատրաստում
Սոպա պարագվայի ավանդական նախապատրաստման համար անհրաժեշտ են հետևյալ երեք քայլերը՝
* Սոխը բարակ կտրատել, աղի ջրի մեջ եփել մոտ 10 րոպե սոուսով, ապա թողնել, որ սառչի։
* Տրորված խոզի ճարպին մեկ առ մեկ ավելացնում են ձվերը, այնուհետև ավելացնում են պանիրը։
* Զանգվածին ավելացնում են եռացած ջրով սոխը, աստիճանաբար ավելացնում են եգիպտացորենի ալյուրը, կաթն ու սերուցքը։ Համադրությունը խառնում են, այնուհետև լցնում յուղած (կարագով կամ յուղով) տարայի մեջ և տաք ջեռոցում (200 աստիճան) թխում մոտավորապես մեկ ժամ։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Informatik 
* Sopa-Paraguaya  (recipe). 
* Alimentaciòn sana 

Կատեգորիա:Ազգային ուտեստներ
Կատեգորիա:Արգենտինական խոհանոց
Կատեգորիա:Պանրով ուտեստներ
Կատեգորիա:Պարագվայական խոհանոց
Ուոլտեր Դոնալդսոն

**Ուոլտեր Վեյր Ուիլսոն Դոնալդսոն** (, ), շոտլանդացի առաջին պրոֆեսիոնալ սնուկերիստը։ 2012 թվականից սնուկերիստների փառքի սրահի անդամ է։

Ուոլտեր Դոնալդսոնը պրոֆեսիոնալ դարձավ 16 տարեկանում այն բանից հետո, երբ հաղթեց պատանիների ազգային առաջնությունը։ Սակայն իր դեբյուտային խաղը սնուկերի առաջնություններում նա անցկացրել է 1933 թվականին։ Այդ անգամ նա կիսաեզրափակչում պարտվեց Ջո Դևիսին։ Այնուհետև նա բաց թողեց ևս 5 առաջնություն, իսկ երբ վերադարձավ, նա հասավ մինչև քառորդ եզրափակիչ։ Երբ սկսվեց պատերազմը, Դոնալդսոնը մեկնեց ծառայության բանակում։

Հետպատերազմյա առաջին իսկ մրցաշարում Ուոլտերը շարքի մեծութան նոր ռեկորդ սահմանեց․ այժմ այն կազմում էր 142 միավոր և այն հրաշալի արդյունք էր այն ժամանակների համար։ Իսկ արդեն հաջորդ առաջնության ժամանակ Դոնալդսոնը հաղթող դարձավ՝ եզրափակչի խաղում պարտության մատնելով Ֆրեդ Դևիսին 82։63 հաշվով։ Այս եղանակով Ուոլտերը դարձավ անգլիացի առաջին խաղացողը, ում հաջողվեց հաղթել աշխարհի առաջնության ժամանակ։

Հաջորդ տարում նա չկարողացավ պահել տիտղոսը՝ պարտվելով Դևիս կրտսերին, սակայն վերադարձրեց իր առաջին հորիզոնականը 1950 թվականին։ Այնուհետև նա 4 անգամ իրար հետևից խաղաց եզրափակչում՝ ընդ որում բոլոր որոշիչ խաղերում մրցեց Ֆրեդ Դևիսի դեմ։ Սակայն վարկանշային այդ մրցաշարում հաղթել նրան այդպես էլ չհաջողվեց։ Այդ անհաջողություններից հետո նա ասաց, որ հիասթափված է և հեռանում է պրոֆեսիոնալ սնուկերից։

Ուոլտեր Դոնալդսոնը մահացավ իր տանը՝ Բակնգեմշիրում , 1973 թվականին, նա մինչ օրս էլ համարվում է պատմության ամենահայտնի սնուկերիստներից մեկը։

## Հաջողություններ կարիերայում
* Աշխարհի առաջնության հաղթող՝ 1947, 1950
* Աշխարհի առաջնության եզրափակչի մասնակից՝ 1948, 1949, 1951-1954

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Պրոֆիլը Prosnookerblog-ում 
* Պրոֆիլը Worldsnooker-ում
Սքոթ Գլեն

**Թեոդոր Սքոթ Գլեն** (), ամերիկյան դերասան։ Նա նկարահանվել է Ուես Հայտովերի դերում «Քաղաքային կովբոյ»(1980) ֆիլմում, տիեզերագնաց Ալան Շեպարդի դերում «Տղաներն այնպիսին, ինչպիսին որ պետք են» (1983) ֆիլմում, հրամանատար Բարտ Մանկուզոյի դերում «Որս „Կարմիր Հոկտեմբերի“ հետևից» (1990) ֆիլմում և Ջեկ Կրոֆորդայի դերում «Գառնուկների լռությունը» (1991) ֆիլմում։

## Վաղ տարիներ
Թեոդոր Սքոթ Գլենը ծնվել և մեծացել է Փենսիլվանիա նահանգի  Փիթսբուրգ քաղաքում։ Նա գործարար Թեոդոր Գլենի և տնային տնտեսուհի Էլիզաբեթի որդին է։ Ունի  
իռլանդացի և հնդիկ նախնիներ։ Մանուկ ժամանակ հաճախ է հիվանդացել և մի տարի եղել է անկողնային հիվանդ։ Ի շնորհիվ ինտենսիվ մարզումների նա կարողացել է վերականգնել իր առողջությունը և շտկել կաղությունը։ Փիթսբուրգյան ավագ դպրոցն ավարտելուց հետո Գլենն ընդունվում է Վիլհելմի և Մարիայի քոլեջ, որտեղ հմտանում  է անգլերեն լեզվի մեջ։ Դրանից հետո նա անցնում է ծովային ծառայողական կորպուսի շարքերը և այնտեղ 3 տարի ծառայում։ Գրեթե 5 ամիս Գլենը  Kenosha Evening News-ում աշխատել է որպես ռեպորտյոր։ Նա իր ուժերը փորձել է որպես հեղինակ, սակայն հասկացել է որ չի կարող լավ դիալոգներ գրել։ Ավելի լավ դիալոգներ գրելու համար սկսել է հմտանալ դերասանական արվեստի մեջ։

Գլենը առաջին անգամ ելույթ է ունեցել 1965 թվականին Բրոդվեյում` «The Impossible Years» երգիծական պիեսում։ Նա միացել է Ջորջ Մարիսոնի դերասանական դասարանին, որտեղ օգնում էր ուսանողներին վճարել իրենց վարձը` պիեսներում խաղալով, և նաև հենց ինքն էլ հայտնվում էր  «La MaMa Experimental Theatre Club» թատրոնի բեմադրած պիեսաներում։ 1967 թվականին ամուսնացել է Քերոլ Շվարցի հետ, և կնոջ ազեցության տակ դարձել է հուդաիզմի հետևորդ։ 1968 թվականին Գլենն ընդունվում է The Actors Studio, և սկսում է աշխատել պրոֆեսիոնալ թատրոնում և հեռուստատեսությունում։ 1970 թվականին ռեժիսոր Ջեյմս Բրիջը նրան  «The Baby Maker» ֆիլմում դեր է առաջարկում, որը դուրս է եկել այդ նուն տարում, և որը Գլենի առաջին դերն էր ֆիլմում։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* 
* 

Կատեգորիա:20-րդ դարի ամերիկացի տղամարդ դերասաններ
Կատեգորիա:21-րդ դարի ամերիկացի տղամարդ դերասաններ
Կատեգորիա:Ամերիկացի լրագրողներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի կինոպրոդյուսերներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի ռազմական գործիչներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի տղամարդ թատերական դերասաններ
Կատեգորիա:Ամերիկացի տղամարդ կինոդերասաններ
Կատեգորիա:Ամերիկացի տղամարդ հեռուստատեսային դերասաններ
Կատեգորիա:Ամերիկացիներ իռլանդական սերմամբ
Կատեգորիա:Թատրոնի դերասաններ
Ջոզեֆ ՄակԷլդերի

**Ջոզեֆ ՄակԷլդերի** (, ), բրիտանացի փոփ երգիչ,  BRIT Awards մրցանակաբաշխության թեկնածու։

## Վաղ տարիներ
Ջոն ծնվել է 1991 թվականի հունիսի 16-ին Սաութ Շիլդսում, Թայն ի Ուիրի կոմսությունում, Անգլիա։ Նա Ջիմ ՄակԷլդերի և Էյլին Ջոյսի ընտանիքի միակ երեխան է, ովքեր բաժանվել են, երբ Ջոն դեռ փոքր էր։ Նա հաճախել է Նյուքասլ ափոն Թայնի քոլեջը, որտեղ ուսանել է արվեստ։

## Կարիերա
2009 թվականին Ջոն դարձել է Իքս Ֆակտոր նախագծի վեցերորդ սեզոնի ITV հաղթողը և ստորագրել է պայմանագիր Սայմոն Քաուելի պրոդյուսերական կենտրոնի՝ «Syco»-ի հետ։ Նրա առաջնաելույթային սինգլի անվանումն է «The Climb», որը հասել է առաջին հորիզոնականին բրիտանական և իռլանդական հիթ շքերթներում։ 2011 թվականին Ջոն մասնակցել է «Popstar to Operastar» երաժշտական հեռուստահաղորդմանը, որում հաղթանակ է տարել։

## Անձնական կյանք
ՄակԷլդերին բացահայտ համասեռամոլ է։ Նա կամինգ աութ է 2010 թվականի ամռանը, հաստատելով ավելի վաղ տարածված շշուկները իր համասեռականության մասին։

## Սկավառակագրություն
* *[[:en:Wide Awake (Joe McElderry album)|Wide Awake]]* (2010)
* *[[:en:Classic (Joe McElderry album)|Classic]]* (2011)
* *[[:en:Classic Christmas (Joe McElderry album)|Classic Christmas]]* (2011)
* *[[:en:Here's What I Believe|Here’s What I Believe]]* (2012)

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Официальный сайт Джо МакЭлдерри
* Сайт проекта «X-factor» 
* Джо МакЭлдерри на Internet Movie Database
* Канал Джо МакЭлдерри на YouTube

Կատեգորիա:Բրիտանացի երգիչներ
Կատեգորիա:Անձինք այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Երաժիշտներ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:21-րդ դարի երգիչներ
Կատեգորիա:Բրիտանացի մոդելներ
Կատեգորիա:Բրիտանացի երաժիշտներ
Սվեչա (այլ կիրառումներ)

**Սվեչա**, կարող է վերաբերել՝
* Սվեչա - գետ Ռուսաստանում, Յումայի վտակը
* Սվեչա - քաղաքատիպ ավան Ռուսաստանի Կիրովի մարզի Սվեչինսկի շրջանի կազմում
Սպունգ Բոբ Քառակուսի Տաբատ (այլ կիրառումներ)

**Սպունգ Բոբ Քառակուսի Տաբատ**, կարող է վերաբերել՝
* Սպունգ Բոբ Քառակուսի Տաբատ - ամերիկյան համանուն մուլտֆիլմի գլխավոր կերպարը
* Սպունգ Բոբ Քառակուսի Տաբատ - ամերիկյան մուլտսերիալ, որը ստեղծել է «Nickelodeon» հեռուստաընկերությունը
* Սպունգ Բոբ Քառակուսի Տաբատ - ամերիկյան ֆիլմ, հիմնված մուլտսերիալի վրա
Սպորտ (այլ կիրառումներ)

**Սպորտ**, կարող է վերաբերել՝
* Սպորտ - ֆիզիկական և ինտելեկտուալ գործունեության տեսակ, որը նպատակ ունի մարդու առողջության ամրապնդմանը և ընդհանուր ֆիզիկական և մտավոր զարգացմանը զուգահեռ՝ առաջացնել ցանկություն դժվարությունները հաղթահարելու, կյանքում բարձր արդյունքների և հաղթանակների հասնելու համար։
* Սպորտ - ռուսական պետական հեռուստաալիք՝ սպորտային ուղղվածությամբ
Դիրք (պար)

Անգլիական պարային բառապաշարում  ()  բառը բացարձակապես ճշգրիտ համարժեք չէ ռուսերեն «*позиция »* բառին, քանի որ առաջինի հետ նաև օգտագործվում է () բառը։ Այս բառագործածման տարբերությունը կարելի է տեսնել հաջորդ մեկնաբանության միջոցով (հոդված Dance position):

* Պարային դիրք () պարող կամ պարային զույգերի ընդհանուր դիրք, որը նրանք զբաղեցնում են պարի ընթացքում։ Համապատասխան պարային դիրքերի նկարագրությունը և մշակումը պարի տեխնիկայի կարևոր մասն են կազմում։
* Պարային դիրքեր () առանձին պարողներ կարող են մանրամասն մշակել հատուկ դիրքերի նկարագրություններ (positions) մարմնի, գլխի, ոսկրերի, ձեռքերի, ոտքերի։
* Պարային դիրքեր ( ) զույգը լրացուցիչ բնութագրվում է  կապի տեսանկյունից (connection), զույգերի հարաբերական կողմնորոշմամբ և նրանց շարժումների ուղղությամբ (փաստացի կամ ենթադրյալ)։
* Բալետում  ()  տերմինը օգտագործվում է ստատիկ պարային դիրքեր  նկարագրելու համար, որոնցից կարևորները համարակալված են առաջին (First position) մինչև հինգերորդ դիրքերը (Fifth position), որոնք նկարագրվում են բալետի տերմինաբանական բառարանում։

Ինչպես երևում է շարադրանքից, չնայած այն հանգամանքին, որ բալետում «դիրքը=position» և թափանցում է անգլերեն, այլ լեզուներ, այնուամենայնիվ պարողի ստատիկությունը  այս կամ այն բալետային դիրքում, ավելի համարժեք նկարագրում է անգլերեն (pose) տերմինը։

Կատեգորիա:Պարային մշակույթ
Սպիտակ գվարդիա (այլ կիրառումներ)

**Սպիտակ գվարդիա**, կարող է վերաբերել՝
* Սպիտակ գվարդիա - Ռուսաստանում քաղաքացիական պատերազմի ժամանակ, բոլշևիկյան ուժերի դեմ պայքարող ազգային պրոցարիստական զինվորական խմբավորումների (սպիտակ գվարդիականներ) ոչ պաշտոնական անվանումը
* Սպիտակ գվարդիա - ռուս մտավորական ընտանիքի և նրանց ընկերների մասին վեպ
Սպի (այլ կիրառումներ)

**Սպի**, կարող է վերաբերել՝
* Սպի - վերքից հետո մնացած հետք մաշկի վրա
* Սպի - հայոց ցեղասպանությանը նվիրված հայտնի գերմանաբնակ թուրք ռեժիսոր Ֆատիհ Ակինի 2014 թվականի արտադրության ֆիլմ
Սպենսեր շրջան (այլ կիրառումներ)

**Սպենսեր շրջան**, կարող է վերաբերել՝
* Սպենսեր շրջան - ԱՄՆ Ինդիանա նահանգի 92 վարչական միավորներից մեկը
* Սպենսեր շրջան - ԱՄՆ Կենտուկի նահանգի 105 վարչական միավորներից մեկը
Սպեցիա (այլ կիրառումներ)

**Սպեցիա**, կարող է վերաբերել՝
* Սպեցիա - քաղաք Իտալիայի Լիգուրիա մարզի Սպեցիա գավառում
* Սպեցիա - գավառ Իտալիայի Լիգուրիա մարզում
Փախստականների համաշխարհային օր

**Փախստականների համաշխարհային օր** (ՄԱԿ-ի պաշտոնական լեզուներով՝ , , , ), ՄԱԿ-ի Գլխավոր Ասամբլեան 2000 թվականի դեկտեմբերի 4-ին  ընդունել է որոշում (թիվ 55/76) հունիսի 20-ը Փախստականների համաշխարհային օր ճանաչելու մասին՝ աշխարհում փախստականների մասին իրազեկվածության բարձրացման նպատակով։

thumb|Գծապատկերը ցույց է տալիս ՄԱԿ-ի ՄԱՓԳՀ-ի մտահոգություններ ունեցող անձանց ընդհանուր թվաքանակի աճը

## Պատմություն
2000 թվականի դեկտեմբերի 4-ին ՄԱԿ-ի Գլխավոր ասամբլեան 55/76 բանաձևով որոշել է, որ 2001 թվականից հունիսի 20-ը նշվում է որպես Փախստականների համաշխարհային օր։ Այս որոշման մեջ Գլխավոր ասամբլեան նշել է, որ 2001 թվականին նշվել է Փախստականների կարգավիճակի մասին 1951 թվականի Կոնվենցիայի 50-ամյակը։

Աֆրիկյան փախստականների օրը մինչև 2000 թվականը նշվել է մի քանի երկրներում։ ՄԱԿ-ը նշել է, որ Աֆրիկյան միաբանության կազմակերպությունը (ԱՄԿ) համաձայնել է, որ փախստականների միջազգային օրը համընկնի Աֆրիկայի փախստականների օրվա հետ՝ հունիսի 20-ին։

Հռոմի կաթոլիկ եկեղեցում Միգրանտների և փախստականների համաշխարհային օրը նշվում է յուրաքանչյուր տարվա հունվարին, որը հիմնադրվել է 1914 թվականին Հռոմի Պապ Պիուս X-ի կողմից։

## Միջոցառումներ
Ամեն տարի հունիսի 20-ին ՄԱԿ-ը, ՄԱԿ-ի Փախստականների հարցերով գերագույն հանձնակատարի գրասենյակը (ՄԱՓԳՀ) և աշխարհի անթիվ քաղաքացիական խմբավորումներ իրականացնում են Փախստականների համաշխարհային օրվա միջոցառումներ, որպեսզի հանրության ուշադրությունը հրավիրեն միլիոնավոր փախստականների և ամբողջ աշխարհում տեղահանված անձանց հիմնախնդիրներին, որոնք ստիպված են եղել պատերազմի, հակամարտության և հալածանքի պատճառով փախչել իրենց տներից։

Ամենամյա հիշատակի միջոցառումը նշվում է ավելի քան 100 երկրներում. այն նշում են պետական պաշտոնյաները, մարդասիրական օգնության աշխատողները, հայտնի մարդիկ, քաղաքացիական անձինք և բռնի տեղահանվածները։

## Փախստականների համաշխարհային օրվա թեմաներ
* 2004 - «Վայր, որը կարելի է տուն կոչել»
* 2005 - «Արիություն»
* 2006 - «Աջակցելով հույսի շողին»
* 2007 - «Նոր տուն, նոր կյանք»
* 2008 - «Յուրաքանչյուր ոք իրավունք ունի հետապնդումից ապաստան հայցելու այլ երկրներում և վայելել այդ ապաստանը» 
* 2009 - «Իրական մարդիկ- իրական կարիքներ»
* 2010 - «Տուն»

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* World Refugee Day
* Photographs from World Refugee Day 2012

Կատեգորիա:ՄԱԿ-ի միջազգային օրեր
Կատեգորիա:Միջազգային իրավունք
Կատեգորիա:Փախստականներ