Յուրի Բելկով

**Յուրի Սերգեևիչ Բելկով** (, ), խորհրդային և ռուս նկարիչ, ԽՍՀՄ Նկարիչների միության անդամ 1961 թվականից։ Ռուսաստանի Դաշնության վաստակավոր նկարիչ (2005)։ Հայրենական մեծ պատերազմի մասնակից։

## Կենսագրություն
Ծնվել է 1924 թվականի հուլիսի 1-ին Վոլոգդայի շրջանի Կիրիլովսկի շրջանի Ժելանտովո գյուղում՝ բազմազավակ գյուղացիական ընտանիքում։

Դպրոցն ավարտելուց հետո 1940 թվականին ընդունվել է Իվանովոյի գեղարվեստի ուսումնարան։

1942 թվականի օգոստոսին զորակոչվել է Կարմիր բանակի շարքերը։ Հայրենական մեծ պատերազմի մասնակից, ծառայել է որպես ավագ նավաստի Հյուսիսային նավատորմում, 1944 թվականի մայիսից՝ Սևծովյան նավատորմում ՝ որպես ռադիոտեղորոշիչ SK-440 նավակի վրա։ Ավարտել է ծառայությունը նավատորմում 1950 թվականի հունիսին։

1953 թվականին ավարտել է Իվանովոյի գեղարվեստի ուսումնարանը։ Տեղափոխվել է ստեղծագործական աշխատանքի Մարիականի ՀՍՍՀ-ի Յոշկար Օլա քաղաքում, 1961 թվականին դարձել է ԽՍՀՄ  նկարիչների միության Մարիական մասնաճյուղի կազմակերպիչներից մեկը։

Մահացել է 2014 թվականի հոկտեմբերի 22-ին Յոշկար Օլայում։

## Գեղարվեստական ստեղծագործություն
ԽՍՀՄ Նկարիչների միության անդամ 1961 թվականից։

Նա մտավ Մարիական կերպարվեստ որպես լանդշաֆտի և դիմանկարի վարպետ։ Ստեղծագործության վերջավոր թեմաներն ու դրդապատճառները գյուղական թեմաներն են, մարդու անհատականության հաստատումը բնության աշխատանքի և գեղեցկության մեջ։ Հայտնի են նրա լանդշաֆտային աշխատանքները՝ «երիտասարդ բանակայինների շքերթ» (1967), «Դեպի գարուն» (1969), «Մոսկվա»  (1970—ականներ), «Ռյաբինկա» (1978), «Ուլոչկա Գուրզուֆում» (1986), «Գարուն Ղրիմում» (1988), «Քարքարոտ ափ», «Գարնանածաղիկ» և այլն, դիմանկարային աշխատանքներ «Նավաստիները Տորպեդո նավակից»  (1955), «Վոլգայի վրա»  (1956), «Կեչիների տակ»  (1959), «Լեռնամարիական աղջկա դիմանկարը»  (1968), «Ֆայ Սենյուշկինայի դիմանկարը»  (1976), «Վիտամինների գործարանի առաջատար աշխատող Լ․ Շախտարինայի դիմանկարը» (1983), «Աղջիկներ» (2001), «Տատիկը Ռոնգայից» (2001), «Նկարչուհի Ա․ Ալեքսանդրովայի դիմանկարը», «Արվեստաբան Գ․Ի․ Պրոկուշևի դիմանկարը» (2007), ծովային էսքիզներ «Պրիմորիե հեռավոր սահմանին» (1955), «Նովոռոսիյսկի առևտրային նավահանգստում» (1975 թ.), «Փոթորիկից հետո» (1983 թ.), «Թայֆունը մոտենում է» (1984), «Երեկոն ծովում» (1984 թ), «Ծովային նավահանգիստ Տուապսեում» (1986), «Ամենակապույտը» աշխարհում Սև ծովն իմն է...» (1988), «Ալբատրոսներ» (1988), «Սերֆ Ղրիմի ափին» (1988) և այլն։։

Նա նպաստել է Մարիական Էլի և իր հայրենի Վոլոգդայի մարզում ռեալիստական ​​արվեստի ավանդույթների զարգացմանն ու ամրապնդմանը, որին նվիրել է 170 գեղանկարչական կտավ, որոնք հիմք են հանդիսացել Վոլոգդայի մարզի Կիրիլովսկի շրջանի Տալիցկի գյուղական պատկերասրահի ցուցադրությունների համար։

Մարիական Էլում մի քանի անհատական ​​ցուցահանդեսների հեղինակ, համառուսական և միջտարածաշրջանային ցուցահանդեսների մասնակից։

Հեղինակ է մի շարք ակնարկների Մարիականայի նկարիչների աշխատանքի և «Անցնող տարիների առագաստների տակ»  հուշերի գրքի (2008)։

Յու․ Ս․ Բելկովի աշխատանքները պահվում են Ռուսաստանի, Մարի Էլ Հանրապետության, արտասահմանյան երկրների՝ ԱՄՆ-ի, Ֆրանսիայի, Հնդկաստանի և Ֆինլանդիայի թանգարաններում և մասնավոր հավաքածուներում։

## Կոչումներ և պարգևներ
* Հայրենական պատերազմի շքանշան (06.04.1985)
* Ռուսաստանի Դաշնության վաստակավոր նկարիչ (2005)
* Մարիականի ՀԽՍՀ արվեստի վաստակավոր գործիչ (1977)
* Օլիկ Իփայի անվան Մարիական կոմսոմոլի մրցանակ (1978)
* Մարիականական ՀԽՍՀ Գերագույն Խորհրդի նախագահության պատվոգիր (1982, 1984)

## Հիշողություն
* Յու․ Ս․ Բելկովի աշխատանքները պահվում են ֆոնդերում և ցուցադրվում են Մարիական էլ հանրապետության առաջատար թանգարաններում ցուցահանդեսներում - Տ. Եվսեևի անվան ազգային թանգարան, կերպարվեստի Հանրապետական թանգարան և Կոզմոդեմյանսկի թանգարանային համալիր։
* Նրա աշխատանքները կազմել են Վոլոգդայի շրջանի Կիրիլովսկի շրջանի Թալիցկի գյուղական պատկերասրահը։
* 2024 թվականի ապրիլի 9-ից Կերպարվեստի հանրապետական ​​թանգարանում տեղի կունենա Ռուսաստանի վաստակավոր նկարիչ Յու․ Բելկովի «Անցնող տարիների առագաստների տակ» ցուցահանդեսը»։

## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն
* *Прокушев Г. И.* Очерки о художниках Марий Эл // сост., отв. ред. Чеботкин В. А. — Йошкар-Ола: Марийское книжное издательство, 2016. — 336 с.: ил.

## Արտաքին հղումներ

* Կերպարվեստի Հանրապետական թանգարան։ Յու. Ս. Բելկովի վիրտուալ ցուցահանդեսը՝ նվիրված նկարչի ծննդյան 95-ամյակին
* «Նոր կյանք» թերթ. Ուլյանովա Գ. պատմություն այն մասին, թե որտեղից է ծովանկարիչը սեղաններում

 
Կատեգորիա:Հայրենական պատերազմի 2-րդ աստիճանի շքանշանակիրներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի Դաշնության վաստակավոր նկարիչներ
Կատեգորիա:Հայրենական մեծ պատերազմի մասնակիցներ
Կատեգորիա:Երկարակյացներ