Ապիչատպոն Վիրասետակուլ

**Ապիչատպոն Վիրասետակուլ** (թայերեն՝ , ), թաիլանդացի անկախ կինոռեժիսոր, սցենարիստ և պատմողական տեսակետից ոչ ավանդական ֆիլմերի («Առեղծվածային կեսօրվա օբյեկտ» (2000), «Օրհնյալ է ձերը» (2002), «Արևադարձային հիվանդություն» (2004), «Սինդրոմներ և դար» (2006)) պրոդյուսեր։ 2010 թվականին նրա «Իր նախկին կյանքերը հիշող հորեղբայր Բունմին» ֆիլմը արժանացել է «Ոսկյա արմավենու ճյուղ» մրցանակին։ Դժվար արտասանվող անվան պատճառով ռեժիսորը խնդրել է, որ իրեն անվանեն Ջո։

## Կենսագրություն
Առաջին կրթությամբ ճարտարապետ է։ 1990-ականների կեսերին հաճախել է Չիկագոյի կոնոդպրոց։ Սկսել է որպես փորձնական վավերագրող։ Նկարահանել է մեկ տասնյակից ավելի կարճամետրաժ ֆիլմեր։ 1999 թվականին ստեղծել է *Kick the Machine* փոքր կինոընկերությունը, որը զբաղվում է նրա ֆիլմերի արտադրությամբ (որպես կանոն եվրոպական ստուդիաների հետ համատեղ արտադրանքներով)։ Նախընտրում է աշխատել ոչ պրոֆեսիոնալ դերասանների հետ։ Ռեժիսորը բացահայտ համասեռական է։ Նրա որոշ ֆիլմերում տեսարանների անկեղծությունը Թաիլանդում գրաքննության հետ կապված խնդիրներ է առաջացրել։

## Ստեղծագործություն
Վիրասետակուլի ֆիլմերն ունեն ոչ ավանդական պատմողական կառուցվածք (տիտրերի տեղադրում ֆիլմի կեսից, սյուժեների հետագծերի հատում, հերոսների մոտիվացիաների դանդաղ բացահայտում)։ Նրանց մեջ հաճախ են հայտնվում ջունգլիները, միստիկան, հոգիների վերամարմնավորումը և համասեռականությունը։ Ավանդական պատմողական գծի բացակայությունը քննադատներին թույլ է տալիս Վիրասետակուլի ֆիլմերը մեկնաբանել «որպես տարօրինակ նշանների անպտուղ կուտակումներ, որոնք զուրկ են վերծանման ենթակա իմաստից»։ Անդրեյ Պլախովը նրան դասում է նոր սերնդի ռեժիսորների շարքին․ «հանգիստ պատմողական կառուցվածքի» սիրահար, որը «ժխտում է կինո գաղափարը որպես պատմություն և կինոն՝ որպես զվարճանք»։ Բորիս Նելեպոյի կարծիքով արևը ռեժիսորի բոլոր ֆիլմերի գլխավոր հերոսն է։ Վիրասետակուլն ասում է, որ «Օրհնյալ է ձերը» ֆիլմի համար նկարահանվել է աստղի գլխավոր դերում. երկրորդ դերը ջունգլիներում է։ Քարանձավը ռեժիսորական կինոնկարների առանցքային պատկերն է և հավանաբար նրա ստեղծագործության մասին խոսելու համար պետք է ներդրվի նոր տերմին՝ «Ափիչատպոնգի քարանձավ»։ Այս պատկերը երևում է նրա բոլոր ժապավեններում։

### Ընտրված ֆիլմագրություն

## Մրցանակներ
Նրա աշխատանքներն արժանացել են աշխարհի խոշորագույն կինոփառատոնների մրցանակներին։ Այսպիսով, «Արևադարձային հիվանդություն»-ը 2004 թվականի Կաննի կինոփառատոնում արժանացել է ժյուրիի մրցանակին, «Օրհնյալ է ձերը» ֆիլմը շահել է 2002 թվականի Կաննի կինոփառատոնի «Հատուկ տեսք» նախագծի գլխավոր մրցանակը, իսկ «Սինդրոմներ և դար» ֆիլմը, որի պրեմիերան կայացել է Վենետիկի 63-րդ կինոփառատոնին, դարձել է առաջին թաիլանդական ֆիլմը, որը ներկայացվել է Վենետիկի կինոփառատոնի մրցութային ծրագրում։ 2010 թվականին «Իր նախկին կյանքերը հիշող հորեղբայր Բունմին» ֆիլմը Կաննի կինոփառատոնում ստացել է «Ոսկյա արմավենու ճյուղ» մրցանակը՝ դառնալով այդ մրցանակին արժանացած առաջին թաիլանդական ֆիլմը։

## Ճանաչում
2009 թվականին անգլերեն լեզվով նկարահանվել է Վիրասետակուլի ֆիլմերի մասին հոդվածների ժողովածուն (հեղինակների թվում են Բենեդիկտ Անդերսոնը և Թիլդա Սուինթոնը)։ Ջոնաթան Ռոզենբաումը նրան անվանել է ժամանակակից ամենախոստումնալից ռեժիսորներից մեկը։ Ամփոփելով զրոյական տարիների արդյունքները՝ շատ հեղինակավոր կինոքննադատներ (մասնավորապես՝ Ջիմ Հոբերմանը) լավագույն ֆիլմերի շարքում ներառել են նրա «Արևադարձային հիվանդություն» ֆիլմը։ Պլախովն այդ կապակցությամբ նշել է. «Զրոյական տարիների վարկանիշով այս թաիլանդացին համաշխարհային կինոցուցադրությունների ավանգարդում է՝ մեծամասամբ գերազանցելով նրան և դառնալով ժամանակակից ռեժիսորներից գլխավորը»։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* 
* Интервью для «Коммерсанта» (2005)
* Сергей Анашкин. Труднопроизносимый неопримитив
* Интервью Апичатпонга Вирасетакула для Оpenspace.ru
* Зовите меня Джо 
* Апичатпонг Веерасетакул: Фиксация сновидений 
* Таинственный кинематографический объект 

Կատեգորիա:1970 ծնունդներ
Կատեգորիա:Թաիլանդցի կինոռեժիսորներ
Կատեգորիա:Հուլիսի 16 ծնունդներ