Թուն (քաղաք)

**Թուն** (գերմաներեն՝ **Thun**, ), քաղաք Շվեյցարիայի Բեռն կանտոնում. նույնանուն շրջանի վարչական կենտրոնն է։ Ընկած է Թուն լճի ափին, ճիշտ այն մասում, որտեղից սկիզբ է առնում Աարե գետը։ Հեռավորությունը Բեռն քաղաքից մոտավորապես 30 կիլոմետր է; Զբաղեցնում է 21,58 քառակուսի կիլոմետր տարածք։ 2018 թվականի տվյալներով բուն քաղաքի բնակչության թվաքանակը եղել է 43 734, իսկ նրա շուրջը ձևավորված ագլոմերացիայինը՝ շուրջ 80 հազար։ Բնակչության միջին խտությունը կազմել է 2 027 մարդ/կմ2։

Քաղաքի տնտեսության կարևոր ճյուղերն են զբոսաշրջությունը, մեքենաշինությունը, ճշգրիտ գործիքների, ռազմամթերքի, սննդի արտադրությունը, հրատարակչական գործը։ Թունում է գտնվում Շվեյցարիայի ամենամեծ զինվորական կայազորը։

Պաշտոնական լեզուն գերմաներենի շվեյցարական տարբերակն է, սակայն քաղաքում առավել գործածվողը ալեմանյան գերմաներենի տեղական խոսվածքն է։

## Պատմություն
Քաղաքի անվանումը առաջացել է կելտական *dunum* բառից, որը նշանակում է *ամրացված բլուր* կամ պարզապես *ամրոց*։ Թունի ներկայիս տեղում ու շրջակայքում մարդիկ բնակություն են հաստատել մեր թվականությունից առնվազն երկուսուկես հազար տարի առաջ։ Մեր թվականության 1152 թվականից այստեղ իշխել են *Ցահրինգենները*։ Ազնվականական այդ տոհմի ներկայացուցիչներից *Բերտոլդ V*-ը մերձակա միջնաբերդում դղյակ է կառուցել։

Հետագայում բնակավայրը վաճառվել է Բեռնին և դարձել դատական պաշտոնյաների նստավայր։

## Անվանի անձինք
* Պետեր Մաուրեր (ծնվ. 1956) - 2012 թվականից Կարմիր խաչի միջազգային կոմիտեի նախագահ
* Շտեֆան Հաենի (ծնվ. 1958) - նկարիչ, դետեկտիվ վեպերի հեղինակ
* Ռեգուլա Ռիթց (ծնվ. 1962) - քաղաքական գործիչ, հասարակագետ, պատմաբան 
* Ֆիլիպ Ֆանկհաուզեր (ծնվ. 1964) - բլյուզ ոճի երաժիշտ և երգերի հեղինակ
* Սանդրա Մոզեր (ծնվ. 1969) - կինոյի և թատրոնի դերասանուհի

## Քույր քաղաքներ

## Ժողովրդագրություն
Բնակչության թվաքանակի փոփոխությունները.

Colors=
  id:lightgrey value:gray(0.9)
  id:darkgrey  value:gray(0.8)
ImageSize  = width:800 height:500
PlotArea   = top:10 left: 100 bottom:90 right:100
Legend     = columns:3 left:220 top:70 columnwidth:160
AlignBars  = justify
DateFormat = x.y
Period     = from:0 till:41000
TimeAxis   = orientation:vertical
AlignBars  = justify
ScaleMajor = gridcolor:darkgrey increment:8000 start:0
ScaleMinor = gridcolor:lightgrey increment:1600 start:0
Colors=
 id:TO     value:yellowgreen      legend:Ընդամենը
 id:GE     value:teal      legend:Գերմանախոս
 id:IT     value:green      legend:Իտալախոս
 id:PR     value:lightpurple      legend:Բողոքականներ
 id:CA     value:oceanblue      legend:Կաթոլիկներ
 id:SW     value:red      legend:Շվեյցար.
PlotData=
  color:yellowgreen width:40   mark:(line,white) align:center
  bar:1850 from:start till:6019 text:"6,019" color:TO
  bar:1870 from:start till:7290 text:"7,290" color:TO
  bar:1888 from:start till:8286 text:"8,286" color:TO
  bar:1900 from:start till:10213 text:"10,213" color:TO
  bar:1910 from:start till:12173 text:"12,173" color:TO
  bar:1930 from:start till:16524 text:"16,524" color:TO
  bar:1950 from:start till:24157 text:"24,157" color:TO
  bar:1970 from:start till:36523 text:"36,523" color:TO
  bar:1990 from:start till:38211 text:"38,211" color:TO
  bar:2000 from:start till:40377 text:"40,377" color:TO
LineData =
  points:(244,170)(307,187)  color:GE
  points:(307,187)(369,205)  color:GE
  points:(369,205)(431,246)  color:GE
  points:(431,246)(493,315)  color:GE
  points:(493,315)(556,417)  color:GE
  points:(556,417)(618,431)  color:GE
  points:(618,431)(680,447)  color:GE
  points:(244,90)(307,91)  color:IT
  points:(307,91)(369,91)  color:IT
  points:(369,91)(431,91)  color:IT
  points:(431,91)(493,93)  color:IT
  points:(493,93)(556,106)  color:IT
  points:(556,106)(618,99)  color:IT
  points:(618,99)(680,97)  color:IT
  points:(120,148)(182,159)  color:PR
  points:(182,159)(244,168)  color:PR
  points:(244,168)(307,185)  color:PR
  points:(307,185)(369,203)  color:PR
  points:(369,203)(431,240)  color:PR
  points:(431,240)(493,302)  color:PR
  points:(493,302)(556,391)  color:PR
  points:(556,391)(618,377)  color:PR
  points:(618,377)(680,364)  color:PR
  points:(120,91)(182,92)  color:CA
  points:(182,92)(244,92)  color:CA
  points:(244,92)(307,94)  color:CA
  points:(307,94)(369,95)  color:CA
  points:(369,95)(431,99)  color:CA
  points:(431,99)(493,111)  color:CA
  points:(493,111)(556,142)  color:CA
  points:(556,142)(618,142)  color:CA
  points:(618,142)(680,147)  color:CA
  points:(120,147)(182,159)  color:SW
  points:(182,159)(244,168)  color:SW
  points:(244,168)(307,187)  color:SW
  points:(307,187)(369,204)  color:SW
  points:(369,204)(431,247)  color:SW
  points:(431,247)(493,321)  color:SW
  points:(493,321)(556,418)  color:SW
  points:(556,418)(618,431)  color:SW
  points:(618,431)(680,435)  color:SW


## Պատկերասրահ

File:Thun with birds.jpg|
File:Swiss Steamboat Bluemlisalp lake Thun.jpg|
File:Thun Rathaus.JPG|Համայնքապետարանը
File:Thunersee.jpg|
File:Schloss Thun 2014a.jpg|Դղյակը
File:Thunersee, Eiger, Mönch und Jungfrau.jpg|Այգեր, Մյոնխ և Յունգֆրաու սարերը
File:Thun Landsitz Bellerive Parkseite.jpg|


Thun, general view, Bernese Oberland, Switzerland-LCCN2001701333.jpg|
NachThun.JPG|Տեսարան ամրոցից
Über Thun.jpg|
Thunerschloss2.JPG|


## Գրականություն
* Anna Bähler, Anita Egli, Thomas Brodbeck, Gerrendina Gerber-Visser, Christian Lüthi, Katharina Moser, Andrea Schüpbach, Philipp Stämpfli: *Thuner Stadtgeschichte 1798-2018, Thun 2018*

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ

* 
*Tourist information

Կատեգորիա:Բնօրինակում անաղբյուր հոդվածներ
Կատեգորիա:Շվեյցարիայի բնակավայրեր
Կատեգորիա:Շվեյցարիայի քաղաքներ