open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Հայկազ Մկրտչյան

**Հայկազ Զավենի Մկրտչյան** (), Հայաստանի զինված ուժերի զինծառայող,  Հայ-ադրբեջանական 2020 թվականի հուլիսյան ռազմական բախման և Հայ-ադրբեջանական պատերազմի մասնակից։ Զոհվել է 2020 թվականին տեղի ունեցած Հայ-ադրբեջանական պատերազմի ժամանակ։ Հայաստանի նախագահի հրամանագրով հետմահու պարգևատրվել է «Մարտական ծառայության» մեդալով։

## Կենսագրության
Հայկազ Մկրտչյանը ծնվել է 2000 թվականի հոկտեմբերի 31-ին Երևանում։ Ունի երկու քույր, մայր՝ Աննա Մկրտչյանը, հայր՝ Զավեն Մկրտչյանը երկուսն էլ մասնագիտությամբ տնտեսագետներ են։ 2006 թվականից ուսանել է Ավանի շախմատի մանկապատանեկան մարզադպրոցում։ Զբաղվել է շախմատով մինչև 2018 թվականը։ Մասնակցել է Հայաստանի առաջնություններին, Ստեփան Ավագյանի անվան շախմատի հուշամրցաշարերին և Անդրանիկ Մարգարյանի անվան մրցաշարերին, որում գրանցել է հաջողություններ։ 2006 թվականից մինչև 2014 թվականը սովորել է Ավանի՝ Գալինա Ստարովոյտովայի անվան 177 դպրոցում։ 2014 թվականից մինչև 2018 թվականը սովորել է Գևորգ Էմինի անվան թիվ 182 ավագ դպրոցում։ Ավագ դպրոցին զուգահեռ սովորել է նաև Հայ-ռուսական համալսարանի նախապատրաստական կուրսում։ 2018 թվականին ընդունվել է Երևանի պետական համալսարանի Ինֆորմատիկայի և կիրառական մաթեմատիկայի ֆակուլտետը։ Նույն թվականից անդամակցել է Առաջին Հայկական Ճակատ-ին։ 2019 թվականի հունվարի 23-ին զորակոչվել է հայկական բանակ։ Եղել է կրտսեր սերժանտ, հաստիքը՝ հաշվարկի հրամանատար։ Հայ-ադրբեջանական հուլիսյան ռազմական բախման ժամանակ մասնակցել է Չինարի մարտերին։ Հոկտեմբերի 14-ից մասնակցել է Ջրականի, Տաղավարտի, Դրախտիկի և Ազոխի մարտերին։ Վիրավորվել է 2020 թվականի հոկտեմբերի 29-ին Կարմիր Շուկայում, մահացել նոյեմբերի 9-ին։

Հուղարկավորված է Եռաբլուր պանթեոնում։

## Կրծքանշաններ
* Հայաստանի զինված ուժերի լավագույն մարզիկ-զինվոր
* Երրորդ կարգի հրետանավոր
* Մարտական հերթապահության մեդալ

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Մեր հերոսները. Հայկազ Մկրտչյան (Առաջին ալիք)
* Պարտվել չկարողացող Հայկազը (5-րդ ալիք)

Կատեգորիա:Արցախյան պատերազմի մասնակիցներ հայկական կողմից
Կատեգորիա:Մարտական ծառայության մեդալակիրներ
Անտիպոլո

**Անտիպոլո** (), քաղաք Ֆիլիպիններում, Կալաբարսոնի շրջանի ամենամեծ քաղաքը և Ֆիլիպինների մեծությամբ յոթերորդ քաղաքը։ Ըստ 2007 թվականի մարդահամարի՝ քաղաքի բնակչությունը կազմում է 633,971 մարդ։ Համարվում է քաղաքային տարածքից դուրս ամենամեծ արվարձանը, որն իրենից ներկայացնում է բարձր ուրբանիզացված տարածք։

## Աշխարհագրություն
270px|thumb|left|Անտիպոլոյի քաղաքական քարտեզը
Գտնվում է Ռիզալ նահանգում՝ Մանիլայից 25 կմ արևելք, Սիերա Մադրե լեռնաշղթայի լանջերին։ Քաղաքի տարածքի մեծ մասը հարթ բլուր է։ Այն բաժանված է 16 վարչական շրջանի՝ բարանգայի։

## Պատմություն
Քաղաքն անվանակոչվել է հացի ծառի (tipolo) անունով, որն առատորեն աճում է քաղաքի մերձակայքում։ Ֆրանցիսկյան միսիոներները 1578 թվականին ժամանել են Անտիպոլո և այստեղ՝ Բոսո-Բոսոյում, եկեղեցի կառուցել։ Նրանց 1591 թվականին փոխարինել են ճիզվիտները, ովքեր ծխական համայնքում գյուղ են կառուցել։ 1601 թվականին Անտիպոլոյի քրիստոնյա բնակչությունը հասել է շուրջ 3000-ի, մինչդեռ բնիկ բնակչությունը՝ դումագատը, անկում է ապրել և գաղթել դեպի ցամաք։

1602 թվականին չինական անկարգությունները հասել են Անտիպոլո, ինչը հանգեցրել է եկեղեցու ավերմանը։ 1650 թվականին գյուղը վերածվել է Տոնդո նահանգի մի մասի։

Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի ժամանակ քաղաքում գործել են 2 պարտիզանական ջոկատներ։ Ճապոնական օկուպացիայից ազատագրումը հանգեցրել է բազմաթիվ զոհերի և ավերածությունների։ Քաղաքը մեծապես վնասվել է 1945 թվականի փետրվարի 17-ին ամերիկյան ռմբակոծությունից։ Բնակչության մի մասը տարհանվել է։ Մարտի 6-7-ին ավիահարվածների ժամանակ ավերվել է եկեղեցին։ Ընդամենը մի քանի օր տևած մարտերից հետո՝ 1945 թվականի մարտի 12-ին, քաղաքն ազատագրել են ֆիլիպինցի և ամերիկացի զինվորները։

## Բնակչություն

Քաղաքի բնակչությունը 2007 թվականի դրությամբ կազմում է 633 971 մարդ։ 2000 թվականից ի վեր բնակչության տարեկան աճը կազմում է 4,19 %, ինչը բարձր է միջին ազգային ցուցանիշից (2,04 %)։ 1990 թվականից ի վեր քաղաքի բնակչությունը գրեթե եռապատկվել է։ Էթնիկ կազմը հիմնականում տագալներն են։

## Կլիմա

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* 
* Անտիպոլո Ոչ պաշտոնական կայք
* Անտիպոլոն PhilAtlas.com կայքում
* Անտիպոլո, Ֆիլիպիններ
* 
* Philippine Census Information
* Local Governance Performance Management System

Կատեգորիա:Ֆիլիպինների քաղաքներ
Էդ Բեգլի Ավագ

**Էդ Բեգլի** (, ), ամերիկյան դերասան, «Օսկար» մրցանակի դափնեկիր։

## Կենսագրություն
ձախից|մինի|Բեգլին (աջից) Մոնթե Մարկհեմի հետ, 1969 թվական
Դերասանական կարիերան սկսել է պատանեկության տարիներին՝ ելույթ ունենալով ռադիոներկայացումներում։ 1906 թվականին, հինգ տարեկանում, նորամուտը նշել է Բրոդվեյում։ Հաջորդ երեք տասնամյակների ընթացքում Էդ Բեգլին մեծ հաջողությունների է հասել ինչպես ռադիոյում, այնպես էլ թատրոնի բեմում.։

1940-ականների վերջին կայացել է նրա կինոդեբյուտը, որից հետո նա սկսել է պարբերաբար հայտնվել մեծ էկրանին, ինչպես նաև նկարահանվել նաև հեռուստատեսությունում։ 1956 թվականին դերասանն արժանացել է «Թոնի» մրցանակի՝ բրոդվեյյան պիեսում խաղացած դերի համար։ 1963 թվականին Էդ Բեգլին արժանացել է «Օսկար» մրցանակի՝ Թոմ Ֆինլիի դերի համար, Թենեսի Ուիլյամսի «Պատանեկության քաղցրաձայն թռչունը» պիեսի էկրանավորման համար։ Բացի այդ, նա հաջող դերեր է ունեցել «12 զայրացած տղամարդ» (1957) և «Անխոհեմ Մոլլի Բրաուն» (1964) ֆիլմերում։

Բեգլին ամուսնացել է 3 անգամ։ Առաջին ամուսնությունից ծնված որդին՝ Էդ Բեգլի Կրտսերը, հոր նման դարձել է դերասան։

Էդ Բեգլին մահացել է  1970 թվականի ապրիլին՝ սրտի կաթվածից՝ Հոլիվուդում։

## Ֆիլմագրություն

## Պարգևներ
* Թոնի 1956՝ «Պիեսի լավագույն դերասան» («Կհնձես փոթորիկ»)
* Օսկար 1963՝ Երկրորդ պլանի լավագույն դերասան («*Պատանեկության քաղցրաձայն թռչունը*»)

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:20-րդ դարի ամերիկացի տղամարդ դերասաններ
Կատեգորիա:20-րդ դարի դերասաններ
Կատեգորիա:«Թոնի» մրցանակի դափնեկիրներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի տղամարդ թատերական դերասաններ
Կատեգորիա:Ամերիկացի տղամարդ կինոդերասաններ
Կատեգորիա:Ամերիկացի տղամարդ հեռուստատեսային դերասաններ
Կատեգորիա:Ամերիկացիներ իռլանդական սերմամբ
Կատեգորիա:Սրտամկանի ինֆարկտից մահացածներ
Կատեգորիա:Սրտի կաթվածից մահացածներ
Եզեկի և Պապկայի խաչքար (Շինուհայր)

**Եզեկի և Պապկայի խաչքար**, գտնվում է Հայաստանի Սյունիքի մարզի Շինուհայր, գյուղից 3 կմ հարավ, Որոտանի ձորում գտնվող Հին Շինուհայր գյուղատեղու Սուրբ Ստեփանոս եկեղեցու արևելյան պատի մեջ ագուցված խաչքարի վրա։ Հաշվառված է Հայաստանի պատմության և մշակույթի անշարժ հուշարձանների պետական ցանկում (9.73/2.2.5)։

## Տեղադրություն

Խաչքարը ագուցված է սուրբ Ստեփանոս եկեղեցու արևելյան պատին։

## Վիմական արձանագրություն
Խաչքարը ունի 2 տող վիմական արձանագրություն

# Ես Արգուս կանգնեցի զխաչս տեառն իմոյ Եզեկի եւ որդւոյ իմոյ
# Պապկայ հոգւոյն յիշեցէք ի Քս, թվ ԿԱ։

## Տես նաև
* Շինուհայր
* Սուրբ Ստեփանոս եկեղեցի (Շինուհայր)

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Սյունիքի մարզի խաչքարեր
Կատեգորիա:Խաչքարերի վիմական արձանագրություններ
Սմբատի և Թամամի խաչքար (Շինուհայր)

**Սմբատի և Թամամի խաչքար**, գտնվում է Սյունիքի մարզի Շինուհայր, գյուղից 3 կմ հարավ, Որոտանի ձորում գտնվող Հին Շինուհայր գյուղատեղու Կուսանաց Անապատ վանական համալիրի եկեղեցու հարավային ճակատին ագուցված խաչքարին։ Հաշվառված է Հայաստանի պատմության և մշակույթի անշարժ հուշարձանների պետական ցանկում (9.73/2.3.2.3)։

## Տեղադրություն

Խաչքարը ագուցված է Կուսանաց Անապատ վանական համալիրի եկեղեցու հարավային ճակատին։

## Վիմական արձանագրություն
Խաչքարը ունի 4 տող վիմական արձանագրություն.

# ԹՎ ՉԼ
# ԵՍ ՅՈՀԱՆ ԿԱՆԳՆԵՑ
# Ի ԶԽԱՉՍ ԵՂԲԱՒՐ ԻՄ ՍՆ
# ՊԱՏԱ ԵՒ ԱՄՈՒՍՆՈ ԻՄ ԹԱՄԱՄԱՅ։

Համաձայան արձանագրության՝ խաչքարը կանգնեցրել է Յոհանը, ի հիշատակ իր եղբոր՝ Սմբատի և կնոջ՝ Թամամայի։ Խաչքարը կանգնեցվել է 1281 թվականին։

## Տես նաև
* Շինուհայր

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Սյունիքի մարզի խաչքարեր
Կատեգորիա:Խաչքարերի վիմական արձանագրություններ
Ամիրտի 2-րդ

**Ամիրտի 2-րդ** (**Ամենիրդիս**), (), Հին Եգիպտոսի փարավոն։ Մ.թ.ա. 405-399 թվականներին XXVIII դինաստիայի միակ ներկայացուցիչն է եղել, որը Եգիպտոսն ազատել է պարսկական օկուպացիայից։

Ամիրտին, ըստ երևույթին, այն Ամիրտիի թոռն էր, որը դրանից կես դար առաջ Ինարի հետ միասին ղեկավարել է ապստամբությունը Եգիպտոսում։

## Վարչություն
Ինչպես հայտնի է հին հունական աղբյուրներից,Ամիրտեն, Ստորին Եգիպտոսի նախկին նոմարկ, տապալեց Եգիպտոսի պարսկական բանակները և վերականգնեց անկախությունը(մոտավորապես 405/4)։
Ապստամբությունից հետո առաջին տարիներին նրա իշխանությունը սահմանափակվում էր Ստորին Եգիպտոսով, թագավորելով  թագավոր Արթաքսերքս II-ի հետ միասին։ Եգիպտոսի նկատմամբ իրական իշխանություն Ամիրտեն ստացել է Մ. թ. ա. 401 թ. Վերին Եգիպտոսը գրավելուց հետո, այդ թվում ՝ Էլեֆանտինը։ Արտաքսերքսես 2-րդը փորձել է ճնշել ապստամբությունը ՝ եգիպտացիների դեմ ուղարկելով բանակ ՝ Սիրիայի ԱԶԲ-ի սատրրապի հրամանատարության ներքո։ Սակայն այդ նույն ժամանակ Անատոլիայում ապստամբեց պարսից արքայի եղբայրը ՝ Քիր Կրտսերը, և սիրիական ստորաբաժանումները նետվեցին այդ ապստամբի դեմ, ինչը թույլ տվեց Ամիրտեին անգամ ներխուժել Պաղեստինի տարածք։

Ամիրտեյի գործունեության մասին հայտնի է միայն անտիկ հեղինակների ստեղծագործություններից։  Ամիրտեյի ժամանակներից ի վեր մեզ ոչ մի Եգիպտական հուշարձան չի հասել։ Ըստ անտիկ հեղինակների մ. թ. ա. 400 թվականին  Թամոսը՝  եգիպտացի Մեմֆիսցի, ով Քիր կրտսերի օրոք եղել է Իոնիայի փոխանորդի տեղակալը (որոշ անտիկ հեղինակներ նրան անվանում են այդ շրջանի հիպարխ) նրա մահից հետո  որդիների, նավատորմի և գանձարանի հետ միասին փախել է Ամիրտեսի մոտ՝ Եգիպտոս(որին Դիոդորը չգիտես ինչու Պսամմետիխ է անվանում), ապաստան խնդրելու համար։ Սակայն Ամիրթեյը հրամայեց մահապատժի ենթարկել բոլոր փախստականներին և զավթեց նրանց ունեցվածքը[1], բայց հաջորդ տարի նա ինքը զրկվեց գահից, նրան գերազանցեց և, հնարավոր է, նույնիսկ սպանեց իր զորահրամանատար Նեֆերիտը։

Մ. թ. ա. 399 թվականի հոկտեմբերի 1-ին արամեական մի նամակում նշվում է Ամիրտեի տապալման և նոր տիրակալի իշխանության գալու կարևոր քաղաքական լուրը։ "*Առաջին կառավարիչը, որը ելույթ է ունեցել օտար միդիացիներից հետո, եղել է Ամիրթեի փարավոնը... նրա որդին չի ժառանգել նրան":
*
Ըստ Մանեֆոնի  Ամիրթեյը XXVIII դինաստիայի միակ թագավորն էր եւ իշխում էր 6 տարի։

## Անուն
frameless ỉmn-ỉr-dỉ-s

## Տես նաև
* Ամիրտեյի ապստամբություն
* Փարավոնների ցանկ

## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն
* *J. von Beckerath.* Chronologie des pharaonischen Ägypten… (Аннотация: И. А. Ладынин, А. А. Немировский)

## Արտաքին հղումներ
* Ամիրտի 2-րդը livius.org կայքում
* Ամիրտի 2-րդը antikforever.com կայքում 

Կատեգորիա:Փարավոններ
Ժենևիև Բյուժո

**Ժենևիև Բյուժո**  ( ), կանադացի դերասանուհի, «Ոսկե գլոբուս» և «Ջինի» մրցանակների դափնեկիր։ Առաջադրվել է «Օսկար» մրցանակի «Լավագույն դերասանուհու համար» անվանակարգում։

## Կենսագրություն
Ժենևիև Բյուժոն ծնվել է ֆրանկոկանադցի բանվորների ընտանիքում։ Հայրը եղել է ավտոբուսի վարորդ։ Բյուժոյի ծնողները կաթոլիկներ էին, և աղջիկն ուսումը ստանում էր վանական դպրոցում։ Քվեբեկի կոնսերվատորիայում դրամայի բաժին այցելելու հնարավորություն ունենալու համար ստիպված է եղել Մոնրեալի կինոթատրոնի տոմսարկղում աշխատել։

1962 թվականից խաղացել է թատրոնում, ապա ռադիոյում և հեռուստատեսությունում, միաժամանակ հանդես է եկել կինոյում։ Նրա բեկումնային դերը Ալեն Ռենեի «Պատերազմն ավարտված է» ֆիլմն է, որտեղ նրա գործընկերն էր Իվ Մոնտանը։ Հաջողությունների փնտրտուքով Բյուժոն տեղափոխվել է Ֆրանսիա, որտեղ աշխատել է այնպիսի ռեժիսորների հետ, ինչպիսիք են Ֆիլիպ դե Բրոկան և Լուի Մալը։

Վերադառնալով Կանադա՝ դերասանուհին ամուսնացել է ռեժիսոր Փոլ Էլմոնդի հետ՝ հետագայում նկարահանվելով նրա մի քանի կինոնկարներում, սակայն 1973 թվականին զույգը բաժանվել է։

Ժենևև Բյուժոյի առավել հայտնի դերասանական աշխատանքը դարձել է թագուհի Աննա Բոլեյնի դերը Չարլզ Ջերոտի «Աննայի հազար օրը» պատմական ֆիլմում, որի համար նա ստացել է մի քանի պարգև։

Ներկայում Բյուժոն բնակվում է Կալիֆոռնիայի Մալիբու քաղաքում։ Շարունակում է կարիերան կինոյում։

## Ընտրված ֆիլմագրություն

## Մրցանակներ և անվանակարգեր
Ամբողջական ցանկը ներկայացված է IMDB կայքում։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* 
* 

Կատեգորիա:20-րդ դարի դերասանուհիներ
Կատեգորիա:21-րդ դարի դերասանուհիներ
Կատեգորիա:«Ոսկե գլոբուս» մրցանակի դափնեկիրներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի հեռուստատեսային դերասանուհիներ
Կատեգորիա:Դերասանուհիներ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Թատրոնի դերասանուհիներ
Կատեգորիա:Կանադացի դերասանուհիներ
Կատեգորիա:Կանադացի կինոդերասանուհիներ
Կատեգորիա:Կանադացի հեռուստատեսային դերասանուհիներ
Ստեֆան Կարլ Ստեֆանսոն

**Ստեֆան Կարլ Ստեֆանսոն** (, ), իսլանդացի դերասան, որն առավել հայտնի է «Ծույլ քաղաք» մանկական սերիալում կատարած չար Ռոբիի դերով։

## Կենսագրություն
Իսլանդիայի արվեստի ակադեմիայում սովորելուց հետո նրան հրավիրել են Իսլանդիայի ազգային թատրոն։ Ազգային թատրոնում Ստեֆանը խաղացել է տարբեր դերեր՝ Սիրանո դե Բերժերակից սկսած մինչև «Անձրևի տակ երգող»-ի Կոսմո Բրաունը և «Ամառային գիշերվա երազ»-ի Պակը։ Նաև Ազգային թատրոնում Ստեֆանը ստացել է «Ծույլ քաղաք»-ի համերգային տարբերակի չար Ռոբիի դերը, որը նա շարունակել է խաղալ սերիալի հեռուստատեսային ադապտացիայում։

Ստեֆանը փորձ է ունեցել մի շարք մասնագիտություններում և զբաղմունքներում՝ բարիտոն, սուսերամարտ, չեչոտկա, մոդեռն պար, սթենդ ափ, կոմեդիա դել'արտե, ինչպես նաև նվագել է հարվածային երաժշտական գործիքներ, դաշնամուր և ակորդեոն։

2016-ի հոկտեմբերին Ստեֆանիի մոտ ենթաստամոքսային գեղձի ուռուցքի ախտորոշումից հետո GoFundMe կայքում ստեղծվել է դրամահավաք ընկերություն, որպեսզի վճարվի նրա ապրուստի ծախսերը, քանի որ առողջական վիճակի պատճառով նա չէր կարող աշխատել։ 2017 թվականի հուլիսի 4-ի դրությամբ այս ընկերությունը հավաքել է ավելի քան 151 000 դոլար, ինչը 51 000 դոլարով ավելին էր սկզբնական նպատակի գումարից՝ 100 000 դոլարից։ Ավանդատուներին շնորհակալություն հայտնելու համար Ստեֆանը 2016 թվականի դեկտեմբերի 11-ին Facebook-ում անցկացրել է ուղիղ եթեր, որում երաժշտական տեսահոլովակի այլ դերասանների հետ միասին երգել է «Մենք համար առաջինն ենք» երգը։ Ընկերությունը հանգեցրել է նրան, որ երգն արտասահմանի համար դարձել է համացանցային մեմ։ Մեմը ինքնին ստացել է «Տարվա մեմ» տիտղոսը։

## Անձնական կյանք
Ստեֆանսոնը ապրել է Լոս Անջելեսում իր կնոջ՝ Սթեյնուն Աուլինա Տորսթեյնսդոութիրի հետ, որը հայտնի է որպես դերասանուհի, հաղորդավարուհի և գրող։ Նրանք ունեցել են երեք դուստր և մեկ որդի։ Ստեֆանսոնը նաև իր հիմնադրած «Մանկական ծիածան» շահույթ չհետապնդող կազմակերպության տնօրենն էր, որը ստեղծվել է ռազմագիտական որոշումների և դպրոցական խուլիգանության խնդիրների մասին հասարակությանը տեղեկացնելու նպատակով։

## Մահ
2016 թվականի հոկտեմբերին Ստեֆանիի մոտ ախտորոշվել է ենթաստամոքսային գեղձի ուռուցք։ 2017 թվականի օգոստոսին նա պատմել է իր ապաքինման մասին։ Սակայն 2018 թվականի մարտին Ստեֆանի մոտ ախտորոշվել է վիրահատությանը չենթակա խոլանգիոկարցինոմա, և նրան նշանակել են քիմիաթերապիայի կուրս։ Ապրիլին դերասանը հրաժարվել է հետագա քիմիաթերապիայից։ Ընտանիքի ներկայացուցչի խոսքով՝ դերասանը մահացել է 2018 թվականի օգոստոսի 21-ին 44 տարեկանում՝ հարազատներով և ընկերներով շրջապատված։

## Ֆիլմագրություն

## Հիշատակ
2018 թվականի օգոստոսին սկսվել է հանրագիր, որը կոչ էր անում Հաբնարֆյորդուր քաղաքում կանգնեցնել Ստեֆանոսի հուշարձանը։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:20-րդ դարի դերասաններ
Կատեգորիա:2018 մահեր
Կատեգորիա:21-րդ դարի դերասաններ
Կատեգորիա:21-րդ դարի երգիչներ և երգչուհիներ
Կատեգորիա:21-րդ դարի կոմպոզիտորներ
Կատեգորիա:Իսլանդացի դերասաններ
Կատեգորիա:Իսլանդացի երգիչներ
Կատեգորիա:Օգոստոսի 21 մահեր
Արթուր Էշ

**Արթուր Ռոբերտ Էշ-կրտսեր** (; ), ամերիկացի թենիսիստ։

## Կենսագրություն
Արթուր Ռոբերտ Էշը ծնվել և մեծացել է Վիրջինիա նահանգի Ռիչմոնդ քաղաքում։ Նա դարձել է սևամորթ առաջին թենիսիստը, որը զգալի հաջողությունների է հասել՝ հաղթելով Մեծ սաղավարտի 3-րդ մրցաշարում։ Կարիերան տևել է 1966-1980 թվականներին։ 1969 թվականին ճանաչվել Է ԱՄՆ-ի լավագույն մարզիկ։ 1979 թվականին ստիպված է եղել ավարտել կարիերան՝ սրտի նոպայի պատճառով։

Բացի թենիսից, նա քաղաքական ակտիվիստ էր, որը պայքարում էր ՀԱՀ-ում սևամորթ բնակչության իրավունքների համար։ Բողոքի ակցիաներ կազմակերպելով՝ մի քանի անգամ հայտնվել է ճաղերի ետևում։

1983 թվականին սրտի վիրահատության ժամանակ արյան փոխներարկման ժամանակ վարակվել է ՁԻԱՀ-ի վիրուսով։ Սակայն այդ մասին իմացել է միայն մեկ այլ վիրահատության ժամանակ, որը նրան անցկացրել են 1988 թվականին՝ ուղեղում։ Կյանքի մնացած մասը նվիրված է ՁԻԱՀ-ի դեմ պայքարին, ստեղծել է ՄԻԱՎ-ի կանխարգելման հիմնադրամ։

Մահացել էՆյու Յորքում 1993 թվականի փետրվարի 6–ին՝ շաբաթ օրը, թոքաբորբի հետևանքով, որի դեմ չկարողացավ հաղթահարել ՁԻԱՀ-ով թուլացած օրգանիզմը։ Թաղված է Ռիչմոնդում։

Արթուր Էշի պատվին անվանակոչվել է թենիսի մարզադաշտը, որը ԱՄՆ-ի բաց առաջնության կենտրոնական կորտն է։ Սա աշխարհի ամենատարողունակ թենիսի մարզադաշտն է (22547 հանդիսատես)։

Էշը ուներ կին և մեկ որդեգրած երեխա՝ Կամերան։

## Ձեռքբերումներ
* ԱՄՆ թենիսի բաց առաջնություն (1968) – մեկ կարգ,
* Ավստրալիայի թենիսի բաց առաջնություն (1970) – մեկ կարգ,
* Ֆրանսիայի թենիսի բաց առաջնություն (1971) – տղամարդկանց զույգ,
* Ուիմբլդոնի մրցաշար (1975) – մեկ կարգ,
* Ավստրալիայի թենիսի բաց առաջնություն (1977) – մեկ կարգ.

Ընդհանուր հաղթել է 33 մրցաշար և Դևիսի գավաթ։

## Մեծ սաղավարտի մրցաշարերի եզրափակիչները մենախաղում (7)
### Հաղթանակներ(3)

### Պարտություններ(4)

## Մեծ սաղավարտի մենախաղի ելույթների ժամանակագրություն

## Հետաքրքիր փաստեր
* 1968 թվականին Մեծ սաղավարտի մրցաշարում հաղթելու համար Արթուր էշն ընդամենը 280 դոլար է ստացել։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ

Կատեգորիա:ԱՄՆ-ի թենիսի բաց առաջնության տղամարդկանց մենախաղի հաղթողներ
Կատեգորիա:Ազատության նախագահական մեդալով պարգևատրվածներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի թենիսիստներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի հասարակական գործիչներ
Կատեգորիա:ՁԻԱՀ-ի հետ կապված հիվանդություններից մահացածներ
Կատեգորիա:Ուիմբլդոնի մրցաշարի տղամարդկանց մենախաղի հաղթողներ
Կատեգորիա:Տղամարդկանց թենիսի առաջին ռակետներ
Բյորյե Սալմինգ

**Անդերս Բյորյե Սալմինգ** (; ), շվեդ նախկին պրոֆեսիոնալ հոկեյիստ, պաշտպան։

Առավել հայտնի է որպես «Տորոնտո Մեյփլ Լիֆս» թիմի խաղացող։ 1996 թվականին ընդգրկվել է NHL փառքի սրահում։ Վեց հոկկեիստներից մեկն է որոնք ընդգրկված են ԻԻԽՖ հարյուրամյակի խորհրդանշական հավաքականը։

## Կարիերա
### Սկզբնական տարիներ
Սալմինգը սկսել է հոկեյիստի կարիերան «Kiruna AIF» երիտասարդական թիմում։ 1970 թվականին նա սկսել է հանդես գալ շվեդական էլիտար «Բրյունես» ակումբում, որի կազմում նվաճել է 1971 և 1972 թվականների առաջնությունները։ 1972 և 1973 թվականներին Շվեդիայի հավաքականի կազմում Սալմինգը մասնակցել է հոկեյի աշխարհի առաջնություններին (որտեղ հավաքականը զբաղեցրել է համապատասխանաբար երրորդ և երկրորդ տեղերը։

### Կարիերան NHL–ում
1973 թվականի մայիսի 12–ին Սալմինգը տեղափոխվել է «Տորոնտո Մեյփլ Լիֆս» թիմ, որտեղ անցկացրել է հետագա 16 մրցաշրջանը։ 1973/74 մրցաշրջանում Սալմինգը հավաքել է 39 միավոր, ճանաչվել է իր թիմի Տարվա լավագույն նորեկ և NHL-ի լավագույն նորեկների շարքում  երրորդն է։ NHL-ում հանդես գալու տարիներին Սալմինգը կանոնավոր առաջնություններում մասնակցել է 1148 խաղի՝ հավաքելով 787 միավոր (գոլ+փոխանցում), փլեյ-օֆֆում խաղացել է 81 խաղ և վաստակել 49 միավոր։ 1988 թվականի հունվարի 4-ին Սալմինգը դարձել է առաջին Եվրոպական հոկեյիստը, որը NHL-ում հազար հանդիպում է անցկացրել։

## Ելույթների վիճակագրություն

## Պատկերասրահ

Պատկեր:Pia Lindahl och Börje Salming.JPG
Պատկեր:Friends Arena Invigning 2012-10-27 009.jpg
Պատկեր:Börje Salming 2015-03-05.jpg
Պատկեր:Borje Salming.jpg
Պատկեր:Börje Salming 2013-03-21 001.jpg
Պատկեր:Börje Salming 2015-03-05.jpg


## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ

Կատեգորիա:Շվեդ հոկեյիստներ
Ռալֆ Ռիչարդսոն

Սըր **Ռալֆ Դեյվիդ Ռիչարդսոն** (, ), անգլիացի դերասան։

## Կենսագրություն
Ռալֆ Ռիչարդսոնը ծնվել է 1902 թվականի դեկտեմբերի 19-ին Անգլիա, Չելթնհեմում։ Սովորել է Բրայթոնի թատերական դպրոցում․

* 1921-1924 թվականներին՝ Չարլզ Դորանի թատերախմբում (Ուիլյամ Շեքսպիրի «Վենետիկի վաճառականը» ֆիլմում՝ *Լորենցո*)
* 1925 թվականից՝ Բիրմինգհեմի անվան լսարանային թատրոնում
* 1930 թվականից՝ «Օլդ Վիկում»
* 1944 թվականին՝ «Օլդ Վիկի» համազեկուցողը Լոուրենս Օլիվիեի և Բարելի հետ

## Դերեր
Ռիչարդսոնի խաղացած շեքսպիրյան բազմաթիվ դերերից՝ Օթելլոյի և Ֆալստաֆի դերերը նրան բերել են ամենամեծ համբավը։

* Պեր Գյունտ՝ «Պեր Գյունտ», Հենրիկ Իբսեն
* Սիրանո դե Բերժերակ՝ «Սիրանո դե Բերժերակ», Էդմոն Ռոստան
* Գուլ՝ «Տեսուչը եկել է», Ջոն Բոյնթոն Փրիսթլի
* Մարտին և մայոր Պոլլոկ՝ «Առանձին սեղաններ», Թերենս Ռեթիգեն
* 1957 թվական, գեներալ Պե՝ «Տորեադորի վալսը», Ժան Անույ
* Վոինիցկի՝ «Քեռի Վանյա», Անտոն Չեխով
* Վերշինին՝ «Երեք քույր», Անտոն Չեխով
* Վիկտոր Ռոդս՝ «Բավարար սիրողը», Գրեհեմ Գրինի 
* Բալ՝ «Ծաղկող բալ», Ռոբերտ Բոլտ

## Ռեժիսորական աշխատանքներ Օլդ Վիկում
* 1947 թվական՝ Ուիլյամ Շեքսպիրի «Ռիչարդ Երկրորդ»
* «Տեսուչը եկել է», Ջոն Բոյնթոն Փրիսթլի 
* «Սիրանո դե Բերժերակ», Էդմոն Ռոստան

## Ընտրված ֆիլմագրություն

 

## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն
* Современный английский театр. М., 1963.
* Hohson H. Ralf Richardson. L., 1958.

Կատեգորիա:Անգլիացի դերասաններ
Կատեգորիա:20-րդ դարի դերասաններ
Կատեգորիա:Անգլիացի կինոդերասաններ
Կատեգորիա:«Դրամա Դեսկ» մրցանակի դափնեկիրներ
Կատեգորիա:Անգլիացի տղամարդ կինոդերասաններ
Կատեգորիա:20-րդ դարի անգլիացի տղամարդ դերասաններ
Կատեգորիա:Անգլիացի տղամարդ հեռուստատեսային դերասաններ
Կատեգորիա:Անգլիացի տղամարդ թատրոնի դերասաններ
EXO-ի սկավառակագրություն

Հարավկորեական  չինական բոյ բենդ EXO-ի սկավառակագրությունն իր մեջ ներառում է յոթ ալբոմ, վեց մինի ալբոմ, հիսունմեկ տեսահոլովակ, չորս համերգային ալբոմներ և քսանյոթ սինգլներ։ EXO-ն ձևավորվել է 2011 թվականին՝ SM Entertainment ընկերության կողմից։

## Ստեղծագործությունների ցուցակ
# «Over Everything» (Kurt Vile) — 6:19. Видео
# «Let It Go» (Courtney Barnett) — 4:33
# «Fear Is Like a Forest» (Jen Cloher) — 4:47
# «Outta the Woodwork» (Barnett) — 6:21
# «Continental Breakfast» (Vile) — 4:53
# «On Script» (Barnett) — 3:59
# «Blue Cheese» (Vile) — 4:37
# «Peepin' Tom» (Vile) — 4:14
# «Untogether» (Tanya Donelly) — 4:50

## Ալբոմներ

### Համերգային ալբոմներ

## Մինի ալբոմներ

## Սինգլներ

## Այլ երգեր, որոնք հայտնվել են չարթերում

## Սաունդթրեքներ
*Ծանուցում։ Սաունդթրեքներում առանձին մասնակիցների ելույթների մասին կարդացեք նրանց հոդվածներում։*

## Երաժշտական տեսահոլովակներ

## Տես նաև
* EXO-CBX

## Նշումներ

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Սկավառակագրություններ
Մեյդե Արել

**Մեյդե Արել** (), հայտնի նաև որպես՝ **Մայդե Ֆերուհհան**, ծագումով թուրք հայ նկարչուհի։ Հայտնի է իր աշխատանքերի վերացական և ոճավորված կերպարներով, որոնք նման են կուբիզմին։

## Կենսագրություն
Ծնվել է 1907 թվականին Ստամբուլում, Թուրքիա։ Նա նկարիչ և դիզայներ Սիմոն Դադյանի թոռն է և Նազիկ Բալյանի և Բալյան ճարտարապետների ընտանիքի հետնորդ։

Արելը սովորել է Միմար Սինանի անվան գեղարվեստի համալսարանում (պաշտոնապես հայտնի է որպես  İstanbul Devlet Güzel Sanatlar Akademisi) և ավարտել այն 1935 թվականին։ Արելը սովորել է Նազմի Զիա Գյուրանի, Մեհմեթ Ռուխի Արելի և Հիքմեթ Օնատի մոտ։ 1935 թվականին ամուսնացել է է նկարիչ Շեմսի Արելի հետ, որը նկարչության պրոֆեսոր Մեհմեդ Ռուհի Արելի որդին էր։

1945 թվականից մինչև 1950 թվականը ապրել է Փարիզում և դասընթացների հաճախել Անդրե Լոտեի, Ֆերնան Լեժեի և Ջան Մեթցինգերի հետ։ Իր կարիերայի սկզբում հիմնականում նկարել է բնանկարներ, իսկ Եվրոպա վերադառնալուց հետո ավելի շատ նկարել է վերացականություն։

Մահացել է 1997 թվականի փետրվարի 9-ին և թաղված է Ստամբուլում, Թուրքիա։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:20-րդ դարի հայ նկարիչներ
Կատեգորիա:Երկարակյացներ
Կատեգորիա:Թուրքահայ նկարիչներ
Կատեգորիա:Հայ նկարչուհիներ
Լենինգրադյան խճուղի (Վիբորգ)

**Լենինգրադյան խճուղի** (նախկինում՝ Պետերբուրգյան, ), Վիբորգի գլխավոր փողոցներից մեկն է, որն անցնում է Կարմիր հրապարակից դեպի «Լազարևկա» արդյունաբերական գոտի, այնուհետև դեպի Չերկասովսկայա հանգույց, որտեղից միանում է M10 «Սկանդինավիա» մայրուղուն։

## Կառուցապատման պատմություն
320px|մինի|ձախից|Վիբորգի 1839 թվականի հատակագիծը շվեդերեն: Սանկտ Պետերբուրգի արվարձանի գլխավոր մայրուղին — St. Peterburgska gatan
Լենինգրադյան խճուղու տարածքը սկսել են կառուցապատել 18-րդ դարի առաջին կեսին, երբ 1738 թվականին բռնկված հրդեհից հետո իշխանությունները թույլ չեն տվել տեղաբնակներին բնակություն հաստատել Աննինսկի ամրությունների մոտ և Հողակերտ քաղաքում։ Այսպես առաջացել է Սանկտ Պետերբուրգի արվարձանը։ 19-րդ դարում, երբ արվարձանը միացել է քաղաքին, նրա գլխավոր փողոցը կոչվել է Սանկտպետերբուրգյան (Պետերբուրգյան, ֆիներեն` Pietarinkatu, շվեդերեն` St. Peterburgska gatan):

Այն կրկնում է Սանկտ Պետերբուրգի հին ճանապարհի ուրվագծերը, բայց արվարձանի փայտե շենքերից ոչինչ չի մնացել, ցածրահարկ շենքերը վերացել են 1861 թվականի գլխավոր հատակագծի իրագործմամբ։ 19-րդ և 20-րդ դարերի սկզբին հին շենքերը փոխարինվել են բազմահարկ բազմաբնակարան շենքերով։ Օրինակ, Կարմիր հրապարակի մուտքը զարդարում էին ճարտարապետ Ալլան Շուլմանի նախագծով կառուցված աշտարակներով բազմահարկ շենքերը։ «Կարյալա» ապահովագրական ընկերության շենքը, որը կառուցվել է 1939 թվականին, Վիբորգի ամենաբարձր բնակելի շենքն է եղել մինչև 1967 թվականը, մինչև  նույն փողոցում տասներկու հարկանի բնակելի շենքի կառուցումը։

1929 թվականից, Ֆինլանդիայի անկախության հռչակումից հետո, մինչև խորհրդա-ֆիննական պատերազմ (1939-1940), փողոցը պաշտոնապես կոչվել է *Kannaksentie* (ճանապարհ դեպի [Կարելյան] պարանոց), 1940 թվականից այն ստացել է իր ժամանակակից անվանումը։ Փողոցի վրա գտնվող շենքերը մեծ ավերածությունների են ենթարկվել 1939-1940 թվականների խորհրդա-ֆիննական պատերազմի և Հայրենական մեծ պատերազմի ընթացքում։ Օրինակ՝ Ամենայն Սրբոց եկեղեցին չի պահպանվել (, : Հետպատերազմյան շրջանում ձևավորվել է քաղաքային գլխավոր մուտքը, 1957 թվականին կանգնեցվել է խորհրդային զինվորի հուշարձանը (քանդակագործ` Ն. Մ. Կարակաշ), որը դարձել է 1975 թվականին Հաղթանակի 30-ամյակի առթիվ բացված Վիբորգի ազատամարտիկների հուշահամալիրի մի մասը։

1961 թվականին բացվել է ֆինն կարմիր գվարդիականների հուշարձանը (քանդակագործ` Վ. Ս. Չեբոտարև, ճարտարապետ` Ա. Մ. Շվեր)։ 2007 թվականին, Հարավային գերեզմանատան մուտքի մոտ, որտեղ թաղված են Հայրենական մեծ պատերազմի տարիներին զոհվածները, բացվել է Անպարտելի Սուրբ նահատակ Գեորգիի մատուռը։

Մայրուղին կառուցապատված է բազմահարկ բնակելի շենքերով, իսկ հարավարևելյան մասում տեղակայված են առևտրի կենտրոններ (Նախոդկա, Մագնիտ և այլն)։ Դրան հարակից տարածքում են գտնվում Քանդակների զբոսայգին, Քաջության պուրակը, որտեղ տեղակայված է Աֆղանստանում և Չեչնիայում զոհված զինծառայողների հուշահամալիրը, ինչպես նաև Ռիստմյակիի և Հարավային քաղաքային գերեզմանատները։

## Պատկերասրահ

Выборг. Вид с Красной площади.jpg|Կարմիր հրապարակում գտնվող Լենինգրադյան մայրուղու սկիզբը
Nahodka Vyborg.JPG|Խանութ քաղաքի մուտքի մոտ
Братская могила финских красногвардейцев, погибших в 1918 г..JPG|Ֆինն կարմիր գվարդիականների հուշարձանը


## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Վիբորգի փողոցներ
Աբդուլլահ իբն ալ-Մութազ

**Աբդուլլահ իբն ալ-Մութազ** () արաբ բանաստեղծ և բանասեր  IX-X դարերում։

## Կենսագրություն
Իբն ալ-Մութազը ծնվել է 861 թվականին։ Նա դաստիարակվել է դատարանում, ստացել բազմակողմանի կրթություն։ Իբն ալ-Մութազը խալիֆա Ալ-Մութազի որդին էր, որը գահընկեց արվեց գահից և մահացավ բանտում։

Իբն ալ-Մութազը որոշ ժամանակ անցկացրեց իր զարմիկի՝ խալիֆ ալ-Մութադիդի արքունիքում, որին նա մեծարում էր որպես իմաստուն կառավարիչ, որը դադարեցրեց երկրում տիրող անախորժություններն ու ապստամբությունները և ամրապնդեց Աբբասյանների իշխանությունը։ 902 թվականին հաջորդ խալիֆի՝ Ալի ալ-Մուկտաֆիի միանալով, Իբն ալ-Մութազը լքեց արքունիքը, բայց ալ-Մուկտաֆիի մահվան հետևանքով անհանգստությունների ժամանակ նա ներգրավվեց դինաստիկ պայքարի մեջ և մեկ օր (908 դեկտեմբերի 17) գրավվեց խալիֆայի գահը։ Սակայն հաջորդ օրը նրան գահընկեց արեց դատարանի պահակախումբը ՝ իր իսկ եղբորորդու գլխավորությամբ, և մի քանի օր անց մահապատժի ենթարկվեց։ Մահացել է 908 թվականի դեկտեմբերի 29-ին Բաղդադում։

## Ստեղծագործություններ
Իբն ալ-Մութազը շուտ սկսեց բանաստեղծություններ կազմել և ուսումնասիրել բանաստեղծական արվեստի տեսությունը։ Նրա սիրած ժանրերն էին սիրային երգերը (գազելներ), բնության նկարագրությունը։

Իբն ալ-Մութազը հին արաբական պոեզիայի իսկական գիտակ էր՝ անընդհատ զարգացնելով իր ավանդական պատկերները, որոնք կանոնական դարձան միջնադարում։ Միևնույն ժամանակ, նա ուշադրություն դարձրեց 8ից 9-րդ դարերի բանաստեղծների կողմից արաբական պոեզիայում ներդրված նոր ոճին։

Իբն ալ-Մութացայի վերափոխման եղանակն անթերի է ճաշակով և շնորհքով, և նրա լեզուն օժտված է ամենահարուստ երևակայությամբ։ Այս բանաստեղծի աշխատանքը համարվել է նրա ժամանակակիցների կողմից և մինչ օրս մնում է արաբական պոեզիայի գագաթնակետերից մեկը։

## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն
* И. Ю. Крачковский, «Книга о вине Ибн ал-Му’тазза», Известия Академии наук СССР. VI серия, 21:7 (1927), C. 1163—1170

Կատեգորիա:10-րդ դարի արաբներ
Կատեգորիա:9-րդ դարի արաբներ
Կատեգորիա:Աբբասյան խալիֆներ
Կատեգորիա:Աբբասյաններ
Կատեգորիա:Բնօրինակում անաղբյուր հոդվածներ
Կատեգորիա:Խալիֆայություններ
Էսթեր Ռազանադրասոա

**Էսթեր Ռազանադրասոա** (), մադագասկարցի գրող, արձակագիր և լրագրող, «Tsara Hafatra» գրական ամսագրի գլխավոր խմբագիր։

## Կենսագրություն
Եսթերը ծնվել է 1892 թվականին, Մադագասկար մայրաքաղաք Անտանանարիվու քաղաքում։ Նա մեծացել է իր հոր ընտանիքում, որը նույնպես լրագրող էր, գրող և կոմպոզիտոր։ Anja-Z կեղծանունը հորինել է նրա մայրը։ Հոր հետքերով գնալով՝ նա սկսեց գրել վեպեր, բանաստեղծություններ և պիեսներ։ Չնայած նրա բանաստեղծությունները չեն տպագրվել իր կենդանության օրոք, նա հրատարակել է մի շարք վեպեր, որոնցից մի քանիսը համարվել են խիստ հաջողված։

Իր վեպերից մեկում շվեյցարացի գրող Դունա Լուպը պատմում է Էստեր Ռազանադրասոյի և նրա սիրեցյալ Ժան-Ժոսեվա Ռաբեարիվելոյի մասին։ Այն հիմնված է հիմնականում նրա օրագրի մոտ 1200 էջի վրա, որը ցույց է տվել, որ Էսթերը բացառիկ ազատ կյանք է ապրել կանանց համար 1920-ականներին՝ ամուսնանալով բավականին ուշ։

1931 թվականի ապրիլի 14-ին նրա անժամանակ մահից հետո Ռաբիրիվելոն խոսեց Ռազանադրասոաի հետ իր սերտ հարաբերությունների մասին և հրապարակեց նրա երեք բանաստեղծությունները, որոնք նա թարգմանեց ֆրանսերեն։ Ըստ Ռաբեարիվելոյի սեփական տվյալների ՝ նա մահացել է այն վիժեցնող նյութերից, որոնք նա վերցրել էր ՝ փորձելով կանխել հղիությունը։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Ապրիլի 14 մահեր
Կատեգորիա:Մադագասկարցի գրողներ
Կատեգորիա:Մադագասկարցի լրագրողներ
Դենիս Ապոլոն

մինի|411x411փքս|Դենիս Ապոլոնը 1940–ականներին**Դենիս Ապոլոն** (;), ամերիկացի մանդոլին նվագող։

Այսօր, համարվում է քսաներորդ դարի առավել նորարար և ամենազդեցիկ մանդոլին նվագողներից մեկը, որի առավել ուշագրավ ձայնագրություններում և կատարումներում ներառված են Երկու կիթառ, Առանձին ժամ Գրիգորաս Դինիկուի կողմից, և Պաբլո Սարասատեի «Գնչուական մեղեդիները»։ Նրա ոճերը ընդգրկում են գնչուական և եվրոպական ժողովրդական երաժշտության տարբեր տեսակներ։ Նաև համարվում է ջազի առաջին մանդոլինահարներից մեկը՝ այնպիսի հիշարժան ձայնագրություններով, ինչպիսիք են Who and St. Louis Blues–ը՝ ամերիկյան հանրաճանաչ երգ։

## Վաղ կյանք
Ապոլոնը ծնվել է 1898 թվականին, հրեական ընտանիքում՝ Կիև քաղաքում, որն այդ ժամանակ Ռուսական կայսրության մաս էր։ Վաղ տարիքում ջութակ է նվագել, բայց թողնում էր գործիքը, երբ բուռն հետաքրքրություն էր ցուցաբերում իր հայրիկի տանը պահվող հին թասի մեջ գտնվող մանդոլինով։

## Կարիերա
14 տարեկանում Ապոլոնը արդեն հիմնադրել էր անսամբլ և պրոֆեսիոնալ ելույթ էր ունենում տեղի կինոթատրոնում։

1919 թվականին տեղափոխվել է Նյու Յորք և գրեթե անմիջապես աշխատանքի անցել Վոդևիլում, որտեղ նա ցնցող հմտությամբ ապշեցրել է հանդիսատեսին։

1929 թվականին պատրաստել է իր երաժշտական կարճ բեմադրություններից մեկը, որով նա կարող էր շարունակել իր կարիերայի մեծ մասը։ 1941 թվականին «Տղաներ և աղջիկներ միասին» տուրիստական կազմակերպության անդամ էր։ 1946 թվականին հանդիպել և նվագել է Ջանգո Ռեյնհարդի հետ,մինչ լեգենդար կիթառահարը Դյուկ էլինգտոնի հետ շրջագայության էր Նյու Յորքում։ 1950 թվականի սկզբին, ազգային պիտակի (#9104) վրա թողարկել է «Երրորդ մարդու թեման» թիվ 1 հիթի իր տարբերակը (որը հայտնի է դարձել Անտոն Կարասի և Գայ Լոմբարդոյի կողմից, ի թիվս այլոց)։ Ապոլոնը մահացել է 1972 թվականին՝ հիսուն տարի տևած կարիերայից հետո։

## Արտաքին հղումներ
*Biography 
*page with newspaper clippings of Dave Apollon, 1933-1942
*Picture of Dave's Philippine Orchestra.
*Portrait of a young Dave Apollon as vaudeville performer.
*Page that lists some films Dave Apollon was in.

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:1898 ծնունդներ
Կատեգորիա:1972 մահեր
Կատեգորիա:Մանդոլինահարներ
Կատեգորիա:Ռուս երաժիշտներ
Կատեգորիա:Ռուս երաժշտագետներ
Կատեգորիա:Ռուս մանդոլինահարներ
Մոդ Լեոնորա Մենտեն

**Մոդ Լեոնորա Մենտեն** (), կանադացի կենսաքիմիկոս և հիստոքիմիկոս։

## Կենսագրություն
Մոդ Մենթենը ծնվել է 1879 թվականին Կանադայի Օնտարիո նահանգի հարավ-արևմուտքում գտնվող Պորտ Լամբթոն գյուղում։ Ավարտելուց հետո նա ընդունվեց Տորոնտոյի համալսարան՝ բժշկական ֆակուլտետում։ 1904 թվականին ստացել է բակալավրի աստիճան։ 1907 թվականին նա աշխատել է Ռոքֆելլերի համալսարանում։ Նույն թվականին նա ստանում է մագիստրոսի կոչում։ 1911 թվականին նա դարձել է Կանադայի առաջին կանանցից մեկը, ով ստացավ բժշկական կոչում։ 1912 թվականին նա աշխատել է Բեռլինում Լեոնոր Միքայելիսի հետ միասին ֆերմենտային ռեակցիաների կինետիկայի ոլորտում։ Մենտենը և Միխայելիսը, հիմնվելով Վիկտոր Անրիի վաղ աշխատանքի վրա, ուսումնասիրում են սուբստրատի կոնցենտրացիայի ազդեցությունը ռեակցիայի արագության վրա։ 1913 թվականին Միքայելիսը և Մենտենը հրապարակեցին իրենց աշխատանքի արդյունքները Biochemische Zeitschrift ամսագրում։ 1916 թվականին պաշտպանեց իր թեկնածուական գիտությունների թեկնածուն Չիկագոյի համալսարանից։ Ատենախոսության թեման նվիրված էր պաթոլոգիական նորագոյացություններում արյան pH- ի փոփոխություններին և մթնոլորտային ճնշման փոփոխություններին։ 1923 թվականից 1950 թվականներին ընկած ժամանակահատվածում աշխատել է Փիթսբուրգի համալսարանում որպես պաթոլոգ։ 1951 թվականին նա վերադառնում է Կանադա և մինչև 1953 թվականն աշխատում է Բրիտանական Կոլումբիայի բժշկական հետազոտությունների ինստիտուտում։ Իր գիտական աշխատանքից բացի, Մենթենը սիրում էր նկարել, կլարնետ նվագել, աստղագիտություն, խոսում էր մի քանի օտար լեզուներով (ֆրանսերեն, գերմաներեն, իտալերեն, ռուսերեն)։ Մոդ Մենթենը կյանքից հեռացավ 1960 թվականի հուլիսի 20-ին Կանադայի Օնտարիո նահանգի Լիմինգթոն քաղաքում։

## Գիտական հետազոտություն
Ֆերմենտային ռեակցիաների կինետիկայի ուսումնասիրությանը նպաստելուց բացի, Մենթենը հեղինակ է և համահեղինակ է ավելի քան 100 գիտական հրապարակումների։ Մասնավորապես, նա մշակեց հիստոքիմիական մեթոդ` ալկալային ֆոսֆատազի ակտիվությունը որոշելու համար` օգտագործելով ազո զուգակցման ռեակցիա։ Այս մեթոդի փոփոխությունները դեռ օգտագործվում են հիստոքիմիայում։ Թոքաբորբի հիստոպաթոլոգիայի և էթիոլոգիայի վերաբերյալ աշխատանքների հեղինակ։ Բացահայտել է մի շարք բակտերիալ տոքսիններ։ Տարբեր պայմաններում արյան շաքարի կոնցենտրացիայի, երիկամների ֆունկցիայի և պաթոլոգիայի ուսումնասիրման աշխատանքների հեղինակ է, սուլֆոնամիդների ազդեցությունը արյան ֆունկցիայի վրա, տարբեր ուռուցքների հյուսվածքաբանություն։ Արյան պլազմայի սպիտակուցների էլեկտրոֆորեզային տարանջատման ոլորտում ռահվիրաներից մեկը։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Կանադացի բժիշկներ
Կատեգորիա:Կանադացի բժշկուհիներ
Կատեգորիա:Կանադացի գիտնականներ
Կատեգորիա:Կանադացի կին գիտնականներ
Կատեգորիա:Կանադացիներ
Կատեգորիա:Կին գիտնականներ
Կատեգորիա:Ֆիզիկական քիմիա
Վալերիա (հեռուստասերիալ)

***Վալերիա*** (), կատակերգական դրամա ժանրի իսպանական վեբ-հեռուստասերիալ, որի ռեժիսորը Մարիա Լոպես Կաստանոն է։ Նկարահանված է Նեթֆլիքսի համար։ Հիմնված է Էլիզաբեթ Բենավենտի *En los zapatos de Valeria* վիպաշարի վրա։ Գլխավոր դերակատարներն են Դիանա Գոմեսը, Սիլմա Լոպեսը, Պաուլա Մալիան, Թերեզա Ռիոտը, Մաքսի Իգլեսիասը և Իբրահիմ Ալ Շամին։ Սյուժեն պտտվում է գրող Վալերիայի (Գոմես) շուրջ, որը զգում է, որ ինչ-որ բան պակասում է իր ամուսնության և գրելու մեջ։

Պրեմիերան կայացել է 2020 թվականի մայիսի 8-ին Նեթֆլիքսում։ 2020 թվականի հունիսի 12-ին Նեթֆլիքսը հայտարարել է, որ սերիալը թարմացվել է երկրորդ եթերաշրջանի համար։

## Դերասանական կազմ և կերպարներ
### Հիմնական
* Դիանա Գոմես՝ Վալերիա
* Սիլմա Լոպես՝ Լոլա
* Պաուլա Մալիա՝ Կարմեն
* Թերեզա Ռիոտ՝ Ներեա
* Մաքսի Իգլեսիաս՝ Վիկտոր
* Իբրահիմ Ալ Շամի՝ Ադրիան

### Երկրորդական
* Ջուանլու Գոնսալես՝ Բորջա
* Ջուլիա Մոլինս՝ Քրիս
* Մերո Գոնսալես՝ Զայդա
* Էսպերանզա Գուարդադո՝ Լիդիա
* Աիթոր Լունա՝ Սերխիո
* Մելիսա Ֆեռնանդես՝ Կոմպաներա դե Կարմեն

## Սերիաներ

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Սերիալը Նեթֆլիքսում

Կատեգորիա:2020 հեռուստասերիալներ
Կատեգորիա:Դրամա հեռուստասերիալներ
Կատեգորիա:Նեթֆլիքսի բնօրինակ ծրագրեր
Sometimes I Sit and Think, and Sometimes I Just Sit

***Sometimes I Sit and Think, and Sometimes I Just Sit***, ավստրալիացի ինդի-ռոք երգչուհի Քորթնի Բարնեթի դեբյուտային ստուդիական ալբոմը, որը թողարկվել է 2015 թվականի մարտի 15-ին։

## Ալբոմի մասին

## Ստեղծագործությունների ցուցակ

## Ձայնագրման անդամներ
*Sometimes I Sit and Think, and Sometimes I Just Sit* սկավառակի վրայի ձայնագրման տվյալներով։

**Երաժիշտներ**
* Courtney Barnett — վոկալ, կիթառ
* Andrew 'Bones' Sloane — բաս կիթառ, վոկալ
* Dave Mudie — հարվածային գործիքներ, վոկալ
* Dan Luscombe — կիթառ

**Փրոդաքշն**
* Courtney Barnett — փրոդաքշն, կազմ
* Dan Luscombe — փրոդաքշն, միքշեր
* Burke Reid — փրոդաքշն, ձայնագրություն, միքշեր
* Tajette O’Halloran — լուսանկարներ

## Դիրքեր չարթերում

## Հավաստագրումներ

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Courtney Barnett - Sometimes I Sit And Think, And Sometimes I Just Sit. (Official Full Album Stream)
One More Time (երգ, Twice)

**«One More Time»** (),  սինգլ, որը ձայնագրվել Է հարավկորեական գըրլ բենդ Twice-ի կողմից։ Սա խմբի առաջին լիարժեք ճապոնական սինգլն է, որը պարունակում է նաև մյուս երեք թրեքերը։ Թողարկվել է 2017 թվականի հոկտեմբերի 18-ին` Warner Music Japan լեյբլով։

«One More Time»-ը թողարկումից հետո առաջին օրը դարձել Է Կորեայի կանանց խմբի ամենավաճառվող ալբոմը Ճապոնիայում. այն նաև դարձել է շաբաթական վաճառքի արդյունքներով ամենավաճառվողը։

## Ստեղծագործությունների ցուցակ

## Չարթեր

## Ծանոթագրություններ
Չարլզ Սիմոնի

**Չարլզ Սիմոնի** (), ծնվելու ժամանակ **Կարոյ Շիմոնի** (), , ամերիկացի տիեզերական զբոսաշրջիկ։ Intentional Software ծրագրակազմի ղեկավար և հիմնադիր։ Միջազգային տիեզերակայան ռուսական Soyuz TMA տիեզերանավի երկու տիեզերական թռիչքների մասնակից։ Հունգարական նոտագրության հեղինակ։

## Կենսագրության մանրամասներ
* Հունգարացի ֆիզիկոս և ինժեներ Կարոյի Շիմոնիի որդին։ Հունգարիայի վարչապետ Սանդոր Շիմոնիի-Շեմադամի թոռը (1920 թվական)։
* Ավագ դպրոցում սովորելու տարիներին լուսնի լույսն էր՝ որպես գիշերային պահակ համակարգչային լաբորատորիայում։ Սկսել է զբաղվել համակարգիչներով և ծրագրավորմամբ։ Երբ դպրոցն ավարտել է, նա ինքնուրույն մշակել է կազմման ծրագրեր։
* 1966 թվականին Սիմոնին Հունգարիայից տեղափոխվել է Դանիա, որտեղ աշխատել է որպես ծրագրավորող Կոպենհագենի A / S Regnecentralen- ում։
* 1968 թվականին մեկնել է ԱՄՆ ուսման նպատակով։
* 1972-1980 թվականներին աշխատել է Xerox Palo Alto հետազոտական կենտրոնում (PARC)՝ մշակելով տեքստի խմբագրությունը, WYG սկզբունքի հիման վրա հիմնված առաջին խմբագիրը (այն, ինչ տեսնում եք, ինչ եք ստանում), այսինքն՝ Էկրանի վրա պատկերի լրիվ համապատասխանությունը և տպագրությունը։
* 1981 թվականից աշխատել է Microsoft կորպորացիայում, որտեղ մասնակցել է Microsoft MS-DOS, Excel, Word և այլ ծրագրակազմերի մշակմանը։
* Ստացել է Ամերիկայի քաղաքացիություն 1982 թվականին։
* 1991 թվականից աշխատել է որպես Microsoft Research-ի առաջադեմ տեխնոլոգիայի բաժնի ավագ ճարտարապետ (Ռեդմոնդ, Վաշինգտոն), որտեղ զբաղվել է մտավոր ծրագրավորման խնդրով։ Կորպորացիայում նա զբաղեցրել է դիմումների մշակման ղեկավարի, գլխավոր ծրագրավորողի և առաջատար ինժեների պաշտոնները։
* 2002 թվականի օգոստոսին նա լքել է Microsoft- ը և հիմնադրել ընկերություն` պրոֆեսոր Գրեգոր Կիցալեսի հետ։

## Կրթություն և գիտական կոչումներ
* 1972 թվականին ավարտել է Բերկլիի Կալիֆոռնիական համալսարանը՝ ստանալով մեխանիկական ինժեներական և տեխնիկական մաթեմատիկայի բակալավրի աստիճան։
* 1976 թվականին Ստանֆորդի համալսարանից ստացել է համակարգչային գիտությունների դոկտորի կոչում։

## Տիեզերական տուրիզմ
Սիմոնին եղել է հինգերորդ և յոթերորդ տիեզերական զբոսաշրջիկն է (2007 և 2009 թվականներ)։ Առաջին երկակի տիեզերական զբոսաշրջիկն է։

## Անձնական կյանք
* Կինը (2008 թվականի դեկտեմբերից) - Լիզա Պերսդոտերն էր, Շվեդիայի քաղաքացի, մոդել։ Նրա հետ կնքված ամուսնական պայմանագիրը, ի միջի այլոց, պարունակել է արգելք` երրորդ անգամ տիեզերք թռչելու մասին։
* Եղբայրը - Թոմաշ Շիմոնի։

Չարլզ Սիմոնին տարեկան վեց ամիս է անցկացրել իր Skat նավի վրա (անունը դանիական «գանձ» բառից է)։

## Ռադիոկապի սիրողական գործունեություն
У Чарльза есть два радиолюбительских позывных — **KE7KDP**Չարլզը ուներ երկու սիրողական ռադիոականչեր՝ * 'KE7KDP' * և **HA5SIK**.

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Չարլզ Սիմոնիի անձնական խորհրդանիշը ՝ «Soyuz TMA-14»
* Չարլզը տիեզերքում 
* «Տոմս դեպի տիեզերք»։ Հեռուստատեսային սյուժե Ռոսկոսմոս հեռուստաստուդիա

Կատեգորիա:ԱՄՆ-ի ինֆորմատիկայի ոլորտի գիտնականներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի աստղագնացներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի բարերարներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի գյուտարարներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի գործարարներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի ծրագրավորողներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի ճարտարագետներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի միլիարդատերեր
Կատեգորիա:Հունգարացի գիտնականներ
Կատեգորիա:Հունգարացի գյուտարարներ
Կատեգորիա:Հունգարացի տիեզերագնացներ
Դայակը։ Անիծվածների թագուհին

**«Դայակը։ Անիծվածների թագուհին»** (), ռեժիսոր Մակջիի ամերիկյան կատակերգական սարսափ ֆիլմ, որի սցենարի հեղինակը Դեն Լագանն է, 2017 թվականին թողարկված «Դայակը» ֆիլմի շարունակությունն է։ Գլխավոր դերակատարներն են Ջուդա Լյուիսը, Ջենա Օրթեգան և Էմիլի Ալին Լինդը։ Պրեմիերան կայացել է 2020 թվականի սեպտեմբերի 10-ին։

## Սյուժե
Երկու տարի անց՝ այն բանից հետո, երբ Քոուլը հաղթում է սատանայական պաշտամունքին, որը ղեկավարում էր իր դայակ Բին, տղան փորձում է մոռանալ իր անցյալը։ Բայց երբ հին թշնամիները հանկարծ վերադառնան, Քոուլը ստիպված կլինի կրկին առաջ անցնել չարի ուժերից։

## Դերերում

 

## Ստեղծում
2019 թվականի սեպտեմբերին հայտարարվել է այն մասին, որ Ջուդա Լյուիսը, Հանա Մեյ Լին, Ռոբբի Ամելլը, Բելա Թորնը, Էմիլի Էլին Լինդը, Էնդրյու Բեչելորը, Լեսլի Բիբը և Քեն Մարինոն շարունակությունում վերադարձել են ֆիլմի առաջին մասի իրենց դերերին։ Շարունակությունը Մակջին նկարահանել է Դեն Լագանի սցենարով, այն ֆինանսավորել և պրոդյուսերավորել են *Wonderland Sound and Vision и Boies/Schiller Film Group* ընկերությունները։ 2019 թվականի հոկտեմբերին Ջեննա Օրտեգան միացել է ֆիլմի դերասանական կազմին։

Նկարահանման շրջանն սկսվել է 2019 թվականի հոկտեմբերի 14-ին։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:2020 ֆիլմեր
Կատեգորիա:2020-ականների ամերիկյան ֆիլմեր
Կատեգորիա:2020-ականների անգլերեն ֆիլմեր
Կատեգորիա:Netflix-ի արտադրության ֆիլմեր
Կատեգորիա:Ամերիկյան կինոկատակերգություններ
Կատեգորիա:Ամերիկյան պատանեկան կինոկատակերգություններ
Կատեգորիա:Ամերիկյան սարսափ կատակերգություն ֆիլմեր
Կատեգորիա:Ամերիկյան սարսափ ֆիլմեր
Կատեգորիա:Ամերիկյան սիքվել ֆիլմեր
Կատեգորիա:Անգլերեն ֆիլմեր
Կատեգորիա:Լոս Անջելեսում նկարահանված ֆիլմեր
Կատեգորիա:Ֆիլմեր դեռահասների համար
Կատեգորիա:Ֆիլմեր բուլինգի մասին
Գորութ Ձորափորեցի

**Գորութ Ձորափորեցի** (), հայ նախարար Մեծ Հայքում, Գուգարք աշխարհի Ձորափոր գավառի տանուտերը։ 341 թվականին մի խումբ նախարարների հետ Հուսիկ Ա Պարթևին ուղեկցել է Կեսարիա՝ կաթողիկոս ձեռնադրվելու համար։

## Տիրան Բ-ի գումարած ժողովը
Մեծ Հայքի արքա Խոսրով Կոտակի մահից հետո նրան հաջորդում է որդին՝ Տիրան Բ-ն (338-350)։ Իսկ Հայ Առաքելական եկեղեցու կաթողիկոսական գահին Վրթանես Ա-ին հաջորդում է որդին՝ երիտասարդ Հուսիկ Ա Պարթևը։ Տիրան թագավորը սովորության համաձայն, Հուսիկ Պարթևի հետ գումարում է ժողով, մեծ նախարարների մասնակցությամբ։ Գումարված ժողովին մասնակցում են՝ մեծ հազարապետ Վաղարշ Անձտեցին, որը Մեծ Հայքի հազարապետության տոհմից էր (այդ ժամանակներում հազարապետները նշանակվում էին Անձտեացիների տոհմից) ու Անձիտի իշխանն էր, Մեծ Ծոփքի Զարեհ Ծոփացի իշխանը, Շահունյաց Ծոփքի Վարազ Շահունի իշխանը, Հաշտենից գավառի իշխան Գնիթ Կամինականը, Վանանդ գավառի իշխան Որոթ Վանանդեցին, Անձևացյաց տոհմի իշխան Շահեն Անձևացին, Գողթնի իշխան Ատամը, Կողբափորի իշխան Մանավազը, Ձորափորի իշխան Գորութը, Խորխոռունյաց տոհմից մախազության տան իշխան Մանասպը, Սահառունյաց տոհմի իշխան Տիրոցը և Գնունյաց իշխան Աբան։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:4-րդ դարի հայ նախարարներ
Կատեգորիա:Ձորափորի իշխաններ
Մանավազ Ձորափորեցի

**Մանավազ Ձորափորեցի** (), հայ նախարար Մեծ Հայքում, Գուգարք աշխարհի Ձորափոր գավառի տանուտերը, հավանաբար Գորութի որդին։ 353 թվականին մի խումբ նախարարների, իշխանների և հոգևորականների հետ Ներսես Ա Մեծին ուղեկցել է Կեսարիա՝ կաթողիկոս ձեռնադրվելու համար։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:4-րդ դարի հայ նախարարներ
Կատեգորիա:Ձորափորի իշխաններ
Մանեճ Ապահունի

**Մանեճ Ապահունի** (), հայ նախարար Մեծ Հայքում, Տուրուբերան աշխարհի Ապահունիք գավառի տանուտերը, Վստամ Ապահունու հայրը, Ապահունիների նախարարական տոհմից։

## Մեծ Հայքի անկումը
Մանեճ Ապահունին Մեծ Հայքի վերջին արքա՝ Արտաշես Դ-ի (422-428) ժամանակակիցն է։ Հայ նախարարները դժգոհ լինելով Արտաշես Դ արքայի վարքից, բողոքում են պարսից Վռամ Ե (420-438) արքային։ Վերջինս 428 թվականին գահընկեց է անում Արտաշեսին և Մեծ Հայքը վերածում մարզպանության։ Այս որոշմանը հակառակվում է Ամենայն Հայոց կաթողիկոս Սահակ Պարթևը (387-428), որի համար Պարսից արքան զրկում է նրան կաթողիկոսական աթոռից և հարքունիս գրավում նրա տիրույթները, ապա Արտաշես Դ-ի հետ միասին ձերբակալվում է և ուղարկվում Պարսկաստան։ Պարսից արքան նոր կաթողիկոս է նշանակում ասորի Սուրմակին։ Սուրմակին և նրան հաջորդած՝ ասորի Բրքիշոյին հայ նախարարները զրկում են կաթողիկոսական աթոռից և Սահակ Պարթևի ձերբակալությունից հետո 4 տարի անց՝ 432 թվականին դիմելով պարսից արքային, խնդրում են կաթողիկոս նշանակել մեկ այլ մարդու, որը կշարժվեր իրենց կրոնի օրենքներով, կամ էլ վերադարձնել Սահակ Պարթևին։ Սահակ Պարթևի օգտին հանդես են գալիս Մանեճ Ապահունին և Սպանդարատ Արշարունին՝ իրենց կողմնակիցներով։ Վռամ Ե Գուրը մասամբ է կատարում հայ նախարարների խնդրանքը։ Այսպիսով, կաթողիկոս է նշանակվում Շամվել ասորին, որը որպես Սահակի ընդդիմադիր և հակաթոռ՝ գրեթե ամբողջությամբ իր ձեռքն է վերցնում կաթողիկոսական աթոռը։ Իսկ Սահակ Պարթևին թողնում է նրա կաթողիկոսական աթոռից ընդամենը մի քանի գյուղ։

## Վարդանանց պատերազմ

449 թվականին Մանեճ Ապահունին մասնակցում է Արտաշատի ժողովին, որին մասնակցող հայկական իշխանական տները և Հայ Առաքելական Եկեղեցին որոշում են չհնազանդվել և մերժել Հազկերտ Բ-ի կրոնափոխության պահանջը։ Հազկերտ Բ-ի հրամանով Տիզբոն մեկնած և առերես հավատքը ուրացած նախարարներից մեկը Մանեճ Ապահունին էր։ Ետ վերադառնալով հայրենիք, Մանեճ Ապահունին մի շարք նախարարների հետ անցնում է Հայոց մարզպան Վասակ Սյունու կողմը՝ ընդդեմ Վարդան Մամիկոնյանի։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:5-րդ դարի հայ նախարարներ
Կատեգորիա:Տուրուբերանի իշխաններ
Վարդանիսի խաչքար (Շողագավանք)

**Վարդանիսի խաչքար**, գտնվում է Հայաստանի Գեղարքունիքի մարզի Ձորագյուղ գյուղում, այնտեղ գտնվող Շողագավանք վանական համալիրի եկեղեցու հյուսիսային պատի մոտ՝ գետնին կանգնեցված։ Հաշվառված է Հայաստանի պատմության և մշակույթի անշարժ հուշարձանների պետական ցանկում (5.60/22.4.7)։

## Տեղադրություն

Խաչքարը գտնվում է Շողագավանք վանական համալիրի եկեղեցու հյուսիսային պատի մոտ՝ կանգնեցված գետնին։

## Վիմական արձանագրություն

Խաչքարը քիվին ունի 1 տող վիմական արձանագրություն.

# ՍԲ ԽԱՉՍ ԲԱՐԷԽԱԻՍ ՏՐ ՎԱՐԴԱՆԻՍԻՆ

Համաձայան արձանագրության՝ խաչքարը նվիրված է Վարդանիսին։

## Տես նաև
* Շողագավանք
* Ձորագյուղ
* Մասրուց անապատ

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Շողագավանքի խաչքարեր
Կատեգորիա:Խաչքարերի վիմական արձանագրություններ
Աղաբի և Ջանի խաչքար (Շողագավանք)

**Աղաբի և Ջանի խաչքար**, գտնվում է Հայաստանի Գեղարքունիքի մարզի Ձորագյուղ, գյուղի մեջ գտնվող Շողագավանք վանական համալիրի եկեղեցու արևմտյան պատի մոտ գետնին կանգնեցված զույգ խաչքարերից աջակողմյանը։ Հաշվառված է Հայաստանի պատմության և մշակույթի անշարժ հուշարձանների պետական ցանկում (5.60/22.4.8)։

## Տեղադրություն

Խաչքարը գտնվում է Շողագավանք վանական համալիրի եկեղեցու արևմտյան պատի մոտ՝ գետնին կանգնեցված զույգ խաչքարերից աջակողմյանը։

## Վիմական արձանագրություն

Խաչքարը ունի 1 տող վիմական արձանագրություն

# ՍԲ ԽԱՉՍ ԲԱՐԷԽԱԻՍ ԱՂԱԲԻՆ, ՋԱՆԻՆ

Համաձայան արձանագրության՝ խաչքարը նվիրված է Աղաբին և Ջանին։

## Տես նաև

* Շողագավանք
* Ձորագյուղ
* Մասրուց անապատ

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Շողագավանքի խաչքարեր
Կատեգորիա:Խաչքարերի վիմական արձանագրություններ
Արսեն Շահմազյան

**Արսեն Շահմազյան** (), Ներսիսյան դպրոցի նկարչության ուսուցիչ, Հայաստանի առաջին հանրապետության խորհրդարանի պատգամավոր (1918), Սյունիքի նահանգապետ (1919), հաղորդակցության փոխնախարար, գնդապետ (1920)։

## Կենսագրություն
Արսեն Շամազյանը ծնվել է Ախալքալաքում՝ Պողոս Շահմազյանի ընտանիքում։ ՀՅԴ մեծ դատավարության շրջանակում եղել է ցարական քաղբանտարկյալ։ Եղել է կապիտան և Ներսիսյան դպրոցի նկարչության ուսուցիչ, ապա 1918 թվականաին դարձել է Հայաստանի առաջին հանրապետության խորհրդարանի պատգամավոր, իսկ 1919 թվականին առաջին վարչապետ Հովհաննես Քաջազնունու կողմից 1919 թվականին նշանակվել է Սյունիքի նահանգապետ։

Զանգեզուրի ջոկատներից մեկի հրամանատար Գասպար Գասպարյանը հետագայում գրել է.

1920 թվականին նա արդեն ունեցել է գնդապետի կոչում և զբաղեցրել հաղորդակցության փոխնախարար։ Խորհրդայնացումից հետո բոլշևիկների կողմից հալածվել և ձերբակալվել է, աքսորվել Սիբիր, որտեղ էլ անհետ կորել է։

## Ծանոթագրություններ

## Աղբյուրներ
*Արսեն Շահմազյան. Սյունքի նահանգապետը, aniarc.am

Կատեգորիա:Սյունիքի նահանգապետեր