Զբոսաշրջության ազդեցություն

Զբոսաշրջությունը զգալի ազդեցություն ունի ուղղությունների վրա՝ ազդելով դրանց տնտեսության, մշակույթի, շրջակա միջավայրի և համայնքների վրա: Զբոսաշրջությունը դրականորեն է ազդում հասարակության բազմաթիվ կողմերի վրա, բայց որոշակի իրավիճակներում կարող է նաև վնասակար լինել:

Ընդհանուր առմամբ, զբոսաշրջությունը դրականորեն է ազդում իր նպատակակետի տնտեսության վրա: Ապրանքների գնումը, զբոսաշրջիկների կողմից հյուրանոցների և տրանսպորտի օգտագործումը՝ բոլորը նպաստում են երկրի տնտեսական գործունեությանը:

Զբոսաշրջության սոցիալ-մշակութային ազդեցությունները պակաս պարզ են՝ բերելով ինչպես օգուտներ, այնպես էլ մարտահրավերներ ուղղությանը։ Զբոսաշրջիկների և տեղացիների միջև փոխազդեցությունները խթանում են մշակութային փոխանակումը, մասնավորապես՝ զբոսաշրջիկներին ծանոթացնելով տարբեր մշակույթի հետ՝ անմիջական փոխազդեցությունների և ընդհանուր ինտեգրման միջոցով։ Սակայն, զբոսաշրջիկների և ընդունող վայրի բնակիչների հասարակական և բարոյական արժեքների վերաբերյալ տարբեր սպասումները կարող են լարվածություն առաջացնել երկու կողմերի միջև։ 

Թեև զբոսաշրջությունը կարող է դրական ազդեցություն ունենալ շրջակա միջավայրի վրա, որոշակի բնապահպանական խնդիրների վերաբերյալ իրազեկվածության բարձրացման միջոցով զբոսաշրջությունը ընդհանուր առմամբ բացասաբար է անդրադառնում շրջակա միջավայրի վրա: Վայրի բնության մեջ գտնվող զբոսաշրջային վայրերը և տեսարժան վայրերը կարող են անտեսել բնապահպանական մտահոգությունները զբոսաշրջիկների պահանջները բավարարելու համար, ստեղծելով այնպիսի խնդիրներ, ինչպիսիք են աղտոտումը և անտառահատումը:

Զբոսաշրջությունն ունի ինչպես դրական, այնպես էլ բացասական հետևանքներ տեղացիների առողջության համար։ Զբոսաշրջության կարճաժամկետ բացասական ազդեցությունը բնակիչների առողջության վրա կապված է զբոսաշրջիկների ժամանման խտության, հիվանդությունների փոխանցման ռիսկի, ճանապարհատրանսպորտային պատահարների, հանցագործության բարձր մակարդակի, ինչպես նաև երթևեկության գերբեռնվածության, մարդաշատության և այլ սթրեսային գործոնների հետ։ Բացի այդ, բնակիչները կարող են անհանգստություն և դեպրեսիա զգալ՝ կապված մահացության մակարդակի, պարենային անապահովության, վարակված զբոսաշրջիկների հետ շփման և այլնի վերաբերյալ իրենց ռիսկի ընկալումների հետ։ Միևնույն ժամանակ, զբոսաշրջությունն ունի դրական երկարաժամկետ ազդեցություն բնակիչների առողջության և բարեկեցության վրա՝ առողջապահության հասանելիության բարելավման, դրական հույզերի, նորույթի և սոցիալական փոխազդեցությունների միջոցով։

## Տնտեսական ազդեցություններ

2019 թվականին մոտ 1.4 միլիարդ մարդ այցելել է այլ երկիր, զբոսաշրջիկների ծախսերը համաշխարհային տնտեսությանը կազմում են մոտ 1.45 տրիլիոն ԱՄՆ դոլար։ Եվրոպան, անկասկած, զբոսաշրջիկների ծագման և ժամանման գերիշխող տարածաշրջանն է՝ 2019 թվականին կազմելով ժամանումների 51 տոկոսը և ճանապարհորդների 48 տոկոսը։

Զբոսաշրջությունը կարելի է բաժանել ենթակատեգորիաների, որոնցում ընկնում են ազդեցությունները՝ այցելուների ծախսերը զբոսաշրջային փորձառությունների վրա, ինչպիսիք են լողափնյա արձակուրդները և թեմատիկ այգիները (ներքին և միջազգային), բիզնես ծախսերը և կապիտալ ներդրումները:

Զբոսաշրջության տնտեսական ազդեցությունը զգացվում է անուղղակի և ուղղակի միջոցներով: Ուղղակի տնտեսական ազդեցությունները զգացվում են, երբ ճանապարհորդները գնում են այնպիսի ապրանքներ, ինչպիսիք են կացարանը, զվարճանքը, սնունդն ու խմիչքը, ինչպես նաև մանրածախ առևտրի ապրանքները զբոսաշրջային վայրի ներսում կամ դրա մոտակայքում, և այդ ազդեցությունները առաջանում են բնակիչների, այցելուների, բիզնեսների և կառավարությունների ծախսերից: Զբոսաշրջության ուղղակի տնտեսական ազդեցության հիմնական բաղադրիչն այն է, որ դրանք տեղի են ունենում երկրի սահմաններում և իրականացվում են «բնակիչների և ոչ բնակիչների կողմից՝ բիզնեսի և հանգստի նպատակներով»:

Ի հակադրություն, զբոսաշրջության անուղղակի տնտեսական ազդեցությունը կարելի է գտնել մասնավոր և պետական ​​շահագրգիռ կողմերի զբոսաշրջային առաջարկի շուրջ կատարած ներդրումային ծախսերի մեջ։ Այդ ներդրումը կարող է բացահայտորեն կապված չլինել զբոսաշրջության հետ, բայց միևնույն է, օգուտ է բերում զբոսաշրջիկներին և տեղական շահագրգիռ կողմերին։ Զբոսաշրջության անուղղակի հետևանքները երևում են միջանկյալ ապրանքների և ծառայությունների պահանջարկի աճից։ Օրինակ՝ ռեստորանները կգնեն ավելի շատ պաշարներ՝ գագաթնակետային սեզոնին զբոսաշրջիկների աճը բավարարելու համար։ Ավելին, տեղական ենթակառուցվածքների բարելավումները, ինչպիսիք են քաղաքային կենտրոններում մայթերի լայնացումը, նույնպես ցույց են տալիս զբոսաշրջության անուղղակի հետևանքները։ Ալիքային հետևանքները խթանում են տնտեսական գործունեություն զբոսաշրջության ոլորտից դուրս՝ օգուտ բերելով բազմաթիվ ոլորտների և շահագրգիռ կողմերի։ Անուղղակի տնտեսական ազդեցությունը (մատակարարման շղթա, ներդրումներ և կառավարություն) կազմում է 2014 թվականին ճանապարհորդություններից և զբոսաշրջությունից ստացված ՀՆԱ-ի ընդհանուր ներդրման 50.7 տոկոսը։

Հարուցված ծախսերը, որոնք զբոսաշրջիկների վաստակած դոլարի վերաշրջանառությունն է համայնքում, զբոսաշրջության անուղղակի ազդեցության մեկ այլ միջոց է համայնքի վրա։ Օրինակ՝ օտարերկրյա զբոսաշրջիկը գումար է ներարկում տեղական տնտեսության մեջ, երբ մեկ դոլար է ծախսում տեղացու կողմից զբոսաշրջային վայրում պատրաստված հուշանվերի վրա։ Այդ անձը այնուհետև այդ դոլարը ծախսում է տեղական վաճառողի մոտ ճաշի վրա, իսկ վաճառողը այն ծախսում է տեղում։

### Զբոսաշրջության դրական և բացասական տնտեսական հետևանքներ

Զբոսաշրջությունը կարող է դրական կամ բացասական ազդեցություն ունենալ տեղի բնակչության վրա։

;Դրական ազդեցություն բնակիչների և ուղղության, ինչպես նաև հենց զբոսաշրջիկների վրա
* Ավելի շատ աշխատատեղեր հասանելի են (դրական է բնակիչների համար)
* Կյանքի ավելի բարձր որակ (դրական է բնակիչների համար)
* Աճող եկամուտ և հարստություն (դրական է բնակիչների համար)
* Պատմական վայրերի վերակառուցում և վերականգնում, ինչպես նաև մշակույթների վերածննդի խրախուսում (դրական է նպատակակետի համար)
* Ժառանգության տուրիզմը կենտրոնանում է տեղական պատմության կամ տարածքում տեղի ունեցած պատմական իրադարձությունների վրա և հակված է խթանելու կրթությունը։ (դրական է ինչպես ուղղության, այնպես էլ զբոսաշրջիկների համար)
* Տեղական տնտեսությունը խթանվում և դիվերսիֆիկացվում է, ապրանքներն ավելի շատ տեղական արտադրության են ենթարկվում, և տեղական բիզնեսի սեփականատերերի համար բացվում են նոր շուկաներ, որտեղ նրանք կարող են ընդլայնվել։ (դրական է բնակիչների համար)

;Բացասական ազդեցություններ
* Առավելությունները համընդհանուր չեն և ոչ էլ երաշխավորված։ Թեև կարող է ավելի շատ աշխատատեղեր լինել, զբոսաշրջության հետ կապված աշխատանքները հաճախ սեզոնային են և ցածր վարձատրվող։ Գները կարող են տատանվել ամբողջ տարվա ընթացքում։ Դրանք բարձրանում են զբոսաշրջային սեզոնի բարձրակետին՝ զբոսաշրջիկների ավելի շատ եկամուտ ստանալու համար, սակայն ունեն նաև տեղի բնակիչների համար տնտեսական հասանելիությունից բարձր գներ սահմանելու կողմնակի ազդեցություն՝ փաստացի սովամահ անելով նրանց։ (բացասական է բնակիչների համար)
* Սոցիալական և մշակութային տարածքին, ինչպես նաև բնական միջավայրին հասցված վնաս։ (բացասական է ինչպես նպատակակետի, այնպես էլ բնակիչների համար)
* Բնակչության աճին զուգընթաց աճում են նաև հետևանքները. ռեսուրսները դառնում են անկայուն և սպառվում, իսկ զբոսաշրջիկների համար նախատեսված տարողունակությունը տվյալ վայրում կարող է սպառվել։ (բացասական է ինչպես զբոսաշրջիկների, այնպես էլ բնակիչների համար)
* Հաճախ, երբ բացասական ազդեցություններ են առաջանում, արդեն շատ ուշ է սահմանափակումներ և կանոնակարգեր սահմանելու համար: Զբոսաշրջային ուղղությունները, կարծես, հայտնաբերում են, որ բացասական ազդեցություններից շատերը հայտնաբերվում են զբոսաշրջային տարածքի կյանքի ցիկլի (TALC) զարգացման փուլում։ (բացասական է ուղղության և զբոսաշրջիկների համար)
* Ապացուցված է, որ զբոսաշրջության տնտեսագիտությունը տեղական զբոսաշրջային բիզնեսի սեփականատերերին մղում է գերակայություն՝ հօգուտ տարածաշրջանում օտարերկրացիների։ Արտասահմանյան սեփականությունը ստեղծում է արտահոսք (եկամուտները լքում են ընդունող համայնքը և ուղղվում մեկ այլ ազգի կամ միջազգային բիզնեսի), ինչը զրկում է տեղացիներին նշանակալի շահույթ ստանալու հնարավորությունից։ Արտասահմանյան ընկերությունները նաև հայտնի են նրանով, որ վարձում են ոչ ռեզիդենտ սեզոնային աշխատողների, քանի որ կարող են նրանց ավելի քիչ վճարել. դա էլ ավելի է նպաստում տնտեսական արտահոսքին: Զբոսաշրջությունը կարող է բարձրացնել զբոսաշրջային տարածքին մոտ գտնվող անշարժ գույքի արժեքը՝ արդյունավետորեն դուրս մղելով տեղացիներին և խրախուսելով բիզնեսներին տեղափոխվել ներս՝ խրախուսելու և օգտվելու զբոսաշրջիկների ավելի շատ ծախսերից: Ավելին, գերզբոսաշրջությունը կարող է վտանգել այլ բիզնեսներ։ (բացասական է բնակիչների համար)

### Զբաղվածություն
Զբաղվածությունը, և՛ դրա մատչելիությունը, և՛ բացառիկությունը, զբոսաշրջության տնտեսական ազդեցության ենթաբազմություններ են։ Ճանապարհորդությունն ու զբոսաշրջությունը ստեղծում են ամբողջ աշխարհում առկա աշխատատեղերի 10.7 տոկոսը՝ թե՛ ուղղակի, թե՛ անուղղակի զբոսաշրջության ոլորտներում։ Ուղղակի զբոսաշրջային աշխատատեղերը, որոնք այցելուին ապահովում են զբոսաշրջային փորձով, ներառում են, բայց չեն սահմանափակվում հետևյալով՝ կացարան (կառուցում, մաքրում, կառավարում), սննդի և խմիչքի ծառայություններ, զվարճանք, արտադրություն և գնումներ։ Զբոսաշրջության հետ կապված անուղղակի աշխատատեղերի թվում են ինքնաթիռների, նավերի և այլ տրանսպորտային միջոցների արտադրությունը: Աշխատատեղեր կարող են ստեղծվել նաև շինարարության ոլորտում, քանի որ զբոսաշրջիկներին տեղավորելու համար անհրաժեշտ են լրացուցիչ գերկառուցվածքներ և ենթակառուցվածքներ: Օդանավակայաններն ու նավահանգիստները սեզոնային զբաղվածության հնարավորություններ են ստեղծում տեղացիների համար։

### Զբոսաշրջության արբանյակային հաշիվ (TSA)
Համաշխարհային ճանապարհորդության և զբոսաշրջության խորհրդի (WTTC) զբոսաշրջության արբանյակային հաշիվը (TSA) Միավորված ազգերի կազմակերպության կողմից ճանաչված չափման համակարգ է, որը սահմանում է տնտեսական այնպիսի ճյուղի ծավալը, որը այդքան էլ հեշտ չէ սահմանել, ինչպես անտառտնտեսության կամ նավթի ու գազի նման արդյունաբերությունները Զբոսաշրջությունը լիովին չի տեղավորվում վիճակագրական մոդելի մեջ, քանի որ այն այնքան էլ կախված չէ ապրանքների և ծառայությունների ֆիզիկական տեղաշարժից, որքան սպառողի դիրքից։ Հետևաբար, TSA-ները մշակվել են այդ բազմաթիվ առաջարկները միջազգային մասշտաբով ստանդարտացնելու համար՝ տեղական և արտերկրում զբոսաշրջության ներկայիս իրավիճակի ավելի լավ ըմբռնումը հեշտացնելու համար։ Ստանդարտացումը ներառում է հասկացություններ, դասակարգումներ և սահմանումներ և նախատեսված է հետազոտողներին, ոլորտի մասնագետներին և զբոսաշրջության ոլորտի միջին բիզնեսի սեփականատիրոջը հնարավորություն տալու դիտարկել միջազգային համեմատությունները։

Մինչև TSA-ների լայնորեն ներդրումը, զբոսաշրջության՝ որպես ՀՆԱ-ի, զբաղվածության, ներդրումների և արդյունաբերության սպառման տնտեսական շարժիչ ուժի վերաբերյալ առկա գիտելիքներում գոյություն ուներ բաց։ Ցուցանիշները հիմնականում մոտավոր էին և, հետևաբար, զուրկ էին գիտական ​​և վերլուծական տեսակետներից։ Այդ բացը նշանակում էր զարգացման բացթողումներ, քանի որ զբոսաշրջության ոլորտի շահագրգիռ կողմերը չէին կարողանում հասկանալ, թե որտեղ կարող էին ավելի լավ հաստատվել զբոսաշրջության տնտեսությունում: Օրինակ, TSA-ն կարող է չափել զբոսաշրջության հետ կապված հարկային եկամուտները, ինչը հիմնական գործոն է այն ոգևորության մակարդակի համար, որը կարող է ունենալ կառավարության ցանկացած մակարդակ զբոսաշրջության մեջ պոտենցիալ ներդրումների նկատմամբ։ 2006 թվականին Թայրելը և Ջոնսթոնը հրատարակել են «Զբոսաշրջության տնտեսական ազդեցությունը. հատուկ թողարկում» աշխատությունը և պնդել են որ զբոսաշրջության ոլորտի շահագրգիռ կողմերը օգտվում են TSA-ից, քանի որ այն ունի ինչպես լավ, այնպես էլ վատ ազդեցություն կենդանիների դասակարգման զբաղվածության վրա
* տրամադրում է հավաստի տվյալներ զբոսաշրջության և դրան առնչվող զբաղվածության ազդեցության վերաբերյալ
* զբոսաշրջության վերաբերյալ վիճակագրական տվյալների կազմակերպման շրջանակ է
* ՄԱԿ-ի վիճակագրական հանձնաժողովի կողմից հաստատված միջազգային ստանդարտ է
* գործիք է զբոսաշրջության զարգացման հետ կապված տնտեսական քաղաքականություն մշակելու համար
* տվյալներ է տրամադրում զբոսաշրջության ազդեցության վերաբերյալ երկրի վճարային հաշվեկշռի վրա
* տեղեկատվություն է տրամադրում զբոսաշրջության մարդկային ռեսուրսների բնութագրերի վերաբերյալ

Ավելի շատ որակական տվյալներ հավաքելու և դրանք զբոսաշրջության մատակարարների համար ավելի հակիրճ ու արդյունավետ ձևաչափի թարգմանելու միջոցով, TSA-ները կարողանում են լրացնել նախկին գիտելիքների բացը։ TSA-ի կողմից տրամադրվող և չափվող տեղեկատվությունը ներառում է հարկային եկամուտները, ազգային հաշվեկշռի վրա տնտեսական ազդեցությունը, մարդկային ռեսուրսները, զբաղվածությունը և «զբոսաշրջության ներդրումը համախառն ներքին արդյունքի մեջ»։

Լրացուցիչ ուսումնասիրությունների համար այցելեք Համաշխարհային ճանապարհորդության և զբոսաշրջության խորհուրդ։

## Սոցիալ-մշակութային ազդեցություններ
### Մշակույթի ապրանքայնացում

Մշակույթի ապրանքացումը վերաբերում է մշակութային ավանդույթների և արտեֆակտների օգտագործմանը՝ տեղական տնտեսությանը վաճառելու և շահույթ ստանալու համար: Հեղինակները պնդում են, որ զբոսաշրջության աճին զուգընթաց ապրանքացումը անխուսափելի է։ Ապրանքայնացումը մշակույթի վրա ունի ինչպես դրական, այնպես էլ բացասական սոցիալ-մշակութային ազդեցություններ: Դրական կողմերից մեկը տեղական արհեստավորների համար բիզնեսի և աշխատատեղերի ստեղծումն է, ովքեր կարողանում են իրենց ապրանքները վաճառել զբոսաշրջիկներին: Գյուղական տուրիզմը դիտվում է որպես աղքատության «բուժում» և հանգեցնում է տարածքում տրանսպորտի բարելավմանը և հեռահաղորդակցության զարգացմանը։ Զբոսաշրջիկի համար ապրանքացումը հետաքրքրություն է առաջացնում ավանդական արվեստների և սոցիալական սովորույթների նկատմամբ։

Մյուս կողմից, որոշ հետազոտողներ պնդում են, որ աշխարհիկ Արևմուտքի հետ շփումը հանգեցնում է նախազբորդիստական ​​մշակույթների ոչնչացմանը։ Բացի այդ, «զարգացման դեղամիջոցը», այն գաղափարը, որ զբոսաշրջության աճը կխթանի տնտեսական փոփոխությունները և կամրապնդի տեղական մշակույթը, համարվում է, որ հանգեցնում է տարբեր սոցիալական խնդիրների, ինչպիսիք են թմրամոլությունը, հանցագործությունը, աղտոտվածությունը, մարմնավաճառությունը, սոցիալական անկայունությունը, կապիտալիստական ​​արժեքների և սպառողական մշակույթի աճը։

### Ցուցադրական էֆեկտ
Ցուցադրական էֆեկտը զբոսաշրջության մեջ ներդրվել է, երբ հետազոտողները ուսումնասիրում էին զբոսաշրջության սոցիալական ազդեցությունները տեղական համայնքների վրա: Ցուցադրական էֆեկտը պնդում է, որ տեղի բնակիչները կրկնօրինակում են զբոսաշրջիկների վարքային օրինաչափությունները։ Ցուցադրական էֆեկտի դրսևորման մի շարք սոցիալական, տնտեսական և վարքային պատճառներ կան։ Տնտեսական և սոցիալական պատճառներից մեկն այն է, որ տեղացիները կրկնօրինակում են սոցիալական սանդղակի ավելի բարձր խավի սպառողական սովորությունները՝ իրենց սոցիալական կարգավիճակը բարելավելու համար։

Զբոսաշրջության մեջ ցուցադրական էֆեկտի վերաբերյալ կան բազմաթիվ քննադատություններ: Նախ, զբոսաշրջությունը դիտվում է որպես հասարակության մեջ փոփոխության միայն մեկ կողմ: Տեղացիները նաև տեսնում են օտարերկրյա կենսակերպի և սպառման օրինակներ գովազդում, ամսագրերում, հեռուստատեսությունում և ֆիլմերում, ուստի զբոսաշրջությունը տեղական մշակույթի վրա միակ ազդեցությունը չէ։ Բացի այդ, ցուցադրական էֆեկտը ենթադրում է, որ մշակույթը թույլ է և պետք է պաշտպանված լինի արտաքին ազդեցություններից: Շատ դեպքերում ցուցադրական էֆեկտը դիտվում է որպես բացասական հետևանք, սակայն պնդվում է, որ «բոլոր մշակույթները գտնվում են անընդհատ փոփոխության գործընթացի մեջ», հետևաբար, զբոսաշրջությունը չպետք է համարվի կործանարար։

### Համայնքի մասնակցություն
Համայնքային մասնակցությունը վերաբերում է համայնքի անդամների միջև համագործակցությանը՝ ընդհանուր նպատակներին հասնելու, տեղական համայնքի բարելավման և անհատական ​​օգուտներ հետապնդելու նպատակով։ Տեղական համայնքի անդամները ակտիվորեն ներգրավված են զբոսաշրջության մեջ, այլ ոչ թե պասիվորեն օգտվում են դրանից: Համայնքային մասնակցությունը ամրապնդում է համայնքները և նպաստում անդամների շրջանում պատկանելության, վստահության և հեղինակության զգացողության ստեղծմանը։ Տեղական համայնքի անդամներին ներգրավելով՝ զբոսաշրջությունը կարող է դառնալ ավելի իսկական։ Համայնքը և զբոսաշրջիկները երկուսն էլ օգտվում են համայնքի մասնակցությունից, քանի որ դա բարձրացնում է նրանց հարգանքը նպատակակետ համայնքի ավանդական կենսակերպի և արժեքների նկատմամբ։ Նպատակակետ համայնքի անդամների մեծ մասը նաև ամենաշատն է տուժում զբոսաշրջությունից, հետևաբար, կարևոր է նրանց ներգրավվածությունը զբոսաշրջության պլանավորման մեջ։ Որոշ հետազոտողներ կպնդեն, որ զբոսաշրջության որոշ բացասական ազդեցություններից կարելի է խուսափել, իսկ դրական ազդեցությունները... մեծացնել պլանավորման գործընթացում համայնքի մասնակցության միջոցով։

### Մշակութային կուտակում
Ակուլտուրացիան գոյություն ունեցող մշակույթի փոփոխման գործընթաց է՝ ավելի գերիշխող մշակույթներից փոխառություններ կատարելու միջոցով: Զբոսաշրջության մեջ սովորաբար տեղական համայնքը կուլտուրացվում է որպես նպատակակետ համայնք: Տեղական համայնքը կզգա սոցիալական կառուցվածքի և աշխարհայացքի կտրուկ փոփոխություններ: Հասարակությունները հարմարվում են կուլտուրացիային երկու եղանակներից մեկով: Նորարարությունների տարածումը տեղի է ունենում, երբ տեղական համայնքը ընդունում է մեկ այլ խմբի կողմից մշակված գործելակերպեր: Մշակութային ադապտացիան ավելի քիչ նոր մշակույթի ընդունում է, քան փոփոխության գործընթաց, երբ գոյություն ունեցող մշակույթը փոխարինվում է։

Զբոսաշրջիկների կողմից կուլտուրացումը հաճախ դիտվում է որպես համայնքը արդիականացնելու մեթոդ։ Արդիականացման դեմ մի փաստարկ այն է, որ այն նպաստում է «մշակութային տարբերությունների միատարրացմանը և ավանդական հասարակությունների անկմանը»։

### Սոցիալ-մշակութային դրական ազդեցություններ

Զբոսաշրջության արդյունքում ընդունող համայնքի համար կան մի շարք օգուտներ: Դրանք ներառում են տնտեսական օգուտներ, ինչպիսիք են տեղական բիզնեսի համար հնարավորությունները, որոնք թույլ են տալիս ավելացնել առևտուրը այցելուների թվի աճող շրջանում և զարգացնել տեղական բիզնեսների բազմազանությունը: Բացի այդ, զբոսաշրջությունը նաև աշխատատեղերի հնարավորություններ է ստեղծում, բարելավում է տարածաշրջանի տնտեսությունը և եկամուտ է ստեղծում տեղական ինքնակառավարման մարմինների համար: Զբոսաշրջիկները նաև օգտվում են հանրային ծառայություններից, ստեղծելով ֆինանսավորում հանրային ծառայությունների համար, ինչպիսիք են առողջապահությունը, ոստիկանությունը և հրշեջ ծառայությունը, ինչպես նաև մեծացնելով հասարակական տրանսպորտի պահանջարկը: Համայնքի կողմից զբոսաշրջիկների համար լավ պահպանվում են նաև այլ հանրային հարմարություններ, ինչպիսիք են այգիներն ու նստարանները, ինչը բարելավում է հյուրընկալող համայնքի ընդհանուր գեղագիտությունը: Ավելի սոցիալական մակարդակում զբոսաշրջությունը հանգեցնում է միջմշակութային փոխազդեցության: Զբոսաշրջիկները հաճախ շփվում և սովորում են տեղացիներից: Զբոսաշրջությունը կարող է նաև մեծացնել հպարտությունը տեղացիների մոտ, ովքեր ցանկանում են ցուցադրել իրենց համայնքը, որը ընտրել են այցելելու համար: Մարդկանց թվի աճը նաև հանգեցնում է ավելի շատ սոցիալական վայրերի և փորձառությունների ստեղծմանը, որտեղ տեղացիներն ու զբոսաշրջիկները կարող են շփվել: Զվարճանքի և հանգստի հարմարությունները ավելի շատ հնարավորություններ կտան շփվելու և միմյանց հետ շփվելու համար։

Զբոսաշրջությունը կարող է օգտակար լինել ընդունող համայնքի համար, քանի որ այն ապահովում է ֆինանսական միջոցներ և խթան՝ մշակութային պատմությունը, տեղական ժառանգության վայրերը և սովորույթները պահպանելու համար: Այն խթանում է հետաքրքրությունը տեղական արհեստների, ավանդական գործունեության, երգերի, պարերի և բանավոր պատմությունների նկատմամբ: Այն նաև բացում է համայնքը ավելի լայն աշխարհի, նոր գաղափարների, նոր փորձառությունների և մտածողության նոր ձևերի առջև։

### Սոցիալ-մշակութային բացասական ազդեցություններ
Մշակութային փոխազդեցությունները կարող են բացասական հետևանքներ ունենալ։ Տնտեսական անբարենպաստության առումով, տեղական համայնքները պետք է կարողանան ֆինանսավորել զբոսաշրջիկների պահանջարկը, ինչը հանգեցնում է հարկերի աճի: Զբոսաշրջային վայրերում կյանքի ընդհանուր գինը բարձրանում է վարձավճարների և սակագների առումով, ինչպես նաև անշարժ գույքի արժեքը բարձրանում է: Դա կարող է խնդրահարույց լինել տեղացիների համար, ովքեր ցանկանում են անշարժ գույք գնել կամ այլ անձանց համար, ովքեր ունեն ֆիքսված եկամուտ։

Այլ բացասական սոցիալ-մշակութային ազդեցություններ են տեղական ընդունող համայնքի և այցելող զբոսաշրջիկի միջև սոցիալական և բարոյական արժեքների տարբերությունները: Բացի զբոսաշրջիկի և տեղացու միջև հարաբերություններին ազդելուց, այն կարող է նաև խնդիրներ առաջացնել տեղական բնակչության խմբերի միջև: Բացի այդ, այն կարող է տատանումներ առաջացնել հին և նոր սերունդների միջև դինամիկայում: Զբոսաշրջությունը նաև կապված է տեղական ընդունող համայնքներում հանցագործությունների աճի հետ: Հանցագործությունների մակարդակը նկատվել է զբոսաշրջիկների թվի աճի հետ մեկտեղ: Հանցագործությունները սովորաբար կապված են աղմկոտ վարքագծի, ալկոհոլի և թմրանյութերի ապօրինի օգտագործման, ինչպես նաև բարձր աղմուկի հետ: Բացի այդ, խաղամոլությունն ու մարմնավաճառությունը կարող են աճել «լավ ժամանակ» փնտրող զբոսաշրջիկների պատճառով։ Զբոսաշրջությունը նաև ավելի շատ խաթարումներ է առաջացրել հյուրընկալող համայնքներում: Տեղացիների և զբոսաշրջիկների կուտակումները կարող են ստեղծել կենսունակ մթնոլորտ, այն նաև հիասթափություն է առաջացնում և շատ վայրերում հանգեցնում է տեղացի բնակիչների մեկուսացմանը: Զբոսաշրջիկների թվի աճը նաև հանգեցնում է երթևեկության աճի, ինչը կարող է խոչընդոտել տեղացի բնակիչների առօրյա կյանքին։ Մշակութային շոկը կարող է ազդել ինչպես զբոսաշրջիկների, այնպես էլ նրանց հյուրընկալողների վրա։

#### Մաքսանենգություն
Զբոսաշրջությունը կապված է մաքսանենգ ապրանքների, ինչպիսիք են վտանգված տեսակները կամ որոշակի մշակութային արտեֆակտներ, արտահանման հետ։

#### Զբոսաշրջային հոգնածություն և հակազբոսաշրջային տրամադրություններ

Այցելուների չափազանց մեծ բազմությունը (կամ սխալ տեսակի այցելուների) կարող է բացասական արձագանք առաջացնել հայտնի վայրերում այլապես բարյացակամ տանտերերի կողմից։

Շատ շրջաններում տեղի բնակչությունը հակազբոսաշրջային տրամադրություններ է զարգացրել և սկսել է բողոքել զբոսաշրջիկների դեմ: Նման մոբիլիզացիայի ամենաակնառու օրինակներից մեկը այսպես կոչված «Զբոսաշրջիկները տուն գնացեք» շարժումն էր, որը ի հայտ է եկել 2014 թվականին Իսպանիայում՝ զբոսաշրջիկներին իրենց տները վերադառնալու կոչ անող կարգախոսների և կարգախոսների շնորհիվ։Վենետիկը նույնպես բախվել է նման խնդիրների, և քաղաքի պատերին հայտնվել են «Զբոսաշրջիկները գնացեք տուն» կարգախոսները։ Ավելին, մի շարք այլ երկրներ, ինչպիսիք են Ճապոնիան և Ֆիլիպինները, խնդիրներ են ունեցել գերզբոսաշրջության հետ։

2017 թվականը, կարծես, շրջադարձային է զբոսաշրջության դեմ տրամադրությունների համար՝ որպես «իսպանական նոր սոցիալական շարժում զանգվածային զբոսաշրջության վրա հիմնված տնտեսական զարգացման մոդելի դեմ, որը ձեռք է բերվել օտարերկրյա զբոսաշրջիկներին և տեղական բիզնես շահերին ուղղված բարձրաստիճան հարձակումներից հետո»։ Հակատուրիստակսն տրամադրությունները, կարծես, կապված են նաև ինքնության բախման և մարդկանց անհատականության հետ։

### Զբոսաշրջություն և մշակութային արժեքների պաշտպանություն

Զբոսաշրջությունը և մշակութային արժեքների պաշտպանությունը երկու թեմատիկ ոլորտներ են, որոնք հաճախ լրացնում են միմյանց, բայց երբեմն նաև բախվում են միմյանց։ Մշակութային տուրիզմի, մեղմ տուրիզմի և արկածային տուրիզմի դեպքում կան բազմաթիվ շփման կետեր մշակութային արժեքների մարքեթինգի, միջնորդության և պահպանման միջև։ Խելամիտ օգտագործումը սովորաբար արժեքավոր արժեքների ամենաարդյունավետ պաշտպանությունն է։ Եթե մշակութային արժեքները բնակչությանը տնտեսական առավելություն են բերում, նրանք նույնպես հետաքրքրված են դրանց պահպանմամբ։

Զբոսաշրջության աճը կարող է միաժամանակ և՛ օրհնություն, և՛ անեծք լինել, քանի որ սոցիալական ցանցերը և այլ նոր գովազդային ալիքները հաճախ այնքան շատ զբոսաշրջիկներ են գրավում մեկ վայր, որ դա կարող է հանգեցնել «չափազանց շատ զբոսաշրջիկների»։ Հետևաբար, Համաշխարհային ժառանգության վայրերը ավելի ու ավելի հաճախ են դիմում այցելուների սահմանափակումների՝ զբոսաշրջիկների հոսքը զսպելու համար։ Եվ հակառակը, զբոսաշրջությունը նաև այն ազդեցությունն ունի, որ որոշակի մշակութային արժեքներ հայտնի են դառնում, և պատերազմի դեպքում հակամարտության կողմերը ցանկանում են կանխել դրանց ոչնչացումը միջազգային կարծիքի տեսանկյունից։

Զինված հակամարտության դեպքում մշակութային արժեքների պաշտպանության վերաբերյալ ՄԱԿ-ը, ՅՈՒՆԵՍԿՕ-ն և «Կապույտ վահան» միջազգային կազմակերպությունը բազմաթիվ նախաձեռնություններ են ձեռնարկել այդ թեմայով: Դա վերաբերում է նաև Համաշխարհային ժառանգության վայրերին: Սակայն միայն տեղացիների հետ համագործակցության միջոցով է հնարավոր կայուն կերպով պաշտպանել զբոսաշրջային մշակութային վայրերը, համաշխարհային ժառանգության վայրերը, հնագիտական ​​գտածոները, ցուցանմուշները և հնագիտական ​​վայրերը ոչնչացումից, թալանից և կողոպուտից: Պարզապես միջազգային պայմանագրերի կնքումը և պետական ​​մարմինների հետ կապ հաստատելը բավարար չէ: Պատերազմի դեպքում հատկապես կարևոր է անմիջականորեն տեղում մոնիթորինգը և պաշտպանությունն իրականացնելը, քանի որ դա միակ միջոցն է բնակչության կողմից զբոսաշրջային ապրանքների ապագա օգտագործումը ապահովելու համար: «Կապույտ վահան» միջազգային կազմակերպության հիմնադիր նախագահ Կառլ ֆոն Հաբսբուրգը դիպուկ ամփոփել է այն հետևյալ խոսքերով. «Առանց տեղական համայնքի և առանց տեղացի մասնակիցների դա լիովին անհնար կլիներ»։

## Բնապահպանական ազդեցություններ
Էկոտուրիզմը, բնության տուրիզմը, վայրի բնության տուրիզմը և արկածային տուրիզմը տեղի են ունենում այնպիսի միջավայրերում, ինչպիսիք են անձրևային անտառները, բարձր լեռնային գոտիները, անապատը, լճերն ու գետերը, ափամերձ և ծովային միջավայրերը, ինչպես նաև գյուղական գյուղերն ու ափամերձ հանգստավայրերը: Մարդկանց ավելի իսկական և մարտահրավերներով լի փորձառությունների ձգտումը հանգեցնում է նրան, որ նրանց ուղղությունները դառնում են ավելի հեռու՝ մոլորակի վրա մնացած քիչ թվով անաղարտ և բնական միջավայրերից։ Դրա դրական ազդեցությունը կարող է լինել շրջակա միջավայրի պահպանության վերաբերյալ իրազեկվածության բարձրացումը։ Բացասական ազդեցությունը կարող է լինել այն փորձառության ոչնչացումը, որը մարդիկ փնտրում են: Կան ուղղակի և անուղղակի ազդեցություններ, անմիջական և երկարաժամկետ ազդեցություններ, և կան ազդեցություններ, որոնք թե՛ մոտակա, թե՛ հեռավոր են զբոսաշրջային վայրից: Այդ ազդեցությունները կարելի է բաժանել երեք կատեգորիայի՝ ազդեցություն օբյեկտների վրա, զբոսաշրջային գործունեություն և տրանսպորտային ազդեցություն:

Շրջակա միջավայրի կայունությունը կենտրոնանում է էկոլոգիական համակարգերի ընդհանուր կենսունակության և առողջության վրա: Բնական ռեսուրսների քայքայումը, աղտոտումը և կենսաբազմազանության կորուստը վնասակար են, քանի որ դրանք մեծացնում են խոցելիությունը, խաթարում համակարգի առողջությունը և նվազեցնում դիմադրողականությունը: Անհրաժեշտ են ավելի շատ հետազոտություններ՝ զբոսաշրջության ազդեցությունը բնական կապիտալի և էկոհամակարգային ծառայությունների վրա գնահատելու համար: Անհրաժեշտ են միջառարկայական և միջառարկայական հետազոտություններ՝ պարզելու համար, թե ինչպես է զբոսաշրջության ոլորտը ազդում թափոնների և կեղտաջրերի մաքրման, փոշոտման, սննդի անվտանգության, հումքի, գենետիկական ռեսուրսների, նավթի և բնական գազի կարգավորման, ինչպես նաև էկոհամակարգի գործառույթների, ինչպիսիք են հողի պահպանումը և սննդանյութերի վերամշակումը, վրա։

Զբոսաշրջային գործունեության հետ կապված բացասական բնապահպանական հետևանքները, ինչպիսիք են օդային ճանապարհորդություններից ջերմոցային գազերի արտանետումները և աղբը հայտնի վայրերում, կարող են զգալի լինել։ Զբոսաշրջության ոլորտը կազմում է համաշխարհային CO2-ի արտանետումների մոտ 5%-ը, իսկ ավիացիան՝ զբոսաշրջային տրանսպորտի հետ կապված CO2-ի արտանետումների 40%-ը։

### Հաստատության ազդեցություն
Հաստատությունների վրա ազդեցությունները տեղի են ունենում, երբ տարածաշրջանային տարածքը «հետազոտությունից» անցնում է «ներգրավվածության», ապա՝ զբոսաշրջային տարածքի կյանքի ցիկլի «զարգացման» փուլին։ Վերջին փուլում կարող են լինել ինչպես ուղղակի, այնպես էլ անուղղակի բնապահպանական ազդեցություններ՝ վերին կառույցների, ինչպիսիք են հյուրանոցները, ռեստորանները և խանութները, ինչպես նաև ենթակառուցվածքների, ինչպիսիք են ճանապարհները և էլեկտրամատակարարումը, կառուցման միջոցով: Ուղղության զարգացմանը զուգընթաց ավելի շատ զբոսաշրջիկներ են ձգտում այդ փորձառությանը: Նրանց ազդեցությունը համապատասխանաբար աճում է: Լվացքի, թափոնների հեռացման և խմելու համար ջրի պահանջարկը մեծանում է: Գետերը կարող են փոփոխվել, չափազանց շատ ջուր արդյունահանվել և աղտոտվել զբոսաշրջիկների պահանջարկի պատճառով: Ձայնի աղտոտումը կարող է խանգարել վայրի բնությանը և փոխել վարքագիծը, իսկ լուսային աղտոտումը կարող է խաթարել բազմաթիվ արարածների սննդառությունն ու վերարտադրողական վարքագիծը: Երբ էլեկտրաէներգիան մատակարարվում է դիզելային կամ բենզինային գեներատորներով, առաջանում է լրացուցիչ աղմուկ և աղտոտվածություն: Ընդհանուր թափոններն ու աղբը նույնպես այդ կառույցների արդյունք են: Որքան շատ զբոսաշրջիկներ են ժամանում, այնքան ավելանում է սպառվող սննդի և խմիչքների քանակը, ինչն էլ իր հերթին ստեղծում է պլաստիկի թափոններ և չքայքայվող արտադրանք:

### Զբոսաշրջություն փամերձ վայերում
Շատ ափամերձ տարածքներ հատկապես ճնշման են ենթարկվում զբոսաշրջիկների թվի աճի և կլիմայի փոփոխության և ծովի մակարդակի բարձրացման պատճառով: Ափամերձ միջավայրերը սահմանափակ են իրենց տարածքով՝ կազմված միայն օվկիանոսի եզրին գտնվող նեղ շերտից: Ափամերձ տարածքները հաճախ առաջինն են, որոնք զգում են զբոսաշրջության վնասակար ազդեցությունը: Պլանավորման և կառավարման վերահսկողությունը կարող է նվազեցնել ափամերձ միջավայրի վրա ազդեցությունը և ապահովել, որ զբոսաշրջային արտադրանքի մեջ ներդրումները նպաստեն կայուն ափամերձ զբոսաշրջությանը։

### Զբոսաշրջային գործունեություն

Կան մի շարք ազդեցություններ՝ լեռնագնացությունից, լեռնագնացությունից և քեմփինգից, որոնք անմիջականորեն ազդում են գործունեության տարածքի վրա: Ամենաակնհայտը արահետների էրոզիան և խտացումն է ամենօրյա օգտագործման պատճառով: Խոչընդոտների, ինչպիսիք են ընկած ծառերը կամ ջրափոսերը, առկայության դեպքում արահետները լայնանում են կամ ստեղծվում են ոչ պաշտոնական արահետներ՝ խոչընդոտը շրջանցելու համար։ Այլ ուղղակի ազդեցություններից են բուսականության վնասը կամ հեռացումը, բուսականության բարձրության կորուստը, տերևածածկույթի կրճատումը, ծառերի արմատային համակարգերի մերկացումը, ոտնահարված բուսականության միգրացիան և ոչ տեղական տեսակների ներմուծումը։ Արահետների վրա անուղղակի ազդեցությունները ներառում են հողի ծակոտկենության փոփոխությունները, միկրոֆլորայի կազմի փոփոխությունները, սերմերի ցրման և ծլման հետ կապված խնդիրները, ինչպես նաև հողի սննդարար նյութերի կազմի քայքայումը։

Քանի որ շատ զբոսաշրջիկներ և լեռնագնացներ բազմօրյա ուղևորություններ են կատարում, նրանց մեծ մասը գիշերում է կամ պաշտոնական, կամ պատահական ճամբարներում: Ճամբարների վրա կան նմանատիպ ազդեցություններ, ինչպիսիք են հողի խտացումը, էրոզիան և կազմը, բուսականության և տերևների կորուստը, ինչպես նաև խարույկների հետ կապված լրացուցիչ խնդիրները: Ճամբարի շուրջ ստեղծվում են ոչ պաշտոնական արահետներ՝ վառելափայտ և ջուր հավաքելու համար, և ծառերն ու տնկիները կարող են տրորվել, վնասվել կամ կտրվել որպես վառելիք: Խարույկների ջերմությունը կարող է վնասել ծառերի արմատային համակարգերը։

Որոշակի ինվազիվ տեսակներ, ինչպիսին է զեբրա միդիան, տարածվում են զբոսաշրջային գործունեության միջոցով, ինչը կարող է բացասաբար անդրադառնալ տեղական էկոհամակարգերի վրա: Կան ոչ տեղական տեսակների տարածումը նվազեցնելու եղանակներ, ինչպիսիք են՝ զբոսանքից կամ հեծանվավարությունից հետո կոշիկներից և տաբատներից սերմերը զգույշ հեռացնելը, ջրային մարմինների միջև տեղաշարժվելիս նավակները մանրակրկիտ մաքրելը և հատուկ արահետների կառավարման պլաններ ստեղծելը։

Վայրի բնության դիտումը, ինչպիսին է Արևելյան Աֆրիկայի սավաննաներում սաֆարիները, կարող է հանգեցնել կենդանիների վարքագծի փոփոխությունների: Մարդկանց ներկայությունը հակված է բարձրացնել վայրի կենդանիների սթրեսի հորմոնները։ Բացի այդ, բաբուններն ու բորենիները սովորել են հետևել զբոսաշրջիկների սաֆարիի տրանսպորտային միջոցներին՝ դրանք տանելու համար դեպի գեպարդների որս, որոնք հետո գողանում են։

Կա մի փոքր, բայց զգալի թվով զբոսաշրջիկներ, ովքեր զգալի գումարներ են վճարում առյուծներ, ռնգեղջյուրներ, ընձառյուծներ և նույնիսկ ընձուղտներ որսալու համար: Պնդվել է, որ որսորդությունն ունի դրական և բացասական, ուղղակի և անուղղակի ազդեցություն շրջակա միջավայրի վրա: Ազգային և միջազգային կառավարությունների մակարդակով շարունակվում են քննարկումները որսորդական գործունեության միջոցով պահպանման ջանքերի ֆինանսավորման էթիկայի վերաբերյալ։

Մեկ այլ զբոսաշրջային գործունեություն է սկուբա դայվինգը: Հանգստի դայվինգը բազմաթիվ բացասական ուղղակի բնապահպանական ազդեցություններ ունի: Ամենաակնհայտը վատ որակավորված ջրասուզորդների կողմից խութի վրա կանգնելու կամ փխրուն մարջանին լողակներով պատահաբար հարվածելու հետևանքով պատճառված վնասն է: Ուսումնասիրությունները ցույց են տվել, որ ստորջրյա լուսանկարչությամբ զբաղվող միամիտ ջրասուզորդները զգալիորեն ավելի հավանական է, որ պատահաբար վնասեն խութը։ Քանի որ ստորջրյա լուսանկարչական սարքավորումների արժեքը նվազել է, իսկ դրանց մատչելիությունը՝ ավելացել, անխուսափելի է, որ ջրասուզակների կողմից խութերին հասցվող ուղղակի վնասը կաճի։ Այլ ուղղակի ազդեցություններից են «ծովային իրերի» չափից շատ ձկնորսությունը, նստվածքագոյացումը և լցոնումը։

#### Էվերեստ լեռ

Էվերեստ լեռը ամեն տարի գրավում է բազմաթիվ զբոսաշրջիկ-ալպինիստների, որոնք ցանկանում են բարձրանալ աշխարհի ամենաբարձր լեռան գագաթը: Էվերեստը ՅՈՒՆԵՍԿՕ-ի Համաշխարհային ժառանգության օբյեկտ է: Տարիների ընթացքում լեռնագնացների անփութությունը և ռեսուրսների չափազանց օգտագործումը, ինչպես նաև անասունների կողմից գերարածեցումը վնասել են ձնառյուծների, փոքր պանդաների, տիբեթյան արջերի և թռչունների բազմաթիվ տեսակների բնակավայրերը: Անցյալում չարաշահումները հակազդելու համար տեղական համայնքների և Նեպալի կառավարության կողմից իրականացվել են անտառվերականգնման տարբեր ծրագրեր։

Արշավախմբերը հեռացրել են Էվերեստի լանջերին լեռնագնացների կողմից թողնված պաշարներն ու սարքավորումները, այդ թվում՝ հարյուրավոր թթվածնի բալոններ: Անցյալ լեռնագնացների մեծ քանակությամբ աղբ, այդ թվում՝ տոննաներով վրաններ, տարաներ, կեռիկներ և մարդկային կղանք, իջեցվել են լեռան վրայից և վերամշակվել կամ դեն նետվել: Այնուամենայնիվ, Էվերեստ լեռան վերին լանջերին մահացել է ավելի քան 260 լեռնագնաց, և նրանց քայքայվող մարմինները չեն հեռացվել, քանի որ դրանք անհասանելի են, կամ դրանց ծանրությունը չափազանց դժվարացնում է մարմինների իջեցումը: Մաքրման աշխատանքներում նշանակալի են եղել Էկո Էվերեստ արշավախմբերի ջանքերը, որոնցից առաջինը կազմակերպվել է 2008 թվականին՝ Էվերեստ լեռնագնացության ռահվիրա Էդմունդ Հիլարիի մահվան հիշատակը նշելու համար: Այդ արշավախմբերը նաև հրապարակայնացրել են էկոլոգիական խնդիրները, մասնավորապես՝ տարածաշրջանում կլիմայի փոփոխության հետևանքների վերաբերյալ մտահոգությունները՝ դիտարկումների միջոցով, որ Խումբուի սառցե ջրվեժը հալվում է։

### Տրանսպորտի հետևանքներ
2009 թվականից ի վեր ամբողջ աշխարհում զբոսաշրջիկների ժամանման թվի տարեկան կայուն աճ է գրանցվել՝ մոտավորապես 4.4 տոկոսով: 2015 թվականին ամբողջ աշխարհում զբոսաշրջիկների ժամանումը կազմել է 1.186 միլիարդ, որոնցից 54 տոկոսը ժամանել է օդային ճանապարհորդությամբ (640 միլիոն), 39 տոկոսը (462 միլիոն)՝ ավտոմոբիլային տրանսպորտով, 5 տոկոսը՝ նավային տրանսպորտով (59 միլիոն) և 2 տոկոսը՝ երկաթուղային ճանապարհորդությամբ (23.7 միլիոն)։ Boeing 747-ով յոթ ժամ տևողությամբ թռիչքը արտանետում է 220 տոննա ածխաթթու գազ, որը համարժեք է միջին չափի ընտանեկան սեդան մեկ տարի վարելուն կամ միջին ընտանեկան տան էներգիայի պահանջարկին գրեթե 17 տարի։

### Կրուիզային նավեր
Նավարկությունները համաշխարհային զբոսաշրջային արդյունաբերության ամենաարագ զարգացող ոլորտներից են։ Վերջին տասնամյակում նավարկության արդյունաբերության եկամուտը աճել է մինչև 37 միլիարդ ԱՄՆ դոլար, և նավարկության պահանջարկն աճել է։ Some argue that the profitability of mass tourism overshadows environmental and social concerns. For example, the ocean environment suffers from the dumping of wastewater and sewage, anchors damage the seabed and coral reefs and smokestack emissions pollute the air. Social issues that have been linked to the cruise industry include poor wages and living conditions as well as discrimination and sexual harassment.Ոմանք պնդում են, որ զանգվածային զբոսաշրջության շահութաբերությունը ստվերում է դնում շրջակա միջավայրի և սոցիալական մտահոգությունները: Օրինակ՝ օվկիանոսային միջավայրը տուժում է կեղտաջրերի և կոյուղու արտանետումներից, խարիսխները վնասում են ծովի հատակը և մարջանային խութերը, իսկ ծխնելույզների արտանետումները աղտոտում են օդը: Նավարկության արդյունաբերության հետ կապված սոցիալական խնդիրները ներառում են ցածր աշխատավարձեր և կենսապայմաններ, ինչպես նաև խտրականություն և սեռական ոտնձգություններ։

### Փոքր կղզիների տուրիզմ

Փոքր կղզիները հաճախ կախված են զբոսաշրջությունից, քանի որ այս արդյունաբերությունը կազմում է ՀՆԱ-ի (համախառն ներքին արդյունք) 40-ից 75 տոկոսը տարբեր կղզիների, այդ թվում՝ Բարբադոսի, Արուբայի և Անգիլիայի համար։

Մասսայական զբոսաշրջությունը, այդ թվում՝ զբոսաշրջային արդյունաբերությունը, հակված է ծանրաբեռնել փխրուն կղզու էկոհամակարգերը և դրանց կողմից տրամադրվող բնական պաշարները: Ուսումնասիրությունները ցույց են տվել, որ զբոսաշրջության վաղ շրջանի գործելակերպը անկայուն էր և ազդում էր շրջակա միջավայրի գործոնների վրա՝ վնասելով բնական լանդշաֆտներին, որոնք սկզբնապես գրավում էին զբոսաշրջիկներին։ Օրինակ՝ Բարբադոսում լողափերը հիմնական տեսարժան վայրերն են, որոնք տարիների ընթացքում քայքայվել և ոչնչացվել են։ Դա պայմանավորված է անարդյունավետ քաղաքական որոշումներով և քաղաքականությամբ, ինչպես նաև անպատասխանատու զբոսաշրջային գործունեությամբ, ինչպիսիք են անզգույշ վարորդությունը և թափոնների հեռացումը, որոնք վնասում են ափամերձ և ծովային միջավայրերը։ Նման գործելակերպը նաև փոխել է լանդշաֆտի ֆիզիկական առանձնահատկությունները և հանգեցրել կենսաբազմազանության կորստի՝ հանգեցնելով էկոհամակարգերի խաթարմանը։ Շատ այլ կղզիներ, ինչպես Սամոան, բախվել են շրջակա միջավայրի վնասի։

Այնուամենայնիվ, այցելուներին գրավում է այդ կղզիների պակաս արդյունաբերական տեսարանը, և հարցման համաձայն՝ այցելության ժամանակ մարդկանց ավելի քան 80 տոկոսը վայելել է բնական լանդշաֆտը, շատերը նշել են, որ ցանկանում են պաշտպանել և փրկել տարածքի վայրի բնությունը։ Շատ զբոսաշրջիկներ դիմել են կայուն զբոսաշրջության և էկոտուրիզմի մեթոդներին՝ փորձելով փրկել այս վայրերում իրենց վայելած բնությունը, մինչդեռ որոշ քաղաքական կազմակերպություններ փորձում են պարտադրել դա՝ փորձելով պահպանել զբոսաշրջությունը իրենց կղզում։

Ավելի շատ տեղեկություններ կայուն զբոսաշրջության մասին։

## Ազդեցություն առողջության վրա
Զբոսաշրջությունը թե՛ դրական, թե՛ բացասական ազդեցություն է ունենում տեղի բնակչության առողջության վրա։ Կարճաժամկետ բացասական հետևանքները կապված են զբոսաշրջիկների ժամանման խտության, երթևեկության գերբեռնվածության, մարդաշատության, հանցագործության մակարդակի և այլ սթրեսային գործոնների հետ։ Ներգնա զբոսաշրջությունը նաև մեծացնում է SARS-ի, MERS-ի, COVID-19-ի և մարդուց մարդ փոխանցվող այլ հիվանդությունների տարածումը, ինչը վերջերս հանգեցրել է սահմանների փակման, ճանապարհորդության սահմանափակումների, չվերթների չեղարկման և այլնի։

Ճանապարհատրանսպորտային պատահարները զբոսաշրջության զարգացման մեկ այլ բացասական հետևանք են, քանի որ այցելուները տեղյակ չեն տեղական կանոններին, երթևեկության նորմերին և ճանապարհների վիճակին։ Ավելին, ալկոհոլի հետ կապված վթարների մակարդակը զգալիորեն բարձր է զբոսաշրջիկների շրջանում։

Զբոսաշրջիկների ժամանման դրական երկարաժամկետ առողջապահական արդյունքները կարելի է բացատրել այցելուների հետ դրական փորձառությունների և սոցիալական փոխազդեցությունների ազդեցությամբ ֆիզիկական առողջության և երկարակեցության վրա։ Գրականությունը ենթադրում է, որ բազմազան սոցիալական հարաբերությունները հանգեցնում են հիվանդացության և վաղաժամ մահացության ավելի ցածր ռիսկի։ Քանի որ տեղացիների և զբոսաշրջիկների բազմազան փոխազդեցությունները դրական փորձառություններ են ստեղծում, որոնք կարող են ազդել ֆիզիկական առողջության վրա, զբոսաշրջության զարգացումը երկարաժամկետ հեռանկարում կարող է դրական ազդեցություն ունենալ տեղացիների առողջության վրա՝ դրական հույզերի և սոցիալական փոխազդեցությունների միջոցով։

Սեռական ճանապարհով փոխանցվող վարակները հաճախ փոխանցվում են նաև այցելուների և բնակիչների միջև։

## Տես նաև
* Աղքատություն
* Գերտուրիզմ
* Կայուն զբոսաշրջություն
* Զբոսաշրջաֆոբիա

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Զբոսաշրջություն