Իսլանդիայի կանանց իրավունքների ասոցիացիա

մինի|Միության անդամների վաղ շրջանի լուսանկարը
**Իսլանդիայի կանանց իրավունքների ասոցիացիան** (), Իսլանդիայի կանանց իրավունքների ամենամեծ կազմակերպություն, որն աշխատում է «կանանց իրավունքների և բոլոր սեռերի հավասար կարգավիճակի համար հասարակության բոլոր ոլորտներում»։ Միավորումը հանդես է գալիս ներառական, խաչաձև և առաջադեմ լիբերալ ֆեմինիզմի օգտին և պաշտպանում է կանանց և ԼԳԲՏ իրավունքների պաշտպանությունը։ Այն նշում է, որ «ԻԿԻԱ-ն աշխատում է *բոլոր* կանանց իրավունքների համար։ Ֆեմինիզմն առանց տրանս կանանց ընդհանրապես ֆեմինիզմ չէ»։ 

Ասոցիացիան Կանանց միջազգային դաշինքի (IAW) անդամ է՝ այլ սկանդինավյան կանանց իրավունքների պաշտպանությամբ զբաղվող ՀԿ-ների հետ միասին, ինչպիսիք են Կանանց իրավունքների նորվեգական ասոցիացիան, Ֆրեդրիկա Բրեմերի ասոցիացիան և Դանիայի կանանց միությունը։ IAW համատեքստում այն երբեմն հայտնի է որպես **IAW Իսլանդիա**։

## Պատմություն և տեսակետներ
Ասոցիացիան հիմնադրել է Բրիետ Բյարնհեդինսդոտիրը 1907 թվականին, եղել է դրա նախագահը առաջին 20 տարիների ընթացքում։ Հիմնական նպատակը եղել է ապահովել, որ կանայք ստանան տղամարդկանց հետ լիակատար քաղաքական հավասարություն, ընտրելու իրավունք և տղամարդկանց հետ նույն զբաղվածության իրավունքը։ Իսլանդիայի կանանց ասոցիացիան հիմնադրվել է 1895 թվականին, սակայն այն զբաղվել է միայն կանանց իրավունքներով կրթության և տնտեսական հարցերով։ Բյարնհեդինսդոտիրը Կանանց ասոցիացիային հրավիրել է զբաղվել ընտրական իրավունքի կարևորագույն հարցով, սակայն երբ նրանք հրաժարվել են, նա հիմնադրել է Կանանց իրավունքների ասոցիացիան՝ նշելով, որ ամենակարևորը «քաղաքական իրավունքներն են, կանանց ընտրական իրավունքը և կանանց քաղաքականության մեջ մասնակցելու իրավունքը»:

Ասոցիացիան հաջողության է հասաել 1908 թվականին, երբ չորս կանայք՝ Բրիետ Բյարնհեիդինդոտտիրը, Կատրին Մագնուսսոնը, Գուդրուն Բյորնսդոտտիրը և Շորուն Յոնասենը ընտրվել են Ռեյկյավիկի քաղաքային խորհրդի անդամ։ 1911 թվականին կանայք կրթության ոլորտում նույն վերաբերմունքն են ստացել, ինչ տղամարդիկ, իսկ 1920 թվականին նրանք խորհրդարանական ընտրություններում ստացել են հավասար ընտրական իրավունք։ Կազմակերպությունը հետագայում դարձել է անկուսակցական՝ աջակցելով կանանց աշխատանքի և հասարակական կյանքում իրենց իրավունքներին։

Միավորումը 1907 թվականին դարձել է Կանանց միջազգային միութնա, իսկ 1916 թվականին՝ այժմ արդեն գոյություն չունեցող Սկանդինավյան կանանց իրավունքների ասոցիացիաների համատեղ կազմակերպության անդամ և սերտորեն համագործակցում է իր սկանդինավյան քույր կազմակերպությունների հետ, այդ թվում՝ Կանանց իրավունքների նորվեգական ասոցիացիայի, Ֆրեդրիկա Բրեմերի ասոցիացիայի և Դանիական կանանց ընկերության հետ։

Իսլանդիայի կանանց իրավունքների ասոցիացիան պաշտպանում է տրանս-ներառական քաղաքականությունը և հայտարարել է, որ «IWRA-ն աշխատում է *բոլոր* կանանց իրավունքների համար։ Ֆեմինիզմն առանց տրանս կանանց ընդհանրապես ֆեմինիզմ չէ»։ 2020 թվականին Իսլանդիայում կանանց իրավունքների օրը Իսլանդիայի կանանց իրավունքների ասոցիացիան «Տրանս Իսլանդիա»-ի հետ համատեղ կազմակերպել է միջոցառում, որի շրջանակներում երկրի մի շարք տարբեր ֆեմինիստական կազմակերպություններ քննարկել են Իսլանդիայում տրանս-հակատանց տրամադրությունների ազդեցության մեծացումը կանխելու ռազմավարություններ։ Այդ տարվա վերջում «Տրանս Իսլանդ»-ին միաձայն շնորհվել է Իսլանդիայի կանանց իրավունքների ասոցիացիայի անդամ-միավորման կարգավիճակ։ 2021 թվականին Իսլանդիայի կանանց իրավունքների ասոցիացիան, նշելով կանանց շարժման և ԼԳԲՏՔ+ շարժման միջև ավանդական համերաշխության զգացումը, կազմակերպել է միջոցառում այն մասին, թե ինչպես կարող է կանանց շարժումը հակազդել «հակատրանս ձայներին, որոնք ավելի ու ավելի բարձր են դառնում և սպառնում են սահմաններից դուրս ֆեմինիստական համերաշխությանը»:

Գործող նախագահը Տատյանա Լատինովիչն է։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Ասոցիացիայի կայքը

Կատեգորիա:1907 հիմնադրումներ
Կատեգորիա:1907 հիմնադրված կազմակերպություններ
Կատեգորիա:Կանանց իրավունքներ