open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Պորտիա Վուդման

**Պորտիա Վուդման** (, ), նորզելանդացի ռեգբիստուհի, որը հանդես է գալիս եզրային դիրքում, 2016 թվականի Ամառային օլիմպիական խաղերի արծաթե մեդալակիր Նոր Զելանդիայի ռեգբիի հավաքականի կազմում, ռեգբիի աշխարհի չեմպիոն ռեգբի-7 (2013 և 2018) և ռեգբի-15 (2017) կատեգորիաներում։

## Կենսագրություն
### Ընտանիք
Ծագումով Նգապուհի իվիից է։ Ծնվել է սպորտային ընտանիքում. հայրը՝ Քաուհենա Վուդմանը և հորեղբայրը՝ Ֆրեդ Վուդմանը, եղել են ռեգբիստնե և «Օլլ Բլեքսի» խաղացողներ, մորաքույրը՝ Թե Արոհա Քինենը, հանդես է եկել Նոր Զելանդիայի նեթբոլի հավաքականում։ Բացահայտ լեզբուհի է։ 

### Խաղային կարիերա
Նախկինում խաղացել է նեթբոլ *Northern Mystics* ակումբում, 2012 թվականին անցել է  ռեգբիի։ Մանուկաու նահանգի հավաքականի խաղացող է։ 2013 թվականին նորամուտը նշել է ռեգբիի կանանց հավաքականում Անգլիայի դեմ խաղում։ Ռեգբի-7 հավաքականի կազմում նորամուտը նշել է Ռուսաստանում կայացած աշխարհի առաջնությունում և նվաճել է չեմպիոնի տիտղոսը։ Թիմի հետ հաղթել է նաեւ ռեգբի-15 աշխարհի առաջնությունում 2017 թվականին, ռեգբի-7 աշխարհի առաջնությունում 2018 թվականին և ռեգբի-7 մրցաշարը 2018 թվականի Համագործակցության խաղերում։

Պորտիա Վուդմանը մասնակցել է Ռիո դե Ժանեյրոյի Օլիմպիական խաղերին՝ 10 փորձերի շնորհիվ հավաքելով 50 միավոր և դառնալով ռեկորդակիր միավորների և արձանագրված փորձերի թվով, սակայն նրա հավաքականը եզրափակչում պարտվել է ավստրալիացիներին։ 2017 թվականին Պորտիան *World Rugby*-ի վարկածով ճանաչվել է աշխարհի լավագույն ռեգբիստուհի, իսկ ռեգբի-7-ի համաշխարհային սերիայում դարձել է ռեկորդակիր գրանցված փորձերի թվով։

2020 թվականի Օլիմպիական խաղերում Պորտիա Վուդմանը Նոր Զելանդիայի ռեգբի-7 թիմի կազմում նվաճել է ոսկե մեդալ։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Պորտիա Վուդմանի օլիմպիական վիճակագրությունը Sports-reference կայքում
* Պորտիա Վուդմանը World Rugby Sevens Series կայքում
* 

Կատեգորիա:2016 թվականի Ամառային օլիմպիական խաղերի արծաթե մեդալակիրներ
Կատեգորիա:2020 թվականի Ամառային օլիմպիական խաղերի արծաթե մեդալակիրներ
Կատեգորիա:2020 թվականի Ամառային օլիմպիական խաղերի չեմպիոններ
Կատեգորիա:2024 թվականի Ամառային օլիմպիական խաղերի չեմպիոններ
Կատեգորիա:Նորզելանդացի ռեգբիստներ
Մանոն Բրյունե

**Մանոն Բրյունե** (, ), ֆրանսիացի սուսերամարտիկ, Տոկիոյի XXXII Օլիմպիական խաղերի  արծաթե մեդալակիր թիմային և բրոնզե մեդալակիր անհատական սուսերամարտում, աշխարհի չեմպիոն, աշխարհի առաջնությունների  ու Եվրոպայի առաջնությունների մեդալակիր։

## Կենսագրություն
Մանոն Բրյունեն ծնվել է 1996 թվականի փետրվարի 2-ին Լիոնում։ Սուսերամարտով զբաղվել սկսել է 8 տարեկանից։

2014 թվականին Մանոնը հաջողությամբ նշել է նորամուտը մեծահասակների միջազգային մրցաշարերում Ֆրանսիայի հավաքականի կազմում։ Պատանի սուսերամարտիկը արծաթե մեդալ է նվաճել Եվրոպայի թիմային առաջնությունում, իսկ մեկ ամիս անց դարձել է աշխարհի առաջնության արծաթե մեդալակիր։

Հաջողություններից երկու տարի անց Մանոնը ֆրանսիական թիմի կազմում Եվրոպայի առաջնությունում նվաճել է արծաթե մեդալ՝ եզրափակիչում զիջելով ռուս սուսերամարտիկներին.

2017 թվականին ֆրանսուհին դարձել է Եվրոպայի թիմային առաջնության բրոնզե մեդալակիր, իսկ հետո աշխարհի առաջնությունում բրոնզե մեդալ է նվաճել նույն ծրագրով։ Մեկ տարի անց Մանոնը կրկին երրորդ տեղն է գրավել մայրցամաքային առաջնությունում։

2020 թվականի Օլիմպիական խաղերում նվաճել է արծաթե և բրոնզե մեդալներ։

## Մեդալներ
### Օլիմպիական խաղեր

### Աշխարհի առաջնություն

### Եվրոպայի առաջնություն

### Աշխարհի գավաթ

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքքին հղումներ
* Մանոն Բրյունեի էջը Սուսերամարտի միջազգային ֆեդերացիայի (FIE) կայքում 

Կատեգորիա:2020 թվականի Ամառային օլիմպիական խաղերի արծաթե մեդալակիրներ
Կատեգորիա:2020 թվականի Ամառային օլիմպիական խաղերի բրոնզե մեդալակիրներ
Կատեգորիա:2024 թվականի Ամառային օլիմպիական խաղերի չեմպիոններ
Կատեգորիա:Ֆրանսիացի սուսերամարտիկներ
Կատեգորիա:Ֆրանսիացի օլիմպիական չեմպիոններ
Պոլինա Կոմար

**Պոլինա Դմիտրիևնա Կոմար** (, ), սինխրոն լողում հանդես եկող ռուս մարզուհին, օլիմպիական չեմպիոն (2020), աշխարհի 5-ակի չեմպիոն, Եվրոպայի 3-ակի չեմպիոն, Ռուսաստանի սպորտի վաստակավոր վարպետ։

## Կարիերա
Պոլինա Կոմարը ծնվել և բնակվում է Մոսկվա քաղաքում։ Սինխրոն լողով սկսել է զբաղվել չորս տարեկանում ղեկավարության ներքո Տատյանա Ապանասենկոյի ղեկավարությամբ:

2017 թվական ավարտել է Մոսկվայի № 1415 «Օստանկինո» հանրակրթական դպրոցը։

Հանդես է գալիս Մոսկվայի Մոսկոմսպորտ քաղաքային ֆիզկուլտուրայի միավորման  օգտին։

* աշխարհի սինխրոն լողի պատանեկան առաջնություն (համակցված ծրագիր) 2016 – 
* Եվրոպայի սինխրոն լողի պատանեկան առաջնություն (համակցված ծրագիր) 2016 – 
* Ռուսաստանի չեմպիոն (2017)

2017 թվականին ընդգրկվել է ՌԴ սինխրոն լողի ազգային թիմի կազմում։

2017 և 2019 թվականներին հաղթել է աշխարհի առաջնություններում, 2018 թվականին՝ Եվրոպայի առաջնությունում։

## Պարգևներ և կոչումներ
* Ռուսաստանի սպորտի վաստակավոր վարպետ (2017)
* Ռուսաստանի միջազգային կարգի սպորտի վարպետ (2016).
* Բարեկամության շքանշան (11 օգոստոսի, 2021 թվականի) – հայրենական սպորտի զարգացման գործում ունեցած մեծ ավանդի, մարզական բարձր նվաճումների, հաղթանակի կամքի, տոկունության և նպատակասլացության համար, որոնք դրսևորվել են 2020 թվականին Տոկիոյում (Ճապոնիա) կայացած  XXXII Օլիմպիական խաղերում։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:2020 թվականի Ամառային օլիմպիական խաղերի արծաթե մեդալակիրներ
Կատեգորիա:2020 թվականի Ամառային օլիմպիական խաղերի չեմպիոններ
Կատեգորիա:Բարեկամության շքանշանի ասպետներ (Ռուսաստան)
Կատեգորիա:Ռուս գեղալողորդներ
Կատեգորիա:Ռուս օլիմպիական չեմպիոններ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի սպորտի վաստակավոր վարպետներ
Յուլյա Զիկովա

**Յուլյա Անդրեևնա Զիկովա**  (, ), ռուս մարզուհի, հրաձիգ, գնդակային հրաձգության միջազգային կարգի սպորտի վարպետ, 7-րդ համաշխարհային ռազմական խաղերի և 2-րդ Եվրոպական խաղերի հաղթող, Եվրոպայի եռակի չեմպիոն, աշխարհի առաջնության մեդալակիր։ Ռուսաստանի սպորտի վաստակավոր վարպետ։

## Կենսագրություն
Ծնվել է 1995 թվականի նոյեմբերի 25-ին Կրասնոյարսկում։ Հանդես է գալիս ԲԿՄԱ-ում։ Ունի լեյտենանտի զինվորական կոչում (2021)։

## Սպորտային կարիերա
2018 թվականի աշխարհի առաջնությունում, որը տեղի է ունեցել Հարավային Կորեայում, ռուսաստանցի մարզուհին 50 մետր հեռավորությունից երեք դիրքերից գնդակային հրաձգությունում նվաճել է բրոնզե մեդալ, որը եղել է նրա առաջին ձեռքբերումը նման նշանակալի մարզական մրցումներում։

Մեկ տարի անց՝ 2019 թվականի երկրորդ Եվրոպական խաղերում, որոնք անցկացվել են Մինսկում, Յուլիան երեք դիրքերից 50 մետր հեռավորության վրա հրացանով հրաձգության անհատական մրցումներում դարձել է ոսկե մեդալակիր և Եվրոպական խաղերի չեմպիոն։ Նույն թվականին ռուս հրաձիգը դարձել է Համաշխարհային ռազմական խաղերի կրկնակի հաղթող։ 50 մետր հեռավորությունից երեք դիրքերից գնդակային հրաձգության ժամանակ Յուլիան 2019 թվականին Օլիմպիական ուղեգիր է նվաճել Տոկիոյում կայանալիք խաղերին մասնակցելու համար։

2021 թվականին Խորվաթիայում կայացած Եվրոպայի առաջնությունում Զիկովան երեք ոսկե մեդալ է նվաճել թիմային մրցումներում։ Անձնական մրցումներում նա արծաթե մեդալ է նվաճել՝ հավաքելով 462,9 միավոր և զիջելով իտալացի Սոֆյա Չեկկարելոյին (464,7)։

2020 թվականի Օլիմպիական խաղերում Զիկովան նվաճել է արծաթե մեդալ՝ զիջելով շվեյցարացի Նինա Քրիստենին։

## Պարգևներ
* «Հայրենիքին մատուցած ծառայությունների համար» I աստիճանի շքանշան (11 օգոստոսի 2021 թվական) – *հայրենական սպորտի զարգացման գործում ունեցած մեծ ավանդի, սպորտային բարձր նվաճումների, հաղթանակի նկատմամբ կամքի, տոկունության ու նպատակասլացության համար, որ ցուցաբերվել են 2020 թվականի XXXII Օլիմպիական խաղերում Տոկիո քաղաքում (Ճապոնիա)*.

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:2020 թվականի Ամառային օլիմպիական խաղերի արծաթե մեդալակիրներ
Կատեգորիա:«Հայրենիքին մատուցած ծառայությունների համար» շքանշանի 1-ին աստիճանի մեդալով պարգևատրվածներ
Կատեգորիա:Ռուս հրաձիգներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի սպորտի վաստակավոր վարպետներ
Սերգեյ Եմելին

**Սերգեյ Ալեքսանդրովիչ Եմելին** (, ), դասական ոճի ռուս ըմբիշ, Տոկիոյի Օլիմպիական խաղերի բրոնզե մեդալակիր, 2018 թվականի աշխարհի չեմպիոն, Եվրոպայի կրկնակի չեմպիոն, Ռուսաստանի պատանիների առաջնությունների չեմպիոն և մեդալակիր, 2014 թվականի պատանիների աշխարհի առաջնության բրոնզե մեդալակիր, 2015 թվականի պատանիների աշխարհի առաջնության չեմպիոն։

## Կենսագրություն
Երբ Եմելինը եղել է 10 տարեկան, նրա դպրոց է գնացել Նիկոլայ Վիկտորովիչ Սլեսարևը, որը տղաներին հրավիրել է հունահռոմեական ըմբշամարտի խմբակ։ Տասնհինգ տարեկանում Եմելինը հաղթել է առաջին համառուսաստանյան մրցումներում։ 2018 թվականի մայիսին Կասպիյսկում  կայացած Եվրոպայի առաջնությունում դարձել է չեմպիոն մինչև 60 կգ քաշային կարգում։ Բուդապեշտում կայացած 2018 թվականի աշխարհի առաջնության եզրափակչում   (մինչև 60 կգ քաշային կարգ) վաղաժամ հաղթանակ է տարել մոլդովացի Վիկտոր Չոբանուի նկատմամբ։ Բուխարեստում 2019 թվականի ապրիլին անցկացված Եվրոպայի առաջնությունում մինչև 60 կգ քաշային կարգում զիջել է Չոբանուին։

2019 թվականին Ղազախստանում կայացած աշխարհի նախաօլիմպիական առաջնությունում մինչև 60 կգ քաշային կարգում նվաճել է արծաթե մեդալ և ստացել օլիմպիական ուղեգիր ազգային օլիմպիական կոմիտեի համար։

Վարշավայում ընթացող ըմբշամարտի Եվրոպայի 2021 թվականի առաջնությունում մինչև 60 կգ քաշային կարգում նվաճել է ոսկե մեդալ՝ եզրափակիչում հաղթելով Կերեմ Քեմալին։

2021 թվականի օգոստոսի 2-ին Տոկիոյի 2020 թվականի Օլիմպիական խաղերում 3-րդ տեղի համար գոտեմարտում հաղթել է Վիկտոր Չոբանուին՝ նվաճելով բրոնզե մեդալ։

## Մարզական արդյունքներ
*  2020 թվականի Օլիմպիական խաղեր
*  Ռուսաստանի հունահռոմեական ոճի ըմբշամարտի առաջնություն
*  Դան Կոլովի և Նիկոլա Պետրովի 2019 մրցաշար
*  Լյուբոմիր Իվանովիչ-Գեջիի հուշամրցաշար 2018
*  Քրիստիան Պալուսալուի հուշամրցաշար 2018
* Իվան Օոդդուբնիի Գրան պրի-2018 
*  ըմբշամարտի աշխարհի երիտասարդական առաջնություն 2017
*  Վլադիսլավ Պիտլյասինսկու գավաթ 2017
*  Գրան-2017 2017
*  Օլեգ Կարավաևի հուշամրցաշար 2016
*  ԱԼՌՕՍԱ միջմայրցամաքային գավաթ 2016
*   Ըմբշամարտի աշխարհի գավաթ 2016
*  Եվրոպայի ըմբշամարտի երիտասարդական առաջնություն 2016
*  Օլեգ Կարավաևի հուշամրցաշար 2015
*  Ըմբշամարտի աշխարհի պատանեկան առաջնություն 2014
*  Գերման Կարեի մրցաշար 2014

## Պարգևներ
* «Հայրենիքին մատուցած ծառայությունների համար» 2-րդ աստիճանի շքանշան (2021 թվականի օգոստոսի 11) – *հայրենական սպորտի զարգացման գործում ունեցած մեծ ավանդի, սպորտային բարձր նվաճումների, հաղթանակի կամքի, տոկունության և նպատակասլացության համար, որոնք դրսևորվել են 2020 թվականի 20-րդ Օլիմպիական խաղերի ժամանակ Տոկիոյում (Ճապոնիա)*։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Սերգեյ Եմելինը Ռուսաստանի մարզական ըմբշամարտի ֆեդերացիայի կայքում 

Կատեգորիա:2020 թվականի Ամառային օլիմպիական խաղերի բրոնզե մեդալակիրներ
Կատեգորիա:«Հայրենիքին մատուցած ծառայությունների համար» շքանշանի 2-րդ աստիճանի մեդալով պարգևատրվածներ
Կատեգորիա:Ըմբշամարտի Եվրոպայի չեմպիոններ
Կատեգորիա:Ըմբշամարտի աշխարհի առաջնության մեդալակիրներ
Կատեգորիա:Ռուս ըմբշամարտիկներ
Ամանդին Բյուշար

**Ամանդին Բյուշար** (, ), ֆրանսիացի ձյուդոիստ, 2021 թվականի Եվրոպայի չեմպիոն, աշխարհի առաջնությունների մեդալակիր, Եվրոպայի առաջնության մեդալակիր, 2020 թվականի Օլիմպիական խաղերի արծաթե մեդալակիր։

## Կենսագրություն
Ամանդինը ձյուդոյով սկսել է է զբաղվել 2001 թվականի սեպտեմբերին ձյուդոյի *Noisean* ակումբում։ 

2014 թվականին Փարիզի մրցաշարում զբաղեցրել է երրորդ տեղը։

Չելյաբինսկում ընթացող աշխարհի առաջին առաջնությունում նա առաջին տուրում հաղթել է գործող օլիմպիական չեմպիոն, բրազիլացի Սառա Մենեզեսին։ Այստեղ նա նվաճել է բրոնզե մեդալ՝ 3-րդ տեղի համար խաղում հաղթելով ռուսաստանցի Ալեսյա Կուզնեցովին։ Այդ տարվա ընթացքում նա Ֆորտ Լոդերդեյլում մասնակցել է պատանիների աշխարհի առաջնությանը՝ նվաճելով ոսկե մեդալ մինչև 52 կգ քաշային կարգում, այնուհետև նա արծաթե մեդալ  է նվաճել թիմային հաշվարկում։

Հաջորդ մրցաշրջանում նա չի մասնակցել Բաքվի Եվրոպական խաղերին՝ նախընտրելով պատրաստվել բակալավրի քննություն հանձնելուն, որը նա հաջողությամբ հանձնել է հունիսի 5-ին։

Նոր կշռումից հետո՝ 2016 թվականի փետրվարի 21-ին, որոշել է փոխել կատեգորիան (մինչև 57 կգ), սակայն չի ստացել Ռիո դե Ժանեյրոյում կայանալիք Օլիմպիական խաղերի ուղեգիր։

2017 թվականի մրցաշրջանում Ամանդինը կրկին փոխել է կատեգորիան, որպեսզի մրցի մինչև 52 կգ քաշային կարգում։ Նա Գրան Պրի է ստացել Թբիլիսիում, սակայն դուրս է մնացել Վարշավայում կայացած Եվրոպայի առաջնության առաջին փուլում։ Նա թիմային հաշվարկում նվաճել է Եվրոպայի չեմպիոնի տիտղոսը, որտեղ Ֆրանսիան 5:0 հաշվով հաղթել է Լեհաստանին։ Բուդապեշտում ընթացող աշխարհի գավաթի խաղարկությունում դուրս է եկել քառորդ եզրափակիչ։

2018 թվականին զբաղեցրել է երկրորդ տեղը Փարիզի մրցաշարում, որտեղ չի հաղթահարել երեք տուգանքները ճապոնացի Աբեի դեմ։ Հաջորդ ամիս նա հաղթել է Թբիլիսիի մրցաշարում։ Թել Ավիվում կայացած Եվրոպայի առաջնությունում նա առաջին ռաունդում չի կարողացել հաղթել ռումինացի մարզիկ Անդրեյ Չիցային։

Բաքվում կայացած աշխարհի առաջնությունում Բյուշարը բրոնզե մեդալ է նվաճել և արտասվել Ֆրանսիայի հավաքականի ներկայացուցչի կրծքին։

2019 թվականին արծաթե մեդալ է նվաճել կանանց մինչև 52 քաշային կարգում *Judo World Masters*-ում, որն անցկացվել է Ցինդաոյում (Չինաստան)։ 2021 թվականին ոսկե մեդալ է նվաճել Դոհայում անցկացվող *Judo World Masters*-ում։

2021 թվականի ապրիլին Պորտուգալիայում կայացած Եվրոպայի առաջնությունում ֆրանսիացի մարզուհին եզրափակչում պարտության է մատնել իտալացի Կրետե Ջուֆրիդային և դարձել մայրցամաքի չեմպիոն։

2020 թվականի Օլիմպիական խաղերում նվաճել է արծաթե մեդալ մինչև 52 կգ քաշային կարգում՝ եզրափակիչ գոտեմարտում պարտվելով ճապոնացի Ուտե Աբեին։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Ամանդին Բյուշարը *Judoinside* կայքում
* Վիճակագրությունը *alljudo.net* կայքում

Կատեգորիա:2020 թվականի Ամառային օլիմպիական խաղերի արծաթե մեդալակիրներ
Կատեգորիա:2020 թվականի Ամառային օլիմպիական խաղերի չեմպիոններ
Կատեգորիա:2024 թվականի Ամառային օլիմպիական խաղերի բրոնզե մեդալակիրներ
Կատեգորիա:ԼԳԲՏ անձինք
Կատեգորիա:Ձյուդոյի Եվրոպայի չեմպիոններ
Կատեգորիա:Պատվո լեգեոնի շքանշանի ասպետներ
Կատեգորիա:Ֆրանսիացի ձյուդոիստներ
Կատեգորիա:Ֆրանսիացի օլիմպիական չեմպիոններ
Սոֆուլու (Զանգեզուրի գավառ)

**Սոֆուլու**, գյուղ Արևելյան Հայաստանի Ելիզավետպոլի նահանգի Զանգեզուրի գավառում։

Ժամանակին այստեղ են տեղադրել միջին դարերում հայտնի Տիգրանակերտ քաղաքը։

## Պատմություն
Հետագայում գյուղն ընդգրկվել է Ադրբեջանական ՍՍՀ-ի Աղդամի շրջանում։ Արցախյան առաջին պատերազմի ժամանակ տարածքն անցել է Արցախի Ասկերանի շրջան։ 2020 թվականի Արցախյան երկրորդ պատերազմի արդյունքում տարածքը հետ անցել է Ադրբեջանի հսկողության տակ։

## Բնակչություն
1907 թվականին գյուղն ունեցել է 36 տուն բնակիչ, իսկ 1908-ին՝ 970 կովկասի թաթար բնակիչ։

## Տես նաև
* Ելիզավետպոլի նահանգի հայաբնակ բնակավայրեր

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Արևելյան Հայաստանի գյուղեր
Սուրբ Աստվածածին եկեղեցի (Սանիորե)

**Սանիորե գյուղի Սուրբ Աստվածածին եկեղեցի** հայկական եկեղեցի, որը գտնվում է Վրաստանի Կախեթի մարզի Սանիորե գյուղում։

## Պատմություն
1808 թվականի վավերագրերից մեկում գյուղի եկեղեցին հիշվում է Սուրբ Աստվածածին անվամբ։ Հավանաբար այն կառուցված է եղել ավելի վաղ ժամանակներում։  1853 թվականի մի վավերագրում նշված է, որ եկեղեցին քայքայված է և 100 ռուբլու նորոգման անհրաժեշտություն կարիք ունի։ Գյուղի հայերը խոստացել էին այդ աշխատանքները կատարել սեփական միջոցներով։ Եկեղեցին 1854 թվականից հիշվում է որպես փայտաշեն եկեղեցի, իսկ 1857 թվականին և դրանից հետո մինչև 1910-ական թվականների վավերագրերում եկեղեցին հիշատակվում է որպես քարաշեն կառույց։ 1854-1857 թվականների ընթացքում քայքայված փայտաշեն եկեղեցու փոխարեն կառուցվել է քարաշեն նոր եկեղեցի։ Մինչև 1871 թվականը եկեղեցին հիշվում է Սբ. Աստվածածին անվամբ,  իսկ 1875 և հետագա տարիներին՝ Սբ. Հակոբ անվամբ։ Հավանաբար 1871-1875 թվականների ընթացքում եկեղեցին դարձյալ վերակառուցվել կամ նորոգվել է և նորից օծվել։

Եկեղեցին փակվել է 1923 թվականին։

1970-ական թվականներին եկեղեցին օգտագործվել է որպես բաղնիք։ Կատարվել են որոշ ձևափոխություններ։ 1988 թվականից եկեղեցին որևէ նպատակի չէր ծառայում։ Անխնամ ու լքված շենքի բակում, պարսպի տակ ընկած էր եկեղեցու մկրտարանի ավազանի միակտոր քարը, որի հարավահայաց երեսին վրացերեն արձանագրված է՝ 

## Ճարտարապետություն
Եկեղեցին թաղածածկ շենք է, ունի մեկ մուտք (հարավից), արևելքում կա  2 ավանդատուն ու խորանով։ Կառուցված է անմշակ քարերով, սվաղված է։ Եկեղեցու արտաքին չափերն են՝ 11,40 x 7,98 մ։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Կարապետյան, Սամվել Գևորգի; Զաքարյան, Անուշավան Հազարապետի ; Հասրաթյան, Մուրադ Մարգարի ; Չոբանյան, Պավել Աշոտի; Հայկական ճարտարապետությունն ուսումնասիրող կազմակերպության (RAA) գիտական խորհուրդ.Էջ 96-97
Աբրահամ Մուրադյան

**Աբրահամ Մուրադի Մուրադյան** (), հայ տպագրիչ-հրատարակիչ, խմբագիր, թարգմանիչ։

## Կենսագրություն
Աբրահամ Մուրադի Մուրադյանը ծնվել է 1833 թվականի հոկտեմբերի 21-ին՝ Փոքր Հայքի Նիկոմեդիայի գավառի Արմաշ գյուղում։ 11 տարեկանում Երուսաղեմում հրապուրվել է տպագրությամբ և նվեր ստացած տառերով տպագրել է «Հայր մեր» աղոթքը։

1845 թվականին ընտանիքի հետ տեղափոխվել է Նիկոմեդիա։ 1850 թվականին Հովհաննես վարդապետ Ռշտունու բարեխոսությամբ և Հովհաննես Տատյան ամիրայի աջակցությամբ ձեռք է բերել փայտե փոքր մամուլ և կապարե տառեր, որոնցով խմբագրել և հրատարակել է «Հայրենասէր» լրագիրը։

1859 թվականին տեղափոխվել է Փարիզ, որտեղ Ճանիկ Արամյանի խորհրդով 1860-1863 թվականներին հրատարակել է «Փարիզ» պարբերականը։ 1863 թվականին եղել է «Մեղու» (Կ. Պոլիս) հանդեսի խմբագիր-տնօրենը, իսկ 1865 թվականին՝ Կահիրեում (Եգիպտոս) հրատարակվող «Արմաւենի» թերթի խմբագիրը։

Թարգմանել է ֆրանսիացի գրող Հ. Միշլեի «Սեր» (1871, Կոստանդնուպոլիս, Պետրոս Ճեզվեճյանի տպարան) վեպը։

Վախճանվել է 1903 թվականի սեպտեմբերին՝ Սան Ստեֆանոյում։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Հայ տպագրիչներ
Կատեգորիա:Հայ հրատարակիչներ
Կատեգորիա:Հայ խմբագիրներ
Կատեգորիա:Հայ թարգմանիչներ
Մարկուս Վալց

**Մարկուս Կուպեր Վալց** (, ), իսպանացի թիավար, Իսպանիայի հավաքականում հանդես է գալիս 2014 թվականից։ Ռիո դե Ժանեյրոյում կայացած Ամառային օլիմպիական խաղերի չեմպիոն (2016), Տոկիոյի Օլիմպիական խաղերի արծաթե մեդալակիր (2020), աշխարհի չեմպիոն, Եվրոպայի կրկնակի չեմպիոն, աշխարհի առաջնությունների բազմակի մեդալակիր, ազգային նշանակության ռեգատների բազմակի հաղթող և մրցանակակիր։

## Կենսագրություն
Մարկուս Վալցը ծնվել է 1994 թվականի հոկտեմբերի 3-ին Օքսֆորդում (Մեծ Բրիտանիա)։ Նրա հայրը անգլիացի է, իսկ մայրը՝ գերմանացի։ Երբ տղան ընդամենը երեք ամսական էր, ծնողներն ամուսնալուծվել են, և մայրը որդուն տարել է Մալյորկա՝ մշտական բնակության։ Թիավարությամբ զբաղվել սկսել է 12 տարեկանում՝ կղզու հարավ-արևելքում գտնվող Պորտոպետրո ձկնորսական գյուղում։ Հետագայում մեկնել է Մադրիդում սովորելու, որտեղ շարունակել եմ մարզվել որպես թիավար։

Մեծահասակների միջազգային մակարդակով առաջին լուրջ հաջողությանը հասել է 2014 թվականի մրցաշրջանում, երբ հայտնվել է Իսպանիայի ազգային հավաքականի հիմնական կազմում և մասնակցել է աշխարհի առաջնությանը Մոսկվայում, որտեղից բերել է բրոնզե մեդալ, որը նվաճել է անհատական բայդարկաներով 500 մետր մրցատարածությունում։ Եզրափակիչում նրան շրջանցել են միայն դանիացի Ռենե Հոլտեն Պոուլսենը և հունգարացի Բենցե Դոմբվարին։ Մեկ տարի անց հանդես է եկել Միլանում կայացած աշխարհի առաջնությունում, որտեղ արծաթե մեդալակիր է դարձել իր թիմակից Դիեգո Կոսգայայի հետ․ մրցատարածության վերջում նրանցից 5 մետր առաջ են անցել ավստրալիացիներ Քեն Ուոլեսիը և Լակլան Թեյմը։

Հաջող ելույթների շարքի շնորհիվ Վալցն իրավունք է ստացել պաշտպանել երկրի պատիվը Ռիո դե Ժանեյրոյում կայանալիք 2016 թվականի Ամառային օլիմպիական խաղերում։ Մեկնարկել է այստեղ հազար մետր մրցատարածությունում․ միայն երրորդ տեղից որակավորվել է նախնական փուլում, ապա կիսաեզրափակիչի փուլում կրկին ավարտել է երրորդ տեղով և այդպիսով դուրս եկել «Ա» գլխավոր եզրափակիչ։ Վճռորոշ եզրափակիչ մրցավազքում առաջ է անցել իր բոլոր մրցակիցներից և նվաճել օլիմպիական ոսկե մեդալ։

2020 թվականի Օլիմպիական խաղերում իր թիմակիցներ Սաուլ Կրավիոտոյի, Կառլոս Արևալոյի ու Ռոդրիգո Գերմադեի հետ նվաճել է արծաթե մեդալ։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Մարկուս Վալց – մեդալները միջազգային խոշոր մրցաշարերում
* Մարկուս Վալցի էջը  2016 թվականի Օլիմպիական խաղերի կայքում 

Կատեգորիա:2016 թվականի Ամառային օլիմպիական խաղերի չեմպիոններ
Կատեգորիա:2020 թվականի Ամառային օլիմպիական խաղերի արծաթե մեդալակիրներ
Կատեգորիա:Իսպանացի թիավարներ
Կատեգորիա:Իսպանացի օլիմպիական մարզիկներ
Կատեգորիա:Իսպանացի օլիմպիական մեդալակիրներ
Կատեգորիա:Իսպանիացի օլիմպիական չեմպիոններ
Նորամանուկ

**Նորամանուկ եկեղեցի**, Հայ առաքելական եկեղեցի, գտնվում է Հայաստանի Շիրակի մարզում, Բագրավանից 7 կմ դեպի հարավ-արևմուտք՝ Ախուրյանի ձախ ափին՝ պատմական Անի մայրաքաղաքի դիմաց Նորշեն գյուղում, կառուցվել է 14-րդ դարում։

Նորշեն գյուղի Նորամանուկ եկեղեցու մասին շատ տեղեկություններ մեզ հայտնի չեն։

Ըստ ավանդության՝ եկեղեցու անունը կապված է այն բանի հետ, որ եկեղեցին կառուցել է մի մարդ, ում անունը եղել է Մանուկ և նրա ջանքերով Վան քաղաքից խաչքար են բերվել Նորշեն գյուղ։

Եկեղեցու մուտքի երկու կողմերում կան 13-րդ դարի խաչքարեր, ենթադրվում է, որ դրանք այն խաչքարերից են, որոնք  բերել է Մանուկը Վան քաղաքից։ Եկեղեցու ներսում մկրտության ավազանի մոտ պահպանվել են 13-ից 14-րդ դարերի խաչքարեր, եկեղեցու դռան շեմին կա ևս մեկ խաչքար, որը ենթադրվում է՝ ավելի հին է, քան վերոնշյալ խաչքարերը։ Եկեղեցու բակում կա գերեզման, որը պատկանում է վանահորը, սակայն գերեզմանը քանդված է և կոտրված։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
*Արմավիրի մարզի եկեղեցիների և վանքերի ցանկ
* Նորամանուկ 

Կատեգորիա:Եկեղեցիներ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Շիրակի թեմի վանքեր և եկեղեցիներ
Կատեգորիա:14-րդ դարի հայկական վանքեր և եկեղեցիներ
Սուրբ Աստվածածին եկեղեցի (Ջանաան)

**Ջանաան գյուղի Սուրբ Աստվածածին եկեղեցի**, հայկական եկեղեցի, որը գտնվում է Վրաստանի Կախեթի մարզի Ջանաան գյուղում։

## Պատմություն
Եկեղեցու կառուցման ժամանակը հայտնի չէ։ Վավերագրերում եկեղեցին առաջին անգամ հիշատակվում է 1818 թվականին՝ որպես փայտաշեն՝ կառուցված հասարակության միջոցներով։ 1840 թվականից հիշվում է Սբ. Աստվածածին անվամբ։ Եկեղեցին 1852 թվականին եղել է քայքայված վիճակում։ 1870 թվականից հետո եկեղեցու մասին չկա նշված ոչ մի վավերագրերում։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Կարապետյան, Սամվել Գևորգի; Զաքարյան, Անուշավան Հազարապետի ; Հասրաթյան, Մուրադ Մարգարի ; Չոբանյան, Պավել Աշոտի; Հայկական ճարտարապետությունն ուսումնասիրող կազմակերպության (RAA) գիտական խորհուրդ.Էջ 92 

Կատեգորիա:Հայկական առաքելական գոյություն չունեցող վանքեր և եկեղեցիներ (Վրաստան)
Կատեգորիա:Եկեղեցիներ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:19-րդ դարի հայկական վանքեր և եկեղեցիներ
Կատեգորիա:Կախեթի մարզի հայկական առաքելական վանքեր և եկեղեցիներ
Սուրբ Աստվածածին եկեղեցի (Նափառեուլ)

**Նափառեուլ գյուղի Սուրբ Աստվածածին եկեղեցի**  հայկական եկեղեցի, որը գտնվում է Վրաստանի Կախեթի մարզի Նափառեուլ գյուղում։

## Պատմություն
1818 թվականին գյուղում եղել է մեկ եկեղեցի՝ «Աստ գոյ ժողովրդականաց մի տախտակաշէն [եկեղեցի], արդեամբ քվաթախէվէցի Պապայի»։  1841 թվականի և հետագա տարիների վավերագրերում հիշատակվում են քարաշեն Սբ. Աստվածածին եկեղեցին և գյուղից դուրս գտնվող գերեզմանատան մատուռըՀ։ Եկեղեցին ունեցել է հետևյալ անունները՝ Նոր Կիրակի, Սբ. Աստվածածին, Սբ. Թովմա։ Հավանաբար այդ անունները եկեղեցին ստացել է վերանորոգումներից հետո օծման արարողության արդյունքում։

Նափարեուլի հայերը քահանա չեն ունեցել։ Նույնիսկ ամենահայաշատ տարիներին գյուղը հիշատակված է Կախեթի հայ բնակչություն ունեցող, բայց անքահանա բնակավայրերի ցուցակներում։

1908-1910 թվականներին գյուղին հովվել է Սանիորի քահանան՝ Մարտիրոս Հարությունյանցը։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Կարապետյան, Սամվել Գևորգի; Զաքարյան, Անուշավան Հազարապետի ; Հասրաթյան, Մուրադ Մարգարի ; Չոբանյան, Պավել Աշոտի; Հայկական ճարտարապետությունն ուսումնասիրող կազմակերպության (RAA) գիտական խորհուրդ.Էջ 90-91
Ջրհեղեղներ Հնդկաստանում (2021)

**Ջրհեղեղներ Հնդկաստանում**, ջրհեղեղներ և սելավներ, որոնք սկսվել են 2021 թվականի հուլիսի 18-ին Հնդկաստանի Մահարաշտրա նահանգում և տարածվել երկրի այլ նահանգներում։ Տարերային աղետների հետևանքով երեք շաբաթվա ընթացքում զոհվել են հարյուրավոր մարդիկ։

## Նախապատմություն
Մուսոնային տեղատարափ անձրևների հետևանքով առաջացած ջրհեղեղները Հնդկաստանում տեղի են ունենում ամեն տարի և հաճախ լուրջ հետևանքներ են ունենում։

2021 թվականի հուլիսին ջրհեղեղը տեղի է ունեցել միաժամանակ Եվրոպայի, Չինաստանի, Ռուսաստանի հարավում ջրհեղեղների և տարբեր երկրներում այլ տարերային աղետների հետ, ինչը պայմանավորված է կլիմայի փոփոխությամբ ամբողջ աշխարհում։ Ջրհեղեղի պատճառներից մեկը համարվում է գլոբալ տաքացումը։

## Ջրհեղեղներ
Հուլիսի 18-ին Մումբայում և նրա արվարձանում տեղատարափ անձրևների պատճառով փլուզվել են մի քանի բնակելի տներ, ինչի հետևանքով զոհվել է 33 մարդ։ Հուլիսի 17-ի լույս 18-ի գիշերը տեղացել է շուրջ 200 մմ տեղումներ։

2021 թվականի հուլիսի 22-ից ի վեր Մահարաշտրա նահանգի արևմտյան շատ շրջաններում տեղատարափ անձրևներ են տեղացել։ Հուլիսի 23-ին գրանցվել է վերջին 40 տարվա ընթացքում ամենամեծ տեղումների քանակը։ Նահանգի որոշ շրջաններում մեկ օրում տեղացել է մինչև 600 մմ տեղումներ, ինչն այստեղ գրանցված ամենաբարձր ցուցանիշն է։ Մումբայում կրկին շենք է փլուզվել՝ որի հետևանքով զոհվել է 7 մարդ։ Ջրհեղեղը սողանքներ Է առաջացրել նահանգի տարբեր հատվածներում։ Տուժել են նաև Ռայգադ, Ռատնագիրի, Սատարա շրջանները։

Գոայում նաև գրանցվել են վերջին 50 տարվա ընթացքում խոշորագույն տեղատարափ անձրևները՝ որոնց հետևանքով կան զոհեր։

Հուլիսի 27-ին ջրհեղեղի զոհերի ընդհանուր թիվը հասել է 192-ի, առնվազն 48 մարդ տուժել է, 25-ն անհետ կորել է։ Տարահանվել է 229 074 մարդ։ Ամենից շատ զոհեր են գրանցվել Ռայգադ շրջանում։

Հուլիսի 28-ին տեղատարափ անձրևները, որոնք հանգեցրել են հեղեղումների և առնվազն 16 մարդու մահվան, սկսվել են երկրի հյուսիսում՝ Հիմաչալ-Պրադեշ նահանգում և Ջամուի ու Քաշմիրի միութենական տարածքում։

Նույն օրը հայտարարվել է, որ Մահարաշտրա նահանգում զոհերի թիվը հասել է 209-ի, 8-ը համարվում են անհետ կորած։

Հուլիսի 31-ին Մադհյա-Պրադեշ նահանգում տեղատարափ անձրևների պատճառով փլուզվել է բանտի պատը։ Տուժել է ավելի քան 20 բանտարկյալ։

Օգոստոսի 3-ին Արևմտյան Բենգալիայում տեղատարափ անձրևների հետևանքով զոհվել է 23 մարդ։ Փրկարարական աշխատանքներին մասնակցում են զինվորականները։

Օգոստոսի 7 -ին Հնդկաստանի մայրաքաղաք Նյու Դելիում հայտարարվել է անձրևի և ամպրոպի վտանգ։

10 և հարյուր գյուղեր ջրասույզ են եղել Ուտար Պրադեշ նահանգում։ Զոհվել է մոտ 9 մարդ։

Օգոստոսի 11-ին Հիմաչալ-Պրադեշ նահանգում անձրևների պատճառով սողանք է տեղի ունեցել։ Փլատակների տակ են հայտնվել մի քանի ավտոմեքենաներ, այդ թվում՝ 40 ուղևորներով ավտոբուսը։

Ջրհեղեղների հետևանքով զոհերի ընդհանուր թիվը գնահատվում է մոտ 400 մարդ։ Միայն Մահարաշտրա նահանգում զոհվել է 213 մարդ, 8-ն անհետ կորել են։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Իրադարձություններ Հնդկաստանում
Կատեգորիա:Ջրհեղեղներ
Սուրբ Աստվածածին եկեղեցի (Լալիսղուր)

**Լալիսղուր գյուղի Սուրբ Աստվածածին եկեղեցի** հայկական եկեղեցի, որը գտնվում է Վրաստանի Կախեթի մարզի Լալիսղուր գյուղում։

## Պատմություն
Եկեղեցու գոյության մասին առաջին հիշատակություններն արված են 1840 թվականի մի վավաերագրում․ այն եղել է փայտաշեն և կոչվել է Սուրբ Աստվածածին։ 1852 թվականի մեկ այլ վավերագրում նշված է, որ եկեղեցին քայքայված է ու անօգտագործելի, ունի վերանորոգման կարիք։

Մինչև 1910-ական թվականները եկեղեցին գոյություն է ունեցել և տարբեր փաստաթղթերում հիշատակվել Սբ. Աստվածածին անվամբ։

Գյուղին հովվել են Սանադիրո գյուղի քահանաները։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Կարապետյան, Սամվել Գևորգի; Զաքարյան, Անուշավան Հազարապետի ; Հասրաթյան, Մուրադ Մարգարի ; Չոբանյան, Պավել Աշոտի; Հայկական ճարտարապետությունն ուսումնասիրող կազմակերպության (RAA) գիտական խորհուրդ.Էջ 84
Կարաչանլու

**Կարաչանլու**, գյուղ Արևելյան Հայաստանի Ելիզավետպոլի նահանգի Զանգեզուրի գավառում։ Գտնվում էր Ղոչաղ գետի վերին հոսանքի ձախափնյա շրջանում, լեռնային, անտառապատ վայրում։

## Բնակչություն
XIX դարի վերջերին գյուղն ունեցել է 16 տուն, իսկ 1908 թվականին՝ 450 կովկասի թաթար բնակիչ։

## Պատմամշակութային կառույցներ
Գյուղն ուներ հին բնակավայրի ավերակներ, հայկական եկեղեցու և գերեզմանոցի մնացորդներ։

## Տես նաև
* Ելիզավետպոլի նահանգի հայաբնակ բնակավայրեր

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Արևելյան Հայաստանի գյուղեր
Սուրբ Աստվածածին եկեղեցի (Ռուիսպիր)

**Ռուիսպիր գյուղի Սուրբ Աստվածածին եկեղեցի**, հայկական եկեղեցի, որը գտնվում է Վրաստանի Կախեթի մարզի Ռուիսպիր գյուղում։

## Պատմություն
Հասարակության միջոցներով կառուցված եկեղեցու գոյության մասին վավերագրերում առաջին անգամ արձանագրվել է 1818 թվականին։ Հավանաբար այն կառուցվել է 18-րդ դարում։ Փայտաշեն եկեղեցին Սուրբ Աստվածածին անվամբ հիշվատակվել է բազմաթիվ վավերագրերում։ 1852-1853 թվականներին եկեղեցին եղել է քայքայված։ Նորոգման աշխատանքները նախատեսվել են կատարել թեմական առաջնորդի և տեղի իշխանների համատեղ ջանքերով։ Մինչև 1873 թվականը բոլոր վավերագրերում Ռուիսպիրում հիշվում է միայն այդ եկեղեցին։

Եկեղեցին մինչև 1910-ական թվականները հիշվում է տարբեր վավերագրերում։ 1924 թ մարտի 16-ին (Մեկ այլ վավերագրով՝ եկեղեցին փակվել է 1923 թ.) եկեղեցին փակվել է  և այլևս չի գործել։

## Ճարտարապետություն
Սբ. Աստվածածին եկեղեցին մինչև հիմա կանգուն է (օգտագործվում է որպես աղաց)։ Այն աղյուսով ու գետաքարով, կրաշաղախով կառուցված հասարակ շենք է։ Ունի երկու մուտք։ Ծածկը փայտաշեն է։ Արտաքին չափերն են՝ 13,34 x 7,93 մետր։

## Քահանա
Տեր Հովհաննես Ձամուկյան՝ հիշվում է 1800-1818 թվականներին, ձեռնադրվել է 1800 թվականինին Սարգիս արքեպիսկոպոսի կողմից։

Կարապետ Տեր-Ներսիսյանց՝ հիշվում է 1908 թվականին, հովվել է նաև Իղալթո և Կողոթո գյուղերինე:

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Կարապետյան, Սամվել Գևորգի; Զաքարյան, Անուշավան Հազարապետի ; Հասրաթյան, Մուրադ Մարգարի ; Չոբանյան, Պավել Աշոտի; Հայկական ճարտարապետությունն ուսումնասիրող կազմակերպության (RAA) գիտական խորհուրդ.Էջ 94-95 

Կատեգորիա:Ախմետայի շրջանի հայկական առաքելական վանքեր և եկեղեցիներ
Կատեգորիա:19-րդ դարի հայկական վանքեր և եկեղեցիներ
Կատեգորիա:Եկեղեցիներ այբբենական կարգով
Կարասախկալ (Զանգեզուրի գավառ)

**Կարասախկալ**, գյուղակ Արևելյան Հայաստանի Ելիզավետպոլի նահանգի Զանգեզուրի գավառում։

## Բնակչություն
1907-1908 թվականներին գյուղակն ունեցել է 17 քուրդ բնակիչ։

## Տես նաև
* Ելիզավետպոլի նահանգի հայաբնակ բնակավայրեր

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Արևելյան Հայաստանի գյուղեր
Թեզխարաբ (Զանգեզուրի գավառ)

**Թեզխարաբ**, գյուղ Արևելյան Հայաստանի Ելիզավետպոլի նահանգի Զանգեզուրի գավառում։ Գտնվում է Շուշի քաղաքից 27 կմ հարավ-արևմուտք։ Հանդիսանում էր Հարար գյուղի մի թաղը։

## Բնակչություն
1907 թվականին գյուղն ունեցել է 255, իսկ 1908-ին՝ 340 կովկասի թաթար բնակիչ։

## Տես նաև
* Ելիզավետպոլի նահանգի հայաբնակ բնակավայրեր

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Արևելյան Հայաստանի գյուղեր
Թեմուր Մուսկանլու

**Թեմուր Մուսկանլու**, գյուղ Արևելյան Հայաստանի Ելիզավետպոլի նահանգի Զանգեզուրի գավառում։

## Պատմություն
Հետագայում գյուղն ընդգրկվել է Ադրբեջանական ՍՍՀ-ի Զանգելանի շրջանում։ Արցախյան առաջին պատերազմի ժամանակ տարածքն անցել է Արցախի Քաշաթաղի շրջան։ 2020 թվականի Արցախյան երկրորդ պատերազմի արդյունքում տարածքը Քաշաթաղի ողջ շրջանի հետ անցել է Ադրբեջանի հսկողության տակ։

## Բնակչություն
1907 թվականին գյուղն ունեցել է 367, իսկ 1908-ին՝ 490 կովկասի թաթար բնակիչ։

## Տես նաև
* Ելիզավետպոլի նահանգի հայաբնակ բնակավայրեր

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Արևելյան Հայաստանի գյուղեր
S&P 500

**S&P 500**- ը՝ Standard and Poor's 500-ի հապավումն է Միացյալ Նահանգներում, որն իրենից ներկայացնում է 500 տեղական բաժնետոմսերից կազմված ֆոնդային շուկայի ինդեքս։ Բազմաթիվ ներդրողներ այն համարում են ամերիկյան ֆոնդային շուկայի լավագույն ցուցանիշ։ Ինդեքսը ընդգրկում է 500 առաջադեմ ընկերություններ և ծածկում է առկա շուկայական կապիտալիզացիայի մոտ 80% -ը։ Գործնականում 500 լիստինգային ընկերություններից շատերը ունեն միայն սահմանափակ ազդեցություն ինդեքսի դինամիկայի վրա։ S&P 500-ում տասը ակցիաների խոշորագույն ֆոնդերը ունեին համակցված կշիռ մոտ 26,6% 2021 թվականի հունիսի վերջի ինդեքսում։

S&P 500 ինդեքսը ստեղծվել է 1957 թվականին և հաշվարկվում է հիմքում ընկած բաժնետոմսերի միջին կշռված արժեքի հիման վրա, ուստի շուկայական ավելի բարձր վարկանիշ ունեցող բաժնետոմսերն ավելի մեծ ազդեցություն են ունենում ինդեքսի ընդհանուր արժեքի վրա։ 2005 թվականից ի վեր ինդեքսը հաշվի է առնում ազատ շրջանառության մեջ բաժնետոմսերի քանակը։

Ընկերությունների ընտրության հիմնական չափանիշը շուկայական կապիտալիզացիան է, սակայն հաշվի են առնվում բաժնետոմսերի իրացվելիությունը, աճի տեմպերը, ընկերության գործունեության տեսակը։ Ֆինանսական, տեղեկատվական տեխնոլոգիաների և էներգետիկայի ակցիաները կազմում են ցուցանիշի արժեքի գրեթե կեսը։ Եթե ընկերությունն այլևս չի համապատասխանում վերը նշված պահանջներին, դա չի հանգեցնում անհապաղ ջնջման։ Ինդեքսից հանելու հիմնական պատճառը վաճառքն է կամ միաձուլումը։

2003 թվականի սկզբից գոյություն ունի S&P 500 EWI ինդեքսը, որում բոլոր 500 մասնակիցներն ունեն հավասար կշիռ ՝ 0.2%: Ինդեքսը ճշգրտվում է եռամսյակային կտրվածքով։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Ներդրումներ
Կատեգորիա:Ֆինանսներ
Միմա Իտո

**Միմա Իտո**(ճապ.՝ 伊藤 美誠, ), ճապոնացի մարզուհի, սեղանի թենիս խաղացող, Օլիմպիական խաղերի չեմպիոն (2020) խառը զուգախաղերում (Ձյուն Միզութանիի հետ միասին), օլիմպիական խաղերի արծաթե մեդալակիր թիմային առաջնությունում (2020), օլիմպիական խաղերի կրկնակի բրոնզե մեդալակիր՝ թիմային առաջնությունում (2016) և մենախաղերում ( 2020): Իտոն և Միզութանին դարձել են սեղանի թենիսի առաջին օլիմպիական չեմպիոնները Ճապոնիայից։

## Կենսագրություն
մինի|ITTF World Tour 2017 German Open
10 տարեկանում Միմա Իտոն դարձել է պատմության մեջ ամենաերիտասարդ խաղացողը, որը հաղթել է սեղանի թենիսի մեծահասակների Ճապոնիայի առաջնությունում և ամենաերիտասարդ խաղացողը *ITTF Junior Circuit* սերիայի պատանեկան մրցաշարում։ 11 տարեկանում հաղթել է այն խաղացողին, որն այդ ժամանակ համաշխարհային վարկանիշային աղյուսակում 50-րդ տեղում էր։

2014 թվականի մարտին Միմա Իտոն Միու Հիրանոյի հետ նվաճել է զույգի տիտղոսը Գերմանիայում անցկացվող Գերմանիայի բաց առաջնությունում։ Երկու աղջիկներն այդ ժամանակ 13 տարեկան էին և դարձել են *ITTF World Tour*-ի սերիայի մրցաշարի զույգով մրցության ամենաերիտասարդ հաղթողներ։ Նաև 2014 թվականին Միու Հիրանոյի հետ հաղթել է ITTF համաշխարհային տուրի Գրանդ մրցաշարում (): 2015 թվականի մարտին Գերմանիայի բաց առաջնությունում նվաճել է չեմպիոնի տիտղոսը՝ հաղթելով, ի թիվս այլոց, Ֆեն Տյանվեյին։

Միմա Իտոն արժանացել է բրոնզե մեդալի Ռիո դե Ժանեյրոյի Ամառային օլիմպիական խաղերում, իսկ 2017 թվականին Գինեսի ռեկորդների գրքի հաջորդ հրատարակությունում ճանաչվել է պատմության մեջ ամենաերիտասարդ օլիմպիական մեդալակիրը։ Բացի այդ, Միմա Իտոն ունի ևս երեք Գինեսի ռեկորդ՝ ITTF World Tour (German Open 2014) զույգերի մրցության ամենաերիտասարդ հաղթողը, ITTF World Tour-ի մենախաղի ամենաերիտասարդ հաղթողը, աշխարհի ամենաարագ խաղ սեղանի թենիսում՝ 180 հարված 1 րոպեում։

2018 թվականին Միմա Իտոն հաղթել է Ճապոնիայի առաջնության բոլոր երեք անվանակարգերում՝ մենախաղ, զուգախաղ և խառը։ Նա դարձել է Ճապոնիայի պատմության մեջ չորրորդ մարզուհին, որին հաջողվել է հասնել դրան, իսկ 17 տարեկանում՝ ամենաերիտասարդը։

Միմա Իտոնը հաղթել է մենախաղերում «ITTF World Tour»-ի յոթ էտապներում` German Open 2015, Austria Open 2016, Czech Open 2017, Japan Open 2018, Swedish Open 2018, Austria Open 2019 և Hungarian Open 2020:

2020 թվականի Օլիմպիական խաղերում նվաճել է ոսկե, արծաթե և բրոնզե մեդալներ։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Профиль Мима Ито на официальном сайте ITTF
* Динамика изменения мирового рейтинга Мима Ито на официальном сайте ITTF

Կատեգորիա:2016 թվականի Ամառային օլիմպիական խաղերի բրոնզե մեդալակիրներ
Կատեգորիա:2020 թվականի Ամառային օլիմպիական խաղերի արծաթե մեդալակիրներ
Կատեգորիա:2020 թվականի Ամառային օլիմպիական խաղերի բրոնզե մեդալակիրներ
Կատեգորիա:2020 թվականի Ամառային օլիմպիական խաղերի չեմպիոններ
Կատեգորիա:Ճապոնացի մարզիկներ
Սուրբ Սարգիս եկեղեցի (Թեոդոսիա)

**Սուրբ Սարգիս եկեղեցի**, գտնվում է Ուկրաինայի (Ռուսաստանի) Ղրիմի Ինքնավար Հանրապետության Թեոդոսիայի քաղաքային խորհրդում, Թեոդոսիա քաղաքում, կառուցվել է 1363 թվականին, չնայած կան ենթադրություններ, որ եկեղեցին 10-11-րդ դարերի հնագույն հայկական տաճարներից է։ Եղել է քաղաքի քիչ թե շատ պահպանված յոթ եկեղեցիներից մեկը՝ առաքելական անունը չպահպանածի, սուրբ Հովհաննես Մկրտչի, սրբոց Հրեշտակապետացի, սուրբ Ստեփանոսի, ինչպես նաև կաթողիկե սուրբ Հովհաննեսի և սուրբ Գեորգիի հետ միասին։

Եկեղեցին կառուցված է տեղական կրաքարերով և մարմարի սալիկներով։

Սուրբ Սարգիս եկեղեցին վերակառուցվել է 1965-1970-ական թվականներին, որի ընթացքում վերականգնվել է եկեղեցու տանիքը, հատակը և ծածկույթը։

Միջնադարում եկեղեցում գործել է մանրանկարչության և փորագրության արվեստանոց։

Եկեղեցին պարզ կառույց է, սակայն պահպանվում է հայկական ճարտարապետության կարևոր գծերը։

15-րդ դարում եկեղեցուն ավելացվել է զանգակատուն։

1888 թվականին եկեղեցին վնասվել է հրդեհի պատճառով, սակայն Հովհաննես Այվազովսկիի բարերարությամբ եկեղեցին վերականգնվել է։

1900 թվականին Հովհաննես Այվազովսկուն հողարկավորեցին եկեղեցու բակում, իսկ նրա շիրիմաքարի վրա մակագրեցին Խորենացու Հայոց պատմությունից մի փոքր քաղվածք․ 

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:14-րդ դարի հայկական վանքեր և եկեղեցիներ
Կատեգորիա:Եկեղեցիներ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Թեոդոսիայի հայկական վանքեր և եկեղեցիներ
Կատեգորիա:Ղրիմահայ առաքելական վանքեր և եկեղեցիներ
Կատար (Զանգեզուրի գավառ)

**Կատար**, գյուղ Արևելյան Հայաստանի Ելիզավետպոլի նահանգի Զանգեզուրի գավառում։  Գտնվում էր Ղափանի ոստիկանական շրջանում, Ղափան քաղաքից 3-3.5 կմ հյուսիս-արևմուտք։

## Պատմություն
Հնում մտնում էր Սյունիք աշխարհի Բաղք գավառի մեջ։

1920—ական թվականներին գյուղը լքվել է։ Տարածքը զետեղել են Զանգեզուրի պղձնի կոմբինատի պայթուցիկ նյութերը, իսկ 1940-ական թվականների բնակավայրի տարածքը մտել է Ղափան քաղաքի շրջագծի մեջ։

## Բնակչություն
1908 թվականին գյուղն ունեցել է 733 կովկասի թաթար բնակիչ։

Կատարի ազգաբնակչության փոփոխությունը.

## Տնտեսություն
Բնակավայրն հայտնի էր իր պղնձի պաշարներով։ Տարեկան արտադրվում էր 20000 փութ պղինձ։ Այժմ պաշարները սպառվել են։

## Պատմամշակութային կառույցներ
Գյուղում գտնվում էր Կատարի վանքը, որի ավերակները նշմարվում էր մինչև օրս։

## Տես նաև
* Ելիզավետպոլի նահանգի հայաբնակ բնակավայրեր

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Արևելյան Հայաստանի գյուղեր
Վլադլեն Բախնով

**Վլադլեն Եֆիմոֆիչ Բախնով** (հունվարի 14 1924, Խարկով — հոկտեմբերի 26, Переделкино 1994), ռուս խորհրդային բանաստեղծ, լրագրող և դրամատուրգ, սցենարիստ։

## Կենսագրություն
Ծնվել է հունվարի 14 1924 թվականին Խարկովում, հրեայի ընտանիքում։

12 տարեկանում ընկել է տրամվայի տակ, ծնկից ցած զրկվել է ոտքից։  Ավարտել է 9-րդ դասարանը, երբ սկսվել է Հայրենական մեծ պատերազմը։

1941 թվականին տարահանման մեջ էր Տալդի Կուրգանում՝ Ղազախստանում։ Այնտեղ գիշերօթիկում աշխատում էր որպես պիոներջոկատավար։ Տիկնիկային թատրոն էր կազմակերպում, թատրոնի համար սկետչեր էր գրում օրվա տպավորությունների հիման վրա։
1943 թվականին ընդունվել է Մաքսիմ Գորկու անվան գրական ինստիտուտի բանաստեղծական սեմինարիան Նաում Կորժավինի, Բենեդիկտոս Սարնովի, Սեմյոն Հուդզենկոյի հետ։ Ինստիտուտում գրել է հայտնի երգը։ Ավարտել է ինստիտուտը 1949 թվականին

Տպագրվել սկսել է 1946 թվականին «Կոմսոմոլեցում» պատասխանատու քարտուղար Մոսկովսկու, Յակով Կոստյուկովսկու համահեղինակությանբ։ Էստրադայի համար գրել սկսել է  Յուրի Տրոֆիմովիչ Տարապունկայի, Եֆիմ Իոսիֆովիչի,  Արկադի Ռայկինի, Ալեքսանդր Շուրովի  և  Նիկոլայ Ռիկունինի, ծաղրածու Օլեգ Կոնստանտինովիչ Պոպովի, Յուրի Վլադիմիրովիչ Նիկուլինի հետ։ Տպագրվել է նաև այլ պարբերականներում։

Եղել է մի քանի բանաստեղծական ժողովածուների և հումորային ֆանտաստիկայի ժողովածուի հեղինակ;

1970, 1973 և 1977 թվականներին երեք անգամ արժանացել է Ոսկե հորթ մրցանակին։

Նրա մտերիմների թվում էին պոլիգլոտը և Վլադիմիր Վիշնյակը, նրա կինը՝ Նինա Վիշնյակը, որը զբաղվում էր տեքստի հարդարմամբ, բանաստեղծ-թարգմանիչ Նաում Գրեբնևը և նրա կինը՝ նկարիչ և Աստվածաշնչի վերապատմիչ Նոեմի Գրեբնևան՝ առաջին վագոնային երգերի հեղինակն ու հիմնադիրը, լրագրող Սերգեյ Քրիստին, ինժեներ Միխայիլ Գինզբուրգը և նրա կինը՝ դասախոս սոպրոմատը, Ռուֆինա Գինզբուրգը, վավերագրական կինոյի ռեժիսոր և «Գույնզգույն կտորներից վերմակ»,
«Հպում կուռքերին» հուշագրությունների հեղինակ Վասիլի Կատանյանը  և նրա կինը՝ ճապոնական կինոյի մասնագետ Իննա Գենս-Կատանյանը, քանդակագործ Վադիմ Սիդուրը և նրա կինը՝ Յուլիա Նելսկայան։

мини|270px|Բախնովի գերեզմանը
Թաղված է Պերեդելկինկոյի գերեզմանատանը։

### Ընտանիք
* Կին, Նելլի Ալեքսանդրովնա Մորոզովա (1924—2015), խմբագիր, կինոսցենարիստ, լրագրողի դուստր  Ա. Պ. Մորիսոն, «Տագանրոգյան ճշմարտություն» թերթի խմբագիր և քանդակագործ Վ. Գ. Մորոզովա։
** Որդի,  Լեոնիդ Վլադլենովիչ Բախնով (ծնված. 1948), բանասեր, արձակագիր և մանկավարժ, Ժողովուրդների բարեկամություն ամսագրի արձակի բաժնի վարիչ;

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Ռուս բանաստեղծներ
Կատեգորիա:Բանաստեղծներ այբբենական կարգով
Կվրախ (Սիսիանի շրջան)

**Կվրախ**, գյուղ Հայկական ԽՍՀի Սիսիանի շրջանում։ Գտնվում էր Որոտանի շրջանի ավազանի Այրիգետի ձախ ափին։

Կիվրագ անվանումնով ընդգրկված է եղել Արևելյան Հայաստանի Ելիզավետպոլի նահանգի Զանգեզուրի գավառում։

## Պատմություն
1940 թվականին գյուղը լքվել է։ Բնակիչները տեղափոխվել են Սոֆլու գյուղ։ Կվրախի ավերակները գտնվում են Դաստակերտ գյուղից 2 կմ հյուսիս-արևմուտք, սարալանջին։ Պահպանվել են որոշ շինություններ, որոնք օգտագործվում են որպես գոմեր։

## Բնակչություն
Կվրախի ազգաբնակչության փոփոխությունը.

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ

Կատեգորիա:Արևելյան Հայաստանի գյուղեր
Սուրբ Հարություն եկեղեցի (Փարաքար)

**Սուրբ Հարություն եկեղեցի**, Հայ Առաքելական Սուրբ Եկեղեցի, գտնվում է Հայաստանի Արմավիրի մարզում, Վաղարշապատի տարածաշրջանի Փարաքար գյուղում, կառուցվել է  9-րդ դարում։

Փարաքարի Սուրբ Հարություն եկեղեցի գտնվում է  Երևան-Էջմիածին մայրուղու վրա, ըստ պահպանված տեղեկությունների այն 9-րդ դարի կառույց է, որը կառուցվել է այդ ժամանակվա համայնքային միջոցներով։ Եկեղեցին փլուզվել է երկրաշարժի արդյունքում, սակայն 20-րդ դարի 50-ական թվականներին եկեղեցին վերանորոգվում է ոմն «Համո պապիկ»ի կողմից ով երազ է տեսել իր հիվանդ երեխայի փրկության մասին։

Վերանորոգմանը նաև աջակցել համայնքը, իսկ եկեղեցու վերանորոգումը «Համո պապիկ»ից հետո շարունակել է Երևանի բնակիչ «Հունան հայրիկը»։ Եկեղեցու սրբապատկերների մեծ մասը Նվեր Համբարձումյանի ձեռքի գործերն են։

Եկեղեցու մուտքին կից կա զանգակատուն, որը կառուցվել է 1984 թվականին։

1992 թվականին Արարատյան թեմի առաջնորդ Գարեգին Ներսիսյանի օրհնությամբ եկեղեցին վերաբացվում է։

2004 թվականին եկեղեցին հիմնովին վերանորոգվել է, նաև վերանորոգվել են մատաղատունը և հովվատունը։ Վերանորոգումը նախաձեռնել է հոգևոր հովիվ Տեր Գեղամ ավագ քահանա Քեսաբլյանը, նյութական ծախսերը հոգացել է ամերիկահայ Ջորջ Լեյլեկյանը, պատվիրակն եղել է Լևոն Ոսկեան-Ծնունդյանը, որ նաև վերահսկում էր գործընթացը։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Էջը Արմավիրի մարզպետարանի կայքում
* Համայնքի ղեկավարի Էջը Արմավիրի մարզպետարանի կայքում

Կատեգորիա:9-րդ դարի հայկական վանքեր և եկեղեցիներ
Կատեգորիա:Արմավիրի թեմի վանքեր և եկեղեցիներ
Կատեգորիա:Եկեղեցիներ այբբենական կարգով
Էլչին Ազիզով

**Էլչին Յաշար օկլի Ազիզով** (, ), ադրբեջանցի օպերային երգիչ (Բարիտոն), Ադրբեջանի ժողովրդական արտիստ (2018), Մեծ թատրոնի մենակատար (2008 թվականից)։

## Կենսագրություն
[մինի|ձախից|[Յուսիֆ Էյվազովը և Էլչին Ազիզովը Իլհամ Ալիևի հետ միասին ՛ Խարիբուլբուլի երաժշտական փառատոնին]]
Էլչին Ազիզովը ծնվել է 1975 թվականին Բաքվում։ 1993 թվականին ընդունվել է Ադրբեջանի մշակույթի և արվեստի պետական համալսարան։ 1997 թվականին ավարտել է համալսարանը կինոռեժիսուրայի մասնագիտությամբ։ 90-ականների վերջին նա նկարահանել է բազմաթիվ գովազդային հոլովակներ։

2005 թվականին Ֆիլհարմոնիայում տեղի է ունեցել Էլչին Ազիզովի ընկերոջ ՝ Մուրադ Ադիգյոզալզադեի սկավառակներից մեկի շնորհանդեսը։ Նա հրավիրել է Էլչին է կատարել բեմում։ Այդ տարեվերջին Էլչինը հրավիրվեց Թուրքիա։ Թուրքիայում նա նկարահանվել է 24 մասից բաղկացած սերիալում։

2005 թվականի օգոստոսին ընդունվել է Մոցարտեումի կոնսերվատորիայի ամառային ակադեմիա։ Նա Բուլբուլի անվան 3-րդ միջազգային մրցույթի (2005) դափնեկիր, Մոցարտի 9-րդ միջազգային մրցույթի եզրափակչի մասնակից (2006 թ., Salալցբուրգ) և Երաժիշտների միջազգային միության անդամ (2006 թ., Մոսկվա) է։ 2008 թվականին նա հանդես է եկել Մոսկվայի Մեծ թատրոնում։

2018 թվականի մայիսի 27-ին նրան շնորհվել է Ադրբեջանի ժողովրդական արտիստի պատվավոր կոչում։

## Ծանոթագրություններ
Տուրաբադ

300px|մինի|աջից|Արցախի Հանրապետության քարտեզը, որտեղ մուգ շագանակագույնով պատկերված են Ադրբեջանի զինված ուժերի վերահսկողության ներքո գտնվող տարածքները, իսկ մարմնագույնով՝ Արցախի վերահսկողության ներքո գտնվող տարածքները 2021 թվականի հունվարի 1-ի դրությամբ
**Տուրաբադ**, գյուղական համայնք Արցախի Հանրապետության Քաշաթաղի շրջանում։ Գտնվում էր Արաքս գետի և նրա ձախակողմյան Ողջի վտակի միախառնման վայրում։

Գյուղը նույնականացնում են Մեծ Հայքի Սյունիք աշխարհի Կովսական գավառի Տրի կամ Տրյա վայրի հետ։

## Պատմություն
Նույն անվանումով ընդգրկված է եղել Արևելյան Հայաստանի Ելիզավետպոլի նահանգի Զանգեզուրի գավառում։ Այնուհետև ընդգրկված է եղել Ադրբեջանի Զանգելանի շրջանում։ 1998 թվականին Արցախի օրենքով մտել է Քաշաթաղի շրջանի մեջ։

2020 թվականի Արցախյան երկրորդ պատերազմի հետևանքով բնակավայրը հայաթափվել և անցել է Ադրբեջանի հսկողության տակ։

## Բնակչություն
XX դարի սկզբին ուներ 82 տուն՝ 325 բնակչով։ 1908 թվականին ուներ 127 կովկասի թաթար բնակիչ։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Արցախի Հանրապետության աշխարհագրություն
Կորխանա (Զանգեզուրի գավառ)

**Կորխանա**, գյուղակ Արևելյան Հայաստանի Ելիզավետպոլի նահանգի Զանգեզուրի գավառում։

## Բնակչություն
1907-1908 թվականներին գյուղն ունեցել է 38 կովկասի թաթար բնակիչ։

## Տես նաև
* Ելիզավետպոլի նահանգի հայաբնակ բնակավայրեր

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Արևելյան Հայաստանի գյուղեր
Վերին Հանդ

**Վերին Հանդ**, ավան Հայկական ԽՍՀի Ղափանի շրջանում։ Գտնվում է  Քաջարան քաղաքից 3 կմ արևելք, Ողջի գետի ձախ ափին, զառիթափ լեռնալանջի վրա։

Պանիսլու անվանումով ընդգրկված է եղել Արևելյան Հայաստանի Ելիզավետպոլի նահանգի Զանգեզուրի գավառում։

## Պատմություն
1960 թվականին բնակավայրը միացվել է Քաջարան քաղաքին։

## Բնակչություն
Բնակիչները հայեր էին։

Հանդ Վերինի ազգաբնակչության փոփոխությունը.

## Տնտեսություն
Բնակչությունն աշխատում էր Քաջարանի պղնձամոլիբդենային հանքերում։

## Կրթություն
Գյուղն ուներ ակումբ, գրադարան։ Երեխաները սովորում էին Լեռնաձորի ութամյա դպրոցում։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ

Կատեգորիա:Արևելյան Հայաստանի գյուղեր
Հենիկ

**Հենիկ**, գյուղ Արևելյան Հայաստանի Ելիզավետպոլի նահանգի Զանգեզուրի գավառում։ Գտնվում է Ողջի գետի ստորին հոսանքի ձախ ափին, Զանգելանի շրջանի Շայիֆլի գյուղից 10-12 կմ արևելք, ճանապարհին։

## Պատմություն
Հետագայում գյուղն ընդգրկվել է Ադրբեջանական ՍՍՀ-ի Զանգելանի շրջանում։ Արցախյան առաջին պատերազմի ժամանակ տարածքն անցել է Արցախի Քաշաթաղի շրջան։ 2020 թվականի Արցախյան երկրորդ պատերազմի արդյունքում տարածքը Քաշաթաղի ողջ շրջանի հետ անցել է Ադրբեջանի հսկողության տակ։

## Բնակչություն
1886 թվականին գյուղն ունեցել է 318 ադրբեջանցի բնակիչ։

## Տես նաև
* Ելիզավետպոլի նահանգի հայաբնակ բնակավայրեր

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Արևելյան Հայաստանի գյուղեր
Հայրի

**Հայրի**, գյուղ Մեծ Հայքի Սյունիք աշխարհի Աղահեջք գավառում, իսկ ապա Արևելյան Հայաստանի Ելիզավետպոլի նահանգի Զանգեզուրի գավառում։ Գտնվում է Բերձոր քաղաքից հյուսիս-արևմուտք, Մինքենդ գյուղից մի քանի կմ հարավ-արևելք։

## Բնակչություն
1886 թվականին գյուղն ունեցել է 58 տուն հայ բնակիչ, իսկ 1908-ին՝ 570 հայ բնակիչ։

## Տես նաև
* Ելիզավետպոլի նահանգի հայաբնակ բնակավայրեր

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Արևելյան Հայաստանի գյուղեր
Լյուք Բոնդի

**Լյուք Բոնդի** (, ), շվեյցարացի թատրոնի և կինոյի ռեժիսոր, սցենարիստ, ինտենդանտ, գրող և դերասան։

## Կենսագրություն
Ծնվել է հրեական գրական ընտանիքում․ Շվեյցարացի գրող, լրագրող, գրականագետ քննադատ Ֆրանսուա Բոնդիի որդին է՝ ավստրիացի և շվեյցարացի գրող և թարգմանիչ Ն.Օ.Սկարպիի թոռը։ Մանկությունն անցկացրել է Ֆրանսիայում, սովորել է Փարիզում՝ միմոս Ժակա Լեկոյի մոտ։ 1969 թվականին նա սկսել է աշխատել Համբուրգի Թալիա թատրոնում, այնուհետև տեղափոխվել է Ֆրանկֆուրտ, 1985 թվականից եղել է Բեռլինի Շաուբյունե թատրոնի գլխավոր ռեժիսորը՝ Պետեր Շտայնի այնտեղից հեռանալուց հետո։ Ֆրանսիայում բազմիցս բեմադրել է ներկայացումներ (ներառյալ օպերաներ)։ Հրատարակել է արձակ, ստեղծել՝ լիբրետոներ։ Մի քանի անգամ նկարահանվել է ֆիլմերում՝ որպես սցենարիստ, դերասան (1981 թվական, «Կապարային ժամանակներ», Մարգարետ ֆոն Տրոտի) և կինոռեժիսոր (1988 թվական, «Հեռավոր երկիր», Արթուր Շնիցլերի պիեսի հիման վրա)։

2012 թվականին նա ղեկավարել է Փարիզի Օդեոն թատրոնը։ Մահացել է 2015 թվականի նոյեմբերի 28-ին Ցյուրիխում, երկարատև հիվանդությունից հետո։

## Թատերական բեմադրություն
thumb|upright=1.35|left| Շառլոտա Սալոմոն, ''Salzburger Festispiele'' 2014 թվական
Բեմադրել է պիեսներ Շեքսպիրից («Մակբեթ», «Ձմեռային հեքիաթ»), Ռասինից («Ֆեդրա»), Մոլիերից («Մարդատյաց»), Միրավոյից («Սիրո հաղթանակ»), Բյուխներից («Լեոնս և Լենա»), Ալֆրեդ դը Մյուսեից («Նրանք չեն կատակում սիրով»), Շնիցլերից («Հեռավոր երկիր», «Անատոլ»), Էժեն Իոնեսկոյից («Աթոռներ»), Սեմյուել Բեքեթից («Ուրախ օրեր», «Սպասելով Գոդոյին»), Բոտո Շտրաուսից, Էդվարդ Բոնդից, Յասմինա Ռեզայից և ուրիշներից, ինչպես նաև՝ օպերաներ Կլաուդիո Մոնտեվերդիից («Պոպպեի թագադրումը»), Մոցարտից («Բոլոր կանայք դա անում են», «Ֆիգարոյի ամուսնությունը», «Իդոմենեո»), Ջուզեպպե Վերդիից («Դոն Կառլոս», «Մակբեթ»), Ռիխարդ Շտրաուսից («Սալոմե»), Բրիտտենից («Բանալին շրջելը»), Դալբավիից («Շարլոտա Սաոմոն») և այլն։

## Ճանաչում
Ստացել է Գերմանական քննադատների մեծ մրցանակ (1984 թվական), Բեռլինի թատրոնի մրցանակ (1998 թվական), Ստանիսլավսկու մրցանակ (2001 թվական) և Նեստրոևսկու անվան թատրոնի մրցանակ (2000-2007 թվականներ)։

Պատվո լեգեոնի շքանշանի սպա է։

Եղել է Բեռլինի գեղարվեստի ակադեմիայի անդամ։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* (нем)
* (фр.) 
* В Интернет-словаре театра 

Կատեգորիա:Բեռլինի գեղարվեստի ակադեմիայի անդամներ
Կատեգորիա:Գերմանացի թատերական ռեժիսորներ
Կատեգորիա:Դերասաններ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Թատերական ռեժիսորներ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Կինոռեժիսորներ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Շվեյցարացի դերասաններ
Կատեգորիա:Շվեյցարացի կինոռեժիսորներ
Կատեգորիա:Շվեյցարացի գրողներ
Կատեգորիա:Շվեյցարացի սցենարիստներ
Հունուտ (Սյունիքի մարզ)

**Հունուտ**, գյուղ Հայկական ԽՍՀի Ղափանի շրջանում, շրջանի հյուսիսային մասում, Աճանան գետի հովտում, Նորաշենիկ գյուղից 5 կմ հյուսիս-արևմուտք, անտառապատ վայրում։

Նույն անվանումով ընդգրկված է եղել Արևելյան Հայաստանի Ելիզավետպոլի նահանգի Զանգեզուրի գավառում։

## Անվան ստուգաբանություն
Անվանումը հայերեն բառացի նշանակում է «հոնուտ»։

## Պատմություն
1960-ական թվականներին միացվել է Նորաշենիկ գյուղին։

## Բնակչություն
Հունուտի ազգաբնակչության փոփոխությունը.

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ

Կատեգորիա:Արևելյան Հայաստանի գյուղեր