Զիգֆրիդ Մարկուս

**Զիգֆրիդ Մարկուս** (, ), հրեական ծագումով գերմանացի գյուտարար, ավտոմոբիլաշինության պիոներ։ Ավստրիայի մայրաքաղաք Վիեննայում բնակվելու ժամանակաշրջանում պատրաստել է բենզինային վառելանյութով աշխատող մի քանի ավտոմեքենա։

## Կենսագրություն
Մարկուսը ծնվել ու մեծացելէ Մեկլեմբուրգ-Շվերինի մեծ դքսության Մալխին քաղաքում, հրեա առևտրականի ընտանիքում։ Տասներկու տարեկանից աշխատել է որպես մեխանիկի օգնական։ Տասնյոթ տարեկանում աշխատանքի է անցել *Սիմենս և Հալսկե* ինժեներական ընկերությունում, որը հիմնականում զբաղված էր հեռագրալարեր անցկացնելով։ 1852 թվականին Մարկուսը տեղափոխվել է Վիեննա, որտեղ սկզբնական շրջանում տեխնիկ է աշխատել ֆիզիկայի ինստիտուտի բժշկական ֆակուլտետում, այնուհետև դարձել է ֆիզիոլոգ պրոֆեսոր Կարլ Լյուդվիգի ասիստենտը։ 1860 թվականին Զիգֆրիդ Մարկուսը բացել է մեխանիկական և էլեկտրական սարքերի ու պարագաների պատրաստման ու նորոգման իր սեփական արհեստանոցները։

Նրա հիմնական գյուտերը վերաբերում են շարժիչներում այրման համակարգերի և հեռագրային վերահաղորդիչ սարքերի բարելավմանը։

Թաղվել է Վիեննայի բողոքականների *Hütteldorf* գերեզմանատանը, սակայն հետագայում նրա աճյունը տեղափոխվել է Ավստրիայի մայրաքաղաքի Կենտրոնական գերեզմանատուն և ամփոփվել «պատվավոր շիրիմ»-ում։
### Մարկուսի արտոնագրերից մի քանիսի հակիրճ նկարագիրը
* 33258, 10 սեպտեմբերի, 1861 թ. - «Ռելեի մագնիսի բարելավում»
* 2058, 6 հունիսի, 1872 թ. -«Վառելանյութն օդին միախառնելու հարմարանք»
* 286030, 2 հոկտեմբերի, 1883 թ. - «Գազով աշխատող շարժիչի բարելավում»
* 306339, 7 հոկտեմբերի, 1884 թ. - «Գազով աշխատող շարժիչներում էլեկտրական բռնկման հարմարանք»

Կայսերական նավատորմի նավապետ Էմիլ ֆոն Վոլգեմուտին զուգահեռ՝ Մարկուսը հայտնագործել է նավերի թնդանոթների արկերի արձակման էլեկտրական սարք։

## Գրականություն
* Alexandra Kuhn (Redaktion): *Marcus-Wagen: Original und Replika; zum 175. Geburtstag von Siegfried Marcus = Marcus Car: Original and Replica, Marking the 175th Anniversary of the Birth of Siegfried Marcus*,  herausgegeben vom Technischen Museum Wien 2006, .
* Norbert Böttcher: *Siegfried Marcus: bedeutender Ingenieur und vielseitiger Erfinder; vom mecklenburgischen Malchin nach Wien,* Herausgegeben von Stiftung Neue Synagoge Berlin, Centrum Judaicum, Hentrich und Hentrich, Teetz 2005, ISBN 3-933471-84-2 (= *Jüdische Miniaturen*, Band 26).
* Horst Hardenberg: *Siegfried Marcus. Mythos und Wirklichkeit.* Delius Klasing, Bielefeld 2000, ISBN 3-7688-1266-9 (= Harry Niemann, Armin Hermann (Hrsg.): *Wissenschaftliche Schriftenreihe des DaimlerChrysler-Konzernarchivs*, Band 3).
* Helmuth Grössing (Hrsg.): *Autos, Fahrer, Konstrukteure.* Erasmus, Wien 2000, ISBN 3-9500624-5-9
* Hans Seper, Martin Pfundner, Hans Peter Lenz: *Österreichische Automobilgeschichte.* Eurotax, Wien 1999, ISBN 3-905566-01-X
* Ursula Bürbaumer: *Das erste Auto der Welt?* Erasmus, Wien 1998, ISBN 3-9500624-2-4
* Alfred Buberl: "Die Automobile des Siegfried Marcus." Edition Tau, Wien 1994, ISBN 3-900977-49-6.
* Hans Seper: *Damals als die Pferde scheuten; die Geschichte der österreichischen Kraftfahrt.* Österreichischer Wirtschaftsverlag, Wien 1968 
* Gustav Goldbeck: *Siegfried Marcus, ein Erfinderleben.* VDI, Düsseldorf 1961, .
* Erich Kurzel-Runtscheiner - Technisches Museum für Industrie und Gewerbe in Wien Siegfried Marcus, Druck der östereichischen Staatsdruckerei, Vienne, 1930
* Hans Seper - Damals, als die Pferde scheuten, Österreichischer Wirtschaftsverlag, Vienne, 1968
* Horst Hardenberg, Ursula Bürbaumer - Siegfried Marcus. Mythos und Wirklichkeit, collection, Wissenschaftliche Schriftenreihe des DaimlerChrysler Konzernarchivs|numéro dans collection=3, éditeur Delius & Klasing Verlag, Bielefeld, 2000
* Hergé Jacques, Martin - L'histoire de l'automobile des origines à 1900, editeur=Casterman puis Septimus, 1953, réimpression 1981
* Chromos Voir et Savoir - L'Automobile - Tome 1 (Des origines à 1900) - Série 6 - n° 26 - Voiture à benzine de Siegfried Marcus (1888–89 - Autriche) (Chromo de 1954, dessin Jacques Martin)

## Պատկերասրահ

Haus Mondscheingasse.JPG|Վիեննայի Mondscheingasse, 7 շենքը, որտեղ գտնվել է Մարկուսի արհեստանոցներից մեկը 
Siegfried Marcus Denkmal Wien.JPG|Մարկուսի կիսանդրին Վիեննայի տեխնիկական համալսարանի շենքի առջև
Grab Zentralfriedhof 01.jpg|Մարկուսի շիրիմը Վիեննայի Կենտրոնական գերեզմանատանը
MW1 signiert klein.jpg|Մարկուսի առաջին ավտոմեքենան, 1870 
MW2 05 02 24 klein.jpg|Մարկուսի երկրորդ ավտոմեքենան, 1888–89, Վիեննայի տեխնիկայի թանգարան
MW2 Motor links.JPG|Երկրորդ ավտոմեքենայի շարժիչը
MW2 Nachbau.jpg|Մարկուսի երկրորդ ավտոմեքենայի կրկնօրինակը.  2006 թ.
MW2 Motor rechts.JPG|Մարկուսի երկրորդ ավտոմեքենայի շարժիչը. 1888 թ.
TMW Stationärmotor.jpg|Քառատակտ շարժիչը, 1887 թ. 
Motor Prag NTM.jpg|Քառատակտ շարժիչը, 1888 թ. (Պրահայի տեխնիկայի թանգարան)
Reliefschreiber von Marcus.jpg|Հեռագրական սարք, 1861, (Մայնի Ֆրանկֆուրտի Փոստի և հեռահաղորդակցության թանգարան)
Wiener Zünder.jpg|*Wiener Zünder* բռնկիչը, 1864 թ. (Վիեննայի տեխնիկայի թանգարան)
antigraph.jpg|„Antigraph“, 1850 թ. (հայելային մակերեսներին նկարներ անելու հարմարանք)
Pantograph 1855.jpg|„Pantograph“, 1855 թ. (նկարները մեծացնող հարմարանք) 


## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
*http://aeiou.iicm.tugraz.at/aeiou.encyclop.m/m138853.htm;internal&action=_setlanguage.action?LANGUAGE=en 
*https://web.archive.org/web/20091220092259/http://www.museum-malchin.de/5.html
*http://media.obvsg.at/DD00039396 
*https://web.archive.org/web/20080724101058/http://www.virtualvienna.net/columns/duncan/forgotten_inventor.html
* Marcus-Wagen, Technisches Museum Wien
* Archiv für Technikgeschichte: ''Eine Klingel für die Kaiserin — Techniker und Automobil-Pionier Siegfried Marcus stammt aus Mecklenburg. '' ÖZ, 27./28. Juni 1998.(Webarchivlink)
* Kurzinformation über die Marcus-Wagen
* ASME Homepage, Abschnitt History

Կատեգորիա:Գերմանացի գյուտարարներ
Կատեգորիա:Գերմանացի ճարտարագետներ
Կատեգորիա:Հրեա գիտնականներ