Ալբեր Կոեն

**Ալբեր Կոեն** (, ), բանաստեղծ, գրող և դրամատուրգ՝ շվեցարական Ռոմանդիայից։ Առաջադրվել է Գրականության Նոբելյան մրցանակի։

## Կենսագրություն
Աբրահամ (Ալբերտ) Կոեն ծնվել է հրեա-ռոմանիոտների ընտանիքում՝ Կորֆու կղզում։ Նրա ծնողները օճառի գործարանի սեփականատեր էին և Մարսել էին տեղափոխվել, երբ նա դեռ երեխա էր։

Կոենն ավարտել է Ժնևյան համալսարանի իրավաբանական ֆակուլտետը և սովորել գրականության ֆակուլտետում։ Ալեքսանդրիայում որոշ ժամանակ մնալուց հետո, որտեղ դարձել է փաստաբանական կոլեգիայի անդամ, վերադարձել է Ժնև (1921 թվականին), իսկ 1926 թվականից աշխատել է «Աշխատանքի միջազգային բյուրոյի» դիվանագիտական բաժանմունքում։ Մինչև 1947 թվականը զբաղեցրել է մի շարք պատասխանատու պաշտոններ Ազգերի լիգայում, հետո՝ Միացյալ Ազգերի Կազմակերպությունում։

1921 թվականին նրա առաջին գիրքը՝ «Հրեական բառեր» խորագրով բանաստեղծությունների ժողովածուն, գրվել է Փսալմների ազդեցության ներքո։

Նրա ստեղծագործության գագաթնակետը «Սոլալ», «Շատակերը» և «Տիրակալի սերը» (Ֆրանսիական ակադեմիայի մեծ մրցանակ վեպի համար) վեպերի եռերգությունն է (տրիոլոգիան)։

1968 թվականին հրատարակված «Տիրակալի սերը» վեպում՝ «որմնանկար, որն արտացոլում է տղամարդու և կնոջ հավերժական արկածները» (մահացու սեր, ինչպես Տրիստանի և Իզոլդայի մոտ), ներկայացվում են 1936 թվականի իրադարձությունները, որոնք տեղի են ունեցել Ազգերի լիգայի ժամանակի Ժնևում։ Սոլալը հրեա դիվանագետ էր՝ շրջապատված ձանձրալի արևելյան ազգականներով, որը գրավում է Բովարիայի նոր տիրուհու՝ Արիանայի սիրտը․ վերջինս բելգիական պաշտոնյայի կին էր։

Առաջին անգամ ռուսերեն լեզվով «Սիրո տիրակալը» վեպը լույս է տեսել 2012 թվականին՝ «Флюид FreeFly» հրատարակությունում։ Գրքի թարգմանությունը դրամաշնորհի է  արժանացել, որը տրամադրվել էր Ռուսաստանում Ֆրանսիայի դեսպանատան գրքերի բաժնի կողմից։

## Հրատարակություններ
Թողարկվել է Կոենի կենդանության օրոք

* «*Հրեական լիրիկա» (բանաստեղծություններ), Կունդիգ, 1921 թվական* 
* «Սոլալ» (վեպ), Հալիմար, 1930 թվական
* «*Mangeclous» (վեպ), Հալիմար, 1938 թվական*
* «*Իմ մայրիկի գիրքը», (ինքնակենսագրական տեղեկատու), Հալիմար, 1954 թվական*
* *Եզիեկիել(թատրոն), Հալիմար, 1956 թվական(առաջին տարբերակը 1930 թվականից)*
* «*Belle of the Lord» (վեպ,Ֆրանսիական ակադեմիայի գրան-պրի), Հալիմար, 1968 թվական* 
* «Վալիանտներ» (վեպ), Հալիմար, 1969 թվական
* «Օ՜,դու՛ք, մարդկային եղբայրներ», (ինքնակենսագրական տեղեկատու), Հալիմար, 1972 թվական
* «*Carnets», 1978 թվական (ինքնակենսագրական հաշվետվություն), Հալիմար, 1979 թվական*

ԵՎ դիտված են հետևյալ հավաքածուները.

* «Նամակներ Անգլիային», տեքստեր,գրված Կոենի կողմից Անգլիայում 1940-ից 1949 թվականների ընթացքում, Դանիել Ջեյկոբի նախաբանը՝  2002 թվական
* «Շառլոյի մահը», տեքստեր, ուսումնասիրված ակոենի կողմից 1920-ական թվականներին, Դանիել Ջեյկոբի նախաբանը՝  2003 թվական
* «Ռուսաստանի բարևը», տեքստեր, գրված Կոենի կողմից 1942 թվականին, ֆրանս-լոնդոնյան «La France libre» ամսագրում. Դանիել Ջեյկոբի նախաբանը՝   2004 թվական.
* «Թաքնված արքան», հարցազրույց Ֆրանսուազա Էստեբի և Ժան Կուտյուրյեի հետ, որն անցկացվել է 1976 թվականին ֆրանսիական մշակուիթի համար,, 2009 թվական

## Հետաքրքիր փաստեր
* Ալբեր Կոենի «Տիրակալի սերը» վեպը զբաղեցրել է 32-րդ տեղը «Դարի 100 գրքերը  Լե Մոնդի տարբերակով» ցուցակում

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:20-րդ դարի գրողներ
Կատեգորիա:20-րդ դարի վիպասաններ
Կատեգորիա:Թոքաբորբից մահացածներ
Կատեգորիա:Հրեա գրողներ
Կատեգորիա:Հրեաներ
Կատեգորիա:Շվեյցարացի արձակագիրներ
Կատեգորիա:Շվեյցարացի բանաստեղծներ
Կատեգորիա:Շվեյցարացի գրողներ
Կատեգորիա:Պոստմոդեռնիստ գրողներ
Կատեգորիա:Ֆրանսալեզու գրողներ
Կատեգորիա:Ֆրանսիացի դրամատուրգներ
Կատեգորիա:ՄԱԿ անդամներ
Կատեգորիա:Պատվո լեգեոնի շքանշանի ասպետներ