Ինսուլինոմա

**Ինսուլինոմա․** ենթաստամոքսային գեղձի բետա բջիջներից առաջացած, ինսուլին արտադրող ուռուցք։ Այն նեյրոէնդոկրին ուռուցքի հազվագյուտ տեսակ է։ Ինսուլինոմաների մեծ մասը բարորակ են, քանի որ գտնվում են բացառապես ենթաստամոքսային գեղձում և չեն տարածվում, սակայն հազվադեպ դեպքերում այն կարող է մետաստազավորվել։ Ինսուլինոմաները ենթաստամոքսային գեղձի ֆունկցիոնալ նեյրոէնդոկրին ուռուցքների (PNET) խմբից են («ֆունկցիոնալ», քանի որ խթանված է ինսուլինի արտադրությունը)։ Բժշկական դասակարգումների մեջ ինսուլինոման «կղզյակային բջջային ադենոմայի» միակ ենթատիպն է։

Բետա բջիջները ինսուլին են արտազատում ի պատասխան արյան մեջ գլյուկոզի մակարդակի բարձրացման: Արդյունքում ինսուլինի մակարդակի բարձրացումը կանոնավորում է արյան մեջ գլյուկոզի մակարդակը (բացասական հետադարձ կապ)։ Ի տարբերություն դրա, ինսուլինոմաների կողմից ինսուլինի արտազատումը կախված չէ արյան մեջ գլյուկոզի մակարդակից․ այս ուռուցքները շարունակում են արտազատել ինսուլին, ինչի հետևանքով արյան մեջ գլյուկոզի մակարդակը նորմայից ավելի է իջնում:

Արդյունքում, հիվանդները ունենում են արյան մեջ գլյուկոզի ցածր մակարդակի (հիպոգլիկեմիա) ախտանիշներ, որոնք մեղմանում են ուտելուց հետո: Ինսուլինոմայի ախտորոշումը սովորաբար կատարվում է կենսաքիմիական եղանակով՝ արյան մեջ գլյուկոզի ցածր մակարդակի, ինսուլինի, պրոինսուլինի և C-պեպտիդի բարձր մակարդակի դեպքում, և հաստատվում է ուռուցքի տեղայնացմամբ՝ պատկերավորման կամ անգիոգրաֆիայի միջոցով: Վերջնական բուժումը վիրահատությունն է:

## Նշաններ և ախտանիշներ
Ինսուլինոմաներով հիվանդների շրջանում սովորաբար զարգանում են հիպոգլիկեմիկ ախտանիշներ։ Դրանք ներառում են կրկնվող գլխացավ, թուլություն, դիպլոպիա, գիտակցության փոփոխություն և տեսողության մշուշոտություն, մասնավորապես ֆիզիկական ծանրաբեռնվածության կամ սովապահության ժամանակ։ Ծանր հիպոգլիկեմիան կարող է հանգեցնել ցնցումների, կոմայի և մշտական նյարդաբանական վնասման։ Հիպոգլիկեմիկ ախտանիշներն ավելի ցայտուն են ինսուլինոմայի դեպքում, սակայն հիվանդները կարող են նաև ունենալ ախտանիշներ, որոնք առաջանում են հիպոգլիկեմիայի նկատմամբ կատեխոլամիներգիկ արձագանքից (օրինակ՝ դող, սրտխփոց, տախիկարդիա, քրտնարտադրություն, քաղց, անհանգստություն, սրտխառնոց)։ Երբեմն նկատվում է քաշի ավելացում, քանի որ հիվանդները կարող են ավելի հաճախ սնվելու ցանկություն ունենալ։

## Ախտորոշում
Ինսուլինոմայի ախտորոշումը կասկածվում է այն մարդկանց շրջանում ովքեր սովապահության դեպքում ունենում են հիպոգլիկեմիայի նշաններ: «Իսկական հիպոգլիկեմիայի» ախտորոշումը դնելու համար անհրաժեշտ է բավարարել Ուիփլի եռյակի պայմանները՝

# հիպոգլիկեմիայի ախտանիշներն ու նշաններ
# միաժամանակյա պլազմային գլյուկոզի մակարդակը 45 մգ/դլ (2.5 մմոլ/լ) կամ պակաս, և
# Ախտանիշների շրջելիությունը գլյուկոզի ներարկման ժամանակ։

### Արյան անալիզներ
Ինսուլինոմայի ախտորոշման համար անհրաժեշտ են հետևյալ արյան անալիզները՝

* ցածր գլյուկոզի մակարդակ
* բարձրացված ինսուլինի մակարդակ
* բարձրացված C-պեպտիդի մակարդակ

Հնարավորության դեպքում, պրոինսուլինի մակարդակի որոշումը նույնպես կարող է օգտակար լինել: Արյան այլ անալիզներ կարող են օգնել բացառել հիպոգլիկեմիա առաջացնող այլ վիճակներ:

### Ճնշման թեստեր
Սովորաբար, հիպոգլիկեմիայի դեպքում էնդոգեն ինսուլինի արտադրությունը ճնշվում է: 72-ժամյա սովապահությունը, որը սովորաբար վերահսկվում է հիվանդանոցային պայմաններում, կարող է իրականացվել՝ տեսնելու համար, թե արդյոք ինսուլինի մակարդակը չի ճնշվում, ինչը էնդոգեն հիպերինսուլինեմիայի առկայության հստակ ցուցանիշ է, որի ամենատարածված պատճառը ինսուլինոման է (որին հաջորդում են աուտոիմուն պատճառները):

Թեստի ընթացքում հիվանդը կարող է օգտագործել կալորիաներից զերծ և կոֆեին չպարունակող հեղուկներ: Մազանոթային արյան մեջ գլյուկոզի մակարդակը չափվում է յուրաքանչյուր 4 ժամը մեկ՝ օգտագործելով գյուկոմետր, մինչև որ արժեքները դառնան 
Պատկեր:Pancreatic_insulinoma_(1).JPG|Ենթաստամոքսային գեղձի ինսուլինոմա
Պատկեր:Pancreatic_insulinoma_(2).JPG|Ենթաստամոքսային գեղձի ինսուլինոմա
Պատկեր:Pancreatic_insulinoma_(3)_Chromogranin_A.JPG|Քրոմոգրանին Ա
Պատկեր:Pancreatic_insulinoma_(4)_Insulin_immuostain.JPG|Ինսուլինի իմունային ներկ


## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Ներզատաբանություն
Կատեգորիա:Ներզատական հիվանդություններ
Կատեգորիա:Նյութափոխանակության խանգարումներ
Կատեգորիա:Նորագոյացություններ
Կատեգորիա:Շաքարախտ
Կատեգորիա:Ուռուցքաբանություն
Կատեգորիա:Ուռուցքային հիվանդություններ