Մերի ՄըքՔիլոփ

**Մերի Հելեն ՄըքՔիլոփ** (կրոնական անուն՝ Խաչի Մարիամ, ), շոտլանդական ծագումով ավստրալացի կրոնական քույր: Նա ծնվել է Մելբուռնում, բայց առավել հայտնի է Հարավային Ավստրալիայում իր գործունեությամբ: Տեր Ջուլիան Թենիսոն-Վուդսի հետ նա հիմնել է Սուրբ Սրտի Սուրբ Հովսեփի քույրերը (Ջոզեֆիտները)՝ կրոնական քույրերի մի ժողով, որը հիմնել է մի շարք դպրոցներ և սոցիալական հաստատություններ Ավստրալիայում և Նոր Զելանդիայում՝ շեշտը դնելով կրթության վրա։

ՄըքՔիլոփին սուրբ հռչակելու գործընթացը սկսվել է 1920-ականներին, և նա երանացվել է 1995 թվականի հունվարին Հռոմի պապ Հովհաննես Պողոս II- ի կողմից: Հռոմի Պապ Բենեդիկտոս 16-րդն աղոթել է նրա շիրիմին 2008 թվականին Երիտասարդության համաշխարհային օրվա կապակցությամբ Սիդնեյ կատարած իր այցի ժամանակ և 2009 թվականի դեկտեմբերին հաստատել է կաթոլիկ եկեղեցու կողմից նրա բարեխոսությանը վերագրվող երկրորդ հրաշքի ճանաչումը: Նա սրբադասվել է 2010 թվականի հոկտեմբերի 17-ին Վատիկանի Սուրբ Պետրոսի հրապարակում տեղի ունեցած հանրային արարողության ժամանակ: Նա Ավստրալիայի առաջին կաթոլիկ սուրբն է: Մերի ՄըքՔիլոփը Բրիսբենի արքեպիսկոպոսության հովանավոր սուրբն է:

## Վաղ կյանք և կարիերա
Մերի Հելեն ՄըքՔիլոփը ծնվել է 1842 թվականի հունվարի 15-ին, Մելբուռնի Ֆիցրոյ արվարձանի Վիկտորիա քաղաքում (այն ժամանակ Նյութաուն կոչվող տարածքի մի մասն էր բրիտանական Նոր Հարավային Ուելս գաղութում), Ալեքսանդր ՄըքՔիլոփի և Ֆլորա ՄըքԴոնալդի ընտանիքում։ Թեև նա շարունակում էր մնալ «Մերի» անունով, սակայն վեց շաբաթ անց մկրտվելիս նա ստացավ Մարիա Էլեն անունները։

ՄըքՔիլոփի ծնողներն ապրում էին Շոտլանդիայի Ռոյբրիջում, նախքան Ավստրալիա արտագաղթելը։  ՄըքՔիլոփն այցելել է գյուղ 1870-ական թվականներին, որտեղ Սուրբ Մարգարիտը՝ Արգիլի և Կղզիների Հռոմի կաթոլիկ թեմի տեղական ծխական եկեղեցին, այժմ ունի նրա սրբավայրը։

ՄըքՔիլոփի հայրը՝ Ալեքսանդր ՄըքՔիլոփը, ծնվել է Պերտշիրում։ Նա սկսեց իր ուսումը քահանայության համար տասներկու տարեկանում և երկու տարի անց գնաց Հռոմի Շոտլանդական քոլեջ։ Նա նաև սովորել է Քինկարդինշիրի Բլերս քոլեջում, բայց 29 տարեկանում հեռացել է, հենց այն ժամանակ երբ պետք է ձեռնադրվեր : Նա 1838 թվականին գաղթել է Ավստրալիա,Սիդնեյ։ ՄըքՔիլոփի մայրը՝ Ֆլորա ՄըքԴոնալդը, ծնվել է Ֆորտ Ուիլյամում։ Նա լքել էր Շոտլանդիան և ժամանել Մելբուրն 1840 թվականին։ ՄըքՔիլոփի հայրն ու մայրն ամուսնացել են Մելբուռնում 1840 թվականի հուլիսի 14-ին։ ՄըքՔիլոփը նրանց ութ զավակներից ավագն էր: Նրա կրտսեր եղբայրներն էին Մարգարեթը («Մեգգի», 1843–1872), Ջոնը (1845–1867), Էնին (1848–1929), Ալեքսանդրինան («Լեքսի», 1850–1882), Դոնալդը (1853–1925), Ալիկը (ով մահացել է 11 ամսականում) և Պետրոսը (1857–1878)։ Դոնալդը դարձավ ճիզվիտ քահանա և աշխատեց Հյուսիսային տարածքի աբորիգենների շրջանում: Լեքսին դարձավ Մելբուռնի Good Shepherd Sisters խմբի անդամ։

ՄըքՔիլոփը կրթություն է ստացել մասնավոր դպրոցներում և իր հոր մոտ: Նա ստացավ իր առաջին Սուրբ Հաղորդությունը 1850 թվականի օգոստոսի 15-ին ինը տարեկանում: 1851 թվականի փետրվարին Ալեքսանդր ՄըքՔիլոփը թողեց իր ընտանիքը այն բանից հետո, երբ գրավ դրեց ֆերման և նրանց ապրուստի միջոցները: Իր ողջ կյանքի ընթացքում նա եղել է սիրող հայր և ամուսին, բայց ոչ հաջողակ որպես ֆերմեր կամ ոսկի որոնող: Հետեւաբար ընտանիքը բախվեց բազմաթիվ դժվարությունների։

ՄըքՔիլոփը աշխատանքի է անցել 16 տարեկանում՝ որպես Մելբուռրնի գրենական պիտույքների խանութում աշխատող։ Իր  ընտանիքի կարիքները հոգալու համար 1860 թվականին նա աշխատանքի ընդունվեց որպես կառավարչուհի իր մորաքրոջ և հորեղբոր՝ Մարգարետ ՄըքՔիլոփ Քեմերոնի և Ալեքսանդր Քեմերոնի կալվածքում, որը գտնվում էր Հարավային Ավստրալիա Պենոլայում։ Նա այնտեղ պետք է հոգար նրանց երեխաների մասին և սովորեցներ նրանց։  Նա ձեռնամուխ եղավ աղքատներին օգնել, և ընդգրկեց նաև Քեմերոնի կալվածքի մյուս ֆերմերային երեխաներին: Սա նրան կապի մեջ դրեց Տեր Ջուլիան Թենիսոն-Վուդսի հետ, ով ծխական քահանա էր հարավ-արևելքում քահանա ձեռնադրվելուց ի վեր՝ 1857 թվականին, Սեվենհիլում ուսումն ավարտելուց հետո։

ՄըքՔիլոփը երկու տարի մնաց Քեմերոնների հետ, ապա 1862 թվականին աշխատանքի ընդունվեց Վիկտորիա նահանգի Պորտլենդ քաղաքում որպես երեխաներին դասավանդող: Հետագայում նա դասավանդել է Պորտլենդի դպրոցում, ինչպես նաև բացել է իր սեփական գիշերօթիկ դպրոցը՝ Բեյ Վյու Հաուս Երիտասարդ Կանանց Սեմինարիան, և 1864 թվականին վերադարձել ընտանիքի անդամների մոտ։ Այժմ  այդ դպրոցը Բեյվյու Քոլեջն է։

## Դպրոցի և կրոնական միաբանության հիմնում

1866 թվականին Ջուլիան Թենիսոն-Վուդսը ՄըքՔիլոփին և նրա քույրերին՝ Էննիին և Լեքսիին հրավիրեց Պենոլա և բացել կաթոլիկ դպրոց։ Վուդսը նշանակվեց կրթության տնօրեն և ՄըքՔիլոփի հետ միասին դարձավ դպրոցի հիմնադիրը, որը նրանք բացեցին այնտեղ ախոռում: Իրենց եղբոր կողմից վերանորոգումից հետո ՄըքՔիլոփները սկսեցին սովորեցնել ավելի քան 50 երեխաների։ Այդ ժամանակ ՄըքՔիլոփը հայտարարեց իր նվիրվածությունը Աստծուն և սկսեց սև հագնել։

1866 թվականի նոյեմբերի 21-ին՝ Մարիամի ընծայման օրը, մի քանի այլ կանայք միացան ՄըքՔիլոփին և նրա քույրերին: ՄըքՔիլոփը ընդունեց «Խաչի քույր Մարիամ» կրոնական անունը, և՛ նա և՛ Լեքսին սկսեցին կրել պարզ կրոնական սովորություններ: Փոքր խումբը սկսեց իրենց անվանել Սուրբ Սրտի Սուրբ Հովսեփի քույրեր և տեղափոխվեց նոր տուն Ադելաիդայի Գրոտ փողոցում : Այնտեղ նրանք հիմնեցին նոր դպրոց՝ եպիսկոպոսի՝ Լորենս Շեյլ ՕՖՄ-ի խնդրանքով******։

Վուդսի և ՄըքՔիլոփի կողմից համայնքի համար մշակված «կյանքի կանոնը» ընդգծում էր աղքատությունը, կախվածությունը աստվածային նախախնամությունից, անձնական իրերի սեփականության բացակայությունը, հավատքը, որ Աստված կտրամադրի և պատրաստակամությունը գնալ այնտեղ, որտեղ անհրաժեշտ է։ Կյանքի կանոնը հաստատվել է եպիսկոպոս Շեյլի կողմից։ 1867 թվականի վերջին, տասը այլ կանայք միացան Ջոզեֆիտներին, որոնք սկսեցին հագնել  պարզ շագանակագույն կրոնական հագուստ: Շնորհիվ իրենց հագուստի գույնի և իրենց անվան՝ Ժոզեֆիտ քույրերը խոսակցականում հայտնի դարձան որպես « Շագանակագույն Ջոյներ»։

## Սուրբ Հովսեփի քույրերի ընդլայնում

Փորձելով կրթություն տրամադրել բոլոր աղքատներին, հատկապես գյուղական վայրերում, 1867 թվականի հոկտեմբերին դպրոց բացվեց  Հարավային Ավստրալիա Յանկալիլայում: 1869 թվականի վերջում Սուրբ Հովսեփի քույրերի ավելի քան 70 անդամներ կրթում էին երեխաներին Ադելաիդայի և երկրի 21 դպրոցներում: ՄըքՔիլոփը և նրա Ջոզեֆիտները նույնպես ներգրավված էին որբանոցում, որտեղ կրթում էին անտեսված երեխաների, վտանգի տակ գտնվող աղջիկներ, տարեցների աղքատների։

1869 թվականին դեկտեմբերին ՄըքՔիլոփը և մի քանի այլ քույրեր մեկնեցին Բրիսբեն ՝ Քուինսլենդում կարգը հաստատելու համար։ Նրանք լաստանավով անցան Բրիսբեն գետի վրայով ՝ Սուրբ Ստեփանոսի տաճարում պատարագին մասնակցելու համար: Երկու տարի անց նա նույն նպատակով գտնվում էր Հարավային Ավստրալիայի Պորտ Ավգուստա քաղաք: Ժոզեֆիտների ժողովը արագորեն ընդլայնվեց, և 1871 թվականին 130 քույրեր աշխատում էին ավելի քան 40 դպրոցներում և բարեգործական հաստատություններում Հարավային Ավստրալիայում և Քվինսլենդում։

ՄըքՔիլոփը բախվեց Բրիսբենի հռոմեական կաթոլիկ եպիսկոպոս Ջեյմս Քուինի հետ՝ իր հիմնած բազմաթիվ դպրոցների վերահսկողության համար։ ՄըքՔիլոփը կարծում էր, որ քույրերը պետք է վերահսկեն դպրոցները, մինչդեռ Քուինը կարծում էր, որ թեմը պետք է վերահսկի դրանք: 1879 թվականին նրանց միջև հարաբերությունները այնքան էին վատթարացել, որ Քուինը քույրերին հրահանգեց հեռանալ իր թեմից: Չնայած աշխարհականների բողոքին՝ Քուինը վճռական էր տրամադրված, և ՄըքՔիլոփը և նրա Ժոզեֆիտ քույրերը 1880-ական թվականների կեսերին լքել էին թեմը և կաթոլիկ այլ կարգեր ստանձնել: Երբ 1882 թվականի դեկտեմբերի 29-ին Ռոքհեմփթոնի թեմը հեռացվեց Բրիսբենի թեմից, դա հնարավորություն տվեց ՄըքՔիլոփին և նրա քույրերին վերադառնալ Քվինսլենդ, որտեղ նրանք դպրոց հիմնեցին։

1881 թվականին Էլզեար Թորեգջիանին, այն ժամանակ Արմիդեյլի եպիսկոպոս, ով աշխատել էր ինչպես Հյուսիսային Ուելսում՝ Պանտասաֆում, այնպես էլ Լոնդոնում՝ Պեքհեմում,1879 թվականին Լոնդոնում օծվել է Արմիդեյլի թեմի համար։

Արմիդեյլի եպիսկոպոս եղած ժամանակահատվածում Սուրբ Հովսեփի քույրերը հիմնադրել են կազմակերպություններ Թենթերֆիլդում (1880), Ինվերելում (1880), Նարաբրիում (1882), Գլեն Ինեսում (1883), Ուրալլայում (1886), Քուիրինդիում (1888), Հիլգրովում (1889): ), Տինգհա (1890), Բինգարա (1902), Ուոլգեթ (1902), Վարիալդայում (1904) և Մանիլլայում (1904)։ Այնուհետև քույրերը հիմնեցին Բունդարրա (1908), Բարրբարա(1910), Բոգգաբրի (1911) և այլ կենտրոններ։

## Նախկին կապեր
Եպիսկոպոս Շեյլն իր եպիսկոպոսության երկու տարին անցկացրեց Ադելաիդայում, և նրա բացակայությունների պատճառով թեմը մնաց առանց լուրջ ղեկավարության։

2010 թվականի սեպտեմբերին Տեր Փոլ Գարդիները,պատմաբան և հոգևորական, Մերի ՄըքՔիլոփ Պենոլա կենտրոնի ավստրալիական լրատվամիջոցներին ասաց, որ 1871 թվականին Մերի ՄըքՔիլոփը արտաքսվել է մի շարք իրադարձություններից հետո, ներառյալ նրա բացահայտումը և հաղորդումը հոգևորականների կողմից երեխաների նկատմամբ սեռական բռնության մասին։ Գարդիները բացատրեց, որ Հարավային Ավստրալիայի Կապունդայի ծխական քահանա Քիթինգի հետ կապված երեխաների նկատմամբ ենթադրյալ բռնության մասին անհանգստացնող պատմություններ լսելուց հետո, ՄըքՔիլոփը և այլ միանձնուհիները խոսեցին հայր Վուդսի հետ, որն իր հերթին մոտեցավ Ադելաիդայի գլխավոր փոխանորդին: Արդյունքում Քիթինգը հեռացվեց իր ծխից և հետ ուղարկվեց Իռլանդիա, որտեղ նա շարունակեց որպես քահանա: Քիթինգի ծառայակից քահանաներից մեկը՝ հայր Չարլզ Հորան Օ.Ֆ.Մ.-ն, այնքան բարկացած էր Վուդսի և Ջոզեֆիտների բացահաըտումներից, որ նա երդվեց վրեժ լուծել նրանցից:

Երեխաների բռնության մասին հայտնելուց բացի, քահանա Վուդսը և Ջոզեֆիները նաև հակասության մեջ են մտել որոշ հոգևորականների հետ կրթական հարցերի շուրջ և տեղի հոգևորականները սկսել են արշավանք՝ վարկաբեկելու Ջոզեֆիներին։ Ֆինանսական անգործունակության մասին մեղադրանքների հետ մեկտեղ լուրեր են տարածվել նաև այն մասին, որ ՄըքՔիլոփը խմելու խնդիր ուներ։ 2010 թվականին Տեր Փոլ Գարդիների կողմից իրականացված հետաքննությունը այս պնդումները հաստատող որևէ ապացույց չի գտել։ Իրականում, պարզ հայտնի էր, որ նա ալկոհոլ էր խմում բժշկի ցուցումով, որպեսզի թեթևացնի դիսմենորեայի ախտանիշները, ինչը հաճախ նրան ստիպում էր օրերով գամված մնալ անկողնում։ Հայր Հորանը հանդիպեց Շեյլի հետ 1871թ. սեպտեմբերի 21-ին և համոզեց նրան, որ Ջոզեֆիտների սահմանադրությունը պետք է փոխվի այնպես, որ կարող անօթևան թողնվեն Սուրբ Հովսեփի միանձնուհիներին։ Հաջորդ օրը, երբ ՄըքՔիլոփը, ըստ երևույթին, չհամաձայնեց խնդրանքին, Շեյլը վտարեց նրան՝ որպես պատճառ նշելով անհնազանդությունը։ «*The Irish Harp and Farmers' Herald* » կաթոլիկական թերթի լուսաբանումը հանգեցրեց իր խմբագիր Սի Ջեյ Ֆոքսի հեռացմանը Կաթոլիկ ասոցիացիայից, որի նախագահը նա էր։ Թեև Ջոզեֆիտները չցրվեցին, նրանց դպրոցների մեծ մասը փակվեց այս գործողության հետևանքով։ Արգելված լինելով եկեղեցում որևէ մեկի հետ շփվելը, ՄըքՔիլոփը ստացել է Ադելաիդայի Ֆլինդերս փողոցում գտնվող երկու տների վարձակալության իրավունքը ականավոր հրեա վաճառական Էմանուել Սողոմոնի կողմից։ Քույրերից ոմանք նախընտրեցին մնալ թեմական հսկողության տակ՝ հանրության շրջանում դառնալով «Black Joeys» անունով։

Մահվան անկողնում Շեյլը Հորանին հանձնարարեց ազատ արձակել ՄըքՔիլոփին։ 1872 թվականի փետրվարի 21-ին Հորանը հանդիպեց ՄըքՔիլոփին Վիլունգա գնալու ճանապարհին և ազատ արձակեց նրան Մորֆեթ Վեյլի եկեղեցում։ Եպիսկոպոսական հանձնաժողովն ավելի ուշ նրան ամբողջովին արդարացրել է։

## Հռոմ
1872 թվականին Քենսինգթոնում Մայր Տունը ձեռք բերելուց հետո ՄըքՔիլոփը պատրաստվում էր մեկնել Հռոմ, որպեսզի պաշտոնապես հաստատվի Սուրբ Հովսեփի քույրերի «Կյանքի կանոնը»:

ՄըքՔիլոփփը 1873 թվականին մեկնեց Հռոմ՝ ստանալու պապական հավանությունը կրոնական ժողովի համար և իր աշխատանքում խրախուսվեց Պիոս IX պապի կողմից։ Հռոմի իշխանությունները փոփոխություններ կատարեցին Սուրբ Հովսեփի քույրերի ապրելակերպում՝ կապված աղքատության հանդեպ իրենց հավատարմության հետ և հայտարարեցին, որ վերադաս ներկայացուցիչը և նրա խորհուրդը ժողովի համար պատասխանատու իշխանություններն են։ Նրանք հավաստիացրել են ՄըքՔիլոփին, որ ժողովը և իրենց «Կյանքի կանոնը» վերջնական հաստատում կստանան փորձաշրջանից հետո։ Գույքի սեփականության վերաբերյալ «Կյանքի կանոնի» արդյունքում առաջացած փոփոխությունները խնդիրներ էին առաջացրել ՄըքՔիլոփի և Վուդսի միջև, ովքեր կարծում էին, որ վերանայված փաստաթուղթը վտանգում է խոստացված աղքատության իդեալը և մեղադրում ՄըքՔիլոփին՝ փաստաթուղթն իր սկզբնական ձևով չընդունելու համար։

Եվրոպայում գտնվելու ժամանակ ՄըքՔիլոփը շատ էր ճանապարհորդում, որպեսզի դիտարկի տարբեր կրթական մեթոդներ։

Այս ժամանակահատվածում Ջոզեֆիտներն ընդլայնեցին իրենց գործողությունները դեպի Նոր Հարավային Ուելս և Նոր Զելանդիա: ՄըքՔիլոփը տեղափոխվեց Սիդնեյ` 1883 թվականին` Ադելաիդայի եպիսկոպոս Ռեյնոլդսի ցուցումով։

## Վերադարձ Հռոմ
Երբ 1875 թվականի հունվարին ՄըքՔիլոփը վերադարձավ Ավստրալիա, մոտ երկու տարվա բացակայությունից հետո, նա Հռոմից հավանություն բերեց իր քույրերի և նրանց կատարած աշխատանքի համար, նյութեր իր դպրոցի համար, գրքեր միաբանության գրադարանի համար, մի քանի քահանաներ և, ամենակարևորը, 15 հոգի նոր Ջոզեֆիտներ Իռլանդիայից։ Անկախ իր հաջողություններից, նա դեռևս ստիպված էր դիմակայել քահանաների և մի քանի եպիսկոպոսների հակառակությանը: Սա չփոխվեց 1875 թվականի մարտին, սակայն հետո նա միաձայն ընտրվեց որպես վերադաս ներկայացուցիչ։

Ջոզեֆիտները սովոր չէին կաթոլիկ եկեղեցու սպասավորությանը։ Նախ, քույրերն ապրում էին համայնքում, քան մենաստաններում: Երկրորդը, միաբանության սահմանադրությունները պահանջում էին կառավարում ժողովի ներսում ընտրված վերադաս ներկայացուցիչի կողմից, այլ ոչ թե եպիսկոպոսի կողմից, ինչը հազվադեպ էր այդ ժամանակներում: Այնուամենայնիվ, բախումներ առաջացնող հարցերն այն էին, որ Ջոզեֆիտները հրաժարվում էին ընդունել պետական ֆինանսավորումը, չէին սովորեցնում գործիքային երաժշտություն (այն ժամանակ եկեղեցու կողմից համարվում էր կրթության կարևոր բաղադրիչ) և չէին ցանկանում կրթել ավելի հարուստ ընտանիքների աղջիկներին: Այս կառույցը հանգեցրեց նրան, որ քույրերը ստիպված եղան լքել Բաթերսթը 1876 թվականին, իսկ Քուինսլենդը մինչև 1880 թվականը՝ տեղի եպիսկոպոսների՝ այս աշխատանքային կառույցը ընդունելուց հրաժարվելու պատճառով։

Չնայած բոլոր դժվարություններին, ժողովը ընդլայնվեց։ 1877 թվականին գործում էր ավելի քան 40 դպրոց Ադելաիդայում և շրջակայքում, ինչպես նաև Քուինսլենդում և Նոր Հարավային Ուելսում: Բենսոնի, Բար Սմիթի, Բեյքերների ընտանիքի, Էմանուել Սողոմոնի և այլ ոչ կաթոլիկների օգնությամբ Ջոզեֆիտները, ՄըքՔիլոփի հետ, որպես իրենց առաջնորդ և վերադաս ներկայացուցիչ, կարողացան շարունակել կրոնական և այլ բարի գործերը, այդ թվում՝ այցելելով բանտում գտնվող բանտարկյալներին:

1877 թվականին Ռոջեր Վոնին Սիդնեյի արքեպիսկոպոս նշանակվելուց հետո ՄըքՔիլոփի և նրա քույրերի կյանքը մի փոքր ավելի հեշտացավ։ Մինչև իր մահը՝ 1882 թվականը, վերապատվելի Ջոզեֆ Թափեյները ՄըքՔիլոփին տվել էր իր խորին աջակցությունը, իսկ մինչև 1883 թվականը նա նաև ուներ Ադելաիդայի եպիսկոպոս Ռեյնոլդսի աջակցությունը:

1883 թվականին Վոգանի մահից հետո Պատրիկ Ֆրենսիս Մորանը դարձավ արքեպիսկոպոս։ Թեև նա որոշակիորեն դրական հայացք ուներ Ջոզեֆիտների նկատմամբ, նա հեռացրեց ՄըքՔիլոփին որպես գերագույն գեներալ և նրան փոխարինեց Բեռնարդ Ուոլշով։

Պապ Լեո XIII-ը պաշտոնական հաստատում է տվել Ջոզեֆիտներին, որպես ժողով 1885 թվականին, որի կենտրոնակայանը Սիդնեյում է։

1886 թվականի մայիսի 31-ին Մերի ՄըքՔիլոփի մայրը՝ Ֆլորա ՄըքԴոնալդը, Մելբուռնից Սիդնեյ էր մեկնում SS Ly-ee-Moon-ով՝ այցելելու Մերիին և մեկ այլ դստեր, որը նույնպես միանձնուհի էր: Կանաչ հրվանդանի փարոսի մոտ նավը բախվել է ժայռին: Ֆլորան և 70 հոգի մահացել են։

Հռոմի Պապ Լեո XIII-ը վերջնական հավանություն է տվել Սուրբ Սրտի Սուրբ Հովսեփի քույրերին 1888 թվականին։

Թեև ապրում էին ողորմության միջոցով, Սուրբ Հովսեփի քույրերը շատ հաջողակ էին: Հարավային Ավստրալիայում նրանք ունեին դպրոցներ բազմաթիվ քաղաքներում, այդ թվում՝ Վիլունգա, Ուիլոխրա, Յարկովի, Մինտարո, Օբերն, Ջեյմսթաուն, Լաուրա, Սեվենհիլ, Քուորն, Սպալդինգ, Ջորջթաուն, Ռոբ, Պեկինա, Ափիլա և շատ ուրիշ քաղաքներում: ՄըքՔիլոփը շարունակեց իր աշխատանքը Սիդնեյի Ջոզեֆիտների համար և փորձեց հնարավորինս մեծ աջակցություն ցուցաբերել Հարավային Ավստրալիայի բնակիչներին:։ 1880 թվականին Պերտվիլից քույրերը բացեցին գիշերօթիկ դպրոց Վանգանույում։ 1889 թվականին համայնք է ստեղծվել նաև Ավստրալիայի Վիկտորիա նահանգում։

Այս բոլոր տարիների ընթացքում ՄըքՔիլոփն օգնեց Մայր Բեռնարդին Սուրբ Հովսեփի քույրերի ղեկավարության հարցում: Նա նամակներ էր գրում աջակցության, խորհուրդների և խրախուսանքի կամ պարզապես կապի մեջ լինելու համար: 1896 թվականին ՄըքՔիլոփը վերադարձավ Հարավային Ավստրալիա՝ այցելելով Պորտ Ավգուստա, Բուրրա, Պեկինա, Կապունդա, Ջեյմսթաուն և Գլադստոն՝ այցելելու քույրերին: Նույն տարում նա նորից մեկնեց Նոր Զելանդիա՝ մի քանի ամիս անցկացնելով Պորտ Չալմերսում և Օտագոյի Էրոութաունում։ Սուրբ Հովսեփի քույրերի հետ Նոր Զելանդիայում գտնվելու ընթացքում դպրոց հիմնվեց Արոութաունում՝ Հարավային կղզու Քուինսթաունի մոտակայքում: Սուրբ Պատրիկ եկեղեցու տարածքում գտնվող փոքրիկ դեղին քոթեջը, որն այժմ հայտնի է որպես Mary MacKillop քոթեջ, սկզբնապես կառուցվել է որպես հանքափորների տուն մոտ 1870 թվականին: Այն գնվել է եկեղեցու կողմից և ներառվել եկեղեցու դպրոցի մեջ 1882 թվականին, իսկ այնուհետև 1897 թվականին ՄըքՔիլոփը տնակը և դպրոցի մի մասը վերածել են Նոր Զելանդիայում աշխատող Սուրբ Հովսեփի քույրերի մենաստանի։

1897 թվականին Պորտ Ավգուստայի եպիսկոպոս Մահերը կազմակերպեց, որ Սուրբ Հովսեփի քույրերը ստանձնեն Սուրբ Անակլետոս կաթոլիկ ցերեկային դպրոցի ղեկավարությունը: 1897 թվականի հունվարի 16-ին Սուրբ Հովսեփի քույրերի համար ՄըքՔիլոփը հիմնեց մենաստան։ 1897 թվականի հունվարին16-ին Սուրբ Սրտի Սուրբ Հովսեփի քույրերի հիմնադիրը՝ Խաչի մայր Մարիամը եկավ Սուրբ Անկլետոս եկեղեցի ստանձնելու դպրոցը։ Նրան ուղեկցում էին քույրեր Բենիզին (որին նշանակեցին դպրոցի պատասխանատուն), Մ. Ջոզեֆը, Կլոտիլդը և Ալոյսիուս Ջոզեֆը: Նրանց կայարանում դիմավորեց քահանա Նորթոնը, ով նրանց տարավ նոր օրհնված մենաստան, որը գնվեկ էր նրանց համար «Railway Terrace-»ում։

Մայր Բերնարդի մահից հետո, ՄըքՔիլոփը ևս մեկ անգամ առանց որևէ ընդիմմության ընտրվեց որպես վերադաս ներկայացուցիչ` 1899 թվականին, պաշտոն, որը նա զբաղեցրեց մինչև իր մահը։ Կյանքի վերջին տարիներին նա ունեցել է բազմաթիվ առողջական խնդիրներ։ Նա ռևմատիզմով հիվանդացավ և 1902 թվականին Օքլենդում (Նոր Զելանդիա) ինսուլտից հետո աջ կողմի անկարողություն ձեռք բերեց: Յոթ տարի նա ստիպված էր տեղաշարժվել սայլակով, բայց նրա խոսքն ու միտքը նախկինի պես լավն էին, և նամակ գրելը շարունակվեց այն բանից հետո, երբ նա սովորեց գրել ձախ ձեռքով: Նույնիսկ նրա ինսուլտից հետո Սուրբ Հովսեփի միանձնուհիները բավականաչափ վստահություն ունեին նրա նկատմամբ՝ վերընտրելու նրան 1905 թվականին:

## Մահ

ՄըքՔիլոփը մահացել է 1909 թվականի օգոստոսի 8-ին Հյուսիսային Սիդնեյի Ջոզեֆիտների մենաստանում։ Սիդնեյի արքեպիսկոպոսը կարդինալ Մորանն ասել է, որ նրան հողին հանձնեցին Գոր Հիլ գերեզմանատանը, Հյուսիսային Սիդնեյից Խաղաղօվկիանոսյան մայրուղուց մի քանի կիլոմետր դեպի վեր։

ՄըքՔիլոփի թաղումից հետո մարդիկ անընդհատ հող էին վերցնում նրա գերեզմանից: Արդյունքում, նրա աճյունը արտաշիրիմվեց և 1914 թվականի հունվարի 27-ին տեղափոխվեց պահոց ՝ Մարիամ Աստվածածնի զոհասեղանի առջև՝ Նորակառույց հուշահամալիրում, Հյուսիսային Սիդնեյի Մաունթ Սթրիթում։ Պահոցը Ջոաննա Բար Սմիթի նվերն էր, ով ՄըքՔիլոփի ողջ կյանքի ընկերուհին էր և հիացած պրեսբիտերական։

## Կանոնականացում և ոգեկոչում
1925 թվականին Սուրբ Հովսեփի քույրերի վերադաս մայրը՝ Մայր Լոուրենսը, սկսեց ՄըքՔիլոփին սուրբ հռչակելու գործընթացը, իսկ Սիդնեյի արքեպիսկոպոս Մայքլ Քելլին հիմնեց դատարան՝ գործընթացն առաջ տանելու համար: ՄըքՔիլոփի երանացման գործընթացը սկսվեց 1926 թվականին, ընդհատվեց 1931 թվականին, բայց նորից սկսվեց 1951 թվականի ապրիլին և փակվեց նույն թվականի սեպտեմբերին։ Մի քանի տարի տևած լսումներից, ՄըքՔիլոփի գրվածքների մանրազնին ուսումնասիրությունից և 23 տարի ուշացումից հետո հետաքննության սկզբնական փուլն ավարտվեց 1973 թվականին։ Նրա գործի երկարամյա և նշանավոր ոչ կաթոլիկ քարոզիչը բանաստեղծ-գրավաճառ Մաքս Հարիսն էր: Հետագա հետաքննություններից հետո ՄըքՔիլոփի «հերոսական առաքինությունը» հռչակվեց 1992 թվականին։ Այդ նույն տարում եկեղեցին հաստատեց այն համոզմունքը, որ Վերոնիկա Հոփսոնը, ըստ երևույթին, ով մահացել է լեյկոզից 1961 թվականին, բուժվել էր՝ աղոթելով ՄըքՔիլոփի բարեխոսության համար. ՄըքՔիլոփը երանացվել է 1995 թվականի հունվարի 19-ին Հռոմի պապ Հովհաննես Պողոս II- ի կողմից։ Երանացման առիթով խորվաթ-ավստրալիացի նկարիչ Չարլզ Բիլլիխին հանձնարարվել է նկարել ՄըքՔիլոփի պաշտոնական հուշահամալիրը։

2009 թվականի դեկտեմբերի 19-ին Սրբերի պատճառների միաբանությունը հրապարակեց պապական հրամանագիր, որով պաշտոնապես ճանաչեց երկրորդ հրաշքը՝ 1990ական թվականներին թոքերի և ուղեղի երկրորդական քաղցկեղից Քեթլին Էվանսի ամբողջական և մշտական բուժումը։ Քեթլին Էվանսը շարունակեց հրատարակել 2012 թվականին «Penguin Books»-ի հետ «The Story Behind Saint Mary MacKillop's second Miracle»-ը։ Նրա սրբադասումը հայտարարվեց 2010 թվականի փետրվարի 19-ին և այնուհետև տեղի ունեցավ 2010 թվականի հոկտեմբերի 17-ին։

## Ճանաչում
Նրա սրբադասմանը նախորդող շաբաթվա ընթացքում Ավստրալիայի դաշնային կառավարությունը հայտարարեց, որ պաշտպանում է ՄըքՔիլոփի անվան օգտագործումը կոմերցիոն նպատակներով։ Ավստրալիայի վարչապետ Ջուլիա Գիլարդի գրասենյակի հայտարարության համաձայն, միակ ավստրալացին, ում անունը նման պաշտպանվածություն ունի, ավստրալական կրիկետի լեգենդ սըր Դոնալդ Բրեդմանը է։ «Australia Post»-ը թողարկել է պաշտոնական փոստային նամականիշ՝ ճանաչելու ՄըքՔիլոփի սրբադասումը։

Արարողությանը ականատես լինելու համար Վատիկանում ներկա է եղել մոտ 8000 ավստրալացի։ Վատիկանի թանգարանը կազմակերպել է աբորիգենների արվեստի ցուցահանդես՝ նվիրված այդ առիթին՝ «Կյանքի ծեսեր» խորագրով։ Ցուցահանդեսը պարունակում էր 300 արտեֆակտ, որոնք առաջին անգամ ցուցադրվեցին 1925 թվականից ի վեր։

ՄըքՔիլոփը հիշվում է բազմաթիվ առումներով, հատկապես Ավստրալիայում: Նրա անունները կրում են Հարավային Ավստրալիայի MacKillop ընտրական շրջանը և MacKillop մի քանի քոլեջներ: 1985 թվականին Սուրբ Հովսեփի քույրերը մոտեցան Ավստրալիայի առաջատար վարդ աճեցնողներից մեկին՝ մշակելու «Mary MacKillop Rose»-ը։ MacKillop-ը եղել է «Ոգեշնչող ավստրալացիներ» մեկ դոլարանոց մետաղադրամների շարքից առաջինի թեման, որը թողարկվել է Ավստրալիայի թագավորական դրամահատարանի կողմից 2008 թվականին։

Ավստրալացի մի քանի կոմպոզիտորներ գրել են սուրբ երաժշտություն ի պատիվ ՄըքՔիլոփի։ Նրա երանացման առիթով ՄըքՔիլոփ Քարտուղարությունը 1994 թվականին ութ կոմպոզիտորների հանձնարարեց գրել ՄըքՔիլոփի առաջին պատարագային օրհներգերից մի քանիսը: Դրանք հրատարակվել են 1995 թվականին Քարտուղարության կողմից որպես անթոլոգիա՝ *«Եթե ես կարողանայի ասել Աստծո սերը»* վերնագրով։ Սուրբ Մարիամի Խաչի տոնակատարությունների ժամանակ հատուկ օգտագործվող օրհներգերն են՝ *«Սուրբը այսօրվա համար»* և *«Մարի ՄըքՔիլոփ», «Ավստրալիայի կին»*։

2009 թվականին Նիկոլաս Բուկը Գլենելգի Շիրի կողմից հանձնարարվեց գրել մեկ ժամ տևողությամբ կանտատ ՄըքՔիլոփի մահվան հարյուրամյակի կապակցությամբ։ Դրա պրեմիերան կայացել է Վիկտորիա նահանգի Փորթլենդ քաղաքում գտնվող Մելբուրնի թագավորական ֆիլհարմոնիկի կողմից։ «*Mars of Mary McKillop»-ը* ժողովական երգի միջավայր է, որը հեղինակել է Ջոշուա Քովին։

## Գրականություն
ՄըքՔիլոփը դարձել է գեղարվեստական ֆիլմերի, երաժշտական ստեղծագործությունների հերոսուհի:

* 1994 թվականին նկարահանված *«Մերի»* ֆիլմը, ռեժիսոր՝ Քեյ Պավլուն , Լյուսի Բելի հետ՝ ՄըքՔիլոփի դերում թողարկվել է DVD-ով որպես *Mary: The Mary MacKillop Story*
* *Նորին Սրբություն*, Ջասթին Ֆլեմինգի պիեսը
* *MacKillop*, դրամատիկ մյուզիքլ, որը ստեղծվել է վիկտորիանական կոմպոզիտոր Քսավյեր Բրոուերի կողմից և առաջին անգամ հնչել է ուխտավորների համար 2008 թվականին Մելբուրնում Երիտասարդության համաշխարհային օրը
* Արձակագիր Պամելա Ֆրիմանի *«Սև զգեստը»* ՄըքՔիլոփի մանկության և երիտասարդության գեղարվեստական կենսագրություն է
* *«Լույսի կենտրոնում»* Ռոզմարի Ջոնսի կողմից, որը լուսաբանվել է Explorations-ում ( La Mama ), ունեցել է տարածաշրջանային վիկտորիանական շրջագայություն: Այն մասամբ ընթերցվել է միջազգային և հնդիկ դերասանների հետ WPI Mumbai-ում, իսկ ավելի ուշ կոմերցիոն արտադրություն է ստացել 12th Night Theatre Brisbane, 2010 թ. Պիեսի հատվածը տպագրվել է *Scenes from a Diverse World* անթոլոգիայում (հրատարակված Կին դրամատուրգների միջազգային կենտրոնի կողմից, ԱՄՆ): ՄըքՔիլոփի մասին պիեսը գրվել է Արևելյան Մելբուրնի Ջոզեֆիտ Քույրերի թույլտվությամբ և աջակցությամբ և հասանելի է Australianplays.org կայքում:

## Ծանոթագրություններ

*

## Արտաքին հղումներ
* 
*Mary MacKillop Place official website
*Mary MacKillop Penola Centre official website
*''MacKillop'', a musical by Xavier Brouwer
*MacKillop Family Services website
*O Mother Mary of the Cross, a hymn to St. Mary of the Cross, text by Veronica Brandt, music by Charles H. Giffen.

Կատեգորիա:Կաթոլիկ եկեղեցու սրբեր
Կատեգորիա:Սրբեր
Կատեգորիա:Քրիստոնեական սրբեր