open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Թոմ Ֆրիդմեն

**Թոմ_Ֆրիդմեն** (), նկարիչ, արվեստագետ։ Ինստալյացիայի ոճի քանդակներ է ստեղծում ամենօրյա օգտագործման իրերից և նյութերից։

## Կրթություն
* 1988 թվական՝ Սենթ Լուիսի Վաշինգթոնի անվան համալսարան (BFA graphic illustration)
* 1990 թվական՝ Չիկագոյի Իլինոյսի համալսարան (MFA, Sculpture)

## Ստեղծագործություններ
Ֆրիդմանը ստեղծում է քանդակներ և նկարներ մեծ ուշադրություն դարձնելով մանրակերտներին և ձեռագործ աշխատանքներին։ Իրերը որոնք օգտագործում է նկարիչը կարելի է գտնել յուրաքանչյուր սուպերմարկետում՝ թուղթ, լարեր, ստվարաթուղթ, փրփուր, նրբաթիթեղ և գունավոր նշիչներ։ Ֆրիդմենը 1960-ականների կոնցեպտուալ արվեստի և մինիմալիզմի հետևորդ է։ Իր վերջին կոլաժներում և քանդակներում (Monsters and Stuff (2008)) Ֆրիդմենը հավատարիմ է մնում իր նյութերի ընտրության և արտադրության մեթոդի իր սկզբունքներին։ Նյութերի և պատկերի միջև անջրպետը, ստեղծագործությունյան ավարտից հետո զարմացնում է։ Օրինակ Green Demon (2008) քանդակում։ Նկարիչը ապրում և աշխատում է ԱՄՆ-ում։

## Անհատական ցուցահանդեսներ
* 2008 '''Monsters and Stuff''', Gagosian Gallery, Լոնդոն
* 2006 '''Pure Invention''', Mildred Lane Kemper Art Museum, Սենթ Լուիս
* 2006 '''Tom Friedman''', Gagosian Gallery, Բևեռլի Հիլզ
* 2004 '''Tom Friedman''' , SLG South London Gallery, Լոնդոն
* 2004 '''Tom Friedman''', Tomio Koyama Gallery, Տոկիո
* 2002 Tom Friedman, Fondazione Prada, Միլան
* 2002 '''Tom Friedman''' , Stephen Friedman Gallery, Լոնդոն
* 2001 Tom Friedman — New Museum of Contemporary Art, Նյու Յորք
* 2001 Tom Friedman — The Fabric Workshop and Museum, Ֆիլադելֆիա
* 2001 Tom Friedman — Tomio Koyama Gallery, Տոկիո
* 2001 Tom Friedman — Aspen Art Museum, Aspen, CO
* 2000 Tom Friedman — A Survey of Recent Work — Yerba Buena Center for the Arts, Սան Ֆրանցիսկո
* 2000 Tom Friedman — Museum of Contemporary Art Chicago — MCA Chicago, Չիկագո
* 1998 Tom Friedman — Stephen Friedman Gallery, Լոնդոն
* 1998 Tom Friedman — Tomio Koyama Gallery, Տոկիո
* 1997 currents 70: TOM FRIEDMAN — Saint Louis Art Museum, Saint Louis, MO
* 1996 Tom Friedman — Stephen Friedman Gallery, Լոնդոն
* 1995 Projects: Tom Friedman — MoMA — Museum of Modern Art, Նյու Յորք
* 1994 Tom Friedman — Galleria Raucci/Santamaria, Naples
* 1994 Tom Friedman — Analix Forever, Ժնև

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Информация (биография, работы, выставки) на сайте Gagosian Gallery, которая представляет художника 
* Работы художника на ArtNet
* Статья в Frieze Magazine

Կատեգորիա:1965 ծնունդներ
Կատեգորիա:Անձինք այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Նկարիչներ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Ամերիկացի նկարիչներ
Ջեյմս Չարլզ

**Ջեյմս Չարլզ** (, ), ամերիկացի մոդել, յություբեր և դիմահարդար։ 2016 թվականին դարձել է CoverGirl կոսմետիկ ապրանքանիշի առաջին տղամարդ ներկայացուցիչը։

## Կարիերա
Չարլզն առավել հայտնի է իր յություբյան ալիքով, որը նվիրված է դիմահարդարմանը, նա սկսել է վիդեոներ հրապարակել 2015 թվականի դեկտեմբերի 1-ից։ Ամենաբարձր ցուցանիշով (2019 թվականի մայիսի 16-ին) նրա ալիքը ունեցել է 16,6 միլիոն հետևորդ։ Ներկայումս այն ունի 16,3 միլիոն հետևորդ։ Յություբյան ալիքը ունի 2 միլիարդից ավել դիտում։ 2019 թվականի մայիսի 11-ին դարձել Է յություբի առաջին մարդը, որը 24 ժամում կորցրել է ավելի քան 1 միլիոն բաժանորդ։

2016 թվականի հոկտեմբերի 11-ին տասնյոթ տարեկան հասակում, Չարլզը դարձել է CoverGirl կոսմետիկ ապրանքանիշի առաջին տղամարդ ներկայացուցիչը, որն աշխատում է բրենդի դեսպան Քեթի Փերրիի հետ։

2017 թվականին Չարլզը Լոս Անջելեսում կայացած նորաձևության շաբաթվա ընթացքում դուրս է եկել *MarcoMarcos Six 1/2* հավաքածուի պոդիում։

Streamy Awards 8-րդ մրցույթում Չարլզը ստացել է մրցանակ «Գեղեցկություն» անվանակարգում լավագույն յություբյան ալիքի համար։

2018 թվականին Չարլզը համագործակցել է Morphe Cosmetics կոսմետիկ ապրանքանիշի¤ հետ, աչքերի ստվերների գունապնակ թողարկելու համար։ 2019 թվականի հունվարին նա հրավիրվել է Անգլիայի Բիրմինգհեմ քաղաք, ընկերության երկրորդ բրիտանական խանութը բացելու համար, որտեղ նրան տեսել էին 7000-ից ավելի երկրպագուներ, դա հանգեցրել էր բազում խցանումների։

2019 թվականի մարտին Չարլզը արել է  Իգգի Ազալիայի դիմահարդարումը «Sally Walker» երգի երաժշտական տեսահոլովակի համար։

Չարլզը իր վիդեոները սկսում է «hi sisters» արտահայտությամբ։ Դրա արդյունքում նրա երկպագուները սկսել են կրել «hi sisters» գրությամբ հագուստ։

## Անձնական կյանք
Չարլզը ծնվել է Նյու Յորքի Բեթհեղեմ քաղաքում։ 2017 թվականի հունիսին ավարտել է Բեթղեհեմի կենտրոնական միջնակարգ դպրոցը։ Նա բացահայտ գեյ է։

2019 թվականի դրությամբ նրա ունեցվածքը գնահատվում է 12 մլն ԱՄՆ դոլար (9 մլն ֆունտ ստերլինգ)։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* 
* 

Կատեգորիա:Ամերիկացի ինտերնետային աստղեր
Կատեգորիա:Ամերիկացի մոդելներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի դիմահարդարներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի տիկտոկերներ
Կատեգորիա:Յություբերներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի բլոգերներ
Կատեգորիա:ԼԳԲՏ արվեստագետներ
Աննա Գուցոլ

**Աննա Գուցոլ** (, ), *Femen* շարժման կազմակերպիչն ու առաջնորդը։

## Կենսագրություն
Աննա Գուցոլը ծնվել է 1984 թվականի հոկտեմբերի 16-ին Մուրմանսկում։ 1991 թվականին տեղափոխվել է Ուկրաինա։

2008 թվականին կազմակերպել էր ուկրաինական չգրանցված *Femen* կանանց շարժումը։ Խումբը սկսել է բողոքել Ուկրաինայում մարմնավաճառության դեմ և ընդլայնել է Ուկրաինայում և ամբողջ աշխարհում կանանց իրավունքների և քաղաքացիական իրավունքների վերաբերյալ իր օրակարգը։

Գուցոլը ցանկանում էր Գերագույն Ռադայում *Femen*-ից ներկայացուցչություն ստանալ 2011 թվականի հունվարին, սակայն *Femen*-ը չի մասնակցել 2012 թվականի հոկտեմբերին ուկրաինական խորհրդարանական ընտրություններին։

2012 թվականի նոյեմբերի 16-ին Աննա Գուցոլը ձերբակալվել էր Սանկտ Պետերբուրգի օդանավակայանում, իսկ ավելի ուշ՝ արտաքսվել

2013 թվականի օգոստոսի վերջին Շևչենկոն և *Femen*-ի մի քանի այլ մասնակիցներ փախել էին Ուկրաինայից՝ վախենալով իրենց կյանքի և ազատության համար։ Գուցոլը Շվեյցարիայում ապաստան է խնդրել 2013 թվականին, սակայն 2014 թվականի մարտի 27-ին։ իշխանությունները մերժել են նրա խնդրանքը։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* 
* Девушки хотят. Интервью с Анной Гуцол, лидером FEMEN 
* Ганна Гуцол — Інтерв&#039;ю — Ukranews
* «FEMEN — спецназ феминистского движения». Интервью Анны Гуцол «Нашей газете» (Швейцария, 2014)

Կատեգորիա:Խորհրդային իրավապաշտպաններ
Կատեգորիա:Խորհրդային տնտեսագետներ
Կատեգորիա:Կիևի համալսարանի շրջանավարտներ
Կատեգորիա:Ուկրաինացի տնտեսագետներ
Կատեգորիա:Ուկրաինացի ֆեմինիստներ
Վանեվանքի վիմական արձանագրություններ

300px|մինի|աջից|Վանեվանք
Ստորև ներկայացված է Գեղարքունիքի մարզի Արծվանիստ գյուղի արևելյան ծայրամասում գտնվող Վանեվանի վանքի արձանագրությունները՝

## Արձանագրություններ

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Վիմական արձանագրություններ
Լյուդմիլա Լապտևա

**Լյուդմիլա Պավլովնա Լապտևա**  (), Մոսկվայի պետական համալսարանի խորհրդային և ռուս բոհեմ պատմաբան- բոհեմիստ, պատմական գիտությունների դոկտոր, պրոֆեսոր (2008 թվականից): Լապտևան Չեխիայի ու Սլովակիայի ռուսական պատմագրության, լուժիցկի սերբերի պատմության, ռուս սլավոնական ուսումնասիրությունների պատմության, արևմտյան (և հարավային) սլավոնների միջմշակութային և գիտական կապերի պատմության մասնագետ է։

## Կենսագրություն
1943 թվականին ընդունվել է Տամբովի մանկավարժական ինստիտուտի պատմության ֆակուլտետ, որտեղից 1944 թվականին տեղափոխվել է Մոսկվայի մարզային մանկավարժական ինստիտուտ, այժմ ՝ ՄՊՄՀ (միջնադարի պատմության ֆակուլտետ)։ Միևնույն ժամանակ, նա սովորում էր ֆիզկուլտուրայի ֆակուլտետում, հրապուրվում էր լեռնագնացությամբ։ Սովորել է ՄՊՄՀ-ի  ասպիրանտուրայում։ 1952 թվականին պաշտպանել է   թեկնածուական ատենախոսություն`« Չեխ ժողովրդի պայքարը Հաբսբուրգների հեղափոխական քաղաքականության դեմ` 16-րդ դարի երկրորդ կեսին- 17-րդ դարի սկզբին», իսկ 1973 թվականին՝ դոկտորական ատենախոսություն (ԽՍՀՄ ԳԱ սլավոնական հետազոտությունների և բալկանագիտության ինստիտուտում) «Ռուսական գրականությունը հուսիթական շարժման մասին (19-րդ դարի 40-ականներ – 1917)» թեմայով։ 1959 թվականից աշխատել է Մոսկվայի պետական համալսարանի պատմության ֆակուլտետի հարավային և արևմտյան սլավոնների պատմության ֆակուլտետում. Դասախոսություններ է կարդացել սլավոնների պատմության, Չեխիայի պատմագրության, ինչպես նաև հատուկ դասընթացների վերաբերյալ։ 1975 թվականին նրան շնորհվել է պրոֆեսորի գիտական կոչում։

## Աշխատանքներ
2008 թվականի վերջին լույս տեսան Լապտևայի 586 գործերը (նրա ստեղծագործությունների մոտավորապես մեկ երրորդը տպագրվել են Չեխիայում, Սլովակիայում, Լեհաստանում, Բուլղարիայում, Գերմանիայում, Հունգարիայում, Ուկրաինայում և այլ երկրներում), այդ թվում քսանից ավելի մենագրություններ` 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 

## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն
* 

Կատեգորիա:Պատմական գիտությունների դոկտորներ
Կատեգորիա:Պրոֆեսորներ
Կատեգորիա:Կին պատմաբաններ
Կատեգորիա:Խորհրդային պատմաբաններ
Կատեգորիա:Ռուս պատմաբաններ
Կատեգորիա:Ռուս գիտնականներ
Լիճքի սուրբ Աստվածածին եկեղեցու վիմական արձանագրություններ

Ստորև ներկայացված է Գեղարքունիքի մարզի Լիճք գյուղում գտնվող Սուրբ Աստվածածին եկեղեցու արձանագրությունները՝

## Արձանագրություններ

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Վիմական արձանագրություններ
Զառա Մանուչարյան

**Զառա Մանուչարյան** (Զարուհի Մանուչարյան, ), հայ նկարչուհի։

## Կենսագրություն
Զառա Մանուչարյանը ծնվել է 1972 թվականին, Երևանում։ 1981-1985 թվականներին սովորել է Հակոբ Կոջոյանի անվան գեղարվեստի դպրոցում, 1989-1995 թվականներին` Երևանի գեղարվեստա-թատերական ինստիտուտի կերպարվեստի բաժնում։ 2001 թվականին արվեստի մենեջմենթի և մարքեթինգի մասնագիտական դասընթացներ է անցել Զալցբուրգում (Ավստրիա)։ 1998 թվականից Հայաստանում հիմնադրված «Կոբալտ» միության փոխնախագահն է, 1995 թվականից անդամակցում է "Kobalt" FRAUEN-KUNST-und-MEDIEN-ին (Համբուրգ), 1998 թվականից` Հայաստանի նկարիչների միությանը, 2005 թվականից` Արվեստի միջազգային ասոցիացիային (ՅՈՒՆԵՍԿՕ)։

## Ցուցահանդեսներ
Անհատական ցուցահանդեսներ է ունեցել Հովհաննես Թումանյանի թանգարանում, Ակադեմիա պատկերասրահում, Երևանի ժամանակակից արվեստի թանգարանում, Սոֆիայի «Հիլթոն» հյուրանոցում, Պլովդիվի Գալերի մոլում։

1995 թվականից մասնակցում է տեղական և միջազգային տարբեր խմբակային ցուցահանդեսների։

### «Հիերոտոպիա»
2016 թվականին ներկայացրած «Հիերոտոպիա» (սակրալ տարածք) խորհագրով կոնցեպտուալ ցուցահանդեսում Մանուչարյանը ներկայացրել է միստիկ շարքի աբստրակտ կտավներ, միաժամանակ ներկայացնելով երեք հայկական եկեղեցիներ՝ Անիի Մայր տաճարը, Սանահինը և Զվարթնոցը` ավանգարդ ոճում։ Գծերի, գույների, պատկերների միջոցով նկարաչուհին արտահայտել է հայկական ինքնությունը, սակայն ոչ դասական, ավանդական միջոցներով։ Կտավներում Մանուչարյանը ստեղծել է իր սակրալ տարածքը՝ եկեղեցիների հատակագծերն ու սիմվոլները համատեղել Մատյան ողբերգության տողերին` կտավներում քննելով իր հոգևոր ինքնությունը, հայկական ինքնությունը։

«Աշխատանքներն արվել են մոտավորապես հինգ տարվա ընթացքում։ Այդ շրջանում տեղափոխվեցի և սկսեցի ապրել Եվրոպայում, իսկ ամենամեծ գործերի պատվերներն եղան հենց այնտեղ։ Այնտեղ ունեցա երեք անհատական ցուցահանդես, որոնցից մեկը տեղի ունեցավ Սոֆիայում։ Ինձ պատվիրվեց երկու մետրանոց գործ և քանի որ տարածք չունեի նկարելու համար, հայկական եկեղեցի տրամադրեցին, որի ներսում էլ նկարել եմ և մեծ աշխատանքներս, և փոքրերը։ Եկեղեցու ներսում նկարելն անչափ հետաքրքրաշարժ, աստվածային և ոգեշնչող գործընթաց էր»:

## Ֆիլմագրություն
* Անհատականություն և միասնություն (1998)
* Մուրազածառ (1998)
* Արվեստ, Ժամանակ, Տիեզերք (2000)
* Ճանապարհ դեպի Բոդիսաթվա (2007)

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Պաշտոնական կայք

Կատեգորիա:Երևանի պետական գեղարվեստաթատերական ինստիտուտի շրջանավարտներ
Կատեգորիա:Հայ նկարչուհիներ
Կատեգորիա:Հայաստանի նկարիչների միության անդամներ
Vietnam Air Services Company

**Vietnam Air Services Company**, գործում է որպես **VASCO** (), վիետնամերեն Վիետնամական ավիաընկերությունը, որի գլխավոր գրասենյակը գտնվում է Հոշիմին քաղաքում, կանոնավոր և չարտերային ուղևորափոխադրումներ է իրականացնում Վիետնամի հարավային մասի օդանավակայաններով։

Հանդիսանում է Vietnam Airlines ազգային ավիափոխադրողի դուստր ստորաբաժանումը։

Որպես գլխավոր տարանցիկ հանգույց՝ ավիաընկերությունը օգտագործում է Թանշոննյաթ միջազգային օդանավակայանը։ Չարտերային փոխադրումների ոլորտում Vietnam Air Service Company-ն աշխատում է զբոսաշրջային օպերատորների հետ պայմանագրերով, ապահովում է շտապ բժշկական օգնության բրիգադի (սանիտարական ավիացիա) գործունեությունը, ուղևորներին ու բեռները տեղափոխում է նավթային մշակումների հարթակներ, ինչպես նաև տրամադրում է տեղական նշանակության ավիացիայի աշխատանքի հետ կապված այլ ծառայությունների լայն շրջանակ։

## Պատմություն և ընդհանուր տեղեկություններ
Vietnam Air Services Company-ն ստեղծվել է 1987 թվականին Վիետնամի կառավարության կարգադրությամբ՝ որպես Vietnam Airlines ազգային ավիաընկերության դուստր ձեռնարկություն։

2004 թվականին VASCO-ն սկսել է կանոնավոր ուղևորափոխադրումների սպասարկումը երթուղային ցանցից դուրս, քանի որ հեռանկարում նախատեսվում էր սեփականաշնորհել դուստր փոխադրողին։ Որոշ ժամանակ անց, Vietnam Airlines-ի ղեկավարությունը հայտարարեց VASCO-ի ցածր գնային ավիաընկերության վերակազմակերպման մտադրության մասին, որպեսզի համագործակցեն մի շարք օտարերկրյա գործընկերների հետ՝ ներքին ուղևորափոխադրումների ոլորտում։

## Երթուղային ցանց
աջից|մինի|250x250փքս|VASCO ավիաընկերության ATR-72 ավիաընկերությունը Կոնդաո օդանավակայանում (Կոնդաո, Վիետնամ)
մինի|250x250փքս
VASCO ավիաընկերության կանոնավոր ուղևորափոխադրումների ցանցը ներառում է հինգ ուղղություններ.

* Կամաու — Կամաու օդանավակայան
* Տամկի — Չուլայ օդանավակայան
* Կոնդաո — Կոնդաո օդանավակայան
* Հոշիմին — Թաննշոննյաթ միջազգային օդանավակայան **հանգույց**
* Տուիհոա — Դոնգտակ օդանավակայան

## Նավատորմ
2010 թվականի դեկտեմբերի դրությամբ Vietnam Air Services Company ավիաընկերության օդային նավատորմը բաղկացած էր Vietnam Airlines-ից վարձակալված ATR 72-500 օդանավից։

## Նշումներ

## Հղումներ
* ''VASCO պաշտոնական կայք'' 
* ''VACCO ''*[https://web.archive.org/web/20170621040705/http://www.vasco.com.vn/?lang=en պաշտոնական կայք]* 

Կատեգորիա:1987 հիմնադրված ընկերություններ
Ես, Պիկասոն

**«Ես, Պիկասոն»** (), իսպանացի և ֆրանսիացի նկարիչ Պաբլո Պիկասոյի ինքնադիմանկարը՝ ստեղծված 1901 թվականին։ Յուղաներկով նկարված կտավ է։ Չափսը կազմում է 73,5 х 60,5 սմ։ Նկարը ներառվում է մասնավոր հավաքածուի մեջ։

## Պատմություն և նկարագրություն
1901 թվականի ամռանը 19-ամյա Պիկասոն տեղափոխվում է Փարիզ, որպեսզի Ֆ. Իտուրինոյի հետ բացի Լաֆֆիտ փողոցում գտնվող հեղինակավոր Ամբրուազ Վոլարի պատկերասրահում ցուցահանդես։   Պատրաստվելով ցուցահանդեսին՝ նա նկարել է 75 նկար՝ հուսալով հաստատվել ժամանակակից արվեստի աշխարհում։ Հենց այստեղ էլ Պիկասոն ներկայացնում է իր «ես, Պիկասոն» ինքնադիմանկարը։  Սա 1901 թվականին նկարված 3 ինքնադիմանկերներից առաջինն է։

Հետևելով դասական դպրոցի կոմպոզիցիոն ավանդույթներին՝ նկարիչն իրեն պատկերել է մոմի լույսի ներքո՝ պատկերի առջև նստած։ Նրա սպիտակ, հասարակ վերնաշապիկը և նարնջագույն շարֆը արդյունավետ հակադրվում են պայծառ կապտականաչ ֆոնի հետ։ Նկարչի թափանցող, դրամատիկ հայացքը ուղղված է հանդիսատեսին։ Նա նայում է ինքնավստահ վարպետի վճռական դեմքով՝ հավատալով, որ աշխարհը կճանաչի իրեն Պիկասո անունով։ Սա եղել է գեղանկարչության նոր ուղղության փնտրտուկների ժամանակ։ Դիմանկարում օգտագործված նորույթները, հաղորդում էին նրան հոգեբանական խորություն այն շրջանում, երբ նրա աշխատանքներում սկսեցին գերակշռել սառը երկնագույն երանգը։

1981 թվականին ամերիկացի կոլեկցիոներ և բարերար Ու. Չերրին 5 800 000 դոլարով Սոթբիս աճուրդից գնում է նկարը։ 1989 թվականի մայիսին նա կրկին նկարը աճուրդի է հանում, որտեղ նկարը 47 900 000 դոլարով վաճառում է հույն կոլեկցիոներ և մագնատ Ս. Նիարհոսին։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:1901 նկարներ
Կատեգորիա:Մասնավոր հավաքածուներում գտնվող նկարներ
Կատեգորիա:Պաբլո Պիկասոյի նկարներ
Կապույտ սենյակ (նկար, Պիկասո)

**«Կապույտ սենյակ»** (), իսպանացի և ֆրանսիացի նկարիչ Պաբլո Պիկասոյի նկարը՝ ստեղծված 1901 թվականին։ Յուղաներկով նկարված կտավ է։ Չափսը կազմում է 50,5 х 61,5 սմ է։ Այժմ գտնվում է ժամանակակից արվեստի թանգարանում՝ «The Phillips Collection»-ում՝ Վաշինգտոնում։

## Պատմություն և նկարագրություն
«Կապույտ սենյակը» ստեղծվել է Փարիզյան ցուցահանդեսից հետո, որը տեղի էր ունեցել Ամբրուազ Վոլարի պատկերասրահում։ Նկարը «կապույտ շրջանի» ամենավաղ գործերից մեկն է։ Այս նկարում տեսանելի է նաև Էդգար Դեգայի և Անրի դը Տուլուզ-Լոտրեկի ազդեցությունը։ Կտավի կոլորիտը կապտաերկնագույն երանգն է։ Պայծառ, ծաղկազարդ ծածկոցները, գորգը, ծաղկեփունջը՝ դրված սեղանին, ընգծում են նկարի սառը տոնայնությունը։ Պատին կախված է վերջերս մահացած Տուլուզ-Լոտրեկի «Մեյ Միլթոն» պաստառը՝ որպես հարգանքի տուրք նկարչի հիշատակին։ Պիկասոն նկարը նկարել է սենյակում, որը առաջ նա կիսել էր իր ընկերոջ՝ Կառլոս Կասագեմասի հետ, ով ինքնասպան էր եղել։ Կտավում նկարիչը պատկերել է մերկ Ժերմենին, ով լոգանք էր ընդունում, այն Ժերմենին, ով դարձել էր Պիկասոյի ընկերոջ մահվան մեղավորը։ Ընկերոջ մահը՝ դժբախտ սիրուց, Պիկասոն տխրությամբ և սոցիալական մեկուսացմամբ է տարել։ Նկարիչը հավատում էր, որ նկարելով այս նկարը, կարող է հեռու մնալ իրադարձություններից։ Նա տեսնում էր պատճառահետևանքային կապ իր նկարի և իր կյանքում տեղի ունեցածի միջև։ Կասագեմասի ինքնասպանության հետ Պաբլո Պիկասոյի ստեղծագործության մեջ սկսվում է «կապույտ շրջանը», որտեղ որպես կերպար հաճախ ընտրվում էր մահացած ընկերը։

«Կապույտ սենյակը» Պիկասոյի առաջին նկարն էր, որը 1927 թվականին ձեռք էր բերել ամերկացի կոլեկցիոներ և քննադատ Դ. Ֆիլիպսը՝ գնահատելով նկարչի վաղ աշխատանքը՝ իր գույնի և էմոցիոնալ ռեզոնանսի համար։ 2014 թվականին մոլեկուլյար, ռենտգեն և հիպերպետրալ անալիզների արդյունքում ներկի շերտի տակ հայտնաբերվել է ևս մեկ ստեղծագործություն՝ մորուքով և թիթեռով փողկապով տղամարդու դիմանկար։ Շատ հաճախ Պիկասոն հին նկարները վերարտադրում էր այլ ստեղծագործությունների մեջ, քանի որ նա գումար չուներ նոր կտավների համար։ Այս ձևով, հնարավոր է, որ ապագա գեղանկարչության շատ գլուխգործոցներ կորցրել է աշխարհը։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:1901 նկարներ
Կատեգորիա:Կանանց դիմապատկերներ
Կատեգորիա:Մերկ կանանց պատկերով նկարներ
Կատեգորիա:Պաբլո Պիկասոյի նկարներ
Ջութակ և խաղող

«**Ջութակ և խաղող**» (ֆր.՝ Violon et raisins), իսպանացի և ֆրանսիացի նկարիչ Պաբլո Պիկասոյի նկարը՝ ստեղծված 1912 թվականին։ Յուղաներկով նկարված կտավ է։ Նկարը համապատասխանում է այսպես կոչված *սինթետիկ* կուբիզմի շրջանին։ Նկարը գտնվում է Նյու Յորքի Ժամանակակից արվեստի թանգարանում։ Չափսը կազմում է 61 x 50,8 սմ։

## Պատմություն և նկարագրություն
Նկարը համարվում է *սինթետիկ* կուբիզմի տիպիկ օրինակ։ Կուբիզմի շրջանը տևել է 1912 թվականի ապրիլից մինչև 1917 թվականը։ Եթե *վերլուծական* կուբիզմին բնորոշ էին մոնոխրոմային աբստրակտ կոմպոզիցիաները, որոնցում ձևերը բաժանվում էին բազմաթիվ երկրաչափական բեկորների, ապա *սինթետիկ* կուբիզմում կոմպոզիցիան դառնում է ավելի քիչ վերացական։ Պիկասոն իր նկարներն աշխուժացնում է իրական, հեշտությամբ ճանաչելի իրերով՝ հագեցած տարբեր հյուսվածքներով և գույնով։

Կտավում պատկերված է կարմիր-դեղին երանգի ջութակ։ Նրա շրջանաձև, աղավաղված ձևը բաժանված է խառնված բեկորների։ Ջութակի որոշ դետալների վրա երևում է փայտյա հյուսվածքներ։ Վերևի աջ անկյունում նկարիչը պատկերել է սև և սպիտակ խաղողների ողկույզներ, որոնց վրա հստակ նշված են ստվեր, կիսամութ և գունային ռեֆլեքսներ։

«Ջութակ և խաղող» նկարը Պիկասոյի այն 5 աշխատանքներից մեկն է, որը 1913 թվականի օգոստոսին Մյունխենի «Goltz» պատկերասրահում ցուցադրվել է մեծ ցուցահանդեսում։

Նկարը սկսած 1960 թվականից հանդիսանում է Նյու Յորքի թանգարանի մշտական մասը, որտեղ նկարը հանձնել է տիկին Մ. Լ. Բեկվեստը։

## Ծանոթագրություններ

# Pablo Picasso. Violin and Grapes. MoMA. Дата обращения 6 марта 2020.
# ↑ СИНТЕТИЧЕСКИЙ КУБИЗМ (1912-1917). PicassoLive. Дата обращения 6 марта 2020.
# ↑ Reaching for Success: Picasso’s Rise in the Market (The First Two Decades). Res.Mdpi.com. Дата обращения 6 марта 2020.

Կատեգորիա:1901 նկարներ
Կատեգորիա:Պաբլո Պիկասոյի նկարներ
Կատեգորիա:Կուբիզմ
Գրիգորի Շեգալ

**Գրիգորի Միխայլովիչ Շեգալ** (, ), խորհրդային նկարիչ, ԽՍՀՄ Գեղարվեստի ակադեմիայի թղթակից անդամ (1954)։

## Կենսագրություն
Գրիգորի Շեգալը ծնվել է 1889 թվականին։ Սովորել է Պետերբուրգի նկարչական դպրոցում` Արկադի Ռիլովի, Նիկոլայ Ռյորիխի և Իվան Բիլիբինի մոտ, ինչպես նաև Գեղարվեստի ակադեմիայում (1917-1918) Գուգո Զալեմանի մոտ, Մոսկվայում (1922-1925)՝ Ալեքսանդր Շևչենկոյի մոտ։

Դասավանդել է Մոսկվայի գեղարվեստի ինստիտուտում (1937-1941) և Մոսկվայի Գերասիմովի անվան կինեմատոգրաֆիայի համառուսական պետական ինստիտուտում (1945-1956)։ 1928 թվականից Հեղափոխական Ռուսաստանի նկարիչների ասոցիացիայի անդամ։ Աշխատել է պատմահեղափոխական («1917 թվականի Կերենսկու փախուստը Գատչինայից», 1936-1938, ԳՏԳ) և կենցաղային ժանրերում, նկարել է բնապատկերներ («Մարտ։ Կապույտ ստվերներ», 1946, Տրետյակովյան պատկերասրահ), նատյուրմորտներ և դիմանկարներ, որոնք ստեղծվել են նուրբ, պայծառ գույնի կոլորիտային գամմայով։

Նկարիչը մահացել է 1956 թվականին։ Թաղվել է Մոսկվայի Վվեդենսկոյե գերեզմանատանը, 3-րդ հատվածամասում։

## Աշխատություններ
* Գունազարդում նկարչության մեջ, Մոսկվա, 1957։
* «Երկաթուղային աշխատողների գնդակահարումը կոլչակցիների կողմից 1919 թվականին Կիզելում» նկարը։

## Հետաքրքիր փաստեր
* 1938 թվականին Գրիգորի Շեգալն ավարտել է «Կերենսկու փախուստը Գատչինայից» նկարը, որտեղ գլխավոր հերոսը պատկերված է կնոջ հագուստով, հետագայում բազմացված նկարը հրատարակվել է խորհրդային դասագրքերում («Կնոջ հագուստով Կերենսկու» առասպելը հաջողությամբ յուրացրել է ինչպես պաշտոնական քարոզչությունը, այնպես էլ ժողովրդական խոսք ու զրույցը)։

## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն
* *Ռազումովսկայա Ս. Վ.* Գ. Մ. Շեգալ, Մոսկվա, 1963։

Կատեգորիա:Խորհրդային գիտնականներ
Կատեգորիա:Խորհրդային մանկավարժներ
Կատեգորիա:Խորհրդային նկարիչներ
Կատեգորիա:Սանկտ Պետերբուրգի գեղարվեստի ակադեմիայի շրջանավարտներ
Կատեգորիա:Վվեդենսկյան գերեզմանատանը թաղվածներ
Բեռնհարդ Հյոտգեր

**Բեռնհարդ Հյոտգեր** (, ), գերմանացի նկարիչ և քանդակագործ, էքսպրեսիոնիստ։

## Կյանք և ստեղծագործություն
Բեռնհարդ Հյոտգերը ծնվել է դարբնի ընտանիքում։ 1888-1892-ական թվականներին սովորել է Դետմոլդում, այնուհետև որոշ ժամանակ տեղից ռեղ է տեղափոխվել։ 1895-1897-ական թվականներին նա Ռեդա քաղաքում եկեղեցական արհեստի արվեստանոցի տեխնիկական ղեկավարն է։ Այնուհետև ապագա քանդակագործը սովորել է Դյուսելդորֆի Արվեստի ակադեմիայում, հայտնի ճարտարապետ Կ. Յանսենի մոտ։ 1900-1907 թվականների ընթացքում ապրել է Փարիզում, որտեղ ընկել է Օ Ռեդենի և Ա. Մայլոյի ստեղծագործական ազդեցության տակ, ինչը նրան բերել է դեպի էքսպրեսիոնիզմը։ Ավելի ուշ Բեռնհարդը ուսումնասիրել է Ա . Գաուդիի արվեստը։ Ռոդենի արվեստանոցում նա ծանոթացել է նկարչուհի Պ. Մոդերսոն Բեկերի հետ, որը նրան պատմել է Վորպսվենդի նկարիչների գաղութի մասին։ 1905 թվականին քանդակագործը ամուսնացել է դաշնակահարուհի Հելեն Հակենի հետ։

1909 թվականին Հոյգերը գնում է Դարմշտադ, որտեղ ստանում է պրոֆեսորի կոչում և միանում է Դարմշտադի նկարիչների գաղութին։ Այստեղ նա պատրաստել է գաղութի նկարիչների աշխատանքների 33-րդ ցուցահանդեսը, որը տեղի է ունեցել 1914 թվականին։

1913 թվականին քանդակագործը բնակություն է հաստատել Ֆիշերհուդե գյուղում, որտեղ նա արվեստանոցներ ուներ։ 1914 թվականին Պ. Մոդերսոն Բեկերի ազդեցության տակ, նա տեղափոխվում է Վորպսվեդե, իսկ 1915 թվականին այնտեղ տուն է գնել, որտեղ տեղավորում է իր ստուդիան։ Երբ այդ շենքը ոչնչանում է հրդեհից, 1921-1922 թվականներին Վորպսվեդում կառուցում է իր երկրորդ տունը։ Նույն թվականին Վորպսվեդում քանդակագործը Առաջին համաշխարհային պատերազմի զոհերի հիշատակին հուշարձան է ստեղծել։

1920-ական թվականներին Հյոտգերը ծանոթացել է բրեմենյան միլիոնատեր Լյուդվիգ Ռոզելիուսի հետ, որը համաձայնել էր ֆինանսավորել Բրեմենում Բյոտհերշտրասե փողոցի բարեկարգման իրագործումը։

Գերմանիայում նացիոնալ-սոցիալիստների իշխանության գալուց հետո, որոնց Հյոտգերը համակրում էր, քանդակագործը միանում է Նացիոնալ-սոցիալիստական գերմանական բանվորական կուսակցությանը։

1936 թվականին Նյուրնբերգում կայացած կուսակցական համագումարում Ա. Հիտլերի ելույթից հետո Բ. Հյոտգերի աշխատանքները հայտարարվել են դեգեներատիվ արվեստի գործեր, իսկ ինքը հեռացվել է կուսակցությունից։ 1934 թվականից մինչև 1943 թվականը վարպետը ապրել է Բեռլինում, այնուհետեւ փախել է Վերին Բավարիա Շվեյցարիա, որտեղ պատերազմի ավարտից հետո մահացել է։

## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն

* Suse Dost: *Bernhard Hoetger*. Hauschild, Bremen 1974.
* Ingo Kerls: *Bernhard Hoetger — Kunsthandwerk 1906 bis 1935*. Dissertation Universität Bremen, 2007.
* Kunstsammlungen Böttcherstraße: *Bernhard Hoetger. Skulptur, Malerei, Design, Architektur*. Ausstellungskatalog Hrsg. v. M. Anczykowski. Bremen 1998.
* Albert Theile: *Bernhard Hoetger*. Aurel Bongers, Recklinghausen 1960.
* Dieter Tino Wehner: *Bernhard Hoetger*. VDG, Alfter 1994 ISBN 3-929742-25-X

Կատեգորիա:Գերմանացի քանդակագործներ
Կատեգորիա:Գերմանացի ճարտարապետներ
Կատեգորիա:Գերմանացի նկարիչներ
Կատեգորիա:Էքսպրեսիոնիզմ
Կատեգորիա:Գրաֆիկական դիզայներներ
Սանա (օդանավակայան)

**Սանա միջազգային օդանավակայան** (), Եմենի գլխավոր միջազգային օդանավակայանն է, որը գտնվում է Եմենի մայրաքաղաք Սանաա քաղաքում։

Փոքր ուղևորային տերմինալը կառուցվել է 1970-ականներին։

Թռիչքուղին օգտագործվում է Եմենի ռազմաօդային ուժերի մի քանի կործանիչներով և տրանսպորտային ինքնաթիռներով մեծ ռազմաբազայի հետ համատեղ։

## Պատերազմի ազդեցություն
2015թ. ապրիլի 29-ին օդանավակայանը ծանր ռմբակոծության էր ենթարկվել Սաուդյան Արաբիայի թագավորական օդուժի կողմից։ Խիստ վնասվել է միակ թռիչքուղին և ուղևորային տերմինալի շենքը։

2015թ. օգոստոսի 8-ին արաբական կոալիցիան սկսեց ավիահարվածներ հասցնել Սանաայի վրա։ Պայթյունների պատճառով օդանավակայանը կրկին փակվել է։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Եմեն
Կատեգորիա:Ասիայի օդանավակայաններ
Արշակ Եզդանյան

**Արշակ Եզդանյան** (Մուշեղեան), հայտնի որպես Եզիտ Արշակ։

## Կենսագրություն
Եզիտ Արշակը մասնակցել է ՀՅԴ կողմից կազմակերպած Նեմեսիս գործողությանը, որի նպատակն էր պատժել 1915 թվականի Հայոց ցեղասպանությունը կազմակերպող և իրականացնող Երիտթուրք (Միություն և Առաջադիմություն կուսակցություն) պարագլուխներին, 1918 թվականի Բաքվի հայկական ջարդի կազմակերպիչներին և թուրքերի հետ համագործած հայ դավաճաններին։

1918 թվականի դեկտեմբերին Կոնստանդնուպոլսում գնդակահարել է Վլադիմիր Դիմիտրևին, ով եղել է Օսմանյան գործակալ ու մասնակցել հայերի ձերբակալություններին։

Անձամբ գնդակահարել է Հմայակ Արամեանցին, ու ըստ որոշ աղբյուրների նաև Արշավիր Յասյանին, ովքեր տեղեկություններ են տրամադրել Հնչակյան կուսակցության կողմից նախաձեռնվող մահափորձի մասին Թալեաթ փաշայի դեմ, ինչի արդյունքում 21 հնչակյաններ կախաղան են հանվել Կոնստանդնուպոլսում։

## Հիշատակի հավերժացում
ի անունը փորագրված է Երևանի Օղակաձև զբոսայգու չորրորդ հատվածում 2023 թվականի ապրիլի 25-ին բացված «Ազգային արժանապատվության ասպետներին» աղբյուր-հուշակոթողին։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Նեմեսիս գործողության մասնակիցներ
Վասակ Թորոյան

**Վասակ Հովհաննեսի Թորոյան** (), հայ տնտեսագետ։ Տնտեսագիտության թեկնածու, ֆիզիկա-մաթեմատիկական գիտությունների դոկտոր, պրոֆեսոր (1998):

## Կենսագրություն
Վասակ Թորոյանը ծնվել է 1949 թվականի ապրիլի 7-ին, Արագածոտնի մարզի Շղարշիկ գյուղում։ 1971 թվականին ավարտել է Երևանի պետական համալսարանի  մեխմաթեմատիկայի ֆակուլտետը։ 1980-1987 թվականներին եղել է ԵՊՀ տնտեսագիտության ֆակուլտետի ասիստենտ, 1987-1998 թվականներին՝ դոցենտ, 1998-2011 թվականներին՝ ԵՊՀ մաթեմատիկայի ֆակուլտետի պրոֆեսոր։ 1991-2002 թվականներին եղել է Երևանի պետական համալսարանի տնտեսագիտության ֆակուլտետի Տնտեսության մաթեմատիկական մոդելավորման ամբիոնի վարիչ, 2006 թվականի հունվար-փետրվարին՝ Հայաստանի կենտրոնական բանկի Դինամիկ ստոխաստիկ ընդհանուր հավասարակշռության մոդելների կիրառության փորձագետ։ 2011 թվականից  Հայաստանի պետական տնտեսագիտական համալսարանի Գյումրու մասնաճյուղի պրոֆեսոր։

Աշխատանքները վերաբերում են ներդրումային ծրագրերի տնտեսամաթեմատիկայի մոդելավորման, անցումային շրջանի տնտեսական կարգավորման հարցերին։

## Անդամակցություն
* Տնտեսագիտության մասնագիտական խորհուրդների անդամ (1985)։
* ՀՀ արժեթղթերի հանձնաժողովի անդամ (2002-2006)։
* ՀՀ տնտեսական մրցակցության պաշտպանության պետական հանձնաժողովի անդամ (2006-2011)։

## Երկեր
* Մի քանի հարցեր գծային հավասարումների և անհավասարությունների համակարգերի ոչ բացասական և դրական լուծումների գոյության վերաբերյալ, ուսումնաօժանդակ ձեռնարկ, Երևան, 1986։
* Անցումային շրջանի տնտեսական կարգավորման ծրագրանպատակային հայեցակետը, Երևան, 1997։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Հայ տնտեսագետներ
Կատեգորիա:Տնտեսագիտական գիտությունների թեկնածուներ
Կատեգորիա:Հայ պրոֆեսորներ
Կատեգորիա:ԵՊՀ շրջանավարտներ
Կատեգորիա:Ֆիզիկամաթեմատիկական գիտությունների դոկտորներ
Մորրիսսիի սկավառակագրություն

Անգլիացի ալտերնատիվ ռոք-երգիչ Մորրիսսիի սկավառակագրություն։ 1987 թվականին The Smiths-ի լուծարումից հետո նա թողարկել է ինը ստուդիական ալբոմ, երկու համերգային ալբոմ, ութ ժողովածու, 38 սինգլ և վեց երաժշտական տեսանյութ HMV-ում, Sire Records, Parlophone, RCA Victor, Mercury Records, Sanctuary Records, EMI, Reprise Records, Rhino и Decca Records.

## Ստուդիական ալբոմներ

## Համերգային ալբոմներ

## Ժոովածուներ
}
| —
| —
|
|- align="center"
| 1998
|align="left"| ***[[My Early Burglary Years]]***
*Թողարկվել է։ Սեպտեմբեր, 1998
* Լեյբլ։ Reprise
*Format: CD
| —
| —
| —
|
|- align="center"
|rowspan="2"| 2000
|align="left"| ***[[The CD Singles '88-91']]***
*Թողարկվել է։ հունիսի 19, 2000
* Լեյբլ։ EMI
*Format: 10×CD single box set
| —
| —
| —
|
|- align="center"
|align="left"| ***[[The CD Singles '91-95']]***
*Թողարկվել է։ սեպտեմբերի 17, 2000
* Լեյբլ։ EMI
*Format: 9×CD single box set
| —
| —
| —
|
|- align="center"
| 2001
|align="left"| ***[[The Best of Morrissey]]***
*Թողարկվել է։ նոյեմբերի 6, 2001
* Լեյբլ։ Rhino
*Format: CD
| —
| —
| —
|
|- align="center"
| 2008
|align="left"| ***[[Greatest Hits (Morrissey album)|Greatest Hits]]***
*Թողարկվել է։ փետրվարի 11, 2008
* Լեյբլ։ Decca
*Format: CD, LP
| 5
| 178
| 16
|
|-
|align="center" colspan="6" style="font-size: 8pt"| "—" նշանակում է չարթերում չընդգրկումը.
|-
|}

*

## Այլ ազդեցությունները ալբոմների վրա

## Սինգլներ
}
| 11
| —
| —
| —
| —
| —
| —
| —
| —
| —
| 33
|align="left"| *Live at Earls Court*

|- align="center"
|rowspan="4"| 2006
|align="left"| "You Have Killed Me"
| 3
| —
| —
| 3
| 3
| 5
| 69
| 9
| 58
| —
| 8
|align="left" rowspan="4"| *Ringleader of the Tormentors*

|- align="center"
|align="left"| "The Youngest Was the Most Loved" 
| 14
| —
| —
| —
| 6
| 12
| —
| 20
| —
| —
| 26

|- align="center"
|align="left"| "In the Future When All's Well"
| 17
| —
| —
| —
| —
| —
| —
| —
| —
| —
| 20

|- align="center"
|align="left"| "I Just Want to See the Boy Happy" 
| 16
| —
| —
| —
| —
| 14
| —
| —
| —
| —
| —

|- align="center"
|rowspan="2"| 2008
|align="left"| "That's How People Grow Up"
| 14
| —
| —
| —
| —
| —
| —
| 27
| —
| —
| 26
|align="left" rowspan="2"| *Greatest Hits*

|- align="center"
|align="left"| ″All You Need Is Me″
| 24
| —
| —
| —
| —
| —
| —
| —
| —
| —
| —

|-
|align="center" colspan="14" style="font-size: 8pt"| "—" նշանակում է չարթերում չընդգրկումը։
|-
|}

***B** Double A-side

## Վիդեո հաղորդագրություններ

## Երաժշտական հոլովակներ

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Սկավառակագրություններ
Հրանտ Թերլեմեզյան

**Հրանտ Լևոնի Թերլեմեզյան** (), հայ գյուղատնտես։ Գյուղատնտեսական գիտությունների դոկտոր (1996):

## Կենսագրություն
Հրանտ Թերլեմեզյանը ծնվել է 1955 թվականի սեպտեմբերի 8-ին, Երևան քաղաքում։ 1979 թվականին ավարտել է Հայաստանի գյուղատնտեսական ինստիտուտը։ Աշխատել է ՀՀ գյուղատնտեսության նախարարության Բույսերի պաշտպանության գիտահետազոտական ինստիտուտում։ 1996 թվականին եղել է գյուղատնտեսական գիտությունների դոկտոր, 1996-1998 թվականներին՝ ՀՀ գյուղատնտեսության նախարարության Բույսերի պաշտպանության գիտահետազոտական ինստիտուտի տնօրեն, 1998 թվականին՝ Երկրագործության և բույսերի պաշտպանության գիտական կենտրոնի փոխտնօրեն։ 1997 թվականից դասախոսում է Հայկական գյուղատնտեսական ակադեմիայում։

Մշակել է բազմամյա տնկարկների և խաղողի այգիների վնասակար օրգանիզմների դեմ պայքարի նոր՝ շրջակա միջավայրի համար անվտանգ տեխնոլոգիաներ։

## Երկեր
* Գյուղատնտեսական մշակաբույսերի վնասատուների, հիվանդությունների և մոլախոտերի դեմ օգտագործվող ժամանակակից քիմիական միջոցները, Երևան, 1998 (համահեղինակ)։
* Ռաունդապի օգտագործումը մոլախոտերի դեմ։ Հրահանգ, Երևան, Նահապետ, 2017 (համահեղինակ)։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Հայ գյուղատնտեսներ
Կատեգորիա:Գյուղատնտեսական գիտությունների դոկտորներ
Կատեգորիա:ՀԱԱՀ շրջանավարտներ
Ալեքսանդր Թևոսյան

**Ալեքսանդր Միքայելի Թևոսյան** (), հայ փիլիսոփա։ Փիլիսոփայական գիտությունների դոկտոր (1976), պրոֆեսոր (1978):

## Կենսագրություն
Ալեքսանդր Թևոսյանը ծնվել է 1927 թվականի մարտի 27-ին Լեռնային Ղարաբաղի Ռև (այժմ՝ ԼՂՀ Ասկերանի շրջանում) գյուղում։ 1950 թվականին ավարտել է Երևանի պետական համալսարանը։ 1953 թվականից դասավանդել է Երևանի բուհերում։ 1981 թվականից եղել է ՀՀ ԳԱ փիլիսոփայության ամբիոնի վարիչ։

Աշխատությունները վերաբերում են XIX դարի հայ փիլիսոփայության և տրամաբանության մտքի պատմության հարցերին։

Ալեքսանդր Թևոսյանը մահացել է 1991 թվականի դեկտեմբերի 7-ին, Երևան քաղաքում։

## Երկեր
* Ա. Մ. Գարագաշյանի փիլիսոփայական և տրամաբանական հայացքները։ Երևան, ԳԱԱ հրատարակություն, 1962։
* Նահապետ Ռուսինյանի աշխարհայացքը, Երևան, 1970։
* Հայ տրամաբանական միտքը XIX դարում, Երևան, 1976։
* Կանտը և XIX դարի հայ փիլիսոփայական միտքը։ Փիլիսոփայության և իրավունքի ինստիտուտ ՀԽՍՀ ԳԱ, Երևան, ՀԽՍՀ ԳԱ հրատարակություն, 1981 (համահեղինակ)։
* Փիլիսոփայության մեթոդական ուղեցույց։ Օգնություն ՀԽՍՀ ԳԱ ասպիրանտներին և հայցողներին, Փիլիսոփայության և իրավունքի ինստիտուտ ՀԽՍՀ ԳԱ, ՀՀ Գիտությունների ազգային ակադեմիա, Երևան, ՀԽՍՀ ԳԱ հրատարակություն, 1988։
* Ռեթեոս Պերպերյան։ Փիլիսոփայական և հասարակական-քաղաքական հայացքները, ՀԽՍՀ ԳԱ Փիլիսոփայության և իրավունքի ինստիտուտ, Երևան, ՀԽՍՀ ԳԱ հրատարակություն, 1989։
* Պոլ Հոլբախը և կրոնը։ Երևան, Հայաստան, 1990 (համահեղինակ)։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Հայ փիլիսոփաներ
Կատեգորիա:Փիլիսոփայական գիտությունների դոկտորներ
Կատեգորիա:Հայ պրոֆեսորներ
Կատեգորիա:ԵՊՀ շրջանավարտներ
Մաքսիմ Բոքսեր

**Մաքսիմ Անատոլևիչ Բոքսեր** (, ), պատկերասրահի սեփականատեր, հավաքորդ, 20-րդ դարի առաջին կեսի ռուսական նկարչության և գրաֆիկայի մասնագետ։

## Կենսագրություն
Մաքսիմ Բոքսորը ծնվել է 1967 թվականի հունիսի 8-ին Մոսկվայում։

2010 թվականին հիմնադրել է Ravenscourt Galleries պատկերասրահը։ 2014 թվականին հիմնադրել է Maxim Boxer աճուրդը։ Աշխատել է «Արտ-Միֆ» արվեստի տոնավաճառի տնօրինությունում և «Ալֆա-Արտ» աճուրդի տանը։

Մաքսիմ Բոքսերի հավաքածուի աշխատանքները մասնակցել են ցուցահանդեսների Տրետյակովյան պետական պատկերասրահում և Ռուսական թանգարանում։

2017 թվականի սեպտեմբերին Մոսկվայում՝ Մանսուրովսկի նրբանցքի 10 հասցեում գտնվող տան նկուղային հատվածում Մաքսիմ Բոքսերը բացել է «Շրջիկ գինետուն» () արտ-տարածքը, որի տարածքում, բացի բարից, գտնվում են գեղարվեստի պատկերասրահի երկու սրահներ և «Порядок слов» գրախանութը։ «Շրջիկ գինետանը» տեղակայված է նաև Գիլբերտ Չեսթերտոնի ակումբը, որը հիմնել է Նատալյա Տրաուբերգը։

Մաքսիմ Բոքսերը 20-րդ դարի առաջին կեսի ռուսական նկարչության և գրաֆիկայի հավատարմագրված մասնագետ է։

Ապրում և աշխատում է Մոսկվայում։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ

* Максим Боксер и «Перелётный кабак» в программе Радио Свобода

Կատեգորիա:Ռուս հավաքորդներ
Մնեմոսինե (նկար)

**«Մնեմոսինե»** (ինչպես նաև **«Հիշողության ջահ»** և **«Ռիկորդանզա»**, ), անգլիացի պրեռաֆայելիտ նկարիչ Դանթե Գաբրիել Ռոսսետտիի նկարը՝ ստեղծված 1875-1881 թվականներին։ Այս աշխատանքի համար բնորդուհի է եղել Ջեյն Մորիսը։
[thumb|left|upright=1|150px|«[Աստարտե Սիրիացի»]]

## Տեղեկություն նկարի մասին

File:FRLeylandsdrawingroom1892.jpg|thumb|right|320px|Ռոսսետտիի վեց նկարներ կախված են Լեյլանդի աշխատասենյակում։
poly 80 200 25 200 25 280 80 280 Մոննա Ռոզա
poly 200 190 240 190 240 280 200 280 Մնեմոսինե (նկար)
poly 250 190 290 190 290 280 250 280 Երանելի կույսը (նկար)
poly 300 210 330 210 330 280 300 280 Պրոզերպինա (նկար)
poly 352 215 400 215 400 280 352 280 Վերոնիկա Վերոնեզե
poly 530 220 570 220 570 280 530 280 Լեդի Լիլիթ
desc none

Դանթե Գաբրիել Ռոսսետտին սկսել է նկարել «Մնեմոսինեն» որպես իր մեկ այլ աշխատանքի՝ «Աստարտե Սիրիացի» նկարի էսքիզ, որի համար Ջեյն Մորիսը բնորդ է եղել 1875-1876 թվականների ձմռանը, սակայն հետագայում Ռոսսետտին վերափոխել է իր էսքիզը Մնեմոսինեի՝ հունական դիցաբանությունում հիշողության աստվածուհու կերպարով։ Նկարիչը երկու նկարների մասին էլ հիշատակել է 1876 թվականի ապրիլի 29-ին մորը գրված նամակում, որտեղ ասում է, որ դրանց տարբերակում է բնորդուհու ձեռքերի և գլխի դիրքը։

Մեկ ամիս անց Ռոսսետտին շրջանակ է պատվիրել և մտադիր է եղել վաճառել նկարը Կլարենս Ֆրային, սակայն վերջինս հրաժարվել է, և 1876 թվականի հուլիսին նկարը ցանկացել է ձեռք բերել Ֆրեդերիկ Լեյլանդը, որը հայտնի է նրանով, որ գնել է Ռոսսետտիի հեղինակած կանանց մի շարք դիմանկարներ։ Նկարը բավականին մեծ է եղել նրա աշխատասենյակի համար, այդ իսկ պատճառով նկարիչը շարունակել է աշխատել կտավի վրա։ «Մնեմոսինեն» վերջնական վիճակով Լեյլանդի մոտ հայտնվել է 1881 թվականին։

Շրջանակի գրությունը հետևյալն է.

1892 թվականին նկարը հայտնվել է Քրիստիս աճուրդում, որից հետո մի քանի անգամ փոխել է տերերին, մինչև որ 1916 թվականին այն ձեռք է բերել Սեմյուել Բենքրոֆթ կրտսերը՝ պրեռաֆայելիտների նկարների ամենախոշոր հավաքածուներից մեկի սեփականատերը։ 1935 թվականին Բենքրոֆթները փոխանցել են իրենց հավաքածուն Դելավերի գեղարվեստի թանգարանին, ինչից հետո նկարը մինչ օրս գտնվում է այնտեղ։

## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն
* 
* 

Կատեգորիա:1881 նկարներ
Կատեգորիա:Դանթե Գաբրիել Ռոսսետտիի նկարներ
Կատեգորիա:Դելավերի գեղարվեստի թանգարանի նկարներ
Կատեգորիա:Կանանց դիմապատկերներ
Տղամարդիկ, կանայք և երեխաներ

**Տղամարդիկ, կանայք և երեխաներ** (), Ջեյսոն Ռայթմանի դրամաներից է։ Գլխավոր դերերում նկարահանվել են այնպիսի դերասաններ, ինչպիսիք են Ադամ Սենդլերը, Էմմա Թոմփսոնը, Ջենիֆեր Գարները, Ջուդի Գրիրը, Դին Նորիսը և ուրիշներ։ Ֆիլմը նկարահանվել է Չադ Կալթգենի համանուն գրքի հիման վրա։                                                                                                                
Պրեմիերան տեղի է ունեցել Տորոնտոյի կինոփառատոնում 2014 թվականի սեպտեմբերի 6-ին։ Ֆիլմը թողարկվել է 2014 թվականի հոկտեմբերի 3-ին։

## Սյուժե
Ֆիլմում պատմվում է ծնողների և երեխաների միջև փոխհարաբերությունների մասին, որոնք փորձում են հասկանալ, թե ինչպես է ինտերնետը ազդել նրանց կյանքի վրա։

## Դերերում

## Ընկալում
Ֆիլմը հիմնականում բացասական արձագանքներ է ստացել։ Rotten Tomatoes կայքում ֆիլմն ունի 32% վարկանիշ՝ 133 քննադատների գրախոսությունների հիման վրա՝ 10-ից 4,91 միջին գնահատականով։ Ֆիլմը Metacritic-ում՝ 100-ից 38 միավոր։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Պաշտոնական կայք 
* Men, Women & Children Review | TIFF 2014

Կատեգորիա:2010-ականների ամերիկյան ֆիլմեր
Կատեգորիա:2010-ականների անգլերեն ֆիլմեր
Կատեգորիա:2014 ֆիլմեր
Կատեգորիա:Paramount Pictures ֆիլմեր
Կատեգորիա:Ամերիկյան կատակերգական դրամա ֆիլմեր
Կատեգորիա:Ամերիկյան վեպերի էկրանավորումներ
Կատեգորիա:Ֆիլմեր սոցիալական մեդիայի մասին
Կատեգորիա:Ֆիլմեր, որոնց գործողությունները տեղի են ունենում 2014 թվականին
Chromatica

**Chromatica**, ամերիկացի երգչուհի Լեդի Գագայի վեցերորդ ստուդիական ալբոմը, որը թողարկվել է 2020 թվականի մայիսի 29-ին։ Սկզբում այն նախատեսվում էր թողարկել 2020 թվականի ապրիլի 10-ին, սակայն ալբոմի թողարկումը հետաձգվեց COVID-19 համավարակի պատճառով։

2020 թվականի փետրվարի 25-ին Լեդի Գագան հայտարարել է «Stupid Love» երգի թողարկման մասին, որը թողարկվել է 2020 թվականի փետրվարի 28-ին որպես ալբոմի լիդ սինգլ։ Այս հայտարարությունը երկրպագուներին և լրատվական գործակալություններին ստիպել է ենթադրել, որ «Chromatica»-ն ալբոմի պաշտոնական անվանումն է լինելու, որը հայտնվել է «Stupid Love» երգի գովազդային շապիկի վրա։ «Chromatica» բառը երկու անգամ գրված է գովազդային վահանակի վրա։

## Երգացանկ
Ալբոմը ներառում է 16 երգ, իսկ Թարգեթի բացառիկ թողարկումում առկա են ևս երեք բոնուսային երգեր։

## Չարթեր

## Թողարկման պատմություն

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Chromatica-ն genius.com կայքում
* Chromatica-ն Apple Music-ում

Կատեգորիա:2020 ալբոմներ
Կատեգորիա:Billboard 200 գլխավորած ալբոմներ
Կատեգորիա:Անգլալեզու ալբոմներ
Կատեգորիա:Լեդի Գագայի ալբոմներ
Joanne

**Joanne** (), ամերիկացի երգչուհի Լեդի Գագայի չորրորդ ստուդիական ալբոմը, որը թողարկվել է 2016 թվականի հոկտեմբերի 21-ին Interscope լեյբլում։ Ալբոմի ձայնագրման աշխատանքները տևել են կես տարի։ Երգչուհին ալբոմի վրա աշխատել է, համագործակցելով այնպիսի պրոդյուսերների և հեղինակների հետ, ինչպիսիք են BloodPop-ը, Քևին Փարքերը, Մարկ Ռոնսոնը և RedOne-ը։ Ալբոմի առաջին՝ «Perfect Illusion» սինգլը թողարկվել է 2016 թվականի սեպտեմբերի 9-ին։

## Երգացանկ

## Չարթեր

### Շաբաթական չարթեր

### Տարեվերջյան չարթեր

## Հավաստագրումներ և վաճառքներ

!scope="row"|Worldwide (IFPI)
|
|1,000,000
|-

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:2016 ալբոմներ
Կատեգորիա:Billboard 200 գլխավորած ալբոմներ
Կատեգորիա:Անգլալեզու ալբոմներ
Կատեգորիա:Լեդի Գագայի ալբոմներ
Պարսկական աղբ

[thumb|300px|right|Պարսկական աղբ, [Աթենքի Ակրոպոլիս, 1866]]
**Պարսկական աղբ**, ճարտարապետական դետալների ու քանդակների ամբողջություն, որոնք վնասել կամ պղծել են պարսիկներն Աթենքում մ.թ.ա. 480/479 թվականին։

## Պատմություն
Հույն-պարսկական պատերազմների ժամանակ՝ մ.թ.ա. 480/479 թվականի, պարսկական զորքը գրավել է Աթենքի Ակրոպոլիսը։ Աթենքի գրեթե ողջ բնակչությունն այդ ժամանակ հեռացել էր քաղաքից, իսկ վերադառնալուց հետո նրանք տաճարները գտել են ավերված, իսկ գանձերը՝ թալանված։ Պղծված սրբություններն Աթենքի բնակիչները հավաքել են ու թաղել, իսկ հին տաճարների տեղում կառուցվել են նորերը։

«Պարսկական աղբի» թաղման վայրը 1863-1866 թվականներին գտնել է ֆրանսիացի հնագետ Շառլ Էռնեստ Բյոլեն։ Մեկ այլ հատված ավելի ուշ հայտնաբերել են Պանայոտիս Կավադիսն ու Վիլհելմ Դյորպֆելդը։ Գտածոների թվում եղել են բազմաթիվ արխաիկ կորաներ, ինչպես նաև տաճարների ճակատամասերի հատվածներ, որոնք ենթադրաբար տեղակայված են եղել Ակրոպոլիսում։ Բազմաթիվ քանդակների վրա լավ պահպանվել են ներկի հետքեր, որոնք թույլ են տալիս եզրակացություններ կատարել արխաիկ հուշարձանների գունավորման մասին։

## Պարսկական աղբի մնացորդներ

ACMA 698 Kritios boy 4.JPG|Կրետացի տղան, որի գլուխը կտրվել էր պարսկական աղբի մեջ, վերականգնվել է
ACMA 681 Kore Antenor 4.JPG|Անտենոր կորա, վերականգնվել է պարսկական աղբից
Friso.jpg|Հեկատոմպեդոնի ճակատամասի վնասված հատված
Moscophoros22.jpg|Վնասված Մոսկոֆորոս
ACMA 679 Kore 2.JPG|Պեպլոս կորա
Kouros' Head to horse, Acropolis' museum, Athens.jpg|Ռամպին Հեծյալ
The Euthydikos Kore 1.jpg|Էվտիդիկոս կորայի մնացորդներ
The Euthydikos Kore (detail).jpg|Էվտիդիկոս կորա (դետալ)
Perserschutt archaic sculpture of woman.jpg|Պարսկական աղբ, կնոջ արխաիկ քանդակ
ACMA 625 Athena Endoios.JPG|Նստած Աթենասի արձան
Chariot and Hoplites (3417114575).jpg|Մարտակառք և հոպլիտներ


## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն
* Kavvadias, P., Kawerau, G. Die Ausgrabung der Akropolis vom Jahre 1885 bis zum Jahre 1890.
* Jens Andreas Bundgaard, The Excavation of the Athenian Acropolis 1882—1990. The Original Drawings edited from the papers of Georg Kawerau. Kopenhagen 1974.
* Astrid Lindenlauf: Der Perserschutt auf der Athener Akropolis. In: Wolfram Hoepfner (Hrsg.), Kult und Kultbauten auf der Akropolis. Internationales Symposion vom 7. bis 9. Juli 1995 in Berlin. Berlin 1997, S. 45-115
* Martin Steskal: Der Zerstörungsbefund 480/79 der Athener Akropolis. Eine Fallstudie zum etablierten Chronologiegerüst. Antiquitates — Archäologische Forschungsergebnisse, Bd. 30. Verlag Dr. Kovač, Hamburg 2004, ISBN 978-3-8300-1385-3

Կատեգորիա:Աթենքի պատմություն
Կատեգորիա:Աթենքի Ակրոպոլիս
Կատեգորիա:Հույն-պարսկական պատերազմներ
Կատեգորիա:Մ.թ.ա. 480
Կատեգորիա:Մ.թ.ա. 479
Ելենա Բորիսովա

**Ելենա Անդրեևնա Բորիսովա** (, ), արվեստի խորհրդային և ռուս պատմաբան, արվեստագետ, արվեստագիտության դոկտոր, Ռուսաստանի ճարտարապետության և շինարարական գիտությունների ակադեմիայի թղթակից անդամ, Ռուսաստանի Դաշնության պետական մրցանակի դափնեկիր։

## Կենսագրություն
Ելենա Բորիսովան ծնվել է 1928 թվականի ապրիլի 25-ին։ 1952 թվականին ավարտել է ԽՍՀՄ գեղարվեստի ակադեմիայի Ի. Ե. Ռեպինի անվան գեղանկարչության, քանդակագործության և ճարտարապետության ինստիտուտը՝ ստանալով արվեստագետի մասնագիտացում։ 1955-1958 թվականներին սովորել է Մոսկվայի Գիտությունների ակադեմիայի արվեստի պատմության ինստիտուտում (գիտական ղեկավար՝ Իգոր Գրաբար)։ 1964 թվականին պաշտպանել է թեկնածուական դիսերտացիա «Ճարտարապետական կրթությունը Պետերբուրգում 18-րդ դարի առաջին կեսին» () թեմայով։ 1953-1955 թվականներին եղել է Լենինգրադի հուշարձանների պաշտպանության պետական տեսչության գիտական բաժնի աշխատակից։ 1958 թվականին սկսել է աշխատել Արվեստաբանության պետական ինստիտուտում՝ Կերպարվեստի ու ճարտարապետության բաժնում (2013 թվականից՝ Նոր և նորագույն ժամանակների ռուսական արվեստի բաժին)։ 1987 թվականին պաշտպանել է դոկտորական դիսերտացիա «19-րդ դարի երկրորդ կեսի ռուսական ճարտարապետությունը» () թեմայով։ Հեղինակել է աշխատություններ ռուսական արվեստի և ճարտարապետության պատմության վերաբերյալ։ 2004 թվականին արժանացել է Ռուսաստանի Դաշնության պետական մրցանակի «Ռուսական մոդեռն» () և «Ռուսական նեոկլասիցիզմ» () գրքերի համար։

Ելենա Բորիսովան մահացել է 2020 թվականի մարտի 10-ին։ Թաղվել է Տրոեկուրովյան գերեզմանատանը։

## Մատենագիտություն

* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* Архитектура Москвы // История русского искусства. Том 14. Искусство первой трети XIX века. М., 2011.
* Архитектура Петербурга // История русского искусства. Том 14. Искусство первой трети XIX века. М., 2011.

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Ռուս արվեստագետներ
Կատեգորիա:Ռուս պատմաբաններ
Կատեգորիա:Արվեստագիտության դոկտորներ
Կատեգորիա:ՌԴ պետական մրցանակի դափնեկիրներ գրականության և արվեստի բնագավառում
Կատեգորիա:Կին գիտնականներ
Կատեգորիա:Ռեպինի անվան ինստիտուտի շրջանավարտներ
Կատեգորիա:Տրոեկուրովյան գերեզմանատանը թաղվածներ
Կատեգորիա:Խորհրդային արվեստաբաններ
Կատեգորիա:Ռուս արվեստաբաններ
Յուրի Ֆեսենկո

**Յուրի Իվանովիչ Ֆեսենկո** (, ), ռուս նկարիչ։

## Կենսագրություն
Յուրի Ֆեսենկոն ծնվել է 1955 թվականի սեպտեմբերի 25-ին Տագանրոգում։ Ավարտել է Տագանրոգի Անտոն Չեխովի անվան № 2 միջնակարգ դպրոցը։

Սովորել է Տագանրոգի Ս․ Բլոնսկայայի անվան գեղարվեստի մանկական դպրոցում, որտեղ եղել է Լեոնիդ Ստուկանովի աշակերտը։

1977 թվականին ավարտել է Խարկովի գեղարվեստի ինստիտուտը։ 1977 թվականից մինչև 1982 թվականը դասավանդել է Ռոստովի Մ․ Գրեկովի անվան գեղարվեստի ուսումնարանում։

1982 թվականին բնակություն է հաստատել Մոսկվայում։

## Հավաքածուներ, որտեղ պահվում են Ֆեսենկոյի նկարները
* Տրետյակովյան պատկերասրահ, Մոսկվա.
* М’АРС թանգարան
* Մասնավոր հավաքածուներ Ֆինլյանդիայում, Գերմանիայում, Անգլիայում և Ռուսաստանում

## Անհատական ցուցահանդեսներ և ընտրյալ նախագծեր
* *2014* – «Պոլիէթիլենային պար։ Հյուրախաղեր» (, *Միխայիլ Բասովի հետ համատեղ*), 16thLINE art-gallery, Դոնի Ռոստով.
* *2012* – «Պոլիէթիլենային պար» (, Չիստիե Պրուդիի պատկերասրահ, Մոսկվա.
* *2002* – «Արտսահմանադրություն» (), С.АРТ պատկերասրահ, Մոսկվա
* *2002* – «Иллюзион». Ա․ Սախարովի թանգարան և հաս․ տուն, Մոսկվա
* *2000* – «Ոսկե պատերազմ» (, *Ս. Մալիշևայի, Բ. Պրուդնիկովի հետ համատեղ*),  «Дар» պատկերասրահ, Մոսկվա
* *1999* – «Утраты», «Дар» պատկերասրահ, Մոսկվա
* *1998* – «Золотой фонд» (*Յուրի Շաբելնիկովի հետ համատեղ*), «Арт-Манеж», «Московская палитра» պատկեասրահ, Մոսկվա
* *1998* – «Заседание Государственной Думы», «Дар» պատկերասրահ, Մոսկվա
* *1998* – «Դամբարան։ Ծիսակարգային մոդել» (, *Յուրի Շաբելնիկովի հետ համատեղ*). «Дар» պատկերասրահ, Մոսկվա
* *1996* – «Ковёр Меерхольда», «Московская Палитра» պատկերասրահ, «Манеж» կենտրոնական ցուցասրահ, Մոսկվա
* *1995* – «Տրանսգրեսիա» () նախագիծ, Արևելքի պետական թանգարան, «Московская Палитра» պատկերասրահ, Մոսկվա.
* *1992* – «Յուրի Ֆեսենկո», «М'АРС» պատկերասրահ, Մոսկվա

## Պատկերասրահ

image:Утраты_советский_союз_01.jpg|«Խորհրդային Միություն», «Утраты» նախագիծ, 1999
image:1998 Fesenko Mavzoley Dorojka 02.jpg|«Ковровая дорожка», «Դամբարան։ Ծիսակարգային մոդել» նախագիծ, 1998
image:1998 Fesenko Mavzoley Dorojka.jpg|«Ковровая дорожка», «Դամբարան։ Ծիսակարգային մոդել» նախագիծ, 1998
image:1998_МАВЗОЛЕЙ_INet.jpg|«Դամբարան։ Ծիսակարգային մոդել» նախագիծ, 1998
image:Fesenko Utrat.jpg|«Գորգեր», 1997
image:1990 Fesenko Dvuhglav hram h m.jpg|«Երկգլուխ տաճար», կտավ/յուղաներկ, 1990


## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Յուրի Ֆեսենկոն «М’АРС» պատկերասրահի կայքում
* Յուրի Ֆեսենկոն ''www.artinfo.ru'' կայքում
* Նադեժդա Գրաֆուլինա, Մարդակերների ժամանակը 
* Мультимедийный арт-проект «Полиэтиленовая пляска» Юрия Фесенко и Михаила Басова

Կատեգորիա:Ռուս նկարիչներ
Կատեգորիա:Ռուս ժամանակակից արվեստագետներ
Իրինա Բուսևա-Դավիդովա

**Իրինա Լեոնիդովնա Բուսևա-Դավիդովա** (, ), խորհրդային և ռուս արվեստագետ, հին ռուսական արվեստի մասնագետ, արվեստագիտության դոկտոր, Ռուսաստանի Դաշնության պետական մրցանակի դափնեկիր (1999), Ռուսաստանի գեղարվեստի ակադեմիայի թղթակից անդամ (2012)։ «Ռուսական մեծ հանրագիտարանի» () հեղինակներից մեկն է։

## Կենսագրություն
Իրինա Բուսևա-Դավիդովան ծնվել է 1952 թվականի փետրվարի 15-ին Իվանովոյում։ 1975 թվականին ավարտել է Մոսկվայի Մ․ Լոմոնոսովի անվան պետական համալսարանի պատմության ֆակուլտետի արվեստագիտության բաժինը, 1978 թվականին՝ ասպիրանտուրան (թեկնածուական ատենախոսության թեման՝ «Նարիշկինյան ոճի խնդիրը 17-րդ դարի երկրորդ կեսի ռուսական արվեստում», )։ Գիտական ղեկավարը եղել է պրոֆեսոր Միխայիլ Իլյինը։ Դոկտորանտուրան անցել է է Ճարտարապետության և քաղաքաշինության տեսության ու պատմության գիտահետազոտական ինստիտուտում (1990-1991 թվականներ)։ 2012 թվականին դարձել է Ռուսաստանի գեղարվեստի ակադեմիայի թղթակից անդամ (Արվեստագիտության և գեղարվեստական քննադատության բաժին), 2005 թվականին դարձել է արվեստագիտության դոկտոր (դիսերտացիայի թեման՝ «17-րդ դարի Ռուսաստանը. մշակույթն ու արվեստը փոփոխությունների դարաշրջանում», )։

Իրինա Բուսևա-Դավիդովան եղել է «Մանկության աշխարհ» () թանգարանի ստեղծողը «Վյատսկոե» պատմամշակութային համալիրում (Յարոսլավլի մարզ, Ռուսաստան)։

## Գիտական աշխատանքներ
### Մենագրություններ
* Храмы Московского Кремля: Святыни и древности. Подробный историко-культурный путеводитель.(М.: Прогресс-Традиция, 1997 г.)
* 
* Святые образы: Русские иконы XV—XX веков из частных собраний / Автор текста — И. Л. Бусева-Давыдова. (М: Эксперт-клуб, 2006 г.)
* Культура и искусство в эпоху перемен: Россия XVII столетия. — М.: Индрик, 2008;
* Храм преображенный: Роспись храма св. Преображения Господня в Загребе [в соавт. с Драганом Дамьяновичем, на рус., сербск. и англ. яз.]. (Загреб: Сканер студио, 2008 г.)
* Словарь архитекторов и мастеров строительного дела Москвы XV — середины XVIII века. (М.: URSS, 2008 г. [авторское участие — 570 статей; научное редактирование])
* Русские святые. Избранные иконы из коллекции Феликса Комарова. (М.: Изд-во «Виртуальная галерея», 2016 г.) (куратор проекта, научный редактор каталога, автор вступительной статьи и части каталожных описаний — И. Л. Бусева-Давыдова).
*Русская иконопись от Оружейной палаты до модерна: поиски сакрального образа. М.: БуксМАрт, 2019.

### Հոդվածներ
* 
* 
* 

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:«Աշխատանքի վետերան» մեդալակիրներ
Կատեգորիա:Արվեստագիտության դոկտորներ
Կատեգորիա:ՌԴ պետական մրցանակի դափնեկիրներ գրականության և արվեստի բնագավառում
Կատեգորիա:Ռուս արվեստագետներ
Կատեգորիա:Ռուս գիտնականներ