Հունվարյան ամպրոպ

**Հունվարյան ամպրոպ** (), Կարմիր բանակի (Լենինգրադի ռազմաճակատ) հարձակողական գործողություն 18-րդ գերմանական բանակի դեմ, որը պաշարում էր Լենինգրադը։ Լենինգրադ-Նովգորոդյան գործողության փուլերից մեկը։

Գործողության արդյունքում Լենինգրադի ռազմաճակատի զորքերը ոչնչացրեցին հակառակորդի Պետերգոֆ-Ստրելնա խումբը, հակառակորդին հետ շպրտեցին քաղաքից 60-100 կմ հեռավորության վրա, ազատագրեցին Կրասնոե Սելոն, Ռոպշան, Կրասնոգվարդեյսկը, Պուշկինը, Սլուցկը և, համագործակցելով Վոլխովի ռազմաճակատի հետ, ամբողջովին ազատագրեցին Լենինգրադը բլոկադայից։

Գործողությունը ղեկավարում էր ռազմաճակատի հրամանատար, բանակի գեներալ Լեոնիդ Գովորովը։ Խորհրդային զորքերը զգալի առավելություն ունեին Վերմախտի նկատմամբ։ Հիմնական հարձակման ուղղությամբ Լենինգրադի ռազմաճակատի զորքերը կենդանի ուժով գերազանցել են թշնամուն ավելի քան 2,7 անգամ, հրետանայինում՝ 3,6, իսկ տանկերում՝ 6 անգամ։

## Կողմերի ուժեր
### ԽՍՀՄ
**Լենինգրադի ռազմաճակատ**, հրամանատար՝ բանակի գեներալ Լեոնիդ Գովորով, շտաբի պետ՝ գեներալ-լեյտենանտ Դ. Ն. Գուսև.

* 2-րդ հարվածային բանակ, հրամանատար՝ գեներալ-լեյտենանտ Ի.Ի.Ֆեդյունինսկի:
* 42-րդ բանակ, հրամանատար՝ գեներալ-գնդապետ Ի.Ի.Մասլեննիկով:
* 67-րդ բանակ, հրամանատար՝ գեներալ-լեյտենանտ Վ.Պ. Սվիրիդովը։
* 13-րդ օդային բանակ, հրամանատար՝ ավիացիայի գեներալ-գնդապետ Ս.Դ.Ռիբալչենկո:

**Բալթյան նավատորմ**, հրամանատար՝ ծովակալ Վլադիմիր Տրիբուց:

### Գերմանիա
**«Հյուսիս» բանակային խումբ**, հրամանատար՝ ֆելդմարշալ Գեորգ ֆոն Կյուխլեր.

* 18-րդ բանակ, հրամանատար՝ հեծելազորի գեներալ Գեորգ Լինդեման։
* 1-ին օդային նավատորմ, հրամանատար՝ գեներալ Կուրտ Պֆլուգբեյլ։

## Իրավիճակը Լենինգրադի մոտ 1944 թվականի սկզբին
1943 թվականին խորհրդային զորքերը մի շարք գործողությունների արդյունքում ճեղքեցին Լենինգրադի շրջափակումը և գրավեցին նախաձեռնությունը հյուսիս-արևմտյան ուղղությամբ, սակայն չկարողացան քաղաքն ամբողջությամբ ազատագրել պաշարումից։ Գերմանական 18-րդ բանակի զորքերը գտնվում էին Լենինգրադի մոտ և շարունակում էին քաղաքի և «Հաղթանակի ճանապարհի» ինտենսիվ հրետանային գնդակոծությունը:

Ի. Ի. Ֆեդյունինսկին Լենինգրադի մերձակայքում տիրող իրավիճակը մինչև 1943 թվականի վերջը գնահատեց հետևյալ կերպ.
:

1943 թվականի սեպտեմբերի սկզբին խորհրդային ​​հրամանատարությունը իմացավ, որ գերմանական զորքերը սկսել են նախապատրաստվել Լենինգրադից նահանջելու նոր պաշտպանական գծեր Նարվա գետի երկայնքով՝ Պեյպուս լիճ-Պսկով-Օստրով-Իդրիցա գծով (*Պանտերա գիծ*):

Ելնելով ստեղծված իրավիճակից՝ Լենինգրադի և Վոլխովի ռազմաճակատների ռազմական խորհուրդներն անմիջապես սկսեցին մշակել համատեղ լայնածավալ գործողության ծրագիր՝ նպատակ ունենալով ջախջախել 18-րդ գերմանական բանակը և ամբողջությամբ ազատել Լենինգրադը շրջափակումից։

Քանի որ գերմանական զորքերի պլանների վերաբերյալ անորոշությունը մնաց մինչև 1943 թվականի վերջը, խորհրդային հրամանատարությունը մշակեց երկու հարձակողական տարբերակ: Առաջին տարբերակը նախատեսում էր անհապաղ անցում դեպի հակառակորդին հետապնդելու՝ նրա նահանջի դեպքում («Նևա 1»), իսկ երկրորդը՝ հակառակորդի էշելոնային պաշտպանության բեկում, եթե գերմանական զորքերը շարունակեին իրենց դիրքերը պահել («Նևա 2»):

«Հյուսիս» բանակային խմբի հրամանատարությունը բավականին արագ տեղեկատվություն ստացավ խորհրդային զորքերի հարձակման նախապատրաստման մասին, ինչը ստիպեց Գ. Կյուխլերին խնդրել Հիտլերին արագացնել զորքերի դուրսբերումը *Պանտերայի գիծ*: Այնուամենայնիվ, Հիտլերը, առաջնորդվելով 18-րդ բանակի հրամանատար Գ.Լինդեմանի կարծիքով, ով վստահեցնում էր, որ իր զորքերը հետ են մղելու խորհրդային նոր հարձակումը, հրամայեց «Հյուսիս» բանակային խմբին շարունակել Լենինգրադի պաշարումը։

## Գրոհի պլան
Լենինգրադի և Վոլխովի ռազմաճակատների հարձակողական գործողության գլխավոր պլանն էր միաժամանակյա հարձակումներ իրականացնել 18-րդ գերմանական բանակի թեւերի վրա Պետերհոֆ-Ստրելնա շրջանում (Կրասնոսելսկ-Ռոպշինսկի գործողություն) և Նովգորոդի տարածքում (Նովգորոդ-Լուգայի գործողություն): Այնուհետև նախատեսվում էր գրոհել Կինգիսեպ և Լուգա ուղղություններով, շրջապատել 18-րդ բանակի հիմնական ուժերը և հարձակվել Նարվայի, Պսկովի և Իդրիցայի վրա։ Առաջիկա հարձակման հիմնական նպատակը Լենինգրադի ամբողջական ազատագրումն էր շրջափակումից։ Բացի այդ, նախատեսվում էր ազատագրել Լենինգրադի մարզը գերմանական օկուպացիայից և նախադրյալներ ստեղծել Բալթյան երկրներում հետագա հաջող գրոհի համար։

Գործողության վերջնական պլանի համաձայն՝ Լենինգրադի ռազմաճակատի զորքերը հարձակման անցան 2-րդ հարվածային բանակի ուժերով Օրանիենբաումի կամրջից և 42-րդ բանակի ուժերով՝ Լենինգրադից հարավ-արևմուտք ընկած տարածքից։ Համախմբվելով Կրասնոյե Սելո-Ռոպշա շրջանում՝ 2-րդ հարվածային և 42-րդ բանակների զորքերը պետք է ոչնչացնեին թշնամու Պետերգոֆ-Ստրելնա խումբը, այնուհետև շարունակեին հարձակումը հարավ-արևմտյան ուղղությամբ՝ դեպի Կինգիսեպ և հարավ՝ դեպի Գատչինա, այնուհետև՝ դեպի Լուգա։

Գործողության մեկնարկից մի քանի օր անց 67-րդ բանակը պետք է միանար հարձակմանը։ Բանակի զորքերին առաջադրանք տրվեց ազատագրել Մգան, Ուլյանովկան, Տոսնոն և Վոլխովի ռազմաճակատի զորքերի հետ համագործակցելով ամբողջությամբ վերականգնել վերահսկողությունը Կիրովի և Հոկտեմբերյան երկաթուղիների վրա։ Հետագայում 67-րդ բանակի ստորաբաժանումները պետք է գրոհեին Պուշկինի և Կրասնոգվարդեյսկի վրա։

Լենինգրադի ռազմաճակատի զորքերի հետ միաժամանակ, հարձակման անցան Վոլխովի ռազմաճակատի զորքերը, որոնք թշնամու Նովգորոդի խմբի պարտությունից հետո ստիպված եղան արագորեն զարգացնել հարձակումը Լուգայի վրա: Միավորվելով Լուգայի շրջանում՝ Լենինգրադի և Վոլխովի ռազմաճակատների զորքերը պետք է շրջապատեին 18-րդ գերմանական բանակի հիմնական ուժերը։

## Ուժերի դասավորվածությունը մինչեւ գործողության մեկնարկը
### Լենինգրադի ռազմաճակատ
1944 թվականի սկզբին Լենինգրադի ռազմաճակատի զորքերը երեք համակցված բանակի ուժերով գրավեցին պաշտպանական դիրք անմիջապես Լենինգրադի շրջակայքում. 23-րդ բանակի պաշտպանական գծերը անցնում էին Կարելյան պարանոցով, իսկ 42-րդ և 67-րդ բանակների ստորաբաժանումները զբաղեցնում էին Ֆիննական ծոցի պաշտպանական դիրքերը։  Բացի այդ, ռազմաճակատի զորքերը պահում էին Օրանիենբաումի կամուրջը (ճակատի երկայնքով մինչև 50 կիլոմետր և խորությամբ 25 կիլոմետր):

Քանի որ Գերագույն հրամանատարության շտաբը հնարավորություն չուներ էապես ուժեղացնել խորհրդային զորքերը Լենինգրադի մոտ, ճակատային հրամանատարությունը զորքերում իրականացրեց մի շարք վերախմբավորումներ՝ նպատակ ունենալով կենտրոնացնել ուժերն ու ռեսուրսները հիմնական հարձակման ուղղությամբ:

2-րդ հարվածային բանակը վերաբաշխվեց Օրանիենբաումի պլացդարմի վրա, և Վ. Զ. Ռոմանովսկուն հրամանատարի պաշտոնում փոխարինեց ավելի փորձառու Ի. Ֆեդյունինսկին։
1943 թվականի նոյեմբերի 7-ից Պրիմորսկայա օպերատիվ խումբը անցավ 2-րդ հարվածային բանակի շտաբի հրամանատարությանը, որի ստորաբաժանումները մի քանի ամսվա ընթացքում աստիճանաբար տեղափոխվեցին կամրջի ծայրամասը Բալթյան նավատորմի և տրանսպորտային ավիացիայի ուժերով: Ընդհանուր առմամբ, 1943 թվականի նոյեմբերի 5-ից մինչև 1944 թվականի հունվարի 21-ը, 5 հրաձգային դիվիզիա, 13 հրետանային գունդ, 2 տանկային գունդ, մեկ ինքնագնաց հրետանային գունդ և մեկ տանկային բրիգադ տեղափոխվեցին կամրջի գլխամաս՝ ընդհանուր առմամբ մոտ 53,000 մարդ, 2 տանկ և 2 տանկ և 2, փոխադրամիջոցներ, 700 հրացաններ և ականանետեր, 5800 տոննա զինամթերք, 4000 ձի և 14000 տոննա տարբեր բեռ։

Ռազմաճակատի զորքերը (առանց 23-րդ բանակի) ներառում էին 30 հրաձգային դիվիզիա, 3 հրաձգային բրիգադ, 4 տանկային բրիգադ և 3 ամրացված տարածք՝ 417600 զինվոր և սպա։ 42-րդ և 2-րդ հարվածային բանակների հարձակմանը աջակցում էին մոտ 600 տանկեր և ինքնագնաց կայանքներ, մոտ 6000 հրացաններ, ականանետեր և հրթիռային կայանքներ։ Առաջնային զորքերին օդային աջակցություն են ցուցաբերել 13-րդ օդային բանակի 461 ինքնաթիռ, Լենինգրադի ՀՕՊ բանակը և Բալթյան նավատորմի ավիացիայի 192 ինքնաթիռ։ Երկու ճակատների ընդհանուր հարձակմանը աջակցում էին հեռահար ավիացիոն ստորաբաժանումները՝ ընդհանուր առմամբ 330 ինքնաթիռ։

Բացի այդ, 2-րդ հարվածային և 42-րդ բանակների հարձակմանը պետք է աջակցեին Բալթյան նավատորմի ռազմածովային և ափամերձ հրետանին` 100-406 միլիմետր տրամաչափի ավելի քան 200 հրացան (ներառյալ «Պետրոպավլովսկ», «Օկտյաբրսկայա Ռևոլյուցիա», «Կիրով» և «Մաքսիմ Գորկի» հածանավերի, ինչպես նաև Կրոնշտադտի և «Կրասնայա Գորկա» ամրոցների հրետանային զենքերը):

### 18-րդ գերմանական բանակ
Լենինգրադի ռազմաճակատի զորքերին հակադրվել է 18-րդ գերմանական բանակի ուժերի մի մասը։ Ռազմաճակատի հիմնական հարձակման ուղղությամբ պաշտպանությունն իրականացրել են 3-րդ ՍՍ տանկային կորպուսի ստորաբաժանումները (9-րդ և 10-րդ օդա դաշտային դիվիզիաներ, 11-րդ ՍՍ կամավորական մոտոհրաձգային դիվիզիա «Նորդլենդ» ) և 23-րդ ՍՍ կամավորական մոտոհրաձգային դիվիզիա «Նիդեռլանդներ» (1-ին հոլանդական ոստիկանության 4-րդ դիվիզիոն) ոստիկանության գնդում: Օրանիենբաումի կամուրջը և 50-րդ բանակային կորպուսի ստորաբաժանումները (126-րդ, 170-րդ և 215-րդ հետևակային դիվիզիաներ), որոնք զբաղեցնում էին Պետերգոֆից մինչև Պուշկին գծերը։ Բացի այդ, 54-րդ բանակային կորպուսը (11-րդ, 24-րդ, 225-րդ հետևակային դիվիզիաներ) գրավեց պաշտպանական գիծը Պուշկինից մինչև Նևա, իսկ 26-րդ բանակային կորպուսը (61-րդ, 227-րդ և 212-րդ հետևակային դիվիզիաներ) Մգայի տարածքում:

Խորհրդային տվյալների համաձայն՝ գերմանական 18-րդ ամբողջ բանակը կազմում էր 168000 զինվոր և սպա, մոտ 4500 ատրճանակ և ականանետ, 200 տանկ և ինքնագնաց կայանք։ Հյուսիսային բանակի ողջ խմբին օդային աջակցություն է ցուցաբերել 1-ին օդային նավատորմը՝ 200 ինքնաթիռով։ Այլ աղբյուրների համաձայն, 1-ին օդային նավատորմը բաղկացած էր 370 ինքնաթիռից, որոնցից 103-ը տեղակայված էին Լենինգրադի մոտ։

Գերմանական աղբյուրների համաձայն՝ 1943 թվականի հոկտեմբերի 14-ին «Հյուսիս» բանակային ամբողջ խումբը (ներառյալ Հյուսիսային Ֆինլանդիայում տեղակայված ստորաբաժանումները) կազմում էր 601000 մարդ, 146 տանկ, 2398 հրացան և ականանետ։

Խորհրդային զորքերը զգալի առավելություն ունեին գերմանականի նկատմամբ։ Հիմնական հարձակման ուղղությամբ Լենինգրադի ռազմաճակատի զորքերը կենդանի ուժով գերազանցել են թշնամուն ավելի քան 2,7 անգամ, հրետանայինում՝ 3,6 անգամ, տանկերում՝ 6 անգամ։

Հաշվի առնելով ուժերի ծայրահեղ անբարենպաստ հավասարակշռությունը՝ գերմանական հրամանատարությունը ակնկալում էր դիրքեր պահել Լենինգրադի մոտ՝ հենվելով այսպես կոչված «Հյուսիսային պատի» հզոր պաշտպանական կառույցների վրա։ Գերմանական պաշտպանության ամենաուժեղ հատվածը գտնվում էր 42-րդ բանակի հարձակման գոտում, որտեղ դիմադրության հիմնական կենտրոններն էին Ուրիցկ, Ստարո-Պանովո, Նովո-Պանովո, Պուշկին, Կրասնոյե Սելո, ինչպես նաև 172,3 բարձունք («Վորոնյա Գորա») բնակավայրերը: Հարկադիր նահանջի դեպքում գերմանական զորքերը պետք է կազմակերպված կերպով նահանջեին մի միջանկյալ դիրքից մյուսը։ Այդ նպատակով 18-րդ բանակի պաշտպանության խորքերում կառուցվել են «Ավտոստրադա» գիծը, «Օրեդեժսկայա», «Ինգերմանլանդսկայա», «Լուժսկայա»  և այլ գծեր։ Այնուամենայնիվ, գերմանական զորքերը ժամանակ չունեին լիովին նախապատրաստելու պաշտպանության բոլոր միջանկյալ գծերը խորհրդային հարձակման մեկնարկին։

## Գործողության ընթացք
### 2-րդ հարվածային և 42-րդ բանակների հարձակում հունվարի 14–20
### Կրասնոսելսկ-Ռոպշայի գործողության ընթացք
Գործողության պլանի համաձայն՝ հունվարի 14-ին առաջինը հարձակման անցան Օրանիենբաումի կամրջի 2-րդ հարվածային բանակի զորքերը, իսկ մեկ օր անց՝ Պուլկովոյի շրջանից՝ 42-րդ բանակի զորքերը։

Հարձակման մեկնարկին նախորդող գիշերը 2-րդ հարվածային բանակի հրաձգային ստորաբաժանումները շարժվել են չեզոք գոտի և փորել հակառակորդի առաջապահ դիրքերից 150–350 մետր հեռավորության վրա, իսկ սակրավորները անցում են կատարել ականապատ դաշտերով և փշալարերի խոչընդոտներով։ Միաժամանակ ծանր հրետանին ու գիշերային ռմբակոծիչները գրոհել են հակառակորդի պաշտպանական հանգույցներն ու հրետանային դիրքերը։

Ժամը 10:40-ին, 65 րոպե տևողությամբ հրետանային կրակի և գրոհային ինքնաթիռների զանգվածային հարձակումից հետո, 2-րդ հարվածային բանակի երկու հրաձգային կորպուսը հարձակման անցան ճակատի 10 կիլոմետրանոց հատվածում:

Հարձակման առաջին օրը ամենամեծ հաջողությունը գրանցեցին 48-րդ, 90-րդ և 131-րդ հրաձգային դիվիզիաների ստորաբաժանումները, որոնց հարձակմանը աջակցում էր 152-րդ տանկային բրիգադը, ինչպես նաև 222-րդ և 204-րդ տանկային գնդերը։ Օրվա վերջում խորհրդային զորքերը առաջ էին անցել 4 կիլոմետրով, գրավեցին հակառակորդի պաշտպանության առաջին գիծը, գրավեցին Պորոժկի և Գոստիլիցի հենակետերը և որոշ շրջաններում ներթափանցեցին Գերմանիայի պաշտպանության երկրորդ գիծ։

Հունվարի 14-ին ամբողջ օրը 42-րդ և 67-րդ բանակների հրետանին շարունակաբար հրետակոծում է թշնամու դիրքերը Պուլկովոյի բարձունքների և Մգայի շրջաններում՝ հակառակորդին ապակողմնորոշելու և նրան թույլ չտալու հասկանալ, թե որտեղ և երբ է կատարվելու հաջորդ հարձակումը:

Հունվարի 15-ին, 110 րոպե տևողությամբ հրետանային հրետակոծությունից հետո, որին մասնակցել է 2300 հրացան և ականանետ, 42-րդ բանակի երեք հրաձգային կորպուսի ստորաբաժանումները հարձակման են անցել Լիգովո-Ռեդկոե Կուզմինո ճակատի 17 կիլոմետրանոց հատվածում։ 30-րդ գվարդիական հրաձգային կորպուսի ստորաբաժանումները (45-րդ, 63-րդ, 64-րդ հրաձգային դիվիզիաներ), որոնք առաջ են շարժվել անմիջապես հրետանային լիսեռի հետևում, նվազագույն կորուստներով մինչև հարձակման առաջին օրվա վերջը, առաջ են շարժվել 4,5 կիլոմետր: Աջից և ձախից առաջ շարժվող 109-րդ (72-րդ, 109-րդ, 125-րդ հրաձգային դիվիզիաներ) և 110-րդ (56-րդ, 85-րդ, 86-րդ հրաձգային դիվիզիաներ) հրաձգային կորպուսի գրոհներն ավելի քիչ հաջող էին։

Հետագա օրերին 2-րդ հարվածային և 42-րդ բանակների ստորաբաժանումները դանդաղ, բայց անշեղորեն առաջ շարժվեցին դեպի Ռոպշա և Կրասնոե Սելո ուղղությամբ։ Գերմանական զորքերը կատաղի դիմադրություն ցույց տվեցին և անցան հուսահատ հակագրոհների։

Միայն երրորդ օրվա վերջում 2-րդ հարվածային բանակի ստորաբաժանումներին հաջողվեց առաջ շարժվել մինչև 10 կիլոմետր և կատարել հակառակորդի հիմնական պաշտպանական գծի բեկում մինչև 23 կիլոմետր հեռավորության վրա: Սա թույլ տվեց Ի.Ի.Ֆեդյունինսկուն հունվարի 17-ի առավոտյան ձևավորել շարժական խումբ (152-րդ տանկային բրիգադ, ինչպես նաև մի քանի հրաձգային և հրետանային ստորաբաժանումներ), որին հանձնարարված էր արագ զարգացնել հարձակումը, գրավել և պահել Ռոպշան:

Առավել թեժ մարտեր ծավալվեցին 42-րդ բանակի հարձակման գոտում։ Մեծ քանակությամբ հակատանկային խրամատներն ու ականապատ դաշտերը, ինչպես նաև հակառակորդի արդյունավետ հրետանային կրակը մեծ կորուստներ են պատճառել բանակի տանկային ստորաբաժանումներում, որոնք չեն կարողացել պատշաճ կերպով աջակցել հրաձգային ստորաբաժանումների նախահարձակմանը։ Չնայած դրան, խորհրդային հետևակը շարունակում էր համառորեն առաջ շարժվել։ Այսպիսով, հունվարի 16-ին 30-րդ գվարդիական հրաձգային կորպուսի ստորաբաժանումները, առաջանալով ևս 3-4 կիլոմետր, հասան Կրասնոյե Սելո-Պուշկին մայրուղի։ Նույն օրը 109-րդ հրաձգային կորպուսի ստորաբաժանումները գրավեցին ֆիննական Կոյրովոյի թշնամական պաշտպանական հենակետը, իսկ 110-րդ կորպուսի ստորաբաժանումները գրավեցին Ալեքսանդրովկան։

Հունվարի 17-ի առավոտյան 42-րդ բանակի հրամանատարը մարտի է դուրս բերել 291-րդ հրաձգային դիվիզիան և շարժական խումբը (1-ին Լենինգրադյան Կարմիր դրոշի, 220-րդ տանկային բրիգադները, ինչպես նաև ինքնագնաց հրետանային երկու գնդերը)՝ 30-րդ գվարդիական հրաձգային կորպուսի հարձակմանը աջակցելու և Կրասնոե Սելոն, Վորոնյա Գորան և Մոժայսկի շրջանը գրավելու առաջադրանքով։

«Հյուսիս» բանակային խմբի հրամանատարը ստիպված եղավ թույլտվություն խնդրել Հիտլերից 18-րդ բանակի 26-րդ բանակային կորպուսի ստորաբաժանումները Մգայից դուրս բերելու համար՝ Լենինգրադի հարավ-արևմուտքում պաշտպանությունն ուժեղացնելու համար մի քանի դիվիզիաներ ազատելու համար: Հստակ պատասխան չստանալով՝ Գ.Կյուխլերը որոշեց մի շարք ստորաբաժանումներ (21-րդ, 11-րդ, 225-րդ հետևակային դիվիզիաներ և այլ ստորաբաժանումներ) տեղափոխել Կրասնոե Սելոյի շրջան, սակայն այդ միջոցը չօգնեց փոխել իրավիճակը։ Շուտով գերմանական զորքերը սկսեցին հապճեպ նահանջել դեպի հարավ՝ Ստրելնայի, Վոլոդարսկոյեի և Գորելովոյի շրջաններից։

Հունվարի 18-ին խորհրդային զորքերը ճակատամարտում վերջնական շրջադարձի հասան իրենց օգտին։

2-րդ հարվածային բանակի հարձակման տարածքում 122-րդ հրաձգային կորպուսը տանկային ստորաբաժանումների աջակցությամբ կատաղի մարտից հետո գրավեց Ռոպշան և բանակի երկրորդ էշելոնից մարտի բերված 108-րդ հրաձգային կորպուսի և շարժական խմբի հետ շարունակեց հարձակումը դեպի արևելք։

Նույն օրը 42-րդ բանակի հրաձգային ստորաբաժանումները հարձակում սկսեցին Կրասնոե Սելոյի և Վորոնյա Գորայի վրա. Տանկային ստորաբաժանումները շարունակել են գրոհը 2-րդ հարվածային բանակի ստորաբաժանումների ուղղությամբ։ Այս առանցքային հենակետերի համար կատաղի մարտերը շարունակվեցին մի քանի օր։ Հունվարի 19-ի առավոտյան երկու կողմից միաժամանակյա գրոհով 63-րդ գվարդիական հրաձգային դիվիզիայի ստորաբաժանումները ներխուժեցին Վորոնյա Գորա, իսկ 64-րդ գվարդիայի և 291-րդ հրաձգային դիվիզիաների ստորաբաժանումները ազատագրեցին Կրասնոյե Սելոն։

Հունվարի 19-ի երեկոյան Ռուսկո-Վիսոցկի շրջանում 2-րդ հարվածային բանակի 168-րդ դիվիզիայի առաջապահ ջոկատը հանդիպեց 42-րդ բանակի շարժական խմբի մաս կազմող 54-րդ ինժեներական գումարտակի զինվորներին։ Սակայն, օգտվելով այն հանգամանքից, որ շարունակական առաջնագիծ դեռ չէր հաստատվել, գերմանական խմբի զգալի մասը, թողնելով ծանր զինատեսակները, կարողացավ դուրս գալ շրջափակումից։

Հունվարի 20-ի առավոտյան 2-րդ հարվածի և 42-րդ բանակների հիմնական ուժերը, հանդիպելով Ռոպշայից հարավ ընկած տարածքում, ամբողջությամբ շրջապատեցին, այնուհետև ոչնչացրեցին թշնամու Պետերհոֆ-Ստրելնա խմբի մնացորդները: Ընդամենը վեց օրվա շարունակական մարտերի ընթացքում 2-րդ շոկի և 42-րդ բանակների զորքերը ոչնչացրեցին երկու գերմանական դիվիզիա և զգալի վնաս հասցրեցին ևս հինգ դիվիզիաների։ Թշնամու մոտ 1000 զինվոր և սպա գերի են ընկել։ Բացի այդ, Կրասնոե Սելոյի հյուսիսում ոչնչացվել է գերմանական հրետանային խումբը, որը ստեղծվել էր հատուկ Լենինգրադը հրետակոծելու համար։ Ընդհանուր առմամբ գրավվել է 265 զինատեսակ, այդ թվում՝ 85 ծանր զենք։

### Իրավիճակը հունվարի 20-ի դրությամբ
Պետերգոֆ-Ստրելնա խմբի պարտությունը, ինչպես նաև Վոլխովի ճակատի 59-րդ բանակի զորքերի կողմից Նովգորոդի ազատագրումը նպաստավոր պայմաններ ստեղծեցին խորհրդային զորքերի հետագա առաջխաղացման համար։

Լենինգրադի և Վոլխովի ռազմաճակատների առաջնային խնդիրը Լենինգրադի վերջնական ազատագրումն էր շրջափակումից։ Դրա համար անհրաժեշտ պայման էր երկրի հետ քաղաքի գլխավոր երկաթուղային հաղորդակցության՝ Հոկտեմբերյան երկաթուղու արագ ազատագրումը։

Այդ խնդիրը լուծելու համար Լենինգրադի ռազմաճակատի ռազմական խորհուրդը որոշեց հարձակումը տեղափոխել հարավ-արևմուտքից դեպի հարավ-արևելք: 42-րդ բանակի զորքերին հանձնարարվել էր առաջխաղացնել Կրասնոգվարդեյսկ, Պուշկին և Տոսնո, հասնել հակառակորդի խմբի թեւ և թիկունք, որը շարունակում էր դիրքեր պահել Ուլյանովկայի, Մգայի և Տոսնոյի շրջանում։ Ապագայում նախատեսվում էր, որ համագործակցելով 67-րդ բանակի զորքերի և Վոլխովի ռազմաճակատի աջ թևի հետ, կարճ ժամանակահատվածում շրջապատել և ոչնչացնել 26-րդ և 28-րդ գերմանական բանակային կորպուսները, վերականգնել վերահսկողությունը Հոկտեմբերյան երկաթուղու վրա և դրանով իսկ ամբողջությամբ ազատել Լենինգրադը թշնամու շրջափակումից:

Միևնույն ժամանակ, 2-րդ հարվածային բանակի զորքերը պետք է շարունակեին իրենց հարձակումը դեպի հարավ-արևմուտք՝ Վոյսկովիցի-Վիսոկոլյուչևայա ընդհանուր ուղղությամբ, շրջանցեին Կրասնոգվարդեյսկը հարավ-արևմուտքից և դրանով իսկ դյուրացնեին 42-րդ բանակի հարձակումը՝ ամուր ապահովելով նրա աջ թեւը:

Այնուամենայնիվ, խորհրդային ​​հրամանատարությունը շուտով ստիպված եղավ զգալի ճշգրտումներ կատարել հետագա հարձակման պլանում, քանի որ հունվարի 21-ի գիշերը 26-րդ բանակային կորպուսի ստորաբաժանումները սկսեցին կազմակերպված նահանջը Մգինսկո-Սինյավինոյից:

### Հարձակման շարունակություն՝ հունվարի 21–31
Հունվարի 21-ին Լենինգրադի ռազմաճակատի 67-րդ և Վոլխովի ռազմաճակատի 8-րդ բանակի զորքերը, նկատելով թշնամու սկզբնական նահանջը, անցան հարձակման: Մի քանի ժամվա ընթացքում Մգան ազատագրվեց, և շուտով Կիրովի երկաթուղու նկատմամբ վերահսկողությունն ամբողջությամբ վերականգնվեց։ Այնուամենայնիվ, խորհրդային զորքերը չկարողացան անմիջապես զարգացնել հարձակումը: 26-րդ բանակային կորպուսի ստորաբաժանումները, հենվելով հոկտեմբերյան երկաթուղու երկայնքով «Մայրուղի» միջանկյալ գծի վրա, կատաղի դիմադրություն ցույց տվեցին։

Մգա շրջանից գերմանական զորքերի նահանջը ստիպեց Լենինգրադի ռազմաճակատի հրամանատարությանը փոխել հետագա հարձակման պլանը։ Գործողության զարգացման ճշգրտված պլանը Գերագույն հրամանատարության շտաբ է ներկայացվել հունվարի 22-ին և անմիջապես հաստատվել։

Այժմ ճակատի գլխավոր խնդիրը դարձավ Կրասնոգվարդեյսկի արագ ազատագրումը` թշնամու երկաթուղային և մայրուղային հաղորդակցության առանցքային հանգույցը: Այնուհետև նախատեսվում էր օգտագործել 2-րդ հարվածային և 42-րդ բանակների ուժերը՝ հիմնական գրոհը սկսելու համար Կինգիսեպի և Նարվայի ուղղությամբ։ Միաժամանակ օժանդակ ուղղությամբ 67-րդ բանակը պետք է հասներ Ուլյանովկա-Տոսնո գիծ և համագործակցելով Վոլխովի ճակատի զորքերի հետ ամբողջությամբ վերահսկողության տակ վերցներ Հոկտեմբերյան երկաթուղին։ Հետագայում բանակին հանձնարարվեց առաջխաղացում կատարել Վիրիցայի և Սիվերսկու ուղղությամբ՝ աջակցելու ճակատի հիմնական հարձակմանը։

Այսպիսով, Լենինգրադի ռազմաճակատի հրամանատարությունը հույս ուներ կտրել 18-րդ բանակի հիմնական ուժերի փախուստի ուղիները Նարվայի ուղղությամբ և ստիպել գերմանական զորքերին նահանջել Լուգա քաղաք, որը հարձակման էր ենթարկվում Վոլխովի ռազմաճակատի 59-րդ բանակի զորքերի կողմից:

Հասկանալով ստեղծված իրավիճակի վտանգը՝ «Հյուսիս» բանակային խմբի հրամանատարն ամեն ինչ արեց Կրասնոգվարդեյսկի պաշտպանությունն ուժեղացնելու համար։ Մգայի տարածքից տեղափոխված 225-րդ և 227-րդ հետևակային դիվիզիաները ուղարկվել են աջակցելու այս տարածքում պաշտպանություն իրականացնող 11-րդ, 61-րդ, 170-րդ, 126-րդ և 215-րդ հետևակային դիվիզիաների ստորաբաժանումներին։ Միևնույն ժամանակ Գ. ֆոն Կյուխլերը դիմեց Ա.Հիտլերին՝ խնդրանքով թույլատրել զորքերը դուրս բերել հոկտեմբերյան երկաթուղային գծից և Պուշկինի և Սլուցկի շրջաններից, սակայն ստացել է կտրական հրաման՝ ամեն գնով պահել Կրասնոգվարդեյսկը։ Այդ նպատակով ՕԽ-ն 18-րդ բանակին հատկացրեց 12-րդ տանկային դիվիզիան և 502-րդ ծանր տանկային գումարտակը։

Հունվարի 21-ին, վերախմբավորելով իրենց ուժերը, Լենինգրադի ռազմաճակատի զորքերը շարունակեցին հարձակումը Կրասնոգվարդեյսկի վրա: 42-րդ բանակի 123-րդ և 117-րդ (առջևի ռեզերվից) հրաձգային կորպուսի ստորաբաժանումները, հաղթահարելով հակառակորդի համառ դիմադրությունը, հունվարի 22-ին հասան Կրասնոգվարդեյսկի մոտեցման, բայց չկարողացան անմիջապես գրավել քաղաքը: Միևնույն ժամանակ, 110-րդ հրաձգային կորպուսի դիվիզիաները (հունվարի 22-ից որպես 67-րդ բանակի մաս), հարվածելով դեպի հարավ-արևելք, արևմուտքից շրջանցեցին Պուշկինին և Սլուցկին և գործնականում շրջափակեցին այնտեղ պաշտպանվող թշնամու 215-րդ և 24-րդ հետևակային դիվիզիաների ստորաբաժանումները:

Այդ պահին 2-րդ հարվածային բանակի ստորաբաժանումները, արևմուտքից շրջանցելով Կրասնոգվարդեյսկը, շարունակեցին հարձակումը Կինգիսեպի ուղղությամբ։ 61-րդ, 227-րդ, 170-րդ և 10-րդ օդանավակայանի դիվիզիաների գերմանական ստորաբաժանումները, նահանջելով դեպի Էստոնիա, ավերեցին կամուրջները, ականապատեցին ճանապարհները և, կառչելով հենակետերից, ցույց տվեցին կատաղի դիմադրություն, ինչը որոշ չափով դանդաղեցրեց 43-րդ և 122-րդ բանակային կորպուսների առաջխաղացումը:
thumb|left|150px|Խորհրդային զինվորները կռվում են Պուշկին քաղաքում, 1944 թվականի հունվար
Կրասնոգվարդեյսկի, Պուշկինի և Սլուցկի, ինչպես նաև Հոկտեմբերյան երկաթուղու գծում կատաղի մարտերը շարունակվեցին մի քանի օր։ Հունվարի 24-ին 110-րդ հրաձգային կորպուսի ստորաբաժանումները գրավեցին Պուշկինը և Սլուցկը, իսկ 67-րդ բանակի 118-րդ հրաձգային կորպուսի ստորաբաժանումները՝ Ուլյանովկան։ Հունվարի 29-ին Վոլխովի ճակատի 54-րդ բանակի ստորաբաժանումներն ամբողջությամբ ազատագրել էին Հոկտեմբերյան երկաթուղին։

Հունվարի 25-ին 42-րդ բանակը 123-րդ և 117-րդ հրաձգային կորպուսների ուժերով, տանկերի, հրետանու և ավիացիայի աջակցությամբ, վճռական հարձակում սկսեց Կրասնոգվարդեյսկի վրա։ Փողոցային կատաղի մարտերը շարունակվել են գրեթե մեկ օր։ Հունվարի 26-ին ժամը 10:00-ին Կրասնոգվարդեյսկն ամբողջությամբ ազատագրվել է։ Քաղաքի համար մղվող մարտերում հատկապես աչքի են ընկել 120-րդ, 224-րդ, 201-րդ հրաձգային դիվիզիաները, 31-րդ պահակային տանկային գունդը և այլ կազմավորումներ ու ստորաբաժանումներ։

Կրասնոգվարդեյսկի ազատագրումը նշանակում էր գերմանական պաշտպանության շարունակական ճակատի փլուզում՝ 18-րդ բանակը բաժանվեց երկու անհավասար մասի։ Հիմնական խումբը (մոտ 14 դիվիզիա) նահանջեց արևելքից, հյուսիս-արևելքից և հյուսիսից Լուգայի ուղղությամբ, իսկ արևմտյան խումբը (մոտ 5-6 դիվիզիա), բաժանվելով առանձին, չկապված փոքր մարտական ​​խմբերի, նահանջեց արևմուտք՝ դեպի Նարվա։ Այդ իսկ պատճառով 2-րդ հարվածային և 42-րդ բանակների զորքերը, որոնք շարունակել են հարձակումը արևմտյան և հարավ-արևմտյան ուղղություններով, բավականին արագ առաջ են շարժվել։ Գովորովը կարծում էր, որ հիմնական ջանքերը պետք է կենտրոնացվեն այս ուղղությամբ, քանի որ դա թույլ կտա անմիջապես սկսել Էստոնիայի ազատագրումը: Միևնույն ժամանակ, հաշվի է առնվել անհրաժեշտության դեպքում ռազմաճակատի ուժերի մի մասը Լուգա գետի գծից Գդով և Պսկով հարվածներ հասցնելու հնարավորությունը:

Գործելով Նարվայի ուղղությամբ՝ 2-րդ հարվածային բանակի զորքերը գրավեցին Վոլոսովոն, կտրեցին Կրասնոգվարդեյսկ-Կինգիսեպ երկաթգիծը և հունվարի 30-ին հասան Լուգա գետ։ Փետրվարի 1-ի գիշերը 109-րդ կորպուսի 109-րդ, 189-րդ և 125-րդ հրաձգային դիվիզիաները (42-րդ բանակից փոխանցվել են 2-րդ հարվածային բանակին), 152-րդ տանկային բրիգադի աջակցությամբ, հրետանային հրաձգությունից հետո, հարձակվել են և հարվածներ են հասցրել։ Գերմանական զորքերը, չկարողանալով պաշտպանություն կազմակերպել Լուգա գետի երկայնքով, ստիպված եղան շտապ նահանջել դեպի Նարվա գետի գիծը։

Միևնույն ժամանակ, զարգացնելով հարձակումը հարավ-արևմտյան ուղղությամբ, 42-րդ բանակի ստորաբաժանումները երեք օրվա ընթացքում առաջ շարժվեցին 50 կիլոմետր և մինչև հունվարի 30-ը հասան Լուգա գետը ՝ գրավելով կամուրջը նրա արևմտյան ափին Բոլշոյ Սաբսկի շրջանում:

Տոսնո-Վիրիցա-Սիվերսկի գծում գործող 67-րդ բանակի գրոհը այդքան արագ չզարգացավ։ Հաղթահարելով 12-րդ տանկային, 212-րդ, 126-րդ և 11-րդ հետևակային դիվիզիաների ստորաբաժանումների համառ դիմադրությունը, որոնք ծածկել են 54-րդ, 26-րդ, 28-րդ կորպուսների և բանակային կորպուսների նահանջը Պուշկինի, Սլուցկի, Տոսնոյի, Լյուբանի շրջաններից, 67-րդ բանակի ստորաբաժանումները հունվարի 27-ին գրավեցին Վիրիցան, իսկ հունվարի 30-ին Սիվերսկին։
Այնուամենայնիվ, գերմանական ստորաբաժանումները շարունակում էին դիրքեր պահել Կրասնոգվարդեյսկից հարավ-արևելք և Սիվերսկից հարավ, և միայն երեք օր կատաղի մարտերից հետո խորհրդային զորքերը ստիպեցին նրանց նահանջել:

## Ավիացիա
1944 թվականի հունվարի 14-ի գիշերը գործողության մեկնարկից առաջ 7-րդ հեռահար ավիացիոն կորպուսի ռմբակոծիչները հարվածել են թշնամու հրետանային խմբին Բեզբետաբոտնի գյուղի տարածքում և 2-րդ հարվածային բանակի դիմաց տեղակայված նացիստական ​​զորքերին: Ընդհանուր առմամբ, այդ գիշեր իրականացվել է մոտ 250 ինքնաթիռի թռիչք։ Սակայն հակառակորդի դեմ զանգվածային ավիահարվածներ հնարավոր չի եղել, ինչպես նախատեսված էր։

Օդերեւութաբանական անբարենպաստ պայմանները թույլ չեն տվել լիարժեք ավիացիոն պատրաստություն իրականացնել։ Ամպերի ստորին եզրի բարձրությունը չի գերազանցել 100-200 մ-ը, ձյան տեղումների և մառախուղի պատճառով տեսանելիությունը կազմել է 100-500 մ, բացի այդ, դիտվել է սաստիկ մերկասառույց։ Նրանք գործում էին փոքր խմբերով և միայնակ ինքնաթիռներով, որոնք ղեկավարում էին ամենափորձառու օդաչուները: Հարձակման առաջին օրվա ընթացքում 13-րդ օդային բանակի անձնակազմերն իրականացրել են ընդամենը 15 թռիչք։ Բալթյան նավատորմի ռազմաօդային ուժերն իրականացրել են 67 թռիչք։ Այդ օրը օդում ոչ մի գերմանական ինքնաթիռ չհայտնվեց։

42-րդ բանակի առաջխաղացումից առաջ Կրասնոսելսկի ուղղությամբ 277-րդ գրոհային ավիացիոն դիվիզիայի 44 Իլ-2 ինքնաթիռները 30-րդ գվարդիական հրաձգային կորպուսի դիմաց հարձակվել են հակառակորդի վրա։ Սկզբում չորս գրոհայիններ ծխով քողարկում են դրել, իսկ հետո անձնակազմերը երեք խմբերով ներխուժել են հակառակորդի առաջապահ խրամատները։ Մեր զորքերի առաջխաղացմանն աջակցել են 3-4 գրոհային ինքնաթիռների և ռմբակոծիչների խմբերը։ Մեր օդաչուներին օգնություն են ցուցաբերել ուղղորդող սպաները, որոնք ռադիոկայաններով գտնվում էին առաջխաղացող զորքերի մարտական ​​կազմավորումներում:

Հունվարի 15-ին և 16-ին եղանակային անբարենպաստ պայմանների պատճառով 13-րդ օդային բանակի ստորաբաժանումները գործել են սահմանափակումներով։ Բայց օրվա մութ ժամերին ակտիվորեն գործում էր հեռահար ավիացիան։ Թեթև По-2 ռմբակոծիչները ողջ գիշեր ռմբակոծել են հակառակորդի զորքերը Կրասնոե Սելոյի, Ռոպշայի և Պուշկինի շրջաններում։ Հունվարի 17-ի գիշերը 28 Пе-2 ռմբակոծիչներ՝ 16 կործանիչների քողի տակ, գրոհ են իրականացրել Ռոպշայի շրջանում հակառակորդի օդային դիվիզիայի հրամանատարական կետ և կապի կենտրոն՝ 500 կիլոգրամանոց մեկ ռումբով ուղղակիորեն հարվածելով հրամանատարական կետին։

Վոլխովի ռազմաճակատում հարձակման սկզբում, եղանակային ծայրահեղ բարդ պայմանների պատճառով, 14-րդ օդային բանակի ավիացիան գործուն չէր։ Դա անմիջապես ազդեց 59-րդ բանակի հարձակման արդյունքների վրա, որը գրեթե ոչ մի առաջընթաց չգրանցեց։ Հետագա օրերին, երբ եղանակը բարելավվեց, ավիացիան սկսեց գործել ամբողջ ուժով։ Հունվարի 20-ին օդային աջակցությամբ Վոլխովի ռազմաճակատի զորքերը ազատագրեցին ռուսական Նովգորոդ քաղաքը։

Հունվարի 20-ին Լենինգրադի ռազմաճակատի հրամանատարի հրամանով 13-րդ օդային բանակի, Բալթյան նավատորմի օդային ուժերի և Լենինգրադի ՀՕՊ 2-րդ կորպուսի գործողությունների գլխավոր հրամանատարությունը հանձնարարվել է ավիացիայի գեներալ-լեյտենանտ Ս.Դ. Ռիբալչենկոյին: Նույն հրամանով խնդիր է դրվել ոչնչացնել նացիստական ​​18-րդ բանակի նահանջող զորքերը և հակառակորդի մոտեցող օպերատիվ-մարտավարական ռեզերվները, արգելակել երկաթուղային և ավտոմոբիլային տրանսպորտը, օգնել ցամաքային զորքերի շարժական խմբերին, որոնք առաջ են շարժվում հիմնական հարձակման ուղղությամբ, և մարտադաշտում զորքերը ծածկել թշնամու օդային հարձակումներից:

Հարձակման ընթացքում մեր ավիացիայի ջանքերն ուղղված էին թշնամու դիմադրության խոշոր կենտրոնների ոչնչացմանը, ինչպես նաև մեր ցամաքային ուժերին աջակցելուն։ Լենինգրադի և Վոլխովի ռազմաճակատների հարձակման անցնելու հետ թշնամին սկսեց հապճեպ ուժեղացնել իր ավիացիան, և զորքերը օդից ծածկելու խնդիրը մեծ նշանակություն ստացավ։

Լենինգրադի պաշարման վերացման գործում կարևոր դեր խաղաց 13-րդ օդային բանակը, որն աջակցեց Լենինգրադի ռազմաճակատի հարձակմանը կարևորագույն շրջաններում։ Հունվարի 17 օրվա ընթացքում օդային բանակի ստորաբաժանումներն ու կազմավորումները ոչնչացրեցին թշնամու մեծ թվով անձնակազմ և տեխնիկա, և 13 գերմանական ինքնաթիռ խոցվեց։

Կինգիսեպի վրա հարձակման ժամանակ Լենինգրադի ռազմաճակատի ավիացիան և Բալթյան նավատորմը աջակցում էին 2-րդ հարվածային բանակին։ Այդ պահին հատկապես հաջողակ էր գործում 277-րդ գրոհային ավիացիոն դիվիզիան: Ավիացիայի աջակցությամբ խորհրդային զորքերը գրավեցին Կինգիսեպ քաղաքը, իսկ 13-րդ օդային բանակի ստորաբաժանումներն ու կազմավորումները հարձակումներ կատարեցին նահանջող թշնամու վրա ճանապարհների, անցումների վրա:

14-րդ օդային բանակը աջակցություն ցուցաբերեց Վոլխովի ռազմաճակատի հիմնական ուժերին՝ ապահովելով դեպի Լուգա առաջխաղացում արևելքից:

Փետրվարի սկզբին նացիստական ​​զորքերը վերախմբավորեցին իրենց 18-րդ բանակը՝ հինգ դիվիզիա տեղափոխելով Լուգայի շրջան։ Հակառակորդի զորքերի վերախմբավորումը և նոր ստորաբաժանումների ի հայտ գալը օպերատիվ կերպով բացահայտվել են խորհրդային օդային հետախուզության կողմից։ Փետրվարի 6-ին 140-րդ ռմբակոծիչ գնդի օդաչուն օդից նկատել է թշնամու մեծ շարասյուն: Այն ոչնչացնելու համար անմիջապես ուղարկվեց 13-րդ օդային բանակ: Առաջինը հարվածներ հասցրեցին 20 Пе-2 ռմբակոծիչներ, որոնց հաջորդեցին ինքնաթիռների մի քանի խմբեր: Ընդհանուր առմամբ, շարասյունի դեմ իրականացվել է 189 ավիացիոն թռիչք, այդ թվում՝ 50-ը՝ ռմբակոծիչներով, 60-ը՝ գրոհայիններով և 79-ը՝ կործանիչներով։ Ոչնչացվել է ավելի քան 100 մեքենա և 50 սայլ, ջարդվել է 20 հրազեն, սպանվել է մոտ 200 նացիստ։

## Արդյունքներ
[thumb|left|250px|Լենինգրադցիները նկարում են «[Քաղաքացինե՛ր, հրետակոծության ժամանակ փողոցի այս կողմն առավել վտանգավոր է|Քաղաքացինե՛ր, հրետակոծության ժամանակ փողոցի այս կողմն ամենավտանգավորն է» մակագրության վրա, 1944]]
thumb|right|150px|Հրաման Լենինգրադի ռազմաճակատի զորքերին շրջափակումից Լենինգրադի ամբողջական ազատագրման մասին, «Լենինգրադսկայա պրավդա» թերթ, 28 հունվարի, 1944
1944 թվականի հունվարի վերջին Լենինգրադի ռազմաճակատի զորքերը, համագործակցելով Վոլխովի ռազմաճակատի զորքերի հետ, ծանր պարտության են մատնել 18-րդ գերմանական բանակին, առաջ են գնացել 70-100 կիլոմետր, ազատագրել մի շարք բնակեցված շրջաններ (ներառյալ Կրասնոե Սելոն, Ռոպշա)։ Չնայած Լենինգրադ-Նովգորոդյան գործողությունը շարունակվում էր, սակայն ամբողջ ռազմավարական հարձակման հիմնական նպատակը իրականացավ. Լենինգրադն ամբողջությամբ ազատագրվեց շրջափակումից։

Հունվարի 21-ին Լ.Ա.Գովորովը և Ա.Ա.Ժդանովը, չկասկածելով հետագա հարձակման հաջողության վրա, դիմեցին Ստալինին Լենինգրադի շրջափակումից և թշնամու հրետանային հրետակոծությունից Լենինգրադի ամբողջական ազատագրման կապակցությամբ թույլատրել արձակել քսանչորս հրետանային համազարկ՝ 324 զենքերից հունվարի 27-ին։

Չնայած այն հանգամանքին, որ խորհրդային զորքերը միայն հունվարի 29-ին լիովին վերականգնեցին վերահսկողությունը Հոկտեմբերյան երկաթուղու վրա, հունվարի 27-ին ռադիոյով հրապարակվեց Լենինգրադի ռազմաճակատի ռազմական խորհրդի հրամանը՝ Լենինգրադը շրջափակումից ամբողջական ազատագրման մասին: Երեկոյան քաղաքի գրեթե ողջ բնակչությունը դուրս եկավ փողոց և ցնծությամբ դիտեց հրետանային ողջույնը, որը արձակվեց ի պատիվ այս պատմական իրադարձության։

Պատերազմի թղթակից Պ.Ն. Լուկնիցկին հիշեց.

## Կորուստներ
### ԽՍՀՄ
Կրասնոսելսկ-Ռոպշա գործողության ընթացքում խորհրդային զորքերի կորուստները կարելի է գնահատել միայն մոտավորապես։

«Ռուսաստանը և ԽՍՀՄ-ը 20-րդ դարի պատերազմներում» վիճակագրական հետազոտության համաձայն՝ Լենինգրադյան ռազմաճակատը Լենինգրադ-Նովգորոդյան ռազմավարական հարձակողական ողջ գործողության ընթացքում՝ 1944 թվականի հունվարի 14-ից մարտի 1-ը, տվել է 227,440 զոհ, անհայտ կորած (56 564 մարդ) և վիրավոր (170 876 մարդ): Բացի այդ, նույն ժամանակահատվածում Բալթյան նավատորմի կորուստները կազմել են 1461 մարդ (169 մարդ անդառնալի կորուստ, 1292 մարդ՝ սանիտարական)։ Դժվար է որոշել, թե կորուստների որ մասն է վերագրվել Կրասնոսելսկ-Ռոպշայի գործողությանը, քանի որ փետրվարյան մարտերը նույնպես չափազանց կատաղի էին։ Բացի այդ, պետք է հաշվի առնել, որ փետրվարի 15-ից ճակատի կազմում ընդգրկվել են լուծարված Վոլխովի ռազմաճակատի երեք միավորված բանակներ, որոնց կորուստները փետրվարի երկրորդ կեսի մարտերում ներառվել են Լենինգրադի ռազմաճակատի ընդհանուր կորուստների մեջ ամբողջ ռազմավարական հարձակման ընթացքում:

### Գերմանիա
1944-ի հունվարին 18-րդ գերմանական բանակը կրեց ծանր պարտություն և զգալի կորուստներ Լենինգրադի ռազմաճակատի զորքերի դեմ մարտերում, բայց, միևնույն ժամանակ, չտապալվեց և պահպանեց իր մարտական ​​ներուժի զգալի մասը:

Ըստ 18-րդ բանակի հրամանատարության հաշվետվության՝ հունվարի 29-ին Լենինգրադի և Վոլխովի ռազմաճակատների դեմ գործող գերմանական զորքերի կորուստները կազմել են 14000 զոհ և 35000 վիրավոր։ Այս թվերը, ըստ երևույթին, շատ մոտավոր են, քանի որ 1944 թվականի հունվարին բանակի շտաբում անձնակազմի քանակի և կորստի հաշվառումը տեղի է ունեցել ժամանակ առ ժամանակ, և նույնիսկ անհնար է նշել, թե կորուստների որ մասն են եղել Լենինգրադի ռազմաճակատի զորքերի դեմ մարտերի պատճառով:

Ներքին գրականության մեջ հաճախ նշվում են գերմանական կորուստների մասին տվյալները, ինչպես նշված է Խորհրդային տեղեկատվական բյուրոյի զեկույցներում: Այսպիսով, հունվարի 19-ի հաղորդագրության համաձայն, Լենինգրադի ռազմաճակատի զորքերը մինչ այդ ծանր պարտության էին մատնել թշնամու 7 հետևակային դիվիզիաների՝ ոչնչացնելով 20000 և գերեվարելով 1000 գերմանացի զինվոր և սպա։ 

Հունվարի 26-ի զեկույցում ասվում է, որ 1944 թվականի հունվարի 14-ից մինչև հունվարի 25-ը հարձակման ընթացքում Լենինգրադի ռազմաճակատի զորքերը ջախջախել են 10 հետևակային դիվիզիա և մեծ կորուստներ են պատճառել 2 հետևակային դիվիզիաներին, գրավել մեծ ավար (տարբեր տրամաչափի 6116 հրացան, ներառյալ 5-ից մինչև 10 հրացան, 454 ականանետ, 20 հրետանային ինքնագնաց կայանք, 60 տանկ, 24 զրահամեքենա) և ոչնչացրել է 158 տանկ, 445 հրացան և ականանետ, 901 մեքենա։ Միևնույն ժամանակ, գերմանական զորքերի ընդհանուր կորուստները կազմել են ընդամենը 40000-ից ավելի սպանված զինվոր և սպան և մինչև 3000 գերի։

## Կազմավորումների և միավորների պատվավոր անվանումներ
Կրասնոսելսկ-Ռոպշա գործողության ընթացքում հաջող գործողությունների համար, Գերագույն գլխավոր հրամանատարի հրամանով, նշանավոր ստորաբաժանումներին և կազմավորումներին շնորհվել են պատվավոր կոչումներ՝ ի պատիվ գործողության ընթացքում կարևորագույն քաղաքների ազատագրմանը իրենց հատուկ մասնակցության.

**Կրասնոսելսկի**
* 45-րդ գվարդիական հրաձգային դիվիզիա
* 63-րդ գվարդիական հրաձգային դիվիզիա
* 64-րդ գվարդիական հրաձգային դիվիզիա
* 125-րդ հրաձգային դիվիզիա
* 31-րդ առանձին գվարդիական ծանր տանկային գունդ
* 49-րդ առանձին գվարդիական ծանր տանկային գունդ
* 261-րդ առանձին գվարդիական ծանր տանկային գունդ
* 23-րդ բեկումնային հրետանային դիվիզիա
* 51-րդ առանձին թնդանոթային հրետանային բրիգադ
* 1-ին գվարդիայի ռազմածովային երկաթուղային հրետանային բրիգադ
* 12-րդ գվարդիական թնդանոթային հրետանային գունդ
* 14-րդ գվարդիական թնդանոթային հրետանային գունդ
* 1-ին պահակային ականանետային դիվիզիա
* 38-րդ պահակային ականանետային գունդ
* 174-րդ բանակային ականանետային գունդ
* 320-րդ պահակային ականանետային գունդ
* 169-րդ հակաօդային հրետանային գունդ
* 705-րդ հակատանկային հրետանային գունդ
* 3-րդ առանձին հետախուզական հրետանային դիվիզիա
* 7-րդ պահակային հանքափոր գումարտակ
* 54-րդ առանձին ինժեներական գումարտակ
* 277-րդ գրոհային ավիացիոն բաժին
* 101-րդ հեռահար ռմբակոծիչ ավիացիոն գունդ
* 325-րդ հեռահար ռմբակոծիչ ավիացիոն գունդ

**Ռոպշինյան**
* 48-րդ հրաձգային դիվիզիա
* 90-րդ հրաձգային դիվիզիա
* 98-րդ հրաձգային դիվիզիա
* 131-րդ հրաձգային դիվիզիա
* 98-րդ առանձին տանկային գունդ
* 222-րդ առանձին տանկային գունդ
* 3-րդ ծանր հաուբիցային հրետանային բրիգադ
* 30-րդ պահակային ականանետային գունդ
* 144-րդ բանակային ականանետային գունդ
* 295-րդ ինժեներական գումարտակ
* 447-րդ առանձին մոտոհրաձգային ինժեներական գումարտակ
* 734-րդ առանձին բանակի մոտոհրաձգային ինժեներական գումարտակ
* Ռազմածովային նավատորմի 9-րդ հարձակողական ավիացիոն բաժին

**Պուշկինի**
* 56-րդ հրաձգային դիվիզիա
* 34-րդ առանձին գնդացիր և հրետանային գումարտակ
* 291-րդ առանձին գնդացրային և հրետանային գումարտակ
* 321-րդ գվարդիական ականանետային գունդ
* 533-րդ բանակային ականանետային գունդ
* 7-րդ հակաօդային հրետանային դիվիզիա
* 72-րդ առանձին զենիթային հրետանային դիվիզիա
* 275-րդ կործանիչ ավիացիոն դիվիզիա

## Գրականություն
### Փաստաթղթեր
* 
* 

### Հուշագրություններ
* 
* 
* 
* Трибуц В., Краснознамённый Балтийский флот в разгроме противника под Ленинградом. // Военно-исторический журнал. — 1974. — № 2. — С.11-18.

### Օրագրեր, նամակներ
* 

### Պատմական ուսումնասիրություններ
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* 
* 

Կատեգորիա:Գերմանիայի ճակատամարտեր
Կատեգորիա:Երկրորդ համաշխարհային պատերազմ
Կատեգորիա:Լենինգրադի բլոկադա
Կատեգորիա:Հայրենական մեծ պատերազմ
Կատեգորիա:Հայրենական մեծ պատերազմի ռազմական գործողություններ
Կատեգորիա:Ճակատամարտեր Ռուսաստանում