open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Խալտուրինի փողոց (Յալթա)

**Խալտուրինի փողոց** (), փողոց Ղրիմի Յալթա քաղաքում։ Անվանվել է ռուս բանվոր հեղափոխական Ստեպան Նիկոլաևիչ Խալտուրինի (1856-1882) պատվին։ Սկիզբ է առնում Կիրովի փողոցից և ավարտվում Յուժնոբերեժնոյե խճուղու հետ հատումով։ Երկարությունը մոտ 2 կիլոմետր է։

## Նկարագրություն
Յալթա քաղաքի Խալտուրինի փողոցը սկսվում է Կիրովի փողոցից, հատում Բեզիմյաննի նրբանցքը, Տիմիրյազևի փողոցը, Խալտուրինի նրբանցքը, Հյուսիսային զառիթափը, Մոշկարինի փողոցը, Լուկոմսկու փողոցը, Վոյկովի փողոցը, Ռաբոչայա փողոցը և ավարտվում Յուժնոբերեժնոյե խճուղու հետ հատումով։ Փողոցում կա համարակալված 96 շինություն։ Երկարությունը 1900 մետր է։

Խալտուրինի փողոցի փոստային դասիչն է՝ 298609։

Փողոցն անվանվել է ռուս բանվոր հեղափոխական Ստեպան Նիկոլաևիչ Խալտուրինի (1856-1882) պատվին։ 1880 թվականի փետրվարին Ձմեռային պալատում նա անհաջող մահափորձ է կատարել կայսր Ալեքսանդր II-ի դեմ։ Ն. Ժելվակովի հետ նախապատրաստել է զինվորական դատախազ Ստրելնիկովի սպանությունը։ Մահապատժի է ենթարկվել 1882 թվականին։

## Ծանոթագրություններ

## Աղբյուրներ
*Улица Халтурина в Ялте
*Подробная карта улица Халтурина, город Ялта со спутника с номерами домов, индекс и маршруты, Яндекс, Гугл карта 

## Արտաքին հղումներ
*г. Ялта, улица Халтурина 

Կատեգորիա:Յալթայի փողոցներ
Խալտուրինի փողոց (այլ կիրառումներ)

**Խալտուրինի փողոց** անվանումը կարող է վերաբերել.

* Խալտուրինի փողոց (Յալթա)
* Խալտուրինի փողոց (Կրասնի Սուլին)
* Խալտուրինի նրբանցք (Յալթա)
* Խալտուրինի նրբանցք (Դոնի Ռոստով)
Դյուցազնական շիլա

**Դյուցազնական շիլա** (), խորհրդային մուլտիպլիկացիոն ֆիլմ, որը նկարահանվել և ստեղծվել է 1987 թվականին, ռեժիսոր-մուլտիպլիկատոր Ալեքսանդր Մազաևի կողմից։ Մուլտֆիլմում մեծապես օգտագործվել է ամբողջական մուլտիպլիկացիայի մեթոդը։

## Սյուժե
Ուրախ և ուսուցանող պատմություն է այն մասին, որ փոքր երեխաներին, ինչպես նաև մեծերին անհրաժեշտ է ուտել շիլա։

Փոքրիկ Միտյան չէր սիրում շիլա։ Երբ տղան գալիս է իր երկու ընկերների մոտ և բռնացնում է նրանց շիլա ուտելիս, այդ դեպքից հետո նրանց սկսում է անվանել «շիլա ուտողներ»։ Սակայն ընկերները հերքում են նրան և բացատրում, որ նա, այնուամենայնիվ, ճիշտ չէ։

Երկու ընկերներն էլ իրենց հերթին պատմում են Միտյային պատմություններ իրենց կյանքից, երբ շիլան օգնել է նրանց որոշակի իրավիճակներում։ Նրանցից մեկը բռնել է շնաձուկ (որը հիմա նրան ծառայում է), իսկ մյուսը` ուրուր։ Միտյան, լսելով նրանց, որոշում է ինքն էլ գլուխ գովել և նույնպես պատմություն է պատմում այն մասին, թե ինչպես է ինքը մենամարտել կոկորդիլոսի դեմ և բաց թողել նրան։

Որոշ ժամանակ անց սենյակ են մտնում երեք տղամարդիկ (ակնհայտորեն` Միտյայի և նրա ընկերների հայրիկները) և ասում են, որ կոկորդիլոս են բռնել։ Սակայն, տեսնելով, որ երեխաները շիլա են ուտում, նախ չեն հավատում իրենց աչքերին, իսկ հետո միանում են նրանց։ Հանկարծ սեղանի տակից դուրս է սողում կոկորդիլոսը և նույնպես շիլա է պահանջում։

## Հեղինակներ
Մուլտֆիլմի նկարահանող խումբը հետևյալն է.

### Դերասաններ
* Մարգարիտա Կորոբելնիկովա` Միտյա
* Վասիլի Լիվանով` Գրիֆ
* Վսևոլոդ Լարիոնով` առաջին հայրիկ
* Ռոգվոլդ Սուխովերկո` անգղ
* Յուրի Վոլինցև` երրորդ հայրիկ
* Տատյանա Շատիլովա` Միտյայի առաջին ընկերը
* Եկատերինա Կրասնոբաևա` Միտայի երկրորդ ընկերը

### Նկարահանող խումբ
* Ռեժիսոր` Ալեքսանդր Մազաև
* Գեղարվեստական ղեկավար` Ռոման Կաչանով
* Սցենարիստ` Մ. Շելյոխով
* Օպերատոր` Քաբուլ Ռասուլով
* Կոմպոզիտոր` Ալեքսանդր Կլավիցկի
* Հնչյունային օպերատոր` Բորիս Ֆիլչիկով
* Բեմադրող նկարիչ` Ալեքսանդր Գուրև
* Նկարիչներ` Աննա Ատամանովա, Ա. Կարասյովա, Օլգա Պավլովա
* Անիմատորներ` Յուրի Մեշերյակով, Ալեքսանդր Դորոգով, Սերգեյ Դյոժկին, Ալեքսանդր Պանով, Գալինա Զեբրովա, Անատոլի Աբարենով
* Մոնտաժ` Օլգա Վասիլենկա
* Խմբագիր` Ռաիսա Ֆրիչինսկայա
* Մուլտֆիլմի տնօրեն` Օ. Խրուլյոա

## Վերաթողարկում DVD ձևաչափով
2009 թվականին մուլտֆիլմը «Սոյուզ-վիդեո» ընկերության կողմից թողարկվել է DVD ձևաչափով։ Տեսաերիզում ընդգրկված էին մի շարք այլ մուլտֆիլմեր ևս. «Եղջերուն ու գայլը», «Մեծամիտ նապաստակը», «Երեք գորտեր. առաջին թողարկում», «Երեք գորտեր. երկրորդ թողարկում», «Երեք գորտեր. երրորդ թողարկում», Ինչպես կորյունը և կրիան երգ երգեցին։

* Հնչյունավորում - ռուսական Dolby Digital 1.0 Mono,
* Տարածաշրջանային կոդ - 0 (All),
* Պատկեր - Standart 4:3 (1,33:1),
* Գույն - PAL,
* Ներկայացուցիչ - «Սոյուզ-վիդեո»

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* 
* Մուլտֆիլմը Аниматор.ру կայքում

Կատեգորիա:1987 մուլտֆիլմեր
Կատեգորիա:Խորհրդային մուլտֆիլմեր
Կատեգորիա:«Սոյուզմուլտֆիլմ» ստուդիայի մուլտֆիլմեր
Կատեգորիա:Ռոման Կաչանովի մուլտֆիլմեր
Կատեգորիա:Մուլտֆիլմեր երեխաների մասին
Հովվի մատուռ

**Հովվի մատուռ**, հայ առաքելական եկեղեցի Իրանի Արևելյան Ադրբեջան նահանգի Ջուղա (Ջոլֆա) քաղաքից 8 կմ հյուսի-արևմուտք։ Պատկանում է Մեծի Տանն Կիլիկիո կաթողիկոսության Ատրպատականի հայոց թեմին։ Հովվի մատուռը գտնվում է Արաքս գետի ափին, որից այն կողմ գտնվում է Նախիջևանի Ինքնավար Հանրապետությունը։ Եկեղեցուց 11 կմ արևելք գտնվում է Դարաշամբի Սուրբ Ստեփանոս Նախավկա վանքը, ոչ հեռու՝ Դարաշամբի Սուրբ Աստվածածին վանքը։ Այստեղից 150 կմ հեռավորության վրա՝ Մակու քաղաքի շրջակայքում, գտնվում են Սուրբ Թադևոսի վանքը և Ծոր Ծոր եկեղեցին։ Միասին դրանք ընդգրկված են ՅՈւՆԵՍԿՕ-ի համաշխարհային ժառանգության իրանական ցանկում։

## Անվանում
Մատուռի անվանումն ավանդական բացատրության հետ մեկտեղ մեկնաբանվում է այն փաստով, որ շրջակա եկեղեցապատկան հողատարածքները գլխավորապես արոտավայրեր էին։ Այդտեղ շրջակա գյուղերի հովիվներն իրենց հոտերն էին արածեցնում։ Ըստ ավանդության` մատուռը կառուցվել է երկու եղբայրների կողմից։ Նրանց երկու մատուռներից մեկը գտնվում է Իրանում, մյուսը՝ Նախիջևանում։ Արաքս գետի մյուս ափին գտնվող մատուռի նմանակը կործանվել է վերջերս։

## Պատմություն
Ջուղայի հայերը Հովվի մատուռը կառուցել են Արաքս գետի քարքարոտ աջ ափին՝ 1518 թվականին։ Ռուս-պարսկական պատերազմից և Թուրքմենչայի պայմանագրի կնքումից հետո Արաքսը դարձել է Իրանի հյուսիսային սահմանը՝ եկեղեցին ներառելով Իրանի տարածքում։ Վերակառուցվել է 1836 թվականին։

2003 թվականի մարտի 8-ին ներառվել է ՅՈւՆԵՍԿՕ-ի համաշխարհային ժառանգության իրանական ցանկում՝ որպես «հայկական վանական համալիր»։ 2015 թվականին նորոգվել է տանիքը և գմբեթը։ Ապրիլին տեղի է ունեցել եկեղեցու օծումը` ի հիշատակ հայ նահատակների։

## Ճարտարապետություն
Արտաքնապես եկեղեցին քառակուսաձև է, ներքուստ՝ խաչաձև հիմքով՝ 7.7x5.7 մետր չափերով։ Ներսում միաժամանակ կարող է տեղավորվել 10 մարդուց ոչ ավելի։ Հիմնական մուտքը կառույցի արևմտյան մասում է, իսկ նրա խորանը գտնվում է արևելյան կողմում։ Զուրկ է նկարներից։ Եկեղեցին ունի փոքրիկ շրջանաձև գմբեթ՝ չորս պատուհաններով։ Եկեղեցու արևմտյան կողմում ավերված շենքի մնացորդներ են, որոնք, հավանաբար, կազմում են եկեղեցու մի մասը։ Եկեղեցու շուրջը եղել է քար խաչ, որի մի մասը տեղափոխվել է Թավրիզ։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:16-րդ դարի հայկական վանքեր և եկեղեցիներ
Կատեգորիա:Ատրպատականի թեմի վանքեր և եկեղեցիներ
Կատեգորիա:Մատուռներ
Ուբադչի ճպուռ

**Ուբադչի ճպուռ** (), գոմֆիդների ընտանիքին պատկանող միջատներ։ Գրանցված է Հայաստանի Կարմիր գրքում։

## Նկարագրություն
Միջին չափի, 44-51 մմ մարմնի երկարությամբ ճպուռ է։ Գունավորումը բաց դեղին կամ սպիտակավուն է՝ լավ արտահայտված սև նախշով։ Կուրծք երեք զույգ սև գույնի զոլերով է, փորիկի հատվածների կողքերին ձգվում են սև գույնի զոլեր՝ միջին գծով տեղադրված են բաց գունավորված երկայնակի բծեր։

## Տարածվածություն
Տարածված է Վրաստանից և Թուրքիայից մինչև Սիրիա, Իրան և Միջին Ասիա։ Տարածվածությունը Հայաստանում հայտնի է միայն Արարատյան դաշտից՝ Արմավիրի (գ․ Մարգարա) և Արարատի (գ․ Բուրաստան) մարզերից։

## Էկոլոգիա
Ապրում են ավազային, տղմոտ հատակով խոշոր գետերում, զարգանում՝ համեմատաբար դանդաղ հոսող խոշոր գետերում։ Թրթուրը բնակվում է տղմավազային հատակին, զարգացման շրջանը տևում է 3-4 տարի։ Հասուն առանձնյակները հանդիպում են գետերի ավազոտ ափերին։ Հայաստանում թռիչքը դիտվել է հունիսին։

## Պահպանություն
Սահմանափակ արեալով հազվագույտ տեսակ է։ Բնության պահպանության միջազգային միության Կարմիր ցուցակի չափորոշիչներով գնահատվում է որպես վտանգված տեսակ։

Ծայրահեղ հազվադեպ է հանդիպում, հայտնի են եզակի հայտնաբերումներ։

Թվաքանակի փոխոխության միտումները պարզված չեն։

Սպառնացող վտանգներից է հիդրոշինարաությամբ պայմանավորված գետերի հիդրոլոգիական ռեժիմի փոփոխությունը։

Պահպանության միջոցառումներ չեն իրականացվում։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Միջատներ
Կատեգորիա:Վտանգված տեսակներ
Կատեգորիա:ՀՀ Կարմիր գրքում գրանցված կենդանիներ
Սղոցապոչ անդրկովկասյան

**Սղոցապոչ անդրկովկասյան** (), ծղրիդների ընտանիքին պատկանող միջատ, որը գրանցված է ՀՀ Կարմիր գրքում։

## Նկարագրություն
Ոչ խոշոր չափի ծղրիդ է (արուի մարմնի երկարությունը 15,0-21,0 մմ է, էգինը` 20,0-26,0 մմ, ձվադրինը` 8,0-9,0 մմ)։ Արուի վերնաթևերը, որոնք մասամբ մտնում են փորիկի առաջին տերգիտի ծայրի տակ, կարճացած են։ Դարչնագույն, կանաչավուն կամ դեղնավուն գունավորմամբ արական ծղրիդի առաջնամեջքը ամբողջական է, իսկ էգինը՝ կարճացած։

## Տարածվածություն
Տարածված է Դաղստանում, Վրաստանում, Ադրբեջանում, Հայաստանում։ Հայաստանում ապրում է Սևանա լճի մոտակայքում (ավելի ստույգ տվյալներ չկան), այստեղ հետագայում չի գտնվել, հայտնի է նաև Տավուշի մարզում (Բագրատաշեն գյուղի շրջակայք)։

## Էկոլոգիա
Ապրում է տափաստանային գոտում, անտառային գոտու ստորին տափաստանացած հատվածներում։ Հասուն առանձնյակները հանդիպում են հունիսին։ Հետսաղմնային զարգացումը տևում է 45-55 օր։ Այս կենդանիները բուսակեր են, բազմակեր։ Վրաստանում տեսակը նշված է որպես գյուղատնտեսական մշակաբույսերի (հացահատիկային, կարտոֆիլի, լոբու) երկրորդական վնասատու։

## Պահպանություն
Հազվագյուտ տեսակ է։ Հայաստանում հազվադեպ է հանդիպում, հայտնի են եզակի, փոքրաթիվ նմուշներ։

Թվաքանակի փոփոխության միտումները պարզաբանված չեն։ Բնության պահպանության միջազգային միության Կարմիր ցուցակի չափորոշիչներով գնահատվում է որպես վտանգված տեսակ։

Վտանգման հիմնական գործոններն են անասունների գերարածեցումը և խոպան հողերի հերկումը։

Պահպանության միջոցառումները ընդունված չեն, հավանաբար հանդիպում է «Սևան» ազգային պարկի տարածքում։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Միջատներ
Կատեգորիա:ՀՀ Կարմիր գրքում գրանցված կենդանիներ
Կատեգորիա:Հազվագյուտ տեսակներ
Սատունինի սկոտոդրիմադուզա

**Սատունինի սկոտոդրիմադուզա** (), ծղրիդների ընտանիքին պատկանող միջատ։ Գրանցված է Հայաստանի Կարմիր գրքում։

## Նկարագրություն
Մարմինը միջին մեծության է, արուի մարմնի երկարությունը 24 մմ է, էգինը՝ 23-26 մմ, իսկ ձվադրինը՝ 10-13 մմ։ Գունավորումը գորշագույն է, մոխրագույնգորշագույն կամ շագանակագույն։ Հազիվ առաջնամեջքի եզրի տակից երևացող վերնաթևերը երկու սեռերի մոտ էլ խիստ կարճացած են։

## Տարածվածություն
Տարածված է Նախիջևանի Ինքնավար Հանրապետությունում, Հյուսիսարևմտյան Իրանում, Հայաստանում հայտնի էր Երևանից (այստեղ հավանաբար անհետացել է) և Արմավիրի մարզից (Փարաքար գյուղ և Այղր լճի շրջակայք)։

## Էկոլոգիա
Սատունինի սկոտոդրիմադուզան ապրում է ծովի մակարդակից 845-1100 մ բարձրությունների վրա, կիսաանապատային գոտու ցածրադիր տեղամասերում։ Թրթուրները հավանաբար դուրս են գալիս մայիսին։ Բարձր հասակի թրթուրները և հասուն միջատները հավաքվել են հունիսին։

## Պահպանություն
Ծայրահեղ սահմանափակ արեալով հազվագյուտ, հնարավոր է անհետացած տեսակ է։ Բնության պահպանության միջազգային միության Կարմիր ցուցակի չափորոշիչներով գնահատվում է որպես կրիտիկական վիճակում գտնվող տեսակ։

Հայտնի են 1920 թվականին հավաքված եզակի նմուշներ։

Վտանգման հիմնական գործոները տարածքի գյուղատնտեսական յուրացումն ու քաղաքակենտրոնացումն է։

Պահպանության միջոցառումներ չեն իրականացվում։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Ծղրիդներ
Կատեգորիա:Կենդանիներ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Կրիտիկական վիճակում գտնվող տեսակներ
Կատեգորիա:ՀՀ Կարմիր գրքում գրանցված կենդանիներ
Սաշա Վալց

**Սաշա Ալեքսանդրա Վալց** (, ), գերմանացի խորեոգրաֆ, *Sasha Waltz and Guests* պարային ընկերության ղեկավար, Բեռլինի պետական բալետի գեղարվեստական ղեկավար Յոհաննես Օհմանի հետ համատեղ (2019 թվականից)։

## Կենսագրություն
Վալցը ծնվել է 1963 թվականին, Կարլսրուեում, ճարտարապետ-կուրատորի ընտանիքում։ Հինգ տարեկանից Կարլսրուեում հաճախել է պարի դասերի, աշակերտել Վալտրաուդ Կորնհաասին։ 1983-1986 թվականներին սովորել է Ամստերդամի Նոր պարերի զարգացման դպրոցում։

1986-1987 թվականներին վերապատրաստվել է Նյու Յորքում։ Այդ ժամանակահատվածում հանդես է եկել պարային դպրոցներում, համագործակցել պարուսույցների, վիզուալ արվեստագետների և երաժիշտների հետ։ 1992 թվականից համարվում է *Künstlerhaus Bethanien*-ի բնակիչ-արվեստագետ, որտեղ իրականացրել է մի շարք «երկխոսություններ» միջդիսցիպլինար ծրագրերում պարողների, երաժիշտների և վիզուալ արվեստագետների հետ (Nasser Martin-Gousset, Takako Suzuki, Charlotte Zerbey, Ákos Hargitai): 1993 թվականին Յոխեն Զանդիգի հետ հիմնադրել է *Sasha Waltz and Guests* պարային ընկերությունը։ Զանդիգի հետ Բեռլինում հիմնադրել են *Sophiensæle* անվճար թատերական և պարային զարգացման կենտրոնը, որտեղ իրականացրել են *Allee der Kosmonauten* (1996), *Zweiland* (1997), *Na Zemlje* (1998) և *Dialoge `99/I* ծրագրերը։ 1999-2004 թվականներին Թոմաս Օստերմայերի հետ եղել է *Schaubühne am Lehniner Platz* գեղարվեստական ղեկավարը։

5 տարի *Schaubühne*-ում աշխատելուց հետո *Sasha Waltz & Guests* պարային ընկերությունն ակտիվացրել է որպես Բեռլինում հիմնված անկախ ընկերություն։ Այն ստեղծվել է որպես միջազգային ծրագիր՝ 25 մշտական և 40 ասոցիացված գործընկերների հետ։

2016 թվականին Բեռլինի քաղաքապետ Միխայիլ Մյուլլերը հայտարարեց, որ Սաշա Վալցը և Յոհաննես Օհմանը կհաջորդեն Նաչո Դուատոյին 2019 թվականից որպես Բեռլինի պետական բալետի համատեղ գեղարվեստական ղեկավարներ։

## Մրցանակներ
* Խորեոգրաֆների միջազգային մրցույթի մրցանակ, Գրոնինգեն, 1994
* 34-րդ "Berliner Theatertreffen" ամենամյա միջոցառման հրավեր, 1997
* *Allee der Kosmonauten* ֆիլմի ադապտացիայի համար Ադոլֆ Գրիմմի մրցանակ, 2000
* 37-րդ "Berliner Theatertreffen"-ի *Körper* հրավեր, 2000
* «Տարվա խորեոգրաֆ» մրցանակ գերմանական պարային ամսագրի կողմից, 2007
* Գերմանիայի ամենահին թատերական ամսագրի՝ *Die Deutsche Bühne*-ի քննադատության հարցման առաջին մրցանակ, 2009
* Արվեստի և գրականության շքանշան, 2009
* Լայպցիգ քաղաքի՝ «Ֆրիդերիկա Կարոլինա Նոյբեր» մրցանակ, 2010

## Ծանոթագրություններ

## Լրացուցիչ գրականություն
* Sasha Waltz: Gezeiten. Berlin, Henschel Verlag 2006, ISBN 3-89487-548-8
* Sasha Waltz: Cluster. Berlin, Henschel Verlag 2007, ISBN 978-3-89487-572-5
* Karl Stocker, Nadia Cusimano, Katia Schurl: Insideout. Wien, New York, Springer Verlag 2003, ISBN 978-3-211-40782-0

## Գրականություն
* Yvonne Hardt, Sasha Waltz. Palermo, L'Epos, 2007. ISBN 978-88-8302-337-8

## Արտաքին հղումներ
* Sasha Waltz & Guests Պաշտոնական կայք

Կատեգորիա:Բեռլինի գեղարվեստի ակադեմիայի անդամներ
Կատեգորիա:Գերմանացի արվեստագետներ
Կատեգորիա:Գերմանացի դրամատուրգներ
Կատեգորիա:Գերմանացի թատերական ռեժիսորներ
Կատեգորիա:Գերմանացի պարուհիներ
Կատեգորիա:Գերմանացի խորեոգրաֆներ
Աբդուլազիզ ալ–Դավսարի

**Աբդուլազիզ ալ–Դավսարի**,  (, ), սաուդացի ֆուտբոլիստ, կիսապաշտպան, «Ալ-Հիլալ» սաուդական ֆուտբոլային ակումբի և Սաուդյան Արաբիայի ֆուտբոլի ազգային հավաքականի կիսապաշտպան։

## Ակումբային կարիերա
Աբդուլազիզ ալ–Դավսարին ֆուտբոլիստի իր կարիերան սկսել է 2007 թվականին, Էր-Ռիադի «Ալ–Հիլալ» ակումբում։ 2010 թվականի մարտի 14-ին նա խփել է իր առաջին գոլը սաուդական առաջնության շրջանակներում՝ «Ալ-Շաբաբ» ակումբի հետ դերբիի ժամանակ հավասարեցնելով խաղի հաշիվը։ «Ալ–Հիլալ» ակումբում Աբդուլազիզ ալ–Դավսարին խաղացել է մինչև 2015/16 մրցաշրջանի ավարտը։

## Կարիերան հավաքականում
2010 թվականին մայիսի 21-ին Աբդուլազիզ ալ–Դավսարին իր նորամուտն է նշել Սաուդյան Արաբիայի ազգային հավաքականի կազմում՝ մասնակցելով Կոնգոյի հավաքականի դեմ ընկերական խաղին՝ փոխարինման դուրս գալով հանդիպման ավարտին։ Ազգային հավաքականի կազմում հանդես է եկել նաև 2010 թվականի Պարսից ծոցի գավաթի խաղերին և 2014 թվականի Աշխարհի առաջնության ընտրական մրցաշարերին։  2011 թվականին Քաթարում կայացած Ասիայի գավաթի խաղարկության ժամանակ Աբդուլազիզ ալ–Դավսարին դաշտ է դուրս եկել միայն մեկ խաղում՝ փոխարինման դուրս գալով Հորդանանի դեմ խաղի վերջում։

## Ձեռքբերումներ
 «**Ալ–Հիլալ**»
* Սաուդիան Արաբիայի թագավորի գավաթակիր (**3**)․ 2007/08, 2009/10, 2010/11
* Սաուդյան Արաբիայի թագաժառանգի գավաթակիր (**1**)․ 2015
* Սաուդյան Արաբիայի ֆուտբոլի սուպեր գավաթակիր (**1**), 2015

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Պրոֆիլը ksa-team.com կայքում
* 
* 
* Պրոֆիլը slstat.com կայքում

Կատեգորիա:Տղամարդկանց ֆուտբոլի կիսապաշտպաններ
Անանդալեի խխունջ

**Անանդալեի խխունջ** (), օրկուլիդների ընտանիքին պատկանող փափկամարմին կենդանի։ Գրանցված է Հայաստանի Կարմիր գրքում։

## Նկարագրություն
2,6 մմ երկարությամբ և 1,8 մմ լայնությամբ կարճ ձվաձև, ուռուցիկ կամ մոխրագույն, փայլատ փոքր խեցին շատ նուրբ է և գրեթե կանոնաձև մանրագծված։

## Տարածվածություն
Տարածված է Ադրբեջանում, Թուրքիայում, Սիրիայում, Իսրայելում, Իրանում, Աֆղանստանում։ Հայաստանում հայտնի է միայն Մեղրի քաղաքի շրջակայքում (Սյունիքի մարզ)։

## Էկոլոգիա
Ապրում է աղբյուրից սնվող գետնամերձ ճահիճներում։

Կենսաբանական առանձնահատկությունները հայտնի չեն։

## Պահպանություն
Ծայրահեղ սահմանափակ արեալով հազվագյուտ տեսակ է։ Բնության պահպանության միջազգային միության Կարմիր ցուցակի չափորոշիչներով ներկայումս գնահատվում է որպես կրիտիկական վիճակում գտնվող տեսակ։ Հայտնաբերված են քիչ քանակությամբ առանձնյակներ։

Վտանգման հիմնական գործոն է հանդիսանում ջրամբարի հիդրոլոգիական ռեժիմի խախտումը։

Պահպանվում է «Արևիկ» ազգային պարկում։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Կրիտիկական վիճակում գտնվող տեսակներ
Կատեգորիա:ՀՀ Կարմիր գրքում գրանցված կենդանիներ
Ռյոզելի երկգույն ծղրիդ

**Ռյոզելի երկգույն ծղրիդ** (), ծղրիդների ընտանիքին պատկանող միջատ։ Գրանցված է Հայաստանի Կարմիր գրքում։

## Նկարագրություն
Փոքր չափի ծղրիդ է․ արուի մարմնի երկարությունը 16 մմ է, էգինը` 17 մմ, ձվադրինը` 6-7 մմ։ Գունավորումը ժանգագույն դեղին է կամ դեղնականաչավուն, վերնաթևերը սովորաբար կարճացած են. արուներինը չեն հասնում փորիկի գագաթին, էգերինը` փորիկի կենտրոնին, հազվադեպ հանդիպում են նաև լավ զարգացած վերնաթևերով և թևերով առանձնյակներ։

## Տարածվածություն
Տարածված է Եվրոպայում, Կովկասում, Վրաստանում, դեպի արևելք՝ մինչև Արևմտյան Սիբիրում, Հյուսիսային և Արևելյան Ղազախստանում և Հյուսիսային Մոնղոլիայում, Հայաստանում ապրելավայրերից հայտնի է Հանքավան գյուղի շրջակայքից (Կոտայքի մարզ)։

## Էկոլոգիա
Ռյոզելի երկգույն ծղրիդն ապրում է ծովի մակարդակից 1800-1900 մ բարձրությունների վրա, անտառի վերին եզրին։ Բուսակեր է։ Թրթուրները դուրս են գալիս հունիսի սկզբին, հասուն առանձնյակները` հուլիս-օգոստոս ամիսներին։

## Պահպանություն
Հայտնի է արեալի սահմանաեզրում գտնվող մեկուսացած պոպուլյացիա է։ Բնության պահպանության միջազգային միության Կարմիր ցուցակի չափորոշիչներով գնահատվում է որպես կրիտիկական վիճակում գտնվող տեսակ։

Հանդիպում են եզակի առանձնյակներ, թվաքանակի փոփոխության միտումները հայտնի չեն։

Վտանգման հիմնական գործոնները անասունների գերարածեցումն ու խոտհունձն է։

Պահպանվում է «Հանքավան» արգելավայրում։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Ծղրիդներ
Կատեգորիա:Կենդանիներ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Կրիտիկական վիճակում գտնվող տեսակներ
Կատեգորիա:ՀՀ Կարմիր գրքում գրանցված կենդանիներ
Սպենդիարյան փողոց (Յալթա)

**Սպենդիարյան փողոց** (), փողոց Ղրիմի Յալթա քաղաքում։ Անվանվել է հայ մեծանուն կոմպոզիտոր Ալեքսանդր Սպենդիարյանի (1871-1928) պատվին։ Սկիզբ է առնում Կիևյան փողոցից և ավարտվում Յուժնոբերեժնոյե խճուղու հետ հատումով։ Երկարությունը 660 մետր է։

## Նկարագրություն
Յալթա քաղաքի Սպենդիարյան փողոցը սկսվում է Կիևյան փողոցից, հատում Հաղթանակի փողոցը, Կրիվոշտայի փողոցը և ավարտվում Յուժնոբերեժնոյե խճուղու և Դմիտրի Ուլյանովի փողոցի հանգույցում։ Փողոցի զգալի մասը Բիստրայա գետի հունին զուգահեռ է։ Փողոցում կա համարակալված 15 շինություն. ձախ կողմում (կենտ համարներ)՝ 6 շենք, աջ կողմում (գույգ համարներ)՝ 9։ Երկարությունը 660 մետր է։

Սպենդիարյան փողոցի փոստային դասիչն է՝ 298612։

Փողոցն անվանվել է հայ մեծանուն կոմպոզիտոր Ալեքսանդր Սպենդիարյանի (1871-1928) պատվին։ Կյանքի 15 տարիները նա բնակվել է Յալթայում։ 1901 թվականին Ալեքսանդր Սպենդիարյանը տեղափոխվել է Յալթա՝ ամուսնանալով վաղամեռիկ եղբոր՝ Լեոնիդ Սպենդիարյանի կնոջ՝ Վարվառա Մազիրովայի հետ։ Կոմպոզիտորի հայրը որդու ընտանիքին է նվիրել առանձնատուն, որը նախկինում Սերբիայի Նատալյա թագուհու ամառային նստավայրն էր։ Սպենդիարյանների տունը շուտով դարձել է Յալթայի մշակութային կենտրոնը։ Այստեղ շատ հաճախ էին կազմակերպվում համերգներ, երեկույթներ, որոնց ներկա էին լինում Մաքսիմ Գորկին, Անտոն Չեխովը, Ալեքսանդր Գլազունովը, Անտոն Արենսկին, Ֆեոդոր Շալյապինը, Սերգեյ Ռախմանինովը, Իլյա Ռեպինը։ Յալթայում կոմպոզիտորը ծավալել է ակտիվ հասարակական, մշակութային, խմբավարական ու ստեղծագործական գործունեություն. հիմնել է երաժշտական դպրոցներ, սիրողական երգչախումբ, կազմակերպել համերգներ, գլխավորել Յալթայի Հայկական բարեգործական ընկերությունը։

## Ծանոթագրություններ

## Աղբյուրներ
*Улица Спендиарова в Ялте
*Подробная карта улица Спендиарова, город Ялта со спутника с номерами домов, индекс и маршруты, Яндекс, Гугл карта

## Արտաքին հղումներ
*г. Ялта, улица Спендиарова 

Կատեգորիա:Ալեքսանդր Սպենդիարյան
Կատեգորիա:Յալթայի փողոցներ
Մոշկարինի փողոց (Յալթա)

**Մոշկարինի փողոց** (), փողոց Ղրիմի Յալթա քաղաքում։ Անվանվել է Յալթայի պարտիզանական ջոկատի հրամանատար Դմիտրի Գրիգորևիչ Մոշկարինի պատվին։ Սկիզբ է առնում Խալտուրինի փողոցից, 180 աստիճանով շրջադարձ կատարում դեպի նույն փողոցը և ավարտվում թիվ 9 շենքի մոտ։ Երկարությունը մոտ 310 մետր է։

## Նկարագրություն
Յալթա քաղաքի Մոշկարինի փողոցը սկսվում է Խալտուրինի փողոցից, ընթանալով հարավարևելյան ուղղությամբ՝ հատում է Ավերկինի փողոցը, Լուկոմսկու փողոցը, 180 աստիճանով շրջադարձ կատարում դեպի Խալտուրինի փողոցը և ավարտվում թիվ 9 շենքի մոտ։ Փողոցում կա համարակալված 20 շինություն. ձախ կողմում (կենտ համարներ)՝ 13 շենք, աջ կողմում (զույգ համարներ)՝ 7։ Կարճ փողոց է. երկարությունն ընդամենը 310 մետր է։

Մոշկարինի փողոցի փոստային դասիչն է՝ 298609։

Փողոցն անվանվել է Յալթայի պարտիզանական ջոկատի հրամանատար, կոմունիստ Դմիտրի Գրիգորևիչ Մոշկարինի պատվին։ Հայրենական մեծ պատերազմի առաջին տարում՝ 1941 թվականի հոկտեմբերի սկզբին Յալթայի և Գուրզուֆի 105 պարտիզաններ բարձրացան լեռներ, իսկ նոյեմբերի 7-ին, ֆաշիստների գալու նախօրեին, նրանց միացան ևս 35-ը տարբեր բնակավայրերից։ Երկու խմբից ձևավորվեց Յալթայի պարտիզանական ջոկատը, որի հրամանատար նշանակվեց հասարակական սննդի միավորման տնօրեն Դմիտրի Մոշկարինը։ Ջոկատը մասնակցել է բազմաթիվ գործողությունների՝ զգալի կորուստներ հասցնելով թշնամուն։ 1941 թվականի դեկտեմբերի 13-ին ֆաշիստական պատժիչ ուժերը, որոնք զգալիորեն գերազանցում էին ղրիմցիներին, հարձակվեցին Յալթայի պարտիզանական ջոկատի վրա։ Անհավասար մարտում զոհվեց 21 պարտիզան, այդ թվում՝ հրամանատար Դ. Գ. Մոշկարինը։

## Ծանոթագրություններ

## Աղբյուրներ
*Улица Мошкарина в Ялте
*Подробная карта улица Мошкарина, город Ялта со спутника с номерами домов, индекс и маршруты, Яндекс, Гугл карта

## Արտաքին հղումներ
*г. Ялта, улица Мошкарина 

Կատեգորիա:Յալթայի փողոցներ
Դարչնագույն առվակային գնայուկ

**Դարչնագույն առվակային գնայուկ** (), գնայուկ բզեզների ընտանիքին պատկանող միջատ, որը գրանցված է Հայաստանի Կարմիր գրքում։

## Նկարագրություն
3,5 մմ մարմնի երկարությամբ, չափավոր ձգված թույլ ուռուցիկ մարմով մանր բզեզ է, որի մարմինը կարմրադարչնագույն է, առաջնակուրծքը սովորաբար ավելի բաց է գունավորված քան գլուխը և վերնաթևերը։

## Տարածվածություն
Հայաստանի էնդեմիկ է։ Տարածված է Արագած լեռան հարավային լանջի Քարի լճի շրջակայքում։

## Էկոլոգիա
Ապրում է ալպյան մարգագետիններում, ծովի մակարդակից 2900-3000 մ բարձրություններում, հանդիպում են քարերի տակ՝ հուլիսի վերջին, օգոստոսին։

## Պահպանություն
Թվաքանակը և դրա փոփոխության միտումները կայուն ոչ բարձր են։

Վտանգման հիմնական գործոններից է համարվում անասունների գերարածեցման հետևանքով ալպյան մարգագետինների դեգրադացումը։

Հանդիպում է «Արագածի ալպյան» արգելավայրի տարածքում։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Գնայուկ բզեզներ
Կատեգորիա:ՀՀ Կարմիր գրքում գրանցված կենդանիներ
Թամբակիր ճպուռ

**Թամբակիր ճպուռ** (), շերեփագիների ընտանիքին պատկանող միջատ։ Գրանցված է Հայաստանի Կարմիր գրքում։

## Նկարագրություն
61-70 մմ երկարությամբ մարմնով խոշոր ճպուռ է։ Գունավորումը դեղնադարչնագույն կամ ավազագույն է, արուի փորիկի երկրորդ հատվածն ունի վառ կապույտ, իսկ էգինը՝ մանուշակագույն բիծ, որը մասամբ անցնում է 3-րդ հատվածի վրա։ Փորիկի հատվածներն ունեն մուգ շագանակագույն, անհարթ լայնակի զոլ և նեղ, մուգ գունավորված միջհատվածային օղեր։

## Տարածվածություն
Տարածված է Աֆրիկայի անապատներում, Միջերկրական ծովի երկրներում, դեպի արևելք՝ մինչև Հյուսիսային Հնդկաստան և Միջին Ասիա, Կովկաս՝ (Գլխավոր լեռնաշղթա), Վրաստան և Հայաստան։ Հայաստանում հայտնի է Արարատյան հարթավայրի որոշ կետերից՝ Արմավիրի (Եղեգնավան, Արաքս, Արազապ, Մարգարա գյուղեր) և Արարատի (Արարատ քաղաքի մոտ) մարզերից։

## Էկոլոգիա
Ապրում է կիսանապատային գոտու մանր, տաք, հաճախ ժամանակավոր ջրամբարներում և լճերում։ Թռչում է մթնշաղին, երբեմն՝ դեպի լույսի աղբյուրը։ Եվրոպայում հանդիպում են գլխավորապես մարտի վերջին և հոկտեմբերին, Հայաստանում՝ հուլիսին (ձվադրման պահին) և օգոստոսին։

## Պահպանություն
Հազվագյուտ տեսակ է, որը ներկայացված է սահմանաեզրին գտնվող մեկուսացած պոպուլյացիայով։ Բնության պահպանության միջազգային միության Կարմիր ցուցակի չափորոշիչներով ներկայումս գնահատվում է որպես վտանգված տեսակ։

Ոչ մեծաքանակ, տեղ-տեղ հանդիպող տեսակ է, որի թվաքանակի փոփոխության միտումները հայտնի չեն։

Վտանգման հիմնական գործոններ հանդիսանում են տարածքի՝ գյուղատնտեսական նպատակներով յուրացումը, գլխավորապես մելիորատիվ աշխատանքներով պայմանավորված ջրամբարների հիդրոլոգիական ռեժիմի փոփոխությունները։

Պահպանության միջոցառումներ չեն իրականացվում։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Միջատներ
Կատեգորիա:ՀՀ Կարմիր գրքում գրանցված կենդանիներ
Կատեգորիա:Վտանգված տեսակներ
Ռուբենյանի բնդեռիկ

**Ռուբենյանի բնդեռիկ** (), թերթիկաբեղավորների ընտանիքին պատկանող միջատ, որը գրանցված է Հայաստանի Կարմիր գրքում։

## Նկարագրություն
Ձվաձև, ուռուցիկ մարմնով, 9,5-13,5 երկարությամբ ոչ շատ մեծ բզեզ է։ Դարչնադեղնավուն մարմինը բաց գույնի է, առաջնամեջքը վերնաթևերից փոքր-ինչ մուգ է, գլուխը՝ դարչնակարմրավուն։

## Տարածվածություն
Հայաստանի էնդեմիկ տեսակ է։ Հայտնի է Արաքս գյուղի (Արմավիրի մարզ) և Արմաշ գյուղի շրջակայքում (Արարատի մարզ)։

## Էկոլոգիա
Ապրում է Արարատյան հարթավայրի աղուտներում։

Կենսաբանական առանձնահատկությունները հայտնի չեն։ Բզեզները դեպի լույսի աղբյուր են թռչում հունիսի երկրորդ կեսին և օգոստոսի սկզբին։

## Պահպանություն
Սահմանափակ արեալով հազվագյուտ տեսակ է։ Բնության պահպանության միջազգային Կարմիր ցուցակում գրանցված է որպես վտանգված տեսակ։

Թվաքանակը հավանաբար բարձր չէ (դեպի լույսի աղբյուր թռչում են մեկական առանձնյակներ) իսկ թվաքանակի փոփոխության միտումները բացահայտված չեն։

Սպառնացող վտանգներից են հողերի յուրացումը (այդ թվում նաև աղուտների մելիորացիան) և օգտագործումը լճակային տնտեսություններ ստեղծելու նպատակով։

Պահպանության միջոցառումներ չեն իրականացվում։

## Ծանոթագրություններ
 

Կատեգորիա:Էնդեմիկ կենդանիներ
Կատեգորիա:ՀՀ Կարմիր գրքում գրանցված կենդանիներ
Կատեգորիա:Միջատներ
Կատեգորիա:Վտանգված տեսակներ
Կովկասյան փարավոն

**Կովկասյան փարավոն** (), թերթիկաբեղավորների ընտանիքին պատկանող միջատ, որը գրանցված է Հայաստանի Կարմիր գրքում։

## Նկարագրություն
Լայն ձվաձև, փայլուն, սև մարմնով, 9 մմ երկարությամբ ոչ շատ մեծ բզեզ է, որն ունի սպիտակադեղնավուն և փայլուն վերնաթևեր։

## Տարածվածություն
Հայաստանի էնդեմիկ տեսակ է։ Նախկինում հայտնի էր Երևանի, Էջմիածնի և Փարաքարի շրջակայքերից, որտեղ հավանաբար պայմանավորված անապատների յուրացմամբ՝ անհետացել է։ Ներկայում հայտնի է միայն Գոռավանի ավազուտներում՝ Վեդի քաղաքի մոտ։

## Էկոլոգիա
Ապրում են ջուզգունի թփուտներով ավազոտ անապատներում։ Հանդիպում են մայիսի վերջին և հունիսի առաջին կեսին։ Թռիչքը ցերեկն է։ Թրթուրն ապրում է հողում, իսկ զարգացումը տևում է մեկ տարի։

## Պահպանություն
Ցածր թվաքանակով և կրճատվող արեալով տեսակ է։ Բնության պահպանության միջազգային միության Կարմիր ցուցակում գրանցված է որպես կրիտիկական վիճակում գտնվող տեսակ։

1980-ական թվականների սկզբներին շատ մեծաքանակ էր, դիտվում էր բզեզների պարսում ջուզգունի ծաղկող թփերի վրա։ Ներկայումս թվաքանակը խիստ կրճատվել է և հանդիպում են եզակի առանձնյակներով։

Սպառնացող վտանգներից են անասունների արածեցումը, վառելանյութերի համար ջուզգունի թփերի հատումը, ճանապարհաշինությունը և շինարարական նպատակներով ավազահանումը։

Պահպանվում է «Գոռավանի ավազուտներ» պետական արգելավայրում։

## Ծանոթագրություններ
 

Կատեգորիա:Էնդեմիկ կենդանիներ
Կատեգորիա:Կրիտիկական վիճակում գտնվող տեսակներ
Կատեգորիա:ՀՀ Կարմիր գրքում գրանցված կենդանիներ
Կատեգորիա:Միջատներ
Սպենդիարյան փողոց (այլ կիրառումներ)

**Սպենդիարյան փողոց** հասկացությունը կարող է վերաբերել.

* Սպենդիարյան փողոց (Երևան)
* Սպենդիարյան փողոց (Յալթա)
Վերջին թերթիկը

**Վերջին թերթիկը** (), խորհրդային մուլտիպլիկացիոն ֆիլմ, որ նկարահանվել է Ռոման Կաչանովի կողմից 1977 թվականին «Սոյուզմուլտֆիլմ» կինոստուդիայում։

Մուլտֆիլմն ստեղծվել է գրող Վալենտին Կատաևի «Յոթնագույն ծաղիկը» () հեքիաթի մոտիվներով։

Ֆիլմում աշխարհը վարպետորեն ցուցադրվել է այնպես, ինչպես այն տեսնում է 5-6 տարեկան երեխան։ Նրբորեն փոխանցվել է մանկական հոգեբանությունը, երբ երեխան բախվում է «մեծահասակների» լուրջ խնդիրների։

## Սյուժե
Ժենյան պատահականության բերումով բարի կախարդուհուց ստանում է բազմագույն թերթիկներով կախարդական ծաղիկ։ Յուրաքանչյուր պոկված թերթիկ կարող է իրականացնել մեկ ցանկություն։ Ժենյան վեց թերթիկները պոկում է՝ իրականացնելով մանկական չմտածված ու նույնիսկ անխոհեմ ցանկություններ․ մեկ նա ուզում է հայտնվել Հյուսիսային բևեռում, ապա վերադառնալ հետ։ Մեկ աշխարհի բոլոր խաղալիքները լցնում են քաղաքը, մեկ պետք է վերականգնել մայրիկի սիրելի ծաղկամանը, որ Ժենյան պատահաբար ջարդել է։ Ի վերջո մնում է մեկ թերթիկ, և Ժենյան մտածում է, թե ինչ երազանք պահի․ կամ պետք է ուզի պաղպաղակ, կամ էլ գազավորված ջուր։ Բայց նա նկատում է, որ Վիտյան միշտ նստած է նստարանին, որովհետև նրա ոտքերը հիվանդ են, և նա կարող է քայլել միայն անթացուպերի օգնությամբ։ Ժենյան պոկում է վերջին թերթիկն ու ցանկություն հայտնում, որ Վիտյան առողջանա։

## Ստեղծողներ
* Ռեժիսոր՝ Ռոման Կաչանով
* Բեմադրող նկարիչներ՝ Ելենա Պրորոկովա, Կոնստանտին Կարպով
* Նկարիչներ՝ Իննա Զարուբա, Դմիտրի Անպիլով, Պյոտր Կորոբաև, Ի․ Լիտովսկայա, Վ․ Մաքսիմովիչ, Ն․ Նազարովա, Տ․ Ցիգանկին
* Նկարիչ-մուլտիպլիկատորներ՝ Վիկտոր Լիխաչև, Ռենատա Միրենկովա, Վլադիմիր Արբեկով, Ալեքսանդր Պանով, Օլեգ Սաֆրոնով, Մարինա Ռոգովա, Վիկտոր Շևկով, Լեոնիդ Կայուկով
* Օպերատոր՝ Բորիս Կոտով
* Տնօրեն՝ Ֆեոդոր Իվանով
* Մոտաժող՝ Լյուբով Գեորգիևա
* Կոմպոզիտոր՝ Գենադի Գլադկով
* Հնչյունային ռեժիսոր՝ Բորիս Ֆիլչիկով
* Խմբագիր՝ Նատալյա Աբրամովա 
* Դերերը հնչյունավորել են՝
** Օլգա Գրոմովա – *Ժենյա*
** Մարիա Վինոգրադովա – *Վիտյա*
** Վլադիմիր Գուլյաև – *ոստիկան*
** Լյուսենա Օվչիննիկով – *Ժենյայի մայրը*
** Նինա Զորսկայա – *պառավ*
** Թամարա Դմիտրիևա – *տղա, որ պատրաստվում է գնալ Հյուսիսային բևեռ*
** Ագար Վլասովա – *2-րդ տղա, որ նույնպես պատրաստվում է գնալ Հյուսիսային բևեռ*

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* 
* Մուլտֆիլմն Аниматор.ру կայքում

Կատեգորիա:Խորհրդային մուլտֆիլմեր
Կատեգորիա:«Սոյուզմուլտֆիլմ» ստուդիայի մուլտֆիլմեր
Կատեգորիա:1977 մուլտֆիլմեր
Կատեգորիա:Ռոման Կաչանովի մուլտֆիլմեր
Արաքսյան բնդեռ

**Արաքսյան բնդեռ** (), թերթիկաբեղավորների ընտանիքին պատկանող միջատ, որը գրանցված է Հայաստանի Կարմիր գրքում։

## Նկարագրություն
Խիստ ուռուցիկ, ձվաձև, թույլ փայլով մարմին ունեցող, 9-13 մմ երկարությամբ բզեզ է։ Գունավորումը բաց կարմրագորշավուն կամ շիկակարմիր է, իսկ առաջնամեջքը վերմաթևերից փոքր-ինչ մուգ է։

## Տարածվածություն
Տարածված է Նախիջևանի Ինքնավար Հանրապետությունում, Հայաստանում՝ Վեդի քաղաքի շրջակայքում (Գոռավանի ավազուտներում) և Մեղրի քաղաքի մոտակայքում։ Նախկինում հայտնի էր Փարաքար գյուղի շրջակայքում, որտեղ պայմանավորված լանդշաֆտների փոխակերմամբ՝ հավանաբար անհետացել է։

## Էկոլոգիա
Ապրում է անապատներում և տարբեր տեսակի կիսաանապատներում։

Թռիչքը նկատվում է մայիս-հունիս ամիսներին․ թռչում են դեպի լույսի աղբյուր։ Թրթուրը զարգացումը հողում տևում է մոտ մեկ տարի։

## Պահպանություն
Սահմանափակ արեալով հազվագյուտ տեսակ է։ Բնության պահպանության միջազգային միության Կարմիր ցուցակում գրանցված է որպես վտանգված տեսակ։

Թվաքանակը բարձր չէ, դեպի լույսի կողմ թռչում են եզակի առանձնյակներ։ Սկսած 1980 թվականի սկզբից դիտվում է թվաքանակի աննշան նվազում։

Վտանգ են հանդիսանում անասունների արածեցումը, Գոռավանում շինարարական նպատակներով ավազահանումը և ճանապարհաշինությունը։

Պահպանվում է «Արևիկ» ազգային պարկում և «Գոռավանի ավազուտներ» պետական արգելավայրում։

## Ծանոթագրություններ
 

Կատեգորիա:ՀՀ Կարմիր գրքում գրանցված կենդանիներ
Կատեգորիա:Միջատներ
Կատեգորիա:Վտանգված տեսակներ
Սուրբ Բեթղեհեմ եկեղեցի

**Սուրբ Բեթղեհեմ**, հայ առաքելական եկեղեցի Իրանի Սպահանի նահանգում՝ Նոր Ջուղա քաղաքում։ Պատկանում է Մեծի Տանն Կիլիկիո կաթողիկոսության Սպահանի թեմին։ Գտնվում է Նոր Ջուղայի Մեծ Մեյդան թաղամասում, սուրբ Մարիամ եկեղեցու հյուսիսային կողմում, որոնք միմյանցից բաժանվում են փոքր փողոցով։ Եկեղեցու հյուսիսային կողմից է անցնում ջուղայեցի Խոջա Նազարի անունը կրող պողոտան, իսկ արևմտյան կողմում գտնվում է Ջուղայի Մեծ Հրապարակը, որտեղ կիրակի օրերը լինում էր տոնավաճառ։ 2002 թվականի մարտի 8-ին, 7643  համարով ընդգրկվել է համաշխարհային ժառանգության ցուցակում։

## Պատմություն
Սուրբ Բեթղեհեմ եկեղեցին կառուցվել է հայ վաճառական խոջա Պետրոս Վելիջանյանը 1627 թվականին։ Հարավային պատին գրված է. «Յիշեցէք ի Քրիստոս զԽաւջա Պետրոսն, որ շինեցաւ ձեռամբ մեծին Խաւջա Պետրոս այր ցանկալին, հօրն իւրոյ Վէլէջանին եւ մօրն Շուշանին, Տէր Աստուած ողորմեսցի սոցին, թիւն ՌՀԷ (1077 թվականին ըստ արևային օրացույցի, որը 1627 թվականին, Գրիգորյան օրացույց)»։ Ըստ ավանդության, մի հայ վարպետ կառուցել էր Շահի Մզկիթի գմբեթը, և որպեսզի այլևս դրա նման մեծ գմբեթ չկառուցի, կտրում են նրա ձեռքը։ Բայց նա մեկ ձեռքով կառուցում է Բեթղեհեմի եկեղեցին։

Եկեղեցին վերանորոգվել է 1870-ական թվականներին։ Շինությունն ունի զանգակատուն, որը կառուցվել է 1897 թվականին, արևմտյան մուտքի վերևում, որի արևմտյան կամարի վերևում գրված է «Կառուցաւ 1897»։ Վերջին անգամ վերանորոգվել է 1970, 1984 թվականներին։

## Ճարտարապետություն
Սուրբ Բեթղեհեմ եկեղեցին կառուցված է քառակուսի կենտրոնագմբեթ ոճով, որը երկհարկանի է և ունի ութ պատուհան։ Պատերը զարդարված են որմնանկարներով, որոնք պատկերում են Հիսուս Քրիստոսի կյանքը։ Դրանց քանակը հասնում է 72-ի, որոնք ներկայացված են երկու շարքով։ Ներքևի տողում նկարները հաջորդական են, իսկ վերին շարքում յուրաքանչյուր նկարը առանձին շրջանակում է։ Կառույցի ներսում հայատառ արձանագրություններ կան, որոնք վերագրվում են 1627 և 1711 թվականիններին։ Դրանք տեղադրվում են հիշատակում եկեղեցու համար բարեգործական աշխատանք կատարողների հիշատակումով։

Եկեղեցին եռամաս է, ունի պատշգամբ, կամարներ և զանգակատուն։ Հորինվածքն ուղղանկյունանիստ է։ Դռները 31 մ երկարություն եւ 14 մ բարձրություն ունեն։ Գմբեթը գտնվում է 26 մետր բարձրության վրա, ունի 11 մետր տրամագիծ։ Ընդհանուր բարձրությունը կամարների վրայից 12.5 մետր է, իսկ երկրորդ հարկի բարձրությունը 5.7 մետր, գմբեթի ընդհանուր բարձրությունը հասնում է 25 մետրի։ Եկեղեցու ետևում կա երկու մուտք ունեցող բակ։

## Տես նաև
* Բեթղեհեմի Սուրբ Աստվածածին եկեղեցի (Թբիլիսի)
* Սուրբ Ծննդյան տաճար (Բեթղեհեմ)

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Նամակներ Նոր Ջուղայից-5
* Ս. ԲԵԹՂԵՀԷՄ ԵԿԵՂԵՑԻ
* Articles EmailPrint Isfahan Churches
* موزه مردم شناسی ارامنه جلفای نو یکساله شد 
* Bedkhem Church
* Isfahan Churches

բ
բ
Կատեգորիա:Եկեղեցիներ այբբենական կարգով
Կեղծ խոտային չրխկան

**Կեղծ խոտային չրխկան** (), չրխկանների ընդանիքին պատկանող միջատ։ Գրանցված է Հայաստանի Կարմիր գրքում։

## Նկարագրություն
6-8,3 մմ մարմնի երկարությամբ փոքր չափի բզեզ է՝ սև մարմնով, կարմիր առաջնամեջքով, մուգ դարչնագույն վերջույթներով։ Մարմնի վերին մասի մազիկները երկգույն են, խառը, ներքևի մասինը` միագույն, բաց գունավորված։

## Տարածվածություն
Հայաստանի էնդեմիկ տեսակ է։ Հայաստանում տարածված էր Երևան քաղաքում, սակայն հիմա անհետացել է։ Ներկայումս հանդիպում է Գողթ գյուղի շրջանում՝ Գեղարդի վանքի մոտ (Կոտայք մարզ), Եղեգնաձոր քաղաքի և Արենի գյուի մոտակայքում (Վայոց ձորի մարզ), ինչպես նաև «Խոսրովի անտառ» պետական արգելոցում։

## Էկոլոգիա
Ապրում են չոր լեռնատափաստաններում։ Հանդիպում են թեթև հողերով տարածքներում,  որտեղ հունիս-հուլիս ամիսներին խոտածածկի վրա հավանաբար կատարվում է թրթուրների զարգացումը։

Կենսաբանական առանձնահատկությունները հայտնի չեն։

## Պահպանություն
Սահմանական արեալով հազվագյուտ տեսակ է, որը Բնության պահպանության միջազգային միության Կարմիր ցուցակի չափորոշիչներով գնահատվում է որպես վտանգված տեսակ։ Հազվադեպ է հանդիպում, հայտնի են ոչ բազմաքանակ նմուշներ։

Թվաքանակի փոփոխության միտումները պարզված չեն։

Վտանգման հիմնական գործոններից է խոպան հողերի յուրացումը։

Պահպանվում են «Խոսրավի անտառ» պետաական արգելոցում։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Չրխկաններ
Կատեգորիա:Միջատներ
Կատեգորիա:Վտանգված տեսակներ
Կատեգորիա:ՀՀ Կարմիր գրքում գրանցված կենդանիներ
Մարկ Կոնսուելոս

**Մարկ Էնդրյու Կոնսուելոս** (*Mark Andrew Consuelos*, ), ամերիկացի դերասան։

## Վաղ կյանք և կրթություն
Կոնսուելոսը ծնվել է Իսպանիայի Սարագոսա քաղաքում, մեքսիկացու և իտալացու ընտանիքում։ Նա ունի ավագ եղբայր, որը մասնագիտությամբ բժիշկ է և իրավաբան ավագ քույր։ Մանկությունն անց է կացրել Իտալիայում և ԱՄՆ-ում։ Կոնսուելոսը մեծացել է Իլինոյս նահանգի Լիվան քաղաքում և Ֆլորիդա նահանգի Տամպա քաղաքում։ Դպրոցն ավարտել է Ֆլորիդա նահանգի Վալրիկո քաղաքում, այնուհետև ընդունվել է Նոթր Դամի համալսարանը, իսկ հետո՝ 1994 թվականին, տեղափոխվել Հարավային Ֆլորիդայի համալսարան՝ ստանալով մարքեթինգի դիպլոմ։

## Անձնական կյանք
1996 թվականի մայիսի 1-ին ամուսնացել է Քելի Ռիփայի հետ։ Նրանք ունեն երեք երեխա՝ Մայքլ Ջոզեֆ Կոնսուելոս (ծնվ․ 1997 թվականի հունիսի 2-ին), Լոլա Գրեյս Կոնսուելոս (ծնվ․ 2001 թվականի հունիսի 16-ին) և Հոակին Անտոնիո Կոնսուելոս (ծնվ․ 2003 թվականի փետրվարի 24-ին)։

## Ֆիլմագրություն
### Կինո

### Հեռուստատեսություն

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:20-րդ դարի ամերիկացի տղամարդ դերասաններ
Կատեգորիա:21-րդ դարի ամերիկացի տղամարդ դերասաններ
Կատեգորիա:Ամերիկացի կինոպրոդյուսերներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի տղամարդ կինոդերասաններ
Կատեգորիա:Ամերիկացի տղամարդ հեռուստատեսային դերասաններ
Կատեգորիա:Նոթր Դամի համալսարանի շրջանավարտներ
Նոտր Դամի գավիթ

**Նոտր Դամի գավիթ** (), թանգարան, որը  գտնվում է Փարիզի Աստվածամոր տաճարի անմիջապես կողքին՝ Փարիզի  4-րդ  շրջանում։ Թանգարանում ցուցադրվում են հնաբանական գտածոներ, որոնք հայտնաբերվել են 1965-1972 թվականների պեղումների ժամանակ։ Թանգարանի հավաքածուն ներգրավում է պատմության մի ընդգրկուն շրջան՝ հնագույն ժամանակներից մինչև  19-րդ դարը։

## Թանգարանի պատմություն
Փարիզի Աստվածամոր տաճարի ստորգետնյա կայանատեղիի կառուցման ընթացքում շինարարները հայտնաբերել են հին շինության մնացորդներ։ Ֆրանսիական նախականխիչ հնէաբանության ծրագրի շրջանակներում 1965-1972 թվականներին պեղումներ են իրականացվել։ 1980 թվականին գտածոների ցուցադրման համար բացվել է  «Նոտր Դամի գավիթ» թանգարանը։ Թանգարանի բացման արարողությունն անց են կացրել Ժակ Շիրակը, որն այդ ժամանակ եղել է Փարիզի քաղաքապետ և մշակույթի և հաղորդակցության նախարար Ժան-Ֆիլիպ Լեկատը։

## Թանգարանի հավաքածուն
Թանգարանը հնարավորություն է տալիս ընդհանուր պատկերացում կազմել  Սիտե կղզու զարգացման մասին։ Թանգարանի այցելուները կարող են տեսնել  20-րդ դարի պատմության հետքեր․ հնագույն նավահանգիստ Լուտեցիան, գալա-հռոմեական հասարակական լոգարանները, 4-րդ դարի Փարիզի քաղաքային պարիսպները, հին եկեղեցու նկուղը, Օտել Դիյո հիվանդանոցը,  մանկատան հիմքը, Փարիզի քաղաքաշինության  կոյուղագծեր։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
*Нулевая Точка. Паперть Собора Парижской Богоматери

Կատեգորիա:1980 հիմնադրված թանգարաններ
Կատեգորիա:1980 հիմնադրումներ Ֆրանսիայում
Կատեգորիա:Փարիզի թանգարաններ
Կատեգորիա:Հոգեհանգստյան հուշարձաններ և կառույցներ
Յակուպիցայի սառցադաշտ

300px|մինի|Յակուպիցա սարը. կենտրոնում՝ ամենաբարձր՝ ''Սոլունսկա գլավա'' գագաթը (բարձրությունը ծովի մակերևույթից՝ 2540 մետր)
**Յակուպիցայի սառցադաշտ** (), քարքարոտ տեղանքում առաջացած սառցադաշտ Հյուսիսային Մակեդոնիայի կենտրոնական մասում՝ Յակուպիցա սարի լանջին; Սառցադաշտը զբաղեցնում է 0.25 քառակուսի կիլոմետր մակերես և համարվում է Բալկանյան լեռներում ամենաընդարձակներից մեկը։ Դոլոմիտյան խարխլված ապարների վրա սառույցների առաջացման ու  հալման հետևանքով սառույցների կտորներ ու մեծ բեկորներ շարժվում են ցած՝ ավելի քան 500 մետր բարձրությամբ հատվածի ուղղությամբ, այնուհետև աստիճանաբար սահում դեպի այն հատվածը, որի ներքևում գտնվում է Բաբունա գետի ակունքը։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Հյուսիսային Մակեդոնիայի աշխարհագրություն
Հայրենիքի երկնքի պաշտպաններին

**«Հայրենիքի երկնքի պաշտպաններին» հուշարձան** (), հուշարձանային համալիր, որը տեղակայված է Տուլա քաղաքի մուտքի (Զարեչիեի կողմից)՝ Մոսկովյան խճուղու մոտ և կանգնեցվել է Հայրենական մեծ պատերազմում ֆաշիզմի նկատմամբ տարած հաղթանակի 71-րդ տարեդարձի առթիվ։ Հուշարձանի բարձրությունն ավելի քան 27 մետր է, տրամագիծը՝ավելի քան 93 մետր։

## Նկարագրություն
Հուշարձանը ներառում է երկու կրող հենարաններ, որոնք թեքված են ինքնաթիռի թռիչքի հետագծի նման․ հենարանի գագաթին Ла-5ФН կործանիչն է, իսկ Ֆոկկե Վուլֆ Fw-189 («Ռամա») ինքնաթիռը գտնվում է գրեթե գետնի մոտ։ Ինքնաթիռների կրկնօրինակները պատրաստվել են բնական չափերով։

Հուշարձանային համալիրի հիմքում ընկած է իրական մարտական էպիզոդ Խորհրդային Միության հերոս Իվան Վիշնյակովի մարտական կենսագրությունից։ Այդ մարտում նա խոցել է գերմանական Ֆոկե Վուլֆ Fw-189 («Ռամա») երկու հետախույզ ինքնաթիռներ, և այդ աննախադեպ սխրանքի համար օդաչուն ու նրա հետևող սավառնորդ Ալեքսանդր Շևցովը պարգևատրվել են Ալեքսանդր Նևսկու շքանշանով։

Հուշարձանի առջևում տեղադրված են 26 բրոնզե աղյուսներ, որոնց վրա նշված են 2420 հերոս օդաչուների անուններ և տեղադրված են Ռուսաստանի Դաշնության 85 սուբյեկտների, ԽՍՀՄ 15 նախկին միութենական հանրապետությունների, հակահիտլերյան կոալիցիայի երկրների և Չինաստանի Ժողովրդական Հանրապետության բրոնզե հարթաքանդակները։

Հուշարձանային համալիրի կանգնեցման վայրն ընտրվել է պատահականությամբ․ Տուլայում ստեղծվել է Տուլայի 171-րդ Կարմիր դրոշի կործանիչների ավիացիոն գունդը, որտեղ Իվան Ալեքսեևիչ Վիշնյակովը եղել է «Հանուն Օլեգ Կոշևոյի» լեգենդար էսկադրիլի հրամանատար։ Դրանից բացի այնտեղ բազավորվել են 46-րդ «Գիշերային վհուկներ» () գիշերային ռմբակոծման գվարդիական կանանց ավիացիոն գունդը և հակահիտլերյան կոալիցիայի երկրների «Նորմանդիա-Նեման» էսկադրիլը (Ֆրանսիա)։

## Հուշարձանի նախաձեռնողներ և հեղինակներ
* Հայրենական ավիացիայի պատմական հիշատակի պահպանման «Հայրենիքի երկնքի պահապաններին» հիմնադրամ ի դեմս իր ղեկավար Վիշնյակով Միխայիլ Իվանովիչի՝ Խորհրդային Միության հերոս, կործանիչի լեգենդար օդաչու Իվան Ալեքսեևիչ Վիշնյակովի որդու։ 
* «Պատրիոտ» հայրենասիրական դաստիարակության կենտրոն» տարածաշրջանային հասարակական կազմակերպություն ի դեմս իր ղեկավար Վլադիմիր Պրեոբրաժենսկու՝ Խորհրդային Միության հերոս Եվգենի Պրեոբրաժենսկու (օդաչուն, որը 1941 թվականի օգոստոսին մասնակցել է հիտլերյան Բեռլինի ռազմական օբյեկտների վրա առաջին ռմբակոծիչ հարվածի հասցմանը) թոռան։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* ИА «РИА НОВОСТИ»
* Тульская Служба новостей 
* ИА REGNUM

Կատեգորիա:2015 հիմնադրումներ
Կատեգորիա:Տուլայի հուշարձաններ
Լաուրա Չինչիլյա

**Լաուրա Չինչիլյա** (, ), Կոստա Ռիկայի նախագահը 2010 թվականի մայիսի 8-ից մինչև 2014 թվականի մայիսի 8-ը, Կոստա Ռիկայի պատմության մեջ առաջին կին նախագահը։

## Կարիերիա
180px|thumb|left
1990-ականների սկզբից Լաուրա Չինչիլիան սկսեց իր քաղաքական կարիերան, այս պահին նա աշխատում է որպես խորհրդատու տարբեր միջազգային իրավական կազմակերպություններում ինստիտուցիոնալ բարեփոխումների ոլորտում՝ հատուկ ուշադրություն դարձնելով դատական իրավունքի ոլորտին, ինչպես նաև պետական անվտանգության ոլորտի բարեփոխումներին։ Այդ ժամանակ նա մասնակցել է միջազգային տարբեր ծրագրերին, այդ թվում՝ ՄԱԿ-ի ծրագրերին։ Նրա գործունեության կարևորագույն ուղղություններից մեկը Լատինական Ամերիկայի երկրներում ոստիկանության բարեփոխումն էր, մասնավորապես՝ Կոստա Ռիկայում։

Ունի մի շարք հրապարակումներ, այդ թվում՝ դատական իրավունքի, հասարակական անվտանգության և ոստիկանության բարեփոխումների վերաբերյալ մենագրություններ։

1994-1996 թվականներին եղել է հանրային անվտանգության նախարարի տեղակալի պաշտոնում, 1996-1998 թվականներին՝  հանրային անվտանգության նախարարի պաշտոնում։

2014 թվականին Pseudapanteles laurachinchillae հեծելազորը անվանվել է Լաուրա Չինչիլիի պատվին։

## Նախագահություն
Լաուրա Չինչիլիան հաղթել է 2010 թվականի փետրվարի 7-ին կայացած նախագահական ընտրություններում։ Չինչիլիան դարձել է ազգային ազատագրության իշխող կուսակցության թեկնածուն։Օսկար Արիասը Չինչիլիայի նախորդ վարչակազմի օրոք զբաղեցրել է երկու փոխնախագահներից մեկի պաշտոնները, ինչպես նաև եղել է արդարադատության նախարար։ Չինչիլիան պաշտոնապես նախարար է դարձել մայիսի 8-ին։

Չնայած նրան, որ նա ներկայացնում է ձախ-կենտրոնամետ սոցիալ-դեմոկրատական կուսակցությունը, բայց որպես քաղաքական գործիչ համարվում է տնտեսապես ազատական և սոցիալ-պահպանողական է։ Ի դեպ, նրա քաղաքական կուրսը բավականին առաջադեմ էր՝ նախագահի պաշտոնում Չինչիլիայի առաջին նախաձեռնություններից մեկը դարձել է կանանց համար շաբաթական երեք օր երկու օրվա փոխարեն մտցնելու առաջարկը։ 2013 թվականի հուլիսին նախագահը ստորագրել էր նույնասեռ գործընկերությունների օրինականացման մասին օրենքը։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Президентом Коста-Рики впервые в истории становится женщина
* «Женщины Коста-Рики будут отдыхать не два дня в неделю, а три». «БалтИнфо» 15 апреля 2010. 

Կատեգորիա:Արդարադատության կին նախարարներ
Կատեգորիա:Կառավարության կին ղեկավարներ
Կատեգորիա:Կին իրավաբաններ
Կատեգորիա:Կին նախագահներ
Կատեգորիա:Կին նախարարներ
Կատեգորիա:Կոստա Ռիկայի համալսարանի շրջանավարտներ
Կատեգորիա:Կոստա Ռիկայի նախագահներ
Կատեգորիա:Միջազգային օլիմպիական կոմիտեի անդամներ
Կատեգորիա:Պետության կին ղեկավարներ
Կատեգորիա:Ջորջթաունի համալսարանի շրջանավարտներ
Միրոսլավ Լայչակ

**Միրոսլավ Լայչակ** (, ), սլովակ քաղաքական գործիչ և դիվանագետ։ Սլովակիայի փոխվարչապետն ու արտաքին գործերի նախարարը 2012 թվականի ապրիլի 4-ից։

## Կենսագրություն
Ծնվել է ռուսական ծագում ունեցող ընտանիքում։ Միրոսլավ Լայչակը սովորել է Բրատիսլավայի Կոմենսկու համալսարանի իրավաբանական ֆակուլտետում, ապա ուսումնասիրել է միջազգային հարաբերությունները ՄՀՄՊԻ-ում, որտեղ ստացել է փիլիսոփայության դոկտորի աստիճան։ Նա նաև ավարտել է Գարմիշ Պարտենկիրխենում (Գերմանիա) գտնվող Ջորջ Մարշալի եվրոպական կենտրոնը։

1988 թվականին Լայչակը սկսել է աշխատել Չեխոսլովակիայի արտաքին գործերի նախարարությունում։ 1991-1993 թվականներին աշխատել է Մոսկվայի դեսպանատանը։ 1993-1994 թվականներին եղել է այն ժամանակվա Սլովակիայի արտաքին գործերի նախարար Յոզեֆ Մորավչիկի կաբինետի ղեկավարը։ 1994-1998 թվականներին եղել է Ճապոնիայում Սլովակիայի դեսպանը, իսկ 2001-2005 թվականներին՝ նախկին Հարավսլավիայում (2003 թվականից՝ Սերբիան և Չեռնոգորիան), Ալբանիայում և Մակեդոնիայում։

2007 թվականի հունիսի 30-ին նշանակվել է Բոսնիայի և Հերցեգովինայի միջազգային հանրության գերագույն ներկայացուցիչ և ԵՄ հատուկ ներկայացուցիչ։

2007 թվականի դեկտեմբերի 16-ին բոսնիացի սերբերի խոշորագույն «Nezavisne novine» թերթը Լայչակին ճանաչել է Տարվա մարդ։ Գրեթե երկու շաբաթ անց՝ դեկտեմբերի 28-ին, նրան նման տիտղոս է շնորհել բոսնիացի մուսուլմանների «Dnevni Avaz» թերթը։

2009 թվականի հունվարի 26-ին Յան Կուբիշի փոխարեն նշանակվել է արտաքին գործերի նոր նախարար։ Մինչև մարտի 26-ը Միրոսլավ Լայչակը միաժամանակ կատարում էր Բոսնիայի և Հերցեգովինայի գերագույն ներկայացուցչի պարտականությունները։

2012 թվականի ապրիլի 4-ին կրկին մտավ Ռոբերտ Ֆիցոյի կառավարության կազմի մեջ՝ որպես փոխվարչապետ և արտաքին գործերի նախարար։

2017 թվականի մայիսի 31-ին ընտրվել Է ՄԱԿ-ի Գլխավոր ասամբլեայի 72-րդ նստաշրջանի նախագահ։ Պաշտոնը ստանձնել է 2017 թվականի սեպտեմբերի 12-ին։

2019 թվականի հունվարի 1-ից՝ ԵԱՀԿ նախագահ։

Ամուսնացած է, ունի երկու դուստր։

## Մրցանակներ
* Պատվո շքանշան (Մոլդովա, 2014)

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Биография на сайте Ассоциации выпускников МГИМО
* Биография на сайте МИД Словакии

Կատեգորիա:Արտաքին գործերի նախարարներ
Կատեգորիա:Եվրոպական միության դիվանագետներ
Կատեգորիա:ՄԱԿ-ի պաշտոնյաներ
Կատեգորիա:Մոսկվայի միջազգային հարաբերությունների պետական ինստիտուտի շրջանավարտներ
Կատեգորիա:Սլովակիայի քաղաքական գործիչներ
Քաբուլ (գետ)

**Քաբուլ** (), արևելյան Աֆղանստանի գլխավոր գետը, Ինդի աջ վտակը։ Վերին հատվածներում կոչվում է *Մայդանրուդ*, *Լալանդար*։

Երկարությունը 460 կմ է։ Ավազանի տարածքը մոտ 75000 կմ² է։ Ծագում է Հինդուկուշի հարավային լանջերին, Ունայ և Հիրշան գետերի միացման արդյունքում։ Գլխավոր վտակը Փանջշիրն է։ Հոսում է Քաբուլով, Ջալիլաբադով և Փեշավարով։ Տարվա մեծ մասը ջուրը փոքր հոսք ունի, միայն ամռանը հորդանում է պայմանավորված հալոցքներով։ Նավարկելի է ավելի քան 120 կմ-ը։  Օգտագործվում է ոռոգման համար։

Վտակներ՝ Կունար, Փանջշիր։

Աֆղանստանում գետի վրա կառուցված են մի շարք հիդրոէլեկտրակայաններ՝ Նաղլու  ՀԷԿ, Դարունտա  ՀԷԿ, Սուրոբի  ՀԷԿ։ Պակիստանում գետի վրա 243 ՄՎտ հզորությամբ հիդրոէլեկտրակայան է կառուցվել՝ Վարսակ ՀԷԿ։

## Պատկերասրահ

Պատկեր:Kabul River in Winter.JPG|Քաբուլ գետը ձմռանը
Պատկեր:Kabul River flood-plain east of Kabul, Afghanistan.jpg|Քաբուլ գետը Աֆղանստանում
Պատկեր:KABUL RIVER NOWSHERA KPK PAKISTAN.jpg|Քաբուլ գետը Պակիստանում
Պատկեր:Afghan river from the air.jpg|Քաբուլ գետը երկնքից
Պատկեր:Kabulriverinjaa.jpg|Քաբուլ գետ
Պատկեր:Visit to kabul river.jpg|Այցելություն Քաբուլ գետ
Պատկեր:Caves on the Kabul River -b.jpg|Քարանձավներ Քաբուլ գետի վրա
Պատկեր:Dam on Kabul River (5738688176).jpg|Ամբարտակ Քաբուլ գետի վրա
Պատկեր:1950s Afghanistan - Sarobi hydro-power plant on Kabul River.jpg|Աֆղանստանի Սուրոբի ՀԷԿ-ը Քաբուլ գետի վրա


## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Ասիայի միջազգային գետեր
Կատեգորիա:Սահմանային գետեր
Կատեգորիա:Աֆղանստանի գետեր
Կատեգորիա:Պակիստանի գետեր