Գրություններ սեղաններին

**Գրություններ սեղաններին**, երիտասարդական գրաֆիտիի տարատեսակ, որը հանդիպում է տարրական, միջնակարգ և բարձրագույն կրթական հաստատություններում։ Գրությունները լինում են թե՛ աշխատանքային հատվածում, թե՛ գրասեղանի այլ հատվածներում։

## Գրությունների հետազոտություն
Ռուսաստանում մինչ 20-րդ դարի վերջը գրասեղաններին արված գրություններն իրենցից ներկայացրել են համեմատաբար քիչ ուսումնասիրված երևույթ։ Գիտնականներից շատերը դրանք ընդունում են միայն կարգավորող և գեղագիտական տեսանկյունից, որի համաձայն նրանք իրենցից ներկայացնում են միայն վնասարարություն՝ վնասելով կրթական հաստատության սեփականությունը։ Միայն թե 2000-ական թվականներին հայտնվել են հետազոտություններ, որոնց նպատակն էր ուսումնասիրել գրությունների լեզվական բնութագրերը։ Գրաֆիտիների նկարագրին գերիշխող մոտեցումներն են պատմական, սոցիալ-մշակութային, հոգեբանա-մշակութային և լեզվաբանական։ Ն. Ի. Տյուկաևան 2001-2004 թվականներին անցկացրել է ուսանողական գրաֆիտիների հետազոտություն Բարնաուլի պետական մանկավարժական համալսարանում, Ալթայական պետական տեխնիկական համալսարանում, ըստ որոնց կազմվել են գրասեղանների գրությունները։ 2006 թվականին մի աշակերտուհի անցկացրել է Կիրով քաղաքի դպրոցի գրասեղանների գրությունների հետազոտություն և իր հետազոտություններով դարձել է Վ. Ի. Վերնադսկովի անվան համառուսական երիտասարդական ընթերցումների դափնեկիր։ Հետազոտողները պնդում են, որ սեղանների վրա արված գրությունների հետազոտությունները կարող են օգնել կրթական գործընթացում։

## Գործառույթներ
Սեղանների վրա արված գրությունները կատարում են հետևյալ գործառույթները՝
* երկրորդ աշխարհի ստեղծում՝ ուշադրությունը շեղելով առօրյա կեցությունից
* հոգեբանական բեռնաթափում
* հաղորդակցական,
* առասպելական
* հուշումների ստեղծում քննության, ստուգողականի և թեմատիկի ժամանակ։

Գրությունների ստեղծման պատճառներ են հանդիսանում՝
* հասցեատերին անմիջականորեն դիմելու հնարավորության բացակայություն
* հաղորդագրության զանգվածային տարածման հնարավորության բացակայություն
* հաղորդակցման ազատ ժամանակի բացակայություն
* միապաղաղության, սովորելու գործընթացի միօրինակության հաղթահարում
* վախ քննություններից, թեմատիկներից կամ ստուգողական աշխատանքներից։

## Հեղինակներ և գրություններ
Բարձրագույն կրթական հաստատություններում անցկացրած հետազոտությունների արդյունքները ցույց են տվել, որ գրություններ հիմնականում անում են I-II կուրսերի ուսանողները (գրությունների մոտ 90 %-ը)։ Գրությունների հեղինակների զգալի մասը անտարբեր են ուսման գործընթացի հանդեպ։

Սովորական ուսանողական հեղինակը, որպես օրենք, նյութապես կախվածություն ունի ծնողներից, հաճախում է կրթական հաստատություն ստիպողաբար։ Սովորական հեղինակի հոգեբանական նպատակն է. «Ես գրում եմ այնտեղ, որտեղ ընդունված չէ, քանի որ ես լավագույն եմ, և ես այդպես եմ ուզում»։

Գրությունների հեղինակներին ըստ վարքագծի կարելի է բաժանել մի քանի խմբերի.

1. Զգացմունքա-իմաստային հատկանիշներով.
* քնարական - ձգտելով իր խնդիրներին տալ գեղարվեստական ձև չափածո և արձակ ստեղծագործությունների ձևով («Ցանկանալը վնասակար չէ, վնասակար է չցանկանալը»),
* չեզոք - գրություններ թողողներ, որոնք չեն հաղորդում զգացմունքային կարգավիճակ («Հարգելի՛ ուսանող, դու պետք է սովորես, որպեսզի դառնաս լիարժեք անհատականություն»),
* զգացմունքային - գրություններ ստեղծողներ, արտահայտիչ արտահայտություններ պարունակող, կետադրության նշանների կրկնություն և այլն («Ուռա՜», «Ուժ չկա...», «ՁԱՆՁՐԱԼԻ Է»)։ 
2. Նպատակասլացության մակարդակով՝

* նկարիչներ - գրությունների միջոցով արտահայտում են իրենց ստեղծագործական ներուժը՝ տարբերվելով մանրամասն նկարված մասերով,
* կրեոլիստներ - օգտագործում են հատուկ գրող նյութեր՝ գունավոր նշիչներ, գրիչներ, ներկեր,
* սկրիպտորներ - օգտագործում են միայն բանավոր նշաններ, առավել տարածված տեսակներ են։
3. Ռազմավարական պարամետրերով՝
* ներկայացուցիչներ - իրենց ներկայացնող, իրենց անունները գրող, մականունները, խմբի համարը, ֆակուլտետի հապավումը, ավելի հաճախ հանդիպող տեսակ («*Վասյա, խումբ. 221*»),
* ընդդիմախոսներ - իրեն և իր նմաններին արտոնյալ դիրքում դնող, այլ ուսանողների համեմատաբար, այդ թվում նրանց բացասական գնահատականը, ով չի պատկանում տվյալ համախմբությանը («*2204 ՝ հիմարներ*», «*Շանսոն՝ հիմարություն*», «*Արիա՝ սուպեր*»),
* հայտարարություններ տվողներ - փորձում են հրապարակային որոշ իրադարձություններ հայտնել հանրությանը գովազդի օգնությամբ, երբեմն հայտարարությունը ունեն հումորային բնույթ («*Եկեք [[ՈւՀԱ]] մերոնց աջակցելու համար*», «*Մենք շուտով ամուսնանալու ենք*», «*Զանգով տղաներ, հեռախոս 02*»),
* տանջվողներ - դժգոհություն են արտահայտում գործող կանոնների դեմ («*Հոգնեցրել է*», «*Ես չեմ կարող այլևս ապրել*»),
* պատմիչներ - գրություններ թողողներ, որոնք պատկանում են նշումներ անողների տեսակին («*Ես երեկ զբոսնել եմ Ժենյայի հետ*»),
* հարցնողներ - հարցեր, խնդրանքներ, շփվելու առաջարկներ գրողներ («*Ո՞վ մեզ հետ կգա կինոթատրոն:*»)։

4. Ստեղծագործական պարամետրերով՝
* պասիվ գրաֆիտի ոճի նկարիչներ - հակիրճ գրությունների հեղինակներ, որոնք չեն կատարում տեղեկատվական ֆունկցիա,
* ինվեկտիվ գրաֆիտի ոճի նկարիչներ - բացասական, ճղճիմ գրությունների հեղինակներ,
* ռեֆլեկտիվ գրաֆիտի ոճի նկարիչներ - հեղինակներ, որոնք նախընտրում են իրենց բացասական զգացմունքները արտահայտել անվերապահորեն, հեգնանքի միջոցով։
5. Հոգեբանական նկարագրով՝
* «մտահոգվածներ» - սեռական բնույթի գրությունների հեղինակներ,
* «լքվածներ» - դժբախտ սիրո մասին տեքստերի հեղինակներ, ովքեր գրում են մենակությունը անհանդուրժողականության մասին («*Յուրա, ես ինձ վատ եմ զգում առանց քեզ*»),
* «անհանդուրժողներ» - բացասական գրությունների հեղինակներ, որոնք պարունակում են դժգոհություն կրթական հաստատության պատերի ներսում գտնվելու համար («*Ես մրսում եմ, սոված եմ և քնել եմ ուզում*»),
* «անզուսպներ» - մի շարք հանգամանքների արագորեն արձագանքողներ, որոնք ուղեկցում են ուսուցման գործընթացին («*Ես նստած եմ դասախոսությանը, ես լարված եմ*»),
* «արտահայտիչ» - հաղորդագրություններ թողողներ, որոնք բնութագրվում են զգացմունքային պայթումներով («*Ջան!*»),
* «բողոքականներ» - շրջակա միջավայրի դեմ բողոք արտահայտողներ («*Որքա՞ն կարելի է մեզ տանջել*»),
* «աննկատներ» - հեղինակներ, ովքեր ցանկանում են հայտնել իրենց մասին, հիմնականում տառապում են Բոբչինսկի սինդրոմով («*Բարև, իմ անունը Լենա է, արի շփվենք*»),
* «երջանիկներ» - բողոքարկումներ հեղինակներ, իրադարձությամբ ներբողված, որը ուղեկցում է ուսուցման գործընթացին («*Դասախոսությունից դասախոսություն ուսանողները երջանիկ են ապրում*»),
* «ուրախներ» - տարբեր իրադարձություններ ծաղրողներ, այդ թվում արգելված թեմաները («*Մի՛ խռմփացրու դասախոսության ժամանակ, որպեսզի չարթնացնես քո մոտիկին*»),
* «տխուրներ» - հուսահատված, անհույս բնույթի գրություններ թողողներ («*Վեր կկենամ վաղ առավոտյան, կխմեմ մի բաժակ սնդիկ և կգնամ կսատկեմ այդ համալսարանում*»),
* «ջղայնացածներ» - խստորեն բացասական զգացմունքներ արտահայտող գրություններ, հաճախ օգտագործում են տարօրինակ բառապաշար («*Այսօր ես գնել եմ նռնակ՝ վերջ հարազատ դեկանին*»)։
Սեղանների վրա գրություններ թողնում են թե՛ տղանները, թե՛ աղջիկները։

## Գրությունների տեսակներ
Գրասեղանների վրա արված գրությունները կարող են լինել թե՛ բանաստեղծական, թե՛ արձակ։ Նաև կարող են լինել գծանկարներ և նկարներ և տարբեր գրություններ։ Ընդհանուր առմամբ գրությունները բնութագրվում են դրույթական տեղեկություն տրամադրելով։ Գրությունները դասակարգվում են մի քանի հատկություններով։

1. Նպատակաուղղվածությամբ՝
* պատմողական («*Եվգենի, դուք բյակա եք*»),
* բացականչական («*Աջակցում եմ նախորդ հեղինակին*»),
* հարցական («*Ինչպե՞ս է քո անունը:*»),
* դատողական(«*Ավելի լավ է կախվել, քան հանձնել քննաշրջանը*»):

2. Արտացոլված իրավիճակի քանակի՝
* փոխհատվածային («*Ժենյային եմ ուզում*»),
* երկպահային («*Ես լավ առաջարկ ունեմ՝ եկեք բոլորս գնանք տուն*»),
* բազմապահային, որոնց պատկանում են, հիմնականում, երկար բանաստեղծությունները։

Թեմանների շարքում, որոնց հաճախ դիմում են հեղինակները՝ սերն է, երաժշտական հետաքրքրությունները, երեկոյան ժամանցը։ Հաճախ հանդիպում է տարօրինակ բառապաշարը, բնորոշ առանձնահատկություն է համարվում այն, որ հեղինակները, իմանալով լեզվի օրենքները, անտեսում են ուղղագրությունը և կետադրությունը։

## Գրությունների հասցեատերեր
Գրությունների հիմնական ընթերցողները լինեում են սովորողները (ուսանող կամ դպրոցական)։ Զանգվածային հաղորդակցման հիմնական առանձնահատկությունը համարվում է այն, որ հիմնականում դիմելուց օգտագործվում է եզակի թիվը, այն դեպքում, երբ ընթերցողները կարող են լինել շատ («*Ուսուցչին նայի՛ր, ոչ թե այստեղ*»)։

## Պատասխանատվություն
Գրություններ անելու դեմ արգելքները գրված են ներքին կանոնակարգի կանոններում և կրթական հաստատության այլ փաստաթղթերում։ Որպես կարգապահական պատիժ կարող են կիրառել զգուշացում և նկատողություն։ Բարձրակարգ կրթական հաստատությունների ղեկավարները գրությունների համար ուսանողներին կարող են սպառնալ հեռացումով։ 2007 թվականին CBS-ը հայտնել է այն մասին, որ Նյու Յորքից մի 13-ամյա աշակերտուհի ձերբակալվել է ոստիկանության կողմից՝ «Okay» բառը սեղանին գրելու համար։ Ձերբակալումը իրականացվել է դպրոցի տնօրենի խնդրանքով։

## Տես նաև
* Գրաֆիտի

## Գրականություն
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Գրագրություն
Կատեգորիա:Գրաֆիտի
Կատեգորիա:Գրություններ
Կատեգորիա:Կրթություն
Կատեգորիա:Վնասակար սովորույթներ