open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Արտո Զիլֆյան

**Արտո Վրեժի Զիլֆյան** (), հայ բժիշկ, ախտաբան-ֆիզիոլոգ, ախտաբան-անատոմ։ Բժշկական գիտությունների դոկտոր (1988), պրոֆեսոր (1989)։

## Կենսագրություն
1967 թվականին ավարտել է Երևանի բժշկական ինստիտուտը։ 1970 թվականից աշխատել է ԵԲԻ ԳՀ կենտրոնում, 1984-2004 թվականներին եղել է տնօրեն, 1993-2004 թվականներին՝ ԵԲՀ պրոռեկտոր։ 1985 թվականին եղել է «Բժշկագիտությունը Հայաստանում» հանդեսի գլխավոր խմբագրի տեղակալը։

Ղեկավարում է «Լիմֆոցիտներ և հարմարվողական համախտանիշ» գիտական ուղղությունը, որն ուսումնասիրում է հարմարվողական համախտանիշի ձևավորման գործում նոր ներծին գործոնների՝ ուրցագեղձի լիմֆոցիտների կենսագործունեության նյութերի կարգավորող դերը և այդ նյութերի հիմքի վրա անոթաակտիվ և հարմարվողական ազդեցության պատրաստուկների ստեղծման հնարավորությունը։

## Պարգևներ և կոչումներ
* ՀՀ կրթության և գիտության նախարարության հուշամեդալ
* ԵՊԲՀ ոսկե մեդալ
* ՀՀ ՊՆ «Վազգեն Սարգսյան» մեդալ
* ՀՀ առողջապահության նախարարության պատվոգրեր
* Հայաստանի Հանրապետության գիտության վաստակավոր գործիչ (2014 թ.)

## Ընտանիք
* Պապը՝ Արտո Ալեքսանյան, համաճարակաբան
* Հայրը՝ Վրեժ Զիլֆյան, ուռուցքաբան
* Մայրը՝ Վարվառա Ալեքսանյան, համաճարակաբան
* Քույրը՝ Մարգարիտա Զիլֆյան, բժշկական գիտությունների թեկնածու
* Որդին՝ Արտաշես Արտոյի Զիլֆյան, ակնաբույժ

## Երկեր
* Կենսաբանական ակտիվ նյութերի դերը օրգանիզմի ինտեգրատիվ գործունեության մեջ նորմայում և ընդհանուր հարմարողական համախտանիշի ձևավորման ընթացքում։ Միջազգային գիտաժողովի նյութերը = The Role of the Biologiacally Active Substances in the Integrative Activity of the Organism in Normal Conditions and in the Process of Adaptative Syndrome Formation: Թողարկում 1, Հակոբյան Վիլեն Պարույրի, Զիլֆյան Արտո Վրեժի, Երևանի Հերացու անվան պետական բժշկական համալսարան, Երևան, Մ. Հերացու անվան Երևանի բժշկական համալսարան, 2003։
* Կենսաբանական ակտիվ նյութերի դերը օրգանիզմի ինտեգրատիվ գործունեության մեջ նորմայում և ընդհանուր հարմարողական համախտանիշի ձևավորման ընթացքում։ Միջազգային գիտաժողովի նյութերը = The Role of the Biologiacally Active Substances in the Integrative Activity of the Organism in Normal Conditions and in the Process of Adaptative Syndrome Formation: Թողարկում 2, Հակոբյան Վիլեն Պարույրի, Զիլֆյան Արտո Վրեժի, Երևան, Մ. Հերացու անվան Երևանի բժշկական համալսարան, 2004։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Բժշկական գիտությունների դոկտորներ
Կատեգորիա:Հայ ախտաբաններ
Կատեգորիա:Հայ անատոմներ
Կատեգորիա:Հայ բժիշկներ
Կատեգորիա:Հայ պրոֆեսորներ
Կատեգորիա:Հայ ֆիզիոլոգներ
Love More

«**Love More**», ամերիկացի երգիչ Քրիս Բրաունի երգը, որում իր մասնակցությունն ունի նաև ամերիկացի ռեփեր Նիքի Մինաժը։ Այն թողարկվել է 2013 թվականի հուլիսի 16-ին՝ որպես Բրաունի «X» անվանումը կրող վեցերորդ ալբոմի երրորդ սինգլ։ Երգը գրվել է Քրիս Բրաունի, Նիքի Մինաժի, Դարել Էվերսլիի, Հովարդ Էվերսլիի, Շոն Սպիրմենի, Վերս Սիմոնդսի և Էրիկ Բելինջերի կողմից։

## Տեսահոլովակ
Երգի տեսահոլովակը, որի ռեժիսորն է Քրիս Բրաունը, նկարահանվել է 2013 թվականի օգոստոսի 2-ին Լոս Անջելեսում, Կալիֆորնիա։ Պրեմիերան կայացել է օգոստոսի 17-ին։ Տեսահոլովակի սկզբում Բրաունը իր ընկերների հետ մեքենայով գնում է գիշերային ակումբ, որտեղ նա սկսում է պարել աղջիկների հետ։ Այնուհետև Բրաունը հայտնվում է մի սենյակում, որտեղ Նիքի Մինաժը սկսում է կատարել իր ռեփ հատվածը։ Տեսահոլովակում նկարահանվել է նաև դերասան Նիք Սվարդսոնը։

## Հիթ շքերթներ
### Շաբաթական հիթ շքերթներ

### Տարեվերջի հիթ շքերթներ

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Երգի տեսահոլովակը ՅուԹյուբում
* Երգի տեքստը  MetroLyrics կայքում

Կատեգորիա:2013 երգեր
Կատեգորիա:2013 սինգլներ
Կատեգորիա:Նիքի Մինաժի երգեր
Կատեգորիա:Քրիս Բրաունի երգեր
Մոլդոնի ճակատամարտ

**Մոլդոնի ճակատամարտ,** վճռորոշ ճակատամարտ Նորվեգիայի վիկինգների և Անգլիայի թագավորության միջև, որը տեղի է ունեցել 991 թվականի օգոստոսի 10-ին Միացյալ Թագավորության տարածքում։ Այս ճակատամարտը համարվում է Վիկինգների և Անգլիայի միջև տեղի ունեցած ճակատամարտներից կարևորագույնը, որտեղ անգլիացիները հերթական անգամ կրեցին պարտություն։

Առաջինը նախահարձակ եղան վիկինգները։ Վիկինգների նավատորմը շրջանցելով Նորվեգական ծովը հասան Մեծ Բրիտանիա կղզու ափերը։ Շրջանցելով Շոտլանդիան, նորվեգ վիկինգները շվեդ և դանիացի վիկինգների աջակցությամբ հասան Անգլիայի ափերի մոտ։ Մոլդոն քաղաքի մոտ տեղի ունեցավ վճռորոշ ճակատամարտ, որի արդյունքում Անգլիան կորցրեց իր դիրքերը Հյուսիսային Եվրոպայում։

Ճակատամարտում Նորվեգիայի հրամանատար Օլաֆ I-ը հասնելով Իսլանդիա կղզի այն հայտարարեց վիկինգների տիրույթ։ Ճակատամարտի արդյունքում Նորվեգիան հաստատեց իր մերահսկողությունը Հյուսիսային Եվրոպայում։

## Գրականություն
*.1. E.V.Gordon, *The Battle of Maldon* (London, 1968) p 38
**Anglo-Saxon poetry: an anthology of Old English poems* tr. S. A. J. Bradley. London։ Dent, 1982 (translation into English prose).
* Verio Santoro, La ricezione moderna della Battaglia di Maldon։ Tolkien, Borges e gli altri, Roma։ Aracne 2012.

## Արտաքին հղումներ
* Մոլդոնի ճակատամարտը Անգլիայի պատմության մեջ  «Battle of Maldon.org.uk» կայքում
* Old Մոլդոնի ճակատամարտին վերաբերվող նույնանուն պոեմ 
* Մոլդոնի ճակատամարտ 
* Վիկինգների և ԱՆգլիայի միջև տեղի ունեցած Մոլդոնի ճակատամարտի պատմությունը
*Բոլդոնի ճակատամարտ  Վիկինգների կռիվները Անգլիայում
* Derek Punchard Մոլդոնի ճակատամարտ  Մոլդոնի պաշտոնական կայքում

Կատեգորիա:10-րդ դարի ճակատամարտեր
Նիկոլաևյան տաճար (Նյու Յորք)

thumb|right|250px
**Նիկոլաևյան տաճար** (), ուղղափառ տաճար Նյու Յորքում։ Տաճարում է գտնվում է Ռուս ուղղափառ եկեղեցու կենտրոնակայանը ԱՄՆ-ում։ Տաճարը կառուցվել է 1901- 1903 թթ։ Տաճարը գտնվում է East 97 Street, 15 հասցեում։ Տաճարը կառուցել է «John Downey and Son» ընկերությունը։

## Արտաքին հղումներ
* Նիկոլաևյան տաճարի պաշտոնական կայք էջը 
* Կոնստանտինով Ա. Ա. http://www.glinskie.ru/common/mpublic.php?num=497

Կատեգորիա:Նյու Յորքի տաճարներ
Ռիվերսայդի եկեղեցի

thumb|right|250px|Եկեղեցու արտաքին տեսքը։
**Ռիվերսայդի եկեղեցի** (), կաթոլիկ եկեղեցի Նյու Յորքի Մանհեթեն թաղամասում։ Եկեղեցին կառուցվել է 1928- 1930 թվականներին։ Եկեղեցին կառուցված է նեոգոթական ոճով։ Այն կառուցվել է Ջոն Ռոքֆելեր կրտսերի պատվերով։ Եկեղեցին գտնվում է Ռիվերսայդ-Դրայվ 490 հասցեում։ Զանգակատան բարձրությունը 119,5 մետր է։

Կատեգորիա:Նյու Յորքի եկեղեցիներ
Վիկի Ադամս

**Վիկի Ադամս** (, ), շոտլանդացի կյոռլինգիստուհի։ Հանդես է գալիս Կյոռլինգի Մեծ Բրիտանիայի հավաքականում։ Կյոռլինգով զբաղվում է մանկությունից։ Առաջին մարզիչները եղել են նրա ծնողները։ Նրա ավագ քույրը՝ Քեյ Ադամսը նույնպես կյոռլինգիստուհի է և Շոտլանդիայի հավաքականի կազմում մասնակցել է Եվրոպայի 2011 թվականի առաջնությանը։ Վիկին ինքը Մեծ Բրիտանիայի կյոռլինգի հավաքականի կազմում որպես թիմի երկրորդ համար մասնակցել է 2014 թվականի ձմեռային օլիմպիական խաղերին և դարձել բրոնզե մեդալակիր։

Վիկին սոցիոլոգիա և քրեագիտություն է ուսումնասիրել Ստիրլինգի համալսարանում։

2018 թվականին նա ամուսնացել է Էնդրյու Չալմերսի հետ և վերցրել նրա ազգանունը։ Ներկայումս ամուսնու հետ ապրում է Ստրանրարում կամ Ստիրլինգում։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Պրոֆիլը ''Curling World Cup'' կայքէջում 

Կատեգորիա:Շոտլանդացի մարզիկներ
Հաագայի գերմանական դպրոց

**Հաագայի գերմանական դպրոց** (), գերմանական դպրոց Նիդերլանդների Հաագա քաղաքում։ Հիմնադրվել է 1863 թվականին։ Դպրոցը ներառում է տարբեր տարիքային խմբեր՝ 1-ից 12-րդ դասարանների։

Դպրոցի ստեղծման նպատակը Նիդերլանդներում գերմաներենի իմացության բարձրացումը և Նիդերլանդների գերմանախոս ընտանիքների բարեկեցությունն է։ Դպրոցում ուսուցումը կատարվում է բարձրակարգ մակարդակով։ Նիդերլանդների գերմանական դպրոցում սովորում են ոչ միայն գերմաներեն լեզու, այլ Գերմանիային վերաբերվող տարբեր առարկաներ։ 8-րդ դասարանից աշակերտները կարողան են ծանոթանալ գերմանական գրականությանը, Գերմանիայի աշխարհագրությանը և պատմությանը։

9-ից 10-րդ դասարաններում դասավանդվում է աշխարհագրությունը արդեն նաև անգլերեն լեզվով։ Ուսումնական դասընթացը 1-ին դասարանում սկսվում է գերմաներեն կամ հոլանդերեն լեզուներով։ Աշակերտները կարող են ընտրել նաև անգլերենը։ Ուսման հետագա տարիների ընթացքում դպրոցում դասավանդվում է անգլերենից, գերմաներենից, հոլանդերենից բացի նաև ֆրանսերեն, իսպաներեն և լատիներեն։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Գերմանիայի միջազգային դպրոցը Նիդերլանդների Հաագա քաղաքում  
* Հաագայի գերմանական դպրոց  

Կատեգորիա:Նիդերլանդների դպրոցներ
Յուան Բայերս

**Յուան Բայերս** (, ), շոտլանդացի կյոռլինգիստ։ Հանդես է գալիս Մեծ Բրիտանիայի կյոռլինգի հավաքականում։ Հասակը 1,73մ է, իսկ քաշը՝ 91կգ։ Կյոռլինգով զբաղվում է մանկությունից։ Յուանն Բայերսը կյոռլինգի աշխարհի և Եվրոպայի չեմպիոն է։

Կատեգորիա:Շոտլանդացի մարզիկներ
Ռոտերդամի ճապոնական դպրոց

**Ռոտերդամի ճապոնական դպրոց,** (, ) միջազգային ճապոնական դպրոց Նիդերլանդների Ռոտերդամ քաղաքում։

Այս դպրոցը կազմված է երկու միջնակարգ դպրոցներից՝ հիմնական դպրոցից և շաբաթօրյա դպրոցից։ 1996 թվականին դպրոցները միաձուլվեցին մեկ դպրոցի մեջ, սակայն 2003 թվականին կրկին բաժանվեցին միմյանցից։ 2003 թվականի բաժանքից հետո դպրոցը դարձավ վճարովի շաբաթօրյա դպրոց։

Դպրոցը նախատեսված է 9-ամյա կրթությու ունեցող ճապոներենով և Ճապոնիայով հետաքրքրված ուսանողների համար։ Դպրոցի աշակերտները դպրոցում սովորում են հոլանդերեն, գերմաներեն, ֆրանսերեն, անգլերեն և ճապոներեն։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Ռոտերդամ քաղաքի ճապոնական դպրոցի պաշտոնական կայքը 
* Ռոտերդամ քաղաքի ճապոնական դպրոցի պաշտոնական կայքի այլալեզու տարբերակը  

Կատեգորիա:Նիդերլանդների դպրոցներ
Կատեգորիա:Ռոտերդամ
Տելեվիզոր (խումբ)

thumb|220px|Տելեվիզոր
**Տելեվիզոր** (), խորհրդային և ռուսական ռոք-խումբ։ Հիմնվել է 1984 թ., Լենինգրադում։ Հիմնադիրը և երգերի հեղինակը Միխայիլ Բորզիկինն է։

## Պատմություն
Խումբը դարձել է Լենինգրադյան ռոք-ակումբի 2-րդ և 3-րդ փառատոների դափնեկիր։ Համարվում է ռուսական ռոքի ամենաանկախ և բողոքյալ խմբերից։

1987 թ. խումբը մեծ ժողովրդականություն է ստանում "Отечество иллюзий" ալբոմի թողարկումից և "Պոդոլսկ-87" փառատոնին մասնակցությունից հետո։ Խումբը համերգներ է տալիս Գերմանիայում, Դանիայում, Հոլանդիայում, Բելգիայում, Ֆրանսիայում, Իտալիայում, Լյուքսեմբուրգում։ 2004 թ․ այն արժանացավ FUZZ ամսագրի մրցանակին։

Ներկայումս "Տելեվիզորը" կանոնավորապես համերգներ է տալիս Մոսկվայում և Սանկտ-Պետերբուրգում, ինչպես նաև Կիևում և այլ քաղաքներում։ 
2009 թ. ապրիլին խումբը մեծ համերգով նշեց իր ստեղծման 25-ամյակը, ինչպես նաև թողարկեց նոր ալբոմ՝ "Дежавю"։

## Կազմ
* Միխայիլ Բորզիկին — վոկալ, ստեղնայիններ, ծրագրավորում
* Սերգեյ Սիվիցկի — կիթառ
* Սերգեյ Ռուսանով — հարվածայիններ

## Սկավառակագրություն
* 1985 Шествие рыб
* 1987 Отечество иллюзий
* 1989 Отчуждение
* 1990 Мечта самоубийцы
* 1992 Дым-туман
* 1995 Двое
* 2001 Путь к успеху
* 2004 МегаМизантроп
* 2005 Отчуждение-2005
* 2009 Дежавю
* 2016 Ихтиозавр

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Պաշտոնական կայք  
* "Rock musician Mikhail Borzykin welcomes the wave of protest rallies sweeping Russia" 

Կատեգորիա:1984 հիմնադրված երաժշտական խմբեր
Կատեգորիա:Երաժշտական խմբեր այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Ռուսական ռոք խմբեր
Սիմոն Նեսման

**Սիմոն Նեսման** (), կանադացի մոդել։

## Վաղ տարիներ
Նեսմանը ծնվել է Բրիտանական Կոլումբիայում (Կանադա)։ Իր ընտանիքի երեք երեխաներից կրտսերն է։ Նա բացահայտվեց 2006 թվականին, երբ նրա քրոջ ընկերը ուղարկեց Նեսմանի նկարը տեղական մոդելային գործակալության։ Այդ ժամանակ նա 18 տարեկան էր և դեռ սովորում էր «Georges P. Vanier» միջնակարգ դպրոցում և ասելով, որ կրթությունը քննարկման ենթակա չէ՝ շարունակում է սովորել։

Ավարտելուց հետո մեկնում է Նյու Յորք՝ իր մոդելային գործունեությունը սկսելու համար և մնում քաղաքում հաջորդ հինգ տարին։ Քանի որ դպրոցում նա հետաքրքրված էր բասկետբոլով, նա կրկին վերադառնում է Կանադա և շարունակում իր բասկետբոլային գործունեությունը Քուեսթի համալսարանում։

## Գործունեություն
Կրկին վերադառնալով մոդելային աշխարհ, նա դառնում է Ջորջիո Արմանի ընկերության դեմքը։ Գովազդել է Վերսաչե, D&G, Givenchy, Քելվին Քլայն, Ռալֆ Լոուրեն, Լանվին, Yves Saint Laurent, Barneys, Գապ և Ջոն Գալիանո բրենդների և դիզայներների հավաքածուները։ 2012 թվականին հայտնվել է Մադոննայի «Girl Gone Wild» տեսահոլովակում։ Նա քայլել է անցուղով Սալվատոր Ֆերագամոյի, Ռոբերտո Կավալիի, Թոմի Հիլֆիգերի, Ջորջիո Արմանիի, Վիկտոր և Ռոլֆի, Lacoste–ի, DSquared²–ի, Նարկիսո Ռոդրիգեսի և Մայքլ Կորսի համար։ Հայտնվել է Vogue, Details, Numéro, V Man և L'Officiel Hommes ամսագրերի շապիկներին։

Գովազդել է A/X Armani Exchange–ի գարուն 2011 հավաքածուն Կլարա Ալոնսոյի, Ալեհանդրա Ալոնսոյի, Մառլոն Տեյշեյրայի և Ֆրանցիսկո Լաչովսկիի հետ միասին։

2012 թվականի գարնանը գովազդել է Ջորջիո Արմանիի «Acqua di Gio Essenza» օծանելիքը։ Լուսանկարիչը Բրյուս Վեբերն էր։ Նեսմանը հայտնվել է օծանելիքի տեսահոլովակում և պիտակում։

2010–ից 2014 թվականներին աշխատել է դիզայներ Մայքլ Կորսի համար, մոդել Կարմեն Պիդալուի հետ միասին։ 2015 թվականին Նեսնամնն ու մոդել Կարա Դելևինը նկարահանվեցին Սեբաստիան Ֆաենայի կողմից Կալիում «*John Hardy*» զարդեղենի գարուն/ամառ ցուցադրությունների համար։

## Ձեռքբերումներ
2011 թվականին Նեսմանը Models.com–ի ամենահաջողված տղամարդ մոդել էր՝ զիջելով իր տեղը Շան Օ'Փրային։ 2013 թվականին Forbes ամսագիրը Նեսմանին ներկայացրեց երրորդ հորիզոնականում «Ամենավարձատրվող տղամարդ մոդելները» ցուցակում։ Նա զիջում էր Դևիդ Գանդիին (2–րդ տեղ) և Շան Օ'Փրային (1–ին տեղ)
In 2014, Nessman was nominated for a Model Of The Year award.։ 2014 թվականին նա առաջարված էր «Տարվա տղամար մոդելը» մրցույթում։ 2015 թվականին Նեսմանը դարձավ Models.com–ի «Ամենակրքոտ տղամարդը», «Թոփ տղամարդ իկոնաները» և «Ամենավարձատրվող տղամարդ մոդելները» ցանկերում առաջատարը։

## Անձնական կյանք
Նեսմանն ունի ավստրիական և շոտլանդական արմատներ։ Նա ժամադրվել է լուսանկարիչ Ջիլիան Մանսոնինգ Սթեփլեսի հետ 2007–ից 2010 թվականներին։ Իսկ 2012–ից 2015 թվականներին հանդիպել է դերասանուհի Իմոգեն Բեքվիթի հետ։

Նեսմանի սիրած զբաղմունքը ալիքասահքն է։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Կանադացի մոդելներ
Կատեգորիա:Մոդելներ այբբենական կարգով
Վանդեն

**Վանդեն** () կոմունա Ֆրանսիայում, մտնում է Ռոն Ալպեր մարզի կազմի մեջ։ Մտնում է Վիրիա կանտոնի կազմի մեջ։ Կոմունայի օկրուգը Բուրկ ան Բրեսն է։

Կոմունայի INSEE կոդը՝ 01429։

## Աշխարհագրություն
Կոմունան Փարիզ քաղաքից գտնվում է 360 կմ հարավ-արևելք, Դեպի հյուսիս՝ Լիոն քաղաք, 55 կմ է և 12 կմ արևմուտք Բուրկ ան Բրեսից։

Կոմունայի տարածքում հոսում է Իրանս գետը։

## Բնակչություն
Կոմունայի բնակչությունը 2010 թվականին կազմել է 619 մարդ։

## Տնտեսություն
2010 թվականին աշխատունակ տարիքի (15-64 տարեկան) ունեցող 411 մարդկանցից 321-ը տնտեսապես ակտիվ են եղել, 90-ը՝ պասիվ (ակտիվության ցուցանիշը` 78,1% է, 1999 թվականին՝ 73,0%)։ 321 ակտիվ բնակիչներից աշխատել են 310-ը (164 տղամարդ, 146 կին), գործազուրկ եղել են 11-ը (3 տղամարդ, 8 կին)։ 90 պասիվներից 32 հոգի եղել են աշակերտ կամ ուսանող, 45-ը՝ թոշակառու, 13 պասիվ են եղել այլ պատճառներով։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Официальный сайт 
* 
* 

Կատեգորիա:Ֆրանսիայի բնակավայրեր
Կատեգորիա:Ֆրանսիայի համայնքներ
Հիլթփոլթշթայն

**Հիլթփոլթշթայն** (), կոմունա Գերմանիայում, Բավարիայի տարածքում։

Ենթարկվում է Վերին Ֆրանկոնիայի վարչական շրջանին։ Մտնում է Ֆորխհայմ տարածքում։

Բնակչությունը 2010 թվականի դեկտեմբերի 31-ի տվյալներով կազմում է 1567 մարդ։ Զբաղեցնում է՝ 25,56 կմ² տարածք։ Պաշտոնական կոդ 09 4 74 138։

Կոմունան բաժանվում է 10 գյուղական համայնքների։

## Ծանոթագրություններ
Վեզին

**Վեզին** (), կոմունա Ֆրանսիայում, մտնում է Ռոն Ալպեր մարզի կազմի մեջ։ Մտնում է Բաժե լե Շատել կանտոնի կազմի մեջ։ Կոմունայի օկրուգը Բուրկ ան Բրեսն է։

Կոմունայի կոդը՝ 01439։

## Բնակչություն
Կոմունայի բնակչությունը 2010 թվականին կազմել է 91 մարդ։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Национальный институт статистики 

Կատեգորիա:Ֆրանսիայի բնակավայրեր
Կատեգորիա:Ֆրանսիայի համայնքներ
Վեզանսի

**Վեզանսի** (), կոմունա Ֆրանսիայում, մտնում է Ռոն Ալպեր մարզի կազմի մեջ։ Մտնում է Ջոկս կանտոնի կազմի մեջ։ Կոմունայի օկրուգը Ջոկս է։

Կոմունայի INSEE կոդը՝ 01436։

## Աշխարհագրություն
Կոմունան Փարիզ քաղաքից գտնվում է 400 կմ հարավ-արևելք, Դեպի հյուսիս-արևելք՝ Լիոն քաղաք, 120 կմ է և 70 կմ արևելք Բուրկ ան Բրեսից։

Կոմունայի հյուսիսային մասը ծածկված է անտառներով։

## Կլիմա
Կլիման Ցամաքային է՝ ցուրտ ձմեռներով և տաք ամառներով։ Անձրևներ լինում են հիմնականում ամռանը։

## Բնակչություն
Կոմունայի բնակչությունը 2010 թվականին կազմել է 526 մարդ։

## Քաղաքապետեր

## Տնտեսություն
2010 թվականին աշխատունակ տարիքի (15-64 տարեկան) ունեցող 361 մարդկանցից 290-ը տնտեսապես ակտիվ են եղել, 71-ը՝ պասիվ (ակտիվության ցուցանիշը` 80,3% է, 1999 թվականին՝ 75,2%)։ 290 ակտիվ բնակիչներից աշխատել են 271-ը (137 տղամարդ, 134 կին), գործազուրկ եղել են 19-ը (10 տղամարդ, 9 կին)։ 71 պասիվներից 26 հոգի եղել են աշակերտ կամ ուսանող, 29-ը՝ թոշակառու, 16 պասիվ են եղել այլ պատճառներով։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* 
* 

Կատեգորիա:Ֆրանսիայի բնակավայրեր
Կատեգորիա:Ֆրանսիայի համայնքներ
Աթենքի կենդանաբանական այգի

**Աթենքի կենդանաբանական այգի**, () 20 հեկտար տարածքի վրա գտնվող մասնավոր կենդանաբանական այգի, որը գտնվում է Հունաստանի Աթենք քաղաքի արվարձանում։ Կենդանաբանական այգում պահվում են 400 տեսակի 2000 կենդանիներ։ Կենդանաբանական այգին բաց է տարվա մեջ 365 օր, ընդ որում նաև աշխատանքային օրերին։ Աթենքի կենդանաբանական այգին համարվում է Կենդանաբանական Այգիների և Ակվարիումների Եվրոպական Ասոցիացիայի անդամ, որպես Հունաստանի գլխավոր կենդանաբանական այգի։

## Պատմություն
Աթենքի կենդանաբանական այգին բաժնվել է 2000 թվականի մայիս ամսին։ Ի սկզբանե, այն եղել է Թռչունների այգի, որտեղ ներկայացված են եղել 300 տարբեր տեսակների մոտ 1100 թռչուններ։ Այն եղել է 3-րդ խոշորագույն թռչունների հավաքածուն Աշխարհում և 2-րդը Եվրոպայում և Եվրոպական Միությունում։

2001 թվականի ապրիլին կենդանաբանական այգում ավելացվեց նաև աշխարհի տարբեր վայրերից բերված սողուններ, իսկ 2002 թվականին ավելացվեց առանձին բաժին, որտեղ ներկայացված էր Հունաստանի կենդանական աշխարհի կենդանիները։ 2002 թվականի վերջում կենդանաբանական այգի բերվեցին կենդանիներ Աֆրիկայի սավաննաներից (Զեբր Գրևի, ընձուղտ) իսկ 2009 թվականից արդեն կենդանաբանական այգին հարստացավ կատվազգիներով (առյուծներ, վագրեր, հեպարդներ) և Աֆրիկյան կենդանատեսակների նոր տեսականի (Սովորական գետաձի, վարազ, գոմեշներ)։ 2004 թվականին ավելացվեց կապիկների ցուցահանդեսը և այգի բերվեցին կապիկներ, գիբոններ, շիմպանզեներ, բաբուիններ և այլ կապիկներ։

2008 թվականին Սոմալիից Հունաստանի ուղևորվեց կենդանիների նոր տեսականի, որոնցից առանձնահատուկ էին ուղտերը և էշերը։ 2010 թվականին կատարելագործվեցին Հունաստանի կենդանաբանական այգու պայմանները՝ բերվելով ԵՄ-ի անդամ երկրի կենդանաբանական այգու վիճակի։ Նույն թվականին ավելացվեց Դելֆինարիում և Աֆրիկայից բերվեց Սպիտակ ռնգեղջյուր։

2010 թվականից Կենդանաբանական այգում գործեց նաև դելֆինարիումի բաժինը, որտեղ ներկայացված էին չորս դելֆիններ և մի քանի ծովառյուծներ։ Ի սկզբանե դելֆինարիումում կար չորս դելֆիններ, որոնք բերվել էին Լիտվայից։ Նույն տարում նույն աղբյուրից Հունաստան բերվեցին նաև 7 դելֆիններ։ Հունաստանի բնապահպանական միությունը բողոքարկեց Հունական դատարան, պատճառաբանելով որ կենդանիները ի վիճակի չեն դիմանալու ոչ ազատ պայմաններին։ 2011 թվականի ապրիլի 15-ին Աթենքի քաղաքացիական դատարանը վճռեց որոշ ժամանակահատվածով արգելել դելֆինարիումի գործողությունը, իսկ դելֆինները ազատ արձակվեցին Էգեյան ծով։ 2011 թվականի օգոստոսին Աթենքի դատարանը չեկարկեց նախկին որոշումը և թույլատրեց կենդանաբանական այգում դելֆինարիումի առկայությունը։

## Կենդանիներ

Aceros corrugatus -Attica Zoo Park, Athens, Greece -male-8a.jpg|Խորշոմավոր կալաո
Ara chloropterus -Attica Zoological Park, Spata, Greece -two-8a.jpg|Արա թութակ
AthensZoo.JPG|Աֆրիկյան զեբր
AtticaZoo.JPG|Սպիտակ ռնգեղջյուր
Cynomys ludovicianus -Attica Zoological Park, Spata, Greece-8a (2).jpg|Սևապոչ մարգագետնային շնիկ
Dacelo novaeguineae -Attica Zoological Park, Spata, Greece-8a.jpg|Ծիծաղկոտ կուկուբարա
Eolophus roseicapilla -Attica Zoological Park, Spata, Greece -two-8a.jpg|Վարդագույն կակադու
Lemur catta -Attica Zoological Park, Spata, Greece-8a.jpg|Կատվային լեմուր


## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Կենդանաբանական այգիներ
Կատեգորիա:Հունաստանի զբոսայգիներ
Կատեգորիա:Հունաստանի կենդանաբանական այգիներ
Սալբի (վեպ)

**Սալբի**, Րաֆֆու անդրանիկ վեպը։ Վեպը գրվել է 1855 թվականին գրաբարով, սակայն հետագայում Րաֆֆին այն վերամշակել է և փոխադրել աշխարհաբարի։ Առաջին հատորը լույս է տեսել 1911 թվականին Վիեննայում, իսկ երկրորդ և երրորդ հատորների բնագրերը առ այսօր մնում են անհայտ։

## Ընդհանուր նկարագիրը
«Սալբի» վեպի գաղափարական էությունը կազմում է ազգային ազատագրության հարցը։ Վեպի հերոս Ռուստամը, որ ձեռք է բարձրացնում բռնապետության վրա, ըստ հեղինակի` ազատ բնության և մարդկային անարդար կյանքի ծնունդ է։ Ռուստամին և հայ առաջավոր կնոջ պատկերը ներկայացնող Սալբուն հակադրված են հայ հոգևորականությունը, վաճառականությունը և պարսիկ խաների հլու ծառա տեր-Մարուքը, տեր-Մարկոսը, ռես Վասակյանը, Սոլոմոն-բեկ Ավազակյանցը և ուրիշներ։ Սրանք բոլորն իրենց դասակարգային էությամբ դաշնակից են պարսկական ֆեոդալական-բարբարոսական իշխանության հետ և վայելում են նրա հովանավորությունը։

«Սալբի» վեպը ռոմանտիկական ստեղծագործություն է։ Նրանում կերպարները կառուցված են դրական և բացասական, ներքին և արտաքին հատկանիշների բացարձակ հակադրությամբ։ Վեպի սյուժետային դրությունները ևս ռոմանտիկակակն են, նրանք բացառիկ են գերբնական և պարուրված առասպելական խորհրդավորությամբ։ Վեպում գործողությունները դինամիկ են։ Հեղինակի երևակայությունը ծնել է աշխույժ տեսարաններ, որոնք տրված են ճոխ նկարագրություններով։

## Աղբյուրներ
* Հայ գրականության պատմություն, երկրորդ գիրք, Երևան, 1950 թ., էջ 81-83։

## Արտաքին հղումներ
* «Սալբի» վեպը Վահագնականչի էլեկտրոնային գրադարանում
* «Սալբի» վեպը ԱՐԵՎԱԿ-ի էլեկտրոնային գրադարանում 

Կատեգորիա:1855 գրքեր
Կատեգորիա:Հայերեն վեպեր
Կատեգորիա:Գրական ստեղծագործություններ այբբենական կարգով
Վարամբոն

**Վարամբոն** () կոմունա Ֆրանսիայում, մտնում է Ռոն Ալպեր մարզի կազմի մեջ։ Մտնում է Պոն դ Էն կանտոնի կազմի մեջ։ Կոմունայի օկրուգը Բուրկ ան Բրեսն է։

Կոմունայի INSEE կոդը՝ 01430։

## Աշխարհագրություն
200px|մինի|ձախից|Կոմունայի քարտեզ
Կոմունան Փարիզ քաղաքից գտնվում է 390 կմ հարավ-արևելք, Դեպի հյուսիս-արևելք՝ Լիոն քաղաք, 50 կմ է և 20 կմ հարավ Բուրկ ան Բրեսից։

Կոմունայի արևելյան մասում հոսում է Էն գետը։

## Կլիմա
Կլիման Ցամաքային է ցուրտ ձմեռներով և տաք ամառներով։ Անձրևներ լինում են հիմնականում ամռանը։

## Բնակչություն
Կոմունայի բնակչությունը 2010 թվականին կազմել է 521 մարդ։

## Քաղաքապետեր

## Տնտեսություն
2010 թվականին աշխատունակ տարիքի (15-64 տարեկան) ունեցող 350 մարդկանցից 281-ը տնտեսապես ակտիվ են եղել, 69-ը՝ պասիվ (ակտիվության ցուցանիշը` 80,3% է, 1999 թվականին՝ 76,1%)։ 281 ակտիվ բնակիչներից աշխատել են 243-ը (143 տղամարդ, 100 կին), գործազուրկ եղել են 38-ը (17 տղամարդ, 21 կին)։ 69 պասիվներից 18 հոգի եղել են աշակերտ կամ ուսանող, 33-ը՝ թոշակառու, 18 պասիվ են եղել այլ պատճառներով։

## Տեսարժան վայրեր
Վարամբեվի դղյակ (XVIII դար)։
Սբ. Մարիի եկեղեցի (XV դար)։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* 
* 

Կատեգորիա:Ֆրանսիայի բնակավայրեր
Կատեգորիա:Ֆրանսիայի համայնքներ
Վիլետ սյուր Էն

**Վիլետ սյուր Էն** () կոմունա Ֆրանսիայում, մտնում է Ռոն Ալպեր մարզի կազմի մեջ։ Մտնում է Շալամոն կանտոնի կազմի մեջ։ Կոմունայի օկրուգը Բուրկ ան Բրեսն է։

Կոմունայի INSEE կոդը՝ 01449։

## Աշխարհագրություն
Կոմունան Փարիզ քաղաքից գտնվում է 390 կմ հարավ-արևելք, Դեպի հյուսիս-արևելք՝ Լիոն քաղաք, 45 կմ է և 25 կմ հարավ Բուրկ ան Բրեսից։

Կոմունայի հարավային մասում հոսում է Էն գետը, կան շատ լճեր։

## Կլիմա
Կլիման Ցամաքային է ցուրտ ձմեռներով և տաք ամառներով։ Անձրևներ լինում են հիմնականում ամռանը։

## Պատմություն
Գյուղի առաջին հիշատակումը թվագրվում է XII դարում։

## Բնակչություն
Կոմունայի բնակչությունը 2010 թվականին կազմել է 673 մարդ։

## Տնտեսություն
2010 թվականին աշխատունակ տարիքի (15-64 տարեկան) ունեցող 462 մարդկանցից 347-ը տնտեսապես ակտիվ են եղել, 115-ը՝ պասիվ (ակտիվության ցուցանիշը` 75,1% է, 1999 թվականին՝ 73,1%)։ 347 ակտիվ բնակիչներից աշխատել են 320-ը (178 տղամարդ, 142 կին), գործազուրկ եղել են 27-ը (13 տղամարդ, 14 կին)։ 115 պասիվներից 36 հոգի եղել են աշակերտ կամ ուսանող, 49-ը՝ թոշակառու, 30 պասիվ են եղել այլ պատճառներով։

## Տեսարժան վայրեր
* Սբ. Մարտինի եկեղեցի (XII դար)։
* Ռիշմոնի դղյակ (XIII դար)
:

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Պաշտոնական կայք  
* 
* 

Կատեգորիա:Ֆրանսիայի բնակավայրեր
Եբրանց

**Եբրանց**, լեռ Պոնտական լեռներ արևելյան հատվածում։ Այստեղից սկիզբ են առնում և դեպի Ճորոխ հոսում մի քանի առվակներ։ Տարածքը անտառապատ է։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Լեռներ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Պոնտոսի լեռնային համակարգ
Կատեգորիա:Ռիզեի մարզի լեռներ
Անմեղ վաճառք

**Անմեղ վաճառք**, Րաֆֆու պատմվածքներից։ Ընդգրկված է «Փունջ»-ի երկրորդ հատորում։

## Բովանդակություն
«Անմեղ վաճառք» պատմվածքում տրված է Թբիլիսիի հայ հասարակության սոցիալական կյանքի նկարագիրը։ Այստեղ հակադրված են չքավորությունն ու զեխությունը, չքավոր այրի Քեթևանն ու միլիոնատեր Ք.-ն, որի շրջապատն են կազմում գեներալը, վաշխառու Բոշա Կարապետը և կավատ պառավը։ Պատմվածքում գործողությունները կատարվում են քաղաքի հարուստ թաղամասում և նույն քաղաքի աղքատ թաղամասում՝ գերեզմանատան շրջակայքում։ Ք.-ն խանութպանությունից հասել է միլիոնատերության։ Պատմվածքում դատապարտված է փողի իշխանությունը։ Սարսուռ են ազդում Բոշա կարապետի և միջնորդ պառավի տիպերը։ Հմտորեն է արված ցարական իշխանության բարձր ներկայացուցչի՝ գեներալի ու հայ միլիոնատիրոջ մտերմական հարաբերությունների նկարագիրը։ Անմեղ վաճառքը չքավոր Մարիամն է, որ զոհ է գնում տիրողների դավերին և որի կողմն է հեղինակի համակրանքը։

## Աղբյուրներ
* Հայ գրականության պատմություն, երկրորդ գիրք, Երևան, 1950 թ., էջ 84-85։

Կատեգորիա:Րաֆֆու վեպեր
Ոսկե տանագրա

**Ոսկե տանագրա** ()՝ Կենդանիների թագավորության, Քորդավորների տիպի, Թռչունների դասի, Ճնճղուկանմանների կարգի տանագրա ճնճղուկ։ Տարածված են արևադարձային և մերձարևադարձային խոնավ անտառներում։ Համարվում են Լատինական Ամերիկա աշխարհամասի էնդեմիկ կենդանատեսակ։ Ապրում են Բոլիվիա, Կոլումբիա, Էկվադոր, Պերու և Վենեսուելա պետությունների տարածքում։ Գրանցված են կենդանիների միջազգային Կարմիր գրքում։

## Նկարագրություն
Ոսկե տանագրա թռչնի մարմնի երկարությունը հասնում է մինչև 13 սմ-ի, իսկ քաշը հասնում է մինչև 22 գրամի։ Փետուրների մեջ գերակշռում են սև և դեղին գույները։ Այտերը և պոչը ունի սև գունավորում, իսկ կնճռոտ թևերի եզրերը ունեն մուգ կանաչ գույն։ Չափահաս թռչունների կտուցը ունի մուգ շագանակագույն կամ սև գույն։ Ոտքերի մասը սև է, մոխրագույն կամ կապտավուն գույնի։ Սեռական դիմորֆիզմը լավ արտահայտված չէ, և էգերը շատ նման են արուներին։ Երիտասարդ թռչունների փետուրները մոխրագույն են։ Ոտքերը և չանչերը մոխրագույն են։

## Տեսակներ
Հայտնի են այս տեսակի թռչունների 9 տեսակ.
* *Tangara arthus aequatorialis* (Taczanowski & Berlepsch) 1885 - Տարածված են Անդերում, Էկվադորի և Պերուի հյուսիսում
* *Tangara arthus arthus* Lesson 1832 - Տարածված են Վենեսուելայի հյուսիս-արևմուտքում
* *Tangara arthus aurulenta* (Lafresnaye) 1843 - Տարածված են Հյուսիսային և հյուսիսարևելյան Կոլումբիայում
* *Tangara arthus goodsoni* Hartert 1913 - Տարածված են Անդերում՝ Էկվադորի և Պերուի հյուսիս-արևմուտքում
* *Tangara arthus occidentalis* Chapman 1914 - Տարածված է Կոլումբիայում
* *Tangara arthus palmitae* Meyer de Schauensee 1947 - Տարածված է Կոլումբիայի արևելքում
* *Tangara arthus pulchra* (Tschudi) 1844 - Տարածված է Պերուի Անդերում
* *Tangara arthus sclateri* (Lafresnaye) 1854 - Տարածված է Պերուի հարավում և Բոլիվիայի հյուսիսում
* *Tangara arthus sophiae* (Berlepsch) 1901 - Տարածված է Պերուի Անդերում

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Քորդավորներ
Կատեգորիա:Թռչուններ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Ճնճղուկանմաններ
Վալեն (Էն)

**Վալեն** () կոմունա Ֆրանսիայում, մտնում է Ռոն Ալպեր մարզի կազմի մեջ։ Մտնում է Տուասսե կանտոնի կազմի մեջ։ Կոմունայի օկրուգը Բուրկ ան Բրեսն է։

Կոմունայի INSEE կոդը՝ 01428։

## Աշխարհագրություն
200px|մինի|ձախից|Կոմունայի քարտեզ
Կոմունան Փարիզ քաղաքից գտնվում է 360 կմ հարավ-արևելք, Դեպի հյուսիս՝ Լիոն քաղաք, 40 կմ է և 30 կմ արևմուտք Բուրկ ան Բրեսից։

## Կլիմա
Կլիման Ցամաքային է ցուրտ ձմեռներով և տաք ամառներով։ Անձրևներ լինում են հիմնականում ամռանը։

## Բնակչություն
Կոմունայի բնակչությունը 2010 թվականին կազմել է 88 մարդ։

## Քաղաքապետեր

## Տնտեսություն
2010 թվականին աշխատունակ տարիքի (15-64 տարեկան) ունեցող 52 մարդկանցից 39-ը տնտեսապես ակտիվ են եղել, 13-ը՝ պասիվ (ակտիվության ցուցանիշը` 75,0% է, 1999 թվականին՝ 75,6%)։ 39 ակտիվ բնակիչներից աշխատել են 38-ը (20 տղամարդ, 18 կին), գործազուրկ է եղել 1 կին։ 13 պասիվներից 2 հոգի եղել են աշակերտ կամ ուսանող, 9-ը՝ թոշակառու, 2 պասիվ են եղել այլ պատճառներով։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* 
* 

Կատեգորիա:Ֆրանսիայի բնակավայրեր
Կատեգորիա:Ֆրանսիայի համայնքներ
Բյուելլա

**Բյուելլա** (), կոմունա Ֆրանսիայում, մտնում է Ռոն Ալպեր մարզի կազմի մեջ։ Մտնում է Վիրյա կանտոնի կազմի մեջ։ Կոմունայի օկրուգը Բուրկ ան Բրեսն է։

Կոմունայի INSEE կոդը՝ 01065։

## Աշխարհագրություն
Կոմունան Փարիզ քաղաքից գտնվում է 370 կմ հարավ-արևելք, Դեպի հյուսիս-արևելք՝ Լիոն քաղաք, 55 կմ է և 8 կմ արևմուտք Բուրկ ան Բրեսից։

Կոմունայի տարածքում հոսում է Իրանս և Վել գետերը։

## Բնակչություն
Կոմունայի բնակչությունը 2010 թվականին կազմել է 1669 մարդ։

## Տնտեսություն
2010 թվականին աշխատունակ տարիքի (15-64 տարեկան) ունեցող 1104 մարդկանցից 816-ը տնտեսապես ակտիվ են եղել, 288-ը՝ պասիվ (ակտիվության ցուցանիշը` 73,9% է, 1999 թվականին՝ 76,2%)։ 816 ակտիվ բնակիչներից աշխատել են 775-ը (395 տղամարդ, 380 կին), գործազուրկ եղել են 41 -ը (26 տղամարդ, 15 կին)։ 288 պասիվներից 107 հոգի եղել են աշակերտ կամ ուսանող, 140-ը՝ թոշակառու, 41 պասիվ են եղել այլ պատճառներով։

## Տեսարժան վայրեր
Սբ. Մարտինայի եկեղեցի (XII դար)։

## Եղբայրական քաղաքներ
Կովասնա () 1926 թվականից։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Պաշտոնական կայք 
* 
* 

Կատեգորիա:Ֆրանսիայի բնակավայրեր
Կատեգորիա:Ֆրանսիայի համայնքներ
Դիաստոլա

մինի|299x299փքս|Դիաստոլայի փուլը
**Ընդհանուր դիաստոլա կամ ընդյանուր դադար,** սրտի աշխատանքի ցիկլի փուլերից մեկը, որը բնորոշվում է տվյալ սրտամասի մկանների թուլացմամբ։

Փորոքների սիստոլայի ավարտից հետո փորոքները հաղորդող համակարգից այլևս գրգիռ չեն ստանում, և սիստոլան փոխարինվում է դիաստոլայով։

Ընդհանուր դիաստոլան բաղկացած է **նախադիաստոլային**, **իզոմետրիկ թուլացման**, **արագ** և **դանդաղ** **արյունալցման** փուլերից։

* ***Նախադիաստոլային*** ***փուլը*** փորոքներում արյան ճնշման անկումից մինչև կիսալուսնաձև փականների փակումը եղկած ժամանակն է և կազմում է 0,04 վրկ.: Փորոքներում ճնշման անկման պատճառով արյունը ձգտում է վերադառնալ գլխավոր անոթներից դեպի փորոքներ՝ առաջացնելով «հետադարձ ալիք։ Իր ճանապարհին այս ալիքը հանդիպում է կիսալուսնաձև փականներին, լցնում նրանց գրպանիկները, և փականները փակվում են։
* Կիսալուսնաձև փականները փակվելուց հետո սկսվում է ***իզոմետրիկ թուլացման փուլը,*** որը տևում է 0,08 վրկ.: Այս փուլում փեղկավոր փականները դեռ չեն բացվել, իսկ կիսալուսնաձև փականները արդեն փակվել են։ Ճնշումը փորոքներում շարունակում է արագ ընկնել, և երբ այն մոտենում է զրոյի, փեղկավոր փականները բացվում են։
* Սրանից հետո սկսվում է արյունալցման շրջանը (0,25 վ), որը բաժանվում է երկու ենթափուլերի՝ արագ ***արյունալցման փուլ***, որը տևում է 0.08 վայրկյան և ***դանդաղ արյունալցման փուլ՝*** 0.17վրկ.: Այդ շրջանում սկզբում նախասրտերում եղած, հետո` երակներից եկած արյունը լցվում է փորոքների մեջ։ Ընդհանուր դիաստոլայի ժամանակ փորոքներ ներհոսում է արյան մոտ 80 %-ը, իսկ մնացած արյունը լցվում է հաջորդ ցիկլի նախասրտերի սիստոլայի ժամանակ։

Այսպիսով, մեկ ցիկլի ընթացքում նախասրտերի սիստոլայի տևողությունը 0.1 վ է, իսկ դիաստոլայինը՝ 0.7 վ, փորոքների սիստոլայի տևողությունն է 0.33 վ, դիաստոլայինը՝ 0.47 վ։ Այս ցուցանիշները վկայում են այն մասին, որ նախասրտերը սրտային ցիկլի մեծ մասում դիաստոլայի վիճակում են, իսկ փորոքների հանգստի շրջանը շատ ավելի կարճ է։ Փորոքների մեծ ծանրաբեռնվածության և նրանց կարճատև հանգստի հետևանքով վերջիններս ավելի հաճախ ենթակա են ախտահարումների (ինֆարկտ, սրտի իշեմիկ հիվանդություն և այլն), քան նախասրտերը։

Դիաստոլայի աշխատանքի ժամանակ բարձրանում է արյան ճնշումը, հասնելով մինչև 120/80  չափանիշի։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Սիրտ-անոթային համակարգ
Կատեգորիա:Սրտաբանություն
Կատեգորիա:Ֆիզիոլոգիա
Հարեմ (Րաֆֆի)

**Հարեմ**, Րաֆֆու պատմական վիպակ։ Ընդգրկված է «Փունջ»-ի երկրորդ հատորում՝ «Անմեղ վաճառք», «Ուխտյալ միանձնուհի» և մի շարք այլ պատմվածքների հետ միասին։

## Բովանդակությունը
Արևելյան բռնակալության դեմ ուղղված այս գրվածքի նյութն առնված է հեղինակին քաջածանոթ պարսկական կյանքից, սակայն այդտեղ հանդես են գալիս նաև Աղա-Մահմեդ խանի «1795» թվականի արշավանքի ժամանակ «Վրաստան»ից «Պարսկաստան» գերի տարված հայեր։ Պարսիկ խանի հարեմում է գտնվում Ալմաստը, որ այժմ կրում է Զեյնաբ խանում անումը։ Նրան բռնի բաժանել են իր սիրելի Մեխակից, որին այժմ կոչում են Քերիմ բեկ։ Զեյնաբ խանումի աղախին Մարջանի միջոցով Քերիմ բեկը վերականգնում է իր հարաբերություններն Ալմաստի հետ։ Բավական ծանր արկածներից հետո նրանց հաջողվում է ետ փախչել Հայաստան։

Մեխակը թշնամի է պարսկական բռնապետությանը։ Նա գալիս է Հայաստան՝ ազատագրական շարժմանը մասնակցելու համար։

Վառ գույներով է պատկերված խանի հարեմի ներքին կյանքը, որի մասին զայրույթով է խոսում հեղինակը։ Հարեմը սպանդանոց է։ Այնտեղ մարդկային անհատականությունը ոչնչացված է. կանայք զրկված են իրենց բախտը որևէ կերպ ինքնուրույն տնօրինելու իրավունքից։

## Արտաքին հղումներ
* «Սալբի» վիպակն ԱՐԵՎԱԿի էլեկտրոնային գրադարանում 

## Աղբյուրներ
* Հայ գրականության պատմություն, երկրորդ գիրք, Երևան, 1950 թ., էջ 83-84։

Կատեգորիա:Հայկական գիր և գրականություն
Կատեգորիա:Րաֆֆու վեպեր
Ներսես Մոկացի

**Ներսես Մոկացի** նաև **Ներսես Վանեցի**, **Ներսես Բեղլու** (մոտ 1575, գյուղ Հասկնջավ (Վանի նահանգի Մոկսի գավառ) - 1625, Վանա լճի Լիմ կղզի), բանաստեղծ, կրթական-լուսավորական գործիչ, փիլիսոփա։

## Կենսագրություն
Կրթություն է ստացել հորեղբոր՝ Հայրապետ վարդապետի մոտ, այնուհետև աշակերտել է Բարսեղ Աղբակեցուն։ Ներսես Մոկացու գործունեությունը կապված է Բաղեշի Ամրդոլու վանքի, Հարանց անապատի և Լիմ անապատի ու իր հիմնադրած դպրոցի (1622) հետ։

Ներսես Մոկացու փիլիսոփայական հայացքները դրսևորվել են «Վիճաբանութիւն երկնի եւ երկրի» այլաբան, բանաստեղծության մեջ։ Հոգու և մարմնի փոխհարաբերության հարցում գերադասությունը տալիս է մարմնին, երկնքի և երկրի հակադրության հարցում՝ երկրին։

Ներսես Մոկացու գործունեությունը կապված է Բաղեշի Ամրդոլու վանքի, Սյունյաց Մեծ անապատի և Լիմ կղզու միաբանության հետ, որի հիմնադիրն է (1622) ինքը։ Ավանդել է արտաքին գիտություններ։ Ներսես Մոկացու ստեղծագործությունը կարելի է բաժանել 3 խմբի՝ պատմական, հոգու և մարմնի փոխհարաբերության, ավանդական-առասպելական։ Պատմական երկերում հեղինակը հաղորդում է այնպիսի փաստեր, որոնք չկան այլ աղբյուրներում։ Այդպիսին է «Օրհնեալ Տեր Յիսուս փրկիչ» տողով սկսվող ներբողը նվիրված է Հարանց անապատի հիմնադրմանը։ Մի այլ գրվածքում պատկերել է Անդրեաս քահանայի նահատակությունը՝ Շահ Աբբասի հրամանով (1617)։ «Ի հոլովել ժամանակին» տողով սկսվող ողբում նկարագրել է Սալահ ադ Դինի կողմից Երուսաղեմի գրավումը (1187)։ Ներսես Մոկացու փիլիսոփայական հայացքները դրսևորվել են «Վիճաբանություն երկնի և երկրի» այլաբանական բանաստեղծության մեջ։ Հոգու և մարմնի պայքարի հարցում նա համարձակորեն առավելությունը տալիս է մարմնին, երկնքի և երկրի հակադրության հարցում՝ երկրին։

## Երկեր
* Բանաստեղծություններ, Երևան, 1975, 208 էջ։
* Բանաստեղծություններ, Երևան, 1985, 165 էջ։

## Գրականություն
* Ալիշան Ղ․, Հայապատում, Վենետիկ, 1901։
* Ակինյան Ն․, Բաղեշի դպրոցը, Վիեննա, 1952։
* Մնացականյան Ա․, Հայկական միջնադարյան ժողովրդական երգեր, Երևան, 1956։
* Խաչատրյան Պ․, Հայ միջնադարյան պատմական ողբեր, Երևան, 1969։
* Լևո, Երկ․ ժող․, հ․ 3, գիրք Ա Երևան, 1969։
* Աբեղյան Մ․, Երկ․, հ․ 7, Երևան, 1975։

## Տես նաև
* Լիմի գրչության կենտրոն

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Հայ բանաստեղծներ
Կատեգորիա:Հայ գրողներ
Կատեգորիա:Հայ փիլիսոփաներ
Իրեն Կալըպճյան

**Իրեն Կալըպճյան** ( - ...), ֆրանսահայ նկարչուհի։

## Կենսագրություն
1931-1940 թվականներին սովորել է Փարիզի գեղարվեստի դպրոցում։ Ստեղծել է նատյուրմորտներ, դիմանկարներ, նաև կրոնական թեմաներով կտավներ։ 1947 թվականին Կալըպճյանը տեղափոխվել է Նյու Յորք, 1949 թվականին բացել իր գեղանկարչական գործերի ցուցահանդեսը։

## Մրցանակներ
*Փարիզի Անիեպ սրահի բրոնզե մեդալ, 1934
*Հռոմի միջազգային ցուցահանդեսի 1-ին մրցանակ, («Վեներայի ծնունդը»` 1935)
*Փարիզի միջազգային ցուցահանդեսի մրցանակ («Քրիստոսը Ձիթենյաց լեռան վրա»՝ 1937)

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:1910 ծնունդներ
Կատեգորիա:Հայ նկարիչներ
Կատեգորիա:Փարիզ քաղաքում ծնվածներ
Գրիգոր Թորոսյան (այլ կիրառումներ)

**Գրիգոր Թորոսյան** անունը կարող է վերաբերել հետևյալ անձանց.

* Գրիգոր Թորոսյան, (1884 - 1915), հայ խմբագիր, հրատարակիչ։
* Գրիգոր Թորոսյան (նկարիչ), (1948), հայ նկարիչ։
Բուլինյո

**Բուլինյո** (), կոմունա Ֆրանսիայում, մտնում է Ռոն Ալպեր մարզի կազմի մեջ։ Մտնում է Վիլլար դե դոմբ կանտոնի կազմի մեջ։ Կոմունայի օկրուգը Բուրկ ան Բրեսն է։

Կոմունայի INSEE կոդը՝ 01052։

## Աշխարհագրություն
Կոմունան Փարիզ քաղաքից գտնվում է 380 կմ հարավ-արևելք, Դեպի հյուսիս՝ Լիոն քաղաք, 32 կմ է և 28 կմ հարավ-արևմուտք Բուրկ ան Բրեսից։

Կոմունայի հարավարևելյան մասում հոսում է Շալարոն գետը։

## Բնակչություն
Կոմունայի բնակչությունը 2010 թվականին կազմել է 309 մարդ։

## Քաղաքապետեր

## Տնտեսություն
2010 թվականին աշխատունակ տարիքի (15-64 տարեկան) ունեցող 186 մարդկանցից 140-ը տնտեսապես ակտիվ են եղել, 46-ը՝ պասիվ (ակտիվության ցուցանիշը` 75,3% է, 1999 թվականին՝ 69,8%)։ 140 ակտիվ բնակիչներից աշխատել են 132-ը (71 տղամարդ, 61 կին), գործազուրկ եղել են 8-ը (4 տղամարդ, 4 կին)։ 46 պասիվներից 17 հոգի եղել են աշակերտ կամ ուսանող, 23-ը՝ թոշակառու, 6 պասիվ են եղել այլ պատճառներով։

## Տեսարժան վայրեր
* Սան Մարսելի եկեղեցի (XI դար)։
* Բուլինյոյի դղյակ (XVII դար)։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* 
* 

Կատեգորիա:Ֆրանսիայի բնակավայրեր
Կատեգորիա:Ֆրանսիայի համայնքներ
Մելս (Լիխտենշտայն)

thumb|right|Մատուռ Մելսում
**Մելսը** () գյուղական փոքր բնակավայր է Լիխտենշտայնում` ընդգրկված Բալցերս համայնքի սահմաններում։ Փոստային ինդեքսն է` 9496։

Մելսից դեպի հյուսիս-արևելք տեղակայված է Բալցերս գյուղը։ 1808 թ․ Բալցերս համայնքի կազմավորման պահից սկսած երկու գյուղերը սկսեցին զարգանալ որպես մեկ բնակավայրի երկու շրջաններ։ Լիխտենշտայնյան Մելսից ոչ հեռու՝ ավտոմոբիլային ճանապարհով մոտ 10 կմ հեռավորության վրա, տեղակայված է շվեյցարական Մելս կոմունան ()։

Բնակավայրի կենտրոնական մասում բացարձակ բարձրությունը կազմում է 472 մ։

## Ծանոթագրություն

## Արտաքին հղումներ
* Պաշտոնական կայք

Կատեգորիա:Լիխտենշտայնի գյուղեր
Մելս (այլ կիրառումներ)

Բնակավայրեր՝
* **[[Մելս (Շվեյցարիա)]]** (), կոմունա Շվեյցարիայի Սանկտ Գալեն կանտոնում
* **[[Մելս (Լիխտենշտայն)]]** (), գյուղ Լիխտենշտայնի Բալցերս համայնքում
Անձնանուն՝
* **[[Մելս (անձնանուն)]]** (), խորհրդային տարածված արական անուն
Նուևո Լեոն

**Նուևո Լեոն**, (, (()), պաշտոնական անվանումը՝ **Նուևո Լեոնի ազատ և ինքնիշխան նահանգ** (()), Մեքսիկայի 31 նահանգներից մեկն է, Դաշնային օկրուգի հետ միասին համալրում են Մեքսիկայի վարչական կազմը։ Ունի 51 համայնք, մայրաքաղաքը՝ Մոնտեռեյ։

## Տվյալներ
Նահանգը գտնվում է Հյուսիս-արևելյան Մեքսիկայում։ Հյուսիսում և արևելքում սահմանակից ` Տամաուլիպասին, հարավում` Սան Լուիսին, արևմուտքում՝ Կոաուիլային։ ԱՄՆ-Մեքսիկա սահմանի հյուսային հատվածում 15 կմ-ով սահմանակից է Տեխասին։

Նահանգն անվանվել է ի պատիվ Լեոնի Նոր Թագավորության, վարչական տարածք Նոր Իսպանիայում, որն իր հերթին անվանվել է պատմական Լեոնի իսպանական թագավորության պատվին։

Կարևոր քաղաքներից են Գվադալուպեն, Սանտա Կատարինան, Սան Նիկոլաս դե լոս Գարսան, Սան Պեդրո Գարսան, որոնք Մոնթերեյ վարչական տարածքում են գտնվում։

## Վարչական բաժանում
right|thumb|300px|Մեքսիկայի վարչական քարտեզը
right|thumb|300px|Նուևո Լեոնի վարչական քարտեզը

## Տնտեսություն
2010 թվականին նահանգի ՀՄԱ կազմել է 165 միլիարդ դոլար (Մեքսիկայի ՀՄԱ-ի 11,4 %)։ Տնտեսությունը հիմնված է արդյունաբերական արտադրության վրա, մեծ է օտարերկրյա կապիտալի ազդեցությունը։ Մեկ շնչի հաշվով ՀՆԱ-ն կազմում է 26,658 դոլար (ամենաբարձր ցուցանիշը բոլոր նահանգների համեմատ, բացառությամբ Դաշնային շրջանի)։

Զարգացած է նաև գյուղատնտեսությունը, որը հիմնված է հացահատիկային և ցիտրուսային կուլտուրաների վրա։

## Կրթություն
thumb|Instituto Tecnológico y de Estudios Superiores de Monterrey-ի բիոտեխնոլոգիական կենտրոնը

Բարձր կենսապայմաններն արտացոլվում են վիճակագրական տվյալներում, օրինակ կրթական բնագավառում, 100 բնակչից 13-ն ունի պրոֆեսիոնալ կրթություն։ Միևնույն ժամանակ, գրագիտության մակարդակն ամենացածրն է նահանգում 2.8%։

Բարձրագույն կրթական հաստատություններ
* Instituto Tecnológico y de Estudios Superiores de Monterrey (ITESM)
* Universidad Autónoma de Nuevo León (UANL)
* Centro de Estudios Universitarios (CEU)
* Universidad Regiomontana (UR)
* Universidad Metropolitana de Monterrey (UMM)
* Universidad de Monterrey (UDEM)
* Centro de Estudios Superiores de Diseño de Monterrey (CEDIM)
* Facultad Libre de Derecho de Monterrey (FLDM)

### Նուևո Լեոնի կենդանական և բուսական աշխարհ

Schwarzbär-Omega Park.jpg|Ursus americanus
MountainLion.jpg|Felis concolor
Tamiasciurus douglasii 000.jpg|Tamiasciurus
Vulpes vulpes at shipwreck.jpg|Vulpes vulpes
Aquila chrysaetos Flickr.jpg|Aquila chrysaetos
Wild Turkey.jpg|Meleagris gallopavo
Cobra cascavel 280707- 23 04 40s - 49 06 55w REFON (4)a.jpg|Crotalus durissus
Tayassu tajacu.jpg|Tayassuidae
Deer running.jpg|Odocoileus virginianus
Opossum with grapes.jpg|Didelphis virginiana
Silver Maple Acer saccharinum Leaves 2598px.jpg|Acer saccharinum
Figa de moro 01.JPG|Opuntia ficus-indica
Singapore Botanic Gardens Cactus Garden 2.jpg|Echinocactus grusonii
Cylindropuntia spinosior, with flower, Albuquerque.jpg|Cylindropuntia imbricata
Pinus ponderosa 9681.JPG|Pinus ponderosa


## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ

* Nuevo León State Government
Բուայյո Սեն Ժերոմ

**Բուայյո Սեն Ժերոմ** (), կոմունա Ֆրանսիայում, մտնում է Ռոն Ալպեր մարզի կազմի մեջ։ Մտնում է Պոնսեն կանտոնի կազմի մեջ։ Կոմունայի օկրուգը Նանտյուան է։

Կոմունայի INSEE կոդը՝ 01056։

## Աշխարհագրություն
Կոմունան Փարիզ քաղաքից գտնվում է 400 կմ հարավ-արևելք, դեպի հյուսիս-արևելք՝ Լիոն քաղաք, 60 կմ է և 27 կմ հարավ-արևելք Բուրկ ան Բրեսից։

## Կլիմա
Կլիման ցամաքային է ցուրտ ձմեռներով և տաք ամառներով։ Անձրևներ լինում են հիմնականում ամռանը։

## Պատմություն
Գյուղի առաջին հիշատակումը թվագրվում է XII դարում։

## Բնակչություն
Կոմունայի բնակչությունը 2010 թվականին կազմել է 321 մարդ։

## Քաղաքապետեր

## Տնտեսություն
2010 թվականին աշխատունակ տարիքի (15-64 տարեկան) ունեցող 191 մարդկանցից 148-ը տնտեսապես ակտիվ են եղել, 43-ը՝ պասիվ (ակտիվության ցուցանիշը` 77,5% է, 1999 թվականին՝ 70,6%)։ 148 ակտիվ բնակիչներից աշխատել են 132-ը (75 տղամարդ, 57 կին), գործազուրկ եղել են 16-ը (4 տղամարդ, 12 կին)։ 43 պասիվներից 7 հոգի եղել են աշակերտ կամ ուսանող, 24-ը՝ թոշակառու, 12 պասիվ են եղել այլ պատճառներով։

## Տեսարժան վայրեր
* Եկեղեցի (XIII դար)։
* Շատիյոն դե կորնելի մատուռը։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* 
* 

Կատեգորիա:Ֆրանսիայի բնակավայրեր
Կատեգորիա:Ֆրանսիայի համայնքներ
Բոլոզոն

**Բոլոզոն** ()՝ կոմունա Ֆրանսիայում, մտնում է Ռոն Ալպեր մարզի կազմի մեջ։ Մտնում է Իզերնոր կանտոնի կազմի մեջ։ Կոմունայի օկրուգը Նանտյուան է։

Կոմունայի INSEE կոդը՝ 01051։

## Աշխարհագրություն
Կոմունան Փարիզ քաղաքից գտնվում է 380 կմ հարավ-արևելք, Դեպի հյուսիս-արևելք՝ Լիոն քաղաք, 70 կմ է և 19 կմ արևելք Բուրկ ան Բրեսից։

Կոմունայի տարածքով հոսում է Էն գետը։

## Կլիմա
Կլիման ցամաքային է՝ ցուրտ ձմեռներով և տաք ամառներով։ Անձրևներ լինում են հիմնականում ամռանը։

## Բնակչություն
Կոմունայի բնակչությունը 2010 թվականին կազմել է 94 մարդ։

## Տնտեսություն
2010 թվականին աշխատունակ տարիքի (15-64 տարեկան) ունեցող 66 մարդկանցից 50-ը տնտեսապես ակտիվ են եղել, 16-ը՝ պասիվ (ակտիվության ցուցանիշը` 75,8% է, 1999 թվականին՝ 66,1%)։ 50 ակտիվ բնակիչներից աշխատել են 46-ը (25 տղամարդ, 21 կին), գործազուրկ եղել են 4-ը (1 տղամարդ, 3 կին)։ 16 պասիվներից 5 հոգի եղել են աշակերտ կամ ուսանող, 9-ը՝ թոշակառու, 2 պասիվ են եղել այլ պատճառներով։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* 
* 

Կատեգորիա:Ֆրանսիայի բնակավայրեր
Կատեգորիա:Ֆրանսիայի համայնքներ
Տիգրան Թոքմաջյան

**Տիգրան Արմենակի Թոքմաջյան** (), հայ նկարիչ։ ՀԽՍՀ վաստակավոր նկարիչ (1985)

## Կենսագրություն
1945 թվականին ավարտել է Երևանի գեղարվեստի ուսումնարանը, 1952 թվականին՝ Երևանի գեղարվեստա-թատերական ինստիտուտը։ 1969-1970 թվականներին դասավանդել է ԵԳՈՒ-ում, 1970-1983 թվականներին՝ ՀՊՄԻ-ում։

Ստեղծել է բնապատկերներ, պատմամշակութային թեմաներով կոմպոզիցիաներ, որմնանկարներ, գրաֆիկական գործեր։
*«Սևան» (1985)
* «Ժայռեր» (1990)
* «Լավաշ թխող կանայք» (1996)
* «Գողգոթա» (1996)
* «Խաչելություն» (1997)
* «Սուրբ Հռիփսիմե» (1998)
* «Հայոց դարձը» (2000, Սուրբ էջմիածնի վեհարան)
Կոմպոզիցիաներ՝
*«Գրիգոր Նարեկացի » (1999)
* «Մեսրոպ Մաշտոցը» (1999, եռանկար)
* Դավթաշեն գյուղի (ՀՀ Արագածոտնի մարզ) մշակույթի տան որմնանկարներ (1983-1984)
* Երևանի № 185 (1986) և № 189 (1990-ական թթ.) դպրոցների որմնանկարներ

Ձևավորել է գրքեր։ Գործերից պահվում են ՀԱՊ-ում, Մարտունու պատկերասրահում, Սուրբ Էջմիածնի վանքում, Օշականի Սուրբ Մեսրոպ Մաշտոց թանգարանում և այլուր։

## Ցուցահանդեսներ
Անհատական ցուցահանդեսներ է ունեցել Երևանում (1995, 2000, 2003)։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Երևանի պետական գեղարվեստաթատերական ինստիտուտի շրջանավարտներ
Կատեգորիա:ՀԽՍՀ վաստակավոր նկարիչներ
Կատեգորիա:Հայ նկարիչներ
Բրիոր

**Բրիոր** () կոմունա Ֆրանսիայում, մտնում է Ռոն Ալպեր մարզի կազմի մեջ։ Մտնում է Լյուի կանտոնի կազմի մեջ։ Կոմունայի օկրուգը Բելլեն է։

Կոմունայի INSEE կոդը՝ 01064։

## Աշխարհագրություն
200px|մինի|ձախից|Կոմունայի քարտեզ
Կոմունան Փարիզ քաղաքից գտնվում է 420 կմ հարավ-արևելք, Դեպի արևելք՝ Լիոն քաղաք, 50 կմ է և 55 կմ հարավ Բուրկ ան Բրեսից։

Կոմունայի տարածքով հոսում է Ռոնա և Բրիվ գետերը։

## Կլիմա
Կլիման Ցամաքային է ցուրտ ձմեռներով և տաք ամառներով։ Անձրևներ լինում են հիմնականում ամռանը։

## Բնակչություն
Կոմունայի բնակչությունը 2010 թվականին կազմել է 893 մարդ։

## Քաղաքապետեր

## Տնտեսություն
2010 թվականին աշխատունակ տարիքի (15-64 տարեկան) ունեցող 587 մարդկանցից 457-ը տնտեսապես ակտիվ են եղել, 133-ը՝ պասիվ (ակտիվության ցուցանիշը` 77,9 % է, 1999 թվականին՝ 74,9%)։ 457 ակտիվ բնակիչներից աշխատել են 411ը (221 տղամարդ, 190 կին), գործազուրկ եղել են 46-ը (17 տղամարդ, 29 կին)։ 130 պասիվներից 34 հոգի եղել են աշակերտ կամ ուսանող, 40-ը՝ թոշակառու, 54 պասիվ են եղել այլ պատճառներով։

## Տեսարժան վայրեր
* Պատմության և հնագիտության թանգարան։
* Սբ. Իոննա Կրեստիտելյայի եկեղեցի։
* Արձանագրություններ Սենտ Անդրե դղյակի վրա։
* Նավահանգիստ Ռոնա գետի վրա։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* 
* 

Կատեգորիա:Ֆրանսիայի բնակավայրեր
Կատեգորիա:Ֆրանսիայի համայնքներ
Գևորգ Խանաղյան

**Գևորգ Նիկոլայի Խանաղյան** (), հայ նկարիչ, գրաֆիկ։ ՀԽՍՀ վաստակավոր նկարիչ (1985): ԽՄԿԿ անդամ (1944): Հայրենական մեծ պատերազմի մասնակից։

## Կենսագրություն
Գևորգ Խանաղյանը ծնվել է 1924 թվականին Երևանում։ 1942 թվականին, կիսատ թողնելով ուսումը Երևանի Փանոս Թերլեմեզյանի անվան գեղարվեստի ուսումնարանում, մեկնել է բանակ, մասնակցել Երկրորդ Համաշխարհային պատերազմին (1939-1945)։

1942 թվականին զինվորական պատրաստություն ստացել է Բույնակ քաղաքի ռազմահետևակային ուսումնարանում։ 1943 թվականի օգոստոսին Գևորգի ջոկատը դուրս է եկել մարտադաշտ՝ Միուս գետի ափին։ 4-րդ Ուկրաինական ռազմաճակատի 24-րդ գունդը ընկել է   հրետանային կրակի տակ։ Գևորգը ծանր վիրավորվել է, բուժվելուց հետո վերադարձել է գունդ, մարտնչել Անդրկարպատներում, Ուկրաինայում, Լեհաստանում ու Չեխոսլովակիայում՝ արժանացել է Հայրենական մեծ պատերազմի առաջին աստիճանի շքանշանի և «Մարտական ծառայությունների համար», Գերմանիայի դեմ տարած հաղթանակի համար մեդալների։ 1944 թվականին Գևորգը ընդունվել է կուսակցության շարքերը (անդամության թեկնածու)։ Խանաղյանը բանակից զորացրվել է 1947 թվականի մարտին։

1954 թվականին ավարտել է Երևանի գեղարվեստա-թատերական ինստիտուտը։ Մասնակցել է հանրապետական և համամիութենական ցուցահանդեսների։ 1959 թվականից եղել է Հայաստանի նկարիչների միության անդամ։ Եղել է Հայաստանի նկարիչների միության վարչության և գեղարվեստի կոմբինատի գեղարվեստական խորհրդի անդամ։ 1970 թվականին ցուցադրվել է արտասահմանյան ցուցահանդեսներում, Դամասկոսում, Գերմանիայում, Լեհաստանում և այլ երկրներում։

Ստեղծագործել է հաստոցային գեղանկարչության և գրաֆիկայի բնագավառներում։
* Նար-Դոսի «Ինչպես բժշկեցին», 1959 
* Ստեփան Զորյանի «Պատմվածքներ», 1961

Երփնագիր գործեր՝
* «Մոնմարտր», 1967 
* «Հին Երևան» շարք, 1967-1997 
* «Սպասում», ՀԱՊ, 1978 
* «Օրհնված առավոտ», ՀԱՊ
* «Հնագետներ», 1981
* «Պատանեկություն», 1985 
* «Բնանկար», 1995

## Անդամակցություն
*Հայաստանի նկարիչների միության վարչության և գեղարվեստի կոմբինատի գեղարվեստական խորհրդի անդամ

## Պարգևներ
* Հայրենական մեծ պատերազմի առաջին աստիճանի շքանշան
* «Մարտական ծառայությունների համար» մեդալ
* Գերմանիայի դեմ տարած հաղթանակի համար մեդալ

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:«1941-1945 թթ. Հայրենական մեծ պատերազմում Գերմանիայի դեմ տարած հաղթանակի համար» մեդալակիրներ
Կատեգորիա:«Մարտական ծառայությունների համար» մեդալով պարգևատրվածներ
Կատեգորիա:ԽՄԿԿ անդամներ
Կատեգորիա:Հայ գրաֆիկներ
Կատեգորիա:Հայ նկարիչներ
Կատեգորիա:Հայաստանի նկարիչների միության անդամներ
Կատեգորիա:Հայրենական մեծ պատերազմի հայ մասնակիցներ
Կատեգորիա:Հայրենական պատերազմի 1-ին աստիճանի շքանշանակիրներ