Իլյա Գերշևիչ

**Իլյա Գերշևիչ** (, ), բրիտանացի լեզվաբան, իրանագետ, «Իրանի Քեմբրիջի պատմության» երկրորդ հատորի գլխավոր խմբագիրներից մեկը։ Քեմբրիջի պրոֆեսոր: Բրիտանական ակադեմիայի ֆելոու, Դանիայի թագավորական ակադեմիայի արտասահմանյան անդամ (1982), Դեյ Լինչեի ազգային ակադեմիա (1987)։

## Կենսագրություն
Իլյա Գերշևիչը ծնվել է 1914 թվականի հոկտեմբերի 24-ին Շվեյցարիայի Ցյուրիխ քաղաքում ՝ ռուսական ծագմամբ աղքատ ընտանիքում։ Նրա հայրը՝ Արկադի Գերշևիչը, կրթությամբ բժիշկ էր, մայրը՝ Միլան, ծնվել էր Միրովում, դաշնակահար էր։ Մինչև 1914 թվականը նրանք ապրել են Գերմանիայում, բայց առաջին համաշխարհային պատերազմի սկսվելուն պես նրանք արտագաղթել են Շվեյցարիա: Որդու ծնվելուց տասներկու տարի անց Արկադին մահացել է տուբերկուլյոզ հիվանդության պատճատով, և երեխաներին մեծացրել է մայրը, որը նրանց սովորեցրել է դաշնամուր նվագել և պարել: Իլյան սովորել է Լոկարնոյի և Լուգանոյի դպրոցներում։ Միևնույն ժամանակ նա շատ լավ է յուրացրել մոր դասերը և ցանկացել է դպրոցն ավարտելուց հետո երաժշտական կարիերա սկսել։ Բայց ճակատագիրն այլ կերպ է դասավորվել, և 1933 թվականին Գերշևիչը՝ որպես ուսանող, ընդունվել է Հռոմի համալսարանի դասականների ֆակուլտետ, որտեղ լսել է հնդեվրոպական լեզվաբանության և բանասիրության ներածության դասընթացները։ Գտնվելով Իտալիայում՝ Իլյան մկրտվել է կաթոլիկ ծիսակարգով Սուրբ Պետրոսի տաճարում։ Նա ավարտել է համալսարանը 1937 թվականին dottore in lettere-ով։

1938 թվականին Իլյա Գերշևիչը ժամանել է Անգլիա, որտեղ ընդունվել է Վալտեր Բրունո Հենինգ Լոնդոնի համալսարանի արևելագիտության և աֆրիկագիտության դպրոց։ 1943 թվականին ավարտել է ուսումը և պաշտպանել ատենախոսություն սոգդիերեն լեզվի թեմայով։ Չորս տարի անց Գերշևիչը ստացել է Մեծ Բրիտանիայի քաղաքացիություն, իսկ 1948 թվականին աշխատանքի է անցել Քեմբրիջի համալսարանում՝ որպես դասախոս իրանական լեզուների մասնագիտությամբ: Նա բազմիցս այցելել է ԱՄՆ՝ 1960-ականներից հետո աշխատելով երկրի մի քանի համալսարաններում՝ որպես հրավիրյալ պրոֆեսոր։

Քեմբրիջում աշխատելիս Գերշևիչը ուսանողներին սովորեցրել է 7 իրանական լեզուներ: Նրա հսկողության ներքո ապագա գիտնականները լեզուներ են ուսումնասիրել իրանական գրականության՝ ինչպես ժամանակակից, այնպես էլ միջնադարյան ուսումնասիրության միջոցով: Գերշևիչը վաստակել է հեղինակավոր լեզվաբան-իրանագետի համբավ՝ միաժամանակ տիրապետելով Եվրոպայի շատ լեզուների, որոնց զգալի մասը անկեղծորեն սիրում և առանձին հիանում էր իտալերենով։ Արդեն 1967 թվականին Իլյա Արկադևիչը ընդունվել է որպես բրիտանական ակադեմիայի իսկական անդամ, իսկ հետագայում ստացել Դանիայի թագավորական ակադեմիայի (1982), Դեյ Լինչեյի ազգային ակադեմիայի (1987) և Ռուսաստանի գիտությունների ակադեմիայի (1992) արտասահմանյան թղթակից անդամի կարգավիճակ: 1971 թվականին դարձել Է Բեռնի համալսարանի պատվավոր դոկտոր, որտեղ շահել է հանդիսատեսի վստահությունը Շվեյցարական գերմաներենի տիրապետման շնորհիվ։ Բացի այդ՝ Գերշևիչի աջակցությամբ Ռավեննայում ստեղծվել է Իրանագիտության դեպարտամենտ։

1982 թվականից հետո Գերշևիչը թոշակի է անցել և մինչև վերջին օրերը զբաղվել լեզվաբանության վերաբերյալ աշխատանքներ գրելով։ 2001 թվականի ապրիլի 11-ին մահացել է Քեմբրիջի Ադենբրուքս հիվանդանոցում, իսկ 9 օր անց նրա կնոջ և դստեր ցանկությամբ Գերշևիչի մարմինը դիակիզվել է։

## Աշխատանքները և դրանց գնահատականները
Իլյա Գերշևիչը մի շարք գրքերի հեղինակ և խմբագիր է, որոնք հիմնականում կապված են իրանական լեզուների և Իրանի պատմության հետ: Նրա 1985 թվականի Philologia Iranica աշխատանքը իրանական լեզուների և բանասիրության թեմայով նրա նախկինում թողարկված ստեղծագործությունների ժողովածուն է: Այս աշխատանքի գլխավոր խմբագիրը պրոֆեսորի աշակերտ Նիկոլաս Սիմս-Ուիլյամսն էր։ Աշխատանքում, Մասնավորապես, ներառված են Իլյա Գերշևիչի և Իգոր Դյակոնովի իրանագիտության վերաբերյալ համատեղ հետազոտությունները։ Լեզվաբան Օսվալդ Սեմերենյայի կարծիքով՝ աշխատանքը Գերշևիչի ամենանշանավոր էսսեների գերազանց կատարված ժողովածու է, որին նա անվանում է իրանական լեզվաբանության առաջատար մասնագետներից մեկը։

Գերշևիչի մեկ այլ նշանակալից աշխատություն էր Իրանի Քեմբրիջի պատմության երկրորդ հատորը, որը լույս տեսավ նրա խմբագրությամբ մի շարք այլ ականավոր գիտնականների հետ նույն 1985 թվականին։ Աշխատանքը բարձր են գնահատել մասնագետները, Նրանցից ոմանք գրել են, որ Գերշևիչը, եթե ոչ լավագույնը, ապա նման ականավոր աշխատանքի խմբագրի դերի լավագույն թեկնածուներից մեկը։

## Ընտանիք
1951 թվականի հունիսի 29-ին Իլյան ամուսնացել է Էլիզաբեթ Մերի Սիրիգի՝ Յոզեֆ ՍԻՖ Ռիգայի դստեր հետ, որը ծագումով Լյուցեռնից էր։ Զույգն ունեցել է միակ դուստրը, որը ծնվել է 1958 թվականին։

## Հիմնական աշխատանքները
**Հեղինակ**
* 
* 
* 
* 

**Խմբագիր/համախմբագիր**
* 
* 
* 
* 

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Իլյա Գերշևիչ, 1914-2001
* Իլյա Գերշևիչ

 
Կատեգորիա:20-րդ դարի թարգմանիչներ
Կատեգորիա:20-րդ դարի լեզվաբաններ
Կատեգորիա:Ապրիլի 11 մահեր
Կատեգորիա:Հոկտեմբերի 24 ծնունդներ
Կատեգորիա:Հռոմի Սապիենզա համալսարանի շրջանավարտներ
Կատեգորիա:Շվեյցարացի արևելագետներ
Կատեգորիա:Ռուս արևելագետներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի ԳԱ թղթակից անդամներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գիտությունների ակադեմիայի անդամներ
Կատեգորիա:Ցյուրիխ քաղաքում ծնվածներ
Կատեգորիա:Քեմբրիջ քաղաքում մահացածներ