Աուրելիա Գրիգորիու

**Աուրելիա Գրիգորիու** (, ), մոլդովացի գործիչ, խորհրդարանական նախկին փաստաբան, 2008-2015 թվականներին Մոլդովայի մարդու իրավունքների պաշտպան, Մոլդովայի փաստաբանների կոլեգիայի անդամ։

## Կենսագրություն
Աուրելիա Գրիգորիուն ունի պետական կառավարման և իրավունքի մագիստրոսական աստիճաններ, բարձրագույն իրավաբանական կրթություն։ Ավարտել է նաև Ուկրաինայի նախագահին կից պետական կառավարման ազգային ակադեմիայի ասպիրանտուրան։

2008 թվականի հոկտեմբերի 30-ին Մոլդովայի Հանրապետության խորհրդարանի թիվ № 222-XVI որոշմամբ Աուրելիա Գրիգորիուն հնգամյա ժամկետով նշանակվել է Մոլդովայի Հանրապետության խորհրդարանական փաստաբան։ Նրա թեկնածությունն առաջադրել էր այդ պահին իշխանության ղեկին գտնվող Մոլդովայի կոմունիստների կուսակցությունը։ Մինչ այդ պաշտոնին նշանակվելը Գրիգորիուն երկաթուղային ծառայությունում զբաղվել է մարդկային ռեսուրսների կառավարմամբ, Քիշնևի Կենտրոն թաղամասի գործադիր կոմիտեում զբաղեցրել խորհրդականի պաշտոն, ինչպես նաև ղեկավարել «Vistarn» իրավաբանական ընկերությունը։ Բացի այդ, գլխավորել է նաև իր հիմնադրած «Աուրելիա Գրիգորիու» փաստաբանական բյուրոն ()։ Մոլդովայի Հանրապետության փաստաբանների կոլեգիայի անդամ է և հավատարմագրված փաստաբան։

2013 թվականի մայիսի 14-ին և 15-ին, նրա նախաձեռնությամբ, Քիշնևում կայացել է արվեստների «Plai Natal» () միջազգային փառատոնը։

2014 թվականի սեպտեմբերին Գրիգորիուն չի հաղթահարել Մոլդովայի Հանրապետության խորհրդարանական փաստաբանի պաշտոնի համար հայտարարված նոր մրցույթը։

Հայտնի է նաև Հայոց ցեղասպանությամբ ժխտմամբ։

### Ելույթը Հայաստանում
2013 թվականի հուլիսի 4-ին Աուրելիա Գրիգորիուն, Հայաստանի Ազգային ժողովում ելույթ ունենալով «Իրավունքի գերակայության եվրոպական չափորոշիչները և իշխանությունների հայեցողության սահմանները ԵԽ անդամ երկրներում» խորագրով համաեվրոպական խորհրդաժողովի ժամանակ, Արցախում Հայաստանի գործողություններն անվանել է «ագրեսիա, որը շարունակվում է ավելի քան 25 տարի» և «Ադրբեջանի տարածքի 20%-ի բռնազավթում»։ Գրիգորիուն պնդել է, թե այդ գործողությունները հակասում են միջազգային իրավունքին։

Այս հայտարարությունը մեծ դժգոհություն և հանրային ռեզոնանս էր առաջացրել ոչ միայն Հայաստանում, այլև՝ Մոլդովայում, որտեղ քաղաքացիական հասարակության բազմաթիվ ներկայացուցիչներ ու քաղաքական գործիչներ քննադատել են Մոլդովայի այդ ժամանակվա մարդու իրավունքների պաշտպանի հայտարարությունը՝ այն գնահատելով որպես սադրիչ և «ծախու», որն ուղղված է եղել իրավիճակի սրմանը։

ՀՀ խորհրդարանի փոխխոսնակ Հերմինե Նաղդալյանը հայտարարել է, որ Գրիգորիուի թեզերն ադրբեջանական քարոզչության կրկնությունն են, մասնավորապես՝ «Ադրբեջանի տարածքի 20%-ի բռնազավթումը», «Խոջալուում ցեղասպանությունը» և «Լեռնային Ղարաբաղից արտաքսված 1 միլիոն փախստականները»։ Հենց իր զեկույցում Գրիգորիուն նշում էր «Հայաստանի տարածքից և Ադրբեջանի բռնազավթված շրջաններից 1 միլիոն փախստականների վտարման մասին»։ Ադրբեջանական մամուլի պնդմամբ՝ Հայաստանում սպառնացել են Աուրելիա Գրիգորիուի կյանքին ու վերջինս «դժվարությամբ լքել է այդ երկրի տարածքը»։ Մոլդովացի պաշտոնյաները հերքում են սա։ Նրանց խոսքով՝ Գրիգորիուի հասցեին հայկական կողմից որևէ սպառնալիք չի եղել։

Աուրելիա Գրիգորիուի երևանյան հայտարարությունը «լրջագույն սխալ» է անվանել Մոլդովայի խորհրդարանի խոսնակ Իգոր Կորմանը։ Մոլդովայի Սահմանադրական դատարանի անդամ Վիկտոր Պոպանն էլ հայտարարել է, որ Գրիգորիուի տեսակետը չի համապատասխանում մարդու իրավունքների պաշտպանության ազգային ինստիտուտի դիրքորոշմանը։ Պոպանը նշել էր, որ Մոլդովայի խորհրդարանը ափսոսում է տեղի ունեցածի համար։ «Ես խորհրդարանի անունից իրավասու եմ ներողություն խնդրել»,- նշել է նա։ Նման հայտարարությամբ հանդես է եկել նաև Մոլդովայի մարդու իրավունքների մյուս պաշտպանը՝ Անատոլի Մունտյանուն։ Մոլդովայի Դեմոկրատական կուսակցության առաջնորդ, խորհրդարանի նախկին խոսնակ Մարիան Լուպուն էլ հայտարարել է, որ Աուրելիա Գրիգորիուն քաղաքական որևէ հայտարարություն անելու իրավունք չի ունեցել ու չի բացառել «այնպիսի գործոնի առկայությունը, ինչպիսին է մարդկային հիմարությունը, եթե իհարկե խոսքը չի գնում ինչ-որ մեծ ահավոր բանի՝ քաղաքական պայմանավորվածության և բեմականացված ակցիայի մասին»։ Մոլդովական հասարակական մի շարք կազմակերպություններ, այդ թվում՝ Հանրային քաղաքականության ինստիտուտը և Մարդու իրավունքների ռեսուրս կենտրոնը, հանրային ուղերձ են հղել խորհրդարանական փաստաբան Աուրելիա Գրիգորիուին, որտեղ նրանից պահանջել հրաժարական տալ՝ «զբաղեցրած պաշտոնին ոչ հարիր վարքագծի վերջերս ցուցաբերման հետ կապված»։ Մոլդովայի խորհրդարանի մարդու իրավունքների և միջէթնիկ հարաբերությունների հարցերով հանձնաժողովն էլ ընդգծել է «Աուրելիա Գրիգորիուի պրոֆեսիոնալիզմի ցածր մակարդակը, քաղաքական կարճատեսությունը և քաղաքական ոչ պրոֆեսիոնալիզմը»։

Փոխարենը, Բաքվում Մոլդովայի դեսպանությունն իր աջակցությունն ու համաձայնությունն է հայտնել Գրիգորիուի դիրքորոշմանը։

2013 թվականի օգոստոսին Աուրելիա Գրիգորիուն պարգևատրվել է «Հեյդար Ալիև» ոսկե մեդալով։

### Աուրելիա Գրիգորիուի բնակարան
Գրիգորիուի պնդմամբ՝ Հայաստանից վերադառնալուց հետո իրեն սկսել են հետապնդել մոլդովական իշխանությունները՝ պահանջելով ախտահանել բնակարանը։ Տեղական իշխանություններն իրենց հերթին պնդում էին, որ նման պահանջը կապված է հարևանների հայտարարության հետ, որոնք բողոքում էին Գրիգորիուի բնակարանում առկա բազմաթիվ շներից, տհաճ հոտից և խավարասերներից։

### Նովոտրոիցկոեում դպրոցի հետ կապված իրավիճակ
2013 թվականի հոկտեմբերին Աուրելիա Գրիգորիուն մասնակցել է Մոլդովայի Նովոտրոիցկե գյուղում փակվող դպրոցի հետ կապված սկանդալային իրավիճակի կարգավորմանը։ 2013 թվականի սեպտեմբերին դպրոցների օպտիմալացման գործընթացի շրջանակներում շրջանային խորհրդի որոշմամբ փակվել էր Նովոտրոիցկե գյուղի ռուսական դպրոցը։ Ի պատասխան բնակիչները կազմակերպել էին բողոքի մի քանի ակցիա ու փակել ազգային նշանակության Քիշնև-Կեուշեն ճանապարհը։ Սկզբում Աուրելիա Գրիգորիուն հանդիպել էր ցուցարարների հետ, խնդրել երեխաներին հեռացնել բողոքի այդ ակցիայից։ Ավելի ուշ, Գրիգորիուն դիմել է դատարան՝ վիճարկելով շրջանային խորհրդի որոշումը, ու 2013 թվականի հոկտեմբերի 4-ին դատարանը որոշել է դադարեցնել դպրոցի փակման մասին որոշումը։ Սակայն հոկտեմբերի 22-ին Մոլդովայի կրթության նախարարության ու տեղական իշխանության ներկայացուցիչների հանդիպման ժամանակ որոշվել է փակել դպրոցը։ Պաշտոնյաները դա բացատրել էին նրանով, որ դպրոցը պահելու համար միջոցներ չկան։

## Պարգևներ
* 2013 թվական — «Հեյդար Ալիև» ոսկե մեդալ (Ադրբեջան),
* 2013 թվական — Մարդու իրավունքների պաշտպանության գործում ցուցաբերված արիության համար սուրբ Վլադիմիրի շքանշան (Կիև, Ուկրաինա),
* 2013 թվական — Ադրբեջանի Հանրապետության Միլի Մեջլիսի պատվո մեդալ,
* 2013 թվական — «Պատմական ձեռագիր» մրցանակ () (Ադրբեջան)։ Աուրելիա Գրիգորիուն դարձել է այս մրցանակի առաջին դափնեկիրը,
* 2013 թվական — Երկկողմ համագործակցության և արիության համար պատվո մրցանակ և մեդալ (Ադրբեջան),
* 2013 թվական — «Ճշմարտությանը ծառայելու համար» մրցանակ (Ադրբեջանի մամուլի հարցերով խորհուրդ),
* 2015 թվական — «Qızıl Ürək» («Ոսկե սիրտ») շքանշան («Դեդե Գորգուդ» ազգային հիմնադրամ),
* 2017 թվական — «Ադրբեջանի բարեկամ» ոսկե շքանշան («Իմ Ադրբեջան» միջազգային ամսագիր)

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Հայոց ցեղասպանությունը ժխտողներ
Կատեգորիա:Մոլդովացի իրավաբաններ