open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Սոցագո

**Սոցագո** (), կոմունա Իտալիայում, գտնվում է Պիեմոնտ մարզի Նովարա գավառում։

Բնակչությունը կազմում է 1019 մարդ (2008 թվականի տվյալներով), բնակչության խտությունը կազմում է՝ 72 մարդ/կմ²։ Մակերեսը՝ 12 կմ²։ Փոստային ինդեքս՝ 28060. Հեռախոսային կոդ՝ 0321.

Բնակավայրի հովանավորն է համարվում սուրբ Սիլվանոն։

## Ժողովրդագրություն
Բնակչության թվաքանակի փոփոխությունները.

Colors=
 id:lightgrey value:gray(0.9)
 id:darkgrey value:gray(0.7)
 id:sfondo value:rgb(1,1,1)
 id:barra value:rgb(0.6,0.8,0.6)
ImageSize = width:455 height:373
PlotArea = left:50 bottom:50 top:30 right:30
DateFormat = x.y
Period = from:0 till:1500
TimeAxis = orientation:vertical
AlignBars = justify
ScaleMajor = gridcolor:darkgrey increment:500 start:0
ScaleMinor = gridcolor:lightgrey increment:100 start:0
BackgroundColors = canvas:sfondo
BarData=
 bar:1861 text:1861
 bar:1871 text:1871
 bar:1881 text:1881
 bar:1901 text:1901
 bar:1911 text:1911
 bar:1921 text:1921
 bar:1931 text:1931
 bar:1936 text:1936
 bar:1951 text:1951
 bar:1961 text:1961
 bar:1971 text:1971
 bar:1981 text:1981
 bar:1991 text:1991
 bar:2001 text:2001
 bar:2011 text:2011
PlotData=
 color:barra width:20 align:left
 bar:1861 from:0 till: 1138
 bar:1871 from:0 till: 1240
 bar:1881 from:0 till: 1385
 bar:1901 from:0 till: 1375
 bar:1911 from:0 till: 1396
 bar:1921 from:0 till: 1428
 bar:1931 from:0 till: 1224
 bar:1936 from:0 till: 1172
 bar:1951 from:0 till: 1165
 bar:1961 from:0 till: 1108
 bar:1971 from:0 till: 875
 bar:1981 from:0 till: 694
 bar:1991 from:0 till: 732
 bar:2001 from:0 till: 859
 bar:2011 from:0 till: 1055
PlotData=
 bar:1861 at: 1138 fontsize:S text: 1138 shift:(-8,5)
 bar:1871 at: 1240 fontsize:S text: 1240 shift:(-10,5)
 bar:1881 at: 1385 fontsize:S text: 1385 shift:(-10,5)
 bar:1901 at: 1375 fontsize:S text: 1375 shift:(-10,5)
 bar:1911 at: 1396 fontsize:S text: 1396 shift:(-10,5)
 bar:1921 at: 1428 fontsize:S text: 1428 shift:(-10,5)
 bar:1931 at: 1224 fontsize:S text: 1224 shift:(-10,5)
 bar:1936 at: 1172 fontsize:S text: 1172 shift:(-10,5)
 bar:1951 at: 1165 fontsize:S text: 1165 shift:(-10,5)
 bar:1961 at: 1108 fontsize:S text: 1108 shift:(-10,5)
 bar:1971 at: 875 fontsize:S text: 875 shift:(-10,5)
 bar:1981 at: 694 fontsize:S text: 694 shift:(-10,5)
 bar:1991 at: 732 fontsize:S text: 732 shift:(-10,5)
 bar:2001 at: 859 fontsize:S text: 859 shift:(-10,5)
 bar:2011 at: 1055 fontsize:S text: 1055 shift:(-10,5)
TextData=
 fontsize:S pos:(20,20)
 text:Ըստ ISTAT-ի տվյալների


## Կոմունայի վարչակազմ
* Հեռախոսահամար։ 0321 70176
* Պաշտոնական կայք։ http://www.comune.sozzago.no.it/

## Արտաքին հղումներ
* Բնակավայրի պաշտոնական կայք 
* Ազգային վիճակագրության ինստիտուտ 
* http://www.istat.it/english/ 

## Ծանոթագրություններ
Ճախարակային նյարդ

**Ճախարակային նյարդ** (nervus trochlearis), գլխուղեղային չորրորդ զույգ նյարդը, հիմնականում սոմատիկ շարժիչ է, նյարդավորում է ակնագնդի վերին թեք մկանը։ Ճախարակային նյարդի զույգ կորիզները գտնվում են միջին ուղեղում, ուղեղի ջրանցքը շրջապատող կենտրոնական գորշ նյութում։ Կորիզից սկսվող նյարդարմատը նշված նյութով անցնում է ուղեղի վերին առագաստ, խաչվում է հակառակ կողմի նյարդարմատի հետ, դուրս գալիս գլխուղեղի թիկնային մակերես, ապա շրջագրկում դրսի կողմից ուղեղի ոտիկը, Փապարային երակածոցի դրսի պատի հաստությունով ուղղվում է առաջ և ակնակապճի վերին ճեղքով մտնում է ակնակապիճ ու վերջանում ակնագնդի վերին թեք մկանում։ Ճախարակային նյարդի ցողունը պարունակում է նաև սոմատիկ զգացող (ակնային նյարդից), ն սիմպաթիկ (փապարային հյուսակից) նյարդաթելեր։ Ճախարակային նյարդի ախտահարումն արտահայտվում է վերին թեք մկանի լուծանքով, որը դժվարացնում է ակնագնդի շարժումը։

Կատեգորիա:Նյարդային համակարգ
Տերդոբիատե

**Տերդոբիատե** (), կոմունա Իտալիայում, գտնվում է Պիեմոնտ մարզի Նովարա գավառում։

Բնակչությունը կազմում է 470 մարդ (2008 թվականի տվյալներով), բնակչության խտությունը կազմում է՝ 59 մարդ/կմ²։ Մակերեսը՝ 8 կմ²։ Փոստային ինդեքս՝ 28070. Հեռախոսային կոդ՝ 0321.

Բնակավայրի հովանավորն է համարվում Սուրբ Գեորգին։

## Ժողովրդագրություն
Բնակչության թվաքանակի փոփոխությունները.

Colors=
 id:lightgrey value:gray(0.9)
 id:darkgrey value:gray(0.7)
 id:sfondo value:rgb(1,1,1)
 id:barra value:rgb(0.6,0.8,0.6)
ImageSize = width:455 height:373
PlotArea = left:50 bottom:50 top:30 right:30
DateFormat = x.y
Period = from:0 till:1000
TimeAxis = orientation:vertical
AlignBars = justify
ScaleMajor = gridcolor:darkgrey increment:500 start:0
ScaleMinor = gridcolor:lightgrey increment:100 start:0
BackgroundColors = canvas:sfondo
BarData=
 bar:1861 text:1861
 bar:1871 text:1871
 bar:1881 text:1881
 bar:1901 text:1901
 bar:1911 text:1911
 bar:1921 text:1921
 bar:1931 text:1931
 bar:1936 text:1936
 bar:1951 text:1951
 bar:1961 text:1961
 bar:1971 text:1971
 bar:1981 text:1981
 bar:1991 text:1991
 bar:2001 text:2001
 bar:2011 text:2011
PlotData=
 color:barra width:20 align:left
 bar:1861 from:0 till: 767
 bar:1871 from:0 till: 822
 bar:1881 from:0 till: 926
 bar:1901 from:0 till: 992
 bar:1911 from:0 till: 969
 bar:1921 from:0 till: 852
 bar:1931 from:0 till: 693
 bar:1936 from:0 till: 693
 bar:1951 from:0 till: 771
 bar:1961 from:0 till: 652
 bar:1971 from:0 till: 505
 bar:1981 from:0 till: 502
 bar:1991 from:0 till: 486
 bar:2001 from:0 till: 470
 bar:2011 from:0 till: 500
PlotData=
 bar:1861 at: 767 fontsize:S text: 767 shift:(-8,5)
 bar:1871 at: 822 fontsize:S text: 822 shift:(-10,5)
 bar:1881 at: 926 fontsize:S text: 926 shift:(-10,5)
 bar:1901 at: 992 fontsize:S text: 992 shift:(-10,5)
 bar:1911 at: 969 fontsize:S text: 969 shift:(-10,5)
 bar:1921 at: 852 fontsize:S text: 852 shift:(-10,5)
 bar:1931 at: 693 fontsize:S text: 693 shift:(-10,5)
 bar:1936 at: 693 fontsize:S text: 693 shift:(-10,5)
 bar:1951 at: 771 fontsize:S text: 771 shift:(-10,5)
 bar:1961 at: 652 fontsize:S text: 652 shift:(-10,5)
 bar:1971 at: 505 fontsize:S text: 505 shift:(-10,5)
 bar:1981 at: 502 fontsize:S text: 502 shift:(-10,5)
 bar:1991 at: 486 fontsize:S text: 486 shift:(-10,5)
 bar:2001 at: 470 fontsize:S text: 470 shift:(-10,5)
 bar:2011 at: 500 fontsize:S text: 500 shift:(-10,5)
TextData=
 fontsize:S pos:(20,20)
 text:Ըստ ISTAT-ի տվյալների


## Կոմունայի վարչակազմ
* Հեռախոսահամար։ 0321 84710
* Էլեկտրոնային հասցե։ terdobbiate@reteunitaria.piemonte.it
* Պաշտոնական կայք։ http://www.comune.terdobbiate.no.it/

## Արտաքին հղումներ
* Բնակավայրի պաշտոնական կայք 
* Ազգային վիճակագրության ինստիտուտ 
* http://www.istat.it/english/ 

## Ծանոթագրություններ
Լցանյութ

240px|մինի
**Լցանյութ,** բետոնների հիմնական բաղադրամասը կազմող բնական կամ արհեստական սորուն քարանյութ։ Լցանյութեր ճիշտ ընտրությունը թույլ է տալիս կարգավորել բետոնների հատկությունները և իջեցնել դրանց ինքնարժեքը։

Ըստ հատիկների ներքին կառուցվածքի լցանյութերը լինում են խիտ (գրանիտի խիճ, գետի ավազ են) և ծակոտկեն (պեմզայի ավազ, փքած պեռլիտի փոշի են), իսկ ըստ հատիկների մեծության՝ խոշոր (5-70 մմ), մանր (0,15-5 մմ) և փոշենման (0,15 մմ-ից փոքր)։ Բետոնի և շինարարական շաղախի մեջ որպես խոշոր լցանյութ օգտագործում են բնական կոպիճը կամ ապարի փշրումից ստացված խիճը։

Որպես մանր լցանյութեր օգտագործում են բնական (հիմնականում քվարցային) և ապարի փշրումից ստացված ավազները, ընդ որում ավազը պետք է լինի մաքուր (առանց օրգանական նյութերի)։ Թեթև բետոնների և շաղախների համար օգտագործում են ծակոտկեն լցանյութեր։ Բնական ծակոտկեն լցանյութերն ունեն հրաբխային (պեմզա, տուֆ, հրաբխային խարամ) և նստվածքային (խեցաքար, ծակոտկեն կրաքար) ծագում։ Արհեստական ծակոտկեն լցանյութերը ստացվում են սիլիկատային հումքի ջերմային մշակմամբ։ Դրանք արդյունաբերական մնացուկներ են (քարածխի այրումից կամ վերամշակումից ստացված խարամներ, դոմնային հնոցների թափոններ) կամ հատուկ պատրաստվում են (կերամզիտ, խարամային պեմզա, ագլոպորիտ, փքած պեռլիտ)։ Փոշենման լցանյութերը (կավճի, կաոլինի, տալկի, գրաֆիտի, փայլարի, անդեզիտի, կրաքարի, մարմարի և այլ ապարների փոշիներ) օգտագործվում են պլաստմասսաների, ռետինի, ասֆալտի և օրգանական այլ նյութերի արտադրության մեջ։ 

Կատեգորիա:Շինարարական նյութեր
Ճախարակ (գործիք)

մինի|Ճախարակ(ջահրա)
**Ճախարակ** թել մանելու գործիք։ Բաղկացած է թեք ոտքերով պատվանդանի վրա ամրացված առանցքակալից, դրա միջով անցնող և երկու կողմերում միակտոր փայտից կամ միմյանց վրա խաչաձև դրված ութաձև բարակ տախտակներով թևերից ու թելը փաթաթող իլիկից։ Թևերը միմյանց միանում են վերին և ստորին եզրերի ատամների արանքով անցկացված բրդե թելերով և կազմում անվի հակառակ երեսը։ Թևերի վրա փաթաթված կպրած թելով առանցքի վրա ամրացված շուռտվիկի միջոցով գործի դրվող անվի պտույտը փոխանցվում է իլիկին։ Ճախարակով մանում էին ցանկացած բարակության և ոլորման աստիճանի թել։ Այժմ ճախարակը օգտագործվում է հազվադեպ։

Կատեգորիա:Գործիքներ
Կատեգորիա:Իրանական հայտնագործություններ
Կատեգորիա:Մանածագործական սարքեր
Արամ Ղուկասյան

**Արամ Գրիգորի Ղուկասյան** (), հայ թերապևտ, բժշկական գիտությունների դոկտոր (1938), պրոֆեսոր (1938), ՌԽՖՍՀ գիտության վաստակավոր գործիչ (1961), ԽՍՀՄ ԲԳԱ թղթակից անդամ (1965)։

## Կենսագրություն
1926 թվականին ավարտել է Մոսկվայի համալսարանի բժշկական ֆակուլտետը, այնուհետև՝ Կարմիր պրոֆեսուրայի, Փիլիսոփայության և բնագիտության ինստիտուտը։ Բժշկական գործունեության հետ միաժամանակ ղեկավարել է Մոսկվայի կինեմատոգրաֆիայի ինստիտուտի դիալեկտիկական և պատմական մատերիալիզմի ամբիոնը։ 1938 թվականից՝ Մոսկվայի I բժշկական ինստիտուտի սանիտարա-հիգիենային ֆակուլտետի ֆակուլտետային թերապիայի ամբիոնի վարիչ։ Մասնակցել է Հայրենական մեծ պատերազմին։ 1947 թվականից եղել է ԽՍՀՄ առողջապահության նախարարության բժշկական ուսումնական հաստատությունների գլխավոր վարչության պետ, կոլեգիայի անդամ, իսկ 1961-1968 թվականներին՝ 4-րդ գլխավոր վարչության գլխավոր թերապևտ։ 1963-1972 թվականներին ղեկավարել է Մոսկվայի N1 բժշկական ինստիտուտի բուժական ֆակուլտետի ֆակուլտետային թերապիայի ամբիոնը։ 1964-1972 թվականներին եղել է «Տերապևտիչեսկի արխիվ» (Терапевтический архив) ամսագրի գլխավոր խմբագիր։

## Գիտական գործունեություն
Ղուկասյանի գիտական աշխատությունները նվիրված են մարսողական օրգանների ախտաբանությանը։ Մշակել է գաստրոգեն սակավարյունությունների կլինիկական ընթացքը, հետազոտել է երիկամների, սիրտ-անոթային համակարգի հիվանդությունները։ Ղուկասյանն զբաղվել է նաև հայրենական թերապիայի պատմության հարցերով։

## Պարգևներ
* Հոկտեմբերյան հեղափոխության շքանշան
* Աշխատանքային կարմիր դրոշի 2 շքանշան
* Հայրենական պատերազմի I և II աստիճանի շքանշաններ

## Երկեր
* Болезни кишечника, 1964
* Хронический алкоголизм и состояние внутренних органов, 1973
* Эволюция отечественной терапевтической мысли, 1973

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Բժշկական գիտությունների դոկտորներ
Կատեգորիա:Կարմիր դրոշի շքանշանի ասպետներ
Կատեգորիա:Հայ բժիշկներ
Կատեգորիա:Հայ թերապևտներ
Կատեգորիա:Հայ պրոֆեսորներ
Կատեգորիա:Հայրենական մեծ պատերազմի հայ մասնակիցներ
Տրեկատե

**Տրեկատե** (), կոմունա Իտալիայում, գտնվում է Պիեմոնտ մարզի Նովարա գավառում։

Բնակչությունը կազմում է 19601 մարդ (2008 թվականի տվյալներով), բնակչության խտությունը կազմում է՝ 516 մարդ/կմ²։ Մակերեսը՝ 38 կմ²։ Փոստային ինդեքս՝ 28069. Հեռախոսային կոդ՝ 0321.

## Ժողովրդագրություն
Բնակչության աճը

Colors=
 id:lightgrey value:gray(0.9)
 id:darkgrey value:gray(0.7)
 id:sfondo value:rgb(1,1,1)
 id:barra value:rgb(0.6,0.8,0.6)
ImageSize = width:455 height:373
PlotArea = left:50 bottom:50 top:30 right:30
DateFormat = x.y
Period = from:0 till:20000
TimeAxis = orientation:vertical
AlignBars = justify
ScaleMajor = gridcolor:darkgrey increment:5000 start:0
ScaleMinor = gridcolor:lightgrey increment:1000 start:0
BackgroundColors = canvas:sfondo
BarData=
 bar:1861 text:1861
 bar:1871 text:1871
 bar:1881 text:1881
 bar:1901 text:1901
 bar:1911 text:1911
 bar:1921 text:1921
 bar:1931 text:1931
 bar:1936 text:1936
 bar:1951 text:1951
 bar:1961 text:1961
 bar:1971 text:1971
 bar:1981 text:1981
 bar:1991 text:1991
 bar:2001 text:2001
 bar:2011 text:2011
PlotData=
 color:barra width:20 align:left
 bar:1861 from:0 till: 6263
 bar:1871 from:0 till: 7075
 bar:1881 from:0 till: 7717
 bar:1901 from:0 till: 9204
 bar:1911 from:0 till: 9990
 bar:1921 from:0 till: 9854
 bar:1931 from:0 till: 10068
 bar:1936 from:0 till: 9889
 bar:1951 from:0 till: 10514
 bar:1961 from:0 till: 12396
 bar:1971 from:0 till: 13650
 bar:1981 from:0 till: 14791
 bar:1991 from:0 till: 14845
 bar:2001 from:0 till: 16915
 bar:2011 from:0 till: 19856
PlotData=
 bar:1861 at: 6263 fontsize:S text: 6263 shift:(-8,5)
 bar:1871 at: 7075 fontsize:S text: 7075 shift:(-10,5)
 bar:1881 at: 7717 fontsize:S text: 7717 shift:(-10,5)
 bar:1901 at: 9204 fontsize:S text: 9204 shift:(-10,5)
 bar:1911 at: 9990 fontsize:S text: 9990 shift:(-10,5)
 bar:1921 at: 9854 fontsize:S text: 9854 shift:(-10,5)
 bar:1931 at: 10068 fontsize:S text: 10068 shift:(-10,5)
 bar:1936 at: 9889 fontsize:S text: 9889 shift:(-10,5)
 bar:1951 at: 10514 fontsize:S text: 10514 shift:(-10,5)
 bar:1961 at: 12396 fontsize:S text: 12396 shift:(-10,5)
 bar:1971 at: 13650 fontsize:S text: 13650 shift:(-10,5)
 bar:1981 at: 14791 fontsize:S text: 14791 shift:(-10,5)
 bar:1991 at: 14845 fontsize:S text: 14845 shift:(-10,5)
 bar:2001 at: 16915 fontsize:S text: 16915 shift:(-10,5)
 bar:2011 at: 19856 fontsize:S text: 19856 shift:(-10,5)
TextData=
 fontsize:S pos:(20,20)
 text:Ըստ ISTAT-ի տվյալների


## Կոմունայի վարչակազմ
* Հեռախոսահամար։ 0321 776311
* Էլեկտրոնային հասցե։ urp@comune.trecate.no.it
* Պաշտոնական կայք։ http://www.comune.trecate.no.it/

## Արտաքին հղումներ
* Բնակավայրի պաշտոնական կայք 
* Ազգային վիճակագրության ինստիտուտ 
* http://www.istat.it/english/ 

## Ծանոթագրություններ
Սուրբ Հակոբ եկեղեցի (Մրգավան)

**Սուրբ Հակոբ եկեղեցի**, Հայ Առաքելական եկեղեցի Արարատի մարզի Մրգավան գյուղում։ Ընդգրկված է Մրգավանի պատմության և մշակույթի անշարժ հուշարձանների ցանկում։

## Պատմություն
Սուրբ Հակոբ եկեղեցին կառուցվել է 1902-1905 թվականներին Տեր Խորեն արքեպիսկոպոս Մուրադբեկյանի կողմից՝ հայ բնակչության խնդրանքով։ Եկեղեցին պատկանում է գմբեթավոր դահլիճների տիպին, բաժանված է երեք նավի։ Բեմն առանց հարդարանքի է։ Եկեղեցու գմբեթը ներքուստ կլոր է, արտաքուստ՝ բազմանիստ թմբուկով և վեղարով։ Պատուհանները կորագիծ են, պարզ, կամարակապ աղեղներով։ Եկեղեցին ունի երեք մուտք՝ արևմուտքում, հարավային և հյուսիսային մասերում։ Արևմտյան շքամուտքին կից զանգակատունն է։ Տարածքը ցանկապատված է։ Եկեղեցին վերականգնվել է 1981 թվականին, Վազգեն Ա Ամենայն Հայոց կաթողիկոսի անմիջական աջակցությամբ (ճարտարապետ՝ Արծրունի Գալիկյան)։

## Քահանաներ
* Տեր Մխիթար քահանա Ալոյան (հոգևոր հովիվ) (1995-2015)
* Տեր Դավիթ քահանա Կյուրեղյան (հոգևոր հովիվ) (2015–2016)
* Տեր Երվանդ քահանա Բաբայան (2016)
* Տեր Պարգև քահանա Պալգևորգյան (հոգևոր հովիվ) (2016-2020)
* Տեր Միքայել քահանա Նուրիջանյան (2020 թվականից)

## Պատկերասրահ

Սուրբ Հակոբ եկեղեցի (14).jpg|Եկեղեցու խորանը
Սուրբ Հակոբ եկեղեցի (3).jpg
Սուրբ Հակոբ եկեղեցի (8).jpg|Խաչքար եկեղեցու բակում
Սուրբ Հակոբ եկեղեցի (10).jpg
Սուրբ Հակոբ եկեղեցի (11).jpg
Սուրբ Հակոբ եկեղեցի (15).jpg


## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Արարատյան Հայրապետական թեմի վանքեր և եկեղեցիներ
Կատեգորիա:20-րդ դարի հայկական վանքեր և եկեղեցիներ
Կատեգորիա:Եկեղեցիներ այբբենական կարգով
Լոսար դե լա Վերա

**Լոսար դե լա Վերա** (), բնակավայր և մունիցիպալիտետ Իսպանիայում։ Մտնում է Կասեռես պրովինցիայի Էստռեմադուռա ինքնավար համայնքի կազմում։ Մունիցիպալիտետը գտնվում է *Լա Վեռա* շրջանի կազմում։ Տարածքը զբաղեցնում է 82 կմ²։ Բնակչությունը՝ 2973 մարդ (2010 թվականի տվյալներով)։ Հեռավորությունը ադմինիստրատական կենտրոնից՝ 142 կմ։

## Արտաքին հղումներ
Պաշտոնական կայք 

Կատեգորիա:Էստրեմադուրայի բնակավայրեր
Կատեգորիա:Իսպանիայի բնակավայրեր
Կատեգորիա:Կասերես պրովինցիայի բնակավայրեր
Ֆարա Նովարեզե

**Ֆարա Նովարեզե** (), կոմունա Իտալիայում, գտնվում է Պիեմոնտ մարզի Նովարա գավառում։

Բնակչությունը կազմում է 2120 մարդ (2008 թվականի տվյալներով), բնակչության խտությունը կազմում է՝ 235 մարդ/կմ²։ Մակերեսը՝ 9 կմ²։ Փոստային ինդեքս՝ 28060. Հեռախոսային կոդ՝ 0321.

Բնակավայրի հովանավորն է համարվում սուրբ Դամիանո դ'Աֆրիկան։ Տոնը նշվում է փետրվարի 12-ին։

## Ժողովրդագրություն
Բնակչության աճը

Colors=
 id:lightgrey value:gray(0.9)
 id:darkgrey value:gray(0.7)
 id:sfondo value:rgb(1,1,1)
 id:barra value:rgb(0.6,0.8,0.6)
ImageSize = width:455 height:373
PlotArea = left:50 bottom:50 top:30 right:30
DateFormat = x.y
Period = from:0 till:3000
TimeAxis = orientation:vertical
AlignBars = justify
ScaleMajor = gridcolor:darkgrey increment:500 start:0
ScaleMinor = gridcolor:lightgrey increment:100 start:0
BackgroundColors = canvas:sfondo
BarData=
 bar:1861 text:1861
 bar:1871 text:1871
 bar:1881 text:1881
 bar:1901 text:1901
 bar:1911 text:1911
 bar:1921 text:1921
 bar:1931 text:1931
 bar:1936 text:1936
 bar:1951 text:1951
 bar:1961 text:1961
 bar:1971 text:1971
 bar:1981 text:1981
 bar:1991 text:1991
 bar:2001 text:2001
 bar:2011 text:2011
PlotData=
 color:barra width:20 align:left
 bar:1861 from:0 till: 1789
 bar:1871 from:0 till: 1915
 bar:1881 from:0 till: 2317
 bar:1901 from:0 till: 2518
 bar:1911 from:0 till: 2519
 bar:1921 from:0 till: 2546
 bar:1931 from:0 till: 2401
 bar:1936 from:0 till: 2407
 bar:1951 from:0 till: 2278
 bar:1961 from:0 till: 2321
 bar:1971 from:0 till: 2320
 bar:1981 from:0 till: 2221
 bar:1991 from:0 till: 2087
 bar:2001 from:0 till: 2115
 bar:2011 from:0 till: 2113
PlotData=
 bar:1861 at: 1789 fontsize:S text: 1789 shift:(-8,5)
 bar:1871 at: 1915 fontsize:S text: 1915 shift:(-10,5)
 bar:1881 at: 2317 fontsize:S text: 2317 shift:(-10,5)
 bar:1901 at: 2518 fontsize:S text: 2518 shift:(-10,5)
 bar:1911 at: 2519 fontsize:S text: 2519 shift:(-10,5)
 bar:1921 at: 2546 fontsize:S text: 2546 shift:(-10,5)
 bar:1931 at: 2401 fontsize:S text: 2401 shift:(-10,5)
 bar:1936 at: 2407 fontsize:S text: 2407 shift:(-10,5)
 bar:1951 at: 2278 fontsize:S text: 2278 shift:(-10,5)
 bar:1961 at: 2321 fontsize:S text: 2321 shift:(-10,5)
 bar:1971 at: 2320 fontsize:S text: 2320 shift:(-10,5)
 bar:1981 at: 2221 fontsize:S text: 2221 shift:(-10,5)
 bar:1991 at: 2087 fontsize:S text: 2087 shift:(-10,5)
 bar:2001 at: 2115 fontsize:S text: 2115 shift:(-10,5)
 bar:2011 at: 2113 fontsize:S text: 2113 shift:(-10,5)
TextData=
 fontsize:S pos:(20,20)
 text:Ըստ ISTAT-ի տվյալների


## Կոմունայի վարչակազմ
* Հեռախոսահամար։ 0321 829261
* Էլեկտրոնային հասցե։ faranovarese@postemailcertificata.it
* Պաշտոնական կայք։ http://www.comune.faranovarese.no.it

## Արտաքին հղումներ
* Բնակավայրի պաշտոնական կայք 
* Ազգային վիճակագրության ինստիտուտ 
* http://www.istat.it/english/ 

## Ծանոթագրություններ
Խաչերի լեռներ

**Խաչերի լեռներ**, լեռներ Հայաստանի Արարատի մարզում, Գեղամա լեռների հարավարևմտյան ճյուղավորություններից։ Ձգվում են Խոսրով գետի աջ ափին զուգահեռ։ Ամենաբարձր գագաթն Արքաշեն լեռն է՝ 2971 մ, երկարությունը 4 կմ։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Արարատի մարզի լեռնաշղթաներ
Տոռնակո

** Տոռնակո** (), կոմունա Իտալիայում, գտնվում է Պիեմոնտ մարզի Նովարա գավառում։

Բնակչությունը կազմում է 881 մարդ (2008 թվականի տվյալներով), բնակչության խտությունը կազմում է՝ 68 մարդ/կմ²։ Մակերեսը՝ 13 կմ²։ Փոստային ինդեքս՝ 28070. Հեռախոսային կոդ՝ 0321.

Բնակավայրի հովանավորն է համարվում Սուրբ Մարիամ Մագդալենան։

## Ժողովրդագրություն
Բնակչության թվաքանակի փոփոխությունները.

Colors=
 id:lightgrey value:gray(0.9)
 id:darkgrey value:gray(0.7)
 id:sfondo value:rgb(1,1,1)
 id:barra value:rgb(0.6,0.8,0.6)
ImageSize = width:455 height:373
PlotArea = left:50 bottom:50 top:30 right:30
DateFormat = x.y
Period = from:0 till:2500
TimeAxis = orientation:vertical
AlignBars = justify
ScaleMajor = gridcolor:darkgrey increment:500 start:0
ScaleMinor = gridcolor:lightgrey increment:100 start:0
BackgroundColors = canvas:sfondo
BarData=
 bar:1861 text:1861
 bar:1871 text:1871
 bar:1881 text:1881
 bar:1901 text:1901
 bar:1911 text:1911
 bar:1921 text:1921
 bar:1931 text:1931
 bar:1936 text:1936
 bar:1951 text:1951
 bar:1961 text:1961
 bar:1971 text:1971
 bar:1981 text:1981
 bar:1991 text:1991
 bar:2001 text:2001
 bar:2011 text:2011
PlotData=
 color:barra width:20 align:left
 bar:1861 from:0 till: 1499
 bar:1871 from:0 till: 1653
 bar:1881 from:0 till: 1897
 bar:1901 from:0 till: 2085
 bar:1911 from:0 till: 2042
 bar:1921 from:0 till: 1844
 bar:1931 from:0 till: 1539
 bar:1936 from:0 till: 1481
 bar:1951 from:0 till: 1460
 bar:1961 from:0 till: 1296
 bar:1971 from:0 till: 1030
 bar:1981 from:0 till: 906
 bar:1991 from:0 till: 839
 bar:2001 from:0 till: 878
 bar:2011 from:0 till: 876
PlotData=
 bar:1861 at: 1499 fontsize:S text: 1499 shift:(-8,5)
 bar:1871 at: 1653 fontsize:S text: 1653 shift:(-10,5)
 bar:1881 at: 1897 fontsize:S text: 1897 shift:(-10,5)
 bar:1901 at: 2085 fontsize:S text: 2085 shift:(-10,5)
 bar:1911 at: 2042 fontsize:S text: 2042 shift:(-10,5)
 bar:1921 at: 1844 fontsize:S text: 1844 shift:(-10,5)
 bar:1931 at: 1539 fontsize:S text: 1539 shift:(-10,5)
 bar:1936 at: 1481 fontsize:S text: 1481 shift:(-10,5)
 bar:1951 at: 1460 fontsize:S text: 1460 shift:(-10,5)
 bar:1961 at: 1296 fontsize:S text: 1296 shift:(-10,5)
 bar:1971 at: 1030 fontsize:S text: 1030 shift:(-10,5)
 bar:1981 at: 906 fontsize:S text: 906 shift:(-10,5)
 bar:1991 at: 839 fontsize:S text: 839 shift:(-10,5)
 bar:2001 at: 878 fontsize:S text: 878 shift:(-10,5)
 bar:2011 at: 876 fontsize:S text: 876 shift:(-10,5)
TextData=
 fontsize:S pos:(20,20)
 text:Ըստ ISTAT-ի տվյալների


## Կոմունայի վարչակազմ
* Հեռախոսահամար։ 0321 846118
* Էլեկտրոնային հասցե։ tornaco@ruparpiemonte.it
* Պաշտոնական կայք։ http://www.comune.tornaco.no.it

## Արտաքին հղումներ
* Բնակավայրի պաշտոնական կայք 
* Ազգային վիճակագրության ինստիտուտ 
* http://www.istat.it/english/ 

## Ծանոթագրություններ
Ղաֆուր Ղուլամ

**Ղուլամ Ղաֆուր** (, իսկական անուն, ազգանունը՝ **Ղաֆուր Ղուլամովիչ Ղուլամով** (, Տաշքենդ)), ուզբեկ խորհրդային գրող, Ուզբեկական ԽՍՀ ԳԱ ակադեմիկոս (1943), Ուզբեկական ԽՍՀ ժողովրդական բանաստեղծ (1963)։ Համարվում է ուզբեկական նոր տաղաչափության հիմնադիրներից։

«Կուկան-բարակ» (1930) պոեմում «Դինամո» (1931), «Հումորիստական պատմվածքներ» (1931) ժողովածուներում քննադատել է անցյալի ենթադրյալ արատավոր կողմերը։ Գրել է հակաֆաշիստական բանաստեղծություններ («Ես հրեա եմ», «Դու որբ չես» և այլն), որոնք ամփոփվել են «Արևելքից եմ գալիս» (1943, ԽՍՀՄ պետական մրցանակ, 1946) ժողովածուում։ Գովերգել է խորհրդային հասարակարգը («Ամեն ինչ քոնն է», 1947, «Հայրենի երկրի երջանկությունը», 1951, «Տոն Ցանգի-Երեում», 1957, «Լենինը և Արևելքը», 1961 և այլն)։ Ուզբեկերեն է թարգմանել համաշխարհային դասականների ստեղծագործություններից։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Ուզբեկ գրողներ
Կատեգորիա:Գրական կեղծանուններով հայտնի հեղինակներ
Կատեգորիա:ԽՄԿԿ անդամներ
Կատեգորիա:ԽՍՀՄ գրողների միության անդամներ
Կատեգորիա:20-րդ դարի բանաստեղծներ
Կատեգորիա:20-րդ դարի վիպասաններ
Կատեգորիա:20-րդ դարի թարգմանիչներ
Կատեգորիա:Խորհրդային գրողներ
Կատեգորիա:Խորհրդային բանաստեղծներ
Կատեգորիա:Խորհրդային թարգմանիչներ
Կատեգորիա:20-րդ դարի տղամարդ գրողներ
Կատեգորիա:20-րդ դարի պատմվածքագիրներ
Կատեգորիա:Բանաստեղծներ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Ուզբեկ բանաստեղծներ
Կատեգորիա:Խորհրդային դիվանագետներ
Կատեգորիա:Խորհրդային լրագրողներ
Կատեգորիա:Խորհրդային վիպասաններ
Կատեգորիա:ԽՍՀՄ քաղաքական գործիչներ
Կատեգորիա:ԽՍՀՄ Պետական մրցանակի դափնեկիրներ
Կատեգորիա:Խորհրդային հրապարակախոսներ
Ջավենո

**Ջավենո **(), կոմունա Իտալիայի Պիեմոնտ մարզի Թուրին գավառում։

Բնակչությունը՝ 15 957 մարդ (2008 թվականի տվյալներով)։ Բնակչության խտությունը՝ 205 մարդ/կմ²։ Տարածքը՝ 71 կմ²։ Փոստային ինդեքս՝ 10050։
Հեռախոսային կոդ՝ 011։

Սուրբ Լավրենտին և Սուրբ Անտերոսը՝ Հռոմի Պապը, հարգվում են որպես կոմունայի հովանավորներ։

## Ժողովրդագրություն
Բնակչության թվաքանակի փոփոխությունները.

Colors=
 id:lightgrey value:gray(0.9)
 id:darkgrey value:gray(0.7)
 id:sfondo value:rgb(1,1,1)
 id:barra value:rgb(0.6,0.8,0.6)
ImageSize = width:455 height:373
PlotArea = left:50 bottom:50 top:30 right:30
DateFormat = x.y
Period = from:0 till:15000
TimeAxis = orientation:vertical
AlignBars = justify
ScaleMajor = gridcolor:darkgrey increment:5000 start:0
ScaleMinor = gridcolor:lightgrey increment:1000 start:0
BackgroundColors = canvas:sfondo
BarData=
 bar:1861 text:1861
 bar:1871 text:1871
 bar:1881 text:1881
 bar:1901 text:1901
 bar:1911 text:1911
 bar:1921 text:1921
 bar:1931 text:1931
 bar:1936 text:1936
 bar:1951 text:1951
 bar:1961 text:1961
 bar:1971 text:1971
 bar:1981 text:1981
 bar:1991 text:1991
 bar:2001 text:2001
PlotData=
 color:barra width:20 align:left
 bar:1861 from:0 till: 9409
 bar:1871 from:0 till: 9758
 bar:1881 from:0 till: 10735
 bar:1901 from:0 till: 11618
 bar:1911 from:0 till: 11756
 bar:1921 from:0 till: 10503
 bar:1931 from:0 till: 10182
 bar:1936 from:0 till: 8652
 bar:1951 from:0 till: 8835
 bar:1961 from:0 till: 8526
 bar:1971 from:0 till: 10641
 bar:1981 from:0 till: 11530
 bar:1991 from:0 till: 12864
 bar:2001 from:0 till: 14554
PlotData=
 bar:1861 at: 9409 fontsize:S text: 9.409 shift:(-8,5)
 bar:1871 at: 9758 fontsize:S text: 9.758 shift:(-10,5)
 bar:1881 at: 10735 fontsize:S text: 10.735 shift:(-10,5)
 bar:1901 at: 11618 fontsize:S text: 11.618 shift:(-10,5)
 bar:1911 at: 11756 fontsize:S text: 11.756 shift:(-10,5)
 bar:1921 at: 10503 fontsize:S text: 10.503 shift:(-10,5)
 bar:1931 at: 10182 fontsize:S text: 10.182 shift:(-10,5)
 bar:1936 at: 8652 fontsize:S text: 8.652 shift:(-10,5)
 bar:1951 at: 8835 fontsize:S text: 8.835 shift:(-10,5)
 bar:1961 at: 8526 fontsize:S text: 8.526 shift:(-10,5)
 bar:1971 at: 10641 fontsize:S text: 10.641 shift:(-10,5)
 bar:1981 at: 11530 fontsize:S text: 11.530 shift:(-10,5)
 bar:1991 at: 12864 fontsize:S text: 12.864 shift:(-10,5)
 bar:2001 at: 14554 fontsize:S text: 14.554 shift:(-10,5)
TextData=
 fontsize:S pos:(20,20)
 text:Ըստ ISTAT


## Կոմունայի վարչակազմ
* Հեռախոսահամար։ 011 9326450
* Գլխավոր կայք։ http://www.giaveno.it

## Արտաքին հղումներ
* Բնակավայրի գլխավոր կայք 
* Ազգային  ինստիտուտի վիճակագրություն
* http://www.istat.it/english/ 

Կատեգորիա:Իտալիայի բնակավայրեր
Ձիավորներ

**Ձիավորներ**, ձիավորք, ձիավարժք, հեծելվորք, ասպետք, մանր ու միջին ազնվականների դաս Կիլիկյան Հայաստանում։ Հասարակական տնտեսական վիճակով գտնվել են ավատապետական սանդուղքի երրորդ աստիճանում։

## Դասեր
Համապատասխանում են Արշակունյաց և Բագրատունյաց Հայաստանի ազատների (ոստանիկների, սեպուհների), միջնադարյան Եվրոպայի «*chevalie*»-ների դասին։ Հողի գերագույն տերերից՝ թագավորից և ավատառու բարձրադաս ազնվականներից ստանալով կալվածքներ ու ռոճիկ (հռոգ), վասալ ձիավորը նրանց համար կատարել են զինվորական ծառայություն (գերազանցապես հեծելազորային), վարել է գործակալական մանր պաշտոններ։

## Պարտավորություններ
Պարտավորությունները խախտելու դեպքում ավատատերն իրավունք է ունեցել ետ գրավել պայմանով ձիավորին հատկացրած կալվածքը, դատել նրան։ Ըստ «ձիավորեցման հրահանգի», ձիավոր ասպետի աստիճան ստանալու համար, ձիավորները հրապարակայնորեն քննություն են հանձնել ձիավարժությունից, զինախաղերից։

Ձիավորեցման արարողությունները սովորաբար կատարել են նշանավոր իրադարձությունների ու տոնահանդեսների ժամանակ։ Զիավորները խաղաղ ժամանակներում բնակվել են իրենց հատկացված կալվածներում, զբաղվել տնտեսությամբ, զինախաղերով։ Կրել են կապույտ համազգեստ՝ ոսկեգույն խաչի և հայկ այրուձիու նշաններով։

Կատեգորիա:Կիլիկյան Հայաստանի տիտղոսներ
Վարազդատ Ղուլիկյան

**Վարազդատ Մակարի Ղուլիկյան** (), Փառքի 3 աստիճանների ասպետ, ավագ սերժանտ, ԽՄԿԿ անդամ (1943)։

1942 թվականից մասնակցել է Երկրորդ համաշխարհային պատերազմին՝ 89-րդ հայկական Թամանյան դիվիզիայի կազմում, որպես սակրավորների ջոկի հրամանատար։ Փառքի շքանշաններին արժանացել է Մալգոբեկի համար մարտերում ականապատված դաշտերը վնասազերծելու, Օդերն առաջիններից անցնելու և դիվիզիայի գետանցն ապահովելու, Բեռլինի Հումբոլդհայն պարկի ամրոցի պատնեշը պայթեցնելու համար։ 1946 թվականին զորացրվել է, աշխատանքի անցել հայրենի գյուղի, ապա Ղուշչիի խորհրդային տնտեսությունում։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Հայրենական մեծ պատերազմի հայ մասնակիցներ
Կատեգորիա:Փառքի շքանշանի հայ ասպետներ (ԽՍՀՄ)
Աբու (լեռ)

**Աբու** կամ **Գուրու-Սիկկար**, Արավալի լեռնաշղթայի ամենաբարձր գագաթն է. բարձրությունը՝ 1722 մետր։ 12-րդ դարից ջայնիզմի կրոնական շարժման կենտրոն է։ Լեռը հայտնի է իր տաճարական համալիրներով, որոնցից են Վիմալա-Վասաին, Նեմինաթհան և Ադանահթան։ Տաճարները հետաքրքիր են իրենց սպիտակաքար ինտերիերով, ջայնիստական նրբատաշ արձաններով։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Հնդկաստանի լեռնագագաթներ
Գրուլյասկո

**Գրուլյասկո **(), կոմունա Իտալիայի Պիեմոնտ մարզի Թուրին գավառում։

Գրուլյասկոն սահմանակից է Թուրին, Կոլենիո և Ռիվոլի համայնքներին։

Բնակչությունը՝ 37.825 մարդ (2008 թվականի տվյալներով)։ Բնակչության խտությունը՝ 2.910 մարդ/կմ²։ Տարածքը՝ 13 կմ²։ Փոստային ինդեքս՝ 10095։ Հեռախոսային կոդ՝ 0122։

Բնակավայրի հովանավորն է համարվում սուրբ Ռոկկո Մոնպելիեցին։
## Ժողովրդագրություն
Բնակչության թվաքանակի փոփոխությունները.

Colors=
 id:lightgrey value:gray(0.9)
 id:darkgrey value:gray(0.7)
 id:sfondo value:rgb(1,1,1)
 id:barra value:rgb(0.6,0.8,0.6)
ImageSize = width:455 height:373
PlotArea = left:50 bottom:50 top:30 right:30
DateFormat = x.y
Period = from:0 till:45000
TimeAxis = orientation:vertical
AlignBars = justify
ScaleMajor = gridcolor:darkgrey increment:5000 start:0
ScaleMinor = gridcolor:lightgrey increment:1000 start:0
BackgroundColors = canvas:sfondo
BarData=
 bar:1861 text:1861
 bar:1871 text:1871
 bar:1881 text:1881
 bar:1901 text:1901
 bar:1911 text:1911
 bar:1921 text:1921
 bar:1931 text:1931
 bar:1936 text:1936
 bar:1951 text:1951
 bar:1961 text:1961
 bar:1971 text:1971
 bar:1981 text:1981
 bar:1991 text:1991
 bar:2001 text:2001
PlotData=
 color:barra width:20 align:left
 bar:1861 from:0 till: 2531
 bar:1871 from:0 till: 2651
 bar:1881 from:0 till: 2832
 bar:1901 from:0 till: 3201
 bar:1911 from:0 till: 3399
 bar:1921 from:0 till: 4461
 bar:1931 from:0 till: 5012
 bar:1936 from:0 till: 5583
 bar:1951 from:0 till: 6945
 bar:1961 from:0 till: 13664
 bar:1971 from:0 till: 30688
 bar:1981 from:0 till: 34572
 bar:1991 from:0 till: 41115
 bar:2001 from:0 till: 38725
PlotData=
 bar:1861 at: 2531 fontsize:S text: 2.531 shift:(-8,5)
 bar:1871 at: 2651 fontsize:S text: 2.651 shift:(-10,5)
 bar:1881 at: 2832 fontsize:S text: 2.832 shift:(-10,5)
 bar:1901 at: 3201 fontsize:S text: 3.201 shift:(-10,5)
 bar:1911 at: 3399 fontsize:S text: 3.399 shift:(-10,5)
 bar:1921 at: 4461 fontsize:S text: 4.461 shift:(-10,5)
 bar:1931 at: 5012 fontsize:S text: 5.012 shift:(-10,5)
 bar:1936 at: 5583 fontsize:S text: 5.583 shift:(-10,5)
 bar:1951 at: 6945 fontsize:S text: 6.945 shift:(-10,5)
 bar:1961 at: 13664 fontsize:S text: 13.664 shift:(-10,5)
 bar:1971 at: 30688 fontsize:S text: 30.688 shift:(-10,5)
 bar:1981 at: 34572 fontsize:S text: 34.572 shift:(-10,5)
 bar:1991 at: 41115 fontsize:S text: 41.115 shift:(-10,5)
 bar:2001 at: 38725 fontsize:S text: 38.725 shift:(-10,5)
TextData=
 fontsize:S pos:(20,20)
 text:Ըստ ISTAT


## Կոմունայի վարչակազմ
* Հեռախոսահամար։ 011 40131
* Էլեկտրոնային հասցե։ sindaco@comune.grugliasco.to.it
* Գլխավոր կայք։ http://www.comune.grugliasco.to.it/

## Արտաքին հղումներ
* գլխավոր կայք
* Ազգային ինստիտուտի վիճակագրություն 
* http://www.istat.it/english/ 

Կատեգորիա:Իտալիայի բնակավայրեր
Կարմանիոլա (Թուրին)

**Կարմանիոլա **(), կոմունա Իտալիայի Պիեմոնտ մարզի Թուրին գավառում։

Բնակչությունը՝ 27.567 մարդ (2008 թվականի տվյալներով)։ Բնակչության խտությունը՝ 286 մարդ/կմ²։ Տարածքը՝ 96 կմ²։ Փոստային ինդեքս՝ 10022։ Հեռախոսային կոդ՝ 011։

Կարմանիոլան սահմանակից է Պուիրինո, Վիլաստելոնե, Կարինյանո, Լոմբրիասկո, Սերեզոլե Ալբա, Ռաքոնիջի, Սոմարիվա դել Բոսկո, Կարամագնա Պիեմոնտե մունիցիպալիտետներին։

## Ժողովրդագրություն
Բնակչության թվաքանակի փոփոխությունները. 

Colors=
 id:lightgrey value:gray(0.9)
 id:darkgrey value:gray(0.7)
 id:sfondo value:rgb(1,1,1)
 id:barra value:rgb(0.6,0.8,0.6)
ImageSize = width:455 height:373
PlotArea = left:50 bottom:50 top:30 right:30
DateFormat = x.y
Period = from:0 till:25000
TimeAxis = orientation:vertical
AlignBars = justify
ScaleMajor = gridcolor:darkgrey increment:5000 start:0
ScaleMinor = gridcolor:lightgrey increment:1000 start:0
BackgroundColors = canvas:sfondo
BarData=
 bar:1861 text:1861
 bar:1871 text:1871
 bar:1881 text:1881
 bar:1901 text:1901
 bar:1911 text:1911
 bar:1921 text:1921
 bar:1931 text:1931
 bar:1936 text:1936
 bar:1951 text:1951
 bar:1961 text:1961
 bar:1971 text:1971
 bar:1981 text:1981
 bar:1991 text:1991
 bar:2001 text:2001
PlotData=
 color:barra width:20 align:left
 bar:1861 from:0 till: 12664
 bar:1871 from:0 till: 13247
 bar:1881 from:0 till: 13005
 bar:1901 from:0 till: 11721
 bar:1911 from:0 till: 12248
 bar:1921 from:0 till: 11987
 bar:1931 from:0 till: 12078
 bar:1936 from:0 till: 12737
 bar:1951 from:0 till: 13459
 bar:1961 from:0 till: 14477
 bar:1971 from:0 till: 21109
 bar:1981 from:0 till: 24187
 bar:1991 from:0 till: 24725
 bar:2001 from:0 till: 24911
PlotData=
 bar:1861 at: 12664 fontsize:S text: 12.664 shift:(-8,5)
 bar:1871 at: 13247 fontsize:S text: 13.247 shift:(-10,5)
 bar:1881 at: 13005 fontsize:S text: 13.005 shift:(-10,5)
 bar:1901 at: 11721 fontsize:S text: 11.721 shift:(-10,5)
 bar:1911 at: 12248 fontsize:S text: 12.248 shift:(-10,5)
 bar:1921 at: 11987 fontsize:S text: 11.987 shift:(-10,5)
 bar:1931 at: 12078 fontsize:S text: 12.078 shift:(-10,5)
 bar:1936 at: 12737 fontsize:S text: 12.737 shift:(-10,5)
 bar:1951 at: 13459 fontsize:S text: 13.459 shift:(-10,5)
 bar:1961 at: 14477 fontsize:S text: 14.477 shift:(-10,5)
 bar:1971 at: 21109 fontsize:S text: 21.109 shift:(-10,5)
 bar:1981 at: 24187 fontsize:S text: 24.187 shift:(-10,5)
 bar:1991 at: 24725 fontsize:S text: 24.725 shift:(-10,5)
 bar:2001 at: 24911 fontsize:S text: 24.911 shift:(-10,5)
TextData=
 fontsize:S pos:(20,20)
 text: ISTAT


## Արտաքին հղումներ
* Պաշտոնական կայք 
* Վիճակագրության ազգային ինստիտուտ 
* http://www.istat.it/english/ 

Կատեգորիա:Իտալիայի բնակավայրեր
Արսեն Ղլտճյան

**Արսեն Ղլտճյան**, (), հայ իրավագետ։

## Կենսագրություն
Ավարտել է Ներսիսյան դպրոցը (1894)։ 1907 -1913 թվականներին արտասահմանում ստացել է բարձրագույն իրավաբանական կրթություն։ Եղել է վարդապետ, վարել եկեղեցական պաշտոններ։ Ղլտճյանի հին հայ իրավունքին (հայ եկեղեցական ժողովներ ու կանոնական որոշումներ, ամուսնաընտանեկան իրավունք և այլն) նվիրված աշխատություններում արժեքավոր են բաժինքի (օժիտ), տնփեսայության, գնմամբ ամուսնության, նշանադրության իրավահարաբերությունների վերաբերյալ հետազոտությունները։ Ղլտճյանը մշակել է հայ նահապետական ընտանիքի ճյուղագրությունը, փորձել է տալ ՜հայ ընտանեկան իրավունքի համակարգը։ Արիական և սեմական իրավունքների միջև եղած տարբերությունը Ղլտճյանը բացատրել է ռասայական տարբերություններով, անտեսել իրավունքի զարգացման սոցիալ-տնտեսական պատճառները։ Նրա կարծիքով հայ իրավունքը զուտ արիական է, որը Մխիթար Գոշի և Սմբատ Սպարապետի դատաստանագրքերում ամբողջությամբ չի արտացոլվել, իբր օտար աղբյուրներից կատարված փոխառումների հետևանքով։ Այդ առումով Ղլտճյանը դատաստանագրքերը հայ իրավունքի լիարժեք աղբյուրներ չի համարել։

## Երկեր
* Նյութեր Դավիթ Բեկի պատմության վերաբերյալ, «Արարատ», 1905 էշ 382։
* Ընտրական սկզբունքը հայ եկեղեցու պատմական կյանքում, «Մուրճ», 1905։
* Կանոնագիրք հայոց Թ․, 1914։
* Ասորական դատաստանագիրք, էջմիածին, 1917։
* Սմբատ իշխանի (Գունդստաբլի) Կիլիկյան դատաստանագիրքը, էջմիածին, 1918։

## Ծանոթագրություններ

## Գրականությու
* Սամուն ԱանՒ»․, Հին հայ իրավունքի պատմությունը, 1939։
* Հովհաննիսյան Ս․ Հ․, Ամուսնտ-ընտանեկան իրավունքը վաղ ավատական Հայաստանում (IV—IX դդ․), Ե․, 1976։

Կատեգորիա:Հայ իրավագետներ
Կաստանիետո Պո

**Կաստանիետո Պո**(), կոմունա Իտալիայի Պիեմոնտ մարզի Թուրին գավառում։

Բնակչությունը՝ 1.675 մարդ (2008 թվականի տվյալներով)։ Բնակչության խտությունը՝ 152 մարդ/կմ²։ Տարածքը՝ 11 կմ²։ Փոստային ինդեքս՝ 10090։ Հեռախոսային կոդ՝ 011։

## Ժողովրդագրություն
Բնակչության թվաքանակի փոփոխությունները. 

Colors=
 id:lightgrey value:gray(0.9)
 id:darkgrey value:gray(0.7)
 id:sfondo value:rgb(1,1,1)
 id:barra value:rgb(0.6,0.8,0.6)
ImageSize = width:455 height:373
PlotArea = left:50 bottom:50 top:30 right:30
DateFormat = x.y
Period = from:0 till:1500
TimeAxis = orientation:vertical
AlignBars = justify
ScaleMajor = gridcolor:darkgrey increment:500 start:0
ScaleMinor = gridcolor:lightgrey increment:100 start:0
BackgroundColors = canvas:sfondo
BarData=
 bar:1861 text:1861
 bar:1871 text:1871
 bar:1881 text:1881
 bar:1901 text:1901
 bar:1911 text:1911
 bar:1921 text:1921
 bar:1931 text:1931
 bar:1936 text:1936
 bar:1951 text:1951
 bar:1961 text:1961
 bar:1971 text:1971
 bar:1981 text:1981
 bar:1991 text:1991
 bar:2001 text:2001
PlotData=
 color:barra width:20 align:left
 bar:1861 from:0 till: 1394
 bar:1871 from:0 till: 1445
 bar:1881 from:0 till: 1356
 bar:1901 from:0 till: 1340
 bar:1911 from:0 till: 1258
 bar:1921 from:0 till: 1177
 bar:1931 from:0 till: 1046
 bar:1936 from:0 till: 994
 bar:1951 from:0 till: 1138
 bar:1961 from:0 till: 933
 bar:1971 from:0 till: 885
 bar:1981 from:0 till: 999
 bar:1991 from:0 till: 1270
 bar:2001 from:0 till: 1425
PlotData=
 bar:1861 at: 1394 fontsize:S text: 1.394 shift:(-8,5)
 bar:1871 at: 1445 fontsize:S text: 1.445 shift:(-10,5)
 bar:1881 at: 1356 fontsize:S text: 1.356 shift:(-10,5)
 bar:1901 at: 1340 fontsize:S text: 1.340 shift:(-10,5)
 bar:1911 at: 1258 fontsize:S text: 1.258 shift:(-10,5)
 bar:1921 at: 1177 fontsize:S text: 1.177 shift:(-10,5)
 bar:1931 at: 1046 fontsize:S text: 1.046 shift:(-10,5)
 bar:1936 at: 994 fontsize:S text: 994 shift:(-10,5)
 bar:1951 at: 1138 fontsize:S text: 1.138 shift:(-10,5)
 bar:1961 at: 933 fontsize:S text: 933 shift:(-10,5)
 bar:1971 at: 885 fontsize:S text: 885 shift:(-10,5)
 bar:1981 at: 999 fontsize:S text: 999 shift:(-10,5)
 bar:1991 at: 1270 fontsize:S text: 1.270 shift:(-10,5)
 bar:2001 at: 1425 fontsize:S text: 1.425 shift:(-10,5)
TextData=
 fontsize:S pos:(20,20)
 text:ISTAT


## Արտաքին հղումներ
* http://nuke.comunecastagnetopo.com 
* Վիճակագրության ազգային ինստիտուտ 
* http://www.istat.it/english/ 

Կատեգորիա:Իտալիայի բնակավայրեր
Ֆոնտանետո դ'Ագոնիա

**Ֆոնտանետո դ'Ագոնիա** (), կոմունա Իտալիայում, գտնվում է Պիեմոնտ մարզի Նովարա գավառում։

Բնակչությունը կազմում է 2549 մարդ (2008 թվականի տվյալներով), բնակչության խտությունը կազմում է՝ 121 մարդ/կմ²։ Մակերեսը՝ 21 կմ²։ Փոստային ինդեքս՝ 28010. Հեռախոսային կոդ՝ 0322.

Բնակավայրի հովանավորն է համարվում Սուրբ Ալեքսանդրը։

## Ժողովրդագրություն
Բնակչության թվաքանակի փոփոխությունները.

Colors=
 id:lightgrey value:gray(0.9) 
 id:darkgrey value:gray(0.7) 
 id:sfondo value:rgb(1, 1, 1) 
 id:barra value:rgb(0.6, 0.8, 0.6) 
ImageSize = width:455 height:373
PlotArea = left:50 bottom:50 top:30 right:30
DateFormat = x.y
Period = from:0 till:3500
TimeAxis = orientation:vertical
AlignBars = justify
ScaleMajor = gridcolor:darkgrey increment:500 start:0
ScaleMinor = gridcolor:lightgrey increment:100 start:0
BackgroundColors = canvas:sfondo
BarData=
 bar:1861 text:1861
 bar:1871 text:1871
 bar:1881 text:1881
 bar:1901 text:1901
 bar:1911 text:1911
 bar:1921 text:1921
 bar:1931 text:1931
 bar:1936 text:1936
 bar:1951 text:1951
 bar:1961 text:1961
 bar:1971 text:1971
 bar:1981 text:1981
 bar:1991 text:1991
 bar:2001 text:2001
PlotData=
 color:barra width:20 align:left
 bar:1861 from:0 till: 2816
 bar:1871 from:0 till: 3231
 bar:1881 from:0 till: 3418
 bar:1901 from:0 till: 3279
 bar:1911 from:0 till: 3269
 bar:1921 from:0 till: 3275
 bar:1931 from:0 till: 2934
 bar:1936 from:0 till: 2726
 bar:1951 from:0 till: 2690
 bar:1961 from:0 till: 2533
 bar:1971 from:0 till: 2410
 bar:1981 from:0 till: 2474
 bar:1991 from:0 till: 2472
 bar:2001 from:0 till: 2549
PlotData=
 bar:1861 at: 2816 fontsize:S text: 2.816 shift:(-8, 5) 
 bar:1871 at: 3231 fontsize:S text: 3.231 shift:(-10, 5) 
 bar:1881 at: 3418 fontsize:S text: 3.418 shift:(-10, 5) 
 bar:1901 at: 3279 fontsize:S text: 3.279 shift:(-10, 5) 
 bar:1911 at: 3269 fontsize:S text: 3.269 shift:(-10, 5) 
 bar:1921 at: 3275 fontsize:S text: 3.275 shift:(-10, 5) 
 bar:1931 at: 2934 fontsize:S text: 2.934 shift:(-10, 5) 
 bar:1936 at: 2726 fontsize:S text: 2.726 shift:(-10, 5) 
 bar:1951 at: 2690 fontsize:S text: 2.690 shift:(-10, 5) 
 bar:1961 at: 2533 fontsize:S text: 2.533 shift:(-10, 5) 
 bar:1971 at: 2410 fontsize:S text: 2.410 shift:(-10, 5) 
 bar:1981 at: 2474 fontsize:S text: 2.474 shift:(-10, 5) 
 bar:1991 at: 2472 fontsize:S text: 2.472 shift:(-10, 5) 
 bar:2001 at: 2549 fontsize:S text: 2.549 shift:(-10, 5) 
TextData=
 fontsize:S pos:(20, 20) 
 text:Ըստ ISTAT-ի տվյալների


## Կոմունայի վարչակազմ
* Հեռախոսահամար։ 0322 89764
* Էլեկտրոնային հասցե։ tributi@comune.fontaneto.no.it
* Պաշտոնական կայք։ http://www.comune.fontaneto.no.it/

## Արտաքին հղումներ
* Բնակավայրի պաշտոնական կայք 
* Ազգային վիճակագրության ինստիտուտ 
* http://www.istat.it/english/ 

## Ծանոթագրություններ
Լյու Շաո Ցի

**Լյու Շաո-Ցի** (, ), չին քաղաքական գործիչ, Չինաստանի կոմունիստական կուսակցության (ՉԿԿ) անդամ (1921)։

1949-1954 թվականին եղել է ՉԺՀ Կենտրոնական ժողովրդական կառավարական խորհրդի նախագահի տեղակալ, 1949-1953-ին՝ ԱՀՖ փոխնախագահ, 1954-1959 թվականին՝ ժողովրդական ներկայացուցիչների համաչինական ժողովի մշտական կոմիտեի նախագահ։ 1959 թվականիին ընտրվել է ՉԺՀ նախագահ։ *«Կուլտուրական հեղափոխության»* շրջանում (1966) Լյու Շաո-Ցին մեղադրվել է ռևիզիոնիզմի մեջ։ 1968 թվականին ՉԿԿ ԿԿ-ի ում պլենումի Լյու Շաո-Ցին հեռացրեց ՉԿԿ շարքերից, ազատեց զբաղեցրած բոլոր պաշտոններից, որպես Մաո Ցզե Դունի քաղաքական գծի գլխավոր հակառակորդի։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Չինաստանի քաղաքական գործիչներ
Կատեգորիա:Չինացի պետական գործիչներ
Կատեգորիա:Չինացի հեղափոխականներ
Կատեգորիա:Թոքաբորբից մահացածներ
Լյուտնյա

**Լյուտնյա** (, ), լարային կսմիթային երաժշտական գործիք։ Ունի արևելյան ծագում (Հնդկաստան, Իրան, Միջին Ասիա), հայկական ուդի նախատիպը։ Ունի ուռուցիկ, ձվաձև իրան, կարճ, լայն վզիկ, ետ թեքված գլխիկ և 6—16 լար (երբեմն մինչև 24)։ Եղել են տարբեր լարվածքի, ըստ որում լարվածքը փոփոխվել է նաև ըստ կատարվող ստեղծագործության։ Մուտք է գործել Իսպանիա, որտեղից էլ հետագայում տարածվել եվրոպական երկրներում, ուր լյուտնյա նվագելու արվեստն իր գագաթնակետին հասավ XV-XVII դարերում։ XVIII դարի 2-րդ կեսից փոխարինվել է կիթառով։ Արդիական եվրոպական լյուտնյան ունի 6 միակի լար և լարվում է վեցլարանի կիթառի նման։

## Պատմություն
Լյուտնյա գործիքի ծագման մասին հստակ հիշատակություն չկա։ Գործիքի զանազան տարբերակները հնագույն ժամանակներից օգտագործվել են Եգիպտոսի, Խեթական թագավորության, Հունաստանի, Հռոմի, Բուլղարիայի, Չինաստանի, Կիլիկիայի մշակույթներում։ 7-րդ դարի սկզբներին լյուտնյային նման գործիքներ հայտնվեցին Պարսկաստանում, Հայաստանում, Բյուզանդիայում և Արաբական խալիֆայությունում։ 6-րդ դարում բուլղարների շնորհիվ լյուտնյա երաժշտական գործիքը տարածում գտավ ողջ Բալկանյան թերակղզում, իսկ 8-րդ դարում մավրերը այն տեղափոխեցին Իսպանիա և Կատալոնիա։ Լյուտնյայի տարածման պատմությունն այսքանով չավարտվեց, երաժշտական այս գործիքի հիմքի վրա ստեղծվեց իտալական կիթառը։

15-16-րդ դարերում իսպանացի, կատալոնացի և պորտուգալացի բազմաթիվ կատարողներ լյուտնյայի հետ միաժամանակ կիրառում էին վիուելա (գործիք, որն իր ձևով և լարվածքով նման է լյուտնյային)։ Արաբական երկրներում, լյուտնյան համարվում էր թագավորական երաժշտական գործիք, շնորհիվ մեղմ հնչողության՝ լյուտնյան շատ կրոններում ուներ սիմվոլիկ նշանակություն։ Բուդդայականության մեջ նվագը երաժշտական այս գործիքի վրա հանգստության և մարդկանց ու աստվածների աշխարհում ներդաշնակության գրավականն էր, իսկ քրիստոնեության մեջ լյուտնյան արտացոլում էր երկնային գեղեցկությունն ու բնության ուժերի նկատմամբ հսկողությունը։

## Լյուտնյայի բազմազանություն
Իր գոյության պատմության ողջ ընթացքում լյուտնյայի կառուցվածքը տարբեր փոփոխությունների է ենթարկվել։ Վարպետները փորձեր էին կիրառում կորպուսի ձևի, լարվածքի, լարերի քանակի, չափի և այլնի վրա։ Այդ պատճառով էլ ձևավորվեցին առանձին լարային բազմաթիվ գործիքներ, որոնց նախատիպը համարվում է լյուտնյան.
* Սիտար (Հնդկաստան) - այս գործիքն առանձնանում է լարերի մեծ քանակով, որոնցից միայն 7-ն են հիմնական։
* Կոբզա (Ուկրաինա) - ունի առավել կլոր կորպուս ու կարճ գրիֆ, ունի միայն 8 լադ։
* Վիուելա (Իտալիա)
* Մանդոլին (Իտալիա)
* Սազ - նման է մանդոլինին, առավել տարածված է Կովկասյան ժողովուրդների մոտ։
* Ռեբաբ (Իրան) - տարածված էր միջնադարում Արևելքի երկրների մշակույթում, ունի 1-3 լար։
* Կիթառ  ի հայտ է եկել Եվրոպայում 15-րդ դարում վիուելայի հիման վրա։
* Ուդ - ի հայտ է եկել վաղ միջնադարում Մերձավոր ու Միջին Արևելքում։

## Աղբյուրներ
* Մելիք-Վրթանեսյան Կ.Ե., Տոնյան Մ.Ա., «Երաժշտական բացատրական բառարան», Երևան, 1989
* Большая российская энциклопедия 

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Իրանական երաժշտական գործիքներ
Կատեգորիա:Իրանական հայտնագործություններ
Կատեգորիա:Լարային երաժշտական գործիքներ
Կատեգորիա:Կսմիթային նվագարաններ
Կաստելետո Չերվո

**Կաստելետո Չերվո** (), կոմունա Իտալիայում, գտնվում է Պիեմոնտ մարզի Բիելլա գավառում։

Բնակչությունը կազմում է 898 մարդ (2008 թվականի տվյալներով), բնակչության խտությունը կազմում է՝ 61 մարդ/կմ²։ Մակերեսը՝ 14 կմ²։ Փոստային ինդեքս՝ 13851. Հեռախոսային կոդ՝ 0161.

Բնակավայրի հովանավորն է համարվում սուրբեր Պետրոսը, Պողոսը և Ֆոման։

## Ժողովրդագրություն
Բնակչության թվաքանակի փոփոխությունները.

Colors=
 id:lightgrey value:gray(0.9)
 id:darkgrey value:gray(0.7)
 id:sfondo value:rgb(1,1,1)
 id:barra value:rgb(0.6,0.8,0.6)
ImageSize = width:455 height:373
PlotArea = left:50 bottom:50 top:30 right:30
DateFormat = x.y
Period = from:0 till:1500
TimeAxis = orientation:vertical
AlignBars = justify
ScaleMajor = gridcolor:darkgrey increment:500 start:0
ScaleMinor = gridcolor:lightgrey increment:100 start:0
BackgroundColors = canvas:sfondo
BarData=
 bar:1861 text:1861
 bar:1871 text:1871
 bar:1881 text:1881
 bar:1901 text:1901
 bar:1911 text:1911
 bar:1921 text:1921
 bar:1931 text:1931
 bar:1936 text:1936
 bar:1951 text:1951
 bar:1961 text:1961
 bar:1971 text:1971
 bar:1981 text:1981
 bar:1991 text:1991
 bar:2001 text:2001
PlotData=
 color:barra width:20 align:left
 bar:1861 from:0 till: 818
 bar:1871 from:0 till: 817
 bar:1881 from:0 till: 870
 bar:1901 from:0 till: 994
 bar:1911 from:0 till: 1038
 bar:1921 from:0 till: 961
 bar:1931 from:0 till: 922
 bar:1936 from:0 till: 863
 bar:1951 from:0 till: 936
 bar:1961 from:0 till: 944
 bar:1971 from:0 till: 727
 bar:1981 from:0 till: 689
 bar:1991 from:0 till: 755
 bar:2001 from:0 till: 858
PlotData=
 bar:1861 at: 818 fontsize:S text: 818 shift:(-8,5)
 bar:1871 at: 817 fontsize:S text: 817 shift:(-10,5)
 bar:1881 at: 870 fontsize:S text: 870 shift:(-10,5)
 bar:1901 at: 994 fontsize:S text: 994 shift:(-10,5)
 bar:1911 at: 1038 fontsize:S text: 1.038 shift:(-10,5)
 bar:1921 at: 961 fontsize:S text: 961 shift:(-10,5)
 bar:1931 at: 922 fontsize:S text: 922 shift:(-10,5)
 bar:1936 at: 863 fontsize:S text: 863 shift:(-10,5)
 bar:1951 at: 936 fontsize:S text: 936 shift:(-10,5)
 bar:1961 at: 944 fontsize:S text: 944 shift:(-10,5)
 bar:1971 at: 727 fontsize:S text: 727 shift:(-10,5)
 bar:1981 at: 689 fontsize:S text: 689 shift:(-10,5)
 bar:1991 at: 755 fontsize:S text: 755 shift:(-10,5)
 bar:2001 at: 858 fontsize:S text: 858 shift:(-10,5)
TextData=
 fontsize:S pos:(20,20)
 text:Ըստ ISTAT-ի


## Կոմունայի վարչակազմ
* Հեռախոսահամար։ 0161 859116
* Էլեկտրոնային հասցե։ urp.castelletto@ptb.provincia.biella.it
* Պաշտոնական կայք։ http://www.comune.castellettocervo.bi.it/

## Արտաքին հղումներ
* Բնակավայրի պաշտոնական կայք 
* Վիճակագրության ազգային ինստիտուտ 
* http://www.istat.it/english/ 

 

Կատեգորիա:Իտալիայի քաղաքներ
Արքաշեն

**Արքաշեն**, լեռնագագաթ Հայաստանի Արարատի մարզում, Խաչերի լեռների հարավարևմտյան մասում, Քաջառու և Խոսրով գետերի միջև։ Բարձրությունը 2971 մ է։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Լեռներ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Հայաստանի լեռնագագաթներ
Կատեգորիա:Արարատի մարզի լեռներ