open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Գարի Բոշամ

**Գարի Կ. Բոշամ** (), 1990 թվականի օգոստոսից մինչև 2014 թվականի սեպտեմբերը Մոնելի քիմիական զգայարանների կենտրոնի տնօրենն ու նախագահը։
Բոշամը 1965 թվականին ավարտել է Քարլթոն քոլեջը՝ ստանալով կենսաբանության բակալավրի աստիճան: Ստացել է կենսաբանության դոկտորի կոչում 1971 թվականին Չիկագոյի համալսարանի Պրիցկերի բժշկական դպրոցում: Միացել է նորաստեղծ Մոնել կենտրոնին որպես հետդոկտորական գիտաշխատող 1971 թվականին, նշանակվել է դասախոսական կազմի անդամ 1973 թվականին և ստացել անդամի կոչում 1981 թվականին:

Բոշամը Մոնելում վարում է ակտիվ հետազոտական ծրագիր, որը ուսումնասիրում է համի և հոտառության հետ կապված բազմազան թեմաներ: Նրա հետազոտությունները նպաստել են զարգացման հոգեբանության, ֆիզիոլոգիական հոգեբանության և ընկալման ոլորտների առաջընթացին, նաև կարևոր ներդրում է ունեցել գենետիկայի, զարգացման կենսաբանության, իմունոկենսաբանության, էթոլոգիայի և մոլեկուլային կենսաբանության ոլորտներում:

Համարվելով քիմիական զգայարանների գիտության աշխարհի առաջատար մասնագետներից մեկը, Բոշամը ծառայում է որպես գիտական խորհրդատու բազմաթիվ կառավարական և մասնավոր կազմակերպություններում, այդ թվում՝ Գիտության ազգային հիմնադրամում, Առողջապահության ազգային ինստիտուտներում և Բժշկության ինստիտուտում։

2009–2010 ուսումնական տարվա ընթացքում դոկտոր Բոշամը եղել է Բժշկության ինստիտուտի Միացյալ Նահանգներում նատրիումի ընդունման նվազեցման ռազմավարությունների կոմիտեում, և կոմիտեի զեկույցի հրապարակումից հետո լայնորեն խոսել է դրա առաջարկությունների մասին։

Բոշամը արժանացել է Իգնոբելյան մրցանակի՝ «ուսումնասիրելու համար, թե ինչ է զգում կրծքով կերակրվող երեխան, երբ նրա մայրը սխտոր է ուտում»։

## Հրատարակություններ
* .
*
*
*
*
*
*
*
*
*Beauchamp, Gary K. and Linda Bartoshuk. *Tasting and smelling.* San Diego, Academic Press, c1997.

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
*Dr. Beauchamp's page at Monell's website
* Harold McGee, "Extra-Virgin Anti-Inflammatories", ''New York Times'', June 6, 2007. Նկարագրում է Գարի Բոշամպի, Փոլ Բրեսլինի և մի քանի այլ անձանց Ֆիլադելֆիայի Մոնելի քիմիական զգայարանների կենտրոնում հայտնաբերված օլեոկանտալի՝ կծու ձիթապտղի յուղերի բաղադրիչի հակաբորբոքային հատկությունները:
*Meet Gary Beauchamp. 2011 թվականի ապրիլին Գարի Բոշեմպի հետ հարցազրույցը Սննդի տեխնոլոգների ինստիտուտի կայքում։

Կատեգորիա:Ամերիկացի գենետիկներ
Հիսի խուրձ

**Հիսի խուրձ** (,) սրտամկանի բջջախումբ է, որն իրականացնում է սրտի էլեկտրական ազդակների հաղորդումը։ Լինելով սրտի էլեկտրահաղորդիչ համակարգի բաղկացուցիչ մաս՝ այն փոխանցում է էլեկտրական ազդակները նախասրտա-փորոքային հանգույցից դեպի ֆասցիկուլյար ճյուղերի գագաթային հատվածը՝ Պուրկինյեի թելիկների միջոցով։ Ֆասցիկուլյար ճյուղերը հետագայում անցնում են դեպի Պուրկինյեի թելիկներ, որոնք ապահովում են էլեկտրական հաղորդումը փորոքներում՝ առաջացնելով փորոքների սրտամկանի կծկումը կանոնավոր ռիթմով։

## Ֆունկցիա
Հիսի խուրձը սիրտ-անոթային համակարգի առանցքային կառուցվածքներից է, որն ապահովում է էլեկտրական իմպուլսների փոխանցումն ատրիովենտրիկուլյար հանգույցից դեպի փորոքներ։ Այն տեղակայված է միջնախասրտային միջնապատի առաջային-ստորին հատվածում և հանդիսանում է միակ ֆիզիոլոգիական ուղին, որով իմպուլսը փոխանցվում է նախասրտերից դեպի փորոքներ։

Հիսի խուրձը բաժանվում է աջ և ձախ ոտիկների, որոնք ձգվում են միջփորոքային պատի երկայնքով։ Ձախ ոտիկը հետագայում տարանջատվում է ձախ առաջային և ձախ հետին ֆասցիկուլների։ Վերջիններս շարունակվում են բարակ հաղորդիչ թելերով՝ Պուրկինյեի թելիկներով, որոնք տարածում են իմպուլսը փորոքների միոկարդով՝ ապահովելով դրանց ինքնաշխատ և արդյունավետ կծկումը։

Փորոքային համակարգը կազմված է ոտիկներից և Պուրկինյեի թելիկներից։ Էլեկտրական իմպուլսի տարածումը Հիսի խրձից դեպի փորոքային միոկարդ սովորաբար տևում է մոտ 0.03–0.04 վայրկյան, ինչը նպաստում է սրտի մեխանիկական գործունեության ճշգրիտ կարգավորմանը։

## Կլինիկական նշանակություն
Սրտի էլեկտրահաղորդիչ համակարգը կազմող կարդիոմիոցիտների ախտահարումները կոչվում են սրտային բլոկադաներ (պաշարումներ)։ Դրանք դասակարգվում են ըստ բջջային վնասման տեղակայման։ Հիսի խրձում կամ դրանից ներքև գտնվող հաղորդիչ բջիջների ցանկացած ախտահարում միասին բնորոշվում է որպես ինֆրահիսյան պաշարում։ Այն դեպքերը, երբ միաժամանակ բլոկադայի են ենթարկվում աջ ոտիկը և ձախ առաջային կամ ձախ հետին ֆասցիկուլներից մեկը, անվանվում են բիֆասցիկուլյար պաշարում։ Իսկ վիճակը, երբ պաշարվում են աջ ոտիկը, ձախ առաջային և ձախ հետին ֆասցիկուլները, կոչվում է տրիֆասցիկուլյար բլոկադա։ Ինֆրահիսյան պաշարումները խաթարում են նախասրտերի և փորոքների բնականոն աշխատանքը, ինչի հետևանքով սովորաբար նվազում է սրտի պոմպային արդյունավետությունը և արյան շրջանառությունը։

### Խթանում
2000 թվականին իրականացված հետազոտությունը ցույց է տվել, որ Հիսի խրձի ուղղակի էլեկտրական խթանումն առավել արդյունավետ է փորոքների կծկման հարցում և հետևաբար, նպաստում է սրտի ֆունկցիայի բարելավմանը՝ համեմատած փորոքների գագաթային խթանման հետ։

## Ստուգաբանություն
Հիսի խուրձն իր անվանումը ստացել է շվեյցարացի սրտաբան Վիլհելմ Հիս կրտսերի պատվին, ով այն հայտնաբերել է 1893 թվականին։

## Տես նաև
* Ուոլֆ–Պարկինսոն–Ուայթի համախտանիշ

## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն
* 
* 
* 
* 

## Արտաքին հղումներ
* Healthy Heart

Կատեգորիա:Անատոմիա
Կատեգորիա:Բժշկություն
Կատեգորիա:Սիրտ-անոթային համակարգ
Կատեգորիա:Սրտաբանություն
Կատեգորիա:Սրտի էլեկտրաֆիզիոլոգիա
Ալեքսանդր Օրբելիանի

**Ալեքսանդր Վախթանգի Օրբելիանի** (), վրացի բանաստեղծ, արձակագիր, դրամատուրգ, հրապարակախոս, պատմաբան և վրաց ռոմանտիկների ավագ սերնդի ներկայացուցիչ։

## Կենսագրություն
Սերվում է Օրբելիանիների ազնվական ընտանիքից: Մորական գծով Վրաց թագավոր Հերակլ II Բագրատիոնիի թոռն է, նրա դստեր՝ արքայադուստր Թեքլեի որդին։ Ռուսական բանակի գնդապետ, իշխան Վախթանգ Օրբելիանիի (1769-1812) որդին, որը հավատարիմ մնաց Ռուսաստանին և մահացավ 1812 թվականին Վրաստանում բռնկված հակառուսական ապստամբության ճնշման ժամանակ։

Արքայազն Ալեքսանդրը լավ կրթություն է ստացել, սկզբում Թիֆլիսում, ապա՝ Սանկտ Պետերբուրգում։ 1820-ական թվականներին վերադարձել է Թիֆլիս։ Եղել է 1832 թվականի հակառուսական դավադրության ղեկավարներից և կազմակերպիչներից մեկը, որի համար ձերբակալվել և աքսորվել է Օրենբուրգ։ 1840 թվականին հայրենիք վերադառնալուց հետո սկսել է զբաղվել հասարակական գործունեությամբ: Մասնակցել է «Ցիսկրիս» ամսագրի վերականգնմանը (որտեղ հրապարակեց իր ստեղծագործությունները), հոգ տարավ վրացական թատրոնի վերածննդի, ամսագրերի և թերթերի հիմնադրման և դպրոցների բացման մասին:

Արքայազն Ալեքսանդր Օրբելիանիի առաջին՝ «Լուսին» բանաստեղծությունը (), լույս է տեսել 1832 թվականին։ Արքայազն Ալեքսանդրը վրացական պոեզիայում անհանգավոր բանաստեղծությունների առաջին հեղինակներից մեկն էր։ Արքայազն-բանաստեղծի ստեղծագործության մեջ լեյտմոտիվի պես շրջանառվող գլխավոր թեման Վրաստանի փառահեղ անցյալի հիշողություններն էին։ Բանաստեղծի հայացքը ուղղված էր անցյալին և իդեալականացնում էր այն։

1860-ականների սկզբին Ալեքսանդր Օրբելիանին հրապարակեց վրաց գրական լեզվի միավորման առաջարկներ։ Նա առաջարկեց վերականգնել հին վրացերենը՝ այն գրական լեզվի վերածելու համար տարբեր վրացական բարբառներով խոսողների համար:

## Աշխատություններ
### Բանաստեղծություններ
# «მთოვარე» (հայերեն՝ *«Լուսին»*)
# «1829 წლის არეულობა საქართველოში» (հայերեն՝ *«1829 թվականի անկարգությունները Վրաստանում»*)
# «საქართველოს მეფის ირაკლის ძე ლევან» (հայերեն՝ *«Լևան, Վրաստանի Հերակլ թագավորի որդին»*)
# «ვერის სასაფლაო» (հայերեն՝ *«Հավատի գերեզմանատուն»*)
# «მოწვევა» (հայերեն՝ *«Հրավեր»*)
# «მოხუცებული ყმაწვილკაცს» (հայերեն՝ *«Հնություն»*)
# «მშვენიერას ქართველას» (հայերեն՝ *«Վրացի գեղեցկուհի»*)
# «უეცარი შეხვედრა» (հայերեն՝ *«Հանկարծակի հանդիպում»*)

### Արձակ
* «უმანკო სისხლი» (հայերեն՝ *«Անարատ արյուն»*)

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:19-րդ դարի բանաստեղծներ
Կատեգորիա:Բանաստեղծներ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Գրողներ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Ռուսական կայսրության բանաստեղծներ
Կատեգորիա:Վրացի բանաստեղծներ
Կատեգորիա:Վրացի գրողներ
Կատեգորիա:Վրացի դրամատուրգներ
Կատեգորիա:Վրացի պատմաբաններ
Ֆրանյո ֆոն Ալմեն

**Ֆրանյո ֆոն Ալմեն** (, ), շվեյցարացի լեռնադահուկորդ, աշխարհի գավաթի մասնակից, հանդես է գալիս արագ վայրէջք և գերհսկա ոլորավայրէջք մարզաձևերում։

## Կարիերա
Ֆոն Ալմենը ծնվել է Բեռն կանտոնի Բոլտիգեն քաղաքում։ Աշխարհի գավաթում իր նորամուտը նշել է 2023 թվականի մարտի 4-ին՝ ԱՄՆ-ի Ասպեն քաղաքում անցկացված արագ վայրէջքի մրցավազքում։ Աշխարհի գավաթի նրա առաջին պատվո հարթակը եղել է 2024 թվականի հունվարին Գերմանիայի Գարմիշ-Պարտենկիրխեն քաղաքում կայացած գերհսկա ոլորավայրէջքի մրցավազքում։ Նրա առաջին հաղթանակը եղել է մեկ տարի անց՝ 2025 թվականի հունվարին, նույնպես գերհսկա ոլորավայրէջքի մրցավազքում, այս անգամ իր հայրենի քաղաքի՝ Վենգենի ձյան վրա։ Մի քանի շաբաթ անց Ավստրիայի Զալբախ քաղաքում կայացած աշխարհի առաջնությունում ֆոն Ալմենը նվաճել է երկու ոսկե մեդալ՝ արագ վայրէջք ձևում և Լոիկ Մեյարի հետ թիմային կոմբինացիայում։

Իր առաջին՝ 2026 թվականի Ձմեռային օլիմպիական խաղերում Ֆրանյոն Բորմիոյի լեռնադահուկային մրցուղում արագ վայրէջքի մրցումներում գերազանցել է բոլոր մրցակիցներին և դարձել օլիմպիական չեմպիոն։ Երկու օր անց նա ոսկե մեդալ է նվաճել թիմային համակցված մրցաձևում՝ Թանգի Նեֆի հետ։ Ֆոն Ալմենը չորրորդ ամենաարագ ժամանակն էր գրանցել արագ վայրէջքի մրցուղում, իսկ Նեֆը՝ ոլորավայրէջքում։ Գերհսկա ոլորավայրէջքի մրցուղում Ֆրանյոն կրկին գրանցել է ամենաարագ ժամանակը և նվաճել իր երրորդ օլիմպիական ոսկե մեդալը 2026 թվականի Խաղերում։

## Աշխարհի առաջնության արդյունքներ
### Մրցաշրջանի դասակարգում

:

### Մրցարշավի պատվո հարթակներ
* 5 հաղթանակ – (4 DH, 1 SG)
* 14 պատվո հարթակներ – (8 DH, 6 SG), 25 լավագույն տասնյակներ

## Աշխարհի առաջնության արդյունքներ

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Franjo von Allmen at the Swiss Ski Team 
*  

Կատեգորիա:Շվեյցարացի լեռնադահուկորդներ
Կատեգորիա:2026 թվականի Ձմեռային օլիմպիական խաղերի չեմպիոններ
Մելվին Ճգնավորյան

**Մելվին Ճգնավորյան** (, ), ֆրիսթայլի ֆրանսահայ դահուկորդ, որը մասնագիտացած է սքիքրոսում, աշխարհի փոխչեմպիոն։

## Կարիերա
Մելվին Ճգնավորյանի միջազգային առաջին ելույթը տեղի է ունեցել 2015 թվականի դեկտեմբերի 19-ին Վալ Տորանսում, որտեղ կայացած FIS մրցաշարում նա զբաղեցրել է 29-րդ տեղը։ 2016 թվականին նա 30-րդ տեղն է զբաղեցրել նույն տեղում կայացած աշխարհի պատանեկան առաջնությունում։

Մելվինի առաջին ելույթը Աշխարհի գավաթի խաղարկությունում տեղի է ունեցել 2021 թվականի դեկտեմբերի 11-ին Վալ Տորանսում, որտեղ նա զբաղեցրել է 61-րդ տեղը: Իր առաջին միավորները նա վաստակել է մեկ օր անց նույն քաղաքում՝ զբաղեցնելով 16-րդ տեղը: Ճգնավորյանն իր առաջին պատվո հարթակին հասել է 2024 թվականի փետրվարի 24-ին Ռեյտերալմում՝ Աշխարհի գավաթի մրցաշարում զբաղեցնելով երրորդ տեղը: Նա զիջել է միայն շվեդ Էրիկ Մոբյորգին և շվեյցարացի Յոնաս Լենհերին։

2025 թվականի Էնգադինում կայացած աշխարհի առաջնությունում նա Ժադ Գրիլե-Օբերի հետ թիմային պայքարում նվաճել է արծաթե մեդալ։ Անհատական պայքարում նա զբաղեցրել է 8-րդ տեղը։

Նրա հորեղբորորդին՝ Տերենս Ճգնավորյանը, նույնպես ֆրիսթայլի դահուկորդ է։ Եղբայրները Ֆրանսիայի հավաքականի կազմում մասնակցում են Միլանում և Կորտինայում ընթացող 2026 թվականի Ձմեռային օլիմպիական խաղերին։

## Նվաճումներ
### Աշխարհի առաջնություններ

### Աշխարհի գավաթ
#### Տեղերն ընդհանուր դասակարգման մեջ

* 2021/2022 մրցաշրջան՝ 48
* 2022/2023 մրցաշրջան՝ 44
* 2023/2024 մրցաշրջան՝ 14
* 2024/2025 մրցաշրջան՝ 13

#### Մեդալներ մրցումներում
#  Ռայտերալմ՝ 24 փետրվարի 2024 (սքիքրոս) – 3-րդ տեղ
#  Ռայտերալմ՝ 16 հունվարի 2025 (սքիքրոս) – 2-րդ տեղ
#  Վեզոնա` 24 հունվարի 2026 (սքիքրոս) – 3-րդ տեղ

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* 
* 

Կատեգորիա:Ձմեռային օլիմպիական խաղերի մարզիկներ
Կատեգորիա:Մարսել քաղաքում ծնվածներ
Կատեգորիա:Ֆրանսահայ մարզիկներ
Մերիդիան

**Մերիդիան** (), քաղաք ԱՄՆ-ում՝ Այդահո նահանգի Էյդա շրջանում: Զբաղեցնում է 88,15 քառակուսի կիլոմետր տարածք: 2020 թվականի մարդահամարի տվյալներով բնակչության թվաքանակը եղել է 117 635. այդ ցուցանիշով Մերիդիանը երկրորդ տեղն է գրավում Այդահո նահանգում՝ զիջելով միայն նահանգային մայրաքաղաք Բոյսեին:

Մերիդիանը համարվում է Միացյալ Նահանգների առավել արագ աճող բնակավայրերից մեկը: 1970 թվականին ունեցել է 2.616, 1980-ին՝	6.658, 1990-ին՝	9.596, 2000 թվականին՝ 34.919, 2010-ին՝	75.092, 2015-ին՝ 90 739 բնակիչ:

1990 թվականի համեմատությամբ (9 596 բնակիչ) բնակչության թվաքանակն աճել է 683 %-ով: 

Ստորև ներկայացված են քաղաքի բնակչության թվաքանակի փոփոխությունները. 

## Պատմություն
Բնակավայրը հիմնադրվել է 1891 թվականին: Սկզբնական շրջանում կոչվել է Հանթեր: Որոշ ժամանակ անց այստեղ գաղտնի եղբայրության անկախ օրդեն (ուխտ) է հիմնվել, որը կրել է *Մերիդիան* անունը: Հենց այդ անունն էլ հետագայում տրվել է բնակավայրին: 1892 թվականին Մերիդիանի շուրջբոլորն ստեղծվել է ոռոգիչ ջրանցքների լայն ցանց: 1910 թվականին բնակավայրը քաղաքի կարգավիճակ է ստացել:

## Կառավարումը
Քաղաքի կառավարման ղեկը վստահվում է քաղաքապետին, որն ընտրվում է 4 տարի ժամկետով, տարեկան ստանում $ 90.956 աշխատավարձ (2018 թվականի տվյալներով): Գործում է վեց անդամներից բաղկացած քաղաքային խորհուրդը, որի տեղերի 50 տոկոսը երկու տարին մեկ ենթակա է վերընտրման: Խորհրդի անդամները կատարում են իրենց պարտականությունները, տարեկան ստանում 10 000 դոլար փոխհատուցում:

## Զանգվածային մշակույթում
Քլինթ Իսթվուդի *[[Բրոնքո Բիլլի]]* ֆիլմը (1980) մասամբ նկարահանվել է Մերիդիանում:

## Պատկերասրահ

Meridian Idaho Temple, Springtime.jpg|Տաճարը գարնանը
Village at Meridian.jpg
Meridian-idaho-usa-city-hall.jpg|Քաղաքապետարանը
Meridian-idaho-heritage-pavilion.jpg|Ժառանգության տաղավարը
JuliusMKleinerMemorialParkEntrance.jpg|Յուլիուս Քլայների հուշայգին


## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* City of Meridian, Idaho Website—Portal style website, Government, Business, Library, Recreation and more
* Meridian Photo Gallery
* City-Data.com—Comprehensive Statistical Data and more about Meridian
* meridiancity.org — официальный сайт города
*  фотогалерея окрестностей

Կատեգորիա:1891 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր
Կատեգորիա:ԱՄՆ-ի բնակավայրեր
Կատեգորիա:ԱՄՆ-ի քաղաքներ
Կատեգորիա:Այդահոյի քաղաքներ
Կատեգորիա:Հյուսիսային Ամերիկայի բնակավայրեր
Էբբա Անդերսոն

**Էբբա Կրիստինա Անդերսոն** (, ) շվեդ դահուկորդ։ Նա 2023 թվականի դրությամբ արդեն ունեցել է Աշխարհի առաջնության երեք ոսկե մեդալ։ 2024 թվականի հունվարի 22-ին նա արժանացել է Ջերինգի մրցանակին իր 2023 թվականի ելույթների շնորհիվ։

## Անձնական կյանք
Անդերսոնը ծնվել է 1997 թվականի հուլիսի 10-ին Դելսբոյում։

## Դահուկավազք
Անդերսոնի առաջին միջազգային առաջնությունը՝ մեծահասակների մակարդակում, անցկացվել է FIS Nordic Ski World Championships-ում 2017 թվականին, Ֆինլանդիայի Լահռի քաղաքում։ Այդ աշխարհի առաջնությունում նա՝ Շվեդիայի փոխանցումավազքի հավաքականի կազմում, նվաճել է արծաթե մեդալ 4×5 կմ փոխանցումավազքում։

2018 թվականի Օլիմպիական խաղերում Անդերսոնը սկիատլոնում զբաղեցրել է չորրորդ տեղը՝ բրոնզե մեդալակիր Քրիստա Պյարմակոսկիից հետ մնալով ընդամենը 0.8 վայրկյան։ Նա 13-րդ տեղն է գրավել 10 կմ անհատական մրցավազքում, 13-րդ տեղը՝ 30 կմ զանգվածային մեկնարկով մրցավազքում, իսկ փոխանցումավազքում Շվեդիայի հավաքականի հետ նվաճել է արծաթե մեդալ։

Զեեֆելդում կայացած FIS Nordic Ski World Championships 2019-ում նա նվաճել է իր առաջին ոսկե մեդալը աշխարհի առաջնություններում՝ հաղթելով 4 × 5 կմ փոխանցումավազքում Շվեդիայի հավաքականի կազմում։

Անդերսոնը 2026 թվականի Ձմեռային օլիմպիական խաղերում նվաճել է արծաթե մեդալ 20 կիլոմետրանոց սկիատլոնում։

## Վազք
Անդերսոնը նաև մասնակցել է վազքի միջազգային պատանեկան մակարդակի մրցումների: 2015 թվականին Էսկիլսթունայում կայացած Եվրոպայի առաջնության ժամանակ նա 3000 մետր վազքում զբաղեցրել է 6-րդ տեղը՝ 9.29,98 արդյունքով: Որպես թեթև ատլետիկայի մարզիկ՝ նա մրցել է Sollefteå GIF Friidrott-ի համար։

## Անվաչմուշկների սպորտաձևերով
2019 թվականի օգոստոսի 23-ին նա Սոլլեֆտեոյում հաղթել է 7.5 կմ անվաչմուշկների-դահուկավազքի մրցումում (առանց կրակային փուլերի), որտեղ միմյանց դեմ մրցում էին դահուկավազքի և բիաթլոնի մարզիկները։

## Դահուկավազքի արդյունքներ
Բոլոր արդյունքները վերցված են Դահուկային սպորտի միջազգային ֆեդերացիայից (FIS)։

### Օլիմպիական խաղեր
* 2 մեդալ (1 արծաթե, 1 բրոնզե)

### Աշխարհի առաջնություններ
* 11 մեդալ (6 ոսկե, 1 արծաթե, 4 բրոնզե)

### Աշխարհի գավաթ
#### Մրցաշրջանի վերնագրեր
* 2 տիտղոս – (2 U23)

#### Մրցաշրջանի դասակարգում

#### Անհատական պոդիումներ
* 9 հաղթանակ – (8 Աշխարհի առաջնություն, 1 Աշխարհի առաջնություն)
* 45 պատվո հարթակներ – (32 Աշխարհի առաջնություն, 13 Աշխարհի առաջնություն)

#### Թիմերի պատվո հարթակներ
* 2 հաղթանակ – (2 )
* 7 պատվո հարթակներ – (7 )

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
 
Կատեգորիա:Շվեդ դահուկավազորդներ
Կատեգորիա:2026 թվականի Ձմեռային օլիմպիական խաղերի արծաթե մեդալակիրներ
Բերնդ Բրանշ

**Բերնդ Բրանշ** (; ), գերմանացի ֆուտբոլիստ, պաշտպան։ 1974 թվականի աշխարհի առաջնության մասնակից, 1976 թվականի Օլիմպիական չեմպիոն և 1972 թվականի Օլիմպիական խաղերի բրոնզե մեդալակիր։ Տարվա լավագույն ֆուտբոլիստ ԳԴՀ-ում 1968 և 1974 թվականներին։

## Կարիերա
### Հավաքականում
Բեռնդ Բրանշն Արևելյան Գերմանիայի հավաքականում իր նորամուտը նշել է 1967 թվականի մայիսի 17-ին Շվեդիայի հավաքականի հետ ընկերական խաղում, որն ավարտվել է արևելյան գերմանացիների հաղթանակով՝ 1:0 հաշվով։ 1972 թվականին Բրանշը հավաքականի կազմում մեկնել է Մյունխեն՝ XX ամառային Օլիմպիական խաղերին, նա խաղացել է իր թիմի բոլոր յոթ խաղերում, որը դարձել է բրոնզե մեդալակիր։ 1974 թվականին Բրանշը մասնակցել է իր երկրի համար միակ աշխարհի առաջնությանը՝ 1974 թվականին, նա խաղացել է բոլոր վեց խաղերում, այդ թվում՝ Գերմանիայի Դաշնային Հանրապետության հավաքականի հետ հայտնի խաղում։ 1976 թվականին Բրանշը կրկին մասնակցել է Օլիմպիական խաղերին, այս անգամ ավելի հաջող, քանի որ ԳԴՀ հավաքականը Լեհաստանի հավաքականի նկատմամբ եզրափակչում 3:1 հաշվով հաղթանակի շնորհիվ նվաճել է իր պատմության մեջ առաջին և միակ ոսկե օլիմպիական մեդալները։ Բրանշն իր վերջին ելույթը ազգային հավաքականում ունեցել է 1976 թվականի ապրիլի 21-ին Ալժիրի հավաքականի հետ ընկերական խաղում, այդ խաղն ավարտվել է արևելյան գերմանացիների հաղթանակով 5:0 հաշվով, իսկ Բրանշն ինքը խաղադաշտ է դուրս եկել 65-րդ րոպեին՝ փոխարինելով Հանս-Յուրգեն Դյոռներին։ 1976 թվականի հուլիսի 31-ին ևս մեկ խաղ է խաղացել ԳԴՀ հավաքականի կազմում 1976 թվականի Օլիմպիական խաղերում, սակայն մեր օրերում ՖԻՖԱ-ն Օլիմպիական խաղերի հանդիպումները պաշտոնական չի համարում։ Բերնդ Բրանշը հավաքականի կազմում անցկացրել է 65 պաշտոնական հանդիպում, որոնցում խփել է 3 գոլ։ Բրանշը նաև 10 խաղ է անցկացրել ԳԴՀ-ի օլիմպիական հավաքականի կազմում։

**Ընդհանուր՝ 65 խաղ / 3 գոլ; 35 հաղթանակ, 18 ոչ-ոքի, 12 պարտություն։**

**Ընդհանուր՝ 10 խաղ; 7 հաղթանակ, 1 ոչ-ոքի, 2 պարտություն։**

## Ձեռքբերումներ
### Թիմային
**ԳԴՀ-ի հավաքական**
* Օլիմպիական խաղերի հաղթող՝ 1976
* Օլիմպիական խաղերի բրոնզե մեդալակիր՝ 1972

**«Հեմի Գալլե»**
* ԳԴՀ առաջնության բրոնզե մեդալակիր՝ 1971

**«Կարլ Ցեյս»**
* ԳԴՀ առաջնության արծաթե մեդալակիր՝ 1974
* ԳԴՀ գավաթակիր՝ 1974

### Անձնական
* ԳԴՀ-ի տարվա լավագույն ֆուտբոլիստ (2)՝ 1968, 1974
* ԳԴՀ առաջնության երկրորդ դիվիզիոնի լավագույն ռմբարկու՝ 1965 (20 գոլ)
* ԳԴՀ առաջնությունում ամենաշատ խաղեր անցկացրած խաղացողների ցուցակում 31-րդ տեղը՝ 316 խաղ

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* 
* Профиль игрока на ''worldfootball.net''
* Статистика матчей за сборную ГДР на сайте ''eu-football.info''
* 
* Статистика матчей за сборную ГДР на сайте ''rsssf.com''
* Статистика матчей за сборную ГДР на сайте ''dfb.de''
* Статистика матче за олимпийскую сборную на сайте ''sports-reference.com'' 

Կատեգորիա:Գերմանացի ֆուտբոլային մարզիչներ
Կատեգորիա:Գերմանացի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Գերմանիայի հավաքականի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Տղամարդկանց ֆուտբոլի պաշտպաններ
Կատեգորիա:Օլիմպիական խաղերի բրոնզե մեդալակիրներ
Կատեգորիա:Օլիմպիական չեմպիոններ
Ֆրիդա Կառլսոն

**Ֆրիդա Էլիզաբեթ Կառլսոն** (), շվեդ դահուկավազքի մարզիկ։ Արծաթե մեդալ է նվաճել կանանց 10 կմ դասական վազքում, բրոնզե մեդալ՝ կանանց 30 կմ ազատ ոճի մասսային մեկնարկում, ինչպես նաև ոսկե մեդալ՝ որպես կանանց 4 × 5 կմ փոխանցավազքի մասնակից 2019 թվականի FIS աշխարհի առաջնությունում Ավստրիայի Զեեֆելդ քաղաքում։ Այս հաղթանակով նա դարձել է դահուկավազքի աշխարհի գավաթի պատմության մեջ ամենաերիտասարդ ոսկե մեդալակիրը։ 

2018 թվականի ապրիլին Կառլսոնը ստացել է 50,000 շվեդական կրոն մրցանակ՝ խոստումնալից երիտասարդ դահուկորդների համար, որը սահմանվել էր նախկին դահուկորդ Յոհան Օլսոնից և բանկից։ Մրցանակը նրան նաև հնարավորություն է տցել օգտվել Օլսոնի աջակցությունից՝ որպես մենթոր։ Կառլսոնը նախկին դահուկորդուհի Անն-Մարի Կառլսոնի դուստրն է։

2022-2023 մրցաշրջանում Ֆրիդա Կառլսոնը հաղթել է Tour de Ski մրցաշարում։

Կառլսոնը 2026 թվականի Ձմեռային օլիմպիական խաղերում նվաճել է ոսկե մեդալ 20 կիլոմետրանոց սկիատլոնում։

## Դահուկավազքի արդյունքներ
Բոլոր արդյունքները վերցված են Դահուկային սպորտի միջազգային ֆեդերացիայից (FIS)։

### Օլիմպիական խաղեր
* 2 մեդալ (1 ոսկե և 1 բրոնզե)

### Աշխարհի առաջնություններ
* 13 մեդալ - (3 Ոսկի, 5 Արծաթ, 5 Բրոնզ)

### Աշխարհի գավաթ
#### Մրցաշրջանի վերնագրեր
* 1 տիտղոս - (1 U23)

#### Դասակարգային դասակարգում

#### Անհատական պոդիումներ
* 14 հաղթանակ - (12 , 2 )
* 28 պատվո հարթակներ- (20 , 8 )

#### Թիմերի պատվո հարթակներ
* 2 հաղթանակ- (2 )
* 5 պատվո հարթակներ - (5 )

## Ծանոթագրություններ

 

Կատեգորիա:Շվեդ դահուկավազորդներ
Կատեգորիա:2026 թվականի Ձմեռային օլիմպիական խաղերի չեմպիոններ
Կատեգորիա:2026 թվականի Ձմեռային օլիմպիական խաղերի արծաթե մեդալակիրներ
Աննա Ուդինե Ստրյոմ

**Աննա Ուդինե Ստրյոմ** (, ), նորվեգացի դահուկացատկորդուհի, Օլիմպիական խաղերի ոսկե մեդալակիր (2026):

Նրա նվաճումները ներառում են՝ անձնական բրոնզե մեդալներ աշխարհի առաջնություններում՝ 2023 և 2025 թվականներին, ինչպես նաև խմբային մեդալներ՝ 2019, 2021, 2023 և 2025 թվականներին։

## Կարիերա
Ստրյոմը ծնվել է Ալտա Ֆլորեստայում 1998 թվականի ապրիլի 17-ին։ Նա հինգ անգամ ներկայացրել է Նորվեգիան FIS Nordic Ski World Championships-ում (2015, 2019, 2021, 2023 և 2025 թվականներին):

Նա բրոնզե մեդալ է նվաճել FIS Nordic Ski World Championship 2023-ում։ Մասնակցելով 2023 թվականի Եվրոպական խաղերին՝ նա ընդգրկվել է Նորվեգիայի թիմում, որտեղ երկրորդ տեղն է զբաղեցրել խառը թիմային պայքարում՝ Էյրին Մարիա Կվանդալի, Ռոբերտ Յոհանսոնի և Մարիուս Լինդվիկի հետ։

2025 թվականին Տրոնդհայմում կայացած FIS Nordic Ski World Championship-ում նա նվաճել է բրոնզե մեդալ անհատական NH մրցումներում։ Նորվեգիայի հավաքականի կազմում 2025 թվականի աշխարհի առաջնությունում նա նվաճել է ոսկե մեդալ կանանց թիմային պայքարում։

Նա նվաճել է ոսկե մեդալ 2026 թվականին Իտալիայում կայացած Ձմեռային օլիմպիական խաղերում։

## Աշխարհի գավաթ
### Դասակարգում

### Հաղթանակներ

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* FIS կայքի անձնական էջ

 

Կատեգորիա:Նորվեգացի մարզուհիներ
Կատեգորիա:Նորվեգացի օլիմպիական չեմպիոններ
Կատեգորիա:2026 թվականի Ձմեռային օլիմպիական խաղերի չեմպիոններ
Ռյոմա Կիմատա

**Ռյոմա Կիմատա** (), ճապոնացի սնոուբորդիստ։

## Կարիերա
2019 թվականի ապրիլին նա մասնակցել է FIS սնոուբորդինգի պատանեկան աշխարհի առաջնությանը և նվաճել է ոսկե մեդալ մեծ օդային մրցումներում։ Այնուհետև նա մասնակցել է 2020 թվականի Ձմեռային երիտասարդական օլիմպիական խաղերին և նվաճել է ոսկե մեդալ մեծ օդային մրցաձևում՝ 195.00 միավորով։

Կիմատան ներկայացրել է Ճապոնիան 2025 թվականի սնոուբորդինգի աշխարհի առաջնությունում մասնակցելով խոշոր օդային մրցաձևում։ Երկրորդ վազքի ընթացքում նա ընկել է՝ փորձելով կատարել backside 1980 melon-ը, ինչի հետևանքով քիթը սկսել է արյունահոսել։ Բժշկական օգնություն ստանալուց հետո նա վերադարձել է երրորդ և վերջին վազքին, որտեղ կատարել է backside 1980-ը և հաղթել է ոսկե մեդալը՝ հավաքելով 176.75 միավոր։

2026 թվականի հունվարին նա ընտրվել է ներկայացնելու Ճապոնիան 2026 թվականի Ձմեռային օլիմպիական խաղերում։ Մեծ օդային որակավորման փուլի ժամանակ նա հավաքել է 164.75 միավոր և անցել է եզրափակիչ։ Նա եզրափակչում նվաճել է արծաթե մեդալ՝ 171.50 միավորով։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ

Կատեգորիա:Ճապոնացի սնոուբորդիստներ
Կատեգորիա:2026 թվականի Ձմեռային օլիմպիական խաղերի արծաթե մեդալակիրներ
Տինա և Միլո

**Տինա և Միլո (****),** Միլան Կորտինայի 2026 թվականի ձմեռային օլիմպիական և ձմեռային պարաօլիմպիկ խաղերի պաշտոնական թալիսմանները Նրանք երկու մարդակերպ կզաքիսներ են։

Տինան և Միլոն հաղթել են հանրային հարցման արդյունքում։ *Միլան Կորտինա 2026-ի* թալիսմանների դիզայնը որոշող հարցմանը մասնակցել էր ավելի քան 1600 առաջարկ։ Բոլոր կերպարները նկարել էին 6-ից 14 տարեկան իտալացի աշակերտները։ Տինան և Միլոն նախագծել էին Istituto Comprensivo Taverna-ի ուսանողները, հաղթել են ձայների 53 տոկոսով։ Մրցույթը համագործակցություն էր Միլան Կորտինա հիմնադրամի և Իտալիայի կրթության նախարարության միջև։  Թալիսմանները անվանակոչվել են իտալական Կորտինա դ'Ամպեցցո (Տինա) և Միլան (Միլո) քաղաքների անուններով։ Նրանց դիզայնը ներկայացվել է փետրվարի 7-ին Սան Ռեմոյի երաժշտական փառատոնում 2024 թվականին։

Տինան և Միլոն եղբայրներ են: Տինան, Օլիմպիական թալիսման է, սպիտակ կոշիկ է կրում և տեղափոխվել է Իտալիայի լեռներից քաղաք՝ նոր բաներ ուսումնասիրելու: Նրա եղբայր Միլոն, Պարաօլիմպիկ թալիսման է, ունի կապույտ կոշիկ և ծնվել է առանց մեկ ոտքի, բայց քայլելուց պոչն օգտագործում է ոտքի փոխարեն։ Տինայի և Միլոյի աշակերտ հեղինակներն ասում են, որ կզաքիսները անմեղության և մաքուրության խորհրդանիշներ են, և որ նրանց տարբեր գույնի զգեստները ներկայացնում են բազմազանությունը: Կզաքիսները փոխում են մազերի գույնը եղանակների հետ, ամռանը սև-սպիտակ են և ձմռանը ամբողջությամբ սպիտակ: *Միլան Կորտինա 2026-ի* կազմակերպիչ կոմիտեն զույգը նկարագրել է որպես «Առաջին բացահայտ Z սերնդի թալիսմաններ»։ Տինային և Միլոյին ուղեկցում է 6 մարդակերպ ձնծաղիկներիլ թիմը, որը կոչվում է Flo: Flo- ն հիմնված է թալիսմանների մրցույթի երկրորդ տեղ գրաված կերպարների վրա, որոնց նախագծել են Սաբին դի Սեգրատե ինստիտուտի ուսանողները։ Նրանք խորհրդանշում են հույս ու դիմացկունություն: 

2025 թվականին Իտալիան թողարկել է եվրո մետաղադրամների մի շարք՝ նվիրված 2026 թվականի Ձմեռային օլիմպիական և Պարաօլիմպիկ խաղերին, որոնցից մի քանիսի վրա պատկերված էին Տինայի և Միլոյի պատկերները։ 

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Հորինված կենդանիներ
Կատեգորիա:Ձմեռային օլիմպիական խաղեր 2026
Կատեգորիա:Օլիմպիական խորհրդանիշներ
Նոձոմի Մարույամա

**	Նոձոմի Մարույամա** (, ), ճապոնացի մարզիկ, 2026 թվականի Ձմեռային օլիմպիական խաղերի բրոնզե մեդալակիր, աշխարհի գավաթի փուլերի հաղթող և մրցանակակիր։

## Մարզական կարիերա
2015 թվականին Ալմաթիում կայացած դահուկավազքի պատանիների աշխարհի առաջնությունում Մարույաման զբաղեցրել է 18-րդ տեղը անհատական հաշվարկում և երրորդ տեղը ճապոնական քառյակի կազմում թիմային մրցումներում։

2018 թվականի դեկտեմբերի 1-ին Մարույաման նշել է իր նորամուտը Աշխարհի գավաթի փուլում։  2019 թվականի Զեեֆելդում կայացած աշխարհի առաջնությունում ճապոնուհին Ճապոնիայի կանանց հավաքականի կազմում զբաղեցրել է 6-րդ տեղը, իսկ անհատական հաշվարկում՝ 17-րդ տեղը:

2021 թվականի հոկտեմբերին Սապորոյում կայացած Ճապոնիայի առաջնությունում Մարույաման ընկել է և ստացել ձախ ծնկի առաջի խաչաձև կապանների վնասվածք։  Այսպիսով, Մարույաման դուրս է մնացել ամբողջ 2021/22 օլիմպիական մրցաշրջանից։

2023 թվականի փետրվարի 5-ին Վիլինգենում կայացած աշխարհի գավաթի փուլում գրավել է երկրորդ տեղը՝ ստանալով իր առաջին մեդան անհատական ցատկահարթակում։  Մի քանի օր անց Հինցենբախի փուլում դաձել է երրորդը։

2025/2026 մրցաշրջանում Լիլեհամերի առաջին փուլում ճապոնուհին հաղթել է երկու անհատական մեկնարկում՝ տանելով իր առաջին հաղթանակները աշխարհի գավաթի խաղարկությունում։  Ճապոնիայի թիմի կազմում կայացած խառը թիմային մրցաշարում ևս հաղթանակ է տոնել: Երկրորդ փուլում շվեդական Ֆալունում կրկին հաղթանակ է տարել։

2026 թվականի փետրվարին ճապոնական թիմի կազմում մասնակցել է Միլան/Կորտինայում անցկացված  իր առաջին Ձմեռային օլիմպիական խաղերին։ Կ-98 նորմալ ցատկահարթակի վրա անհատական ցատկերում երկու ցատկի արդյունքում հավաքել է 261,8 միավոր և նվաճել է բրոնզե մեդալ։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* 	Նոձոմի Մարույամայի էջը FIS կայքում

Կատեգորիա:2026 թվականի Ձմեռային օլիմպիական խաղերի բրոնզե մեդալակիրներ
Կատեգորիա:Ճապոնացի մարզիկներ
Ֆիլիպ Նավրաթ

**Ֆիլիպ Նավրատ** (, ), գերմանացի բիաթլոնիստ, 2025 թվականի աշխարհի առաջնության կրկնակի բրոնզե մեդալակիր էստաֆետներում, Եվրոպայի առաջնությունների մրցանակակիր, 2026 թվականի Ձմեռային օլիմպիական խաղերի բրոնզե մեդալակիր։

## Կարիերա
Ֆիլիպ Նավրատը ծնվել է 1993 թվականի փետրվարի 13-ին Ֆյուսենում։  Բիաթլոնով տարվել է 2000-ականների կեսերին, այդ թվում՝ Ֆյուսենի մեկ այլ հայտնի բնիկի՝ Թուրինի օլիմպիական չեմպիոն Մայքլ Գրիսի մեծ հաջողությունների օրինակով։  2013 թվականին Նավրատը տեղափոխվել է Ռուպոլդինգ, որտեղ սկսել է մարզվել գերմանացի այլ հայտնի բիաթլոնիստներ Անդրեաս Բիրնբախերի և Սիմոն Շեմփի հետ։ 

2014 թվականին Ֆիլիպը Գերմանիայի հավաքականի կազմում մասնակցել է աշխարհի պատանեկան առաջնությանը։  Այս մրցույթում նրա համար լավագույն արդյունքը 7-րդ տեղն էր սպրինտում և հաղթանակը փոխանցումավազքի կազմում: Դրանից հետո մի քանի մրցաշրջան հանդես է եկել IBU գավաթում, բայց առանց նշանակալի արդյունքների։ 

Նավրատին երբեմն հրավիրում էին Գերմանիայի առաջին հավաքականի կազմ՝ մասնակցելու Աշխարհի գավաթի փուլերին։  2021 թվականին նա նվաճել է իր առաջին ոսկին Չեխիայում՝ էստաֆետային մրցավազքում։

2021/2022 մրցաշրջանից Ֆիլիպը դարձել է հավաքականի մշտական անդամ։ Մասնակցել Է Պեկինի Ձմեռային օլիմպիական խաղերին:

Աշխարհի գավաթի փուլերում առաջին անհատական հաղթանակը գերմանացին նվաճել է 2023/2024 մրցաշրջանում Էստերսունդում՝ սպրինտում։ 

Լենցերհայդում 2025 թվականի աշխարհի առաջնությունում գերմանական քառյակի կազմում նվաճել է բրոնզե մեդալ տղամարդկանց փոխանցումավազքում և խառը փոխանցումավազքում։

## Ելույթներ
### Օլիմպիական խաղեր

### Աշխարհի առաջնություններ

## Աշխարհի գավաթ
### Հաղթանակներ անհատական մրցավազքում աշխարհի գավաթի խաղարկությունում, Օլիմպիական խաղերում և աշխարհի առաջնություններում

## Ծանոթագրություններ

 
Կատեգորիա:2026 թվականի Ձմեռային օլիմպիական խաղերի բրոնզե մեդալակիրներ
Կատեգորիա:Գերմանացի բիաթլոնիստներ
Ստեպղին

**Ստեպղին**, (Pastinaca), տապղին, սպիտակ արմատիկ, նեխուրազգիների (հովանոցավորների) ընտանքի երկամյա կամ բազմամյա խոտաբույսերի ցեղ։ Տերևները փետրաձև են, ծաղիկները՝ դեղին կամ նարնջագույն՝ հավաքված բարդ հովանոցում։ Պտուղը երկսերմիկ է։ Եվրոպայում և Ասիայում հայտնի է 15, ԽՍՀՄ–ում՝ 5 վայրի աճող (գլխավորապես Կովկասում) և մեկ մշակովի տեսակ: Հայաստանում ստեպղինը մշակվում է հիմնականում պահածոների գործարաններին կից գոտում։ Տարածված է ստեպղինը մշակովին (P․ Sativa)։ Երկամյա բույս է։ Տերևները՝ խիստ կտրտված, փետրաձև։ Արմատապտուղը՝ մսալի, դեղնասպիտակավուն, հարթ, կլորա–երկարավուն կամ կոնաձև–երկարավուն։ Ծաղիկները մանր են, երկսեռ։ Պտուղը երկսերմիկ է, բաց–գորշ կամ դարչնագույն։ Ստեպղինը խաչաձև փոշոտվող, ցրտա– և սառնամանիքադիմացկուն բույս է։ Արմատապտուղները պարունակում են 17,5–18,7% չոր նյութեր, 8,6–10,5% շաքարներ, մինչև 40 մգ վիտամին C, ինչպես նաև վիտամին B1 և B2, եթերայուղեր (սրանցով է պայմանավորված պտուղների քաղցր համը և հաճելի բույրը)։ Ստեպղինը օգտագործվում է սննդի մեջ, պահածոների արդյունաբերությունում որպես համեմունք մսի, ձկան և լցոնների մեջ որպես բաղադրիչ հումք՝ բանջարա–խորտիկային պահածոներ պատրաստելու ժամանակ։ Արմատապտուղներից պատրաստում են նաև համեղ ճաշատեսակ (տապակում են արմատապտուղը յուղով և պաքսիմատով)։ Հայաստանում տարածված են և մշակվում են ստեպղինի 2 ձև՝ երկարապտուղ և կարճապտուղ։ Երկարապտղավորներից է Ստուդենտ սորտը, իսկ կարճապտղավորներից՝ Ռաննի կրուգլին (կլոր վաղահաս)։ 

Կատեգորիա:Արմատապտուղներ
Կատեգորիա:Հովանոցավորներ
Wikibase

**Wikibase**-ը ծրագրային գործիքների հավաքածու է, որը նախատեսված է կենտրոնական պահոցում տարբերակված կիսակառուցվածքային տվյալների հետ աշխատելու համար: Այն հիմնված է JSON-ի վրա՝ սովորաբար MediaWiki-ում օգտագործվող վիքիտեքստի ոչկառուցվածքային տվյալների փոխարեն: Այն պահպանում և կազմակերպում է տեղեկատվություն, որը կարող է համատեղ խմբագրվել և կարդացվել մարդկանց և համակարգիչների կողմից, թարգմանվել բազմաթիվ լեզուներով և կիսվել աշխարհի մնացած մասի հետ՝ որպես Կապված բաց տվյալների (LOD) ցանցի մաս: Այն հիմնականում բաղկացած է MediaWiki-ի երկու ընդլայնումներից՝ Wikibase պահոցից, որը տվյալների պահպանման և կառավարման համար նախատեսված ընդլայնում է, և Wikibase Client-ից, որը թույլ է տալիս կառուցվածքային տվյալներ ստանալ և ներդնել Wikibase պահոցից: Այն մշակվել է Wikidata-ի համար և օգտագործվում է Wikimedia Deutschland-ի կողմից:

Wikibase հղումների տվյալների մոդելը բաղկացած է «միավորներից», որոնք դրանք նկարագրելու համար ներառում են առանձին «տարրեր», պիտակներ կամ նույնականացուցիչներ (հնարավոր է՝ բազմաթիվ լեզուներով), և իմաստաբանական հայտարարություններ, որոնք «հատկություններ» են վերագրում տարրին: Այս հատկությունները կարող են լինել կամ տվյալների բազայի այլ տարրեր, կամ տեքստային տեղեկատվություն, կամ այլ կիսակառուցվածքային տեղեկատվություն:

Wikibase-ն ունի JavaScript-ի վրա հիմնված օգտագործողի ինտերֆեյս, լիարժեք ֆունկցիոնալ API և ապահովում է տվյալների բոլոր կամ ենթաբազմությունների արտահանում բազմաթիվ ձևաչափերով: Այն օգտագործող նախագծերի թվում են Wikidata-ն, Wikimedia Commons-ը, Europeana-ի նախագիծը, Lingua Libre-ն, FactGrid-ը, OpenStreetMap վիքին, և wikibase.cloud-ը:

Wikibase-ի բացատրական տեսանյութ|thumb|right

## Ծանոթագրություններ
Նատալի Գայզենբերգեր

**Նատալի Գայզենբերգեր** (. ˈnataliː ˈɡaɪzn̩ˌbɛʁɡɐ, ), գերմանացի նախկին մարզիկ սահնակորդուհի: Սահնակային սպորտի պատմության մեջ վեց անգամ օլիմպիական չեմպիոն հռչակված առաջին մարզուհին է: Բացի այդ, ինն անգամ հաղթող է ճանաչվել աշխարհի, յոթ անգամ՝ Եվրոպայի առաջնություններում, ութ անգամ էլ՝ նվաճել է աշխարհի գավաթը ընդհանուր հաշվարկով: Համարվում է բոլոր ժամանակների լավագույն սահնակորդ մարզիկներից մեկը:  

Մասնակցել է չորս ձմեռային օլիմպիական խաղերի՝ ընդհանուր առմամբ նվաճելով յոթ մեդալ. բրոնզե 1 մեդալ Վանկուվերում 2010 թվականին՝ մեկտեղանոց սահնակներով անհատական մրցապայքարում, դրան հաջորդել են անհատական և թիմային հաշվարկներով մեկական ոսկե մեդալներ Սոչիի 2014 թվականի, Փհենչհանի 2018 թվականի և Պեկինի 2022 թվականի ձմեռային օլիմպիադաներից յուրաքանչյուրում: Ընդ որում՝ Սոչիի օլիմպիադայում նրա թիմակիցներն են եղել Ֆելիքս Լոխը, Թոբիաս Վենդլը և Թոբիաս Առլտը, Փհենչհանում ու Պեկինում՝ Յոհաննես Լյուդվիգը, Թոբիաս Վենդլը և Թոբիաս Առլտը:

Գայզենբերգերը 2008-2021 թվականների միջակայքում 16 մեդալ է նվաճել սահնակային սպորտի աշխարհի առաջնություններում, 2008-2022 թվականների միջակայքում էլ՝ 14 մեդալ՝ սահնակային սպորտի Եվրոպայի առաջնություններում: Նա չորս անգամ՝ 2010, 2014, 2018 և 2022 թթ. արժանացել է գերմանական բարձրագույն մարզական պարգևի՝ *Արծաթե դափնու տերև* մրցանակի ():

## Միջազգային նվաճումներ

### Աշխարհի գավաթի խաղարկություններ
Չորս հաջորդական մրցաշրջաններում սահնակային սպորտի աշխարհի գավաթի խաղարկություններում ընդհանուր դասակարգման մեջ երկրորդ տեղը զբաղեցնելուց հետո Նատալի Գայզենբերգերը 2012–13 մրցաշրջանում վերջապես նվաճեց իր առաջին չեմպիոնական տիտղոսը, ընդ որում՝ գերազանց ցուցանիշով. վեց մրցափուլում հաղթող ճանաչվեց և երեք մրցափուլում գրավեց երկրորդ տեղը: Աշխարհի գավաթի խաղարկություններում նա ընդհանուր առմամբ 7 անգամ գավաթակիր է դարձել մեկտեղանոց սահնակներով մրցապայքարում և 3 անգամ՝ սպրինտում. այս ցուցանիշները  բոլոր ժամանակների ռեկորդներ են կանանց մրցումներում։

Երեխայի սպասելու պատճառով 2019–20 մրցաշրջանը բաց թողնելուց հետո Գեյզենբերգերը վերսկսեց մարզումները և հաղթանակ տարավ 2020–21 մրցաշրջանի աշխարհի գավաթի խաղարկությունում։

2023 թվականի սեպտեմբերի 24-ին նա հայտարարեց իր մրցումային կարիերան ավարտելու մասին։

**Note:** Prior to 2020/21 season, to be classified in sprint standings athletes must compete on all sprint events throughout the season.

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* 
* Website von Natalie Geisenberger
* Natalie Geisenberger auf der Website des Deutscher Olympischer Sportbund|Deutschen Olympischen Sportbunds

Կատեգորիա:Օլիմպիական չեմպիոններ
Կատեգորիա:Աշխարհի չեմպիոններ
Կատեգորիա:Եվրոպայի չեմպիոններ
Կատեգորիա:Օլիմպիական խաղերի բրոնզե մեդալակիրներ
Կատեգորիա:Աշխարհի առաջնությունների մարզիկներ
Կատեգորիա:Օլիմպիական մարզիկներ
Կատեգորիա:Օլիմպիական բազմակի չեմպիոններ
Ջարամանա

**Ջարամանա** () քաղաք Սիրիայի հարավում, որը վարչականորեն մտնում է Ռիֆ Դիմաշկ նահանգի մեջ՝ Ղուտա հարթավայրում: Գտնվելով Սիրիայի մայրաքաղաքից 3 կիլոմետր հարավ-արևելք՝ այն հանդիսանումում է Դամասկոսի մեծ մետրոպոլիտենային տարածքում գտնվող եռուն քաղաք՝ հիմնականում քրիստոնյա (հույն, ասորի, արաբ և հայ) և դրուզ բնակչությամբ։ Տարածքը շուրջ 6 քառակուսի կիլոմետր է, բնակչությունը՝ ։

## Պատմություն
Ջարամանա այցելել է սիրիացի աշխարհագրագետ Յակութ ալ-Համավին 13-րդ դարի սկզբին և նշել, որ այն «Դամասկոսի Ղուտա շրջան» է։

2012 թվականի օգոստոսի 28-ին, հոկտեմբերի 29-ին և նոյեմբերի 28-ին քաղաքը հարված է հասցրել մեքենաների պայթյունների, որոնց հետևանքով զոհվել է ավելի քան 50 քաղաքացիական անձ, այդ թվում՝ մի քանի իրաքցի և պաղեստինցի փախստականներ։ Ավելի ուշ՝ դեկտեմբերի 12-ին, Պատերազմի ուսումնասիրության ինստիտուտը հայտնել է տարածքում Ժողովրդական կոմիտեների (տեղական ինքնապաշտպանության աշխարհազորայիններ, որոնք ստեղծվել են զինված ծայրահեղականներից համայնքները պաշտպանելու համար) առկայության մասին, ինչպես նաև կառավարամետ Շաբիհայի, որը սերտորեն համագործակցում էր այնտեղի կառավարական ուժերի հետ։

2018 թվականի մարտի 20-ին անհայտ հարձակվողները հրթիռներ արձակեցին քաղաքի վրա, որի արդյունքում զոհվեց առնվազն 44 մարդ, իսկ ևս 23-ը՝ վիրավորվեցին։ 2025 թվականի մարտի 1-ին բախումներ տեղի ունեցան Սիրիայի ժամանակավոր կառավարության և տեղի դրուզ զինյալների միջև։

## Ժողովրդագրական տվյալներ
2003 թվականից և Իրաքի պատերազմի սկզբից ի վեր մեծ թվով իրաքցիներ են ներգաղթել Ջարամանա։ 2004 թվականի պաշտոնական մարդահամարի համաձայն՝ քաղաքի բնակչությունը կազմել է 114,363 մարդ։ Մինչև 2009 թվականը փախստականների ալիքը բնակչության թիվը մոտ 100,000-ից հասցրել է ավելի քան 250,000-ի։

Ջարամանայում փախստականների ալիքի մեջ էր մտնում Իրաքից եկած ասորի քրիստոնյաների զգալի մասը։ 2006 թվականի հոկտեմբերին Ջարամանայի ասորական համայնքը վերջապես քահանա ստացավ Իրաքի Մոսուլ քաղաքից։ Քահանա Արքան Հանա Հակիմը պնդում է, որ միայն Ջարամանա քաղաքում այժմ կա 2000 ասորի-իրաքցի փախստական։ Քաղաքի մոտակայքում կա նաև համանուն պաղեստինյան փախստականների ճամբար։

Ջարամանան հայտնի է իր հարուստ դրուզական ժառանգությամբ, քանի որ քաղաքի բնակիչների մեծամասնությունը դրուզներ և սիրիացի քրիստոնյաներ են։ Այս քաղաքում, որը գտնվում է Դամասկոսի հիմնականում քրիստոնեական թաղամասի մոտ, կան մի քանի դրուզական սրբավայրեր և բազմաթիվ եկեղեցիներ։

## Ծանոթագրություններ

## Աղբյուրներ
*

## Արտաքին հղումներ
*Jaramana News
*Pictures taken in Jaramana Refugee Camp

Կատեգորիա:Ռիֆ Դիմաշկ
Կատեգորիա:Սիրիայի քաղաքներ
Պալ Կովաչ

**Պալ Ադամ Կովաչ** (}}. ), հունգարացի սուսերամարտիկ, օլիմպիական խաղերի 6-ակի, աշխարհի առաջնությունների 10-ակի չեմպիոն, Օլիմպիական արծաթե շքանշանի ասպետ (1984):

## Կենսագրություն
Մարզական կարիերան սկսել է որպես արգելավազորդ, որոշ ժամանակ անց գերապատվությունը  տվել սուսերամարտին: 1933 թվականին արդեն Հունգարիայի սուսերամարտի հավաքականի անդամ էր: Դրա կազմում  1936 թվականին նվաճել է իր առաջին ոսկե մեդալը՝ հաղթանակ տանելով թրասուսերակիրների մրցապայքարում։ Նրա մասնակցությամբ հունգարացի սուսերամարտիկները թիմային ոսկե մեդալներ են նվաճել հինգ անընդմեջ օլիմպիական խաղերում՝ 1936-1960 թթ. միջակայքում։ Նույն թիմը ոսկե մեդալներ է նվաճել աշխարհի ութ անընդմեջ առաջնություններում (ներառյալ երկու օլիմպիական խաղերը, որոնք համապատասխան տարիներին միաժամանակ համարվել են աշխարհի առաջնություններ)։ Կովաչը նաև անհատական ոսկե մեդալ է նվաճել 1952 թվականին, ինչպես նաև անհատական բրոնզե մեդալ՝ 1948 թվականին։

## Կենսագրական հակիրճ տեղեկատվություն
1935 թվականին Կովաչն ավարտել է կայսրուհի Լուիզայի անվան ռազմական ակադեմիան։ 1941 թվականից մասնակցել է Երկրորդ համաշխարհային պատերազմին. կռվել է Արևելյան ռազմաճակատում։ Պատերազմի ավարտին ընտանիքի հետ փախել է Ֆրիդրիխսհաֆեն, որտեղ գերի է ընկել։ Պատերազմից հետո գործարանում աշխատել է որպես ինժեներ, 1956 թվականից աշխատանքի է անցել բուդապեշտյան մի սրճարանում։ 1963-ից 1968 թվականներին եղել է Հունգարիայի սուսերամարտի ասոցիացիայի նախագահը, 1968 թվականից՝ Հունգարիայի օլիմպիական կոմիտեի անդամ։ 1981-ից 1988 թվականներին եղել է սուսերամարտի միջազգային ֆեդերացիայի (FIE) փոխնախագահը։ Մահացել է Բուդապեշտում 1995 թվականի հուլիսին։

Սուսերամարտիկներ էին նրա որդիները՝ Աթիլան և Տամաշը:

## Միջազգային նվաճումներ

## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն
* Фехтование: Энциклопедия / Авторы-составители М. С. Ракита, В. Л. Штейнбах. — М.: Человек, 2011. — ISBN 978-5-904885-46-5. — С. 183.

## Արտաքին հղումներ
* 
* Historie Fechtweltmeisterschaften (Herren-Säbel) von *sport-komplett.de*
* Досьє на sport.references.com 

Կատեգորիա:Աշխարհի չեմպիոններ
Կատեգորիա:Հունգարացի օլիմպիական չեմպիոններ
Կատեգորիա:Օլիմպիական բազմակի չեմպիոններ
Կատեգորիա:Օլիմպիական խաղերի բրոնզե մեդալակիրներ
Կատեգորիա:Օլիմպիական մարզիկներ
Կատեգորիա:Օլիմպիական չեմպիոններ
Մանուել Բուենո

**Մանուել Բուենո Կաբրալ** (, ), իսպանացի ֆուտբոլիստ, առավել հայտնի է իսպանական «Ռեալ Մադրիդ» ակումբում իր ելույթներով։

## Կենսագրություն
Բուենոն ծնվել է 1940 թվականի փետրվարի 5-ին Սևիլիայում՝ ֆուտբոլիստի ընտանիքում։ Նրա հայրը՝ Մանուել Բուենո Ֆերնանդեսը, եղել է նույնանուն տեղական ակումբի դարպասապահ։ 

Մանուել Բուենոն եղել է «Կադիս» ակումբի սան։ Առաջին մրցաշրջանն անցկացնելուց հետո նրան նկատել են Մադրիդի «Ռեալի» ներկայացուցիչները, և այդպիսով 19 տարեկանում Բուենոն տեղափոխվել է «արքայական» ակումբ։

Բուենոն մայրաքաղաքային ակումբի կազմում անցկացրել է 12 տարի, հաղթել է Իսպանիայի ութ առաջնություն, երկու Իսպանիայի գավաթ, երկու Եվրոպայի չեմպիոնների գավաթ և Միջմայրցամաքային գավաթ։ Սակայն նա այդպես էլ չի դարձել թիմի հիմնական խաղացող՝ չկարողանալով դիմանալ Ֆրանսիսկո Խենտոյի մրցակցությանը։ Այնուամենայնիվ, երկրպագուները գնահատել են Բուենոյի վարպետությունը, մասնավորապես՝ գնդակի ընդունումը, մրցակցին շրջանցելու և խաղընկերոջ համար գոլային պահ ստեղծելու կարողությունը։

«Ռեալում» խաղալու ընթացքում՝ 1968 թվականին, Բուենոն մեկ անգամ հրավիրվել է Իսպանիայի հավաքական, սակայն այնտեղ, բացի թիմակից Խենտոյից, նրա մրցակիցների թվում է եղել նաև Էնրիկե Կոլյարը, այդ պատճառով Բուենոն այդպես էլ չի խաղացել ազգային հավաքականում։

1971 թվականին Բուենոն տեղափոխվել է այն ակումբ, որտեղ խաղացել էր նրա հայրը՝ «Սևիլիա»։ 1971/72 մրցաշրջանի ավարտին ակումբը իջել է ավելի ցածր դիվիզիոն, և արդյունքում Բուենոն ավարտել է կարիերան Սեգունդա Դիվիզիոնում"

2026 թվականի փետրվարի 7-ին հայտարարվել է, որ Բուենոն մահացել է 86 տարեկանում։

## Նվաճումներ
### «Ռեալ Մադրիդ»
*Միջմայրցամաքային գավաթ՝ 1960
*Եվրոպայի չեմպիոնների գավաթ՝ 1959/60, 1965/66
*Իսպանիայի առաջնություն՝ 1960/61, 1961/62, 1962/63, 1963/64, 1964/65, 1966/67, 1967/68, 1968/69
*Իսպանիայի գավաթ՝ 1961/62, 1969/70

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* BDFutbol profile
* Real Madrid profile

Կատեգորիա:Իսպանացի տղամարդ ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Իսպանացի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Իսպանիայի ֆուտբոլի երիտասարդական հավաքականի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Լա Լիգայի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Կադիսի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Ռեալ Մադրիդի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Սևիլյայի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Տղամարդկանց ֆուտբոլի հարձակվողներ
Օլիմպիական մարզադաշտ (Կորտինա դ’Ամպեցո)

[մինի|[Ձմեռային օլիմպիական խաղեր 2026]]
**Կորտինա դ’Ամպեցոյի օլիմպիական մարզադաշտ (******','''  «Ստադիո Օլիմպիկո դել Գիաչչո»), փակ մարզադաշտ Իտալիայի Կորտինա դ'Ամպեցո քաղաքում: Այն կառուցվել է 1952-1954 թվականներին, հիմնականում որպես բացօթյա գեղասահքի ասպարեզ Իտալիայի Կորտինա դ'Ամպեցո քաղաքում՝ յոթից ութ հազար հանդիսատես տեղավորելու համար, Օլիմպիական խաղերի ընթացքում տասներկուսից տասնհինգ հազար հանդիսատես տեղավորելու ժամանակավոր հնարավորությունով: 

Մարզադաշտը բացվել է 1955 թվականի հոկտեմբերի 26-ին: 1956 թվականի Ձմեռային օլիմպիական խաղերի ժամանակ ասպարեզում անցկացվել են բացման և փակման արարողությունները, գեղասահքի մրցումները և հոկեյի ընտրանի խաղեր:1981 թվականից հետո կառույցին ավելացվել է տանիք: 

Մարզադաշտը հյուրընկալել է կյորլինգի մրցումները 2026 թվականի Ձմեռային օլիմպիական խաղերի ժամանակ, ինչպես նաև հյուրընկալելու է կյորլինգի անվասայլակով մրցումները և փակման արարողությունը 2026 թվականի Ձմեռային պարալիմպիկ խաղերի ժամանակ:
## Հանրաճանաչ մշակույթում
Մարզադաշտը ցուցադրվում է նաև 1981 թվականի Ջեյմս Բոնդի «Միայն քո աչքերի համար» ֆիլմում, որտեղ Բոնդը (մարմնավորել է Ռոջեր Մուրը) հանդիպում է չարագործ Արիս Քրիստատոսի (Ջուլիան Գլովեր) հետ, որտեղ Քրիստատոսը փորձում է խաբեությամբ Բոնդին ստիպել հետապնդել և սպանել իր մրցակից Միլոշ Կոլումբոյին (Տոպոլ):

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* 1956 Winter Olympics official report.  (PDF) pages 121 to 130. 
* Cortina Sports Venues  

Կատեգորիա:1955 հիմնադրումներ Իտալիայում
Կատեգորիա:Մարզադաշտեր Իտալիայում
Կատեգորիա:Օլիմպիական մարզադաշտեր
Ստեփանոս (նկարիչ)

**Ստեփանոս**  (ծն․ և մահ․ թթ․ անհտ․), VII դարի հայ նկարիչ։ Արուճում 666-ին որմնանկարազարդել է հայոց իշխան Գրիգոր Մամիկոնյանի կառուցած Ս․ Գրիգոր տաճարը։ Պահպանվել է որմնանկարի մի փոքր մասը միայն՝ ավագ խորանը երիզող շքեղ զարդագոտին և գմբեթարդում պատվանդանի վրա կանգնած Քրիստոսի մեծադիր (մոտ 7մ բարձրությամբ) պատկերի ստորին մասը։ Քրիստոսի ձախ ձեռքում պատկերված է մագաղաթագալար՝ Ավետարանից վերցված երկաթագիր քաղվածքով։ Կենտրոնական պատկերից ներքև, խորանի հյուսիսային կողմի պատի վրա պահպանվել են վեց առաքյալների պատկերները, որոնք ձեռքերին ունեն զարդարված կազմերով գրքեր։ Նկարիչն իր անունը գրել է Քրիստոսի պատվանդանի տակ, որմնանկարում օգտագործված կանաչ ներկով։ Հսկայական չափերով կոթողային որմնանկարը ունի հանդիսավոր ու վեհաշուք տեսք, ստեղծված է կատարողական հասուն վարպետությամբ և գեղարվեստական նուրբ ճաշակով։ 

## Գրականություն
* Մաթևոսյան Կ․, Արուճի տաճարի 666թ․ որմնանկարը, «ԼՀԳ», 1981, № 3։
* Дурново Л․, Стенная живопись в Аруче, «Տեղեկագիր ՀՍՍՀ ԳԱ», 1952, № 1։ 
* Котанджян Н․, Цвет в ранней средневековой живописи Армении, Е․, 1978․ 

Կատեգորիա:Անձինք այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Հայ նկարիչներ
Առաքման և կլանման ունակություններ

**Առաքման և կլանման ունակություններ**, հոծ միջավայրի (օրինակ՝ հեղուկ, պինդ մարմին) ջերմային ճառագայթման և կլանման հատկությունը բնորոշող մեծություններ։ 

*Առաքման ունակությունը*  E(\nu, T) մարմնի ճառագայթած էներգիայի քանակական չափն է՝ պայմանավորված մարմնի մասնիկների ջերմային տատանումներով։ 

*Կլանման ունակությունը*՝  A(\nu, T) մարմնի կլանած և այդ մարմնի վրա ընկած լրիվ ճառագայթային էներգիաների հարաբերությունն է, որը (0-1) միջակայքում փոփոխվող վերացական մեծություն է։ 

Առաքման և կլանման ունակությունը, բացի ճառագայթման հաճախականությունից (\nu) և մարմնի ջերմաստիճանից (T), կախված են նաև նյութի քիմիական բաղադրությունից, մակերևույթի ձևից։ Որոշակի պայմաններում առաքման և կլանման միջև ստեղծվում է հավասարակշռված ջերմային ճառագայթում, այսինքն՝ նույն ժամանակամիջոցում մարմինն առաքում է այնքան էներգիա, որքան կլանել է։ 

Եթե երկու մարմին միևնույն ջերմաստիճանում կլանում են էներգիայի տարբեր քանակություններ, ապա նրանց առաքումը նույնպես պետք է տարբերվի (Պրևոյի կանոն)։ Մարմնի չկլանած էներգիայի մասը անդրադարձվում է, որը բնորոշվում է անդրադարձման ունակությամբ՝ 1-A(\nu, T):

Անթափանց մարմնի առաքման և կլանման ունակության հարաբերությունը կախված չէ նրա նյութի հատկություններից և հավասար է բացարձակ սև մարմնի առաքման ունակությանը, որը ֆունկցիա է միայն հաճախականությունից և ջերմաստիճանից:
 
## Տես նաև
* Կիրխհոֆի ճառագայթման օրենք

Կատեգորիա:Քիմիական ջերմադինամիկա
Ստիպլ-չեյս

**Ստիպլ-չեյս**, (անգլ․tsteeplechase, < steeple – զանգակատուն, ժամատուն և chase – մրցարշավ, նախապես՝ արգելավազք զանգակատան, ժամատան ուղղությամբ)։
* Թեթև աթլետիկայում՝ վազք 3000 մ (մարզադաշտի 400 մետրանոց վազքուղով) արգելքների հաղթահարմամբ (91,4 սմ բարձրությամբ 5 խոչընդոտ, որոնցից մեկը ջրափոսի առջև)։ 
* Ձիասպորտում՝ 4 և ավելի տարեկան ձիերի արշավ 4000–7000 մ տարածությունում՝ մինչև 30 անշարժ, բարդ արգելքների հաղթահարմամբ։ 

Կատեգորիա:Թեթև ատլետիկա
Կատեգորիա:Ձիասպորտ
Մատիլդ Գրեմո

**Մատիլդ Գրեմո ** () () Շվեյցարացի օլիմպիական ֆրիսթայլի դահուկորդ, տասնմեկ անգամ X Games մեդալակիր։ 2023 թվականի փետրվարի 28-ին դարձել է առաջին ֆրիսթայլի դահուկորդը, որը նվաճել է և՛ սլոուփսթայլի աշխարհի, և՛ օլիմպիական չեմպիոնի տիտղոսները՝ երկու մարզաձևերում էլ ոսկե մեդալ է նվաճել։ Նա ևս մեկ ոսկե մեդալ է նվաճել 2026 թվականի Ձմեռային օլիմպիական խաղերում։

## Վաղ կյանք
Գրեմոն ծնվել է 2000 թվականի փետրվարի 8-ին, Ֆրիբուրգում՝ Շվեյցարիաում։

## Կարիերա
Գրեմոն մասնակցել է 2017 թվականի աշխարհի առաջնությանը։ Մասնակցել է 2021 թվականի FIS ֆրիսթայլ դահուկավազքի և սնոուբորդինի աշխարհի առաջնությանը՝ նվաճելով արծաթե մեդալ։

Գրեմոն ոսկե մեդալ է նվաճել բիգ էյրում 2017, 2019 և 2021 թվականների Ձմեռային X Games–ում։ Արծաթե մեդալներ է նվաճել սլոուփսթայլում 2020 թվականին, իսկ 2019 թվականին բիգ էյրում նվաճել է բրոնզե մեդալ։

Մասնակցել է 2018 թվականի Ձմեռային օլիմպիական խաղերին և նվաճել է արծաթե մեդալ կանանց սլոուփսթայլում։ 2022 թվականի Ձմեռային օլիմպիական խաղերում Գրեմոն նվաճել է ոսկե մեդալ սլոուփսթայլում իսկ բիգ էյրում բրոնզե մեդալ։ Գրեմոնին մարզել է շվեյցարացի ֆրիսկի մարզիչ Միսրա Նոտո Տորնյաինենին՝ 2018 թվականի Ձմեռային օլիմպիական խաղերի համար։ Տորնյաինենը հետագայում մարզել է չինացի Այլին Գուին՝ 2022 թվականի Ձմեռային օլիմպիական խաղերի համար։

2020 թվականին Գրեմոն դարձել է մրցույթի պատմության մեջ առաջին կինը, ով նվաճել է ***Switch Double Cork 1440*** մոդելը։

2024 թվականին Գրեմոն դարձել է առաջին կինը, որը մեկ մրցաշրջանում նվաճել է երեք ***FIS*** բյուրեղապակյա գլոբուս։

Գրեմոն նվաճել է ոսկե մեդալ 2026 թվականի Իտալիայում կայացած ձմեռային օլիմպիական խաղերում։ Գրեմոն իր երկրորդ վազքում գրանցել է 86.96 բարձր միավոր և ավարտել է 0.38 միավորով առաջ անցնելով Այլին Գուից, որը ավարտել էր 86.58 միավորով։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Mathilde Gremaud at the Swiss Olympic Association 
* ''She Who Flies.'' Red Bull TV, 2025, 50 min.

 
Կատեգորիա:2026 թվականի Ձմեռային օլիմպիական խաղերի չեմպիոններ
Կատեգորիա:Շվեյցարացի մարզիկներ