Դոբուտամին

**Դոբուտամին** () դեղամիջոց, որն օգտագործվում է կարդիոգեն շոկի (որն առաջանում է հյուսվածքների անբավարար արյան մատակարարման հետևանքով) և սրտային ծանր անբավարարության բուժման համար: Այն կարող է կիրառվել նաև սրտային սթրես-թեստերի որոշ տեսակների ժամանակ։ Այն ներմուծվում է օրգանիզմ միայն ներերակային եղանակով, կամ ներոսկրային՝ շարունակական ինֆուզիայի տեսքով։ Դեղամիջոցի չափաբաժինը պետք է կարգավորվի՝ ցանկալի արդյունքին հասնելու համար։ Ազդեցությունը սովորաբար նկատվում է 2 րոպեի ընթացքում: Կիսատրոհման պարբերությունը երկու րոպե է: Այս դեղամիջոցը սովորաբար նշանակվում է միայն կարճաժամկետ կիրառման համար, թեև այն կարող է օգտագործվել ավելի երկար ժամանակով՝ սրտի փոխպատվաստման սպասող պացիենտների մոտ սրտային անբավարարության ախտանիշները մեղմելու նպատակով:

Հաճախակի հանդիպող կողմնակի ազդեցություններն են՝ հաճախասրտությունը (տախիկարդիա), սրտի ռիթմի խանգարումը (առիթմիա) և բորբոքումը ներարկման տեղում: Օգտագործումը խորհուրդ չի տրվում հիպերտրոֆիկ կարդիոմիոպաթիա ունեցող անձանց։ Այն հիմնականում աշխատում է ադրեներգիկ բետա-1 ընկալիչների ուղղակի խթանման միջոցով, ինչը մեծացնում է սրտի կծկումների ուժը՝ հանգեցնելով դրական ինոտրոպ ազդեցության։ Սովորաբար այն քիչ ազդեցություն է ունենում մարդու սրտի կծկումների հաճախականության վրա։

Դոբուտամինը բժշկական օգտագործման համար հաստատվել է Միացյալ Նահանգներում 1978 թվականին։ Այն հասանելի է որպես վերարտադրված դեղամիջոց։ Այն ի սկզբանե ստացվել է իզոպրոտերենոլից։

## Բժշկական կիրառում
Դուբուտամինն օգտագործվում է սուր, սակայն պոտենցիալ դարձելի սրտային անբավարարության բուժման համար, օրինակ՝ սրտի վիրահատությունների ժամանակ կամ սեպտիկ և կարդիոգեն շոկի դեպքերում)՝ հիմնվելով դրա դրական ինոտրոպ ազդեցության վրա:

Դոբուտամինը կարող է կիրառվել սրտի կանգային անբավարարության դեպքում՝ սրտի արտամղումը մեծացնելու նպատակով: Այն ցուցված է, երբ անհրաժեշտ է ներարկումային թերապիա՝ որպես ինոտրոպ աջակցություն այն պացիենտների կարճաժամկետ բուժման համար, որոնք ունեն սրտի դեկոմպենսացիա՝ պայմանավորված սրտամկանի կծկողականության անկմամբ, այն կարող է առաջանալ ինչպես սրտի օրգանական հիվանդությունների, այնպես էլ սրտի վիրահատական միջամտությունների հետևանքով: Ավելի բարձր դեղաչափերը նպատակահարմար չեն սրտի իշեմիկ հիվանդության առկայության դեպքում, քանի որ դրանք բարձրացնում են սրտի կծկումների հաճախականությունը և, հետևաբար, մեծացնում են սրտամկանի պահանջը թթվածնի նկատմամբ:

Դեղամիջոցը նաև լայնորեն կիրառվում է հիվանդանոցային պայմաններում՝ որպես դեղաբանական սթրես-թեստի միջոց՝ պսակաձև անոթների հիվանդությունը հայտնաբերելու համար:

## Կողմնակի ազդեցություններ
Հիմնական կողմնակի ազդեցությունները ներառում են նրանք, որոնք սովորաբար բնորոշ են բետա-1 ակտիվ սիմպաթոմիմետիկներին՝ զարկերակային գերճնշումը (հիպերտենզիա), ստենոկարդիան (կրծքահեղձուկ), առիթմիան և հաճախասրտությունը։ Այն զգուշությամբ է կիրառվում նախասրտերի շողացման դեպքում, քանի որ ունի նախասիրտ-փորոքային (AV) հաղորդականությունը մեծացնելու հատկություն։

Դոբուտամինի ամենավտանգավոր կողմնակի ազդեցությունը առիթմիաների առաջացման բարձր ռիսկն է, ներառյալ մահացու առիթմիաները։

Ընդհանուր առմամբ, դոբուտամինը հակված է առաջացնել ավելի քիչ հաճախասրտությու և ծայրամասային անոթային ազդեցություններ, քան այնպիսի միջոցները, ինչպիսիք են էպինեֆրինը (ադրենալին) և իզոպրոտերենոլը։

## Ֆարմակոլոգիա
Դոբուտամինը ուղղակի ազդեցության միջոց է, որի հիմնական գործունեությունը պայմանավորված է սրտի β1-ադրենաընկալիչների խթանմամբ, ինչը մեծացնում է սրտի կծկողականությունն ու սրտի արտամղումը: Քանի որ այն չի ազդում դոֆամինային ընկալիչների վրա՝ նորէպինեֆրինի (α1 ագոնիստ) արտազատումը ընկճելու համար, դոբուտամինն ավելի քիչ է հակված հիպերտենզիա (ճնշման բարձրացում) առաջացնելուն, քան դոֆամինը:

Դոբուտամինը գերազանցապես β<sub>1-</sub>ադրենախթանիչ է՝ β2 թույլ ակտիվությամբ և α1 ընտրողական ակտիվությամբ, թեև կլինիկական պրակտիկայում այն կիրառվում է կարդիոգեն շոկի դեպքերում իր β1 ինոտրոպ ազդեցության շնորհիվ՝ սրտի կծկողականությունը և արտամղումը մեծացնելու նպատակով: Դոբուտամինը ներմուծվում է որպես ռացեմիկ խառնուրդ, որը բաղկացած է և՛ (+), և՛ (–) իզոմերներից. (+) իզոմերը ուժեղ β1 ագոնիստ է և α1 անտագոնիստ, մինչդեռ (–) իզոմերը α1 ագոնիստ է: Ռացեմատի կիրառումը հանգեցնում է ընդհանուր β1 ագոնիզմի, որն էլ ապահովում է դեղի հիմնական ազդեցությունը: (+)-Դոբուտամինը օժտված է նաև քիչ β2 ագոնիստիկ ակտիվությամբ, ինչը այն օգտակար է դարձնում որպես անոթալայնիչ։

## Պատմություն
Այն մշակվել է 1970-ական թվականներին «Eli Lilly and Company» ընկերությունում՝ բժիշկներ Ռոնալդ Թատլի և Ջեք Միլսի կողմից, որպես իզոպրենալինի կառուցվածքային նմանակ (անալոգ)։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* 

Կատեգորիա:Բժշկություն
Կատեգորիա:Դեղամիջոցներ այբբենական կարգով