open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Բալթիկ ծով

**Բալթիկ ծով** (, , , , , , , ), Ատլանտյան օվկիանոսի ներցամաքային ծով Հյուսիսային և Միջին Եվրոպայի ափերի մոտ։ Ողողում է Էստոնիայի, Լիտվայի, Լատվիայի, Ռուսաստանի, Գերմանիայի, Լեհաստանի, Դանիայի, Շվեդիայի և Ֆինլանդիայի ափերը։ Մակերեսը՝ 386 հազար կիլոմետր քառակուսի։ Հյուսիսային ծովին է միանում Դանիական նեղուցներով։ Մակերեսը՝ 386 հազար կիլոմետր քառակուսի։ Գերակշռող խորությունը 40-100 մ է, առավելագույնը՝ 470 մ։ Խոշոր կղզիները՝ Բոռհոլմ, Գոթլանդ, Էլանդ, Սաարեմաա, Հիյումաա, Ռյուգեն, Ալանդյան։ Խոշոր ծոցերը՝ Բոտնիկ, Ֆիննական, Ռիգայի։ Բալթիկ ծով են թափվում Նևա, Արևմտյան Դվինա (Դաուգավա), Նեման, Վիսլա, Օդրա գետերը։ Վոլգա-Բալթյան ջրային ուղիով միացված է Վոլգային, Սպիտակ ծով - Բալթյան ջրանցքով՝ Սպիտակ ծովին։ Հիմնական նավահանգիստները՝ Սանկտ Պետերբուրգ, Տալլին, Ռիգա, Լիեպայա, Կլայպեդա, Կալինինգրադ, Գդանսկ-Գդինյա, Շչեցին, Ռոստոկ-Վառնեմյունդե, Լյուբեկ, Քիլ, Կոպենհագեն, Մալմյո, Ստոկհոլմ, Լուլեո, Տուրկու, Հելսինկի, Կոտկա։

## Անվանում
Հին սլավոնները Բալթիկ ծովը անվանել են *«Վարյագների ծով»* (վարյագներ էին անվանում սկանդինավցիներին, նորմաններին), նորմանները՝ Austurweg «արևելյան ճանապարհ», գերմանացիներն այն այսօր էլ անվանում են Ostsee «Արևելյան ծով» (ի հակադրություն Հյուսիսային ծովի)։ «*Բալթիկ ծով*» առաջացել է ուշ լատիներեն mare Balticum անվանումից, որի ծագումնաբանությունը վերջնականապես ստուգաբանված չէ. կան մի քանի վարկածներ՝

# **Բալթի** կղզու անունից (այդ կղզին հիշատակում է Պլինիոսը և նշում, որ այնտեղ սաթ էին արդյունահանում),
# լիտվերեն baltas կամ լատիշերեն balts «սպիտակ» բառից (նկատի ունենալով ավազոտ ափերի գույնը),
# լատիներեն balteus, շվեդերեն և դանիերեն balte «գոտի» բառից («Երկիրը գոտևորել» իմաստով)։

## Աղբյուրներ

Կատեգորիա:Բալթիկ ծով
Կատեգորիա:Գերմանիայի աշխարհագրություն
Կատեգորիա:Գինեսի գրքի ռեկորդակիրներ
Կատեգորիա:Դանիայի աշխարհագրություն
Կատեգորիա:Էստոնիայի աշխարհագրություն
Կատեգորիա:Լատվիայի աշխարհագրություն
Կատեգորիա:Լեհաստանի աշխարհագրություն
Կատեգորիա:Լիտվայի աշխարհագրություն
Կատեգորիա:Շվեդիայի աշխարհագրություն
Կատեգորիա:Ֆինլանդիայի աշխարհագրություն
Ջակոմո Մեյերբեր

**Ջակոմո Մեյերբեր** (գերմաներեն՝ Giacomo Meyerbeer, ծննդյամբ՝ Յակոբ Լիբման Բեր, գերմաներեն՝ Jacob Liebmann Ber, ), գերմանացի և ֆրանսիացի երգահան, «մեծ օպերա» (Grand Opera) ժանրի հիմնադիր։ Հիմնական ստեղծագործություններն են՝ «Ռոբերտ-սատանա» (Robert le Diable, 1831), «Հուգենոտներ» (Les Huguenots, 1836), «Մարգարե» (Le Prophète, 1849), «Դինորա» (Dinorah, 1859), «Աֆրիկուհի» (L’Africaine, 1864) օպերաները։

Հրեա բանկիրի որդի։ Աշակերտել է Մուցիո Կլեմենտիին (դաշնամուր), Կ․ Ֆ․ Ցելտերին և Դ․ Ֆոգլերին (կոմպոզիցիա)։ 1816-1824 թվականներին ապրել է Իտալիայում, յուրացրել իտալական օպերայի սկզբունքները և տարբեր քաղաքներում բեմադրել նոր օպերաներ, որոնցից առավել հասունը՝ «Խաչակիրը Եգիպտոսում» (1824)։

1827-1842 թվականներին ապրել է Ֆրանսիայում, որտեղ աննախընթաց հաջողություն են գտել նրա «Ռոբերտ Սատանա» (1830, բեմադրվել է 1831) և համաշխարհային հռչակ վայելող «Հուգենոտներ» (1835, բեմադրվել է 1836) օպերաները։

1842-1846 թվականներին Բեռլինում վարել է գեներալ-մուզիկ-տնօրենի (գլխավոր դիրիժոր) պաշտոնը։ 1856 թվականին վերադարձել է Փարիզ, ուր բեմադրվել են նրա «Մարգարե» (1849), «Պլոյերմելյան ներում» («Դինորահ», 1859), «Աֆրիկուհի» («Վասկո դա Դամա», բեմ․ ետմահու, 1885) և այլ օպերաներ։ Զարգացնելով «մեծ օպերայի» ավանդույթները Մեյերբերը լիբրետիստ Էժեն Սկրիբի հետ ստեղծել է մոնումենտալ ներկայացումներ՝ կոնտրաստային դրամատուրգիայով, մասսայական ճոխ տեսարաններով, շքեղ ձևավորմամբ, որոնց բարդ սյուժեներում, իբրև կանոն, միահյուսվում են պաամա-սոցիալական և անձնական դրամայի գծեր։ Չնայած խոցելի կողմերին (պատմական անցքերի վիճելի մեկնաբանում, ոճի որոշ էկլեկաիկություն, վիրտուոզային և բեմադրական էֆեկտների չարաշահում), Մեյերբերի երկերը (շուրջ 16 օպերա) վոկալ, անսամբլային, խմբերգային և բալետային համարների բազմազան օգտագործման, մելոդիկայի ու հարմոնիայի արտահայտչականության և վառ գործի քավորման շնորհիվ զգալիորեն հարստացրին 19-րդ դարի ռոմանտիկական օպերան։

Երևանի օպերայի և բալետի թատրոնում 1943 թվականին բեմադրվել է «Հուգենոտներ» օպերան։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Ֆրանսիացի կոմպոզիտորներ
Կատեգորիա:Գերմանացի կոմպոզիտորներ
Կատեգորիա:Օպերային կոմպոզիտորներ
Կատեգորիա:Պատվո լեգեոնի շքանշանի կոմանդորներ
Կատեգորիա:Գերմանիայի հրեաներ
Կատեգորիա:Արվեստի և գիտության ոլորտում ունեցած վաստակի շքանշանակիրներ
Կատեգորիա:Գերմանացի երաժիշտներ
Կատեգորիա:Գերմանացի դիրիժորներ
Կատեգորիա:Գերմանացի ինքնակենսագիրներ
Կատեգորիա:Բեռլինի գեղարվեստի ակադեմիայի անդամներ
Կատեգորիա:Բևեռային աստղի շքանշանի 2-րդ դասի ասպետներ
Կատեգորիա:Շվեդիայի երաժշտության թագավորական ակադեմիայի անդամներ
Կատեգորիա:Պատվո լեգեոնի շքանշանի ասպետներ
Կատեգորիա:Հրեա երաժիշտներ
Կատեգորիա:Հրեա կոմպոզիտորներ
Թոմազո Ալբինոնի

**Թոմազո Ջովաննի Ալբինոնի** (, ), բարոկկո դարաշրջանի իտալացի երգահան։ Կյանքի ընթացքում առավելապես հայտնի էր որպես օպերաների հեղինակ, սակայն ներկայումս ճանաչված է նրա գործիքային երաժշտությունը։ Նրան վերագրվող Ադաջիոն (սոլ մինոր), որն իրականում Ալբինոնիի ստեղծագործությունների հիման վրա գրված ավելի ուշ ժամանակի գործ է, այսօր ամենահաճախ կատարվող ստեղծագործություններից է։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Իտալացի դրամատուրգներ
Կատեգորիա:Իտալացի երգահաններ
Կատեգորիա:Իտալացի կոմպոզիտորներ
Կատեգորիա:Իտալացի ջութակահարներ
Կարլ Մարիա ֆոն Վեբեր

**Կարլ Մարիա Ֆրիդրիխ Ավգուստ (Էրնեստ) ֆոն Վեբեր** (, ), բարոն, գերմանացի երգահան, դիրիժոր, դաշնակահար, երաժշտագետ, գերմանական ռոմանտիկական օպերայի հիմնադիր։ Առավել հայտնի ստեղծագործություններն են՝ «Ազատ հրաձիգը» (, 1821), «Էվրիանթ» (Euryanthe, 1823) և «Օբերոն» (, 1826) օպերաները(Օբերոն) օպերան վերջին օպերան էր ։

## Կենսագրություն
Աշակերտել է Գեորգ Ֆոգլերին և Միքայել Հայդնին։ 12 տարեկանում գրել է առաջին զինգշպիլը («Սիրո և գինու ուժը»)։ 17 տարեկանից հանդես է եկել որպես դաշնակահար։

1804 թվականից որպես դիրիժոր աշխատել է տարբեր քաղաքներում (Բրեսլավլ, Մանհայմ, Ֆրանկֆուրտ, Մյունխեն, Բեռլին և այլն)։ 1813 թվականից ղեկավարել է Պրահայի, 1817 թվականից մինչև կյանքի վերջը՝ Դրեզդենի օպերային թատրոնները։

## Ստեղծագործություններ
Վեբերը գերմանական ռոմանտիկական օպերայի ստեղծողն է։ Նրա ստեղծագործության գագաթը «Ազատ հրաձիգը» օպերան է (1820, բեմադրությունը՝ 1821, Բեռլին), որում վառ կերպով դրսևորվել է ռոմանտիկական օպերային բնորոշ՝ կենցաղի և ֆանտաստիկայի միաձուլումը։

«Էվրիանթ» օպերայով (բեմադրությունը՝ 1823, Վիեննա) հաստատվել է պատմաառասպելական ասպետական օպերայի նոր տեսակը։

Վեբերի վերջին՝ «Օբերոն» օպերան (բեմադրությունը՝ 1826, Լոնդոն) սկզբնավորել է հեքիաթային ռոմանտիկական օպերայի ժանրը։

Վեբերի գործիքային ստեղծագործություններից առավել հայտնի են փողային գործիքների կոնցերտները։ Նրա «Պարի հրավեր» դաշնամուրային պիեսը (1819) և «Կոնցերտշտյուկը» դաշնամուրի և նվագախմբի համար (1821) նշանակալից դեր են խաղացել ծրագրային գործիքային երաժշտության զարգացման մեջ։

Գրել է նաև «Մարտ և հաղթանակ» կանտատը (1815), արական խմբերգեր, վոկալ անսամբլներ, երգեր (մոտ 130, այդ թվում՝ «Քնար և սուր» հայրենասիրական շարքը, 1814)։

Վեբերը երաժշտական-քննադատական և գրական երկերի, այդ թվում նաև՝ «Երաժշտի կյանքը» անավարտ վեպի հեղինակ է։

## Գրականություն
* Кенигсберг А․, Карл-Мария Вебер, М․–Л․, 1965
## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Գերմանացի կոմպոզիտորներ
Կատեգորիա:Գերմանացի դաշնակահարներ
Կատեգորիա:Գերմանացի երաժշտագետներ
Կատեգորիա:1786 ծնունդներ
Կատեգորիա:Նոյեմբերի 18 ծնունդներ
Կատեգորիա:1826 մահեր
Կատեգորիա:Հունիսի 5 մահեր
Կատեգորիա:Լոնդոն քաղաքում մահացածներ
Կատեգորիա:Օպերային կոմպոզիտորներ
Կատեգորիա:Տուբերկուլոզից մահացածներ
Կատեգորիա:Գերմանացի դիրիժորներ
Կատեգորիա:Վիեննայի երաժշտության և կատարողական արվեստի համալսարանի շրջանավարտներ
VIA Technologies

**VIA Technologies**–ը (անգլ․ Very Innovative Architecture) թայվանական ընկերություն է, որն արտադրում է միահավաք շրջույթներ (միկրոսխեմաներ) հիմնականում մայր տպասալերի չիպեր (չիպսեթ), պրոցեսորներ և հիշողություն։ Այն հասնդիսանում է Formoza Plastics Group-ի մի մասը։ Ընկերությունը մայր տպասալերի համար միկրոսխեմաներ արտադրող աշխարհի ամենամեծ անկախ ընկերություններից մեկն է։ Չունենալով սեփական միկրոսխեմաների արտադրամասեր՝ VIA-ն այնուամենայնիվ իրականացնում է էլեկտրոնային արտադրանքների մշակում, և պատվիրում է նրանց արտադրումը կողմնակի ընկերություններին (ինչպիսին է հանդիսանում TSMC-ն)։
Այսպիսով, VIA-ն հանդիսանում է fabless (առանց գործարանի, արտադրական հզորությունների) ընկերություն։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Համակարգչային ընկերություններ
Ուրնեսի ստավկիրկա

**Ուրնեսի ստավկիրկա** կամ **Ուրնեսի հիմնակմախքային եկեղեցի** (), ներկայումս պահպանված ստավկիրկաներից ամենահինը, կառուցվել է մոտավորապես 1130 թվականին։ Այժմ կա բանավեճ, թե որքան եկեղեցի է նախկինում կառուցված եղել նրա տեղում՝ մե՞կ, թե՞ երկու։ ՅՈՒՆԵՍԿՕ-ի համաշխարհային ժառանգության օբյեկտ է։

## Ուրնեսյան ոճ
Եկեղեցին հայտնի է պատի վրա 1050 թվականից պահպանված փորագրված տախտակադրվագներով, որոնք ներկայացնում են «ուրնեսյան»՝ այդ ժամանակահատվածում Սկանդինավիայում լայն տարածում ստացած «կենդանական ոճի» տեսակների վերջին ծաղկումը։

Այս ոճի բնորոշ հատկանիշներից է ասիմետրիկությունն ու զարդաքանդակի ալիքային պատկերավորությունը։ Անմիջապես հնարավոր չէ ըմբռնել հիմնական նյութը՝ կենդանի, նման ոչ առյուծի, ոչ շան, օձերով փաթաթված և եղջերուի ոտքերով։ Գոյություն ունեն այս սյուժեի մասին բազմաթիվ տեսություններ։ Հնարավոր է, ինչպես քարերի վրա մի շարք ռունական մակագրություններում, պատկերված է «մթնշաղային աստվածների» մարտերից մեկը։

Ըստ մեկ այլ մեկնաբանության՝ այն հիմնված է սկանդինավյան դիցաբանության վրա։ Որոշները տեսնում է Աշխարհի Ծառի արմատները կրծող Իգդրասիլին։ Հնարավոր է, որ ավելի հանավական վարկած է ճանաչելի քրիստոնեական սիմվոլ առյուծի (քրիստոնեության) և օձի (հեթանոսության) մենամարտը։

Բացառված չէ, որ Նորվեգիայում սկիզբ առած «ուրնեսյան ոճը» ազդել է միջնադարյան եվրոպական մշակույթի վրա։ Ի հայտ գալով Սկանդինավիայում՝ այն փոքր-ինչ տարածվեց Անգլիայում (Եվինգթոնյան տաճար, Սաուզվել Մինստեր և Նորիջայի տաճար)։ 15-րդ դարում Ռուսիայում գոյություն ուներ այս ոճի համանմանություն, սակայն այնտեղ չի գոյատևում և շուտով մահանում է։

## Պատկերասրահ


Image:Urnes stave church, Dahl.jpg|Եկեղեցու 19֊րդ դարի լուսանկարը
Image:Urnesstavkirke.jpg|Ներկայիս տեսք
Image:Urnesportalen.jpg|Հանրահայր հարավային գլխավոր մուտքը 19֊րդ դարում
Image:Urnes-kapitel.2.jpg|Փայտե փորագրություն
File:Urnes stavkyrkje interiør.jpeg|Եկեղեցու ներքին հարդարանքը 19֊րդ դարում



## Տես նաև
* Հեդալի ստավկիրկա

## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն
* Прайс У. *Архитектура в дереве* / Пер. с англ. – М.: БММ, 2006
* Всеобщая история искусств т.6, кн.1. – М.: Государственное издательство «Искусство», 1960 / Под ред. Веймарна Б.В., Колпинского Ю.Д.
* Egenberg I.M. *Tarring maintenance of Norwegian medieval stave churches: Characterisation of pine tar during kiln-production, experimental coat procedures a. weathering* [Diss.] // Goteborg studies in conservation. – Goteborg: Acta Univ. Gothoburgensis. – 2003. – № 12

Կատեգորիա:Համաշխարհային ժառանգության օբյեկտներ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Համաշխարհային ժառանգություն Նորվեգիայում
Կատեգորիա:Նորվեգիայի լյութերական եկեղեցիներ
Կատեգորիա:Նորվեգիայի հիմնակմախքային եկեղեցիներ
Հիմնակմախքային եկեղեցի

[300px|մինի|[Հեդալի ստավկիրկա, ներկայումս պահպանված հիմնակմախքային եկեղեցիներից ամենամեծը։]]
**Հիմնակմախքային եկեղեցի** կամ **Ստավկիրկա** (նյունորսք՝ stavkyrkje), եկեղեցիների ամենատարածված տեսակն է Սկանդինավիայում։

## Պատմություն
XI դարում Բրիտանական կղզիներից արևմտյան Նորվեգիա և Գերմանիայից արևելյան Նորվեգիա սկսվում է տարածվել քրիստոնեությունը։ Հավանական է որ, փայտե ճարտարապետության նոր տեսակը, ինչպես նոր կրոնը, տեղի թագավորները ոգևորված օժանդակում էին ։ Քրիստոնեական քարոզիչները բերել էին այստեղ եվրոպական վարպետների կարողությունները։ Եթե որոշ ժամանակ առաջ սկանդինավցիները կառուցում էին միայն դրաքարներ, ապա այդ ժամանակներից իրենք սկսեցին կառուցել նաև կայմային եկեղեցիներ։

## Տեսնաև
* Ուրնեսի ստավկիրկա
* Հեդալի ստավկիրկա

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Հիմնակմախքային եկեղեցիներ
Թաքսիլա

**Թաքսիլան**, կամ **Թաքշաիլան** ( *Taksha-çilâ*  - Թաքշիի ժայռ) հին հնդկական գանդհարա ազգի մայրաքաղաքն էր, որը գտնվում էր Փենջաբում, Հինդոսից երեք օր դեպի արևելք։ Այստեղ գտնվում էր գանդհարների թագավոր Թաքշայի գահանիստը, որից, հավանաբար, այս քաղաքը ստացել է իր անունը։

## Արտաքին հղումներ
* Explore Taxila with Google Earth on Global Heritage Network 
* ''Guide to Historic Taxila'' by Professor Dr. Ahmad Hasan Dani in 10 chapters 
* "Taxila", by Jona Lendering 
* Some photos by Umayr Sahlan Masud 
* Taxila page  from punjab-info 
* Travel With Young – Taxila 한글
*Map of Gandhara archeological sites, from the Huntington Collection, Ohio State University (large file) 
* "Taxila Museum and Jaulian Monastery", by Saadullah Bashir 
* http://www.world66.com/asia/southasia/pakistan/taxila/history 

Կատեգորիա:Համաշխարհային ժառանգություն Պակիստանում
Կատեգորիա:Մետաքսի ճանապարհի բնակավայրեր
Սթոունհենջ

**Սթոունհենջ** (), մեգալիթյան խոշոր կառույց Մեծ Բրիտանիայում՝ Լոնդոնից շուրջ 130 կմ դեպի հարավ-արևմուտք՝ Սոլսբերի քաղաքի մոտ, Էյվոն գետի ձախ ափին։
Երկար տարիներ է, ինչ այն իր վրա է բևեռում հնագետների ուշադրությունը։ Նրա մասին շատ է գրվել, և հորինվել են զանազան առասպելներ։ Այն անվանել են Արևի տաճար, հեթանոսական տաճար։ Կառուցել են քարի դարից բրոնզի դարին անցնելու ժամանակներում՝ մ.թ.ա. 1900-1400 թթ.։ Բաղկացած է տարբեր ժամանակներում նույն տեղում կանգնեցված երեք կառույցներից։ Առաջինը (թվագրվում է մ․թ․ա․ 1900—1700) շրջանաձև հողապատնեշ է և խանդակ (97,5 մ տրամագծով)։ Երկրորդը (թվագրվում է մ․թ․ա․ 1700—1550)՝ վաղեմի պատնեշի մեջ ուղղաձիգ դրված քարեր են (38 զույգ), որոնք կազմում են երկու համակենտրոն շրջան, դեպի ուր տանում է հողաշեն ճանապարհը։ Երրորդը (թվագրվում է մ․թ․ա․ 1550—1400)՝ սալերով պսակված, տաշված ուղղաձիգ քարեր են (8,5 մ բարձրությամբ, մինչև 28 ա քաշով), որոնք կազմում են 30 մ տրամագծով շրջան։ Շրջանի ներսում 5 տրիլիթներ են (սալով ծածկված երկու քար), որոնք շրջափակում են հորիզոնական դրված, այսպես կոչված, զոհասեղանի քարը։ Ինչպես ենթադրում են հետազոտողները, յուրաքանչյուր մեգալիթի փոխադրումով զբաղվել են գերաններով զինված 700 մարդ, որոնք քարը տեղափոխել են օրական 1,5 կիլոմետր։ Որոշ քարեր տեղափոխվել են գետով, 324 կմ հեռվից, անցնելով օրական 15 կմ։ Սթոունհենջ անկասկած հնագույն տաճար է, որը հավանաբար առնչվում է արևի պաշտամունքի հետ և խորհրդանշում է երկնակամարը։ Ըստ որոշ հետազոտողների՝ Սթոունհենջը եղել է հնագույն աստղադիտարան։ Սթոունհենջից համեմատաբար քիչ բան է մնացել, ավերել են և՛ ժամանակը, և՛ մարդը։ Այսօր այն ինչ-որ չափով նորոգված է։ Այցելուների թիվը Սթոնհենջում տարեկան հասնում է 300.000-ի։

մինի|250px|Սթոունհենջի հատակագիծը
մինի|250px|Սթոունհենջի դիրքը քարտեզի վրա

## Տես նաև
* Քարահունջ
* Բուշ (դամբանաթումբ)
* Էյվբերի
* Կրոմլեխ

Կատեգորիա:Համաշխարհային ժառանգություն Միացյալ Թագավորությունում
Կատեգորիա:Մ.թ.ա. 26-րդ դարում կառուցումն ավարտված շենքեր և կառույցներ
Փամուքկալե

**Փամուքկալե** (, թուրքերենից բառացի թարգմանած՝ նշանակում է «Բամբակաբերդ»), թերմալ (տաք, 36&nbsp;°C ջերմությամբ) հանքային աղբյուրներ Թուրքիայի հարավարևմտյան մասում՝ Դենիզլի մարզում։ Զբաղեցնում են շուրջ 1077 հեկտար տարածք, որտեղ հանքային աղբյուրներից զատ, ներառված են դարավանդներով ջրավազաններ և հելլենական ժամանակների Հիերապոլիս քաղաքի մնացորդները։ Հանքային աղբյուրների ջրերը հագեցած են ածխածնով։

1988 թվականին Փամուքկալեն Հիերապոլսի հելլենիստական հուշարձանների ավերակների հետ մեկտեղ ներառվել է ՅՈՒՆԵՍԿՕ-ի Համաշխարհային ժառանգության ցանկում՝ որպես բնության և մշակույթի հուշարձան։

## Պատկերասրահ

Pamukkale 56.jpg|Ջրավազանները
Pamukkale 2 4 Commons.jpg|Կրաքարի արտացոլքը հանքաղբյուրում
Pamukkale town.JPG|Փամուքկալե քաղաքը
Pools in Hierapolis.JPG|Ջրավազանները


## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Pamukkale official site
* 
* Pamukkale - spherical panorama 360 degree
* UNESCO World Heritage site datasheet
* The Marble Stairs of Heaven on Earth: Pamukkale
*  Hierapolis-Pamukkale at NASA Earth Observatory 
* Video from Pamukkale (4k, UltraHD)

Կատեգորիա:Եգեյան տարածաշրջանի հնավայրեր
Կատեգորիա:Թուրքիայի ազգային այգիներ
Կատեգորիա:Թուրքիայի տեսարժան վայրեր
Կատեգորիա:Համաշխարհային ժառանգություն Թուրքիայում
Կատեգորիա:Հիդրոթերմալ հանքավայրեր
Կատեգորիա:Փոքր Ասիա
Գյորեմե ազգային այգի

thumb|250px

**Գյորեմե ազգային այգին** () թանգարան բաց երկնքի տակ է Թուրքիայում, որը գտնվում է Նևշեհիր, Ուրգյուփ և Ավանոս քաղաքների մեջտեղը։ Զբաղեցնում է 300 կմ² տարածք։ Այգու տարածքում գտնվում են 6 եկեղեցիներ և բազմաթիվ վանքային համալիրներ։

## Արտաքին հղումներ
* Durmus Kadir church 
* Troglodyte architecture in Göreme.
* A photo tour of walking tours from Göreme

Կատեգորիա:Համաշխարհային ժառանգություն Թուրքիայում
Կատեգորիա:Թուրքիայի ազգային այգիներ
Կատեգորիա:Կապադովկիա
Կատեգորիա:Թուրքիայի փոքր քաղաքներ
Կատեգորիա:Կատեգորիա ԲՊՀՄ II
Դաստակերտ

**Դաստակերտ**, քաղաք Հայաստանի Սյունիքի մարզի Սիսիան համայնքում։

## Անուն
Ռուսական կայսրության ժամանակաշրջանում բնակավայրը կոչվել է Դաստակյուրդ։

## Աշխարհագրություն
Դաստակերտը գտնվում է համանուն գետակի ափերին՝ ծովի մակերևույթից 1900-2000 մետր բարձրության վրա։ Սյունիքի մարզի մարզկենտրոն Կապան քաղաքից ճանապարհով կազմում է մոտ 121 կմ, իսկ Սիսիան քաղաքից հեռու է մոտ 15 կմ դեպի հարավ։ Համարվում է Հայաստանի ամենափոքր քաղաքը։

## Բնակչություն
Համաձայն 2011 թվականին Հայաստանում անցկացված մարդահամարի արդյունքների՝ Դաստակերտի մշտական բնակչությունը կազմել է 323, առկա բնակչությունը՝ 243 մարդ։ 20-րդ դարի սկզբում գյուղը բնակեցված է եղել ադրբեջանցիներով, հետագայում ունեցել է խառը բնակչություն՝ հայեր և ադրբեջանցիներ։ Ադրբեջանցիները լքել են գյուղը 1988-1989 թվականներին։ Ստորև ներկայացված է Դաստակերտի բնակչության թվային փոփոխությունն ըստ տարիների.

## Տես նաև
* Դաստակերտի պատմության և մշակույթի անշարժ հուշարձանների ցանկ (Սյունիքի մարզ)

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ

Կատեգորիա:Դաստակերտ
Կատեգորիա:Սիսիան համայնքի բնակավայրեր
Կառլ Բենց

**Կառլ Բենց** (, ), գերմանացի ճարտարագետ, ավտոմեքենայի գյուտարար, ավտոմեքենաշինության ռահվիրաներից մեկը, իր հիմնադրած ֆիրմայից հետագայում առաջացավ «Դայմլեր-Բենց» (Daimler-Benz AG) ընկերությունը։

Գերմանացի ինժեներ, հայտնի գործարար, բենզինային շարժիչով ավտոմոբիլի հայտնագործող Կարլ Բենցը ծնվել է 1844 թվականի նոյեմբերի 25-ին։ Հենց Բենցի ընկերությունից էլ հետագայում պիտի ստեղծվեր "Daimler-Benz AG"-ն։ Թերևս, Բենցի հաջողությունը պայմանավորված էր ձեռնարկության լոգոտիպով՝ Դայմլերի եռագագաթ աստղով, որը խորհրդանշում է «երկրի, ջրի և օդի համար ստեղծված շարժիչները»
1920-ական թվականներին ստեղծվեցին հուսալի և հզոր դիզելային շարժիչներ, որոնք բեռնատարներում կիրառվում են մինչ օրս։ 1960-ական թվականներին սկսեցին ավտոմեքենաների վրա տեղադրել էլեկտրոնային սարքավորումներ։ Ներկայումս էլեկտրոնային համակարգով ղեկավարվող շարժիչով ավտոմեքենան գրեթե 2 անգամ ավելի խնայողական է, քան կես դար առաջ։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Automuseum Dr. Carl Benz, Ladenburg/Germany 
* Bertha Benz Memorial Route 

Կատեգորիա:Գերմանացի ճարտարագետներ
Կատեգորիա:Թոքաբորբից մահացածներ
Կատեգորիա:Գերմանացի գյուտարարներ
Կատեգորիա:Գերմանացի գիտնականներ
Կատեգորիա:Գերմանացի գործարարներ
Կատեգորիա:Գերմանացի դիզայներներ
Կատեգորիա:Անձինք նամականիշերի վրա
Իդրա

**Իդրա** ( —  «ջուր» բառից), Հունաստանին պատկանող կղզի։ Գտնվում է Սարոնիկոս ծովածոցում։ Տեղակայված է Պելենոպես կղզուց արևելք և նրանից բաժանվում է նույնանուն նեղուցով։ Զբաղեցնում է 49,86 քառակուսի կիլոմետր տարածք։

Իդրայի ինքնավար շրջանը բաղկացած է Իդրա, Դոկոս և մի քանի անմարդաբնակ այլ կղզիներից։ Ընդհանուր մակերեսը կազմում է 64.443 կմ2։ 2011 թվականի տվյալներով համայնքում ապրում էր 1966 մարդ, որոնցից 18-ը՝ Դոկոս կղզում։ Իդրան Պիրեյոսի նահանգներից էր։

Կա մի հիմնական քաղաք, որը հայտնի է որպես Հիդրա Պորտ։ Այն բաղկացած է կիսալուսնաձև նավահանգստից, որը շրջապատված է ռեստորաններով, խանութներով, շուկաներով և պատկերասրահներով, որոնք հյուրընկալում են թե՛ զբոսաշրջիկներին, և թե՛ տեղացիներին։ Հիմնականում բոլոր բնակավայրերը տեղակայված են հենց այստեղ։

Իդրան հարուստ է զբոսաշրջիկներով, իսկ հույները կազմում են դրա զգալի մասը։

Աղբահան մեքենաները կղզու միակ տրանսպորտային միջոցներն են, քանզի այնտեղ մեքենաները և մոտոցիկլետները թույլատրված չեն։ Ձիերը, ավանակները և ջրային տաքսիները ապահովում են հասարակական փոխադրումները։ Բնակելի տարածքը այնքան կոմպակտ է, որ կարելի է նկատել քայլող մարդկանց ամենուր։ Իդրան հարուստ է բազմաթիվ ծովախորշերով և նավահանգիստներով և ունի հզոր ծովային մշակույթ։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Հունաստանի կղզիներ
Կատեգորիա:Միջերկրական ծովի կղզիներ
Բյուրեղավան

**Բյուրեղավան**, քաղաք Հայաստանի Կոտայքի մարզի հարավարևմտյան հատվածում։ Հեռավորությունը մարզկենտրոն Հրազդան քաղաքից 43 կմ է, մայրաքաղաք Երևանից՝ 20 կմ։ նախկինում կոչվել է Արզնի բանավան։

## Աշխարհագրություն
Բյուրեղավան քաղաքի վարչական տարածքը կազմում է 372.48 հեկտար։ Քաղաքը արևելքից, հարավից և արևմուտքից սահմանակից է Արզնի գյուղական համայնքին, արևմուտքից և հյուսիսից՝ Նուռնուսի գյուղական համայնքին։

## Պատմություն
Հիմնադրվել է 1945 թվականին, որպես Արզնիի ապակու տարաների գործարանի բանավան և կոչվել է Արզնի բանավան։ 1974 թվականին ստացել է քաղաքատիպ ավանի կարգավիճակ և անվանակոչվել Բյուրեղավան։ 1994 թվականին Բյուրեղավանին տրվել է քաղաքի կարգավիճակ։

Խորհրդային տարիներին Բյուրեղավանը հանդիսացել է արդյունաբերական խոշոր կենտրոն։ Քաղաքը գտնվում է առողջարանային գոտում՝ «Արզնի» հայտնի առողջարանի անմիջական հարևանությամբ։

## Կլիմա
Կլիման մեղմ է, ամառը՝ զով, ձմեռը՝ ոչ ցրտաշունչ։

## Հանքային ջրեր
Բյուրեղավանի «Արզնի» հանքային ջրերի աղբյուրները ունեն 15 լ/վրկ ելք։

## Բնակչություն
Բնակիչները ՀՀ տարբեր բնակավայրերից են, 1988-1992 թվականներին բնակչությունը համալրվել է նաև Ադրբեջանից բռնի տեղահանված հայերով։

Բյուրեղավանի ազգաբնակչության փոփոխությունը.

## Տնտեսություն
Բյուրեղավանում գործում են բյուրեղապակու, Նուռնուսի քարի մշակման և այլ գործարաններ։

## Տես նաև
* Բյուրեղավանի պատմության և մշակույթի անշարժ հուշարձանների ցանկ (Կոտայքի մարզ)

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Բյուրեղավան
Քաջարան

**Քաջարան**, քաղաք Հայաստանի Սյունիքի մարզի Քաջարան համայնքում։

## Անուն
Քաղաքի պաշտոնական անունը Քաջարան է։ Ռուսական կայսրության ժամանակաշրջանում հայտնի է եղել Գեջանան անունով։ Մինչև 1951 թվականի հուլիսի 4-ը կոչվել է Քաջարանց։

## Աշխարհագրություն
Գտնվում է Զանգեզուրի լեռնաշղթայի արևելյան լանջին՝ Ողջի գետի վերնագավառում, մարզկենտրոնից 26 կմ հարավ-արևմուտք, ծովի մակերևույթից 1850 մ բարձրության վրա։ Քաղաքում Ողջի գետին է միախառնվում Ծակքար վտակը։

## Պատմություն
### Պատմամշակութային կառույցներ

Հնություններից են «Գանձասար» բաց հանքում պահպանված հեթանոսական սրբատեղին և 17-րդ դարի կանգուն եկեղեցին։

Տարածքում հայտնաբերվել են բրոնզի դարերի հանքախորշեր, ձուլարանների հետքեր, հանքանյութի թափոններ։

Շրջակայքում են գտնվում Ողջի և Սուրբ Դավիթ գյուղատեղիները։

## Բնակչություն
Քաջարանի բնակչության մի մասը 1946 թվականին գաղթել է Իրանից, Սիրիայից և Կիպրոսից։

Ստորև ներկայացված է Քաջարան քաղաքի բնակչության թվային փոփոխությունն ըստ տարիների

## Տնտեսություն
Տնտեսության հիմնական և առաջատար ճյուղը հանքարդյունաբերությունն է։ Զարգացած են նաև սննդամթերքի և պատրաստի մետաղե պատրաստուկների արտադրությունները։ Քաջարանում է Հայաստանի խոշորագույն հանքարդյունահանող ընկերությունը՝ «Զանգեզուրի պղնձամոլիբդենային կոմբինատ» ՓԲԸ-ն։

## Մշակույթ
### Քաղաքի մազին աշխատանքներ
* «Քաջարան» վեպ (1965) - Սերո Խանզադյան
* «Քաջարան» ֆիլմ (1974) անավարտ - ռեժ. Միքայել Վարդանով

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
*  ք. Քաջարան Սյունիքի մարզպետարան 

Կատեգորիա:1947 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր
Կատեգորիա:Քաջարան
Կատեգորիա:Քաջարան համայնքի բնակավայրեր
Սյուել (Չիլի)

**Սյուել** հանքափորների՝ ներկայումս անբնակ քաղաք Չիլիում։ Գտնվում է Անդերում՝ 2000 - 2250 մ բարձրության վրա։ Վարչականորեն մտնում է Կաչապոալ նահանգի Մաչալի համայնքի կազմի մեջ։

20-րդ դարի միակ խոշոր լեռնաարդյունաբերական, հանքափորական բնակավայրն է, որ կառուցված է եղել կլոր տարին օգտագործելու նպատակադրումով։ 2006 թվականին ներառվել է ՅՈՒՆԵՍԿՕ-ի Համաշխարհային ժառանգության ցուցակում։

Կատեգորիա:Լքված բնակավայրեր
Կատեգորիա:Համաշխարհային ժառանգություն Չիլիում
Գործող հրաբուխ

մինի|Գործող հրաբուխ Սուրբ Հեղինե կղզում, 1980 թ. մայիսի 18-ի ժայթքումից հետո
**Գործող հրաբուխ**, հրաբուխ, որի ժայթքումը տեղի է ունենում ներկայում կամ տեղի է ունեցել պատմականորեն մոտ ժամանակաշրջանում։ Այս կարգին են պատկանում նաև մշտական ֆումատոզային գործունեություն ունեցող հրաբուխները, օրինակ Վեզուվը (79), Պելե (1902), Կլյուչևսկայա և այլն։ Ներկա դրությամբ հաշվվում է մոտ 850 գործող հրաբուխ, որոնք գտնվում են ակտիվ վիճակում։ Հրաբուխների մեծ մասը գտնվում է Խաղաղ օվկիանոսի ափերին ու կղզիներում (381 հատ) և հավայան (61 հատ)։

## Ծանոթագրություններ
 

Կատեգորիա:Ակտիվ հրաբուխներ
Կատեգորիա:Հրաբխագիտություն
Երկրորդ օրենք

**Երկրորդ օրենք** (իվրիտ՝ דְּבָרִים‎, Դըվաղիմ (Դըվառիմ), «Խոսքեր». լատիներեն՝ Deuteronomium; հին հունարեն՝ Δευτερονόμιον), Հնգամատյանի, Հին Կտակարանի և ամբողջ Աստվածաշունչ մատյանի հինգերորդ գիրքը։ Եբրայական աղբյուրներում այս գիրքը կոչվում է նաև «Միշներ Տորա» (բառացիորեն կրկնվող օրենք), քանի որ իր բովանդակությամբ երկրորդում է Հին Կտակարանի նախորդ օրենքի գրքերի նորմերը։ Գիրքը գրված է առաջին դեմքից, դա Մովսեսի խոսքն է՝ ուղղված իսրաելցիցերին, որոնք պատրաստվում են Հորդանան գետի անցմանը և Քանաանի նվաճմանը։

Երկրորդ օրենքն իր մեջ բովանդակում է երեք տարր՝ պատմական, օրենսդրական և խրատական։ Նպատակ ունի արմատավորել հրեաների գիտակցության մեջ մի շարք և կրոնա-բարոյական սկզբունքներ, որոնք պետք է կազմեն Իսրայելի պետական և հասարակական կարգի հիմքը։ Պատմական տարրն այս գրքում օժանդակ դեր է խաղում, Մովսեսի բոլոր հղումները պատմությանը հետապնդում են բացառապես ուսուցողական նպատակ։

## Արտաքին հղումներ
* ԵՐԿՐՈՐԴ ՕՐԷՆՔ գիրքը աշխարհաբար թարգմանությամբ

Կատեգորիա:Հին Կտակարանի գրքեր
Ալաբամա (այլ կիրառումներ)

**Ալաբամա** կարող է վերաբերել՝
* Ալաբամա (նահանգ) - նահանգ ԱՄՆ-ի հարավում։
* Ալաբամա (գետ) - գետ ԱՄՆ-ի հարավ-արևելքում։
* Ալաբամա (խումբ) - ամերիկյան քանթրի երաժշտական խումբ։
Բոյկոտ

**Բոյկոտ** (), կալվածքի կառավարիչ Չարլզ Բոյկոտի անունով, որի դաժան վերաբերմունքի համար 1880 թվականին առաջին անգամ կիրառել են իռլանդացի վարձակալները։
# Տնտեսական պայքարի ձև ենթադրում է որևէ անձի, հիմնարկության կամ պետության հետ տնտեսական կապերի լրիվ կամ մասնակի խզում։
# Միջազգային հարաբերություններում, ըստ ՄԱԿ-ի կանոնադրության՝ խաղաղության պաշտպանության հարկադրական ձևերից մեկը (առանց զինված ուժերի օգտագործման)։ Կիրառվում է որևէ երկրի կամ երկրների խմբի հետ առևտրի սահմանափակման կամ դադարեցման միջոցով։
# Փոխաբերական իմաստով ինչ-որ մեկի հետ հարաբերությունների խզումը, որպես բողոք ինչ-որ բանի դեմ։

## Հայտնի բոյկոտներ
* Նախքան «բոյկոտ» տերմինի ի հայտ գալը աբոլիցիոնիստները բոյկոտեցին և մերժեցին ստրկական աշխատանքի արդյունքների՝ հատկապես շաքարեղեգի շաքարի օգտագործումը։ Նրանք պնդում էին որ քաղցր թեյ խմելը անբարոյական է։ Այս բողոքի գործողությունը Բրիտանական կայսրությունում ստրկատիրության վերացման (1833) խթաններից մեկն էր։
* Պետական մակարդակով մեկօրյա բոյկոտ էր կազմակերպվել 1933 թվականի ապրիլի 1-ին Նացիստական Գերմանիայում։ Բոյկոտվել էին հրեական խանութներն ու ձեռնարկությունները։
* Բոյկոտը հաճախ օգտագործվում է որպես ազգային-ազատագրական պայքարի ձև։ 1921 թվականին Մահաթմա Գանդին, Հնդկաստանի անկախության պայքարի տարիներին, կոչ արեց հնդիկներին բոյկոտել անգլիական արտադրանքը և ուսումնական ձեռնարկությունները։
* Բոյկոտվել են նաև Օլիմպիական խաղերը։ ԱՄՆ-ն բողոքելով 1979 թվականին խորհրդային զորքերը Աֆղանստան մուտք գործելու դեմ, չմասնակցեց 1980 թվականի Մոսկովյան օլիմպիադային։ Ի պատասխան ԽՍՀՄ-ը և խորհրդային երկրների մեծամասնությունը բոյկոտեցին 1984 թվականի Լոս Անջելեսի ամառային օլիմպիական խաղերը։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Բողոքի ձևեր
Կատեգորիա:Քաղաքացիական անհնազանդություն
Իսլանդիայի քաղաքների ցանկ

մինի|աջից|300px|Իսլանդիայի քարտեզը
Իսլանդիայի քաղաքների ցանկ

## Ավելիք քան 100 հազար բնակիչներով

* Ռեյկյավիկ Reykjavík

## 10-ից մինչև 100 հազար բնակիչ

* Աքուրեյրի Akureyri
* Գարդաբայր Garðabær
* Հաբնարֆյորդյուր Hafnarfjörður
* Կեֆլավիկ Keflavík
* Կոուպավոգյուր Kópavogur
* Սելթյարնարնես Seltjarnarnes

## Այլ

* Ակրանես Akranes
* Ոգար Vogar
* Օուլաֆսվիկ Ólafsvík
* Թորլաքսհյոբն Þorlákshöfn
* Իսաֆյորդուր Ísafjörður

## Արտաքին հղումներ
* Իսլանդիայի քարտեզը

*
Կատեգորիա:Քաղաքների ցանկեր ըստ երկրի
Կատեգորիա:Ցանկեր:Իսլանդիա
Գարդաբայր

**Գարդաբայր** (), մունիցիպալիտետ (ազատ համայնք) և քաղաք Իսլանդիայի Հյովյուդբորգարսվայդիդ տարածաշրջանում, որը համարվում է Ռեյկյավիկի մայրաքաղաքային ագլոմերացիան։

Բնակչությունը՝ ։

Քաղաքը հիմնադրվել է 1876 թվականին որպես *Գարդահրեպուր* () Աուլֆթանես թերակղզու վրա, չնայած նրան, որ IX դարում, ըստ արձանագրությունների, քաղաքի տարածքում գտնվում էին երկու ֆերմաներ՝ Վիֆիլստադիր և Սքուլաստադիր։ 1976 թվականին այն ստացել է իր այժմյան անվանումը։

Քաղաքում է գտնվում կինոստուդիան, որստեղ նկարահանվում է «Ալարկոտ քաղաք» () մանկական սերիալը։

## Քույր-քաղաքներ
*  Ասկեր, Նորվեգիա
*  Պիետարսաարի, Ֆինլանդիա
*  Էսլյով, Շվեդիա
*  Տորսհավն, Ֆարերյան կղզիներ
*  Բիրկերյոդ, Դանիա

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Իսլանդիայի քաղաքներ
Աքուրեյրի

**Աքուրեյրի** (), քաղաք և համայնք Իսլանդիայի հյուսիսային մասում, պետության չորրորդ խոշոր քաղաքը (Ռեյկյավիկից, Կոուպավոգյուրից և Հաբնարֆյորդյուրից հետո)։ Բնակչությունը՝ ։ Քաղաքը նաև անվանում են Իսլանդիայի «հյուսիսային մայրաքաղաք» ()։

## Պատմություն
Առաջին վիկինգները բնակվել են Աքուրեյրիում դեռևս մ. թ. IX դարում։ Քաղաքի անվանումը հիշատակվում է 1562 թվականից, երբ այստեղ ամուսնական դավաճանության համար կին է արտաքսվել։ Մշտական բնակավայրերը ի հայտ են եկել 1778 թվականից։ 1786 թվականից Աքուրեյրին Դանիայի թագավորի կողմից ստացել է քաղաքի կարգավիճակ։

## Աշխարհագրություն
Աքուրեյրիի աշխարհագրական կոորդինատներն են՝ 
Քաղաքը տեղակայված է Էյա-Ֆյորդ (Eyjafjörður) ֆյորդի արևմտյան հատվածում, շրջապատված է լեռներով, որոնցից ամենաբարձրը Սուլուր (Súlur) լեռն է՝ 1213 մ։

Ծովային առափնյան իրենից ներկայացնում է նեղ, հարթ գիծ զառիթափ ոչ բարձր բլրի առջև։ Քաղաքի միջով անցնում է Գլերաու () գետը։ Լեռներով շրջապատված երկար ֆյորդի վերջում գտնվելու պատճառով քաղաքում ավելի զգայուն են ջերմաստիճանի տատանումները (տաք ամառ, ցուրտ ձմեռ)։ Լեռները Աքուրեյրին պաշտպանում են քամիներից։

Աքուրեյրիից ոչ հեռու գտնվում է հայտնի Գոդաֆոս ջրվեժը (, «Աստծո ջրվեժ»), որտեղ Իսլանդիայի բնակիչների մկրտության ժամանակ նետում էին հեթանոսական կուռքերին։

## Կլիմա

## Մշակույթ և սպորտ
Քաղաքում գործում է համալսարան և երկու բուսաբանական այգի։ Քաղաքի գլխավոր տեսարժան վայրը լյութերանական Աքուրեյրարկիրկյա () եկեղեցին է։

Աքուրեյրին համարվում է պետության ձմեռային մարզաձևերի կենտրոն։ Այստեղ կազմակերպվում են մի շարք ճանապարհորդություններ, հոկեյի առաջնություններ։

## Հայտնի մարդիկ
Աքուրեյրիում է բնակվել երգչուհի, Եվրատեսիլ 2009 մրցույթի մասնակից Յոհաննան։
Աքուրեյրիում է ծնվել Եվրատեսիլ 2008 մասնակից Ֆրիդրիկ Օմարը, ով մտնում էր Eurobandið խմբի կազմի մեջ։

## Տեսարժան վայրեր
* Աքուրեյրարկիրկյա եկեղեցի
* Գլերաուրկիրկյա եկեղեցի

## Քույր-քաղաքներ
*  Մուրմանսկ, Ռուսաստան (с 1994)
*  Օլեսուն, Նորվեգիա
*  Ռաններս, Դանիա
*  Վեստերոս, Շվեդիա
*  Լահտի, Ֆինլանդիա

thumb|500px|center|Աքուրեյրի

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Акурейри // Энциклопедический словарь Брокгауза и Ефрона : в 86 т. (82 т. и 4 доп.). — СПб., 1890—1907.

Կատեգորիա:Իսլանդիայի քաղաքներ
Հաբնարֆյորդյուր

**Հաբնարֆյորդյուրը** () նավահանգստային քաղաք Իսլանդիայի հարավ-արևմուտքում, Ռեյկյավիկից 10 կմ դեպի հարավ։ Բնակչության թվով երրորդ քաղաքն է (Ռեյկյավիկից և Կոուպավոգյուրից հետո) և Իսլանդիայի համայնքը։ Բնակչությունը՝ ։

Հաբնարֆյորդյուրի տուրիստական տեսարժան վայրերից մեկը Վիկինգների գյուղն է։

## Սպորտ
«Հաբնարֆյորդյուր» ֆուտբոլային ակումբն Իսլանդիայի հնգակի չեմպիոն է։

## Քույր-քաղաքներ
*  Ուփսալա, Շվեդիա
*  Տարտու, Էստոնիա
*  Ֆրեդերիկսբերգ, Դանիա
* Կուքսհաֆեն, Գերմանիա
* Ֆլենսբուրգ, Գերմանիա

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Իսլանդիայի քաղաքներ
Կոուպավոգյուր

**Կոուպավոգյուր** (), բնակչությամբ երկրորդ քաղաք (Ռեյկյավիկից հետո) և համայնք Իսլանդիայում։ Հյուսիսում սահմանակցում է Ռեյկյավիկի հետ, մտնում է ագլոմերացիայի մեջ, որտեղ բնակվում է Իսլանդիայի բնակչության 65%-ը։ Բնակչությունը՝ ։

Կոուպավոգյուրը հիմնականում բաղկացած է բնակելի տարածքներից, սակայն կան նաև առևտրային և արդյունաբերական գործունեությամբ զբաղվող տարածքներ։ Իսլանդիայի ամենաբարձր շենքը՝ Սմարաթորգ աշտարակը նույնպես գտնվում է Կոուպավոգյուր քաղաքում։

## Տեսարժան վայրեր
* Կոուպավոգյուրի եկեղեցի՝ Կոուպավոգյուր քաղաքի ամենահին եկեղեցին
* Դիգրանեսկիրկյա լյութերանական եկեղեցի
* Հյադլակիրկյա լյութերանական եկեղեցի

## Մշակույթ
Քաղաքում գործում է Գերդարսաֆն գեղարվեստական պատկերասրահը, որը կոչվել է նկարչուհի Գերդուր Հելգադոտիրի պատվին։ Բացվել է 1994 թվականին։

## Քույր-քաղաքներ
*  Ամասալիկ (Գրենլանդիա)
*  Քլակսվուիկ (Ֆարերյան կղզիներ)
*  Մարիեհամն (Ալանդյան կղզիներ, ինքնավար տարածք Ֆինլանդիայի կազմում
*  Նորչյոպինգ (Շվեդիա)
*  Օդենսե (Դանիա)
*  Տամպերե (Ֆինլանդիա)
*  Տրոնհեյմ (Նորվեգիա)

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Իսլանդիայի քաղաքներ
Կեֆլավիկ

**Կեֆլավիկ** (), քաղաք Ռեյկյանես թերակղզու վրա, որը գտնվում է հարավարևմտյան Իսլանդիայում։ Բնակչությունը՝ ։ 1994 թվականից քաղաքը մտնում է Ռեյկյանեսբայր միավորված մունիցիպալիտետի մեջ, որտեղ բնակվում է 13,971 մարդ (2011 թվականի դրությամբ)։

## Պատմություն
մինի|ձախից|Կեֆլավիկի նավահանգիստը
Կեֆլավիկը գտնվում է երկրի մայրաքաղաք Ռեյկյավիկից 30 կմ հեռավորության վրա (ավտոճանապարհով մոտ 50 կմ), քաղաքում կա նավահանգիստ, քաղաքի մոտակայքում՝ համանուն միջազգային օդանավակայան։ Մինչ 2006 թվականը քաղաքում է գտնվել Իսլանդիայի Զինված ուժերի շտաբը։

Բնակավայրը հիմնադրվել է XVI դարում և երկար ժամանակ հիմնական տնտեսությունը ձկնորսությունն էր։

Կեֆլավիկից 10 կմ դեպի հարավ գտնվում է Գարդուր քաղաքը։

1940-ական թվականներից Կեֆլավիկի տարածքում տեղակայված են եղել ԱՄՆ-ի զորքերը, որոնք 1941 թվականից իրենց վրա են վերցրել Իսլանդիայի պաշտպանությունը և թույլտվություն են ստացել ռազմակայաններ կառուցել այն պայմանով, որ պատերազմի ավարտվելուն պես բոլոր օտարերկրյա զորքերը կլքեն երկիրը։ 1946 թվականին ԱՄՆ կառավարությունը Իսլանդիային դիմում է Կեֆլավիկում և այլ վայրերում տեղակայված ռազմակայանների երկարաժամկետ վարձակալության խնդրանքով։

## Կլիմա
Կեֆլավիկի կլիման մերձբևեռային օվկիանոսային է։ Այս կլիմային բնորոշ է ցուրտ ամառը և չափավոր ցուրտ ձմեռները։ Ամենախոնավ ամիսը հոկտեմբերն է, իսկ ամենաչորը՝ հուլիսը։

## Սպորտ
Քաղաքի մարզական ակումբներից հայտնի է «Կեֆլավիկ» ֆուտբոլային ակումբը, երկրի քառակի չեմպիոն, որը հայտնի է եվրոակումբներում իր խաղերով։

## Պատկերասրահ

Պատկեր:Keflavik Kirche.jpg
Պատկեր:Valahnjukur 2.jpg


## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:16-րդ դարում հիմնադրված բնակավայրեր
Կատեգորիա:Եվրոպայի քաղաքներ
Կատեգորիա:Իսլանդիայի քաղաքներ
Կատեգորիա:Նավահանգստային քաղաքներ
Սելթյարնարնես

**Սելթյարնարնեսը** () քաղաք է Իսլանդիայի հարավարևմտյան ափին։ Բնակչությունը՝ ։

## Աշխարհագրություն
մինի|ձախից|Նեսթոֆի բժշկական թանգարան
Սելթյարնարնես քաղաքը գտնվում է Իսլանդիայի հարավարևմտյան հատվածում, համանուն թերակղզու վրա, մայրաքաղաք Ռեյկյավիկից արևմուտք։ Վարչականորեն համարվում է Սելթյարնարնես համայնքի կենտրոնը, որը գտնվում է Հյովյուդբորգարսվայդիդ շրջանում։ Քաղաքի մակերեսը կազմում է 2 կմ²։ Բնակչության թիվը՝ 4 428 մարդ (2007 թվականի դեկտեմբերի 1-ի դրությամբ)։ Բնակչության խտությունը՝ 2 214 մարդ/կմ²։ Բնակչության դեպի մայրաքաղաք հոսքի պատճառով Սելթյարնարնես քաղաքում դիտվում է բնակչության թվի նվազման միտում։

## Պատմություն
Սելթյարնարնեսը քաղաքի կարգավիճակը ստացել է 1974 թվականին։ Քաղաքում գտնվում են Նեսթոֆի բժշկական թանգարանը (1761 – 1763 թվականներին կառուցված շենքում) և դեղագործական թանգարանը (մոտ 1900 թվականին կառուցած դեղատանը)։ Քաղաքի էներգամատակարարումը կատարվում է ջերմային աղբյուրների հաշվին։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Պաշտոնական կայք

Կատեգորիա:1947 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր
Կատեգորիա:Իսլանդիայի քաղաքներ
Սաֆուրա Ալիզադե

**Սաֆուրա Սալիմ ղըզը Ալիզադե** (; ծն. սեպտեմբերի 20 1992, Բաքու) ադրբեջանցի երգչուհի և սաքսաֆոնահար է, որ ներկայացրել է Ադրբեջանը Եվրատեսիլ 2010-ին Օսլոյում *[[Drip Drop]]* (Կաթ կաթ) երգով, գրավելով 5-րդ տեղը։ Նա նաև նվագում է ջութակ։

## Կենսագրություն
### Վաղ կյանք և կարիերայի սկիզբ
Ալիզադեն ծնվել է սեպտեմբերի 20, 1992 թվականին Բաքվում։ Նրա հայրը հետախույզ է իսկ մայրը դիզայներ։ Ալիզադեն սկսել է երգել 3 տարեկանից իսկ 6 տարեկանում երգեր էր գրում։ Նա հաղթել է Յենե Ուլդուզ (Yeni Ulduz) և Փոփ կուռք (Pop Idol) մրցույթներում։

### Եվրատեսիլ 2010
Մարտի 2, 2010 թվականին, Ալիզադեն հաղթել է ադրբեջանական ազգային վճռականը որոշված հանձնաժողովից և ներկայացրել է Ադրբեջանը Եվրատեսիլ 2010 երգի մրցույթում, որը տեղի է ունեցել մայիսի 29, 2010 թվականին Օսլո, Նորվեգիայում, *[[Drip Drop]]* երգով, որտեղ գրավեց 5-րդ հորիզոնականը ստանալով 145 միավոր։

## Անձնական կյանք
Ալիզադեն Մթնշաղ ֆիլմի երկրպագու է։ Փետրվարի 11, 2011 թվականին, նա պաշտոնապես դարձել է Նոր Ադրբեջան կուսակցության անդամ։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:1992 ծնունդներ
Կատեգորիա:21-րդ դարի երգչուհիներ
Կատեգորիա:Ադրբեջանի մասնակիցները Եվրատեսիլ երգի մրցույթում
Կատեգորիա:Ադրբեջանցի երգչուհիներ
Կատեգորիա:Եվրատեսիլ 2010 երգի մրցույթ
Կատեգորիա:Սեպտեմբերի 20 ծնունդներ
PubMed Identifier

մինի|աջից|PubMed Identifier-ի լոգոն
**PubMed Identifier** կամ **PubMed Unique Identifier**՝ յուրօրինակ թիվ է, որով համարակալվում են PubMed կայքէջում տեղադրված բնական և կենսաբանա-բժշկական գիտությունների վերաբերյալ ամսագրերում լույս տեսած հոդվածները)։ 2010 թվականի փետրվար ամսվա դրությամբ գոյություն ունի ավելի քան 20.200.000 համարակալված հոդված։

## Ծանոթագրություն

## Արտաքին հղումներ
* PubMed պաշտոնական կայքէջ

Կատեգորիա:Ինդենտիֆիկատորներ
Ալաբամա (գետ)

**Ալաբամա** (), գետ ԱՄՆ-ի հարավ-արևելքում։ Կազմավորվում է Ապալաչների հարավային ճյուղավորումներից հոսող Քուսա և Թալապուսա գետերի միախառնումից, հոսում է Մերձմեքսիկական դաշտավայրով և, միախառնվելով Թոմբիգբի գետին, *Մոբիլ* գետ անունով թափվում Մեքսիկական ծոցը՝ առաջացնելով դելտա։ Երկարությունը 640 կմ (Քուսա գետի ակունքից 1064 կմ). նավարկելի է Մոնտգոմերի քաղաքից սկսած։ Գետաբերանում է Մոբիլ ծովային նավահանգիստը։

## Անվանումը
Անվանումը (անգլերեն՝ *Alabama*) կապվում է ֆրանսիացի առաջին վերաբնակիչների յուրացրած մի բառի հետ, որը բացատրվում է երկու կերպ. բացատրություններից մեկի համաձայն նշանակում է «ճեղքեցի-անցա թավուտի միջով» (կարող էր վերաբերել այն ցեղին, որը գետինը մաքրել էր հողագործության համար), մեկ այլ բացատրությամբ՝ «մենք մնում ենք այստեղ»։

## Աղբյուրներ

Կատեգորիա:ԱՄՆ-ի գետեր
Կատեգորիա:Մեքսիկական ծոցի ավազանի գետեր
Սոփո Նիժարաձե

**Սոփո Նիժարաձեն** (, , ), վրացի երգչուհի, դերասանուհի և երգահան է, որ ներկայացնելու է Վրաստանը Եվրատեսիլ 2010 թվականին Օսլոյում «Shine» («Փայլ») երգով։

## Կեսնագրություն
Ծնվել է Թբիլիսիում, Սովետական Վրաստանում։ Սոփոն գերազանց ավարտել է երաժշտական համալսարանը և հաճախել Գնեսինների անվան ռուսական երաժշտական ակադեմիան։ Տասնմեկ տարեկանում ընտրվել է ֆրանսիացի լրագրող Բերնար Պիվոյի կողմից կատարելու ֆրանսիական «Douce France» («Փափուկ Ֆրանսիա») երգը, TV5 Փարիզում։ Տասնյոթ տարեկանում, Սոփոն շահել է մի քանի միջազգային մրցանակներ երիտասարդ երգչուհիների համար, ներառյալ «Բրավո, Բրավիսիմո» մրցանակը Մինի Լա Սկալա, Իտալիայում։ Նա մասնակցել է մի քանի փառատոների Ռուսաստանում, Թուրքիայում, Իտալիայում, Լատվիայում և Վրաստանում։

2001 թվականից ի վեր, Նիժարաձեն վրացական ազգային ֆիլհարմոնիայի մենակատար է։ 2003 թվականին, նա կատարել է Ջուլիետայի դերը (Ռոմեո և Ջուլիետա) ռուսական ակադեմիական երաժշտական թատրոնում։ 2004 թվականին, գլխավոր դեր է ստացել Ժերար Պրեսգուրվիչի երաժշտական թատրոնում։ 2005 թվականին, Սոփոն հաջողության է հասել «Նոր Ալիք» փառատոնում Յուրմալայում (Լատվիա)։

Սոփոն գրում է երգեր վրացերենով, ռուսերենով և անգլերենով։

## Դերեր
* Երաժշտական թատրոն *Svadba Soek* (Կետեվան - գլխավոր դեր)
* Երաժշտական թատրոն *Ռոմեո և Ջուլիետա* - Ջուլիետա
* Երաժշտական թատրոն *Hello, Dolly*

## Ալբոմներ
* "**Where are you...**" (2008)

# My Dream
# Every Moment
# Where Are You...
# Leave Me Alone
# I'm Running Away
# Over and Over
# Leave Me Alone (rmx)
# Over and Over (rmx)

## Աղբյուրներ

## Արտաքին հղումներ
* Սոֆո Նիժարաձեյի պաշտոնական MySpace-ը

Կատեգորիա:1985 ծնունդներ
Կատեգորիա:Թբիլիսի քաղաքում ծնվածներ
Կատեգորիա:Վրացի երգչուհիներ
Կատեգորիա:Ռուս երգչուհիներ
Կատեգորիա:Անձինք Թբիլիսիից
Կատեգորիա:Վրացի կինոդերասանուհիներ
Կատեգորիա:Եվրատեսիլ երգի մրցույթի մասնակիցներ
Կատեգորիա:Ռուս դերասանուհիներ
Կատեգորիա:Թատրոնի դերասանուհիներ
Կատեգորիա:21-րդ դարի երգչուհիներ
Կատեգորիա:Վրացի երգահաններ
Կատեգորիա:Վրացի դերասանուհիներ
Կատեգորիա:Վրացի երաժիշտներ
Կատեգորիա:Վրացի կոմպոզիտորներ
Մ.թ.ա. 782

**Մ.թ.ա. 782**, մ.թ.ա. 8-րդ դարի երկրորդ տասնամյակի՝ մ.թ.ա. 780-ականների տարեթիվ, որը հանդիսանում է մ.թ.ա. 783 և մ.թ.ա. 781 թվականների միջև ընկած տարին։

## Իրադարձություններ
* Երևան քաղաքի հիմնադրում

## Ծնունդներ
## Մահեր

## Ծանոթագրություններ
Հայաստանը Եվրատեսիլ 2007 երգի մրցույթում

Հայաստանը Եվրատեսիլ երգի մրցույթում 2-րդ անգամ ներկայացավ 2007 թվականին Հելսինկիում։ Այդ տարի մրցույթին մասնակցում էր 42 երկիր։ Մեր երկիրը Ներկայացնում էր Հայկոն (ծննդյան անվանումը՝ Հայկ Հակոբյան)։ Երգը, որի հեղինակն ինքն էր կոչվում էր Anytime You Need։ Հայկոն ի շնորհիվ Անդրեի բարձր հորիզոնական գրավելու 2007 թ.-ին չմասնակցեց կիսաեզրափակիչ փուլի այլ միանգամից անցավ եզրափակիչ։ Նա հանդես եկավ 23-րդ համարի ներքո և զբաղեցրեց կրկին 8-րդ հորիզոնականը հավաքելով 138 միավոր։ Հայկոն զիջում էր Հունաստանի, Բելառուսի, Բուլղարիայի, Թուրքիայի, Ռուսաստանի, Ուկրաինայի և Սերբիայի (268 միավոր Մարիա Շերիպովիչ (Marija Šerifović "Molitva") մասնակիցներին։

**Եվրատեսիլ 2007-ին Հայաստանը ստացավ հետևյալ միավորները.**

**Եվրատեսիլ 2007-ին Հայաստանը տվեց հետևյալ միավորները.**

Կատեգորիա:Եվրատեսիլ 2007 երգի մրցույթ
Պրամբանան

**Պրամբանան**, վաղ միջնադարյան բուդդայական տաճարների համալիր, որը գտնվում է Ճավա կղզու կենտրոնական մասում, 18 կմ դեպի արևելք Ջոկյակարտա քաղաքից, Ինդոնեզիա։

## Պատկերասրահ


Image:Prambanan Complex 1.jpg
Image:Candi Lumbung.JPG
Image:Ramayana dance performance at Prambanan Temple.jpg
Image:Prambanan at night.jpg
Image:Prambanan 1895.jpg|1895 թ.
Image:Main shrine of Prambanan temples.JPG|
Image:Plaosan Temple Guardian.jpg
Image:Hindu Temple in Java, Indonesia.jpg
Image:COLLECTIE TROPENMUSEUM Badende en wassende mensen in een rivier bij de Candi Lara Jonggrang oftewel het Prambanan tempelcomplex TMnr 20026902.jpg
Image:Prambanan09 4.jpg


Կատեգորիա:Համաշխարհային ժառանգություն Ինդոնեզիայում
Դավիթ Ա Արամոնեցի

**Դավիթ Ա Արամոնեցի** (ծ. թ. անհայտ, գ. Արամոնք (այժմ՝ գ. Արամուս, Հայաստանի Կոտայքի մարզում) – 741, Արամոնք, թաղվել է Արամոնքի հայրապետանոցում), Ամենայն հայոց կաթողիկոս 728 թ-ից առ 741 թ։ Կաթողիկոսական գահին Դավիթ Ա Արամոնեցուն նախորդել է Հովհաննես Գ Օձնեցին, հաջորդել՝ Տրդատ Ա Ոթմսեցին։ Դառնալով կաթողիկոս՝ տեղափոխել է իր նստավայրը Դվինից հայրենի գյուղ՝ Արամուս, որտեղ կառուցել է եկեղեցի և հայրապետանոց։ Նրա հայրապետության շրջանն աչքի չի ընկել նշանավոր գործերով, ուստի և չի արժանացել պատմիչների առանձնակի ուշադրությանը։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:8-րդ դարի հայ կաթողիկոսներ
Ինքնագնահատական

**Ինքնագնահատականը** մարդու ինքնագիտակցության բաղկացուցիչ մասն է, որի միջոցով անհատը գնահատում է սեփական կարողությունները, հմտությունները, արժանիքները և թերությունները։ 
Ընդհանուր ինքնագնահատականը կազմվում է մասնավոր ինքնագնահատականներից, որոնք վերաբերում են անհատի գործունեության մի որևէ բնագավառի կամ որակների առանձին խմբի։ Տարբերակում են ֆիզիկական, մտավոր կարողությունների, բնավորության և այլ
ինքնագնահատականներ։

Մանկության ժամանակ ինքնագնահատականը մեծապես կախված է շրջապատի, հատկապես, ծնողների և այլ նշանակալի մարդկանց գնահատականներից։ Այդ տենդենցը հետագայում պահպանվում է. չնայած որ անձը գնալով հասարակության և սոցիումի ազդեցությունից ավելի ու ավելի անկախ ինքնագնահատական է ձեռք բերում, դրա ձևավորման վրա շարունակում են ազդեցություն ունենալ նշանակալի մարդկանց և խմբերի կարծիքները։ Տարիքի աճին զուգընթաց ինքնագնահատականը դառնում է առավել տարբերակված՝ անհատը կյանքի տարբեր ոլորտներում իրեն գնահատում է անկախ մյուս ոլորտներում կրած հաջողություններից կամ անհաջողություններից։ Շատ հետազոտողներ այս երևույթը կապում են իմացական ոլորտի զարգացման՝ վերլուծելու և վերացարկելու կարողությունների զարգացման հետ։

## Աղբյուրներ

## Գրականություն
*Кон И.С. Открытие «Я». М. Издательство политической литературы. 1978
*Мерлин В.С. Структура личности։ характер, способности, самосознание. Пермь։ ПГПИ, 1990 – 110с.

Կատեգորիա:Հոգեբանություն
Կատեգորիա:Բուլինգ
Տրդատ Ա Ոթմսեցի

**Տրդատ Ա Ոթմսեցի** (ծննդյան թիվն անհայտ, գ. Ոթմուս, Վանանդ գավառ – 764), Ամենայն հայոց կաթողիկոս 741 թ-ից առ 764 թ.։ Կաթողիկոսական գահին Տրդատ Ա Ոթմսեցուն նախորդել է Դավիթ Ա Արամոնեցին, հաջորդել՝ Տրդատ Բ Դասնավորեցին։ Սերում է Վանանդացիների նախարարական տոհմից։ Նախքան կաթողիկոս կարգվելը եղել է Վանանդի եպիսկոպոսը։ Հովհաննես Դրասխանակերտցին նրան բնութագրում է որպես սուրբ և պարկեշտ, առաքինությամբ փայլող անձնավորություն («այր սուրբ և պարկեշտ, և փայլեալ առաքինութեամբ»), որի աղոթքներն անգամ վերացրին երկրում տեղ գտած ասպատակությունները։ Այլ տեղեկություններ Տրդատ Ա Ոթմսեցու մասին չեն պահպանվել։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Տրդատ Ա Ոթմսեցի կաթողիկոսի մասին Լուսամուտ կայքում  
* «Քրիստոնյա Հայաստան» հանրագիտարան, Երևան, 2002

Կատեգորիա:Վանանդացիներ
Կատեգորիա:8-րդ դարի հայ կաթողիկոսներ
Բենջամին Դիզրայելի

**Բենջամին Դիզրայելի** (Benjamin Disraeli, 1st Earl of Beaconsfield, ), անգլիացի գրող, քաղաքական գործիչ, ֆինանսների նախարար (1852, 1858-1859, 1866-1868), Մեծ Բրիտանիայի վարչապետ, Սոլսբերիի ջահել (1868, 1874-1880), պահպանողական կուսակցության հիմնադիրներից։

## Գործունեություն
Սերում է անգլիականություն ընդունած հրեական ընտանիքից։

Ակնառու դեր է խաղացել տարիների կուսակցությունը պահպանողականի վերափոխելու գործում։1874-1880 թվականներին եղել է վարչապետ, վարել է էքսպանսիոնիստական քաղաքականություն։ Իր գլխավոր խնդիրներից մեկը համարել է Ռուսաստանի դեմ պայքարը։ Բեռլինի կոնգրեսում (1878) Բիսմարկի օգնությամբ Դիզրայելին վերանայել տվեց Սան Ստեֆանոյի հաշտության պայմանագիրը, որի հետնանքով մի շարք սլավոնական և հայաբնակ մարզեր նորից ընկան թուրքական տիրապետության տակ։ Նրան է պատկանում «․․․Մեզ համար կարևորը հայկական վտանգի դեմ Թուրքիայում պաշտպանվելու միջոցներ գտնելն է» արտահայտությունը, որը պարզում է նրա գլխավորած անգլիական պահպանողական կառավարության վարած քաղաքականությունը Հայկական հարցում։ Օսմանյան կայսրության ամբողջության պահապանի կեցվածքը չխանգարեց Դիզրայելին զավթելու (1878) Կիպրոս կղզին։ Աֆղանստանի դեմ 1878-1880 թվականների գաղութային պատերազմում Անգլիայի պարտությունը և անգլիական տիրապետության դեմ Տրանսվաալի բուրերի 1880 թվականի ապստամբությունը նպաստեցին Դիզրայելի կառավարության տապալմանը։

Իշխանության ղեկին գտնվելու տարիներին վարել է գաղութատիրական, կայսրության տնտեսական և քաղաքական հզորության ամրապնդման քաղաքականություն։ Թուրքիայում Անգլիայի դիրքերը ամրապնդելու և հարավային ուղղությամբ Ռուսաստանի առաջխաղացումը խոչընդոտելու նպատակով՝ փակել է աչքերը թուրքական իշխանությունների կողմից ազգային-ազատագրական շարժումները արյան մեջ խորտակելու քաղաքականության վրա։ 1875-78 թթ. արևելյան ճգնաժամի և ռուս-թուրքական (Բալկանյան) պատերազմի ընթացքում պաշտպանել է Օսմանյան կայսրության ամբողջականությունը։ Կտրականապես մերժել է Ռուսաստանի և Օսմանյան Թուրքիայի միջև կնքված Սան-Ստեֆանոյի պայմանագիրը՝ պատերազմի սպառնալիքի տակ պարտադրելով Ռուսաստանին վերանայել այն և այդ նպատակով հրավիրել 1878 թվականի Բեռլինի կոնգրեսը։ Օգտվելով Բալկանյան պատերազմում Թուրքիայի պարտությունից՝ Բարձր Դռանը պարտադրել է անգլո-թուրքական Կիպրոսի համաձայնագիրը, համաձայն որի Բրիտանական կայսրությանն է անցել Կիպրոս կղզին՝ Ռուսաստանի դեմ Անգլիայի աջակցության դիմաց։

## Ստեղծագործությունները
Հետադեմ ռոմանտիզմի հետևորդ Դիզրայելին իր վեպերում («Վիվիան Գրեյ», 1826-1827, «Կոնտարինի Ֆլեմինգ», 1832, «Քոնինգսբի», 1844, «Թանկրեդ», 1847, «Էնդիմիոն», 1880 և այլն) իդեալականացնում է արիստոկրատիային՝ նրան պատկերելով որպես աշխատավորների «պաշտպանի»։ Նրա ստեղծագործությունները համակված են պահպանողականությամբ, երբեմն նաև՝ միստիկայով։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Միացյալ Թագավորության վարչապետներ
Կատեգորիա:Անգլիացի պետական գործիչներ
Կատեգորիա:Անգլիացի գրողներ
Կատեգորիա:Գրողներ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Վիկտորյական դարաշրջան
Կատեգորիա:Անգլիայի քաղաքական գործիչներ
Կատեգորիա:19-րդ դարի անգլիացի վիպասաններ
Կատեգորիա:Լոնդոնի թագավորական ընկերության անդամներ
Կատեգորիա:19-րդ դարի անգլիացի գրողներ
Կատեգորիա:Մեծ Բրիտանիայի քաղաքական գործիչներ
Կատեգորիա:Կապիչի շքանշանի ասպետներ
Կատեգորիա:Անգլիացի վիպասաններ
Կատեգորիա:Բրիտանացի դիվանագետներ
Տրդատ Բ Դասնավորեցի

**Տրդատ Բ Դասնավորեցի** (ծննդյան թիվն անհայտ, Տուրուբերան նահանգի Դասնավորք գավառ – 767 թ.), Ամենայն հայոց կաթողիկոս 764 թ-ից առ 767 թ։ Տրդատ Բ Դասնավորեցուն նախորդել է Տրդատ Ա Ոթմսեցին, հաջորդել՝ Սիոն Ա Բավոնեցին։ Կաթողիկոսական գահին նրա գործունեության մասին պատմիչները որևէ բան չեն հաղորդում։

## Արտաքին հղումներ
* Տրդատ Բ Դասնավորեցի կաթողիկոսի մասին «Լուսամուտ» կայքում  
* «Քրիստոնյա Հայաստան» հանրագիտարան, Երևան, 2002

Կատեգորիա:8-րդ դարի հայ կաթողիկոսներ