Միսոգինիա

**Միսոգինիա** (), կանանց կամ աղջիկների նկատմամբ ատելություն, արհամարհանք կամ նախապաշարմունք։ Այն սեքսիզմի ձև է, որը միտված է ավելի ցածր սոցիալական կարգավիճակում պահել կանանց, այսպիսով պահպանելով հայրիշխանական սոցիալական դերերը։ Միսոգինիան լայնորեն տարածված է եղել հազարավոր տարիներ։ Այն արտացոլվում է արվեստում, գրականությունում, մարդկային հասարակության կառուցվածքում, պատմական իրադարձություններում, դիցաբանությունում, փիլիսոփայությունում և ամբողջ աշխարհի կրոններում։

Միսոգինիայի օրինակ է՝ կանանց նկատմամբ ընտանեկան բռնությունը, միսոգինիստական ահաբեկչությունը և ֆեմիցիդը։ Այն հաճախ կարող է արտահայտվել՝ սեռական ոտնձգությունների, հարկադրանքի և հոգեբանական մանիպուլյացիաների միջոցով, որոնք միտված են կանանց հանդեպ վերահսկոզություն հաստատել։ Որոշ դեպքերում միսոգինիան կանանց վարձահատույց է լինում ստորադաս կարգավիճակն ընդունելու համար։ Սովորաբար միսոնոգիան արտահայտվում է քողարկված ձևերով, սակայն երբեմն դրսևորվում է ակնհայտ և համարձակ ձևերով։

Ըստ ֆեմինիստական աշխարհայացքի միսոգինիան ներառում է նաև կանացի հատկությունների մերժումը։ Այն արհամարհում է կանանց հետ կապված հաստատությունները, աշխատանքները, հոբբիները կամ սովորությունները։ Այն մերժում է տղամարդկանց այն հատկությունները, որոնք դիտվում են որպես կանացի կամ ոչ տղամարդկային։ Ռասիզմը և այլ նախապաշարմունքները կարող են ամրապնդել և համընկնել միսոգինիայի հետ։

Ըստ Օքսֆորդի անգլերեն բառարանի՝  բառը ստեղծվել է 17-րդ դարի կեսերին  «ատելություն» `' +  «կին» բառերից։ Բառը հազվադեպ էր օգտագործվում, մինչև այն հայտնի դարձավ երկրորդ ալիքի ֆեմինիզմի ժամանակ 1970-ականներին։

## Սահմանումներ
Անգլերեն և ամերիկյան բառարանները միսոգինիան սահմանում են որպես՝ կանանց նկատմամբ ատելություն կամ կանանց նկատմամբ հակակրանք և անվստահություն։

Ամերիկյան Merriam-Webster Dictionary-ն տարբերակում է միսոգինիան սեքսիզմից։

2012-ին Macquarie Dictionary-ն ընդլայնեց միսոգոնիայի սահմանումը` դարձնելով այն «կանանց նկատմամբ արմատացած նախապաշարմունքներ»։

Սոցիալական հոգեբանությունը նկարագրում է բացահայտ միսոգինիան որպես «բացահայտ թշնամական սեքսիզմ», որը դիմադրություն է առաջացնում կանանց մոտ։ Իակ բարեսիրական սեքսիզմը կանանց ստիպում է ընդունել հայրիշխանական հիմքերը::

Ըստ սոցիոլոգ Ալան Գ. Ջոնսոնի՝ «միսոգինիան կանանց հանդեպ ատելության է, կին լինելու համար»։ Ջոնսոնը պնդում է, որ

Վուլոնգոնգի համալսարանի սոցիոլոգ Մայքլ Ֆլադը սահմանում է միսոգինիան որպես ատելություն կանանց նկատմամբ և նշում է։

Քորնելի համալսարանի փիլիսոփա Քեյթ Մանը կարծում է, որ միսոգինիզմի ավանդական սահմանումը չափազանց պարզունակ է ՝ ասելով որ միսոգինիստական բռնություն գործադրողները կարող են սիրել որոշ կանանց, օրինակ ՝ իրենց մայրերին։ Փոխարենը, միսոգինիան պարգևատրում է կանանց, ովքեր պահպանում են ստատուս քվոն և պատժում նրանց, ովքեր մերժում են կանանց ստորադաս կարգավիճակը։ Մանները տարբերակում է սեքսիզմը, որը, նրա խոսքով, ուղղված է հայրիշխանության ռացիոնալացմանը և արդարացմանը։ Իսկ միսոգինիզմը  նա անվանում է հայրիշխանության իրավապահ ճյուղ։

Միսոգինիայի հականիշն է միսանդրիան՝ տղամարդկանց նկատմամբ ատելությունը։ Միսանդրիան փոքր խնդիր է, ոչ համարժեք միսոգինիայի լայն տարածված պրակտիկային և ընդարձակ պատմությանը։ Միսոգինիայի հականիշը՝ ֆիլոգինիա՝ կանանց հանդեպ սեր կամ համակրանք, լայնորեն օգտագործված չի։

## Ծագում
Միսոգինիան, հավանաբար, առաջացել է հայրիշխանության հետ միաժամանակ ՝ երեքից հինգ հազար տարի առաջ ՝ բրոնզե դարի սկզբին։  Երեք հիմնական միաստվածական կրոնները ՝ հուդայականությունը, քրիստոնեությունը և իսլամը օգտագործում էին միսոգինիան ՝ կանանց կարգավիճակը նսեմացնելու համար։ Միսոգինիան ուժ ստացավ Միջնադարում, հատկապես քրիստոնեական հասարակություններում։ Դրան զուգահեռ, միսոգինիզմը կիրառվում էր հռոմեացիների, հույների  Ամազոնի ավազանի և Մելանեզիայի ցեղերի մեջ։ Գրեթե յուրաքանչյուր մարդկային մշակույթ ունի միսոգինիզմի վկայություն։

## Պատմություն

Դասական Հունաստան

Հունական գրականության մեջ միսոգինիստական ավանդույթը, որը հնագույն էր քան ողբերգությունն ու կատակերգությունը, հասնում է առնվազն Հեսիոդոսին, ըստ Ջ. Վ. Ռոբերտսի՝ իր «Սոկրատեսի քաղաքը. Դասական Աթենքի ներածություն» գրքում։ Նա պնդում է, որ միսոգինիա տերմինն ինքնին անգլերեն է եկել Հին հունարենից՝ μισογυνία, որն պահպանվում է մի քանի հատվածներում։

Ավելի վաղ, երկար և ամբողջական հատվածը գալիս է մոտ 150 թ.Ք. տարսուսցի ստոիկ փիլիսոփա Անտիպատրոսի «Ամուսնության մասին» բարոյական տրակտատից։ Անտիպատրը պնդում է, որ ամուսնությունը պետության հիմքն է և համարում է այն աստվածային (բազմաստվածական) հրամանի հիման վրա։ Նա օգտագործում է μισογυνία տերմինը նկարագրելու այն գրությունները, որոնք տրագեդիաների հեղինակ Եվրիպիդեսը մերժում է, հայտնելով, որ նա «մերժում է կանանց ատելությունը իր գրություններում» (ἀποθέμενος τὴν ἐν τῷ γράφειν μισογυνίαν)։ Նա առաջարկում է դրա օրինակ՝ մեջբերելով Եվրիպիդեսի կորսված մի պիեսից, որտեղ հավատարիմ կնոջ արժանիքները փառաբանվում են։

Ըստ Տիելեմանի՝ հունարեն բառի մյուս պահպանված օգտագործումը հանդիպում է Խրիզիպպոսի կողմից, «Հուզումների մասին» տրակտատի հատվածում, որը մեջբերված է Գալենոսից «Հիպոկրատի հուզումների մասին» աշխատությունում։ Այստեղ միսոգինիան կարճ ցուցակի առաջին տեղում է՝ կանանց (μισογυνία), գինու (μισοινία) և մարդկության (μισανθρωπία)։ Խրիզիպպոսի մտադրությունն ավելի աբստրակտ է, քան Անտիպատրոսինը, և Գալենոսը մեջբերում է այս հատվածը՝ որպես իր տեսակետին հակառակ մի կարծիք։ Բացառիկը սակայն այն է, որ նա խմբավորում է կանանց ատելությունը ընդհանուր մարդկության ատելության և նույնիսկ գինու ատելության հետ։ «Դա նրա օրերի բժշկական գերակշռող կարծիքն էր, որ գինին ուժեղացնում է մարմինն ու հոգին»։ Այսպիսով, Խրիզիպպոսը, ինչպես իր ստոիկ ընկեր Անտիպատրը, միսոգինիան դիտում է որպես հիվանդություն՝ ինչ-որ լավ բանի անբավություն։ Դա հակասական կամ փոխադարձ հույզերի հարց էր, որը փիլիսոփայորեն վիճաբանությունների առիթ էր հին հեղինակների համար։ Ռիկարդո Սալեսը ենթադրում է, որ ընդհանուր ստոիկական տեսակետն այն էր, որ «մարդը կարող է ոչ միայն փոխարինել ֆիլոգինիայի և միսոգինիայի, մարդասիրության և միզանթրոփիայի միջև, այլ նաև դրանցից յուրաքանչյուրի ուղղվածությամբ շարժվել մյուսին»։

Ռուտլեջի փիլիսոփայական ուղեցույցում Պլատոնի և Հանրապետությանը, Նիքոլաս Փափասը նկարագրում է «միսոգինիայի խնդիրը» և նշում է.

«Ապոլոգիայի մեջ Սոկրատեսը նրանց, ովքեր աղաչում են իրենց կյանքը դատարանում՝ կանանցից ոչ լավ են անվանում Տիմեոսի մեջ նա զգուշացնում է տղամարդկանց, որ եթե ապրում են անբարո, կվերածնվեն որպես կանայք ։ Հանրապետությունում մի շարք մեկնաբանություններ կան նույն ոգով, որոնք ցույց են տալիս ոչինչ այնքան, որքան կանանց նկատմամբ արհամարհանքը։ Նույնիսկ Սոկրատեսի խոսքերը իր համարձակ նոր առաջարկի մասին ամուսնության վերաբերյալ… ենթադրում են, որ կանայք պետք է «պահպանվեն ընդհանուր» տղամարդկանց կողմից։ Նա երբեք չի ասում, որ տղամարդիկ կարող են պահվել կանանց կողմից ընդհանուր… Մենք պետք է նաև ընդունենք Սոկրատեսի պնդումը, որ տղամարդիկ գերազանցում են կանանց ցանկացած գործում, որը երկու սեռերն էլ փորձեն, և իր նկատառումը 8-րդ գրքում, որ ժողովրդավարության բարոյական ձախողման նշաններից մեկն այն սեռական հավասարությունն է, որին նա աջակցում է »։

«Misogynist» բառը հայտնաբերվում է հունարենում՝ μισογύνης, «Դեյպնոսոֆիստի»  և Պլուտարքոսի «Համեմատական կենսագրություններ»-ում, որտեղ այն օգտագործվում է Հերակլեսի անվանման համար Փոկիոնի պատմության մեջ։ Դա Մենանդրոսի պիեսի վերնագիրն էր, որը հայտնի է մեզ Ստրաբոնի «Աշխարհագրություն» 17 հատորյակի յոթերորդ գրքից (Ալեքսանդրիայի վերաբերյալ), և Մենանդրոսի մեջբերումներից, որոնք կատարում են Կլեմենտ Ալեքսանդրացին և Ստոբեոսը՝ վերաբերող ամուսնությանը։ Մարկուս Տուլիուս Ցիցերոն հաղորդում է, որ հունական փիլիսոփաները համարել են, որ միսոգինիան առաջանում է գինոֆոբիայից՝ կանանց վախից։

«Դա նույնն է, ինչպես այլ հիվանդությունների դեպքում. փառքի ցանկությունը, կանանց նկատմամբ կրքը, որին հույները անվանում են ֆիլոգինիա. և այդպես բոլոր մյուս հիվանդություններն ու հիվանդություններն են առաջանում։ Բայց այդ զգացմունքները, որոնք հակառակ են սրանց, ենթադրվում է, որ ունեն վախի հիմք, ինչպիսին է կանանց ատելությունը, որը դրսևորվում է Ատիլիուսի «Կանանց ատելությունում»; կամ ողջ մարդկության ատելությունը, ինչպես Թիմոնը, որը հայտնի է որպես Միսանթրոպ։ Նույն տեսակի է նաև անմարդասիրությունը։ Եվ բոլոր այս հիվանդությունները գալիս են վախից այնպիսի բաներից, որոնք նրանք ատում են և խուսափում։

Ցիցերոն

Ընդհանրացմամբ՝ չնայած կանանց ընդհանուր առմամբ տղամարդկանցից ստորադաս համարելուն, հունական գրականությունը միսոգինիան համարում է հիվանդություն՝ հակասոցիալական վիճակ, քանի որ այն հակասում է նրանց ըմբռնմանը կանանց արժեքի որպես կանայք և ընտանիքի՝ որպես հասարակության հիմքի։ Այս կետերը լայնորեն նշված են երկրորդական գրականության մեջ։

Անգլերեն

Ըստ Օքսֆորդի անգլերեն բառարանի՝ այս բառը անգլերեն է մտել անանուն պրոտոֆեմինիստական պիեսից՝ «Սուետնամ՝ կանանց ատողը», որը հրատարակվել է 1620 թվականին Անգլիայում։ Պիեսը քննադատում է կանանց հակառակ գրող Ջոզեֆ Սուետնամին, որը ներկայացվում է Միսոգինոս կեղծանունով։ Միսոգինոս կերպարը հանդիսանում է անգլերենում «misogynist» տերմինի ծագումը

։

Բառը բավականին հազվադեպ էր մինչև 1970-ականների կեսերը։ Ֆեմինիստ Անդրեա Դվորկինի 1974 թվականի «Կանանց ատելություն» գրքի հրապարակումը հայտնի դարձրեց այս գաղափարը։ Միսոգինիա տերմինը մտավ երկրորդ ալիքի ֆեմինիզմի բառապաշար։ Դվորկինն ու նրա ժամանակակիցները օգտագործում էին այս տերմինը՝ ներառելու ոչ միայն կանանց ատելությունը կամ արհամարհանքը, այլև կանանց վերահսկելու պրակտիկան բռնության միջոցով և կանանց պատժելու՝ ստորադասությունը մերժելու համար։

2012 թվականին միսոգինիան քննարկվում էր ամբողջ աշխարհում՝ Ավստրալիայի վարչապետ Ջուլիա Գիլարդի խոսքի վիդեոյի պատճառով, որը վիրուսային էր դարձել։ Նրա խորհրդարանական ելույթը հայտնի է որպես «Միսոգինիայի խոսք»։ Խոսքի ընթացքում Գիլարդը խստորեն քննադատում էր իր ընդդիմադիրներին՝ իր քաղաքականությունները տղամարդկանցից տարբեր ստանդարտով գնահատելու և իր մասին կոպիտ սեռական արտահայտություններով խոսելու համար։ Նա քննադատվում էր համակարգային միսոգինիայի համար, քանի որ այդ օրը նրա Աշխատավորական կուսակցությունը ընդունել էր օրենք, որը կրճատում էր 728 միլիոն դոլ

## Կրոն

Հին Հաւնաստան

Պանդորա Ջոն Ուիլյամ Ուոթերհաուսի կողմից

«Միսոգինիա. աշխարհի ամենահին նախապաշարմունքը» գրքում Ջեք Հոլանդը պնդում է, որ հին աշխարհի դիցաբանության մեջ կան միսոգինիայի ապացույցներ։ Հունական դիցաբանության մեջ, ըստ Հեսիոդոսի, մարդկային ռասան արդեն ապրել է խաղաղ, ինքնավար գոյություն՝ որպես աստվածների ուղեկից մինչև կանանց ստեղծումը։ Երբ Պրոմեթևսը որոշում է աստվածներից գողանալ կրակի գաղտնիքը, Զևսը կատաղում է և որոշում է մարդկությանը պատժել «չար բանով իրենց հաճույքի համար»։ Այս «չար բանը» Պանդորան է՝ առաջին կինն է, ով կրել է մի սափոր (սովորաբար նկարագրվում է, սխալմամբ, որպես տուփ), որը նրան ասել են, որ երբեք չբացի։ Էպիմեթևսը (Պրոմեթևսի եղբայրը) համակվում է նրա գեղեցկությամբ, արհամարհում է Պրոմեթևսի նախազգուշացումները նրա մասին և ամուսնանում նրա հետ։ Պանդորան չի կարող դիմադրել սափորի մեջ հայացք նետելուն և բացելով այն՝ նա բաց է թողնում աշխարհի մեջ ամեն չարիք. աշխատանք, հիվանդություն, ծերություն և մահ։=== Buddhism ===

In his book *The Power of Denial: Buddhism, Purity, and Gender*, professor Bernard Faure of Columbia University argued generally that "Buddhism is paradoxically neither as sexist nor as egalitarian as is usually thought." He remarked, "Many feminist scholars have emphasised the misogynistic (or at least androcentric) nature of Buddhism" and stated that Buddhism morally exalts its male monks while the mothers and wives of the monks also have important roles. Additionally, he wrote:

### Քրիստոնեություն

Ավանդույթների և սուրբ գրությունների մեկնաբանությունների տարբերությունները պատճառ են դարձել, որ քրիստոնեության աղանդները տարբերվեն իրենց համոզմունքներում՝ կապված կանանց նկատմամբ վերաբերմունքի հետ։

Քրիստոնեական մի քանի հաստատություններ բացառում են կանանց։ Օրինակ, կանայք դուրս են մնում Հունաստանի Աթոս լեռան շրջանից և կաթոլիկ եկեղեցու կառավարող հիերարխիայից։ Որոշ քրիստոնյա աստվածաբաններ, ինչպիսիք են Ջոն Նոքսը իր «Շեփորի առաջին պայթյունն ընդդեմ կանանց հրեշավոր գնդի» գրքում, գրել են, որ կրոնական պատճառներով կանայք պետք է բացառվեն աշխարհիկ պետական ​​հաստատություններից:
Այնուամենայնիվ, որոշ այլ գիտնականներ քննարկել են, որ քրիստոնեությունը չի ներառում կենասեռական սկզբունքներ, կամ գոնե այն, որ քրիստոնեության պատշաճ մեկնաբանությունը չի ներառում կնության սկզբունքները։ Ֆուլեր աստվածաբանական ճեմարանի աստվածաշնչագետ Դեյվիդ Մ. Սքոլերը նշել է, որ Գաղատացիս 3:28 հատվածը («Չկա ոչ հրեա, ոչ հույն, չկա ոչ ստրուկ, ոչ ազատ, չկա ոչ արու, ոչ կին, քանի որ դուք բոլորդ մեկ եք. Քրիստոս Հիսուս») «Պոլինյան հիմնարար աստվածաբանական հիմքն է՝ եկեղեցու բոլոր ծառայություններում կանանց և տղամարդկանց որպես հավասար և փոխադարձ գործընկերներ ներառելու համար»։ "Իր «Հավասարություն Քրիստոսո՞ւմ» գրքում. Գաղատացիս 3:28 և գենդերային վեճը, Ռիչարդ Հովը պնդում է, որ, մինչդեռ Գաղատացիս 3:28-ը նշանակում է, որ մեկի սեռը չի ազդում փրկության վրա. ընդօրինակել Քրիստոսի սերը եկեղեցու հանդեպ»։

«Քրիստոնյա տղամարդիկ, ովքեր ատում են կանանց» գրքում կլինիկական հոգեբան Մարգարետ Ջ. Ռինքը գրել է, որ քրիստոնեական սոցիալական մշակույթը հաճախ թույլ է տալիս այրողին «չարաշահել հնազանդության աստվածաշնչյան իդեալը»։ Այնուամենայնիվ, նա պնդում է, որ սա «փոխադարձ հնազանդության առողջ հարաբերությունների» խեղաթյուրումն է, որն իրականում նշված է քրիստոնեական վարդապետության մեջ, որտեղ «[ս] սերը հիմնված է խորը, փոխադարձ հարգանքի վրա՝ որպես բոլոր որոշումների, գործողությունների առաջնորդող սկզբունք, և պլաններ»։ Նմանապես, կաթոլիկ գիտնական Քրիստոֆեր Ուեսթը պնդում է, որ «տղամարդկանց տիրապետությունը խախտում է Աստծո ծրագիրը և մեղքի կոնկրետ արդյունք է»։

## Միսոգինիստական ​​գաղափարներ արևմտյան ականավոր մտածողների շրջանում
Բազմաթիվ ազդեցիկ արևմտյան փիլիսոփաներ արտահայտել են գաղափարներ, որոնք բնութագրվել են որպես մոլագար, այդ թվում՝ Արիստոտելը, Ռենե Դեկարտը, Թոմաս Հոբսը, Ջոն Լոկը, Դեյվիդ Հյումը, Ժան-Ժակ Ռուսոն, Սպենգլերը և Ջոն Լուկասը։ Այս մտածողների ազդեցության պատճառով ֆեմինիստ գիտնականները արևմտյան մշակույթում ցեղակրոնության հետքերն են բերում այս փիլիսոփաներին և նրանց գաղափարներին։

Մեկ այլ օրինակ է Սինթիայի կատալոգը, որտեղ Սինթիան ասում է. «Արիստոտելն ասում է, որ տղամարդու քաջությունը կայանում է նրանում, որ հրամայելը, կնոջը՝ հնազանդվելը. Կանայք ավելի քիչ ատամներ ունեն, քան տղամարդիկ, որ իգական սեռի ներկայացուցիչը ոչ լիարժեք տղամարդ է կամ «ինչպես ասես, այլանդակություն է»։ հեշտությամբ լաց է լինում ավելի խանդոտ, ավելի տխուր, ավելի հակված է նախատելու և հարվածելու ավելի հակված է հուսահատության և ավելի քիչ հույսով է լցված ավելի զուրկ ամոթից կամ ինքնահարգանքից, ավելի կեղծ խոսք, ավելի խաբուսիկ, ավելի զսպող հիշողություն նաև ավելի արթուն; ավելի փոքրացող ավելի դժվար է գործի անցնելը», քան տղամարդիկ։

Ժան-Ժակ Ռուսո

Ժան-Ժակ Ռուսոն հայտնի է կանանց հավասար իրավունքների դեմ իր հայացքներով, օրինակ՝ Էմիլ իր տրակտատում, նա գրում է. գործադրվել է կաշկանդվածության համար, որպեսզի նրանց ոչինչ չարժե խեղդել իրենց բոլոր երևակայությունները՝ դրանք ենթարկել ուրիշների կամքին»։ Մյուս մեջբերումները բաղկացած են «փակված են իրենց տներում», «պետք է ստանան հայրերի և ամուսինների որոշումները, ինչպես եկեղեցու որոշումները»։

Արթուր Շոպենհաուեր

Հիմնվելով իր «Կանանց մասին» էսսեի վրա (Über die Weiber) Արթուր Շոպենհաուերը ճանաչվել է որպես կենասեր շատերի կողմից, ինչպիսիք են փիլիսոփա, քննադատ և հեղինակ Թոմ Գրիմվուդը։ 2008 թվականին Kritique փիլիսոփայական ամսագրում հրապարակված հոդվածում Գրիմվուդը պնդում է, որ Շոպենհաուերի կենասեռական գործերը հիմնականում վրիպել են ուշադրությունից՝ չնայած ավելի նկատելի, քան այլ փիլիսոփաների, ինչպիսին Նիցշեն է։ Օրինակ, նա նշել է Շոպենհաուերի աշխատությունները, որտեղ վերջինս քննարկել է կանանց միայն «խղճուկ» պատճառ, որը համեմատելի է «կենդանու» հետ՝ «ով ապրում է ներկայում»։ Նրա նշած մյուս աշխատանքները ներառում էին Շոպենհաուերի այն փաստարկը, որ կանանց միակ դերը բնության մեջ ծննդաբերության միջոցով տեսակի զարգացումն է և, հետևաբար, օժտված է տղամարդկանց գայթակղելու և «բռնելու» ուժով։ Նա շարունակում է այն փաստը, որ կանանց կենսուրախությունը քաոսային և խանգարող է, այդ իսկ պատճառով շատ կարևոր է հնազանդվել ռացիոնալ մարդկանց հանդեպ։ Նրա համար իր ռացիոնալ հնազանդությունից դուրս գործելը սպառնալիք է տղամարդկանց, ինչպես նաև այլ կանանց դեմ, նշում է նա։ Շոպենհաուերը նաև կարծում էր, որ կանանց կենսուրախությունը նրա բարոյականության պակասի և վերացական կամ օբյեկտիվ իմաստը հասկանալու անկարողության արտահայտությունն է, ինչպիսին է արվեստը։ Դրան հաջորդում է նրա «երբեք չկարողացա ստեղծել մեկ, իսկապես մեծ, իսկական և օրիգինալ նվաճում կերպարվեստում, կամ աշխարհի որևէ կետ բերել մշտական ​​արժեք ունեցող գործ»։

Շոպենհաուերը դատապարտել է այն, ինչ նա անվանել է «տևտոնական-քրիստոնեական հիմարություն» կանանց գործերի վերաբերյալ։ Չի վիճարկվել, որ կանայք «բնույթով նախատեսված են հնազանդվելու», քանի որ նրանք «մանկական, անլուրջ և կարճատես են»։ Նա նաև քննարկեց, որ կանայք իրական գեղեցկություն չունեն.

  Միայն մի տղամարդ, որի ինտելեկտը մթագնում է իր սեռական ազդակով, կարող է գեղեցիկ սեռի անունը տալ այդ թերչափ, նեղ ուսերով, լայն ազդրերով և կարճ ոտքերով ցեղին. քանի որ սեքսի ողջ գեղեցկությունը կապված է այս ազդակով։ Նրանց գեղեցիկ անվանելու փոխարեն, ավելի շատ հիմք կլիներ կանանց նկարագրելու որպես անէսթետիկ սեռ։

Ֆրիդրիխ Վիբեդրոմ

Նիցշեն

Բարուց և չարից անդին գրքում Ֆրիդրիխ Նիցշեն հայտարարեց, որ կանանց նկատմամբ ավելի խիստ վերահսկողությունը «մշակույթի յուրաքանչյուր բարձրացման» պայման է։ Իր «Այսպես խոսեց Զրադաշտը» գրքում նա ունի կին կերպար, որն ասում է «Եթե գնում եք կանանց մոտ, մի մոռացեք մտրակը»։ «Կուռքերի մթնշաղում» Նիցշեն գրում է. «Կանայք խորիմաստ են համարվում։ Ինչո՞ւ, որովհետև մենք երբեք չենք ըմբռնում նրանց խորքերը։ Բայց կանայք նույնիսկ ծանծաղ չեն»։ Հակասություններ կան այն հարցերի շուրջ, թե արդյոք դա հավասարազոր է միզոգինության, թե ոչ, կանանց դեմ նրա վեճը պետք է բառացի ընկալվի, և կանանց մասին նրա կարծիքների ճշգրիտ բնույթը։

Հեգել

Հեգելի տեսակետը կանանց մասին կարելի է բնութագրել որպես միասեռական։ Հեգելի «Իրավունքի փիլիսոփայության տարրերից» հատվածները ցույց են տալիս քննադատությունը։

## Բռնություն
### Ահաբեկչություն և ատելությամբ պայմանավորված հանցագործություն

Ֆեմիցիդը ատելության ոճրագործության անունն է՝ կանանց կամ աղջիկների դիտավորյալ սպանությունը սեռի պատճառով։ Դա հոգեկան մոլագար սպանություն է, և որոշ դեպքերում կարող է նաև ընտանեկան բռնության օրինակ լինել:Կեղծարար ահաբեկչությունը նախատեսված է կնոջը պատժելու համար։ 2018 թվականից ի վեր ահաբեկչության դեմ պայքարի մասնագետները, ինչպիսիք են ICCT-ը և START-ը, հետևել են միասնության կամ տղամարդկանց իշխանությունը և գերակայության ձգտումը, որպես ահաբեկչության դրդապատճառներ։ Նրանք ահաբեկչության այս ձևը բնութագրում են որպես «աճող սպառնալիք»։ Մոլագար ճանաչված հարձակումների շարքում են  2014 թվականին Isla Vista-ի սպանությունները և 2018 թվականին Տորոնտոյի ֆուրգոնների հարձակումը։ Հարձակվողներից ոմանք նույնացել են incel շարժման հետ և սպանության դրդապատճառ են ունեցել կանանց հետ սեռական կապ ունենալու իրավունքի ընկալմամբ։ Այնուամենայնիվ, միսոգինիան տարածված է զանգվածային մարդասպանների շրջանում, նույնիսկ այն դեպքում, երբ դա հիմնական դրդապատճառը չ է։

## Առցանց միսոնոգիա
Միսոգինիստական ​​հռետորաբանությունը համատարած է համացանցում և ժամանակի ընթացքում դարձել է ավելի ագրեսիվ։ Առցանց միսոգինիան ներառում է ինչպես կանանց վախեցնելու և նսեմացնելու անհատական ​​փորձերը, այնպես էլ գենդերային անհավասարության ժխտումը (նեոսեքսիզմ), ինչպես նաև համակարգված, կոլեկտիվ փորձեր, ինչպիսիք են ձայների բրիգադավորումը և Gamergate հակաֆեմինիստական ​​ոտնձգությունների արշավը։ Միջազգային հարաբերությունների ամսագրի համար գրված հոդվածում Քիմ Բարքերն ու Օլգա Յուրասը քննարկում են, թե ինչպես  առցանց միասնությունը կարող է հանգեցնել կանանց խոչընդոտների բախվելուն։ Նրանք նաև առաջարկում են կանոնակարգումներ և դադարեցնել առցանց միսոգինիան ինչպես կառավարական, այնպես էլ ոչ կառավարական միջոցներով։

Համակարգված հարձակումներ.

Համակարգված խմբերի կողմից հարձակման ամենահավանական թիրախը կանայք են, ովքեր տեսանելի են հանրային ոլորտում,  ովքեր բարձրաձայնում են իրենց ստացած սպառնալիքների մասին և ընկալվում են որպես ֆեմինիզմի կամ ֆեմինիստական ​​գաղափարների հետ կապ ունեցող։ Մենասեռական հաղորդագրությունների հեղինակները սովորաբար անանուն են և դժվար են նույնականացվում։ Դրանք կենտրոնանում են կանանց արտաքինի վրա։ Հայտնի մարդիկ ովքեր բարձրաձայնել են միասեռական հարձակումների մասին՝ Անիտա Սարկիսյանը, Լորի Փեննին, Քերոլայն Կրիադո Պերեսը, Ստելլա Քրիսին և Լինդի Ուեսթը և շատերն են։

Այս հարձակումները միշտ չէ, որ մնում են միայն առցանց։ Շատ միջոցներ են օգտագործվում հարձակումները ֆիզիկական աշխարհ բերելու համար։

Օգտագործման լեզու.

Տարբեր կանանց հասցեին վիրավորանքներն ու սպառնալիքները սովորաբար շատ նման են։ Ջուդ Դոյլը, ով դարձել է առցանց սպառնալիքների թիրախ, նշել է չարաշահումների չափազանց անանձնական, կրկնվող և կարծրատիպային լինելը, ինչպես նաև այն փաստը, որ բոլոր կանանց նույն բառերով և նույն տոնով են վիրավորում։

«Դեմոս» վերլուծական կենտրոնի 2016 թվականի ուսումնասիրությունը ցույց է տվել, որ Twitter-ի գրառումների մեծ մասը, որոնք պարունակում են պոռնիկ բառը, պոռնոգրաֆիայի գովազդներ են։ Մարդիկ, ովքեր ագրեսիվ և վիրավորական կերպով օգտագործում էին «պոռնիկ» տերմինը, կեսը կանայք էին, կեսը՝ տղամարդիկ։ Twitter-ի օգտատերերը, ովքեր, ամենայն հավանականությամբ, ագրեսիվ կերպով ոտնձգություն են կատարել կանանց նկատմամբ, եղել են այնպիսի հայտնի մարդիկ, ինչպիսին Բեյոնսե Նոուլզն է։

New Media & Society ամսագրում հրապարակված 2020 թվականի ուսումնասիրությունը նաև քննարկում է, թե ինչպես առցանց լեզուն կարող է նպաստել առցանց միսոգինիայի առաջացմանը։ Հեղինակները հատկապես քննադատում են Urban Dictionary-ն` պնդելով, որ սահմանումների մեջ օգտագործվող լեզուն միասոգինական և հակաֆեմինիստական ​​է, այլ ոչ թե պարզապես բառարան։

Համակարգչային լեզվաբանության ասոցիացիայի հանդիպման ժամանակ հրապարակված 2021 թվականի ուսումնասիրությունը նշում է, որ առցանց միսոգինիան տարբեր համատեքստերում տարբեր կերպ է դրսևորվում։ Օրինակ՝ իսպանական առցանց քննարկումները ցույց են տալիս ավելի ուժեղ գերակայություն. Իտալական միսոգինիան ունի բազմաթիվ կարծրատիպեր և օբյեկտիվացումներ. Անգլերեն առցանց միսոգինիան ամենից հաճախ ներառում է կանանց վարկաբեկում. իսկ դանիական քննարկումներն առաջին հերթին արտահայտում են նեոսեքսիզմ։

Ինսելնե

Ինսելներ կամ հարկադիր կուսակրոնությունը տղամարդկանց առցանց համայնք է, ովքեր կարծում են, որ չեն կարող զբաղվել հետերոսեքսուալ հարաբերություններով։ Նրանց միավորում է այն համոզմունքը, որ կանայք զուգընկերներ են ընտրում բացառապես արտաքին տեսքից ելնելով, հետևաբար, նրանց անհրապույր լինելու պատճառով նրանք ընդմիշտ մենակ են մնալու։ Այս ինքնընկալման պատճառով ինսելներն իրենց հերթին ատում են կանանց և կարծում են, որ տղամարդիկ սիստեմատիկ խտրականության են ենթարկվում։ Ինսելներն ունեն տղամարդկանց ուղղվածությամբ վեբկայքերի մեծ ցանց, որոնք նվիրված են կանանց նկատմամբ կիբերատելությանը, խտրականությանը և կնության դեմ պայքարին, սեքսիզմին մասնակցելուն, ռասիզմին և զանգվածային բռնություններին դրանցում։ Նրանք ոչ միայն սպառնալիք են առցանց համայնքներում, այլև իրենց կենացը տանում են կոտորածների, ինչպիսին է 2014 թվականի Իսլա Վիստայի կոտորածը, որը ոգեշնչել է բռնության այլ ակտերի։

Սպիտակամորթերի գերակայություն

Էնդրյու Անգլինն օգտագործում է սպիտակամորթների գերակայության համար նախատեսված The Daily Stormer կայքը՝ ՝ խթանելու դավադրության տեսությունները՝ պնդելով, որ քաղաքականապես ակտիվ սպիտակամորթ կանայք ողջ արևմտյան աշխարհում մղում են լիբերալ ներգաղթի քաղաքականությանը՝ ապահովելու սևամորթների և արաբների անվերջ մուտքը  իրենց այլասերված սեռական ցանկությունները բավարարելու համար։ 2018 թվականի հուլիսին Անգլինն ամփոփեց իր կենասեռական հայացքները՝ գրելով,որ նա ատում է կանանց և կարծում է,որ նրանք արժանի են ծեծի, բռնաբարության և վանդակներում փակվելու։ Միսոգինիա տերմինը նկարագրում է միսոգինիան՝ ուղղված սևամորթ կանանց, որտեղ ռասայի և սեռի վրա հիմնված նախապաշարմունքները ամրապնդող դեր են խաղում։

## Հոգեբանական ազդեցություն
### Ներքին միզոգինիա
Կանայք, ովքեր զգում են ինտերնալիզացված կամ ներքին միսոգինիա, դա կարող են արտահայտել կանանց արժեզրկման, կանանց անվստահության և տղամարդկանց օգտին գենդերային կողմնակալությանը հավատալու միջոցով։ Ներքինացված միսոգինիայի ընդհանուր դրսևորումը կողային բռնությունն է։

Վիրավորանքներ և ոտնձգություններ.

Միսոգինիան ստացել է սեռական ոտնձգության ձև։

Միսոգինիան մանկության տարիներին տղաների նկատմամբ հանգեցնում է ֆիզիկական, սեռական և էմոցիոնալ բռնության։

## Ֆեմինիստական ​​տեսություն

.

«Լավ» կանայք ընդդեմ  «վատ»  կանանց

Շատ ֆեմինիստներ գրել են, որ լավ և վատ կանանց մասին պատկերացումները հորինվում են կանանց  վերահսկելու համար։  Հեշտությամբ կառավարվող կանանց անվանում են լավ։ "Վատ" և "լավ" կատեգորիաները նույնպես կանանց միջև կռիվների պատճառ են դառնում։

Անդրեա Դվորկինը իր «ատելություն կանանց հանդեպ» գրքում, որը լույս է տեսել 1974 թվականին, օգտագործում է հեքիաթներ ՝ միսոգինիան պատկերացնելու համար։ Հեքիաթներում որոշ կանայք նկարագրվում են լավ որոշակի ստանդարտներին համապատսախանելու դեպքում, օրինակ ՝ «Քնած գեղեցկուհին» և «Ձյունանուշը»  երբեք չեն մտածում, չեն գործում, չեն նախաձեռնում, չեն դիմադրում, մարտահրավեր չեն նետում,  չեն մտածում հնազանդվում են և հարցեր չեն տալիս։ Իսկ այն կանայք,որոնք ըստ ստանդարտների վատն են՝ թագուհիներ են, կախարդներ և իշխանություն ունեցող այլ կանայք։ Ըստ Դվորկինի, Սա ցույց է տալիս, որ միսոգինիստական միջավայրում միայն անօգնական կանանց է թույլատրվում  լավ տեսք ունենալ։

Անդրեա Դվորկին

Իր գրքում Դվորկինը ավելացնում է, որ միսոգինիստները հանդուրժող են կայացած կանանց նկատմամբ, այն դեպքում, երբ կանայք օգտագործեն իրենց իշխանությունը տղամարդկանց ուժն ամրապնդելու և ֆեմինիզմին դիմակայելու համար։ Դվորկինը մեջբերում է Ֆիլիս Շլաֆլիին և Անիտա Բրայանտին որպես հզոր և կայացած կանանց օրինակներ, որոնց հակաֆեմինիստները հանդուրժում են միայն այն պատճառով, որ նրանք պաշտպանում են տղամարդկանց ճնշումը։ Կանայք կարող են նույնիսկ հարգվել կամ վեր դասվել տղամարդկանց կողմից, եթե նրանք բավականաչափ լավն են՝ այսինքն  հնազանդ են։

Փիլիսոփա Քեյթ Մանը պնդում է, որ ժամանակակից ֆեմինիստների կողմից օգտագործվող միսոգինիզմ բառը նշանակում է ոչ թե կանանց նկատմամբ համընդհանուր ատելություն, այլ լավը վատից տարբերելու համակարգ։ Միսոգինիստները նման են ոստիկանության, գրում Է Մանը, որը պարգևատրում կամ պատժում է կանանց ՝ հիմնվելով այս դատողությունների վրա։

### Հայրիշխանական գործարք
20-րդ դարի վերջին երկրորդ ալիքի ֆեմինիստ տեսաբանները պնդում էին, որ միսոգինիան նահապետական սոցիալական կառույցների առաջացման պատճառ է։

Տնտեսագետ Դենիզ Կանդիյոտին գրել է, որ Մերձավոր Արևելքի, Աֆրիկայի և Ասիայի գաղութարարները վերահսկողության տակ են պահել տղամարդկանց նվաճված բանակները ՝ առաջարկելով նրանց լիակատար իշխանություն կանանց նկատմամբ։ Նա դա անվանում է հայրապետական գործարք։ Տղամարդիկ, ովքեր հետաքրքրված էին գործարքի կնքմամբ, գաղութատիրական տերությունների կողմից առաջ էին շարժվում դեպի ղեկավարությունը, ինչի արդյունքում գաղութացված հասարակությունները դառնում էին ավելի միզոգինիստ։

### Արհամարհանք կանացիության նկատմամբ
Ջուլիա Սերանոն միսոգինիան սահմանում է ոչ միայն որպես կանանց նկատմամբ ատելություն, այլ նաև որպես «տենդենց՝ զրպարտելու և նսեմացնելու կանացիությունը և կանացի հատկությունները»։ Այս տեսակետից միսոգինիան նաև պատճառ է հանդիսանում գեյ տղամարդկանց նկատմամբ հոմոֆոբիայի, քանի որ գեյ տղամարդիկ հաճախ ստերեոտիպավորված են որպես կանացի և թույլ։ Սերանոյի «Whipping Girl» գիրքը պնդում է, որ տրանս կանանց նկատմամբ ուղղված  հակատրանս սենտիմենտը նույնպես ընկալվում է որպես միսոգինիա։

Թրեյսի Հալսթեդը Քուինիփիակ համալսարանից պնդում է, որ մշակույթը գնահատում է տղամարդկային հատկությունները և նսեմացնում է կանացի հատկությունները։ Մանկությունից սկսած, տղաներին և տղամարդկանց սովորեցնում են «տղամարդկանալ»՝ ուժեղ երևալու համար և հեռու մնալու կանացի բաներից։ Տղաները սովորեցնում են, որ ամոթ է էմոցիոնալ, կախված կամ խոցելի երևալը։

Արհամարհանքը կանացիության նկատմամբ ստիպում է տղամարդկանց զգալ, որ նրանք պետք է հաստատեն իրենց գերակայությունը կանանց վրա՝ վերահսկելով նրանց, գրում է Հալսթեդը։ Նա սա ցուցադրվում է Պիգմալիոնի հին պատմությամբ, որը քանդակագործ էր և ատում էր «թերությունները, որոնք բնությունը տվել է կանանց»։ Պիգմալիոնը ստեղծում է կնոջ քանդակ, որը կախարդանքով կենդանանում է։ Նա շատ գոհ է ամբողջական վերահսկողությունից, որը նա ունի կնոջ՝ Գալաթեայի վրա, քանի որ  վերահսկողությունը վերականգնում է նրա տղամարդկայնությունը։ Նա Գալաթեային համարում է կատարյալ կին՝ անկախ կանանց նկատմամբ իր արհամարհանքի, իր ունեցած բացարձակ իշխանության պատճառով։

## Անգլիական և Ուելսի օրենսդրություն
Վերջին տարիներին Անգլիայում և Ուելսում քննարկումներ են սկսվել միսոգինիան ատելությամբ պայմանավորված հանցագործությունների ցանկում ավելացնելու վերաբերյալ։ Ատելությամբ պայմանավորված հանցագործությունները ներկայումս ներառում են զոհի նկատմամբ թշնամանքը՝ կապված սեռական կողմնորոշման, ռասայի կամ հաշմանդամության հետ։

2016 թվականին Նոթինգհամշիրի ոստիկանությունը սկսեց փորձնական ծրագիր՝ միսոգինիստական վարքագիծը գրանցելու որպես ատելությամբ պայմանավորված հանցագործություն կամ ատելության դեպք՝ կախված գործողության քրեական բնույթից։ Երկու տարվա ընթացքում (2016 թ. ապրիլից մինչև 2018 թ. մարտ) գրանցվեց 174 դեպք, որից 73-ը դասակարգվեց որպես հանցագործություն, իսկ 101-ը՝ որպես դեպք։

2018 թ. սեպտեմբերին հայտարարվեց, որ Օրենքի հանձնաժողովը կանցկացնի ուսումնասիրություն՝ պարզելու համար, արդյոք միսոգինիստական վարքագիծը, ինչպես նաև թշնամանքը տարիքամոլության, միսանդրիայի կամ նման խմբերի նկատմամբ, պետք է դիտարկվի որպես ատելությամբ պայմանավորված հանցագործություն։

2018 թ. հոկտեմբերին երկու բարձրաստիճան ոստիկաններ՝ Սառա Թորնթոնը և Կրեսիդա Դիքը, հայտարարեցին, որ ոստիկանությունը պետք է կենտրոնանա ավելի լուրջ հանցագործությունների վրա, ինչպիսիք են կողոպուտը և բռնի հանցագործությունները, և ոչ թե այն դեպքերի գրանցման վրա, որոնք հանցագործություն չեն։

2020 թ. սեպտեմբերին Օրենքի հանձնաժողովը առաջարկեց, որ սեռը կամ գենդերը ավելացվեն պաշտպանված հատկությունների ցանկին։ Հանձնաժողովը պլանավորում է իր պաշտոնական առաջարկները ներկայացնել կառավարությանը 2021 թվականին։

2021 թ. հոկտեմբերին Ներքին գործերի նախարարության խոսնակը հայտարարեց, որ ոստիկանության ուժերին խնդրվել է գրանցել ցանկացած հանցագործություն, որը զոհը ընկալել է որպես թշնամանք իր սեռի նկատմամբ։

## Հայեցակարգի քննադատություն
Ինքն իրեն «այլախոհ ֆեմինիստ» բնորոշող Կամիլ Պագլիան, ով հաճախ հակասում է այլ ակադեմիական ֆեմինիստների հետ, պնդում է, որ կան մարքսիզմից ներշնչված լուրջ թերություններ միսոգինիայի մեկնաբանության մեջ, տարածված  երկրորդ ալիքի ֆեմինիզմում։ Ի հակադրություն, Պագլիան պնդում է, որ պատմական տեքստերի ուշադիր ընթերցումը ցույց է տալիս, որ տղամարդիկ չեն ատում կանանց, այլ վախենում են նրանցից։

## Ծանոթագրություններ

## Մատենագիտություն
* Boteach, Shmuley. *Hating Women: America's Hostile Campaign Against the Fairer Sex*. 2005.
* Brownmiller, Susan. *Against Our Will: Men, Women, and Rape*. New York: Simon and Schuster, 1975.
* Dijkstra, Bram. *Idols of Perversity: Fantasies of Feminine Evil*. New York: Oxford University Press, 1987.
* Chodorow, Nancy. *The Reproduction of Mothering: Psychoanalysis and the Sociology of Gender*. Berkeley: University of California, Berkeley, 1978.
* Ellmann, Mary. *Thinking About Women*. 1968.
* Forward, Susan, and Joan Torres. *Men Who Hate Women and the Women Who Love Them: When Loving Hurts and You Don't Know Why*. Bantam Books, 1986. 
* Haskell, Molly. *[[From Reverence to Rape: The Treatment of Women in the Movies]]*. 1974. University of Chicago Press, 1987.
* Kipnis, Laura. *The Female Thing: Dirt, Sex, Envy, Vulnerability*. 2006. 
* Klein, Melanie. *The Collected Writings of Melanie Klein*. 4 volumes. London: Hogarth Press, 1975.
* Lewis, Helen. *Difficult Women: A History Of Feminism In 11 Fights*. Jonathan Cape, 2020.
* Marshall, Gordon. 'Misogyny'. In *Oxford Dictionary of Sociology*. Oxford University Press, 1998.
* Millett, Kate. *[[Sexual Politics]]*. New York: Doubleday, 1970.
* Morgan, Fidelis. *A Misogynist's Source Book*.
* Patai, Daphne, and Noretta Koertge. *Professing Feminism: Cautionary Tales from the Strange World of Women's Studies*. 1995. 
* Penelope, Julia. *Speaking Freely: Unlearning the Lies of our Fathers' Tongues*. Toronto: Pergamon Press Canada, 1990.
* Smith, Joan. *Misogynies*. 1989. Revised 1993.
* *World Health Organisation Multi-country Study on Women's Health and Domestic Violence against Women** 2005.

## Արտաքին հղումներ

*Misogyny, Misandry, and Misanthropy

Կատեգորիա:Feminist terminology
Կատեգորիա:Gender-related prejudices

Կատեգորիա:Prejudice and discrimination by type
Կատեգորիա:Sexism