Ռոբերտ Մաթոսյան

**Ռոբերտ Սամվելի Մաթոսյան** (), հայ կինոգետ, հրապարակախոս, սցենարիստ, Հայաստանի (1982) և ՌԴ (2000) կինեմատոգրաֆիստների միությունների անդամ, Հայաստանի ազգային կինոակադեմիայի ակադեմիկոս, «Մովսես Խորենացի» (2015) և «Միխայիլ Շոլոխով» (2006) մեդալակիր։ Հայաստանի մշակույթի վաստակավոր գործիչ (2022)։

Հեղինակ է վավերագրական ֆիլմերի, սցենարների և կինոյի մասին գրքերի, 500-ից ավելի հոդվածների, հարցազրույցների և այլ նյութերի։ Մաթոսյանի գրքերից թարգմանվել են ռուսերեն ու արաբերեն։ Հիմնադրել և Ժամանակ առ ժամանակ գլխավորել է կինոպարբերականի հրատարակում («Ֆիլմ», «Գեղարվեստ», «+ Կինո»)։

## Կենսագրություն
Ռոբերտ Սամվելի Մաթոսյանը ծնվել է 1945 թվականին, Սպիտակ քաղաքում։ 1968 թվականին ավարտել է Երևանի պետական համալսարանի ժուռնալիստիկայի բաժինը։ Միաժամանակ աշխատել է համալսարանի կինո-ֆոտո լաբորատորիայում` «Երևանի համալսարան» թերթին ապահովելով իլյուստրացիաներով։ Սովորելու ընթացքում զորակոչվել է խորհրդային բանակ և մեկ տարի ծառայելուց հետո զորացրվել ու շարունակել է ուսումը համալսարանում։ Ավարտական կուրսում աշխատել է ՀՀԳ-ում (այժմ` Արմենպրես)`որպես հատուկ թղթակից, «Ավանգարդ» թերթում` որպես բաժնի վարիչ։ 1969-1990 թվականներին հիմնադրել և խմբագրել է ՀԽՍՀ մինիստրների խորհրդի կինեմատոգրաֆիայի պետական կոմիտեի, այնուհետ` կինեմատոգրաֆիստների միության «Ֆիլմ» թերթը։ 1990 թվականին «Ֆիլմ» թերթի բազայի վրա ստեղծել է ՀՀ կուլտուրայի մինիստրության «Գեղարվեստ» թերթը։ 1991 թվականին «Գեղարվեստ» թերթի հիման վրա Հայաստանում առաջինը ստեղծել է «Գեղարվեստ» տեսաթերթը։ 1996 թվականին տեղափոխվել է Սանկտ Պետերբուրգ և մասնակցել մշակութային թեմայով նկարահանվող վավերագրական ֆիլմերի ստեղծմանը։ 2000 թվականին Մոսկվայում որդիների` Սամվել և Տիգրան Մաթոսյանների հետ միասին ստեղծել են «Սինեմատոս» ընկերությունը և նկարահանել վավերագրական ֆիլմեր։ 2008 թվականին վերադարձել է Երևան, մասնակցել «+Կինո» ամսագրի հիմնադրմանը, սկզբում աշխատել է որպես գլխավոր խմբագրի տեղակալ, 2012 թվականից` «+Կինո» ամսագրի գլխավոր խմբագիր։

## Գրքեր
* «Հարցազրույց ձեզ համար» (1977)
* «Հենրիկ Մալյան» (1980)
* «Ազատ Շերենց» (1982)
* «Հարդագողի կինոճանապարհով» (2007)
* «Անկրկնելի կինոճանապարհ» (2011)
* «Неповторимая кинодорога» (2012)
* «Սոս Սարգսյան» (2013)
* «Արմեն Միրաքյան» (2015)
* «Ռուդոլֆ Վաթինյան» (2015)
* «Ալբերտ Մկրտչյան» (2016)
* «Էդվարդ Մաթևոսյան» (2016)
* Հենրիկ Մալյան» գիրք-ալբոմ (2016)
* «Լևոն Աթոյանց» (2017)
* «Մասնագիտությունը կինոռեպորտյոր» (2021)
* «10 օր Անրի Վերնոյի հետ» (2022)

## Սցենարիստ
* «Վահրամ Փափազյան», 1984, վավերագրական ֆիլմ,
* «Հեքիաթի տերը», 1985, վավերագրական ֆիլմ,
* «Վանավարպետը», 1986, վավերագրական ֆիլմ,
* «Սպիտակ-88», 1988, վավերագրական ֆիլմ,
* «Զորավար Անդրանիկ», 1989 վավերագրական ֆիլմ,
* «Այ թե խճանկար է» (1983), ժողովածուի երգիծական կինոսյուժե,
* «Հանցավոր անտարբերություն» (1987), «Բումերանգ» ժողովածուի երգիծական կինոսյուժե,
* «Էպիկենտրոն», սցենարի հեղինակ և ռեժիսոր, 1990, լիամետրաժ վավերագրական ֆիլմ,
* «Դարերի խորքից», սցենարի հեղինակ և ռեժիսոր, 1996, լիամետրաժ վավերագրական ֆիլմ,
* «SMS», «Գժուկ» մանկական հանդեսի կինոսյուժե։

## Հարցազրուցներ
* «Թաքնվե՞լ, թե՞ պատասխանել կանաչ մարդուկներին», «Երևանի համալսարան» շաբաթաթերթ,մայիսի 31, 1968 (աստղաֆիզիկոս Լյուդվիգ Միրզոյանի հետ)
* «Ժայռի պես ամուր, կաղնու պես կանգուն» (հարցազրույց Գուրգեն Ջանիբեկյանի հետ), «Ավանգարդ» օրաթերթ, 1976 
* «Կարոյի ռեժիսորը» (հարցազրույց Արտաշես Հայ-Արտյանի հետ), «Ավանգարդ» օրաթերթ, 1976
* «Անակնկալների հերոսուհին», (հարցազրույց Վարդուհի Վարդերեսյանի հետ), «Ավանգարդ» օրաթերթ, 1976 
* «Կինոխցիկից անբաժան», (հարցազրույց կինոօպերատոր Ալբերտ Յավուրյանի հետ), «Ավանգարդ» օրաթերթ, 1976 
* «Լեգենդար Կամոյի դերակատարը», (հարցազրույց ՌԽՖՍՀ Գուրգեն Թոնունցի հետ), «Ավանգարդ» օրաթերթ, 1976 
* «Բեմադրող նկարիչը կինոյում», (հարցազրույց ՀՀ ժողովրդական նկարիչ Ստեփան Անդրանիկյանի հետ), «Ավանգարդ» օրաթերթ, 1976 
* «Կարևորը ներաշխարհն է», (հարցազրույց ԽՍՀՄ ժողովրդական արտիստ Սոս Սարգսյանի հետ), «Ավանգարդ» օրաթերթ, 1976, «Լուսարձակ», հուլիսի 30, 1977

## Պարգևներ
* Մովսես Խորենացու մեդալ (2015), 
* Միխայիլ Շոլոխովի մեդալ (2006), 
* Հայաստանի մշակույթի վաստակավոր գործիչ (2022)։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Ռոբերտ Մաթոսյան․ «ՖԻԼՄ» թերթի էջերից

Կատեգորիա:ՀՀ մշակույթի վաստակավոր գործիչներ
Կատեգորիա:Հայ կինոգետներ
Կատեգորիա:Հայ հրապարակախոսներ
Կատեգորիա:Հայ սցենարիստներ
Կատեգորիա:Մովսես Խորենացու մեդալակիրներ