open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
.shop

**.shop,** ընդհանուր վերին մակարդակի դոմեն (gTLD), որը գործարկվել է 2016 թվականի սեպտեմբերին: Ինը ընկերություններ, այդ թվում՝ Google-ը, Amazon-ը և Famous Four Media-ն, 2012 թվականի ICANN-ի նոր gTLD հայտերի փուլում .shop-ի համար հայտեր էին ներկայացրել: GMO Registry-ն դարձել է ռեգիստրի օպերատորը՝ 2016 թվականի հունվարին ICANN-ի հանրային աճուրդում հաղթանակ տանելուց հետո:

## Պատմություն
.shop ընդհանուր վերին մակարդակի դոմենի գաղափարը գոյություն է ունեցել առնվազն 1999 թվականից, երբ փորձ է արվել այն գրանցել IAHC-ում։ Դրա առաջարկվող օգտագործումը նման է ներկա ջանքերին՝ համացանցում էլեկտրոնային առևտրի համար տարածք տրամադրելու համար։ 2000 թվականին Commercial Connect, LLC-ն դիմել է ICANN-ին .shop ռեեստրը շահագործելու խնդրանքով։

Commercial Connect-ի 2000 թվականի դիմումը լավ է ընդունվել, բայց առաջնահերթությունը տրվել է այլ դոմենների։ Ճապոնիայի GMO Registry-ն նույնպես հետաքրքրություն է հայտնել վերին մակարդակի դոմենային անունների տարածքի նկատմամբ 2009 թվականի վերջին, թեև Commercial Connect-ը եղել է ամենամեծ շահագրգիռ թեկնածուն, որը նախապես քայլեր էր ձեռնարկել լիազորություններ ստանալու ուղղությամբ։ 2011 թվականին զեկուցվել է, որ Commercial Connect-ն ունի էլեկտրոնային առևտրով զբաղվող ընկերությունների աջակցությունը, իսկ դրա ավարտված դիմումը սպասում է վերջնական հաստատմանը՝ 2010 թվականի հունիսի դրությամբ։ Այդ աջակցությունը հետագայում ամրապնդելու համար Ազգային մանրածախ առևտրի ֆեդերացիայի և shop.org-ի ներկայացուցիչ Ռիչարդ Է. Լաստը 2011 թվականի վերջին միացել է խորհրդին։

Երբ 2012 թվականի սկզբին բացվել է դիմումներ ներկայացնելու հաջորդ գործընթացը, Commercial Connect-ի հիմնադիր Ջեֆրի Սմիթն իր .shop-ը նկարագրել է որպես «հիբրիդ ընդհանուր հանրային և հատուկ օգտագործման միջև»՝ նախագծված «ավելի անվտանգ, կայուն և ինտուիտիվ» համացանց ստեղծելու համար։ Նա դոմենը տեսնում է որպես եղանակ՝ հեշտությամբ նշելու կայքեր, որոնք օգտագործում են առցանց վաճառք, իսկ դիմումին աջակցում է համայնքը, որը սահմանվում է այն սուբյեկտներով, որոնք օգտագործում են վարկային քարտերի գործարքներ՝ ապրանքներ վաճառելու համար։

2012 թվականի մայիսին ինը դիմորդներ, ներառյալ Google-ը, Amazon-ը և Famous Four Media-ն, դիմել են ICANN-ին՝ .shop ռեեստրը շահագործելու համար։ Commercial Connect-ը եղել է միակ դիմորդը, որը դիմել է նաև .shop դոմենի համար ICANN-ի 2000 թվականի նոր-TLD փուլում։ Դիմումներ ստացվել են նաև .shopping, .store, .buy ընդլայնումների և ոչ լատինական լեզուներով նմանատիպ իմաստներով անունների համար, սակայն ICANN-ը նշել է, որ չի ստեղծի ընդլայնումներ, որոնք շփոթեցնելու են օգտատերերին։ Այդ, այսպես կոչված, «տողերի նմանությունը» լուծում չգտած խնդիր է նոր gTLD գործընթացում և պետք է լրացնի վեճերի լուծումը։

2016 թվականի հունվարին Ճապոնիայի GMO Registry-ն հաղթել է (4,92 միլիարդ իեն) 41,5 միլիոն ԱՄՆ դոլարի առաջարկով։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* ICANN
* .shop ICANNWiki-ում
* GMO Registry

Կատեգորիա:Վերին մակարդակի ընդհանուր դոմեններ
.amsterdam

**.amsterdam,** Ամստերդամ քաղաքին տրված վերին մակարդակի դոմեն է: ICANN-ը Ամստերդամ քաղաքին դոմենը շահագործելու թույլտվություն է տվել 2014 թվականի հուլիսի 24-ին՝ որպես իր նոր gTLD ծրագրի մաս: Հանրությունը կարողանում է գրանցել .amsterdam վեբ հասցեներ 2017 թվականի սեպտեմբերից առ այսօր:

TLD-ի օգտագործումը շատ սահմանափակ է եղել և դրա ներդրումը քննադատվել է ծախսարդյունավետության բացակայության համար: 2019 թվականին TLD-ի ներքո գրանցված դոմենների թիվը նվազել է 9.1%-ով: Գրանցման տվյալների մուտքային արձանագրությունը .amsterdam դոմենների համար միացվել է 2018 թվականի հուլիսին:

## Տես նաև
* **[[.nl]]**
* **[[.london]]**

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Ամստերդամ
Կատեգորիա:Համացանց
.istanbul

**.istanbul,** համացանցային վերին մակարդակի դոմեն: Այն քաղաքային մասշտաբի հովանավորությամբ գործող վերին մակարդակի դոմեն է Ստամբուլի քաղաքապետարանի և Medya A.Ş. դուստր ձեռնարկության կողմից: Medya A.Ş.-ի տվյալներով՝ .istanbul-ը բարձրացնում է Ստամբուլի պատմական ժառանգության մասին հանրային և զբոսաշրջային իրազեկվածությունը և նպաստում է նրա տնտեսական աճին՝ թույլ տալով դոմենային անունների անսահմանափակ և բաց գրանցում: .cat և .asia TLD-ների հետ մեկտեղ, .istanbul-ը և այլ նոր TLD-ներ են դասվում GeoTLD-ների նոր կատեգորիայի մեջ:

## Տես նաև
* .tr

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Համացանց
Կատեգորիա:Ստամբուլ
.site

**.site,** համացանցի դոմենային անունների համակարգում գործածվող, ընդհանուր վերին մակարդակի դոմեն է: Դոմենը պաշտոնապես փոխանցվել է DotSite ինկորպորացիային 2015 թվականի մարտի 12-ին: 2000 թվականին իր ներկայիս սեփականատիրոջից Afilias LLC ընկերությունը փորձեց դիմել դոմենի սեփականության հաստատման համար՝ .info-ի և .web-ի հետ միասին:

## Կիրառություն
.site դոմենը 2019 թվականի փետրվարին հասավ շուրջ մեկ միլիոն գրանցումների նշաձողին: Radix-ը պնդում է, որ այս գրանցված օգտատերերի մոտ 70%-ը եղել են էլեկտրոնային առևտրի և տեղեկատվական տեխնոլոգիաների ոլորտներում գործող փոքր և միջին բիզնեսների կողմից:

.site դոմենն ունեցել է աննշան խնդիրներ՝ կապված սպամի և խարդախության նպատակով չարաշահումների հետ:

## Անվանման խնդիրներ
2013 թվականի հոկտեմբերին ICANN-ը հրապարակեց իր վերջնական եզրակացությունը և մեղմացման ծրագիրը՝ նոր gTLD ծրագրի առջև ծառացած անվանումների խնդրի հետ կապված: 2013 թվականի նոյեմբերի 18-ին ICANN-ը հայտարարեց այն անվանումների մասին, որոնք համապատասխանում էին լիազորման այլընտրանքային ուղու համար, որը թույլ կտար դիմորդներին շարունակել՝ առանց սպասելու հետագա մեղմացման հետազոտությունների և ծրագրերի հրապարակմանը: 25 անուններ, այդ թվում՝ .site-ը, չէին համապատասխանում այլընտրանքային ուղու համար և ստիպված կլինեն սպասել ավելի շատ ծրագրերի հրապարակմանը, նախքան լիազորման ուղղությամբ շարունակելը:

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Համացանց
Կատեգորիա:Վերին մակարդակի ընդհանուր դոմեններ
.global

**.global,** ընդհանուր վերին մակարդակի դոմեն է, փոխանցվել է DNS root zone ընկերությանը 2014 թվականի հունիսի 6-ին։ Նոր վերին մակարդակի դոմենի դիմումը հաստատվել է 2014 թվականի ապրիլի 17-ին և .global-ը հասանելի է դարձել հանրությանը 2014 թվականի սեպտեմբերի 9-ին։

## Նախապատմություն
Ծրագրից մինչև գործարկում՝ ուղին բավականին բարդ էր, «global» բառի հետ կապված անվանումների բախման հետ կապված մտահոգությունների պատճառով, քանի որ այն օգտագործվում է բավականաչափ քանակությամբ լոկալ ցանցերում: Արդյունքում, դոմենային անվանումների ընդհանուր գրանցամատյանը ստիպված էր մի քանի ամսով արգելափակել 60․000 դոմենային անունների գրանցումը, մինչև անունների բախման խնդիրները լիովին լուծվեին:

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Վերին մակարդակի ընդհանուր դոմեններ
Կատեգորիա:2014 հիմնադրումներ
Կատեգորիա:Համացանց
.home

**.home**, ICANN-ի մերժած ընդհանուր վերին մակարդակի դոմեն, որն առաջարկվել է 2012 թվականին: ICANN-ի խորհուրդը 2018 թվականի փետրվարի 4-ին որոշել է դադարեցնել .corp, .home և .mail gTLD-ների բոլոր դիմումների մշակումը:

## Տեխնիկական մտահոգություններ
Ներքին ցանցերում օգտագործվող gTLD-ների հետ կապված հակամարտությունների հետաքննությունը ICANN-ի խնդրանքով անցկացրել է Interisle Consulting-ը: Արդյունքում ստացված զեկույցը հայտնի է դարձել որպես «Անվանումների բախման խնդիր», որի մասին առաջին անգամ հաղորդվել է ICANN 47-ում։

## Տես նաև
* Վերին մակարդակի դոմեն
* Ընդհանուր վերին մակարդակի դոմեն
* .corp՝ մերժված gTLD
* .mail՝ մերժված gTLD
* .internal

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* .home ICANN Վիքի

Կատեգորիա:Վերին մակարդակի ընդհանուր դոմեններ
IP հասցեների կառավարում

**IP հասցեների կառավարում,** () համակարգչային ծրագրային ապահովման մեթոդաբանություն, որն օգտագործվում է Այ-Փի հասցեների և համակարգչային ցանցի՝ դրանց հետ կապված ռեսուրսների պլանավորման և կառավարման համար։

Այն սովորաբար չի տրամադրում Դոմենային անունների համակարգի կամ Դինամիկ հոսթի կազմաձևման հաղորդակարգի ծառայություններ, սակայն կառավարում է այդ բաղադրիչների վերաբերյալ տեղեկատվությունը։

Բացի այդ, IPAM համակարգերը հաճախ ներառում են լրացուցիչ հնարավորություններ, օրինակ՝ DHCP համակարգում ամրագրումների վերահսկում, տվյալների համակարգում և հաշվետվությունների կազմման այլ գործառույթներ։

IPAM համակարգով կարող են վերահսկվել այնպիսի տվյալներ, ինչպիսիք են՝

* կիրառելի IP հասցեները,
* դրանց առնչվող սարքերն ու օգտատերերը։

Այս տեղեկատվության կենտրոնացված հավաքագրումը կարող է օգտակար լինել խափանումների վերացման և չարաշահումների քննության ընթացքում։

IPAM գործիքների դերը գնալով մեծանում է, հատկապես IPv6 ցանցերի ներդրման պայմաններում, որոնք ունեն 128-բիթանոց հաշվարկման տասնվեցական համակարգի հասցեների հսկայական շտեմարաններ և նոր ենթահամակարգման (subnetting) մեթոդներ։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Համացանց
Կատեգորիա:Վերին մակարդակի ընդհանուր դոմեններ
Սուրբ Աստվածածին եկեղեցի (Տամբով)

**Սուրբ Աստվածածին եկեղեցի, Տամբով** քաղաքում գտնվող կրոնական կառույց։ Պատկանում է Մայր Աթոռ Սուրբ Էջմիածնի Ռուսաստանի և Նոր Նախիջևանի հայոց թեմին, գտնվում է Ռուսաստանի Տամբովի մարզում։ Համակարգում է Տամբովում բնակվող առաքելական ռուսահայության հոգևոր կյանքը։ Գտնվում է Սովետսկի (Խորհրդային) շրջանի Կիկվիձե փողոց, 77 հասցեում։

## Պատմություն
Տամբովի մարզի տարածքում բնակվող հայերի թիվը հասնում է հինգ հազարի, որից շուրջ երեք հազարը՝ մարզկենտրոն Տամբով քաղաքում։ 2015 թվականից քաղաքում սկսում է նոր եկեղեցու կառուցումը, որի հիմքերի օծումը տեղի ունեցավ հունիսի 2-ին՝ Ռուսաստանի և Նոր Նախիջևանի հայոց թեմի առաջնորդ արքեպիսկոպոս Եզրաս Ներսիսյանի ձեռամբ։ Նախատեսվում էր նորակառույց եկեղեցում ոչ միայն պատարագներ անցկացնել, այլև մշակութային կենտրոն բացել։ Ժողովրդական պարերի անսամբլը և կիրակնօրյա դպրոցն արդեն բաց են։

## Եկեղեցի
2021 թվականի հուլիսի 2-ին օծման արարողությունը կատարել է Եզրաս Ներսիսյանը։

Եկեղեցին կառուցվել է յուրահատուկ ոճով՝ կենտրոնագմբեթ կառույց, որի գագաթը կոնաձև է։ Շենքը զարդարված է քանդակազարդ քարե խաչերով և այլ տարրերով։ Եզրագիծը պատրաստված է կարմիր հայկական տուֆից, իսկ հիմքը՝ բազալտից՝ Հայաստանից բերված նյութերով։

Եկեղեցին կարող է տեղավորել 200 մարդ։ Քահանայի բացակայության պատճառով կանոնավոր ծառայություններ չեն կատարվում. համայնքի անդամները տոներին հավաքվում են աղոթքի։

## Տես նաև
* Սուրբ Աստվածածին եկեղեցի, Սարատով
* Սուրբ Հարություն եկեղեցի, Լիպեցկ
* Սուրբ Պողոս-Պետրոս եկեղեցի, Պենզա
* Սուրբ Սարգիս եկեղեցի, Վորոնեժ

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:21-րդ դարի հայկական վանքեր և եկեղեցիներ
Կատեգորիա:Եկեղեցիներ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Ռուսահայ առաքելական վանքեր և եկեղեցիներ (Ռուսաստան և Նոր Նախիջևան)
Կատեգորիա:Տամբովի եկեղեցիներ
Ռիչարդ Ռոբերտս

**Սըր Ռիչարդ Ջոն Ռոբերտսը** () բրիտանացի կենսաքիմիկոս և մոլեկուլային կենսաբան: 1993 թվականին նա Ֆիլիպ Ալեն Շարփի հետ համատեղ արժանացել է ֆիզիոլոգիայի կամ բժշկության Նոբելյան մրցանակի՝ կորիզավորների ԴՆԹ-ում ինտրոնների և գեների սփլայսինգի մեխանիզմի հայտնաբերման համար։ Ներկայումս նա աշխատում է Նյու Ինգլենդի բիոլաբսում։

## Վաղ կյանք և կրթություն
Ռոբերտսը ծնվել է Դերբիում՝ Էդնայի (Ալսոփ) և ավտոմեխանիկ Ջոն Ռոբերտսի ընտանիքում։ Երբ նա չորս տարեկան էր, Ռոբերտսի ընտանիքը տեղափոխվեց Բաթ։ Բաթում նա հաճախել է Բաթ քաղաքի տղաների դպրոց։ Մանկուց նա սկզբում ցանկանում էր դառնալ դետեկտիվ, իսկ հետո, երբ նրան քիմիայի հավաքածու նվիրեցին՝ քիմիկոս։ 1965 թվականին նա ավարտեց Շեֆիլդի համալսարանը՝ ստանալով քիմիայի բակալավրի աստիճան, իսկ 1969 թվականին՝ դոկտորի աստիճան։ Նրա թեզը վերաբերում էր նեոֆլավոնոիդների և իզոֆլավոնոիդների ֆիտոքիմիական ուսումնասիրություններին։

## Կարիերա և հետազոտություն
1969-1972 թվականներին, մինչ Քոլդ Սփրինգ Հարբոր լաբորատորիա տեղափոխվելը, նա հետդոկտորական հետազոտություններ է կատարել Հարվարդի համալսարանում։ ref name="nobelbio"> 
before moving to Cold Spring Harbor Laboratory, Նրան աշխատանքի էր ընդունել ԴՆԹ-ի կառուցվածքի համահեղինակ և Նոբելյան մրցանակակիր Ջեյմս Դյուի Ուոթսոնը։ Այդ ընթացքում նա առաջին անգամ այցելեց նաև MRC մոլեկուլային կենսաբանության լաբորատորիա՝ աշխատելով Ֆրեդ Սանգերի հետ։ 1977 թվականին նա հրապարակեց ՌՆԹ սպլայսինգի իր հայտնագործությունը։. 1992 թվականին նա տեղափոխվեց New England Biolabs։ Հաջորդ տարի նա կիսեց Նոբելյան մրցանակը Քոլդ Սփրինգ Հարբորի իր նախկին գործընկերոջ՝ Ֆիլիպ Ալեն Շարփի հետ։

Ռոբերտսի կողմից գեների այլընտրանքային սպլայսինգի հայտնաբերումը,  խոր ազդեցություն է ունեցել մոլեկուլային կենսաբանության ուսումնասիրության և կիրառման վրա: Գիտակցումը, որ առանձին գեներ կարող են գոյություն ունենալ որպես առանձին, անջատված հատվածներ ԴՆԹ-ի ավելի երկար շղթաների ներսում, առաջին անգամ ծագել է նրա 1977 թվականի ադենովիրուսի ուսումնասիրության ժամանակ, որը սովորական մրսածության պատճառ հանդիսացող վիրուսներից մեկն է: Ռոբերտի այս ոլորտում կատարած հետազոտությունները հանգեցրին գենետիկայի մեր ընկալման հիմնարար փոփոխության և հանգեցրին ավելի բարձր օրգանիզմներում, այդ թվում՝ մարդկանց մոտ, բաժանված գեների հայտնաբերմանը:

## Ծանոթագրություններ
Լիլի Մորտո

**Լիլիթ Սեյրանի Մարտիրոսյան** (), հայ երգչուհի, դերասանուհի և մոդել։

## Կենսագրություն
Սովորել է Կապանի թիվ 3 միջնակարգ դպրոցում՝ ավարտելով գերազանց առաջադիմությամբ։

1991 թվականին ընդունվել է Կապանի թիվ 3 երաժշտական դպրոցի դաշնամուրային բաժին, ինչից հետո 3 տարի հանդես է եկել որպես երգչուհի դպրոցի երգչախմբում։

2001 թվականին Լիլի Մորտոն ընդունվել է Հայաստանի ազգային պոլիտեխնիկական համալսարանի Կապանի մասնաճյուղի «Հաշվողական տեխնիկա և ինֆորմացիոն տեղնոլոգիաներ» բաժին, այնուհետև 2005 թվականից սովորել է Երևանի պետական ճարտարագիտական քոլեջի «Իրավագիտություն»բաժնում։

## Գործունեություն
2018 թվականին Լիլի Մորտոն սկսել է նկարահանվել «Շանթ» հեռուստաընկերության Women's club հումորային նախագծում։  

Բացի դերասանուհու իր գործունեությունից, Լիլի Մորտոն հանրությանը ներկայանում է նաև որպես երգչուհի։

2021 թվականից մինչ օրս թողարկել է շուրջ 14 տեսահոլովակ։ 

2022 թվականին երգչուհին մասնակցել է Հայաստանի Հանրային Հեռուստաընկերության «Դիմակահանդես» նախագծին՝  Մանչուկի կերպարով։

2023 թվականին լույս է տեսել երգչուհու թվով առաջին՝ «Мой ЭДЕМ» ձայնասկավառակը։

2023 թվականին նրա մասնակցությամբ տեղի է ունեցել Hayat Project երաժշտական բենդի համերգը՝ ԱՄՆ-ի Բըրբանք քաղաքի Starlight Bowl ամֆիթատրոնում։ 

Երաժշտական գործունեությունից զատ նկարայանվել է նաև հայկական կինոարտադրության մի քանի հայտնի ֆիլմերում։

2021 թվականին նկարահանվել է «Մեր բակը․ 25 տարի անց», իսկ 2022 թվականին հայկական առաջին կոմիքսի հիման վրա նկարահանված «ՎԻՇԱՊ» ֆիլմերում։ 

2024 թվականին գործարքային հուշագիր է կնքել ամերիկյան «4 Sands Corporation» ընկերության հետ և հատուկ հրավերով մեկնել ԱՄՆ։

## Սկավառագրություն
* «Լիլի-Լիլի» (2021)
* «Զիլինա-Զիլինա» (2022)
* «Օլիգարխս» (2022)
* «5 секунд» (2023)
* «10 мультов» (2023)
* «Tarantino» (2023)
* « I Don't Wanna Know» (2024)
* «Пьяная твоя» (2024)
* «Мой ЭДЕМ» (2024)
* «CHIKA CHIKA» (2024)
* «Девочка не грусти» (2024)
* «Девочка гроза» (2025)
* «Ты идеален» (2025)
* «Դու ես ու դու» (2025)

## Արտաքին հղումներ

* Spotify

## Ծանոթագրություններ

__ԱՌԱՆՑ_ԲԱԺՆԻ_ԽՄԲԱԳՐՄԱՆ__
__INDEX__
__NONEWSECTIONLINK__

Կատեգորիա:Դերասաններ
Կատեգորիա:Երգչուհիներ
Կատեգորիա:Հայ դերասանուհիներ
Կատեգորիա:Հայ երգիչներ ըստ ժանրի
Կատեգորիա:Հայ երգչուհիներ
Կատեգորիա:Մոդելներ
.online

**.online**, վերին մակարդակի դոմեն (TLD), որը նախատեսված է առցանց չաթերի և ակնթարթային ուղերձների ծառայությունների համար:

## Պատմություն
Դոմենն առաջին անգամ գրանցվել է speak.online կայքի համար 2009 թվականին: Ութ ամիս անց չաթն արգելափակել է ԱՄՆ-ի ոստիկանությունը՝ թմրանյութերի վաճառքի հաճախակի հիշատակումների պատճառով: 2012 թվականին ICANN-ը հայտարարել է, որ մեծացնելու է դոմենների ընդլայնումների շրջանակը՝ համացանցն ավելի լավ կազմակերպելու համար, քանի որ մի քանի կողմեր նոր TLD-ներ էին խնդրել:

Վեց ընկերություններ, այդ թվում՝ Radix-ը, Tucows-ը, Namecheap-ը, I-Registry Ltd.-ը, Whatbox?-ը և Donuts-ը (Bitter Frostbite, LLC), դիմել էին այդ TLD-ի համար: .online դոմենը գործարկվել է 2015 թվականի օգոստոսին: Այժմ այն պատկանում է Բհավին Տուրախիայի հիմնադրած Radix-ին, որն էլ այն շահագործում է: Սկզբնապես այն Radix-ի, Tucows-ի և Namecheap-ի համատեղ ձեռնարկություն էր, այն բանից հետո, երբ նրանք 2014 թվականին մասնավոր աճուրդում ձեռք բերեցին .online-ի իրավունքները: Radix-ը Namecheap-ից և Tucows-ից գնել է լիակատար իրավունքները 2015 թվականին՝ դառնալով TLD-ի միակ սեփականատերը:

Այս TLD-ն առաջինն էր, որը գրանցեց ավելի քան 38․000 դոմեն առաջին 24 ժամվա ընթացքում՝ դարձնելով այն բոլոր ժամանակների ամենամեծ նոր gTLD-ի գործարկումը։ 2015 թվականի նոյեմբերին .online-ը դարձել է ամենաարագ նոր gTLD-ն, որը գերազանցել է 100․000 գրանցումը, իսկ 2018 թվականի դրությամբ այն գերազանցել է 1 միլիոն գրանցումը ավելի քան 230 երկրներում՝ դարձնելով այն 5-րդ ամենամեծ ccTLD-ն ըստ գոտու չափի:

Radix-ի ներքին վերլուծության հիման վրա՝ գործարկված .online դոմենների 65%-ն օգտագործում են փոքր և միջին բիզնեսները, մինչդեռ մինչ օրս ընկերությունը gTLD-ներից ստացել է ավելի քան 13 միլիոն դոլարի ընդհանուր եկամուտ:

2017 թվականին .ONLINE-ը Չինաստանում կայացած Դոմենների գլոբալ գագաթնաժողովում ստացել է «Լավագույն նոր gTLD» մրցանակը։

Այս gTLD-ն օգտագործվում են բազմաթիվ կայքեր։ 2017 թվականին Casino.online-ը վաճառվել է 201․250 դոլարով, ինչն այն դարձնում է բոլոր ժամանակների ամենամեծ նոր gTLD վաճառքը:

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Վերին մակարդակի ընդհանուր դոմեններ
Կատեգորիա:2009 հիմնադրումներ
Ֆիլիպ Ալեն Շարփ

**Ֆիլիպ Ալեն Շարփ** () ամերիկացի գենետիկ և մոլեկուլային կենսաբան, ով Ռիչարդ Ռոբերտսի հետ համատեղ հայտնաբերել է ՌՆԹ-ի սպլայսինգը, ինչի համար Ռիչարդ Ռոբերտսի հետ արժանացել է 1993 թվականի ֆիզիոլոգիայի կամ բժշկության Նոբելյան մրցանակին։ Նրանք հայտնագործել են, որ «կորիզավորների գեները հարակից շղթաներ չեն, այլ պարունակում են ինտրոններ, և որ այդ ինտրոնները հեռացնելու համար մեսենջեր ՌՆԹ-ի սպլայսինգը կարող է տեղի ունենալ տարբեր ձևերով՝ նույն ԴՆԹ հաջորդականությունից տարբեր սպիտակուցներ առաջացնելով»։ He was awarded the 2015 Othmer Gold Medal.

Շարփի ներկայիս հետազոտությունները կենտրոնացած են փոքր ՌՆԹ-ների և ոչ կոդավորող ՌՆԹ-ների այլ տեսակների վրա: Նրա լաբորատորիան աշխատում է միկրոՌՆԹ-ների (miRNA) թիրախային mRNA-ները նույնականացնելու ուղղությամբ և հայտնաբերել է miRNA-ների մի դաս, որոնք առաջանում են տրանսկրիպցիայի սկզբնակետերին հարակից հաջորդականություններից: Նրա լաբորատորիան նաև ուսումնասիրում է, թե ինչպես է miRNA գեների կարգավորումը գործում անգիոգենեզում և բջջային սթրեսում:

## Կենսագրություն
Շարփը ծնվել է Ֆալմութում, Կենտուկի, Քեթրինի (Քոլվին) և Ջոզեֆ Ուոլթեր Շարփի ընտանիքում։ 1964 թվականին նա ամուսնացել է Անն Հոլքոմբի հետ, և նրանք ունեն երեք դուստր։

Շարփը սովորել է Յունիոն Քոմոնվելթ համալսարանում, որտեղ մասնագիտացել է քիմիայի և մաթեմատիկայի մեջ; 1969 թվականին նա ստացել է քիմիայի դոկտորական աստիճան Իլինոյսի Ուրբանա-Շամպեյնի համալսարանից: Դոկտորական աստիճան ստանալուց հետո նա մինչև 1971 թվականը հետդոկտորական աշխատանք է կատարել Կալիֆոռնիայի տեխնոլոգիական ինստիտուտում, որտեղ ուսումնասիրել է պլազմիդներ: Ավելի ուշ նա ուսումնասիրել է գեների արտահայտությունը մարդու բջիջներում Քոլդ Սփրինգ Հարբոր լաբորատորիայում՝ որպես ավագ գիտնական Ջեյմս Ուոթսոնի ղեկավարությամբ։

## Ծանոթագրություններ
Լեանդրո Կուտրիս

**Լեանդրո Կուտրիս** (, ), բրազիլական ծագումով հույն ֆուտբոլիստ, «Պոգոն» (Շեցին) ակումբի պաշտպան։  Խաղացել է Հունաստանի ազգային հավաքականում:

Կուտրիսը ծնվել է Բրազիլիայում՝ բրազիլացի հոր և հույն մոր ընտանիքում, և երբ նա դեռ փոքր էր, ծնողները տեղափոխվել են Հունաստան:

## Ակումբային կարիերա
Կոտրիսը «Նիկի Ռոդոս» և «Էրգոտելիս» ակումբների սան է։ 2013 թվականին նորամուտն է նշել վերջինիս կազմում Հունաստանի երկրորդ դիվիզիոնում։ Մրցաշրջանի ավարտին ակումբը բարձրացել է էլիտար դիվիզիոն։ Դեկտեմբերի 1-ին «Օլիմպիակոսի» դեմ խաղում նորամուտն է նշել Հունաստանի Սուպերլիգայում: 2016 թվականի սկզբին Լեանդրոյի պայմանագրի ժամկետը լրացել է, և նա ազատ գործակալի կարգավիճակով միացել է Յանինի ՊԱՍ-ին։ Ապրիլի 17-ին «Քսանթիի» դեմ խաղում նորամուտն է նշել նոր թիմի կազմում: 2017 թվականի ամռանը Կուտրիսը տեղափոխվել է «Օլիմպիակոս»։ Սեպտեմբերի 9-ին՝ «Քսանթիի» դեմ խաղում, նորամուտն է նշել նոր թիմի կազմում: Նոյեմբերի 18-ին «Լևադիակոսի» դեմ խաղում խփել է առաջին գոլը «Օլիմպիակոսի» կազմում:

## Միջազգային կարիերա
2018 թվականի նոյեմբերի 15-ին Ազգերի լիգայի Ֆինլանդիայի դեմ խաղում Կոուտրիսը նորամուտն է նշել Հունաստանի ազգային հավաքականի կազմում:

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* 
* Профиль на sports.ru

 
Կատեգորիա:Լա Լիգայի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Հունաստանի հավաքականի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Հունաստանի ֆուտբոլի ազգային հավաքական
Կատեգորիա:Մալյորկայի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:ՊԱՍ Յանինայի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Օլիմպիակոս Պիրեյոսի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Ֆորտունա Դյուսելդորֆի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Ֆուտբոլի կիսապաշտպաններ
Ռուդոլֆ Մարկուս

**Ռուդոլֆ Արթուր Մարկուս** () կանադական ծագումով ամերիկացի քիմիկոս, ով 1992 թվականին ստացել է քիմիայի Նոբելյան մրցանակ՝ «քիմիական համակարգերում էլեկտրոնների փոխանցման ռեակցիաների տեսության մեջ ունեցած ներդրման համար»։ Մարկուսի տեսությունը իրենից ներկայացնում է թերմոդինամիկական և կինետիկ մոդել՝ մեկ էլեկտրոնի արտաքին գնդից էլեկտրոնների փոխանցումը նկարագրելու համար։ Նա Կալտեքի, Նանյանգի տեխնոլոգիական համալսարանի պրոֆեսոր է, Սինգապուր և Քվանտային մոլեկուլային գիտության միջազգային ակադեմիայի անդամ։

## Վաղ կյանք և կրթություն
Մարկուսը ծնվել է Մոնրեալում, Քվեբեկ, Էսթերի (ծնված որպես Քոհեն) և Մայեր Մարկուսի ընտանիքում։ Նրա հայրը ծնվել է Նյու Յորքում, իսկ մայրը՝ Անգլիայում։ Նրա ընտանեկան ծագումը Ուկմերգեից է (Լիտվա)։ Նա հրեա է և մեծացել է հիմնականում Մոնրեալի հրեական թաղամասում, բայց մանկության մի մասն անցկացրել է նաև Դետրոյթում, ԱՄՆ։ Նրա հետաքրքրությունը գիտությունների նկատմամբ սկսվել է փոքր տարիքից։ Բարոն Բինգի ավագ դպրոցում նա գերազանց էր մաթեմատիկայից։ Այնուհետև նա սովորել է ՄաքԳիլի համալսարանում՝ Կարլ Վինկլերի մոտ, ով, իր հերթին, սովորել էր Սիրիլ Հինշելվուդի մոտ Օքսֆորդի համալսարանում։ ՄաքԳիլում Մարկուսը ավելի շատ մաթեմատիկայի դասընթացներ է անցել, քան քիմիայի միջին ուսանողը, ինչը հետագայում օգնել է նրան ստեղծել էլեկտրոնների փոխանցման վերաբերյալ իր տեսությունը։

1943 թվականին Մարկուսը բակալավրի և 1946 թվականին դոկտորի աստիճան ՝ ստացել, երկուսն էլ ՄաքԳիլի համալսարանից։ 1958 թվականին նա դարձել է Միացյալ Նահանգների քաղաքացի։

## Կարիերա և հետազոտություն
1946 թվականին համալսարանն ավարտելուց հետո նա զբաղեցրեց հետդոկտորական պաշտոններ՝ նախ Ազգային հետազոտական ​​խորհրդում (Կանադա), ապա՝ Հյուսիսային Կարոլինայի համալսարանում: Նա իր առաջին դասախոսական նշանակումը ստացավ Բրուքլինի պոլիտեխնիկական ինստիտուտում: 1952 թվականին Հյուսիսային Կարոլինայի համալսարանում նա մշակեց Ռայս-Ռամսպերգեր-Կասել-Մարկուսի (RRKM) տեսությունը՝ համատեղելով նախկին RRK տեսությունը անցումային վիճակի տեսության հետ: 1964 թվականին նա դասավանդեց Իլինոյսի համալսարանում։ Խնդիր լուծելու նրա մոտեցումը «ողջ հզորությամբ ընկղմվվելն» է։ 1978 թվականին Մարկուսը տեղափոխվեց Կալիֆոռնիայի տեխնոլոգիական ինստիտուտ:

## Ծանոթագրություններ
Էդմոնդ Ֆիշեր

**Էդմոնդ Անրի Ֆիշեր** (), շվեյցարա-ամերիկացի կենսաքիմիկոս էր։ Նա և իր գործընկեր Էդվին Կրեբսը 1992 թվականին արժանացել են ֆիզիոլոգիայի կամ բժշկության Նոբելյան մրցանակի՝ նկարագրելու համար, թե ինչպես է ֆոսֆորիլացումը շրջելի գործում որպես սպիտակուցների ակտիվացման և տարբեր բջջային գործընթացների կարգավորման անջատիչ։.  2007-ից մինչև 2014 թվականը նա Համաշխարհային մշակութային խորհրդի պատվավոր նախագահն էր։. 2021 թվականին՝ 101 տարեկան հասակում մահվան պահին, նա Նոբելյան մրցանակի ամենատարեց կենդանի դափնեկիրն էր։

## Վաղ կյանք
Ֆիշերը ծնվել է 1920 թվականի ապրիլի 6-ին, Չինաստանի Շանհայի միջազգային բնակավայրում։ Նրա մայրը՝ Ռենե Տապեռնուն, ծնվել է Ֆրանսիայում, իսկ հայրը՝ Օսկար Ֆիշերը` Ավստրիայում։ Նրա հայրը, ով հրեա էր, Շանհայում աշխատել է որպես փաստաբան և ծառայություններ մատուցել քաղաքի տարբեր հյուպատոսական դատարանների։ Ֆիշերի մայրական պապը Շանհայում հիմնադրել է «Courrier de Chine»-ը՝ Չինաստանում ֆրանսերենով հրատարակվող առաջին թերթը։ Նա նաև օգնել է Շանհայում հիմնադրել «L'Ecole Municipale Française»-ը, որտեղ Ֆիշերը հաճախել է տարրական դպրոց։

Յոթ տարեկանում Ֆիշերը և նրա երկու ավագ եղբայրները՝ Ռաուլը և Ժորժը, ուղարկվեցին շվեյցարական Լա Շատենյերե գիշերօթիկ դպրոց, որը գտնվում էր նրա մոր հայրենի քաղաքի՝ Վևեի մոտ։ Դպրոցում սովորելու տարիներին նա զբաղվել է լեռնագնացությամբ և դահուկավազքով։ Դպրոցական տարիներին նա պայմանագիր կնքեց մանկության ընկերոջ հետ, որ իրենցից մեկը կդառնա բժիշկ, մյուսը՝ գիտնական, և այդ ժամանակ նրանք կկարողանային բուժել աշխարհի բոլոր չարիքները։ Դպրոցական տարիներին Ֆիշերը ընդունվեց Ժնևի երաժշտական ​​կոնսերվատորիա որպես դաշնակահար և մտածում էր նաև պրոֆեսիոնալ երաժիշտ դառնալու մասին։

Դպրոցն ավարտելուց հետո Ֆիշերը ցանկանում էր ուսումնասիրել մանրէաբանություն՝ ոգեշնչվելով ֆրանսիացի քիմիկոս և մանրէաբան Լուի Պաստերի աշխատանքներից և մասամբ՝ հոր՝ տուբերկուլյոզից մահանալուց մղված։ Սակայն նրան խորհուրդ տվեցին ուսումնասիրել քիմիա։ Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի տարիներին նա սովորել է Ժնևի համալսարանում, սիրում էր օրգանական քիմիա և ուսումնասիրել նաև կենսաբանություն։ Նա ստացել է օրգանական քիմիայի դոկտորական աստիճան Կուրտ Հենրիխ Մեյերի ղեկավարությամբ, ով աշխատել է պոլիսախարիդների կառուցվածքի և դրանց սինթեզի ու քայքայման համար անհրաժեշտ ֆերմենտների վրա։ Ֆիշերը աշխատել է α-ամիլազի վրա։

## Կարիերա և հետազոտություն
Դոկտորական աստիճան ստանալուց հետո Ֆիշերը 1950 թվականին մեկնեց Միացյալ Նահանգներ՝ հետդոկտորական հետազոտություններ կատարելու համար։ Նա պետք է պաշտոն զբաղեցներ Կալտեխում, բայց նրան նաև անսպասելիորեն առաջարկվեց պաշտոն Վաշինգտոնի համալսարանում։ Սիեթլը Ֆիշերին և նրա կնոջը հիշեցրեց Շվեյցարիան, ուստի նրանք որոշեցին բնակություն հաստատել այնտեղ։

## Անձնական կյանք
Ֆիշերը իր առաջին կնոջ՝ Նելլի Գանյոյի հետ ամուսնացել է 1948 թվականին և նրանք ամուսնացած են մնացել մինչև նրա մահը՝ 1961 թվականին։ Նա ամուսնացել է Բևեռլի Բուլոքի հետ 1963 թվականին, որը մահացել է 2006 թվականին։ Ֆիշերը նվագում էր դաշնամուր և հաճախ իր ընկերների համար կատարում էր Բեթհովենի և Մոցարտի սոնատները Նա նաև ուներ մասնավոր օդաչուի լիցենզիա և սիրում էր թռչել։

Ֆիշերը մահացել է 2021 թվականի օգոստոսի 27-ին Սիեթլում, Վաշինգտոն։ Նա 101 տարեկան էր։

## Ծանոթագրություններ
Սուրբ Սարգիս եկեղեցի (Շահումյանովսկի)

**Սուրբ Սարգիս եկեղեցի, Շահումյանովսկի** խուտորում գտնվող կրոնական կառույց։ Պատկանում է Մայր Աթոռ Սուրբ Էջմիածնի Ռուսաստանի և Նոր Նախիջևանի հայոց թեմին, գտնվում է Ռուսաստանի Ռոստովի մարզի Եգորլիկսկի շրջանում։ Համակարգում է Շահումյանովսկի գյուղում բնակվող առաքելական ռուսահայության հոգևոր կյանքը։ Հասցե` Ռոստովի մարզ, Մյասնիկովի շրջան, գյուղ Մեծ Սալա, Շահումյանի փողոց 21։

## Պատմություն
Ի տարբերություն Ռոստովի մարզի հայերի մեծամասնության՝ Շահումյանովսկի խուտորի հայերը տեղափոխվել են ոչ թե Ղրիմից 18-րդ դարի վերջին, այլ 20-րդ դարի սկզբին այստեղ են հաստատվել հայոց ցեղասպանությունից հետո՝ Բիթլիսի վիլայեթի Մուշի գավառակի տարբեր գյուղերից։

21-րդ դարի սկզբին տեղի 2000 բնակիչներից 1500-ը նշել է, որ ունի մշեցի արմատներ։ Խուտորն ունի ավելի քան 100 տարվա պատմություն։

## Եկեղեցի
Գյուղում եկեղեցու շինարարությունը սկսեց բնակավայրի հիմնադրումից շուրջ մեկ դար անց՝ 2017 թվականին՝ Ռուսաստանի և Նոր Նախիջևանի հայոց թեմի առաջնորդ Եզրաս արքեպիսկոպոս Ներսիսյանի ձեռամբ։ Շինարարության հիմնական նյութը Հայաստանից բերված տուֆն է։

Եկեղեցու հիմնարկեքը տեղի ունեցավ 2024 թվականի սեպտեմբերի 15-ին, որի օծումն իրականացվեց դարձյալ Եզրաս Ներսիսյանի ձեռամբ՝ Ռոստովի մարզի նահանգապետ Վասիլի Գոլուբևի ներկայությամբ

## Տես նաև
* Սուրբ Աստվածածին եկեղեցի ՀՀ Արմավիրի մարզի Շահումյան գյուղում
* Սուրբ Աստվածածին եկեղեցի ՀՀ Արարատի մարզի Շահումյան գյուղում
* Սուրբ Աստվածածին եկեղեցի Վրաստանի Քվեմո Քարթլիի մարզի Շահումյան քաղաքում։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Եկեղեցիներ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Ռոստովի մարզի հայկական վանքեր և եկեղեցիներ
Կատեգորիա:Ռուսահայ առաքելական վանքեր և եկեղեցիներ (Ռուսաստան և Նոր Նախիջևան)
Կատեգորիա:19-րդ դարի հայկական վանքեր և եկեղեցիներ
Օսկար Անգելուս

**Օսկար Անգելուս** (, ), էստոնացի քաղաքական գործիչ, կոլլաբորացիոնիստ։

## Կենսագրություն
Օսկար Անգելուսը ծնվել է Կարլ Անգելուսի և Սոֆյա Ավգուստ Յոհաննա Անգելուսի (ծնյալ Էյհորն) ընտանիքում 1892 թվականի ապրիլի 24-ին։

1911 թվականին ավարտել է Դորպատի համալսարանը։ Մասնակցել է Էստոնիայի անկախության պատերազմին, պարգևատրվել Ազատության խաչ շքանշանի երրորդ աստիճանով։ Մինչև 1940 թվականը աշխատել է Էստոնիայի ներքին գործերի նախարարությունում։

Գերմանական օկուպացիայի ժամանակ, 1941-1944 թթ, եղել է ներքին գործերի լանդեսդիրեկտոր (նախարար) Հյալմար Մյայեի վարչակարգում։ Մարդկության դեմ ուղղված հանցագործության հետաքննության Էստոնիայի միջազգային հանձնաժողովը Անգելուսին և այլ քաղաքական գործիչների ճանաչել է մեղավոր հրեաների ցեղասպանությանը մասնակցելու համար՝ օկուպացիայի ժամանակահատվածում։

Պատերազմից հետո ընտանիքով փախչում է Շվեդիա։ Վերջինիս կառավարությունը մերժում է Անգելուսին և այլ կոլլաբորացիոնիստների պատասխանատվության ենթարկել։

Օսկարը գրել է «*Հազար տիրակալների երկիրը*» («Tuhande valitseja maa», 1956) հուշագրությունը և այլ պատմական ակնարկներ։

Մահացել է Լունդում՝ 1979 թվականի նոյեմբերի 3-ին։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
*Teosed andmekogus ESTER
*Teosed andmekogus ISE
*Eesti Sõjamuuseum – kindral Laidoneri Muuseum. Eesti ohvitserid 1918–1940 

Կատեգորիա:Էստոնացի պետական գործիչներ
Կատեգորիա:Հոլոքոստի հանցագործներ
Կատեգորիա:Տարտուի համալսարանի շրջանավարտներ
Շահմիրզայան

**Շահմիրզայան** ազգանունը հայկական ծագում ունի և ձևավորվել է XVII դարում՝ Հին Ջուղայի հայկական առևտրական համայնքում։ Ազգանունը կազմված է երեք բաղադրիչներից՝

## Ստուգաբանություն
* **Շահ** — խորհրդանշում է Շահ Աբաս I-ին և նրա ժամանակ հայ առևտրականներին տրված արտոնությունները,
* **Միրզա** — պարսկական ծագում ունեցող բառ, որը նշանակում է «ազնվական, իմաստուն կամ պատվավոր մարդ»,
* **յան** — հայկական տոհմական վերջավորություն, որը պահպանվել է որպես ազգային ինքնության նշան։

## Պատմական հիմք
1603–1604 թթ․ Շահմիրզայանների նախնիները, ինչպես մյուս պարսկահայերը, **տեղահանվել են Հին Ջուղայից** Շահ Աբաս I-ի և նրա հաջորդների քաղաքականության հետևանքով և հաստատվել Պարսկաստանում՝ հիմնականում Սպահան և Նոր Ջուղա քաղաքներում։  1615 թվականին նրանց տրվեց պաշտոնական իրավունք զբաղվելու միջազգային առևտրով, ինչը հնարավորություն տվեց պահպանել հայկական ինքնությունը և կառուցել համբավ ունեցող առևտրական տոհմ։  Շամիրյանների հետագա ճյուղերը տարածվել են Հնդկաստան, Եվրոպա, Ռուսաստան և Ամերիկա։

## Տոհմի ճյուղավորում

* Շամիրյան
* Շահմիրզայան
* Շախմիրզայան

Այս ճյուղերը բոլորն ունեն ընդհանուր ակունք՝ Հին Ջուղայի հայկական առևտրական համայնքներից։

## Հայտնի ներկայացուցիչներ

* **Շահամիր Շահամիրյան** (1723, Սպահան – 1798, Չեննայ, Հնդկաստան) — հնդկահայ հասարակական-քաղաքական գործիչ, վաճառական։

## Երաժշտական գործունեություն
Շահմիրզայանները ճանաչված են եղել հայկական երաժշտական ասպարեզում և ստացել **Սազանդար** մականունը՝ հայկական համայնքների և հայ պանդուխտների ուրախացնելու համար։  Նրանց երաժշտական ժառանգությունը պահպանվել է մինչև մեր օրերը, և նրանց անունով գրված երգը հասանելի է Ալբերտ Շահմիրզայանի կատարումով։

## Ծանոթագրություններ


## Արտաքին հղումներ

* Ալբերտ Շահմիրզայանի երգը

## Հղումներ և աղբյուրներ

* Ավետիք Շամիրյան — ընտանեկան վկայություններ։
* Մակարև, Ս. (2010). *Հայ առևտրական ընտանիքներ Պարսկաստանում*. Երևան: Մշակութային Հրատարակչություն։
* Բաղդասարյան, Լ. (2015). *Հնդկահայ հասարակական գործիչներ*. Հնդկահայ Գիտական հանդես, 23(1), 45–62։
* Սեբուհ Ասլանյան (2011). *From the Indian Ocean to the Mediterranean*. University of California Press։

Կատեգորիա:Հայկական ազգանուններ
Կատեգորիա:Յան վերջածանցով ազգանուններ
Կատեգորիա:Ազգանուններ այբբենական կարգով
Պեդրո Պարամո

**«Պեդրո Պարամո»,** մեքսիկացի գրող Խուան Ռուլֆոյի վեպը, որն առաջին անգամ հրատարակվել է 1955 թվականին։ Վեպը պատկերում է մեքսիկական մշակույթի արմատներն ու հավատալիքները հանդերձյալ կյանքի վերաբերյալ՝ բարդ կերպարների, հոգեկանության և աշխարհների միջև անընդհատ անցումների միջոցով, ներառելով ոչ միագիծ ժամանակագրություն։

Գրքում պատմվում է Խուան Պրեսիադոյի մասին՝ մի մարդու, որը մահվան մահճում խոստանում է իր մորը առաջին անգամ հանդիպել հորը՝ Կոմալա քաղաքում։ Սակայն այնտեղ նա հանդիպում է բառացիորեն ուրվական քաղաքի՝ սպեկտրալ կերպարներով բնակեցված անդրշիրիմյան կեցավայրի։ Վեպի ընթացքում այս ուրվական բնակիչները բացահայտում են Կոմալայի կյանքի և հանդերձյալ աշխարհի մանրամասները, այդ թվում՝ Պրեսիադոյի հոր՝ Պեդրո Պարամոյի դաժան բնավորությունն ու նրա քաղաքի մեջ կենտրոնացած էգոիզմը։

Վեպը սկզբում արժանացել է սառը քննադատական ընդունելության և առաջին չորս տարիների ընթացքում վաճառվել է ընդամենը երկու հազար օրինակով։ Հետագայում այն բարձր է գնահատվել և դարձել լատինաամերիկյան գրականության առանցքային ստեղծագործություններից մեկը։

«Պեդրո Պարամոն» մեծ ազդեցություն է ունեցել լատինաամերիկացի գրողների վրա, այդ թվում՝ Գաբրիել Գարսիա Մարկեսի, որը նշել է, որ «կարող է ամբողջ գիրքը արտասանել՝ առաջ և հետ՝ ծայրից ծայր»։ Խորխե Լուիս Բորխեսը վեպը համարում էր ցանկացած լեզվով գրված մեծագույն գործերից մեկը։

Վեպը թարգմանվել է ավելի քան 30 լեզուներով, իսկ անգլերեն տարբերակը վաճառվել է մեկ միլիոնից ավելի օրինակով Միացյալ Նահանգներում։ 2024 թվականին ստեղծագործությունը թարգմանվել է նաև հայերեն։

## Արձագանք
Քննադատները «Պեդրո Պարամոն» դասում են կա՛մ մոգական ռեալիզմի շրջանակում, կա՛մ դիտարկում են այն որպես նախադեպ մոգական ռեալիզմի ավելի ուշ շրջանի ստեղծագործությունների համար։ Մոգական ռեալիզմը սահմանվում է որպես սյուրռեալիստականի և առօրեականի համադրություն, որտեղ յուրաքանչյուրը կրում է մյուսի հատկանիշները՝ ստեղծելով մի աշխարհ, որտեղ գերբնականը ներկայացվում է որպես բնական։

Վեպում, սակայն, գերբնական տարրերը միաձուլվում են հոգեբանական ու հիշողական իրականությանը։ Խուան Պրեսիադոն դեռ երկրորդ պարբերությունից նշում է, որ իր միտքը լցվել է երազներով, պատրանքներով ու ձայներով, որոնք նա չի կարողանում տարբերել իրականությունից։ Որոշ քննադատներ գտնում են, որ վեպի կառուցվածքը, կերպարների մասնատվածությունը և պատմողի կողմից նկարագրված լսողական ու տեսողական հալյուցինացիաները կարող են կապված լինել շիզոֆրենիանման ընկալման հետ, քան մոգական ռեալիզմի։

## Թեմատիկա
Գիրքը խորը ուսումնասիրում է մեքսիկական մշակույթի հիմքերը և անդրշիրիմյան կյանքի վերաբերյալ համոզմունքները՝ միավորելով բնիկ հավատալիքները հոգիների և ֆիզիկական աշխարհի փոխկապակցության մասին՝ կաթոլիկ փրկության գաղափարների հետ։ Գրքում գրեթե բոլոր կերպարները ձգտում են փրկագին գտնել մահից հետո՝ արտահայտելով կարմայի նման հայեցակարգ, որտեղ հոգին «վճարում է իր պարտքը»՝ անկախ նրանից՝ կենդանի է, թե մահացած։

Այս գաղափարը արտահայտվում է, օրինակ, այն կնոջ կերպարում, որը վճարում է եղբոր հետ ունեցած հարաբերության մեղքի համար՝ մաքրվել փորձելով հոգևոր տառապանքի միջոցով։

## Ծանոթագրություններ

## Աղբյուրներ
* Agencia Literaria Carmen Balcells
* RTVE.es – Juan Rulfo-ի կենսագրություն և վեպի վերլուծություն

Կատեգորիա:1955 վեպեր
Կատեգորիա:Իսպաներեն վեպեր
Կատեգորիա:Մոգական ռեալիստական վեպեր
Միավորված ազգերի կազմակերպության գլխավոր քարտուղարի տեղակալ

**Միավորված ազգերի Կազմակերպության գլխավոր քարտուղարի տեղակալ**, Միավորված Ազգերի Կազմակերպության գլխավոր քարտուղարի տեղակալը։ Գրասենյակը ստեղծվել է գլխավոր քարտուղարի վարչական պարտականությունների մեծ մասը կատարելու, քարտուղարության գործունեությունը կառավարելու և գործունեության ու ծրագրերի համաձայնեցվածությունն ապահովելու համար։ Պաշտոնը պաշտոնապես հաստատել է Գլխավոր ասամբլեան 1997 թվականի վերջին։

Նիգերիացի Ամինա Ջ. Մոհամմեդը նշանակվել է գլխավոր քարտուղարի տեղակալ այն ժամանակվա գլխավոր քարտուղարի թեկնածու Անտոնիո Գուտեռեշի կողմից: Մոհամմեդը պաշտոնը ստանձնել է Գուտերեշի պաշտոնավարման մեկնարկի օրը՝ 2017 թվականի հունվարի 1-ին:

## Պարտականություններ
Գլխավոր քարտուղարի տեղակալին սովորաբար վերապահված պարտականությունները ներառում են՝

: (ա) օգնել Գլխավոր քարտուղարին քարտուղարության գործունեության կառավարման գործում։
: (բ) Գլխավոր քարտուղարի անունից հանդես գալ Միավորված Ազգերի Կազմակերպության կենտրոնակայանում՝ Գլխավոր քարտուղարի բացակայության դեպքում, ինչպես նաև Գլխավոր քարտուղարի կողմից որոշված այլ դեպքերում։
: (գ) Աջակցել Գլխավոր քարտուղարին գործունեության և ծրագրերի միջոլորտային և միջինստիտուցիոնալ համաձայնեցվածությունն ապահովելու գործում և աջակցել Գլխավոր քարտուղարին Միավորված Ազգերի Կազմակերպության հեղինակության և առաջատարության բարձրացման գործում տնտեսական և սոցիալական ոլորտներում, ներառյալ Միավորված Ազգերի Կազմակերպությունը որպես զարգացման քաղաքականության և զարգացման օգնության առաջատար կենտրոն ամրապնդելու հետագա ջանքերը։
: (դ) Ներկայացնել Գլխավոր քարտուղարին համաժողովներում, պաշտոնական միջոցառումներին, արարողակարգային և այլ միջոցառումների ժամանակ, որոնք կարող են որոշվել Գլխավոր քարտուղարի կողմից։
: (ե) Կատարել այնպիսի հանձնարարություններ, որոնք կարող են որոշվել Գլխավոր քարտուղարի կողմից։
Գլխավոր քարտուղարի տեղակալի գրասենյակի տնօրենը Միավորված Ազգերի Զարգացման խմբի դիտորդ է։

## Պատմություն
Կանադացի Լուիզ Ֆրեշետն եղել է Միավորված Ազգերի Կազմակերպության գլխավոր քարտուղարի առաջին տեղակալը՝ պաշտոնավարելով 1998-ից 2005 թվականներին։ Նրան այդ պաշտոնում նշանակել է գլխավոր քարտուղար Քոֆի Անանին և իր պարտականությունները ստանձնել է 1998 թվականի մարտի 2-ին։ 2005 թվականին, մասամբ ի պատասխան ԱՄՆ Դաշնային պահուստային համակարգի նախկին նախագահ Փոլ Վոլքերի քննադատության՝ Իրաքի «Նավթ՝ սննդի դիմաց» ծրագրի ձախողված կառավարման համար, Ֆրեշետը հայտարարել է իր հրաժարականի մասին։ Պաշտոնում մնացել է մինչև 2006 թվականի մարտի 31-ը։

2006 թվականի մարտի 3-ին հայտարարվել է, որ Միացյալ Թագավորությունից Մարկ Մալոք Բրաունը 2006 թվականի ապրիլի 1-ին կփոխարինի Լուիզ Ֆրեշետին որպես գլխավոր քարտուղարի տեղակալ։ Բրաունը լքել է իր պաշտոնը Քոֆի Անանի՝ գլխավոր քարտուղարի պաշտոնից հեռանալու հետ միաժամանակ՝ 2006 թվականի դեկտեմբերի 31-ին։

## Գլխավոր քարտուղարի տեղակալներ

կենտրոն|մինի|500x500փքս|Երկրները, որոնք ունեցել են ազգային պաշտոն, ծառայում են որպես Միավորված ազգերի կազմակերպության գլխավոր քարտուղարի տեղակալ։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* ՄԱԿ-ի գլխավոր քարտուղարի տեղակալ

Կատեգորիա:ՄԱԿ
Կատեգորիա:ՄԱԿ-ի պաշտոնյաներ
Կատեգորիա:ՄԱԿ-ի քարտուղարություն
Էդվին Կրեբս

**Էդվին Գերհարդ Կրեբս** () ամերիկացի կենսաքիմիկոս էր։ Նա 1989 թվականին Ալֆրեդ Գիլմանի հետ միասին ստացել է Ալբերտ Լասկերի մրցանակը բժշկական հիմնարար հետազոտությունների համար և Լուիզա Գրոս Հորվիցի մրցանակը Կոլումբիայի համալսարանից, իսկ իր գործընկեր Էդմոնդ Ֆիշերի հետ միասին 1992 թվականին արժանացել է ֆիզիոլոգիայի կամ բժշկության Նոբելյան մրցանակի՝ նկարագրելու համար, թե ինչպես է շրջելի ֆոսֆորիլացումը գործում որպես սպիտակուցների ակտիվացման և տարբեր բջջային գործընթացների կարգավորման անջատիչ։

## Վաղ կյանք և կրթություն
Կրեբսը ծնվել է Այովայի Լանսինգ քաղաքում։ Նա պրեսբիտերական հոգևորական Ուիլյամ Կարլ Կրեբսի և Լուիզ Հելեն (Ստեգեման) Կրեբսի երրորդ զավակն էր։։ Ընտանիքը հաճախ էր տեղափոխվում հոր աշխատանքի բնույթից ելնելով, չնայած նրանք բնակություն հաստատեցին Իլինոյսի Գրինվիլ քաղաքում, երբ Կրեբսը վեց տարեկան էր, և այնտեղ մնացին մինչև 1933 թվականը, հոր անսպասելի մահը։ Լուիզ Կրեբսը որոշեց իր ընտանիքը տեղափոխել Ուրբանա, Իլինոյս, որտեղ Կրեբսի ավագ եղբայրները սովորում էին Իլինոյսի Ուրբանա-Շամպեյնի համալսարանում։ Կրեբսը հաճախել է Ուրբանայի ավագ դպրոց, իսկ 1936 թվականին ընդունվել է Իլինոյսի Ուրբանա-Շամպեյնի համալսարան։ Ուսումնառության չորրորդ տարում Կրեբսը որոշել էր կամ ավելի բարձր աստիճան ստանալ օրգանական քիմիայի ոլորտում, կամ բժշկություն սովորել։ Ստանալով Սենթ Լուիսի Վաշինգտոնի համալսարանի բժշկական դպրոցում սովորելու կրթաթոշակ՝ նա ընտրեց վերջինս։

Բժշկական դպրոցը Կրեբսին հնարավորություն տվեց բժիշկ դառնալու, ինչպես նաև բժշկական հետազոտությունների փորձ ձեռք բերելու։ 1943 թվականին ավարտելուց հետո նա 18-ամսյա կլինիկական օրդինատուրա անցավ Սենթ Լուիսի Բարնսի հիվանդանոցում, ապա ակտիվ ծառայության անցավ որպես բժիշկ ռազմածովային ուժերում։ Կրեբսը 1946 թվականին զորացրվեց ռազմածովային ուժերից և չկարողացավ անմիջապես վերադառնալ հիվանդանոցային աշխատանքի. նրան խորհուրդ տվեցին դրա փոխարեն ուսումնասիրել հիմնարար գիտություններ։ Նա ընտրեց կենսաքիմիա սովորել և դարձավ Կառլ և Գերտի Քորիների հետդոկտորական գիտաշխատող՝ աշխատելով պրոտամինի և նապաստակի մկանային ֆոսֆորիլազի փոխազդեցության վրա: Երկու տարվա ուսումնառությունն ավարտելուց հետո Կրեբսը որոշեց շարունակել իր կարիերան որպես կենսաքիմիկոս։

## Հետազոտական ​​աշխատանք
1948 թվականին Կրեբսը աշխատանքի անցավ Սիեթլի Վաշինգտոնի համալսարանում, որպես կենսաքիմիայի դոցենտ։ Երբ 1953 թվականին Էդմոնդ Ֆիշերը միացավ ամբիոնին, երկուսով որոշեցին աշխատել ֆոսֆորիլազի ֆերմենտոլոգիայի վրա։ Ուսումնասիրության ընթացքում նրանք կարողացան դիտարկել այն մեխանիզմը, որով տեղի է ունենում ֆոսֆորիլազի երկու ձևերի փոխադարձ փոխակերպումը՝ սպիտակուցի շրջելի ֆոսֆորիլացում։

## Հետագա կյանքն ու մահը
Կրեբսի հետաքրքրությունը դասավանդման և կառավարման նկատմամբ նրան դրդեց լքել Վաշինգտոնի համալսարանը՝ դառնալու Կալիֆոռնիայի Դեյվիսի համալսարանի կենսաքիմիայի ամբիոնի հիմնադիր նախագահ։ 1977 թվականին նա վերադարձավ Վաշինգտոնի համալսարան՝ որպես դեղագիտության ամբիոնի վարիչ։

Կրեբսը լսողության խնդիրներ ուներ։

Կրեբսը մահացավ 2009 թվականի դեկտեմբերի 21-ին։ Նրա կինը՝ Վիրջինիան, մահացավ 2018 թվականին: Նրանք երեք երեխա ունեն։ He is survived by three children.

## Ծանոթագրություններ
Ոսկե տաճարը (վեպ)

«Ոսկե տաճարը» (, — «Գինկակուջի»)՝ Յուկիո Միսիմայի 1956 թվականին հրատարակված վեպը։ Վեպը մասամբ հիմնված է Կյոտոյում գտնվող «Ոսկե Տաճարը» (Kinkaku-ji) 1950 թ. հրկիզման դեպքի վրա՝ տեղի ունեցած վանդալիզմը՝ իրականացված երիտասարդ բուդդայական աշակերտի կողմից. Վեպը անդրադառնում է գեղեցկության, մանուկության կորստի և ինքնաազդեցության թեմաներին։

## Բովանդակություն

Վեպը հիմնականում ներկայացնում է՝ Միզոգուչիի՝ հիվանդ վանականի որդու պատմությունը՝ նա հիշում է իր մանկությունը, հիվանդ հորը, իր խոսքի խանգարումը (արատը) և անզիջում տագնապը` կապված Կինկակուջիի (Ոսկե տաճարի) անսահման գեղեցկության հետ։
Լայնորեն բացահայտելով բուդդայական համոզմունքը՝ տառապանքի աղբյուրը՝ մեր ցանկություններն ու կրքերն են։ Ակցենտներն ուղղված են ներքին հոգեկան բախումներին, դրանց հետևանքով առաջացած ատելությանը և, ի վերջո, տաճարի դեմ հոգեբանական կապվածությանը։ Վեպի խոսույթը միաձուլում է անհատական հոգեբանական մոնոլոգը և իրական իրադարձությունների գրավիչ պատկերումը։

## Պատմական հիմք և իրական իրադարձություններ

Իրական հրկիզումը՝ 1950 թ., իրականացվել է երիտասարդ բուդդայական աշակերտի կողմից, ինչն առաջացրել է լայն հասարակական արձագանք Ճապոնիայում։ Վեպը հիմնված է այդ իրական դեպքերի վրա. Միսիման ուսումնասիրել է նյութերը, այցելել է դեպքին առնչվող մարդկանց և նույնիսկ հանդիպել է աշակերտին բանտում՝ հետազոտության նպատակով. Տաճարը, որը թվագրվում է 14-րդ դարով, վերապրել է բազմաթիվ արհավիրքներ։

## Ֆիլմային և այլ ադապտացիաներ

	• *Enjō* («Conflagration», 1958), ռեժ. Կոն Իչիկավա. վավերացել է որպես ֆիլմ՝ եւ ստացել բարձր քննադատական գնահատականներ։ 

• *Kinkakuji* («The Temple of the Golden Pavilion», 1976), ռեժ. Յոիչի Տաբայաշի.  

• Մասամբ եւ գեղարվեստական լուծումներով՝ կենսագրական գրոհներով՝ Պոլ Շրեյդերը (Paul Schrader) ներառել է գիրքը իր ֆիլմում՝ Mishima: A Life in Four Chapters (1985)։ 

Վեպը համարվում է Միսիմայի ամենաառաջատար և միջազգային ճանաչում ունեցող աշխատություններից մեկը։

Այն հաճախ քննարկվում է ժամանակակից ճապոնական գրականության կոնտեքստում որպես 20-րդ դարի նշանավոր ստեղծագործություն։

## Ծանոթագրություններ
.rio

**.rio**, Ռիո դե Ժանեյրոյի քաղաքապետարանում տեղակայված պետական մարմինների, անհատների և իրավաբանական անձանց օգտագործելու համար նախատեսված պաշտոնական վերին մակարդակի դոմեն (TLD), որը ընդհանուր վերին մակարդակի դոմեններից (gTLD) մեկն է, ինչպես .com-ը, .net-ը, .org-ը և այլն։

Դոմենը տրամադրվել է Empresa Municipal de Informática SA - IPLANRIO-ին, այն շահագործում է NIC.br-ը՝ սպասարկման պայմանագրով (գրանցման ծառայություն): Պաշտոնապես գործարկվել է 2015 թվականին։

## Իրավասության քաղաքականություն
.rio դոմենի սեփականատերը պետք է համապատասխանի հետևյալ տեսակներից մեկին․

* Բրազիլիայում գրանցված իրավաբանական անձ, որի գլխավոր գրասենյակը, մասնաճյուղը գտնվում է Ռիո դե Ժանեյրո քաղաքում (RJ) և ակտիվ գրանցում ունի Ֆինանսների նախարարության «Cadastro Nacional da Pessoa Jurídica – CNPJ/MF» գրանցամատյանում,
* անհատ, որն ունի մշտական բնակության հասցե Ռիո դե Ժանեյրո քաղաքում (RJ) և ակտիվ գրանցում ունի Ֆինանսների նախարարության «Cadastro Nacional da Pessoa Jurídica – CNPJ/MF» գրանցամատյանում։

Դոմենի այն սեփականատերը, որը կորցնում է .rio դոմենի իրավունքը, ենթակա է դոմենի DNS հրապարակման ծառայությունների չեղարկմանը և դոմենի հեռացմանը՝ անկախ ժամկետի ավարտից։

## Անվան քաղաքականություն
Սեփականատերը համաձայն է .rio դոմենների օգտագործման հետևյալ պայմաններին․

* .rio դոմենը պետք է օգտագործվի միայն օրինական նպատակներով,
* չպետք է մատուցվեն ենթադոմենային ծառայություններ որևէ այլ կազմակերպությունների կամ անհատների, պետք է ստանձնել լիակատար պատասխանատվություն ամբողջ բովանդակության և DNS դոմենային անունների համար՝ անկախ DNS մակարդակից,
* կայքը պետք է հասանելի լինի .rio կամ www..rio հասցեներով,
* պետք է տրամադրվի էական բովանդակություն, որը չի ներառում «նախապատրաստման փուլում է» կամ գովազդային էջեր,
* ավելի մեծ հստակության համար IPLANRIO-ն չարաշահումը սահմանում է որպես իրավունքների և լիազորությունների ավելորդ, վատ կամ սխալ օգտագործում՝
** սարքերի կառավարում և վերահսկում բոտնետի միջոցով (համակարգ, որով վարակված համակարգիչների խումբը կառավարվում է և ստանում է հրամաններ չթույլատրված օգտատերերից՝ ցանցի միջոցով),
** երեխաների նկատմամբ բռնի վերաբերմունք կամ գերություն,
** Մանկական պոռնոգրաֆիայի տարածում,
** DNS-ում շրջանաձև հղումների հրապարակում՝ IPLANRIO, NIC.br կամ այլ TLD-ների ռեսուրսների օգտագործումով,
** «fast flux» տեսակի հոսթինգ (DNS գրառումները արագ փոխվում են՝ հայտնաբերումը կանխելու կամ չարաշահումը մեղմելու համար),
** «ֆիշինգ» (չպատվիրված հաղորդակցություն կամ վեբ էջ, որը կեղծում է հայտնի հաստատության էջը՝ օգտատերերին խաբելու և նրանց անձնական, գաղտնի կամ ֆինանսական տեղեկություններ տրամադրելուն դրդելու համար),
** էլեկտրոնային փոստով, ֆորումներով, ակնթարթային հաղորդագրություններով, բջջային հեռախոսների հաղորդագրությունների, սոցիալական ցանցերի կամ մեկնաբանությունների բաժինների միջոցով ուղարկվող սպամ,
** ցանկացած առցանց ծառայության անօրինական յուրացում,
** խարդախ կամ անօրինական գործողություններ,
** «Վնասակար ծրագրերի» (ցանկացած տեսակի ծրագրային ապահովում, որը վնասակար գործողություններ է կատարում համակարգչային համակարգի վրա, ինչպիսիք են վիրուսները, որդերը, բոտերը, տրոյական ձիերը և ռութքիթները) միտումնավոր տարածումը։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:2014 հիմնադրված համացանցային սեփականություն
Կատեգորիա:Վերին մակարդակի ընդհանուր դոմեններ
Բերտ Սակման

**Բերտ Սակմանը** (; ) գերմանացի բջջային ֆիզիոլոգ է։ Նա 1991 թվականին Էրվին Նեհերի հետ կիսել է ֆիզիոլոգիայի կամ բժշկության Նոբելյան մրցանակը՝ «բջիջներում առանձին իոնային անցուղիների ֆունկցիայի» վերաբերյալ իրենց աշխատանքի և կպչուն սեղմակի գյուտի համար:. Բերտ Սակմանը Հայդելբերգի համալսարանի պրոֆեսոր էր և Գերմանիայի Հայդելբերգ քաղաքում գտնվող Մաքս Պլանկի անվան բժշկական հետազոտությունների ինստիտուտի վաստակավոր գիտական ​​անդամ է։ 2008 թվականից նա ղեկավարում է վաստակավոր հետազոտական ​​խումբ Մաքս Պլանկի անվան նյարդաբանության ինստիտուտում։

## Կյանք և կարիերա
Սակմանը ծնվել է Շտուտգարտում՝ ֆիզիկական թերապևտ Աննեմարիի (ծննդյան ծնունդով՝ Շեֆեր) և թատերական ռեժիսոր Բերտոլդ Սակմանի ընտանիքում։ Սակմանը ընդունվել է Լինդաուի Volksschule դպրոցը և 1961 թվականին ավարտել է Շտուտգարտի Վագենբուրգի գիմնազիան։ 1967 թվականից սկսած նա բժշկություն է սովորել Թյուբինգենում, Ֆրայբուրգում, Բեռլինում, Փարիզում և Մյունխենում։ Մյունխենի Լյուդվիգ-Մաքսիմիլիանի համալսարանում բժշկական քննությունները հանձնելուց հետո, 1968 թվականին նա դարձել է Մյունխենի համալսարանի բժշկական օգնական, միաժամանակ աշխատելով որպես գիտական ​​օգնական (Wissenschaftlicher Assistent) Մյունխենի Մաքս-Պլանկի հոգեբուժության ինստիտուտում՝ Օտտո Դետլև Կրոյցֆելդտի նյարդաֆիզիոլոգիայի բաժնում։ 1971 թվականին նա տեղափոխվել է Լոնդոնի համալսարանական քոլեջ, որտեղ աշխատել է Բեռնարդ Կացի ղեկավարությամբ կենսաֆիզիկայի բաժնում։ 1974 թվականին նա ավարտել է իր բժշկական ատենախոսությունը՝ «Elektrophysiologie der neuralen Helladaptation in der Katzenretina» (Նեյրոնային լույսի ադապտացիայի էլեկտրոֆիզիոլոգիա կատվի ցանցաթաղանթում) վերնագրով Գյոթինգենի համալսարանի բժշկական ֆակուլտետում։

1990 թվականին նա ընդունվեց Հայդելբերգի համալսարանի բնական գիտությունների բժշկության ֆակուլտետ: Մեկ տարի անց նա դարձավ Հայդելբերգի կենսաբանության ֆակուլտետի համալսարանի պրոֆեսոր։

2009 թվականի հունիսի 2-ին Մաքս Պլանկի ընկերության նախագահ Պիտեր Գրուսը հայտարարեց, որ Սակմանը կծառայի որպես Մաքս Պլանկի Ֆլորիդայի ինստիտուտի գիտական ​​​​տնօրեն, որը կազմակերպության կենսաբժշկական հետազոտական ​​​​հաստատությունն է Ֆլորիդա նահանգի Յուպիտեր քաղաքում գտնվող Ֆլորիդայի Ատլանտիկ համալսարանում։

Սակմանը Բերտ-Սակման հիմնադրամի հիմնադիրն է։

## Ծանոթագրություններ
Թոռնիկե Ղիփիանի

**Թոռնիկե Ղիփիանի** (, ), վրացի երգիչ։ Իր երաժշտական կարիերան սկսել է 19 տարեկանում՝ ստեղծելով The Circular Corner խումբը։ 2012 թվականին նա մասնակցել է Մաեստրո հեռուստաալիքի Magtifan տաղանդների շոուի լսումներին և ընդգրկվել է մրցույթի լավագույն հնգյակում։ 2014 թվականին Ղիփիանին դարձել է Վրաստանի Իքս Ֆակտորի առաջին սեզոնի հաղթողը՝ Թամթայի ղեկավարությամբ։

Նա մասնակցել է Եվրատեսիլ 2017 երգի մրցույթում Վրաստանը ներկայացնելու համար անցկացված ընտրական փուլին՝ Գիորգի Բոլոտաշվիլիի հետ միասին, կատարելով «You Are My Sunshine» երգը։ Ազգային ընտրական փուլում երգը 25 մասնակիցներից զբաղեցրել է 23-րդ տեղը։։ Այնուամենայնիվ, Georgian Idol-ի հաղթանակից հետո նա ընտրվեց ներկայացնելու Վրաստանը Եվրատեսիլ 2020-ում։ Նա պետք է ելույթ ունենար Նիդերլանդների Ռոտերդամ քաղաքում «Take Me as I Am» երգով, բայց մրցույթը չեղարկվեց COVID-19 համավարակի պատճառով։ Փոխարենը, նա Վրաստանը ներկայացրել է Եվրատեսիլ 2021 մրցույթում «You» երգով, սակայն չի կարողացել անցնել եզրափակիչ։

Երաժշտությունից դուրս աշխատում է որպես ճարտարապետ։ Նա ունի երեք երեխա։

## Սկավառակագրություն
### Ալբոմներ
* 2016. *Luck*

### Սինգլներ
* 2017․ «You Are My Sunshine» (Գիորգի Բոլոտաշվիլիի հետ)
* 2020․ «Take Me as I Am» 
* 2021․ «You»

## Ծանոթագրություններ