Բանկիմ Չանդրա Չաթերջի

**Բանկիմ Չանդրա Չատոպադհյայ** (անգլերեն՝ **Չաթերջի**. )), հնդիկ վիպասան, բանաստեղծ, էսսեիստ և լրագրող: Համարվում է Հնդկաստանում պատմավեպի ժանրի հիմնադիր-սկզբնավորողը, որի հասարակական-քաղաքական հայացքները էական ազդեցություն են գործել հնդկական ազգային-ազատագրական շարժման վրա: Նրան բնորոշել են որպես Հնդկաստանի Վալտեր Սքոթի: Նա 1882 թվականին հրատարակված բենգալալեզու *«Անանդամաթ»* վեպի հեղինակն էր, որը ժամանակակից բենգալական և հնդկական գրականության ուղենիշներից մեկն է: Նաև բարձր սանսկրիտյան բենգալերենով գրված *[[Վանդե Մատարամ|Vande Mataram-]]* երգի ստեղծողն է, երգ, որտեղ Հնդկաստանը անձնավորվում է որպես մայր աստվածուհի և Հնդկաստանի անկախության շարժման ժամանակ ոգեշնչել է այդ գործի նվիրյալներին՝ դառնալով շարժման օրհներգը: Չատոպադհյայը գրել է տասնչորս վեպ և բազմաթիվ լուրջ, կատակերգական, երգիծական, գիտական ու քննադատական տրակտատներ: Նա Բենգալիայում հայտնի է ***Սահիտյա Սամրաթ*** (Գրականության կայսր) պատվանունով:

Չատոպադհյայը լայնորեն ընկալվում է որպես Բենգալիայի, ինչպես նաև ավելի լայն ընդգրկումով՝ ողջ Հնդկական թերակղզու գրական վերածննդի առանցքային դեմքը:  Նրա մի շարք ստեղծագործություններ, այդ թվում՝ վեպեր, էսսեներ և մեկնություններ, կտրուկ զատվեցին հնդկական ավանդական չափածո  գրվածքներից և ոգեշնչեցին բազմաթիվ այլ գրողների ամբողջ Հնդկաստանում:

## Մատենագրություն

;Գեղարվեստական երկեր
**Durgeshnandini* (1865)
**Kapalkundala* (1866)
**Mrinalini* (1869)
**Vishabriksha* (Թույնի ծառը, 1873)
**Indira* (1873, վերամշակել է 1893 թ.)
**Jugalanguriya* (1874)
**Radharani* (1876, ընդարձակել է 1893 թ.)
**Chandrasekhar* (1875)
**Kamalakanter Daptar* (Desk of Kamlakanta-ից, 1875)
**Rajani*(1877)
**Krishnakanter Uil* (Krishnakanta's Will, 1878)
**Rajsimha* (1882)
**Anandamath* (1882), Orient Paperbacks, 
**Devi Chaudhurani* (1884)
**Kamalakanta* (1885)
**Sitaram* (March 1887)
**Muchiram Gurer Jivancharita* (Մուչիրամ Գուրի կյանքը)

;Կրոնական մեկնություններ
**Krishna Charitra* (Կրիշնայի կյանքը, 1886)
**Dharmatattva* (Կրոնի հիմունքները, 1888)
**Devatattva* (Աստվածության հիմունքները. հրատարակվել է հետմահու)
**Srimadvagavat Gita*, Բհագավադգիտայի մեկնություն (1902 – հրատարակվել է հետմահու)

;Բանաստեղծական ժողովածուներ
**Lalita O Manas* (1858)

;Էսսեներ
**Lok Rahasya* (էսսեներ հասարակության և հասարակական կյանքի մասին, 1874, ընդարձակել է 1888 թ.)
**Bijnan Rahasya* (էսսեներ գիտության մասին, 1875)
**Bichitra Prabandha* (տարաբնույթ էսսեներ), հատոր 1 (1876) և հատոր 2 (1892)
**Samya* (Հավասարություն, 1879)

Չատտոպադհյայի դեբյուտային վեպը՝ *Ռաջմոհանի կինը*, անգլերեն էր (1864): Նա անգլերենով է գրել նաև իր կրոնական ու փիլիսոփայական էսսեները։ Զգալի է անգլալեզու հեղինակների ազդեցությունը նրա հատկապես վաղ շրջանի երկերի վրա:

## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն
* Ujjal Kumar Majumdar: *Bankim Chandra Chattopadhyay: His Contribution to Indian Life and Culture*. Calcutta: The Asiatic Society / Ուջալ Կումար Մաջումդար. *Բանկիմ Չանդրա Չատտոպադհյայ. Նրա ներդրումը հնդկական կյանքի և մշակույթի մեջ* : Կալկաթա: Ասիական հասարակություն, 2000 թ.ISBN&nbsp; .
* Walter Ruben: Indische Romane. Eine ideologische Untersuchung. Vol. 1: Einige Romane Bankim Chattopadhyays iund Ranbindranath Tagore. Berlin: Akademie Verlag, 1964. (German) / Վալտեր Ռուբեն. Indische Romane. Eine ideologische Untersuchung. Հատ. 1. Einige Romane Bankim Chattopadhyays and Ranbindranath Tagore. Բեռլին: Akademie Verlag, 1964: (գերմաներեն)
* Bhabatosh Chatterjee, Editor: Bankimchandra Chatterjee: Essays in Perspective (Sahitya Akademi, New Delhi)  / Բհաբատոշ Չաթերջի, խմբագիր՝ Բանկիմչանդրա Չաթերջի. Էսսեներ հեռանկարում (Սահիտյա Ակադեմի, Նյու Դելի) 1994 թ.
* 
* *Новикова В. А.* Чоттопаддхай Б. // Краткая литературная энциклопедия / Гл. ред. А. А. Сурков. — М.: Сов. энцикл., 1962—1978. — Т. 8: Флобер — Яшпал. — 1975. — Стб. 548.
* Скороходова Т. Г. К постижению интеллектуальной истории Индии: «Исследование индусской философии» Бонкимчондро Чоттопаддхая // Вопросы философии. 2016. № 11. С. 159—174.

## Արտաքին հղումներ
* Works by Bankim Chandra Chatterji at Project Gutenberg
* Works by or about Bankim Chandra Chatterjee at the Internet Archive
* Works by Bankim Chandra Chatterjee at LibriVox (public domain audiobooks) 
* https://en.banglapedia.org/index.php/Chattopadhyay,_Bankimchandra

Կատեգորիա:1838 ծնունդներ
Կատեգորիա:1894 մահեր
Կատեգորիա:19-րդ դարի գրողներ
Կատեգորիա:Անձինք նամականիշերի վրա
Կատեգորիա:Խմբագիրներ
Կատեգորիա:Կալկաթայի համալսարանի շրջանավարտներ
Կատեգորիա:Հնդիկ բանաստեղծներ
Կատեգորիա:Հնդիկ գրողներ
Կատեգորիա:Հնդիկ լրագրողներ
Կատեգորիա:Հնդիկ կոմպոզիտորներ
Կատեգորիա:Հնդիկ վիպասաններ
Կատեգորիա:Հնդիկ փիլիսոփաներ