Հյուսիսկովկասյան երկաթուղու վարչության շենք

**Հյուսիսկովկասյան երկաթուղու վարչության շենք** (), շենք Ռուսաստանի Դոնի Ռոստով քաղաքի Թատերական հրապարակում։ Կառուցվել է 1911-1913 թվականներին մոդեռն ոճով։ Հյուսիսկովկասյան երկաթուղու վարչության շենքն ունի մշակութային ժառանգության տարածաշրջանային նշանակության օբյեկտի կարգավիճակ։

## Պատմություն
Դոնի Ռոստովում գտնված Վլադիկավկազի (այժմ՝ Հյուսիսկովկասյան) երկաթուղու վարչությունը երկար ժամանակ չի ունեցել սեփական շենք և զբաղեցրել է վարձակալած տարածքներ։ 20-րդ դարի սկզբին որոշվեց վարչության համար շենք կառուցել։ 1910 թվականին անցկացվեց մրցույթ, որի հաղթող դարձավ ճարտարապետ Ն. Վալտերը։ Գծագրեր կազմելով և աշխատանքները կատարելով զբաղվում էր քաղաքացիական ճարտարագետ Ա. Պ. Բուտկովը։ Շենքը կառուցելու համար Դոնի Ռոստովի ու Նոր Նախիջևանի (որը հետագայում ընդգրկվել է քաղաքի Պրոլետարսկի շրջանի կազմում) սահմանին ձեռք է բերվել հողակտոր։ Շինարարությունը սկսվել է 1911 թվականի ամռանը և հիմնականում ավարտվել է 1913 թվականի աշնանը։ 1913 թվականի հոկտեմբերի 27-ին (նոր տոմարով՝ նոյեմբերի 9-ին), տեղի է ունեցել շենքի օծման հանդիսավոր արարողությունը։

Շինարարության ավարտից հետո հայտնաբերվել են որոշ խնդիրներ։ Այսպես, 1913 թվականի աշնանը «Ուտրո Յուգա» թերթը գրում էր *«անհավանական խոնավության»* մասին, որի պատճառով *«հեռախոսային լարերը հաճախ չեն աշխատում»*։ Վարչության աշխատակիցները դժգոհում էին նաև վատ օդափոխությունից։ Բացի դրանից, հոդվածում նշվում էր, որ *«շենքը կառուցվել է երեք տարի առաջ կազմված նախագծով, և այժմ, հաշվի առնելով այս ժամանակահատվածում աշխատակազմի ավելացումը, այն նեղ է։ Բոլոր սենյակներն այնքան բազմամարդ են, որ նախագծված նորմը չի համապատասխանում ներկա իրողությանը»*։

1920-ական թվականներին շենքում տեղակայված էր Հյուսիսկովկասյան հաղորդակցության ուղիների օկրուգը։ 1930-ական թվականների կեսերին այստեղ գտնվում էր Վորոշիլովյան երկաթուղու վարչությունը, որը հետագայում վերանվանվել է Հյուսիսկովկասյան երկաթուղու վարչություն։ Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի ժամանակ քանդվել են շենքի տանիքը, ծպեղներ, ատտիկոսները, պատուհաններն ու դռները։ 1948-1949 թվականներին շենքը վերանորոգվել է։ 2000-ական թվականների սկզբին վերակառուցվել են ճակատները։

## Ճարտարապետություն
Հյուսիսկովկասյան երկաթուղու վարչության շենքը ապագա Թատերական հրապարակի առաջին շինությունն էր։ Այն գերիշխում էր հարակից ցածր շինությունների նկատմամբ։ Շենքը կառուցվել է մոդեռն ոճի ռացիոնալ ուղղության ավանդույթներով, բայց միևնույն ժամանակ նրա ճարտարապետության և ձևավորման մեջ նկատելի են էկլեկտիկայի մոտիվներ։

Չորսհարկանի շենքի հատակագիծը զբաղեցնում է մի ամբողջ թաղամաս և ունի երեք ներքին բակ։ Ճակատի գունային գամման ձևավորվում է կարմիր և օխրայագույն ներկերով։ Շինության աղյուսե շարվածքը զուգակցվում է սվաղված մակերևույթների հետ։ Ճակատները զարդարված են Վլադիկավկազի երկաթուղու ցցուն խորհրդանշաններով։ Առաջին հարկը ձևավորված է կոպտատաշ քարով։ Երկրորդ հարկում երկաթուղու կառավարչի գրասենյակն էր, որի մեծ պատուհանները գտնվում են գլխավոր ճակատին։

## Պատկերասրահ

Պատկեր:Upravlenie SKZhD.jpg|
Պատկեր:Здание Управления Владикавказской Железной Дороги 3.jpg|
Պատկեր:Здание Управления Владикавказской Железной Дороги 4.jpg|


## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:1913 հիմնադրումներ Ռուսաստանում
Կատեգորիա:Դոնի Ռոստովի շենքեր և կառույցներ
Կատեգորիա:Դոնի Ռոստովի տեսարժան վայրեր
Կատեգորիա:Ռուսաստանի մշակութային ժառանգություն