Պուրկինեի բջիջ

**Պուրկինեի բջիջ**, ուղեղիկի ԳԱԿԹ-երգիական նեյրոն։ Կոչվում են հայտնաբերողի՝ չեխ անատոմ Յան Էվանգելիստա Պուրկինեի անունով։

## Կառուցվածք
thumb|220px|left|Պուրկինեի բջիջները ուղեղիկի կտրվածքում
thumb|200px|right|Պուրկինեի բջիջ
Այս բջիջները մարդու ուղեղի ամենախոշոր բջիջներից են։ Բնորոշվում են խիստ ճյուղավորված դենդրիտներով և բազմահազար դենդրիտային փշիկներով։ տեղակայված են ուղեղիկի կեղևի միջին շերտում։ Դասավորված են դոմինոյի քարերի նման՝ իրար հետևից։ Նրանց մեծաքանակ դենդրիտներն առաջացնում են մոտ երկու ուղղույամբ շերտեր, որով անցնում են զուգահեռ թելերը։ Զուգահեռ թելերը թույլ դրդող սինապսներ են առաջացնում Պուրկինեի բջիջների դենդրիտների հետ, որտեղ հաղորդումը կատարվում է գլյուտամատով։ Ձիթապտղի կորիզից սկսվող մագլցող թելերը հզոր դրդող սինապսներ են առաջացնում ծայրային դենդրիտների և մարմնի հետ։ Յուրաքանչյուր Պուրկինեի բջիջ ստանում է մոտ 500 սինապս մագլցող յուրաքանչյուր թելից։ Ուղեղիկի զամբյուղաձև և աստղաձև բջիջները արգելակում են Պուրկինեի բջիջներին ԳԱԿԹ-երգիական սինապսներով։ Ընդ որում, զամբյուղաձև բջիջներն ավարտվում են Պուրկինեի բջիջների աքսոնի սկզբնական հատվածում, իսկ աստղաձևները՝ դենդրիտների։

Պուրկինեի բջիջները արգելակիչ ազդակներ են ուղարկում ավելի խորը տեղադրված ուղեղիկի կորիզներին։

## Էլեկտրաֆիզիոլոգիա
[thumb|right|200px|Ուղեղիկ: Դրդող սինապսները նշված են (+), իսկ արգելակողները՝ (-): <BR>MF՝ [Մամռապատ թելեր, DCN՝ Ուղեղիկի կորիզներ, IO: Ձիթապտղի կորիզ, CF՝ Մագլցող թելեր, GC՝ Հատիկավոր բջիջներ, PF՝ Զուգահեռ թելեր, PC՝ Պուրկինեի բջիջներ, GgC՝ Գոլջիի բջիջներ, SC՝ Աստղաձև բջիջներ, BC՝ Զամբյուղաձև բջիջներ]]

Պուրկինյիե բջիջները ցուցաբերում են ունեն երկու տարբեր էլեկտրաֆիզիոլոգիական ակտիվություններ.

* **Մեկական ազդակներ(spikes)**, որոնց հաճախականությունը 17 – 150&nbsp;Hz է, առաջանում են ինկակամ կամ հատիկավոր բջիջներից սկսվող զուգահեռ թելերից եկող ազդակների ազդեցությամբ։
* **Համալիր ազդակներ**, դանդաղ են, 1–3&nbsp;Hz հաճախականությամբ, հաջորդում են փոքր տատանասահմանով և մեծ հաճախականությամբ գործողության պոտենցիալներին։ Սրանք հարուցվում են մագլցող թելերի ազդեցությամբ և կարող են ներառել կալցիումով հարուցված գործողության պոտենցիալի առաջացումը։
thumb|170px|left|Պուրկինեի բջիջների սպիտակուց 4 (PCP4): վերևից ներքև՝ 40X, 100X և 200X խոշորացմամբ։

Պուրկինեի բջիջների ինքնաբերաբար ակտիվացումը կարող է լինել նատրիումական և կալցիումական մեխանիզմներով։ Սա ցույց է տրվել Ռոդոլֆո Լլինասի (1977, 1980) կոմղից։ Կալցիումական P-տեսակի անցուղիներն իրենց անվանումը ստացել են Պունկինյիե բջիջներոքւմ գտնվելու պատճառով։ Հայտնի է, որ Պուրկինեի բջիջների ակտիվացումը մագլցող թելերով կարող է փոխել նրանց ակտիվությունը համեմատաբար հանգիստ վիճակից առավել ակտիվը և հակառակը։

Կան վկայություններ, որ Պուրկինեի բջիջների դենդրիտներն արտադրում են ներսածին կաննաբինոիդներ, որոնք կարող են s that can ժամանակավորապես կարգավորել դրդող և արգելակող սինապսները։ Պուրկինյիե բջիջների ներքին ակտիվ վիճակը կարգավորվում նատրիում-կալիումական պոմպով։ Կա կարծիք, որ այս պոմպի նպատակի միայն իոնների խտաստիճանային տարբերության պահպանումը չէ։ Ուաբաինի միջոցով պոմպի շրջափակումը հանգեցնում է ատաքսիայի և դիստոնիայի։

## Ախտաբանություն
Մարդկանց Պուրկինեի բջիջներն ախտահարվում են տարբեր գործոններից. թույներ՝ ալկոհոլ, լիթիում, աուտոիմունային հիվանդություններ, գենետիկական խանգարումներ, աուտիզմ և այլն։

Որոշ ընտանի կենդանիների մոտ նկատվում է Պուրկինեի բջիջների հետաճ, որը կոչվում է Cerebellar abiotrophy. Սա կարող է հանգեցնել ատաքսիայի, դողի, գերռեակտիվության, քայլվածքի խանգարման, տարածության և տարածքի ընկալման խանգարման։ Նմանատիպ վիճակ զարգանում է ուղեղիկային հիպոպլազիայի ժամանակ, երբ Պուրկինյիե բջիջների զարգացումը ներարգանդային շրջանում խանգարվում է և մինչև ծնվելը սրանք մահանում են։

Ալցհայմերի հիվանդությունը նույնպես կապված է Պուրկինյիե բջիջների դենդրիտների կորստի հետ։ Պուրկինյիե բջիջները կարող են վնասվել նաև կատաղության վիրուսներով, որոնք գաղթում են ախտահարված հատվածից նմինչև կենտրոնական նյարդային համակարգ։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Պուրկինեի բջիջներ
* Ուղեղիկի խանգարումներ 
* Պուրկինեի բջիջներ 

## Այլ նյութեր
* 
* 
* 


Կատեգորիա:Նեյրոկենսաբանություն
Կատեգորիա:Հյուսվածաբանություն