open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Եժի Նեյման

**Եժի Նեյման** (լեհ.՝ **Jerzy Spława-Neyman**, ), լեհ մաթեմատիկոս և վիճակագրող, ով անցկացրել է իր կարիերայի սկզբնական մասը Վարշավայի տարբեր համալսարաններում, ապա Լոնդոնի համալսարանական քոլեջում, իսկ երկրորդ մասը Կալիֆորնիայի Բերկլի համալսարանում։ Նեյմանը սկզբում ներկայացրեց վստահության միջակայքի ժամանակակից հասկացությունը վիճակագրության վարկածի թեստավորման մեջ և մշակեց զրոյական վարկածի թեստավորումը (Էգոն Փիրսոնի հետ միասին)։

## Կենսագրություն
Նեյմանը ծնվել է Ռուսական կայսրության Բեսարաբիա նահանգի Բենդեր քաղաքում, լեհ ընտանիքում, Չեսլավ Սպլավա Նեյմանի և Կազիմիերա Լուտոսլավսկայի չորրորդ երեխան է։ Նեյմանի ընտանիքը Հռոմի Կաթոլիկ եկեղեցու հետևորդ է և Նեյմանը մանկության տարիներին պատարագին սպասարկող դպիր էր։ Ավելի ուշ Նեյմանը դարձավ ագնոստիկ։ Նեյմանի ընտանիքը սերում է լեհ ազնվականներից և զինվորական հերոսներից։ Նա ավարտել է տղաների համար նախատեսված Կամիանեց Պոդոլսկի նահանգային գիմնազիան 1909-ին *Յուրի Չեսլավովիչ Նեյման* անվան տակ։ Նա սկսել է ուսումը 1912-ին Խարկովի ազգային համալսարանում, որտեղ ուսանել է հավանականությունների տեսության մասնագետ ռուս Սերգեյ Նատանովիչ Բեռնստեյնի մոտ։ Հենրի Լեբեգի «Ինտեգրման և պարզ ֆունկցիաների հետազոտման դասերը» կարդալուց հետո, նա հիացած էր չափումներով և ինտեգրումով։

1921-ին նա վերադառնում է Լեհաստան Լեհա-սովետական պատերազմից հետո Ռազմագերիների հայրենադարձության ծրագրով։
Նա վաստակել է փիլիսոփայության դոկտորական աստիճանը Վարշավայի համալսարանում 1924-ին «Գյուղատնտեսական փորձերի վրա Հավանականությունների տեսության կիրառություններ» վերնագրով դիսերտացիայի համար։ Նեյմանը անցկացրել է մի քանի տարի Լոնդոնում և Փարիզում՝ միաբանության մեջ, որպեսզի ուսումնասիրի վիճակագրություն Կառլ Փիրսոնի և Էմիլ Բորելի հետ։ Լեհաստան վերադառնալուց հետո նա հիմնադրում է Կենսաչափական լաբորատորիա Վարշավայի Փորձառական կենսաբանության Նենցկի ինստիտուտում։

Նեյմանը հրատարակել է շատ գրքեր փորձերի ու վիճակագրության մասին և մշակել է եղանակ, որով FDA-ը այսօր ստուգում է դեղորայքները։

1938-ին Նեյմանը տեղափոխվում է Բերկլի, որտեղ աշխատում է մինչև կյանքի վերջ։ 1966-ին նա պարգևատրվել է Վիճակագրության թագավորական հասարակության Գայի շքանշանով և երեք տարի անց ստացել ԱՄՆ-ի Գիտության ազգային շքանշան։ Նեյմանը մահացել է Օքլենդում 1981-ին։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* ASA biographical article by Chin Long Chiang 

Կատեգորիա:20-րդ դարի ամերիկացի մաթեմատիկոսներ
Կատեգորիա:ԱՄՆ-ի գիտությունների ազգային ակադեմիայի անդամներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի փիլիսոփաներ
Կատեգորիա:Գիտության փիլիսոփաներ
Կատեգորիա:Գուգենհայմի կրթաթոշակառուներ
Կատեգորիա:Լեհ գիտնականներ
Կատեգորիա:Լեհ մաթեմատիկոսներ
Կատեգորիա:Լոնդոնի թագավորական ընկերության անդամներ
Կատեգորիա:Լոնդոնի թագավորական միության արտասահմանյան անդամներ
Կատեգորիա:Խարկովի ազգային համալսարանի շրջանավարտներ
Կատեգորիա:Մաթեմատիկական անալիզի մասնագետներ
Կատեգորիա:Շվեդիայի գիտությունների թագավորական ակադեմիայի անդամներ
Կատեգորիա:Վարշավայի համալսարանի շրջանավարտներ
Կատեգորիա:Վիճակագրություն
Կատեգորիա:Փիլիսոփայական գիտությունների դոկտորներ
Ուրի (Էնայի գավառ)

**Ուրի** (), համայնք Ֆրանսիայի Պիկարդիա մարզում՝ Էնա գավառի Վերվեն կանտոնում (Վերվեն շրջան)։ 
Համայնքի INSEE կոդը՝ 02384։

## Բնակչություն
2010 թվականի տվյալներով՝ համայնքի բնակչությունը կազմում է 63 մարդ։

## Տնտեսություն
2010 թվականին համայնքի 140 աշխատունակ (15-64 տարեկան) բնակիչներից 30-ը տնտեսապես ակտիվ էին, 10-ը՝ ոչ ակտիվ (ակտիվության ցուցանիշը կազմել է 72,0 %, 1999 թվականին եղել է 69,8%)։ 30 տնտեսապես ակտիվ բնակիչներից աշխատում էին 25-ը (15 տղամարդ և 10 կին), գործազուրկ էին 5 մարդ (2 տղամարդ և 3 կին)։ 10 տնտեսապես ոչ ակտիվ բնակիչներից 4-ը եղել են աշակերտներ կամ ուսանողներ, 3-ը՝ թոշակառուներ, 3-ը տնտեսապես ոչ ակտիվ էին այլ պատճառներով։

## Տես նաև
* Ֆրանսիայի շրջանների ցանկ

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Վիճակագրության ազգային ինստիտուտ, Ուրի 

Կատեգորիա:Էնա դեպարտամենտի կանտոններ
Կատեգորիա:Ֆրանսիայի բնակավայրեր
Տավոլժանկա (այլ կիրառումներ)

**Տավոլժանկա**, կարող է վերաբերել՝
* Տավոլժանկա - գյուղ Ուկրաինայի Խարկովի մարզի Դվուրեչենսկի շրջանում
* Տավոլժանկա - գետ Ռուսաստանում, Վյատկա գետի վտակը
* Տավոլժանկա - գետ Ռուսաստանում, Սուզուն գետի վտակը
Սերվալ

**Սերվալ** (), համայնք Ֆրանսիայում, գտնվում է Պիկարդիայի մարզում՝ Էնա գավառում։ Մտնում է Ֆեր ան Տարդենուա կանտոնի կազմի մեջ։ Համայնքի շրջանը՝ Սուասոն։
Համայնքի INSEE կոդը՝ 02715:

## Բնակչություն
2010 թվականի տվյալներով՝ համայնքի բնակչությունը կազմում է 44 մարդ։

## Տնտեսություն
2010 թվականին համայնքի 25 աշխատունակ (15-64 տարեկան) բնակիչներից 20-ը տնտեսապես ակտիվ էին, 5-ը՝ ոչ ակտիվ (ակտիվության ցուցանիշը կազմել է 80,0%, 1999 թվականին եղել է 52,2%)։ 20 տնտեսապես ակտիվ բնակիչներից աշխատում էին 19-ը (11 տղամարդ և 8 կին), գործազուրկ էր մեկ կին։ 5 տնտեսապես ոչ ակտիվ բնակիչներից 3-ը եղել են աշակերտներ կամ ուսանողներ, 1-ը՝ թոշակառու, 1-ը տնտեսապես ոչ ակտիվ էր այլ պատճառներով։

## Տես նաև
* Ֆրանսիայի շրջանների ցանկ

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Վիճակագրության ազգային ինստիտուտ, Սերվալ 

Կատեգորիա:Էնա դեպարտամենտի կանտոններ
Կատեգորիա:Ֆրանսիայի բնակավայրեր
Տավոլոժկա (այլ կիրառումներ)

**Տավոլոժկա**, կարող է վերաբերել՝
* Տավոլոժկա - գետ Ռուսաստանում, Մեդվեդիցա գետի վտակը
* Տավոլոժկա - գետ Ռուսաստանում, Մեծ Ուզեն գետի վտակը
Պանֆոբիա

**Պանֆոբիա** (**պանտոֆոբիա**; ՝ «ամեն ինչ» և ՝ «վախ»), վախ ամեն ինչից, բոլոր գործողություններից և իրադարձություններից, ներքին և արտաքին յուրաքանչյուր փոփոխությունից։ Ուղեկցվում է անհանգստությամբ։ Այս ֆոբիայով տառապող մարդիկ անընդհատ մտածում են, որ ինչ-որ վատ բան է տեղի ունենալու, և այդ վախը միշտ առկա է։ Պանֆոբիա ունեցող մարդկանց մոտ զարգացած է երևակայությունը, և նրանք կարող են մտածել այնպիսի բաներ, որոնք իրական կյանքում քիչ հավանական են։ Նրանք փնտրում են նշաններ, որոնք կարող են արդարացնել իրենց վախն ու տագնապը։ Պանֆոբիան մշտական տագնապի ձև է։

## Պատմություն
Պանֆոբիա տերմինը առաջին անգամ օգտագործել է Թեոդյուլ Արման Ռիբոն 1911 թվականին «Զգացմունքների հոգեբանություն» աշխատությունում»։ Նա բնութագրում է այն որպես «վիճակ, որում հիվանդը վախենում է ամեն ինչից կամ ոչինչից, որտեղ անհանգստությունը որևէ օբյեկտի կառչած լինելու փոխարեն, լողում է ինչպես երազում և դառնում է հաստատուն միայն այն ժամանակ, երբ մեկ օբյեկտից մյուսն անցնելիս, կախված հանգամանքներից, որոշում է վտանգի աղբյուրը»։

## Ախտորոշում
Ամերիկյան DSM-5–ում («Հոգեկան խանգարումների ախտորոշման և վիճակագրության դասակարգում») չկա հատուկ ֆոբիա, որին համապատասխանում է համապարփակ վախը, սակայն կա ընդհանրացված տագնապային խանգարում, որը ներկայացվում է որպես «չափից դուրս անհանգստություն և տագնապ (վատ մտավախություններ) գործողությունների և իրադարձությունների նկատմամբ»։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Պանֆոբիա

Կատեգորիա:Ֆոբիաներ
Բուխարեստի համալսարան

**Բուխարեստի համալսարան** (), 1864 թվականին արքայազն Ալեքսանդրու Յոհան Կուզայի դեկրետով հիմնադրված համալսարան Ռումինիայում, որը եղել է Սուրբ Սավայի ակադեմիայի իրավահաջորդը։ Համարվում է Ռումինիայի երկրորդ ամենահին և ժամանակակից համալսարանը։ Ռումինիայի կրթության նախարարարության կողմից այն դասակարգվել է որպես «առաջատար հետազոտությունների և կրթության համալսարան»։

## Պատմություն
1694 թվականին Վալախիայի առաջնորդ Կոնստանտին Բրինկովյանուն Բուխարեստում հիմնադրել է Սուրբ Սավայի իշխանական ակադեմիան, որտեղ դասընթացներն անցկացվել են հունարենով։ 1776 թվականին Վալախիայի առաջնորդ Ալեքսանդր Իպսիլանտին (1725-1805) բարեփոխում է Սուրբ Սավայի ակադեմիայի ծրագիրը, որտեղ դասընթացներն անցկացվում են ֆրանսերեն, իտալերեն և լատիներեն։ 1859 թվականին ստեղծվել է իրավաբանական ֆակուլտետը։ 1857 թվականին ռումինացի բժիշկ Կառոլ Դավիլան հիմնադրել է Կառոլ Դավիլայի անվան բժշկության և դեղագործության համալսարանը։ 1857 թվականին տեղի է ունեցել Բուխարեստի համալսարանական պալատի հիմնարկեքը։
thumb|300px|Համալսարանի գլխավոր շենքի 1857 թվականի բնօրինակ նախագիծը, ճարտարապետ՝ Ալեքսանդր Օրասկու
1864 թվականի հուլիսի 4/16 Ալեքսանդրու Յոհան Կուզան հիմնադրել է Բուխարեստի համալսարանը՝ միավորելով իրավագիտության և գիտությունների ֆակուլտետները որպես մեկ միասնական մարմին։ Հետագա տարիներին ստեղծվել են այլ ֆակուլտետներ՝ 1884 թվականին՝ Տեխնոլոգիայի ֆակուլտետը, 1906 թվականին՝ Երկրաբանության ինստիտուտը, 1913 թվականին՝ Էլեկտրոտեխնոլոգիայի ակադեմիական ինստիտուտը, 1921 թվականին՝ Անասնաբուժության ֆակուլտետը, 1923 թվականին՝ Դեղագիտական ֆակուլտետը, 1924 թվականին՝ Մինա Մինովիչի անվան դատական բժշկության ինստիտուտը։

1956 թվականին հիմնականում այս համալսարանի ուսանողական առաջնորդները կազմակերպել են խաղաղ բողոքի ակցիա ընդդեմ Ռումինիայի կոմունիստական վարչակարգի, սակայն նրանց կանխել են այն իրագործել։

1950-1960-ական թվականներին համալսարանը կոչվել է Կոնստանտին Պարհոնի անվամբ։

## Վարկանիշ
2012 թվականին ըստ QS համաշխարհային համալսարանական վարկանիշի տվյալների՝ Բուխարեստի համալսարանը Ռումինիայի 3 այլ համալսարանների հետ միասին ներառվել է 700 առաջատար համալսարանների շարքում։

## Ֆակուլտետներ
thumb|290px|Համալսարանական պալատը
Բուխարեստի համալսարանն ունի 19 ֆակուլտետ։
* Մաթեմատիկայի և համակարգչային գիտության ֆակուլտետ
* Բիզնեսի և կառավարման ֆակուլտետ
* Ֆիզիկայի ֆակուլտետ
* Քիմիայի ֆակուլտետ
* Կենսաբանության ֆակուլտետ
* Իրավագիտության ֆակուլտետ
* Աշխարհագրության ֆակուլտետ
* Փիլիսոփայության ֆակուլտետ
* Երկրաբանության և երկրաֆիզիկայի ֆակուլտետ
* Ժուռնալիստիկայի և հեռահաղորդակցման ֆակուլտետ
* Օտար լեզուների և գրականության ֆակուլտետ
* Քաղաքագիտության ֆակուլտետ
* Գրականագիտության
* Սոցիոլոգիայի և սոցիալական աշխատանքի ֆակուլտետ
* Պատմության ֆակուլտետ
* Հոգեբանության և կրթական հետազոտությունների ֆակուլտետ
* Աստվածաբանության ֆակուլտետ
* Ուղղափառ աստվածաբանության ֆակուլտետ
* Հռոմի Կաթոլիկ աստվածաբանության և սոցիալական աշխատանքի ֆակուլտետ

thumb|250px|Բուխարեստի կենտրոնական համալսարանական գրադարան
Համալսարանն ունի նաև հրատարակչություն, տարբեր հետազոտական ինստիտուտներ։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Պաշտոնական կայքը 

Կատեգորիա:Ռումինիայի համալսարաններ
Կարաջա (Զանգեզուրի գավառ)

**Կարաջա**, գյուղ Ելիզավետպոլի նահանգի Զանգեզուրի գավառում։ Գտնվում էր Ղափանի ոստիկանական շրջանում՝ Ձորաստան գյուղի մոտակայքում։

Բնակչության մասին տեղեկություններ հայտնի չեն։

## Աղբյուրներ
* «Հայաստանի և հարակից շրջանների տեղանունների բառարան» (5 հատորով), 1986-2001 թթ., Երևանի Համալսարանի հրատարակչություն

## Տես նաև
* Ելիզավետպոլի նահանգի հայաբնակ բնակավայրեր

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Արևելյան Հայաստանի գյուղեր
Անժի Արենա

**«Անժի Արենա»** կամ **«Խազար»**, ֆուտբոլային մարզադաշտ Մախաչկալա քաղաքում։ «Անժի» ֆուտբոլային ակումբի տնային մարզադաշտն է։ Մարզադաշտի երկարությունը 102 մետր է, իսկ լայնությունը 72 մետր։ Տեղավորում է ավելի քան 30000 հանդիսականի։

## Պատմություն
«Խազար» մարզադաշտը բացվել է 2003 թվականի հուլիսի 22-ին։ Այդ օրը մարզադաշտում տեղի է ունեցել «Անժի»-«Կրասնոդար» հանդիպումն՝ որն ավարտվել է տանտերերի հաղթանակով 1:0 հաշվով։

2013 թվականի մարտի 1-ին մարզադաշտը վերանվանվել է «*Անժի Արենա*»։ Վերանվանումից հետո առաջին հանդիպումը տեղի է ունեցել 2013 թվականի մարտի 17-ին՝ «Անժիի» և «Կրիլիա Սովետով»-ի միջև, որն ավարտվել է 1:1 հաշվով։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Պաշտոնական կայքը 
* Մարզադաշտի պաշտոնական էջը facebook.com կայքում
* Стадионы ФК «Анжи» Махачкала 

Կատեգորիա:2003 հիմնադրումներ Ռուսաստանում
Կատեգորիա:Մարզադաշտեր Ռուսաստանում
Կարաջա (Գյումուշխանեի գավառ)

**Կարաջա**, գյուղ Օսմանյան կայսրությունում, Տրապիզոնի վիլայեթի Գյումուշխանեի գավառում։ Գտնվում էր Գայլ գետի աջ վտակ Գելեվարա գետի ձախ ափին, Գյումուշխանե քաղաքից հարավ-արևմուտք։

Բնակչության մասին տվյալներ չեն պահպանվել։

## Տես նաև
* Տրապիզոնի նահանգի հայաբնակ բնակավայրեր

## Ծանոթագրություններ

## Աղբյուրներ
* «Հայաստանի և հարակից շրջանների տեղանունների բառարան» (5 հատորով), 1986-2001 թթ., Երևանի Համալսարանի հրատարակչություն
* Արեւմտահայաստանի եւ Արեւմտահայութեան Հարցերու Ուսումնասիրութեան Կեդրոն

Կատեգորիա:Օսմանյան կայսրության հայաբնակ գյուղեր
Բեհեսնիի գավառակ

**Բեհեսնի**, գավառակ Արևմտյան Հայաստանում, Խարբերդի վիլայեթում։ Կենտրոնը Բեհեսնի քաղաքն էր։

## Պատմություն
Բնակչությունը կոտորվել է 1915 թվականի Մեծ եղեռնի ժամանակ։ Կենդանի մնացածները տարագրվել են։

## Բնակչություն
Բնակչությունը հիմնականում հայեր էին։

## Տես նաև
* Խարբերդի նահանգի հայաբնակ բնակավայրեր

## Ծանոթագրություններ

## Աղբյուրներ
* «Հայաստանի և հարակից շրջանների տեղանունների բառարան» (5 հատորով), 1986-2001 թթ., Երևանի Համալսարանի հրատարակչություն
* Արեւմտահայաստանի եւ Արեւմտահայութեան Հարցերու Ուսումնասիրութեան Կեդրոն

Կատեգորիա:Արևմտյան Հայաստանի գավառներ
Կարաջա (Սուրմալուի գավառ)

**Կարաջա**, գյուղ Արևելյան Հայաստանում, Երևանի նահանգի Սուրմալուի գավառում։ Գտնվում էր Օղրուջա գետի հովտում, Դարաքենդ-Փարչենի ոստիկանական շրջանում։

Բնակչության մասին տվյալներ չեն պահպանվել։

## Աղբյուրներ
* «Հայաստանի և հարակից շրջանների տեղանունների բառարան» (5 հատորով), 1986-2001 թթ., Երևանի Համալսարանի հրատարակչություն 
* Արեւմտահայաստանի եւ Արեւմտահայութեան Հարցերու Ուսումնասիրութեան Կեդրոն

## Տես նաև
* Երևանի նահանգի հայաբնակ բնակավայրեր

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Արևելյան Հայաստանի գյուղեր
Ալավերդու պղնձաքիմիական կոմբինատ

**Ալավերդու պղնձաքիմիական կոմբինատ**, արդյունաբերական ձեռնարկություն Հայաստանի Ալավերդի քաղաքում։

## Պատմություն
Ստեղծվել է 1957 թվականին՝ Ալավարդու պղնձաձուլական (հիմնադրված 1770 թվականին) և քիմիական գործարանների միացմամբ։ Օգտագործում է Քաջարանի ու Ագարակի պղնձամոլիբդենային կոմբինատներից, Ախթալայից, Շամլուղից, Ղափանից և մի շարք այլ վայրերից ստացվող հումքը։ Արտադրում է պղինձ (ավարտուն ցիկլով՝ սև, անոդային, կաթոդային, վայերբարսային), ծծմբաթթու, պղնձարջասպ։ 1959-1965 թվականներին կոմբինատը վերակառուցելու համար ներդրվել է մոտ 30 մլն. ռուբլի։ 1959 թվականի համեմատությամբ 1969 թվականին կոմբինատի համախառն արտադրանքն ավելացել է շուրջ 3,5 անգամ։ Պղնձարջասպի արտադրությամբ երկրում գրավում է առաջնակարգ տեղ։ Պղնձարջասպն արտահանվում է 20-ից ավելի երկրներ՝ Բուլղարիա, Լեհաստան, Կուբա, Հարավսլավիա, Շվեդիա, Ճապոնիա, Հնդկաստան, Թուրքիա և այլն:Պղնձի արտադրության իր ավարտուն ցիկլով կոմբինատը ԽՍՀՄ գունավոր մետաղաձուլության խոշոր ձեռնարկություններից է։

1997-ին, կոմբինատը օտարվեց՝ դառնալով «Մանես և Վալլեքս» ՓԲԸ-ի պատկանող «Արմենիան Քափըր Փրոգրամ» ընկերության սեփականությունը։


Kupferhütte Alawerdi.jpg|Գործարանի ընդհանուր տեսքը, 2015 թվական
Alaverdi Copper Factory 2.jpg|Գործարանի հիմնական մասնաշենքերը, 2018 թվական


Կատեգորիա:Հայաստանի տնտեսություն
Կատեգորիա:Ալավերդի
Կատեգորիա:Ալավերդու շենքեր և կառույցներ
Քելիքո Կատու

alt=Calico cat (Felis silvestris catus)|thumb|Տիպիկ Քելիքո

**Քելիքո Կատուները** ընտաի կենդանիներ են, որոնց մորթին ունի երեք գույն՝ շագանակագույն/նարնջագույն, սև և սպիտակ։ Նրանց մարմնի գերիշխող մասը պատված է սպիտակ մորթիով։ Քանի որ կատուների մորթու գույնը որոշող գեների մեծ մասը գտնվում է X քրոմոսոմի վրա, Քելիքո կատուները գրեթե միշտ լինում են իգական սեռի։ Արու Քելիքոները հազվադեպ հանդիպող են և սովորաբար ունենում են գենետիկական խնդիրներ։
Հրաչուհի Ութմազյան

**Հրաչուհի Արթուրի Ութմազյան** (), հայ հաղորդավարուհի։

## Կենսագրություն
Հրաչուհի Արթուրի Ութմազյանը ծնվել է 1986 թվականի հունիսի 26-ին, Հայաստանի Երևան քաղաքում։ Դերասան Արթուր Ութմազյանի դուստրն է և դերասանուհի, հաղորդավարուհի, ՀԽՍՀ ժողովրդական արտիստ, Երևանի պատվավոր քաղաքացի Հրաչուհի Ջինանյանի թոռը։ 2003 թվականին ավարտել է Երևանի Խաչիկ Դաշտենցի անվան թիվ 114 ավագ դպրոցը։

2003 թվականից 2009 թվականներին սովորել է ԵՊՀ-ի միջազգային հարաբերությունների ֆակուլտետում՝ ստանալով մագիստրոսի աստիճան։

2004 թվականից 2009 թվականը աշխատել է «Նոր ալիք», ապա «Արարատ» հեռուստաընկերությունում՝ որպես խմբագիր և հաղորդավար։

2007 թվականին մասնակցել է Հայաստանի հանրային հեռուստաընկերության «Երկու աստղ» երաժշտական նախագծին։

2009 թվականից 2010 թվականը աշխատել է «ATV» հեռուստաընկերությունում՝ որպես խմբագիր, հաղորդավար և հեռուստաընկերության միջազգային կապերի պատասխանատու։

2010 թվականից 2015 թվականներին Հրաչուհին «Կոսմոպոլիտան Հայաստան» ամսագրի գլխավոր խմբագիրն էր։ 2012 թվականից 2013 թվականը «ATV» հեռուստաընկերությամբ վարել է «Կոսմիկ շոու», իսկ 2014 թվականից 2015 թվականը՝ «Սպիտակ անկյուն» հաղորդումները։

Նա նաև վարում է Հ1 «Առանց թեմայի» հաղորդաշարը։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Մեր մեջ ասած. Հրաչուհի Ութմազյան

Կատեգորիա:Հայ հաղորդավարներ
Կատեգորիա:Երևան քաղաքում ծնվածներ
Ցրման ամպլիտուդ

**Ցրման ամպլիտուդ** — քվանտային մեխանիկայում ցրման պրոցեսը նկարագրող մեծություն։ Տարբերում են երկու տեսակի ցրում՝ առաձգական և ոչ առաձգական։ Առաձգական ցրման հետևանքով մասնիկները փոխում են միայն շարժման ուղղությունը սկզբնականի նկատմամբ կամայական անկյունով։ Ոչ առաձգական ցրման դեպքում մասնիկների փոխազդեցությունը հանգեցնում է նրանց ներքին վիճակի փոփոխության կամ նոր մասնիկների ծնման։ Ցրման ամպլիտուդը կախված է բախվող մասնիկների հարաբերական շարժման էներգիայից, նրանց փոխազդեցության պոտենցիալից և ցրման 0 անկյունից։ Ցրման պրոցեսի՝ փորձով չափելի բնութագիր է դիֆերենցիալ կտրվածքը (da), որը սահմանվում է որպես միավոր ժամանակում dQ մարմնային անկյան ներսում ցրված մասնիկների և ընկնող մասնիկների հոսքի խտության հարաբերություն։ Բարձր էներգիաների ֆիզիկայում ցրման ամպլիտուդի փոխարեն օգտագործում են մասնիկների փոխազդեցության ավելի ընդհանուր բնութագիր՝ սկզբնական վիճակից կամայական վերջնական վիճակի անցման ամպլիտուդը։
Ղզըլքիլիսա (այլ կիրառումներ)

**Ղզըլքիլիսա**, կարող է վերաբերել՝
* Ղզըլքիլիսա - գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Սեբաստիայի վիլայեթի Ամասիայի գավառում
* Ղզըլքիլիսա - գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Խարբերդի վիլայեթի Դերսիմի գավառում
* Ղզըլքիլիսա - գյուղ Արևելյան Հայաստանում, Կարսի մարզում
* Ղզըլքիլիսա - գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Կիլիկիայի Ուրֆայի նահանգում
Քրիստափոր Ալավերդյան

**Քրիստափոր Նիկողոսի (Նիկոլայի) Ալավերդյան (Ալավերդով)** (), խորհրդային ռազմական գործիչ, ԽՄԿԿ անդամ (1917 թ.), գեներալ-մայոր (1940 թ.):

## Կենսագրություն
Ծնվել է 1897 թվականի մայիսի 25-ին, Փաշալու գավառի Օղբին գյուղում (այժմ՝ Վայոց ձորի մարզ)։ Եղել է հովիվ, սևագործ բանվոր, ցարական բանակի զինվոր։ Սովորել է Կիևի ռազմական դպրոցում, ավարտել Մոսկվայի Ֆրունզեի անվան ռազմական ակադեմիայի հատուկ դասընթացը (1936) և Կարմիր բանակի Գլխավոր շտաբի ռազմական ակադեմիան (1939)։ Ալավերդյանին հիտլերականները տանջամահ են արել Նյուրնբերգի բանտում, 1942 թվականի ապրիլին։ Պարգևատրվել է Աշխատանքային կարմիր դրոշի և 2 մարտական Կարմիր դրոշի շքանշաններով։ Ալավերդյանի կիսանդրին դրված է Վայք քաղաքում։ Նրա անունով է կոչվում Արարատի մարզի Մխչյան գյուղի միջնակարգ դպրոցը և Վայոց ձորի մարզի Խնձորուտի միջնակարգ դպրոցը։

## Գործունեություն
1919-1920 թվականներին կարմիր բանակի շարքերում մասնակցել է քաղաքացիական կռիվներին։ Այնուհետև ծառայել է Ուկրաինայում, Միջին Ասիայում, Մոսկվայի զինվորական օկրուգում։ 1931-1935 թվականներին Քրիստափոր Ալավերդյանը հայկական հեծելազորային գնդի հրամանատար էր։ Խորհրդա-ֆիննական պատերազմում (1939-1940 թթ.) եղել է 7-րդ բանակի հեծելազորային դիվիզիայի հրամանատար։ 1941-1945 թվականների Հայրենական մեծ պատերազմը Քրիստափոր Ալավերդյանը դիմավորեց սահմանագլխին, որպես 113-րդ հետևակային դիվիզիայի հրամանատար։ Ծանր մարտերից հետո դիվիզիան նահանջեց, իսկ վիրավոր Ք. Ալավերդյանը ընկավ թշնամու ձեռքը։ Համելբուրգի համակենտրոնացման ճամբարում գեներալ-մայոր Ի. Ս. Նիկիտինի հետ Ալավերդյանը ստեղծել և գլխավորել է հակաֆաշիստական այն կազմակերպությունը, որը հետագայում ղեկավարեց գեներալ-լեյտենանտ Մ. Դ. Կարբիշևը։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Առաջին համաշխարհային պատերազմին մասնակցած հայեր
Կատեգորիա:ԽՄԿԿ անդամներ
Կատեգորիա:ԽՍՀՄ ԶՈՒ հայ գեներալ-մայորներ
Կատեգորիա:Հայրենական մեծ պատերազմի հայ մասնակիցներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի քաղաքացիական պատերազմի մասնակիցներ (կարմիրներ)
Ղուզղուն (այլ կիրառումներ)

**Ղուզղուն**, կարող է վերաբերել՝
* Ղուզղուն - գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Էրզրումի վիլայեթի Սպերի գավառակում
* Ղուզղուն - գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Տրապիզոնի վիլայեթի Տրապիզոնի գավառում
Հարձակում Մոսուլի վրա (2016)

**Հարձակում Մոսուլի վրա** (նույնպես անվանում ռազմական գործողություն «Ֆատահ»), ռազմական գործողություն, անցկացվելով 2016 թվականի Մարտի 24ից Իրաքի կառավարական բանակի և նրա դաշնակիցների Մուհաֆազայում Նայնավա ԻԼԻՊի դեմ. Ռազմական գործողությունների գլխավորը նպատակը համարվում է մայրաքաղաքի՝ Նայնավայի և մեծությամբ երկրորդ քաղաքը Իրաքում Մոսուլի ազատագրումը։

## Հարձակումը
Հարձակումը սկսվել է մարտի 24-ին 2016 թվականին Մահմուրի կողքին։ Առաջինը նպատակը ռազմական գործողության ազատագրել Կաիյարա, Մահմուրի արևելքում։ Մահմուրից Կաիյարա շարժման ընթացքում զբաղեցրեց մի քանի գյուղեր, որոնք նախքինում գտնվում էին ԻԼԻՊ-ի վերահսկողության ներքո։ Հարձակմանը մասնակցում են նաև ԱՄՆ-ի ծովային ստորաբաժանումների կորպուսը, ցուցադրելով Իրաքի բանակին հրետանային օգնություն, և միջազգային կուալիկցիայի ավիացիան.

Մայիսի 17-ի տվյալներով քրդերը 60% շրջափակել են Մոսուլը։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:2016 հակամարտություններ
Ղարիբ (այլ կիրառումներ)

**Ղարիբ**, կարող է վերաբերել՝
* Ղարիբ - գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Բիթլիսի վիլայեթի Ճապաղջրի գավառակում
* Ղարիբ - գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Դիարբեքիրի վիլայեթի Դիարբեքիրի գավառում
Ղարաքիլիսե (այլ կիրառումներ)

**Ղարաքիլիսե**, կարող է վերաբերել՝
* Ղարաքիլիսե - գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Էրզրումի վիլայեթի Երզնկայի գավառում
* Ղարաքիլիսե - քաղաք Արևմտյան Հայաստանում, էրզրումի վիլայեթի Բագրևանդ գավառում, Արածանիի աջ ափին
Ղարագյոզ (այլ կիրառումներ)

**Ղարագյոզ**, կարող է վերաբերել՝
* Ղարագյոզ - գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Սեբաստիայի վիլայեթի Սեբաստիայի գավառում
* Ղարագյոզ - գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Կիլիկիայի Մարաշի գավառում
* Ղարագյոզ (ներկայացում) - ստվերների տիկնիկային թատրոնի ավանդական ներկայացում
Ղանթար (այլ կիրառումներ)

**Ղանթար**, կարող է վերաբերել՝
* Ղանթար - հին Երևանի առևտրական հրապարակ։ Գտնվում էր կապույտ մզկիթին կից՝ ներկայիս Կոմայգու տարածքում
* Ղանթար - գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Դիարբեքիրի վիլայեթի Մարդինի գավառում
Ղազանչի (այլ կիրառումներ)

**Ղազանչի**, կարող է վերաբերել՝
* Ղազանչի՝ նախկին բնակավայր Արցախի Հանրապետության Քաշաթաղի շրջանում, որը ներկայում գտնվում է Ադրբեջանի Հանրապետության զինված ուժերի վերահսկողության ներքո,
* Ղազանչի՝ գյուղ Հայաստանի Շիրակի մարզում, մարզկենտրոնից 41 կմ հյուսիս,
* Ղազանչի՝ գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Տրապիզոնի վիլայեթի Ջանիկի գավառում,
* Ղազանչի՝ գյուղ Արևելյան Հայաստանում, Երևանի նահանգի Սուրմալուի գավառում,
Թոմաս Լոուտոն

**Թոմաս Լոուտոն** (, ), ավելի հայտնի է որպես **Թոմմի Լոուտոն** (), անգլիացի ֆուտբոլիստ, հարձակվող։ Խաղացել է Անգլիայի հավաքականում։ Դասվում է անգլիայի պատմության լավագույն ֆուտբոլիստների ցանկի մեջ։ ՄՖՖԻԻՍ-ի հարցման արդունքում, թե ովքեր են XX դարի լավագույն եվրոպացի ֆուտբոլիստները, զբաղեցրել է 62-րդ հորիզոնականը։

## Ձեռքբերումներ
**Ակումբային**

 «**Էվերթոն**»
* Ֆուտբոլային լիգայի չեմպիոն։ 1938-39
* **Արդյունքում։ 1 տիտղոս**

 «**Նոտտս Կաունտի**»
* Հարավային երրորդ դիվիզիայի չեմպիոն։ 1949/50
* **Արդյունքում։ 1 տիտղոս**

 «**Արսենալ**»
* Անգլիայի սուպերգավաթի հաղթող։ 1953
* **Արդյունքում։ 1 տիտղոս**

**Անձնական**
* Առաջին դիվիզիայի լավագույն ռմբարկուն (**2**)։ 1937-38, 1938-39
* Հարավային երրորդ դիվիզիայի լավագույն ռմբարկու։ 1949-50]
* Մտել է Ֆուտբոլային լիգայի 100 լեգենդների ցանկի մեջ։ 1998

## Խաղերի վիճակագրություն

## Գրականություն

* Lawton, T (1950) *Tommy Lawton’s all star football book* ISBN B0000CHTOA
* Lawton, T (1954) *Soccer the Lawton way* ISBN B0000CIYT5
* Lawton, T (1955) «My Twenty Years of Soccer» ISBN B0007JENCK
* Lawton, T (1973) *When the Cheering Stopped* ISBN 0-901482-17-X
* McVay, D &, Smith, A (2000) *The Complete Centre Forward: The Authorised Biography of Tommy Lawton* ISBN 1-899807-09-8
* Sumner, Chas (1997) *On the Borderline: The Official History of Chester City F.C. 1885—1997* ISBN 1-874427-52-6
* Rippon, Anton (2005) 'Gas Masks for Goal Posts' Sutton Publishing ISBN 978-0-7509-4031-3

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* English Football Hall of Fame Profile
* Tommy Lawton’s ashes placed at National Football Museum
* BBC Archive Collections:Football Legends — Tommy Lawton

Կատեգորիա:Անգլիական ֆուտբոլի լիգայի խաղացողներ
Կատեգորիա:Անգլիայի հավաքականի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Անգլիացի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Արսենալի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Բարնլիի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Բրենտֆորդի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Էվերթոնի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Թոքաբորբից մահացածներ
Կատեգորիա:Կեթերինգ Թաունի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Նոթս Կաունտիի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Չելսիի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Տղամարդկանց ֆուտբոլի հարձակվողներ
Կատեգորիա:Ֆուտբոլային մարզիչներ այբբենական կարգով
Ղանձիլ (այլ կիրառումներ)

**Ղանձիլ**, կարող է վերաբերել՝
* Ղանձիլ - վայրի սխտոր, արջասխտոր, սխտորուկ, խալիար, շուշանազգիների ընտանիքի բազմամյա խոտաբույս
* Ղանձիլ - գետ Լոռու մարզում։ Սկիզբ է առնում Լեջան լեռնազանգվածի արևմտյան լանջերից և Ուռուտ գյուղից 9 կմ հյուսիս–արևելք ձախից միախառնվում Ուռուտ գետին
Ղազախստան (այլ կիրառումներ)

**Ղազախստան**, կարող է վերաբերել՝
* Ղազախստան - պետություն Եվրասիայում
* Ղազախստան - Ղազախստանի պետական հեռուստաալիք
Ածխագազատուրբինային էլեկտրակայան

**Ածխագազատուրբինային էլեկտրակայան**, երկրի ընդերքում գտնվող ածխի ջերմային էներգիան էլեկտրականի փոխակերպող համակցված ձեռնարկություն՝ առանց ածուխը երկրի մակերևույթ հանելու։

Կիրառելի է խոր տարածված փոքր հզորության շերտերի համար։ Աշխատանքը հիմնված է ածխի ստորերկրյա գազացման վրա։ Երկրի մակերևույթից մինչև ածխի շերտը փորված մեկ կամ մի քանի հորատանցքներով օդ է փչվում կոմպրեսորային կայանից և թափանցում ածխի շերտում գազացման առուներով հաղորդակցվող մյուս հորատանցքերը։ Վերջինների մոտ որևէ եղանակով այրում են ածխի շերտը, և այրման օջախը, տարածվելով մղվող օդին ընդառաջ, հասնում է օդաչափման հորատանցքերին ու գոյացնում այրման ակոս, որտեղ տեղի է ունենում ածխի ստորերկրյա վերամշակումը՝ գազացումը։ Ստացված գազերն առուներով բարձրանում են վեր, մաքրվում և ուղղվում դեպի գազատուրբինային էլեկտրակայանում տեղադրված գազային տուրբինի այրման խուցը։ Գազային տուրբինը շարժման մեջ է դնում էլեկտրական գեներատորը, որից հետո ստացված էլեկտրաէներգիան ուղղվում է դեպի էլեկտրացանց։ Աշխարհում առաջին Ածխագազատուրբինային էլեկտրակայանը գործում է ՌՍՖՍՀ Տուլայի մարզում՝ ցածրորակ գորշ ածխի բազայի վրա, որտեղ տեղադրված են 12000 կվտ հզորության երկաստիճանային տուրբիններ։

Կատեգորիա:Էներգետիկա
Ճիչ (այլ կիրառումներ)

**Ճիչ**, կարող է վերաբերել՝
* Ճիչ - ամերիկացի ռեժիսոր Ուես Քրեյվենի հայտնի սլեշեր ֆիլմը, որը սկիզբ դրեց համանուն ֆիլմերի շարքին
* Ճիչ - ամերիկյան սարսափ ժանրի հեռուստասերիալ
Ալժիրի կոմունիստական կուսակցություն

**Ալժիրի կոմունիստական կուսակցություն**, գոյության սկզբից պայքարել է սոցիալական բարենորոգումների, Ալժիրի ժողովրդի դրության բարելավման համար

## Պատմություն
Ստեղծվել է 1936 թվականի հոկտեմբերին, հիմանդիր համագումարում։ Մինչ այդ Ալժիրում 1920 թվականից գործում էին կոմունիստական սեկցիաներ, որոնք մտնում էին Ֆրանսիայի կոմկուսի մեջ։ Մեծ դեր է խաղացել 1954-1962 թվականներին, ազգային-ազատագրական պատերազմում։ 1955-1956 թվականներին ստեղծել է կոմունիստական զինված ջոկատներ, որոնք ազգային-ազատագրական ճակատի (ԱԱՃ) ղեկավարությամբ գործող բանակի հետ միասին մարտնչել են ֆրանսիական գաղութարարների դեմ։ ԱԿԿ պաշտպանեց Էվիանի համաձայնագիրը (1962, մարտ), որով Ֆրանսիան ճանաչեց Ալժիրի անկախությունը։ 1962 թվականի ապրիլին, դուրս գալով ընդհատակից, ԱԿԿ հրապարակեց իր ծրագիրը և խնդիր դրեց գաղութային հաստատությունները փոխարինել դեմոկրատական իշխանությամբ, իրագործել ագրարային ռեֆորմ, ազգայնացնել հիմնական հարստությունները, երկիրը ինդուստրացնել։ 1962 թվականի նոյեմբերին ԱԿԿ արգելվեց, բայց կոմունիստները շարունակեցին պաշտպանել կառավարության առաջադիմական միջոցառումները։ Իսկ երբ ԱԱՃ կուսակցությունը 1964 թվականին ընդունած ծրագրում Ալժիրի սոցիալ-քաղաքական զարգացման նպատակ հռչակեց սոցիալիզմը, ԱԿԿ իր անդամներին ցուցում տվեց անհատապես ընդունվել ԱԱՃԿ շարքերը։ 1964-1965 թվականներին շատ կոմունիստներ մտան ԱԱՃԿ մեջ։ 1965 թվականի հունիսի 19-ի իրադարձություններից հետո կոմունիստները հայտարարեցին, որ իրենք ստեղծում են Ալժիրի սոցիալիստական ավանգարդ կուսակցությունը։

Կատեգորիա:Արգելված կոմունիստական կուսակցություններ
Կատեգորիա:Կուսակցություններ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Ալժիրի կուսակցություններ
Ճերմակ (այլ կիրառումներ)

**Ճերմակ**, կարող է վերաբերել՝
* Ճերմակ - գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Էրզրումի վիլայեթի Քղիի գավառակում
* Ճերմակ - հայկական արական անուն։ Առաջացել է հայերեն ճերմակ՝ «սպիտակ» բառից
Ադրաստեա (այլ կիրառումներ)

**Ադրաստեա**, կարող է վերաբերել՝
* Ադրաստեա - աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1884 թվականի օգոստոսի 18-ին Յոհան Պալիսայի կողմից Վիեննայում։
* Ադրաստեա - արբանյակ, պատկանում է Յուպիտերի ներքին արբանյակների խմբին, Մետիսից հետո երկրորդը ըստ հեռավորության, այն անվանում են նաև Յուպիտեր XV։
Ճգնավոր (այլ կիրառումներ)

**Ճգնավոր**, կարող է վերաբերել՝
* Ճգնավոր - լեռնագագաթ Մեղրու լեռնաշղթայի կատարային մասում՝ ՀՀ Սյունիքի մարզում
* Ճգնավոր - հայկական արական անուն։ Առաջացել է հայերեն ճգնավոր բառից
Ճառագայթ (այլ կիրառումներ)

**Ճառագայթ**, կարող է վերաբերել՝
* Ճառագայթ - ուղիղ, որն ունի սկիզբ
* Ճառագայթ - հասարակական-քաղաքական, գրական շաբաթաթերթ
Տասներեք (այլ կիրառումներ)

**Տասներեք**, կարող է վերաբերել՝
* Տասներեք - բնական թիվ է, գտնվում է 12-ի և 14-ի միջև։
* Տասներեք - ամերիկյան ֆիլմ՝ ռեժիսոր ու սցենարիստ Գելա Բաբլուանիի կողմից։ Նկարահանվել է ֆրանսիական օրիգինալ ֆիլմի պրեմիերայից 5 տարի անց։
Ճակատ (այլ կիրառումներ)

**Ճակատ**, կարող է վերաբերել՝

* Ճակատ - մարմնի մաս,
* Ճակատ - լեռ Կոտայքի մարզում, Ծաղկաձոր և Չորմայրի գետերի ջրբաժանում, Ծաղկաձոր քաղաքից 3 կմ հյուսիս–արևմուտք
* Ճակատ - շենքի կամ կառույցի արտաքին կողմը։ Տարբերակվում են գլխավոր, կողային, դեպի փողոց կամ բակ նայող և այլն ճակատներ
* Ճակատ - կառուցվածքային նախագծման ձևանմուշ, որը թույլ է տալիս թաքցնել համակարգի բարդությունը բոլոր հնարավոր կանչերը տեղափոխելով մեկ օբյեկտի վրա, որն իր տակից կանչում է համակարգի համապատասխան օբյեկտին
Տասը (այլ կիրառումներ)

**Տասը**, կարող է վերաբերել՝
* Տասը - բնական թիվ է, գտնվում է 9-ի և 11-ի միջև։
* Տասը - ֆիլմի օպերատորը հենց ինքն է՝ Քիառոստամին, որը նկարել է Սոնի DVCAM տեսախցիկով։ Ֆիլմի գործողությունների մեծ մասը կատարվում է մեքենայի մեջ։
Տասանորդ (այլ կիրառումներ)

**Տասանորդ**, կարող է վերաբերել՝
* Տասանորդ - լեռնագագաթ Արարատի մարզում, Գեղամա լեռների համակարգում, Լանջանիստ գյուղից 2 կմ հյուսիս–արևելք, Տասանորդի լեռների ամենաբարձր գագաթը։ Բարձրությունը 2535 մ է։
* Տասանորդ - հնագույն հարկատեսակ։ Կազմել է ստացված եկամտի տասներորդ մասը։ Գանձվել է դեռևս Հին Արևելքում (ռազմական ավարից վերցված տասնորդ նվիրաբերել են տաճարներին), միջին դարերում տարածվել է արևելյան և եվրոպական բոլոր երկրներում՝ իբրև եկեղեցական տուրք։ Խաչակրաց երրորդ արշավանքի (1188) նախօրեին Անգլիայի ու Ֆրանսիայի թագավորները ժողովրդից գանձել են տասնորդ։ Հայոց կանոնագրքում տասնորդ հիշված է եկեղեցական պտղի, ինչպես նաև տոկոսի (վաշխ) առումով։ Ըստ Մխիթար Գոշի Դատաստանագրքի՝ հողից, ռազմագերիներից, ավարից գանձվել է տասնորդ։
Թաուֆկիրխեն (այլ կիրառումներ)

**Թաուֆկիրխեն**, կարող է վերաբերել՝ 
# Թաուֆկիրխեն - համայնք Գերմանիայի Մյունխենի շրջանում։
# Թաուֆկիրխեն - համայնք Գերմանիայի Իննեի Մյուլդորֆ շրջանում։
Ճախարակ (այլ կիրառումներ)

**Ճախարակ**, կարող է վերաբերել՝
* Ճախարակ - թել մանելու գործիք
* Ճախարակ - պարզ մեխանիզմ կամ բեռնամբարձ մեքենաների դետալ, որի ակոսավոր անվի վրայով գցված է շղթա, ճոպան կամ պարան
Ճահիճ (այլ կիրառումներ)

**Ճահիճ**, կարող է վերաբերել՝
* Ճահիճ - երկրի մակերևույթի ջրային գոյացություն, որտեղ ջրային ռեժիմը դրական է՝ ջուրը ավելի շատ ներթափանցում է, քան հեռանում
* Ճահիճ - Ֆրանսիական մեծ հեղափոխության ժամանակաշրջանում Կոնվենտի դեպուտատների մի խմբի (որոնք մեծամասնություն էին կազմում) ժամանակակիցներից տրված անվանումը
Ճագար (այլ կիրառումներ)

**Ճագար**, կարող է վերաբերել՝
* Ճագար - նապաստականմանների կարգի կաթնասուն կենդանի
* Ճագար - ֆրանսիացի իմպրեսիոնիստ գեղանկարիչ Էդուարդ Մանեի կտավը՝ նկարված 1881 թվականին
Աբականո Պերևոզ

**Աբականո Պերևոզ** (), գյուղ Ռուսաստանի Դաշնության Խակասիայի ինքնավար մարզի Բոգրադսկի շրջանում։

## Աշխարհագրություն
Գյուղը գտնվում է շրջկենտրոն Բոգրադից 31 կմ դեպի հյուսիս-արևելք։ Գտնվում է Ենիսեյ գետի ափին։

## Բնակչություն
Ըստ 2010 թվականին Ռուսաստանում անցկացված մարդահամարի տվյալների գյուղի բնակչությունը կազմում է 149 մարդ, այդ թվում ռուսներ, խակասներ և գերմանացիներ։

## Ենթակառուցվածքներ
Գյուղը բաժանված է 15 փողոցների (Բոգրադի, Գավրիլովի, Գագարինի, Կանաչ, Կոմարովի, Մորեխների, Նոր, Հոկտեմբերյան, Պանֆիլովի, Մայիսմեկյան, Խորհրդային, Ֆրունզեի, Հարավային)։

## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն
* Энциклопедия Республики Хакасия : Правительство Респ. Хакасия; (науч.-ред. совет.: В. А. Кузьмин (пред.) и др.) — Красноярск: Поликор, 2008. Т. 2 :320 с. : илл. С. 79. ISBN 978-5-91502-008-4. — С. 216.

Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր
Տառվաստու (այլ կիրառումներ)

**Տառվաստու**, կարող է վերաբերել՝
* Տառվաստու - շրջան Էստոնիայի Վիլյանդիմաա նահանգում։ Շրջանի կենտրոնն է Մուստլա գյուղական ավանը։
* Տառվաստու - գյուղ Էստոնիայի Վիլյանդիմաա նահանգի Տառվաստու շրջանում։
Տապան (այլ կիրառումներ)

**Տապան**, կարող է վերաբերել՝
* Տապան - գյուղ ներկայիս Ադրբեջանի Հանրապետության Դաշկեսանի շրջանում, պատմական Մեծ Հայքի Ուտիք նահանգի Գարդման գավառում։
* Տապան - հետապոկալիպսյան հեռուստասերիալ, որը ստեղծվել է Globomedia-ի կողմից՝ իսպանական հեռուստատեսության համար։
Տապա (այլ կիրառումներ)

**Տապա**, կարող է վերաբերել՝
* Տապա - քաղաք Էստոնիայի Լյաենե-Վիրումաա նահանգի Տապա շրջանում։
* Տապա - շրջան Էստոնիայի Լյաենե-Վիրումաա նահանգում։ Շրջանի կենտրոնն է Տապա քաղաքը։
Տաու (այլ կիրառումներ)

**Տաու**, կարող է վերաբերել՝
* Տաու - մաթեմատիկական հաստատուն, որը ցույց է տալիս շրջանագծի երկարության հարաբերությանը շառավղին։ Տաու թիվը հավասար է 2\pi-ի (մոտավորապես 6,233185...)։ Նշանակվում է հունական այբուբենի տասներկուերորդ տառով՝ «տաու»։
* Տաու - հունական այբուբենի տասնիններորդ տառն է։ Թվային արժեքն է՝ 300։ Այս տառից են առաջացել կիրիլիցայի և լատինական այբուբենի Т տառերը։
* Տաու - տաու լեպտոն, տաու մասնիկ կամ տաոն, տարրական մասնիկ, նման է էլեկտրոնին բացասական էլեկտրական լիցքով և 1⁄2 սպինով։ Էլեկտրոնի, մյուոնի և երեք նեյտրինոների հետ դասվում է լեպտոնների շարքին։ Ինչպես բոլոր տարրական մասնիկները, տաուն նույնպես ունի համապատասխան հակամասնիկը՝ հակառակ լիցքով, բայց նույն զանգվածով և սպինով։ Տաուի հակամասնիկը կոչվում է «հակատաու» (երբեմն՝ «դրական տաու»)։ Տաու մասնիկները նշանակվում են τ+ և τ-։
Ձորի Միրոն (այլ կիրառումներ)

**Ձորի Միրոն**, կարող է վերաբերել՝
* Ձորի Միրոն - Մուշեղ Գալշոյանի ամենահայտնի ստեղծագործություններից մեկը
* Ձորի Միրոն - Մուշեղ Գալշոյանի համանուն վիպակի էկրանավորումը
Ձորբերան (այլ կիրառումներ)

**Ձորբերան**, կարող է վերաբերել՝
* Ձորբերան - գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Խարբերդի վիլայեթի Կըզըլքիլիսեի գավառում
* Ձորբերան - գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Էրզրումի վիլայեթի Երզնկայի գավառում
Ձորաղբյուր (այլ կիրառումներ)

**Ձորաղբյուր**, կարող է վերաբերել՝
* Ձորաղբյուր - գյուղ ՀՀ Կոտայքի մարզում, մարզկենտրոնից 46 կմ հարավ-արևմուտք
* Ձորաղբյուր - գետ Կոտայքի մարզում
Ձորագյուղի պատմության և մշակույթի անշարժ հուշարձանների ցանկ (այլ կիրառումներ)

**Ձորագյուղի պատմության և մշակույթի անշարժ հուշարձանների ցանկ**, կարող է վերաբերել՝
* Ձորագյուղի պատմության և մշակույթի անշարժ հուշարձանների ցանկ - Արագածոտնի մարզի Ձորագյուղ գյուղի պատմության և մշակույթի հուշարձանների ցանկը
* Ձորագյուղի պատմության և մշակույթի անշարժ հուշարձանների ցանկ - Գեղարքունիքի մարզի Ձորագյուղ գյուղի պատմության և մշակույթի հուշարձանների ցանկը
* Ձորագյուղի պատմության և մշակույթի անշարժ հուշարձանների ցանկ - Լոռու մարզի Ձորագյուղ գյուղի պատմության և մշակույթի հուշարձանների ցանկը
Ձորագետ (այլ կիրառումներ)

**Ձորագետ**, կարող է վերաբերել՝
* Ձորագետ՝ գետ Հայաստանի Լոռու մարզում, Դեբեդի խոշոր վտակներից,
* Ձորագետ՝ գյուղ Հայաստանի Հանրապետության Լոռու մարզում՝ մարզկենտրոն Վանաձորից 26 կմ հյուսիս-արևելք,
* Ձորագետ՝ բնության հուշարձան Հայաստանի Լոռու մարզում՝ Դեբեդ գետի ակունքում,
* Ձորագետ՝ հիդրոէլեկտրակայան Հայաստանի Լոռու մարզի Ձորագետ գյուղում,
Տաշիր (այլ կիրառումներ)

**Տաշիր անունը** կարող է վերաբերել՝
* Տաշիր՝ գավառ Մեծ Հայքի Գուգարք նահանգում,
* Տաշիր՝ համայնք Հայաստանի Լոռու մարզում,
* Տաշիր՝ քաղաք Հայաստանի Լոռու մարզի Տաշիր համայնքում,
* Տաշիր՝ գետ Հայաստանի Լոռու մարզում,
* Տաշիր՝ ռուսական արդյունաբերաշինարարական ընկերություն։

## Տես նաև
* Տաշիր-Ձորագետի թագավորություն (կամ Լոռու թագավորություն)՝ հայկական պետություն, որը գոյություն է ունեցել միջնադարում։
Ձմերուկ (այլ կիրառումներ)

**Ձմերուկ**, կարող է վերաբերել՝
* Ձմերուկ - դդմազգիներին միամյա կամ բազմամյա բույսերի ցեղ
* Ձմերուկ - դդմազգիների ընտանիքին պատկանող ծաղկավոր բույսերի տեսակ
Ձմեռ պապ (այլ կիրառումներ)

**Ձմեռ պապ**, կարող է վերաբերել՝
* Ձմեռ պապ - Ամանորի գլխավոր հեքիաթային կերպարը, սուրբ ծննդյան նվերներ մատակարարողի կերպար
* Ձմեռ պապ - 1991 թվականին նկարահանված անգլիական անիմացիոն մուլտֆիլմ։ Մուլտֆիլմը վերցված է Ռեյմոդ Բրիգստայի «Ձմեռ Պապ» և «Ձմեռ Պապը մեկնել է արձակուրդ» գրքերից
Ձկներ (այլ կիրառումներ)

**Ձկներ**, կարող է վերաբերել՝
* Ձկներ - ջրային կենսակեպ վարող քորդավորներ
* Ձկներ - Կենդանակերպի համաստեղություն։ Նշանագրվում է՝ ♓։ Սահմանակից է Ջրհոսի համաստեղությանն արևմուտքից և Խոյի համաստեղությանն արևելքից
Ձկնագետ (այլ կիրառումներ)

**Ձկնագետ**, կարող է վերաբերել՝
* Ձկնագետ - գետ Գեղարքունիքի և Տավուշի մարզերում
* Ձկնագետ - գետակ Սյունիքի մարզում, Ձկնարածի գետի աջ օժանդակը
Ձորք (այլ կիրառումներ)

**Ձորք**, կարող է վերաբերել՝
* Ձորք - պատմական Հայաստանի Սյունիք նահանգի գավառներից
* Ձորք - գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Բիթլիսի վիլայեթի Սասունի Հազզո-Խաբլջոզ գավառակում
Ձիթհանքով (այլ կիրառումներ)

**Ձիթհանքով**, կարող է վերաբերել՝
* Ձիթհանքով - գյուղ Հայաստանի Շիրակի մարզում, Արագած լեռան արևմտյան ստորոտին
* Ձիթհանքով - գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Էրզրումի վիլայեթի Խնուսի գավառում
Ձեթ (այլ կիրառումներ)

**Ձեթ**, կարող է վերաբերել՝
* Ձեթ - ձիթատու բույսերի մանրած սերմերից և պտուղներից՝ ցնդող լուծիչների ներգործությամբ (լուծահանման եղանակ) կամ մամլումով ստացվող սննդամթերք
* Ձեթ - գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Դիարբեքիրի վիլայեթի Բալուի գավառակում
Ձայն (այլ կիրառումներ)

**Ձայն**, կարող է վերաբերել՝
* Ձայն - ֆիզիկական երևույթ, որ ալիքների մեխանիկական տատանումների տեսքով տարածումն է պինդ, հեղուկ կամ գազային միջավայրում
* Ձայն - քաղաքական, հասարակական և տնտեսական շաբաթաթերթ
Ժուրավկա (այլ կիրառումներ)

**Ժուրավկա**, կարող է վերաբերել՝
* Ժուրավկա - գյուղ (խուտոր) Ռուսաստանի Դաշնության Ռոստովի մարզի Միլլերովսկի շրջանում
* Ժուրավկա - գյուղ Ռուսաստանի, Նովոսիբիրսկի մարզի Չիստոօզյորնի շրջանի կազմում
* Ժուրավկա - գյուղ, Ուկրաինայի Դոնեցկի մարզի Կրասնոարմեյսկիում
* Ժուրավկա - գյուղ, Ուկրաինայի Խարկովի մարզի Շևչենկոյի շրջանում
* Ժուրավկա - գյուղ, Ուկրաինայի Կիրովոգրադի մարզի Նովոարխանգելսկի շրջանում
* Ժուրավկա - գյուղ, Ուկրաինայի Կիրովոգրադի մարզի Նովոմիրգորոդի շրջանում
* Ժուրավկա - գյուղ, Ուկրաինայի Չեռնիգովի մարզի Վարվայի շրջանում
* Ժուրավկա - գյուղ, Ուկրաինայի Սումիի մարզի Սերեդինա-Բուդայի շրջանում
* Ժուրավկա - գյուղ, Ուկրաինայի Սումիի մարզի Սումիի շրջանում
Ժուրավլիխա (այլ կիրառումներ)

**Ժուրավլիխա**, կարող է վերաբերել՝
* Ժուրավլիխա - գետ Ռուսաստանում, Ժիլիխայի վտակ
* Ժուրավլիխա - գետ Ռուսաստանում, Չարիշի վտակ
* Ժուրավլիխա - գետ Ռուսաստանում, Պովալիխայի վտակ
Ժուրավլևկա (այլ կիրառումներ)

**Ժուրավլևկա**, կարող է վերաբերել՝
* Ժուրավլևկա - գյուղ Ռուսաստանի Դաշնության Ռոստովի մարզի Ցելինսկի շրջանում
* Ժուրավլևկա - գյուղ Ռուսաստանի, Բաշկորտոստան հանրապետության Աուրգազինսկի շրջանի կազմում
Ժուսարա (այլ կիրառումներ)

**Ժուսարա**, կարող է վերաբերել՝
* Ժուսարա - համայնք Բրազիլիայում՝ Բաիա նահանգի կազմում
* Ժուսարա - համայնք Բրազիլիայում՝ Գոյաս նահանգի կազմում
Ձիթենի (այլ կիրառումներ)

**Ձիթենի**, կարող է վերաբերել՝
* Ձիթենի - ձիթենազգիների ընտանիքի բույսերի ցեղ
* Ձիթենի - մանկական բարոյազիտական-կրոնական պատկերազարդ կիրակնօրյա հանդես
Ձեռժինսկի շրջան (այլ կիրառումներ)

**Ձեռժինսկի շրջան**, կարող է վերաբերել՝
* Ձեռժինսկի շրջան - մունիցիպալ շրջան Ռուսաստանի Կալուգայի մարզում
* Ձեռժինսկի շրջան - մունիցիպալ շրջան Ռուսաստանի Կրասնոյարսկի երկրամասում
All or Nothing (այլ կիրառումներ)

**All or Nothing**, կարող է վերաբերել՝
* All or Nothing - Theory of a Deadman-ի Scars & Souvenirs ալբոմի սինգլներից
* All or Nothing - ամերիկյան ռեփեր Fat Joe-ի վեցերորդ ստուդիական ալբոմը
Animals (այլ կիրառումներ)

**Animals**, կարող է վերաբերել՝
* Animals - ամերիկյան Maroon 5 փոփ ռոք խմբի երգը
* Animals - բրիտանական Փինք Ֆլոյդ խմբի տասներորդ ստուդիական ալբոմը
Տանձիկ (այլ կիրառումներ)

**Տանձիկ** կարող է վերաբերել՝

* Ներքին Տանձիկ - հայկական ավերված բնակավայր Նախիջևանի Ինքնավար Հանրապետության Շարուրի շրջանում։
* Վերին Տանձիկ - հայկական ավերված բնակավայր Նախիջևանի Ինքնավար Հանրապետության Շարուրի շրջանում։
* Տանձիկի ջրամբար - ջրամբար Նախիջևանի Ինքնավար Հանրապետության Շարուրի շրջանում։
* Տանձիկ - գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Խարբերդի վիլայեթի Դերսիմի գավառում։
* Տանձիկ - գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Էրզրումի վիլայեթի Էրզրումի գավառում։
* Տանձիկ - գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Էրզրումի վիլայեթի Երզնկայի գավառակում։
* Տանձիկ - գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Սեբաստիայի վիլայեթի Տևրիկի գավառում։
* Տանձիկ - գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Բիթլիսի վիլայեթի Մոտկանի գավառակում։
Տայգա (այլ կիրառումներ)

**Տայգա**, կարող է վերաբերել՝
* Տայգա - գյուղ Ռուսաստանի Բաշկորտոստան հանրապետության Կարաիդելսկի շրջանի կազմում։
* Տայգա - բառը յակուտերեն է և նշանակում է անտառ։ Սակայն ոչ բոլոր անտառներն են տայգա։ Գիտնականները տայգա են անվանում բարեխառն գոտու փշատերև անտառները։ Գիտնականները տարբերում են մութ փշատերև տայգա, լուսավոր փշատերև տայգա և սոճու անտառներ։
Տամբովկա (այլ կիրառումներ)

**Տամբովկա**, կարող է վերաբերել՝
* Տամբովկա - գյուղ Ուկրաինայի Ղրիմի Ինքնավար Հանրապետության Նիժնեգորսկի շրջանում։ Բնակավայրը նախկինում նաև անվանվել է Բեշկուրտկա-Վակուֆ։
* Տամբովկա - գյուղ Ռուսաստանի Բաշկորտոստան հանրապետության Դաոլեկանովսկի շրջանի կազմում։
* Տամբովկա - գյուղ Ռուսաստանի Դաշնության Ռոստովի մարզի Ցելինսկի շրջանում։ Մտնում է Խլեբորոբնոյե գյուղական համայնքի կազմի մեջ։
* Տամբովկա - գետ Ռուսաստանում, հոսում է Կեմերովսկի շրջանում։ Գետի երկարությունը 10 կմ է։
* Տամբովկա - գյուղ Վրաստանի Սամցխե-Ջավախք երկրամասի Նինոծմինդայի մունիցիպալիտետում։ Գտնվում է Փարվանա լճի ափին, Աբուլ լեռնագագաթից արևելյան, շրջկենտրոնից 40 կիլոմետր հյուսիսարևելյան․։ Կոլտնտեսությունն զբաղվում է անասնապահությամբ և դաշտավարությամբ։
Տամբատ (այլ կիրառումներ)

**Տամբատ**, կարող է վերաբերել՝
* Տամբատ - գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Էրզրումի վիլայեթի Բայազետի գավառի Կարաֆիլիսա գավառակի Խամուրի գյուղախմբում։ Գտնվում էր Կարաքիլիսա գյուղաքաղաքից 7 կմ հարավ-արևմուտք, Արածանի գետի առափնյա շրջանում՝ Բագրևանդ վտակի միախառնման տեղից հարավ։
* Տամբատ - գյուղ ներկայիս Ադրբեջանական Հանրապետության կազմում գտնվող Նախիջևանի Ինքնավար Հանրապետության Բաբեկի շրջանում։
American Idiot (այլ կիրառումներ)

**American Idiot**, կարող է վերաբերել՝
* American Idiot - ամերիկյան Green Day փանկ-ռոք խմբի յոթերորդ ստուդիական ալբոմը,
* American Idiot - ամերիկյան Green Day փանկ ռոք խմբի յոթերորդ համանուն ստուդիական ալբոմի առաջին սինգլը։
Americana (այլ կիրառումներ)

**Americana**, կարող է վերաբերել՝
* Americana - կանադացի երգիչ և երգահան Նիլ Յանգի 33-րդ ստուդիական ալբոմը՝ ստեղծված 2012 թվականին
* Americana - ամերիկյան The Offspring փանկ-ռոք խմբի 5-րդ ստուդիական ալբոմը
Տամալա (այլ կիրառումներ)

**Տամալա**, կարող է վերաբերել՝
* Տամալա - քաղաքատիպ ավան Ռուսաստանի Պենզայի մարզի Տամալինսկի շրջանի կազմում։
* Տամալա - հայաբնակ գյուղ Վրաստանի Սամցխե-Ջավախք նահանգի Ասպինձայի մունիցիպալիտետում (պատմական Ջավախք երկրամաս)։ Գտնվում է Ասպինձայից (Ասպնջակ) 5 կմ արևելք, Կուր գետի աջ ափին։ Տամալան շրջանի ամենամեծ և միակ հայաբնակ գյուղն է։ Գյուղի բարձրությունը ծովի մակերևույթից շուրջ 1200 մ է։
Տամա (այլ կիրառումներ)

**Տամա**, կարող է վերաբերել՝
* Տամա - սեղանի հայկական ժողովրդական խաղ։ Հայտնի են․ «տամա», «գիլու (գայլի) տամա», «ռեզ» (շարք) և այլ տարբ երակներ։ Ամենատարածվածը սովորական Տամա Է, որ խաղում են երկու մարդ երկգույն, 64 վանդականոց տախտակի վրա, 16-ական «քարով»։ Վանդակները համարակալվում են վարից՝ վեր, ձախից՝ աջ։
* Տամա - քաղաք Ճապոնիայում։ Գտնվում է Տոկիոյի պրեֆեկտուրայում։ Զբաղեցնում է 21,08 կմ² տարածք։
Տաճար (այլ կիրառումներ)

**Տաճար**, կարող է վերաբերել՝
* Տաճար - կրոնին, ծեսերին, արարողություններին ծառայող պաշտամունքային շինություն, անտիկ շրջանում՝ հեթանոսական աստվածների տուն, կռատուն։ Տաճարի տիպերը, զարգացման պատմությունը, բացի պաշտամունքային պահանջներից, պայմանավորված են նաև տարբեր երկրների ժողովուրդների ճարտարապետության, շինարարական տեխնիկայի ընդհանուր զարգացմամբ։
* Տաճար - լեռ Գեղարքունիքի մարզում, Վարդենիսի լեռնահամակարգում, Մաքենիս գյուղից 2 կմ հարավ-արևմուտք։ Բարձրությունը 2419 մ է։
Լիսանդրո Ալոնսո

**Լիսանդրո Ալոնսո** (, ), արգենտինացի կինոռեժիսոր, սցենարիստ, պրոդյուսեր, indie-մշակույթի վառ ներկայացուցիչ։ 2001 թվականից նրա նկարահանած լիամետրաժ ու կարճամետրաժ ֆիլմերը կապված են «Նոր արգենտինական կինո» շարժման հետ։ 2001 թվականին նրա նկարահանած «Ազատություն» ֆիլմը ցուցադրվել է Կաննի կինոփառատոնի «Հատուկ հայացք» ծրագրում։ 2014 թվականին նկարահանած «Խաուխա» (Դրախտային երկիր) ֆիլմը ներկայացվել է Կաննի 2014 թվականի կինոփառատոնի «Հատուկ հայացք» ծրագրում և արժանացել FIPRESCI մրցանակի։

## Կենսագրություն
Լիսանդրո Ալոնսոն ծնվել է Բուենոս Այրեսում։ Սովորել է Բուենոս Այրեսի կինոմատոգրաֆիայի համալսարանում։ 1995 թվականին նկարահանել է առաջին կարճամետրաժ ֆիլմը։ Մի քանի տարի աշխատել է որպես խաղարկային ֆիլմերի ռեժիսորի օգնական։ Ալոնսոնի առաջին լիամետրաժ ֆիլմը թողարկվել է 2001 թվականին և անմիջապես արժանացել քննադատների ուշադրությանը։ Ռեժիսորի ֆիլմերի հետահայաց ցուցադրությունները տեղի են ունեցել Միացյալ Նահանգներում և Կանադայում։

## Ֆիլմեր

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* 
* Լիսանդրո Ալոնսոյի մասին «Ոսկե ծիրան» կինոփառատոնի  կայքում

Կատեգորիա:Արգենտինացի կինոռեժիսորներ
Կատեգորիա:Արգենտինացի պրոդյուսերներ
Կատեգորիա:Արգենտինացի ռեժիսորներ
Կատեգորիա:Արգենտինացի սցենարիստներ
Տաղավար (այլ կիրառումներ)

**Տաղավար**, կարող է վերաբերել՝
* Տաղավար - բնության հետ առանձնապես հաղորդակցված, փոքրաչափ կամ թեթևացված բաց կառուցվածք ունեցող, առանձին տեղադրված կառույց։ Արևելքի բազմաթիվ տաճարային և պալատական շենքեր Տաղավարի բնույթ ունեն։ Եվրոպայում (17-18-րդ դարերում՝ Ֆրանսիայում և Անգլիայում, 18-19-րդ դարի 1-ին քառորդին՝ Ռուսաստանում) Տաղավարը եղել է պալատա-պուրակային անսամբլի անկապտելի մասը։
* Տաղավար - տերունական հինգ մեծ տոների (Աստվածահայտնություն, Հարություն, Այլակերպություն, Վերափոխում, Խաչվերաց) անվանումը հայոց եկեղեցում։ Ենթադրվում է, որ տաղավար անվանումն առաջացել է տերունական տոների ժամանակ տաղավարներով տոնավաճառ-հանդեսներ կազմակերպելու առթիվ։
Մայստեր Էքհարթ

**Մայստեր Էքհարթ** (, այսինքն` *ուսուցիչ Էքհարթ*, հայտնի է նաև որպես **Յոհաննես Էքհարթ** () և **Էքհարթ Հոխհայմեցի** (, ), գերմանացի միջնադարյան աստվածաբան, փիլիսոփա և միստիկ, որը ծնվել է Սրբազան Հռոեմեական կայսրության Թյուրինգիա նահագանի Գոթա քաղաքում։

Էքհարթը կարևորություն ձեռք բերեց Պապերի Ավինյոնյան գերության ժամանակահատվածում։ Դրանից հետո նա մեղադրվեց հերետիկոսության մեջ ու ներկայացվեց ֆրանցիսկյան ինկվիզիտորների (հավատաքննիչների) դատին և հետաքննվեց Յոհան 12-րդ պապի կողմից։ Սակայն, նա մահացավ կտտանքների ընթացում մինչև իր դատավճիռն իմանալը։

Նա հայտնի էր «Աստծո ընկերներ» կազմակերպության հետ ունեցած իր հարաբերությունների համար, նրա աշակերտներն էին Ջոն Թաուլերը և Հենրիխ Սուզոն։ 19-րդ դարից սկսած Էքհարթի գրական գործունեության հանդեպ հետաքրքրության նոր ալիք բարձրացավ, փիլիսոփաները և աստվածաբանները նրան համարեցին մեծագույն միստիկներից մեկը։

## Աշխատանքներ
* Quaestiones Parisiensis 
* Prologus generalis in Opus tripartitium
* Prologus in Opus propositionum 
* Prologus in Opus expositionum 
* Expositio Libri Genesis
* Liber Parabolorum Genesis 
* Expositio Libri Exodi 
* Expositio Libri Sapientiae
* Sermones et Lectiones super Ecclesiastici 
* Expositio sancti Evangelii secundum Iohannem

## արտաքին կապեր
* Eckhart Triebel: Meister Eckhart und seine Zeit (Վարպետ Էքհարթը և նրա ժամանակը - գերմաներեն)
* Eckhart Triebel: Meister Eckhart Bibliographie seit 1995  (Վարպետ Էքհարթի մատենագիտությունը 1995 թվականից)

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Գերմանացի աստվածաբաններ
Կատեգորիա:Փարիզի համալսարանի շրջանավարտներ
Կատեգորիա:Գերմանացի փիլիսոփաներ
Կատեգորիա:Փիլիսոփաներ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Գերմանացի գիտնականներ
Կատեգորիա:Գերմանացի ուսուցիչներ
Ազրեթ Սուլթան (արգելոց-թանգարան)

**Պետական պատմամշակութային արգելոց-թանգարան Ազրետ Սուլթան**, արգելոց-թանգարան Ղազախստանի Հարավ-Ղազախստանյան մարզի Թուրքեստան քաղաքում։ Հիմնադրվել է 1991 թվականին Խոջա Ահմադ Յասավի ճարտարապետական համալիր թանգարանի հիմքի վրա։ Արգելոց-թանգարանի կենտրոնական օբյեկտը համարվում է Խոջա Ահմադ Յասավի դամբարանը։ Այն հանդիսանում է Ղազախստանի առաջին հուշարձանը, որը ներառվել է ՅՈՒՆԵՍԿՕ-ի համաշխարհային ժառանգության ցանկում։ Արգելոց-թանգարանի հրապարակի տարածքը կազմում է 90 հեկտար։

## Նկարագրություն
«Ազրետ Սուլթանը» գիտահետազոտական և գիտալուսավորչական հաստատություն է, որը նպատակ ունի հավաքել, պահպանել և ուսումնասիրել Թուրքմենստանի հնագիտության և ճարտարապետության հուշարձանները։ Արգելոց-թանգարանն ներառում է մի շարք կառույցներ՝ Կուլտոբե քաղաք (4-6-րդ դարեր), կենտրոն (10-12-րդ դարեր) Խիլվետ ստորգետնյա մզկիթով, Շիլդեխանի ծիսական կառույց, անանուն ութանիստ դամբարան, Խոջա Ահմադ Յասավիի դամբարան-մզկիթ (14-րդ դար, կառուցվել է էմիր Թիմուրի հրահանգով), արևելյան բաղնիք (16-րդ դար), Ռաբիգ սուլթան Բեգիմի (15-րդ դար), Եսիմ խանի, Աբիլայ խանի, Ժոլբարիսի, Կասիմ խանի, Ժանիբեկ բատիրի, Կազիբեկ էմիրի և այլոց դամբարաններ, Խումա մզկիթ (19-րդ դար), միջնաբերդի միջնադարյան կառույց, ամրաշինական կառույցներ պաշտպանական պատերով, աշտարակներով, դարբասներով, զինվորական զորանոց, հնագույն Թուրքեստանի լուսաձայնային վիդեոպանարոմայով համալիր, Աուլիե Կումշիկ ատայի ստորգետնյա մզկիթ, Ալխոջա ատայի և Գաուխար անայի դամբարանների մնացորդներ։

## Պատկերասրահ

Туркестан.jpg|Խոջա Ահմադ Յասավիի դամբարան
Стена средневековой городской цитадели. Город Туркестан.jpg|Միջնադարյան քաղաքային միջնաբերդի պատը (վերակառուցում)։ Հետին պլանում՝ Ահմադ Յասավիի դամբարան մզկիթը
Чилляхана. Город Туркестан.jpg|Շիլդեխանա՝ միջնադարյան պաշտամունքային կառույց
Мавзолей Рабиги Султан Бегим, Туркестан.jpg|Ռաբիգ սուլթան Բեգիմի դամբարան։ Հետին պլանում՝ «Մեծ Խիլվետի» տանիքը, ներկայումս վերածված է թանգարանի։
Мавзолей Есимхана. Город Туркестан.jpg|Եսիմխանի դամբարան
Баня восточная, XVI-XVIII вв. Город Туркестан.jpg|«Արևելյան բաղնիք», 16-18-րդ դարերի վերակառուցված կառույց


## Գրականություն
* Ազրետ Սուլթան (արգելոց-թանգարան) 
* Массон М.Е., Мавзолей Ходжа Ахмеда Ясави, Ташкент, 1930;
* Басенов Т., Комплекс мавзолея Ахмеда Ясави, А.-А., 1982.

Կատեգորիա:Ազրեթ Սուլթան
Կատեգորիա:1989 հիմնադրված թանգարաններ
Կատեգորիա:Ղազախստանի թանգարաններ