Դոնալդ Դևիդսոն (փիլիսոփա)

**Դոնալդ Հերբերտ Դևիդսոն** (), ամերիկացի փիլիսոփա։ Նա 1981-2003 թվականներին աշխատել է որպես Սլուսերի փիլիսոփայության պրոֆեսոր Կալիֆորնիայի համալսարանում, այն բանից հետո, երբ դասավանդել է Սթենֆորդի համալսարանում, Ռոքֆելլերի համալսարանում, Փրինսթոնի համալսարանում և Չիկագոյի համալսարանում։ Դևիդսոնը հայտնի էր իր խարիզմատիկ անհատականությամբ և իր մտքի խորությամբ ու բարդությամբ։ Նրա աշխատանքը զգալի ազդեցություն է թողել փիլիսոփայության բազմաթիվ ոլորտներում 1960-ականներից սկսած, մասնավորապես մտքի փիլիսոփայության, լեզվի փիլիսոփայության և գործողությունների տեսության մեջ։ Թեև Դևիդսոնը վերլուծական փիլիսոփա էր, և նրա մեծ ազդեցությունը հենց այս ավանդույթի վրա է, նրա աշխատանքը ուշադրություն է գրավել նաև մայրցամաքային փիլիսոփայության մեջ, մասնավորապես գրականության տեսության և հարակից ոլորտներում։

## Անձնական կյանք
Դևիդսոնն ամուսնացած է եղել երեք անգամ։ Նրա առաջին կինը եղել է նկարչուհի Վիրջինիա Դեյվիդսոնը, որից ունեցել է իր միակ երեխային՝ Էլիզաբեթ (Դեյվիդսոն) Բուայենին։  Վիրջինիա Դեյվիդսոնից ամուսնալուծվելուց հետո նա երկրորդ անգամ ամուսնացել է Նենսի Հիրշբերգի հետ՝ Իլինոյսի համալսարանի հոգեբանության պրոֆեսոր Ուրբանա-Շեմփեյնում, իսկ ավելի ուշ՝ Չիկագոյի շրջանում։ Նա մահացել է 1979 թվականին։ 1984 թվականին Դևիդսոնը երրորդ և վերջին անգամ ամուսնացել է փիլիսոփա Մարսիա Քավելի հետ։

## Ճահճային մարդ
Ճահճային մարդը փիլիսոփայական փորձի թեմա է, որը ներկայացրել է Դոնալդ Դևիդսոնը 1987 թվականին «Իմանալով քո սեփական միտքը» աշխատության մեջ։ Փորձի ժամանակ Դևիդսոնը կայծակի հարվածից ընկնում է ճահիճը և քայքյայվում է․ միաժամանակ Դևիդսոնի ճշգրիտ կրկնօրինակը՝ ճահճային մարդը ստեղծվում է մոտակա ծառից և ապրում է իր կյանքով ճիշտ այնպես, ինչպես կաներ Դեյվիդսոնը՝ ոչնչով չտարբերվելով նրանից։ Փորձը օգտագործվում է Դևիդսոնի կողմից՝ պնդելու համար, որ միտքն ու իմաստը չեն կարող գոյություն ունենալ վակուումում. նրանք իրենց փոխկապակցվածությամբ կապված են աշխարհին։ Հետևաբար, չնայած իր հետ ֆիզիկապես նույնական լինելուն, Դեյվիդսոնը նշում է, որ Ճահճային մարդը չունի մտքեր և իմաստալից լեզու, քանի որ նա չունի պատճառահետևանքային պատմություն,որի վրա կարող է հիմնվել։

Փորձը կատարվում է հետևյալ կերպ.

## Պարգևներ
*Jean Nicod Prize (1995)

## Ծանոթագրություններ

## Մատենագիտություն
* *Decision-Making: An Experimental Approach*, co-authored with Patrick Suppes and Sidney Siegel. Stanford: Stanford University Press. 1957.
* "Actions, Reasons, and Causes," *Journal of Philosophy*, 60, 1963. (Reprinted in Davidson, 2001a.)
* "Truth and Meaning," *Synthese*, 17, 1967. (Reprinted in Davidson, 2001b.)
* "Mental Events," in *Experience and Theory*, Foster and Swanson (eds.). London: Duckworth. 1970. (Reprinted in Davidson, 2001a).
* "Agency," in *Agent, Action, and Reason*, Binkley, Bronaugh, and Marras (eds.), Toronto: University of Toronto Press. 1971. (Reprinted in Davidson, 2001a.)
* "Radical Interpretation," *Dialectica*, 27, 1973, 313–328. (Reprinted in Davidson, 2001b.)
* *Semantics of Natural Languages*, Davidson, Donald and Gilbert Harman (eds.), 2nd ed. New York: Springer. 1973.
* *Plato's ‘Philebus’*, New York: Garland Publishing. 1990.
* *Essays on Actions and Events*, 2nd ed. Oxford: Oxford University Press. 2001a.
* *Inquiries into Truth and Interpretation*, 2nd ed. Oxford: Oxford University Press. 2001b.
* *Subjective, Intersubjective, Objective*. Oxford: Oxford University Press. 2001c.
* *Problems of Rationality*, Oxford: Oxford University Press. 2004.
* *Truth, Language, and History: Philosophical Essays*, Oxford: Oxford University Press. 2005.
* *Truth and Predication*.  Cambridge, Mass.: Harvard University Press. 2005. 
* *The Essential Davidson*. Oxford: Oxford University Press. 2006.

## Ֆիլմագրություն
* Rudolf Fara (host), *In conversation: Donald Davidson* (19 videocassettes), Philosophy International, Centre for Philosophy of the Natural and Social Sciences, London School of Economics, 1997.

## Տես նաև
* List of Jean Nicod Prize laureates
* List of American philosophers
* Swamp Thing

## Գրականություն
* Dasenbrock, Reed Way (ed.). *Literary Theory After Davidson*. University Park: Pennsylvania University Press. 1993.
* Hahn, Lewis Edwin (ed.).  *The Philosophy of Donald Davidson, Library of Living Philosophers* XXVII. Chicago: Open Court. 1999.
* Kotatko, Petr, Peter Pagin and Gabriel Segal (eds.). *Interpreting Davidson*. Stanford: CSLI Publications. 2001.
* Evnine, Simon. *Donald Davidson*. Stanford: Stanford University Press. 1991.
* Kalugin, Vladimir. "Donald Davidson (1917–2003)," *[[Internet Encyclopedia of Philosophy]]*, 2006. (link)
* Lepore, Ernest and Brian McLaughlin (eds.). *Actions and Events: Perspectives on the Philosophy of Donald Davidson*. Oxford: Basil Blackwell. 1985.
* Lepore, Ernest (ed.). *Truth and Interpretation: Perspectives on the Philosophy of Donald Davidson*. Oxford: Basil Blackwell. 1986.
* Lepore, Ernest and Kirk Ludwig. "Donald Davidson," *Midwest Studies in Philosophy*, September 2004, vol. 28, pp.&nbsp;309–333.
* Lepore, Ernest and Kirk Ludwig. *Donald Davidson: Meaning, Truth, Language and Reality*. Oxford: Oxford University Press. 2005.
* Lepore, Ernest and Kirk Ludwig. *Donald Davidson's Truth-Theoretic Semantics*. Oxford: Oxford University Press. 2007.
* Ludwig, Kirk (ed.). *Donald Davidson*. Cambridge: Cambridge University Press. 2003.
* Ludwig, Kirk. "Donald Davidson: *Essays on Actions and Events*." In *Classics of Western Philosophy: The Twentieth Century: Quine and After*, vol. 5., John Shand (ed.), Acumen Press, 2006, pp.&nbsp;146–165.
* Malpas, Jeffrey. *Donald Davidson and the Mirror of Meaning: Holism, Truth, Interpretation*. Cambridge: Cambridge University Press. 1992.
* Mou, Bo (ed.). *Davidson's Philosophy and Chinese Philosophy: Constructive Engagement*. Leiden & Boston: Brill. 2006.
* Preyer, Gerhard, Frank Siebelt, and Alexander Ulfig (eds.). *Language, Mind and Epistemology: On Donald Davidson's Philosophy*. Dordrecht: Kluwer Academic Publishers. 1994.
* Ramberg, Bjorn. *Donald Davidson's Philosophy of Language: An Introduction*. Oxford: Basil Blackwell. 1989.
* Romaneczko, Marta E. *The Role of Metalanguage in  Radical Interpretation*. Journal of Consciousness Studies. 2007.
* Stoecker, Ralf (ed.). *Reflecting Davidson*. Berlin: W. de Gruyter. 1993.
* Uzunova, Boryana. The ‘World’ of Donald Davidson: Some Remarks on the Concept. in: Philosophia: E-Journal of Philosophy and Culture – 1/2012.
* Vermazen, B., and Hintikka, M. *Essays on Davidson: Actions and Events*. Oxford: Clarendon Press. 1985.
* Zeglen, Ursula M. (ed.). *Donald Davidson: Truth, Meaning and Knowledge*. London: Routledge. 1991.

## Արտաքին հղումներ
* "Donald Davidson" – by Jeff Malpas, *Stanford Encyclopedia of Philosophy*, 2005.
* "Donald Davidson (1917–2003)" by Vladimir Kalugin, *Internet Encyclopedia of Philosophy*, 2006.
* Guide to the Donald Davidson Papers at The Bancroft Library

Կատեգորիա:20-րդ դարի ամերիկացի տղամարդ գրողներ
Կատեգորիա:21-րդ դարի ամերիկացի տղամարդ գրողներ
Կատեգորիա:Փիլիսոփաներ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Ամերիկացի փիլիսոփաներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի աթեիստներ
Կատեգորիա:Ամերիկյան փիլիսոփայական ընկերության անդամներ