Լողասենյակ

[մինի|20-րդ դարի սկզբի լոգարանի նկարազարդում, որում երևում են լոգարան, երկու [սրբիչ, զուգարանակոնք, լվացարան և երկու հայելի։]]
**Լողասենյակ** (), սենյակ, որտեղ մարդիկ լողանում են կամ լվանում իրենց մարմնի հատվածները։ Այն կարող է պարունակել հետևյալ սանտեխնիկական սարքավորումներից մեկը կամ մի քանիսը՝ ցնցուղ, լոգարան, բիդե և լվացարան ( Միացյալ Թագավորությունում հայտնի է նաև որպես լվացարան (**)): Երբեմն հայտնի է նաև որպես զուգարան: Կան նաև հատուկ լոգարաններ, որոնք պարունակում են միայն զուգարան (հաճախ ուղեկցվում է լվացարանով), որոնք ամերիկյան անգլերենում սովորաբար անվանում են «bathrooms», «powder rooms» կամ «washrooms»՝ որպես էվֆեմիզմներ ՝ իրենց իրական նպատակը թաքցնելու համար, մինչդեռ բրիտանական անգլերենում դրանք հայտնի են որպես «lou», «water closet» կամ «WC», կամ պարզապես «toilets» կամ հնարավոր է՝ «cloakrooms», բայց նաև որպես «lavatories», երբ դրանք հանրային են։

Պատմականորեն, լոգանքը հաճախ կոլեկտիվ գործունեություն է եղել, որը տեղի է ունեցել հասարակական լոգարաններում: Որոշ երկրներում մարմինը մաքրելու համատեղ սոցիալական ասպեկտը դեռևս կարևոր է, օրինակ՝ Ճապոնիայում սենտոյով և ամբողջ իսլամական աշխարհում՝ համամով (Արևմուտքում հայտնի է նաև որպես «թուրքական լոգարան»):

## Տարբերակներ և տերմինաբանություն
[մինի|Լոգարան Ֆրանսիայում՝ [լոգարանով և ցնցուղով, առանց զուգարանի։]]
Մարմինը մաքրելու համար օգտագործվող վայրի տերմինը ինչպես նաև սենյակի դիզայնը տարբեր է անգլիախոս աշխարհում։ Լոգարանը սովորաբար ներառում է լոգարան կամ ցնցուղ (կամ երկուսն էլ), զուգարանակոնք և լվացարան։ Լոգարանը կամ ցնցուղային սենյակը կից է ննջասենյակին և մուտքը միայն դրանից է։ Ընտանեկան լոգարանը, բրիտանական անշարժ գույքի գործակալության տերմինաբանությամբ, լիարժեք լոգարան է, որը կից չէ ննջասենյակին, բայց որի դուռը բացվում է դեպի միջանցք։ «Ջեք և Ջիլ» լոգարանը ( կամ միացված լոգարանը) գտնվում է երկու առանձին ննջասենյակների բնակիչների միջև և երկուսն էլ  սովորաբար օգտագործում են այն։ Այն կարող է նաև ունենալ երկու լվացարան։ Ջրահեռացման սենյակը ջրակայուն սենյակ է, որը սովորաբար հագեցած է ցնցուղով. այն նախատեսված է խոնավության վնասը վերացնելու համար և համատեղելի է հատակի ջեռուցման համակարգերի հետ։

Միացյալ Նահանգներում չկա միասնական սահմանում: Սա սովորաբար հանգեցնում է անշարժ գույքի ցուցակներում գովազդվող և իրական լոգարանների քանակի միջև անհամապատասխանությունների: Լոգարանները սովորաբար դասակարգվում են որպես «գլխավոր լոգարան», որը ներառում է ցնցուղ և լոգարան, որը հարակից է ամենամեծ ննջասենյակին, «լիարժեք լոգարան», որը պարունակում է չորս սանտեխնիկական սարքավորումներ՝ զուգարանակոնք և լվացարան կամ լոգարան ցնցուղով, կամ լոգարան և առանձին ցնցուղախցիկ, «կես լոգարան» (կամ «լվացարան»), որը պարունակում է միայն զուգարանակոնք և լվացարան, և «3/4 լոգարան», որը պարունակում է զուգարանակոնք, լվացարան և ցնցուղ, տերմինները շուկայից շուկա տարբերվում են: ԱՄՆ որոշ շուկաներում զուգարանակոնքը, լվացարանը և ցնցուղը համարվում են «լիարժեք լոգարան»: Բացի այդ, «լոգարան» բառն օգտագործվում է զուգարանակոնք և լվացարան պարունակող սենյակը նկարագրելու համար, և ուրիշ ոչինչ։

Կանադայում նման սենյակի համար նախընտրելի տերմինը «լվացարան» է, նույնը վերաբերում է նաև հանրային հաստատություններին։

## Դիզայնի նկատառումներ
### Սրբիչներ
Լոգարանները հաճախ սրբիչներ կախելու համար ունենում են մեկ կամ մի քանի սրբիչների ձողիկներ կամ օղակներ։

### Կահույք
մինի|Լոգարանի պահարան։
Որոշ լոգարաններում կա անձնական հիգիենայի պարագաների և դեղորայքի համար նախատեսված լոգարանի պահարան, ինչպես նաև սրբիչներ և այլ իրեր պահելու համար դարակներ (երբեմն սյունաձև)։

### Բիդե
մինի|Բիդեի ժամանակակից, ավանդական տեսակ։
Որոշ լոգարաններում կա բիդե, որը կարող է տեղադրվել զուգարանի կողքին։

### Սանտեխնիկա
Լոգասենյակի նախագծման ընթացքում անհրաժեշտ է հաշվի առնել մարմինը մաքրելու համար մեծ քանակությամբ տաք և սառը ջրի օգտագործումը, ինչպես նաև մարդկային թափոնները կոյուղի կամ սեպտիկ բաք տեղափոխելու գործառույթը։ Բացի այդ, ջուրը կարող է ցայտել պատերին ու հատակին, իսկ տաք ու խոնավ օդը՝ խտացում առաջացնել սառը մակերեսների վրա։ Դեկորի տեսանկյունից լոգասենյակը բավականին մեծ մարտահրավեր է։ Առաստաղի, պատերի և հատակի նյութերը ու ծածկույթները պետք է լինեն ջրակայուն և հեշտությամբ մաքրվող։ Հենց այս հատկությունների շնորհիվ են հաճախ օգտագործվում կերամիկական կղմինդր, ապակի և հարթ պլաստիկ մակերեսներ։ Սակայն, քանի որ նման մակերեսները շոշափելիս սառն են, հատակին կարող են օգտագագործվել ջրակայուն գորգիկներ կամ գորգեր՝ սենյակն ավելի հարմարավետ դարձնելու համար։ Որպես այլընտրանք՝ հատակը կարող է ջեռուցվել էլեկտրական ջեռուցման համակարգերով կամ հատակի սալիկի տակ տեղադրված տաք ջրի խողովակներով։

### Էլեկտրաէներգիա
Էլեկտրական սարքերը, ինչպիսիք են լամպերը, ջեռուցիչները և տաքացվող սրբիչների ձողերը, սովորաբար պետք է տեղադրվեն որպես լուսամփոփներ՝ մշտական միացումներով, այլ ոչ թե վարդակներով և խրոցակներով։ Սա նվազագույնի է հասցնում էլեկտրական հարվածի ռիսկը։ Հողանցման անսարքության էլեկտրական վարդակները կարող են նվազեցնել էլեկտրական հարվածի ռիսկը և պարտադիր են լոգարանում վարդակների տեղադրման համար՝ համաձայն Միացյալ Նահանգների և Կանադայի էլեկտրական և շինարարական կանոնակարգերի։ Որոշ երկրներում, օրինակ՝ Միացյալ Թագավորությունում, լոգարաններում թույլատրվում են միայն էլեկտրական սափրիչների և էլեկտրական ատամի խոզանակների համար նախատեսված հատուկ վարդակներ, որոնք պիտակավորված են որպես այդպիսին։

Մեծ Բրիտանիայի շինարարական կանոնակարգերը նաև սահմանում են, թե ինչ տեսակի էլեկտրական սարքեր, ինչպիսիք են լուսամփոփները (այսինքն՝ ինչպես ջրակայուն/ջրից պաշտպանված) կարելի է տեղադրել լոգարանների և ցնցուղների շուրջը և վերևում գտնվող տարածքներում (գոտիներում):

### Լուսավորություն
մինի
Լոգասենյակի լուսավորությունը պետք է լինի միատարր, պայծառ և հնարավորինս քիչ շողքեր առաջացնի։ Անհրաժեշտ է ապահովել հավասարաչափ լուսավորություն ամբողջ սենյակում՝ բոլոր գործողությունների համար (սափրվել, լոգանք ընդունել, դիմահարդարվել և այլն)։ Հայելու մոտ գտնվող հատվածը պետք է ունենա լույսի առնվազն երկու աղբյուր՝ առնվազն 30 սմ հեռավորությամբ, որպեսզի դեմքի վրա ստվերներ չառաջանան։ Մաշկի երանգներն ու մազերի գույնն ավելի լավ են ընդգծվում դեղնավուն լույսի ներքո։ Լոգասենյակի առաստաղի և պատի լամպերը պետք է անվտանգ լինեն օգտագործման համար (էլեկտրական մասերը պետք է պաշտպանված լինեն ջրից) և, հետևաբար, պետք է ունենան համապատասխան IP44 սերտիֆիկատ։

Լոգասենյակի լուսավորության բոլոր տեսակները պետք է ունենան IP44 դասակարգում, որը հավաստում է դրանց անվտանգությունը։

## Պատմություն

մինի|Մոհենջո-դարոյի մեծ լոգարանը։
Լոգարանների օգտագործման մասին առաջին արձանագրությունները թվագրվում են մ.թ.ա. 3000 թվականին։ Այդ ժամանակ ջուրը ունեցել է ուժեղ կրոնական նշանակություն՝ դիտարկվելով որպես մարմնի և հոգու մաքրող տարր։ Այդ իսկ պատճառով սովորական երևույթ է եղել, երբ մարդիկ պարտավոր են եղել մաքրվել նախքան սրբազան վայր մտնելը։ Այս ժամանակահատվածում բաղնիքները գյուղական կամ քաղաքային կյանքի մի մասն են կազմել. Եվրոպայում և Ամերիկայում տարածված են եղել շոգեբաղնիքները, իսկ Ասիայում՝ սառը բաղնիքները։ Համայնքային բաղնիքները կառուցվել են գյուղի բնակելի թաղամասերից առանձին տարածքում։

Հարյուրավոր պեղված տներից գրեթե բոլորն ունեցել են իրենց լոգարանները։ Դրանք սովորաբար գտնվել են առաջին հարկում և կառուցված են եղել աղյուսից, երբեմն էլ՝ նստելու համար նախատեսված եզրագծով։ Ջուրը հատակի անցքի միջոցով, պատերում տեղադրված խողովակներով կամ կավե խողովակներով հոսել է դեպի քաղաքային ջրահեռացման համակարգ։ Նույնիսկ մաքրասեր եգիպտացիները հազվադեպ են ունեցել հատուկ լոգասենյակներ։

### Հունական և հռոմեական լոգանք
մինի|Վայսենբուրգի (Գերմանիա) հռոմեական լոգարանների վիրտուալ վերակառուցում, որում օգտագործվում է լազերային սկանավորման տեխնոլոգիայի տվյալները։
Հռոմեացիների վերաբերմունքը լողանալու նկատմամբ լավ փաստագրված է. նրանք կառուցել են մեծ ջերմային բաղնիքներ (թերմեր), որոնք ոչ միայն սոցիալական կարևոր զարգացում են եղել, այլև հանդես են եկել որպես հանգստի և թարմացման հանրային վայրեր։ Դրանք եղել են այն վայրերը, որտեղ մարդիկ կարողացել են հանդիպել, քննարկել օրվա կարևորագույն հարցերը և զվարճանալ։ Այս ժամանակահատվածում տարբերություն է եղել մասնավոր և հանրային բաղնիքների միջև, քանի որ շատ հարուստ ընտանիքներ իրենց տներում ունեցել են սեփական ջերմային բաղնիքները։ Չնայած դրան՝ նրանք օգտվել են հանրային բաղնիքներից, ինչը ցույց է տալիս դրանց արժեքը որպես հանրային հաստատություն։ Հռոմեական կայսրության հզորությունը նկատելի էր այս առումով. ամբողջ աշխարհից ներմուծումները թույլ են տվել հռոմեացի քաղաքացիներին օգտվել քսուքներից, խունկից, սանրերից և հայելիներից։ Դրանց մասամբ վերականգնված ավերակները կարելի է տեսնել մինչ օրս, օրինակ՝ Բաթում (Անգլիա), որը ժամանակին Հռոմեական Բրիտանիայի մասն է կազմել։

Հնագույն բաղնիքները բոլորը չէ, որ հսկայական լողավազանների տեսք են ունեցել, որոնք հաճախ պատկերացնում ենք՝ մտածելով հռոմեական բաղնիքների մասին։ Ամենահին պահպանված լոգարանը թվագրվում է մ.թ.ա. 1700 թվականին և հայտնաբերվել է Կրետեի Կնոսոսի պալատում։ Այս լոգարանի ուշագրավ առանձնահատկությունն այն է եղել, որ այն ոչ միայն նման է ժամանակակից լոգարաններին, այլև դրան շրջապատող սանտեխնիկական համակարգն քիչ է տարբերվել ժամանակակից մոդելներից։ Ավելի առաջադեմ նախապատմական (մ.թ.ա. 15-րդ դար և ավելի վաղ) բաղնիքների և սանտեխնիկայի համակարգ է հայտնաբերվել Սանտորինի (Թերա) Էգեյան կղզում պեղված Ակրոտիրի քաղաքում։ Այնտեղ գտնվել են ալաբաստրե տակառներ և բաղնիքի այլ պարագաներ, ինչպես նաև տաք և սառը ջուրն առանձին տեղափոխելու համար նախատեսված բարդ երկակի սանտեխնիկական համակարգ։ Սա հավանաբար պայմանավորված է եղել հրաբխային կղզում գտնվող երկրաջերմային տաք աղբյուրներից օգտվելու հեշտ հասանելիությամբ։

Ե՛վ հույները, և՛ հռոմեացիները գիտակցել են լողանալու արժեքը՝ որպես իրենց ապրելակերպի կարևոր մաս։ Հոմերոսը իր հերոսների ուժերը վերականգնելու համար լողացրել է նրանց տաք ջրով։ Հատկանշական է, որ Աքիլլեսի մայրը նրան լողացրել է անխոցելի դարձնելու համար։ Հունաստանի ամբողջ տարածքում հայտնաբերված պալատներում առկա են լողանալու համար նախատեսված հատուկ հատվածներ՝ կերամիկական լոգարաններով, ինչպես նաև բարդ ջրահեռացման համակարգերով։ Հոմերոսն օգտագործել է լոետրա ()՝ «բաղնիքներ» բառը, որն ավելի ուշ դարձել է լուտրա ()՝ ծագելով «լոուեյին» () բայից, որը նշանակում է լողանալ։ Նույն արմատն ավելի վաղ վկայություն է գտել նաև Լինեար Բ-ի արձանագրություններում՝ Արկադիայի Լուսիոս գետի անունով («լողանալու» գետ)։ Հանրային բաղնիքները նշվել են նաև կատակերգու Արիստոֆանեսի կողմից որպես բալանեյա ()։

### 16-րդ դարից մինչև մեր օրեր
16-18-րդ դարերում Արևմուտքում հանրային բաղնիքների օգտագործումն աստիճանաբար նվազել է, և նախապատվությունը տրվել է մասնավոր տարածքներին, ինչը հիմքեր է ստեղծել 20-րդ դարում լոգասենյակի ձևավորման համար։ Այնուամենայնիվ, քաղաքակենտրոնացման աճը հանգեցրել է Բրիտանիայում ավելի շատ բաղնիքների և լվացքատների ստեղծմանը։

Ի տարբերություն Արևմուտքի՝ Ճապոնիայում մինչ օրս գոյություն ունի հանրային լողանալու ավանդույթը՝ սենտոյում և օնսենում (սպա)։ Վերջինս մնում է չափազանց տարածված։

Մշակույթի պատմաբան Բարբարա Փենները գրել է լոգասենյակների երկակի բնույթի մասին՝ դրանք բնորոշելով որպես ամենաանձնական տարածք, որը միաժամանակ ամենաշատն է կապված արտաքին աշխարհի հետ։

## Պատկերասրահ

Պատկեր:Badkamer_kasteel_van_gaasbeek.jpg|Լոգարան Բելգիայում։
Պատկեր:Bathroom_in_the_Beamish_Museum_01.JPG|20-րդ դարի սկզբի լոգարան Բիմիշ թանգարանում, Դարհեմի մոտ, Անգլիա։
Պատկեր:Modern_bath_rooms_and_appliances_-_a_few_suggestions_about_plumbing_valuable_to_home_builders_or_those_about_to_remodel_their_present_dwellings._(1903)_(14798031263).jpg|1903 թվականի լոգարանի նկարազարդում։
Պատկեր:2020-01-09_Media_Tour_Youth_Olympic_Village_Lausanne_(2020_Winter_Youth_Olympics)_by_Martin_Rulsch_63.jpg|2020 թվականի ձմեռային երիտասարդական օլիմպիական խաղերի օլիմպիական գյուղի լոգարան։


## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն
* 
* 

Կատեգորիա:Անձնական հիգիենա
Կատեգորիա:Անձնական հիգիենայի պարագաներ
Կատեգորիա:Առողջություն
Կատեգորիա:Բաղնիք
Կատեգորիա:Զուգարան
Կատեգորիա:Լողասենյակներ
Կատեգորիա:Հանրային առողջություն
Կատեգորիա:Հասարակական զուգարաններ
Կատեգորիա:Հիգիենա
Կատեգորիա:Ճարտարապետություն
Կատեգորիա:Մշակույթ
Կատեգորիա:Շենքեր և կառույցներ
Կատեգորիա:Վայրեր
Կատեգորիա:Տներ