Յան Բոլոզ Անտոնևիչ

**Անտոնևիչ Յան Բոլոզ** (կեղծանունը՝ Պերեգրիմուս) (), լեհական արվեստաբան, գրականագետ, լեզվաբան, երաժշտագետ-քննադատ, ծագումով հայ։

Ծնվել է Սկոմորոխ գյուղում։ 1876–1880 թվականին սովորել է Կրակովի համալսարանում։ Եղել է Լվովի համալսարանի պրոֆեսոր, Լեհական գիտությունների ակադեմիայի (Կրակով) թղթակից-անդամ (1897), ակադեմիկոս (1914), Գեղեցիկ արվեստների ընկերության (Լվով) նախագահ, Վիեննայի կոնսերվատորիայի կենտրոնական հանձնաժողովի և Ավստրիական արտիստական խորհրդի անդամ (1914 թվականից)։ 1893 թվականից ղեկավարել է Լվովի համալսարանի արվեստի պատմության ամբիոնը, 1894–1922 թվականներին պաշտոնավարել է որպես արվեստի պատմության ինստիտուտի տնօրեն։ Լվովի գիտական ընկերության համահիմնադիրներից էր (1920 թ.), այդ ընկերության արվեստի պատմության բաժանմունքի ստեղծողը (1922 թ.): Անտոնևիչի բազմամյա ուսումնասիրության արդյունքն է լեհ նկարիչ Արթուր Գրոտգերի մասին մենագրությունը, որ լույս է տեսել 1910 թվականին։ Հոդվածներ է հրատարակել իտալական Վերածննդի վարպետների, մասնավորապես Լեոնարդո դա Վինչիի մասին։ Անտոնևիչ ուսումնասիրել է Լեհաստանի հայ գաղութի եկեղեցական և քաղաքացիական ճարտարապետությունը, Գալիցիայի և Բուկովինայի հայկական արձանագրագիտական հուշարձանները։ 1895 թվականին և 1896 թվականին Լվովում հանդես է եկել Լեհաստանի հայերի քաղաքացիական ճարտարապետության ու արվեստի մասին զեկուցումներով, ցույց է տվել լեհ-ուկրաինական և հայ արվեստի կապերը։ Անտոնևիչ հետաքրքրվել է նաև XX դարի արվեստով։ Ուսումնասիրել է արվեստի տեսության հիմնախնդիրները, լեհական գրականության ու արվեստի պատմությունը, մասնավորապես՝ վերածնության և մոդեռնիզմի դարաշրջանները։ Եղել է Լվովում սրբոց Օլգայի և Ելիզավետայի եկեղեցու (1903), на проект памятника Анджею Потоцкому во Львове (1910), Անջեյ Պոտոցկու հուշարձանի (1910), Լվովի համալսարանի նոր շենքի (1913) կառուցման համար հայտարարված մրցույթներին ներկայացված նախագծերը քննող ժյուրիի անդամ։

## Երկեր
* Poezya polska w Ameryce (1881)
* O średniowiecznych źródłach do rzeźb, znajdujących się na szkatułce z kości słoniowej w skarbcu Katedry na Wawelu  (1885)
* «Ostatni» Krasińskiego (1889)
* Ikonographisches zu Chrestien de Troyes (1890)
* Młodość Krasińskiego: próba syntezy (1891)
* Katalog Wystawy sztuki polskiej 1764—1886 (1894)
* Bohater ostatniej powieści Sienkiewicza: studyum nad «Bez dogmatu» (1896)
* Historya, filologia i historya sztuki: odczyt wygłoszony na IV Walnem Zgromadzeniu Towarzystwa filologicznego we Lwowie d. 23 maja 1896 r. (1897)
* Cele i drogi sztuki kościelnej  (1897)
* O malarstwie polskiem: z powodu dzieła J. Mycielskiego  (1898)
* Świątynia zagadkowa Lionarda da Vinci (1900)
* O wieczerzy Lionarda da Vinci: (Das Abendmahl Lionardos) (1904)
* Senae Triplices: uwagi o sztuce syeneńskiej i florentyńskiej z powodu «Sieny» Kazimierza Chłędowskiego (1905)
* Raz jeszcze «Nasz Raffael» (?) (1908)
* Grottger (1910)
* «Wojna» Artura Grottgera  (1911)
* Stance Zygmunta Krasińskiego  (1911)
* Wykład Jana Bołoza Antoniewicza Klasycy i romantycy wobec sztuki &#91;…&#93; 15 marca 1917 (1917)
* Leonardo da Vinci: w czterechsetletnią rocznicę jego śmierci 2 maja 1519 (1919)
* «Lament» opatowski i jego twórca" (1921)

## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն
* "Панчук". Тернопольщина в именах. Справочник.&nbsp;— Тернополь&nbsp;: Учебники и пособия, 2006.
* "Ханас В." Антоневич-Ян Болоз // 
* "d'Abancourt H". Antoniewicz Jan Bołoz (1858-1922) // Polski Słownik Biograficzny.&nbsp;— Warszawa&nbsp;— Kraków&nbsp;— Łódź&nbsp;— Pozna&nbsp;— Wilno&nbsp;— Zakopane&nbsp;: Nakładem Polskiej Akademji Umiejętności, Skład Główny w Księgarniach Gebethnera i Wolffa, 1935.&nbsp;— Т. 1, zeszyt 1.— S. 137-139.&nbsp;— Reprint: Kraków&nbsp;: Zakład Narodowy im. Ossolińskich, 1989.&nbsp;— ISBN 8304034840. 
* "Bryl M." Jan Bołoz Antoniewicz (1858-1922) // Rocznik История Sztuki.&nbsp;— PAN WDN, 2011.&nbsp;— Т. XXXVI.&nbsp;— S. 7-20. 
* *Biogramy uczonych polskich*. Część I: Nauki społeczne, zeszyt 1: A–J. Wrocław 1983.
* Polski Słownik Biograficzny, tom 1, wydawca =[Polska Akademia Umiejętności – Skład Główny w Księgarniach Gebethnera i Wolffa, miejsce = Kraków, rok = 1935,  autor - Helena d’Abancourt de Franqueville, Antoniewicz Jan Bołoz (1858—1922).  Reprint: Zakład Narodowy im. Ossolińskich, Kraków 1989, ISBN|8304034840

## Արտաքին հղումներ
* An das k. k. Ministerium für Cultus und Unterricht in Wien! в библиотеке Polona.
* Jan Antoniewicz-Bołoz. [dostęp 2017-02-08]
* [Dzieła Jana Bołoza Antoniewicza](https://polona.pl/search/?filters=public:1,creator:%22Antoniewicz,_Jan_Bo%C5%82oz_(1858--1922)%22) w bibliotece Polona

Կատեգորիա:Լեհահայ լեզվաբաններ
Կատեգորիա:Լեհահայ արվեստագետներ
Կատեգորիա:Հայերը Լվովում
Կատեգորիա:Լեհահայ պատմաբաններ