Ֆիլիպ Պարուսինով

**Ֆիլիպ Ալեքսեևիչ Պարուսինով** (), սովետական զորավար, գեներալ-լեյտենանտ (1940 թվական)։

## Զինվորական ծառայության սկիզբ
1914 թվականից ծառայել է Ռուսական կայսերական բանակում։ Ավարտել է գնդային ուսումնական թիմը 1915 թվականին։ Առաջին համաշխարհային պատերազմի մասնակից է: Եղել է Հարավ-արևմտյան ճակատում դասակի հրամանատար՝ ավագ ենթասպայի կոչումով։

Կարմիր բանակում է եղել 1918 թվականի օգոստոսից։ Խորհրդային Միության կոմունիստական կուսակցություն է անդամ 1919 թվականից։ 1919 թվականին ավարտել է Վորոնեժի կարմիր հրամանատարների դպրոցը։ Մասնակցել է Ռուսաստանի քաղաքացիական պատերազմին, եղել է վաշտի հրամանատարի օգնական, վաշտի հրամանատար հարավային և հարավարևմտյան ռազմաճակատներում։

## Միջպատերազմյան շրջան
1924 թվականին ավարտել է Խարկովի բարձրագույն հրամանատարական դասընթացները։ 1924 թվականի նոյեմբերից ծառայել է ուկրաինական ռազմական օկրուգի 99-րդ հրաձգային դիվիզիայում՝ 295-րդ հրաձգային գնդի գնդի դպրոցի պետ, 1930 թվականի նոյեմբերից՝ 295-րդ Դնեպրի հրաձգային գնդի մարտական ստորաբաժանման հրամանատարի օգնական, 1931 թվականի նոյեմբերից՝ Դնեպրի հրաձգային գնդի հրամանատարի օգնական։ 1937 թվականի հունվարից եղել է 51-րդ հետևակային գնդի հրամանատարի օգնական։ 1937 թվականի հունիսից եղել է 12-րդ Մոգիլև-Պոդոլսկ-Յամպոլսկի ՈՒՀ-ի հրամանատար: 1938 թվականի հուլիսից եղել է Օդեսայի բանակի ուժերի խմբի հրամանատար։ 1939 թվականի հոկտեմբերից՝ Կիևի հատուկ ռազմական օկրուգի 12-րդ բանակի հրամանատար:

1940 թվականի հունվարից մարտը մասնակցել է Խորհրդա-ֆիննական պատերազմին, լինելով 19-րդ հրաձգային կորպուսի հրամանատար և 13-րդ բանակի հրամանատար։ Մաներհայմի գծի ճեղքումին մասնակցելու համար պարգևատրվել է Լենինի շքանշանով։ 1940 թվականի հունիս-հուլիս ամիսներին բանակի գլխավորությամբ մասնակցել է Կարմիր բանակի արշավին Բեսարաբիայում և Հյուսիսային Բուկովինայում (չնայած, որոշ աղբյուրների համաձայն,  մասնակցել է այս արշավին որպես Հարավային ճակատի 12-րդ բանակի հրամանատարի տեղակալ): 1941 թվականին ավարտել է Կարմիր բանակի անվան ռազմական ակադեմիայի երեկոյան բաժինը։

## Հայրենական մեծ պատերազմ և Խորհրդա-ճապոնական պատերազմ
Եղել է Հեռավորարևելյան ռազմաճակատի 25-րդ բանակի հրամանատար 1941 թվականի մարտից մինչև 1943 թվականի հունիսը։ 1943 թվականի հունիսին եղել է Հեռավոր Արևելյան ռազմաճակատի հրամանատարի տեղակալ, բայց նույն ամսին նշանակվել է Հեռավոր Արևելյան ճակատի Պրիմորսկի զորքերի խմբի հրամանատար։ 1945 թվականի հունիսից գտնվել է ԽՍՀՄ ՀԿ-ների գլխավոր կադրերի տնօրինության տրամադրության տակ։ 1945 թվականի օգոստոսից եղել է Հեռավոր Արևելյան ճակատի Չուգուևի օպերատիվ խմբի հրամանատար:

## Պատերազմից հետո
1945 թվականի սեպտեմբերից եղել է Խարկովի ռազմական շրջանի հրամանատարի տեղակալ,  1946 թվականի մարտից Խարկովի տարածքային շրջանի հրամանատար: 1946 թվականի հունիսից եղել է ԽՍՀՄ զինված ուժերի գլխավոր կադրերի տնօրինության տրամադրության տակ։ 1946 թվականի հոկտեմբերից եղել է Բալթյան ռազմական օկրուգի հրամանատարի տեղակալ մարտական ստորաբաժանումներում։ 1950 թվականից սովորել է Կ.Ե. Վորոշիլովի անվան բարձրագույն ռազմական ակադեմիային կից բարձրագույն ակադեմիական դասընթացներում, դրանք ավարտել է 1951 թվականին։ 1952 թվականի մարտից եղել է Ի. Վ. Ստալինի անվան ֆիզիկական ինստիտուտի Լենինի կենտրոնական պետական շքանշանի ռազմական ամբիոնի վարիչ։ 1956 թվականի հունվարին ազատվել է պահեստազորից։

Մահացել է 1973 թվականի հոկտեմբերի 25-ին։ Նրան թաղել են Մոսկվայի Կուզմինսկոյե գերեզմանատանը։

## Կոչումներ
* Լենինի երկու շքանշան (03/21/1940, 02/21/1945)
* Կարմիր դրոշի երկու շքանշան (11/3/1944, 06/20/1949)
* ԽՍՀՄ մեդալներ

## Զինվորական կոչումներ
* ավագ ենթասպա (1917 թվականի դրությամբ)
* գնդապետ (12/13/1935 թվական),
* բրիգադի հրամանատար (06/14/1937 թվական),
* դիվիզիայի հրամանատար (23/07/1938 թվական),
* կորպուսի հրամանատար (02/09/1939 թվական),
* Գեներալ-լեյտենանտ (06/04/1940 թվական)

## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն
* Великая Отечественная. Командармы. Военный биографический словарь. — М.; Жуковский: Кучково поле, 2005. — 408 с.
* *Жуков Г. К.* Воспоминания и размышления. В 3-х тт. — 10-е изд., доп. по рукописи автора. — М.: Новости, 1990. — С. 274—277. — ISBN 5-7020-0074-9 ; 5-7020-0075-7
* 
* Командный и начальствующий состав Красной Армии в 1940—1941 гг. Структура и кадры центрального аппарата HКО СССР, военных округов и общевойсковых армий. Документы и материалы. — М.; СПб.: Летний сад, 2005. — ISBN 5-94381-137-0
* Краснознамённый Киевский. Очерки истории Краснознамённого Киевского военного округа (1919—1979). — 2-е изд., испр. и доп. — Киев: Изд-во политической литературы Украины, 1979.
* *Мельтюхов М. И.* Упущенный шанс Сталина. Советский Союз и борьба за Европу: 1939—1941. — М.: Вече, 2000. — ISBN 5-7838-0590-4
* *Мельтюхов М. И.* Советско-польские войны. Военно-политическое противостояние 1918—1939 гг. — Ч. 3: Сентябрь 1939 года. Война с запада. — М.: Яуза; Эксмо, 2001. — ISBN 5-699-07637-9
* *Соловьев Д. Ю.* Все генералы Сталина. — М., 2019. — ISBN 9785532106444. — С.66—67.
* Военный энциклопедический словарь. — М.: Воениздат, 1984.

Կատեգորիա:Առաջին համաշխարհային պատերազմին մասնակցած ռուսական ռազմական գործիչներ
Կատեգորիա:Բոլշևիկներ
Կատեգորիա:Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի մասնակիցներ
Կատեգորիա:Զինվորականներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի քաղաքացիական պատերազմի մասնակիցներ
Կատեգորիա:ԽՄԿԿ անդամներ