Looney Tunes

alt=с порки пигом и уткой даффи дако|thumb|219x219px|1930-ականների-1940-ականների դրվագ
**Լունի Թունս**, Warner Bros անիմացիոն շարք, ինչպես նաև մուլտհերոսների խումբ։

## Պատմություն
Կերպարները ստեղծվել են պրոդյուսեր Լեոն Շլեզինգերի կողմից 1930 թվականին «Լեոն Շլեզինգեր Փրոդաքշն» ստուդիայում։ Մուլտսերիալը ստացել է «Looney Tunes» («խելահեղ մոտիվներ») անվանումը, հետագայում այդպես են անվանել նաև մուլտհերոսների թիմը։

Ի տարբերություն Դիսնեյի մուլտֆիլմերի, հերոսներն առանձնանում էին միմյանց նկատմամբ առանձնակի դաժանությամբ և կոպտությամբ։ «Looney Tunes»-ի առաջին հերոսը, որը հայտնվեց 1929 թվականին, փոքրիկ Բոսկոն էր։ Նա ուներ ընկերուհի Հանին։ 1933 թվականին սերիալում հայտնվեց մեկ այլ փոքրիկ մարդ՝ Բադի անունով։ Եվ 1935 թվականին հայտնվեց մեկ այլ փոքրիկ մարդ՝ Բինին։

1944 թվականին «Warner Bros» «Լեոն Շլեզինգեր Փրոդաքշն»-ից գնել է մուլտսերիալը, և այն արդեն հեռարձակվել Է Warner Brothers-ի աջակցությամբ։ 1931 թվականին հայտնվեց «Merrie Melodies» («Ուրախ մեղեդիներ») մուլտսերիալը, որը դարձավ Looney Tunes մուլտսերիալի անալոգը։ Paramount ստուդիան թողարկել է «Noveltoons»-ը, որը նույնպես դարձել է Looney Tunes մուլտսերիալի անալոգը։

Մուլտսերիալի ժողովրդականությունը մեծացավ։ Ընդլայնվեց նաև կերպարների կազմը, հայտնվեցին նոր դուետներ։ Դուետներից առաջինը, որը ստեղծվել է 1940 թվականին, Էլմեր Ֆադն ու Բագս Բաննին են։ Նա դարձել է ամենագլխավոր դուետը մուլտհերոսների շրջանում։ 1940-ականների վերջին և 1950-ականների սկզբին հայտնվեցին այլ դուետներ՝ Սիլվեստր կատուն (1945) և Թվիթի դեղձանիկը (1942), Այնուհետև հայտնվեցին տատիկը, խորամանկ Կոյոտը և ճանապարհային վազորդը (1949), հովիվ Սեմը և գայլ Ռալֆը (1952)։

## Կերպարներ
### Գլխավոր կերպարներ
* **Բագզ Բաննի** (, Խորամանկ Նապաստակ), նապաստակ-կատակերգու, զվարճալի և զվարճալի։ Looney Tunes-ի և Warner Brothers-ի բոլոր մուլտֆիլմերի խորհրդանիշը։ Առաջին անգամ հայտնվել է 1940 թվականին։ Հայտնի է արկածներով, որոնցում հեշտությամբ հաղթում է ցանկացած թշնամու, ինչպես նաև Բրուքլինի առոգանությամբ և «ինչ է պատահել, Դոկտ» ()։ Looney Tunes մուլտիպլիկատորների ամենահայտնի ստեղծագործությունն էր, և միևնույն ժամանակ ամենակարևորը մուլտֆիլմերի թիմում։ Դուետներով հանդես է գալիս Էլմեր Ֆադի, Դաֆի Դաքի և Յոզեմիտ Սեմի, ինչպես նաև Մարվին Մարսիանինի հետ։
* **[[Դաֆի Դաք]]** (-Տեղափոխված Դրեյք), սև արու բադ, կպչուն, մի քիչ վնասակար և մեծամիտ։ Նա դուետով հանդես է գալիս Պորկի խոզուկի հետ, երկուսն էլ Looney Tunes-ի առաջին կերպարներն են։ Բավականին հաճախ վիճում է Բագզ Բաննիի հետ նախանձի պատճառով։ Ավելի ուշ դրվագներում բադը փորձել է բռնել Սպիդի Գոնսալեսի մկնիկը՝ դրանով իսկ խաղալով Սիլվեստր կատվի դերը։ Առաջին անգամ հայտնվել է 1937 թվականին։
* **Պորկի Փիգ** (, Ճարպոտ Խոզ), Պորկի խոզուկը, հաճախ դուետով հանդես է գալիս Դաֆի Դաքի հետ։ Նա կակազում է։ Առաջին անգամ հայտնվել է 1935 թվականին։ 1930-ականների վերջին 1940-ականների սկզբին նա սերիալի գլխավոր աստղն էր։
* **Ճանապարհային վազորդ** (), Կալիֆորնիայի կկուն սոսին է՝ աշխարհի ամենաարագ թռչունը։ Փախչում է անապատում խորամանկ Կոյոտից։ Չի խոսում, այլ միայն «ԲԻՊ-ԲԻՊ»-ի նման ձայներ է արձակում։ Հաճախ «խաղում» է կոյոտի հետ և երբեմն ուշադիր հետևում է, թե ինչպես է նա թակարդներ դնում իր վրա։ 
* **Վայլ Ի. Կոյոտ** (, բառախաղ Wiley Coyote-ի համահունչ, ինչը նշանակում է խորամանկ կոյոտ) բառախաղ Whily Coyote-ի համահունչ, ինչը նշանակում է խորամանկ կոյոտ։ Կառուցում է թակարդներ, որոնք երբեք չեն աշխատում այնպես, ինչպես պետք է, և արդյունքում նա միշտ ինքն է մտնում դրանց մեջ։ Չի խոսում, միայն երբեմն դիմում է հեռուստադիտողներին՝ օգտագործելով ցուցանակներ։ Հայտնվում է ճանապարհային վազորդի հետ «խորամանկ կոյոտը և ճանապարհային վազորդը» մուլտֆիլմում։ Հինգ դրվագներում նա ելույթ է ունեցել Bugs Bunny-ի հետ, որտեղ նա հնարավորություն է ունեցել խոսելու։
* **Սիլվեստր Կատուն** (), սև կատու՝ կարմիր քթով և պոչի սպիտակ ծայրով, որովայնով և թաթերով։ Սիլվեստրն ունի որդի, որի անունը Ջունիոր է (կամ պարզապես «կրտսեր»), նրա փոքր օրինակը։ Ամենից հաճախ նա փորձում է բռնել դեղձանիկ Թվիթիին, բայց նա ընկնում է իր թակարդների վրա։
* **Թվիթի** (, ծլվլող թռչուն), փոքրիկ դեղին դեղձանիկ։ Նա ունի 2 արտահայտություն՝ «Itawt I taw a puddy tat!» որից հետո «I did, I did taw a puddy tat!», առավել հաճախ նկատի ունենալով Սիլվեստր կատուն։
* **Թասմանյան սատանան** (), հիմար Թազը հնարավորություն ունի պտտվելով վերածվել մանրանկարչական տորնադոյի, որը ոչնչացնում է ամեն ինչ իր ճանապարհին։ Թազը գործնականում չի խոսում, այն ամենը, ինչ նա արձակում է, տարբեր հնչյուններ և անկապ բառեր են։
* **Տատիկ** (), տարեց հարուստ միայնակ կին։ Նրա ընտանի կենդանին դեղձանիկ Թվիթին է։
* **Լոլա Բաննի** (), հմայիչ ճագար աղջիկ, հերոս, որը չի հայտնաբերվել դասական մուլտֆիլմերում, հայտնվել է միայն ժամանակակից ֆիլմերում և կոմիքսներում։ Առաջին անգամ հայտնվել է «տիեզերական ջեմ» ֆիլմում։ Սովորաբար խաղում է պիցցա առաքողի և Բագզ Բաննիի ընկերուհու դերը։
* **Յոզեմիտ Սեմ** (), հայտնի Տեխաս ավազակ և առավել բացասական բնույթ է բոլոր մյուսների հետ, երկար կարմիր բեղերով, տեսնելով նրան, բոլորը շտապում են փախչել, շատ փոքր հասակ, հաճախ մրցակցում Բագզ Բաննի հետ, սակայն, և նրա առավել չար թշնամին։ Իր հետ տանում է երկու ատրճանակ։ Խաղում է տարբեր դերեր։
* **Ֆադդ** (), Որսորդ Բագզ Բաննիի վրա, բութ, բայց բարի, լեզվախոս։ Շատ հաճախ ղատասում է։ Առաջին անգամ հայտնվել է 1939 թվականին, ելույթ է ունեցել Դաֆի Դաքի հետ, սակայն ավելի ուշ հայտնվել է Բագս Բաննին, և Ֆադի հիմնական թեման հենց նրա վրա է կենտրոնացել։ Նա կրում է հսկայական գլխարկ, որը նման է գլանի, ինչպես նաև հսկայական հրացան, որը հազիվ է տեղավորվում նրա ձեռքերում։
* **Սպիդի Գոնզալես** (), Մեքսիկայի ամենաարագ մկնիկը։ Առաջին դրվագներում նրան հետապնդում էր Սիլվեստր կատուն։ 1960-ականների կեսերին Դաֆի Դաքը դարձավ նրա թշնամին։
* **Պեպե լե Պյու** (), սիրող սկունս։ Նրա հետ դրվագների մեծ մասը հիմնված է այն բանի վրա, որ սկունսը սխալ է համարում Պենելոպե կատվին իգական սկունսի համար և սիրախաղ է անում նրա հետ։ Ազգությամբ ֆրանսիացի։
* **Պենելոպա** (), Սև և սպիտակ կատուն, որի մեջ ինչ-որ առիթով մեջքը ներկված է սպիտակ գույնով և դրանով իսկ սխալմամբ ընկալվում է որպես Սկունս, այդ թվում՝ Պեպե Լե Պյու, որը ագրեսիվ կերպով սիրային հետաքրքրություն է ցուցաբերում։
* **Մարսիանին Մարվին** (), այլմոլորակային Մարսից։ Սովորաբար մրցում է Bugs Bunny-ի հետ, բայց նաև հանդիպում էր տիեզերական հերոս Դակ Դոջերսի դրվագներում։ Ունի շուն, որի անունը K-9 է։
* **Ֆոգորն Լեգորն** (), մեծ հաստ աքաղաղ՝ հարավային առոգանությամբ և խոսակցական հաղորդակցման ձևով։ Նա ապրում է ֆերմայում և անընդհատ ինտրիգներ է կառուցում շան համար։
* **Գոսամեր** (), մեծ շիկակարմիր մազոտ հրեշ սպորտային կոշիկներ։
* **Հեների Հոուք** (), փոքրիկ շագանակագույն բազեն, որն ապրում է ֆերմայում, ֆոգորն Լեգորնի հակառակորդն է։

### Երկրորդական կերպարներ
* **Բուլդոգ Հեկտոր,** տատիկի ընտանի կենդանին։ Հայտնվում է «Սիլվեստր և թվիթի դետեկտիվներ» և «Թոմ և Ջերի» ֆիլմերում։
* **Գայլ Ռալֆ,** փորձում է ոչխար գողանալ Սեմի շանից։ Շատ նման է խորամանկ Կոյոտին, տարբերվում է կարմիր քթով։
* **Կասպեր,** քարանձավային մարդ։
* **Ինկի,** աֆրիկյան վայրի ցեղից մի տղա։
* **Սրբազան մայնա,** քայլում է, հայտնվում է Ինկիի շարքերում։
* **Ժոզե և Մանուել,** երկու մեքսիկական ագռավ։
* **Կ9 **(,բառախաղ «canine»-ից), այլմոլորակային Մարվինի հավատարիմ, բայց հիմար շունը։
* **Ռովեր,** որսորդ Էլմեր Ֆադի շունը։
* **Շուն Սեմ,** հովիվ շուն, պաշտպանում է ոչխարների հոտը գայլ Ռալֆից։
* **Երեք արջ,**երեք արջերի ընտանիք՝ հայրիկ (նրա անունը Հենրի է), մայրիկ և երեխա։
* **Հիփեթի Հոփեր**, մանկական կենգուրու։ Նրա հետ մուլտֆիլմերը հիմնված են այն փաստի վրա, որ Սիլվեստր կատուն նրան շփոթում է հսկա մկնիկի հետ և փորձում է բռնել նրան։
* **Թինա Ռուսո,** հայտնվել է «Լունի Թյունզի շոուն» (մուլտսերիալ 2011) ֆիլմում։ Դաֆի Դաքի աղջիկը։
* **Փիթ Բաննի,** առաջին անգամ հայտնվել է 1943 թվականին։ Bugs Bunny-ի եղբայրը։
* **Սեսիլ Կրիա,** կրիա, հայտնվել է 1941 թվականին։ Անընդհատ մրցում է Bugs Bunny-ի հետ արագությամբ և անընդհատ նապաստակին հիմարի մեջ է թողնում։
* **Մումիա Ջեսիկա,** Մումիա, հայտնվել է 1957 թվականին։
* **Նեստի Կանաստա,** դաժան ու անշնորհք մի քանի ատրճանակով ջարդուփշուր արեց մի տեսակ «գյուղական գանգստեր»։

## Looney Tunes-ի ժողովրդականությունը
Անիմացիոն շարքը համաշխարհային համբավ է ձեռք բերել 1970-ականներին և 1980-ականներին։ Բազմաթիվ մուլտիպլիկացիոն կերպարներ ունեն իրենց սեփական սերիալները։ Մուլտֆիլմերին հաջորդում էին կինոնկարներն ու խաղերը։

### Looney Tunes անիմացիոն շարքը
* 1990-մուլտֆիլմերի արկածները (Tiny Toon Adventures)-անիմացիոն շարք Looney Tunes-ի հերոսների աշակերտների արկածների մասին։
* 1991-Թասմանյան Սատանան (Tasmanian Devil)-Looney Tunes-ի թիմից Թազայի անձնական շարքը։
* 1993-Չարաճճի կենդանիներ (Animaniacs)-անիմացիոն շարքը, որը ոգեշնչված է Tiny Toon Adventures-ից, բազմազան կարճ մուլտֆիլմերի շարք է տարբեր կերպարների մասին։
* 1995-Փինքի & Բրեյն (Pinky 'n' Brain)-Animaniacs-ի դրվագներում հայտնված երկու մկների անձնական շարքը։
* 1995-Սիլվեստր և Թվիթի՝ խորհրդավոր պատմություններ (թե Sylvester & Tweety Mysteries)-Սիլվեստրի և Թվիթի անձնական սերիալը Looney Tunes թիմից։
* 2002-փոքրիկ Լունի Թյունզ (Baby Looney Tunes)-մուլտֆիլմ մանկության տարիներին Looney Tunes-ի կերպարների մասին
* 2003-Դաք Դոջերս անգլերեն Dodge-ից, որը նշանակում է Dodge-մուլտֆիլմը ներառում է. Դաֆի Դաքը՝ որպես տիեզերական հերոս Դաք Դոջերս, Պորկի Պիգը՝ որպես նրա օգնական, և Մարվին Մարսիացին՝ որպես իրենց թշնամի։ Նաև այս մուլտֆիլմում հայտնվում է Մարսի սեքսուալ և գեղեցիկ թագուհին, որը կոչվում է Թայր 'Էնի (Queen Tyr' ahnee):
* 2005-լուսնոտները (Loonatics Unleashed)-մուլտսերիալ սուպերհերոսների թիմի մասին, որը բաղկացած է Looney Tunes-ի հերոսների հեռավոր ժառանգներից։
* 2011-Լունի Թյունզի շոու (թե Looney Tunes շոու)-մուլտսերիալ, Looney Tunes-ի ժամանակակից վերածնունդը։
* 2015-Քվոլիկ (Wabbit-a Looney Tunes Production)-նոր անիմացիոն շարք Looney Tunes-ի մասին։
* 2020-Looney Tunes Մուլտֆիլմեր (Looney Tunes Cartoons)-մեկ այլ անիմացիոն շարք Looney Tunes-ի մասին։

### Looney Tunes խաղեր
* «Acme Animation Factory»-ն մուլտֆիլմերի կոնստրուկտոր Է Super NES-ի համար, որը թողարկվել է Sunsoft-ի կողմից 1994 թվականի նոյեմբերին։
* «Looney Tunes B-Ball»-սպորտային սիմուլյատոր (բասկետբոլ) Super NES-ի համար, որը թողարկվել է Sculptured Software, Inc.-ի կողմից, / Sunsoft 1995 թվականի մայիսին։
* «Space Jam», սպորտային սիմուլյատոր (բասկետբոլ) PC-ի, Sega Saturn-ի և PlayStation-ի համար, որը թողարկվել է Sculptured Software / Acclaim Entertainment-ի կողմից 1996 թվականի նոյեմբերին։
* «Looney Tunes Racing»-ը մրցարշավային սիմուլյատոր է PlayStation-ի և Game Boy Color-ի համար, որը թողարկվել է Infogrames Inc.-ի կողմից 2000 թվականի նոյեմբերին։
* «Looney Tunes: Space Race»-մրցարշավային սիմուլյատոր Dreamcast-ի և PlayStation 2-ի համար, որը թողարկվել է Ինֆոգրամես Ինկ-ի կողմից։ 2000 թվականի նոյեմբերին (PS2 տարբերակը թողարկվել է 2002 թվականի մարտին)։
* «Looney Tunes Collector: Martian Revenge»։ ՐՊԳ Ֆոր խաղե բոյ Color։ վերցված է Ինֆոգրամես Ինկ.
* «Loons: The Fight for Fame»-ը Քսբոքս մարտական խաղ է, որը թողարկվել է Ինֆոգրամես Ինկ-ի կողմից։ 
* «Looney Tunes: Taz Wanted», Արկադ PC-ի և PS2-ի համար, որը թողարկվել է Triada Games-ի կողմից 2002 թվականի օգոստոսին։
* «Looney Tunes: Back in Action»-Արկադ PlayStation 2-ի, խաղե բոյ Advance-ի և GameCube-ի համար, թողարկվել Է Warner Bros-ի կողմից։ Interactive Entertainment / Electronic Arts 2003 թվականի նոյեմբերին։
* «», redtribe / Warner Bros-ի կողմից թողարկված Wii, PlayStation 2 և Xbox 360 Արկադային խաղերը 2007 թվականի հոկտեմբերին։
* «Sheep, Dog,' n 'Wolf» կամ «Sheep raider» PlayStation և PC խաղ է, որը թողարկվել է Infogrames Inc-ի կողմից 2001 թվականին։
* «Bugs Bunny and Taz: Time Busters» PlayStation խաղ, որը պատմում է Բագզի և Թազի համատեղ ժամանակի ճանապարհորդությունների մասին, զվարճալի արկադային խաղ երեխաների համար։
* «Looney Tunes Dash»-ը վազող խաղ է Android-ի համար։
* «Looney Tunes World of Mayhem» ARPG խաղ Android-ի համար։

### Looney Tunes-ի մասնակցությամբ ֆիլմեր
* 1983-ֆանտաստիկ կղզի-լիամետրաժ ձեռքով նկարված մուլտֆիլմ Դաֆի Դաքի, Յոզեմիտ Սեմի, Բագս Բաննիի և այլոց մասնակցությամբ։
* 1988-հրեշների որսորդները-Դաֆի բադի լիամետրաժ մուլտֆիլմը Բագս Bunny-ի և այլոց հետ։
* 1988-ով շրջանակեց Ռոջեր նապաստակին-ֆիլմի դրվագներում հայտնվում են Բագզ Բաննին, Դաֆի Դաքը, Պորկի Պիգը և Looney Tunes-ի այլ հերոսներ։
* 1991-Tiny Toon Adventures-ի հերոսների մասնակցությամբ լիամետրաժ ֆիլմ։
* 1996-տիեզերական ջեմ-Բագզ Բաննիի գլխավորած թիմը պետք է բասկետբոլում հաղթի այլմոլորակայինների զավթիչներին, ովքեր ցանկանում են ստրկացնել հայտնի մուլտհերոսներին, այս հարցում Բագզին և ընկերությանը կօգնի ինքը՝ Մայքլ Ջորդանը։
* 2003-Լունի Թյունզ՝ նորից գործի մեջ-ֆիլմ, պատմվածքի կենտրոնում Looney Tunes-ի հերոսներն են, որոնք աշխատում են Warner Bros ստուդիայում։
* 2004-Scooby-Doo 2-պատահաբար խմելուց հետո Scooby-Doo-ն որոշ ժամանակ վերածվում է Թասմանյան Սատանայի։
* 2015-Միլլեր նապաստակի արձակուրդը-դրվագներում նկարահանվել են Բագզ Բաննին, Պորկի Պիգը և Դաֆի Դաքը։

## Релизы
Անիմացիոն շարքի հիման վրա թողարկվել են «Capitol» ընկերության աուդիո հեքիաթներով ձայնասկավառակներ։

1970-ական թվականների վերջին «WCI Home Video» տեսաընկերությունը, 1980 թվականից՝ «Warner Home Video»-ն թողարկել է Betamax և VHS տեսաերիզների շարքը բոլոր մուլտֆիլմերի շարքերով, 1980-ական թվականներին վերաթողարկվել է VHS և Betacam, ավելի ուշ՝ LaserDisc-ով։ Որոշ Videodisc-ում մուլտֆիլմերի շարքը արտադրվել է «MGM/UA Home Video» ընկերության կողմից։

1990-ականներին Ռուսաստանում այն դարձավ մեծ ժողովրդականություն, երբ ցուցադրվում էր ռուսական հեռուստատեսության կաբելային և օդային ալիքներով, մասնավորապես 1993-ին դրանք ցուցադրվում էին TV-6-ում, իսկ 1995-ին՝ «Останкино-1» հեռուստաալիքով։ Նաև 1990-ականներին մուլտսերիալը թողարկվեց VHS-ում «Ամերիքան վիդեո» վիդեո արտադրանքի կողմից՝ սեփական հեղինակային թարգմանությամբ, ինչպես նաև Էրաստ Դիրովսկու, Վիտալի Մարտինովի, Իգոր Ռադաևի և այլոց այլ նոր թարգմանություններով, իսկ 1994-1999 թվականներին՝ «Վարուս-վիդեո» ընկերությունների կողմից, 2000-2002 թվականներին՝ «Կամուրջ-տեսանյութ»՝ սեփական կրկնօրինակներով։ Բազմիցս ցուցադրվել է ռուսական հեռուստատեսությամբ, ներառյալ STS-ում 7 2x2-ում։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* https://web.archive.org/web/20100101175245/http://looneytunes.kidswb.com/
* https://archive.today/20121205000401/http://www.bcdb.com/cartoons/Warner_Bros_/Looney_Tunes/index.html

Կատեգորիա:1930 ստեղծագործություններ
Կատեգորիա:1930 ֆիլմեր
Կատեգորիա:Warner Bros.
Կատեգորիա:Ամերիկյան կատակերգական հեռուստասերիալներ
Կատեգորիա:Ամերիկյան կարճամետրաժ մուլտֆիլմեր
Կատեգորիա:Ամերիկյան հեռուստասերիալներ
Կատեգորիա:Ամերիկյան մուլտֆիլմեր
Կատեգորիա:Անգլերեն մուլտֆիլմեր
Կատեգորիա:Անգլերեն ֆիլմեր
Կատեգորիա:Անիմացիոն ֆիլմաշարեր
Կատեգորիա:Կարճամետրաժ ֆիլմեր
Կատեգորիա:Կինոկատակերգություններ
Կատեգորիա:Հեռուստասերիալներ
Կատեգորիա:Հորինված կենդանիներ
Կատեգորիա:Մուլտսերիալներ
Կատեգորիա:Մուլտֆիլմերի կերպարներ
Կատեգորիա:Ֆիլմեր նապաստակների մասին
Կատեգորիա:Գրաքննված ֆիլմեր