Տիչինո

**Տիչինո** (; ; ; ), իտալախոս կանտոն Շվեյցարիայի հարավում, Իտալիայի հետ սահմանի մոտ։ 1803 թվականին, երբ հիմնադրվում էր Շվեյցարիայի Համադաշնությունը, Բելինցոնայի ու Լուգանոյի կանտոնները միավորվեցին, և դրա արդյունքում կազմավորված նոր կանտոնն անվանվեց նրա տարածքով մինչև Լագո Մաջորե լիճը հոսող Տիչինո գետի անունով, որը, մի շարք ուսումնասիրողների կարծիքով, առաջացել է հնդեվրոպական *tak* արմատից (նշանակում է *հալվող*, *հոսող*)։

## Հակիրճ տեղեկատվություն
Տիչինոյի կանտոնն զբաղեցնում է 2812| քառակուսի կիլոմետր տարածք, որի մոտավորապես երեք քառորդ մասը պիտանի է գյուղատնտեսական նպատակներով օգտագործելու համար։ 2017 թվականի դեկտեմբերի 31-ի տվյալներով բնակիչների թվաքանակը եղել է 353,709, որոնց 70.1%-ը կաթոլիկներ էին
: 2016 թվականին Տիչինոն Եվրոպայում երկրորդ տեղն է զբաղեցրել բնակչության երկարակեցության (միջինը՝ 85 տարի) և առաջին տեղը՝ տղամարդկանց երկարակեցության (82,7 տարի) ցուցանիշներով։

Տիչինոյի տարածքում են գտնվում Համաշխարհային ժառանգության ցանկում ընդգրկված երկու հուշարձան՝ Բելինցոնայի երեք ամրոցներն ու Մոնտե Սան Ջորջոն (Monte San Giorgio): Կանտոնի մի շարք բնակավայրեր լայնորեն հայտնի են դրանցում պարբերաբար անցկացվող միջազգային մշակութային միջոցառումներով։ Լոկառնոյում ամեն տարվա օգոստոսի երկրորդ շաբաթվա ընթացքում անց է կացվում միջազգային հեղինակավոր կինոփառատոն, Լուգանոյում ու Մենդրիզիոյում հունիս-հուլիս ամիսներին՝ ջազային բացօթյա փառոատոն, որի վերջին շրջանի մասնակիցների թվում եղել են այնպիսի անվանի երաժիշտներ, ինչպես՝ Բուդդի Գայը, Վան Մորիսոնը, *Yes, Jethro Tull, Yellowjackets, Al Jarreau, Randy Brecker*  երաժշտախմբերը։

Տիչինոն հարուստ է բազմազան ոճերով կառուցված ճարտարապետական հուշարձաններով՝ սկսած ռոմանականից ու բարոկկոյից, վերջացրած ճամանակակից ոճերով։ Այստեղ ստեղծագործել են միջազգային ճանաչման հասած ճարտարապետներ Մարիո Բոտտան, Աուրելիո Գալֆետտին, Լուիջի Սնոցցին, Լիվիո Վակկինին։ Դեռ 18-րդ դարում ռուսաստանցի ու իտալա
ցի ազնվականներ նախագծեր են պատվիրել տիչինոցի համբավավոր ճարտարապետներին, իսկ վերջին ժամանակներս կանտոնը դարձել է լայն տարածում ստացած նեոռացիոնալիստական *Tendenza* շարժման կենտրոնը։

## Անվանի անձինք
* Մարիո Բոտտա - ճարտարապետ
* Աուրելիո Գալֆետի - ճարտարապետ 
* Լուիջի Սնոցցի - ճարտարապետ 
* Լիվիո Վակկինի - ճարտարապետ
* Բեռնասկոնի գերդաստան - ծեփագործներ, ճարտարապետներ ու քանդակագործներ
* Ջովանի Պիետրո Մանյի - ծեփագործ

## Գրականություն
*Marcello Sorce Keller,“Canton Ticino: una identità musicale?”, Cenobio, LII(2003), April–June, pp.&nbsp;171–184; also later published in Bulletin – Schweizerische Gesellschaft für Musikethnologie und Gesellschaft für die Volksmusik in der Schweiz, October 2005, pp.&nbsp;30–37.

## Պատկերասրահ

Lugano (Ticino) View on Lake Lugano and Monte San Salvatore.jpg|Տեսարան կանտոնի խոշորագույն բնակավայրից՝ Լուգանոյից
Bellinzona Fernmeldedirektion detail.jpg|Բելինցոնայի բիզնես կենտրոնը (ճարտարապետ՝ Մարիո Բոտտա)
20141120 gotthard-basistunnel02-wikipedia-hannes-ortlieb.jpg|Գոթարդի հիմնամակարդակ երկաթուղային թունելը]]
Lago.maggiore.jpg|Լագո Մաջորե լիճը
Boccalino.jpg|Բոկկալինոներ՝ հախճապակե հուշանվերներ
Verzasca Hut.JPG|Քարե տուն Վալե Վերցասկայում
Brunescio.jpg|Գյուղական տնակ Բրունեշիոյում՝ Վալլեմագիայի ձախ ափին
Morcote ticino.jpg|Մարկոտե քաղաքը


## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
*Cantone Ticino Պաշտոնական կայքէջ
*Ticino Tourism, Զբոսաշրջային գրասենյակի պաշտոնական կայքէջ
*Պաշտոնական վիճակագրություն

Կատեգորիա:Իտալախոս երկրներ և տարածքներ
Կատեգորիա:Շվեյցարիայի վարչական բաժանում