Լատվիական ռուբլի

մինի|160x160փքս
**Լատվիական ռուբլի**, Լատվիայի երկու արժույթների անվանումն է՝ լատվիական ռուբլու, որն օգտագործվել է 1919-1922 թվականներին, և երկրորդ լատվիական ռուբլու, որն օգտագործվել է 1992-1993 թվականներին։

## Առաջին Լատվիական ռուբլի (առանց արժույթի կոդ)

1918թ-ին Լատվիայի Հանրապետության հռչակումից հետո շրջանառության մեջ էին տարբեր արժույթների մեծ բազմազանություն ՝ օստրուբելներ, օստմարկեր, թղթե նամականիշեր, այսպես կոչված ցարական ռուբլիներ, Դումայի փողեր, ինչպես նաև մի քանի քաղաքային քաղաքապետարանների կողմից թողարկված օրինագծեր։

1919 թվականի փետրվարի 4-ին Լատվիայի ժամանակավոր կառավարությունը ֆինանսների նախարարին թույլ տվեց թողարկել Լատվիայի Հանրապետության առաջին դրամանիշերը՝ գանձապետական տոմսերը։ Դրանք առաջադրվել են ռուբլով (լատիշերեն՝ րուբլիս, հոգնակի՝ ռուբլիս) և կոպեկներով  (լատիշերեն՝ կապեիկա, հոգնակի անվանում՝ կապեիկաս, հոգնակի սեռական՝կապեիկու)։ 1919 թվականի մարտի 27-ին լատվիական ռուբլու փոխարժեքը սահմանվեց 1 օստմարկայի, 2 պապիերմարկայի և 1,5 կայսերական ռուբլու մակարդակում:1919 թվականի ապրիլից մինչև 1922 թվականի սեպտեմբեր ընկած ժամանակահատվածում թողարկվել են 5, 10, 25 և 50 կոպեկ անվանական արժեքով թղթադրամներ և 1, 2, 5, 10, 25, 50, 100, Եվ 500 ռուբլի։ Մետաղադրամներ չեն թողարկվել։ 1919 թվականին Լատվիական ԽՍՀ-ի Ռիգայում թողարկված 5 ռուբլի:
Առաջին պետական թղթադրամները տպագրվել են 1919 թվականին Անդրեև Նիեդրայի կառավարության կողմից, որը համարվում էր գերմանամետ և անօրինական և նույն թվականին էլ տապալվեց։  Կարլիս Ուլմանիսի օրինական կառավարությունը տպեց բավականին նման թղթադրամներ, բայց տարբեր ստորագրություններով։ Այս կառավարությունը նախկինում տպագրված թղթադրամները ճանաչել է որպես օրինական վճարամիջոց։  Այս թղթադրամների դիզայները Ջուլիուս Մադերնիեկսն էր։ Լատվիական ռուբլով թղթադրամները թողարկվել են նաև Լատվիայի Սոցիալիստական Խորհրդային Հանրապետության մունիցիպալիտետների կողմից 1919-1920 թվականներին։

1922 թվականի օգոստոսի 3-ին Նախարարների կաբինետը հաստատեց "փողի մասին կանոնակարգը", որի համաձայն լատին դարձավ Լատվիայի ազգային արժույթը, իսկ մեկ լատին հավասար էր 50 ռուբլու։ Որոշ ժամանակ ռուբլին, լատերի հետ միասին, մնաց շրջանառության մեջ։

## Երկրորդ Լատվիական ռուբլի (ԼՌ)
Լատվիայի վերականգնված անկախությունը Խորհրդային Միության կողմից ճանաչվել է 1991 թվականի սեպտեմբերի 6-ին։ 1992 թվականի առաջին չորս ամիսներին երկրի վրա բացասաբար է ազդել խորհրդային ռուբլու փոխարժեքի գնաճը։  Լատերի անհապաղ վերադարձը հնարավոր չէր, քանի որ այն շատ արագ արժեզրկված կլիներ։

Այս խնդիրը լուծելու համար 1992 թվականի մայիսի 4-ին Լատվիայի Հանրապետության դրամավարկային բարեփոխումների հանձնաժողովը ընդունեց "լատվիական ռուբլու ներդրման մասին" որոշումը։  1992 թվականի մայիսի 7-ից գոյություն ունեցող ռուբլով թղթադրամների հետ միասին որպես օրինական վճարման միջոց ներդրվեց ժամանակավոր արժույթ՝ լատվիական ռուբլին։  Այն հայտարարվեց խորհրդային ռուբլուն հավասար արժեքով:Լատվիական ռուբլու թղթադրամները (սովորաբար հայտնի են որպես ռեպսիկներ, ի պատիվ Կենտրոնական բանկի նիհար ղեկավար Էյնարս Ռեպսեի) թողարկվել են  1, 2, 5, 10, 20, 50, 200 և 500 ռուբլի անվանական արժեքներով։

## Լայնություններ
Լատվիական երկրորդ ռուբլին շրջանառությունից հանվել է 1993 թվականի հոկտեմբերի 18-ին, բայց կարող էր փոխանակվել, վավեր էր մինչև 1994 թվականի հուլիսի 1-ը։ Պատմական ազգային արժույթը ՝ լատ-ը, կրկին շրջանառության մեջ է դրվել 1993 թվականին՝ փոխարինելով լատվիական ռուբլին 1 լատ = 200 ռուբլի  հարաբերակցությամբ։  2014 թվականի հունվարի 1-ին վերջինս փոխարինվել է եվրոյով՝ 1 եվրոյի դիմաց 0,702804 լատ փոխարժեքով։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:1919 հիմնադրումներ Լատվիայում
Կատեգորիա:1992 հիմնադրումներ Լատվիայում
Կատեգորիա:Դրամագիտություն
Կատեգորիա:Եվրոպական արժույթներ
Կատեգորիա:Լատվիայի տնտեսություն
Կատեգորիա:Շրջանառությունից հանված դրամներ