Ջոան Միտչել

**Ջոան Միտչել** (, ), ամերիկացի նկարչուհի, որը հիմնականում աշխատել է գեղանկարչության և փորագրության ոլորտում, ինչպես նաև օգտագործել է պաստել և կատարել այլ աշխատանքներ թղթի վրա։ 1950-ականներին նա ակտիվ մասնակցություն է ունեցել Նյու Յորքի նկարիչների դպրոցում։ Չիկագոյի բնիկ լինելով՝ նա համարվում է ամերիկյան աբստրակտ էքսպրեսիոնիզմի շարժման ներկայացուցիչ, թեև իր կարիերայի մեծ մասն անցկացրել է Ֆրանսիայում։

Տասնիններորդ դարի հետիմպրեսիոնիստ նկարիչները, մասնավորապես՝ Անրի Մատիսը, նշանակալի ազդեցություն են ունեցել Միտչելի հուզական արտահայտչականությամբ ոճի և ժեստային վրձնի ձևավորման վրա։ Բնանկարների հիշողությունները ոգեշնչել են նրա ստեղծագործությունները։ Նա հայտնի է արվեստի քննադատ Իրվինգ Սենդլերին ասելով․«Ես իմ բնանկարները կրում եմ ինձ հետ»։ Նրա հետագա աշխատանքները պայմանավորված և սահմանափակված էին նրա վատթարացող առողջական վիճակով։

Միտչելը իր դարաշրջանի այն քիչ կին նկարիչներից էր, որն արժանացավ քննադատների և հանրության գովասանքի։ Նրա նկարները, գծանկարները և հրատարակված տպագրությունները կարելի է տեսնել աշխարհի խոշոր թանգարաններում և հավաքածուններում, և վաճառվել են ռեկորդային գներով։ 2021 թվականին Սան Ֆրանցիսկոյի ժամանակակից արվեստի թանգարանը և Բալթիմորի գեղարվեստի թանգարանը համատեղ կազմակերպեցին նրա աշխատանքների համապարփակ հետահայաց ցուցադրություն։ Լուի Վիտոն հիմնադրամը 2022 թվականի հոկտեմբերից մինչև 2023 թվականի փետրվարը ներկայացրեց Միտչելի և Կլոդ Մոնեի աշխատանքների ցուցահանդես։

Իր կտակում Միտչելը նախատեսել էր Ջոան Միտչել հիմնադրամի ստեղծումը՝ շահույթ չհետապնդող կազմակերպություն, որը դրամաշնորհներ և կրթաթոշակներ է տրամադրում աշխատող արվեստագետներին և պահպանում է իր արխիվները։

## Ընտանիք
Միտչելի ընտանեկան արմատները սկիզբ են առնում Հեղափոխական պատերազմից։ «*Joan Mitchell Lady Painter։ A life*» գրքի կազմի ներսի բացատրական հատվածում Միտչելը նկարագրվում է որպես ժառանգորդուհի։ Նրա մայրը՝ Մարիոն Սթրոբելը, նկարագրվում է որպես ժառանգորդուհի, մինչդեռ նրա հայրը՝ բժիշկ Ջեյմս Հերբերտ Միտչելը, բնութագրվում է որպես «նահանգի հյուսիսային մասում բնակվող ֆերմերի՝ առանց տոհմական ծագման որդի»։ Նրանք ամուսնացել են 1922 թվականի դեկտեմբերի 6-ին Հյուսիսային Միչիգան պողոտայում։

1857 թվականին Սառա Մուրը և Դանիել Բաքստերը ՝ Մարիոնի մայրական կողմի տատն ու պապը, լքեցին Մասաչուսեթս նահանգի Քվինսի քաղաքում գտնվող «լավ տեղավորված» ընտանիքները և բնակություն հաստատեցին Չիկագոյի Օհայո փողոցում։ Մինչև 1857 թվականը Դանիել Բաքսթերը հացահատիկի բիզնեսում կուտակել էր 100,000 դոլար, իսկ Ջոանի տատը՝ Հենրիետա Բաքսթերը, նրանց հինգ երեխաներից ավագն էր։ 1890 թվականին Հենրիետան ամուսնացավ Ցինցինատիում ծնված Չարլզ Լուի Սթրոբելի հետ։ Սթրոբելը դրամապանակների գործարանի սեփականատեր և ներգաղթյալ Կարլ Սթրոբելի որդին էր, ինչպես նաև բավարացի ճենապակյա վաճառականների ժառանգ։ Մասնագիտությամբ քաղաքացիական ինժեներ Չարլզը 27 տարի աշխատել է Էնդրյու Կարնեգիի Keystone Bridge ընկերությունում։

Ջեյմս Հերբերտ Միտչելը Հավանայից է, Իլինոյսից, որտեղ նրա մայրական կողմի տատն ու պապը՝ Ջորջ և Ուեյթի Վոգահանները, Վերմոնտից տեղափոխվել էին 1839 թվականին։ Նախագահ Ջեյմս Փոլկը նրանց 177 ակր (0.277 քառակոսի մղոն) անշարժ գույք տրամադրեց (հողատարածք), որի շնորհիվ նրանք կառուցեցին ֆերմա և բուծեցին եգիպտացորեն, ցորեն, ձիեր, ոչխարներ և կաթնատու կովեր։ Նրանց նախնիները եղել են բրիտանացի գաղութարարներ և կաշեգործական գործարանների սեփականատերեր։ Ջոանը հայտնի էր նրանով, որ պնդում էր, որ իր հայրական կողմի նախապապը Ամերիկյան հեղափոխության մարտիկ էր։ Այս պնդումները չեն հաստատվել։ Սառա Ֆելիսիա Վոգահանը ամուսնացել է պարոն Ջեյմս Հիքման Հերնդոն Միտչելի հետ 1873 թվականին՝ ապրելով իր եղբայրներից և մորից ավելի երկար։ Նրա հիվանդ հայրը մահացել է 1874 թվականին։ Միտչելը Իսահակ Միտչելի և Ֆրենսիս Սթրիբլինգ Միտչելի 11 երեխաներից կրտսերն էր, ովքեր լքեցին Վիրջինիան՝ բնակություն հաստատելու Կենտուկիում, ապա՝ Իլինոյս գետի ափին։ Նրա խորթ հորեղբայրը (Ջիմ Հ․Հ․Միտչելի խորթ եղբայրը) ՝ Հենրի Հարիսոն Միտչելը, իր շրջանի առաջին զոհն էր Ամերիկյան քաղաքացիական պատերազմի ժամանակ։

## Կենսագրություն և ստեղծագործական կյանք
Միտչելը՝ մաշկաբան Ջեյմս Հերբերտ Միտչելի և բանաստեղծուհի Մարիոն Սթրոբել Միտչելի դուստրը, ծնվել է Չիկագոյում, Իլինոյս նահանգում։ Նրա հայրը եղել է Ամերիկյան մաշկաբանական ասոցիացիայի նախագահը, մայրը՝ «Պոեզիա» ամսագրի համախմբագիր։ Մանկության տարիներին նա սիրում էր ջրացատկն ու գեղասահքը, և հետագայում նրա  արվեստում արտացոլվեց այս մարզական ոգին․ մի պատկերասրահի սեփականատեր նշել է, որ «Միտչելը նկարչությանը մոտենում էր գրեթե ինչպես մրցակցային սպորտի»։ Միտչելը պարբերաբար էր հաճախում շաբաթօրյա արվեստի դասընթացների Չիկագոյի արվեստի ինստիտուտում, և ի վերջո դեռահասության վերջին տարիներին, նա ամառներն անցկացնում էր ինստիտուտի կողմից կազմակերպված «Օքս-Բոու» արվեստի կենտրոնում։ Նա ապրում էր Սթրիթերվիլ թաղամասի Չեսթնաթ փողոցում և հաճախում էր Լինքոլն Պարկ թաղամասի Ֆրենսիս Վ․Փարքերի ավագ դպրոց։ Փարքերի դպրոցում նա մտերիմ էր Էդվարդ Գորիի  հետ և հետագա տարիներին ևս պահպանել է ընկերական հարաբերությունները նրա հետ, չնայած նրանցից ոչ մեկը չէր հետաքրքրվում մյուսի աշխատանքով։ Երբ նրա մայրական կողմի պապը՝ Չարլզ Լուի Սթրոբելը մահացավ 1936 թվականի ապրիլին, նրա ժառանգությունը կազմում էր նրա 500,000 դոլարի երկու երրորդը, իսկ ավելի ուշ ժառանգեց նաև ծնողների հիմնադրած վստահության ֆոնդերը։

Միտչելը երկու տարի սովորել է Մասաչուսեթսի Սմիթ քոլեջում, սակայն ցանկանում էր ամբողջությամբ նվիրվել նկարչությանը։ Այնուհետև նա հաճաճել է Չիկագոյի արվեստի ինստիտուտի դպրոց, որտեղ 1947 թվականին ստացել է կերպարվեստի բակալավրի աստիճան, իսկ 1950 թվականին՝ կերպարվեստի մագիստրոսի աստիճան։ 1944 թվականին նա ստացել է Չիկագոյի արվեստի ինստիտուտի դպրոցի կրթաթոշակ։ Մեքսիկայում ամռան ամիսները նվիրում էր նկարչությանը։ 1947 թվականին Մանհեթեն տեղափոխվելուց հետո նա ցանկանում էր սովորել Նյու Յորքում՝ Հանս Հոֆմանի դպրոցում, բայց, ըստ թանգարանի վարիչ Ջեյն Լիվինգսթոնի, Միտչելը մասնակցել է միայն մեկ դասընթացի և ասել․ «Ես չէի կարողանում հասկանալ նրա ասած ոչ մի բառ, ուստի շփոթված դուրս եկա»։ 2000 դոլար արժողությամբ ճանապարհորդական կրթաթոշակի շնորհիվ նա սովորեց Փարիզում և Պրովանսում 1948-1949  թվականներին, ինչպես նաև ճանապարհորդեց Իսպանիայում և Իտալիայում։ Այս ժամանակահատվածում նրա աշխատանքները ստեղծվել են աբստրակցիոնիզմի ոճով։

Միտչելն ամուսնացել է ամերիկացի հրատարակիչ Բարնի Ռոսեթի հետ 1949 թվականի սեպտեմբերին Ֆրանսիայի Լը Լավանդու քաղաքում։ Զույգը նույն տարվա վերջին վերադարձավ Նյու Յորք։ Ռոսսեթը հիմնադրել է «Գրով Փրես» հրատարակչությունը։ Նրանք ամուսնալուծվել են 1952 թվականին։

## Ստեղծագործական վաղ շրջան (Նյու Յորք)
1950 թվականին Միտչելը տեսավ իր առաջին Վիլլեմ դե Կունինգի նկարը Ուիթնիի ամենամյա ցուցահանդեսում։ Այդ տարի Միտչելը նկարեց այն, ինչը պետք է լիներ իր վերջին նկարը՝ մարդկային կերպարանքով, որը ներառված էր «Կերպարն ու քաղաքը» աշխատանքում, որի մասին նա ավելի ուշ ասաց. «Ես գիտեի, որ դա իմ վերջին կերպարն էր լինելու»։ 1950-ականների ընթացքում Միտչելը ակտիվ էր Նյու Յորքի դպրոցի նկարիչների և բանաստեղծների շրջանակում և առնչվում էր ամերիկյան աբստրակտ էքսպրեսիոնիզմի շարժմանը, թեև անձամբ նա ատում էր գեղագիտական պիտակավորումները։ Սկսած 1950 թվականից՝ նա արվեստանոց էր պահպանում Գրինվիչ Վիլիջում՝ սկզբում Տասնմեկերորդ փողոցում, իսկ ավելի ուշ՝ Իններորդ փողոցում: Նա շարունակեց ապրել Նյու Յորքում մինչև 1982 թվականը, չնայած1950-ականների վերջից արդեն հիմնականում բնակվում էր Ֆրանսիայում: 1950-ականներին նա հաճախ էր այցելում այնպիսի արվեստագետների հավաքատեղիներ, ինչպիսիք են «Սեդրա» պանդոկը և «Քլաբ»-ը, Ութերորդ փողոցի ձեղնահարկը, որը միայն հրավերով էր, որտեղ մասնակցում էր քննարկումների և հասարակական միջոցառումների։

Միտչելը բովանդակալից և ինտենսիվ ստեղծագործական երկխոսության մեջ էր Նյու Յորքի դպրոցի նկարիչներ Ֆիլիպ Գուստոնի, Ֆրանց Քլայնի և Վիլլեմ դե Կունինգի հետ, որոնց արվեստը նա մեծապես գնահատում էր։ Ինչպես նշում է Քեյթի Սիգելը «Ջոան Միտչել» գրքում․ «Նա այցելում էր նրանց արվեստանոցներն ու ցուցահանդեսները, և նրանք էլ՝ իրենը․ միասին և առանձին ընթրում ու խմում էին՝ զրուցելով նկարչական նյութերի և մեծ արվեստի մասին»։ Լի Կրասների, Գրեյս Հարթիգանի, Էլեն Ֆրանկենթալերի, Շիրլի Ջաֆեի, Էլեյն դե Կունինգի և Սոնյա Գեչտոֆֆի հետ մեկտեղ Միտչելը իր ժամանակաշրջանի այն սակավաթիվ կին արվեստագետներից էր, ովքեր արժանացան քննադատների բարձր գնահատանքին և լայն ճանաչման։

1951 թվականին Միտչելի ստեղծագործությունները ներկայացվեցին պատմական նշանակություն ունեցող «Իններորդ փողոցի արվեստի ցուցահանդես»-ում, որը կազմակերպվել էր արվեստի գործակալ Լեո Քասթելլիի և «Արվեստագետների ակումբ»-ի անդամների նախաձեռնությամբ։ Ցուցահանդեսին մասնակցում էին նաև Ջեքսոն Պոլոքը, Վիլեմ դե Կունինգը և Հանս Հոֆմանը։ Ջոան Միտչելը Կաստելլիի աջակցությամբ քաղաքով մեկ տեղափոխեց իր մեծածավալ աբստրակտ նկարը։ Նրա ընկերներ Ֆրանց Քլայնը և Վիլեմ դե Կունինգը բարձր գնահատեցին աշխատանքը և ապահովեցին, որ այն ցուցադրության ընթացքում զբաղեցնի պատվավոր տեղ։ 1952 թվականին Նյու Յորքում գտնվող «Նոր» պատկերասրահում կայացավ Միտչելի առաջին անհատական ցուցահանդեսը։

1950-ականների կեսերից Միտչելը Ֆրանսիայում գնալով ավելի շատ ժամանակ էր ծախսում ճանապարհորդության և ստեղծագործության վրա։ Միաժամանակ նա շարունակեց կանոնավոր կերպով հանդես գալ Նյու Յորքում՝ 1950–1960-ականներին ''Stable'' պատկերասրահում կազմակերպված բազմաթիվ անհատական ցուցահանդեսներով։ Լինդա Նոխլինի հետ հարցազրույցում Միտչելը խոստովանել է, որ թեև իր բազմաթիվ գործընկերներ աջակցում էին իր ստեղծագործական գործունեությանը, այնուամենայնիվ որպես կին արվեստի ոլորտում նա բախվել է որոշ խոչընդոտների։ Նա պատմել է, որ մի անգամ Հանս Հոֆմանը իրեն ասել է, թե «պետք է նկարես», ինչը առաջին հայացքից կարող էր հաճելի հնչել, սակայն ինքը դա ընկալել է այնպես, որ տղամարդ արվեստագետներն այնքան էլ չեն զգում կանանց կողմից մրցակցային վտանգ և այնքան քիչ են մտահոգված, որ վերջիններիս առաջընթացը իրենց չի անհանգստացնում։

1955 թվականին, Փարիզում գտնվելիս, Միտչելը ծանոթացավ կանդացի նկարիչ Ժան-Փոլ Ռիոփելլի հետ, որի հետ ունեցավ երկար, բարդ և անկայուն հարաբերություններ, որոնք տևեցին 1955–1979 թվականները։ Նրանք վարձել էին առանձին տներ և արվեստանոցներ, սակայն գրեթե ամեն օր միասին ընթրում և խմում էին։ Այդ նույն տարում Միտչելը առաջին անգամ հանդիպեց գրող Սեմյուել Բեքեթին։ Նրանց կապը միաժամանակ և անձնական, և ինտելեկտուալ բնույթ ուներ։ Քննադատ Լյուսի Ջեֆերը ընդգծում է նրանց փոխադարձ ազդեցությունը և հետաքրքրվածությունը Պոլ Սեզանով, նշելով․ «Միտչելն ու Բեքեթը կիսում են ոճ, որը, ինչպես ճոճանակը, ճոճվում է դինամիզմի և հապաղման, պարզության և առեղծվածայնության միջև, և այդ կերպ խոչընդոտում է իմաստի պարզեցմանը և կաղապարային պիտակավորմանը։  «Մի երեկո»-ում և  «Թոնդո»-ում նրանք ստեղծել են ինքնակենտրոնված հատվածներ, որոնք մեզ՝ տեքստի/կտավի ընթերցողներիս, թույլ են տալիս անցնել «անվերջորեն ավարտվող կամ սսկսվող լույսի միջով»։(Բեքեթ,2009,126)։

1956 թվականին Միտչելը ստեղծեց իր կարևոր առաջընթացը ներկայացնող աշխատանքներից մեկը՝ Հեմլոկը, նկարչուհին այն անվանել է ավարտից հետո՝ հղում կատարելով Ուոլլես Սթիվենսի 1916 թվականի «Սևի գերակայությունը» բանաստեղծության մեջ իր տեսած «մուգ ու կապույտ զգացողությանը»։

1957 թվականի հոկտեմբերին Միտչելի աշխատանքներին նվիրված առաջին մեծ հոդվածը հրապարակվեց ARTnews ամսագրում։  «Միտչելը նկարում է» վերնագրով հոդվածում արվեստի քննադատ Իրվինգ Սենդլերը գրում է․ «Այն զգացմունքները, որոնք նա փորձում է արտահայտել, նա բնութագրում է որպես «հատկություններ, որոնք տարբերակում են բանաստեղծական տողը արձակի տողից»: Այնուամենայնիվ, զգացմունքը միշտ պահանջում է արտաքին հղում, և նրա աշխատանքներում այդ դրսևորումը ապահովում է բնությունը»: 1950-ականների վերջում Միտչելը ընդգրկվեց Թայմ ամսագրի «*the Vocal Girls*» ցուցակում։

## Միջին շրջան (Ֆրանսիա)
Մինչև 1959  թվականը Միտչելը մշտապես ապրում էր Ֆրանսիայում և նկարում էր Փարիզի 15-րդ վարչությունում՝ Ֆրեմիկուր փողոցում գտնվող ստուդիայում։ Նա 1960-ականներին երկար ժամանակով վարձակալեց այդ բնակարանը։ Միտչելը Փարիզ էր տեղափոխվել իր սիրելիի՝ Ռիոպելի հրավերով։ Այդ ժամանակ նրա նկարները ցուցադրվել են մի շարք մեծ հեղինակություն ունեցող միջազգային ցուցահանդեսներում, այդ թվում՝ Օսակայում կայացած *International Art of a New Era: Informel and Gutai*-ում, Վենետիկի 29-րդ Բիենալեում, Սան Պաուլոյի Ժամանակակից արվեստի թանգարանի 5-րդ  Բիենալեում և *Documenta II-ում*՝ Կասելում։ Նյու Յորքում *Stable* Պատկերասրահում պարբերաբար անհատական ցուցահանդեսներ կազմակերպելու և այլ վայրերում խմբային ցուցահանդեսներին մասնակցելուց բացի, նա սկսել էր ցուցահանդեսներ կազմակերպել Փարիզում՝ Գալերի ժան Ֆուրնիերի հետ (որը մինչև 1963 թվականը հայտնի էր որպես Գալերի Քլեբեր)։ Ֆուրնիերը ավելի քան 30 տարի Փարիզում Միտչելի գործակալն էր։

1960-ականների սկզբին Միտչելը Փարիզում ունեցել է անհատական ցուցահանդեսներ Գալերի Նյուֆվիլի (1960) և Գալերի Լոուրենսի հետ (1962)։ Նա ունեցել է նաև լրացուցիչ անհատական ցուցահանդեսներ Իտալիայում (*Dell'Ariete* պատկերասրահ, Միլան, 1960) և Շվեյցարիայում (*Klipstein und Kornfeld,* Բեռն, 1962)։ 1960-ականների ընթացքում Միտչելի աշխատանքները ընդգրկվել են *Mai*-ի և  *Réalités Nouvelles*-ի ցուցահանդեսներում՝ Փարիզում,  ինչպես նաև բազմաթիվ խմբային ցուցահանդեսներում, որոնք կայացել են Ֆրանսիայում, Գերմանիայում, Իտալիայում, Շվեյցարիայում, Ճապոնիայում, Նիդերլանդներում և այլ միջազգային վայրերում։

1960-1964 թվականների ընթացքում Միտչելը հրաժարվեց իր նախորդ ստեղծագործությունների ամբողջական ոճից ու պայծառ գույներից՝ փոխարենը օգտագործելով մռայլ երանգներ և  խիտ կենտրոնացված գունային զանգվածներ՝ արտահայտելու անորոշ ու նախնադարյան մի բան։ Ասում են, որ այս աշխատանքների վրա առկա գծանշումները բացառիկ էին․ «Ներկը լցվում էր կտավի վրա, հոսում ու ցայտում էր մակերեսով, և երբեմն նկարչուհին մատներով այն տարածում էր»։ Միտչելը ինքն է այս շրջանի աշխատանքները բնութագրել որպես «բավականին մռայլ և դաժան», սակայն 1964 թվականին նա «փորձեց ազատվել մռայլ գույներից և անցնել այլ բանի»։ Մի ժամանակ Միտչելը մրցակցում էր դե Կունինգի հետ՝ որպես ամենամեծ կենդանի աբստրակտ նկարչուհի։ Այդ ժամանակ, երբ նրա մակարդակի առաջատար աբստրակտ էքսպրեսիոնիստները, ինչպիսիք են  Քլայնը և Պոլլոքը, արդեն մահացել էին, իսկ դե Կունինգը վերադարձել էր կերպարային գեղանկարչությանը, Միտչելին ընձեռվեց հնարավորություն՝ իր աբստրակտ էքսպրեսիոնիզմում ռադիկալ ոճական փոփոխություններ կատարելու։

1967 թվականին Միչելը մոր մահից հետո ժառանգեց բավականին մեծ գումար, ինչը հնարավորություն տվեց նրան գնելու երկու հեկտար հողատարածք Վետեյ քաղաքում՝ Ժիվերնիի մոտ, որի վրա գտնվող պարտեզի տաղավարը նախկինում եղել էր Կլոդ Մոնեի տունը։ Միչելը գնել էր այս տունը «որպեսզի շան հետ զբոսնելու կարիք չլինի», ինչը շատ օգտակար էր նրա 13 շան համար։ Տունը գտնվում էր Փարիզից 35 մղոն (56.3 կմ) հեռավորության վրա, և նա այնտեղ ապրեց ու աշխատեց մինչ կյանքի վերջը։ Վետեյի բնապատկերն ու հատկապես Սենա գետի տեսարանը, ինչպես նաև նրա տան պարտեզները հաճախակի դարձան նրա արվեստում արտացոլվող տարրեր։ Սակայն մահվան նախօրեին նա խոսում էր այնպես, կարծես գնել էր այդ սեփականությունը առանց հիշատակելու նախկին տիրոջ մասին, ու կարծես անգամ չգիտեր նրա անունը, անվան արտասանությունը նմանեցնում էր բոնեթ բառին։ Միտչելը հաճախ հրավիրում էր Նյու Յորքից արվեստագետ ընկերներին՝ ստեղծագործական հանգստյան օրեր անցկացնելու Վետեյում։ Նկարչուհի Ջոյս Պենսատոն նշել է. «Նա ուզում էր աջակցել երիտասարդներին։ Կարլը [Պլանսկին] և ես դա կոչում էինք «Թարմ օդի ծրագիրը»։ Երբ նա առաջին անգամ ինձ հրավիրեց ամառն այնտեղ անցկացնելու, դա տևեց մարտից սեպտեմբեր։ Այդ վեց ամիսները ինձ փոխեցին և այդպես հասկացա, թե ով եմ ես»։

1968 թվականին Միտչելը դարձավ առաջին նկարչուհին, որի աբստրակտ էքսպրեսիոնիզմի աշխատանքները ներառվեցին իր հայրենի քաղաքի ''Smart'' արվեստի թանգարանի հավաքածուում, երբ Միտչելի «Անվերնագիր» (1961) նկարը դարձավ թանգարանին նվիրաբերված առաջին աշխատանքներից մեկը։ Այդ տարի Միտչելը ցուցահանդեսներ ունեցավ  ''Martha Jackson'' պատկերասրահում՝ Նյու Յորքում, որտեղ նա շարունակեց ցուցահանդեսներ ունենալ մինչև 1970-ականների կեսերը։ 1972 թվականին Միտչելը Նյու Յորքի Սիրաքյուս քաղաքի ''Everson'' արվեստի թանգարանում բեմադրեց իր առաջին խոշոր թանգարանային ցուցահանդեսը՝ «Իմ հինգ տարիները քաղաքում» վերնագրով։ Ցուցահանդեսը, մասնավորապես Միտչելի «Արևածաղիկ» նկարները՝ ստեղծված 1960-ականների վերջից մինչև 1970-ականների սկզբը, արժանացան քննադատների բարձր գնահատականին։ «Նյու Յորք Թայմս»-ի համար գրելիս Պիտեր Շյելդալը կանխատեսել էր, որ Միտչելը, ի վերջո, կճանաչվի որպես «ոչ միայն հիսունականների, այլև վաթսունականների և յոթանասունականների լավագույն ամերիկացի նկարիչներից մեկը»։ Նա շարունակեց․«Կարծում եմ՝ այս պնդումը չափազանցված չի թվա նրանց համար, ովքեր բավականաչափ բախտավոր են եղել դիտելու Միտչելի վերջերս Սիրաքյուսի *Everson* թանգարանում կայացած հսկայական և գրեթե զարմանալիորեն գեղեցիկ ցուցահանդեսը՝ 49 նկար, որոնցից մի քանիսը հսկայական են, որոնք նկարիչը ստեղծել է Ֆրանսիայում ապրելու հինգ տարիների ընթացքում»։ Էվերսոնի թանգարանում ցուցադրությունից հետո ցուցահանդեսը տեղափոխվեց Martha Jackson պատկերասրահ։

1969 թվականին Միտչելն ավարտեց իր առաջին մեծածավալ եռապատկերը՝ *Sans Neige*-ը («Առանց ձյան»), որի լայնությունը 16.5 ոտնաչափ է։

Բնակվելով Ֆրանսիայում Միտչելը չի մասնակցել Նյու Յորքում տեղի ունեցող արվեստի փոփոխություններին, որոնք կապված էին փոփ արտի, մինիմալիզմի և կոնցեպտուալ արվեստի զարգացման հետ։ 1972 թվականին նա ունեցել է իր առաջին թանգարանային ցուցահանդեսը ''Everson'' արվեստի թանգարանում։ Միտչելը սկսեց պարբերաբար ցուցահանդեսներ կազմակերպել Նյու Յորքի պատկերասրահի գալերիստ Քսավիե Ֆուրկադի հետ, ով Նյու Յորքում նրա գործընկերն էր մինչև նրա մահը՝ 1987 թվականը։

1979 թվականին Միտչելն ավարտեց իր երկու ամենահայտնի մեծածավալ աշխատանքները՝ La Vie en Rose  պոլիպտիխները (անվանվել է ֆրանսիացի երգչուհի Էդիթ Պիաֆի հայտնի երգի անունով) և *[[Salut Tom]]* (նվիրված իր ընկերոջը՝ արվեստի քննադատ և թանգարանի վարիչ Թոմաս Բ․ Հեսսին, ով մահացել է 1978 թվականին): Թաուսիֆ Նուրը «Նյու Յորք Թայմս»-ի համար գրած *La Vie en Rose* նկարի մասին ասում է, [որ դրանում] «Միտչելը սև և կապույտ վրձնահարվածների էներգետիկ՝ գրեթե բռնի հատվածները համադրում է նարդոսի և բաց վարդագույնի մշուշի հետ՝ աղավաղելով դիտողի պատկերը նկարի մասշտաբի մասին և ուղղորդելով աչքը»։

## Հետագա տարիներ և մահ (Ֆրանսիա)
1982 թվականին Միտչելը դարձավ առաջինամերիկացի կին նկարիչը, ով անհատական ցուցահանդես ունեցավ Փարիզի ժամանակակից արվեստի թանգարանում։ Փարիզում Միտչելը շրջապատված էր արվեստագետ ընկերներով, որոնց թվում էին կոմպոզիտոր Ժիզել Բարոն և նկարիչներ Քեյթ Վան Հաութենը, Կլոդ Բորե Ալարդը,Միքայել-Անդրեա Շատը, Մոնիկ Ֆրդիմանը, Մահի Քսենակիսը, Շիրլի Ջաֆեն, Զուկան և Քեյթի Քրոուն։ 1984 թվականի նոյեմբերին Միտչելը Փարիզի Բաստիլի շրջանում սկսեց այցելել հոգեվերլուծաբան Քրիստիան Ռուսո-Մոզետիգին։ Այնտեղ նա ծանոթացավ և ընկերացավ ամերիկացի նկարչուհի Սառա Հոլթի և նրա ամուսնու՝ նկարիչ Ժան-Մաքս Ալբերտի հետ։ Նա գրել է․« Ընկերներ, ես իսկապես շատեմ սիրում ձեր երկուսի բազմաքանակ ստեղծագործությունները, և, իհարկե, ձեզ նույնպես։ Շատ հաճելի է, երբ հավանում ես թե՛ ստեղծագործությունը, թե՛ արվեստագետին․ դա բավականին հազվադեպ բան է, ինչպես ես եմ նկատել։Ես շատ-շատ երջանիկ եմ»։

1984 թվականին Միտչելի մոտ ախտորոշվեց բերանի խոռոչի քաղցկեղ, և առաջարկվց կատարել մանդիբուլեկտոմիա (ստորին ծնոտի հեռացում)։ Հոկտեմբերին նա դիմեց այլ բժշկի՝ Ժան-Պիեռ Բատաինիին, որը Կյուրիի ինստիտուտում ճառագայթային թերապիայի առաջատար մասնագետ էր, նրա կիրառած բուժումը արդյունավետ էր, սակայն հանգեցրեց Միտչելի ծնոտի ոսկրային հյուսվածքի մահվան (ավասկուլյար նեկրոզ) **,** ինչպես նաև անհանգստության և դեպրեսիայի։ Բժշկի ցուցումով նա դադարեց ծխել, սակայն շարունակեց հարբեցողությամբ տառապել։

1985 թվականից հետո Միտչելի՝ քաղցկեղից հետո ստեղծված աշխատանքները արտացոլում են հիվանդության հետևանքով առաջացած հոգեբանական փոփոխությունները․ այդ շարքին են պատկանում *Between* վեց աշխատանքները, *Faded Air 1, Faded Air 2, A Few Days* շարքը, *Before, Again* շարքը և *Then, Last Time* չորս աշխատանքների խումբը։ Միտչելի առողջությունն ավելի վատացավ, երբ նրա մոտ ազդրի բնածին հոդախախտի հետևանքով առաջացավ օստեոարթրոզ։ 1985 թվականի դեկտեմբերին նա կատարեց ազդրային հոդի փոխարինման վիրահատություն Փարիզի Cochin հիվանդանոցում, սակայն բավարար արդյունք չեղավ։ Լուվեսիենի կլինիկայում հետագա վերականգնողական բուժման ընթացքում նա սկսեց աշխատել ջրաներկով։ Վիրահատությունից հետո առաջացած դժվարությունները ստիպեցին նրան օգտագործել մոլբերտ և աշխատել ավելի փոքր ձևաչափերի վրա։ Նրա River շարքը բնորոշ է այս ժամանակաշրջանին։

Նույն ժամանակահատվածում Միտչելի՝ Նյու Յորքի գործընկեր Քսավիե Ֆուրկադի մոտ ախտորոշվեց ՄԻԱՎ, և 1986 թվականին նա մեկնեց Ֆրանսիա՝ բուժում ստանալու։ 1986 թվականի դեկտեմբերին Ֆուրկադն ու Միտչելը այցելեցին Լիլ՝ դիտելու Մատիսի ստեղծագործությունների ցուցահանդեսը, որոնք բերված էին Լենինգրադի Էրմիտաժ պետական թանգարանից։ Այդ շարքը հանգեցրեց *Lille* նկարների շարքին, որին, Քսավիե Ֆուրկադի 1987 թվականի ապրիլի 28-ի մահից հետո, հաջորդեցին *Chord* նկարները։ *River*, *Lille* և *Chord* շարքերը 1987 թվականի հունիսի 10-ից հուլիսի 13-ը ցուցադրվեցին Փարիզի *Jean Fournier* պատկերասրահում։

1988 թվականին Միտչելի աշխատանքները ներկայացվել են խոշոր հետահայց ցուցահանդեսներում, որը նա նկարագրել է որպես «արվեստի պատմության կենդանի ցուցադրություն»։ Ջոան Միտչելի նկարները․ Բնական էքսպրեսիոնիզմի երեսունվեց տարի ցուցահանդեսը 1988 1989 թվականներին շրջագայել է Միացյալ Նահանգներում՝ սկսելով Կորկորան արվեստի պատկերասրահից, այնուհետև այցելելով Սան Ֆրանցիսկոյի ժամանակակից արվեստի թանգարան, Օլբրայթ-Նոքսի պատկերասրահ, Լա Ջոլլայի ժամանակակից արվեստի թանգարան և Կոռնելի համալսարանի Հերբերտ Ֆ․ Ջոնսոնի արվեստի թանգարան։

Միտչելի առաջին անհատական ցուցահանդեսը Ռոբերտ Միլլերի պատկերասրահում (ինը նկարներից բաղկացած) տեղի է ունեցել 1989 թվականի հոկտեմբերի 25-ից մինչև նոյեմբերի 25-ը։ Նրա երկրորդ անհատական ցուցահանդեսը Ռոբերտ Միլլերի պատկերասրահում տեղի ունեցավ 1991 թվականի մարտի 26-ից ապրիլի 20-ը։ Այն մեծ հաջողություն ունեցավ և ներկայացրեց նկարներ, որոնք Նյու Յորք Թայմսի արվեստաբան Ջոն Ռասելը նկարագրել է որպես «ինքնանկարներ մի արվեստագետի կողմից, որի աշխատանքները նրա ներաշխարհի արտահայտությունն էին, յուրաքանչյուր աշխատանք՝ ստեղծված իր յուրահատուկ և անհատական ոճով, կարելի է ընկալել որպես իր կերպարի արտահայտություն»։

Կյանքի վերջին տարիներին Միտչելը անդրադարձավ արևածաղիկների թեմային՝ նոր ուշադրությամբ և խորությամբ։ «Արևածաղիկներ» (1990-91) աշխատանքը ստեղծվել է «մահացող արևածաղկի զգացողությունը փոխանցելու» նպատակով։

1992 թվականի հոկտեմբերին Միտչելը մեկնեց Նյու Յորք՝ Ժամանակակից արվեստի թանգարանում կազմակերպված Մատիսի ցուցահանդեսին մասնակցելու։ Հասնելուն պես նրան անմիջապես տարան բժշկի, որտեղ նրա մոտ ախտորոշվեց թոքերի քաղցկեղ (զարգացած)։ Հոկտեմբերի 22-ին նա վերադարձավ Փարիզ՝ կարճ ժամանակով վերադառնալով Վետեյ, նախքան Փարիզի հիվանդանոց տեղափոխվելը, որտեղ նրան այցելեցին նրա ընկերները՝ Ջոն Քեյմը և Ջոզեֆ Սթրիկը։ Ջոան Միտչելը մահացել է 1992 թվականի հոկտեմբերի 30-ի առավոտյան՝ Փարիզի Ամերիկյան հիվանդանոցում։

## Ոճ և ներգործություն
Թեև տարիների ընթացքում նրա ոճը զարգացավ և փոփոխվեց, Միտչելը 1950-ականների սկզբից մինչև իր վերջին աշխատանքնրը՝ 1992 թվականը, հավատարիմ մնաց աբստրակտ արվեստին։ Մանկության տարիներին հաճախ այցելելով Չիկագոյի Արվեստի ինստիտուտ և ուսումնասիրելով 19-րդ դարի գեղանկարչությունը, Միտչելը որպես իր ստեղծագործության վրա ազդեցություն ունեցած արվեստագետներ առանձնացնում էր Պոլ Սեզանին, Վասիլի Կանդինսկիին, Անրի Մատիսին և Վինսեթ վան Գոգին, և մի անգամ ասել է․ «Եթե կարողանայի նկարել Մատիսի նման յոթերորդ երկնքում կլինեի»**։** Նրա նկարները մեծածավալ են և հաճախ բաղկացած են մի քանի կտավներից։ Բնապատկերների հետ կապված հիշողություններն ու զգացումները դարձել էին նրա ստեղծագործության հիմնական աղբյուրը։ Միտչելը արվեստաբան Իրվինգ Սենդլերին ասել է․ «Բնապատկերները միշտ ինձ հետ են՝ իմ հիշողության մեջ»։

Միտչելը նկարում էր հիմնականում յուղաներկերով՝ նախապատված կտավի կամ սպիտակ ֆոնի վրա, և ներկը կտավի վրա տարածում էր առանց զգուշորեն կամ փոքրիկ շարժումներով։ Նա նկարը նկարագրել է որպես «կենդանի էակ, որը շարժվում է տարածության մեջ»**։**

Արվեստաբան Լինդա Նոխլինի խոսքով « իմաստն ու հուզական ինտենսիվությունը կառուցվածքային առումով ստեղծվում են, այսպես ասած մի շարք հակադրությունների միջոցով, խիտ և թափանցիկ վրձնահարվածների հակադրություն, ցանցային կառուցվածքի և ավելի քաոսային, ինքնաբուխ կազմակերպման համադրություն, կտավի ստորին և վերին հատվածներում ծանրության բաշխման տարբերություն, լույսի և մթի հակադրություն, ընդհատվող և շարունակական վրձնահարվածների փոխազդեցություն, ինչպես նաև ներդաշնակ և հակասական գունային համադրություններ։ Այս տարրերը միասին դառնում են իմաստի և զգացմունքային արտահայտչականության հզոր միջոցներ»։

Ջոան Միտչելը նշել է, որ ցանկանում էր իր ստեղծագործությունների միջոցով փոխանցել չորացող արևածաղկի զգացողությունը և հավելել է, որ «որոշ աշխատանքներ հիշեցնում են երիտասարդ աղջիկների՝ համեստ և զուսպ կերպարներ», և «դրանք շատ մարդկային են թվում»։ Միտչելը խորապես առաջնորդվում էր իր զգացմունքներով և արտացոլում դրանք իր աշխատանքներում։ Նա նույնիսկ իր նկարների վրա ազդեցություն ունեցող այդ զգացմունքները համեմատում էր պոեզիայի հետ։

## Ժառանգություն
### Ջոան Միտչել հիմնադրամ
Իր կտակում Միտչելը նախատեսել էր հիմնադրամի ստեղծում, որը կօգներ և կաջակցեր արվեստագետներին՝ միաժամանակ պահպանելով իր ժառանգությունը։ 1993 թվականին Նյու Յորքում որպես շահոյւթ չհետապնդող կազմակերպություն հիմնադրված Ջոան Միտչել հիմնադրամը դրամաշնորհներ և կրթաթոշակներ է տրամադրում ԱՄՆ-ում գործունեություն ծավալող գեղանկարիչներին, քանդակագործներին և արվեստագետների խմբերին։ Հիմնադրամից դրամաշնորհներ են ստացել ԱՄՆ-ում բնակվող ավելի քան 1000 արվեստագետներ, այդ թվում՝ Մել Չինը (1995), Էմմի Սիլմանը (1999), Ֆրանկո Մոնդինի-Ոուիսը (2001), Մարկ Բրեդֆորդը (2002), Վոնգեչի Մուտուն (2007), Սիմոն Լեյը (2011), Էմմի Շերալդը (2013), Ամանդա Ռոս-Հոն (2013), Էնն Փերսելը (2014), Միչի Մեկոն (2017), Էլիզաբեթ Քոնդոնը (2018), Դանիել Լինդ-Ռամոսը (2019), Զարուհի Աբդալյանը (2020) և Լիզա Սիլվեստրեն (2021)։ Հիմնադրամը արվեստագետներին տրամադրում է անվճար աջակցություն և ուսուցում կարիերայի փասթաթղթավորման, ստեղծագործությունների հաշվառման և ժառանգության պլանավորման ոլորտներում։ Իր ամյակի օրը նրա հիմնադրամը (ինչպես նաև իր արվեստակից Ռոբերտ Ռաուշենբերգի հիմնադրամը) համարվում էր կերպարվեստի ամենամեծ և ամենաազդեցիկ հիմնադրամներից մեկը։

2015 թվականին Նոր Օռլեանում՝ Լուիզիանայում գտնվող Ջոան Միտչելի կենտրոնում բացվեց «Արվեստագետների բնակության» ծրագիր**,** որը գտնվում էր Յոթերորդ թաղամասի Բայու Ռոուդ 2275 հասցեում: Նոր Օռլեանում Ջոան Միտչելի կենտրոնը   արվեստագետներին տրամադրում է ժամանակ և տարածք ստեղծագործական աշխատանքի համար՝ 6 կամ 14 շաբաթ տևողությամբ կեցության ծրագրերի միջոցով։ Արվեստագետները հնարավորություն ունեն համագործակցելու արվեստի մասնագետների, գործընկեր կազմակերպությունների և համայնքի այլ անդամների հետ։ Դիմողները պետք է կամ վերջին 5 տարիներին բնակված լինեն Նոր Օռլեանում, լինեն Նոր Օռլեանի բնիկ, կամ լինեն Ջոան Միտչելի հիմնդրամի նախկին դրամաշնորհառու։ Կեցության ծրագրի նախկին մասնակիցների թվում են եղել Լայլա Ալին, Ֆիրելեյ Բաեզը, Հիզեր Հարթը, Մարեն Հասինգերը, Լաուրա Քինան, Քերի Մոյերը, Շանի Փիթերսը, Ալիսոն Սարը, Էմի Շերալդը, Քալեն Վաշինգտոնը, Քարլ Ջո Ուիլյամս կրտսերը և Մել Զիգլերը։

Բացի այդ, Հիմնադրամը տնօրինում է Միտչելի արվեստի գործերի հավաքածուն, նրա անձնական փաստաթղթերը (ներառյալ նամակագրությունն ու լուսանկարները) և նրա կյանքին ու գործունեությանը վերաբերող այլ արխիվային նյութեր։ 2015 թվականին հիմնադրամը նախաձեռնեց Ջոան Միտչելի ստեղծագործությունների գիտական կատալոգի նախագիծը, որի շրջանակում իրականացվում է նրա նկարների համակարգված ուսումնասիրություն՝ նպատակ ունենալով ապագայում հրատարակել ամբողջական կատալոգ։

### Ժառանգական ցուցահանդեսի ընտրանի
Միտչելի ստեղծագործությունները ներկայացվել են նրա ստեղծագործական գործունեության միջին շրջանին նվիրված ամփոփիչ ցուցահանդեսներում՝ 1961 և 1974 թվականներին, իսկ նրա ուշ շրջանի խոշոր հետահայաց ցուցահանդեսը ցուցադրվել է տարբեր քաղաքներում 1988-1989 թվականներին։ 2002 թվականի Նյու Յորքի Ամերիկյան արվեստի Ուիթնի թանգարանում բացվել է Ջոան Միտչելի ստեղծագործություններին նվիրված հետահայաց ամփոփիչ ցուցահանդեսը՝ «Ջոան Միտչելի նկարները»։ Ցուցահանդեսի բացման նախօրեին նրա ընկեր և արվեստի գրող Կլաուս Կերտերը Նյու Յորք Թայմս-ում գրել է․ «Ջոանի արվեստը ոգեշնչված էր ներքին ուժեղ տեսլականով։ Ինչպես իր գործընկեր Սայ Տվոմբլին, նա նույնպես զարգացրեց աբստրակտ էքսպրեսիոնիստ նկարիչների ոճը։ Նա նրանց գեղարվեստական մոտեցմանը ավելացրեց ավելի համարձակ կոմպոզիցիա և վառ գույներ, որոնք ուժեղ տպավորություն են թողնում և ընդգծում են գեղեցկությունը»։

2016 թվականին նրա աշխատանքները ներառվեցին Դենվերի արվեստի թանգարանի կողմից կազմակերպված «Աբստրակտ էքսպրեսիոնիզմի կանայք ցուցահանդեսում»։ 2015 թվականին Ավստրայի Կունստհաուս Բրեգենց թանգարանը կազմակերպել է «Ջոան Միտչել։ Կյանքն ու նկարները» հետահայաց ցուցահանդեսը, որը այնուհետև ցուցադրվեց Գերմանիայում՝ Քյոլնի Լյուդվիգ թանգարանում (2015-2016):

Միտչելի աշխատանքները ներառվել են Պոմպիդու կենտրոնում 2021 թվականին կայացած «Կանայք աբստրակտ արվեստում» ցուցահանդեսում։

2021 թվականի սեպտեմբերին Սան Ֆրանցիսկոյի ժամանակակից արվեստի թանգարանում բացվեց «Ջոան Միտչել» համապարփակ հետահայաց ցուցահանդեսը (2021 թվականի սեպտեմբերի 4 - 2022 թվականի հունվարի 17)։ Հետահայաց ցուցահանդեսը կազմակերպվել է Սառա Ռոբերթսի՝ Սան Ֆրանցիսկոյի ժամանակակից արվեստի թանգարանի և Քեյթի Սիգելի՝ Բալթիմորի արվեստի թանգարանի կողմից։ «Նյու Յորք Թայմս»-ում հրապարակված իր գրախոսության մեջ քննադատ Թաուսիֆ Նուրը գրել է, որ ցուցահանդեսը ցույց է տալիս, թե ինչպես Միտչելի՝ որպես մեծագույն նկարիչներից մեկի պատմության մեջ մտնելու անսասան վճռականությունը ծնեց մի ինքնատիպ ոճ, որը ընդլայնեց Աբստրակտ Էքսպրեսիոնիզմի սահմանները։ Սան Ֆրանցիսկոյի ժամանակակից արվեստի թանգարանում ցուցադրվելուց հետո ցուցահանդեսը շարունակվել է Բալթիմորի ժամանակակից արվեստի թանգարանում (2022 թվականի մարտի 6-ից օգոստոսի 14-ը), ապա՝ Փարիզի «Լուի Վիտտոն» հիմնադրամում (2022 թվականի աշնանը)։ 2023 թվականին նրա աշխատանքները ներառվել են *Action, Gesture, Paint: Women Artists and Global Abstraction 1940-1970* ցուցահանդեսում, որը կայացել է Լոնդոնի ''Whitechapel'' պատկերասրահում։

2023 թվականի մարտի 25-ից մինչև հունիսի 25-ը Սենթ Լուիսի արվեստի թանգարանում ցուցադրվեց «Մոնեթ-Միտչել։Ֆրանսիական բնապատկերի նկարազարդում» ցուցահանդեսը։ Ցուցահանդեսում ներկայացված էին Միտչելի և Կլոդ Մոնեի աշխատանքները, որոնք կենտրոնացած էին ֆրանսիական բնապատկերների վրա։ Ցուցահանդեսը ցուցադրվել էր նաև Փարիզի «Լուի Վիտտոն» հիմնադրամում՝ 2022 թվականի հոկտեմբերի 5-ից մինչև 2023 թվականի փետրվարի 27-ը։ Ցուցահանդեսի կատալոգը կազմել է Սայմոն Քելլին՝ Սյուզան Փեյջեի և Մարիան Մաթյոյի մասնակցությամբ։

Միտչելի արվեստի աշխատանքները պահպանվում են աշխարհի ավելի քան 100 պետական հաստատությունների մշտական հավաքածուներում։

## Արվեստի ոլորտ
Միտչելի արվեստի գործերը բացառիկ կոմերցիոն հաջողություն են ունեցել թե՛ նրա կենդանության օրոք, թե՛ նրա մահից հետո։ 1960-1962 թվականներին նա արվեստի գործերի վաճառքից ստացել է  ավելի քան 30,000 ԱՄՆ դոլար եկամուտ՝ իր ստեղծագործական ուղու միջին փուլում գտնվելիս։ Այդ տարիներին նման եկամուտը հատկապես նշանակալի էր կին նկարչի համար։

1992 թվականին՝ կյանքի վերջին ամիսներին, Միտչելի աշխատանքները ներկայացված էին Նյու Յորքի Ռոբերտ Միլլերի և Փարիզի Ժան Ֆուրնիեի պատկերասրահներում։ Երկու պատկերասրահներն էլ շարունակեցին ներկայացնել նրա աշխատանքների ցուցահանդեսներ 1990-ականների ընթացքում։ 2004 թվականին Նյու Յորքի Cheim & Read-ը ստանձնեց «Ջոան Միտչել» հիմնադրամի պատկերասրահային ներկայացուցչությունը։ Պատկերասրահը ներկայացրեց Միտչելի աշխատանքների բազմաթիվ անհատական ​​ցուցահանդեսներ մինչև 2018 թվականը, երբ Հիմնադրամը ներկայացուցչությունը փոխանցեց Դեյվիդ Զվիրներին։ 2019 թվականին Միտչելի բազմապանել աշխատանքները հանդիսանում էին անհատական ցուցահանդեսի թեման Նյու Յորքի Դեյվիդ Զվիրներ պատկերասրահում՝ վերնագրված *Joan Mitchell: I carry my landscapes around with me*։

### Աճուրդներ/Արվեստի տոնավաճառներ
2007 թվականին Չիկագոյի Արվեստի ինստիտուտը վաճառեց 1957 թվականի *Ste. Hilaire,*  նկարը Նյու Յորքի Քրիստիս աճուրդում ՝ 3,8 միլիոն դոլարով: 2012 թվականին Միտչելի 1971 թվականի անանուն նկարը Փարիզի Քրիստիս աճուրդում վաճառվեց 5.2 միլիոն եվրոյով (7 միլիոն դոլար): Այդ տարի Միտչելի կտավները, ըստ աճուրդային տվյալների բազայի՝ Արտնետի, դարձել էին աճուրդում վաճառված ցանկացած կին արվեստագետի ամենաթանկարժեք երկու գործերը: Բլումբերգի կողմից կազմված տվյալների համաձայն՝ Միտչելի աշխատանքները 1985-ից մինչև 2013 թվականը վաճառվել են 239.8 միլիոն դոլարով։

2014 թվականին Նյու Յորքի Քրիստիս աճուրդում Միտչելի անանուն 1960 թվականի աբստրակտ կտավը վաճառվեց 11,9 միլիոն դոլարով՝ գերազանցելով առավելագույն գնահատականը և սահմանելով աճուրդային ռեկորդ արվեստագետի համար: Արդյունքը նաև սահմանեց աճուրդում ներկայացված կին նկարչի ստեղծագործությունների նոր ռեկորդ, որը նախկինում պատկանում էր Բերտա Մորիզոյի *Apres le dejeuner* (1881) ստեղծագործությանը։ Այս գինը, իր հերթին, գերազանցեց Ջորջիա Օ'Քիֆի 1932 թվականի *[[Jimson Weed/White Flower No 1]]* նկարի համար վճարված 44.4 միլիոն դոլարը, որը վաճառվեց 2014 թվականի նոյեմբերի 20-ին։ 2018 թվականի հունիսին սպասվում էր, որ Միտչելի ինը կտավները կվաճառվեն ավելի քան 70 միլիոն դոլար ընդհանուր արժեքով աշխարհի ամենամեծ ժամանակակից արվեստի տոնավաճառում՝ *Art Basel-*ում: Նրա հինգ աշխատանքները վաճառվել են ընդհանուր առմամբ 49 միլիոն դոլարով, այդ թվում՝ «Կոմպոզիցիա»-ն (1969) և «Անվերնագիր»-ը (1959), որոնցից յուրաքանչյուրը վաճառվել է 14 միլիոն դոլարով։ 2021 թվականի մայիսին Միտչելի *12 Hawks at 3 O'Clock* (մոտ 1962 թվական) նկարը վաճառվեց ռեկորդային 20 միլիոն դոլարով Հոնկոնգի Արտ Բազել ցուցահանդեսում։

2023 թվականին «Անվերնագիր» (մոտ 1959 թվական) կտավը նոյեմբերի 9-ին Քրիստիս աճուրդում վաճառվեց 29.16 միլիոն դոլարով, իսկ «Արևածաղիկներ» (1990–91թվականներ) կտավը նոյեմբերի 16-ին Սոթբիս աճուրդում վաճառվեց 27.9 միլիոն դոլարով ՝ դառնալով նկարչի առաջին երկու աշխատանքները, որոնք վաճառվել են ավելի քան 20 միլիոն դոլարով։ Միտչելի ստեղծագործության աճուրդում նախորդ ռեկորդը սահմանվել էր 2018 թվականին Նյու Յորքի Քրիստիս աճուրդի տանը «Հապալաս» (1969 թվական) նկարի համար, որը վաճառվել էր 16,9 միլիոն դոլարով։ 1991 թվականին Միտչելը «Արևեածաղիկ» նկարը ավարտելուց հետո նվիրել էր Ջոն Քեյմին։ 2024 թվականի մայիսին «Կեսօր»-ը (մոտ 1969 թվական) գերազանցեց իր 15–20 միլիոն դոլար գնահատականը՝ Սոթբիսում վաճառվելով 22.6 միլիոն դոլարով։ 2024 թվականի հունիսին «Արևածաղիկներ» (1990–91 թվականներ) վերնագրով աշխատանքը վաճառվեց Արտ Բազելում՝ 18–20 միլիոն դոլարի միջակայքում, սակայն սա 2023 թվականի Սոթբիսի վաճառքի աշխատանքը չէր։ «Քաղաքային բնապատկեր»-ը նախապես գնահատվել էր 15–20 միլիոն դոլարի սահմաններում և ի վերջո վաճառվեց 17,085,000 դոլարով 2024 թվականի նոյեմբերի 19-ին՝ Քրիստիս աճուրդում։

## Այլ
2025 թվականին ամերիկացի գործարար և բարերար Խորխե Մ. Պերեսը և նրա կինը՝ Դարլինը, Միտչելի 1973 թվականի մոնումենտալ եռապատկերը՝ «Իվա»-ն, նվիրաբերեցին Լոնդոնի Թեյթ Մոդեռն թանգարանին։

## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն
* Hessel, Katy *The Story of Art Without Men.* United Kingdom: Hutchinson Heinemann, 2023, pp 246&ndash;249. 
* Roberts, Sarah and Katy Siegel. **'. San Francisco: SFMOMA; New Haven: Yale University Books, 2021. ISBN 9780300247275
* Hudson, Suzanne and Robert Slifkin. **'. Catalogue of exhibition held at David Zwirner New York, May 3 – July 12, 2019. New York: David Zwirner Books, 2019. ISBN 9781644230282
* Tap, M. (2018). Joan Mitchell and Jean-Paul Riopelle. *Border Crossings*, *37*(3), 122–124.
* Gabriel, Mary. *Ninth Street Women: Lee Krasner, Elaine de Kooning, Grace Hartigan, Joan Mitchell, and Helen Frankenthaler: five painters and the movement that changed modern art*. New York: Little, Brown and Company, 2018.
* Hickey, Dave. *25 Women*: *Essays on Their Art*. Illinois: University of Chicago Press, January 2016. 
* Mitchell, Joan. "Interview with Yves Michaud." Stiles, Kristine, and Peter Selz. *[https://web.archive.org/web/20131020083410/http://www.ucpress.edu/content/chapters/4919001.toc.pdf Theories and Documents of Contemporary Art: A Sourcebook of Artists' Writings.]* Berkeley, CA: University of California Press, 2012, pp.&nbsp;32–34.  
* Albers, Patricia. ** New York: Alfred A. Knopf, 2011.  
* Chadwick, Whitney. *[http://catdir.loc.gov/catdir/toc/fy0712/2006901311.html Women, Art, and Society.]* London: Thames & Hudson, 2007.  
* Mitchell, Joan, and Helen Anne Molesworth. *Joan Mitchell: Leaving America, New York to Paris, 1958–1964.* Göttingen: Steidl, 2007. Catalog of an exhibition held at Hauser & Wirth London, May 24 – July 21, 2007.  
* Livingston, Jane, Yvette Y. Lee, and Linda Nochlin. *[https://www.worldcat.org/title/paintings-of-joan-mitchell-exhibition-whitney-museum-of-american-art-new-york-june-20-september-29-2002-birmingham-museum-of-art-alabama-june-27-august-31-2003-modern-art-museum-of-fort-worth-texas-september-21-2003-january-7-2004-the-phillips-collection-washington-february-14-may-16-2004/oclc/470242775?ht=edition&referer=br The Paintings of Joan Mitchell.]* Berkeley: Los Angeles, 2002. Exhibitions: Whitney Museum of American Art, New York, June 20 – September 29, 2002; Birmingham Museum of Art, Alabama, June 27 – August 31, 2003; Modern Art Museum of Fort Worth, Texas, September 21, 2003 – January 7, 2004; The Phillips Collection, Washington, February 14 – May 16, 2004.  
* Herskovic, Marika. *American Abstract Expressionism of the 1950s: An Illustrated Survey with Artists' Statements, Artwork and Biographies.* Franklin Lakes, NJ: New York School Press, 2003, pp.&nbsp;226–229.  
* Herskovic, Marika. *New York School: Abstract Expressionists : Artists Choice by Artists : a Complete Documentation of the New York Painting and Sculpture Annuals, 1951–1957.* New Jersey: New York School Press, 2000, pp.&nbsp;8, 16, 38, 254–257.  
* Seidner, David. *Artists at Work* *: Inside the Studios of Today's Most Celebrated Artists*. New York: Rizzoli International Publications, 1999, pp.&nbsp;90–103. 
* Bernstock, Judith. *Joan Mitchell*. New York: Hudson Hills Press, in association with Herbert F. Johnson Museum of Art, Cornell University, Ithaca, 1988.
* *Joan Mitchell: Choix de peintures, 1970–1982.* Introduction by Suzanne Pagé; essays by Marcelin Pleynet and Barbara Rose. Paris: ARC, Musée d'Art Moderne de la Ville de Paris, 1982.
* Munro, Eleanor. *Originals: American Women Artists.* New York: Simon & Schuster, 1979, pp.&nbsp;233–247. 
* Tucker, Marcia. *Joan Mitchell*. New York: Whitney Museum of American Art, 1974.

## Արտաքին հղումներ
* The Joan Mitchell Foundation
* Dorothy Seckler, Oral history interview with Joan Mitchell, 1965 May 21 – Archives of American Art
* Joan Mitchell: Portrait of an Abstract Painter, documentary film by Marion Cajori
* Joan Mitchell Biography on TheArtStory
* Mitchell/Riopelle Exhibit
* East Ninth Street LACMA
* Joan Mitchell at MoMA
* Joan Mitchell at David Zwirner
* 6-minute special on the 20th anniversary of her death from PBS

Կատեգորիա:20-րդ դարի ամերիկացի նկարիչներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի նկարչուհիներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի գրաֆիկներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի արվեստագետներ