Սոֆյա Նալեպինսկա-Բոյչուկ

[մինի|309x309փքս| Սով, տեսարան [Հոլոդոմորից]]
**Սոֆյա Օլեքսանդրիվնա Նալեպինսկա-Բոյչուկ** ( ուկր. ՝ Софія Олександрівна Налепинська-Бойчук. ) ), ծնունդով Լեհաստանից և լեհական ծագումով ուկրաինացի նկարչուհի, ով առավել հայտնի է իր փայտափորագրություններով։

## Կենսագրություն
Ծնվել է Լեհաստանում։ Հայրը երկաթուղային ճարտարագետ էր, մայրը՝ դաշնակահարուհի։ 1890 թվականին հոր հետ տեղափոխվել է Սանկտ Պետերբուրգ, որտեղ էլ ստացել է կերպարվեստի առաջին դասերը՝ աշակերտելով լեհ նկարիչ Յան Ցիգլինսկուն։ Հետագայում նա մասնավոր դասեր է առել Մյունխենում՝ հունգարացի նկարիչ Սիմոն Հոլյոսից։ Իր ուսումնառությունն ավարտել է 1909 թվականին Փարիզում, Ռանսոնի ակադեմիայում, որտեղ աշխատել է Ֆելիքս Վալոտոնի և Մորիս Դենիսի հետ։ Այստեղ էլ ծանոթացել է ուկրաինացի նկարիչ Միխայլո Բոյչուկի հետ։ Նրա և մի ընկերոջ հետ Իտալիայում շրջագայելուց հետո վերադարձել է Գալիցիա և ներգրավվել տեղի արվեստագետների համայնքում։

Բոյչուկի հետ նրա հարաբերությունները գնալով խորացել են, և 1917 թվականին նրանք Կիևում ամուսնացել են։ Սոֆյան սովորել է ուկրաիներեն և արագ յուրացրել մշակույթը։ Նրանք 1918 թվականին որդի են ունեցել։ 1919-1922 թվականներին Սոֆյան աշխատել է Միրգորոդի արվեստի դպրոցում, այնուհետև դարձել է Կիևի պլաստիկ արվեստի ինստիտուտի քսիլոգրաֆիայի արհեստանոցի վարիչը (1924 թվականից հետո՝ Կիևի արվեստի ինստիտուտ, այժմ ՝ Վիզուալ արվեստների և ճարտարապետության ազգային ակադեմիա )։ Նա այնտեղ աշխատել է մինչև 1929 թվականը

1936 թվականին նա և իր ամուսինը ձերբակալվել են լրտեսության և հակահեղափոխական գործունեության մեղադրանքով։ Հաջորդ տարի նրանց գնդակահարել են. համապատասխանաբար՝ դեկտեմբերին և հուլիսին։

Սոֆյա Նալեպինսկա-Բոյչուկի աշխատանքների մեծ մասը գրքի նկարազարդման համար նախատեսված փայտափորագրություններ են, այդ թվում՝ Տարաս Շևչենկոյի, Դմիտրի Մամին-Սիբիրյակի և Ստեպան Վասիլչենկոյի ստեղծագործությունների թեմաներով։ Ուկրաինայի անկախության պատերազմի ժամանակ նա նախագծել է թղթադրամների և պետական արժեթղթերի նմուշօրինակներ։ Դրանք 1932 թվականին ցուցադրվել են, բայց երբեք չեն օգտագործվել։

1988 թվականին նա արդարացվել է։ 1996 թվականին նրա անունը տեղ է գտել բռնաճնշումների ենթարկված քառասուն արվեստագետների հուշարձանին, որ գտնվում է ազգային ակադեմիայում։

## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն
* M.F. Dmitryenko;; Налепинська-Бойчук Софія Олександрівна
* Serhii Bilokin; Смерть Софії Налепінської-Бойчук
* Выставки советского изобразительного искусства : Справочник. Т. 1. — М., 1965. — С. 439;
* Выставки советского изобразительного искусства : Справочник. Т. 2. — М., 1967. — С. 446;
* Словник художників Украіни. — Киів, 1973. — С. 158;
* Степанян Н. Искусство России XX века : Взгляд из 90-х. — М. : Эксмо-Пресс, 1999. — С. 139.

## Արտաքին հղումներ
* Կենսագրությունը  @ ArtHive
* Լուսանկարը և համառոտ կենսագրությունը Ուկրաինայի արվեստի գրադարանում
* «Միխայլո Բոյչուկի ուսանողները» @ *The Day*
* 30 июля 1884 года в Лодзи в семье польского инженера путей сообщения родилась Софья Александровна Налепинская-Бойчук — украинский график, профессор. Жена художника Михаила Бойчука (до 1929).

Կատեգորիա:1884 ծնունդներ
Կատեգորիա:1937 մահեր
Կատեգորիա:20-րդ դարի արվեստագետներ
Կատեգորիա:ԽՍՀՄ-ում բռնադատվածներ
Կատեգորիա:Խորհրդային նկարիչներ
Կատեգորիա:Կին արվեստագետներ
Կատեգորիա:Մահապատժի ենթարկված անձինք
Կատեգորիա:Նկարիչների կանայք
Կատեգորիա:Ուկրաինացի արվեստագետներ
Կատեգորիա:Ուկրաինացի կին արվեստագետներ
Կատեգորիա:Ուկրաինացի նկարիչներ
Կատեգորիա:Ուկրաինացի նկարչուհիներ