Anglo Irish Bank-ի գաղտնի վարկերի շուրջ վեճ

մինի|300x300փքս|Բողոքի ցույցեր Anglo Irish Bank-ի դիմաց՝ բանկի փրկարարական ծրագրի դեմ բողոքի ցույցերի ժամանակ (2010 թվականի ապրիլին)
**Anglo Irish Bank-ի գաղտնի վարկերի շուրջ վեճը** (հայտնի է նաև որպես **շրջանառու գործարքների վեճ**), սկսվել է Դուբլինում 2008 թվականի դեկտեմբերին, երբ Anglo Irish Bank-ի (նահանգի երրորդ խոշորագույն բանկը) նախագահ Շոն Ֆիցպատրիկը խոստովանել է, որ բանկից թաքցրել է ընդհանուր առմամբ 87 միլիոն եվրոյի վարկեր, ինչը հանգեցրել է մի շարք միջադեպերի, որոնք հանգեցրել են Anglo-ի ազգայնացմանը 2009 թվականի հունվարի 21-ին։ Հետագայում Ֆիցպատրիկը հրաժարական է տվել իր պաշտոնից, որին քսանչորս ժամվա ընթացքում հաջորդեցին բանկի ոչ գործադիր տնօրեն Լար Բրեդշոն և գլխավոր գործադիր տնօրեն Դեյվիդ Դրամը։ Anglo-ի նոր նախագահ՝ Դոնալ Օ'Քոնորը արագորեն նշանակվել է տնօրենների խորհրդի անդամ, քայլ, որը ողջունել է Իռլանդիայի ֆինանսների նախարար Բրայան Լենիհանը։ Երեք հրաժարականների պատճառների վերաբերյալ մի շարք հետաքննություններ են սկսվել։ Իռլանդիայի կենտրոնական բանկը վերանայում է բանկի գործարքները, չնայած նրա ֆինանսական կարգավորող Պատրիկ Նիրին նույնպես հրաժարական է տվել։ Նույնը արեցին նաև Anglo, Irish Life and Permanent, ինչպես նաև Irish Nationwide-ի հետ կապված մի շարք այլ նախագահներ, տնօրեններ և գործադիր տնօրեններ։

Սկզբնական ընդունումից մի քանի օր անց հայտարարություն է արվել, որ Anglo Irish Bank-ը կլինի երեքից մեկը (Allied Irish Bank-ի և Bank of Ireland-ի հետ միասին), որոնք կվերակապիտալացվեն Իռլանդիայի կառավարության կողմից։ Anglo Irish Bank-ի վերակապիտալիզացիան նախատեսվում էր իրականացնել 2009 թվականի հունվարի կեսերին։ արտահերթ ընդհանուր ժողովից (EGM) հետո։ Դրա փոխարեն Լենիհանը անսպասելիորեն հայտարարել է Anglo Irish Bank-ի ազգայնացման մասին տարեկան ընդհանուր ժողովից մեկ գիշեր առաջ՝ վերակապիտալիզացիայի գործընթացում իր ունեցած դժվարությունների պատճառով։ Նշված մյուս երկու բանկերի վերակապիտալիզացիաները նախատեսվում էր իրականացնել մինչև 2009 թվականի մարտի վերջը, սակայն, ըստ վարչապետ Բրայան Քոուենի, դրանք պետք է ավարտվեին 2009 թվականի փետրվարի սկզբին՝ ընդհանուր առմամբ 7 միլիարդ եվրոյով։ 2009 թվականի հունվարի 21-ին Anglo Irish Bank-ի ազգայնացումը տեղի ունեցավ նույն ամսվա սկզբին տեղի ունեցած ևս երկու հրաժարականներից հետո։ 2009 թվականի հունվարի 7-ին մեկ այլ ռեժիսոր՝ Ուիլի ՄաքԱթիրը, հրաժարական տվել է՝ դառնալով վիճաբանության չորրորդ զոհը։ Երկու օր անց ֆինանսական կարգավորող Պատրիկ Նիրին թոշակի անցավ՝ գործի վարման վերաբերյալ իր բազմաթիվ քննադատությունների ֆոնին։ Ազգայնացումից հետո Irish Nationwide-ի նախագահ, դոկտոր Մայքլ Ուոլշը հրաժարական տվել է փետրվարի 17-ին՝ մեկ շաբաթ անց այն օրվանից, երբ կառավարության կողմից նշանակված տնօրենները հայտարարեցին, որ հետաքննում են Irish Life and Permanent-ի կողմից Anglo Irish Bank-ում ներդրված միլիարդավոր եվրոյի ավանդը ֆինանսական տարվա ավարտից առաջ։

Թաոիսախ Բրայան Քոուենը հերքել է այն պնդումները, որ ինքը պաշտպանում է հարուստ ֆինանսիստների «Ոսկե շրջանակը» նույնականացումից։ Ասում են, որ տասը գործարարներից բաղկացած այս խորհրդավոր խումբը վարկեր է ստացել Anglo Irish Bank-ից՝ բաժնետոմսեր գնելու դիմաց, ինչը նպատակ է ունեցել բանկը ջրի երեսին պահել։

## Նախապատմություն
1986 թվականից սկսած՝ Շոն «Սինի» Ֆիցպատրիկը տասնութ տարի զբաղեցրել է Anglo Irish Bank-ի գլխավոր գործադիր տնօրենի պաշտոնը, որի ընթացքում բանկը փոքր օպերատորից վերածվել է Իռլանդիայի երրորդ խոշորագույն բանկի։ Երբ նա 2005 թվականին դարձավ բանկի նախագահ՝ գլխավոր գործադիր տնօրենի պաշտոնը հանձնելով Դեյվիդ Դրամին, բանկը տարեկան գրանցում էր ավելի քան 500 միլիոն եվրոյի շահույթ։ Anglo-ի բաժնետոմսերի գինը գագաթնակետին է հասել 17.60 եվրոյի 2007 թվականի մայիսին, ինչը տաս տարի առաջվա 1 եվրոյից ցածր գնի համեմատ ավելի բարձր ցուցանիշ է։ Այդ պահին Anglo-ն գնահատվել է մոտ 13 միլիարդ եվրո, իսկ Ֆիցպատրիկի 4.5 միլիոն Anglo բաժնետոմսերի արժեքը կազմում էր մոտ 80 միլիոն եվրո։ Մինչև Ֆիցպատրիկի հրաժարականը, Anglo-ի բաժնետոմսերի գինը արդեն իջել էր մինչև 0.32 եվրո, ինչը կազմում է 98% անկում, քանի որ ամբողջ բանկը գնահատվել է ընդամենը 242 միլիոն եվրո, իսկ Ֆիցպատրիկի բաժնեմասը կրճատվել էր մինչև 1.5 միլիոն եվրո։

Ֆինանսական կարգավորող մարմինն առաջին անգամ 87 միլիոն եվրոյի վարկերը բացահայտել է 2008 թվականի հունվարին, երբ կարգավորողի գրասենյակների տեսուչները ստուգում են իրականացրել մրցակից վարկատուի՝ Irish Nationwide Building Society-ի վարկային պորտֆելում։ Տեսուչները նկատեցին, որ Ֆիցպատրիկին Anglo Irish Bank-ում տրամադրվել էր խոշոր վարկ, որը հետագայում մարվել էր։ Կարգավորող մարմինը ավելի ուշ պարզել է, որ նմանատիպ վարկեր Ֆիցպատրիկին տրամադրվել են 2008 թվականի սեպտեմբերին և նրա կողմից մարվել են 2008 թվականի հոկտեմբերին։ Երբ հարցը բարձրացվել է Anglo Irish Bank-ի մոտ, պարզվել է, որ երկու բանկերի միջև ութ տարվա ընթացքում լրացուցիչ վարկեր են տրամադրվել։

Անորոշ է, թե բանկի որ պաշտոնյաներն էին տեղյակ վարկերի մասին, եթե այդպիսիք եղել են։

Anglo-ի յուրաքանչյուր տարեկան հաշվետվություն պարունակում է նշում, որը ցույց է տալիս բանկի տնօրեններին տրված ընդհանուր վարկերի չափը։ Այս ընդհանուր գումարը չափվել է որոշակի ժամանակահատվածում։ Anglo-ի դեպքում սա տեղի ունեցավ սեպտեմբերի 30-ին։ Ֆիցպատրիկը, իր վարկերի իրական թվերը բացահայտելու փոխարեն, դրանցից մի քանիսը փոխանցել է Irish Nationwide Building Society- ին, իսկ ավելի ուշ վերադարձրել է դրանք Anglo-ին։ Նա գործել է այնպես, որ խաթարել է Anglo-ի վարկային պորտֆելի թափանցիկությունը։ Ֆինանսական մարմինները հետաքննել են, թե արդյոք եղել են կորպորատիվ կառավարման խախտումներ։ Ֆինանսական կարգավորողի գլխավոր գործադիր տնօրենն ասել է, որ «ոչ մասնագետը կսպասեր, որ այս բնույթի և այս մասշտաբի հարցերը կբացահայտվեին» արտաքին աուդիտորների՝ Ernst & Young-ի կողմից։ Իրավաբանական խորհրդատվություն ստանալուց հետո Ernst & Young-ը հրաժարվել է ներկայանալ խորհրդարանական հանձնաժողովին։

Սա, իր հերթին, հանգեցրել է Anglo-ի տարեվերջյան հաշիվներում ութ տարի անընդմեջ տրված տնօրենների կողմից տրված ընդհանուր վարկերի վերաբերյալ անճշտ թվերի։ 2008 թվականը առաջին անգամն էր, երբ Ֆիցպատրիկը բացահայտել է իր իրական թիվը՝ 87 միլիոն եվրո կամ մյուս տասներկու տնօրենների վարկային թվերի ընդհանուր գումարի կրկնակին։

*«Irish Independent»-*ը «Anglo Irish»-ը նկարագրել է որպես Իռլանդիայի «էնրոն» և նշել, որ Ֆիցպատրիկը արդեն կձերբակալվեր, եթե սա տեղի ունենար Միացյալ Նահանգներում։

## Հրաժարականներ
### Anglo Irish Bank
Ֆիցպատրիկը 2008 թվականի դեկտեմբերի 18-ի երեկոյան հայտարարություն տարածել է՝ իր հրաժարականը կապելով բանկից ստացված 87 միլիոն եվրոյի վարկի հետ։ Իռլանդիայի ֆինանսների նախարար Բրայան Լենիհանը ողջունել է նոր նախագահի՝ Դոնալդ Օ'Քոնորի նշանակումը, ով ունի զգալի առևտրային փորձ ասելով, որ նա «բնական ընտրություն է թվում» այդ պաշտոնի համար։ Ֆիցպատրիկի հրաժարականը տեղի ունեցավ երկու ամսից մի փոքր ավելի անց այն բանից հետո, երբ նա խոստովանել է, որ իր նախկին բանկը սխալներ է թույլ տվել, բայց պնդել է, որ այն «անխոհեմ» չի եղել։ Ֆիցպատրիկի հրաժարականին զուգահեռ հրաժարական տվել է նաև Բրեդշոուն, ով Ֆիցպատրիկի հետ համատեղ վարկ էր վերցնում, որը ժամանակավորապես փոխանցվել էր մեկ այլ բանկի՝ տարեվերջյան աուդիտից առաջ՝ առանց Բրեդշոուի իմացության։ Դեկտեմբերի 19-ի երեկոյան Դրամը հայտարարել է, որ անմիջապես կհրաժարվի պաշտոնից, սակայն ասաց, որ կշարունակի աշխատել նախագահի հետ անցումային փուլում, մինչև որ համաձայնության գան փոխարինող գործադիր տնօրենի հարցում։*Հաշվի առնելով Շոն Ֆիցպատրիկի հրաժարականի վերաբերյալ երեկ երեկոյան արված հայտարարությունը և ֆինանսների նախարարի կողմից Բանկին ու դրա վերակապիտալիզացիայի ծրագրին աջակցության հստակ հայտարարությունը, ես այսօր հրաժարական եմ տալիս։* *Վերակապիտալիզացիայի հարցում լավ առաջընթաց է գրանցվել։* *Անկասկած, Anglo-ի շահերից է բխում, որ նոր գլխավոր գործադիր տնօրեն նշանակվի՝ Բանկը զարգացման հաջորդ փուլում ղեկավարելու համար։* *Դոնալ Օ'Քոնորի նշանակումը որպես նախագահ՝ նոր գլխավոր գործադիր տնօրենի հետ միասին, լավ նշան է Բանկի և նրա բոլոր շահագրգիռ կողմերի համար։* *Այն Բանկին հաղորդում է նոր խթան և աճի ուղի։* *Ես կցանկանայի շնորհակալություն հայտնել իմ բոլոր գործընկերներին վերջին 15 տարիների ընթացքում ցուցաբերած նվիրվածության, ազնիվ ջանքերի և բարեկամության համար*։2009 թվականի հունվարի 7-ին Ուիլի ՄաքԱթիրը հրաժարական տվել է ֆինանսական տնօրենի և գլխավոր ռիսկերի կառավարման տնօրենի պաշտոնից։

2009 թվականի հունվարի 15-ին Իռլանդիայի կառավարությունը ազգայնացրել է Anglo Irish Bank-ը և դրա բաժնետոմսերի շրջանառությունը կասեցվել է Դուբլինի և Լոնդոնի ֆոնդային բորսաներում։

2009 թվականի հունվարի 19-ին, խորհրդի մնացած անդամները, որոնք պաշտոնավարել էին Ֆիցպատրիկի նախագահության ժամանակ, հրաժարական տվեցին։ Anglo-ի ազգայնացման հետևանքը հանգեցրել է մյուս երկու խոշոր բանկերի շուկայական արժեքի կտրուկ անկման՝ մինչև 50%-ի՝ 2009 թվականի հունվարի 19-ին։

### Ֆինանսական կարգավորող
Ֆինանսական ծառայությունների կարգավորման մարմնի գրասենյակում կապի խափանման մասին հաղորդագրություններից հետո, ֆինանսական կարգավորող Պատրիկ Նիրին 2009 թվականի հունվարի 9-ին հայտարարել է նույն թվականի հունվարի 31-ից թոշակի անցնելու իր որոշման մասին։ Նիրիի թուլությունը խնդրի լուծման հարցում մեծ քննադատության է արժանացել, իսկ «Կանաչների» կուսակցության սենատոր Դեն Բոյլը կոչ է արել ամրապնդել կազմակերպության ներսում լիազորությունները և ասել, որ նախորդ 6 ամիսների իրադարձությունների պատճառով իռլանդական ֆինանսական ծառայությունների նկատմամբ վստահությունը խաթարվել է։ Ֆինանսական դիտորդները նշում էին, որ Նիրիի փոխարինողը կարող է գտնվել Միացյալ Նահանգներում կամ Մեծ Բրիտանիայում։

Եղել են նաև հաղորդագրություններ, որ ֆինանսական կարգավորողը, հնարավոր է, վարկերի մասին տեղյակ է եղել դրանց բացահայտումից ութ տարի առաջ։ Ֆայն Գեյլի ֆինանսական խոսնակ Ռիչարդ Բրուտոնը կոչ է արել ազատել ֆինանսական կարգավորողի խորհրդին և ավագ ղեկավարությանը։ Ֆինանսական կարգավորողը 2009 թվականի հունվարին վարձել է Ernst & Young-ի գործընկերոջը՝ 440 միլիարդ եվրոյի բանկային երաշխիքների սխեմայի վերաբերյալ խորհրդատվություն տրամադրելու համար, չնայած այն հանգամանքին, որ լուրջ հարցեր են առաջացել այն մասին, թե ինչու Ernst & Young-ը չի նկատել այն հսկայական վարկերը, որոնք նախկին գլխավոր տնօրեն Շոն Ֆիցպատրիկը ութ տարի թաքցրել էր իր բաժնետերերից։ Mazars Consultants-ը, որը վերանայել է նրանց գործունեությունը, նշել է, որ «որոշ ոլորտներում կարգավորող փորձագիտությունը բացակայում է»։

### Irish Nationwide
2009 թվականի փետրվարի 17-ի երեկոյան «Իռլանդական ազգային միություն» շինարարական ընկերության նախագահ, դոկտոր Մայքլ Ուոլշը հրաժարական է տվել իր պաշտոնից։

### Իռլանդական ֆոնդային բորսա
2009 թվականի փետրվարի 23-ին Anglo Irish Bank-ի նախկին տնօրեն Անն Հերատին անսպասելիորեն հրաժարական է տվել ISEQ-ի խորհրդից։ Հաջորդ առավոտյան Դուբլինի ISEQ ինդեքսը նվազել է ավելի քան 3%-ով՝ կազմելով 1987, որը 14 տարվա ամենացածր ցուցանիշն է։ Վերջին անգամ այն 2000-ի մակարդակից ցածր է եղել 1995 թվականի կեսերին։

### Դուբլինի օդանավակայանի վարչություն
2009 թվականի փետրվարի 24-ի երեկոյան Դուբլինի օդանավակայանի վարչության (DAA) նախագահ Գարի ՄաքԳանը հայտարարել է խորհրդից հեռանալու իր որոշման մասին՝ նշելով, որ իր որոշման վրա ազդել է Anglo Irish Bank-ում իր նախկին ոչ գործադիր տնօրենի պաշտոնը։

## Արդյունք և ազգայնացում
Anglo Irish Bank-ը հայտարարել է, որ Ֆիցպատրիկի հրաժարականից հետո վերանայելու է տնօրենների վարկերի վերաբերյալ իր քաղաքականությունը։ Ֆինանսական կարգավորողը հայտարարել է, որ ուսումնասիրելու է Anglo Irish Bank-ի կողմից իր բոլոր տնօրեններին տրամադրված վարկերը՝ պնդելով, որ վարկերի գոյության մասին իմացել է «այս տարվա սկզբին անցկացված ստուգումից հետո»։ Ի վերջո, նա դարձավ վիճաբանության զոհ և հետագայում հայտարարել է իր թոշակի անցնելու մասին։

Հաշվապահների կարգավորող խորհուրդը (CARB) հետաքննություն է սկսել «Anglo Irish-ում տնօրենների կողմից անպատշաճ վարկերի խնդրի շուրջ ստեղծված հանգամանքների» և Ernst and Young-ի գործունեության վերաբերյալ։ Իռլանդական ներդրումային կառավարիչների ասոցիացիան արտահայտել է, թե ինչպես է «զարմացած և հիասթափված» վիճահարույց իրավիճակից և հայտարարել է, որ նամակ կուղարկի Anglo-ի նոր նախագահին՝ իր մտահոգությունները նկարագրելու համար։

Հետագայում Իռլանդիայի պետությունը հայտարարել է, որ դառնալու է Anglo Irish Bank-ի մեծամասնական բաժնետերը՝ բանկ ներդնելով 3 միլիարդ եվրո։ Ընդդիմադիր «Ֆայն Գեյլ» կուսակցությունը դեմ արտահայտվել է այս քայլին և 2009 թվականի հունվարի 14-ին հայտարարել է, որ բանկը պետք է փակվի, սակայն հաջորդ երեկոյան Իռլանդիայի կառավարությունը հայտարարել է, որ վերակապիտալիզացիան այլևս լուրջ տարբերակ չէ և փոխարենը ազգայնացրել է բանկը։ Լենիհանը նշել է, որ «Անգլոյի» հին և նոր տարբերակների միջև ավելացվել է «մաքուր կապույտ ջուր» և պաշտպանել է ազգայնացումը՝ ասելով, որ եթե կառավարությունը թույլ տա, որ բանկը սնանկանա, դա կնշանակի, որ Իռլանդիան և այլ տնտեսություններ կհայտարարի, որ երկիրը «փակ է բիզնեսի համար»: 2009 թվականի հունվարի 16-ին Դուբլինի Մենշն Հաուսում կայացած արտակարգ ընդհանուր ժողովում բանկի բաժնետերերը զայրացած արտահայտեցին իրենց կարծիքը Ֆիցպատրիկի բանկի անկման մեջ ներգրավվածության և բանկային ոլորտի նկատմամբ իրենց անվստահության վերաբերյալ։ Աուդիտորներ Ernst & Young-ը նույնպես քննադատության ենթարկվեցին իրենց աուդիտների ընթացքում վարկերը չհայտնաբերելու համար։ Ընդհանուր ժողովում տնօրեններին տրամադրված վարկերի ընդհանուր մակարդակը հայտարարվել է 179 միլիոն եվրո։

### Օրենսդրություն
Բանկի ազգայնացման արտակարգ օրենսդրությունը, որը կոչվում է Anglo Irish Bank Corporation Bill 2009, քվեարկվել է Dáil Éireann-ի միջոցով, որը հաստատվել է ձայների կողմից, նախքան Seanad Éireann-ում առանց քվեարկության անցնելը 2009 թվականի հունվարի 20-ին: Օրինագծի վերաբերյալ Սենատի քննարկման ժամանակ սենատոր Շեյն Ռոսը պնդել է, որ «ոչ մեկին ճշմարտությունը չի ասվել Anglo Irish Bank-ի մասին» և նախորդ ուրբաթ կայացած արտահերթ ընդհանուր ժողովն անվանել է «ամոթալի մի բան, որը ցույց է տալիս կորպորատիվ Իռլանդիան իր ամենավատ դրսևորմամբ, քանի որ որևէ հարցի պատասխան չի եղել»։ Սենատոր Ջո Օ'Թուլը պաշտպանում էր բանկի ազգայնացման համար պատասխանատու անձանց հետապնդումը «նույնիսկ դատարաններում», ասելով, որ անձը կարող է բանտարկվել տնային հաշիվը չվճարելու համար, սակայն նրանք, ովքեր աշխատանքի և կենսաթոշակների կորստի պատճառ են դարձել, կարող են և ոչ։ Նախագահ Մերի Մաքալիզն այնուհետև հաջորդ օրը Áras an Uachtaráin-ում ստորագրել է Anglo Irish Bank-ի օրինագիծը։

### Քննարկում
Բանկի ներքին աուդիտորները 2009 թվականի փետրվարի 3-ին ներկայացել են Իռլանդիայի խորհրդարանի տնտեսական կարգավորման հարցերով համատեղ կոմիտեին՝ քննարկելու Anglo Irish Bank-ի ազգայնացման հարցը։ Բանկի ներքին աուդիտի ղեկավար Ուոլտեր Թայրելը Իռլանդիայի խորհրդարանի հանձնաժողովին ասել է, որ Շոն Ֆիցպատրիկի կողմից բանկ մուտք գործելու և վերադարձնելու մասին կարող էին տեղյակ լինել միայն Ֆիցպատրիկը և նրա հաշվի ղեկավարը՝ պնդելով, որ վարկերը ստուգվել են պատահական նմուշառման միջոցով և որ Ֆիցպատրիկի վարկերը ոչ մի անգամ չեն ընտրվել, սակայն ընտրվել է մեկ վարկ, որը նա պահել էր իր գործընկերոջ մոտ։ «Ֆայն Գեյլ»-ի Կիրան Օ'Դոնելը իր զարմանքն է արտահայտել, որ տնօրեններից ոչ մեկի վարկը չի ստուգվել։

2009 թվականի փետրվարի 11-ին Լենիհանը բացահայտել է ծրագրեր, որոնց համաձայն՝ կառավարության կողմից Allied Irish Bank-ի և Bank of Ireland-ի վերակապիտալիզացիայի համար նախատեսված օպցիոնների գնման միջոցով յուրաքանչյուրը կապահովվեր 3.5 միլիարդ եվրո (4.5 միլիարդ դոլար, 3.1 միլիարդ ֆունտ ստեռլինգ)։

## Արդյունքներ
### Վերանայում
Ֆինանսական կարգավորողը՝ Իռլանդիայի ֆինանսների նախարարի առաջարկությամբ հրամայել է «անհապաղ վերանայել» Anglo Irish Bank-ի տնօրենների վարկերը՝ նշելով, որ ինքը «շատ լուրջ տեսակետ» ունի այս հարցի վերաբերյալ։ Այն պնդում էր, որ վարկերի մասին «առաջին անգամ իր ուշադրությունը հրավիրվել է 2008 թվականի դեկտեմբերի 17-ին» և որ ստեղծվել է հանձնաժողով՝ հարցը քննելու համար։ Իռլանդիայի սոցիալական և ընտանեկան հարցերի նախարար Մերի Հանաֆինը հայտարարել է, որ ֆինանսական կարգավորող մարմինը «լուրջ հարցեր» ունի պատասխանելու վարկերի վերաբերյալ ենթադրյալ անտեղյակության վերաբերյալ, իսկ Իռլանդիայի շրջակա միջավայրի, ժառանգության և տեղական ինքնակառավարման նախարար Ջոն Գորմլին խնդրել է ֆինանսական կարգավորող մարմնին բացատրել այն, ինչ նա անվանել է «անսովոր ինքնագոհություն» Anglo Irish Bank-ում ստեղծված իրավիճակի վերաբերյալ։ Ընդդիմադիր «Ֆեյն Գեյլ» կուսակցության փոխնախագահ և ֆինանսական ներկայացուցիչ Ռիչարդ Բրուտոնը հարցաքննել է ֆինանսների նախարարին նրա այն հայտարարության վերաբերյալ, որ նա անհրաժեշտ կապիտալը կտրամադրի «Անգլո Իռլանդական Բանկին»։

### Իռլանդական կյանքի և մշտական բնակության հետ կապված հետագա թաքնված վարկերի (ավանդների) վեճը
2009 թվականի փետրվարի 12-ին հանրությանը հայտնի դարձան ևս մեկ վիճահարույց գործարքի մանրամասներ, որը հանգեցրել է Anglo-Irish Bank-ի տարեվերջյան հաշվետվությունների խեղաթյուրմանը։ Anglo-Irish Bank-ը Irish Life & Permanent (IL&P) բանկին 1 օրվա համար 4 միլիարդ եվրո վարկ է տրամադրել միջբանկային վարկի տեսքով, իսկ Irish Life-ի դուստր ձեռնարկությունը նմանատիպ գումարի ավանդ է ներդրել Anglo-ում, որը գրանցվել է որպես հաճախորդի ավանդ։ Ֆինանսների նախարարի հետ քննարկումից հետո, IL&P-ի խորհրդի նիստում ընդունվել է IL&P-ի երկու ավագ ղեկավարների հրաժարականը։

### «Ոսկե շրջանակ»
Փետրվարի 17-ին, վարչապետ Բրայան Քոուենը Իռլանդիայի խորհրդարանին տեղեկացրել է տասը հարուստ գործարարներից բաղկացած խմբի մասին, որոնք 2008 թվականին միավորվել էին Anglo Irish Bank-ի բաժնետոմսեր գնելու համար՝ գործարքի շրջանակներում, որն այժմ գտնվում է Կորպորատիվ իրավապահ մարմինների կողմից հետաքննության կենտրոնում։ Այդ ժամանակվանից ի վեր Քոուենը հերքել է ընդդիմության կողմից արված ենթադրությունները, թե ինքը փորձում է պաշտպանել այս այսպես կոչված «Ոսկե շրջանակի» մեջ ներգրավված ցանկացած անձի։ Այս առեղծվածը քննարկվել է Իռլանդիայի խորհրդարանում դրա բացահայտումից ի վեր, իսկ շրջակա միջավայրի, համայնքների և տեղական ինքնակառավարման նախարար և «Կանաչների» կուսակցության առաջնորդ Ջոն Գորմլին կոչ է արել հրապարակել անունները, եթե հնարավոր լինի դրա համար օրինական միջոց գտնել։ Anglo Irish Bank-ի տարեկան հաշվետվությունը, ինչպես նաև PricewaterhouseCoopers-ի բանկի վերաբերյալ հաշվետվությունը հրապարակվել են փետրվարի 20-ին, սակայն Տանիստե Մերի Քաֆլանը նախապես հայտարարել էր, որ տասը անձանց անունները չեն նշվի ոչ մի հաշվետվությունում։ Anglo-ի զեկույցը բացահայտել է, որ բանկը «Ոսկե շրջանակի» տասը հաճախորդներին տրամադրել է 451 միլիոն եվրո վարկ, ինչը 50%-ով ավելի է, քան նախկինում կանխատեսված 300 միլիոն եվրոն։ Նույն երեկոյան Բրայան Լենիհանը նույնպես հայտարարություն տարածել է, որը պարունակում էր հատվածներ PricewaterhouseCoopers-ի կողմից ֆինանսական կարգավորողի համար կազմված զեկույցից։ Հրապարակումից մեկ օր առաջ Ուլիկ ՄաքԷվադին RTÉ Radio 1- ին ելույթ ունեցավ Սոցիալիստական կուսակցության ներկայացուցիչ Ջո Հիգինսի հետ միասին, որտեղ նա նշել է, որ իր կարծիքով տասը հոգի «հերոսներ» էին (Ջո Հիգինսը համաձայն չէր)։ «Սանդեյ Թայմս»-ը փետրվարի 22-ին հրապարակել է «Ոսկե շրջանակ»-ի չորս անդամների անունները։ Էլիտայի չորս անդամներն են՝ Ջերի Գեննոնը, Ջո Օ'Ռեյլին, Շեյմուս Ռոսը և Ջերի Քոնլանը։ Նույն հոդվածում հայտարարվում էր, որ Շոն Մալրյանը, Պատրիկ Դոհերտին, Շոն Դաննը, Դերեկ Քուինլանը, Դենիս Օ'Բրայենը, Ջեյ Փի ՄաքՄանուսը, Ջոն Մագնիեն, Նոել Սմիթը, Մայքլ Ուիլանը, Ջիմ Մենսֆիլդը, Ռիչարդ Բարեթը, Ջոնի Ռոնանը և Ֆինտան Դրուրին չեն ընդգրկվել ընտրված տասնյակում։ Նախարար Դիկ Ռոշը հայտարարել է, որ տասը անունները չեն կարող նշվել։ 2012 թվականի հուլիսի 23-ին Irish Independent-ը ոսկե շրջանակի տասը անդամների անունները հայտնել է՝ Բելֆաստում ծնված կառուցապատող Փեդի ՄաքՔիլեն, Mennolly Homes-ի Շեյմուս Ռոս, աճուրդավար Բրայան Օ'Ֆարել, McCabe Builders-ի Ջոն Մաքքեյբ, կառուցապատող Ջերի Մագուայր, Բելֆաստի Պատրիկ Քիրնի, Gannon Homes-ի Ջերի Գեննոն, որը բաժնեմաս է ունեցել K Club Ryder Cup գոլֆի հանգստավայրում, Քիլդերի գործարար Ջերի Քոնլան, McGarrell Reilly ընկերությունից Շոն Ռեյլին և կառուցապատող Ջո Օ'Ռեյլին։

### Խարդախության որոնում
2009 թվականի փետրվարի 24-ին Գարդա Իռլանդիայի խարդախության հետաքննության բյուրոյի անդամները ի կատար են ածել շրջանային դատարանի օրդերը Դուբլինի Սուրբ Ստեփանոսի Գրին փողոցում գտնվող Anglo Irish Bank-ի գլխավոր գրասենյակում։ Նախորդ օրը տրված օրդերը թույլ էր տալիս Գարդաիին, գործելով Կորպորատիվ իրավապահ մարմինների տնօրենի գրասենյակի անունից, մտնել տարածք և առգրավել փաստաթղթեր, որոնք կարող են վկայել «Ընկերությունների մասին» օրենքի 20-րդ հոդվածով կատարված հանցագործությունների մասին։

## Ծանոթագրություններ


## Արտաքին հղումներ
* Anglo Irish Bank
* Ֆինանսական կարգավորող
* Ուլիկ ՄաքԷվադիի և Ջո Հիգինսի «Ոսկե շրջան» բախման ձայնագրությունը RTÉ Radio 1-ում՝ 20 փետրվարի, 2009

Կատեգորիա:Ֆինանսական խարդախություն