Դավիթ Պետրոսյան (ճարտարապետ, մշակութաբան)

**Դավիթ Գևորգի Պետրոսյան** (սեպտեմբերի 25, 1992, Երևան, Հայաստան - նոյեմբերի 20, 2021, Երևան, Հայաստան), հայ ճարտարապետ, մշակութաբան, պատմաճարտարապետական հուշարձանների վերականգնման և վերակառուցման մասնագետ, գիտական ուսումնասիրությունների հեղինակ, հայկական հնագիտական արշավախմբերի անդամ, գտածոների վերակազմող-նկարիչ, հոդվածագիր, ազգային միավորումների և կազմակերպությունների համահիմնադիր։

## Կենսագրություն
Հեղինակ է բազմաթիվ գիտական հոդվածների, գիտակրթական և մշակութային ծրագրերի, երեք գրքույկների։ Գրել է բանաստեղծություններ, հրապարակախոսական հոդվածներ, աֆորիզմներ, խոհափիլիսոփայական ստեղծագործություններ։ Հանդես է եկել Հայկ Շիրակյան գրական կեղծանվամբ։ Նրա հրատարակած գիտական հոդվածներն ու գրական ստեղծագործությունները հարուստ են ազգային և համամարդկային  խոհափիլիսոփայական մտորումներով, արմատական դոկտրիններով ու բանաձևումներով, նոր բառակազմությամբ և ալեգորիաներով։

Գրական առաջին քայլերը սկսել է մանկական տարիքից՝ գրելով բանաստեղծություններ և արձակ շարադրանք։

## Կրթություն
2009 թ․ ընդունվել է Երևանի Ճարտարապետության և շինարարարության Հայաստանի ազգային համալսարանի ճարտարապետության և դիզայնի ֆակուլտետ։ 2013 թ․ ավարտել է ուսումը՝ պաշտպանելով «Եղիպատրուշ գյուղի Սուրբ Աստվածածին վանական համալիրի վերականգնումը» ատենախոսությունը և ստացել բակալավրի կոչում (ՃՇՀԱՀ արխիվ)։

2013 թ․ ուսանել է նույն համալսարանի ճարտարապետության և դիզայնի ֆակուլտետի ճարտարապետության տեսության, պատմաճարտարապետական ժառանգության վերականգնման, վերակառուցման և գեղեցիկ արվեստի ամբիոնում։ 2015 թ․ ավարտել է «Զովունի (Արագածոտնի մարզ) վաղմիջնադրյան ճարտարապետական հուշարձանախմբի (Սուրբ Պողոս-Պետրոս եկեղեցի (Զովունի)) պահպանման, վերանորոգման և օգտագործման հայեցակարգ» մագիստրոսական ատենախոսության պաշտպանությամբ, ստանալով Ճարտարապետության մագիստրոսի կոչում (ՃՇՀԱՀ արխիվ)։

2015-2017 թթ․ կրթությունը շարունակել է Խ. Աբովյանի անվան հայկական պետական մանկավարժական համալսարանի գեղարվեստական կրթության ֆակուլտետում, որպես արվեստի պատմության, տեսության և մշակութաբանության ամբիոնի մագիստրոս։ Պաշտպանելով «Օտարման և փոխառման ազդեցությունները հայ հոգևոր մշակույթում» ատենախոսությունը ստացել է մագիստրոսական երկրորդ կոչումը, որպես մշակութաբան (ՀՊՄՀ արխիվ)։

Համալսարանական տարիներից սկսած Դավիթը անընդմեջ ուսումնասիրել է հայ հոգևոր մշակույթը՝ գրականություն, կերպարվեստ, հոգևոր և ժողովրդական երաժշտություն, ճարտարապետություն՝ մասնավորապես՝ եկեղեցաշինություն (Շիրազ, Կոմիտաս, Թամանյան․․․)։

Ազգային, մշակութային, պատմական և հնէաբանական տարբեր կազմակերպություններում կատարած աշխատանքների ընթացքում, խորապես ուսումնասիրելով հայոց հնագույն մշակույթը, անհագորեն զբաղվում է ինքնակրթությամբ և գիտական աշխատանքներով։ Մեծ բաղձանքով տոգորված սովորում է գրաբարը, հայոց պատմիչների աշխատությունների բնօրինակները հետազոտելու համար։

Խորությամբ ուսումնասիրել է «Մատեան Ողբերգության» պոեմը, որը պատկանում է մարդկության ստեղծած գեղարվեստական մեծագույն արժեքների թվին։ Նրա ընթերցմամբ ձայնագրված են հատվածներ։

## Աշխատանքային տարիներ
[մինի|[Արտաշատ (մայրաքաղաք)|Արտաշատ, պեղումներ]] 
Դավիթն իր ուսանողական տարիները համատեղել է ազգային, մշակութային, պատմական և հնէաբանական տարբեր ինստիտուտներում ու կազմակերպություններում տարվող աշխատանքների հետ, կատարել է չափագրումներ Չիչխանավանքի պեղումների ընթացքում։
 
2012-2013 թթ․ ՀՀ ԳԱԱ «Հնագիտության և ազգագրության ինստիտուտ» հին հնագիտության բաժնի ավագ լաբորանտ, գտածոների վերակազմող-նկարիչ, պատմական մայրաքաղաք Արտաշատի հնագիտական արշավախմբի անդամ
 
2013-2014 թթ․ ՀՀ ՄՆ «Պատմամշակութային ժառանգության գիտահետազոտական կենտրոն», գտածոների վերակազմող-նկարիչ, Թեյշեբաինի բերդաքաղաքի հնագիտական արշավախմբի անդամ

2014-2015 թթ․ ՀՀ ՔՇՆ «Ալեքսանդր Թամանյանի անվան ճարտարապետության ազգային թանգարան-ինստիտուտ» էքսկուրսավար, գիտական ուսումնասիրությունների հեղինակ, շրջիկ ցուցահանդեսների, միջոցառումների կազմակերպիչ

2017-2018 թթ․ «My Apartments Yerevan» և «My Hotel Yerevan» ՍՊԸ-ում, հյուրընկալ

2017-2018 թթ․ «Open Armenia Tour» զբոսաշրջային ընկերություն, հիմնադիր-կառավարիչ
[մինի|[Ախթալայի վանք|Ախթալա]] 
2017-2021 թթ․ՀՀ ԿԳՆ «Հայաստանի գեղարվեստի պետական ակադեմիա» Կերպարվեստի ֆակուլտետի արվեստագիտության և հումանիտար գիտությունների ամբիոնի դասախոս

2019-2020 թթ․ «Անանիա Շիրակացու անվան ճեմարան» միջազգային գիտակրթական համալիր Արվեստի ամբիոնի ղեկավար, ուսուցիչ

2021 թ․ (հուլիս-սեպտեմբեր) «Նոր Փրոջեկտս» ՍՊԸ, փաթեթավորող-օժանդակ բանվոր

2021 թ․ «Հայ ասպետ» կրթադաստիարակչական բարեգործական հիմնադրամի դպրոց, հեղինակային ծրագրի ուսուցիչ

2021 թ․ «Հայաստանի պատմության թանգարան» Նոր և նորագույն շրջանի պատմության բաժին, պահոցների պահպանման սեկտորի ֆոնդապահ-կոնսերվատոր

Դավիթ Պետրոսյանը զբաղվել է հասարակական գործունեությամբ և համագործակցել է ազգայնական տարբեր կազմակերպությունների հետ և հանդիսացել է նրանցից մի մասի համահիմնադիրը։ Այդ շարքում են՝

* 	«Ազգային ատյան» հասարակական միավորում (համահիմնադիր) 
* 	«Ցուցասլաք» կազմակերպություն (համահիմնադիր)
* 	«Հայք» քաղաքացիական շրջանառու ներդրումային հիմնադրամ (համահիմնադիր)
*  «Երկիր և մշակույթ» կազմակերպություն (անդամ)
* 	«www.arvestagir.am» առցանց մշակութային հանդես (հոդվածագիր).
* 	ՀՀ Հանրային խորհրդի «Գիտության, կրթության, մշակույթի, սփյուռքի, երիտասարդության եւ սպորտի հարցերի մշտական հանձնաժողով» (անդամ)

## Հեղինակած աշխատություններ
Դավիթ Պետրոսյանը հեղինակ է տասից ավելի գիտական հոդվածների, գիտակրթական և մշակութային տասից ավելի ծրագրերի, հրատարակված երեք գրքույկների, Ճարտարապետական հուշարձանների վերականգնման 2 նախագծի, համահեղինակ է «Հայկական ազգայնականություն» մանիֆեստի։

### Հրատարակված գիտական հոդվածներ
* Շարունակելով բացահայտել Թամանյանին, «Ճարտարապետություն և շինարարություն» ամսագիր, 11 (105), Երևան, 2014, էջ 36
* «Քաղաք-այգի» տեսությունը և Ալեքսանդր Թամանյանի քաղաքաշինական ուղին, «Գիտական աշխատություններ» ՃՇՀԱՀ, I (56), Երևան, 2015, էջ 31
* Ալեքսանդր Թամանյանն ու հնությունների պահպանությունը, «Էջմիածին» կրոնագիտական-հայագիտական հանդես, Բ, Էջմիածին,  2015, էջ 77
* Էներգետիկ հուշարձան. 20-րդ դարի հայկական ճարտարապետության վերածննդի առաջնեկը, «Ճարտարապետություն և շինարարություն» ամսագիր, 6 (112), Երևան, 2015, էջ 17
* Կոմիտասի մշակութաբանական հետազոտությունները, «Գիտական տեղեկագիր» ՀՊՄՀ, 1-2  (26-27), Երևան, 2016, էջ 173
* Միայն իբրև վերջին հույս, «Ճարտարապետություն և շինարարություն» ամսագիր, 6-8 (125-126), Երևան, 2016, էջ 44
* Հուշարձանի տեղափոխումը. եգիպտական և հայկական զուգահեռներ, «Էջմիածին» կրոնագիտական-հայագիտական հանդես, ԺԲ, Էջմիածին,  2016, էջ 137
* Եկեղեցաշինության ետնաբեմում կամ անհաղորդ վեղարներ,  «Ճարտարապետություն և շինարարություն» ամսագիր, 7-8 (137-138), Երևան, 2017, էջ 52
* Օտար ազդեցությունները հայ հոգևոր մշակույթում. ազգային ինքնության հարցեր, «Հայագիտական հանդես» ՀՊՄՀ, 3  (37) Ե Երևան, 2017, էջ 177
* «Նարեկի» ազդեցությունը «Հայոց դանթեականը» պոեմի վրա, «Հայագիտական հանդես» ՀՊՄՀ, 2  (40) Երևան, 2018, էջ 90

### Հրատարակված գրքեր
* Զրույց ազգանորոգ ոգու հետ 
* Կարսի 1920 թ. ինքնասպանները
* Սասնա ծռեր ազգային կտակարանի խրատաբանությունը

### «Թուր Կեծակի» հեղինակային ծրագիր
մինի| 
Հեղինակ է տասից ավելի գիտակրթական և մշակութային ծրագրերի։ Անսահման նվիրումով կատարել է ուսուցչի  պարտականությունը, այն համարել է իր խոսքերով ասած՝ բոլոր մասնագիտությունների մեջ «ամենաբերկրալին»։

Մեծ խանդավառությամբ դասավանդել է հեղինակային «Թուր Կեծակի» ուսումնական ծրագրը՝ սաների մոտ ձևավորելով կուռ հայրենասիրական և հայրենատիրական հենք։ Դասը մեկնարկվում էր իր իսկ հեղինակած խրոխտ ու արիացնող բանաստեղծությամբ՝ՀԱՅԿԻՑ ԱՌՆԵՄ ՇՈՒՆՉԸ ԻՄ

## Պատկերասրահ


Կարմրավոր Դ․Պ.jpg|Կարմրավոր
Եղիպատրուշ, Սուրբ Աստվածածին վանական համալիր.jpg|Սուրբ Աստվածածին եկեղեցի (Եղիպատրուշ)
Հաղպատ Դ․Պ.jpg|Հաղպատի վանական համալիր
Վիլյամ Սարոյան.jpg|Վիլյամ Սարոյան


## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ

* Հնագիտության և ազգագրության ինստիտուտ
* Հայ ասպետ հիմնադրամ
* Ազգային ատյան
* Երկիր և մշակույթ
* arvestagir.am
* Գիտության, կրթության, մշակույթի, սփյուռքի, երիտասարդության և սպորտի հարցերի մշտական հանձնաժողով
* Թող լռե մունջը, անդամալույծը
* Նիկոլի գրքի հակառակ կողմը
* Ա․ Թամանյան Երևանի հատակագիծ քաղաք պարտեզ
* Դիտակետում Երևան Չշնչող քաղաք
* Երիտասարդ մտավորականների կոչը ապագա վարչապետին
* Շարունակելով բացահայտել Դավիթին…
* Ծարավ աղբյուրը. Ճարտարապետը, որն իր որդեգրած ազնվագույն արժեհամակարգի ասպետն էր

Կատեգորիա:Հայ ճարտարապետներ
Կատեգորիա:Հայ մշակութաբաններ
Կատեգորիա:Սեպտեմբերի 25 ծնունդներ
Կատեգորիա:1992 ծնունդներ
Կատեգորիա:Ինքնասպաններ
Կատեգորիա:Հայ ուսուցիչներ
Կատեգորիա:Հայ մանկավարժներ
Կատեգորիա:Ինքնասպանության դրդվածներ
Կատեգորիա:Հայ ազգայնականներ
Կատեգորիա:Գրաֆիկա
Կատեգորիա:Հրապարակախոսներ