Վյաչեսլավ Կոտյոնոչկին

**Վյաչեսլավ Միխայլովիչ Կոտյոնոչկին** (, ), խորհրդային ռեժիսոր-մուլտիպլիկատոր, նկարիչ և նկարիչ-մուլտիպլիկատոր։ «Կատվիկը Լիզյուկովի փողոցից», «Բռնվեց նա, որ կծում էր», «Շոգեբաղնիք», «Ճանապարհորդ գորտը», «Տարօրինակ թռչուն», «Դե, սպասիր», «Հին ձայնապնակ» մուլտֆիլմերի բեմադրող։ ՌՍՖՍՀ ժողովրդական արտիստ (1987), ԽՍՀՄ Պետական մրցանակի դափնեկիր (1988)։

## Կենսագրություն
Վյաչեսլավ Կոտյոնոչկինը ծնվել է 1927 թվականի հունիսի 20-ին Մոսկվայում։ Հայրենական մեծ պատերազմի տարիներին (1942 թվականից) սովորել է հրետանային հատուկ դպրոցում։ Ուղարկվել է հակատանկային հրետանային ուսումնարան Պենզայում, որն ավարտել է 1945 թվականին։

Նկարչությամբ հետաքրքրվելը և, ինչպես ինքն է ասել, «թեթևամիտ ազգանունը» Կոտյոնոչկինին տարել են «Սոյուզմուլտֆիլմ» ստուդիա։ 1947 թվականին ավարտել է «Սոյուզմուլտֆիլմ» կինոստուդիային առընթեր մուլտիպլիկատորների դասընթացներն ու սկսել աշխատել ստուդիայում նախ որպես նկարիչ-մուլտիպլիկատոր, ապա բեմադրող նկարիչ։ 1962 թվականին դարձել է ռեժիսոր։

Մասնակցել է ավելի քան 80 ժապավենների ստեղծմանը։ Տարվել է ռիթմական, «արագ» էպիզոդներով։ Որպես ռեժիսոր հաճախ նկարահանել է սյուժեներ «Պատրույգ» () կինոամսագրի համար, ստեղծել մուլտիպլիկացիոն հատվածներ «Ճանապարհորդություն դեպի ապրիլ» () և «Ամեն ինչ ձեզ համար» () գեղարվեստական ֆիլմերի համար։

Վյաչեսլավ Կոտյոնոչկինը հանդիսատեսի շրջանում մեծ ճանաչման է արժանացել «Ճանապարհորդ գորտը» (1965) մուլտֆիլմի շնորհիվ, սակայն փառքի հասել է «Դե, սպասիր» (1969) մուլտֆիլմի ստեղծումից հետո։ Գայլի ու նապաստակի արկածները սիրվել են հանդիսատեսի կողմից, և ինչպես չափահասների, այնպես էլ երեխաների մեծաթիվ խնդրանքների պատճառով նա բազմիցս նկարահանել է նոր սերիաներ։

1988 թվականին Վյաչեսլավ Կոտյոնոչկինին շնորհվել է ԽՍՀՄ Պետական մրցանակ։ 1999 թվականին լույս է տեսել նրա հուշերի գիրքը, որ կոչվում է «Դե, Կոտյոնոչկին, սպասիր» ()։

Վյաչեսլավ Կոտյոնոչկինը մահացել է 2000 թվականի նոյեմբերի 20-ին Մոսկվայում։ Թաղվել է Մոսկվայի Վագանկովյան գերեզմանատանը։

## Ընտանիք
* Կինը՝ Թամար Վիշնևա, բալետի պարուհի, 
* Որդին՝ Ալեքսեյ Կոտյոնոչկին, ռեժիսոր-մուլտիպլիկատոր
* Դուստրը՝ Նատալյա Կոտյոնոչկինա
* Թոռը՝ Եկատերինա Կոտյոնոչկինա, երգչուհի

## Պարգևներ
* «ՌՍՖՍՀ արվեստի վաստակավոր գործիչ» պատվավոր կոչում (31 դեկտեմբերի, 1976 թվական) — *խորհրդային կինոարվեստի բնագավառում ունեցած ներդրումների համար*,
* Մանկական միջազգային «Ժպիտի շքանշան» (Լեհաստան, 1985 թվական),
* ՌՍՖՍՀ ժողովրդական արտիստ (3 օգոստոսի, 1987 թվական),
* ԽՍՀՄ Պետական մրցանակ (1988 թվական) — *«[[Սոյուզմուլտֆիլմ]]» ստուդիայի արտադրության մուլտիպլիկացիոն ֆիլմերի «[[Դե, սպասիր]]» շարքի համար* ․(մրցանակ գրականության կամ արվեստի բնագավառում մանուկների համար նախատեսված ստեղծագործության համար),
* Բարեկամության շքանշան (2 մայիսի, 1996 թվական) – *պետությանը մատուցած ծառայությունների, մշակույթի և արվեստի բնագավառում բազմամյա բեղմնավոր գործունեության համար*։

## Մրցանակներ փառատոններում
* 1964 – «Հետքեր ասֆալտի վրա» (Արծաթե մեդալ Բուդապեշտի IV միջազգային կինոփառատոնում, Հունգարիա, 1967),
* 1971 – «Դե՛, սպասիր (թողարկում 4)» (Արծաթե մրցանակ Կորտինա դ’Ամպեցոյի մարզական ֆիլմերի XXVIII միջազգային կինոփառատոնում, Իտալիա, 1972)։

## Ֆիլմագրություն
### Նկարիչ-մուլտիպլիկատոր

* «Առյուծն ու նապաստակը» (, 1949)
* «Պոլկանն ու Շավկան» (, 1949)
* «Օտար ձայն» (, 1949)
* «Կախարդական գանձը» (, 1950)
* «Պապն ու թոռը» (, 1950)
* «Կրեպիշ» (, 1950)
* «Եղջերուն ու գայլը» (, 1950)
* «Բարձր սար» (, 1951)
* «Անտառային ճանապարհորդները» (, 1951)
* «Հիշիր և պահպանիր հրդեհային անվտանգության կանոնները» (, 1951)
* «Ալվան ծաղիկը» (, 1952)
* «Կաշտանկա» (, 1952)
* «Ձյունանուշ» (, 1952)
* «Լյու եղբայրները» (, 1953)
* «Ագռավը և աղվեսը, կկուն և աքաղաղը» (, 1953)
* «Ոսկե այծքաղ» (, 1954)
* «Երաժիշտ այծը» (, 1954)
* «Վտանգավոր չարաճճիություն» (, 1954)
* «Նարնջագույն վզիկ» (, 1954)
* «Նետը թռչում է հեքիաթ» (, 1954)
* «Արտասովոր խաղ» (, 1955)
* «Ընկուզենու շիվը» (, 1955)
* «Շունն ու կատուն» (, 1955)
* «Քաջ նապաստակը» (, 1955)
* «Սա ի՞նչ թռչուն է» (, 1955)
* «Նավակը» (, 1956)
* «Փոքրիկ Շեգոն» (, 1956)
* «Միլիոն պարկում» (, 1956)
* «Հին ծանոթներ» (, 1956)
* «Շնագայլն ու ուղտը» (, 1956)
* «Ինչ-որ թագավորությունում» (, 1957)
* «Գայլն ու յոթ ուլիկները» (, 1957)
* «Ծանոթ նկարներ» (, 1957)
* «Ողջույն ընկերներին» (, 1957)
* «Խիզախ եղնիկը» (, 1957)
* «Հրաշագործուհի» (, 1957)
* «Սունկ-վերնատնակ» (, 1958)
* «Կատվի տունը» (, 1958)
* «Աղվեսն ու գայլը» (, 1958)
* «Առաջին ջութակ» (, 1958)
* «Сказка о Мальчише-Кибальчише» (1958)
* «Սպորտլանդիա» (, 1958)
* «Հեռավոր կղզու գաղտնիքը» (, 1958)
* «Սաթե ամրոցը» (, 1959)
* «Երեք փայտահատ» (, 1959)
* «Ուղիղ երեքն անց տասնհինգ...» (, 1959)
* «Գույների գողերը» (, 1959)
* «Ծննդյան օր» (, 1959)
* «Աղվեսը, կուղբն ու մյուսները» (, 1960)
* «Չխմող ճնճղուկը։ Հեքիաթ մեծահասակների համար» (, 1960)
* «Լուսատտիկ № 1» (Ուրախ նկարներ) ({{lang-ru|«Светлячок № 1]]» (Весёлые картинки) (1960)
* «Старик перекати-поле» (1960)
* «Մարդուկին ես եմ նկարել» (, 1960)
* «Թանկագին մետաղադրամ» (, 1961)
* «Ճպուռն ու մրջյունը» (, 1961)
* «Շոգեբաղնիք» (, 1962)
* «Վայրի կարապները» (, 1962)
* «Թագուհի Ատամի խոզանակ» (, 1962)
* «Հետքեր ասֆալտի վրա» (, 1964)
* «Ժամադրությունից մեկ ժամ առաջ» (, 1965)
* «Իվան Իվանիչը հիվանդացել է» (, 1966)
* «Կախարդական գլոբուսի արկածերը, կամ Վհուկի արարքները» (, 1991)

### Ռեժիսոր
մինի|270px|ԽՍՀՄ փոստային նամականիշ «Դե, սպասիր»

* «Ճանապարհորդություն դեպի ապրիլ» (, 1962)
* «Մենք այսպիսի վարպետներ ենք» (, 1963)
* «Հետքեր ասֆալտի վրա» (, 1964)
* «Ճանապարհորդ գորտը» (, 1965)
* «Սահմանաշերտ» (, 1967)
* «Մարգարեներ ու դասեր» (, 1967)
* «Կեղծ նոտա» (, 1969)
* «Դե՛, սպասի՛ր (թողարկում 1)» (, 1969)
* «Դե, սպասիր (թողարկում 2)» (1970)
* «Դե, սպասիր (թողարկում 3)» (1971)
* «Դե, սպասիր (թողարկում 4)» (1971)
* «Դե, սպասիր (թողարկում 5)» (1972)
* «Երգ պատանի թմբկահարի մասին» (, 1972)
* «Դե, սպասիր (թողարկում 6)» (1973)
* «Դե, սպասիր (թողարկում 7)» (1973)
* «Դե՛, սպասիր (թողարկում 8)» (1974)
* «Անտառային արահետում» (, 1975)
* «Դե, սպասիր (թողարկում 9)» (1976)
* «Դե, սպասիր (թողարկում 10)» (1976)
* «Դե՛, սպասիր (թողարկում 11)» (1977)
* «Դե՛, սպասիր (թողարկում 12)» (1978)
* «Ո՞վ կստանա մրցանակը» (, 1979)
* «Դե, սպասիր (թողարկում 13)» (1980)
* «Հին ձայնապնակ» (, 1982)
* «Դե, սպասիր (թողարկում 14)» (1984)
* «Դե, սպասիր (թողարկում 15)» (1985)
* «Դե, սպասիր (թողարկում 16)» (1986)
* «Կատվիկը Լիզյուկովի փողոցից» (, 1988)
* «Դե, սպասիր (թողարկում 17)» (1993)
* «Դե, սպասիր (թողարկում 18)» (1993)
* «Բռնվեցին բոլորը» (, 1998)

### Սցենարի հեղինակ
* «Անտառային արահետում» (, 1975)
* «Հին ձայնապնակ» (, 1982)

### Բեմադրող նկարիչ
* «Մենք այսպիսի վարպետներ ենք» (, 1963)
* «Ճանապարհորդ գորտը» (, 1965)
* «Տարօրինակ թռչուն» (, 1969)
* «Ուրախ կարուսել № 18։ Տոնածառի տակ» (, 1986)

### Սյուժեներ «Պատրույգ» կինոհանդեսից
#### Ռեժիսոր
* «Անտարբերության վիրուս։ Ռևանշիստ» (, «Фитиль № 3») (1962)
* «Անհեթեթություն» (, «Фитиль № 54») (1967)
* «Ահա և ես» (, «Фитиль № 58») (1967)
* «Зайкины рога» («Фитиль № 61») (1967)
* «Երկու անգամ երկու» (, «Фитиль № 71») (1968)
* «Կա արդյոք կյանք Մարսի վրա» (, «Фитиль № 80») (1969)
* «Վազորդներ ու խնամակալներ» (, «Фитиль № 84») (1969)
* «Անպատասխանատու պատասխանատուն» (, «Фитиль № 100») (1970)
* «Ուրախ տղաներ» (, «Фитиль № 126») (1972)
* «Երաժշտական փորձ» (, «Фитиль № 134») (1973)
* «Ատամիկ» (, «Фитиль № 141») (1974)
* «Անակնկալ» (, «Фитиль № 145») (1974)
* «Ձեռքերով չդիպչել» (, «Фитиль № 182») (1977)
* «Զարմանալի մաշիկներ» (, «Фитиль № 183») (1977)
* «Արգելված հնարք» (, «Фитиль № 206») (1979)
* «Միջին անհատականություն» (, «Фитиль № 310») (1988)
* «Անմաքուր ուժ» (, «Фитиль № 315») (1988)

#### Սցենարիստ
* «Անակնկալ» (, «Фитиль № 145») (1974)

## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն
* *Котёночкин В. М.* Ну, Котёночкин, погоди! — М.: Алгоритм, 1999. — 269 с. — ISBN 5-88878-026-X.
*  с. 353—355.
* КИНО: Энциклопедический словарь, М. Советская энциклопедия, 1987, с. 213.

## Արտաքին հղումներ

* Վյաչեսլավ Կոտյոնոչկինի վերջին հարցազրույցներից մեկը 
* Ե. Միգունով, Կոտյոնոչկինի փառքի մասին 
* Վյաչեսլավ Կոտյոնոչկինը «Аниматор.ру» կայքում 
* 
* Котёночкин Вячеслав Михайлович — Энциклопедия отечественного кино

Կատեգորիա:Ռուս մուլտիպլիկատորներ
Կատեգորիա:Խորհրդային մուլտիպլիկատորներ
Կատեգորիա:Ռուս նկարիչներ
Կատեգորիա:ՌԽՖՍՀ ժողովրդական արտիստներ
Կատեգորիա:ՌԽՖՍՀ արվեստի վաստակավոր գործիչներ
Կատեգորիա:ԽՍՀՄ Պետական մրցանակի դափնեկիրներ
Կատեգորիա:Վագանկովյան գերեզմանատանը թաղվածներ
Կատեգորիա:Բարեկամության շքանշանի ասպետներ (Ռուսաստան)
Կատեգորիա:20-րդ դարի մուլտիպլիկատորներ