Լեսյա Ուկրաինկա

**Լեսյա Ուկրաինկա** (, իսկական անունը **Լարիսա Պետրովնա Կոսաչ-Կվիտկա** (), փետրվարի 25 1871 - հունիսի 19 1913), ուկրաինացի բանաստեղծուհի, թարգմանչուհի, մշակութային գործիչ։ Ստեղծագործել է բազմապիսի ժանրերում։ Զբաղվել է նաև ժողովրդագրական ստեղծագործության հավաքչությամբ՝ 220 ժողովրդական երգ ձայնագրվել է նրա կատարումից։ Ուկրաինայի ազգային շարժման ակտիվ մասնակից էր։

## Կենսագրություն
Ծնվել է ազնվականի ընտանիքում։ Վատառողջ լինելու պատճառով ստիպված է եղել շատ տարիներ ապրել Ղրիմում, Վրաստանում, Իտալիայում, Եգիպտոսում։ Կրթություն ստացել է տանը։ Տպագրվել է 13 տարեկանից։ 1902 թվականին ուկրաիներեն է թարգմանել «Կոմունիստական կուսակցության մանիֆեստը»։

Պոեզիայում և դրամատուրգիայում Ուկրաինկան շարունակել ու զարգացրել է Տարաս Շևչենկոյի ավանդույթները։ «Երգերի թևերով» (1893), «Խոհեր ու երազանքներ» (1899) և «Արձագանքներ» (1902) բանաստեղծությունների գրքերը տոգորված են պայքարի ոգով։ Ուկրաինկայի ստեղծագործությանը բնորոշ է հետևողական ինտերնացիոնալիզմը («Ռոբերտ Բրյուս, արքա շոտլանդական», 1894)։ «Գերության երգեր» (1895-1896) և «Ազատության երգեր» (1905) բանաստեղծական շարքերում զինված ապստամբության ուղղակի կոչ է արվում։

Ուկրաինկայի դրամաններն ու դրամատիկ պոեմները գրված են առավելապես պատմական ու դիցաբանական սյուժեներով, բայց արտահայտում են 20-րդ դարի համար արդիական գաղափարներ ու տրամադրություններ՝ «Դիվահարը» (1901), «Բաբելոնյան գերություն» (1903), «Ավերակների վրա» (1904), «Կատակոմբներում» (1905)։ 1905-1907 թվականների հեղափոխություններին համահունչ են «Աշնանային հեքիաթ» (1905, հրատարակվել է 1928 թվականին) «ֆանտաստիկ դրամայի» այլաբանությունները։ Ձևով առավել ազգային է «Անտառի երգը» (1912, բեմադրվել է 1918 թվականին) հեքիաթ-դրաման, որի մոտիվներով ստեղծված են բալետ, օպերա, կինոնկար։ Ուկրաինկային են պատկանում նաև «Կասանդրա» (1908), «Քարե տիրակալը» (1912) և այլ դրամաներ։

Ուկրաինկան գրել է գրաքննադատական հոդվածներ, թարգմանել Հոմերոսի, Վիկտոր Հյուգոյի, Ջորջ Բայրոնի, Շիլլերի, Ադամ Միցկևիչի և այլոց գործերից։ Նրա լավագույն թարգմանությունը Հայնրիխ Հայնեի «Երգերի գիրքն» է (1892)։

## Հիշատակ
* Լեսյա Ուկրաինկայի անունով կոչվել են բազմաթիվ փողոցներ ԽՍՀՄ տարբեր քաղաքներում, հրապարակ Կիևում։ 
* Մոսկվայում գործում է Լեսյա Ուկրաինկայի անվան գրադարան։ 
* Լուցկի ազգային համալսարանը կրում է Լեսյա Ուկրաինկայի անունը։ 
* Թատրոններ
** Կիևի Լեսյա Ուկրաինկայի անվան ազգային ակադեմիական թատրոն։ 
** Դնեպրոպետրովսկի Լեսյա Ուկրաինկայի անվան երաժշտական դրամատիկական թատրոն։ 
* Ուկրաինայում Լեսյա Ուկրաինկայի չորս թանգարան կա՝ Կիևում, Յալտայում, Նովոգրադ-Վոլինսկում և Կոլոդյաժնիում։ 
* Մոսկվայում, Տորոնտոյում և Բալակլավում տեղադրված են Ուկրաինկայի հուշարձանները։

## Փոստային նամականիշեր նվիրված Լեսյա Ուկրաինկային


Պատկեր:Lesya Ukrainka USSR Stamp 1929b.jpg|Փոստային նամականիշ ԽՍՀՄ,  1956 թվական։ 
Պատկեր:The Soviet Union 1971 CPA 3984 stamp (Lesya Ukrayinka (Larysa Petrivna Kosach-Kvitka, 1871-1913), Ukrainian Writer).jpg|Փոստային նամականիշ ԽՍՀՄ,  1971 թվական։ 
Պատկեր:Stamp-of-Ukraine-s77.jpg|Փոստային նամականիշ Ուկրաինա,  1994 թվական։ 


## Հայերեն թարգմանություններ
* Լեսյա Ուկրաինկա, Լիրիկա, Երևան, «Հայաստան», 1971, 119 էջ։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:19-րդ դարի թարգմանիչներ
Կատեգորիա:19-րդ դարի կին գրողներ
Կատեգորիա:20-րդ դարի կին գրողներ
Կատեգորիա:Անձինք թղթադրամների վրա
Կատեգորիա:Անձինք նամականիշերի վրա
Կատեգորիա:Գրական կեղծանուններով հայտնի հեղինակներ
Կատեգորիա:Կին դրամատուրգներ
Կատեգորիա:Կոմունիստ կին գրողներ
Կատեգորիա:Ուկրաինացի արձակագիրներ
Կատեգորիա:Ուկրաինացի բանաստեղծներ
Կատեգորիա:Ուկրաինացի դրամատուրգներ
Կատեգորիա:Ուկրաինացի կին գրողներ
Կատեգորիա:Սոցիալիստ ֆեմինիստներ
Կատեգորիա:Տուբերկուլոզից մահացածներ