Հարրի Փոթեր շարքի հորինված տիեզերք

**''Հարրի Փոթեր'' շարքի հորինված տիեզերք,** ներառում է երկու տարբեր հասարակություններ․ «կախարդական աշխարհը» և «Մագլների աշխարհը»։ «Մագլների աշխարհ» տերմինը վերաբերում է ոչ մոգ մարդկանց («մագլների») կողմից բնակեցված հասարակությանը, իսկ «կախարդական աշխարհ» տերմինը վերաբերում է կախարդների հասարակությանը, որը գոյություն ունի մագլների զուգահեռ։ Կախարդական աշխարհը նկարագրվում է որպես ծածկված հասարակություն, որտեղ կախարդանքը լայնորեն կիրառվում և գործնականում կիրառվում է․ կախարդները ապրում են ինքնակամ մեկուսացված և թաքցնում են իրենց կարողությունները մագլներից։ Վեպերը տեղի են ունենում 1990-ականների Բրիտանիայում, որը ներառում է և՛ մագլական, և՛ կախարդական համայնքներ։ Այս տիեզերքում տեղի ունեցող բոլոր նոր աշխատանքները թողարկվում են *Wizarding World* ապրանքանիշի ներքո։

## Հիմնարար դրույթներ
*Հարրի Փոթեր* շարքի սյուժեն տեղի է ունենում 1991–1998 թվականներին։ Բացառություններ են առաջին վեպի բացման գլուխը, որը տեղի է ունենում 1981 թվականին, և յոթերորդ վեպի էպիլոգը, որը տեղի է ունենում 2017 թվականին։ Ժամանակային շրջանի որոշումը հիմնականում բխում է երկրորդ վեպի մանրամասնությունից, որտեղ ուրվական կերպարը՝ Գրեթե գլուխ չունեցող Նիկ, նշում է իր մահվան 500-րդ տարելիցը՝ 1492 թվականին։ *Հարրի Փոթերի* ժամանակագրության տարբեր պահերին ետադարձ և առաջանցիկ պատկերներ են ցուցադրում ժամանակաշրջաններ՝ սկսած 1920-ականներից մինչև 2020-ականները։ Կախարդական աշխարհի պատկերումը կենտրոնացած է կախարդանքի վրա, որը ոչ միայն կենդանացնում է առարկաներ, ինչպիսիք են կախարդական փայտիկները, այլ նաև ներկայացվում է որպես անհատների բնածին կարողություն։ Այս բնական ունակությունը կարող է կատարելագործվել և զարգացվել ուսման ու վարժանքի միջոցով։

Կախարդները մեծ ջանքեր են գործադրում մագլներից կախարդանքը և կախարդական աշխարհը գաղտնի պահելու համար։ Վեպերը բացատրում են, որ անցյալում երկու աշխարհները համատեղ գոյություն են ունեցել։ Դարերի ընթացքում մագլների կողմից կախարդների հալածանքները հանգեցրել են օրենքների ստեղծմանը, որոնք նախատեսված էին կախարդական աշխարհը թաքցնելու համար, օրինակ՝ 1692 թ․ Կախարդական գաղտնիության միջազգային կանոնադրությունը։ Մագլական իրերի կախարդումը արգելված է, անչափահաս կախարդներին արգելվում է դպրոցից դուրս կախարդանք օգտագործել, իսկ կախարդական ունակությունների դիտավորյալ բացահայտումը մագլական հասարակության համար պատժելի է։ Այս օրենքները կիրառվում են Բրիտանիայի Մոգության նախարարության և Կախարդների միջազգային կոնֆեդերացիայի կողմից։ Գոյություն ունեն որոշ բացառություններ․ բրիտանացի կախարդների մագլ ազգականներին թույլատրվում է իմանալ կախարդական աշխարհի մասին, ինչպես նաև Միացյալ Թագավորության վարչապետին։

*[[«Ֆանտաստիկ գազաններ և որտեղ գտնել դրանք:Գրին-դե-Վալդի հանցագործությունները|Ֆանտաստիկ գազաններ և որտեղ գտնել դրանք]]* (2016) ֆիլմը պատկերում է կախարդական օրենքները Միացյալ Նահանգներում՝ 1920-ականներին։ Այս օրենքները որոշ առումներով տարբերվում են 1990-ականների Բրիտանիայի օրենքներից։ Օրինակ՝ ֆիլմը ցույց է տալիս, որ ամերիկացի կախարդներին արգելվում է որևէ սոցիալական հարաբերություն ունենալ «no-majs» / մագլների հետ, ինչը համեմատվում է 20-րդ դարի ամերիկյան Ջիմ Քրոուի օրենքների և Հարավային Աֆրիկայի ապարտեիդ համակարգի հետ։

*Հարրի Փոթեր* շարքում կախարդական աշխարհի որոշ կողմեր ներկայացված են որպես ոչ այնքան ժամանակակից՝ համեմատած մագլների աշխարհի հետ, հիմնականում կախարդանքի և էլեկտրաէներգիայի լիակատար անհամատեղելիության պատճառով։ Լուսավորության համար օգտագործվում են մոմեր՝ էլեկտրական կամ գազի լամպերի փոխարեն, իսկ հաղորդագրություններ ուղարկելու համար՝ բուեր՝ հեռախոսազանգերի կամ էլեկտրոնային նամակների փոխարեն։ Փոխանակ գրիչների կամ համակարգիչների՝ Հոգվարթսի ուսանողները նշումներ և շարադրություններ գրելու համար օգտագործում են թանաքի մեջ թաթախված փետուրներ և մագաղաթ։ Կախարդները թղթադրամ չեն օգտագործում, այլ ապավինում են երեք տեսակի մետաղադրամների․ ոսկե գալեոն, որը հավասար է 17 արծաթե սիկլի, իսկ վերջիններս յուրաքանչյուրը՝ 29 բրոնզե նուտսի — ծաղրանկարի նման Բրիտանիայի նախա-դեցիմալ L/S/D դրամային համակարգին։ Կախարդական աշխարհը, ամեն դեպքում, ունի գոնե մեկ հատուկ կախարդական գնացքի ծառայություն՝ Հոգվարթս Էքսպրես, որը քաշվում է գոլորշային լոկոմոտիվով։ Հակառակ դեպքում կախարդական վագոնները սովորաբար քողարկվում են որպես բեռների վագոններ, բեռնատար մեքենաներ և ուղեբեռի վագոններ մագլական գնացքների ծառայություններում, ինչպես ցույց է տրված *Դամբլդորի գաղտնիքները* ֆիլմում։ Վեպերը պատկերում են կախարդներին՝ կախարդանքով աշխատող ռադիոյի համարժեք օգտագործելիս, սակայն հեռուստատեսության համարժեք գոյություն չունի։

## Աշխարհագրություն
*Հարրի Փոթերի* տիեզերքի կախարդական աշխարհը ներգծված է մագլների աշխարհում։ Կախարդները հաճախ ապրում են կախարդական թաղամասերում՝ մագլական գյուղերի ներսում, օրինակ՝ Գոդրիկի հովիտը՝ Արևմտյան գավառում։ *Հարրի Փոթերում* շատ կախարդական տներ նկարագրված են որպես մագլական քաղաքի ծայրամասերում գտնվող։ Միայն մեկ բնակավայր Բրիտանիայում՝ Հոգսմիդ գյուղը, ամբողջությամբ բնակեցված է կախարդներով։

Կախարդական հիմնական փողոցը՝ Լոնդոնի կենտրոնում գտնվող Թեքված փողոցը, գտնվում է Չարինգ Քրոսս Ռոուդից անմիջապես դուրս։ Հոգվարթս Էքսպրես գնացքը մեկնում է Քինգս Քրոսս կայարանից՝ օգտագործելով հորինված Պլատֆորմ 9¾։ Կախարդական վայրերը թաքցվում են մագլներին վանող կախարդանքների, պատրանքների և այլ պաշտպանությունների համադրությամբ։ Որոշ կախարդական վայրեր, օրինակ՝ բանտ Ազկաբանը և ստադիոնը, որտեղ անցկացվում է Քվիդիչի Աշխարհի գավաթը, դարձվում են «քարտեզի վրա չնշվող»՝ այսինքն հնարավոր չէ գտնել դրանք քարտեզի վրա։ Հոգվարթսի ամրոցը մագլների համար երևում է որպես լքված ավերակ, եթե նրանք բավականաչափ մոտենան տեսնելու համար։

## Արյան մաքրություն
Որոշ ծայրահեղական կախարդներ դեմ են կախարդների և մագլների ամուսնություններին՝ պնդելով, որ դա նոսրացնում է կախարդական արյան «մաքրությունը»։ Այս ծայրահեղականները օգտագործում են մաքուր արյուն տերմինը՝ նշելու այն կախարդին, ով պնդում է, թե իր տոհմում քիչ կամ ընդհանրապես մագլական արյուն չկա։ Մաքուրարյուն գերակայապաշտները կեսարյուններին համարում են իրենցից ցածր, բայց ավելի բարձր՝ մագլածին կախարդներից, որոնց հիմքում մագլներն են։ Այս գերակայապաշտները հավատում են, որ արյան մաքրությունը կախարդի կախարդական ունակության չափանիշ է, չնայած Ռոն Ուիզլին այս գաղափարին հակադարձում է՝ մատնանշելով այն կոչված մաքուրարյուն կախարդների գոյությունը, ովքեր թույլ կախարդական հմտություններ ունեն, և պնդելով, որ «այս օրերին կախարդների մեծ մասը կեսարյուն է»։ Որոշ ընտանիքներ արյան մաքրությունը պահպանելու համար ամուսնանում են միմյանց հետ, ինչը կարող է հանգեցնել սերունդների՝ մտավոր անկայունությամբ և բռնի բնավորությամբ։

Կեսարյուն տերմինը կիրառվում է այն կախարդների համար, ովքեր ունեն թե՛ կախարդական, և թե՛ մագլական տոհմ։ Կեսարյուն լինելը ամենատարածված արյան կարգավիճակն է, որը թվով գերազանցում է թե՛ մաքուրարյուններին, և թե՛ մագլածիններին։ Ռոուլինգը նշել է, որ ոչ մի տոհմ իրականում «մաքուր» չէ․ ամեն տարի Հոգվարթսի առաջին կուրսեցիների 50 տոկոսը կեսարյուն են, սակայն նրանք, ովքեր ցանկանում են պնդել մաքրություն, մերժում են իրենց տոհմում մագլների և սկվիբների (տես ներքևում) գոյությունը։

Մագլածին տերմինը կիրառվում է այն կախարդների համար, որոնց ծնողները մագլներ են, մինչդեռ մաքուրարյուն գերակայապաշտները հաճախ օգտագործում են վիրավորական «կեղտարյուն» արտահայտությունը։ Մագլածինները պարտադրված էին գրանցվել Կախարդության նախարարությունում, երբ Վոլդեմորտը վերադարձավ իշխանության․ նրա ղեկավարության ներքո Գաղտնիքների վարչությունը պնդում էր, թե մագլածինները իրենց կախարդական կարողությունները ձեռք են բերում «իրական» կախարդներից կախարդանք գողանալով։

Սկվիբ տերմինը կիրառվում է այն անձի համար, ով ծնվել է կախարդ ծնողներից, բայց կախարդական ունակություններ չունի։ Վեպերում հիշատակված սկվիբներն են՝ Արգուս Ֆիլչը, Արաբելլա Ֆիգգը և Մոլի Ուիզլիի մի զարմիկ։ Ի տարբերություն մագլների՝ սկվիբները տեղյակ են կախարդական աշխարհի մասին և կարող են տեսնել կախարդական արարածներ ու վայրեր՝ օրինակ՝ դեմենտորներ և Հոգվարթս։

Որոշ կախարդներ ծնված են մարդկանց և կախարդական արարածների միություններից։ Օրինակներ են՝ քույրեր Ֆլերը և Գաբրիել Դելակուրը, ովքեր վիլայի թոռնուհիներ են, Ռուբեուս Հագրիդը՝ կիսա-հսկա, և Ֆիլիուս Ֆլիթվիկը, ով ունի գոբլինի նախնիներ։ Նախապաշարված կախարդները երբեմն օգտագործում են վիրավորական կեսախառն արտահայտությունը՝ այս խառնածին անհատներին նշելու համար։

## Կախարդական արարածներ
*Հարրի Փոթերի* տիեզերքը լի է բազմաթիվ կախարդական արարածներով։ Որոշները ծագում են իրական աշխարհի ժողովրդական հեքիաթներից և առասպելաբանությունից, մինչդեռ մյուսները ստեղծված են Ռոուլինգի կողմից։ Կան նաև տարբերակված արարածներ, որոնք հիմնված են իրական աշխարհի դիցաբանության վրա։ Ստորև ներկայացված են շարքում նկարագրված առավել ուշագրավ արարածներից մի քանիսը։

### Նշանավոր արարածներ
Ակրոմանտուլա — Հսկայական սարդ, որը կարող է խոսել մարդկային լեզվով։ Ակրոմանտուլան Ռոուլինգի ստեղծագործությունն է։

Օգյուրի — Թռչուն, որը նման է նիհար գիշանգողի, երբեմն կոչվում է նաև Իռլանդական փյունիկ։ Նրա ճիչը ժամանակին համարվում էր մահվան նշան, սակայն այժմ ընկալվում է որպես անձրևի նախանշան։ *[[Հարրի Փոթերը և Անիծված երեխան|Հարրի Փոթեր և անիծված երեխան]]* պիեսում Լորդ Վոլդեմորտի հետևորդները նշված էին Օգյուրիի դաջվածքով։ Օգյուրին Ռոուլինգի բնօրինակ ստեղծումն է։

Բազիլիսկ — հսկայական օձանման սողուն, ծագում է եվրոպական դասական առասպելաբանությունից։ *Հարրի Փոթերի* տիեզերքում մարդը կամ կենդանին կմահանան, եթե ուղիղ հայացք գցեն բազիլիսկի աչքերին, սակայն եթե անուղղակի՝ օրինակ հայելու միջոցով, ապա կքարանա։

Բոգարտ — ձևափոխվող գերբնական էակ, ծագում է անգլիական ժողովրդական հեքիաթներից։ Այն ընդունում է զոհի ամենամեծ վախի կերպարը։ *[[Հարրի Փոթերը և Ազքաբանի կալանավորը|Հարրի Փոթեր և Ազկաբանի բանտարկյալը]]* վեպում Ռեմուս Լուպինը ուսանողներին սովորեցնում է «Ռիդիկուլուս» կախարդանքն՝ ընդդեմ բոգարտների։ Այդ կախարդանքը բոգարտի տեսքը դարձնում է քիչ վախեցնող կամ նույնիսկ ծիծաղելի։ Ռոուլինգի բոգարտները հիմնված են անգլիական ժողովրդական ավանդույթների վրա։

Կենտավրոս — Առասպելական արարած, ծագում է հունական դիցաբանությունից․ վերին մասը նման է մարդու, իսկ ստորին մասը՝ ձիու։ Կենտավրոսները ապրում են անտառներում և տիրապետում են բժշկության ու աստղագուշակության։ Մարդկանց հետ շփվող կենցավրոսները հաճախ համարվում են իրենց ցեղի դավաճաններ։

Դեմենտոր — Բարձրահասակ, կմախքանման, սև ծածկոցով էակ, որը մարդկանցից կլանում է երջանկությունը և ստիպում է վերապրել իրենց ամենավատ հիշողությունները։ Նրանք կարող են մարդու հոգին կլանել բերանի միջոցով, ինչը հայտնի է որպես «Դեմենտորի համբույր»։ Դեմենտորները Ռոուլինգի բնօրինակ ստեղծագործությունն են։

Հսկա — մարդանման արարած, որը հանդիպում է աշխարհի բոլոր ժողովրդական հեքիաթներում։ *Հարրի Փոթերի* աշխարհում հսկաները զգալի դիմադրություն ունեն կախարդական հարձակումների նկատմամբ։ Նրանք կարող են խառնամուսնանալ մարդկանց հետ, սակայն կախարդները ակտիվորեն դուրս են մղել նրանց քաղաքակրթությունից։

Գոբլին — կարճահասակ ու ամուր կառուցվածք ունեցող մարդանման՝ սև աչքերով, կլորավուն գլխով և երկար մատներով, ծագում է եվրոպական առասպելաբանությունից։ Գոբլինները ղեկավարում են Գրինգոտս բանկը և խոսում են Գոբլիներեն լեզվով։

Հիպոգրիֆ — առասպելական արարած, որը մասամբ արծիվ է, մասամբ՝ ձի։ Կախարդները կարող են ունենալ հիպոգրիֆներ՝ պայմանով, որ ամեն օր նրանց վրա գցեն անտեսանելիության կախարդանք։

Տնային-էլֆ — Կարճահասակ, նիհար, չափազանց կախարդական մարդանման էակ՝ հիմնված բրաունիի / բրունիի վրա շոտլանդական ժողովրդական ավանդույթներից։ Կախարդները տնային էլֆերին ստրկացնում են, և նրանք կրում են հնամաշ իրեր, օրինակ՝ բարձի երեսներ, որպես իրենց ծառայության մաս։ Ազատվում են՝ հագուստի որևէ առարկա ստանալով։

Թեստրալ — Թռչող մսակեր ձիերի տեսակ, որոնք տեսանելի են միայն նրանց համար, ովքեր փորձառել են մահվան միջոցով կորուստ։ Նրանց նկարագրում են որպես վիշապանման դեմքերով, սպիտակ դատարկ աչքերով, գրեթե կմախք՝ սև մաշկով, որը սեղմված է ոսկորներին, և մեծ կաշվե թևերով։ Հոգվարթսն ունի թեստրալների կիսավարժեցված հոտ, որոնք քաշում են աշակերտներին դեպի ամրոց տեղափոխող սայլերը և կարող են նաև հեծնվել։ Թեստրալները Ռոուլինգի բնօրինակ ստեղծագործությունն են։

Վիլա — նիմֆա / peri, ծագում է սլավոնական դիցաբանությունից։ Երբեմն նմանվում է արտակարգ գեղեցկուհի կնոջ, իսկ երբեմն՝ հարպիայի։ Վիլաները հայտնի են իրենց ունակությամբ՝ հմայելու և կախարդելու տղամարդկանց։

Գայլամարդ (Վերվոլֆ) — Ոչնչացված մարդ, որը լիալուսնի ժամանակ վերածվում է գայլանման էակի։ Այդ գործընթացը մարդը չի վերահսկում և չի կարող ընտրել՝ տեղի ունենա դա, թե ոչ։ *Հարրի Փոթերի* վեպերում գայլամարդիկը վերցված են իրական աշխարհի ավանդույթներից։

## Կախարդության նախարարություն
Կախարդության նախարարությունը Բրիտանիայի կախարդական համայնքի կառավարությունն է։ Կախարդության նախարարը՝ Կոռնելիուս Ֆաջը, առաջին անգամ հայտնվում է *Գաղտնի սենյակում*։ Կախարդության նախարարությունը գտնվում է Լոնդոնում և հասանելի է ապարացիայով, Ֆլուի ճանապարհորդությամբ կամ 62442 համարը հավաքելով հատուկ կոտրված հեռախոսախցիկի ներսում։

## Կրթություն
Բրիտանիայում երիտասարդ կախարդները սովորաբար հաճախում են Հոգվարթսի կախարդանքների և մոգության դպրոցը։ Հոգվարթսի կրթությունը ավարտելուց հետո ստանդարտ բարձրագույն կրթություն գոյություն չունի, և կախարդական համալսարաններ հայտնի չեն։ Հոգվարթսը հաջողությամբ ավարտած աշակերտները համարվում են պատրաստ՝ գործելու որպես մեծահասակներ, թեև կախարդական որոշ մասնագիտություններ պահանջում են հատուկ պատրաստման ծրագրեր Հոգվարթսից հետո։ Դրանց թվում են Աուրորի և Բժշկի մասնագիտությունները։ Բացի Հոգվարթսից, վեպերում հիշատակվում են նաև ֆրանսիական կախարդական դպրոցը՝ Բոբատոն, և Հյուսիսային Եվրոպայի դպրոցը՝ Դուրմստրանգ։

2016 թվականին Ռոուլինգը ստեղծեց ևս չորս դպրոց և նկարագրեց դրանք *Wizarding World* կայքում։ Այդ չորս դպրոցներն են՝ Իլվերմորնի (Միացյալ Նահանգներ), Կաստելոբրուքսո (Բրազիլիա), Մահոուտոկորո (Ճապոնիա) և Ուագադու (Աֆրիկա)։

## Կապ
### Բուեր
Կախարդները բույերը օգտագործում են նամակներ, թերթեր և ծանրոցներ հասցնելու համար։ Վեպերում չի բացատրվում, թե բուն ինչպես է գտնում հասցեատիրոջը։

### Պատրոնուսներ
Պատրոնուսը ստեղծվում է Պատրոնուսի կախարդանքով և հիմնականում օգտագործվում է Դեմենտորներին վանելու համար։ Կախարդանքը արտասանվում է «Expecto Patronum»։ Այն կարող է նաև օգտագործվել հաղորդակցության համար՝ տաղանդավոր կախարդի կողմից։ Ալբուս Դամբլդորը մշակում է մեթոդ՝ Պատրոնուսների միջոցով ձայնային հաղորդագրություններ փոխանցելու համար, որը նա կիրառում էր Ֆենիքսի օրդենի ծառայության մեջ։ Միներվա ՄակԳոնագալը շարքում միակ կերպարն է, ով ցուցադրում է միաժամանակ բազմաթիվ հաղորդագրություն բերող Պատրոնուսներ ստեղծելու ունակություն։

### Ֆլուի ցանց
Թեև Ֆլուի ցանցը նախատեսված է որպես ճանապարհորդության մեթոդ, այն երբեմն ծառայում է նաև որպես հաղորդակցության միջոց։ Կախարդը կարող է մի պտղունց Ֆլուի փոշի նետել վառված բուխարիի մեջ, որը միացված է ցանցին, և գլուխը մտցնել բոցերի մեջ, ինչի արդյունքում այն կհայտնվի այն կախարդի բուխարիում, ում հետ ուզում է խոսել։ Ցանցի այս օգտագործումը առաջին անգամ երևում է *[[Հարրի Փոթերը և Կրակի գավաթը|Հարրի Փոթեր և Կրակե գավաթ]]* վեպում, երբ Հարին տեսնում է Ամոս Դիգորիի գլուխը Ուիզլիների բուխարիում։ Հարին այս մեթոդը օգտագործում է նաև Սիրիուս Բլեքի հետ շփվելու համար՝ շարքից մի քանի անգամ։
### Սև նշան
Վոլդեմորտը հաղորդակցության մեթոդ էր օգտագործում, որը կոչվում էր Սև նշան․ այն նման էր բրենդի՝ մահվախուժերի թևի ներսի հատվածի վրա։ Երբ նշանը սեղմվում էր, կապ էր հաստատվում մյուս մահվախուժերի և հենց Վոլդեմորտի հետ։ Յուրաքանչյուրը, ով սեղմում էր իր Սև նշանը, մյուս բոլոր մահվախուժերի նշանները այրում էր, ազդարարելով նրանց ապարացիայով անմիջապես Վոլդեմորտի մոտ հայտնվել։

Հերմիոնան օգտագործեց Սև նշանի սկզբունքը *[[Հարրի Փոթերը և Փյունիկի միաբանությունը|Հարրի Փոթեր և Փյունիկի միաբանություը]]*  վեպում։ Նա հաղորդագրությունը մաշկի վրա այրելու/փորագրելու փոխարեն օգտագործեց կեղծ գալեոններ, որոնք բոլորը միմյանց նմանակում էին և հաղորդագրություններ ցույց տալիս եզրին։ Ավելի ուշ Մալֆոյը և տիկին Ռոսմերտան, որը գտնվում էր Իմպերիուսի անեծքի տակ, նույնպես օգտագործեցին գալեոններ՝ միմյանց հետ կապ հաստատելու համար։

### Կապի այլ ձևեր
Կախարդական նկարներում պատկերված կերպարները կարող են հաղորդագրություններ փոխանցել այն վայրերի միջև, որտեղ կախված են իրենց դիմանկարները։ Օրինակ՝ Հոգվարթսի նախկին տնօրեն Ֆինեաս Նայջելուսը տեղափոխվում էր Դամբլդորի գրասենյակից դեպի իր դիմանկարը Գրիմմոլդ Փլեյսում։

Գրքերում և ֆիլմերում օգտագործվող մեկ այլ փակ հաղորդակցության ձև Սիրիուս Բլեքի պատկանող հայելիների հավաքածուն էր։ Սիրիուսը տալիս է Հարիին մի հայելի *[[Հարրի Փոթերը և Փյունիկի միաբանությունը|Հարրի Փոթեր և Փյունիկի միաբանություը]]*  վեպում՝ բացատրող գրառմամբ, որ Սիրիուսն ու Ջեյմս Փոթերը սովոր էին այդ հայելիները օգտագործել իրար հետ խոսելու համար, երբ տարբեր պատժարաններում էին գտնվում։ *[[Հարրի Փոթերը և Մահվան պարգևները|Հարրի Փոթեր և Մահվան պարգևները]]* վեպում Հարին օգտագործում է իր կոտրված հայելիի բեկորն՝ Մալֆոյների նկուղից օգնություն կանչելու համար, և ավելի ուշ պարզում է, որ Աբերֆորթ Դամբլդորը հետևում էր նրան Սիրիուսի հայելու միջոցով, որը նա ձեռք էր բերել Մունդունգուս Ֆլեթչերից։

## Տրանսպորտ
### Ապարացիա
Ապարացիան նշանակում է մի վայրից անհետանալ և գրեթե ակնթարթորեն հայտնվել մեկ այլ վայրում։ Կախարդներն ու կախարդուհիները հաճախ ապարացիա են անում իրենց նպատակակետերին հասնելու համար, ինչը բավականին նման է հեռափոխմանը։ Ապարացիան բավականին բարդ է, ուստի անչափահաս կախարդներին ու կախարդուհիներին արգելված է դա անել։ Կան բազմաթիվ օրինակներ ապարացիայի ձախողված փորձերից՝ այն մարդկանց կողմից, ովքեր չեն անցել իրենց «Ապարացիայի քննությունը», որը նման է մագլների վարորդական քննությանը։ Եթե ապարացիան ճիշտ չկատարվի, մարդը կարող է գործընթացի ընթացքում կորցնել մարմնի որևէ մաս․ սա կոչվում է «պատռվածք»։ *Մահվան պարգևներում* Ռոնը պատռվում է, երբ Յաքսլին՝ մահաբեր, բռնում է նրան։

### Պորտքիզ
Եթե կախարդը ի վիճակի չէ ապարացիա անել կամ ճանապարհորդում է անչափահաս ուղեկցով, կարող է օգտագործվել Պորտքիզը։ Պորտքիզը սովորաբար սովորական առարկա է, որը կախարդվել է։ Օգտվողը դիպչում է Պորտքիզին և «Portus» կախարդանքով տեղափոխվում է ցանկալի վայրը։ Պորտքիզը հաճախ լինում է առօրեական առարկա, օրինակ՝ հին ճտքակոշիկ կամ թիթեղյա տուփ, ինչը թույլ է տալիս սարքին խուսափել մագլների ուշադրությունից։

### Այլ առարկաներ
Շարքի կերպարները օգտվում են մի շարք կախարդական սարքերից և արտեֆակտներից՝ իրենց տեղափոխելու համար կախարդական աշխարհում և մագլների աշխարհ։ Ամենատարածված առարկաներից են՝ թափակույրերը, Ֆլուի ցանցը (բուխարիների ցանց, որոնք կախարդանքով կապված են միմյանց), Գիշերային ավտոբուսը և Հոգվարթս Էքսպրեսը։ Որոշ կերպարներ հայտնի են նրանով, որ մագլական մեքենաները կախարդում են կախարդական հատկություններով, օրինակ՝ Արթուր Ուիզլիի թռչող Ֆորդ Անգլիան կամ Սիրիուս Բլեքի թռչող մոտոցիկլետը։ *[[Հարրի Փոթերը և Կրակի գավաթը|Հարրի Փոթեր և Կրակե գավաթ]]* վեպում քննարկվում է թռչող գորգերի ներմուծման քաղաքականությունը։

## Մեդիա
### Daily Prophet
*Daily Prophet*-ը ամենաշատը կարդացվող օրաթերթն է Բրիտանիայի կախարդական համայնքում։ Նրա լրագրողական ազնվությունը պակասում է․ հայտնի է, որ այն հաճախ ավելի շատ մտահոգված է վաճառքով, քան փաստական ճշգրտությամբ, և հաճախ հանդես է գալիս որպես Կախարդության նախարարության խոսափող։ Ինչպես նկարագրում է Ռիտա Սկիթերը․ «*Prophet*-ը գոյություն ունի, որպեսզի ինքն իրեն վաճառում է»։

*Prophet*-ը շարքի առաջին երեք գրքերում մնում է հարգարժան, բայց *Կրակե գավաթում* այն վարձում է Ռիտա Սկիթերին՝ անբարեխիղճ լրագրողի, որը հրապարակում է մի քանի սենսացիոն և բացահայտ կեղծ հոդվածներ։ Երբ նախարար Ֆաջը որոշում է խստորեն մերժել Վոլդեմորտի վերադարձը, *Prophet*-ը սկսում է սևացնող քարոզչություն Դամբլդորի և Հարիի դեմ, որոնք հակառակ տեսակետի ամենաազդեցիկ պաշտպաններն էին։ Երբ Ֆաջը ստիպված է լինում ընդունել, որ Վոլդեմորտը վերադարձել է, *Prophet*-ը մեկ գիշերվա ընթացքում փոխում է իր դիրքորոշումը՝ Հարիին անվանելով «ճշմարտության միակ ձայն»։

Ռոուլինգի խոսքերով՝ Ջիննի Ուիզլին վեպերից հետո դառնում է *Prophet*-ի գլխավոր քվիդիչի թղթակից։
### Quibbler
*Quibbler*-ը ամսագիր է, որը առաջին անգամ հիշատակվում է *Ֆենիքսի օրդենում*։ Այն խմբագրվում է Քսենոֆիլիուս Լավգուդի կողմից և հաճախ տպագրում է հոդվածներ սադրանքների տեսությունների և կրիպտոզոոլոգիայի մասին։ *Փյունիկի միաբանությունում* Հերմիոնան շանտաժի է ենթարկում Ռիտա Սկիթերին, որպեսզի նա գրի հոդված Հարիի հանդիպման մասին Վոլդեմորտի հետ։ Հարցազրույցը տպագրվում է Քսենոֆիլիուսի կողմից, իսկ նա այնուհետև վաճառում է *Daily Prophet*-ին։

### Ռադիո
Կախարդական աշխարհի ամենահայտնի ռադիոկայանը *Wizarding Wireless Network*-ն է։ Հարին իր հասակակիցներից իմանում է կախարդական «The Weird Sisters» խմբի մասին, որոնք լսում էին WWN-ը։ *Մահվան պարգևներում* Ռոնը ներկայացնում է Հարիին և Հերմիոնային *Potterwatch*-ը՝ Վոլդեմորտի դեմ պայքարող ստորգետնյա ռադիոհաղորդաշարը։

## Սնունդ և ազատ ժամանակ
### Կարագագարեջուր
Կարագագարեջուրը երիտասարդ կախարդների շրջանում հայտնի խմիչք է։ Այն կարող է մատուցվել սառը կամ տաք, բայց ցանկացած դեպքում ունի տաքացնող ազդեցություն։ Ռոուլինգն ասել է, որ պատկերացնում է դրա համը որպես «ավելի քիչ քաղցրացրած» կարագաթոֆի։ Հարրի Փոթերի կախարդական աշխարհը թեմատիկ գոտին Յունիվերսալ Օռլանդո հանգստավայրում վաճառում է կարագագարեջուրից ներշնչված սնունդ և խմիչքներ, իսկ Jelly Belly քաղցրավենիքի ընկերությունը արտադրել է կարագագարեջուրից ներշնչված քաղցրավենիք։ Հայտնի շեֆ խոհարար Հեստոն Բլյումենթալը ստեղծել է խմիչքի տարբերակ իր «Հեստոնի թյուդորական խնջույք» շոուի համար։
### Կախարդական քաղցրավենիք
Շարքում հիշատակվում են կախարդական քաղցրավենիքների բազմաթիվ տեսակներ։ Որոշներն ունեն տարօրինակ կողմնակի ազդեցություններ, հատկապես այն քաղցրավենիքները, որոնք ստեղծվել են Ֆրեդ և Ջորջ Ուիզլիի կողմից։ Շոկոլադե գորտերը փաթեթավորվում են հավաքածուի քարտերով, որոնց վրա պատկերված են հայտնի կախարդներ։ Ռոուլինգի խոսքերով՝ Հարին և իր ընկերները հայտնվում են Շոկոլադե գորտի քարտերի վրա՝ վեպերի իրադարձություններից հետո։

Շոկոլադե գորտերը և Բերթի Բոթի «Յուրաքանչյուր համով լոբիները» արտադրվել են նաև իրական աշխարհում։ Jelly Belly ընկերության արտադրած Բերթի Բոթի լոբիները ներառում են համեր, ինչպիսիք են՝ սև պղպեղ, կեղտ, ականջի խեժ, խոտ, երշիկ, օճառ և փսխում։ Հերշի ընկերությունը նույնպես արտադրել է տարբեր քաղցրավենիքներ, որոնք հիմնված են *Հարրի Փոթերի* վրա։
### Քվիդիչ
*Հարրի Փոթերի* տիեզերքի ամենահայտնի սպորտաձևը Քվիդիչն է, որը թիմային խաղ է՝ խաղացվող օդում՝ թափակույրերի վրա։ Հոգվարթսի յուրաքանչյուր տուն ունի իր Քվիդիչի թիմը և մրցում է Քվիդիչի գավաթի համար։ Հոգվարթսից դուրս Քվիդիչի Աշխարհի գավաթը խոշոր միջազգային իրադարձություն է, որը համախմբում է թիմեր և հանդիսատեսներ աշխարհի տարբեր երկրներից։

### Կախարդական շախմատ
Կախարդական շախմատը շախմատի տարբերակ է, որը խաղում են կախարդանքով կենդանացած խաղաքարերով։ *Փիլիսոփայական քարը* վեպում Հարի, Ռոնը և Հերմիոնան դառնում են մարդածին խաղաքարեր՝ Կախարդական շախմատի կյանքի չափսի խաղում, որը Հարիի թիմը հաղթում է Ռոնի խաղային վարպետության շնորհիվ։

## Ծանոթագրություններ


Կատեգորիա:Հարրի Փոթեր
Կատեգորիա:Հորինված աշխարհներ