open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Արտազի երեք վանքերը (գիրք)

**«Արտազի երեք վանքերը»** (), Հայկական ճարտարապետությունն ուսումնասիրող կազմակերպության կողմից 2012 թվականին հրատարակված «ՀՃՈՒ գիտական ուսումնասիրություններ» շարքի թվով 15-րդ գիրքը (Գիրք ԺԵ)։ Այն հեղինակել է Հայկական ճարտարապետությունն ուսումնասիրող հիմնադրամի հիմնադիր Արմեն Հախնազարյանը։ Տպագրվել է եռալեզու տարբերակով՝ հայերեն, անգլերեն և ռուսերեն։ Աշխատությունը ներկայացնում է Ատրպատականի (Իրանական Ադրբեջանում, ներկայում Իրանի Իսլամական Հանրապետության հյուսիսում) գտնվող հայկական առաքելական երեք վանքերի՝ Թադեոս Առաքյալի, Ծործորի և Մաղարդա Սուրբ Ստեփանոս Նախավկայի պատմությունը։ Գրքում ներկայացված են նաև բովանդակությանն առնչվող պատմական և ժամանակակից արժեքավոր լուսանկարներ։ Հեղինակը գիրքը ստեղծել է իր հոր՝ Հովհաննես Հախնազարյանի հիշատակին։

«Արտազի երեք վանքերը» գիրքը հրատարակվել է Հայկական ճարտարապետությունն ուսումնասիրող կազմակեպության գիտական խորհրդի երաշխավորությամբ և տպագրվել «Բյուրական» տպարանում։ Աշխատության նախահրատարակչական աշխատանքները հովանավորել է Հայաստանի մշակույթի նախարարությունը, իսկ տպագրությունը՝ Գալուստ Գյուլբենկյան հիմնադրամը։

## Տես նաև
* Հայկական ճարտարապետությունն ուսումնասիրող հիմնադրամ
* Արմեն Հախնազարյան
* Հայերն Իրանում

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Հայերեն գրքեր
Կատեգորիա:Ռուսերեն գրքեր
Կատեգորիա:Անգլերեն գրքեր
Կատեգորիա:Գրքեր Հայաստանի պատմության մասին
Կատեգորիա:ՀՃՈՒ գիտական ուսումնասիրություններ (գրքաշար)
Կատեգորիա:2012 գրքեր
Արգենտինայի դրամահատարան

[260px|մինի|աջից|Հին [դրամահատարանը]]
**Արգենտինայի դրամահատարան պետական ընկերություն** (), Արգենտինայի կառավարության կողմից վերահսկվող և Արգենտինայի Էկոնոմիկայի նախարարության անմիջական ենթակայության տակ գտնվող արգենտինական դրամահատարան։ Դրամահատարանը հիմնադրվել է 1779 թվականին՝ մինչև Արգենտինայի անկախացումը։ 1875 թվականի թիվ 733 օրենքով ստեղծվեցին երկու դրամահատարաններ, մեկը՝ Բուենոս Այրեսում, մյուսը՝ Սալտայում։ Բուենոս Այրեսի դրամահատարանը բացվեց 1881 թվականի փետրվարի 14-ին, որտեղ ճարտարագետ Կաստիլլան աշխատում էր որպես տնօրեն, իսկ Ջոն Ջոզեֆ Ջոլի Քայլը՝ որպես գլխավոր քիմիկոս։

Դրամահատարանն արտադրում է օրինական վճարամիջոց հանդիսացող մետաղադրամներ և թղթադրամներ։ Այն արտադրում է նաև մեդալներ և արժեթղթեր (այդ թվում՝ անձնագիր, մետրոպոլիտենի մետաղանիշներ, փոստային նամականիշներ), որոնք օգտագործվում և թողարկվում են կառավարության ծառայություններ մատուցողների կողմից։ Ներկայիս տպագրվող արժույթը արգենտինական պեսոն է՝ սկսած 1992 թվականից։

1927 թվականին բացվեց Արգենտինայի դրամահատարանի թանգարանը, որտեղ պահպանվում են պատմական մեծ արժեք ունեցող արժեթղթեր, մետաղադրամներ, փոստային և այլ դրամանիշներ, կնիքներ, մեդալներ և այլ արժեքավոր ցուցանմուշներ։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
*Պաշտոնական վեբկայք 

Կատեգորիա:Արգենտինայի տնտեսություն
Կատեգորիա:Մետաղադրամ
Կատեգորիա:Դրամագիտություն
Կատեգորիա:Դրամահատարաններ
Կատեգորիա:Դրամագիտության թանգարաններ
Կատեգորիա:Արգենտինայի թանգարաններ
Արցախի և Սյունիքի մելիքական ապարանքները (գիրք)

**«Արցախի և Սյունիքի մելիքական ապարանքները»** (, ), Հայկական ճարտարապետությունն ուսումնասիրող կազմակերպության կողմից 2001 թվականին հրատարակված «ՀՃՈՒ գիտական ուսումնասիրություններ» շարքի թվով 4-րդ գիրքը (Գիրք Դ)։ Այն հեղինակել է ճարտարապետ Արտակ Ղուլյանը։ Տպագրվել է եռալեզու տարբերակով՝ հայերեն, անգլերեն և ռուսերեն։ Աշխատությունը ներկայացնում է Պատմական Հայաստանի արևելյան մարզերի՝ Արցախի և Սյունիքի 15-18-րդ դարերի մելիքական պալատ-ամրոցները, ապարանքները։ Ուշ միջնադարյան պալատական ճարտարապետության այս ինքնատիպ հուշարձանները ներկայացվում են դարաշրջանի պատմաքաղաքական միջավայրի հենքի վրա, արժևորվում նրանց տեղն ու դերը հայկական միջնադարյան ճարտարապետության պատմական ընդհանրության մեջ։ Գիրքը հարուստ է պատկերագրական նյութերով՝ չափագրություններով, վերակազմություններով, համեմատական աղյուսակներով, պատմական և ժամանակակից արժեքավոր լուսանկարներով։

«Արցախի և Սյունիքի մելիքական ապարանքները» գիրքը հրատարակվել է Հայաստանի գիտությունների ազգային ակադեմիայի Արվեստի ինստիտուտի ու Երևանի ճարտարապետության և շինարարության պետական համալսարանի գիտական խորհրդի երաշխավորությամբ և տպագրվել ՀՀ ԳԱԱ «Գիտություն» հրատարակչությունում։ Աշխատության հրատարակման աշխատանքները հովանավորել են լոսանջելեսաբնակ Շահեն և Մարթա Հարությունյանները։ Հեղինակը գիրքը նվիրում է իր ծնողներին՝ Գյուլիստանի դպրոցի ուսուցիչներ Բենիկ Ասատուրի Ղուլյանին և Թերեզա Արսենի Ծատրյանին։

## Տես նաև
* Հայկական ճարտարապետությունն ուսումնասիրող հիմնադրամ
* Արտակ Ղուլյան

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Հայերեն գրքեր
Կատեգորիա:Ռուսերեն գրքեր
Կատեգորիա:Անգլերեն գրքեր
Կատեգորիա:Գրքեր Հայաստանի պատմության մասին
Կատեգորիա:ՀՃՈՒ գիտական ուսումնասիրություններ (գրքաշար)
Կատեգորիա:2001 գրքեր
Կատեգորիա:Արցախի պատմություն
Ոսկի Սիմոնյան

**Ոսկի Զաքարի Սիմոնյան** (), խորհրդահայ ծխախոտաբույծ, գյուղատնտեսական արտադրության առաջամարտիկ։ Սոցիալիստական աշխատանքի հերոս (1950)։

## Կենսագրություն
Ոսկի Զախարի Սիմոնյանը ծնվել է 1918 թվականին Հայաստանի Առաջին Հանրապետության Արենի գյուղում (այժմ ՝ Հայաստանի Հանրապետության Վայոց Ձորի մարզում), գյուղական բանվորի աղքատ ընտանիքում։

1934 թվականին Ոսկի Սիմոնյանը աշխատանքի է անցել Հայկական ԽՍՀ Քեշիշկենդիի շրջանի Կալինինի անվան կոլխոզում (1935 թվականից՝ Միկոյանի շրջան, 1957 թվականից՝ Եղեգնաձորի շրջան)։ Իր ունակությունները դրսևորելով լավագույն կողմից՝ 1938 թվականին Սիմոնյանը նշանակվեց կոլտնտեսության ծխախոտի օղակի պատասխանատու։ Սիմոնյանի գլխավորությամբ օղակին հաջողվել է բարելավել ծխախոտի տնկարկների որակը և բարձրացնել տվյալ գյուղատնտեսական մշակույթի բերքատվությունը։ Օղակը հաստատել է նոր պլաններ՝ յուրաքանչյուր հեկտարից ծխախոտի 20 ցենտներ բերք ստանալու նպատակով։ Սիմոնյանի ղեկավարությամբ կոլտնտեսները աճեցրել են առատ քանակությամբ եղևնիներ և յուրաքանչյուր հեկտարի վրա տնկել են ավելի քան 100000 բույսեր։ Մոլախոտերի դեմ արդյունավետ պայքարի, գյուղատնտեսական այնպիսի միջոցառումների ժամանակին կատարման արդյունքում, ինչպիսիք են՝ տնկարկների փչացումը, պարարտանյութերի օգտագործումը, բերքահավաքը և չորացումը՝ օղակը հասել է բարձր արդյունքների։ 1949 թվականին յուրաքանչյուր հեկտարից ստացվել է «Սամսուն» տեսակի ծխախոտի 24,5 ցենտներ՝ 3 հեկտար ընդհանուր տարածքում։

ԽՍՀՄ Գերագույն Խորհրդի Նախագահության 1950 թվականի օգոստոսի 17-ի հրամանագրով ծխախոտի բարձր բերք ստանալու համար բոլոր տեսակի գյուղատնտեսական արտադրանքի կոլտնտեսությունների կողմից պարտադիր մատակարարումների և պայմանագրերի կատարման ժամանակ, ՄՏՍ-ի 1949 թվականի աշխատանքի համար բնավարձերը և բոլոր մշակույթների սերմերով ապահովվածությունը՝ 1950 թվականի գարնանային ցանքի համար լրիվ կարիքի չափով, Ոսկի Սիմոնյանին շնորհվել Է Սոցիալիստական աշխատանքի հերոսի կոչում։

Հետագայում Սիմոնյանը շարունակում էր ծխախոտի բարձր բերք ստանալ, ինչի համար էլ Սիմոնյանի օղակը պարգևատրվեց Աշխատանքային կարմիր դրոշի շքանշանով։ 1957 թվականից Սիմոնյանն աշխատել է ԽՍՀ Եղեգնաձորի շրջանի Կալինինի անվան կոլխոզի կովաբուծական ֆերմայում:

## Մրցանակներ
* Սոցիալիստական աշխատանքի հերոս (ԽՍՀՄ Գերագույն Խորհրդի Նախագահության 1950 թվականի օգոստոսի 17-ի հրամանագիրը, Լենինի շքանշան և «Մանգաղ և մուրճ» մեդալ), ծխախոտի բարձր բերք ստանալու համար բոլոր տեսակի գյուղատնտեսական արտադրանքի կոլտնտեսությունների կողմից պարտադիր մատակարարումների և պայմանագրերի կատարման ժամանակ, ՄՏՍ-ի 1949 թվականի աշխատանքի համար բնավարձերը և բոլոր մշակույթների սերմերով ապահովվածությունը՝ 1950 թվականի գարնանային ցանքի համար լրիվ կարիքի չափով։
* Աշխատանքային կարմիր դրոշի շքանշան (2.06.1952)։

## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն
* Саакян В. М., Геворкян В. А. Симонян Воски Захаровна // Герои Социалистического Труда Армении = Հայաստանի սոցիալիստական աշխատանքի հերոսները. — Ер.: Айпетрат, 1960. — С. 172—174. — 325 с.

## Արտաքին հղումներ
* 

Կատեգորիա:Լենինի շքանշանի ասպետներ
Նելլի Հակոբյան-Տամարինա

**Նելլի Սուրենի Հակոբյան-Տամարինա** (, ), ռուս և բրիտանացի դաշնակահարուհի։

## Կենսագրություն
Նելլի Հակոբյան-Տամարինան ծնվել է 1941 թվականի հունվարի 5-ին Մոսկվայում։ 9 տարեկանում նվագախմբի հետ կատարել է Յոզեֆ Հայդնի կոնցերտները։ Ավարտել է Կենտրոնական երաժշտական դպրոցը (Անաիդա Սմբատյանի դասարանը), այնուհետև՝ Մոսկվայի կոնսերվատորիան (1964), որտեղ դարձել է Ալեքսանդր Գոլդենվեյզերի վերջին աշակերտներից մեկը և Դմիտրի Բաշկիրովի առաջին աշակերտուհին։ Դեռ ուսանող ժամանակ՝ 1963 թվականին, ԳԴՀ-ում նվագել է Ռոբերտ Շումանի անվան միջազգային մրցույթում, իսկ 1974 թվականին նույն մրցույթում արժանացել է Ռոբերտ Շումանի մրցանակի՝ որպես շումանական երգացանկի նվիրյալ կատարող։ Հայտնի է եղել նաև որպես Ֆրեդերիկ Շոպենի և Յոհաննես Բրամսի ստեղծագործությունները մեկնաբանող։

1970-ական թվականներին Հակոբյանի կատարողական կարիերան իշխանությունների կողմից զգալի չափով արգելափակվել է այն պատճառով, որ նրա քույրը ԽՍՀՄ-ից Իսրայել հեռանալու փաստաթղթեր էր ներկայացրել։ Այնուհետև նա կարողացել է գնալ Պրահա, որտեղ մեծ մասամբ նվիրվել է մանկավարժական գործունեությանը, ինչպես նաև զբաղվել է գեղանկարչությամբ։ Հետագայում Հակոբյան-Տամարինան հաստատվել է Մեծ Բրիտանիայում և վերադարձել համերգային գործունեությանը։ 2002 թվականին՝ 25 տարվա ընդմիջումից հետո, նա ելույթ է ունեցել Մոսկվայում։ Քննադատների դրական գնահատականներին է արժանացել նաև 2006 թվականին դաշնակահարուհու ելույթը Կիևում.

Նելլի Հակոբյան-Տամարինան Շումանովի Դաշնամուրային կոնցերտը գրել է առավել հագեցած գույներով։ Նրա կատարման մեջ ամեն ինչ կարծես չափազանցված էր, կարծես ներկայացվում էր դանդաղ կադրով, իսկ ձայնանցման կամ մելիզմի մանրամասները ձեռք էին բերել իրենց հազվադեպ հատում կշիռ։

Համերգներ է տալիս Մեծ Բրիտանիայում։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Բրիտանացի դաշնակահարներ
Կատեգորիա:Խորհրդային դաշնակահարներ
Կատեգորիա:Մոսկվայի կոնսերվատորիայի շրջանավարտներ
Կատեգորիա:Ռուս դաշնակահարուհիներ
Կատեգորիա:Ռուս մանկավարժներ
Մենդի Մամազաիրովա

**Մենդի  Մամազաիրովա** (, ), ղրղզ բանաստեղծուհի, գրող, դրամատուրգ, Ղրղզստանի և ԽՍՀՄ գրողների միության անդամ, Ղրղզստանի մշակույթի վաստակավոր գործիչ (1993): 20-րդ դարի նշանավոր ղրղզ բանաստեղծ, Տոկտոգուլի անվան մրցանակի դափնեկիր Ժոլոն Մամիտովի կինն է։

## Կենսագրություն
Մենդի  Մամազաիրովան ծնվել է 1943 թվականի մայիսի 1-ին, Կոնուր-Ժազում (այժմ՝ Ղրղզստանի Օշի մարզի Կարա-Սուուսկի շրջան)։ 1965 թվականին ավարտել է Ֆրունզեի համալսարանի բանասիրական ֆակուլտետը (այժմ՝ Ժուսուպ Բալասագընի անվան Ղրղզստանի ազգային համալսարան)։ 1965 թվականից աշխատել է  Ղրղզական ԽՍՀ պետական հեռուստառադիոկոմիտեում։ 1967-1971 թվականներին դասավանդել է Կարա Սուուսկի շրջանի միջնակարգ դպրոցում։ 1971-1974 թվականներին եղել է տեղական գավառագիտական թանգարանի տնօրեն, 1974 թվականին՝ թերթի թղթակից։ 1995-1996 թվականներին եղել է Ազատտիկ ռադիոկայանի թղթակից, հետագայում՝ Ղրղզստանի պետական հեռուստատեսության թղթակից, 1996 թվականի օգոստոսից՝ հեռուստամեկնաբան։

## Ստեղծագործություններ
Մենդի Մամազաիրովան գրական գործունեությամբ սկսել է զբաղվել ուսանողական տարիներից։ Նրա առաջին ստեղծագործությունը եղել է «Սամատ, մեն սենի իզդեպ կելդիմ» պատմվածքը, որը տպագրվել է 1975 թվականին «Ала-Тоо» ամսագրում։ 1979 թվականին հրատարակվել է «Սալամատսինբի կուն»  բանաստեղծությունների առաջին ժողովածուն, այնուհետև հրատարակվել են բանաստեղծությունների, պատմվածքների և վեպերի ժողովածուներ և հրապարակախոսական վեպեր, ինչպիսիք են՝ «Нөшөр» («Տարափ»), «Жайдын эң ысык күнү», «Туулуп өскөн үй», «Ак канаттуу чабалекей», «Кайгыдан тургуздум сага бир эстелик», «Турумтай», «Энелер үнү», «Таарынган шаар», «Тур, улуу Журт!»: Մամազաիրովային մեծ համբավ և փառք բերեց «Տուրումտայ» վեպը։

Մամազաիրովան զգալի ներդրում է ունեցել կիրգիզական դրամատուրգիայում։  Նրա կողմից են ստեղծվել  «Наристеге арналган хризонтема» («Քրիզանթեմներ մանկիկի համար»), «Аппак аял, айдагы кыз», «Кымгуут түшкөн бир кечте» պիեսները։

## Պարգևներ և մրցանակներ
Գրականության և արվեստի բնագավառում ունեցած ակնառու ծառայությունների համար Մենդի Մամազաիրովան արժանացել է պատվոգրերի, 2007 թվականին՝   «Դանկ» մեդալի, 1993 թվականին՝ «Ղրղզստանի հանրապետության մշակույթի վաստակավոր գործչի» կոչման։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:20-րդ դարի կին գրողներ
Կատեգորիա:21-րդ դարի կին գրողներ
Կատեգորիա:Բանաստեղծներ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:ԽՍՀՄ գրողների միության անդամներ
Կատեգորիա:Խորհրդային բանաստեղծուհիներ
Կատեգորիա:Խորհրդային դրամատուրգներ
Կատեգորիա:Ղրղզ գրողներ
Կատեգորիա:Ղրղզստանի գրողների միության անդամներ
Կատեգորիա:Ղրղզստանի մշակույթի վաստակավոր գործիչներ
Հակոբ Գուրունյան

**Հակոբ Թորոսի Գուրունյան** (), հայ բանաստեղծ, արձակագիր, մանկավարժ։ ԽՍՀՄ գրողների միության անդամ 1973 թվականից։ ԽՄԿԿ անդամ 1946 թվականից։

## Կենսագրություն
Հակոբ Գուրունյանը ծնվել է 1916 թվականի փետրվարի 16-ին, Աբխազիայի Գուլրիփշի շրջանի Ծեբելդա գյուղում։ 1935 թվականին ավարտել է Սուխումի հայկական մանկավարժական ուսումնարանը։ 1935-1937 թվականներին ուսուցչություն է արել Ծեբելդայի և Կրաևիչի դպրոցներում։ 1937-1941 թվականներին սովորել է Երևանի պետական համալսարանի բանասիրական ֆակուլտետում։ Հիվանդության պատճառով 4-րդ կուրսից կիսատ է թողել ուսումը։ 1941-1944 թվականներին աշխատել է Ծեբելդայի և Մերխելուլիի հայկական դպրոցներում։ 1945-1946 թվականներին շարունակել է ուսումը և ավարտել Երևանի պետական համալսարահը։ 1946 թվականից հայոց լեզու և գրականություն է դասավանդել Ծեբելդայի համար 2 հայկական միջնակարգ դպրոցում։

## Երկեր
* Հայրենի ծուխ (բանաստեղծություններ), Սուխում, 1960, 110 էջ։
* Սիրտ, Երևան, «Հայաստան», 1964, 48 էջ։
* Անտառում, Երևան, «Հայաստան», 1967, 84 էջ։
* Փոթորիկ, Երևան, «Հայաստան», 1970, 62 էջ։
* Պատմվածքներ, Երևան, «Հայաստան», 1973, 111 էջ։
* Հողի ձայնը, Երևան, «Սովետական գրող», 1976, 200 էջ։
* Անտառի շշուկը։ Պատմվածքներ և ժողովրդական զրույցներ, Երևան, «Սովետական գրող», 1979, 136 էջ։
*:

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:ԵՊՀ շրջանավարտներ
Կատեգորիա:ԽՄԿԿ անդամներ
Կատեգորիա:ԽՍՀՄ գրողների միության անդամներ
Կատեգորիա:Հայ արձակագիրներ
Կատեգորիա:Հայ բանաստեղծներ
Կատեգորիա:Հայ մանկավարժներ
Սիքստոս III (Հռոմի պապ)

**Սիքստոս III** (, )՝ Հռոմի Պապ 432 թվականի հուլիսի 31-ից մինչև 440 թվականի օգոստոսի 19-ը։ Կաթոլիկ եկեղեցու Սուրբ։

## Կենսագրություն
Նախքան Հռոմի Պապ ընտրվելը Սիքստոսը հռոմեական հոգևորականության առաջատար ֆիգուր էր և գրագրություն ուներ Օգոստինոս Երանելու հետ։ Նրա գահակալությունը կաթոլիկ եկեղեցու կողմից բնութագրվում էր նեստորական և պելագիական վիճաբանություններով։ Նրա գլխավոր խնդիրներից էր նաև Կյուրեղ Ալեքսանդրացուն և Կոստանդնուպոլսի պատրիարք Նեստորին հաշտեցնելը։ 
thumb|ձախից|Սիքստոս III պապի վախճանի վայրը՝ Սուրբ Լորենցո եկեղեցի
Երրորդ Տիեզերական ժողովում նեստորականներին հաղթելու պատվին (անձամբ մասնակցել է դրա աշխատանքին) վերակառուցել է Հռոմի Սանտա Մարիա Մաջորեի բազիլիկան՝ այն նվիրելով Աստվածամորը։ Հռոմի Պապ Սիքստոսը նաև մի շարք տաճարներ է կառուցել (Սանտա Սաբինա բազիլիկը՝ Ավենտինյան բլրի վրա, Սուրբ Լորենցոյի եկեղեցին, բապտիստերիաներ (կնքատներ)՝ Լաթերանյան տաճարին կից)։ Հռոմի Պապ Սիքստոսը նաև ութ թղթերի հեղինակ է։

Սիքստոսը մահացել է 440 թվականի օգոստոսի 19-ին և թաղվել Սուրբ Լորենցոյի եկեղեցում։ Նրա անունը հիշատակվում է օգոստոսի 19-ին։ Ըստ նրա մահվան առթիվ կազմված վկայաբանության՝ «Օգոստոսի 19-ին Հռոմում՝ Սուրբ Լորենցոյի Վիա Տիբուրտինայում, վախճանվել Է Սուրբ Սիքստոս 3-րդ պապը, ով իր ձեռքն էր վերցրել Անտիոքի և Ալեքսանդրիայի պատրիարքարանների միջև առկա տարաձայնությունների լուծումը և Աստծո ժողովրդին է նվիրել Սանտա Մարիա Մաջորեի բազիլիկան՝ Էսկվիլինյան բլրի վրա»։

## Գրականություն
* 
* 
* Duchesne, Liber Pontificalis, I (Paris, 1886), 126-27, 232-37;
* John N.D. Kelly, Gran Dizionario Illustrato dei Papi, Casale Monferrato (AL), Edizioni Piemme S.p.A., 1989, ISBN 88-384-1326-6
* Giovanni Sicari, Reliquie Insigni e "Corpi Santi" a Roma, 1998, collana Monografie Romane a cura dell'Alma Roma.
* Claudio Rendina, I Papi. Storia e segreti, Roma, Newton & Compton, 1983.

Կատեգորիա:4-րդ դարի հռոմեացիներ
Սուրբ Աստվածածին եկեղեցի (Չեննայ)

**Սուրբ Մարիամ Աստվածածին եկեղեցի**, հայկական եկեղեցի Հնդկաստանի Չեննայ քաղաքում։ Հնդկական ենթամայրցամաքի ամենահին եկեղեցիներից մեկն է։ Հայտնի է իր զանգակատնով, որն ունի վեց զանգ։ Կոչվում է նաև Հայկական եկեղեցի և գտնվում է Չեննայի Հայկական փողոցում։

## Պատմություն
thumb|Մադրասի հայկական եկեղեցու խորանը
Սուրբ Մարիամ Աստվածածին եկեղեցին կառուցվել է 1712 թվականին և վերակառուցվել 1772 թվականին։ Եկեղեցին չի գործել գրեթե կես դար, քանի որ շենքը խիստ վնասվել է տարերային աղետների հետևանքով։ Կալկաթայի հայկական համայնքի ջանքերով այն ամբողջովին վերականգնվել է և նորից օծվել 2008 թվականի նոյեմբերին։

Մայքլ Սթիվենը եղել է եկեղեցու վերակացուն, մինչև 2004 թվականը։ Հետագայում վերակացու է դարձել Թրևոր Ալեքսանդրը (2010)։

## Եկեղեցի
thumb
* Այցելուների համար բաց է ժամը 9-ից մինչև 14:30։
* Ֆինանսավորվում է Հայ առաքելական եկեղեցու կողմից և աջակցություն է ստանում Կալկաթայի հայ եկեղեցու կոմիտեից։
* Եկեղեցու շուրջը գտնվում են շուրջ 350 հայերի գերեզմաններ, որոնց մեջ է նաև հայտնի վաճառական Պետրոս Ոսկան Վելիջանյանի շիրմաքարը։ 
* Եկեղեցու մոտ թաղված է «Ազդարար» հայերեն առաջին ամսագրի հիմնադիր, հրատարակիչ և խմբագիր Հարություն Շմավոնյանը։
* Եկեղեցու հիմնական կառույցին կից զանգակատանը կան վեց մեծ զանգեր, որոնցով զանգահարում են ամեն կիրակի՝ առավոտյան 9:30։

### Զանգեր
ձախից|thumb
Տարբեր չափեր ունեցող վեց զանգերը (21-26 դյույմ, յուրաքանչյուրի քաշը՝ շուրջ 150 կգ) համարվում են ամենամեծ և ամենածանր զանգերը Չեննայում։

Զանգերը ձուլվել են տարբեր ժամանակներում․ 
* Հայերեն գրությամբ մի զանգը պատրաստվել է 1754 թվականին։ Վերափոխվել է 1808 և ունի նաև թամիլերեն գրություն։
* Մյուս զանգի գրությունը նշում է, որ այն պատրաստվել է 1778 թվականին։
* Եվս երկու զանգերի գրությունները փաստում են, որ դրանք նվիրվել են եկեղեցուն ի հիշատակ տասնիննամյա Էլիեզեր Շոմիեի, որը թաղված է եկեղեցու բակում։ Էլիեզեր եղել է Մադրաս քաղաքի (ներկայում՝ Չեննայ) հայ առաջավոր առևտրականի կրտսեր որդին, որին պատկանել է այն հողատարածքը, որտեղ ներկայում կանգնած է եկեղեցին։
* Մյուս երկու զանգերը թվագրված են 1837 թվականով և ձուլվել են «Whitechapel Bell Foundry» ընկերության կողմից, որը հետագայում հայտնի է դարձել որպես «Mears & Stainbank», գրությունը՝ «Թոմաս Միրս, հիմնադիր։ Լոնդոն»։

## Տես նաև
* Հայերը Հնդկաստանում

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Սուրբ Մարիամ Աստվածածին եկեղեցու զանգերը 

հ
Կատեգորիա:Եկեղեցիներ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Կալկաթայի հոգևոր հովվության վանքեր և եկեղեցիներ
Կատեգորիա:Չեննայի եկեղեցիներ
Կատեգորիա:Հայերը Մադրասում
Երգ Թրիմրի մասին

**Երգ Թրիմրի մասին** (), սկանդինավյան «Ավագ Էդդա» էպոսի առասպելներից մեկը, որը համարվում է իսլանդական սկալդների կողմից երգված և հետագայում գրառված երգերից մեկը։ Այն պահպանված է միայն *«Codex Regius 2365»* ձեռագրերում։ Ուսումնասիրող գիտնականներից շատերն այն համարում են երգերից ամենահինը, իսկ գրառման ժամկետ են սահմանում 9-րդ դարի սկիզբը։

## Նկարագրություն
Երգն աստվածների ու հսկաների միջև խաղարկվող մի կատակերգություն է։ «Երգ Թրիմրի մասին» առասպելում պատմվում է, թե ինչպես է Թորը վերադարձնում Թրիմր անունը կրող և յոտունների տիրակալը համարվող հսկայից իր գողացված Մյոլնիր մուրճը։ Այն բարձրակարգ գեղագիտական ոճով իրականացրած՝ իրար հաջորդող իրավիճակների մի շարան է, որն ընթանում է գրոտեսկային հումորի ուղեկցությամբ։ Լեզվաբանական առումով պարզ ու մատչելի նյութն իր մեջ ներառում է թաքնված գաղտնագրություն։

«Երգ Թրիմրի մասին» առասպելում կրկնվող դարձվածքները ևս մեկ անգամ ընդգծում են սկալդական արվեստի յուրահատուկ ոճաբանական կառուցվածքի առանձնահատկությունները։

Երգը սկսվում է նկարագրությամբ, թե ինչպես է Թորն արթնանում և տեսնում, որ իր Մյոլնիր անունով մուրճը չկա։ Նա ձայնում է իր եղբորը՝ Լոկիին և հայտնում, որ իր մուրճը գողացել են։ Նրանք երկուսով գնում են Ֆրեյայի մոտ և խնդրում վերջինիս փետուրե հանդերձները, որպեսզի դրանց օգնությամբ թռչելով որոնեն մուրճը։ Ֆրեյան տալիս է իր զգեստները, որոնք հագնելով՝ Լոկին թռչում է դեպի հսկա յոտունների տիրույթները։
Նա հանդիպում է սառցե հսկաների գլխավոր Թրիմրին, որը ցուրտ ձմռան հովանավորն էր։ Հսկան հարցնում է Լոկիին, թե ինչու է նա հեռավոր Ասգարդից եկել իր մոտ։ Լոկին հայտնում է, որ կորել է Մյոլնիր մուրճը, և հարցնում, թե արդյոք Թրիմրը չի հափշտակել։ Թրիմրը խոստովանում է, որ ինքն է տարել այն և ութ ասպարեզ խորությամբ թաղել է հողի տակ։ Եվ պայման է դնում, որ այն կվերադարձնի, եթե իրեն որպես հարսնացու բերեն չքնաղ Ֆրեյային։

Լոկին վերադառնում է Ասգարդ, որտեղ նրան սպասում էր Թորը։ Լոկին պատմում է, թե ուր հասավ և ինչ իմացավ Մյոլնիր մուրճի մասին, նաև այն, թե ինչպես միայն կարելի է վերադարձնել մուրճը։ Իմանալով այդ՝ Թորը եղբոր՝ Լոկիի հետ կրկին գնում է Ֆրեյայի մոտ և ասում, որ նա պետք է իսկույն հարսի շորեր հագնի ու իր հետ գնա հսկա յոտունների երկիրը հարսնության։ Բայց Ֆրեյան խիստ զայրանում է՝ ասելով, որ եթե համաձայնվի, իրեն անառակ կհամարեն։ Դրանից հետո ասերը ժողով են գումարում, որպեսզի որոշեն, թե ինչ հնարով վերադարձնեն Թորի մուրճը։ Ի վերջո որոշում են Թորին հագցնել հարսի զգեստներ և Ֆրեյայի փոխարեն ուղարկել Թրիմրի մոտ։ Հզոր աստվածը նախ ընդդիմանում է, թե իրեն կնաբարո կհամարեն, բայց ի վերջո համաձայնում է։ 
Երբ նա հասնում է Թրիմրի պալատը, հսկաների առաջնորդը մեծ սեղան է գցել տալիս, ապա իր քրոջն ուղարկում բերելու Մյոլնիր մուրճը, որպեսզի այն դնեն հարսի ծնկներին և օծեն նրան։ Բայց երբ Թորը կրկին տիրանում է իր ահեղ զենքին, իսկույն սպանում է Թրիմրին, ապա կոտորում մյուս հսկաներին։

## Աղբյուրներ
* Ավագ Էդդա, Անտարես հրատարակչություն, Երևան 2018 թ.: Թարգմանիչ՝ Հակոբ Սարգսյան։

Կատեգորիա:Սկանդինավյան դիցաբանություն
Կատեգորիա:Իսլանդական գրականություն
Կատեգորիա:13-րդ դարի գրականություն
Եդեսիա (գյուղ)

**Եդեսիա** (), գյուղ Ռուսաստանի Ստավրոպոլի երկրամասի Կուրսկայայի շրջանում։

Ձևավորում է *գյուղ Եդեսիայի* մունիցիպալ միավորը գյուղական համայնքի կարգավիճակով՝ որպես նրա կազմի մեջ մտնող միակ բնակավայր։

## Անվան տարբերակներ
* Դերբենտ
* Էդեսայա (Կասաևա փոս)
* Եդեսիա

## Աշխարհագրություն
Գյուղը գտնվում է Կուրա գետի ափին։

Հեռավորությունը երկրամասի կենտրոնից 233 կմ է, շրջանային կենտրոնից՝ 5 կմ։

Մոտակա երկաթուղային Մոզդոկ կայարանը գտնվում է 45 կմ հարավ։

Բնակավայրի մակերեսը 149,14 կմ² է։

## Պատմություն
Գյուղը հիմնադրվել է 1797 թվականին Պավել I կայսեր հրամանով. «Լսելով Դերբենտի և նրա շրջակայքի հայերի խնդիրքը՝ հանձնարարում եմ, որ նրանք, ովքեր ցանկանում են վերաբնակվել, այդպիսի վերաբնակեցում կատարել և ժամանելուն պես ընտրել իրենց հատուկ ապրելակերպ՝ հող ստանալով օգտագործման համար»։

## Բնակչություն

; Ազգային կազմ
Ըստ 2010 թվականի մարդահամարի տվյալների՝

## Ենթակառուցվածքներ
* Մշակութային-ժամանցային կենտրոն,
* Գրադարան, բացվել է 1949 թվականի մարտի 25-ին,
* «Եդեսիա» տրանսֆորմատորային էլեկտրաենթակայան (35/10 կՎ)։
*  № 5 միջնակարգ հանրակրթական դպրոց
* «Ծիծեռնակ» № 3 մանկապարտեզ
* «Семицветик» №21 մաւնիցիպալ նախադպրոցական կրթական հաստատություն
* Սուրբ Աստվածածին եկեղեցի
* «Սևան» ֆուտբոլային թիմ, որը 2012 թվականին դարձել է Կուրսկի շրջանի չեմպիոն։

## Հուշարձաններ
* Հայրենական մեծ պատերազմի տարիներին (1941-1945) զոհված համագյուղացիների հիշատակին նվիրված հուշարձան (1972)։
* Մուտքի մոտ տեղադրված է հայկական խաչքար։

## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն
* 
* 

## Արտաքին հղումներ
* Армянский сайт об истории Эдиссии
* История Эдиссии в официально опубликованном сборнике очерков и статей здесь
* Видеоматериалы и праздновании 210-летия Эдиссии
* Сайт села Эдиссия с форумом
* Официальный сайт Курского муниципального района СК раздел муниципальные образования 

Կատեգորիա:1797 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր
Կատեգորիա:Ռուսաստանի հայաբնակ գյուղեր
Կատեգորիա:Ստավրոպոլի երկրամասի Կուրսկայայի շրջանի բնակավայրեր
Հայ մշակույթի հուշարձանները Խորհրդային Ադրբեջանին բռնակցված շրջաններում (գիրք)

**«Հայ մշակույթի հուշարձանները Խորհրդային Ադրբեջանին բռնակցված շրջաններում»** (, ), Հայկական ճարտարապետությունն ուսումնասիրող կազմակերպության կողմից 1999 թվականին հրատարակված «ՀՃՈՒ գիտական ուսումնասիրություններ» շարքի թվով 3-րդ գիրքը (Գիրք Գ)։ Այն հեղինակել է հուշարձանագետ, պատմաբան, բանահավաք, Հայկական ճարտարապետությունն ուսումնասիրող հիմնադրամի երևանյան գրասենյակի ղեկավար Սամվել Կարապետյանը։ Տպագրվել է եռալեզու տարբերակով՝ հայերեն, անգլերեն և ռուսերեն։ Աշխատությունը ներկայացնում է 1979 թվականի ի վեր, բայց հատկապես 1993-1996 թվականներին Հայկական ճարտարապետությունն ուսումնասիրող կազմակերպության նախաձեռնությամբ Քարվաճառի (Քյալբաջար), Քաշաթաղի (Լաչին), Քաշունիքի (Ղուբաթլի), Կովսականի (Զանգելան), Ջրականի (Ջաբրայիլ), Վարանդայի (Ֆիզուլի), Բայլականի, Ակնի (Աղդամ), Աղջաբեդու, Թարթառի (Միրբաշիր) և Պարտավի (Բարդա) շրջաններում իրականացված որոնողական և հետազոտական աշխատանքների ընթացքում հայտնաբերված պատմական հուշարձանները։ Տևական մի շարք ճամփորդությունների շնորհիվ կուտակված դաշտային նյութի, ինչպես նաև գրավոր աղբյուրների (մատենագրություն, արխիվային վավերագրեր, պարբերական մամուլ, հին ու նոր քարտեզներ) համատեղ ուսումնասիրությամբ ներկայացված են շրջանի բազմաթիվ բնակավայրերն ու հնավայրերը։ Գրքում ներկայացված են նաև բովանդակությանն առնչվող, գծապատկերներ, պատմական և ժամանակակից արժեքավոր լուսանկարներ։

«Հայ մշակույթի հուշարձանները Խորհրդային Ադրբեջանին բռնակցված շրջաններում» գիրքը հրատարակվել է Հայաստանի Պատմության և մշակույթի հուշարձանների պաշտպանության և օգտագործման գլխավոր վարչության և Գիտությունների ազգային ակադեմիայի Արվեստի ինստիտուտի գիտական խորհուրդների երաշխավորությամբ։ Տպագրվել ՀՀ ԳԱԱ «Գիտություն» հրատարակչությունում։ Գրքի հրատարակման աշխատանքները հովանավորել են բոստոնաբնակ տեր և տիկին Ժոզեֆ Մելիքյանները, ինչպես նաև Տեր Մեսրոպ արքեպիսկոպոս Աշճյանը։ Գիրքը նվիրվում է Հայաստանում քրիստոնեության ընդունման 1700-ամյակին։

## Տես նաև
* Հայկական ճարտարապետությունն ուսումնասիրող հիմնադրամ
* Սամվել Կարապետյան

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Հայերեն գրքեր
Կատեգորիա:Ռուսերեն գրքեր
Կատեգորիա:Անգլերեն գրքեր
Կատեգորիա:Գրքեր Հայաստանի պատմության մասին
Կատեգորիա:ՀՃՈՒ գիտական ուսումնասիրություններ (գրքաշար)
Կատեգորիա:1999 գրքեր
Կատեգորիա:Հայկական ճարտարապետություն
Կատեգորիա:Արցախի պատմություն
Հենման հիպերհարթություն

right|thumb| <math>S</math> Ուռուցիկ բազմություն  (վարդագույն), <math>S</math>-ի հենման հիպերհարթությունը (կետագծերով ուղին) և հենման կիսահարթությունը սահմանազատված հենման հիպերհարթությամբ,որը պարունակում է <math>S</math>-ը (բաց կապույտ գույնով).
Երկրաչափությունում S բազմության **հենման հիպերհարթությունը** (հենքային հիպերհարթություն) Էվկլիդյան տարածությունում հիպերհարթություն է, որը բավարարում է հետևյալ  2 հատկություններին։
* S-ը ամբողջապես ընկած է հիպերհարթությամբ սահմանազատված փակ կիսատարածությունների, որևէ մեկում
* Հիպերհարթության վրա S-ն ունի առնվազն մեկ սահմանային կետ 
Այստեղ փակ կիսատարածությունը այն կիսատարածությունն է, որը պարունակում է հիպերհարթության կետերը։

## Հենման հիպերհարթության թեորեմ
right|thumb|Տրված սահմանյին կետում ուռուցիկ բազմությունը կարող է ունենալ մեկից ավելի հիպերհարթություններ.
Թեորեմը պնդում է, որ եթե S-ը ուռուցիկ բազմություն է տոպոլոգիական վեկտորական տարածության մեջ  X=\mathbb{R}^n, և x_0-ն կետ է S-սահմանային կետում, ապա գոյություն ունի հենման հիպերհարթություն՝ պարունակող x_0. ։ Եթե x^* \in X^* \backslash \{0\} ( X^*-ը X-ի երկակի  տարածություն է, x^*-ը ոչ զրոյական գծային ֆունկցիա է, այնպիսին որ x^*\left(x_0\right) \geq x^*(x) բոլոր  x \in S-ի համար, ապա
:H = \{x \in X: x^*(x) = x^*\left(x_0\right)\}
նկարագրում է հենման հիպերհարթությունը։

Հակառակ դեպքում, եթե S-ը փակ ներքին կետ պարունակող  կիսահարթություն է, այնպիսին որ յուրաքանչյուր սահմանային կետ ունի հենման հիպերհարթություն, ապա  S-ը ուռուցիկ բազմություն է։
Թեորեմում հիպերհարթությունը կարող է չլինել միակը, ինչպես կտեսնենք 2-րդ նկարում։ Եթե S բազմությունը ուռուցիկ չէ, թեորեմի պնդումը ճիշտ չէ S-ի բոլոր սահմանային կետերի համար։ Ինչպես նշված է 3-րդ նկարում։

Կապված արդյունք է բաժանող հիպերհարթության թեորեմը, որ յուրաքանչյուր երկու չկապակցված ուռուցիկ բազմություն կարող է բաժանվել հիպերհարթությամբ։

## Տես նաև
right|thumb| <math>S</math> ոչ ուռուցիկ բազմության համար կարող է գոյություն չունենալ հենման հիպերհարթություն, քանի որ <math>S</math>-ը ուռուցիկ չէ։
Հենման ֆունկցիա

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Ուռուցիկ երկրաչափություն
Ալեքսանդր Փաշայան

**Ալեքսանդր Ասատուրի Փաշայան** (), հայ լեզվաբան-մանկավարժ, հասարակական գործիչ։

Ասատուր և Արարատ Փաշայանների հայրը։

## Կենսագրություն
Ալեքսանդր Փաշայանը ծնվել է 1909 թվականի մարտի 1-ին, Հաջի Հաբիբլի գյուղում (Հալեպի նահանգի Անտիոք գավառ)։ 1915 թվականին մոր հետ եղել է Մուսա լեռան պաշտպանների խմբում։ 1944 թվականին Դամասկոսում «Սասունցի Դավիթ» շարասյան համար հանգանակության կազմակերպիչներից է։ 1946 թվականին հայրենադարձել է. ուսուցչություն է արել Նալբանդ (այժմ՝ Շիրակամուտ՝ Հայաստանի Լոռու մարզում) գյուղի դպրոցում։ 1960 թվականին ավարտել է Խաչատուր Աբովյանի անվան հայկական պետական մանկավարժական համալսարանի (հեռակա) պատմալեզվագրական ֆակուլտետը և նույն թվականից աշխատել ՀԽՍՀ ԳԱ լեզվի ինստիտուտում, զբաղվել Սվեդիայի բարբառի ուսումնասիրությամբ։ Խմբագրել և ծանոթագրություններով տպագրել է Տ. Անդրեասյանի «Սվեդիայի բարբառը» (1967) աշխատությունը։

1965 թվականի ազգային զարթոնքի ժամանակ, երբ հայերեն լույս էր ընծայվել Ֆրանց Վերֆելի «Մուսա լեռան 40 օրը» գիրքը, Փաշայանի ջանքերով հավաքվել և հասարակությանն են ներկայացվել այդ հերոսամարտի մասնակից-վերապրողների վկայությունները։

## Մահ
Մահացել է 1965 թվականի մայիսի 26-ին Երևանում։

## Հիշատակ
Փաշայանի մահարձանը կանգնեցվել է մուսալեռցիների հանգանակությամբ (ճարտարապետ՝ Ռաֆայել Իսրայելյան)։

## Երկեր
* Լեռ, որ ապրում է ժողովրդի սրտում, «Էջմիածին». 1965, № 2-4: 
* Սվեդիայի բարբառի մասին. ՊԲՀ, 1963, № 4: 
* Սվեդիայի բարբառի ձևաբանությունը. «ՀԽՍՀ ԳԱ տեղեկագիր», 1964. № 9:

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Հայ լեզվաբաններ
Կատեգորիա:Հայ մանկավարժներ
Կատեգորիա:Հայ հասարակական գործիչներ
Կատեգորիա:ՀՊՄՀ շրջանավարտներ
Բոնիփակիոս I (Հռոմի պապ)

**Բոնիփակիոս I** (, )՝ Հռոմի Պապ 418 թվականի դեկտեմբերի 28-ից մինչև 422 թվականի սեպտեմբերի 4-ը։ Եղել է սուրբ Օգոստիոնոս Երանելու ժամանակակիցը, ով մի քանի աշխատանքներ է նվիրել նրան։

## Կենսագրություն
Բոնիփակիոսը ծագումով հռոմեացի էր։ Սան Մարչելո եկեղեցում Հռոմի պրեֆեկտ Ավրելիոս Անիցի Սիմմահի գլխավորությամբ հակադիր կուսակցությունը որպես Հռոմի Պապ առաջ քաշեց ավագ սարկավագ Եվլալիոսին։ Հռոմի Պապ Զոսիմոսի հուղարկավորության օրը Եվլալիոսը զբաղեցրեց Լաթերանը, իսկ Բոնիփակիոսը՝ Սբ. Պողոսի բազիլիկը։  Նույն օրը Եվլալիոսը սարկավագների և հոգևորականների կողմից ընտրվեց Պապ։ Նոր Պապը և նրա կողմնակիցները եկեղեցում մնացին մինչև կիրակի, դեկտեմբերի 29-ը։ Միաժամանակ, այդ օրը  Եվլալիոսի ընտրությանը չմասնակցած հոգևորականները Հռոմի Պապ ընտրեցին Բոնիփակիոսին, ով նախկինում Իննոկենտիոս I Պապի խորհրդականն էր եղել։ Անիցի Սիմմահը հրամայեց փակել Հռոմի բոլոր դարպասները և թույլ չտալ Բոնիփակիոսի մուտքը քաղաք։ Նա երկու կողմերին էլ զգուշացրեց խաղաղությունը պահպանելու անհրաժեշտության մասին և Հոնորիոս կայսրին գրեց, որ  Եվլալիոսը առաջինն է ընտրվել և այդ պատճառով՝ նա է ճիշտը։ Կայսրը պատասխանեց 419 թվականի հունվարի 3-ին՝ Եվլալիոսին ճանաչելով որպես Հռոմի օրինական եպիսկոպոս։ Չնայած դրան, բռնություններ բռնկվեցին երկու խմբավորումների միջև, Բոնիփակիոսը բռնվեց պրեֆեկտի պահակախմբի կողմից և տնային կալանքի տակ դրվեց Հռոմի պատերից դուրս։

Բոնիփակիոսի կողմնակիցները գրավոր բողոք ներկայացրեցին կայսր Հոնորիոսին՝ պնդելով, որ Եվլալիոսի ընտրությունը տեղի է ունեցել խախտումներով։ Ի պատասխան՝ կայսրը դադարեցրեց իր նախորդ կարգադրության գործողությունը և երկու կողմերին կանչեց Ռավեննա, դատարան, իսկ հետո երկու թեկնածուները  գնացին տաճար, Սպոլետո։ Նրանց արգելվեց մինչև վերջնական եկեղեցական որոշման կայացումը այցելել Հռոմ, բայց Եվլալիոսը Զատկի ժամանակ մաղթանք կատարեց Լաթերանում, և դա վճռորոշ նշանակություն ունեցավ։ Կայսրուհի Գալլա Պլացիդիան և նրա ամուսինը Կոստանտինոս III-ը, Հոնորիոսի կառավարչակիցը, աջակցում էին Եվլալիոսին, ով առաջինն էր ընտրվել։ Պատմաբան Ստյուարտ Օոստը նշում է, որ պապական ընտրություններն այն ժամանակ «դեռ բավականին անորոշ էին, և այդ կերպ երկու կողմերն էլ կարող էին պատշաճ ընտրություններ պահանջել»։ Սակայն, խախտելով կայսեր հրահանգը, Եվլալիոսը կորցրեց իշխանությունների աջակցությունը։

Սիմմահը պահակախմբին հրաման տվեց շրջափակել Լաթերանյան պալատը, ուր գտնվում էր Եվլալիոսը, և նրան ուղեկցել տուն՝ Հռոմի պատերից դուրս։ Դրանից հետո Եվլալիոսը կայսր Հոնորիոսի կողմից վտարվեց Կամպանիա։ Սպոլետոյի ժողովը չեղարկվեց, և 419 թվականի ապրիլի 3-ին կասր Հոնորիոսը որպես օրինական պապ ճանաչեց Բոնիփակիոսին։ Իր հերթին, Բոնիփակիոսը Հոնորիոսի խնդրանքով կանոն նորմուծեց, ըստ որի վիճարկելի ընտրությունների դեպքում պետք է անցկացվեն նոր ընտրություններ՝ երաշխավորելով քվեարկության միաձայնությունը։

Բոնիփակիոսը պայքարել է պելագիականության դեմ, կազմակերպել է Հռոմի և Կոստանդնուպոլսի թեմերի միջև եկեղեցիական վիճելի գործերը, ընդլայնել է պապի իրավունքները։

## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն

* 
* Stewart Oost, *Galla Placidia Augusta: A biographical essay* (Chicago: University Press, 1968), pp.&nbsp;156f.
* 

Կատեգորիա:4-րդ դարի հռոմեացիներ
Եգիպտացորենի փաթիլներ

**Եգիպտացորենի փաթիլներ**, եգիպտացորենի հատիկներից ստացվող սննդամթերք։

Նմանատիպ մթերքները պատրաստվում են ցորենի, բրնձի, վարսակի և այլ մշակաբույսերի հատիկներից։

## Բաղադրատոմսի բացահայտման պատմություն
Եգիպտացորենի փաթիլների խատմությունն սկիզբ է առնում 19-րդ դարի սկզբում։ «Բաթլ-Կրիկ» առողջարանի սեփականատերերը՝ յոթերորդ օրվա ադվենտիստներ դոկտոր Ջոն Հարվի Քելլոգը և նրա եղբայր Ուիլյամ Քեյթ Քելլոգը, Միչիգան նահանգի համանուն քաղաքում եգիպտացորենի ալյուրից պատրաստում էին ինչ-որ ուտեստ, բայց նրանց անհրաժեշտ էր առողջարանի որոշակի անհետաձգելի գործերի պատճառով դադարեցնել ուտեստի պատրաստումը։ Երբ նրանք վերադարձան, հայտնաբերեցին, որ եգիպտացորենի ալյուրը փչացել է։ Քանի որ նրանց բյուջեն խիստ սահմանափակ էր, Քելլոգի եղբայրները, այնուամնեայնիվ, որոշեցին օգտագործել այդ ալյուրը. նրանք խմոր պատրաստեցին , որը սեղմվեց, և ստացվեցին փաթիլներ ու գնդիկներ։ Եղբայրները հուսահատությունից որոշեցին բովել այդ փաթիլները, և պարզվեց՝ դրանցից մի մասը դարձել էր օդային, իսկ մյուս մասը խռթխռթան նյութակազմվածք ուներ։

Արդյունքում այս փաթիլներն առաջարկվեցին դոկտոր Քելլոգի հիվանդներին՝ որպես նոր ուտեստ, և մատուցվելով կաթով և զեֆիրով՝ դրանք մեծ տարածում ստացան։

Փաթիլներին շաքարավազ ավելացնելով՝ Ուիլյամ Քեյթ Քելլոգը դրանց համը շատ ավելի հաճելի ու ընդունելի դարձրեց։ Այսպիսով՝ 1894 թվականին օրիգինալ եգիպտացորենի փաթիլները պատենտավորվեցին ամերիկացի բժիշկ Ջոն հարվի Քելլոգի կողմից։ 1906 թվականին Քելլոգներն սկսեցին սննդի նոր տեսակի զանգվածային արտադրությունը և հիմնեցին սեփական ընկերությունը՝ *[[Kellogg (ընկերություն)|Kellogg’s]]*-ը, որը մինչ օրս էլ հանդիսանում է եգիպտացորենի փաթիլների և չոր նախաճաշերի արտադրության առաջատարը լինել։

## Պատրաստման տեխնոլոգիա
Պատրաստման տեխնոլոգիան ներառում է եգիպտացորենի հատիկներից թաղանթների հեռացումը, սաղմերի առանձնացումը, հատիկի ստացումը, ինչին հաջորդում է վերջինիս եփումը աղաշաքարավազային օշարակի մեջ, հետո բարակ շերտեր են պատրաստում և 140&nbsp;°C ջերմաստիճանում բովում վառարաններում՝ մինչ խռթխռթան դառնալը։

Պատրաստի փաթիլները կարելի է պատել գլազուրով, ինչպես նաև լցոններով՝ ընկույզով, ցուկատով, հրուշակեղենի փշուրներով և այլն։

## Կիրառում
Եգիպտացորենի փաթիլները կարող են կիրառվել որպես ինքնուրույն մթերք։ Որպես կանոն՝ եգիպտացորենի փաթիլները, ինչպես և մուսլին, ուտում են՝ ավելացնելով սառը կաթ։

Մեր օրերում եգիպտացորենի փաթիլները համարվում են միջազգային մթերք, որը երեխաների համար սիրելի քաղցրավենիք է։

## Տես նաև
* Պոպկորն

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Բուսակերական խոհանոց
Կատեգորիա:Ամերիկյան խոհանոց
Կատեգորիա:Նախուտեստներ
Կատեգորիա:Արագ սնունդ
Օգակի

thumb|Իբուկի լեռից դեպի քաղաք բացվող տեսարան
, քաղաք Ճապոնիայում՝ Գիֆու պրեֆեկտուրայում։

2018 թվականի հոկտեմբերի 31-ի տվյալների համաձայն՝ քաղաքի բնակչությունը կազմում է 161 539 մարդ, իսկ բնակչության խտությունը՝ 380 մարդ/կմ2։ Քաղաքը զբաղեցնում է 206,57 կմ2 տարածք։ Ամեն տարի նոյեմբեր ամսին քաղաքը հյուրընկալում է Բաշյո փառատոնը։

## Աշխարհագրություն
Օգակին գտնվում է Գիֆու պրեֆեկտուրայի Նոբի դաշտավայրում։ Այն հայտնի է որպես Ճապոնիայի ամենակենտրոնական քաղաքը։ 2006 թվականին քաղաքի կազմի մեջ են ներառվել Կամիսիձու և Սունոմատա բնակավայրերը։ Այսպիսով, քաղաքը կազմված է երեք միմյանցից անջատված շրջաններից։ Կենտրոնական շրջանն է Օգակին, արևելյանը՝ Սունոմատան, իսկ հարավարևմտյանը՝ Կամիսիձուն։ Քաղաքի միջով հոսում է Իբի գետը։

### Հարևան բնակավայրեր
*Գիֆու պրեֆեկտուրա
**Գիֆու
**Հասիմա
**Միձուհո
**Անպաչի
**Իկեդա
**Սեկիգահարա
**Տարուի 
**Յորո 
*Միե պրեֆեկտուրա
**Ինաբե
*Սիգա պրեֆեկտուրա
**Մաիբարա
**Տագա

## Բնակչություն
Քաղաքի բնակչության շարժը ներկայացված է աղյուսակում․

## Կլիմա
Քաղաքի կլիման մերձարևադարձային մուսսոնային է։ Բնութագրվում է շոգ և չոր ամառներով և մեղմ ձմեռներով։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* 

Կատեգորիա:Ճապոնիայի քաղաքներ
Հակոբ Հակոբյան (1957)

**Հակոբ Հակոբյան** (), Հայաստանի Ազգային ժողովի պատգամավոր։

## Կենսագրություն
1973 թվականից Երևանի «Անուշ» արտադրական միավորման բանվոր, 1982-1990 թվականներին տնտեսական գծով գլխավոր բժշկի տեղակալ՝ «Մալաթիա» կլինիկական հիվանդանոցում։

1990-1995 թվականներին եղել է թիվ 4 գյուղատնտեսական շուկայի տնօրեն, 1995-1999 թվականներին՝ թիվ 6 հացի գործարանի տնօրեն։ Նույն ժամանակահատվածում եղել է նաև «Երկրապահ» կամավորական միության Երևանի մարզխորհրդի նախագահ։

1999 թվականին ավարտել է Հայկական գյուղատնտեսական ակադեմիան, «ագրոնոմ» մասնագիտությամբ։

1999 թվականից 2-րդ (1999-2003), 3-րդ (2003-2007) և 4-րդ գումարումների Ազգային ժողովի պատգամավոր։ Ընդգրկված է եղել պաշտպանության, ազգային անվտանգության և ներքին գործերի մշտական հանձնաժողովի կազմում (նախագահի տեղակալը՝ 2-րդ և 3-րդ գումարումներով)։

2008 թվականի մարտին Հակոբ Հակոբյանի նկատմամբ քրեական գործ հարուցվեց, նույն թվականի սեպտեմբերից պատգամավորի լիազորությունները դադարեցվեցին։

### Ընտանիք
Ամուսնացած է, ունի երեք երեխա։

## Մրցանակներ
*«Մայրական երախտագիտություն» մեդալ (1993)
* «Մարտական խաչ» 1-ին աստիճանի շքանշան (1994)
*«Արիության» մեդալ (1994)
* «Մարշալ Բաղրամյան» մեդալ (1997)

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* 
* 

Կատեգորիա:«Մարտական խաչ» 1-ին աստիճանի շքանշանի ասպետներ
Կատեգորիա:Արիության մեդալակիրներ
Կատեգորիա:ՀԱԱՀ շրջանավարտներ
Կատեգորիա:ՀՀ Ազգային ժողովի պատգամավորներ
Կատեգորիա:Հայ քաղաքական գործիչներ
Բուտիկ հյուրանոց

[280px|thumb|right|110 սենյականոց հյուրանոց «Մեդիսոն» [Մեմֆիս (Թենեսի)|Մեմֆիսում, ԱՄՆ]]

**Բուտիկ հյուրանոց** (), հյուրանոցի տեսակ, ի սկզբանե ի հայտ են եկել Հյուսիսային Ամերիկայում և Մեծ Բրիտանիայում։ Իրենից ներկայացնում է ոչ շատ մեծ հյուրանոց, որը սովորաբար ունենում է 10-ից 100 սենյակ՝ յուրաքանչյուրն իր յուրօրինակ ձևավորումով։

## Պատմություն
Բուտիկ հյուրանոցները սկսեցին հայտնվել 1980-ական թվականներին Լոնդոնում, Նյու Յորքում և Սան Ֆրանցիսկոյում։ «Բուտիկ հյուրանոց» տերմինը 1984 թվականին հնարել է Սթիվ Ռուբելերն իր «Մորգան» հյուրանոցի համար, որի համասեփականատերն էր Իեն Շրագերի հետ։

## Նկարագրություն
Շատ բուտիկ հյուրանոցներ ձևավորված են եզակի թեմատիկ և ոճային տեսքով։ «Բուտիկ հյուրանոց» գաղափարի ժողովրդականությունը խթան է հանդիսացել, որ որոշ խոշոր հյուրանոցների սեփականատերեր իրենց հյուրանոցները վերափոխեն բուտիկ հյուրանոցների։

Բուտիկ հյուրանոցներ կան Նյու Յորքում (հիմնականում Մանհեթենում), Մայամիում, Լոս Անջելեսում, Լոնդոնում և աշխարհի այլ քաղաքներում։

Մոսկվայում, «Տրիումֆ Փալաս» երկնաքերի վերին հարկերում է գտնվում նույնանուն բուտիկ հյուրանոցը, որը համարվում է Մոսկվայի և Եվրոպայի ամենաբարձր հյուրանոցը։

Ներկայումս մեծ պահանջարկ են վայելում այսպես կոչված «մեծահասակների» բուտիկ հյուրանոցները, որոնք առաջարկում են տարբեր «խաղալիքներ» և աքսեսուարներ հաճելի ժամանց ապահովելու համար։

## Տես նաև
* Հյուրանոց
* Հոսթել
* Հյուրատուն
* Բոթել

## Գրականություն
* Christian Brandstätter: *Innovative Erfolgsfaktoren von Boutique Hotels im deutschsprachigen Raum*, 2007, ISBN 978-3-640-50002-4.

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Լյուսեն Անհար։ Բուտիկ հյուրանոցների նշանակություն 
* Tourneto Magazine Փոքրիկ հյուրանոց մեծ քաղաքում  

Կատեգորիա:Զբոսաշրջություն
Կատեգորիա:Հյուրանոցներ
Կատեգորիա:Հյուրանոցների տեսակներ
Կատեգորիա:Հյուրատներ
Կատեգորիա:Հոսթելներ
Դաուգավա (ֆուտբոլային ակումբ, Ռիգա, 2003)

**Ռիգայի «Դաուգավա» ֆուտբոլային ակումբ** (), Լիտվական ֆուտբոլային ակումբ Ռիգա քաղաքից։ Ստեղծվել է 2003 թվականին Յուրմալայում, որպես ֆուտբոլային ակումբ՝ «Յուրմալա», 2010 թվականից՝ «Յուրմալա-VV» (): Հանդիպումներն անցկացվում էին Յուրմալայի «Սլոկա» մարզադաշտում, որը նախատեսված էր 2 500 հանդիսատեսի համար։ «Դաուգավա» անվանումն ստացել է 2012 թվականի մարտից, երբ ակումբը տեղափոխվեց Ռիգայի «Դաուգավա» ակումբ։
2015 թվականի հունվարի 30-ին Լատվիայի ֆուտբոլի ֆեդերացիայի կոմիտեն և արտոնագրման հանձնաժողովը մերժեցին Դաուգավայի՝ 2015 թվականի մրցաշրջանին մասնակցելու հայտը։ 2015 թվականի փետրվարի 13-ին ԼՖԱ-ի բողոքարկման հանձնաժողովը մերժեց ակումբի բողոքարկումը։ Այդպես էլ ակումբը չմասնակցեց այդ խաղաշրջանի բարձրագույն լիգայի խաղերին։ 2015 թվականի մայիսի 20-ին ակումբը վերջնականապես լուծարվեց։

## Հանդիպումների արդյունքներ

## Պաշտոնատար անձինք (2014 թվական)

## Գլխավոր մարզիչներ
*  Յուրի Պոպկով (2003-2006)
*  Վլադիմիր Բաբիչև (2006)
*  Օլեգ Վասիլևիչ (2007, հունվար-հուլիս)
*  Հատիս Էրգլիս ( 2007 թվականի հուլիս-2008 թվականի մարտ)
*  Վլադիմիր Բաբիչև (2008 թվականի մարտ-2011 թվականի սեպտեմբեր)
*  Յուրի Պոպկով (2011-2012)
*  Վիրգինիյուս Լյումշիս (2012-2013)
*  Ալեքսանդր Ստրադինիշ (2013-2014)
*  Արվիդաս Սկրուպսկիս (2014)-մինչև վերջ
*  Արմանդ Զեյբերլինշ (2014)

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Պաշտոնական կայք 

Կատեգորիա:Ռիգայի ֆուֆբոլային ակումբներ
Կատեգորիա:ՖԱ «Դաուգավա» Ռիգա (2003)
Կատեգորիա:Ֆուտբոլային ակումբներ, հիմնադրված 2003 թվականին
Վլադիմիր Յավրումով

**Վլադիմիր Հակոբի Յավրումով** (), խորհրդահայ սպա, Խորհրդային Միության հերոս (հուլիսի 27, 1945, հետմահու), Հայրենական մեծ պատերազմի մասնակից՝ 1-ին ուկրաինական ճակատի 5-րդ գվարդիական բանակի 9-րդ գվարդիական օդադեսանտային դիվիզիայի 28-րդ գվարդիական օդադեսանտային հրաձգային գնդի վաշտի հրամանատար, գվարդիայի ավագ լեյտենանտ։

## Կենսագրություն
Վլադիմիր Յավրումը ծնվել է 1922 թվականի օգոստոսի 11-ին Բաքվում՝ աշխատավորի ընտանիքում։ Ազգությամբ հայ է։ 1944 թվականից Խորհրդային Միության կոմունիստական կուսակցության անդամ է։ Ստացել է 8-ամյա կրթություն։ Աշխատել է լեյտենանտ Շմիդտի անվան մեքենաշինական գործարանում, ձեռք բերել էլեկտրաեռակցողի մասնագիտություն։ Ուսումը շարունակել է ռաբֆակում։

1941 թվականի հոկտեմբերին զորակոչվել է Կարմիր բանակ։ 1942 թվականին գերազանցությամբ ավարտել է Կույբիշևի օդադեսանտային ուսումնարանը, ստացել սպայի կոչում և միացել զորքերին։

Լեյտենանտ Յավրումովը հրաձգային դասակի հրամանտարի կոչումը ձեռք է բերել 1942 թվականի ապրիլին Հյուսիս-արևմտյան ճակատում։ Առաջին իսկ մարտից հետո վայելել է զինակիցների հարգանքը։ Ենթակաների նկտամամբ զգայունության, քաջության, բարդ իրավիճակներում կողմնորոշվելու ունակության շնորհիվ երիտասարդ հրամանատարը ձեռք է բերել մեծ հեղինակություն։ Այդ հատկանիշներն առավել վառ դրսևորվել են Վոլգայի և Կուրսկի մարտերում։

Հուլիսի 14-ին՝ Բելգորոդի հյուսիս-արևելյան հատվածի Պրոխորովի ճակատամարտում, Յավրումովը իր դեսանտայինների հետ բազմիցս անցել է հարձակման։ Ծանր վնասվածք է ստացել և գիտակցության եկել միայն հիվանդանոցում։ Ապաքինվելուց հետո միացել է Կրեմենչուգի շրջանի մարտերին և Դնեպրի գրավման ժամանակ նորից վիրավորվել։ Կրկին հայտնվել է հիվանդանոցում, ապա վերադարձել զորամաս։

Աչքի է ընկել լեհական հողերի ազատագրման համար մղվող պայքարում, մասնավորապես՝ Վիսլայի ճակատամարտում։ 1945 թվականի հունվարի 12-ին սկսվել է հարձակումը Սանդոմիրի պլացդարմի վրա։ Ավագ լեյտենանտ Յավրումովը վարել է մարտական գործողություններ Ստոպնիցա բնակավայրի շրջանում։ Հենց այդ ճակատամարտում էլ մահացել է։

1945 թվականի հունիսի 27-ին ԽՍՀՄ Գերագույն խորհրդի Նախագահության հրամանով գերմանաֆաշիստական ուժերի դեմ մղած մարտերում հրամանատարության առաջադրանքների օրինակելի իրականացման և դրսևորած քաջության ու հերոսության համար գվարդիայի ավագ լեյտենանտ Վլադիմիր Հակոբի Յավրամովին հետմահու շնորհվել է Խորհրդային Միության հերոսի կոչում։

Պարգևատրման փաստաթղթում նշված է․ 
Վլադիմիր Յավրումովը թաղվել է Լեհաստանի Ստոպնիցա քաղաքի զինվորական պանթեոնում (Կոստյուշկո 2 փողոց)։

## Պարգևներ
* Խորհրդային Միության հերոսի «Ոսկե աստղ» շքանշան
* Լենինի շքանշան
* Հայրենական պատերազմի առաջին աստիճանի շքանշան

## Հիշատակ
* Ադրբեջանի Շամախի շրջանի Մատրասա ավանում տեղադրվել է Հերոսի կիսանդրին։
* Մոսկվայի Վագանկովյան գերեզմանատանը կանգնեցվել է նրա կենոտաֆը։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի մասնակիցներ
Հայաստանի հողային ռեսուրսներ

thumb|290px|Արարատյան հարթավայր մեծ մասամբ իրենից ներկայացնում է գյուղատնտեսական նշանակություն ունեցող հողեր
Հողային ֆոնդի տոկոսային դասակարգումը հետևյալն է.

* 18,5 % - գյուղատնտեսական նշանակության հողեր
* 2,2 % - բնակեցված հողեր, որոնց 90 %-ը զբաղեցնում են շենքերն ու հարակից կառույցները
* 3,2 % - արդյունաբերության, տրանսպորտի, կապի և այլ ենթակայության տակ գտնվող հողեր
* 7,7 % - բնապահպանական, մշակութային, հանգստի, սպորտային և պատմամշակութային նշանակության հողեր	
* 11,8 % - անտառային ֆոնդի հողեր
* 0,7 % - ջրային ֆոնդի հողեր (առանց Սևանա լճի տարածքի)
* 55,8 % - պահուստային ֆոնդի հողեր
 
358.3 հազար հեկտար հողային ֆոնդի ընդհանուր տարածքի 12 %-ը, որը հավասար է 2974.3 հազար հեկտարի) կազմում են արմատական ցեղատեսակներից ստացված բերքը, ավազային, ջրային և այլ տարածքները։

Նոր «Հողային օրենսգիրքը» ընդունվել է 2001 թվականի մայիսին, որի համաձայն՝ հանրապետության հողային ֆոնդը դասակարգվում է հետևյալ ենթակարգերի․

# Գյուղատնտեսական	
# Բնակելի	
# Արդյունաբերական կիրառման	
# Էներգետիկայի, տրանսպորտի, կապի, կոմունալ տնտեսության	
# Հատուկ պահպանվող տարածքներ	
# Հատուկ նշանակության
# Անտառային ֆոնդի
# Ջրային ֆոնդի
# Պահուստային ֆոնդի։

## Հողի տեսակներ ու գոտիներ
 	
Հայաստանում հողային ռեսուրսները հետևյալ կերպ են  դասակարգվում՝ ըստ տեսակների և գոտիների. (Աղյուսակում տվյալները ներկայացված են  հազար հեկտարով)։

* Առանց Սևանա լճի ջրային տարածքի

## Հողերի ձևեր ու տեսակներ
1997 թվականի տվյալների համաձայն՝ Հայաստանի հողային ֆոնդը դասակարգվում է ըստ հողերի ձևերի և տեսակների․
 	

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Հող
Նարիշկինների և Շուվալովների պալատ

**Նարիշկինների և Շուվալովների պալատ**, 19-րդ դարի ճարտարապետական հուշարձան Սանկտ Պետերբուրգում։ Գտնվում է Ֆոնտանկա գետի Առափնյա թաղամաս, տուն 21-ի և Իտալական փողոց, տուն 39-ի անկյունում։ Պալատը կառուցված է էկլեկտիկ ոճով՝ ուշ կլասիցիզմի և նոր վերածննդի տարրերի համադրությամբ։

## Պատմություն
Պալատն իր այժմյան տեսքը ստացել է մի քանի փուլերով կառուցվելուց հետո։ Պալատի ձախ մասը կառուցվել է 1780-ական թվականներին Վորոնցովների պատվերով և անհայտ ճարտարապետի նախագծով։ Հին շենքի աջակողմյան շինարարական աշխատանքները կատարվել են 1821-1822 թվականներին, կառույցի նոր սեփականատիրոջ՝ Դմիտրի Նարիշկինի պատվերով՝ հավանաբար Կարլ Ռոսի նախագծով։
thumb|Շքամուտքի սանդուղքը

Դմիտրի Նարիշկինը վաճառեց պալատն իր զարմիկին՝ Լև Նարիշկինին, որի օրոք իրականացվեց ներքին մի շարք կառույցների վերակառուցում (ճարտարապետ՝ Բեռնար դե Սիմոն), իսկ 1844-1849 թվականներին շենքի երկու մասերը միավորվեցին մեկ ընդհանուր ճակատամասով (ճարտարապետ՝ Նիկոլայ Եֆիմով)։

1846 թվականից շենքի սեփականատերերն էին Լև Նարիշկինի դուստրը՝ Սոֆյա Շուվալովան, և նրա ամուսինը՝ Պյոտր Շուվալովը, ապա նրանց որդին և հարսը։ Հոկտեմբերյան հեղափոխությունից հետո, մինչև 1925 թվականը շենքում գործում էր Պալատական կենցաղի թանգարանը։

## Խորհրդային ժամանակաշրջան
Խորհրդային ժամանակաշրջանում պալատը մի քանի անգամ փոխել է իր նշանակությունը։ Այնտեղ գործել է տպագրատուն, կենցաղի տուն, իսկ 1965 թվականից հետո՝ Արտասահմանյան երկրների ժողովուրդների հետ բարեկամության պալատ։

2001 թվականին պալատի մուտքի առջև, դեպի ափամերձ Ֆոնտանկա տեղադրվեց հուշաքար՝ ի հիշատակ Լենինգրադի պաշարման
ժամանակ կառուցված պատնեշի։

2006 թվականին պալատում կազմակերպվեցին վերականգման աշխատանքներ։ 2013 թվականի նոյեմբերի 19-ին այնտեղ պաշտոնապես բացվեց Ֆաբերժեի թանգարանը։ Այն դարձավ դաշնային մասշտաբով առաջին մասնավոր թանգարանը Ռուսաստանում։ Պալատի կապույտ հյուրասենյակում ցուցադրվում են Զատկվա ոսկերչական ձվերի հավաքածուն։ Պալատի մյուս սրահներում ցուցադրվում են 19-րդ դարի ռուսական ճենապակու, քարե քանդակների, սրբապատկերների, գեղանկարչության, արծաթագործության, թանկարժեք իրերի և հուշանվերների հավաքածուներ։

## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն
* 
*Жерихина Е."Частные дворцы Петербурга".
**Мосякин А. Г*. Жемчужное ожерелье Санкт-Петербурга. Дворцы, восставшие из пепла. СПб.: Паритет, 2014. Гл. 20. –– ISBN 978-5-93437-405-2.

Կատեգորիա:Սանկտ Պետերբուրգի թանգարաններ
Կատեգորիա:Սանկտ Պետերբուրգի պալատներ
Կատեգորիա:Սանկտ Պետերբուրգի տեսարժան վայրեր
Ֆոտոթերապիա (արտ-թերապիա)

**Ֆոտոթերապիա**, արտ-թերապիայի մեթոդներից մեկն է։ Այս տերմինով նշանակում են հոգեթերապիայի տեխնիկաների խումբը՝ կապված լուսանկարի բուժիչ-շտկողական գործածության, նրա հոգեբանական խնդիրների լուծման, նաև անձի զարգացման և ներդաշնակության հետ։ Ֆոտոթերապիան արտ-թերապիայի համեմատաբար նոր տեսակ է։ Նրա կիրառությունը սկսվել է 1970-ական թվականներից՝ ԱՄՆ-ում և Կանադայում։

Ֆոտոթերապիան կարող է ենթադրել ինչպես աշխատանք արդեն պատրաստի լուսանկարների հետ, այնպես էլ՝ բնօրինակ հեղինակային նկարների ստեղծում։ Այսպիսով, ֆոտոթերապիան համարվում է լուսանկարչական կերպարների ստեղծում և/կամ պատվիրատուի կողմից ընդունում՝ լրացնելով դրանք քննարկումներով և տարբեր տեսակի ստեղծագործական գործունեությամբ։ Դա կարող է ներառել պատմության հորինում, լրացուցիչ պատկերավոր տեխնիկաներ և հնարներ (նկարչություն, կոլաժ, տարածության մեջ պատրաստի լուսանկարների ինստալյացիա, բեմական ներկայացում և աշխատանք հագուստով և գրիմով, շարժում և պար և այլն)։

## Ֆոտոթերապիայի տեխնիկաներ
* Լուսանկարներ՝ գտնված կամ արված այցելուի կողմից լուսանկարչական ապարատի օգնությամբ։ Ամսագրերում, համացանցում, բացիկների վրա և այլն մարդկանց պատկերների հավաքածու։
* Այցելուի լուսանկար՝ արված այլ մարդկանց կողմից, որտեղ այցելուն հատուկ դիրք է ընդունում, կամ նկարներ, որոնք արված են սպոնտան կերպով։
* Ինքնապատկեր - այցելուի կողմից արված ցանկացած ինքնապատկեր, երբ այցելուն բառացի կամ փոխաբերական իմաստով ինքն է ղեկավարում նկարի ստեղծման գործընթացը։
* Ընտանեկան ալբոմներ և այլ կենսաբանական ֆոտոհավաքածուներ - այցելուլի ընտանիքի լուսանկար կամ ընտանեկան լուսանկարներ՝ ըստ ընտրության, որոնք պահվում են ալբոմներում կամ ավելի ազատ կազմակերպված են նարրատիվի մեջ․ լուսանկարներ պատերի կամ սառնարանի դռան վրա, համակարգչի մեջ կամ ընտանեկան կայքերում։ Այս բոլոր լուսանկարները հավաքվում են անձնական կյանքի նարրատիվի փաստագրման և այցելուի անցյալի համար։
* «Ֆոտո-պրոյեկցիայի» տեխնիկա, որը բխում է այն ֆենոմենոլոգիական փաստից, որ լուսանկարի իմաստը գլխավորապես ձևակերպվում է հանդիսատեսի կողմից՝ ընկալման գործընթացում։ Մարդու կողմից ընկալվող ցանկացած լուսանկար առաջացնում է ռեակցիաներ, որոնք պրոյեկտվում են նրա իրականության ներքին քարտեզից՝ որոշելով այն, թե ինչպես են մարդիկ ընկալում այն, ինչ տեսնում են։ Հետևաբար, այս տեխնիկան կապված չէ լուսանկարի որոշակի տեսակի հետ, բայց կենտրոնացած է լուսանկարի և հանդիսատեսի (կամ հեղինակի) առավել շոշափելի սահմանի վրա, որտեղ յուրաքանչյուր մարդ ձևակերպում է տեսածի նկատմամբ սեփական յուրահատուկ ռեակցիան։

## Տես նաև
* Հոգեթերապիա
* Արտ-թերապիա
* Հատուկ հոգեբանություն

## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն

Կատեգորիա:Լուսանկարչություն
Կատեգորիա:Հոգեթերապիա