Գարվոլին

**Գարվոլին** (;  = Mirwan), քաղաք Լեհաստանի Մազովեցյան վոևոդությունում. նույնանուն գավառի (պովյատի) վարչական կենտրոնն է; Ունի քաղաքային գմինայի կարգավիճակ։ Զբաղեցնում է 22,08 քառակուսի կիլոմետր տարածք։ 2015 թվականի տվյալներով բնակչության թվաքանակը եղել է 17 174։

## Աշխարհագրություն
Քաղաքը գտնվում է Գարվոլինյան հարթավայրի հարավարևելյան մասում, երկրի մայրաքաղաք Վարշավայից մոտավորապես 60 կիլոմետր դեպի հարավ, Լյուբլին քաղաքից շուրջ 100 կիլոմետր դեպի հյուսիս։ Քաղաքի միջով հոսում է Վիլգա գետը, որ Վիսլայի վտակներից է։

## Պատմություն
Գարվոլինին քաղաքի կարգավիճակ շնորհվել է 1423 թվականի հուլիսի 27-ին; 1466 թվականին այստեղ կառուցվել է փայտե եկեղեցի, որը 1825-ին այրվել է։ 1839-ին կառուցվել է քարե նոր տաճար, որի տեղում հետագայում՝ XIX—XX դարերի սահմանագծին, բարձրացվել է Տիրոջ վերափոխման՝ ներկայումս գործող եկեղեցին։

1565 թվականին քաղաքն ունեցել է 260 տուն։ XVI դարում Գարվոլինը եղել է գարեջրագործության կենտրոն։ «Հեղեղ» անվանված շվեդական արշավանքի ժամանակ քաղաքն 90 տոկոսով ավերվել է. կանգուն է մնացել ընդամենը մոտավորապես 50 տուն։ Լեհաստանի երրորդ բաժանումից հետո՝ 1795 թվականից հայտնվել է Ավստրո-Հունգարիայի, 1815-ից՝ Լեհական թագավորության կազմում։ XIX դարում քաղաքի զարգացմանը նպաստել է լյուբլինյան լայնահուն ճանապարհի և Վարշավա-Լյուբլին երկաթգծի կառուցումն ու շահագործումը։

1866 թվականին, երբ քաղաքը դարձել է նոր կազմավորված Գարվոլինի գավառի (պովյատի) վարչական կենտրոնը, ունեցել է 2350 բնակիչ։

Վարշավայի 1920 թվականի ճակատամարտի ժամանակ՝ օգոստոսի 17-18-ին Գարվոլինում էր տեղակայվել Յուզեֆ Պիլսուդսկու ռազմական շտաբը։

1939 թվականի աշնանից քաղաքը հայտնվել է Երրորդ ռայխի գեներալ-նահանգապետության կազմում։ 1941 թվականի հունվարից այստեղ տեր ու տնօրեն է դարձել շրջանային կառավարիչ (*kreishauptman*n) Կարլ Ֆրոյդենտալը, ով աչքի է ընկել առանձնակի դաժանությամբ. նրա առաջին կարգադրություններից մեկը եղել է բոլոր հրեաներին քաղաքից արտաքսելն ու մերձակայքի գետտոներում նրանց փակելը։ 1942 թվականի վերջերին Ֆրոյդենտալի հրամանով գնդակահարել են շուրջ 890 բնակիչների, 2.100 մարդու էլ ուղարկել են տաժանակիր հարկադիր աշխատանքի։ Այդ հանցագործությունների համար նա Լեհական ընդհատակյա կառավարության որոշմամբ հեռակա կարգով դատապարտվել է մահապատժի։ 1944 թվականի հուլիսի 5-ին դատավճիռն ի կատար են ածել ու նրան գնդակահարել Արմիա Կրայովայի «*AK Garwolin*» ջոկատի մարտիկները։

1944 թվականի հուլիսի 27-ին Բելառուսական առաջին ռազմաճակատի երկրորդ տանկային բանակի մարտիկները Գարվոլինն ազատագրել են գերմանաֆաշիստական լծից։

## Ժողովրդագրություն

ImageSize = width:800 height:220
PlotArea = left:70 right:40 top:20 bottom:20
TimeAxis = orientation:vertical
AlignBars = justify
Colors =
  id:gray1 value:gray(0.9)
DateFormat = yyyy
Period = from:0 till:17381
ScaleMajor = unit:year increment:5000 start:0 gridcolor:gray1
PlotData =
  bar:1662 color:gray1 width:1
   from:0 till:289 width:15 text:289 textcolor:red  fontsize:8px
  bar:1777 color:gray1 width:1
   from:0 till:480 width:15 text:480 textcolor:red  fontsize:8px
  bar:1827 color:gray1 width:1
   from:0 till:980 width:15 text:980 textcolor:red  fontsize:8px
  bar:1862 color:gray1 width:1
   from:0 till:2125 width:15 text:2125 textcolor:red  fontsize:8px
  bar:1881 color:gray1 width:1
   from:0 till:14671 width:15 text:14671 textcolor:red  fontsize:8px
  bar:1897 color:gray1 width:1
   from:0 till:4770 width:15 text:4770 textcolor:red  fontsize:8px
  bar:1912 color:gray1 width:1
   from:0 till:7255 width:15 text:7255 textcolor:red  fontsize:8px
  bar:1921 color:gray1 width:1
   from:0 till:5359 width:15 text:5359 textcolor:red  fontsize:8px
  bar:1995 color:gray1 width:1
   from:0 till:16310 width:15 text:16310 textcolor:red  fontsize:8px
  bar:1997 color:gray1 width:1
   from:0 till:16421 width:15 text:16421 textcolor:red  fontsize:8px
  bar:2000 color:gray1 width:1
  from:0 till:16836 width:15 text:16836 textcolor:red  fontsize:8px
  bar:2001 color:gray1 width:1
  from:0 till:16993 width:15 text:16993 textcolor:red  fontsize:8px
  bar:2003 color:gray1 width:1
   from:0 till:15646 width:15 text:15646 textcolor:red  fontsize:8px
  bar:2005 color:gray1 width:1
   from:0 till:16141  width:15  text:16141 textcolor:red  fontsize:8px
  bar:2007 color:gray1 width:1
   from:0 till:16261  width:15  text:16261 textcolor:red  fontsize:8px
  bar:2009 color:gray1 width:1
   from:0 till:16710  width:15  text:16710 textcolor:red  fontsize:8px
  bar:2011 color:gray1 width:1
   from:0 till:17060  width:15  text:17060 textcolor:red  fontsize:8px
  bar:2013 color:gray1 width:1
   from:0 till:17150  width:15  text:17150 textcolor:red  fontsize:8px
  bar:2015 color:gray1 width:1
   from:0 till:17174  width:15  text:17174 textcolor:red  fontsize:8px
  bar:2017 color:gray1 width:1
   from:0 till:17381  width:15  text:17381 textcolor:red  fontsize:8px


## Գործընկեր քաղաքներ
*  Գորկի, Բելառուս (2002)
*  Ֆյուրստենաու, Գերմանիա (2004)

## Գարվոլինը գրական երկերում
* Միրոն Բյալոշևսկի – *Garwolin i z powrotem* բանաստեղծությունների շարք
* Յոաննա Խմելևսկա – *Lądowanie w Garwolinie*
* Էվելին Դրեսս – *Les Chemins de Garwolin*

## Տեսարժան վայրեր
; Մազովեցյան վոևոդության հուշարձաններ
* *Տիրոջ վերափոխման եկեղեց*ի
* *«Սուլբինի» զբոսայգի*, Լյուբելսկայա փողոց, թիվ 50
* *Դաստակերտ*, Ստուձինսկու փողոց, թիվ 28
* *Հեծելազորային ձիանոցներ*, Լեգեոնների ծառուղի
* *Ստաշիցի փողոցի թիվ 15 շենքը* (ներկայիս համայնքապետարանը)
* *քաղաքային գերեզմանատան մատուռը*
* *XIX դարի առաջին կեսի փայտաշեն տները*

## Պատկերասրահ


Garwolin - cmentarz.jpg|Խորհրդային զինվորների գերեզմանատունը
Garwolin Kolegiata Przemienienia Pańskiego fasada AL01.jpg|Տիրոջ վերափոխման եկեղեցին
Garwolin - dwór w dzielnicy Zawady AL01.jpg|Դաստակերտը
Garwolin - park w dzielnicy Sulbiny AL01.JPG|«Սուլբինի» զբոսայգին
Jewish cemetery Garwolin IMGP3138.jpg|Հրեական գերեզմանատունը


## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Քաղաքի պաշտոնական կայքը
* Քաղաքի կայքէջը

Կատեգորիա:Լեհաստանի քաղաքներ
Կատեգորիա:Մազովեցյան վոյեվոդության քաղաքներ