Մայքլ Ռաբին

**Մայքլ Օզեր Ռաբին** (, , ), իսրայելցի գիտնական համակարգչային համակարգերի տեսության ոլորտում, մաթեմատիկոս, Թյուրինգի մրցանակի դափնեկիր։

## Կենսագրություն
Մայքլ Ռաբինը ծնվել է 1931 թվականին Խմելնիցկիում ծնված ռաբբի Իսրայել Ավրահամ Ռաբինի ընտանիքում։ 1935 թվականին նրա ընտանիքը գաղթել է Պաղեստին։ Երիտասարդ տարիքում սովորել է մաթեմատիկա Էլիշե Նիտանյահուի մոտ։ 1953 թվականին ստացել է գիտությունների մագիստրոսի կոչում Երուսաղեմի Եբրայական համալսարանից։ Երեք տարի անց՝ 1956 թվականին, պաշտպանել է իր ատենախոսությունը Փրինսթոնի համալսարանում և դարձել փիլիսոփայության դոկտոր:

Հետազոտություններ է կատարել համակարգչային անվտանգության ոլորտում և դասավանդում է Երուսաղեմում և Հարվարդում: Ունի պատվավոր պրոֆեսորի կոչում տարբեր համալսարաններում՝

* Բորդոյի համալսարան (1996 թվական)
* Հայֆայի համալսարան (1996 թվական)
* Իսրայելի բաց համալսարան (պատվավոր անդամ, 1999 թվականից)
* Բեն-Գուրիոնի համալսարան (2000 թվական)
* Վրոցլավի համալսարան (2007 թվական)

Նրա հայտնի ուսանողների թվում են Սաարոն Շելախը, որն այժմ Երուսաղեմի պրոֆեսոր է և մաթեմատիկայի ոլորտում Վոլֆ մրցանակի դափնեկիր:

Նրա դուստր Թալ Ռաբինը ղեկավարում է IBM-ի Կրիպտոգրաֆիայի և գաղտնիության հետազոտական խումբը:

## Ձեռքբերումներ
1969 թվականին Ռաբինը ընդհանրացրել է Բյուչիի թեորեմը մեկից ավելի հաջորդական ֆունկցիաների դեպքում՝ դրանով իսկ ցույց տալով համապատասխան երկրորդ կարգի տեսության որոշելիությունը։ Իր ապացուցման ընթացքում ապացուցել է պարիտետային խաղերի դետերմինիզմը ():

1975 թվականին Գարի Միլլերը մշակել է նոր առաջնային թեստ, որը փոփոխվել է Ռաբինի կողմից 1980 թվականին։ Միլլեր-Ռաբին թեստը հավանականական բազմանդամ ալգորիթմ է, որը կարող է շատ արդյունավետ կերպով, բայց սխալի ոչ զրոյական հավանականությամբ, ստուգել թիվն առաջնային լինելու համար: Չորս տարի անց Մայքլ Ռաբինը ստեղծել է առաջին ասիմետրիկ կրիպտոհամակարգը, որը կոտրելու դժվարությունը համեմատելի է ամբողջ թվերի ֆակտորինգի խնդրի հետ:

1981 թվականին Ռաբինը հորինել է տվյալների փոխանցման աննկատ արձանագրությունը () տեղեկատվության փոխանցման հուսալի մեթոդ է, որի դեպքում ուղարկողը չի ստանում հաստատում, թե արդյոք հաղորդագրությունը հասել է ստացողին: 1987 թվականին Ռիչարդ Կարպի հետ միասին Ռաբինը մշակել է տողի մեջ օրինաչափություն (ենթատող) գտնելու հայտնի ալգորիթմը:

## Մրցանակներ
* 1960 թվական՝ Վայզմանի մրցանակ ճշգրիտ գիտությունների համար
* 1973 թվական՝ Ռոտշիլդի մրցանակ մաթեմատիկայի բնագավառում
* 1976 թվական՝ Թյուրինգի մրցանակ Դանա Սքոթի հետ «Finite Automata and their Decision Problem»-ի համար, որը ներկայացրել է ոչ դետերմինիստական վերջավոր ավտոմատների հայեցակարգը, որն անկասկած օգտակար հասկացություն է դարձել: Նրանց աշխատանքը դարձել է ոգեշնչման մշտական աղբյուր այս ոլորտում հետագա աշխատանքի համար: Ոչ որոշիչ վերջավոր վիճակի մեքենաները հիմնական հասկացությունն են հաշվողական բարդության տեսության մեջ, որտեղ դրանք օգտագործվում են NP դասը նկարագրելու համար:
* 1980 թվական՝ Հարվի մրցանակ
* 1985 թվական Գիբսի դասախոսություն
* 1995 թվական՝ Իսրայելի պետական մրցանակ մաթեմատիկայի բնագավառում
* 2000 թվական՝ Էլեկտրական և Էլեկտրոնիկական ճարտարագետների ինստիտուտի Չարլզ Բեբիջի մրցանակ
* 2001 թվական՝ Վեյցմանի գիտությունների  ինստիտուտ
* 2003 թվական՝ Պարիս Կանելակիսի մրցանակ
* 2004 թվական EMET մրցանակ
* 2010 թվական՝ Դեն Դեյվիդ մրցանակ
* 2015 թվական՝ Դեյկստրայի մրցանակ

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Ռաբինի կենսագրությունը Հարվարդի համալսարանի կայքում
* Ռաբին (մարտ 1987 թվական): «Արդյունավետ պատահականացված օրինաչափությունների համապատասխան ալգորիթմներ»: IBM Journal of Research and Development. 31 (2): 249–260։
* Հարվարդը շնորհում է 10 պատվավոր կոչումներ

Կատեգորիա:21-րդ դարի մաթեմատիկոսներ
Կատեգորիա:IBM աշխատակիցներ
Կատեգորիա:ԱՄՆ-ի գիտությունների ազգային ակադեմիայի արտասահմանյան անդամներ
Կատեգորիա:ԱՄՆ-ի ինֆորմատիկայի ոլորտի գիտնականներ
Կատեգորիա:Ամերիկայի հրեաներ
Կատեգորիա:Գերմանիայի հրեաներ
Կատեգորիա:Եյլի համալսարանի դասախոսներ
Կատեգորիա:Երկարակյացներ
Կատեգորիա:Ինֆորմատիկայի տեսաբաններ
Կատեգորիա:Իսրայելի հրեաներ
Կատեգորիա:Իսրայելցի ակադեմիկոսներ
Կատեգորիա:Լեհ փիլիսոփաներ
Կատեգորիա:Կոլումբիայի համալսարանի դասախոսներ
Կատեգորիա:Կոլումբիայի համալսարանի շրջանավարտներ
Կատեգորիա:Հարվարդի համալսարանի շրջանավարտներ
Կատեգորիա:Հրեա գիտնականներ
Կատեգորիա:Հրեա փիլիսոփաներ
Կատեգորիա:Մաթեմատիկական տրամաբաններ
Կատեգորիա:Տրամաբաններ