Չերեպովեց

**Չերեպովեց** (), քաղաք Ռուսաստանի Դաշնությունում՝ Վոլոգդայի մարզում, որի կազմի մեջ մտնող նույնանուն շրջանի վարչական կենտրոնն է՝ այդ շրջանից վարչականորեն դուրս գտնվելով, ունենալով մարզային քաղաքի կարգավիճակ և կազմավորելով քաղաքային օկրուգ։ Ընկած է Վոլգայի ձախ վտակ Շեքսնայի և Ռիբինսկի ջրամբարի ափերին, մարզկենտրոնից՝ Վոլոգդա քաղաքից մոտավորապես 125 կիլոմետր դեպի արևմուտք։ Զբաղեցնում է 120,9 քառակուսի կիլոմետր տարածք։ Հյուսիսից հարավ ձգվում է 13, արևմուտքից արևելք՝ 21 կիլոմետր։ 2021 թվականի դեկտեմբերի 31-ի տվյալներով բնակչության թվաքանակը եղել է 309 445․ այդ ցուցանիշով առաջին տեղն է գրավում մարզում՝ գերազանցելով նաև մարզկենտրոնին։

Փոստային կոդը՝ 162600։

Հեռախոսային կոդը՝ 8202։

## Ստուգաբանություն
Քաղաքի անվան ծագումը բանավեճերի տեղիք է տվել տեղացի պատմաբանների ու լեզվաբանների շրջանում։ Առաջարկված վարկածներից մեկի համաձայն՝ հիմքում ընկած է "գանգ" (, *չերեպ*) արմատը․ հնում այդպես է կոչվել Շեքսնա և Յագորբա գետերի միախառնման վայրի մոտ գտնվող բլուրը, որի լանջին հեթանոսական սրբավայր է եղել։ Ըստ մեկ այլ վարկածի՝ քաղաքի անվան մեջ արտացոլվել է տեղացիների "վես" () ցեղի անվանումը։

## Աշխարհագրություն
Քաղաքն ըկած է Վոլգա-Բալթիկ կարևոր ջրուղու, արևմուտք-արևելք երկաթուղիների, մայրուղային, խոշոր գազախողովակաշարերի և ռուսական խոշորագույն քաղաքներ Մոսկվայի ու Սանկտ Պետերբուրգի մերձակայքում։

## Բնակչություն

## Տնտեսություն
Չերեպովեցը Հյուսիսարևմտյան Ռուսաստանի կարևորագույն արդյունաբերական կենտրոններից է, որն առավելապես հայտնի է այդ երկրի խոշորագույն պողպատաձուլարանով՝ «Սևերստալ» կոմբինատով, որի արտադրանքն արտահանվում է աշխարհի ավելի քան 50 երկիր։

### Քիմիական արդյունաբերություն
Քաղաքում արդյունաբերական երկրորդ խոշոր ճյուղը քիմիականն է, որտեղ իշխողը հանքային պարարտանյութերի արտադրությունն է։ PhosAgro (LSE, MOEX) ձեռնարկությունը ֆոսֆորական պարարտանյութերի և ֆոսֆորական ու ծծմբական թթուների խոշորագույն արտադրողն է Եվրոպայում, ազոտական պարարտանյութերի, ամոնիակի, ամոնիումի նիտրատի խոշորագույն արտադրողը Ռուսաստանում։

Մետաղաձուլական և քիմիական հսկա ձեռնարկություններ ունեցող Չերեպովեցը շրջակա միջավայրի աղտոտվածության տեսակետից ամենավատ դիրքերից մեկն է զբաղեցնում աշխարհում, իսկ Ռուսաստանում այդ առումով երկրորդ տեղն է գրավում՝ առաջին տեղը զիջելով առավել աղտոտված Նորիլսկին։

### Տրանսպորտ
Չերեպովեցն ունի օդանավակայան, երկաթուղային կայարան, բացի այդ՝ ավտոմայրուղիներով կապված է մարզկենտրոն Վոլոգդայի, մայրաքաղաք Մոսկվայի, Սանկտ Պետերբուրգի հետ։ Նավարկելի Շեքսնա գետի ափին գտնվելով՝ մուտք ունի դեպի Վոլգա- Բալթիկ ծով ջրուղի։ Այստեղ գտնվող Օկտյաբրսկի կամուրջը Ռուսաստանում կաբելային եղանակով կառուցված առաջին կամուրջն է․ շահագործման է հանձնվել 1979 թվականին։

## Պատկերասրահ

Tsrpv01 0718 101g.jpg|Երկաթուղային կայարանը
Cherepovets_(CEE_-_ULWC)_AN1774921.jpg|Օդանավակայանը
Industrialnyy rayon, Cherepovets, Vologodskaya oblast', Russia - panoramio (20).jpg|Տրամվայը
Cserepoveci híd.jpg|Օկտյաբրսկի կամուրջը


## Կլիմա
Չերեպովեցին բնորոշ է մայրցամաքային խոնավ կլիման՝ տարվա չորս եղանակների հստակ արտահայտվածությամբ (Dfb), տաք ամառներով և չափազանց ցուրտ ձմեռներով։ Օդի տարեկան միջին ջերմաստիճանը՝ 3,3 C, խստաշունչ ձմռան տևողությունը՝ հինգ ամիս․ այս առումով քաղաքի կլիման բավականին մոտ է մերձարկտիկականին։

## Անվանի անձինք
*Վասիլի Վերեշչագին (1842–1904), նշանավոր մարտանկարիչ
*Ալեքսանդր Կուտեպով (1882–1930), սպիտակների բանակի գեներալ
*Իգոր Սևերյանին (1887–1941), ֆուտուրիստ բանաստեղծ
*Վալերի Չկալով (1904–1938), օդաչու, սովորել է Չերեպովեցի տեխնիկական դպրոցում
*Նիկոլայ Ամոսով (1913–2002), սրտային վիրաբույժ, սովորել է Չերեպովեցում
*Իոսիֆ Բրոդսկի (1940–1996), Նոբելյան մրցանակակիր բանաստեղծ և էսսեիստ, Լենինգրադից էվակուացվելուց հետո ընտանյոք ապրել է Չերեպովեցում
*Նիկոլայ Նոսկով (ծնվ․ 1956), երաժիշտ, Գորկու պարկ երաժշտախմբի նախկին երգիչ, մեծացել, իր կարիերան սկսել է Չերեպովեցում
*Ալեքսանդր Բաշլաչև (1960–1988), երգիչ, երգերի հեղինակ, բանաստեղծ, ծնվել ու մեծացել է Չերեպովեցում
*Լեոնիդ Պարֆյոնով (ծնվ․ 1960), ժուռնալիստ, հեռուստահաղորդավար, ծնվել ու մեծացել է Չերեպովեցում
*Դմիտրի Յուշկևիչ (ծնվ․ 1970), հոկեյիստ
*Պավել Բուչնևիչ (ծնվ․ 1995 Չերեպովեցում), հոկեյիստ
*Վադիմ Շիպաչյով (ծնվ․ 1987 Չերեպովեցում), հոկեյիստ

## Քույր քաղաքներ
Չերեպովեցի քույր քաղաքներն են՝

* , Այուդ
* , Գոռնա Օրյախովիցա
* , Ցելե
* , Դերրի
* , Լյաոյուան
* , Մոլոդեչնո
* , , Նյու Ջերսի (2022 թվականի մարտ ամսից խզել է եղբայրական կապերը)
* , Ռաահե
* , Բալակովո
* , Կլայպեդա
(2022 թվականի մարտ ամսից խզել է եղբայրական կապերը)

## Տես նաև
Չերեպովեցի շրջան

## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն
* 
* Города под водой. Путешествие по затопленным берегам Верхней Волги / Автор-составитель В. И. Ерохин. — Тверь: Гранд-Холдинг, 2010. — 112 с. — ISBN 978-5-9971-9016-3.
* История Череповца. Очерки с древнейших времён до наших дней / Ответственный редактор С. Михалёва — Череповец: Метранпаж, 2006. С. 352. ISBN 5-94022-012-6
* 
* *Рыбаков А. А.* Устюжна. Череповец. Вытегра. — Л.: «Искусство». 1981 г.
* Челноков Б. В. «Череповец: История. Современность. Взгляд в будущее», Череповец, ИД «Череповецъ», 2012
* 

## Արտաքին հղումներ
*Cherepovets Business Directory 
* 
* Չերեպովեցի կայքը

Կատեգորիա:1362 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր
Կատեգորիա:Ռուսաստանի բնակավայրեր
Կատեգորիա:Ռուսաստանի քաղաքներ