Օդեսայի գեղարվեստի թանգարան

**Օդեսայի գեղարվեստի թանգարան,** Օդեսա քաղաքի կենտրոնում տեղակայված թանգարան, որը գտնվում է 19-րդ դարասկզբի ճարտարապետական հուշարձան հանդիսացող Նարիշկինների պալատում։

## Պատմություն
thumb|left|Գրիգորի Մարազլիի դիմանկարը, նկարիչ՝ Ի․ Կարցև
thumb|Գ․ Ստրոգանովի դիմանկարը, նկարիչ՝ Ռ․ Նիկիտին
Օդեսայի գեղարվեստի թանգարանը բացվել է 1899 թվականի նոյեմբերի 6-ին Օդեսայի կերպարվեստի միության ջանքերով։ Թանգարանային հավաքածուն ձևավորվել է Սանկտ Պետերբուրգի գեղարվեստի ակադեմիայի կողմից թանգարանին հատկացված նկարներից։

## Շենք
Թանգարանի շենքը՝ պալատը, կառուցվել է 1828 թվականին անհայտ հեղինակի նախագծով, հանրահայտ օդեսացի ճարտարապետ Ֆրանց Բոֆֆոյի վերահսկողությամբ։ Պալատի առաջին տիրուհին եղել է կոմսուհի Օլգա Ստանիսլավովնա Նարիշկինան՝ Պոտոցկայա օրիորդական ազգանունով։ 1840-ական թվականներին փոխվել են պալատի տերերը, իսկ 1888 թվականին այն գնել է քաղաքային իշխանավոր Գրիգորի Մարազլին ու հանձնել ժողովրդին։

## Հավաքածու
Թանգարանի հավաքածուն ընդգրկում է գեղարվեստի բոլոր տեսակները՝ նկարչություն, գրաֆիկա, քանդակագործություն, դեկորատիվ-կիրառական արվեստ, ընդհանուր առմամբ՝ ավելի քան 10 հազար աշխատանք։ 26 սրահներում ցուցադրված աշխատանքների թվում են XVI-XVІІІ-րդ դարերի սրբապատկեր ստեղծողների գործերը և XVІІ-րդ դարի բարձրաշխարհիկ դիմանկարներ, ինչպես նաև Հովհաննես Այվազովսկու բազմաթիվ աշխատանքներ, XIX-րդ դարի երկրորդ կեսի հայրենական արվեստում ժողովրդավարական ուղղության արվեստագետների գործեր, որոնք նախ և առաջ «Գեղարվեստական շրջիկ ցուցահանդեսների ընկերության» անդամներ էին։ Դրանք նկարիչներ Իվան Կրամսկոյի, Ալեքսեյ Սավրասովի, Իսահակ Լևիտանի, Իվան Շիշկինի, Արխիպ Կուինջիի, Իլյա Ռեպինի, Վասիլի Սուրիկովի ու շատ այլոց աշխատանքներն են։ XIX-րդ դարավերջի և XX-րդ դարասկզբի արվեստը ներկայացված է  Վալենտին Սերովի, Միխայիլ Վրուբելի, Նիկոլայ Ռերիխի, Բորիս Կուստոդիևի, Ալեքսանդր Բենուայի, Կոնստանտին Սոմովի, Վասիլի Կանդինսկու աշխատանքներով և «Գեղարվեստական շրջիկ ցուցահանդեսների ընկերության» անդամ նկարիչներ Կիրիակ Կոստանդիի, Նիկոլայ Կուզնեցովի  և այլոց գեղանկարչությամբ։ ХХ - XXI-րդ դարերի արվեստի բաժնում ներկայացված է Օդեսայի մշակութային կյանքը 1920-ական թվականներից մինչև մեր օրերը։

## Օդեսայի գեղարվեստի թանգարանի ստորգետնյա սենյակներ
Նարիշկինների պալատի տակ գոյություն ունեն մի քանի ստորգետնյա սենյակներ և սրահներ։ Դրանցից մեկում՝ պալատի կենտրոնական մասի տակ, գտնվում է ստորգետնյա քարանձավ, որն իր տեսակի մեջ միակն է Օդսայում, որտեղ կարելի է այցելել։ Մեր օրերում այնտեղ էքսկուրսիա է անցկացվում, որի ընթացքում կարելի է իմանալ պալատի պատմության, նրա տերերի ու պալատում թանգարան ստեղծելու մասին։

Թանգարանում բացվել է ուկրաինական դեկորատիվ-կիրառական արվեստի սրահ և «Желтые великаны» պատկերասրահ։

## Ցուցանմուշներ

Պատկեր:Peter III and Catherine II by Grooth (copy in Odessa).jpg|Արքայազն Պյոտր Ֆյոդորովիչն ու մեծ դքսուհի Եկատերինա Ալեքսեևնան։ Գ․ Գրոոտ
Պատկեր:S.L. Lashkarev by Borovikovsky.jpg|Ս․ Լաշկարևի դիմանկարը։ Վ․ Բորովինսկի
Պատկեր:Портрет неизвестного Айвазовский.jpg|Անծանոթի դիմանկար։ Հ․ Այվազովսկի
Պատկեր:MakovskiyAV Nadoela1897ODES.jpg|Անտանելին։ Ա․ Մակովսկի
Պատկեր:Nikolay Makovsky Rest At Harvest.jpg|Հանգիստ հնձի ժամանակ։ Ն․ Մակովսկի
Պատկեր:Serov Self-Portrait, 1901.jpg|Ինքնադիմանկար։ Վ․ Սերով
Պատկեր:Fyodor Shaljapin by Nikolai Kuznetsov, 1902.jpg|Ֆյոդոր Իլյիչ Շալյապինի դիմանկարը։ Ն․ Կուզնեցով
Պատկեր:Kuznetsov 005.jpg|Գեներալ-լեյտենանտ Անդրեյ Ալեքսանդրովիչ Նիլուսի դիմանկարը։ Ն․ Կուզնեցով
Պատկեր:Ivan Pohitonov Hudozhnik na Beregu Morya.jpg|«Նկարիչը ծովափին»։ Ի․ Պոխիտոնով
Պատկեր:Ivan Pohitonov Sadovnik 1900.jpg|«Այգեպանը»,1900։ Ի․ Պոխիտոնով
Պատկեր:Mykola Pymonenko-Brod.jpg|Ջրանցք։ Ն․ Պիմոնենկո
Պատկեր:NilusPA Osen189352x67 OD.jpg|Աշուն, 1893։ Պ․ Նիլուս
Պատկեր:Nilus morning.jpg|Պ․ Նիլուս
Պատկեր:Дубки. Герасим Головков.jpg|Թիակներ։ Գ․ Գոլովկով
Պատկեր:Zinaida Serebryakova - self-portrait as Piero (1911).jpg|Ինքնադիմանկար պյերո հագուստով։ Զ․ Սերեբրյակաովա
Պատկեր:Serebryakova Harvest 1915.jpg|Հունձ։ Զ․Սերեբրյակովա
Պատկեր:Пётр Ганский. У пруда.jpg|Ջրհորի մոտ։ Պ․ Գանսկի
Պատկեր:Vasiliy Ryabchenko. "Daphne", 200 x 150 cm, oil on canvas, 1989 (Odessa Fine Arts Museum).jpg|Դաֆնա։ Վասիլի Ռյաբչենկո, 200 x 150 սմ, կտավ, յուղաներկ, 1989


## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
Официальный сайт Одесского художественного музея

Կատեգորիա:1899 հիմնադրումներ Ուկրաինայում
Կատեգորիա:1899 հիմնադրված թանգարաններ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի պատկերասրահներ
Կատեգորիա:Օդեսայի շենքեր և կառույցներ