Ջիմ Գրեյ

**Ջեյմս Նիկոլաս (Ջիմ Գրեյ)** (, ), հաշվողական համակարգերի տեսության բնագավառի ամերիկացի գիտնական։ Տվյալների բազաների զարգացման գործում ունեցած ավանդի համար 1988 թվականին պարգևատրվել է Թյուրինգի մրցանակով։

2007 թվականի հունվարի 28-ին Ջիմ Գրեյը զբոսանավով չի վերադարձել մեկօրյա ուղևորությունից։

## Կենսագրություն
Ջիմ Գրեյը ծնվել է Սան Ֆրանցիսկոյում։ Հայրը ծառայել է ԱՄՆ բանակում, մայրը եղել է անգլերենի ուսուցչուհի։ Ընտանիքը չորս տարով տեղափոխվել է Հռոմ, որտեղ Ջիմը սովորել է իտալերեն։ Այնուհետև ընտանիքը տեղափոխվելէ Վիրջինիա։ Ծնողների ամուսնալուծությունից հետո նա մոր հետ տեղափոխվել է Սան Ֆրանցիսկո։

Գրեյը սովորել է Բերքլիի համալսարանում, որտեղ 1966 թվականին ստացել է մաթեմատիկայի ճարտարագիտության բակալավրի աստիճան։ 1969 թվականին ստացել է համակարգչային գիտությունների դոկտորի աստիճան՝ դառնալով համալսարանի առաջին գիտությունների դոկտորը։

Ջիմ Գրեյը աշխատել է Բելլ լաբորատորիայում, Այ-Բի-Էմ֊ում և կարևոր ներդրում է ունեցել Տվյալների բազաների կառավարման համակարգի մշակման մեջ։

1995 թվականից մինչև իր անհետանալը՝ 2007 թվականը, Գրեյը աշխատել է Սան Ֆրանցիսկոյի Մայքրոսոֆթ հետազոտական կենտրոնում։ Այնտեղ նա առաջին քայլերն է արել «Worldwide Telescope» նախագծի զարգացման գործում, այդ իսկ պատճառով Մայքրոսոֆթը 2008 թվականին այդ նախագիծը նվիրել է Գրեյին։

## Անհետացում

Գրեյը եղել է փորձառու նավաստի, ունեցել է 12 մետրանոց զբոսանավ։ 2007 թվականի հունվարի 28-ին նա մոր մոխիրը ցրելու նպատակով զբոսանավով ճամփորդել է Ֆարալոնյան կղզիներ և չի վերադարձել։ Առափնյա պահպանության աշխատակիցները ինքնաթիռներով և ուղղաթիռներով չորս օր որոնողական աշխատանքներ են անցկացրել, սակայն արդյունքի չեն հասել։

2007 թվականի փետրվարի 1-ին «DigitalGlobe» արբանյակը սկանավորել է տարածքը և հազարավոր պատկերներ տեղադրել «Amazon Mechanical Turk» հարթակում։ Գրեյի ուսանողները, գործընկերները և տարբեր երկրների համակարգչային գիտնականներ ստեղծել են «Jim Gray Group» խումբը և փորձել վերլուծել սկանավորած պատկերներն ու գտնել որևէ հուշում։ Փետրվարի 16-ին ավարտվել են այդ որոնումները, իսկ  մայիսի 31-ին՝ ստորջրյա որոնումները։

Ծովային փրկարարական փորձագետ Բոբ Բիլջերը նշել է, որ Գրեյի օգտագործած «C&C 40» նավը հեշտությամբ կարող է վնասվել կմախքից և կարող է սուզվել ընդամենը 30 վայրկյանում՝ առանց որևէ հետք թողնելու։

2008 թվականի մայիսի 31-ին Բերքլիի համալսարանում տեղի է ունեցել հանդիսավոր արարողություն՝ ի պատիվ Գրեյի։ Կազմակերպիչները նշել են, որ միջոցառումը անցկացվում է ոչ թե Գրեյի հիշատակին, այլ ի պատիվ նրա, քանի որ նրա ճակատագիրը մնում է անհայտ։ Մայքրոսոֆթի ներկայացուցիչները հայտարարել են, որ Վիսկոնսին նահանգում նոր հետազոտական կենտրոնը կկրի Ջիմ Գրեյի անունը։

Անհետացումից հինգ տարի անց Գրեյի կինը՝ Դոնա Կարնեսը դիմել է դատարան՝ ամուսնուն մահացած ճանաչելու խնդրանքով, իսկ 2012 թվականի հունվարի 28-ին Գրեյը դատական կարգով պաշտոնապես հայտարարվել է մահացած։

2012 թվականին Կարնեսը համահեղինակել է երկիմաստ կորուստի մասին աշխատություն։ 2014 թվականին, երբ տեղի է ունեցել Մալայզիական ավիաուղիների 370 չվերթի անհետացումը, CNN-ի լրագրողը հարցազրույց է վերցրել Դոնա Կարնեսից։

## Ժառանգություն
Մայքրոսոֆթը «WorldWide Telescope» ծրագրաշարը նվիրել է Ջիմ Գրեյին։ 2008 թվականին տեղեկատվական ոլորտի տարբեր հարցերի և թեմաների ուսումնասիրության «Մայքրոսոֆթ Հետազոտություն» կենտրոնը Մեդիսոն քաղաքում գտնվող հետազոտական կենտրոնն անվանել է Ջիմ Գրեյի անունով։

Համակարգչային տեխնոլոգիաների ասոցիացիայի «SIGMOD» թեմատիկ խումբն ամեն տարի տվյալների բազաների համաժողովում «Ջիմ Գրեյի դոկտորական ատենախոսության մրցանակ» է շնորհում այն դոկտորանտներին, որոնք զբաղվում են տվյալների բազաների ուսումնասիրությամբ։

Ամեն տարի «Մայքրոսոֆթ Հետազոտություն» կենտրոնը Ջիմ Գրեյի գիտական մրցանակ է շնորհում այն հետազոտողին, որը նշանակալի ներդրում է ունեցել տվյալների ինտենսիվ հաշվողական ոլորտում։ Մրցանակակիրները ընտրվում են տեղեկատվական տեխնոլոգիաների ոլորտում իրենց նորարարական, հիմնարար ներդրման համար:

## Մրցանակներ
*Էլեկտրական և Էլեկտրոնիկական ճարտարագետների ինստիտուտի պատվավոր անդամ (1982)
* Թյուրինգի մրցանակ՝ տվյալների բազաների զարգացման գործում ունեցած ավանդի համար (1998)
*Էլեկտրական և Էլեկտրոնիկական ճարտարագետների ինստիտուտի Չարլզ Բեբիջի անվան մրցանակ (1998)
*ԱՄՆ երկրագիտական ծառայության Ջոն Ուեսլի Փաուելի անվան մրցանակ (2001)

## Գրքեր
*Transaction Processing: Concepts and Techniques (with Andreas Reuter) (1993) ISBN 1-55860-190-2
*The Benchmark Handbook: For Database and Transaction Processing Systems (1991). Morgan Kaufman. ISBN 978-1-55860-159-8

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
*Gray's Microsoft Research home page 
*Gordon Bell, Leslie Lamport, and Butler W. Lampson, "James N. Gray", Biographical Memoirs of the National Academy of Sciences (2013)

 
Կատեգորիա:2007 մահեր
Կատեգորիա:ԱՄՆ-ի ինֆորմատիկայի ոլորտի գիտնականներ
Կատեգորիա:Անհետ կորած անձինք
Կատեգորիա:Կալիֆոռնիայում ծնվածներ