Պանդոստո

մինի|Պանդոստո, Ռոբերտ Գրին
**Պանդոստո՝ Ժամանակի հաղթանակը ** (: The Triumph of Time) արձակ ռոմանս է գրված անգլիացի հեղինակ Ռոբերտ Գրինի կողմից (XVI դար), առաջին անգամ հրատարակվել է 1588 թվականին։ Ավելի ուշ՝ 1607 թվականին վերահրատարակվում է *«Դորաստուս և Ֆավնիա»* վերնագրով։ Այն շատ հայտնի էր Ուիլյամ Շեքսպիրի ժամանակաշրջանում, դրա սյուժեն ոգեշնչման աղբյուր է հանդիսացել Շեքսպիրի *[[Ձմեռային հեքիաթ|«Ձմեռային հեքիաթ»]]* պիեսի համար։ Գրինի ստեղծագործության հիմքում հավանաբար Ջեֆրի Չոսերի «Քենթերբերյան պատմվածքներ» գրքի *«Գործակատարի պատմվածքը»* ստեղծագործությունն է։ Էդուարդ Չեյնին պնդում է, որ հավանաբար, Ռոբերտ Գրինը՝ «Պանդոստո»-ն գրելիս մտքում ունեցել է Օքսֆորդի կոմսի կասկածները իր դստեր (լորդ Բըրլիի թոռնիկը) հայրության վերաբերյալ, երբ նա վերդարձել է 1576 թվականին իր՝ Եվրոպա կատարած ճանապարհորդությունիցև գուցե նաև եղել էր Սիցիլիան։ Գրինի պատմությունը պարունակում է մռայլ տարրեր, որոնք Շեքսպիրը մեղմել է՝ կատակերգական նպատակներով։

Գրինի ստեղծագործության մեջ Պանդոստոն՝ Բոհեմիայի արքան մեղադրում է իր կնոջը՝ Բելլարիային մանկության ընկերոջ՝ Սիցիլիայի արքայի հետ իրեն դավաճանելու համար։ Նրա անհիմն հալածանքները հասնում են այն բանին, որ վերջինս հրամայում է իր նորածին դստերը նետել ծովը և դառնում է որդու ու կնոջ մահվան պատճառը։ Պանդոստոյի դուստրը՝ Ֆավնիան, հայտնվում է Սիցիլիայում, նրան փրկում և մեծացնում է մի հովիվ։ Դորաստուսը՝ Սիցիլիայի արքայազնը սիրահարվում է Ֆավնիային՝ անտեղյակ, որ նա արքայադուստր է և նրանք փախչում են, որպեսզի ամուսնանան։ Նրանք գնում են Բոհեմիա, որտեղ Պանդոստոն ակամա սիրահարվում է իր իսկ դստերը՝ Ֆավնիային։

Պատմության վերջում, Ֆավնիայի անձը բացահայտվելուց հետո, Պանդոստոն ինքնասպանություն է գործում՝ այն վշտից թե որքան չարիք է պատճառել իր ընտանիքին։ Շեքսպիրը շրջել է Սիցիլիայի և Բոհեմիան իրադարձություններն ու ավելացրել մի քանի այլ հերոսների, ինչպիսիք են ՝ Պաուլինան և Անտիգոնուսը կամ Ավտոլիկոսը և Ծաղրածուն։ Նա հանել է նաև ինքնասպանությունը և ավելացրել հարության տեսարանը, թագուհուն վերադարձնելով կյանք՝ գործածելով կամ հրաշք, կամ մահվան հնարք՝ կախված ընկալումից։

Շեքսպիրի պիեսը «Պանդոստո»-յի միակ վերապատումը չէ։ Ֆրանսիացի դրամատուրգ Ալեքսանդր Հարդին թողարկել է իր տարբերակը, որն անվանել է *«Պանդոստ»* (), մոտ 1625 թվականին։ Հարդիի պիեսը չի պահպանվել, չնայած դրա որոշ հատվածներ՝ վերականգնված Լորան Մալոյի կողմից, դեռևս գոյություն ունեն։ Մալոյի բեմի ձևավորումը հարում է «"multiple setting, "» սկզբունքին կամ այլ կերպ ասած *décor simultané* (միաժամանակյա դեկոր), Միջնադարում պիեսի հատվածները ներկայացվում էին միաժամանակ և միևնույն տեղում, այդ պատճառով բեմի մեկ «հավաքածուն» ծառայում էր պիեսի բոլոր տեսարանների համար։ Պոետ Ֆրենսիս Սաբին վերաձևակերպել
ստեղծագործությունը՝ երկու մասից բաղկացած պոեմի համար և հրատարակման իրավունքը տվել է Ռոբերտ Ջոնսին։ Բնօրինակ վերնագրերն, տարբերվում էին 1607 թվականի հրատարակությունից։ Դրանք են՝ Ձկնորսի պատմությունը՝ կազմաված հետևյալ գործողություննեից՝ Կասանդրի կյանքն ու սերը և Հույն ասպետը, գրված՝ 1595 թվական և Ֆլորայի Ճակատագիրը, որով ավարտվում է Ձկնորսի պատմությունը։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* ''Pandosto'' full text at the Internet Archive
* ''Pandosto'' full text at Shakespeare Internet Editions

Կատեգորիա:Անգլերեն գրքեր
Կատեգորիա:Անգլերեն գրականություն
Կատեգորիա:1588 գրքեր
Կատեգորիա:Գրքեր այբբենական կարգով