Հանս Կելզեն

**Հանս Կելզեն** (, ), ավստրիացի և ամերիկացի իրավաբան և փիլիսոփա, իրավունքի տեսաբան, պետության և իրավունքի, միջազգային իրավունքի տեսության տարբեր խնդիրների վերաբերյալ ավելի քան 400 աշխատանքների հեղինակ, իրավական պոզիտիվիզմի հիմնական տեսաբաններից մեկը, սահմանադրական դատարանի հայեցակարգի և սահմանադրական վերահսկողության հիմնադիրը, առաջին նմանատիպ դատարանի` Ավստրիայի Սահմանադրական դատարանի հիմնադիրը և դատավորը։

## Կենսագրություն
Հանս Կելզենը ծնվել է 1881 թվականին հրեական ընտանիքում, երկու տարեկանում ծնողների հետ տեղափոխվել է Վիեննա։ Առաջին աշխատանքները նվիրված էին պետական իրավունքի պատմությանը և խնդիրներին, մասնավորապես, այս հարցին Դանթե Ալիգիերիի հայացքներին։ 1918 թվականին դարձել է Վիեննայի համալսարանի պրոֆեսոր և մասնակցել է հետպատերազմյան Ավստրիայի սահմանադրական օրենքների մշակմանը։ Հրապարակել է «Հանրային իրավունքի ամսագիր»։ Ավստրիայի Սահմանադրական դատարանում 12 տարի աշխատելուց հետո, որի ստեղծողն ինքն էր, Կելզենը նախընտրեց Գերմանիան, որտեղ 1930 թվականին Քյոլնի համալսարանում նա ամբիոնի վարիչի պաշտոն է ստացել։ 1934 թվականին նա հրատարակել է «Իրավունքի զուտ տեսություն» գիրքը (*Reine Rechtslehre*, մեկ այլ թարգմանությամբ` «Զուտ գիտություն օրենքի մասին»), և այդ ժամանակից ի վեր նա անընդհատ համարվում է իրավունքի ոլորտում առաջատար փիլիսոփա։

Նացիստների իշխանության գալը ստիպել է նրան տեղափոխվել Ժնև 1930-ականների կեսերին, իսկ դրանից հետո, իր հայրենի Պրահա։ Գերմանիայի կողմից Չեխոսլովակիայի բռնազավթումից հետո Կելզենը 1940 թվականին արտագաղթել է Միացյալ Նահանգներ, որտեղ ապրել է մինչև իր կյանքի վերջը։

Հարվարդի իրավաբանական դպրոցը, իր առաջին աշխատավայրը նահանգներում, անհյուրընկալ էր նրա նկատմամբ. որպես հրավիրված գիտաշխատող (*research associate*) մեկ տարի աշխատելուց հետո, վարչությունը որոշեց, որ նրա ներդրումը իրավաբանական դպրոցի ակադեմիական զարգացման մեջ շատ հեռանկարային չէ։ 62 տարեկան հասակում նա կարիերայի ամենացածր կետում տեղափոխվել է Կալիֆոռնիայի համալսարան Բերքլիում, որտեղ աշխատել է քաղաքագիտության բաժնում մինչև թոշակի անցնելը։ Մինչև իր կյանքի վերջը, Կելզենը չի դադարեցրել իր գիտական գործունեությունը, որը տևել է մոտ 70 տարի։ Մահը ընդհատել է Կելզենի աշխատանքը առավել ընդհանրացված գրքի վրա` Allgemeine Theorie der Normen (Նորմերի ընդհանուր տեսություն), 400 էջանոց տրակտատ` շարադրված որպես ավելի մեծ ծավալի շարադրություն։

Պատկերված է Ավստրիայի 1981 թվականի փոստային նամականիշի վրա։

## Գերմաներեն հիմնական աշխատություններ
* Die Staatslehre des Dante Alighieri (Wien, 1905)
* Hauptprobleme der Staatsrechtslehre (1911, 2. Aufl. 1923)
* Vom Wesen und Wert der Demokratie (1920, 2. Aufl. 1929)
* Österreichisches Staatsrecht (1923)
* Allgemeine Staatslehre (1925)
* Die philosophischen Grundlagen der Naturrechtslehre und des Rechtspositivismus (1928)
* Reine Rechtslehre (1934; 2. Aufl. 1960)
* Vergeltung und Kausalität (1941, опубл. 1946)
* Was ist Gerechtigkeit? (Wien, 1953)
* Sozialismus und Staat. Eine Untersuchung der politischen Theorie des Marxismus, Wien 1965
* Allgemeine Theorie der Normen (1979, посм.)

## Անգլերեն հիմնական աշխատություններ
* Society and Nature (1943)
* General Theory of Law and State (1945)
* The Law of the United Nations (1950)
* Principles of International Law (1952, 2. Aufl. 1966)
* The Communist Theory of Law  (1955)
* What is Justice? (1957)

## Ռուսերեն թարգմանություններ
* Кельзен Г. Общее учение о государстве. — Берлин: Изд. Шпрингера, 1925 // Революция права. — М.: Изд-во Ком. Акад., 1928, № 2. — С. 149—152
* Чистое учение о праве Ганса Кельзена. К XIII конгрессу Международной ассоциации правовой и социальной философии (Токио, 1987): Сборник переводов. Вып. 1 / Отв. ред.: Кудрявцев В. Н., Разумович Н. Н.; Пер.: Лезов С. В., Пивоваров Ю. С. — М.: Изд-во ИНИОН РАН, 1987. — 195 c.
* Чистое учение о праве Ганса Кельзена. Сборник переводов. Вып. 2 / Отв. ред.: Кудрявцев В. Н., Разумович Н. Н.; Пер.: Лезов С. В. — М.: Изд-во ИНИОН РАН, 1988. — 213 c.
* Кельзен Г. Судебная гарантия конституции (конституционная юстиция). Часть 1 // Право и политика. — М.: Nota Bene, 2006, № 8. — С. 5-14
* Кельзен Г. Судебная гарантия Конституции. (Конституционная юстиция. Часть 2. Окончание) // Право и политика. — М.: Nota Bene, 2006, № 9. — С. 5-18
* Кельзен Г. О теории толкования.
* Кельзен Г. Чистое учение о праве и аналитическая юриспруденция. Перев. с англ. А.А. Краевского // Российский ежегодник теории права. № 2. 2009. СПб., 2011. C. 432-453

## Ռուսերեն գրականություն Կելզենի մասին
* 
* 
* 
* 

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:20-րդ դարի ավստրիացի գրողներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի իրավաբաններ
Կատեգորիա:Ամերիկացի փիլիսոփաներ
Կատեգորիա:Անձինք նամականիշերի վրա
Կատեգորիա:Ավստրիայի քաղաքական գործիչներ
Կատեգորիա:Ավստրիացի ակադեմիկոսներ
Կատեգորիա:Ավստրիացի գիտնականներ
Կատեգորիա:Ավստրիացի դատավորներ
Կատեգորիա:Ավստրիացի իրավաբաններ
Կատեգորիա:Ավստրիացի փիլիսոփաներ
Կատեգորիա:Բրիտանական ակադեմիայի թղթակից-անդամներ
Կատեգորիա:Երկարակյացներ
Կատեգորիա:Իրավունքի փիլիսոփաներ
Կատեգորիա:Հայդելբերգի համալսարանի շրջանավարտներ
Կատեգորիա:Հարվարդի համալսարանի շրջանավարտներ
Կատեգորիա:Հրեա փիլիսոփաներ
Կատեգորիա:Միջազգային իրավունքի մասնագետներ
Կատեգորիա:Նեոկանտականություն
Կատեգորիա:Սահմանադրական իրավունքի մասնագետներ
Կատեգորիա:Վիեննայի համալսարանի շրջանավարտներ