open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Գրեյս և Ֆրենկի

**«Գրեյս և Ֆրենկի»** (), ամերիկյան կատակերգական սերիալ, որն ստեղծել են Մարթա Քաուֆմանը և Հովարդ Ջ․ Մորիսը Նեթֆլիքսի համար։ Սյուժեի կենտրոնում Գրեյսն է (Ջեյն Ֆոնդա) և Ֆրենկին (Լիլի Թոմլին), որոնց կյանքերը հատվում են այն բանից հետո, երբ նրանց ամուսինները հայտնում են, որ սիրում են միմյանց և ծրագրում են ամուսնանալ։ Երկրորդական պլանի դերերը կատարել են Սեմ Ուոթերսոնը, Մարտին Շինը, Բրուքլին Դեքերը, Իթան Էմբրին, Ջուն Դայան Ռաֆայելը և Բարոն Վոնը։ Շոուի՝ 13 սերիայից բաղկացած առաջին եթերաշրջանի պրեմիերան Նեթֆլիքսում կայացել է 2015 թվականի մայիսի 8-ին։ Երկրորդ, երրորդ, չորրորդ, հինգերորդ և վեցերորդ եթերաշրջանները, որոնք դարձյալ բաղկացած էին 13 սերիայից, թողարկվել են համապատասխանաբար 2016 թվականի մայիսի 6-ին, 2017 թվականի մարտի 24-ին, 2018 թվականի հունվարի 19-ին, 2019 թվականի հունվարի 18-ին և 2020 թվականի հունվարի 15-ին։

Թեև սկզբում կային քննադատների տարաբնույթ արձագանքներ, սերիալի վերջին եթերաշրջաններն առավել դրական են ընդունվել։ Ֆոնդան և Թոմլինը պրայմ թայմ «Էմմի» մրցանակի «Լավագույն դերասանուհի կատակերգական սերիալում» անվանակարգում ստացել են հինգ առաջադրում, ինչպես նաև Թոմլինն առաջադրվել է Ոսկե գլոբուսի՝ հեռուստատեսային սերիալում (կատակերգություն կամ մյուզիքլ) կնոջ լավագույն դերի համար։

2019 թվականի սեպտեմբերի 4-ին սերիալը երկարացվել է 16 էպիզոդներից բաղկացած յոթերորդ և եզրափակիչ եթերաշրջանով՝ դրանով իսկ շոուն դարձնելով սթրիմինգ-ծառայության պատմության մեջ ամենաերկար սերիալը։

## Սյուժե
Գրեյսն ու Ֆրենկին պատկառելի տարիքի կանայք են, որոնք երկար տարիներ միմյանց թշնամի են եղել։ Ոչ ոք երբեք չէր էլ կարող պատկերացնել նրանց իբրև ընկերներ, բայց անսպասելի լուրը փոխում է ամեն ինչ։ Հին թշնամիները մտերմացել են, երբ իմացել են, որ իրենց ամուսինները սիրահարվել են միմյանց և ցանկանում են որքան հնարավոր է շուտ պաշտոնապես գրանցել իրենց հարաբերությունները։

## Դերասանական կազմ
### Հիմնական կազմ
* Ջեյն Ֆոնդա՝ Գրեյս Հենսոն (ի ծնե Փյորսել)
* Լիլի Թոմլին՝ Ֆրենկի Բերգսթայն (ի ծնե Մենգելա)
* Մարտին Շին՝ Ռոբերտ Հենսոն
* Սեմ Ուոթերսո՝ Սոլ Բերգսթայն
* Ջուն Դայան Ռաֆայել՝ Բրիաննա Հենսոն
* Բրուքլին Դեքերը՝ Մելորի Հենսոն
* Իթան Էմբրի՝ Կոյոտ Բերգսթայն
* Բարոն Վոն՝ Նվաբադյուկ «Բադ» Բերգսթայն

### Երկրորդական կազմ

* Փիթեր Քեմբոր՝ Բարի
* Քրեիգ Թեոդոր Նելսոն՝ Գայ
* Էռնի Հադսոն՝ Ջեյքոբ
* Ջոֆ Ստուլց՝ Միտչ
* Թիմ Բեգլի՝ Փիթեր
* Մայքլ Չարլզ Ռոման՝ Ադամ
* Բրիտանի Իսիբասի՝ Էրիկա
* Էսթել Փարսոնս՝ Բեյբ
* Սեմ Էլիոթ՝ Ֆիլ Միլսթայն
* Մարշա Մեյսոն՝ Արլին
* Միլիսենտ Մարտին՝ Ջոան-Մարգարետ
* Լինդսի Քրաֆթ՝ Էլիսոն
* Փիթեր Գալահեր՝ Նիք Սկոլկա
* Ջեք Պլոտնիկ՝ Փոլ
* Մեգան Ֆերգյուսոն՝ Նադիա
* Սքոթ Էվանս՝ Օլիվեր
* Սթեյսի Ֆարբեր՝ Ջո
* Մարկ Դեքլին՝ Ռոյ
* Լիզա Կուդրոու՝ Շերի

## Եթերաշրջաններ

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:2010-ականների ամերիկյան հեռուստասերիալներ
Կատեգորիա:2015 հեռուստասերիալներ
Կատեգորիա:Ամերիկյան կատակերգական հեռուստասերիալներ
Կատեգորիա:Ամերիկյան սիթքոմներ
Կատեգորիա:Անգլերեն հեռուստասերիալներ
Կատեգորիա:Նեթֆլիքսի բնօրինակ ծրագրեր
Քնիր ինձ հետ (ֆիլմ, 2005)

**«Քնիր ինձ հետ»** (), 2005 թվականի էրոտիկ մելոդրամա։

## Սյուժե
Լեյլան տղամարդկանց հետ հանդիպում է միայն մեկ գիշեր, նրան հետաքրքրում է միայն կրքի պոռթկումը, իր սեռական ցանկություններն ագրեսիվ արտահայտելու ցանկությունը։ Բայց մի օր նա հանդիպում է Դեյվիդին։ Նրա հետ կապը նրան ստիպում է մտածել իր զգացմունքների մասին, նրանից նա ցանկանում է ավելի մեծ բան, քան սեքսը։ Այդ ժամանակ երկու սիրահարները մտերիմների հետ բարդ իրադրություններ ունեն. Դեյվիդը հոգ է տանում հիվանդ հոր մասին, Լեյլան ստիպված է կրել ծնողների սկանդալային ամուսնալուծությունը։

## Դերերում

## Հետաքրքիր փաստեր
* Նկարահանումներն անցկացվել են 2004 թվականի հունիսից հուլիսին Կանադայում։

## Առաջադրումներ
* 2006 թվականին առաջադրվել է «Ջինի» մրցանակի՝ որպես «Ֆիլմի լավագույն երաժշտություն» և «Լավագույն հնչյունավորում»։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:2000-ականների անգլերեն ֆիլմեր
Կատեգորիա:2000-ականների ռոմանտիկ դրամա ֆիլմեր
Կատեգորիա:2005 ֆիլմեր
Կատեգորիա:Բնօրինակում անաղբյուր հոդվածներ
Կատեգորիա:Կանադական մելոդրամա ֆիլմեր
Կատեգորիա:Տորոնտոյում նկարահանված ֆիլմեր
Կատեգորիա:Ֆիլմեր, որոնց գործողությունները տեղի են ունենում Տորոնտոյում
Կատեգորիա:Կանադական անգլերեն ֆիլմեր
Կատեգորիա:2000-ականների կանադական ֆիլմեր
Կատեգորիա:Անգլերեն անկախ ֆիլմեր
Էլման Ռուսթամով

**Էլման Սիրաջ օկլի Ռուսթամով** (, ), Ադրբեջանի Հանրապետության Կենտրոնական բանկի նախկին նախագահ, Ադրբեջանի շախմատի ֆեդերացիայի նախագահ։

## Կենսագրություն
Էլման Ռուսթամովը ծնվել է 1952 թվականին Ջաբրայիլի շրջանում։ 1973 թվականին ավարտել է Դ. Բունյադզադեի անվան Ադրբեջանի ազգային տնտեսության ինստիտուտը։

1973 թվականին նա սկսել է աշխատել որպես տնտեսագետ ՝ Ադրբեջանական ԽՍՀ Պետպլանավորման կոմիտեին կից Տնտեսագիտության հետազոտական ինստիտուտում։

1974-1975 թվականներին նա ծառայել է բանակում։

1975-1978 թվականներին սովորել է ասպիրանտուրայում։

1978-1980 թվականներին աշխատել է որպես Ադրբեջանի ԽՍՀ արդյունաբերության նախարարության Բաքվի տնտեսական բաժնի վարիչ։

1980-1990 թվականներին աշխատել է որպես ավագ տնտեսագետ, բաժնի վարիչ, Տնտեսագիտության գիտահետազոտական ինստիտուտում։

1986 թվականից տնտեսական գիտությունների թեկնածու է։

1991-1992 թվականներին աշխատել է ԱՀ նախագահի աշխատակազմում որպես ավագ խորհրդական։

1992 թվականի դեկտեմբերին նշանակվել է ԱՀ Ազգային բանկի նախագահի առաջին տեղակալ։

1993 թվականին ստացել է տնտեսական գիտությունների դոկտորի կոչում։ Նա բազմաթիվ գիտական հոդվածների և հրապարակումների հեղինակ է։

1995 թվականի հունվարին ԱՀ նախագահի հրամանով նշանակվել է ԱՀ Ազգային բանկի խորհրդի նախագահ։ 2022 թվականի ապրիլին ազատվել է այդ պաշտոնից։ Նրան փոխարինել է Թալեհ Քյազիմովը։

Ամուսնացած է. Ունի 3 երեխա։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Ադրբեջանցի տնտեսագետներ
Արամ Խաչատրյան (մանկավարժ)

**Արամ Արշակի Խաչատրյան** (), հայ մանկավարժ, Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի Արևելյան ռազմաճակատի (*«[[Հայրենական մեծ պատերազմ (տերմին)|Հայրենական մեծ պատերազմ]]»*, 1941-1945) գործողությունների մասնակից։

## Կենսագրություն
Արամ  Խաչատրյանը ծնվել է 1910 թվականին, Արտաշատի շրջանի Ներքին Դվին գյուղում։ Սկզբնական կրթությունն ստացել է հայրենի գյուղի դպրոցում, ավարտել է Արտաշատի մանկավարժական տեխնիկումը և անցել մանկավարժական աշխատանքի Հայարդկոոպի կադրերի պատրաստման դպրոցում՝ որպես հայոց լեզվի և գրականության ուսուցիչ։ 1938 թվականին ավարտել է ռուսական երկամյա ուսուցչական ինստիտուտն ու մեկնել Աբովյանի շրջան։ Ռուսաց լեզու և գրականություն է դասավանդել Կոտայքի դպրոցում, որտեղից էլ զորակոչվել է բանակ։

Խաչատրյանը զինվորական դասընթացներ է անցել Վրաստանի Մախարաձե քաղաքում, ստացել է սերժանտի կոչում, մեկնել գործող բանակ, 390-րդ հայկական դիվիզիայի կազմում մասնակցել է Կերչի ազատագրմանը, վիրավորվել է, ապաքինվելուց հետո վերադարձել գործող զորամաս։ Մասնակցել է Ուկրաինայի մի շարք գյուղերի ու քաղաքների ազատագրմանը, վիրավորվել է, բայց մնացել է շարքերում, մասնակցել Բելոռուսիայում ծավալված մարտերին, Սլուցկ քաղաքի ազատագրման համար։ Մարտերից մեկում վիրավորվել է, ուղարկվել հոսպիտալ։ Ապաքինվելուց հետո զորացրվել է։ Մարտերում ցուցաբերած խիզախության համար Խաչատրյանը պարգևատրվել է «Հայրենական պատերազմի 1-ին աստիճանի շքանշանով, «Արիության համար» և մի շարք ուրիշ մեդալներով։

Զորացրվելուց հետո Խաչատրյանն աշխատել է մայրաքաղաքի մի շարք դպրոցներում։

## Պարգևներ
* «Հայրենական պատերազմի 1-ին աստիճանի շքանշան
* «Արիության համար» մեդալ

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Արիության մեդալակիրներ
Կատեգորիա:Հայ մանկավարժներ
Կատեգորիա:Հայրենական մեծ պատերազմի հայ մասնակիցներ
Նապոլեոն Թումանյան

**Նապոլեոն Եղիշի Թումանյան** (), հայ մանկավարժ, ԽՄԿԿ անդամ (1944), Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի Արևելյան ռազմաճակատի (*«[[Հայրենական մեծ պատերազմ (տերմին)|Հայրենական մեծ պատերազմ]]»*, 1941-1945) գործողությունների մասնակից։

## Կենսագրություն
Նապոլեոն Թումանյանը ծնվել է 1923 թվականին Ալավերդու (Թումանյան) շրջանի Դսեղ գյուղում։ Ավարտել է գյուղի միջնակարգ դպրոցը, 1940 թվականին աշխատանքի է անցել շրջանի Աքորի գյուղում որպես ավագ ջոկատավար, այնուհետև՝ մաթեմատիկայի և աշխարհագրության ուսուցիչ։ Նույն թվականին Թումանյանն ընդունվել է Երևանի հեռակա մանկավարժական ինստիտուտի պատմության ֆակուլտետը, սակայն կիսատ է թողել ուսումը։ 1941 թվականի հոկտեմբերին զորակոչվել է կարմիր բանակ, 409-րդ հայկական դիվիզիա, ավարտել է գնդի կրտսեր հրամանատարների դպրոցը սերժանտի կոչումով և նշանակվել ռադիոկայանի պետ։

Մարտական գործողություններին Թումանյանը  մասնակցել է 684-րդ գնդի կապի վաշտում։ Մեր զորքերը 1942 թվականի վերջին և 1943 թվականի հունվար-փետրվար ամիսներին Հյուսիսային Կովկասում թշնամուն ետ են շպրտել Կովկասյան նախալեռներից։ Մարտերից մեկում Թումանյանը վիրավորվել է, հոսպիտալում բուժվելուց հետո ծառայել 89-րդ Հայկական հրաձգային դիվիզիայում, որն այդ ժամանակ ծանր մարտեր էր մղում Եյսկ, Ստարո-Շչերբինովկայի շրջանում։ 476 կապի գումարտակի կազմում մասնակցել է Թաման թերակղզու, Նովոռոսիյսկի, Կերչի, Սևաստոպոլի ազատագրման մարտերին, մասնակցել է 89-րդ դիվիզիայի հետագա հերոսամարտերին։ Թումանյանը պարգևատրվել է Կարմիր աստղի երկու շքանշաններով, «Խիզախության համար», «Մարտական ծառայությունների համար» և մի շարք ուրիշ մեդալներով։ Բազմիցս արժանացել է Գերագույն հրամանատարի շնորհակալությանը։ 1944 թվականին ընդունվել է ԽՄԿԿ շարքերը։

1945 թվականին Թումանյանը զորացրվել է և անցել մանկավարժական աշխատանքի Դսեղ գյուղում, հայոց լեզու, գրականություն և պատմություն։ 1949 թվականին ավարտել է ՀԿԿ Կենտկոմին առնթեր կուսակցական դպրոցը, իսկ 1951 թվականին՝ Երևանի պետական հեռակա մանկավարժական ինստիտուտի պատմության ֆակուլտետը։ 1958-1968 թվականներին եղել է  հայրենի գյուղի դպրոցի տնօրեն։ 1968 թվականին դպրոցի տնօրեն է աշխատել Լենինյան շրջանում։ Եղել է նաև մայրաքաղաքի № 133 դպրոցի տնօրենի՝ ուսումնադաստիարակչական աշխատանքների գծով տեղակալ։

## Պարգևներ
* Կարմիր աստղի շքանշան
* «Մարտական ծառայությունների համար» մեդալ
* «Խիզախության համար» մեդալ

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Արիության մեդալակիրներ
Կատեգորիա:Դպրոցի տնօրեններ
Կատեգորիա:Հայ մանկավարժներ
Կատեգորիա:Հայրենական մեծ պատերազմի հայ մասնակիցներ
Գաճաճ աստղ

**Գաճաճ աստղ**, («թզուկ») - կարող է լինել հետևյալ տիպերից մեկը.

* Դեղին թզուկը սպեկտրալ դասի փոքր հիմնական հաջորդականության աստղի տեսակ է, որի զանգվածը 0,8-ից 1,2 անգամ գերազանցում է Արեգակի զանգվածին։
* Նարնջագույն թզուկը սպեկտրալ տիպի փոքր հիմնական հաջորդականության աստղի տեսակ է, որի զանգվածը 0,5-ից 0,8 արևային զանգված է և ավելի երկար կյանք։
* Կարմիր թզուկը փոքր և համեմատաբար սառը գլխավոր հաջորդականության աստղ է`սպեկտրալ M տիպի։ Նրանք բավականին տարբերվում են մյուս աստղերից։ Կարմիր թզուկների տրամագիծը և զանգվածը չի գերազանցում արեգակնային զանգվածի մեկ երրորդը (զանգվածի ստորին սահմանը 0,0767  արևային է, որին հաջորդում են շագանակագույն թզուկները)։
* Կապույտ թզուկը աստղի հիպոթետիկ տեսակ է, որը զարգանում է կարմիր թզուկներից մինչ ամբողջ ջրածնի այրումը, իսկ հետո ենթադրաբար վերածվում է սպիտակ թզուկի։
* Սպիտակ թզուկ - զարգացած աստղեր, որոնց զանգվածը չի գերազանցում Չանդարշեքարի սահմանը, զուրկ են իրենց ջերմամիջուկային էներգիայի աղբյուրներից։ Սպեկտրալ DA դասի են։
* Սև թզուկները սպիտակ թզուկներ են, որոնք սառել են և, որպես արդյունք, տեսանելի տիրույթում չեն ճառագայթում (կամ թույլ են չառագայթում)։ Այն ներկայացնում է սպիտակ թզուկների էվոլյուցիայի վերջին փուլը` կուտակման բացակայության պայմաններում։ Սև թզուկների զանգվածները, ինչպես սպիտակ թզուկների զանգվածները, վերևից սահմանափակվում են Չանդրասեխարի սահմանով։
* Շագանակագույն թզուկ - ենթաաստղային օբյեկտներ (զանգվածը 12.57-80.35 Յուպիտերի զանգվածների  միջակայքում, որը համապատասխանում է 0.012-0,0767 արևային զանգվածների), աստղի խորքերում ի տարբերություն հիմնական հաջորդականության աստղերից՝ չկա ջրածնի հելիումի վերափոխման ջերմամիջուկային ռեակցիա (Բետի ցիկլ)։
* Ենթաշագանակագույն թզուկները կամ շագանակագույն ենթաթզուկները սառը կազմավորումներ են, որոնք զանգվածով փոքր են շագանակագույն գաճաճի սահմանից։ Դրանք հիմնականում համարվում են մոլորակներ։

## Նշումներ

Կատեգորիա:Աստղեր
Նարնջագույն թզուկ

աջից|մինի|250x250փքս|HD 69830, նկարչի պատկերմամբ նարնջագույն գաճաճ համակարգ
**Նարնջագույն թզուկը** սպեկտրալային **K** դասի և լուսավորության **V** դասի հիմնական հաջորդականության աստղն է։ Սրանք աստղեր են, որոնք միջանկյալ դիրք են զբաղեցնում M կարգի կարմիր թզուկների և G կարգի դեղին թզուկների միջև։ Նարնջագույն թզուկներն ունեն 0,5-ից 0,8 արևային զանգվածներ և 3900-5200 K արդյունավետ ջերմաստիճան։

Նարնջագույն թզուկների միջին լուսավորությունը 0,1-ից 0,6 արեգակնային լուսավորություն է։ Բնորոշ նարնջագույն թզուկներն են՝ Alpha Centauri B- ն և Epsilon Indian- ը։

## Հետաքրքրությունը գիտության համար
Նարնջագույն թզուկները հետաքրքրություն են առաջացնում այլմոլորակային քաղաքակրթությունների որոնման համար (SETI), քանի որ դրանք հիմնական հաջորդականության վրա կայուն են 15-30 միլիարդ տարվա ընթացքում (սա 1,5-3 անգամ ավելի է, քան դեղին թզուկների, մասնավորապես՝ Արևի նույն ժամանակահատվածը)։ Դրա պատճառը ջրածնի ավելի ամբողջական սպառումն է, քան Արեգակի վրա, ինչպես նաև ավելի ցածր լուսավորությունը։ Այս գործոնները նպաստում են մշտական պայմանների ավելի երկար պահպանմանը մոլորակների ձևավորման և մոլորակների կյանքի ընթացքում։ Հետաքրքիր է, որ նարնջագույն թզուկների մեծ մասում աստղային ակտիվությունը (բծեր, բռնկումներ և զանգվածային արտանետումներ) զգալիորեն թույլ է, քան պայծառ դեղին և մութ կարմիր թզուկների մոտ։ Հիմնական հաջորդականությունից հետո նարնջագույն թզուկները նաև ընդարձակվում են կարմիր հսկայի և թափում իրենց պատյանները՝ կազմելով սպիտակ թզուկ, բայց այդ գործընթացները շատ ավելի դանդաղ են, քան Արևի և մյուս դեղին թզուկների վրա։ Բացի այդ, հաշվի առնելով տիեզերքի տարիքը (13 միլիարդ տարի), ոչ մի նարնջագույն թզուկ դեռ չի դարձել կարմիր հսկա։

## Տես նաև
* Դեղին թզուկ
* Կարմիր թզուկ

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* 
* Habets, G. M. H. J.; Heintze, J. R. W. Empirical bolometric corrections for the main-sequence // Astronomy and Astrophysics : journal. — 1981. — Vol. 46. — P. 193. — Bibcode: 1981A&AS...46..193H.

Կատեգորիա:Նարնջագույն թզուկներ
Ժորժիկ Գասպարյան

**Ժորժիկ Գարեգինի Գասպարյան** (), հայ մանկավարժ,  Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի Արևելյան ռազմաճակատի (*«[[Հայրենական մեծ պատերազմ (տերմին)|Հայրենական մեծ պատերազմ]]»*, 1941-1945) գործողությունների մասնակից։

## Կենսագրություն
Ժորժիկ Գասպարյանը ծնվել է Ախուրյանի շրջանի Բայանդուր գյուղում։ Երբ սկսվել է համաշխարհային պատերազմը, Ժորժիկը Լենինականի մանկավարժական ուսումնարանի 2-րդ կուրսի ուանող էր։ 1942 թվականին ավարտել է ուսումնարանը, աշխատանքի անցել Արագածի շրջանում, մի քանի օր անց զորակոչվել է։

1943 թվականի հունվարի սկզբներին Գասպարյանի զորամասը՝ 151-րդ տանկային բրիգադը մեկնել է ռազմաճակատ։ 1943 թվականի հունվարի 23-ին Ժորժիկի բրիգադը Կրիմսկայա ավանի մոտ (Կրասնոդարի երկրամաս) էր, որտեղ մարտերից մեկում վիրավորվել է, չորս անմիս Բաքվում ապաքինվելուց հետո սովորել է մեխանիկ-վարորդների դասընթացներում, որից հետո ուղարկվել է 4-րդ Ուկրաինական ռազմաճակատ, մասնակցել Սևաստոպոլի ազատագրման մարտերին, կռվել՝ 2-րդ Բելառուսական ռազմաճակատում։ Թշնամու կրակակետը ոչնչացնելու և մարտական առաջադրանքը կատարելու համար Ժորժիկը պարգևատրվել է Կարմիր աստղի շքանշանով։ Գասպարյանի տանկային դասակը մինչև Բեռլին քաղաքի գրավումը մարտեր է մղել Շվերին քաղաքի համար։ Խիզախության համար պարգևատրվել է «Հայրենական պատերազմի» 2-րդ աստիճանի շքանշանով։ Բեռլինը գրավելուց հոտո նրա զորամասը դուրս է եկել Էլբայի ափ։

1947 թվականին Գասպարյանը զորացրվել է բանակից։ Տնօրեն է աշխատել հայրենի Բայանդուր գյուղի դպրոցում։ 1952 թվականին ավարտել է Երևանի հեռակա մանկավարժական ինստիտուտի աշխարհագրության ֆակուլտետը։

## Պարգևներ
* Կարմիր աստղի շքանշան
* Հայրենական պատերազմի 2-րդ աստիճանի շքանշան

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Դպրոցի տնօրեններ
Կատեգորիա:Հայ մանկավարժներ
Կատեգորիա:Հայրենական մեծ պատերազմի հայ մասնակիցներ
Գևորգ Բադալյան (մանկավարժ)

**Գևորգ Մկրտիչի Բադալյան** (), հայ մանկավարժ։ Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի Արևելյան ռազմաճակատի (*«[[Հայրենական մեծ պատերազմ (տերմին)|Հայրենական մեծ պատերազմ]]»*, 1941-1945) մասնակից։

## Կենսագրություն
Գևորգ Բադալյանը ծնվել է 1919 թվականին, Սպիտակի շրջանի  Մեծ Պարնի գյուղում։ Միջնակարգն ավարտելուց հետո անցել է ուսուցչական աշխատանքի։ 1940 թվականին ընդունվել է Թբիլիսիի պետական համալսարանի պատմության ֆակուլտետի հեռակա բաժին։

1941 թվականին զորակոչվել է բանակ, վեց ամիս ծառայել է Երևանում, ապա մեկնել է ռազմաճակատ։ Ծառայել է 89-րդ հայկական Թամանյան դիվիզիայի 400-րդ հրաձգային գնդում։ Կոմունիստ հրամանատարը թշնամու դեմ մարտնչել է Նովոռոսիյսկի, Մոզդոկի ու Կերչի ազատագրման համար։ Պարգևատրվել է «Հայրենական պատերազմի» առաջին և երկրորդ աստիճանի, Կարմիր աստղի շքանշաններով և «Կովկասի պաշտպանության համար», «Խիզախության համար» մեդալներով։ Գևորգը երեք անգամ վիրավորվել է, բուժվելուց հետո վերադարձել դիվիզիա, աչքի ընկել Ղրիմի ազատագրման կռիվներում։ 1945 թվականին Մեծ հաղթանակից մեկ շաբաթ առաջ, Բեռլինի գրավման ծանր մարտերից մեկում վիրավորվել է և մահացել։

## Պարգևներ
* Կարմիր աստղի շքանշան
* Հայրենական պատերազմի առաջին աստիճանի շքանշան
* Հայրենական պատերազմի երկրորդ աստիճանի շքանշան
* «Կովկասի պաշտպանության համար» մեդալ
* «Խիզախության համար» մեդալ

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Արիության մեդալակիրներ
Կատեգորիա:Հայ մանկավարժներ
Կատեգորիա:Հայրենական մեծ պատերազմի հայ մասնակիցներ
Պերիհելիում

**Պերիhելիում** (   "peri" - շուրջը, շուրջը, մոտակայքում և   «հելիոս» - Արեգակ ), Արեգակին մոլորակի կամ Արեգակնային համակարգի այլ երկնային մարմնի ուղեծրի ամենամոտ գտնվող կետը։

Պերիհելիումի հականիշը աֆելիոնն  (apogelium) է՝ ուղեծիր արևից ամենահեռու կետը. Աֆելիոնի և պերիհելոնի մտացածին գիծը կոչվում է աբսիդների գիծ ։

## Հիմնական բանաձևեր
* Պերիհելիոնի շառավիղը հաշվարկվում է հետևյալ բանաձևով.r_\mathrm{p}=(1-e)a որտեղ։

:: *a* - մեծ կիսաառանցք ;
:: *e* - ուղեծրային էքսցենտրիկություն ։

* Պերիհելիումի արագությունը հաշվարկվում է հետևյալ բանաձևով.

v_\mathrm{per}=\sqrt{\frac{GM_{\odot}(1+e)}{a(1-e)}}որտեղ։

:: G- գրավիտացիոն հաստատուն ;
:: *<math>M_{\odot}</math>*- Արեգակի զանգվածը ;
:: a- կիսամյակային առանցք ;
:: e- ուղեծրային էքսցենտրիկություն ։

## Արեգակնային համակարգի մոլորակների պերիհելիում
Երկրի ուղեծրի պերիելումը գտնվում է 147,098,291 կիլոմետր հեռավորության վրա, ինչը մոտ 2,5 մլն կիլոմետր պակաս է Արեգակից միջին հեռավորությունից։ Երկիրն անցնում է պերիհելիոնով հունվարի 2-ից 5-ը, հյուսիսային կիսագնդում  ձմեռային արեւադարձից միջինում 13 օր անց :

Ստորև բերված են Արեգակնային համակարգի մոլորակների պերիհելոնները, որոնք հիմնված են ՆԱՍԱ-ի տեղեկատվության վրա :

## Երկնային մարմինների պերիհելիոնի [[պրեցեսիա]]ն
աջից|մինի|345x345փքս|Էլիպսաձեւ ուղեծրի պրեցեսիայի դիագրամ
Արեգակնային համակարգի մոլորակների ուղեծրերի պարամետրերը, կապված այս մոլորակների փոխադարձ ազդեցության հետ, ժամանակի ընթացքում դանդաղ փոփոխությունների են ենթարկվում։ Մասնավորապես, ուղեծրային առանցքը աստիճանաբար շրջվում է (ուղեծրային հարթությունում) դեպի ուղեծրային շարժման կողմը, և պերիհելիոնը համապատասխանաբար տեղաշարժվում է («պերիհելիոնի նախապատվություն», տե՛ս նկարը)։ Մերկուրիի պերիհելիոնը վերադառնում է իր նախնական դիրքին յուրաքանչյուր 260 հազար երկրային տարին մեկ, Յուպիտերի համար այս ժամանակահատվածը կազմում է մոտ 300 հազար տարի  :

19-րդ դարի կեսերին աստղագետները հայտնաբերեցին, որ Մերկուրիի համար նշված տեղաշարժը տեղի է ունենում մի փոքր ավելի արագ, քան կանխատեսված էր նյուտոնյան ձգողության օրենքով . հետագայում նմանատիպ անոմալիա հայտնաբերվեց նաև այլ երկնային մարմինների շարժման մեջ։

Պատճառը բացատրվում է հարաբերականության ընդհանուր տեսությամբ (GTR); ընդհանուր հարաբերականության հավասարումներից հետևում է տեղաշարժի ճիշտ այնպիսի արժեք, որն իրականում նկատվում է։

Լրացուցիչ տեղաշարժը («հարաբերական շտկում») հաշվարկվել և ստուգվել է մի քանի մոլորակների և աստերոիդների համար ։

Վեներայի և Երկրի վերաբերյալ տվյալների մեծ սխալը պայմանավորված է նրանց ուղեծրերի գրեթե շրջանաձև լինելով։

## Սմ. նույնպես
* Ապոկենտրոն և պերիկենտրոն
* Երկնային մեխանիկա

## Նշումներ

## Գրականություն
* 
* 
* 

## Արտաքին հղումներ
* 
* 
* 

Կատեգորիա:Երկնային մեխանիկա
Կատեգորիա:Ուղեծրեր
Ենթաշագանակագույն թզուկ

[մինի|250x250փքս|[Արեգակի չափի համեմատությունը Cha 110913-773444 ենթաշագանակագույն թզուկի և Յուպիտերի ]]
**Ենթաշագանակագույն թզուկը** կամ **շագանակագույն ենթաթզուկը** երկնային մարմին է, որն առաջացել է նույն կերպ, ինչպես աստղերն ու շագանակագույն թզուկները (այսինքն՝ գազի ամպի ինքնահոս կոլափսով, ոչ թե սեղմումով ), բայց ավելի պակաս զանգվածով, որը պահանջվում է ջերմամիջուկային ռեակցիաներ առաջացնելու համար։

## Նկարագրություն
Չնայած այս օբյեկտները առաջանում են նույն կերպ, ինչ աստղերը, այդուհանդերձ դեռևս համաձայնություն չկա՝ այդ օբյեկտները աստղեր թե մոլորակներ համարել : Նրանց ջերմաստիճանն ու լուսավորությունն այնքան ցածր են, որ հաճախ շագանակագույն ենթաթզուկները չեն տարբերվում մոլորակներից։

Այդ պատճառով, Միջազգային աստղագիտական միությունը ներմուծեց ենթաշագանակագույն թզուկի գաղափարը և առաջ քաշեց սահմանային փոխզիջումային տարբերակ. Օբյեկտները, որոնցում ջերմամիջուկային ռեակցիաները չեն ընթանում և կապված չեն աստղերի հետ, ենթաշագանակագույն թզուկներ են, և այլապես՝ մոլորակներ՝ անկախ կազմավորման մեխանիզմից, բայց այս կարծիքը ընդհանուր առմամբ ընդունված չէ։

Վերին զանգվածի սահմանը համարվում է 0,012 արեգակնային զանգված կամ, համապատասխանաբար, 12,57 Յուպիտերի զանգված   ։ Ստորին սահմանը ճշգրիտ սահմանված չէ, բայց ենթադրվում է, որ նման առարկան կարող է առաջանալ, երբ ամպի սկզբնական զանգվածը պակաս չէ Յուպիտերի զանգվածից : 2007-ի հոդվածում նկարագրված էր 3 յուպիտեր զանգված ունեցող օբյեկտ :

## Հնարավոր շագանակագույն ենթաթզուկներ
* CoRoT-3 b
* 2M1207 b
* SCR 1845-6357 B
* Cha 110913-773444
* UGPS J0722-0540
* WISE 0855–0714

## Նշումներ

Կատեգորիա:Աստղաֆիզիկա
Կատեգորիա:Մոլորակների տեսակներ
Ողջունեցե՛ք, ահա Վերդենը

**Ողջունեցե՛ք, ահա Վերդենը**, Կարապետ Ադամյանի նկարներից, ռազմական թեմայով ստեղծագործություն, որը ստեղծվել է Առաջին համաշխարհային պատերազմից անմիջապես հետո Ֆրանսիայի Վերդեն քաղաքի հետ կատարված իրադարձության կապակցությամբ, երբ գերմանական բանակը, ցանկանալով հասնել իր նպատակին, ոչ միայն չկարողացավ գրավել այն, այլև քաղաքի մատույցներում կորցրեց մեկ միլիոն զինվոր։ Ահա այս դեպքն է գեղանկարով ներկայացրել նկարիչը։ Գղափարական առումով նկարը ցույց է տալիս գերմանական ագրեսիվ կայսրության ամոթալի պարտությունը ֆրանսիական հողում։

## Նկարագրություն
Հեռվում մեղմ լուսավոր բծով ուրվանկարված է անառիկ մնացած պարսպապատ, աշտարակաձև մուտքերով քաղաքը, իսկ առջևի բնագծում՝ գերմանական զինվորների դիակների հսկայական դեզ։ Գերմանական բանակը ողջունում է Վերդենին իր զինվորների դիակներով՝ չարժանանալով ներս մտնելու բաղձալի նպատակին։

## Գեղարվեստական արտահայտության եղանակներ
Ադամյանը փորձել է գեղանկարչական միջոցներով հետաքրքրություն ստեղծել։ Հեռվում լուսավոր բծով ցույց է տալիս անառիկ մնացած ամրոցն իր աշտարակներով, իսկ առջևում լուսարձակի օգնությամբ ստեղծում է լույսի ու ստվերի հակադրումներ։ Բծախնդրությամբ են պատկերված դիակնրը՝ իրար  վրա թափված տարբեր դիրքերով, իրենց համազգեստներով, սաղավարտներով, հրացաններով և այլ սպառազենով։ Սակայն նվազ է գեղարվեստական ընդհանրացումը, աղքատ է գեղարվեստական արտահայտչականությունը։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Կարապետ Ադամյանի նկարներ
Կատեգորիա:Հայաստանի ազգային պատկերասրահի նկարներ
Ազատություն (նկար)

**«Ազատություն»**, Կարապետ Ադամյանի նկարներից, սիմվոլիկ ռեալիստական բովանդակությամբ նկար, որը խորհրդանշում է հայ ժողովրդի ազատագրման գաղափարը։ Պատկերը ստեղծվել է հայկական կոտորածներից հետո, հավանաբար այդ մղձավանջային ողբերգության պատճառած ցասումից հետո։ Ստեղծագործությունը համընկնում է Ադամյանի գործունեության առաջին շրջանին։

## Մտահղացում
Պետք է ենթադրել, որ Ադամյանը այս ստեղծագործության կոմպոզիցիան մտահղացել է Դելակրուայի «Ազատություն բարիկադների վրա» պատկերի կամ Ռյուդի «Մարսելիոզ» խմբաքանդակի օրինակով, բայց դժվար է որոշել՝ արդյոք նկարչի մտահղացման գաղափարն է առիթ տվել օգտվելու այդ արվեստագետների ստեղծագործություների կոմպոզիցիայից, թե նրանց գործերի կոմպոզիցիան է առիթ հանդիսացել նման թեմայով պատկեր մտահղանալուն։

## Նկարագրություն
Ներկայացնում է պատերազմի դաշտի մի հատված։ Գրոհող զինվորների գլխավերևում սավառնում է ձեռքի շղթաները կտրտած մի կին՝ զինվորներին գրոհի կոչելիս։ Եթե չլիներ այդ կինը, պատկերը կարելի էր դիտելլ որպես սովորական մարտի տեսարան։ Սակայն Ադամյանը դրան տվել է սիմվոլիկ իմաստ։ Սավառնող կինը խորհրդանշում է համբերության բաժակը լցված Հայաստանը, որն իր զավակներին կոչ է անում պայքարի՝ հանուն ազատության։ Այս գաղափարն է նկարչին թելադրել կնոջը պատկերել փողփողացող պատմուճանով, վրեժխնդրության անզուսպ պոռթկումով համակված ցասումնալի արտահայտությամբ, շղթայազերծ բազուկները օդում պարզած, մարտի դաշտում սավառնելիս։

## Այլաբանության իմաստ
Արտասահմանում հայ նկարիչները ստիպված են եղել հայ ժողովրդի ազատագրական պայքարը մարմանավորել սիմվոլիկ պատկերներով՝ գոհացում տալու համար իրենց տարագիր հոգեվիճակին։

## Գեղարվեստական արտահայտչականություն
Նկարը մշակված է մինչիմպրեսիոնիստական շրջանի եվրոպական դասական արվեստի ոճով։ Մարդիկ պատկերված են ռեալիստորեն, կերպարների անհատականացումով, դեմքերի հոգեբանական արտահայտությամբ՝ համաձայն գրոհի նետված զինվորների հոգեկան ապրումների, որոնք համակված են կորովով լի անձնվիրությանբ, հայրենասիրական պարտքի գիտակցումով։
Շատ տպավորիչ է բազկատարած սավառնող կնոջ կերպարը, որի բազուկներից կախված կտրտված շղթաները մարմնավորում են պատկերի հիմնական գաղափարը։ Ցնցող են մարտադաշտում ընկած զինվորների դիակները։ Պատկերը գեղարվեստական որակի իր բարձրության վրա է։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Կարապետ Ադամյանի նկարներ
Կատեգորիա:Հայաստանի ազգային պատկերասրահի նկարներ
Վարդ քահանայի խաչքար (Մաքենիսի վանք)

**Վարդ քահանայի խաչքար**, որը գտնվում է Հայաստանի Գեղարքունիքի մարզի Մաքենիս գյուղի եզրին, ձոր իջնող բլրալանջին Մաքենիսի վանական համալիրում։ Հաշվառված է Հայաստանի պատմության և մշակույթի անշարժ հուշարձանների պետական ցանկում (5.64/9.4.2)։

## Տեղադրություն

Խաչքարը հենած է վանական համալիրի պարսպի հյուսիսային պատին։

## Վիմական արձանագրություն
Խաչքարը ունի 16 տող վիմական արձանագրություն։

# ԿԱՄԱՒՆ ԱՅ
# ԵՍ ՎԱՐԴ ՔԱՀԱՆԱՅ
# ԿԱՆԳՆ
# ԵՑԻ ԶԽԱՉ
# Ս ՓՐԿՈՒ
# ԹԻ ՀԱՒ
# Ր ԻՄՈՅ
# ԻՆՈՔԻՆ
# ԵՒ ՄԱԻ
# ՐՆ ԻՄ Կ
# ՈՒԼՋՀ
# ԱՆԻ,
# ԴԱՍՏԱՅԿՈՒԼԻՆ, 
# ՄԻԼԻԹՈՒԽՏԻՆ
# ԹՎ
# ՋԿԴ

## Տես նաև
* Մաքենյաց վանք

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Մաքենյաց վանքի խաչքարեր
Կատեգորիա:Խաչքարերի վիմական արձանագրություններ
Ավանի խաչքար (Մասրուց անապատ)

**Ավանի խաչքար**, որը գտնվում է Հայաստանի Գեղարքունիքի մարզի Ձորագյուղ գյուղի մեջ՝ Մասրուց անապատում։ Հաշվառված է Հայաստանի պատմության և մշակույթի անշարժ հուշարձանների պետական ցանկում (5.60/10.5.41)։

## Տեղադրություն

Խաչքարը կանգնեցված է հյուսիսային պատի մոտ, պատվանդանին։

## Վիմական արձանագրություն
Խաչքարը ունի 6 տող վիմական արձանագրություն։

# ԹՎ
# ՋԾ
# ԿԱՆԿՆԵՑԱՒ ԽԱՉՍ ՅԻՇԱՏԱ
# Կ ԱՒԱՆԻՆ, ՈՐ ԷՐ ԻՇԽԱՆՍ ՏԱՆՍ ԳԵ
# ՂԱՄԱՅ, ՈՎ ՀԱՆԴԻՊԻՔ ՅԻՇԵ
# ՑԷՔ Ի ՔՍ

## Տես նաև
* Մասրուց անապատ

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Մասրուց Անապատի խաչքարեր
Կատեգորիա:Խաչքարերի վիմական արձանագրություններ
Դավիթ եպիսկոպոսի խաչքար (Մասրուց անապատ)

**Դավիթ եպիսկոպոսի խաչքար**, որը գտնվում է Հայաստանի Գեղարքունիքի մարզի Ձորագյուղ գյուղի մեջ՝ Մասրուց անապատում։ Հաշվառված է Հայաստանի պատմության և մշակույթի անշարժ հուշարձանների պետական ցանկում (5.60/10.5.56)։

## Տեղադրություն
Խաչքարը կանգնեցված է անապատի արևելյան պատի դիմաց, խաչքարերի շարքում։

## Վիմական արձանագրություն
Խաչքարը ունի 14 տող վիմական արձանագրություն։

# ԱՒԾԵԱԼ ԱՐԵԱՄԲ ՅԻ ՍԲ ԽԱՉՍ ԲԱՐ
# ԵԽՕՍ ԴԱՒԻԹ ԵՊԻՍԿՈՊՈՍԻՆ ՀՈԳՒՈՅՆ
# ՅԻՇԵ
# ՑԷՔ
# Ի ՔՍ
# ԴԱՒԻԹ
# ԵՊԻՍԿՈՊՈՍ
# ՈՐ ՍԱՅ
# ՆՈՐ
# ՈԳԵ
# ԱՅ ԶԵ
# ԿԵՂԵՑԻՍ
# ԹՎ
# ՌԿ

## Տես նաև
* Մասրուց անապատ

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Մասրուց Անապատի խաչքարեր
Կատեգորիա:Խաչքարերի վիմական արձանագրություններ
Կարապետի խաչքար (Առաքելոց վանք, Աճարկուտ)

**Կարապետի խաչքար**, որը գտնվում է Հայաստանի Տավուշի մարզի Կիրանց (Գետաշեն) գյուղից 3 կմ արևմուտք, Աճարկուտ գյուղից 2 կմ արևմուտք, Կիրանց գետակի ափին, անտառապատ լեռների լանջերին՝ Առաքելոց վանական համալիրում։ Հաշվառված է Հայաստանի պատմության և մշակույթի անշարժ հուշարձանների պետական ցանկում (10.8/6.12.7)։

## Տեղադրություն

Խաչքարը կանգնեցված է գլխավոր եկեղեցու հարավային պատի մոտ, արտաքուստ, պատվանդանի վրա։

## Նկարագրություն

Կարմիր տուֆից է, քանդակները՝ բուսական և երկրաչափական։ Խաչից վերև, բուսական քանդակների մեջ Քրիստոսի քանդակն է, կողքերից մեկական հրեշտակ։

## Վիմական արձանագրություն
Խաչքարը ունի 3 հատ վիմական արձանագրություններ։

### Արձանագրություն 1
Խաչքարի երեսին, խաչի թեք մակերեսներին, շրջանակին, սկսած խաչի ձախակողմի ստորին մասից, մեկ տողով, չափածո.

### Արձանագրություն 2
Խաչքարի կենտրոնական մասի աջ և ձախ կողմերին, հորիզոնական մեկ տողով.

### Արձանագրություն 3
Խաչքարի ճակատին, Քրիստոսի բարձրաքանդակի ձեռքի վրա և կլոր շրջանակին, 1 տողով.

## Տես նաև
* Առաքելոց վանք (Կիրանց)

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Տավուշի մարզի խաչքարեր
Կատեգորիա:Խաչքարերի վիմական արձանագրություններ
Կատեգորիա:Պատկերաքանդակ խաչքարեր
Positions (ալբոմ)

**«Positions»**, ամերիկացի երգչուհի Արիանա Գրանդեի վեցերորդ ստուդիական ալբոմը, որը թողարկվել է 2020 թվականի հոկտեմբերի 30-ին՝ Republic Records լեյբլի միջոցով։ Նույնանուն երգը թողարկվել է որպես ալբոմի գլխավոր սինգլ՝ 2020 թվականի հոկտեմբերի 23-ին։ Ալբոմը բաղկացած է 14 երգերից և ներառում է համագործակցություններ այնպիսի արտիստների հետ, ինչպիսիք են Doja Cat-ը, The Weeknd-ը և Ty Dolla Sign-ը։

## Նախապատմություն
2020 թվականի ապրիլի 19-ին առաջին անգամ հայտնի դարձավ, որ Գրանդեն աշխատում է նոր երաժշտության վրա։ Սակայն, 2020 թվականի մայիսին տված հարցազրույցի ժամանակ հայտնել է, որ կարանտինի ժամանակ ալբոմ չի թողարկելու։ Հոկտեմբերի 14-ին Գրանդեն սոցցանցերում հայտնել է, որ իր վեցերորդ ստուդիական ալբոմը թողարկվելու է նույն ամսին։ Երեք օր անց նա դանդաղեցված հոլովակ է հրապարակել, որտեղ ստեղնաշարերի վրա գրում է «positions» բառը։ Նույն օրը, Գրանդեի պաշտոնական կայում երկու հետհաշվարկ է սկսվել, որոնցից մեկը մինչև 2020 թվականի հոկտեմբերի 23-ն է, մյուսը՝ նույն թվականի հոկտեմբերի 30-ը։ 2020 թվականի հոկտեմբերի 23-ին իր Թվիթթերյան էջում հաստատել է, որ ալբոմը թողարկվելու է հոկտեմբերի 30-ին, ինչպես նաև ներկայացրել է ալբոմի շապիկը։ Ալբոմի երգացանկը ներկայացվել է հաջորդ օրը։

## Առաջխաղացում
### Սինգլներ
«Positions»-ը թողարկվել է որպես ալբոմի գլխավոր սինգլ՝ 2020 թվականի հոկտեմբերի 23-ին։ Երգի երաժշտական տեսահոլովակը թողարկվել է նույն օրը։ «34+35»-ը թողարկվել է որպես ալբոմի երկրորդ սինգլ՝ 2020 թվականի հոկտեմբերի 30-ին։

## Երգացանկ

## Հիթ-շքերթներ

### Շաբաթական հիթ-շքերթներ

### Տարեկան հիթ-շքերթներ

## Հավաստագրեր

## Թողարկման պատմություն

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:2020 ալբոմներ
Կատեգորիա:Billboard 200 գլխավորած ալբոմներ
Կատեգորիա:Արիանա Գրանդեի ալբոմներ
Թաշտին և նրա ծնողներին նվիրված խաչքար (Մշկավանք)

**Թաշտին և նրա ծնողներին նվիրված խաչքար**, որը գտնվում է Հայաստանի Տավուշի մարզի Կողբ գյուղից 3 կմ հարավ-արևմուտք գտնվող Մշկավանքի վանական համալիրում։ Հաշվառված է Հայաստանի պատմության և մշակույթի անշարժ հուշարձանների պետական ցանկում (10.41/23.1.1)։

## Տեղադրություն

Խաչքարը կանգնեցված է գավթի մեջ արևելյան պատի տակ։

## Նկարագրություն

Խաչքարի հայկական միջնադարյան արվեստի բացառիկ ստեղծագործություններից է։ Ուշագրավ է քիվի շքեղ զգեստներով, հասակով մեկ կանգնած պատկերաքանդակները, ուր ներկայացված է մինչև այսօր խաչքարագործության ասպարեզում չդիտված ավետման տեսարանը, իսկ խաչի մոտ արևի և լուսինի քանդակներն է՝ իբրև խաչելության դրվագներ։

## Վիմական արձանագրություն
մինի|ձախից|Խաչատուր կազմողի քանդակած մանրանկարային շքեղությամբ ավետման տեսարանը|alt=Խաչքարը ունի 2 հատ վիմական արձանագրություն։

### Արձանագրություն 1
Խաչքարի գեղաքանդակ սրբապատկերների մոտ։
#ԳԱԲՐԻԵԼ։ ԱԲ Ա[ՍՏՈՒԱ]ԾԱԾԻՆ։
#ՅՍ ՔՍ։
#ՍԲ ՅՈՎԱՆ։
#ՄԻՔԱԵԼ

### Արձանագրություն 2
Խաչքարի քիվին։
#ՏՐ ԱԾ ՈՂՈՐՄԵԱՅ ԹԱՇՏԻՆ ԵՒ ԻՒՐ ԾՆՈՂԱՑՆ
#ՈՐ ԶԽԱՉՍ ԿԱՆԳ[Ն]ԵԱՑ։ Ի ԹՎԻՍ ՀԱ[Յ]ՈՑ։ ՉԽ։

## Տես նաև
* Մշկավանք

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Տավուշի մարզի խաչքարեր
Կատեգորիա:Խաչքարերի վիմական արձանագրություններ
Կատեգորիա:Պատկերաքանդակ խաչքարեր
Ստորագրությունն անընթեռնելի է

**«Ստորագրությունն անընթեռնելի է»** (), 1954 թվականի խորհրդային երգիծական նկարված անիմացիոն ֆիլմը մեծահասակների համար։

## Սյուժե
Ինկուբատորի տնօրեն բյուրոկրատ Խլուրդն աշխատանքի է ընդունում նոր աշխատակցի՝ Առնետին, որի նախկին աշխատավայրից բերված բնութագիրն անընթեռնելի ստորագրությամբ է։ Շուտով նոր աշխատողն սկսում է ձու ուտել՝ օգտվելով պահակի անուշադրությունից։ Այս առիթով հրավիրված նիստն անցնում է գողի թելադրանքով, բայց ինկուբատորի ազնիվ աշխատակիցները դարան են կազմակերպում։ Առնետը բռնվում է գողության վայրում, իսկ Խլուրդը պաշտոնանկ է արվում։

## Ստեղծողներ

## Դերերը հնչյունավորել են

## Վիդեո
1990-ական թվականներին մուլտֆիլմը թողարկվել է Studio Ro Video մուլտֆիլմերի հավաքածուներում։

## Մուլտֆիլմի մասին

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* 

Կատեգորիա:1954 մուլտֆիլմեր
Կատեգորիա:«Սոյուզմուլտֆիլմ» ստուդիայի մուլտֆիլմեր
Կատեգորիա:Ալեքսանդր Իվանովի մուլտֆիլմեր
Կատեգորիա:Խորհրդային մուլտֆիլմեր
Մալեցունյան ջրվեժ

**Մալեցունյան ջրվեժը** 192 մետր բարձրությամբ (630 ոտնաչափ) ջրվեժ է Հարավային Աֆրիկայի Լեսոթոյում։ Այն գտնվում է Սեմոնկոնգ քաղաքի մոտակայքում։ Ջրվեժը գտնվում է Մալեցունյան գետի վրա, իսկ այս ջրվեժի գահավիժումը տեղի է ունենում տրիաս-յուրայի տիպի բազալտի եզրից։

## Ջրվեժ
Երբ այն կապվում է ջրվեժի ավազանի հետ, ընկղմված ջրերն առաջացնում են արձագանք։ Տեղական լեգենդի համաձայն՝ ձայնը ջրվեժի ջրերում խեղդված մարդկանց ողբն է։

2017-ի դեկտեմբերին YouTube-ի ավստրալիական *How Ridiculous* ալիքը արձանագրեց Մալեցունյան ջրվեժում սահմանած բասկետբոլի աշխարհի ամենաբարձր հարվածի ռեկորդը։ Սա ներկայիս համաշխարհային ռեկորդն է։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ

* https://sanipassprivatetours.com/the-great-water-snake-of-lesotho/
* https://shimanovskadm.ru/hy/riga/krasivye-nazvaniya-vodopadov-mira-samye-krasivye-vodopady-v.html
* https://sozvezdie21.ru/hy/pasport/kak-nazyvaetsya-samyi-bolshoi-vodopad-afriki-samyi-bolshoi-vodopad-reki-v.html
* https://btet.ru/hy/emigraciya/samyi-bolshoi-vodopad-afriki-8-bukv-samyi-bolshoi-vodopad-reki-v-afrike-no/
* https://bazovo.ru/hy/detskijj-cerebralnyjj-paralich/izvestnye-vodopady-samye-krasivye-vodopady-v-mire/
* http://kupitspining.ru/hy/otvodnojj-povodok/bolshoi-vodopad-v-mire-samyi-bolshoi-vodopad-v-mire.html
* http://anturinfo.ru/hy/kakoi-vodopad-v-afrike-samyi-vysokii-kak-nazyvaetsya-samyi-bolshoi-vodopad.html

Կատեգորիա:Աֆրիկայի ջրվեժներ
Կատեգորիա:Լեսոթոյի ջրվեժներ
Կատեգորիա:Ջրվեժներ այբբենական կարգով
Լոֆոի ջրվեժ

**Լոֆոյի ջրվեժ** (հայտնի է նաև որպես Չուտես Կալոբա և Չուտես Լոֆոի), Կունդելունգու ազգային պարկում, Կատանգա նահանգ, Կոնգոյի Դեմոկրատական Հանրապետություն։ Այն իր 340 մետր բարձրությամբ Կենտրոնական Աֆրիկայի ամենամեծ ջրվեժներից մեկն։ Լոֆոիի ջրերը Լուֆիրա գետի օժանդակ ջրերն են։ Հունիս-հոկտեմբեր ամիսներին չորային եղանակի պատճառով ջրվեժը կարելի է ասել մասնակիորեն չորանում է, բայց տարվա մնացած ժամանակահատվածում անկումները բավականին կտրուկ են :

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
*Picture of the Falls
*Map of Kundelungu National Park

Կատեգորիա:Ջրվեժներ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Կոնգոյի Դեմոկրատական Հանրապետության ջրվեժներ
Գուլբոտին նվիրված խաչքար (Մշկավանք)

**Գուլբոտին նվիրված խաչքար**, որը գտնվում է Հայաստանի Տավուշի մարզի Կողբ գյուղից 3 կմ հարավ-արևմուտք գտնվող Մշկավանքի վանական համալիրում։ Հաշվառված է Հայաստանի պատմության և մշակույթի անշարժ հուշարձանների պետական ցանկում (10.41/23.1.4)։

## Տեղադրություն

Խաչքարը կանգնեցված է գավթի մեջ հյուսիսային պատի տակ։

## Նկարագրություն

Խաչքարի վրա մանրանկարային շքեղությամբ ավետման տեսարանն է։ Վախվորած Աստվածածինն ու Գաբրիել հրեշտակապետը շքեղ տարազով են, Հիսուն ընկղմված է գահավորակի մեջ։ Նույն մոտիվներով վարպետի խաչքարերից մեկը Վանաձորում է, մեկը՝ Նոր Վարագավանքում, մեկն էլ՝ Դովեղում։

## Վիմական արձանագրություն
մինի|ձախից|Խաչատուր կազմողի քանդակած մանրանկարային շքեղությամբ ավետման տեսարանը|alt=Խաչքարը ունի 6 տող վիմական արձանագրություն։

#ԱԲ ԽԱՉՍ ԲԱՐ[ԵԽԱՒՍ] ԳՈՒԼԲՈՏԻՆ, ԻՒՐԻՒ
#ՀՐԸՇՏԱԿ ԳԱԲ[ՐԻ]ԷԼ ԱՒԵՏԻ-
#ՔՆ ՄԱ[Ր]ԻԱՄՈ[Ւ]Ի
#ԹՎ[ԻՆ] ՌՃՍ
#ՅՍ ՔՍ։
#ԿԱԶ[ՄՈ]Ղ ԽԱՉԱՏՈՒՐ։

## Տես նաև
* Մշկավանք

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Տավուշի մարզի խաչքարեր
Կատեգորիա:Խաչքարերի վիմական արձանագրություններ
Կատեգորիա:Պատկերաքանդակ խաչքարեր
Հայկական էթնիկ անկլավների ցանկ

**Հայկական էթնիկ անկլավների ցանկ**, ներառում է քաղաքներ, շրջաններ և թաղամասեր, որտեղ գերազանցապես բնակվում է հայ բնակչություն, կամ կապված է հայկական մշակույթի հետ ինչպես ներկայում, այնպես էլ պատմականորեն։ Բնակչության վերաբերյալ ներկայացված թվերի մեծ մասը հիմնված է տարբեր կազմակերպությունների և լրատվամիջոցների գնահատականների վրա, քանի որ շատ երկրներ պարզապես չեն հավաքում էթնիկ պատկանելության մասին տվյալներ։

## Ներկայիս անկլավներ
[thumb|300px|[Սուրբ Ղազար կղզին, տեղակայված Վենետիկի ծովածոցում, հայ կաթոլիկ վանականների տուն է։]]

### 

### Մերձավոր Արևելք
#### 

Սիրիայում կան մի շարք հայաբնակ գյուղեր, որոնցից են Արամոն, Ալ-Ղանիմեհը, Քեսաբը (2,000–2,200), որոնք գտնվում են Լաթակիայում, և Յակուբիեն՝ Իդլիբում։ Հալեպում կան նաև երկու հայաբնակ թաղամասեր, որոնք են Նոր գյուղը և Ալ Ջդայդեն։

#### Այլ երկրներ

### Հետխորհրդային երկրներ
#### (դե ֆակտո)

2004 թվականի դրությամբ Աբխազիայում հաշվվում էր մոտ 50-60 հայկական գյուղ։ 2011 թվականի աբխազական մարդահամարի տվյալներով՝ հայերը կազմում էին Սուխումիի շրջանի բնակչության մեծամասնությունը (6467 հայ, 11 531 ընդհանուր թվի 56,1 տոկոսը), ինչպես նաև մեծ թիվ էին կազմում Գուլրիփշի (8430 հայ կամ 18 032-ի 46,8 տոկոսը) և Գագրայի շրջաններում (15 422 հայ, կամ 40 217-ի 38,3 տոկոսը)։

#### 
thumb|275px|Ջավախքը Վրաստանի քարտեզի վրա՝ նշված կարմիր գույնով՝ Սամցխե-Ջավախեթիի մարզի ուրվագծված սահմանների ներսում

#### 

### 

## Վերացած անկլավներ

## Տես նաև
*Հայկական սփյուռք

## Նշումներ

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Սփյուռքահայ հասարակություն
Ռոզաննա Բար

**Ռոզաննա Բար**, առավել հայտնի է որպես պարզապես **Ռոզաննա** (, ), ամերիկացի դերասանուհի, հումորիստ, սցենարիստ, պրոդյուսեր, ռեժիսոր և 2012 թվականի ԱՄՆ նախագահի թեկնածու Խաղաղության և ազատության կուսակցությունից։

## Կենսագրություն
Բարն իր կարիերան սկսել է ելույթ ունենալով Սթենդ ափ շոուներում, իսկ 1988 թվականին թողարկել է իր «Ռոզաննա» սիթքոմը։ Շոուն հաջողություն է ունեցել և տևել է ինը եթերաշրջան՝ 1988-1997 թվականներին։ Շոուում կատարած իր աշխատանքի համար արժանացել է «Էմմի» և «Ոսկե գլոբուս» մրցանակների։ 2002 թվականին «Ռոզաննա» սիթքոմը «Բոլոր ժամանակների հիսուն մեծագույն հեռուստաշոուներ»-ի ցուցակում զբաղեցրել է 35-րդ տեղը։

1997 թվականին՝ իր սերիալի ավարտից հետո, 1998 թվականին նա թողարկել է իր սեփական «*The Roseanne Show*» թոք-շոուն, որը ավարտել է 2000 թվականին, իսկ դրանից հետո թողարկել է այնպիսի շոուներ, ինչպիսիք են «*The Real Roseanne Show*»-ը (2003) և «*Roseanne’s Nuts*»-ը (2011)։

Տարիների ընթացքում նկարահանվել է այնպիսի ֆիլմերում, ինչպիսիք են «Սատանան» (1989), «Ո՞վ էլ ասեր 2» (1990), «Ֆրեդին մահացած է։ Վերջին մղձավանջը» (1991), «Նույնիսկ կովբոյ աղջիկներն են երբեմն տխրում» (1993), «Հուսահատությունը դեմքին» (1995), ինչպես նաև մասնակցել է «Սմբակներով մի խփիր» (2004) ֆիլմի հնչյունավորմանը։ 1991-1994 թվականներին հրավիրված աստղ է եղել «Շաբաթ երեկոյան ուղիղ եթերում» հանրաճանաչ շոուում։

1992 թվականին Բարը Հոլիվուդյան փառքի ծառուղիում արժանացել է սեփական աստղին։

1998 թվականին նրա քաշը գերազանցել է 165 կգ-ը և Ռոզաննան ստիպված է եղել համաձայել ստամոքսի շունտավորման վիրահատությանը, որի արդյունքում նիհարել է ավելի քան 100 կգ։

Բարը ազգությամբ հրեա է, որի նախնիները Լեհաստանից, Ռուսաստանից և Ավստրո-Հունգարիայից են։

2012 թվականի հունվարի վերջին փաստաթղթերը ներկայացրել է Կանաչների կուսակցությանը՝ ԱՄՆ-ի նախագահի թեկնածու առաջադրվելու համար։ Արդյունքում մասնակցել է Խաղաղության և ազատության ձախ կուսակցության մրցույթին և ընտրություններում զբաղեցրել է վեցերորդ տեղը։ Նախագահի պաշտոնում Դոնալդ Թրամփի առաջադրումից հետո շատերի համար անսպասելիորեն սկսել է աջակցել նրան, ինչպես նաև մի շարք աջ կոնսպիրոլոգիական տեսությունների։

2018 թվականին Ռոզաննայի ռասիստական թվիթը ազգային սկանդալ է առաջացրել և հանգեցրել է նրա շոուի չեղարկմանը։ Նա դա անվանել է վատ կատակ։

## Մատենագրություն
* 
* 
* 

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:1952 ծնունդներ
Կատեգորիա:20-րդ դարի ամերիկացի դերասանուհիներ
Կատեգորիա:20-րդ դարի ամերիկացի կին գրողներ
Կատեգորիա:21-րդ դարի ամերիկացի դերասանուհիներ
Կատեգորիա:21-րդ դարի ամերիկացի կին գրողներ
Կատեգորիա:21-րդ դարի ամերիկացի քաղաքական գործիչներ
Կատեգորիա:«Ոսկե գլոբուս» մրցանակի դափնեկիրներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի կին հնչյունավորողներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի կինոդերասանուհիներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի հեռուստատեսային դերասանուհիներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի պրոդյուսերներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի ռեժիսորներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի սցենարիստներ
Կատեգորիա:Հոլիվուդյան փառքի ծառուղի
Կատեգորիա:Նոյեմբերի 3 ծնունդներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի կատակերգուներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի հեռուստապրոդյուսերներ
Կատեգորիա:Թատրոնի ամերիկացի դերասանուհիներ
Կատեգորիա:ԱՄՆ-ի կին քաղաքական գործիչներ
Դեքստեր Գորդոն

**Դեքստեր Գորդոն** (, ), ամերիկացի ջազային հարդ-բոպի առաջամարտիկ տենոր սաքսոֆոնահար, դերասան։

## Կենսագրություն
13 տարեկանում սովորել է կլառնետ նվագել։ Ժամանակին առաջադրվել է ամերիկյան Կինոակադեմիայի մրցանակին «Կեսգիշերին մոտ» ( թվական) ֆիլմում առաջին պլանի լավագույն տղամարդու դերի համար։ Գորդոնը ջազի պատմության մեջ ամենաազդեցիկ և պատվավոր դեմքերից էր. նրա ներդրումը  կատարման յուրաձևության, հզոր և լիաձայն կատարման զարգացման գործում և՛ սաքսոֆոնի համար ընդհանրապես, և՛ տենորային սաքսոֆոնի համար մասնավորապես անգնահատելի է։

Գորդոնի հասակը 198 սմ էր, որի համար էլ  նրան անվանել են երկարահասակ Դեքստեր (): 60-ական թվականների կեսերին նա նվագել է տենոր սաքսոֆոն Conn 10M 'Ladyface'  փողածայրոցով Dukoff Hollywood B.D. 5*, այնուհետև տեղափոխվել է Selmer Mark VI և սկսել օգտագործել Otto Link florida-ի փողածայրը, որն այդ ժամանակների ջազային տենոր սաքսոֆոնահարների համար ստանդարտ հավաքածու է համարվել։

Նա ելույթ է ունեցել այնպիսի հայտնի երաժիշտների հետ, ինչպիսիք են Լայոնել Խեմպտոնը, Տեդ Դեմերոնը, Չարլզ Մինգուսը, Լուի Ամսթրոնգը, Բիլի Էքսթայնը, Բեն Ուեբսթերը, Ջոննի Գրֆինը։ 1947 թվականին մի քանի շաբաթ նվագել է  Ֆլեդչեր Խենդերսոնի նվագախմբում։

## Հետաքրքիր փաստեր
Գորդոնը թափառական կյանք է վարել և 1960 -ական թվականներին որոշ ժամանակով  հաստատվել է Դանիայում՝ Կոպենհագենում, որտեղ այդ ժամանակ ապրել է Ուլրիխների ընտանիքը։ Հայտնի թենիսիստ Տորբեն Ուլրիխի լրագրողական գործունեությունը նրանց մտերմացրել է, և նրանք դարձել են բարեկամներ։  Գորդոնը դարձել է նորածին Լարս Ուլրիխի«(Metallica» խմբի հայտնի թմբկահար) կնքահայրը։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Dexter Gordon

Կատեգորիա:«Գրեմմի» մրցանակի դափնեկիրներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի երաժիշտներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի կոմպոզիտորներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի ջազմեններ
Կատեգորիա:Ամերիկացի սաքսաֆոնահարներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի տղամարդ կինոդերասաններ
Մանդրակա ջրվեժ

**Մանդրակա ջրվեժ**, փոքր ջրվեժների խումբ Մանդրակա գետի վրա, Մադագասկարի մայրաքաղաք Անտանանարիվոյից մոտ 65 կիլոմետր հեռավորության վրա։ Նրանց բոլորի ընդհանուր բարձրությունը ընդամենը 30 մետր է։

Ջրվեժի ջուրն օգտագործվում է Մանդրակայի հիդրոէլեկտրակայանի համար, իսկ Մանդրակայի էլեկտրակայանին ջուր մատակարարվում է Մանթասոայի կողմից դեռևս 1956 թվականից։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ

Կատեգորիա:Մադագասկարի ջրվեժներ
Կատեգորիա:Ջրվեժներ այբբենական կարգով
Գոյտակազիս ազգային անտառ

**Գոյտակազիս ազգային անտառ** (), ազգային անտառ Բրազիլիայի Էսպիրիտու Սանտու նահանգում։

## Տեղագրություն
Գոյտակազիս ազգային անտառը գտնվում է Էսպիրիտու Սանտու նահանգի Լինյարիս մունիցիպալիտետում։ Ունի 1424 հա տարածք։ Գտնվում է Ռիու Դոսի գետի հարավային կողմում՝ Լինյարիս քաղաքի դիմաց։ Անտառը և նրա բուֆերային գոտին Ատլանտյան անտառ բիոմում են՝ Հոլոցենի վերջին ծովային անկումից հետո բերուկային հողի վրա, ինչը նրան տալիս է եզակի հատկություններ։ Անտառով է անցնում էլեկտրահաղորդման գիծը, պահպանման համար մուտքի ուղիները և Ալաեսսե Ֆիորոտ քաղաքային ճանապարհը։ Վտանգավոր է որսորդությունը և բուսական ռեսուրսների ապօրինի արդյունահանումը, տնային կենդանիների հարձակումն ու բույսերի և կենդանիների տեսակների ներմուծումը։

## Պատմություն
Գոյտակազիս ազգային անտառը ստեղծվել է 2002 թվականի նոյեմբերի 28-ի դաշնային հրամանագրով՝ բնական ռեսուրսների բազմակի օգտագործման կառավարումը խթանելու, ջրային ռեսուրսների և կենսաբազմազանության պահպանման և պաշտպանության, դեգրադացված տարածքները վերականգնելու, ինչպես նաև էկոլոգիական կրթությանը աջակցելու նպատակներով։ Նախկինում ուներ մոտավորապես 1350 հա տարածք։ Այն դարձել է Կենտրոնական Ատլանտյան անտառ էկոլոգիական միջանցքի մի մասը, որը ստեղծվել է 2002 թվականին։ Դասվում է Բնության պահպանության միջազգային միության VI կատեգորիային (բնական ռեսուրսի կայուն օգտագործմամբ պահպանվող տարածք)։ Ազգային անտառն այժմ գտնվում է Չիկո Մենդեսի Կենսաբազմազանության պահպանության ինստիտուտի ղեկավարության ներքո։

Անտառ ստեղծելու հրամանագիրը փոխարինվեց 2012 թվականի հունիսի 5-ի նոր հրամանագրով, որը ընդարձակեց տարածքը՝ հասցնելով 1,423.96 հա-ի։ Կառավարման ծրագիրը հրապարակվել է 2013 թվականի հունվարին։

## Ծանոթագրություններ

## Աղբյուրներ
*
*
*
*
*

Կատեգորիա:Բնօրինակում անաղբյուր հոդվածներ
Կատեգորիա:Բրազիլիայի ազգային անտառներ
Հան Կան

**Հան Կան** (, ), հարավկորեացի գրող։ 2016 թվականի գրականության Բուքերյան մրցանակի դափնեկիր է` «Բուսակերը» վեպի համար, որը պատմում է միս չուտելու որոշում ընդունած մի կնոջ մասին։ Այս վեպը եղել է նրա գրքերից մեկը, որը թարգմանվել է անգլերեն։

2024 թվականի գրականության Նոբելյան մրցանակի դափնեկիր։

## Կենսագրություն
Հան Կանը գրող Հան Սինովնի դուստրն է։ Նա ծնվել է Գվանջու քաղաքում և 10 տարեկանում տեղափոխվել է Սյուրի, Սեուլ։ Նա կորեական գրականություն է ուսումնասիրել Յոնսեի համալսարանում։ Նրա եղբայրը` Հան Դոլիմը, նույնպես գրող է։

Հանը սկսել է իր գրական կարիերան, երբ նրա բանաստեղծություններից մեկը տպագրվել է «Հասարակություն և գրականություն» պարբերականի համարներից մեկում։ Հաջորդ տարի նրա պաշտոնական դեբյուտն է նշվել, երբ իր «Ալ խարիսխ» պատմվածքը դարձել է Սեուլ Սինմուն գրական մրցույթի հաղթողը։

2005 թվականին Հան Կանը ստացել է գրական Լի Սանա մրցանակ։

2013 թվականի ամռանից սկսած՝ Հանը գրական վարպետություն է դասավանդում Սեուլի արվեստի ինստիտուտում։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:21-րդ դարի վիպասաններ
Կատեգորիա:Բուքերյան մրցանակի դափնեկիրներ
Կատեգորիա:Կին վիպասաններ
Կատեգորիա:Հարավկորեացի գրողներ
Կատեգորիա:Նոբելյան մրցանակի կին դափնեկիրներ
Your Song (երգ, Էլթոն Ջոն)

«**Your Song**» («Քո երգը»), բրիտանացի երգիչ Էլթոն Ջոնի երգը, որը գրվել է Բերնի Տոուպինի բանաստեղծությունների հիման վրա։ Առաջին անգամ թողարկվել է Էլթոն Ջոնի՝ 1970 թվականի «*Elton John*» ալբոմում։

1970 թվականի հոկտեմբերին երգը ԱՄՆ-ում թողարկվել է «*Take Me to the Pilot*» սինգլի «Բ»-ի կողքին։ Երկու երգերն էլ սկսել են հեռարձակվել ռադիոյով, բայց դիսկ–ժոկեյներին ավելի շատ դուր էր գալիս «Your Song» երգի  ձայնասկավառակը, այդ պատճառով հետագայում սինգլի «Ա» և «Բ» տարբերակները փոխվել են։ Արդյունքում երգը թե Մեծ Բրիտանիայում, թե ԱՄՆ-ում հայտնվել է առաջին տասնյակում։

2004 թվականին *[[Rolling Stone]]* ամսագիրը Էլթոն Ջոնի կատարմամբ «Your Song» երգը զետեղել է իր «Բոլոր ժամանակների 500 մեծագույն երգերի» ցուցակի 136-րդ հորիզոնականում։ 2011 թվականին երգը ցանկում եղել է 137-րդ հորիզոնականում։

Բացի այդ, Էլթոն Ջոնի «Your Song» երգը մտել է ռոքնռոլի փառքի սրահի կազմած *500 Songs That Shaped Rock and Roll*-ի ցուցակի մեջ։

1998 թվականին Էլթոն Ջոնի «Your Song» երգի բնօրինակ սինգլը («Your Song», 1970 թվական, «*Uni Records*» լեյբլ) մտել է *[[Գրեմմիի փառքի սրահ]]*։

2018 թվականին Լեդի Գագան երգը ձայնագրել է «*Revamp & Restoration*» տրիբյուտ-ալբոմի համար։

## Երգացանկ

*;1970 US 7" single
# "Take Me to the Pilot" – 3:43
# "Your Song" – 3:57

*;1971 UK 7" single;
# "Your Song"
# "Into the Old Man's Shoes"

*;1978 UK 7" single
# "Your Song"
# "Border Song"

*;1985 UK 7" single
# "Cry to Heaven"
# "Candy By the Pound"
# "Whole Lotta Shakin' Going On/I Saw Her Standing There/Twist and Shout" (Live)
# "Your Song" (Live)

*;1987 UK 7" single
# "Your Song" (Live)
# "Don't Let the Sun Go Down on Me" (Live)

*;1992 US 7" single
# "Your Song"
# "Border Song"

*;1999 US CD single
# "Recover Your Soul" (Live) – 4:40
# "Your Song" (Live) – 4:08

*;2000 US 12" single
# "We Belong" (S.R.R. Mix) by Pat Benatar – 10:39
# "Your Song" (Junior's Vasquez Mix) – 10:00

*;2002 US CD single
# "Your Song" – 4:19
# "Your Song" (Instrumental)
# "Your Song" (Video)

## Հիթ-շքերթներ

### Բնօրինակ տարբերակ

### Ալեսանդրո Սաֆինայի հետ տարբերակ

### Ռեմիքսներ

## Հավաստագրումներ

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Էլթոն Ջոնի երգեր
Կատեգորիա:Էլլի Գոլդինգի երգեր