Ռուսաստանի հայկական վանքերի և եկեղեցիների ցանկ

**Ռուսաստանի հայկական վանքերի և եկեղեցիների ցանկ**, Ռուսաստանի Դաշնության ներկայիս տարածքում երբևէ կառուցված հայկական 139 կրոնական կառույց (տաճարներ, վանքեր, եկեղեցիներ և մատուռներ), որոնք բոլորը՝ քանդված, կիսավեր կամ չգործող (ընդամենը՝ 35), նոր կառուցվող (22) կամ գործող (82, այդ թվում՝ Ռուսաստանի և Նոր Նախիջևանի թեմ՝ 46, Հարավային Ռուսաստանի թեմ՝ 36), ներկայացված են ստորև։

## [[Հարավային դաշնային տարածաշրջան (ՌԴ)|Հարավային դաշնային տարածաշրջան]]
### [[Ադըղեայի Հանրապետություն]]
* Սուրբ Գրիգոր եկեղեցի, Մայկոպ
* Սուրբ Հարություն եկեղեցի, Մայկոպ
* Սուրբ Համբարձում եկեղեցի, Պրոլետարսկի

### [[Աստրախանի մարզ]]
* Սուրբ Աստվածածին եկեղեցի, Աստրախան
* Սուրբ Գրիգոր Լուսավորիչ եկեղեցի, Աստրախան
* Սուրբ Հռիփսիմե եկեղեցի, Աստրախան
* Սուրբ Կատարինե եկեղեցի, Աստրախան
* Սուրբ Հարություն եկեղեցի, Աստրախան
* Սուրբ Պողոս-Պետրոս եկեղեցի, Աստրախան

### [[Դաղստանի Հանրապետություն]]
* Սուրբ Ամենափրկիչ եկեղեցի (Դերբենդ)
* Սուրբ Աստվածածին եկեղեցի, Ղզլար
* Սուրբ Գրիգոր Լուսավորիչ եկեղեցի, Ղզլար
* Սուրբ Գրիգորիս եկեղեցի, Դերբենդի մերձակայքում գտնվող Նյուդի գյուղում
* Հայկական մատուռ՝ հիմնադրված 2005 թվականին Ղզլարում
* Սուրբ Պողոս-Պետրոս եկեղեցի, Մախաչկալա
* Սուրբ Սարգիս եկեղեցի, Ղզլար

### [[Կարաչայ-Չերքեզիա]]
* Սուրբ Գևորգ եկեղեցի, Չերկեսկ

### [[Կրասնոդարի երկրամաս]]
2007 թվականին երկրամասում եղել են գրեթե 15 հայկական եկեղեցիներ և մատուռներ։ 
* Սրբոց Առաքելոց եկեղեցի, Օտռադնայա գյուղ https://ok.ru/video/6243355174%20https://ok.ru/video/6243355174
* Սուրբ Աստվածածին եկեղեցի, Արմավիր (շինարարության սկիզբը՝ 1843 թվական, սրբագործումը՝ 1861 թվական)
* Սուրբ Աստվածածին եկեղեցի, Կրասնոդար
* Սուրբ Աստվածածնի Վերափոխման եկեղեցի, Տենգինկա (կառուցվել է 2003 թվականին)
* Սուրբ Գրիգոր Լուսավորիչ եկեղեցի, Բելորեչենսկ
* Սուրբ Գրիգոր Լուսավորիչ եկեղեցի, Նովոռոսիյսկ
* Սուրբ Գևորգ եկեղեցի, Ապշերոնսկ
* Սուրբ Գևորգ եկեղեցի, Հայկաձոր
* Սուրբ Էջմիածին եկեղեցի, Շահումյան
* Սուրբ Խաչ եկեղեցի, Սոչի
* Հայկական մատուռ, Տենգինկա
* Սուրբ Հովհաննես եկեղեցի, Թերզյան
* Սուրբ Հովհաննես Ավետարանիչ եկեղեցի, Կրասնոդար
* Սուրբ Հովհաննես եկեղեցի, Լոո (Սոչի)
* Սուրբ Նարեկ եկեղեցի, Ալտմեց
* Սուրբ Նիկողայոս եկեղեցի, Նովոմիխայլովսկի
* Սուրբ Սահակ և սուրբ Մեսրոպ եկեղեցի, Կրասնոդար
* Սուրբ Սարգիս եկեղեցի, Հայկաձոր
* Սուրբ Սարգիս եկեղեցի, Կուբանի Սլավյանսկ
* Սուրբ Սարգիս եկեղեցի, Սոչի
* Սուրբ Սարգիս տաճար, Ադլեր, Սոչի

### [[Հյուսիսային Օսիայի Հանրապետություն]]
* Սուրբ Գրիգոր Լուսավորիչ եկեղեցի, Վլադիկավկազ
* Սուրբ Սարգիս եկեղեցի, Մոզդոկ
* Սուրբ Աստվածածնի Վերափոխման եկեղեցի, Մոզդոկ

### [[Ռոստովի մարզ]]

* Սուրբ Ամենափրկիչ եկեղեցի, գյուղ Ղրիմ (կառուցվել է 19-րդ դարի կեսերին)
* Սուրբ Աստվածածին եկեղեցի, Մեծ Սալա (1856)
* Սուրբ Աստվածածին եկեղեցի, Նոր Նախիջևան, Դոնի Ռոստով
* Սուրբ Գրիգոր Լուսավորիչ տաճար, Նոր Նախիջևան, Դոնի Ռոստով
* Սուրբ Գրիգոր Լուսավորիչ եկեղեցի, Նովոչերկասկ
* Սուրբ Գևորգ եկեղեցի, Նոր Նախիջևան, Դոնի Ռոստով
* Սուրբ Գևորգ եկեղեցի, Սուլթան Սալա (կառուցվել է 19-րդ դարի կեսերին)
* Սուրբ Թորոս եկեղեցի, Նոր Նախիջևան, Դոնի Ռոստով
* Սուրբ Խաչ եկեղեցի, Դոնի Ռոստով (1786–1792)
* Սուրբ Կարապետ եկեղեցի, Դոնի Ռոստով
* Սուրբ Կարապետ եկեղեցի, Նեսվետայ (կառուցվել է 19-րդ դարի կեսերին)
* Սուրբ Հակոբ եկեղեցի, Տագանրոգ
* Սուրբ Համբարձում եկեղեցի, Չալթր (կառուցվել է 1860-ական թվականներին)
* Սուրբ Համբարձում եկեղեցի, Նոր Նախիջևան, Դոնի Ռոստով
* Սուրբ Հարություն եկեղեցի, Դոնի Ռոստով
* Սուրբ Նիկողայոս եկեղեցի, Նոր Նախիջևան, Դոնի Ռոստով
* Սուրբ Սարգիս եկեղեցի, Շահումյանովսկի
* Սուրբ Սարգիս եկեղեցի, Շախտի

### [[Ստավրոպոլի երկրամաս]]

2007 թվականին նահանգում գործել են 7 հայկական կրոնական հաստատություններ և մեկ կառույց
* Սուրբ Ամենափրկիչ եկեղեցի, Սուվորովսկայա
* Սուրբ Աստվածածին եկեղեցի, Եդեսիա (հիմնադրվել է 1830 թվականին)
* Սուրբ Գրիգոր Լուսավորիչ եկեղեցի, Ստավրոպոլ
* Սուրբ Գևորգ եկեղեցի, Բուդյոննովսկ
* Սուրբ Գևորգ եկեղեցի, Գեորգիևսկ
* Սրբոց Թարգմանչաց եկեղեցի, Պյատիգորսկ
* Սուրբ Խաչ եկեղեցի, Միներալնիե Վոդի
* Սուրբ Խաչ մատուռ, Բուդյոննովսկ
* Սուրբ Հարության եկեղեցի, Բուդյոննովսկ
* Սուրբ Հռիփսիմե եկեղեցի, Եսենտուկի
* Սուրբ Մարիամ Մագդաղենացի մատուռ, Ստավրոպոլ
* Սուրբ Պողոս-Պետրոս եկեղեցի, Գեորգիևսկ
* Սուրբ Սարգիս եկեղեցի, Պյատիգորսկ
* Սուրբ Վարդան եկեղեցի, Կիսլովոդսկ
* Սուրբ Քրիստոս Ամենափրկիչ եկեղեցի, Բուդյոննովսկ

### [[Վոլգոգրադի մարզ]]
* Սուրբ Գրիգոր Լուսավորիչ եկեղեցի, Վոլգոգրադ
* Սուրբ Գևորգ եկեղեցի, Վոլգոգրադ

### [[Չեչնիա]]
* Սրբոց Առաքելոց եկեղեցի, Գրոզնի

## [[Մերձվոլգյան դաշնային շրջան (ՌԴ)|Մերձվոլգյան դաշնային շրջան]]

### [[Բաշկորտոստան]]
* Հայկական եկեղեցի, Վավիլովո
* Սուրբ Հռիփսիմե եկեղեցի, Ուֆա

### [[Թաթարստան]]
* Սուրբ Գրիգոր Լուսավորիչ եկեղեցի, Կազան

### [[Կիրովի մարզ]]
* Սուրբ Քրիստոս Ամենափրկիչ եկեղեցի, Կիրով

### [[Նիժնի Նովգորոդի մարզ]]
* Սուրբ Ամենափրկիչ եկեղեցի, Նիժնի Նովգորոդ
* Սուրբ Գրիգոր Լուսավորիչ եկեղեցի, Նիժնի Նովգորոդ

### [[Չուվաշիա]]
* Հայկական եկեղեցի, Չեբոքսարի
* Սուրբ Հրեշտակապետաց եկեղեցի, Կանաշ

### [[Պերմի երկրամաս]]
* Սուրբ Գրիգոր Լուսավորիչ եկեղեցի, Պերմ

### [[Պենզայի մարզ]]
* Սուրբ Պողոս-Պետրոս եկեղեցի, Պենզա

### [[Սամարայի մարզ]]
* Սուրբ Աստվածածին եկեղեցի, Տոլյատի
* Սուրբ Խաչ եկեղեցի, Սամարա

### [[Սարատովի մարզ]]
* Սուրբ Սարգիս եկեղեցի, Բալակովո
* Սուրբ Աստվածածին եկեղեցի, Սարատով

### [[Ուդմուրտիա]]
* Սուրբ Գրիգոր Լուսավորիչ եկեղեցի, Իժևսկ

### [[Ուլյանովսկի մարզ]]
* Սուրբ Գրիգոր Լուսավորիչ եկեղեցի, Ուլյանովսկ

### [[Օրենբուրգի մարզ]]
* Սուրբ Հարություն եկեղեցի, Օրենբուրգ

## [[Ուրալի դաշնային շրջան (ՌԴ)|Ուրալի դաշնային շրջան]]
[մինի|[Սուրբ Կարապետ եկեղեցի (Եկատերինբուրգ)|Սուրբ Կարապետ եկեղեցի, Եկատերինբուրգ]]
### [[Խանտի-Մանսիական ինքնավար շրջան]]
* Սուրբ Գրիգոր Լուսավորիչ եկեղեցի, Սուրգուտ

### [[Չելյաբինսկի մարզ]]
* Սուրբ Գրիգոր Լուսավորիչ եկեղեցի, Չելյաբինսկ
* Սուրբ Կարապետ եկեղեցի, Մագնիտոգորսկ

### [[Սվերդլովսկի մարզ]]
* Սուրբ Կարապետ եկեղեցի, Եկատերինբուրգ

### [[Տյումենի մարզ]]
* Սուրբ Մեսրոպ Մաշտոց եկեղեցի, Տյումեն

## [[Կենտրոնական դաշնային շրջան (ՌԴ)|Կենտրոնական դաշնային շրջան]]

### [[Բրյանսկի մարզ]]
* Սուրբ Խաչ եկեղեցի, Բրյանսկ

### [[Իվանովոյի մարզ]]
* Սուրբ Հովհաննես եկեղեցի, Իվանովո

### [[Լիպեցկի մարզ]]
* Սուրբ Հարություն եկեղեցի, Լիպեցկ

### [[Կալուգայի մարզ]]
* Սուրբ Աստվածածին եկեղեցի, Կալուգա

### [[Կոստրոմայի մարզ]]
* Սուրբ Գևորգ եկեղեցի, Կոստրոմա

### [[Կուրսկի մարզ]]
* Սուրբ Հովհաննես եկեղեցի, Կուրսկ

### [[Մոսկվա]]/[[Մոսկվայի մարզ]]
* Սուրբ Աստվածածին եկեղեցի, Մոսկվա 
* Սուրբ Գևորգ մատուռ, Մոսկվա
* Սուրբ Խաչ եկեղեցի, Մոսկվա 
* Սուրբ Հարություն եկեղեցի, Մոսկվա 
* Մոսկվայի հայկական եկեղեցական համալիր

### [[Յարոսլավլի մարզ]]
* Սուրբ Գևորգ եկեղեցի, Յարոսլավլ

### [[Վլադիմիրի մարզ]]
* Սուրբ Գրիգոր Լուսավորիչ եկեղեցի, Վլադիմիր

### [[Վորոնեժի մարզ]]
* Սուրբ Սարգիս եկեղեցի, Վորոնեժ

### [[Տամբովի մարզ]]
* Սուրբ Աստվածածին եկեղեցի, Տամբով

### [[Տվերի մարզ]]
* Սուրբ Հարություն եկեղեցի, Տվեր

## [[Սիբիրի դաշնային շրջան (ՌԴ)|Սիբիրի դաշնային շրջան]]

### [[Ալթայի երկրամաս]]
* Սուրբ Գայանե եկեղեցի, Ռուբցովսկ
* Սուրբ Հռիփսիմե եկեղեցի, Բառնաուլ

### [[Իրկուտսկի մարզ]]
* Սուրբ Հովհաննես եկեղեցի, Իրկուտսկ

### [[Կեմերովոյի մարզ]]
* Սուրբ Գրիգոր Լուսավորիչ եկեղեցի, գյուղ Սոսնովկա, 2008 թվական

### [[Կրասնոյարսկի երկրամաս]]
* Սուրբ Հարություն եկեղեցի, Կրասնոյարսկ
* Սուրբ Սարգիս եկեղեցի, Կրասնոյարսկ

### [[Նովոսիբիրսկի մարզ]]
* Սուրբ Աստվածածին եկեղեցի, Նովոսիբիրսկ

### [[Տոմսկի մարզ]]
* Հայկական մատուռ, Տոմսկ

### [[Օմսկի մարզ]]
* Սուրբ Հռիփսիմե եկեղեցի, Օմսկ

## [[Հյուսիսարևմտյան դաշնային տարածաշրջան (ՌԴ)|Հյուսիսարևմտյան դաշնային տարածաշրջան]]
[մինի|[Սուրբ Կատարինե եկեղեցի (Սանկտ Պետերբուրգ)|Սուրբ Կատարինե եկեղեցի, Սանկտ Պետերբուրգ]]
### [[Կալինինգրադի մարզ]]
* Սուրբ Ստեփանոս եկեղեցի, Կալինինգրադ

### [[Սանկտ Պետերբուրգ]]/[[Լենինգրադի մարզ]]
* Սուրբ Աստվածածին եկեղեցի, Վսեվոլոժսկ
* Սուրբ Կատարինե եկեղեցի, Սանկտ Պետերբուրգ
* Սուրբ Հարություն եկեղեցի, Սանկտ Պետերբուրգ

### [[Վոլոգդայի մարզ]]
* Սուրբ Գրիգոր Լուսավորիչ եկեղեցի, Չերեպովեց

## [[Հեռավորարևելյան դաշնային շրջան]]
[մինի|[Սուրբ Գևորգ եկեղեցի (Վլադիվոստոկ)|Սուրբ Գևորգ եկեղեցի, Վլադիվոստոկ]]
### [[Ամուրի մարզ]]
* Սուրբ Աստվածածին եկեղեցի, Բլագովեշչենսկ

### [[Անդրբայկալյան երկրամաս]]
* Հայկական եկեղեցի, Չիտա

### [[Խաբարովսկի երկրամաս]]
* Սուրբ Գրիգոր Լուսավորիչ եկեղեցի, Խաբարովսկ

### [[Պրիմորիեի երկրամաս]]
* Սուրբ Գևորգ եկեղեցի, Վլադիվոստոկ
* Սուրբ Հարություն եկեղեցի, Նախոդկա

### [[Սախա-Յակուտիայի հանրապետություն]]
* Սուրբ Կարապետ եկեղեցի, Յակուտսկ

## Տես նաև
* Ռուսաստանի և Նոր Նախիջևանի հայոց թեմ
* Հարավային Ռուսաստանի հայոց թեմ
* Աստրախանի թեմ
* Ուկրաինայի հայոց թեմ

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:ՀԹՎ 2023 հոդվածներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի հայկական վանքեր և եկեղեցիներ
Կատեգորիա:Ցանկեր:Ռուսաստան