Ազգային հնագիտական թանգարան (Մադրիդ)

**Ազգային հնագիտական թանգարան** ( (մինչև 2009 թվականը կոչվել է «**Իսպանիայի ազգային հնագիտական թանգարան**»)), տեղակայված է Իսպանիայի մայրաքաղաք Մադրիդի Կոլոմբոսի հրապարակին (Plaza de Colón) կից՝ գրադարանների ու թանգարանների հրապարակում (Palacio de Bibliotecas y Museos), որտեղ տեղակայված են նաև Իսպանիայի ազգային գրադարանը, և մինչև 1971 թվականը Պրադոյի թանգարանին միանալը Ժամանակակից արվեստի թանգարանը։

## Պատմություն
Թանգարանը հիմնադրվել է 1867 թվականին Իսպանիայի Իզաբելա II թագուհու հրամանով՝ նպատակ ունենալով ստեղծել թանգարան, որտեղ կպահվեն ազգագրական և հնագիտական գտածոները, դեկորատիվ արվեստի և դրամագիտական հավաքածուի նմուշները, որոնք հավաքագրվել են իսպանական միապետերի կողմից։ 1895 թվականին թանգարանի ամբողջ հավաքածուն տեղափոխվեց 1866-1892 թվականներին ճարտարապետ Ֆրանցիսկո Խարենյոյի կողմից նախագծված ներկայիս նեոդասական ոճով կառուցված շենք։ 1968 թվականին վերանորոգման և աշխատանքների ընդլայնման շնորհիվ ընդլայնվեց նաև թանգարանի տարածքը։

Թանգարանում ներառված են բազմաթիվ հնագիտական հուշարձաններ։ Բակում ստեղծվել է Ալտամիրա քարանձավի պատճենը, որը համարվում է Եվրոպայում պալեոլիթ ժամանակաշրջանի քարանձավային գեղանկարչության լավագույն նմուշներից մեկը։ Թանգարանի հավաքածուն ներառում է նախա-պատմական, Եգիպտոսի, կելտական, Պիրենեյան, հունական և հռոմեական հնություններ, միջնադարյան (վեստգոթական, իսլամական և քրիստոնեական) նմուշներ։

2008 թվականին թանգարանը փակվել է վերանորոգման պատճառով։ Ծրագիրը պետք է ավարտվեր 2013 թվականին, սակայն թանգարանը փակ մնաց մինչև 2014 թվականը։

## Հավաքածու
մինի|Սրահ 36

# Լեդի Գալերա
# Պոզո Մորոյի դամբարան
# Բաենայի էգ առյուծը
# Գվառազարի գանձ
# Կինը Բասայից
# Կինը Իվիսայից
# Թուր Գվադալախարայից
# Քահանան Կադիսից
# Կինը Սեռո դե լոս Սանտոսից
# Ցուլը Օսունայից
# Կինը Էլչեից
# Լիվիա Դրուզիլայի արձան
# Ուսիլյոսի սարկոֆագ
# Գուդեայի արձան
# Ոսկե գավաթներ Աքստրոկիից
# Անոթ Սամորայից
# Ակրոբատը Օսունայից
# Ալ-Սահլիի աստրոլաբ
# Ստելա Սոլանա դե Կաբանյասից
# Էստրեմադուրայի կուռքը
# Սֆինքս Բալասոտեից
# Բակի սարկոֆագ
# Սֆինքսը Ագոստից
# Սարկոֆագ Սաքարայից
# Կախազարդ Ագիլար Անգիտայից
# Հարսոմտուս-էմ-հատի քանդակ
# Սնդուկ Պալենսիայից
# Lex Ursonensis
# Պեդրո I-ի արձանիկ
# Արևային ժամացույց Բաելո Կլաուդիայից
# Գուանչի մումիա (Մադրիդ)
# Երկվորյակ սֆինքսներ Էլ Սալոբրալից
# Խուան Կատալինա
# Գուդեայի գլուխ
# Սարկոֆագ Աստորգայից
# Բենեդիկտոս XIII-ի եպիսկոպոսական ձեռնափայտ
# Հերկուլեսի տասներկու սխրանքների խճանկար
# Գանձ Ալիսեդայից
# Գլխազարդ Կարավակա դե լա Կրուսից
# Գավաթ Սիեմպոսուելոսից
# Քարե հատիչ Մանսանարեսից
# Խաչելություն Ֆերդինանտից և Սանչայից
# Puteal de la Moncloa
# Արապիլես (1868)
# Պեդրո I-ի մեծ դոբլա
# Centén segoviano (1633)
# Օգոստոս կայսեր ոսկե մեդալիոն
# Pátera ibera de Perotito
# Crátera de la locura de Heracles
# Գանձ Գաստելուբեռիից
# Թիակներ Էլ Կաստիլյո քարանձավից

## Տնօրեններ
* Պեդրո Ֆելիպե Մոնլաու (1867-1868 թթ.)
* Խոսե Ամադոր դե լոս Ռիոս (feb-sept. 1868 թ.)
* Վենտուրա Ռուիս Ագիլերա (1868-1872 թթ.)
* Անտոնիո Գարսիա Գուտիերես (1872-1884 թթ.)
* Բասիլիո Սեբաստիան Կաստելյանոս դե Լոսադա (1886-1891 թթ.)
* Խուան դե Դիոս դե լա Ռադա (1891–1900 թթ.)
* Խուան Կատալինա (1900-1911 թթ.)
* Ռոդրիգո Ամադոր դե լոս Ռիոս (1911–1916 թթ.)
* Խոսե Ռամոն Մելիդա (1916–1930 թթ.)
* Ֆրանսիսկո դե Պաուլա Ալվարես Օսորիո (1930–1939 թթ.)
* Կաստո Մարիա դել Ռիվերո (1937-1937 թթ.)
* Բլաս Տարասենա Ագիռե (1939–1941 թթ.)
* Ավգուստո Ֆերնանդես դե Ավիլես (1941–1952 թթ.)
* Խոակին Մարիա դե Նավասկես (1952–1967 թթ.)
* Ավգուստո Ֆերնանդես դե Ավիլես (երկրորդ էտապ) (1967–1968 թթ.)
* Մարտին Ալմագրո Բաշ (1968–1981 թթ.)
* Էդուարդո Ռիպոլ Պերեյո (1981–1986 թթ.)
* Խոսե Ալֆոնսո Մուրե Ռոմանիյո (1987-1988 թթ.)
* Խոսե Մարիա Լուսոն Նոգե (1988–1994 թթ.)
* Մարիա դել Կարմեն Պերես Դիե (1994–1998 թթ.)
* Մարտին Ալմագրո Գորբեա (1998–1999 թթ.)
* Մարինա Չինչիլա Գոմես (1999 թ.)
* Միգել Անխել Էլվիրա Բարբա (1999–2004 թթ.)
* Ռուբի Սանս Գամո (2004–2010 թթ.)
* Անդրես Կառետերո Պերես, պաշտոնավարում է

## Պատկերասրահ
**Ցուցանմուշներ**

Sumerio orante (M.A.N. Madrid Inv.2001-110-1) 01.jpg|Գուդեայի արձան
Campaniforme Ciempozuelos (M.A.N. Inv.32252) 01.jpg
Cuencos de Axtroki (M.A.N. 1973-77) 01.jpg|Ոսկե գավաթներ Աքստրոկիից
Museo Arqueológico Nacional de España - Sarcófago.jpg|Սարկոֆագ Սաքարայից
Bicha de Balazote (M.A.N. Madrid) 03.jpg|Սֆինքս Բալասոտեից
Momia guanche de Tenerife. Museo Arqueológico Nacional (España). Spain.jpg
Monumento de Pozo Moro (M.A.N. Inv.1999-76-A) 01.jpg| Պոզո Մորոյի դամբարան
Kylix Theseus Aison MNA Inv11365 n1.jpg|
Dama de Elche. Museo arqueologico.jpg|Կինը Էլչեից
Dama de Baza ampliada.jpg|Կինը Բասայից
Gran Dama Oferente (M.A.N. Madrid) 02.jpg|Կինը Սեռո դե լոս Սանտոսից
Dama de Ibiza (M.A.N. Madrid) 01.jpg|Կինը Իվիսայից
Livia Drusila - Paestum (M.A.N. Madrid) 01.jpg| Լիվիա Դրուզիլայի արձան
Puteal de la Moncloa (M.A.N. Madrid) 01.jpg
Reloj solar (M.A.N. Madrid) 01.jpg
CoronaRecesvinto01.JPG|Corona de Recesvint, del Գվառազարի գանձ
BoteZamora01-1-.JPG|Անոթ Սամորայից
Sarcófago de Doña Constanza de Castilla (M.A.N. 50242) 01.jpg
Ábacos neperianos (M.A.N. Madrid) 02.jpg


**Սրահներ**

Salas provisionales MAN.JPG
Remodelación MAN-1.JPG
Remodelación MAN-2.JPG
Remodelación MAN-3.JPG
Remodelación MAN-4.JPG
Remodelación MAN-5.JPG
Remodelación MAN-9.JPG
Remodelación MAN-7.JPG


## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն
* Marcos Pous, Alejandro (coordinador general). De Gabinete a Museo: tres siglos de historia. Ministerio de Educación, Cultura y Deporte. Secretaría General Técnica. Centro de Publicaciones, 1993. ISBN 84-7483-902-5.

## Արտաքին հղումներ
* Պաշտոնական կայք
* Լուսանկարներ 

Կատեգորիա:1867 հիմնադրումներ Իսպանիայում
Կատեգորիա:1867 հիմնադրված թանգարաններ
Կատեգորիա:Իսպանիայի հնագիտական թանգարաններ
Կատեգորիա:Մադրիդի թանգարաններ