Արփեն Մովսեսյան

**Արփեն Բախշիի Մովսեսյան** (ծննդյան անունը՝ Սվետիկ, ), հայ հեռուստամեկնաբան, արևելագետ։ ՀՀ մշակույթի վաստակավոր գործիչ (2011)։

## Կենսագրություն
Արփեն Մովսեսյանը ծնվել է 1950 թվականին, ԼՂԻՄ Մարտակերտի շրջանի Չայլու գյուղում։ 1972 թվականին ավարտել է Երևանի պետական համալսարանը։ 1980 թվականից աշխատել է Հայաստանի պետական հեռուստատեսության «Լրաբեր» վերլուծական ծրագրում, եղել է մշակութային նորությունների (ուղիղ եթեր) մեկնաբան, սեփական թղթակից։ 1998 թվականից վարել է «Շրջադարձ» պատմամշակութային հեղինակային ծրագիրը։ 2007 թվականից վարում է «Հայից հայ» հաղորդաշարը, որի 25֊35 րոպե տևողությամբ  հեռուստահաղորդումներորի շրջանակներում անդրադարձել է բազում մեծանուն հայերի՝ Գուրգեն Դալիբալթայան, Գարեգին Նժդեհ, Հմայակ Ավետիսյան, Հովհաննես Թումանյան, Եղիշե Չարենց, Ավետիք Իսահակյան, Դերենիկ Դեմիրճյան, Նար-Դոս, Վահան Տերյան, Արշիլ Գորկի, Ջիվանի, Պերճ Պռոշյան, Հովհաննես Այվազովսկի և այլն։

## Արցախյան ազատամարտ
մինի
Ղարաբաղյան պատերազմի տարիներին աչքի է ընկել թեժ կետերից տարբեր ազատագրական և ինքնապաշտպանական մարտերի (մասնավորապես՝ Քելբաջարի և Մարտակերտի) ընթացքը լուսաբանող ռեպորտաժներով, հարցազրույցներով։ Առանձին հաղորդումներ է նվիրել զոհված ազատամարտիկների հիշատակին, հիշատակելի են Սամվել Շահմուրադյանին նվիրված «Մարդու ժամանակը» հեռուստաֆիլմը, «Զինվորները» (Գարիկ Գրիգորյանի հետ համատեղ) հեռուստահաղորդումը։ Հաղորդումներ ունի նվիրված Մոնթե Մելքոնյանին, Մովսես Գորգիսյանին, Վլադիմիր Բալայանին, Սամվել Կարապետյանին, Ժաննա Գալստյանին, Կամո Դանիելյանին և ուրիշների։ Մամուլում տպագրվել են Մովսեսյանի Ղարաբաղյան պատերազմին վերաբերող հոդվածները։ 2011 թվականին «Հայրենի երկրի հանրային, գրական-մշակութային կյանքի, արցախահայության ազգային ազատագրական պայքարի և Լեռնային Ղարաբաղի Հանրապետության կայացման գործընթացի լուսաբանման ասպարեզում ունեցած հրապարակախոսական մեծ վաստակի համար» Արփեն Մովսեսյանը պարգևատրվել է ԼՂՀ Ազգային ժողովի պատվոգրով և ոսկե մեդալով, իսկ Արցախի Անկախության 20-ամյակի առիթով՝ Արցախի նախագահ Բակո Սահակյանը նրան է հանձնել «Երախտագիտություն» մեդալը։

## Տեսաֆիլմեր
* «Մարդու ժամանակը»
* «Աթենքյան հանդիպումներ»
* «Ստամբուլյան նոթեր»

### DVD գրքույկներ 2012-2018 թթ.
Արփեն Մովսեսյանը հեղինակել է DVD գրքույկներ խտասալիկով, շուրջ 43 (քառասուներեք) անուն, յուրաքանչյուրը 15-20 էջ բովանդակությամբ և կից, մոտ 30 (երեսուն) րոպե տևողությամբ, համապատասխան տեսաֆիլմ։ Անունները ընտրված են Սփյուռքի Նախարարության հայ մեծերի մասին հոբելանական ցանկից։
Տես մի մասի լուսանկաները։

;2012  
* Գառզու (Գառնիկ Զուլումյան)-105
* Սայաթ Նովա-300
* Հովհաննես Բաղրամյան-115
* Գարեգին Հովսեփյանց-145
* Հովսեփ Օրբելի-125

;2013   
* Գևորգ Չորեքչյան-145
* Վիլյամ Սարոյան-105
* Արշակ Չոպանյան-140
* Շախմատի հայ հերոսները 
* Նիկոլ Աղբալյան

;2014
* Արշիլ Գորկի-110
* Գալուստ Գյուլբենկյան-145
* Հովհաննես Թումանյան-145
* Սիամանթո-135

;2015
* Համաստեղ-120 
* Զորավար Անդրանիկ-150 
* Դանիել Վարուժան-131  
* Փանոս Թերլեմեզյան-150  
* Միսիոներ կանայք-Կարեն Եպպե, Աննա Հեդվիգ Բյուլ, Բոդիլ Բյորն, Մարիա Յակոբսեն, Ալմա Յոհանսոն

;2016
* Սրբուհի Տյուսաբ
* Վահե Հայկ-120
* Գրիգոր Խանջյան-90
* Ավետիս Ահարոնյան-150
* Գրիգոր Զոհրապ-155

;2017
* Ալեքսանդր Մանթաշյանց-175
* Տիգրան Չուխաջյան-180
* Հովհաննես Այվազովսկի-200
* Ռուբեն Մամուլյան-120
* Սուրբ Ղազար կղզի, հայ կաթողիկե վանք-300
* Վահան Թեքեյան-140

;2018
* Հակոբ Պարոնյան-175 
* Զապել Եսայան-140 
* Միքայել Արամյանց-175 
* Վահրամ Փափազյան-130 
* Արամ Մանուկյան 
* «Առաջին Հանրապետություն -100» 

## Մրցանակներ
* ՀՀ վարչապետի շնորհակալագիր
* ՀՀ մշակույթի նախարարության ոսկե մեդալ
* ԼՂՀ Ազգային ժողովի պատվոգիր
* ՄԱԿ-ի «Մշակութային արժեքների գերակայությունը հաստատողե մրցանակ՝ «Շրջադարձ» պատմամշակութային հեղինակային հաղորդաշարի համար, 2002
* Հայաստանի ժուռնալիստների միության «Ոսկե գրիչ» մրցանակ, 2004
* Համաշխարհային հայկական կոնգրեսի Ռուսաստանի հայերի և Հայաստանի ժուռնալիստների միության մրցանակ՝ «Հայից հայ» հեղինակային շարքի համար, 2009
* «Զորավար Անդրանիկ» ոսկե մեդալ, 2010
* Արցախի «Երախտագիտություն» մեդալ, 2011
* ՀՀ մշակույթի վաստակավոր գործիչ՝ «Հայից հայ» հաղորդաշարի համարի, Հայկական ռադիոյի հիմնադրման 85-ամյակի և հեռուստատեսության հիմնադրման 55-ամյակի կապակցությամբ, երկարամյա աշխատանքի և ներդրած վաստակի համար, 2011
* «ՀՀ զինված ուժերի 20-տարին» հոբելյանական մեդալ, 2012
* «Նարցիս» հանդեսի հատուկ մրցանակ, 2012
* «Մայրենիի դեսպան» մեդալ, 2013
* 2014 թվականի մայիսի 27-ին Հայաստանի ժուռնալիսների միությունը Արփեն Մովսեսյանին շնոհեց «Հավատարիմ մասնագիտությանը» մեդալը։
* 2016 թվականի ապրիլի 1-ին մայրության և գեղեցկության տոնի կապակցությամբ, արվեստի և մշակույթի բնագավառներում ներդրած նշանակալի ավանդի համար, Արփեն Մովսեսյանը պարգևատրվել է ՀՀ վարչապետի շնորհակալագրով։
* 2016 թվականի նոյեմբերի 16-ին ՀՀ սփյուռքի նախարարությունը պարգևատրում է Արփեն Մովսեսյանին ՀՀ սփյուռքի նախարարության Ոսկե մեդալով։

## Հրապարակումներ մամուլում

* Ազգ 14/09/2010 էջ 6։ Արփեն - Նորայր Ադալյան (գրող)։
* Ազգ 31/ 08/2004 էջ 6։ «Յոթնամյա Շրջադարձը» - Վարսիկ Գրիգորյան (թատերագետ)։
* Առավոտ 17/01/2004 էջ 6 Գրիչները իսկապես ոսկիացրին Լ. Օհանյան։
* Զարուհի։ թիվ 21 հոկտեմբեր, 2004, էջ 3 և 6։ «Այդ բարևը դարձավ կյանքիս, ճակատագրիս շարունակությունը»։
* Ազգ 16/16/2017 էջ 9 և 10։ «Փոքր էկրանի բացառիկ ու անբաժան զույգը», Վարսիկ Գրիգորյան։
* Հրապարակ 25/12/2013 էջ 1։ «Ինչ հայ, ինչ բան»
* Մարմարա (Ստամբուլ) 
** 26/01/2009 էջ 1 և 4։
**12/12/2008 էջ 1 և 2։
**1/12/2008 էջ 1 և 4։
**21/11/2008 էջ 1 և 2։
**5/12/2008 էջ 1 և 2։
* Ազդակ 1/11/2010: «Հայից հայ Այփեն Մովսեսյանի հետ», Էլօ Հերկելյան։
* TV канал 24/02/2004 էջ 3։ *Арпен Мовсесян. Телевидение - это образ жизни*, Виктория Пошотян.
* Աատ օր (Հունաստան) 7/07/2007 էջ 3 Յունահայ կեանք։
* Ազատամարտ, Գրական Թերթ-Ազատ Եղիազարյան և այլ անդրադարձեր։
* Ռադիո ԱՅԳ, Դուբայ - «Հայից հայ» հաղորդման բազմաթիվ թողարկումներ տարիներ շարունակ և նաև հիմա։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Հայ լրագրողներ
Կատեգորիա:Հայ հեռուստամեկնաբաններ
Կատեգորիա:Հայ արևելագետներ
Կատեգորիա:ՀՀ մշակույթի վաստակավոր գործիչներ