open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Ապրիլի 4

Սեպտեմբերի 13,տարվա 94-րդ (նահանջ տարիներին՝ 95-րդ ) օրն է։
* Տարվա ավարտին մնում է 271 օր։

## Դեպքեր
մինի|աջից|60px|Անտոֆագաստա<br />1884 թ.
* 1581 - նախկին ծովահեն Ֆրենսիս Դրեյքն ավարտում է շուրջերկրյա ճանապարհորդությունը
* 1790 - Ֆրանսիան և Ալժիրը կնքում են հարյուրամյա խաղաղության պայմանագիր
* 1884 - Բոլիվիան Չիլիին է զիջում Անտոֆագաստա երկրամասը, զրկվելով դեպի ծով ունեցած ելքից
* 1949 - ստեղծվում է Հյուսիսատլանտյան դաշինքը
* 1958 - Լոնդոնում առաջին անգամ հանրությանն է ներկայացվում խաղաղության խորհրդանշանը

## Ծնունդներ
* 188 - Կարակալլա, Հռոմի կայսր (մ. 217)
* 1818 - Թոմաս Մայն Ռիդ Thomas Mayne Reid անգլիացի գրող (մ. 1883)
* 1820 - Խրիմյան Հայրիկ, հայ եկեղեցու 125-րդ կաթողիկոս
* 1840 - Ղազարոս Աղայան, հայ գրող, մանկավարժ, հրապարակախոս։
* 1855 - Թովմաս Նազարբեկյան, հայ ռազմական գործիչ
* 1904 - Դավիթ Մալյան, դերասան
* 1928 - Հակոբ Կրկեաշարյան, հայ վիրաբույժ, վնասվածքաբան։ Բժշկական գիտությունների դոկտոր, պրոֆեսոր (1970)։ ԵՊԲՀ պատվավոր դոկտոր (1994)
* 1932 - Անդրեյ Տարկովսկի, ՌԽՖՍՀ ժողովրդական արտիստ, ռեժիսոր, սցենարիստ
* 1937 - Լայոշ Պորտիշ, հունգարացի շախմատիստ, գրոսմայստեր (1961)։
* 1938 - Մարտին Վարդազարյան, ջազ երաժիշտ, Հայաստանի ժողովրդական արտիստ (2011), պրոֆեսոր 
* 1945 - Սեդա Մանուկյան, լիբանահայ նկարիչ
* 1948 - Աբդուլլահ Օջալան Abdullah Ocalan, քուրդ հասարակական գործիչ
* 1971 - Արամ Թալալյան, թավջութակահար
* 1976 - Աննա Լենա Լաուրեն, ֆինն լրագրողուհի և ծագումով շվեդ գրող
* 1979 - Հիթ Լեդջեր Heath Ledger ավստրալ. դերասան և ռեժիսոր
* 1984՝ 
** Արման Մարգարյան, հայ հաղորդավար
** Նանա, հայ երգչուհի
* 1987 - Սամի Խեդիրա Sami Khedira, գերմանացի ֆուտբոլիստ
* 1989 - Զարեհ Զարգարյան, հայ համալսարանական բասկետբոլիստ
* 1983 - Աշխարհի լավագույն մայրիկ՝Արփինե Մողրովյան
**

## Մահեր
* 397 - Ամբրոսիոս Մեդիոլանցի Aurelius Ambrosius գերմ.-իտալ. արքեպիսկոպոս, սուրբ (ծն. 338)
* 636 - Իսիդորոս Սևիլյացի Isidorus Hispalensis իսպ. արքեպիսկոպոս, սուրբ (ծն. 560)
* 1774 - Օլիվեր Գոլդսմիթ Oliver Goldsmith իրլ.-անգլ. գրող բանաստեղծ (ծն. 1728)
* 1957 - Արշավիր Շահխաթունի, դերասան, կինոդերասան, սպա, Երևանի զինվորական պարետ
* 1968 - Մարտին Լյութեր Քինգ Martin Luther King ամեր. հասարակական գործիչ, Նոբելյան մրցանակակիր (ծն. 1929)
* 1970 - Խորեն Սարգսյան, հայ գրականագետ (ծն. 1891)
* 1991 - Մաքս Ֆրիշ Max Frisch շվեյց. գրող և դրամատուրգ (ծն. 1911)

## Տոներ
* Համացանցի միջազգային օր
* Անգոլա՝ Խաղաղության օր
* Չինաստան՝ Երեխաների օր
* Սենեգալ՝ Ակախության օր (Ֆրանսիայից, 1960 թ.)

## Ծանոթագրություններ
Ապրիլի 5

**Ապրիլի 5**, տարվա 95-րդ (նահանջ տարիներին՝ 96-րդ) օրն է։
* Տարվա ավարտին մնում է 270 օր։

## Դեպքեր
* 1081 - Ալեքսիոս Ա Կոմնենոսը թագադրվում է որպես Բյուզանդիայի կայսր
* 1946՝ տասնմեկ ամսվա օկուպացիայից հետո խորհրդային զորքը հեռանում է դանիական Բորնհոլմ կղզուց
* 1953 - Երևանում բացվեց Հովհաննես Թումանյանի տուն-թանգարանը

## Ծնունդներ
* 1568 - Ուրբանոս VIII,Հռոմի Պապ (1623-1644)
* 1588 - Թոմաս Հոբս Thomas Hobbes անգլ. փիլիսոփա (մ. 1679)
* 1732 - Ժան Օնորե Ֆրագոնար Jean-Honoré Fragonard ֆրանս. նկարիչ (մ. 1806)
* 1869 - Արշակ Հարությունյան,հայ դերասան, ՀԽՍՀ վաստակավոր արտիստ
* 1883 - Ուոլտեր Հյուսթոն, կանադա-ամերիկյան դերասան
* 1900 - Սփենսեր Թրեյսի Spencer Tracy, ամեր. դերասան (մ. 1967)
* 1908՝
** Բեթ Դեյվիս Bette Davis, ամեր. դերասանուհի (մ. 1989)
** Հերբերտ ֆոն Կարայան Herbert von Karajan, ավստրիացի կոմպոզիտոր (մ. 1989)
* 1910 - Օրոնցո Պուլյեզե, իտալացի նախկին ֆուտբոլիստ և մարզիչ
* 1913 - Ազատ Շերենց, հայ նշանավոր դերասան (մ. 1993)
* 1924 - Վարազդատ Բագրևանդցի (Հակոբյան), հայ բանաստեղծ, առակագիր, մանկավարժ
* 1950 - Ագնետա Ֆելտսկուգ, շվեդ երգչուհի, ԱԲԲԱ խմբի անդամ
* 1960 - Աբգար Ափինյան, հայ գրականագետ, Համահայկական գրողների միության նախագահ
* 1973 - Ֆարել Վիլյամս, ամերիկացի երգիչ-երգահան, ռեփեր
* 1975 - Ջուսի Ջեյ, ռեփեր, երաժշտական պրոդյուսեր, երգահան
* 1976 - Ֆեռնանդո Մորիենտես, իսպանացի ֆուտբոլիստ,
*1984 - Արամ MP3, հայ հեղինակ, կատարող, շոումեն, երգիչ
*1988 -Գևորգ Ղազարյան, հայ ֆուտբոլիստ,
* 1985 - Սերգեյ Խաչատրյան, հայ ջութակահար։

## Մահեր
* 1964 - Դուգլաս Մակարթուր, ամերիկացի ռազմական գործիչ, բանակի գեներալ
* 1986 - Արմեն Չիլինգարյան,նկարիչ
* 1993 - Սեպուհ Թումյան, հայ բժիշկ, վնասվածքաբան-օրթոպեդ։
* 1994 - Կուրտ Քոբեյն, ռոք-երաժիշտ
* 2008 - Չառլթոն Հեսթոն Charlton Heston, ամերիկացի դերասան (ծն. 1923)

## Տոներ
* Կորեա՝ Ծառ տնկելու օր
Ապրիլի 7

**Ապրիլի 7**, տարվա 97-րդ (նահանջ տարիներին՝ 98-րդ) օրն է։
* Տարվա ավարտին մնում է 268 օր։

## Դեպքեր
* 1939՝ ֆաշիստական Իտալիան հարձակվում է Ալբանիայի վրա
* 2003՝ ամերիկյան զորքը գրավում է Բաղդադը

## Ծնունդներ
* 1770 - Ուիլյամ Վորդսվորթ, William Wordsworth անգլ. բանաստեղծ (մ.1850)
* 1772 - Շառլ Ֆուրիե, ֆրանսիացի ուտոպիստ սոցիալիստ
* 1892 - Գեորգի Ադամովիչ, ռուս բանաստեղծ-ակմեիստ, գրաքննադատ, թարգմանիչ
* 1902 - Արա Սարգսյան, հայ քանդակագործ, մանկավարժ
* 1937 - Վարուժան Խտշյան, հայ ռեժիսոր, դերասան
* 1939 - Ֆրենսիս Ֆորդ Կոպպոլա, ամերիկացի նշանավոր ռեժիսոր
* 1954 - Ջեքի Չան, չինացի դերասան
* 1978 - Դունքան Ջեյմս, Duncan James անգլ. երգիչ-երգահան
* 1983 - Ֆրանկ Ռիբերի, ֆրանսիացի ֆուտբոլիստ
* 1994 - Կինգսլի Բոատենգ, իտալացի ֆուտբոլիստ, հարձակվող

## Մահեր
* 1614 - Էլ Գրեկո, հույն նկարիչ (ծն. 1850)
* 1795 - Աբդուլ Համիդ I, թուրք սուլթան (ծն. 1725)
* 1947 - Հենրի Ֆորդ, ամերիկացի գործարար (ծն. 1863)
* 1950 - Ուոլտեր Հյուսթոն, կանադա-ամերիկյան դերասան
* 1995 - Լենա Փաշինյան, դերասանուհի

## Տոներ
* Հայաստան՝ Մայրության և գեղեցկության տոն
* Մոզամբիկ՝ Կանանց օր
* Ռուանդա՝ Ցեղասպանության հիշատակի օր
* Առողջության համաշխարհային օր
Ապրիլի 6

**Ապրիլի 6**, տարվա 96-րդ (նահանջ տարիներին՝ 97-րդ) օրն է։
* Տարվա ավարտին մնում է 269 օր։

## Դեպքեր
* 1896 - Աթենքում կայանում է Առաջին ժամանակակից Օլիմպիական խաղերի բացումը
* 1974 - ԱԲԲԱ խմբի Waterloo երգը դառնում է Եվրատեսության երգի մրցույթի հաղթող
## Ծնունդներ
* 1826 - Գյուստավ Մորո, ֆրանսիացի նկարիչ, սիմվոլիզմի կարկառուն ներկայացուցիչ
* 1851 - Գիյոմ Բիգուրդան Guillaume Bigourdan, ֆրանս. աստղագետ (մ. 1932)
* 1869 - Լևոն Շանթ, հայ գրող, մանկավարժ, հասարակական գործիչ (մ. 1951)
* 1890 - Ստեփան Քեչեկյան, հայ խորհրդային իրավաբան, իրավաբանական գիտությունների դոկտոր, պրոֆեսոր, ՌԽՖՍՀ գիտության վաստակավոր գործիչ
* 1902 - Վենիամին Կավերին, ռուս խորհրդային գրող
* 1933 - Ստանիսլավ Լյուբշին,սովետական և ռուսական թատրոնի և կինոյի դերասան, կինոռեժիսոր։ ՌՍՖՍՀ ժողովրդական արտիստ
* 1956 - Միշել Բահման Michele Bachmann, ամերիկյան քաղաքական գործիչ
* 1964 - Դավիթ Վուդարդ David Woodard, ամերիկացի խմբավար
* 1969 - Փոլ Ռադ Paul Rudd, ամերիկյան դերասան
* 1992 - Քեն, հարավկորեացի երգիչ, դերասան, VIXX բոյ բենդի անդամ

## Մահեր
* 1199 - Ռիչարդ I, Անգլիայի թագավոր (ծն. 1157)
* 1483 - Ռաֆայել Սանտի, Վերածննդի ժամանակաշրջանի իտալացի նշանավոր նկարիչ (ծն. 1483)
* 1520 - Ռաֆայել, իտալացի նկարիչ և ճարտարապետ (ծն. 1483)
* 1528 - Ալբրեխտ Դյուրեր, գերմանացի նկարիչ, մաթեմատիկոս (ծն. 1471)
* 1829 - Նիլս Հենրիկ Աբել Niels Henrik Abel, նորվեգիացի մաթեմատիկոս (ծն. 1802)
* 1921 - Վարդգես Սուրենյանց, հայ նշանավոր նկարիչ (ծնվ. 1860)
* 1969 - Բորիս Ստեչկին, խորհրդային գիտնական
* 1971 - Իգոր Ստրավինսկի Игорь Федорович Стравинский, ռուս-ամերիկյան կոմպոզիտոր, դաշնակահար (ծն. 1882)
* 1992 - Իսահակ Ազիմով Isaac Asimov, ռուս-ամերիկյան գրող (ծն. 1920)
* 2017 - Գրիգոր Մկրտչյան (ռեժիսոր), հայ ռեժիսոր

## Տոներ և հիշատակի օրեր

*Հայաստան՝ Համայնավարական աստվածամերժ բռնապետության տարիներին նահատակված հոգևորականների հիշատակի օր
*՝ Հիմնադիրների օր
* ՝ Անկախության օր (1821 թ. Օսմանյան կայսրությունից)
Ապրիլի 9

**Ապրիլի 9**, տարվա 99-րդ (նահանջ տարիներին՝ 100-րդ) օրն է։
* Տարվա ավարտին մնում է 266 օր։

## Դեպքեր
* 1945 - ԽՍՀՄ բանակը գրավեց Քյոնիգսբերգը
* 1991 - Վրաստանը անկախացավ Սովետական Միությունից

## Ծնունդներ

* 1821 - Շառլ Բոդլեր, ֆրանսիացի բանաստեղծ, արվեստաբան (մ. 1867)
* 1903 - Ուորդ Բոնդ ամեր. դերասան (մ. 1960)
* 1933 - Ժան Պոլ Բելմոնդո Jean-Paul Belmondo ֆրանս. դերասան
* 1960 - Մանվել Եղիազարյան, հայ ազատամարտիկ, քաղաքական գործիչ։
* 1962 - Իգոր Պոդոլչակ Iгор Володимирович Подолчак ուկր. ռեժիսոր
* 1976 - Սոֆի Դանիելյան, հայ երգչուհի

## Մահեր
* 491 - Զենոն, Բյուզանդիայի կայսր (ծն. 425)
* 1492 - Լորենցո Մեդիչի Lorenzo de Medici իտալ. կառավարիչ (ծն. 1449)
* 1553 - Ֆրանսուա Ռաբլե Francois Rabelais ֆրանս. վանական և լեզվաբան (ծն. 1494)
* 1626 - Ֆրենսիս Բեկոն, անգլիացի փիլիսոփա, պատմաբան, քաղաքական գործիչ, էմպիրիզմի հիմնադիր (ծն. 1561)
* 1938 - Հարություն Սուրխաթյան, հայ գրականագետ, թարգմանիչ (ծն. 1882)
* 2012 - Լիլի Չուգասզյան, օպերային երգչուհի (ծն. 1921)
* 2021 - Էրլ Սիմոնս, ամերիկացի ռեփեր, դերասան (ծն. 1970)

## Տոներ
* ՝ Նահատակների օր
* ՝ Ազգային միասնության օր
* ՝ Ֆիններենի օր
Ապրիլի 11

**Ապրիլի 11**, տարվա 101-րդ (նահանջ տարիներին՝ 102-րդ) օրն է։
* Տարվա ավարտին մնում է 264 օր։

## Դեպքեր
* 1822՝ Քիոս կղզում թուրքերն իրականացնում են հույների կոտորած
* 1944՝ խորհրդային զորքերն ազատագրում են Կերչը
* 1945՝ ամերիկյան զորքերն ազատագրում են Բուխենվալդի կենտրոնացման ճամբարը
* 1970՝ արձակվում է Ապոլոն 13 տիեզերանավը
## Ծնունդներ
* 145 - Սեպտիմիոս Սևերոս, Հռոմեական կայսրության կայսր 193-211 թթ., Սևերոսների հարստության հիմնադիրը (մ. 211)
* 1370 - Ֆրիդրիխ I Ռազմատենչ,Սաքսոնիայի կուրֆյուրստ 1423 թվականից, Մեյսենի մարկգրաֆ Ֆրիդրիխ IV Մռայլ անունով 1381 թվականից
* 1905 - Աթիլա Յոժեֆ,հունգարացի բանաստեղծ
* 1945 - Պիրրի, իսպանացի ֆուտբոլիստ, կիսապաշտպան
* 1956 - Էցիո Սելլա, իտալացի ֆուտբոլիստ, հարձակվող և գլխավոր մարզիչ
* 1971 - Օլիվեր Ռիդել գերմանացի բաս նվագող (Ռամշտայն)
* 1981 - Ալեսսանդրա Ամբրոսիո բրազիլացի մոդել և դերասանուհի
* 1982 - Դիանա Գրիգորյան հայ սցենարիստ և հեռուստատեսային անձնավորություն
* 1991 - Տիագո Ալկանտարա, իսպանացի ֆուտբոլիստ, կիսապաշտպան

## Մահեր
* 1977 - Ժակ Պրևեր ֆրանսիացի բանաստեղծ, դրամատուրգ (ծն. 1900)
* 1985 - Էնվեր Խոջա, 1944-1985 թթ. Ալբանիայի նախագահը (ծն. 1908)
* 2016 - Սուրեն Թադևոսյան, հայ ռեժիսոր և պրոդյուսեր (ծն․ 1975)

## Տոներ
* Կոստա Ռիկա՝ Ազգային հերոսների օր
* Ուգանդա՝ Ազատության օր
Ապրիլի 10

**Ապրիլի 10**, տարվա 100-րդ (նահանջ տարիներին՝ 101-րդ) օրն է։
* Տարվա ավարտին մնում է 265 օր։

## Դեպքեր
* 1992 - Մարաղայի կոտորածը
## Ծնունդներ
* 401 - Թեոդոսիոս Բ Փոքր, Բյուզանդիայի միանձնյա կայսր 408 թ-ից մինչև մահ (մ. 450)
* 1929 - Մաքս ֆոն Սյուդով Max von Sydow շվեդ դերասան
* 1932 - Օմար Շարիֆ Omar Sharif եգիպտ. դերասան
* 1937 - Հենրիկ Անասյան, հայ կոմպոզիտոր, դիրիժոր, գրող, հասարակական գործիչ
* 1952 - Սթիվեն Սիգալ Steven Seagal ամեր. դերասան
* 1972 - Մարիո Ստանիչ, խորվաթ ֆուտբոլիստ
* 1986 - Ֆեռնանդո Գագո Fernando Gago արգենտինացի ֆուտբոլիստ
* 1990 - Բեն Էյմոս, անգլիացի ֆուտբոլիստ, դարպասապահ
* 2001 - Աննա Սարգսյան,հայ շախմատիստուհի, Հայաստանի շախմատի կանանց հավաքականի անդամ, Շախմատի Եվրոպայի 2019 թվականի թիմային առաջնության ոսկե մեդալակիր , կանանց գրոսմայստեր։
*

## Մահեր
* 1813 - Ժոզեֆ Լուի Լագրանժ Joseph Louis Lagrange ֆրանս. մաթեմատիկոս և աստղագետ (ծն. 1736)
* 1831 - Ժբրան Խալիլ Ժբրան Gibran Khalil Gibran լիբանաամերիկյան բանաստեղծ (ծն. 1883)
* 1955 - Պիեռ Տեյար դը Շարդեն Pierre Teilhard de Chardin ֆրանսիացի փիլիսոփա, աստվածաբան (ծն. 1811)
* 1966 - Իվլին Վո Evelyn Waugh անգլիացի գրող (ծն. 1903)
* 2010 - Լեխ Կաչինսկի - Լեհաստանի 4-րդ նախագահըյ
* 2012 - Լիլի Չուգասզյան,հայ երգչուհի
* 2020 - Արտակ Մովսիսյան, հայ պատմաբան

## Տոներ
* Դիմադրության շարժման համաշխարհային օր։
Ապրիլի 12

**Ապրիլի 12**, տարվա 102-րդ (նահանջ տարիներին՝ 103-րդ ) օրն է։
* Տարվա ավարտին մնում է 263 օր։

### '''''ՏՈՆԵՐ ԵՎ ՀԻՇԱՐԺԱՆ ՕՐԵՐ'''''
• Լիբերիա-Ազգային ազատագրման օրը(1980)

• Ղազախստան-Գիտության աշխատողների օրը

• Ռուսաստան,Բելառուս-տիեզերագնացի օրը

## Դեպքեր

* 1606՝ անգլիական և շոտլանդական նավերը Union Jack-ն ընդունում են որպես միասնական դրոշ
* 1945 - Ֆրանկլին Ռուզվելտը մահանում է իր աշխատասենյակում
* 1961 - Յուրի Գագարինը կատարում է աշխարհում մարդու առաջին թռիչքը տիեզերք
## Ծնունդներ
* 1866 - Վրթանես Փափազյան, գրող և հրապարակախոս
* 1913 - Նար Հովհաննիսյան, հայ երգիչ
* 1920 - Կորյուն Խոդոյան, հայ ինժեներ-քիմիկոս
* 1933 - Մոնսերատ Կաբալյե, իսպանացի երգչուհի, 20-րդ դարի նշանավոր սոպրանո երգչուհիներից մեկը
* 1944 - Վլադիմիր Խաչատրյան, հայ օդաչու-հրամանատար
* 1946 - Ռուդիկ Պետրոսյան, հայ օդաչու-հրամանատար
* 1949 - Բագրատ Ալեքյան, գրող, լրագրող
* 1955 - Արամ Սիմոնյան, պատմագետ, հրապարակախոս
* 1956 - Էնդի Գարսիա ամերիկացի դերասան
* 1961 - Լիզա Ջերարդ ավստրալիացի երաժիշտ, երգչուհի և կինոերգահան
* 1964 - Կարեն Մարգարյան, հայ օդաչու
* 1975 - Արմեն Դանիելյան, հայ իրավաբան
* 1977 - Արսեն Սաֆարյան, հայ երգիչ, երգահան, դերասան, կիթառահար, երաժիշտ
* 1979 - Հարութ Բալյան, հայ երգիչ
* 1979 - Կլեր Դենս, ամերիկյան թատրոնի, կինոյի և հեռուստատեսության դերասանուհի
* 1979 - Ջենիֆեր Մորիսոն, ամերիկացի դերասանուհի, պրոդյուսեր
* 1984 - Էմմա Բեջանյան, հայ փոփ երգչուհի
* 1988 - Ռիկարդո Գաբրիել Ալվարես, արգենտինացի ֆուտբոլիստ, հարձակվող
* 1993 - Կոնստանտին Բազելյուկ, ռուս ֆուտբոլիստ

## Մահեր
* 1938 - Ֆեոդոր Շալյապին ռուս երգիչ (ծն. 2013)
* 1945 - Ֆրանկլին Դելանո Ռուզվելտ, ԱՄՆ-ի 32-րդ նախագահը, միակն նախագահն է ԱՄՆ-ի պատմության մեջ, ով ընտրվել է 2 անգամից ավելի (4 անգամ անընդմեջ)
* 1986 - Վալենտին Կատաև ռուս գրող, դրամատուրգ (ծն. 1897)
* 2002 - Կարեն Ղուլղազարյան, հայ գիտնական (ծ.1937)
* 2005 - Գևորգ Արմենյան, հայ երաժիշտ, մանկավարժ

## Տոներ
* Տիեզերագնացության համաշխարհային օր։
Ապրիլի 13

**Ապրիլի 13**, տարվա 103-րդ (նահանջ տարիներին՝ 104-րդ) օրն է։
* Տարվա ավարտին մնում 262 օր։

## Դեպքեր
* 1386 - Լենկ-Թեմուրի զորքը գրավում է Թավրիզը
* 1926 - Երևանում ցուցադրվեց առաջին հայկական գեղարվեստական ֆիլմը՝ Նամուսը
* 1991 - Երևանի գլխավոր հրապարակից հեռացվեց Լենինի արձանը
* 2005 - ՅուԹյուբում բեռնվել է առաջին ՝ Ես գազանանոցում տեսահոլովակը։
* 2016 - Մյանմայում տեղի է ունեցել 6,9 ծավալով ուժգնությամբ երկրաշարժ։

## Ծնունդներ
աջից|120px
* 1519 - Եկատերինա Մեդիչի, Ֆրանսիայի թագուհի
* 1743 - Թոմաս Ջեֆերսոն Thomas Jefferson Միացյալ նահանգների 3-րդ նախագահը (մ.1826)
* 1906 - Սեմյուել Բեքեթ Samuel Beckett իրլ. ֆրանս. գրող, դրամատուրգ
* 1909 - Սուսաննա Խաչատրյան, խաղողագործ-սելեկցիոներ
* 1919 - Հրանտ Գրիգորյան, կոմպոզիտոր
* 1926 - Գրիգոր Աղասյան, հայ նկարիչ
* 1928 - Վերա Հակոբյան, հայ հաղորդավար, ասմունքող
* 1935 - Միխայիլ Գասպարով, ռուս գրականագետ, բանասեր
* 1939 - Շեյմաս Հինի Seamus Heaney իրլ. բանաստեղծ (մ.2013)
* 1948 - Միխայիլ Շուֆուտինսկի, ռուս էստրադային երգիչ
* 1963 - Գարրի Կասպարով (Վայնշթայն) Гарри Кимович Каспаров շախմատիստ
* 1984 - Անդերս Լինդեգոր Anders Lindegaard դան. ֆուտբոլիստ
* 1985 - Ty Dolla Sign, ամերիկացի երգիչ, երգերի հեղինակ, երաժշտական պրոդյուսեր և ռեփեր
* 1988 - Անդերսոն Լուիս դե Աբրեու Օլիվեյրա Anderson Luis de Abreu Oliveira բրազ. ֆուտբոլիստ
* 1994 - Անխելո Էնրիկես, չիլիացի ֆուտբոլիստ, հարձակվող

## Մահեր
* 1695 - Ժան դը Լաֆոնտեն, ֆրանսիացի առակագիր, բանաստեղծ (ծ. 1621):
* 1889 - Գաբրիել Պատկանյան, պատմաբան և հրապարակախոս (ծն.1802)
* 1971 - Յուհան Սմուուլ Juhan Smuul էստ. գրող (ծն.1922)
* 1993 - Անդրանիկ Իոսիֆյան,հայ ճարտարապետ

## Տոներ
* ԱՄՆ՝ Թոմաս Ջեֆերսոնի ծննդյան օր
* Թաիլանդ՝ Սոնքրանի առաջին օրը
* Լաոս՝ Սոնքանի առաջին օրը
Ապրիլի 14

**Ապրիլի 14**, տարվա 104-րդ (նահանջ տարիներին՝ 105-րդ) օրն է
* Տարվա ավարտին մնում է 261 օր

## Դեպքեր
* 1849 - Հունգարիան Լայոշ Կոշութի գլխավորությամբ անկախություն է ձեռք բերում Ավստրիայից
* 1912՝ բրիտանական Տիտանիկ ուղևորային նավը ժամը 11։40-ին բախվում է սառցաբեկորին (խորտակվել է հաջորդ օրը)
* 1927 - Շվեդիայում արտադրվում է առաջին Volvo ավտոմեքենան
* 1978 - վրացերենի կարգավիճակը փոխելու դեմ Թբիլիսիում տեղի են ունենում ցույցեր
* 1991 - Երևանում հիմնվում է Հայաստանի ազգային պահպանողական կուսակցությունը
## Ծնունդներ
* 1860 - Լեո, հայ նշանավոր պատմաբան (մ. 1932)
* 1862 - Պյոտր Ստոլիպին, ռուս պետական գործիչ
* 1864 - Հովհաննես Հովհաննիսյան, հայ բանաստեղծ (մ. 1929)
* 1879 - Վահրամ Գայֆեճյան, հայ նկարիչ
* 1882 - Նադեժդա Կարդյան, հայ երգչուհի, մանկավարժ
* 1912 - Ռոբեր Դուանո Robert Doisneau ֆրանս. լուսանկարիչ (մ. 1994)
* 1914 - Լուիջի Բրունելլա, իտալացի ֆուտբոլիստ
* 1914 - Համո Սահյան, հայ բանաստեղծ։
* 1915 - Նինա Հովսեփյան, հայ դերասանուհի
* 1925 - Ռոդ Սթայգեր Rod Steiger ամեր. դերասան (մ. 2002)
* 1931 - Թաթուլ Բոլորչյան, հայ բանաստեղծ
* 1933 - Բորիս Ստրուգացկի Борис Натанович Стругацкий ռուս գրող (մ. 2012)
* 1933 - Յուրի Հովհաննիսյան, ֆիզիկոս
* 1945 - Ռիչի Բլեքմոր Ritchie Blackmore անգլ. կիթառահար և երգիչ
* 1953 - Էրիկ Ցան, հոնկոնգցի դերասան, պրոդյուսեր, ռեժիսոր, սցենարիստ
* 1956 - Տիգրան Թորոսյան, հայ քաղաքական գործիչ
* 1957 - Հրաչիկ Նասիբյան, հայ պետական գործիչ
* 1973 - Էդրիան Բրոուդի Adrien Brody ամեր. դերասան
* 1977 - Սառա Միշել Գելար ամեր. դերասանուհի
* 1989 - Դաֆինա Զեքիրի, կոսովա-ալբանացի երգչուհի
* 1991 - Մարտին Մոնտոյա Տորալբո,իսպանացի ֆուտբոլ

## Մահեր
* 1682 - Ավակում Պետրովիչ Аввакум Петров ռուս հոգևորական (ծն. 1620)
* 1759 - Գեորգ Ֆրիդրիխ Հենդել գերմ.-անգլ. երաժիշտ (ծն. 1685)
* 1917 - Լյուդվիկ Լազարուս Զամենհոֆ Ludwik Lazarus Zamenhof լեհ լեզվաբան, ստեղծել է Էսպերանտոն (ծն. 1859)
* 1930 - Վլադիմիր Մայակովսկի Владимир Маяковский ռուս բանաստեղծ (ծն. 1839)
* 1975 - Ֆրեդրիկ Մարչ Frederic March ամեր. դերասան (ծն. 1897)
* 1983 - Ջաննի Ռոդարի Gianni Rodari իտալ. լրագրող և գրող (ծն. 1920)
* 1986 - Սիմոնա դը Բովուար,ֆրանսիացի գրող 
* 1992 - Արթուր Մկրտչյան, հայ քաղաքական և պետական գործիչ

## Տոներ
Ապրիլի 8

**Ապրիլի 8**, տարվա 98-րդ (նահանջ տարիներին՝ 99-րդ ) օրն է։
* Տարվա ավարտին մնում է 267 օր։

## Դեպքեր
* 1820 - Միլոս կղզում հայտնաբերվել է Ափրոդիտեի մարմարե արձանը
* 1924 - Աթաթուրքի բարեփոխումների շրջանակում արձակվել է շարիաթի դատարանը
* 1970 - Իսրայելական ռմբակոծությունից սպանվել է Եգիպտոսում ավերված դպրոցի 46 երեխա
* 1992 - Կոտայքի մարզի Բալահովիտ գյուղի ռազմական պահեստում բռնկվել է հրդեհ, տարհանվում է 300 հազար մարդ
* 1993 - Մակեդոնիայի Հանրապետությունը միացել է ՄԱԿ-ին

## Ծնունդներ
* 1336 - Լենկթեմուր, միջինասիացի նվաճող (մ. 1405)
* 1692 - Ջուզեպպե Տարտինի, իտալացի ջութակահար (մ. 1770)
* 1798 - Սոլոմոս Դիոնիսոս, հույն բանաստեղծ
* 1859 - Էդմունդ Հուսերլ, ավստրիացի մաթեմատիկոս (մ. 1938)
* 1892 - Մերի Փիքֆորդ, ամերիկացի դերասանուհի (մ. 1979)
* 1938 - Քոֆի Անան, գանացի դիվանագետ
* 1948 - Գալուստ Սահակյան, պետական գործիչ
* 1955 - Ագոստինո Դի Բարտոլոմեյ, իտալացի նախկին ֆուտբոլիստ, կիսապաշտպան
* 1964 - Արմեն Մովսիսյան (երգահան) ,հայ երգահան, երգիչ, կիթառահար
* 1970 - Ջեյ Ար Բորն, դերասան
* 1984 - Սոֆի Մխեյան, հայ երգչուհի

## Մահեր
* 217 - Կարակալլա, Հռոմի կայսր (ծն. 188)
* 1848 - Գաետանո Դոնիցետի, իտալացի կոմպոզիտոր (ծն. 1797)
* 1909 - Հելենա Մոզեևսկա, լեհ դերասանուհի։
* 1941 - Մարսել Պրևո, ֆրանսիացի արձակագիր, թատերագիր (ծ. 1862):
* 1973 - Պաբլո Պիկասո, իսպանացի նկարիչ (ծն. 1881)
* 2013 - Մարգարետ Թետչեր, Մեծ Բրիտանիայի վարչապետ

## Տոներ
* Գնչուների համաշխարհային օր
* Ճապոնիա՝ Բուդդայի ծննդյան օր կամ Հանա Մացուրի (Ծաղիկների տոն)
Ապրիլի 15

**Ապրիլի 15**, տարվա 105-րդ (106-րդ նահանջ տարիներում) օրն է

## Դեպքեր
* 1725 - Թուրքական զորքերը մոտենում են Սիսիանի և Ղափանի բարձունքներին
* 1764 - Էջմիածնի միաբան և Իզմիրի նախկին առաջնորդ Աբրահամ Վարդապետի ծախսերով Կ. Պոլսում Աստվածատուրի տպարանում առաջին անգամ հրատարակվեց Եղիշեն
* 1840 - Հայկական մարզի վերացմամբ կազմվում են Վրացա-իմերեթական նահանգը և Կասպիական մարզը
* 1896 - Առաջին ժամանակակից Օլիմպիական խաղերի փակման հանդիսավոր արարողություն, Աթենք, Հունաստան
* 1902 - Հիմնադրվեց Թիֆլիսի հայոց դրամատիկական ընկերությունը
* 1965 - Երևանի պետական համալսարանի գլխավոր շենքի հանդիսավոր բացումը
* 1998 - Հյուսիսային Իռլանդիայի, Մեծ Բրիտանիայի Միացյալ Թագավորության և Իռլանդիայի Հանրապետության միջև ստորագրվեց «Ավագ Ուրբաթ» պայմանագիրը

## Ծնունդներ
մինի|աջից|Լեոնարդո Դա Վինչի
* 1452 - Լեոնարդո դա Վինչի, ճարտարապետ, նկարիչ, քանդակագործ (վ. 1519)
* 1843 - Հենրի Ջեյմս, ամերիկացի գրող
* 1880 - Մաքս Վերտհայմեր, գերմանացի հոգեբան, գեշտաչղ հոգեբանության հիմնադիրներից և գլխավոր տեսաբանը
* 1890 - Դավիթ Վարդանյան, խորտակված Տիտանիկ շոգենավի ուղևոր, 711 փրկված մարդկանցից մեկը
* 1894 - Նիկիտա Խրուշչով, ԽՄԿԿ առաջին քարտուղար, ԽՍՀՄ մինիստրների խորհրդի նախագահ (մ. 1971)
* 1899 - Վիվան, հայ արձակագիր, թարգմանիչ (մ. 1960)
* 1901 - Ջո Դևիս, անգլիացի բիլիարդիստ
* 1904 - Արշիլ Գորկի, ամերիկահայ նկարիչ (մ. 1948)
* 1908 - Լիտա Գրեյ, ամերիկացի դերասանուհի
* 1908 - Լևոն Իսահակյան, հայ կինոռեժիսոր և դերասան
* 1908 - Ֆրեդերիկ Ֆեյդի, ֆրանսիացի հայագետ, Սուրբ Ղազարի ճեմարանի անդամ (1937)
* 1912 - Կիմ Իր Սեն, Հյուսիսային Կորեայի նախկին առաջնորդ
* 1928 - Միհրան Սոսոյան, հայ գրաֆիկ, մանկավարժ
* 1931 - Թոմաս Թրանսթրյոմեր, շվեդ բանաստեղծ, թարգմանիչ, 2011 թվականի գրականության Նոբելյան մրցանակակիր
* 1941 - Ռոման Բալայան, ռեժիսոր, սցենարիստ և պրոդյուսեր
* 1942 - Քենեթ Լեյ, ամերիկացի գործարար
* 1949 - Ալլա Պուգաչովա, ՀԽՍՀ ժողովրդական արտիստ, ՌՍՖՍՀ ժողովրդական արտիստ (1985), ԽՍՀՄ ժողովրդական արտիստ (1991), պետական մրցանակի դափնեկիր, Ռուսաստանի ժողովրդական արտիստ (1995)
* 1959 - Հովիկ Կռնչոյան, հայ բորտմեխանիկ, Արցախյան ազատամարտի մասնակից
* 1968 - Էդ Օ'Բրայեն, բրիտանացի երաժիշտ, Radiohead խմբի կիթառահարը
* 1979 - Կարեն Շենաս-Դևիդ, կանադա-բրիտանական ծագումով դերասանուհի և երգչուհի
* 1982 - Թամարա Հակոբյան, հաղորդավար, լրագրող
* 1990 - Էմմա Վաթսոն, անգլիացի դերասանուհի և ֆոտոմոդել

## Մահեր
* 1888 - Մեթյու Առնոլդ, անգլիացի բանաստեղծ և արվեստի տեսաբան
* 1942 - Ռոբերտ Մուզիլ, ավստրիացի գրող (ծ. 1880)
* 1945 - Արսեն Հովհաննիսյան, հայ բանաստեղծ (ծ. 1908)
* 1957 - Արշավիր Խոնդկարյան, հայ թարգմանիչ (ծ. 1889)
* 1971 - Գուրգեն Բորյան, հայ բանաստեղծ, դրամատուրգ, թարգմանիչ (ծ. 1915)
* **1932 - Վարդգես  Պետրոսյան** (օգոստոսի 9, 1932, Աշտարակ, Հայկական ԽՍՀ, ԱԽՖՍՀ, ԽՍՀՄ - ապրիլի 15, 1994, Երևան, հայ արձակագիր, դրամատուրգ, հրապարակախոս, հասարակական գործիչ։
* 1865 - Աբրահամ Լինքոլն, ԱՄՆ 16-րդ նախագահ (ծ․ 1809)

## Տոներ
•  հաշվապահների նոր տարի
Ապրիլի 16

**Ապրիլի 16**, տարվա 106-րդ (նահանջ տարիներին՝ 107-րդ) օրն է։
* Տարվա ավարտին մնում է 259 օր։

## Դեպքեր
* 1871 - Բեռլինը դառնում է Գերմանիայի մայրաքաղաք
* 1917 - Վլադիմիր Լենինը Շվեյցարիայի աքսորից վերադառնում է Պետրոգրադ
* 1944 - դաշնակից զորքերը ռմբակոծում են Բելգրադը, սպանելով 1100&nbsp;մարդ
* 1990 - «Մահվան բժիշկ» Ջեք Գևորգյանը կատարում է իր առաջին էվթանազիան
* 2001 - Հայաստանում ընդունվում է «Ոստիկանության մասին» օրենքը
* 2003 - տասը նոր երկիր դառնում է Եվրամիության անդամ

## Ծնունդներ
* 1822 - Կարլ Թեոդոր Ռոբերտ Լյուտեր, գերմանացի աստղագետ
* 1844 - Անատոլ Ֆրանս Anatole France, ֆրանս. լրագրող, գրող և բանաստեղծ (մ. 1924)
* 1852 - Նիկոլայ Վվեդենսկի, ռուս ֆիզիոլոգ, Պետերբուրգի ԴԱ թղթակից անդամ
* 1889 - Չարլի Չապլին, անգլիացի հռչակավոր ռեժիսոր, դերասան, հսկայական ավանդ է ունեցել կինեմատոգրաֆիայի զարգացման գործում (մ. 1977)
* 1927 - Բենեդիկտոս XVI, Հռոմի Պապ
* 1933 - Մարկիտոս, իսպանացի ֆուտբոլիստ, պաշտպան
* 1933 - Գեորգի Միրզոև, հայկական արմատներով խորհրդային կոնստրուկտոր։ 
* 1947 - Քարիմ Աբդուլ-Ջաբար, Kareem Abdul-Jabbar, ամերիկացի բասկետբոլիստ
* 1965 - Մարտին Լոուրենս Martin Lawrence, ամերիկացի դերասան, ռեժիսոր
* 1970 - Դերո Գոյ Dero Goi, գերմանացի երգիչ-երգահան
* 1971 - Սելենա Selena, ամերիկացի երգչուհի-երգահան
* 1978 - Իվան Ուրգանտ Иван Ургант, ռուսաստանցի հեռուստավար
* 1982 - Բորիս Դիաու, ֆրանսիացի բասկետբոլիստ
* 1973 - Էյքոն Akon, սենեգալցի երգիչ
* 1985 - Լուոլ Դենգ, սուդանցի և բրիտանացի բասկետբոլիստ

## Մահեր
* 69 - Օթոն, Հռոմի կայսր (ծն. 32)
* 1828 - Ֆրանցիսկո Գոյա Francisco Goya, իսպանացի նկարիչ (ծն. 1746)
* 1941 - Էմիլ Բեռնար, նկարիչ
* 1958 - Վաղարշակ Սրվանձտյան, երգահան (ծն. 1891)
* 1972 - Յասունարի Կավաբատա, ճապոնացի գրող(ծն. 1899)
* 1981 - Դևիդ Լին David Lean, անգլիացի ռեժիսոր (ծն. 1908)
* 1985 - Աշոտ Աբրահամյան (լեզվաբան), հայ լեզվաբան
* 1988 - Հրանտ Հրահան, հայ գրող, արձակագիր
* 2012 - Էդուարդ Տեր-Ղազարյան, քանդակների վարպետ

## Տոներ
* Բուլղարիա՝ Առաջին սահմանադրության օր
* Դանիա, Գրենլանդիա՝ Մարգրեթ II թագուհու ծննդյան օր
* Հայաստան՝ Ոստիկանության աշխատողի օր
Ապրիլի 17

**Ապրիլի 17**, տարվա 107-րդ (նահանջ տարիներին՝ 108-րդ) օրն է։
* Տարվա ավարտին մնում է 258 օր։

## Դեպքեր
* 69 - Վիտելիոսը դառնում է Հռոմի կայսր
*1922 - Բեռլինում Արշավիր Շիրակյանը եւ Արամ Երկանյանը ահաբեկել են Բեհաեդդին Շաքիրին ու Ջեմալ Ազմիին
* 1971՝ ստեղծվում է Բանգլադեշի Ժողովրդական Հանրապետությունը
*2018 - Նիկոլ Փաշինյանը հայտարարում է Թավշյա հեղափոխության մեկնարկի մասին

## Ծնունդներ
* 1915 - Ռեգինա Ղազարյան, հայ նկարչուհի (մ. 1999)
* 1918 - Ուիլյամ Հոլդեն, ամերիկացի գրող (մ. 1981)
* 1932 - Կարեն Դեմիրճյան, հայ քաղաքական և պետական գործիչ (մ. 1999)
* 1959 - Շոն Բին, անգլիացի դերասան
* 1972 - Ջենիֆեր Գարներ, ամերիկացի դերասանուհի
* 1987 - Մեհդի Բենատիա, մարոկկացի ֆուտբոլիստ, պաշտպան
## Մահեր
* 1942 - Ժան Բատիստ Պերրեն ֆրանս. ֆիզիկոս
* 1975 - Վիգեն Խեչումյան, հայ արձակագիր
* 1993 - Շահեն Մեղրյան, Արցախի ազատամարտի մասնակից
* 2011 - Նիկոս Փափազոգլու, հույն երգիչ, երգահան, երաժիշտ 
* 2014 - Գաբրիել Գարսիա Մարկես, կոլումբիացի վիպագիր

## Տոներ
* Հեմոֆիլիայի համաշխարհային օր
* Ամերիկյան Սամոա՝ Դրոշի օր
* Գաբոն՝ Կանանց օր
* Ճապոնիա՝ Երեխաների պաշտպանության օր
* Սիրիա՝ Անկախության օր
Ապրիլի 20

**Ապրիլի 20**, տարվա 110-րդ (նահանջ տարիներին՝ 111-րդ) օրն է։
* Տարվա ավարտին մնում է 255 օր։

## Դեպքեր
* 1902 - Մարի և Պյեռ Կյուրիներն առաջին անգամ ստանում են մաքուր ռադիում
* 1972 - Ջոն Յանգի հրամանատարությամբ «Ապոլոն 16» տիեզերանավը կատարում է Լուսնէջք

## Ծնունդներ
* 1808 - Նապոլեոն III, Ֆրանսիայի 1-ին նախագահը (մ. 1873)
* 1820 - Ճանիկ Արամյան, հայ բանասեր, տպագրիչ, վիմագրիչ, բառարանագիր, հրապարակախոս, արվեստագետ։ Ստեղծել Արամյան տպատառատեսակը։
*1872 - Արշակ Ներսիսյան (Սեպուհ), հայ ազգային ազատագրական շարժման գործիչ, ֆիդայի։ (մ.1940 թ)
* 1884 - Դանիել Վարուժան, հայ բանաստեղծ (վ. 1915)
* 1889 - Ադոլֆ Հիտլեր, Գերմանիայի կանցլեր (վ.1945)
* 1937 - Սեյրան Խաթլամաջյան, հայ գեղանկարիչ, գրաֆիկ
* 1941 - Դոնարա Մկրտչյան, հայ դերասանուհի
* 1949 - Ջեսիկա Լենգ, ամերիկացի դերասանուհի
* 1964 - Էնդի Սերքիս, հայկական ծագումով անգլիացի դերասան, կինոռեժիսոր
* 1972 - Ժելյկո Յոքսիմովիչ, սերբ երգիչ
* 1989 - Սերգեյ Զենյով, էստոնացի ֆուտբոլիստ
* 1990 - Լու Հան, չինացի երգիչ, դերասան

## Մահեր
* 1912 - Բրեմ Սթոքեր, իռլանդացի գրող (ծն. 1847)
* 1918 - Կարլ Ֆերդինանդ Բրաուն, գերմանացի ֆիզիկոս (ծն. 1850)
* 1939 - Ուիլյամ Միտչել Ռամզի, շոտլանդացի հնագետ, պատմաբան, հայագետ (ծն. 1851)։
* 1942 - Լուիջի Բարբեսինո, իտալացի ֆուտբոլիստ և գլխավոր մարզիչ
* 1952 - Անդրանիկ Թերզյան, հայ բանաստեղծ (ծն. 1927)
* 1979 - Սամվել Մանասյան, քանդակագործ
* 2011 - Գեորգի Յարալյան, հայ հայտնի ծաղրանկարիչ (ծն. 1927)
* 2018`Avicii,Շվեդ Դիջեյ (Ծն․ 1989)

## Տոներ
* Ուրուգվայ՝ 33-ի արշավախմբի օր
* Չինաստան - Չինարենի օր
* Ռուսաստան՝ Դոնորի ազգային օր
* Սիերա Լեոնե՝ Հանրապետության օր
* Վենեսուելա՝ Անկախություն հռչակելու օր
* Հայաստան՝ հաշվապահների նոր տարի
Ապրիլի 19

**Ապրիլի 19**, տարվա 109-րդ (նահանջ տարիներին՝ 110-րդ ) օրն է։
* Տարվա ավարտին մնում է 256 օր։

## Դեպքեր
* 2005՝ Հռոմի 265-րդ պապ է ընտրվում Յոզեֆ Րաթցինգերը
* 2011 - Ֆիդել Կաստրոն հրաժարվում է 45 տարի զբաղեցրած պաշտոնից
## Ծնունդներ

* 1793 - Ֆերդինանդ I (Ավստրիա), Ավստրիայի կայսր (մ.1875)
* 1881 - Վալենտին Վոլկով,խորհրդային նկարիչ
* 1902 - Վենիամին Կավերին, ռուս գրող (մ. 1989)
* 1932 - Ֆեռնանդո Բոտերո, կոլումբիացի նկարիչ, քանդակագործ
* 1942 - Աբրահամ Տերյան, բանասեր, հայագետ
* 1960 - Արա Գևորգյան, հայ երգահան, երաժիշտ
* 1965 - Նատալի Դեսսե, ֆրանսիացի երգչուհի (սոպրանո)
* 1969 - Ժուժա Պոլգար, հունգարացի, ապա ամերիկյան շախմատիստուհի
* 1971 - Արայիկ Խանդոյան, Արցախյան պատերազմի ազատամարտիկ, (մ.հոկտեմբերի 9, 2018)
*1972 - Ռիվալդո, բրազիլացի ֆուտբոլիստ
* 1978 - Ջեյմս Ֆրանկո, ամերիկյան դերասան և պրոդյուսեր
* 1979 - Քեյթ Հադսոն, ամերիկացի դերասանուհի
* 1980 - Էրիկ Անթառանյան, հայ հաղորդավար և պրոդյուսեր
* 1983 - Նարեկ Բավեյան, հայ երգիչ և դերասան
* 1987 - Մարիա Շարապովա, ռուս թենիսիտուհի
* 1987 - Ջո Հարտ, անգլիացի ֆուտբոլիստ, դարպասապահ
* 1992 - Լուկա Անտեյ, իտալացի ֆուտբոլիստ, պաշտպան

## Մահեր
* 1588 - Պաոլո Վերոնեզե, նկարիչ 
* 1728 - Հովհան-Թովմաս Յոսեֆովիչ, լեհահայ պատմագիր
* 1824 - Ջորջ Բայրոն, անգլա-շոտլանդացի բանաստեղծ 
* 1882 - Չարլզ Դարվին, անգլիացի կենսաբան 
* 1906 - Պիեռ Կյուրի, ֆրանսիացի ֆիզիկոս
* 1911 - Ալեքսանդր Մանթաշյանց, գործարար, մեկենաս 
* 1958 - Հայկանուշ Դանիելյան, երգչուհի 
* 1967 - Ադենաուեր Կոնրադ,գերմանացի իրավագետ 
* 2000 - Գրիգոր Խանջյան, նկարիչ 
* 2002 - Գիորգի Մելիքիշվիլի, վրացի պատմաբան
* 2014 - Հրանտ Վարդանյան գործարար, բարերար

## Տոներ
* Վենեսուելա՝ Անկախության օր (1810)
* Սիերա Լեոնե՝ Հանրապետության օր (1971)
Ապրիլի 21

**Ապրիլի 21**, տարվա 111-րդ (նահանջ տարիներին՝ 112-րդ) օրն է։
* Տարվա ավարտին մնում է 254 օր։

## Դեպքեր
* մ.թ.ա. 753 - Ռոմուլոսը և Ռեմոսը հիմնադրեցին Հռոմ քաղաքը
*1863թ - Բահայի հավատի հիմնադիր Բահաուլլան Բաղդատի մոտակայքում գտնվող Ռիզվան այգում հռչակեց նոր համաշխարհային կրոնի ստեղծման մասին։
*1963թ - առաջին անգամ ընտրվել է Արդարության Համաշխարհային Տունը՝ ամենաերիտասարդ համաշխարհային կրոնի՝ Բահայի հավատի ղեկավար մարմինը։
*2019 - Վլադիմիր Զելենսկին հաղթում է Ուկրաինայի նախագահական ընտրություններում։

## Ծնունդներ
* 1729 - Եկատերինա II, Ռուսաստանի կայսրուհի (վ. 1796)
* 1816 - Շառլոթ Բրոնտե, անգլիացի վիպասան և բանաստեղծուհի (վ. 1855)
* 1828 - Հիպոլիտ Ադոլֆ Տեն, ֆրանսիացի փիլիսոփա, գրող, գեղագետ, գրաքննադատ, պատմաբան (վ. 1893)
* 1866 - Ջալալ Տեր-Գրիգորյան, հայ մանկավարժ, թարգմանիչ, լրագրող (վ. 1940)
* 1894 - Յուրի Իլյայի Յուրովսկի (Սարուխանով, Սարուխանյան), դերասան, ռեժիսոր (վ. 1959)
* 1915 - Էնթոնի Քուին, ամերիկացի դերասան, գրող և նկարիչ (վ. 2001)
* 1926 - Եղիսաբեթ II, Մեծ Բրիտանիայի իշխող թագուհի
* 1941 - Ռոբերտ Էլիբեկյան, գեղանկարիչ, ՀԽՍՀ վաստակավոր նկարիչ (1977), Հայաստանի ժողովրդական նկարիչ (2008)
* 1948 - Վալմար, հայ գեղանկարիչ, Հայաստանի վաստակավոր նկարիչ (2006)
* 1965 - Թաթուլ Կրպեյան, Հայաստանի ազգային հերոս
* 1988 - Ռոբբի Ամելլ, կանադացի դերասան

## Մահեր
* 1109 - Անսելմ Քենթրբերցի, միջնադարյան կաթոլիկ աստվածաբան, սքոլաստիկական ուղղության հիմնադիրներից մեկը, փիլիսոփա, Քենթերբերիի արքեպիսկոպոս (ծնվ. 1033)
* 1142 - Պիեռ Աբելար, ֆրանսիացի փիլիսոփա, սքոլաստ, աստվածաբան և բանաստեղծ (ծնվ. 1079)
* 1699 - Ժան Բատիստ Ռասին, ֆրանսիացի դրամատուրգ (ծնվ. 1639)
* 1882 - Վասիլե Կոնտա, հայազգի ռումին փիլիսոփա, պետական, քաղաքական գործիչ, իրավագետ (ծնվ. 1845)
* 1910 - Մարկ Տվեն, ամերիկացի գրող (ծնվ. 1835)
* 1915 - Ադել Հյուգո, Վիկտոր Հյուգոյի և Ադելի դուստրը
* 1939 - Իվան Գուբկին, ռուս խորհրդային երկրաբան, խորհրդային նավթային երկրաբանության հիմնադիր, ԽՍՀՄ ԳԱ ակադեմիկոս
* 1969 - Ցական Պետրոսի Շողենց, հայ բանաստեղծ, արձակագիր, թարգմանիչ, լրագրող (ծնվ. 1909)
* 1994 - Վահագն Վարդևանյան, Արցախի հերոս, ազատամարտիկ
* 1994 - Էդմոնդ Քյոսայան, հայ նշանավոր կինոռեժիսոր (ծն. 1936)
* 1996 - Ջոխար Դուդաև, չեչեն զինվորական և քաղաքական գործիչ (ծնվ. 1944)
* 1997 - Անդրես Ռոդրիգես, պարագվայական ռազմական և քաղաքական գործիչ (ծնվ. 1923)
* 2009 - Վիվիան Մեյեր, Ամերիկացի լուսանկարչուհի, որ հայտնի է դարձել միայն իր մահից հետո
* 2025- Ֆրանցիսկոս (Հռոմի Պապ),  Հռոմի 266-րդ Պապ

## Տոներ
## Ծանոթագրություններ
Ապրիլի 22

**Ապրիլի 22**, տարվա 112-րդ (նահանջ տարիներին՝ 113-րդ) օրն է։
* Տարվա ավարտին մնում է 253 օր։

## Դեպքեր

## Ծնունդներ
* 1658 - Ջուզեպպե Տորելլի, իտալացի ջութակահար և կոմպոզիտոր (մ. 1709)
* 1707 - Հենրի Ֆիլդինգ, անգլիացի գրող և դրամատուրգ (մ. 1754)
* 1724 - Իմանուիլ Կանտ, գերմանացի փիլիսոփա (մ. 1804)
* 1870 - Վլադիմիր Իլյիչ Լենին, ռուս բոլշևիկ հեղափոխական
* 1881 - Ալեքսանդր Կերենսկի, ռուս քաղաքական գործիչ (մ. 1970)
* 1899 - Վլադիմիր Նաբոկով, ռուս գրող (վ. 1977)
* 1904 - Ռոբերտ Օպենհեյմեր, ամերիկացի ֆիզիկոս (մ. 1967)
* 1909 - Ռիտա Լևի-Մոնտալչինի, իտալացի նյարդաբան (մ. 2012)
* 1912՝
** Քեթլին Ֆերրիեր, անգլիացի երգչուհի (մ. 1953)
** Կանետո Սինդո, ճապոնացի ռեժիսոր (մ. 2012)
* 1937 - Ջեք Նիկոլսոն, ամերիկացի կինոդերասան
* 1974 - Շավո Օդաջյան, ամերիկահայ բաս նվագող (System of a Down)
* 1982 - Կակա, բրազիլացի ֆուտբոլիստ
* 1987 - Դավիդ Լուիզ, բրազիլացի ֆուտբոլիստ, պաշտպան

## Մահեր
* 1850 - Ֆրիդրիխ Ռոբերտ Ֆելման, էստոնացի բանասեր, գրող և ֆիզիկոս (ծն. 1798)
* 1899 - Յոհան Կյոլեր, էստոնացի նկարիչ
* 1989 - Էմիլիո Սեգրե, իտալական ծագումով ամերիկացի ֆիզիկոս (ծն. 1905)
* 1994 - Ռիչարդ Նիքսոն, ամերիկացի քաղաքական գործիչ, իրավաբան, ԱՄՆ 37-րդ նախագահ (ծն. 1913)

## Տոներ
* Մայր Երկրի Օր
*  - Հայտնաբերման օր
*  - Իզաբելա թագուհու օր
* Երկիր մոլորկի միջազգային օր - Միացյալ ազգերի կազմակերպության հիշարժան օր
Ապրիլի 23

**Ապրիլի 23**, տարվա 113-րդ (նահանջ տարիներին՝ 114-րդ) օրն է։
* Տարվա ավարտին մնում է 252 օր։

## Դեպքեր
* 1948 - իսրայելցիներն արաբներից գրավում են Հայֆա նավահանգիստը
* 1992 - Պեկինում բացվում է ՄաքԴոնալդս ընկերության ամենախոշոր ռեստորանը՝ 700 տեղով
* 2018 - Սերժ Սարգսյանը հրաժարական է տալիս Հայաստանի վարչապետի պաշտոնից

## Ծնունդներ
* 1564 - Ուիլյամ Շեքսպիր, անգլիացի մեծանուն գրող, դրամատուրգ (մահացել է նույն օրը 1616) 
* 1858 - Մաքս Պլանկ, գերմանացի ֆիզիկոս (մ. 1947)
* 1891 - Սերգեյ Պրոկոֆև, ռուս դաշնակահար (մ. 1953)
* 1908 - Աննա Տեր-Ավետիքյան,հայ ճարտարապետ,մահացել է 2013 թվին
* 1917 - Գեորգի Վիցին, ռուս սիրված դերասան (մ. 2001)
* 1963 - Միչել, իսպանացի ֆուտբոլիստ

## Մահեր
աջից|120px
* 303՝ Սուրբ Գևորգ, հռոմեացի զինվոր և նահատակ (ծն. 275)
* 1616՝

:* Վիլյամ Շեքսպիր՝ անգլիացի գրող և դրամատուրգ (ծն. 1564)
:* Միգել դե Սերվանտես, իսպանացի գրող (ծն. 1547)
* 1850 - Ուիլյամ Վորդսվորթ, անգլիացի բանաստեղծ (ծն. 1770)
* 1957 -Գրիգոր Արեշյան,հայ բժիշկ
* 1990 - Փոլեթ Գոդար, ամերիկացի դերասանուհի (ծն. 1910)
* 1998 - Կոնստանտինոս Կարամանլիս, հույն պետական և քաղաքական գործիչ
* 2001 - Հարություն Սարկիսով, հայ խորհրդային անասնաբույժ, մանրէաբան
* 2007 - Բորիս Ելցին, Ռուսաստանի Դաշնության առաջին նախագահ (ծն. 1931)
* 2018 - Նվեր Հովհաննիսյան, ազատարմարտիկ, Արցախյան և Քառօրյա պատերազմների մասնակից (ծն. 1972)

## Տոներ և հիշատակի օրեր
* Գրքի համաշխարհային օր
* Անգլերենի օր
* ՝ Գերմանական գարեջրի օր
* ՝ Սան-Խորդի (Սուրբ Գևորգի օր)
Ապրիլի 26

**Ապրիլի 26**, տարվա 116-րդ (նահանջ տարիներին՝ 117-րդ) օրն է։
* Տարվա ավարտին մնում է 249 օր։

## Դեպքեր
* 1933 - Նացիստական Գերմանիայում ստեղծվում է Գեստապո գաղտնի պետական ոստիկանությունը
* 1944 - Գեորգիոս Պապանդրեուն դառնում է Կահիրեում գտնվող Հունաստանի վտարանդի կառավարության վարչապետը
* 1945 - Խորհրդային զորքերը գերմանացիներին դուրս են մղում Չեխոսլովակիայի Բրնո քաղաքից
* 1966՝ 7.6 մագնիտուդով երկրաշարժն ավերում է Տաշքենդը։ Պաշտոնական տվյալներով զոհվել է 8 մարդ։
* 1986 - Չեռնոբիլի ատոմակայանում տեղի է ունենում վթար և ռադիացիայի արտահոսք
* 1989 - Բանգլադեշում պտտահողմի հետևանքով զոհվում է 1300 մարդ։
* 2000 - Անդորրայի ֆուտբոլի հավաքականը տանում է իր պատմության մեջ առաջին հաղթանակը (Բելառուսից՝ 2։ 0)։
* 2002 - Գերմանիայի Էրֆուրտ քաղաքում զինված անձն իրականացնում է զանգվածային սպանություն, սպանելով 16 հոգու և ինքնասպան լինելով

## Ծնունդներ
* 121 - Մարկոս Ավրելիոս, Հռոմի կայսր
* 1856 - Հենրի Մորգենթաու, ամերիկյան դիվանագետ
* 1860 - Լեո, հայ նշանավոր պատմաբան
* 1872 - Լյուդմիլա Պոդյավորինսկա, չեխոսլովակյան գրող։
* 1949 - Կառլոս Բիանկի,արգենտինացի ֆուտբոլիստ, հարձակվող։
* 1967 - Ջեթ Լի չին մարտարվեստի դերասան։
* 1981 - Իվետա Եդիգարյան, հայ երգչուհի և դերասանուհի
* 1989 - Տե Սոնգ, հարավկորեացի դերասան, երգիչ

## Մահեր
* 1976՝ Անդրեյ Գրեչկո, խորհրդային ռազմական գործիչ
* 1994 - Մասուտացու Օյամա, կարատեի հիմնադիր վարպետ

## Տոներ
* Մտավոր սեփականության համաշխարհային օր

## Արտաքին հղումներ
* Ապրիլի 26-ի ծնունդներ
Ապրիլի 18

**Ապրիլի 18**, տարվա 108-րդ (նահանջ տարիներին՝ 109-րդ) օրն է։
* Տարվա ավարտին մնում է 257 օր։

## Դեպքեր
* 1506 - Հռոմում դրվում է Սուրբ Պետրոսի տաճարի հիմնաքարը
* 1906 - երկրաշարժը և նրան հաջորդած հրդեհն ավերում են Սան Ֆրանցիսկոյի մեծ մասը
* 1915 - Ռոլան Գարոսի խփված ինքնաթիռը վայրէջք է կատարում գերմանացիների կողմում
* 1954 - Եգիպտոսում Գամալ Աբդել Նասերն անցնում է իշխանության գլուխ
* 1946՝ լուծարվում է Ազգերի լիգան

## Ծնունդներ
* 1858 - Ալեքսանդր Շիրվանզադե, հայ նշանավոր գրող, դրամատուրգ (մ. 1935)
* 1914 - Արշալույս Մարգարյան, հայ խորհրդային բանաստեղծուհի
* 1926 - Ջիմ Թորոսյան, հայ ճարտարապետ
* 1947 - Ջեյմս Վուդս, ամերիկացի դերասան և արտադրող
* 1953 - Ռիք Մորանիս, կանադացի դերասան, երգիչ, դրամատուրգ
* 1956 - Էրիկ Ռոբերտս, ամերիկացի դերասան
* 1967 - Մարիա Բելո, ամերիկացի դերասանուհի և երգչուհի
* 1970 - Սաադ Հարիրի, լիբանանցի քաղաքական գործիչ
* 1979 - Կարլ Վուլֆ, լիբանանա-կանադացի երգիչ-երգահան
* 1985 - Լուկաշ Ֆաբիանսկի, լեհ ֆուտբոլիստ, դարպասապահ
* 1995 - Դիվոկ Օրիջի, բելգիացի ֆուտբոլիստ,

## Մահեր
* 1737 - Աբրահամ Գ Կրետացի, Ամենայն հայոց կաթողիկոս 1734 թ-ից, պատմագիր
* 1898 - Գյուստավ Մորո,ֆրանսիացի նկարիչ, սիմվոլիզմի կարկառուն ներկայացուցիչ
* 1949 - Լեոնարդ Բլումֆիլդ, լեզվաբան
* 1950 - Սերգեյ Խուդյակով (Արմենակ Խանփերյանց), Խորհրդային Միության ավիացիայի մարշալ, կարմիր բանակի ռազմաօդային ուժերի հրամանատարի տեղակալ և շտաբի պետ (ծն. 1902)
* 1955 - Ալբերտ Այնշտայն, գերմանացի գիտնական (ծն. 1879)

## Տոներ
* Հուշարձանների և տեսարժան վայրերի միջազգային օր
* Զիմբաբվե՝ Անկախության օր
* Ուկրաինա՝ Պատմության և մշակույթի հուշարձանների օր
* Ռուսաստան՝ Ռուսաստանի ռազմական փառքի օր
Ապրիլի 25

**Ապրիլի 25**, տարվա 115-րդ (նահանջ տարիներին՝ 116-րդ) օրն է։
* Տարվա ավարտին մնում է 250 օր։

## Դեպքեր
* 775 – Մեծ Հայքի Բագրևանդ գավառի Արձնի գյուղում, Արածանիի ափին տեղի ունեցավ Արձնիի ճակատամարտը, հայկական և արաբական զորքերի միջև։ 
* 1134՝ առաջին անգամ հիշատակվում է Զագրեբ քաղաքի անունը
* 1719 - Լոնդոնում լույս է տեսնում Դանիել Դեֆոյի Ռոբինզոն Կրուզո վեպը
* 1804 - Իմերեթի թագավորությունը մտնում է Ռուսական կայսրության ենթակայության տակ
* 2005՝ Բուլղարիան և Ռումինիան ստորագրում են Եվրամիությանը միանալու համաձայնագիրը
* 2007 - Բորիս Ելցինի թաղումը իրականացվում է Ռուս ուղղափառ եկեղեցու կանոններով

## Ծնունդներ
*1897 - Հարո Ստեփանյան,հայ կոմպոզիտոր
* 1900 - Վոլֆգանգ Պաուլի, ֆիզիկոս, քվանտային մեխանիկայի հիմնադիրներից
* 1903 - Անդրեյ Կոլմոգորով ռուս մաթեմատիկոս (մ. 1987)
* 1907 - Գուսան Աշոտ, հայ նշանավոր գուսան (մ. 1989)
* 1917 - Էլլա Ֆիցջերալդ Ella Fitzgerald ամերիկացի երգչուհի (մ. 1996)
* 1940 - Ալ Պաչինո Al Pacino ամեր. դերասան և ռեժիսոր
* 1947 - Ջեֆրի Դեման Jeffrey DeMunn ամերիկացի դերասան
* 1947 - Յոհան Կրոյֆ, հոլանդացի նշանավոր ֆուտբոլիստ, բոլոր ժամանակների լավագույն ֆուտբոլիստներից մեկը
* 1969 - Ռենե Զելվեգեր ամերիկացի դերասանուհի
* 1976 - Թիմ Դանքան Tim Duncan ամերիկացի բասկետբոլիստ
* 1993 - Ռաֆայել Վարան ֆրանսիացի ֆուտբոլիստ

## Մահեր
* 775 - Սմբատ Է Բագրատունի, Հայոց սպարապետ (753-775), Հայոց իշխան (770-775)
* 775 - Սահակ Բագրատունի, իշխան
* 775 - Մուշեղ Զ Մամիկոնյան, զորավար
* 775 - Սամուել Բ Մամիկոնյան, տանուտեր իշխան
* 775 - Դաշույն Վահան (Գնունի), իշխան
* 1690 - Դավիդ Կրտսեր Տենիրս, ֆլամանդացի նկարիչ
* 1744 - Անդերս Ցելսիուս Anders Celsius շվեդ աստղագետ (* 1701)
* 1770 - Ժան Անտուան Նոլլե, ֆրանսիացի հոգևորական (աբբա) և ֆիզիկոս
* 1888 - Րաֆֆի, հայ գրականության դասական (* 1835)  
*
*
* 1911 - Էմիլիո Սալգարի Emilio Salgari իտալացի գրող (* 1862)
* 1995 - Ջինջեր Ռոջերս Ginger Rogers ամեր. դերասանուհի, երգչուհի, պարուհի (* 1911)

## Տոներ
* ԴՆԹ-ի օր
* Մալարիայի դեմ պայքարի օր
* Ազատագրության օր
** , Ֆաշիզմից ու գերմանական շրջափակումից ազատագրվելու օր
** 

## Այլ
* Ապրիլի 25 (ֆուտբոլային ակումբ) (4.25체육단), հյուսիսկորեական ֆուտբոլային ակումբ
Ապրիլի 28

**Ապրիլի 28**, տարվա 118-րդ (նահանջ տարիներին՝ 119-րդ) օրն է։

* Տարվա ավարտին մնում է 247 օր։

## Դեպքեր
[մինի|աջից|140px|<sup>Մերիլենդ նահանգ</sup><br />[1788 թ.]]
* 1788 - Մերիլենդը դառնում է ԱՄՆ 7-րդ նահանգը
* 1852՝ ռուս գրող Իվան Տուրգենևը ձերբակալվեց Գոգոլի հիշատակին տպագրված հոդվածի համար 
* 1920՝ Խորհրդային կարգերի հաստատումը Ադրբեջանում
* 1923 - Լոնդոնում բացվում է «Ուեմբլի» մարզադաշտը
* 1952 - Դուայթ Էյզենհաուերը նշանակվում է ՆԱՏՕի գերագույն հրամանատար
* 2000 - Ադրբեջանը, Վրաստանը և Թուրքիան ստորագրում են նավթամուղ կառուցելու համաձայնագիր
## Ծնունդներ
* 1878 - Լայոնել Բերիմոր Lionel Barrymore (մ. 1954)
* 1889 - Արուս Ոսկանյան, հայ նշանավոր դերասանուհի (մ. 1943)
* 1893 - Մարտիրոս Վեսպեր (Դաբաղյան), հայ գրող (մ. 1977)
* 1903 - Թադևոս Սարյան, կինոյի և թատրոնի հայ դերասան (մ. 1974)
* 1906 - Կուրտ Գյոդել չեխ-ամերիկյան մաթեմատիկոս (մ. 1978)
* 1913 - Անդրեյ Սևեռնի, խորհրդային աստղագետ
* 1927 - Մարիա Սարկիսովա, հայ խորհրդային ֆիտոֆիզիոլոգ
* 1937 - Սադդամ Հուսեյն Իրաքի 5-րդ նախագահը (մ. 2006)
* 1948 - Թերրի Փրաթչեթ Terry Pratchett անգլիացի գրող
* 1974 - Պենելոպե Կրուս, իսպանացի հայտնի դերասանուհի
* 1980 - Ջոշ Հովարդ Josh Howard ամերիկացի բասկետբոլիստ
* 1981 - Ջեսիկա Ալբա Jessica Alba ամեր. դերասանուհի և մոդել
* 1982 - Քրիս Քեյման Chris Kaman ամերիկացի բասկետբոլիստ
* 1988 - Խուան Մատա Juan Manuel Mata իսպանացի ֆուտբոլիստ
*1990 - Անահիտ Կիրակոսյան հայ դերասանուհի, հաղորդավարուհի, երգչուհի

## Մահեր
* 1945 - Բենիտո Մուսոլինի Benito Mussolini Իտալիայի 27-րդ վարչապետը (* 1883)
## Տոներ
* Աշխատանքի անվտանգության համաշխարհային օր
### Հիշատակի օր
* Աշխատավայրում զոհված աշխատողների հիշատակի օր
Մայիսի 4

**Մայիսի 4**, տարվա 124-րդ (նահանջ տարիներին՝ 125-րդ) օրն է։
* Տարվա ավարտին մնում է 241 օր։

## Դեպքեր
* 1783 - անգլիացի աստղագետ Ուիլյամ Հերշելը Լուսնի վրա նկատում է կարմիր բռնկում
* 1838 - արվեստագետների խումբը Տարաս Շևչենկոյին դուրս է գնում ճորտի վիճակից
* 1913 - Երևանում բացվեց հեռախոսային ցանցը
* 1924 - Փարիզում ավարտվեցին օլիմպիական խաղերը
* 1979 - Մարգարետ Թետչերը դառնում է Միացյալ Թագավորության առաջին կին վարչապետը
* 2002 - Նիգերիայի Կանո քաղաքի մոտ BAC 1-11 ինքնաթիռի վթարից զոհվում է 149 մարդ

## Ծնունդներ
* 1881 - Ալեքսանդր Կերենսկի, 1917 թ. Ռուսաստանի 10-րդ վարչապետը (մ. 1970)
* 1904 - Եղիշե Մարտիկյան, հայ խորհրդային արվեստաբան–նկարիչ
* 1923 - Բորիս Ստուկալին, խորհրդային պետական և կուսակցական գործիչ
* 1928 - Հոսնի Մուբարաք, Եգիպտոսի 4-րդ վարչապետը
* 1929 - Օդրի Հեփբերն, անգլիացի դերասանուհի և երգչուհի (մ. 1993)
* 1940 - Վլադիմիր Աթանյան, հայ խեցեգործ, ձևավորող
* 1975 - Էնդի Խաչատրյան, ամերիկահայ ռոք-երաժիշտ և դիջեյ։
*1979 - Կարեն Խուրշուդյան, հայ բանաստեղծ, գրական, ազգային և հասարակական գործիչ, թարգմանիչ։
* 1987 - Սեսկ Ֆաբրեգաս, իսպանացի ֆուտբոլիստ
*1987 - Նաստյա Կամենսկիխ, ուկրաինացի երգչուհի, մոդել, դերասանուհի, հաղորդավարուհի։
*1987 - Դենիս Դորոխով, ռուս դերասան, հաղորդավար
* 2002 - Անաստասիա Պետրիկ, ուկրաինացի փոքրիկ երգչուհի

## Մահեր
* 1933 - Սպիրիդոն Մելիքյան, հայ կոմպոզիտոր, խմբավար
* 1955 - Ջորջե Էնեսկու George Enescu, ռումինացի դաշնակահար, կոմպոզիտոր
* 1963 - Աուգուստ Յակոբսոն August Jakobson, էստոնացի գրող
* 1991 - Մուշեղ Մխոյան, հայ ազատամարտիկ
* 1992 - Պավել Սարգսյան, Արցախյան պատերազմի մասնակից

## Տոներ
* Աստղային պատերազմների օր
* ՝ Անկախության հռչակագրի օր
* ՝ Կանաչապատման օր
Մայիսի 6

**Մայիսի 6**, տարվա 126-րդ (նահանջ տարիներին՝ 127-րդ) օրն է։
* Տարվա ավարտին մնում է 239 օր։

## Դեպքեր
* 319` Առաքյալի հավասար սուրբ Նինոն կնքեց Վրաստանի արքա Միրիանին և նրա պաշտոնյաներին։ Ուղղափառությունը դարձավ Վրաստանի պաշտոնական կրոն։ 
* 1833` ԱՄՆ-ում արտադրվեց առաջին պողպատե գութանը։ 
* 1835` լույս տեսավ ամերիկյան «Նյու Յորք հերալդ» թերթի առաջին համարը։ 
* 1840` շրջանառության մեջ մտավ առաջին փոստային նամականիշը՝ Սև պեննին։ 
* 1872 - Անգլիայում հիմնադրվեց Ֆուտբոլի գավաթը։ 
* 1908 - Ռայթ եղբայրները երեք տարվա ընդմիջումից հետո նորից սկսեցին թռչել։ 
* 1910 - Գևորգ V-ը դարձավ Մեծ Բրիտանիայի, Միացյալ Թագավորության և Հյուսիսային Իռլանդիայի արքան։ 
* 1914 - Բրիտանիայի լորդերի պալատում մերժվեց կանանց ընտրության իրավունք տալու նախագահը։ 
* 1918` ավարտվեց Դոմինիոնի աստղաֆիզիկական աստղադիտարանի կառուցումը Վիկտորիա քաղաքում (Բրիտանական Կոլումբիա, Կանադա)։ 
* 1937 - Նյու Յորքի մոտ Լեյկհորսթում աղետի ենթարկվեց գերմանական «Հինդերբուրգ» դիրիժաբլը։ 
* 1940 - Ջոն Սթեյնբեքը Պուլիտցերյան մրցանակ ստացավ «Ցասումի ողկույզներ» վեպի համար։ 
* 1941 - Ստալինը դարձավ Ժողկոմխորհի նախագահ։ 
* 1950` 18 ամյա Էլիզաբեթ Թեյլորն առաջին անգամ ամուսնացավ։ 
* 1994 - Մեծ Բրիտանիայի թագուհի Եղիսաբեթ II-ը և Ֆրանսիայի նախագահ Ֆրանսուա Միտերանը մասնակցեցին Ֆրանսիան և Անգլիան կապող Լա Մանշ նեղուցի տակով անցնող թունելի հանդիսավոր բացմանը։ 
* 2012 - ՀՀ 5-րդ գումարման Ազգային ժողովի ընտրություններ

## Ծնունդներ
* 1856 - Զիգմունդ Ֆրեյդ, բժիշկ, հոգեբան և հոգեբույժ, հոգեվերլուծության հիմնադիր
* 1856 - Ռոբերտ Էդվին Պիրի, Արկտիկայի ամերիկացի հետազոտող
* 1868 - Գաստոն Լեռու, ֆրանսիացի գրող
* 1870 - Ամադեո Ջանինի, ամերիկացի բանկիր 
* 1871 - Ֆրանսուա Օգյուստ Վիկտոր Գրինյար, ֆրանսիացի քիմիկոս, Նոբելյան մրցանակակիր
* 1889 - Սթենլի Արթուր Մորիսոն, անգլիացի հրատարակիչ, տպագրիչ, պատմաբան և տպագրության տեսաբան 
* 1903 - Վահրամ Ալազան (Գաբուզյան), հայ գրող
* 1904 - Մաքս Մալլոուեն, անգլիացի հնագետ
* 1915 - Օրսոն Ուելս, ամերիկացի ռեժիսոր, դերասան
* 1929 - Ջոն Կիրակոսյան, հայազգի պատմաբան, քաղաքական գործիչ
* 1948 - Լևոն Վարդանյան, քանդակագործ
* 1961 - Ջորջ Քլունի, ամերիկացի դերասան։
* 1983 - Դանիել Ալվես, բրազիլացի ֆուտբոլիստ
* 1985 - Յաննա Գաբրիելյան, հայ դերասանուհի և բեմադրիչ
* 1986 - Դրիես Մերտենս, բելգիացի ֆուտբոլիստ
* 1987 - Ակսել Վիտցել, բելգիացի ֆուտբոլիստ

## Մահեր
* 1912 - Եփրեմ Խան, հայ ֆիդայի, ազգային ազատագրական շարժման գործիչ (ծ. 1868)
* 1940 - Ալեքսանդր Աբելյան, հայ դրամատուրգ, թատերական գործիչ։
* 1959 - Վաղարշ Վաղարշյան, հայ դերասան, ռեժիսոր, դրամատուրգ, թատերական գործիչ (ծ. 1894)
* 1991 - Համլետ Քոչարյան, հայ ազատամարտիկ, հրամանատար։
## Տոներ
Մայիսի 8

**Մայիսի 8**, տարվա 128-րդ (նահանջ տարիներին՝ 129-րդ) օրն է։
* Տարվա ավարտին մնում է 237 օր։

## Դեպքեր
* 1713 - Ռուսաստանի մայրաքաղաքը Մոսկվայից տեղափոխվում է Սանկտ Պետերբուրգ
* 1845՝ ֆրանսիական բանակի զինվորներն սպանում են հարյուրավոր ալժիրցի քաղաքացիական անձանց
* 1886՝ առաջին անգամ արտադրվում է Ջոն Փեմբերթոնի John C. Pemberton ստեղծած Կոկա-Կոլա ըմպելիքը
* 1984 - Սովետական Միությունը հայտարարում է Լոս Անջելեսի XXIII ամառային օլիմպիական խաղերը բոյկոտելու մասին
* 1992՝ սկսվում է Շուշիի ազատագրումը
* 2018՝ Հայաստանում տեղի ունեցած հեղափոխության հետևանքով Հայաստանի վարչապետ է ընտրվում Նիկոլ Փաշինյանը

## Ծնունդներ
* 1851 - Եղիա Տեմիրճիպաշյան, արևմտահայ գրող, փիլիսոփա
* 1884 - Հարրի Թրումեն ԱՄՆ Harry S. Truman 33-րդ նախագահը
* 1905 - Դորի Ամիրբեկյան, դերասան
* 1914 - Ռոմեն Գարի Romain Gary լիտվացի հրեա դիվանագետ, վիպասան և օդաչու
* 1926 - Էդուարդ Արևշատյան
* 1960 - Ֆրանկո Բարեզի, իտալացի ֆուտբոլիստ, պաշտպան
* 1970 - Լուիս Էնրիկե, իսպանացի նախկին ֆուտբոլիստ
* 1975 - Էնրիկե Իգլեսիաս Enrique Iglesias իսպանացի երգիչ-երգահան, դերասան
* 1978 - Ջոզի Մարան Josie Maran ամերիկացի մոդել և դերասանուհի
* 1981 - Մանվել Գամբուրյան Manny Gamburyan ամերիկացի հայազգի մարտարվեստի վարպետ
* 1993 - Դավիթ Մարիկյան, հայ ֆուտբոլիստ

## Մահեր
աջից|120px
* 1880 - Գյուստավ Ֆլոբեր, ֆրանսիացի գրող
* 1903 - Պոլ Գոգեն, ֆրանսիացի պոստիմպրեսիոնիստ նկարիչ, քանդակագործ (ծն. 1848)
* 1918 - Շիմոն Հոլոշի, հայազգի հունգարացի նկարիչ
* 1970 - Սեդրակ Բարխուդարյան, պատմագետ
* 1980 - Գարուշ Խաժակյան, դերասան
* 1981 - Ֆաբլուխ Հարությունյան, ֆիզիկոս
* 1987 - Մարտին Մազմանյան, հայ կոմպոզիտոր, խմբավար, մանկավարժ
* 1991 - Գեղամ Սևան,հայ արձակագիր
** 1992 - Շուշիի ազատագրման ժամանակ զոհված ազատամարտիկներ.
** Աշոտ Ադամյան
** Արմեն Ամիրբարյան
** Ալեքսանդր Առստամյան
** Հմայակ Առստամյան

## Տոներ
* Կարմիր Խաչի և Կարմիր Մահիկի համաշխարհային օր
* Հաղթանակի օր (Եվրոպա, Ամերիկա)
* 40px Հայաստան՝ Երկրապահի օր
Մայիսի 9

**Մայիսի 9**, տարվա 129-րդ (նահանջ տարիներին՝ 130-րդ) օրն է։
* Տարվա ավարտին մնում է 236 օր։

## Դեպքեր
* 1936 - Բենիտո Մուսոլինին հայտարարում է Եթովպիան Իտալիային միացնելու մասին
* 1987 - Վարշավայում վթարի է ենթարկվում ԻԼ-62Մ օդանավը, զոհվում են օդանավի բոլոր 183 մարդիկ
* 1992՝ հայկական զորամիավորումներն ավարտում են Շուշիի ազատագրումը
* 1998՝ եվրատեսության երգի մրցույթում «Դիվա» երգով հաղթում է Իսրայելցի նախկինում տղամարդ երգչուհի Դանա Ինթերնեշնլը
## Ծնունդներ
* 1740 - Ջովանի Պաիզիելլո, իտալացի կոմպոզիտոր
** 1922 - Սուրեն Ազիզյան, հայ նկարիչ
* 1924 - Բուլատ Օկուջավա, հայ-վրացական արմատներով ռուսաստանցի բանաստեղծ
* 1936 - Գլենդա Ջեքսոն, անգլիացի դերասանուհի և քաղաքական գործիչ
* 1939 - Արամայիս Հովսեփյան, փիլիսոփա
* 1942 
** Գայանե Խաչատրյան, նկարչուհի
** Սուրեն Այվազյան, Արցախյան ազատամարտի մասնակից
* 1945 
** Յուպ Հայնկես, գերմանացի ֆուտբոլիստ
** Ռուզաննա Լիսիցյան երգչուհի, Պավել Լիսիցյանի դուստրը
** Պոբեդիկ Աղաջանյան, Արցախյան պատերազմի մասնակից
* 1950 - Լուչանո Սպինոզի, իտալացի ֆուտբոլիստ և գլխավոր մարզիչ
* 1954 - Վազգեն Բադալյան, բռնցքամարտի մարզիչ, ոստիկանության գնդապետ, նկարիչ
* 1955՝ Իվան (Վանիկ) Լալայան՝ ջոկատի հրամանատար
* 1957 - Լերմոնտ Ոսկանյան, Արցախյան պատերազմի մասնակից
* 1963 - Ավետիս Օհանյան, Արցախյան պատերազմի մասնակից
* 1971 - Արամայիս Առստամյան, Արցախյան պատերազմի մասնակից
* 1979 - Ռոզարիո Դոուսոն, ամերիկացի դերասանուհի և երգչուհի
* 1984 - Վահան Պողոսյան, Վանաձորում ծնված ռոք-երաժիշտ

## Մահեր
* 1267 - Կոնստանդին Ա Բարձրաբերդցի, Ամենայն Հայոց կաթողիկոս
* 1805 - Ֆրիդրիխ Շիլլեր Christoph Friedrich von Shiller գերմանացի բանաստեղծ
* 1850 - Ժոզեֆ Լուի Գեյ-Լյուսակ Joseph Louis Gay-Lussac ֆրանսիացի ֆիզիկոս և քիմիկոս
* 1943 - Ռուբեն Օրբելի, հնէաբան
* 1994 - Մարտակերտի շրջանի պաշտպանության ժամանակ զոհված մարտիկներ՝ 
** Սասուն Աղամալյան
** Անդրանիկ Մարգարյան

## Տոներ
* Ռուսաստան - Հայրենական Մեծ պատերազմում տարած հաղթանակի օր
* Ռումինիա՝ Անկախության օր (Օսմանյան կայսրությունից՝ 1877 թ.)
* ԱՄՆ - Հնդկացիների օր

## Ծանոթագրություններ