Փիթեր Օնջյան

**Փիթեր Օնջյան** (), կանադահայ ջութակահար և դիրիժոր։

## Վաղ  կյանք
Ծնվել է Օնտարիո նահանգի Տորոնտո քաղաքում։ Նրա հայրը հայ է եղել, իսկ մայրը՝ անգլիացի, սակայն ըստ Օնջյանի՝ մորական պապիկից նա ունի նաև շոտլանդական ծագում։ Ընտանիքում նրանք չորս երեխա են եղել, որոնցից ամենափոքրը Օնջյանն է։

Օնջյանը իր կթությունը ստացել է Անգլիայում, որտեղ 7 տարեկանում սկսել է ջութակ նվագել սովորել Մանուկ Բարիքյանի մոտ։ Նա սովորել է Գոդալմինգի Չարթերհաուս (*Charterhouse*) քոլեջում, իսկ ջութակի դասերը շարունակել է ստանալ Բել Կատոնայից։ Ավարտելուց հետո Օնջյանը շարունակել է կրթությունը Երաժշտության թագավորական քոլեջում։

Օնջյանը շարունակել է կրթությունը Ջուլիարդի դպրոցում այնպիսի անձնավորությունների հետ, ինչպիսիք են Իվան Ղալամյանը, Իցհակ Պերլմանը և Դորոթի դե Լեյը։ Այս ընթացքում նա զբաղվել է դիրիժությամբ, իսկ հետագայում հաճախել է Հերբերտ ֆոն Կարայանի դիրիժորության դասերին և կատարելագործել է իր գիտելիքները։

## Կարիերա
1980 թվականին Օնջյանը Չիլիի Վինյա դել Մար քաղաքում կայացած ջութակահարների միջազգային մրցույթում արժանացել է իր առաջին մրցանակին։ Օնջյանը դարձել է Տոկիոյի լարային կվարտետում, որտեղ նվագել է շուրջ 14 տարի։ Շարունակական բնույթ կրող սթրեսի և լարվածության պատճառով նա ստիպված է եղել կրճատել իր գործիքային կարիերան։ Ավելի ուշ ամբողջությամբ կենտրոնացել է դիրիժորության վրա։

Օնջյանը 1998-2003 թվականներին եղել է Ամստերդամի Nieuw Sinfonietta-ի (այժմ *Amsterdam Sinfonietta*) գեղարվեստական ղեկավարը։ Նա նաև Caramoor միջազգային երաժշտական փառատոնի գեղարվեստական խորհրդատուն և գլխավոր հրավիրյալ դիրիժորն է։ Նա շուրջ երեք տարի եղել է Կոլորադոյի սիմֆոնիկ նվագախմբի գլխավոր հրավիրյալ դիրիժորը։ Շուրջ չորս տարի եղել է Ֆիլադելֆիայի նվագախմբի *Absolutely Mozart* փառատոնի դիրիժորը։ Օնջյանը 2006 թվականի սեպտեմբերին դարձել է Դետրոյթի սիմֆոնիկ նվագախմբի գեղարվեստական խորհրդատուն և գլխավոր դիրիժորը։

2003 թվականի հունվարին Օնջյանը նշանակվել է Տորոնտոյի սիմֆոնիկ նվագախմբի երաժշտական ղեկավար, իսկ 2004 թվականին ստանձնել է պաշտոնը։ Նախքան Օնջյանի նշանակվելը նվագախումբը ունեցել է մի շարք ֆինանսական խնդիրներ, սակայն նա իր պաշտոնավարման սկզբից նպաստել է նվագախմբի բարելավմանը։ 2005 թվականի *«Five Days in September: The Rebirth of an Orchestra»* վավերագրական ֆիլմում պատկերված է Օնջյանի պաշտոնավարման սկզբնական շրջանը՝ որպես Տորոնտոյի սիմֆոնիկ նվագախմբի դիրիժոր։ 2007 թվականի փետրվարին նա երկարացրել է նվագախմբի հետ կնքած պայմանագիրը մինչև 2012 թվական։ Հաջորդ պայմանագիրը մինչև 2013-2014 թվական երկարացնելուց հետո, նա 2013 թվականի ապրիլին իր պայմանագիրը երկարացրել է ևս մի քանի տարով՝ մինչև 2016-2017 թվական։ Վերջինս երկարացրել է մինչև 2017-2018 թվական և ավարտել է երաժշտական ղեկավարությունը Տորոնտոյի նվագախմբում և ճանաչվել է ՏՍՆ-ի պատվավոր դիրիժոր։ Նա ստացել է Քաղաքի բանալի խորհրդանիշը Տորոնտոյի քաղաքապետ Ջոն Թորիի կողմից։

1981 թվականից սկսած Օնջյանը դասավանդել է Եյլի երաժշտական դպրոցում՝ որպես ջութակի պրոֆեսոր։ 2011 թվականի հունվարին Շոտլանդիայի ազգային թագավորական նվագախումբը Օնջյանին նշանակել է իր հաջորդ երաժշտական ղեկավարը՝ 2012-2013 թվականների դրությամբ՝ 4 տարի նախնական պայմանագրային ժամկետով։ ՇԱԹՆ-ում նա պաշտոնավարել է մինչև 2017-2018 թվականները։

2007 թվականի հունիսին Օնջյանը Տորոնտոյի *Luminato* փառատոնին վարել է Էրիկ Այդլի և Ջոն դու Փրեզի օրատորիայի համաշխարհային պրեմիերան, որը հիմնված է Մոնտի Պայտոնի *Life of Brian* ֆիլմի վրա։ 2019 թվականի հունվարին Կոլորադոյի երաժշտական փառատոնը հայտարարել է, որ Օնջյանը լինելու է իրենց հաջորդ փառատոնի երաժշտական ղեկավարը։

2022 թվականի փետրվարին Օնջյանը հայտարարվել է Կոլորադոյի սիմֆոնիկ նվագախմբի դիրիժոր։ Որպես Կոլորադոյի նվագախմբի դիրիժոր՝ առաջին անգամ մարտին բեմադրել է Գուստավ Հոլսթի «Մոլորակներ» սիմֆոնիկ սյուիտը։

## Անձնական կյանք
Օնջյանը ամուսնացած է Նադին Օնջյանի հետ և ունի երկու երեխա։ Նրա երբորորդին հոկեյիստ Բեն Սմիթն է։ Նա բրիտանացի կոմիկ Էրիկ Այդլի զարմիկն է։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* HarrisonParrott agency biography of Oundjian
* Frank Salomon agency biography of Oundjian
* Columbia Artists Management agency biography of Oundjian
* Peter Oundjian, "A note from the RSNO's new Music Director - Peter Oundjian".  Royal Scottish National Orchestra website, 31 January 2011
* Peter Oundjian, entry in Encyclopedia of Music in Canada

Կատեգորիա:Կանադահայ դիրիժորներ
Կատեգորիա:Կանադահայ ջութակահարներ
Կատեգորիա:ՀԹՎ 2023 հոդվածներ