open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Ալիստեր Քարմայքլ

**Ալեքսանդր Մորիսոն Քարմայքլ** (), ավելի հայտնի է որպես **Ալիստեր Քարմայքլ** (, ), բրիտանացի քաղաքական գործիչ, Շոտլանդիայի հարցերով նախարար Դևիդ Քեմերոնի առաջին կաբինետում (2013-ից 2015 թվականներին)։

## Կենսագրություն
Ավարտել է Այլեյեի միջնակարգ դպրոցը, որոշ ժամանակ հյուրանոցում մենեջեր է աշխատել, արդեն 14 տարեկանում անդամակցել է լիբերալ դեմոկրատների կուսակցությանը։ Ստացել է իրավաբանական կրթություն Աբերդինի համալսարանում և հետագայում նշանակվել է հանկարծակի մահվան դեպքերի հետաքննիչ։

2001 թվականին ընտրվել է Օրկնեյան և Շետլանդյան կղզիներից Համայնքների պալատ՝ խորհրդարանում դառնալով առաջին լիբերալ դեմոկրատները, որոնց երկու անմիջական նախորդները ընտրատարածքում եղել են նրա կուսակիցները՝ Լիբերալ կուսակցության նախկին առաջնորդ Ջո Գրիմոնդը և Ջիմ Ուոլեսը։ Ներկայացնում էր լիբերալ դեմոկրատների դիրքորոշումը Հյուսիսային Իռլանդիայի նկատմամբ քաղաքականության վերաբերյալ։

2010-ից 2013 թվականներին եղել է Համայնքների պալատում լիբերալ դեմոկրատների գլխավոր խորհրդարանական կազմակերպչի տեղակալ և արքունիքի հաշվապահ։

2013 թվականի հոկտեմբերի 7-ին Շոտլանդիայի գործերի նախարար Մայքլ Մուրը իր պաշտոնը թողեց Քեմերոնի առաջին աշխատասենյակում, և նրան փոխարինեց Քարմայքլը։

2014 թվականի հուլիսի 15-ին Դևիդ Քեմերոնը զանգվածային վերադասավորումներ է կատարել աշխատասենյակում, Բայց Քարմայքլը պահպանել է պաշտոնը։

2014 թվականի հուլիսի 15-ին Դևիդ Քեմերոնը զանգվածային վերադասավորումներ է կատարել աշխատասենյակում, բայց Քարմայքլը պահպանել է պաշտոնը։

2017 թվականին հրաժարվել է կուսակցությունում առաջնորդության համար պայքարից և զբաղեցրել համայնքների պալատում գլխավոր խորհրդարանական կազմակերպչի պաշտոնը։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* 

Կատեգորիա:Մեծ Բրիտանիայի քաղաքական գործիչներ
Վիկտոր Լոպատնիկով

**Վիկտոր Լոպատնիկով** (, ), ռուս պետական և քաղաքական գործիչ, դիվանագետ։ Ռուսաստանի Դաշնության Դաշնային ժողովի խորհրդի անդամ, Ալթայի Հանրապետության պետական իշխանության գործադիր մարմնի կողմից Ռուսաստանի Դաշնության Դաշնային ժողովի խորհրդի ներկայացուցիչ։

## Կենսագրություն
Ավարտել է Լենինգրադի նավաշինարարական ինստիտուտը (1966), ԽՄԿԿ Կենտկոմին առընթեր հասարակական գիտությունների ակադեմիայի ասպիրանտուրան (1976)։ Պատմական գիտությունների թեկնածու։

* 1956 թվականից՝ Կիսլովոդսկի կոշիկի կոմբինատի կոշկակար։
* 1960 թվականին տեղափոխվել է Լենինգրադ, աշխատել № 1 ավտոնորոգման գործարանում։
* 1966-1970 թվականներին՝ ՀԼԿԵՄ Լենինգրադի պետական համալսարանի ուսանողական երիտասարդության բաժնի վարիչ, հրահանգիչ։
* 1970-1973 թվականներին՝ ՀԼԿԵՄ Ղազախստանի պրոպագանդայի բաժնի վարիչ։
* 1976-1985 թվականներին՝ Լենինգրադի ԽՄԿԿ Կենտկոմի մշակույթի բաժնի վարիչի տեղակալ։
* 1985-1988 թվականներին՝ ԽՄԿԿ Լենինգրադի մարզային կոմիտեի մշակույթի բաժնի վարիչ։
* 1999-2006 թվականներին՝ Ռուսաստանի Դաշնության արտաքին գործերի նախարարության ներկայացուցիչը Սանկտ Պետերբուրգում, Լենինգրադի և Նովգորոդի մարզերում։
* 2006 թվականի մարտի 3-ից 2014 թվականի սեպտեմբերի 30-ը՝ Ռուսաստանի Դաշնության Դաշնային ժողովի Դաշնության խորհրդի անդամ։ Եղել Է Դաշնության խորհրդի միջազգային գործերի կոմիտեի անդամ և Դաշնության խորհրդի գործունեության ապահովման վերահսկողության հանձնաժողովի անդամ։

## Դիվանագտական աստիճան
* 1-ին դասի արտակարգ և լիազոր դեսպանորդ (1993 թվականի ապրիլի 24)
*Արտակարգ և լիազոր դեսպան (1999 թվականի հունվարի 29)

## Պարգևներ
* Ֆինլանդիայի առյուծի շքանշան
* «Հողի յուրացման համար» մեդալ (1964)
* «Աշխատանքային խիզախության համար» մեդալ (1967)
* Մեդալ «Քաջարի աշխատանքի համար. Ի հիշատակ Վլադիմիր Իլյիչ Լենինի ծննդյան 100-ամյակի» (1970)
* «Պատվո նշան» շքանշան (1986)
* «Մոսկվայի 850-ամյակին նվիրված» մեդալ (1997)
* «Սանկտ Պետերբուրգի 300-ամյակին նվիրված» մեդալ (2003)
* Ռուսաստանի Դաշնության նախագահի պատվոգիր (2011 թվականի մարտի 25)՝ *Ձեռք բերված աշխատանքային հաջողությունների և երկարամյա բարեխիղճ աշխատանքի համար*
* Ռուսաստանի Դաշնության նախագահի պատվոգիրը (2014 թվականի փետրվարի 6)՝ *Ակտիվ օրինաստեղծ գործունեության, օրինականության ամրապնդման գործում ունեցած վաստակի և բազմամյա բարեխիղճ աշխատանքի համար*։

## Գրություններ
* *Лопатников В.* Горчаков. М., Молодая гвардия (Серия: «Жизнь замечательных людей»), 2004. ISBN 5-235-02720-5. Тираж: 5000 экз.
* *Лопатников В.* Канцлер Румянцев: Время и служение. М., Молодая гвардия (Серия: «Жизнь замечательных людей»), 2010. ISBN 978-5-235-03396-2. Тираж: 3000 экз.

## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն
* Кто есть кто в Санкт-Петербурге: Биографический ежегодник. Вып. 12/ В. К. Васильев, О. С. Кузин, Ю. И. Светов, В. Б. Угрюмов. — СПб.:Издательский дом «Кто есть кто в СПб», 2007. — 576с., ил. ISBN 978-5-9900701-2-7

## Արտաքին հղումներ
* Կենսագրությունը Ֆեդերացիայի խորհրդի պաշտոնական կայքում

Կատեգորիա:Դիվանագետներ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Ռուս դիվանագետներ
Կատեգորիա:Ռուս պետական գործիչներ
Կատեգորիա:Ռուս քաղաքական գործիչներ
Կատեգորիա:Պատմական գիտությունների թեկնածուներ
Կատեգորիա:ԽՄԿԿ անդամներ
Կատեգորիա:Մոսկվայի 850-ամյակի հուշամեդալով պարգևատրվածներ
Ազատ սեր

thumb|Ադամիտները` ձերբակալված իրենց հայացքների համար
մինի|Ուիլյամ Բլեյքի «Ալբիոնի դուստրերի տեսիլները», որում նկարիչը քննադատում է աբրահամյան կրոնների մոտեցումն ամուսնությանը
**Ազատ սերը** հասարակական շարժում է, որն ընդունում է սիրո բոլոր դրսևորումները։ Ազատ սիրո շարժման գլխավոր նպատակն է սերը բաժանել սեռական ազդեցություններից, ինչպիսիք են ամուսնությունը, բեղմնականխումը և ամուսնական դավաճանությունը, համարելով, որ դրանք  խնդիրներ են ստեղծում միայն ներգրավված մարդկանց համար և ոչ այլոց։

## Սկզբունքներ
Ազատ սիրո ավանդույթը հիմնականում արտացոլում է ազատական փիլիսոփայությունը, որն ազատություն է փնտրում պետությունից և եկեղեցուց։ Համաձայն այդ գաղափարի՝ չափահաս մարդկանց միությունը օրինական միություն է, որը պետք է հարգեն և ընդունեն մյուս մարդիկ։ Որոշ տեսաբաններ հավելում էին, որ կանայք և տղամարդիկ իրավունք ունեն առանց հասարակական կամ իրավական խոչընդոտների ազատորեն սեռական հաճույք ստանալու, ինչը Վիկտորյական դարաշրջանում արմատական երևույթ էր դիտվում։

## Պատմություն
### Վաղ դրսևորումներ
Պատմության ընթացքում տարբեր ուտոպիստական խմբեր՝ եսսենները Պաղեստինում, ադամիտները Հյուսիսային Աֆրիկայում, մազդակյանները Պարսկաստանում, կաթարներն Արևմտյան Եվրոպայում քարոզել են ազատ սիրո գաղափարները։

### Լուսավորության դարաշրջան
Լուսավորության դարաշրջանը և Ֆրանսիական հեղափոխությունն ստեղծեցին միջավայր, որտեղ ազատ սիրո գաղափարները կարող էին ծաղկել։ Ազատ սիրո գաղափարը լայն տարածում ստացավ Անգլիայում։ Տասնիններորդ դարավերջին և քսաներորդ դարասկզբին ազատ սիրո գաղափարը լայն տարածում է ստացել նաև ԱՄՆ–ում, Ֆրանսիայում, Ավստրալիայում, Գերմանիայում, ԽՍՀՄ–ում։

### Նորագույն շրջան
1940–ականների վերջից մինչև 1960–ականներ ազատ սիրո գաղափարախոսությունը լայն աջակցություն է ստանում բիթ–սերունդի ներկայացուցիչների կողմից։ 1960–ականների վերջերից՝ սեռական հեղափոխության և կանանց իրավունքների համար փայքարի հերթական փուլով սկսվել է նաև ազատ սիրո գաղափարախոսության նոր փուլը։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
*Marriage and Love by Emma Goldman

Կատեգորիա:Հասարակական շարժումներ
Կատեգորիա:Սեքս
Կատեգորիա:Սեր
Կատեգորիա:Ֆեմինիստական տերմիններ
Սաիդ Բադրիյա

**Սաիդ Բդրիա** (; ), եգիպտական ծագմամբ ամերիկացի դերասան։ Հայտնի է «Երկաթե մարդը, «Միապետը», «Մուվի 43» ֆիլմերից։

## Կենսագրություն
Սաիդ Բադրիան ծնվել է 1957 թվականին Եգիպտոսի Պորտ Սաիդ քաղաքում։ Նա մեծացել է աղքատության մեջ, երազել է նկարահանվել կինոյում։ Սաիդը իրականացրել է իր երազանքը՝ խաղալով «Յուրայինը», «Երեք թագավորները» և «Անկախության օրը» ֆիլմերում։

## Գործունեություն
Նյու Յորքյան համալսարանի կինոդպրոցը ավարտելուց հետո տեղափոխվում է Հոլիվուդ, որտեղ աշխատել է որպես դերասան և ռեժիսոր Էնթոնի Պերկինսի օգնական, որից հետո Ջեյմս Քեմերոնին օգնել է«Ճշմարտանման սուտ» ֆիլմում։ Հարավամերիկյան պատմությունը ցուցադրելու ցանկությունը հանգեցրեց Zoom in Focus ստուդիայի կառուցմանը։

2008 թվականին Բադրիան նկարահանվել է Երկաթե մարդը ֆիլմում՝ առևտրական դերում, Տոնի Մանտանայի (Ռոբերտ Դաունի (կրտսեր))։ Նույն տարում «Մի կատակեք Զոհանի հետ» կատակերգական ֆիլմում խաղացել է որպես տաքսու վարորդ։

Բադրյան նկարահանվել է «Տարածության միջև» (2010) ֆիլմում, իսկ «*Cargo»* (2011) ֆիլմում որպես գլխավոր դերակատար։ Այդ ամենից բացի «Uncharted 3: Drake’s Deception» խաղում ձայնագրվել է որպես գործող անձ։ 2013 թվականին «Մուվի 43» և «Երեք հիմարները» ֆիլմերում խաղացել է էպիզոդիկ դեր, այնուհետև նկարահանվել է «Միապետը» ֆիլմում։

## Ֆիլմագրություն

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Официальный сайт актёра
* 
* 
* 
* 

Կատեգորիա:Ամերիկացի տղամարդ հեռուստատեսային դերասաններ
Կատեգորիա:Ամերիկացի կինոսցենարիստներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի դերասաններ
Կատեգորիա:Ամերիկացի կինոդերասաններ
Կործանիչ հրեշտակ (ֆիլմ)

**«Կործանիչ-հրեշտակը»**(), մեքսիկական սև ու սպիտակ ցնդաբանական տրագիկոմեդիա, ռեժիսոր՝ Լուիս Բունյուել։

## Սյուժե
Հրավիրված ընթրիքից հետո բարձրաշխարհիկ հյուրերի պարզ է դառնում, որ չեն կարող լքել հյուրասենյակը։ Հանելուկային, առեղծվածային պատճառները նրանց թույլ չեն տալիս անցնել տան շեմքը։ Երկօրյա անբացատրելի բանտարկությունից հետո հյուրերին պարուրել էր վախը և հուսահատությունը։

## Դերերում
* Պինալ Սիլվյա –*Լետիսյա  «Վալկիրիա, (ռազմատենչ կին,առասպելական Օդին աստծու աղջիկը)»*
* Ռամբալ էնրիկե –*Էդմունդո Նոբիլե*
* Կլաուդիո Բռուկ –*Խուլիո, մաժորդոմ (պալատի կառավարիչ)*
* Բավերա Խոսե –*Lեանդրո Գոմես*
* Բենեդիկո Ավգուստո – *Կարլոս Կոնդե, բժիշկ*
* Անտոնյո Բրավո – *Սերխիո Ռասել *
* ժակլին Անդերե – *Ալիսյա դե Ռոկ *
* Սեսար դել Կամպո – *գնդապետ Ալվառո *
* Ռոզա Էլենա Դուրխել –*Սիլվիյա*
* Լյուսի Գալյարդո –*Լյուսիյա դե Նոբիլե *
* Էնրիկե Գարսիյա Ալվարես –*Ալբերտո Ռոկ *
* Օֆելյա Գիլմեն –*Խուան Ավիլա *
* Նադյա Առո Օլիվիա –*Անա Մայնառ*
* Տիտո Խունկո –*Ռաուլ*
* Կսավե Լոիյա –*Ֆրանցիսկո Ավիլա *

## Ֆիլմի մասին
«Կործանիչ–հրեշտակը» նշանակալից էր Բունյուելայի ռեժիսուրայի սյուրռեալիստական ծագմանն ավելի քան 30 տարի հետո մեքսիկական առևտրային կինոյում աշխատանքի վերադարձով։ Ֆիլմի գաղափարը տվեց հռչակավոր նկարիչ Ժերիկոյի «Մեդուզայի լաստանավակը» նկարը։. Գլխավոր դերասանուհու կարծիքով Բունյւելայի նկարած իրավիճակը հիշեցնում է ժամանակակից իրականության ցուցադրության։.

Ֆիլմի պրեմիերան տեղի է ունեցել 1962 թվականին՝ Կաննի կինոփառատոնի շրջանակներում, էկրաններին է 1962 թվականի դեկտեմբերի 16-ից 
(Իսպանիա)։ Criterion ընկերությունը 2009 թվականին ֆիլմը DVD տարբերակով թողարկեց Սիմոն ճգնավորի առակի (1994) հետ միասին։

Սթիվեն Քինգի կողմից ֆիլմը ներառվել է նաև 1950-1980 թվակաների սարսափ ժանրի 100 ամենանշանակալի նկարների շաքում։

## Մրցանակեր և առաջադրումներ
* 1962– Մասնակցել է Կաննի կինոփառատոնին
* 1963– Դանիայի կինոքննադատների ասոցացիայի կողմից *[[Bodil]]* մրցանակ՝ Լուիս Բունյուել-ի լավագույն ոչ եվրոպական ֆիլմի համար 
* 1963– Ֆիլմի ցուցադրությամբ սկսեց Նյու Յորքի առաջին կինոփառատոնը
* 1967– ժակլին Անդերեյը արժանացել է «Արծաթե թագուհին» մրցանակին մեկսիկական կինոմտոգրաֆիայի II պլանի լավագույն դերասանուհու համար

## Հետաքրքիր փաստեր
Ռեժիսոր Վուդի Ալենի «Կեսգիշերը Փարիզում» ֆիլմի գլխավոր հերոս Հիլ Պանդերը՝ դերակատար Օուեն Ուիլսոն, Լուիս Բունյուելին տալիս է ֆիլմի մտահղացումը.Օ, պարոն Բունյուել!Ես ձեր ֆիլմի համար հիանալի գաղափար ունեմ։ Մի խումբ մարդիկ հավաքվում են պաշտոնական ընթրիքի։ Ընթրիքի վերջում երբ նրանք ցանկանում են հեռանալ, չեն կարողանում... ...Պարզապես մտածեք։ Ո՞վ գիտի։ Գուցե մի օր, սափրվելու ժամանակ, այն ձեզ հետաքրքրի։Oh, Mr. Bunuel, I had a nice idea for a movie for you. A group of people are at a formal dinner party and after dinner when they try to leave the room, they can't... ...Just think about it - that's all I'm saying - maybe one day you'll be shaving and it'll tickle your fancy.

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
*  
*  
* Награды на сайте IMDb

Կատեգորիա:1962 ֆիլմեր
Կատեգորիա:Իսպաներեն ֆիլմեր
Կատեգորիա:Լուիս Բունյուելի ֆիլմեր
Կատեգորիա:Մեքսիկական դրամա ֆիլմեր
Ժողովածու (5132)

**Ժողովածու** (5132), Երևանի Մաշտոցի անվան Մատենադարանում պահպանվող ձեռագիր, որը «Մաշտոցի անվան ցուցակ ձեռագրացում» (ձեռագրերի ցանկում) ներկայացված է 5132 թվի տակ։ Ձեռագիրը գրվել է 1661 թվականին Հովհաննես սարկավագ և Տեր Մկրտիչ Սպահանցի գրիչների կողմից Երուսաղեմում։ Ստացողները եղել են Մելքոն տիրացուն և Գասպար քահանան։ Գրված է թղթի վրա, որն ունի 15.5x11 չափս։ Ձեռագիրը կազմված է 258 թերթից։ Գրված է միասյուն, նոտրգրով։ Ունի կիսախորան մանրանկարներ։ Կազմը՝ կաշեպատ տախտակ դրոշմազարդ։ Հիշատակարաններ գրչի՝ 90բ, 115բ, 233ա։

## Բովանդակություն
* Մարգարէութիւն Եսայեայ։
* Աղօթք Եղեկիայ արքայի։
* Թուղթք Կաթուղիկեայք։
* Աղերս Եւթաղի։
* Բանք Սողոմոնի։
* Ներս. Շնորհալւոյ Յիշատակարան Առակացն, Անդրադարձութիւն տառիս։
* Երեմ. Մեղրեցւոյ Բառագիրք։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Մատենադարանի ձեռագրեր
Արթուր Ապրեսով

**Արթուր Ապրեսով** (), կինոօպերատոր, պրոդյուսեր, ռազմական լրագրող։

## Կենսագրություն
Արթուր Ապրեսովը ծնվել է 1972 թվականի օգոստոսի 6-ին Բաքվում։ 1988 թվականին նա ընտանիքով տեղափոխվել է Երևան՝ փրկվելով Բաքվի ջարդերից։ 1992 թվականին Երևանում աշխատանքի է անցնել «Ա1+» հեռուստաընկերությունում և գործուղվել Արցախ, որտեղ մնացել է մինչև պատերազմի ավարտը՝ վավերագրելով Արցախյան պատերազմի ընթացքը։ 2008 թվականին եղել է «Ոչինչ չի մնա», 2009 թվականին՝ Տաքսի «Էլի լավ ա», «Երեք ընկեր», 2010 թվականին՝ «Խաչագողի հիշատակարանը» և և այլ ֆիլմերի օպերոտորը։ Որպես ռազմական լրագրող 2007 թվականին մասնակցել է նաև «Մի վախեցիր» ֆիլմի ռազմական տեսարանների նկարահանումներին։ Արթուր Ապրեսովը որպես օպերատոր, պրոդյուսեր աշխատել է նաև տարբեր հեռուստաընկերություններում։ Ռոման Բաբայանի հետ Մոսկվայում մասնակցել է մարտի 1-ի իրադարձությունների մասին պատմող ֆիլմի նկարահանման աշխատանքներին։

Մահացել է սրտի կաթվածից, 2018 թվականի նոյեմբերի 20-ին՝ Մոսկվայում։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Հայ լրագրողներ
Կատեգորիա:Հայ կինոօպերատորներ
Կատեգորիա:Հայ պրոդյուսերներ
Կատեգորիա:Ռուս լրագրողներ
Վլադիմիր Կիսենկով

**Վլադիմիր Սերգեևիչ Կիսենկով** (), ռուս ֆուտբոլիստ, պաշտպան և կիսապաշտպան։

## Կարիերա
### Ակումբային
thumb|left|150px|Վլադիմիր Կիսենկովը Սպարտակ-Նալչիկի կազմում
Կալուգայի «Լոկոմոտիվի» սան է։ Առաջին մարզիչն է Ալեքսանդր Իվանովիչ Կաչան։ Հայրենի քաղաքում հանդես է եկել 2000-2003 թվականներին։

2004 թվականին տեղափոխվել է Պոդոլսկի «Վիտյազ» ակումբ, որտեղ խաղացել է երեք մրցաշրջանի ընթացքում։

2007 թվականին տեղափոխվել է Պրեմիեր Լիգայի «Սպարտակ-Նալչիկ» ակումբ։ Նորամուտային մրցաշրջանում հանդես է հիմնականում երկրորդ կազմերի առաջնությունում, իսկ Ռուսաստանի առաջնությունում խաղադաշտ է դուրս եկել ընդամենը 5 խաղում։ Թիմի հիմնական տեղ գրավել Կիսենկովին հաջողվել է 2008 թվականին, երբ նա մասնակցել է Պրեմիեր Լիգայի 25 խաղերին։ Նալչիկի թիմի կազմում Կիսենկովը հանդես է եկել մինչև 2010 թվականի ամառ։ Այդ ընթացքում նա մասնակցել է 68 խաղի երկրի առաջնությունում և աչքի ընկել 8 գոլով։

2010 թվականի օգոստոսին տեղափոխվել է Մոսկվայի «Դինամո», սակայն մարզման ընթացքում ստացած վնավածքի պատճառով նոր ակումբի կազմում չի անցկացրել ոչ մի խաղ, նորամուտը կատարել է միայն հաջորդ մրցաշրջանում՝ մասնակցելով առաջին տուրի՝ Մոսկվայի Լոկոմոտիվի դեմ խաղում։ Այդ խաղում Վլադիմիրը ստացել է վնասվածքի կրկնություն։ Լոկոմոտիվի հետ խաղը Կիսենկովի համար դարձել է միակը «Դինամոյի» կազմում։

2012 թվականի հուլիսի 12-ին Կիսենկով վարձավճարային հիմունքներով տեղափոխվել է «Ռոստով» ակումբ։ «Դոնի Ռոստովի» թիմում անցկացրած մրցաշրջանի ընթացքում Կիսենկովը մասնակցել է Ռուսաստանի առաջնության 13 խաղի։ Մրցաշրջանի ավարտին Դինամոն հայտարարել է, որ ֆուտբոլիստի հետ պայմանագրի ժամկետը չի երկարաձգվի, և Կիսենկովը կհեռանա ակումբից որպես ազատ գործակալ։

2013 թվականի օգոստոսի 16-ին «Տյումենի» հետ կնքել է մեկ տարվա պայմանագիր։ Նորամուտը Սիբիրի ակումբի կազմում կատարել է 2013 թվականի սեպտեմբերի 26-ին Նիժնի Նովգորոդի «Վոլգա» ակումբի դեմ հաղթական խաղում (1:0)։

## Վիճակագրություն
### Ակումբային

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Ֆուտբոլիստի էջը  «Տոմ ակումբի պաշտոնական կայքում»
* 
* 
* 

Կատեգորիա:Դինամո Մոսկվայի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Լոկոմոտիվ Կալուգայի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Ռոստովի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Ռուս ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի Պրեմիեր Լիգայի խաղացողներ
Կատեգորիա:Սպարտակ Նալչիկի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Տղամարդկանց ֆուտբոլի պաշտպաններ
Կատեգորիա:Տոմի ֆուտբոլիստներ
Ճարտարապետ (ֆիլմ)

**«Ճարտարապետ»** (), 2006 թվականի ամերիկական դրամա, պրեմիերան կայացել է 2006 թվականի սեպտեմբերի 5-ին։

## Սյուժե
Ճարտարապետ Լեո Ուոլթերի ամուսնությունը անհաջող էր, նրա կինը՝ Յուլիան իրեն երջանիկ չէր զգում։ Նրա որդին դուրս էր մնացել քոլեջից և Լեոյի հետ տանն էր մնում։ Դուստրը՝ Քրիստինան զբաղված էր սեփական խնդիրներով։ Տոնյա Նիլին բնակիչներին ներկայացնում է տունը, որը մի քանի տարի առաջ նախագխծել էր Լեոն։ Նա գալիս է Լեոյի մոտ խնդրելով ստորագրել այս շենքի քանդման վերաբերյալ միջնորդագիրը։ Լեոն որոշում է հետաձգել դա, իսկ նրա կինը համամիտ էր Նիլիի հետ։ Մարտինը որոշում է հասկանալ ինչու է վեճ ստեղծվել և այդ իսկ պատճառով ուղևորվում է այդ տուն ու հանկարծ իր համար միասեռ ընկեր է գտնում։ Քրիստինան հետ չէր մնում ընտանիքից, քանի որ իր մոտ նույնպես լուրջ խնդիր կար։ Լինելով փլուզվող տան մեջ խուճապահար՝ հարց է առաջանում, թե ի՞նչը առաջնահերթ կփլուզվի։

## Դերերում

## Ֆիլմի վրա աշխատել են
* Մեթ Թաուբեր՝ *ռեժիսոր*, *սցենարիստ*
* Դեվիդ Գրեգ՝ *սցենարիստ*
* Դեքլան Բոլդուինն՝ *պրոդյուսեր*
* Ջեյսոն Քլիոթ՝ *պրոդյուսեր*
* Դեննի Լեյներ՝ *պրոդյուսեր*
* Ջոանա Վիսենթե՝ *պրոդյուսեր*
* Մարկ Կուբան՝ *գործադիր պրոդյուսեր*
* Գեդ Դիքերսին՝ *գծային պրոդյուսեր*
* Քրիսթոփեր Էդվարդս՝ *պրոդյուսեր*
* Ջոնաթան Շթերն՝ *գծային պրոդյուսեր, լրացուցիչ նկարահանումներ*
* Թոդդ Վագներ՝ *կատարաղ պրոդյուսեր*
* Ջոն Բեյլի՝ *օպերատոր*
* Մարդելո Զարվոս՝ *կոմպոզիտոր*
* Դեբբի ԴեՎիլյամ՝ *բեմադրող-նկարիչ*
* Էրիկ Դաման՝ *հագուստի դիզայներ*
* Թոմ ՄաքԱրդլ՝ *մոնտաժոր*

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* 

Կատեգորիա:2000-ականների ամերիկյան ֆիլմեր
Կատեգորիա:2000-ականների անգլերեն ֆիլմեր
Կատեգորիա:2006 դրամա ֆիլմեր
Կատեգորիա:2006 ֆիլմեր
Կատեգորիա:Ամերիկյան դրամա ֆիլմեր
Կատեգորիա:Չիկագոյում նկարահանված ֆիլմեր
Կատեգորիա:Պիեսների հիման վրա նկարահանված ամերիկյան ֆիլմեր
Կատեգորիա:Ֆիլմեր, որոնց գործողությունները տեղի են ունենում Չիկագոյում
Կատեգորիա:Ֆիլմեր դիսֆունկցիոնալ ընտանիքների մասին
Մարի-Լուիզ Կոլեյրո Պրեկա

**Մարի-Լուիզ Կոլեյրո Պրեկա** (, ), մալթացի քաղաքական-ազատական գործիչ, 2014 թվականի ապրիլի 4-ից մինչև 2019 թվականի ապրիլի 4-ը Մալթայի 9-րդ նախագահ։

## Կենսագրություն
Մարի-Լուիզ Կոլեյրո Պրեկան ծնվել է 1958 թվականի վերջին, Մալթա կղզու կենտրոնում (այն ժամանակ՝ բրիտանական գաղութ)՝ Կորմի քաղաքում։ Ավարտել է Մալթայի համալսարանը։

Դարձել է մալթական կուսակցությունը գլխավորած առաջին կինը, երբ 1982-1991 թվականներին զբաղեցրել էր գլխավոր քարտուղարի պաշտոնը։ Բացի այդ, նա տարբեր ժամանակներում անդամակցել է սոցիալիստական երիտասարդների ազգային բյուրոյին, եղել է կանանց կուսակցության նախագահ (1996-2001) և «Il-Ħelsien» կուսակցական լրագրի խմբագիր։

1998 թվականից նա Մալթայի Լեյբորիստական կուսակցությունից ընտրվել է Մալթայի Խորհրդարանի անդամ։ Երբ Ալֆրեդ Սանտը հրաժարական տվեց Լեյբորիստական կուսակցության առաջնորդի պաշտոնից, մասնակցել է նոր ղեկավարի ընտրությանը, բայց անհաջող կերպով։ 2013 թվականի մարտին միացել է Ժոզեֆ Մուսկաթի կառավարությանը՝ որպես ընտանիքի և սոցիալական համերաշխության գործերի նախարար։ 2014 թվականի մարտի սկզբին երկրի վարչապետը նրան առաջարկել է Մալթայի նախագահի պաշտոնը և նա շուտով հաստատվել է տվյալ պաշտոնում։ Ապրիլի 4-ին ստանձնեց նախագահի պաշտոնը։

2019 թվականի ապրիլի 4-ին նախագահի պաշտոնում նրան հաջորդել է Ջորջ Վելան։

## Փաստեր
* Մարի-Լուիզ Կոլեյրո Պրեկան Մալթայի 2-րդ կին նախագահն է Ագաթա Բարբարայից հետո։
* Մարի-Լուիզ Կոլեյրո Պրեկան Մալթայի ամենաերիտասարդ նախագահն էր։

## Մրցանակներ
Մալթայի մրցանակներ

Արտասահմանյան պետությունների մրցանակներ

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Մալթայի նախագահի պաշտոնական կայք 

Կատեգորիա:20-րդ դարի կին քաղաքական գործիչներ
Կատեգորիա:21-րդ դարի կին քաղաքական գործիչներ
Կատեգորիա:«Իտալիայի Հանրապետությանը մատուցած ծառայությունների համար» շքանշանի մեծ խաչի ասպետներ
Կատեգորիա:Կանայք քաղաքականությունում
Կատեգորիա:Կին հասարակագետներ
Կատեգորիա:Կին նախագահներ
Կատեգորիա:ՄԱԿ-ի պաշտոնյաներ
Կատեգորիա:Մալթայի համալսարանի շրջանավարտներ
Կատեգորիա:Պետական գործիչներ
Կատեգորիա:Պետության կին ղեկավարներ
Ավետարան (5134)

**Ավետարան** (5134), Երևանի Մաշտոցի անվան Մատենադարանում պահպանվող ձեռագիր, որը «Մաշտոցի անվան ցուցակ ձեռագրացում» (ձեռագրերի ցանկում) ներկայացված է 5134 թվի տակ։ Ձեռագիրը գրվել է 1490 թվականին Մարգարա քահանա գրիչի կողմից Երզնկան գյուղում (Ազբակ գյուղ)։ Ծաղկող՝ Պարսամ, կազմող՝ Վարդան։ Ստացողը եղել է Արապշա տանուտերը։ Գրված է թղթի վրա, որն ունի 18x12 չափս։ Ձեռագիրը կազմված է 359 թերթից։ Գրված է երկսյուն, բոլորգրով։ Ունի տերունական՝ 16, ավետարանիչ 4, խորան 10, կիսախորան և լուսանցազարդ մանրանկարներ։ Կազմը՝ կաշեպատ տախտակ դրոշմազարդ, աստառը՝ կապույտ կտավ։ Հիշատակարաններ գրչի՝ 116բ, 344ա, 352ա, ծաղկողի՝ 11բ, հետագայի՝ 355ա (16-րդ դար), 356 (17-րդ դար), 357 (1812 թ.):

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Մատենադարանի ձեռագրեր
Բուգի (մուլտֆիլմ)

**Բուգի** (), արգենտինացի ռեժիսոր Գուստավո Կովայի մուլտիպլիկացիոն ֆիլմը,  հիմքը Ռոբերտո Ֆոնտանարոսսի «Boogie, el aceitoso» կոմիքսներն են։ Ֆիլմի պրեմիերան տեղի է ունեցել 2009 թվականի հոկտեմբերի 22-ին։

## Սյուժե
Վիետնամում պատերազմն անցած Բուգի մականունով մարդասպանն աշխատում է մաֆիայի պարագլուխ Սոնի Կալաբրիայի համար։ Երեք ամիս անց մաֆիոզոյի նկատմամբ ավարտվում է դատական գործընթացը, որտեղ դատավճիռը կախված է խորհրդավոր վկայի ցուցմունքներից։ Կալաբրիի փաստաբանը փորձում է վարձել Բուգիին, որպեսզի հեռացնեն ականատեսին, բայց նա խնդրում է չափազանց շատ գումար։ Այդ ժամանակ տարբերության հաշվին խնայողություն անելու նպատակով փաստաբանը վարձում է ավելի երիտասարդ ու քիչ գումար պահանջող վարձու մարդասպան Բլեքբյորնին։ Ժայրացած Բուգին որոշում է առևանգել վկային, որպեսզի Կալաբրին ստիպված վճարի նրան։

Իմանալով իր մտերիմ ոստիկանից, որտեղ է թաքնվում է վկան, Բուգայը գալիս է դեպքի վայր և վերջին պահին խանգարում է Բլեքբերնին կատարել պատվերը։  Ականատես է լինում Մարսիան՝ Կալաբրիայի նախկին ընկերուհին։ Նա թողել է նրան, երբ Բուգայի քննադատությունից հետո Մարսիան որոշել է նիհարել և, վերածվել է բարեկազմ  շիկահեր գեղեցկուհու, դադարել է գրավել մաֆիայի ղեկավարին։ Ի պատասխան՝ նա համաձայնել է վկայել Սոնյայի դեմ։

Մարսիային Բլեկբերնի ձեռքից խլելով՝ Բուգին ձեռք է բերում վտանգավոր թշնամի, որը ցանկանում է վրեժ լուծել։ Այնուամենայնիվ, նա գնում է գործարքի  Կալաբրիայի հետ և վկային փոխում է փողի ճամպրուկի հետ։ Սակայն Բուգին սկսում է զգալ իրեն մեղավոր և, հաշվեհարդար տեսնելով Բլեքբյորնի հետ, վերադառնում է և տանում Մարսիային։ Նրանք միասին շտապում են դատարանի շենք, որտեղ վերջանում էր մեղադրող կողմի տրված ժամանակը։ Մարսիան զբաղեցնում է վկայի աթոռը, բայց մաֆիան մտադիր է սպանել նրան։ Սրահը լի էր վարձկաններով, բայց Բուգին հաշվեհարդար է տեսնում նրանց բոլորի հետ։ Ապա նա սիրահարվում է արնաշաղաղ Մարսիային, որը կոշկով սպանում է Կալաբրիային։

## Դերերը հնչյունավորել են

## Անվանակարգեր
* 2009՝ Անսիի անիմացիոն ֆիլմերի միջազգային փառատոնի «Կրիստալ» գլխավոր մրցանակի անվանակարգը Լավագույն լիամետրաժ մուլտֆիլմի համար՝ Գուստավո Կովա։
* 2009՝ Վարշավայի կինոփառատոնի «Free Spirit» մրցանակի հավակնորդ Գուստավո Կովան։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:2009 մուլտֆիլմեր
Կատեգորիա:Մեքսիկական մուլտֆիլմեր
Կատեգորիա:Արգենտինական մուլտֆիլմեր
Կատեգորիա:Իսպաներեն ֆիլմեր
Կատեգորիա:Իսպաներեն մուլտֆիլմեր
Կատեգորիա:2009 ֆիլմեր
Կատեգորիա:2000-ականների արգենտինական ֆիլմեր
Կատեգորիա:2000-ականների իսպաներեն ֆիլմեր
Ամերիկյան ճահճային կրիա

**Ամերիկյան ճահճային կրիա** (), կրիայի տեսակ, որ պատկանում է ամերիկյան քաղցրահամ ջրերում ապրող կրիաների () ընտանիքին։ Տեսակի դասակարգումը հստակ որոշված չէ. այն դասում են ճահճային կրիաների տեսակին կամ ընդգրկում ամերիկյան ճահճային կրիայի մենատիպային տեսակի կազմում (*Emydoidea*)։

Լատինական տեսակային անվանումը տրվել է ամերիկացի բնագետ Ուիլյամ Բլանդինգի պատվին։ Ամերիկյան ճահճային կրիաները հետաքրքրություն են ներկայացնում ծերացման գործընթացների հետազոտման համար, քանի որ նրանք չեն ցուցաբերում ծերացման ընդհանուր նշաններ, ֆիզիկապես ակտիվ են և կարող են վերարտադրվել ավելի քան ութ կամ ինը տասնամյակի ընթացքում։

Ապրում են ԱՄՆ-ի և Կանադայի մի շարք տարածքներում։

## Նկարագրություն
Հասուն տեսակի մարմնի ընդհանուր երկարությունը տատանվում է 18-27 սմ-ի սահմաններում։ Գույնով և չափով նման է Եվրոպական ճահճային կրիային։ Զրահը մուգ դեղնականաչ է՝ փոքրիկ վառ կետերով։ Պլաստրոնը դեղին է՝ մուգ, համաչափ տեղակայված կետերով։ Մեծահասակների մոտ այն այնքան է տեղաշարժված դեպի լայնակի հատվածը, որ կարող է ձգվել՝ ձգված վերջույթների պարագայում ամուր փակելով զրահի առջևի և հետին մակերեսը։

## Կենսակերպ
Սիրում է թույլ հոսող մանր ջրամբարներ, հաճախ դուրս է գալիս ցամաք, որտեղ ոչ միայն տաքանում է արևի տակ, այլև ձեռք բերում սնունդ։ Սննդացանկը բազմազան է՝ խեցգետնանմանների և միջատների գերակշռությամբ։ Շատ քիչ քանակությամբ է ձուկ ուտում։ Բույսերը նույնպես կազմում են այս կրիայի սննդակարգի փոքր մասը։

Սեռական հասունությունը սկսվում է 14-20 տարեկանում։ Զուգավորումը նկատվում է ամբողջ ակտիվ ժամանակահատվածում՝ մարտից մինչև հոկտեմբեր։ Հունիսին էգերը դնում են 6-12 ձու, որոնցից մինչև սեպտեմբեր ընկած ժամանակահատվածում դուրս են գալիս երիտասարդ կրիաիները, որոնք գետնի տակ մնում են մինչև գարուն։

Այս կրիայի միսն օգտագործում են սննդի մեջ։

Բնական պայմաններում կյանքի տևողությունը գերազանցում է 77 տարին։

## Արեալ
Ամերիկյան ճահճային կրիան ապրում է կանադական գավառներում՝ Օնտարիոյում, Քվեբեկում, Նոր Շոտլանդիայում, և Ամերիկայի Միացյալ Նահանգներ-ում՝ Միչիգանում, Փենսիլվանիայում, Օհայոյում, Ինդիանայում, Իլինոյսում, Վիսկոնսինում, Այովայում, Մինեսոտայում, Նեբրասկայում, Միսսուրիում, Նյու Յորքում, Կոնեկտիկուտում, Ռոդ Այլենդում, Մասսաչուսեթսում, Նյու Հեմփշիրում, Մենում։

## Ոչնչացման վտանգ
Ամերիկյան ճահճային կրիայի համար առաջնային սպառնալիքը բնական միջավայրի շերտավորումն է և քայքայումը, ինչպես նաև գիշատիչների անբնական մեծ պոպուլյացիաների կողմից նրանց բների ոչնչացումը։ «Կարմիր գրքում» այս տեսակը ներկայացված է որպես ոչնչացման վտանգի ենթակա ԱՄՆ-ի որոշ նահանգներում, ինչպես նաև ամբողջ Կանադայում։

Ներկայումս ամերիկյան ճահճային կրիան նշված չէ «Կարմիր գրքի» CITES ցանկում, սակայն դիտարկվում է 2013 թվականից։

## Ծանոթագրություններ

## Աղբյուրներ
* Маккой C. J. 1973. Emydoidea, E. blandingii. *Catalogue of American Amphibians and Reptiles* (136): 1—4.
* Obst F. J. 2003. Sumpfschildkröten. *Draco* **4**(13): 4—18.

Կատեգորիա:Կենդանիներ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Կրիաներ
Կատեգորիա:Վտանգված տեսակներ
Ախալսոփելի (Ամբրոլաուրի շրջան)

**Ախալսոփելի** (), գյուղ Վրաստանում։ Գտնվում է Ռաճա-Լեչխում և Քվեմո Սվանեթ մարզի Ամբրոլաուրի շրջանում։

## Դիրք
Գտնվում է ծովի մակարդակից 720 մետր բարձրության վրա։ Շրջկենտրոն Ամբրոլաուրից հեռու է 2 կմ։

## Բնակչություն
Ըստ 2014 թվականի մարդահամարի տվյալների, գյուղի բնակչությունը կազմում է 36 մարդ։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Ամբրոլաուրի շրջան
Կատեգորիա:Վրաստանի բնակավայրեր
Կատեգորիա:Վրաստանի գյուղեր
Ժողովածու (5129)

**Ժողովածու** (5129), Երևանի Մաշտոցի անվան Մատենադարանում պահպանվող ձեռագիր, որը «Մաշտոցի անվան ցուցակ ձեռագրացում» (ձեռագրերի ցանկում) ներկայացված է 5129 թվի տակ։ Ձեռագիրը գրվել է 1803 թվականին Տեր Մարտիրոս գրիչի կողմից Եյնեյում։ Գրված է թղթի վրա, որը ունի 16X10 չափս։ Ձեռագիրը կազմված է 155 թերթից։ Գրված է միասյուն, նոտրգրով։ Ունի տերունական 1, կիսախորան մանրանկարներ։ Կազմը՝ կաշեպատ ստվարաթուղթ դրոշմազարդ։

## Բովանդակություն
* Յակ. Նալեան Կտակ Աւագ ուրբաթու։
* Վիճմունք հայոց առ քաղկեդոնացիս։
* Ի Զէն հոգևոր կոչեցեալ գրոց Յակ. Նալեան (հայատառ թուրքերեն), Բառք Զէն հոգևոր գրոց (թուրք-հայերեն)

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Մատենադարանի ձեռագրեր
Դոն Բակարդի

**Դոն Բակարդի** (, ), ամերիկացի նկարիչ-դիմանկարիչ։

## Աշխատանք
Բակարդին սովորել է Լոս Անջելեսի Շուինար գեղարվեստական համալսարանում և Լոնդոնի «Սլեյդ» արվեստի դպրոցում։ Նրա առաջին անհատական ցուցադրությունը կայացել է 1961 թվականի հոկտեմբեր ամսին՝ Լոնդոնի «Ռեդֆերն» ցուցասրահում։ Այդ պահից սկսած նրա աշխատանքները շատ անգամ ցուցադրվել են Լոս Անջելեսում, Սան Ֆրանցիսկոյում, Սիեթլում, Հյուստոնում և Նյու Յորքում։ 2004-2005 թվականներին Սան Մարինո քաղաքի Հանտինգթոն գրադարանում կայացել է նրա ցուցադրությունը։ Նրա աշխատանքները Նյու Յորքի Մետրոպոլիտեն թանգարանում, Տեխասի համալսարանում, Սան Մարինոյի Հենրի Է․ Հանտինգթոնի գրադարանում և պատկերասրահում, Լոս Անջելեսի կալիֆոռնյան համալսարանում, Հարվարդի համալսարանի և Լոնդոնի Դիմանկարների ազգային պատկերասրահի  «Ֆոգ» գեղարվեստական թանգարանում գտնվում են մշտական հավաքածուի մեջ։ Նրա գրքերից վեցը թարգմանվել են։

Բակարդիի կյանքը և ստեղծագործությունը նկարագրված են ռեժիսոր Թերի Սանդերսի «Դոն Բակարդի» ֆիլմում։ Նա համարվում է Իշերվուդի «Ֆրանկենշթեյն․ Ճշմարիտ պատմություն» (1973) գրքի համահեղինակ։

Նկարչի ամենահայտնի աշխատանքներից մեկը համարվում է նահանգապետ Ջերի Բրաունի պաշտոնական դիմանկարը։ Դոնը խաղացել է էպիզոդային դեր «Միայնակ տղամարդը» ֆիլմում, որի սյուժետը հիմնված է Քրիստոֆեր Իշերվուդի համանուն վեպի հիման վրա։ Բակարդին այստեղ ուսուցչի հյուրասենյակում պրոֆեսորի դեր է խաղում, ում Քոլին Ֆերթը դիմում է հետևյալ խոսքերով․ «Ողջույն Ջոն»։

## Անձնական կյանք
Բակարդին հայտնի բրիտանական գրող Քրիստոֆեր Իշերվուդի գործընկերն ու ընկերն էր, ում հետ նա առաջին անգամ ծանոթացել էր 1953 թվականի Սուրբ Վալենտինի օրը։ Բակարդին այդ ժամանակ 18 տարեկան էր իսկ Իշերվուդը 48 տարեկան։ Նրանք միասին են եղել մինչև Իշերվուդի մահը՝ 1986 թվականը։

Քրիստոֆերի վեպերի հրատարակության մեծ մասը կազմված են փափուկ շապիկով, որտեղ պատկերված է հեղինակի մատիտներով նկարված Դոնի կերպարը։ 2008 թվականին նրանց համատեղ կյանքի և հարաբերությունների մասին նկարահանվել է «Քրիս և Դոն. Սիրո պատմություն» վավերագրական ֆիլմը։ Ներկա պահին Դոնը ապրում է Սանտա Մոնիկայում՝ Քրիստոֆեր Իշերվուդի տանը։

## Տես նաև
* Քրիս և Դոն․ Սիրո պատմություն

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* The Eyes of Don Bachardy  (American Film Foundation)
* Portraits by Don Bachardy 
* Nudes by Don Bachardy 
* Don Bachardy at Craig Krull Gallery 
* Oral history interview with Don Bachardy, 2009 May 21 — Oct 7 from the Smithsonian 

Կատեգորիա:20-րդ դարի ամերիկացի նկարիչներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի արվեստագետներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի գրաֆիկներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի դիմանկարիչներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի նկարիչներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի սցենարիստներ
Կատեգորիա:Նկարիչներ այբբենական կարգով
Լինեթ Քոուլ

**Լինեթ Քոուլ-Օ'Նան** (, ), ամերիկացի մոդել, «Միսս ԱՄՆ 2000» գեղեցկության մրցույթի հաղթող։

## Կենսագրություն
### Մինչ գեղեցկության մրցույթ
Ծագումով Պուերտո Ռիկոյից է։ Տասն ամսականում ապրում էր Գեյլ և Լարի Քոուլների հետ, որոնք որդեգրել էին իրեն և ավագ եղբորը։ Նրանց ընտանիքը տեղափոխվում է մեկ այլ նահանգ, քանի որ օրենքով արգելված էր որդեգրել մեկ այլ ռասայի երեխայի։ Նրան որդեգրած ծնողները նախկինում որդեգրել են ավելի քան 100 երեխա։

### Գեղեցկության մրցույթ
Թենեսի նահանգի առաջին ներկայացուցիչն է, որը հաղթել է «Միսս ԱՄՆ» գեղեցկության ազգային մրցույթում։ Տիտղոսն արժանացել է 21 տարեկանում։

1995 թվականին արժանացավ «Միսս Թենեսի երիտասարդ» տիտղոսին։ «Միսս ԱՄՆ երիտասարդ» գեղեցկության մրցույթում մտավ վեց լավագույնների մեջ  և արժանացավ «Միսս ֆոտոգենիկ» տիտղոսի՝ զբաղեցնելով չորրորդ հորիզոնականը։ 1997 թվականին արժանացավ «Miss Teen All American».

«Միսս Թենեսի» և «Միսս ԱՄՆ 2000» գեղեցկության մրցույթներում հաղթելուց հետո երկիրը ներկայացրեց «Միսս Տիեզերք 2000» միջազգային մրցույթում։ Նա ապահովեց իր տեղը և դարձավ հինգ ֆինալիստներից մեկը։

### Գեղեցկության մրցույթից հետո
Տիտղոսը հաջորդ հաղթողին փոխանցելուց հետո սկսել է աշխատել որպես հեռուստահաղորդավարուհի NBC, *CMT*, ESPNMTV, *VH-1* հեռուստաընկերություններում և նկարահանվել  «Ինչպես է պտտվում աշխարհը» սերիալում։ Իր առաջատար կարիերայի հետ մեկտեղ նա հայտնվել է բազմաթիվ տպագիր գովազդային ընկերություններում և գովազդներում։

«Միսս Թենեսի» գեղեցկության մրցույթի ղեկավար։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Ամերիկացի մոդելներ
Կատեգորիա:Գեղեցկության մրցույթի հաղթողներ
Գրիգորի Լոգվինով

**Գրիգորի Լոգվինով** (, ), ռուս դիվանագետ։

## Կենսագրություն
Ավարտել է Մոսկվայի Մ․ Լոմոնոսովի անվան պետական համալսարանին կից Ասիայի և Աֆրիկայի երկրների ինստիտուտը (1979)։ Տիրապետում է չինարեն, անգլերեն և գերմաներեն լեզուներին։ 1979 թվականից զբաղվում է դիվանագիտական գործունեությամբ։

*1980-1983 և 1987-1993 թվականներին Չինաստանում ԽՍՀՄ/Ռուսաստանի դեսպանատան աշխատակից։
*1993-1996 թվականներին՝ Ռուսաստանի ԱԳՆ Ասիայի առաջին դեպարտամենտի բաժնի պետ։
*1996-2001 թվականներին՝ ԱՄՆ-ում Ռուսաստանի դեսպանատան քաղաքական հարցերով խորհրդական։
*2001-2004 թվականներին՝ Ռուսաստանի ԱԳՆ համասիական խնդիրների դեպարտամենտի փոխտնօրեն։
*2004-2008 թվականներին՝ Չինաստանում Ռուսաստանի դեսպանատան դեսպանորդ խորհրդական։
*2008-2016 թվականներին՝ Ռուսաստանի ԱԳՆ հատուկ հանձնարարություններով դեսպան, ղեկավարում էր Կորեական թերակղզու միջուկային խնդրի թեման։
* 2016 թվականի հուլիսի 28-ից 2019 թվականի ապրիլի 3-ը՝ Ավստրալիայում Ռուսաստանի Դաշնության արտակարգ և լիազոր դեսպան։
* 2016 թվականի սեպտեմբերի 8-ից 2019 թվականի ապրիլի 3-ը՝ Նաուրու քաղաքում Ռուսաստանի Դաշնության արտակարգ և լիազոր դեսպան։
* 2016 թվականի հոկտեմբերի 3-ից-2019 թվականի ապրիլի 3-ը՝ Ֆիջիում Ռուսաստանի Դաշնության արտակարգ և լիազոր դեսպան՝ համատեղության կարգով։
*2017 թվականի հունիսի 29-ից 2019 թվականի ապրիլի 3-ը՝ Վանուատուում Ռուսաստանի Դաշնության արտակարգ և լիազոր դեսպան՝ համատեղության կարգով։
* 2018 թվականի հոկտեմբերի 3-ից 2019 թվականի ապրիլի 3-ը՝ Թուվալուում Ռուսաստանի Դաշնության արտակարգ և լիազոր դեսպան՝ համատեղության կարգով։

Ամուսնացած է։ Ունի երկու դուստր։

## Դիվանագիտական աստիճան
* 2-րդ դասի արտակարգ և լիազոր դեսպանորդ (2003 թվականի նոյեմբերի 4)
* 1-ին դասի արտակարգ և լիազոր դեսպանորդ (2011 թվականի օգոստոսի 15)
* Արտակարգ և լիազոր դեսպան (2018 թվականի փետրվարի 10)

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Կենսագրությունը Ռուսաստանի ԱԳՆ կայքում
* Կենսագրությունը Ավստրալիայում Ռուսաստանի դեսպանատան կայքում

Կատեգորիա:Դիվանագետներ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Ռուս դիվանագետներ
Եկեք աղտոտենք

**«Եկեք աղտոտենք»** (), ամերիկյան կարճամետրաժ երգիծական մուլտֆիլմ։ 2011 թվականի «Օսկարի» հավակնորդ «Լավագույն անիմացիոն կարճամետրաժ ֆիլմ» անվանակարգում։

## Արտադրություն
Մուլտֆիլմի ստեղծումը տևել է ավելի քան երեք տարի, ստեղծել է հիմնականում Ջիֆվի Բոդոի տան ստուդիայում, որը հանդես է եկել որպես ռեժիսոր, սցենարիստ, պրոդյուսեր, անիմատոր և կոմպոզիտոր։ Շատ պատկերներ նկարվել են թղթի վրա մատիտով, և հետո սկանավորվել հետագա մշակման և մոնտաժման համար։

Մուլտֆիլմը ստեղծվել է գիտահանրամատչելի կրթական մուլտֆիլմերի ոճով, արտադրվել է ԱՄՆ-ում 1950-ականներին և 1960-ականներին։ Կադրից դուրս պատմողը Ջիմ Թորնթոնն է։

## Սյուժե
Մուլտֆիլմը սատիրիկ ձևով պատմում է շրջակա միջավայրի աղտոտման մասին, կոչ է անում աղտոտել այն և խորհուրդներ է տալիս, թե ինչպես դա անել ավելի հաջող։ Պատմությունը սկսվում է առաջին իսպանացիների՝ ամերիկյան մայրցամաք իջնելու ժամանակից, դրան հաջորդում են գոլորշու մեքենաների ստեղծումը, մեքենայի հայտնագործությունը, թռիչքը դեպի տիեզերք։ Խորհուրդ է տրվում ամեն ինչ թափել, կոտրել, անտեսել աղբ առանձնացումը, սնունդը փաթեթավորել մեծ քանակությամբ փաթեթների մեջ, խորհուրդ է տրվում ոչինչ չօգտագործել երկու անգամ։

## Մրցանակներ և անվանակարգեր
* 2009՝ Օռլանդոյի կինոփառատոնում լավագույն մուլտֆիլմ
* 2010՝ Big Muddy Film Festival-ում լավագույն մուլտֆիլմ
* 2011՝ «Օսկարի» հավակնորդ «Լավագույն կարճամետրաժ ֆիլմ» անվանակարգում 
* 2011՝ *Spokane International Film Festival*-ում *Silver SpIFFy* «Անիմացիա» անվանակարգում

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Պաշտոնական կայք 
* Մուլտֆիլմի մասին ակնարկ  *wired.com* կայքում
* Մուլտֆիլմի մասին  *kinonews.ru* կայքում

Կատեգորիա:2000-ականների անգլերեն ֆիլմեր
Կատեգորիա:2010 մուլտֆիլմեր
Կատեգորիա:2010 ֆիլմեր
Կատեգորիա:Աղտոտում
Կատեգորիա:Ամերիկյան մուլտֆիլմեր
ԵվրոԲասկետ-2017

**Բասկետբոլի Եվրոպայի 2017 թվականի առաջնությունը**, որը հայտնի է նաև որպես « **ԵվրոԲասկետ 2017»**՝ բասկետբոլի Եվրոպայի 40-րդ առաջնությունը։ 2017 թվականից սկսած մայրցամաքային առաջնությունները կանցկացվեն չորս տարին մեկ (2017, 2021, 2025 և այլն) և կունենան որակավորման համակարգ, որը նման է աշխարհի գավաթին։ Ռուսաստանի հավաքականը որակազրկվեց ՖԻԲԱ-ի 2015 թվականի հուլիսի 29-ի որոշմամբ՝ 5 տարի ժամկետով, որի կապակցությամբ չեղյալ հայտարարվեց նրա մասնակցությունը որակավորման մրցաշարին։ 2015 թվականի նոյեմբերին ՖԻԲԱ-ն հետ վերցրեց որակազրկումը, և թիմը մասնակցեց ընտրական մրցաշարին։

## Անցկացման վայրի ընտրություն
2015 թվակնաին մրցաշարի անցկացման վայրը որոշելու որոշում է կայացվել հետո, Ուկրաինային առաջարկվեց անցկացնել 2017 թվականի խաղարկությունը, բայց նա հրաժարվեց՝ վկայակոչելով երկրում շարունակական անկայունությունը։ Սակայն 2015 թվականին հայտնի դարձավ, որ Ուկրաինան պատրաստ է ընդունել 2017 թվականի առաջնության խաղերի մի մասը։ 2015 թվականի դեկտեմբերի 11-ին ՖԻԲԱ Եվրոպա-ն որոշեց այն երկրները, որտեղ կանցկացվեն մրցաշարի հանդիպումները. Նախնական փուլի հանդիպումները կանցկացվեն Ֆինլանդիայում, Իսրայելում, Ռումինիայում և Թուրքիայում, իսկ եզրափակիչ փուլի փլեյ-օֆ փուլը Թուրքիայի կողմից կկազմակերպի Ստամբուլում`Սինան Էրդեմ Դաում արենայում։

### Այն երկրները, որոնք հետաքրքրություն են հայտնել առաջնությունը հյուրընկալելու հարցում
* Լիտվան, Լատվիան, Էստոնիան և Ֆինլանդիան 
* Սերբիա, Մակեդոնիայի Հանրապետություն և Բուլղարիա 
* Մեծ Բրիտանիա
* Իսրայել
* Լեհաստան
* Սլովենիա
* Բելգիա 
* Ուկրաինա

## Արենաներ

## Ձևաչափ
24 թիմեր խաղում են վեց թիմերից բաղկացած չորս խմբերում՝ մեկ խաղափուլային համակարգով, չորս լավագույն թիմերը յուրաքանչյուր խմբից դուրս են եկել փլեյ-օֆֆ, որտեղ 1/8 եզրափակչի փուլից ի վեր հաղթող են ճանաչվել մեկ խաղափուլային դիմակայություններում։

## Որակավորում
Բասկետբոլի Եվրոպայի 2017 թվականի առաջնության եզրափակիչ փուլի ուղեգիր նվաճեցին օլիմպիական խաղերի, օլիմպիական խաղերի որակավորման մրցաշարի մասնակիցները, ինչպես նաև հյուրընկալող երկրների թիմերը։ Եվրոպայի առաջնության մնացած 11 տոմսերը խաղարկվեցին որակավորման մրցաշարում, որն անցկացվեց 2016 թվականի օգոստոսի 31-ից սեպտեմբերի 17-ը։

## Վիճակահանություն
Վիճակահանությունը տեղի է ունեցել 2016 թվականի նոյեմբերի 22-ին, Ստամբուլում, Չիրագան պալատում, Թուրքիա։

Ինչպես և Եվրոբասկետ-2015-ում, նախնական փուլի հյուընկալողները կարող էին ընտրել մեկ մրցակից խմբում։

* Ֆինլանդիա և Իսլանդիա
* Իսրայել և Լիտվա
* Ռումինիա և Հունգարիա
* Թուրքիա և Ռուսաստան

## Նախնական փուլ
Յուրաքանչյուր խմբից չորս լավագույն թիմերը դուրս են գալիս փլեյ-օֆֆ։

### Խումբ A
}
|**5**
|5
|0
|5
|355
|481
|-126
|}



### Խումբ B

Անցկացման վայր։ Թել Ավիվ, Իսրայել

### Խումբ C
Անցկացման վայր։ Կլուժ-Նապոկա, Ռումինիա

### Խումբ D
Անցկացման վայր։ Ստամբուլ, Թուրքիա

## Փլեյ-օֆֆ

## Թիմերի վերջնական արդյունքը

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:2017 սպորտում
Մարկ Հարփեր

**Մարկ Հարփեր** (, ), բրիտանացի քաղաքական գործիչ, Գանձապետարանի խորհրդարանական քարտուղար, Համայնքների պալատում մեծամասնության խորհրդարանական կազմակերպիչ (2015-2016)։

## Կենսագրություն
1991 թվականին Մարկ Հարփերն ավարտել է Օքսֆորդի համալսարանի Բրեյսնոուզ քոլեջը, որտեղ 1988 թվականից սովորել է փիլիսոփայություն, քաղաքականություն և տնտեսություն։

1991-1995 թվականներին Հարփերը աշխատել է KPMG-ում որպես աուդիտոր, 1995-1997 թվականներին՝ Intel-ի ավագ ֆինանսական վերլուծաբան։ 1997 թվականին զբաղեցրել է Intel-ի ֆինանսական մենեջերի պաշտոնը, 2000 թվականին բարձրացել է մինչև գործառնությունների կառավարիչ։

1993 թվականին Հարավային Սուինդոն ընտրատարածքում (South Swindon) դարձել Է Պահպանողական ասոցիացիայի գանձապետ, 1998 թվականին դարձել է նախագահի տեղակալ։ 2001 թվականին Ֆորեստ օֆ Դին ընտրատարածքում (Գլոստերշիր) Համայնքների պալատի ընտրություններում առաջադրվել է պահպանողականների թեկնածու, սակայն հաջողության չի հասել։ 2005 թվականի մայիսի 5-ի ընտրություններում առաջին անգամ նույն ընտրատարածքում անցել է խորհրդարան։ 2005-2007 թվականներին եղել է պաշտպանության ստվերային կրտսեր նախարար, 2007-2010 թվականներին՝ աշխատանքի և կենսաթոշակների ստվերային նախարար (պատասխանատու էր հաշմանդամների սոցիալական ապահովության համակարգի համար)։ 2010-2012 թվականներին պահպանողականների իշխանության գալուց հետո՝ Հարփերը եղել է քաղաքական և սահմանադրական բարեփոխումների նախարարի խորհրդարանական օգնականը, 2012-2014 թվականներին՝ ներքին գործերի նախարարությունում ներգաղթի կրտսեր նախարար, 2014-2015 թվականներին՝ աշխատանքի և կենսաթոշակների նախարարությունում հաշմանդամների հարցերով կրտսեր նախարար (Հարփերը կառավարությունում աշխատանքի է վերադարձել մի շարք կադրային վերադասավորումներից հետո, որոնք իրականացվել են 2014 թվականի հուլիսի 15-ին Դևիդ Քեմերոնի կողմից)։

2015 թվականի մայիսի 7-ին հերթական խորհրդարանական ընտրություններում Մարկ Հարփերը հաղթանակ է տարել իր նախկին ընտրատարածքում՝ ձայների 46,8% արդյունքով։ Նրա հիմնական մրցակից, լեյբորիստ Սթիվ Պերի-Հերնը (Steve Parry-Hearn) ստացել է ընտրողների 24,6%-ի աջակցությունը։

2015 թվականի մայիսի 10-ին Դևիդ Քեմերոնը, որը ձեռնամուխ է եղել ընտրությունների արդյունքներով նոր կաբինետի ձևավորմանը, Մարկ Հարփերին նշանակել Է պահպանողականների գլխավոր խորհրդարանական կազմակերպիչ և Գանձապետարանի խորհրդարանական քարտուղար։ Այդ պաշտոններից երկրորդը Հարփերին իրավունք է տվել կառավարությունում աշխատավարձ ստանալ և անհրաժեշտության դեպքում մասնակցել նիստերին։

2016 թվականի հուլիսի 14-ին ձևավորվել է Թերեզա Մեյի առաջին կաբինետը, որտեղ Հարփերի պաշտոնները բաժին են հասել Գեյվին Ուիլյամսոնին, իսկ ինքը ոչ մի նոր նշանակում չի ստացել։

2019 թվականի հունիսի 13-ին պահպանողականների նոր առաջնորդի ընտրությունների առաջին փուլում, Թերեզա Մեյի հրաժարականի մասին հայտարարելուց հետո, ստացել է խորհրդարանականների միայն 10 ձայն և դուրս մնացել հետագա պայքարից։

## Անձնական կյանք
1999 թվականին Հարփերը ամուսնացել է Մարգարետ Ուիլանի հետ։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* 
* 
* 
* 

Կատեգորիա:Մեծ Բրիտանիայի քաղաքական գործիչներ
Կատեգորիա:Օքսֆորդի համալսարանի շրջանավարտներ
Կատեգորիա:Բրիտանացի գործարարներ
Դերա Իսմայիլ Խան

**Դերա Իսմայիլ Խան** (), քաղաք Պակիստանի Խայբեր Պախտունխվա նահանգում, նույնանուն շրջանի վարչական կենտրոնն է։

## Պատմություն
Այս քաղաքում տեղի են ունեցել մի շարք արյունալի ահաբեկչական հարձակումներ, որոնց արդյունքում զոհվել են տասնյակ մարդիկ։ Քանի որ քաղաքը չունի էլեկտրոնային ԶԼՄ-ներ, ապա միայն ահաբեկչությունների հետ կապված միջադեպերն են հաղորդում բնակչությանը, մինչդեռ ոչ տեղական թերթերը, ոչ էլ ազգային հեռուստաալիքները չեն հայտնում սպանությունների և բռնության այլ գործողությունների մասին։ 2008 թվականի օգոստոսի 19-ին, մահապարտ-ահաբեկիչը պայթեցրել է հիվանդանոցի շտապօգնության սենյակը՝ սպանելով 32 մարդու, այդ թվում՝ յոթ ոստիկանների, որոնք ներկա էին Շիաների տեղական առաջնորդ Բասիթ Ալի Զայիդին պաշտպանելու գործընթացին։ Դեպքի վայրում մահացել են Զայիդի ընտանիքի քսան անդամները։ Ենթադրվում է, որ հարձակումը իրականացրել են թալիբները, որոնք պատասխանատվություն էին վերցրել պայթյունի համար։ Հարձակումը տեղի է ունեցել Պակիստանի կառավարության վրա ճնշում գործադրելու և նրանց ստիպելու համար դադարեցնել իրենց հարձակումը Դաշնային ցեղային գոտում գտնվող Սվաթ և Ֆեդերալ կառավարվող ցեղային տարածքներում, որը սկսվել է պայթյունից մի քանի շաբաթ առաջ։ 2008 թվականի նոյեմբերի 21-ին, Շիաների կրոնական առաջնորդ Ալամ Նազիր Հուսեյն Շահը գնդակահարվեց Շահ Իքբալ Հուսեյնի հետ միասին։ Նրանց թաղման արարողության ժամանակ մահապարտ ահաբեկիչը պայթեցրել է իրեն՝ սպանելով 9 մարդու և վիրավորելով ևս 39-ին։ 2009 թվականի փետրվարի 20-ին մահապարտ ահաբեկիչը պայթեցրել է իրեն տեղի շիաների առաջնորդներից մեկի հուղարկավորության արարողության ժամանակ՝ սպանելով ավելի քան 32 մարդու և վիրավորելով ևս 157-ին։

## Աշխարհագրություն
Գտնվում է Ինդոսի արևմտյան ափին, 320 կմ արևմուտք Լահորից և Մուլտանից 190 կմ հյուսիս-արևմուտք, ծովի մակարդակից բարձր է 165 կմ։

## Բնակչություն
1998 թվականի մարդահամարի տվյալներով քաղաքում բնակվում էր 90 357 մարդ։ Ըստ 2010 թվականի հաշվարկների, բնակչությունը կազմում է 111.871 մարդ։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:15-րդ դարում հիմնադրված բնակավայրեր
Կատեգորիա:Պակիստանի քաղաքներ
Թեթևաբարո տատիկը

**«Թեթևաբարո տատիկը»** (), ռուսական արտադրության կինոկատակերգություն, որի ռեժիսորը Մարյուս Վեյբերգն է։ Ֆիլմի պրեմիերան տեղի է ունեցել 2017 թվականի օգոստոսի 17-ին։ Միակ ռուսական ֆիլմը, որը 2017 թվականին հայտնվելով կինովարձույթում, հոգացել է իր բոլոր ծախսերը։

## Սյուժե
Ալեքսանդր Ռուբենշտեյնը, որը  հայտնի է նաև «Տրանսֆորմատոր» մականունով, տարբեր պատկերների վերափոխման տաղանդ ունի։ Այս հմտությունը նա օգտագործում է հանցավոր նպատակներով։ Անհաջող դեպքից հետո, Սանյան ստիպված եղավ հետապնդողներից փախչելու համար թաքնվել հորեղբոր ծերանոցում՝ ներկայանալով որպես տատիկ։ Այնտեղ նա հանդիպում է մի աղջկա՝ Լյուբային, և սիրահարվում, բայց ծերանոցում ապրող պապիկներից մեկը անսպասելիորեն սիրահարվում է իրեն։

## Դերերում
* Ալեքսանդր Ռևա՝ Ռուբենշտեյն
* Գլյուկոզա՝ Լյուբա
* Եվգենի Գերչակով՝ հորեղբայր
* Վլադիմիր Տալակոննիկով՝  Բեսոնով
* Մարինա Ֆեդունկիվ՝ բաժքույր Տանյա
* Նատալյա Բառդո՝ Վիկտորյա, Ալեքսանդրի հանցակիցը
* Ելենա Վալյուշկինա ՝ ղեկավար
* Յոլա Սանկո՝ հիշողության կորուստ ունեցող
* Սվետլանա Սուխառովա՝ Մաշա
* Լյուբով Ռևա՝ հորաքույր Ռայա
* Դանիիլ Ֆյոդորով՝ նկարիչ
* Ալեքսանդր Լիրչիկով՝ Լավրենով
* Ելենա Ռուբինա ՝ Պելագեյա
* Համլետ Պետրոսյան՝ Համլետ
* Գեննադի Մակոև՝ գնդապետ Կուլագին
* Նինա Սլավնովա՝ Պելագեյա
* Նիկոլայ Իվանով՝ մեծահարուստի օգնական
* Ֆիլիպ Կիրկորով՝ Կամեո

## Նկարահանումներ
Ֆիլմի գաղափարը պատկանում է Ալեքսանդր Ռևան։ Ֆիլմի նկարահանումներին մասնակցել են ավելի քան 20 կասկադյոր։ Հորաքրոջ կերպարը ստեղծելու համար Ալեքսանդր Ռևային դիմահարդարում էին օրական 4 ժամ։

## Քննադատություն
*Film.ru* կայքի քննադատ Բորիս Իվանովը կինոնկարը անվանում է խաբեություն ճշմարտացի սցենարով։ Ֆիլմի մասին լավ է արձագանքել «*Intermedia*»-ն, համեմատելով այն «Տուտսի» և «Ջազում միայն աղջիկներ են» ֆիլմերի հետ, սակայն դա նրա  օգտին չէր։ Իսկ BadComedian կտրուկ քննադատեց ֆիլմը,այն անվանելով գրագողություն։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:2010-ականների ռուսերեն ֆիլմեր
Կատեգորիա:2017 ֆիլմեր
Կատեգորիա:Ռուսական կատակերգություն
Կատեգորիա:Ռուսական կինոկատակերգություններ
Կատեգորիա:Ռուսական ֆիլմեր
Սապիենցա համալսարան

**Սապիենցա** (պաշտոնական անունը՝ Sapienza — Università di Roma, «Սապիենցա — հռոմեական համալսարան»), աշխարհի ամենահին համալսաններից մեկը (կառուցվել է 14-րդ դարի սկզբին),  որը գտնվում է իտալական Հռոմ քաղաքում։

Սեպենցան Իտալիայի ամենահեղինակավոր համալսարաններից մեկն է։ Պաշտոնապես զբաղեցնում է առաջին հորիզոնականը Իտալիայի և Հարավային Եվրոպայի ամենալավ համալսարանների վարկանշային աղուսյակում։ Մտնում է Եվրոպայի լավագույն համալսարանների մեջ։ Այն առկա սովորողների ուսանողների հաշվով Եվրոպայի ամենամեծ համալսարանն է։

## Պատմություն
Հիմնել է 1303 թվականին Հռոմի պապ Բոնափակիոս VIII-ը որպես ուղղակիորեն Վատիկանին հաշվետու ուսումնական հաստատություն։ 1431 թվականին Հռոմի պապ Եվգեն IV-ը անցկացրել է ուսումնական հաստատության վերակազմավորում։ Արդյունքում համալսարանում ստեղծվել են նոր ֆակուլտետներ՝ իրավունքի, բժշկության, փիլիսոփայության և աստվածաբանության։

Հռոմի կողոպտման ժամանկաշրջանում համալսարանը փակվում է, մի քանի պրոֆեսորներ՝ սպանվում։ Հռոմի պապ Պողոս III-ը 1534 թվականին պապ ընտրվելուց հետո միանգամից վերաբացում է համալսարանը։

1650 թվականից համալսարանը հայտնի է դառնում որպես La Sapienza (լատիներեն - «իմաստություն»)։ 1703 թվականին Հռոմի պապ Կղեմես XI-ը գնում է տարածք Յանիկուլում բլրի վրա, որտեղ տնված էր համալսարանի բուսաբանական այգին։ Շուտով այն Եվրոպայում դարձավ ամենահայտնին։

1870 թվականին Սապիենցա դադարեց լինել պապական համալսարան և դարձավ քաղաքային հիմնարկություն։ 1935 թվականին Մարչելո Պյաչենտինին նախագծի հիման վրա կառուցվեց համալսարանի նոր կամպուսը։

## Վարկանիշ
U.S. News & World Report վարկանշային աղյուսակի համեմատությամբ՝ համալսարանը Իտալիայի լավագույն բուհն է, իսկ Եվրոպայում զբաղեցնում է 139-րդ տեղը։

Աշխարհի համալսարանների ակադեմիական վարկանշային աղյուսակում համալսարանը զբաղեցնում է 101-150 խմբի ներսում՝ աշխարհի լավագույն ուսումնական հաստատությունների 3%-ի մեջ։

QS World University Rankings վարկանշային աղյուսակում Լա Սապիենցան զբաղեցնում է 202-րդ հորիզոնականը։

## Ֆակուլտետներ
*Ճարտարապետություն,
*Տնտեսագիտություն,
*Դեղագիտություն և բժշկություն,
*Իրավունք,
*Քաղաքացիական և արդյունաբերության կազմակերպում,
*Ինֆորմացիան ինժիներիա, ինֆորմատիկա և վիճակագրություն,
*Մաթեմատիկա, ֆիզիկա և բնական գիտություններ,
*Բժշկություն և ատամնաբուժություն,
*Բժշկություն և հոգեբանություն,
*Քաղաքական գիտություններ, սոցիոլոգիա և հաղորդակցություն։

## Տես նաև
*Սանտ Իվո ալլա Սապիենցա եկեղեցի - նախկին համալսարանական եկեղեցի, որը կառուցել է Ֆրանչեսկո Բորոնիմը։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Официальный сайт Римского университета

Կատեգորիա:Իտալիայի համալսարաններ
Կոստան-նստան

thumb|150px|Կոստան-նստանը հունական ազգային հագուստով (19-րդ դարի գրքից)
**Կոստան-նստան**, մանկական խաղալիք, որի գործողության սկզբունքը հետևյալն է․ փոքր խտության ծավալի ներսում կա սուզագնդիկ, ինչի արդյունքում խաղալիքը կարողանում է պահպանել կառուցվածքով խստորեն նախատեսված դիրքը (օրինակ՝ գլուխը վեր բարձրացրած տիկնիկ)։

## Նկարագրություն
Կոստան-նստանը համարվում է երեխաների ավանդական խաղալիք։ Խորհրդային շրջանի մի քանի սերունդների համար այն առաջին խաղալիքն էր իրենց կյանքում։ Համատեղում է չխկչխկանն ու կայունացուցիչ սարքավորումը։ Գրավում է գույնի պայծառությամբ։ Ձևը հարմար և անվտանգ է երեխայի համար։ Զարգացնում է լսողությունը, երևակայությունը, գունային ընկալումը, շարժումների կոորդինացումը։ Վաղ տարիքում երեխաներին դուր է գալիս հայտնաբերել նոր հետաքրքիր առարկաներ, այդ պատճառով նրանք հաճույքով խաղում են այս խաղալիքով։ Բավական է, որ երեխան գցի խաղալիքը, այն անմիջապես ինքնուրույն ընդունում է կանգուն վիճակը։

2012 թվականին Տամբովի մարզի Կոտովսկ քաղաքում կանգնեցվել է խաղալիքին նվիրված հուշարձան։
  
## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն
* 

## Արտաքին հղումներ
* Կոստան-նստանը «Ֆեշիզմի վիրտուալ թանգարանում»
* Կոստան-նստանը ֆիզիկայի դպրոցական թանգարանում 

Կատեգորիա:Խաղալիքներ