open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Գանձակի երկրաշարժ (1139)

**Գանձակի երկրաշարժ**, բնական խոշորագույն աղետ Գանձակ քաղաքում, որը տեղի է ունեցել 1139 թվականի մարտի 17-ին։ Այն համարվում է Հայկական լեռնաշխարհում երբևէ տեղի ունեցած առավել աղետաբեր երկրաշարժերից մեկը։ Երկրաշարժի հետևանքով քաղաքն ամբողջությամբ ավերվել է։ Երկաշարժի պատճառած ավերածությունների պատճառով քաղաքը տեղափոխվում է։ Վերջինիս ավերակները գտնվում են ժամանակակից քաղաքի մոտ։

Կործանարար աղետին անդրադարձել են ժամանակի և հետագայի գրեթե բոլոր պատմիչները. «Ի ՇՁԸ թվին՝ ի ԺԷ. արեգ ամսոյ շարժմամբ կործանեցաւ Գանձակ քաղաք. եւ սուրբ վարդապետքն՝ Գրիգոր եւ Սարգիս ընկղմեցան...», «Ընդ աւուրսն ընդ այնոսիկ եղև յանկարծակի մէգ և մառախուղ, և լցաւ առհասարակ լեառն և դաշտ, և եղև շարժ ահագին, և կործանեցաւ մայրաքաղաքն Գանձակ...», «ՇՁԸ (588) թուին շարժմամբ կործանեցաւ Գանձակ», կամ «Շարժ ի Գանձակ սաստիկ», «...յամսեանն արէգի, որ աւր ԺԸ էր ամսոյն, ի գիշերի ուրբաթում ի լուսանալ շաբաթուն, յորում աւուր տաւն էր սրբոյն Գէորգա զարթեաւ ցասումն բարկութեանն Աստուծոյ ի վերայ աշխարհի ի բռնութենէ հողմոց եւ շարժեալ անհնարին դողմամբ սաստիկ կործանումն հասուցանելով աշխարհիս Աղուանից, ըստ գրելումս, թէ՝ «Ո շարժէ զառ ի ներքոյս երկիր ի հիմանց, եւ սիւնք նորա դողան», եւ ըստ միւսումն՝ «Ո հայի յերկիր եւ տա դողալ սմա», որով շարժմամբ բազում աւերումն լինէր ընդ բազում տեղիս ի գաւառիս Փառիսոսոյ եւ Խաչինոյ, առ հասարակ ի դաշտս եւ ի լերինս, յորում եւ մայրաքաղաք Գանձակ յանդունդս կործանիւր՝ խորասույզ անելով զբնակիչսն իւր, քանզի չորս կողմ երեսաց նորա սնոյց, ամփոփեաց զնոսա ի ծոց իւր։ Եւ ի լեռնակողմանս բազում դղեակք եւ գեղք տապալեցան հանդերձ վանորայիւք եւ եկեղեցեաւք, որք փըլան ի վերայ գլխոյ բնակչաց իւրեանց։ Յորում եւ անթիւք սատակեցան ի կործանել շինուածոց եւ աշտարակաց...», «ՇՁԸ (1139) թվին շարժմամբ կործանեցաւ Գանձակ»

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:1130-ականներ Ասիայում
Կատեգորիա:1139 Եվրոպայում
Կատեգորիա:Ադրբեջանի երկրաբանություն
Կատեգորիա:Գանձակի պատմություն
Կատեգորիա:Երկրաշարժեր Ադրբեջանում
Կատեգորիա:Երկրաշարժեր Հայաստանում
Կատեգորիա:Միջնադարյան Հայաստան
Կլոդ Ռիշ

**Կլոդ Ռոբեր Ռիշ** (; ), ֆրանսիացի դերասան։ Հիմնականում նկարահանվել է կատակերգական ժանրի կինոնկարներում։ Սեզար կինոմրցանակի դափնեկիր է։

## Կենսագրություն
Կլոդ Ռիշը հաճախել է Շառլ Դյուլենի դերասանական կուրսերին, ի հակառակ ծնողների կամքի, ովքեր ցանկանում էին, որ նա դառնա ապահովագրական գործակալ։ Կուրսերն ավարտելուց հետո Ռիշը ընդունվել է Կոնսերվատորիա։ Կլոդ Ռիշի առաջնախաղը մեծ կինոյում եղել է «Մեծ մանյովրներ» ֆիլմում։ Մինչ 1960-ական թվականների սկիզբը Ռիշը զբաղեցրել է երկրորդ պլանի դերեր, մինչև Ժան Ռենուար նրան առաջաարկեց նկարահանվել «Ամրացված կապրալ» ֆիլմում, որտեղ նրա խաղընկերներն են եղել Ժան Պիեր Կասելը և Կլոդ Բրասյորը։

1963 թվականին Ժորժ Լոտները հրավիրել է Կլոդին՝ նկարահանվելու «Գանգստեր հորեղբայրները» ֆիլմում։ Այնուհետև նկարահանվել է Միշել Դևիլի «Այս երեկո կամ երբեք», Ժյուլեն Դյուվիվյեի «Սատանան և տասը պատվիրանները» և Ժան Պիեռ Մոկի «Մարգարտածաղկի զինակիցները» ֆիլմերում։

Միևնույն ժամանակ Ռիշը շարունակել է խաղալ թատերական ներկայացումներում, որոնց մի մասը գրել էր ինքը։

1980-ական թվականներին դերասանը ընդունել է միայն այն դերերի մարմնավորման առաջարկը, որոնց սցենարը գրավել է նրան։ 1992 թվականին արժանացել է Սեզար կինոմրցանակի՝ Էդուար Մոլինարոյի «Ընթրիք» ֆիլմի համար։

2000-ականներից սկսած սկսել է նկարահանվել է երկրորդ պլանի դերերում։ Նա նկարահանվել է «Դ'Արտանյանի դուստրը», «Սուրբ ծննդյաн կարկանդակ», Աստերիքսն ու Օբելիքսը։ Առաքելությունը՝ Կլեոպատրա և այլ ֆիլմերում։

2008 թվականին դերասանը «Աստծո վրա հույս դիր, իսկ ինքդ մի սխալվիր» ֆիլմի համար դարձյալ նոմինացվել է Սեզար կինոմրցանակի։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:«Սեզար» մրցանակի դափնեկիրներ
Կատեգորիա:Արվեստների և գրականության շքանշանի կոմանդորներ
Կատեգորիա:Թատրոնի դերասաններ
Կատեգորիա:Թատրոնի ֆրանսիացի դերասաններ
Կատեգորիա:Հեռուստատեսային դերասաններ
Կատեգորիա:Պատվո լեգեոնի շքանշանի ասպետներ
Կատեգորիա:Ֆրանսիացի դերասաններ
Կատեգորիա:Ֆրանսիացի կինոդերասաններ
Կատեգորիա:Ֆրանսիացի սցենարիստներ
Սարգիս Գասպարյան

**Սարգիս Արթուրի Գասպարյան** (), Հայաստանի Հանրապետության Զինված ուժերի և Արցախի Պաշտպանության բանակի զինծառայող։

## Կենսագրություն
### Կյանք և ուսում
Ծնվել է 1995 թվականի դեկտեմբերի 23-ին Լոռու մարզի՝ Ստեփանավան քաղաքում, որոշ ժամանակ անց ընտանիքը տեղափոխվել է Արցախ՝ Շուշի։ Դպրոցն ավարտելուց հետո ընդունվել է Երևանի Տնտեսագիտական քոլեջ, որից հետո Ստեփանակերտի Մեսրոպ Մաշտոցի անվան համալսարան։

### Զինվորական ծառայություն
2-րդ կուրսում 2014 թվականին զորակոչվել է բանակ, ծառայության անցնելով ԼՂՀ՝ Մեխակավանում (Ջեբրայիլ)։ Որոշ ժամանակ անց տեղափոխվել է Մարտակերտի շրջանի N զորամաս։

### Քառօրյա պատերազմ
Ծառայությունն արժանապատիվ ու բարեխղճորեն ավարտել է ու զորացրվել 2016 թվականի փետրվարի 5-ին։
2016 թվականի ապրիլին Սարգիսը կամավոր մեկնում է առաջնագիծ՝ Թալիշ  իր հայրենի հողը պաշտպանելու։ Ապրիլի 29-ին թշնամու կողմից հրադադարի ռեժիմի խախտման հետևանքով կրակահերթ է արձակել Հայկական դիրքերի ուղղությամբ։ Անհավասար մարտում Սարգսի մարտական ընկերը վիրավորում է ստանում, իսկ նա նետվել է օգնելու, սակայն, երբ Սարգիսը փորձում  է ընկերոջը օգնություն ցույց տալ, այդ պահին ծանր վիրավորում է ստանում։ Նրան օգնության է հասնում մյուս մարտական ընկերը, ով Սարգսին դուրս է բերում կրակահերթից, որից հետո նրան տեղափոխում են զինհոսպիտալ։ Սարգսի վիճակը օրեր շարունակ ծանր էր, նրա օրգանների մեծ մասը խոցված են եղել, ու լի փամփուշտներով, քանի որ տվյալ պահին Սարգիսն առանց զրահաբաճկոնի է եղել։ Մայիսի 2-ին Սարգիսը վախճանվում է։

### Հուղարկավորություն
Սարգիս Գասպարյանի հուղարկավորությունը տեղի ունեցավ մայիսի 4-ին Շուշիում։ Հոգեհանգիստը տեղի ունեցավ մայիսի 5-ին (Շուշի)։

## Պարգևներ
Սարգիս Գասպարյանը ԼՂՀ նախագահ Բակո Սահակյանի կողմից պարգևատրվել է Լեռնային Ղարաբաղի Հանրապետության «Մարտական ծառայություն» պետական մեդալով և ՀՀ նախագահ Սերժ Սարգսյանի կողմից պարգևատրվել է Հայաստանի Հանրապետության «Արիության» պետական մեդալով։

## Ծանոթագրություններ
Օդեոն թատրոն

**«Օդեոն» թատրոն** կամ **«Տեատր դե Ֆրանս»** (), ֆրնասիական ազգային վեց թատրոններից մեկն է։ Գտնվում է Փարիզի VI շրջանում, Սենի ձախ ափին, Լյուքսեմբուրգյան այգու մոտ` «Օդեոն» մետրոյի հարևանությամբ:,

## Պատմություն
Թատրոնի շենքը կառուցվել է կլասիցիզմի ոճով 1779 և 1782 թվականներին Կոնդե իշխանների նախկին դղյակում` Շառլ դե Վայի և  Մարի Ժոզեֆ Վայի նախագծով` Կոմեդի ֆրանսեզ թատրոնի նմանությամբ։ «Օդեոն» թատրոնը բացվել է 1782 թվականի ապրիլի 9-ին թագուհի Մարի Անտուանետի կողմից։ 1784 թվականին այս թատրոնում է կայացել Պիեռ Բոմարշեի «Խենթ օր կամ Ֆիգարոյի ամուսնությունը» պիեսի բեմադրությունը։

1990 թվականին «Օդեոն» թատրոնը ստացել է «Եվրոպական թատրոն» անվանումը։ Հանդիսանում է` Եվրոպայի թատրոնների միության անդամ։ 2011 թվականին թատրոնի տնօրեն Օլիվիե Պիի հեռանալուց հետո կառավարության որոշմամբ (Պին թատրոնը հաջողությամբ ղեկավարել է 2007 թվականից) նրա տեղը 2012 թվականի մարտին զբաղեցրել է Լյուկ Բոնդին, որը պաշտոնավարել է մինչև 2015 թվականի ավարտը։ 2016 թվականի հունվարի 15-ին թատրոնի նոր տնօրենի պաշտոնը ստանձնել է բեմադրիչ Ստեֆան Բրաունշվեյգը։

## Գրականություն
* Christian Genty, Histoire du Théâtre national de l'Odéon : Journal de bord, 1782-1982, Paris : Fischbacher, 1982, 320 p.  (+ 40 pl.) (ISBN 2-7179-0002-0).
* Raymond Genty, Les Souterrains de l'Odéon, Paris, Éditions Glomeau, 1945, 72 p. 
* Jean-Claude Daufresne, Le Théâtre de l'Odéon - Architectures, Décors, Musée, Liège : Mardaga Éditions, Collection : Architecture + recherche, 2004, 297 p. (ISBN 2-87009-873-1).
* Daniel Rabreau, Le Théâtre de l'Odéon : Du monument de la Nation au théâtre de l'Europe, Naissance du monument de loisir urbain au XVIIIe siècle, Paris : Belin, 2007, 183 p. (ISBN 978-2-7011-3304-1).
* Antoine de Baecque, L'Odéon, un théâtre dans l'Histoire, Paris : Gallimard, 2010, 309 p. (ISBN 978-2-07-013043-6).

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
*  Պաշտոնական կայք

## Աղբյուրներ
* Hemmings, F. W. J. (1994). Theatre and State in France, 1760–1905. New York: Cambridge University Press. ISBN 978-0-521-03472-2 (2006 reprint).

Կատեգորիա:1782 հիմնադրումներ Ֆրանսիայում
Կատեգորիա:Ազգային թատրոններ
Կատեգորիա:Փարիզի թատրոններ
Անրի Կրոսս

**Անրի Կրոսս** (, իսկական անունը՝ Henri Edmond Delacroix, ), ֆրանսիացի նկարիչ, նեոիմպրեսիոնիզմի առաջատար ներկայացուցիչներից մեկը։ Իրական անունը Հենրի Էդմոնդ Դելակրուա (), թարգմանել է իր ազգանունը ֆրանսերենից անգլերեն, որպեսզի չլինի նկարիչ Էժեն Դելակրուայի ստվերում։

## Կենսագրություն
left|''Ponte San Trovaso'' (1902-1905)|thumb
Անրի Կրոսսը ծնվել է 1856 թվականին Ֆրանսիայի Դուե քաղաքում։ Ստացել է իրավաբանական կրթություն, այնուհետև Ֆրանսուա Բոնվենի դպրոցում սովորել է նկարչություն։ Կրոսսի վաղ աշխատանքներում գերիշխում են ռեալիստական տարրերը, «ծանր» գույները։ Հետագայում Մոնեի և Ժորժ Սյորայի ազդեցության ներքո կտավները լցվել են լույսով ու վառ գույներով։

1884 թվականին Պոլ Սինյակի և Սյորայի հետ միասին «Անլախների սալոնի» հիմնադրումից հետո Կրոսսն անցնում է նկարչության պուանտիլիզստական ոճին, սակայն նրա ծովային գործերն ու դիմանկարները կատարված են վրձնի լայն հարվածներով։ «Հիմնական» գույների առաջնային օգտագործման հետ կապված Կրոսսը դիտվում է որպես ֆովիզմի ավետաբեր։

Հետագա աշխատանքներում նկատելի է իտալական ազդեցությունը. ավելի մեղմ ոճը և ոչ այդքան համակարգված նկարչական տեխնիկա։ Կրոսսը ստեղծել է նաև բազմաթիվ ջրաներկ աշխատանքներ։

## Ընտրյալ կտավներ
* «Երեկոյան երգ» 1893-1894 թվականներ, Փարիզ, Օրսե թանգարան
* «Ոսկե կղզիներ» 1891-1892 թվականներ, Փարիզ, ժամանակակից արվեստի թագարան
* «La baie à Cavalière» 1906 թվական, Սեն-Տրոպես, Անոնսիադ թանգարան
* «Վենետիկ» 1903 թվական, Զալցբուրգ, Սալի թանգարան
* «Պրովանսի ափը» 1906-1907 թվականներ, Դուայի, Դե լա Շարտրյոզ թանգարան 
* «Փոթորկից առաջ. լողացողները» 1907-1908 թվականներ, մասնավոր հավաքածու

## Պատկերասրահ

Cross-Baie-Cavalière-Annonciade.jpg|Խորշ
'Les Pins' by Henri Edmond Cross, c 1897-99.jpg|Սոճիներ
1896 Cross Sonnenuntergang über dem Meer anagoria.jpg|Արևամուտը ծովի վրա
Antibes, Cross.jpg|Անթիբ
Cross - Les Iles d'Or.JPG|Ոսկե ծովափ
Cross-La-barque-Dijon.jpg|Նավակ
Henri-edmond cross, i cipressi a cagnes, 1908, 02.JPG|Նոճիներ
Bemberg Fondation Toulouse - La Chaîne des Maures - Henri-Edmond Cross (1906-1907) 65.1 x 81.3 Inv.2036.jpg|Պեյզաժ
Valley with Fir (Shade on the Mountain) MET DT3110.jpg|Եղևնին հովտում (ստվերը լեռան վրա)
Cap Nègre MET DT3257.jpg|Սև հրվանդան


## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն
* Die Welt der Malerei, Köln 1990
* Baligand, Françoise (1998). Henri Edmond Cross: 1856–1910. Paris: Somogy. ISBN 978-2-85056-331-7.
* Baligand, Françoise, Raphaël Dupouy, and Claire Maingon, Henri-Edmond Cross: Etudes et oeuvres sur papier, Le Lavandou, Lalan, 2006.
* Los Angeles County Museum (1953). Watercolors by Paul Signac: with two of his paintings and works by Georges Seurat and Henri Edmond Cross: December 4 – January 17, 1954, Los Angeles County Museum. Los Angeles. OCLC 145967784.

Կատեգորիա:19-րդ դարի ֆրանսիացի նկարիչներ
Կատեգորիա:20-րդ դարի ֆրանսիացի նկարիչներ
Կատեգորիա:Պոստիմպրեսիոնիզմ
Կատեգորիա:Պուանտիլիզմ
Կատեգորիա:Ֆրանսիացի նկարիչներ
Պորտուգալիայում ՅՈՒՆԵՍԿՕ-ի Համաշխարհային ժառանգության ցանկ

ՅՈՒՆԵՍԿՕ-ի Համաշխարհային ժառանգության ցանկում Պորտուգալիայի օբյեկտները թվով 15-ն են, որը կազմում է ընդհանուր թվի 1,4 %-ը (1073՝ 2017 թվականի դրությամբ)։ 14 օբյեկտներ ընդգրկված են մշակութային չափանիշներով, այդ թվում՝ 3-ը համարվում են մարդկային ստեղծագործական գլուխգործոց, մնացած 1-ը՝ բնական չափանիշներով։ Բացի դրանից 2017 թվականի դրությամբ ևս 22 օբյեկտ ներկայացված է թեկնածու ցանկում։

Պորտուգալիան վավերացրել է Համաշխարհային ժառանգության պաշտպանության կոնվենցիան 1980 թվականի սեպտեմբերի 30-ին։ Առաջին 4 օբյեկտները, որոնք գտնվում են Պորտուգալիայի տարածքում, ընդգրկվել են ցանկում 1983 թվականին, Համաշխարհային ժառանգության հանձնաժողովի 7-րդ նիստում։

## Ցանկ
Տվյալ աղյուսակում տեղանքներն ընդգրկված են Համաշխարհային ժառանգության կողմից դասակարգված ձևով։

### Օբյեկտների աշխարհագրական դասավորվածություն



## Թեկնածու օբյեկտների ցանկ
Աղյուսակում տեղանքներն ընդգրկված են ըստ հերթականության։ Այս ցանկում այն վայրերն են, որոնք ներկայացված են Պորտուգալիայի կառավարության կողմից՝ որպես թեկնածու օբյեկտներ։



### Օբյեկտների աշխարհագրական դասավորվածություն



## Տես նաև
* Միավորված ազգերի Կրթության, գիտության և մշակույթի կազմակերպություն
* Համաշխարհային ժառանգություն
* Եվրոպայում ՅՈՒՆԵՍԿՕ-ի Համաշխարհային ժառանգության օբյեկտների ցանկ

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* ՅՈՒՆԵՍԿՕ-ի պաշտոնական կայք։ Համաշխարհային ժառանգության օբյեկտների ցանկ 
* Պորտուգալիայում Համաշխարհային ժառանգության վերաբերյալ հղումների տեղեկատու 
* ՅՈՒՆԵՍԿՕ-ի Համաշխարհային ժառանգություն  

Կատեգորիա:Զբոսաշրջությունը Պորտուգալիայում
Կատեգորիա:Համաշխարհային ժառանգության ցանկեր
Կատեգորիա:Համաշխարհային ժառանգություն Եվրոպայում
*
Կատեգորիա:ՅՈՒՆԵՍԿՕ-ի Համաշխարհային ժառանգություն
Կատեգորիա:Պորտուգալիայի մշակույթ
Կատեգորիա:Պորտուգալիայի տեսարժան վայրեր
Չիվիդալե դել Ֆրիուլի

**Չիվիդալե դել Ֆրիուլի** (), կոմունա Իտալիայում։ Գտնվում է Ֆրիուլի Վենետիկ Ջուլիա մարզի Ուդինե գավառում։

Բնակչությունը կազմում է 11292 մարդ 2015 թվականի մարդահամարի տվյալների, բնակչության խտություն՝ 222,94 մարդ/կմ²։ Զբաղեցնում է 50 կմ² մակերես։ Փոստային ինդեքս՝ 33043։ Հեռախոսային կոդ՝ 0432։

Կոմունայի հովանավորն է Սուրբ Դոնատ Արեցցին։ Տոնը նշվում է օգոստոսի 21-ին։

## Ժողովրդագրություն
Բնակչության թվաքանակի փոփոխությունները

Colors=
 id:lightgrey value:gray(0.9)
 id:darkgrey value:gray(0.7)
 id:sfondo value:rgb(1,1,1)
 id:barra value:rgb(0.6,0.8,0.6)
ImageSize = width:455 height:373
PlotArea = left:50 bottom:50 top:30 right:30
DateFormat = x.y
Period = from:0 till:15000
TimeAxis = orientation:vertical
AlignBars = justify
ScaleMajor = gridcolor:darkgrey increment:5000 start:0
ScaleMinor = gridcolor:lightgrey increment:1000 start:0
BackgroundColors = canvas:sfondo
BarData=
 bar:1871 text:1871
 bar:1881 text:1881
 bar:1901 text:1901
 bar:1911 text:1911
 bar:1921 text:1921
 bar:1931 text:1931
 bar:1936 text:1936
 bar:1951 text:1951
 bar:1961 text:1961
 bar:1971 text:1971
 bar:1981 text:1981
 bar:1991 text:1991
 bar:2001 text:2001
 bar:2011 text:2011
PlotData=
 color:barra width:20 align:left
 bar:1871 from:0 till: 8413
 bar:1881 from:0 till: 8118
 bar:1901 from:0 till: 9041
 bar:1911 from:0 till: 10031
 bar:1921 from:0 till: 11622
 bar:1931 from:0 till: 11446
 bar:1936 from:0 till: 10424
 bar:1951 from:0 till: 11445
 bar:1961 from:0 till: 10799
 bar:1971 from:0 till: 11041
 bar:1981 from:0 till: 11311
 bar:1991 from:0 till: 11215
 bar:2001 from:0 till: 11373
 bar:2011 from:0 till: 11378
PlotData=
 bar:1871 at: 8413 fontsize:S text: 8413 shift:(-10,5)
 bar:1881 at: 8118 fontsize:S text: 8118 shift:(-10,5)
 bar:1901 at: 9041 fontsize:S text: 9041 shift:(-10,5)
 bar:1911 at: 10031 fontsize:S text: 10031 shift:(-10,5)
 bar:1921 at: 11622 fontsize:S text: 11622 shift:(-10,5)
 bar:1931 at: 11446 fontsize:S text: 11446 shift:(-10,5)
 bar:1936 at: 10424 fontsize:S text: 10424 shift:(-10,5)
 bar:1951 at: 11445 fontsize:S text: 11445 shift:(-10,5)
 bar:1961 at: 10799 fontsize:S text: 10799 shift:(-10,5)
 bar:1971 at: 11041 fontsize:S text: 11041 shift:(-10,5)
 bar:1981 at: 11311 fontsize:S text: 11311 shift:(-10,5)
 bar:1991 at: 11215 fontsize:S text: 11215 shift:(-10,5)
 bar:2001 at: 11373 fontsize:S text: 11373 shift:(-10,5)
 bar:2011 at: 11378 fontsize:S text: 11378 shift:(-10,5)
TextData=
 fontsize:S pos:(20,20)
 text:Ըստ ISTAT-ի տվյալների


## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Բնակավայրի պաշտոնական կայք 
* Վիճակագրության ազգային ինստիտուտ 
* http://www.istat.it/english/ 

Կատեգորիա:Իտալիայի բնակավայրեր
Ուդինե (գավառ)

**Ուդինե** (), գավառ Իտալիայում, գտնվում է Ֆրիուլի Վենետիկ Ջուլիա մարզում։ Տարածքը կազմում է 4905 կմ², բնակչությունը կազմում է 528 441 մարդ (ըստ 2014 թվականի)։ Գավառն ունի 137 կոմունա, վարչական կենտրոնն է Ուդինեն։

## Վարչական բաժանում
Գավառը բաղկացած է 137 կոմունայից.

* Աելո դել Ֆրիուլի
* Ամարո
* Ամպեցո
* Ակվիլեիա
* Արտա Տերմե
* Արտենյա
* Ատիմիս
* Բանյարիա Արսա
* Բազիլիանո
* Բերտիոլո
* Բիչինիկո
* Բորդանո
* Բույա
* Բուտրիո
* Գոնարս
* Գրիմակո
* Դինյանո
* Դոնյա
* Դրենկիա
* Էնեմոնցո
* Լաուկո
* Լատիզանա
* Լեստիցա
* Լիգոսուլո
* Լինյանո Սաբիադորո
* Լուզևերա
* Կամինո ալ Տալիամենտո
* Կամպոլոնգո Տապոլիանո
* Կամպոֆորմիդո
* Կասակո
* Կաստիոնս դի Ստրադա
* Կավացո Կարնիկո
* Կարլինո
* Կիոպրիս Վիսկոնե
* Կիուզաֆորտե
* Կոդրոիպո
* Կոզեանո
* Կոլորեդո դի Մոնտե Ալբանո
* Կոմելիանս
* Կորնո դի Ռոզացո
* Ձուլիո
* Մալբորգետո Վալբրունա
* Մայանո
* Մանյանո ին Ռիվիերա
* Մանցանո
* Մարանո Լագունարե
* Մարտինյակո
* Մերետո դի Տոմբա
* Մոիմակո
* Մոնտենարս
* Մոջիո Ուդինեզե
* Մորուցո
* Մորտելիանո
* Մուցանա դել Տուրնյանո
* Նիմիս
* Չերչիվենտո
* Չերվինյանո դել Ֆրիուլի
* Չիվիդալե դել Ֆրիուլի
* Պազիան դի Պրատո
* Պալացցոլո դելլո Ստելլա
* Պալմանովա
* Պալուցա
* Պանյակո
* Պավիա դի Ուդինե
* Պաուլարո
* Պոնտեբա
* Պոչենիա
* Պովոլետո
* Պորպետո
* Պոցուոլո դել Ֆրիուլի
* Պրադամանո
* Պրատո Կարնիկո
* Պրեմարիակո
* Պրեոնե
* Պրեչենիկո
* Պրեպոտո
* Պուլֆերո
* Ջեմոնա դել Ֆրիուլի
* Ռագոնյա
* Ռավասկլետո
* Ռավեո
* Ռեանա դել Ռոյալե
* Ռեզիա
* Ռեզիուտա
* Ռեմանձակո
* Ռիգոլատո
* Ռիվե դ’Արկանո
* Ռիվինյանո
* Ռոնկիս
* Ռուդա
* Սան Դանիելե դել Ֆրիուլի
* Սան Լեոնարդո
* Սան Պիետրո ալ Նատիզոնե
* Սան Ջովանի ալ Նատիզոնե
* Սան Ջորջո դի Նոգարո
* Սան Վիտո ալ Տորե
* Սան Վիտո դի Ֆագանյա
* Սանտա Մարիա լա Լոնգա
* Սաուրիս
* Սավոնյա
* Սեդելիանո
* Սոկիևե
* Ստրենյա
* Սուտրիո
* Վարմո
* Վենցոնե
* Վերձենիս
* Վիլլա Սանտինա
* Վիլլա Վիչենտինա
* Վիսկո
* Տալմասոնս
* Տայպանա
* Տավանյակո
* Տարչենտո
* Տարվիզիո
* Տեոր
* Տերցո դ’Ակուիլեա
* Տոլմեցո
* Տորեանո
* Տորվիսկոզա
* Տրազագիս
* Տրեպո Գրանդե
* Տրեպո Կարնիկո
* Տրիչեզիմո
* Տրիվինյանո Ուդինեզե
* Ուդինե
* Օզոպո
* Օվարո
* Ֆագանյա
* Ֆաեդիս
* Ֆիումիչելո
* Ֆլաիբանո
* Ֆորգարիա նել Ֆրիուլի
* Ֆորնի Ավոլտրի
* Ֆորնի դի Սոպրա
* Ֆորնի դի Սոտո


## Պատկերասրահ

Պատկեր:Udine01.jpg|Ուդինե
Պատկեր:Aquileia Basilica, esterno - Foto Giovanni Dall'Orto.jpg|Ակվիլեիա
Պատկեր:Cervignano.jpg|Չերվինյանո դել Ֆրիուլի
Պատկեր:Cividale scorciodalPontedeliavolo.jpg|Չիվիդալե դել Ֆրիուլի
Պատկեր:Codroipo01.jpg|Վիլլա Մանին (Կոդրոիպո)
Պատկեր:Gemona 02.jpg|Ջեմոնա դել Ֆրիուլի
Պատկեր:Montasch Julier 20022007 01.jpg|Ջոֆ դի Մոնտասիո
Պատկեր:LagoCavazzo.jpg|Լագո դի Կավացո լիճ
Պատկեր:Lignano vista spiaggia.jpg|Լինյանո Սաբիադորո	
Պատկեր:Monte Coglians visto dal monte Zoncolan.jpg|Կոգլիանս լեռ
Պատկեր:Palmanova - Piazza centrale - Foto Giovanni Dall'Orto 2.jpg|Պալմանովա	
Պատկեր:SanDanieledelFriuliDuomo.jpg|Սան Դանիելե դել Ֆրիուլի	
Պատկեր:TarcentoChiesadiSanPietro.jpg|Տարչենտո	
Պատկեր:Kirche von Tarvis1.jpg|Տարվիզիո	


## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Իտալիայի գավառներ
Կեռան (թագուհի)

**Կեռան Հեթումյան** (), Կիլիկյան Հայաստանի թագուհի։ Ծագել է Լամբրոնի Հեթումյանների արքայատոհմից։

## Կենսագրություն
Կեռանի ծննդյան ամսաթիվն անհայտ է։ Նա ծնվել է լամբրոնական իշխան Հեթում Դ-ի և նրա կնոջ ընտանիքում, որի անունը մինչև մեր օրերը չի հասել։ Սերում է Հեթումյանների տոհմից, որոնք Լամբրոնի տիրակալներն էին։ Լամբրոնի իշխանուհի Կեռանը նշանադրված էր Կիլիկյան Հայաստանի ապագա թագավոր Լևոն Գ-ի հետ, որի հետ էլ 1263 թվականի հունվարի 15-ին ամուսնացել է։ Լևոն Գ-ի հետ ամուսնության ընթացքում Կեռան թագուհին ունեցել է տասնվեց երեխա, որոնցից 5-ը՝ Հեթումը, Թորոսը, Սմբատը, Կոստանդինը և Օշինը, հետագայում թագավորեցին: Ամուսնու մահից հետո որպես Թևաննա մտել է վանք, որտեղ էլ մահացել է 1285 թվականի հուլիսի 28-ին։

## Ընտանիք
**Ամուսինը՝** Լևոն Գ (երբեմն անվանվող ինչպես *Լևոն Բ*)
[մինի|300x300փքս|[Լևոն Գ թագավորն իր կնոջ՝ թագուհի Կեռանի և երեխաների հետ]]
**երեխաներ՝**
* **1.** անհայտ որդի (1263/64 - † մանուկ հասակում) 
* **2.** Կոնստանդին (1265 - † մանուկ հասակում)
* **3.** Ֆիմի (1266/67 - † մանուկ հասակում)
* **4.** Հեթում Բ (1266 - † 1307) 
* **5.** Իզաբելլա (Զաբել) (1269/70 - † 1273-ից հետո)
* **6.** Թորոս Գ (1270 - † 1298)
::: կինը՝ Մարգարիտա Լուսինյան (1276 – † 1296) 
* **7.** Ռուբեն (1272/73 - † մանուկ հասակում)
* **8.** Իզաբելլա (Զաբել) (1273/74 - † 1276-ից հետո)
* **9.** Սմբատ (1277 - † 1308)
::: կինը՝ մոնղոլական արքայադուստր (? – † ?) 
* **10.** Իզաբելլա Բ (Զաբել II) (1276/77 - † 1323)
::: ամուսին՝ Ամորի Տիրիացի (1272 – † 1310) 
* **11.** Կոստանդին Բ (1277/78 - † 1308-ից հետո)
* **12.** Ռիտա Բ (1278 - † 1333)
::: ամուսին՝ Միխայիլ IX Պալեոլոգ (1277 – † 1320) 
* **13.** Թեոդորա (1278/79 - † 1296)
* **14.** Ներսես (1279/80 - † 1301)
* **15.** Օշին (1283/84 - † 1320)
::: կին՝ Իզաբելլա Կորիկոսացի (1277 – † 1320)
::: կին՝ (? – † 1323) 
* **16.** Ալինախ (1283/84 - † 1310)

## Տես նաև
* Կեռան թագուհու ավետարան

## Մեկնաբանություններ

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Հայ թագուհիներ
Կատեգորիա:Հեթումյաններ
Արտեմի Ռալյո Լոմբարտե

**Արտեմի Ռալյո Լոմբարտե** (, ), իսպանացի պետական և քաղաքական գործիչ, Իսպանիայի 11-րդ և 12-րդ գումարման պատգամավորական ժողովի անդամ։

## Կենսագրություն
Արտեմի Ռալյո Լոմբարտեն ծնվել է 1965 թվականի օգոստոսի 9-ին Կաստելյոն դե լա Պլանայում։ 1988 թվականին ավարտել է իրավաբանական կրթությունը, իսկ 1990 թվականին դարձել է Վալենսիայի համալսարանի ասպիրանտ։ Դրանից հետո կրթությունը շարունակել է Ֆրանսիայում և Իտալիայում՝ սովորելով Ստրասբուրգի համալսարանի մարդու իրավունքների միջազգային ինստիտուտում, Հռոմի համալսարանի տեսության ֆակուլտետում, ինչպես նաև Սորբոնի համալսարանում։

1984-1987 թվականներին, որպես զինծառայող աշխատել է Վալենսիայի երիտասարդական սոցիալիստական կուսակցությունում։ Միաժամանակ եղել է նաև Վալենսիայի սոցիալիստական կուսակցության քարտուղարը։ Այս կուսակցության շարքերում էլ 1987 և 1995 թվականներին մասնակցել է Վալենսիայի տարածաշրջանային ընտրություններին։ Արդյունքում՝ դարձել է ներքին գործերի հանձնաժողովի քարտուղար և տեղական ինքնակառավարման և առողջապահական մարմինների սպառողական հարցերի հանձնաժողովի փոխնախագահ (1987-1991)։ Ղեկավարել է Վալենսիայի համայնքային խորհուրդը 1985-1987 թվականներին։

1995 թվականի ընտրությունների ձախողումից հետո շարունակել է իր ակադեմիական գործունեությունը։ 1993-1998 թվականներին՝ Կաստելյոն դե լա Պլանա քաղաքի Խայմե I-ի անվան համալսարանի հանրային իրավունքի բաժնի տնօրեն։ 2004-2007 թվականներին եղել է Իսպանիայի արդարադատության նախարարության իրավագիտության կենտրոնի գլխավոր տնօրենը։ 2007-2001 թվականներին՝ Իսպանիայի տվյալների պաշտպանության գործակալության տնօրենը։ Ներկայումս հանդիսանում է Խայմե I-ի համալսարանի սահմանադրական իրավունքի պրոֆեսոր։

2015-2016 թվականների ընդհանուր ընտրությունների արդյունքում դարձել է Իսպանիայի Թագավորության խորհրդարանի՝ կորտեսի պատգամավոր։

## Աշխատություն
* Օրենսդրական նախաձեռնությունը տարածաշրջանային օրենքում (, 1993 թվական)
* Սահմանադրություն և ընտրական երաշխիքներ (, 1997 թվական)
* Բազմակարծություն և սահմանադրություն (, 2000 թվական)
* Սահմանադրության անկախ վարչակազմերը (, 2002 թվական)

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Artículos de Artemi Rallo Lombarte en El País

Կատեգորիա:Իսպանացի իրավաբաններ
Կատեգորիա:Իսպանիայի կորտեսի պատգամավորներ
Կատեգորիա:Իսպանիայի պետական գործիչներ
Կատեգորիա:Իսպանիայի քաղաքական գործիչներ
Կատեգորիա:Ստրասբուրգի համալսարանի շրջանավարտներ
Կատեգորիա:Փաստաբաններ
Էլենա Բաստիդաս Բոնո

**Էլենա Բաստիդաս Բոնո** (, ), իսպանացի պետական և քաղաքական գործիչ, Իսպանիայի 11-րդ և 12-րդ գումարման պատգամավորական ժողովի անդամ։

## Կենսագրություն
Էլենա Բաստիդաս Բոնոն ծնվել է 1969 թվականի փետրվարի 19-ին Վալենսիայի ինքնավար համայնքի Ալսիրա քաղաքում։ Ավարտել է Վալենսիայի համալսարանը, որից հետո դարձել է հեղինակային իրավունքի մասին օրենքում մասնագիտացած փաստաբան։ Էլենա Բոնոն անդամակցել է Վալենսիայի ժողովրդական կուսակցությանը, որպես «Իսպանիայի Ժողովրդական կուսակցության նոր սերունդներ» երիտասարդական կազմակերպության ներկայացուցիչ։ 1995 թվականին դարձել է Ալսիրայի քաղաքային խորհրդի ավագ խորհրդատուն և մամլո քարտուղարը։ 1999 թվականի տարածաշրջանային ընտրություններում Էլենա Բաստիդաս Բոնոն զբաղեցնում է առաջին տեղը, սակայն չի կարողանում ստանալ բավական մեծամասնություն քաղաքապետ դառնալու համար (այդ ընտրությունների արդյունքում քաղաքապետ է դառնում սոցիալիստ թեկնածու Պեդրո Գրանդը)։

2003 թվականին Բաստիդասը հերթական անգամ հաղթեց ընտրություններում և այս անգամ կարողացավ առաջ անցնել սոցիալիստ Ֆրանկո Բլասկո Կաստանիին՝ դառնալով քաղաքապետ։ Դրան հաջորդած ընտրություններում՝ 2007 և 2011 թվականներին, Էլենան ստանալով ձայների բացարձակ մեծամասնությունը վերընտրվեց իր պաշտոնում։ 2013 թվականին Ալսիրայի քաղաքապետարանը որոշում ընդունեց բնակարանների վերակառուցման և զբաղվածության պլանի կազմման մասին։ Ելենա Բաստիդասը եղել է նաև Դիպուտակոն դե Վալենսիայի Սոցիալական գործողությունների բաժնի պատասխանատու տեղակալը, իսկ 2007 թվականից՝ Վալենսիայի քաղաքապետարանների ֆեդերացիայի նախագահը։ 2015-2016 թվականների ընդհանուր ընտրություններում ընտրվել է Իսպանիայի կորտեսի պատգամավոր՝ Վալենսիայի ընտրատարածքից։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Իսպանիայի կին քաղաքական գործիչներ
Կատեգորիա:Իսպանիայի կորտեսի պատգամավորներ
Կատեգորիա:Իսպանիայի պետական գործիչներ
Կատեգորիա:Փաստաբաններ
Սեդա (Լատվիա)

**Սեդա** (), քաղաք Լատվիայում՝ Վիդզեմե պատմական մարզի Ստրեչսկիի վարչատնտեսական շրջանում։

## Պատմություն
Հիմնադրվել է 1952 թվականին որպես տորֆի մշակման և արդյունահանման ավան։ Գտնվում է Ստրենչի երթուղային կայարանից 3 կմ հեռավորության վրա։ 2000 թվականի տվյալներով ունի 1.828 բնակչություն։ Մակերեսը կազմում է 2.5 կմ²։ ԽՍՀ-ում Լատվիական բնակավայրերը արագ վերաճելու պատճառով, Սեդան 1991 թվականից ստացել է քաղաքի կարգավիճակ։ Գտնվում է մայրաքաղաք Ռիգաից 122 կմ հեռավորության վրա։

Մինչև 2009 թվականի հուլիսի 1-ը քաղաքը գտնվում էր Վալկսկիի կազմի մեջ։

Տորֆ արդյունահանվում է մինչ օրս։ Վերամշակված տորֆով ստանում են շատ ջերմոցային համալիրներ։ Գլխավոր ձեռնարկությունը «Սեդա» ԲԲԸ-ն է։

## Բնակչություն
Ըստ Լատվիայի պետական վիճակագրական տվյալների՝ 2009 թվականի հունվարի 1-ի դրությամբ Սեդայում բնակվել է 1601 բնակիչ, որոնցից լատվիացիները կազմել են 18,2 %, ռուսները՝ 63,6 %, բելառուսները՝ 10,4 %:

## Տրանսպորտ
### Երթուղային տրանսպորտ

Երթուղային կետը Սեդայում գտնվում է քաղաքից 300 մետր հեռավորության վրա։ Երկաթուղային հաղորդակցությունը Սեդա քաղաքը կապում է Ռիգայի և Վալգայի հետ։ Յուրաքանչյուրմեն օր կայարանը ընդունում և ճանապարհում է 3 գնացք։ Գործում է նաև սովորականից նեղ երկաթգիծ, որով տեղափոխում են տորֆը։

### Միջքաղաքային ավտոբուսների գործունեություն
Հիմնական երթուղիներն են՝ Սեդա - Ստրենչի- Վալիմերա, Սեդա - Վալկա։

## Պատկերասրահ

Պատկեր:Sedas kultūras nams.jpg|
Պատկեր:Seda - church.JPG|
Պատկեր:Seda - škola.JPG|


## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Լատվիայի քաղաքներ
Դագդա

**Դագդա** (), 1992 թվականից քաղաք  Լատվիայի հարավ-արևելքում, վարչական կենտրոնը գտնվում է Դագդայի եզրին։

## Աշխարհագրություն
Տեղակայված է Կրասլավից 36 կմ դեպի հյուսիս-արևելք և Բելառուսի սահմանից դեպի 267 կմ հեռավորության վրա գտնվող համանուն լճի մոտ։ Այն վերաբերվում է Լատգալե պատմա-մշակութային տարածաշրջանին։

## Պատմություն
Դագդան առաջացել է XVII դարում, որպես բնակավայր առևտրականների և արհեստավորների կողմից։

1987 թվականի մարդահամարի տվյալներով Դագդայում ապրում էր 1516 մարդ, այդ թվում՝ հրեական դավանանքից 1026 մարդ, հռոմեա-կաթոլիկ՝ 377 մարդ։

1925-ին Դագդան եղել է գյուղի կարգավիճակում, իսկ 1950 թվականին նա ստացել է քաղաքային տիպի կարգավիճակ։ Երբ 1992 թվականին քաղաքային տիպի բնակավայրերը Լատվիայում ավերվել են, Դագդան դարձել է քաղաք։

Մինչև 1974 թվականը Դագդան եղել է Դուագավպիլսկիի նահանգի կազմի մեջ, սակայն հետո մտել է Կրասլովսկու նորակազմ նահանգի մեջ։ 1950-1962 թվականները քաղաքը եղել է Դագդսկիի շրջանի կենտրոնը։ 1962 թվականին հրամանագրի շնորհիվ Դագդայի կազմի մեջ է մտել Կրասլովսկու շրջանը և Դագդսկիի կենտրոնը ։ 2009-ին դարձել է որպես նորակազմ կենտորն Դագդսկիի եզրին։

Դագդա քաղաքում իր մանկությունն է անցկացրել  ապագա փիլիսոփա Նիկոլայ Լոսկուուն, որտեղ նա ապրել է 1972 թվականից մինչև 1981 թվականը։

1937 թվականի հունիսի 11-ին Դագդայում է ծնվել ռուս տնտեսագետ Գրիգորի Իսահակովիչ Հանինը։

## Տրանսպորտ
### Ավտոճանապարհներ

Դագդան ունի հետևյալ տարածաշրջանային ավտոճանապարհները՝ Ռեզենկե-Դագդա, Դագդա-Ագլոնա և Կրասլավա-Դագդա։

### Միջքաղաքային ավտոբուսների գործունեություններ
Հիմնական երթուղիներն են՝ Դագդա-Կրասլավա-Դաուգավպիլս, Դագդա-Ագլոնա, Դագդա-Ռեզեկնե, Դագդա-Ռիգա։

## Քույր քաղաքներ
*  Դուբրովնո, Բելառուս

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Официальный сайт Дагдского края
* Информация о Дагде на туристическом портале mesta.lv
* Информация о Дагде в топонимической базе данных
* [Дагда (город)](https://ru.wikipedia.org/wiki/%D0%94%D0%B0%D0%B3%D0%B4%D0%B0_(%D0%B3%D0%BE%D1%80%D0%BE%D0%B4))

Կատեգորիա:1992 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր
Կատեգորիա:Լատվիայի քաղաքներ
Defender

**Defender**, ռուսական ապրանքանիշ, որն արտադրում է պերիֆերիկ սարքեր և համակարգչային աքսեսուարներ։
## Պատմություն
Բրենդ Defender-ը հիմնադրվել է 1990 թվականին։ ԵՎ իր պատմությունը սկսել է մոնիտորների համար պաշտպանիչ էկրանների արտադրությամբ, որոնք այն տարիներին համատարած օգտագործվել են համակարգչային ճառագայթման վնասակար ներգործության նվազեցման համար։ Այստեղից էլ գալիս է բրենդի անվանումը (Defender անգլերենից թարգմանաբար նշանակում է "պաշտպան"). 1992 թվականին ապրանքանիշի տեսականին սկսեց ընդլայնվել։ Defender ապրանքները արդադրվում են Արևմտյան Եվրոպայի և Արևելյան Ասիայի գործարաններում։

Այսоր Դեֆենդեռ ապրանքանիշը մաքրող միջոց է մոնիտորներ և նոութբուքերի, ստեղնաշարեր և մկնիկներ, ցանցային ֆիլտրեր, պայուսակներ դյուրակիր համակարգիչների և շարժական սարքերի համար, տակդիրներ, ականջակալներ, ջյոստիկկներ, ոոսափողեր, վեբ-տեսախցիկներ, մի խոսքով, ամեն ինչ է, ինչով հպարտ է մեծ չինական արդյունաբերությունը։ հայրենական սեփականատերերի հետ, միայն մարքեթինգ է։ Ի դեպ, դա այն սպառողական հատվածը չէ, որտեղ կարեւոր է բրենդը, թեև առանձին տեսակի ապրանքների շրջանում, անշուշտ, գոյություն ունեն հեղինակավոր արտադրողների բարձրորակ արտադրանք, բայց Defender-ի ֆոնի վրա նրանք այդպես էլ հեշտ նկատելի են։ 
## Արտադրանք
* Ստեղնաշարեր, մկնիկներ
*Ցանցային ֆիլտրեր, լարման կայունարարներ
*Ակուստիկ համակարգեր
*Խաղային ղեկ, ջյոստիկներ, գեյմպադներ, խաղային կոնսոլներ, բազմաֆունկցիոնալ կոնսոլներ
*Ականջակալներ, խոսափող, վեբ տեսախցիկներ
*Բջջային սարքերի և տեխնիկայի Մաքրող միջոցներ
*Պայուսակներ և ուսապարկեր դյուրակիր սարքերի համար
*Տեխնիկայի համար տակդիրներ մկնիկների գորգեր
## Պարգևատրումներ
Defender արտադրանքը բազմիցս պարգևատրվել է այնպիսի հեղինակավոր և առաջատար տպագիր և էլեկտրոնային համակարգչային պարբերականների կողմից, ինչպիսիք են "Արդիականացում", "Երկաթ", "չիպ", "ռոքնգալսոֆթ", "Սպառող", ixbt.com, ferra.ru, techlabs.ru:

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Официальный русскоязычный сайт Defender

Կատեգորիա:1990 հիմնադրված ընկերություններ
Ամենաբարձր ուղղափառ եկեղեցիների և զանգակատների ցանկ

Ամենաբարձր ուղղափառ եկեղեցիների և զանգակատների ցանկը, որոնց բարձրությունը գերազանցում է 70 մետրը։
մինի|աջից|Քրիստոս Փրկիչ տաճար

## Եկեղեցիներ
Եկեղեցու բարձրությունը խաչի հետ միասին նշված է աղյուսակում։

## Զանգակատները
<span style="background-color:#ffffb9">Եկեղեցու</span> բարձրությունը խաչի հետ միասին նշված է աղյուսակում։
Եկեղեցու բարձրությունը աղյուսակում նշված է առանց խաչի։

## Քանդվածները
* Կազանի մայր տաճարի չորս հարկանի զանգակատունը 98 մետր բարձրությամբ, ավերվել է 1943 թվականին։
* Սամարայի Նիկոլայվսկի վանքի տեղում մի ժամանակ եղել է զանգակատուն 96 մետր բարձրությամբ։
* Հինգ հարկանի 94 մետր բարձրությամբ Սիմոնի վանքը, որը կառուցվել է 1839 թվականին, ավերվել է XX դարում։
* Մինչ 1723 թվականի հրդեհը Մեկշիկովոյ աշտարակի բարձրությունը եղել է 84,2 մետր։
* Սուրբ Ուսպենսկու վանքը քանդվել է 1941 թվականին։
* Սուրբ Անդրանիկովի զանգակատունը նույպես ոչնչացվել է 1930-ականներին։
* Բորիս և Գլեբելի եկեղեցու զանգակատունը փլուզվել է 1775 թվականին։

## Նախագծեր
Մինչ Առաջին համաշխարհային պատերազմը նախատեսվում էր կառուցել Սուրբ Տրոիցկի վանքը, երկրորդն իր բարձրությամբ Ռուսաստանում (նախագծային բարձրությունը 110 մետր է եղել)։

Չի իրականացվել նաև Սանկռ Պետերբուրգի վանքի շինարարությունը, որի բարձրությունը պետք է լիներ 140 մետր։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Ամենաբարձր կառույցների ցանկեր
Կատեգորիա:Եկեղեցիների ցանկեր
Google Code Jam

**Google Code Jam**, ծրագրավորման միջազգային մրցություն, որն անցկացվում է Google ընկերության կողմից։ Պատմությունը սկսվում է 2003 թվականից՝ որպես Գուգլում հնարավոր աշխատանքի անցնելու լավագույն ուղեղների ձեռքբերման հնարավորություն։ Մրցությունը բաղկացած է ալգորիթմական առաջադրանքների հավաքածուից, որոնք պետք է որոշվեն ֆիքսված ժամանակում։ Ի տարբերություն ծրագրավորման այլ մրցությունների՝ մասնակիցները կարող են օգտագործել ծրագրավորման ցանկացած լեզու և առաջադրանքների որոշման մշակման միջավայր։

Google Code Jam-ը համարվում է ծրագրավորման ամենազանգվածային առաջնություններից մեկը. Այսպես, 2014 թվականին գրանցվել է ավելի քան 50 հազար մասնակից, որոնց թվում 25462 մարդ անցել են որակավորման փուլ։

## Նկարագրություն
Մրցության ժամանակ մասնակիցներին տրվում է ալգորիթմական առաջադրանքների հավաքածու, որոնք պետք է լուծվեն սահմանափակ ժամանակաընթացքում։ Առաջնությունն անցկացվում է միաժամանակ, մասնակիցներին տրվում են միանման առաջադրանքներ, որոնց լուծումները կարող են ներկայացվել ծարգրավորման ցանկացած լեզվով։

Հաջող արդյունք ստանալու համար մասնակիցները ոչ միայն պետք է ճիշտ լուծեն առաջադրանքները, այլև կարողանան արագ կոդավորել դրանց իրագործումը։ Առաջադրանքը համարվում է հաջող կերպով լուծված այն ժամանակ, երբ ներկայացված լուծումը ցույց է տալիս թեստային մուտքային տվյալների բոլոր ճիշտ պատասխանները։ Տեխնիկական տեսանկյունից՝ մասնակիցը նախաձեռնում է թեստավորման հարցումը, և համակարգը նրան տրամադրում է մուտքային տվյալներ, որոնց պետք է տրվի պատասխան որոշակի ժամանակաընթացքում(կախված տվյալների հավաքածուից)։ Սովորաբար յուրաքանչյուր առաջադրանում ներկայացվում են տվյալների մեծ ու փոքր հավաքածուներ, որոնք տարբերվում են իրենց բարդությամբ և որոնց մշակմանը տրվում է 4 և 8 րոպե համապատասխանաբար։ Եթե տվյալ մասնակիցը ճիշտ պատասխան է տալիս (անցնում է բոլոր թեստերը), ապա մասնակցին տրվում են որոշակի միավորներ, որոնք կախված են առաջադրանքից։

## Արդյունքները ըստ երկրների

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* .
* Google Code Jam-ի վիճակագրության կայք

Կատեգորիա:Գուգլ
Արտամարմնային բեղմնավորում

**Արտամարմնային բեղմնավորում** (կամ բեղմնավորում, ԱԲ), բեղմնավորման գործընթաց, որի կիրառման դեպքում ձվաբջիջը միանում է սերմնաբջջին մարմնից դուրս (in vitro, լատիներենից թարգմանաբար նշանակում է «ապակու մեջ»)։ Այս գործընթացը ներառում է կնոջ օրգանիզմում օվուլյացիոն գործընթացն ուսումնասիրելն ու այն խթանելը, ինչի արդյունքում կնոջ ձվարաններից հեռացնում են ձվաբջիջ կամ ձվաբջիջներ և թողնում, որ սպերման բեղմնավորի դրանք հեղուկում` լաբորատոր պայմաններում։ Բեղմնավորված ձվաբջջում (զիգոտ) 2֊6 օր ընթանում է սաղմի մշակման գործընթացը, որից հետո այն փոխադրվում է նույն կամ մեկ այլ կնոջ արգանդ։ Այս ամենի վերջնանպատակը հղիություն գրանցելն է։

Արտամարմնային բեղմնավորումը վերարտադրողական օժանդակ տեխնոլոգիա է, որը կիրառվում է անպտղության բուժման և գեստացիոն փոխնակ մայրության (սուրոգատ մայրություն) համար, որի դեպքում բեղմնավորված ձվաբջիջը փոխադրվում է փոխնակ մոր արգանդ, իսկ ծնված երեխան գենետիկ որևէ կապ չի ունենում փոխնակ մոր հետ։

Կան երկրներ, որտեղ արգելված է արտամարմնային բեղմնավորման մեթոդով անպտղությունը բուժելը, ինչի արդյունքում նոր թափ է ստանում բժշկական տուրիզմը։ Այս դեպքում մարդիկ մեկ այլ երկիր են մեկնում բեղմնավորման, պտղաբերության վերականգնման նպատակով։ Արտամարմնային բեղմնավորման սահմանափակումները ներառում են ծախսերի և այն տարիքի գործոնը, երբ հնարավոր է դրական ելքով առողջ հղիություն ունենալ։ Արտամարմնային բեղմնավորման են դիմում, երբ ավելի նվազ ինվազիվության և համեմատաբար ավելի էժան միջոցները արդյունավետ չեն եղել կամ հավանական չէ, որ դրական արդյունք կունենան։

Առաջին բարեհաջող արտամարմնային բեղմնավորման արդյունքում ծնվել է Լուիզա Բրաունը 1978 թվականին։ Նա ծնվել է բնական ցիկլի դեպքում կիրառված արտամարմնային բեղմնավորմամբ, երբ չի կատարվել օվուլյացիայի խթանում։

Անպտղության բուժման այս մեթոդը մշակվել է Պատրիկ Սթեփթոյի և ֆիզիոլոգ Ռոբերտ Գ. Էդվարդսի համատեղ ջանքերով։ Վերջինս 2010 թվականին արժանացել է բժշկության կամ ֆիզիոլոգիայի Նոբելյան մրցանակի։ Պատրիկ Սթեփթոյի թեկնածությունը չի դիտարկվել, քանի որ Նոբելյան մրցանակը չի շնորհվում հետմահու։ Ձվաբջջի դոնորության և արտամարմնային բեղմնավորման շնորհիվ դեռ հղիանալ կարող են այն կանայք, ովքեր այլևս վերարտադրողական տարիքում չեն կամ դաշտանադադարի փուլում են։

2004 թվականին Ադրիանա Իլիեսկուն ծննդաբերել է 66 տարեկանում։ Նա ամենատարեց կինն է, ով հանդիսացել է ձվաբջջի դոնոր և ծննդաբերել արտամարմնային բեղմնավորման մեթոդի կիրառման արդյունքում։ ԱԲ մեթոդի կիրառման շնորհիվ շատ կանայք կարող են հղիանալ առանց պտղաբերության բուժումներ ստանալու։ 2012 թվականին հաշվարկվել է, որ արտամարմնային բեղմնավորման և վերարտադրությանն օժանդակող այլ տեխնոլոգիաների կիրառմամբ ամբողջ աշխարհում ծնվել է 5 միլիոն երեխա։ 

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Բրիտանական հայտնագործություններ
Կատեգորիա:Գինեկոլոգիա
Կատեգորիա:Հղիություն
Կատեգորիա:Մանկաբարձություն
Կատեգորիա:Սաղմնաբանություն
Կրիշնան Սաշիկիրան

**Կրիշնան Սաշիկիրան** (), հնդիկ շախմատիստ, գրոսմայստեր։

## Շախմատային կարիերա
Սաշիկիրանը ծնվել է Չեննայում։ Առաջին անգամ հաղթանակ է տարել Հնդկաստանի շախմատի առաջնությունում 1999 թվականին, ինչպես նաև 2002, 2003 և 2013 թվականներին միևնույն առաջնությունում։ 1999 թվականին նա նաև հաղթել է Ասիական Կրտսեր Շախմատի Առաջնությունում, որը տեղի է ունեցել Վիետնամի Վունգտաու քաղաքում։ 2000 թվականին Սաշիկիրանը համալրում է իր գրոսմայստերի տիտղոսը «Համագործակցություն» առաջնության ժամանակ։ 2001 թվականին նա հաղթում է հեղինակավոր «Հասթինգս» շախմատի միջազգային մրցաշարում։ 2003 թվականին նա հաղթում է չորրորդ Ասիական Անհատական առաջնությունում, ինչպես նաև նվաճում է «Պոլիտիկեն գավաթ» Կոպենհագենում։ 2005 թվականին, Կոպենհագենում տեղի ունեցած մրցաշարում Սաշիկիրանը խաղում է ոչ-ոքի Ջեն Թիմանի հետ։ 2006 թվականին նա շահում է ոսկե մեդալ «Ասիական Խաղեր» թիմային մրցաշարում։ Թամիլ Նադուի կառավարությունը նրան շնորհում է Rs 20 Lacs-ի կտրոն՝ որպես իր հաջողությունների գնահատական։ 2002 թվականին նրան նաև շնորհվել է «Արջունա» պարգև։ 2007 թվականի հունվարին ՖԻԴԵ-ի վարկանիշային ցուցակում Սաշիկիրանը աշխարհում դասվեց 21 թվի ներքո՝ 2700-ի Էլո վարկանիշով։ Նա դարձավ Հնդկաստանի 2-րդ շախմատիստը, որը հասավ 2700-ի Էլո վարկանիշի։

2008 թվականի դեկտեմբերին նա հաղթում է Պամպլոնա քաղաքի միջազգային շախմատի մրցարշավը՝ (16-րդ կարգի իրադարձություն՝ 2640-ից բարձր միջին Էլոյով)։

2011 թվականին նա շահեց Ասիական Բլից շախմատի առաջնությունը Մաշհադում։ Նույն տարվա հոկտեմբերին «Կորսիկայի վարպետներ» մրցարշավում նա հասավ կիսաեզրափակիչ փուլ՝ վերջնական հաղթանակը զիջելով Անանդին։

2014 թվականին Թրոմսյոի շախմատի օլիմպիադայում 3-րդ խաղատախտակի վրա խաղալով, 10 հնարավորից վաստակելով 7,5 միավոր, օգնեց Հնդկաստանի հավաքականին նվաճել բրոնզե մեդալ։ Սաշիկիրանը 3-րդ խաղատախտակի վրա նվաճել է նաև անհատական արծաթե մեդալ[:

## Հեռակա շախմատ
Կրիշնան Սաշիկիրանը հաջողակ շախմատիստ է նաև հեռակա (առցանց, էլ-փոստով) խաղերում։ 2015 թվականին նա ստացել է Միջազգային վարպետի, իսկ 2016 թվականին՝ Ավագ միջազգային վարպետի կոչում։

## Անձնական կյանք
Կրիշնան Սաշիկիրանը կրթություն է ստացել Նանգանալլուրի Ժամանակակից միջնակարգ դպրոցում։

Ամուսնացած է Ռադիկայի հետ և ունի մեկ դուստր։
## Վարկանիշի փոփոխության գծապատկեր

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
*Krishnan Sasikiran chess games at 365Chess.com
*

Կատեգորիա:Շախմատի գրոսմայստերներ
Կատեգորիա:Հնդիկ շախմատիստներ
Կատեգորիա:Շախմատային օլիմպիադաների մասնակիցներ
Լապաչո

**Լապաչո** կամ **Տահեբո**, բուսական թեյ, որը պատրաստված է Պաու Դարկո ծառի ներքին կեղևից։

մինի|Պաու Դարկո ծառը

Լապաչոն կիրառվում է բուսական դեղորայքում, Հարավային և Կենտրոնական Ամերիկայի որոշ բնիկ ժողովուրդների կողմից, մի շարք հիվանդություններ բուժելու համար, այդ թվում՝ վիրուսային հիվանդություններ, ջերմություն և ստամոքսի հետ կապված խնդիրներ։ Հայտնաբերվել է, որ ակտիվ բաղադրիչները, ինչպիսին է Լապաչոլը, առնետների մոտ անպտղություն և վերարտրադրողական գործառույթի խաթարում են առաջացրել։

Տահեբո-ն կարմիր կամ մանուշակագույն Լապաչո ծառի ներքին կեղևի տարածված անունն է։ Այդ ծառը աճում է բարձրադիր Անդերում, Հարավային Ամերիկայի արևադարձային անտառներում։ Կարմիր Լապաչոյի մանուշակագույն ներքին կեղևը հիմնական դեղորայքներից էր, որը օգտագործվում էր ինկերի կողմից, և շուրջ 1000 տարի կալավայների։

Լապաչոյի կիրառությունը խթանվեց մարդկային մի շարք հիվանդությունների բուժման մեջ, այդ թվում՝ քաղցկեղի․ ըստ քաղցկեղի դեմ Ամերիկյան կազմակերպության՝ լավ մշակված, վերահսկվող ուսումնասիրությունների արդյունքում առկա ապացույցները չեն խրախուսում այս նյութի կիրառությունը մարդու քաղցկեղի բուժման գործում, և այն կիրառելը կարող է հանգեցնել վնասակար կողմնակի ազդեցությունների։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Թեյ
Կատեգորիա:Լատինամերիկյան խոհանոց
Կատեգորիա:Ոչ ալկոհոլային խմիչքներ
Ապոլլոնի տաճարը Բասքում

**Ապոլլոնի տաճարը Բասքում**, տաճար՝ կառուցված Ք.ա. 430 թվականին Պելոպոնեսում՝ Արկադիայի լեռներում, Ֆիգալիա քաղաքի բնակիչների համար։ Սրանով ավարտվում է Պերիկլեսյան ժամանակաշրջանի ճարտարապետության գերագույն ծաղկման շրջանը։ Տաճարի հեղինակն է Իկտինոսը։

## Շինանյութ
Տաճարը հիմնականում կառուցված է մարմարանման կրաքարից (բացառությամբ առանձին մանրամասներից, որոնք մարմարից են)։ Դորիական պերիպտերոս է՝ խիստ ձգձգված ցելլայով, 6×15 սյուներով և 14,6 × 38,3 մ չափով։

## Կառուցվածք
մինի|աջից|Ապոլլոնի տաճարը
Չնայած արտաքին ճարտարապետության զուսպ ձևերին, տաճարի ինտերիերին բնորոշ է տարածական հարուստ լուծումը։ Ցելլայի երկայնական պատերից դուրս են գալիս կիսալուսնաձև վերջավորված 5 զույգ որմնասյուներ։ Սրանք առաջացնում են չորս զույգ խորշեր։ Տաճարի առանցքի վրա՝ ետևում, տեղավորված է կորնթական օրդերի առանձին մի սյուն, որը այս օրդերի առաջին, ամենահին կիրառության նմուշն է։ Տեղում պահպանվել է միայն խարիսխը և գտնվել են խոյակի բեկորները։ Տաճարը կառուցվել է ավելի հին տաճարի տեղում։

Ապոլլոն Էպիկուրի տաճարը Բասքում այն հազվագյուտ հուշարձաններից է, որի մեջ կիրառվել են հունական երեք օրդերները (դորիական օրդեր, կորնթական օրդեր, հոնիական օրդեր)։ Դորիականը կիրառվել է արտաքին սյունասրահում, հոնիականը՝ ներքին պատերի ելուստներում, կորնթականը՝ որպես առանձին սյուն։ Ճարտարապետ Իկտինոսի մեզ հայտնի երեք գործերը՝ Պարթենոնը, Թելեստերիոնը և Բասոսի տաճարը, վկայում են ստեղծագործական անհատականության ու մշտապես որոնող նորարարական ձգտման մասին, հատկանիշներ, որոնք արտահայտվել են կորնթական նոր օրդերի ստեղծմամբ, շենքերի ինքնատիպ հորինվածքներով, քանդակների համարձակ արմատավորմամբ։

## Տես նաև
* Դորիական օրդեր
* Իկտինոս
* Պարթենոն

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* http://publishing.ysu.am/files/Lilit_Pipoyan_Hin_Hrom.pdf
* Hellenic Ministry of Culture: Bassae
* Hellenic Ministry of Culture: Temple of Apollo Epikourios
* Excavation of the Temple
* UNESCO: Temple of Apollo Epicureus at Bassae

Կատեգորիա:Հին Հունաստանի ճարտարապետություն
Կատեգորիա:Տաճարներ այբբենական կարգով
Օրիբո

**Օրիբո** (), կոմունա Ֆրանսիայի հարավ-արևելքում, Պրովանս Ալպեր Լազուր ափ երկրամասում, Վոկլյուզ դեպարտամենտում, Ապտ շրջանում։

## Աշխարհագրական դիրք
### Քարտեզի վրա
thumb|left|160px|Քարտեզի վրա
Օրիբո կոմունան ընկած է Լյուբերոնայի հյուսիսում գտնվող ամենաբարձր Մուր-Նեգր լեռան վրա։ Գտնվում է Ավինյոն վարչական կենտրոնից 55 կմ դեպի արևելք, Ապտ շրջանից 9 կմ դեպի հարավ-արևելք։ Օրիբոյից դեպի հյուսիս-արևելք գտնվում է Սեն-Մարտեն-դե-Կաստիյոն, դեպի արևելք՝ կաստելե, դեպի արևմուտք՝ Բյու, դեպի հյուսիս-արևմուտք՝ Ապտ և Սենոն կոմունաները։

Կոմունայի մակերեսը կազմում է  7,5 կմ²։ Բնակչությունը 2006 թվականին կազմել է 70 մարդ, իսկ 2012 թվականին՝ 74 մարդ։ Բնակչության խտությունը  9,9 մարդ/կմ² է։

### Ջրագրություն
Կոմունան գտնվում է վալոն-դե-Պետարեն առվի, Էգ-Բրեն և Դյուրանս գետերի վրա։

## Ժողովրդագրություն
Կոմունայի բնակչությունը 2011 թվականին կազմում էր 75 մարդ, իսկ 2012 թվականին՝ 74 մարդ։

Բնակչության դինամիկան՝


ImageSize = width:450 height:300
PlotArea = left:50 right:30 top:20 bottom:20
TimeAxis = orientation:vertical
AlignBars = justify
Colors =
  id:gray1 value:gray(0.9)
DateFormat = yyyy
Period = from:0 till:80
ScaleMajor = unit:year increment:20 start:0 gridcolor:blue
ScaleMinor = unit:year increment:5 start:0 gridcolor:gray1
PlotData =
  bar:1962 color:pink width:1
   from:0 till:16 width:15 text:16 textcolor:black  fontsize:8px
  bar:1968 color:pink width:1
   from:0 till:22 width:15 text:22 textcolor:black  fontsize:8px
  bar:1975 color:pink width:1
   from:0 till:30 width:15 text:30 textcolor:black  fontsize:8px
  bar:1982 color:pink width:1
   from:0 till:38 width:15 text:38 textcolor:black  fontsize:8px
  bar:1990 color:pink width:1
   from:0 till:46 width:15  text:46 textcolor:black  fontsize:8px
  bar:1999 color:pink width:1
   from:0 till:59 width:15  text:59 textcolor:black  fontsize:8px
  bar:2006 color:pink width:1
   from:0 till:70 width:15  text:70 textcolor:black  fontsize:8px
  bar:2012 color:pink width:1
   from:0 till:74 width:15  text:74 textcolor:black  fontsize:8px


## Տեսարժան վայրեր
Օրիբոյի մերձակայքում գտնվում է Սեն-Պիեռ մատուռը, որը կառուցվել է 12-րդ դարի երկրորդ կեսին։ Նվիրված է 1161-1182 թվականների Պիեռ դը Սեն-Պոլ եպիսկոպոսին։

Auribeau Chapelle.JPG|Մատուռ
Auribeau - Mairie.JPG|Քաղաքապետարանի շենք


## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Национальный институт статистики 
* Орибо на сайте Национального института статистики (INSEE)  
* Photos d’Auribeau
* Site de l’Office de tourisme du pays d’Apt 

Կատեգորիա:Ֆրանսիայի բնակավայրեր
Կատեգորիա:Ֆրանսիայի կոմունաներ
Ճաճա

150|thumb|Right|Ճաճա
**Ճաճա** (), վրացական թունդ ալկոհոլային ըմպելիք, պատկանում է բրենդիի դասին։ Սա  չեչի (խաղողի մզվածք) խմորումից և թորումից ստացվող ալկոհոլային խմիչք է։

## Պատրաստում
Գոյություն ունեն ինչպես տնայնագործական, այնպես էլ գործարանային պատրաստման եղանակներ, որոնց բաղադրատոմսերը տարբերվում են։ Չեչի պատրաստման համար օգտագործվում են խաղողի` գինու համար ոչ պիտանի ողկույզները։

Արևմտյան Վրաստանում ճաճայի համար հիմնական հումք է հանդիսանում Ռքածիթելի տեսակի խաղողը, Աջարիայում և Աբխազիայում` Իզաբելա և Կաչիչ խաղողի տեսակները։ Թորում են երկու, հազվադեպ մեկ անգամ։ Ստացված խաղողի  սպիրտի 70-80° թնդությունը նորմայի սահմաններում թուլացնում են ջրով և շշալցնում։ Որոշ տեսակներ պահպանում են կաղնե տակառներում։

2011 թվականին Վրաստանի իշխանությունները ճաճայի համար արտոնագիր են ստացել։

## Օգտագործում
Սովորաբար օգտագործվում է մաքուր տեսքով։ Օգտագործվում է նաև տարբեր կոկտեյլների պատրաստման համար` ավելացնլով մրգեր և սառույց։ Ստրկատիրական Վրաստանում ավանդություն կար առավոտյան խմել մեկ գավաթ ճաճա, հատկապես ցուրտ եղանակներին։ Արևմտյան Վրաստանում ճաճան խմելուց հետո քաղցրեղեն էին ուտում, իսկ Արևելյան Վրաստանում` աղի ուտելիք։ Աբխազիայում ճաճան օգտագործել են որպես նախուտեստ, իսկ այժմ որպես ոչ պաշտոնական ճաշկերույթների հիմնական խմիչք, հատկապես ձմռանը։

Ճաճան ունի խաղողի նուրբ բույր։ Սա ավելի թունդ խմիչք է (55-60%  թնդություն), քան բրենդիի, վիսկիի և օղու շատ տեսակներ։

Ճաճա հյուրասիրելու վրացական ավանդույթը օտարերկրացիների մոտ ընդունվում է ոչ միանշանակ։ Մասնավորապես, BBC-ի թղթակիցը գրում է. 

## Ճաճան հայտնի մարդկանց կյանքում
Ըստ Անդրեյ Գրոմիկոյի հիշողությունների Յալթայի համաժողովում Ստալինը Չերչիլին և Ռուզվելտին նվիրում է ճաճա և նշում. «Սա, իմ կարծիքով, օղու ամենալավ տեսակն է։ Թեպետև, ես ինքս այն չեմ խմում, նախընտրում եմ թեթև չոր գինիներ»։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Ըմպելիքներ
Կատեգորիա:Վրացական խոհանոց
Կատեգորիա:Թունդ ալկոհոլային խմիչքներ
Կատեգորիա:Օղի
Կատեգորիա:Աբխազական խոհանոց
Կատեգորիա:Վրացերեն բառեր և արտահայտություններ
Քաղաքացիական ազգայնականություն

**Քաղաքացիական ազգայնականություն**, նաև հայտնի է որպես **զարգացած ազգայնականություն**, ազատության, հանդուրժողականության, հավասարության և անհատական իրավունքներին համատեղելի ազգայնականության ոչ քսենոֆոբ տեսակին հավատող քաղաքական փիլիսոփաների կողմից սահմանված ազգայնականության տեսակ։ Հաճախ վաղ քաղաքացիական ազգայնական են համարվում Էռնեստ Ռենան և Ջոն Ստյուարտ Միլը։ Քաղաքացիական ազգայնականները հաճախ պաշտպանում են ազգային ինքնության արժեքը, պնդելով, որ փոխադարձ, ինքնավար կյանք վարելու համար անհատները ունեն ազգային ինքնության կարիք, ինչպես նաև ժողովրդավար քաղաքական գործիչները ճիշտ աշխատելու համար նույնպես ունեն ազգային ինքնության կարիք։

## Կոնցեպտ
Քաղաքացիական ազգությունը՝ քաղաքացիական ինքնությունն է, հիմնված ժողովրդավարական երկրում ընդհանուր քաղաքացիության վրա։ Այդպիսով, "քաղաքացիական ազգությունը" չի սահմանվում նրա լեզվով կամ մշակույթով, այլ նրա քաղաքական ինստիտուտներով և պրոգրեսիվ սկզբունքներով, որոնք իրեն քաղաքացիները պարտավորվում են պահպանել։ Քաղաքացիական ազգության անդամակցությունը բաց է բոլոր նրանց համար, ովքեր կիսում են այդ արժեքները։

Տեսականորեն, քաղաքացիական ազգությունը կամ քաղաքացիական պետությունը չպտեք է առաջխաղացնի որևէ մշակույթ մեկ այլի հանդեպ։ Գերմանացի փիլիսոփա Յուրգեն Հաբերմասը պնդում էր, որ զարգացած երկիր ներգաղթածները կարիք ունեն ոչ թե տեղական մշակույթին ձուլմանը, այլ պետք է միայն ընդունեն տվյալ երկրի Սահմանադրությունը։

### Համեմատությունը էթնիկ ազգայնականության հետ
Քաղաքացիական ազգայնականությունը տարբերվում է էթնիկ ազգայնականությունից։ Մայքլ Իգնատիեֆը դիտարկում է հետևյալ տարբերությունը ազգայնականության նշված երկու տեսակի միջև։

## Տես նաև
* Սահմանադրական հայրենասիրություն

## Արտաքին հղումներ
* 

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Ազգայնականություն
Կատեգորիա:Հակառասիզմ
Կատեգորիա:Համայնքի կառուցում
Կատեգորիա:Քաղաքագիտության տերմինաբանություն
Կատեգորիա:Քաղաքական փիլիսոփայություն
Ազգայնականություն