Չիյո Ունո

**Չիյո Ունո** , ), ճապոնացի գրող և կիմոնոների դիզայներ: Նշանակալի ազդեցություն է գործել ճապոնական նորաձևության, կինոյի ու գրականության վրա:

## Կյանք և կարիերա
Ծնվել է Իվակունի քաղաքի Կավանիշի («գետից արևմուտք») թաղամասում, սակե պատրաստողների ընտանիքում։ Երկու տարեկանում զրկվել է մորից: Տասնչորս տարեկանում նրան «խոստացել» են խորթ մոր զարմիկներից մեկին, բայց այդ պլանավորված ամուսնությունն իրականություն չի դարձել: Նրա հայրը վատնում էր ընտանեկան կապիտալը մոլախաղերում, զվարճանքների թաղամասերում:  Ձգտելով հնարավորինս շուտ լինել անկախ՝ աղջիկը մեկ տարի՝ 1914-1915 թվականներին, աշխատել է որպես փոխարինող ուսուցչուհի, բայց շուտով ազատվել է աշխատանքից՝ ուսուցիչներից մեկի հետ սիրային կապ ունենալու պատճառով։

Այնուհետև նա շատ արագ հայտնի է դարձել որպես գրող,  1921 թվականին արժանացել իր առաջին գրական մրցանակին (այդ ժամանակ ընդամենը քսանչորս տարեկան էր)՝  պարգևատրվելով *Jiji shimpō* թերթի կողմից, իր *Shifun no kao* (*Ներկված դեմք*) կարճ պատմվածքի համար: Գրական այս հաջողությունից հետո Ունոն թողել է իր առաջին ամուսնուն, բնակություն հաստատել Տոկիոյում: Ինչպես 1920-ականների շատ երիտասարդ ճապոնուհիներ՝ նա տարված էր ամերիկյան և եվրոպական մշակույթով ու հագուկապով։ Նորաձևությանը հետևելու հետ մեկտեղ Ունոն սկսել է ազատամիտ կնոջ կյանք վարել: Նա մի քանի անգամ ամուսնացել է, միևնույն ժամանակ ունեցել բազմաթիվ սիրահետողներ ու կողակիցներ: Նա ցանկանում էր լինել *ամոգա*՝ ժամանակակից երիտասարդ աղջիկ և չսահմանափակվել միայն կնոջ ու մոր դերով: Նա Տոկիոյի բոհեմական աշխարհի մի մասն էր՝ ունենալով բազմաթիվ հարաբերություններ գրողների, բանաստեղծների և նկարիչների հետ: Ըստ Դոմինիկ Պալմեի՝  նրա գլխավոր թարգմանիչի՝ «Ունոյի երիտասարդության տարիները վկայում են այսօրինակ կանանց արտասովոր ճակատագրերի մասին, ովքեր բարոյականության և մտքի ազատության հասնելու, գրական աշխարհում տեղ գտնելու համար ստիպված էին անցնել բազմաթիվ  շրջապտույտների միջով.  սկսած անդադար թափառումներից մինչև քիչ թե շատ վտանգավոր սերեր... »: 

1935 թվականին Ունոն հրատարակեց *«Սիրո խոստովանություն»* ( *Իրոզանգե* ) վեպը, որը նրան մեծ համբավ բերեց, ինչպես նաև սկանդալային հաջողություն։ Այդտեղ նա մանրամասն պատկերում է նկարչի կյանքը և նրա տարբեր ռոմանտիկ արկածները, ինչպես նաև նրա անհաջող ինքնասպանության փորձը սիրուհու հետ: Ունոն ոչ միայն սիրավեպ ուներ մի հայտնի նկարչուհու՝ Սեյջի Տոգոյի հետ, և այդ սիրավեպը  հիմք է ծառայեցրել իր վեպի համար, այլև դա օգտագործել է հաջողության պատմության վերածելու համար: 

*Սիրո խոստովանության* հաջողությունից կարճ ժամանակ անց՝ 1936 թվականին Ունոն սկսեց հրատարակել *Sutairu* (*Ոճ*) ամսագիրը, որն իր տեսակի մեջ լինելով  առաջինը Ճապոնիայում, կենտրոնացավ արտասահմանյան նորաձևության վրա, և որը նաև «բնութագրում էր նրա կեցվածքը: Բնականության և էլեգանտության խառնուրդ՝ ընդլայնված հույզերի և հեգնանքի փոքրիկ հպումներով»:  Նրա գրվածքներում գործողությունների զարգացման գլխավոր երակը ամենից հաճախ ինքնակենսագրական է, ինչպես, օրինակ, *Watashi no seishun monogatari-* ում (*Իմ երիտասարդության պատմությունը*, 1947), որտեղ պատկերում է իր աշակերտության քաոսային տարիները, կամ  *Aru hitori no onna no hanashi*-ում (*Կինը պատմում է պատմություն*, 1972), «պարզ ու քնքուշ մի երկխոսություն է յոթանասունամյա վիպասանի և երիտասարդ աղջկա միջև, որը հենց ինքն էր»:

Հաջորդ տասնամյակների ընթացքում *Սուտայրու* ամսագիրը խլում էր Ունոյի ժամանակի մեծ մասը, բայց նա շարունակում է գրել և հետաքրքրել իր երկրպագուն դարձած ճապոնուհիներին, ովքեր ազատության զգացում էին գտել նրա արձակում: Եվ չնայած իր ակնհայտ կանացիությանը՝ *Սիրո խոստովանությունից* սկսած և իր ողջ գրական կարիերայի ընթացքում Ունոն հմտորեն կարողանում է գրել երկու ձայնով՝ առնական (լինի դա ռազմական բժիշկ, թե իր մասնագիտության մասին պատմող արհեստավոր) և իգական։ Ունոն հաջողություն ունեցավ նաև որպես կիմոնոյի դիզայներ, և իր ոճաբանի՝ Տոմիյո Հանաձավայի հետ մեկնեց Միացյալ Նահանգներ՝ 1957 թվականին կիմոնոների առաջին ցուցադրությունը բեմադրելու համար։

Ունոյի ոճում, ինչպես գրում է նրա թարգմանիչ Դոմինիկ Պալմեն, թեմայի լրջությունը միշտ մատուցվում է թեթև, կծու, պարզ կերպով, և նրա երկերը իրենց ստեղծմանը հաջորդած յոթանասուն տարիների ընթացքում այդպես էլ չեն հնացել»:

## Վերջին տարիներ
Իր վերջին տարիներին Ունոյի ժողովրդականությունը ստացավ պաշտոնական կարգավիճակ, քանի որ նա ճանաչվեց կայսեր կողմից և արժանացավ Ճապոնիայի ամենահին և տաղանդավոր գրողներից մեկը լինելու պատվին, ինչպես նաև Ճապոնիայի մշակույթի վաստակավոր գործչի կոչման: Նրան շնորհվել է ճապոնական հեղինակավոր *Նոմա* մրցանակ: 1983 թվականին նա հրատարակեց իր հուշերը՝ *Ես կշարունակեմ ապրել* ( *Ikite Yuku Watakushi* ) վերնագրով, որը մեծ հաջողություն ունեցավ և բեմականացվեց հեռուստատեսությամբ։ Դրանում նա անկեղծորեն նշում է, որ իր կյանքի էությունը ուրիշի կանոններին չհետևելն ու իր ուզածն անելն է։ Հաճախակի ամուսնացած Ունոն միշտ դժվարանում էր մնալ մեկ տղամարդու հետ, և ասում էին, որ նա նոր բնակարան էր տեղափոխվում, երբ ավարտվում էր իր հերթական մեծ ստեղծագորությունը կամ հերթական ամուսնությունը:

## Երկեր
** *Սիրո խոստովանություններ / Confessions of Love,* 1933-1935
** *Ningyoshi Tenguya Kyukichi (Տիկնիկների վարպետ Տենգույա Կյուկիչին)*, 1942
** *Ohan,* 1957
** *Sasu (Խայթել)*, 1964
** *Kaze no Oto (Քամու ձայնը)*, 1969
** *Kofuku (Օրհնանքներ)*, 1970
** *Միայնակ մի կնոջ պատմությունը / The Story of a Single Woman,* 1972
** *Mama no Hanashi (Mama-san's Story)*, 1976
** *Cheri ga Shina (Cherry is Dead)*, 1976
** *I Will Go On Living,* 1983
** *Ippen Harukaze ga Fuitekita (Suddenly a Spring Wind)*, 1987

## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն
* 

* 

* 

## Արտաքին հղումներ
* Մինատո քաղաքի նշանավոր մարդիկ. Չիյո Ունո 
* 
* Minikomi, Ausgabe 4/1999 mit Sonderbeilage zu Uno Chiyo (PDF-Datei; 1.09 MB)

Կատեգորիա:20-րդ դարի ճապոնացի գրողներ
Կատեգորիա:20-րդ դարի ճապոնացի վիպասաններ
Կատեգորիա:Ճապոնացի գրողներ
Կատեգորիա:Ճապոնացի կին գրողներ
Կատեգորիա:Տոկիո քաղաքում մահացածներ
Կատեգորիա:Երկարակյացներ
Կատեգորիա:Թոքաբորբից մահացածներ