Փափագ Ալոյան

**Փափագ Սուրենի Ալոյան (ԱԼՓԱ)** (), հայ նկարիչ։

## Կենսագրություն
thumb|ԱԼՓԱ 2011, հարցազրույց
* 1967 թվականին ավարտել է Կիրովականի Ստեփան Աղաջանյանի անվան նկարչական դպրոցը։
* 1972 թվականին ավարտել է Երևանի Խաչատուր Աբովյանի անվան հայկական պետական մանկավարժական ինստիտուտի գեղագիտության ֆակուլտետի գեղանկարչության բաժինը։
• 1972 - 1988 թթ. –ի ընթացքում դասավանդել է թիվ 8 հանրակրթական դպրոցում։
• 1972 - 1973 թթ. –ին ծառայել է Բելագորսկ քաղաքում, որտեղ, ծառայության ընթացքում, ակտիվ մասնակցություն է դրսևորել Հեռավոր Արևելքի Մարտական Փառքի թանգարանի ձևավորման աշխատանքներին՝ պարգևատրվելով հատուկ դիպլոմով։
• 1974 թ. –ին ամուսնանում է, ունի երկու զավակ։
* 1975 թվականից մասնակցում է միջազգային, միութենական, հանրապետական և համաքաղաքային ցուցահանդեսների։
* 1985-2001 թթ. աշխատել է Հայաստանի գեղագիտության ազգային կենտրոնի Վանաձորի մասնաճյուղում` որպես կերպարվեստի ուսուցիչ-խմբավար, այնուհետև՝ փոխտնօրեն։
* 2001 թվականից Վանաձորի կերպարվեստի թանգարանի տնօրենն է։
* 1996-2013 թթ. Հայաստանի նկարիչների միության Վանաձորի նկարիչների բաժանմունքի պատասխանատու քարտուղար։
* 2013 թվականից Հայաստանի նկարիչների միության Լոռու մարզի նկարիչների բաժանմունքի նախագահն է։
thumb|60 -ամյակին նվիրված ցուցահանդես, 2011

* 1987 թ.՝ ԽՍՀՄ նկարիչների միության անդամ։
* 1991 թ.՝ Հայաստանի նկարիչների միության անդամ։
* 2011 թ.՝ Մոնրեալի միջազգային ինֆորմատիզացիայի ակադեմիայի անդամ։

## Ցուցահանդեսներ
* 1984 թ. հոկտեմբեր, Կիրովական
* 1988 թ. մայիս, Երևան
* 1992 թ. հոկտեմբեր, Փարիզ
* 2001 թ. մայիս, Վանաձոր
* 2011 թ. հոկտեմբեր, Վանաձոր
* 2016 թ. հունիս, միջազգային նկարչական պլենեռ, Բելառուսիա
* 2016 թ. –ի սեպտեմբերի 13 -ին, Հայաստանում Գերմանիայի Դաշնային հանրապետության դեսպանատանն իրականացավ «Art+X» շարքի հերթական ցուցադրությունը, որտեղ ներկայացվեցին գեղանկարիչներ Փափագ Ալոյանի և Ռոլֆ Մյուլլերի ստեղծագործություններից։
* 2022 թ. –ի մարտի 4 -ից 30 -ը,  «Коллегиум» ամենամյա միջազգային ցուցահանդես, Օրշա քաղաքի պատկերասրահ, Վիտեբսկի մարզ, Բելառուսիա

## Պարգևներ
thumb|ՈՍԿԵ ՄԵԴԱԼԻ ՀԱՆՁՆՄԱՆ ԱՐԱՐՈՂՈՒԹՅՈՒՆ
* 2011 թ. – Հայաստանի մշակույթի նախարարության ոսկե մեդալ
* ԱԼՓԱ արվեստագետի ավանդը մինչև այժմ գնահատվել է նաև տարբեր ատյանների կողմից շնորհված պատվոգրերով, դիպլոմներով և շնորհակալագրերով։

## Մշակութային գործունեություն
thumb|Անատոլի Ավետյան և Փափագ Ալոյանthumb|ԱԼՓԱ և ընկերներ, 2011[thumb|Հիշարժան օր [Տիգրան Լ. Պետրոսյանի հետ]]
Գեղանկարիչ - բանաստեղծ Փափագ Ալոյանն իր բազմամյա մանկավարժական գործունեությունը,thumb|Ազատ Վարդանյան, ԱԼՓԱ, Մ. Միրիջանյան, Կարեն Աղամյանստեղծագործելը, պաշտոնավարելը, վեր է ածել յուրօրինակ նվիրումի` հանրապետությանը ծառայելով որպես գեղագետ ու լավագույն արժեքների պահպանման, արվեստի զարգացման գործի անդավաճան նվիրյալ։ 1995 թվականից դառնում է Հայաստանի գեղագիտության ազգային կենտրոնի Վանաձորի մասնաճյուղի հիմնադիր անդամներից ու գեղարվեստի առաջին ուսուցիչներից մեկը։ 1975 թվականից ի վեր, մասնակցելով միջազգային, միութենական, հանրապետական ցուցահանդեսների, բազմիցս ունենալով իր անհատականը, Փ. Ալոյանը փաստեց, որ Լոռու բնաշխարհում ապրում և ստեղծագործում է հայրենի եզերքն իր գունաշխարհը գովերգող բարձրարվեստ գեղանկարիչ։
thumb|Արթ Էքսպո 2013, Գյումրի
Նրա կտավներում (բնանկարներ, նատյուրմորտներ, դիմանկարներ և այլն) էական հատկանիշները հառնում են ներքին ոգեղենությամբ ու տարերքի ուժգնությամբ՝ համեմվելով, որքան էլ զարմանալի է, գունային մեղմ տոներով, համանվագ ինքնալրացմամբ։thumb|Լոռվա Ձոր
thumb|ԱԼՓԱ և ընկերներ
1990 թվականին, հեղինակելով Ռուսաստանի Ադլեր քաղաքում տեղադրված «Հայոց անմեղ զոհերի անմար հիշատակին» խաչքար - հուշարձանը, [thumb|[Արկադի Տեր-Թադևոսյանի հետ]]նպաստում է հայ համայնքի գործունեությանը, հատկապես հայեցի կրթության ու դաստիարակության բնագավառում։ 
Ստեղծագործական և աշխատանքային ակտիվ գործունեության արդյունքում կազմակերպվել են թվով 145  խմբային և անհատական ցուցահանդեսներ՝ արվեստասերներին հաղորդակից դարձնելով ոչ միայն տեղի, այլև մայրաքաղաքի, շրջանների, սփյուռքի նկարիչների գործերին։ 2001 թվականին հրատարակված «Անթեղ» բանաստեղծությունների ժողովածուն փաստեց, որ ի դեմս Փ. Ալոյանի՝ ունենք նաև գողտրիկ բանաստեղծությունների հեղինակի։
Արվեստագետի ավանդը մինչև այժմ գնահատվել է տարբեր ատյաններից շնորհված պատվոգրերով, դիպլոմներով, շնորհակալագրերով, իսկ 2011 թվականի հունիսին Փափագ Ալոյանն ընտրվեց Միջազգային Ինֆորմատիզացիայի ակադեմիայի իսկական անդամ (Մոնրեալ)։
Այսօր էլ նա լի է ստեղծագործելու և հասարակական մանկավարժական գործունեությամբ, իր բեղմնավոր աշխատանքը շարունակելու ավյունով։
Նրա բազմաթիվ գեղանկարչական աշխատանքներ լրացնում են աշխարհի տարբեր երկրների հավաքածուները։

## Ալբոմներ և գրքույկներ
* 2001 թվականին հրատարակվել է նրա «Անթեղ» բանաստեղծությունների գրքույկը։
* 2011 թվականին նկարչի 60-ամյակի կապակցությամբ հրատարակվել է ալբոմ, ուր զետեղված են հեղինակի ստեղծագործական գործունեության տարբեր ժամանակների գեղանկարչական և գրաֆիկական աշխատանքներ, բանաստեղծություններ ու ասույթներ։
Նրա բազմաթիվ գեղանկարչական աշխատանքներ լրացնում են աշխարհի տարբեր երկրների և՛ անհատական, և՛ թանգարանային հավաքածուները։

## Մեջբերումներ Փափագ Ալոյանի մասին
«Մենք հպարտ ենք քեզնով, սիրելի Փափագ»։

*Պրոֆ. Ազատ Վարդանյան*

*Ինֆորմատիզացիայի միջազգային*
*Ակադեմիայի նախագահ*, 
*Մոնրեալ/Կանադա*

«Փափագի արարած գեղանկարի սիմֆոնիան շռայլ գունախաղերով մխրճվում է կախարդված դիտողի հոգու գաղտնարանները` նրան փոխանցելով Վարպետի մաքրասուրբ երևակայության սավառնումների շլացուցիչ էներգիան…»

*Մ. Միրիջանյան*

*Արահետ բազմաբնույթ պարբերականի* *գլխավոր խմբագիր*

«ԱԼՓԱ –ի կտավներում էական հատկանիշները հառնում են ներքին ոգեղենությամբ ու տարերքի ուժգնությամբ՝ համեմվելով, որքան էլ զարմանալի է, գունային մեղմ տոներով, համանվագ ինքնալրացմամբ։»

*Սամվել Խալաթյան*

*Դրամատուրգ*, *ՀՀ մշակույթի* 
*Վաստակավոր գործիչ*

«…ԱԼՓԱ-ի կտավներում հայրենի եզերքի հետ հանդիպման ջերմությունն ակամա փոխանցվում է դիտողին, և կարծես ճամփորդում ենք նրա հետ՝ ինքնուրույն բացահայտելով հրաշք բնաշխարհի ձգողական գեղեցկության նորանոր գաղտնիքները… Նրա ստեղծագործությունները լի են լույսով և դրական էներգիայով։ Կոմպոզիցիոն լուծումները, հագեցած գունագամման, մտածողության արտահայտչականությունը, հեղինակի անհատական լեզուն, տաք և սառը երանգների խաղը ծնում են աներևակայելի ԼՈՒՅՍ։ Նկարչի որոշ գործեր ասես գեղանկարչական նովելներ լինեն, որտեղ շռայլորեն միահյուսվում են երաժշտությունն ու պոեզիան…»

*Ռուզաննա Մխիթարյան*

*Վանաձորի կամերային երգչախմբի* *և* *Գուգարաց թեմի*
*Ս. Նարեկացի եկեղեցու* *հոգևոր երգչախմբի*
*Գեղարվեստական ղեկավար*

«Իմ տան պատին փակցված փոքրիկ նկարից մի մեծ, շատ մեծ աշուն է ինձ հառնում; Աշունները գալիս ու գնում են, աշունների գույները խամրում են, բայց միշտ վառ ու գունեղ են իմ նկարի աշնան գույները։ Իմ նկարում աշունն ասես փթթում է, փոթորկվում ու ինքն իրենից ելնում է։ Իմ նկարի աշունն ասես ինձ հետ խոսում է իմ ընկերոջ` գեղանկարիչ Փափագ Ալոյանի հանգով, նրա արարած գույներով, ու մենք ներդաշն զրույցի մեջ ենք հավետ…»

*Գագիկ Անտոնյան*

*Կանաչ Լոռի բնագիտական*, *բնապահպանական ամսագրի*
*գլխավոր խմբագիր*

## Պատկերասրահ
«Իմ կտավներում գույնից առաջ ջերմություն կա…»
*ԱԼՓԱ*


ԲՈՂՈՔ - կտավ, յուղ.,.jpg|Բողոք, կտավ, յուղ.
ԱՐՅՈՒՆ ԵՒ ՓԵՏՈՒՐ - կտավ, յուղ.jpg|Արյուն և փետուր, կտավ, յուղ.
3. «Կոմիտաս», կտավ, յուղաներկ, 90x60սմ.jpg|Կոմիտաս, կտավ, յուղ.
4. «Վանի միջնաբերդը», կտավ, յուղ.jpg|Վանի միջնաբերդը, կտավ, յուղ.
5. Հայրենի բնաշխարհ, 50x63սմ.jpg|Հայրենի բնաշխարհ, կտավ, յուղ.
6. «Իրիկնամուտ», կտավ, յուղաներկ, 49x60սմ.jpg|Իրիկնամուտ, կտավ, յուղ.
7. «Բնանկար. Լոռի», կտավ, յուղաներկ, 50x70սմ.jpg|Բնանկար. Լոռի, կտավ, յուղ.
7'. Հիշողություն, 100x70սմ, 1982թ.jpg|Հիշողություն, կտավ, յուղ.
8. «Իրիկնամուտ», կտավ, յուղաներկ, 48x66սմ.jpg|Իրիկնամուտ, կտավ, յուղ.
9. Բնանկար, 44x58սմ, 2020թ.jpg|Բնանկար, կտավ, յուղ.
10. «Էքսպրոմտ», կտավ, յուղաներկ, 73x54սմ.jpg|Էքսպրոմտ, կտավ, յուղ.
11. Հայրենի բնաշխարհ, 44x50սմ, 2020թ.jpg|Հայրենի բնաշխարհ, կտավ, յուղ.
12. ԲՆԱՎԵՐ ԿՌՈՒՆԿՆԵՐ - կտավ, յուղ.jpg|Բնավեր կռունկներ, կտավ, յուղ.
13. ԱԽԹԱԼԱ, 62x42սմ, 2010թ.jpg|Ախթալա, կտավ, յուղ.
14. Հին թաղամաս Շուշիում, 38x47սմ, 2010թ.jpg|Հին թաղամաս Շուշիում, կտավ, յուղ.
15. Ղաչաղանի ձորում, 38x50սմ, 2010թ.jpg|Ղաչաղանի ձորում, կտավ, յուղ.
16. Լքված օջախ, 2009թ.jpg|Լքված օջախ, կտավ, յուղ.
17. Անդորր, 40x50սմ, 2018թ.jpg|Անդորր, կտավ, յուղ.
18. Իրիկնամուտ, 2015թ.jpg|Իրիկնամուտ, կտավ, յուղ.
18. Հայրենի բնաշխարհ, 56x49սմ, 2020թ.jpg|Հայրենի բնաշխարհ, կտավ, յուղ.
19. Շուշիի մերձակա կիրճում, 70x55սմ.jpg|Շուշիի մերձակա կիրճում, կտավ, յուղ.
20. Տարերք, 61x45սմ.jpg|Տարերք, կտավ, յուղ. 
21. Վարդեր իմ այգուց, 90x70սմ.jpg|Վարդեր իմ այգուց, կտավ, յուղ.
22. Աշնանային, Ծաղկաձոր, 45x56սմ, 2018թ.jpg|Աշնանային Ծաղկաձոր, կտավ, յուղ.
23. Աշնանային իրիկնամուտ.jpg|Աշնանային իրիկնամուտ, կտավ, յուղ.
24. ԳԱՐՈՒՆ 1.jpg|Գարուն 1, կտավ, յուղ.
25. ԳԱՐՈՒՆ 2.jpg|Գարուն 2, կտավ, յուղ.
26. ԳԱՐՈՒՆ 3.jpg|Գարուն 3, կտավ, յուղ.
27. ՊԱԳԱՆԻՆԻ - գրաֆիկա.jpg|Պագանինի, լինոփորագրություն
28. ԲՈԳԴԱՆԸ.jpg|Բոգդանը, թուղթ, ածուխ
29. ԹԱԳՈՒՀԻՆ.jpg|Թագուհին, համակարգչային գրաֆիկա
30. ՆԱՐԻՆԵՆ.jpg|Նանան, համակարգչային գրաֆիկա
31. ԱՐՄԻՆԵՆ.jpg|Արմինեն, համակարգչային գրաֆիկա
32. ԻՆՔՆԱՆԿԱՐ.jpg|Ինքնանկար, թուղթ, տուշ
33. ԻՆՔՆԱՆԿԱՐ.jpg|Ինքնանկար,  թուղթ, տուշ
34. ԼՈՒԻԶԱՆ.jpg|Լուիզան, թուղթ, թանաք, մոմ


## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
*Փափագ Ալոյանը zarkfoundation.com֊ում
*«Հեքիաթն իմ». Փափագ Ալոյան
*«Հաջողության գինը» – Փափագ Ալոյան
*Փափագ Ալոյան «Արարման Խորհուրդը»
*[Ճանաչենք Հայ Մեծերին](http://www.anunner.com/name/biography/%D5%93%D4%B1%D5%93%D4%B1%D4%B3_%D4%B1%D4%BC%D5%88%D5%85%D4%B1%D5%86_%D5%84%D4%BB%D5%8D%D4%B1%D4%BF%D4%BB_(%D4%B1%D5%AC%D6%83%D5%A1)?lang=en)
*«100 տարվա լռության արդյունք»
*«Վանաձորը՝ սրտում»
*«Մոլորակ լրատվական գլխավոր թողարկում 25.07.16»
*«Արևոտ ստվերի նկարիչը»
*Փափագ Ալոյան (ԱԼՓԱ) Նկարների սլայդ շոու (մաս 1)
*Փափագ Ալոյան (ԱԼՓԱ) Նկարների սլայդ շոու (մաս 2)
*Փափագ Ալոյան (ԱԼՓԱ) Նկարների սլայդ շոու (մաս 3)
*Փափագ Ալոյան (ԱԼՓԱ) Նկարների սլայդ շոու (մաս 4)
*Փափագ Ալոյան (ԱԼՓԱ) Նկարների սլայդ շոու (մաս 5)
*Փափագ Ալոյան (ԱԼՓԱ) Նկարներ

Կատեգորիա:Հայ նկարիչներ
Կատեգորիա:Հայ քանդակագործներ
Կատեգորիա:Հայաստանի նկարիչների միության անդամներ
Կատեգորիա:ՀՀ մշակույթի նախարարության ոսկե մեդալակիրներ