Քրիս Անյանվու

**Քրիստիանա «Քրիս» Անյանվու** (, ), նիգերիացի լրագրող, հրատարակիչ, հեղինակ և քաղաքական գործիչ։ 1995-1998 թվականներին Սանի Աբաչայի կառավարության դեմ պետական հեղաշրջման մասին անհաջող զեկույց ներկայացնելուց հետո Քրիստիանան բանտարկվել է դավաճանության համար։ Ազատազրկման ընթացքում նա արժանացել է մի շարք միջազգային լրագրողական մրցանակների, այդ թվում՝ ՅՈՒՆԵՍԿՕ/Գիլերմո Կանո մամուլի ազատության համաշխարհային մրցանակին։

Հավատալով, որ քաղաքականության մեջ կարող է ավելի մեծ ազդեցություն ունենալ, քան լրագրության մեջ՝ 2007 թվականին առաջադրվել և ընտրվել է Սենատոր Իմո նահանգի Արևելյան (Օվերրի) շրջանի համար։

## Վաղ կյանք և կարիերա
Ծնվել է Իմո նահանգի Մբայսե քաղաքում։ Հաճախել է Օվերի իգական միջնակարգ դպրոց։ Միսսուրիի համալսարանի լրագրության բաժնում ստացել է բակալավրի աստիճան, իսկ  զանգվածային հաղորդակցության ոլորտում մագիստրոսի կոչումը ստացել է Ֆլորիդայի պետական համալսարանում։

Ավարտելուց հետո վերադարձել է Նիգերիա։ Աշխատել է Նիգերիայի հեռուստաընկերությունում (NTA) և Իմոյի հեռարձակման կորպորացիայում՝ որպես լուրերի ընթերցող և թղթակից։ 1987 թվականին նա նշանակվել է Իմոյի նահանգի տեղեկատվության, երիտասարդության, սպորտի, մշակույթի և սոցիալական բարեկեցության հարցերով հանձնակատար՝ Իմոյի նահանգապետ Ամադի Իկվեչեղի օրոք։ Հանձնակատարի պաշտոնում իր գործունեությունից հետո դարձել է «Կիրակնօրյա ամսագիր» (The Sunday Magazine) շաբաթաթերթի հրատարակիչ և գլխավոր խմբագիր, որտեղ կենտրոնացած է եղել քաղաքական խնդիրների վրա։

## Ազատազրկում
1995 թվականի մայիսին Անյանվուն ձերբակալվել է Սանի Աբաչայի կառավարության դեմ անհաջող պետական հեղաշրջման մասին պատմության հրապարակումից հետո։ Նա հրաժարվել է ընդունել Աբաչային որպես նախագահ։ Անյանվուն և մի քանի նիգերիացի լրագրողներ մեղադրվել են դավաճանության մեջ հանցակից լինելու համար։  Ռազմական դատարանը նրան դռնփակ դատավարությամբ մեղադրել և 1995 թվականի հուլիսի 4-ին դատապարտել է ցմահ ազատազրկման։ 1995 թվականի հոկտեմբերին այն կրճատվել է մինչև 15 տարի՝ ազգային և միջազգային իրավապաշտպան խմբերի ճնշման արդյունքում։ Գոմբե բանտում գտնվելու ընթացքում Քրիստինան մասամբ կուրացել է։ Բժիշկները նախազգուշացրել էին, որ բժշկական օգնություն չցուցաբերելու դեպքում նա կարող է ամբողջությամբ կորցնել տեսողությունը։ Ազատազրկվելուց կարճ ժամանակ անց արժանացել է կանանց միջազգային մեդիա հիմնադրամի «լրագրության մեջ արիության համար» մրցանակին։

Մենախցում գտնվելու ժամանակ Անյանվուն ստացել է գրություն, որտեղ գրված է եղել՝ «Ամերիկայում որոշ կանայք Ձեզ մրցանակ են տալիս, աշխարհը հետևում է Ձեզ»։ Անյանվուն ավելի ուշ պատմել է կանանց  միջազգային  լրատվամիջոցների հիմնադրամին, որ այդ մրցանակը բարձրացրել էր նրա տրամադրությունը՝ «Ես շատ ոգեշնչվել և ուժեղացել էի դրանից։ Եվ դա ինձ վստահություն էր տվել»։  Երկու տարի անց Լրագրողների պաշտպանության կոմիտեն (CPJ) Անյանվուին ճանաչել է մամուլի ազատության միջազգային մրցանակի դափնեկիր, իսկ 1998 թվականի մայիսին նրան շնորհվել է ՅՈՒՆԵՍԿՕ-ի Գիլերմո Կանո մամուլի ազատության համաշխարհային մրցանակը։  Գրականության ոլորտում Նոբելյան մրցանակի դափնեկիր Վոլե Սոյինկան ընդունել է մրցանակը Անյանվուի փոխարեն, քանի որ նա բանտարկված էր։

## Հետազատազրկում
1998 թվականի հունիսին Նիգերիայի նախագահ Աբաչայը մահացել է և մարդու իրավունքների կազմակերպությունների բողոքներից հետո՝ Անյանվուն ազատ է արձակվել Աբաչային հաջորդած գեներալ Աբդուլսալամ Աբուբաքարի կողմից, որպես պատճառ նշվել են առողջական խնդիրները։  Նա երկու տարի անցկացրել է Վիրջինիայում, որի ընթացքում գրել է *«Տեռորի օրեր»* գիրքը՝ Նիգերիայի բռնապետության ժամանակ պայքարի մասին։ Գիրքը հրապարակելուց հետո վերադարձել է Նիգերիա, խոսել  բանտում անցկացրած ժամանակի մասին և հանդիպել է իր նախկին բանտապահներին։ Նրանցից մեկին հրապարակավ ներել է։

2001 թվականին թողարկվել է նրա այժմ չգործող TSM Show հրատարակության հեռուստատեսային տարբերակը։ 2005 թվականին Անյանվուն բացել է իր *Hot 98.3 FM* ռադիոկայանը, որը գտնվում է Աբուջայում։ 2003 թվականին Անյանվուն նկարահանվել է «PBS առաջնագիծ» հեռուստասերիալում, որը վերնագրված է՝ «*Նիգերիա։ Ճանապարհ դեպի Հյուսիս»*։

## Քաղաքական գործունեություն
2007 թվականին Նիգերիայի ընդհանուր ընտրությունների ժամանակ Անիանվուն ընտրվել է սենատոր՝ Ժողովուրդների դեմոկրատական կուսակցության (ԺԴԿ) մեջ որպես Նիգերիայի Իմո նահանգի Օուերի գոտու ներկայացուցիչ։  Նկարագրելով իր կարիերայի փոփոխությունը, նա ասել է՝ «Ես զգում էի, որ կարող էի ավելին անել, քան պարզապես հետևել և բողոքել այն բաներից, որոնք չէին ընթանում ինչպես պետք է։ Տարիների ընթացքում կառավարության, քաղաքականության, սոցիալական հարցերի, նավթի և դիվանագիտության մասին գրելիս ես հասկացել էի, որ կարող եմ ավելի օգտակար լինել՝ լուծումներ գտնելու հարցում»։

Սենատում իր տեղը զբաղեցնելուց հետո նշանակվել է կանանց և երիտասարդության, նահանգների և տեղական կառավարման, Հազարամյակի զարգացման նպատակների, առողջապահության, շրջակա միջավայրի, պաշտպանության և բանակի հանձնաժողովների անդամ։ 2009 թվականի մայիսին սենատորների միջնաժամկետ գնահատման ժամանակ This Day-ը նշել է, որ նա հովանավորել է Աշխատանքային առողջության և անվտանգության, ինչպես նաև նիգերիացիների նկատմամբ խտրականությունն ու տարանջատումը քրեականացնելու և պատժելու մասին օրինագծերը և հովանավորել է յոթ միջնորդություններ։ Զեկույցում նրան նկարագրել են որպես լիագումար նիստերի բանավեճերի ակտիվ մասնակից, որը ակտիվորեն մասնակցում էր հանձնաժողովների աշխատանքներին։ Անյանվուն հաջողակ հավակնորդ է եղել 2011 թվականի ապրիլի ընտրություններում՝ Իմո Արևելքի սենատոր վերընտրվելու համար Բոլոր առաջադեմների մեծ դաշինքի (APGA) հարթակում։ Ժողովուրդների Դեմոկրատական Կուսակցությունը (ԺԴԿ) հայտարարել է, որ արդյունքը վիճարկելի է՝ պնդելով, որ քվեարկությունն անցել էր բռնությամբ։

## Անձնական կյանք
Անյանվուն ամուսնացած է Կասմիր Անյանվուի հետ։ Ունի դուստր՝ Իհուոման և որդի՝ Նդուուեզեն, որոնք ապրում են ԱՄՆ-ում։  Անյանվուն քրիստոնյա է։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
*ՅՈՒՆԵՍԿՕ-ի մեջբերում

 
Կատեգորիա:Նիգերիացի ակտիվիստներ
Կատեգորիա:Նիգերիացի գրողներ