Ուֆայի Զագիր Իսմագիլովի անվան արվեստի պետական ինստիտուտ

**Ուֆայի Զագիր Իսմագիլովի անվան արվեստի պետական ինստիտուտ** կամ **Զ. Իսմագիլովի անվան ԱՊԻ**, *(, ),* Բաշկորտոստանի մայրաքաղաք Ուֆայում գտնվող միակ բազմաֆունկցիոնալ բարձրագույն ուսումնական հաստատությունը, որը մասնագետներ է պատրաստում Բաշկորտոստանի, ինչպես նաև Ռուսաստանի Դաշնության հարևան շրջանների մշակույթի և արվեստի կրթական հաստատությունների և կազմակերպությունների համար։ 2003-2015 թվականներին ստացել է Ակադեմիայի կարգավիճակ։

## Պատմություն
Ուֆայի Զագիր Իսմագիլովի անվան արվեստի պետական ակադեմիան հիմնադրվել է 1968 թվականին Ուֆայում գործող Մոսկվայի Գնեսինի անվան պետական երաժշտական մանկավարժական ինստիտուտի ուսումնա-խորհրդատվական հաստատության բազայի հիման վրա (ներկայումս Գնեսինների անվան ռուսական երաժշտական ակադեմիա)։ Ակադեմիայի շենքը գտնվում է քաղաքի հին հատվածում, և տեղակայված է *Ազնվականների խորհրդարանի* նախկին շենքում` Կիրովի թաղամասի Լենինի փողոց 14 հասցեում, որը կառուցվել է 1856 թվականին, դասական ոճով ըստ ճարտարապետ Ա. Ա. Գոպուսի նախագծի։

Սկզբում ինստիտուտում գործել են երկու ֆակուլտետներ` երաժշտական և թատերական, նաև 5 բազմապրոֆիլ ամբիոններ.
# դաշնամուրի և նվագախմբային գործիքների (ջութակ, ալտ թավջութակ, կոնտրաբաս)
# երգչախմբային խմբավարության և ժողովրդական գործիքների
# երաժշտության պատմության, տեսության և կոմպոզիցիայի
# ռեժիսորության և դերասանի վարպետության
# հումանիտար գիտությունների։
1969 թվականին բացվել է վոկալի բաժին, 1978 թվականին բացվել է փողային և հարվածային գործիքների բաժին։ 1973 թվականին ՌՍՖՍՀ Մշակույթի նախարարությունից գեղարվեստի բաժին բացելու թույլտվություն է ստացվել։

Պրոֆեսորա-դասախոսական կազմը ստեղծվել է Ռուսաստանի Մոսկվայի և Լենինգրադի` մայրաքաղաքային ԲՈւՀ-երի դասախոսներից և շրջանավարտներից։ Դասավանդողների մեծ մասը Գնեսինի անվան Պետական երաժշտական մանկավարժական ինստիտուտի մանկավարժներ էին։ Ներգրավվել են նաև Ուֆայի Արվեստի ուսումնարանի առաջատար մանկավարժներ։
 
2003 թվականին ինստիտուտին շնորհվել է ակադեմիայի կարգավիճակ` Բարձրագույն մասնագիտական կրթության դաշնային պետական կրթական հաստատություն։

2015 թվականի դեկտեմբերին Ուֆայի արվեստի պետական ինստիտուտը կրկին ստացել է իր պատմական անունը`Զագիր Իսմագիլովի անվան Ուֆայի արվեստների պետական ինստիտուտ։

## Կառուցվածք
Ուֆայի Զ. Իսմագիլովի անվան արվեստի պետական ինստիտուտի 4 ֆակուլտետների 23 ամբիոնների մանկավարժները պատրաստում են 32 մասնագիտությունների և ուղղությունների բարձրագույն կրթության մասնագետներ։ Իր գոյության տարիների ընթացքում ԲՈՒՀ-ն ընդհանուր թվով 5000 բարձր որակավորման մասնագետներ է պատրաստել։

### ռեկտորատ
* **Ռեկտոր։ ** պրոֆեսոր Ամինա Ասֆանդյարովա
* **Ուսումնական մասի պրոռեկտոր։** դոցենտ Ալսու Խասբիուլլինա
* **Գիտական աշխատանքի պրոռեկտոր։** պրոֆեսոր, արվեստագիտության թեկնածու Վիտալի Շուռանով

### Ֆակուլտետներ
* Երաժշտության ֆակուլտետ
** Ժողովրդական գործիքների ամբիոն
** Երգչախմբային խմբավարության ամբիոն
** Երաժշտության պատմության և տեսության ամբիոն
** Ընդհանուր դաշնամուրային ամբիոն
** Հատուկ դաշնամուրային ամբիոն
** Կամերային անսամբլի և նվագակցության վարպետության ամբիոն
** Լարային և փողային գործիքների ամբիոն
** Մեներգչության և օպերային պատրաստության ամբիոն
** Կոմպոզիցիայի ամբիոն
* Բաշկիրական երաժշտության ֆակուլտետ
** Ավանդական երաժշտական կատարողականության ամբիոն (ТМИ)
** Էթնոերաժշտագիտության ամբիոն
* Կիրառական արվեստի ֆակուլտետ
** Նկարչության ամբիոն
** Գեղանկարչության ամբիոն
** Դիզայնի ամբիոն
* Թատերական ֆակուլտետ
** Ռեժիսորության և դերասանի վարպետության ամբիոն
** Արվեստի պատմության և տեսության ամբիոն
** Երգչախմբային արվեստի ամբիոն։

## Մասնագիտություններ
Մասնագետների պատրաստումը կատարվում է արվեստների հետևյալ ոլորտներում. գործիքային կատարողականություն (դաշնամուր, նվագախմբային լարային գործիքներ, նվագախմբային փողային գործիքներ, ժողովրդական գործիքներ), վոկալ արվեստ, կոմպոզիցիա, երաժշտագիտություն, խմբավարություն, ռեժիսորություն և դերասանական արվեստ (դրամատիկական թատրոնի և կինոյի դերասան, տիկնիկային թատրոնի դերասան), գեղանկարչություն, թատերա-դեկորատիվ գեղանկարչություն, էթնոերաժշտագիտություն, քանդակագործություն, դիզայն, թատրոնագիտություն։ Արվեստի այս ոլորտներում իրականացվում են երաժշտական կատարողականության մասնագիտությունների ասիստենտության վերապատրաստական ծրագրեր և արվեստագիտության գիտական մասնագիտության ասպիրանտուրա։

## Հետաքրքիր փաստեր
1967 թվականին նախկին Ազնվականական խորհրդարանի շենքում (ներկայումս Ուֆայի արվեստների պետական ակադեմիա) կանգնեցվել է ԽՍՀՄ-ում առաջին հուշաքարը` ի հիշատակ անվանի երգչի։ Իսկ 2007 թվականին այդ հուշաքարի կողքին կանգնեցվել է Ֆ. Ի. Շալյապինի հուշարձանը (ճարտարապետ` Կ. Դոնգուզով քանդակագործ` Ռ. Հասանով)։

## Պրոֆեսորա-դասախոսական կազմ
Զագիր Իսմագիլովի անվան Ուֆայի արվեստների պետական ինստիտուտի պրոֆեսորա-դասախոսական կազմը կազմված է բարձր մասնագիտական որակավորում ունեցող կադրերից, որոնք մշակույթի և արվեստի բնագավառի գիտական կոչումներ, աստիճաններ և պատվավոր կոչումներ ունեցող մասնագետներ են։ 128 դրույքային մասնագետներից 4 -ը ակադեմիկոսներ են, 8-ը գիտության դոկտորներ, 28 թեկնածուներ, 24 պրոֆեսորներ, 44 դոցենտներ, 7 միջազգային մրցանակների դափնեկիրներ, 44 միջազգային և համառուսաստանյան մրցույթների դափնեկիրներ։ 53 մարդ արժանացել է Ռուսաստանի Դաշնության և Բաշկորտոստանի հանրապետության պատվավոր կոչումների։

## Ռեկտորներ
* Զագիր Իսմագիլով (1968-1988), ակադեմիայի առաջին ռեկտոր
* Զիննուր Նուրգալի (1988-2000)
* Իշմուխամետ Գալյաուտդինով (2000-2010)
* Ամինա Շաֆիկովա (2010-2012)
* Ամինա Ասֆանդյարովա (2013 թվականից)։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Уфимская государственная академия искусств им. Загира Исмагилова

Կատեգորիա:1968 հիմնադրումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի բարձրագույն ուսումնական հաստատություններ