Էմանուել Մելիք-Ասլանյան

**Էմանուել Մելիք-Ասլանյան** (, ), ծագումով հայ իրանցի կոմպոզիտոր, դասական երաժշտության տեսաբան և հայտնի դաշնակահար։

## Կենսագրություն
Էմանուել Մելիք-Ասլանյանը ծնվել է 1915 թվականին Ռուսաստանի Ռոստով քաղաքում հայկական ընտանիքում։ Թեև նշված աղբյուրների մեծ մասում նշված է, որ ծնվել է Թավրիզում։ Հարցազրույցում ասել է՝ «Ծննդյանս վկայականում գրված է իմ ծննդավայրը՝ Թավրիզ, բայց իրականում ես ծնվել եմ 1915 թվականին Ռոստովում, ծնողներս Թավրիզից էին, բայց այդ ժամանակ Ռոստովում էին ապրում»։ Նրա հայրը՝ Ստեփանը, հետաքրքրված է եղել երաժշտությամբ և ճամփորդությունից վերադառնալուց հետո իր հետ դաշնամուր է բերել։ Երբ Էմանուելը եղել է 4 տարեկանի, նստել է դաշնամուրի մոտ՝ ոտքերը գետնից կտրած՝ և սկսել մի ձեռքով դաշնամուր նվագել։ Դաշնամուր նվագել սկսել է 9 տարեկանից Սոֆիա Ամադոնիի հետ, որը կրթություն է ստացել Շվեյցարիայում։ Երբ եղել է 12 տարեկան է, դաշնամուր է նվագել Լեոն Գրեգորյան նվագախմբում։ Երբ հայրը տեսել է Էմանուելի տաղանդը, որոշել է նրան սովորելու ուղարկել Եվրոպայում։ Այդ պատճառով մեկնել է Գերմանիա, այնուհետև  հաղորդագրություն է ուղարկել նրանց՝ միանալու իրեն: Էմանուելը մայրիկի հետ մեկնել է Գերմանիա 1928 թվականին, երբ եղել է 13 տարեկան։

Մկնել է Գերմանիայի Համբուրգ քաղաք և երաժշտություն է սովորել քաղաքային կոնսերվատորիայում։ Նրա ուսուցիչը այս շրջանում եղել է հայտնի դաշնակահար և կոմպոզիտոր Կոնրադ Անսորժը, որը ինքն էլ եղել է Ֆրանց Լիստի աշակերտը։

Համբուրգի կոնսերվատորիայի դաշնամուրի որակավորումն ավարտելուց հետո մեկնել է Բեռլին՝ քաղաքի երաժշտական բարձրագույն դպրոցում նվագախումբ ստեղծելու և ղեկավարելու գիտական մեթոդները սովորելու նպատակով։ Ի ուրախություն Էմանուելի, դպրոցում դասավանդել է գերմանացի ամենահայտնի և նորարար երաժիշտներից մեկը՝ Պաուլ Հինդեմիթը։ Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի ժամանակ իր առաջին համերգն է անցկացրել։

Էմանուելը մեծ օգուտ է քաղել Հինդեմիթի ուսուցումներից և իր կոմպոզիտորական կարիերայի ավարտին վերադարձել է Իրան։ Իրանում մի քանի տարի սովորել է իրանական երաժշտություն, դարձել երաժշտության բարձրագույն կոնսերվատորիայի պրոֆեսոր, աստիճանաբար դասավանդմանը զուգահեռ սկսել է երաժշտություն ստեղծել։

Մալիք Ասլանյանի առաջին ստեղծագործությունները, որոնք գրվել են դաշնամուրի համար, փորձ են՝ գտնելու մի կառույց, որը համատեղելի է ազգային երաժշտության առանձնահատկություններին՝ պահպանելով միջազգային չափանիշները: Չահարգայի և Դաշտիի ստեղծագործությունները, որոնք այս ջանքերի արդյունքն են, հենց սկզբից նրան ներկայացրել են որպես մտածված կոմպոզիտորի: Մալիք Ասլանյանի ամենահայտնի և նշանակալից ստեղծագործությունը «Արարման լեգենդն» է։ 1953 թվականին Թեհրանում կայացած երաժշտական միջազգային համաժողովում, որին մասնակցում էին 60 երաժիշտներ, Մելիք Ասլանյանի պարային տարբերակը ընտրվել էորպես արևելյան երաժշտության լավագույն օրինակ։

Նրա ստեղծագործությունները բազմիցս հնչել են աշխարհի մեծ նվագախմբերի և Թեհրանի սիմֆոնիկ նվագախմբի կողմից՝ Ֆարհադ Մեշկատի, Հեշմաթ Սանջարիի և Ալի Ռահբարիի ղեկավարությամբ։

## Մահ
Էմանուել Մելիք-Ասլանյանը մահացել է 2003 թվականի հուլիսի 14-ի երեկոյան 88 տարեկան հասակում Թեհրանի Արադ հիվանդանոցում։ Նրա մարմինը հուղարկավորվել է «Բորաստան վանքում»։

## Երաժշտական ստեղծագործություններ
Մալիք Ասլանյանի ստեղծագործություններից են՝

* Բանաստեղծություն Ռախմանինովի հիշատակին
* Ֆանտազիա Հիշիր Բրամսին
* Պարի վարիացիա հայկական թեմայով
* Ֆանտազիա, կովկասյան թեմայով
* Թիթեռ խաչմերուկում՝ Իբն Սինայի հազարամյակի առիթով
* Բուրսկ (կատակ)
* Անդանտե (դուլիմերով և թոնբակով)
* Լուսաբաց (Օրատորիո)
* Երկխոսություն (զրույց դաշնամուրի և նվագախմբի համար)
* Սիքստետ (վեց գործիքների համար)
* Արարման լեգենդը (բալետ)
* Գոլբանգ (երգչախմբի և պոեզիայի խմբի հետ)
* Փարվանե

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ

 
Կատեգորիա:20-րդ դարի դասական կոմպոզիտորներ
Կատեգորիա:Իրանահայ երաժիշտներ
Կատեգորիա:Իրանահայ կոմպոզիտորներ