Արժեթղթերի խարդախություն

**Արժեթղթերի խարդախությունը**, որը նաև հայտնի է որպես բաժնետոմսերի խարդախություն և ներդրումային խարդախություն, խաբուսիկ պրակտիկա է բաժնետոմսերի կամ ապրանքների շուկաներում, որը դրդում է ներդրողներին գնման կամ վաճառքի որոշումներ կայացնել կեղծ տեղեկատվության հիման վրա։ Կարգավորումները, ընդհանուր առմամբ, արվում են խաբեբաներին դրամական շահույթ բերելու համար և, ընդհանուր առմամբ, հանգեցնում են ներդրողների անարդար դրամական կորուստներին։ Նրանք հիմնականում խախտում են արժեթղթերի մասին օրենքները։

Արժեթղթերի խարդախությունը կարող է ներառել նաև ներդրողներից միջոցների ուղղակի հափշտակություն (ֆոնդային բրոքերների կողմից յուրացում), բաժնետոմսերի մանիպուլյացիա, հանրային ընկերության ֆինանսական հաշվետվությունների խեղաթյուրում և կորպորատիվ աուդիտորների կեղծիքներ։ Տերմինը ներառում է այլ գործողությունների լայն շրջանակ, ներառյալ ինսայդերական առևտուրը, առևտուրը և այլ անօրինական գործողություններ ֆոնդային կամ ապրանքային բորսայի առևտրային հարթակում։

## Արժեթղթերի խարդախության տեսակներ
### Կորպորատիվ խարդախություն

#### Կորպորացիաների անօրինական գործողությունները
2000-ականների սկզբին կորպորացիաների բարձրաստիճան պաշտոնյաների կողմից խարդախությունը դարձավ ամբողջ երկրի ուշադրության առարկա, որի օրինակ կարող է լինել Էնրոնի (Enron) պաշտոնատար անձանց սխալ պահվածքը։ Խնդիրն այնքան մեծացավ, որ Բուշի վարչակազմը հայտարարեց կորպորատիվ խարդախության դեմ «ագրեսիվ օրակարգի» մասին։ Շարունակվում են ավելի քիչ լուսաբանված իրադարձությունները, ինչպիսիք են ՊորչեսՊրո (PurchasePro) հիմնադիր Չարլզ է.Ջոնսոն կրտսերի դատապարտումը 2008 թվականի մայիսին արժեթղթերի խարդախության համար։ 2008-ի ապրիլին ՀԴԲ-ի տնօրեն Ռոբերտ Մյուլլերը կանխատեսեց, որ կորպորատիվ խարդախությունների թիվը կավելանա  հիփոթեքային ճգնաժամի պատճառով։

##### Կեղծ կորպորացիաներ
Կեղծ կորպորացիաները կարող են ստեղծվել խարդախների կողմից՝  նմանատիպ անունով գոյություն ունեցող կորպորացիայի պատրանք ստեղծելով։ Այնուհետև խարդախները վաճառում են  կեղծ կորպորացիայի արժեթղթեր՝ մոլորեցնելով ներդրողին, որն էլ մտածելում է, թե իրական կորպորացիայի բաժնետոմսեր է գնում։

### Ինտերնետային խարդախություն
Ըստ Արժեթղթերի և Բորսաների Հանձնաժողովի (SEC) իրավապահ մարմինների, հանցագործները օգտագործում են "պոմպային և վերակայման" սխեմաներ, որոնցում կեղծ և (կամ) խարդախ տեղեկատվությունը տարածվում է զրուցարաններում, ֆորումներում, ինտերնետային վահանակներում և էլեկտրոնային փոստով (սպամ) ՝ թույլ վաճառվող բաժնետոմսերի կամ կեղևային ընկերությունների բաժնետոմսերի գների կտրուկ բարձրացում առաջացնելու նպատակով ("պոմպ"): Այլ դեպքերում, խաբեբաները տարածում են գիտակցաբար կեղծ տեղեկություններ ընկերության մասին ՝ հույս ունենալով խրախուսել ներդրողներին վաճառել իրենց բաժնետոմսերը ՝ հանգեցնելով դրանց գնի կտրուկ անկման։

Երբ գինը հասնում է որոշակի մակարդակի, հանցագործներն անմիջապես վաճառում են այդ բաժնետոմսերի իրենց բաժնեմասը (աղբանոց) ՝ զգալի շահույթ ստանալով, նախքան բաժնետոմսերի գինը կվերադառնա իր սովորական ցածր մակարդակին։ Բաժնետոմսերի ցանկացած գնորդ, ովքեր տեղյակ չեն խարդախության մասին, զոհ են դառնում հենց գինը իջնելուն պես։

Արժեթղթերի և Բորսաների Հանձնաժողովը պնդում է, որ ինտերնետային խարդախությունը գալիս է մի քանի ձևերով․

* Ներդրումային առցանց լրատուներ, որոնք առաջարկում են թվացյալ անվճար օբյեկտիվ տեղեկատվություն հանրաճանաչ ընկերությունների մասին կամ խորհուրդ են տալիս «Ամսվա լավագույն բաժնետոմսերը»։ Այս տեղեկագրերի գրողներն Այնուհետև վաճառում են նախկինում ձեռք բերված բաժնետոմսերը,որոնք նախկինում ձեռք են բերվել ավելի ցածր գներով, երբ գնման շուրջ աղմուկը բարձրացնում է բաժնետոմսերի գները։ Այս պրակտիկան հայտնի է որպես սպալպինգ (scalping). Տեղեկագրի հոդվածում պարունակվող շահերի բախման վերաբերյալ տեղեկատվության բացահայտումը կարող է բավարար չլինել։ Թոմ Կալանդրան, ով նախկինում աշխատում էր մարքետՎոչում (MarketWatch), մեղադրվում էր սկալպինգի մեջ և 2004-ին դարձավ Արժեթղթերի և Բորսաների Հանձնաժողովի դատական հայցի առարկա։
* Հաղորդագրությունների վահանակներ, որոնք հաճախ կեղծ հաղորդագրություններ են տեղադրում վաճառողներից։
* Էլ. փոստի սպամ նրանց կողմից, ովքեր զբաղվում են խարդախությամբ։
* Ֆիշինգ

### Ներքին առևտում
Գոյություն ունեն երկու տեսակի «ներքին առևտուր». Առաջինը կորպորացիայի բաժնետոմսերի կամ այլ արժեթղթերի առևտուրն է կորպորատիվ ինսայդերների կողմից, ինչպիսիք են վարչական աշխատողները, հիմնական աշխատակիցները, տնօրենները կամ ընկերության բաժնետոմսերի տասը տոկոսից ավելի սեփականատերերը։ Սա ընդհանուր առմամբ օրինական է, բայց կան որոշակի հաշվետվությունների պահանջներ։

Ինսայդերական առևտրի մեկ այլ տեսակ է արժեթղթերի գնումը կամ վաճառքը ' հիմնվելով էական ոչ հրապարակային տեղեկատվության վրա։ Շատ դեպքերում այս տեսակի առևտուրն անօրինական է։ Ինսայդերի անօրինական առևտրի դեպքում ինսայդերը կամ դրա հետ կապված կողմը առևտուր է իրականացնում էական ոչ հրապարակային տեղեկատվության հիման վրա, որը ձեռք է բերվել ինսայդերի կողմից կորպորացիայում իր պարտականությունների կատարման ընթացքում կամ այլ կերպ յուրացվել է։

### Միկրոկապսուլային խաբեություններ
Միկրոկապսուլային խարդախությունները խաբեությամբ գովազդում են 250 միլիոն դոլարից պակաս շուկայական կապիտալիզացիայով փոքր ընկերությունների բաժնետոմսերը, որոնք այնուհետև վաճառվում են անզգույշ հանրությանը։ Ենթադրվում է, որ խարդախության այս տեսակը ներդրողներին տարեկան 1-3 միլիարդ դոլար է արժենում։ Միկրոկապի խարդախությունը ներառում է  առցանց խարդախությունների միջոցով  դրամական միջոցների պոմպային և վերակայման սխեմաներ։ Միկրոկապի (MicroCap)  մեծ մասը,բայց ոչ բոլոր բաժնետոմսերը, որոնք ներգրավված են խարդախության մեջ, էժան բաժնետոմսեր են, որոնք վաճառվում են մեկ բաժնետոմսի համար  5 դոլարից ցածր։

Շատ էժան բաժնետոմսեր, հատկապես նրանք, որոնք վաճառվում են ցենտի բաժնետոմսերով, լավ չեն վաճառվում բորսայում։ Նրանք կարող են դառնալ թիրախ ֆոնդային փրոմոութերները եւ մանիպուլյատորների համար։ Այս մանիպուլյատորները նախ գնում են մեծ թվով բաժնետոմսեր, Այնուհետև արհեստականորեն ուռճացնում են բաժնետոմսերի գինը կեղծ և ապակողմնորոշիչ դրական հայտարարություններով։ Սա կոչվում է "պոմպային և վերակայման"սխեմա։ «Պոմպային և վերակայման» սխեման միկրոկապսուլների միջոցով  խարդախության ձև է։ Խարդախության ավելի բարդ տարբերակներում անհատները կամ կազմակերպությունները գնում են միլիոնավոր բաժնետոմսեր, Այնուհետև օգտագործում են լրատուների կայքեր, զրուցարաններ, բորսայական հաղորդագրությունների վահանակներ, մամուլի կամ էլ. հաղորդագրություններ։  Շատ տարածված է, որ հարձակվողը պնդում է, որ «ներքին» տեղեկատվություն ունի առաջիկա նորությունների մասին ՝ համոզելով կասկածամիտ ներդրողին արագ գնել բաժնետոմսերը։ Երբ գնորդների ճնշումը բաժնետոմսերի գինը բարձրացնում է, գների բարձրացումը ավելի շատ մարդկանց դրդում է հավատալ խաբեությանը և նաև բաժնետոմսեր գնել։ Ի վերջո, «պոմպային» մանիպուլյատորները «թափում» են իրենց ակտիվները ՝ վաճառելով դրանք։ Ինտերնետի և անձնական կապի միջոցների ընդլայնվող օգտագործումը հեշտացրել է արժեթղթերի խարդախությունը։ Բայց այն նաև ներքաշել է բարձրաստիճան հասարակական դեմքերին կարգավորող վերահսկողության ոլորտ։ Թեև դա ինքնին խաբեություն չէ, բայց ուշագրավ օրինակներից մեկն է ռեփեր Ֆիֆթի Սենտը Թվիթերի էջի օգտագործումն է ՝  կոպեկանոց (penny stock (HNHI)) բաժնետոմսերի գինը կտրուկ բարձրացնելու համար։ Ավելի վաղ  Ֆիֆթի Սենտը  30 մլն ներդրել էր ընկերության  բաժնետոմսերում և արդյունքում ստացել 8,7 մլն դոլարի շահույթ։ Գործունեության մեկ այլ օրինակ, որն անցնում է օրինական գովազդի և գովազդի միջև սահմանը, ԷԼԻԵՔՍԶՋԻ-ի (LEXG)  դեպքն է։ Նկարագրված (բայց գուցե գերագնահատված) որպես «բոլոր ժամանակների ամենամեծ բաժնետոմսերի առաջխաղացումը», Լիթիում Էքսպլորեյշն Գրուպի (Lithium Exploration Group) շուկայական կապիտալիզացիան հասել է ավելի քան 350 միլիոն դոլարի՝ ուղիղ փոստի լայնածավալ արշավից հետո:Խթանումը հիմնված էր լիթիումի արտադրության և օգտագործման օրինական աճի վրա՝ միաժամանակ պաշտպանելով ըմկերության դիրքերը այդ հատվածում։ Ընկերության 2010 թվականի դեկտեմբերի 31-ի 10-Q ձևի համաձայն (ներկայացվել է ուղիղ փոստի առաջխաղացման ամիսների ընթացքում), ԷԼԻԵՔՍԶՋԻ-ին (LEXG)  լիթիումային ընկերություն էր՝ առանց ակտիվների։ Այդ ժամանակ նրա եկամուտներն ու ակտիվները հավասար էին զրոյի։ Հետագայում ընկերությունն իսկապես ձեռք բերեց լիթիումի արդյունահանման և հետախուզման օբյեկտներ և լուծեց մամուլում բարձրացված խնդիրները։

### Հաշվապահական խարդախություն
2002-ին ԱՄՆ-ում հանրությանը հայտնի դարձավ առանձին, բայց հաճախ հանդիպող հաշվապահական սկանդալների ալիքը։ Բոլոր առաջատար հաշվապահական հաշվառման ընկերությունները՝ Արթուր Անդերսենը և այլք  մեղադրվել են իրենց կորպորատիվ հաճախորդների կողմից կեղծ ֆինանսական հաշվետվությունների հրապարակումը բացահայտելու և կանխելու անփութության մեջ, որոնք իրենց հաճախորդ ընկերությունների ֆինանսական վիճակի մասին ապակողմնորոշող տպավորություն են ստեղծել։ Մի քանի դեպքերում խարդախության դրամական գումարները կազմում են միլիարդավոր դոլարներ։

### Կաթսայատուն
Կաթսայատները  ֆոնդային բրոքերային ընկերություններ են, որոնք անհարկի ճնշում են գործադրում հաճախորդների վրա առևտուր իրականացնելու համար՝ օգտագործելով հեռավաճառքներ, սովորաբար միկրոկապսուլային խարդախության սխեմաների հետամուտ լինելով։ Որոշ կաթսայատներ հաճախորդներին խաբեությամբ գործարքներ են առաջարկում, օրինակ՝ բրոքերային ընկերության հետ չբացահայտված շահութաբեր հարաբերություններ ունեցողները։ Որոշ «կաթսայատան սենյակներ» լիցենզավորված չեն, բայց կարող են լինել բրոքերային տան «կապված գործակալներ»։ Կաթսայատան սենյակներում վաճառվող արժեթղթերը ներառում են ապրանքներ և մասնավոր տեղաբաշխումներ, ինչպես նաև միկրոկապսուլային բաժնետոմսեր, գոյություն չունեցող կամ վատ վիճակում գտնվող բաժնետոմսեր և միջնորդի կողմից չբացահայտված մակնշմամբ մատակարարված բաժնետոմսեր։

### Կարճ վաճառքի չարաշահումներ
Չարաշահող կարճ վաճառքը, ներառյալ մերկ կարճ վաճառքի որոշ տեսակներ, նույնպես համարվում են արժեթղթերի խարդախություն, քանի որ դրանք կարող են իջեցնել բաժնետոմսերի գները։ Չարաշահող մերկ կարճ վաճառքում բաժնետոմսերը վաճառվում են առանց փոխառության և առանց փոխառելու մտադրության։ Բաժնետոմսերի մասին կեղծ տեղեկություններ տարածելու, դրանց գներն իջեցնելու պրակտիկան կոչվում է «կարճ  խեղաթյուրում»։ 2008 թվականի մարտին  Ջ․Պ․Մորգան Չեզի կողմից Բիըր Ստիմսը գրավելու ժամանակ կարճ լուրեր են պտտվում, որ  Բիըր Ստիմսի բաժնետոմսերի գինը  իջեցնելու մասին։

### Ֆինանսական բուրգեր
Ֆինանսական բուրգը ներդրումային ֆոնդ է, որից դուրսբերումը ֆինանսավորվում է հետագա ներդրողների կողմից, այլ ոչ թե ներդրումային գործունեության արդյունքում ստացված շահույթի։ Մասնավոր անձի կողմից արժեթղթերի խարդախության ամենամեծ դեպքը ֆինանսական բուրգն է, որը ղեկավարում է ՆԱՍԴԱՔ-ի նախկին նախագահ Բերնարդ Մեյդոֆը, որը գնահատվում է, որ հանգեցրել է մինչև 64,8 միլիարդ դոլարի կորուստների ՝ կախված նրանից, թե որ մեթոդն է օգտագործվել կորուստները հաշվարկելու համար մինչև դրա փլուզումը։

### Արժեթղթերի խարդախության համատարածությունը
Արժեթղթերի ներդրողների պաշտպանության կորպորացիան (SIPC) հայտնում է, որ Առևտրի դաշնային հանձնաժողովը, Հետաքննությունների Դաշնային բյուրոն և պետական արժեթղթերի կարգավորող մարմինները գնահատում են, որ ԱՄՆ-ում ներդրումների խարդախության ծավալը տարեկան կազմում է 10-ից 40 միլիարդ դոլար։ Արժեթղթերի ներդրողների պաշտպանության կորպորացիայի գնահատմամբ, այդ թվից 1-3 միլիարդ դոլարը ուղղակիորեն կապված է միկրոկապսուլային բաժնետոմսերի խարդախության հետ։ Արժեթղթերի և ապրանքային շուկաներում կիրառվող խարդախ սխեմաները, ի վերջո, կարող են կործանարար ազդեցություն ունենալ այդ շուկաների կենսունակության և գործունեության վրա։

2023 թվականին տնտեսագետներ Ալեքսանդր Դեյկի, Ադեր Մորսի և Լուիջի Զինգալեսի կողմից անցկացված ուսումնասիրության արդյունքում գնահատվել է, որ միջին հաշվով խոշոր հանրային առևտրով զբաղվող ընկերությունների 10% - ը տարեկան կատարում է արժեթղթերի խարդախություններ, և որ կորպորատիվ խարդախությունները տարեկան ոչնչացնում են բաժնետոմսերի արժեքի 1,6% - ը։

2006-ից 2007 թվականներին արժեթղթերի խարդախության վերաբերյալ դատական հայցերի թիվն աճել է 43 տոկոսով, հայտնում է Սթենֆորդի իրավաբանական դպրոցի արժեթղթերի խարդախության վերաբերյալ դատական հայցերի փոխանակման կենտրոնը։ 2006 և 2007 թվականներին արժեթղթերի խարդախության խմբային հայցերը պայմանավորված էին շուկայական մասշտաբի իրադարձություններով, ինչպիսիք են 2006 թ. - ին հետադարձ սկանդալը և 2007 թ. - ին ցածրորակ վարկերի ճգնաժամը։

Սպիտակ օձիքի այս հանցագործության որոշ դրսևորումներ ավելի հաճախակի են դարձել, քանի որ համացանցը հանցագործներին որսի ավելի մեծ հասանելիություն է տալիս։ Միացյալ Նահանգների արժեթղթերի և ապրանքների շուկաներում առևտրի ծավալը, որը կտրուկ աճել է 1990-ականներին, հանգեցրել է ներդրողների, գործադիր ղեկավարների, բաժնետերերի և շուկայի այլ մասնակիցների կողմից խարդախությունների և սխալ վարքագծի աճին։

Արժեթղթերի խարդախությունն ավելի բարդ է դառնում, քանի որ արդյունաբերությունը զարգացնում է ավելի բարդ ներդրումային միջոցներ։ Բացի այդ, սպիտակ օձիքի հանցագործները ընդլայնում են իրենց խարդախության շրջանակը և ԱՄՆ-ից դուրս փնտրում են նոր շուկաներ, նոր ներդրողներ և բանկային գաղտնիքի ապաստարաններ՝ անհիմն հարստացումը թաքցնելու համար։

1990-ականների կեսերին Նյու Յորքի ֆոնդային բորսայի կողմից անցկացված ուսումնասիրությունը ցույց է տալիս, որ մոտավորապես 51,4 միլիոն ֆիզիկական անձինք ունեին վաճառվող որոշ տեսակի բաժնետոմսեր, մինչդեռ 200 միլիոն ֆիզիկական անձինք անուղղակիորեն տիրապետում էին արժեթղթերին։ Այդ նույն ֆինանսական շուկաները հարստացման հնարավորություն են տալիս, ինչպես նաև սպիտակ օձիք հանցագործների համար հնարավորություն են տալիս օգտվել անզգույշ ներդրողներից

Արժեթղթերի խարդախությունից ստացված միջոցներից ակտիվների վերականգնումը ռեսուրսներ պահանջող և ծախսատար գործ է, քանի որ խարդախների խելամտությունը թաքցնում է ակտիվները և փողերի լվացումը, ինչպես նաև շատ հանցագործների՝ անառակ ծախսողներ լինելու միտումը։ Արժեթղթերի խարդախության զոհին սովորաբար հաջողվում է ցանկացած գումար վերադարձնել խաբեբայից։

Երբեմն արժեթղթերի խարդախության հետևանքով առաջացած վնասները դժվար է չափել։ Օրինակ, ինսայդերային առևտուրը, ինչպես ենթադրվում է, բարձրացնում է արժեթղթերի թողարկողների կապիտալի արժեքը՝ այդպիսով նվազեցնելով ընդհանուր տնտեսական աճը։

## Զոհերի և հանցագործների բնութագրեր
Ցանկացած ներդրող կարող է զոհ դառնալ, բայց առավել հաճախ զոհ են դառնում հիսուն տարեկանից բարձր մարդիկ ՝ լինեն դրանք արժեթղթերի ուղղակի գնորդներ, թե կենսաթոշակային ֆոնդերի միջոցով անուղղակի գնորդներ։ Ներդրողները ոչ միայն կորցնում են, այլև կարող են կորցնել վարկատուներին, հարկային մարմիններին և աշխատակիցներին։

Հանրային առևտրով զբաղվող ընկերությունում արժեթղթերի խարդախության հավանական մեղավորները ընկերության ցանկացած անբարեխիղճ պաշտոնատար անձինք են, որոնք մուտք ունեն աշխատավարձի կամ ֆինանսական հաշվետվությունների ոլորտ,որոնք կարող են շահարկվել ՝ նպատակ ունենալով․

# գերագնահատել ակտիվները
# գերագնահատել եկամուտները
# թերագնահատել ծախսերը
# թերագնահատել պարտավորությունները
# թերագնահատել կոպեկի պաշարը                                                                                                                                                                                                                                                                          Էնրոն Քորպորեյշնում կային բոլոր հինգ միտումները, և դրա փլուզումը ցույց է տալիս հանրային առևտրով զբաղվող կորպորացիայում կոռուպցիայի մշակույթի ծայրահեղ վտանգը։ Նման տպավորիչ կորպորատիվ սնանկության հազվադեպությունը, որը կապված է արժեթղթերի խարդախության հետ, վկայում է խոշոր կորպորացիաների ղեկավարների և տնօրենների խորհուրդների մեծ մասի ընդհանուր հուսալիության մասին։ Հանրային ընկերությունների ամենատպավորիչ սնանկությունները տեղի են ունենում անմեղ պատճառներով, ինչպիսիք են շուկայավարման սխալները (Շլից), բիզնեսի հնացած մոդելը (Penn Central, Woolworth ' s), շուկայի անբավարար մասնաբաժինը (Studebaker), ոչ հանցագործությունների հետ կապված անգործունակությունը։

## Արժեթղթերի խարդախության այլ հետևանքներ
Նույնիսկ եթե արժեթղթերի խարդախության հետևանքները բավարար չեն սնանկության պատճառ դառնալու համար, ավելի ցածր մակարդակը կարող է հանգեցնել սովորական բաժնետոմսերի սեփականատերերի սնանկացմանը '  ակտիվների և պարտավորությունների տարբերության վրա բաժնետոմսերի արժեքի ազդեցության պատճառով։ Նման խարդախությունը հայտնի է որպես «անասուններ ջրելը», որը նման է անասուններին ավելի շատ ջրով ջրելու պրակտիկային ՝ նրանց քաշը մեծացնելու համար՝ նախքան դիլերներին վաճառելը։

## Կոպեկանոց (Penny) բաժնետոմսերի կարգավորում
Արժեթղթերի խարդախության հետ կապված խախտումների կարգավորումն ու հետապնդումն իրականացվում է լայն հիմունքներով ՝ ներգրավելով բազմաթիվ պետական հաստատություններ և ինքնակարգավորվող կազմակերպություններ։ Արժեթղթերի մանիպուլյատորների կողմից կատարված որոշակի տեսակի խարդախության կարգավորման և սահմանափակման մեթոդներից մեկը բաժնետոմսերի կատեգորիայի թիրախավորումն է, որոնք առավել հաճախ կապված են այս սխեմայի հետ։

Ավելացնել կատեգորիաներ «կոպեկին »ԱՄՆ-ում կարգավորիչները կոպեկի բաժնետոմսերը սահմանել են որպես արժեթուղթ, որը պետք է համապատասխանի մի շարք հատուկ ստանդարտների։ Չափանիշները ներառում են գինը, շուկայական կապիտալիզացիան և բաժնետերերի սեփական կապիտալի նվազագույն չափը։ Ազգային ֆոնդային բորսայում շրջանառվող արժեթղթերը, անկախ գնից, կարգավորող մարմինների կողմից չեն դասակարգվում որպես միջին գների կատեգորիայի արժեթղթեր, քանի որ համարվում է, որ ֆոնդային բորսայում շրջանառվող արժեթղթերը ավելի քիչ խոցելի են մանիպուլյացիայի համար։ Այսպիսով, Սիթի գրուպը և Նյու Յորքի ֆոնդային բորսայում ցուցակված այլ արժեթղթերը, որոնք 2008-2009 թվականների շուկայի անկման ժամանակ վաճառվում էին 1,00 դոլարից ցածր, չնայած համարվում էին ցածր գնով արժեթղթեր, տեխնիկապես «էժան բաժնետոմսեր» չէին։ Չնայած ԱՄՆ-ում արժեթղթերի առևտուրը ներկայումս հիմնականում վերահսկվում է ԱՄՆ արժեթղթերի և բորսայի հանձնաժողովի (SEC) և ֆինանսական արդյունաբերության կարգավորող մարմնի (FINRA) կողմից սահմանված կանոնների և կանոնակարգերի միջոցով, նման վերահսկողության հիմունքները ներառված են պետական արժեթղթերի մասին օրենքում։ Ջորջիա նահանգն առաջին նահանգն էր, որը գործի դրեց արժեթղթերի մասին համապարփակ օրենքը։ Պետքարտուղար Մաքս Քլիլանդը, որի գերատեսչությունը կիրառում էր պետական արժեթղթերի մասին օրենքները, այդ օրենքի հիմնական կողմնակիցն էր։  Հետագայում Ջորջիայի արժեթղթերի մասին օրենքը վիճարկվեց դատարանում։ Այնուամենայնիվ, ի վերջո, ԱՄՆ շրջանային դատարանը հաստատեց այս օրենքը, և այն մոդել դարձավ այլ նահանգներում ընդունված օրենք։ Դրանից անմիջապես հետո Ֆինրան և ՍԵՔը համապարփակ փոփոխություններ կատարեցին իրենց Կոպեկների պաշար արժեթղթերի դրույթներում։ Այնուամենայնիվ, այս հատուկ կանոնակարգերով նախատեսված պատժամիջոցները արդյունավետ միջոց չեն չգրանցված խմբերի և անհատների կողմից իրականացվող թափոնների պոմպային և թափոնային սխեմաների դեմ պայքարելու համար։

## Ծանոթագրություններ


## Հղումներ
* New York Attorney General Report on Microcap Stock Fraud
* President's Corporate Crime Task Force
* Significant Criminal Cases, Department of Justice website
* Stanford Securities Class Action Clearinghouse
* Public Investor Arbitration Bar Association "PIABA"
* Billion Dollar Investment Fraud, FBI
* U.S. Securities and Exchange Commission Investor Alert: 10 Red Flags That an Unregistered Offering May Be a Scam

Կատեգորիա:Արժեթղթերի շուկա
Կատեգորիա:Խարդախություն
Կատեգորիա:Կազմակերպված հանցագործություն
Կատեգորիա:Ներդրումներ
Կատեգորիա:Տնտեսություն
Կատեգորիա:Ֆինանսական խարդախություն