open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Հայաստանի շնորհապետական կուսակցություն

**Հայաստանի շնորհապետական կուսակցություն** (*ՀՇՊԿ*), գործող քաղաքական կուսակցություն։ Այն հիմնադրվել է 2024 թվականի մայիսի 28–ին Երևանում Գուրգեն Սիմոնյանի կողմից։ Վերջինս նաև հանդիսանում է կուսակցության ղեկավարը։

## Պատմություն
2024 թվականի մայիսի 28-ին ՀՀ ԳԱԱ նախկին գիտաշխատող Գուրգեն Սիմոնյանը հայտարարեց քաղաքական գործունեություն սկսելու մասին, նաև նախաձեռնելով նոր, այլընտրանքային քաղաքական կուսակցության ստեղծումը։

Կուսակցությունը դեմ է Հայաստանի նախկին և ներկա իշխող իշխանություններին, և ձգտում է ստեղծել այնպիսի կառավարություն, որը չի ներգրավվելու նախկին կառավարությունների անդամներին։ Կուսակցությունը Ազգային ժողովում չունի քաղաքական ներկայացուցչություն և ներկայումս հանդես է գալիս որպես արտախորհրդարանական ուժ։

## Գաղափարախոսություն
Կուսակցությունը հարում է մերիտոկրատիական արժեքներին և արժանիքների վրա հիմնված անհատների առաջխաղացմանը: Կուսակցությունը նաև ջատագում է կառավարությունում ավելի շատ կանանց ներգրավելու ակնառու պաշտոններում: Կուսակցությունը նույնականացվում է որպես եվրոպամետ և արևմտամետ: Կուսակցությունն աջակցում է Հայաստանի ժողովրդավարության ամրապնդմանը, բարեփոխումների իրականացմանը և եվրաինտեգրման խորացմանը, միաժամանակ աջակցելով Հայաստանի անդամակցությանը Եվրոպական միությանը:

Կուսակցությունը հանդես է գալիս երկրում ռուսական ազդեցության վերացման օգտին և աջակցում է Հայաստանի դուրս գալը Ռուսաստանի գլխավորած բոլոր կազմակերպություններից, այդ թվում ՝ Հավաքական անվտանգության պայմանագրի կազմակերպությունից (ՀԱՊԿ) և Եվրասիական տնտեսական միությունից (ԵԱՏՄ):

2024թ․ հունիսի 27-ի հարցազրույցի ժամանակ Գուրգեն Սիմոնյանը քննադատել է Ռուսաստանի դերը Լեռնային Ղարաբաղի Երկրորդ պատերազմում, նշելով որ «Ռուսաստանը Ադրբեջանի հետ հարձակվել է մեզ վրա», ինչպես նաև քննադատել է ռուսամետ ուժերին Հայաստանում ապակայունացնելու, կառավարական շենքերի վրա հարձակվելու և իշխանությունը ապօրինի զավթելու փորձերի համար։ Սիմոնյանը նաև աջակցում է Ամերիկայի Միացյալ Նահանգների հետ Հայաստանի ռազմական կապերը զարգացնելու աշխատանքները և սատարում է Հայաստանին արևմտյան երկրներից զենք գնելու քաղաքականությանը։

2024թ․ հուլիսին Գուրգեն Սիմոնյանը կոչ էր արել դուրս բերել Հայաստանում տեղակայված բոլոր ռուսական զորքերը։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Կուսակցություններ ըստ գաղափարախոսության
Կատեգորիա:Հայաստանի եվրոպամետ կուսակցություններ
Կատեգորիա:Հայաստանի լիբերալ կուսակցություններ
Կատեգորիա:Հայաստանի կուսակցություններ
ՀՀ հպարտ քաղաքացու անձնագիր

մինի|Հպարտ քաղաքացու անձնագիր
**ՀՀ հպարտ քաղաքացու անձնագիր**, 2020 թվականի Հայաստանի սահմանադրական հանրաքվեի «Այո» քարոզչական կողմի նախընտրական բուկլետ, որը հիշեցնում է հայկական անձնագիր՝ կապույտ գույնով, «ՀՀ հպարտ քաղաքացու անձնագիր» գրառումով և Հայաստանի ու Արցախի միասնական քարտեզներով։ Այս բուկլետը նպատակ ուներ ներկայացնելու սահմանադրական փոփոխությունների կարևորությունը և համոզելու քաղաքացիներին աջակցել «Այո» քվեարկությանը։ «ՀՀ հպարտ քաղաքացու անձնագիր» բուկլետը պոպուլիստական քարոզչական գործիք էր, որը ստեղծվել էր զանգվածային աջակցություն և հուզական ներգրավվածություն ապահովելու համար՝ առանց երկարաժամկետ ռազմավարական հաշվարկների։ Այն ընդգծում էր ազգային ինքնությունը, միասնությունը և հպարտության զգացումը՝ առանց խորքային քննարկման այն հարցերի, որոնք իսկապես պետք է լուծվեին քաղաքական և իրավական մակարդակներում։

## Սահմանադրական հանրաքվե

2020 թվականին նախատեսված հանրաքվեի հիմնական նպատակը իշխող Իմ քայլը դաշինքի քաղաքականությունը չկիսող Սահմանադրական դատարանի նախագահ Հրայր Թովմասյանի և ՍԴ անդամների լիազորությունների դադարեցումն էր, ինչը ներկայացվում էր որպես արդարադատության բարեփոխման միջոց։ Սակայն ընդդիմադիրները դա դիտարկում էին որպես վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանի կողմից դատական համակարգի նկատմամբ վերահսկողություն սահմանելու փորձ։

«ՀՀ հպարտ քաղաքացու անձնագիրը» կազմին Հայաստանի և Արցախի քարտեզներն էին՝ ընդգծելով նրանց միասնականությունը։ Այս մոտեցումն արտացոլում էր Արցախի հարցի խաղաղ կարգավորման հարցում Նիկոլ Փաշինյանի ունեցած մոտեցումները, որոնք կտրուկ փոխվեցին 2020 թվականի պատերազմից հետո՝ ընդհուպ դառնալով հակադիր, ընդունելով Արցախը որպես Ադրբեջանի մաս և պայքար սկսելով Արցախ անվանման կիրառությունների դեմ։

Մոտեցման այս փոփոխությունները փաստում են, որ հանրաքվեի քարոզչական արշավն ավելի շատ ուղղված էր կարճաժամկետ նպատակների իրականացմանը, քան իրական քաղաքական հաշվարկներին։

## Բուկլետի բովանդակություն
«ՀՀ հպարտ քաղաքացու անձնագիր» բուկլետը ներառում էր հետևյալ հիմնական գաղափարները.

# Սահմանադրական փոփոխությունների անհրաժեշտությունը – Ներկայացվում էր, թե ինչու է անհրաժեշտ փոփոխել գործող սահմանադրությունը՝ արդարադատության համակարգի բարեփոխման և ժողովրդավարության ամրապնդման տեսանկյունից։
# Առաջարկվող փոփոխությունները – Նկարագրվում էին սահմանադրական փոփոխությունները, ներառյալ Սահմանադրական դատարանի կազմի և գործունեության նոր մոդելը։
# Քաղաքացիների մասնակցության կարևորությունը – Կոչ էր արվում քաղաքացիներին ակտիվորեն մասնակցել հանրաքվեին՝ նշելով, որ դա կարևոր է երկրի ապագայի համար։
# «Այո» քվեարկության հիմնավորումները – Շեշտադրվում էր, որ «Այո»-ն կնպաստի երկրի զարգացմանն ու արդարադատության համակարգի բարելավմանը։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:2020 Հայաստանում
Կատեգորիա:Նիկոլ Փաշինյան
Դոնալդ Առնոլդ

**Դոնալդ Ջոն Առնոլդ** (անգլերեն՝ *Donald John Arnold.* ), կանադացի նախկին մարզիկ-թիավարող, օլիմպիական չեմպիոն։ Ծնվել է Բրիտանական Կոլումբիայի Քելոունա քաղաքում:

Ոսկե մեդալի է արժանացել 1956 թվականին Մելբուռնում կայացած ամառային օլիմպիական խաղերում Արչիբալդ ՄակՔինոնի, Լորն Լումերի և Ուոլթեր Դ'Հոնդի հետ մեծ հաջողությամբ հանդես գալով քառյակների մրցապայքարում:

1958 թվականին Բրիտանական կայսրության և Համագործակցության խաղերում Առնոլդը ոսկե մեդալ է նվաճել *ութնյակների* և արծաթե մեդալ՝ *քառյակների* մրցումներում։ 1960 թվականին Հռոմում անցկացված ամառային օլիմպիական խաղերում կանադական թիմի կազմում արծաթե մեդալի է արժանացել *ութնյակների* մրցապայքարում:

Դոնալդ Առնոլդը մահացել է 2021 թվականին՝ 85 տարեկան հասակում, Բրիտանական Կոլումբիայի Հյուսիսային Վանկուվեր քաղաքում, սրտի անբավարարությունից:

## Մեծարում
Առնոլդը 1958 թվականին ընդգրկվել է Կանադայի օլիմպիական փառքի սրահում, 1966 թվականին՝ Բրիտանական Կոլումբիայի մարզական փառքի սրահում, 1993 թվականին՝ Բրիտանական Կոլումբիայի համալսարանի մարզական փառքի սրահում:

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
*  Olympedia-ում
*  World Rowing-ում

Կատեգորիա:1935 ծնունդներ
Կատեգորիա:2021 մահեր
Կատեգորիա:Բրիտանական Կոլումբիայի համալսարանի շրջանավարտներ
Կատեգորիա:Կանադացի օլիմպիական մարզիկներ
Կատեգորիա:Կանադացի օլիմպիական մեդալակիրներ
Կատեգորիա:Կանադացի օլիմպիական չեմպիոններ
Վալպինսոնի լողացողը

**«Վալպինսոնի լողացողը** (), ֆրանսիացի նկարիչ, 19-րդ դարի եվրոպական ակադեմիզմի խոշոր ներկայացուցիչ, դիմանկարիչ Դոմինիկ Էնգրի նկարներից։ Այս ստեղծագործությունը հեղինակը վրձնել է 1808 թվականին։ Յուղաներկով կտավի չափերն են 146 × 97,5 սմ։

Այսօր «*Վալպինսոնի լողացողը*» ստեղծագործությունը պահպանվում և ցուցադրվում է Լուվրում (Փարիզ, Ֆրանսիա)։

## Պատմություն
Նկարի ժամանակակից անվանման «*Վալպինսոն*» հատվածն առաջացել է կտավի նախկին սեփականատերերից մեկի՝ Լեոնարդ Վալպինսոնի ազգանունից։ 

Ի սկզբանե «Վալպինսոնի լողացողը» ստեղծագործությունը քննադատների կողմից դրականորեն չի ընդունվել, սակայն, հիսնամյակ անց, երբ Էնգրն արդեն հանրաճանաչ էր, Գոնկուր եղբայրները գրեցին, որ «*անձամբ [[Ռեմբրանդ վան Ռեյն|Ռեմբրանդը]] կնախանձեր այն գունատ կնոջ սաթի գույն իրանին*», իսկ Լուվրը բնութագրել է նկարը որպես  «*ներդաշնակ ուրվագծերի և նուրբ լույսի գլուխգործոց*»։

Շառլ Բոդլերը նկարագրել է կտավը որպես «*խորքային ցանկասիրության համադրությունը հիրավի անմեղության, կուսության հետ*»։ 

Արվեստաբան Ռոբերտ Ռոզենբլյումը գրել է, որ «*նկարն առաջացնում է ժամանակի կախարդական կանգի զգացողություն*»։

## Նկարագիր
Էնգրը նկարում ցույց չի տվել ակներև սեքսուալություն, այլ հանգիստ ու համաչափ հեշտասիրություն։

Հեղինակը կտավում վրձնել է մերկ լողացող կնոջ՝ մեջքով դեպի դիտողը։

## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն
* Rosenblum, Robert. *Ingres*. London: Harry N. Abrams, 1990. 
* Siegfried, Susan & Rifkin, Adrian. *Fingering Ingres*. Wiley-Blackwell, 2001. 

## Արտաքին հղումներ
* «Վալպինսոնի լողացողը» ստեղծագործությունը Լուվրի թանգարանի կայքում

Կատեգորիա:1808 նկարներ
Կատեգորիա:Դոմինիկ Էնգրի նկարներ
Կատեգորիա:Լուվրի նկարներ
Կատեգորիա:Մերկ կանանց պատկերով նկարներ
Կատեգորիա:Ֆրանսիայի գեղանկարչություն
ՀԱՅ ասոցիացիա

**«ՀԱՅ» ասոցիացիա**, բարեգործական կազմակերպություն, հիմնադրվել է 2016 թվականին Իսպանիայի Վալենսիա քաղաքում։ Ասոցիացիայի գործունեության հիմքում «Հայ Մանուկ» ծրագիրն է, որը ֆինանսապես աջակցում է հայ ընտանիքներին արտամարմնային բեղմնավորման միջոցով երեխա ունենալու հարցում։

## Պատմություն
Ասոցիացան հիմնադրել է Տիգրան Հակոբյան Հովհաննիսյանը, 2016 թվականին։ Ասոցիացիայի ստեղծման հիմքում ընկած է Տիգրան Հակոբյան Հովհաննիսյանի ընկերոջ պատմությունը։

## Գրասենյակներ
«ՀԱՅ» ասոցիացիան ունի գրասենյակներ Հայաստանում և ԱՄՆ-ում։

### Հայաստան
Հայաստանում «ՀԱՅ» ասոցիացիայի գրասենյակը ղեկավարում է Լիլիթ Ադիբեկյանը։

### ԱՄՆ
ԱՄՆ-ի Լոս Անջելես քաղաքում  ստեղծվել է «ՀԱՅ» ասոցիացիայի մասնաճյուղը՝ կոչվելով «ՀԱՅ Նորթ Ամերիկա»: Գրասենյակի ղեկավարը Արթուր Գալստյանն է։

## «Հայ Մանուկ» ծրագիր
Ասոցիացիայի գործունեության հիմքում «Հայ Մանուկ» ծրագիրն է, ծրագիրը աջակցում է հայ ընտանիքներին արտամարմնային բեղմնավորման միջոցով երեխա ունենալու հարցում։ Ծրագրի շրջանակներում ծնվել է ավելի քան 100 երեխա։ Ասոցիացիայի գործունեությունը նոր թափ է ստացել, երբ ծրագրին է միացել ամերիկահայ բժիշկ Գևորգ Սեդրակյանը, որը դարձել է ծրագրի գլխավոր հովանավորը։

## Ծանոթագրություններ


## Արտաքին հղումներ
* Յութուբյան ալիք
* Ֆեյսբուքյան էջ
* Պաշտոնական կայք

Կատեգորիա:Հայկական կազմակերպություններ
Արջի մորթին

**«Արջի մորթին»**, Սերո Խանզադյանի պատմվածքներից է, որը զետեղված է 1983 թվականին հրատարակված Երկերի վեցհատորյակի վեցերորդ հատորում՝ «Կորած արահետներ» շարքի մեջ, գրվել է 1964 թվականին։

## Գնահատական
Մարդկային ցավագին ապրումների, հաճախ ողբերգական ավարտ ունեցող դեպքերի առիթ են
դառնում լեռնաշխարհում դարերից եկած սովորությունները: Դրանք մի դեպքում ազգային
արմատներին մոտ մնալու, մարդկայինը, գեղեցիկը պահպանելու, ժամանակների փորձություններին
դիմակայելու նշանակություն ունեն, մի այլ դեպքում այն աստիճան անհեթեթ են, որ չեն կարող
տեղավորվել մարդկային նորմալ բանականության սահմաններում:
## Սյուժե

Լեռնախխարհում դարերի խորքից եկած սովորություն կար, որ երբ ջահել տղաներից մեկը ցանկանում էր ամուսնանալ, ապա անխախտ օրենք էր, որ նա նորահարսի ոտքերի տակ  փռեր իր ձեռքով տապալած գազանի մորթին, ապա հարսի պարանոցին գցի լուսանի կամ հովազի ժանիքների շարան, այլապես նրան աղջիկ չեն տա, և աղջիկն էլ չի ամուսնանա նրա հետ: Սա գուցե թե նորափեսայի տղամարդկայնությունը, խիզախությունը, քաջությունը և այլ որակներ բնութագրող հանգամանք է, բայց անհեթեթ է, որ դարձել է ամուսնության համար գլխավոր նախապայման : Այս սովորույթը Ներսեսի համար վերածվում է ողբերգության, որն էլ նրան օտարում է գյուղի անցուդարձից, մարդկանցից, դարձնում ինքնամփոփ, մենակյաց:  Գյուղի սովորության համաձայն հենց մեկի տղան դառնում է տասներկու-տասներեք տարեկան, հայրը ծախում է իր վերջին ոչխարը, որպեսզի որդու համար հրացան գնի: Գյուղում միայն Ներսեսն է, որը չունի հրացան, չի գնում որսի և չի ուտում որսի միս: 
Ներսեսը նշանված էր համագյուղացի Թումասի գեղեցկուհի աղջկա հետ: Թուխ էր Թումասի աղջիկը, որի հասակը շիփ-շիտակ էր: Սակայն Ներսեսը երկար ժամանակ չի կարողանում արջ սպանել և մորթին նվիրել հարսնացուին ու ամուսնանալ նրա հետ: «Սիրտս մի խորովի, Ներսե՛ս, երկնքից էլ լինի, մորթին բեր»: Ներսեսը դիմում է անուղղելի ու ամոթաբեր քայլի: Սպանում է որսկան Մանվելի դրած թակարդն ընկած արջին, ապա մորթին բերում հարսնացուին, որն էլ վերածվում է ողջ կյանքում իրեն ուղեկցող տառապագին ցավի ու ողբերգության: Ստոր է վարվում որսկան Մանվելը, ով հարսանիքի ամենաթեժ պահին բացում է գաղտնիքը: «Էս արջը Ներսեսը չի խփել:-Էս հարսանիքը հարամ է,- որոտաց ծերունի Մանվելը և արջի մորթին դեն նետելով դուրս եկավ հարսանքատնից»: Այնուհետև Թումասը հայտնվում է Ներսեսի դիմաց և աղջկա թևը խլելով՝ տանում է իր հետ նաև արջի մորթին: Թեև Ներսեսը և որսկան Մանվելը զղջում են իրենց արարքների համար, սակայն այս ամենից հետո անիմաստ է դառնում որսկան Մանվելի զղջումը, և ծերունի   Ներսեսի հիշողություններում նա մնում է որպես նենգ ու ստոր արարած:

## Կերպարներ

* Թումաս
* Մանվել
* Ներսես
* Թումասի աղջիկը

## Ծանոթագրություներ


Կատեգորիա:Սերո Խանզադյանի ստեղծագործություններ
Կատեգորիա:1964 գրքեր
Ռահշան Էջևիթ

**Ռահշան Էջևիթ** (, ), թուրք պետական և քաղաքական գործիչ, գրող և նկարչուհի։ Չորս անգամ եղել է Թուրքիայի երկրորդ կինը ամուսնու՝ Բյուլենթ Էջևիթի վարչապետության ընթացքում։

## Կենսագրություն
[thumb|left|Ռահշանի և [Բյուլենթ Էջևիթ|Բյուլենթ Էջևիթի հուշարձանը Իզմիրում]]
Ծնվել է Թուրքիայի Բուրսա քաղաքում: Ծնողները ծագումով Սալոնիկից են և 1920 թվականին բնակչության փոխանակումից հետո տեղափոխվել են Շապին Գարահիսար: Հայրը Նամըք Զեքի Արալն էր, իսկ մայրը՝ Զահիդե Արալը։ 1944 թվականին ավարտել է Ստամբուլի Ռոբերտ քոլեջի ամերիկյան միջնակարգ դպրոցը։ 1946 թվականին ամուսնացել է իր դասընկերոջ՝ Բյուլենթ Էջևիթի հետ։ 

1980 թվականին գեներալ Քենան Էվրենի գլխավորությամբ տեղի ունեցած հեղաշրջումից հետո նրա ամուսինը բանտարկվել և ցմահ հեռացվել է ակտիվ քաղաքական գործունեությունից։ Բյուլենթ Էջևիթի Հանրապետական ժողովրդական կուսակցությունը արգելվել է: Հետևաբար, 1985 թվականի նոյեմբերի 14-ին Ռահշան Էջևիթը ստեղծել է նոր ձախ կենտրոնամետ սոցիալ- դեմոկրատական քաղաքական ուժը՝ Դեմոկրատական ձախ կուսակցություն, և ղեկավարել այն մինչև 1987 թվական, երբ ամուսնու քաղաքականությամբ զբաղվելու արգելքը հանվել է։ 

1989-2004 թվականներին եղել է Դեմոկրատական ձախ կուսակցության փոխնախագահ և պատասխանատու է եղել կազմակերպչական գործունեության համար։ Դարձել է նոր Դեմոկրատական ձախ ժողովրդական կուսակցության առաջնորդ 2010 թվականի հունվարի 17-ին, երբ Դեմոկրատական ձախ կուսակցությունը, կարծես, այլևս շանսեր չուներ ընտրություններում տեղեր ստանալու համար։ Այն բանից հետո, երբ Քեմալ Քըլըչդարօղլուն դարձել է Հանրապետական ժողովրդական կուսակցության առաջնորդ և հրաժարվել է աջ գաղափարախոսությունից, նա լուծարելէ իր նոր կուսակցությունը և բազմաթիվ անդամներով միացել արդեն Սոցիալ-Դեմոկրատական Հանրապետական ժողովրդական կուսակցությանը։

2006 թվականի նոյեմբերի 5-ին մահացել է նրա ամուսինը գրեթե 6 ամիս դեղորայքային կոմայից հետո։ Ռահշան Էջևիթը մահացել է 2020 թվականի հունվարի 17-ին Անկարայի հիվանդանոցում և մի քանի օր անց թաղվել ամուսնու կողքին՝ Թուրքիայի պետական գերեզմանատանը։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:21-րդ դարի թուրք քաղաքական գործիչներ
Կատեգորիա:Թուրքիայի կին քաղաքական գործիչներ
Կատեգորիա:Թուրքիայի քաղաքական գործիչներ
Կատեգորիա:Թուրքիայի քաղաքական կուսակցությունների առաջնորդներ
Barerar.am

**Barerar.am**, բարեգործական հարթակ (կայք և հավելված), որը ստեղծվել է 2024 թվականին՝ «Վարդանյան ընտանիք» բարեգործական հիմնադրամի նախաձեռնությամբ։

## Նպատակ
]

Barerar.am-ը հնարավորություն է ստեղծում առանց որևէ միջնորդի օգնելու կարիքավոր ընտանիքներին։ Սա Հայաստանում բարեգործության ոլորտում նմանատիպ առաջին նախագիծն է։

## Գործունեության սկզբունքներ
Հարթակում ներկայացվում են տեսանյութեր երեխա ունեցող նպաստառու (սոցիալապես անապահով), ծայրահեղ ծանր պայմաններում գտնվող ընտանիքների մասին։ Շաբաթական մեկ անգամ հարթակում հրապարակվում է մեկ ընտանիքի պատմություն։

Բարերարից օգնությունը ընտանիքներին հասնում է անմիջականորեն՝ առանց որևէ ֆիզիկական անձի կամ կազմակերպության միջնորդության։ Ընտանիքներին օգնելու համար յուրաքանչյուր անձ կարող է կատարել գումարի փոխանցում՝ ընտանիքի ծնողի հաշվեհամարին կամ Հայաստանում գործող վճարային համակարգերի միջոցով։

Այն քաղաքացիները, որոնք ցանկանում են ծանոթանալ ընտանիքի հետ, կարող են զանգահարել հարթակում ներկայացված հեռախոսահամարով, կատարել տեսազանգ կամ անմիջապես այցելել ընտանիքին՝ հարթակում նշված հասցեով։ Հարթակի գործունեությանը պարբերաբար միանում են Հայաստանում հանրահայտ բազմաթիվ մարդիկ։

## Հավելյալ
Barerar.am կայքը և հավելվածը չեն հետապնդում որևէ ֆինանսական շահ և չեն գանձում միջնորդավճար։ Փոխանցված գումարն ամբողջությամբ հասնում է կարիքավոր ընտանիքին։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:2024 հիմնադրումներ
Կատեգորիա:Բարեգործական կազմակերպություններ
Կատեգորիա:Բջջային հավելվածներ
Կատեգորիա:Հայկական կայքեր
Քարե ծաղիկ

«**Քարե ծաղիկ**», հայ գրող Սերո Խանզադյանի պատմվածքներից, զետեղված է «Կորած արահետններ» շարքում, որը լույս է տեսել 1964 թվականին։

## Սյուժե
Նռան Ավիսը այգեգործ է։ Աշնանը այգիներից տուն վերադառնալիս նա միշտ իրեն հանդիպած երեխաներին մի-մի բուռ նուռ է տալիս։ Գուցե սա է եղել պատճառը, որ նրան Նռան Ավիս են կոչել։ Զարմանալին այն է, որ նա նուռը տալիս է միայն շատ փոքր երեխաներին։ Աշնանը այգիներում նուռը ծանրանում է քաղցրությունից և վայր ընկնում։ Նռան հետ փլվում է նաև Ավիսի սիրտը, նա իր մեջ զգում էր դատարկություն։
Տասներկու տարի էր Ավիսը ամուսնացել էր Ծովերի հետ։

«Այգին պտուղ ուներ, ինքը՝ ոչ։ Նռնենին երեք տարեկանում է պտուղ տալիս»։

Ծովերը կեսօրին միշտ հաց էր տանում  ամուսնու համար։ Միասին նստում էին ծառի տակ՝ հաց ուտում։ Եվ մի անգամ Ծովերը խնդրում է իր ամուսնուն, որ իրեն բաց թողնի, և նոր հավք գտնի իր համար։ Եվ ամեն անգամ Ավիսը հրաժարվում էր։ Ավիսի բախտի հավքը Ծովերն էր։ Եվ մի անգամ ևս լսելով Ծովերի աղերսանքը Ավիսը համաձայնում է իրեն բաց թողնել։ Նռան Ավիսը մոտիկ գյուղից իր համար նոր կին է բերում, իսկ Ծովերն էլ ամուսնանում է իրենց գյուղի տրակտորիստի հետ։ Նռան Ավիսը խենթ չէր, որ բաց էր թողել Ծովերի նման կնոջը։ Պարզապես հասկացել էր, որ ծառը պտուղով է գեղեցիկ։ 

«Ամեն էակ իր կյանքի իմաստը տեսնում է պտուղի, զավակի մեջ։ Սա է կյանքը։ Սրանից դուրս ամեն ինչ դատարկ է»։ 

Ավիսը նոր կնոջից զավակ է ունենում։ Նոր ամուսնուց զավակ է ունենում նաև Ծովերը։ Սակայն նրանց երկուսի համար էլ դատարկ են մնում ձորն ու աշխարհը։ Ամեն անգամ, երբ Ավիսը այգի էր գնում, միշտ Ծովերի տան մոտով էր անցնում, թեև այգի տանող ճանապարհն այդ կողմով չէր։ Ծովերի շողքը տեսնելու համար միշտ երկարացնում էր իր ճանապարհը։ Սակայն Ծովերը ոչ մի անգամ չի երևում ո՛չ իր տան բակում, ո՛չ պատշգամբում։

## Կերպարներ

* Նռան Ավիս

* Ծովեր

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Սերո Խանզադյանի ստեղծագործություններ
Կատեգորիա:1964 գրքեր
New Divide

**«New Divide»**,  Linkin Park ռոք խմբի երգը, որը թողարկվել է 2009 թվականի մայիսի 18-ին։  Տեսահոլովակի պրեմիերան կայացել է հունիսի 12-ին MySpace-ում, իսկ սինգլը թողարկվել է 2009 թվականի հունիսի 15-ին։

Խմբի պաշտոնական YouTube-ալիքում տեսահոլովակն ունի ավելի քան 500 միլիոն դիտում։

## Ստեղծում
2007 թվականին Linkin Park «What I’ve Done»-ի երգը դարձել է «Տրանսֆորմերներ» ֆիլմի սաունդթրեքը։  Հիշելով հաջող համագործակցության մասին՝ ռեժիսոր Մայքլ Բեյը, որն աշխատել է «Տրանսֆորմերներ։ Ընկածների վրեժը» ֆիլմի շարունակության վրա, կապվել Է Linkin Park-ի հետ և առաջարկել կրկին միասին աշխատել։  Հանդիպման ժամանակ Բեյը երաժիշտներին ցույց է տվել հատվածներ ֆիլմից, որպեսզի նրանց համար ավելի հասկանալի լինի, թե ինչ ոգով է լինելու ֆիլմը, և այդ տրամադրությամբ նրանք սկսել են  գրել։  Այն բանից հետո, երբ երգը պատրաստ էր, Linkin Park-ը հանդիպել է կոմպոզիտորներ Հանս Ցիմերի և Սթիվ Յաբլոնսկու հետ, և նրանք միասին գրել են «New Divide»-ի տարբեր մեկնաբանությունները։  Մայք Շինոդայի խոսքով՝ երգի վերնագիրը ծնվել է ֆիլմի սյուժեից. «Կա մի պահ, երբ Սեմը թողնում է իր անցյալը և սկսում շարժվել նոր ուղղությամբ, և նրա համար ամենադժվարը անցյալի և ապագայի սահմանն անցնելն է։  Այստեղից էլ եկել է երգի անվանումը»։

## Երգացանկ

## Հիթ-շքերթներ

### Շաբաթական հիթ-շքերթներ

### Տարեվերջյան հիթ-շքերթներ

## Հավաստագրումներ

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* 

Կատեգորիա:Linkin Park-ի երգեր
Կատեգորիա:Ալտերնատիվ ռոք երգեր
Կատեգորիա:Երգեր այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Ռոք երգեր
Տաբեա Կեմմե

**Տաբեա Կեմմե** (, ), գերմանացի ֆուտբոլիստ, որը անգլիական «Արսենալ» ակումբի կիսապաշտպան է եղել Ֆուտբոլային միության կանանց սուպեր լիգայում մինչև 2020 թվականի հունվարը և Գերմանիայի կանանց ազգային հավաքականում։ Նա նաև 12 տարի խաղացել է գերմանական «Տուրբինե» ակումբում։

Երիտասարդական մակարդակում և չափահաս կարիերայի առաջին երկու մրցաշրջաններում Կեմմեն խաղում էր որպես հարձակվող։ Տեղափոխվել է ավելի պաշտպանողական խաղային դիրքեր՝  2010 թվականի ֆուտբոլի աշխարհի մինչև 20 տարեկանների առաջնությունում ելույթ ունենալով Գերմանիայի մինչև 20 տարեկանների հավաքականում։ «Տուրբինի» կազմում երկար տարածությունից խփված 2 գոլերը Գերմանիայի ֆուտբոլային միությունը  ընդրկվել են 2014/2015 մրցաշրջանի կանանց 10 լավագույն գոլերի կարճ ցուցակում։

Ֆուտբոլային կարիերան համատեղել է Բրանդենբուրգի ոստիկանական քոլեջում սովորելու հետ։

## Վաղ կենսագրություն
Հաճախել է Պոտսդամի Ֆրիդրիխ Լյուդվիգ Յանի անվան մարզադպրոց, որն ունի էլիտար ծրագիր աղջիկ ֆուտբոլիստների համար: Դպրոցը ունի շատ սերտ կապեր «Տուրբինե» ֆուտբոլային ակումբի հետ։

## Ակումբային կարիերա
2006 թվականին սկսել է մարզվել և խաղալ «Տուրբինի» պատանեկան թիմերում, իսկ 2008 թվականին հասել է ակումբի հիմնական թիմի կազմում ընդգրկվելուն, որտեղ անցկացրել է ընդհանուր առմամբ 12 տարի: 2018 թվականի հուլիսին 27-ամյա ֆուտբոլիստը տեղափոխվել է անգլիական «Արսենալ»։ Մշտական վնասվածքների պատճառով 2020 թվականի հունվարի 14-ին հայտարարել է պրոֆեսիոնալ ֆուտբոլից հեռանալու մասին։

## Կարիերա հավաքականում
2011 թվականի հոկտեմբերի 22-ին առաջին անգամ հրավիրվել է Գերմանիայի կանանց հավաքական մասնակցելու 2013 թվականի կայանալիք Եվրոպայի կանանց առաջնության ընտրական փուլի Ռումինիայի դեմ խաղին, բայց այս խաղում խաղադաշտ դուրս չի եկել: Նորամուտը նշել է ազգային հավաքականի կազմում Խորվաթիայի հետ հաղթական (8:0) խաղում, որը տեղի է ունեցել 2013 թվականի նոյեմբերի 27-ին՝ 2015 թվականի կանանց աշխարհի առաջնության որակավորման փուլի շրջանակներում։ Հանդիպման 76-րդ րոպեին փոխարինել է Լեոնի Մայերին։ Ընդգրկվել է Գերմանիայի հավաքականի կազմում աշխարհի 2015 թվականի առաջնությունում և այդ մրցաշարում անցկացրել է 6 հանդիպում:

2016 թվականի ամառային Օլիմպիական խաղերում նա Գերմանիայի հավաքականի մեկնարկային պաշտպաններից մեկն է եղել՝ մրցաշարում մասնակցել է իր թիմի բոլոր հանդիպումներին բացի մեկից: Հավաքականի կազմում դարձել է օլիմպիական չեմպիոն։

### Գոլեր հավաքականում

## Նվաճումներ
### Ակումբային կարիերա
**Տուրբին**

* ՈՒԵՖԱ Չեմպիոնների լիգայի հաղթող՝ 2009/10
* ՈՒԵՖԱ Չեմպիոնների լիգայի եզրափակչի մասնակից՝ 2010/11
* Գերմանիայի չեմպիոն՝  2008/09, 2009/10, 2010/11, 2011/12
* Գերմանիայի Գավաթի եզրափակչի մասնակից ՝ 2008/09, 2010/11, 2012/13

### Միջազգային
**Գերմանիա**

* Աշխարհի չեմպիոն (մինչև 20 տարեկան)՝ 2010
* Աշխարհի առաջնության 3-րդ տեղ (մինչև 17 տարեկան)՝ 2008
* Եվրոպայի չեմպիոն (մինչև 17 տարեկան) ՝ 2008
* Ալգարվեի Գավաթի հաղթող՝ 2014
* Ամառային օլիմպիական խաղերի հաղթող ՝ 2016

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* 
* 
* Профиль на сайте DFB
* Player German domestic football stats at DFB

 
Կատեգորիա:2016 թվականի Ամառային օլիմպիական խաղերի չեմպիոններ
Կատեգորիա:Գերմանացի կին ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Գերմանիայի հավաքականի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Կանանց ֆուտբոլի կիսապաշտպաններ
Կատեգորիա:Կանանց ֆուտբոլի հարձակվողներ
Կատեգորիա:Կանանց ֆուտբոլի պաշտպաններ
Սոյու

**Կան Ջիհեն** (, ,), առավել հայտնի է որպես **Սոյու**, հարավկորեացի երգչուհի։ Sistar գըրլ բենդի նախկին անդամ, որտեղ առաջատար վոկալիստ էր։

## Կյանք և կարիերա
### 1992-2010՝ վաղ կյանք և կարիերայի սկիզբ
Սոյան ծնվել է 1992 թվականի փետրվարի 12-ին Կորեայի Հանրապետությունում՝ Ջեջու կղզում: Մինչ առաջնաելույթը լիցենզավորված վարսահարդար էր և աշխատում էր մասնագիտությամբ: Սոյան հայտնի էր որպես Cube Entertainment-ի պրակտիկանտ և ի սկզբանե պետք է առաջնաելույթ ունենար որպես 4Minute-ի անդամ: Սոյուն ասել է, որ ինքը չի ընդգրկվել խմբում, քանի որ շատ բան է պակասում իրեն, և ի սկզբանե ենթադրվում էր, որ նա կլինի Կվոն Սո Հյոնի տեղում: Փոխարենը Սոյուն լսումներ է անցել Starship Entertainment-ում՝ կատարելով Navi-ի On The Road» երգի քավեր տարբերակը, իսկ 2010 թվականի հունիսին պրակտիկայից հետո իր առաջնաելույթը կատարել է որպես Sistar խմբի անդամ: Խումբը զգալի ժողովրդականություն է ձեռք բերել 2011 թվականին իր «So Cool» հիթային սինգլի թողարկումից հետո:

### 2017-ներկա՝ սոլո առաջնաելույթ
աջից|մինի|300x300փքս|Սոյան 2016 թվականի ապրիլին
Այն բանից հետո, երբ *Sistar* խումբը կազմալուծվել է 2017 թվականի հունիսին, Սոյուն շարունակել է իր երաժշտական կարիերան և իր առաջնահամերգը կատարել է որպես մենակատար երգչուհի նույն *Starship Entertainment* գործակալությունում: Նա մասնակցել է «K.Will *Part.1 Nonfiction*» չորրորդ ալբոմի ձայնագրմանը։ Ձայնագրելով 2017 թվականի սեպտեմբերի 26-ին թողարկված «Let Me Hear You Say» անվանումով երկրորդ թրեքի խմբաքանակը: Հոկտեմբերի 26-ին թողարկել է «Monitor Girl»-ի համատեղ թրեքը *Geeks*-ից Լուիի հետ, Սա 2012 թվականին «Officially Missing You, Too»-ից հետո նրանց երկրորդ համատեղ աշխատանքն է։ Նոյեմբերի 16-ին Սոյուն Սոն Սիգենի հետ թողարկել է «I Still»-ը՝ որպես իր առաջիկա սոլո ալբոմի նախնական երգ։ Նոյեմբերի 28-ին հաստատվել է, որ նա կդառնա նոր գեղեցկության ծրագրի հաղորդավար, որը կոչվում է «*Soyouxhani ' s Beauty View»*, որը սկսել է թողարկվել դեկտեմբերի 28-ին: Դեկտեմբերի 13-ին Սոյուն թողարկել է իր «*Re:Born»* սոլո ալբոմի առաջին մասը «The Night» սինգլով, որում ներկայացված էր ռեփերական դուետ Geeks-ի մասնակցությամբ, որի պրոդյուսերը եղել է *Primary*-ը:

2020 թվականի հունիսի 28-ին իր վերջին թողարկումից մեկ տարի և ինը ամիս անց Սոյան թողարկել է «Gotta Go»-ն: Այս երգը EDM ոճի ռեգետոն է և ուղեկցվում է երաժշտական տեսահոլովակով, որը թողարկվել է *Starship Entertainment*-ի յուԹյուբյան ալիքում:

## Սկավառակագրություն
* *Re:Born* (2017)
** *Re:Fresh* (2018)

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Ապրող անձինք
Կատեգորիա:Կին
Կատեգորիա:Հարավկորեացի երգիչներ
Կատեգորիա:Հարավկորեացի երգչուհիներ
Կատեգորիա:Հարավկորեացի հաղորդավարներ
Կատեգորիա:Հարավկորեացի պարողներ
Մարտինա Ֆոս-Թեքլենբուրգ

**Մարտինա Ֆոս-Թեքլենբուրգ** (, ),  գերմանացի ֆուտբոլիստուհի, որը խաղացել է կիսապաշտպանի և հարձակվողի դիրքում, այնուհետև եղել է մարզիչ: Խաղացել է Գերմանիայի հավաքականում։ Աշխարհի առաջնության արծաթե մեդալակիր (1995), Եվրոպայի քառակի չեմպիոն (1989, 1991, 1995, 1997)։

## Կարիերա
### Ակումբային
Մարտինա Ֆոսը Սիլվիա Նայդի և Դորիս Ֆիտշենի հետ միասին Գերմանիայի ամենահաջողակ կին ֆուտբոլիստներից մեկն է: Ակումբային կարիերայի ընթացքում դարձել Է Գերմանիայի վեցակի չեմպիոն(1984/85, 1989/90, 1990/91, 1991/92, 1993/94, 1999/00) և երկրի քառակի գավաթակիր (1982/83, 1988/89, 1992/93, 1997/98)։

### Հավաքականում
1984 թվականի հոկտեմբերի 3-ին Ֆինլանդիայի դեմ խաղում նորամուտն է նշել ազգային հավաքականի հիմնական կազմում։ Առաջին գոլը խփել է 1986 թվականի հուլիսի 27-ին Իսլանդիայի հավաքականի դարպասը։ Հավաքականի կազմում դարձել է աշխարհի առաջնության արծաթե մեդալակիր (1995) և Եվրոպայի քառակի չեմպիոն (1989, 1991, 1995, 1997)։

### Մարզչական
2008 թվականի փետրվարի 12-ից մինչև 2011 թվականի փետրվարի 17-ը եղել է «Դույսբուրգ 2001» ֆուտբոլային ակումբի գլխավոր մարզիչը։ Թիմը հաղթանակ է տարել ՈՒԵՖԱ-ի գավաթում (2008/09) և Գերմանիայի Գավաթում (2008/09, 2009/10): 2011 թվականի հունիսին պայմանագիր է կնքել «Յենա» ակումբի հետ, սակայն արդեն հաջորդ տարվա հունվարին դարձել է Շվեյցարիայի կանանց հավաքականի գլխավոր մարզիչը։

2019-2023 թվականներին գլխավորել Է Գերմանիայի հավաքականը։

## Անձնական կյանք
2009 թվականի հոկտեմբերի 1-ին ամուսնացել է Հերման Թեքլենբուրգի հետ՝ վերցնելով Ֆոսս-Թեքլենբուրգ կրկնակի ազգանունը։ Դաստիարակում է նախորդ ամուսնությունից դստերը։

## Նվաճումներ
### Ակումբային

* Գերմանիայի առաջնություն չեմպիոն՝ (6) 1984/85, 1989/90, 1990/91, 1991/92, 1993/94, 1999/00
* Գերմանիայի գավաթի գավաթակիր՝ (4) 1982/83, 1988/89, 1992/93, 1997/98

### Հավաքականում
* Աշխարհի առաջնության արծաթե մեդալակիր՝ 1995
* Առաջնության հաղթող՝ (4) 1989, 1991, 1995, 1997

### Մարզչական
* ՈՒԵՖԱ գավաթի գավաթակիր 2008/09
* Գերմանիայի գավաթի հաղթող (2) 2008/09, 2009/10

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Профиль Мартины Фосс-Текленбург на сайте Немецкого футбольного союза

Կատեգորիա:Գերմանացի կին ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Գերմանացի ֆուտբոլային մարզիչներ
Կատեգորիա:Գերմանիայի հավաքականի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Կանանց ֆուտբոլի կիսապաշտպաններ
Կատեգորիա:Կանանց ֆուտբոլի հարձակվողներ
Կատեգորիա:Ֆուտբոլային մարզիչներ այբբենական կարգով
Էրիկ Բեդար

**Էրիկ Բեդար** (ֆրանսերեն՝ *Éric Bédard.* ), կանադացի շորթթրեքիստ, ով նվաճել է 4 օլիմպիական մեդալ (2 ոսկի, 1 արծաթ, 1 բրոնզ)։ 2006 թվականի ձմեռային օլիմպիական խաղերում մասնակցել է երեք անհատական մրցումների և 500 մետր չմշկավազքում զբաղեցրել չորրորդ տեղը։ Նա նաև 5000 մետր փոխանցումավազքի մրցումներում գլխավորել է կանադական թիմը՝  նվաճելով արծաթե մեդալ: Երկար տարիներ եղել է կանադացի շորթթրեքիստների հավաքական թիմի անդամ և երեք օլիմպիական խաղերում նվաճել է չորս մեդալ՝ բրոնզ 1000 մետր չմշկավազքում Նագանոյում և երկու ոսկի ու մեկ արծաթ 5000 մետր փոխանցումավազքում: Էրիկ Բեդարը մեծ հաջողություններ է ունեցել նաև աշխարհի առաջնություններում՝ նվաճելով 10 մեդալ, այդ թվում՝ երեք ոսկե (5000 մ փոխանցումավազք 2005 ու 1998 թվականներին և 500 մ չմշկավազք 2000 թվականին)։

Բեդարը Գերմանիայի հավաքականի մարզիչն էր 2008-ից մինչև 2010 թվականը 2010-2014 թվականներին նա մարզել է Իտալիայի հավաքականը,  2018-2020 թվականներին՝ Կանադայի ազգային հավաքականը։: 2020 թվականից Բեդարն աշխատում է Nagano Skate-ում:

## Մեծարում
** 2002 - Ազգային ժողովի պատվո մեդալ
** 2006 - Ազգային ժողովի պատվո մեդալ
** 2013 - Ընդգրկվել է Քվեբեկի արագասահքի ֆեդերացիայի Փառքի սրահում:

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Բեդարի վեբ կայքը  (ֆրանսերեն)
*   
* http://www.isu.html.infostradasports.com/cache/TheASP.asp@PageID%3D302037&SportID%3D302&Personid%3D311089&TaalCode%3D2&StyleID%3D0&Cache%3D2.html?759746 Էրիկ Բեդարի պրոֆիլը *isu* կայքում
* https://www.the-sports.org/eric-bedard-short-track-spf12985.html 1996—2006 թթ.մարզական արդյունքները the-sports.org-ում

Կատեգորիա:1976 ծնունդներ
Կատեգորիա:Ապրող անձինք
Կատեգորիա:Կանադացի օլիմպիական մեդալակիրներ
Կատեգորիա:Կանադացի օլիմպիական չեմպիոններ
Կատեգորիա:Օլիմպիական խաղերի արծաթե մեդալակիրներ
Կատեգորիա:Օլիմպիական խաղերի բրոնզե մեդալակիրներ
Կատեգորիա:Օլիմպիական չեմպիոններ
Շոկոլադե սալիկների ապրանքանիշների ցանկ

Սա **շոկոլադե սալիկների ապրանքանիշերի ցանկն** է՝ այբբենական կարգով, ներառյալ դադարեցված ապրանքանիշերը: Շոկոլադե սալիկը երկարավուն կամ ուղղանկյան ձևով հրուշակեղեն է, ընկույզ, մրգեր, կարամել, նուգա և վաֆլի պարունակող շերտեր կամ խառնուրդներ, որը պարունակում է շոկոլադ, մուգ շոկոլադ կամ սպիտակ շոկոլադ։

**Բանալի բառեր՝**

## Թվեր

## A

## B

## C

## D

## E

## F

## G

## H

## I

## J

## K

## L

## M

## N

## O

## P

## R

## S

## T

## U

## V

## W

## Y

## Z

## Տես նաև
* Բատոն կամ շոկոլադե սալիկ, որը ներառում է շոկոլադ չպարունակող սալիկների ցանկ

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Կոնֆետ
Կատեգորիա:Հրուշակեղեն
Կատեգորիա:Հրուշակեղեն ըստ երկրի
Փոլ Բոյեր

**Փոլ Դելոս Բոյեր** () ամերիկացի կենսաքիմիկոս, անալիտիկ քիմիկոս և Կալիֆորնիայի համալսարանի (UCLA) քիմիայի պրոֆեսոր։ Նա Ջոն Ուոքերի հետ ստացել է 1997 թվականի քիմիայի Նոբելյան մրցանակը՝ «Ադենոզինտրիֆոսֆատի (ATP) կենսասինթեզի հիմքում ընկած ֆերմենտային մեխանիզմի» հետազոտության համար (ATP synthase)։ 1997 թվականի մրցանակի մյուս մասը շնորհվեց դանիացի քիմիկոս Յենս Քրիստիան Սքուին՝ Na+/K+-ATPase-ի հայտնաբերման համար։

## Վաղ տարիներ և կրթություն
Բոյերը ծնվել է Պրովոյում, Յուտա, և մեծացել է հոլանդական, գերմանական, ֆրանսիական և անգլիական ծագում ունեցող մորմոնների ընտանիքում: Նա հաճախել է Պրովոյի միջնակարգ դպրոցը։ Նա ավագ դպրոցում գերազանց է սովորել  և խաղացել է ներդպրոցական բասկետբոլ: 1939 թվականին նա Բրիգամ Յանգ համալսարանից ստացել է քիմիայի բակալավրի կոչում և Վիսկոնսինի շրջանավարտների հետազոտական ​​հիմնադրամի կրթաթոշակ ասպիրանտուրայի համար: 1939 թվականին, Վիսկոնսին մեկնելուց հինգ օր առաջ, Փոլն ամուսնացավ Լիդա Ուիքերի հետ, և նրանք ամուսնացած մնացին մոտ ութսուն տարի մինչև նրա մահը 2018 թվականին, որով նրան դարձավ ամենաերկար ամուսնացած Նոբելյան մրցանակակիրը։ Բոյերները երեք երեխա ունեին։

## Ակադեմիական կարիերա
1943 թվականին Բոյերը ստացել է Ph.D. Վիսկոնսին-Մեդիսոնի համալսարանից կենսաքիմիա մասնագիտությամբ, այնուհետ նա տարիներ անցկացրեց Սթենֆորդի համալսարանում՝ պատերազմի հետ կապված հետազոտական ​​նախագծում, որը նվիրված էր փոխներարկման համար շիճուկի ալբումինի կայունացմանը: Նա սկսեց իր անկախ հետազոտական ​​կարիերան Մինեսոտայի համալսարանում և ներմուծեց ֆերմենտային մեխանիզմների հետազոտման կինետիկ, իզոտոպային և քիմիական մեթոդներ: 1955 թվականին նա ստացել է Գուգենհայմի կրթաթոշակ և պրոֆեսոր Հյուգո Թեորելի հետ աշխատել ալկոհոլային դեհիդրոգենազի մեխանիզմի վրա։ 1956 թվականին նա ընդունեց Հիլ հիմնադրամի պրոֆեսորական կոչումը և տեղափոխվեց Մինեսոտայի համալսարանի բժշկական մասնաճյուղ: 1959–1960 թվականներին եղել է Ամերիկյան քիմիական ընկերության (ACS) կենսաքիմիական բաժնի նախագահ, իսկ 1969–1970 թվականներին՝ Կենսաբանական քիմիկոսների ամերիկյան ընկերության նախագահ։

1963 թվականից նա Լոս Անջելեսի Կալիֆորնիայի համալսարանի քիմիայի և կենսաքիմիայի ամբիոնի պրոֆեսոր էր։ 1965 թվականին նա դարձավ Մոլեկուլային կենսաբանության ինստիտուտի հիմնադիր տնօրենը և գլխավորեց շենքի կառուցումը և միջգերատեսչական դոկտորանտուրայի ծրագիրը։ Այս ինստիտուցիոնալ ծառայությունը հետազոտական ծրագրերում նրա ստեղծագործ ու ինքնատիպ լինելուն չխոչընդոտեց։

1963-1989 թվականներին Փոլ Բոյերը եղել է Annual Review of Biochemistry ամսագրի խմբագիր կամ խմբագրի օգնական:
Նա եղել է «Ֆերմենտներ» դասական շարքի խմբագիր։ Երբ նա աշխատում էր «Էնզիմները» սերիալի վրա, նրան օգնում էր կինը՝ Լիդան, քանի որ նա պրոֆեսիոնալ խմբագիր էր UCLA-ում: 1981 թվականին եղել է UCLA-ի ֆակուլտետի գիտական ​​դասախոս: Նույն տարում նա Ամերիկյան քիմիական ընկերության Հարավային Կալիֆորնիայի բաժնի կողմից արժանացել է հեղինակավոր Թոլմանի մեդալի։

## Մահ
Բոյերը մահացել է շնչառական անբավարարությունից 2018 թվականի հունիսի 2-ին, 99 տարեկան հասակում, իր ծննդյան 100-ամյակից երկու ամսից քիչ առաջ Լոս Անջելեսի իր տանը։

## Ծանոթագրություններ
Ուիք Միլլեր

**Ուիքլիֆ Ռեփեր Միլլեր** (, ), ամերիկացի լեզվաբան, որն առավել հայտնի է կերեսան լեզուների և ուտո-ացտեկյան լեզուների, մասնավորապես շոշոնի և գուարիխիո լեզուների վերաբերյալ իր աշխատանքներով: Նա զբաղվում էր ինչպես սինխրոն նկարագրությամբ, այնպես էլ պատմական լեզվաբանությամբ:

Շոշոնի լեզվի վերաբերյալ նրա լայնածավալ չհրապարակված դաշտային գրառումներն այժմ օգտագործվում են լեզվի վերականգնման ծրագրում:

## Հրապարակումներ
* 
* 
* 

## Ծանոթագրություններ

 
Կատեգորիա:Ամերիկացի լեզվաբաններ
Կատեգորիա:Բերքլիի համալսարանի շրջանավարտներ
Գովերգում եմ

«**Գովերգում եմ**», Պարույր Սևակի բանաստեղծություններից, զետեղված է «Մարդը ափի մեջ» շարքում։

## Գնահատական
«Մարդը ափի մեջ» շարքն ունի ներքին քնարական դիպաշար, որի առանցքը ժամանակակից անհատի հոգու ճշմարտության բացահայտման պատմությունն է։ Մարդը դիտվում է այն բոլոր հնարավոր վիճակների ու գործողությունների մեջ, ուր կարող է բացել իր ինքնությունը։ Այս վերնագրով 1960 թվականին Մոսկվայում հրատարակվում է ռուսերեն ժողովածու, բայց շարքը հիմնականում տեղ է գտնում նրա «Մարդը ափի մեջ» հայերեն գրքում։ 1963 թվականին լույս է տեսնում «Մարդը ափի մեջ» ժողովածուն։
## Սյուժե
«Մարդը ափի մեջ» շարքում «Գովերգում եմ» բանաստեղծությունը 15-րդն է։ Բանաստեղծության մեջ հեղինակը գովերգում է այն ամենը, ինչ կա ու մարդուն է բախվում կյանքում։ Գովերգում է խարույկը, որ չի մտահոգվում իր իսկ բոցից, որ իր իսկ մահն է։ Գովերգում է այն մորը, որ կյանք է շնորհում և չի էլ մտահոգվում օրորոցը նեղ սենյակում տեղավորելու մասին։ Եվ գովերգում է այն օրը, որ պետք է իրականություն դարձներ երկար տարիների իղձերը։ Գովերգում է այն նորը, որ ոչ ոքի հորինած նորը չէ։ 
Հեղինակը գովաբանում է լավին ու ցավին։ Լավին, որ մեռնում է չցավելուց իր մասին և ցավին, որ ծնունդ է առնում շատ սիրուց։ Գովերգում է ոչ կույր, ոչ դիտմամբ ակնոցավոր սիրուն։ Գովերգում է լուսավոր ու նեղ կաղապար չդարձող գաղափարը, հեգնող ցավով ծնված կասկածը, որ անկասկած ճշմարտություն դառնալով նոր ճանապարհներ է բացում։ Գովերգում է երաշտը, որ ջրանցք կառուցելու մղում ունի, ջրանցքը, որ արյամբ չի շինվում, արյունը, որ զուր չի թափվում։ Գովերգում է թափվելը, որ ետ հավաքվելու միջոց ունի, գովերգում է չխաբող հնարը, չեղած ճիշտը որոնող խաբելը, մոլորումի չհասցնող որոնումը և մոլորումը, որ հասցնող է նոր գյուտի։ Եվ վերջում հեղինակը գովերգում է հենց գովերգումը, միայն թե միշտ գովերգելու բան լինի։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Պարույր Սևակի ստեղծագործություններ
Ուիլյամ Բրայթ

**Ուիլյամ Օլիվեր Բրայթ** (, ) ամերիկացի լեզվաբան և տեղանունաբան, ով մասնագիտացած էր բնիկ ամերիկյան և հարավասիական լեզուների, ինչպես նաև նկարագրական լեզվաբանության բնագավառում։

## Կենսագրություն
1949 թվականին Բրայթը ստացել է լեզվաբանության բակալավրի աստիճան, իսկ 1955 թվականին՝ նույն ոլորտում դոկտորի աստիճան, երկուսն էլ Կալիֆոռնիայի Բերքլի համալսարանից։ 1959-1988 թվականներին նա եղել է Կալիֆոռնիայի համալսարանի (UCLA) լեզվաբանության և մարդաբանության պրոֆեսոր։ Այնուհետև նա տեղափոխվել է Կոլորադոյի Բոուլդեր համալսարան, որտեղ շարունակել է դասավանդել մինչև իր կյանքի վերջը։

Բրայթը Կալիֆոռնիայի բնիկ լեզուների և մշակույթների մասնագետ էր և առավել հայտնի էր իր աշխատանքներով կարուկ լեզվի վերաբերյալ, որը Հյուսիսարևմտյան Կալիֆոռնիայում խոսվող բնիկ ամերիկյան լեզու է։ Լեզվի վերաբերյալ նրա ուսումնասիրությունը առաջինն էր, որը իրականացվել է Կալիֆոռնիայի և այլ հնդկական լեզուների հետազոտության հովանու ներքո։ Նա դարձավ կարուկ ցեղի պատվավոր անդամ ՝ առաջին կողմնակի անձը, ով արժանացավ նման պատվի՝ ի նշան իրենց լեզուն փաստաթղթավորելու և պահպանելու նրա ջանքերի, որոնք հանգեցրին դրա վերածնունդին։ Բրայթը նաև հայտնի էր բնիկ ամերիկյան այլ լեզուների հետազոտություններով, ինչպիսիք են նահուատլը, կակչիկելը, լուիսենյոն, յուտը, ուիշրամը և յուրոկը, ինչպես նաև հարավասիական լեզուներ՝ լուշայ, կաննադա, թամիլ և թուլու։ Հատկապես նշանակալի են նրա տեղանունաբանական ներդրումները բնիկ ամերիկյան տեղանունների և դրանց լեզվական կարևորության վերաբերյալ, որոնք կարևոր են ցեղերի և Կալիֆոռնիայի խմբերի համար։

1966-1988 թվականներին Բրայթը եղել է Ամերիկայի լեզվաբանական ընկերության «Language» ամսագրի խմբագիրը, իսկ 1993-1999 «Language in Society» ամսագրի խմբագիրը։ 1997-2003 թվականներին նա խմբագրել է«Written Language and Literacy» ամսագրիրը և եղել է այդ ամսագրի հիմնադիր խմբագիրը։ 1989 թվականին նա եղել է Ամերիկայի լեզվաբանական ընկերության նախագահը։

## Անձնական կյանք
Բրայթը գրող Սյուզի Բրայթի հայրն էր և Արետա Բրայթի պապը։ 1986 թվականից նա ամուսնացած էր լեզվաբան Լիզա Մեննի հետ։ Նա մահացել է ուղեղի ուռուցքից։

## Մատենագիտություն
* *Native American Placenames of the United States* (University of Oklahoma, 2004)
* *1,500 California Place Names: Their Origin and Meaning* (University of California, 1998)
* *[[The World's Writing Systems]]* (co-editor with Peter T. Daniels) (Oxford University Press, 1996)
* *A Coyote Reader* (University of California, 1993)
* *International Encyclopedia of Linguistics* (editor) (Oxford University Press, 1992)
* *Language variation in South Asia* (Oxford University Press, 1990)
* *American Indian Linguistics and Literature* (Mouton, 1984)
* *Discovered tongues: Poems by linguists* (editor) (Corvine Press, 1983)
* *Haiku journey: To the North Coast* (Copper Canyon Press, 1983)
* *Bibliography of the languages of Native California, including closely related languages of adjacent areas* (Scarecrow Press, 1982)

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Bill Bright, 1928-2006 at Language Log
* The William O. Bright Papers at the American Philosophical Society

Կատեգորիա:Գիտնականներ
Կատեգորիա:Լեզվաբաններ
Կատեգորիա:Մարդաբաններ
Իվան Չերսկի

**Իվան Դեմենտևիչ Չերսկի** (, , , ), ռուս և բելառուս երկրաբան, հնէաբան, աշխարհագրագետ, Արևելյան Սիբիրի հետազոտող։ Ազգությամբ լեհ։ 

## Կենսագրություն

Լեհական ապստամբությանը մասնակցելու համար 1863—64-ին աքսորվել է Սիբիր։ Կատարել է երկրաբանական և հնէաբանական ուսումնասիրություններ Օմսկի շրջակայքում։ 1877—1880-ին ուսումնասիրել է Բայկալի ափերը (երկրաբանական կառուցվածքը), կազմել երկրաբանական քարտեզ։ Ուսումնասիրել է Սելենգա և Ստորին Տունգուսկա գետերի ավազանները, կազմակերպել արշավախումբ Կոլիմայի և Ինդիգիրկայի շրջանում, Սիբիրի հնատեկտոնական սխեմաներից մեկի հեղինակն է: Մահացել է Կոլիմայի գետաբերանի շրջանում։ Չերսկու անվամբ են կոչվել լեռնային համակարգ Յակուտիայում և Մագադանի մարզում, լեռնաշղթա՝ Անդրբայկալում։ 

Կատեգորիա:Ռուս երկրաբաններ
Կատեգորիա:Ռուս հնէաբաններ
Կատեգորիա:Լեհ երկրաբաններ
Կատեգորիա:Լեհ աշխարհագրագետներ
Կատեգորիա:Ռուս աշխարհագրագետներ
Լատինական թաղամասի ֆիլմադարան

**Լատինական թաղամասի ֆիլմադարան** անկախ կինոթատրոն է, արվեստի տան կինոթատրոն, որը բաղկացած է երկու սենյակից։ Գտնվում է Ֆրանսիայի Փարիզի 5-րդ թաղամասի Շամպոյոն 9 հասցեում:

Նախկինում հայտնի Լատինական թաղամաս անվան տակ, կինոթատրոնը գնվել և վերանորոգվել է 2006 թվականին Ժան-Մաքսի և Ֆրանսուա Կոսի կողմից։

## Պատմություն
Շամպոյոն փողոցի 9 հասցեում սկզբում կար բար կցված Գիշերաշրջիկների թատրոնին (թատրոն, որը գտնվում էր հենց հարեւանությամբ, փողոցի 7-րդ հասցեում)։ Այս բարը փոխակերպվել է.

* Կաբարեի 1948 թվականին, Գիշերաշրջիկների անվան տակ, իսկ 1951 թվականին Լատինական թաղամասի թատրոնի անվան տակ։
* Կինոթատրոնի 1956 թվականին, կոչվել է Լատիանական թաղամաս։

1981-1983 թվականներին կինոթատրոնը միացավ Պաթե ցանցին և դարձավ *Պաթե Լատինական թաղամաս*:

1983-ից մինչև 1985 թվականը կինոթատրոնը միացավ երկու հարևան սենյակներին, որոնք գտնվում էին փողոցի 5 և 7 համարներում, և սկզբում դարձավ *Լոգոս 3*, այնուհետև 1984 թվականին *Անդրադարձ Լատինական թաղամաս*(նույն տարում նկուղում կարգավորվեց 70 նստատեղով երկրորդ սենյակը):

1985 թվականին 9 համարի երկու սենյակները լքեցին ասոցիացիան (Լոգոսի 5 և 7 համարների հետ) և միացան Ուտոպիա ցանցին; նրանք այնուհետև վերցրեցին *Ուտոպիա Շամպոյոն* անունը, այնուհետև պարզապես *Ուտոպիա*։

1994 թվականին կինոթատրոնը լքեց Ուտոպիա ցանցը և վերադարձավ 1956-1981 թվականների իր անվանը՝ *Լատինական թաղամաս*։

Ժան-Մաքս Կոսը եղել է Գործողություն ցանցի թատրոնների համահիմնադիրը (1966թ.) և ծրագրավորողը՝ մասնագիտացված ժառանգության կինոյում։ 2005 թվականին, Գործողություն ցանցի համահիմնադիր Ժան-Մարի Ռոդոնի հետ տարաձայնությունից հետո, Կոս ընտանիքը վաճառեց իր բաժնետոմսերը և 2006 թվականին գնեց *Լատինական թաղամասը*՝ վերականգնելով այն և գործարկելով այդ օրվանից: 2008-ից 2013 թվականներին կինոթատրոնի անվանումը վերածվեց *Լատինական թաղամասի ֆիլմադարանի*****։

## Կարողություն
Լատինական թաղամասի ֆիլմադարանը բաղկացած է երկու սենյակից. կարմիրը (Մերիլինը, ինչպես Մերիլին Մոնրոն) առաջարկում է 97 նստատեղ, կապույտը (Օդրին, ինչպես Օդրի Հեփբերնը) ունի 66 տեղ։

## Ծրագրավորում
Լատինական թաղամասի ֆիլմադարանը առանձնանում է իր ծրագրավորմամբ, որը բաղկացած է դասականների վերաթողարկումներից վերականգնված տարբերակներով, հետադարձ կադրերով և փառատոններով: 2006 թվականին վերաբացումից ի վեր այնտեղ անցկացվել են տարբեր փառատոներ.

* Փարիզի թուրքական կինոփառատոն;
* Լայթ Քոն-ի 25-ամյակը,
* Քրդական կինոփառատոն,
* Հունգարիայի կինոփառատոն,
* Լիբանանի կինոփառատոն,
* Ֆինլանդիայի կինոփառատոն
* Ուկրաինական կինոյի երեկոներ Փարիզում, նվիրված ուկրաինական կինոյին։

## Ծանոթագրություններ


Կատեգորիա:Կինոարխիվներ
Դուգ Էնաքին

**Դուգլաս Թոմաս Էնաքին** (անգլերեն՝ *Douglas Thomas Anakin.* ), կանադացի նակին մարզիկ, բոբսլեյիստ։ Ծնվել է Օնտարիո նահանգի Չեթեմ քաղաքում: Սպորտով զբաղվել է վաղ մանկական հասակից: Վիք Էմերին նրան ընդգրկել է 1964 թվականի ձմեռային օլիմպիական խաղերին նախապատրաստվող Կանադայի հավաքականի   բոբսլեյի թիմի կազմում: Ինսբրուքում  կայացած այդ օլիմպիդայում հանդես գալով որպես սահնակին թափ հաղորդող մարզիկ՝ Էնաքինն իր երեք թիմակիցների՝  Վիկտոր Էմերիի, Ջոն Էմերիի ու Փիթեր Քըրբիի հետ գերազանցել է բոլոր մրցակիցներին և արժանացել օլիմպիական ոսկե մեդալի, որն այդ մրցաձևում առաջին ոսկե մեդալն էր կանադական սպորտի պատմության մեջ: Դուգ Էնաքինը նաև կանադական սահնակային սպորտի luge ծրագրի շարժիչ ուժերից մեկն էր: Գնահատելով նրա մարզական նվաճումները և վաստակը սահնակային սպորտի զարգացման ասպարեզում՝ նրան ընդգրկել են Կանադայի մարզական փառքի սրահում և Կանադայի օլիմպիական փառքի սրահում:

Էնաքինը 19 տարի դասավանդել է Սենտ-Ան-դը-Բելվյու քաղաքի Ջոն Էբոթի անվան քոլեջում: 1990 թվականին անցել է թոշակի: Քոլեջում սահմանվել է Դուգ Էնաքինի անվան կրթաթոշակ, որն ամեն տարի շնորհվում է Էնաքինի հատկությունները լավագույնս դրսևորած աշակերտին:

Էնաքինը Բիքոնսֆիլդ քաղաքում հիմնել է *Doug Anakin Sports* ընկերությունը, որը մասնագիտացած է բացօթյա մարզաձևերի պարապմունքների ու մրցումների ժամանակ օգտագործվող սարքավորումների վաճառքի մեջ:

Էնաքինն ամուսնացած էր, ուներ երկու երեխա և չորս թոռ։ Նա մահացել է  Բրիտանական Կոլումբիա նահանգի Ինվերմեր քաղաքում, 2020 թվականին, 89 տարեկան հասակում:

## Ծանոթագրություններ

* Էնաքինի տոհմածառը
* Bobsleigh four-man Olympic medalists for 1924, 1932-56, and since 1964 
* DatabaseOlympics.com պրոֆիլը
* http://www.chathamsportshalloffame.com/Membership/bio/Doug%20Anakin.htm    ում
* http://www.johnabbott.qc.ca/?54C0AFFD-B744-4CD2-9B21-89C6B0A7B533

## Արտաքին հղումներ
* Список призёров чемпионата мира на официальном сайте FIBT
* Դուգ Էնաքին — օլիմպիական վիճակագրությունը Sports-Reference.com կայքում (անգլ.)''
* Doug Anakin at Team Canada
* Douglas Anakin at Olympics.com
* 

Կատեգորիա:1930 ծնունդներ
Կատեգորիա:2020 մահեր
Կատեգորիա:Կանադացի օլիմպիական մարզիկներ
Կատեգորիա:Կանադացի օլիմպիական մեդալակիրներ
Կատեգորիա:Կանադացի օլիմպիական չեմպիոններ
Ջոն Ուոքեր

**Սըր Ջոն Էռնեստ Ուոքեր** (), բրիտանացի քիմիկոս, ով 1997 թվականին արժանացել է քիմիայի Նոբելյան մրցանակի։ 2015 թվականի դրությամբ Ուոքերը Քեմբրիջի MRC միտոքոնդրիալ կենսաբանության բաժնի պատվավոր տնօրեն և պրոֆեսոր է և Քեմբրիջի Սիդնի Սասեքսի քոլեջի անդամ։

## Վաղ կյանք և կրթություն
Ուոքերը ծնվել է Յորքշիր նահանգի Հալիֆաքս քաղաքում՝ քարագործ Թոմաս Էռնեստ Ուոքերի և սիրողական երաժիշտ Էլսի Լոութոնի որդին։ Նա իր երկու կրտսեր քույրերի (Ջուդիթ և Ջեն) հետ մեծացել է գյուղական միջավայրում և գնացել Ռաստրիկի քերականական դպրոց։ Դպրոցում նա եռանդուն մարզիկ էր և այնտեղ իր վերջին երեք տարիների ընթացքում մասնագիտացել էր ֆիզիկայի և մաթեմատիկայի բնագավառում: Նա ստացել է 3-րդ բակալավրի աստիճան քիմիայում՝ Օքսֆորդի Սուրբ Քեթրինի քոլեջից։ Ուոքերը 1965 թվականին Օքսֆորդում Էդվարդ Աբրահամի հետ սկսեց պեպտիդային հակաբիոտիկների իր ուսումնասիրությունը և դոկտորի կոչում ստացավ 1969 թվականին: Այդ ժամանակահատվածում նա սկսեց հետաքրքրվել մոլեկուլային կենսաբանության զարգացումներով։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Բրիտանացի քիմիկոսներ
Կատեգորիա:Օքսֆորդի համալսարանի շրջանավարտներ
Կատեգորիա:Անգլիացի կենսաքիմիկոսներ
Կատեգորիա:Անգլիացի գիտնականներ
Կատեգորիա:Բրիտանական ակադեմիայի անդամներ
Կատեգորիա:ԱՄՆ-ի գիտությունների ազգային ակադեմիայի արտասահմանյան անդամներ
Յուբարի քինգ

, կանտալուպ սեխի տեսակ, որն աճեցվում է ջերմոցներում Սապորոյին մոտ գտնվող Յուբարի փոքրիկ քաղաքում (Հոկայդո, Ճապոնիա)։

Յուբարի քինգը կանտալուպների երկու այլ սորտերի՝ *Earl's Favorite*-ի և *Burpee's «Spicy» Cantaloupe*-ի հիբրիդ է։ Հիբրիդի գիտական անվանումն է *Cucumis melo* L. var. *reticulatus* Naud. cv. Yubari King։
մինի| Յուբարի քինգի վեց սեխ, որոնք տեղափոխության նպատակով  փաթեթավորված են ստվարաթղթե տուփի մեջ

## Նկարագրություն
Բարձրակարգ յուբարի քինգ սեխը պետք է լինի կատարյալ կլոր և ունենա բացառիկ հարթ կեղև։ Ցողունի մի մասը, որը կտրված է մկրատով, թողնվում է վերևում՝ էսթետիկ գրավչության համար։ Որոշ ճապոնացիներ  ավանդական արարողության ժամանակ, երբ իրար տարբեր ընծաներ են տալիս, նվիրում են յուբարի քինգ սեխ։

## Արժեք
2008 թվականին ճապոնական աճուրդում յուբարի քինգի երկու սեխը միասին վաճառվել է 2,5 միլիոն իենով։ 2016 թվականին Ամագասակիի մրգերի և բանջարեղենի շուկան Կոնիշի Սեյկա աճուրդում յուբարի քինգ սեխի զույգը գնել է 3 միլիոն իեն գնով։ 2019 թվականին Տոկիոյում գործող *Pokka Sapporo Food & Beverage Ltd*-ն աճուրդում  յուբարի քինգ սեխի զույգը վաճառվել է գրանցված ամենաբարձր գնով՝ 5 միլիոն իեն։ Այս սեխը համարվում է աշխարհում ամենաթանկ միրգը՝ զույգը 25-30 հազար դոլար։

## Համ
Յուբարի քինգի միջուկը հյութալի է և նուրբ: Սուր կծու համն աստիճանաբար վերածվում է ձմերուկի քաղցր համի, իսկ հետհամը նման է արքայախնձորի համին։

## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն
* 

Կատեգորիա:Ճապոնական խոհանոց
Կատեգորիա:Ճապոնական մրգեր
Կատեգորիա:Սեխի սորտեր
Չերսկու լեռնաշղթա

**Չերսկու լեռնաշղթա**, *Չերսկու շղթաներ*, լեռնային համակարգ ՌԴ Յակուտիայում և Մագադանի մարզում։ Ձգվում է Յանա գետի ստորին հոսանքից մինչև Կոլիմայի վերին հոսանքը, ավելի քան 1500 կմ երկարությամբ։ 

Գլխավոր շղթաներն են՝ Խադարանյա (մինչև 2185 մ բարձրությամբ), Տաս Խայախտախ (2356 մ), Չեմալգինի (2547 մ), Կուրունդյա (1919 մ), Գոգդո (2272 մ), Չիբագալախի (2449 մ), Բորոնգ (2681 մ), Սիլյապի (2703 մ), Ուլախան Չիստայ (առավելագույն բարձրությունը՝ 3147 մ, Պոբեդա լեռ), Չերգե (2332 մ), Սելենյախի, Մոմի ևն։ 

Չերսկու լեռնաշղթայի լեռները մտնում են մեզոզոյան ծալքավորության մարզի մեջ և կազմված են պալեոզոյի դիսլոկացված մետամորֆային, կարբոնատային ապարներից, ծայրամասերում՝ մեզոզոյի ծովային ու ցամաքային նստվածքներից և գրանիտոիդային ինտրուզիաներից։ Վերջիններիս հետ են կապված ոսկու, անագի, ածխի և այլ օգտակար հանածոների հանքավայրերը։ Կլիման խիստ ցամաքային Է։ Անվանվել է ի պատիվ Ի․ Չերսկու։   

## Արտաքին հղումներ

Կատեգորիա:Լեռնաշղթաներ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Ռուսաստանի լեռնաշղթաներ