Ապոլինարի Վասնեցով

**Ապոլինարի Միխայլովիչ Վասնեցով** (, ), ռուս նկարիչ, պատմական գեղանկարչության վարպետ, արվեստագետ, Վիկտոր Վասնեցովի եղբայրը։

## Կենսագրություն
[thumb|250px|«Հայրենիք» (1886, [Տրետյակովյան պատկերասրահ) կտավում Ա. Վասնեցովը փորձում է ըմբռնել, թե ինչ նշանակություն ունեն իր համար հայրենի հեռաստաններն ու հողը։ Նկարչի կտավի ազդեցությունն զգալի է ռուս մեծ բնանկարիչ Նիկոլայ Դուբովսկու համանուն «Հայրենիք» նկարի վրա (1904)։]]
Ապոլինարի Վասնեցովը ծնվել է 1856 թվականի  (օգոստոսի 6-ին) Վյատկա քաղաքի մոտ գտնվող Ռյաբովո գյուղում (ներկայում՝ Կիրովի մարզում)՝ վանականի բազմազավակ ընտանիքում։

Տասներեք տարեկան հասակում Ապոլինարի Վասնեցովը զրկվել է ծնողներից։ Տաղանդավոր պատանին նկարչական կանոնավոր կրթություն չի ստացել։ Վյատկայի հոգևոր ուսումնարանում սովորելու տարիներին դասեր է առել լեհ նկարիչ Միխալ Էլվիրո Անդրիոլիի մոտ, ով աքսորված էր Վյատկա։

1872 թվականին Ապոլինարի Վասնեցովն ավարտել է Վյատկայի հոգևոր ուսումնարանն ու ավագ եղբոր՝ Վիկտոր Վասնեցովի պնդմամբ տեղափոխվում է Պետերբուրգ, որտեղ ապրել է 1872-1875 թվականներին։ Գեղանկարչություն է սովորել Վիկտոր Վասնեցովի, ինչպես նաև այնպիսի վարպետների մոտ, ինչպիսիք են Վասիլի Պոլենովը, Իլյա Ռեպինը, Մարկ Անտոկոլսկին, Վասիլի Մաքսիմովը։

1875 թվականին Ապոլինարի Վասնեցովը հրաժարվել է Գեղարվեստի ակադեմիա ընդունվելու մտքից և քննություն է հանձնել ժողովրդական ուսուցչի կոչում ստանալու համար, ինչից հետո գնացել է աշխատելու Օռլովի նահանգի Բիստրիցա գյուղում։ Սակայն կարճ ժամանակ անց նա հիասթափվել է նարոդնիկական գաղափարներից և 1878 թվականին վերադարձել Մոսկվա՝ եղբոր մոտ, ու այդ ժամանակից ի վեր զբաղվել է միայն արվեստով։

1882 թվականից Ապոլինարի Վասնեցովն ամեն տարի ամառն անցկացրել է Ախտիրկա գյուղում՝ եղբոր ամառանոցում, որ գտնվում էր Սավվա Մամոնտովի կալվածքի՝ Աբրամցևոյի մոտ։ Շատ է շփվել Աբրամցևոյի նկարիչների խմբակի անդամների հետ։

1883 թվականից Ապոլինարի Վասնեցովն իր աշխատանքները ցուցադրում է Գեղարվեստական շրջիկ ցուցահանդեսների ընկերության կազմակերպած ցուցահանդեսներում։ 1885-1886 թվականներին ճանապարհորդել է Ռուսական կայսրության տարածքում, այցելել Ուկրաինա և Ղրիմ։ 1898 թվականին եղել է Ֆրանսիայում, Իտալիայում և Գերմանիայում։

1900 թվականին Ապոլինարի Վասնեցովը դարձել է Պետերբուրգի Գեղարվեստի ակադեմիայի ակադեմիկոս։ 1903 թվականին մասնակցել է Ռուս նկարիչների միության կազմակերպմանը։

1901-1918 թվականներին ղեկավարել է Մոսկվայի գեղանկարչության, քանդակագործության և ճարտարապետության ուսումնարանի բնանկարի դասարանը։ 1918 թվականից գլխավորել է Հին Մոսկվայի ուսումնասիրման հանձնաժողովը և հնագիտական հետազոտություններ է անցկացրել քաղաքի կենտրոնական հատվածում։

1931 թվականին Ապոլինարի Վասնեցովը եղել է այն միակ նկարիչը, որ հրապարակայնորեն հանդես է եկել Քրիստոս Փրկիչ տաճարի քանդման դեմ՝ նամակ տպագրելով «Իզվեստիա» լրագրում։

Ապոլինարի Վասնեցովը մահացել է 1933 թվականի հունվարի 23-ին Մոսկվայում, թաղված է Մոսկվայի Վվեդենյան գերեզմանատանը։

## Հայտնի աշխատանքներ
* «Հյուսիսային երկրամաս։ Սիբիրյան գետ» (, 1899),
* «Հայրենիք» (, 1886, Տրետյակովյան պատկերասրահ),
* «Տայգա Ուրալում։ Կապույտ լեռը» (, 1891),
* «Կամա» (, 1895, Տրետյակովյան պատկերասրահ),
* «Փողոց Կիտայ-գորոդում. XVII դարի սկիզբ» (, 1900, Ռուսական թանգարան),
* «Կարմիր հրապարակը XVII դարի երկրորդ կեսին» (, 1925, Մոսկվայի պատմության և վերակառուսման թանգարան),
* «Խովանշչինա» (18, 97), «Ասք անտեսանելի Կիտեժ քաղաքի մասին» (, 1907) թատերական ներկայացումների էսքիզները,
* «Великокняжеская, царская и императорская охота на Руси», «Картины по русской истории» գրքերի նկարազարդումները։

## Թանգարաններ
[200 px|right|thumb|ԽՍՀՄ նամականիշ, [1956 թվական]]
* Կիրովի Վիկտոր և Ապոլինարի Վասնեցովների անվան գեղարվեստի պետական մարզային թանգարան Կիրովի մարզի Կիրով քաղաքում,
* Վիկտոր և Ապոլինարի Վասնեցովների տուն-թանգարան Կիրովի մարզի Ռյաբովո գյուղում,
* Ապոլինարի Վասնեցովի հիշատակին նվիրված թանգարան-բնակարան Մոսկվայում։

## Հիշատակ
* Կիրովում տեղադրվել է Ապոլինարի Վասնեցովի հուշարձանը։
* 1956 թվականին ԽՍՀՄ-ում թողարկվել է Ապոլինարի Վասնեցովին նվիրված նամականիշ։

## Պատկերասրահ

Аполлинарий Васнецов Кремль.jpg|«Կրեմլ» (1892)
Lake (Vasnetsov)..jpg|«Լիճ» (1902)
Twilight (Vasnetsov).jpg|«Մթնշաղ»
Vasnetsov Oborona Moskvy ot Tohtamysha 1918.jpg|«Մոսկվայի պաշտպանությունն ընդդեմ Թոթխամիշ խանի. XIV դար» (1918)
Vasnetsov Moskovsky Krasnaya Plocshad.jpg|«Կարմիր հրապարակ» (1897)
Vasnetsov Moskovsky Kreml pri Ivane III.jpg|«Մոսկվայի Կրեմլն Իվան III-ի օրոք» (1921)
Moscow Kremlin under Dmitry Donskoj.jpg|«Մոսկվայի Կրեմլը Դմիտրի Դոնսկոյի օրոք»
Vasnetsov Stroitelstvo derevyznnyh sten Kremlya 1903.jpg|«Կրեմլի փայտե պատերի շինարարությունը. XII դար» (1903)
Vasnetsov Staraya Moskva.jpg|«Հին Մոսկվա» (1896)
Spassbridge.jpg|Գրախանութներ Սպասսկի կամրջի վրա XVII դարում


## Աշխատություններ
thumb|Հուշարձան «Վիկտոր և Ապոլինար Վասնեցովներին երախտագետ համերկրացիներից», տեղադրված է Կիրովի Վասնեցով եղբայրների անունը կրող մարզային թանգարանի դիմաց (քանդակագործ՝ Յու. Օրեխով, ճարտարապետ՝ Ս. Խաջիբարոնով, 1992)

* Художество. Опыт анализа понятий, определяющих искусство живописи. — М., 1908.
* Облик старой Москвы // Грабарь И. [и др.]. История русского искусства. Т. 2. — М., [1910-11]. — Гл. XIV. С. 225—250.

## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն
* *Беспалова Л.*, Аполлинарий Михайлович Васнецов (1856—1933). — М., 1950. — 40с.+ вкл.илл. (Массовая библиотека)
* *Беспалова Л.*, А. М. Васнецов. 1856—1933. — М., 1956. — 174 с., ил.
* Аполлинарий Васнецов. К столетию со дня рождения [1856—1956] // Труды Музея истории и реконструкции Москвы. Вып. VII. — М., Моск. рабочий, 1957. — 172с.+ вкл.илл. — 15.000 экз.
* *Беспалова Л. А.*, Аполлинарий Михайлович Васнецов, 1856—1933. — 2-е изд., перераб. и доп. — М., Искусство, 1983. — 232 с., ил. — 25.000 экз.
* Москва в творчестве А. М. Васнецова։ Сборник./ Составитель сборника Е. К. Васнецова. — М., Моск. рабочий, 1986. — 272с., ил.

## Արտաքին հղումներ

* Аполлинарий Васнецов, персональный сайт
* Васнецов Аполлинарий Михайлович. Биография и творчество художника на Artonline.ru 
* А. М. Васнецов в Абрамцеве 
* Могила А. Васнецова
* Ապոլինարի Վասնեցով
* Галерея картин Васнецова
* История Москвы в картинах Аполлинария Васнецова 

Կատեգորիա:19-րդ դարի ռուս նկարիչներ
Կատեգորիա:20-րդ դարի ռուս նկարիչներ
Կատեգորիա:Գեղարվեստի կայսերական ակադեմիայի ակադեմիկոսներ
Կատեգորիա:Խորհրդային նկարիչներ
Կատեգորիա:Մոսկվայի նկարչության, քանդակագործության և ճարտարապետության ուսումնարանի շրջանավարտներ
Կատեգորիա:Պերեդվիժնիկներ
Կատեգորիա:Ռուս նկարիչներ
Կատեգորիա:Վվեդենսկյան գերեզմանատանը թաղվածներ
Կատեգորիա:Պատմանկարիչներ
Կատեգորիա:19-րդ դարի նկարիչներ
Կատեգորիա:Ռուսական կայսրության նկարիչներ