Թբիլիսիի ռմբակոծություն

**Թբիլիսիի ռմբակոծություն,**  Ռուսաստանի կողմից Վրաստան ներխուժման կարևոր իրադարձություն։ Ռուս-վրացական պտերազմի ընթացքում երկրորդ ամենամահուժկու հարձակումը, որը խլել է՝ տարբեր տվյալներով, 11, 400 կամ 850 մարդու կյանք։

## Նախապատմություն
Կոդորի հովտի ճակատամարտի ժամանակ ռուսական ռազմանավերը տեղակայվել էին Սև ծովի վրացական ափին՝ շրջափակման նպատակով: Ռուսաստանի ռազմածովային ուժերի տվյալներով՝ Ռուսաստանի Սևծովյան նավատորմի նավերը Վրաստան են հասել 2008 թվականի օգոստոսի 10-ին: Թեև դրանից շատ ավելի վաղ՝ օգոստոսի 9-ին, Ռուսաստանի վարչապետ Վլադիմիր Պուտինը ժամանել էր Վլադիկավկազ, Հյուսիսային Օսիա՝ ռազմական գործողություններն անձամբ վերահսկելու համար։

## Ռմբակոծություն
մինի|Թբիլիսիի քաղաքապետարանի շենքը 1979 թվականին
մինի|Գորիում փախստականների համար տների կառուցումը 2008 թվականին
մինի|Վրաստանում ավերված բնակելի շենքեր
Ռմբակոծություններն ու օդային հարձակումները սկսվել են օգոստոսի 9-ին, և երկրով մեկ օդային ռմբակոծություններից հետո Թբիլիսիի կառավարական շենքերը սկսել են տարհանվել։

Օգոստոսի 10-ին, Գրինվիչի ժամանակով ժամը 5:30-ի սահմաններում, Ռուսաստանը ռմբակոծել է Թբիլիսիի մոտ գտնվող Վազիանի և Բաքու-Սուփսա նավթամուղները։ 10 րոպե անց՝ ժամը 5:40-ին, ռուսական ռազմական ինքնաթիռները երեք ռումբ են արձակել Թբիլիսիի միջազգային օդանավակայանի թռիչքուղու վրա։ Վրաստանի նախագահ Միխայիլ Սահակաշվիլին հայտնել է, որ օդանավակայանի վրա ռուսական հարձակումներից մեկը տեղի է ունեցել Ֆրանսիայի և Ֆինլանդիայի արտաքին գործերի նախարարների ժամանումից կես ժամ առաջ։ Նրանք միջնորդելու համար ժամանել են Վրաստան: Թբիլիսիի ծայրամասում գտնվող ինքնաթիռաշինական գործարանը նույնպես ռմբակոծվել է, նույն երեկոյան ժամը 7-ին՝ կրկին։

Human Rights Watch-ի հետազոտողները բացահայտել են, որ ռուսական ինքնաթիռները կասետային ռումբեր են նետել Վրաստանի բնակեցված տարածքներում՝ սպանելով առնվազն 11 քաղաքացիական անձի և վիրավորելով տասնյակ մարդկանց: «Կասետային ռումբերը մարդասպաններ են», - ասել է Human Rights Watch-ի ավագ ռազմական վերլուծաբան Մարկ Գարլասկոն առաջացած մարդասիրական աղետի մասին։ HRW-ն հաղորդել է, որ ռուսական ինքնաթիռներն արձակել են RBK-250 կասետային ռումբեր, որոնցից յուրաքանչյուրը պարունակում էր 30 PTAB 2.5M ենթառումբ: Հետազոտողները Վրաստանում հարցազրույցներ են անցկացրել բազմաթիվ բժիշկներից և զինծառայողներից: Մեկ օր անց՝ օգոստոսի 11-ին, ռմբակոծվել են Թբիլիսիի տարածքում գտնվող ռադարային կայանը և Կախեթիի  (արևելյան Վրաստան) օդանավակայանը։

Ալ Ջազիրային հարցազրույց տված մի տղամարդ ասել է. «Մենք մեր մոնիտորների վրա հայտնաբերել ենք բազմաթիվ թռչող օբյեկտներ և ինչպես միշտ, տվյալներն ուղարկել ենք կառավարման կենտրոն, ապա ֆիքսել ենք ևս երեք օդանավ, որոնք շարժվում էին Ադրբեջանի տարածքից: Այնուհետև մենք հրաման ստացանք լքել ռադարային կայանը»: Նույն օրը հարյուրավոր քաղաքացիական անձիք փախուստի դիմելով, հավաքվել են Թբիլիսիի քաղաքապետարանի դիմաց՝ հուսալով ապաստան գտնել։

## Հետևանքներ
Որոշ աղբյուրների համաձայն՝ զոհերի և վիրավորների թիվը տարբեր է և կարող է տատանվել 11-ից մինչև 850։

Սակայն Թբիլիսին զգալի կորուստներ չի կրե այս հարվածներից, քանի որ ռուսական օդուժը հիմնականում թիրախավորել է ռազմական ենթակառուցվածքները, օրինակ՝ ռադարային կայանները: Թբիլիսիում քաղաքացիական բնակչության շրջանում զոհերը նվազագույն էին այլ տարածքների համեմատ, ինչպիսիք են Գորին և հարակից շրջանները։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:2008 Վրաստանում
Կատեգորիա:Ռազմական հանցագործություններ
Կատեգորիա:Ռուս-վրացական հարաբերություններ
Կատեգորիա:Ռուս-վրացական պատերազմ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի պատերազմներ
Կատեգորիա:Վրաստանի պատերազմներ
Կատեգորիա:Վրաց-աբխազական հակամարտություն