Տուվեյկի լեռնաշղթա

**Տուվեյկի լեռնաշղթա** (جَبَل طُوَيْق) նեղ շղթա է, որը կտրում է Նաջդի սարահարթը կենտրոնական Արաբիայում, ձգվում է մոտավորապես 800 կմ հյուսիսում գտնվող Ալ-Կասիմի հարավային սահմանից մինչև Ռուբ ալ-Խալի անապատի հյուսիսային եզրը՝ հարավում գտնվող Վադի ադ-Դավասիրի մոտ։ Այն ունի 600 մ բարձրություն և ունի նաև միջին յուրայի դարաշրջանի շերտագրական հատված։ Արևելյան կողմը աստիճանաբար թեքվում է ներքև, մինչդեռ արևմտյան կողմը կտրուկ ավարտվում է։ Այն կարելի է համարել նեղ կիրճ, չնայած տեղացիները այն անվանում են ջաբալ («լեռ»)։ Մարշալ Քավենդիշը օգտագործել է «Տուվեյկ լեռներ» անվանումը՝ կենտրոնական Արաբիայի լեռները նկարագրելու համար, որոնք տարբերվում են հյուսիսում գտնվող Շամմարից, հարավում գտնվող Զուֆարից և արևելքում գտնվող Հաջարից։

Նրա կողքերով ձգվում են բազմաթիվ նեղ հովիտներ (վադիներ), ինչպիսին է Վադի Հանիֆան, իսկ կենտրոնական հատվածում գտնվում են քաղաքների խումբ, այդ թվում՝ Սաուդյան Արաբիայի մայրաքաղաք ալ-Ռիադը: Պատմականորեն դրա երկու կողմերում էլ գոյություն են ունեցել բազմաթիվ բնակավայրեր, ինչպիսիք են Սուդեյրը և Ալ-Վաշմը: Տուվեյկը Յակուտի 13-րդ դարի աշխարհագրական հանրագիտարանում հիշատակվում է «Ալ-Արիդ» անվամբ, չնայած վերջին մի քանի դարերի ընթացքում այդ անունը կիրառվել է միայն դրա կենտրոնական հատվածի՝ ալ-Ռիադի շուրջը։

## Զբոսաշրջություն
Վերջերս Սաուդյան Արաբիայում զվարճանքը խթանելու միտման շրջանակներում 2019 թվականի փետրվարին 100 երիտասարդ զբոսաշրջիկներից բաղկացած խումբ միացավ Տուվեյկի լեռների մարտահրավերին: Ճանապարհորդները բարձրացան մոտ 25 կմ։

## Նավթային երկրաբանություն
Վերին Յուրայի դարաշրջանին է վերագրվում այստեղ գտնվող հանածոները, որոնք հանդիսանում են աշխարհի ամենամեծ նավթային պաշարներից մեկը: Bureau-ի և Saudi Aramco-ի հետազոտողները բարձր թույլտվությամբ LIDAR հետազոտություն են անցկացրել Տուվեյկի լեռան կրաքարի միջին Յուրայի դարաշրջանի դուրսբերումների վրա՝ Տուվեյկի լեռան լանջի երկայնքով, Սաուդյան Արաբիայի մայրաքաղաք ալ-Ռիադ քաղաքի մոտ: Այս ուսումնասիրությունը առաջին քայլն էր դեպի քանակական եռաչափ երկրաբանական մոդելի ստեղծումը՝ որպես ստորին Arab-D ջրամբարի անալոգ: Այսպիսի դուրսբերման անալոգները կարևոր են ջրամբարի աշխատանքը հոսքի միավորի մասշտաբով հասկանալու համար (1-ից 30 մ): Չնայած սեյսմիկ տվյալները թույլ են տալիս երկրաբաններին տեղեկատվություն ստանալ ջրամբարի մեծածավալ բաժանման մասին (>30 մետր), հոսքի միավորի մասշտաբի ջրամբարի պարամետրերը շատ ավելի ցածր են սեյսմիկ պատկերման հնարավորություններից և հորատանցքերի միջև հեռավորությունից:

Բարձր ճշգրտության լազերային սկանավորումները օգտագործվել են որպես ձևանմուշ, որի հիման վրա կատարվել է շերտագրական մեկնաբանություն, որը թույլ է տվել հետազոտողներին բնութագրել յուրայի դարաշրջանի կենսաջերմերի ենթասեյսմիկ, հոսքի միավորի մասշտաբի ջրամբարի հատկությունները՝ այս հսկայական ջրամբարի օպտիմալ արտադրության տեխնիկան ավելի լավ հասկանալու համար։

## Պատկերասրահ

File:Along the Ridge (2993423284).jpg|Լեռնաշղթայի երկայնքով
File:Desert canyon (3344010623).jpg|Անապատային կիրճ
File:Riyadh-Makkah Road near Tuwaiq Escarpment.JPG|Ռիադից Մեքքա մայրուղի
File:Tuwaik escarpment-15h23m15s-s.jpg|Մարդիկ լանջի ստորոտում
File:Tuwaiq Escarpment (2981960802).jpg|Տեսարան Տուվեյկի լեռներից եզրից՝ Ռիադից արևմուտք


## Տես նաև
* Դահնա անապատ
* Թիհամա
* Մեծ Նեֆուդ
* Ալ-Յամամա

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Արաբական թերակղզի
Կատեգորիա:Լեռնաշղթաներ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Սաուդյան Արաբիայի լեռներ