Օլեգ Նիկոլայենկո

**Օլեգ Եգորովիչ Նիկոլայենկո** (, ), ռուս համակարգչային հանցագործ, որը ստեղծել է *Mega-D* բոտցանցը՝ խախտելով 2003 թվականի *CAN-SPAM* օրենքը։ Ֆեդերալ հետաքննողները հավատում են, որ նրա գործունեությունը կարող էր պատասխանատու լինել աշխարհի էլեկտրոնային սպամի մինչև մեկ երրորդի համար։

## Նախապատմություն
Ռուսատանում՝ Մոսկվայում բնակվող Օլեգ Նիկոլայենկոն ԱՄՆ Դաշնային հետախուզական բյուրոյի (FBI) կողմից ճանաչվել է որպես «սպամի արքա»։ Կասկածվում է, որ նա ղեկավարել է *Mega-D* բոտցանցը՝ ստեղծելով մինչև 500,000 վարակված համակարգիչներից կազմված «զոմբի ցանց»։ Հետաքննողները հայտարարել են, որ նրա գործողությունները հանգեցրել են օրական մինչև 10 միլիարդ անցանկալի էլեկտրոնային նամակների տարածմանը, ինչը կազմել է համաշխարհային սպամի մոտ 32%-ը։ Ենթադրվում է, որ այդ հաղորդագրությունները գովազդել են կեղծ *Rolex* ժամացույցներ, բուսական հավելումներ և դեղատոմսով դեղեր, ինչպես օրինակ՝ վիագրան։

2008 թվականի հոկտեմբերին ԱՄՆ Դաշնային առևտրային հանձնաժողովը (FTC) միջոցներ է ձեռնարկել *Mega-D* բոտցանցի հետ առնչություն ունեցող անձանց ակտիվները սառեցնելու ուղղությամբ, թեև այդ պահին Նիկոլայենկոյի ինքնությունը դեռ հայտնի չէր։

### Հետաքննություն
մինի|Նիկոլաենկոն Միացյալ Նահանգներում էր՝ մասնակցելու 2009թ. Լաս Վեգասի կոնվենցիայի կենտրոնում տեղի ունեցած SEMA ավտոշոուին:
FBI-ն առաջընթաց գրանցեց այս գործում 2009 թվականի օգոստոսին, երբ Ջոդի Մ. Սմիթը Միսսուրի նահանգում մեղավոր ճանաչվեց կեղծ *Rolex* ժամացույցների վաճառքի համար։ Դաշնային գործակալները վերաքննիչ դատարանի ծանուցագրի հետքերով գնացին դատապարտված նորզելանդացի, սպամեր Լենս Աթկինսոնի 459,000$ ֆինանսական փոխանցումների, որոնք ուղղված էին Նիկոլայենկոյին, որն օգտագործում էր «Docent» կեղծանունը։ *Google*-ը FBI-ին տրամադրեց Նիկոլայենկոյի էլփոստի տվյալները։ ԱՄՆ Պետդեպարտամենտի հետաքննողները ստացան նրա ճամփորդական տեղեկությունները, որոնք ցույց տվեցին, որ նա 2009 թվականի ուղևորությունների ընթացքում այցելել էր Նյու Յորք, Լոս Անջելես և Լաս Վեգաս։ Այնուամենայնիվ, Ռուսաստանի Սահմանադրությունը հստակ արգելում է իր քաղաքացիների արտահանձնումը։

2009 թվականի նոյեմբերին FireEye համակարգչային անվտանգության ընկերությանը հաջողվեց անջատել *Mega-D* բոտցանցի հսկողության տակ գտնվող սերվերները ԱՄՆ-ում։ Նիկոլայենկոն, որը գտնվում էր Լաս Վեգասում՝ 2009 թվականի *SEMA* ավտոցուցահանդեսին մասնակցելու համար, ստիպված եղավ երկու օր շուտ վերադառնալ Ռուսաստան՝ վերականգնելու բոտցանցի աշխատանքը։ 2009 թվականի վերջի դրությամբ Նիկոլայենկոն կարողացավ վերականգնել իր բոտցանցի արտադրողականությունը, որը կազմում էր համաշխարհային սպամի 17%-ը։

### Բանտարկում և դատական գործեր
ձախից|մինի|Լաս Վեգասի Բելագիո հյուրանոցը, որտեղ Նիկոլաենկոն ձերբակալվել է 2010թ
Նիկոլայենկոն կրկին վերադարձել է Լաս Վեգաս՝ 2010 թվականի SEMA ցուցահանդեսին մասնակցելու համար, որտեղ նրան ձերբակալել են դաշնային գործակալները նոյեմբերի 4-ին *Bellagio* հյուրանոցում։ Նրա մոտ հայտնաբերվել են երկու անձնագիր և 4,000 դոլար կանխիկ գումար։ Նիկոլայենկոյին տեղափոխել են Միլուոքի, Վիսկոնսին՝ մեղադրանքների առաջադրման համար, որտեղ մի գաղտնի գործակալ վիագրա է պատվիրել կասկածելի սպամ նամակով, բայց դրա փոխարեն ստացել է բուսական հաբեր։

Նիկոլայենկոյին մեղադրանք է առաջադրվել նոյեմբերի 16-ին ԱՄՆ Վիսկոնսինի արևելյան շրջանի շրջանային դատարանում. նա կարող էր դատապարտվել մինչև հինգ տարվա ազատազրկման։ Նրա դեմ մեղադրանքներ էին առաջադրվել առևտրային էլնամակների վերնագրերի կեղծման և օրական ավելի քան 2,500 սպամ-նամակ ուղարկելու համար, ինչը խախտում էր 2003 թվականի CAN-SPAM օրենքը։ Նա արտահանձնվել է Վիսկոնսին և ստացել է գործի համարը՝ 2:10-cr-00246-CNC-1։ Նիկոլայենկոն իր մեղքը չի ընդունել և վարձել է փաստաբան Քրիստոֆեր Վան Վագներին որպես պաշտպան, որը հայտարարել է. «Մենք պատրաստ ենք ներկայացնել հիմնավոր պաշտպանություն»։ Վագները դիմում է ներկայացրել Նիկոլայենկոյի ազատ արձակման համար, քանի որ նրա կինը և դուստրը պատրաստվում էին ժամանել Մոսկվայից՝ դատավարությանը մասնակցելու համար, սակայն ԱՄՆ մագիստրատ դատավոր Պատրիսիա Գորենսը մերժել է գրավի դիմումը։

2010 թվականի դեկտեմբերի 21-ին դաշնային դատախազները Նիկոլայենկոյի փաստաբանին են փոխանցել գործի 6,000 էջանոց նյութերի 4,600 էջը` նախադատավարական ուսումնասիրության համար։ Տեղեկատվության մի մասը գաղտնազերծված էր՝ վկաների անվտանգությունն ապահովելու նպատակով։ Նախատեսված էր Դատավարությունը սկսել 2011 թվականի փետրվարի 11-ին, սակայն հետաձգվել է։ Ավելի ուշ Նիկոլայենկոն աշխատանքից ազատել է Վագներին և վարձել քրեական պաշտպանության փաստաբան Արկադի Բուխին, որը հայտարարել է, որ Նիկոլայենկոյի նախորդ փաստաբանների ներկայացրած միջնորդությունները մերժվել են դատավորի կողմից՝ դատախազության օգտին։

2012 թվականի հունիսին Նիկոլայենկոն համաձայնել է միջնորդության գործարքի։ 2013 թվականի փետրվարի 27-ին նա դատապարտվել է, և արդեն կրած կալանքին ավելացվել է երեք տարվա փորձաշրջան։

*M86 Security* ընկերությունը հայտնել է, որ 2010 թվականի դեկտեմբերի դրությամբ Նիկոլայենկոյի *Mega-D* բոտցանցի սպամ արտադրողականությունը նվազել էր մինչև համաշխարհային սպամի 5%-ից էլ ցածր։ 2010 թվականի տոնական շրջանում համաշխարհային սպամը զգալիորեն նվազեց Նիկոլայենկոյի կալանավորման ժամանակ, թեև *Symantec* ընկերության մասնագետ Փոլ Վուդը այս նվազումը վերագրեց մի քանի այլ բոտցանցերի, այդ թվում՝ *Rustok*, *Lethic* և *Xarvester*, ոչնչացմանը։ Տեղեկատվական տեխնոլոգիաների փորձագետների կարծիքով՝ *Mega-D* այլևս չի համարվում խոշոր ցանց, թեև այն կարող է համարվել աշխարհում սպամի համար ամենամեծ բոտցանցը։

## Տես նաև
* Իրմա Գրեզե
* Բիլլի Քիդ
* Կարլ Բրանդտ

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Oleg Nikolaenko at The Smoking Gun
* Oleg Y. Nikolaenko  at Federal Bureau of Prisons
* United States of America v. Oleg Y. Nikolaenko  &ndash; United States District Court for the Eastern District of Wisconsin|U.S. District Court of Eastern Wisconsin (November 3, 2010)
* Indictment: United States of America v. Oleg Y. Nikolaenko &ndash; U.S. District Court of Eastern Wisconsin (November 16, 2010)

Կատեգորիա:Հանցագործներ
Կատեգորիա:Հանցագործությունն ԱՄՆ-ում
Կատեգորիա:Ռուսներ