Բազ Լայթեր

**Բազ Լայթեր** (, Բազ Լուսային տարի), կերպար և գլխավոր հերոսներից մեկը «Խաղալիքների պատմություն» ֆրանշիզում։ Բազը տեզերքային ռենջեր է («Միջգալակտիկական ոստիկան»), Էնդիի խաղալիքների առաջնորդներից մեկը։ Նա նաև «Բազ Լայթերը աստղային թիմից» անիմացիոն սերիալի և «Բազ Լայթերը աստղային թիմից։ Արկածները սկսվում են» մուլտֆիլմի գլխավոր հերոսն է։ Հերոսին հնչյունավորել է Թիմ Ալենը՝ «Խաղալիքների պատմություն» մուլտֆիլմում, Պատրիկ Ուոբերթոնը՝ մուլտսերիալում, Փեթ Ֆրեյլին՝ տեսախաղերում և «Դիսնեյի զբոսայգի» տեսարժան վայրերում, և Քրիս Էվանսը՝  ֆիլմում։

## Նկարագրություն և ստեղծում
«**Բազ Լայթեր**» անվան ընտրության համար ստեղծողներին ոգեշնչել է «Ապոլոն-11»-ի աստղագնաց Բազ Օլդրինը։ Օլդրինը հաստատել է դա, երբ ՆԱՍԱ-ում ելույթի ժամանակ ցույց է տվել Բազ Լայթեր խաղալիքը, ինչը առաջացրել է խանդավառ ծափահարություններ. այս պահը կարելի է տեսնել «Toy Story 10th Anniversary» ակավառակում։ Հաճախ կերպարի անունը սխալմամբ կապում են   բառի հետ, որը նշանակում է «ավտոբուս»:

Ինչ վերաբերում է կերպարի դիզայնին, դրա ստեղծող Ջոն Լասեթերը պաշտոնապես հայտարարել է, որ սկզբում մտադրվել էր մուլտֆիլմի համար ստեղծել հերոս G.I. Joe շարքի արձանիկներից, սակայն հետագայում ընտրությունը փոխել է հօգուտ տիեզերագնացի արձանիկի։ Նա նաև պարզաբանել է, որ Լայթերի դիզայնը ստեղծվել է «Ապոլլոն» տիեզերագնացների ազդեցության ներքո, մասնավորապես, նրանց սաղավարտների, սպիտակ հագուստների և կապի սարքերի առումով։ Կերպարի գունային ձևավորումը բացատրվում է նրանով, որ կանաչ-լայմի և մանուշակագույն գույները Ջոնի և նրա կնոջ սիրելի գույներն էին համապատասխանաբար։

Հեռուստատեսային դերասան Էդ Քեմմերը նույնպես համարվում է Բազ Լայթերի նախատիպը։ Քեմմերը խաղացել է հրամանատար Բազ Քորիի դեը «Տիեզերական պարեկում»՝ ամերիկյան հեռուստատեսության առաջին գիտաֆանտաստիկ սերիալում:

## Մասնակցություն
### Խաղալիքների պատմություն
* Բազն առաջին անգամ հանդիպում է Առաջին մուլտֆիլմում, երբ նրան նվիրում են Էնդիին իր ծննդյան օրը։ Այդ ժամանակ Բազը ամենահայտնի խաղալիքն էր, և Էնդիի մնացած խաղալիքները հիացած էին նրա տպավորիչ հատկություններով։ Սկզբում Բազը կարծում էր, որ ինքը տիեզերական ռեյնջեր է, բայց երբ նա տեսնում է իր մասին գովազդային հոլովակը հեռուստացույցով, հասկանում է, որ ընդամենը խաղալիք է։ Վուդին՝ Էնդիի խաղալիքների առաջնորդը, սկսում է նախանձել Բազին ստացած ուշադրության համար։ Բայց շուտով նրանք հաշտվում են, երբ միմյանց փրկում են «խաղալիքների մարդասպանի»՝ Սիդի ձեռքից։
* Երկրորդ մուլտֆիլմում Բազը հանդես է գալիս գլխավոր դերում. նա պետք է ստանձնի Էնդիի խաղալիքների առաջնորդի պարտականությունները, որպեսզի փրկի Վուդիին, որին առևանգել էր խաղալիքների հավաքորդ Էլը։ Ամեն ինչ բարդանում է, երբ խաղալիք Փիթը փորձում է ստիպել Վուդիին ուղևորվել Ճապոնիա իր, կովբոյ Ջեսիի և նրա ձի Բուլզայի հետ։ Բազը հանդիպում է իր կրկնօրինակին, որը, ինչպես Բազը առաջին մասում, կարծում է, որ ինքը տիեզերական ռեյնջեր է։ Ի վերջո, Բազն ու խաղալիքները փրկում են Վուդիին, Ջեսիին և Բուլզային, որոնք սկսում են ապրել Էնդիի տանը մնացածների հետ։ Բազի կրկնօրինակը պարզում է, որ իր թշնամի կայսր Զուրգը իր հայրն է, ինչը հղում է «Կայսրությունը հետ է հարվածում» ֆիլմին, սակայն, ի տարբերություն սագայի համապատասխան կերպարի, Զուրգն իսկապես ցանկանում է ոչնչացնել իր զավակին և շուտով փորձում է ոչնչացնել Բազին, բայց այդ փորձը ձախողվում է խաղալիք դինոզավր Ռեքսի պատճառով, որը նրան գցում է վերելակի հորանը։ Չնայած դրան, Զուրգը ողջ է մնում և սկսում է խաղալ իր որդու հետ։
* Երրորդ մուլտֆիլմում Բազը, Վուդին, Ջեսին և մյուսները հայտնվում են մանկապարտեզում, որտեղ առաջնորդը համարվում է չար փափուկ արջ Լոտսոն։ Բազը բռնվում է լրտեսության ժամանակ, և նրան փոխում են «դեմո-ռեժիմի»։ Նա նորից սկսում է մտածել, որ ինքը տիեզերական ռեյնջեր է, իսկ իր նախկին ընկերները՝ կայսր Զուրգի ծառաները։ Բազը վերադառնում է իր նորմալ վիճակին այն բանից հետո, երբ նրա վրա ընկնում է հեռուստացույցը։ Բազի, Վուդիի, Ջեսիի և մյուս խաղալիքների հետ պատահած բոլոր դեպքերից հետո Էնդին նրանց նվիրում է փոքրիկ աղջկա՝ Բոննիին։ Մուլտֆիլմի ավարտին ցուցադրվում են խաղալիքները՝ իրենց նոր տիրուհի Բոննիի հետ նոր կյանքին համակերպված։
* Չորրորդ մուլտֆիլմում Բազը և մյուս խաղալիքները հայտնվում են լունապուրակում, որտեղ հանդիպում են հովվուհի Բոյին։ Հին հերոսների խումբը փրկում է նոր խաղալիք Վիլկինսին հին իրերի խանութից և վերադարձնում Բոննիին։

## Մշակութային ազդեցություն
2007 թվականի հոկտեմբերին Empire ամսագրի ընթերցողների քվեարկության արդյունքում Բազն զբաղեցրել է առաջին հերիզոնականը «Փիքսարի 20 փառահեղ կերպարների» ցուցակում։ Ըստ ամսագրի ընթերցողների քվեարկության՝ կերպարը զբաղեցրել է 94-րդ տեղը «Կինոյի մեծագույն հերոսների» ցանկում։

## Քննադատություն և ակնարկներ
* Բազը ընդգրկվել է «Փիքսարի լավագույն 50 կերպարներ»-ի ցուցակում։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Pixar
Կատեգորիա:Հորինված ամերիկացիներ
Կատեգորիա:Մուլտֆիլմերի կերպարներ
Կատեգորիա:Սուպերհերոսներ
Կատեգորիա:Ֆիլմերի հերոսներ