Smells Like Teen Spirit

**«Smells Like Teen Spirit»**, ամերիկյան Nirvana խմբի երգը *[[Nevermind]]* ալբոմից։ Գրվել է Կուրտ Քոբեյնի, Քրիստ Նովոսելիչի և Դեյվ Գրոլի կողմից, պրոդյուսերն է Բուտչ Վիգը։

«Smells Like Teen Spirit»-ի անսպասելի հաջողության շնորհիվ Nevermind ալբոմը զբաղեցրեց առաջին հորիզոնականը 1992 թվականի բազմաթիվ հիթ-շքերթներում։ «Smells Like Teen Spirit»-ը Nirvana խմբի առաջին և ամենահայտնի հիթերից մեկն էր։ Այն հասավ վեցերորդ հորիզոնականին «Billboard Hot 100»-ում, իններորդ հորիզոնականին՝ «Բոլոր ժամանակների 500 մեծագույն երգերը ըստ Rolling Stone ամսագրի» ցուցակում, 1991-ին և 1992-ին զբաղեցրեց բարձր հորիզոնականներ ամբողջ աշխարհի հիթ-շքերթներում։

2012 թվականի դեկտեմբերին Last.fm պորտալը «Smells Like Teen Spirit»-ը անվանեց լավագույն ստեգծագործությունը 10 տարվա սքորբլինգի ընթացքում։ NME ամսագիրը այս երգը առաջին հորիզոնականում դրեց իր «Բոլոր ժամանակների 500 լավագույն ստեղծագործություն» ցուցակում։

«Smells Like Teen Spirit»-ը ստացավ երկու մրցանակ MTV երաժշտական տեսահոլովակի մրցանակաբաշխությանը իր տեսահոլովակի համար, որը հեռուստատեսությունում մեծ հանրաճանաչություն ուներ։ Երգը դարձավ «X սերունդ»-ի հիմնը, սակայն խումբը անհարմարավետություն էր զգում հաջողության և ուշադրության պատճառով, որ նրանք ստացան։ Տարիներ անց քննադատները շարունակում են այն անվանել բոլոր ժամանակների լավագույն երգերից մեկը։

## Ստեղծումը և ձայնագրումը
1994 թվականի հունվարին *[[Rolling Stone]]* ամսագրին հարցազրույցում Nirvana-ի սոլիստ Կուրտ Քոբեյնը խոստովանեց, որ «Smells Like Teen Spirit»-ը փորձ էր՝ ստեղծելու երգ Pixies-ի ոճով։ Pixies-ը խումբ էր, որին նա չափազանց հարգում էր։ Քոբեյնը ասում է.

«I was trying to write the ultimate pop song. I was basically trying to rip off the Pixies. I have to admit it. When I heard the Pixies for the first time, I connected with that band so heavily that I should have been in that band—or at least a Pixies cover band. We used their sense of dynamics, being soft and quiet and then loud and hard»:

Քոբեյնը սկսել է գրել այս երգը *Nevermind* ալբոմի ձայնագրումից մի քանի շաբաթ առաջ, 1991 թվականին։ Երբ նա առաջին անգամ ներկայացնում է խմբի մյուս անդամներին երգը, այն ներառում էր միայն գլխավոր ռիֆֆը և կրկներգի վոկալային մասը, որը բասիստ Քրիստտ Նովոսելիչը անվանեց «ծիծաղեցնող»։ Ի պատասխան Քոբեյնը ստիպեց խմբին նվագել ռիֆֆը մեկ ու կես ժամ։ 2001 թվականին հարցազրույցում Նովոսելիչը հիշում է, որ ռիֆֆը մի քանի անգամ նվագելուց հետո նա մտածեց. «*Սպասիր, ինչու՞ մենք չնվագենք ավելի դանդաղ:*»։ Նա նվագեց ավելի դանդաղ քառյակի երաժշտությունը, Դեյվն էլ միացավ հարվածային գործիքնրերով։ Այդպես խմբի երեք անդամներն էլ դարձան երգի հեղինակները։

Երգի մտահղացումը առաջացել է Քոբեյնի մոտ, երբ իր ընկերուհի Քեթլին Հաննան, ով այդ ժամանակ Bikini Kill փանկ խմբի վոկալիստն էր, իր պատին գրել էր «Kurt smells like teen spirit»: Քանի որ նրանք քննարկում էին անարխիզմը, փանկ ռոքը և այլ նման թեմաներ, Քոբեյնը այդ արտահայտությունը ընդունում է որպես հեղափոխական իմաստ ունեցող։ Իրականում Քեթլինը ի նկատի ուներ, որ Քոբեյնը բուրում է () «Teen Spirit» դեզոդորանտով, որը օգտագործում էր Կուրտի այն ժամանակվա ընկերուհի Թոբի Վեյլը։ Ավելի ուշ Քոբեյնը վստահեցնում է, որ չգիտեր, թե դա դեզոդորանտի ապրանքանիշ է, և իմացել է դրա մասին սինգլի թողարկումից ամիսներ անց։

Երգի հանրաճանաչությունը նպաստեց նաև դեզոդորանտի ապրանքանիշի հաջողությանը, որը 1992 թվականին դարձավ ամենահայտնին այդ ասպարեզում։ Հետագայում բրենդի ճանաչումը պակասեց, սակայն մինչ այժմ Teen Spirit է կոչվում Lady Speed Stick-ի դեռահասների համար նախատեսված տարբերակը («Քոյգեյթ-Փալմոլիվ» ընկերություն)։

Nirvana-ն ձայնագրել է «Smells Like Teen Spirit» երգը Sound City ստուդիայում, Կալիֆորնիա նահանգում Վիգի հետ միասին 1991 թվականի մայիսին։ Վիգը քիչ փոփոխություններ է մտցրել երգի մեջ՝ ներառյալ կրկներգի տևողության պակասեցումը։

## Երգի բառերը և մեկնաբանությունը
thumb|"Smells Like Teen Spirit" սինգլի առաջին թողարկումը ձայնապնակի վրա
Լսողի համար դժվար էր ըմբռնել «Smells Like Teen Spirit»-ի տեքստը անհասկանալի բառերի և Քոբեյնի ոչ պարզ, կոկորդային ձայնի պատճառով, իսկ *Nevermind*-ի բուկլետում երգերի բառերի փոխարեն զետեղված էին ընտրված քնարական պատառիկներ։ Դրա պատճառով ռադիոկայանները հրաժարվում էին երգը ավելացնել իրենց երգացանկեր։ Geffen Records-ի ներկայացուցիչներից մեկը հիշում է, որ մարդիկ ռոք-ռադիոյում ասում էին. «*Մենք չենք կարող կատարել սա։ Ես չեմ կարողանում հասկանալ, թե ինչ է այս տղան երգում*»։ MTV հեռուստաընկերությունը պատրաստեց տեսահոլովակի տարբերակ, որը ներառում էր երգի տեքստը։ 1992 թվականին ալբոմի երգերի տեքստերը, ինչպես նաև մի քանի հին երգերի և երգերի ալտերնատիվ տարբերակների բառեր ներառվեցին «Lithium» սինգլի թողարկված բուկլետի մեջ։

«Smells Like Teen Spirit»-ը հաճախ մեկնաբանվում է որպես դեռահասների հեղափոխական հիմն, և այս մեկնաբանությունը ամրապնդում է երգի տեսահաոլովակը։ *Nevermind*-ի թողարկումից հետո տեղի ունեցած հարցազրույցում Քոբեյնն ասում է, որ երգը իր ընկերների մասին է, բացատրելով. «*Մենք զգում են մեզ այնպես, կարծես մենք դեռ դեռահասներ ենք, այն պատճառով, որ չենք առաջնորդվում այն սկզբունքներով, ինչ մեզանից սպասում են որպես մեծահասակ։ նաև երգում կա հեղափոխական դեռահասական թեմա*»։ Հաջորդող հարցազրույցներում Քոբեյնը փոխում է իր մեկնաբանությունը և հազվադեպ է երգին որևէ հատուկ իմաստ տալիս։ Քննարկելով «Teen Spirit»-ը Nirvana-ի կենսագրությունում (*Come as You Are: The Story of Nirvana*), որի հեղինակը Մայքլ Ազերրադն էր, Քոբեյնը ասում է, որ պարտավորություն էր զգում նկարագրել իր զգացմունքները իր շրջապատի, իր սերնդի և իր տարիքի մարդկանց մասին։

«Teen Spirit: The Stories Behind Every Nirvana Song» գրքում «Teen Spirit»-ը նկարագրվում է որպես «*Քոբեյնի կողմից իմաստի և անիմաստության տիպիկ, մռայլ ուսումնասիրություն*»։ Կուտ Քոբեյնի կենսագիր Չարլզ Քրոսսի «Ավելի ծանր, քանի երկինքը» գրքում հեղինակը վստահեցնում է, որ երգը Քոբեյնի և իր նախկին ընկերուհի Թոբի Վեյլի հարաբերությունների մասին է։ Քրոսսը հիմք ընդունելով «She’s over-bored and self-assured» () տողը, ասում է, որ երգը բացի Թոբիից ոչ մեկի մասին չի կարող լինել։ Քրոսսը հիմնավորում է իր փաստարկը երգի համար նախատեսված ամենասկզբնական ուրվագրերով, որոնցից է. «Who will be the King & Queen of the outcasted teens» ():

Խմբի անդամ Դեյվ Գրոլը հավատում է, որ երգի բառերը որևէ ուղերձ չունեն։

## Քավր տարբերակներ
*Smells Like Teen Spirit*-ը բավականին հայտնի է քավր տարբերակներով, որոնց ընդհանուր թիվը հասնում է մի քանի տասնյակի։ Այս երգի առավել հայտնի քավրներ ձայնագրել են Թորի Ամոսը, Man With A Mission-ը, Փաթի Սմիթը, Flyleaf-ը։ Դևիդ Գարեթը կատարեց քավր տարբերակ՝ դասականի և ռոքի խառը ոճով, իսկ Փոլ Անկան երգեց այն Ֆրենկ Սինատրայի ջազ-էստրադային ձևով։ String Quartet-ը «Tribute to Nirvana» ալբոմում ներկայացրեց քավր-տարբերակ, որը կատարվում էր միայն աղեղնավոր լարային երաժշտական գործիքներով, առանց վոկալի։ Dokaka ճապոնական խումբը ստեղծել է երգի ծաղրերգական տարբերակը։ Մեկ այլ ճապոնական խումբ՝ One Ok Rock ևս ունի Smells Like Teen Spirit-ի քավրը։ Քավր տարբերակ է ստեղծել Bruthal 6 ռոք խումբը՝ կատարելով այն նու մետալ ժանրով։

## Դիրքը հիթ-շքերթներում

## Ծանոթագրություններ

## Աղբյուրներ
* Մայքլ Ազերրադ. *Come as You Are: The Story of Nirvana*. Doubleday, Нью-Йорк: 1994. ISBN 0-86369-746-1
* Ջիմ Բերքենսթենդ, Չարլզ Քրոս. *Classic Rock Albums: Nevermind*. Schirmer: 1998. ISBN 0-02-864775-0
* Չակ Քրիսաֆուլլի. *Teen Spirit: The Stories Behind Every Nirvana Song*. Carlton: 1996. ISBN 0-684-83356-5
* Չարլզ Քրոս. *Heavier Than Heaven: A Biography of Kurt Cobain*. Hyperion, Нью-Йорк: 2001. ISBN 0-7868-6505-9
* Դեյվ Մարշ. *Louie Louie*. Hyperion, Нью-Йорк: 1993. ISBN 1-56282-865-7

## Արտաքին հղումներ
* 
* "Smells Like Teen Spirit" սկավառակագրության մասին տեղեկություն
* Smells Like Teen Spirit 

Կատեգորիա:1991 սինգլներ