Վիեննայի ռատուշա

**[[Վիեննա]]յի ռատուշա** (), Վիեննայի քաղաքապետարանի շենքը։ Գտնվում է Ավստրիայի մայրաքաղաքի Ներքին քաղաք կոչվող մասի 1-ին շրջանում, *Ֆրիդրիխ Շմիդտ*ի հրապարակի վրա (): Շենքը կառուցվել է 1872—1883 թթ. ճարտարապետ Ֆրիդրիխ Շմիդտի նախագծով։ Այստեղ են գտնվում քաղաքի բուրգոմիստրի (քաղաքապետի) և համայնքապետարանի ծառայողական աշխատասենյակները։ Այստեղ է իր նիստերն անցկացնում նաև լանդտագը։

## Պատմություն
XIX դարի կեսերին Վիեննային մերձակա շատ բնակակավայրեր  ընդգրկվեցին քաղաքի կազմում, նրա մակերեսն ու բնակչության թիվը կտրուկ կերպով աճեցին, և քաղաքապետարանի հին շենքն այլևս չէր բավարարում նոր պահանջներին։ 1868 թ. նոր ռատուշայի  շինարարության համար նախագծերի մրցույթ հայտարարվեց, որտեղ հաղթող ճանաչվեց գերմանացի ճարտարապետ Ֆրիդրիխ ֆոն Շմիդտը։

Համաձայն նրա նախագծի՝ շենքը կառուցվել է ճարտարապետական էկլեկտիկ ոճով։ Ճակատն իրենից ներկայացնում է նոր գոթական (նեոգոթիկ) ոճի աշխարհիկ կառույցի մի հոյակապ նմուշ, արտաքին տեսքն ու առաջին հերթին՝ 105 մետրանոց աշտարակը ֆլամանդական գոթական ռատուշաների տեսքն ունեն, և միջին դարերի ազատ քաղաքների շունչն են հաղորդում։ Իսկ ընդհանուր առմամբ շենքն իր տեսքով հիշեցնում է բարոկկոյի շքեղ ճոխությունը։

Կառույցն զբաղեցնում է 19 592 մ² հողատարածք, սենյակների ընդհանուր մակերեսը կազմում է 113 հազար մ²։ Շենքի երկարությունը  152 մ է, լայնությունը՝ 127 մ։ Սենյակների թիվը 1575 է, պատուհաններինը՝ 2 035: Շինարարության վրա ծախսվել է մոտավորապես 14 միլիոն գուլդեն։

Կենտրոնական պատշգամբը կառուցվել է հատուկ Ադոլֆ Հիտլերի համար, որը անշլյուսից՝ Ավստրիան Գերմանիային բռնակցելուց ընդամենը մի քանի օր անց՝ 1938 թվականի ապրիլի 9-ին այդտեղից ճառ է ասել:
Ռատուշայի շքադահլիճն ունի 71 մ երկարություն, 20 մ լայնություն և զարդարված է նշանավոր վիեննացիների անդրիներով։ Դահլիճն ու առընթեր սրահներն օգտագործվում են ցուցահանդեսներ, պարահանդեսներ, համերգներ և այլ միջոցառումներ կազմակերպելու նպատակով։ Ռատուշայում տարեկան ընդհանուր առմամբ շուրջ 800 միջոցառում է անցկացվում։

Աշտարակի գագաթին բարձրացված է ռատուշայի ժամապահի՝ *«Ռատհաուսման»*ի () 3,5 մետրանոց երկաթե արձանը՝ Սրբազան հռոմեական կայսրության կայսր Մաքսիմիլիան Առաջինի ժամանակների զենք ու զրահով դրոշակակրի տեսքով։ Շենքի ճակատին տեղադրված են քանդակագործ Անտոն Բրենեկի կերտած չորս քանդակ։

Հրապարակում 1896 թ. կանգնեցված է նաև ռատուշայի նախագծի հեղինակ Ֆրիդրիխ Շմիդտի արձանը (քանդակագործներ՝ Հոֆման ֆոն Ասպերնբուրգ և Յուլիուս Դայնինգեր)։

Շենքի նկուղային հարկը, որտեղ փայտի փորագրություններով ու պատմական թեմաներով արված որմնանկարներով հայտնի մի շարք սրահներ կան, 1925 և 1952 թվականներին ենթարկվել է վերակառուցման ու նորացման, 1952:
2012 թվականի սեպտեմբերին մեկնարկել են ամբողջ շինության նորացման աշխատանքները՝ 35 միլիոն եվրո արժողությամբ. նախատեսված է դրանք ավարտել 2023 թվականին։

## Գրականություն
* Felix Czeike: *Das Wiener Rathaus*. Zsolnay, Wien 1972.
* Wolfgang Wieser (Journalist)|Wolfgang Wieser (Text), Lukas Beck (Fotos): Das Wiener Rathaus – Geschichte & Gesellschaft, Architektur & Anekdoten. Bohmann Verlag, Wien 2011, ISBN 978-3-99015-008-5.

## Պատկերասրահ

CIMG3413 wiener rathaus.jpg|Վիեննայի ռատուշան
Festsaal Rathaus Vienna 2007.jpg|Ռատուշայի հանդիսությունների սրահը
Rathaus Christmas Market.jpg|Ռատուշան ձմռանը
Wiener Rathaus 2007 Detail a.jpg|Դրվագ շենքի ճակտոնից
Wiener Christkindlmarkt am Rathausplatz 02.JPG|Ռատուշայի աշտարակը
GuentherZ 2005-10-06 0089 Rathausmann.jpg|Ռատհաուսմանը


## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Официальный сайт
* Offizielle Homepage des Rathauses mit allen Informationen zur Stadt Wien
* Ein Besuch des Rathaus-Baues in Wien. März 1878. In: Allgemeine Bauzeitung, 1878 (mit Grundriss) auf Anno (Austrian Newspapers Online)
* http://www.wien.gv.at/buergerdienst/stadtinfo/rathausfuehrung/neubau.html  | wayback=20130707000537 | text=Das Wiener Rathaus – Der Neubau 1868}}
* Bundesdenkmalamt – Rathaus Wien 
* Wiener Stadtgärten – Rathauspark

Կատեգորիա:Ավստրիայի ճարտարապետություն