Մարշալ Ֆիլդ

**Մարշալ Ֆիլդ**(), ամերիկացի ձեռներեց և բարերար, *Marshall Field & Company* մանրածախ ցանցի հիմնադիրը, որը հետագայում հայտնի դարձավ որպես Marshall Field's Corporation» (ձեռք բերվեց Dayton-Hudson-ի կողմից 1990 թվականին), մի շարք միավորումներից և ձեռքբերումներից հետո, ապրանքանիշը վերջնականապես լուծարվեց 2006 թվականին):

## Կենսագրություն
Ֆիլդը ծնվել է Մասաչուսեթսի Ֆրանկլին շրջանի ֆերմերային ընտանիքում։ Նրա նախնիները պուրիտաններ էին, ովքեր Ամերիկա էին ժամանել 1650 թվականին։ 17 տարեկանում նա ստացավ իր առաջին աշխատանքը՝ նահանգի հարևան շրջաններից մեկում գտնվող խանութում, բայց շուտով մեկնեց դեպի արագ զարգացող Արևմուտք, որտեղ գումար վաստակելու և կարիերա անելու ավելի շատ հնարավորություններ կային։

1856 թվականին Ֆիլդը եղբոր հետ տեղափոխվեցին Չիկագո՝ աշխատանքի անցնելով առաջատար առևտրային ընկերություններից մեկում՝ *Cooley, Wadsworth & Co.*(1857 թվականից՝ *Cooley, Farwell & Co.*)։

Արագորեն բարձրանալով կարիերայի սանդուղքով՝ 1862 թվականին նա դարձավ կրտսեր բիզնես– գործընկեր։ Երբ ավագ գործընկերներից մեկը ֆինանսական պատճառներով լքեց ընկերությունը, Ֆիլդին առաջարկեցին տեղ խորհրդի կազմում, որից հետո ընկերությունը վերանվանվեց *Farwell, Field & Co*.

1865 թվականին նա և նոր գործընկերն ընդունեցին մեկ այլ առևտրային ընկերությունում ավագ գործընկերներ դառնալու առաջարկը, որը 1867 թվականին գրանցեց 12 միլիոն դոլար եկամուտ։

Ինչպես Չիկագոյի շատ բիզնեսներ, Ֆիլդի ընկերությունը ևս ծանր հարված է ստացել 1871 թվականի Մեծ հրդեհից, սակայն կարողացել է արագ վերականգնել գործունեությունը։ Այն նաև կարողացավ հաղթահարել 1873 թվականի ֆոնդային շուկայի անկման հետևանքները, քանի որ ուներ պարտքի համեմատաբար ցածր մակարդակ։

Թեև Մարշալ Ֆիլդն առավել հայտնի է որպես մանրածախ առևտրի ականավոր կազմակերպիչ և նորարար, նա իր եկամուտների մեծ մասը ստանում էր մեծածախ առևտրից. հայտնի է, որ 1880-ականներին այն ուներ 5 անգամ ավելի շատ եկամուտ, քան մանրածախը։
Նա զգուշանում էր արհմիութենական շարժումից՝ արգելելով իր ձեռնարկությունների աշխատողների միավորումը։ Հայմարկետի խռովության ժամանակ նա հանդես էր գալիս ցուցարարների դեմ կոշտ միջոցներ կիրառելու օգտին՝ հակառակ խոշոր բիզնեսի ներկայացուցիչների կարծիքի։
Մարշալ Ֆիլդը երկու անգամ ամուսնացած է եղել (առաջին կնոջ մահից հետո՝ 1896 թվականին երկրորդ անգամ է ամուսնացել), ունենալով երեք երեխա իր առաջին ամուսնությունից, որոնցից մեկը մահացել է մանկության տարիներին։ Նրա դստեր՝ Էթելի երկրորդ ամուսնությունը բրիտանական ռազմածովային ուժերի ականավոր հրամանատար Դեյվիդ Բիթիի հետ էր։ Քանի որ Ֆիլդը ավելի երկար ապրեց իր երկու որդիներից (կրտսերը՝ Մարշալը, մահացավ 1905 թվականին), նրա հսկայական կարողությունը, որը գնահատվում էր 125 միլիոն դոլար, փոխանցվել է *Trust* վստահորդային սեփականության ձևով՝40 տարի ի շահ իր երկու թոռների։

Ֆիլդը մահացել է թոքաբորբից, թաղվել Չիկագոյում, Գրեյսլենդ գերեզմանատանը։

## Գործունեություն
Հայտնի *«Հաճախորդը միշտ իրավացի է»* արտահայտությունը վերագրվում է Մարշալ Ֆիլդին, թեև մեկ այլ վարկածի համաձայն այն պատկանում է Հարրի Սելֆրիջին, ով երկար ժամանակ աշխատել է Ֆիլդի մոտ, իսկ բնօրինակում այն մի փոքր այլ կերպ էր ձևակերպված․ *«Ենթադրեք, որ հաճախորդը ճիշտ է, քանի դեռ ակնհայտ չի դարձել հակառակը»*()։ Մեկ այլ հայտնի արտահայտություն՝ «Տուր տիկնոջը այն, ինչ նա ուզում է»  նշանակում էր, որ գնորդի շահերը դրված էին առաջնային պլանում։

Ֆիլդը գործադրեց իր ժամանակի համար նորարարական սկզբունքներ, որոնք հետագայում դարձան ընդհանուր ընդունված մանրածախ ստանդարտներ։ Այսպիսով, ընկերության խանութներում միշտ հնարավոր է եղել ապրանքները վերադարձնել առանց բացատրության կամ փոխանակել այլով, ինչպես նաև պատվիրել գնումների անվճար առաքում տուն։

Field-ի աշխատակիցներին արգելվում էր ճնշում գործադրել հաճախորդների վրա, և յուրաքանչյուր ապրանքի հետ պարտադիր մատակարարվում էր ֆիքսված գնով պիտակ (նախկինում դա չէր ընդունվում, և թույլատրվում էր յուրաքանչյուր գնորդի համար առանձին գին սահմանել)։

Ֆիլդը մեծ ուշադրություն է դարձրել խանութների ձևավորմանը և հաճախորդների հարմարավետությանը։ Նա առաջին անգամ խանութներում բացեց «թեյի սենյակ» (ռեստորան)։ 19-րդ դարում կանայք սովորաբար դադարեցնում էին գնումները՝ ճաշի համար տուն վերադառնալու համար. առանց տղամարդ ուղեկցորդի ռեստորաններ այցելելը համարվում էր անպարկեշտ։ «Թեյասենյակների» հայտնվելը թույլ տվեց նրանց ավելի երկար մնալ խանութում։

Բացի այդ, խանութներն այժմ ունեին զուգարաններ, գրադարաններ, մանկական սենյակներ։ Ակտիվորեն ներդրվեցին տեխնիկական նորամուծություններ՝ էլեկտրական լուսավորություն, վերելակներ, հեռախոսներ, շարժական գովազդային ցուցափեղկեր։

Չիկագոյի բնակիչների համար ավանդույթ դարձավ Սուրբ Ծննդին այցելել Ֆիլդի՝ գունեղ զարդարված խանութները և հանդիպել «ժամացույցի տակ։

Երբ Չիկագոյում սկսեցին կառուցվել տրամվայների գծեր, Ֆիլդը ներդրումներ կատարեց նախագծում և ջանքեր գործադրեց՝ ինչի  շնորհիվ կանգառ կառուցվեց հենց իր խանութի դիմաց։

Հետևելով այս սկզբունքներին՝ առևտրային ցանցի վաճառքը 1881 թվականին 25 միլիոն դոլարից աճեց մինչև 68 միլիոն դոլար, և Ֆիլդի ընկերությունը դարձավ երկրի ամենահաջող ընկերություններից մեկը։

*Marshall Field*-ի խանութները դարձել են Չիկագոյի խորհրդանիշը, իսկ 2005-2006 թվականներին ապրանքանիշի լուծարումը նույնիսկ քաղաքի բնակիչների բողոքի պատճառ է դարձել։ Չիկագոյում դեռ գործում է *Marshall Field's* մանրածախ ցանցի երկրպագուների ակումբը, որը ձգտում է դրա վերստեղծմանը։

## Բարեգործական գործունեություն
Մարշալ Ֆիլդը եղել է Չիկագոյի համալսարանի ստեղծման առաջնագծում (1890 թ.)՝ կատարելով ներդրում հողատարածքի և նյութական միջոցների տեսքով՝ ընդհանուր մոտ 400 հազար դոլար.։

1893 թվականին, Չիկագոյի համաշխարհային ցուցահանդեսին նախապատրաստվելիս, Ֆիլդը նվիրաբերեց 1 միլիոն դոլար Բնական պատմության թանգարան ստեղծելու համար։ Այնուհետև նա ծախսեց ևս 8 միլիոն դոլար՝ թանգարանի շենքի կառուցման վրա։ 1905 թվականին թանգարանը կոչվել է բարերարի անունով։

1905 թվականին Ֆիլդը ֆինանսավորել է գիտարշավը դեպի բրիտանական Արևելյան Աֆրիկա՝ հայտնի գիտնական Կարլ Էյքլիի գլխավորությամբ, որի ընթացքում հավաքագրվեց ավելի քան 17 տոննա կենսաբանական նյութ.։

Ֆինանսական աջակցություն է ցուցաբերել Չիկագոյի արվեստի ինստիտուտին՝ հանդիսանալով նրա հոգաբարձուների խորհրդի անդամ։

## Արտաքին հղումներ
*Մարշալ Ֆիլդի մասին encyclopedia.com կայքում
*Ֆիլդի ընկերության մասին britannica.com կայքում
*Մարշալ Ֆիլդի մասին classicchicagomagazine․com կայքում

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Ամերիկացի բարերարներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի գործարարներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի ձեռնարկատերեր
Կատեգորիա:Թոքաբորբից մահացածներ