Սյոտիկո

**Սյոտիկո**, ճապոնական կինոընկերություն։
մինի|Սյոտիկո գլխավոր գրասենյակ
Այն  արտադրում և տարածում է անիմե ֆիլմեր, մասնավորապես՝ Bandai Namco Filmworks-ի (որը երկար ժամանակ համագործակցում է. ընկերությունը թողարկել է Bandai Namco Filmworks-ի արտադրած անիմե ֆիլմերի մեծ մասը, եթե ոչ բոլորը)։ Նրա ամենահիշվող ռեժիսորներն են Յասուջիրո Օզուն(«Կինոփորձեր» և «Իտօ-մարդասպաններ» ֆիլմերի ռեժիսորը), Կենջի Միզոգուչին, Միկիո Նարուսեն, Կեյսուկե Կինոշիտան և Յոջի Յամադան։ Այն նաև արտադրել է բարձր գնահատված անկախ և «միայնակ» ռեժիսորների ֆիլմեր, ինչպիսիք են Տակաշի Միիկեն, Տակեշի Կիտանոն, Ակիրա Կուրոսավան, Մասակի Կոբայաշին և թայվանցի «Նոր ալիքի» ռեժիսոր Հոու Սյաո-Հսիենը։

## Պատմություն
Սյոտիկո Կինեմա Կոմպանի կինոստուդիան հիմնվել է 1920 թվականին Մացուձիրո Սիրաիի կողմից, երբ նա վերադարձավ Հոլլիվուդից։ Հիմնվեց որպես թատերական Սյոտիկո ընկերության դուստր ընկերություն և նրա ֆինանսական օգնությամբ։ Սյոտիկո թատերական ընկերությունը  մասնագիտացված էր կաբուկի ժանրում և հիմնել է Տակեձիրո Օտանի(大谷竹次郎) և Մացուձիրո Սիրաի (白井掾松) եղբայրների կողմից։ Անվանվել է «Մացուտակե» 1902 թվականին՝ իրենց անուններից kanji take (բամբուկ) և մածու (սոճին), որոնք արտացոլում են երջանկության ավանդական երեք խորհրդանիշները՝ բամբուկ, սոճին և սալոր։ Սյոտիկոյի օնյոմի ընթերցումը առաջին անգամ հայտնվեց 1920 թվականին՝ «Shōchiku Kinema Gōmei-sha» կինոարտադրության դուստր ձեռնարկության հիմնադրմամբ։[3] Ընկերությունը 1914 թվականին գնեց  կաբուկի ժանրի հայտնի «Կաբուկի-ձա» թատրոնը, որն էլ մինչ այսօր նրան է պատկանում։

Կինոստուդիան հենց սկզբից  հիմնվել էր հոլլիվուդյան համակարգով աշխատելու և ճապոնական կինոն ժամանակակից դարձնելու նպատակով։ Սյոտիկո թատերական ընկերության կողմից ստեղծվեց ոչ միայն կինոստուդիան, այլ նաև դերասնական դպրոց, որը ղեկավարելու հրավիրեցին Կաուրո Օսանայային, ճապոնական թատերական և կինոարվեստի արևմտամետ ուղղության՝ սինգէկիի առաջնորդին, որը արտադրեց ռեժիսոր Մինորու Մուրատայի  «Հոգիներ ճանապարհին» (1921) ֆիլմը, որը համարվում է «ճապոնական պատմության առաջին ուղենիշային ֆիլմը»։ Ընկերությունը նույնիսիկ ենթադրեց, որ իր կինոստուդիայի շուրջ կձևավորվի մի ամբողջ քաղաք(Հոլլիվուդի նման)։ Սակայն գաղափարները շատ արմատական էին փոփոխություններին  անպատրաստ ճապոնական հասարակության, հանդիսատեսի և  կինոպրակատի համար։
մինի|Տակեձիրո Օտանի(大谷竹次郎) և Մացուձիրո Սիրաի (白井掾松)1932
Սյոտիկո Կինեման արդեն 1920ականներին դարձավ Ճապոնիայի առաջատար և ամնեաշահութաբեր կինոստուդիաներից մեկը, դառնալով Նիկկացո( Nikkatsu) ստուդիայի միցակիցը։  1920ականների վերջին Կիկկացոյի հետ նրանց էր պատկանում Ճապոնիայի կինոթատրոնների երկու երրորդը, ինչը թույլ էր տալի վերահսկել կինոշուկան և մրցակցել հուլլիվուդի հետ, իրենց կինոթատրոններում նրանք ցուցադրում էին իրենց սեփական ֆիլմերը աշխարհահռչալ հոլլիվուդյան ֆիլմերին հավասար։ Չնայած պետք է նշել, որ մշակութային և լեզվական խոչընդոտների պատճառով ճապոնացի հանդիսատեսը հոլլիվուդյան ֆիլմերը  այնքան հեշտ չէր ընկալում, ինչպես օրինակ՝Եվրոպայում։

Սյոտիկո Կինեմայի հեղափոխական նախաձեռնություններից էր կին դերասանների հայտնվելը ֆիլմերում։ 1920 թվականին, նոր ձևավորված ընկերությունը սկսեց կին դերասաններին ներգրավել օննագատաների(կնոջ դեր խաղացող տղամարդ դերասաններ) փոխարեն, ինչը ցնցեց ճապոնական կինոարտադրությունը։

1931 թվականին Սյոտիկոն թողարկեց Ճապոնիայում արտադրված առաջին «թոքին»՝ «Հարևանի կինը և իմը» (Madamu to nyōbō, 1930): Նկարահանումները գնալով դժվարանում էին Կամատայի ստուդիայում 1930-ական թվականներին շրջակա տարածքի արագ ինդուստրացման հետ, ինչպես, օրինակ, զինամթերքի գործարանների և մետաղաձուլարանների կառուցումը, և Սյոտիկոն որոշեց փակել ստուդիան և տեղափոխվել Օֆունա՝ Կամակուրայի մոտ։ 1936 թվականին  Սյոտիկ Կինեման միավորվեց իր մայր ընկերության՝ Սյոտիկո Էնտերտեյմենի հետ և ընդունեց  Սյոտիկո Կորպորացիա նոր անվանումը։

1930ականների վերջին Սյոտիկո Կինամա Կոմպանին ստեղծեց նոր կինոմատոգրաֆիական ոճ,որը ճապոնական կինոհանրությանը հնարավորություն տվեց պատկերացում կազմել մոդեռնիզմի վիզուալ հայեցակարգի մասին, ինչը հետագայում նույնացվեց «ամերիկանիզմի» հետ և ընդունվեց կինոընկերության կողմից՝ արագ փոփոխվող հասարակության պահանջները բավարարելու համար»։

1930-ականների կեսերից մինչև 1945 թվականը Սյոտիկոյի և ճապոնական այլ կինոընկերությունների արտադրած ֆիլմերը քարոզչական էին։ Ճապոնիայի հանձնվելուց հետո Կիդոն և Սյոտիկոյի համահիմնադիր Օտանին ձերբակալվեցին և մեղադրվեցին A կարգի ռազմական հանցագործությունների մեջ դաշնակից օկուպացիոն իշխանությունների կողմից, սակայն Օտանիի մեղադրանքները ի վերջո հանվեցին այն բանից հետո, երբ ռազմական հանցագործների ցուցակը չափազանց մեծ համարվեց։

1953 թվականին, օկուպացիայի ավարտից հետո, Կիդոն վերադարձավ Սյոտիկո և վերակենդանացրեց ֆիլմերի մելոդրամատիկ ոճը, որը Սյոտիկյոի ապրանքանիշն էր նախապատերազմյան դարաշրջանում։ Այս դարաշրջանում Սյոտիկոյի հետ կապված ռեժիսորներն էին Օզուն, Կեյսուկե Կինոշիտան և Նոբորու Նակամուրան։ 1950-ականների ֆիլմերից շատերն ուղղված էին հիմնականում կին հանդիսատեսին։ Մասնավորապես Հիդեո Օբայի եռամաս «Ինչպես է քո անունը» (Kimi no na wa?)  ֆիլմը 1953 թվականին եղել է այդ ժամանակաշրջանի կոմերցիոն առումով ամենահաջող ֆիլմը[2]։ Օզուի «Տոկիոյի պատմությունը»՝ նկարահանված 1953 թվականին, հետագայում արժանացավ զգալի գովասանքների՝ 2012 թվականին «Sight & Sound» միջազգային քննադատների հարցման արդյունքում ընտրվելով որպես բոլոր ժամանակների երրորդ լավագույն ֆիլմը։

## Սյոտիկոյի ֆիլմերի մասնակի ցանկ
** «Կղզու կինը» («Shima no Onna») (1920), ռեժիսոր Հենրի Քոթանի
** *[[Հոգիներ ճանապարհին]]* (1921), ռեժիսոր Մինորու Մուրատա
** *[[Հարեւանի կինը և իմը]]* (1931), ռեժիսոր Հեյնոսուկե Գոշո, talkie
** *[[Ես ծնվել եմ, բայց...]]* (1932), ռեժիսոր՝ Յասուձիրո Օզու
** *[[Ամեն գիշեր երազներ]]* (1933), ռեժիսոր Միկիո Նարուսե
** *[[Պարոն. Շնորհակալություն]]* (1936), ռեժիսոր՝ Հիրոշի Շիմիզու
** *[[Momotaro's Divine Sea Warriors|Մամոտարոյի աստվածային ծովային զինվորները]]*, ռեժիսորՄիցույո Սեո
** *[[A Ball at the Anjo House|Պարահանդես Անձյո տանը]]* (1947), ռեժիսոր Կոզաբուրո Յոշիմուրա
** *[[Նախագահ և կին գործավար]]* (1948), երաժշտությունը՝ Ակիրա Իֆուկուբեի
** «Յոցուայի ուրվականի նոր տարբերակը» (1949) a.k.a. *Shinshaku [[Yotsuya kaidan|Յոցույա Կադո]]*; նկարահանվել է երկու մասից
** *[[Կարմենը գալիս է տուն]]* (1951); Գույնի մեջ
** *[[Ապուշը (1951 ֆիլմ)|Ապուշը]]* (1951); Մոնոխրոմով
** *[[Քսանչորս աչքեր]]* (1954)
** *Ճակատագրի դիմակը* (1955)
** «Պարող տիրուհին» (1957), որը կոչվում է «Kaidan Iro-Zange Kyoran Onna Shisho», ռեժիսոր՝ Ռիոսուկե Կուրահաշիi
** Պարահանդես նարայամայում (1958); Color/GrandScope-ում
** *[[Harakiri (1962 ֆիլմ)|Խարակիրի]]* (1962) a.k.a. *Sepuku*; Շոչիկու-Ռեգալսկոպում
** *[[Samurai Spy|Սամուրայ գործակալ]]* (1962) a.k.a. *Լրտեսների որսորդ*; Շոչիկու-Եվրոպական շրջանակում
** *[[The X From Outer Space|Ահռելի տիեզերական հսկա Գիլալա]]* (1967), ռեժիսոր Կազուի Նիհոնմացու; in Color/Scope
** *[[Black Lizard (ֆիլմ)|Սև մողես]]* (1968) a.k.a. *Կուրոտոկագե*; Color/Scope
** *Արյան անեծք*/*Kaidan zankoku monogatari* (1968) a.k.a.*Cruel Ghost Legend*; Color/Scope
** *[[Goke, Body Snatcher from Hell|Գոկե, մարմիրնների հափշտակող դժոխքիցl]]* (1968) a.k.a. *Vampire Gokemidoro*; in Color/Scope
** *[[Ցեղասպանություն (1968 ֆիլմ)|Ցեղասպանություն]]* (1968) a.k.a. *Insects War*, ռեժիսոր Kazui Nihonmatsu; in Color/Scope
*** *[[Живой скелет|Կենդանի կմախք]]* (1968) в Black and White/Scope
*** «Պանդոկ «Սև վարդ»» (1969),
** *[[Ժամադրություն (1972 ֆիլմ)|Ժամադրություն]]* (1972); Գունավոր (Fujicolor)/CinemaScope
** *[[Ավազի ամրոց]]* (1974); Գույնի/տարածքի մեջ
** *Ութ գերեզմանաքարերի գյուղը* (1977)*Յացու Հուկամորա*
** *Հրեշների մարգագետին* (1979) a.k.a. *Yashagaike*
** «Նագասակիի երեխաները» (1982); Գունավոր/լայն էկրանով
** *[[Super Mario Bros.: Великая миссия по спасению принцессы Пич!|Super Mario Bros.: Արքայադուստր Պիչի փրկության կոչումը!]]* (1986), լիամետրաժ անիմացիոն ֆիլմ
*** *[[Хатико Моногатари|Խատիկո Մոնոգատարի]]* (1987), հայտնի նաև որպես «Հեքիաթ Խատիկոյի մասին», ռեժիսոր Սեյջիրո Կոյամա
*** *[[Венерские войны|Վեներայի պատերազմներ]]* (1989), լիամետրաժ անիմացիոն ֆիլմ
*** *[[Гайвер]]* (1991), сопродюсер Брайан Юзна
*** *[[Jankenman|Jankenman: The Great Monster Battle]]* (1992), короткометражный анимационный фильмմուլտիպլիկացիոն կարճամետրաժ գեղարվեստական ֆիլմ
** *[[Ծաղկային հրաշագործ Մերի Բել|Ծաղկային հրաշագործ Մերի Բել. Փյունիկի բանալին]]* (1992), մուլտիպլիկացիոն կարճամետրաժ գեղարվեստական ֆիլմ
** *[[Fatal Fury: The Motion Picture]]* (1994), անիմացիոն գեղարվեստական ֆիլմ
** *[[Cardcaptor Sakura: The Movie]]* (1999), անիմացիոն գեղարվեստական ֆիլմ
** *[[Cardcaptor Sakura Movie 2: The Sealed Card]]* (2000), անիմացիոն գեղարվեստական ֆիլմ
** *[[Ահ! My Goddess: The Movie]]* (2000), անիմացիոն գեղարվեստական ֆիլմ
** *[[Monster X Strikes Back: Attack the G8 Summit]]* (2008), ներկայացնում է Գիլալայի վերադարձը 41 տարվա բացակայությունից հետո
** *[[Violet Evergarden. Eternity and the Auto Memory Doll]]* (2019)

## Ծանոթագրություններ


## Հղումներ

* 
* 
* 
*