Ալտ-աջ

[մինի|Ալտ-աջական Դոնալդ Թրամփի կողմնակիցը March 4 Trump երթին՝ [Մինեսոտա նահանգի Սենթ Փոլ քաղաքում:]]
**Ալտ-աջ** (), նաև **ալտերնատիվ աջեր**, **ալտ-աջեր** (), իրար մեջ թույլ կապված աջ ծայրահեղական, սպիտակ-ազգայնական շարժում։ Տերմինը չունի հստակ սահմանում և տարբեր խմբերի և մարդկանց կողմից օգտագործվում է տարբեր ձև։ Շարժումը ի հայտ է եկել ԱՄՆ-ում և առավել տարածված է այնտեղ։ Ալտ-աջը իր մեջ ներառում է սպիտակամորթների գերակայության կողմնակիցների և սպիտակ ազգայնականների, նեոնացիստների, նեոֆաշիստների, նեոկոնֆեդերատների, Հոլոքոստի ժխտողների և ծայրահեղ աջակողմյան այլ խմբերի, որոնք բոլորն էլ ԱՄՆ-ում նկարագրվում են որպես ատելության խմբեր։

Ալտերնատիվ աջերի համոզմունքները նկարագրվում են որպես իզոլյացիոնիստական, պրոտեկցիոնիստական, հակասեմական և սպիտակ շովինիստական, հաճախ հատվելով նեոնացիզմի, իդենտարիզմի, նատիվիզմի և իսլամաֆոբիայի, հակաֆեմինիզմի, միզոգնիայի և հոմոֆոբիայի, աջ պոպուլիզմի և նեոռեակցիոն շարժման հետ։ Հետագայում շարժման հայեցակարգը կապվել է մի քանի խմբերի հետ, ինչպիսիք են ամերիկյան ազգայնականները, պալեոպահպանողականները, անարխո-կապիտալիստները, նացիոնալ-անարխիստները, պալեոլիբերտարիստները, քրիստոնյա ֆունդամենտալիստները, նեոմոնարխիստները, տղամարդկանց իրավունքների շարժման կողմնակիցները և Դոնալդ Թրամփի նախագահական քարոզարշավը։

Ալտ-աջերի հաղորդակցության և մտքերի փոխանակման հիմնական հարթակներն են իմիջբորդերները, վեբ-ֆորումները և պորտալները, ինչպիսիք են 4chan-ը, 8chan-ը, որտեղ անանուն օգտատերերը քաղաքական թեմաներով համացանցային մեմեր են տեղադրում։ Ալտերնատիվ աջերը նաև լայնորեն օգտագործում են սոցիալական ցանցերը, ինչպիսիք են *[[Twitter]]*-ը և ինտերակտիվ լրատվական պորտալները (*Breitbart News*)՝ իրենց գաղափարները տարածելու համար։ Ալտերնատիվ աջերի կողմից հրապարակվող հաղորդագրությունների հաճախակի թեմաներն են դարձել ագիտացիան ի աջակցություն Դոնալդ Թրամփի, ինչպես նաև ներգաղթի, բազմամշակութայնության և քաղաքական կոռեկտության քննադատությունը։

Ըստ «Southern Poverty Law Center»-ի 2018 թվականի փետրվարին հարպարակված զեկույցի, 2014 թվականից ի վեր ավելի քան 100 մարդ սպանվել կամ վիրավորվել է 13 հարձակումների հետևանքով, որոնք իրականացվել են ալտ-աջերի ազդեցությանը ենթարկված մարդկանց կողմից։ Քաղաքագետները և քաղաքական առաջնորդները առաջարկել են ընդգրկել ալտ-աջը ահաբեկչական կամ ծայրահեղական շարժումների շարքին։ Զեկույցում լուրջ անհանգստություն էր արտահայտվում ալտերնատիվ աջերի վերաբերյալ՝ պնդելով, որ նրանց գաղափարախոսությունը արմատականացնում է արվարձաններում ապրող սպիտակամորթ երիտասարդներին և արդեն ոգեշնչել է հրաձգությունը Այլա-Վիսթում, Չարլսթոնի հրաձգությունը, Քվեբեկ քաղաքի մզկիթի կրակոցները, «Միացյալ աջերի» երթի միջադեպը, Ռոզբուրգի մասսայական սպանությունը, Քրայսթչերչի հրաձգությունը, ինչպես նաև մի շարք ավելի քիչ հայտնի հարձակումներ և բռնության դեպքեր։ Ըստ *Anti-Defamation League*-ի, 2017 թվականին ահաբեկչական հարձակումները և բռնությունը, որոնք կապված էին ալտ-աջերի հետ, ԱՄՆ-ում ծայրահեղական բռնության հիմնական պատճառն էին։

## Անվանում
«Ալտերնատիվ աջ» տերմինը առաջին անգամ հիշատակվել է Փոլ Գոթֆրիդի կողմից *Mencken Club*-ում ունեցած ելույթում 2008 թվականի նոյեմբերին։ Չնայած դրան, տերմինը լայն տարածում է ստացել *National Policy Institute*-ի նախագահ և շարժման ամենահրապարակային ներկայացուցիչներից մեկի՝ Ռիչարդ Սպենսերի շնորհիվ։

## Հայացքներ
Ալտ-աջը բնութագրվում է որպես քաղաքական սպեկտրի ծայրահեղ աջ կողմում գտնվող շարժում։

Ալտ-աջը չունի հստակ, միասնական գաղափարախոսություն։ Ամերիկյան «Columbia Journalism Review» ամսագիրը նրանց մասին այսպես է արտահայտվել. «Անանունությունը, որը տրամադրվում է վեբ-ֆորումների և ալտերնատիվ աջերի համայնքների կողմից, չի թույլատրում մեզ վստահորեն ասել, թե ովքեր են նրանք և ինչ շարժառիթներ ունեն»։ Ավելին, հարաբերակցությունը ծայրահեղ աջ գաղափարների իսկական կողմնակիցների և համացանցային տրոլների միջև, որոնք հակասական հաղորդագրություններ են հրապարակում սկանդալ հրահրելու նպատակով, դեռևս մնում են անհասկանալի։

Ըստ ամերիկյան մի շարք լրատվամիջոցների սահմանումների՝ ալտ-աջ համայնքների ընդհանուր հատկանիշները, որպես կանոն, հավատարմությունն են սպիտակ ազգայնականության, ռասիզմի, հակասեմականության, նատիվիզմի և նեոռեակցիոն արժեքների, ինչպես նաև մասկուլիզմի, թրայբալիզմի և նույնիսկ նեոմոնարխիզմի գաղափարներին։ Ալտ-աջ համայնքի ճնշող մեծամասնությունը խիստ դիրքորոշում է հայտնում ներգաղթի և, մասնավորապես, Եվրոպայում միգրացիոն ճգնաժամի նկատմամբ, ինչպես նաև մերժում է քաղաքական կոռեկտության գաղափարը, որը, նրանց կարծիքով, սահմանափակում է իրենց ազատությունը։

Ալտ-աջ համայնքի մեկ այլ ընդհանուր հատկանիշ է դժգոհությունը քաղաքական էլիտաներից և իսթեբլիշմենթից, ինչպես նաև 2016 թվականի ԱՄՆ նախագահական ընտրություններում Դոնալդ Թրամփի թեկնածության աջակցությունը։

Շարժման ներսում վեճի առարկա է դարձել սպիտակ ազգայնականության շուրջ հարցը։ Ալտ-աջերի մեջ հայտնի և հարգված լրագրողներ Ալում Բոխարին և Մայլո Յանոպուլոսը հրապարակայնորեն հրաժարվել են ալտ-աջ շարժումը կապել սպիտակ ազգայնականության հետ։ Միևնույն ժամանակ,  հայտնի ծայրահեղ աջակողմյան *The Daily Stormer* և *Fash the Nation* բլոգները պնդում են, որ սպիտակ ազգայնականությունը ամբողջ շարժման գաղափարական հիմքն է։ Ըստ Անգլինի՝ «[Ալտ-աջերի] նպատակն է մաքրել սպիտակ երկրները ոչ սպիտակամորթ բնակիչներից և հաստատել ավտորիտար վարչակարգեր։ Մեր շատ կողմնակիցներ նաև անհրաժեշտ են համարում բնաջնջել հրեաներին»։

Որոշ ալտերնատիվ աջեր հավանություն են հայտնում ժամանակակից Ռուսաստանի ներքին և արտաքին քաղաքականությանը։ Ռիչարդ Սփենսերը հայտարարել է, որ Ռուսաստանը «աշխարհի ամենահզոր սպիտակ ուժն է», մինչդեռ Դևվիդ Դյուկը, ով 2000-ականներին մի քանի անգամ այցելել է Ռուսաստանի Դաշնություն, նկարագրել է այն որպես «սպիտակների գոյատևման բանալին»։ Ալ-աջերից շատերը Ռուսաստանի նախագահ Վլադիմիր Պուտինին տեսնում են որպես ուժեղ ազգայնական սպիտակ առաջնորդ, որը պաշտպանում է իր երկիրը ինչպես արմատական իսլամիզմից, այնպես էլ արևմտյան լիբերալիզմից։ Այսպես, Մեթյու Հեյմբախը Պուտինին անվանել է «ազատ աշխարհի առաջնորդ» ()՝ գովեստի խոսքեր, որոնք սովորաբար ուղղվում են ԱՄՆ նախագահներին։

## Պատմություն
Տնտեսագետ Ջեֆրի Թաքերի կարծիքով՝ ալտերնատիվ աջերը «գաղափարներ է քաղում Գեորգ Հեգելի, Թոմաս Կարլայլի, Օսվալդ Շպենգլերի, Մեդիսոն Գրանտի, Օթմար Սպանի, Ջովանի Ջենտիլի աշխատանքներից և նույնիսկ Դոնալդ Թրամփի ելույթներից»։ Նա նշում է, որ ալտ-աջերը «նոստալգիա են ապրում ոսկե դարի նկարմամբ, երբ էլիտաները իշխում էին, իսկ ստրուկները հնազանդվում էին», և որ նրանց կարծիքով՝ «Ինքնությունն ամեն ինչ է, իսկ այն կորցնելը կամ նրանից հրաժարվելը ամենամեծ հանցագործությունն է սեփական անձի հանդեպ»։

2016 թվականի մարտին *Breitbart News* լրատվական պորտալում հայտնվեց ալտ-աջի յուրօրինակ «մանիֆեստ», որում շարժման նշանավոր ներկայացուցիչներ Ալում Բոխարին և Միլո Յանոպուլոսը պնդում էին, որ շարժումը արմատավորված է ինչպես ամերիկյան պալեոպահպանողականության, այնպես էլ Եվրոպայի 20-րդ դարի երկրորդ կեսի նոր աջերի շարժումների մեջ։ Հոդվածի հեղինակները պնդում են, որ ալտ-աջ շարժման ձևավորման վրա ազդել են նաև Օսվալդ Շպենգլերի, Հենրի Լուի Մենքենի և Յուլիուս Էվոլայի գաղափարները։

Լրագրող Էլ Ռիվը՝ Շառլոտսվիլի ծայրահեղ աջերի բողոքի ցույցերի և դրանց հետ կապված իրադարձությունների մասին ֆիլմի հեղինակը, նշել է, որ այս բողոքի ցույցերը «առաջին հնարավորությունն էին ապացուցելու, որ նրանք համացանցային մեմ չեն, այլ իրական քաղաքական ուժ Միացյալ Նահանգներում»։

## Մարտավարություն
Ալտերնատիվ աջերը իրենց գաղափարների տարածման համար լայնորեն օգտագործում են ինտերնետ մեմերը։ Ալտ-աջերի հաղորդակցման հիմնական հարթակներն են *4chan*, *8chan* ֆորումները և *The Daily Stormer* բլոգը։ Ալտ-աջերի կողմից ստեղծված մեմերի գլխավոր հերոսներն են Դոնալդ Թրամփը և գորտ Պեպեն։ Քանի որ մեմերը հաճախ պարունակում են ռասիստական կամ այլ ձևի վիրավորական ենթատեքստ և պատկերներ, շատ լրագրողներ և նույնիսկ որոշ քաղաքական գործիչներ և մասնագետներ (ներառյալ Հիլարի Քլինթոնի նախընտրական արշավի PR բաժինը) արագորեն հաղորդագրություններ են տարածել «նացիստական գորտի» մասին, որի նկարները Դոնալդ Թրամփի կողմնակիցները տեղադրում էին համացանցում, նպատակ ունենալով վախեցնել և նվաստացնել փոքրամասնություններին։

Քաղաքական քարոզչության ավանդական մեթոդների փոխարեն մեմերի կիրառման միտումը լրագրողների և փորձագետների մոտ կասկածի տեղիք է տվել ալտ-աջերի լրջության վերաբերյալ։ Խավա Գուրարիի խոսքով՝ սադրանքն ու սկանդալ հրահրելն այս մեմերը ստեղծողների ինքնանպատակն է։

## Կապ բռնության և ահաբեկչության հետ
### Դասակարգման հարց
Ալտ-աջ շարժումը որոշ քաղաքական հետազոտողների կողմից համարվում է ահաբեկչական, իսկ ալտ-աջերի արմատականացման գործընթացը քաղաքագետների և քաղաքական առաջնորդների կողմից համեմատվել է իսլամիստական ահաբեկչության հետ։

Թեմայի վերաբերյալ հետազոտությունները ցույց են տվել, որ շարժումը հստակորեն համապատասխանում է ծայրահեղականի սահմանմանը, քանի որ «Ալտ-աջը նաև թշնամանք է արտահայտել, որը կարելի է համարել ծայրահեղական. նրանք հեշտությամբ պատրաստ են եղել անմարդկայնացրել ինչպես կրոնական և ազգային խմբերը, այնպես էլ քաղաքական ընդդիմության խմբերը»։

### Բռնություն
2018 թվականի փետրվարին «Southern Poverty Law Center»-ը կազմել է 2014-ից 2018 թվականներին տեղի ունեցած 13 բռնի հարձակումների ցուցակ, որոնք իրականացվել են Ալտ-աջի ազդեցության տակ գտնվող մարդկանց կողմից։ Այս հարձակումների հետևանքով զոհվել է 43 մարդ, վիրավորվել՝ 67-ը։ Առաջինը բռնություն գործադրողների ցուցակում Էլիոթ Ռոջերն () է։ Ցուցակում ընդգրկված է նաև Դիլան Ռուֆը։ Բոլոր հանցագործները սպիտակամորթ, 17-ից 37 տարեկան մարդիկ են, միջին տարիքն է 25-ից մի փոքր ավելի (միայն երեքն են 30-ից բարձր)։ Բոլորը, բացի մեկից, ամերիկացի են, մեկը՝ կանադացի։

«Southern Poverty Law Center»-ի վերլուծությունը հավաստիացնում է, որ իր կողմից ուսումնասիրված սպանությունները մեկուսացված չեն, իսկ ալտ-աջերը կառուցվածքային պատասխանատվություն են կրում նրանց համար՝ օտարելով մարդկանց իրենց համայնքներում մասնակցությունից և պատճառներ տալով նրանց շարունակելու մնալ դժգոհ և մեկուսացված մինչև այն պահը, երբ նրանք կարող են բռնության գործողություններ իրականացնել՝ չմտածելով իրենց կամ ուրիշների համար հետևանքների մասին։

## Արձագանք
Չնայած նրան, որ որոշ պահպանողականներ եռանդորեն աջակցել են Ալտ-աջ շարժմանը, շատ ոչ միայն ձախ, այլև նաև աջ քաղաքական գործիչներ և լրագրողներ դատապարտել են շարժումը՝ մեղադրելով այն ռասիզմ քարոզելու և ատելություն սերմանելու մեջ։

Լրագրող Դեյվիդ Ֆրենչը քննադատել է ալտ-աջերին՝ նրանց անվանելով «ֆաշիզմի սիրահարներ»։ Բենջամին Ուելթոնը Ալտ-աջը նկարագրել է որպես «կառուցվածքային միատարր շարժում, որը թքում է ձախերի բարոյականության վրա և հպարտությամբ ընդունում ռասիզմի, հոմոֆոբիայի և սեքսիզմի մեղադրանքները»։

Ալաբամայի համալսարանի պրոֆեսոր Ջորջ Հոուլին ալտ-աջերին անվանել է ավելի մեծ սպառնալիք սոցիալական առաջընթացի համար, քան ավանդական պահպանողականները։

2016 թվականի նոյեմբերի 22-ին *[[Նյու Յորք Թայմս|The New York Times]]*-ին տված հարցազրույցում ԱՄՆ նորընտիր նախագահ Դոնալդ Թրամփը դատապարտել է Ալտ-աջ շարժումը, ինչը զայրացրել է շարժումը ներկայացնող նրա շատ կողմնակիցներին։

Մի շարք լրագրողներ ենթադրում են, որ Ալտ-աջ շարժումը արտոնյալ սպիտակամորթ տղամարդկանց ինքնության քաղաքականության դրսևորում է։

## Տես նաև
* Գաբ
* Մայլո Յանոպուլոս

## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն
* 
* 
* 

Կատեգորիա:2010-ականներ
Կատեգորիա:ԱԽՎ նախագծի հոդվածներ
Կատեգորիա:ԱՄՆ-ի հասարակություն
Կատեգորիա:ԱՄՆ-ի նախագահական ընտրություններ 2016
Կատեգորիա:ԱՄՆ-ի քաղաքական շարժումներ
Կատեգորիա:ԱՄՆ-ի քաղաքականություն
Կատեգորիա:Աջաթևյան քաղաքականություն
Կատեգորիա:Ենթամշակույթներ
Կատեգորիա:Համացանց
Կատեգորիա:Համացանցային մշակույթ
Կատեգորիա:Նեոնացիզմ
Կատեգորիա:Նեոֆաշիզմ
Կատեգորիա:Ռասիզմ
Կատեգորիա:Քաղաքական նորաբանություններ
Կատեգորիա:Քաղաքական շարժումներ
Կատեգորիա:Քաղաքական տերմինաբանություն
Կատեգորիա:Քաղաքականություն