open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Էրեդիա (նահանգ)

մինի|ձախից|210px|Դղյակ Սան Ռաֆայել շրջանում
**Էրեդիայի նահանգ** (), Կոստա Ռիկայի 7 նահանգներից մեկը։ Նահանգը իր հերթին բաժանված է 10 շրջանների միջև։ Վարչական կենտրոնը և խոշորագույն քաղաքը համարվում է Էրեդիա քաղաքը։

Ըստ 2011 թվականի մարդահամարի տվյալների, նահանգի բնակչությունը կազմում է 433 677 մարդ, որը կազմում է ամբողջ Կոստա Ռիկայի բնակչության 10,08 %-ը և այս ցուցանիշով Կոստա Ռիկայում զբաղեցնում է 4-րդ տեղը։

Էրեդիան երկրի 2-րդ ամենախիտ բնակեցված նահանգն է։ Խտությունը՝ 163,22 մարդ/կմ²։ Ըստ տարածքի, նահանգը 7-րդն է և կազմում է ամբողջ Կոստա Ռիկայի տարածքի 5,2 %-ը։ Տարածքը՝ 2657 կմ²։

Բնակչության մեծամասնությունը կոստառիկացիներն են, ովքեր դավանում են կաթոլիկություն և խոսում իսպաներենով։

## Պատկերասրահ

FortíndeHeredia.JPG 
Volcán Barva.jpg 
SanRafael.JPG 
Castillo en Santa Lucía, Barva, Heredia, CR.jpg 


## Արտաքին հղումներ
* Карта провинции Эредия
* Официальный сайт муниципалитета Эредия
Աշխարհագրական շրջված քարտեզ

thumb|right|Շրջված քարտեզ
**Աշխարհագրական շրջված քարտեզ**, Ավստրալիան և Նոր Զելանդիան քարտեզի վերևի, այլ ոչ թե՝ ներքևի մասում ցույց տվող աշխարհի քարտեզ, ի տարբերություն ժամանակակից քարտեզագրության մեջ ընդունված ձևի։ Ինդոնեզիան գտնվում է կենտրոնում, իսկ Եվրոպան և Ամերիկան տեղադրված է քարտեզի երկու ծայրերից, չնայած գոյություն են շրջված քարտեզներ, որոնց կենտրոնը գտնվում է Գրինվիչի միջօրեականում։

Շրջված քարտեզները հանրամատչելի են Ավստրալիայում, Նոր Զելանդիայում և Հարավային կիսագնդի այլ երկրներում։ Նրանք օգտագործվում են նաև աշխարհի այլ մասերում որպես քննադատական մտածողության ուսուցման գործիքներ։

## Արտաքին հղումներ
* Շրջված ինտերակտիվ քարտեզ

Կատեգորիա:Քարտեզների տեսակներ
Բոգոտայի ոսկու թանգարան

**Ոսկու թանգարան** (), թանգարան Կոլումբիայի մայրաքաղաք Բոգոտայում։ Հիմնադրվել է 1939 թվականին։ Թանգարանի տնօրենն է Կլարա Իսաբել Բոտերոն։ Բոգոտայի ամենաայցելվող վայրերից մեկն է։ Թանգարան ամեն տարի մոտ 500․000 այցելու է ընդունում։Թանգարանում է գտնվում 1969 թվականին Պասկայում հայտնաբերված հայտնի Մուիսկա ոսկե լաստը, որը ներկայացնում է Մույկյուտայի նոր զիպա (տիրակալի) արարողությունը, որը հիմք է հանդիսանում Էլդորադոյի առասպելի համար։

## Պատմություն
Կոլումբիայի այս թանգարանը համարվում է իսպանախոս երկրներում գտնվող ոսկու ամենամեծ թանգարանը, որտեղ ներկայացված են ոսկյա իրեր՝ խեցեղեն, թանկարժեք քարեր, տեքստիլ հնագիտական օբյեկտներ և այլ տարրեր, պատրաստված ոսկուց և այլ թանկարժեք քարերից։

1939 թվականին Կոլումբիայի կառավարությունը և կենտրոնական բանկը սկսել է հովանավորել Կոլումբիայում հնագիտական իրերի և ժառանգությունների պահպանմանը և հանրությանը ներկայացմանը։ Ցուցահանդեսում ներկայացված իրերը գտնվել են պեղումների արդյունքում՝ վերջին 65 տարիների ընթացքում։

2008 թվականի հոկտեմբերին թանգարանը վերանորոգվել է՝ որոշ բարերարների և կենտրոնական կառավարության աջակցությամբ։

## Պատկերասրահ

File:N1 Peace from Gold Museum Bogota.jpg 
File:N2 Peace from gold museum Bogota.jpg 
File:N4 Piece from gold museum Bogota.jpg
File:N5 Peace from gold museum Bogota.jpg
File:N6 piece from gold museum Bogota.jpg
File:N7 piece from gold museum Bogota.jpg
File:N8 piece from gold museum Bogota.jpg
File:N3piece from gold museum Bogota.jpg
File:In the Gold Museum (Bogota).jpg


## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Թանգարանի պաշտոնական կայքը 
* Թանգարանի էքսպոզիցիան` պաշտոնական կայքում 
* www.museodeloro.web.com.co   Visita virtual
* The Art of Precolumbian Gold: The Jan Mitchell Collection

Կատեգորիա:1968 հիմնադրված թանգարաններ
Կատեգորիա:Բոգոտայի թանգարաններ
Կատեգորիա:Քաղաքակրթության թանգարաններ
Վաղինակ Զաքարյան (այլ կիրառումներ)

**Վաղինակ Զաքարյան** անուն-ազգանվամբ հայտնի անձինք են.
* Վաղինակ Համլետի Զաքարյան - (դեկտեմբերի 31, 1967 - նոյեմբերի 21, 1990), Արցախյան ազատամարտի մասնակից, առաջին զոհված հայ հետախույզը։
* Վաղինակ Սիմոնի Զաքարյան - (1920, գյուղ Մարտունաշեն, – 1945, հունվարի 16, Իվանովիցա, Լեհաստան), Խորհրդային Միության հերոս (հետմահու, 27․06․1945), գվարդիայի ավագ լեյտենանտ։
Չերոկիներ

240px|մինի|Չերոկիների ազգային դրոշը
**Չերոկիներ** (, ինքնանվանումը՝ տսալագա - իսկական մարդիկ), Հյուսիսային Ամերիկայում բնակվող հնդկացիական ժողովուրդ։ Ծագումով մոտ են իրոկեզներին, լեզուն իրոկեզյան լեզուներից մեկն է։

Նախկինում չերոկիները բնակվել են Թենեսի և Հյուսիսային Կարոլինա նահանգների ներկայիս տարածքում՝ Ապալաչների երկու կողմի լանջերին։ Առաջին եվրոպացիները, ում հետ շփվել են չերոկիները՝ իսպանացիներն էին։ Դա տեղի է ունեցել 1540 թվականին։

Ամբողջ 18-րդ դարի ընթացքում չերոկիները պատերազմներ էին մղում հարևան հնդկացիական ցեղերի և սպիտակամորթ գաղութարարների դեմ։ 19-րդ դարում չերոկիների հիմնական կրոնը դարձավ քրիստոնեությունը։ 18-րդ դարի վերջերին և 19-րդ դարի սկզբին չերոկիները իրենց քոչվորական կենսակերպը փոխարինեցին նստակյացով, սկսեցին ապրել իր ժամանակի ժամանակակից տներում, զբաղվում էին արդեն հողագործությամբ, անասնապահությամբ և արհեստներով։ Շուտով նրանք համարվում էին արդեն ԱՄՆ-ի հինգ քաղաքակիրթ ցեղերից մեկը։ 1821 թ-ին չերոկիների առաջնորդ Սեքվոյան (Ջորջ Գես) ստեղծեց չերոկիների այբուբենը։ Հարուստ չերոկի հնդկացիները վարում էին արիստոկրատ ապրելակերպ, ունեին մեծ տնկադաշտեր և հարյուրավոր սևամորթ ստրուկներ։

19-րդ դարի 1830-ական թվականներին հարավարևելյան նահանգների կառավարությունների ճնշման ներքո, ԱՄՆ կառավարությունը որոշեց վերացնել հնդկացիական անկլավները, իսկ հնդկացիներին արտաքսել դեպի Միսիսիպի գետից արևմուտք գտնվող անապատային հողեր։ 1838-1839 թվականներին, հարկադրանքի ներքո գաղթելու ժամանակ, ճանապարհին զոհվեց մոտ 4 հազար հնդկացի («Արցունքի ճանապարհ»)։ Մինչ գաղթը, չերոկիներն ունեին սեփական սահմանադրություն, օրենքներ, ընտրովի կառավարություն և նախագահ (գերագույն առաջնորդ)։ Ներկայումս չերոկիները ԱՄՆ-ի ամենամեծ հնդկացիական ցեղերից մեկն են։

Կատեգորիա:Հյուսիսամերիկյան հնդկացիներ
Կատեգորիա:Հնդկացիներ
Կատեգորիա:ԱՄՆ-ի ազգեր
Ակսել Բակունց (երաժիշտ)

**Ակսել Վահանի Բակունց** (մականունը՝ *Կոկա*, ), կոնտրաբասահար, երաժիշտ, ջազմեն։ Հայաստանի արվեստի վաստակավոր գործիչ (2006)։

Աննա Բակունցի հայրը։

## Կենսագրություն
Ակսել Բակունցը ծնվել է 1946 թվականին Երևանում։ Սովորել է Երևանի Կոմիտասի անվան պետական կոնսերվատորիայի կոնտրաբասի դասարանում։ Ղեկավարել է «Կռունկ» (1966-1969, նաև հիմնադիրներից), «Սերպանտին» 1969 թվականից, 1971-1981 թվականներին՝ գեղարվեստական ղեկավար), «Արմինա» էստրադային երաժշտական համույթները, միաժամանակ՝ «Լևոն Մալխասյան, Ա. Թութունջյան, Ա. Զաքարյան, Ա. Բակունց» քառյակում։ Եղել է «Հայհամերգի» միավորման գեղարվեստական ղեկավարը, Հայաստանում վոկալ-գործիքային խմբերի հիմնադիրներից։ Մեծ ավանդ է ունեցել էստրադային արվեստի ոլորտի կադրերի պատրաստման գործում։ Հիմնել և ղեկավարել է «Հայհամերգ»-ին կից էստրադային ստուդիան, որը հետագայում վերանվանվել է Երևանի էստրադային և ջազային արվեստի պետական քոլեջի։ Մահացել է 2012 թվականի հունվարի 13-ին Երևանում։

## Պարգևներ, մրցանակներ
* Այսրկովկասյան երաժիշտ-կատարողների 3-րդ մրցույթի դափնեկիր (1969, Երևան), 
* ՀՀ արվեստի վաստակավոր գործիչ (2006), 
* ՀՀ մշակույթի նախարարության ոսկե մեդալ (2010)։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:ՀՀ արվեստի վաստակավոր գործիչներ
Կատեգորիա:ՀՀ մշակույթի նախարարության ոսկե մեդալակիրներ
Կատեգորիա:Հայ երաժիշտներ
Կատեգորիա:Հայ ջազմեններ
Հայելային անտենա

thumb|Հայելային անտենայի կառուցվածքը
**Հայելային անտենա**, անտենաները որոնց բացվածքում էլեկտրամագնիսական դաշտը ձևավորվում է էլեկտրամագնիսական ալիքների շնորհիվ պատրաստված են մետաղե մակերեսով հատուկ հայլիներից։ Իսկ աղբյուրի դեր տանում են ոչ շատ մեծ ճառագայթիչները, որոնք տեղադրվում են հայլիների կիզակետում։

## Ընդհանուր տեղեկություններ
Ներկայումս հայելային անտենաները լայն կիրառում ունեն ալիքների բավականին լայն տիրույթում ինֆրակարմիր, սուբմիլիմետրային տիրույթից մինչև ալիքների մետրային տիրույթ։

Չափսերի տեսանկյունից հայելային անտենաները ունեն լայն սպեկտր. կես միլիմետրանոցից մինչև 100-ավոր մետրեր։ Ապագայում պետք է սպասել կիլոմետրի չափսերի անտենաների կառուցումը տիեզերքում։

Հայելային անտենաները կարելի է խմբավորել ըստ՝

1. հայելիների թվի՝ 
* մեկհայելային
* երկհայելային
* բազմահայելային
2.գլխավոր հայելու ձևի.
* պարաբոլային
* սֆերիկ
և այլն։

### Առավելությունները
# Լայնաշերտ են
# ունեն փոքր կորուստներ,ՕԳԳ-ն մոտ 1 է
# սեփական աղմուկները ցածր են
# պատրաստման եղանակը բավականին հեշտ է։

## Աղբյուրներ
* Դասագիրք՝ ԱՆՏԵՆԱՆԵՐ, հեղինակներ՝ Ա.Ս.Սարգսյան, Պ.Մ.Մարտիրոսյան
* www.femto.com.ua/articles/part_1/1238.html

Կատեգորիա:Անտենաներ
Լիզա Քուդրոու

**Լիզա Վալերի Քուդրոու** (, ), ամերիկացի դերասանուհի, կատակերգու, սցենարիստ և պրոդյուսեր։ Համաշխարհային ճանաչման է արժանացել «Ընկերներ» սիթքոմում Ֆիբի Բուֆեյին մարմնավորելով, ինչի համար արժանացել է մեկ Էմմի, երկու Կինոդերասանների գիլդիայի, ինչպես նաև բազմաթիվ այլ մրցանակների։

2005 թվականին նկարահանվել է HBO հեռուստացանցի «Վերադարձ» հեռուստասերիալում, որտեղ նաև զբաղվել է պրոդյուսերական և սցենարիստական աշխատանքներով։ Հեռուստասերիալը էկրաններին վերադառնում է ինը տարի անց՝ երկրորդ եթերաշրջանի մեկնարկը դնելով 2014 թվականի նոյեմբերին։ 2012 թվականին «Վեբ թերապիա» հեռուստասերիալում ունեցած դերակատարման համար առաջադրվել է Էմմի մրցանակի՝ «լավագույն դերակատարում կարճամետրաժ լայվ-էքշըն ձևաչափի ժամանցային ծրագրում» կատեգորիայում։ Նույն տարի առաջադրվել է Էմմի մրցանակի՝ «լավագույն ռեալիթի ծրագիր» կատեգորիայում՝ «Կարծում ես ո՞վ ես դու» իրական հեռուստաշոուում կատարած պրոդյուսերական աշխատանքների համար։

Հեռուստատեսությունից զատ, Կուդրոյի մասնակցությամբ առավել նշանավոր ֆիլմերից են՝ «Ռոմիի և Միշելի ավագ դպրոցի վերամիավորումը» (1997), «Սեքսի հակառակ կողմը» (1998), «Վերլուծիր սա» (1999), «Դոկտոր Դոլիթլ 2» (2001), «Վերլուծիր դա» (2002), «Ուոնդերլենդ» (2003), «Հ.Գ. Ես սիրում եմ քեզ» (2007), «Թեթևաբարո վարքով գերազանցիկը» (2010), «Հարևանները» (2014) և այլն։

Կարիերայի ընթացքում տասն անգամ առաջադրվել է Էմմի, տասներկու անգամ՝ Կինոդերասանների գիլդիայի, և մեկ անգամ՝ Ոսկե գլոբուս մրցանակների։

## Ֆիլմագրություն
### Ֆիլմեր

### Հեռուստատեսություն

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Էջը IMDb կայքում
* Էջը Emmys.com կայքում
* Էջը AllMovie.com կայքում

Կատեգորիա:1963 ծնունդներ
Կատեգորիա:20-րդ դարի ամերիկացի դերասանուհիներ
Կատեգորիա:21-րդ դարի ամերիկացի դերասանուհիներ
Կատեգորիա:«Էմմի» մրցանակի դափնեկիրներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի կատակերգուներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի կին հնչյունավորողներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի կինոդերասանուհիներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի հեռուստապրոդյուսերներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի հեռուստատեսային դերասանուհիներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի պրոդյուսերներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի սցենարիստներ
Կատեգորիա:Լոս Անջելես քաղաքում ծնվածներ
Կատեգորիա:Հունիսի 30 ծնունդներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի կինոպրոդյուսերներ
Ապարեսիդենսե ՖԱ

**Ապարեսիդենսե**, բրազիլական ֆուտբոլային ակումբ։ Ներկայումս հանդես է գալիս «*Գոյանո*» լիգայում։

## Պատմություն
Ակումբը հիմնադրվել է 1985 թվականի հոկտեմբերի 22-ին։ 2012 թվականին թիմը իր դեբյուտն է նշել Բրազիլիայի D դիվիզիոնում։ Տնային մարզադաշտը «Անիբալ Բատիստան» է, որը տեղավորում է 8000 հանդիսականի։

## Ձեռքբերումներ
* Լիգա Գոյանոյի չեմպիոն - 2010

## Հայտնի խաղացողներ
* Ջեֆերսոն
* Զե Կարլոս

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Թիմի պրոֆիլը ogol.com կայքում

Կատեգորիա:Բրազիլական ֆուտբոլային ակումբներ
Վիլա Նովա ՖԱ (Նովա-Լիմա)

**Վիլլա-Նովա**, բրազիլական ֆուտբոլային ակումբ Նովա-Լիմայում։

## Պատմություն
Ակումբը հիմնադրվել է 1928 թվականի հուլիսի 28-ին։ Թիմը իր տնային հանդիպումներն անցկացնում է «*Կաստոր Կիֆուենտես*» մարզադաշտում։ 2011 թվականից սկսած թիմը հանդես է գալիս Բրազիլիայի D դիվիզիոնում։

## Ձեռքբերումներ
* Բրազիլիայի B դիվիզինո չեմպիոն - 1971

## Հայտնի խաղացողներ
* Ժիլբերտո Ալվես
* Լուիզինիո
* Տուլիո Կոստա

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Պաշտոնական կայքը 

Կատեգորիա:1908 հիմնադրված ֆուտբոլային ակումբներ
Կատեգորիա:Բրազիլական ֆուտբոլային ակումբներ
Բադարան

**Բադարան ** (), մունիցիպալիտետ Իսպանիայում, գտնվում է Ռիոխա պրովինցիայում՝ Ռիոխա (Լոգրոնիո) ինքնավար համայնքի կազմում։ Մտնում է Նախերա շրջանի (կոմարկայի) կազմի մեջ։ Զբաղեցնում է 20,69 կմ2 տարածք։ Բնակչությունը կազմում է 626 մարդ (2010 թվականի տվյալներով)։ Գտնվում է պրովինցիայի վարչական կենտրոնից 37 կմ հեռավորության վրա։

Կատեգորիա:Իսպանիայի բնակավայրեր
Կատեգորիա:Լա Ռիոխայի (Իսպանիա) բնակավայրեր
Յաֆֆայի ճակատամարտ (1192)

**Յաֆֆայի ճակատամարտ**, 1192 թվականին տեղի ունեցած ռազմական բախում։ Մարտի ժամանակ Անգլիայի թագավոր Ռիչարդ I Առյուծասիրտը հաղթում է Եգիպտոսի սուլթան Սալահ ալ-Դինին և պահպանում քաղաքը խաչակիրների ձեռքում։ Մարտից հետո Ռիչարդ I Առյուծասիրտը հաշտության պայմանագիր է կնքում Սալահ ալ-Դինի հետ։

## Պատմություն
1191 թվականի սեպտեմբերի 10-ին Ռիչարդը պաշտպանեց Սալահ ալ-Դինի կողմից պաշարված Յաֆֆա քաղաքը։ Իմանալով քաղաքի պաշարման մասին, Ռիչարդը 80 ասպետների հետ նավերով մեկնեց Յաֆֆա, քաղաքի վրա տեսնելով մուսուլմանական դրոշ նա մտածեց, որ քաղաքը գրաված է։ Սակայն երբ արդեն ցանկանում էր հետ վերադառնալ, լողալով նրան մոտեցավ մի հոգևորական, ով տեղեկացրեց, որ քաղաքը դեռևս կանգուն է։ Ռիչարդը ասպետների հետ նետվեց ծովը և լողալով մոտեցավ Սալահ ալ-Դինի զորքերին և ջախջախեց 1000 հոգանոց զորքը, ազատեց քաղաքը պաշարումից, մտավ քաղաք և սկսեց ամրացնել ամրոցը։

## Մարտ
Ռիչարդին մոտեցան օգնական ուժեր Հենրիխ Շանպայնցու գլխավորությամբ, վերջինս իր հետ բերել էր 50 ասպետ և 500 տեգակիր։ Սալահ ալ-Դինը որոշեց հարձակվել, Ռիչարդը հետախույզներից տեղեկացել էր սպասվող հարձակման մասին և դասավորել էր իր փոքրաթիվ զորքերը՝ ամեն ասպետի կողքին կանգնեցրել էր 2 տեգակրի։ Ռիչարդը ուներ չափազանց քիչ քանակությամբ հեծելազոր՝ մոտ մեկ տասնյակ, նա ղեկավարում էր իր զորքերին կանգնած։ Ճակատամարտի մասնակից Բեռնարդը հիշատակել է մի ուշագրավ դրվագ. «Սալահ ալ-Դինը տեսնելով, որ Ռիչարդը կանգնած է իր զորքերի մեջ բացականչում է, «Ինչպե՜ս, նման արքան կանգնած է իր մարդկանց մեջ, դա արքայավայել չէ» և Ռիչարդին ընծայում է մի արաբական ձի»։

Սալահ ալ-Դինի զորքերը տեսնելով խաչակիրների դասավորությունը չեն համարձակվում հարձակվել։ Հարձակվում է միայն մամլուքների ջոկատը, վերջիններս զոհվում են տեգակիրների արձակած բոլտերից։ Սալահ ալ-Դինը ստիպված նահանջում է։

## Հետևանքներ
Յաֆֆայի ճակատամարտը Երրորդ խաչակրաց արշավանքի վերջին նշանակալից ճակատամարտն էր։ Մարտից հետո Ռիչարդ I Առյուծասիրտը սկսում է բանակցել Սալահ ալ-Դինի հետ։

Պայմանագիրը կնքվում է 1192 թվականի սեպտեմբերի 2-ին։ Այսպիսով Սալահ ալ-Դինի վերահսկողության տակ մնում է Երուսաղեմը, իսկ Երուսաղեմի թագավորությանը նեղ ցամաքային ճանապարհ Յաֆֆայից մինչև Տյուրոս։

## Գրականություն
* H. W. Koch: Illustrierte Geschichte der Kriegszüge im Mittelalter (1998), Bechtermünz Verlag, S. 60-61, ISBN 3-8289-0321-5.
* J. F. Verbruggen: The Art of Warfare in Western Europe During the Middle Ages: From the Eighth Century to 1340. Boydell Press, 1997.

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Խաչակիրների ճակատամարտեր
Կատեգորիա:Երուսաղեմի թագավորության պատմություն
Կատեգորիա:1192 ճակատամարտեր
Կատեգորիա:1192 Ասիայում
Կատեգորիա:Խաչակրաց երրորդ արշավանքի ճակատամարտեր
Կատեգորիա:Անգլիայի ճակատամարտեր
Կատեգորիա:Այյուբյան սուլթանության ճակատամարտեր
Կատեգորիա:Սալահ ալ-Դինի ճակատամարտեր
Բոավիստա ՖԱ

**Բոավիստա**, բրազիլական ֆուտբոլային ակումբ։ 2011 թվականից սկսած ակումբը հանդես է գալիս Բրազիլիայի D դիվիզիոնում։

## Պատմություն
Ակումբը հիմնադրվել է 1961 թվականի հոկտեմբերի 14-ին։ Թիմի ամենամեծ հաջողությունը եղել է 2011 թվականին՝ երբ թիմը հասել է *Գուանաբարայի գավաթ*ի խաղարկության եզրափակիչ։ 2011 թվականին թիմը իր դեբյուտն է նշել Բրազիլիայի D դիվիզիոնում։

## Մարզադաշտը
Թիմը իր տնային հանդիպումներն անցկացնում է «*Էուսի Ռեզենդե դե Մենդոչա*» մարզադաշտում, որը տեղավորում է 10000 հանդիսականի։

## Ակումբի գույները
Ակումբի գույներն են՝ սպիտակը և կանաչը։

## Ձեռքբերումներ
* Գուանաբարայի գավաթի եզրափակչի մասնակից - 2011

## Հայտնի խաղացողներ
* Ադիլիո
* Կրիստիան Վիերի
* Սին Ֆրեյեր

## Հայտնի մարզիչներ
* Էդինյո

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Պաշտոնական կայքը

Կատեգորիա:Բրազիլական ֆուտբոլային ակումբներ
Մեթյու Փերի

**Մեթյու Լենգֆորդ Փերի** (, ), կանադա-ամերիկացի դերասան, սցենարիստ, ռեժիսոր և պրոդյուսեր։ Հանդիսատեսին առավել հայտնի է «Ընկերներ» սիթքոմում Չենդլեր Բինգին, ինչպես նաև՝ «Ռոն Կլարկի պատմությունը» հեռուստաֆիլմում Ռոն Կլարկին մարմնավորելու համար։

Հեռուստատեսությունից զատ, Փերիի մասնակցությամբ առավել հայտնի ֆիլմերից են «Շտապում են հիմարները» (1997), «Մի ամբողջ ինը յարդ» (2000), «Հայրիկը կրկին 17 տարեկան է» (2009) և այլն։ 2010 թվականին կատարել է հնչյունավորումներ «» դերակատարողական (RPG) համակարգչային խաղում։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ

* Էջը IMDb կայքում

Կատեգորիա:1969 ծնունդներ
Կատեգորիա:20-րդ դարի ամերիկացի տղամարդ դերասաններ
Կատեգորիա:21-րդ դարի ամերիկացի տղամարդ դերասաններ
Կատեգորիա:Ամերիկացի պրոդյուսերներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի ռեժիսորներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի սցենարիստներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի տղամարդ կինոդերասաններ
Կատեգորիա:Ամերիկացի տղամարդ հեռուստատեսային դերասաններ
Կատեգորիա:Ամերիկացի տղամարդ հնչյունավորողներ
Կատեգորիա:Կանադացի դերասաններ
Կատեգորիա:Կանադացի պրոդյուսերներ
Կատեգորիա:Կանադացի ռեժիսորներ
Կատեգորիա:Կանադացի սցենարիստներ
Կատեգորիա:Օգոստոսի 19 ծնունդներ
Ճալա (Օզուրգեթի շրջան)

**Ճալա** (), գյուղ Վրաստանում։ Գտնվում է Գուրիայի մարզի Օզուրգեթի շրջանում։

## Դիրք
Գյուղը գտնվում է ծովի մակարդակից 150 մետր բարձրության վրա՝ Սուփսա գետի հովտում։ Շրջկենտրոն Օզուրգեթից հեռու է 6 կմ։

## Բնակչություն
Ըստ 2014 թվականի մարդահամարի տվյալների՝ գյուղի բնակչությունը կազմել է 408 մարդ։ Գյուղը բնակեցված է վրացիներով։

## Տրանսպորտ
Գյուղը շրջկենտրոն Օզուրգեթի հետ կապված է ավտոխճուղով։ Այդտեղով է անցնում Թբիլիսի-Բաթում երկաթուղին. գյուղում գտնվում է հերթական կայարանը։

Ամենամոտ նավահանգիստը Փոթին է, իսկ ամենամոտ օդանավակայանը գտնվում է Բաթում քաղաքում։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Վրաստանի գյուղեր
Կատեգորիա:Օզուրգեթի շրջան
Վլադիմիր Ֆրիչե

**Վլադիմիր Ֆրիչե** (, ), խորհրդային գրականագետ և արվեստաբան։ ԽՍՀՄ ԳԱ ակադեմիկոս (1929 թվական)։ ԽՄԿԿ անդամ 1917 թվականից։ Ղեկավարել է Լեզվի և գրականության ինստիտուտը (1922 թվականից), Կարմիր պրոֆեսուրայի ինստիտուտի և Կոմունիստական ակադեմիայի գրականական բաժինները, խմբագրել «Գրականություն և մարքսիզմ» («Литература и марксизм», 1928-1929 թվականներ), «Կնիք և հեղաշրջում» («Печать и революция», 1929 թվական) ամսագրերը, «Գրական հանրագիտարանը» («Литературная энциклопедия», 1929 թվական)։ «Ակնարկներ արևմտաեվրոպական գրականության պատմության» (1908 թվական), «Ֆրեյդիզմը և արվեստը» (1925 թվական), «Արվեստի սոցիոլոգիան» (1926 թվական), «Արվեստագիտության պրոբլեմները» (1930 թվական) և այլ աշխատություններում, հենվելով առավելապես Դ․ Պլեխանովի գեղագիտական հայացքների վրա, Ֆրիչեն ձգտել է զարգացնել գրականական և արվեստի պատմության մատերիալիստական ըմբռնումը (ընդ որում՝ գռեհիկ սոցիոլոգիզմի ոգով)։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Մահախոսականը Գրական հանրագիտարանում
* Ինքնակենսագրություն

Կատեգորիա:Մոսկվա քաղաքում մահացածներ
Կատեգորիա:Մարքսիստներ
Կատեգորիա:Գեղագետներ
Կատեգորիա:Ռուս գրականագետներ
Կատեգորիա:ԽՍՀՄ ԳԱ ակադեմիկոսներ
Կատեգորիա:Խորհրդային գրականագետներ
Կատեգորիա:ԽՍՀՄ ԳԱ իսկական անդամներ
Կատեգորիա:ԽՄԿԿ անդամներ
Մարա Մանզան

** Մարա Վիրջինիա Մանզան** (պորտ.` *Mara Manzan*, ), բրազիլացի դերասանուհի։

17 տարեկանում նա ապրում էր Սան Պաուլո քաղաքում։ Նա հաճախում էր թատրոն և կատակով միշտ նշում էր, որ երբեք դեր չի համարձակվել խաղալ միայն փոխարինել է դերասանուհիներին որոնք բացակայել են։ Նա հայտնիություն գտավ Կլոն (հեռուստասերիալ)ում Օդետի դերով, 2009 թվականին նկարահանվեց Հնդկաստանի ճանապարհներ (հեռուստասերիալ)ում որտեղ մարմնավորեց Աշիմայի դերը։

## Անձնական կյանքը

1970-ին նա ամուսնացած էր Խորխե Մարկոդնեսի հետ և ուներ մեկ դուստր։ Որը նույնպես դերասանուհի էր։ Նա միշտ ապրել է երջանիկ կյանքով շրջապատված հարազատներով, Ռեդե Գլոբոյում նրան հիշում են որպես կատակասեր մի կին։ Սակայն 2009 թվականի նոյեմբերի 13-ին, Մարան մահացավ երկարատև թոքային քաղցկեղ հիվանդությունից։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Բրազիլացի դերասանուհիներ
Կատեգորիա:Թոքի քաղցկեղից մահացածներ
Գլորիա Պիրեշ

**Գլորիա Մարիա Կլաուդիա Պիրեշ դե Մորայիս** (պորտ.Glória Pires). Ծնվել է՝ Ռիո դե Ժանեյրո քաղաքում 1963 թվականի օգոստոսի 23-ին։
Նրա դուստրը հայտնի ֆոտոմոդել Էլզա Պիրեշն է, իսկ ամուսինը հայտնի դերասան Անտոնիո Պիրեշը։

## Կարեիրա
Առաջին անգամ հեռուստաէկրանին հայտնվեց 1969 թվականին, հայտնիություն ձեռք բերեց և բրազիլացիները նրան անվանեցին կին, որը փոխեց պատմության դեմքը։ Հանուն Սիրո հեռուստասերիալը նրան համաշխարհային ճանաչում բերեց, 2015 թվականին՝ Բաբելոնը (սերիալ)ը։ Նկարահանվել է բազմաթիվ ֆիլմերում։ Առաջին դերը նրա եղավ հեռուստասերիալում փոքրիկ աղջնակի կերպար, երբ Գլորիան ընդամենը 5 տարեկան էր։ Գլորիան նաև նկարահանվել է բազմաթիվ գովազդներում, պաշտպան կանգնելով միասեռականներին, նա նաև մասնակցել է քարոզարշավների ի պաշտպանություն մարդու իրավունքների։

## Անձնական կյանքը
Գլորիան ամուսնացած է եղել երեք անգամ, նրա ավագ դուստրը հայտնի դերասանուհի Կլեո Պիրեշն է։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Բրազիլացի դերասանուհիներ
Կլեո Պիրեշ

** Կլեո Պիրեշ** (, ), բրազիլացի դերասանուհի։ Նրա մայրը համաշխարհային ճանաչում գտած դերասանուհի Գլորիա Պիրեշն է, իսկ հայրը հայտնի երգիչ է։

## Կարիերա
Նա առաջին անգամ հեռուստասերիալում նկարահանվել է 1994 թվականին։ Դրանից հետո Կլեոն հեռացավ հեռուստատեսությունից պատճառաբանելով, որ չի ցանկանում գնալ իր մոր ճանապարհով նա ասաց, որ մամուլը իրեն հանգիստ չի տալիս անընդհատ հետևում է գաղտնալսում իր հեռախոսազանգերը։ 2003 թվականին նա հրավեր ստացավ նկարահանվելու ֆիլմում և չմերժեց, 2005 թվականին Ամերիկա (սերիալ)ը, 2013 թվականին նկարահանվեց Խիզախ կինը սերիալում, 2009 թվականին Հնդկաստանի ճանապարհներ (հեռուստասերիալ)ում, իսկ 2014 թվականին Հոլիվուդյան Ես քեզ սիրում եմ, Ռիո ֆիլմում։2014 թվականին հաղթելով Ռիո փառատոնում, նա արժանացավ լավագույն դերասանուհու կոչման։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Բրազիլացի դերասանուհիներ
Կատեգորիա:21-րդ դարի երգչուհիներ
Թասոս

**Թասոս** (), հունական կղզի Եգեյան ծովի հյուսիսային հատվածում, պատմականորեն՝ Թրակիայի մաս, գտնվում է Մեստայի հարավային գետաբերանում։ Ամենահյուսիսային հունական կղզին է, տարածքով՝ 12-րդ ամենամեծ կղզին։

## Բնակչություն
2011 թվականին կղզու բնակչությունը կազմել է 13 770 մարդ։ Թասոս է կոչվում նաև կղզու ամենամեծ քաղաքը (պաշտոնական անվանումը՝ «Լիմենաս Տատոս», Թասոսի նավահանգիստ), որը տեղեկայված է կղզու հյուսիսում, Կերամոտիից 10 կմ հեռավորության վրա։ Ներկայիս Թասոսից ոչ հեռու գտնվում են հնագույն Թասոս քաղաքի ավերակները (պահպանվել են քաղաքի պատերը, սրբավայրը, շուկայի հրապարակը և այլն)։ Թասոսը հարուստ է փայտանյութով, մարմարով։ 1960 թվականից տնտեսության կարևոր ճյուղերից է նաև տուրիզմը։

Լիմենարիան երկրորդ ամենաբնակեցված նավահանգիստն է։ Բնակչությունը զբաղվում է գյուղատնտեսությամբ՝ խաղողագործություն, ձիթապտղի արտադրություն, ձկնորսություն, մեղվաբուծություն։

## Տուրիզմ
Ինչպես Հունաստանի մյուս կղզիներում, Թասոսում ևս զարգացած է զբոսաշրջությունը։ Մայրցամաքի հետ կապվում է լաստանավերով։ Լաստանավերը կղզի գալիս են Կավալա և Կերամոտի քաղաքներից, Կավալայից՝ 1,5 ժամ, Կերամոտիից՝ 30 րոպե։ Հրաշալի ծովային օդը, փշատերև անտառների բույրը, պարզ զմրուխտ ծովն ապահովում են լիարժեք հանգիստ, այստեղ չկան աղմկոտ կառույցներ, գիշերային ակումբներ։ Զբոսաշրջիկների համար գործում են հյուրանոցներ, մասնավոր վիլաներ, որտեղ կա ավտոմեքենաների և հեծանիվների վարձույթ։

Հիմնական գյուղատնտեսական արտադրանքներն են մեղր, նուշ, ձիթապտուղ, ձիթայուղ, գինի, զբաղվում են ոչխարապահությամբ, այծաբուծությամբ, ձկնորսությամբ։ Արդյունաբերության զարգացած ճյուղերից է նաև հանքարդյունաբերությունը՝ ցինկ, մարմար։

## Տեսարժան վայրեր
* Թասոսի հնագիտական թանգարան
* Պոտամիայի Polygnotos Vagis Municipal թանգարան
* Լիմենարիայի ժողովրդական բանահյուսության թանգարան
* Միքայել հրեշտակապետի վանքը	
* Սուրբ Պանտելեիմոնի վանք. կառուցվել է 1843 թվականին, վանք է դարձել 1987 թվականին
* Վերափոխման վանք
* Կաստրո գյուղը 
* Կրամբուսա կղզին

## Հայտնի մարդիկ
* Արքիլոքոս, (7-րդ դար, մ. թ. ա.) 
* Ագլաոֆոն, (6-5դարեր, մ. թ. ա.)
*Հեգեմոն Թասոսցի
* Լեոդամաս Թասոսցի, (4-րդ դար, մ. թ. ա.) mathematician
* Նեսեուս Թասոսցի, նկարիչ
* Պոլիգնոտոս Վագիս, (1892-1965) Թասոսում ծնված ամերիկացի քանդակագործ
* Պոլիգնոտոս, (5-րդ դարի կեսեր, մ. թ. ա.) նկարիչ
* Ստեսիմբրոտոս Տասիսցի, (470-420, մ. թ. ա.) սոփեստ
* Տեագնեսե Թասոսցի, օլիմպիական բռնցքամարտիկ (480 մ. թ. ա.)
* Վասիլիս Վասիլիկոս, (1934) բանաստեղծ և գրող 
* Դեմետրիոս Վասիլիադես, (1958), գիտնական, գրող

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Thassos Island Nature Sites

Կատեգորիա:Աթենական ծովային միության անդամներ
Կատեգորիա:Զբոսաշրջությունը Հունաստանում
Կատեգորիա:Հունաստանի կղզիներ
Կատեգորիա:Հունաստանի նոմոսներ
Դատա

**Դատա**, Խեթական դիցարանի աստվածներից մեկն էր, բանակի աստվածը։ Այն պատկերվում էր իբրև ձուկ, ցուլ ու պատանի և նվիրված էր ջրի պաշտամունքին։ Նրա ձկնակերպ արձանը դրված էր Խարշալաշի քաղաքի աղբյուրի ակունքի մոտ։

## Օգտագործված գրականություն
* Հայ Ժողովրդի Պատմության Քրեստոմատիա, Հատոր I, էջ 12

Կատեգորիա:Դիցաբանական կերպարներ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Խեթական աստվածներ
Յամանասի (քաղաք)

**Յամանասի** — քաղաք Ճապոնիայում։ Գտնվում է Յամանասի պրեֆեկտուրայում։ Քաղաքի մակերեսը կազմում է 289,87 կմ², բնակչությունը — 35 467 մարդ (1 օգոստոսի 2014), բնակչության խտությունը — 122,35 մարդ/կմ²։

## Աշխարհագրական դիրք
Քաղաքը գտնվում է Հոնսյու կղզու վրա, Յամանասի պրեֆեկտուրայի Տյուբու շրջանում։ Սահմանակից քաղաքներն են Կոֆուն, Կոսյուն, Ֆուեֆուկին, Տիտիբուն և Կավակամի գյուղը։

## Բնակչություն
Բնակչությունը կազմում է 35 467 մարդ (2014), իսկ բնակչության խտությունը — 122,35 մարդ/կմ²։ Բնակչության թվի փոփոխությունները 1980-ից մինչև 2005 թ.:

## Նշաններ
Քաղաքի ծառը սոճին է, ծաղիկը — մրտավարդը, իսկ թռչունը — Չարադրիդաեն։

Կատեգորիա:Ճապոնիայի քաղաքներ
Զենոբիա Իբերիացի

**Զենոբիա Իբերիացի** (, ), Հայաստանի թագուհի մ.թ. 51-53 և մ.թ. 54-55 թթ. իր ամուսին և Հայաստանում դրածո թագավոր Հռադամիզդի գահակալության շրջանում։ Զենոբիան Իբերիայի թագավորության Փարնավազների դինաստիայի արքայադուստրն էր։

## Կենսագրություն
Զենոբիան Միհրդատ իբերիացու դուստրն էր, իսկ նրա մայրը՝ Փարսման I թագավորի աղջիկը, վերջինս էլ Միհրդատ Իբերիացու եղբայրն էր։ Միաժամանակ նա  թագավոր Հռադամիզդի կինն էր, որն էլ Փարսման I-ի որդին էր։

## Տես նաև
* Հռադամիզդ
* Հռադամիստ (օպերա)

## Աղբյուրներ

Կատեգորիա:Հայոց թագուհիներ
Second Hand Heart

«**Second Hand Heart**», բրիտանացի երգիչ Բեն Հեյնաուի երգը, որում իր մասնակցությունն ունի նաև ամերիկացի երգչուհի Քելլի Քլարկսոնը։ Այն որպես սինգլ թողարկվել է 2015 թվականի հոկտեմբերի 16-ին և ընդգրկվել է Հեյնաուի «Ben Haenow» անվանումը կրող առաջին ալբոմում։ Երգը գրվել է Ջո Կիրկլանդի, Ջեյսոն Դինի, Իան Ֆրանզինոյի, Էնդրյու Հասի և Նիլ Օրմանդիի կողմից։

## Տեսահոլովակ
Երգի տեսահոլովակը, որի ռեժիսորն է Ջեյմս Լիսը, նկարահանվել է Միացյալ Նահանգների Նեշվիլ քաղաքում և ներկայացվել է 2015 թվականի հոկտեմբերի 20-ին Հեյնաուի VEVO ալիքում։

## Հիթ շքերթներ

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Երգի տեսահոլովակը ՅուԹյուբ վիդեոհոսթինգում
* Երգի տեքստը  MetroLyrics կայքում

Կատեգորիա:2015 երգեր
Կատեգորիա:2015 սինգլներ
Կատեգորիա:Սենտիմենտալ սիրային երգեր
Թմոգվի (գյուղ)

**Թմոգվի** (, Թմբուկ, Մարգաստան), գյուղ Ջավախքում, Վրաստանի Սամցխե-Ջավախք մարզի Ասպինձայի շրջանում, Ասպնջակից 23 կմ հեռավորության վրա, Կուր գետի աջ ափին։ Գյուղը գտնվում է ծովի մակարդակից 1260 մ բարձրության վրա։

## Պատմական հուշարձաններ
Թմոգվի գյուղի գերեզմանատանը կան հայերեն արձանագրություններով բազմաթիվ տապանաքարեր ու խաչարձաններ։ Խաչքարերից մեկի վրա նշված է ՊԿԶ (1417 թ.)։ Գյուղի մոտ է գտնվում միջնադարյան Հայաստանի լեգենդար բերդերից մեկը՝ Թմբկաբերդը։ Առաջին անգամ Թմբկաբերդը հիշատակվում է X դարի գրավոր աղբյուրներում։

Մոտակայքում պահպանվել են քարանձավային բնակավայրեր (Բերիսխևի և Բերդախան)։ Գյուղից հարավ, Կուր գետի ձախ ափին գտնվում է Վարձիա քարանձավային վանական համալիրը, իսկ քիչ հեռու մեկ այլ քարանձավային համալիր՝ Վահանավանքը (Վանիս Քվաբեբի)։

## Բնակչությունը
Այժմ գյուղում բնակվում են վրացիներ։ 2002 թվականի տվյալներով, գյուղն ուներ 359 բնակիչ, իսկ 2014 թվականին՝ 301 բնակիչ։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Ասպինձայի շրջան
Կատեգորիա:Վրաստանի գյուղեր
Ասենի ամրոց

**Ասենի ամրոց** (, որոշ հետազոտողներ այն անվանում են նաև Պետրիչ), միջնադարյան ամրոց Բուլղարիայի Ռոդոպյան լեռներում, Ասենովգրադ քաղաքից 2-3 կմ հարավ, Ասենիցա գետի ձախափնյա ժառյոտ լեռնակատարին՝ ծովի մակարդակից 279 մետր բարձրության վրա։

## Պատմություն
Առաջին հնագիտական գտածոները թվագրվում են թրակիացիների ժամանակաշրջանին։ Ամրոցի տարածքը բնակեցված է եղել հին հռոմեական և վաղ բյուզանդական ժամանակաշրջաններում։ Ամրոցը կարևորություն է ստացել միջնադարում։ Ամրոցի մասին առաջին անգամ հիշատակվել է 11-րդ դարում Բաչկովյան վանական համալիրի օրենսդրական ակտերում որպես «Պետրիչ»։ Ամրոցը գրավվել է Երրորդ խաչակրաց արշավանքի ժամանակ։

13-րդ դարում այն վերանորոգվել է (առավել ճշգրիտ՝ 1231) բուլղարացի ցար Իվան Ասեն II օրոք և լատինական արշավանքների ժամանակ ծառայել է որպես ամրաշինություն, ինչը վկայում է պատի վրա պահպանված 8 տողանոց արձանագրությունը։ Պարսպապատերի հիմքերը (արտաքին պատը՝ 2,9 մետր պահպանվել է մինչև 3 մետր, նախապես եղել է 9-12 մետր), ֆեոդալական ամրոցը, 30 սենյակներն ու 3 ջրային պահոցները պեղվել են այս ժամանակահատվածում։

Ասենի ամրոցի ամենալավ պահպանված հատվածն Սուրբ Աստվածամոր եկեղեցին է, որը թվագրվում է 12-13-րդ դարեր։ Այն երկհարկանի խաչագմբեթ միանավ կառույց է լայն նարտեքսով և մեծ եռանկյուն աշտարակով, որտեղ աչքի են ընկնում 14-րդ դարի որմնանկարներ։ Եկեղեցու պահպանման և մասնակի վերանորոգման աշխատանքներն ավարտվել են 1991 թվականին (ամբողջ ամրոցը ավերվել է 14-րդ դարում և միայն եկեղեցին է, որ իր նախնական տեսքով կանգուն է մնացել) և գտնվում է Բուլղարական ուղղափառ եկեղեցու տնօրինության ներքո։

Իվան Ասեն II-ի մահից հետո բյուզանդացիները գրավում են ամրոցը, սակայն այն բուլղարական տիրապետության ներքո է հայտնվում Իվան Ալեքսանդրի օրոք 1344 թվականին։ Օսմանյան Բուլղարիայի օրոք ամրոցը նվաճվել և ավերվել է։

Ասենոգրադ քաղաքն իր անվանումն ստացել է այս ամրոցից (նախկինում կոչվել է Ստանիմակա)։

## Պատկերասրահ

Asens Fortress TB 9.jpg |Մասունքներ պատերից
Asens Fortress TB 4.jpg |Եկեղեցու արտաքին տեսքը
Church of the Holy Mother of God of Petrich 2.jpg| Եկեղեցու աբսիդ տեսքը
Asenova-fortress-2008-06-01-5.jpg |Եկեղեցին ամրոցի աշտարակի ավերակների մոտից
Asenova fortress.png | Ամրոցի հատակագիծը
Asen's Fortress view from road.JPG|Ասենն ամրոցը դեպի ամրոց տանող ճանապարհից
Nadpisa na Asen 1.JPG|Իվան Ասեն II մակագրությունն ամրոցի պատին
BASA-3K-7-334-4-Assen's fortress, 1928.jpeg|Ամրոցը 1928 թվականին


## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Крепость на Asenovgrad.info
* Асенова крепость на Asenovgrad Historical Museum website 
* Famous mountain fortresses website

Կատեգորիա:Բուլղարիայի ամրոցներ
Հայ հայրենասերների միություն

**Հայ հայրենասերների միություն, ՀՀՄ**, 1960 ականներին գործող այլխոհական խմբակ Խորհրդային Հայաստանում։ Կազմակերպության ընդհանուր ղեկավարումն իրականացնում էր Հակոբջան Թադևոսյանը։

Միությունն ուներ կանոնադրություն, որը քննարկվել և ընդունվել էր կազմակերպության անդամների ժողովում։ Նոր անդամները պետք է ընդունեին այդ կանոնադրության դրույթները, ենթարկվեին դրա պահանջներին և անդամավճար մուծեին։ ՀՀՄ-ն մասնաճյուղեր ուներ Արարատում, Գյումրիում, Արտաշատում, Երևանի տարբեր բուհերում։

Միությունը առաջնային էր համարում Հայոց Ցեղասպանության, Հայաստանի գրավված տարածքների (Արևմտյան Հայաստանի, Նախիջևանի և Արցախի) խնդիրները։ Նրանք համարում էին, որ ինչպես նշված է դատավճռում՝ Խորհրդային Միությունը «որոշ հարցերում արհամարհում և ոտնահարում է հայ ժողովրդի կենսական շահերը»։ Միաժամանակ խորհրդային կարգերի դեմ ոչինչ չունեին։ Այս առումով հատկանշական է այն իրողությունը, որ կազմակերպության անդամները՝ ծանոթանալով ազգային միացյալ կուսակցության արդեն հրատարակված «Փարոս» թերթին, խստորեն մերժել էին թերթի էջերում առաջ քաշված գաղափարները՝ հակախորհրդայնականության, անկախության անհրաժեշտության կապակցությամբ։ Նրանց համար հատկապես անընդունելի է եղել անկախության գաղափարը։ Ահա թե ինչպես է այդ դրվագը նկարագրված խմբի անդամների նկատմամբ կայացված դատավճռում. «1967 թվականի վերջին Թադևոսյանը ստացել է Էդիկ Ալեքսանյանից հակախորհրդային բովանդակություն ունեցող «Փարոս» անօրինական թերթը... Այդ թերթը պարունակում է թշնամական հարձակումներ խորհրդային պետության հասցեին և կոչ է անում անջատել Հայաստանը ԽՍՀՄ-ից ու ստեղծել «անկախ հայկական պետություն». գործով բոլոր ամբաստանյալները, ինչպես նաև խմբակի մյուս անդամները, քննադատության են ենթարկվել «Փարոս» թերթի հակախորհրդային բովանդակությունը և բացառել են ենթարկել «Փարոս» թերթի հակախորհրդային բովանդակությունը և բացառել են թերթի հայացքները, համարելով այն վնասակար ու անընդունելի իրենց խմբակների համար»։

ՀՀՄ անդամների հաջողվում է ձեռք բերել տպագրական միջոցներ և բազմացնել ու տարածել իրենց թռուցիկները։ 1967 թվականի ապրիլի 24-ին ընդառաջ՝ տպագորւմ ու Երևանում, Գյումրիում, Արարատի և Արտաշատի շրջաններում տարածում են Հակոբջան Թադևոսյանի հեղինակա երեք թռուցիկները՝ «Կոչ հայ մտավորականության՝ Մեծ Եղեռնի 52-րդ տարեդարձի առթիվ», «Կոչ հայ ժողովրդին՝ Մեծ Եղեռնի 52-րդ տարեդարձի կապակցությամբ»և «Խոսք սրտի խորքից՝ հայոց ողբերգության 52-րդ տարեդարձի կապակցությամբ» վերնագրերով։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Այլախոհությունը Խորհրդային Հայաստանում
Հայաստանի հելսինկյան խումբ

** Հայաստանի հելսինկյան խումբ**, Հայկական ԽՍՀ-ում 1977 թվականի ապրիլին ձևավորված իրավապաշտպան կազմակերպություն։

Խորհրդային Միությունում առաջին հելսինկյան խումբը ձևավորվել է Մոսկվայում 1976 թվականին։ Այնուհետև հայտարարվեցին ուկրաինական, լիտվական, վրացական և հայկական նմանօրինակ խմբերի ստեղծման մասին։ Թվարկված բոլոր հելսինկյան խմբերը ենթարկվում էին դաժան հետապնդումների և ճնշումների։ Խմբերում ներգրավված իրավապաշտպանները դատապարտվում էին երկարատև ազատազրկման։ Հայաստանի հելսինկյան խմբի անդամներ Շահեն Հարությունյանն ու Ռոբերտ Նազարյանը կալանավորվում են 1977 թվականի դեկտեմբերին, իսկ խմբի ղեկավար Էդուարդ Հարությունյանը՝ 1979 թվականի հուլիսին։ Իրավապաշտպանները շրջանում չընդմիջվող կալանավորումներ էին ծավալվում մյուս հանրապետություններում ևս։
1977 թ. հայկական Հելսինկյան խմբի հռչակագրում ամրագրված է, որ Հայաստանը ձգտում է դառնալ ՄԱԿ-ի անդամ, որպեսզի լուծի աշխարհասփյուռ հայ ժողովրդի համազգային խնդիրները։ Ասվում էր նաև, որ պետք է ձգտել «Ներկայումս Ադրբեջանական ԽՍՀ կազմի մեջ մտնող Լեռնային Ղարաբաղի և Նախիջևանի ինքնավար մարզի վերամիավորմանը Հայաստանի Հանրապետությանը», ինչպես նաև պահանջել «հայոց լեզվի կիրառումը Հայաստանի կյանքի բոլոր բնագավառներում»։
1990-ական թվականներին, երբ ԱԱԾ-ի արխիվները կարճ ժամանակահատվածով բացվեցին, ԱԱԾ տրամադրած ցուցակներում Հայաստանի հելսինկյան խմբի անդամների անունները առհասարակ բացակայում էին, չնայած նրանց հանդեպ գործ էր հարուցվել ՀԽՍՀ ՔՕ 206 հոդվածի հատկանիշնեով և ազատազրկվել էին։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Իրավապաշտպանական շարժումը Հայկական ԽՍՀ-ում
Կատեգորիա:Հայ այլախոհներ
Կատեգորիա:Հայաստանի հելսինկյան խումբ
Կատեգորիա:Իրավապաշտպան կազմակերպություններ
Ռուբեն Հովսեփյան (այլախոհ)

**Ռուբեն Հովհաննեսի Հովսեփյան** (), խորհրդային հայ այլախոհ, Հայ հարենասերների միության անդամ։

## Կենսագրություն
Ձերբակալման պահին եղել է Երևանի Խաչատուր Աբովյանի անվան հայկական մանկավարժական ինստիտուտի պատմության ֆակուլտետի 3-րդ կուրսի ուսանող։ 1967 թվականի սկզբին ծանոթացել և մտերմացել է Հակոբջան Թադևոսյանի հետ։ Այդ շրջանում էլ նրանք վճռել են կազմակերպություն ստեղծել և նպաստել Հայկական հարցի լուծմանը։

Հովսեփյանը գործել է նաև Հակոբջան Թադևոսյանի հետ ծանոթանալուց առաջ՝ 1965-1966 թվականներին։ Իր ծավալած գործունեության համար 1966 թվականին Պետանվտանգության կոմիտեի կողմից նախագուշացվել է։ Կալանավորվել է 1968 թվականի ապրիլի 16-ին։ Դատապարտվել է 2 տարի 3 ամիս ազատազրկման։ Պատիժը կրել է Հայաստանի ընդհնաուր ռեժիմի գաղությում։

Պատիժը կրելուց հետո վերականգնվել է մանկավարժական ինստիտուտում, որն ավարտելուց հետո 20 տարի աշխատել է «Լույս» հրատարակչությունում։ 1990 թվականին ընտրվել է շրջխորհրդի պատգամավոր։ 1998 թվականին մեկնել է Արցախ, եղել է համայնքի նախագահ, զբաղվել է ազատագրված տարածքների վերաբնակեցման հարցերով։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Ավշար գյուղում ծնվածներ
Կատեգորիա:ՀՊՄՀ շրջանավարտներ
Կատեգորիա:Հայ այլախոհներ
Կատեգորիա:Հայ հայրենասերների միություն
Գուջարաթցիներ

**Գուջարաթցիներ** (գուջարաթի՝ **ગુજરાતી લોકો** *Gujǎrātī loko*) — հնդարիական ժողովուրդ Հնդկաստանի տարածքում։ 1992 թ. մարդահամարի տվյալներով ընդհանուր թվաքանակը կազմում է 47 մլն մարդ, 2007 թ.-ի դրությամբ՝ 60 մլն, որոնց հիմնական մասը (46 մլն.) կազմում է Գուջարաթ նահանգի բնակչությունը։ 1 միլիոնից ավել մարդ ապրում է Պակիստանում. Գուջարաթցիները Հնդկաստանում տնտեսապես և մշակութապես առավել զարգացած ժողովուրդներից են։ Ծագումով գուջարաթցի են բազմաթիվ անվանի գործարարներ, արդյունաբերողներ, ինչպես նաև Հնդկաստանի անկախության համար մղված պայքարի նշանավոր մարտիկներ, այդ թվում՝ Մահաթմա Գանդին, Մուհամմեդ Ալի Ջիննան...

## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն
* *Глушкова И.* Узкой тропой вдоль Аравийского моря // Вокруг света № 8 (2007), август 2007. — С. 22-25.
* *Гусева Н. Р.* Гуджаратцы // Народы и религии мира / Глав. ред. В. А. Тишков. — М.: Большая Российская Энциклопедия, 1998. — С. 207.
* *Ламшуков В. К.* Маратхская и гуджаратская литературы (второй половины XIX в.) // История всемирной литературы: В 9 томах / АН СССР; Ин-т мировой лит. им. А. М. Горького. — М.: Наука, 1983—1994. Т. 7. — 1991. — С. 631—633.
* *Мумоу И. У.* Индийская деревня / пер. с англ. — М.: 1952. C. 68.
* *Савельева Л. В.* Язык гуджарати. — М.: Наука, 1965. — С. 32-35.
* *Тюляев С. И.* Искусство Индии. — М.: Наука, 1968. — С. 112—114.
* *Jhaveri, Krishanlal Mohanlal* / The Gujaratis: The People, Their History, and Culture. New Delhi.: Cosmo Publications, 2003. С 40.
*

## Արտաքին հղումներ
* A brief history of Gujarati language
* Historic.ru
* Этно Журнал

Կատեգորիա:Հնդկաստանի ազգեր
Ալեքսանդրովսկա համալսարանական հիվանդանոց

**Ալեքսանդրովսկա համալսարանական հիվանդանոց** (), համալսարանական հիվանդանոց Բուլղարիայի մայրաքաղաք Սոֆիայում։ Հիվանդանոցը հիմնադրվել է 1879 թվականին և անվանվել է ի պատիվ բուլղարացի իշխան Ալեքսանդր I Բատենբերգի։ 1912-1919 թվականներին եղել է ռազմական հիվանդանոց։ Այստեղ 1917 թվականին հիմնադրվել է Սոֆիայի բժշկական համալսարանը։ Որպես համալսարանական հիվանդանոց կարևոր դեր է խաղում Սոֆիայի բժշկական համալսարանի ուսանողների գործնական վերապատրաստումների հարցում։

Հիվանդանոցն զբաղեցնում է 258000 կմ² տարածք, ունի 1100 մահճակալ, 540 սպասարկող անձնակազմ։

## Պատկերասրահ

BASA-45K-1-18-25-Aleksandrovska-hospital-Sofia-WW2.jpg|Ալեքսանդրովսկա հիվանդանոցը 1944 թվականին՝ Սոֆիայի ռմբակոծումների ժամանակ
Medical Academy Sofia 20090405 001.JPG


## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Պաշտոնական կայքը 

Կատեգորիա:1879 հիմնադրումներ Բուլղարիայում
Կատեգորիա:Հիվանդանոցներ
Կատեգորիա:Սոֆիայի շենքեր և կառույցներ
Սուրբ Սոֆիայի եկեղեցի (Օխրիդ)

**Սուրբ Սոֆիայի եկեղեցի**, (), եկեղեցի Մակեդոնիայի Օխրիդ քաղաքում։ Մակեդոնիայի կարևորագույն հուշարձաններից է, որտեղ պահպանվել են միջնադարյան ճարտարապետությունն ու արվեստը։

## Պատմություն
Եկեղեցին կառուցվել է Բուլղարական առաջին կայսրության օրոք, պաշտոնապես քրիստոնեություն ընդունելուց հետո։ Համաձայն որոշ աղբյուրների՝ եկեղեցու շենքը կառուցվել է իշխան Բորիս I (852 – 889) օրոք։

Նախապես եղել է Բուլղարիայի ուղղափառ եկեղեցու Սինոդ եկեղեցի, հետագայում Օխրիդի արքեպիսկոպոսություն, Օսմանյան տիրապետության օրոք դարձել է մզկիթ։ Եկեղեցու ներքին հարդարանքներից պահպանվել են 11, 12, 13-րդ դարերի որմնանկարները, որոնք ներկայացնում են տվյալ ժամանակահատվածի բյուզանդական բարձր ճարտարապետությունը։ Եկեղեցու հիմնական մասը կառուցվել է 11-րդ դարում, արտաքին հավելյալ մասերը ավելացվել են արքեպիսկոպոս Գրեգորի II օրոք 14-րդ դարում։

2009 թվականի նոյեմբերին Մակեդոնիայի ուղղափառ եկեղեցին ներկայացեց իր նոր զինանշանը, որի վրա պատկերված է Սուրբ Սոֆիայի եկեղեցին։

1996 և 2003 թվականներին թողարկված մակեդոնական 1000 թղթադրամի հակառակ կողմում կա պատկեր եկեղեցուց։

## Պատկերասրահ

Sv. Sofija Ohridska.JPG
StSofiaOhrid.JPG
Ohri, Church of Saint Sophia 101 8196.jpg
2011 Ochryda, Cerkiew świętej Zofii (11).jpg
Bogorodica so Isus -ikona od Sveta Sofija.jpg
BASA-2072K-1-499-24-Ohrid-Saint-Sophia-Church.jpg|Եկեղեցին մինչև 1945 թվականը


## Գրականություն
* Трифунович Л. Югославия. Памятники Искусства. Белград, 1989.

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ

* Pictures of the Church 

Կատեգորիա:Հյուսիսային Մակեդոնիայի եկեղեցիներ
Կատեգորիա:Հյուսիսային Մակեդոնիայի մշակույթ
Կատեգորիա:Օխրիդ
Սոսի հայ

**Սոսի հայ (Սոս Գրիգորի Չիլինգարյան)**-20-րդ դարի սկզբների Տավուշի տարածաշրջանի նշանավոր դեմքերից է։ Ծնվել է 1870-ական թվականներին Տավուշի Նավուր գյուղում բազմանդամ նահապետական ընտանիքում։ Ութ տարեկան հասակում ընտանիքին օգնելու համար Աղսու հանդամասում աշխատել է անասնապահ թուրք մեծահարուստի մոտ։ Եղել է շատ աչքաբաց ճարպիկ երեխա, ում պատճառով թուրք երկու մեծահարուստ ընտանիքներ կռվում են ու նրանցից մեկը հեռանում է Աղսու հանդամասից։ Պատմում են, որ Սոսը իրենց ցլիկների պոզերը գաղտնի սրել է, որպեսզի ոչ մեկի ցուլերը չհաղթեին իրենց ցլերինի։ Շատ հայասեր է եղել, որի պատճառով էլ պատանի հասակից կրել է Սոսի Հայ անունը։ 18 տարեկանում, երբ նա արդեն ճանաչված պատանի էր, համարձակ, ֆիզիկապես ուժեղ ու շատ զիլ ձայնով, իր ձեռք բերած "բերդանկա" հրացանով դառնում է շրջակա թուրքերի ահ ու սարսափը։ Հետագայում նա շատ է մասնակցում հայ-թուրքական կռիվներին։ Հայտնի է, որ 1907 թվականին Սոսի Հայը իր 240 զինված ձիավորներով հանդիպում է Սեպուհ զորավարին ու միասին կռիվ են տալիս թուրքերի դեմ։ Եղել է աշխատասեր մարդ, շատ արագ դարձել է մեծահարուստ, ունեցել է մեծ քանակով անասուններ, վարելահողեր, ջրաղացներ, Այգեձորում ստեղծել է կղմինդրի գործարան, տարածաշրջանում առաջինն է ձեռք բերել տրակտոր (գերմանական արտադրության՝ "Ֆուձոն" մակնիշի)։ Իր հանրահայտ լինելով դարձել է շրջակա յոթ գյուղերի վերակացու /գլավին/ և համարվել է Ղազախի փոխգուբերնատոր։ Շատ հանդամասեր են անվանվել նրա անունով (ինչպես՝ Սոսի թալա, Սոսնանց աղբյուր, Սոսնանց ջաղացատեղեր …)։ Սոսի Հայը իր աշխատողների ու ընտանիքի անդամների նկատմամբ եղել է շատ խիստ, իսկ թշնամիների նկատմամբ դատաստան է տեսել դաժան ձևով։ Նրա ահից են Ղազախի թուրքերը հալածվել Նավուրի շրջակայքի ամառային արոտավայրերից։ Երկրի սովետականացման տարիներին Սոսի Հային կուլակաթափ են անում, ունեցվածքը խլում, իսկ 1937 թվականին էլ՝ աքսորում Սիբիր։ Աքսորից առաջ նա հրահանգում է իր տոհմակից բարեկամներին. "*Ոչ մեկդ *'Չիլինգարյան*' ազգանունը չփոխեք, դա մի հին ու հերոսական տոհմի ազգանուն է*": Մեկ տարի աքսորում անց կացնելուց հետո վերադառնում է ծանր հիվանդ վիճակում և կարճ ժամանակ անց մահանում։ Թաղված է ծննդավայր Նավուրում։ Սոսի հայի մասին ժողովրդի մեջ բազմաթիվ լեգենդներ են պահպանվել։

Կատեգորիա:Նավուր գյուղում ծնվածներ
Կատեգորիա:Անձինք այբբենական կարգով
Կատեգորիա:1870-ականների ծնունդներ
Նղրյաններ

**Նղրյաններ**, իշխանական և թագավորական տոհմ Կիլիկյան Հայաստանում։ Սերել են Հեթումյան արքայատան հետ խնամիացած Բարձրբերդի իշխանական տնից։ Եղել են Ճկեր գավառի Նղիր բերդի տերը (այստեղից էլ՝ նրանց Նղրյաններ պայմանական տոհմանունը)։Առաջին Նղրյաններից հիշվում է Կոստանդին իշխանը (մահացած 1308 թ.),որն իրեն համարել էր Հեթում Ա թագավորի հայր Կոստանդինի թոռը։ Նրա որդիներն էին Վասակը(մահացած 1328 թ.), Հեթումը և Բաղդինը (Պաղտին)։ Օշին թագավորի օրով (1308–1320 թթ.) Հեթումը կարգվել է արքունի ատենապետ, ապա՝ ջամբռլա (հազարապետ), իսկ Օշինի մահից հետո՝ նաև մանկահասակ Լևոն Դ թագավորի խնամակալներից մեկը։ Հեթումի եղբայր Բաղդինը վարել է մարաջախտության գործակալությունը (1329–1336 թթ.)։ Նրա ավագ որդի Կոստանդինին իշխանների խորհուրդը 1345 թ.-ին հռչակել է Հայոց թագավոր (տես Կոստանդին Դ)։ Վերջինիս հաջորդել է Հեթում ջամբռլայի որդի Կոսաանդինը (տես Կոստանդին Ե)։ Կիլիկյան Հայաստանի թագավորության անկումից հետո Նղրյանների մասին տեղեկություններ չեն հանդիպում։

Կատեգորիա:Կիլիկյան Հայաստանի իշխաններ
Կատեգորիա:Հայ ազնվական տոհմեր
Կատեգորիա:Հեթումյաններ
Տրան

**Տրան** (), քաղաք Բուլղարիայի արևմտյան մասում՝ Պերնիկի մարզում, համարվում է Տրան համայնքի վարչական կենտրոնը։ Գտնվում է Բրեզնիկ քաղաքից 27 կմ հեռավորության վրա, Սերբիայի սահմանից՝ 15 կմ։

## Պատմություն
Առաջին անգամ քաղաքը հիշատակվել է որպես Տրան 1451 թվականին, 15-րդ, 16-րդ դարերում անվանումը տառադարձվել է նաև Տուրուն, Տուին, Տուրան, Տարան։ Օսմանյան տիրապետության ժամանակաշրջանում Տրանը եղել է Նիշ Սանջակի կազմում։

Քաղաքն առանձնանում է նաև Տրան բարբառով, որը կազմում է Տորլակյան բարբառային խմբի մաս։ Քաղաքի միջով հոսող Ջերմա գետը ձևավորել է Transko Zhdrelo կիրճը։

## Եկեղեցիներ
Քաղաքում կա երկու ուղղափառ եկեղեցի։
*«Սուրբ Նիկոլաս»ը գտնվում է քաղաքի կենտրոնում
*«Սուրբ Պետկան»՝ Բառնիցի թաղամասում
**Սուրբ Պետկա մատուռը

### Վանական համալիր
* Տրանի վանական համալիր, գտնվում է քաղաքից 2,5 կմ հյուսիս

## Թանգարաններ
* Музей на киселото мляко, գտնվում է բուլղարացի գիտնական Ստամեն Գրիգորովի տանը 
* Музей на бусинската керамика, գտնվում է Պիտեր Գիգովի տանը

## Բնակչություն
Ըստ 2008 թվականի մարդահամարի տվյալների Տրանի բնակչությունը կազմել է 2707 մարդ։

## Կլիմա
1947 թվականին Տրան քաղաքում է գրանցվել Բուլղարիայի ամենացածր ռեկորդային ջերմաստիճանը -38.3&nbsp;°C (-36.94&nbsp;°F)։

## Պատկերասրահ

Serb-Bg-war-memorial-Trun-Bulgaria.jpg|Սերբ-բուլղարական պատերազմում զոհվածների հուշարձան (1885-1886)
BASA-1735K-1-344-43-Memorial to the fallen in 1885 war, Tran.jpg|Սերբ-բուլղարական պատերազմում զոհվածների հուշարձանի լուսանկարը (մինչև 1914 թվական)
Trun1.JPG|Տրանի պարտիզանական ջոկատի հուշարձանը
St.Nicholas church, Tran, Bulgaria (1).jpg|Սուրբ Նիկոլասի եկեղեցի
Tran Gorge 101.jpg|Էկո զբոսայգի
Gorges Erma 08884.JPG


## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Պաշտոնական կայք
* Տեղեկատվություն և լուսանկարներ

Կատեգորիա:Բուլղարիայի քաղաքներ
Նադյա Նոժարովա

**Նադյա Նոժարովա**, **կոմսուհի Նադյա դե Նավառո Ֆարբեր** (, նոյեմբերի 21, 1916, Պլևեն, Բուլղարիայի թագավորություն - ապրիլի 18, 2014, Լոնգ Այլենդ, ԱՄՆ), բուլղարացի օպերետի երգչուհի, դերասանուհի, ԱՄՆ ձեռնարկատեր, մարդասեր և իսպանական կոմսուհի։

## Կենսագրություն
### Կարիերա
Նադյա Նոժարովան ծնվել է 1916 թվականի նոյեմբերի 21-ին Պլևեն քաղաքում։ Հայրը՝ էլեկտրական սարքավորումների վաճառական էր։ Սովորել է Լովեչի Ամերիկյան աղջիկների դպրոցում, այնուհետև վերադարձել է Պլևեն և 1934 թվականին սկսել իր կարիերան «Անգել Սլադկարով» օպերետի թատրոնում, որի հետ շրջագայում է Բուլղարիայով։ Թատերախմբի ցրվելուց հետո հանդես է եկել «Օդեոն», «Բուլղարիա» և «Կորպորատիվ թատրոն» թատրոններում։ Այնուհետև տեղափոխվում է Գերմանիա, որտեղ վոկալ է պարապում։ Բուլղարիա վերադառնալուց հետո 1942 թվականին նկարահանվում է «Փորձարկում» ֆիլմում։

Մահացել է 2014 թվականի ապրիլի 18-ին ԱՄՆ Լոնգ Այլենդ կղզում։

### Ընտանիք
1936 թվականին «Անգել Սլադկարով» օպերետի թատրոնում աշխատանքի անցնելուց մի քանի օր հետո Տրոյան վանքում ամուսնանում է Անգել Սլադկարովի հետ։ 1940 թվականին նրանք բաժանվում են և Նադյան ամուսնանում է իսպանացի կոմս Նավառոյի հետ, ով դիվանագետ էր Վատիկանում։ Վերջինիցս էլ ստանում է «կոմսուհի» տիտղոսը։ Ապրել է Մոնտե Կառլոյում։

1949 թվականին ամուսնու մահից հետո տեղափոխվում է ԱՄՆ և 1953 թվականին ամուսնանում Սիդ Ֆարբերի հետ, ով անշարժ գույքի գործակալության սեփականատեր էր։ 1985 թվականին ամուսնու մահից հետո նա ժառանգում է մեծ հարստություն և ամուսնանում Յուրի Ֆարբերի հետ։

### Բարեգործություն
Անշարժ գույքի գործակալությունը ղեկավարելու տարիներին նա օժանդակում է բազմաթիվ բարեգործական և մարդասիրական կազմակերպությունների։ Ակտիվորեն համագործակցում է ԱՄՆ ներգաղթի գործակալության, ինչպես նաև այնպիսի կազմակերպությունների հետ, որոնք աջակցում էին հրեա և վենեսուելացի ներգաղթյալներին։ Համագործակցել է նաև Մոնակոյի Կարմիր խաչի, Փարիզի ամերիկյան հիվանդանոցի, Մոնակոյի արքայադստեր Գրեյսի հիվանդանոցի հետ և այլն։

## Պատկերասրահ

Պատկեր:BASA-1625K-1-22-1-Nadya Nozharova, Countess Nadia de Navarro-Farber.JPG |
Պատկեր:BASA-1625K-1-22-2-Nadya Nozharova, Countess Nadia de Navarro-Farber.JPG |
Պատկեր:BASA-1625K-1-22-3-Nadya Nozharova, Countess Nadia de Navarro-Farber.JPG |
Պատկեր:BASA-1625K-1-22-4-Nadya Nozharova, Countess Nadia de Navarro-Farber.JPG |
Պատկեր:BASA-1625K-1-22-13-Nadya Nozharova, Countess Nadia de Navarro-Farber.JPG |
Պատկեր:BASA-1625K-1-22-15-Nadya Nozharova, Countess Nadia de Navarro-Farber.JPG |
Պատկեր:BASA-1868K-1-58-2-Nadya Nozharova, Countess Nadia de Navarro-Farber.JPG |

Պատկեր:BASA-1625K-1-22-6-Nadya Nozharova, Countess Nadia de Navarro-Farber.JPG |
Պատկեր:BASA-1625K-1-22-8-Nadya Nozharova, Countess Nadia de Navarro-Farber.JPG |
Պատկեր:BASA-1625K-1-22-9-Nadya Nozharova, Countess Nadia de Navarro-Farber.JPG |
Պատկեր:BASA-1625K-1-22-10-Nadya Nozharova, Countess Nadia de Navarro-Farber.JPG |


## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:1916 ծնունդներ
Կատեգորիա:Պլևեն քաղաքում ծնվածներ
Կատեգորիա:Լոնգ Այլենդում մահացածներ
Կատեգորիա:Բուլղարացի օպերետի երգչուհիներ
Կատեգորիա:Բուլղարացի դերասաններ
Կատեգորիա:Բուլղարացի ձեռնարկատերեր
Կատեգորիա:Բուլղարացի դերասանուհիներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի գործարարներ
Կատեգորիա:Բուլղարացի երգչուհիներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի բարերարներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի երկարակյացներ
Վասիլ Լևսկու հուշարձան (Կառլովո)

**Վասիլ Լևսկու հուշարձան**, Բուլղարիայի ազգային հերոս, քաղաքական գործիչ, հեղափոխական Վասիլ Լևսկու հուշարձանը Կառլովո քաղաքում։ Հուշարձանն ընդգրկված է Պլովդիվի մարզի պետական հուշարձանների ցանկում (16/e-172):

## Նկարագրություն
Հուշարձանը ստեղծվել է 1903-1907 թվականներին Մարին Վասիլևի կողմից, Սուրբ Նիկոլա եկեղեցու հարևանությամբ։ Քանդակագործն ազգային հերոսին կերտել է ամբողջ հասակով՝ հրացանը ձեռքում։ Նրա կողքին կանգնած է մռնչացող առյուծը։ Հուշարձանի ներքևի հարթաքանդակներում փորագրված են Կառլովոյից այն մարդկանց անունները, ովքեր զոհվել են Բուլղարիայի ազատագրման համար։

## Հեղինակ
* Քանդակագործ՝ Մարին Վասիլև

## Պատկերասրահ

Васил Левски523826018 dcc209d780 o.jpg
Паметника на Васил Левски в Карлово by Ivo.JPG
BASA-237K-1-351-188-Vasil Levski monument in Karlovo.jpg


## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Բուլղարիայի հուշարձաններ
Կատեգորիա:Կառլովո
Կատեգորիա:Պլովդիվի մարզի շենքեր և կառույցներ