Պանելա

**Պանելա** (, պորտուգալերեն՝ *rapadura* (ռապադուրա), Լատինական Ամերիկային բնորոշ չռաֆինացված եղեգնաշաքար։ Սա սախարոզի պինդ ձևն է, որը ստացվում է շաքարեղեգի հյութի եռումից և գոլորշիացումից։ Լատինական Ամերիկայում պանելան հայտնի է այլ անուններով, ինչպիսիք են *chancaca*-ն Չիլիում, Բոլիվիայում և Պերուում, *piloncillo*-ն Մեքսիկայում (որտեղ *panela*-ն վերաբերում է պանրի մի տեսակին՝ *queso panela*): Ճիշտ այնպես, ինչպես շագանակագույն շաքարավազը, հասանելի են երկու տեսակի *piloncillo*. մեկը ավելի բաց է (բլանկո) և մեկը ավելի մուգ (ոսկուրո)։ Չզտված, այն սովորաբար օգտագործվում է Մեքսիկայում, որտեղ արդեն գոյություն ունի առնվազն 500 տարի։ Մանրացված շաքարեղեգից պատրաստված հյութը հավաքում են, եփում և լցնում կաղապարների մեջ, որտեղ այն պնդանում է կտորների տեսքով։

Պանելան վաճառվում է բազմաթիվ ձևերով, այդ թվում՝ հեղուկ, հատիկավոր և պինդ, և օգտագործվում է մթերքների պահածոյացման, ինչպես նաև հրուշակեղենի, զովացուցիչ ըմպելիքների, թխման և քացախի, գարեջրի և գինեգործության մեջ։

## Տարածաշրջանային անուններ

**Chancaca*, Բոլիվիա, Չիլի և Պերու, նաև սրանից պատրաստված քաղցր սոուսի անվանումը
**Dulce de panela* կամ *dulce de atado*[3], Էլ Սալվադոր
**Đường phên*, Վիետնամ
**Nam oy*, Լաոս
**Panela*, Կոլումբիա, Էկվադոր և Վենեսուելա
**Panocha* Մեքսիկայի Սինալոա նահանգ և Ֆիլիպիններ
**Papelón* Վենեսուելա
**Uluru Dust* Ավստրալիա
**Piloncillo*, Մեքսիկա և Իսպանիա
**Rapadou* Հայիթի
**Rapadura* Արգենտինա, Բրազիլիա, Կուբա, Գվատեմալա, Հոնդուրաս, Պանամա, Պարագվայ և Դոմինիկյան Հանրապետություն
**Raspadura*, Կուբա, Էկվադոր, Պանամա, Ուրուգվայ
**Tapa de dulce* or *Dulce* (de tapa) Կոստա Ռիկա և Նիկարագուա

## Արտադրություն

Մեքսիկական café de olla-ն մատուցվում է մի կտոր պիլոնցիլոյի հետ
Պանելայի հիմնական արտադրողը Կոլումբիան է (մոտ 1,4 միլիոն տոննա/տարեկան), որտեղ պանելայի արտադրությունը ամենակարևոր տնտեսական գործունեություններից մեկն է՝ մեկ շնչի հաշվով պանելայի սպառման ամենաբարձր ցուցանիշով ամբողջ աշխարհում։ Պանելան արտադրվում է նաև Էկվադորում, Գվատեմալայում, Մեքսիկայում,[6] Պանամայում, Պերուում, Չիլիում, Վենեսուելայում, Բրազիլիայում և Բոլիվիայում (որտեղ այն կոչվում է *chankaka* կամ *empanizao*)։

Կոլումբիայում պանելայի արդյունաբերությունը զբաղվածության կարևոր աղբյուր է, որտեղ մոտ 350,000 մարդ աշխատում է մոտ 20,000 տրապիխներում (պանելայի ֆերմաներ)։ 2003 թվականին կոլումբիական շաքարեղեգը նպաստել է գյուղատնտեսական արտադրանքի արժեքի 4,2%-ին (չհաշված սուրճը) և այդ երկրի ազգային գյուղատնտեսական գործունեության 1,9%-ը։ Այդ տարի այն իններորդն էր արտադրության արժեքի ներդրմամբ։

Այն ներկայացնում է մշտական մշակաբույսերի տարածքի 10,7%-ը և Կոլումբիայում մշակվող ընդհանուր տարածքի 6,2%-ը, վեցերորդ տեղը երկրի մշակաբույսերի մեջ՝ զիջելով միայն սուրճին, եգիպտացորենին, բրնձին, բանանին և բամբակին։ Այս ապրանքն արտադրվում է հիմնականում գյուղական տնտեսությունում, 12 ազգային գերատեսչությունների 236 համայնքների հիմնական տնտեսությունում։

Մոտ 70,000 գյուղացիական տնտեսություններում շաքարեղեգ են մշակում գործարանների համար, որտեղ աշխատում է մոտ 350,000 մարդ։

Կոլումբիացիները աշխարյում շաքարեղեգի ամենամեծ սպառողներն են՝ մեկ շնչի հաշվով ավելի քան 34,2 կգ (75 ֆունտ)։ Պանելայի սպառումը ներկայացնում է սննդի վրա կատարվող ծախսերի 2,18%-ը, իսկ որոշ ոլորտներում՝ ցածր եկամուտ ունեցող ոլորտներում պարենային ծախսերի մինչև 9%-ը։

## Կիրառում
Պանելան ի սկզբանե ստեղծվել է որպես շաքար տեղափոխելու ավելի հեշտ միջոց։

Այն օգտագործվում է *chancaca* (տաք, քաղցր սոուս) պատրաստելու համար։ Պերուում *chancaca*-ն օգտագործվում է սովորական սննդի մեջ, ինչպիսիք են շամպուսը (Էկվադորում սիրված ըմպելիք), պիկարոնը (պերուական քաղցրավենիք), *calabaza al horno*-ն և *mazamorra cochina*-ն։ Կոստա Ռիկայում այն օգտագործվում է այնպիսի պատրաստուկների մեջ, ինչպիսիք են *tapa de dulce*-ը և *agua de sapo*-ն։ Չիլիում այն օգտագործում են քաղցր սոպաիպիլաների համար։

Կոլումբիայում պանելայի շատ տարածված օգտագործումը ագուապանելայի համար է՝ նրա ամենալայն սպառվող ըմպելիքներից մեկը և աշխատող մարդկանց համար կալորիաների կարևոր աղբյուր, հատկապես գյուղական վայրերում։ Այն նաև օգտագործվում է գուարապոյի և տարբեր աղանդերի պատրաստման մեջ։

Մեքսիկայում հայտնի է որպես *piloncillo*, այն առավել հաճախ հանդիպում է փոքր, կտրված կոների տեսքով։ Շատ մեքսիկական աղանդեր պատրաստվում են *piloncillo*-ով, ինչպիսիք են ատոլը, կապիրոտադան, շամպուրադոն և ֆլանը։ Այն նաև խառնվում է տարբեր համեմունքների հետ, ինչպիսիք են անիսոնը, կայենը կամ շոկոլադը։

Ֆիլիպիններում *panocha*-ն կամ տագալերեն՝ *panutsá*-ն ավանդաբար օգտագործվում է որպես լատիքի և կալամայի բաղադրամաս։

Վենեսուելայում այն էական բաղադրիչ է շատ տիպիկ բաղադրատոմսերի համար, թեև պանելայի արտադրությունը երկրում կտրուկ նվազել է 20-րդ դարի ընթացքում։

### Ազդեցություն
Պանելա արտադրողները և պաշտպանները պնդում են, որ նյութն ավելի առողջարար է, քան ռաֆինացված շաքարը, ինչը ենթադրում է, որ այն ունի իմունոլոգիական առավելություններ, ցածր *գլիկեմիկ ինդեքս* և ավելի բարձր միկրոտարրերի պարունակություն։ Ինչպես նշում են *The Ultimate Guide to Sugars and Sweeteners-ի* հեղինակները, «դա միայն շաքար է»՝ ընդամենը մի փոքր ավելի շատ վիտամիններով և հանքանյութերով, և քիչ հետազոտություններ կան, որոնք հաստատում են այլ պնդումները։

### Արտոնագիր
2019 թվականի մայիսին տրվել է հետևյալ արտոնագիրը՝ հում շաքարեղեգի մշակման որոշակի մեթոդով ձեռք բերված առողջության օգուտների մասին.

ԱՄՆ, 10632167, «Հում շաքարեղեգի վերամշակման համակարգ և մեթոդ՝ առավելագույնի հասցնելով պոլիկոսանոլների պահպանումը խոլեստերինը նվազեցնող, խմելու կայուն արտադրանքի արտադրության ժամանակ»։

## Արտաքին հղումներ
*
*

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Բրազիլական խոհանոց
Կատեգորիա:Հրուշակեղեն