open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Աշխատանքի հիգիենա

մինի|Խրամուղու բացում
**Աշխատանքի հիգիենա**, հիգիենայի բաժին, որն ուսումնասիրում է մարդու աշխատանքային գործունեությունը, աշխատանքի ընթացքում օրգանիզմի կրած ազդեցությունները, մշակում է գործնական միջոցառումներ բարենպաստ և անվտանգ աշխատանքային պայմաններ ստեղծելու, աշխատավորների առողջությունն ու աշխատունակությունը պահպանելու համար։ Աշխատանքի հիգիենան ուսումնասիրում է մարմնի և դրա տարբեր մասերի կատարած շարժումները, լարվածության աստիճանը, աշխատանքի ընթացքում օրգանիզմում տեղի ունեցող ֆիզիոլոգիական պրոցեսների տեղաշարժերը, աշխատավայրի հիգիենիկ պայմանները՝ օդի ջերմաստիճանը, խոնավությունը, շարժման արագությունը, ճնշումը և փոշոտվածությունը, ճառագայթային էներգիայի տարբեր տեսակները, աղմուկը, ցնցումը և այլն, դրանց ազդեցությունը օրգանիզմի վրա և դրանց վերացման միջոցները, արտադրական թույները աշխատանքային միջավայրի օդում, դրանց ազդեցությունը օրգանիզմի վրա, վերացման ուղիները, մշակում սահմանային թույլատրելի կոնցենտրացիաների չափերը։

Աշխատանքի հիգիենան օգտվում է ֆիզիոլոգիայի, կենսաքիմիայի, ֆիզիկայի, քիմիայի, կլինիկական բժշկության, վիճակագրության, տեխնիկայի և գիտության այլ բնագավառների գիտելիքներից և մեթոդներից։ Աշխատանքի հիգիենայի վերաբերյալ գիտական առաջին աշխատանքը տվել է իտալացի բժիշկ Բերնարդինո Ռամացինին, ով լույս է ընծայել «Դատողություններ արհեստավորների հիվանդությունների մասին» մենագրությունը (1700)։

Նախկին Խորհրդային Միության տարիներին, 1959 թվականին Հրազդանում հիմնադրվել է աշխատանքի հիգիենայի և պրոֆեսիոնալ հիվանդությունների գիտահետազոտական ինստիտուտները, իսկ 1961 թվականի մարտին այդ ինստիտուտը տեղափոխվել է Երևան և վերանվանվել Ընդհանուր հիգիենայի և պրոֆեսիոնալ հիվանդությունների հայկական գիտահետազոտական ինստիտուտ Ն. Բ. Հակոբյանի անվան։

Կատեգորիա:Աշխատանք
Կատեգորիա:Հիգիենա
Աշխարհագրական ընկերություններ

**Աշխարհագրական ընկերություններ**, կամավոր գիտական ընկերություններ, որոնք միավորում են աշխարհագրագետ գիտնականներին, դասախոսներին, դասատուներին, աշխարհագրական գիտությունների զարգացմամբ ու տարածմամբ հետաքրքրվող անձանց։ Աշխարհագրական ընկերությունները կոչված են օժանդակելու աշխարհագրական գիտությունների առաջընթացին, գիտության մասսայականացմանը, հրատարակում են աշխարհագրական և քարտեզագրական աշխատություններ, ամսագրեր, քարտեզներ, զանազան տեղեկատուներ, կազմակերպում գիտական արշավախմբեր։ 1871–1913 թվականներին աշխարհագրական ընկերությունների նախաձեռնությամբ հրավիրվում էին միջազգային աշխարհագրական կոնգրեսներ։ Հետագայում դրանով սկսեց զբաղվել Միջազգային աշխարհագրական միությունը։ 17-18-րդ դարերում կազմակերպվել են Վենետիկի և Նյուրնբերգի, հետագայում՝ Փարիզի
(հիմն. 1821), Բեռլինի (1828), Լոնդոնի թագավորական (1830), Ռուսական (1845, այժմ՝ ԽՍՀՄ աշխարհագրական ընկերություն), Ամերիկյան (Նյու Յորք, 1852) աշխարհագրական ընկերությունները։ Ներկայումս աշխարհագրական ընկերություններ կան աշխարհի 46 երկրներում։ 1935 թվականին, Երևանում, պրոֆեսոր Հ. Հովհաննիսյանի նախաձեռնությամբ կազմակերպվեց Հայկական աշխարհագրական ընկերություն։ Մինչ այդ Հայաստանի աշխարհագրությամբ զբաղվել է Ռուսական աշխարհագրական ընկերության (1926 թվականի՝ Պետական աշխարհագրական ընկերություն) Կովկասյան բաժանմունքը (Թիֆլիս, 1850), որը և հրատարակել է դրան նվիրված մոտ 200 հոդվածներ ու գրքեր, այդ թվում՝ Հ. Աբիխի, Վ. Լիսովսկու, Ա. Ղուկասովի, Գ. Սրվանձտյանի աշխատությունները։

Կատեգորիա:Աշխարհագրական ընկերություններ
Կատեգորիա:Աշխարհագրության պատմություն
Կատեգորիա:Աշխարհագրական կազմակերպություններ
Աշխատանքի լարունություն

**Աշխատանքի լարունություն**, աշխատանքի լարվածության աստիճան արտադրության պրոցեսում, որոշվում է ժամանակի միավորի ընթացքում ֆիզիկական և նյարդային ուժերի ծախսումներով։ Աշխատանքի լարունության բարձրացումը ենթադրում է միևնույն ժամանակամիջոցում աշխատանքի ավելի մեծ ծախսում, երբ աճում է և՛ արտադրվող արդյունքների քանակը, և՛ դրանց մեջ պարունակվող աշխատանքի մեծությունը։ Քանի որ արդյունքների քանակի աճն ուղիղ համեմատական է աշխատանքի ծախսումներին, ուստի յուրաքանչյուր միավորի արտադրության վրա ծախսվող աշխատանքի մեծությունը մնում է անփոփոխ։ Մինչդեռ մեծանում է նոր ստեղծվող արժեքը, որովհետև աճում են կենդանի աշխատանքի ծախսումները։ Տարբերում են նորմալ, անհրաժեշտ և չափազանց բարձր աշխատանքի լարունություններեր։ Նորմալ աշխատանքի լարունության դեպքում, աշխատանքից հետո՝ հանգստի ժամանակաշրջանում լրիվ վերականգնվում է աշխատողի աշխատունակությունը։ Չափազանց բարձր աշխատանքի լարունությունը հյուծում է նրա օրգանիզմը, հասցնում անաշխատունակության։ Նորմալ աշխատանքի լարունությունը աշխատանքի արտադրողականության գործոններից է, կազմում է հասարակականորեն անհրաժեշտ աշխատաժամանակի տարր։ Կապիտալիստական հասարակարգում աշխատանքի լարունության բարձրացումը հավելյալ արժեքը մեծացնելու միջոց է։ Իմպերիալիզմի ժամանակ մոնոպոլիաները բարձր շահույթ ստանալու նպատակով կիրառում են աշխատանքի լարունությունը բարձրացնելու ձևեր ու մեթոդներ՝ աշխատանքի կազմակերպման «քրտնաթոր» սիստեմներ, ինչպես, օրինակ՝ *թեյլորիզմը, ֆորդիզմը*։ Սոցիալիզմի պայմաններում աշխատանքի ռացիոնալ կազմակերպումն ապահովում է մարդու ֆիզիկական ու հոգևոր կարողությունների նպատակահարմար օգտագործումն ու զարգացումը, նրա աշխատունակության պահպանումն ու բարձրացումը։ Աշխատանքի և հանգստի կարգ սահմանելիս նկատի է առնվում նորմալ–անհրաժեշտ աշխատանքի լարունության ապահովումը։

Կատեգորիա:Աշխատանք
Բարոկկո (ֆիլմ)

**Բարոկկո** ()՝ ֆրանսիական կինոֆիլմ, որի ռեժիսորը Անդրե Տեշինեն է։ «Սեզարի» եռակի մրցանակակիր (լավագույն օպերատոր, կոմպոզիտոր, երկրորդ պլանի դերասան), ներկայացված է եղել ևս 6 անվանակարգերում։ Վարձույթի է դուրս բերվել 1976 թվականի դեկտեմբերի 8-ին։

## Սյուժե
Ֆիլմի գործողությունները կատարվում են Ամստերդամում։ Նախընտրական քարոզարշավի ընթացքում միջակ բռնցքամարտիկ Սամսոնին առաջարկվում է վարկաբեկել թեկնածուներից մեկին՝ պատմելով, թե ինչպես է նա երեխա ժամանակ բռնությունների ենթարկվել։ Այդ նույն ժամանակ մյուս թեկնածուն Սամսոնին մեծ փողեր է առաջարկում վերջինիս լռության դիմաց։ Սամսոնը որոշում է խաբել երկուսին՝ պարզապես իր սիրելիի՝ Լաուրայի հետ փախչելով արտասահման։ Նրանք պայմանավորվում են հանդիպել կայարանում, բայց Սամսոնին առևանգում և սպանում են։ Սամսոնին սպանողը, ով զարմանալիորեն նման էր Սամսոնին, սկսում է հետապնդել Լաուրային, բայց արդյունքում նրանք սիրահարվում են և միասին փախչում հալածանքներից հեռու։

## Հետաքրքիր փաստեր
* Ժերար Դեպարդիեն այս ֆիլմում միաժամանակ երկու դեր է խաղում՝ մարմնավորելով Սամսոնին և վարձու մարդասպանին։

## Մրցանակներ և անվանակարգեր

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* 
* 

Կատեգորիա:1970-ականների ֆրանսիական ֆիլմեր
Կատեգորիա:1976 ֆիլմեր
Կատեգորիա:Ֆրանսերեն ֆիլմեր
Կատեգորիա:Ֆրանսիական դրամա ֆիլմեր
Կատեգորիա:Ֆրանսիական թրիլեր ֆիլմեր
Կատեգորիա:Ֆրանսիական ֆիլմեր
Կատեգորիա:1970-ականների ֆրանսերեն ֆիլմեր
Քաղցր տասնվեց

**Քաղցր տասնվեց**, 2016 թվականի is a 2016 ֆիլմ, որի ռեժիսորն է Ջո Ջին Քյուն։ Գլխավոր դերակատարներն են՝ Քրիսը, Հան Գենգը, Ջու Վոն, և Լու Շան։ It was released in China by Heng Ye Film Distribution on August 5, 2016:

## Սյուժե
Սյուժեն պտտվում է մի կնոջ և երեք տղամարդկանց հարաբերությունների շուրջ, ում հետ նա բախվել է իր կյանքի ընթացքում։ Քսանութ ամյա Շու Յվանը (Լու Շանը) ծնվել է զինվորականի ընտանիքում և համարվում է լանդշաֆտային դիզայներ։ Երբ աղջիկը տասնվեց տարեկան էր, նրա հայրը իր խնամակալության տակ վերցրեց տասնամյա  Սյա Մուին (Քրիս)։ Տղան ականատես էր եղել իր մոր մահին, որի պատճառով Սյա Մուն փակվել էր իր մեջ, և դարձել էր օտարացած։ Բայց Շու Յվանի ջերմ վերաբերմունքը նրա հանդեպ, դանդաղորեն հալեցրեց նրա սիրտը։ Շու Յվանի մանկության ընկերը և սիրելին, Սյաո Տյանը (Հան Գեն) զինվորագրվեց բանակ, միջնակարգ դպրոցն ավարտելուց հետո և այնտեղ ծանոթանում է Վեյ Ռանոմ (Ջու Վոն)։ Շու Յվանի և Վեյ Ռանի հանդիպումից հետո, այդ մարդկանց կյանքը չի լինի այնպիսին, ինչպես սկզբում էր։

## Դերերում
* Քրիս
* Հան Գենգ
* Լու ՇանLu Shan
* Բաո Բեիեր
* Ջու Վոն
* Ժանգ Յաո

## Ընդունում
Ֆիլմի շահույթը կազմել է 151,9 միլիոն ¥ Չինաստանում ցուցադրելու արդյունքում։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:2016 ֆիլմեր
Կատեգորիա:Կորեերեն ֆիլմեր
Կատեգորիա:Հարավկորեական ֆիլմեր
Կատեգորիա:Մանդարին լեզվով ֆիլմեր
Կատեգորիա:Չինական ֆիլմեր
Կատեգորիա:2010-ականների կորեերեն ֆիլմեր
Կատեգորիա:Չինական մելոդրամա ֆիլմեր
Սանահինի սարահարթ

**Սանահինի սարավանդ**, սարավանդ Հայաստանում, Թումանյանի շրջանում, Սանահին գյուղի տարածքում։ Երիտասարդ լավային ծագում ունի։ Կազմում է Լոռվա սարահարթի շարունակությունը։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Հայաստանի սարահարթեր
Կատեգորիա:Սանահին
Նեապոլիտանական պաղպաղակ

**Նեապոլիտանական պաղպաղակ**, Գերմանիայում հայտնի որպես «**իշխան Պյուկլեր** » (, ), պաղպաղակի տարատեսակ, որն իրենից ներկայացնում է պաղպաղակի 3 տարբեր տեսակ, որոնք միասին են սառեցվում։ Ըստ տարածված կարծիքի՝ իր անունը պաղպաղակն ստացել է բազմաթիվ իտալացի տարագիրների կողմից, որոնք 19-րդ դարում մեծ քանակությամբ մեկնում էին ԱՄՆ։ Նրանց թվում էին նաև Նեապոլի բնակիչները, որոնք Նոր երկրում սկսեցին նեապոլիտանական պաղպաղակ պատրաստել։ 1870-ական թվականներին ամերիկացիներն իմացան Սպումոնիի՝ պաղպաղակի այլ տարատեսակի մասին, որը ևս պատրաստվում է բազմագույն մի քանի շերտերից։ Սկզբնական շրջանում իտալացիները պատրաստում էին իրենց «Նեապոլի պաղպաղակը»՝ Իտալիայի Հանրապետության դրոշի գույներով։ Այդ նպատակով օգտագործվում էր պիստակի, վանիլային և ելակի պաղպաղակ, որոնք գունավորում էին կանաչ, սպիտակ և կարմիր գույներով։ Սակայն ժամանակի հետ հայտնի դարձավ պաղպաղակի այլ տեսակ, որը ընդունված է անվանել նեապոլիտանական։ Ներկայիս տեսքով նեապոլիտանական պաղպաղակը պատրաստվում է շոկոլադե, վանիլային և ելակի պաղպաղակներից։

Ըստ գերմանական աղբյուրների՝ պաղպաղակի այս տեսակի պատրաստման ամենավաղ բաղադրատոմսը պատկանում է Պրուսիայի թագավորության հրուշակագործ և արքունական խոհարար Լուի Ֆերդինանդ Յունգուսին։ 1839 թվականին նա իր «Խոհարարական արվեստի գրքում» հիացմունքով է նկարագրում 3 շերտից բաղկացած այս պաղպաղակը։ Իր գերմանական անունը պաղպաղակը ստացավ իշխան Գերման ֆոն Պյուկլեր Մուսկաուից (1785-1871)։

«Իշխան Պյուկլերի» հիմնական բաղադրիչները հարած սերուցքն էր, շաքարը և թարմ մրգերը, որոնք ձմռանը փոխարինում էին ջեմով։ Այս ամենը կտրում էին շերտերով․ սերուցքի մեջ մեծ քանակությամբ ճարպերի առկայության պատճառով պաղպաղակը միայն մասամբ էր սառեցվում։ Ավելի ուշ այդ բաղադրատոմսը զարգացավ և սկսեցին արտադրել շոկոլադե, հատապտղային (ելակի կամ ազնվամորու) և արոմատացված լիկյորով՝ մարասկին մակրուն պաղպաղակը։ Ներկայումս մակրունները որպես հումք չեն օգտագործվում, և «Իշխան Պյուկլերը» բաղկացած է 3 շերտից, որոնք դրվում են 2 վաֆլիի մեջ։ Գերմանիայում, Ավստրիայում և Շվեյցարիայում արտադրված պաղպաղակի արտադրության մեջ օգտագործվում է «ըստ իշխան Պյուկլերի բաղադրատոմսի» նշումը։

## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն
* *Herings Lexikon der Küche*. Fachbuchverlag Pfanneberg, Haan-Gruiten, 23. Auflage 2001, ISBN 3-8057-0470-4
* Erhard Gorys: *Das neue Küchenlexikon*. dtv, München 1994—2002, ISBN 3-423-36245-6
* 

Կատեգորիա:Գերմանական խոհանոց
Կատեգորիա:Պաղպաղակ
Բիրկվան

**Բիրկվանի** (), գյուղ Վրաստանում։ Գտնվում է Կախեթի մարզի Ախմետայի շրջանում։

## Դիրք
Գյուղը գտնվում է Ալազանի գետի մոտակայքում

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Ամսագիր «Չեչենական հասարակությունը այսօր» 

Կատեգորիա:Ախմետայի շրջան
Կատեգորիա:Վրաստանի գյուղեր
Աբրեվիատոզ

**Աբրեվիատոզ** (*Abbreviatosis*), հելմինտոզ նեմատոդոզների խմբից, առաջանալով Abbreviata caucasica-ից։

*Abbreviata caucasica* կլոր որդերի հարուցիչ է (*Physaloptera caucasica*) (Linstow, 1902) (*[[Physalopteridae]]* ընտանիք)։ Որձը ունի 14,34 х 0,9 մմ չափս; էգը՝ 24,74 х 1,18 մմ։ Էլիպսոիդը ձևի ձուն ունի 0,062 х 0,042 մմ չափս, որում գտնվում է հասուն թրթուրը։ Հելմինտների միջին միջին տերերը բզեզներն ու խավարասերերն են։ Մարդկանց այդ հիվանդությամբ վարակումներ գրանցվել են ՀԱՀ-ում, Ուգանդայում, Պանամայում, Իսրայելում, նախկին ԽՍՀՄ-ում С (Կովկասում)։ Abbreviata caucasica մարդկանց մոտ որդերը առաջանում են ստամոքսում, կերակրափողում, բարակ աղիքում։ Աբրեվիատոզի ախտածնությունը և կլինկական պատկերը չեն ուսումնասիրվել։ Աշխտորոշումը տալիս են կղկղանքում ձվերի հայտնաբերման հիման վրա։

## Արտաքին հղումներ
* Большая медицинская энциклопедия. т 16, М. 1981 г., стр. 338.
* Abbreviata caucasica 

Կատեգորիա:Նեմատոդոզներ
Կանայք ընդդեմ տղամարդկանց (ֆիլմ)

**Կանայք ընդդեմ տղամարդկանց** , 2015 թվականին նկարահանված հումորային ֆիլմ, որի ռեժիսորը Թայիր Մահմեդովն է, իսկ գլխավոր դերակատարներն են Ռոման Յունուսովը, Ալեքսանդր Գոլվինը, Դենիս Կասյակովը, Մարիա Կրավչենկոն, Նաստասյա Սամբուսկայան և Նատալյա Ռուդովան։

## Սյուժե
Երեք զարմանահրաշ զույգերի դպրոցական սերը ավարտվում է եռյակ ամուսնությամբ։ Ապա նրանք մեկնում են Կուբա հանգստանալու, որտեղ էլ սկսվում են նրանց զանազան փորձությունները։ Հենց առաջին օրը, արդեն սկսվում է կանանց և տղամարդկանց միջև վեճը, որը շարունակվում է մինչև հանգստի վերջը։ Եվ ինչպես պատերազմում, այնպես էլ սիրո մեջ կանոններ չկան։ Հրդեհ բնակարանու՞մ։ Խնդիր չկա։ Համբույր սիրելի ամուսնու աչքերի առա՞ջ։ Անպայման, այո։ Եվ իհարկե այս ամենը սիրո անվան տակ։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:2015 ֆիլմեր
Կատեգորիա:Ռուսական կինոկատակերգություններ
Ապազգայունացում

**Ապազգայունացում**, **դեսենսիբիլացում** ( – ապա + *Տeոsibilis* - զգայուն), 1. քիմիայում ՝ լուսանկարչական թաղանթների լուսազգայունության արհեստական փոքրացում։ Ապազգայունությունը հնարավոր է դարձնում հայտածման ընթացքի տեսողական հսկումը։ Լուսանկարչական թաղանթները մշակում են ապազգայունացնող նյութերի լուծույթներում, որոնք, սովորաբար, օքսիդիչ ներկանյութեր են։ Տարածված ապազգայունացնողներ են պինակրիպտոլ կանաչը (1:5000 ջուր) և դեղինը (1:2000 ջուր)։ Սրանցից առաջինը հայտածիչում չի քայքայվում և կարելի է ուղղակի խառնել նրան։ Օքսիդացնող հատկության պատճառով ապազգայունացնողը խանգարում Է լուսազգայուն կենտրոնների քայքայմանը՝ լույսի ազդեցության տակ։ Ապազգայունացված պանքրոմային բարձր զգայուն թաղանթները կարելի է հայտածել դեղին կամ կանաչ, իսկ պոզիտիվները՝ թույլ Էլեկտրական լույսի տակ (առանց ֆիլտրի)։

2. Կենսաբանության մեջ՝ օրգանիզմի զգայունության փոքրացումը որևէ քիմիական, հատկապես՝ սպիտակուցային նյութերի կրկնվող ներգործության նկատմամբ։ Սպիտակուցային նյութերի, օրինակ շիճուկների նույնիսկ ամենափոքր քանակության ներերակային, ներմկանային և ենթամաշկային ներարկումը սովորաբար առաջացնում է օրգանիզմի զգայունության բարձրացում՝ սենսիբիլացում, իսկ կրկնվող ներմուծումը՝ ապազգայունացում։ Շիճուկներով բուժելու անհրաժեշտության դեպքում օրգանիզմը ապազգայունացնում են՝ կիրառելով շիճուկի կոտորակային ներմուծում, որը կանխում է շիճուկային հիվանդությունների հնարավոր առաջացումը։

Կատեգորիա:Բուժում
LP (երգչուհի)

**Լաուրա Պերգոլիցի** (, ), հանդես է գալիս որպես **LP**, ամերիկացի երգչուհի, հեղինակ-կատարող։
Երգեր է հեղինակել այնպիսի կատարողների համար, ինչպիսիք են Ռիհաննան, Քրիստինա Ագիլերան, Ռիտա Օրան, Backstreet Boys-ը, Շերը, Ջո Ուոլշը, Cher Lloyd-ը, Էլլա Հենդերսոնը, The Veronicas-ը այլք։

## Կենսագրություն
Ծնվել է 1981 թվականին։ 1996 թվականին ավարտել է Walt Whitman High School-ը և տեղափոխվել Նյու Յորք, որտեղ վերցրել է «LP» մականունը։ Նրա մայրը նեապոլիտանուհի է, իսկ հայրը՝ կիսով չափ սիցիլիացի, մյուս կեսով՝ իռլանդացի։ 2010 թվականին տեղափոխվել է Լոս Անջելես։

Որպես հեղինակ իր առաջին նվաճումը եղել է Ռիհաննայի համար «Cheers (Drink to That)» գրած երգը, որը թողարկվել է 2010 թվականի նոյեմբերի 12-ին Ռիհաննայի 5-րդ *[[Loud]]* ձայնասկավառակի համար Def Jam Recordings լեյբլում։ MTV News-ին տված իր հարցազրույցում Ռիհաննան խոստովանել է, որ այս երգը ալբոմի իր սիրելի երգերից մեկն է։

2012 նա դարձել է առաջին կինը, որ ընտրվել է Martin Guitar Ambassador: 2012 թվականի մայիսին ընտրվել է շաբաթվա կատարող (Artist of the Week) *[[Vogue]]* ամսագրի կողմից։

2016 թվականի հուլիսին հաջողությամբ հանդես է եկել «Lost on you» երգով Հռոմում «Coca Cola Summer Festival 2016» փառատոնի շրջանակներում։ Այս երգի տեսահոլովակի ռեժիսորն է դարձել Chuck David Willis-ը։ Սինգլը առաջին հորիզոնականն է զբաղեցրել Հունաստանի և Իսրայելի չարթերում և № 3-ը՝ Իտալիայում։

## Սկավառակագրություն
### Ստուդիական ալբոմներ

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* 
* Լաուրա Պերգոլիցին ներկայացրել է նոր EP . TheMusicPost Inc.
* LP (Laura Pergolizzi) — Lost On You Վիդեո (Live)
* [LP](http://www.discogs.com/artist/L.P.+(3)) discography at Discogs

Կատեգորիա:21-րդ դարի ամերիկացի երգիչներ
Կատեգորիա:21-րդ դարի ամերիկացի երգչուհիներ
Կատեգորիա:21-րդ դարի ամերիկացի կին գրողներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի կիթառահարներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի ռոք երգահաններ
Կատեգորիա:Ամերիկացի ռոք երգչուհիներ
Կատեգորիա:Ամերիկացիներ իռլանդական սերմամբ
Կատեգորիա:Բեմական կեղծանուններ
Ախշան

**Ախշան** (), գյուղ Վրաստանում։ Գտնվում է Կախեթի մարզի Ախմետայի շրջանում։

Խորհրդային ժամանակներում Ախշանի գյուղը Ախմետի մարզի Կիստաուրսկական գյուղխորհրդի մի մասն էր կազմում։

## Դիրք
Գյուղը գտնվում է ծովի մակարդակից 550 մետր բարձրության վրա։ Մարզկենտրոն Ախմետայից գտնվում է 9 կմ հեռավորության վրա դեպի հարավ-արևելք, իսկ Թելավից՝ 13 կմ դեպի արևմուտք։ Գյուղի միջով է անցնում Ախմետա-Թելավի ավտոմոբիլային ճանապարհը։

## Բնակչություն
Ըստ 2014 թվականի մարդահամարի տվյալների, գյուղի բնակչությունը կազմում է 236 մարդ։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Ախմետայի շրջան
Կատեգորիա:Վրաստանի գյուղեր
Յանոշ Ֆյուրստ

**Յանոշ Ֆյուրստ** (, ), Հունգարիայում ծնված դիրիժոր, ջութակահար։

## Կենսագրություն
Յանոշ Ֆյուրստը ծնվել է 1935 թվականին Բուդապեշտում։ Սովորել է Բուդապեշտի Ֆերենց Լիստի անվան երաժշտական ակադեմիայում։ 1956 թվականին Ռուսաստանի Հունգարիա ներխուժումից հետո ուսումը շարունակել է Բրյուսելի կոնսերվատորիայում։ Հաճախել է Փարիզի կոնսերվատորիա, արժանացել Առաջին մրցանակի։ 1958 թվականին աշխատանքի է անցել Éireann ռադիոյի սիմֆոնիկ նվագախմբում և ղեկավարել այն։

1963 թվականին Ֆյուրստը հիմնադրել է Իռլանդական կամերային նվագախումը և սկսել դիրիժորի կարիերա։ 1966 թվականին հիմնադրել է Օլսթերի նվագախումբը և դարձել դրա կոնցերտմայստերը, 1971 թվականին՝ դիրիժորի օգնական։

1974-1977 թվականներին եղել է Մալմյո քաղաքի նվագախմբի գլխավոր դիրիժոր և երաժշտական տնօրեն, 1980-1983 թվականներին՝ Օլբորգի, 1990-1994 թվականներին ՝ Դուբլինի, Վինտերտուրի և Հելսինկիի ֆիլհարմոնիկ նվագախմբի գլխավոր հրավիրյալ դիրիժոր։

1981-1990 թվականներին Ֆյուրստը եղել է Մարսելի օպերայի տնօրենը։ Հաճախակի է հյուրընկալել Անգլիայի ազգային օպերային, Շոտլանդիայի օպերային և Ստոկհոլմի թագավորական օպերային թատրոններին։ 1978 թվականին եղել է Պիտեր Մաքսվել Դեյվիսի Սալոմեի պրեմիերայի դիրիժորը։
Բամբերգի սիմֆոնիկ նվագախմբի հետ բազմաթիվ ձայնագրություններ է կատարել Vox Records-ի համար, այդ թվում 1970-ական թվականների կեսերին թողարկված Չայկովսկու հազվադեպ հնչած երաժշտություններից. ձայնագրությունների մի մասը վերաթողարկվել է խտասկավառակի տեսքով։

Ֆյուրստը հայտնի է եղել որպես լավ մանկավարժ։ Փարիզի կոնսերվատորիայում սովորող նրա ուսանողները հաղթել են հեղինակավոր մրցույթներում։ Նա աշխատել է երիտասարդական նվագախմբերի, այդ թվում Մեծ Բրիտանիայի ազգային երիտասարդական նվագախմբի հետ։ Ավելի ուշ նրան հրավիրել են ղեկավարելու Լոնդոնի թագավորական երաժշտական քոլեջի նվագախումբը, սակայն կյանքն ընդհատվել է և չի զբաղեցրել այդ պաշտոնը։

## Մահ
Ֆյուրստը մահացել է քաղցկեղից 2007 թվականին Փարիզում։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Յանոշ Ֆյուրստի կենսագրությունը 

Կատեգորիա:Հունգարացի դիրիժորներ
Կատեգորիա:Հունգարացի երաժշտական մանկավարժներ
Կատեգորիա:Հունգարացի կոմպոզիտորներ
Կատեգորիա:Հունգարացի ջութակահարներ
Յաննիցա

**Յաննիցա** (), քաղաք Հունաստանի հյուսիսային հատվածում՝ Կենտրոնական Մակեդոնիա պերիֆերիայի կազմում։

## Աշխարհագրություն
Յաննիցան Հունաստանի հյուսիսային քաղաքներից է։ Այս փոքրիկ քաղաքի տարածքը մեծ մասամբ լեռնային է։ Գտնվում է ծովի մակարդակից 42 մետր բացարձակ բարձրության վրա։

Յաննիցան գտնվում է հունական Մակեդոնիայի երկրամասի վարչական կենտրոն Սալոնիկից 40 կմ դեպի արևմուտք՝ Մակեդոնիայի Հանրապետության հետ ցամաքային սահմանի մոտ։

## Բնակչություն
Ըստ 2001 թվականի մարդահամարի տվյալների՝ Յաննիցա քաղաքի բնակչությունը կազմում է 29 364 մարդ։ Քաղաքի հիմնական բնակիչները հույներն են։

Քաղաքի բնակիչ հույները խոսում են հունարեն լեզվով և դավանում Քրիստոնեության առանձին ճյուղ հանդիսացող հունական ուղղափառություն։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Հունաստանի քաղաքներ
Իսպանա-հունգարական հարաբերություններ

**Իսպանա-հունգարական հարաբերություններ**, դիվանագիտական հարաբերությունները Իսպանիայի թագավորության և Հունգարիայի Հանրապետության միջև։

Հունգարիայի և Իսպանիայի միջև երկկողմ դիվանագիտական հարաբերությունները հաստատվել են 1938 թվականի հունվարի 13-ին։

Իսպանիայի մայրաքաղաք Մադրիդում գործում է Հունգարիայի Հանրապետության արտակարգ և լիազոր դեսպանություն։ Բացի դեսպանությունից, Հունգարիան Իսպանիայում ունի նաև հինգ պատվավոր հյուպատոսարաններ։

Իսպանիայում Հունգարիայի հյուպատոսարանները գտնվում են Խիխոն, Մալագա, Տեներիֆե, Վալենսիա քաղաքներում և Բալեարյան կղզիներում։

Բուդապեշտում գործում է Իսպանիայի թագավորության դեսպանություն։ Ե՛վ Հունգարիան, և՛ Իսպանիան Շենգենյան համաձայնության անդամ երկրներ են, ուստի՝ երկու երկրների քաղաքացիները ազատ ելք ու մուտք կատարել։

Երկու պետությունները Միավորված ազգերի կազմակերպության, Եվրոպայի անվտանգության և համագործակցության կազմակերպության, Եվրոպական Միության և Հյուսիսատլանտյան դաշինքի լիիրավ անդամներ են։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Իսպանիայի արտաքին հարաբերություններ
Կատեգորիա:Հունգարիայի արտաքին հարաբերություններ
Հունաստանի ռազմաօդային ուժեր

**Հունաստանի ռազմաօդային ուժեր** (), Հունաստանի զինված ուժերի տեսակ։ Մինչ 1974 թվականի միապետության վերացումը Հունաստանի ռազմաօդային ուժերը կոչվում էին Հունաստանի թագավորական ռազմաօդային ուժեր (**Ελληνική Βασιλική Αεροπορία,** EBA): Հունական ռազմական ավիացիայի ղեկավար մարմինը համարվում է Գլխավոր ավիացիոն շտաբը (Γενικού Επιτελείου Αεροπορίας, ΓΕΑ): Հունաստանի ռազմաօդային ուժերի կարգախոսն է «Αίεν Υψικρατείν», որը նշանակում է «Միշտ իշխող բարձրության վրա»։ Այդ բառակապակցությամբ փոխգնդապետ (ավելի ուշ` գեներալ) Սպիրոս Պապասպիրոսը, ով հունական ավիացիոն կենտրոնի պետ էր Գազայի ավիաբազայում, 1941 թվականի հոկտեմբերի 5-ին ողջունել է 335-րդ էսկադրիլիայի ստեղծումը, որը Մերձավոր Արևելքում առաջին հունական կործանիչ էսկադրիլիան էր, որը մասնակցել է Եգիպտոսի մարտական գործողություններում։ Հունաստանի ռազմաօդային ուժերի տարբերանշանը օդում ճախրող արծիվ է սպիտակա-կապտավուն շրջանակի ֆոնի վրա։

Ռազմական ավիացիա ստեղծելու որոշումն ընդունվել է Հունաստանի կառավարության կողմից 1911 թվականին։ Հունաստանի ռազմաօդային ուժերը մասնակցել են Բալկանյան պատերազմներում, Առաջին համաշխարհային պատերազմում, 1919—1921 թվականների հույն-թուրքական պատերազմում և 1930 թվականին առանձնացվել են որպես անկախ զորատեսակ։ 1941 թվականին գերմանական հարձակումների ժամանակ ռազմաօդային ուժերը ամբողջությամբ ոչնչացվել են։ Ավելի ուշ կազմավորվել են մի քանի հունական էսկադրիլիաներ, որոնք Մերձավոր Արևելքում մարտնչում էին բրիտանական հրամանատարության տակ։ Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի ժամանակ  հայտնի է դարձել հույն ռազմական օդաչու Միտրալեկսիս Մարինոսը։ Նրա կիսանդրին տեղադրված է Աթենքի Էլլինիկո ավիաբազայում։

## Տեխնիկա և սպառազինություն
The Military Balance-ի տվյալների համաձայն, 2014 թվականի դրությամբ Հունաստանի ռազմաօդային ուժերն ունեին հետևյալ տեխնիկա. 

## Տարբերանշաններ

Պատկեր:Roundel of Greece.svg|Հունաստանի ռազմաօդային ուժերի տարբերանշան
Պատկեր:Fin Flash of Greece.svg|Տարբերանշան ողնափայտի վրա


## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Հունաստանի ռազմաօդային ուժերի պաշտոնական կայք   
* Հունաստանի ռազմաօդային ուժերը Scramble.nl էջում  
* Հունաստանի ռազմաօդային ուժերի պատմությունը
* Հունաստանի ռազմաօդային ուժերը Redstar.gr կայքում

Կատեգորիա:Հունաստանի զինված ուժեր
GoldLink

**Դենթոնի Կարլոս** (, ), ամերիկացի ռեփեր, ով ավելի հայտնի է **GoldLink** բեմական անվամբ։

## Կարիերա
2014 թվականի ապրիլին թողարկել է իր առաջին՝ «The God Complex» միքսթեյպը, որի երգացանկում ընդգրկված է նաև «Sober Thoughts» սինգլը։ Որոշ հրատարակչություններ, որոնցից են՝ «Spin»-ը, «Clash»-ը և «Complex»-ը, այն անվանել են 2014 թվականի ընթացքում թողարկված լավագույն միքսթեյպներից մեկը։

2015 թվականի հունիսին ամերիկյան «XXL» ամսագիրը GoldLink-ին ընդգրկեց իր ամենամյա «Freshman» ցանկում, որում ընդգրկվում են լավագույն նորեկ ռեփերները։ Նույն տարվա նոյեմբերին թողարկվեց նրա «And After That, We Didn't Talk» միքսթեյպը, որում ընդգրկված են «Dance on Me» և «Spectrum» սինգլները։

2017 թվականի մարտին թողարկվեց ռեփերի «At What Cost» անվանումը կրող երրորդ միքսթեյպը, որը Billboard 200 հիթ շքերթում զբաղեցրեց 145-րդ հորիզոնականը։ Միքսթեյպի «Crew» սինգլը (համագործակցությամբ Շայ Գլիզիի և Բրենթ Ֆայազի հետ) Billboard Hot 100 հիթ շքերթում զբաղեցրել է 45-րդ հորիզոնականը և առաջադրվել է Գրեմմիի` «Լավագույն ռեփ/երգող կատարում» անվանակարգում։

2019 թվականի հունիսին GoldLink-ը թողարկեց «Diaspora» կոչվող իր առաջին ստուդիական ալբոմը։

## Սկավառակագրություն
### Ստուդիական ալբոմներ
* «Diaspora» (2019)

### Միքսթեյպներ
* «The God Complex» (2014)
* «And After That, We Didn't Talk» (2015)
* «At What Cost» (2017)

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Պաշտոնական կայք

Կատեգորիա:1993 ծնունդներ
Կատեգորիա:21-րդ դարի ամերիկացի ռեփերներ
Կատեգորիա:RCA Records-ի արտիստներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի հիփ հոփ երգիչներ
Կատեգորիա:Բեմական կեղծանուններ
Կատեգորիա:Մայիսի 17 ծնունդներ
Ազգային գյուղացիական կուսակցություն (Հունգարիա)

**Ազգային Գյուղացիական կուսակցություն** (Հունգարիա) (), եղել է քաղաքական կուսակցություն Հունգարիայում 1939- 1949 թվականներին։ Այն գլխավորում էր գրող Պետեր Վերեսը։ Կուսակցությունը գործել է կարճ ժամանակով 1956 թվականի հունգարական հեղափոխության ժամանակ և կոմունիզմի ավարտից հետո 1989- 1990 թվականներին։

## Պատմություն
Կուսակցությունը հիմնադրվել է 1939 թվականին, բայց պաշտոնականացվել է 1944 թվականի սեպտեմբերի 19-ին.: Նա շահել է 42 տեղ 1944 թվականի հունգարական խորհրդարանական ընտրություններում։ Հաջորդ տարի նա արդեն իր շարքերում ուներ 170000 անդամ, չնայած որ հունգարական խորհրդարանական 1945 թվականի ընտրություններում ուներ ընդամենը 23 տեղ։ Սակայն հաջորդ տարի կուսակցությունը 1947 թվականի խորհրդարանական ընտրություններում 411 տեղերից 36-ը զբաղեցրեց։ 1949 թվականի հունգարական խորհրդարանական ընտրություններում որպես հունգարական աշխատավորական կուսակցության մաս Հունգարական անկախ ժողովրդական ճակատի ղեկավարությամբ նա շահեց 39 տեղ։ 1949 թվականի օգոստոսին, ընդունելով նոր սահմանադրություն, դառնում է միակուսակցական ղեկավարություն հունգարական կոմունիստական աշխատավորական կուսակցության ղեկավարության ներքո։ Հետագայում կուսակցությունը վերածնվում է Պետոֆի կուսակցություն անվամբ և ծառայում կարճ կյանք ունեցող ղեկավարությանը։ Հունգարիայում կոմունիզմի ավարտի ընթացքում (1989), դեմոկրատիային անցման շրջանում (1989–90) Պետեր Վերեսի հանրության անդամները 1989 թվականի հունիսի 11-ին վերստեղծում են Հունգարիայի ժողովրդական կուսակցությունը(MNP) և մասնակցում հունգարական կլոր սեղանի բանակցություններին։ Կուսակցությունը մեծ հույսեր էր փայփայում` կապված 1990 թվականի խորհրդարանական ընտրությունների հետ, սակայն այն ստանում է միայն ձայների 0, 8% -ը։ Դրանից հետո նախագահությունը ընդունում է Ազգային գյուղացիական կուսակցության անունը։ Որոշ ժամանակ առաջ` Հունգարիայի 1994 թվականի խորհրդարանական ընտրություններին, անդամների երկու երրորդը միանում է ազգային դեմոկրատական դաշինքին (NDSZ), որը ղեկավարում էր Զոլտան Բիրոն և Իմրե Պոզսգայը։ Մինչև 2009 թվականը այն ոչնչանում է։

## Գաղափարախոսությունը
Կուսակցության հիմնական քաղաքականությունը վերաբերվել է հողային բարեփոխումներին։ Այն օգնություն է ցուցաբերել գյուղի բնակչության միջին և ստորին խավերին, նաև մարզերի մտավորականներին և եղել է ամենից ժողովրդականը Արևելյան Հունգարիայում։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Հունգարիայի կուսակցություններ
Կատարո վանք

**Կատարո վանք** (Ինչպես նաև **Կատարավանք**), հայկական հոգևոր կառույց, մատուռ, հիմնվել է 4-րդ դարում, ներկայիս շինության կառուցումն ավարտվել է 17-րդ դարում, գտնվում է Արցախի Հանրապետության Հադրութի շրջանում, ծովի մակերևույթից ավելի քան 2400 մետր բարձրության վրա՝ Դիզափայտ լեռան (2478) գագաթին։ Վանքը հանրապետության տարածքում հանդիպող ամենաբարձրադիր հուշարձանն է, ունի ուղղանկյուն հատակագիծ՝ երկթեք ծածկով (չափերը՝ 11,7 x 6,7մ)։ Ինչպես Արցախի մյուս շրջանները, Հադրութի շրջանը ևս հարուստ պատմամշակութային ժառանգություն ունի, այստեղ հաշվվում են 400-ից ավելի պատմաճարտարապետական հուշարձաններ, որոնցից շատերը դեռևս ուսումնասիրված չեն։

## Պատմություն
ձախից|Կատարո վանքի տաճարի հատակագիծ|մինի|297x297փքս

Կատարո վանքի մասին առաջին անգամ գրել է Փավստոս Բուզանդը «Պատմություն Հայոցը» աշխատության մեջ։ Ըստ նրան 335 թվականին պարսից արքան հրամայում է մազքթաց արքա Սանեսանին հավաքել Աղվանք երկրի կիսավայրի ցեղերին և հարձակվել հայոց աշխարհի վրա։ Սանեսանը հարձակվում է վանքում այդ պահին գտնվող իր 3 որդու և 3870 ճգնավորների վրա, կոտորում նրանց։ Հետո դիզում է նրանց դիակները լեռան կատարին և այրում։ Այստեղից էլ լեռան անունը կոչվում է Դիզափայտ։ Հայտնի է, որ հետագայում Կատարո վանքը և մոտակա մատուռ-վկայարանները վառվել են թշնամու կողմից։

Ըստ Լեոյի Կատարո վանքը եղել է Դիզակ գավառի առաջնորդանիստը։

Միանավ բազիլիկա է՝ կառուցված կիսամշակ տեղական կրաքարով։ Միակ մուտքը բացվում է արևմուտքից, պատուհանները՝ արևելյան և հարավային կողմերից։ Ըստ բարավորի վրայի արձանագրության Սբ. տաճարը վերաբերում է Հակոբին և վերաշինվել է, ըստ էության, 19-րդ դարում։ Բուն հուշարձանը, դատելով տեղում պահպանված խաչքարերի մնացորդներից, վերաբերում է 17-րդ դարին։ Եկեղեցուց հարավ կից շինություն է (չափերը՝ 9,8 x 3,8մ), որի ստորին լեռնալանջին պահպանվում են մի շարք շինությունների մնացորդներ։

## Աշխարհագրություն
Ճանապարհը Քոշի աղբյուրից մինչև Կատարո վանքն անցնում է լեռան ուղղագիծ լանջերով, Դիզափայտի «Հայսմավուրքում» հիշատակվող Աստղաբլուրի մոտով, ապա թեքվում դեպի արևմուտք՝ Արջի աղբյուր, հետո նորից օձագալար բարձրանում վեր և հասնում սարի կատարը։ Դիզափայտի Կատարո վանք կոչվող այս կոթողը Ղարաբաղի տարածքում հանդիպող ամենաբարձր հուշարձանն է։ Կատարո վանքի եկեղեցու կտուրից նայողի առջև բացվում է մի համայնապատկեր, որի մեջ ընկած են Արաքս գետը, Ղարադաղի լեռները, Արցախի դաշտը, Զանգեզուրի լեռները, Մեծ Մռավի կատարները։

## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն
* The Epic Histories: Attributed to P'awstos Buzand. Columbia University Press, Department of Near Eastern Languages and Civilizations, 1989
* Movses Kalankatuatsi. History of the Land of Aluank, translated from Old Armenian by Sh. V. Smbatian. Yerevan: Matenadaran (Institute of Ancient Manuscripts), 1984, Book I, chapter 14, in Russian.
* (in Italian) Documenti di architettura armena, Alexandr L. Jakobson - 1986 - 73 p.

Կատեգորիա:17-րդ դարի հայկական վանքեր և եկեղեցիներ
Կատեգորիա:Հադրութի շրջանի վանքեր և եկեղեցիներ
Կատեգորիա:Վանքեր այբբենական կարգով
Մոլորակների միավորված դաշնություն

**Մոլորակների միավորված դաշնություն, ՄՄԴ**, հաճախ ուղղակի՝ *Դաշնություն* (), «Աստղային ճանապարհի» աշխարհում ավելի քան 150 բնակեցված աստղային համակարգ (այդ թվում նաև ՄՄԴ բազմաթիվ անդամ ռասաների համակարգ-մետրոպոլիաներ) և հարյուրավոր տիեզերական գաղութ ընդգրկող դաշնային պետություն։

Դաշնությունը հիմնադրվել է 2161 թվականին չորս ռասաների՝ անդորիացիների, վուլկանցիների, երկրացիների և թելարիտների կողմից և գտնվում է Ծիր Կաթին գալակտիկայի ալֆա- և բետա- կվադրանտներում։ Դաշնության տարածքը (24-րդ դարի դրությամբ) կազմում է շուրջ 8 հազար լուսային տարի։

Դաշնության պետական իշխանությունը կազմավորված է օրենսդրական, գործադիր և դատական իշխանության համակարգի տեսքով։ Օրենսդրական իշխանության գերագույն մարմինն է հանդիսանում Դաշնության Խորհրուրդը (նստավայրը՝ Փարիզ, Երկիր)։ Գործադիր իշխանության գերագույն մարմինը՝ Դաշնության նախագահի կողմից գլխավորած Դաշնության կառավարությունն է։ Դատական համակարգը ներկայացված է բազմաթիվ դատարաններով, որոնց գերագույն ատյանն է հանդիսանում Դաշնության գերագույն դատարանը։

Դաշնության զինված ուժերի հիմքն են կազմում Աստղային նավատորմիղի (գլխավոր շտաբ՝ Սան Ֆրանցիսկոյում, Երկիր մոլորակ) ռազմական ստորաբաժանումները։ Նաև Աստղային տորմիղի տնօրինությանն է ենթական տիեզերքի հետազոտությունը։

Դաշնության հիմնական օրենքն է հանդիսանում «Մոլորակների միավորված դաշնության խարտիան» (), որն ավելի հայտնի է որպես *Դաշնության սահմանադրություն*։ «Մոլորակների միավորված դաշնության խարտիայի» հիմքն է հանդիսացել Միավորված ազգերի կազմակերպության կանոնակարգը և նորմատիվ այլ փաստաթղթեր։

Ոչ պակաս դեր է կատարում Դաշնության համար նաև մեկ այլ փաստաթուղթ՝ «Աստղային նավատորմի դիրեկտիվները», որոնք կարգավորում են Աստղային նավատորմի գործունեությունը (այդ թվում նաև տիեզերական հետազոտությունները և Դաշնության մեջ չմտնող ռասաների հետ կոնտակտները)։

«Աստղային ճանապարհ» սերիալներից և լիամետրաժ ֆիլմերից հայտնի են Դաշնության 68 անդամ ռասաներ, որոնց թվում են՝ վուլկանցիները, երկրացիները (մարդիկ), անդորիացիները, բետազոիդները, թրիլերը։

## Տես նաև
* Աստղային ճանապարհ

Կատեգորիա:Աստղային ճանապարհի կառավարություններ
Օմրի Ռոնեն

**Օմրի Ռոնեն** (, , ի ծնե անունը՝ **Իմրե Սյորենի**, , ), իսրայելցի, ապա ամերիկացի բանասեր, սլավոնագետ։

## Կենսագրություն
Ծնվել է 1937 թվականի հուլիսի 12-ին Օդեսայում։ Նրա հայրը եղել է հունգարացի կենսաքիմիկոս Էմերիխ (Իմրե) Սյորենին (1905, Մեդունիցա – 1959, Բուդապեշտ), որը 1933 թվականից ապրել է ԽՍՀՄ-ում։ Հայրենական մեծ պատերազմից առաջ ընտանիքը տեղափոխվել է Կիև, այնուհետև էվակուացվել են Ուֆա, որտեղից Կիև են վերադարձել 1944 թվականին։ 1950 թվականի հունվարին ընտանիքը տեղափոխվել է Բուդապեշտ։ Նույն թվականին նրա հայրը ուղարկվել է Կիև՝ մասնակցելու գիտաժողովի։ Այնտեղ նա ծանր հիվանդացել է, և ընտանիքը մնացել է ԽՍՀՄ-ում մինչև 1953 թվականի հունվարը, այնուհետև վերադարձել է Հունգարիա։

1954 թվականին Իմրե Սյորենին ընդունվել է Բուդապեշտի համալսարանի ֆիզիկայի բաժին, բայց մեկ տարի անց տեղափոխվել է հումանիտար ֆակուլտետ, որտեղ հաճախել է նաև Դյորդ Լուկաչի դասախոսություններին։ Մասնակցել է 1956 թվականի Հունգարական հեղափոխությանը և 1957 թվականի փետրվարին փախել Հարավսլավիա։ 1957 թվականի մայիսին մեկնել է Իսրայել։ Այնտեղ նա վերցրել է *Իմրի Ռոնեն* անունը և ընդունվել Հրեական համալսարան, որն ավարտել է 1965 թվականին՝ ստանալով արվեստների բակալավրի կոչում անգլիական բանահյուսության ու հնդեվրոպական լեզվաբանության բնագավառում։ Նույն թվականին նա տեղափոխվել է ԱՄՆ Մասաչուսետս նահանգի Ուոլտեմ քաղաք, որտեղ Բրանդեյսի համալսարանի կենսաքիմիայի բաժնում աշխատում էր նրա մայրը՝ կենսաքիմիկոս Բրոնիսլավա Սյորենին (Bronislava Szörényi, Ph.D.)։

1968 թվականին Օմրի Ռոնենն ավարտել է Հարվարդի համալսարանի ասպիրանտուրան, 1970-1971 թվականներին դասավանդել է Եյլի համալսարանում, ապա վերադարձել է Իսրայել։ Իսրայելում Ռոնենն զբաղվել է մանկավարժական ու հրատարակչական գործունեությամբ։ Որպես հրավիրված դոցենտ՝ Օմրի Ռոնենն աշխատել է Եյլի համալսարանում 1975-1976 և 1977-1978 թվականներին, 1984-1985 թվականներին մի քանի դասընթաց է վարել Հարվարդի համալսարանում։ 1985 թվականից Օմրի Ռոնենն ապրել է Էնն Արբոր քաղաքում, որտեղ դասավանդել է Միչիգանի համալսարանում։

Օմրի Ռոնենի՝ ռուս գրականության պատմությանն ու պոետիկային նվիրված հոդվածները տպագրվել են ռուսական ժողովածուներում ու ամսագրերում, ինչպիսիք են՝ «Литературное обозрение» և «Новое литературное обозрение»։ «Звезда» ամսագրում նա վարել է «Էնն քաղաքից» () խորագիրը կրող բաժինը։ Ռուսաստանում հրատարակվել են նրա «Серебряный век как умысел и вымысел», «Օսիպ Մանդելշտամի պոետիկան» («Поэтика Осипа Мандельштама»), «Էնն քաղաքից» («Из города Энн»), «Սպի» («Шрам»), «Օտարասիրություն» («Чужелюбие») գրքերը։ Օմրի Ռոնենը 2002 թվականին արժանացել է «Звезда» ամսագրի մրցանակին։

Օմրի Ռոնենի կինը եղել է գրականագետ Իրենա Ռոնենը՝ իսրայելցի բանասեր Միխայիլ Վայսկոպֆի քույրը։

Օմրի Ռոնենը մահացել է 2012 թվականի նոյեմբերի 1-ին Էնն Արբորում։

## Մատենագրություն
* 
* 

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Омри Ронен в «Журнальном зале» 
* Некролог 

Կատեգորիա:«Պորտալ» մրցանակի դափնեկիրներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի բանասերներ
Կատեգորիա:Բուդապեշտի համալսարանի շրջանավարտներ
Կատեգորիա:Երուսաղեմի հրեական համալսարանի շրջանավարտներ
Կատեգորիա:Կաթվածից մահացածներ
Կատեգորիա:Հարվարդի համալսարանի շրջանավարտներ
Կատեգորիա:Սլավոնագետներ
Ռոզա Մանուս

**Ռոզա Մանուս** (, , ), հոլանդացի խաղաղասեր, կանանց ընտրական իրավունքների կողմնակից։

## Կենսագրություն
Ռոզա Մանուսը ծնվել է Ամստերդամում, ազգությամբ հրեա ծխախոտի վաճառական Հենրի Ֆիլիպ Մանուսի և տնային տնտեսուհի Սոետե Վիտա Իսրայելի ընտանիքում։ Ընտանիքի յոթ երեխաներից եղել է երկրորդը։

thumb|upright|Ռոզա Մանուսի դիմանկարը 1930-ական թվականներին

Մանուսը ներգրավվել է կանանց միջազգային ընտրական իրավունքի շարժման մեջ 1908 թվականին Կանանց միջազգային ընտրական իրավունքի ալյանս (IWSA) համաժողովի ժամանակ, որտեղ հանդիպել է հոլանդացի սուֆրաժիստ Ալետա Յակոբսին և ամերիկացի սուֆրաժիստ Քարի Չեփմեն Քատին, ում հետ ցմահ գործընկերներ են դարձել։

1908 թվականի կոնգրեսից հետո Մանուսը դարձել է Հոլանդիայի կանանց ընտրական իրավունքի ասոցիացիայի քարտուղար։ 1913 թվականին Միա Բոյզվեյնի հետ միասին կազմակերպել են հոլանդացի կանանց կյանքի մասին պատմող «De Vrouw 1813–1913» ցուցահանդեսը։ 1915 թվականին Մանուսը մեծ դեր է խաղացել Հաագայում Կանանց միջազգային կոնգրեսի կազմակերպման գործում, որից հետո նշանակվել է Խաղաղության և ազատության կանանց միջազգային կոմիտեի (WILPF) քարտուղար։

1922-1923 թվականներին Կանանց միջազգային ընտրական իրավունքի նախագահ Քարի Չեփմեն Քատի հետ համաշխարհային ճամփորդություն են կատարել։

1935 թվականին Յոհաննա Նաբերի և Ուիլեմիյն Պոստումուս վան դեր Գութի հետ հիմնադրել են Կանանց շարժման միջազգային արխիվ (IAV), որը հետագայում հայտնի է դարձել որպես Միջազգային տեղեկատվական կենտրոն և կանանց շարժման արխիվ, այժմ՝ որպես Ատրիա, Գենդերային հավասարության և կանանց պատմության ինստիտուտ ():

## Մահ
1940 թվականին վտարվել է նացիստների կողմից և 1941 թվականի հոկտեմբերին տեղափոխվել Ռավենսբրյուկ համակենտրոնացման ճամբար։ Ամենայն հավանականությամբ 1942 թվականին Բերնբուրգ էֆթանազիայի կենտրոնում գազով թունավորվել է, սակայն մահվան ամսաթվի հետ կապված հակասող տվյալներ կան։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Archief Rosa Manus Fonds, Atria, kennisinstituut voor emancipatie en vrouwengeschiedenis, Amsterdam, Netherlands

Կատեգորիա:Հոլանդացի խաղաղասերներ
Կատեգորիա:Հոլանդացի սուֆրաժիստներ
Կատեգորիա:Հոլանդացի ֆեմինիստներ
Կատեգորիա:Հրեա ֆեմինիստներ
Կատեգորիա:Հոլանդացի հասարակական գործիչներ
Կատեգորիա:Կանանց իրավունքների իրավապաշտպաններ
Գիորգի Գաբորի

**Գիորգի Գաբորի** (, ), հունգարացի-հրեա գրող։ Նրա ամենահայտնի ստեղծագործությունն է «Երբ չարիքն ամենաազատն է» կենսագրականը։ Եղել է հունգարացի գրող Դյորդ Ֆալուդիի ընկերը։ Երիտասարդ տարիքում հայտնվել է Դախաու համակենտրոնացման ճամբարում, կարողացել է ողջ մնալ կոմունիստական Recsk համակենտրոնացման ճամբարից։ 1956 թվականի հունգարական հեղափոխությունից հետո տեղափոխվել է Մոնրեալ, այնուհետև՝ Տորոնտո։

## Կենսագրություն
Գիորգի Գաբորին ծնվել է 1924 թվականին Հունգարիայի Պուտնոկ քաղաքում Ռոթ Գիզելայի և Սանդոր Գրոցի հրեական ընտանիքում։ Հումանիտար դաստիարակություն ստացել է հորից, հրեական կրոնական դասեր՝ պապիկից։ Նրա նախնիները՝ Գրոց ընտանիքը, Հունգարիա են եկել 19-րդ դարի սկզբում՝ փախչելով կազակների թրերից՝ ճանապարհներին թողնելով իդիշական կյանքի իրենց պարագաները։ Նրա մեծ պապը եղել է գինեվաճառ, սակայն վաղ է մահացել։

## Երկեր
* *Amikor elszabadult a gonosz* (Magyar Világ Kiadó ISBN 963-7815-34-1)

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Հոլոքոստից փրկվածներ
Կատեգորիա:Հունգարացի գրողներ
Կատեգորիա:Հունգարացի հրեաներ
Կատեգորիա:Հունգարիայի քաղաքական գործիչներ
Ժիգմոնդ Մորիցի հրապարակ

thumb|upright|Հրապարակի պատմական լուսանկար (1960)
**Ժիգմոնդ Մորիցի հրապարակ** (), հրապարակ Հունգարիայի մայրաքաղաք Բուդապեշտում։

## Նկարագրություն
Գտնվում է Ույբուդա կամ Բուդապեշտի 11-րդ թաղամասում՝ Բուդապեշտի Béla Bartók ut և Villanyi ut բուլվարների համընկման տեղում, Դանուբ գետի հարևանությամբ։ 1929 թվականից հրապարակը նախնական անվանվել է Միկլոշ Հորթի, այնուհետև՝ 1945 թվականին վերանվանվել է հայտնի հունգարացի գրող Ժիգմոնդ Մորիցի անունով։ Հրապարակը քաղաքի հայտնի վայրերից է, ինչպես նաև 1956 թվականի Հունգարիայի հեղափոխության կատաղի մարտերի վայրը։

Հրապարակով է անցնում Բուդապեշտի նոր M4 մետրոն։

Հրապարակի առանձնահատուկ կառույցներից է սունկ կոչվող շենքը, որը կառուցվել է 1942 թվականին։ Քանի որ շենքը գտնվել է անմխիթար վիճակում, այն Բուդապեշտի մշակութային թաղամասի և M4 մետրոյի հետ միասին վերանորոգվել է։ Շենքի հիմնովին վերանորոգումն ավարտվել է 2014 թվականի ամռանը։

* Մետրո՝  M4
* Ավտոբուսներ՝ 7|27|33|114|213|214|240
* Էլեկտրատրանսպորտ՝ 6|17|19|41|47|47B|48|49|56|56A|61
* Գիշերային ավտոկայան՝ 907|908|918|940|941|960|972|973

## Պատկերասրահ

Statue of Zsigmond Móricz (Budapest).JPG|Ժիգմոնդ Մորիցի արձանը հրապարակում
CombinoSupra 2040.jpg |Ավենիո 6 տրամվայի վերջնակետը  Ժիգմոնդ Մորիցի հրապարակում
A 4-es metró Móricz Zsigmond körtéri állomásának építése (2008).jpg|M4 մետրոյի կայարանի կառուցումը, 2008
The 'Mushroom', a former suburb rail building (E), listed ID 1109 . Móricz Zsigmond Square' building complex (detail) listed ID 8242. - Móricz Zsigmond Square (mid part), Szentimreváros, Budapest District XI., Hungary.JPG |Gomba (սունկ) շենքը, 2015
SzentImreSzobor.JPG|Սուրբ Էմերիկի արձանը (քանդակագործ՝ Ժիգմոնդ Կիշֆալուդի-Շտրոբլ)


## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Բուդապեշտի հրապարակներ
Թոփրակ-կալա

մինի|389x389փքս|Թոփրակ-կալե քաղաքի ավերակները Ուզբեկստանում:
**Թոփրակ-կալա** (), հնագույն բնակատեղի ավելի քան 120 հեկտար մակերեսով, գտնվում է ներկայիս Ուզբեկստանի Հանրապետության տարածքում։ Համարում են, որ Թոփրակ-կալան անտիկ դարաշրջանում եղել է հնագույն խորեզմային մայրաքաղաք։ Խորեզմի մայրաքաղաքն է եղել Աֆրիգիդների դինաստիայի կառավարման տարիներին։ ՅՈՒՆԵՍԿՕ-ի համաշխարհային ժառանգության հնէաբանական հուշարձան է։

## Ճարտարապետություն
Կառուցվել է մոտ մ.թ.ա. 3-րդ դարում։ Քաղաքում իր արտահայտումն է գտել անտիկ Խորեզմի ամրացված քաղաքների ճարտարապետությունը։ Քաղաքն ունի 350×500 մ պարագիծ, շրջապատված է հում աղյուսից կառուցված պատերով, որոնք բարձրանում են պախսայով՝ հունացած կավով, ստեղծված արհեստական հարթակի շեղ հիմքերի վրա։

Քաղաքի հատակագծման մեջ ավելի պարզ է զգացվում կանոնավորությունը, քաղաքը ստեղծող տարրերի բաշխումը ըստ ֆունկցիոնալ նշանակության։ Գլխավոր մայրուղին սկսում է դարպասներից, որը քաղաքը բաժանում է երկու հիմնական հատվածների։

Քաղաքի հյուսիսային հատվածում էին գտնվում Խորեզմշահրի պալատը, տաճարն ու հրապարակը։ Պալատը տեղադրված էր բարձրադիր մասում, հյուսիսարևմտյան անկյունում, այն ընդարձակ՝ 75×75 մ չափեր ունեցող շենք էր՝ բազմաթիվ սենյակներից ու դահլիճներից կազմված։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ

*  (անգլերեն)
* Թոփրակ-կալեի մասին heritageinstitute.com կայքում (անգլերեն)

Կատեգորիա:Համաշխարհային ժառանգություն Ուզբեկստանում
Կատեգորիա:Ուզբեկստանի պատմություն
Կատեգորիա:Կենտրոնական Ասիա
Կատեգորիա:Պատմական քաղաքներ
Բլաունտ շրջան (այլ կիրառումներ)

**Բլաունտ շրջան**, կարող է վերաբերել՝
* Բլաունտ շրջան - ԱՄՆ Թենեսի նահանգի 95 վարչական միավորներից մեկը
* Բլաունտ շրջան - ԱՄՆ Ալաբամա նահանգի շրջաններից մեկը
Բլդան (այլ կիրառումներ)

**Բլդան**, կարող է վերաբերել՝
* Բլդան - գետ Տավուշի մարզում, Աղստև գետի ձախ վտակը
* Բլդան - հանքային աղբյուր Տավուշի մարզում, Բլդան գետի կիրճում
Բլեյդ (այլ կիրառումներ)

**Բլեյդ**, կարող է վերաբերել՝
* Բլեյդ - ռեժիսոր Սթիվեն Նորինգթոնի ֆիլմերից
* Բլեյդ - Marvel Comics կազմակերպության հորինված կերպար
Արշակ և Շապուհ

**«Արշակ և Շապուհ»**, ժողովրդական ավանդազրույց։

## Սյուժե
Ավանդազրույցի համաձայն՝ Պարսից Շապուհ II Սասանյան թագավորը զրադաշտականության ամենանվիրական երդումով, խաբեությամբ գերել է հայոց թագավոր Արշակ Բ-ին։ Վերջինս հավատարմությունը փորձելու համար Շապուհը վհուկների ու աստղահմանների խորհրդով հրամայել է Հայաստանից երկու ուղտաբեռ հող բերել և փռել իր ճեմասրահի հատակի կես մասի վրա, և Արշակի հետ զբոսնել այնտեղ։ Շապուհի այն հարցին, թե ինչո՞ւ է Հայոց թագավորը մերժել Պարսից հետ բարեկամություն հաստատելու առաջարկները և երեք տասնամյակ պատերազմել իր դեմ, Արշակը պարսկական հողի վրա մեղա է եկել և ներում է խնդրել, իսկ հայկական հողի վրա ըմբոստացել է։ Շապուհը բանտարկել է Արշակին։

Ըստ զրույցի վերջաբանի՝ Արշակի պալատական ներքին *Դրաստամատը*, որը պարսկական բանակում մեծամեծ քաջագործություններ էր արել քուշանների դեմ մղված պարսից պատերազմներում, հրաժարվել է պարգևից և փոխարենը մեկ օրով Պարսկաստանի Անհուշ բերդում Արշակին այցելելու իրավունք խնդրել։ Նրան թույլատրվել է տեսակցել Արշակի հետ։ Դրաստամատն արձակել է Արշակի կապանքները, հագցրել արքայավայել, կազմակերպել պատվո ճոխ խնջույք, որի ժամանակ անձնասպան են եղել թե՛ Արշակը, թե՛ ինքը։

## Տես նաև

* Արա Գեղեցիկ
* Շամիրամ
* Հայոց դիցաբանություն
* Բանահյուսություն
* Հայ բանահյուսություն
* Հայ հին բանահյուսություն
* Տիգրան և Աժդահակ
* Արտաշես և Արտավազդ
* Արտաշես և Սաթենիկ
* Վահագն Վիշապաքաղ

## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն
* Փավստոս Բուզանդ, Պատմություն Հայոց, Երևան, 1982։

Կատեգորիա:Անտիկ շրջանի հայ գրականություն
Կատեգորիա:Հայկական ժողովրդական բանահյուսություն
Բլեյն շրջան (այլ կիրառումներ)

**Բլեյն շրջան**, կարող է վերաբերել՝
* Բլեյն շրջան - ԱՄՆ Այդահո նահանգի 44 վարչական միավորներից մեկը
* Բլեյն շրջան - ԱՄՆ Մոնտանա նահանգի 56 վարչական միավորներից մեկը
* Բլեյն շրջան - ԱՄՆ Նեբրասկա նահանգի 93 վարչական միավորներից մեկը
Բյոբլինգեն (այլ կիրառումներ)

**Բյոբլինգեն**, կարող է վերաբերել՝
* Բյոբլինգեն - շրջան Գերմանիայում
* Բյոբլինգեն - քաղաք Գերմանիայում, Բադեն Վյուրտեմբերգ երկրամասում
Բզնունյաց լեռնաշղթա

**Բզնունյաց լեռներ**, լեռնաշղթա Թուրքիայում։ Ոմանք այսպես են անվանում Վանա լճի արևմտյան ափերին ձգվող լեռնաճյուղերը, որոնք հնում այդ անվամբ չեն հիշատակված։ Ձգվում է Ծաղկանց լեռների հարավ–արևմուտքով՝ եզերելով Վանա լճի արևմտյան ափերը։ Ունի հրաբխային մի քանի գագաթներ, որոնցից ամենաբարձրը Սիփանն է՝ 4434 մ։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Թուրքիայի լեռնաշղթաներ
Կատեգորիա:Վանի նահանգ
Բյուտ շրջան (այլ կիրառումներ)

**Բյուտ շրջան**, կարող է վերաբերել՝
* Բյուտ շրջան - ԱՄՆ Կալիֆոռնիա նահանգի 58 վարչական միավորներից մեկը
* Բյուտ շրջան - ԱՄՆ Այդահո նահանգի 44 վարչական միավորներից մեկը
* Բյուտ շրջան - ԱՄՆ Հարավային Դակոտա նահանգի 66 վարչական միավորներից մեկը
Ուրարտու (բասկետբոլային ակումբ)

**Բասկետբոլային ակումբ «Ուրարտու» (Երևան)**, ստեղծվել է 2016 թվականին Հայաստանի բասկետբոլի ազգային հավաքականի հիմքի վրա, որը հաղթել է Եվրոպայի փոքր երկրների առաջնությունում 2016 թվականին։ Նույն անվանմամբ բասկետբոլային ակումբ ստեղծվել է ԽՍՀՄ տարիներին և մասնակցել է բասկետբոլի ԽՍՀՄ առաջնությանը։

Մասնակցում է ռուսական Սուպերլիգայի 2016-2017 թվականների առաջնությանը։

## Ակումբի խաղացողներ
* Ամիրան Ամիրխանով
* Արթուր Խաչատրյան
* Վիկտոր Ուսկով
* Սերգեյ Պոլուխին
* Էդգար Բաբայան
* Միքայել Պողոսյան
* Վիկտոր Հովսեփյան
* Անդրեյ Կոնստանտինով
* Նիկիտա Զախարով
* Մարսել Հովսեփյան
* Տերրի Սմիթ (ԱՄՆ)
* Արիզոնա Ռեյդ (ԱՄՆ)
* Թոդ Օ'Բրայան

Գլխավոր մարզիչ` Տիգրան Գյոկչյան

## Հանդիպումներ
06 Հոկտեմբեր 2016 Ուրարտու-Ռյազան 82-82(89-93ՕԹ)

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Ակումբի էջը ՌԲՖ կայքում

Կատեգորիա:2016 հիմնադրումներ Հայաստանում
Կատեգորիա:Բասկետբոլը Հայաստանում
Կատեգորիա:Հայաստանի բասկետբոլային ակումբեր
Ծովասարի լեռանշղթա

**Ծովասար**, լեռնաշղթա Հայկական լեռնաշխարհում, Հայկական Տավրոս լեռնահամակարգում, Սասունի լեռներում, Սասունի Շատախ և Տալվորիկ շրջանների միջև։ Ձգվում է հարավից հյուսիս ուղղությամբ՝ կազմելով Խարզանի լեռնաշղթայի հյուսիսային շարունակությունը։

Լեռնաշղթայում՝ Սասունի հատվածում է գտնվում Զզվի քար կիրճը՝ Սեդան սարի և Ծովասարի մոտ, Գարմավ գյուղից մետ 10 կմ հեռավորությամբ։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Թուրքիայի լեռնաշղթաներ
Կատեգորիա:Հայկական լեռնաշխարհի լեռնաշղթաներ
Միկլոշ Բենսե

**Միկլոշ Բենսե** (, ), հունգարացի-ամերիկացի օպերային երգիչ (բաս)։

## Կենսագրություն
Միկլոշ Բենսեն ծնվել է 1911 թվականին Բուդապեշտում։ 1947 թվականին կրթաթոշակ է ստացել և սովորել տենոր Մանֆրեդո Պոլվերոսիի մոտ։ Բեմելը կայացել է 1946 թվականին Հունգարիայի պետական օպերայում, որտեղ Տրուբադուր օպերայում հանդես է եկել Ֆերանդոյի դերում։ Հանդես է եկել նաև Բուդապեշտի քաղաքային օպերային թատրոնի, Վիեննայի և Ինսբրուքի օպերային ընկերությունների հետ։ Ամուսնացել է Բուդապեշտում ծնված Իլոնա Աննա Սաբարիի հետ։

1957 թվականին, երբ սովետական զորքերը մտան Բուդապեշտ վերջ դնելու 1956 թվականի հունգարական հեղափոխությանը, Բենսեն կնոջ հետ հեռացավ Հունգարիայից և արտագաղթեց ԱՄՆ, որտեղ Ռոքֆելեր հիմնադրամից ստանալով դրամաշնորհ՝ հանդես եկավ Նյու Յորքի Քարնեջի Հոլում։ Շարունակելով օպերային կարիերան և հանդես գալով մեծ օպերային թատրոններում Սպարաֆուչիլի, Լեպորելոյի, Դոն Բազիլիոյի և Մեֆիստոյի դերերում, միաժամանակ նա դասավանդել և հանդես է եկել որպես Artist-in-residence Բեյլորի համալսարանում, Տեխաս, Ուեյկո, 1964 թվականից՝ Միսսիսիպիի համալսարանում։ Նրա սաներից շատերը դարձել են հայտնի երգիչներ և ուսուցիչներ։ 1977 թվականին հրաժեշտ տալով բեմին՝ Բենսեն երգեցողություն է դասավանդել Ալաբամա նահանգի Դոտան քաղաքի Ուոլեսի համայնքային քոլեջում։

## Դերերգեր
* Պյոտր Չայկովսկի՝ Եվգենի Օնեգին
* Շառլ Գունո՝ Ֆաուստ, Մեֆիստո 
* Մոցարտ՝ Ֆիգարոյի ամուսնությունը, բժիշկ Բարտոլո
* Մոցարտ՝  Դոն Ժուան, Լեպորելլո
* Ռոսսինի՝ Սևիլյան սափրիչ, Դոն Բազիլիո
* Վերդի՝ Տրուբադուր, Ֆերանդո
* Վերդի՝ Ռիգոլետտո, Սպարաֆուչիլ
* Վերդի՝ Օթելլո, Լոդովիկո
* Վերդի՝ Ֆալստաֆ, Պիստոլ

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:20-րդ դարի օպերային երգիչներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի օպերային երգիչներ
Կատեգորիա:Բասեր
Կատեգորիա:Հունգարացի մանկավարժներ
Կատեգորիա:Հունգարացի օպերային երգիչներ
Բյուզանդիոն (այլ կիրառումներ)

**Բյուզանդիոն**, կարող է վերաբերել՝
* Բյուզանդիոն - հունական գաղութ, հետագայում քաղաք Բոսֆորի եվրոպական ափին
* Բյուզանդիոն - Կոստանդնուպոլսում հրատարակվող օրաթերթ
Պետեր Ույվագի

**Պետեր Ույվագի** (, ), Հունգարիայում ծնված ամերիկյան դեմոկրատական կուսակցության ներկայացուցիչ Օհայո նահանգի 47-րդ շրջանից։ Ներկայացնում է Թոլեդո և Լուկաս շրջանները (հունվարի 3, 2003 թվական-մարտի 19, 2010 թվական)։

## Կենսագրություն
Պետեր Ույվագին ծնվել է 1949 թվականին Բուդապեշտում Էդ և Մագդա Ույվագիների ընտանիքում։ 1956 թվականի Հունգարական հեղափոխությունից հետո 7 տարեկան հասակում ծնողների հետ գաղթել է ԱՄՆ։ Ունի երկու եղբայր՝ Էդ և Չարլզ։ Կարճ ժամանակահատված ավստրիական փախստականների ճամբարում մնալուց հետո ընտանիքը ժամանել է Օհայո նահանգի Թոլեդո քաղաք։ 1993 թվականին Պետերը եղել է Հունգարիայի վարչապետի պետական հուղարկավորության ամերիկյան պատվիրակության անդամ։

Պետեր Ույվագին հանդիսանում է հունգարա-ամերիկյան կոալիցիայի հիմնադիր անդամ և գործադիր հանձնաժողովի անդամ։ Նա ակտիվ գործունեություն է ծավալում Մեծ Թոլեդոյի հունգարական ակումբում, Բիրմինգհեմի մշակութային կենտրոնում, ընդգրկված է Մեծ Թոլեդոյի արվեստի հանձնաժողովի տնօրենների խորհրդի կազմում։

Նրա մականուն է «Արևելյան Թոլեդոյի քաղաքապետ»։ Օհայոյի մյուս հունգարացի ներկայացուցիչը 49-րդ շրջանից Մատ Սոլոսին է։

## Օհայոյի ներկայացուցիչների պալատ
Թերեզա Ֆեդորից հետո Պետեր Ույվագին մասնակցեց Օհայոյի ներկայացուցիչների պալատի թափուր պաշտոնի համար ընտրությանը՝ ստանալով 67.76% ձայն, 2004 թվականին նա ստացավ ձայների 71.22%-ը, 2006 թվականին՝ 73.85%-ը, 2008 թվականին նա անարգել թեկնածու էր։

Օրենսդիր բնագավառում Ույվագին ազդեցիկ դեր ուներ բյուջետային հարցերի գործում և որոշ ժամանակ եղել է Ֆինանսների կոմիտեի տրանսպորտի ենթահանձնաժողովի նախագահ։

2010 թվականի մարտի 17-ին Ույվագին հրաժարվել է Օհայոյի ներկայացուցիչների պալատի իր պաշտոնից՝ դառնալով նոր Լուկաս համայնքի ղեկավարը։ Այս պաշտոնում նա հաջորդել է Ջո Վոլտերին։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* ''Peter Ujvagi's biography'' 
* ''Toledo area offered haven for refugees of crushed revolt''

Կատեգորիա:21-րդ դարի ամերիկացի քաղաքական գործիչներ
Կատեգորիա:ԱՄՆ-ի դեմոկրատական կուսակցության անդամներ
Կատեգորիա:Հունգարացիներն ԱՄՆ-ում