Թեյի խառնում

մինի|Twinings Lady Grey թեյը, որը բուրավետ թեյերի խառնուրդ է․պարունակում է բերգամոտի յուղ, ցիտրուսային կեղև և ծաղիկներ:
[մինի|Չինական հասմիկի թեյ, հայտնի բուրավետ թեյ [Արևելյան Ասիա|Արևելյան Ասիայում: Թեյի տերևները բուրում են հասմիկի ծաղիկներով։ Ավանդաբար, ծաղիկները չեն մտնում վերջնական խառնուրդի մեջ։]]

**Թեյի խառնում,** տարբեր թեյերի (և երբեմն այլ բաղադրիչների) խառնման գործընթաց, վերջնական արտադրանք ստանալու համար, որի համը տարբերվում է օգտագործված սկզբնական թեյից: Սա հիմնականում արվում է սև թեյով, որը խառնվում է թեյի փոքր փաթեթների մեծ մասը պատրաստելու համար, սակայն կարող է տեղի ունենալ նաև այնպիսի թեյերի հետ, ինչպիսին է Պուերը, երբ խառնում են տարբեր տարածաշրջանների տերևներտ՝ նախքան սեղմվելը: Թեյի խառնման ամենատարածված տեսակն առևտրային թեյի խառնումն է, որն օգտագործվում է զանգվածային մասշտաբով խմբաքանակի կայունությունն ապահովելու համար, այնպես որ թեյի արտադրության տարբեր խմբաքանակների և սեզոնների միջև տարբերությունները չազդեն վերջնական արտադրանքի վրա: Առևտրային տեսանկյունից կարևոր է համարվում, որ որոշակի խառնուրդի ցանկացած խմբաքանակ պետք է ունենա նույն համը, ինչ նախորդ խմբաքանակը, որպեսզի սպառողը չկարողանա համի տարբերությունը զգալ միանգամից:

Մեկ այլ տարածված պրակտիկա է թեյի տերևներին բումունք հաղորդելը կամ դրանք խոտաբույսերի, մրգերի կամ համեմունքների հետ խառնելը՝ կա՛մ առողջական նպատակներով, կա՛մ հետաքրքիր և ավելի բարդ բույրեր ու համային երանգներ ավելացնելու համար: Այս տեսակի թեյերը սովորաբար կոչվում են «բուրավետացված թեյ» (հատկապես երբ թեյի տերևները միայն բուրավետացված են որոշակի արոմատներով) կամ «համեմված թեյեր» (հատկապես երբ թեյի տերևների հետ խառնվում են այնպիսի հավելումներ, ինչպիսիք են ծաղիկները, յուղերը, մրգերի կտորները, բուրավետիչները կամ այլ խոտաբույսեր՝ միասին թրմելու համար): Թեյի տերևները համեմելու մեկ այլ մեթոդ է դրանք տարբեր եղանակներով ծխեցնելը, ինչպես օրինակ՝ սոճու փայտով ծխեցումը, որն օգտագործվում է *լապսանգ սուշոնգ* կոչվող թեյի տեսակի համար:

Քանի որ թեյը հեշտությամբ կլանում է բույրեր, կարող են խնդիրներ առաջանալ թեյի մշակման, փոխադրման կամ պահպանման ընթացքում, սակայն այս հատկությունը կարող է նաև գիտակցաբար օգտագործվել բուրավետացված թեյեր պատրաստելու համար: Առևտրային բուրավետացված թեյը հաճախ բուրավետացվում է մեծ խառնման տակառներում օծանելիքների,  բուրավետիչների կամ եթերայուղերի միջոցով: Չնայած թեյերի խառնումն ու բուրավետացումը կարող են թեյին լրացուցիչ ծավալ հաղորդել, այս գործընթացը երբեմն կարող է նաև օգտագործվել ցածրորակ թեյերի որակը քողարկելու և թաքցնելու համար:

## Թեյի խառնուրդների բազմազանություն
[մինի|Սև թեյ՝ տեսակավորված ըստ բնութագրերի և որակի, նմուշի սկուտեղի մեջ՝ [Շրի Լանկա|Շրի Լանկայի թեյի գործարանում: Տարբեր ամբողջական չոր տերևներ, մասնակի տերևներ և թեյի փոշիները համակցված օգտագործվում են տարբեր տեսակի խառը թեյերի արտադրության համար:]]
**Նախաճաշի թեյ** 

Նախաճաշի թեյերը սովորաբար տարբեր լիարժեք սև թեյերի խառնուրդ են, որոնք հաճախ խմում են կաթով: Նախաճաշի թեյի տարածված  տեսակներից են անգլիական նախաճաշի, իռլանդական նախաճաշի և շոտլանդական նախաճաշի թեյերը:

**Ճաշից հետո խմվող թեյ**

Ճաշից հետո խմվող սև թեյերի խառնուրդները սովորաբար ավելի թեթև են, քան նախաճաշի խառնուրդները: Թե՛ նախաճաշի, թե՛ ճաշից հետո խմվող խառնուրդները տարածված են  Բրիտանական կղզիներում. օրինակ՝ Ուելսի արքայազնի անունը կրող թեյի խառնուրդը:

**Ռուսական Քարավան** 

Ռուսական Քարավանը տարածված խառնուրդ է, որը ծագում է Ռուսաստանի և Չինաստանի միջև թեյի առևտրից: Այն սովորաբար պարունակում է մի քիչ ծխեցված *լապսանգ սուշոնգ*, չնայած դրա հիմքում սովորաբար *[[Քիմուն|Քիմունը]]* կամ *Դիան Հոնգն* է: Որոշ տարբերակներ պարունակում են նաև *ուլունգ*:

**Արևելյան Ֆրիզիական խառնուրդ**

Ավանդական Արևելյան Ֆրիզիական թեյի խառնուրդը թվագրվում է 18-րդ դարով և հիմնականում բաղկացած է Ասսամի, Ցեյլոնի և Ճավայի թեյերից:

## Բուրավետ թեյեր
մինի|Ծաղկող թեյ՝ կանաչ թեյ հասմիկի ծաղիկներով:
Չինաստանում հնագույն ժամանակներից սկսել են թեյը խառնել այլ հավելումների հետ: Դեռևս Ցին դինաստիայի ժամանակ (266-420 թթ.), ինչպես հաղորդում է Գուանյա բառարանը (մոտ 3-րդ դար մ.թ.), աղացած թեյի տերևները եփում էին  կանաչ սոխի, կոճապղպեղի և նարնջի կեղևի հետ։ Թան դինաստիայի ժամանակաշրջանում թեյը հաճախ խառնում էին ծաղիկների հետ։ Սուն դարաշրջանում (960-1279 թթ.) ամենաթանկ թեյը՝ այսպես կոչված մոմե թեյը, հաճախ պատվում էր բուրավետ քսուքներով, օրինակ՝ Բորնեոյի քափուրով։ Ցին դինաստիայի օրոք (1644-1912 թթ.) մանջուրները տարածեցին բուրավետ թեյերը, ինչպիսիք են հասմիկով թեյը և քլորանտուսով, դարչինով, ցախակեռասով ու վարդով բուրավետացված թեյերը։

Չնայած որ շատ թեյեր դեռևս բուրավետացվում կամ համավորվում են անմիջականորեն ծաղիկներով, խոտաբույսերով, համեմունքներով կամ նույնիսկ ծխով, ավելի մասնագիտացված բույրեր ունեցող թեյերը սովորաբար արտադրվում են բուրավետիչների ավելացման միջոցով: Սա հատկապես վերաբերում է արտահայտված մրգային կամ ծաղկային բույր ունեցող թեյերին, որոնց բույրը հնարավոր չէ ստանալ բնական բաղադրիչներով: Որոշ ընկերություններ, ինչպիսիք են Մարիաժ Ֆրերը և Կուսմի Թին, հայտնի են դարձել իրենց բուրավետացված թեյերով: Ամենահաճախ օգտագործվող բույրերն են հասմիկը, որը ավանդաբար օգտագործվում է նուրբ սպիտակ և կանաչ թեյերը բուրավետացնելու համար, և բերգամոտը, որն օգտագործվում է Էրլ Գրեյ թեյը բուրավետացնելու համար։ Ստորև նկարագրված թեյերը բուրավետացված են անմիջականորեն այլ նյութերով:

### Ծաղիկներ
Թեյերը բուրավետացնելու համար օգտագործվում են տարբեր ծաղիկներ: Չնայած ծաղիկները կարող են օգտագործվել թեյերը անմիջականորեն բուրավետացնելու համար, շուկայում առկա ծաղկային բույրով թեյերի մեծ մասը օգտագործում է պարֆյումերիա և արոմաներ՝ ծաղիկների օգտագործումը լրացնելու կամ փոխարինելու համար: Ամենատարածված ծաղկային թեյերն են.

* **[[Հասմիկ]]**: Թեյը կարող է ծածկվել հասմիկի ծաղիկներով օքսիդացման ընթացքում՝ դրան ծաղկային բույր հաղորդելու համար; երբեմն որոշ ծաղիկներ թողնում են թեյի մեջ՝ որպես զարդարանք: Հասմիկն ամենահաճախը օգտագործվում է կանաչ թեյերը բուրավետացնելու համար՝ հասմիկի թեյ ստանալու նպատակով, չնայած երբեմն այն օգտագործվում է նաև թեթև թեյերը բուրավետացնելու համար, ինչպիսին է *բաոժոնգ* թեյը:
* **[[Օսմանթուս]]**: Չինաստանում օսմանթուսի թեյը (կոչվում է *գուի հուա չա*, 桂花茶) արտադրվում է չորացրած քաղցր օսմանթուսի (*Osmanthus fragrans*) ծաղիկները (*գուի հուա*, 桂花) սև կամ կանաչ թեյի տերևների հետ խառնելով՝ նույն եղանակով, ինչպես բուրավետացվում է հասմիկի թեյը: Ծաղիկը թեյին հաղորդում է մեղմ դեղձի համ: Այն Չինաստանում երկրորդ ամենատարածված բուրավետացված թեյն է՝ հասմիկից հետո:

[աջից|մինի|210x210փքս|Վիետնամական [Լոտոս|լոտոսի կանաչ թեյ։]]

* **[[Մասրենի|Վարդ]]**: Հասմիկի նման, թեյը կարող է ծածկվել վարդի ծաղիկներով օքսիդացման ընթացքում: Վարդի թերթիկները կարող են նաև թողնվել թեյի մեջ որպես զարդարանք: Չինաստանում վարդերը սովորաբար օգտագործվում են սև թեյը բուրավետացնելու համար, արդյունքում ստացված թեյը կոչվում է վարդի *կոնգու*:
* **Քրիզանթեմ**: Ծաղիկները հաճախ եփվում են առանձին՝ քրիզանթեմի թուրմ պատրաստելու համար, բայց դրանք նաև հաճախ խառնվում են պու-էր թեյի հետ՝ քրիզանթեմի պուեր պատրաստելու համար:
* **Լոտոս**: Վիետնամական լոտոսի թեյը պատրաստվում է կանաչ թեյի տերևները *Nelumbo nucifera*-ի ծաղկի մեջ լցնելով և թույլ տալով, որ բույրը ներծծվի գիշերվա ընթացքում: Այս թեյի պատրաստման մեկ այլ տարածված տեխնիկա է թեյի տերևները ծաղկի բուրավետ առէջների հետ մի քանի անգամ սրվակավորելը։

* **Խոլորձ**: Թեյում ամենահաճախ օգտագործվող խոլորձի տեսակը վանիլն է։

### Խոտաբույսեր
* **Անանուխ**: Մաղրիբի անանուխի թեյը կամ մարոկկոյան անանուխի թեյը բաղկացած է կանաչ թեյերի և անանուխի բույսերի (հայտնի որպես *նանա*) խառնուրդից և տարածված է Մերձավոր Արևելքում և Հյուսիսային Աֆրիկայի անապատային տարածքներում: Անանուխի շատ տեսակներ նաև երբեմն օգտագործվում են ժամանակակից առևտրային թեյի խառնուրդներում, ինչպես պղպեղադաղձն ու սովորական անանուխը: Անանուխը կարելի է նաև առանձին եփել՝ անանուխի խոտաբուսային թեյ պատրաստելու համար:
* **Պանդան**: Պանդանը, որը հայտնի է նաև որպես պտուտաեղևնի, տարածված հավելում է կանաչ կամ սև թեյերի համար Մալայզիայում, Ինդոնեզիայում և Ֆիլիպիններում:

* **Կպչուն բրնձի բույս (Նուո Մի Յե):** Կպչուն բրնձի բույսի (*Strobilanthes tonkinensis*) տերևները հաճախ օգտագործվում են թեյերը, հատկապես ուլունները, բուրավետացնելու համար:

### Այլ հավելումներ
* **Ցիտրուսի կեղև**: Ամենահայտնի ցիտրուսային բուրմունքով թեյը Էրլ Գրեյն է, որը պատրաստվում է սև թեյերը բերգամոտի կեղևով թրմելու միջոցով: Սակայն ավելի հաճախ օգտագործվում է ցիտրուսային մրգի եթերայուղ կամ պարֆյումերային խառնուրդ: Լեդի Գրեյը տարբերվում է Էրլ Գրեյից նրանով, որ պարունակում է նաև կիտրոնի և նարնջի կեղև:
* **Ժենշեն**: Ժենշենով խառնված թեյերը տարածված են Չինաստանում, որտեղ ժենշենը կարևոր արմատ է Ավանդական չինական ավանդական բժշկության մեջ:
* **Հատապտուղներ**: Չորացրած սև հաղարջով խառնված թեյերը տարածված էին վիկտորյական դարաշրջանում և դեռ վաճառվում են այսօր: Տարբեր այլ թեյի խառնուրդներ, որոնք պարունակում են տարբեր հատապտուղներ (կա՛մ չորացրած միրգ, կա՛մ բուրավետիչներ), ինչպես լիչին, այսօր վաճառվում են առևտրային ձևով:
* **Միրգ:** Այլ մրգեր կամ մրգային բուրավետիչներ (ինչպես մանգոն կամ դեղձը) նույնպես հաճախ խառնվում են թեյերի հետ:
* **Բոված հացահատիկ**: *Գենմաիչան* տարածված ճապոնական կանաչ թեյ է՝ բոված բրնձով: Կորեական *հյոնմի-նոկչան* գորշ բրնձով կանաչ թեյի մեկ այլ տեսակ է: Ցորենն ու գարին նույնպես օգտագործվում են թեյի հետ խառնելու համար:
* **Ծուխ**: Այս դասի մեկ տեսակն է *լապսանգ սուշոնգը*, որը արտադրվում է սև թեյը եղևնու ասեղների ծխի վրա չորացնելով: Այս գործընթացը դրան տալիս է ակնհայտ ծխային հոտ և համ: Լավագույն տեսակները ծխով չեն ճնշվում, այլ պահպանում են նրբությունը և այլ համերի խառնուրդը: *Լապսանգ սուշոնգը* հանդիպում է շատ Ռուսական Քարավան խառնուրդներում:
* **Բազմաթիվ հարավասիական համեմունքներ**: Թեյի խառնուրդները, ինչպիսիք են հնդկական *Մասալա չայը* և մերձավորարևելյան *Կահվան*, համեմված են բազմաթիվ համեմունքներով, ինչպիսիք են կոճապղպեղը, հիլը, դարչինը, կասիան, սև պղպեղը, մեխակը, անիսոնը, սամիթը, հնդկական դափնու տերևը և երբեմն վանիլը, մշկընկույզը և մասիսը:

* **Ռոմ**: Յագերթին թեյ է՝ ռոմի հավելումով:

## Տես նաև
* ISO 3103

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Թեյ