open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Ջուլի Ֆաուդի

**Ջուլի Մորին** (, ), ամերիկացի կին ֆուտբոլիստ, կիսապաշտպան, ԱՄՆ  հավաքականի կազմում 271 հանդիպում է անցկացրել, ինչը չորրորդ ցուցանիշն է կանանց ֆուտբոլի պատմության մեջ։ Աշխարհի և օլիմպիական խաղերի կրկնակի չեմպիոն։

## Կենսագրություն
Ջուլի Մորին ՖաուդիՆ ծնվել է 1971 թվականի հունվարի 23-ին Սան Դիեգոյում։ Ավարտել է Mission Viejo դպրոցը։ Ավելի ուշ սովորել է Սթենֆորդի համալսարանում, որտեղ ստացել է աստիճան կենսաբանության ոլորտում։ 1966 թվականին նա ընդունվել է Ստենդֆորդի բժշկական դպրոցը, բայց որոշել է չշարունակել ուսումը։ Ֆաուդիի կարիերայի մեծ մասն անցել է «Սակրամենտո Շտորմ» սիրողական ակումբում, որի կազմում նա 1993, 1995 և 1997 թվականներին դարձել է Կալիֆորնիա նահանգի  առաջնության հաղթող։ 
1994 թվականին խաղացել է «Թյուրեսո» շվեդական ակումբում։
 
Ֆաուդին եղել է Ամերիկայի Միացյալ Նահանգներում ստեղծված WUSA պրոֆեսիոնալ կանանց ֆուտբոլի լիգայի նախաձեռնողներից մեկը։ Ջո Ֆուսսեթի  և Շենոն Մակմիլլանի հետ միասին հանդես է եկել «Սան Դիեգո Սպիրիտ» ակումբի հիմնական խաղացողների կազմում։ Այստեղ նա մնացել է մինչև ակումբի փակվելը՝ 2003 թվականը։ Ֆաուդին խաղացել է աշխարհի չորս առաջնությունում և դրանից երկուսում հաղթող է ճանաչվել (1991 և 1999)։ Հանդես է եկել նաև երեք օլիմպիական առաջնությունում և վաստակել երկու ոսկե և մեկ արծաթե մեդալ։

## Անձնական կյանք
1995 թվականից Ջուլին ամուսնացած է ֆուտբոլի մարզիչ Իեն Սավերի հետ, ունեն որդի և դուստր։

Ֆուտբոլային  կարիերայի ավարտից հետո Ֆաուդին որպես սպորտային վերլուծաբան և մեկնաբան աշխատել է Ամերիկյան հեռարձարկման ընկերությունում և ESPN  ամերիկյան կաբելային մարզական հեռուստաընկերությունում։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* 
*  

Կատեգորիա:2004 թվականի Ամառային օլիմպիական խաղերի չեմպիոններ
Կատեգորիա:Ամերիկացի կին ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Կանանց ֆուտբոլի կիսապաշտպաններ
Կատեգորիա:Սթենֆորդի համալսարանի շրջանավարտներ
Կատեգորիա:ԱՄՆ-ի ֆուտբոլի հավաքականի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Օլիմպիական խաղերի արծաթե մեդալակիրներ
Տոկանտինս (նահանգ)

**Տոկանտինս** (), նահանգ Բրազիլիայի կենտրոնական մասում։ Հյուսիսում այն սահմանակից է Պարա և Մարանյան նահանգներին, արևելքում՝ Պիաուին և Բահիային, արևմուտքում՝ Մատու Գրոսուին, հարավում՝ Գոյասին։ Վարչական կենտրոնը Պալմաս քաղաքն է։

## Ստուգաբանություն
Տոկանտինս նահանգի անվանումը ծագում է նույնանուն գետի անվանումից, ինչը տուպի լեզվից թարգմանվում է որպես «*սղոցակտցի կտուց*»։

## Աշխարհագրություն
Նահանգի տարածքի մեծ մասը զբաղեցնում է Սերադոյի հսկայական էկոշրջանը, քանի որ Տոկանտինսը գտնվում է Ամազոնի արևադարձային անտառների և Բրազիլիայի խոտածածկ հարթավայրերի միջև ընկած հատվածում։ Հյուսիսից հարավ նահանգը հատում է Տոկանտինս գետը։

## Պատմություն
Տոկանտինսը Ռորայմայի և Ամապայի հետ Բրազիլիայի ամենաերիտասարդ նահանգներից մեկն է։ 1988 թվականին այն առանձնացվել է Գոյաս նահանգի հյուսիսային մասից։

## Բնակչություն
Աշխարհագրության և վիճակագրության ազգային ինստիտուտի (ԱՎԱԻ, IBGE) կողմից 2010 թվականի մարդահամարի ընթացքում հավաքված տեղեկատվության համաձայն՝ պետության բնակչությունը կազմում է.

Նահանգում բնակչության մեծ մասը խառնածին ծագում ունի՝ 71%-ը մետիսներ և մուլատներ, 24%-ը՝ սպիտակամորթ, 3%-ը՝ սևամորթ։ Նահանգում խոսվող հիմնական և գրեթե միակ լեզուն պորտուգալերենն է։

## Վարչական կառուցվածք
Վարչականորեն նահանգը բաժանված է 2 միջշրջանի և 8 միկրոշրջանի։ Նահանգում կա 139 մունիցիպալիտետ։

## Տնտեսություն
Նահանգի տնտեսությունը հիմնված է գյուղատնտեսության (բուսաբուծություն և անասնաբուծություն) վրա։ Տոկանտնիսի հողերում են գտնվում Բրազիլիայի խոշորագույն տնտեսություններից մի քանիսը։ Նահանգում մշակում են սոյա, հացահատիկ և այլ մշակաբույսեր։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Տոկանտինսի պաշտոնական կայք

Կատեգորիա:1988 հիմնադրված պետություններ և տարածքներ
Կատեգորիա:Բրազիլիայի աշխարհագրություն
Կատեգորիա:Բրազիլիայի նահանգներ
ԵՐԵՎԱՆ ՊԵՐֆ միջազգային փառատոն

**ԵՐԵՎԱՆ ՊԵՐֆ** () միջազգային մուլտիմեդիա թատրոնի փառատոնը հայկական թատերական մշակույթի միջազգայնացմանը ուղղված նախաձեռնություն է, որի նպատակն է հայ հանդիսատեսին ներկայացնել Եվրոպայի բարձր վարկանիշ ունեցող առաջատար թատերախմբերին, ռեժիսորներին, պրոդյուսերներին, դրամատուրգներին և նրանց ստեղծած ամենաորակյալ արտադրանքը։ ԵՐԵՎԱՆ ՊԵՐֆ Փառատոնը ստեղծվել է 2019 թվականի հունիսին՝ մնջախաղաց, պարող, ռեժիսոր և խորեգրաֆ, թատերական պրոդյուսեր **[[Վահրամ Զարյան]]ի** () կողմից։

## ԵՐԵՎԱՆ ՊԵՐֆ 2020
Yerevan Perf-ի հիմնական նպատակն է հայ հանդիսատեսին ծանոթացնել վեբ ներկայացման ժանրի հետ, քանի որ ինտերնետի ներթափանցումը իզոլացման մեջ հայտնված միլինավոր մարդկանց կյանքի բոլոր ոլորտները հանգեցրեց մուլտիմեդիայի հետ երկխոսելու անհրաժեշտությանը։ Ժամանակակից արևմտյան թատրոնն այս միտումը նկատել էր կանխազգացել էր շատ ավելի վաղ և դերևս 2000-ականներից արձագանքել դրան։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Հայաստանի փառատոներ
YouTube Premium

**YouTube Premium** (նախկինում՝ **YouTube Red**), YouTube-ի համար  բաժանորդագրման վճարովի հոսքային ծառայություն, որը տրամադրում է տեսանյութի դիտում առանց գովազդի, բջջային սարքերի ֆոնային վերարտադրություն կամ օֆլայն վերարտադրություն։ Մեկնարկել է 2014 թվականի նոյեմբերին` որպես *Music Key*, որն առաջարկում է միայն գովազդներից ազատ երաժշտական տեսահոլովակների դիտում և երաժշտություն YouTube-ում ու Google Play Music-ում։ 2015 թվականի հոկտեմբեր 31-ին տեղի է ունեցել ռեբրենդինգ YouTube Red-ում, ընդլայնելով սպեկտրը բոլոր տեսանյութերում։ 2018 թվականի մայիսի 17-ին  YouTube Premium-ում տեղի ունեցավ ռեբրենդինգ` YouTube Music-ի առանձին ծառայության մեկնարկի հետ միաժամանակ։ Լրացուցիչ հնարավորությունների թվում, որոնք օգտատերերին ներկայացնում է տեսահոլովակների տեսալսողական հասանելիությունը, դիտումը ֆոնային ռեժիմում և օֆլայն ռեժիմում։

## Հասանելիություն
2020 թվականի հունիսի 10-ի դրությամբ
*  Արգենտինա
*  Ավստրալիա
*  Ավստրիա
*  Բահրեյն
* Բելառուս
*  Բելգիա
*  Բոլիվիա
*  Բոսնիա
*  Բրազիլիա
*  Բուլղարիա
*  Կանադա
*  Չիլի
*  Կոլումբիա
*  Կոստա Ռիկա
*  Խորվաթիա
*  Կիպրոս
*  Դոմինիկյան Հանրապետություն
*  Էկվադոր
*  Սալվադոր
*  Էստոնիա
*  Դանիա
*  Ֆինլանդիա 
*  Ֆրանսիա
*  Գերմանիա
*  Հունաստան
*  Գվատեմալա
*  Հոնդուրաս
*  Հոնկոնգ
*  Հունգարիա
*  Իսլանդիա
*  Հնդկաստան
*  Ինդոնեզիա
*  Իսրայել
*  Իռլանդիա
*  Իտալիա
*  Ճապոնիա
*  Քուվեյթ
*  Լատվիա
*  Լիբանան
*  Լիխտենշտայն
*  Լիտվա
*  Լյուքսեմբուրգ
*  Մալազիա
*  Մալթա
*  Մեքսիկա
*  Նիդեռլանդներ
*  Նոր Զելանդիա
*  Նիկարագուա
*  Նիգերիա
*  Հյուսիսային Մակեդոնիա
*  Նորվեգիա
*  Օման
*  Պանամա
*  Պարագվայ
*  Պերու
*  Ֆիլիպիններ
*  Պորտուգալիա
*  Լեհաստան
*  Կատար
*  Ռումինիա
*  Ռուսաստան
*  Սաուդյան Արաբիա
*  Սերբիա
*  Սինգապուր
*  Սլովակիա
*  Սլովենիա
*  Հարավաֆրիկյան Հանրապետություն
*  Իսպանիա
*  Շվեդիա
*  Շվեյցարիա
*  Թայվան
*  Թաիլանդ
*  Թուրքիա
* Թերքս և Քայքոս կղզիներ
*  Ուկրաինա
*  Մեծ Բրիտանիա
*  ԱՄՆ
*  Ուրուգվայ
*  Վենեսուելա

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:2014 հիմնադրված ընկերություններ
Կատեգորիա:Գուգլի ծառայություններ
Կատեգորիա:Ընկերություններ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Համացանցային ընկերություններ
Կատեգորիա:Մեդիաընկերություններ
Moriagatteyo

***Moriagatteyo*** () — Հարավկորեական բոյ բենդ GOT7-ի առաջին ստուդիական ալբոմը։ Այն թթղարկվել է 2016 թվականի փետրվարի 3-ին Epic Records լեյբլով։

## Ալբոմի պարունակություն
Ալբոմի մեջ մտան 12 օրիգինալ ճապոնական երգեր։ Մասնավորապես, «Girls Girls Girls»-ը *[[Got It?]]*-ից, «A»-ն *[[Got Love]]*-ից, «Stop Stop It»-ը *[[Identify (альбом)|Identify]]* և «Just Right»-ը *[[Just Right]]*-ից։

## Կոմերցիոն հաջողություն
Ալբոմը բաղկացածէ երեք երգից։ Ալբոմի գլխավոր սինգլն է «Around The World»-ը։ Այն թողարկվելէ 2014 թվականի հոկտեմբերի 22-ին և վաճառվելէ ավելի քան 43 170 պատճե։

## Տրեկ-լիստ

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:2016 ալբոմներ
Կոսուցիա

**Կոսուցիա** (), հռոմեացի համեստ ընտանիքից սերած կին, որը նշանվել է Հուլիոս Կեսարի հետ մինչև վերջինիս չափահաս դառնալը։ Պատմաբանների միջև բանավեճ է ծավալվել այն մասին, թե արդյոք իրականում ամուսնությունը տեղի է ունեցել։

## Կենսագրություն
### Վաղ կյանք
Ծնվել է Պիզա քաղաքի Հեծյալների արտոնյալ դասին պատկանող շատ հարուստ ընտանիքում։

### Կեսար
Կոսուցիան հրապուրել էր Կեսարին, թեև նրա տոհմը նույնիսկ novi homines չէր (անհայտ կամ ոչ ազնվական տոհմի պատկանող անձ, որն ընտրվել է մագիստրատ)։ Կեսարի հայրն է որդուն խորհուրդ տվել ամուսնանալ Կոսուցիայի հետ, և կարծիք կա, որ Հռոմի ապագա դիկտատորն ամուսնացել է նրա հետ, երբ սկսել է տղամարդու տոգա կրել (, սպիտակ թիկնոցանման վերնահագուստ, որը կրում էին չափահաս տղամարդիկ պաշտոնական արարողությունների ժամանակ)։ Երկու ընտանիքն էլ մետաղադրամներ են հատել Կոսուցիայի պատկերով, *Uxor Caesaris* (Կեսարի կինը) փորագրությամբ, սակայն այդ միությունից երեխաներ չեն ծնվել։ Մ․թ․ա․ 84&nbsp;թվականին, իր հայրիկի մահից հետո, Կեսարը թողել է Կոսուցիային ու ամուսնացել Կոռնելիայի հետ, որն ավելի գործնական բնույթ է ունեցել, քան նախորդ ամուսնությունը։ Հնարավոր է, որ Կեսարը նախընտրած լիներ ամուսնանալ Կոռնելիայի հետ, որովհետև առաջադրվել էր որպես Յուպիտերի ավագ ֆլամին․ քրմի պաշտոն, որը պահանջում էր ամուսնացած լինել պատրիկի հետ կոնֆարեատո կոչվող արարողությամբ (ավանդական պատրիկյան ամուսնություն, որտեղ հարսն ու փեսան կիում էին մաքրած ցորենից պատրաստված թխվածք, ու որտեղ ներկա էին լինում ֆլամիններ, ավագ քահանա ու տասը վկա)։

### Հետագա տարիներ
Մահացել է հավանաբար մ․թ․ա․ 84 թվականին Պիզայում։

## Գիտական տարաձայնություն

Անցյալում ընդունված էր, որ Կեսարն ու Կոսուցիան ամուսնացել են, սակայն ժամանակակից կարծիքները տարբերվում են։ Այն մարդկանց թվում, որոնք կարծում էին, թե Կեսարը երբեք չի ամուսնացել Կոսուցիայի հետ, դասվում են գերմանացի բողոքական աստվածաբան Լյուդվիգ Ֆրիդրիխ Օտտո Բաումգարտեն-Կրուսիուսը, Ֆրանսիայի կայսր Նապոլեոն III-ը, անգլիացի պատմաբան Ջեյմս Էնթոնի Ֆրոուդը, ամերիկացի գիտնական Ջոն Քերյու Ռոլֆը և այլք։ Ֆրանսիացի հեղինակ Մարի-Նիկոլյա Բույլեն որպես Կեսարի կանանց թվարկել է սկզբից Կոսուցիային, ապա Կոռնելիային, Պոմպեային ու Կալպուրնիային։ Հին հույն պատմիչ Պլուտարքոսն անտեսել է Կոսուցիային, սակայն նշել նրա անունը որպես Կեսարի կանանցից մեկը։ Հռոմեացի պատմագիր Գայոս Տրանքվիլլոս Սվետոնիոսը նույնպես օգտագործել է «պաշտոնական ամուսնալուծություն» բառերը նրանց բաժանման մասին խոսելիս
։

## Պատկերումներ մշակույթում
Ամերիկացի երգահան Լու Հարիսոնի «Երիտասարդ Կեսարը» օպերայում Կոսուցիան գլխավոր հերոսներից է։ Հանդիպում է նաև մի քանի վեպերում, որպես երկրորդական կերպար**։

## Տես նաև
* Պլեբեյներ

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Հին հռոմեացիներ
Կատեգորիա:Հուլիոս Կեսար
Մագելանի Ամպեր

**Մագելանի Ամպեր** — Ծիր Կաթինի երկու արբանյակ-գալակտիկաներ․ Մագելանի Մեծ Ամպ և Մագելանի Փոքր Ամպ։ Մեծը գտնվում է Ծիր Կաթինից 163 հազար Լուսային տարի հեռավորության վրա, Փոքրը՝ 206 հազար լուսատարի հեռավորության վրա։ Սկզբում Ամպերը համարվում էին անկանոն գալակտիկաներ, սակայն հետագայում դրանց մոտ հայտնաբերվել է  պարուրաձև կառուցվածքի և ձողիկով պարուրաձև գալակտիկայի նմանություն, և այժմ դրանք դասակարգվում են որպես Մագելանի Պարուրաձև գալակտիկաներ։ Դրանք համեմատաբար մոտ են իրար  և կազմում են կրկնակի համակարգ։ Դրանք գտնվում են  Երկնային հարավային բևեռին մոտ, այդ պատճառով մեծամասամբ տեսանելի են Հարավային կիսագնդում։ Երկու Ամպն էլ գտնվում են ընդհանուր ջրածնային թաղանթում։

Մագելանի Ամպերը գտնվում են գալակտիկական հասարակածից հեռու, այդ պատճառով դրանց լույսը քիչ է կլանվում Ծիր Կաթինի կողմից։ Մագելանի Ամպերը պարունակում են բավականին օբյեկտներ, իսկ Մագելանի Մեծ Ամպը նաև տեղակայված է պատկերային հարթությունում, ուստի կարելի է համարել, որ դրանցում պարունակվող օբյեկտները դիտորդից մոտավոր նույն հեռավորության վրա են գտնվում։ Դա կարևոր է աստղերի և աստղակույտերի ուսումնասիրությունների համար․ օրինակ՝ ցեֆեիդների մոտ լուսատվություն-պարբերություն կախվածությունը առաջին անգամ հայտնագործվել է Մագելանի Ամպերում դրանց դիտումների արդյունքում։

Մագելանի Ամպերը մի շարք առանձնահատկություններ ունեն, որոնցով տարբերվում են Ծիր Կաթինից։ Օրինակ՝ այնտեղ հայտնաբերվել են 10^7-10^8 տարեկան աստղակույտեր, այն դեպքում, որ Ծիր Կաթինի աստղակույտերը սովորաբար 10^9 տարուց մեծ են։ Նաև, ըստ երևույթին, Մագելանի Ամպերը ավելի քիչ ծանր մետաղներ են պարունակում․ դա, մասնավորապես, արտահայտվում է Ամպերի և Ծիր Կաթինի միջև միջաստղային կլանման տարբերությամբ։

## Պատմություն
Մագելանի Ամպերը հին ժամանակներից ծանոթ էին Աֆրիկայի և Հարավային Ամերիկայի բնակիչներին (Չիլիի տարածքում հայտնաբերվել են Ամպերի առաջին քարանձավային պատկերը), իսկ Հարավարևմտյան Ասիայում դրանք հայտնաբերել են մեր թվարկության առաջին հազարամյակում։ Իբն Կուտայբան նկարագրում էր դրանք  IX դարում, իսկ Աբդուրահման Աս Սուֆին՝ X դարում։

Եվրոպայում, նրա աշխարհագրական դիրքից ելնելով, Մագելանի Ամպերը հայտնագործվել են ավելի ուշ։ Դրանք ծանոթ էին հարավային կիսագնդի ծովագնացներին, և XV դարում դրանք կոչում էին «Կապսկյան Ամպեր»։ Ֆեռնան Մագելանը օգտագործել է դրանք 1519-1521 թվականներին կատարած շուրջերկրյա ճանապարհորդության ժամանակ նավարկության համար՝ որպես Բևեռային աստղի այլընտրանք։ Երբ Մագելանի մահից հետո նրա նավը վերադարձավ Եվրոպա, Անտոնիո Պիգաֆետան   (Մագելանի ուղեկիցը և ճանապարհորդության պաշտոնական տարեգիրը), նրա անունը անմահեցնելու նպատակով, առաջարկեց Կապսկյան Ամպերը անվանել Մագելանի Ամպեր։

## Էվոլյուցիա
Մագելանի Մեծ Ամպում գտնվող որոշ աստղեր սկզբում գտնվել են Փոքր Ամպում, սակայն գրավիտացիոն ուժերի կողմից գրավվել են։ Մոդելներից մեկին համաձայն, 4 մլրդ տարի հետո Ծիր Կաթինը «կկլանի» Մագելանի Ամպերը, իսկ 5 մլրդ տարի հետո նրան կկլանի Անդրոմեդայի միգամածությունը։

Համաձայն վերջին հետազոտությունների՝ Ծիր Կաթինի զանգվածը համեմատելի է Անդրոմեդայի միգամածոիթյան զանգվածի հետ (1,5×1012 M☉ -ը 0,8±0,1×1012 M☉ դիմաց), հետևաբար, ավելի հավանական է բախումը, ոչ թե կլանումը։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* ESO: VISTA Peeks Through the Small Magellanic Cloud’s Dusty Veil

Կատեգորիա:Արտագալակտիկական աստղագիտություն
Կատեգորիա:Ծիր Կաթին
Բել հուքս

**Գլորիա Ջին Ուոթքինս** (), առավել հայտնի **բել հուքս** () կեղծանունով, ), ամերիկացի գրող, ֆեմինիստ և սոցիալական ակտիվիստ։

## Կենսագրություն
Գլորիա Ուոթկինսը ծնվել է 1952 թվականին, սովորել է սևամորթների դպրոցում։ Ավարտել է Սթենֆորդի համալսարանը, մագիստրատուրան ավարտել է Մադիսոն Վիսկոնսինի համալսարանում։ 1983 թվականին ստացել է գրականության դոկտորի աստիճան, պաշտպանելով Թոնի Մորիսոնի աշխատանքի թեզը։ Դրանից յոթ տարի առաջ, ուսուցչուհի աշխատելով, նա թողարկել է իր առաջին բանաստեղծությունների ժողովածուն՝ առաջին անգամ օգտագործելով *բել հուքս* կեղծանունը (վերցրած նրա նախատատից՝ Բել Բլեր Հուքս)։ Բել հուքսի առաջին հրապարակախոսական աշխատանքը, «Միթե՞ ես կին չեմ» (Ain’t I a Woman?), լույս է տեսել 1981 թվականին։

## Գործունեություն
Իր ֆեմինիստական հրապարակումներում բել հուքսը հիմնականում կենտրոնանում է ռասայական, դասակարգային և գենդերային ճնշման միջև հարաբերությունների վրա։ Նրա աշխատանքները զգալի ազդեցություն են ունեցել ինտերսեկցիոնալության կոնցեպտի կայացման վրա։ Նրան են պատկանում նաև պատմության վերաբերյալ գրքեր, սոցիալ մշակութաբանական աշխատանքներ սեքսուալության, ռոմանտիկ սիրո, արվեստի և զանգվածային լրատվության միջոցների թեմաներով՝ գրված պոստմոդեռնիզմի դիրքերից, դպրոցական կրթության ժամանակակից համակարգի մասին քննադատական հրապարակումներ և գեղարվեստական ստեղծագործություններ։

[300px|thumb|բել հուքսի խոսքերը [Երևանում թավշյա հեղափոխության նախորդող օրերին։ Բնօրինակ տեքստն է "To be oppressed means to be deprived of your ability to choose."]]

## Մատենագրություն
### Գրքեր
*
*
*
: Ամբողջ գրքում հեղինակը հետազոտում է իր կենտրոնական պնդումների տարբեր դրսևորումները, որ վաղ ֆեմինիստական տեսությունը և պրակտիկան սահմանափակվել են իրենց մասշտաբով, և որ ճշմարիտ ֆեմինիստական շարժումը մեծ ներուժ ունի, որպեսզի բարելավի ինչպես տղամարդկանց, այնպես էլ կանանց կյանքը։
*
*
*With Cornel West, 
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*With Amalia Mesa-Bains, 
*
*
*
*

### Մանկական գրքեր
*
*
*
*
*

### Գրքի գլուխներ
* 
* 
* 
*  Pdf.
* 

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:20-րդ դարի ամերիկացի գրողներ
Կատեգորիա:20-րդ դարի ամերիկացի կին գրողներ
Կատեգորիա:21-րդ դարի ամերիկացի գրողներ
Կատեգորիա:21-րդ դարի ամերիկացի կին գրողներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի գիտնականներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի գրողներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի կին գրողներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի կին փիլիսոփաներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի հասարակական գործիչներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի մանկագիրներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի մանկավարժներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի սոցիալիստներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի փիլիսոփաներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի ֆեմինիստ գրողներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի ֆեմինիստներ
Կատեգորիա:Աֆրոամերիկացի գրողներ
Կատեգորիա:Աֆրոամերիկացիների իրավունքների շարժման ակտիվիստներ
Կատեգորիա:Գիտնականներ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Գրական կեղծանուններով հայտնի հեղինակներ
Կատեգորիա:Կանանց իրավունքների իրավապաշտպաններ
Կատեգորիա:Պոստմոդեռնիստ գրողներ
Կատեգորիա:Սթենֆորդի համալսարանի շրջանավարտներ
Կատեգորիա:Սոցիալիստ ֆեմինիստներ
Կատեգորիա:Քաղաքական փիլիսոփաներ
Կատեգորիա:Ֆեմինիստ գրողներ
Կիմ Բուտեն

**Կիմ Բուտեն** (), (), կանադացի չմշկորդուհի, մասնագիտացված է շորթ թրեկում, 2018 թվականի Ձմեռային օլիմպիական խաղերի եռակի մրցանակակիր։

## Կարիերա
ձախից|մինի|282x282փքս|Օլիմպիական խաղեր
Առաջին միջազգային հաջողությանը հասել է 2014 թվականին Էրզրումում կայացած աշխարհի պատանեկան առաջնությունում, որտեղ նվաճել է 3000 մետր վազքի արծաթե պարգևը։ 2014 թվականին նորամուտը նշել է Սոլթ Լեյք Սիթիում կայացած Աշխարհի գավաթի փուլում, որտեղ փոխանցումավազքում զբաղեցրել է երրորդ տեղը։ Նույն մրցաշրջանում ևս երկու անգամ բարձրացել է աշխարհի գավաթի փուլերի բեմահարթակ՝ երկու անգամ 1000 և 1500 մետր վազքատարածություններում զբաղեցնելով երրորդ տեղը։

2015-2016 և 2016-2017 թվականների մրցաշրջաններում մի քանի անգամ պոդիում բարձրացել։

2018 թվականի Օլիմպիական խաղերում Բութենը նորամուտը նշում է 500 մետր մրցատարածությունում, որտեղ զբաղեցրել է 4-րդ տեղը, սակայն կորեացի Չհվե Մին Ջոնի որակազրկումից հետո, որը գրավել է երկրորդ տեղը, Բութենը պարգևատրվել է բրոնզե մեդալով։

Ավելի ուշ խաղերի ընթացքում մարզուհին նվաճել է 1000 մետր վազքի արծաթե մեդալ և 1500 մետր վազքի բրոնզե մեդալ՝ այդպիսով Օլիմպիական խաղերի բոլոր երեք անհատական մրցատարածություններում ստանալով մեդալներ։

## Հաղթանակներ Աշխարհի գավաթի խաղարկությունում
### Աշխարհի գավաթ

### Թիմային հաղթանակներ

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ

Կատեգորիա:Կանադացի չմշկորդներ
Կատեգորիա:Կանադացի օլիմպիական մարզիկներ
Կատեգորիա:Կանադացի օլիմպիական մեդալակիրներ
Կատեգորիա:2026 թվականի Ձմեռային օլիմպիական խաղերի արծաթե մեդալակիրներ
Լայմով կարկանդակ

**Լայմով կարկանդակ** (), ամերիկյան աղանդեր, որը պատրաստվում է խմորե զամբյուղի մեջ՝ լայմի հյութից, ձվի դեղնուցից և խտացրած կաթից։ Դասական կարկանդակը պատրաստվում է մեքսիկական փոքր լայմից, որը թթու է՝ ի տարբերություն ավելի մեծ, բայց ավելի քիչ հյութալի տահիտյան (պարսկական) լայմի։ Լայմով կարկանդակը Ֆլորիդա նահանգի ամենահայտնի կարկանդակն է։

## Անվան ծագում
Ֆլորիդա նահանգում գտնվող Ֆլորիդա Քեյսը () ԱՄՆ-ի հարավարևելյան ափին գտնվող կղզեխումբ է, որի անունով է կոչվում այնտեղ աճող լայմի տեսակներից մեկը (), որով էլ իր հերթին անվանվել է ** կարկանդակը։ Այս տարածքում լայմով կարկանդակ կարելի է համտեսել գրեթե ցանկացած սրճարանում։

## Լայմով կարկանդակի ստեղծման պատմություն
thumb|''Լայմով կարկանդակ''

Լայմով կարկանդակը հայտնի է եղել Քի Ուեսթում () դեռ 19-րդ դարի վերջից։

Ճշգրիտ ծագումը հայտնի չէ, բայց բաղադրատոմսի առաջին պաշտոնական հիշատակումը արել է նավի վերանորոգման մագնատ և Քի Ուեսթի առաջին միլիոնատեր Վիլյամ  Քարրիին (): Վիլյամ  Քարրիի խոհարարը, որը հայտնի է եղել որպես «մորաքույր Սալլի», նրա համար տորթ է պատրաստել, որի մասին էլ գրել է Քարրին։ Ամենայն հավանականությամբ, Սալլին պարզապես հարմարեցրել է սպունգներ որսացող տեղի բնակիչների բաղադրատոմսը։ Սպունգների որսացող ձկնորսները բազում օրեր անցկացնում էին ծովում` իրենց նավակների վրա, սնունդը պահվում էր նավի վրա, և քանի որ այդ ժամանակներում նավակների վրա սառնարաններ չկային, ընտրվում էին ուշ փչացող ապրանքներ` պահածոյացված կաթ, լայմ և ձու։ Քանի որ ձկնորսները նաև ջեռոցներ չունեին ծովում, այդ իսկ պատճառով լայմով կարկանդակի բնօրինակ բաղադրատոմսը չի պահանջում կրակի վրա պատրաստում, այլ իրենից ներկայացնում է լայմի, կաթի և ձվի պարզ խառնուրդ։

## Պատրաստում և տեսականի
Դասական լայմով կարկանդակը պատրաստվում է խտացրած կաթով, քանի որ Ֆլորիդա Քեյսում թարմ կաթ հազվադեպ կարելի էր գտնել` նախքան կաթի վերամշակման և առաքման ժամանակակից մեթոդների առաջացումը։

Լայմով կարկանդակի ներկայումս հանրաճանաչ տեսակներից մեկը՝ Լայմով սառեցված կարկանդակը (), ավելի ուշ հորինել է Ֆերն Բատերսը (1892-1975)։

## Օրինագիծ՝ ի պաշտպանություն հեղինակային իրավունքների
1965 թվականին Ֆլորիդա նահանգում առաջարկվել է օրինագիծ։ Ըստ այդ օրինագծի առաջարկվել է 100 դոլար տուգանք գանձվել լայմով կարկանդակի այն գովազդից, որը ներկայացնում է ոչ մեքսիկական լայմով () պատրաստված լայմով կարկանդակ։ Սակայն օրինագիծը չի ընդունվել։

2006 թվականին Ներկայացուցիչների պալատը և Ֆլորիդայի Սենատը ընդունել են օրենք, որը հաստատել է լայմով կարկանդակը` որպես «Ֆլորիդայի պաշտոնական կարկանդակ»։

## Պատկերասրահ

Slice of key lime pie by Marc Averette.jpg|thumb|Լայմով կարկանդակի մի փոքր կտոր
Key Lime Pie with lime decoration.jpg|thumb|Լայմով կարկանդակ լայմով զարդարված
Key Lime Pie.jpg|thumb|Լայմով կարկանդակ ելակի հետ
Cuban key lime pie with chocolate dust.jpg|thumb||Լայմով կարկանդակ շոկոլադի փոշով


## Տես նաև
* Խնձորով կարկանդակ
* Պավլովա (տորթ)

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Աղանդեր
Կատեգորիա:Աղանդեր ըստ երկրի
Կատեգորիա:Ամերիկյան աղանդեր
Կատեգորիա:Ամերիկյան խոհանոց
Կատեգորիա:Կարկանդակներ
Սուրբ Ֆրանցիսկոսի եկեղեցի (Կաստրո)

**Սուրբ Ֆրանցիսկոսի եկեղեցի** (), գտնվում է Չիլիի Չիլոե կղզում, տեղակայված  կղզու վարչական կենտրոն Կաստրո քաղաքի Պլազա դե Արմաս հրապարակում։ Եկեղեցու տարածքը 1404 մ² է, լայնությունը՝ 52 մ, իսկ բարձրությունը 27 մետր է։ Եկեղեցու վերևում գտնվող կամարաձև գմբեթն ունի 32 մետր բարձրություն, իսկ աշտարակները՝ 42 մետր բարձրություն։ Տաճարը հայտնի է նաև որպես Սուրբ Հակոբի եկեղեցի ( և սխալմամբ անվանվել է «տաճար»։ Սուրբ Ֆրանցիսկոսի եկեղեցին պատկանում է այս թեմը կազմող 24 ծխական համայնքներից մեկին։

1979 թվականին եկեղեցին հռչակվել է Չիլիի ազգային հուշարձան, իսկ 2000 թվականի նոյեմբերի 30-ին՝ ընդգրկվել է ՅՈՒՆԵՍԿՕ-ի համաշխարհային ժառանգության օբյեկտների ցանկում։

## Պատմություն
Կաստրոն Չիլիի երրորդ ամենահին քաղաքն է։ Այն հիմնադրվել է 1567 թվականի փետրվարին ՝ Մարտին Ռուիզ դե Գամբոյի կողմից։ Նրան իր սկեսրայրը՝ Չիլիի ժամանակավոր նահանգապետ Ռոդրիգո դե Կիրոգոգանին, ուղարկել էր Չիլոեի կղզեխմբում քաղաք՝  **Սանտյագո դե Չիլի** անվամբ եկեղեցի հիմնելու։ Նույն թվականին կառուցվեց եկեղեցի Սուրբ Հակոբոս (Սանտյագո) անունով, որը ենթադրաբար նախատեսված էր տեղացիների քրիստոնեացման համար։ Եկեղեցին այրվել և վերակառուցվել է մի քանի անգամ՝ մինչև 1771 թվականը, այնուհետև ճիզվիտների վերահսկողության տակ օգտագործվել է որպես ծխական եկեղեցի։

Եկեղեցու վերջին վերակառուցումը ղեկավարել է քահանա Ֆրա Անխել Կոդոդիո Սուբիաբրե Օջարսունը, որը ղեկավարել է եկեղեցին 1901-1912 թվականներին։
thumb|right|Եկեղեցու պահոցներ:

## Ճարտարապետություն
Եկեղեցու ձևավորումը ստեղծվել է իտալացի ճարտարապետ Էդուարդո Պրասասոլիի կողմից։ Ի տարբերություն Չիլոե կղզու մյուս եկեղեցիների բնորոշ ոճին, Սուրբ Ֆրանցիսկոսի եկեղեցու ոճը նեոգոթական է։ Եկեղեցին կառուցվել է Չիլոեի ատաղձագործների կողմից՝ Սալվադոր Սիերպեի ղեկավարությամբ։ Կառուցման համար օգտագործվել են փայտի տեղական տեսակներ, ինչպիսիք են Ֆիցրոյան, պիլգերոդենդրոն և այլն։ Շինության ինտերիերի համար օգտագործվել է նոտոֆագուս և օլիվիլո տեսակի ծառերի փայտեր, սակայն, ճակատը, տանիքը և արտաքին ծածկույթը պատրաստված են ցինկապատ երկաթից։

Եկեղեցու ներսում պատկերված են Միքայել հրեշտակապետը` Սատանային հաղթելիս, Սուրբ Ալբերտո Հուրտադոյի կերպարը և Հիսուս Քրիստոսի պատկերը, որը հայտնաբերվել է Չիլոեի Կագուա եկեղեցում։

Եկեղեցու ճակատը ներկված է վառ գույներով, որը բնորոշ է Չիլոյի Պլազա դե Արմաս քաղաքին։

## Պատկերասրահ


Պատկեր:Interiortemplosanfrancisco.jpg|Եկեղեցու ինտերիեր
Պատկեր:Altar de San MIguel Arcangel Templo Castro.png|Զոհասեղան հրեշտակապետ Միքայել
Պատկեր:Altar de San MIguel Arcangel Templo Castro.png|Միքայել հրեշտակապետի խորանը


## Տես նաև
* Սուրբ Ֆրանցիսկոսի բազիլիկ Ասսիզիում
* Սուրբ Ֆրանցիսկ Ասսիզեցու եկեղեցի
## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Համաշխարհային ժառանգություն Չիլիում
Կատեգորիա:ՅՈՒՆԵՍԿՕ-ի Համաշխարհային ժառանգություն
Կատեգորիա:Կաթոլիկ եկեղեցու կառույցներ
Կատեգորիա:Բազիլիկ եկեղեցիներ ըստ երկրի
Կատեգորիա:Եկեղեցիներ այբբենական կարգով
Allaire

**Allaire Corporation**, ծրագրային ապահովմամբ մշակմամամբ զբաղվող կազմակերպություն։ Հիմնադրվել է Ջերեմի և Ջոզեֆ Ալլերամի կողմից, Մինեսոտա նահանգում, հետագայում գլխավոր գրասենյակը Քեմբրիջից տեղափոխվել է Մասսաչուսեթ։ Ընկերությունը իր գործունեությունը սկսել է 1995 թվականի մայիսին։ NASDAQ-ում ընկերության բաժնետոմսերը հայտնվել են 1999 թվականի հունվարին։ 2001 թվականին բաժնետոմսերի մեծ մասը գնվեց Macromedia ընկերության կողմից։

Allaire-ը թողարկեց իր առաջին ծառայություն՝ ColdFusion-ը 1995 թվականին։ Սա դարձավ առաջին վեբ սերվերը, որը կենտրոնացված էր տվյալների բազայի վրա։ Ծրագրավորման այս լեզվի համար որպես անուն առաջին անգամ ընտրվեց՝ ColdFusion — DBML, սակայն հետագայում փոփոխվեց դառնալով՝ ColdFusion — CFML։

2000 թվականին Allaire-ը ձեռք բերեց Live Software ընկերությունը, որը ստեղծվել էր 1997 թվականին Փոլ Կոլտոնի կողմից։

Հետագայում ընկերությունը գնվեց Macromedia-ի կողմից։ Իսկ արդեն 2005 թվականին, Adobe Systems-ը գնեց Macromedia-ն։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:2001 կազմալուծված ընկերություններ
Լևոն Գրիգորյան (երաժշտական գործիչ)

**Լևոն (Գևորգ) Գրիգորյան** (), երաժշտա-թատերական հայ գործիչ, մանկավարժ։

## Կենսագրություն
Լևոն Գրիգորյանը ծնվել է 1886 թվականին, Թավրիզում։ 
1894 թվականից սկսած Գրիգորյանը սովորել է «Հայկազյան-Թամարյան» դպրոցում։ Որպես երգ-երաժշտության դասատու աշխատել է Ռաշտի (1904-1905) և Թավրիզի հայկական դպրոցներում։ Թիֆլիսում 1907 թվականին սովորել է ջութակ նվագել, այնուհետև ուսումնառությունը շարունակել է Բրյուսելում` ուսանելով Գիսակ Վրույրի մոտ։ Ուսումնառությունից հետո վերադարձել է Թավրիզ` նվիրվելով մանկավարժական ու համերգային գործունեության։

Լևոն Գրիգորյանը մահացել է 1957 թվականի մարտի 24-ին, Թեհրանում։

## Ստեղծագործական կյանք
1902 թվականին դպրոցական թատրոնում Ղազարոս Աղայանի «Անահիտ» հեքիաթում խաղացել է Վաչագանի դերը։

Գրիգորյանը Թավրիզի երաժշտական թատրոնի պատմության մեջ էական դեր է խաղացել։

Օպերետների և երաժշտական դրամաների բեմադրություններում ղեկավարել է բեմադրություններ և մասնակցել է դրանց, նաև` որոշ երաժշտական հատվածներում փոփոխություններ է կատարել։

1930-1940 թվականներին Թավրիզի թեմական դպրոցում «Անուշ» օպերայի պարսկերեն ներկայացումը բեմադրվել է Լևոն Գրիգորյանի ղեկավարությամբ, ղեկավարել է նաև Մ. Մանուկյանի դրամա-օպերետային խմբի բեմադրությունները` «Լեյլի և Մեջնում», «Սայաթ-Նովա» և այլն։ Գրիգորյանը օժանդակել է «Սասունցի Դավիթ» թատերախմբի աշխատանքներին։ 1946 թվականին Արամյան թատրոնի վերանորոգված սրահի բացման առթիվ «Պեպոյի» բեմադրությունը կապված է եղել Գրիգորյանի անվան հետ։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Հայ մանկավարժներ
Կատեգորիա:Հայ երաժշտագետներ
Կատեգորիա:Հայ թատերական գործիչներ
Դալայ Լամա II

**Գենդուն Գյացո**  , աշխարհիկ անունը՝ Յոնտեն Պունցոգ, ), երկրորդ Դալայ Լամա։

## Կենսագրություն
Ծնվել է  Շիգաձեից ոչ հեռու՝ Կենտրոնական Տիբեթի  Ցանգ շրջանում։ Հայրը Կունգա Գյալցենը (1432-1481), եղել է լամա-նգակպա Նինգմա գծով, հայտնի տանտրայի վարպետ։ Մայրը եղել է Մաչիկ Կունգա Պեմոն, իսկ ընտանիքն զբաղվել է գյուղատնտեսությամբ։

Ըստ լեգենդի՝ երբ նա նոր էր սկսել խոսել, իր ծնողներին ասել է, որ իր անունը Պեմա (Պադմա) Դորջե է (Գենդուն Դուբի (1391-1474) ծննդյան անունը), և որ իր հայրը Լոբսանգ Դակպան է։ Երբ նա չորս տարեկան էր, նա ծնողներին ասել է, որ ցանկանում է  ապրել Տաշիլունպոյի վանքում (Շիգաձեի մոտ, որը հիմնադրվել է Գենդուն Դուբի կողմից 1447 թվականին), որպեսզի լինի իր վանականների կողքին։

Այսպիսով, Յոնտեն Պունցոգը, ըստ որոշ աղբյուրների՝ չորս տարեկանում, իսկ ըստ այլ աղբյուրների՝ ութ տարեկանում հայտարարվել է Գենդուն Դուբի վերամարմնավորում։ 1486 թվականին տասը տարեկան հասակում նա ստացել է նախնական երդում Պանչեն Լունրիգ Գյացոյից։ Տասնմեկ տարեկան հասակում Գենդուն Գյացոն իր տեղն է ստացել Տաշիլունպո վանքում որպես Գենդուն Դուբի վերամարմնավորում։ Նա  Տաշիլունպոյում մնացել է մինչև 16-17 տարեկան հասակը, բայց հետո ստիպված է եղել լքել վանքը և գնալ Լհասա՝ սովորելու Դրեպունգ վանքում։

Գենդուն Գյացոն դարձել է հայտնի գիտնական և միստիկ բանաստեղծ, շատ է ճամփորդել, որպեսզի ընդլայնի Գելուգպայի ազդեցությունը և դարձել է Դրեպունգի աբբա, որը Գելուգի դպրոցի ամենամեծ վանքն էր, որն այդ ժամանակվանից սերտորեն կապվել է Դալայ Լամաների հետ։ Համաձայն Գելուգի մեծ պատմաբան Սումբա Խամբոյի` նա նաև ուսումնասիրել է Նինգմա դպրոցի որոշ ուսմունքներ։

1509 թվականին Գենդուն Գյացոն ուղևորվել է  հարավային Տիբեթ, այնտեղ հիմնել է Չոքորգյալ վանքը Լհամոլա ցո լճի մոտակայքում՝ Ցզեթանից մոտ 115 կմ հյուսիս-արևելք, 4500 մետր բարձրության վրա։

1512 թվականին Գենդուն Գյացոն երեսունվեց տարեկան հասակում դարձել է Տաշիլունպոյի վանքի աբբա։

1517 թվականին նա դարձել է Դպրունգ վանքի աբբա։

1518 թվականին Գենդուն Գյացոն վերակենդանացրեց Գելուգի դպրոցի Մոնլամ Չենմոն՝ Մեծ աղոթքի տոնը, որը միավորում էր Գելուգ երեք մեծ վանքերի (Սերա, Դրեպունգ և Գանդեն) վանականներին։ 1525 թվականին նա դարձել է Սերայի վանքի աբբա։

Գենդուն Գյացոն մահանում է 1542 թվականին՝ խորը մեդիտացիա ժամանակ, 67 տարեկան հասակում։ Դալայ Լամայի տիտղոսը նրան հանձնվում է հետմահու այն բանից հետո, երբ 1578 թվականին Սոնամ Գյացոն առաջին անգամ ստացել է այս տիտղոսը մոնղոլական Ալթան խանից։

## Ծանոթագրություն

## Գրականություն
* Essence of Refined Gold by the Third Dalai Lama: with related texts by the Second and Seventh Dalai Lamas. (1978) Translated by Glenn H. Mullin. Tushita Books, Dharamsala, H.P., India.
* Mullin, Glenn H. (2001). The Fourteen Dalai Lamas: A Sacred Legacy of Reincarnation, pp.&nbsp;86–129. Clear Light Publishers. Santa Fe, New Mexico. ISBN 1-57416-092-3.
* Mullin, Glenn H. (2005). Second Dalai Lama His Life and Teachings, Snow Lion Publications, ISBN 1559392339, EAN 9781559392334
* 2nd Dalai Lama. Tantric Yogas of Sister Niguma, Snow Lion Publications, 1st ed. U. edition (May 1985), ISBN 0937938289 (10), ISBN 978-0937938287 (13)

Կատեգորիա:Դալայ Լամաներ
Կատեգորիա:Դալայ լամաններ
Կատեգորիա:Լհասայում մահացածներ
Հիտոմի Թանակա

**Հիտոմի Թանակա** (ճապոներեն՝ 田中 瞳, ), ճապոնացի ֆոտոմոդել, պոռնոդերասանուհի։ Ճանաչվել է նաև որպես բնական մեծ կրծքեր ունեցող կին՝ այդ կապակցությամբ նույնպես արժանանալով հատուկ մրցանակի։

## Կենսագրություն
Ծնվել է Ճապոնիայի Կումամոտո պրեֆեկտուրայում։ 2007 թվականին սկսելով իր կարիերան որպես դերասանուհի՝ նկարահանվել է «Bakunyū J no Shōgeki Shitakenbun» () ցանկահարույց (էրոտիկ) տեսաֆիլմում։ 2008 թվականին առաջին փորձն է կատարել պոռնոկինոարտադրությունում՝ հանդես գալով *Soft On Demand* ստուդիայի «*Geinōjin Hitomi: Shōgeki no AV Debut*» կինոնկարում (): Թանակայի առաջնելույթը հաջողությամբ է պսակվել. պոռնոարտադրությանը նվիրված dmm.com կայքէջի վարկանիշային ցանկում ֆիլմը 2008 թվականին իրականացված վաճառքի ցուցանիշով գրավել է վեցերորդ տեղը։ 2009 թվականի օգոստոսին այդ կինոստուդիան թողարկել է «*Hitomi Premium Collection 8 Hours*» ժապավենը, որտեղ ի մի են բերվել Հիտոմիի մասնակցությամբ բոլոր պոռնոֆիլմերը։

2009 թվականի մարտին Թանական մասնակցել է մեծահասակների համար թողարկված ֆիլմերի փառատոնին, որն անց է կացվել Շանհայում։ Այդ նույն տարվա օգոստոսին նա տեղափոխվել է *Arashi-Supergirl* ընկերություն, որը պոռնոֆիլմերի արտադրության մեջ մասնագիտացած ճապոնական խոշոր կորպորացիայի՝ *Hokuto*-ի բաղկացուցիչ մասն է (հենց վերջինիս է պատկանում dmm.com կայքէջը)։ 2010-ին Թանական նկարահանվել է *Oppai* և *Moodys* ընկերությունների ֆիլմերում (դրանք ևս պատկանում են *Hokuto* կորպորացիային)։  2011 թվականին սկսել է համագործակցել ամերիկյան *Scoreland* ընկերության հետ։ 2012 թվականի հունվար ամսվա դրությամբ նա արդեն հասցրել էր նկարահանվել հարյուրից ավելի պոռնոֆիլմերում։

## Ուշագրավ փաստեր
Կոմիքսների *Lastman* գրքի հեղինակները Թվիթթերում հայտարարել են, որ այդ գրքւմ հանդես եկող Թոմի Կատանայի կերպարն ստեղծել են՝ ներշնչվելով Հիտոմի Թանակայից։ Վերջինս նկարահանվել է ոչ պոռնոգրաֆիկ մի տեսաֆիլմում, որի նպատակն է՝ նպաստել կոմիքսների *Lastman* գրքի առաջին հրատարակության տպաքանակի իրացմանը։

## Ֆիլմագրություն

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Persönliche Internetseite (englisch)
* Блог Хитоми Танаки 
* 
* Фильмография на сайте DMM.com

Կատեգորիա:Կինոդերասանուհիներ
Կատեգորիա:Ճապոնացի պոռնոդերասանուհիներ
Կատեգորիա:Մոդելներ
Լեա Գարսիա

**Լեա Լուկաս Գարսիա դե Ագուար** ( ), կինոյի և թատրոնի բրազիլացի դերասանուհի։ Նոմինացվել է՝ Կաննի կինոփառատոնում՝ լավագույն կին դերասանուհի անվանակարգում՝ Սև Օրփեոս օսկարակիր ֆիլմում գլխավոր դերի համար։

Ծնվել է՝ 1933 թվականին Ռիո դե Ժանեյրո քաղաքում, ունենալով դժվարին մանկություն․ նրա ծնողները մահացել էին և նա 11 տարեկանից ապրում էր իր տատիկի հետ, ուսանում էր որպես նամակագիր, և չէր էլ պատկերացնում, որ մի օր դառնալու է բրազիլական կինո ինդուստրիայի ամենահաջողված դերասանուհիներից մեկը, և մեկնելու Փարիզ ներկայացնելու իր երկիրը։ Թատրոնի հանդեպ նրա սերը սկսվեց այն ժամանակ, երբ նա ծանոթացավ հունական ողբերգություններին մասնավորապես՝ Հոմերոսի գրվածքներին։ Եվ հաղթահարեց բարդագույն խնդիր լինելով սևամորթ հայտնվեց թատրոնում և հեռուստատեսությունում։ Հենց սրա համար էլ արժանացավ հեղափոխական դերասանուհի կոչմանը։

### Գործունեություն

Նա իր հայտնիության գագաթնակետին հասավ թատրոնի բազմաթիվ դերերից հետո նկարահանվելով Օսկարակիր ՝ Սև Օրփեոս ֆիլմում որտեղ նրա խաղով երկար ժամանակ հիացած էին ֆրանսիացիները։ Դրան հաջորդեց 1976 թվականին Ստրկուհի Իզաուրա (1976) սերիալը, որտեղ նա խաղում էր Նեուզա Բորժեսի հետ, որը ևս այդժամ սկսնակ դերասանուհի էր։ Ռեդե Գլոբո հեռուսաընկերությունում աշխատանքի անցավ և առաջին անգամ նկարահանվեց գունավոր հեռուստաշոուում։ «Ստրկուհի Իզաուրա սերիալը իմ այցեքարտը դարձավ»- խոստովանել է հենց դերասանուհին, չնայած դրա դաժան տեսարանները նկարելիս դերասանուհին ունեցել է խորը ընկճախտ կապված ստրկության ու խտրականության հետ։ Հեռուստասերիալի եթեր դուրս գալուց հետո նա անգամ ենթարկվել է հասարակության կողմից հարձակումների՝ կերպար դերասան ոչ տարանջատման պատճառով։ Նրան ավելի մեծ ճանաչում է բերում Կլոն (հեռուստասերիալ)ում իր ունեցած Մորաքույր Լոլայի դերը, որում նկարահանվել է հենց հեռուստասերիալի սցենարիստ Գլորիա Պերեզի հրավերով։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ

Կատեգորիա:Բրազիլացի դերասանուհիներ
Կատեգորիա:Թատրոնի դերասանուհիներ
Կատեգորիա:Երկարակյացներ
Լա Ամիստադ

**Լա Ամիստադ** (), միջազգային այգի՝ Պանամայի և Կոստա Ռիկայի սահմանին՝ առաջին երկրի երկու և երկրորդի՝ չորս նահանգներում։

## Նկարագրություն
Լա Ամիստադ այգին ստեղծվել է 1988 թվականի սեպտեմբերի 6-ին։ Այգու մեծ մասը՝ 5700,45 կմ² տարածք, ծածկում են արևադարձային խոնավ անտառները։ Այն մոտավորապես հավասարապես բաժանված է պետությունների միջև։ Այգում բնակվում են չորս տարբեր հնդկացիական ցեղեր։ Այգին շրջապատում է 15 կիլոմետրանոց բուֆերային գոտին, որտեղ աշխատում են տավարի մսի և սուրճի արտադրողները, ապրում են հնդկացի ֆերմերները։ Այգու զգալի մասը զբաղեցնում են Կորդիլյերա դե Թալամանկա լեռնաշղթան և դրա ստորոտները, այդ պատճառով այգու ամենաբարձր կետը գտնվում է ծովի մակարդակից ավելի քան 3500 մետր բարձրության վրա։

Այգու տարածքում հայտնաբերվել են մարդկային բնակավայրերի մնացորդներ, որոնք թվագրվում են մ. թ. ա. X հազարամյակով, սակայն ընդհանուր առմամբ այգու տարածքը քիչ է ուսումնասիրվել։ Լանդշաֆտի բարդության պատճառով այգու ինտերիերի գրեթե միակ լուրջ ուսումնասիրությունն իրականացվել է 2003-2008 թվականներին՝ Լոնդոնի բնագիտական թանգարանի, Կոստա Ռիկայի կենսաբազմազանության ինստիտուտի և Պանամայի համալսարանի համատեղ ջանքերով։ Այդ ժամանակ «Դարվինյան նախաձեռնության» շրջանակներում ուսումնասիրվել է այգու կենսաբազմազանությունը, արշավախմբերը հավաքել են մոտ 7500 բույսերի հավաքածու, բզեզների 17000 հավաքածու, 380 հերպետիկոլոգիական հավաքածու։ Այս արշավախմբերը հայտնաբերել են բույսերի տասներկու նոր տեսակներ, կոյաբզեզների մեկ տեսակ, երկկենցաղների տասնհինգ և սողունների երեք տեսակ։

Այգին ունի մեծ կենսաբազմազանություն, այնտեղ հանդիպում են կենդանիներ ինչպես Հյուսիսային, այնպես էլ Հարավային Ամերիկայից, մասնավորապես հանդիպում են Կենտրոնական Ամերիկայի անխտիր բոլոր կատվազգիները։

1990 թվականի ապրիլին Լա Ամիստադն ընդգրկվել է Համաշխարհային ժառանգության օբյեկտների ցուցակում։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
*  – *inbio.ac.cr*
* La Amistad (Talamanca) International Park  – *costarica-nationalparks.com*
* La Amistad International Peace Park  – *costa-rica-guide.com*
* La Amistad International Park  – *costaricamap.com*
*  – *panamatours.com*
*  – *rucolumb.ru*

Կատեգորիա:1988 հիմնադրված բնության հատուկ պահպանվող տարածքներ‎
Կատեգորիա:Կատեգորիա ԲՊՀՄ II
Կատեգորիա:Կոստա Ռիկայի ազգային պարկեր
Կատեգորիա:Համաշխարհային ժառանգություն Կոստա Ռիկայում
Կատեգորիա:Համաշխարհային ժառանգություն Պանամայում
Կատեգորիա:Պանամայի ազգային պարկեր
Ալ-Բաղավի (Ղուրանի մեկնաբան)

**Ալ-Բաղավի** (լրիվ անունը՝ Աբու Մուհամմադ ալ-Հուսեյին իբն Մասուդ իբն Մուհամմադ ալ-Ֆարրա ալ-Բաղավի , ), պարսիկ մուսուլման մուֆասիր, Ղուրանի մեկնաբան, հադիթ գիտնական և Շաֆիի ֆաքիհ։

## Կյանք
Առավել հայտնի է իր մեծագույն գործով՝ Մաալիմ աթ–Թանզիլ-ով։ Ալ-Բաղավիի լրիվ անվանման մեջ «Ալ-Ֆարրան» վկայակոչում է կապը մորթեղենի առևտրի հետ իսկ «Ալ-Բաղավին»՝ հղում է իր հայրենի քաղաք Բաղին կամ Բաղշուրին Հերաթի և Մարվ ալ-Ռուդի միջև միջև։ Ալ-Բաղավին մահացել է Մարվ ալ-Ռուդ քաղաքում։
Ալ-Բաղավին նաև հայտնի է այնպիսի գործերով, ինչպիսիք են Շարհ Աս-Սուննա և Մասաբի Աս-Սուննա, վերջինս Աս-Թաբրիզիի լրացումներով հայտնի է դարձել որպես Միշկահ ալ-Մասաբի՝ (Հիջրայի 741 թվական)։ Նա ալ-Քադի Հուսեյինի աշակերտն էր։

## Աշխատություններ
* ''Մաալիմ աթ-Թանզիլ'', հայտնի է նաև որպես  Թաֆսիր ալ-Բաղավի (معالم التنزيل المعروف بتفسير البغوي)
* *Աթ-Թահդիբ ֆի Ֆիքհ ալ-Իմամ աշ-Շաֆիի* (التهذيب في فقه الإمام الشافعي)
* *Շարհ աս Սուննա* (شرح السنة)
* *[[Մասաբի աս-Սուննա]]* (مصابيح السنة)
* *Ալ-Անվար ֆի Շամաիլ ան-Նաբի ալ-Մուխթար* (الأنوار في شمائل  النبي المختار )
* *Ալ-Ջամ բայն աս-Շահիհայն* (الجمع بين الصحيحين)
* *Ալ-Արբաին Հադիթա* (الأربعين حديثاً)
* *Մաջմուա մին ալ-Ֆատավա* (مجموعة من الفتاوى)

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Իսլամ
Կատեգորիա:Մուհամմադ մարգարե
Կատեգորիա:Ղուրան
Կատեգորիա:Շարիաթ
Կատեգորիա:Իսլամ ընդունած քրիստոնյաներ
Մարգարիտա (ֆիլմ, 2015)

**Մարգարիտա** (), ռեժիսոր Քսավյե Ջաննոլիի 2015 թվականի դրամատիկ ֆիլմը։ Ֆիլմի համաշխարհային պրեմիերան տեղի է ունեցել 2015 թվականի սեպտեմբերի 4-ին Վենետիկի 72-րդ կինոփառատոնում, որտեղ այն մասնակցել է գլխավոր մրցութային ծրագրին։ 2016 թվականին ֆիլմը ստացել է «Սեզար» մրցանակի 11 անվանակարգ 10 կատեգորիայում, որոնցից չորսում ստացել է մրցանակներ։

## Սյուժե
Ֆիլմը գործողությունները տեղի են ունենում Առաջին համաշխարհային պատերազմից հետո ՝ 1920 թվականին։ Ազնվական Մարգարիտա Դումոնը սիրում է երգել և հաճախ իր տանը հավաքում է բոլոր հյուրերին, որտեղ բոլորը լսում են նրա երգը։ Մարգարիտան երգում է անկեղծորեն, բայց շատ կեղծ։ Երգչուհին ինքն էլ ոչինչ չգիտի այն մասին, որ իր երգելը սարսափելի է։ Ամուսինը, հարազատներն ու ընկերները աջակցում են Մարգարիտային և նա շարունակում է ապրել պատրանքի մեջ։ Մարգարիտան որոշել է երգել օպերայում և դրա համար վարձել է Աթոս Պեցինին՝ որպես դասատու։ Պալատական Դյումոնովը, Մադելբոսը, շանտաժի են ենթարկել Պեցինիին ՝ Մարգարիտային դասավանդելու համար, չնայած նրան, որ նա երգել չգիտի։ Օպերայի ընթացքում Մարգարիտան հանկարծ հիվանդացել է, և նրան տեղափոխել են հիվանդանոց։ Մադելբոսը և բժիշկը որոշեել են Մարգարիտային թույլ տալ լսել, թե ինչպես է նա երգում։ Մարգարիտայի ամուսինը ՝ Ժորժը, իմանալով, որ ցանկանում են Մարգարիտային հնարավորություն տալ լսել իր երգը, անմիջապես շտապում է հիվանդանոց ՝ դադարեցնելու այս ամենը։ Ժորժը ժամանակին չի հասցրել հասնել հիվանդանոց, և Մարգարիտան, լսելով իր երգը, ուշաթափվել է։

## Դերերում
* Կատրին Ֆրո — *Մարգարիտա Դյումոն*
* Անդրե Մակրոն — *Ժորժ Դյումոն*
* Միշել Ֆո — *Աթոս Պեցինի*
* Դենի Մպունգա  —Մադելբո
* Կրիստա Թերե — *Ազել*
* Սիլվեն Դյուեդ — *Լյուսեն Բոմոն*

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
*Պաշտոնական վեբ կայք 
*  (состояние на 21.06.2016)
*  (состояние на 21.06.2016)
*''Marguerite'' на сайте AlloCiné  (состояние на 21.06.2016)

Կատեգորիա:2010-ականների ֆրանսիական ֆիլմեր
Կատեգորիա:2015 դրամա ֆիլմեր
Կատեգորիա:Բելգիական դրամա ֆիլմեր
Կատեգորիա:Իրական դեպքերի հիման վրա նկարահանված ֆիլմեր
Կատեգորիա:Ֆիլմեր Փարիզի մասին
Կատեգորիա:Ֆիլմեր, որոնց գործողությունները տեղի են ունենում 1920-ականներին
Կատեգորիա:Ֆրանսերեն ֆիլմեր
Կատեգորիա:Ֆրանսիական դրամա ֆիլմեր
Կատեգորիա:2015 ֆիլմեր
Կատեգորիա:Ֆիլմեր, որոնց գործողությունները տեղի են ունենում 1921 թվականին
Կատեգորիա:2010-ականների ֆրանսերեն ֆիլմեր
Անդրե Մարկոն

**Անդրե Մարկոն** (, ), թատրոնի, կինոյի և հեռուստատեսության ֆրանսիացի դերասան։

## Կենսագրություն
Անդրե Մարկոն ծնվել է 1948 թվականի հուլիսի 6-ին Սեն-Էտեն քաղաքում (Լուարա դեպարտամենտ, Ֆրանսիա)։ Նա իր դերասանական կարիերան սկսել է 1960-ական թվականների վերջին թատրոնում, որտեղ մինչ այժմ աշխատում է։ Նա խաղացել է Շեքսպիրի, Մոլիերի, Մարիովոյի, Վալերա Նովարինայի և այլնի պիեսների բեմադրություններում։

Կինոյում Անդրե Մարկոն առաջնելույթ է կատարել  1977 թվականին։ Նա խաղացել է հիմնականում դրվագային և օժանդակ դերեր։ Դերասանական գործունեության ընթացքում նա խաղացել է ավելի քան 70 դերերում կինոյում և հեռուստատեսությունում։ Նա նկարահանվել է այնպիսի ռեժիսորների մոտ, ինչպիսիք են՝ Քոլին Սերրոն, Միշել Դևիլը, Ժակ Ռիվետը, Իվ Անժելոն, Օլիվյե Ասայասը, Բերտրան Բոնելոն, Գիյլոմ Գալյենը, Բենուա Ժակոն և այլն։

2016 թվականին Մարկոն գլխավոր դեր է մարմնավորել Կասսավե Ջանոլիի «Մարգարիտա» ֆիլմում, որի համար առաջադրվել է 2016 թվականի «Սեզար» կինոմրցանակին ՝ «Երկրորդ պլանի լավագույն դերասան» անվանակարգում։

Հեռուստատեսության համար Անդրե Մարկոն, ի թիվս այլ բաների, մարմնավորել է իրական պատմական գործիչների, մասնավորապես ՝ Հոնոր դե Բալզակին (տ. «Ժորժ Սադ, ազատ կին», 1994 թվական), Լուի Փաստերա (տ. «Պաստեր, մարդը, ով տեսել է», 2011) և Ֆրանսուա Միտերանդ («Սրբավայր», 2015)։

## Ֆիլմագրություն

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* 
* Մարկոն на сайте AlloCiné

Կատեգորիա:Թատրոնի ֆրանսիացի դերասաններ
Կատեգորիա:Հեռուստատեսային դերասաններ
Կատեգորիա:Սենտ Էտիենում ծնվածներ
Կատեգորիա:Ֆրանսիացի դերասաններ
Կատեգորիա:Ֆրանսիացի կինոդերասաններ
Կատեգորիա:Ֆրանսիացի տղամարդ դերասաններ
Էդվարդ Կրոնջագեր

**Էդվարդ Կրոնջագեր** (, ), ամերիկացի կինոօպերատոր։

## Կենսագրություն
Էդվարդ Կրոնջագերը ծնվել է 1904 թվականի մարտի 21-ին Նյու Յորքում։ Որպես օպերատոր նա իր դեբյուտը կատարել է 1925 թվականին «Կանանց աշխատանքը» վեսթեռն կատակերգության մեջ, ռեժիսոր՝ Գրեգորի Լա Կավայա։ Նա մասնակցել է ավելի քան հարյուր քսան կինոնկարների նկարահանումներին։ Յոթ անգամ առաջադրվել է «Օսկար» մրցանակի, 1944 թվականի երկու անվանակարգերում՝ գունավոր և սև ու սպիտակ ֆիլմերում օպերատորական լավագույն աշխատանքի համար։

Մահացել է 1960 թվականի հունիսի 15-ին Հոլիվուդում։

## Ընտրյալ ֆիլմագրություն
* 1927՝ Թևեր / Wings
* 1931՝ Սիմարրոն / Cimarron
* 1932՝ Կորած հեծելավաշտը / The Lost Squadron
* 1935՝ Ռոբերտա / Robertа
* 1936՝ Տեխասի ռենջերները / The Texas Rangers
* 1937՝ Բարակ սառույց / Thin Ice
* 1941՝ Գիշերային մղձավանջ / I Wake Up Screaming
* 1941՝ Արևային հովտի սերենադ / Sun Valley Serenade
* 1942՝ Տրիպոլիի ափերին / To the Shores of Tripoli
* 1942՝ Մկնորս / The Pied Piper
* 1943՝ Դրախտը կարող է սպասել / Heaven Can Wait
* 1943՝ Ամբողջ հանցախումբը հավաքատեղիում / The Gang's All Here
* 1944՝ Առանձնատուն Ինդիանայում / Home in Indiana
* 1947՝ Անապատի կատաղություն / Desert Fury
* 1950՝ Տունը գետի մոտ / House by the River
* 1953՝ Կորալային խութ / Beneath the 12-Mile Reef

## Անվանակարգեր
* «Օսկար» մրցանակ` լավագույն օպերատորական աշխատանքի համար
** Առաջադրվել է 1931 թվականին «Սիմարրոն» ֆիլմի համար։
** Առաջադրվել է 1941 թվականին՝ «Արևային հովտի սերենադ» սև ու սպիտակ ֆիլմի համար։
** Առաջադրվել է 1942 թվականին՝ Ուիլյամ Վ. Սքոլլի հետ` «Տրիպոլիի ափերին» գունավոր կինոնկարի համար։
** Առաջադրվել է 1942 թվականին՝ «Մկնորս» սև ու սպիտակ ֆիլմի համար։
** Առաջադրվել է 1943 թվականին՝ «Դրախտը կարող է սպասել» գունավոր կինոնկարի համար։
** Առաջադրվել է 1944 թվականին՝ «Առանձնատուն Ինդիանայում» գունավոր կինոնկարի համար։
** Առաջադրվել է 1953 թվականին՝ «Կորալային խութ» գունավոր կինոնկարի համար։

## Ծանոթագրություն

## Արտաքին հղումներ
* Էդվարդ Կրոնջագերը tcm.com կայքում 

Կատեգորիա:Ամերիկացի կինոօպերատորներ
Շառլ Կուապել

**Շառլ Անտուան Կուապել** (, ), ֆրանսիացի նկարիչ։

Անտուան Կուապելի որդին։

## Կենսագրություն և ստեղծագործություն
Նա հոր ուսանողն ու հետևորդն էր։ Պատահականության շնորհիվ նա բարձր պաշտոն և համբավ է շահել 1746 թվականին դառնալով թագավորի առաջին նկարիչը և Գեղանկարչության ակադեմիայի ղեկավարը։ Շառլ Անտուան Կուապելը բազմաթիվ նկարների հեղինակ է, որոնցից ամենահայտնիներն են ՝ «Քրիստոսը Պիղատոսի առաջ ֆիլիպինցիների մոտ» և «Իֆիգենիայի զոհը»։ Նա ստեղծել է մեծ թվով ծաղրանկարներ, որի մի մասը Դոն Կիխոտի ծաղրանկարներն են։ Նա նաև տաղանդավոր էր պոեզիայի բնագավառում։

Իր ստեղծագործությունների մեծ մասը նա փորագրում էր, ինչը մեծ հաճույք էր պատճառում այդ ժամանակվա հանդիսատեսին։ Իր փորագրություններում պատկերված են ծաղրանկարներ, սպասուհիներ և հովիվներ։ Նույնիսկ կատուն կարող էր ստեղծագործության օբյեկտ դառնալ։ Բացի այդ, նա զբաղվել է սրբերի պատկերմամբ։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:18-րդ դարի ֆրանսիացի նկարիչներ
Կատեգորիա:Նկարիչներ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Ֆրանսիացի դիմանկարիչներ
Կատեգորիա:Ֆրանսիացի դրամատուրգներ
Կատեգորիա:Ֆրանսիացի փորագրիչներ
Կատեգորիա:Ֆրանսիացի նկարիչներ
Կատեգորիա:Ֆրանսիացի արվեստագետներ
Կատեգորիա:Ֆրանսիացի գրաֆիկներ
Թոմ Ռիփլի

**Թոմաս Ֆելիքս Ռիփլին** (), Պատրիսիա Հայսմիթի հոգեբանական հանցավոր թրիլերների ցիկլի և դրանց վերաբերյալ մի շարք էկրանավորումների կենտրոնական կերպարը։ Թոմը` էմոցիոնալ և բարոյապես անկայուն անձնավորություն է։

## Կերպար
Գրող Պատրիսիա Հայսմիթը բնութագրել է իր կերպարին հետևյալ կերպ.  «Բարեկիրթ,անբարոյական և վստահություն շահող սերիական մարդասպան` արվեստի նկատմամբ ունեցած կրքով», որը պայքարում է արդարության համար։ Կինոքննադատ Ռոջեր Էբերթը, Ռիփլիին նկարագրել է, որպես. «հմայիչ և կիրթ հրեշ»։ Ըստ Book ամսագրի Թոմ Ռիփլիին զբաղեցրել է 20-րդ դարի լավագույն կերպարների ցանկի 60-րդ հորիզոնականը.:

Ռիփլին` զգայուն և բարդ տղամարդ է, որն ապրում է Ֆրանսիայում սովորական կյանքով։ Ժամանակի մեծ մասը նա զբաղվում է իր պարտեզով, նկարներ է նկարում և օտար լեզուներ է սովորում։ Նրա եկամտի աղբյուրը Ռիչարդ Գրինլիֆի փողերն է, իսկ ավելի ուշ `«Buckmaster Gallery» արվեստի պատկերասրահը, ինչպես նաև նրա կնոջ՝ Էլոիզի հարուստ հորից ստացած միջոցները։ Նա քաղաքավարի և ընկերասեր է։

## Հոգեբանություն
Ռիփլին պատկերված է որպես խիղճ չունեցող մարդ։ Երբեմն նա զղջման զգացողություն է զգում. Օրինակ, ափսոսում է, որ սպանել է Դիկ Գրինլեֆին, քանի որ նա համակրում էր վերջինիս, իսկ Ֆրեդի Մյլզի սպանությունը անվանել է հիմար և անտեղի։ Ամենակարևորը, նա նույնիսկ չի կարող հիշել իր բոլոր զոհերին։

Չնայած դրան, նա հետևում է իր էթիկական նկատառումներին. Ռիպլին նողկալի զգացողություն ունի սպանությունների նկատմամբ, ուստի նա փորձում է խելացիորեն հիմնավորել, թե ինչու է սպանում այս կամ այն մարդուն։ Նա եզրակացնում է, որ միակ բացատրությունը`«անհրաժեշտությունն», ոստիկանության կողմից բացահայտելու վախն է։ Նրան բնութագրում են որպես տիպիկ խանգարումով անձ` խելացի, հաճելի։

Գրող Գրեյ Գուրին, չնայած Ռիփլիի հոգեվիճակի հակումներին, կարծում է. «Նա անբարոյական չէ (չնայած նրան այդպես է նկարագրում կինը` Էլոյիզան), նա գիտի, որ վատ բաներ է անում, և այլոց մեջ ուշադրություն է դարձնում այդ հատկանիշի վրա։ Նա երբեմն խղճի խայթ է զգում։ Նա խանգարված անձ չէ, քանի որ ունակ է զգալու կյանքը և այլոց հույզերը»։

## Թոմ Ռիփլիի զոհերը
Հինգ վեպում Թոմ Ռիփլին անձամբ սպանել է 9 մարդու և ինչ-որ կերպ դարձե լևս չորսի մահվան պատճառը։

## Գրքեր
* 1955 թ. Տաղանդավոր միստր Ռիփլին ()
* 1970 թ.Միստր Ռիփլին հողի տակ ()
* 1974 թ. Ռիփլիի խաղը ()
* 1980 թ. Նա, ով հետևում է միստր Ռիփլիին ()
* 1991 թ. Միստր Ռիփլին ջրի տակ ()

## Ֆիլմեր
* 1960 թ. Պայծառ արևի տակ (Թոմին մարմնավորել է Ալեն Դելոնը)
* 1977 թ. Ամերիկացի ընկերը (Թոմին մարմնավորել Դենիս Հոփեր)
* 1999 թ.՝ տաղանդավոր պարոն Ռիփլի (Թոմին մարմնավորել է Մեթ Դեյմոնը)
* 2002 թ. Ռիփլիի խաղը (Թոմին մարմնավորել է Ջոն Մալկովիչը)
* 2005 թ. Միստր Ռիփլիի վերադարձը (Թոմին մարմնավորել Բարրի Պեպերը)

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Գրական կերպարներ
Կատեգորիա:Գրական չարագործներ
Կատեգորիա:Հորինված հանցագործներ
Կատեգորիա:Հորինված տղամարդիկ
Կատեգորիա:Ֆիլմերի հերոսներ
Բուկովսկի (ֆիլմ, 2003)

**«Բուկովսկի»** (), Ջոն Դալագանի վավերագրական ֆիլմը, որը պատմում է գրող և հակապատմական բանաստեղծ Չարլզ Բուկովսկու կյանքի և ստեղծագործության մասին։ Ֆիլմի պրեմիերան կայացել է 2003 թվականին՝ Պարկ-Սիթիում տեղի ունեցած «Սանդենս» 19-րդ կինոփառատոնի ժամանակ։

## Համառոտ ակնարկ
«Բուկովսկի» ֆիլմը հեռուստադիտողին ներկայացնում է երբեմն մռայլ, հաճախ անարգող, միաժամանակ մարդկային, սարսափելի և ուրախ արտիստի «դիմանկարը»։ Ֆիլմը ներառում է Չարլզ Բուկովսկու արխիվային նյութերը՝ նրա բանաստեղծական ընթերցումների ձայնագրությունները, գերմանական և բելգիական հաղորդումների հեռուստահաղորդավարների հետ զրույցները, սև-սպիտակ ֆիլմերը, որոնք նկարահանել է գրողի ընկեր Թեյլոր Հեքֆորդը։

Ժապավենը լրացնում են բանաստեղծի ընտանիքի՝ կնոջ՝ Լինդա Լիի և դստեր՝ Մարինայի, նրա բազմաթիվ ընկերների՝ կենսագիր Նիլի Չերկովսկու, ռեժիսոր Բարբե Շրյոդերի, հրատարակիչ Ջոն Մարտինի, նկարիչ Ջեք Միշլինի, դերասաններ Հարի Դին Սթենթոնի և Շոն Փենի, ինչպես նաև այն մարդկանց հետ, որոնք իրենց վրա զգացել են Բուկովսկու ստեղծագործության ազդեցությունը՝ հեղինակ-կատարող Թոմ Ուեյթսի և U2 երաժշտական խմբի անդամ Բոնոյի հետ հարցազրույցները։

Ռեժիսոր Ջոն Դալագանի յոթամյա աշխատանքի պտուղը դարձել է պաշտամունքային գործչի մասին առավելագույնս ճշմարիտ պատմությունը․ նրա ծանր մանկությունը, հետպատերազմյան Ամերիկայի դեգերումները և հոգնեցուցիչ աշխատանքը, փոքրիկ ամսագրերի համար մի քանի հարյուր ստեղծագործություններ գրելը մշտական հրատարակչի անհերքելի որոնման մեջ, նրա հակասական բնույթը և կանանց հետ բարդ հարաբերությունները։ Չարլզ Բուկովսկին լեգենդ է դարձել իր «թուլության» շնորհիվ։

## Քննադատություն
Ռոջեր Էբերթը, որը անձամբ էր ճանաչում գրողին, դրական է արտահայտվել ֆիլմի մասին․ «Ֆիլմը արժեքավոր է նրանով, որ ձայն է հաղորդում նրա աշխատանքներին։ Բուկովսկու մահվանից անցել է տասը տարի, և նա, կարծես, հիշվում է, եթե ոչ հավերժ, ապա ավելի շատ, քան նրա ժամանակակիցներից շատերը»։ Entertainment Weekly-ի գրախոս Օուեն Գլայբերմանը գրել է. «Born into This-ի ուժը, որը հիանալի կերպով հավաքված է ռեժիսոր Ջոն Դալագանի հետ զրույցներից, որոնք ձայնագրվել են եվրոպական հեռուստատեսության համար։ Ֆիլմը ցույց է տալիս Բուկովսկու վարպետության ողջ մեծությունը, ավելի մեծ, քան թվում էր, թե նրա ծույլ հետույքը կարող էր առաջարկել նրան»։

The Village Voice-ի մեկնաբան Մարկ Հոլքոմբը նշել է. «Չարլզ Բուկովսկին, սովորական պաշտամունքային գրող չէր, և Ջոն Դալագանն իր խորը և անդիմադրելի Bukowski: Born Into This-ն վավերագրական ֆիլմում արել է վստահելի աշխատանք»։ Dallas Observer-ի թղթակից Ռոբերտ Վիլոնսկին ավելացրել է. «*Bukowski: Born Into This*-ը հավաքել է իր բոլոր հին ընկերներին և երկրպագուներին, որպեսզի նրանք կիսվեն իրենց փորձառություններով, բայց ամենից շատ նա թույլ է տալիս պատմել հանգուցյալին, արխիվային կադրերում, որոնք նրան կարծես թե ավելի կենդանի են դարձնում հիմա, երբ նա դարձել է բոլորի սիրելի ուրվականը, որն այլևս չի կարող վնասել որևէ մեկին, հատկապես իրեն»։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:2003 ֆիլմեր
Կատեգորիա:Ամերիկյան վավերագրական ֆիլմեր