Պիետրո Վերխովոդ

**Պիետրո Վերխովոդ** (, ), իտալացի ֆուտբոլիստ, կենտրոնական պաշտպան, կարիերան ավարտելուց հետո՝ մարզիչ։ Իտալիայի հավաքականիխաղացող, աշխարհի երեք առաջնությունների մասնակից (1982, 1986, 1990)։

1982 թվականի աշխարհի չեմպիոն, Չեմպիոնների լիգայի հաղթող 1995/96, Գավաթակիրների գավաթակիր 1989/90, Իտալիայի կրկնակի չեմպիոն, Իտալիայի գավաթի քառակի հաղթող։

1991 թվականին պարգևատրվել է «Իտալիայի Հանրապետությանը մատուցած ծառայությունների համար» շքանշանով։

## Գրականութուն
Պիետրոն ուկրաինական արմատներ ունի։ Ծնվել է Ստարոբելսկում (Ուկրաինական ԽՍՀ)՝ խորհրդային ռազմագերի Իվան Լուկյանովիչ Վերխովոդի (ծնված 1914 թվականին) ընտանիքում, որը Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի ավարտից հետո հաստատվել է Իտալիայում: Երեսունականների սկզբին՝ զանգվածային սովի ժամանակ, Իվան Վերխովոդը աշխատանքի է անցել Ենակիևոյի (այն ժամանակ՝ Ռիկովո) մետալուրգիական գործարանում։ Կարմիր բանակ զորակոչվելուց հետո կռվել է Ֆինլանդիայում և Լեհաստանում, իսկ 1941 թվականի հուլիսին գերի է ընկել Բեսարաբիայի համար մղվող մարտերում։ Գերությունից փախչելուց հետո Իվան Վերխովոդը չի վերադարձել Խորհրդային Միություն։

Ֆուտբոլով սկսել է զբաղվել մանկուց, խաղացել է «Ռոմանեզե» սիրողական ակումբում։ 1976 թվականին նորամուտը նշել է «Կոմոյի» կազմում, որը հանդես է եկել իտալական ֆուտբոլի Բ Սերիայում։ 1980 թվականին «Կոմոն» անցել է Ա Սերիա։ 1981-ից 1982 թվականների մրցաշրջանում Վերխովոդը, արդեն «Սամպդորիայի» խաղացող լինելով, վարձավճարով հանդես եկավ «Ֆիորենտինայում», որը մրցաշրջանի արդյունքում գրավեց երկրորդ տեղը: Հաջորդ մրցաշրջանը Պիետրոն կրկին վարձավճարով է անցկացրել «Ռոմայում», «ջալլոռոսսիի» հետ հաղթել է Սերիա A-ում և ճանաչվել այդ մրցաշրջանի լավագույն խաղացող:

Դրանից հետո Վերխովոդը սկսել է խաղալ «Սամպդորիայում» և 12 տարի եղել է ջենովական ակումբի հիմնական կազմի խաղացող։ «Սամպդորիայի» հետ Պիետրոն երկրորդ անգամ դարձավ Իտալիայի չեմպիոն, չորս անգամ նվաճեց Իտալիայի գավաթը, մեկ անգամ սուպերգավաթը և մեկ անգամ գավաթների գավաթը: Հենց այս թիմի կազմում խաղալու համար էր, որ նա ստացավ «Ցար», «Սամպդորիայի Գլադիատոր» մականունները։

1995 թվականին 36 տարեկան Վերխովոդը տեղափոխվել է «Յուվենտուս», դարձել Իտալիայի սուպերգավաթակիր  (1:0 «Պարմայի» դեմ խաղում), իսկ մրցաշրջանի ավարտին հաղթել է ՈՒԵՖԱ Չեմպիոնների Լիգայում (հաղթանակ հետխաղյա 11-մետրանոցներով «Այաքսի» նկատմամբ)։ Հաջորդ մրցաշրջանը Պիետրոն անցկացրել է «Միլանում», բայց 1995-ից 1996 թվականների մրցաշրջանում չեմպիոն դառնալուց հետո 1996-ից 1997 թվականների մրցաշրջանն ավարտել են 11-րդ տեղում։ Այդ պատճառով հաջորդ մրցաշրջանը Վերխովոդը խաղացել է արդեն «Պյաչենցայում», որը պայքարել է Սերիա Ա-ում մնալու համար։ Վերխովոդը դարձավ Ա Սերիայի պատմության մեջ առաջին դաշտային խաղացողը, որը խաղադաշտ դուրս եկավ 41 տարեկանում (2007 թվականին Վերխովոդի դաշտային խաղացողների ռեկորդը 15 օրով գերազանցեց Ալեսանդրո Կոստակուրտան)։  Իր կարիերայի ավարտի պահին Վերխովոդը, որն անցկացրել է 562 հանդիպում Ա Սերիայում, զբաղեցրել է երկրորդ տեղը՝ 8 խաղ հետ մնալով դարպասապահ Դինո Ձոֆից (2024 թվականի սկզբին Վերխովոդը զբաղեցնում է ութերորդ տեղը Ա Սերիայում հանդիպումների քանակով և չորրորդը դաշտային խաղացողների շարքում)։ 2003 թվականի ապրիլի 1-ին իտալական մամուլը կատակեց ընթերցողների հետ՝ տեղեկացնելով, որ Վերխովոդը վերադառնում է մեծ ֆուտբոլ՝ ռեկորդը գերազանցելու համար։

Իտալիայի հավաքականում Վերխովոդը նորամուտը նշել է 1981 թվականի հունվարի 6-ին հոլանդացիների դեմ ընկերական խաղում։ Հաջորդ երկու տարիներին Պիետրոն կանչվեց հավաքական, բայց խաղադաշտ դուրս չեկավ։ 1982 թվականին Իտալիան հաղթել է աշխարհի առաջնությունում, սակայն Վերխովոդը մնացել է պահեստայինների նստարանին։ Պիետրոն հավաքականի հիմնական ֆուտբոլիստ է դարձել 1983 թվականից և այդ պաշտոնին է մնացել մինչև 1993 թվականը, երբ որոշում է կայացրել ավարտել ելույթները ազգային թիմում: 1984 թվականին Լոս Անջելեսի օլիմպիական խաղերում եղել է օլիմպիական հավաքականի կազմում (4-րդ տեղ)։

## Վիճակագրություն
### Ակումբային հանդիպումներ

### Հանդիպումներ ազգային հավաքականում

**Ընդհանուր՝ 45 հանդիպում / խփված գոլեր՝ 2, հաղթանակներ՝ 25, ոչ-ոքի՝ 12, պարտություններ՝ 8** — eu-football.info

### Մարզչական

## Ձեռքբերումներ
### Թիմային

#### Ակումբներում
* Չեմպիոնների լիգայի հաղթող՝ 1995/96 թթ
* Գավաթակիրների գավաթակիր ՝ 1989/90 թթ
* Իտալիայի չեմպիոն ՝ 1982/83, 1990/91 թթ
* Իտալիայի գավաթակիր՝ 1984/85, 1987/88, 1988/89, 1993/94 թթ.
* Իտալիայի սուպերգավաթի հաղթող՝ 1991, 1995 թթ

#### Ազգային հավաքականում
* Աշխարհի չեմպիոն: 1982 թվական
* Աշխարհի առաջնության բրոնզե մեդալակիր՝ 1990 թվական

### Անձնական
* Guerin Sportivo Իտալիայի տարվա լավագույն ֆուտբոլիստ ՝ 1984 թ
* Gaetano Scirea մրցանակի դափնեկիր՝ 1995 թ

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Статья на сайте Чемпионат.ру
* Первопроходец Пьетро Верховод
* Сын советского солдата, выигравший в футболе всё — Sports.ru

Կատեգորիա:Իտալացի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Իտալիայի հավաքականի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Ֆուտբոլի պաշտպաններ
Կատեգորիա:Յուվենտուսի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Իտալացի ֆուտբոլային մարզիչներ
Կատեգորիա:Ֆիորենտինայի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Սամպդորիայի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Միլանի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Ռոմայի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Կոմոյի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Ֆուտբոլի աշխարհի չեմպիոններ
Կատեգորիա:Պիաչենցայի ֆուտբոլիստներ