Օլգա Պրեոբրաժենսկայա

**Օլգա Իոսիֆովնա Պրեօբրաժենսկայա** (, ), ռուսական բալետի պարուհի և մանկավարժ, 1902-1920 թվականներին եղել է Մարիինյան թատրոնի պրիմա բալերինա։ Կայսերական թատրոնների վաստակավոր արտիստ։

## Կենսագրություն
1879 թվականին ընդունվել է Կայսերական թատերական ուսումնարան, որտեղ սովորել է ուսուցիչներ Նիկոլայ Լեգատի և Էնրիկո Չեկետտիի մոտ։ Նրա ուսուցիչներից են եղել նաև Եկատերինա Վազեմը և Քրիստիան Յոհանսոնը։ Չնայած ֆիզիկական թերություններին, նա ավելի կազդուրվել է Մարիուս Պետիպայի, Լև Իվանովի և Աննա Իոհանսոնի ղեկավարությամբ մարզվելու շնորհիվ։ Նա բնականից գեղեցիկ և տպավորիչ էր, ինչի շնորհիվ կարողացավ նոր շունչ հաղորդել «ծեծված» երգացանկին և ցուցադրել պարուհու ցանկալի քնքշություն ու նրբագեղություն։ Ավարտելուց հետո ընդունվել է Մարիինյան թատրոն, որտեղ Մաթիլդա Կշեսինսկայան դարձել է նրա հիմնական մրցակիցը։ 1895 թվականից շրջագայել է Եվրոպայում և Հարավային Ամերիկայում, հաջողությամբ ելույթներ ունեցել «Լա Սկալա» թատրոնում։ 1900 թվականին դարձել է Մարիինյան թատրոնի պրիմա-բալերինան։ Բեմը թողել է 1920 թվականին։

Մանկավարժական գործունեությունը սկսել է 1914 թվականին։ 1917-1921 թվականներին ղեկավարել է Մարիինյան թատրոնի օպերային թատերախմբի պլաստիկայի դասարանը, ինչպես նաև դասավանդել Պետրոգրադի պարարվեստի ուսումնարանում և Ակիմ Վոլինսկու անվան ռուսական բալետի դպրոցում։ 1921 թվականին արտագաղթել է Խորհրդային Ռուսաստանից։ Սկզբում դասավանդել է Բեռլինում, հետո տեղափոխվել է Միլան։ 1921 թվականին դարձել է Լա Սկալայի թատերական բալետի դպրոցի տնօրեն, որը վերաբացվել է Արտուրո Տոսկանինիի շնորհիվ (այն չի գործել 1917 թվականից)։

1923 թվականից բնակվել է Փարիզում, Կլիշի հրապարակի շրջանում՝ Դուէ փողոցի № 69 տանը, բացել է բալետային ստուդիա, որտեղ երկար տարիներ դասավանդել է։ Դասավանդել է նաև Լոնդոնում և Բուենոս Այրեսում։ Որպես մանկավարժ՝ խիստ է վերաբերվել իր աշակերտներին, որոնց վկայությամբ նա հաճախ է բղավել իրենց վրա ստուդիայում, բայց հիշաչար չի եղել, այլ շատ բարի (հաճախ ուսման վարձ չի վերցրել իր աղքատ, բայց տաղանդավոր աշակերտներից)։ 1960 թվականին թողել է մանկավարժական գործունեությունը։

Նրա գլխավոր դերերգերից են՝ Աննան, Վեներան և Իզորան (Կապույտ մորուք), Կոլոմբինան և Դրաժեի փերին (Մարդուկ-Ջարդուկը), Գուլնարան (Կորսարը), Թիթեռը (Թիթեռի քմահաճույքները), Թերեզան (Հեծելազորի հանգրվանը), Սվանիլդան (Կոպելիա), Գալատեան ( Ացիս և Գալատեա), Քլոեն (Ամուրի զոհերը), Լիզան (Զուր զգուշավորություն), Փողոցային պարուհին և Մերսեդեսը («Դոն Կիխոտ»), Ժիզելը («Ժիզել»), Օդետա - Օդիլիան («Կարապի լիճ»), Սպիտակ կատուն և Ավրորան («Քնած գեղեցկուհին»), Իզաբելլան («Դամիսի փորձությունը»), Կոլոսը ( «Տարվա եղանակները»), Ռայմոնդան («Ռայմոնդա»), Բեբեի տիկնիկը և տիկնիկների փերին («Տիկնիկների փերի»), Արքունի տիկինը («Կոշկավոր կատուն»), Անժելիկան («Վառ կարմիր ծաղիկը)», Նիրիտին («Թալիսման»)։ Ունեցել է մեծ համերգային երգացանկ։

Օլգա Իոսիֆովնան մահացել է 1962 թվականին։ Թաղված է Սենտ-Ժենեվեվ-դե-Բուա գերեզմանատանը։

## Աշակերտներ

* Ալբերտո Ալոնսո
* Մորիս Բեժար 
* Իրինա Բարոնովա
* Ալան Բերգման
* Մարգարետ Վալման
* Նինա Վիրուբովա
* Տատյանա Գզովսկայա (Սանկտ Պետերբուրգում)
* Մաինա Գիլգուդ
* Սերժ Գոլովին
* Ալեքսանդրա Դանիլովա
* Ադամ Դարիուս
* Վլադիմիր Դոկուդովսկի
* Վերա Զորինա
* Յուրի Զորիչ (ինը ամիս, տասնչորս տարեկան հասակում)
* Ալեքսանդր Կալյուժնի
* Հելեն Կիրսովա
* Միլորադ Միշկովիչ
* Նադյա Ներինա
* Ելիզավետա Նիկոլսկայա
* Նիկոլայ Օրլով
* Բելինդա Ռայտ
* Տատյանա Ռյաբուշինսկայա
* Ժորժ Սկիբին
* Վլադիմիր Սկուրատով
* Դանիել Շպյորրի
* Նինա Տիխոնովա
* Տամարա Տումանովա
* Մարգո Ֆոնտեյն
* Լյուդմիլա Չերինա
* Թամարա Չինարովա
* Անդրե Էգլևսկի
* Իգոր Յուշկևիչ
* Նինա Յուշկևիչ

## Գրականություն
* 
* Петер Анастос. Разговор с Тамарой Тумановой (A conversation with Tamara Toumanova. by Peter Anastos. Ballet review. v 11, no 4, Winter 1984, p 33-57.) http://az.lib.ru/t/tumanowa_t_w/text_03_razgovor_s_tamaroy_tumanovoy.shtml

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* 
* Биография Ольги Преображенской // сайт «Культура России»
* Ведерникова М. А. Ольга Иосифовна Преображенская как выдающийся педагог классического танца XX в. // Ярославский педагогический вестник, 2011, № 1 — Том I (Гуманитарные науки), cтр. 244—246

Կատեգորիա:Կայսերական թատրոնների վաստակավոր արտիստներ
Կատեգորիա:Ռուս պարուհիներ
Կատեգորիա:Ռուս մանկավարժներ
Կատեգորիա:Պարուսույցներ
Կատեգորիա:Ռուս բալերինաներ
Կատեգորիա:Երկարակյացներ