open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Կեսարի ալգորիթմ

մինի|Կեսարի ալգորիթմում  այբուբենի յուրաքանչյուր տառ ներկայացվում է նույն այբուբենի մեկ այլ տառով, որը զետեղված է 3 դիրք այն կողմ։
**Կեսարի ալգորիթմ**, գաղտնագրման ալգորիթմներից առավել հնագույն օրինակներից մեկը, որը հիմնվում է մի գաղտնագրի վրա, որը օգտագործվել է դեռևս Հուլիոս Կեսարի կողմից և ստացել է նրա անունը։

Այս գաղտնագրում այբուբենի յուրաքանչյուր տառ ներկայացվում է նույն այբուբենի մեկ այլ տառով, որը զետեղված է 3 դիրք այն կողմ։ Օրինակ անգլերենի այբուբենի համար D տառը ներկայացվում է A տառով, E տառը՝ B տառով և այսպես շարունակ։ Չնայած Կեսարն օգտագործում էր տեղաշարժ 3-ով, նույնատիպ արդյունք կարելի է ստանալ օգտագործելով 1-ից մինչև 25 ցանկացած տեղաշարժ։ Բանալիների քանակը 25 է։ Կոտրել հնարավոր է հատարկման եղանակով։ Գաղտնագրման և վերծանման համար օգտագործվել են տարբեր շառավիղներով շրջաններ, որոնք ունեն միևնույն առանցքը և պտտվում են մեկը մյուսի նկատմամբ։

## Գրականություն
* David Kahn, *The Codebreakers – The Story of Secret Writing,* Revised ed. 1996. ISBN 0-684-83130-9.
* F.L. Bauer, *Decrypted Secrets,* 2nd edition, 2000, Springer. ISBN 3-540-66871-3.
* Chris Savarese and Brian Hart, *[http://www.cs.trincoll.edu/~crypto/historical/caesar.html The Caesar Cipher] *, 1999

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Գաղտնագրություն
Կատեգորիա:Հին Հռոմ
Կատեգորիա:Խմբերի տեսություն
Լորենս

**Լորենս** (ֆրանսերեն` Laurence)` լատինական ծագումով Լավրենտիոս, Լավրենտ անվան ֆրանսիական տարբերակներից մեկն է։ Հարկավոր է չշփոթել անգլերեն Լոուրենս ձևի հետ։ 
## Անունը կրողները
* **[[Լորենս Սթեռն]]** (1713-68 թթ.) •Laurence Sterne• անգլիացի արձակագիր
* **[[Լոուրենս Օլիվիե|Լորենս Օլիվյե]]** (1907-89 թթ.) •Laurence Kerr Olivier• բրիտանացի դերասան, ռեժիսոր և պրոդյուսեր

## Ծանոթագրություններ
Պոլ Դիրակ

**Պոլ Ադրիեն Մորիս Դիրակ** (, ), անգլիացի ֆիզիկոս, տեսաբան, քվանտային մեխանիկայի հիմնադիրներից։ Լոնդոնի թագավորական ընկերության անդամ (1930 թ.)։ Մի շարք երկրների ակադեմիաների և գիտական ընկերությունների, այդ թվում նաև ՍՍՀՄ ԳԱ 1931 թվականից արտասահմանյան անդամ։

## Կենսագրություն
Դիրակ Պոլ Ադրիեն Մորիսը ծնվել է 1902 թ. օգոստոսի 8-ին Բրիստոլ քաղաքում։ Սովորել է Բրիստոլի, ապա Քեմբրիջի համալսարաններում ավարտել է 1924 թվականին։ 1932 թվականից Քեմբրիջի համալսարանի պրոֆեսոր։ Դիրակը կառուցել է քվանտային մեխանիկայի, այսպես կոչված, ձևափոխությունների տեսությունը 1926-1927 թթ., մշակել է ճառագայթման քվանտային տեսության հիմունքները։ Էնրիկո Ֆերմիի հետ մեծ ավանդ է ներդրել քվանտային վիճակագրության բնագավառում (Ֆերմի-Դիրակի վիճակագրություն), մասնավորապես պարզել բաշխման վիճակագրական բնույթի և ալիքային ֆունկցիայի սիմետրիայի հատկությունների կապը 1925 թվականին։ 1928 թվականին ստեղծել է էլեկտրոնի շարժման ռելյատիվիստական տեսությունը, որը հնարավորություն տվեց բացատրել մի շարք ֆիզիկական երևույթներ և կանխատեսել պոզիտրոնի գոյությունը։ Դաշտի քվանտային տեսության տարբեր բնագավառներին են նվիրված նաև Դիրակի մի շարք ուրիշ աշխատանքներ, նա առաջինն է կիրառել երկրորդային քվանտացման մեթոդը 1927 թվականին, որը հետագայում լայն տարածում գտավ տեսական ֆիզիկայում։ Դիրակը Էրվին Շրյոդինգերի հետ 1933 թ. արժանացել է Նոբելյան մրցանակի՝ քվանտային մեխանիկայի վերաբերյալ աշխատությունների և էլեկտրոնային տեսության զարգացման համար։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Անգլիացի ֆիզիկոսներ
Կատեգորիա:Անգլիացի մաթեմատիկոսներ
Կատեգորիա:Մաթեմատիկոսներ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Անգլիացի նոբելյան մրցանակակիրներ
Կատեգորիա:Քեմբրիջի համալսարանի շրջանավարտներ
Կատեգորիա:20-րդ դարի ֆիզիկոսներ
Կատեգորիա:Տեսական ֆիզիկոսներ
Կատեգորիա:Անգլիացի գիտնականներ
Կատեգորիա:Անգլիացի ճարտարագետներ
Կատեգորիա:Ակադեմիկոսներ
Կատեգորիա:ԱՄՆ-ի գիտությունների ազգային ակադեմիայի արտասահմանյան անդամներ
Կատեգորիա:ԱՄՆ-ի գիտությունների ազգային ակադեմիայի անդամներ
Կատեգորիա:ԽՍՀՄ ԳԱ թղթակից անդամներ
Կատեգորիա:ԽՍՀՄ ԳԱ արտասահմանյան անդամներ
Կատեգորիա:Ամերիկյան փիլիսոփայական ընկերության անդամներ
Կատեգորիա:Բրիտանացի նոբելյան մրցանակակիրներ
Կատեգորիա:Հունգարիայի գիտությունների ակադեմիայի անդամներ
Կատեգորիա:Ամերիկայի արվեստների և գիտությունների ակադեմիայի անդամներ
Կատեգորիա:Ֆրանսիայի գիտությունների ակադեմիայի անդամներ
Կատեգորիա:Բրիտանական ակադեմիայի անդամներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի ԳԱ թղթակից անդամներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գիտությունների ակադեմիայի անդամներ
Կատեգորիա:Լեոպոլդինայի անդամներ
Տատիկ բոլորի համար (ֆիլմ)

**Տատիկ բոլորի համար**, գեղարվեստական ֆիլմ, նկարահանվել է 1987 թվին «Վրաստան-կինո» կինոստուդիայում։

## Սյուժե
Մանկական պարային անսամբլը մեկնում է Փարիզ համաշխարհային մրցույթին։ Պարողներից մեկի տատիկը պետք է ուղեկցեր նրանց։

## Դերերում

Կատեգորիա:1980-ականների ռուսերեն ֆիլմեր
Կատեգորիա:1987 ֆիլմեր
Կատեգորիա:«Վրացֆիլմ» ստուդիայի ֆիլմեր
Կատեգորիա:Խորհրդային ֆիլմեր
Կատեգորիա:Նանա Դվալիշվիլիի ֆիլմեր
Կապի թանգարան (Երևան)

**Կապի թանգարան**, կապի առաջին թանգարանը Հայաստանում, հիմնադրվել է 2012 թվականին։

## Պատմություն
Կապի թանգարանը հիմնադրվել է 2012 թվականին։ Բացման պաշտոնական արարողությանը ներկա էին ՀՀ տրանսպորտի և կապի նախարարի տեղակալ Անդրանիկ Ալեքսանյանը, «ՎիմպելԿոմ» ընկերության ղեկավարությունը ի դեմս ԱՊՀ երկրներում բիզնեսի զարգացման գծով փոխնախագահ Դմիտրի Կրոմսկիի, հանրային ծառայությունները կարգավորող հանձնաժողովի անդամ Սամվել Արաբաջյանի, ՌԴ դեսպան Վյաչեսլավ Կովալենկոն, Առևտրաարդյունաբերական պալատի և տեղեկատվական տեխնոլոգիաները ներկայացնող ընկերությունների ներկայացուցիչներ։

## Ցուցադրություն
Կապի թանգարանում ներկայացված են հեռախոսային կապի և «ԱրմենՏել» ընկերության զարգացման պատմությանը վերաբերող նյութեր, ինչպես նաև Հայաստանում ներդրված կապի ժամանակակից տեխնոլոգիաների ցուցանմուշներ։ Թանգարանում ներկայացված ցուցանմուշները հնարավորություն են ընձեռում այցելուներին ծանոթանալ Հայաստանում հեռահաղորդակցության տեխնոլոգիաների զարգացման պատմության հետ, ինչպես նաև իմանալ աղետի գոտում կապի վերականգնման գործընթացում հայ կապավորների ունեցած ներդրման մասին։

## Հասցե
Թանգարանը գտնվում է Երևանում, Ազատության պողոտայի 24/1 հասցեում։

## Պատկերասրահ

Analog_ATCs.jpg
Digital_ATC.jpg
Analog ATC.jpg
Old telephones and very first types of ATCs.jpg
Various types of telephones.jpg
Hystorical telephone box of Armenian USSR period.jpg 
Codes for ArmenTel Mobile network.jpg
Mobile Network Station.jpg
Different types of analog ATCs.jpg
Mobile phones developement and SIM cards of ArmenTel CJSC.jpg


## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:2012 հիմնադրումներ Երևանում
Կատեգորիա:2012 հիմնադրված թանգարաններ
Կատեգորիա:Երևանի թանգարաններ
Կատեգորիա:Կապի թանգարաններ
Դոնոր

**Դոնոր** (լատ․ donor — նվիրում եմ) անձ, որը հիվանդին (ռեցիպիենտին) է տալիս իր արյունը՝ ներարկելու, հյուսվածքները (օրինակ, մաշկը) կամ օրգանը (օրինակ` երիկամը) պատվաստելու համար։ Դոնորությունը կամավոր է։ Դոնորներ կարող են դառնալ հատուկ բժշկական քննության ենթարկված առողջ, ֆիզիկապես լիարժեք, 18 տարեկանից ոչ ցածր անձինք։

Հայաստանում, որպես արյան դոնոր, տարեկան հանդես է գալիս շուրջ 15 հազար մարդ, բայց դոնորական արյան պահանջն ամբողջությամբ բավարարելու համար անհրաժեշտ է, որպեսզի բնակչության 2%-ը լինի արյան դոնոր։ Կարևոր պայման է հանդիսանում նաև քաշը. տղաները հագուստով պետք է կշռեն առնվազն 65, աղջիկները՝ 55 կիլոգրամ։
 
## Արյան դոնոր
Հունիսի 14-ը Արյան դոնորի համաշխարհային օրն է։ Ողջ աշխարհում արյան դոնորությունը համարվում է բարեգործություն։ Գոյություն ունեն արյան դոնորության մշտական և ժամանակավոր բացառություններ։ Ժամանակավոր բացառված է արյուն վերցնել հղիության, մաշկի և լորձաթաղանթի հետ կատարված միջամտության, ականջի բլթակի ծակելու, ասեղնաբուժության, ջերմության բարձրացման, դեղորայքների ընդունման դեպքերում։ Մշտապես հակացուցվում են սրտանոթային, հոգեկան, ուռուցքային հիվանդությունների, սիֆիլիսի, ՄԻԱՎ-ի և այլ դեպքերում։

Կատեգորիա:Բարեգործություն
Կատեգորիա:Տրանսպլանտոլոգիա
Պենիաֆլոր դե Օրնիխա

մինի|աջից

**Պենիաֆլոր դե Օրնիխա** () մունիցիպալիտետ Իսպանիայում։ Գտնվում է Վալիադոլիդ պրովինցիայում (Կաստիլիա և Լեոն ինքնավար համայնքում)։ Տարածքը կազմում է 66,43 կմ2։ Բնակչությունը՝ 350 մարդ (2010 թվականի տվյալներով)։ Պրովինցիայի վարչական կենտրոնից գտնվում է 27 կմ հեռավորության վրա։

Կատեգորիա:Իսպանիայի բնակավայրեր
Կատեգորիա:Կաստիլիա և Լեոնի բնակավայրեր
Կատեգորիա:Վալյադոլիդ պրովինցիայի բնակավայրեր
Պոսալ դե Գալյինաս

**Պոսալ դե Գալյինաս** (իսպ.՝ Pozal de Gallinas), մունիցիպալիտետ Իսպանիայում։ Մտնում է Վալիադոլիդ պրովինցիայում (Կաստիլիա և Լեոն ինքնավար համայնքում)։ Մունիցիպալիտետը գտնվում է *Տիեռա դե Մեդինա* շրջանում։ Տարածքը կազմում է 35,20 կմ2։ Բնակչությունը՝ 535 մարդ (2010 թվականի տվյալներով)։ Պրովինցիայի վարչական կենտրոնից գտնվում է 51 կմ հեռավորության վրա։

## Արտաքին հղումներ
* Посаль-де-Гальинас

## Նկարներ

Iglesia-pozal-de-gallinas-by chefo.jpg
Ermita-pozal-de-gallina.jpg
Torrejon-pozal-de-gallinas-.jpg
Abrevadero-pozal-de-gallina.jpg
Virgen-de-la-Estrella por Chefo.jpg
Pozal-de-gallinas by chefo.jpg


Կատեգորիա:Իսպանիայի բնակավայրեր
Կատեգորիա:Կաստիլիա և Լեոնի բնակավայրեր
Կատեգորիա:Վալյադոլիդ պրովինցիայի բնակավայրեր
Ֆարո

**Ֆարո** (պորտուգալերեն` Faro),  նավահանգստային քաղաք Պորտուգալիայի հարավում, նույնանուն մարզի և Ալգարվե պատմական շրջանի կենտրոնը։ Ըստ 2011 թ մարդահամարի տվյալների` բնակչությունը կազմում է 64 560 մարդ։ Քաղաքն ունի համալսարան, օդանավակայան, նավահանգիստ, 30 000 նստատեղ ունեցող մարզադաշտ, որտեղ 2004 թ. անկացվել են Եվրո 2004-ի մի քանի հանդիպումներ։ thumb||ձախից|«Ալգարվե մարզադաշտ»Քաղաքում անցկացվում են նաև մոտոցիկլային սպորտի խոշոր մրցումներ։ Քաղաքի տոնը նշվում է սեպտեմբերի 7-ին։

## Պատմություն
Հռոմեական կայսրության ժամանակաշրջանում այս վայրում հիմնվում է Օսսոնոբա նավահանգստային խոշոր քաղաքը։ Հետագայում այն անցնում է մավրիտանցի և արաբ նվաճողների տիրապետության տակ։ XIII դարում քաղաքն ազատագրվում է Պորտուգալիայի թագավոր Աֆոնսու III ի կողմից։ Ֆարոն խիստ տուժել է 1722 և 1755 թ. տեղի ունեցած երկրաշարժերից։ Դրանից հետո քաղաքը սկսում է զարգանալ և ներկայումս համարվում է Ալգարվե շրջանի կենտրոնը։

## Տնտեսություն
Քաղաքի տնտեսությունը հիմնականում հիմնված է տուրիզմի վրա։ Տարվա ընթացքում այն ընդունում է շուրջ 5 միլիոն զբոսաշրջիկ։ Ֆարոն հայտնի է նաև կերակրի աղի արտադրությամբ։

## Լուսանկարներ

 Image:MarinaFaro.JPG| Նավահանգիստ
 Image:MisericordiaFaro.JPG|Եկեղեցի-հիվանդանոց
 Image:FaroArch.jpg|Ֆարոյի փողոցներից
 Image:CamaraMunicipalFaro.JPG|Ֆարոյի քաղաքապետարանը
 Image:FaroCathedral.jpg|Ֆարոյի մայր տաճարը
 Image:FaroSquare.jpg|Հրապարակ քաղաքի կենտրոնում
 File:Фару интерьер.jpg|Ֆարոյի տաճարի ներքին հարդարանքը


Կատեգորիա:1266 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր
Կատեգորիա:Պորտուգալիայի քաղաքներ
Պինիա դե Էսգևա

**Պինիա դե Էսգևա** (իսպ.՝ Piña de Esgueva), մունիցիպալիտետ Իսպանիայում։ Գտնվում է Վալիադոլիդ պրովինցիայում (Կաստիլիա և Լեոն ինքնավար համայնքում)։ Մունիցիպալիտետը գտնվում է *Պարամոս-դել-Էսգևա* շրջանում։ Տարածքը կազմում է 29,82 կմ2։ Բնակչությունը՝ 352 մարդ (2010 թվականի տվյալներով)։ Պրովինցիայի վարչական կենտրոնից գտնվում է 28 կմ հեռավորության վրա։

## Արտաքին հղումներ
* Ayuntamiento de Piña de Esgueva 

Կատեգորիա:Իսպանիայի բնակավայրեր
Կատեգորիա:Կաստիլիա և Լեոնի բնակավայրեր
Կատեգորիա:Վալյադոլիդ պրովինցիայի բնակավայրեր
Էռին դե Կամպոս

**Էռին դե Կամպոս** (իսպ՝. Herrín de Campos), մունիցիպալիտետ Իսպանիայում։ Գտնվում է Վալիադոլիդ պրովինցիայում (Կաստիլիա և Լեոն ինքնավար համայնքում)։ Մունիցիպալիտետը գտնվում է *Տիեռա դել Վինո* շրջանում։ Տարածքը կազմում է 29,59 կմ2։ Բնակչությունը՝ 154 մարդ (2010 թվականի տվյալներով)։ Պրովինցիայի վարչական կենտրոնից գտնվում է 66 կմ հեռավորության վրա։

## Արտաքին հղումներ
* https://hy-am.facebook.com/herrindecampos

Կատեգորիա:Իսպանիայի բնակավայրեր
Կատեգորիա:Կաստիլիա և Լեոնի բնակավայրեր
Կատեգորիա:Վալյադոլիդ պրովինցիայի բնակավայրեր
Պոսալդես

**Պոսալդես** (իսպ.`Pozaldez) մունիցիպալիտետ Իսպանիայում` Վալիադոլիդ պրովինցիայում (Կաստիլիա և Լեոն ինքնավար մարզում)։ Մունիցիպալիտետը գտնվում է Տիեռա դե Մեդինա ռայոնում։ Զբաղեցնում է 27.85 կմŠ2 տարածք։ Բնակչությունը՝ 573 մարդ (2010 թվականի տվյալներով)։ Գտնվում է պրովինցիայի վարչական կենտրոնից 44 կմ հեռավորության վրա։

Կատեգորիա:Իսպանիայի բնակավայրեր
Կատեգորիա:Կաստիլիա և Լեոնի բնակավայրեր
Կատեգորիա:Վալյադոլիդ պրովինցիայի բնակավայրեր
Սան Մարտին դե Վալվենի

**Սան Մարտին դե Վալվենի** (իսպ.՝ San Martín de Valvení), մունիցիպալիտետ Իսպանիայում։ Գտնվում է Վալիադոլիդ պրովինցիայում (Կաստիլիա և Լեոն ինքնավար համայնքում)։ Մունիցիպալիտետը գտնվում է *Կամպանիայա դել Պիսուերգա* շրջանում։ Տարածքը կազմում է 58,66 կմ2։ Բնակչությունը՝ 106 մարդ (2010 թվականի տվյալներով)։ Պրովինցիայի վարչական կենտրոնից գտնվում է 20 կմ հեռավորության վրա։

## Արտաքին հղումներ
* Сан-Мартин-де-Вальвени

Կատեգորիա:Իսպանիայի բնակավայրեր
Կատեգորիա:Կաստիլիա և Լեոնի բնակավայրեր
Կատեգորիա:Վալյադոլիդ պրովինցիայի բնակավայրեր
Սննդային կապեր

250px|մինի|Սննդային շղթայի պարզ օրինակ. ոչխարներն ուտում են բույսեր, իսկ նրանց արտաթորանքներով ու դիակներով սնվում են զանազան միկրոօրգանիզմներ
**Սննդային կապեր**։ Յուրաքանչյուր տեսակ օգտագործում է օրգանական նյութի մեջ գտնվող էներգիայի միայն մի մասը՝ նրա տրոհումը հասցնելով մինչև որոշակի փուլի։ Տվյալ տեսակի համար ոչ պիտանի, բայց դեռևս էներգիայով հարուստ նյութերն օգտագործում են այլ օրգանիզմներ։ Այսպիսով, կենսաերկրացենոզներում էվոլուցիայի ընթացքում կազմել են իրար հետ փոխադարձ կապված տեսակների շղթաններ, որոնք հաջորդաբար նյութեր և էներգիա են ստանում ելակետային սննդանյութից։ Տեսակների առանձնյակների միջև գոյություն ունեցող այսպիսի կապերը կոչվում են սննդային կապեր։ Սննդային շղթաների օրինակներ կարելի է տեսնել ամենուրեք։ Ամենա պարզ օրինակը հետևյալն է. խոտակեր կենդանիներն ուտում են բույսեր, իսկ նրանց արտաթորանքներով ու դիակներով սնվում են զանազան գոմաղբային դիակեր միջատներ ու նեխման միկրոօրգանիզմներ։ Բայց բնական իրադրության մեջ շղթաներն ավելի մեծ քանակի օղակներից են կազմված, քանի որ նրանց մեջ են ներգրավվում մսակեր կենդանիներ՝ գիշատիչներ և մակաբույծներ։ Օրգանական մնացորդներ առաջացնում են շղթայի բոլոր անդամների կենսագործունեության արդյունքում։ Կենսաերկրացենոզները շատ բարդ են։ Նրանցում միշտ գոյություն ունեն զուգահեռ և միահյուսված բազմազան բարդ սննդային շղթաներ, իսկ տեսակների ընդհանուր թիվը հաճախ չափվում է հարյուրներով և նույնիսկ հազարներով։ Գրեթե միշտ տարբեր տեսակները սնվում են մի քանի տարբեր օբյեկտներով և իրենք էլ սննդի աղբյուր են հանդիսանում էկոլոգիական համակարգի մի քանի անդամների համար։ Այսպիսով, ստացվում է սննդային կապերի բարդ ցանց։

## Աղբյուրներ
10-րդ դասարանի կենսաբանություն

Կատեգորիա:Սնունդ
Կատեգորիա:Կենդանաբանություն
Ֆելիքս Տիմմերմանս

**Ֆելիքս Տիմմերմանս** (, ), բելգիացի գրող և նկարիչ։

## Կենսագրություն
Գրել է ֆլամանդերեն։ 1825 թվականից եղել է ֆլամանդական թագավորական ակադեմիայի թղթակից անդամ։ 
մինի|

## Ստեղծագործական գործունեություն
«Մահվան աղջամուղջ» (1910) նովելների ժողովածուում դրսևորված են հոռետեսական տրամադրություններ, սակայն «Պալիտեր» (1916) վեպը ներթափանցված է լավատեսությամբ։ 
Գրել է «Սքանչելի ժամեր տիրուհի Սիմֆորոզայի կյանքում» (1918), «Ես տեսա, թե ինչպես եկավ Ցեցիլիան» (1938) վիպակները, «Գեղջկական սաղմոս» (1935) վեպը, «Աննա Մարիա» (1921), «Սուրբ Ֆրանցիսկուսի տավիղը» (1932), «Հեռնատների ընտանիքը» (1941) պատմավեպերը և նկարիչների կյանքից վերցված «Պիտեր Բրեյգել» (1928) և «Ադրիան Բրաուեր» (1948) վեպերը։

Տիմմերմանսի գեղանկարչական և գծանկարչական աշխատանքներից առավել հայտնի են սեփական գրքերի նկարազարդումները, որ կատարված են Բրեյգել Ավագի և հին նիդերլանդացի այլ վարպետների ազդեցությամբ։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Բելգիացի գրողներ
Կատեգորիա:Բելգիացի նկարիչներ
Կատեգորիա:Բելգիացի դրամատուրգներ
Կատեգորիա:Բելգիացի բանաստեղծներ
Կատեգորիա:Բեմանկարիչներ
Կատեգորիա:20-րդ դարի բելգիացի վիպասաններ
Կատեգորիա:Բելգիացի վիպասաններ
Մանարոլա

thumb|Մանարոլայի գունավոր շինությունները
thumb|Մանարոլա գյուղը
**Մանարոլա** (*Մանաեա* տեղական բարբառով) փոքր քաղաք, Ռիոմաջորե մունիցիպալիտետի մաս, Լա Սպեցիա պրովինցիայում, հյուսիսային Իտալիա։ Զբոսաշրջիկների կողմից ամենաշատ այցելվող հինգ քաղաքներից տարածքով երկրորդ ամենափոքր քաղաքն է։

## Նկարագրություն
Մանարոլան Cinque Terre–ի ամենահին քաղաքն է՝ իր Սան Լորենցո եկեղեցով, որ կառուցվել է 1338 թվականին։ Քաղաքի բարբառը Մանարոլեզեն է, որը էապես տարբերվում է տարածաշրջանի մյուս բարբառներից։ "Մանարոլա" անունը հավանաբար լատիներեն *"magna rota"*–ի փոփոխված տարբերակն է։ Մանարոլեզե բարբառում այն փոխվել է և դարձել *"magna roea"*, որը նշանակում է "մեծ անիվ", քանի որ քաղաքում կար անիվների գործարան։

Մանարոլայի տնտեսության հիմնական մասը ավանդաբար եղել են ձկնորսությունը և գինեգործությունը։ Տեղական գինիներից հատկապես հայտնի է *Sciacchetrà*–ն, որի մասին գրավոր հիշատակումները վերաբերում են դեռ Հին Հռոմի ժամանակաշրջանին։ Վերջին տարիներին Մանարոլան և նրա հարևան քաղաքները զբոսաշրջիկների շրջանում հայտնի և տարածված են դառնում հատկապես ամառվա ամիսներին։ Զբոսաշրջիկների շրջանում հայտնի է քայլքը Մանարոլայից մինչև Ռիոմաջորե, որ կոչվում է *Via dell'Amore*, "Սիրո հետք"։ Գրեթե բոլոր տները վառ են, պայծառ ու գունավոր։ Մանարոլայի գեղեցկությունն իր նկարներում արտահայտել է Անտոնիո Դիսկովոլոն (1874-1956)։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Վիրտուալ ճանապարհորդություն, Մանարոլա

Կատեգորիա:Իտալիայի քաղաքներ
Կատեգորիա:Համաշխարհային ժառանգություն Իտալիայում
Ալմենդարա դե Ադախա

**Ալմենդարա դե Ադախա** (իսպ․՝ Almenara de Adaja), մունիցիպալիտետ Իսպանիայում։ Մտնում է Վալադոլիդ պրովինցիայի Կաստիլիա և Լեոն ինքնավար համայնքի կազմի մեջ։ Մունիցիպալիտետը գտնվում է *Տեռռա դե Մենդինե* շրջանի կազմում։ Տարածքը զբաղեցնում է 17,16 կմ²։ Բնակչությունը 28 մարդ (2010 թվականի տվյալներով)։ Հեռավորությունը պրովինցիայի վարչական կենտրոնից՝ 52 կմ։

## Արտաքին հղումներ
* Պաշտոնական կայք

Կատեգորիա:Իսպանիայի բնակավայրեր
Կատեգորիա:Կաստիլիա և Լեոնի բնակավայրեր
Կատեգորիա:Վալյադոլիդ պրովինցիայի բնակավայրեր
Սիգալես

**Սիգալես **(), բնակավայր և մունիցիպալիտետ Իսպանիայում՝ Կաստիլիա և Լեոն ինքնավար համայնքի Վալյադոլիդ պրովինցիայի կազմում։ Տարածքը՝ 61,4 կմ2։ Բնակչությունը՝ 4572 մարդ (2010 թվականի տվյալներով)։ Պրովինցիայի վարչական կենտրոնից հեռավորությունը՝ 13 կմ ։

## Պատմություն
Քաղաքը հիմնադրվել է 1386 թվականին։

## Բնակչություն

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Պաշտոնական էջ

Կատեգորիա:1386 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր
Կատեգորիա:Իսպանիայի քաղաքներ
Կաստեխոն դել Պուենտե (քաղաք)

**Կաստեխոն դել Պուենտե**, քաղաք Իսպանիայում, Ուեսկա համայնքի կազմի մեջ է մտնում։ Զբաղեցնում է 25,43 քկմ տարածք։ Բնակչությունը 2010 թվականին ընդամենը 399 մարդ էր։ Համայնքի ադմինիստրական կենտրոնից հեռու է 60 կմ։

## Արտաքին հղումներ
* Պաշտոնական կայքը 

Կատեգորիա:Իսպանիայի բնակավայրեր
Լեոնիդ Ենգիբարյանի հուշարձան (Ծաղկաձոր)

**Լեոնիդ Ենգիբարյանի հուշարձան**, գտնվում է Կոտայքի մարզի Ծաղկաձոր քաղաքի Ծաղկունյաց հրապարակում։ Տեղադրվել է 2012 թվականի օգոստոսի 13-ին։

## Պատմություն
Կրկեսի հայ դերասան, ծաղրածու, ՀԽՍՀ ժողովրդական արտիստ Լեոնիդ Ենգիբարյանի արձանը Ծաղկաձորում տեղադրվել է մնջախաղի միջազգային երրորդ փառատոնի շրջանակներում։ Արձանի բացումը կատարել է ՀՀ վարչապետ Տիգրան Սարգսյանը, ներկա են եղել Երևանի քաղաքապետ Տարոն Մարգարյանը, հուշարձանի հեղինակը՝ քանդակագործ Դավիթ Մինասյանը, Երևանի մնջախաղի պետական թատրոնի գեղարվեստական ղեկավար Ժիրայր Դադասյանը, Երևանի կրկեսի ղեկավար Սոս Պետրոսյանը, Ծաղկաձորի քաղաքապետ Գարուն Միրզոյանը, ով արձանը հենց Ծաղկաձորում տեղադրելու նախաձեռնության հեղինակն է։

Քանդակը հավերժացնում է «Թռիչք անձրևանոցով» հայտնի մանրապատումից դրվագը։

## Հեղինակ
* Քանդակագործ՝ Դավիթ Մինասյան

## Տվյալներ
Հուշարձանը կառուցված է բրոնզից, պատվանդանը գրանիտ է 1 մետր բարձրությամբ, ընդհանուր՝ չորս մետր։

## Պատկերասրահ

Leonid Yengibaryan monument, Tsakhkadzor (5).jpg
Leonid Yengibaryan monument, Tsakhkadzor (3).jpg
Leonid Yengibaryan monument, Tsakhkadzor.jpg
Leonid Yengibaryan monument, Tsakhkadzor (1).jpg
Leonid Yengibaryan monument, Tsakhkadzor (2).jpg


## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Դավիթ Մինասյանի քանդակներ
Կատեգորիա:Ծաղկաձորի շենքեր և կառույցներ
Կատեգորիա:Կոտայքի մարզի հուշարձաններ
Լեոնիդ Ենգիբարյանի հուշարձան (այլ կիրառումներ)

**Լեոնիդ Ենգիբարյանի հուշարձան**, կարող է վերաբերել՝ 
*Լեոնիդ Ենգիբարյանի հուշարձան (Երևան), գտնվում է Երևանում, կրկեսի շենքի մոտ։
*Լեոնիդ Ենգիբարյանի հուշարձան (Ծաղկաձոր), գտնվում է Ծաղկաձոր քաղաքի Ծաղկունյաց հրապարակում։
Ցիկլոպենտան

**Ցիկլոպենտան**, C5H10 - ածխաջրածին

## ֆիզիկական հատկություններ
Անգույն հեղուկ կերոսինի հոտով, եռման ջերմաստիճանն է +49,3 °С, իսկ հալման ջերմաստիճանն է -93,9 °С։ Խտությունը 0,745 գ/սմ3, պարունակվում է նավթի մեջ։

## Սինթեզ
Ցիկլոպենտանի ստացման հիմնական միջոցն է ցիկլոպենտանոնի(cyclopentanone) վերականգնումն է։

Ցիկլոպենտանը կարելի է ստանալ մի քանի միջոցներով.

1. Նավթից

2. Դիպրոմպենտանի և ցինկի շիկացմամբ. СН2Br-(CH2)3-CH2Br + Mg(Zn) --(t°)--> ցիկլոպենտան + MgBr2(ZnBr2)

3. Ադիպինային թթվից. НООС-(СН2)4-СООН + Ca(OH)2 --> (OOC-(CH2)4-COO)Ca + 2H2O

(OOC-(CH2)4-COO)Ca --(300&nbsp;°C) --> ցիկլոպենտանոն + CaCO3 ցիկլոպենտանոն --(Zn/Hg + HCl)--> ցիկլոպենտան

## Կիրառում
Այն օգտագործվում է որպես սառեցնող, հովացուցիչ նյութ՝ սառնարանային սարքավորումներում։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Ցիկլոալկաններ
Դիքլորոկարբեն

**Դիքլորոկարբենը** չափազանց ռեակցիոնունակ ինտերմեդիատ է՝ CCl2 քիմիական բանաձևով։ Չնայած այն հանգամանքին, որ այն չի անջատվել, այն հանդիսանում է շատ տարածված միջանկյալ միացություն օրգանական քիմիայում, որն առաջանում է քլորոֆորմից. Այն իրենից ներկայացնում է անկյունային, և դիամագնետիկ մոլեկուլ, որը արագորեն ներմուծվում է այլ քիմիական կապերի մեջ.

## Ստացում
Դիքլորոկարբենը առավել հաճախ առաջանում է քլորոֆորմի և հիմքի, ինչպիսին է կալիումի տրետ-բութօքսիդը կամ հիմնային նատրիումի հիդրօքսիդը. Միջֆազ կատալիզատորների, ինչպիսին է տրիէթիլ բենզիլ ամոնիումի բրոմիդը, օգտագործումը դյուրացնում է պրոցեսը, և լայնորեն կիրառվում է դիքլորկարբենի առաջացմամբ պրոցեսներում. 
:HCCl3 + NaOH → CCl2 + NaCl + H2O

### Այլ ռեագենտներ և ելանյութեր
Դիքլորկարբենի ստացման այլ ելանյութ է հանդիսանում էթիլ տրիքլորոացետատը։ Նատրիումի մեթօքսիդով մշակելիս այն առաջացնում է CCl2. Ֆենիլ(տրիքլորոմեթիլ) սնդիկի թերմիկ քայքայման ժամանակ ևս առաջանում է CCl2։
:PhHgCCl3 → CCl2  +  PhHgCl

Դիքլորոդիազիրինը, որը մթության մեջ կայուն մոլեկուլ է, ֆոտոլիզի արդյունքում քայքայվում է՝ առաջացնելով դիքլորոկարբեն և ազոտ.

Դիքլորկարբեն կարող է ստացվել նաև մագնեզիումով ածխածնի տետրաքլորիդի դեքլորացմամբ՝ ուլտրաձայնային ճառագայթման պայմաններում. Այս մեթոդը թույլ է տալիս ներառել էսթերներ և կարբոնիլային միացություններ, քանի որ սրա ժամանակ չեն կիրառվում ուժեղ հիմքեր.

## Ռեակցիաներ
### Ալկենների հետ
Դիքլորոկարբենը փոխազդում է ալկենների հետ՝ ֆորմալ [1+2]ցիկլոմիացման ռեակցիայով՝ առաջացնելով հեմինալ դիքլորոցիկլոպրոպաններ, որոնք կարող են վերականգնվել մինչև ցիկլոպրոպաններ կամ հիդրոլիզվել՝ առաջացնելով ցիկլոպրոպանոններ։ Դիքլորոցիկլոպրոպանները կարող են նաև փոխարկվել ալլենների Սկատտեբյոլի վերախմբավորման արդյունքում։

:400px|Dichlorocarbene formation and reaction with cyclohexene

### Ֆենոլների հետ
Ռեյմեր-Տիմանի ռեակցիայում, դիքլորոկարբենը փոխազդում է ֆենոլների հետ՝ առաջացնելով *օրթո*-ֆորմիլացված պրոդուկտ., ինչպիսին ֆենոլի պարագայում հանդիսանում է սալիցիլալդեհիդը.

:200px|The Reimer-Tiemann reaction

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Addition of dichlorocarbene to 2-methyl-1-buten-3-yne, laboratory procedure 
* English translation of 1969 Polish patent on preparation of dichloropropane derivatives 

Կատեգորիա:Կարբեններ
Օրբելի եղբայրների հուշարձան (Ծաղկաձոր)

**Օրբելի եղբայրների հուշարձան**, գտնվում է Կոտայքի մարզի Ծաղկաձոր քաղաքում՝ Օրբելի եղբայրների տուն-թանգարանի հարևանությամբ։ Հուշարձանը տեղադրվել է 1997 թվականին։ Ընդգրկված է Ծաղկաձորի պատմության և մշակույթի անշարժ հուշարձանների ցանկում։

## Պատմություն
Օրբելի եղբայրների խմբային հուշարձանում քանդակագործը կերտել է Ռուբեն, Լևոն և Հովսեփ Օրբելիների դիմաքանդակները։ Հուշարձանի հարևանությամբ գտնվում է Օրբելի եղբայրների տուն-թանգարանը։

Հուշարձանը կառուցված է բազալտից։

## Հեղինակ
* Քանդակագործ՝ Արտաշես Հովսեփյան
* Ճարտարապետ՝ Ռոմեո Ջուլհակյան

## Օրբելիների այլ հուշարձաններ
Լևոն Օրբելու կիսանդրին գտնվում է Հայաստանի գիտությունների ազգային ակադեմիայի Երևանի Լևոն Օրբելու անվան ֆիզիոլոգիայի ինստիտուտի բակում։

Հովսեփ Օրբելու կիսանդրին գտնվում է Սանկտ Պետերբուրգ քաղաքում։

## Պատկերասրահ

Օրբելի եղբայրներ ծաղկաձորում.JPG
Օրբելի եղբայրներ.JPG
Հուշարձան Լևոն, Հովսեփ և Ռուբեն Օրբելի եղբայրներին.JPG
Հուշարձան Լևոն, Հովսեփ և Ռուբեն Օրբելի եղբայրներին (1).JPG

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Կոտայքի մարզի հուշարձաններ
Կատեգորիա:Արտաշես Հովսեփյանի քանդակներ
Կատեգորիա:Ծաղկաձորի շենքեր և կառույցներ
Կատեգորիա:1997 քանդակներ
Ռոբերտ Սակրե

**Ռոբերտ Սակրե** (անգլ.՝ *Robert Sacre*, ), ամերիկացի և կանադացի նախկին բասկետբոլիստ, կենտրոնական։ Առավելապես հայտնի է Բասկետբոլի ազգային ասոցիացիայի (NBA) «Լոս Անջելես Լեյքերս» ակումբում հանդես գալու տարիներից։

Ծնվել է ԱՄՆ Լուիզիանա նահանգի Բատոն Ռուժ բնակավայրում՝ NFL-ի նախկին ամերիկյան ֆուտբոլիստ Գրեգ Լաֆլորի և Լուիզիանայի նահանգային համալսարանի կանանց բասկետբոլային հավաքականի նախկին մարզուհի Լեսլի Սակրեի ընտանիքում։

Ուսանողական կարիերան անցկացրել է Գոնզագայի համալսարանում։ Ընտրվել է NBA-ի 2012 թվականի դրաֆթի վերջին՝ 60-րդ ընտրությամբ՝ «Լոս Անջելես Լեյքերսի» կողմից։

Ակումբային կարիերայից զատ հանդես է եկել Կանադայի բասկետբոլի ազգային հավաքականում։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Էջը NBA.com կայքում
* Էջը Բասկետբոլ-ռեֆերենսում

Կատեգորիա:1989 ծնունդներ
Կատեգորիա:Լոս Անջելես Լեյքերսի բասկետբոլիստներ
Կատեգորիա:Կանադացի բասկետբոլիստներ
Կատեգորիա:Հունիսի 6 ծնունդներ
Բազեներ (հուշարձան, Ծաղկաձոր)

**«Բազեներ» հուշարձան**, գտնվում է Կոտայքի մարզի Ծաղկաձոր քաղաքի Ծաղկունյաց հրապարակում։ Տեղադրվել է 2005 թվականի մայիսի 8-ին։

## Պատմություն
«Բազեներ» հուշարձանը Ծաղկաձոր քաղաքի խորհրդանիշն է։ Այն իրենից ներկայացնում է երկու մարմարե բազեներ՝ լայն տարածած թևերով։ Հուշարձանը բացվել է 2005 թվականի մայիսի 8-ին՝ Հայրենական Մեծ պատերազմում հաղթանակի 60-ամյակի առթիվ և հավերժացնում է հայրենական և արցախյան պատերազմների զոհերի հիշատակը։

## Հեղինակ
* Քանդակագործ՝ Դավիթ Բեջանյան
* Ճարտարապետներ՝ Ռուբեն Հասրաթյան, Լևոն Իգիթյան

## Տվյալներ
Հուշարձանը կառուցված է մարմարից։

## Պատկերասրահ

Hawk sculpture Tsakhkadzor (6).jpg
Hawk sculpture Tsakhkadzor (1).jpg
Hawk sculpture Tsakhkadzor (2).jpg
Hawk sculpture Tsakhkadzor (3).jpg
Hawk sculpture Tsakhkadzor (4).jpg
Hawk sculpure Tsakhkadzor (5).jpg


## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Դավիթ Բեջանյանի քանդակներ
Կատեգորիա:Ծաղկաձորի շենքեր և կառույցներ
Կատեգորիա:Կոտայքի մարզի հուշարձաններ
Հարրոդ-Դոմարի մոդել

**Հարրոդ-Դոմարի մոդել**, տնտեսական աճի քեյնսյան մոդել։ Այն օգտագործվում է տնտեսության զարգացման մեջ, որպեսզի բացահայտվի տնտեսական աճի տեմպերը խնայողության ու կապիտալի արտադրողականության տեսանկյունից։ Մոդելը իրարից անկախ մշակել են Ռոյ Հարրոդը 1939 և Եվսեյ Դոմարը 1946 թվականներին, սակայն նմանատիպ մոդել մշակել էր Գուստավ Կասսելը, դեռևս 1924 թվականին։ Հարրոդ-Դոմարի մոդելը նախորդի էկզոգեն աճի մոդելն է։

Նեոդասական տնտեսագետները պնդում էին Հարրոդ-Դոմարի մոդելի թերությունները, հիմնականում լուծման անկայունությունը, սակայն 1950-ական թվականներին սկսվեց ակադեմիական երկխոսություն, որի միջոցով էլ ստեղծվեց Սոլոուի-Սվանի մոդելը։

## Մաթեմատիկական ֆորմալիզմ
Ենթադրենք *Y*-ը արտադրանքն(թողարկում) է, ինչը եկամուտ է բերում, *K*-ն կապիտալն է, *S*-ը խնայողությունն է, *s*-ը խնայողությունների գործակիցն է, *I*- ներդրումներն են։ *δ* կապիտալի ամորտիզացիայի գործակիցն է. Ըստ Հարրոդ-Դոմարի մոդելի կարելի է կատարել հետևյալ ենթադրությունները․

Արտադրանքի տնտեսական աճի շեղումը․

:
\begin{align}
& c= \frac{dY}{dK}=\frac{Y(t+1) - Y(t)}{K(t) + sY(t) - \delta\ K(t) - K(t)} \\[8pt]
& c= \frac{Y(t+1) - Y(t)}{sY(t) - \delta\ \frac{dK}{dY} Y(t)} \\[8pt]
& c(sY(t) - \delta\ \frac{dK}{dY} Y(t))=Y(t+1) - Y(t) \\[8pt]
& cY(t)\left(s - \delta\ \frac{dK}{dY}\right) = Y(t+1) - Y(t) \\[8pt]
& cs - c \delta\ \frac{dK}{dY}=\frac{Y(t+1) - Y(t)}{Y(t)} \\[8pt]
& s \frac{dY}{dK} - \delta\ \frac{dY}{dK} \frac{dK}{dY}=\frac{Y(t+1) - Y(t)}{Y(t)} \\[8pt]
& s c - \delta\ = \frac{ \Delta Y}{Y}
\end{align}


4-րդ և 5-րդ ենթադրությունների հիման վրա կարող ենք որոշել կապիտալի աճի տեմպը

:\ \dot{K}=\frac{I}{K}-\delta\ = s \frac{Y}{K}-\delta\ 
:\ \Rightarrow \dot{Y} = s c - \delta\ 

## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն
* 
* 
* 
* 
* 

Կատեգորիա:Տնտեսական աճ
Կատեգորիա:Տնտեսական մոդելներ
Teen Top

**Թին Թոփ** (հանգըլ՝ 틴탑), հարավկորեական բոյզ֊բենդ։ Բաղկացած է վեց անդամներից՝ C.A.P, Chungji, L.Joe, Niel, Ricky, Changjo։ Այն ստեղծվել է Շինհվա խմբի անդամ Էնդի Լիի կողմից։ Հովանավորող կազմակերպությունը T.O.P Media Entertainment-ն է։

Խմբի առաջին ալբոմը՝ «Come into the world»-ը թողարկվել է 2010 թվականի հուլիսի 9֊ին, իսկ առաջին պաշտոնական ելույթը տեղի է ունեցել 2010 թվականի հուլիսի 10֊ին «Show! Music Core» շոուի ժամանակ «Clap» երգով։

Teen Top խմբի անդամները ընտրվել են տարբեր բաց լսումների արդյունքում։ Խումբը ցուցադրվել է MTV տեղեկատու հաղորդման ընթացքում 2010 թվականի դեկտեմբերին։ Խմբի անդամներ Նիելը և Ռիկին դերասան-երեխաներ էին, և բավականին դերասանական փորձ ունեին։

## Անդամներ

## Սկավառակագրություն

### Կորեական սկավառակագրություն
;Ստուդիական ալբոմներ
* 2013։ *No. 1*
;Մինի ալբոմներ
* 2011։ *Roman*
* 2012։ *It's*
* 2012։ *aRtisT*
* 2013։ *Teen Top Class*
* 2014։ *Éxito*
;Վերաթողարկում
* 2013։ *No. 1 Repackage Special Edition*
* 2013։ *Teen Top Class Addition*
;Սինգլեր
* 2010։ *Come into the World*
* 2011։ *Transform*
* 2012։ *Be Ma Girl Summer Special*
* 2013։ *Come into the World: Clap Encore*
;Գովազդային սինգլեր
* 2011։ *Supa Luv A-Rex Remix*

### Ճապոնական սկավառակագրություն
;Հավաքածու
* 2012։ *Japan First Edition*

## Տես նաև
* Infinite
* SHINee
* EXO
* BIGBANG

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Հարավկորեական երաժշտական խմբեր
Կատեգորիա:Քեյ փոփ երաժշտական խմբեր
Ցիկլոհեքսան

**Ցիկլոհեքսան**, քիմիական բանաձևն է C6H12։

## Ստացում
Ստացվում է գիդրիրային բենզոլից՝ 150—250&nbsp;°C և 1-2,5 ՄՊա ճնշման տակ, նաև զտում են նավթային արտադրանքներից։

Ցիկլոհեքսանի ստացումը բենզոլից. С6Н6 + 3Н2 ------> C6H12։ Ռեակցիան ընթանում է հեղուկ վիճակում 150-250&nbsp;°C ջերմությամբ և 1-2,5 ՄՊա ճնշման տակ։
250px|մինի
 
## Կիրառում
Կապրոլակտամի, ադիպինայի թթվի ու ցիկլոհեքսանի ստացման հումքը՝ յուղեր, մոմեր, լաքեր, ներկեր։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Ցիկլոալկաններ
Բեյսբոլի գլխավոր լիգա (MLB)

[220px|մինի|Բեյսբոլիստ [Բեյբ Ռութը «Բոստոն Ռեդ Սոքսի» կազմում (1914 թ.)]]

**Բեյսբոլի գլխավոր լիգա** (անգլ.` *Major League Baseball*, կրճատ` *MLB*), պրոֆեսիոնալ բեյսբոլի բարձրագույն առաջնություն, Հյուսիսային Ամերիկայի գլխավոր գլխավոր սպորտային կազմակերպություններից մեկը։ Լիգայում հանդես են գալիս 30 բեյսբոլի ակումբներ, որոնցից 29-ը տեղակայված են Միացյալ Նահանգներում, իսկ 1-ը՝ Կանադայում։ Հիմնադրվել է 1869 թվականին և համարվում է հյուսիսամերիկյան բարձրագույն առաջնություններից ամենահինը։

Թիմերն հանդես են գալիս Ամերիկյան լիգայում (*American League*, *AL*) և Ազգային լիգայոմ (*National League*, *NL*), որոնք որպես առանձին սպորտային առաջնություն հիմնադրվել էին համապատասխանաբար 1901 և 1876 թվականներին։ 2000 թվականին ենթալիգաները ձևավորում են մեկ միացյալ առաջնություն։ Կազմակերպությունն հանդիսանում է նաև շուրջ 240 թիմերից բաղկացած կրտսեր առաջնությունների ղեկավար մարմինը։

Բեյսբոլի առաջին պրոֆեսիոնալ թիմն հիմնադրվել է 1869 թվականին՝ Ցինցինատի քաղաքում։ Սպորտաձևի ժողովրդայնությունն աճում է 1920-ական թվականներին։ Խաղի ժողովրդայնության աճը շարունակվում է Մեծ Ճգնաժամի և Երկրորդ աշխարհամարտի տարիներին։ Պատերազմի ավարտից կարճ ժամանակ անց Ջեքի Ռոբինսոնը դառնում է առաջին սևամորթ բեյսբոլիստը լիգայում։

1950-ական և 1960-ական թվականներին Ամերիկյան և Ազգային լիգաները էականորեն ընդլայնվում են։ 1970-ական և 1980-ական թվականներին փոփոխվում է բեյսբոլային խաղադաշտերի արհեստական խոտածածկը։

Ներկայումս MLB-ում հանդես է գալիս 30 ակումբ, որոնցից 29-ը տեղակայված է Միացյալ Նահանգներում, իսկ 1-ը՝ Կանադայում։ Կանոնավոր մրցաշրջանում թիմերն անցկացնում են 162 հանդիպում, որից հետո յուրաքանչյուր ենթալիգայից փլեյ-օֆֆ է դուրս գալիս 5-ական ակումբ։ Չեմպիոնական տիտղոսը նվաճելու համար թիմերն ելույթ են ունենում Համաշխարհային սերիայում (World Series)։

Լիգայի հանդիպումները Հյուսիսային Ամերիկայում հեռարձակվում են հեռուստատեսությամբ, համացանցով և ռադիոյով։ 2013 թվականի դրությամբ լիգայի մրցաշրջանային խաղերի ընդհանուր հաճախելությունը կազմել է 74 միլիոն։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Պաշտոնական կայք

Կատեգորիա:1869 հիմնադրումներ ԱՄՆ-ում
Կատեգորիա:Բեյսբոլ
Էլջին Բեյլոր

**Էլջին Գեյ Բեյլոր** (, ), ամերիկացի նախկին բասկետբոլիստ, բասկետբոլային մարզիչ, Բասկետբոլի փառքի սրահի անդամ (1977)։ Ողջ մասնագիտական կարիերայի ընթացքում (1958–1971) հանդես է եկել Բասկետբոլի ազգային ասոցիացիայի (NBA) «Մինեապոլիս/Լոս Անջելես Լեյքերս» ակումբում՝ որպես թեթև հարձակվող։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Էջը NBA.com կայքում
* Էջը Բասկետբոլի փառքի սրահում 
* Էջը «Բասկետբոլ-ռեֆերենս» կայքում 

Կատեգորիա:1934 ծնունդներ
Կատեգորիա:Սեպտեմբերի 16 ծնունդներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի բասկետբոլիստներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի բասկետբոլային մարզիչներ
Կատեգորիա:Լոս Անջելես Լեյքերսի բասկետբոլիստներ
Կատեգորիա:Բասկետբոլի փառքի սրահի անդամներ
Ավտոմատ սարքավորումներ

**Ավտոմատ**` ինքնուրույն գործող սարքավորում։ «Աուտոմատոս» բառը հին հունարեն նշանակում է «ինքնուրույն գործող»։

Ավտոմատները հետևում են անվտանգ երթևեկությանը, մետաղադրամ են մանրում, կառավարում գնացքներն ու ինքնաթիռները, թռչում տիեզերք, ճանապարհորդում Լուսնի վրա։ Ավտոմատ հաստոցները մշակում են մետաղ ու պլաստմասսա, կոճակներ, շաքարագնդիկներ, դեղահաբեր, կարկանդակներր, բաժակով պաղպաղակ, ատամնամածուկի պարկուճներ, լուսանկարչական ժապավենով սկքավառակներ և այլն։ Հազար ու մի տարբեր գործեր ավտոմատներն ավելի արագ և ճշգրիտ են կատարում, քան մարդիկ։ Ավտոմատը չի հոգնում և չի սխալվում։ Նա կարող է աշխատել շիկացած վառարանում ու ցուրտ անապատում, գետնի, ջրի տակ և Տիեզերքում։

Ավտոմատ հաստոցները կարող են աշխատել միասին։ Դրանք միացնում և ստանում են ավտոմատ գծեր։ Առաջին հաստոցը որոշ չափով մշակում է նախապատրաստուկը և ինքն էլ այն փոխանցում հաջորդին, սա աշխատանքի իր մասն է անում և ուղարկում երրորդին։ Իսկ ամենավերջին հաստոցը տալիս է արդեն պատրաստի արտադրանքը՝ տրակտորի ատամնանիվներ կամ պահածոյի տուփեր, գնդառացքակալներ կամ էլեկտրական լամպեր։

## Գրականություն
* «Ի՞նչ է, ո՞վ է» հանրագիտարան, հատոր 1-ին, 1984 թվական

Կատեգորիա:Սարքեր
Օզազոններ

thumb|right|200px|Գլյուկոզի օզազոնի մոդելը

**Օզազոնները** ածխաջրերի ածանցյալների մի դաս են, որոնք առաջանում են շաքարների և ֆենիլհիդրազինի փոխազդեցությունից։ Հայտի գերմանացի քիմիկոս Էմիլ Ֆիշերը մշակել է այս ռեակցիան և կիրառել է միայն մեկ քիրալ ածխածնի ատոմի կոնֆիգուրացիայով տարբերվող շաքարների իդենտիֆիկացման համար։ Ռեակցիան իրենից ներկայացնում է երկու ֆենիլհիդրազոնային խմբերի առաջացում, որոնցից մեկն առաջանում է որպես ալդեհիդի և ֆենիլհիդրազինի սովորական կոնդենսում, իսկ մյուսը՝ հարևան հիդրօքսիմեթիլենային խմբի (քանի որ այն առավել ակտիվացվածն է) միջանկյալ օքսիդացմամբ, ապա առաջացող կարբոնիլային խմբի կոնդենսացմամբ։

center|thumb|600px

Օզազոնները վառ գունավորված բյուրեղական միացություններ են, և հեշտությամբ կարող են հայտնաբերվել և նույնականացվել։
Գլյուկոզը առաջացնում է ձողաձև կամ ասեղնաձև բյուրեղներ, իսկ մալթոզը՝ արևածաղկի ձև ունեցող բյուրեղներ։

[left|thumb|400px|Օզազոնի առաջացման ընդհանուր սխեման. D-[գլյուկոզը փոխազդում է ֆենիլհիդրազինի հետ՝ առաջացնելով գլյուկոզի օզազոն։ նույն պրոդուկտը ստացվում է նաև մաննոզից։]]

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Ազոտ պարունակող օրգանական միացություններ
Կատեգորիա:Ածխաջրեր
Էլեկտրական կոնդենսատոր

**[[Ունակություն|Կոնդենսատոր]]**, էլեկտրական սարք՝ կազմված երկու կամ ավելի էլեկտրոդներից, որոնք բաժանված են դիէլեկտրիկով, վերջինիս հաստությունը շրջադիրների չափերի համեմատ փոքր է։ Կիրառվում է թույլ հոսանքի և ուժային էլեկտրական շղթաներում, որպես կենտրոնացված էլեկտրական ունակություն։ Կախված դիէլեկտրիկի տիպից, շրջադիրների նյութից, կոնստրուկտիվ կատարումից՝ տարբերում են՝ թղթի, օդային, խեցե, թաղանթային, էլեկտրոլիտիկ և այլ կոնդենսատորներ։

Դիցուք՝ կոնդենսատորի դրական և բացասական շրջադիրների լիցքերը և պոտենցիալները համապատասխանաբար, հավասար են՝

q_1=q ,

q_2=-q ,

\phi_1, \phi_2 
Երբ N=2, լիցքավորված կոնդենսատորի լրիվ էներգիան կլինի՝

W=\frac{1}{2}(\phi_1 q_1 + \phi_2 q_2)= \frac{1}{2}(\phi_1 q- \phi_2 q) = \frac {1}{2} q(\phi_1 - \phi_2)=\frac{1}{2}q U 

Այստեղ  U= \phi_1- \phi_2  -ը կոնդենսատորի շրջադիրների պոտենցիալների տարբերությունն է՝ կոնդենսատորի լարումը։ Հաշվի առնելով, որ կոնդենսատորի ունակությունը՝ C= q/U , նրա էներգիայի համար կստանանք հետևյալ արտահայտությունները՝

W={qU}{/2}, W= {CU^2}{/2}, W= {q^2}{/2C} 

Նկատենք, որ այս բանաձևով որոշվում է կոնդենսատորի լիցքերի փոխազդեցության լրիվ էներգիան, այն է՝ ինչպես մեկ և մյուս շրջադիրների լիցքերի փոխազդեցության էներգիան, այնպես էլ յուրաքանչյուր շրջադիր լիցքերի փոխազդեցության էներգիան։

## Գրականություն
*Ֆիզիկա-11։ Ավագ դպրոցի 11-րդ դասարանի դասագիրք ընդհանուր և բնագիտամաթեմատիկական հոսքերի համար։ Հեղինակներ՝ Է. Ղազարյան, Ա. Կիրակոսյան, Գ. Մելիքյան և այլք։ Երևան, 2010 թվական

Կատեգորիա:Կոնդենսատորներ
Կատեգորիա:Էլեկտրականություն
Հովնաթան

**Հովնաթան**(եբրայերեն` יְהוֹנָתָן/יוֹנָתָן Յոնաթան, Յեհոնաթան) արական անուն է, եբրայերենից թարգմանաբար նշանակում է "Եհովայի տված"։ Առաջին հայտնի Հովնաթանը եղել է Սավուղ թագավորի որդին, Դավթի մոտ ընկերը։
Անունով է կազմված **[[Հովնաթանյան]]** ազգանունը։

## Նման անունները
«Աստծո տված» իմաստն ունեցող անուններ են նաև **Աստվածատուր** անունը և նրա տարբերակները, հունական ծագումով **Թեոդորոս**, սլավոնական **Բոգդան/Բոժիդար** անունները, ինչպես նաև մուսուլմանական ծագումով **Ալլահվերդի/Ալավերդի** անունը։

## Կրողները
* **[[Նաղաշ Հովնաթան]]**` (1661-1722 թթ. Շոռոթ, ներկայիս Նախիջևանի տարածքում), հայ միջնադարյան բանաստեղծ և նկարիչ
* **[[Հովնաթան Հովնաթանյան]]**` (1730-ականներ,Շոռոթ-1801/02 թ.,Թիֆլիս) 
## Այլ լեզուներում

* *Jonatão*` պորտուգալերեն
* *Jonathan*` անգլերեն *(Ջոնաթան)*, գերմաներեն, նիդերլանդերեն, ֆրանսերեն
* *Jonatan*՝ շվեդերեն, լեհերեն,
* *იონათანი (Իոնաթանի)* վրացերեն
* *Jonatán* հունգարերեն
* հունարեն*(Յոնաթաս)*
* *Ионафан* ռուսերեն*(Իոնաֆան)*
## Ծանոթագրություններ
Խերիա

մինի|աջից

**Խերիա** () մունիցիպալիտետ Իսպանիայում։ Գտնվում է Վալիադոլիդ պրովինցիայում (Կաստիլիա և Լեոն ինքնավար համայնքում)։ Տարածքը կազմում է 18,02 կմ2։ Բնակչությունը՝ 481 մարդ (2010 թվականի տվյալներով)։ Պրովինցիայի վարչական կենտրոնից գտնվում է 9 կմ հեռավորության վրա։

Կատեգորիա:Իսպանիայի բնակավայրեր
Կատեգորիա:Կաստիլիա և Լեոնի բնակավայրեր
Կատեգորիա:Վալյադոլիդ պրովինցիայի բնակավայրեր
Թոմ Սոյերի արկածները

**Թոմ Սոյերի արկածները** (), Մարկ Տվենի վեպերից, որ լույս է տեսել 1876 թվականին։

## Սյուժե
Թոմ Սոյերը մոտ 12 տարեկան մի տղա է, որը մոր մահից հետո ապրում էր իր մորաքույր Պոլլիի տանը։ Վեպում նկարագրվում են տարբեր արկածներ, որոնք տեղի են ունենում Թոմի և նրա ընկերների հետ։ Եվ այս արկածները տևում են մի քանի ամիս։ Այդ ընթացքում Թոմը հասցնում է՝

* գտնել իր սերը (Բեքի Թետչերին),
* ականատես լինել սպանության և բռնել մարդասպանին,
* փախչել տնից, դառնալ ծովահեն և ապրել մի կղզում,
* մոլորվել քարանձավում և վերջիվերջո ապահով դուրս պրծնել,
* գտնել գանձ, որն արժի տասներկու հազար դոլար, և այդ գումարը կիսել իր ընկեր Հեքլբերի Ֆիննի հետ։

## Հետաքրքիր փաստեր
* Սկզբում այս վեպը միայն մեծերն էին կարդում, բայց այժմ այն երեխաների ամենասիրած և ամենալավ գրքերից մեկն է։ 
* Թոմ Սոյերի մասին կան այդպիսի ևս 4 պատմվածքներ, դրանք են՝ «Թոմ Սոյերի արկածները», «Հեքլբերի Ֆիննի արկածները», «Թոմ Սոյերը արտասահմանում» և «Թոմ Սոյերի դավադրությունը»։

## Արտաքին հղումներ
* «Թոմ Սոյերի արկածների» հայերեն աուդիոտարբերակը 
* Թոմ Սոյերի արկածները bookmark.am-ում
* Թոմ Սոյերի արկածները գրապահարանում 
* Թոմ Սոյերի արկածները Գուտենբերգի նախագծում (անգլերեն)
* '' The Adventures of Tom Sawyer''. Digitized copy of the first American edition from Internet Archive (1876). 

Կատեգորիա:1876 վեպեր
Կատեգորիա:Անգլերեն վեպեր
Կատեգորիա:Արկածային վեպեր
Կատեգորիա:Հեռուստասերիալների հիմք ծառայած ամերիկյան վեպեր
Կատեգորիա:Հորինված ամերիկացիներ
Կատեգորիա:Մարկ Տվենի ստեղծագործություններ
Կատեգորիա:1876 թվականի ամերիկյան վեպեր
Զավեն Դոլաբջյան

**Զավեն Լևոնի Դոլաբջյան** (), հայ բժիշկ, սրտաբան։ Բժշկական գիտությունների դոկտոր (1963), պրոֆեսոր։

## Կենսագրություն
Զավեն Դոլաբջյանը ծնվել է 1928 թվականի հոկտեմբերի 16-ին Եգիպտոսի Ալեքսանդրիայում։ 1953 թվականին ավարտել է Երևանի պետական բժշկական ինստիտուտը։ 1956 թվականից եղել է Երևանի Լ․ Ա․ Հովհաննիսյանի անվան սրտաբանության և սրտային վիրաբուժության ինստիտուտի սրտաբանության բաժնի վարիչ։ 1961-1981 թվականներին զբաղեցրել է Երևանի սրտաբանության և սրտային վիրաբուժության ԳՀԻ սրտաբանության բաժանմունքի վարիչի պաշտոնը։ 1966-1979 թվականներին եղել է ՀԽՍՀ ԳԽ պատգամավոր, իսկ 1972 թվականից՝ ՀՍՍՀ Գերագույն սովետի Նախագահության անդամ։

## Գործունեության ոլորտ
Դոլաբջյանի գիտական աշխատանքները վերաբերում են սրտամկանի ինֆարկտի, հիպերտոնիկ հիվանդության, սրտային անբավարարության, էլեկտրասրտաբանության և համադրական էլեկտրամեխանասրտաբանության հարցերին։

## Աշխատություններ

## Ստեղծագործություններ
* Սիրտը… իմ աչքերով, «Գարուն», 1968, № 1

## Գրականություն
* Синтетическая электрокардиология, 1963 թվական, 
* Очерки синтетической электромеханокардиологии, 1965 թվական 
* Основы клинической электрофизиологии и биофизики сердца, 1968 թվական

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Բժշկական գիտությունների դոկտորներ
Կատեգորիա:ՀԽՍՀ ԳԽ պատգամավորներ
Կատեգորիա:Հայ բժիշկներ
Կատեգորիա:Հայ պրոֆեսորներ
Կատեգորիա:Հայ սրտաբաններ
Սան Լյորենտե

**Սան Լյորենտե** (իսպ.`San Llorente), մունիցիպալիտետ Իսպանիայում` Վալիադոլիդ պրովինցիայում (Կաստիլիա և Լեոն ինքնավար մարզում)։ Մունիցիպալիտետը գտնվում է Կամպո դե Պենյաֆել շրջանում։ Զբաղեցնում է 24,91 կմ2 տարածք։ Բնակչությունը՝ 165 մարդ (2010 թվականի տվյալներով)։ Գտնվում է պրովինցիայի վարչական կենտրոնից 67 կմ հեռավորության վրա։

Կատեգորիա:Իսպանիայի բնակավայրեր
Կատեգորիա:Կաստիլիա և Լեոնի բնակավայրեր
Կատեգորիա:Վալյադոլիդ պրովինցիայի բնակավայրեր
Ջոնաթան

**Ջոնաթան**(անգլերեն Jonathan)` եբրայական ծագումով Հովնաթան անվան անգլերեն համարժեքն է, եբրայերենից թարգմանաբար նշանակում է "Եհովայի տված"։

## Կրողները
* **[[Ջոնաթան Ուայլդ]]** (1683-1725 թթ.) •Jonathan Wild• 18-րդ դարի անգլիացի հայտնի հանցագործ
* **[[Ջոնաթան Սվիֆթ]]** (1667 թ.-1745 թ.Դուբլին) •Jonathan Swift• անգլիացի երգիծաբան գրող
* **[[Ջոնաթան Սաֆրան Ֆոեր]]** (*1977 թ.) •Jonathan Safran Foer• ամերիկացի գրող
* **[[Ջոնաթան Վուդգեյթ]]** (*1980 թ.) •Jonathan Woodgate• անգլիացի ֆուտբոլիստ

## Տե'ս նաև`
* (2392) Ջոնաթան Մյուրեյ

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Աստվածաշնչյան անուններ
Ադելսրիդ

**Ադելսրիդ** (), կոմունա Գերմանիայում, գտնվում է Բավարիա երկրամասում։ Գտնվում է Շվաբիա վարչական կենտրոնում։ Աուգսբուրգ շրջանում։

Բնակչությունը կազմում է 2232 մարդ (31 դեկտեմբեր 2010 թվական) ։ Տարածքը կազմում է 9,7 կմ²։ Պաշտոնական կոդ 09 7 72 111։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Պաշտոնական էջ 

Կատեգորիա:Գերմանիայի քաղաքներ
Էլգաու

**Էլգաու ** (), կոմունա Գերմանիայի Բավարիա երկրամասում։

Ենթարկվում է *Շվաբիա* վարչական շրջանին։ Գտնվում է *Աուգուբուրգ* շրջանի կազմում։ Բնակչությունը կազմում է 1015 մարդ (ըստ 2010 թվականի դեկտեմբերի 31-ի)։ Տարածքը կազմում է 13.89 կմ²։ Պաշտոնական կոդ՝ *09 7 72 136*։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* պաշտոնական կայք

Կատեգորիա:Գերմանիայի քաղաքներ
Ալեմչիր

**Ալեմչիր** գետ Ռուսաստանում, հոսում է Ալթայի Հանրապետության Տուրոչակսկի սահմաններով։ Գետի ափը գտնվում է 210 կմ հարավ, Կարապի գետի ափին։ Գետի երկարությունը 10 կմ է։
 
## Ջրային ռեսուրսների տվյալներ
Ըստ ՌԴ-ի ջրային ռեսուրսների տվյալների, գետը պատկանում է Վերխնեբովսկի ջրային ավազանին։ Ջրի կառավարման հատվածը Բիան է։ Գետի ենթակա ավազանը՝ Բիա և Կատուն գետերն են։
Ըստ Ռուսաստանի Դաշնության աշխարհագրական տեղեկատվական համակարգի ջրային կառավարման բաժնի պատրաստված են ջրային ռեսուրսների գործակալություններ՝
* Ջրային օբյեկտի կոդը ըստ պետական ռեգիստրի - 13010100212115100000854
* Հիդրոլոգիական կոդը ըստ գիտելիքների - 115100703
* Ավազանի կոդը - 13.01.01.003
* Ծավաի համարը ըստ ԳԻ - 15
* Խնդիրը ըստ ԳԻ - 1

Կատեգորիա:Մինչև 50 կմ երկարությամբ գետեր
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գետեր
Կատեգորիա:Վերին Օբի ավազանային շրջանի գետեր
Թոռնիկյաններ

**Թոռնիկյաններ**, Մամիկոնյան տոհմից սերված իշխանական տների ընդհանուր անվանումը։ Ձևավորվել են VII դարի վերջին և հարատևել մինչև XII դարի վերջը։ Տարածված էին Հայաստանի տարբեր գավառներում, Կիլիկիայում և Բալկաններում։ Սկզբնավորվել են Սասունում և Տայքի Ասյաց փոր գավառում։ Տայքի Մամիկոնյաններից ճյուղավորված Թոռնիկյանների կենտրոնն էր Բերդագրակ ամրոցը, իսկ նրա մոտ գտնվող Չորդվանքը (չորս եկեղեցի)՝ հոգևոր կենտրոնը։ IX դարից Տայքի Թոռնիկյանները դարձել են քաղկեդոնական, որոնց եպիսկոպոսը կրում էր «Չորդվանելի» (չորդվանեցի) տիտղոսը և ենթարկվում վրաց կաթողիկոսին։ Թեմակալությունը ժառանգական դարձնելու նպատակով, ժամանակի ընթացքում այդ պատվանուն-տիտղոսը դարձել է «Չորտվանել» անձնանուն՝ գործածվելով նաև հոգևորական պաշտոնից անկախ։ Ի տարբերություն Տայքի Թոռնիկյանների, Տարոն-Սասունի Թոռնիկյանները հայադավան էին։ Սակայն X-XI դարերին այդ մարզերը Բյուզանդական կայսրությանը կցվելուց հետո, որպես կայսերական պաշտոնյաներ թափանցեցին Տայքի քաղկեդոնական Թոռնիկյանները, տեղի ունեցավ տեղի և եկվորների միախառնում, որից կազմավորվեցին և XI-XII դարերի ընթացքում գոյատևեցին Սասունի Մամիկոնյան Թոռնիկյանների և Ամյուկի (Վասպուրական) Մամիկոնյան-Արծրունի Թոռնիկյանների իշխանական տները։ Այնուհետև քաղաքական ասպարեզ մտած Թոռնիկյանները Բյուզանդիայում և մասամբ Հայաստանի հարավում հանդես են գալիս որպես հունադավան՝ համարվելով «հոռոմ», իսկ Տայքում ու Վրաստանում՝ իբրև քաղկեդոնական՝ «վրացի»։ Բյուզանդիայում հասնելով մեծ պաշտոնների՝ Թոռնիկյանները հիմնականում գտնվում էին Փոքր Ասիայում ու Բալկաններում, հատկապես՝ Բուլղարիայում։ Ժամանակի ընթացքում Թոռնիկյանները Տայքում ձուլվեցին վրացիների, Բյուզանդիայում՝ հույների հետ։ XII դարի վերջում Սասուն-Տարոնի Թոռնիկյանները սելջուկների հարվածներից ստիպված եղան թողնել մինչև Ծոփքի Դեգիք գավառը ձգվող իրենց կալվածները և հեռանալ Կիլիկիա։ Այդ տան մնացորդները քաշվեցին Սասունի լեռները։ Թուրք-սելջուկների գերիշխանության ամրապնդումից հետո նույնը կատարվեց և Ամյուկի Թոռնիկյանների հետ, որոնց մի մասը հոգևոր սքեմ հագնելով մնաց ու պահպանվեց Վասպուրականում՝ հիմնադրելով Աղթամարի կաթողիկոսությունը (1113 թվական), իսկ մյուսները XII դարի 1-ին քառորդին հեռացան Հյուսիսային Հայաստան, ուր Կյուրիկյանների թագավորության սահմաններում ասպարեզ եկան Դսեղի Մամիկոնյանները։

Կատեգորիա:Թոռնիկյաններ
Սան Ռոման դե Օրնիխա

**Սան Ռոման դե Օրնիխա** (), մունիցիպալիտետ Իսպանիայում, Վալյադոլիդի պրովինցիայում, Կաստիլիա և Լեոն ինքնավար մարզի կազմում։ Մունիցիպալիտետը գտնվում է Տերրա-դել-Վինո կոմարկում։ Տարածքը կազմում է 41,62 կմ²։ Բնակչությունը՝ 386 մարդ (2010)։ Պրովինցիայից ադմինիստրատիվ կենտրոն 56 կմ է։

Կատեգորիա:Իսպանիայի բնակավայրեր
Կատեգորիա:Կաստիլիա և Լեոնի բնակավայրեր
Կատեգորիա:Վալյադոլիդ պրովինցիայի բնակավայրեր
Սան Միգել դել Առոյո

**Սան Միգել դել Առոյո** ()՝ բնակավայր և մունիցիպալիտետ Իսպանիայում` Վալիադոլիդ պրովինցիայում (Կաստիլիա և Լեոն ինքնավար մարզում)։ Մունիցիպալիտետը գտնվում է Տերրա դե Կամպոս շրջանում։ Զբաղեցնում է 55,59 կմ² տարածք։ Բնակչությունը` 759 մարդ (2010 թվականի տվյալներով)։ Գտնվում է պրովինցիայի վարչական կենտրոնից 66 կմ հեռավորության վրա։

Կատեգորիա:Իսպանիայի բնակավայրեր
Կատեգորիա:Կաստիլիա և Լեոնի բնակավայրեր
Կատեգորիա:Վալյադոլիդ պրովինցիայի բնակավայրեր
Ալտենմյունստեր

**Ալտենմյունստեր ** (), կոմունա Գերմանիայում, գտնվում է Բավարիա երկրամասում (Աուգսբուրգի շրջան, Շվաբիա վարչական կենտրոն)։ Բնակչությունը կազմում է 817 մարդ (դեկտեմբեր 31, 2010 թվական) ։ Տարածքը կազմում է 41,30 կմ²։ Պաշտոնական կոդ 09 7 72 11109 7 72 115։

## Պատկերասրահ

Altenm%C3%BCnster_St._Vitus_434.JPG
Baiershofen_St._Leonhard_14.JPG
Neum%C3%BCnster_St._Joachim_und_Anna_16.JPG
Untersch%C3%B6neberg_St._Georg_17.JPG


## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Պաշտոնական էջ

Կատեգորիա:Գերմանիայի քաղաքներ
Սան Միգել դել Պինո

**Սան Միգել դել Պինո** (), մունիցիպալիտետ Իսպանիայում։ Գտնվում է Վալիադոլիդ պրովինցիայում (Կաստիլիա և Լեոն ինքնավար համայնքում)։ Մունիցիպալիտետը գտնվում է Կամպանիա դել Պիսուերգա շրջանում։ Տարածքը կազմում է 7,31 կմ2։ Բնակչությունը՝ 289 մարդ (2010 թվականի տվյալներով)։ Պրովինցիայի վարչական կենտրոնից գտնվում է 24 կմ հեռավորության վրա։

Կատեգորիա:Իսպանիայի բնակավայրեր
Կատեգորիա:Կաստիլիա և Լեոնի բնակավայրեր
Կատեգորիա:Վալյադոլիդ պրովինցիայի բնակավայրեր
Break Free

«**Break Free**», ամերիկացի երգչուհի Արիանա Գրանդեի երգն է, համագործակցությամբ ռուս-գերմանացի երաժշտական պրոդյուսեր Զեդի հետ։ Այն թողարկվել է 2014 թվականի հուլիսի 3-ին` որպես Արիանա Գրանդեի «My Everything» կոչվող ստուդիական երկրորդ ալբոմի երկրորդ սինգլ։ Երգի հեղինակներն են Զեդը, Մաքս Մարտինը և Սավան Կոտեչան։

Երգի տեսահոլովակը, որի ռեժիսորն է Քրիս Մարս Պիլիերոն, թողարկվել է 2014 թվականի օգոստոսի 12-ին։ Երգը Billboard Hot 100 հիթ շքերթում զբաղեցրել է 4-րդ հորիզոնականը, իսկ 2014 թվականի սեպտեմբերի դրությամբ՝ երգը Միացյալ Նահանգներում վաճառվել է 1 միլիոն օրինակով։

## Նախապատմություն
Իր և Զեդի համագործակցության մասին Արիանան առաջին անգամ խոսել է 2014 թվականի ապրիլի վերջին Billboard ամսագրին տված հարցազրույցում։ Նույն տարվա մայիսին պրոդյուսեր Զեդը հարցազրույցներից մեկում ասել է՝ իր մոտ ցանկություն է առաջացել աշխատելու երգչուհու հետ այն բանից հետո, երբ պատահաբար լսել է նրան կենդանի կատարելիս։ Նա ասել է․ «Ես ետնաբեմում էի և լսեցի, որ ինչ-որ մեկը երգում է։ Ես չգիտեի, թե նա ով է, և պարզապես ասացի․ «Ես ուզում եմ երգ ստեղծել նրա հետ, ով էլ որ երգում է հենց հիմա»։ Ես չգիտեի թե նա ով է և հետո պարզվեց, որ նա Արիանան է։ Եվ բարեբախտաբար այժմ կա երգ»։

## Տեսահոլովակ
Երգի տեսահոլովակը, որի ռեժիսորն է Քրիս Մարս Պիլիերոն, նկարահանվել է 2014 թվականի հուլիսի 10-12-ին։ Տեսահոլովակի գործողությունները տեղի են ունենում մի հորինված մոլորակում, որտեղ Արիանան պայքարում է չար ուժերի դեմ։ Խոսելով տեսահոլովակի գաղափարի մասին՝ երգչուհին նշել է, որ ընդհանուր գաղափարը ոգեշնչված է «Բարբարելա» ֆիլմից, «Աստղային պատերազմներ» սագայից և տիեզերքից։

Տեսահոլովակի պրեմիերան կայացել է 2014 թվականի օգոստոսի 12-ին Արիանա Գրանդեի VEVO ալիքում, իսկ 3 օր հետո այն առաջին անգամ ցուցադրվել է հեռուստատեսությամբ, Disney Channel հեռուստաալիքի եթերում։

## Երգացանկ
;Թվային ներբեռնում
# «Break Free» - 3։34

## Հիթ-շքերթներ

### Շաբաթական հիթ-շքերթներ

### Տարեկան հիթ-շքերթներ

## Թողարկման պատմություն

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Երգի տեսահոլովակը ՅուԹուբում

Կատեգորիա:2014 երգեր
Կատեգորիա:2014 սինգլներ
Կատեգորիա:Արիանա Գրանդեի երգեր
Կատեգորիա:Ֆեմինիստական երգեր
Կյուլենտալ

**Կյուլենտալ** (), կոմունա Գերմանիայում, Բավարիա երկրամասում։

Մտնում է Աուգսբուրգի շրջանի կազմի մեջ։ Գտնվում է Շվաբիա վարչական շրջանի ենթակայության տակ։ Բնակչությունը 851 մարդ է (ըստ 2010 թվականի դեկտեմբերի 31ի տվյալների) ։ Տարածքը 7,13 կմ² է։ Պաշտոնական կոդը՝ 09 7 72 166։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Պաշտոնական էջ  

Կատեգորիա:Գերմանիայի քաղաքներ