open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Գլոբուսների թանգարան

**Գլոբուսների թանգարան** (), աշխարհում միակ գլոբուսների թանգարանը։ Գտնվում է Վիեննայի Կլարի-Ալդրինգեն պալատում, Ազգային գրադարանի շենքերից մեկում։

## Հիմնադրում
Թանգարանը հիմնադրվել է 1956 թվականին գլոբուսների հավաքածուի հիման վրա, որոնք պահպանվում էին Ավստրիայի ազգային գրադարանում։ Գլոբուսների մեծ մասը գրադարանում է հայտնվել ավստրիական կայսրերի հավաքածուներից։ Դրանք կամ նվիրել են (ինչպես օրինակ, Վինչենցո Մարիա Կորոննելիին հատուկ Լեոպոլդ I կայսեր համար պատրաստել է երկու գլոբուսներ հենց կայսեր դիմապատկերով), կամ էլ գնվել։ 1921 թվականին աշխարհագետ Օյհեն Օբերհումմերը կատարել է գլոբուսների գույքագրում և հայտնաբերել ութ գլոբուսներ տարբեր չափերի (ինչպես Երկրի, այնպես էլ երկնքի), և երկու արմիլյարային թաղանթներով գլոբուսներ։ 1922 թվականին այդ գլոբուսները տեղափոխվել են Աշխարհագրական հավաքածու, որտեղ 1948 թվականին արդեն հավաքվել էր շուրջ 28 գլոբուս։ Թանգարանի բացումը հնարավոր դարձավ շնորհիվ գլոբուսների խանդավառ հավաքորդ Ռոբերտ Հարդտի։ 1956 թվականի ապրիլի 14-ին բացվեց աշխարհում դեռևս առաջին գլոբուսների թանգարանը։ 1956 թվականին հավաքածուում մուտք գործեցին 63 ցուցանմուշներ։ Հաջորդ 30 տարիների ընթացքում թանգարանի նմուշների թիվը հասավ 145-ի։ Համալրումը հիմնականում կայացավ ի հաշիվ գնումների, նվիրատվությունների և այլ թանգարանների հետ փոխանակման։ 1970-1976 թվականներին թանգարանը ընդարձակվեց։ 1996 թվականին թանգարանում հաշվվում էր 260 ցուցանմուշ։ Գլոբուսների թանգարանը մի քանի անգամ փոխել է իր տեղադիրքը։ 2005 թվականի դեկտեմբերի 1-ից ցայսօր գտնվում է Մոլլարդա-Կլարի պալատում։

## Ցուցանմուշներ
Բացի սեփական հավաքածուից, այստեղ ցուցադրվում են նաև մի քանի տասնյակ գլոբուսներ անձնական հավաքածուներից, որոնք բերվել են այստեղ երկարատև ցուցադրության և պահպանման նպատակով։

Կորոնելլիի գլոբուսներից բացի, թանգարանի թանկարժեք էքսպոնատների ցանկում են նաև Մերկատորի 1541 թվականի Երկրի և 1551 թվականի երկնքի գլոբուսները։ Ինչպես նաև Գեմմա Ֆրիզիուսի 1536 թվականի գլոբուսը՝ Ավստրիայի հնագույն գլոբուսներից մեկը։

Գլոբուսներից բացի թանգարանում ցուցադրված են նաև զանազան աստղագիտական գործիքներ։ 2009 թվականի հունվարի դրությամբ թանգարանի հավաքածուն բաղկացած էր 590 առարկաներից, որոնցից 250-ը գտնվում են ցուցադրությունում։

## Պատկերասրահ
Ցուցանմուշները

Globenmuseum Wien Panortama stitched 1.jpg|
Erdglobus Coronelli 1688.jpg|
Globenmuseum Vienna 20091010 067.JPG|
Globenmuseum Vienna 20091010 034.JPG|
Globenmuseum Vienna 20091010 014.JPG|
Globenmuseum 10.jpg|
Globenmuseum Vienna 20091010 131.JPG|
Globenmuseum Vienna 20091010 108.JPG|


## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Webpräsenz des Globenmuseums 
* [Globenkatalog der ÖNB](http://search.obvsg.at/primo_library/libweb/action/search.do?dscnt=0&scp.scps=scope%3A(ONB_aleph_globus)&tab=onb_sondersammlungen&mode=Basic&vid=ONB)
* Bilder des Museums auf Flickr
* Michael Frank։ ''Globenmuseum. Der Nabel der Welt.''  Artikel in der SZ vom 1. Dezember 2005.

Կատեգորիա:Վիեննայի թանգարաններ
Կատեգորիա:1956 հիմնադրումներ Ավստրիայում
Կատեգորիա:Տեխնիկական թանգարաններ
Կատեգորիա:1956 հիմնադրված թանգարաններ
Կատեգորիա:Գլոբուսներ
Կատեգորիա:Քարտեզագրություն
Կատեգորիա:Բնագիտական թանգարաններ
Արևի խավարումներ 19-րդ դարում

մինի|Արևի առաջին խավարումը, լուսանկարել է 1851 թվականի հուլիսի 28-ին Քյոնիգսբերգի աստղադիտարանի դագեռոտպող Բերկովսկու կողմից:

Սա 19-րդ դարի արևի խավարումների ցանկն է։ 1801 թվականից մինչև 1900 թվականը եղել է 242 արևի խավարումներ, որոնցից 87-ը՝ մասնակի, 77-ը օղակաձև, 63-ը լրիվ և 15-ը հիբրիդային։

Ամենաշատ խավարումների քանակը մեկ տարվա ընթացքում գրանցվել է հինգ հատ 1805 թվականին։ Երկու խավարում մեկ ամսվա ընթացքում եղել է կրկնակի անգամ. 1805 թվականի հունվարին և 1880 թվականի դեկտեմբերին։

Ցանկը պարունակում է, ամենաշատ խավարումները դինամիկական ժամանակում (տվյալ դեպքում լուսնի կոնաձև ստվերի գագաթի առավելագույն մոտենալը Երկրի կենտրոնին), ժամանակը ներկայացված է UТС-ում։ Լրիվ և օղակաձև խավարումների համար ցուցադրված են տարածաշրջաններ, որոնցում հնարավոր է եղել դիտել խավարումները (Առավելագույն ցուցմունքով տարածաշրջանը առանձնացված է)։

## Խավարումներ

## Տես նաև
* Սեյմենով Ֆ. Ա. - Աղյուսակները ցուցադրված են լունի և արևի խավարումները 1840-ից մինչև 2001 թվականը, Մոսկովյան միջօրեականում։ Երեքական քարտեզներ աղյուսակով // Ռուսական կայսրության աշխարհագրական հանրության գրառումներով։ Գրքույկ XI. ՍՊԲ. Տիպ. Գիտությունների ակադեմիա 1856 թվական IV, 461 c + 14 լ. Գծեր. և իլլ. — Ֆ. Սեմյոնովի լունի և արևի խավարումների աղյուսակը  Պիլոտիռուեմայա կայքում, տիեզերագնացություն։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* 
* 

Կատեգորիա:19-րդ դար
Կատեգորիա:Արևի խավարումներ
Վալոնգու

**Վալոնգու** (Valongo), քաղաք Պորտուգալիայում։ Գտնվում է Պորտուգալիայի խոշոր քաղաքական ագլոմերացիայի Մեծ Պորտուի կազմում։ Ըստ հին վարչական բաժանման մտնում է Դորու-Լիտորալ պրովինցիայի մեջ։ Ներառված է տնտեսագիտության և վիճակագրության ենթաշրջան Մեծ Պորտուի մեջ, որը գտնվում է Հյուսիսային շրջանում։ Քաղաքի բնակչությունը կազմում է 18 հազար մարդ (քաղաք), 94,3 հազար (մունիցիպալիտետ)։ Ընդգրկում է 72,99 կմ տարածք։

Քաղաքի հովանավորը համարվում է Սուրբ Մուհամմեդը (պորտուգալերեն` São Mamede): Քաղաքի տոնը հունիսի 24-ին է։

## Տեղագրություն

Քաղաքը գտնվում է 10 կմ դեպի արևելք Պորտու քաղաքի վարչական կենտրոնից։

Մունիցիպալիտետը սահմանակից է.
* հյուսիսում՝ Սանտու-Տիրսուի մունիցիպալիտետը
* հյուսիս-արևելքում՝ Պասուշ դե Ֆերեյրի մունիցիպալիտետը
* արևելքում՝ Պարեդեշի մունիցիպալիտետը
* հարավ-արևմուտքում՝ Գոնդոմարի մունիցիպալիտետը
* արևմուտքում՝ Մայայի մունիցիպալիտետը

## Պատմություն
Քաղաքը հիմնադրվել է 1836 թվականին։

## Բնակչություն

## Մունիցիպալիտետի կազմ
Մունիցիպալիտետի մեջ են մտնում հետևյալ շրջանները.
# Ալֆենա
# Կամպու
# Էրմեզինդե
# Սոբրադու
# Վալոնգու

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Պորտուգալիայի քաղաքներ
Շատենդրանաթ Բոզե

**Շատենդրանաթ Բոզե** () կամ **Շատենդրանաթ Բոշու **(, ) (), հնդիկ ֆիզիկոս, մաթեմատիկական ֆիզիկայի մասնագետ։ Քվանտային մեխանիկայի վերաբերյալ նրա ամենահայտնի աշխատանքը (1920-ական թվականներ) հիմք է ստեղծել Բոզե-Այնշտայնի վիճակագրության և Բոզե-Այնշտայնի կոնդենսատի տեսության մշակման համար։ Նրա պատվին անվանել են բոզոնը՝ Բոզե-Այնշտայնի վիճակագրությանը ենթարկվող մասնիկների դասը։

## Կենսագրություն
1915 թվականին ավարտել է Կալկաթայի համալսարանը։ 1924-1925 թվականներին Փարիզում աշխատել է Մարի Կյուրիի մոտ։ 1926-1945 թվականներին Դաքքայում պրոֆեսոր էր, իսկ արդեն 1945-1956 թվականներին Կալկաթայի պրոֆեսոր։

Հնդկաստանի գիտությունների ազգային ակադեմիայի հիմնադիրներից մեկն է (1935 թ.): 1958 թվականից Լոնդոնյան թագավորության ընկերության անդամ։ Հնդկաստանի ազգային պրոֆեսոր (1958-1974 թթ.)։

## Ծանոթագրություն

## Արտաքին հղումներ
* *Храмов Ю. А.*Бозе Шатьендранат (Сатиендра)Физики: Биографический справочникПод ред. А. И. Ахиезера.&nbsp;— Изд. 2-е, испр. и дополн.&nbsp;— М.: Наука, 1983.&nbsp;— С.&nbsp;37.&nbsp;— 400&nbsp;с.&nbsp;— 200&nbsp;000 экз. (в пер.)
* *Джон Дж. О’Коннор* и *Эдмунд Ф. Робертсон*. Бозе, Шатьендранат &nbsp; — биография в архиве MacTutor. 

Կատեգորիա:Կալկաթայի համալսարանի շրջանավարտներ
Կատեգորիա:Հնդիկ մաթեմատիկոսներ
Կատեգորիա:Հնդիկ ֆիզիկոսներ
Կատեգորիա:Հնդկաստանի քաղաքական գործիչներ
Կատեգորիա:Ֆիզիկոսներ այբբենական կարգով
Porsche Panamera

298px|thumb|Porsche Panamera:

**Porsche Panamera**, հինգ տեղանոց ֆաստբեք, լյուքս դասի ավտոմեքենա։ Արտադրվում է 2009 թվականից Porsche ընկերության կողմից Գերմանիայի Լայպցիգ քաղաքում։

Ավտոմոբիլը ստացել է Panamera անվանումը՝ ի պատիվ Porsche-ի հաջող մեկնարկի Carrera Panamericana-յի ավտոմրցույթում։ Այս մեքենայով ընկերությունը սկսել է աշխատանքներ տանել XX դարի 50-ական թվականներից։ 2010 թվականի սեպտեմբերի վաճառքի տվյալներով, վաճառվել են ավելի քան 25000 ավտոմոբիլ։ 2013 թվականի ամռանը Panamera ավտոմոբիլը ավելի լավ արդիականացման մեջ էր, նա ավելի հզորացրեց առջևի և հետևի անվահետքերը, էլ ավելի գեղեցկացրեց և վերակառուցեց մեքենայի սրահը։

## Տեխնիկակն բնութագիրներ
### Շարժիչ
Porsche Panamera-ն կահավորված նորագույն շարժիչներով։ Սակայն այդ հզոր շարժիչներն ավտոմեքենայի մեջտեղավորելու համար Porsche-ի ինժեներները որոշում են մի փոքր հարթեցնել շարժիչի տակի մասը, որպեսզի նա լիովին տեղավորվի ավտոմոբիլի մեջ։ Այդպես նաև նրանք հարթեցրել են փոխանցման մեխանիզմը։ Այդպիսով նվազել է նաև ավտոմոբիլի ծանր պտտվող մասերը մինչև 16,5 % (9,5 կգ)։ Շարժիչների օպերացիոն ջերմաստիճանը դարձել է էլ ավելի բարձր, դրանով իսկ մեծացնելով շարժիչի արդյունավետությունը։ Սակայն, շարժիչների արդյունավետության բարձրացումը, չէր օգնում էներգիայի և վառելիքի տնետեսության բարելավմանը։ Sport Plus ռեժիմի ժամանակ խլարարներում բացվում է ջրի հակառակ ճնշման փականը, որը ավելացնում է ավտոմեքենայի հզորությունը։

### Ընդհանուր վառելիքի խնայողություն

## Մոդելի տարբերակներ

## Պատկերասրահ

  Image:Porsche Panamera 4S.jpg | Porsche Panamera 4S
  Image:Porsche-Panamera at Porsche-Museum.JPG | Porsche Panamera-ն Շտուտգարտում գտնվող Porsche-ի թանգարանի առջև
  Image:Porsche Panamera 2.jpg | Վարորդական նստավայր 
  Image:Porsche Panamera Engine.jpg | Շարժիչը


## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:2010-ականների ավտոմեքենաներ
Կատեգորիա:2000-ականների ավտոմեքենաներ
Կատեգորիա:Սպորտային ավտոմեքենաներ
Դեղին տունը

**Դեղին տունը** (), այլ կերպ՝ «Փողոցը» (), յուղաներկով նկարված կտավ։ Հեղինակը 19-րդ դարի հոլանդացի հետիմպրեսիոնիստ նկարիչ Վինսենթ վան Գոգն է։ Նկարվել է 1888 թվականին։

Նկարում պատկերված է Ֆրանսիայի Առլ քաղաքի տներից մեկը, որում 1888 թվականի մայիսի 1-ին Վինսենթ վան Գոգը վարձակալել է 4 սենյակներ՝ երկուսը մեծ, նկուղային հարկում և երկուսը փոքր, առաջին հարկում։ Առաջին հարկի պատուհանը, որ գտնում է անկյունի մոտ և որի երկու փականները բաց են, Վան Գոգի սենյակինն է, որտեղ Պոլ Գոգենը ապրել է 9 շաբաթ 1888 թվականի հոկտեմբերի վերջին։ Մյուս լուսամուտի դիմաց, որի մի փականը փակ է, Վան Գոգի ննջասենյակն է գտնվում։ Ճակատային երկու փոքր սենյակները Վան Գոգը վարձակալել է ավելի ուշ։

Ձախ թևում տեղակայված է նպարեղենի խանութ ()։

Շենքը դիմակայել է տարատեսակ վերանորոգումների, այնուհետև դաժանորեն վնասվել է 1944 թվականի հունիսի 25-ին Հակահիտլերյան խմբավորման ռմբակոծություններից և քանդվել ավելի ուշ։

Վան Գոգը նշում է, որ ռեստորանը, որտեղ նա սովորություն ուներ ճաշելու, նկարի վարդագույն ներկված շենքն է՝ տեղակայված ձախ ծայրում։ Այն պատկանում էր իր տանտիրուհուն՝ Վիդո Վենիսակին, ով հանդիսանում էր նկարում պատկերված մնացած շինությունների տերը։

Նկարի աջ հատվածում պատկերված է գնացքի երկաթուղի, որ միացնում է քաղաքը Լունելին, որ գտնվում է Ռոն գետի հակառակ ափին։

## Ծագում
Կտավը նկարվել է 1888 թվականի սեպտեմբերին, որից հետո Վան Գոգը այն ուղարկել է իր եղբայր Թեոյին։

Սկզբում Վան Գոգը կտավն անվանել է «Տունը և իր միջավայրը» ()։ Ավելի ուշ նա նախընտրել է ավելի իմաստալի անվանում և անվանել «Փողոցը» ()՝ հարգանք ցույց տալով Փարիզի փողոցները ցույց տվող ճեպանկարների շարքի նկատմամբ, որ նկարել էր Ժան-Ֆրանսուա Ռաֆաելլին և որ հրատարակվել էր «Le Figaro» թերթում։

## Նկարի այլ տարբերակներ
Չկան նկարի նախնական տարբերակներ, սակայն նույն շինությունը հայտնվել է Վան Գոգի ուրիշ մի քանի նկարներում։ Ջրաներկով արվածը, ըստ Վան Գոգի, հիմնված է կտավի վրա։

Տասնամյակներ անց Պոլ Սինյակը՝ Վան Գոգի ընկերը և կուսակիցը, նկարել է այս վայրի երկու նկար ջրաներկով։


image:Vincent's House in Arles (The Yellow House).jpg|ջրաներկ
image:Paul Signac Maison de Van Gogh Arles 1933.jpg|Պոլ Սինյակ. Վան Գոգի տունը, 1932 թվական


## Նկարի ճակատագիր
Նկարը երբեք չի լքել նկարչի հավաքածուն։ 1962 թվականից սկսած այն Վինսենթ վան Գոգի հիմնադրամի սեփականությունն է դարձել, որի հիմնադիրը Վինսենթ Վիլհեմ վան Գոգն էր՝ նկարչի եղբորորդին։

«Դեղին տունը» կտավում պատկերված շենքը այժմ գոյություն չունի։ Այն ոչնչացվել է 1940-ական թվականներին՝ Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի ժամանակ։

## Արտաքին հղումներ
* Կտավը Վան Գոգի թանգարանում
* Նկարի մասին Վան Գոգի նամակներում

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:1888 նկարներ
Կատեգորիա:Նիդերլանդների արվեստ
Կատեգորիա:Վան Գոգի թանգարանի նկարներ
Կատեգորիա:Վինսենթ վան Գոգի նկարներ
Ժաննա Էբյութերն

**Ժաննա Էբյութերն** (, ), ֆրանսիացի նկարչուհի, առավել հայտնի է որպես՝ Ամեդեո Մոդիլիանիի կին և մոդել։

## Վաղ կյանքը
Նա ծնվել է՝ Փարիզում, Հռոմի Կաթոլիկ եկեղեցական ընտանիքում։ Նրա հայրը աշխատել է Բոն-Մարշ հանրախանութում։ Նա ներկայացել է արվեստագետների հետ Մոնպարնասայում, իր եղբոր հետ ով ցանկանում էր դառնալ նկարիչ։ Ժաննան աշխատեց Ցիխուգարու Ֆուդզիտայի հետ, որպես մոդել։ Սակայն նա սովորելով Կոլորոսի ակադեմիայում ցանկանում էր կերտել իր արվեստի կարիերան։ Ժաննան ծանոթանում է Ամեդեո Մոդիլիանի հետ, և քանդակագործ Խանա Օրլովայի, ովքեր հնարավորություն ունեին օգտվել ակադեմիայի կենդանի մոդելներից։ Ժաննան սկսել է իր գործը խարիզմատիկ նկարչությամբ, հետո սիրահարվում է Մոդիլիանին։ Նա շուտով տեղափոխվեց ապրելու նրա հետ, սակայն ծնողների կողմից խիստ առարկություններով։ 
[thumb|left|Հեղինակ՝ [Մոդիլիանի, 1918]]

## Մոդիլիանի
Գրող Չալզ-Ալբերտ Քինգրիաի նկարագրությամբ նա մեղմ, ամաչկոտ, հանգիստ, և նուրբ անձնավորություն էր։ Ժաննա Էբյութորնը, Մոդիլիանի նկարների հիմնական թեման էր։ 1918 թվականի աշնանը զույգը տեղափոխվում է Նիս, Լազուր ափ, որտեղ Մոդիլիանի գործակալը հույս է տալիս որ նա կարող է վաճառել իր աշխատանքները, ձմռանը այնտեղ կլինեին արվեստի հարուստ ներկայացուցիչներ։ Նիսում գտնվելու ժամանակ նոյեմբերի 29-ին ծնվում է նրանց դուստրը։ Գարնանը նրանք վերադառնում են Փարիզ, որտեղ Ժաննան կրկին հղիանում է։ Այդ ժամանակ՝ թմրադեղերի և ալկոհոլի չարաշահման պատճառով Մոդիլիանին տառապում էր տուբերկուլյոզով, նրա վիճակը գնալով վատթարանում էր։

## Ողբերգություն
1920 թվականի հունվարի 24-ին մահանում է Ամեդեո Մոդիլիանին։ Ժաննա Էբյութերնի ընտանիքը նրան վերադարձնում է հայրական տուն, բայց Ժաննան ամբողջովին խելագարված վիճակում էր, նետվելով հինգերորդ հարկի պատուհանից նա մահանում է, սպանելով իրեն, և իր չծնված երեխային։ Ժաննայի ընտանիքն աղջկա մահվան համար մեղադրում էին Մոդիլիանիին։ Իրենց աղջկան հուղարկավորում են Cimetière de Bagneux գերեզմանատանը։ Էբյութերն ընտանիքը վերջապես հանգստացավ և թույլ տվեց իրենց աղջկան տեղափոխել ամուսնու կողքին՝ Père Lachaise Cemetery գերեզմատանը։ Նրա տապանաքարին գրված է՝ «Նվիրված ուղեկից, ծայրահեղ զոհաբերություն»։

## Երեխան
Նրանց որբ աղջիկը՝ Ժաննա Մոդիլիանին (1918-1984), որդեգրվել է իր հորաքրոջ կողմից Իտալիայում։ Նա մեծանում էր չիմանալով ոչինչ իր ծնողների մասին, իսկ երբ արդեն չափահաս էր՝ սկսեց հետաքրքրվել ծնողներով։ 1958 թվականին նա կենսագրական գիրք է գրում հոր մասին անգլերեն լեզվով, որը հրապարակվեց ԱՄՆ-ում, «Մոդիլիանի, մարդ և առասպել» անվանմամբ։ ISBN 1-199-15698-1

## Աշխատանքները

Naturamorta.jpg|*Natura morta*
Jeanne Hébuterne - Autoportrait.jpg|*Ինքնանկար*, 1916 թ
MorteJeanne.jpg|*Վախճան*, 1919
Modibyjeanne.jpg|*Մոդիլիանի դիմանկարը*, 1919


## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:20-րդ դարի նկարչուհիներ
Կատեգորիա:Ինքնասպան նկարիչներ
Կատեգորիա:Կոլարոսի ակադեմիայի շրջանավարտներ
Կատեգորիա:Պեր Լաշեզ գերեզմանատանը թաղվածներ
Կատեգորիա:Ֆրանսիացի արվեստագետներ
Կատեգորիա:Ֆրանսիացի մոդելներ
Կատեգորիա:Ֆրանսիացի նկարչուհիներ
Բոինգ 777-ի ավիավթար Լոնդոնում

**Boeing 777-ի ավիավթար Լոնդոնում**, ավիավթար, որը տեղի է ունեցել 2008 թվականի հունվարի 17-ին։ Boeing 777-236ER ինքնաթիռը, որը պատկանում էր British Airways ավիաընկերությանը, իրականացնում էր չվերթ Պեկինից դեպի Լոնդոն, սակայն թռիչքի ընթացքում ինքնաթիռը վթարի է ենթարկվում։ Ինքնաթիռում կար 152 մարդ։ Վթարի արդյունքում ոչ ոք չի մահացել։ Վթարի պատճառը հանդիսացել է ինքնաթիռի շարժիչների անսարքությունը։

## Ինքնաթիռ
**Boeing 777-236ER** (գրանցման համարը՝ G-YMMM) ինքնաթիռը արտադրվել է 2001 թվականին։ Ինքնաթիռը իր առաջին չվերթը իրականացրել է 2001 թվականի մայիսի 18-ին։ Նույն թվականի մայիսի 31-ին ինքնաթիռը հանձնում են British Airways ավիաընկերությանը։ Ինքնաթիռը ուներ երկու շարժիչ Rolls-Royce Trent 895-17 արտադրության։ Մինչ վթարի տեղի ունենալը ինքնաթիռը իրականացրել էր 3957 չվերթ և օդում է եղել ավելի քան 28675 ժամ։

## Ուղևորներ և անձնակազմի անդամներ
* Ինքնաթիռի առաջին հրամանատար - 43 ամյա *Պիտեր Բերկիլ* ()։ Շատ փորձառու օդաչու։ Օդում անցկացրել է ավելի քան 12700 ժամ, որից 8450 ժամ եղել է Boeing 777 օդանավի մեջ։
* Ինքնաթիռի երկրորդ հրամանատար - 41 ամյա *Ջոն Կաուարդ* ()։ Փորձառու օդաչու, օդում անցկացրել է ավելի քան 9000 ժամ որից 7000 ժամ եղել է Boeing 777 օդանավի մեջ։

Ինքնաթիռի տնակում աշխատում էին 14 սպասուհիներ։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Report on the accident to Boeing 777-236ER, G-YMMM, at London Heathrow Airport on 17 January 2008

Կատեգորիա:Ավիավթարներ
Մուկեշ Ամբանի

**Մուկեշ Դիրուբաի Ամբանի** (, ապրիլի 19, 1957, Ադեն, Եմեն), հնդիկ բիզնես մագնատ, ըստ Fortune ամսագրի՝ առաջին 500 ընկերությունների ցանկում ընդգրկված և ըստ շուկայական արժեքի՝ Հնդկաստանի ամենաարժեքավոր երկրորդ կազմակերպության՝ Reliance Industries Limited-ի (RIL) նախագահը, գործադիր տնօրենը և ամենամեծ բաժնետերը։ Նրան են պատկանում ընկերության 44.7%-ը։ Բնակվում է Անթիլիա շենքում, որն աշխարհի ամենաթանկարժեք շենքն է համարվում։ Դիրուբաի Ամբանիի և Կոկիլաբեն Ամբանիի ավագ որդին է, Անիլ Ամբանիի եղբայրը։ RIL-ը զբաղվում է հիմնականում զտմամբ, նավթաքիմիական նյութերով, նավթի և գազի ոլորտներով։ Reliance Retail Ltd.-ը՝ ընկերության ենթամասնաճյուղը, Հնդկաստանի ամենամեծ մանրավաճառը։

2014 թվականին Ֆորբսի ամենաազդեցիկ մարդկանց ցանկում զբաղեցրել է 36-րդ հորիզոնականը, իսկ 2010 թվականին ընդգրկվել է նաև Ֆորբսի «Մեծ նշանակություն ունեցող 68 անձինք» ցանկում։ 2013 թվականի դրությամբ Հնդկաստանի ամենահարուստ, իսկ Ասիայի երկրորդ ամենահարուստ անձն էր։ Ամբանին պահպանում է Հնդկաստանի ամենահարուստ մարդու տիտղոսն արդեն 9 տարի շարունակ։ Նրան է պատկանում նաև Հնդկաստանի Պրեմիեր լիգայի ֆրենչայզ Մումբայի Ինդիանսը։ 2012 թվականին Ֆորբսը նրան անվանեց սպորտային թիմ ունեցող աշխարհի ամենահարուստ սեփականատերերից մեկը։

Եղել է Բանկ օֆ Ամերիկայի տնօրենների խորհրդի անդամը և Միջազգային հարաբերությունների խորհրդի միջազգային խորհրդատուն։ Բանգալորի կառավարման հնդկական ինստիտուտի խորհրդի նախագահն էր, որը համարվում է Հնդկաստանի առաջատար բիզնես դպրոցներից մեկը։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ

* Profile at Reliance Industries 
* Profile at Forbes 
* 
* Mukesh Ambani collected news and commentary at The Economist 
* Mukesh Ambani collected news and commentary at The Times of India

Կատեգորիա:Ադեն քաղաքում ծնվածներ
Կատեգորիա:Հնդիկ գործարարներ
Կատեգորիա:Բուսակերներ
Կատեգորիա:Սթենֆորդի համալսարանի շրջանավարտներ
Կատեգորիա:Մումբայի համալսարանի շրջանավարտներ
Ռենդի Քուեյթ

**Ռենդալլ Ռուդի «Ռենդի» Քուեյթ** (, ), ամերիկացի դերասան, «Ոսկե գլոբուսի» դափնեկիր։

## Կենսագրություն
Ռենդի Քուեյթը ծնվել է 1950 թվականի հոկտեմբերի 1-ին: Կրթություն ստացել է Հյուսթոնի համալսարանում՝ դրամատիկ արվեստի մասնագիտությամբ։

Կինոյում նա սկսել է նկարահանվել դեռևս ուսանողական տարիներին։ Նրա դեբյուտն է Պիտեր Բոգդանովիչի «Վերջին կինոսեանսը» (1971)։ Սա Քուեյթի առաջին դերն էր ռեժիսոր Բոգդանովիչի մոտ, հետագայում կրկին նա դերեր ստացավ ռեժիսորի մոտ։

Ռենդի Քուեյթը հայտնի է որպես կինոյի և թատրոնի բազմակողմանի և տաղանդավոր դերասան։ «Վերջին դետալը» ֆիլմում նկարահանվելու համար 1973 թվականին դերասանը առաջադրվել է «Օսկարի», իսկ Լոնդոն Ջոնսոնի դերի համար «Լինդոն Բ. Ջոնսոն. վաղ տարիները» (1987) հեռուստաֆիլմում դարձավ «Ոսկե գլոբուսի» դափնեկիր։ Իր կյանքի երեսնամյա կարիերայի ընթացքում Ռենդին հայտնվել է ավելի քան 90 կինոնկարներում։

Ռենդիի փոքր եղբայրը նույնպես դերասան է՝ Դենիս Քուեյթը։ Իսկ Դենիսի որդին՝ Ջեկ Քուեյթը՝ Ռենդիի զարմիկը նույնպես դարձել է դերասան։

## Ֆիլմագրություն

## Ձայնավորում

## Պրոդյուսեր

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* 

Կատեգորիա:20-րդ դարի ամերիկացի տղամարդ դերասաններ
Կատեգորիա:21-րդ դարի ամերիկացի տղամարդ դերասաններ
Կատեգորիա:«Ոսկե գլոբուս» մրցանակի դափնեկիրներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի կինոպրոդյուսերներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի տղամարդ կինոդերասաններ
Կատեգորիա:Ամերիկացի տղամարդ հեռուստատեսային դերասաններ
Կատեգորիա:Ամերիկացի տղամարդ հնչյունավորողներ
Կատեգորիա:Ամերիկացիներ իռլանդական սերմամբ
Գլաքարեր և կաղնի

**«Գլաքարեր և կաղնի»** (,  կամ ), նիդերլանդացի գեղանկարիչ Վինսենթ վան Գոգի կտավը։ Նկարվել է 1888 թվականի հուլիսին Առլում։ Կտավը գտնվում է Հյուստոնի գեղեցիկ արվեստների թանգարանի հիմնական ցուցասրահում, եվրոպական արվեստի բաժնում։ Այն համարվում է թանգարանի ամենահայտնի ցուցանմուշներից մեկը։

## Նկարագրություն
«Գլաքարեր և կաղնի» կտավը նկարվել է 1888 թվականի ամռանը, երբ Վինսենթ վան Գոգը ապրում էր Ֆրանսիայի հարավային Առլ քաղաքում։ Առլյան ժամանակաշրջանը համարվում է գեղանկարչի կյանքի ամենաարգասաբար ստեղծագործական շրջանը։ Կտավին պատկերված բնապատկերը գտնվում էր Մոնմանժուր ( կամ ) լեռնային տեղանքում, որը տեղակայված էր Առլից մի քանի կիլոմենտր դեպի հարավ։ Միևնույն ժամականաշրջանին են վերաբերում Մոնմանժուրի տեսակների ուրվագծերի շարքը, որը պահպանվում է Ամստերդամի Վինսենթ վան Գոգի թանգարանում։

## Հետաքրքիր փաստեր
Կտավն այնքան է դուր եկել Տեո վան Գոգին (նկարչի եղբորը), որ նա կախել է այն «Սերմնացանը» նկարի կողքին։ Վերջինս Տեոյի կողմից ճանաչվել է գեղանկարչի գլուխգործոցը։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* The Rocks, 1888, Vincent van Gogh, Google Art Project, www.googleartproject.com

Կատեգորիա:1888 նկարներ
Կատեգորիա:Բնանկարներ
Կատեգորիա:Հյուսթոնի գեղեցիկ արվեստների թանգարանի նկարներ
Կատեգորիա:Վինսենթ վան Գոգի նկարներ
Սիբելես շատրվան

300px|մինի|Սիբելես շատրվան
**Սիբելես շատրվան** (), շատրվան Մադրիդի համանուն հրապարակում, առաջինը, որ կառուցվել է Պրադոյի զբոսայգում։ Կառուցվել է 1782 թվականին Բուենավիստա ապարանքի հետ միաժամանակ Սալոն-դել-Պրադո ծրագրի իրականացման ժամանակ Վիլյաերմոս ապարանքի հարևանությամբ (այժմ՝ Տիսեն-Բորնեմիսայի թանգարան և հյուրանոց)։

Շատրվանի քանդակային կոմպոզիցիան ներկայացնում է աստվածուհի Կիբելային, որը խորհրդանշում է մայր բնությանը, պտղավորման և հողագործության հովանավորն է. պատկերված է անվասայլակով՝ լծված առյուծներին։

## Պատմություն
Արքա Կառլ 3-րդը, տարվելով լուսավորության գաղափարներով, անցկացրեց մի շարք բարեփոխումներ ադմինիստրատիվ կառավարման, ժողովրդական տնտեսության և լուսավորության բնագավառներում։ Փոփոխությունները վերաբերեցին նաև քաղաքաշինությանը։ Նրա կառավարման տարիներին իսպանական քաղաքներն ունեցան փողոցային լուսավորություն, ջրագիծ, փողոցները կապվեցին սալաքարերով։ Թագավորության մայրաքաղաք Մադրիդը պետք է վերակառուցվեր, որ դասվեր եվրոպական այնպիսի քաղաքների կողքին, ինչպիսիք են Փարիզը, Սանկտ-Պետերբուրգը։ Ստեղծվեցին մայրաքաղաքը վերափոխելու կոչված ծրագրեր, որոնցից էին Պուերտո դե Ալկալա կամ Նեպտունի շատրվանը, ինչպես նաև Սիբելեսի շատրվանը Սալոն դել Պրադոյում՝ նախատեսված մադրիդցիների հանգստի համար։

Շատրվանը նախագծվել է 1777 թվականին Վենտուրա Ռոդրիգեսի կողմից ()։ Աստվածուհու և անվասայլակի քանդակի հեղինակը Ֆրանցիսկո Գուտյերեսն է։ Առյուծների քանդակների հեղինակը Ռոբերտո Միշելն է, իսկ շատրվանի ձևավորումը հանձնարարված էր Միգել Հիմենեսին։ Կիբելայի և առյուծների քանդակները մարմարից են, մնացած մասերը պատրաստված են Ռեդուենի քարից (Ռեդուենը տեղանք է, որ գտնվում է Մադրիդից 53 կմ հյուսիս)։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Շատրվաններ
Կատեգորիա:Իսպանիայի տեսարժան վայրեր
Կարեն Պապոյան

**Կարեն Հովհաննեսի Պապոյան** (), ՀՀ պետական գործիչ, ՀՀ Կոտայքի մարզպետի տեղակալ (2014-2015)։

## Կրթություն
*1987-1996 թթ. – սովորել և ավարտել է Երևանի թիվ 161 միջնակարգ դպրոցը։
*1996-2000 թթ. - սովորել և ավարտել է Հայաստանի պետական ճարտարագիտական համալսարանի քիմիական տեխնոլոգիաների և սինթետիկ դեղանյութերի ֆակուլտետը։
*2005-2009 թթ.- սովորել և ավարտել է ԵՊՀ իրավաբանական ֆակուլտետի մագիստրատուրան։

## Աշխատանքային գործունեությունը
*1998-2000 թթ. - Շահումյանի տարածքային հարկային տեսչության գանձումների բաժնի առաջին կարգի մասնագետ։ 
*2000-2002 թթ. – ծառայել է ՀՀ զինված ուժերում։ 
*2002-2007 թթ. – ՀՀ բնապահպանության նախարարության բնապահպանական պետական տեսչության կենսաբազմազանության, հողերի, թափոնների և վտանգավոր նյութերի վերահսկողության բաժնի պետ։ 
*2007-2011 թթ. – ՀՀ բնապահպանության նախարարության բնապահպանական պետական տեսչության պետի տեղակալ։ 
*2011-2013 թթ. – ՀՀ բնապահպանության նախարարի օգնական։ 
*2013-2014 թթ. – ՀՀ բնապահպանության նախարարության «Հիդրոերկրաբանական մոնիթորինգի կենտրոն» ՊՈԱԿ-ի տնօրեն։ 
*2014 թ. – ՀՀ Կոտայքի մարզպետի խորհրդական։ 
*2014 թ. հուլիսի 29-ին ՀՀ վարչապետի որոշմամբ նշանակվել է Հայաստանի Կոտայքի մարզպետի տեղակալ։
*2015 թ. փետրվարի 13-ին ՀՀ վարչապետի որոշմամբ ազատվել է Հայաստանի Կոտայքի մարզպետի տեղակալի պաշտոնից՝ իր դիմումի համաձայն։

Ամուսնացած է, ունի երկու որդի։ Հայաստանի հանրապետական կուսակցության անդամ է։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:1978 ծնունդներ
Կատեգորիա:Դեկտեմբերի 10 ծնունդներ
Կատեգորիա:ԵՊՀ իրավաբանական ֆակուլտետի շրջանավարտներ
Կատեգորիա:Երևան քաղաքում ծնվածներ
Կատեգորիա:Հայաստանի պետական գործիչներ
Կատեգորիա:ՀՀԿ անդամներ
Կատեգորիա:ՀՊՃՀ շրջանավարտներ
Դիլմա Ռուսեֆ

**Դիլմա Վանա Ռուսեֆ** (, ), բրազիլացի տնտեսագետ, քաղաքական գործիչ, Բրազիլիայի 36-րդ նախագահը։ Առաջին կինն է, ով պաշտոնավարում է այդ պաշտոնում։ 2005-2010 թվականներին նախկին նախագահ Լուիս Ինասիո Լուլա դա Սիլվայի աշխատակազմի ղեկավարն էր։

Հայրը՝ բուլղարացի ձեռնարկատեր է։ Դիլման մեծացել է Մինաս Ժերաիս նահանգի Բելու Հորիզոնտի քաղաքում միջինից բարձր խավի պատկանող ընտանիքում։ Երիտասարդ տարիքում դարձավ սոցիալիստ և 1964 թվականի դեպքերից հետո միացավ տարբեր ձախակողմյան և մարքսիստական, քաղաքային պարտիզանական խմբերի, որոնք պայքարում էին զինվորական բռնապետության դեմ։ Ռուսեֆը վերջ ի վերջո գերի ընկավ և 1970-1972 թվականներին բանտարկվեց։ Ձերբակալված ժամանակ տանջանքների է ենթարկվել։

Բանտից դուրս գալուց հետո հաստատվում է Պորտո Ալեգրեում ամուսնու՝ Կառլոս Արաուխոյի հետ։ Երկուսն էլ օգնեցին Դեմոկրատական աշխատավորական կուսակցության հիմնադրմանը Ռիու Գրանդի դու Սուլում՝ մասնակցելով կուսակցության մի քանի ընտրարշավներին։ Դարձավ Պորտո Ալեգրեի Պետական գանձարանի քարտուղարը, իսկ ավելի ուշ՝ Ռիու Գրանդի դու Սուլի էներգետիկայի քարտուղարը։ 2000 թվականին Օլիվիո Դուտրայի հետ ներքին անհամաձայնության պատճառով հեռացավ Դեմոկրատական աշխատավորական կուսակցությունից և միացավ Աշխատավորների կուսակցությանը։

2002 թվականին Ռուսեֆը միացավ նախագահի թեկնածու Լուիս Ինասիո Լուլա դա Սիլվայի էներգետիկ քաղաքականության համար պատասխանատու կոմիտեին։ Դա Սիլվան, հաղթելով նախագահական ընտրություններում, Ռուսեֆին առաջարկեց Էներգետիկայի նախարարի պաշտոնը։ 2005 թվականին կաշառակերության սկանդալի պատճառով առաջացած քաղաքական ճգնաժամը հանգեցրեց նախագահի աշխատակազմի ղեկավար Ժոզե Դիսեուի հրաժարականին։ Ռուսեֆը ստանձնեց այդ պաշտոնը և պաշտոնավարեց մինչև 2010 թվականի մարտի 31-ը, երբ հեռացավ՝ մասնակցելու նախագահական ընտրություններին։ 2010 թվականի հոկտեմբերի 31-ին ընտրվեց նախագահ՝ առաջ անցնելով Սոցիալ-դեմոկրատական կուսակցության թեկնածու Ժոզե Սեռային։ 2014 թվականի հոկտեմբերի 26-ին վերընտրվեց նախագահ՝ առաջ անցնելով Սոցիալ-դեմոկրատական կուսակցության թեկնածու Աեսիո Նևեսին։

2015 թվականի դեկտեմբերի 3-ին Պատգամավորների պալատը պաշտոնապես ընդունվեց Ռուսեֆին պատասխանատվության ենթարկելու ընթացակարգ։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Բրազիլիայի նախագահի պաշտոնական կայքը 
* Դիլմա Ռուսեֆի պաշտոնական կայքը  
*  

Կատեգորիա:21-րդ դարի կին քաղաքական գործիչներ
Կատեգորիա:Բրազիլացի կին տնտեսագետներ
Կատեգորիա:Բրազիլացի պետական գործիչներ
Կատեգորիա:Բրազիլիայի նախագահներ
Կատեգորիա:Բրազիլիայի քաղաքական գործիչներ
Կատեգորիա:Կառավարության կին ղեկավարներ
Կատեգորիա:Կին նախագահներ
Կատեգորիա:Պետության կին ղեկավարներ
Կատեգորիա:Բրազիլացի ֆեմինիստներ
Կատեգորիա:Բրազիլացի սոցիալիստներ
Տիգրան Բադոյան

**Տիգրան Սլավիկի Բադոյան** (), ՀՀ պետական գործիչ, ՀՀ Լոռու մարզպետի տեղակալ։

## Կրթություն
* 1991-2001 թթ. – սովորել և գերազանցությամբ ավարտել է Վանաձորի թիվ 4 միջնակարգ դպրոցը։
* 2001-2005 թթ. - սովորել և գերազանցությամբ ավարտել է Վանաձորի «Մխիթար Գոշ» համալսարանի կառավարման ֆակուլտետը՝ «Կառավարում» մասնագիտությամբ։ 
* 2005-2007 թթ. - սովորել և ավարտել է Վանաձորի «Մխիթար Գոշ» համալսարանի մագիստրատուրան՝ «Կառավարում» մասնագիտությամբ։ 
* 2010 թ. պաշտպանել է թեկնածուական ատենախոսություն։ Տնտեսագիտության թեկնածու է, դոցենտ։ 11 գիտական հոդվածների և 1 աշխատության հեղինակ։

## Աշխատանքային գործունեությունը
* 2002-2005 թթ. - եղել է «Մխիթար Գոշ» համալսարանի ուսանողական խորհրդի նախագահ։
* 2005 թվականից - «Մխիթար Գոշ» համալսարանի տնտեսագիտության, մաթեմատիկայի և ինֆորմատիկայաի ամբիոնի դասախոս։ 
* 2005-2006 թթ. - աշխատել է «ԱԿԲԱ-կրեդիտ ագրիկոլ բանկ» ՓԲԸ-ի «Լոռի» մասնաճյուղում, որպես հաշվապահ, ապա՝ «Տաշիր» մասնաճյուղում՝ որպես դրամարկղի վարիչ։
* 2007-2012 թթ. - Լոռու մարզպետի օգնական։
* 2012 թ. դեկտեմբերի 3-ին ՀՀ վարչապետի որոշմամբ նշանակվել է Հայաստանի Հանրապետության Լոռու մարզպետի տեղակալ։

## Պարգևներ
* ՀՀԿ նախագահի պատվոգիր (2010)։
* «Մաշտոց» կրթամշակութային կենտրոնի «Ամենայն Հայոց Կաթողիկոս Վազգեն Առաջին» մեդալ (2010)։

Ամուսնացած է, ունի երկու որդի։ Ունի շարքայինի զինվորական կոչում։ Հայաստանի հանրապետական կուսակցության անդամ է։ 2003-2007 թթ. եղել է ՀՀԿ Գուգարքի երիտասարդական խորհրդի նախագահ, 2007-2014 թթ. - ՀՀԿ Լոռու տարածքային կազմակերպության երիտասարդական խորհրդի նախագահ։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Հայաստանի պետական գործիչներ
Կատեգորիա:«Մխիթար Գոշ» համալսարանի շրջանավարտներ
Կատեգորիա:ՀՀԿ անդամներ
Կատեգորիա:Տնտեսագիտության թեկնածուներ
Անդրանիկ Հակոբյան (պետական գործիչ)

**Անդրանիկ Հայկի Հակոբյան** (), ՀՀ պետական գործիչ, ՀՀ Գեղարքունիքի մարզպետի տեղակալ։

## Կրթություն
* 1973-1978 թթ. - սովորել և ավարտել է Վ. Բրյուսովի անվան ռուսաց և օտար լեզուների ինստիտուտի անգլերեն լեզվի ֆակուլտետը։

## Աշխատանքային գործունեությունը
* 1978-2012 թթ. - աշխատել է Նորատուսի թիվ 1 միջնակարգ դպրոցում որպես անգլերեն լեզվի ուսուցիչ։
* 1980-1992 թթ. - աշխատել է Նորատուսի թիվ 1 միջնակարգ դպրոցում որպես անգլերեն լեզվի ուսուցիչ։
* Ընտրվել է Կամոյի շրջանային խորհրդի և Նորատուսի գյուղական խորհրդի պատգամավոր։
* 1992 թ. ընտրվել է Նորատուսի գյուղական խորհրդի գործադիր կոմիտեի նախագահ՝ պաշտոնավարելով մինչև 1996 թ.։
* 1996 թ. ընտրվել, 1999, 2002 և 2005 թթ. վերընտրվել է Նորատուսի գյուղապետ։
* 2002-2008 թթ. - եղել է Եվրոպայի խորհրդի տեղական և տարածքային իշխանության կոնգրեսում ՀՀ պատվիրակության անդամ։
* 2009-2010 թթ. - աշխատել է Գավառի պետական համալսարանում։
* 2012 թ. օգոստոսի 7-ին ՀՀ վարչապետի որոշմամբ նշանակվել է Հայաստանի Հանրապետության Գեղարքունիքի մարզպետի տեղակալ։

## Պարգևներ
* Անանիա Շիրակացու մեդալ (2007)։
* ՀՀ Տարածքային կառավարման նախարարության հուշամեդալ (2006)։

Ամուսնացած է, ունի երկու դուստր, մեկ որդի և ութ թոռ։ Հայաստանի հանրապետական կուսակցության անդամ է։ ՀՀԿ Գեղարքունիքի մարզային խորհրդի նախագահի տեղակալ, ԵԿՄ Գեղարքունիքի մարզային խորհրդի փոխնախագահ։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Հայաստանի պետական գործիչներ
Կատեգորիա:ԵՊԼՀ շրջանավարտներ
Կատեգորիա:ՀՀԿ անդամներ
Կատեգորիա:Նորատուս գյուղում ծնվածներ
Կատեգորիա:Անանիա Շիրակացու մեդալակիրներ
Կատեգորիա:Հայ քաղաքական գործիչներ
Սֆինքսն Ագոստից

**Սֆինքսն Ագոստից** (), Մ.թ.ա. 6-րդ դարի վերջի կրաքարե իբերիական քանդակ :

## Պատմություն
Սֆինքսը հայտնաբերվել է Իսպանիայի Ալիկանտե նահանգի Ագոստ քաղաքից 1893 թվականին, հեղինակը անհայտ է։

82 սմ բարձրությամբ վնասված քանդակը ներկայացնում է սֆինքսի, որն ունի կնոջ գլուխ, թևավոր առյուծի մարմին և օձի պոչ։ Սֆինքսը եղել է գերեզմանի մի մաս՝ հետմահու իր մեջ կրելու հանգուցյալի հոգին։

Այն գտնվում է Մադրիդի Ազգային հնագիտական թանգարանում 38445 ներքո։

## Տվյալներ
* Չափերը։ 82 սմ բարձրություն, 56 սմ լայնություն, 26 սմ խորություն
* Վրան առկա են վնասվածքներ, աղճատումներ
* Հուղարկավորության սյուն
* Ոճը՝ հին իբերիական, հունական ազդեցություն 
* Փորագրված կրաքար
* Սֆինքսի պատկերով ֆիգուր

## Տես նաև
* Ազգային հնագիտական թանգարան (Մադրիդ)
* Ցուլը Օսունայից
* Սֆինքս
* Ագոստ

## Պատկերասրահ

Esfinx d'Agost, finals del segle VI aC, Museu del Louvre.JPG
Esfinx d'Agost, detall.JPG
Esfinge de Agost.JPG


## Գրականություն
* Chapa Brunet, Teresa (1980). «V». ESCULTURA ZOOMORFA IBÉRICA EN PIEDRA. Universidad Complutense de Madrid. p.&nbsp;939 y sgtes.

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Ayuntamiento de Agost-ի կայքը

Կատեգորիա:Մադրիդի ազգային հնագիտական թանգարանի նմուշներ
Կատեգորիա:Եվրոպական քանդակագործություն
Կատեգորիա:Պիրենեյան թերակղզու հին պատմություն
Կատեգորիա:Մ.թ.ա. 6-րդ դարի քանդակներ
Դրախտաձոր (գյուղ, Քաշաթաղի շրջան)

**Դրախտաձոր**, գյուղ Արցախի Հանրապետության Քաշաթաղի շրջանում։ Տեղաբաշխված է հանրապետության հյուսիսարևմտյան հատվածում։ Բերձոր շրջկետնտրոնից գտնվում է 48 կմ հեռավորության վրա, իսկ մայրաքաղաք Ստեփանակերտից՝ 98 կմ հեռավորության վրա։

Անի գյուղի հետ միասին կազմում է Դրախտաձոր համայնքը։

## Աշխարհագրություն
Գյուղը տեղակայված է Արցախի Հանրապետության հյուսիսարևմտյան հատվածում՝ Քաշաթաղի շրջանում` նախկինում՝ Արցախի Բերձոր գավառում։ Բնակավայրը գտնվում է Հակարի գետի Հոչանց և Շալուա վտակների հատման միջանկյալ գետահովտում և փոված Հոչանցի սարալանջին։

Համայնքը բարձր լեռնային է, ունի 3367,3 հա տարածք, որից 477,8 հա գյուղատնտեսական նշանակություն, 2756,4 հա անտառային հողեր։ Դրախտաձոր համայնքի սահմանային գոտով հոսում է Հոչանց գետի վտակը։

Համայնքի տարածքում առկա են խմելու ջրի բնական փոքրիկ աղբյուր-առվակներ։

## Պատմություն
19-րդ դարի վերջերին և 20-րդ դարի սկզբներին այստեղ հաստատված թրքախոս քրդերը բնակավայրին տվեցին Ղոշասու անունը, թարգմանաբար` երկու գետ։

Միջնադարում բնակավայրի գոյության մասին սկզբնաղբյուրներ չեն պահպանվել։

Գյուղից ոչ շատ մեծ հեռավորության վրա Հոչանց գետի աջ ափից 20 մ բարձրության բլրալանջին է գտնվում 9–րդ դարում կառուցված Կատոսավանքը։ Նույն Դրախտաձորից 6 կմ հարավ–արևելք՝ Նորաբերդ հանդամասում` Հոչանցի ձորալանջին, պահպանվում են հնամենի անանուն բերդի ավերակները։

Վերոհիշյալ կառույցները վկայում են, որ խոր հնադարից Հոչանցի գետահովիտներում հայկական բնակավայրեր են եղել, որոնք քրդերի ներթափանցումներից հետո ոչնչացվել են։

Մեկ դար անց պատմական արդարությունը վերականգնվեց։ 1993 թվականին Արցախի Հանրապտության պաշտպանության բանակը ազատագրեց Հոչանցի առափնյա շրջանները։

1996 թվականի նոյեմբերի 7–ին Հայաստանի բնակավայրերից մի քանի ընտանիքներ հաստատվեցին Դրախտաձորում։

Դրախտաձորի բանկիչների մի մասը մասնակցել է ինչպես Արցախյան ազատագրական, այնպես էլ 2016 թվականի ապրիլյան պատերազմներին։

2020 թվականի Արցախյան երկրորդ պատերազմի հետևանքով գյուղը հայաթափվել և անցել է Ադրբեջանի հսկողության տակ։

## Բնակչություն
2015 թվականին Դրախտաձոր համայնքի բնակչության թվաքանակը կազմում էր 62 մարդ, կար 16 տնտեսություն։

Բնակավայրի ազգաբնակչության փոփոխությունը.

## Տնտեսություն
Բնակչությունը հիմնականում զբաղվում է գյուղատնտեսությամբ՝ անասնապահությամբ և հողագործությամբ։

## Հասարարակական կառույցներ
2015 թվականի դրությամբ համայնքում գործում էր գյուղապետարան, հիմնական դպրոց, որտեղ սովորում են 15 աշակերտներ։

## Ծանոթագրություններ
Դին Խուեդոն

**Դին Խուեդոն** (, , Չինաստան), China Investment Corporation-ի նախագահ և գործադիր տնօրեն։ Նախկինում Չինաստանի Ժողովրդական Հանրապետությունում զբաղեցրել է մի քանի կառավարական պաշտոններ։

Դինն ավարտել է Ֆինանսների նախարարության Ֆինանսների գիտահետազոտական ինստիտուտը՝ ստանալով տնտեսագիտության մագիստրոսի, այնուհետև դոկտորի աստիճան։ 2006-2008 թվականներին եղել է ֆինանսների նախարարի օգնականը, իսկ 2008-2010 թվականներին՝ Ֆինանսների փոխնախարար։

2010-2013 թվականներին եղել է երկրի Պետական խորհրդի գլխավոր քարտուղարը, իսկ 2013 թվականին՝ Աղետների կանխարգելման ազգային կոմիտեի փոխտնօրենը։ 2013 թվականի հուլիսին դարձել է China Investment Corporation-ի նախագահը և գործադիր տնօրենը։ Նույն թվականին դարձել է նաև Պետական խորհրդի Զարգացման և աղքատության դեմ պայքարի առաջատար խմբի փոխտնօրենը։

2012 թվականից մինչև 2015 թվականի սեպտեմբերը եղել է Չինաստանի կառավարման ակադեմիայի պրոֆեսոր։ 2014 թվականի հոկտեմբերից Չինաստանի առաջատար ներդրումային բանկի՝ China International Capital Corporation Limited-ի նախագահն է, ինչպես նաև Russian Direct Investment Fund-ի տնօրենը։

2015 թվականի Ֆորբսի՝ աշխարհի ամենաազդեցիկ մարդկանց ցանկում զբաղեցրել է 42-րդ հորիզոնականը։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Չանչժոու քաղաքում ծնվածներ
Կատեգորիա:Չինացի գործադիր տնօրեններ
Կատեգորիա:Չինաստանի քաղաքական գործիչներ
Մովսես Քարտաշյան

**Մովսես Պարույրի Քարտաշյան** (), ՀՀ պետական գործիչ, ՀՀ Արմավիրի մարզպետի նախկին տեղակալ։

## Կրթություն
* 1977-1987 թթ. - սովորել և ավարտել է Էջմիածնի թիվ 10 միջնակարգ դպրոցը։
* 1998-2004 թթ. - սովորել և ավարտել է ՌԴ Տյումենի պետական համալսարանի պատմության ֆակուլտետը՝ պատմաբանի որակավորմամբ։

## Աշխատանքային գործունեությունը
* 1987-1988 թթ. - աշխատել է Էջմիածնի սարքաշինական գործարանում։
* 1988-1991 թթ. - աշխատել է «Ունիվերսալ 12» կոպերատիվում։
* 1989-1994 թթ. - մասնակցել է Արցախյան ազատամարտին։
* 1991 թ. - աշխատել է Էջմիածնի թիվ 12 միջնակարգ դպրոցում։
* 2006-2012 թթ. - Արմավիրի մարզպետի խորհրդական։
* 2012 թ. օգոստոսի 21-ին ՀՀ վարչապետի որոշմամբ նշանակվել է Հայաստանի Հանրապետության Արմավիրի մարզպետի տեղակալ։

Ամուսնացած է, ունի երկու զավակ։ Հայաստանի հանրապետական կուսակցության անդամ է, ՀՀԿ Էջմիածնի շրջանային կազմակերպության խորհրդի նախագահը։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Հայաստանի պետական գործիչներ
Կատեգորիա:ՀՀԿ անդամներ
Կատեգորիա:Հայ քաղաքական գործիչներ
Նիկոլայ Թեյմուրազյան

**Նիկոլայ Ալեքսանդրի Թեյմուրազյան** (]), հայ դիրիժոր, երաժիշտ-մանկավարժ։ ՀԽՍՀ արվեստի վաստակավոր գործիչ (1939)։

## Կենսագրություն
Նիկոլայ Թեյմուրազյանը ծնվել է ԼՂՀ Ասկերանի շրջանի Հիլիս գյուղում։ 1906 թվականին ավարտել է Թիֆլիսի երաժշտական ուսումնարանը (Ի. Գիջիանիի, Ն. ՆԻկոլաևի, Ի Պալիաշվիլու դասարան)։ 1907-1908 թվականներին Իգդիրում եկեղեցիներին կից ուսումնական հաստատություններում դասավանդել է երգեցողություն, 1909-1910 թվականներին՝ Մեղրիում, Շուշիում, Երևանում կազմակերպել և ղեկավարել է փողային նվագախմբեր 1921-1935 թվականներին Պիոներների տանը, 1943-1947 թվականներին՝ Պիոներների պալատում։ 1947-1953 թվականներին հիմնել և ղեկավարել է Հայաստանի Ազգային գրադարանի նոտային գրականության բաժինը։

Փողային նվագախմբի համար ներդաշնակել է հայկական ժողովրդական մեղեդիներ, գրել քայլերգեր, կազմել և հրատարակել մատենագրություններ.
* «Քրիստափոր Կարա-Մուրզա», 1956
* «Կոմիտաս», 1957
* «Մակար Եկմալյան», 1959
* «Տիգրան Չուխաջյան», 1964

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:ՀԽՍՀ արվեստի վաստակավոր գործիչներ
Կատեգորիա:Հայ դիրիժորներ
Կատեգորիա:Հայ երաժիշտներ
Կատեգորիա:Հայ մանկավարժներ
Հյուսիսային արմավենու սկյուռ

**Հյուսիսային արմավենու սկյուռ** (), Սկյուռանմանների ընտանիքի կրծող։ Վերցված է հատուկ պահպանության տակ՝ որպես քիչ մտահոգող տեսակ։

Քանի որ կրծողները մեծ քանակությամբ ապրում են Հնդկաստանում, հյուսիսային արմավենու սկյուռերին հաճախ անվանում են նաև հնդկական արմավենու սկյուռներ կամ պարզապես հնդկական սկյուռներ։

## Նկարագրություն
Հյուսիսային արմավենու սկյուռերը չափսերով համարվում են շատ փոքր կրծողներ։ Մարմնի ընդհանուր երկարությունը կազմում է ընդմամենը 11-18 սմ, իսկ պոչը ունի գրեթե նույն երկարությունը, ինչ մարմինը։

Այս տեսակի սկյուռերը արտաքին հատկանիշներով շատ նման են շերտավոր սկյուռերին։ Մարմինը պատված է բրդով և այն բավականին փափուկ է և խիտ։ Պոչը ծածկված է երկար մազերով, իսկ մարմնի մազերը ավելի կարճ են։

Հանդիպում են տարբեր գունավորումով սկյուռեր։ Հիմնականում լինում են գորշ գույնի, շագանակագույն և երբեմն նաև սև։ Արտաքինից պատված են թույլ բծերով։

Գլուխը ունի մոխրագույն գույնի գունավորում։

## Տարածվածություն
Հյուսիսային արմավենու սկյուռերը շատ տարածված են Հարավային Ասիայում, այդ թվում նաև Անդամանյան կղզիներում, Նեպալում, Պակիստանում և Իրանի Իսլամական Հանրապետություն։

Մեծ տարածում ունեն նաև Հնդկաստանի տարածքում։ Ապրում են Հնդկաստանի տարածքի հիմնական մասում և այդ իսկ պատճառով ստացել են հնդկական սկյուռ անվանումը։

Մեծ քանակությամբ ապրում են Հնդկաստանի Փենջաբ, Անդհրա-Պրադեշ, Ասսամ նահանգներում։ Ապրում են նույնիսկ այնպիսի քաղաքներում, ինչպիսիք են Դելին և Կալկաթան։ 20-րդ դարից սկսած հյուսիսային արմավենու սկյուռերը սկսել են հարմարվել նաև Ավստրալիայի կլիմայական պայմաններին։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Հնդկաստանի կենդանական աշխարհ
Կատեգորիա:Իրանի կենդանական աշխարհ
Կատեգորիա:Նեպալի կենդանական աշխարհ
Կատեգորիա:Պակիստանի կենդանական աշխարհ
Կատեգորիա:Ավստրալիայի կենդանական աշխարհ
Կարեն Ադամյան

**Կարեն Ավետիքի Ադամյան** (), ՀՀ պետական գործիչ, ՀՀ Տավուշի մարզպետի տեղակալ։ Ունի շարքայինի զինվորական կոչում։ Հայաստանի հանրապետական կուսակցության անդամ է։

## Կրթություն
* 2002-2006 թվականներ - սովորել և գերազանցությամբ ավարտել է Հայաստանի պետական ագրարային համալսարանը` «Գյուղատնտեսական մեքենաներ և սարքավորումներ» մասնագիտությամբ՝ ճարտարագետի որակավորմամբ։ 
* 2006-2009 թվականներ - սովորել և ավարտել է ՀՀ Պետական կառավարման ակադեմիան` «Հանրային կառավարում» մասնագիտությամբ, ստանալով մագիստրոսի աստիճան։ 
* 2010 թվական Գերմանիայում մասնակցել է Ջորջ Մարշալի անվան անվտանգության ուսուցման եվրոպական կենտրոնի «Խորացված անվտանգություն» ուսումնական դասընթացին։

## Աշխատանքային գործունեությունը
* 2006-2008 թվականներ - ծառայել է ՀՀ զինված ուժերում։ Ունի լեյտենանտի կոչում։
* 2009-2010 թվականներ - եղել է ՀՀ Ազգային ժողովի պատգամավորի օգնական։
* 2011 թվական - ՀՀ Կառավարությանն առընթեր պետական եկամուտների կոմիտեի Նոր Նորքի հարկային տեսչության կանխատեսումների և հավաքագրումների բաժնի առաջին կարգի մասնագետ։
* 2011-2013 թվականներ - ՀՀ Կառավարությանն առընթեր պետական եկամուտների կոմիտեի Արմավիրի տարածքային հարկային տեսչության կանխատեսումների և հավաքագրումների բաժնի հարկային տեսուչ։
* 2014 թվականի հուլիսի 15-ին ՀՀ վարչապետի որոշմամբ նշանակվել է Հայաստանի Տավուշի մարզպետի տեղակալ։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:ՀԱԱՀ շրջանավարտներ
Կատեգորիա:ՀՀ ՊԿԱ շրջանավարտներ
Կատեգորիա:ՀՀԿ անդամներ
Կատեգորիա:Հայ քաղաքական գործիչներ
Կատեգորիա:Հայաստանի պետական գործիչներ
Գիեդրիուս Առլաուսկիս

**Գիեդրիուս Առլաուսկիս** (, ), լիտվացի ֆուտբոլիստ, անգլիական «Ուոթֆորդ» ֆուտբոլային ակումբի և Լիտվայի ֆուտբոլի ազգային հավաքականի դարպասապահը։

## Կարիերա
2008-2009 թվականների մրցաշրջանում ռումինական «Ունիրիա» ֆուտբոլային ակումբը հաղթել է մրցաշրջանում, և Առլաուսկիսը ճանաչվել է լիգայի լավագույն դարպասապահ։

2009-2010 թվականների մրցաշրջանում, չնայած իր կրտսեր տարիքին, նա եղել է ռումինական ակումբի հիմնական դարպասապահը։ 2010 թվականի օգոստոսի 20-ին պայմանագիր է կնքել ռուսական «Ռուբին» ֆուտբոլային ակումբի հետ։

Ռուսական լիգայում իր առաջին հանդիպումն անցկացրել է 2010 թվականի նոյեմբերի 20-ին՝ մրցելով Սանկտ Պետերբուրգը ներկայացնող «Զենիթ» ֆուտբոլային ակումբի հետ։

Հանդիպումն ավարտվել է ոչ-ոքի, և թիմերից յուրաքանչյուրը հեղինակել է 2-ական գնդակ։ 2011 թվականի փետրվարի 17-ին լիտվացի ֆուտբոլիստը հանդես է եկել իր առաջնելույթով Եվրոպա լիգայում։

Առաջին հանդիպումը կայացել է հոլանդական Տվենտե ֆուտբոլային ակումբի դեմ և ավարտվել ռուսական ակումբի պարտությամբ. հոլանդացիները հաղթել են 2 գնդակի առավելությամբ։

2014 թվականի ամռանը Առլաուսկիսը տեղափոխվել է ռումինական «Ստյաուա»։ Ռումինական ակումբում մնացել է շատ քիչ և մի քանի ամիս անց տեղափոխվել է անգլիական Պրեմիեր լիգա՝ Ուոթֆորդ ՖԱ։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Профиль на сайте ФК «Стяуа»
* Гедрюс Арлаускис — игрок «Рубина» 
* Профиль на Чемпионат.ру 

Կատեգորիա:Անգլիայի լեգեոներ ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Լա Լիգայի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Պրեմիեր Լիգայի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Ռուբինի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի Պրեմիեր Լիգայի խաղացողներ
Կատեգորիա:Տղամարդկանց ֆուտբոլի դարպասապահներ
Քաղաքական լեսբիականություն

**Քաղաքական լեսբիականություն**, երևույթ ֆեմինիզմի մեջ, առաջին հերթին՝ Երկրորդ ալիքի ռադիկալ ֆեմինիզմի մեջ, որը հիմնված է այն տեսության վրա, որ սեռական կողմնորոշումը կարելի է ընտրել և առաջարկում է լեսբիականությունը որպես արժանի այլընտրանք կանանց հետերոսեքսուալությանը։ Ընդհանուր առմամբ, շարժման հիմնական գաղափարն է կանանց շահերի բաշխումն ու առաջ քաշումը, ինչը հասարակությունում կանանց դերի բարձրացման համար հարկավոր ռեսուրս կստեղծի, որին խոչընդոտում է հետերոսեքսուալությունը և սեքսիզմը։ Leeds Revolutionary Feminist Group կազմակերպությունից մի խումբ կոչ էր անում կանանանց հանել տղամարդկանց «անկողնից և սրտից»։

Չնայած սկզբում ֆեմինիստական շարժման մեջ կար լեսբուհիների որոշ խտրականություն, ի վերջո այն նրանց համար հարկավոր քաղաքական հարթակ է ապահովել։ Զարգացման սկզբից սկսած շարժումը սկսել դիտարկել սեքսուալությունը որպես բարդ երևույթ։

Ամեն դեպքում, որոշ լեսբուքիներ և ֆեմինիստներ համաձայն չեն քաղաքական լեսբիականության հետ։ Jezebel ֆեմինիստական բլոգը գրել է, որ քաղաքական լեսբիականությունը «վատ ծառայություն է մատուցում այն մարդկանց համար, որոնք չեն զգում, որ իրենք ընտրել են իրենց սեռական կողմնորոշումը, հատկապես այն մարդկանց համար, որոնք պայքարել են հավասար իրավունքների համար այդ հիման վրա»։

## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն
* «Lesbian by choice», in *Lesbianism: Its Secrets and Practices*, Ruth Allison, Los Angeles : Medco, 1967
* *[https://docs.google.com/file/d/0B3dD4VR6trTUMzYzZTExNmMtY2FlMC00MjlhLTg1ZjItYjFhNGMzMWNlMGIx/edit?hl=en&authkey=CN6ixb8C&pli=1 Love Your Enemy?: The Debate Between Heterosexual Feminism and Political Lesbianism]*, London:Onlywomen Press, 1981, ISBN 0-906500-08-7. Sheila Jeffreys, Leeds Revolutionary Feminist Group, et al.; no editor is listed.
* Robertson, Michelle. *The Politics of Sexual Identity: The Case of Political Lesbianism*, Nathan, Qld. : Griffith University, 1984.
* Kitzinger, Celia. *The Social Construction of Lesbianism*, London ; Newbury Park, Calif. : Sage Publications, 1987
* Thompson, Denise. *Reading Between the Lines: a Lesbian Feminist Critique of Feminist Accounts of Sexuality*, Chicago : Spinifex Press, 1991
* Gottschalk, Lorene. *Genderations of Women Choosing to Become Lesbian: Questioning the Essentialist Link*, [S.l. : s.n.], 1999

Կատեգորիա:ԼԳԲՏ շարժում
Կատեգորիա:Սեռական կողմնորոշում և հասարակություն
Կատեգորիա:Ֆեմինիզմ
Հոչանց

300px|մինի|աջից|Արցախի Հանրապետության քարտեզը, որտեղ մուգ շագանակագույնով պատկերված են Ադրբեջանի զինված ուժերի վերահսկողության ներքո գտնվող տարածքները, իսկ մարմնագույնով՝ Արցախի վերահսկողության ներքո գտնվող տարածքները 2021 թվականի հունվարի 1-ի դրությամբ
**Հոչանց**, գյուղական համայնք Արցախի Հանրապետության Քաշաթաղի շրջանում, հանրապետության արևմտյան հատվածում, Բերձոր շրջկենտրոնից 36 կմ հեռավորության վրա, իսկ մայրաքաղաք Ստեփանակերտից` 86 կմ
հեռավորության վրա։

Հոչազ անվանումով ընդգրկված է եղել Արևելյան Հայաստանի Ելիզավետպոլի նահանգի Զանգեզուրի գավառում։

2020 թվականի Արցախյան երկրորդ պատերազմի հետևանքով գյուղը հայաթափվել և անցել է Ադրբեջանի հսկողության տակ։

## Աշխարհագրություն
Համայնքը լեռնային է, ունի 1455,2 հա տարածք, որից 356,2 հա գյուղատնտեսական նշանակություն, 1035,8 հա անտառային հողեր։ Հոչանց համայնքի սահմանային գոտով հոսում է Հոչանց գետը։

Համայնքի տարածքում առկա են խմելու ջրի բազմաթիվ բնական աղբյուր-առվակներ։

Առկա են կրաքարի և մարմարացած կրաքարի հանքային պաշարներ։

## Պատմություն
2020 թվականի Արցախյան երկրորդ պատերազմի հետևանքով բնակավայրը հայաթափվել և անցել է Ադրբեջանի հսկողության տակ։

## Բնակչություն
2015 թվականին Հոչանց համայնքի բնակչության թվաքանակը կազմում է 56 մարդ, կա 17 տնտեսություն։

Բնակավայրի ազգաբնակչության փոփոխությունը.

## Տնտեսություն
Բնակչությունը հիմնականում զբաղվում է գյուղատնտեսությամբ՝ անասնապահությամբ և հողագործությամբ։

## Պատմամշակութային հուշարձաններ
Համայնքի պատմամշակութային հուշարձաններն են՝ Սբ. Ստեփանոս եկեղեցի (17-րդ դար), խաչքար (16-17-րդ դարեր), տապանաքար (17-րդ դար), գերազմանոց (14-րդ դար), 8 խաչքարեր (14-րդ դար), եկեղեցի «Հոչանցի անապատ» (1621 թ.), արձանագիր քար (17-րդ դար), քարանձավ։

## Հասարարակական կառույցներ
2015 թվականի դրությամբ համայնքում գործում էր գյուղապետարան, միջնակարգ դպրոց, որտեղ սովորում են 7 աշակերտներ։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Քաշաթաղի շրջանի համայնքներ
Մարտունաշեն (Քաշաթաղի շրջան)

300px|մինի|աջից|Արցախի Հանրապետության քարտեզը, որտեղ մուգ շագանակագույնով պատկերված են Ադրբեջանի զինված ուժերի վերահսկողության ներքո գտնվող տարածքները, իսկ մարմնագույնով՝ Արցախի վերահսկողության ներքո գտնվող տարածքները 2021 թվականի հունվարի 1-ի դրությամբ
**Մարտունաշեն**, գյուղական համայնք Արցախի Հանրապետության Քաշաթաղի շրջանում։ Տեղաբաշխված է հանրապետության հարավարևմտյան հատվածում։ Բերձոր շրջկետնտրոնից գտնվում է 39 կմ հեռավորության վրա, իսկ մայրաքաղաք Ստեփանակերտից՝ 89 կմ հեռավորության վրա։

## Աշխարհագրություն
Համայնքը հարթավայրային է, ունի 585,0 հա տարածք, որից 548,4 հա գյուղատնտեսական նշանակություն։ Մարտունաշեն համայնքի սահմանային գոտով հոսում է Հագարի գետը։

Բնակավայրի տարածքում խմելու ջրի համար առկա են թվով 3 գործող անհատական ջրհորներ։

## Պատմություն
1988 թվականին հայ ազգաբնակչությունը վտարվեց Ադրբեջանի ԽՍՀ հարևան գյուղերից, բայց Մարտունաշենի և հարևան Գետաշեն ավանի բնակիչները հրաժարվեցին լքել իրենց տները։

2020 թվականի Արցախյան երկրորդ պատերազմի հետևանքով գյուղը հայաթափվել և անցել է Ադրբեջանի հսկողության տակ։

## Բնակչություն
Մարտունաշեն համայնքի բնակչության թվաքանակը կազմում է 76 մարդ, կա 22 տնտեսություն։

Բնակավայրի ազգաբնակչության փոփոխությունը.

## Տնտեսություն
Բնակչությունը հիմնականում զբաղվում է գյուղատնտեսությամբ՝ անասնապահությամբ և հողագործությամբ։

## Հասարարակական կառույցներ
2015 թվականի դրությամբ համայնքում գործում էր գյուղապետարան, միջնակարգ դպրոց, որտեղ սովորում են 23 աշակերտներ։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Քաշաթաղի շրջանի համայնքներ
Մոշաթաղ (գյուղ, Քաշաթաղի շրջան)

300px|մինի|աջից|Արցախի Հանրապետության քարտեզը, որտեղ մուգ շագանակագույնով պատկերված են Ադրբեջանի զինված ուժերի վերահսկողության ներքո գտնվող տարածքները, իսկ մարմնագույնով՝ Արցախի վերահսկողության ներքո գտնվող տարածքները 2021 թվականի հունվարի 1-ի դրությամբ
**Մոշաթաղ**, գյուղ Արցախի Հանրապետության Քաշաթաղի շրջանում։ Տեղակայված է հանրապետության արևմտյան հատվածում։ Բերձոր շրջկետնտրոնից գտնվում է 36 կմ հեռավորության վրա, իսկ մայրաքաղաք Ստեփանակերտից՝ 86 կմ հեռավորության վրա։

Հերիկ և Բերդիկ գյուղերի հետ միասին կազմում է Մոշաթաղ համայնքը։

## Աշխարհագրություն
Համայնքը բարձր լեռնային է, ունի 8834,1 հա տարածք, որից 2999,4 հա գյուղատնտեսական նշանակություն, 5639,7 հա անտառային հողեր։ Մոշաթաղ համայնքի սահմանային գոտով հոսում է Աղավնո գետը։

Բնակավայրի տարածքում առկա են խմելու ջրի բազմաթիվ բնական աղբյուր-առվակներ։

## Պատմություն
2020 թվականի Արցախյան երկրորդ պատերազմի հետևանքով գյուղը հայաթափվել և անցել է Ադրբեջանի հսկողության տակ։

## Բնակչություն
2015 թվականին Մոշաթաղ համայնքի բնակչության թվաքանակը կազմում է 211 մարդ, կա 50 տնտեսություն։

Բնակավայրի ազգաբնակչության փոփոխությունը.

## Տնտեսություն
Բնակչությունը հիմնականում զբաղվում է գյուղատնտեսությամբ՝ անասնապահությամբ և հողագործությամբ։

## Հասարարակական կառույցներ
2015 թվականի դրությամբ համայնքում գործում էր գյուղապետարան, բուժկետ, միջնակարգ դպրոց, որտեղ սովորում էին 51 աշակերտներ, Հերիկ գյուղի հիմնական դպրոցը, որտեղ սովորում էին 17 աշակերտներ։

## Ծանոթագրություններ