Բիգ Մաք

**«Բիգ Մաք»** (), համբուրգեր (սենդվիչ թակած կոտլետով), որը վաճառում է արագ սննդի միջազգային ՄաքԴոնալդս ցանցը։ Այն ներդրվել է Փիթսբուրգի տարածքում 1967 թվականին, իսկ 1968 թվականին՝ ամբողջ Միացյալ Նահանգներում։ Այն ընկերության առաջատար ապրանքներից և ֆիրմային ուտեստներից։ «Բիգ Մաքը» բաղկացած է տավարի երկու կոտլետից, սոուսից, Այսբերգ աղցանից, պանրից, թթու վարունգից և սոխից՝ քնջութով եռաշերտ բուլկիի մեջ։

## Պատմություն
«Բիգ Մաքը» հորինել է Ջիմ Դելլիգատին՝ Ray Kroc-ի առաջին ֆրանչայզերից, որը ղեկավարում էր մի քանի ռեստորաններ Փիթսբուրգում, Փենսիլվանիա։ Այն հորինվել է Delligatti-ի առաջին McDonald's ֆրանչայզ ռեստորանի խոհանոցում, որը գտնվում է McKnight Road-ում՝ Ross Township արվարձանում։

«Բիգ Մաքն» ուներ երկու նախկին անուն, որոնք երկուսն էլ շուկայում ձախողվեցին՝ «Արիստոկրատ», որը ամերիկացիներին դժվար էր արտասանել ու հասկանալ, և «Բլյու Ռիբոն Բուրգեր»։ Երրորդ անունը՝ «Բիգ Մաքը», հորինել է 21-ամյա գովազդային քարտուղար Էսթեր Գլիկշտեյն Ռոուզը, որն աշխատում էր McDonald's-ի կենտրոնակայանում՝ Օուք Բրուքում (Իլինոյս)։

«Բիգ Մաքն» առաջին անգամ ներկայացվել է 1967 թվականի ապրիլի 22-ին McDonald's-ում, որը պատկանում էր *Delligatti*-ին Փենսիլվանիա նահանգի Յունիոնթաուն քաղաքում, որը վաճառում էին 0,45 դոլարով (2021 թվականի 3,66 դոլարին համարժեք)։

Սկզբում այն ստեղծվել էր որպես *Big Boy* ռեստորանային նմանատիպ համբուրգերի մրցակից, բայց հետագայում այնքան հայտնի դարձավ, որ 1968 թվականին սկսեց վաճառվել ԱՄՆ-ի բոլոր նահանգներում։ Նրա առանձնահատկություններից մեկը, որով այն տարբերվում էր այն ժամանակվա մյուս բուրգերներից, հացի երրորդ կտորն էր (), որը կայունացնում է պարունակությունը և թույլ չի տալիս համբուրգերին քանդվել։

Այսօր «Big Mac»-ը հայտնի է աշխարհի շատ երկրներում։ The Economist ամսագիրը օգտագործում է այս համբուրգերը որպես տարբեր երկրներում ապրուստի արժեքի ինդեքսի համեմատական ցուցիչ (տես Big Mac Index բաժինը), քանի որ այն շատ տարածված է և պարունակում է ցանկացած երկրի հիմնական գյուղատնտեսական արտադրանքը։ Անգլախոս երկրներում այս մոտեցումը կոչվում է «Բուրգերոնոմիկա»։

2019 թվականի հունվարին McDonald's-ը պարտվեց իռլանդական արագ սննդի Supermac ցանցի դեմ բողոքում՝ «Բիգ Մաքի» ապրանքանիշի բացառիկ իրավունքների համար։ Այս որոշումը կայացրել է Եվրոպական միության մտավոր սեփականության գրասենյակը (EUIPO):

## Ապրանքի նկարագրություն
«Բիգ Մաքը» բաղկացած է երեք մասի կտրված բուլկիից (վերևի մասում քունջութի սերմեր են ցանում), յուրաքանչյուրը մոտ 45,4 (±15) գրամ կշռող երկու կոտլետ, մեկ բարակ պանիր, երկու կտոր թթու վարունգ, սոխ, աղցան այսբերգ և *Big Mac* սոուս։

### Տարբերակներ
* «Մեգա Մաք» (անգլ.՝ Mega Mac) կամ «Double Big Mac»՝ չորս կոտլետ՝ յուրաքանչյուրը 45,4 գրամ և լրացուցիչ պանրի կտոր։ Հասանելի է Չինաստանում, Իռլանդիայում, Սերբիայում, Ճապոնիայում, Թուրքիայում, Մալայզիայում, Ադրբեջանում և Թաիլանդում։ Այլևս չի առաջարկվում Ավստրալիայում, Նոր Զելանդիայում և Մեծ Բրիտանիայում, բայց երբեմն դիտվում է ԱՄՆ-ում, Կանադայում և այլ երկրներում։ 2020 թվականի հունվարի 1-ից Ռուսաստանում այն հայտնվել է «Double Big Mac» անունով։
* Gigant Mac - տասներկու/տասներեք կոտլետ մեկ համբուրգերի մեջ՝ վրան պանիր (կոտլետների քանակը կարող է տարբեր լինել)։ Որոշ ժամանակով առաջարկվում էր Գերմանիայում։
* «Մակինլի մակ» (անգլ.՝ the Makkinli-Mac - երկու մասից) - անվանվել է Ալյասկայի լեռներից մեկի անունով և վաճառվել է միայն այնտեղ։ Հայտնի է նաև որպես Բիգգեր բիգ մակ (անգլ.՝ Bigger Big Mac, բառախաղ), գովազդային նյութ 2006 թվականի ՖԻՖԱ-ի աշխարհի գավաթի, ՖԻՖԱ-ի տասնութերորդ գավաթի համար։
* Հնդկաստանում, որտեղ հնդիկները տավարի միս չեն ուտում, «Բիգ Մաքը» վերանվանվեց Մահարաջա Մակ և տավարի միսը փոխարինվեց գառան մսով։ Այժմ ընկերության այլ ապրանքների հետ պատրաստվում է նաև հավի կոտլետով «Chicken Mac» ապրանքանիշով։
* «Սոն օֆ մակ» (անգլ.՝ Son of Mac), որը նաև հայտնի է որպես Mini Mac կամ Baby Mac, Big Mac-ի «մեկ հարկանի» տարբերակն է։ Վաճառվում է Ավստրալիայում և Նոր Զելանդիայում, այժմ հասանելի է որպես «Mac Jr» սահմանափակ թողարկում ԱՄՆ-ում։
* Իսրայելում, որտեղ բնակչության կրոնական մասում ընդունված չէ խառնել կաթնամթերքն ու մսամթերքը, առաջարկվում է Big Mac-ի հատուկ կոշեր տարբերակը (առանց բեկոնի, պանրի և լոլիկի)։ 
* Ճապոնիայում կային տարբերակներ՝ երկրորդ կոտլետի փոխարեն ձու (Mega Egg) և լոլիկ (Mega Tomato): Ներկայումս չի արտադրվում։

### Հատուկ սոուս
Անունը վերցված է 1975 թվականի գովազդային կարգախոսից և 2002 և 2006 թվականների McDonald's Big Mac-ի գովազդից՝ Big Mac-ի ներկայացում «Երկու կոտլետ, հատուկ սոուս, պանիր, վարունգ, աղցան և սոխ, բոլորը եռաշերտ քունջութով հացի վրա և դա Big Mac է»։ (անգլ.՝ «Two all beef patties, special sauce, lettuce, cheese, pickles and onions - on a sesame seed bun»)։

## Սննդային արժեքը
ԱՄՆ-ում Big Mac-ը պարունակում է 540 կկալ (2260 կՋ), 29 գրամ ճարպ և 25 գրամ սպիտակուց։ Ավստրալիայում, սակայն, համբուրգերն ավելի փոքր է և պարունակում է 480 կկալ (2010 կՋ), 24,9 գրամ ճարպ։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Official product information for the Big Mac
* Official product information for the Maharaja Mac
* The Big Mac Museum in North Huntingdon, PA
* The Big Mac Index 
* Photo Tour of Big Mac Museum

Կատեգորիա:Ամերիկյան խոհանոց
Կատեգորիա:1967 հայտնված արտադրանքներ