Տաթևեր

մինի|350x350փքս|Տաթևեր ճոպանուղի
մինի|350x350փքս|Տաթևեր ճոպանուղու «Հալիձոր» կայան
**Տաթևի թևեր** (Տաթևեր), Հալիձորը և Տաթևի վանքը իրար հետ կապող ճոպանուղի Հայաստանում։ «Տաթևեր» ճոպանուղին գրանցվել է Գինեսի ռեկորդների գրքում ՝ որպես աշխարհի ամենաերկար հետադարձելի ճոպանուղի, որը շարժվում է առանց կանգառի։

«ՏաԹևեր» ճոպանուղին գտնվում է Սյունիքի մարզում, Երևանից՝ 250 կմ հարավ։ Երևանից կարելի է հասնել տաքսիով, վարձակալված ավտոմեքենայով կամ օգտվել տուրօպերատորների կողմից առաջարկվող ծառայություններից։ Ճանապարհը տևում է 3,5-4 ժամ։ Օդուղով կարելի է վանքի տարածք հասնել 12 րոպեում, մինչդեռ Որոտանի կիրճով անցնող զառիվեր ճանապարհը տևում է 40 րոպե։ Երբ առաջին օդախուցը հասնում է «Տաթև» կայան, երկրորդը ժամանում է «Հալիձոր» կայան, և այն բանից հետո, երբ «Թևերը» վերբեռնվում են, սկսվում է հետադարձ ճանապարհը։ Յուրաքանչյուր օդախցում տեղավորվում է 30 ուղևոր և մեկ ուղեկցորդ, իսկ ճոպանուղու թողունակությունը ժամում 240 ուղևոր է։ Հզոր հենասյուները ճանապարհը բաժանում են 4 գրեթե հավասար մասերի։ Վերջին՝ ամենաերկար հատվածի երկարությունը 2,7 կմ է. այստեղից բացվում է գեղեցիկ տեսարան դեպի Տաթևի վանքը։

«Տաթևի դարպասներ»-ը ոչ առևտրային նախագիծ է, որից ստացվող ամբողջ շահույթն ուղղվում է Տաթևի վանքի վերականգնմանը և տեղի  համայնքի զարգացմանը։

«Տաթևեր» ճոպանուղին ստացել է զբոսաշրջության ոլորտի World Travel Awards միջազգային մրցանակ «Աշխարհի լավագույն ճոպանուղի» անվանակարգում 2021, 2023 և 2024 թվականներին։

## Պատմություն
«ՏաԹևեր» հետադարձելի ճոպանուղին կառուցվել է «Տաթևի վերածնունդ» ծրագրի շրջանակում, որի նախաձեռնողներն են Ռուբեն Վարդանյանն ու Վերոնիկա Զոնաբենդը։  Ճոպանուղու պաշտոնական բացումը տեղի է ունեցել 2010 թվականի հոկտեմբերի 16-ին։ Նույն թվականի հոկտեմբերի 23-ին «Տաթևեր» ճոպանուղին գրանցվել է Գինեսի ռեկորդների գրքում ՝ որպես աշխարհի ամենաերկար հետադարձելի ճոպանուղի, որը շարժվում է առանց կանգառի։ Ի դեպ, ռեկորդային է ոչ միայն օդուղու երկարությունը՝ 5752 մ, այլև կառուցման ժամկետները՝ ընդամենը 10 ամիս։ Նախագիծն իրականացրել է ավստրոշվեյցարական «Doppelmayr/Garaventa» ընկերությունը՝ ճոպանուղիների կառուցման ոլորտի համաշխարհային առաջատարը։

## Տեխնիկական տվյալներ
* Տեսակ՝ անկանգառ, հետադարձելի օդային ճոպանուղի
* Արտադրող՝ Doppelmayr/Garaventa (Ավստրիա-Շվեյցարիա)
* Երկարություն՝ 5752 մ
* Թռիչքի տևողություն՝ 11-15 րոպե (կախված եղանակային պայմաններից)
* Խցիկի տարողունակություն՝ 30 ուղևոր և 1 ուղեկցող օպերատոր
* Խցիկների քանակ՝ 2
* Առավելագույն բարձրություն՝ 380 մ
* Առավելագույն արագություն՝ 10 մ/վ
* Անձնակազմ՝ 60 հոգի

## Ներդրումների ընդհանուր ծավալ
2017 թվականի դեկտեմբերի դրությամբ «Տաթևի դարպասներ» ծրագրում ներդրվել է ավելի քան $22 մլն, որից $16 մլն-ն ուղղվել է ճոպանուղու կառուցմանը։ Ավելի քան $1 մլն ուղղվել է «Տաթևատուն» ռեստորանի կառուցմանը, $1,5 մլն՝ ենթակառուցվածքների զարգացմանը և մոտ $670 000՝ տարածքի բարեկարգմանը։

## Վիճակագրություն
2010 թվականի հոկտեմբերից մինչ 2019 թվականի դեկտեմբեր, «ՏաԹևեր» ճոպանուղուց օգտվել է ավելի քան 1 միլլիոն այցելու։

2019 թվականի հունվարի մինչ դեկտեմբեր ամիս «Տաթևեր» ճոպանուղին սպասարկել է ավելի քան 155,000-մարդու։

## Աշխատանքային ժամեր
«ՏաԹևեր» ճոպանուղին աշխատում է տարվա բոլոր եղանակներին, իսկ աշխատանքային ժամերը սահմանվում են ըստ սեզոնի ։ Ամռանը (հունիս – սեպտեմբեր ամիսներին) աշխատանքային ժամերն են 09:00 – 20:00-ն,  առավել ցուրտ եղանակին (նոյեմբեր - ապրիլ)՝ 10:00 – 18:00-ն, մայիս և հոկտեմբեր ամիսներին ճոպանուղին աշխատում է ժամը 10:00 – 19:00-ն։ Ճոպանուղին հիմնականում աշխատում է ամբողջ շաբաթվա ընթացքում՝ բացի երկուշաբթի օրերից:։  Ամռան ակտիվ շրջանում ճոպանուղին աշխատում է ամեն օր՝ առանց բացառության։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* ՏաԹևեր ճոպանուղի պաշտոնական կայք

Կատեգորիա:2010 հիմնադրումներ Սյունիքի մարզում
Կատեգորիա:Հայաստանի ճոպանուղիներ
Կատեգորիա:Սյունիքի մարզի տեսարժան վայրեր
Կատեգորիա:Տաթև գյուղ
ճ