Բեռնարդ Ռիման

**Ռիման, Գեորգ Ֆրիդրիխ Բեռնհարդ** (, սեպտեմբերի 17, 1826, Յամելեն, Հաննովեր - հուլիսի 20, 1866, Վերբանիա, Իտալիա, Լագո Մաջորեին մոտ), ազդեցիկ գերմանացի մաթեմատիկոս ով շարունակական ներդրում է ունեցել մաթեմատիկական անալիզում, թվերի տեսությունում և դիֆերենցիալ երկրաչափության մեջ, որոնցից մի մասը հնարավորություն տվեց հարաբերականության ընդհանուր տեսության հետագա զարգացումը։

## Կենսագրություն
1846-1851 թվականներին սովորել է Գյոթինգենի և Բեռլինի համալսարաններում, լսել և աշակերտել է Գաուսին, Յակոբին, Դիրիխլենին, Վեբերին։

1857 թվականից՝ Գյոթինգենի համալսարանի պրոֆեսոր (1959 թվականից՝ ամբիոնի վարիչ)։
 
թեմայով պաշտպանած (1851) դոկտորական դիսերտացիայում Ռիման դրել է անալիտիկ ֆունկցիաների երկրաչափական տեսության հիմքերը, մուծել է, այսպես կոչված, ռիմանյան մակերևույթի գաղափարը, մշակել կոնֆորմ արտապատկերումների տեսությունը և, այդ կապակցությամբ, մուծել տոպոլոգիայի մի շարք հիմնական գաղափարներ։

Ռիմանը մահացել է 1866 թվականին Իտալիայում, տուբերկուլյոզից, 40 տարեկան հասակում։

## Մեթոդների լայն կիրառություն
Ռիմանի մշակած մեթոդները լայն կիրառություն գտան նրա հետագա՝ հանրահաշվական ֆունկցիաներին և ինտեգրալներին, դիֆերենցիալ հավասարումների անալիտիկ տեսությանը, թվերի անալիտիկ տեսությանը վերաբերող աշխատանքներում․ վերջինում, օրինակ, Ռիմանը նշել է պարզ թվերի բաշխման և ձետա ֆունկցիայի հատկությունների, մասնավորապես կոմպլեքս տիրույթում ձետայի զրոների կապը՝ այսպես կոչված «Ռիմանի վարկածը», որը դեռևս չի ապացուցվել։ «Երկրաչափության հիմքում ընկած վարկածների մասին դասախոսության մեջ (1854) Ռիմանը տվել է մաթեմատիկական տարածության ընդհանուր գաղափար (իր խոսքերով՝ «բազմաձևություն»), որտեղ երկրաչափությունը դիտարկել է որպես ուսմունք ո-չափանի անընդհատ բազմաձևությունների մասին, ավելի մանրամասն դիտարկել է ռիմանյան տարածությունները, որոնք Էվկլիդեսի և Լոբաչևսկու տարածությունների ընդհանրացումն են։

## Մեթոդներ
Ռիմանի առաջադրած մեթոդներն ու գաղափարները խորը ազդեցություն են թողել 19-րդ դարի 2-րդ կեսի և 20-րդ դարում մաթեմատիկայի զարգացման վրա, բացել նոր ուղիներ և մեծ նշանակություն ունեցել 20-րդ դարի ֆիզիկայի (հատկապես հարաբերականության տեսության) համար։ Ռիմանը ընտրվել է Բեռլինի ԳԱ թղթակցի անդամ (1859), Փարիզի ԳԱ անդամ (1866), Լոնդոնի թագավորական ընկերության անդամ (1866)։

## Աշխատանքները ռուսերեն
* *Риман Б.* Сочинения. М.-Л.: ОГИЗ. ГОСУДАРСТВЕННОЕ ИЗДАТЕЛЬСТВО ТЕХНИКО-ТЕОРЕТИЧЕСКОЙ ЛИТЕРАТУРЫ, 1948.
** ЧАСТЬ I. Работы Римана по анализу, теории функций и теории чисел (47).
*** I. Основы общей теории функций одной комплексной переменной (49).
*** II. Теория абелевых функций (88).
*** III. Об обращении в нуль 0-функций (139).
*** IV. О сходимости бесконечных 0-рядов p-й кратности (151).
*** V. Доказательство теоремы о том, что однозначная функция n переменных не может иметь более 2n периодов (155).
*** VI. Новые результаты из теории функций, представимых гауссовым рядом F(a, b, y, x) (159).
*** VII. Две теоремы общего характера, касающиеся линейных дифференциальных уравнений с алгебраическими коэффициентами (176).
*** VIII. О разложении отношения двух гипергеометрических рядов в бесконечную непрерывную дробь (187).
*** IX. Об интегралах линейного дифференциального уравнения второго порядка в окрестности точки ветвления (194).
*** X. Из лекций по гипергеометрическому ряду (196).
*** XI. О числе простых чисел, не превышающих данной величины (216).
*** XII. О возможности представления функции посредством тригонометрического ряда (225).
*** XIII. Опыт обобщения действия интегрирования и дифференцирования (262).
** ЧАСТЬ II. Работы Римана по геометрии, механике и математической физике (277).
*** XIV. О гипотезах, лежащих в основании геометрии (279).
*** XV. Фрагменты, относящиеся к Analysis situs (294).
*** XVI. О поверхности, имеющей при заданной границе наименьшую площадь (297).
*** XVII. Примеры поверхностей наименьшей площади при заданной границе (330).
*** XVIII. О движении жидкого однородного эллипсоида (339).
*** XIX. О потенциале тора (367).
*** XX. Извлечение из письма профессору Энрико Бетти (378).
*** XXI. О распространении плоских волн конечной амплитуды (376).
*** XXII. Распространение тепла в эллипсоиде (396).
*** XXIII. Математическое сочинение, в котором содержится попытка дать ответ на вопрос, предложенный знаменитейшей Парижской Академией, и т. д. (399).
*** XXIV. Равновесие электричества на круговых цилиндрах с параллельными осями. Конформное отображение фигур, ограниченных кругами (414).
*** XXV. К теории цветных колец Нобили (418).
*** XXVI. О законах распределения статического электричества в материальных телах и т. д. (425).
*** XXVII. Новая теория остаточного заряда в аппаратах, служащих для накопления электричества (431).
*** XXVIII. По поводу электродинамики (443).
*** XXIX. О механизме уха (449).
*** XXX. Фрагменты философского содержания (461).

## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն
* 
* 
* 
** Том 1 Математическая логика. Алгебра. Теория чисел. Теория вероятностей. 1978.
** Том 2 Геометрия. Теория аналитических функций. 1981.
* 
* 
* 
*  — P. 119—130.

Կատեգորիա:Գերմանացի մաթեմատիկոսներ
Կատեգորիա:Ֆիզիկոսներ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Մաթեմատիկոսներ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Լոնդոնի թագավորական միության արտասահմանյան անդամներ
Կատեգորիա:Պրուսիայի գիտությունների ակադեմիայի անդամներ
Կատեգորիա:Հումբոլդտի համալսարանի շրջանավարտներ
Կատեգորիա:Տուբերկուլոզից մահացածներ
Կատեգորիա:Գյոթինգենի համալսարանի շրջանավարտներ
Կատեգորիա:Լոնդոնի թագավորական ընկերության անդամներ
Կատեգորիա:19-րդ դարի գերմանացի մաթեմատիկոսներ
Կատեգորիա:Բեռնարդ Ռիման
Կատեգորիա:Գերմանացի ֆիզիկոսներ
Կատեգորիա:Ֆրանսիայի Գիտությունների ակադեմիայի թղթակից անդամներ
Կատեգորիա:Գերմանացի գիտնականներ
Կատեգորիա:Փիլիսոփայական գիտությունների դոկտորներ