open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Սիբրին

մինի
մինի
**Սիբրին**, ծրագրային ապահովման ընկերություն է, որի կենտրոնակայանը գտնվում է Հարավային Աֆրիկայի Յոհանեսբուրգ քաղաքում,  վաճառում է ձեռնարկատիրական ծրագրեր և ֆինանսական, ապահովագրական, հեռահաղորդակցման արդյունաբերության  ծառայություններ։ Սիբրին ընկերությունը Մալավիում ներդրել է Աֆրիկայում առաջին եւ աշխարհում երրորդ չեկերի մշակման համակարգը։

Ընկերությունն առաջարկում է ցածր կոդավորման հարթակ թվային բանկային և վճարումների այլ պատրաստի լուծումների, ինչպես նաև խելացի ավտոմատացման արտադրանքի շարքի հետ միասին։ Դրանք ներառում են Վճարային Կենտրոն,  փաստաթղթերի խելացի մշակում, առողջության որոշում, թվային հարմարեցում և այլն։

Սիբրինի հաճախորդներն են կորպորացիաները, ապահովագրական ընկերությունները, հեռահաղորդակցման ծառայություններ մատուցողները, բանկային հաստատությունները, ինչպես նաև կենտրոնական բանկերը և ազգային ավտոմատացված հաշվարկային պալատները։

Սիբրինն ունի հիմնական աջակցության գրասենյակներ Քենիայում, Մոզամբիկում, Տանզանիայում, Միացյալ Թագավորությունում, Զամբիայում և Զիմբաբվեում։  Սիբրին համակարգերը ներդրվել են Բոտսվանում, Եգիպտոսում, Էսվատինիում, Գանայում, Ջիբրալթարում, Մեն կղզում, Քենիայում, Քուվեյթում, Լեսոտոյում, Մավրիկիոսում, Մալավիում, Մոզամբիկում, Նիգերիայում, Ֆիլիպիններում, Ռուանդայում, Սեյշելյան կղզիներում, Հարավային Աֆրիկայում, Տանզանիայում, Ուգանդայում, Միացյալ Թագավորությունում, Զամբիայում և Զիմբաբվեում.

Սիբրին ընկերությունը տեղադրել է ավելի քան 600 ծրագրային արտադրանք 21 երկրներում և ունի 200 աշխատակիցներ։ Ընկերությունն արժանացել է Մայքրոսոֆթ Բիզնեսի գիծ մրցանակին և դարձել  Բանախոսություն ընկերության պլատինե գործընկեր։

## Պատմություն
* Հիմնադրվել է 1991 թվականին, 2002 թ-ին Սիբրինը իր գործնական շտաբը տեղափոխեց  Հարավային Աֆրիկայի Յոհանեսբուրգ քաղաք։
* 2003 թվականին Սիբրինը պայմանագիր է կնքել Աֆրիկայում առաջին և աշխարհում երրորդ չեկերի մշակման համակարգի ներդրման համար, որը ներդրվել է Մալավիում։ 
* 2005 թվականին Սիբրինը Քենիայում աջակցության գրասենյակ բացեց։
* 2012-ին  Սիբրինը  աջակցության գրասենյակներ բացեց Զամբիայում և Տանզանիայում։
* 2013 թվականի հոկտեմբերի 13-ին Սիբրինը ձեռք է բերվել Յոհանեսբուրգի ֆոնդային բորսայում ընդգրկված միջազգային տեխնոլոգիական ընկերության կողմից և ունի ավելի քան 11,000 աշխատակից։
* 2020 թվականին Սիբրինը համագործակցել է Իմ օղակը հիմնադրամի հետ՝ Աֆրիկայում ֆինանսական ծառայությունների հասանելիությունն ընդլայնելու համար և ընդլայնել է իր վաճառքի շուկաները տարբեր այլ կազմակերպությունների հետ ռազմավարական գործընկերության և ծրագրային ապահովման մասնագետների միջոցով։
* 2021 թվականին Հազար ու մի ձայն սահմանափակ բաժնետիրական հիմնադրամը, որի գործընկերներն են բացառապես ոլորտի առաջատար ընտանիքները, համագործակցել է դիվերսիֆիկացված ներդրումային ՖԻՆՏԵԽ հոլդինգի, Կրոսֆին ՏեխնոլոգիականՀոլդինգների և ներդրող Այզեկ Մոֆաթլեյնի հետ՝ 410 միլիոն ֆունտ ստեռլինգով  Սիբրին  ընկերությունների խումբը ձեռք բերելու համար։

## Ծանոթագրություններ
Մադրիդի ֆոնդային բորսա

մինի
մինի
**Մադրիդի ֆոնդային բորսա**,  Իսպանիայի չորս տարածաշրջանային ֆոնդային բորսաներից ամենամեծն ու միջազգայինն է (մնացածը գտնվում են Բարսելոնայում, Վալենսիայում և Բիլբաոյում), որը վաճառում է բաժնետոմսեր, փոխարկելի պարտատոմսեր և ֆիքսված եկամտի արժեթղթեր, ինչպես պետական, այնպես էլ մասնավոր:Մադրիդի ֆոնդային բորսա հյուրանոցը պատկանում է իսպանական փոխանակումներ և շուկաներ ընկերությանը։

## Կառուցվածքը և գործառնությունները
Իսպանիայի ազգային ֆոնդային շուկայի հովանու ներքո Իսպանիայի ֆինանսական շուկայի վերակազմավորումը ներառում է արժեթղթերի, այլ գործիքների և ֆիքսված եկամտի արժեթղթերի շուկաներ։ Առևտուրն իրականացվում է իսպանական ֆոնդային շուկայի էլեկտրոնային փոխկապակցման համակարգի միջոցով, որը կարգավորում է գործարքների ավելի քան 90% -ը։ Բոլոր ֆիքսված եկամտի ակտիվները վաճառվում են էլեկտրոնային փոխկապակցման համակարգի միջոցով։

Մադրիդի ֆոնդային բորսայի ընդհանուր ինդեքսը  բորսայի հիմնական ինդեքսն է և ներկայացնում է շինարարության, ֆինանսական ծառայությունների, կապի, սպառողական ապրանքների, կապիտալի/միջանկյալ ապրանքների, էներգետիկայի և շուկայական ծառայությունների ոլորտները։ Այն ներառում է իսպանական 35 ամեն իրացվելի բաժնետոմսերը, որոնք վաճառվում են շարունակական շուկայում և հանդիսանում է Մադրիդի ֆոնդային բորսայի հենասյունը։ Մադրիդի ֆոնդային բորսան առաջարկում է նաև արժեթղթեր  Լատինական Ամերիկայի բաժնետոմսերի եվրոպական շուկային։ Զարգացող ընկերությունների նոր շուկայի ինդեքսը առաջարկվել է 2000-ից 2007 թվականներին։

Հաշվարկային ժամանակահատվածը Տ+3 է։ Էլեկտրոնային աճուրդներն անցկացվում են առավոտյան 9:00-ից 17:30-ը, բաց առևտուրը՝ առավոտյան 10:00-ից 11: 30-ը, երկուշաբթիից ուրբաթ օրերին։

## Պատմություն
Մադրիդի ֆոնդային բորսայի հյուրանոցը պաշտոնապես հիմնադրվել է 1831 թվականին։

Իսպանական օրենսդրության պահանջներին համապատասխան, այն ղեկավարվում է Մադրիդի ֆոնդային բորսայի կառավարող ընկերության  կողմից, կորպորացիա, որը ստեղծվել է Իսպանիայի Թագավորության օրենսդրությանը համապատասխան։ Մադրիդի ֆոնդային բորսայի անդամներն են 41 խոշոր ֆինանսական հաստատություններ և 12 ճանաչված Արժեթղթերի Դիլերներ։ 2001 թվականի դեկտեմբերի 31-ի դրությամբ, մոտավորապես 1477 տեղական և օտարերկրյա ընկերություններ իրենց բաժնային արժեթղթերը գրանցել են Մադրիդի ֆոնդային բորսայում։ Մադրիդի ֆոնդային բորսայում ընդգրկված բաժնային արժեթղթերի ընդհանուր շուկայական կապիտալը 2007 թվականի մայիսին կազմել է 1 276,26 մլրդ եվրո։

### Շինություն
Բորսան դեռ զբաղեցնում է տասնիններորդ դարի շենքը՝ Մադրիդի ֆոնդային բորսայի պալատը։ Չնայած իր ավանդական դիրքին, 1993 թ-ին Մադրիդի ֆոնդային բորսան անցավ  ֆիքսված եկամտի արժեթղթերի  ամբողջովին էլեկտրոնային առևտրի։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
*Official website

Կատեգորիա:1831 հիմնադրումներ
Կատեգորիա:Բորսաներ
Կատեգորիա:Իսպանիայի տնտեսություն
Կատեգորիա:Մադրիդի շենքեր և կառույցներ
Կատեգորիա:Մադրիդի տնտեսություն
Կատեգորիա:Ֆոնդային բորսաներ
ՆԱՍԴԱՔ Կոպենհագեն

**ՆԱՍԴԱՔ Կոպենհագեն**, նախկինում հայտնի էր որպես **Կոպենհագենի ֆոնդային բորսա** (), դանիական արժեթղթերի, այդ թվում ՝ բաժնետոմսերի, պարտատոմսերի, գանձապետական պարտատոմսերի և նոտաների, ինչպես նաև ֆինանսական ֆյուչերսների և օպցիոնների միջազգային առևտրային հարթակ է։

ՆԱՍԴԱՔ Կոպենհագենը ՆԱՍԴԱՔ սկանդինավյան բորսաներից (անգլ․՝ Nasdaq Nordic) մեկն է։ Nasdaq Nordic-ը հիմնադրվել է 2003 թվականին OM AB-ի և HEX plc-ի միաձուլման արդյունքում ` ձևավորելով OMX-ը և 2008 թվականի փետրվարից հանդիսանում է ՆԱՍԴԱՔ-ի մի մասը (նախկինում՝ NASDAQ OMX Group):

## Նախապատմություն և կառուցվածք
[մինի|Երկրները, որոնց ֆոնդային բորսաները պատկանում են [ՆԱՍԴԱՔ–ին (սպիտակ գույնով)]]
Բորսան փոխակերպվել է սահմանափակ ընկերության 1996 թվականին բաժնետիրական կապիտալով թողարկված 60-20-20 հարաբերակցությամբ՝ անդամների, բաժնետոմսերի թողարկողների և պարտատոմսերի թողարկողների նկատմամբ։ 1997 թվականին FUTOP Clearing Center A/S-ը՝ Դանիայի ածանցյալների շուկան, դարձավ ամբողջությամբ սեփականություն հանդիսացող դուստր ձեռնարկություն։ FUTOP-ը թողարկում, մաքրում և երաշխավորում է բաժնետոմսերի, ինդեքսների և տոկոսադրույքով ապրանքների ֆյուչերսները և օպցիոնները։ FUTOP-ի արտադրանքը կարող է վաճառվել էլեկտրոնային եղանակով։ 1998 թվականին CSE-ն և Ստոկհոլմսբյորսենը ստեղծել են NOREX դաշինքը, որը քայլ էր դեպի հյուսիսային արժեթղթերի շուկայի զարգացումը։ Սովորական առևտրային նստաշրջանները շաբաթվա բոլոր օրերին ժամը 09:00-ից մինչև 17:00-ն են, բացի շաբաթ, կիրակի և բորսայի կողմից նախապես հայտարարված տոներից։

## Ցուցանիշները
C25 ինդեքսը, շուկայական արժեքի կշռված ինդեքսն է, որը ներառում է 25 Դանիական կապույտ չիպ, գործարկվել է ֆյուչերսների և օպցիոնների առևտրի համար (անդամների թվում է A. P. Moller-Maersk Group-ը)։ KFX ինդեքսը ներառում է աճող ընկերություններ բժշկության, հեռահաղորդակցության, կենսատեխնոլոգիայի և տեղեկատվական տեխնոլոգիաների ոլորտներում KVX բորսայի աճող շուկայում։ KAX ինդեքսը ֆոնդային ինդեքս է, որը ներառում է բոլոր բաժնետոմսերը, որը ներդրվել է 2001 թ.-ին՝ փոխարինելու նախորդ ցուցանիշը, որը ներառում էև բոլոր բաժնետոմսերը։ Այն համապատասխանում է Մորգան Սթենլի Դին Վիթերի և Standard & Poor's-ի կողմից մշակված արդյունաբերության դասակարգման գլոբալ ստանդարտին։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
*Official site
*OMX Group

Կատեգորիա:1625 հիմնադրումներ Դանիայում
Կատեգորիա:1625 հիմնադրված կազմակերպություններ
Կատեգորիա:Դանիայի տնտեսություն
Կատեգորիա:Կազմակերպություններ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Կոպենհագեն
Կատեգորիա:Ֆոնդային բորսաներ
Հյուսիսային Մակեդոնիայի ազգային բանկ

**Հյուսիսային Մակեդոնիայի Հանրապետության ազգային բանկը** (, ) Հյուսիսային Մակեդոնիայի կենտրոնական բանկն է։ Նրա կենտրոնակայանը գտնվում է մայրաքաղաք Սկոպիեում։

Անիտա Անգելովսկա-Բեժոսկան Ազգային բանկի կառավարիչն է 2018 թվականի մայիսի 22-ից։ Մինչ Պրեսպայի համաձայնագիրը, Ազգային բանկը պաշտոնապես հայտնի էր որպես Մակեդոնիայի Հանրապետության Ազգային բանկ։

## Գործառույթներ
Ազգային բանկը իրականացնում է հետևյալ գործառույթները.

* Սահմանել և վարել դրամավարկային քաղաքականությունը,
* Կարգավորել Մակեդոնական դենարի իրացվելիությունը միջազգային վճարներում,
* Սահմանել և վարել դենարը,
* Կառավարել արտարժութային պահուստները,
* Կարգավորել վճարային համակարգը,
* Հիմնադրման և գործունեության լիցենզիա տրամադրել բանկերին, խնայատներին և վերահսկել նրանց,
* Տրամադրել դրամական արագ փոխանցումների ծառայությունների իրականացման լիցենզիա և օրենքով սահմանված կարգով վերահսկել արագ դրամական փոխանցումների, ծառայություններ իրականացնող անձանց գործունեությունը,
* Արտարժույթի բյուրոներին տրամադրել գործունեության լիցենզիաներ և օրենքով սահմանված կարգով վերահսկել դրանց գործունեությունը,
* Թողարկել թղթադրամներ և մետաղադրամներ,
* Գործունեություն է իրականացնում կենտրոնական իշխանության և կառավարության կառավարման մարմինների հաշվին։

## Ղեկավարներ
* Բորկո Ստանոևսկի, 19861997
* Լյուբե Տրպեսկի, 19972004
* Պետար Գոշև, 20042011
* Դիմիտար Բոգով, Մայիս 2011Մայիս 2018
* Անիտա Անգելովսկա Բեժոսկան, մայսի 22, 2018ներկա

## Տես նաև
* Հյուսիսային Մակեդոնյայի տնտեսություն
* Մակեդոնական դենարի

## Ծանոթագրություններ


## Արտաքին հղումներ
* Պաշտոնական կայքէջ

Կատեգորիա:1946 հիմնադրումներ Եվրոպայում
Կատեգորիա:1946 հիմնադրված կազմակերպություններ
Կատեգորիա:Բանկեր այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Կենտրոնական բանկեր
Կատեգորիա:Հյուսիսային Մակեդոնիայի Հանրապետության տնտեսություն
Intermiles

**InterMiles**, 2019 թվականի ապրիլին գործունեությունը դադարեցրած Jet Airways (Jet Privilege Private Limited, (JPPL)) ավիաընկերության հաճախ թռչող ուղևորների համար ծրագիր։ Ավիաընկերության բաժնետոմսերի 50,1%-ը պատկանում են Etihad Airways-ին, որը *Etihad Aviation Group*-ի մաս է։ *InterMiles*-ն անկախ ընկերությունը, որը զբաղվում է հավատարմության և պարգևատրումների ծրագրերով, հիմնադրվել է 2014 թվականին։ Ծրագիրն ունի շուրջ 10 միլիոն անդամ։

*InterMiles*-ի հիմնական առանձնահատկությունն այն է, որ թույլ է տալիս օգտատերերին առցանց ամրագրումներ կատարել թռիչքների և հյուրանոցների համար իր հավելվածի ու կայքի միջոցով և ստանալ պարգևատրումներ կուտակելիս և *InterMiles*-ից օգտվելիս։ Ավելի ուշ *InterMiles*-ն ավելացրել է գործառույթներ, որոնք օգտատերերին թույլ են տալիս գնումներ կատարել, ճաշել, վառելիք լիցքավորել, ինչպես նաև ներմուծել է համատեղ վարկային քարտեր Հնդկաստանում։

## Պատմություն
2012 թվականին ստեղծվել է *Jet Privilege Private Limited (JPPL)* ընկերությունը՝ քարտեր թողարկելու և պարգևավճարային տոմսեր շնորհելու համար։

*InterMiles*-ը (նախկինում հայտնի էր որպես *JetPrivilege*) հիմնադրվել է 2014 թվականին որպես անկախ կազմակերպություն՝ *Etihad Aviation Group*-ի մաս, որը ձևավորվել է միայն մեկ նպատակով՝ ապահովել հավատարմության և պարգևատրումների *InterMiles* ծրագրի առաջխաղացումը, զարգացումն ու աճը։

## Ֆինանսավորում
2014 թվականին Etihad Airways-ը 150 միլիոն դոլարով գնել է ընկերության բաժնետոմսերի 50,1%-ը։ *Jet Airways*-ին պատկանում է ընկերության բաժնետոմսերի 49,9%-ը։

## Գովազդային արշավ
2020 թվականին տեղի ունեցած ռեբրենդինգից հետո *InterMiles*-ը թողարկել է իր առաջին հեռուստատեսային գովազդը։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* 

Կատեգորիա:2014 հիմնադրումներ Հնդկաստանում
Կատեգորիա:Վճարային համակարգեր
Համբարյան

**Համբարյան**, հայկական ազգանուն։

## Ազգանունը կրողներ
* Ազատ Սարգսի Համբարյան (1926-2003), պատմաբան։
* Անուբաղ Հովհաննեսի Համբարյան (ծնվ․ 1961), ոստիկանության գեներալ-մայոր։
* Արամ Համբարյան (ծնվ․ 1966) հասարակական-քաղաքական գործիչ։
* Արսեն Աքիլլեսի Համբարյան (ծնվ․ 1969), գրող, երգահան, երգիչ, ճարտարագետ։
* Գրիգոր Համբարյան, երգիչ։
* Խաչիկ Մինասի Համբարյան (1919-2004), գեներալ-գնդապետ։
* Մարիամ Վարազդատի Համբարյան (ծնվ․ 1958․), նկարչուհի։
* Ռաֆայել Սեդրակի Համբարյան (1932-2022), արձակագիր, հրապարակախոս։
* Ցոլակ Բեգոյի Համբարյան (1911-անհայտ), մանկավարժ։ Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի մասնակից։

## Տե՛ս նաև
* Համբարձումյան

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Հայկական ազգանուններ
Կատեգորիա:Ազգանուններ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Անձնանվանական հիմքով ազգանուններ
Կատեգորիա:Յան վերջածանցով ազգանուններ
Կատեգորիա:Հայերեն հիմքով ազգանուններ
Հասանյան (այլ կիրառումներ)

**Հասանյան** կարող է վերաբերել՝

* Հասանյան, հայկական ազգանուն։
* Հասանյան, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Վանի վիլայեթի Վանի գավառում։
Բիլլինա

**Բիլլինա** (), հավ, ամերիկացի գրող Լ. Ֆ. Բաումի հեքիաթային Օզ երկրի մասին գրքերի շարքի կերպար։ Առաջին անգամ հայտնվել է Օզման Օզից գրքում (1907 թվական)։

## Պատմություն
250px|thumb|'''Բիլլինա''' հավը և Դորոթին, նկարազարդումը՝ Ջոն Նիլ

«Օզման Օզից» գրքում Դորոթի Գեյլը, այն բանից հետո, երբ ճանապարհորդելիս փոթորիկը նրան դուրս է նետում նավից, փրկվում է հավի վանդակի վրա, որտեղ հայտնաբերում է խոսող հավ Բիլլինային։ Այս գրքում Բիլլինան խաղում է նույն դերը, ինչ Տոտո շան ձագը «Օզի զարմանահրաշ կախարդը» (1900 թվական) գրքում։ Հավանաբար, Բիլլինայի կերպարի առաջացումը պայմանավորված է այն հանգամանքով, որ Բաումի առաջին գիրքը «Համբուրգյան հավերի բուծման, դաստիարակության և պահպանման համառոտ ուղեցույցն» էր (1886 թվական)։

Շփվող և հանդուգն հավ Բիլլինան Դորոթիին պատմում է. «Երբ ես նոր էի դուրս եկել ձվից, ոչ ոք չգիտեր, թե ինչ կստացվի ինձնից՝ հավ թե աքաղաղ, ուստի մեր ֆերմայի տղաներն ինձ անվանեցին Բիլլ»։ Դորոթին պնդում է, որ քանի որ իր ուղեկիցը հավ է, նա պետք է կանացի անուն ունենա, և առաջարկում է նրան անվանել Բիլլինա, ինչի հետ վերջինս համաձայնում է։ Իրադարձությունների հետագա զարգացման ընթացքում Բիլլինան անգնահատելի օգնություն է ցուցաբերում Դորոթիին և նրա ընկերներին՝ խորամանկելով գերազանցելով չար թզուկների թագավոր Ռուգգեդոյին և Դորոթիի կախարդված ընկերներին ու Էվ երկրի թագավորական ընտանիքի անդամներին հնարավորություն տալով վերականգնել մարդկային կերպարանքը։ Գրքի վերջում Բիլլինան շարունակում է ապրել Օզի զմրուխտ քաղաքում։

«Ճամփորդություն դեպի Օզ» (1909 թվական) գրքում Բիլլինան Տիկ-Տոկի հետ հանդիպում է Դորոթիին, Բրդոտին, Կոճակիկին և Բազմագույնին, որոնք ուղևորվում են արքայադուստր Օզմայի ծննդյան տոնակատարություններին։

Օզ երկրի մասին շարքի հաջորդ գրքերում նշվում է, որ Բիլլինան արդեն ունեցել է բազմաթիվ ճտեր (որոնց հայրն անհայտ է)։ Բիլլինան բոլորին անվանում է «Դորոթի»` իր ընկերուհու պատվին։ Երբ պարզվում է, որ այդ ճտերից մի քանիսը աքլորներ են լինելու, Բիլլինան նրանց անունները փոխում է «Դանիել»։

## Կինոյում
Բիլլինան հայտնվում է Օտիս Թըրների և Ֆրենսիս Բոգեսի «Կախարդական փերին և ռադիոպիեսները» այժմ կորսված համր ֆիլմում (1908 թվական)։ Հավանաբար նկարահանումների ժամանակ օգտագործվել է իսկական հավ այնպես, ինչպես Տոտոշկայի դերի համար` իսկական շուն։

1985 թվականին նկարահանված «Վերադարձ դեպի Օզ» ֆիլմում Բիլլինան գլխավոր հերոսն է։ Նրա կերպարը մշակվել է Մ. Ուիլսոնի կողմից՝ անիմատրոնիկայի օգնությամբ, հնչյունավորել է Դենիզա Բրայերը։

## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն
* 

Կատեգորիա:Հորինված խոսող կենդանիներ
Կատեգորիա:Հորինված կենդանիներ
Ալիաբադ

**Ալիաբադ** (), քաղաք Իրանի հյուսիսում, Գոլեսթան օսթանում, Ալիաբադ շահրեստանի վարչական կենտրոնը։ Բնակչությունը վերջին մարդահամարի տվյալներով կազմում է ։

Քաղաքը գտնվում է Գոլեսթան օսթանի կենտրոնական մասում` վարչական կենտրոն Գորգանից մոտ 32 կմ արևելք։ Քաղաքը տեղադրված է դաշտավայրի եզրին, որից անմիջապես հարավ սկսվում են արևելյան Էլբուրսի նախալեռները։

## Բնակչություն
Բնակչությունը 2016 թվականի մարդահամարի տվյալներով կազմում էր 52 838 մարդ, որոնք կազմում էին 16 655 տնտեսություն։ Ալիաբադը Գոլեսթան օսթանի բնակչությամբ չորրորդ ամենախոշոր քաղաքն է օսթանի վարչական կենտրոն Գորգանից, Գոնբադե Քաբուսից և Բանդար Թորքամանից հետո։ Քաղաքի բնակչության փոփոխությունը ժամանակի ընթացքում բերված է աղյուսակում ստորև.

Բնակիչները հիմնականում մազանդարանցիներ են։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Իրանի քաղաքներ
Հեքիմյան

**Հեքիմյան**, հայկական ազգանուն։

## Ազգանունը կրողներ
* Ալեքսեյ Գուրգենի Հեքիմյան (1927-1982), ներքին ծառայության գեներալ-մայոր, երգահան։
* Անուշ Հեքիմյան (ծնվ․ 1996), բանաստեղծուհի։
* Խոսրով Հարությունի Հեքիմյան (մոտ 1875-1937 կամ 1930), Երևան), բժիշկ, վիրաբույժ։
* Կարեն Հեքիմյան (ծնվ․ 1970), քաղաքական գործիչ, քիմիկոս, լրագրող, իրավապաշտպան։
* Հարություն Հեքիմյան (19-րդ դար), թատերական նկարիչ, ծաղրանկարիչ։
* Ռուբեն Հեքիմյան (1864-1915), բժիշկ, վիրաբույժ։
* Սոֆյա Վլադիմիրի Հեքիմյան (*Ակիմովա*, 1887-1972), օպերային արտիստուհի (սոպրանո), մանկավարժ։
* Սրապիոն Հեքիմյան (1832-1892), դրամատուրգ, թատերական-մշակութային գործիչ։
* Վահե-Անդրե Հեքիմյան (1914-1997), գեղանկարիչ։
* Օվսյա Գևորգ Հեքիմյան (1880-1915), բժիշկ։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Հայկական ազգանուններ
Կատեգորիա:Ազգանուններ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Մականվանական հիմքով ազգանուններ
Կատեգորիա:Յան վերջածանցով ազգանուններ
Կատեգորիա:Թուրքերեն հիմքով ազգանուններ
Հովեյան

**Հովեյան**, հայկական ազգանուն։

## Ազգանունը կրողներ
* Երջանիկ Սարգսի Հովեյան (ծնվ․ 1921), մանկավարժ։
* Հովիկ Վաչագանի Հովեյան (*[[Հովհաննիսյան]]*, ծնվ․ 1956), թարգմանիչ, բանաստեղծ։
* Վահրամ Սարիբեկի Հովեյան (ծնվ․ 1996), սոցիոլոգ։
* Վաչե Հովիկի Հովեյան (ծնվ․ 1982), ալտահար։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Հայկական ազգանուններ
Կատեգորիա:Ազգանուններ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Անձնանվանական հիմքով ազգանուններ
Կատեգորիա:Յան վերջածանցով ազգանուններ
Կասպեր Նիլսեն

**Կասպեր Մերուպ Նիլսեն** (,), դանիացի ֆուտբոլիստ, որն եղել է «Բրյուգգե» ակումբի կիսապաշտպան։

## Ակումբային կարիերա
«Էսբյերգ» ակումբի սան։ 2009 թվականին 15 տարեկանում ակումբի հետ կնքել է առաջին պրոֆեսիոնալ պայմանագիրը։ Նույն թվականին փորձաշրջան է անցել անգլիական «Մանչեսթեր Սիթիում»։

Իր ակումբի մեծահասակների թիմի կազմում առաջին հանդիպումը անցկացրել է 2012 թվականի նոյեմբերի 28-ին Դանիայի գավաթի շրջանակներում «Լինգբյուի» դեմ խաղում, այդ մրցաշրջանում Էսբյերգը նվաճել է Դանիայի գավաթը։ Դանիայի առաջնությունում նորամուտը նշել է 2013 թվականի մայիսի 12-ին «Կոպենհագենի» դեմ խաղում՝ 88-րդ րոպեին փոխարինելով Առնոր Սմարասոնին։ Երկրի առաջնությունում առաջին գոլը խփել է 2014 թվականի մայիսի 7-ին «Սեններյուսկեի» դարպասին և օգնել է իր ակումբին հասնել 2:1 հաշվով կամային հաղթանակի։ 2015/16 մրցաշրջանում դարձել է հիմնական թիմի խաղացող՝ մասնակցելով 33 խաղերից 31-ին։

2017 թվականի հունվարին 3,5 տարվա պայմանագիր է ստորագրել «Օդենսեի» հետ։

2019 թվականի հուլիսի 4-ին միացել է «Յունիոն» ակումբին։

## Կարիերան հավաքականում
Խաղացել է Դանիայի փոքր տարիքայինների հավաքականում։

## Անձնական կյանք
Կասպերի հայրը՝ Հենրիկ «Իսմանդ» Նիլսենը ևս ֆուտբոլիստ  էր և 2000 թվականի սկզբին խաղացել է «Էսբյերգում»։
* Դանիայի գավաթի գավաթակիր՝ 2012/13

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* soccerway.com
* На сайте клуба «Эсбьерг»

 
Կատեգորիա:Բրյուգգեի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Դանիացի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Էսբյերգի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Ֆուտբոլի կիսապաշտպաններ
Կիմ Քրիստոֆտե

**Կիմ Պիտալա Քրիստոֆտե** (,), դանիացի ֆուտբոլիստ, պաշտպան, որը հայտնի է «Բրոնդբյուում» և Դանիայի հավաքականում իր խաղերով։ 1992 թվականի Եվրոպայի չեմպիոն։

## Ակումբային կարիերա
Քրիստոֆտեն իր կարիերան սկսել է «Բրոնդբյուում»։ 1979 թվականին ակումբի կազմում նորամուտն է նշել Դանիայի Սուպերլիգայում։ 1981 թվականին Կիմը տեղափոխվել է բելգիական «Լոքերեն», սակայն երեք մրցաշրջան անցկացնելուց հետո վերադարձել է «Բրոնդբյու»։ 1985 թվականին հաղթել է Դանիայի առաջնությունում և նույն թվականին մեկնել է իսպանական «Մալագա», բայց ո՛չ Իսպանիայում, ո՛չ շվեյցարական «Ուիթինգենում» չի դարձել հիմնական կազմի ֆուտբոլիստ։ 1987/88 մրցաշրջանը Կիմն անցկացրել է «Օդենսեում», որից հետո երրորդ անգամ վերադարձել է «Բրոնդբյու»։ Թիմի հետ հասել է ՈՒԵՖԱ-ի գավաթի կիսաեզրափակիչ և երկու անգամ հաղթել է առաջնությունում։ Եվրո-92-ից հետո Կիմը տեղափոխվել է գերմանական «Քյոլն»։ Առաջին մրցաշրջանում հաճախ էր վնասվածքներ ստացել և նոր մարզչի գալուց հետո զրկվել է իր տեղից։ 1994 թվականին տեղափոխվել է «Լյերս», բայց ոչ մի խաղ չխաղալով՝ վերադարձել է Դանիա, որտեղ ևս մեկ մրցաշրջան անցկացրել է ակումբի կազմում, ապա ավարտել է կարիերան։

## Միջազգային կարիերա
1984 թվականին Կիմը իր նորամուտն է նշել Դանիայի հավաքականում։ Վնասվածքը խանգարել է նրան մեկնել Մեքսիկա մասնակցելու աշխարհի առաջնությանը։ 1991 թվականի սեպտեմբերի 25-ին Ֆարերյան կղզիների հավաքականի դեմ Եվրո-92-ի ընտրական խաղում Կիմը խփել է առաջին և միակ գնդակը ազգային թիմի կազմում։ 1992 թվականին ընդգրկվել է ազգային հավաքականի հայտացուցակում՝ մասնակցելու Եվրոպայի առաջնությանը և դարձել մրցաշարի հաղթող։ Մրցաշարում մասնակցել է Անգլիայի Շվեյցարիայի, Նիդերլանդների, Ֆրանսիայի և Գերմանիայի հավաքականների դեմ բոլոր խաղերին։ Նիդերլանդների հավաքականի դեմ խաղում Կիմը որոշիչ 11 մետրանոց է խփել հետխաղյա սերիայում, որը թույլ է տվել դանիացիներին դուրս գալ եզրափակիչ։

### Գոլեր Դանիայի հավաքականի կազմում

## Ձեռքբերումներ
**Թիմային**  «**[[Բրոնդբյու ՖԱ|Բրոնդբյու]]**»
* Դանիայի ֆուտբոլի առաջնություն՝ 1985
* Դանիայի ֆուտբոլի առաջնություն՝ 1990
* Դանիայի ֆուտբոլի առաջնություն՝ 1991
;Միջազգային  **[[Դանիա]]**
* Ֆուտբոլի Եվրոպայի առաջնություն՝1992

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* 
* National team profile 

 
Կատեգորիա:Բրոնդբյուի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Մալագայի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Քյոլնի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Ֆուտբոլի Եվրոպայի չեմպիոններ
Կատեգորիա:Տղամարդկանց ֆուտբոլի պաշտպաններ
Կատեգորիա:Դանիացի ֆուտբոլիստներ
Ղազինյան

**Ղազինյան**, հայկական ազգանուն։

## Ազգանունը կրողներ
* Արթուր Գագիկի Ղազինյան (ծնվ․ 1978), իրավաբան։
* Արիս Ղազինյան (ծնվ․ 1967), լրագրող, պոետ, պատմաբան, աշխարհագետ, հրապարախոս։
* Արմենակ Ղազինյան (ծնվ․ 1941), բանաստեղծ։
* Արշալույս Աբելի Ղազինյան (1929-1999), գրականագետ։
* Գագիկ Սերգեյի Ղազինյան (ծնվ․ 1955), իրավաբան։
* Կարինե Լորիսի Ղազինյան (*[[Կրոյան]]*, 1955-2012), դիվանագետ։
* Հասմիկ Լևոնի Ղազինյան (ծնվ․ 1955), բժիշկ, լյարդաբան։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Հայկական ազգանուններ
Կատեգորիա:Ազգանուններ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Յան վերջածանցով ազգանուններ
Լենինականի տեղական

**Լենինականի տեղական**, սպիտակագլուխ կաղամբի տեղական սորտ։ Արևելյան ենթատեսակից է։

## Նկարագրություն
Արմատն առանցքային է։ Վարդակը՝ խոշոր։ Տերևները կնճռոտ են, կիսահովհարաձև ջղացանցով, մոխրականաչավուն գույնի։ Ծաղկաբույլը ողկույզ է։ Ծաղիկները՝ երկսեռ։ Կաղամբագլուխը կլոր-տափակավուն է, տափակավուն, տափակ-կորնթարդ և հազվագյուտ՝ կլորավուն։ Ուշահաս սորտ է։ Մշակվում է բաց դաշտում։ Բերքատվությունը՝ 350-400 ց/հա:

Կատեգորիա:Կաղամբի սորտեր
Լանդրաս

**Լանդրաս** (<դան. Landrace, land-երկիր, գյուղական վայր և race-ցեղ), բեկոնային խոզերի ցեղ։ Ստացվել է 20-րդ դարի սկզբին Դանիայում՝ տեղական բարելավված կախականջ խոզերի և անգլիական ցեղերի (հիմնականում՝ սպիտակ խոշոր) տրամախաչումից և խառնածիններն «ինքն իր մեջ» բուծելու եղանակով։ Խոզերն ունեն երկարացած իրան, ուղիղ մեջք, լավ զարգացած և հոծ ազդրամաս, սպիտակ բարակ կաշի՝ հավասարապես ծածկված կարճ ու փափուկ մազով։ Վարազների կենդանի զանգվածը 200-300 է, մերուններինը՝ 200-220 կգ։ Պտղատվությունը (մեկ ծնից)՝ 10-12 խոճկոր։ 6 ամսական բտված խոճկորների կենդանի զանգվածն մոտ 100 կգ է, 1 կգ աճի կերածախսը՝ 3,9-4 կ. մ.։ Բեկոնը բարձր որակի է։ Հայաստանում բուծվում է փոքր քանակներով։

Կատեգորիա:Խոզերի ցեղեր
Անդերս Դրեյեր

**Անդերս Լաուտրուպ Դրեյեր** (, ), դանիացի ֆուտբոլիստ, «Անդերլեխտ» ակումբի և Դանիայի հավաքականի կիսապաշտպան։

## Ակումբային կարիերա
«Բրամինգ» և «Էսբյերգ» ակումբների սան է։ 2017 թվականի ապրիլի 2-ին «Ռանդերսի» դեմ խաղում «Էսբյերգ» ակումբի կազմում իր նորամուտն է նշել Դանիայի Սուպերլիգայում։ Ապրիլի 22-ին «Հորսենսի» դեմ խաղում Անդերսն իր առաջին գոլն է խփել «Էսբյերգի» կազմում։ Մրցաշրջանի արդյունքներով ակումբը դուրս է մնացել առաջին դիվիզիոնից, սակայն Դրեյերը մնացել է թիմում և մեկ տարի անց, դառնալով լավագույն ռմբարկու, օգնել է նրան վերադառնալ էլիտա։ 2018 թվականի ամռանը տեղափոխվել է անգլիական «Բրայթոն ընդ Հոուվ Ալբիոն», որտեղ փորձաշրջան անցնելու համար սկսել է հանդես գալ պահեստայինների կազմում։

2019 թվականի սկզբին վարձավճարով տեղափոխվել է շոտլանդական «Սենտ Միրեն»։ Հունվարի 27-ին «Հիբերնիանի» դեմ խաղում իր նորամուտն է նշել Շոտլանդիայի Պրեմիեր լիգայում։ Ապրիլի 6-ին «Համիլթոն Ակադեմիկալի» դեմ խաղում Անդերսն իր միակ գոլն է խփել «Սենտ Միրենի» կազմում։

2019 թվականի օգոստոսին վարձավճարով տեղափոխվել է հոլանդական «Հերենվեն»։ Օգոստոսի 31-ին Սիտարդի «Ֆորտունայի» դեմ խաղում նորամուտն է նշել Էրեդիվիզիում։ Դեկտեմբերի 8-ին «Վալվեյկի» դեմ խաղում Անդերսն իր առաջին գոլն է խփել «Հերենվենի» կազմում։ 2020 թվականի սկզբին Դրեյերը վերադարձել է հայրենիք՝ 4 տարվա պայմանագիր կնքելով «Միդտյուլան» ակումբի հետ։ Փետրվարի 17-ին «Լինգբյուի» դեմ խաղում նորամուտը նշել է նոր թիմում։ Նույն խաղում Անդերսն իր առաջին գոլը խփել է «Միդտյուլանի» կազմում։ Նույն թվականին դարձել է Դանիայի չեմպիոն։ Չեմպիոնների լիգայի շվեյցարական «Յանգ Բոյզի», Պրահայի «Սպարտայի» Ամստերդամի «Այաքսի» դեմ խաղերում Դրեյերը երեք գոլ է խփել։

2021 թվականի օգոստոսին տեղափոխվել է Կազանի «Ռուբին»՝ ստորագրելով հնգամյա պայմանագիր։ 2021 թվականի սեպտեմբերի 13-ին «Ուրալի» դեմ խաղում նորամուտն է նշել ՌՊԼ-ում։ Նույն խաղում հեթ-տրիկ է արել՝ իր առաջին գոլերը խփելով «Ռուբինի» կազմում։ 2022 թվականի մարտին պայմանագրի դադարեցումից հետո վերադարձել է «Միդտյուլան»։ 2023 թվականի հունվարի 13-ին Դրեյերին 4,25 միլիոն եվրոյով գնել է բելգիական «Անդերլեխտ» ակումբը։

## Կարիերա հավաքականում
2019 թվականին Դանիայի երիտասարդական հավաքականի կազմում Դրեյերը Իտալիայում մասնակցել է Եվրոպայի երիտասարդական առաջնությանը։ Մրցաշարում մասնակցել է Սերբիայի հավաքականի դեմ հանդիպմանը։

2021 թվականին Դրեյերը Դանիայի երիտասարդական հավաքականի կազմում Հունգարիայում և Սլովենիայում մասնակցել է Եվրոպայի երիտասարդական առաջնությանը։ Մրցույթի ժամանակ  խաղացել է Ֆրանսիայի, Իսլանդիայի, Գերմանիայի և Ռուսաստանի հավաքականների դեմ խաղերին։ Ֆրանսիացիների և ռուսների դեմ մենամարտերում Անդերսը դարձել է մեկական գոլի հեղինակ։

2021 թվականի նոյեմբերի 12-ին Ֆարերյան կղզիների հավաքականի դեմ աշխարհի 2022 թվականի առաջնության ընտրական խաղում Դրեյերը նորամուտն է նշել է Դանիայի ազգային հավաքականում։

## Ձեռքբերումներ
;Ակումբային

; «Միդթյուլլան»
* Դանիայի Սուպերլիգայի գավաթակիր՝ 2019/20
* Դանիայի գավաթի գավաթակիր՝ 2021/22

;Անհատական

* Դանիայի առաջին դիվիզիոնի լավագույն ռմբարկու (18 գնդակ)՝ 2017/18

## Ծանոթագրություններ

 
Կատեգորիա:Հերենվենի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Միդտյուլանի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Ռուբինի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Սենտ Միրենի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:ՈՒԵՖԱ Եվրո 2024-ի ֆուտբոլիստներ
Լեստերյան ոչխարի ցեղ

**Լեստերյան ոչխարի ցեղ**, կիսանրբագեղմ, մսաբրդատու ցեղ։ Ստացվել է 18-րդ դարի 2-րդ կեսին Անգլիայում՝ ընտրության և զույգընտրության միջոցով՝ օգտագործելով կոպտաբուրդ տեղական խոշոր ոչխարների ազգակցական բուծումը։

## Նկարագրություն
Ոչխարները խոշոր են, ունեն ուղղանկյուն իրան՝ արտահայտված մսային ձևերով։ Անեղջյուր են։ Խոյերի կենդանի զանգվածը 100-110 կգ է, մաքիներինը՝ 80-90։ Վաղահաս են։ Բուրդը 44-48 որակի է, երկարությունը՝ 25-30 սմ, միատարր է (մետաքսափայլ), ունի տեխնոլոգիական բարձրարժեք որակ։ Ժամանակակից անգլիական երկարաբուրդ ոչխարների բոլոր ցեղերն ստացվել են լեստերյան ոչխարնեի ցեղի օգտագործմամբ։

Կատեգորիա:Ոչխարի ցեղեր
Կոչանիի աշտարակներ

**Կոչանիի աշտարակներ**, ճարտարապետական ​​հուշարձանների համալիր Հյուսիսային Մակեդոնիայի Կոչանի քաղաքում։ Չնայած այն հանգամանքին, որ աշտարակները կառուցվել են 17-րդ դարի երկրորդ կեսին, դրանք խոսակցականում հայտնի էին որպես «միջնադարյան աշտարակներ»։

## Պատմություն
thumb|left|1942 թվականի լուսանկար
Աշտարակները կառուցվել են այն ժամանակաշրջանում, երբ քաղաքը գտնվել է Օսմանյան կայսրության տիրապետության ներքո։ Ձևավորման և ոճի վրա մեծ ազդեցություն է ունեցել Մերձավոր Արևելքի ճարտարապետությունը։

Գտածոների համաձայն՝ Կոչանի քաղաքում և նրա շրջակայքում կառուցվել են երեք աշտարակներ, որոնցից երկուսը գտնվում են քաղաքում՝ Կոչանսկա գետի երկու ափերին, իսկ երրորդը՝ Դոլնի Պոդլոգ գյուղում։ Աշտարակները կատարել են միանգամից երկու գործառույթ՝ բնակելի և պաշտպանական։ Աշտարակներից մեկի գագաթին, որը կառուցվել է 19-րդ դարում, եղել է ժամացույց։

1957 թվականին երկու քաղաքային աշտարակներ ստացել են մշակութային հուշարձանի կարգավիճակ․ դրանք մնում են 17-րդ դարի միակ շինությունները Կոչանի քաղաքում։

## Նկարագրություն
thumb|left|180px|Ձախափնյա աշտարակ
Աշտարակը գտնվում է քաղաքի կենտրոնում՝ Կոչանսկա գետի աջ ափին խիտ բնակեցված տարածքում և ունի 15,35 մետր բարձրություն։ Շենքի հասցեն է՝ Իլինդենսկայա 1։ 1978 թվականին աշտարակը ռեստավրացիայի է ենթարկվել և աշխատանքներ են տարվել կառույցի ամրացման ուղղությամբ։

Աշտարակի ընթացիկ գործառույթները՝
* նկուղում տեղակայված են զուգարանները,
* ցոկոլային հարկում գտնվում է հնագույն մետաղադրամների հավաքածու, 
* առաջին հարկում գտնվում է հնագիտական ​​հավաքածու, 
* երկրորդ հարկում տեղակայված է գրադարան։

Աշտարակն ունի քառակուսի հիմք՝ 6,65 × 6,65 մ, կառուցված է քարով և կրակաթով։ Հարկերը միացված են փայտե աստիճաններով։ Մուտքը գտնվում է հարավային կողմում։ Դուռը պատրաստված է հաստ կաղնե տախտակներից, ներսից երեսպատված երկաթե ձողերով և ամրացված երկու լայնակի հեծաններով, որոնք տեղավորվում են կողային պատերի ակոսների մեջ։ Պատերը զանգվածային են, անկյունները շարված են դեղնավուն ավազաքարերով։

thumb|1912 թվականի լուսանկար

Վերին հարկի պատուհանախորշերը կառուցված են մշակված քարե բլոկներից և ունեն արխիտրավ գոգեր և կիսաշրջանաձև քարե կամարներ։ Պատուհանները պաշտպանված են երկաթյա ճաղավանդակներով։ Ներքևի շինություններում պատուհանների փոխարեն կան հրակնատներ՝ դրսից նեղ և դեպի ներս ընդլայնվող կոնաձև։ Աշտարակի արևելյան կողմում կա փայտյա պատշգամբ։ Երկու վերին հարկերում կան քարե վառարաններ, որոնք կառուցված են դեմ դիմաց։

Հատակին անցք կա, որտեղից քաղաքի պաշտպանության ժամանակ եռման յուղ են լցրել կամ քարեր նետել հարձակվողների վրա։

Գետի ձախ ափին գտնվող աշտարակը կոչվում է Սաատ Կուլա։ Այն դեռևս չի վերականգնվել և գտնվում է անմխիթար վիճակում։

## Ծանոթագրություններ

## Աղբյուրներ
* Саат кулите во Република Македонија

Կատեգորիա:Աշտարակներ
Կատեգորիա:Հյուսիսային Մակեդոնիայի շենքեր ու շինություններ
Կատեգորիա:Ճարտարապետական հուշարձաններ
Էսֆարայեն

**Էսֆարայեն** (), քաղաք Իրանի հյուսիսարևելյան մասում` Հյուսիսային Խորասան օսթանում, Էսֆարայեն շահրեստանի վարչական կենտրոնը։ Բնակչությունը վերջին մարդահամարի տվյալներով կազմում է ։

Գտնվում է Հյուսիսային Խորասան օսթանի հարավային մասում` օսթանի վարչական կենտրոն Բոջնուրդից մոտ 42 կմ հարավ։ Տեղադրված է  Ալադաղ լեռնաշղթայից հարավ` Էսֆարայեն գետի հովտում, ծովի մակարդակից 1249 մետր բարձրության վրա։

## Բնակչություն
Բնակչությունը 2016 թվականի մարդահամարի տվյալներով կազմում էր 59 490 մարդ, որոնք կազմում էին 17 466 տնտեսություն։ Հյուսիսային Խորասան օսթանի բնակչությամբ երրորդ ամենախոշոր քաղաքն է օսթանի վարչական կենտրոն Բոջնուրդից և Շիրվանից հետո։ Քաղաքի բնակչության փոփոխությունը ժամանակի ընթացքում բերված է աղյուսակում ստորև.

Բնակիչները Խորասանի քրդեր են, պարսիկներ, իրանական թաթեր և Խորասանի թուրքեր։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Իրանի քաղաքներ
Անտոնիո Մատեու Լաոս

**Անտոնիո Միգել Մատեու Լաոս** (, ), իսպանացի ֆուտբոլային մրցավար։ ՖԻՖԱ-ի մրցավար 2011-ից 2023 թվականներին։

## Կարիերա
Մրցավարի կարիերան սկսել է 1992 թվականին, 1999 թվականին արդեն վարել է Իսպանիայի 4-րդ դիվիզիոնի հանդիպումները։ 2002 թվականից նա աշխատել է Սեգունդա Բ դիվիզիոնում՝ երկու տարի աշխատելուց հետո չորս մրցաշրջան աշխատել է Իսպանիայի երկրորդ ամենակարևոր դիվիզիոնի Սեգունդա դիվիզիոնում։ 2008 թվականից վարում է Լա լիգայի (Իսպանիայի առաջնության բարձրագույն խումբ) հանդիպումները, նորամուտը նշել է սեպտեմբերի 13-ին «Սևիլիայի» և «Սպորտինգի» (Խիխոն) միջև կայացած խաղում։

2011 թվականի հունվարի 1-ին դարձել է ՖԻՖԱ-ի մրցավար։ Այս կարգավիճակում նորամուտը նշել է մարտի 26-ին Կոլումբիայի և Էկվադորի ազգային հավաքականների ընկերական խաղում, խաղը տեղի է ունեցել Մադրիդում և ավարտվել կոլումբիացիների հաղթանակով՝ 2:0։

2011 թվականի դեկտեմբերի 1-ին իր նորամուտը նշել է Եվրոպայի լիգայի խմբային փուլի խաղում՝ 5-րդ տուրում վարելով գերմանական Շալկե 04-ի և ռումինական «Ստյաուայի» (Բուխարեստ) միջև խաղը։

Մեկ տարի անց՝ 2012 թվականի դեկտեմբերին, Անտոնիոն իր նորամուտը նշել է Չեմպիոնների լիգայի խմբային փուլում, որտեղ վարել է ֆրանսիական «Մոնպելիեի» և գերմանական «Շալկե 04»-ի միջև հանդիպումը։

2014 թվականի ապրիլի 16-ին Լաոսն առաջին անգամ վարել է Իսպանիայի գավաթի եզրափակիչ «Բարսելոնա»-«Ռեալ» հանդիպումը, որում հաղթանակ է տարել արքայական ակումբը 2:1 հաշվով։

Վարել է 2015 թվականի երիտասարդական թիմերի աշխարհի առաջնության հանդիպումները, 2014 թվականի աշխարհի առաջնության որակավորման խաղերը, 2012 և 2016 թվականների Եվրոպայի առաջնությունների որակավորման խաղերը։

2016 թվականի ամռանը վարել է Ռիո դե Ժանեյրոյի տղամարդկանց օլիմպիական մրցաշարի հանդիպումները։

Ընտրվել է 2017 թվականի ֆուտբոլի աշխարհի երիտասարդական առաջնության գլխավոր մրցավարների թվում։

2018 թվականին ընդգրկվել է մրցավարների շարքում՝ Ռուսաստանում կայանալիք Աշխարհի 2018 թվականի առաջնության եզրափակիչ փուլի հանդիպումները սպասարկելու համար։

2021 թվականին դատել է ՈՒԵՖԱ Չեմպիոնների լիգայի 2020/2021 մրցաշրջանի եզրափակիչը «Մանչեսթեր Սիթի»-«Չելսի»։

2022 թվականի մայիսին ՖԻՖԱ-ն նրան նշանակել է Քաթարում կայանալիք ֆուտբոլի աշխարհի 2022 թվականի առաջնության 36 գլխավոր մրցավարներից մեկը։

2023 թվականի հունիսին Մատեուն հայտարարել է ֆուտբոլային մրցավարի կարիերան ավարտելու մասին։

### Աշխարհի առաջնություն 2022

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Статистика на scoreshelf
 
Կատեգորիա:Ֆուտբոլային մրցավարներ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:ՈՒԵՖԱ Չեմպիոնների Լիգայի մրցավարներ
Կատեգորիա:Վալենսիա քաղաքում ծնվածներ
Կատեգորիա:Իսպանացի ֆուտբոլային մրցավարներ
Ռուսաստանի գյուղատնտեսության նախարարություն

**Ռուսաստանի Դաշնության Գյուղատնտեսության նախարարությունը** () Ռուսաստանի կառավարության մաս կազմող նախարարություն է, որը պատասխանատու է գյուղատնտեսական արտադրության, հողի պահպանման, գյուղական շրջանների զարգացման, գյուղատնտեսական շուկայի կարգավորման և ֆերմերային հատվածի ֆինանսական կայունացման համար։

Գյուղատնտեսության նախարարությունը ստորաբաժանվում է ֆունկցիոնալ ստորաբաժանումների՝ ներառյալ Ձկնաբուծության դաշնային գործակալությունն ու Անասնաբուժական և բուսասանիտարական վերահսկողության դաշնային ծառայությունը։ Այն ձևավորվել է 1990 թվականին Գյուղատնտեսության և պարենի նախարարության Ռուսաստանի ՍՖՍՀ*–*ից և կենտրոնակայանը գտնվում է Մոսկվայի Կրասնոսելսկի շրջանի Նաարկոմզեմի շենքում։

Դմիտրի Պատրուշևը գյուղատնտեսության նախարարն է 2018 թվականի մայիսի 18-ից։

## Պատմություն
Առաջին կայսերական ռուսական նախարարությունը, որը զբաղվում էր գյուղատնտեսական և գյուղական խնդիրներով, Ռուսական կայսրության պետական ​​ունեցվածքի նախարարությունն էր, որը ձևավորվել էր 1837 թվականին։ Նախարարություններն էին․

## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն
* Volin, Lazar, Century of Russian Agriculture, From Alexander II to Khrushchev.
* Шилов, Д. Н. *Государственные деятели Российской империи 1802—1917*. С.-Петербург, 2002.
* *Государственная власть СССР. Высшие органы власти и управления и их руководители. 1923—1991 гг.* Москва, 1999.

## Արտաքին հղումներ
* Պաշտոնական կայքէջ
Լվացող-վարակազերծող մեքենա

**Լվացող վարակազերծող մեքենա**, արտադրության օբյեկտների, տեխնոլոգիական և օժանդակ սարքավորումների, տարայի և թռչնաբուծական ձեռնարկությունների գույքի ջրով մաքրման և խոնավ վարակազերծման մեքենա։

## Նկարագրություն
Որպես կանոն՝ շարժունակ է։ Հիմնական մասերն են՝ սայլակը, որի շրջանակի վրա մոնտաժված է էլեկտրաշարժիչը, սեպափոկավոր փոխանցիչը և բարձր ճնշման պոմպը։ Բանող մարմիններն են՝ մաքրող կամ վարակազերծող ջուրը կամ լուծույթն ուղղորդող ծայրապանակ ջրնետիչը, կարգավորման և հսկման մարմինը (ապահովիչ կափույրներ, ճնշաչափիչներ, ազդանշանային սարք), ջրաշիթի մեջ խտացված վարակազերծող միջոցների որոշակի չափաքանակի մատուցման բաժնեվորիչը, ջրի և լվացող-վարակազերծող նյութերի (դետերգենտների) բաքերը, տեղափոխման ժամանակ բարձր ճնշման փողրակները փաթաթող թմբուկը (օժանդակ սայլակի վրա)։ Թողարկվում են 2 տիպի՝ տաք ջրով (համալրված վառելանյութի պոմպով և բաքով, նաև ջերմափոխանցիչով) և սառը ջրով աշխատող լվացող վարակազերծող մեքենաներ։

## Կիրառություն
Աղտոտված օբյեկտները մաքրում և վարակազերծում են փոշեցրվող ջրի կամ 1–6%-անոց վարակազերծող լուծույթի բարձր ճնշումային շիթով (ռետինե փողրակների միջոցով)։ Հեղուկի աշխատանքային ճնշումը (կախված լվացող վարակազերծող մեքենայի տեսակից)՝ 1,6–14,0 մթնոլորտային, աշխատանքային միջավայրի ջերմաստիճանը՝ 15–20o C-ից մինչև 70–85o C, հեղուկի ծախսը՝ 1,0–1,6 մ3 /լ։ Շիթի տեսակարար ճնշումը՝ գլխադիրից 0,2–1,5 մ հեռավորության վրա, 3–0,2 կգ/սմ² է։ Մակերևույթները ձեռքով մշակելու համեմատ լվացող վարակազերծող մեքենայի աշխատանքի արտադրողականությունը բարձրացնում է 2–3 անգամ և բակտերիային աղտոտվածությունը նվազեցնում է 96–97%-ով։

Կատեգորիա:Գյուղատնտեսություն
Կատեգորիա:Սարքավորումներ
Կատեգորիա:Գյուղատնտեսական գործիքներ
Փարդիս

**Փարդիս** (), քաղաք Իրանի կենտրոնական մասում` Թեհրան օսթանում։ Հանդիսանում է համանուն շահրեստանի վարչական կենտրոնը։ Բնակչությունը վերջին մարդահամարի տվյալներով կազմում է ։

Քաղաքը գտնվում է Թեհրան օսթանի կենտրոնական մասում` Թեհրանի արևելյան հատվածից մոտ 13 կմ արևելք։

## Բնակչություն
Բնակչությունը 2016 թվականի մարդահամարի տվյալներով կազմում էր 73 363 մարդ, որոնք կազմում էին 23 938 տնտեսություն։ Քաղաքի բնակչության փոփոխությունը ժամանակի ընթացքում բերված է աղյուսակում ստորև.

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Թեհրանի նահանգ
Կատեգորիա:Իրանի աշխարհագրություն
Կատեգորիա:Իրանի քաղաքներ
Գորան Տոմչիչ

մինի
**Գորան Տոմչիչ** (), խորվաթ ամերիկացի նկարիչ և բանաստեղծ։ Նա ապրում է Բեռլինում, Գերմանիա։ Նրա տարբեր գեղարվեստական ոճերն ու թեմաները ներառում են տեղանքի հատուկ ինստալացիաներ, ժամանակավոր կառույցներ, տեքստային արվեստ և կատարողական և մասնակցային պրակտիկա։

## Կենսագրություն
Տոմչիչը ծնվել է Հարավսլավիայում և մեծացել Հվար կղզում և Խորվաթիայի Սպլիտ քաղաքում։ Սովորել է Զագրեբի համալսարանում և Բարդ քոլեջում։ Նա ապրել և աշխատել է Նյու Յորքում և Մայամիում ԱՄՆ-ում 1991-ից մինչև 2009 թվականը, նախքան Գերմանիա տեղափոխվելը։ 1996 թվականին ավարտել է Բարդ քոլեջի Կուրատորական հետազոտությունների կենտրոնի կուրատորական հետազոտությունների մագիստրոսի կոչումը։ 1997-1999 թվականներին նա եղել է Մայամիի Դադ քոլեջի Wolfson Galleries-ի տնօրենը և Օբերլին քոլեջի AMAM թանգարանի ժամանակակից արվեստի համադրողը։ Նա արվեստի պատմություն և տեսություն էր մտածում արվեստի մի քանի դպրոցներում, այդ թվում՝ Մայամիի Արվեստի Նոր աշխարհի դպրոցում։

Տոմչիչը եղել է բազմաթիվ դրամաշնորհների և կրթաթոշակների ստացող, այդ թվում՝ Փոխըմբռնման վստահությունը (1994), Փոլոք-Կրասներ դրամաշնորհը (2007), ՄակԴաուելի ռեզիդենսի կրթաթոշակը (1992, 1996), Բեռլինի Սենատի մշակույթի և Եվրոպայի վարչությունը (2020), և նա եղել է նկարիչ բազմաթիվ արվեստագետների նստավայրերում։

Տոմչիչի լայնածավալ ինստալյացիաներն ու նախագծերը ցուցադրվել են աշխարհի թանգարաններում, պատկերասրահներում և այլընտրանքային տարածքներում։ Նրա աշխատանքները հայտնվում են բազմաթիվ հավաքածուներում, այդ թվում՝

* Kunstmuseum Wolfsburg (Գերմանիա)
* KRC հավաքածու (Նիդեռլանդներ)
* CitizenM հյուրանոցներ
* Հայֆայի արվեստի թանգարան (Իսրայել)
* Ժամանակակից և ժամանակակից արվեստի թանգարան, Ռիեկա (Խորվաթիա)
* Valamar Riviera Collection (Խորվաթիա)
* Լապիդարիում թանգարան Նովիգրադ (Խորվաթիա)
* Royal Caribbean International (ԱՄՆ)

2015 թվականից նա կենտրոնացած է արվեստի մասնակցային հետազոտության վրա։ *Pompom Nets* նախագիծը շարունակական, միջդիսցիպլինար, գործընթացների վրա հիմնված արվեստի նախագիծ է և սոցիալական փորձ։ Նախագիծը ստեղծում է արվեստի ժամանակավոր իրավիճակներ և հասարակության հետ կապվելու նոր ձևեր։ Որպես այս նախագծի հիմնական մաս՝ նկարիչը համագործակցում է հանրության հետ՝ ներգրավելով տարբեր համայնքներ և տարբեր գեղարվեստական միջավայրեր՝ ցուցադրելով տարածական, տեղանքին հատուկ ինստալացիաներ ամբողջ աշխարհում՝ Պորտուգալիայում, Խորվաթիայում, Սլովենիայում, Իտալիայում, Գերմանիայում, Թուրքիայում, Գանա, Եթովպիա, Հայաստան, Հնդկաստան, Միացյալ Նահանգներ.

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:1964 ծնունդներ
Կատեգորիա:Ապրող անձինք
Կատեգորիա:Զագրեբի համալսարանի շրջանավարտներ
Կատեգորիա:Խորվաթ արվեստագետներ
Կատեգորիա:Խորվաթ նկարիչներ
Բջջային փող

մինի
**Բջջային փող**, բջջային վճարման համակարգ, որը հիմնված է բջջային օպերատորի հաշիվների վրա և հասանելի է բաժանորդների բջջային հեռախոսներից։ Կանխիկ դրամի փոխարկումը էլեկտրոնային փողի (և հակառակը) տեղի է ունենում մանրածախ խանութներում (կամ գործակալություններում)։ Բոլոր գործարքները մուտք են գործում և գրանցվում իրական ժամանակում նամակի միջոցով։

2008 թվականին առաջատար թերթերը հաղորդեցին, որ Ուգանդայի  Մոբիտրիքս Ուգանդա ՍՊԸ-ի ծրագրային ապահովում մշակող Ռոնալդ Էյջեսը մշակել է երկրի առաջին բջջային հեռախոսի բանկը, որը նա անվանել է Խելացի տոմսարկղ։  Հաղորդվում էր, որ դա ցանցից անկախ ծառայություն է։

2009 թ-ին   սոցիալական վճարների Մ-Պեսայի միջոցով ծրագրի զարգացման համար  հատկացվեց Սաֆարիկ դրամաշնորհ։

Մ-Պեսան մշակվել է Վոդաֆոն ընկերության կողմից և առաջին անգամ ներդրվել է նրա Քենիական Սաֆարիկ մասնաճյուղում։ 2012 թվականի մայիսին Քենիայում կար ավելի քան 15 միլիոն մ-ՊԵՍԱ բաժանորդ։

## Բջջային փողի առկայությամբ երկրներ

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Վճարային համակարգեր
Մակեդոնիայի հրեաների Հոլոքոստի հիշատակի կենտրոն

**Մակեդոնիայի հրեաների Հոլոքոստի հիշատակի կենտրոն** (), հուշահամալիր-թանգարան Հյուսիսային Մակեդոնիայի մայրաքաղաք Սկոպիեում։ Նվիրված է 7148 հրեաների Հոլոքոստին և հրեաների պատմությանը Բալկաններում, ովքեր ապրել են ներկայիս Հյուսիսային Մակեդոնիայի տարածքում։

## Պատմություն

Թանգարանի շինարարությունը սկսվել է 2005 թվականին։ Հուշահամալիր կենտրոնը բացվել է 2011 թվականի մարտի 10-ին՝ 68 տարի անց այն բանից հետո, երբ գերմանական զորքերը մակեդոնացի հրեաներին արտաքսել են Տրեբլինկայի մահվան ճամբար։ Բացման պահին այն այդ տեսակի միայն չորրորդ կենտրոնն է եղել Վաշինգտոնի, Երուսաղեմի և Բեռլինի համանման օբյեկտներից հետո։ Բացմանը ներկա են գտնվել Հյուսիսային Մակեդոնիայի, Իսրայելի և այլ երկրների բարձրաստիճան պաշտոնյաներ, այդ թվում՝ Մակեդոնիայի վարչապետ Նիկոլա Գրուևսկին, նախագահ Գեորգե Իվանովը, Իսրայելի փոխվարչապետ Մոշե Յաալոնը, Չեռնոգորիայի և Ալբանիայի նախագահներ Ֆիլիպ Վույանովիչը և Բամիր Տոպին, Քնեսեթի անդամներ, կրոնական առաջնորդներ և դիվանագետներ։

Ըստ հյուսիսմակեդոնական լրատվամիջոցների՝ թանգարանի կառուցման վրա ծախսվել է 23 միլիոն ԱՄՆ դոլար։

Հիշատակի թանգարանը գտնվում է Սկոպիեի նախկին հրեական թաղամասում, որը հրեա բնակչության առօրյա կենսական կենտրոնն է եղել մինչև հրեաների տեղահանությունը։ Թանգարանը գտնվում է Մակեդոնիայի համար պայքարի թանգարանի հետևում՝ Վարդար գետի ափին։

Գործունեության առաջին երեք օրերի ընթացքում Կենտրոն է այցելել ավելի քան 3000 մարդ։

Թանգարանի ցուցանմուշներուընդգրկված են բեռնատար վագոններից մեկը, որով նացիստները արտաքսել են մակեդոնացի հրեաներին և 500-ամյա Թորայի մագաղաթը։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Holocaust Memorial Center for the Jews of Macedonia

Կատեգորիա:2011 հիմնադրված թանգարաններ
Կատեգորիա:Հյուսիսային Մակեդոնիայի թանգարաններ
Կատեգորիա:Հյուսիսային Մակեդոնիայի մշակույթ
Կատեգորիա:Հոլոքոստի թանգարաններ
Կատեգորիա:Հրեական թանգարաններ
Կատեգորիա:Հրեական կազմակերպություններ
Ղրիմի օրհներգ

**Ղրիմի օրհներգ** (Ղրիմի Հանրապետության պետական ​​օրհներգ կամ Ղրիմի Ինքնավար Հանրապետության օրհներգ) հաստատվել է Ղրիմի Ինքնավար Հանրապետության Գերագույն խորհրդի 2000 թվականի հոկտեմբերի 18-ի որոշմամբ և վերահաստատվել Ղրիմի Հանրապետության 2014 թվականի հունիսի 5-ի օրենքով։ Հանդիսանում է երկրի  ազգային խորհրդանիշ՝ Ղրիմի դրոշի և զինանշանի հետ միասին։

Կոմպոզիտոր՝ Ալեմդար Կարամանով, տեքստի հեղինակ՝ Օլգա Գոլուբևա։ Օրհներգի բառերն ընտրվել են հատուկ հանձնաժողովի կողմից, որի կազմում ընդգրկվել է երաժշտության հեղինակը՝ հանրապետական ​​մրցույթի արդյունքներով, որին ներկայացվել է տեքստի ավելի քան 60 տարբերակ։

Առաջին անգամ Ղրիմի օրհներգը կատարել են ԽՍՀՄ ժողովրդական արտիստ Յուրի Բոգատիկովը և երգչուհի Էլինա Սեյֆուլինան։

## Տեքստ
**[[Ռուսերեն]] տեքստ**

: Нивы и горы твои волшебны, Родина,
: Солнце и море твои целебны, Родина.
: Эту землю мы сохраним
: И внукам оставим цветущий, как сад, Крым,
: Цветущий, как сад, Крым!

: Зори свободы тебя согрели, Родина,
: Братья-народы тебя воспели, Родина.
: Эту землю мы сохраним
: И вместе, крымчане, прославим в веках Крым,
: Прославим в веках Крым!

: Славься, Крым!

**[[Ուկրաիներեն]] տեքստ**

: Ниви і гори твої чарівні, Батьківщино,
: Сонце і море твої цілющі, Батьківщино.
: Цю землю ми збережімо
: І онукам залишімо квітучий, як сад, Крим,
: Квітучий, як сад, Крим!

: Зорі волі тебе зігріли, Батьківщино,
: Брати-народи тебе оспівали, Батьківщино.
: Цю землю ми збережімо
: І разом, кримчани, прославімо в століттях Крим,
: Прославімо в століттях Крим!

: Слався, Криме!

**[[Ղրիմի թաթարերեն]] տեքստ**

: Сенинъ тарлаларынъ ве дагъларынъ тюркюлидир, Ватан,
: Сенинъ кюнешинъ ве денъизинъ шифалыдыр, Ватан.
: Бу топракъны биз тутарыз
: Ве торунларгъа джыярыз багъча киби чичек ачгъан Къырымы,
: Багъча киби чичек ачгъан Къырымы!

: Азатлыкъ тирлери сени иситты, Ватан,
: Къардаш халкълар сени дедилер, Ватан.
: Бу топракъны биз тутарыз
: Ве бир йерде, къырымлылар, сени макътарыз юзйылларда, Къырым,
: Макътарыз юзйылларда Къырымы!

: Мешур ол, Къырым!

## Տես նաև
* 1944 (երգ)

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* nationalanthems.info — Ղրիմ
* 
* Гимн Республики Крым։ Музыка А. Караманова, Слова О. Голубевой
* 

Կատեգորիա:Երգեր Ղրիմի մասին
Կատեգորիա:Երգեր այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Ղրիմի խորհրդանիշներ
Կատեգորիա:Ուկրաիներեն երգեր
Կատեգորիա:Ռուսերեն երգեր
Կատեգորիա:Օրհներգեր
Ռիգայի Նասդաք բորսա

մինի
մինի
մինի
**Ռիգայի Նասդաք բորսա**,  Լատվիայի Ռիգա քաղաքում գործող միակ ֆոնդային բորսան է։ Այն պատկանում է Նասդաքին, որը բորսաներ է կառավարում է  ԱՄՆ-ում, Դանիայում, Շվեդիայում, Ֆինլանդիայում, Իսլանդիայում, Հայաստանում, Լիտվայում և Էստոնիայում։ Հիմնադրվել է 1993 թվականին։

Ռիգայի ֆոնդային բորսան, Վիլնյուսի ֆոնդային բորսայի և Տալլինի ֆոնդային բորսայի հետ միասին, Բալթյան Միացյալ շուկայի մի մասն է, որը ստեղծվել է Լատվիայի, Լիտվայի և Էստոնիայի շուկաների միջև ներդրումային խոչընդոտները նվազագույնի հասցնելու համար։
մինի
Ռիգայի ֆոնդային բորսայում ցուցակված բոլոր բաժնետոմսերիցկազմվում են ֆոնդային տարբեր ինդեքսներ։

Բորսան անցկացնում է նախնական շուկայական նստաշրջան 08:30-ից 10:00-ն, սովորական առևտրային նստաշրջան 10:00-ից 04:00-ն և հետշուկայական նստաշրջան 04:00-ից 04: 30-ն։

## Տես նաև
*Ֆոնդային բորսաների ցանկ
*Նասդաքը Կոպենհագենում
*Հայաստանի ֆոնդային բորսա
*Նասդաք

## Պատկերասրահ

Պատկեր:Nasdaq tv.jpg
File:Kasim Reed opens NASDAQ (5938223600).jpg
Պատկեր:Ministru prezidents V.Dombrovskis ieskandē NASDAQ dienas noslēguma zvanu (5973185483).jpg


## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Ռիգա
MAS էլեկտրոնային վճարային համակարգ

**ՄԱՍ (MAS) էլեկտրոնային վճարային համակարգ,** կամ կարճ ասած՝ ՄԵՊՍ-ը (MEPS) Սինգապուրում միջբանկային վճարումների և միջոցների փոխանցումների համակարգ է, որը նախատեսված է միայն Սինգապուրյան դոլարի (SGD) համար։ Այն գործարկվել է 1998 թվականի հուլիսին և պատկանում և կառավարվում է Սինգապուրի արժութային մարմնի (Monetary Authority of Singapore, MAS) կողմից։ Միջոցների անվերադարձ փոխանցումը և իրական ժամանակում փոխանցումներ կատարելու հնարավորությունը ՄԵՊՍ-ի հիմնական առանձնահատկություններից են։

2006 թվականի դեկտեմբերի 9-ի դրությամբ համակարգը թարմացվել է ՄԵՊՍ+ տարբերակի, որն իր մեջ ներառում է բարելավված գործառույթներ, ինչպիսիք են Համաշխարհային միջբանկային ֆինանսական հեռահաղորդակցության կազմակերպություն (SWIFT) հաղորդագրության ձևաչափերի և ցանցի օգտագործումը, ինչպես նաև խցանումների ավտոմատ հայտնաբերումն ու վերացումը։

## ՏԵս նաև
* Սինգապուրի տնտեսություն

## Ծանոթագրություններ


Կատեգորիա:Բանկային գործ ըստ երկրի
Կատեգորիա:Վճարային համակարգեր
Կատեգորիա:Միջբանկային ցանցեր
Մանարյան

**Մանարյան**, հայկական ազգանուն։

## Ազգանունը կրողներ
* Արման Քրիստափորի Մանարյան (1929-2016), կինոռեժիսոր, սցենարիստ։
* Երվանդ Քրիստափորի Մանարյան (1924-2020), դերասան, ռեժիսոր, սցենարիստ։
* Լիլիթ Քրիստի Մանարյան (ծնվ․ 1992), ֆլեյտահար, նկարիչ, երգահան, դրամատուրգ, սցենարիստ։
* Քրիստ Երվանդի Մանարյան (ծնվ․ 1961), երգահան, դրամատուրգ, սցենարիստ։

## Տե՛ս նաև
* Մանասարյան

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Հայկական ազգանուններ
Կատեգորիա:Ազգանուններ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Անձնանվանական հիմքով ազգանուններ
Կատեգորիա:Յան վերջածանցով ազգանուններ
Փարանդ

**Փարանդ** (), քաղաք Իրանի կենտրոնական մասում` Թեհրան օսթանի Ռոբաթքարիմ շահրեստանում։ Բնակչությունը վերջին մարդահամարի տվյալներով կազմում է ։

Քաղաքը գտնվում է Թեհրան օսթանի արևմտյան մասում` Թեհրանից մոտ 30 կմ հարավ-արևմուտք։ Փարանդի հարևանությամբ են Ռոբաթքարիմ քաղաքը (4 կմ դեպի արևելք) և Թեհրանի Իմամ Խոմեյնիի անվան միջազգային օդանավակայանը (11 կմ դեպի հարավ արևելք)։

Նոր, «պլանավորված» քաղաք է։ Կառուցվել է առաջին հերթին օդանավակայանի աշխատակիցների բնակարանային կարիքները հոգալու, ինչպես նաև Թեհրանի գերբնակեցվածության խնդիրները լուծելու նպատակով։ Փարանդ անունը պարսկերենից թարգմանաբար նշանակում է «բնական մետաքս»։

## Բնակչություն
Բնակչությունը 2016 թվականի մարդահամարի տվյալներով կազմում էր 97 464 մարդ, որոնք կազմում էին 31 693 տնտեսություն։ Թեհրան օսթանի բնակչությամբ տասներեքերորդ ամենախոշոր քաղաքն է։ Նախորդ մարդահամարների արդյունքներում քաղաքի բնակչության մասին տվյալները բացակայում են։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Թեհրանի նահանգ
Կատեգորիա:Իրանի աշխարհագրություն
Կատեգորիա:Իրանի քաղաքներ