Ուեյփա

**Ուեյփա** ( []), փոքր քաղաք, գտնվում է Ավստրալիայի Քվինսլենդ նահանգի հյուսիսային մասում` Գրաֆստա տարածաշրջանում: Ուեյփան գտնվում է Կուկ կոմսության տարածքում (), սակայն քաղաքն ունի իր քաղաքային խորհուրդը () և տեղական ինքնակառավարման առանձին շրջան է: Քաղաքի բնակչությունը 2008 թվականի տվյալներով կազմել է մոտ 3,2 հազար մարդ: Ուեյփա քաղաքը Քվինսլենդի հյուսիսային մասի վերջին խոշոր բնակավայրն է։ Մոտակա խոշոր քաղաքը Քերնսն է (գտնվում է հարավ-արևելքում 650 կմ հեռավորության վրա)։

## Աշխարհագրություն
Ուեյփան գտնվում է Քեյփ Յորք թերակղզու արևմտյան ափին՝ Ալբատրոս ծոցում։  Այն ամբողջ Ավստրալիայի ամենահյուսիսային բնակավայրերից մեկն է, որը երբեմն կոչվում է նաև «Քեյփ Յորքի մայրաքաղաք»:

Քաղաքի կողքին՝ ափամերձ գծի երկայնքով, գտնվում է բոքսիտի պաշարներով հարուստ հանքավայրեր:

## Պատմություն
### Յանցզոնայի ժամանում
1606 թվականի փետրվարի 26-ին «Դեյֆկեն» («աղավնի») հոլանդացի հետազոտող Վիլեմ Յանսզոնի հրամանատարությամբ ()  նավը նավարկեց դեպի Ավստրալիայի ափերը: Թիմը մոտեցել է Փենիֆազեր գետի շրջանում (),ժամանակակից Ուեյփ քաղաքից մի փոքր հյուսիս: Վիլեմ Յանսզոնը պաշտոնապես համարվում է առաջին եվրոպացին, ով հասել Է Ավստրալիայի ափեր։  Դա տեղի է ունեցել Ավստրալիայի արևելյան ափի երկայնքով Ջեյմս Կուկի Հայտնի նավարկությունից 164 տարի առաջ:

### Առաջին բնակավայրեր
Ներկայիս Ուեյփի տարածքում առաջին բնակավայրը աբորիգենների պրեսբիտերական առաքելությունն էր: Այն ստեղծվել է 1898 թվականին։ 1932 թվականին առաքելությունը տեղափոխվել է 12 կիլոմետր հարավ ՝ ներկայիս Նապրանում բնակավայրի վայր () Ներկայումըս 2006 թվականի տվյալներով Նապրաումի բնակչությունը կազմում է 830 մարդ, որոնցից 94 %-ը աբորիգեններ են:

### Բոքսիտի արդյունականում
1955 թվականին երկրաբան Հարի Էվանսը հայտնաբերեց, որ ավելի վաղ, հետազոտողների կողմից նշված կարմիր ժայռերը իրականում բոքսիտի հսկայական հանքավայրեր են. հանքաքար որից արտադրվում է ալյումինը:

Մինչև 1961 թվականը՝ մանրամասն հետախուզության արդյունքում, հաստատվել է բոքսիտների արդյունաբերական արդյունահանման հնարավորությունը: 9800 տոննա հանքաքար պարունակող առաջին նավը Ճապոնիա է ուղարկվել արդեն ապրիլին։ Հաջորդ հինգ տարիների ընթացքում, հանքարդյունաբերության վայրի կողքին կառուցվել է քաղաք և նավահանգիստ. 1966 թվականին Ուեյփից Գլադստոն (Քվինսլենդ) ուղարկվել է առաջին նավը՝ 10,000 տոննա բոքսիտի պաշարով։ Քվինսլենդի այս իրադարձությունը իովին ինտեգրված ալյումինե արդյունաբերության ստեղծման առաջին քայլն էր:

## Ժամանակակից Ուեյփա
### Ռիո Տինտո Ալկան
Բոքսիտի արդյունահանումը Ուեյփա քաղաքի տարածքում վարում է Ռիո Տինտո Ալկան ընկերությունը։ Քաղաքի 3 հազար բնակիչներից 760-ը ընկերության աշխատակից է: Ռիո Տինտո Ալկան կազմակերպությունը համարվում է աշխարհում ալյումինի խոշորագույն արտադրողն է, կոնցեռնի մաս Ռիո Տինտոն աշխարհի երկրորդ ամենամեծ անդրազգային լեռնահանքային խմբի կազմում է: Բոքսիտը ծովով առաքվում է Գլադստոն (Քվինսլենդ), Քուիսլենդ Ալումա գործարան, որը ալյումինի աշխարհի ամենամեծ արտադրողն է:

Ռիո Տինտո ընկերությունը գործունեություն է ծավալում տեղի բնիկ ցեղերի հողերում։ Նա բնիկների հետ կնքել է պայմանագիր բոքսիտի հանքավայրերի զարգացման վերաբերյալ և փորձում է պահպանել բնիկ բնակչության պաշտոնապես ճանաչված բոլոր իրավունքները: Ուեյփ քաղաքը դեռևս պաշտոնապես մնում է Ռիո Տինտո ընկերության կառավարման ներքո: Չնայած դրան՝ քաղաքում ստեղծվել է իր քաղաքային խորհուրդը։ Բացի հանքարդյունաբերական գործունեությունից, տարածքը զբաղվում է նաև ձկնորսությամբ, անասնապահությամբ և մի փոքր զբոսաշրջությամբ, քաղաքն ունի նաև իր սեփական գոլֆի դաշտը:

### Շրջանի առավելություններ
Քաղաքը շրջապատում է մի քանի տարբեր աբորիգենական համայնքների հողեր։ Այդ համայնքների տարածքներում ազատ տեղաշարժվելու համար անհրաժեշտ է ստանալ հատուկ թույլտվություն՝ դիմելով համապատասխան համայնքի ավագանուն:

Չնայած այն հանգամանքին, որ Ուեյփան գտնվում է Արաֆուրյան ծովի ափին, Այնտեղ լողանալն արգելվում է։ Ափամերձ ջրերում հեշտությամբ կարելի է գտնել ծովային կոկորդիլոսներ, Շնաձկներ և թունավոր ծովային Օձեր: Այստեղ ապրում են նաև թունավոր մեդուզաների տարբեր տեսակներ, ինչպիսիք են կորնոտները, իրուկանջի Մեդուզան, պորտուգալական նավը, բայց դրանցից ամենահայտնին «ծովային կրետն» է, որի այրվածքից մահը տեղի է ունենում երեք րոպեի ընթացքում: Կարելի է լողալ միայն արհեստական ավազաններում և երկու փոքր լճերում Պատրիսիա () ևՄակԼեոդ ():

### ՌԱԱՖ ռազմակայան
Քաղաքից 20 կմ արևելք գտնվում է Ավստրալիայի Թագավորական ռազմաօդային ուժերի ռազմաբազան (; **RAAF**): ՌԱԱՖ Չերգեր Ռազմակայանը բացվել է 1998 թվականին, զբաղեցնում է 24 կմ² տարածք, նախատեսված է 400 զինծառայողի համար, ռազմական օդանավակայանի թռիչքուղու երկարությունը 3 կմ է: Չերգեր բազան պատրաստվել է հնարավոր հակամարտությունների դեպքում, որպես ՌԱԱՖ-ի Հյուսիսային բազաներից մեկը։ Միջին հաշվով, տարին մեկ անգամ այստեղ ժամանում են Ավստրալիայի այլ ռազմակայաններում տեղակայված ստորաբաժանումները:

## Ենթակառուցվածքներ
### Տրանսպորտ
Ուեյփի բնակչության համար ավտոտրանսպորտը համարվում է տրանսպորտի հիմնական եղանակը: Մեքենայով մոտակա խոշոր քաղաք՝ Քերնս հասնելու համար անհրաժեշտ է 804 կիլոմետր հաղթահարել «Պինինսուլա-Դիվելոփմենթալ» ճանապարհով (): Ճանապարհը անցնում է Քեյփ Յորք թերակղզու վայրի և անմարդաբնակ տարածքներով՝ հատելով այն հյուսիս-արևմուտքից դեպի հարավ-արևելք։

Քաղաքի կենտրոնից 12 կիլոմետր հեռավորության վրա է փոքր՝ Ուեյփա տեղական օդանավակայանը (): Ամենամոտ միջազգային օդանավակայանը Քերնսի օդանավակայանն է։ Ուեյփա օդանավակայանի հիմնական երթուղին դեպի Քեյրնս է, թռիչքի տևողությունը՝ 1 ժամ 20 րոպե։

Քաղաքն ունի բեռների նավահանգիստ, որը հագեցած է մեծածավալ բեռների մշակման հարմարություններով։ 2006 թվականին նավահանգստից արտահանվել է 16 միլիոն տոննա բոքսիտ։

## Կլիմա
Ուեյփան, ըստ Կյոպպենի դասակարգման, գտնվում է Հասարակածային կլիմայի գոտում: Ամբողջ տարին այստեղ շատ շոգ է։  Օրվա ընթացքում ջերմաստիճանը գերազանցում է 30°C-ը, իսկ գիշերը այն իջնում է մինչև 20°C: տարվա ընթացքում կարելի է առանձնացնել երկու բոլորովին տարբեր ժամանակահատվածներ՝ անձրևային սեզոն՝ ամենաուժեղ արևադարձային անձրևներով, որը տևում է դեկտեմբերից մարտ և չոր սեզոն՝ ապրիլից նոյեմբեր, երբ ընդհանրապես անձրև չկա:

## Պատկերասրահ

Պատկեր:Bauxite_on_kaolinitic_sandstone._C_006.jpg|Բոքսիտի հանքավայրեր (ափի տեսարան ինքնաթիռից)
Պատկեր:Bauxite_section_on_kaolinitic_sandstone_C_007.jpg|Բոքսիտի ավանդներ (կարմրավուն շագանակագույն շերտ)


## Ծանոթագրություններ


## Արտաքին հղումներ
* Cook Shire, Քուքի շրջանի խորհուրդ
* Rio Tinto Alcan,Ռիո Թինո Ալկան կազմակերպություն
* Weipa Businesses and Visitor Information, տեղեկատվություն զբոսաշրջիկների համար
* Australian climate zones, Ավստրալիայի կլիմատիկ զոնաներ
* Airport Guide, Ուեյփի օդանավակայանի տեղեկատվություն
* Aurukun Shire Council, Մապուչե աբորիգեն շրջանի խորհուրդ Mapoo Aboriginal Shire Council, Մապու շրջանի աբորիգեն խորհուրդСовет
* Image Gallery RAAF Base, ՌԱԱՖ ռազմաբազայի Լուսանկարը
* RAAF Base, ՌԱԱՖ Շերգեր ռազմաբազա

Կատեգորիա:Ավստրալիա