Ֆու Լեյ

**Ֆու Լեյ** (չինարեն անունը՝ 傅雷, մականունը՝ 怒庵՝ **Նուան**,  ), չինացի թարգմանիչ և քննադատ։ Նրա թարգմանության տեսությունը համարվել է ամենաազդեցիկը ֆրանսերեն-չինարեն թարգմանության ոլորտում։ Ֆու Լեյը հայտնի է Բալզակի և Ռոմեն Ռոլանի գրքերի հիասքանչ թարգմանություններով։

## Կենսագրություն և գործունեություն
Ծնվել է Նանհուիում, որն այսօր Շանհայի վարչական շրջաններից է։ Ֆու Լեյին խնամել է իր մայրը։ 1928–1931 թվականներին Փարիզում ուսումնասիրել է գրականություն և արվեստի պատմություն, ընկերացել Ջակ Մարատենի և Ժան Դանիելոյի հետ։ 1932–1934 թվականներին դասավանդել է արվեստի պատմություն Շանհայի արվեստի ակադեմիայում։ Որպես քննադատ և ցուցահանդեսների կազմակերպիչ՝ Ֆու Լեյն իր կյանքի մեծ մասը նվիրել է թարգմանությանը։

1958 թվականին Ֆու Լեյին որակեցին որպես աջակողմյան ու հետապնդեցին քաղաքական նկատառումներով՝ հակաաջակողմյան շարժման ժամանակ։ 1966 թվականին՝ Մշակութային հեղափոխության սկզբում, նա և իր կինը՝ Ժու Մեյֆուն, ինքնասպանություն գործեցին։ Նրա որդուն՝ ջութակահար Ֆու Ցունգին ուղղված նամակները հրատարակվեցին 1981 թվականին։ «Ֆու Լեյի ընտանեկան նամակները» հանդիսանում է Չինաստանում երկար տարիներ ամենատարածված բեսթսելլերներից մեկը։

## Գիտական աշխատություններ
Ֆու Լեյի մտերմիկ հարաբերությունները նկարիչ Հուան Բինհոնգի հետ քննարկվում են 2009 թվականին հրատարակված՝ ավստրալական գիտնական Քլեր Ռոբերտսի հեղինակած «Ընկերություն արվեստում՝ Ֆու Լեյն ու Հուան Բինհոնգը» մոնոգրաֆիայում։ Ֆու Լեյի կյանքի և գործունեության մասին պատմում է 2017 թվականին հրատարակված՝ չինա-բրիտանացի գիտնական Մինգյուան Հուի մոնոգրաֆիան՝ «Ֆու Լեյ. պնդում ճշմարտության վրա»։ Այն ուսումնասիրում է Փարիզում Ֆու Լեյի ինտելեկտուալ միջավայրը և ձևավորումը՝ հիմնվելով Ֆրանսիայում հայտնաբերված արխիվային փաստաթղթերի վրա։ Սինոլոգ և գրականագետ Ջոն Մինֆորդը՝ «Ֆու Լեյ. պնդում ճշմարտության վրա» գիրքը վերանայելիս, գրել է․ «Այս գիրքը նոր և հետաքրքիր ուղիներ է բացում՝ ներկայացնելով մեծ թարգմանչի մտքի զարգացման կարևոր ապացույցներ»։

## Ժառանգություն
«Ֆու Լեյի թարգմանության և հրատարակչության» մրցանակը ստեղծվել է 2009 թվականին՝ Ֆրանսիայի դեսպանատան կողմից՝ Չինաստանում ճանաչելու այն չինացի թարգմանիչների և հրատարակիչների աշխատանքները, որոնք թարգմանված են ֆրանսերենից:

## Աշխատություններ
**Թարգմանություններ**

* 1932: *Rodin L'Art -* հեղինակ՝ Պոլ Գսել
* 1933: *Chalot -* հեղինակ՝ Ֆիլիպ Սուպո
* 1934: *20 Lectures on World Masterpieces of Art*
* 1934: *Vie de Tolstoi -* հեղինակ՝ Ռոմեն Ռոլան
* 1934: *Vie de Michel-Ange -* հեղինակ՝ Ռոմեն Ռոլան
* 1935: *Voltaire -* հեղինակ՝ Անդրե Մորուա
* 1942: *Vie de Beethoven -* հեղինակ՝ Ռոմեն Ռոլան
* 1949: *Eugénie Grandet -* հեղինակ՝ Օնորե դը Բալզակ
* 1950: *Le Père Goriot* *-* հեղինակ՝ Օնորե դը Բալզակ
* 1953: *Colomba -* հեղինակ՝ Պրոսպեր Մերիմե
* 1953: *Jean-Christophe -* հեղինակ՝ Ռոմեն Ռոլան
* 1955: *Candide -* հեղինակ՝ Վոլտեր
* 1956: *Zadig* - հեղինակ՝ Վոլտեր
* 1963: *Philosophie de l'art -* հեղինակ՝ Իպոլիտ Թեն
* *Cousin Bette*, *Le Cousin Pons*, *Colonel Chabert* և այլ ստեղծագործություններ - հեղինակ՝ Օնորե դը Բալզակ
* *The Conquest of Happiness -* հեղինակ՝ Բերտրան Ռասել

**Նամակներ**

* ** (չինարեն՝ 傅雷家书)

## Տես նաև
* Ֆու Լեյի բնակարանը Շանհայում բացվեց որպես թանգարան 2019 թվականին։
* «Մահ» (չինարեն՝ 死)՝ Չեն Ցուն (陈村) գրողի կարճ պատմվածք, որտեղ պատմողը այցելում է Ֆու Լեյի հին տունը և մասնակցում երկխոսության Ֆու Լեյի հոգու հետ՝ կյանքի իմաստի մասին։

## Ծանոթագրություններ


Կատեգորիա:1908 ծնունդներ
Կատեգորիա:1966 մահեր
Կատեգորիա:20-րդ դարի թարգմանիչներ
Կատեգորիա:Ապրիլի 7 ծնունդներ
Կատեգորիա:Գրողներ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Ինքնասպան գրողներ
Կատեգորիա:Լեզվաբաններ
Կատեգորիա:Մարդու իրավունքների խախտման զոհեր
Կատեգորիա:Շանհայ քաղաքում ծնվածներ
Կատեգորիա:Չինացի թարգմանիչներ
Կատեգորիա:Սեպտեմբերի 3 մահեր