open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Նիկոդեմ Կարո

**Նիկոդեմ Կարո** (, ), գերմանացի քիմիկոս և ձեռնարկատեր, քիմիայի դոկտոր, ԽՍՀՄ գիտությունների ակադեմիայի արտասահմանյան թղթակից անդամ (1925)։

## Կենսագրություն
Ծնվել է Լեհաստանում և Վերին Սիլեզիայում բնակվող հայտնի հրեական ընտանիքում։ 1888 թվականին դպրոցն ավարտելուց հետո ընդունվել է Բեռլինի տեխնիկական համալսարանի քիմիական ֆակուլտետը։ 1891 թվականից Բեռլին-Շառլոտենբուրգի տեխնիկական ուսումնարանի քիմիկոս էր։

Հաջորդ տարի Ռոստոկի համալսարանում ստացել է դոկտորի աստիճան, այնտեղ աշխատել է որպես դոցենտ։

Գործընթացը, որը նա մշակել է Ադոլֆ Ֆրանկի հետ կարբիդներից ցիանիդային միացությունների արտադրության համար, արտոնագրվել է 1895 թվականի մարտի 31-ին։ Տնտեսական շահագործման և ցիանիդի հետագա հետախուզման նպատակով Կարոն Ադոլֆ Ֆրանկի հետ հիմնել է «Cyanidgesellschaft mbH» ընկերությունը։

Կարո-Ֆրանկ ձեռնարկության մշակումներն ու արտադրանքը նպաստել են Առաջին համաշխարհային պատերազմի ժամանակ գերմանական զորքերի կողմից օգտագործվող քիմիական զենքի արտադրությանը։ Պատերազմից հետո նա դարձել է «Bayerische Stickstoffwerke AG» բավարական քիմիական ընկերության առաջին նախագահը։

1933 թվականին նացիստների իշխանության գալուց հետո Կարոն լքել է Գերմանիան և Շվեյցարիայի տարածքով գաղթել Իտալիա։ ՄԱհացել է 1935 թվականին Հռոմում։ Թաղված է Ցյուրիխում։

## Գիտական գործունեություն
Հիմնական հետազոտությունները եղել են կալցիումի կարբիդի և ացետիլենի ստացման բնագավառում, որոնց արտադրությունը մեծ նշանակություն ուներ գերմանական քիմիական արդյունաբերության համար։

Նա առաջարկել է կալցիումի կարբիդի փորձարկման մեթոդ (Կարոյի մեթոդ), որը 1890-ական թվականներին դարձել է Գերմանական ստանդարտի պաշտոնական տեխնոլոգիական գործընթաց։ Պրոֆեսոր Ադոլֆ Ֆրանկի հետ համագործակցելով 1895 թվականին մշակել է ազոտը կալցիումի կարբիդի հետ հակազդման միջոցով կալցիումի ցիանամիդ ստանալու համար ազոտի ամրագրման մեթոդ, և առաջարկել վառարաններ ցիանամիդի արտադրության համար (Ֆրանկ-Կարո վառարաններ), ինչպես նաև փորձեր տորֆից գազի հիդրատացման և գազիֆիկացման վերաբերյալ։

Մեծ թվով արտոնագրերի հեղինակ է։ Հեղինակել է նաև մի շարք տպագիր աշխատություններ, այդ թվում՝ «Ացետիլենի ձեռնարկ» (1904)։

Հայտնի է ամոնիակի կատալիտիկ օքսիդացման, տորֆի գազաֆիկացման վերաբերյալ իր աշխատություններով։ Մշակել է ցիանամիդային ազոտի ֆիքսման մեթոդը։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Nikodem Caro, Chemist and entrepreneur 

Կատեգորիա:Գերմանացի գյուտարարներ
Կատեգորիա:Գերմանացի գործարարներ
Կատեգորիա:Գերմանացի ձեռնարկատերեր
Կատեգորիա:Գերմանացի քիմիկոսներ
Կատեգորիա:ԽՍՀՄ ԳԱ թղթակից անդամներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի ԳԱ թղթակից անդամներ
Կատեգորիա:Լեհ քիմիկոսներ
Կատեգորիա:Լեհ բժիշկներ
Կատեգորիա:Քիմիական գիտությունների դոկտորներ
Հռոմեական կայսրության անկման և կործանման պատմությունը

**«Հռոմեական կայսրության անկման և կործանման պատմությունը»** (), բրիտանացի պատմաբան Էդվարդ Գիբբոնի աշխատությունը, որն ուսումնասիրում է արևմտյան քաղաքակրթության պատմությունը Հռոմեական կայսրության ծաղկման սկզբից՝ Անտոնինների դինաստիայի իշխանության գալուց մինչև 16-րդ դարի վերջ, հաշվի առնելով նաև արաբական և մոնղոլական նվաճումները, այսինքն՝ 98-1590 թվականները։

Աշխատությունը ներառում է վեց հատոր։ Առաջինը լույս է տեսել 1776 թվականին, երկրորդը և երրորդը՝ 1781 թվականին, չորրորդը, հինգերորդը և վեցերորդը՝ 1788-1789 թվականներին։ Ի սկզբանե հատորները, այն ժամանակվա ավանդույթի համաձայն, թողարկվել են In-quarto ձևաչափով (մեկ տպագրական էջում 4 աշխատության էջ)։ Իր հարաբերական օբյեկտիվության և այն ժամանակվա համար անսովոր սկզբնաղբյուրների լայնածավալ օգտագործման շնորհիվ, հեղինակի մեթոդաբանությունը օրինակ դարձավ հետագա պատմաբանների համար, իսկ ինքը՝ Գիբբոնը, այս աշխատանքի շնորհիվ, համարվում է Հին Հռոմի առաջին «ժամանակակից» պատմիչը»։

## Հրատարակություն Ռուսաստանում
Գիբբոնի «Հռոմեական կայսրության անկման և կործանման պատմությունը» ռուսերեն առաջին կրճատ թարգմանությունը լույս է տեսել 1824 թվականին։ Թարգմանության ամբողջական ռուսերեն  տարբերակն առաջին անգամ իրականացրել է պրոֆեսոր Վ. Ն. Նևեդոմսկին, 1877 թվականի անգլերեն հրատարակությունից, և տպագրվել է Մոսկվայում 1883-1886 թվականներին՝ 7 մասից։ 1997-2000 թվականներին Ռուսաստանի գիտությունների ակադեմիայի «Նաուկա» հրատարակչության Սանկտ Պետերբուրգի մասնաճյուղը մոսկովյան «Յուվենտա» հրատարակչության հետ միասին հրատարակել է այս թարգմանության նոր ուղղագրությամբ, սրբագրված և լրացված տարբերակը՝ պահպանելով հին մեկնաբանությունները։ 1997 և 2008 թվականներին «Տերրա» հրատարակչությունը վերահրատարակել է նաև Վ. Նևեդոմսկու նախահեղափոխական թարգմանությունը 7 հատորով, բայց «Հռոմեական կայսրության անկումն ու կործանումը» վերնագրով։

## Մատենագրություն
* Brownley, Martine W. "Appearance and Reality in Gibbon's History," *Journal of the History of Ideas* 38:4 (1977), 651–666.
* Cosgrove, Peter. Impartial Stranger։ History and Intertextuality in Gibbon’s Decline and Fall of the Roman Empire (Newark։ Associated University Presses, 1999); [ISBN 0-87413-658-X].
* Craddock, Patricia. "Historical Discovery and Literary Invention in Gibbon's 'Decline and Fall'," *Modern Philology* 85:4 (May 1988), 569–587.

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Անգլերեն գրքեր
Կատեգորիա:Գրքեր քաղաքակրթությունների մասին
Կատեգորիա:Հին Հռոմ
Կատեգորիա:Հին Հռոմի պատմություն
Կատեգորիա:Հռոմեական կայսրության պատմություն
Կատեգորիա:Հռոմեական կայսրություն
Կատեգորիա:Պատմության գրքեր
Կատեգորիա:Պատմության տեսություններ
Գաջեթ

thumb|right|250px|
**Գաջեթ** (՝ *հարմարվողականություն*, *սարք*, *զարդարանք*), մեխանիկական փոքրիկ սարք, որը նախատեսված է կյանքը հեշտացնելու և ավելի լավը դարձնելու համար, հիփսթերի անփոխարինելի բաղադրիչը։

## Կիրառման շրջանակ
Գաջեթները լայն տարածում ունեն տարբեր ոլորտներում․ սպորտ՝ ֆիթնես թրեքեր, խելացի թևնոցներ, սպորտային սարքեր, այդ թվում՝ խելացի հագուստ․ բժշկություն՝ էլեկտրոնային գիպսեր, կվադրոկոպտերներ։

Ծրագրային ապահովման մեջ գաջեթը (վիջեթը) փոքր հավելված է, որը տրամադրում է լրացուցիչ տեղեկատվություն, օրինակ՝ եղանակի կանխատեսում կամ փոխարժեք։ Գաջեթների բնորոշ օրինակներ են՝ Google Gadgets-ը (կան Google Desktop-ի կողային գոտու և iGoogle-ի անձնական էջի համար), Windows Vista-ի կողագոտու և նմանատիպ վինդոուզ 7/8-ի համար նախատեսված գաջեթները, բրաուզերի հարմարանքները և համատեղելի սարքերի հարմարանքները։

## [[Ստուգաբանություն]]
Ամենամշակված տարբերակն այն է, որ գաջեթ բառը կապում է  (*փակագիծ, սեղմիչ*) և  (*փակագծեր,փոքրիկ սեղմիչ*) փոքրացուցիչ տարբերակը։ Ի սկզբանե gâche նշանակում էր ճարմանդ (ակնհայտորեն քորոցի տեսքով) և ծագում է ,  (*ճարմանդ*), ինչն էլ բնութագրում է սարքի «ամրությունը»։

## Առանձնահատկություններ
* **Դյուրատարություն.** տիպիկ գաջեթների քաշը չի գերազանցում 300 գրամը, իսկ չափսերը թույլ են տալիս տեղավորվել գրպաններում։ ԱՄՆ-ի արտադրանքի բնորոշ դասը, թերևս ամենաբնորոշը, իր չափի և արժեքի հետ կապված բարձր արդյունավետության փոքր ինքնամփոփ միավոր է, որի գործառույթն է փոխակերպել որոշ չտարբերակված հանգամանքներ մարդու ցանկություններին ավելի մոտ վիճակի։ Դրա տեղադրման և օգտագործման համար պահանջվում է նվազագույն հմտություններ։ Մարդկային կարիքների համար սպասարկուների դասը, այս սեղմակ սարքերը, այս շարժական հարմարանքները, շատ ավելի խորն են գունավորել ամերիկյան միտքն ու գործողությունները։

## Տես նաև
* Էլեկտրոնիկա
* Մերչանդայզինգ

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Անգլերեն բառեր և արտահայտություններ
Կատեգորիա:Անձնական կյանք
Կատեգորիա:Առարկաներ
Կատեգորիա:Բջջային տեխնոլոգիա
Կատեգորիա:Գործիքներ
Կատեգորիա:Գրենական պիտույքներ
Կատեգորիա:Դիզայն
Կատեգորիա:Էլեկտրական սարքեր
Կատեգորիա:Թվային համակարգեր
Կատեգորիա:Ինֆորմատիկա
Կատեգորիա:Ծրագրային ապահովում
Կատեգորիա:Կենցաղային գործիքներ
Կատեգորիա:Կենցաղային սարքեր
Կատեգորիա:Համակարգիչ
Կատեգորիա:Մեխանիկա
Կատեգորիա:Վիքիֆիկացման ենթակա հոդվածներ
Կատեգորիա:Տեխնիկա
Կատեգորիա:Տեխնոլոգիա
Կատեգորիա:Տեխնոլոգիաները հասարակությունում
Կատեգորիա:Տեղեկատվական տեխնոլոգիաներ
Անտոնիու Շամպալիմո

**Անտոնիու դե Սոմմեր Շամպալիմո** (), պորտուգալացի գործարար, ֆինանսիստ և բարերար, ով իր մահվան պահին Պորտուգալիայի ամենահարուստ մարդն էր։

Նրա հարստության հիմքը ապահովագրությունն էր, բանկային գործը և ցեմենտի արտադրությունը։ 1974 թվականի Կարմիր մեխակների հեղափոխությունից հետո Շամպալիմոյի ամբողջ ֆինանսական և արդյունաբերական խումբն ազգայնացվել է, նրան աքսորել են Բրազիլիա, որտեղ յոթ տարի անցկացնելուց հետո վերադարձել է հայրենիք և վերականգնել իր բիզնեսը։

## Ընտանիք
Անտոնիու Դե Սոմմեր Շամպալիմոն ծնվել է Ալտու-Դորուից ֆրանս-գերմանական ծագում ունեցող նշանավոր ընտանիքում։ 19-րդ դարի սկզբին՝ քաղաքացիական պատերազմի ժամանակ, նրա հոր նախնիները (senors Champalimaud de Nussane) Պորտուգալիա են տեղափոխվել Ֆրանսիայից, իսկ մոր նախնիները (von Sommer բարոնները)՝ Գերմանիայից։

1941 թվականին Շամպալիմոն ամուսնացել է Մարիա Քրիստինա դա Սիլվա Ժոզե դե Մելոյի հետ։ Նա հայտնի և հարուստ ընտանիքից էր, հայրը «Grupo CUF» քիմիական ընկերության ղեկավարն էր։ Ամուսնության արդյունքում ծնվել է յոթ երեխա, սակայն 1957 թվականին, այն բանից հետո, երբ Շամպալիմոն ապահովագրության և բանկային գործի բնագավառում սկսել է մրցակցել իր կնոջ եղբայրների հետ, ամուսնությունը փլուզվել է։

## Բիզնես
Չնայած Շամպալիմոն սկսել է քիմիա ուսումնասիրել Լիսաբոնի համալսարանում, ուսումը ավարտել չի հաջողվել, քանի որ 19 տարեկանում՝ հոր մահից հետո, ստիպված է եղել գլխավորել ընտանեկան շինարարական ձեռնարկությունը։ Ավելի ուշ՝ 28 տարեկանում, նա հորեղբորից ժառանգել է «Empresa de Cimentos de Leiria» ցեմենտի մեծ բիզնեսը։ Շամպալիմոն զգալիորեն ընդլայնել է այդ ընկերությունը և մինչև 1946 թվականը Պորտուգալիայում հասել մենաշնորհին մոտ դիրքի։ Նա նաև ցեմենտի արտադրություն է հիմնել պորտուգալական գաղութներում՝ Անգոլայում և Մոզամբիկում։

1960-ականների սկզբին Անտոնիուն գնել է «Banco Pinto & Sotto Mayor» բանկը և «Confiança», «Mundial» և «Continental Resseguros» ապահովագրական ընկերությունները։ 1969 թվականին նա ստիպված է եղել փախչել Մեքսիկա, որպեսզի խուսափի հորեղբոր ընկերության բաժնետոմսերը ժառանգելու գործով ձերբակալությունից։ Շամպալիմոն կարողացել է վերադառնալ հայրենիք միայն 1973 թվականին՝ հրամանագրի չեղարկումից հետո։

1975 թվականին՝ Կարմիր մեխակների հեղափոխությունից մեկ տարի անց, Անտոնիուի ընկերություններն ազգայնացվել են նոր կառավարության կողմից։ Նա սկզբում արտագաղթել է Ֆրանսիա, հետո՝ Բրազիլիա, որտեղ ամեն ինչ սկսել է զրոյից։ 1992 թվականին վերադարձել է Պորտուգալիա և սկսել հետ գնել իր նախկին ընկերությունները։

Կյանքի ավարտին Շամպալիմոն իր խումբը վաճառել է իսպանական «Santander» բանկին։

## Բարեգործություն
Շամպալիմոն 500 մլն եվրո Է կտակել իր անվան հիմնադրամի ստեղծմանը, որը զբաղվում է կենսաբժշկական հետազոտություններով։

Հիմնադրամը նաև տարեկան 1 մլն եվրոյի չափով մրցանակ է հանձնում ակնաբուժության բնագավառում ակնառու հետազոտությունների համար, քանի որ կյանքի վերջում Շամպալիմոն կորցրել է տեսողությունը։

## Տես նաև
* Շամպալիմոյի հիմնադրամ

## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն
* 

Կատեգորիա:Պորտուգալացի գործարարներ
Կատեգորիա:Քաղցկեղից մահացածներ
Կատեգորիա:Միլիարդատերեր
Առատության ծով

, ճապոնացի գրող Յուկիո Միսիմայի քառերգություն-վեպը՝ կազմված հետևյալ ստեղծագործություններից.

*«Ձյուն՝ գարնանը» (1966)
*«Վարգաձիեր» (1969)
*«Արշալույսի տաճարը» (1970)
*«Հրեշտակի անկումը» (1971)

Վիպաշարը համարվում է Միսիմայի գլուխգործոցը։ Նա իր այդ վերջին երկը սկսել է գրել 1964 թվականից։ Դիպաշարի (սյուժեի) հիմքում դրել է Համամացու Տյունագոնի մասին պատմությունը։ Քառերգության խորագիրն առնչվում է Լուսնի ծովերից մեկի լատիներեն անվանմանը, որն աղբյուրներում հիշատակվում է որպես «Mare Foecunditatis»։ Վիպաշարը, սկսած 1965 թվականից, մաս առ մաս լույս է տեսել «Սինտյո» ամսագրում։ 2005 թվականին կինոռեժիսոր Իսաո Յուկիսադան վիպաշարի առաջին գրքի՝ «Ձյուն՝ ձմռանը» վեպի հիման վրա գեղարվեստական ֆիլմ է նկարահանել։

## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն
* Jean-Jacques Tschudin, Daniel Struve - La littérature japonaise.  Paris, éditeur - Presses universitaires de France, collection - Que sais-je ?, numéro dans collection - 710, année=2008, isbn=978-2-13-056253-5
* Marguerite Yourcenar - Mishima ou La vision du vide. Paris, éditeur - Gallimard, collection=Folio, année=1993, isbn2=9782070387199

Կատեգորիա:20-րդ դարի վեպեր
Կատեգորիա:Ճապոնական գրականություն
Կատեգորիա:Փիլիսոփայական վեպեր
Կոլոմբո յոգուրտ

**Կոլոմբո յոգուրտ,** յոգուրտի ամերիկյան ապրանքանիշ, որն առաջին անգամ վաճառվել է 1929 թվականին։ Այն ընտանեկան բիզնեսի արդյունք էր, որը ղեկավարում էին Մասաչուսեթս նահանգի Անդովեր քաղաքում հաստատված հայ գաղթականներ Սարգիս և Ռոզա Կոլոմբոսյանները։ Նրանց արտադրանքը հիմնված էր յոգուրտի հայկական ավանդական պատրաստման մեթոդների վրա։ Բիզնեսը աճ գրանցեց 1960-ականներին՝ յոգուրտի առողջարար օգուտների մասին տեղեկացվածության բարձրացման շնորհիվ։

1993 թվականին Geleral Mills-ը գնեց Կոլոմբո յոգուրտը։

## Ավարտ
2010 թ-ին General Mills-ը հայտարարեց, որ ընկերությունը որոշել է հրաժարվել «Կոլոմբո» ապրանքանիշից և կենտրոնանալ յոգուրտի մեկ այլ՝ Yoplait ապրանքանիշի արտադրության վրա։ Արտադրանքի առաքումներն ավարտվեցին 2010 թվականի փետրվարի 12-ին։ General Mills-ը դեռևս արտադրում է սառեցված յոգուրտ՝ Կոլոմբո անունով։

## Ծանոթագրություններ
Լիվերեն

**Լիվերեն** (լիվոներեն՝ |līvõ kēļ կամ ; ), լիվերի լեզուն։ Պատկանում է ուգրո–ֆիննական լեզվաընտանիքի մերձբալթյան–ֆիննական խմբին։

Խոսվում է հիմնականում Լատվիայում։ Խոսողների թիվը՝ 300–400 (1960-ական թթ.)։

2012 թ-ի դրությամբ, ըստ լավատեսական գնահատականների, աշխարհում կար մինչև 210 մարդ, ովքեր խոսում էին Լիվերեն A1 և A2 մակարդակներում։ B1 և բարձր մակարդակներում կա 40 լեզվին տիրապետող մարդ, որոնցից միայն կեսն են ծագումով լիվեր։ Վերջին մարդը, ում համար լիվերենը առաջին լեզուն էր, մահացել 2013 թվականի հունիսի 3-ին 103 տարեկան հասակում։

## Ծանոթագրություններ
 

Կատեգորիա:Եվրոպայի հին լեզուներ
Կատեգորիա:Լատվիայի լեզուներ
Կատեգորիա:Լատվիայի մշակույթ
Կատեգորիա:Մեռած լեզուներ
Կատեգորիա:Ֆիննաուգրական լեզուներ
Ջորջ Սթոքինգ

**Ջորջ Ուորդ Սթոքինգ** (, ), ամերիկացի տնտեսագետ, Տեխասի համալսարանի տնտեսագիտության պրոֆեսոր, 1958 թվականին Ամերիկյան տնտեսական ասոցիացիայի նախագահ։

## Կենսագրություն
Ջորջը ծնվել է 1895 թվականի օգոստոսի 6-ին Տեխաս նախանգի Կլարենդոն քաղաքում։

Ջորջ Սթոքինգը 1918 թվականին ավարտել է Տեխասի Կլարենդոն քոլեջը և ստացել բակալավրի աստիճան, և 1918 թվականին ավարտել է Օսթին քաղաքի Տեխասի համալսարանը՝ բակալավրի աստիճանով, իսկ 1921 թվականին Տեխասի համալսարանում արժանացել է արվեստի մագիստրոսի աստիճանի։ 1925 թվականին ավարտել է Կոլումբիայի համալսարանը փիլիսոփայության դոկտորական աստիճանով։

Պրոֆեսորադասախոսական գործունեությունը սկսել է 1922-1923 թվականներին Վերմոնտի համալսարանում որպես տնտեսագիտության պրոֆեսորի ասիստենտ։ 1923-1924 թվականներին եղել է Ազգային արդյունաբերական համաժողովի խորհրդի տնտեսագետ։ 1924-1925 թվականներին՝ Դարտմուտի քոլեջի տնտեսագիտության պրոֆեսորի օգնական։ 1925-1926 թվականներին՝ Տեխասի համալսարանի ասոցացված պրոֆեսոր, 1926-1947 թվականներին՝ Տեխասի համալսարանի տնտեսագիտության լրիվ պրոֆեսոր, պրոֆեսոր, 1947-1963 թվականներին՝ Վանդերբիլթի համալսարանում տնտեսագիտության ամբիոնի վարիչ և սոցիոլոգիական հետազոտությունների տնօրեն։

Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի տարիներին 1940 թվականին ծառայել է որպես Հետազոտությունների և վիճակագրության բյուրոյի փոխտնօրեն, 1941-1944 թվականներին՝ ԱՄՆ արդարադատության նախարարության տնտեսական խորհրդական, 1941 թվականին եղել է Ազգային պաշտպանության խորհրդի անդամ, իսկ 1942 թվականին՝ Գների կարգավորման վարչության վառելիքի բաժնի տնօրեն։

Ջորջ Սթոքինգ ավագը 1952 թվականին եղել է Հարավի տնտեսական ասոցիացիայի անդամ և նախագահ, 1958 թվականին՝ Ամերիկյան տնտեսական ասոցիացիայի անդամ և նախագահ, 1932 թվականին՝ Գուգենհայմի հիմնադրամի աշխատակից։

Ջորջ Սթոքինգ ավագը մահացել է 1975 թվականի հունիսի 7-ին։

### Ընտանիք
Որդին՝ Ջորջ Սթոքինգ կրտսերը (28.12.1928-13.07.2013) եղել է հայտնի մարդաբան։

## Մրցանակներ
1931 թվական - Գուգենհայմի կրթաթոշակ։

## Մատենագրություն
* Stocking G.W. The Oil Industry and the Competitive System, 1925
* Stocking G.W. Contributor to Representative American Industries, 1928
* Stocking G.W. The Potash Industry։ a Study in State Control, 1931
* Stocking G.W., Watkins M.W. Cartels In Action. — New York։ Twentieth Century Fund, 1946
* Stocking G.W., Watkins M.W. Cartels or Competition? — New York։Twentieth Century Fund, 1948
* Stocking G.W., Watkins M.W. Monopoly and Free Enterprise — New York։ Twentieth Century Fund, 1951
* Stocking G.W., Mueller W.F. The Cellophane case and the new competition// American Economic Review 65, March 1955, pp.&nbsp;29–63
* Stocking G.W. The Attorney General’s Committee report։ A businessman’s guide through antitrust// Georgetown Law Review 44(1), November1955, pp.&nbsp;1–57
* Stocking G.W. Workable Competition and Antitrust Policy- Nashville, Tenn։ Vanderbilt University Press, 1961
* Stocking G.W. Middle East Oil։ A Study in Political and Economic Controversy — Nashville, Tenn։Vanderbilt University Press, 1970

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:20-րդ դարի ամերիկացի տնտեսագետներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի տնտեսագետներ
Զարեհ Մոսքոֆյան

**Զարեհ Մոսքոֆյան** (), հայկական ծագումով օսմանցի նկարիչ։

## Կենսագրություն
Ծագումով հայ Մոսքոֆյանը ծնվել է Մարմարա ծովի ափին գտնվող Իզմիթ քաղաքում։ Հաճախել է տեղի հայկական դպրոցը։ Հալեպ կատարած ճամփորդությունից վերադառնալուց հետո Մոսքոֆյանը սկսել է զբաղվել նկաչությամբ։ Նա նկարել է Կոստանդնուպոլսի տեսարանը։ Այնուհետև Մոսքոֆյանը տեղափոխվել է Ֆրանսիայի Լիոն քաղաք։ Ֆրանսիայում նա շարունակել է իր գործունեությունը արվեստում և դարձել ուսուցիչ։

Զարեհ Մոսքոֆյանը մահացել է 1987 թվականին։

Նրա անունը նաև հիշատակվում է, որ երկրորդ համաշխարհային պատերազմի ժամանակ ապաստան է տվել Հոլոքոստից մազապուրծ եղած հրեաներին։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:1898 ծնունդներ
Կատեգորիա:1987 մահեր
Կատեգորիա:20-րդ դարի ֆրանսիացի նկարիչներ
Կատեգորիա:Թուրքահայ նկարիչներ
Կատեգորիա:Հայերն Օսմանյան կայսրությունում
Կատեգորիա:Հոլոքոստի ժամանակ հրեաներին փրկածներ
Կատեգորիա:Օսմանյան կայսրության նկարիչներ
Գեդիմինաս

**Գեդիմինաս**, **Գեդիմին** (, ), Լիտվայի մեծ իշխան 1316–1341 թվականներին։ Պայքարել է գերմանական ասպետների դեմ և տարել մի շարք հաղթանակներ։

1325 թվականին դաշինք է կնքել Լեհաստանի Վլադիսլավ I թագավորի հետ։ Նվաճել է արևմտա–ռուսական հողերը և ռուսական շատ իշխանների դարձրել իր վասալները։ Իրեն կոչել է *«լիտվացիների և ռուսների թագավոր»*։ Խոչընդոտել է ռուսական հողերը միավորելու՝ Մոսկվայի իշխանության քաղաքականությանը և, հենվելով Տվերի իշխանության հետ ունեցած դաշինքի վրա, ձգտել է ձեռք բերել Պսկովն ու Նովգորոդը։

Ըստ ավանդության, Գեդիմինասը եղել է Լիտվայի մայրաքաղաք Վիլնոյի (Վիլնյուս) հիմնադիրը։ Սպանվել է գերմանական Բայերբուրգ ամրոցի պաշարման ժամանակ։

## Գրականություն
* Послания Гедимина. — Вильнюс, 1966.
* *Никитский А. И.* Кто был Гедимин? // «Русская старина». — 1871. — Кн. 8. — Т. 4.
* *Пашуто В. Т.* Образование литовского государства. — М., 1959.
* *Антонович В. Б* Монографии по истории западной и юго-западной России. — 1885.
* *Насевіч В.* Гедзімін // Вялікае княства Літоўскае: Энцыклапедыя. У 2 т. / рэд. Г. П. Пашкоў і інш. — Мінск: БелЭн, 2007. — Т. 1 (А – К) — С. 519–520 — ISBN 978-985-11-0393-1 
* *Prochaska А.* О prawdziwości listow Gedymina. — Kr.: Rozprawy (Sprawozdailia) Akademii umiejtności, Wydz. historyczno-filozoficzny, 1895. — Ser, 2. — Т. 7.

## Ծանոթագրություններ

 

Կատեգորիա:Լիտվայի մեծ իշխաններ
Հենրի Լյուս

**Հենրի Ռոբինսոն Լյուս** (, ), ամերիկյան լրագրող և հրատարակիչ։ Աշխարհահռչակ 1923 թվական Թայմ, 1930 թվական Fortune և *Լայֆ* ամսագրերի ստեղծող։

## Կենսագրություն
Հենրին ծնվել է Չինաստանում, պրեսբիտերական միսիայում, որտեղ ծառայում էին նրա ծնողները։ Սովորել է անգլո-չինական *Չիֆու* գիշերօթիկ դպրոցում։ Հենրին 15 տարեկանում  մեկնել է Ամերիկա  և սովորել  *Խոտչկիս* 
դպրոցում։ Ապա նա սովորել է Եյլի համալսարանում, որն ավարտել է 1920 թվականին>։Նա նաև դարձել *Գանգ և ոսկորներ* գաղտնի ընկերության անդամ։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* «New York Times». Олден Уитмен: ''«Скончался Генри Р. Люс»''
* Журнал «Time». Алан Бринкли: ''«Если бы Генри Люс жил в эпоху цифровых технологий?»''

Կատեգորիա:Չինաստանի արվեստ
Կատեգորիա:Բնօրինակում անաղբյուր հոդվածներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի լրագրողներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի գործարարներ
Մարիամ Մամադաշվիլի

**Մարիամ Մամադաշվիլի** (վրաց։ მარიამ მამადაშვილი, ), վրացի երգչուհի։

## Կարիերա
### 2004–ներկա
Մարիամը հանդես է գալիս չորս տարեկանից։ Վեց տարեկանում սովորել է Վրաստանի Bzikebistudio-ում։

2015 թվականին նա ընտանիքի հետ մեկնել է Կոնեկտիկուտ, ԱՄՆ։ Նա հաճախում է Broadway Method Academy-ն։

2016 թվականի նոյեմբերի 20-ին նա հաղթեց 14-րդ Եվրատեսիլ մանկական մրցույթում՝ ստանալով ռեկորդային 239 միավոր «Mzeo» երգի համար։ 2017 թվականի մայիսին նա հյուրընկալվել է Կիևում կայացած Եվրատեսիլի 62-րդ երգի մրցույթի եզրափակիչում։ Նոյեմբերին նա հյուրընկալվել է Թբիլիսիում կայացած Եվրատեսիլի 15-րդ երգի մրցույթի եզրափակիչի բացմանը։

2018 թվականին մասնակցել է «Նիքսի տաղանդների որոնում» ծրագրին։ Այնտեղ նա երգեց «New York State of Mind»-ը՝ հաղթելով ծրագրում։

2020 թվականի փետրվարին պարզվեց, որ Մարիամ Մամադաշվիլին միացել է «Դավադրություն Ամերիկայի դեմ» սերիալի դերասանական կազմին։

## Դիսկոգրաֆիա

## Արտաքին հղումներ
**·** Մարիամ կենսագրությունը՝ https://junioreurovision.tv/participant/mariam-mamadashvili

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Մանկական Եվրատեսիլ երգի մրցույթի հաղթողներ
Կատեգորիա:Վրացի երգչուհիներ
Լյուդերս-Պաուլիի թեորեմ

**Լյուդերս-Պաուլիի թեորեմ**, *CPT-թեորեմ*, դաշտի քվանտային տեսության հավասարումներն ինվարիանտ են CPT-ձևափոխության, այսինքն՝ լիցքային համալուծության [**C**-սիմետրիա, անգլ. c(harge) – լիցք, տարրական մասնիկը համապատասխան հակամասնիկով փոխարինելու գործողությունը], տարածական սիմետրիայի՝ զույգության [**P**-սիմետրիա, անգլ. p(arity) – զույգություն, կոորդինատների հայելային անդրադարձման գործողությունը] և ժամանակի սիմետրիայի [**T**-սիմետրիա, անգլ. t(ime)– ժամանակ, ժամանակը հակառակ նշանով փոխելու գործողությունը] նկատմամբ։

Լյուդերս-Պաուլիի թեորեմը ձևակերպել և ապացուցել են գերմանացի ֆիզիկոս Գերհարտ Լյուդերսը (1952-54) և Վոլֆգանգ Պաուլին (1955)։ Այն բխում է դաշտի քվանտային տեսության հիմնական սկզբունքներից։

Բնության մեջ որևէ պրոցես, ըստ Լյուդերս-Պաուլիի թեորեմի, կարող է ունենալ իր «հակառակը», որում մասնիկները փոխարինված են համապատասխան հակամասնիկներով, սպինների պրոյեկցիաներն ունեն հակառակ նշան, իսկ պրոցեսի սկզբնական ու վերջնական վիճակները փոխված են տեղերով։ Լյուդերս-Պաուլիի թեորեմից, մասնավորապես, հետևում է, որ մասնիկի ու հակամասնիկի զանգվածները և կյանքի տևողությունները հավասար են, էլեկտրական լիցքերը և մագնիսական մոմենտները տարբերվում են միայն նշանով, փոխազդեցությունը ձգողության դաշտի հետ միատեսակ է (չկա «հակաձգողություն»). այն դեպքերում, երբ մասնիկների փոխազդեցությունը վերջնական վիճակում արհամարհելի փոքր է, մասնիկների և հակամասնիկների տրոհման արդյունքների էներգետիկ սպեկտրները և անկյունային բաշխումները միատեսակ են, իսկ սպինների պրոյեկցիաները հակառակ են ուղղված։

Լյուդերս-Պաուլիի թեորեմի նշանակությունն աճեց թույլ փոխազդեցություններում P-սիմետրիայի խախտումը հայտնագործելուց հետո (1956-ին տեսականորեն կանխատեսել էին Լին և Յանգը, 1957-ին փորձով ապացուցել է Վուն)։ Խախտված սիմետրիան մի այլ՝ ավելի ընդհանուր սիմետրիայով վերականգնելու համար Լին ու Յանգը և Լ. Դ. Լանդաուն առաջադրեցին համակցված CP- սիմետրիայի վարկածը։ Սակայն 1964-ին թույլ փոխազդեցություններում (K^0 և \bar K^0 մեզոնների տրոհման ժամանակ) արձանագրվել է CP-սիմետրիայի խախտում։ Եվ, քանի որ CP-սիմետրիան և T-սիմետրիան կապված են CPT-սիմետրիայով, ապա CP-սիմետրիայի խախտումը ենթադրել է տալիս, որ
ա. խախտվում է նաև T-սիմետրիան՝ անխախտ թողնելով CPT-սիմետրիան, և 
բ. պահպանվում է T-սիմետրիան, անխուսափելիորեն հանգեցնելով CPT-սիմետրիայի խախտմանը, մի բան, որը կստիպեր վերանայել դաշտի քվանտային տեսության սկզբունքները։

Մինչ այժմ, սակայն, T- և CPT- սիմետրիաների խախտում չի արձանագրվել, և CPT-սիմետրիան մնում է որպես ընդհանուր սիմետրիա։ Տարրական մասնիկների ֆիզիկայի կարևոր խնդիրներից է բացահայտել, թե իրականում ի՞նչ է կատարվում  K^0 - \bar K^0 համակարգում։ Հնարավոր է, որ այդ երևույթի բացատրությունը հանգեցնի բոլորովին նոր, հիմնարար եզրակացությունների։

## Տես նաև
* Զույգություն (ֆիզիկա)
* Դաշտի քվանտային տեսություն

## Արտաքին հղումներ
* http://www.arxiv.org/abs/math-ph/0012006
* http://www.lbl.gov/abc/wallchart/chapters/05/2.html 
* Particle data group on CPT
* 8-component theory for fermions in which *T-parity* can be a complex number with unit radius. The CPT invariance is not a theorem but a *better to have* propert in these class of theories.

Կատեգորիա:Դաշտի քվանտային տեսություն
Կատեգորիա:Պահպանման օրենքներ
Կատեգորիա:Ժամանակը ֆիզիկայում
Միխայլո Լոմոնոսով (ֆիլմ, 1986)

«**Միխայլո Լոմոնոսով**» (), բազմասերիանոց ֆիլմ XVIII դարի Ռուսաստանի պատմության մասին (1725 թվականից մինչև 1765 թվական), որը ներկայացվում է ականավոր ռուս գիտնական և գրող Միխայիլ Վասիլևիչ Լոմոնոսովի կյանքի և գործունեության միջոցով։ Ֆիլմը բաղկացած է երեք մասից՝ «Յուր ընդերքից» (), «Գիտության դարպասներ» () և «Ի փառս Հայրենիքի» (), որոնցից յուրաքանչյուրում 3-ական սերիա է։

## Սյուժե
Ֆիլմում պատմվում է Լոմոնոսովի մանկության և պատանեկան տարիների մասին, որն անցկացրել է Արխանգելսկի նահանգում՝ հայրական տանը։ Այդ ժամանակի ամենատպավորիչ իրադարձություններից մեկն այցելությունն է Սոլովեցի վանք և հանդիպումը հնադավան Մոշկարի հետ։ Պատանի Միխայլո Լոմոնոսովի անսովոր միտքն ու գիտելիքի ձգտումը նրան դրդում են լքել հարազատ վայրերը։ Նա տեղափոխվում է Մոսկվա և հայտնվում է Մոսկվայի Սլավոնա-հունա-լատինական ակադեմիայում։ Սկսվում է նոր կյանք…

Միխայլո Լոմոնոսովը կրթությունը շարունակում է Սանկտ Պետերբուրգում, ապա Գերմանիայում։ Վերադառնալով հայրենիք՝ դառնում է Պետերբուրգի գիտությունների ակադեմիային ադյունկտ ֆիզիկական դասարանում։ Նա պայքարում է հայրենական գիտության կայացման և զարգացման համար։ Լոմոնոսովը հասնում է ժամանակի համար ֆանտաստիկ արդյունքների և ստանում պրոֆեսորի կոչում։ Նրա աջակցությամբ 1755 թվականին հանդիսավոր կերպով բացվում է Մոսկվայի համալսարանը։

Ելիզավետա կայսրուհու թագավորության տարիները Միխայիլ Վասիլևիչ Լոմոնոսովի գործունեության ծաղկման ժամանակն է։ Գիտության, լուսավորության, պոեզիայի մեջ սկսվում է Լոմոնոսովի դարաշրջանը։ Նրա նախաձեռնությամբ կառուցվում են նավաշինարաններն ու գործարանները։ Այն ճանաչվել է ոչ միայն հայրենիքում, այլև հայտնի է դառնում Եվրոպայում։ 1762 թվականին ռուսական գահին բազմած կայսրուհի Եկատերինայի հետ մեծ գիտնականի փոխհարաբերությունները հեշտ չէին։

## Դերերում

## Նկարահանող խումբ
* Սցենարիստներ՝ Լեոնիդ Նեխորոշև, Օլեգ Օսետինսկի
* Ռեժիսոր՝ Ալեքսանդր Պրոշկին
* Օպերատոր՝ Վալենտին Մակարով
* Կոմպոզիտոր՝ Վլադիմիր Մարտինով
* Նկարիչ՝ Վադիմ Կիսլիխ
* Կոստյումների նկարիչ՝ Տատյանա Վադեցկայա
* Կոստյումների հարցերով խորհրդատու՝ Մ. Ն. Մերցալովա

## Նկարահանման վայրեր
* Վեզել անառիկ ամրոցը, որտեղ բռնությամբ պահում էին ռեկրուտ Լոմոնոսովին, նկարահանել են Գերմանիայի դաշնային հանրապետությունում՝ Սաքսոնական Շվեյցարիայի Քենիգշտայն ամրոցի տարածքում։
* Արխանգելսկի շրջանի Կիմժա Մեզենսկի շրջանի գյուղը ֆիլմի նկարահանման ժամանակ մարմնավորել է Հոլմոգորան։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* «Միխայիլ Լոմոնոսով» ֆիլմը «Մոսֆիլմի» օնլայն կինոթատրոնում 

Կատեգորիա:1980-ականների ռուսերեն ֆիլմեր
Կատեգորիա:1986 ֆիլմեր
Կատեգորիա:Խորհրդային դրամա ֆիլմեր
Կատեգորիա:Խորհրդային կենսագրական ֆիլմեր
Կատեգորիա:Խորհրդային պատմական ֆիլմեր
Կատեգորիա:Խորհրդային ֆիլմեր
Կրետե (պերիֆերիա)

**Կրետե** (), պերիֆերիա Հունաստան, Կրետեում։ Բնակչությունը 2011 թվականի մարդահամարի տվյալներով կազմում է 623 065 մարդ։ Տարածքը 8335,88 քառակուսի կիլոմետր է։ Խտությունը՝ 74,74 մարդ/կմ² է։ Վարչական կենտրոնը Հերակլիոնն է։ 2014 թվականին Ստավրոս Առնաուտակիսը () ընտրվել է պերիֆերիայի տեղական ինքնակառավարման մարմինների ընտրություններում։

Պերիֆերիան կազմում է Կրետեի համանուն ապակենտրոնացված վարչակազմը։

## Վարչական բաժանում
thumb|310px|Կրետեի վարչական բաժանումներ
Ըստ «Կալիկրատիս» ծրագրի՝ 2011 թվականի հունվարի 1-ից Կրետեի պերիֆերիան բաժանված է 4 պերիֆերիոն միավորի և 24 համայնքի (դիմա)։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* crete.gov.gr, Կրետե պերիֆերիայի պաշտոնական կայքը

Կատեգորիա:Հունաստանի վարչական շրջաններ
Սանտա Կլաուսն ու ծախսերի գիրքը

**«Սանտա Կլաուսն ու ծախսերի գիրքը»** (), ամերիկացի նկարիչ Նորման Ռոքուելի նկարազարդումը, որը հայտնվել է 1920 թվականի դեկտեմբերի 4-ին *The Saturday Evening Post* ամսագրի շապիկին։ Սա այս ամսագրի 322 շապիկներից 36-ն է, որը նկարչի կողմից հրատարակվել է 1916-1963 թվականներին։ Համարը կատալոգում՝ C225։

Բնօրինակ նկարի կատարման տեխնիկան կտավի վրա յուղանկար է, բնագրի չափերը՝ 56x51 սանտիմետր։ Գտնվում է մասնավոր հավաքածուում, 1992 թվականին դրությամբ ընդգրկված էր Պատրիսիա և Հովարդ Օ'Քոնորների () հավաքածուում։ Վերարտադրությունը ներկայացված է նկարչի ալբոմների և կատալոգների մեծ մասում։

«Սանտա Կլաուսը և ծախսերի գիրքը» նկարի ստեղծման ժամանակ Նորման Ռոքուելն աշխատել է *The Saturday Evening Post* ամսագրում արդեն յոթ տարի, համագործակցել է նաև այլ ամսագրերի հետ, և եղել է հայտնի և պահանջված նկարազարդող։ Բայց ամսագրային նկարազարդման տեխնիկան ինքնին այն ժամանակ եղել է վաղ զարգացման փուլում։ Միայն հինգ տարի անց՝ 1926 թվականին, ամսագիրն անցել է նկարազարդումների տպագրության չորս գույներով տեխնիկային, իսկ մինչ այդ նկարազարդողի գունապնակում եղել է ընդամենը երկու գույն՝ սև և կարմիր։ Իր հիշողություններում նկարիչը գրել է, որ այդ ժամանակ շաբաթաթերթի նկարազարդումները համեմատաբար պարզ էին տեխնիկական տեսանկյունից. սիլուետները պատկերված էին սպիտակ ֆոնի վրա, ինչը աշխատանք չէր պահանջում ոչ ֆոնի , ոչ էլ ֆոնի և պատկերված կերպարների համադրության վրա՝ պարզեցնելով նկարազարդումների ստեղծումը, սպիտակ ֆոնը, միևնույն ժամանակ, ավելի էր սահմանափակում տեխնիկական հնարավորությունները։

Այս ժամանակահատվածում սկսեցին ի հայտ գալ թեմաներ, որոնք զարգացել էին նկարչի ստեղծագործության մեջ ավելի քան կես դար, որոնց թվում, ինչպես և «Սանտա Կլաուսն ու ծախսերի գիրքը» նկարում, կարևոր կատեգորիա է երիտասարդ և ծեր հասակների հակադրությունը։ Ավելի կոնկրետ թեման, որն ի հայտ է եկել նկարչի ստեղծագործության առաջին տասնամյակում, Սանտա Կլաուսի հաճախակի պատկերումն է, ինչպես նաև երեխաներին պատկերելու ժամանակ հումորն ու բարությունը: Նկարչի հազարավոր գործերում պատկերված կատարյալ աշխարհում վատ երեխաներ չկան. բոլոր երեխաները լավն են և արժանի են սուրբծննդյան նվերի. Սանտա Կլաուսը փողի պակաս ունի և անհանգստանում է, թե ինչպես գտնել այն։

## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն
* 
* 
* 
* 

* 

* 

* 
*
Մադլին Քլայն

**Մադլին Քլայն** (, ), ամերիկացի դերասանուհի, առաջին հերթին հայտնի է դարձել Սառա Քեմերոնի դերի շնորհիվ՝ «Արտաքին բանկեր» սերիալում։

## Կենսագրություն
Մադլին Քլայնը ծնվել է Չարլսթոնում (Հարավային Կարոլինա) ինժեներ Մարկ Քլայնի և անշարժ գույքի գործակալ Փամ Քլայնի ընտանիքում։ Դեռ դպրոցական տարիներին նա սկսեց նկարահանվել հեռուստատեսային գովազդներում, այդ թվում՝ *T-Mobile*-ի և Sunny D-ի համար։ Ավարտելով դպրոցը՝ Քլայնը ընդունվեց համալսարան, բայց 19 տարեկանում թողեց ուսումը հանուն կինոյումև հեռուստատեսության աշխատանքի։ Նա սկսեց էպիզոդիկ դերերից («Ջնջված ինքնություն»-ում Քլոյա, «Գլխավոր ուսուցիչներ»-ում Թեյլոր ՈՒոթս, մանր դերեր «Առաջնածիններ»-ում և «Տարօրինակ դեպքեր»)։ 2018 թվականին Քլայնը ստացել է Սառա Քեմերոնի դերը Netflix-ի  «Արտաքին բանկեր» սերիալում, որի առաջին եթերաշրջան պրեմիերան կայացել է 2020 թվականի ապրիլի 15-ին և ստացել դրական արձագանքներ։ 2021 թվականին դերասանուհին միացավ   «Հանել դանակները 2»-ի դերասանական կազմին։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:21-րդ դարի ամերիկացի դերասանուհիներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի հեռուստատեսային դերասանուհիներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի կինոդերասանուհիներ
Նրա գրած սպանությունը

**«Նրա գրած սպանությունը»** (), ամերիկյան դետեկտիվ հեռուստասերիալ Անջելա Լենսբերիի մասնակցությամբ՝ գրող Ջեսիկա Ֆլետչերի արկածների մասին, որը ցուցադրվել է 12 եթերաշրջանով ՝ 1984-ից 1996 թվականներին CBS-ով։

Սերիալը դարձավ հեռուստատեսության ամենաերկարատև և ամենահաջող դրամաներից մեկը, ինչպես նաև 1980-ականների ամենահայտնի սերիալներից մեկը։ Նախագիծը հաջողություն ունեցավ նաև միջազգային շուկայում և հեռարձակվեց տասնյակ երկրներում, այդ թվում՝ Ռուսաստանում։ 1984 և 1985 թվականներին նախագիծը արժանացել է «Ոսկե գլոբուս» մրցանակի՝ «Լավագույն դրամատիկական հեռուստասերիալ» անվանակարգում, ինչպես նաև երեք անգամ առաջադրվել է «Էմմի» անվանակարգում լավագույն դրամատիկական սերիալի համար՝ 1985, 1986 և 1987 թվականներին։ Լենսբերին ընդհանուր առմամբ տաս անգամ առաջադրվել է «Ոսկե գլոբուս» անվանակարգի՝ հաղթելով չորս անգամ, և 12 անգամ «Էմմի» անվանակարգում՝ սերիալում իր դերի համար։ Նրան է պատկանում  ամենաշատ «Ոսկե գլոբուս» անվանակարգերի ռեկորդը  «Լավագույն դերասանուհի» հեռուստասերիալների դրամայի անվանակարգում և հակառեկորդը՝ առանց հաղթանակի նոմինացիաների «Էմմի» մրցանակի՝ լավագույն կանացի դեր դրամատիկական հեռուստասերիալում։

## Բովանդակություն
Մնալով մենակ ամուսնու մահից հետո՝ Մեն նահանգի Կեբոտ-Քոուվ փոքր նավահանգստային քաղաքի բնակիչ Ջեսիկա Ֆլետչերը իրեն է նվիրում դետեկտիվ գրելուն։ Նա սկսում է շատ ճանապարհորդել, այցելել ընկերներին, նոր գրքերի համար նյութեր հավաքել, և միևնույն ժամանակ օգնել ոստիկանությանը սպանություններ բացահայտել, որոնք տարօրինակ հանգամանքներում տեղի են ունենում այնտեղ, որտեղ նա հայտնվում է։

## Դերերում
### Գլխավոր դերերում

* Անջելա Լենսբերի՝ Ջեսսիկա Ֆլետչեր
* Թոմ Բոսլի՝ շերիֆ Ամոս Թուփպեր
* ՈՒիլյամ ՈՒինդոմ՝ բժիշկ Սեթ Հազլետ
* Ռոն Մասակ՝ շերիֆ Մորտ Մեցգեր

### Երկրորդային դերերում
* Ջերրի Օրբախ՝ Հարրի Մաքգրոու
* Մարիսա Բերենսոն՝ Կլաուդիա Քեմերոն
* Ջոյ Քրեիմեր՝ Չարլի Մակկալլում
* Սիզար Ռոմերո՝ Դիեգո Սանտանա
* Ռութ Ռոման՝ Լորետտա Սպիգգել
* Քեթրին Գրեիսոն՝ Այդիալ Մոլլոյ
* Ջուլի Ադամս՝ Եվա Սիմպսոն

Հեռուստասերիալում նկարահանվել են նաև․ Քևին Սորբո, Ջորջ Քլունի, Լիլիան Շովեն, Ջեսիկա ՈՒոլտեր, Էնն Ֆրենսիս, Վերա Մայլս, Եֆրեմ Ցիմբալիստ կրտսեր, Բրենդա Վակկարո, Ֆլորենս Հենդերսոն, Ռոբերտ Վոն, Այլին Բրեննան, Գլորիա Ստյուարդ, Ջուլիանա Մարգուլիս, Քրիստինա Փիկլս, Ջին Սիմոնս, Շիրլի Նայտ, Ջեին Մեդոուզ, Կապուչինե,Ջոն Գլովեր, Էնն Բլիտ, Մարտա Սքոթ, Գլինիս Ջոնս, Մայքլ Մորիարտի, Ջոն Բեննետտ Փերրի, Ջուն Էլլիսոն, Ջոան Լեսլի, Սամանտա Էգգար, Լեսլի Նիլսեն, Ռուտա Լի, Հեիլի Միլլս, Մաքքենսի Ֆիլլիպս, Դեննիս Բուցիկարիս և այլ դերասաններ և դերասանուհիներ։

## Վերբեռնում 2014 թվական
2013 թվականի հոկտեմբերին հայտարարվել է, որ NBC-ին թույլատրել է սերիալիս արտադրության վերբեռնումը։ Ալեքս Կաննիգեմը զբաղեցրեց գործադիր պրոդյուսերի և հեղինակի տեղը, իսկ Օկտավիա Սպենսերը ստորագրեց խաղալու գլխաբոր դերը։ 2014 թվականի հունվարի վերջին ալիքը որոշեց ներկա ժամանակում չպատբիրել շոուի նկարահանումները, քանի որ վերբեռնման մասին լուրը հանրության կողմից բացասական էր ընդունվել, վերջին անհաջողությունների լույսի ներքո NBC-ին չեղարկեց նախագիծը։

## Նշումներ

## Արտաքին հղումներ
* «Նրա գրած սպանությունը» (անգլ․) Internet Movie Database կայքում

Կատեգորիա:1980-ականների ամերիկյան հեռուստասերիալներ
Կատեգորիա:Ամերիկյան քրեական հեռուստասերիալներ
Կատեգորիա:Անգլերեն հեռուստասերիալներ
Վենչուրային ֆինանսավորում

**Վենչուրային ֆինանսավորում**, մասնավոր կապիտալի երկարաժամկետ (5-7 տարի) բարձր ռիսկային ներդրում նորաստեղծ փոքր բարձր տեխնոլոգիական հեռանկարային ընկերությունների (կամ լավ դրսևորած վենչուրային կապիտալի ձեռնարկությունների) սեփական կապիտալում, որը կենտրոնացած է գիտատար արտադրանքի զարգացման և արտադրության վրա, դրանց զարգացման և ընդլայնման համար՝ ներդրված միջոցների արժեքի աճից շահույթ ստանալու նպատակով։

Ի տարբերություն դասական ներդրումների (ենթադրելով միջոցների վերադարձ), վենչուրային ֆինանսավորման մոդելը ներառում է ներդրումների մեծ հավանական կորուստ յուրաքանչյուր կոնկրետ ընկերությունում (սովորաբար 50%-ից ավելի հավանականությամբ)։ Շահութաբերությունը ձեռք է բերվում ամենահաջող ներդրումների բարձր եկամտաբերության շնորհիվ։

Վենչուրային ֆինանսավորման ներգրավումը, մի կողմից, սթարթափներին ապահովում է ավելի շատ դրամական, սոցիալական և մարդկային կապիտալով, քան «բիզնես հրեշտակները», բայց մյուս կողմից, լավ համբավ, փորձ և կապեր ունեցող վենչուրային ներդրողները հաճախ առաջարկում են ֆինանսավորում անբարենպաստ պայմաններով։ Բացի այդ, վենչուրային կապիտալի ֆինանսավորման առկայությունը մեծապես կախված է շուկայի վիճակից, ինչն անկայուն է դարձնում ներդրումների այս տեսակը։ Վենչուրային ֆինանսավորման օգտագործումը կարող է նաև հանգեցնել սեփականության բաշխման փոփոխության և որոշումների կայացման նկատմամբ վերահսկողության կորստի։

Վենչուրային ֆինանսավորումը սկսել է զարգանալ Երկրորդ համաշխարհային պատերազմից հետո՝ նկատելի մասշտաբների հասնելով 1980-ական թվականներին։ Միացյալ Նահանգները միշտ եղել է առաջատարը վենչուրային արդյունաբերության ոլորտում։ Եվրոպայում վենչուրային բիզնեսը նույնպես ակտիվորեն զարգացած է, թեև շատ ավելի քիչ, քան ԱՄՆ-ում։ Մեծ Բրիտանիան առաջատարն է այս տարածաշրջանում։ Իսրայելը վենչուրային ֆինանսավորման կազմակերպությունների հատուկ կատեգորիա է աշխարհում։

## Տես նաև
* Վենչուրային կապիտալ
* Շուկայի սեգմենտավորում
* Շուկայական հետազոտություն
* Գնագոյացում

## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն
* 
* *Семенов А. С., Еремеева Е. А.* Детерминанты уровня развития венчурной отрасли на примере России и США // Cloud of Science. 2016. Т. 3. С. 137-170.

Կատեգորիա:Բիզնես
Կատեգորիա:Կապիտալ
Կատեգորիա:Ներդրումներ
Կատեգորիա:Տնտեսագիտական տերմիններ
Բադալին

thumb|Մեծ պարսպի Բադալին տարածքը։
**Բադալին** (),  Մեծ Չինական պարսպի ամենաշատ զբոսաշրջիկ այցելող հատվածը, ձգվում է Պեկինից 75 կմ հյուսիս-արևմուտք և կապված է ավտոբուսային երթուղով, իսկ հետո Ամառային օլիմպիական խաղերի (2008) և երկաթուղային երթուղով։

Ժամանակի ընթացքում կառուցվեց Մին դինաստիան(1368-1644), որը մանրակրկիտ վերականգնվել է Մաո Ցզե Դունի օրոք, իսկ 1957 թվականից Մեծ պատի առաջին հատվածը անվճար բաց է հանրության և այցելությունների համար։ Ամեն տարի Բադալին են այցելում միլիոնավոր զբոսաշրջիկներ։

2019 թվականի հունիսի 1-ից  Չինական Մեծ պարսպի Բադալին հատվածի տոմսերը կարելի է պատվիրել առցանց՝ շրջագայությունից մեկ շաբաթ առաջ։ Մուտքի մոտ անհրաժեշտ է ցույց տալ ձեր ID-ն՝ անձնական տվյալները ստուգելու համար, որն ընդամենը մեկ րոպե է տևում։ Սակայն կանոնների համաձայն՝ օրական այցելուների թիվը չպետք է գերազանցի 65 հազար մարդուն։

## Հետաքրքիր փաստեր
* Ինժեներ Չան Տյանյուն ստացել է «Չինական երկաթուղու հայր» մականունը, փորելով լեռնաշղթայում թունել Բադալինի մերձակայքում Պեկին-Չժանցզյակու երկաթուղին կառուցելու համար։
* Պեկինի օլիմպիադայի ժամանակ Բադալինում ավարտվել է խմբակային հեծանվավազքի ճանապարհը։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Официальный сайт (недоступен)

Կատեգորիա:Չինաստանի լեռներ
Կատեգորիա:Չինական մշակույթ
Պետր Կելներ

**Պետր Կելներ** (, ), չեխ գործարար, ֆինանսիստ, միլիարդատեր։ *PPF Group N.V.*-ի հիմնադիր և գլխավոր բաժնետեր։

## Կենսագրություն
1986 թվականին ավարտել է Պրահայի տնտեսագիտության բարձրագույն դպրոցը՝ «Արդյունաբերության էկոնոմիկա» մասնագիտությամբ։ Եղել է *PPF* խմբի հիմնադիրներից մեկը։ 1991 թվականին դարձել է *PPF investiční společnost a.s.* ներդրումային ընկերության խորհրդի նախագահ և գործադիր տնօրեն։ 1998 թվականի հունվարից մինչև 2007 թվականի մարտը եղել է *PPF a.s.* ընկերության խորհրդի նախագահ։ *PPF* խմբում տիրապետել է մաժորիտար բաժնեմասի (հոլդինգային ընկերության բաժնետոմսերի 94,25%-ը), ղեկավարել է խմբի ռազմավարական զարգացումն ու ընդհանուր ուղղվածությունը։

Forbes ամսագրի 2018 թվականի վարկանիշում նրա կարողությունը գնահատվել է 15,5 մլրդ դոլար։

Մահացել է 2021 թվականի մարտի 27-ին Ալյասկայի (ԱՄՆ) Պալմեր քաղաքի մոտ *Aérospatiale AS.350 Écureuil* ուղղաթիռի վթարի հետևանքով։

## Բարեգործություն
Կելներ Պետրը բարեգործական գործունեություն է իրականացրել ինչպես իր հիմնադրած *PPF Group N.V.*-ի շրջանակներում, որը լայն աջակցություն է ցուցաբերել մշակույթի, արվեստի, միջնակարգ կրթության ոլորտում, այնպես էլ անհատապես։

Իր կնոջ՝ Ռենատայի հետ միասին հիմնադրել է Կելներ ընտանիքի բարեգործական հիմնադրամը (The Kellner Family Foundation), որն աջակցել է կրթության և գիտության ոլորտի նախագծերին։

Ըստ հիմնադրամի պաշտոնական կայքի՝ նրա հիմնական ջանքերն ուղղված են եղել Չեխիայի Հանրապետության պետական դպրոցներում կրթության որակի բարձրացմանը («Օգնում ենք դպրոցներին հաջողության հասնել» նախագիծը, չեխերեն «Pomáháme školám k úspěchu»)՝ աջակցելով սոցիալապես անապահով ուսանողներին *OPEN GATE* գիմնազիայի և դրամաշնորհների տրամադրում չեխ ուսանողներին օտարերկրյա համալսարաններում սովորելու համար («Համալսարաններ» նախագիծ, չեխերեն «Univerzity»)։ 2010 թվականին նաև հիմնադրամը 9 միլիոն կրոն է տրամադրել չեխական մի քանի քաղաքների՝ ջրհեղեղների հետևանքները հաղթահարելու համար։ Միջոցներ են հատկացվել անհատներին և կազմակերպություններին՝ կրթության, մշակույթի և առողջապահության ոլորտներում նախագծերի զարգացման համար։

Իր բարեգործական նախագծերի մասին տեղեկատվությունը Պետր Կելերը չի մեկնաբանել։ Բացառություն է կազմել *OPEN GATEИ* գիմնազիա–ինտերնետը Պրահայի մերձակայքում գտնվող Բաբիցայում, որի ստեղծման աշխատանքները սկսվել են 2002 թվականին։ Հիմնական գաղափարն է օգնել նրանց, ովքեր իրենց մեղքով չեն հայտնվել կյանքի դժվարին պայմաններում, և ովքեր ունեն իրենց ճակատագիրը փոխելու կամք, ցանկություն և ունակություն, ինչպես նաև աղքատ և հարուստ ընտանիքների երեխաների ադապտացմանը։

Բարեգործական ծրագրեր է իրականացրել ոչ միայն Չեխիայում, այլև այլ երկրներում, այդ թվում՝ Ռուսաստանում։ ՌԴ–ում *PPF*-ին պատկանող տարածքում աշխատող *Home Credit Bank*-ի միջոցով իրականացվել է «Կապույտ թռչուն» բարեգործական ծրագիրը։ Ծրագրի շրջանակներում աջակցություն է ցուցաբերվել ֆինանսական և սոցիալական բարդ պայմաններում գտնվող դպրոցների շնորհալի շրջանավարտներին՝ բուհ ընդունվելու և կրթություն ստանալու համար։ Ծրագիրը մեկնարկել է 2009 թվականին և 2012 թվականի սկզբին դրան մասնակցել են ավելի քան ռուսական 10 տարածաշրջանների ուսանողներ։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Упоминания в российской прессе
* [В архиве газеты «[Ведомости]»]

Կատեգորիա:Միլիարդատերեր
Կատեգորիա:Գործարարներ
Կատեգորիա:Ավիավթարից զոհվածներ
Քաղաքակրթության բնօրրան

[thumb|[Բարեբեր մահիկ. հենց դրան է հղում արևմտյան և մերձավորարևելյան գիտնականների մեծամասնությունը՝ խոսելով քաղաքակրթության բնօրրանի մասին]]

**Քաղաքակրթության բնօրրան**, քաղաքակրթության առաջացման հավանական վայր։

Սովորաբար այս տերմինը կիրառում են Էնեոլիթի դարաշրջանի նկատմամբ, որը ծագել է Մերձավոր Արևելքում․ դա մասնավորապես Ուբեյդի դարաշրջանի և Նաքադի մշակույթներն են, որոնք սկիզբ են դրել շումերական և հին եգիպտական քաղաքակրթություններին համապատասխանաբար։ Բարեբեր մահիկի (Միջագետք և Լևանտ), Հայաստանի, Իրանական լեռնաշխարհի, (հին էլամ և Արատտա), Կենտրոնական Անատոլիայի և Արևելյան Անատոլիայի տարածքները ընդհանուր առմամբ համարվում են քաղաքակրթության առաջին բնօրրանը։

Բացի այդ, այս տերմինը օգտագործվում է որոշ այլ ասիական մշակույթների համար, որոնք գտնվում են խոշոր գետերի հովիտներում, ինչպիսիք են Ինդոս գետը (Հարապպայի քաղաքակրթություն) Հնդկական ենթացամաքում և Հուանհեն (Շան դինաստիա)՝ Չինաստանում, ինչպես նաև հնագույն մշակույթները քաղաքակրթության այլ վաղ օջախներում՝ Հունաստանում (Կիկլադյան քաղաքակրթություն, մինոսյան քաղաքակրթություն), Պերուում (Նորտե-Չիկոյի մշակույթը Կարալ քաղաքի հետ) և Մեզոամերիկայում (օլմեկյան քաղաքակրթություն)։

«Քաղաքակրթության բնօրրանի» շուրջ շահարկումները բնորոշ են «կորած քաղաքակրթությունների և մայրցամաքների» մասին կեղծ պատմական և էզոթերիկ գրականությանը՝ երբեմն երանգավորված ազգայնական գույներով (այդպիսիք էն հռչակվել Թայվանը, Արկայիմը, Տրիպոլին և այլն)։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Քաղաքակրթություններ
Բեն-Հուր. Քրիստոսի պատմությունը

***Բեն-Հուր. Քրիստոսի պատմությունը*** (), ամերիկացի գեներալ Լյու Ուոլլեսի պատմավեպը, որն առաջին անգամ հրատարակվել է 1880 թվականի նոյեմբերի 12-ին *Harper and Brothers* հրատարակչության կողմից, հետագայում բազմիցս վերահրատարակվել և համարվում է «19-րդ դարի ամենաազդեցիկ քրիստոնեական գիրքը»։ Գիրքն առաջին իսկ հրատարակությամբ դարձել է բեսթսելլեր, վաճառքի ցուցանիշով գերազանցել այդ ցուցանիշով մինչ այդ լավագույնը համարված «Քեռի Թոմի խրճիթը» վեպին (1852 թ., հեղինակ՝ Հարրրիեթ Բիչեր-Սթոու)։ Ուոլլեսի պատմավեպը ոգեշնչման աղբյուր է ծառայել աստվածաշնչյան թեմաներով բազմաթիվ այլ վեպերի ու վիպակների ստեղծման համար։ Բացի այդ, ամերիկացի գեներալի երկի հիման վրա ստեղծվել են թատերական բազում բեմադրություններ, նկարահանվել են մի շարք կինոնկարներ։ «Բեն-Հուր»-ը գլխավորել է ամերիկյան բեսթսելլերների ցանկը ընդհուպ մինչև 1936 թվականին Մարգարեթ Միտչելի *[[Քամուց քշվածները (վեպ)|Քամուց քշվածները]]* վեպի լույս ընծայումը։ Պատմավեպը արդեն իսկ առնվազն չորս անգամ էկրանավորվել է, ընդ որում՝ 1959 թվականին Մետրո Գոլդուին Մայեր կինոստուդիայում ռեժիսոր Ուիլյամ Ուայլերի նկարահանած ֆիլմն արժանացել է ռեկորդային՝ միանգամից 11 «Օսկար» մրցանակի, դիտվել տասնյակ միլիոնավոր կինոհանդիսականների կողմից և համարվում է երբևէ ստեղծված լավագույն ֆիլմերից մեկը։ Այդ ֆիլմի էկրան բարձրանալուց հետո «Բեն Հուր» պատմավեպի վաճառքի ցուցանիշներն է՛լ ավելի են աճել՝ գերազանցելով «Քամուց քշվածներ»-ին։ Բացի այդ, երկն արժանացել է Հռոմի Լևոն XIII պապի օրհնանքին, իսկ դա բարձրագույն մի պատիվ է, որին որևէ այլ գիրք մինչ այդ չէր արժանացել։

Վեպը պատմում է հորինված մի հերոսի՝ Երուսաղեմի իշխան Բեն-Հուրի փորձությունների մասին։ Նրան կեղծավորաբար մատնում է հռոմեացի տրիբուն Մեսսալան, ում ինքը համարել էր իր լավագույն ընկերը։ Բեն-Հուրը անհիմն կերպով մեղադրվում է հռոմեացի կառավարչի իբր թե նախապատրաստվող մահափորձի մեջ, դատապարտվում ստրկացման։ Նա դառնում է մարտակառք վարող, քրիստոնեություն է ընդունում։ Երկար ու ձիգ տարիներ տևած տառապանքներից հետո վերջապես բախտը ժպտում է Բեն-Հուրին. նա վերադառնում է հայրենիք, վրեժ լուծում կեղծավոր ընկերոջից։ Այս պատմությանը զուգահեռ՝ վեպում ծավալվում է Հիսուս Քրիստոսի պատմությունը, ով հենց այդ նույն տարածաշրջանից էր և ապրել է այդ նույն ժամանակաշրջանում։ Պատմավեպն արծարծում է մատնության, դատապարտման, ապաշխարանքի թեմաներ՝ վրեժխնդրության դիպաշարով (սյուժեով), որն ի վերջո հանգեցնում է սիրո, ներողամտության ու վշտակցության մասին տպավորիչ պատումի։

## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* Mayer, David, Playing Out the Empire։ Ben-Hur and Other Toga Plays and Films, 1883–1908, A Critical Anthology, Publisher։ Clarendon Press (Oxford University), 1994
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 

## Արտաքին հղումներ
* * 
* 
* https://gutenberg.net.au/ebooks13/1306331h.html|name=Ben-Hur։ A Tale of the Christ
* ''Ben-Hur: A Tale of the Christ'', 1887 printing, scanned book via Internet Archive

Կատեգորիա:1880 թվականի ամերիկյան վեպեր
Կատեգորիա:1880 վեպեր
Կատեգորիա:Ամերիկյան վեպեր
Կատեգորիա:Էկրանավորված ամերիկյան վեպեր
Կատեգորիա:Հեռուստասերիալների հիմք ծառայած ամերիկյան վեպեր
Կատեգորիա:Պատմական վեպեր
Կլոր դար (Վանի թաղամաս)

**Կլոր դար**, թաղամաս Արևմտյան Հայաստանում, Վանի վիլայեթի Վանի գավառի կենտրոն Վան քաղաքում, Այգեստան քաղաքամասում։ Գտնվում էր Վան քաղաքի հարավ-արևելյան հատվածում։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Վան
Կատեգորիա:Վան քաղաքի թաղամասեր
Ռոբերտ Մյուզ Բաս

**Ռոբերտ Մյուզ Բաս** (, ), ամերիկացի միլիարդատեր գործարար, բարերար։ 2018 թվականին նրա կարողությունը գնահատվել է 5 միլիարդ դոլար։ Եղել է Նևադա նահանգի Ռինո ամերիկյան ավիատիեզերական ընկերության նախագահ։

## Կենսագրություն
Ռոբերտ Մյուզ Բասը ծնվել է 1948 թվականի մարտի 19-ին Տեխաս նահանգի Ֆորտ-Ուերտ քաղաքում։ Նրա հայրը՝ Փերի Ռիչարդսոն Բասը, եղել է նավաստի, կատարել է ներդրումներ և բարեգործություններ։ Մայրը՝ Նենսի Լի Բասը, նույնպես զբաղվել է բարեգոծությամբ։

Բասը հաճախել է Նահանգապետի ակադեմիան, որից հետո ուսումը շարունակել Եյլի համալսարանում (բակալավր) և Սթենֆորդի բարձրագույն բիզնեսի դպրոցում (մագիստրոս)։

## Բարեգործություն
* 1996 թվականին 10 միլիոն դոլար է նվիրաբերել Դյուկի համալսարանում կրթաթոշակային ծրագիր ստեղծելու համար։
* 2001 թվականին 10 միլիոն դոլար է նվիրաբերել Դյուկի համալսարանին՝ բակալավրիատի ուսուցումն ակտիվացնելու համար։
* 2004 թվականին 13 միլիոն դոլար է նվիրաբերել Եյլի համալսարանի գրադարանը վերանորոգելու համար, գրադարանը կոչվել է նրանց անունով։
* 2005 թվականին 30 միլիոն դոլար է նվիրաբերել Սթենֆորդի Բիզնեսի բարձրագույն դպրոցին։
* 2013 թվականին 50 միլիոն դոլար է նվիրաբերել Դյուկի համալսարանի միջառարկայական համագործակցության և հետազոտական ծրագրին։

## Ընտանիք
Ռոբերտ Բասն ամուսնացած է Էն Թի Բասի հետ և նրանք ունեն 4 երեխա, ապրում են Տեխաս նահանգի Ֆորտ Ուորթ քաղաքում։ Ռոբերտ Բասը տներ ունի Նյու Յորքում, Վաշինգտոնում և Մաունթ Դեզերտում։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
*Aerion Corporation
*The Bass Brothers

Կատեգորիա:Ամերիկացի բարերարներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի գործարարներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի ձեռնարկատերեր
Կատեգորիա:Ամերիկացի միլիարդատերեր
Կատեգորիա:Եյլի համալսարանի շրջանավարտներ
Կատեգորիա:Սթենֆորդի համալսարանի շրջանավարտներ
Windows 2000

**Windows 2000**-ը (նաև կոչվում է **Win2k**, **W2k** կամ **Windows NT 5.0**) Microsoft-ի Windows NT օպերացիոն համակարգերի ընտանիքն է, որը նախատեսված է 32-բիթանոց պրոցեսորներով համակարգիչների վրա աշխատելու համար։

## Պատմություն
Համակարգի առաջին հրապարակային բետա տարբերակը թողարկվել է 1997 թվականի սեպտեմբերի 23-ին Պրոֆեսիոնալ ծրագրավորողների կոնֆերանսում։ Համակարգն ի սկզբանե կոչվում էր Windows NT 5.0, քանի որ այն Windows NT-ի հաջորդ հիմնական տարբերակն էր Windows NT 4.0-ից հետո։ Սակայն 1998 թվականի հոկտեմբերի 27-ին այն ստացավ իր սեփական անունը Windows 2000։ Համակարգի վերջնական տարբերակը լայն հանրությանը թողարկվեց 2000 թվականի փետրվարի 17-ին։

Այնուհետև Windows 2000-ը փոխարինվեց Windows XP (հաճախորդի կողմից) և Windows Server 2003 (սերվերի կողմից) օպերացիոն համակարգերով։ 2005 թվականի դրությամբ Windows 2000-ը շարունակում է հանրաճանաչ լինել, հատկապես խոշոր ընկերություններում, որտեղ մեծ թվով համակարգիչների վրա օպերացիոն համակարգերի թարմացումը կապված է լուրջ տեխնիկական և ֆինանսական դժվարությունների հետ։ Համաձայն Assetmetrix-ի ուսումնասիրության՝ 2005 թվականի սկզբին Windows 2000-ը կազմում էր Windows Workstation օպերացիոն համակարգերի ավելի քան 50%-ը ավելի քան 250 համակարգիչ ունեցող ընկերություններում։ Միևնույն ժամանակ, 250-ից պակաս համակարգիչ ունեցող ընկերություններում Windows XP-ն ավելի տարածված է։

Microsoft-ը դադարեցրեց Windows 2000 օպերացիոն համակարգի հիմնական աջակցությունը 2005 թվականի հունիսի 30-ին և ընդլայնեց աջակցությունը 2010 թվականի հուլիսի 13-ին։

## Համակարգի պահանջները

## Ծանոթագրություններ