Լիսաբոնի գիտությունների ակադեմիա

**Լիսաբոնի գիտությունների ակադեմիա** (), բարձրագույն գիտական հաստատություն Պորտուգալիայում, որի գլխավոր նպատակը գիտական հետազոտությունների աջակցությունը և պորտուգալական մշակույթի տարածումը։

Ակադեմիայի ղեկավար մարմինը հանդիսանում է ադմինիստրատիվ խորհուրդը, որի նախագահը Ադրիանո Ժոզե Ալվեշ Մորեյրան է, իսկ գլխավոր քարտուղարը` Անտոնիու Դիաշ Ֆարինիան։

## Պատմություն
մինի|Գրություն շենքի ճակատային հատվածում
Լիսաբոնի գիտությունների ակադեմիան հիմնադրվել է Լուսավորության դարաշրջանում` Մարիա Առաջինի գահակալության ժամանակ` 1779 թվականի դեկտեմբերի 24-ին որպես «գիտությունների արքայական ակադեմիա» (): Ակադեմիայի առաջին նախագահը եղել է Ջոաո Կառլոս դե Բրագանսան, երկրորդը` դուքս Լաֆոենսը, իսկ ակադեմիայի առաջին քարտուղարը` Ժոզե Կորեյա դե Սերան։

Ի սկզբանե ակադեմիան բաղկացած էր 3 բաժնից` ճշգրիտ գիտությունների, բնական գիտությունների և գեղարվեստի։ 1851 թվականին առաջին երկու բաժինները միացան, և ակադեմիան բաղկացած էր երկու բաժնից` բնական և հումանիտար գիտությունների։

Իր պատմության ընթացքում ակադեմիայի պաշտոնական տեղակայումը եղել է 6 վայրերում։ Այժմ ակադեմիան գտնվում է Լիսաբոնում` Հիսուսի վանքում` Բայրու-Ալթուի ստորի հատվածում։

1910 թվականի հեղափոխությունից հետո ակադեմիան վերանվանվեց Լիսաբոնի գիտությունների ակադեմիա։

## Կառուցվածք
Ակադեմիայի յուրաքանչյուր մաս ունի իր ենթակառուցվածքների շարքը, որոնցում կան 30 ակադեմիկոսներ և 60 անդամ-օգնականներ, ինչպես նաև օտարերկրացի անդամներև ակադեմիայի պատվավոր անդամներ։

### Բնական և ճշգրիտ գիտությունների բաժին
Բաժնի նախագահը հանդիսանում է Լիսաբոնի գիտությունների ակադեմիայի ադմինիստրատիվ խորհրդի փոխնախագահ Էդուարդո Ռոմանո դե Արանտեշ Օլիվեյրան, բաժնի փոխնախագահը Արմանդո Պոմբեյրոն է, քարտուղարը` Բրիտալդո Ռոդրիգեշը, քարտուղարի փոխարինողը` Մարիա Մանուելա Շավեշը։

Բաժինն ներառում է հետևյալ մասերը`
* Մաթեմատիկա
* Ֆիզիկա
* Քիմիա
* Երկրաբանություն և տիեզերագիտություն
* Կենսաբանություն
* Բժշկություն
* Ինժեներական գիտություններ

### Հումանիտար գիտությունների բաժին
Լիսաբոնի գիտությունների ակադեմիայի ադմինիստրատիվ խորհրդի նախագահ Ադրիանո Մորեյրան հհանդիսանում է նաև բաժնի նախագահը, իսկ փոխնախագահը Արթուր Անելմոն է, բաժնի քարտուղարը` Անտոնիու Դիաշ Ֆարինիան, քարտուղարի փոխարինողը` Ժուստինո Մենդեշ դե Ալմեյրան։

Բաժինն ներառում է հետևյալ մասերը.
* Գրականություն և գրականագիտություն
* Բանասիրություն և լեզվաբանություն
* Փիլիսոփայություն, հոգեբանություն և մանկավարժություն
* Պատմություն և աշխարհագրություն
* Իրավաբանություն և քաղաքագիտություն
* Տնտեսագիտություն և ֆինանսներ
* Սոցիոլոգիա և այլ սոցիալական և հումանիտար գիտություններ

## Ակադեմիայի ինստիտուտներ
Ակադեմիան ունի երկու հիմանական ինստիտուտներ
* Բարձրագույն հետազոտությունների ինստիտուտ (), տնօրեն` Ադրիանո Մորեյրա, հետազոտությոններ է կատարում բնական և հումանիտար գիտությունների բնագավառներում
* Պորտուգալերենի լեզվաբանության ինստիտուտ (), տնօրեն` Արթուր Անսելմո, աշխատանքներ է տանում պորտուգալերենի պահպանման և տարածման բնագավառում։ Ինստիտուտի կողմից կատարված աշխատանքներից է ժամանակակից պորտուգալերենի բառարանը։

## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն
* REIS, Fernando. «Academia das Ciências de Lisboa », in *Ciência em Portugal: Personagens e Episódios*. Lisboa, Camões, Instituto da Cooperação e da Língua.
* «Academia das Ciências de Lisboa», in *Infopédia*. Porto: Porto Editora, 2003-2013.

## Արտաքին հղումներ
* Պաշտոնական վեբ կայք 

Կատեգորիա:Պորտուգալիայի մշակույթ
Կատեգորիա:Գիտությունների ազգային ակադեմիաներ
Կատեգորիա:1779 հիմնադրումներ Պորտուգալիայում