Տորեադորները Վասյուկովկայից

**«Տորեադորները Վասյուկովկայից»** (), հումորային մանկական վեպ, գրված 1963-1970 թվականին հայտնի ուկրաինացի գրող Վսևոլոդ Նեստայկոյի կողմից։ Բաղկացած է երեք մասից։

## Հրապարակման պատմություն
Ինչպես ասում էր հենց ինքը՝ Վսեվալոդ Նեստայկոն, վեպի միտքը իր մոտ առաջացել է այն բանից հետո, երբ նկարիչ Վասիլի Էվդոկիմենկոն, որ նկարազարդում էր իր գրքերը, զվարճալի պատմություն պատմեց նրան երկու աշակերտների մասին, ովքեր փակվել էին եգիպտացորենի մեջ և կարողացել են դուրս գալ այնտեղից միայն գյուղական ռադիոյի շնորհիվ (այս պահը վերաբեմադրված է «Ռոբինզոն Կուկուռուզոյի արկածները» մասում)։ Վեպն առաջին անգամ լույս է տեսել 1970-ականներին «Վեսելկա» և «Շկոլա» հրատարակչությունների կողմից։ Անկախ Ուկրաինայի օրոք գիրքը վերահրատարակվել է «Учебная книга — Богдан» («Վեսելկայի» հետ միասին) և «Ա-բա-բա-գա-լա-մա-գա» հրատարակչությունների կողմից։

Վերջին հրատարակումը (Ա-բա-բա-գա-լա-մա-գա հրատարակչություն) թեթևակի տարբերվում է խորհրդային խմբագրությունից․ Իվան Մալկովիչի խորհրդով հեղինակը ջնջել է գաղափարական շերտերը, որոշ դետալներ, որոնք անհասկանալի են ժամանակակից երեխաների համար և ավելացրել է նոր սյուժեներ։

Գիրքը թարգամնվել է 20 լեզուներով։

## Սյուժե
Վեպը կազմված է երեք մասից (հրատարակված են առանձին պատմվածքների տեսքով)․ «Ռոբինզոն Կուկուռուզոյի արկածները» (ուկր․ *«Пригоди Робінзона Кукурузо»*), «Անծանոթը տասներեքերրորդ բնակարանից» (ուկր. *«Незнайомець із тринадцятої квартири»*) և «Երեք անհայտների գաղտնիքը» (ուկր. *«Таємниця трьох невідомих»*)։ Մասերից յուրաքանչյուրն ունի տրամաբանական շարադրանք, նախորդի հետ կապված է բացառապես գլխավոր հերոսների միջոցով:

Գրքի գլխավոր հերոսները Վսյուկովկա գյուղի ուկրաինացի դպրոցականներ Պավլուշա Զավգորոդնին (վաղ խմբագրումներում՝ Կռիվորոտկո) և Յավա (Իվան) Ռենն են։ Կտրիճ Յավային և ավելի հանգիստ ու խելամիտ Պավլուշային միավորում է ողջ աշխարհում հայտնի դառնալու անկեղծ ցանկությունը: Դա անելու համար ամբողջ եռերգության ընթացքում նրանք փորձում են դառնալ ցլամարտիկներ, բռնել օտար լրտեսներին իրենց գյուղում, նվաճել Կիևը և շատ ավելին: Գրքի հիմնական ուղերձը իսկական ընկերությունն է, անձնազոհությունը, կարիքավոր մարդուն օգնելու պատրաստակամությունը։

## Էկրանավորում
1965 թվականին Խարկովի հեռուստատեսությունը նկարահանել է համանուն ֆիլմ տվյալ գրքի մոտիվներով։ Էկրանավորումը մեծ հաջողություն է ունեցել ոչ միայն ԽՍՀՄ-ում, այլ նաև օտարերկրյա կինոփառատոններում։ Էկրանավորումը շատ մրցանակներ է ստացել, այդ թվում՝ Գրան պրի Մյունխենի միջազգային կինոփառատոնում (1968), գլխավոր մրցանակ Ավստրիայի միջազգային կինոփառատոնում և գլխավոր մրցանակ Ալեգզանդրիայի միջազգային կինոփառատոնում (Ավստրալիա, 1969)։

## Ճանաչում
Մի շարք աղբյուրներ պնդում են, որ 1979 թվականին Մանկապատանեկան գրականության միջազգային խորհրդի որոշմամբ գիրքն ընդգրկվել է Անդերսենի պատվավոր ցուցակում (IBBY Honor List): Սակայն այս գիրքն ընդգրկված չէ պատվավոր ցուցակում, ավելին, այն հրատարակվում է միայն զույգ տարիների ընթացքում. Միաժամանակ 1979 թվականին հրապարակվել է հատուկ ցուցակ՝ նվիրված Երեխայի միջազգային տարվան։

Գիրքը ընդգրկվել է ուկրաինական դպրոցական ծրագրում, մասնավորապես հետևյալ դասագրքերում․
* *Авраменко О. М.* Українська література: Підручник для 6 класу загальноосвітніх навчальних закладів. — К.: Грамота, 2014. — С. 123—151.
* *Гуйванюк Н., Бузинська В., Тодорюк С.* Українська література: Підручник для 6 класу загальноосвітніх навчальних закладів з навчанням мовами національних меншин. — К.: Світ, 2006. — С. 141—163.
* *Дудіна Т. К., Панченков А. О.* Українська література: 6 кл.: Підручник. — К.: А. С.К., 2006. — С. 165—191.
* *Коваленко Л. Т.* Українська література: Підручник для 6 класу загальноосвітніх навчальних закладів. — К.: Освіта, 2014. — С. 142—177.
* *Мовчан Р. В.* Українська література: Підручник для 6 класу загальноосвітніх навчальних закладів. — К.: Генеза, 2006. — С. 148—161.

## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն
* *Денисовець І. В.* Мовні засоби гумору в трилогії «Тореадори з Васюківки» В. Нестайка // Імідж сучасного педагога. — 2009. — № 1/5. — С. 48—51.
* *Комарова Т. І.* Нейтралізація як спосіб відтворення просторіччя в іспанському перекладі повісті В. З. Нестайка «Тореадори з Васюківки» // Мовні і концептуальні картини світу. — К.: Київський університет, 2012. — С. 267—274.
* *Ніколашина Т. І.* Функціонально-семантичне поле порівняння в трилогії «Тореадори з Васюківки» В. Нестайка // Актуальні проблеми слов’янської філології. Серія: Лінгвістика і літературознавство: Міжвузовський збірник наукових статей. — 2009. — Вип. XXI. — С. 627—634.
* *Салюк Б.* Інтертекстуальні аспекти трилогії Вс. Нестайка «Тореадори з Васюківки» // Волинь філологічна: текст і контекст. Інтертекстуальність у системі художньо-філософського мислення: теоретичні й історико-літературні виміри: Збірник наукових праць. — Луцьк: Волинський національний університет ім. Лесі Українки, 2009. — Вип. 7. — С. 265—271.
* *Чернявська І. С.* Функціонування фразеологізмів у трилогії Всеволода Нестайка «Тореадори з Васюківки» // Лінгвістичні дослідження: Збірник наукових праць ХНПУ ім. Г. С. Сковороди. — 2013. — Вип. 35. — С. 63—68.

Կատեգորիա:Երգիծական վեպեր
Կատեգորիա:ԽՍՀՄ գրականություն
Կատեգորիա:Մանկական վեպեր