Փֆեֆերնյուսսե

**Փֆեֆերնյուսե,** փոքր համեմունքային թխվածքաբլիթներ, որոնք տոնական հյուրասիրության տեսքով հայտնի են գերմանացիների և Հյուսիսային Ամերիկայի էթնիկ մենոնիտների շրջանում։ Նմանատիպ թխվածքաբլիթներ պատրաստվում են նաև Դանիայում և Նիդեռլանդներում։ Դրանք կոչվում են  (հոգնակի, եզակին՝ ) in գերմաներենում, ''<span lang="nl">pepernoten</span>'' (եզակի՝ *pepernoot*) հոլանդերենում, *<span lang="pdt" dir="ltr">päpanät</span>* ՝ պլաուտդիչում, pfeffernusse կամ peppernuts՝ անգլերենում, և *pebernødder* դանիերենում։

## Պատմություն
Մայնի Օֆենբախի հրուշակագործ Յոհան Ֆլայշմանը ստեղծել է բաղադրատոմսը 1753 թվականին։ Գյոթեն գովաբանել է այս հրուշակեղենը։ Ֆելիքս Մենդելսոնը հատուկ գնացել է Մայնի Օֆենբախ՝ դրանք գնելու համար։ Հեսսեն նահանգը դրանք մատուցել է պետական ընդունելությունների ժամանակ։

1820 թվականին Գրիմ եղբայրները նախազգուշացրել են իրենց քույր Շառլոտին (de) չափից ավելի սպառման դեմ․ «Շատ մի կեր պղպեղային ընկույզներից, ասում են՝ դրանք շատ տաքություն են առաջացնում»։ Այդ ժամանակ մշկընկույզը համարվում էր աֆրոդիզիակ, իսկ հիլը՝ այնքան թարմացնող, որքան կոֆեինը։

Գերմանիայում Փֆեֆերնյուսեն կապված են Սուրբ Ծննդյան հետ։ Թխվածքաբլիթը Յուլի տոնակատարությունների մաս է կազմել 1850-ական թվականներից։

Անվանումը բառացիորեն նշանակում է «պղպեղային ընկույզներ», և չի նշանակում, որ դրանք պարունակում են ընկույզներ։ Թխվածքաբլիթները մոտավորապես ընկույզի չափի են և կարող են ուտվել մի բուռ, ինչը կարող է բացատրել անվանումը։ Դրանք անվանվել են այդպես թխելուց առաջ խմորին ավելացվող պղպեղի պտղունցի պատճառով։

## Բաղադրիչներ
Չնայած  թխվածքաբլիթների բաղադրատոմսերը տարբեր են, բոլորը պարունակում են բուրավետ համեմունքներ՝ առավել հաճախ հիլ, մշկընկույզ, դարչին, մեխակ, կոճապղպեղ, սև պղպեղ, մացիս և անիսոն։ Մելասսա, շաքար և մեղր են օգտագործվում թխվածքաբլիթները քաղցրացնելու համար։ Որոշ տարբերակներ պատված են շաքարի փոշիով, չնայած դա ավանդական բաղադրիչ չէ։  Խմորը պատրաստվում է կարագից, շորթենինգից կամ մարգարինից, ձվերից և ալյուրից։

Խմորիչ նյութերը, ինչպիսիք են՝ փխրեցուցիչը, սոդան, կալիումի կարբոնատը կամ ամոնիումի կարբոնատը, սկզբնական խառնուրդին տալիս են կպչուն և խիտ կոնսիստենցիա։ Այնուհետև այն հունցվում է կամ ձեռքով, կամ էլեկտրական խառնիչի օգտագործմամբ։

## Գերմանական տարատեսակներ
*Հյուսիսային Գերմանիայում,  կիսագնդաձև հրուշակեղեն են՝ մինչև երկու սանտիմետր տրամագծով և պինդ կոնսիստենցիայով։
*Հյուսիսային *<span lang="de">Moppen</span>* տարբերակն ավելի մեծ է և փափուկ, հիմնված է զանջաբիլային հացի նման խմորի վրա և ունի շաքարի ջնարակ։
*Հարավային Գերմանիայում խմորը պատրաստվում է շաքարած կիտրոնի կեղևով կամ նարնջի կեղևով, նարնջի քերուկով, կիտրոնի քերուկով և հաճախ նաև նուշով։
*Սաքսոնիայում դրանք մոտ երեք սանտիմետր են, չպատված են և անկյունավոր։
*Կան որոշ բաղադրատոմսեր, որոնք փոխանցվել են գերմանական մենոնիտական ծագում ունեցող ընտանիքների կողմից, որոնք պահանջում են անանուխի յուղ՝ ավանդական համեմունքների փոխարեն, ստեղծելով թեթև անանուխային համ։ Այս թխվածքաբլիթները թխվում են փափուկ լինելու համար և պատված են շաքարի փոշիով։ Այս տարբերակի կոնկրետ ծագումն անհայտ է։

## Հոլանդական տարբերակ
Նիդեռլանդները փոքր, շագանակագույն, կլոր թխվածքաբլիթները անվանում են կրուդնոտեն, մինչդեռ պեպերնոտենը ծամվող նախուտեստ է, որն ավելի բաց գույնի է և ունի կոշտ, անկյունավոր տեսք։ Չնայած դրանք տեսանելիորեն տարբեր են, որոշ հոլանդացիներ սխալմամբ կրուդնոտենը անվանում են պեպերնոտեն, և առցանց խանութները նույնպես դրանք ցուցակագրում են այս կատեգորիայում:

Երկուսն էլ տոնական նախուտեստներ են և հասանելի են Սինտերկլաասի ժամանակաշրջանում սնունդ վաճառող ցանկացած խանութում: Պեպերնոտենը Սինտերկլաասի ամենավաղ քաղցրավենիքներից է, սակայն համեմատաբար հազվագյուտ է դարձել, քանի որ երեխաների մեծ մասը չի նախընտրում այն:

Միևնույն ժամանակ, կրուդնոտենի բաղադրատոմսը դարձել է փորձարկումների առարկա և տարիների ընթացքում զգալիորեն ընդլայնվել է: Բացի սովորական տարբերակից և մարմելադ ու շաքարային կոնֆետներ պարունակող փաթեթներից, կրուդնոտենը կարող է պատված լինել (սպիտակ/կաթնային/մաքուր/տրյուֆելային) շոկոլադի շերտով, որը վաղ և ամենասիրված տարբերակներից մեկն է, ինչպես նաև ելակի, կարամելի, սթրուպվաֆելի, կոկոսի, սուրճի, ծամոնի, տորթի (ցանկացած) և այլնի համով:

## Ամերիկյան տարբերակ

ԱՄՆ-ի միջին արևմուտքում և հարթավայրային նահանգներում գերմանական կամ սկանդինավյան արմատներ ունեցող ընտանիքները պատրաստում են մի նախուտեստ, որը կոչվում է Փեյփրնաթս, որն ավելի փոքր է, ավելի կոշտ և չի պարունակում ձու որպես բաղադրիչ։ Ինչպես այլ տեսակները, այս Փեյփրնաթսը սովորաբար տոնական նախուտեստ է և պարունակում է անիս և այլ համեմունքներ, ինչպիսիք են դարչինը, մեխակը, համեմը և այլն:

## Հաճախ շփոթում են Պֆեֆերնյուսեի հետ
Փֆեֆերնյուսսե հաճախ շփոթում են կրուդնոտենի կամ անգլերենում՝ սպայս նաթսի հետ: Չնայած երկուսն էլ հայտնի տոնական թխվածքաբլիթներ են, կրուդնոտենն ավելի կոշտ է, ավելի մուգ շագանակագույն և ունի այլ ձև: Դրանց բաղադրիչներն ավելի նման են սպեկուլաասում օգտագործվող բաղադրիչներին:

Ռուսական թեյի թխվածքաբլիթները նույնպես շփոթում են Փֆեֆերնյուսեի հետ, հատկապես երբ դրանք ծածկված են շաքարի փոշով:

## Տես նաև

*Նյուրնբերգի քաղցրաբլիթ
*Բաումքուխեն
*Շպրինգերլե
*Բեթմենխեն
*Մակարուն (de)

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* 
* 
* 
* 

Կատեգորիա:Գերմանական աղանդեր
Կատեգորիա:Գերմանական խոհանոց
Կատեգորիա:Դանիական խոհանոց
Կատեգորիա:Թխվածքաբլիթներ
Կատեգորիա:Սուրբծննդյան խոհանոց