Պիտեր Զեեման

**Պիտեր Զեեման** (, ), նիդերլանդացի ֆիզիկոս։ 1890 թվականին ավարտել է Լեյդենի համալսարանը, ուր և սկսել է դասախոսական աշխատանքը։ 1900 թվականից Ամստերդամի համալսարանի պրոֆեսոր։ 1896 թվականին հայտնագործել է մագնիսական դաշտի ազդեցությամբ սպեկտրային գծերի տրոհման երևույթը։ 1902 թվականին Հենդրիկ Լորենցի հետ միասին արժանացել է Ֆիզիկայի Նոբելյան մրցանակի Զեեմանի էֆեկտը բացահայտելու համար։

## Մանկություն և պատանեկություն
Պիտեր Զեեմանը ծնվել է Նիդեռլանդների Շխաուվեն-Դաուվելանդ կղզու Զոննեմաիրե քաղաքում՝ Կատարինուսա Ֆորանդինուս Զեեմանի և Վիլգեմինա Վորստի ընտանիքում։

Ֆիզիկայով հետաքրքրվել է վաղ տարիքից։ 1883 թվականին Բևեռափայլը տեսանելի է եղել Նիդերլանդներում։ Զեմմանը նկարել և նկարագրել է երևույթը և ներկայացրել է Նեյչր ամսագրին, որտեղ այն տպագրվել է։ Խմբագիրը բարձր է գնահատել «Պրոֆեսոր Զեեմանի ուշադիր դիտումները Զոննեմաիրեի իր դիտակետից»։

Ավագ դպրոցն ավարտելուց հետո 1883 թվականին մեկնել է Դելֆտ` դասական լեզուների լրացուցիչ կրթության համար, հետո դիմել է համալսարան ընդունելության համար։ Բնակվել է Ջ․ Ու, Լելիի տանը, որը Զոյդերզեի նախագծի պատասխանատուն էր։ Դելդտում եղած տարիներին հանդիպել է Հեյկե Կամերլինգ Օնեսի հետ, որ հետագայում դարձել է իր թեզի ղեկավարը։

## Պարգևներ
Իր ներդրումների համար Զեեմանը ստացել է հետևյալ մրցանակները՝
* Ֆիզիկայի Նոբելյան մրցանակ (1902)
* Մատտեչի մեդալ (1912)
* Ընտրվել է Լոնդոնի թագավորական ընկերության արտասահմանյան անդամ)
* ԱՄՆ գիտությունների ազգային ակադեմիայի կողմից ստացել է  Հենրի Ֆրեյպերի մեդալ (1921)
* Ռումֆորդի մեդալ (1922)
* Ֆրանկլինի մեդալ (1925)

Լուսնի վրա Զեեման խառնարանը կոչվել է իր պատվին։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ

* , available at Gallica. The "Address" of Gabriel Bertrand of December 20, 1943 at the French Academy: he gives biographical sketches of the lives of recently deceased members, including Pieter Zeeman, David Hilbert and Georges Giraud.
* Albert van Helden ''Pieter Zeeman 1865 – 1943'' In: K. van Berkel, A. van Helden and L. Palm ed., A History of Science in The Netherlands. Survey, Themes and Reference (Leiden: Brill, 1999) 606 - 608.
* biography  at the Nobel e-museum and Nobel Lecture.
* Museum Boerhaave Negen Nederlandse Nobelprijswinnaars 
* P.F.A. Klinkenberg, ''Zeeman, Pieter (1865-1943)'', in Biografisch Woordenboek van Nederland.
* Biography of ''Pieter Zeeman (1865 – 1943)'' at the National library of the Netherlands.
*  Anne J. Kox, ''Wetenschappelijke feiten en postmoderne fictie in de wetenschapsgeschiedenis'' , Inaugural lecture (1999).
* Pim de Bie, ''prof.dr. P. Zeeman Zonnemaire 25 mei 1865 - Amsterdam 9 oktober 1943''  Gravesite of Pieter Zeeman
* ''Pieter Zeeman'' , Bijzondere collecties Leiden.
* photo & short info 

Կատեգորիա:20-րդ դարի ֆիզիկոսներ
Կատեգորիա:Լեյդենի համալսարանի շրջանավարտներ
Կատեգորիա:Լոնդոնի թագավորական ընկերության անդամներ
Կատեգորիա:Լոնդոնի թագավորական միության արտասահմանյան անդամներ
Կատեգորիա:Հոլանդացի նոբելյան մրցանակակիրներ
Կատեգորիա:Հոլանդացի պրոֆեսորներ
Կատեգորիա:Հոլանդացի ֆիզիկոսներ
Կատեգորիա:Նիդերլանդների արվեստի և գիտությունների թագավորական ակադեմիայի անդամներ
Կատեգորիա:Պրուսիայի գիտությունների ակադեմիայի անդամներ
Կատեգորիա:Փորձարարական ֆիզիկոսներ
Կատեգորիա:Ֆիզիկոսներ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Ֆրանսիայի գիտությունների ակադեմիայի անդամներ
Կատեգորիա:ԱՄՆ-ի գիտությունների ազգային ակադեմիայի անդամներ
Կատեգորիա:Հոլանդացի գիտնականներ