Գևորգ Հայրյան

**Գևորգ Արմենակի Հայրյան** (), հայ բանաստեղծ, արձակագիր, գրականագետ, լրագրող, բանասիրական գիտությունների դոկտոր, պրոֆեսոր (1969), ԽՍՀՄ գրողների միության անդամ (1939)։

## Կենսագրություն
Գևորգ Հայրյանը ծնվել է Ծավ գյուղում։ Սովորել է տեղի դպրոցում։ 1922 թվականին տեղափոխվել է Ալեքսանդրապոլ, ավարտել միջնակարգ դպրոցն ու աշխատանքի անցել տեքստիլ գործարանում։ 1932 թվականին լրագրային աշխատողների կարճատև դասընթացներն ավարտելուց հետո աշխատել է Աշտարակի շրջանային թերթում որպես բաժնի վարիչ, պատասխանատու քարտուղար, ապա՝ խմբագիր։ Նրա բանաստեղծական առաջին փորձերը տպագրվել են «Մանածագործ» թերթում։ 1935-1938 թվականներին սովորել և  ավարտել է Մոսկվայի ժուռնալիստիկայի համամիութենական ինստիտուտը, աշխատանքի է անցել «Սովետական Հայաստան» օրաթերթի խմբագրությունում։ 1940-1941 թվականներին աշխատել է ՀԿԿ Կենտկոմում որպես մամուլի սեկտորի վարիչ։ 1941-1946 թվականներին ծառայել է խորհրդային բանակում։ 1949 թվականին ավարտել է Մոսկվայի կուսակցական բարձրագույն դպրոցը։ Մինչև 1954 թվականը եղել է «Պրավդա»-ի սեփական թղթակիցը Հայաստանում, 1954-1961 թվականներին՝ ՀԿԿ Կենտկոմի պրոպագանդայի և ագիտացիայի բաժնի վարիչը, 1961-1966 թվականներին՝ ՀԽՍՀ բարձրագույն և միջնակարգ մասնագիտական կրթության նախարարը։ 1965 թվականին պաշտպանել է թեկնածուական, 1968 թվականին՝ դոկտորական ատենախոսություն, պրոֆեսոր 1969 թվականից։ 1967-1979 թվականներին եղել է Հայաստանի կինեմատոգրաֆիայի պետական կոմիտեի նախագահը, 1979 թվականից՝ «Սովետական գրող» հրատարակչության տնօրենը։ 1949-1975 թվականներին (ընդմիջումներով) դասախոսել է ԵՊՀ-ում, որտեղ 1962-1971 թվականներին եղել է ժուռնալիստիկայի ամբիոնի վարիչը։

Հեղինակել է գեղարվեստական, գրականագիտական բազմաթիվ գրքեր։ Հրատարակել է բանաստեղծությունների ժողովածուներ, արձակ գործեր։

Հայրյանի սցենարով նկարահանվել են «Ասք մեծ ճշմարտության մասին» (1968), «Սիլվա Կապուտիկյան» (1978) և այլ վավերագրական, ինչպես նաև «Հեղկոմի նախագահը» (1977) գեղարվեստական ֆիլմերը։ 1954-1974 թվականներին եղել է ՀԿԿ Կենտկոմի անդամ, ՀԽՍՀ 49-րդ գումարումների Գերագույն խորհրդի պատգամավոր։

## Պարգևներ
Պարգևատրվել է Հոկտեմբերյան հեղափոխության շքանշանով և մի շարք մեդալներով։

## Երկերի մատենագիտություն
մինի|Գևորգ Հայրյանի հուշատախտակը Երևանում
* Վերելքի երգեր, Ե., Պետհրատ, 1932, 20 էջ, տպ. 2000։
* Լիություն (բանաստեղծությունների և պոեմների ժողովածու), Ե., Պետհրատ, 1938, 83 էջ, տպ. 3000։
* Իմ երգը, Ե., Հայպետհրատ, 1946, 71 էջ, տպ. 3000։
* Ամերիկյան հանդիպումներ (էջեր տուրիստի ծոցատետրից), Ե., Հայպետհրատ, 1959, 96 էջ, տպ. 3.000։
* Նոր հերոսի որոնման ճանապարհին, Ե., «Հայաստան», 1965, 328 էջ, տպ. 2000։
* Կյանք և գրականություն (գրական-քննադատական հոդվածներ), Ե., «Հայաստան», 1967, 268 էջ, տպ. 3000։
* Գրականության գլխավոր պրոբլեմը, Ե., «Հայաստան», 1969, 484 էջ, տպ. 3000։
* Գրականություն և կինո, Ե., «Հայաստան», 1974, 252 էջ, տպ. 3000։
* Սերո Խանզադյան, Ե., «Գիտելիք», «Հայաստան», 1975, 76 էջ, տպ. 1200։
* Մեր տան ճանապարհին, Ե., «Սովետական գրող», 1978, 436 էջ, տպ. 7000։
* Սերո Խանզադյան (մենագրություն), Ե., «Սովետական գրող», 1979, 260 էջ, տպ. 7000։
* Մեր տան ճանապարհին (վեպ), Ե., «Սովետական գրող», 1980, 316 էջ, տպ. 15000։
* Խոհեր և փշեր, Ե., «Սովետական գրող», 1980, 96 էջ, տպ. 5000։
* Ձիթենու ճյուղը (վեպ՝ նվիրված Խաչատուր Աբովյանին), Ե., «Սովետական գրող», 1981, 288 էջ, տպ. 20000։
* Կամուրջներ չհանդուրժող Արաքսը (պատմվածքներ և վիպակներ), Ե., «Սովետական գրող», 1983, 416 էջ, տպ. 15000։

## Մամուլ
### Հարցազրույցներ
* Երկու հարց կինոմատոգրաֆիայի պետական կոմիտեի նախագահ Գ․ Հայրյանին։ «Էկրան», 1968, թիվ 1։

## Թարգմանություններ
* Քսաներեք Նասրեդին, Ե., «Հայաստան», 1984, 496 էջ, տպ. 20.000։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Բանասիրական գիտությունների դոկտորներ
Կատեգորիա:Հայ արձակագիրներ
Կատեգորիա:Հայ բանաստեղծներ
Կատեգորիա:Հայ գրականագետներ
Կատեգորիա:Հայ գրողներ
Կատեգորիա:Հայ լրագրողներ
Կատեգորիա:Հայ պրոֆեսորներ
Կատեգորիա:Հայրենական պատերազմի 2-րդ աստիճանի շքանշանակիրներ
Կատեգորիա:Ռուսերենից հայերեն թարգմանիչներ