Աղքատությունը Լիբանանում

**Աղքատություն Լիբանանում,** վերաբերում է տարբեր իրավիճակների: Նախ, այն վերաբերում է անհատներին և տնային տնտեսություններին, որոնք ապրում են աղքատության շեմից ցածր, որը սահմանվում է դրամային չափումով: Այս մոտեցումը աղքատության ամենահիմնական և համընդհանուր չափումն է: Սակայն, Լիբանանում իրականացված հետազոտություններն ու հարցումները հանգեցրեցին ավելի բարդ հասկացության առաջացմանը՝ բազմաչափ աղքատություն: Բազմաչափ աղքատությունը հաշվի է առնում զրկանքի այնպիսի ասպեկտներ, որոնք կարող են չկապվել ֆինանսական սահմանափակումների հետ: Լիբանանի բնակիչները կարող են զրկված լինել առողջապահությունից, դեղորայքից, ծառայություններից կամ կրթությունից, նույնիսկ երբ նրանք նյութապես աղքատ չեն:

Լիբանանը համարվում էր միջին եկամուտ ունեցող երկիր մինչև 2019 թվականի բանկային և տնտեսական ճգնաժամը, բայց, նույնիսկ այդ ժամանակ, անհավասարությունները աշխարհում ամենաբարձրերից էին, և բնակչության 28%-ը ապրում էր աղքատության շեմից ցածր՝ համաձայն Կենտրոնական վիճակագրական վարչության և Համաշխարհային բանկի կողմից 2011 թվականին իրականացված ուսումնասիրության: 2021 թվականին, երբ երկիրը ծանր տնտեսական ճգնաժամ էր ապրում, Միավորված ազգերի կազմակերպությունը գնահատեց, որ բնակչության ավելի քան ութսուներկու տոկոսը ապրում էր բազմաչափ աղքատության մեջ:

## Պատմական նախադրյալներ
Ըստ Ֆավվազ Տրաբուլսիի, Լիբանանը միշտ էլ աղքատության հետ վարվել է որպես Լիբանանի հասարակության արտաքին և օտար տարր: Երբ հիմնադրվեց Մեծ Լիբանանը, նա պնդում է, որ աղքատները ներկայացվում էին որպես «միավորված տարածաշրջաններից եկողներ, որոնք միացել էին Լիբանանի լեռներին և ափին՝ Մեծ Լիբանը կազմավորելու համար»: Սա շատ ուժեղ ազդեցություն ունեցավ քաղաքականության մշակման վրա, քանի որ աղքատությունը դարձավ հասարակության մտահոգությունից դուրս մի թեմա և որոշ իմաստով դարձավ ապաքաղաքականացված:

Ըստ Լամա Քարամեի, Լիբանանում աղքատությունը և բարեկեցությունը այդպիսով դարձան ազնվականների և կրոնական հաստատությունների մենաշնորհը: Մինչև այսօր, Լիբանանում աղքատությունը հիմնականում դիտարկվում է բարեգործության և նվիրատվության տեսանկյունից և ոչ թե քաղաքացիների իրավունքների և պետության պարտավորությունների տեսանկյունից:

### Չեհաբի դարաշրջան (1958–1964)
Ֆուադ Շեհաբի նախագահության վեց տարիների ընթացքում Լիբանանը մշակեց առաջին ազգային ծրագիրը սոցիալական բարեկեցության ապահովման և աղքատության դեմ պայքարի համար: Նա առաջինն էր, ով որդեգրեց «հավասարակշռված զարգացման» կարգախոսը, նա նպատակ ուներ, որ Լիբանանի նույնիսկ ամենաանապահով շրջանները օգտվեն երկրի տնտեսական բումից: 1959 թվականին, 1958 թվականի պատերազմից հետո, Շեհաբը հիմնեց Սոցիալական բարեկեցության վարչություն՝ աղքատության հարցերով զբաղվելու համար: Բայց ըստ Քարամեի, Շեհաբը բախվեց արդեն գոյություն ունեցող, կրոնական քաղաքացիական հաստատությունների հետ խոչընդոտների, որոնք մրցակցում էին նույն ոլորտում: Արդյունքում Շեհաբը փոխզիջման գնաց: Սոցիալական բարեկեցության վարչությունը հիմնականում իրականացրեց իր քաղաքականությունը այս մասնավոր մարմինների միջոցով և ֆինանսավորեց նրանց գործունեությունը, փոխարենը զուտ հանրային քաղաքականություն իրականացնելու:

Սակայն այդ ժամանակաշրջանը ականատես եղավ լիբանանցի բնակիչների կենսապայմանների իրական բարելավմանը: 1959 թվականին Շեհաբը հանձնարարեց IRFED-ին (Զարգացման հետազոտությունների և վերապատրաստման ինստիտուտ) կազմակերպել համազգային ուսումնասիրություն: Այն նպատակ ուներ օգնել Պլանավորման նախարարությանը բացահայտել բնակչության սոցիալական և տնտեսական կարիքները: Ուսումնասիրությունն ավարտվեց 1963 թվականին, և Պլանավորման նախարարությունը երբեք չկառուցեց դրա վրա Լիբանանի զարգացման գլխավոր պլանը: Սակայն այն օգնեց Պլանավորման նախարարությանը ընդունել մի շարք ծրագրեր, որոնք իրականում պտուղներ տվեցին: 1974 թվականին Լիբանանը ճանապարհներ էր ասֆալտապատում դեպի բոլոր գյուղերը, խմելու ջուր էր հասցնում լիբանանցիների 94%-ին և էլեկտրականություն՝ ցանցից 99%-ին:

### Քաղաքացիական պատերազմ (1975–1990)
Ըստ Քարամեի, Լիբանանի քաղաքացիական պատերազմը խթանեց քաղաքացիական հատվածի նույն տրամաբանությունը՝ պետության հաշվին: Հակամարտության յուրաքանչյուր կողմ զարգացրեց իր սեփական բարեգործական կառուցվածքը՝ աջակցելու իր բնակչությանը՝ հետևելով հաճախորդատիրության վրա հիմնված մոտեցմանը:

1977 թվականին քաղաքական գործիչների շրջանում քննարկվում էր Պլանավորման նախարարության օգտագործումը, քանի որ այն մինչ այժմ չէր իրականացրել որևէ ծրագիր: Նույն թվականին Արաբական տնտեսական և սոցիալական զարգացման հիմնադրամը (AFESD) ցանկանում էր աջակցել Լիբանանին իր վերակառուցման ջանքերում: Բայց այն պահանջեց մեկ եզակի զրուցակից՝ տեղում գործելու համար: Հետևաբար, հրամանագիր-օրենքով (5/1977) Պլանավորման նախարարությունը փոխարինվեց Զարգացման և վերակառուցման խորհրդով (CDR), որը դարձավ միջազգային օգնության գումարների հիմնական միջոցը:

### Հետքաղաքացիական պատերազմ և վերակառուցում (1990-ականներ առ այսօր)
## Աղքատության չափում Լիբանանում
Լիբանանի պաշտոնական վիճակագրությունը չափազանց սակավ է, երկրով մեկ վերջին բնակչության մարդահամարն իրականացվել է 1932 թվականին: Արդյունքում աղքատության մասին պաշտոնական տվյալները սահմանափակ են: 

Վիճակագրության կենտրոնական վարչությունը (CAS), Համաշխարհային բանկի հետ միասին, այնուամենայնիվ աշխատել է աղքատության չափման վրա՝ օգտագործելով մի քանի փոխարինող ցուցանիշներ: 2004 թվականին և կրկին 2011-2012 թվականներին, CAS-ը և Համաշխարհային բանկը կատարել են տնային տնտեսությունների բյուջեի հետազոտություններ՝ գնահատելով լիբանանյան ընտանիքների զրկվածության մակարդակը: Այս հետազոտությունները փոխարինող ցուցանիշներ են, և դրանց արդյունքների հուսալիությունը հարցականի տակ է դրվել հենց այն թիմի կողմից, որն իրականացրել է դրանք:

### 2011-2012թթ. տնային տնտեսությունների բյուջեի հետազոտություն
2011-2012թթ. տնային տնտեսությունների բյուջեի հետազոտությունը գնահատեց, որ ընդհանուր բնակչության 27%-ը ապրում էր աղքատության շեմից ցածր, որը սահմանված էր տարեկան մեկ անձի համար £L4,729,000 (US$3,137՝ այդ ժամանակվա պաշտոնական փոխարժեքով):

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Լիբանանի տնտեսություն