Իլզե Լիեպա

**Իզլե Լիեպա** (, ), բալետի խորհրդային և ռուս պարուհի, թատրոնի և կինոյի դերասանուհի, Ռուսաստանի ժողովրդական արտիստ (2002)։ 2007 թվականից Կարելիայի ժողովրդական արտիստ է, 2003 թվականին արժանացել է ՌԴ պետական մրցանակի, նույն թվականին դարձել է նաև «Ոսկե դիմակ» թատերական մրցանակի դափնեկիր։

## Կենսագրություն
Իզլե Լիեպան ծնվել է 1963 թվականի նոյեմբերի 22-ին, ԽՍՀՄ ժողովրդական արտիստ Մարիս Լիեպայի և Մոսկվայի Ա. Պուշկինի անվան դրամատիկական թատրոնի դերասանուհի Մարգարիտա Ժիգունովայի ընտանիքում։ Եղբայրը Անդրիս Լիեպան է, միակողմանի քույրը` Մարիա Լիեպան։

1981 թվականին ավարտել է Մոսկվայի խորեոգրաֆիայի ակադեմիական ուսումնարանը, իսկ 1991 թվականին ավարտել է Ռուսաստանի թատերական արվեստի համալսարանի մանկավարժության բաժինը։

Մեծ թատրոնում իր արտիստական կարիերայի սկզբում Իլզե Լիեպան բնորոշ դերեր է կատարել «Կարմեն», «Կյանքը հանուն ցարի», «Իգոր իշխանը», «Խովանշչինա», «Տրավիատա» օպերաներում։

1990-ական թվականներին որպես դրամատիկական դերասանուհի իր դեբյուտն է նշել Սանկտ Պետերբուրգի անտրեպրիզում, այնուհետև 2000 թվականի ապրիլին մոսկովյան «Մոդեռն» թատրոնում կայացել է «Կայսրուհու երազը» ներկայացումը, որտեղ Իլզեն կատարել է Եկատերինա IIի դերը։

2011 թվականին եղել է «Եվրատեսիլ երիտասարդ պարողների համար 2011»-ի ժյուրիի կազմում։

2011 թվականից վարում է հեղինակային «Балет FM» հաղորդում «Орфей» ռադիոկայանով։

Ունի պիլատեսի սեփական ստուդիա, որտեղ անձամբ պարապունքներ է անցկացնում։ Պիլատեսի պարբերական պարապունքները բալետի մեթոդիկայի հետ համադրությամբ հիմք են դարձել «Լիեպայի մեթոդը» գրքի, որտեղ նա նկարագրում է վարժությունների համալիր բալետի պարուհիների համար` մշտապես ճիշտ կազմվածք պահպանելու համար։

2014 թվականի հունվարին թողարկվել է նրա «Թատերական հեքիաթներ» հեքիաթների գիրքը երեխաների համար, որոնք Իլզե Լիեպան գրել է հղի ժամանակ։

2018 թվականին եղել է Մոսկվայի քաղաքապետի թեկնածու Սերգեյ Սոբյանինի վստահված անձը։

### Անձնական կյանք
Առաջին ամուսինը ջութակահար Սերգեյ Ստադլերն է։

Երկրորդ ամուսինը եղել է բիզնեսմեն Վլադիսլավ Պաուլյուսը։ 2010 թվականի մարտի 15-ին Լիեպան այս ամուսնությունից դուստր է ունեցել` մայրանալով 46 տարեկան հասակում։ 2013 թվականին զույգը բաժանվել է։

## Ստեղծագործություն
### Մեծ թատրոնի խաղացանկ
* 1983` Հերա, առաջին կատարող  
* 1984` մազուրկա և կրակովյակ, բոլերո 
* 1985` իսպանական պար, մազուրկա, Մերսեդես 
* 1986` գնչուական պար, Բատիլդա («Ժիզել»), երեք գնչուհիներ («Անյուտա»), թագուհի («Քնած գեղեցկուհին»), Շտալբաումի կինը («Մարդուկ-Ջարդուկը») 
* 1987` պալատական պարուհիներ («Լեգենդներ սիրո մասին»), արքայադուստր («Կարապի լիճ»), տիկին Կապուլետ («Ռոմեո և Ջուլիետ»)  
* 1988` պարսկուհի («Պոլովեցյան պարեր»), պարսկուհի («Խովանշչինա»)  
* 1992` Զյուլմա («Կորսար») 
* 1994` պարահանդեսի թագուհի («Ֆանտազիաներ Կազանովայի թեմայով») 
* 1995` խորթ մայր-թագուհի («Սպիտակաձյունիկը»), մայր Կապուլետ («Ռոմեո և Ջուլիետ») 
* 2001` Կոմսուհի («Պիկովայա դամա»), առաջին կատարող 
* 2003` լեդի Կապուլետ («Ռոմեո և Ջուլիետ»), առաջին կատաարող 
* 2007` դաշնակահարուհի («Դասը»)

Վարում է ակտիվ համերգային և հյուրախաղային գործունեություն։ 2003 թվականին Իլզե Լիեպայի ստեղծագործական երեկոներն անց են կազվել Մեծ թատրոնի Նոր բեմում, որոնց մասնակցում էին թատրոնի բալետային թատերախմբի արտիստները։

Իլզե Լիեպան դարձել է առաջին ռուս պարուհին, որը Մայա Պլիսեցկայայից հետո կատարել է Կարմենի դերը Ժ. Բիզեի «Կարմեն սյուիտ» բալետում, ըստ Ռ. Շչեդրինի։ 11993 թվականին Ռուսաստանում առաջին անգամ կատարել է Զոբեիդայի դերը իր եղբոր` Անդրիս Լիեպայի կողմից վերականգնված «Շեհերազադե» բալետում, ըստ Ն. Ռիմսկի-Կորսակովի երաժշտության։

Պարուհու խաղացանկում հայտնի են ինչպես մինիատյուրները, այնպես էլ հատուկ նրա համար բեմադրված համարներ և դերեր։

### Դրամատիկական թատրոնի դերեր
* 1998` «Ձեր քույրը և գերուհին» (Լյուդմիլա Ռազումովսկայա, ռեժ.` Վլադիմիր Իվանով)` *Մարիա Ստյուարտ*
* 2000` «Կայսրուհու երազը» (Անդրեյ Մաքսիմովի պիեսը և բեմադրությունը) *[[Եկատերինա II]]*
* 2002` «Պատշաճության սահմաններ» (Անդրեյ Մաքսիմովի պիեսը և բեմադրությունը, Վ. Մայակովսկու անվան թատրոն), *Մարկիզա դե Լյուրսե*
* 2003` «Կարմրամորուսի ծննդյան օրը» (Անդրեյ Մաքսիմովի պիեսն ու բեմադրությունը, Վ. Մայակովսկու անվան թատրոն), *գործակալ Պոլ*
* 2004` «Թեյի ծիսակատարություն» (Ալեքսանդր Ստրոգանով, ռեժ.` Կարեն Ներսիսյան), *Կին* («Հին թատրոն» թատերական ընկերակցություն)
* 2005` «Ան-դեր-սեն» (Քսենիա Դրագունսկայա, ռեժ.` Օլգա Սուբբոտինա), *Յեննի Լինդտ և Սառցե թագուհի* (Թատերական միությունների կոնֆեդերացիա) 
* 2007` «Խելքից պատուհասը, Խելքի պատուհասը» (Ալեքսանդր Գրիբոյեդով, ռեժ.` Յուրի Լյուբիմով), *Նատալյա Գորիչ* (Տագանկայի թատրոն)

### Դերեր կինոյում
* 1984` Նրա սիրավեպի հերոսը` *դրվագային*
* 1984` Փայլող աշխարհ` *Ռունա*
* 1985` Բեմբիի մանկությունը` *Մայր կարապ*
* 1986` Բեմբիի երիտասարդությունը` *Դուստր կարապ*
* 1986` Միխայլո Լոմոնոսով` *Ելիզավետա Լոմոնոսովա*
* 1986` Լերմոնտով` *Սոլոմիրսկայա*
* 1987` Ծերուկը` *Կատյա*
* 1988` Այս... երեք հավատարիմ քարտերը...` *Կոմսուհին երիտասարդ տարիքում*
* 1993` Հրեղեն թռչունի վերադարձը` *Զոբեիդա*
* 1997` Ֆանտազիա Կազանովայի թեմայով` *Պարահանդեսի թագուհին*
* 1998` Ինքնակոչները` *Գիզելա Վեբեր*
* 2000` Կայսրությունը հարվածի տակ` *բալետի պարուհի Թամարա Կարսավինա*
* 2005` Սիրի՛ր ինձ` *Ռոզա*
* 2005` Վոկալային զուգահեռներ` *[[կամեո]]*
* 2007` Իմ հոգու միակ սերը` *Ելիզավետա Ալեքսեևնա*
* 2009` Առաջին սեր` *Գալինա*
* 2017` Անհատակ պարկը

### Մուլտֆիլմերի կրկնօրինակում
* 2016` Բալերինա` *Օդետտա*

## Ճանաչում և պարգևներ
* 1996` ՌԴ վաստակավոր արտիստ
* 1998` «Բյուրեղապակյա Տուրանդոտ» թատերական մրցանակ 
* 2000` «Ճայ» թատերական մրցանակ (Եկատերինա II-ի դերի համար, «Կայսրուհու երազը»)
* 2002` Ռուսաստանի Դաշնության ժողովրդական արտիստ
* 2003` «Ոսկե դիմակ» թատերական մչցանակ
* 2003` Ռուսաստանի Դաշնության պետական մրցանակ
* 2003` կանանց ձեռքբերումների հասարակական ճանաչման «Օլիմպիա» մրցանակ
* 2007` Կարելիայի Հանրապետության ժողովրդական արտիստ

## Մատենագրություն
* 
* 

## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն
* Чижова А. Э. Лиепа Илзе Марисовна / А. Э. Чижова // Русский балет: энциклопедия. — М., 1997. — С. 264—265.

## Արտաքին հղումներ
*Իլզե Լիեպայի բալետի դպրոց-ստուդիայի պաշտոնական կայք ;
*
* Հարցազրույց «Մոսկվա 24» ալիքին (Եվգենի Դոդոլևի հեղինակային հաղորդումը, «Правда-24», 2015)

Կատեգորիա:«Ճայ» մրցանակի դափնեկիրներ
Կատեգորիա:Խորհրդային բալետի արտիստներ
Կատեգորիա:Խորհրդային դերասանուհիներ
Կատեգորիա:Ռուս բալերինաներ
Կատեգորիա:Ռուս կին գրողներ
Կատեգորիա:Ռուս կինոդերասանուհիներ
Կատեգորիա:Ռուս մանկագիրներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի Դաշնության ժողովրդական արտիստներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի թատերական արվեստի ինստիտուտի շրջանավարտներ