Դուգլաս Մյուրեյ

**Դուգլաս Մյուրեյ** (, ), բրիտանացի նեոպահպանողական քաղաքական մեկնաբան, մշակութային քննադատ և լրագրող է։ Ներկայումս հանդիսանում է բրիտանական պահպանողական քաղաքական և մշակութային The Spectator ամսագրի փոխխմբագիրը, ինչպես նաև պարբերաբար համագործակցում է The Times, The Daily Telegraph, The Sun, Daily Mail, New York Post, National Review, The Free Press և UnHerd պարբերականների հետ։

Նրա գրքերի թվում են՝ «Նեոպահպանողականություն. ինչու է այն մեզ անհրաժեշտ» (2006), «Եվրոպայի տարօրինակ մահը. ներգաղթ, ինքնություն, իսլամ» (2017), «Ամբոխի խելահեղությունը. սեռ, ռասա և ինքնություն» (2019), «Պատերազմը Արևմուտքի դեմ» (2022) և «Ժողովրդավարությունների ու մահվան պաշտամունքների մասին. Իսրայել, Համաս և Արևմուտքի ապագան» (2025)։

2011 – 2018 թվականներին Մյուրեյը եղել է նեոպահպանողական ուղղվածությամբ Հենրի Ջեքսոնի հասարակության փոխտնօրեն։

Կրիտիկայի է ենթարկել Եվրոպա կատարվող արդի ներգաղթը և իսլամը։ Միջազգային ճանաչման է արժանացել 2023 թվականի հոկտեմբերի 7-ի հարձակումներից հետո Իսրայելին իր ցուցաբերած աջակցությամբ։

Ստացել է գովասանք պահպանողական շրջանակներից և քննադատություն՝ այլ կողմերից։ Ակադեմիական *Ethnic and Racial Studies* և *National Identities* ամսագրերում հրապարակված հոդվածները Մյուրեյի տեսակետները կապել են իսլամաֆոբիայի հետ։ Նա նկարագրվել է որպես աջակողմյան գաղափարների՝ ներառյալ «Եվրաբիա», «Մեծ փոխարինում» և «Մշակութային մարքսիզմ» դավադրության տեսությունների գաղափարախոս։

## Կենսագրություն
### Վաղ տարիներ և կրթություն
Մյուրեյը ծնվել է Լոնդոնի Համերսմիթ թաղամասում՝ անգլերեն լեզվի ուսուցչուհի մոր և շոտլանդախոս, Լյուիս կղզում ծնված ու պետական ծառայող եղած հոր ընտանիքում։ Ունի մեկ ավագ եղբայր։ The Herald պարբերականին տված հարցազրույցում Մյուրեյը նշել է, որ հայրը ի սկզբանե նախատեսել է ժամանակավորապես մնալ Լոնդոնում, սակայն մնացել է այնտեղ մոր հետ ծանոթանալուց հետո։ Նա նշել է նաև, որ ընտանիքում «հովանավորվում էին բովանդակային քննարկումները ճաշի սեղանի շուրջ», թեև «որևէ մեկը քաղաքականությամբ չէր զբաղվում»։

Մյուրեյը հաճախել է տեղական պետական տարրական և միջնակարգ դպրոցներ, ապա տեղափոխվել է հանրակրթական դպրոց, որը նախկինում եղել է միջնակարգ դպրոց։ 2011 թվականին հիշելով այդ շրջանը՝ գրել է. «Ծնողներիս խոստացել էին, թե միջնակարգ դպրոցի հին չափանիշներն ու ոգին պահպանվել են, սակայն իրականում դա այդպես չէր։ Երբ ես այնտեղ ընդունվեցի, դպրոցն արդեն այն էր, ինչ հիմա կկոչեին 'ներքին քաղաքի աղբանոցային դպրոց', մի մարտադաշտ, որից շատ ծնողներ փորձում էին փախցնել իրենց երեխաներին»։ Մեկ տարի անց նրա ծնողները դուրս են բերել նրան այդ դպրոցից։ Այնուհետև ստացել է կրթաթոշակ Սուրբ Բենեդիկտի դպրոցում (Իլինգ), ապա՝ Իթոնի քոլեջում։ Կարճ ժամանակ դասավանդել է Աբերդին քաղաքի մերձակայքում գտնվող դպրոցում, այնուհետև ավարտել է Օքսֆորդի Մագդալեն քոլեջը՝ ստանալով անգլերեն լեզվի բակալավրի աստիճան։

### Ստեղծագործական գործունեություն
Մյուրեյի առաջին գիրքը՝ «Բոսի. Լորդ Ալֆրեդ Դուգլասի կենսագրությունը», հրապարակվել է, երբ նա եղել է 19 տարեկան և սովորել Օքսֆորդի համալսարանի երկրորդ կուրսում։ Գրականագետ Քրիստոֆեր Հիտչենսը գիրքը որակել է որպես «վարպետորեն գրված»։ «Բոսի» գիրքը 2000 թվականին արժանացել է *Lambda Award* մրցանակի՝ «գեյ-կենսագրություն» անվանակարգում։ Օքսֆորդը ավարտելուց հետո Մյուրեյը գրել է «Մթնշաղ» վերնագրով պիեսը, որը նվիրված է եղել շվեդ դիվանագետ Ռաուլ Վալենբերգին։

2006 թվականին Մյուրեյը հրապարակել է գիրք՝ նվիրված նեոպահպանողականության պաշտպանությանը՝ «Նեոպահպանողականությունը. ինչու է այն մեզ պետք» վերնագրով, և հանդես եկել ԱՄՆ-ում գիրքը խթանելու շրջանակներում։ Աշխատանքը հետագայում արձագանք է ստացել արաբական *Asharq Al-Awsat* թերթում՝ իրանական գրող Ամիր Թահերիի կողմից. «Անկախ նրանից՝ համաձայն ենք նրա հետ, թե ոչ, Մյուրեյը արժեքավոր ներդրում է կատարել գլոբալ գաղափարական պայքարի մեջ»։ 2007 թվականին նա մասնակցել է Միջազգային և ռազմավարական ուսումնասիրությունների կենտրոնի զեկույցի մշակմանը՝ «Դեպի մեծ ռազմավարություն անկայուն աշխարհի համար. տրանսատլանտյան գործընկերության վերակենդանացում» վերնագրով։ Զեկույցի հեղինակների թվում են եղել Կլաուս Նաումանը, Ջոն Շալիքաշվիլին, լորդ Ինջը, Ժակ Լանքսադը և Հենկ վան դեն Բրեմենը։ Մյուրեյի «Արյունալի կիրակի. Սավիլի հետաքննության ճշմարտություններն ու ստերը» գիրքը (համատեղ) արժանացել է 2011–12 թվականների Քրիստոֆեր Էվարտ-Բիգսի հիշատակի մրցանակին և ընդգրկվել է 2012 թվականի Օրուելի մրցանակի երկար ցանկում։ 2013 թվականի հունիսին նա ինքնահրատարակել է «Իսլամոֆիլիա. չափազանց մայրաքաղաքային հիվանդություն» էլեկտրոնային գիրքը։

2017 թվականին Bloomsbury հրատարակչությունը հրատարակել է Մյուրեյի «Եվրոպայի տարօրինակ մահը. ներգաղթ, ինքնություն, իսլամ» գիրքը։ Այն մոտ 20 շաբաթ մնացել է *The Sunday Times*-ի բեսթսելլերների ցանկում և առաջին հորիզոնականն է զբաղեցրել գիտահանրամատչելի գրականության ոլորտում։ Գիրքը թարգմանվել է ավելի քան 20 լեզվով։ Մյուրեյը այդ գրքում պնդել է, որ Եվրոպան կատարում է «ինքնասպանություն»՝ թույլ տալով ոչ եվրոպական ներգաղթ և կորցնելով իր «հավատը սեփական արժեքների հանդեպ»։ Գիրքն առաջացրել է հակասական արձագանքներ։ *[[The Daily Telegraph]]*-ի Ջուլիետ Սամուելը գովեստով է խոսել Մյուրեյի մասին՝ նշելով. «Նրա հիմնական թեզը, որ մեղքի զգացումով և ուժասպառ Եվրոպան թեթևամտորեն է վերաբերվում իր թանկարժեք արժեքներին նմանածավալ ներգաղթի պայմաններում, դժվար է հերքել»։ *Israel Journal of Foreign Affairs*-ում տպագրված ակադեմիական ակնարկը գիրքը որակել է որպես «պայթյունավտանգ» և «ճաշակով ու փաստերով հագեցած մերկացում՝ Եվրոպայի ինքնակործան կեղծավորության վերաբերյալ»։ The Sunday Times-ի Ռոդ Լիդլը գիրքը բնութագրել է որպես «փայլուն, կարևոր և խորը ընկճող»։

Այլ արձագանքները գրքի վերաբերյալ եղել են ծայրահեղ բացասական։ *[[The Guardian]]* պարբերականում քաղաքական լրագրող Գաբի Հինսլիֆը «Եվրոպայի տարօրինակ մահը» գիրքը բնութագրել է որպես «զտված քսենոֆոբիա»՝ նշելով, որ այն «գլուխ առ գլուխ պտտվում է միևնույն կրկնվող թեմաների շուրջ՝ ներգաղթյալները բռնաբարում են, սպանում և ահաբեկում», և հավելել է, որ Մյուրեյը շատ քիչ է սահմանում այն եվրոպական մշակույթը, որը, իր խոսքով, գտնվում է սպառնալիքի տակ։ Գրող Պանկաջ Միշրան *[[Նյու Յորք Թայմս|The New York Times]]*-ում գիրքը կոչել է «ծայրահեղ աջակողմյան կլիշեների հարմար հանույթ»։ Միշրան Մյուրեյին մեղադրել է «Պեգիդա»-ն պաշտպանելու, «Անգլիական պաշտպանական լիգան» ողջամիտ նկարագրելու և Հունգարիայի քաղաքական գործիչ Վիկտոր Օրբանին Ջորջ Սորոսից ավելի արժանի համարելու՝ որպես «եվրոպական արժեքների պահապան»։ *The Intercept* պարբերականում Մուրտազա Հուսեյնը քննադատել է գրքի «անհանգիստ պարանոյալ տոնը» և «Եվրոպայի ապոկալիպսային պատկերը», վիճարկելով այն կապը, որ Մյուրեյը հաստատում է ոչ եվրոպական ներգաղթի և հանցագործությունների աճի միջև։ *Middle East Eye*-ում Քաթարի Ջորջթաունի համալսարանի պրոֆեսոր Յան Ալմոնդը գիրքը բնութագրել է որպես «շեշտված միակողմանի վիճակագրությունների, հարցազրույցների և օրինակների շարան, որը նպաստում է գրքի՝ որպես հռետորական հայտարարության ձևավորմանը այն մասին, որ Եվրոպան դատապարտված է ինքնակործանման»։

Մյուրեյը գրել է սոցիալական արդարության և ինքնության քաղաքականության մասին իր 2019 թվականի «Զանգվածի խելահեղությունը․ Սեռ, ռասա և ինքնություն» գրքում, որը դարձել է Sunday Times-ի բեսթսելլեր։ Գրքի աուդիոտարբերակի համար նրա կատարումը առաջադրվել է British Book Awards մրցանակի՝ որպես տարվա աուդիոգիրք։ Գրքում Մյուրեյը նկարագրում է մշակութային տեղաշարժ՝ հեռանալով ավանդական կրոնական և քաղաքական գաղափարախոսություններից՝ այն ուղղությամբ, որտեղ տարբեր ինքնություններ կարող են հանդես գալ որպես սոցիալական կարգավիճակի ցուցիչներ։ Նա գիրքը բաժանում է գլուխների՝ նվիրված ինքնության չորս խմբերի՝ «Գեյեր», «Կանայք», «Ռասա» և «Տրանս»։ Մյուրեյը քննադատում է ֆրանսիացի փիլիսոփա Միշել Ֆուկոյի աշխատանքը՝ այն մեկնաբանելով որպես հասարակության՝ իշխանական հարաբերությունների համակարգի վերածում։ Գիրքն առաջացրել է հակասական արձագանքներ։ Պատմաբան Թիմ Սթենլին The Daily Telegraph-ում գովեստով է անդրադարձել գրքին՝ կոչելով Մյուրեյին «սոցիալական արդարության մարտիկների դարաշրջանի փայլուն ու խորաթափանց ուղեկից»։ Evening Standard-ում Քեյթի Լոուն գրել է, որ Մյուրեյը «մեկ այլ անհրաժեշտ և սադրիչ թեմա ուսումնասիրել է խիզախությամբ և հումորով»։ Ի հակադրություն՝ Ուիլյամ Դևիսը ''The Guardian-''ում տվել է խիստ բացասական գնահատական՝ գրքին բնութագրելով որպես «աջակողմյան սադրիչի տարօրինակ ֆանտազիաներ, որոնք կույր են ճնշումների նկատմամբ»։

Մյուրեյի «Պատերազմը Արևմուտքի դեմ․ ինչպես հաղթել խելահեղության դարում» գիրքը հրատարակվել է 2022 թվականին և իր առաջին շաբաթում վաճառվել է 11 673 օրինակով՝ դեբյուտ անելով որպես բեսթսելլեր՝ The Bookseller-ի գիտահանրամատչելի գրականության ցուցակում Մեծ Բրիտանիայում։ Այն ընդգրկվել է նաև ԱՄՆ-ի *[[Նյու Յորք Թայմս|New York Times]]*-ի բեսթսելլերների ցուցակում։ Գիրքը Ջերարդ Բեյքերը բնութագրել է որպես ուսումնասիրություն՝ ուղղված արևմտյան քաղաքակրթության՝ ներքին աղբյուրներից կործանման փորձերին։ Ռոբերտ Քոլվիլը *Sunday Times*-ում այն անվանել է «համոզիչ և հաճախ սարսափեցնող վերլուծություն այն մասին, որ վանդալները արդեն դռների մոտ են», նշելով, որ Մյուրեյը գրքում պնդում է, թե «մշակութային պատերազմը… անընդհատ ուղղված է արևմտյան ավանդույթի բոլոր արմատների դեմ և արևմտյան ավանդույթի ստեղծած ամեն բարի բանի դեմ»։

## Գործունեություն
Մյուրեյը 2007 թվականին հիմնադրել է Սոցիալական համախմբման կենտրոնը, որը հետագայում միավորվել է Հենրի Ջեքսոնի Ընկերության հետ, որտեղ նա զբաղեցրել է փոխտնօրենի պաշտոնը 2011-ից մինչև 2018 թվականը։ Մյուրեյի գործունեության ընթացքում Հենրի Ջեքսոնի Ընկերությունը մեղադրվել է հակամահմեդական և հակաիմիգրանտական օրակարգի առաջխաղացման մեջ։ Ընկերությունը հրաժարվել է ներկայացնել իր հովանավորների տվյալները Համայնքների պալատի ստանդարտների վերահսկող մարմնին։

### Մեդիա-գործունեություն
մինի|2019 թվականին Մյուրեյը հարցազրույց է տալիս Մարկ Սթեյնի հաղորդման ժամանակ
Մյուրեյը հանդիսանում է *The Spectator* ամսագրի փոխխմբագիր։ Նա հաճախ ճանապարհորդում է իր ռեպորտաժների նպատակով՝ նշելով, որ ունի անձնական կանոն․ «միշտ ընդունել հրավեր՝ ելույթ ունենալու կամ մեկնելու այն վայր, որտեղ երբեք չեմ եղել»։

2016 թվականին Մյուրեյը *The Spectator*-ի միջոցով կազմակերպել է մրցույթ, որի շրջանակում մասնակիցներին առաջարկվել էր ուղարկել վիրավորական բանաստեղծություններ Թուրքիայի նախագահ Ռեջեփ Թայիփ Էրդողանի հասցեին։ Հիմնական մրցանակը՝ 1000 ֆունտ ստերլինգ, տրամադրվել էր ամսագրի ընթերցողի կողմից։ Մրցույթը պատասխան էր Բյոմերմանի գործին, որի ընթացքում գերմանացի երգիծաբան Յան Բյոմերմանը քրեական հետապնդման էր ենթարկվել Գերմանիայի քրեական օրենսգրքով՝ նմանատիպ բանաստեղծության համար։ Մյուրեյը մրցույթի հաղթող էր հայտարարել Պահպանողական կուսակցության խորհրդարանի պատգամավոր Բորիս Ջոնսոնին (նախկինում՝ ամսագրի խմբագիր, Լոնդոնի նախկին քաղաքապետ, հետագայում՝ Միացյալ Թագավորության վարչապետ)։

### Ռոջեր Սկրուտոնի ժապավեններ
2019 թվականի ապրիլին *New Statesman*-ի լրագրող Ջորջ Իթոնը հրապարակեց հոդված, որը հիմնված էր Ռոջեր Սքրութոնի հետ վերցված հարցազրույցի վրա։ Հոդվածում Սքրութոնին վերագրվում էին մի շարք վիճահարույց և ռասիստական արտահայտություններ։ Դրա արդյունքում Սքրութոնը հասարակական պարսավանքի արժանացավ մի շարք պատգամավորների կողմից և հեռացվեց Մեծ Բրիտանիայի կառավարության՝ բնակարանային հարցերով խորհրդականի պաշտոնից։

Մյուրեյը քննադատեց Իթոնին և *New Statesman*-ին՝ «լրագրողական անբարեխղճության» համար և պահանջեց Իթոնից ու ամսագրի խմբագիր Ջեյսոն Քոուլից հրապարակել հարցազրույցի բնօրինակ ձայնագրությունը։ Երբ *New Statesman*-ը նախնական փուլում հրաժարվեց դա անել, Մյուրեյը ձայնագրությունը ստացավ անհայտ աղբյուրներից։ Դրանից ծնվեց նրա հոդվածը *The Spectator*-ում՝ «Սքրութոնի ժապավենները․ ժամանակակից պատվերով արշավի անատոմիան» վերնագրով, որում ցույց էր տրվում, որ Սքրութոնի արտահայտությունները կտրված էին համատեքստից և խեղաթյուրված Իթոնի կողմից։

Հետագայում *New Statesman*-ը հրապարակեց ներողություն Սքրութոնի հասցեին՝ Իթոնի կողմից նրա խոսքերի խեղաթյուրման համար, իսկ բնակարանային հարցերով նախարար Ջեյմս Բրոքենշիրը ներողություն խնդրեց Սքրութոնից նրա պաշտոնանկության համար։ Մահվանից առաջ՝ 2020 թվականի հունվարին, Սքրութոնը *The Spectator*-ում հրապարակված հոդվածում Մյուրեյին անվանեց «խիզախ» և շնորհակալություն հայտնեց նրան իր հեղինակությունը «մեծահոգաբար պաշտպանելու» համար։

Մյուրեյը Սքրութոնին համարում է իր խրատտու։

## Պարգևներ և մրցանակներ
* Մանհեթենի ինստիտուտ՝ 2024 թվականին Ալեքսանդր Համիլթոնի մրցանակ
* Հատուկ ճանաչում Իսրայելի նախագահ Իսահակ Հերցոգի կողմից 2024 թվականին

## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
 

Կատեգորիա:Ապրող անձինք
Կատեգորիա:Բրիտանացի գրողներ
Կատեգորիա:ԼԳԲՏ
Կատեգորիա:Անգլիացի հրապարակախոսներ
Կատեգորիա:Օքսֆորդի համալսարանի շրջանավարտներ