Իտալիայի երաժշտություն

[մինի|Իտալացի կոմպոզիտորներ [Ջոակինո Ռոսսինի|Ռոսսինին, Բելլինին, Ռիչին, Մերկադանտեն և Դոնիցետին]]
**[[Իտալիա]]յում [[երաժշտություն]]ն** ավանդաբար եղել է իտալական ազգային մշակույթների և էթնիկ ինքնության մշակութային նշաններից մեկը և կարևոր դիրք է զբաղեցնում հասարակության և քաղաքականության մեջ: Իտալական երաժշտական նորարարությունները՝ երաժշտական մասշտաբի, ներդաշնակության, նոտացիայի և թատրոնի ոլորտում, նպաստել են օպերայի և ժամանակակից եվրոպական դասական երաժշտության մեծ մասի զարգացմանը, ինչպիսիք են սիմֆոնիան և կոնցերտը, որոնք ընդգրկում են օպերային և գործիքային դասական երաժշտության լայն տեսականի, ինչպես նաև ժողովրդական երաժշտություն, որը փոխառված է ինչպես տեղական, այնպես էլ ներմուծված աղբյուրներից: Դասական երաժշտության հետ կապված գործիքները, այդ թվում դաշնամուրն ու ջութակը, ստեղծվել են Իտալիայում։ Իտալիայի ամենահայտնի կոմպոզիտորներից են Վերածննդի Պալեստրինան, Մոնտեվերդին և Ջեզուալդոն, Բարոկկո Սկարլատին և Վիվալդին, դասական Պագանինին և Ռոսսինին, ինչպես նաև ռոմանտիկ Վերդին և Պուչինին: Դասական երաժշտությունը մեծ ազդեցություն ունի Իտալիայում, ինչի մասին վկայում են Լա Սկալայի նման օպերային թատրոնների և այնպիսի կատարողների համբավը, ինչպիսիք են դաշնակահար Մաուրիցիո Պոլինին և տենոր Լուչանո Պավարոտին: Իտալիան հայտնի է որպես օպերայի ծննդավայր։  Ենթադրվում է, որ իտալական օպերան հիմնադրվել է 17-րդ դարում։

Իտալական ժողովրդական երաժշտությունը երկրի երաժշտական ժառանգության կարևոր մասն է և ներառում է տարածաշրջանային ոճերի, գործիքների և պարերի լայն տեսականի: Գործիքային և վոկալ դասական երաժշտությունը իտալական ինքնության խորհրդանշական մասն է՝ ընդգրկելով փորձարարական արվեստը և սիմֆոնիկ երաժշտության և օպերայի միջազգային համադրությունները: Օպերան իտալական երաժշտական ​​մշակույթի անբաժանելի մասն է և դարձել է հանրաճանաչ երաժշտության հիմնական ուղղությունը:։ Նեապոլիտանական «Canzone Napoletana» երգը և կանտաուտորիի հեղինակային ավանդույթները նույնպես հանրաճանաչ ներքին ոճեր են, որոնք կազմում են իտալական երաժշտական արդյունաբերության կարևոր մասը:

1920-ականների սկզբին ներդրված ջազը ամուր հիմքեր ձեռք բերեց Իտալիայում և մնաց հանրաճանաչ՝ չնայած ֆաշիստների այլատյաց քաղաքականությանը: Իտալիան ներկայացված էր 1970-ականների պրոգրեսիվ ռոք և փոփ շարժումներում, այնպիսի խմբերով, ինչպիսիք են «PFM», «Banco del Mutuo Soccorso», «Le Orme»,«Goblin» և «Pooh»։  Նույն ժամանակահատվածում իտալական կինեմատոգրաֆիայում տեղի ունեցավ բազմազանություն, կինոնկարները և «Cinecitta»- ն ներառում էին այնպիսի կոմպոզիտորների բարդ պարտիտուրներ, ինչպիսիք են Էնիո Մորիկոնեն: 1980-ականներին իտալական հիփ հոփից հայտնված առաջին աստղը երգիչ Ջովանոտին էր: Իտալական մետալ խմբերը ներառում են «Rhapsody of Fire», «Lacuna Coil», «Elvenking», «Forgotten Tomb» և   «Fleshgod Apocalypse»:

Իտալիան իր ներդրումն ունեցավ դիսկոյի և էլեկտրոնային երաժշտության զարգացման գործում՝ շնորհիվ իտալական դիսկոյի, որը հայտնի է իր ֆուտուրիստական ձայնով և սինթեզատորների և թմբուկային մեքենաների նշանավոր օգտագործմամբ, ամենավաղ էլեկտրոնային պարային ժանրերից մեկը: Այնպիսի պրոդյուսերներ, ինչպիսիք են Ջորջիո Մորոդերը, ով երեք Օսկարի և չորս Ոսկե գլոբուսի դափնեկիր է, ազդեցություն են ունեցել էլեկտրոնային պարային երաժշտության զարգացման վրա: Իտալական փոփ երաժշտությունն ամեն տարի ներկայացվում է Սան Ռեմոյի երաժշտական փառատոնում, որը ոգեշնչման աղբյուր է հանդիսացել Եվրատեսիլ երգի մրցույթի համար։ Ջիլոլա Չինկվետին, Տոտո Կուտունյոն և Մոնեսկինը հաղթել են «Եվրատեսիլ»-ում 1964 և 1990 թվականներին, և համապատասխանաբար 2021 թվականին: Միջազգային ճանաչում են ստացել այնպիսի երգիչներ, ինչպիսիք են Դոմենիկո Մոդունիոն, Մինան, Անդրեա Բոչելին, Ռաֆաելլա Կարրան, Իլ Վոլոն, Ալ Բանոն, Տոտո Կուտունիոն, Նեկը, Ումբերտո Տոցցին, Ջորջիան, Գրեմմիի դափնեկիր Լաուրա Պաուզինին, Էրոս Ռամազոտին, Տիցիանո Ֆերոն, Մոնեսկինը, Մահմուդը, Գալին:

## Բնութագրեր
Իտալական երաժշտությունը մեծ հարգանք է վայելում պատմության մեջ, և իտալական երաժշտության շատ գործեր համարվում են բարձր արվեստ: Ի տարբերություն իտալական մշակույթի այլ տարրերի, երաժշտությունը սովորաբար էկլեկտիկ է, բայց տարբերվում է այլ ժողովուրդների երաժշտությունից: Երաժշտության մեջ երկրի պատմական ներդրումը նույնպես ազգային հպարտության կարևոր մասն է: Իտալիայի համեմատաբար վերջերս պատմությունը ներառում է օպերային ավանդույթի զարգացում, որը տարածվել է ամբողջ աշխարհում; նախքան իտալական ինքնության կամ իտալական միասնական պետության ձևավորումը, իտալական թերակղզին նպաստեց երաժշտության կարևոր նորամուծություններին, ներառյալ նոտագրության և Գրիգորյան խորալի զարգացումը:

### Սոցիալական ինքնություն
Իտալիան առանձնանում է ազգային ինքնության ուժեղ զգացումով՝ շնորհիվ իր ինքնատիպ մշակույթի՝ գեղեցկությունն ու հուզականությունը գնահատելու ունակության, ինչը վառ դրսևորվում է երաժշտության մեջ։ Իտալիայում մշակութային, քաղաքական և սոցիալական խնդիրները հաճախ արտացոլվում են նաև երաժշտության մեջ: Երաժշտությանը նվիրվածությունը իտալացիների սոցիալական ինքնության անբաժանելի մասն է, բայց ոչ մի ոճ չի համարվում բնորոշ «ազգային ոճ»: Ժողովրդական երաժշտության մեծ մասը տեղայնացված է և եզակի փոքր տարածաշրջանի կամ քաղաքի համար: Սակայն Իտալիայի դասական ժառանգությունը, հատկապես օպերան, երկրի ինքնության կարևոր տարր է։ Ավանդական օպերային ստեղծագործությունները շարունակում են մնալ երաժշտության հանրաճանաչ մաս և ազգային ինքնության անբաժանելի բաղադրիչ: Իտալիայի երաժշտական արտադրանքը դեռ բնութագրվում է «մեծ բազմազանությամբ և Սստեղծագործական անկախությամբ ինքնարտահայտման ձևերի հարուստ բազմազանությամբ»:

Արդյունաբերականացման աճով, որն արագացավ 20-րդ և 21-րդ դարերում, իտալական հասարակությունը գյուղատնտեսական բազայից աստիճանաբար վերածվեց քաղաքային և արդյունաբերական կենտրոնի: Այս փոփոխությունը թուլացրեց ավանդական մշակույթը հասարակության շատ շերտերում. նմանատիպ գործընթաց տեղի ունեցավ եվրոպական այլ երկրներում, բայց, ի տարբերություն նրանց, Իտալիայում ավանդական երաժշտությունը պահպանելու մեծ նախաձեռնություններ չկային: Հյուսիսային Աֆրիկայից, Ասիայից և եվրոպական այլ երկրներից ներգաղթը հանգեցրեց իտալական երաժշտության հետագա բազմազանության: Ավանդական երաժշտությունը սկսեց գոյություն ունենալ միայն փոքր բնակավայրերում, հատկապես տեղական երաժշտականինքնատիպության պահպանման նպատակային արշավների շրջանակներում:
### Քաղաքականություն
Իտալիայում երաժշտությունն ու քաղաքականությունը կապված են եղել դարեր շարունակ: Ճիշտ այնպես, ինչպես իտալական Վերածննդի արվեստի շատ գործեր ստեղծվել են թագավորական ընտանիքի և կաթոլիկ եկեղեցու պատվերով, այդպիսի պատվերների հիման վրա ստեղծվել են շատ երաժշտություններ՝ պալատական երաժշտություն, երաժշտություն թագադրումների, թագավորական ժառանգի ծննդյան, թագավորական քայլերթերի և այլ միջոցառումների համար։

Կոմպոզիտորները, ովքեր մոլորվել էին, որոշակի ռիսկի էին ենթարկվում։ Առավել հայտնի նման դեպքերից էր նեապոլիտան կոմպոզիտոր Դոմենիկո Չիմարոզան, ով ստեղծեց Հանրապետական օրհներգը 1799 թվականի կարճատև նեապոլիտանական հանրապետության համար։ Երբ հանրապետությունն ընկավ, այլ հեղափոխականների հետ միասին նրան դատեցին դավաճանության համար։ Վերականգնված միապետությունը մահապատժի չենթարկեց Չիմարոզային, բայց նրան աքսորեցին։մինի|Սան Կառլո թատրոն, Նեապոլ. Այն աշխարհի ամենահին օպերայի շարունակաբար ակտիվ վայրն է
մինի|Միլանի Լա Սկալան աշխարհի ամենահայտնի օպերային թատրոնն էԵրաժշտությունը նույնպես դեր է խաղացել թերակղզու միավորման գործում։ Այս ժամանակահատվածում որոշ առաջնորդներ փորձեցին օգտագործել երաժշտությունը միավորող մշակութային ինքնություն ձևավորելու համար: Օրինակներից մեկն է Ջուզեպպե Վերդիի «Նաբուկկո» օպերայի «Վա, պենսիերո» երգչախումբը: Օպերան պատմում է Հին Բաբելոնի թագավորության մասին, սակայն երգչախումբը պարունակում է «O mia Patria» արտահայտությունը, որը ենթադրաբար պատմում է Իսրայելի Համադաշնության պայքարի մասին, բայց նաև նուրբ քողարկված ակնարկ է դեռևս միավորված Իտալիայի ճակատագրի մասին: Ամբողջ երգչախումբը դարձավ «Risorgimento»-ի ոչ պաշտոնական օրհներգը՝ 19-րդ դարում Իտալիան միավորելու մղումը: Նույնիսկ Վերդիի անունը հոմանիշ էր իտալական միասնության համար, քանի որ «Վերդի»-ն կարելի էր կարդալ որպես «Վիտտորիո Էմանուել Ռե դ'Իտալիա» հապավում, Իտալիայի թագավոր Վիկտոր Էմանուել, Սավոյայի միապետի, ով ի վերջո դարձավ Վիկտոր Էմանուել II-ը, Միացյալ Իտալիայի առաջին թագավորը: Այսպիսով, «Կեցցե Վերդի»-ն հայրենասերների համախմբման կարգախոս էր և հաճախ հայտնվում էր Միլանի գրաֆիտիներում և այն ժամանակ Ավստրո-Հունգարիայի տարածքի այլ քաղաքներում: Վերդին գրաքննության հետ կապված խնդիրներ ուներ մինչև Իտալիայի միավորումը։ Նրա «Un ballo in maschera» օպերան ի սկզբանե կոչվում էր Գուստավո III և ներկայացվեց Սան Կառլո օպերային Նեապոլում՝ երկու Սիցիլիաների թագավորության մայրաքաղաքում, 1850-ականների վերջին։ Նեապոլիտանական գրաքննիչները դեմ էին 1790-ականներին Շվեդիայի թագավոր Գուստավ III-ի սպանության իրատեսական դավադրությանը։ Նույնիսկ այն բանից հետո, երբ սյուժեն փոխվեց, նեապոլիտանական գրաքննիչը դեռ մերժում էր այն:

Ավելի ուշ՝ 1920-30-ականների ֆաշիստական ​​դարաշրջանում, տեղի ունեցավ պետական ​​գրաքննություն և միջամտություն երաժշտությանը, թեև ոչ համակարգված հիմունքներով: Ակնառու օրինակներից են 1932 թվականի հակամոդեռնիստական ​​տխրահռչակ մանիֆեստը և Մուսոլինիի կողմից Գ.Ֆ. Մալիպիերոյի «La favola del figlio cambiato» օպերան 1934 թվականին մեկ ներկայացումից հետո: Երաժշտական լրատվամիջոցները հաճախ քննադատում էին երաժշտությունը, որն ընկալվում էր կամ որպես քաղաքականապես արմատական, կամ որպես ոչ բավարար իտալական: Ընդհանուր տպագիր մամուլը, ինչպիսին է «Enciclopedia Moderna Italiana»-ն, հակված էր ավանդաբար սիրված կոմպոզիտորներին, ինչպիսիք են Ջակոմո Պուչինիին և Պիետրո Մասկանինին վերաբերվել նույն հակիրճությամբ, ինչպես այն կոմպոզիտորներին և երաժիշտներին, որոնք այդքան էլ սիրված չէին. այսինքն՝ դարաշրջանի հանրագիտարանների գրառումները պարզապես կարիերայի կարևոր իրադարձությունների ցուցակներ էին, ինչպիսիք են ստեղծագործությունները և զբաղեցրած դասախոսական պաշտոնները: Նույնիսկ դիրիժոր Արտուրո Տոսկանինին՝ ֆաշիզմի բացահայտ հակառակորդը, արժանանում է նույն չեզոք և հեռահար վերաբերմունքին՝ ընդհանրապես չհիշատակելով իր «հակառեժիմային» դիրքորոշման մասին: Երաժշտության քաղաքականության հետ բախման ամենահայտնի դրվագը, հավանաբար, վերաբերում է Տոսկանինիին: 1929 թվականին նա հեռացվել էր Միլանի «Լա Սկալայի» երաժշտական ​​տնօրինությունից, քանի որ նա հրաժարվել էր յուրաքանչյուր ներկայացում սկսել ֆաշիստական ​​«Ջովինեցա» երգով։ Ռեժիմին ուղղված այս վիրավորանքի համար նա հարձակման և ծեծի ենթարկվեց Բոլոնի օպերայի դիմացի փողոցում՝ 1931 թվականին ներկայացումից հետո: Ֆաշիստական ​​ժամանակաշրջանում քաղաքական ճնշումը խանգարեց դասական երաժշտության զարգացմանը, թեև գրաքննությունն այնքան համակարգված չէր, որքան նացիստական ​​Գերմանիայում։ 1938-ին ընդունվեց մի շարք «ռասայական օրենքներ»՝ այդպիսով մերժելով հրեա կոմպոզիտորներին և երաժիշտներին անդամակցությունը մասնագիտական ​​և գեղարվեստական ​​ասոցիացիաներին: Թեև այս ընթացքում Իտալիայից իտալացի հրեաների զանգվածային փախուստ չի եղել (համեմատած Գերմանիայի իրավիճակի հետ), գաղթածներից էր կոմպոզիտոր Մարիո Կաստելնուովո-Տեդեսկոն՝ իտալացի հրեա։ Վարչակարգի որոշ ոչ հրեա թշնամիներ նույնպես արտագաղթեցին, օրինակ՝ Տոսկանինին:

Բոլորովին վերջերս, 20-րդ դարի վերջին հատվածում, հատկապես 1970-ականներին և դրանից հետո, երաժշտությունն էլ ավելի ընդգրկվեց իտալական քաղաքականության մեջ: Արմատների վերածնունդը խթանեց հետաքրքրությունը ժողովրդական ավանդույթների նկատմամբ՝ գրողների, կոլեկցիոներների և ավանդական կատարողների գլխավորությամբ: Իտալիայի քաղաքական աջերը այս արմատների վերածնունդը դիտեցին արհամարհանքով՝ որպես «ոչ արտոնյալ դասակարգերի» արդյունք։ Վերածննդի տեսարանը, այսպիսով, ասոցացվել է ընդդիմության հետ և դարձել «բողոքի ընդդեմ ազատ շուկայական կապիտալիզմի» միջոց: Նմանապես, 1970-ականներից ի վեր ավանգարդ դասական երաժշտության ասպարեզը կապված է Իտալիայի կոմունիստական ​​կուսակցության հետ և առաջ է մղվում նրա կողմից, մի փոփոխություն, որը կարելի է հետևել 1968 թվականի ուսանողական ապստամբությունների և բողոքի ցույցերի հետ։

## Դասական երաժշտություն

Իտալիան երկար ժամանակ եվրոպական դասական երաժշտության կենտրոնն էր, և 20-րդ դարի սկզբին իտալական դասական երաժշտությունը ձեռք բերեց հատուկ ազգային հնչողություն, որը միանշանակ ռոմանտիկ և մեղեդային էր: Ինչպես ցույց են տալիս Վերդիի օպերաները, դա երաժշտություն էր, որում «․․.Վոկալ մասերը միշտ գերակշռում են տոնային համալիրի վրա և երբեք չեն ստվերվում գործիքային նվագակցությամբ:..»։ Իտալական դասական երաժշտությունը հակադրվում էր գերմանական ներդաշնակ հզորությանը, այսինքն՝ Ռիխարդ Վագների, Գուստավ Մալերի և Ռիխարդ Շտրաուսի խիտ ներդաշնակություններին։ Իտալական երաժշտությունը նույնպես քիչ կապ ուներ այս գերմանական երաժշտության նկատմամբ ֆրանսիական արձագանքի հետ, օրինակ՝ Կլոդ Դեբյուսիի իմպրեսիոնիզմը, որում մեղեդային զարգացումը հիմնականում մերժվեց՝ անհատական ակորդների ձայնի միջոցով տրամադրություն և մթնոլորտ ստեղծելու համար:

Եվրոպական դասական երաժշտությունը շատ է փոխվել 20-րդ դարում։ Նոր երաժշտությունը հրաժարվել է ներդաշնակության և մեղեդու պատմական, ազգային զարգացած դպրոցների մեծ մասից՝ հօգուտ փորձարարական երաժշտության, ատոնալության, մինիմալիզմի և էլեկտրոնային երաժշտության, որոնք օգտագործում են առանձնահատկություններ, որոնք ընդհանուր առմամբ դարձել են եվրոպական երաժշտության, այլ ոչ թե մասնավորապես Իտալիայի համար: Այս փոփոխությունները նաև դասական երաժշտությունն ավելի քիչ մատչելի են դարձրել շատերի համար: Այդ ժամանակաշրջանի նշանավոր կոմպոզիտորներից են Օտտորինո Ռեսպիգին, Ֆերուչիո Բուզոնին, Ալֆրեդո Կազելլան, Ջան Ֆրանչեսկո Մալիպիերոն, Ֆրանկո Ալֆանոն, Բրունո Մադերնան, Լուչիանո Բերիոն, Լուիջի Նոնոն, Սիլվանո Բուսոտին, Սալվատորե Շարինոն, Լուիջի Դալլապիկոլան, Կառլո Ջակինոն, ջան Կառլո Մենոտին, Յակոպո Նապոլին և Գոֆրեդո Պետրասին։

### Օպերա
[ձախից|մինի|240x240փքս|[Ջուզեպպե Վերդի՝ ամենահայտնի և ճանաչված օպերային կոմպոզիտորներից մեկը]]
Օպերան ծագել է Իտալիայում 16-րդ դարի վերջին՝ ֆլորենտական կամերատայի ժամանակ։ Հաջորդ դարերի ընթացքում Նեապոլում և Վենետիկում զարգացան օպերային ավանդույթները, ծաղկեցին Կլաուդիո Մոնտեվերդիի, Ալեսանդրո Սկարլատիի, Ջովաննի Բատիստա Պերգոլեզիի, իսկ ավելի ուշ՝ Ջոակինո Ռոսինիի, Վինչենցո Բելինիի և Գաետանո Դոնիցետիի օպերաները։ Օպերան մնում է երաժշտական ձև, որն առավել սերտորեն կապված է իտալական երաժշտության և իտալական ինքնության հետ։ Սա առավել ակնհայտ դարձավ 19-րդ դարում՝ շնորհիվ Ջուզեպպե Վերդիի՝ իտալական մշակույթի պատկերակի և իտալական համաիտալական միասնության աշխատանքի: Իտալիան պահպանել է 20-րդ դարի սկզբի ռոմանտիկ օպերային երաժշտական ավանդույթը, որի օրինակն են այսպես կոչված Ջովանե Սկուոլայի կոմպոզիտորները, որոնց երաժշտությունը զարգացել է նախորդ դարում, այդ թվում՝ Արրիգո Բոյտոն, Ռուջերո Լեոնկավալոն, Պիետրո Մասկանին և Ֆրանչեսկո Չիլեան: Ջակոմո Պուչինին, ով ռեալիստ կոմպոզիտոր էր, բրիտանական առցանց հանրագիտարանի կողմից նկարագրվել է որպես մարդ, ով "իրականում ավարտեց իտալական օպերայի պատմությունը"։

Առաջին համաշխարհային պատերազմից հետո, այնուամենայնիվ, օպերայի ժողովրդականությունը անկում ապրեց՝ համեմատած 19-րդ և 20-րդ դարի սկզբի հետ: Դրա պատճառները մշակույթի ընդհանուր հեռացումն էին ռոմանտիզմից և կինոյի զարգացումը, որը դարձավ զվարճանքի հիմնական աղբյուրը։ Երրորդ պատճառն այն է, որ ինտերնացիոնալիզմը ժամանակակից իտալական օպերան հասցրեց մի վիճակի, երբ այն այլևս իտալական չէր։ Այդպիսին էր իտալացի առնվազն մեկ ականավոր երաժշտագետ և քննադատ Ֆաուստո Տերեֆրանկայի կարծիքը, ով 1912 թվականին «Ջակոմո Պուչինին և միջազգային օպերան» վերնագրով գրքույկում Պուչինիին մեղադրել է առևտրականության և իտալական ավանդույթներից հեռանալու մեջ: Ավանդական ռոմանտիկ օպերան մնաց հանրաճանաչ: Իսկապես, 20-րդ դարի սկզբին առաջատար օպերային հրատարակչությունը «Casa Ricordi»-ն էր, որը գրեթե բացառապես հրատարակում էր հանրաճանաչ օպերաներ մինչև 1930-ական թվականները, երբ ընկերությունը սկսեց արտադրել ավելի անսովոր կոմպոզիտորներ, որոնք պակաս գրավիչ էին հիմնական հոսքի համար: Համեմատաբար նոր հրատարակչությունների ի հայտ գալը, ինչպիսիք են «Carisch»-ը և «Suvini Zerboni»-ն, նույնպես նպաստեցին իտալական օպերայի դիվերսիֆիկացմանը:Օպերան շարունակում է մնալ իտալական մշակույթի կարևոր մասը։ Իտալական հասարակության բոլոր շերտերում օպերայի նկատմամբ հետաքրքրության վերածնունդը սկսվել է 1980-ականներին: Այս դարաշրջանի հարգված կոմպոզիտորներից են հայտնի Ալդո Կլեմենտին և նրա ավելի երիտասարդ գործընկերները, ինչպիսիք են Մարկո Տուտինոն և Լորենցո Ֆերերոն։

### Հոգևոր երաժշտություն
Իտալիան, լինելով կաթոլիկության հիմնարար երկրներից մեկը, կաթոլիկ եկեղեցու համար երաժշտության երկար պատմություն ունի։ Մինչև մոտ 1800 թվականը այստեղ կարելի էր լսել Գրիգորյան վանկարկումներ և վերածննդի պոլիֆոնիա, ինչպիսիք են Պալեստրինայի, Լասայի, Աներիոյի և այլոց երաժշտությունը: Մոտավորապես 1800-1900 թվականներին կար մեկ դար, որի ընթացքում հնչում էր ավելի հանրաճանաչ, օպերային և զվարճալի եկեղեցական երաժշտություն, բացառությամբ վերոհիշյալ վանկարկումների և բազմաձայնության: 19-րդ դարի վերջին երաժիշտները, ովքեր պայքարում էին այս երաժշտությունը վերակենդանացնելու համար, հիմնեցին սեսիլյան շարժումը։ Այս շարժումը խթան ստացավ ոչ թե Իտալիայում, այլ Գերմանիայում, հատկապես Ռեգենսբուրգում: Շարժումն իր գագաթնակետին հասավ մոտ 1900 թվականին՝ Դոն Լորենցո Պերոզիի և նրա աջակից (և ապագա սուրբ) Պիոս X պապի իշխանության գալով: Այնուամենայնիվ, Վատիկանի II տաճարի գալուստով ամբողջ լատինալեզու երաժշտությունը գործնականում ջնջվեց եկեղեցական պրակտիկայից՝ այն կրկին փոխարինելով ավելի հանրաճանաչ ոճով:

### Գործիքային երաժշտություն
#### Բարոկկո և կլասիցիզմ
[ձախից|մինի|[Անտոնիո Վիվալդի]]
Իտալական երաժշտության մեջ օպերայի գերակայությունը, որպես կանոն, հետին պլան է մղում գործիքային երաժշտության կարևոր ոլորտը։ Պատմականորեն նման երաժշտությունը ներառում է հոգևոր գործիքային երաժշտության, գործիքային համերգների և նվագախմբային երաժշտության լայն տեսականի Անդրեա Գաբրիելիի, Ջովաննի Գաբրիելիի, Գիրոլամո Ֆրեսկոբալդիի, Ջուզեպպե Գարիբալդիի, Թոմազո Ալբինոնիի, Արկանջելո Կորելիի, Անտոնիո Վիվալդիի, Դոմենիկո Սկարլատիի, Լուիջի Բոկերինիի, Մուցիո Կլեմենտիի, Ջուզեպպե Գարիբոլդիի, Լուիջի Քերուբինիի, Ջովանի Բատիստա Վիոտիի, Նիկոլո Պագանինիի և այլոց ստեղծագործություններում։ (Նույնիսկ օպերային կոմպոզիտորները երբեմն աշխատել են այլ ժանրերում, օրինակ՝ Ջուզեպպե Վերդիի «E minor» լարային քառյակը։  Նույնիսկ Դոնիցետին, որի անվան հետ կապված է իտալական քնարական օպերայի ծնունդը, գրել է 18 լարային քառյակ)։  20-րդ դարի սկզբին գործիքային երաժշտության կարևորությունը սկսեց աճել, և գործընթացը սկսվեց մոտավորապես 1904 թ. - ին` Ջուզեպպե Մարտուչիի երկրորդ սիմֆոնիայով, մի ստեղծագործություն, որը Ջիան Ֆրանչեսկո Մալիպիերոն անվանեց «իտալական ոչ պրոֆեսիոնալ երաժշտության վերածննդի ելակետ»: Այս դարաշրջանի մի քանի վաղ կոմպոզիտորներ, ինչպիսիք են Լեոնե Սինիգալիան օգտագործել է տեղական ժողովրդական ավանդույթները:[մինի|[Դոմենիկո Սկարլատի]]

#### Ռոմանտիկայից մինչև արդիականություն
20-րդ դարի սկիզբը նշանավորվում է նաև կոմպոզիտորների խմբի տեսքով, որը կոչվում է generazione dell'ottanta (1880-ականների սերունդ), որը ներառում է Ֆրանկո Ալֆանոն, Ալֆրեդո Կազելլան, Ջան Ֆրանչեսկո Մալիպիերոն, Իլդեբրանդո Պիցետին և Օտտորինո Ռեսպիգին: Այս կոմպոզիտորները սովորաբար կենտրոնանում էին ոչ թե օպերաների, այլ գործիքային ստեղծագործություններ գրելու վրա: Այս սերնդի ներկայացուցիչները 1924 թվականին Պուչինիի մահից հետո դարձան իտալական երաժշտության գերիշխող դեմքերը։ Իտալական երաժշտությունը հանրահռչակելու համար առաջացան նոր կազմակերպություններ, ինչպիսիք են Վենետիկի ժամանակակից երաժշտության փառատոնը և Մաջիո Ֆիորենտինոյի երաժշտական փառատոնը: Գվիդո Մ. Գատին հիմնադրել է "Il Pianoforte" պարբերականը, Այնուհետև «La rassegna musicale»-ը, ինչը նույնպես նպաստել է երաժշտության ավելի լայն տեսակետի տարածմանը, քան թույլ էին տալիս քաղաքական և սոցիալական պայմանները։  Այնուամենայնիվ, իտալացիների մեծ մասը նախընտրում էր ավելի ավանդական ստեղծագործություններ և հաստատված չափանիշներ, և միայն փոքր լսարանն էր փնտրում փորձարարական դասական երաժշտության նոր ոճեր:

Իտալիան նաև այնպիսի կարևոր թարգմանիչների հայրենիքն է, ինչպիսիք են՝ Արտուրո Բենեդետի Միքելանջելին, Քվարտետո Իտալանոն, Ի Մյուզիկին, Սալվատորե Աքարդոն, Մաուրիցիո Պոլլինին, Ուտո Ուգին, Ալդո Չիկոլինին, Սեվերինո Գազելոնին, Արտուրո Տոսկանինին, Մարիո Բրունելոն, Ֆերուչո Բուսոնին, Կլաուդիո Աբբադոն, Ռուջերո Կիեզան, Բրունո Կանինոն, Կարլո Մարիա Ջուլինին, Օսկար Գիգլիան և Ռիկարդո Մուտին։

### Բալետ
[ձախից|մինի|[Էնրիկո Սեսկետտի]]
Բալետի զարգացման գործում իտալական ներդրումն ավելի քիչ հայտնի և գնահատված է, քան դասական երաժշտության այլ ոլորտներում: Իտալիան, հատկապես Միլանը, դեռևս 15-րդ դարում եղել է պալատական բալետի կենտրոնը, որի վրա ազդել են թագավորական տոնակատարությունների և արիստոկրատական հարսանիքների ժամանակ տարածված զվարճանքները։ Բալետի առաջին պարուսույցներից և կոմպոզիտորներից են Ֆաբրիցիո Կարոզոն և Չեզարե Նեգրին։ Բալետի ոճը, որը հայտնի է որպես «Spectacles all’italiana», որը ներմուծվել է Ֆրանսիա Իտալիայից, արմատավորվել է, և առաջին բալետը, որը բեմադրվել է Ֆրանսիայում (1581)՝ "թագուհու կոմիկական բալետը", բեմադրվել է իտալացի Բալթազարինի դի Բելգիոզոյի կողմից, ավելի հայտնի է իր անվան ֆրանսիական տարբերակով՝ "Բալթազար դե Բոժուա"։  Վաղ բալետն ուղեկցվում էր մեծ թվով գործիքներով՝ եղջյուրների, տրոմբոնների, տիմպաների, ցիմբալների, պարկապզուկների և այլնի վրա նվագելով։  Չնայած երաժշտությունը չի պահպանվել, կա ենթադրություն, որ պարողներն իրենք կարող էին Երաժշտական գործիքներ նվագել բեմում: Այնուհետև, Ֆրանսիական հեղափոխությունից հետո, Իտալիան կրկին դարձավ բալետի կենտրոն՝ մեծ մասամբ շնորհիվ պարուսույց Սալվատորե Վիգանոյի ջանքերի, որն աշխատում էր ժամանակի ամենանշանավոր կոմպոզիտորների հետ: 1812 թվականին Լա Սկալայում նա դարձավ բալետմայստեր։ 19-րդ դարի իտալական բալետի ամենահայտնի օրինակը, հավանաբար, «Էքսելսիորն» է՝ Ռոմուալդո Մարենկոյի երաժշտությամբ և Լուիջի Մանզոտիի խորեոգրաֆիայով։ Այն գրվել է 1881 թվականին և հանդիսանում է 19-րդ դարի գիտական և արդյունաբերական առաջընթացին նվիրված շքեղ հարգանքի տուրք: Այն դեռ ցուցադրվում է մինչ օրս և բեմադրվել է դեռևս 2002 թվականին:

Ներկայումս իտալական խոշոր օպերային թատրոնները պարունակում են բալետային թատերախմբեր։ Դրանք գոյություն ունեն էպիզոդիկ և արարողակարգային պարեր կատարելու համար շատ օպերաներում, ինչպիսիք են «Աիդա»-ն կամ «Տրավիատա»-ն: Այս պարային խմբերը սովորաբար ունենում են բալետի առանձին սեզոն և կատարում են դասական բալետի ստանդարտ ռեպերտուար, որը իտալական քիչ բան ունի: Մեծ թատրոնի ռուսական բալետի և նմանատիպ թատերախմբերի իտալական անալոգը, որոնք գոյություն ունեն միայն բալետի բեմադրության համար, անկախ հիմնադիր օպերային թատրոնից, Լա Սկալա թատրոնի բալետն է։ 1979 թվականին ժամանակակից պարային խումբ Ատերբալետտոն հիմնադրվեց Ռեջո Էմիլիայում՝ Վիտտորիո Բիագիի կողմից:

### Փորձարարական երաժշտություն
[մինի|[Ferruccio Busoni|Ֆերուչիո Բուսոնի]]
Փորձարարական երաժշտությունը լայն, թույլ սահմանված ոլորտ է, որն ընդգրկում է երաժշտություն, որը ստեղծվել է մեղեդու և ներդաշնակության ավանդական դասական հասկացություններից հրաժարվելու և էլեկտրոնիկայի նոր տեխնոլոգիաների կիրառմամբ՝ մինչ այժմ անհնարին հնչյուններ ստեղծելու համար: Իտալիայում առաջիններից մեկը, ով իր ուշադրությունը նվիրեց էքսպերիմենտալ երաժշտությանը, Ֆերուչիո Բուսոնին էր, որի 1907 թվականի հրատարակությունը՝ «Ուրվագիծ դեպի նոր երաժշտական գեղագիտություն», քննարկում էր էլեկտրական և այլ նոր հնչյունների օգտագործումը ապագա երաժշտության մեջ: Նա խոսեց ավանդական երաժշտության սահմանափակումներից իր դժգոհության մասին.

«Մենք օկտավան բաժանեցինք տասներկու հավասար հեռավորության աստիճանների։.. Եվ մենք կառուցեցինք մեր գործիքներն այնպես, որ մենք երբեք չկարողանանք ներթափանցել ոչ վերևում, ոչ ներքևում, ոչ էլ դրանց միջև:.. մեր ականջներն այլևս ի վիճակի չեն այլ բան լսել:.. Եվ այնուամենայնիվ, բնությունը ստեղծեց անսահման աստիճանավորում՝ անսահման: Էլ ո՞վ գիտի այդ մասին այս օրերին»:

Նմանապես, իտալացի Ֆուտուրիստ նկարիչ և կոմպոզիտոր Լուիջի Ռուսոլոն գրել է նոր երաժշտության հնարավորությունների մասին 1913 թվականի իր «Աղմուկի արվեստը» և «Ֆուտուրիստական երաժշտությունը» մանիֆեստներում։ Նա նաև հորինել և նախագծել է այնպիսի գործիքներ, ինչպիսիք են ինտոնարումորին, հիմնականում հարվածային գործիքները, որոնք դարձել են հատուկ երաժշտություն անվամբ հայտնի ոճի նախորդները: 20-րդ դարի սկզբի երաժշտության ամենաազդեցիկ իրադարձություններից մեկը Ալֆրեդո Կազելլայի վերադարձն էր Ֆրանսիայից 1915 թվականին։ Կազելլան հիմնադրել է իտալական «Moderna Music Society»-ը, որը խթանում էր մի քանի կոմպոզիտորների տարբեր ոճերում՝ փորձարարականից մինչև ավանդական: 1923 թվականին փորձարարական երաժշտության արժեքի շուրջ վեճից հետո Կազելլան հիմնադրեց նոր երաժշտական կորպորացիա՝ խթանելու ժամանակակից փորձարարական երաժշտությունը։

1950-ականներին Լուչիանո Բերիոն փորձարկում էր գործիքներ, որոնց վրա ձայնագրվում էին էլեկտրոնային հնչյուններ: Ժամանակակից Իտալիայում ավանգարդ և էլեկտրոնային երաժշտության ոլորտում հետազոտություններ իրականացնող կարևոր կազմակերպություններից մեկը «CEMAT»-ն է՝ իտալական էլեկտրաակուստիկ երաժշտական կենտրոնների ֆեդերացիան: Այն հիմնադրվել է 1996 թվականին Հռոմում և հանդիսանում է «CIME»-ի՝ էլեկտրաակուստիկ երաժշտության միջազգային կոնֆերանսի անդամ։ «CEMAT»-ը խթանում է գործունեությունը «Sonora» նախագծի շրջանակներում, որը համատեղ մեկնարկել է մշակույթի նախարարության կատարողական արվեստի վարչության և արտաքին գործերի նախարարության մշակութային կապերի տնօրինության կողմից՝ նպատակ ունենալով խթանել և տարածել ժամանակակից իտալական երաժշտությունը արտերկրում:

### Դասական երաժշտությունը հասարակության մեջ
20-րդ դարի կեսերին իտալական դասական երաժշտությունը կամաց-կամաց դառնում էր ավելի փորձարարական և առաջադեմ, մինչդեռ հանրաճանաչ կատարողները նախընտրում էին լավ կայացած կոմպոզիտորներին և անցյալի կոմպոզիցիաներին: Նեապոլի Սան Կառլոյի թատրոնում 2004-2005 թվականների ծրագիրը բնորոշ է ժամանակակից Իտալիային. ներկայացված ութ օպերաներից վերջինը Պուչինիի օպերան էր: Սիմֆոնիկ երաժշտության մեջ 26 կոմպոզիտորներից, որոնց ստեղծագործությունները կատարվել են, 21-ը պատկանել են 19-րդ դարին կամ ավելի վաղ դարաշրջանին, կոմպոզիտորներ, ովքեր օգտագործում էին ռոմանտիզմի դարաշրջանին բնորոշ մեղեդիներ և ներդաշնակություններ: Այս մոտեցումը բնորոշ է եվրոպական այլ ավանդույթներին և հայտնի է որպես հետմոդեռնիզմ՝ մտքի ուղղություն, որը հիմնված է ավելի վաղ ներդաշնակ և մեղեդային հասկացությունների վրա, որոնք նախորդում են ատոնալության և դիսոնանսի հասկացություններին։ Հանրաճանաչ պատմական կոմպոզիտորների նկատմամբ նման ուշադրությունը օգնեց պահպանել դասական երաժշտության ժողովրդականությունը իտալական հասարակության լայն շրջանակում: Երբ երաժշտությունը հանրային ցուցադրության կամ հավաքույթի մի մասն է, այն հաճախ ընտրվում է շատ էկլեկտիկ երգացանկից, որը, ամենայն հավանականությամբ, ներառում է ինչպես հայտնի դասական երաժշտություն, այնպես էլ հանրաճանաչ Երաժշտություն:

Վերջին մի քանի ստեղծագործություններ դարձել են ժամանակակից երգացանկի մի մասը, ներառյալ այնպիսի կոմպոզիտորների գնահատականներն ու թատերական ստեղծագործությունները, ինչպիսիք են Լուչիանո Բերիոն, Լուիջի Նոնոն, Ֆրանկո Դոնատոնին և Սիլվանո Բուսոտին: Այս կոմպոզիտորները չեն պատկանում որևէ առանձին դպրոցի կամ ավանդույթի, չնայած նրանք ունեն ընդհանուր տեխնիկա և ազդեցություններ: 1970-ականներին ավանգարդ դասական երաժշտությունը կապված էր Իտալիայի կոմունիստական կուսակցության հետ, մինչդեռ հասարակության հետաքրքրության վերածնունդը շարունակվեց հաջորդ տասնամյակում, երբ հիմնադրամներ, փառատոներ և կազմակերպություններ ստեղծվեցին ժամանակակից երաժշտությունը հանրահռչակելու համար: 20-րդ դարի վերջին երաժշտական հաստատությունների պետական աջակցությունը սկսեց նվազել, և փակվեցին մի քանի «Rai» երգչախմբեր և քաղաքային նվագախմբեր: Չնայած դրան, 21-րդ դարի սկզբին մի շարք կոմպոզիտորներ միջազգային ճանաչում ձեռք բերեցին։

## Ժողովրդական երաժշտություն
Իտալական ժողովրդական երաժշտությունն ունի խորը և բարդ պատմություն։ Քանի որ Իտալիայի թերակղզում ազգային միավորումը ուշ է եկել, նրա հարյուրավոր մշակույթների ավանդական երաժշտությունը միատարր ազգային բնույթ չի կրում: Ավելի շուտ, յուրաքանչյուր տարածաշրջան և համայնք ունի յուրահատուկ երաժշտական ​​ավանդույթ, որն արտացոլում է տվյալ տարածքի պատմությունը, լեզուն և էթնիկական կազմը: Այս ավանդույթները արտացոլում են Իտալիայի աշխարհագրական դիրքը Եվրոպայի հարավում և Միջերկրական ծովի կենտրոնում. Կելտական, սլավոնական, հունական և բյուզանդական ազդեցությունները, ինչպես նաև փոքր քաղաք-պետությունների կոշտ աշխարհագրությունը և պատմական գերիշխանությունը, բոլորը համակցված թույլ են տալիս տարբեր երաժշտական ​​ոճերի գոյակցել մոտակայքում:

Իտալական ժողովրդական ոճերը շատ բազմազան են և ներառում են մոնոֆոնիկ, բազմաձայն և պատասխանող երգեր, խմբերգային, գործիքային և վոկալ երաժշտություն և այլ ոճեր։ Երգչախմբային երգը և երգի պոլիֆոնիկ ձևերը հիմնականում հանդիպում են հյուսիսային Իտալիայում, մինչդեռ Նեապոլի հարավում մեներգությունն ավելի տարածված է, և խմբերը սովորաբար օգտագործում են միաձայն երգեցողությունը երկու կամ երեք մասերից, որոնք կատարվում են մեկ կատարողի կողմից: Հյուսիսային բալլադային երգեցողությունը վանկային է՝ խիստ տեմպով և հստակ բառերով, մինչդեռ հարավային ոճերում օգտագործվում է ռուբատո տեմպ և լարված, ինտենսիվ վոկալ ոճ։ Ժողովրդական երաժիշտներն օգտագործում են իրենց տարածաշրջանային ավանդույթի բարբառը. Ժողովրդական երգի մեջ ստանդարտ իտալական լեզվի այս մերժումը գրեթե համընդհանուր է: Իտալական ընդհանուր ժողովրդական ավանդույթի ընկալումը քիչ է, և երկրի ժողովրդական երաժշտությունը երբեք չի դարձել ազգային խորհրդանիշ:

### Մարզեր
alt=Map of Italy showing the names of a dozen common places.|ձախից|մինի|Որոշ ընդհանուր աշխարհագրական անուններ, որոնք օգտագործվում են որպես ուղեցույց Իտալիայում
Ժողովրդական երաժշտությունը երբեմն բաժանվում է աշխարհագրական ազդեցության մի քանի ոլորտների, երեք շրջանների դասակարգման համակարգ՝ Հարավային, Կենտրոնական և Հյուսիսային, առաջարկվել է Ալան Լոմաքսի կողմից 1956 թվականին և հաճախ կրկնվում է։ Բացի այդ, Կուրտ Սաքսը առաջարկել է Եվրոպայում գոյություն ունեցող երկու բոլորովին տարբեր տեսակի ժողովրդական երաժշտություն՝ մայրցամաքային և միջերկրածովյան: Այլ հետազոտողներ կարծում են, որ առաջինից երկրորդ անցման գոտին գտնվում է Կենտրոնական Իտալիայի հյուսիսում՝ մոտավորապես Պեզարոյի և Սպեցիայի միջև: Թերակղզու կենտրոնական, հյուսիսային և հարավային մասերը ունեն որոշակի երաժշտական առանձնահատկություններ, և դրանցից յուրաքանչյուրը տարբերվում է Սարդինիայի երաժշտությունից:

Պիեմոնտի հովիտներում և Իտալիայի հյուսիս-արևմուտքում գտնվող Լիգուրյան որոշ համայնքներում երաժշտությունը պահպանում է հին Օկիտանիայի ուժեղ ազդեցությունը: Օքսիտանական աշուղների բառերը ժողովրդական երգի ամենահին պահպանված նմուշներից են, և ժամանակակից խմբերը, ինչպիսիք են «Gai Saber»-ը և «Lou Dalfin»-ը, պահպանում և արդիականացնում են օքսիտանական երաժշտությունը: Օքսիտանական մշակույթը պահպանում է հին կելտական ազդեցության առանձնահատկությունները՝ վեց կամ յոթ անցք ունեցող ֆլեյտաների (fifre) կամ պարկապզուկների (piva) օգտագործման շնորհիվ: Հյուսիսային Իտալիայի մեծ մասը, ինչպես և Եվրոպայի ավելի հյուսիսային շրջանները, սիրում են բալլադներ կատարել (իտալերեն Այն կոչվում է «լիրիկոյի էպիկական երգ») և երգչախմբային երգեցողություն։  Նույնիսկ բալլադները, որոնք սովորաբար համարվում են մենակատար երգելու միջոց, կարող են կատարվել երգչախմբերում: Տրենտո նահանգում «ժողովրդական երգչախմբերը» երաժշտության պատրաստման ամենատարածված ձևն են։

Հարավային տիպի նկատելի երաժշտական տարբերությունները ներառում են ընդմիջումային կուսակցական երգեցողության ավելի մեծ օգտագործում և ժողովրդական գործիքների ավելի մեծ բազմազանություն: Հյուսիսի խմբային և բազմաձայն երգչախմբային ստեղծագործությունների վրա Կելտական և սլավոնական ազդեցությունը տեղի է տալիս հարավի ավելի ուժեղ արաբական, հունական և հյուսիսաֆրիկյան պիրսինգ մոնոդիային: Պուգլիայի որոշ հատվածներում (օրինակ՝ հունական Սալենտինում) երգերում հաճախ օգտագործվում է գրիկոյի բարբառը։  Ապուլիայի Տարանտո քաղաքը տարանտելլայի ծննդավայրն է, ռիթմիկ պար, որը տարածված է Իտալիայի հարավում: Ընդհանրապես Պուլիայի և մասնավորապես Սալենտինայի երաժշտությունը լավ ուսումնասիրվել և փաստագրվել է էթնոմուսիկագետների և Արամիրեի կողմից:

Սարդինիա կղզու երաժշտությունն առավել հայտնի է տենորների բազմաձայն երգեցողությամբ։  Տենորների ձայնը հիշեցնում է Գրիգորյան վանկարկումների արմատները և նման է Լիգուրյան տրալալերոյին, բայց միևնույն ժամանակ տարբերվում է դրանից։ Տիպիկ գործիքները ներառում են լաունեդդաները՝ սարդինյան եռակի ֆլեյտան, որն օգտագործվում է բարդ ձևով։ Էֆիսիո Մելիսը 1930-ական թվականներին եղել է Լաունեդդասի հայտնի խաղացող։մինի|Իտալացի ժողովրդական երաժիշտները ելույթ են ունենում Էդինբուրգում

### Երգեր
Իտալական ժողովրդական երգերը ներառում են բալլադներ, լիրիկական երգեր, օրորոցային և մանկական երգեր, սեզոնային երգեր, որոնք հիմնված են տոների վրա, ինչպիսիք են Սուրբ Ծնունդը, կյանքի ցիկլի երգերը, որոնք նշում են հարսանիքները, մկրտությունները և այլ կարևոր իրադարձություններ, պարերգեր, անասունների կանչեր և մասնագիտական ​​երգեր, որոնք կապված են ձկնորսների, հովիվների և զինվորների մասնագիտությունների հետ: Բալլադները (canti epico-lirici) և քնարական երգերը (canti lirico-monostrophici) երկու կարևոր կատեգորիաներ են։ Բալլադներն առավել տարածված են հյուսիսային Իտալիայում, մինչդեռ քնարերգությունները գերակշռում են ավելի հարավում: Բալլադները սերտորեն կապված են անգլերեն ձևի հետ, որոշ բրիտանական բալլադներ գոյություն ունեն իտալական երգի հետ ճշգրիտ համապատասխանությամբ: Այլ իտալական բալլադներ ավելի սերտորեն հիմնված են ֆրանսիական մոդելների վրա: Քնարական երգերը բազմազան կատեգորիա են, որը բաղկացած է օրորոցայինից, սերենադներից և աշխատանքային երգերից և հաճախ իմպրովիզացված են, թեև ավանդական երգացանկի հիման վրա:

Իտալական ժողովրդական երգի այլ ավանդույթներն ավելի քիչ տարածված են, քան բալլադներն ու քնարական երգերը: Մինչ օրս երբեմն կատարվում են ստրոֆիկ կրոնական վանկարկումներ, երբեմն՝ լատիներեն, և հայտնի են նաև էպիկական երգեր, հատկապես նվիրված մաջիոյի տոնակատարությանը: Պրոֆեսիոնալ երգիչները կատարում են հոգեհանգստյան արարողություններ, որոնք ոճով նման են Եվրոպայի այլ երկրներում կատարվողներին: Յոդելինգը գոյություն ունի Հյուսիսային Իտալիայում, չնայած այն առավել հաճախ կապված է ալպյան այլ ժողովուրդների ժողովրդական երաժշտության հետ: Իտալական կառնավալը կապված է մի քանի տեսակի երգերի հետ, հատկապես Բրեշիայի Բագոլինո քաղաքի կառնավալի հետ։ Երգչախմբերը և փողային նվագախմբերը մեծ պահքի տոնի մի մասն են, մինչդեռ մուրացկանության համար երգեր կատարելու ավանդույթը տարածվում է բազմաթիվ տոների վրա ամբողջ տարվա ընթացքում:

### Գործիքավորում
alt=A simple bagpipe made of cloth with two wooden mouthpieces.|աջից|մինի|Ձամպոնյա, ժողովրդական պարկապզուկ
Գործիքավորումը իտալական ժողովրդական երաժշտության բոլոր ասպեկտների անբաժանելի մասն է։  Կան մի քանի գործիքներ, որոնք պահպանում են հին ձևերը, չնայած որ ավելի նոր մոդելները լայն տարածում են գտել Եվրոպայի այլ երկրներում: Իտալական շատ գործիքներ կապված են որոշակի ծեսերի կամ իրադարձությունների հետ, ինչպիսիք են «զամպոնյա» պարկապզուկը, որը սովորաբար լսվում է միայն Սուրբ ծննդյան տոներին: Իտալական ժողովրդական գործիքները կարելի է բաժանել լարային, փողային և հարվածային գործիքների: Ընդհանուր գործիքները ներառում են «organetto», ակորդեոն, որն առավել սերտորեն կապված է «saltarello»-ի հետ։ Դիատոնիկ organetto-ն առավել տարածված է կենտրոնական Իտալիայում, մինչդեռ քրոմատիկ ակորդեոնները գերակշռում են հյուսիսում: Շատ քաղաքապետարաններ ունեն փողային նվագախմբեր, որոնք հանդես են գալիս արմատների վերածննդի խմբերի հետ միասին: Այս համույթների հիմքում ընկած են կլառնետը, ակորդեոնը, ջութակը և զանգերով զարդարված փոքրիկ հարվածային գործիքները:

Իտալիայի փողային գործիքների շարքում գերակշռում են մի շարք ժողովրդական ֆլեյտաներ: Դրանք ներառում են գլանային, գնդաձև և լայնակի ֆլեյտաներ, ինչպես նաև պան ֆլեյտայի տարբեր տեսակներ։ Կրկնակի ֆլեյտաներն առավել տարածված են Կամպանիայում, Կալաբրիայում և Սիցիլիայում։ Կվարտարա կոչվող կերամիկական սափորը նույնպես օգտագործվում է որպես փողային գործիք, երբ այն փչում են շշի նեղ պարանոցի բացվածքով: Այն կարելի է գտնել Սիցիլիայի Արևելքում և Կամպանիայում: Մեկ խողովակով (chiaramella) և երկու խողովակով (piffero) պարկապզուկները սովորաբար նվագում են երկու-երեք հոգանոց խմբերով: Հայտնի են մի քանի ժողովրդական պարկապզուկներ, այդ թվում՝ զամպոնյան՝Կենտրոնական Իտալիայից։ Պարկապզուկների բարբառային անունները տարբերվում են ամբողջ Իտալիայում՝ էգետը Բերգամոյում, պիվան՝ Լոմբարդիայում, մյուսան՝ Ալեսանդրիայում, Ջենովայում, Պավիայում և Պիաչենցայում և այլն։

Բազմաթիվ հարվածային գործիքներ իտալական ժողովրդական երաժշտության մաս են կազմում, այդ թվում՝ փայտե խորանարդներ, զանգեր, կաստանետներ, հարվածային գործիքներ։ Մի քանի շրջաններ ունեն զանգուլակների իրենց հատուկ ձևերը, այդ թվում՝ «raganella Gear rattlesnake» և «Calabrian conokchi» պտտվող անիվ կամ հովվի գավազան, որի վրա ամրացված են զանգուլակներ՝ սերմեր, որոնք ծիսական նշանակություն ունեն պտղաբերության համար: Նեապոլիտանական զանգուլակը տրիկաբալակկա է, որը բաղկացած է փայտե շրջանակի մի քանի մուրճերից։ Դափեր (տամբուրինի, թամբուրելո), ինչպես նաև տարբեր տեսակի թմբուկներ, օրինակ՝ պուտիպուի ֆրիկցիոնե թմբուկը։ Թամբուրելոն, թեև շատ նման է ժամանակակից արևմտյան դափին, իրականում նվագվում է շատ ավելի հստակ և բարդ տեխնիկայով (մերձավորարևելյան նվագի ազդեցությամբ)՝ տալով նրան հնչյունների լայն շրջանակ: «Mouth-harp»-ը, «scacciapensieri»-ն կամ «care-chaser»-ը, տարբերվող գործիք է, որը հանդիպում է միայն հյուսիսային Իտալիայում և Սիցիլիայում:

Լարային գործիքները լայնորեն տարբերվում են ըստ տեղանքի, և երկրում չկա որևէ նշանավոր ներկայացուցիչ: Վիջիանոն տավիղ նվագելու ավանդույթի ծննդավայրն է, որը պատմական արմատներ ունի Աբրուցիում, Լացիոյում և Կալաբրիայում։ Միայն Կալաբրիայում կա 30 ավանդական երաժշտական գործիք, որոնցից մի քանիսը խիստ արխայիկ բնութագրեր ունեն և հիմնականում վերացել են Իտալիայի այլ մասերում: Այստեղ են գտնվում չորս կամ հինգ լարային կիթառը, որը կոչվում է «chitarra battente» և երեք լարային աղեղնավոր ջութակը, որը կոչվում է քնար, որը նույնպես հանդիպում է Կրետեի և Հարավարևելյան Եվրոպայի երաժշտության մեջ նմանատիպ ձևերով։ Միալար աղեղնավոր ջութակը, որը կոչվում է տորոտոտելա, տարածված է երկրի հյուսիս-արևելքում։ Հարավային Տիրոլի հիմնականում գերմանախոս շրջանը հայտնի է ցիտրով, իսկ գիրոնդան (հուրդի-գուրդի) հանդիպում է Էմիլիայում, Պիեմոնտում և Լոմբարդիայում։ Գոյություն ունեցող, խորը արմատավորված և տարածված ավանդույթները հաստատում են ժամանակավոր և խաղալիք գործիքների արտադրությունը կեղևից, եղեգից (arundo donax), տերևներից, մանրաթելից և ցողունից, ինչպես երևում է, օրինակ, Ֆաբիո Լոմբարդիի ուսումնասիրություններից։

### Պար
մինի|Նեապոլիտանական տարանտելլա, 18-րդ դար
Պարը Իտալիայի ժողովրդական ավանդույթների անբաժանելի մասն է։ Պարերից մի քանիսը հնագույն են և որոշ չափով պահպանվում են մինչ օրս։  Կան կախարդական-ծիսական պարեր, ինչպես նաև բերքահավաքի պարեր, այդ թվում՝ «ծովային բերք» պարեր Կալաբրիայի ձկնորսական համայնքներում և Տոսկանայում գինու բերքահավաքի պարեր: Հայտնի պարերը ներառում են Հարավային տարանտելլա»։ Իտալական պարերից թերևս ամենանշանավորը՝ տարանտելլան կատարվում է 6/8 ռիթմով և ժողովրդական ծեսի մի մասն է, որի նպատակն է ազատվել տարանտուլայի խայթոցներից առաջացած թույնից: Հանրաճանաչ տոսկանյան պարերը ծիսական կերպով ներկայացնում են նապաստակի որսը կամ ցուցադրում են շեղբեր զենքի պարերում, որոնք նմանակում կամ հիշեցնում են մարտական ​​շարժումները, կամ օգտագործում են զենքերը որպես բուն պարի ոճավորված գործիքներ: Օրինակ՝ Հյուսիսային Իտալիայի մի քանի գյուղերում սրերին փոխարինում են կանաչով ասեղնագործված փայտե կիսակուրթերը, որոնք նման են, այսպես կոչված, «գառլանդ պարերին» Հյուսիսային Եվրոպայում: Կան նաև սիրո և սիրավեպի պարեր, ինչպես օրինակ Սարդինիայում դուրու-դուրու պարը։

Այս պարերից շատերը խմբակային գործունեություն են, խումբը կազմված է շարքերով կամ շրջանակներով. ոմանք՝ սիրային և սիրալիր պարեր, ներառում են զույգեր՝ կամ միայնակ կամ մի քանի զույգ: Թամուրիատան (կատարվում է դափի հնչյունների ներքո) զույգերի պար է, որը կատարվում է հարավային Իտալիայում և ուղեկցվում է ստրամբոտո կոչվող քնարական երգով։ Զույգերի մյուս պարերը միասին կոչվում են սալտարելլո: Կան, սակայն, նաև մենապարեր. Դրանցից առավել բնորոշ են Իտալիայի տարբեր շրջանների «դրոշի պարերը», որոնց ժամանակ պարուհին պարանոցին, ոտքերի միջով, թիկունքում անցկացնում է քաղաքի դրոշը կամ գրիչը՝ հաճախ այն օդ բարձր շպրտելով և բռնելով: Այս պարերը կարող են կատարվել նաև մենապարողների խմբերում, որոնք գործում են միահամուռ կամ համակարգելով դրոշի փոխանցումը պարողների միջև: Հյուսիսային Իտալիայում է նաև մոնֆերինան՝ ուղեկցվող պար, որը ներառվել է արևմտյան արվեստի երաժշտության մեջ կոմպոզիտոր Մուզիո Կլեմենտիի կողմից:

Սոցիոլոգիայի և մարդաբանության տեսանկյուններից պարի ուսումնասիրության նկատմամբ ակադեմիական հետաքրքրությունը ավանդաբար անտեսվում է Իտալիայում, սակայն ներկայումս նոր կյանք է ցույց տալիս համալսարանական և ասպիրանտուրայի մակարդակներում:

## Հայտնի երաժշտություն
Իտալական ամենավաղ հանրաճանաչ երաժշտությունը 19-րդ դարի օպերան էր։ Օպերան անջնջելի ազդեցություն է ունեցել Իտալիայի դասական և ժողովրդական երաժշտության վրա։ Օպերային մեղեդիները տարածվում էին փողային նվագախմբերի և շրջիկ համույթների կատարմամբ։ «Napoletan cancona»-ն կամ նեապոլիտանական երգը հատուկ ավանդույթ է, որը 19-րդ դարում դարձավ հանրաճանաչ երաժշտության մաս, իսկ 20-րդ դարի վերջին այն դարձավ արտերկրում իտալական երաժշտության պաշտամունքային երևույթ: Ներմուծված ոճերը դարձան նաև իտալական ժողովրդական երաժշտության կարևոր մասը՝ սկսած ֆրանսիական «Café-chantant»*-*ից 1890-ականներին, իսկ ավելի ուշ՝ 1910-ականներին ամերիկյան ջազի գալուստով: Մինչև 1930-ականների վերջին իտալական ֆաշիզմը պաշտոնապես դարձավ «ալերգիկ» արտաքին ազդեցությունների նկատմամբ, ամերիկյան պարային երաժշտությունն ու երաժիշտները բավականին տարածված էին։ Հանրահայտ ջազմեն Լուի Արմսթրոնգը մեծ հաջողությամբ շրջագայել է Իտալիայում 1935 թվականի վերջին։ 1950-ականներին ամերիկյան ոճերն ավելի նկատելի դարձան, հատկապես ռոքը: Երգիչների և երգահանների կատարմամբ կանտաուտորիի ավանդույթը լայն զարգացում ունեցավ 1960-ականների վերջին, մինչդեռ իտալական ռոք տեսարանը շուտով դիվերսիֆիկացվեց առաջադեմ, փանկ, ֆանկ և ժողովրդական ոճերի մեջ:

### Վաղ հայտնի երաժշտություն
Ֆրանչեսկո Տոստիի երաժշտությունը հայտնի էր 20-րդ դարի վերջին և հիշվում էր նրա թեթև, արտահայտիչ երգերի շնորհիվ: Նրա ոճը շատ տարածված է դարձել հիասքանչ դարաշրջանում և հաճախ հայտնի է որպես սալոնային երաժշտություն: Նրա ամենահայտնի ստեղծագործություններն են «Սերենադը», «Ադիոն» և նեապոլիտանական հանրաճանաչ «Մարեչյարո» երգը, որի բառերը գրված են ականավոր բանաստեղծի կողմից նեապոլիտանական բարբառով՝ Սալվատորե դի Ջակոմոյի կողմից:

Հանրաճանաչ երաժշտության ձայնագրումը սկսվեց 19-րդ դարի վերջին, իսկ 1910-ականների վերջին միջազգային ոճերը ազդեցին իտալական երաժշտության վրա, սակայն, 1922 թվականին ավտարկիայի աճը և մշակութային մեկուսացման ֆաշիստական քաղաքականությունը հանգեցրին միջազգային ժողովրդական երաժշտության հեռացմանը: Այս ժամանակահատվածում իտալացի հանրաճանաչ երաժիշտները ճանապարհորդում էին արտերկրում և ուսումնասիրում էին ջազի, լատինոամերիկյան երաժշտության և այլ ոճերի տարրեր: Այս երաժշտությունն իր ազդեցությունն ունեցավ իտալական ավանդույթի վրա, որը տարածվեց ամբողջ աշխարհում և էլ ավելի դիվերսիֆիկացվեց ազատականացումից Երկրորդ համաշխարհային պատերազմից հետո:

Ֆաշիստական ռեժիմի մեկուսացման քաղաքականության պայմաններում, որը իշխանության եկավ 1922 թվականին, Իտալիայում ձևավորվեց փակ երաժշտական մշակույթ: Օտար երաժշտությունը ճնշվում էր, մինչդեռ Մուսոլինիի կառավարությունը խրախուսում էր ազգայնականությունը և լեզվական և էթնիկական մաքրությունը: Հանրաճանաչ կատարողները, սակայն, ճանապարհորդում էին արտերկրում և իրենց հետ բերում նոր ոճեր և տեխնիկա: Ամերիկյան ջազը զգալի ազդեցություն է ունեցել այնպիսի երգիչների վրա, ինչպիսիք են Ալբերտո Ռաբալիատին, ով հայտնի է դարձել սվինգինգի ոճով: Հարմոնիայի և մեղեդիների տարրերը ինչպես ջազից, այնպես էլ բլյուզից օգտագործվել են շատ հայտնի երգերում, մինչդեռ ռիթմերը հաճախ փոխառվել են լատինոամերիկյան պարերից, ինչպիսիք են տանգոն, ռումբան և բեգինան: Իտալացի կոմպոզիտորներն օգտագործում էին այս ոճերի տարրերը, մինչդեռ իտալական երաժշտությունը, հատկապես նեապոլիտանական երգերը, դարձել էին հանրաճանաչ երաժշտության մի մասը ամբողջ Լատինական Ամերիկայում:մինի|Դոմենիկո Մոդունյոն կատարում է «Nel blu, painted di blu» (ավելի հայտնի որպես «Volare») 1958 թվականին Սան Ռեմոյի երաժշտական ​​փառատոնում

### Ժամանակակից փոփ
[ձախից|մինի|[Էնիո Մորիկոնեն 1946 թվականից ի վեր ստեղծել է ավելի քան 500 պարտիտուր կինոյի և հեռուստատեսության համար։]]
Վերջին մի քանի տասնամյակների ամենահայտնի իտալացի փոփ երաժիշտներից են Դոմենիկո Մոդունիոն, Մինան, Միա Մարտինին, Ադրիանո Չելենտանոն, Կլաուդիո Բալոնին, Օրնելլա Վանոնին, Փեթի Պրավոն, իսկ վերջերս՝ Ցուկկերոն, Մանգոն, Վասկո Ռոսին, Ջիաննա Նանինին և միջազգային գերաստղեր Լաուրա Պաուզինին և Անդրեա Բոչելլին։  Երաժիշտները, ովքեր ստեղծում և երգում են իրենց սեփական երգերը, կոչվում են կանտաուտորի (երգիչներ): Այս ալիքը սկսվել է 1960-ականներին այնպիսի երաժիշտների հետ, ինչպիսիք են Ֆաբրիցիո Դե Անդրեն, Պաոլո Կոնտեն, Ջորջո Հաբերը, Ումբերտո Բինդին, Ջինո Պաոլին և Լուիջի Տենկոն: 1960-ականների սկզբին նրանք սկսեցին իրենց երաժշտությունը, իսկ 1960-ականների սկզբին՝ իրենց երաժշտությունը։

Սոցիալական, քաղաքական, հոգեբանական և մտավոր թեմաները, հիմնականում հաբերի և Դե Անդրեի ստեղծագործությունների շնորհիվ, 1970-ականներին էլ ավելի արդիական դարձան այնպիսի հեղինակների շնորհիվ, ինչպիսիք են Լուչո Դալլան, Պինո Դանիելեն, Ֆրանչեսկո Դե Գրեգորին, Իվանո Ֆոսատին, Ֆրանչեսկո Գուչինին, Էդոարդո Բենատոն, Ռենո Գաետանոն և Ռոբերտո Վեչիոնին: Լուչիո Բատիստին 1960-ականների վերջից մինչև 1990-ականների կեսերը միավորում էր իտալական երաժշտությունը Բրիտանական ռոքի և փոփ երաժշտության հետ, իսկ վերջերս՝ այնպիսի ժանրերի հետ, ինչպիսիք են սինտի փոփը, ռեփ, տեխնո և եվրոդենս, Մինչդեռ Անջելո Բրանդուարդին և Ֆրանկո Բատիատոն ձգտում էին կարիերայի, որն ավելի կենտրոնացած էր իտալական փոփ երաժշտության ավանդույթների վրա: Գոյություն ունի որոշակի ժանրային խաչմերուկ կանտաուտորների և նրանց միջև, ովքեր համարվում են "բողոքական երաժշտության"կատարողներ:

Ֆիլմերի գնահատականները, չնայած երկրորդական են հենց ֆիլմի համար, հաճախ ստանում են քննադատների գնահատանքը և ինքնին շատ տարածված են: 1930-ականների իտալական ֆիլմերի վաղ երաժշտության շարքում էր Ռիկարդո Զանդոնայիի աշխատանքը՝ «Արքայադուստր Տարականովա» (1937) և «Կարավաջո» (1941) ֆիլմերի գնահատականներով: Հետպատերազմյան օրինակներից են Գոֆրեդո Պետրասին՝ "մի շտապիր հեռանալ" (1950) ֆիլմով և Վլադի վեպը՝ «Ռոմեո և Ջուլիետ» (1954) ֆիլմով։ Մեկ այլ հայտնի կինոկոմպոզիտոր Նինո Ռոտան էր, որի հետպատերազմյան կարիերան ներառում էր Ֆեդերիկո Ֆելինիի ֆիլմերի, իսկ ավելի ուշ՝ «Կնքահայրը» սերիալի պարտիտուրներ գրելը։ Այլ հայտնի կոմպոզիտորների թվում են ֆիլմերի սաունդթրեքերը՝ Էնիո Մորիկոնեն, Ռիզ Օրտոլանին և Պիերո Յումիլիանին։

Իտալական փոփ երաժշտությունը 2000 - ականներին կարողացավ հաղթահարել ազգային սահմանները, մասնավորապես՝ Լաուրա Պաուզինիի, Էրոս Ռամազոտիի, Ցուկերոյի, Անդրեա Բոչելլիի, Տիցիանո Ֆերոյի և Իլ Վոլոյի շնորհիվ:
Պատկեր:Piginicelentano.jpg|Ադրիանո Չելենտանո
Պատկեր:Anna_Maria_Mazzini_(1972).jpg|Մինա, ամենաշատ վաճառված իտալացի երգչուհին
Պատկեր:Mia_Martini_1973b.jpg|Միա Մարտինի, քննադատների կողմից ճանաչված երգչուհի
Պատկեր:Lucio_Dalla_Festival_di_Sanremo_1971.png|Լուչո Դալլա
Պատկեր:Sanremo_1969_Lucio_Battisti.jpg|Լուչո Բատիստի
Պատկեր:AndreaBocelliMar10.jpg|Անդրեա Բոչելլի
Պատկեր:Laura_Pausini_03_-_Bercy_-_Avril_2012_(7076250493).jpg|Լաուրա Պաուզինի
Պատկեր:Francesco_De_Gregori.jpg|Ֆրանչեսկո Դե Գրեգորի
Պատկեր:Giorgia.png|Ջորջիա
Պատկեր:Italian_singer_Elisa_(cropped).jpg|Էլիզա
Պատկեր:Tiziano_Ferro.jpg|Տիցիանո Ֆերո
Պատկեր:ESC2013_-_Italy_04.jpg|Մարկո Մենգոնի


### Ժամանակակից պար
ձախից|մինի|190x190փքս|Ջորջո Մորոդեր, Italo դիսկոտեկի և EDM-ի սկզբնավորող
ձախից|մինի|190x190փքս|Eiffel 65, Իտալիայի ամենահայտնի էլեկտրոնային խմբերից մեկը
Իտալիան կարևոր երկիր է եղել էլեկտրոնային պարային երաժշտության ոլորտում, հատկապես 1970-ականների վերջին և 1980-ականների սկզբին իտալական դիսկոտեկի ստեղծումից ի վեր: Դիսկոտեկից սկիզբ առած ժանրը խառնում էր «մելամաղձոտ մեղեդիները» փոփ և էլեկտրոնային երաժշտության հետ՝ Օգտագործելով սինթեզատորներ և թմբուկային գործիքներ, ինչը հաճախ նրան տալիս էր ֆուտուրիստական հնչողություն։ Ըստ The Guardian-ի հոդվածի, այնպիսի քաղաքներում, ինչպիսիք են Վերոնան և Միլանը, պրոդյուսերները կաշխատեին երգիչների հետ՝ օգտագործելով զանգվածային արտադրության սինթեզատորներ և հարվածային գործիքներ, դրանցից ստեղծելով փորձարարական երաժշտության խառնուրդ «դասական փոփ հնչողությամբ», որը նախատեսված է գիշերային ակումբների համար: արտադրված երգերը հաճախ հետագայում վաճառվում էին պիտակների և ընկերությունների կողմից, ինչպիսիք են Միլանում տեղակայված «Discomagic»-ը:

Իտալո-դիսկոն ազդել է մի քանի էլեկտրոնային խմբերի վրա, ինչպիսիք են «Pet Shop Boys»-ը, «Erasure»-ը և «New Order»-ը, ինչպես նաև այնպիսի ժանրերի վրա, ինչպիսիք են «Eurodance»-ը, «Eurobit»-ը և «Freestyle»-ը։ Այնուամենայնիվ, մոտավորապես 1988 թ.-ին ժանրը միաձուլվեց եվրոպական պարային և էլեկտրոնային երաժշտության այլ ձևերի հետ, որոնցից մեկը իտալո hաուսն էր: Իտալական հաուսը համատեղում էր իտալական դիսկոտեկի տարրերը ավանդական հաուս երաժշտության հետ; դրա ձայնը հակված էր բարձրացնել տրամադրությունը, և այն լայնորեն օգտագործում էր դաշնամուրային մեղեդիներ: Այս ժանրի խմբերը ներառում են՝ «Black Box», «East Side Beat» և «49ers»:

1990-ականների երկրորդ կեսին հայտնվեց եվրոդենսի ենթաժանրը, որը հայտնի էր որպես իտալական պար։ Իր մեջ ներառելով իտալա-դիսկոտեկի և իտալա-հաուս ազդեցությունը, իտալա-պարը, որպես կանոն, ներառում էր սինթեզատորային ռիֆներ, մեղեդային հնչողություն և վոկոդերների օգտագործում։ Այս ժանրը հիմնական դարձավ «Eiffel 65» խմբի «Blue (Da Ba Dee)» սինգլի թողարկումից հետո, որը դարձավ Իտալիայի ամենահայտնի էլեկտրոնային խմբերից մեկը: Նրանց «Europop» ալբոմը «Channel 4»-ի կողմից ճանաչվել է 1990-ականների լավագույն ալբոմ։ Բացի այդ, իտալական պարի ենթաժանրը, որը հայտնի է որպես Lento Violento («դանդաղ և դաժան»), մշակվել է Ջիջի Դ ' Ագոստինոյի կողմից՝ որպես շատ ավելի դանդաղ և կոշտ երաժշտական ժանր: Տիպիկ իտալա-պարային ուղիներում րոպեում հարվածների հաճախականությունը հաճախ իջնում է մինչև կեսը: Բասը հաճախ նկատելիորեն բարձր է և գերակշռում է երգը:

Տարիների ընթացքում Իտալիայում աշխատել են պարային երաժշտության մի քանի նշանավոր կոմպոզիտորներ և պրոդյուսերներ, ինչպիսիք են Ջորջիո Մորոդերը, ով իր երաժշտության համար արժանացել է երեք «Օսկար» և չորս «Ոսկե գլոբուս» մրցանակների: Սինթեզատորների հետ նրա աշխատանքը մեծ ազդեցություն է ունեցել մի քանի երաժշտական ժանրերի վրա, ինչպիսիք են նոր ալիքը, տեխնո և հաուս երաժշտությունը։ «Allmusic»-ը նրան անվանում է «դիսկո սաունդի գլխավոր ճարտարապետներից մեկը», ինչպես նաև անվանում է «դիսկոյի հայրը»։

### Ներմուծված ոճեր
Գեղեցիկ դարաշրջանի ժամանակ ֆրանսիական նորաձևությունը  «Café-chantant»-ում Հանրաճանաչ Երաժշտություն կատարելու համար տարածվեց ամբողջ Եվրոպայում: Այս ավանդույթը շատ ընդհանրություններ ուներ կաբարեի հետ, և շատ նմանություններ կան սրճարանների վանկարկումների, սրճարանների համերգների, կաբարեների, երաժշտական սրահների, վոդևիլների և այլ նմանատիպ ոճերի միջև, բայց գոնե իր իտալական դրսևորմամբ ավանդույթը մնաց հիմնականում ապաքաղաքական՝ կենտրոնանալով թեթև երաժշտության վրա, որը հաճախ ռիսկային է, բայց ոչ անպարկեշտ: Իտալիայում առաջին «Café-chantant»-ը «Salone Margherita»-ն էր, որը բացվել է 1890 թվականին Նեապոլի Նոր Ումբերտո պատկերասրահի տարածքում։ Դրանից անմիջապես հետո Իտալիայի այլ քաղաքներում բացվեցին Միլանում գտնվող «Gran Salone Eden»-ը և Հռոմում գտնվող «Olympia musical Hall»-ը: «Café-chantant»-ը հայտնի էր նաև որպես իտալական սրճարան-համերգ։  Գլխավոր կատարողը, սովորաբար կինը, ֆրանսերենում կոչվում էր  «chanteuse»։ Իտալական «sciantosa» տերմինը ուղղակի փոխառություն է ֆրանսերենից։ Երգերն իրենք ֆրանսիական չէին, այլ անհոգ կամ թեթևակի սենտիմենտալ երգեր, որոնք գրված էին իտալերենով։ Այս երաժշտությունը դուրս եկավ նորաձեւությունից Առաջին համաշխարհային պատերազմի բռնկմամբ:

ԱՄՆ-ի փոփ ձևերի ազդեցությունը ուժեղ է եղել Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի ավարտից հետո։ Բրոդվեյի շքեղ շոու համարները, մեծ խմբերը, ռոքնռոլը և հիփ հոփը շարունակում են հանրաճանաչ մնալ: Լատինական երաժշտությունը, հատկապես բրազիլական «bossa nova»-ն, նույնպես հայտնի է, և պուերտոռիկական ռեգեթոնի ժանրը արագորեն դառնում է պարային երաժշտության հիմնական ձև: Այժմ հազվադեպ չէ, երբ ժամանակակից իտալական էստրադային արտիստները, ինչպիսիք են Լաուրա Պաուզինին, Էրոս Ռամազոտին, Ցուկերոն կամ Անդրեա Բոչելին, թողարկում են որոշ նոր երգեր անգլերենով կամ իսպաներենով, ի լրումն բնօրինակ իտալական տարբերակների: Il Volo խումբը երգում է իտալերեն, անգլերեն, իսպաներեն և գերմաներեն: Այսպիսով, երաժշտական ռեվյուները, որոնք ժամանակակից իտալական հեռուստատեսության ստանդարտ ծրագիրն են, կարող են հեշտությամբ մեկ գիշերվա ընթացքում պարողների հետ մեծ խմբի համարից վերածվել Էլվիսի և ժամանակակից փոփ երգչի, որը կատարում է Պուչինիի Արիան:

Ջազը Եվրոպա ներթափանցեց Առաջին համաշխարհային պատերազմի ժամանակ՝ շնորհիվ ռազմական նվագախմբերում ամերիկացի երաժիշտների ներկայության, որոնք կատարում էին համաժամեցված երաժշտություն: Այնուամենայնիվ, նույնիսկ դրանից առաջ Իտալիան նոր երաժշտության գաղափար ստացավ Ատլանտյան օվկիանոսի պատճառով՝ կրեոլական երգիչների և պարողների տեսքով, որոնք ելույթ էին ունենում Միլանի Էդեմ թատրոնում 1904 թվականին; նրանք իրենց անվանում էին «թեթև երաժշտության ստեղծողներ»։  Այնուամենայնիվ, Իտալիայում առաջին իսկական ջազ նվագախմբերը ստեղծվել են 1920-ականներին Արտուրո Ագացցիի նման դիրիժորների կողմից և անմիջապես հաջողություն են ունեցել: Չնայած 1930-ականներին ֆաշիստական ռեժիմի հակաամերիկյան մշակութային քաղաքականությանը, ամերիկյան ջազը մնաց հանրաճանաչ:

Անմիջապես հետպատերազմյան տարիներին Իտալիայում ջազը մեծ տարածում գտավ։ Բոլոր ամերիկյան հետպատերազմյան ջազ ոճերը՝ բիբոպից մինչև ֆրի ջազ և ֆյուժն, ունեն իրենց համարժեքները Իտալիայում: Իտալական մշակույթի համընդհանուրությունը երաշխավորեց, որ ջազային ակումբները կստեղծվեն ողջ թերակղզում, որ բոլոր ռադիոյի, իսկ հետո հեռուստատեսային ստուդիաները կունենան ջազի վրա հիմնված հաուս նվագախմբեր, որ իտալացի երաժիշտներն այնուհետև կսկսեն զարգացնել ջազի տնային տեսակը՝ հիմնված եվրոպական երգի ձևերի, դասական կոմպոզիցիայի տեխնիկայի և ժողովրդական երաժշտության վրա: Ներկայումս իտալական բոլոր երաժշտական ​​կոնսերվատորիաներն ունեն ջազային բաժիններ, և ամեն տարի Իտալիայում կան ջազային փառատոներ, որոնցից ամենահայտնին «Umbria Jazz Festival»-ն է, և կան հայտնի հրատարակություններ, ինչպիսիք են «Musica Jazz» ամսագիրը:

Իտալական փոփ ռոքը ծնել է Ցուկերոյի նման աստղերի և շատ սիրված հիթերի արդյունք է: Լրատվամիջոցները, հատկապես հեռուստատեսությունը, նման երաժշտության կարևոր ուղեցույցներն են.Հատկանշական օրինակ է «Sabato Sera» հեռուստատեսային շոուն: Իտալիան 1970-ականների առաջադեմ ռոքի առաջնագծում էր, ոճ, որը հիմնականում զարգացավ Եվրոպայում, բայց նաև հանդիսատես նվաճեց աշխարհի այլ երկրներում: Երբեմն այն առանձնանում է առանձին ժանրում՝ իտալական պրոգրեսիվ ռոք։ Իտալական խմբերը, ինչպիսիք են «The Trip»-ը, «Area»-ն, «Premiata Forneria Marconi»-ն (PFM), «Banco del Mutuo Soccorso»-ն, «New Trolls»-ը, «Goblin»-ը, «Osanna»-ն, «Saint Just»-ը և «Le Orme»-ն, համատեղում էին սիմֆոնիկ ռոքն ու իտալական ժողովրդական երաժշտությունը և հայտնի էին ինչպես եվրոպայում, այնպես էլ Միացյալ Նահանգներում: Այլ առաջադեմ խմբեր, ինչպիսիք են «Perigeo»-ն, «Balletto di Bronzo»-ն,«Museo Rosenbach»-ը, «Rovescio della Medaglia»-ն,

«Biglietto per l», «Inferno»-ն կամ «Alphataurus»-ը, մնացել են քիչ հայտնի, բայց նրանց ալբոմներն այսօր կոլեկցիոներների շրջանում համարվում են դասական: Մի քանի ավանգարդ ռոք խմբեր կամ կատարողներ (Area, Picchio dal Pozzo, Opus Avantra, Stormy Six, Saint Just, Giovanni Lindo Ferretti) համբավ ձեռք բերեցին իրենց նորարարական ձայնի շնորհիվ: Իտալիայում պրոգրեսիվ ռոքի համերգները, որպես կանոն, ունեն ընդգծված քաղաքական ենթատեքստ և էներգետիկ մթնոլորտ։ Հանրաճանաչ իտալական մետալ խմբերից են «Rhapsody of Fire», «Lacuna Coil», «Elvenking», «Forgotten Tomb» և «Fleshgod Apocalypse»:

Իտալական հիփ-հոփ Տեսարանը սկիզբ է առել 1990-ականների սկզբին Միլանից Articolo 31-ով, որի ոճը հիմնականում ազդել է Արևելյան ափի ռեփի վրա: Այլ վաղ հիփ-հոփ թիմեր, որպես կանոն, քաղաքականապես կողմնորոշված էին, օրինակ՝ «99 Posse»-ը, որը հետագայում ավելի մեծ ազդեցություն ունեցավ Բրիտանական թրիփ-հոփի վրա: Ավելի ուշ թիմերում ընդգրկված են գանգստերական ռեփերներ, ինչպիսիք են Լա ֆոսան Սարդինիայից։ Նոր ներմուծված այլ ոճերը ներառում են տեխնո, տրանս և Էլեկտրոնիկա, որոնք կատարում են այնպիսի արտիստներ, ինչպիսիք են Գաբրի Պոնտեն, Էյֆել 65-ը և Ջիջի Դ ' Ագոստինոն: Հիփ-հոփը հատկապես տարածված է Իտալիայի հարավում՝ զուգորդված Հարավային ռիսպետտո հասկացության հետ (հարգանք, պատիվ), բանավոր մենամարտի ձև; երկու փաստերն էլ օգնեցին հարավային իտալական երաժշտությունը նույնականացնել աֆրոամերիկյան հիփ-հոփ ոճի հետ: Բացի այդ, Իտալիայում կան բազմաթիվ նվագախմբեր, որոնք նվագում են պաչանկա ոճով, որը բնութագրվում է ավանդական երաժշտության, փանկի, ռեգգի, ռոքի և քաղաքական բառերի խառնուրդով: «Modena City Ramblers»-ը ամենահայտնի խմբերից մեկն է, որը հայտնի է իռլանդական, իտալական, պանկ երաժշտության, ռեգգի և շատ այլ երաժշտական ուղղությունների խառնուրդով:

Իտալիան նաև հայրենիք է դարձել մի շարք միջերկրածովյան ֆյուժն նախագծերի համար։ Դրանք ներառում են Ալ Դարավիշ, բազմամշակութային խումբ, որը հիմնված է Սիցիլիայում և ղեկավարում է պաղեստինցի Նաբիլ Բեն Սալամը: Լուիջի Չինկվեի «Տարանտուլա» Հիպերտեքստի նվագախումբը ևս մեկ օրինակ է, ինչպես նաև Ֆալեգայի և Նուր Էդինի «Տարանյավա» նախագիծը: «Mango»-ն ամենահայտնի նկարիչներից մեկն է, ով փոփ երաժշտությունը խառնել է համաշխարհային և միջերկրածովյան հնչյունների հետ, ալբոմները, ինչպիսիք են «Adesso»-ն, «Sirtaki»-ն և «Come l ' acqua»-ն, նրա ոճի օրինակներն են: Նեապոլիտանցի հայտնի երգիչ Մասիմո Ռանիերին թողարկել է նաև «Oggi o dimane» ձայնասկավառակը, որը պարունակում է ավանդական «Canzone Napoletana»՝ հյուսիսաֆրիկյան ռիթմերով և գործիքներով:

մինի|Ցուկերոն, որը համարվում է «իտալական բլյուզի հայրը»
ձախից|մինի|Lacuna Coil, գոթիկ մետալ նվագախումբ
[մինի|[Մոնեսկին]]

## Արդյունաբերություն
alt=An aisle in a store showing rows of CDs for sale.|ձախից|մինի|Feltrinelli գերխանութի ներսում, որտեղ ցուցադրվում են ձայնասկավառակների շարքեր
Իտալիայի երաժշտական ​​արդյունաբերությունը 2004 թվականին կազմել է 2,3 միլիարդ եվրո: Այդ գումարը վերաբերում է ձայնասկավառակների, երաժշտական ​​էլեկտրոնիկայի, երաժշտական ​​գործիքների վաճառքին և կենդանի կատարումների տոմսերի վաճառքին: Համեմատության համար նշենք, որ իտալական ձայնագրման արդյունաբերությունը ութերորդն է աշխարհում. Իտալացիները մեկ շնչի հաշվով ունեն 0,7 երաժշտական ​​ալբոմ՝ ի տարբերություն ԱՄՆ-ի՝ առաջին տեղում՝ 2,7:

Ամբողջ երկրում կան երեք պետական ​​և երեք մասնավոր հեռուստացանցեր: Բոլորը գոնե որոշ ժամանակ ապահովում են կենդանի երաժշտություն: Իտալիայի շատ խոշոր քաղաքներ ունեն նաև տեղական հեռուստակայաններ, որոնք կարող են կենդանի ժողովրդական կամ բարբառային երաժշտություն մատուցել, որը հաճախ հետաքրքրում է միայն անմիջական տարածքին: Այս գրքերի և սկավառակների ցանցից ամենամեծը Ֆելտրինելլին է:

## Վայրեր, փառատոններ և տոներ
alt=An orchestra before a performance on an outdoor stage on a balcony with water in the background.|մինի|Ռավելլոյի ամենամյա փառատոնը հայտնի երաժշտական ​​վայր է Իտալիայում: Այստեղ նվագախումբը սկսում է հիմնվել Ամալֆիի ափին նայող բեմի վրա։
Իտալիայի երաժշտական վայրերը ներառում են համերգներ բազմաթիվ երաժշտական կոնսերվատորիաներում, սիմֆոնիկ դահլիճներում և օպերային թատրոններում։ Իտալիան նաև ամեն տարի հյուրընկալում է բազմաթիվ հայտնի միջազգային երաժշտական փառատոներ, այդ թվում՝ Սպոլետոյի փառատոնը, Պուչինիի փառատոնը և Ռավելոյի Վագների փառատոնը: Որոշ փառատոներ հնարավորություն են տալիս երիտասարդ կոմպոզիտորներին դասական երաժշտության ոլորտում՝ ստեղծելով և բեմադրելով մրցույթներ շահած ստեղծագործություններ: Օրինակ՝ «Օրփեոս» նոր օպերայի և կամերային երաժշտության միջազգային մրցույթի հաղթողը, բացի զգալի մրցանակային ֆոնդից, կարող է տեսնել իր երաժշտական ​​աշխատանքը Սպոլետոյի փառատոնում: Կան նաև տասնյակ մասնավոր հովանավորվող երաժշտության վարպետության դասեր ամեն տարի, որոնք համերգներ են կազմակերպում հանրության համար: Իտալիան նաև սովորական վայր է արտերկրից հայտնի նվագախմբերի համար: Ամենազբաղված սեզոնի գրեթե ցանկացած պահի Եվրոպայի կամ Հյուսիսային Ամերիկայի այլ վայրերից առնվազն մեկ խոշոր նվագախումբ համերգ է տալիս Իտալիայում: Բացի այդ, տարվա ընթացքում տասնյակ փոփ և ռոք համերգների ժամանակ հանրային երաժշտություն կարող է հնչել: Բացօթյա օպերա կարելի է լսել, օրինակ, հին հռոմեական ամֆիթատրոնում՝ Վերոնա Արենայում։

Ռազմական նվագախմբերը նույնպես հայտնի են Իտալիայում: Ազգային մակարդակով դրանցից ամենահայտնիներից մեկը «Guardia di Finanza»-ի (Իտալիայի մաքսային/սահմանային ոստիկանություն) համերգային խումբն է։ Այն հանդես է գալիս տարվա մեջ բազմիցս անգամ:
alt=Uniformed band members standing in formation, the band leader in front.|ձախից|մինի|Իտալական բանակի զինվորական նվագախումբ
Շատ թատրոններ նաև պարբերաբար բեմադրում են ոչ միայն ամերիկյան մյուզիքլների իտալական թարգմանություններ, այլև իսկական իտալական երաժշտական կատակերգություններ, որոնք կոչվում են անգլերեն «մյուզիքլ» տերմին: Իտալերենից թարգմանված՝ տերմինը նկարագրում է երաժշտական դրամայի մի տեսակ, որը բնորոշ չէ Իտալիային, մի ձև, որն օգտագործում է երաժշտության և ռիթմերի ամերիկյան իդիոմը, որը հիմնված է ջազի, փոփի և ռոքի վրա՝ երգերի և երկխոսությունների համադրությամբ սյուժե զարգացնելու համար:

Երաժշտությունը տարբեր կերպ է արտահայտվում կրոնական ծեսերում, հատկապես կաթոլիկ ծեսերում: Օրինակ՝ եկեղեցական խմբերը բավականին տարածված են ամբողջ Իտալիայում։  Դրանք կարող են ներառել չորսից հինգ հոգուց մինչև 20-30 մարդ: Նրանք սովորաբար ելույթ են ունենում կրոնական տոնակատարություններին, որոնք հատուկ են քաղաքին, սովորաբար ի պատիվ քաղաքի հովանավոր սրբի: Հայտնի են պատմական նվագախմբային և երգչախմբային գլուխգործոցները, որոնք եկեղեցում կատարում են մասնագետները։ Դրանք ներառում են այնպիսի ստեղծագործություններ, ինչպիսիք են Ջովանի Բատիստա Պերգոլեզիի «Stabat Mater»- ը և Վերդիի «Ռեքվիեմը»: Վատիկանի երկրորդ խորհուրդը, որը տեղի է ունեցել 1962-1965 թվականներին, հեղափոխություն է մտցրել կաթոլիկ եկեղեցու երաժշտության մեջ, ինչը հանգեցրել է սիրողական երգչախմբերի թվի ավելացմանը, որոնք պարբերաբար ելույթ են ունենում երկրպագության ժամանակ: տաճարը նաև խրախուսել է միասին շարականներ երգելը, և վերջին 40 տարիների ընթացքում ստեղծվել է նոր շարականների ընդարձակ ռեպերտուար:

Իտալական Սուրբ Ծննդյան երաժշտությունը շատ քիչ է: Իտալական Սուրբ Ծննդյան ամենահայտնի երգը «Tu scendi dalle stelle»-ն է, որի ժամանակակից իտալական բառերը գրվել են Պիոս IX պապի կողմից 1870 թվականին։ Մեղեդին Ալֆոնսո Լիգուորիի «Quanno Nascette Ninno» հին նեապոլիտանական երգի հիմնական տարբերակն է: Բացի այդ, իտալացիները հիմնականում երգում են երգերի թարգմանություններ, որոնք բխում են գերմանական և անգլիական ավանդույթներից (օրինակ, «Լուռ գիշեր»): Չկա բնիկ իտալական աշխարհիկ Սուրբ Ծննդյան երաժշտություն, որը բացատրում է «Jingle Bells» և «White Christmas» իտալերեն տարբերակների հանրաճանաչությունը։մինի|Theatro Ariston-ը Սանրեմո երաժշտական ​​փառատոնի ժամանակ 2013 թվականին։
Սան Ռեմոյի երաժշտական փառատոնը կարևոր հարթակ է Իտալիայում հանրաճանաչ երաժշտության տարածման համար: Այն անցկացվում է ամեն տարի 1951 թվականից և ներկայումս տեղի է ունենում Սան Ռեմոյի Արիստոն թատրոնում: Այն տևում է մեկ շաբաթ փետրվարին և հնարավորություն տալիս վետերաններին և սկսնակ կատարողներին ներկայացնել նոր երգեր: Մրցույթում հաղթելը հաճախ ցատկահարթակ էր արդյունաբերության մեջ հաջողության հասնելու համար: Փառատոնը հեռարձակվում է ազգային հեռուստատեսությամբ օրական երեք ժամ, որի հաղորդավարները իտալացի ամենահայտնի հեռուստահաղորդավարներն են, ինչպես նաև այնպիսի կատարողներ, ինչպիսիք են Դոմենիկո Մոդունիոն, որը, հավանաբար, վերջին 50 տարվա ամենահայտնի իտալացի փոփ երգիչն է:

Հեռուստատեսային էստրադային շոուները հանրաճանաչ երաժշտության տարածման ամենալայն հարթակն են: Դրանք հաճախ փոխվում են, բայց «Buona Domenica«- ն, «Domenica In»- ը և «I rakkomandati»- ն սիրված են: Իտալիայում ամենաերկարատև երաժշտական հաղորդումը «La Corrida»-ն է, որը շաբաթական երեք ժամ տևողությամբ ծրագիր է սիրողական և սկսնակ երաժիշտների համար: Այն ռադիոյում հայտնվել է 1968 թվականին և 1988 թվականին անցել է հեռուստատեսության։ Ստուդիայի հեռուստադիտողները իրենց հետ բերում են կովի զանգեր և ազդանշաններ և խրախուսվում են բարեսիրտ դժգոհություն ցուցաբերել: Ամենամեծ թվով ռոք համերգներով (ազգային և միջազգային կատարողներով) քաղաքը Միլանն է, որը գտնվում է եվրոպական այլ երաժշտական մայրաքաղաքների կողքին, ինչպիսիք են Փարիզը, Լոնդոնը և Բեռլինը:

## Կրթություն
alt=Statue of a man sitting on a rock, with an intent look.|մինի|Նեապոլի երաժշտական ​​կոնսերվատորիայի բակում
Երաժշտությունը դասավանդվում է Իտալիայի բազմաթիվ բարձրագույն ուսումնական հաստատություններում: Շուրջ 75 երաժշտական ​​կոնսերվատորիաները խորացված ուսուցում են ապահովում ապագա պրոֆեսիոնալ երաժիշտների համար: Կան նաև բազմաթիվ մասնավոր երաժշտական ​​դպրոցներ և գործիքների պատրաստման և վերանորոգման արհեստանոցներ։ Իտալիայում բավականին տարածված է նաև մասնավոր ուսուցումը։ Տարրական և միջին դպրոցի աշակերտները կարող են ակնկալել շաբաթական մեկ կամ երկու ժամ երաժշտության ուսուցում, սովորաբար երգչախմբային երգեցողության և հիմնական երաժշտության տեսության մեջ, չնայած արտադասարանական հնարավորությունները հազվադեպ են լինում: Չնայած իտալական համալսարանների մեծամասնությունն առաջարկում է դասընթացներ հարակից առարկաների, ինչպիսիք են երաժշտության պատմությունը, կատարումը համալսարանական կրթության ընդհանուր հատկանիշ չէ:

Իտալիան ունի ավագ դպրոցների մասնագիտացված համակարգ. Ուսանողները, ըստ իրենց ընտրածի, հաճախում են հումանիտար, գիտական, օտար լեզուների կամ արվեստի և երաժշտության ավագ դպրոց («liceo musicale»-ում, որտեղ գործիքները, երաժշտության տեսությունը, կոմպոզիցիան և երաժշտության պատմությունը դասավանդվում են որպես հիմնական առարկա): Իտալիան ունի հավակնոտ, վերջին ծրագրեր՝ երեխաներին ավելի շատ երաժշտություն հաղորդելու համար: Ավելին, վերջին կրթական բարեփոխումների հետ մեկտեղ, իրավական որոշումներով հստակորեն նշվում է հատուկ երաժշտական ​​և հոգևոր դպրոց (2-րդ մակարդակի միջնակարգ դպրոց, 14-15-ից մինչև 18-19 տարեկան): Այնուամենայնիվ, այս կարգի դպրոցը չի ստեղծվել և արդյունավետորեն չի գործում: Պետական ​​հեռուստատեսային ցանցը սկսել է ժամանակակից արբանյակային տեխնոլոգիաների կիրառման ծրագիր հանրակրթական դպրոցներում երգչախմբային երաժշտություն հեռարձակելու համար:

## Կրթաթոշակ
Երաժշտության բոլոր տեսակների հավաքագրման, պահպանման և ցուցակագրման ոլորտում կրթաթոշակները հսկայական են: Իտալիայում, ինչպես ամենուր, այս խնդիրները բաշխվում են մի շարք հաստատությունների և կազմակերպությունների միջև: Երաժշտական խոշոր կոնսերվատորիաների մեծ մասում կան բաժիններ, որոնք զբաղվում են իրենց սեփական հավաքածուների հետ կապված հետազոտություններով: Նման ուսումնասիրությունները համակարգվում են ազգային և միջազգային մակարդակներում ինտերնետի միջոցով: Իտալիայի նշանավոր հաստատություններից մեկը «IBIMUS»-ն է՝ (Istituto di Bibliografia Musicale)-ն, Հռոմում: Այն աշխատում է այլ գործակալությունների հետ միջազգային մասշտաբով «RISM»-ի, (Répertoire International des Sources Musicales)-ի, աղբյուրի նյութի գույքագրման և ցուցիչի միջոցով: Նաև Հռոմի «Discoteca di Stato»-ն (Ձայնագրությունների ազգային արխիվը), որը հիմնադրվել է 1928 թվականին, ունի ձայնագրված երաժշտության ամենամեծ հանրային հավաքածուն Իտալիայում՝ դասական երաժշտության, ժողովրդական երաժշտության, ջազի և ռոքի մոտ 230,000 օրինակներով, որոնք ձայնագրվել են ամեն ինչի՝ հնաոճ մոմե գլաններից մինչև ժամանակակից էլեկտրոնային տեղեկատվական կրիչների վրա:

Ավանդական իտալական երաժշտության գիտական ​​ուսումնասիրությունը սկսվել է մոտավորապես 1850 թվականին, մի խումբ վաղ բանասիրական ազգագրագետների հետ, ովքեր ուսումնասիրել են երաժշտության ազդեցությունը համաիտալական ազգային ինքնության վրա: Միասնական իտալական ինքնությունը նոր է սկսել ձևավորվել թերակղզու քաղաքական ինտեգրումից հետո՝ 1860 թվականին: Այս ուշադրությունը մնաց մինչև 1960-ականների սկիզբը: Երկու բանահյուսական ամսագրեր օգնեցին խրախուսել ուսումնասիրության զարգացող ոլորտը՝ «Rivista Italiana delle Tradizioni Popolari»-ն և «Lares»-ը, որոնք հիմնադրվել են համապատասխանաբար 1894 և 1912 թվականներին: Ամենավաղ հիմնական երաժշտական ​​ուսումնասիրությունները 1913-1914 թվականներին եղել են Սարդինիայի լաունեդդաների վրա՝ Մարիո Ջուլիո Ֆարայի կողմից սիցիլիական երաժշտության մասին, հրատարակված 1907 և 1921 թվականներին Ալբերտո Ֆավարայի կողմից և 1941 թվականին Էմիլիա Ռոմանիայի երաժշտության ուսումնասիրությունը Ֆրանչեսկո Բալիլա Պրատելլայի կողմից։

Իտալական ավանդական երաժշտության ամենավաղ ձայնագրությունները ի հայտ եկան 1920-ականներին, բայց դրանք հազվադեպ էին մինչև Հռոմի Սանտա Չեչիլիայի ազգային ակադեմիային կից ժողովրդական երաժշտության ազգային ստուդիայի ստեղծումը: Կենտրոնը հովանավորում էր երգերի հավաքածուի բազմաթիվ ճամփորդություններ թերակղզով, հատկապես հարավային և կենտրոնական Իտալիա: Ջորջիո Նատալետին կենտրոնի առաջատար երաժիշտներից էր, ինչպես նաև ինքն է բազմաթիվ ձայնագրություններ արել։ Ամերիկացի գիտնական Ալան Լոմաքսը և իտալացի Դիեգո Կարպիտելլան 1954 թվականին թերակղզու համապարփակ ուսումնասիրություն են անցկացրել: 1960-ականների սկզբին «Արմատների» վերածնունդը դրդեց ավելի ակտիվ ուսումնասիրել հատկապես հյուսիսային երաժշտական մշակույթները, որոնք շատ գիտնականներ նախկինում հավատում էին, որ քիչ ժողովրդական մշակույթ են պահպանում: Այս դարաշրջանի ամենահայտնի գիտնականներն էին Ռոբերտո Լեյդին, Օտտավիո Տիբին և Լեո Լևին։ 1970-ական թվականներին Լեյդին և Կարպիտելլան նշանակվեցին համալսարանների էթնոմերաժշտագիտության առաջին երկու ամբիոններում՝ Կարպիտելլան Հռոմի համալսարանում և Լեյդին՝ Բոլոնիայի համալսարանում։ 1980-ականներին իտալացի գիտնականները սկսեցին ավելի քիչ կենտրոնանալ ձայնագրություններ անելու վրա, և ավելի շատ ուսումնասիրել և սինթեզել արդեն իսկ հավաքված տեղեկատվությունը: Մյուսներն ուսումնասիրել են իտալական երաժշտությունը Միացյալ Նահանգներում և Ավստրալիայում, և Իտալիա վերջերս ներգաղթածների ժողովրդական երաժշտությունը:

## Նշումներ

## Ծանոթագրություններ

## Աղբյուրներ
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
*  cited in the .
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
*  This essay provides a thorough review of the history and current state of Italian ethnomusicology.
* 
*  Invaluable survey of popular instruments in use in Italy, ranging from percussion, wind and plucked instruments to various noise makers. Numerous drawings and plates. Wrappers.
* Fabio Lombardi, 1989, *Mostra di strumenti musicali popolari romagnoli: Meldola Teatro Comunale G. A. Dragoni, 26–29 agosto 1989; raccolti da Fabio Lombardi nella vallata del bidente, Comuni di: Bagno di Romagna, S. Sofia, Meldola, Galeata, Forli, Civitella diR. e Forlimpopoli; presentazione [[Roberto Leydi]]*. – Forli: Provincia di Forli, 1989. – 56 p.: ill.; 21&nbsp;cm. In testa al front.: Provincia di Forli, Comune di Meldola.
* Fabio Lombardi, 2000, *Canti e strumenti popolari della Romagna Bidentina*, Società Editrice "Il Ponte Vecchio", Cesena
* 
* 
* 
* 
** Reprinted in 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 

## Գրականություն
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 

**Ձայնագրություններ**

* 
* 
* 
* 
* 
* 

## Արտաքին հղումներ
*  Audio clips: Traditional music of Italy. Musée d'ethnographie de Genève. Accessed 25 November 2010.
* RomanticaTours : Italian opera, tickets, concerts
*  Rockit.it – Online database of Italian indiependent music
*  Net Music Italia: List of major recording companies
*  Estatica: Italian encyclopedia of music (English menu navigation)
*  CILEA : Lombard inter-university consortium for automatic computation
*  CEMAT: Organization to promote computer music research.
*  SIBMAS: International Directory of Performing Arts Collections and Institutions
*  Concertoggi: Frequently updated schedule of concerts
*  Newsletter of Contemporary Italian Music : Archive

Կատեգորիա:Իտալիայի երաժշտություն