Էդմունդ Վիլսոն

**Էդմունդ Վիլսոն**, (, ), ամերիկացի գրականագետ, լրագրող, քննադատ, XX դարի կեսերի ԱՄՆ-ի ամենաազդեցիկ գրականագետներից մեկը։ 1963 թվականին արժանացել է Ազատության նախագահական շքանշանի։

## Կենսագրություն
1916 թվականին ավարտել է Փրինսթոնի համալսարանը։ Որպես խմբագիր աշխատել է «The New York Evening Sun» թերթում։ Առաջին համաշխարհային պատերազմի տարիներին ամերիկյան բանակում ծառայել է որպես հետախույզ։

1920-1921 թվականներին եղել է «Vanity Fair», 1926-1931 թվականներին՝ «New Republic», (1920 թվականին ղեկավարել է «New Republic» ամսագրի գրական հրատարակությունը, իսկ 1931 թվականին՝ դարձել այդ ամսագրի խմբագրի տեղակալը), 1944-1948 թվականներին՝ «The New Yorker» ամսագրերի լրագրող։

1930 թվականի կեսերին այցելել է ԽՍՀՄ։

Մահացել է սրտի հիվանդությունից։

## Կապեր
1913 թվականից սկսած մտերմացել է Ֆրենսիս Սքոթ Ֆիցջերալդի հետ, ով նրան անվանել էր «Դարաշրջանի գրական խղճի մարմնացում»։

Մտերիմ հարաբերություններ է հաստատել Էդնա Սենտ-Վինսենթ Միլլեյի հետ, ում 1920 թվականին ամուսնության առաջկություն է արել, սակայն մերժվել է։

1940 թվականից անընդմեջ նամակագրական կապ է պահել Վլադիմիր Նաբոկովի հետ, ում հետ նախ մտերմացել է, ապա կտրուկ բաժանվել։ Նաբոկովը Վիլսոնի համար դարձել է ռուսական գրականության մարմնացումը:Նրանք ունեին մի շարք համատեղ գրական նախագծեր՝ ներառյալ Ալեքսանդր Պուշկինի «Մոցարտ և Սալիերի» պիեսի անգլերեն թարգմանությունը։ Վիլսոնը թարգմանել է նաև «Պղնձե հեծյալ» պոեմը և եղել է մի շարք բանաստեղծությունների, արձակ ստեղծագործությունների, ինչպես նաև «Դեպի Ֆինլանդիայի կայարան» աշխատության հեղինակը։ Վերջինս նվիրված է 1917 թվականի Հոկտեմբերյան հեղափոխությանը և նրա ղեկավար Վլադիմիր Լենինին, ով այդ աշխատությունում նկարագրվում էր որպես նշանավոր անձնավորություն՝ կառուցելով սոցիալիստական ապագա ողջ մարդկության համար։ Պուշկինը և Լենինը այն պատմական գործիչներն էին, ովքեր դարձան կապող օղակ Վիլսոնի և Նաբոկովի միջև և որոնց անունները նրանց նամակագրությունների մեջ միշտ նշվում էին (ավելի ուշ այդ նամակագրությունները հավաքվել են մեկ հատորով՝ : Վիլսոնը և Նաբոկովը համակարծիք էին, որ Պուշկինը եղել է XIX դարի մեծագույն բանաստեղծը, իսկ Լենինի հարցում այդպես էլ մնացին տարակարծիք։

Ամուսնացել է մի քանի անգամ. առաջին կինը եղել է Մերի Բլերը, երկրորդը՝ Մարգարիտ Քենբին, որին կորցրել է ավտովթարի պատճառով, երրորդ կինը՝ Մերի Մաքքարթին, նա հայտնի ամերիկացի գրող և հրապարակոխոս էր։ Երրորդ ամուսնությունից ծնվել է նրանց որդին՝ Ռուել Վիլսոնը։ Ամուսնալուծվել են 1946 թվականին։ Վերջին պաշտոնական կինը եղել է Ելենա Տորնտոնը՝ Կարլ Սթրուվեի՝ ԱՄՆ-ում Ռուսական կայսրության դեսպանի դուստր Օլգա Սթրուվեի և Փիթեր Առնոլդ Գոթլիբ Մամ ֆոն Շվարցենշտեյնի դուստրը։ Վերջին ամուսնությունից 1948 թվականին ծնվել է Հելեն Միրանդան։

## Աշխատություններ
Ստեղծագործությունների շարքում՝ վեպեր, պիեսներ, բանաստեղծություններ, լրագրություններ։ 1922 թվականին Ջոն Բիշոփի հետ հրապարակել է առաջին գիրքը։ 
* «Axel’s Castle», 1931, ակնարկներ եվրոպական սիմվոլիզմի մասին,
* «To the Finland Station», 1940, բոլշևիկ առաջնորդների մասին,
* «The Wound and the Bow», 1941,
* «The Shock of Recognition», 1943,
* «The Dead Sea Scrolls», 1955, Մերձավոր Արևելքում հնագիտական գտածոների մասին՝ որպես աստվածաշնչյան իրադարձությունների իրականության հաստատում),
* «A Window on Russia, For the Use of Foreign Readers», 1972, հրապարակվել է մահից հետո,
* «The Fifties», օրագիր, 1986։

## Մատենագրություն
* The Nabokov — Wilson Letters. Bd. by Simon Karlinsky, NY, 1979
*  (перевод предыдущей Сергея Таска)

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Փրինսթոնի համալսարանի շրջանավարտներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի գրականագետներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի լրագրողներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի բանաստեղծներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի դրամատուրգներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի գրողներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի պատմաբաններ
Կատեգորիա:20-րդ դարի ամերիկացի բանաստեղծներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի արձակագիրներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի քննադատներ
Կատեգորիա:20-րդ դարի ամերիկացի տղամարդ գրողներ