Անա Աթերլի

**Անա Աթերլի**  (, ), պորտուգալացի բանաստեղծուհի, թարգմանիչ, գրական պատմաբան, նկարչուհի և կինոռեժիսոր, վերջին տասնամյակների  պորտուգալական մշակույթի հեղինակավոր գործիչ։

## Կենսագրություն
Անա Աթերլին ծնվել է Պորտոյում։ Ավարտել է Լիսաբոնի համալսարանի բանասիրական ֆակուլտետը Գերմանական բանասիրություն մասնագիտությամբ  և  Կալիֆորնիայի համալսարանի  դոկտորանտուրան։ Որպես գրող առաջին անգամ տպագրվել է  Diário de Notícias  թերթում 1959 թվականի սեպտեմբերին։  Նա զբաղվում էր վիզուալ պոեզիայով՝ մնալով բարոկկո բանաստեղծական արվեստի շրջանակներում։ Զարգացրել է արձակ բանաստեղծական ժանրը։  Բարոկկոյի գրականության պատմության, պոեզիայի  և գեղագիտության գծով աշխատությունների հեղինակ է։ Թարգմանություններ է կատարել անգլերենից, ֆրանսերենից, իտալերենից և իսպաներենից։         
 
1971 թվականին ի նշան դիկտատորական ռեժիմի և գրաքննության դեմ բողոքի՝ Աթերլին արտագաղթում է Մեծ Բրիտանիա և սովորում Լոնդոնյան կինոդպրոցում։  Մեխակների հեղափոխությունից հետո նա վերադառնում է հայրենիք, բնակվում Լիսաբոնում։      
 
Որպես նկարիչ նա եղել է Grupo Experimentalista Português ավանգարդ խմբի մեջ և  մասնակցել խմբային ցուցահանդեսներին։ 1992 թվականին  Գալուստ Գյուլբենկյան հիմնադրամի ժամանակակից արվեստի կենտրոնում ներկայացվում է  նրա 1960 թվականից 1990-ական թվականների  գեղագիտական և գրաֆիկական աշխատանքների  հետահայաց ցուցադրություններ։

1981 թվականից  դասավանդում է Նոր Լիսաբոնյան համալսարանում սոցիալական և հումանիտար գիտությունների ֆակուլտետում։

## Ստեղծագործություններ
### Պոեզիա
* *Um Ritmo Perdido*. Lisboa: Ed. Aut. (1958, հեղինակի հրատարակում)
* *As Aparências*. Lisboa: Sociedade de Expansão Cultural (1959)
* *A Dama e o Cavaleiro*. Lisboa: Guimarães Editores (1960)
* *Sigma*. Lisboa: Ed. Aut. (1965)
* *Estruturas Poéticas - Operação 2*. Lisboa: Ed. Aut. (1967, հեղինակի հրատարակում)
* *Eros Frenético*. Lisboa: Moraes Editores (1968)
* *39 Tisanas*. Porto: Colecção Gémeos, 2 (1969)
* *Anagramático*. Lisboa: Moraes Editores (1970)
* *63 Tisanas: (40-102)*. Lisboa: Moraes Editores (1973, արձակ բանաստեղծություններ)
* *Poesia: 1958-1978*. Lisboa: Moraes Editores (1980)
* *Ana Viva e Plurilida*. in *Joyciana*, Lisboa: &etc. (1982, ամբողջական հավաքածու)
* *O Cisne Intacto*. Porto: Limiar (1983)
* *A Cidade das Palavras*. Lisboa: Quetzal (1988)
* *Volúpsia*. Lisboa: Quimera (1994)
* *351 Tisanas*. Lisboa: Quimera (1997)
* *Rilkeana*. Lisboa: Assírio & Alvim (1999, Պորտուգալիայի ՊԵՆ-ակումբի պոեզիայի համար մրցանակ)
* *Um Calculador de Improbabilidades*. Lisboa: Quimera (2001)
* *O Pavão Negro*. Lisboa: Assírio & Alvim (2003, премия Ассоциации литературных критиков Португалии)
* *Itinerários*. Vila Nova de Famalicão: Edições Quasi (2003)
* *Fibrilações*. Lisboa: Quimera (2005, հրատարակումներ իսպաներեն և պորտուգալերեն)
* *A Idade da Escrita e outros poemas*. São Paulo: Escrituras (2005, անալոգիա)
* *463 Tisanas*. Lisboa: Quimera (2006, արձակ բանաստեղծություններ)
* *A Neo-Penélope*. Lisboa: &etc. (2007)

### Արձակ
* *O Mestre*. Lisboa: Arcádia (1963, 2 հրատարակություն - 1976, 3 հրատարակություն 1995, բրազիլերեն հրատարակություն՝ 2006)
* *No Restaurante*. In *Antologia do Conto Fantástico Português*. Edições Afrodite de Fernando Ribeiro de Mello (1967, 2 հրատարակություն 1974, 3 հրատարակություն 2003)
* *Crónicas, Anacrónicas Quase-tisanas e outras Neo-prosas*. Lisboa: Iniciativas Editoriais (1977)
* *O Tacto*. In *Poética dos cinco sentidos*. Lisboa: Livraria Bertrand (1979)
* *Anacrusa: 68 sonhos*. Lisboa: & Etc (1983)
* *Elles: um epistolado*. Lisboa: Editorial Escritor (1999, Ալբերտո Պիմենտոյի հետ համատեղ)
* *O Neo-Ali Babá*. In *Mea Libra - Revista do Centro Cultural do Alto Minho*, n.º 14, Viana do Castelo (2004)

### Գրքեր, քննադատական հրապարակումներ, թարգմանություններ, մեկնաբանություններ
* *Nove Incursões*. Lisboa: Sociedade de Expansão Cultural (1962)
* *O Espaço Crítico: do simbolismo à vanguarda*. Lisboa: Caminho (1979)
* *A Experiência do Prodígio - Bases Teóricas e Antologia de Textos-Visuais Portugueses dos séculos XVII e XVIII*. Lisboa: Imprensa Nacional-Casa da Moeda (1983)
* *Defesa e Condenação da Manice*. Lisboa: Quimera (Apresentação, notas e fixação do texto) (1989)
* *Poemas em Língua de Preto dos Séculos XVII e XVIII*. Lisboa: Quimera (Apresentação, notas e fixação do texto) (1990)
* *Elogio da Pintura de Luís Nunes Tinoco*. Lisboa: Instituto Português do Património Cultural (Apresentação e edição) (1991)
* *A Preciosa de Sóror Maria do Céu*. Lisboa: Instituto Nacional de Investigação Científica (Edição actualizada do códice 3773 da Biblioteca Nacional precedida dum estudo) (1991)
* *Lampadário de Cristal de Frei Jerónimo Baía*. Lisboa: Editorial Comunicação (Apresentação crítica, fixação do texto, notas, glossário e roteiro de leitura) (1991)
* *O Desafio Venturoso de António Barbosa Bacelar*. Lisboa: Assírio & Alvim (Organização e prefácio) (1991)
* *Triunfo do Rosário: repartido em cinco autos de Sóror Maria do Céu*. Lisboa: Quimera (Tradução e apresentação) (1992)
* *A Casa das Musas: uma releitura crítica da tradição*. Lisboa: Editorial Estampa (1995)
* *O Ladrão Cristalino: aspectos do imaginário barroco*. Lisboa: Edições Cosmos (1997, премия Общества писателей Португалии за эссеистику)
* *Frutas do Brasil numa nova, e ascetica monarchia, consagrada à Santíssima Senhora do Rosário de António do Rosário*. Lisboa: Biblioteca Nacional (Apresentação) (2002)
* *Poesia Incurável: aspectos da sensibilidade barroca*. Lisboa: Editorial Estampa (2003)
* *Interfaces do Olhar - Uma Antologia Crítica / Uma Antologia Poética*. Lisboa: Roma Editora (2004)
* *Obrigatório não ver*. Lisboa: Quimera (2009)

### Ալբոմներ, ցուցահանդեսների պատկերագրքեր
* Ana Hatherly: obra visual, 1960-1990/ Manuel Castro Caldas, Jorge Molder, eds. Lisboa: Centro de Arte Moderna, Fundação Calouste Gulbenkian, 1992
* Ana Hatherly: hand made = obra recente/ Jorge Molder, ed. Lisboa: Fundação Calouste Gulbenkian, Centro de Arte Moderna José de Azeredo Perdigão, 2000

## Գրականություն
* Leonorama: volume de homenagem a Ana Hatherly/ Maria de Rosário Pimentel, Maria de Rosário Monteiro, eds. Lisboa: Edições Colibri; Faculdade de Ciências Sociais e Humanas, Universidade Nova de Lisboa, 2010.

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Ana Hatherly

Կատեգորիա:20-րդ դարի կին գրողներ
Կատեգորիա:20-րդ դարի նկարչուհիներ
Կատեգորիա:Բանաստեղծներ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Կին արվեստագետներ
Կատեգորիա:Պորտուգալացի ակադեմիկոսներ
Կատեգորիա:Պորտուգալացի բանաստեղծուհիներ
Կատեգորիա:Պորտուգալացի կին գրողներ
Կատեգորիա:Պորտուգալացի նկարչուհիներ