Լռության արձագանքը (գիրք)

***Լռության արձագանքը*** գիրքը նվիրված է Իրանում կանանց վիճակի ուսումնասիրման խնդրին։ Սոցիալական մարդաբան և հետազոտող Քամիլ Ահմադին ղեկավարել է **«**Լռության արձագանքը**»** վերնագրով գրքի վրա տարվող աշխատանքները, որը հետազոտություն է Իրանում մանկական ամուսնությունների վերաբերյալ։ Այն հրապարակվել է 2016 թվականի հոկտեմբերի 11-ին՝ Աղջիկների միջազգային օրը։ Գիրքը հիմնված է այն հետազոտությունների վրա, որոնք Ահմադին և նրա գործընկերներն անցկացրել են Իրանի յոթ նահանգներում 2015-2016 թվականների ընթացքում։ Նրանց նպատակն էր հասկանալ Իրանում մանկական ամուսնությունների բնույթը և առաջարկներ ներկայացնել սոցիալական և մշակութային քաղաքականություն մշակողներին։ Այս գրքի պարսկերեն տարբերակը հրատարակվել է Շիրազե հրատարակչության կողմից և ներկայաացվել է Ազգային գրադարանի կողմից, իսկ անգլերեն տարբերակը հրատարակվել է 2017 թվականին ԱՄՆ-ում Nova publishing-ի կողմից։

Այս հետազոտությունը Քամիլ Ահմադիի ուսումնասիրությունների շարունակությունն է, որոնք նվիրված են իրանական հասարակության և Միջին Արևելքի սոցիալական խնդիրներին։ Իր գրքի ներածության մեջ նա բացատրում է, որ երբ հետազոտողները ուսումնասիրել են **«**հանուն ավանդույթի**»** ներքո կանանց սեռական օրգանների խեղման տարածվածությունը երկրում, նրանք սերտ կապ են գտել կանանց սեռական օրգանների խեղման/թլպատման և մանկական ամուսնությունների միջև։ Նրանք պարզել են, որ աղջիկների մեծ մասը, ովքեր վաղ տարիքում տառապում են սեռական օրգանների խեղումից, ամուսնանում են մանկության և պատանեկության տարիներին։ Այսպիսով, ավարտելով իրենց ուսումնասիրությունները հարավային Իրանի երեք նահանգներում կանանց սեռական օրգանների խեղման վերաբերյալ, Ահմադին և նրա գործընկերները սկսեցին հաջորդ ուսումնասիրությունը, որը վերաբերում էր երկրի տարբեր մասերում երեխաների ամուսնություններին։

## Վիճակագրական նմուշառում և թիրախային բնակչություն
Իրանում մինչև տասնութ տարեկան անձանց ամուսնության մակարդակը տարբեր նահանգներում տարբեր է։ Հիմնվելով 2013 թվականի մարդահամարի պաշտոնական վիճակագրության, քաղաքացիական կացության ակտերի գրանցման գրասենյակների կողմից ստացված ամուսնությունների և ամուսնալուծությունների գրառումների և այլ հետազոտական տվյալների վրա, որոշ նահանգներ ունեն երեխաների ամուսնության ավելի բարձր մակարդակ, քան մյուսները։ Այս ուսումնասիրության ընթացքում հետազոտողը կենտրոնացել է ամենամեծ թվով մանկական ամուսնություններ ունեցող յոթ նահանգների վրա՝ Ռազավի Խորասան, Արևելյան Ադրբեջան, Խուզեսթան, Սիստան և Բելուջիստան, Արևմտյան Ադրբեջան, Հորմոզգան և Սպահան։ Այս ուսումնասիրությունն իրականացնելու համար օգտագործվել է լայնածավալ որակական մոտեցում՝ օգտագործելով կլաստերի նմուշառման մեթոդը։

## Հետազոտության արդյունքներ
**Մանկական ամուսնությունների պատճառներն ու հետևանքները**

Գրքի երրորդ գլխում ներկայացվում են հետազոտության արդյունքները և քննարկվում են մշակութային, սոցիալական, քաղաքական և կրոնական որոշ գործոններ, որոնք նպաստում են Իրանում մանկական ամուսնությունների տարածմանը։ Հետազոտության մեջ նշվում է, որ աղքատությունը, կրթության և գրագիտության, իրավական և դատական պաշտպանության բացակայությունները, սոցիալական ճնշումները և նահապետական վերաբերմունքը, ինչպես նաև ավանդական ու կրոնական համոզմունքները Իրանում վաղ ամուսնությունների ամենակարևոր պատճառներն են։ Հեղինակը նշում է, որ զարգացող երկրներում, ինչպիսին է Իրանը, երեխաների ամուսնությունները հաճախ տեղի են ունենում տնտեսական պատճառներով՝ ընտանիքի ֆինանսական վիճակը բարելավելու համար։ Չնայած «մանկական ամուսնություններ» տերմինն վերաբերում է ինչպես աղջիկներին, այնպես էլ տղաներին, վիճակագրությունն ու սոցիալական իրողությունները ցույց են տալիս, որ աղջիկներն անհամաչափորեն ավելի են տառապում դրանից և բախվում են ավելի լուրջ հետևանքների։

Այս գլխում խոսվում է այն մասին, թե ինչու են որոշ ընտանիքներ թույլ տալիս իրենց երեխաներին ամուսնանալ երիտասարդ տարիքում․ որոշ ծնողներ կարծում են, որ դա կամրապնդի իրենց ընտանիքը և կխանգարի իրենց դուստրերին սեռական հարաբերություն ունենալ մինչ ամուսնությունը, ինչը, նրանց կարծիքով, կարևոր է։ Այնուամենայնիվ, ուսումնասիրությունները ցույց են տալիս, որ շատ շուտ ամուսնությունները շատ բացասական հետևանքներ են ունենում աղջիկների վրա․ նրանք կարող են խնդիրներ ունենալ սեռական հարաբերություններում, հղիության և ծննդաբերության ժամանակ, քանի որ նրանք բավականաչափ հասունացած չեն։ Նրանք կարող են նաև տառապել հոգեկան առողջության խնդիրներից և ընտանեկան բռնությունից։ Երեխաների ամուսնությունները կարող են հանգեցնել նաև ամուսնալուծությունների, վաղ տարիքում այրիության և երեխաների, որոնց համար պատշաճ խնամք չի իրականացվի։ Այնուամենայնիվ, եթե աղջիկներին թույլատրվի շարունակել կրթությունը և աշխատանք գտնել, նրանք ավելի շատ հնարավորություններ կունենան անձնական և սոցիալական աճի համար։ Այս ուսումնասիրությունը, բացի պատվի սպանությունների և մանկական ամուսնությունների միջև կապը բացահայտելուց, թվարկում է դրա հետ կապված այլ բացասական հետևանքներ, ինչպիսիք են ամուսնալուծությունների ավելի բարձր մակարդակը, վաղ տարիքում այրիությունը, առանց հսկողության մնացած երեխաները, ինքնավնասումը, ինքնասպանությունները, տնից փախուստը և անձնական և սոցիալական զարգացման բաց թողնված հնարավորությունները, ինչպիսիք են շարունակական կրթությունը և զբաղվածությունը։

## Հետազոտության արդյունքներ և առաջարկվող լուծումներ
Գրքի չորրորդ և եզրափակիչ գլուխն առաջարկում է լուծումներ և առաջարկություններ մանկական ամուսնությունների վնասակար հետևանքները վերացնելու համար։ Առաջարկները ներառում են ամուսնության օրինական տարիքի բարձրացում մինչև 18 տարեկան, ժամանակավոր ամուսնությունների մասին օրենքների վերանայում, մշակութային և կրթական ծրագրերի խթանում, ամուսնությունների ճշգրիտ գրանցում, կառավարության հանձնառության և համապատասխան կազմակերպությունների հետ համակարգման ապահովում, պարտադիր և անվճար կրթության ապահովում, լրատվամիջոցների և նոր տեխնոլոգիաների միջոցով երեխաների ամուսնությունների հետևանքների մասին իրազեկության բարձրացում, դատական և իրավական աջակցության տրամադրում՝ երեխաների ամուսնություններն արգելելու և խախտողների համար խիստ պատիժ սահմանելու համար։ Բացի այդ, առաջարկվում է հոգևոր և կրոնական առաջնորդներին, որպես սոցիալական ռեֆերենտ խմբեր, օգտագործել Իրանում՝ մանկական ամուսնությունների խնդիրը լուծելու համար։

## Իրանի խորհրդարանում «Ամուսնական տարիքի բարձրացման մասին» օրենքի գիտական հիմնավորում
Այն ժամանակ, երբ հետազոտողները ուսումնասիրում էին Իրանում մանկական ամուսնությունները և կիսում էին իրենց գտածոները, Իրանի խորհրդարանը առաջարկ ստացավ բարձրացնել ամուսնության օրինական տարիքը։ Այս առաջարկի կամ սպիտակ թղթի թիրախում էր մանկական ամուսնությունների հետ կապված խնդիրները և վնասները, և ենթադրում էր, որ աղջիկները չպետք է ամուսնանան մինչև 15 տարեկան դառնալը, իսկ տղաները՝ մինչև 18 տարեկան դառնալը։ «Լռության արձագանքը» ուսումնասիրությունը գիտական ապացույցներ է ներկայացրել խորհրդարան՝ ի աջակցություն այս առաջարկի, որտեղ այն շտապ հաստատվել է։ Այնուամենայնիվ, երկրում քաղաքական և կրոնական լարվածության պատճառով այս առաջարկը հետագայում մերժվեց խորհրդարանի դատական կոմիտեի կողմից։ Ներկայումս Իրանում ամուսնության օրինական տարիքը աղջիկների համար 13 տարեկան է, իսկ տղաների համար՝ 15 տարեկան։ Որոշ դեպքերում, դատարանի որոշմամբ և հայրական պապիկի համաձայնությամբ, աղջիկների ամուսնական տարիքը կարող է կրճատվել մինչև 9 տարեկան։

### Ամուսնական տարիքը բարձրացնելու փորձի համոզմունք
Քամիլ Ահմադին ձերբակալվել և ավելի քան հարյուր օր անցկացրել է ԻՀՊԿ հետախուզական կազմակերպության Էվին բանտի 2Ա բաժնում և դատապարտվել 9 տարի 3 ամիս ազատազրկման։ Նրա դեմ առաջադրված մեղադրանքներից մեկը «մանկական ամուսնություններին նվիրված գիտական հետազոտությունների միջոցով դիվերսիոն գործունեությունն էր, որի ընթացքում նա առաջարկում էր բարձրացնել ամուսնության տարիքը՝ երեխաների, ընտանիքների և հասարակության վրա դրա բացասական ազդեցության պատճառով»։ Այս հետազոտությունը հաստատվել է Իրանի Իսլամական խորհրդի կողմից՝ որպես ամուսնական տարիքի բարձրացման ծրագրի գիտական լրացում։ Այնուամենայնիվ, կառավարությունը այս ուսումնասիրությունը և 1041 օրինագիծը համարեց սպառնալիք երկրի բնակչության աճի համար և թշնամու կողմից իրանական սովորույթների և օրենքների վրա ազդելու միջոց։

## Պարգևներ
Քամիլ Ահմադին բազմաթիվ մրցանակներ է ստացել տարբեր գիտական հաստատություններից և կազմակերպություններից սոցիալական վնասի վերաբերյալ իր ուսումնասիրությունների համար։ 2013 թվականին նա AMERA International-ից ստացել է միջազգային սերտիֆիկատ՝ կանանց սեռական օրգանների խեղման/թլպատման վերաբերյալ իր հետազոտությունների և գիտական մոտեցման համար։ 2017 թվականին նա ստացել է Պատվավոր մրցանակ Միջաֆրիկյան կոմիտեի (IAC) կողմից Աֆրիկայում և Միջին Արևելքի երկրներում իր ուսումնասիրությունների համար։ 2017 թվականին, տարբեր անվանակարգերում այլ հաղթողների հետ միասին, Քամիլ Ահմադին Լոնդոնի իրավաբանական համալսարանի IKWRO կազմակերպության կողմից արժանացել է «Իսկական պատիվ» մրցանակին՝ գենդերային և երեխաների իրավունքների վերաբերյալ հետազոտությունների ժողովածուի համար։ Քամիլ Ահմադիի գրական ստեղծագործությունները, որոնք վերաբերում են սոցիալական խնդիրներին, երեխաներին և փոքրամասնություններին, ճանաչվել են 2018 թվականին, երբ նա Խաղաղության համաշխարհային հիմնադրամի կողմից ստացել է «Գրականության և հումանիտար գիտությունների մրցանակ» Ջորջ Վաշինգտոն համալսարանում։

## Գրքի նոր հրատարակություններ անգլերեն և քրդերեն լեզուներով
**«**Լռության արձագանքը**»** գիրքն այժմ հասանելի է տարբեր թղթային ձևաչափերով, էլեկտրոնային գրքերով և աուդիոգրքերով։ Այն ի սկզբանե հրատարակվել է պարսկերենով 2016 թվականին Շիրազե հրատարակչության կողմից, իսկ 2017 թվականին Ամերիկայում Nova publishing հրատարակչության կողմից թողարկվել է անգլերեն տարբերակը։ 2022 թվականին այս աշխատանքը թարմացվել է նոր տեղեկատվությամբ և այժմ հասանելի է ինչպես աուդիո, այնպես էլ էլեկտրոնային ձևաչափով Avay e Buff Publishing-ում և LAP Lambert Academic Publishing-ում։ Այժմ գիրքը հասանելի է տարբեր լեզուներով և տարբեր ձևաչափերով՝ պարսկերեն, քրդերեն, անգլերեն, ֆրանսերեն, իսպաներեն և այլ լեզուներով թարգմանություններով։

## Տես նաև
* Շահագործման հետքերը մանկության աշխարհում
* Մանկության հորանջ

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:2021 ոչ գեղարվեստական գրքեր