Պետրոզավոդսկ

**Պետրոզավոդսկ** (, , ), հանրապետական նշանակության քաղաք Ռուսաստանի Հյուսիսարևմտյան դաշնային օկրուգում, Օնեգա լճի ափին (լճափով ձգվում է 27 կիլոմետր)։ Կարելիայի Հանրապետության մայրաքաղաքն է, Պետրոզավոդսկի քաղաքային շրջանի վարչական կենտրոնը։ 2015 թվականի ապրիլի 6-ին բնակավայրին շնորհվել է «Մարտական փառքի քաղաք» պատվավոր կոչումը։

Ծովի մակերևույթից բարձրությունը 50-60 մետր է։ Զբաղեցնում է 113,26 կմ² տարածք։ Բնակչության թվաքանակը 2019 թվականի տվյալներով եղել է 280.170: Բնակիչների մեծ մասը ռուսներ են, կարելներ, ֆիններ։ Ազգային փոքրամասնություններից են բելառուսները, ուկրաինացիները, վեպսերը։

Բնակավայրի ռուսական նախկին անվանումներն են *Շույսկի Զավոդ* (1703–1704) և *Պետրովսկայա Սլոբոդա* (1704–1777): Շվեդական հին անվանումը եղել է *Օնեգաբորգ*, որը նշված է հոլանդացի քարտեզագիր Աբրահամ Օրտելիուսի՝ 1592 թվականին կազմած քարտեզում։

## Պատմություն
thumb|left|Պետրոզավոդսկի եկեղեցին 1912 թ.
Հնագիտական գտածոները վկայում են, որ Պետրոզավոդսկի ներկայիս տարածքում բնակավայր է եղել դեռևս յոթ հազար տարի առաջ։ Միջին դարերում Օնեգա լճի ափերին գոյություն են ունեցել մի քանի գյուղ։ 16-րդ դարի սկզբներին հիշատակվել է Սոլոմեննոյե շրջանը, որը ներառել է ներկայիս քաղաքի տարածքը։ Հոլանդացի քարտեզագիր Աբրահամ Օրտելիուսի՝ 1592 թվականին կազմած քարտեզում նշված է Օնեգաբորգ բնակավայրը։

1703 թվականին իշխան Մենշիկովը Պետրոս Մեծի հանձնարարությամբ հիմնադրել է Պետրովսկայա Սլոբոդա բնակավայրը՝ այնտեղ բալթիական նավատորմի համար թնդանոթների ու խարիսխների արտադրություն կազմակերպելու նպատակով (Հյուսիսային մեծ պատերազմի ժամանակներն էին)։ Սկզբում գործարանն անվանվել է Շույսկի Զավոդ, մեկ տասնամյակ անց վերանվանվել Պետրովսկի Զավոդ՝ Պետրոս Մեծի պատվին։ Դրանից էլ առաջացել է քաղաքի Պետրոզավոդսկ անվանումը։

## Բնակչություն

## Տնտեսություն
Մերօրյա Պետրոզավոդսկում զարգացած են մեքենաշինությունը, մետաղների, փայտանյութի, քարերի մշակությունը, թեթև, սննդի և պոլիգրաֆիական արտադրությունը։ Հիմնական արտադրատեսակներն են ատոմային էլեկտրակայանների ռեակտորների սարվածքները, օգտագործված միջուկային վառելիքի թափոնների պահպանման ու տեղափոխման համար գերամուր թուջե տարաները, քիմիական ու նավթագազային ձեռնարկությունների սարքավորումներ, փայտամշակման և քարամշակման հաստոցները, մարզական գույքը, կարի ու տրիկոտաժե արտադրանքը, կոշկեղենը, երշիկեղենը։ Քաղաքն անհրաժեշտ էլեկտրաէներգիայի 85 տոկոսն ստանում է իր տարածքում գործող ջերմաէլեկտրակայանից։

## Կլիմա

## Քույր քաղաքներ
thumb|Առագաստանավերի մրցումներ
thumb|Երաժշտական թատրոնի շենքը
thumb|Երաժշտական փառատոն Պետրոզավոդսկում

## Պատկերասրահ

Национальный музей Республики Карелия в Петрозаводске.jpg|Կարելիայի ազգային թանգարանը
Фонтан Молекула.jpg|«Մոլեկուլ» շատրվանը
Ботанический сад ПетрГУ.jpg|Պետրոզավոդսկի պետհամալսարանի բուսաբանական այգին
Вечный огонь. Петрозаводск.jpg|«Հաղթանակ» ինստալյացիան Հավերժական կրակի մոտ 
Пирамида на набережной Онежского озера.jpg|Բուրգ Օնեգա լճի ափին
Национальная библиотека Республики Карелия.jpg|Կարելիայի ազգային գրադարանը
Здание Петрозаводского Почтамта.jpg|Փոստի շենքը
Памятник Петру I в г. Петрозаводске.jpg|Պետրոս Առաջինի հուշարձանը
Карельский медведь.jpg|Կարելական արջը
Petroskoi-zavod-07.jpg
Кфс-петр.jpg
Petrozavodsk, university campus (1).jpg
Petrozavodsk пр. Первомайский.jpg
Petrozavodsk 09.JPG
Lenin Square in Petrozavodsk 2.jpg
Petrozavodsk ул.Красная.jpg


## Տես նաև
* Պետրոզավոդսկի մանկավարժական քոլեջ
* Պետրոզավոդսկի արդյունաբերական քոլեջ
* Պետրոզավոդսկի Ա. Կ. Գլազունովի անվան պետական կոնսերվատորիա
* Պետրոզավոդսկի հոգևոր ուսումնարան
* Պետրոզավոդսկի բազային բժշկական քոլեջ
* Քույր քաղաքների ծառուղի (Պետրոզավոդսկ)

## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն
* 
* Петрозаводск: Указ. лит. / Гос. публ. б-ка; Сост. Е. И. Такала. — Петрозаводск: Б. и., 1980. — 90 с.: ил.
* Петрозаводск: Библиографический список литературы. — Национальная библиотека Республики Карелия, 2003. — 164 с.
* Мулло И. М., Рыбак Е. Д. Петрозаводск: Спутник туриста. — Петрозаводск: «Карелия», 1979—182 с.: ил.
* Кондратьев Ф. Г., Верхоглядов В. Н. Петрозаводск. — 2-е изд., испр. и доп. — Петрозаводск: «Карелия», 1984. — 182 с.: ил. — (Города и районы Карелии)
*  (обл.)
* 
* Рудаков В. Е. Петрозаводск (По поводу двухсотлетия со дня его основания) // Исторический вестник. 1903. Т. 93. С. 600—631.
* Сорокина Т. В., Генделев Д. З. Соборы Петрозаводска / Нац. арх. РК; Оформ. Н. В. Куспак. — Петрозаводск, 1999. — 32 с.: ил.

## Արտաքին հղումներ
*Պետրոզավոդսկի պաշտոնական կայքէջը  (անգլերեն)
*Պետրոզավոդսկի պաշտոնական կայքէջը  
*Պետրոզավոդսկի ոչ պաշտոնական կայքէջը  
*Official website of the Board of Culture of Petrozavodsky Urban Okrug 
*Kizhi Museum

Կատեգորիա:Առափնյա բնակավայրեր
Կատեգորիա:Եվրոպական մայրաքաղաքներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի բնակավայրեր
Կատեգորիա:Ռուսաստանի քաղաքներ