Հաղթանակ (հուշահամալիր, Յուժնո-Սախալինսկ)

**«Հաղթանակ» թանգարան և հուշահամալիր** (Музейно-мемориальный комплекс «Победа», կրճատ՝ MMK «Победа»), Յուժնո-Սախալինսկ քաղաքի Սախալինի շրջանի պետական բյուջետային մշակութային հաստատություն։ Ստեղծվել է Երկրորդ համաշխարհային պատերազմում տարած հաղթանակի 72-րդ տարեդարձին, 2017 թվականի սեպտեմբերի 2-ին: Թանգարան հուշահամալիրի շենքը գտնվում է համանուն հրապարակում մեկ այլ` 1945 թվականի Խորհրդա-ճապոնական պատերազմում Ճապոնիայի նկատմամբ տարած *Հաղթանակի 30-ամյակի հուշահամալիրի* հարևանությամբ, ձևավորելով մեկ ճարտարապետական համույթ:

## Ընդհանուր ակնարկ
Սախալինի մարզը հարուստ ռազմական պատմություն ունի։ Սախալինը և Կուրիլյան կղզիները այն տարածքն են, որտեղ 19-20-րդ դարերում տեղի են ունեցել չորս պատերազմական իրադարձություններ՝

* 1853-1856 թվականների Ղրիմի պատերազմ
* Ռուս-ճապոնական (1904-1905) պատերազմ, 
* Ռուսաստանի քաղաքացիական պատերազմ 
* Երկրորդ համաշխարհային պատերազմը:

Կղզու շրջանի բնակիչները, ինչպես ամբողջ երկիրը, մասնակցել են 20-րդ դարի երկրորդ կեսի Հայրենական մեծ պատերազմին, տեղական հակամարտություններին և պատերազմներին։

Թանգարանի կարևոր բաղադրիչը գիտահետազոտական գործունեությունն է՝ թանգարանային հավաքածուների ձեռքբերում, Սախալինի շրջանի ռազմապատմական ժառանգության և մշակութային ժառանգության հանրահռչակում։

Թանգարանն ակտիվորեն իրականացնում է ռազմահայրենասիրական և ռազմահովանավարական աշխատանք։ Ոլորտներից են փոխգործակցությունը զորամասերի և երիտասարդ բանակի անդամների հետ, երիտասարդության հայրենասիրական դաստիարակությանն ուղղված միջոցառումների կազմակերպումը։ Թանգարանի ցուցասրահներում պարբերաբար անցկացվում են թեմատիկ ցուցահանդեսներ, ստեղծագործական հանդիպումներ և շնորհանդեսներ։

## Թանգարանի առաքելությունն ու նպատակները
Հուշահամալիրի առաքելությունն է պահպանել և ներկայացնել Սախալինի շրջանի մշակութային և ռազմապատմական ժառանգությունը, ձևավորել հանրային հետաքրքրություն տարածաշրջանի պատմության նկատմամբ և մատաղ սերնդի ռազմահայրենասիրական դաստիարակությունը:

Հիմնական նպատակներն ուղղված են առաքելության իրականացման հեռանկարին՝ կրթական, գիտահետազոտական և կրթական գործունեության իրականացում, թանգարանային իրերի և թանգարանային հավաքածուների պահպանում, թանգարանային արժեքների նույնականացում, ձեռքբերում, ուսումնասիրություն և պահպանում, թանգարանային նոր ծառայությունների իրականացում, աշխատանք երիտասարդական և հասարակական կազմակերպությունների, վետերանների խորհուրդների հետ։

## Թանգարանի տարածք
Թանգարանի ընդհանուր մակերեսը կազմում է 6378 մ², ցուցադրական տարածքը՝ 1819 մ²։

## Եռաչափ ինտերակտիվ ցուցանմուշներ
Համալիրի առաջին այցելուներին 2017 թվականի սեպտեմբերին ներկայացվել է Պատերազմի վերջին կղզի «Դեսանտ Շումշուում» (Կուրիլյան հյուսիսային կղզիներից) և « Հանդասա ոստիկանական պահակակետի գրոհը» մշտական եռաչափ ինտերակտիվ ցուցադրությունները՝ նվիրված Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի ավարտին Սախալինում և Կուրիլյան կղզիներում: Պատմական միջավայրի մեջ ընկղմվելը, իրադարձությունների մասնակիցների՝ Աղաս Արզումանյանի, Պյոտր Շուտովի և շատ ուրիշների անունից պատմված պատմությունը մշտապես արթնացնում է կարեկցանքի և հպարտության զգացում հայրենակիցների և Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի վերջին մարտերում տարած Մեծ հաղթանակի նկատմամբ:

## Սախալինը և Կուրիլյան կղզիները Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի ժամանակ
Տասնամյակներ շարունակ Հեռավոր Արևելքում կռիվներն այնքան լայնորեն չեն լուսաբանվել, որքան Արևմտյան ճակատի իրադարձությունները, թերևս դրա կարճատևության պատճառով: Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի արդյունքների վերանայման լայնածավալ արշավի համատեքստում այս ցուցահանդեսի նպատակն է օգտագործել պատմական փաստերը՝ հակազդելու կեղծարարության ցանկացած փորձին՝ պաշտպանելով անցյալի իրադարձությունների մասին ճշմարտությունը: Ցուցահանդեսը ներկայացնում է նյութեր 1905 թվականին Պորտսմուտի խաղաղության պայմանագրի, նախապատերազմյան Սախալինի և պատերազմի նախապատրաստման, կղզիների ֆորտիֆիկացիայի, Հեռավոր Արևելքում ռազմական գործողությունների և  1945 թվականի օգոստոսին Ճապոնիայի նկատմամբ հաղթանակի մասին: Դրանք առաջին անգամ գիտական շրջանառության մեջ մտցված փաստաթղթեր և թանգարանային իրեր են, Մատուա և Շումշու կղզիների ինտերակտիվ մակետներ, Խաղաղօվկիանոսյան նավատորմի «Ուրվական Եղնիկներ», «Ձերժինսկի» պարեկային նավի ինստալացիաներ և շատ այլն։ Տեսնելով լրացուցիչ իրականանման դարձրած «Ուրվական Եղնիկներ» ինստալյացիան հեռադիտակով` հնարավոր է տեսնել, թե ինչպես էին խորհրդային և ճապոնական զինվորականները հյուսիսային եղջերուների օգտագործում ճահճային տեղանքում:

## Սախալինի բնակիչները 20-21-րդ դարերի տեղական հակամարտություններում
Ցուցասրահը նվիրված է Աֆղանստանի, Չեչնիայի, Դամանսկի կղզու իրադարձություններին, ինչպես նաև 20-րդ դարի երկրորդ կեսի և 21-րդ դարի սկզբի այլ ռազմական հակամարտություններին, որոնց մասնակցել են Սախալինի բնակիչները։

## Ռուս-ճապոնական պատերազմ (1904-1905)
Ցուցահանդես կղզու հերոսական պաշտպանության պատմության քիչ հայտնի էջերի մասին։ Ցուցահանդեսի այցելուները կկարողանան ծանոթանալ ծովում և ցամաքում ռազմական գործողությունների պատճառներին և ընթացքին, «Նովիկ» հածանավի սխրանքին, ավելին իմանալ «Կետա» կիսասուզանավերի և Հարավային և Հյուսիսային Սախալինի ռազմական գործողությունների մասին:

## Պատմական պարկ «Ռուսաստանն իմ պատմությունն է»
մինի|«Ռուսաստանն իմ պատմությունն է» ինտերակտիվ սրահում
Մուլտիմեդիա թանգարան-պարկը բացվել է 2017 թվականի նոյեմբերի 4-ին՝ համանուն դաշնային նախագծի շրջանակներում։ Ինչպես Ռուսաստանի այլ քաղաքներում, այն ներկայացված է չորս խոշոր թեմատիկ բաժիններով՝ « Ռյուրիկովիչներ», «Ռոմանովներ», «Մեծ ցնցումներից մինչև մեծ հաղթանակ», «Ռուսաստանն իմ պատմությունն է. 1945-2017 թթ.»: Ցուցահանդեսի անբաժանելի մասն է կազմում տարածաշրջանային բովանդակությունը, որի շնորհիվ կարելի է հետևել Սախալինի և Կուրիլյան կղզիների զարգացման պատմությանը Ռուսաստանի ընդհանուր ձևավորման ֆոնին:

## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն
* Самарин И. А. Памятный знак на месте гибели героя советского союза Антона Ефимовича Буюклы, повторившего подвиг А. Матросова // Министерство культуры и архивного дела Сахалинской области. — 2016.
* Савельева Е. И. От войны к миру. Гражданское управление на Южном Сахалине и Курильских островах 1945—194 гг. // Министерство культуры Сахалинской области — 2012. — С. 102—104.
* Василевский Н. В. Сахалин и Курильские острова в годы Второй мировой войны // ООО «Символ ДВ-Сахалин» — 2010. — С.218
* Василевский Н. В. Сахалин и Курильские острова в годы Второй мировой войны // ООО «Символ ДВ-Сахалин» — 2010. — С.223-226
* Герои огненных дней. Участники освобождения Южного Сахалина и Курильских острово в августе 1945 года — Герои Советского Союза: книга альбом / Отв. ред. Т. П. Роон; Сост. Н. В. Вишневский. — Южно-Сахалинск: государственное бюджетное учреждение культуры «Сахалинский областной краеведческий музей», 2011. 68 с., илл. — С.54

## Արտաքին հղումներ
* Պաշտոնական կայք
* «Победа» հուշահամալիրը ստացել է պաշտոնական կարգավիճակ
* Յուժնո-Սախալինսկի «Победа» թանգարանում բացվել են երկու պատերազմներին նվիրված նոր ցուցանմուշներ.
* Յուժնո-Սախալինսկի «Победа» հուշահամալիրը թանգարանը մինչև տարեվերջ կհամալրվի ցուցանմուշներով
* Շումշու, պատերազմի վերջին կղզին… օգոստոս, 1945 թվական
* Սախալինը և Կուրիլյան կղզիները Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի ժամանակ
* Ռուս-ճապոնական պատերազմ 1904-1905 թթ
* Հարավային Սախալինի և Կուրիլյան կղզիների ազատագրողների անձնական իրերի ցուցահանդես
* Շումուը երեկ և այսօր
* Սախալինում հարգում են Դամանսկի կղզու պաշտպանների հիշատակը
* «Победа» հուշահամալիր թանգարանը Կարմիր բանակի մասին 
* Սախալինի բնակիչները 20-21-րդ դարերի տեղական հակամարտություններում
* Նոր տեխնոլոգիաներ Սախալինի պատմության ուսումնասիրության մեջ
* Ինտերակտիվ դաս

Կատեգորիա:2017 հիմնադրված թանգարաններ
Կատեգորիա:Հայրենական մեծ պատերազմի թանգարաններ