open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Միխայիլ Լոմոնոսովի հուշարձան (Մոսկվա, Լոմոնոսովի հրապարակ)

**Միխայիլ Լոմոնոսովի հուշարձան** (), հուշարձան Ռուսաստանի Դաշնության մայրաքաղաք Մոսկվայում, որը նվիրված է ռուս գիտնական, բնախույզ, Մոսկվայի պետական համալսարանի հիմնադիր Միխայիլ Վասիլևիչ Լոմոնոսովին։ Տեղադրվել է Մոսկվայի համալսարանի շենքի մոտ՝ Լոմոնոսովի հրապարակում։

## Պատմություն
Մոսկվայի պետական համալսարանի (ՄՊՀ) գլխավոր, քիմիայի և ֆիզիկայի ֆակուլտետների մասնաշենքերի առաջացրած մեծ պարտերի կենտրոնում Միխայիլ Լոմոնոսովի հուշարձանը տեղադրվել է 1953 թվականին՝ 13 տարի անց այն բանից հետո, երբ համալսարանին շնորհվել է մեծ գիտնականի անունը։ Բրոնզե հուշարձանը պատկերում է գիտնականին, որը կանգնած է գլանաձև պատվանդանի վրա։ Այն պատրատված է բաց մոխրագույն գրանիտից և ունի խոյակաձև քիվ։ Երիտասարդ Լոմոնոսովի ձեռքում փետուր է և թուղթ, որոնք խորհրդանշում են նրա ջանքերով ստեղծված համալսարանի կանոններն ու աշխատանքի սկզբունքները։ Նրա տեսքը խորհրդանշում է դեպի գիտելիքներ ձգտող երիտասարդ գիտնականի կերպարը։ Հուշարձանը զարդարում են երեք գոտիները, որոնք վերևից և ներքևից պարփակում են նրա գլանաձև մասը։ Դափնու ճյուղերով փաթաթված զարդատախտակին, որը փակցված է պատվանդանին, նշված են գիտականի անունը և կյանքի տարիները։ Հուշարձանը գտնվում է ինչպես ՄՊՀ-ի շենքերի ճարտարապետական ամբողջ համալիրի, այնպես էլ վերջերս կառուցված ՄՊՀ-ի հիմնարար գրադարանի շենքի կենտրոնական առանցքի վրա։

Հուշարձանի հեղինակներն են քանդակագործ Նիկոլայ Տոմսկին և ճարտարապետ Լև Ռուդնևը։

## Հետաքրքրաշարժ փաստեր
մինի|ձախից|Լոմոնոսովի հուշարձանը համալսարանի գլխավոր մասնաշենքի ֆոնին
Հուշարձանի հետ կապված է Մոսկվայի համալսարանի քիմիայի և ֆիզիկայի ֆակուլտետների միջև երկարամյա «մրցակցության» մասին մի զվարճալի պատմություն, թե նրանցից որին է հուշարձանն ավելի մոտ։ Չնայած բոլոր ջանքերին (այդ թվում՝ տեխնիկական միջոցների օգտագործմամբ՝ լուցկու տուփից մինչև լազերային հեռաչափ), այս երկու ֆակուլտետներից ոչ մեկի գերակայությունը այդպես էլ չի հաջողվել ապացուցել. պարզվել է, որ հուշարձանը երեք մետրով մոտ է քիմիայի ֆակուլտետին, որը գտնվում է Լոմոնոսովից դեպի աջ, բայց երեք աստիճանով շրջված դեպի ֆիզիկայի ֆակուլտետը։ Ի վերջո վիճաբանող կողմերին հաշտեցրել է այն, որ Լոմոնոսովը մեջքով է կանգնած դեպի ռեկտորատը։

## Լոմոնոսովի հուշարձանը [[ֆիլատելիա]]յում
մինի|Հուշարձանի պատկերով նամականիշը
1961 թվականին, գիտնականի ծննդյան 250-ամյակի առթիվ, ԽՍՀՄ-ում թողարկվել է 4 կոպեկ անվանական արժեքով փոստային նամականիշ, որի վրա պատկերված են Նիկոլայ Տոմսկու հեղինակած հուշարձանը և պետհամալսարանի գլխավոր մասնաշենքը։ Նկարիչն է Սերգեյ Պոմանսկին։ Տպաքանակը՝ 2,5 մլն օրինակ։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* 
* 
* 

Կատեգորիա:1953 հիմնադրումներ
Կատեգորիա:Հուշարձաններ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Հուշարձաններ նամականիշների վրա
Կատեգորիա:Մոսկվայի հուշարձաններ
Միխայիլ Լոմոնոսովի հուշարձան (այլ կիրառումներ)

Վիքիպեդիայում կան հոդվածներ Միխայիլ Լոմոնոսովի հետևյալ հուշարձանների մասին.

*Միխայիլ Լոմոնոսովի հուշարձան (Մոսկվա, Մոխովայա փողոց)
*Միխայիլ Լոմոնոսովի հուշարձան (Մոսկվա, Լոմոնոսովի հրապարակ)
Անատոլի Զվերև

**Անատոլի Տիմոֆեևիչ Զվերև** (, ), ռուս նկարիչ-ավանգարդիստ։ Համարվում է Ռուսական երկրորդ ավանգարդի ժամանակաշրջանի ներկայացուցիչ, ինչպես նաև այդ ժամանակվա ոչ պաշտոնական արվեստի ականավոր նկարիչներից։
Ռուսական ավանգարդի ամենամեծ կոլեկցիոներ Գեորգի Կոստակին նրան համարում էր ռուս առաջին էքսպրեսիոնիստը։

## Կենսագրություն
Ծնվել է 1931 թվականի նոյեմբերի 3-ին, Մոսկվայում, քաղաքացիական պատերազմի հաշմանդամի ընտանիքում, մայրն աշխատավոր էր։ Նկարչություն սկսել է սովորել նկարիչ- գրաֆիկ Նիկոլայ Վասիլևիչ Սինիցինի դասերին։
1954 թվականին ընդունվել է Մոսկվայի 1905 թվականի հիշատակի շրջանային գեղարվեստի ուսումնարանը, որտեղից շուտով հեռացվել է բոհեմական-անարխիստ պահվածքի պատճառով։ 
1959-1962 թվականների բնակարանային ցուցահանդեսների մասնակից է։ Առաջին արտասահմանյան ցուցահանդեսը կայացել է 1965 թվականին, փարիզյան «Մոտ» պատկերասրահում։
Նրա ստեղծագործության անձնական բարձրագույն թռիչքը կայացել է 50-60-ական թվականներին, արտասահմանում և արվեստում այդ ժամանակվա ազատ ու անկախ միտումների մարմնավորումն էր։ Նա 60-ականների նոնկոնֆորմիզմի համատեքստում առաջատարն էր։ 
Անատոլի Զվերևի ստեղծագործական ժառանգությունը կազմում է ավելի քան 30.000 աշխատանք։
մինի|266x266փքս|Գմբեթներ, 1959

## Աշխատանքները հավաքածուում
* Տրետյակովյան պատկերասրահ, Մոսկվա
* ԱԶ թանգարան, Մոսկվա
* Մոսկվայի ժամանակակից արվեստի թանգարան, Մոսկվա
* ART4.RU, Մոսկվա
* Պետական պատմական թանգարան, Մոսկվա
* Նոր թանգարան, Սանկտ Պետերբուրգ
* Ջեյն Վուրխիս Զիմերլիի թանգարան, Նյու Ջերսի, ԱՄՆ
* Ժամանակակից արվեստի թանգարան (Նյու Յորք), Նյու Յորք, ԱՄՆ
* Kolodzei Art Foundation, Հայլենդ փարք, Նյու Ջերսի, ԱՄՆ
* Եվգենի Նուտովիչի հավաքածուն, Մոսկվա 
* Վալերի Դուդակովի, Մարինա Կաշուրոյի հավաքածուն, Մոսկվա
* Բար Գերի հավաքածուն, Քյոլն, Գերմանիա
* Կոստակիի հավաքածուն, Աթենք, Հունաստան

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Ժամանակակիցների հուշերից 
* Անատոլի Զվերևը Art4.ru կայքում 
* Kolodzei Art Foundation, ԱՄՆ
* Анатолий Зверев в «Доме Нащокина»
* Звереву — 80. Воспоминания художников Валентина Воробьёва и Эдуарда Штейнберга
* "Анатолий Зверев и грустная дама. Встреча и портрет на память" - воспоминания Р.М.Цвигун и архив рецензий советской прессы о работах Анатолия Зверева на сайте "Генерал Цвигун. Частные хроники"."

Կատեգորիա:20-րդ դարի ռուս նկարիչներ
Կույբիշևի փողոց (Եկատերինբուրգ)

**Կույբիշևի փողոց** (, նախկինում՝ Սիբիրյան պողոտա), Եկատերինբուրգի ամենաերկար փողոցներից մեկը (երկարությունը՝ 4880 մետր)։ Գտնվում է Եկատերինբուրգի Լենինյան և Հոկտեմբերյան վարչական շրջանների, «Կենտրոնական» և  «Սիբիրյան» բնակելի թաղամասերի տարածքում և անցնում է արևմուտք-արևելք ուղղությամբ։ Փողոցն իր ներկայիս անվանումը ստացել է 1930-ական թվականներին բոլշևիկ  Վալերիան Կույբիշևի ազգանունով։ Փողոցը գտնվում է Մոսկովյան փողոցի և Բազային նրբանցքի միջև և Իսետ գետի միջոցով բաժանված է համարյա երկու հավասար մասերի՝ հատելով քաղաքի Լենինյան և Հոկտեմբերյան շրջանների տարածքը։   
  
## Պատմություն և տեսարժան վայրեր
Առաջին անգամ որպես չկարգավորված կառուցվածք Եկատերինբուրգը պլանի վրա ամրագրվում է 1785 թվականին, իսկ 1804 թվականի պլանով այն արդեն տարածվում է Իսետ  գետի երկու ափերի ուղղությամբ։ Նախահեղափոխական Եկատերինբուրգում Սիբիրյան պողոտայում Իսետի աջ ափին են գտնվում 2-րդ կանանց գիմնազիայի շենքը, մանկատունը (Նուրովյան) Նիկոլյան եկեղեցու հետ, Շեպինի հրապարակի շուկան, Խլեբնոյ հրապարակի շուկան, Սուրբ Երրորդության տաճարը, (Ռյազանյան եկեղեցի), Սեննի հրապարակի  հյուսիսային սահմանը։ Փողոցի ձախ մասում են գտնվում ոսկու արդյունահանմամբ զբաղվող Ռյազանովների մեծ ու փոքր տները (ճարտարապետներ՝  Միխայիլ Մալախով, Կ. Գ. Տուրսկի), որոնք ճանաչվել են ճարտարապետական հուշարձաններ։

Սիբիրյան պողոտայի Իսետի վրայով անցնող կամուրջը կառուցվել է 1930 թվականին գետի ծանծաղուտ մասում, որտեղգոյացած հողաթմբի վրայով պետք է անցկացվեին տրամվայի գծերը։ 1960-ական թվականներին հողաթմբի և գետագալարի միջև ընկած տարածքը հարմարեցվեց նոր շենքերի շինարարության համար։ Նախկին Ռյազանովյան այգու տեղում 1990 թվականին  կառուցվեց «Խարբին» ռեստորանը, իսկ Սուրբ Երրորդության возле Свято-Троицкой (Ռյազանովյան) եկեղեցու (մասնակիորեն հին քաղաքային կրկեսի տեղում) կառուցվեց Եկատերինբուրգում առաջին   5-աստղանի «Ատրիում Պալաս Օտելի» շենքը։ Նրանից դեպի արևելք (Բելինսկու փողոցով) գտնվում է ՈւրՊՀ-ի տեխնիկական ֆակուլտետի շենքը և Նկարչի տունը ցուցասրահով։ Կույբիշևի և Արևելյան փողոցների անկյունում տեղակայված է Հոկտեմբերյան (Շարտաշյան) շուկան։

## Գրականություն
* Зорина Л. И., Слукин В. М. Улицы и площади старого Екатеринбурга. - Екатеринбург: «Баско», 2005. - 256 с. - ISBN отсутствует.
* Рабинович Р. И., Шерстобитов С. Л. Улицы Свердловска. - 2-е издание. - Свердловск: Средне-Уральское книжное издательство, 1965. - 25 000 экз.
* Худякова М. Ф. Улицы Екатеринбурга. - Екатеринбург: Средне-Уральское книжное издательство, 2003. - 336 с. - ISBN 5-7529-0048-4.
## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Եկատերինբուրգի փողոցներ
Կույբիշևի փողոց (այլ կիրառումներ)

**Կույբիշևի փողոց** հասկացությունը կարող է վերաբերել.

;Ռուսաստան
* Կույբիշևի փողոց (Սամարա)
* Կույբիշևի փողոց (Եկատերինբուրգ)
* Կույբիշևի փողոց (Յալթա)
Միկոյան

**Միկոյան**, հայկական ազգանուն։

## Ազգանունը կրողներ
* Ալեքսանդր Միկոյան (ծնվ. 1952), ռոք-երաժիշտ, ավտոարշավորդ։
* Ալեքսեյ Միկոյան (1925–1986) – հայրենական մեծ պատերազմի մասնակից
* Անաստաս Միկոյան (1895–1978) – խորհրդային պետական և քաղաքական գործիչ
* Արթուր Մանվելի Միկոյան (ծնվ․ 1986), արձակագիր։
* Արտեմ Միկոյան (1905–1970) – ավիակոնստրուկտոր
* Մանվել Ադամի Միկոյան (ծնվ. 1961), բանաստեղծ։
* Նամի Միկոյան (ծ. 1928) – ռուս գրող
* Սերգո Միկոյան (1929–2010) – խորհրդային պատմաբան
* Ստեփան Միկոյան (1922–2017) – ավիացիայի գեներալ-լեյտենանտ
* Վանո Միկոյան (1927–2016) – ավիակոնստրուկտոր
* Վլադիմիր Միկոյան (1924–1942), օդաչու և ավիացիայի ավագ լեյտենանտ։

## Տե՛ս նաև
* Մկրտչյան

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Հայկական ազգանուններ
Կատեգորիա:Ազգանուններ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Անձնանվանական հիմքով ազգանուններ
Կատեգորիա:Յան վերջածանցով ազգանուններ
Մանչ (շուն)

200px|thumb|Ծաղիկներ Մանչի հուշարձանի մոտ
**Մանչ** (, 1994—2006), գերմանական հովվաշուն, հունգարական Միշկոլց քաղաքի «Սպայդեր» փրկարարական ծառայության ծառայողական շուն։ Հունգարերեն «մանչ» նշանակում է «թաթ»։

## Կենսագրություն
Մանչը (կամ ինչպես նրան անվանում են Մանչ Սատանան) ծնվել է 1994 թվականին։ Նա ծնվել էր ոսկրային հյուսվածքի զարգացման պաթոլոգիայով, այդ պատճառով էլ չէր կարողանում խաղալ մյուս շների հետ։ Փոքր տարիքից նա միշտ կրել է հատուկ ձգված գոտիներ։ Մանչին ուղարկում են շների փրկարարական դպրոց, որտեղ նա բոլորից լավ էր իրականացնում մարդկանց գտնելու առաջադրանքները։ Նա տիրապետեց երկրաշարժերից և պայթյուններից հետո կենդանի մնացած մարդկանց գտնելու ունակությանը, ովքեր չէին կարողանում դուրս գալ իրենց վրա լցված բեկորների տակից, ինչպես նաև նա կարողանում էր փրկարաներին ազդանշան տալ կենդանի է արդյուք մարդը (հաչում էր պոչը դես ու դեն շարժելով), թե մահացած (պարկում էր հատակին)։

Մաչի տերը՝ Լասլո Լեխոցկին, մասնակցե է Սալվադորի և Հնդկաստանի 2001 թվականի երկրաշարժից տուժածների, ինչպես նաև Եգիպտոսի, Կոլումբիայի, Վենեսուելայի և Իտալիայի փրկարարական գործողություններին։ 1999 թվականին Մանչը օգնեց փրկել երեքամյա Խաթիրա Կապլանին, ով Իզմիթի երկրաշարժի ժամանակ 82 ժամ մնացել էր փլատակների տակ։ 2004 թվականի դեկտեմբերին Միշկոլց քաղաքում  սինվա հրապարակի և գետի միջև տեղադրվել է շան հուշարձանը, հեղինակը Բորբալի Սանին է։ Հուշարձանին մինչև օրս ծաղիկներ են դնում, իսկ զբոսաշրջիկները շփում են շան քիթը ի նշան հաջողության։

2006 թվականի հոկտեմբերի 22-ին Մանչոն մահացավ թոքերի բորբոքումից։ 2015 թվականին փրկարաները Եվրախորհրդարանից ստացան դրամական պարգև մարդկանց կյանքերը փրկելու քսանամյա աշխատանքի համար։ 1999 թվականին փրկված Խաթիրա Կապլանին ներկա էր դրամական պարգևների հանձման արարողությանը, նա այցելում է Միշկոլց, որոշ ժամանակ մնալով Մանչի արձանի մոտ։

## Մանչը մշակույթի մեջ
* Dialectical Anthropology հանդեսում Մելինդա Կովաչը քննարկում էր  ԶԼՄ-ների փրկարարների և Մանչի հաջողված աշխատանքների լուսաբանումը` ասելով, որ դա ապացուցում է արտակարգ իրավիճակներում այլ երկներին Հունգարիայի օգնություն ցուցաբերելու պատրաստակամությունը ː
* 2014 թվականին նկարահանվեց «Մանչ» ֆիլմը, որի ռեժիսորը Ռոբերտ Ադրիան Պեյոն էրː Ֆիլմը միայն մասնակի էր հիմնված իրական դեպքերի վրա, այդ պատճառով էլ իրադարձությունների ոչ բավարար ներկայացման համար քննադատները չխրախուսեցին այն, այնուամենայնիվ ֆիլմը ընտանեկան դիտման համար գնահատվեց որպես հիանալի ː  2015 թվականին ֆիլմը գերմանական Խեմնիցում, «Շլինգել» միջազգային կինոփառատոնին հաղթանակ տարավ ː Գերմանիայում այն լույս տեսավ «Քո լավագույն ընկեր Միկան, իսկական հերոս» վերնագրով ()ː

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Официальный сайт службы спасения Мишкольца «Спайдер»  

Կատեգորիա:Հայտնի շներ
Կատեգորիա:Թոքաբորբից մահացածներ
Միհրիմահ սուլթան մզկիթ (Յուսքյուդար)

**Միհրիմահ սուլթան մզկիթ** () կամ **Իսքելե մզկիթ** (), 16-րդ դարի սուննի մզկիթ, որը գտնվում է Ստամբուլի ասիական հատվածում՝ Յուսքյուդար շրջանում։

Միհրիմահ մզկիթը համարվում է Յուսքյուդար շրջանի ամենահայտնի տեսարժան վայրերից մեկը։ Իր երկրորդ անվանումը՝ Իսքելեն, ստացել է իր գտնվելու վայրի անվանումից։ Մզկիթի մոտակայքում գտնվում է նավակառամատույցը (: Մզկիթը երկու համալիր մզկիթներից մեկն է (երկրորդը գտնվում է Էդիրնեքափըում), որը կառուցվել է օսմանյան սուլթան Սուլեյման I Քանունու և Հյուրեմ սուլթանի դստեր Միհրիմահ սուլթանի հովանավորությամբ։ Մզկիթի նախագիծը մշակվել է օսմանյան հայտնի ճարտարապետ Միմար Սինանի կողմից։ Մզկիթը կառուցվել է 1546-1548 թվականներին։ Մզկիթում նկատվում են օսմանյան ճարտարապետական ոճի վաղ շրջանին բնորոշ առանձնահատկությունները։ Այդ առանձնահատկություններից են մզկիթի ընդարձակությունը, բարձր կամարակապ հիմքերը, գեղակազմ մինարեթները, գլխավոր գմբեթի շուրջը կառուցված են երեք կիսագմբեթներ և ունի լայն երկմաս սյունասրահ։ Ժամանակակիցների կարծիքով, մզկիթը հիշեցնում է «շրջազգեստով կնոջ, ով մեկնվել է երկրի վրա»։

Մզկիթի համալիրի կազմում մտնում են բուն մզկիթը, մեդրեսեն, մեքթեբը (տարրական դպրոց), հիվանդանոցը, իմարեթը (խոհանոց) և քարվան-սարայը։ Մեդրեսեն գտնվում է համալիրի հյուսիսային հատվածում։ Ներկայումս այնտեղ տեղակայված է առողջության կենտրոն։ Տարրական դպրոցը գտնվում է համալիրի այն հատվածում, որի ուղղությամբ գտնվում է Մեքքան։ Հիվանդանոցի մասնաշենքը, խոհանոցը և քարվան-սարայը չեն պահպանվել։ Թաբհանեն (հյուրատունը) այրվել է 1772 թվականին տեղի ունեցած հրդեհի արդյունքում։ Մզկիթի և մեդրեսեի մասնաշենքերի միջև ընկած տարածքում պահպանվել են Միհրիմահի և Ռուստեմ փաշայի երկու որդիների գերեզմանները։ Մզկիթից ոչ շատ հեռու գտնվում է Ահմեդ III սուլթանի շատրվանը, որը կառուցվել է 1728 թվականին։

## Պատկերասրահ

## Ծանոթագրություններ

## Տես նաև
* Միհրիմահ սուլթան մզկիթ (Էդիրնեքափը)

## Արտաքին հղումներ
* T.C. İstanbul Valiliği (Harika İstanbul) / Комплекс Михримах Султан 
* Мечеть Михримах Султан Мимара Синана 
* 
* 

Կատեգորիա:Գմբեթավոր կրոնական շենքեր և կառույցներ
Կատեգորիա:Միմար Սինանի նախագծած կառույցներ
Կատեգորիա:Ստամբուլի մզկիթներ
Կատեգորիա:Ստամբուլի օսմանյան մզկիթներ
Կատեգորիա:Ֆաթիհ
Սվետլանա Գուլյանովա

**Սվետլանա Անտոնի Գուլյանովա** (Գուլյան, ), կինոգետ։ Հայաստանի կինեմատոգրաֆիստների միության անդամ (1976)։

## Կենսագրություն
Սվետլանա Գուլյանովան ծնվել է 1938 թվականին, Թբիլիսիում։ 1948 թվականին տեղափոխվել է Երևան։ 1961 թվականին ավարտել է Երևանի պետական համալսարանի բանասիրական ֆակուլտետի ռուսական բանասիրության բաժինը։ 1971 թվականին հեռակա ավարտելով Մոսկվայի կինեմատոգրաֆիայի համամիութենական ինստիտուտը (ՎԳԻԿ), ստացել է կինոգետ-խմբագրի դիպլոմ։

1965-1972 թվականներին Երևանի հեռուստատեսության ստուդիայում աշխատել է որպես խմբագիր, 1972-1974 թվականներին եղել նույն ինստիտուտի հեռուստատեսության ամբիոնի ասպիրանտ։ 1976 թվականից Հայաստանի գիտությունների ազգային ակադեմիայի արվեստի ինստիտուտի «Հայկական սփյուռքի արվեստ» բաժնի ավագ գիտաշխատող է։

1964 թվականից  սկսել է հրատարակվել։ 1970-1980-ական թվականներին կինոարվեստի մասին դասախոսություններ է կարդացել Ռուսաստանի, Մերձբալթիկայի, Միջին Ասիայի և Ուկրաինայի տարբեր քաղաքներում։ Գուլյանովայի կինոյի և հեռուստատեսության մասին հեղինակային բազմաթիվ հոդվածներ լույս են տեսել Լեհաստանում և Գերմանիայում։ Համահեղինակել է «Հայկական կինո» (1924-1999) լիակատար կատալոգը (խաղարկային կինո), «Մամուլյանի նշանը» մենագրությունը (2017)։

## Անդամակցություն
* Հայաստանի կինեմատոգրա‎ֆիստների միության անդամ, 1976 թ. 
* FIPRESCI-ի անդամ

## Պարգևներ
* ՀՀ մշակույթի նախարարության պատվոգիր, 2008 թ.
## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Հայ կինոգետներ
Կատեգորիա:ԵՊՀ շրջանավարտներ
Կատեգորիա:ՎԳԻԿ-ի շրջանավարտներ
Բուք (հեռուստասերիալ)

**Բուք** (), թուրքական հեռուստասերիալ, որը ցուցադրվել է 2006-2007 թվականներին թուրքական Kanal D հեռուստաընկերության եթերում։ Գլխավոր դերերում հանդես են գալիս Մուրաթ Յըլդըրըմը և Բուրչին Թերզիօղլուն։ Հեռուստասերիալի պրոդյուսերը Նեջաթի Աքփընարն է, իսկ ռեժիսորը՝ Մեթին Բալեքօղլուն։ Նկարահանումները տեղի են ունեցել Տրապիզոն քաղաքում։ Հեռուստասերիալը ցուցադրվել է նաև թուրքական Kanal 7 հեռուստաընկերությամբ։

## Սյուժե
Գյուղաբնակ երիտասարդ Ալին և համառ, բայց միևնույն ժամանակ գեղեցիկ Զեյնեփը, չնայած իրենց սիրուն խանգարող մի շարք արգելքների, որոշում են միասին շարունակել կյանքը։ Ալիի հայրը՝ Հասանը, ով հոգնել էր իր հարստությունից, քաղաքային էլիտայից, դեմ չէ երիտասարդների միավորմանը։ Սակայն Զեյնեփի մայրը՝ Էմինեն չի ցանկանում երիտասարդ զույգին տեսնել միասին։ Բացի այդ, կան էլի մարդիկ, ովքեր դեմ են այս միությանը։

Ալին և Զեյնեփը շատ են անհանգստանում, քանի որ շուտով տեղի է ունենալու իրենց հարսանիքը։ Էմինեն չի ցանկանում, որ տեղի ունենա հարսանիքը, քանի որ կարծում է, որ Ալիի ընտանիքը չի համապատասխանում իրենց։ Զեյնեփի եղբայրը՝ Դուրսունը նույնպես չի ցանկանում իր քրոջը կնության տալ Ալիին, այլ ցանկանում է նրան ամուսնացնել իր ընկերոջ՝ ոսկերիչ Ռամազանի հետ։ Մյուս կողմից, Զեյնեփին օգնում են հայրը և կրտսեր եղբայրը՝ Զիյան։ Սակայն, Ֆեվզիին այդքան էլ չի հետաքրքրում Զեյնեփի կյանքը, քանի որ ընկած է հարստության հետևից։ Իսկ Հասանը շուտափույթ ցանկանում է մեկնել Բաթումի՝ սիրուհու Թամարայի մոտ։ Գալիս է հարսանիքի օրը, սակայն չկան մատանիները։ Հասանը, մոռանալով գրպանից հանել մատանիները, մեկնում է Բաթում։ Ալին ստիպված է ինչ որ բան ձեռնարկել։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Fırtına 
* İMDb / Fırtına
* SinemaTürk / Fırtına 

Կատեգորիա:Թուրքական հեռուստասերիալներ
Friends (Աննա Մարիի և Մարշմելլոյի երգը)

**Friends,** երգ է, որը ձայնագրվել է ամերիկացի երաժշտական պրոդյուսեր Մարշմելլոյի և անգլիացի երգչուհի Աննա Մարիի կողմից։ Այն գրվել է Մարշմելլոի, Աննա Մարիի և Նատալի Դանի կողմից, իսկ բեմադրությամբ զբաղվել է Մարշմելլոն։ Երգը հրապարակվել էր 2018 թվականի փետրվարի 9-ին Joytime Collective և Asylum Records լեյբլում, լիրիկական հոլովակի հետ։

## Հրապարակում
2018 թվականի փետրվարի 5-ին երկու երաժիշտներն էլ սոցիալական կայքերում հրապարակել են սինգլի թիզեր լուսանկարը, բացահայտելով երգի հրապարակման օրը։ Այնուհետև 2018 թվականի փետրվարի 7-ին նրանք հրապարակել են կարճամետրաժ ձայնագրություն։ London Evening Standard թերթի հետ զրույցում Աննա Մարին երգի մասին ասել է. «Երգի գաղափարը եկել է մի տղայից, ում ես ճանաչում եմ, նա իմ ընկերն է և նա ցանկանում է լինել ավելին քան ընկեր և ես ասեցի նրան, ինչքան պետք է ասեմ քեզ, որ մենք ուղղակի ընկերներ ենք, ես մտածեցի, որ զվարճալի կլիներ այդ մասին երգ գրել, և այդ մասին այնքան էլ շատ երգեր չկան և այն կաշխատի Վալենտինի օրը, բոլոր նրանց համար ովքեր միայնակ են։ Ես երբեք չեմ ցանկանա, որ այդ տղան իմանա երգը նրա մասին է, քանի որ անհարմար է։ Ես ինձ փոքր-ինչ վատ եմ զգում, բայց ես փորձում եմ մոռանալ, որ երգը նրա մասին է, և մտածում  եմ, որ շատ զվարճալի է այդ իրավիճակը»։

## Ստեղծում և անձնակազմ
Ստեղծումը սկսվել է Tidal ընկերությունից։
* Մարշմելլո– կոմպոզիտոր, ծրագրավորող
* Աննա-Մարի – կոմպոզիտոր, վոկալիստ
* Նատալիա Դան– կոմպոզիտոր
* Ստյուարտ Հոուքս – գլխավոր ինժեներ
* Կամերոն Գովեր-Փուլի – ինժեներ
* Միքայել Ֆրիման
* Սփիք Սթենտ

## Չարթեր

## Հավաստագրեր

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* 

Կատեգորիա:2018 երգեր
Քավա Սուրբ Աստվածածին եկեղեցի

**Քավա Սուրբ Աստվածածին եկեղեցի** (նաև՝ **Քավիչ Սուրբ Աստվածածին եկեղեցի**), հայկական առաքելական ոչնչացված վանական համալիր պատմական Վասպուրական նահանգի Հայոց ձոր գավառում՝ Վանա լճից 2.5 կմ արևելք գտնվող Իշխանիգոմ, ներկայիս Թուրքիայի Հանրապետության Վանի նահանգի Էդրեմիտ (նախկին Արտամետ) շրջանի Բաքըմլը գյուղում։

Վանական համալիրը կառուցվել է Քավիչ Սուրբ Աստվածածին անվամբ նախկին վանքի տեղում։ Այս մասին արձանագրված է եղել 1883 թվականին պատրաստված քարե սալիկի վրա, որը ոչնչացվել է։

Վանական համալիրը գտնվել է Սուրբ Հովհաննես եկեղեցուց 590 մետր հարավ-արևելք, ծովի մակերևույթից 1657 մ բարձրության վրա։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:19-րդ դարի հայկական վանքեր և եկեղեցիներ
Կատեգորիա:Վանի մարզի հայկական վանքեր և եկեղեցիներ
Կատեգորիա:Եկեղեցիներ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Թուրքիայի հայկական գոյություն չունեցող եկեղեցիներ
Վլադիմիր Մայակովսկու հուշարձան (Մոսկվա)

**Վլադիմիր Մայակովսկու հուշարձան** (), հուշարձան Ռուսաստանի Դաշնության մայրաքաղաք Մոսկվայում, որը նվիրված է ռուս խորհրդային բանաստեղծ, դրամատուրգ Վլադիմիր Մայակովսկուն։ Տեղադրվել է 1958 թվականին Մայակովսկու հրապարակում (այժմ` Հաղթական հրապարակ)։ Հուշարձանի հեղինակներն են քանդակագործ Ալեքսանդր Կիբալնիկովը և ճարտարապետ Դմիտրի Չեչուլինը։ Քանդակը կոթողային արվեստի դաշնային նշանակության հուշարձան է։

## Պատմություն
Ալեքսանդր Կիբալնիկովը Վլադիմիր Մայակովսկու արձանը քանդակել է վեց տարի, և 1958 թվականին այն պատրաստ էր։ Արձանի օպտիմալ դիրքը Մայակովսկու հրապարակում ընտրելու համար պատրաստվել էր նրա փայտե կրկնօրինակը բնական չափով, որը տեղաշարժել են հրապարակում։

Հուշարձանի հանդիսավոր բացումը տեղի է ունեցել 1958 թվականի հուլիսի 28-ին հրապարակում, որը 1930 թվականի կեսերից կոչվում էր Մայակովսկու անունով։ Հուշարձանի բացման արարողությունը բազմամարդ էր։ Հասարակության ներկայացուցիչները, գրողները, արվեստի գործիչները բարձրացել են բեմ և ելույթ ունեցել։ Հետագայում Մայակովսկու հուշարձանը դարձել է բանաստեղծների հանդիպման ավանդական վայր։

Բրոնզե քանդակը տեղադրված է գրանիտե պատվանդանի վրա։ Մայակովսկին կանգնած է կոճակներն արձակած բաճկոնով` ասմունքողի կեցվածքով։ Նրա ձախ ձեռքում նոթատետր է։ Հուշարձանի հեղինակը` քանդակագործ Ա. Պ. Կիբալնիկովը, իր աշխատանքի համար 1959 թվականին արժանացել է Լենինյան մրցանակի։ Մայակովսկու մեծ պատկերաքանդակը կանգնած է ոչ բարձր պատվանդանի վրա, ինչը տեսողաբար ավելի է մեծացնում է այն։ Բանաստեղծն ասես դիմում է շրջապատող ամեն ինչին։ Նրա շարժումները վճռական են ու համարձակ։

Պատվանդանի վրա փորագրված են Վլադիմիր Մայակովսկու «Լավ է» պոեմի տողերը.

## Հուշարձանը [[ֆիլատելիա]]յում
աջից|մինի|202x202փքս|Հուշարձանը ԽՍՀՄ փոստային նամականիշի վրա
1959 թվականին Խորհրդային Միությունում թողարկվել է 20 կոպեկ անվանական արժեքով փոստային նամականիշ, որի վրա պատկերված է Մայակովսկու հուշարձանը։ Նամականիշի նկարիչն է Խ. Ուշենինը։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:1958 հիմնադրումներ
Կատեգորիա:Հուշարձաններ նամականիշների վրա
Կատեգորիա:Մոսկվայի հուշարձաններ
Դևիս Ստյուարտ

**Դևիս Ստյուարտ** ( ), ամերիկացի նկարիչ, կուբիզմի և գեղանկարչության մեջ փոփ արտի ներկայացուցիչ։

## Կյանք և ստեղծագործություն

Նկարչի հայրը` Էդվարդ Դ. Դևիսը, «Ֆիլադելֆիա Պրեսի» մշակույթի բաժնի պատասխանատու խմբագիրն էր և սերտ համագործակցել է վրձնի այնպիսի վարպետների հետ, ինչպիսիք են Ջոն Սլոյնը, Ջորջ Լաքսը, Ռոբերտ Հենրին և Վիլյամ Գլակենսը։ Ստյուարտը 1910-1913 թվականներին գեղանկարչություն է սովորել Նյու Յորքում, Ռոբերտ Հենրիի արվեստի դպրոցում։

Հենց այդ ժամանակ երիտասարդ նկարիչը ընկնում է «hot music»-ի ուժեղ ազդեցության տակ և հաճախակի այցելում է Սան Խուան Հիլում գտնվող ջազային բարեր։ Հենց այդ տպավորությունները դառնում են նրա այդ ժամանակվա ստեղծագործական կյանքի հիմնական թեման։ 1913 թվականին իր մի քանի նկարներով մասնակցում է ժամանակակից արվեստի Էրմորի ցուցահանդեսին, որը տեղի է ունեցել Նյու Յորքում։ Դևիս Ստյուարտը եղել է ցուցադրության ամենաերիտասարդ մասնակիցը։ Հաջորդ տարիներին համագործակցել է «Հափրես Ուիքլի» ամսագրի հետ` դրա համար տիտղոսաթերթեր ստեղծելով։ 1917 թվականին կայացել է նրա առաջին անհատական ցուցահանդեսը Շերիդեն Սքուեր պատկերասրահում (Նյու Յորք)։ 1927-1928 թվականներին ճամփորդել է դեպի Մեքսիկա և Փարիզ։ 1931 թվականին դասավանդել է Արվեստի ուսանողական լիգայում (Art Students League): Հաջորդ տարի որմնանկար է արել քաղաքային Ռադիո Մյուզիք հոլում։ 1940 թվականից հետո դասավանդել է Սոցիոլոգիական հետազոտությունների նոր դպրոցում։ 1945 թվականին Նյու Յորքի Ժամանակակից արվեստի թանգարանում կազմակերպվել է Դևիսի աշխատանքների հետահայաց ցուցադրություն։ 1956 թվականին մասնակցել է Վենետիկի բիենալեին։ Մինչև կյանքի վերջը Դևիս Ստյուարտն ապրել և ստեղծագործել է Նյու Յորքում։
## Պատկերասրահ

File:Davis_garage_no_1.jpg|«Ավտոտնակ №. 1», 1917
File:Davis_Stuart_Tree_and_Urn_1921.jpg|«Ծառը և սափորը», 1921
File:Davis_Stuart_Lucky_Strike_1921.jpg|«Լաքի Սթրեյք», 1921
File:Davis steeple street.jpg|«Զանգակատունը և փողոցը», 1922

## Գրականություն
* Sam Hunter «Amerikanische Avantgarde», Herrsching 1988.
## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Ամերիկացի նկարիչներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի գրաֆիկներ
Կատեգորիա:Կուբիզմ
Կատեգորիա:Գուգենհայմի կրթաթոշակառուներ
Ատիֆեթե Յահյագա

**Ատիֆեթե Յահյագա** (, ), մասամբ ճանաչված Կոսովոյի Հանրապետության 4-րդ նախագահ։ Առավելապես մուսուլման բնակչության կողմից ընտրված առաջին կին նախագահն է Եվրոպայում։

## Կենսագրություն
Տարրական և միջնակարգ դպրոցն ավարտել է Պրիշտինա քաղաքում։ Դպրոցը ավարտելուց հետո նա ընդունվել է Պրիշտինայի համալսարանի իրավաբանական ֆակուլտետը։ 2000 թվականին ավարտելուց հետո կրթությունը շարունակել է անգլերեն Լեստերի համալսարանում՝ անցնելով քրեագիտության և ոստիկանական մենեջմենթի դասընթացներ։

2008 թվականին Կոսովոյի անկախության հռչակումից անմիջապես հետո ծառայության է անցել տեղի ոստիկանությունում, որտեղ ընդունում էին նոր աշխատողներ։ Ատիֆեթեն սկսել է աշխատանքը պարետի պաշտոնից։ Որպես երկու դիպլոմով մասնագետ՝ նա արագ առաջ է գնացել։ Եղել է Կոսովոյի ոստիկանության ղեկավարի օգնական, HR տնօրենի տեղակալ, վարչական բաժնի կոմիսարի հատուկ օգնական և ուսումնական ղեկավար։ Ուսումնական գործունեության գագաթնակետն է եղել ղեկավարի օգնականի պաշտոնը գեներալ մայորի աստիճանով, որը Հարավարևելյան Եվրոպայի ծառայող կանանց շրջանում ամենաբարձր աստիճանն է։

2011 թվականի ապրիլի 7-ին կայացել է պառլամենտի քվեարկություն, որի ժամանակ Ատիֆեթե Յահյագան ընտրվել է Կոսովոյի Հանրապետության նախագահ՝ առաջինը երկրի անկախության հռչակումից հետո։

Նա եղել է աշխարհի՝ այդ պահին գործող ամենաերիտասարդ կին ղեկավարը և պետության ղեկավարի պաշտոնում ամենաերիտասարդ կին նախագահը։ Նրանից երիտասարդ են միայն 3 տղամարդ՝ 2 միապետ և հանրապետության մեկ ղեկավար՝ ոչ ավանդական իրավասությամբ։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Պաշտոնական կայք
* Ատիֆեթե Յահյագա 

Կատեգորիա:21-րդ դարի կին քաղաքական գործիչներ
Կատեգորիա:Կոսովացի կին քաղաքական գործիչներ
Կատեգորիա:Կոսովոյի նախագահներ
Կատեգորիա:Պետության կին ղեկավարներ
Կոմսոմոլսկի այգի (Վոլգոգրադ)

**Կոմսոմոլսկի այգի** (), այգի Վոլգոգրադի կենտրոնական շրջանում, որը գտնվում է Ընկած մարտիկների հրապարակի հարևանությմաբ։

## Պատմություն
17-րդ դարից ի վեր Կոմսոմոլսկի այգու տարածքում կար գերեզմանատուն։ 1775 թվականին այնտեղ կառուցվել է «Всех Скорбященская» փայտե եկեղեցի։ 1837 թվականին փայտե եկեղեցին ցարիցի վաճառական Իլյա Բաբաևի միջոցներով փոխարինվել է քարե եկեղեցով։ 1886 թվականից գերեզմանոցը փակվել է, և եկեղեցու մոտ Զատկի և Սուրբ Ծննդյան տոների համար անցկացվել են զբոսահանդեսներ.

Հեղափոխության ժամանակ Սկորբյաշենսկի հրապարակում գտնվող տներից մեկում եղել եբ 93-րդ հետիոտային գնդի բարաքները, որոնք մեծ դերակատարություն են ունեցել Ցարիցինում խորհրդային իշխանության հաստատման գործում։ Հրապարակում հաճախ կազմակերպվել են հանրահավաքներ և ցույցեր։

1918 թվականին հրապարակում թաղվել է Ցարիցինի Խորհրդի գործադիր կոմիտեի նախագահ Յակով Երմանը։ Ավելի ուշ նրա գերեզմանում թաղվել են ևս մի քանի հեղափոխականներ։ 1925 թվականին ստալինգրադցի նկարիչ Լյուբիմովի նախագծով Եղբայրական գերեզմանոցում կանգնեցվել է գորշ քարի կույտով հուշարձան։ Բացի այս հուշարձանը, Ստալինգրադի ճակատամարտը վերապրել են ևս երեք հուշարձաններ՝ Գոգոլի (1910 թ., Վոլգոգրադի ամենահին հուշարձանը), Ձերժինսկու (1935 թ.), Խոլզունովի (1940 թ.):

1930-ական թվականներին Սկորբյասչենսկայա հրապարակը անվանափոխվել է Պերվոմայսկայա, որտեղ կոմերիտականները ծառեր են տնկել։ Հետագայում  Պերվոմայսկայա հրապարակը վերանվանվել է Կոմսոմոլսկի այգի։ 1932 թվականին Ալեքսանդր Նևսկու տաճարի պայթյունից և Ընկած մարտիկների հրապարակի վերակառուցումից հետո, նախկինում հրապարակում կանգնած Գոգոլը կիսանդրին տեղափոխվել է այգի։

1957 թվականին Կոմսոմոլսկի այգում վերաթաղել է 35-րդ գվարդիայի հրաձգային դիվիզիայի հրամանատար գեներալ-մայոր Վասիլի Գլազկովը։ Նրա գերեզմանի վրա տեղադրվել է հուշարձան կարմիր գրանիտե սալաքարի տեսքով՝ բրոնզե հարթաքանդակներով։

Հուշարձանի հեղինակն է ճարտարապետ Իվան Բելդովսկին, հարթաքանդակի հեղինակն է քանդակագործ Եվգենի Վուչետիչը։

## Գրականություն
* Н. Т. Морозова, Н. Д. Монахова. "Путеводитель по Волгограду". - Ниж.-Волж. кн. изд-во, 1980. - С. 59-62. - 207 с.
* С.А. Аргасцева, Л.В. Гуренко. «Свод историко-архитектурного наследия Царицына-Сталинграда-Волгограда. (1589-2004гг.)». - Панорама, 2004. - С. 160, 188.

## Պատկերասրահ

Monument to N. Gogol in Volgograd 001.jpg|Գոգոլի կիսանդրի
Братская могила героев Гражданской войны в Комсомольском саду Волгограда 002.JPG|Յակով Երմանի գերեզմանը


## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Վոլգոգրադի այգիներ
Կատեգորիա:Վոլգոգրադի տեսարժան վայրեր
Գայլիկ

**Գայլի**, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Խարբերդի վիլայեթի Խարբերդի գավառում։ Գտնվում էր Խարբերդ քաղաքից 13 կմ հարավ-արևելք, Խարբերդ-Արղանա-Մադեն ճանապարհի վրա։

## Բնակչություն
XX դարի սկզբին ուներ 40 տուն հայ բնակիչ։

## Տես նաև
* Խարբերդի նահանգի հայաբնակ բնակավայրեր

## Ծանոթագրություններ

## Աղբյուրներ
* «Հայաստանի և հարակից շրջանների տեղանունների բառարան» (5 հատորով), 1986-2001 թթ., Երևանի Համալսարանի հրատարակչություն
* Արեւմտահայաստանի եւ Արեւմտահայութեան Հարցերու Ուսումնասիրութեան Կեդրոն

Կատեգորիա:Արևմտյան Հայաստանի գյուղեր
Մատե Ֆենվեշի

**Մատիաս (Մատե) Ֆենվեշի** (; ), հունգարացի նախկին ֆուտբոլիստ, հանդես է եկել որպես հարձակվող, խաղացել է Հունգարիայի ազգային հավաքականում։ 1963 թվականին նա ճանաչվել է Հունգարիայի լավագույն ֆուտբոլիստ։

## Կարիերա
### Ակումբային կարիերա
1948 թվականից մինչև 1951 թվականը նա հանդես է եկել «Յանոշխալմա» ակումբի կազմում։ Դրանից հետո միացել է «Կեչկեմետի» ակումբին, որտեղ խաղացել է մինչև 1953 թվականը։

1953-1957 թվականներին հանդես է եկել «Բուդապեշտ Կինիժենեկ» ակումբի կազմում։

### Միջազգային կարիերա
Հունգարիայի ազգային հավաքականի կազմում Մատե Ֆենվեշին 1954-1966 թվականներին մասնակցել է 76 խաղի և դարձել 8 գոլի հեղինակ։ Թիմի հետ միասին նա դարձել է 1964 թվականի Եվրոպայի առաջնության բրոնզե մեդալակիր։ Բացի այդ, հավաքականի կազմում նա մասնակցել է երեք աշխարհի առաջնություների 1958, 1962 և 1966 թվականներին։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Ֆուտբոլիստի էջը ''weltfussball.de'' կայքում 

Կատեգորիա:Հունգարացի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Հունգարիայի հավաքականի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Տղամարդկանց ֆուտբոլի հարձակվողներ
Կատեգորիա:Ֆերենցվարոշի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Հունգարիայի քաղաքական գործիչներ
Կատեգորիա:Հունգարացի ֆուտբոլային մարզիչներ
Ալիշեր Նավոիի հուշարձան (Մոսկվա)

**Ալիշեր Նավոիի հուշարձան** (, ), հուշարձան Ռուսաստանի Դաշնության մայրաքաղաք Մոսկվայում, որը նվիրված է ուզբեկ բանաստեղծ, մտածող և պետական գործիչ Ալիշեր Նավոիին (1441-1501)։ Հուշարձանը տեղադրվել է 2002 թվականի նոյեմբերին` Սերպուխովյան հրապարակի պուրակում, որը նայում է Սադովոյե կոլցո փողոցին։

## Պատմություն
Հուշարձանը պատրաստվել է Ուզբեկստանում և Ուզբեկստանի կառավարության ու Տաշքենդի քաղաքային վարչակազմի կողմից որպես նվեր փոխանցվել է Ռուսաստանի մայրաքաղաքին։ Հուշակոթողի հեղինակներն են ուզբեկ հայտնի քանդակագործ Ռավշան Միրթաջիևը և ռուս ճարտարապետներ Ալեքսանդր Կուզմինն ու Իգոր Վոսկրեսենսկին։ 2002 թվականի օգոստոսի 15-ին քանդակը ինքնաթիռով տեղափոխվել է Մոսկվա։ Նոյեմբերի 26-ին տեղի է ունեցել հուշարձանի բացման արարողությունը, որին մասնակցել են Մոսկվայի այն ժամանակվա քաղաքապետ Յուրի Լուժկովը և Ուզբեկստանի կառավարության անդամները։

Ելույթ ունենալով արարողության ժամանակ` Յուրի Լուժկովը շնորհակալություն է հայտնել Ուզբեկստանի իշխանություններին Ռուսաստանի մայրաքաղաքին մատուցած հրաշալի նվերի համար։ «Ալիշեր Նավոին ապրել ու աշխատել է հին օրերում, բայց նրա աշխատանքն այսօր էլ այժմեական է և մշտապես կմա այդպիսին»,- ասել է քաղաքապետը։

## Նկարագրություն
Ալիշեր Նավոիի բրոնզե հուշարձանի բարձրությունը 4,5 մետր է։ Բանաստեղծի պատկերաքանդակը տեղադրված է գրանիտե բարձր պատվանդանին։ Քանդակագործ Ռավշան Միրթաջիևը նրան պատկերել է ազգային տարազով և սեփական բանաստեղծությունները ոգեշնչված կարդալիս։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Памятник Алишеру Навои в Москве все-таки установят на Серпуховской площади

Կատեգորիա:2002 հիմնադրումներ
Կատեգորիա:Հուշարձաններ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Մոսկվայի հուշարձաններ
Ցարիցինի հրշեջ խմբի շենք

**Ցարիցին քաղաքի առաջին հրդեհային կայանի շենք** (), 19-րդ դարի տարածաշրջանային նշանակության Ցարիցինի ճարտարապետության հուշարձան։ Գտնվում է Վոլգոգրադի Կենտրոնական շրջանում՝ Կոմունիստական 5 հասցեում։

## Պատմություն
350px|thumb|right|Շենքի նախնական տեսքը
Մինչև հեղափոխությունը Ցարիցինում եղել են հրդեհային միավորների մի քանի շենքեր։ Դրանցից երկուսը պահպանվել են մինչև այսօր (երկրորդը՝ Վորոշիլովսկի շրջանում)։

1891 թվականին որոշվել է կառուցել հրդեհային կայան, իսկ 1897 թվականին շենքը շահագործման է հանձնվել, ինչի մասին վկայում է շենքի ճակատային մասի մակագրությունը։ Ըստ մեկ տեղեկատվության`շենքը խիստ վնասվել է Ստալինգրադի ճակատամարտի ժամանակ, այլ տեղեկություններով՝ ավերվել է 1930-ական թվականներին։ 1950-ական թվականներին վերականգնվել է առանց դիտանոցի։ 1995 թվականի հրդեհից հետո շենքը վերականգնվել է իր նախնական տեսքով։

## Ներկա իրավիճակ
Ներկայումս շենքը իր ուղղակի նպատակով չի օգտագործվում։ Այնտեղ են գտնվում`
* Վոլգոգրադի միացյալ պետական քաղաքական վարչությունը
* Վոլգոգրադի Հարավային դաշնային շրջանում Ռուսաստանի Դաշնության Նախագահի լիազոր ներկայացուցչի Վոլգոգրադի գրասենյակը
* Վոլգոգրադի մարզի վարչակազմի Ավտոմոբիլային ճանապարհների վարչությունը

## Հետաքրքիր փաստեր
* 2013 թվականի Ստալինգրադ ֆիլմում որոշ տեսարաններ տեղի են  ունենում Ցարիցինի հրշեջ վարչության շենքում։ Ֆիլմում շենքը սխալմամբ պատկերված է դիտանոցով (ապամոնտաժվել է 1930-ականներին, վերականգնվել է 1995 թվականին)։
* Ճակատամասի վրա պահպանվել է Սարատովի մարզի և Ցարիցինայի զինանշանների կոմպիլյացիան։
* Այս շենքում 1900 թվականի հունիսի 23-ին բացվել է Ցարիցինի առաջին հանրային գրադարանը։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Первая пожарная часть на сайте «Фото Волгограда»
* Пожарная каланча
* Пожарная каланча на сайте «Волгоград из моего окна»

Կատեգորիա:Վոլգոգրադի տեսարժան վայրեր
Կատեգորիա:Վոլգոգրադի շենքեր և կառույցներ
Կատեգորիա:1897 հիմնադրումներ
Օբուդայի համալսարան

**Օբուդայի համալսարան** (, ), Բուդապեշտի բարձրագույն տեխնիկական ուսումնական հաստատություն, հիմնադրվել է 2000 թվականին, որպես Բուդապեշտի տեխնիկում։ 2010 թվականին համալսարանը վերանվանվել է հին քաղաքի` Օբուդայի անունով, որն այսօր Հունգարիայի մայրաքաղաքի շրջաններից մեկն է։ Ուսումնական կենտրոնը ստեղծվել է երեք  պոլիտեխնիկական ինստիտուտների` Դոնաթ Բանկիի տեխնիկական քոլեջի, Կալման Կանդոյի տեխնիկական քոլեջի և Թեթև արդյունաբերության քոլեջի միավորումից։ Ունենալով 13.000 ուսանող` Օբուդայի համալսարանը համարվում է երկրի մեծագույն տեխնիկական համալսարաննեից մեկը։ Բուհը հաջողությամբ ավարտած ուսանողներն ստանում են միջազգային մակարդակով ընդունված դիպլոմ։ Դասավանդողների 40 %-ն ունեն գիտությունների թեկնածուի աստիճան։ Համալսարանն ունի լայն միջազգային կապեր. համալսարանից յուրաքանչյուր տարի ավելի քան 100 ուսանող ուղարկվում են վերապատրաստման եվրոպական այլ երկներ։

## Պատմություն

1370 թվականի վերջին Հունգարիայի Լյուդվիգ I Մեծ թագավորն սկսել է ապագա համալսարանի շենքի մեծածավալ շինարարությունը։ 1395 թվականի հոկտեմբերի 6-ին, տեղական իշխանությունների խնդրանքով, Հռոմի Պապ Բոնիֆաս IX-ն Օբուդայի համալսարանի հիմնադրման մասին հրաման է արձակում. թույլտվությունն արտոնում էր չորս ֆակուլտետներից բաղկացած համալսարան ստեղծել։ Նոր բուհը ներառում էր աստվածաբանության, կանոնիկ իրավունքի, բժշկության և հումանիտար գիտությունների ֆակուլտետներ։ Ստեղծման պահից սկսած Օբուդայի համալսարանը սերտորեն կապված էր Վիեննայի համալսարանի նոր ամբիոնների հետ։

## Ֆակուլտետներ
Համալսարանում նախկին պոլիտեխնիկական ինստիտուտների միաձուլմամբ ստեղծվել են հետևյալ ֆակուլտետները.
* Ալբա Ռեգիա տեխնիկական ֆակուլտետ
* Բանկի Դոնաթի ինժեներական ֆակուլտետ 
* Կանդո Կալմանայի էլեկտրաինժեներիայի ֆակուլտետ
* Կելետի Կարոլիի բիզնեսի և մենեջմենթի ֆակուլտետ
* Ջոն ֆոն Նոյմանի ինֆորմատիկայի ֆակուլտետ
* Թեթև արդյունաբերության և շրջակա միջավայրի ինժեներիայի ֆակուլտետ

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ

*Օբուդայի համալսարանի պաշտոնական կայքը

Կատեգորիա:Հունգարիայի համալսարաններ
Կատեգորիա:Բուդապեշտ
Ասացեք այս մասին ձեր երեխաներին...

**Ասացեք այս մասին ձեր երեխաներին...** (), Հոլոքոստի մասին պատմական նյութերի ժողովածու։

Գիրքը հրատարակվել է «Կենդանի պատմություն» նախագծի շրջանակներում Շվեդիայի կառավարության նախաձեռնությամբ։ «Կենդանի պատմություն» նախագծի կազմակերպման համար առիթ է ծառայել շվեդ դպրոցականների շրջանում անցկացված հարցումը, որի արդյունքում պարզվել է, որ նրանք գրեթե ոչինչ չգիտեն Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի ժամանակ կատարված դեպքերի մասին ընդհանրապես և հրեաների ցեղասպանության մասին մասնավորապես։

Գիրքը դարձել է նախագծի կենտրոնական իրադարձությունը։ Այն նախատեսված է բարձր դասարանների աշակերտների, ուսանողների և գիտական աշխատողների համար։ Շվեդիայում բոլոր ընտանիքներն հնարավորություն են ստացել անվճար պատվիրել գիրքը՝ լրացնելով հատուկ դիմում։ Միայն Շվեդիայում գրքի տպաքանակը գերազանցել է մեկ միլիոնը։ Գիրքը թարգմանվել է բազմաթիվ լեզուներով և Շվեդիայի դեսպանատների կողմից տարածվել տարբեր երկրներում։

Ռուսերեն գիրքը լույս է տեսել «Текст» հրատարակչությունում 2000 թվականին։ Դա եղել է Հոլոքստին նվիրված առաջին գիրքը, որ հետխորհրդային պետություններում լույս է տեսել մեծ տպաքանակով։ Դրանում ներառվել է հատուկ բաժին՝ «Հոլոքոստը Խորհրդային Միությունում»։ Ռուսաստանում գրքի տպաքանակը կազմել է 20 հազար օրինակ։ Ռուսերեն հրատարակության նախաբանը գրել են Շվեդիայի վարչապետ Յորան Պերսոնը և Ռուսաստանի կառավարության նախագահի տեղակալ Վալենտին Մատվիենկոն։ Գիրքը տարածվել է անվճար՝ մասնավոր անձանց և կազմակերպությունների պատվերներով։

2003 թվականին լույս է տեսել գրքի էստոներեն տարբերակը։ Այն ներառում է Էստոնիայում կատարված Հոլոքոստին նվիրված գլուխ, որ հեղինակելէ  Սուլև Վալդմաան () Տալլինի Յաան Տինիսոնի ինստիտուտից։ Գիրքը լույս է տեսել 3000 օրինակով էստոներեն և 1000 օրինակով ռուսերեն, իսկ նախաբանը գրել է Էստոնիայի նախագահ Առնոլդ Ռյույտելը։

## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն
* Альтман И. А. Глава 1. Холокост как объект исследования. § 2. Историография и источники // Холокост и еврейское сопротивление на оккупированной территории СССР / Под ред. проф. А. Г. Асмолова. — М.: Фонд «Холокост», 2002. — С. 14-26. — 320 с. — ISBN 5-83636-007-7.

## Արտաքին հղումներ
* Быть или забыть: предостережение современникам
* Նախագիծ «Կենդանի պատմություն»
* Эссе на конкурс 
* Ибо исчезли, как дым, дни мои, и кости мои обожжены, как головня 
* История — не только прошлое 

Կատեգորիա:1998 գրքեր
Կատեգորիա:1998 ոչ գեղարվեստական գրքեր
Կատեգորիա:Գրքեր Հոլոքոստի մասին
Գողացված արևը

**«Գողացված արևը»**, Կոռնեյ Չուկովսկու 1927 թվականին գրված բանաստեղծություններից մեկը։ Առաջին անգամ հրատարակվել է 1933 թվականին, առանձին հրատարակությունը՝ 1936 թվականին։

Հայերեն թարգմանել է Յուրի Սահակյանը։

## Սյուժե
Հեքիաթը պատմում է թե ինչպես մի օր կոկորդիլոսը վնասակարությունից կուլ տվեց արևը։ Ամեն ինչ շրջվեց խավարում։ Կենդանիները սկսեցին մտածել, թե ինչպես վերադարձնել արևը, բայց դա հեշտ գործ չէր, քանի որ կոկորդիլոսին կենդանիները շատ էին վախեցան։ Արևի փրկության համար գազանները կանչեցին արջին։

## Գրական վերլուծություն
Կառուցվածքով հեքիաթը հիշեցնում է գրողի այլ հայտնի ստեղծագործությունը, «Խավարասեր հսկան»՝ չար ուժերի կողմից սովորական աշխարհի հավասարակշռության նույն խախտումը, վախը թշնամուց, պաշտպանի հայտնվելը, թշնամու ոչնչացումը։ Եթե «Խավարասեր հսկան»-ում հիմնական ոճրագործն իրականում փոքր և թույլ է, ապա «Գողացված արևի» մեջ հարձակվողի արևի պատշաճ գողությունը հարցականի տակ է դրվում ստեղծագործության առաջին տողում. «Солнце по небу гуляло / И за тучу забежало» (հետևաբար գալիս է հուզմունքը)։ Այնուամենայնիվ, կոկորդիլոսի հնարավոր ոչ ներգրավումը չի փրկում նրան պատժից. «Уж он мял его / И ломал его: / „Подавай сюда / Наше солнышко!“»։ Չարիքի անորոշության խնդիրը կարող է ակնարկ լինել 1930-ականների կեսերին երկրի պատմական կարգավիճակին։

## Էկրակավորումներ
* «Գողացված արևը» 1943 թ. մուլտֆիլմ
* «Գողացված արևը» 1978 թ. մուլտֆիլմ
* «Գողացված արևը» 1998 թ. համամում ռոք խմբի երաժշտական հեքիաթ

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Ստեղծագործության տեքստը, դիաֆիլմեր (1963 և 1981 թթ.), աուդիո — կարդում է հեղինակը 

Կատեգորիա:Կոռնեյ Չուկովսկու ստեղծագործություններ
Կատեգորիա:Հեքիաթներ
Իլյա Ռեպինի հուշարձան (Մոսկվա)

մինի|Ռեպինի հուշարձանը ԽՍՀՄ փոստային նամականիշի վրա, 1959 թվական
**Իլյա Ռեպինի հուշարձան** (), հուշարձան Ռուսաստանի Դաշնության մայրաքաղաք Մոսկվայում, որը նվիրված է ռուս անվանի գեղանկարիչ Իլյա Եֆիմովիչ Ռեպինին։ Գտնվում է Բոլոտնայա հրապարակում` նույնանուն ափափողոցից և Լուժկով կամրջից ոչ հեռու։ Մետրոպոլիտենի մոտակա կայարանը «Տրետյակովսկայան» է։

Անվանի քանդակագործ Մատվեյ Հենրիխովիչ Մանիզերի և ճարտարապետ Իգոր Եվգենևիչ Ռոժինի հեղինակած հուշարձանը բացվել է 1958 թվականի սեպտեմբերի 29-ին։

## Պատմություն
Գեղանկարիչ Իլյա Ռեպինի հուշարձանի վայրի ընտրությունը պայմանավորված է եղել Տրետյակովյան պատկերասրահի հարևանությամբ, որտեղ պահվում են նրա բազմաթիվ կտավներ։ 1962-1994 թվականներին Բոլոտնայա հրապարակը, որտեղ գտնվում է այդ հուշարձանը, կոչվել է Իլյա Ռեպինի անունով։

Ըստ Մոսկվայի կենտրոնական վարչական շրջանի պրեֆեկտուրայի մամուլի ծառայության` 2014 թվականին Քաղաքի օրը արձանի մոտ պետք է հայտնվեր փոքրիկ պուրակ։

## Նկարագրություն
Դեպի վեր նեղացող քառանկյուն պատվանդանին Իլյա Ռեպինի բրոնզե քանդակը կանգնած է ողջ հասակով։ Հուշարձանի հեղինակները գեղանկարչին պատկերել են ստեղծագործական միջավայրում։ Նկարչի դիրքն ազատ է, գլուխը մի քիչ թեքված է դեպի ներքև։ Նրա ձախ ձեռքին ներկապնակ է, իսկ աջ ձեռքին` վրձին։

Պատվանդանի վրայի զարդատախտակին գրված է. 

## Հուշարձանը [[ֆիլատելիա]]յում
1959 թվականին Խորհրդային Միությունում թողարկվել է 10 կոպեկ անվանական արժեքով փոստային նամականիշ, որի վրա պատկերված է Ռեպինի հուշարձանը։ Նամականիշի նկարիչն է Խ. Ուշենինը։

## Պատկերասրահ

Первый первомайский митинг Солидарности (10).JPG|Մայիսմեկյան հանրահավաք Ռեպինի հուշարձանի շրջակայքում, 2009 թվական


## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:1958 հիմնադրումներ
Կատեգորիա:Հուշարձաններ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Հուշարձաններ նամականիշների վրա
Կատեգորիա:Մոսկվայի հուշարձաններ
Կոսովոյի անկախության հռչակում

400px|thumb|''' Կոսովոյի անկախության ճանաչումը աշխարհում:'''

thumb|Կոսովոյի բնակչության էթնիկ կազմը՝ կարմիր մարզերում բնակչության մեծ մասը սերբեր են, կանաչում՝ ալբանացիներ:

**Կոսովոյի անկախության հռչակում**, Կոսովոյի խորհրդարանի 2008 թվականի փետրվարի 17-ի ակտը, որը հայտարարել է Կոսովոյի անկախության միակողմանի կարգավիճակի մասին։ 2014 թվականի փետրվարի 11-ին ճանաչվել է ՄԱԿ-ի 108 անդամ երկրների կողմից։

## Միջազգային արձագանք
* ՄԱԿ-ի անվտանգության խորհրդի նիստում 2008 թվականի փետրվարի 15-ին անվտանգության խորհրդի 15 անդամներից (ԱՄՆ և Եվրոպական միության) հինգ պետություններ կողմ են արտահայտվել Կոսովոյի անկախության տրամադրումը։
* Կիպրոսի իշխանությունները հայտարարել են, որ երբեք չեն ճանաչի ՄԱԿ-ի անդամ պետությունների անկախության միակողմանի հռչակումը։
* ԱՄՆ նախագահ Ջորջ Բուշն ընդունել է Կոսովոյի անկախությունը
* Ուրսուլա Պլասիկ, ՆԳ նախարար Ավստրիայում

* Ալբանիայի Հանրապետության վարչապետ Սալի Բերիշա

* Թուրքիայի ԱԳՆ-ան հայտարարության համաձայն,

* Փետրվարի 20-ին Սերբիայի գնչուների ազգային խորհուրդը հրաժարվել է ճանաչել Կոսովոյի անկախությունը։

* 2008 թվականի մարտի 4-ին Շվեդիան և Նիդեռլանդները ճանաչեցին Կոսովոյի անկախությունը։
* 2010 թվականի մայիսի 19-ին Սոմալին ճանաչել է Կոսովոյի անկախությունը։

## Տես նաև
* Աբխազիայի և Հարավային Օսիայի միջազգային-իրավական կարգավիճակ

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Assembly of Kosovo: Kosovo Declaration of Independence, Priština, February 17, 2008.
* Photo Gallery of Kosovo Serbs demonstrating against the proclamation of Kosovo independence , Feb 18, 2008 RIA Novosti.
* Kosovo — a timeline of independence , Feb 17, 2008, The Sofia Echo

Կատեգորիա:2008 Եվրոպայում
Կատեգորիա:Կոսովոյի պատմություն
Կոնստանտին Ռոկոսովսկու հուշարձան (Մոսկվա)

**Կոնստանտին Ռոկոսովսկու հուշարձան** (), հուշարձան Ռուսաստանի Դաշնության մայրաքաղաք Մոսկվայում, որը նվիրված է Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի խոշորագույն զորահրամանատարներից մեկին, Խորհրդային Միության մարշալ և Լեհաստանի մարշալ Կոնստանտին Ռոկոսովսկուն։ Տեղադրվել է 2015 թվականի ապրիլին Բոգորոդսկոյե շրջանում, Մարշալ Ռոկոսովսկու բուլվարում, թիվ 11 և 12 շենքերի միջև։

Արձանի բացումը նվիրված էր Հայրենական մեծ պատերազմում տարած հաղթանակի 70-ամյակին։ Ձիարձանի՝ մրցույթում հաղթած նախագծի հեղինակներն են Ռուսաստանի Դաշնության ժողովրդական նկարիչ քանդակագործ Ալեքսանդր Ռուկավիշնիկովը և ճարտարապետներ Ս. Շարովն ու Մ. Կորսին։ Հուշարձանը տեղադրել է Ռուսաստանի ռազմապատմական ընկերությունը՝ ժողովրդի նվիրատվություններով։

## Նկարագրություն

Կոնստանտին Ռոկոսովսկու հուշարձանը զորավարին պատկերում է ձիու վրա 1945 թվականի հունիսի 24-ի  Հաղթանակի լեգենդար զորահանդեսի ժամանակ, երբ մարշալը ղեկավարում էր շքերթը։

## Հուշարձանի բացում
Հուշարձանը հանդիսավորությամբ բացվել է 2015 թվականի մայիսի 6-ին։  Բացմանը ելույթ են ունեցել Ռուսաստանի Դաշնության վարչապետ Դմիտրի Մեդվեդևը, Մոսկվայի քաղաքապետ Սերգեյ Սոբյանինը, մարշալի ծոռնուհի Արիադնա Ռոկոսովսկայան։ Ներկա են եղել ՌԴ մշակույթի նախարար Վլադիմիր Մեդինսկին, Խորհրդային Միության և Ռուսաստանի հերոս Արթուր Չիլինգարովը, Հայրենական մեծ պատերազմի վետերաններ։ Բացման արարողությանը հրավիրվել էր ՌԴ-ում Լեհաստանի դեսպան Կատաժինա Պելչինսկա-Նալենչը, որը չէր ներկայացել, քանի որ մարշալի գործունեությունը Լեհաստանի պաշտպանության նախարարի պաշտոնում 1949-1956 թվականներին ժամանակակից Լեհաստանում ընդհանուր առմամբ գնահատվում է բացասական։

Հուշարձանի բացման արարողության ժամանակ վարչապետ Մեդվեդևը հրամանատարի մասին ասել է. «Ռոկոսովսկին մասնակցել է Հայրենական մեծ պատերազմի գրեթե բոլոր խոշոր մարտերին. նրա 16-րդ բանակը գերմանացիներին կանգնեցրել է Կրյուկովո-Իստրա սահմանագծին, որտեղ թշնամին կենտրոնացրել էր հիմնական ուժերը, հուսալով հասնել մայրաքաղաքին»։ Հուշարձանի բացման արարողության ավարտին վարչապետը ալ վարդերի զամբյուղ է դրել հուշակոթողի մոտ, ապա շփվել է վետերանների հետ, որոնց թվում էին նաև նրանք, ովքեր անձամբ ճանաչել են մարշալ Ռոկոսովսկուն։

Ավելի վաղ՝ 2014 թվականին, Մոսկվայի մետրոպոլիտենի Սոկոլնիչեսկայա գծի «Պոդբելսկու փողոց» կայարանին շնորհվել էր «Ռոկոսովսկու բուլվար» անվանումը։

## Պատկերասրահ

Statue of Konstantin Rokossovsky (Moscow).jpg|Սավանով ծածկված հուշարձանը՝ բացման արարողության ժամանակ
Открытие памятника Маршалу Советского Союза Рокоссовскому 04.png|Հուշարձանի բացման արարողության ժամանակ
Открытие памятника Маршалу Советского Союза Рокоссовскому 03.png|Վարչապետ Մեդվեդևի հանդիպումը վետերանների հետ հուշարձանի բացման արարողության ժամանակ
Открытие памятника Маршалу Советского Союза Рокоссовскому 05.jpg|Հուշարձանի բացման արարողության ժամանակ ելույթ է ունենում մարշալի ծոռնուհին


## Ծանոթագրություններ

## Աղբյուրներ

* На бульваре Маршала Рокоссовского завершается установка памятника великому полководцу
* Памятники маршалу Рокоссовскому будут открыты в Москве и Волгограде

Կատեգորիա:2015 հիմնադրումներ Ռուսաստանում
Կատեգորիա:Մոսկվայի հուշարձաններ
Արհեստակցական միությունների մշակույթի պալատ (Վոլգոգրադ)

**Արհեստակցական միությունների մշակույթի պալատ** (, **Աշխատանքի պալատ**, **Միությունների տուն**), մշակութային հաստատություն Վոլգոգրադ քաղաքում։ Գտնվում է Լենինի պողոտայում։ Կառույցը տարածաշրջանային նշանակության մշակութային ժառանգության օբյեկտ է։ Այս շենքում, ինչպես նաև Սովետսկայա փողոցի վրա գտնվող հարակից բարձրահարկ շենքում է գտնվում Վոլգոգրադի արհեստակցական միությունների տարածաշրջանային խորհուրդը։

## Պատմություն
Շենքը կառուցվել է 1957 թվականին ճարտարապետ  Վադիմ Մասլյաևի նախագծով։ Այն ընդգրկում է Լենինյան պողոտա նայող կիսաշրջանաձև ծավալը և բակային հատվածի ուղղանկյուն ծավալը։ Շենքի բոլոր ճակատները զարդարված են սյունաշարերով և տարբեր դեկորատիվ տարրերով, որոնց շնորհիվ  պալատը համարվում է քաղաքի վերջին ուշ ստալինյան ճարտարապետության օրինակներից։
մինի|ձախից
Կենտրոնական մուտքի վերևում տեղադրված է ստալինյան կարգախոսը՝  «ԽՍՀՄ-ում աշխատանքը պատվի, փառքի, արժանապատվության և հերոսության հարց է»։ Քանի որ 1951 թվականին շենքի կառուցման նախահաշվի հաստատման և դրա շահագործման հանձնելու ընթացքում տեղի է ունեցել ԽՄԿԿ XX համաժողովը, որտեղ դատապարտվել է Ստալինի անհատականության պաշտամունքը, վերը նշված մեջբերումը ստորագրություն չի պարունակում, իսկ դրանից վերև  պատկերված է Լենինի պրոֆիլը։

Արհեստակցական միության պալատի շենքի կիսակլոր ձևի հարևանությամբ գտնվող «Օբլսովպրոֆ» բարձրահարկ հյուրանոցի շենքի պատճառով ժողովուրդը շենքն անվանում է «զուգարանակոնք»։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Частное учреждение профсоюзов «Дворец культуры профсоюзов» Волгоградские профсоюзы 

Կատեգորիա:1957 հիմնադրումներ
Կատեգորիա:Վոլգոգրադի շենքեր և կառույցներ
Կատեգորիա:Վոլգոգրադի տեսարժան վայրեր
Կոսովոյի Հանրապետության Սահմանադրություն

**Կոսովոյի Հանրապետության Սահմանադրություն**, ուժի մեջ է մտել 2008 թվականի հունիսի 15-ին։ Մինչև սահմանադրության ընդունումը իրավիճակը Կոսովոյում կառավարվում էր ժամանակավոր սահմանադրական համակարգի դրույթներով, հիմնված ՄԱԿ-ի Անվտանգության Խորհրդի № 1244 բանաձևի վրա, որը վավերացվել է 2001 թվականին։ Այս սահմանադրական համակարգը նախատեսում էր ինքնակառավարման ժամանակավոր ինստիտուտները

Սերբիայի կառավարությունը, որը դիտարկում է Կոսովոն որպես իր սեփական ինքնիշխան տարածքում և հրաժարվում է Կոսովոյի կողմից անկախության պահանջներից, չի ճանաչել նոր սահմանադրությունը։ Կոսովոյի ինքնիշխանության մասին խնդիրը առաջացել է XX դարի վերջին՝ Հարավսլավիայի փլուզումից հետո, որի մասն էր կազմում Սերբիան։

## 2008 թվականի սահմանադրություն
Նոր սահմանադրության նախագիծը պատրաստվել և հրապարակվել է 2008 թվականի ապրիլին։

Կոսովոյի Սահմանադրությունը վավերացվել է 2008 թվականի ապրիլի 9-ին և ուժի մեջ է մտել 2008 թվականի հունիսի 15-ին։

Պետական լեզուներն են ալբաներենն ու սերբերենը։ Թուրքերեն, բոսնիերենը և գնչուերենը ստանում են երկրորդական կարգավիճակ։ ՄԱԿ-ի առաքելությունը Կոսովոյի ժամանակավոր վարչակազմի գործերով չի պատրաստվում լքել Կոսովոն, քանի որ ՄԱԿ-ի Անվտանգության Խորհուրդը չի դադարեցնում իր առաքելությունը։ Քանի որ նոր սահմանադրությունը չի կատարվելու Կոսովոյի սերբական անկլավաներում, նրա ուժի մեջ մտնելը ալբանական  դե-ֆակտո հատվածում արձանագրել է Կոսովոյի բաժանումը

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Կոսովոյի Սահմանադրության պաշտոնական կայք (2008) 
* Կոսովոյի Սահմանադրության (2008) թարգմանությունը այլ լեզուներով 

Կատեգորիա:Սահմանադրություններ