Ջոն Գրեյ

**Ջոն Նիկոլաս Գրեյ** (, ), բրիտանացի փիլիսոփա, ում առավելապես հետաքրքրում են վերլուծական փիլիսոփայության և գաղափարների պատմության հիմնախնդիրները։ Պարբերաբար հանդես է գալիս «*Guardian*»-ի, «*Times Literary Supplement*»-ի և «*New Statesman*»-ի էջերում (այս վերջին պարբերականում 2009 թվականից ի վեր վարում է գրքերի տեսության բաժինը)։ Հեղինակել է ավելի քան երեք տասնյակ գիրք։ Նրան լայն համբավ է բերել հատկապես «*Straw Dogs*» (2002) գիրքը։

## Կենսագրություն
Ծնվել է բանվորի ընտանիքում. հայրը ատաղձագործ էր, նավանորոգարանի վարպետ։ Ջոնը հաճախել է ծննդավայրի՝ Հարավային Շիլդսի միջնակարգ տեխնիկական արական դպրոցը (1959-ից մինչև 1967 թվականը), ուսումը շարունակել է Օքսֆորդի Էքզետեր քոլեջում, որտեղ ուսումնասիրել է փիլիսոփայություն, քաղաքագիտություն և տնտեսագիտություն, ավարտել է՝ ըստ հերթականության ստանալով արվեստների բակալավրի, մագիստրոսի և փիլիսոփայության դոկտորի աստիճան։

Աշխատել է Էսսեքսի համալսարանում՝ որպես քաղաքագիտության դասախոս, այնուհետև՝ 1976-1997 թվականներին՝ քաղաքականության պրոֆեսոր Օքսֆորդի Հիսուսյան քոլեջում, 1985-1986 թթ.՝ հրավիրյալ պրոֆեսոր Հարվարդում, 1991 թ.՝ Լուիզիանայի Թուլեյնյան համալսարանում, 1994 թ.՝ Եյլում։ Ընդ որում՝ Օքսֆորդում աշխատանքը թողել էր, որպեսզի Լոնդոնի տնտեսագիտության և քաղաքական գիտությունների դպրոցում ղեկավարի եվրոպական մտքի ամբիոնը, որն ստեղծվել էր  հատուկ իր համար։

2009 թվականի ապրիլից վարում է «*New Statesman*»-ի գրքերի տեսության բաժինը։

Ամուսնացել է մի ճապոնուհու հետ. երկուսն էլ կատուներ են սիրում ու խնամում։
Երեխա չունեն։

## Հայացքները
1980-ական թվականներին Գրեյը դրսևորել է իր համակրանքը թետչերիզմի նկատմամբ, բայց 1987 թվականին ետ է կանգնել, երբ, իր իսկ խոսքերով ասած՝ ակնհայտ է դարձել թետչերական նեոլիբերալիզմի (նոր ազատականության) և մարքսիզմ-լենինիզմի կառուցվածքային նմանությունը։
1990-ականների կեսերին ոչ տևական մի ժամանակամիջոցում հայտնվել է նոր-նոր ծնունդ առնող նեոլեյբորիզմի ուղեծրում, բայց երբ Թոնի Բլերը սկսել է թեքվել թետչերականության կողմը, քննադատության է ենթարկել նրան։
Ներկայումս Գրեյը թե՛ համոզմունքներով և թե՛ ձևականորեն անկուսակցական է։ Իր իսկ խոսքերով ասած՝ ձգտում է հաստատել մտածողության առավել հաստատուն մի տիպ։ Աթեիստ է։

Նկատելի է, որ նրա ներաշխարհի ձևավորման վրա որոշակի ազդեցություն են գործել Ջոն Ստյուարտ Միլը, Իսայա Բեռլինը, ինչպես նաև գրող Ջեյմս Բալլարդը։

1996 թվականին լույս է տեսել Ջոն Գրեյի «Իսայա Բեռլին. նրա մտքերի մեկնությունը» (Isaiah Berlin: An Interpretation of His Thought) մենագրությունը, որը համարվում է նրա լավագույն աշխատություններից մեկը։ Իսկ ամենահաջողվածը շարունակում է մնալ 
«Straw Dogs» (2002) գիրքը, որը թարգմանվել է աշխարհի ժողովուրդների տասից ավելի լեզուներով, հրատարակվել մեծ տպաքանակներով։

Գրեյը հակված է պնդելու, որ Կարլ Մարքսը կապիտալիզմի առումով ճիշտ էր, իսկ կոմունիզմի առումով՝ սխալ։

Ամերիկացի անվանի փիլիսոփան ու տնտեսագետը գործընկերների շրջանում առաջին հերթին համբավվել է Իսայա Բեռլինի աշխատություններում արժեքային բազմակիության (պլյուրալիզմի) և լիբերալիզմի բարդ հարաբերությունների հետազոտմամբ, ինչպես նաև նրանով, որ մինչև վերջ ժխտում է Ջոն Ռոուլզի տեսությունը։ Իսայա Բեռլինի տեսությունը Գրեյը բնորոշել է *ագնոստիկ լիբերալիզմ* եզրույթով։

Գրեյի ստեղծագործական գործունեությունը բարձր են գնահատել մասնավորապես՝ գրողներ Ջ. Բալլարդը, Ուիլ Սելֆը, Ուիլյամ Ջոն Բենվիլը, աստվածաբան Դոն Քյուփիթը, ժուռնալիստ Բրայան Էփլյարդը, քաղաքագետ Դևիդ Ռնսիմենը, մեծահարուստ ներդրող և բարեգործ Ջորջ Սորոսը, գիտնական-բնապահպան Ջեյմս Լավլոքը, գրող Նասիմ Նիկոլաս Թալեբը...

## Մեծարանք
1998 թվականին հայտնաբերված *91199 Johngray* աստղակերպը (աստերոիդը) կոչվել է ամերիկացի անվանի փիլիսոփայի ու տնտեսագետի անունով։ Գրեյը World Minds կազմակերպության անդամ է։

## Աշխատություններ
;1980-ական թվականներ
* 
* *Conceptions of Liberty in Political Philosophy* (ed. with Zbigniew Pelczynski) (1984)
* *Hayek on Liberty* (1984)
* *Liberalism* (1986). .
* *Liberalisms: Essays in Political Philosophy* (1989). .
;1990-ական թվականներ
* *J.S. Mill, "On Liberty": In Focus* (ed. with G.W. Smith) (1991). .
* *Beyond the New Right: Markets, Government and the Common Environment* (1993). .
* *Postliberalism: Studies in Political Thought* (1993). .
* *Enlightenment's Wake: Politics and Culture at the Close of the Modern Age* (1995). .
* *Isaiah Berlin: An Interpretation of His Thought* (Fontana Modern Masters, 1995).
* *Liberalism* (2nd ed.) (1995). .
* *After Social Democracy: Politics, Capitalism and the Common Life* (1996)
* *Mill on Liberty: A Defence* (2nd ed.) (1996)
* *Endgames: Questions in Late Modern Political Thought* (1997). .
* *Hayek on Liberty* (3rd ed.) (1998)
* *[[False Dawn: The Delusions of Global Capitalism]]* (1998, revised edition 2009). .
* *Voltaire* (1998). .
;2000-ական թվականներ
* *Two Faces of Liberalism* (2000). .
* *Straw Dogs: Thoughts on Humans and Other Animals* (2002). .
* *Al Qaeda and What it Means to be Modern* (2003). .
* *Heresies: Against Progress and Other Illusions* (2004). .
* *[[Black Mass: Apocalyptic Religion and the Death of Utopia]]* (2007). .
* *Gray's Anatomy: Selected Writings* (2009). 
;2010-ական թվականներ
* *The Immortalization Commission: Science and the Strange Quest to Cheat Death* (2011). 
* *The Silence of Animals: On Progress and Other Modern Myths* (2013). 
* *The Soul of the Marionette: A Short Inquiry into Human Freedom* (2015). 
* *Seven Types of Atheism* (2018). 
;2020-ական թվականներ
* *Feline Philosophy: Cats and the Meaning of Life* (2020). 
* 

## Կինոյում
* *Marx Reloaded*, Arte, 2011 թ. ապրիլ

## Գրականություն Ջոն Գրեյի մասին
* Horton, John and Glen Newey, eds. *The Political Theory of John Gray*. London: Routledge, 2007. .

## Արտաքին հղումներ

### Հարցազրույցներ
* Two-part interview conducted by Henk de Berg (2019).
** part I: Atheism
** part II: Political populism
* Myth Congeniality: John Gray discusses ''The Silence Of Animals'', *[[The Quietus]]* 10 June 2013
* John Gray radio interview on the 'Philosopher's Zone', 28 June 2008
* 'Gray on Gray' (American Political Science Association)
* Audio: John N. Gray in conversation on the BBC World Service discussion programme ''The Forum''

### Գրախոսություններ Գրեյի աշխատությունների մասին
* AC Grayling reviews ''Black Mass'', *[[New Humanist]]* July/August 2007
* Ian Hargearves, Professor of Journalism at Cardiff University reviews *Straw Dogs*.
* Terry Eagleton reviews ''Straw Dogs'', *[[The Guardian]]* September 2002
* Simon Critchley on ''The Silence of Animals''
* Jeremy Shearmur ''Gray's Progress: From Liberalisms to Enlightenment's Wake'' The Journal of Libertarian Studies 2007
* Jose Miguel Camacho-Castro reviews *[http://revistas.ugca.edu.co/index.php/inciso/article/view/565/823 The Silence of Animals]*, Revista de Investigaciones Inciso.
* John-Gray-interview-how-an-English-academic-become-the-worlds-pre-eminent-prophet-of-doom
* forget-your-delusions-and-be-happy-advises-john-gray
* Black Mass: Apocalyptic Religion and the Death of Utopia by John Gray. Review in theguardian

## Ծանոթագրություններ

}} 

Կատեգորիա:20-րդ դարի աթեիստներ
Կատեգորիա:20-րդ դարի փիլիսոփաներ
Կատեգորիա:Անգլիացի աթեիստներ
Կատեգորիա:Անգլիացի գրողներ
Կատեգորիա:Անգլիացի փիլիսոփաներ
Կատեգորիա:Գիտության փիլիսոփաներ
Կատեգորիա:Լոնդոնի տնտեսագիտության և քաղաքական գիտությունների դպրոցի շրջանավարտներ
Կատեգորիա:Կրոնների քննադատներ
Կատեգորիա:Հարվարդի համալսարանի պրոֆեսորներ
Կատեգորիա:Փիլիսոփայական գիտությունների դոկտորներ
Կատեգորիա:Քաղաքական փիլիսոփաներ
Կատեգորիա:Օքսֆորդի համալսարանի ակադեմիկոսներ
Կատեգորիա:Օքսֆորդի համալսարանի շրջանավարտներ