Հրանտ Թամրազյան

**Հրանտ Սմբատի Թամրազյան** (), հայ գրականագետ, բանասիրական գիտությունների դոկտոր (1963), պրոֆեսոր (1964), ՀՀ ԳԱԱ թղթակից անդամ (1986), ՀՀ ԳԱԱ ակադեմիկոս (1996), ՀԽՍՀ գիտության վաստակավոր գործիչ (1970), ՀԽՍՀ պետական մրցանակի դափնեկիր (հայկական միջնակարգ դպրոցի 9-րդ դասարանի «Հայ գրականություն» դասագրքի համար), ԽՍՀՄ գրողների միության անդամ (1953)։

## Կենսագրություն
270px|մինի|Հրանտ Թամրազյանի հուշատախտակը Երևանում
1943-1948 թվականներին սովորել է Երևանի պետական համալսարանի բանասիրական ֆակուլտետում։ 1951 թվականին ավարտել է ԵՊՀ ասպիրանտուրան։ 1952-1955 թվականներին աշխատել է Հայաստանի պետական հրատարակչությունում որպես ավագ խմբագիր։ 1954 թվականին «Շիրվանզադեի դրամատուրգիան» թեմայով ատենախոսություն է պաշտպանել և ստացել բանասիրական գիտությունների թեկնածուի աստիճան։ 1963 թվականին «Շիրվանզադե. կյանքը և գործը» թեմայով ատենախոսություն է պաշտպանել և ստացել բանասիրական գիտությունների դոկտորի աստիճան։ 1964 թվականին ստացել է պրոֆեսորի կոչում։ 1968-1980 թվականներին եղել է ԵՊՀ խորհրդահայ գրականության, 1980-2001 թվականներին՝ հայ գրականության ամբիոնի վարիչ։ 1986 թվականին ընտրվել է ՀԽՍՀ ԳԱ թղթակից անդամ, 1996 թվականին՝ ՀՀ ԳԱԱ ակադեմիկոս։ ԽՄԿԿ անդամ 1949 թվականից։

Վախճանվել է 2001 թվականի փետրվարի 9-ին Երևանում։ 2006 թվականից Իջևանի շրջանի Աչաջուր գյուղի միջնակարգ դպրոցը կոչվում է Հրանտ Թամրազյանի անունով։

## Գործունեություն
Հեղինակ է ավելի քան 300 գիտական հոդվածների և ուսումնասիրությունների, 40 մենագրության, ուսումնական ձեռնարկների, դպրոցական ու բուհական դասագրքերի։

Թամրազյանի «Խմբապետ Շավարշը պատմական դարաշրջանի լույսի տակ» (Երևան, 1962) ուսումնասիրությունը նոր հուն բացեց հայ գրականագիտական մտածողության մեջ։

Թամրազյանը կարևոր դերակատարություն է ունեցել արևմտահայ քնարերգուների, մանավանդ Մեծ եղեռնին զոհ դարձած հայ բանաստեղծների ստեղծագործության արժևորման, ինչպես նաև 1930-ականներին զոհված կամ բռնադատված տաղանդավոր գրողների իրավունքների վերականգման գործում։ Նրա ջանքերով են համալսարանում կազմակերպվել «Չարենցյան ընթերցումներ և գիտական նստաշրջանները, որոնց նյութերը հրապարակվել են համանուն յոթ հատորներում։

## Պարգևներ
* ՀԽՍՀ գիտության վաստակավոր գործիչ (1970)
* ՀԽՍՀ Պետական մրցանակ  (1974)
* Ժողովուրդների բարեկամության շքանշան (1986)
* ՀԳՄ Մ. Նալբանդյանի անվան մրցանակ (1986)

## Երկեր
* Երիտասարդ բանաստեղծի հասունությունը։ (Հրաչյա Հովհաննիսյանի մասին)։ Ավանգարդ, 1949։
* Առաջին գիրքը (Շահեն Թաթիկյանի « Հաղթանակի օրը» գրքի մասին)։ Գրական թերթ, 1950։
* Բանաստեղծուհու նոր գիրքը։ (Սիլվա Կապուտիկյանի« Այս իմ երկիրն է» գրքի մասին), 1950։
* Հայ դրամատուրգիայի հիմնադիրը (Գ. Սունդուկյանի ծննդյան 125-ամյակի առթիվ), Ավանգարդ, 1950։
* Մեծ թեման փակուղու առաջ (Քրիստափոր Թափալցյանի« Պատերազմ» վեպի 2-րդ հատորի մասին)։ Գրական թերթ, 1950։
* Բանաստեղծությունների երեք ժողովածու (Վահագն Դավթյանի, Հրաչյա Հովհաննիսյանի և Պարույր Սևակի առաջին ժողովածուների մասին), 1951։
* Հովհաննես Շիրազի «Գիրք խաղաղության և սիրո» գիրքը։ Գրական թերթ, 1951։
* Համո Սահյանի «Սլացքի մեջ» գիրքը։ Ավանգարդ, 1951։
* Հաղթանակի պայծառ հավատով (Զ. Մարգարյանի «Ակնարկներ և պատմվածքներ» գրքի մասին)։ Գրական թերթ, 1951։
* Պետրոս Դուրյան (Ծննդյան 100-ամյակի առթիվ)։ Ավանգարդ, 1952։
* Շիրվանզադեն և ռեալիստական դրամատուրգիայի մի քանի հարցեր։ Գրական թերթ, 1952։
* Պոեզիան և կյանքը, Պոեզիայի հարցերը քննարկման արդյունքում, 1953։
* Ետպատերազմյան սովետահայ պոեզիան (ՀՍԳ 3-րդ համագումարում կարդացված զեկուցումից)։ Գրական թերթ, 1954։
* Մեծ բովանդակություն բարձր արվեստի համար։ Սովետական գրականություն և արվեստ, 1954։
* Շիրվանզադեի դրամատուրգիան, Երևան 1954։
* Ալեքսանդր Շիրվանզադե (Մահվան 20-ամյակի առթիվ), 1955։
* Ժողովրդի գրողը (Վրթանես Փափազյանի մասին), 1955։
* Ալեքսանդր Շիրվանզադե։ Կյանքն ու գործունեությունը, Երևան, 1956։
* Драматургия Ширванзаде: (Пер. с арм. Г. Татосян), Ер., 1956.
* Прямой разговор: (О поэзии Советской Армении), 1956.
* Հայ քննադատություն, երեք հատոր։
* Շիրվանզադեի դրամատուրգիան, 1956։
* «Հայ գրականության» դասագիրք 9-րդ դասարանի համար, 1957։
* Շիրվանզադե, 1958։
* Շիրվանզադե. կյանքը և գործը, 1961։
*Արսեն Հարությունի Տերտերյան։ Հայկական ԽՍՌ, ԳԱ Հրատարակչություն, 1966, էջ 70։
* Գրական ուղիներում, 1973։
*Գրական դիմանկարներ։ Հոդվածներ։ Հայաստան հրատարակչություն, 1975։
*Սովետահայ գրականության պատմություն։ Դասագիրք։ Լույս, 1984, էջ 608։
*Հայ քննադատություն։ 19-րդ դար Գիրք Գ։ Նաիրի, 1985, էջ 685։
*Բանաստեղծության հազարամյա խորհուրդը։ Ընտիր երկեր։ Սովետական գրող, 1986, էջ 526։
*Հակոբ Ասատուրյան։ Կյանքը և գործը։ ԵՊՀ, 1993, էջ 139։
* Հովհաննես Թումանյան. բանաստեղծը և մտածողը, 1995։
*Հայ քնարերգուներ, Հատոր 2։ Նաիրի, 1996։
* Հայ քնարերգուներ, գիրք Ա, Բ, Ե., 1999:
*Նահապետ Քուչակի բանաստեղծական աշխարհը։ ԵՊՀ հրատ., 2001, էջ 647։
*Հուշերիս հետ։ Նաիրի, 2002, էջ 279։
*Սիամանթո։ Նաիրի, 2003, էջ 238։
* Սիամանթո, 1964, 1969, 2004։
*Հայ գրականություն 10։ Լույս, 2005, էջ 198։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
*Հրանտ Թամրազյան (Ծննդյան 70-ամյակի առթիվ)

Կատեգորիա:Բանասիրական գիտությունների դոկտորներ
Կատեգորիա:ԽՍՀՄ գրողների միության անդամներ
Կատեգորիա:ՀՀ ԳԱԱ ակադեմիկոսներ
Կատեգորիա:ՀՀ ԳԱԱ թղթակից անդամներ
Կատեգորիա:Հայ գրականագետներ
Կատեգորիա:Հայ պրոֆեսորներ
Կատեգորիա:Հայ բանասերներ
Կատեգորիա:Հայ գրաքննադատներ