1001 ֆիլմ, որոնք պետք է դիտել մինչև մահանալը

***«1001 ֆիլմ, որը պետք է տեսնել մինչև մահը»*** (), Սթիվեն Ջեյ Շնայդերի խմբագրությամբ ֆիլմերի տեղեկատու գիրք, որը ներառում է յուրաքանչյուր ֆիլմի մասին բնօրինակ ակնարկներ, որոնք ներկայացրել են ավելի քան 70 կինոքննադատներ: Գիրքը առաջին անգամ հրատարակվել է 2003 թվականին, և այդ ժամանակվանից ի վեր ամեն տարի թողարկվել են նոր հրատարակություններ: Այն Լոնդոնում գործող Quintessence Editions ընկերության կողմից մշակված և արտադրված շարքի մի մասն է և անգլերեն լեզվով հրատարակվել է Cassell Illustrated (Մեծ Բրիտանիա), ABC Books ( Australian Broadcasting Corporation- ի հրատարակչական բաժին) և Barron's (ԱՄՆ) հրատարակչությունների կողմից: Առաջին հրատարակությունը հրատարակվել է 2003 թվականին: Ամենավերջին հրատարակությունը հրատարակվել է 2021 թվականի դեկտեմբերի 14-ին: Հեղինակների թվում են Ադրիան Մարտինը, Ջոնաթան Ռոզենբաումը, Ռիչարդ Պենյան, Դեյվիդ Ստրատոնը և Մարգարետ Պոմերանցը:

Գիրքը պարունակում է «պարտադիր դիտման» համարվող ֆիլմերի ցանկ, որոնցից յուրաքանչյուրին կից է կարճ ակնարկ, որը բացատրում է, թե ինչու: Այս թարմացումների շնորհիվ այն ընդհանուր առմամբ ներառել է ավելի քան 1001 ֆիլմ (բայց միշտ 1001՝ ցանկացած հրատարակությունում, քանի որ յուրաքանչյուր հրատարակությունում ավելացված և հեռացված գրառումների քանակը նույնն է): 2021 թվականի հրատարակության դրությամբ՝ անգլերեն տարբերակում ներառվել է ընդհանուր առմամբ 1245 ֆիլմ: Գիրքը նաև թարգմանվել է մի քանի այլ լեզուներով՝ գերմաներեն, ֆրանսերեն, շվեդերեն, հունգարերեն, դանիերեն, թուրքերեն, իսպաներեն և պորտուգալերեն, և այդ հրատարակությունները որոշ գրառումներ փոխարինում են տեղական ֆիլմերով (շվեդական ֆիլմեր՝ շվեդական հրատարակությունում և այլն):

Յուրաքանչյուր վերնագրին կից են համառոտ ամփոփում և քննադատություն, որոշները՝ լուսանկարներ: Ժամանակագրական կարգով ներկայացված 14-րդ հրատարակությունը սկսվում է Ժորժ Մելիեսի  1902 թվականի  «*[[Ճանապարհորդություն դեպի Լուսին|Ճանապարհորդություն դեպի լուսին»]] ֆիլմով* և ավարտվում 2020 թվականի Քլոե Չժաոյի «Նոմադլենդ» ֆիլմով:

Գիրքը մեծ ժողովրդականություն է վայելում Ավստրալիայում, որտեղ 2004 թվականի ապրիլին այն մեկ շաբաթ շարունակ երկրի յոթերորդ բեսթսելլերն է եղել և գովազդվել Ավստրալիայի հեռարձակման կորպորացիայի «*Իմ սիրելի ֆիլմը»* հատուկ թողարկման շնորհանդեսին զուգահեռ:

## Հեղինակներ
Ջեյսոն Սոլոմոնսը, որը գրում է ֆիլմերի մասին սյունակներ *The Observer-ի* և *The Mail on Sunday-ի* համար, գրել է նախաբանը: 5-րդ հոբելյանական հրատարակության դրությամբ ավելի քան 70 քննադատներ ներկայացրել են իրենց էսսեները (մինչև 500 բառ), այդ թվում՝ Ջեֆ Էնդրյուն, Լինդա Բադլին, Քեթրին Բերժերոնը, Գարեթ Չաֆին-Քուիվեյը, Ռումիանա Դելչևան, Նեզիհ Էրդողանը, Ժան-Միշել Ֆրոդոնը, Քրիս Ֆուջիվարան, Թոմ Գաննինգը, Էռնեստ Հարդին, Անիկո Իմրեն, Կյունգ Հյուն Կիմը, Ֆրենկ Լաֆոնդը, Ադրիան Մարտինը, Քիմ Նյումանը, Դևին Օրգերոնը, Մարշա Օրգերոնը, Ռիչարդ Պենյան, Մարգարետ Պոմերանցը, Ջոնաթան Ռոզենբաումը, Դեյվիդ Ստրատոնը, Ադիսակդի Տանտիմեդհը, Մայքլ Թափերը, Սեմ Ումլանդը, Մեթ Վեննը, Ժինետ Վինսենդոն, Էնդի Ուիլիսը և Ջոզեֆին Ուոլը:

## Հրատարակություններ
*  (շապիկին՝ *Ma Rainey's Black Bottom*)
*  (շապիկին՝ Ջոկեր)
*  (շապիկին՝ *[[Աստղ է ծնվել (ֆիլմ, 2018)|Աստղ է ծնվել]]*)
*  (շապիկին՝ *[[Շեղբի վրայով վազողը - 2049|Շեղբի վրայով վազողը 2049]]*)
*  (շապիկին՝ *[[Ժամանում]]* - ԱՄՆ / *[[Լուսնի լույս (ֆիլմ)|Լուսնի լույս]]* - ՄԹ)
*  (շապիկին՝ *[[Փրկվածը (ֆիլմ, 2015)|Փրկվածը]]*)
*  (շապիկին՝ *[[Բըրդմեն (ֆիլմ)|Բըրդմեն)]]* in the paperback, a poster montage in the hardcover)
*  (շապիկին՝ *[[Գրավիտացիա (ֆիլմ)|Գրավիտացիա]]*)
*  (շապիկին՝ *[[Պիի կյանքը (ֆիլմ)|Պիի կյանքը]]*)
*  (շապիկին՝ *[[Լրտես, դուրս կորիր]]*)
*  (շապիկին՝ *[[Սև կարապ (ֆիլմ)|Սև կարապ]]*– ԱՄՆ / *[[Սկիզբ (ֆիլմ, 2010)|Սկիզբ]]* – ՄԹ)
*  (շապիկին՝ *[[Ավատար (ֆիլմ, 2009)|Ավատար]]*)
*  (շապիկին՝ *[[Խավարի ասպետը (ֆիլմ)|Խավարի ասպետը]]*)
*  (շապիկին՝ *[[Ինդիանա Ջոնսը և ճակատագրի տաճարը]]*)
*  (շապիկին՝ *[[Աստղային պատերազմներ։ Էպիզոդ VI։ Ջեդայի վերադարձը|Աստղային պատերազմներ։ Էպիզոդ VI]]*)
*  (շապիկին՝ *[[Փայլատակում (ֆիլմ)|Փայլատակում]]*)
*  (շապիկին՝ *Get Carter*)
*  (շապիկին՝ *[[Պսիխո]]* / *[[Քրեական ընթերցվածք]]*)
*  (շապիկին՝ *[[Պսիխո]]*)

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:2003 ոչ գեղարվեստական գրքեր
Կատեգորիա:Բրիտանական գրքեր
Կատեգորիա:Կինեմատոգրաֆիական ցուցակներ
Կատեգորիա:Հանրամատչելի մշակույթ
Կատեգորիա:Վավերագրական գրքեր
Կատեգորիա:Տեղեկատու գրականություն