Աննա Տեր-Ավետիքյան

**Աննա Տիգրանի Տեր-Ավետիքյան** (, Երևան), հայ ճարտարապետ, ՀԽՍՀ վաստակավոր ճարտարապետ (1968)։ Հայաստանի առաջին կին ճարտարապետը։

Երևանի նշանավոր Տեր-Ավետիքյանների տոհմից դեղագետ Տիգրան Տեր-Ավետիքյանի դուստրն է և ՀԽՍՀ արվեստի վաստակավոր գործիչ Կոստանդին Հովհաննիսյանի կինը։

## Կենսագրություն
* 1915-1924 թվականներին սովորել է Հռիփսիմյան իգական գիմազիայում, որն իր ուսման ժամանակ վերակազմավորվել է որպես Ալեքսանդր Մյասնիկյանի անվան դպրոցի։
* 1924 թվականին ավարտել է դպրոցն ու ընդունվել Երևանի պետական համալսարանի տեխնիկական ֆակուլտետի ճարտարապետության բաժինը, որի հիման վրա հետագայում ստեղծվել է Պոլիտեխնիկական ինստիտուտը։
* 1929 թվականին ավարտել է Երևանի պոլիտեխնիկական ինստիտուտը:
* 1926 թվականից աշխատել է Երևանի քաղխորհրդի գործկոմի ճարտարապետական բաժնում, որը ղեկավարում էր Նիկողայոս Բունիաթյանը։ Աշխատել է նաև Ալեքսանդր Թամանյանի արվեստանոցներում, ապա՝ նախագծային կազմակերպություններում։
* 1935-1951 թվականներին աշխատել է Երևանի քաղխորհրդի (1942 թվականից՝ Գլխավոր ճարտարապետանախագծային վարչություն) ճարտարապետական արհեստանոցում որպես ճարտարապետ-նախագծող։
* 1941-1943 թվականներին ղեկավարել է ՀԽՍՀ Ճարտարապետական ֆոնդը։
* 1951 թվականի մայիսի 1-ից մինչև 1951 թվականի հուլիսի 16-ն աշխատել է «Երքաղնախագիծ» նախագծային ընկերությունում որպես ավագ ճարտարապետ։
* 1963-1966 թվականներին աշխատել է «Գիպրոտորգ» ինստիտուտի հայկական մասնաճյուղում որպես գլխավոր մասնագետ։
* 1972 թվականի սեպտեմբերի 1-ից անցել է թոշակի։

## Ընտանիք
Աննա Տեր-Ավետիքյանն ու Կոստանդին Հովհաննիսյանն ունեցել են 3 զավակ՝ Եվգենիան, Արան ու Աշոտը։

## Նախագծեր
Աննա Տեր-Ավետիքյանի նախագծերով Երևանում կառուցվել է շուրջ 40 շենք՝ բնակելի տներ (1947 թվական, 1948 թվական), հասարակական շենքեր (1953) և դպրոցներ։

### Բնակելի տներ
մինի|«Պոնչիկանոցի» շենքը Կորյունի փողոցի և Մաշտոցի պողոտայի անկյունում, ճարտարապետ՝ Աննա Տեր-Ավետիքյան
* Բնակելի շենք Աբովյան փողոցում (1931 թվական, առաջին նախագիծը)։
* Կորյունի փողոցի և Մաշտոցի պողոտայի անկյունում գտնվող կինեմատոգրաֆիստների բնակելի տունը՝ նշանավոր «Պոնչիկանոցը»։
* Աբովյան-Կորյուն փողոցների խաչմերուկում գտնվող (Ուրարտու խանութի) բնակելի շենքը։
* Բնակելի շենք Մոսկովյան և Բաղրամյան պողոտայի անկյունում, 1945 թվական։
* Բնակելի շենք Օրջոնիկիձե փողոցում (ներկայումս՝ Արշակունյաց պողոտա)։
* Բնակելի շենք Ղուկասյան փողոցում

### Հասարակական շենքեր
* Ամուսնու՝ Կոստանդին Հովհաննիսյանի հետ նախագծել են ՀՀ Ներքին գործերի նախարարության (ներկայումս՝ ՀՀ Ոստիկանության) շենքը Նալբանդյան և Չարենցի փողոցների անկյունում, 1947։
* ՀԽՍՀ ԳԱԱ Լեզվի ինստիտուտի շենքն Աբովյան փողոցում, 1937։
* «Սասունցի Դավիթ» կինոթատրոնի շենքը Երևանում (Կոստանդին Հովհաննիսյանի հետ համատեղ), քանդվել է 1970։
* Առևտրի նախարարության (հետագայում՝ Սոցապ նախարարություն) շենքը Տերյան փողոցում։
* Բաղնիքների և ակումբների նախագծեր Երևանում և Հայաստանի մարզերում։
* Հիվանդանոց Նոր-Բայազեթում։

### Դպրոցներ
[մինի|[Վլադիմիր Մայակովսկու անվան թիվ 7 դպրոց]]
* Մայակովսկու անվան դպրոցը։
* Միքայել Նալբանդյանի անվան միջնակարգ դպրոց։
* Դպրոցի շենքեր Գյումրիում, Վանաձորում, Կամոյում, Ստեփանավանում և Էջմիածնում։

### Այլ փոքր նախագծեր
* Երևանի առաջին կլինիկական հիվանդանոցի ցանկապատն իր ծաղկանոցներով

Աննա Տեր-Ավետիքյանը հին երևանցիների հայտնի տոհմից է, որի շնորհիվ ստեղծվել են պատմամշակութային արժեք ունեցող շենքերից շատերը՝ Ֆիլհարմոնիայի փոքր դահլիճը, ԵՊՀ հին շենքը, Աբովյան փողոցում գտնվող առաջին հիվանդանոցը։ Տեր-Ավետիքյանների ջանքերով իրականացվել է նաև Կրբուլաղի աղբյուրներից եկող ջրամատակարարման առաջին ցանցը Երևանում, ինչը երևանցիներին մաքուր խմելու ջուր ունենալու հնարավորություն տվեց։

## Պարգևներ, մրցանակներ
* 1938, 1956 թվականներին՝ կին ճարտարապետների ստեղծագործության համամիութենական ստուգատեսների դափնեկիր
* 1945 թվականին՝ ՀԽՍՀ Գերագույն խորհրդի պատվոգիր
* 1948 թվականին կին-ճարտարապետների համամիութենական մրցույթին արժանացել է առաջին մրցանակի՝ Երևանում գտնվող կինեմատոգրաֆիստների բնակելի շենքի նախագծի համար։ Նույն թվականին արժանացել է «Կինն արվեստի և ժողովրդական ստեղծագործության ասպարեզներում» Փարիզի միջազգային ցուցահանդեսի դիպլոմին դպրոցի նախագծման համար (հետագայում՝ ՀԽՍՀ ԳԱԱ Լեզվի ինստիտուտ)։
* 1956 թվականին՝ Կին-ճարտարապետների աշխատանքների համամիութենական ստուգատեսի դափնեկիր
* 1967 թվականին՝ ՀԽՍՀ Գերագույն խորհրդի պատվոգիր
* 1968 թվականին արժանացել է ՀԽՍՀ վաստակավոր ճարտարապետի կոչմանը։
* 2002 թվականին՝ Ալեքսանդր Թամանյանի անվան ոսկե մեդալ
* 2008 թվականին՝ Երևանի քաղաքապետարանի «Երևան» ոսկե մեդալ

## Պատկերասրահ

Համո Բեկնազարյան, Աննա Տեր-Ավետիքյան.jpg|Կինեմատոգրաֆիստների բնակելի տունը
Streets of Yerevan, april (2).jpg|Բնակելի շենք Մոսկովյան և Բաղրամյան պողոտայի անկյունում
Charents street 11 1.jpg|Ոստիկանության շենքը աջից
Երևանի Ալեքսանդր Մյասնիկյանի անվան թիվ 66 հիմնական դպրոց.jpg|Մյասնիկյանի անվան դպրոցի շենքը
Mikayel Nalbandyan's bust, Yerevan.jpg|Նալբանդյանի անվան դպրոցի շենքը


## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Պոնչիկանոցը և Կինոգործիչների շենքը` կենդանի պատմություն
* ՀՀ ոստիկանության շենքի պատմությունից

Կատեգորիա:Հայ կին ճարտարապետներ
Կատեգորիա:ՀՊՃՀ շրջանավարտներ
Կատեգորիա:Հայաստանի ճարտարապետների միության անդամներ