open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Պրատտի ինստիտուտ

**Պրատտի ինստիտուտ** (), ուսումնական առաջատար հաստատություններից մեկը Ամերիկայի Միացյալ Նահանգներում արվեստի, դիզայնի և ճարտարապետության ոլորտներում։

Պրատտի ինստիտուտը մասնագիտացված մասնավոր քոլեջ է՝ Մանհեթենի, Բրուքլինի և Յուտիկայի բաժանմունքներով (Նյու Յորք նահանգում)։

Հիմնադրվել է 1887 թվականին գործարար և բարերար Չարլզ Պրատտի կողմից (1830-1891)։

## Նախագահներ
# Չարլզ Պրատտ (1830–1891), նախագահ 1887–1891 թվականներին
# Չարլզ Միլարդ Պրատտ (1855–1935), 1891–1893
# Ֆրեդերիկ Բ. Պրատտ (1865–1945), 1893–1937
# Չարլզ Պրատտ (1892–?), 1937–1953
# Ֆրենսիս Հ. Հորն, 1953–1957
# Ռոբերտ Ֆիշեր Օքսման (1915–1974), 1957–1960
# Ռիչարդ Հ. Հայնդել 1961-1967
# Ջեյմս Դոնովան (1916–1970), 1968–1970
# Հենրի Սալցման, 1970-1972
# Ռիչարդսոն Պրատտ կրտսեր (1923–2001) (Չարլզ Միլարդ Պրատտի թոռ և Չարլզ Պրատտի ծոռը), 1972–1990
# Ուորեն Ֆ. Իլչման (1933–), 1990–1993
# Թոմաս Ֆ. Շութթե (1936–), 1993–2017
# Ֆրենսիս Բրոնետ, 2018 – առ այսօր

## Ուղղություններ
Պրատտի ինստիտուտը գեղարվեստական ուսումնական հաստատություն է, որը զբաղվում է ուսուցման հետևյալ ուղղություններով.
* Ճարտարապետություն,
* Գրաֆիկական դիզայն,
* Կերպարվեստ,
* Արվեստի և դիզայնի պատմություն,
* Արդյունաբերական դիզայն,
* Հագուստի դիզայն,
* Զարդերի դիզայն,
* Պատկերազարդման արվեստ,
* Ինտերիերի դիզայն,
* Համակարգչային դիզայն,
* Կրեատիվ վայելչագրություն,
* Գրադարանային և տեղեկատվական գիտություններ և այլն։

Պրատտի ինստիտուտը հանդիսանում է արվեստի և դիզայնի անկախ քոլեջների (the Association of Independent Colleges of Art and Design AICAD) միավորման անդամ, որը ներառում է արվեստի 36 առաջատար  ուսումնական հաստատություն Միացյալ Նահանգներում։

## Հետաքրքիր փաստեր
* Բիլլի Ջոելի «Ամենաերկար ժամանակը» երգի երաժշտական տեսահոլովակն ամբողջությամբ նկարահանվել է Պրատտի ինստիտուտում 1984 թվականին։

## Պատկերասրահ

Պատկեր: Charles_Pratt.jpg|Չարլզ Պրատտ՝ Պրատտի ինստիտուտի հիմնադիրը
Պատկեր: Pratt Institute Logo.svg|Պրատտի ինստիտուտի լոգոն
Պատկեր: US-NY(1891) p600 NYC, BROOKLYN, PRATT INSTITUTE.jpg|Բրուքլին, 1891 թվական, Պրատտի ինստիտուտ
Պատկեր: NIE_Kindergarten_Pratt_Institute_Brooklyn.jpg|Պրատտի ինստիտուտի մանկապարտեզ, 1905 թվական
Պատկեր: Pratt_Library_SE_sun_jeh.jpg|Պրատտի ինստիտուտի գրադարանի շենքը
Պատկեր: Wikidata Workshop at Pratt.jpg|Wikidata-ի սեմինար Պրատտի ինստիտուտում
Պատկեր: Pratt Institute.jpg|Պրատտի ինստիտուտ
Պատկեր: Pratt Institute.png|Պրատտի ինստիտուտ


## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Պաշտոնական կայք
* Pratt Institute—Documentary produced by Treasures of New York

Կատեգորիա:1887 հիմնադրումներ
Կատեգորիա:Ամերիկայի արվեստ
Կատեգորիա:Նյու Յորքի մշակույթ
Մարդկանց համերաշխության միջազգային օր

**Մարդկանց համերաշխության միջազգային օրը** (ՄԱԿ-ի պաշտոնական լեզուներով․ , , , ) հռչակվել է Միավորված ազգերի կազմակերպության գլխավոր ասամբլեայի կողմից աղքատության վերացման համար ՄԱԿ-ի առաջին տասնամյակի անցկացմանը նվիրված բանաձևում (№ A/RES/60/209 բանաձև)։ Նշվում է ամեն տարի՝ դեկտեմբերի 20-ին, սկսած 2006 թվականից։

## Նախապատմություն
ՄԱԿ-ի բանաձևը վկայակոչում է Հազարամյակի հռչակագիրը, որում ասվում է, որ համերաշխությունը 21-րդ դարում կլինի մարդկության հիմնարար արժեքներից մեկը և, հետևաբար, գլոբալացման և աճող անհավասարության համատեքստում միջազգային համերաշխության ամրապնդումն անհրաժեշտ պայման է։

## Տես նաև
* Աղքատության վերացման համար պայքարի միջազգային օր
* Երիտասարդության համերաշխության միջազգային օր

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Գլխավոր ասամբլեայի № A/RES/60/209 բանաձև

Կատեգորիա:Միջազգային օրեր
Կատեգորիա:ՄԱԿ-ի միջազգային օրեր
Կատեգորիա:Բնօրինակում անաղբյուր հոդվածներ
Աշոտ Բախշիյան

**Աշոտ Օլեգի Բախշիյան** (ծնվել է 29 հունվար, 1979 թվական, քաղաք Ստեփանակերտ) ԱՀ գյուղատնտեսության նախարար։

## Կենսագրություն
*1996 թվականին ավարտել է Ստեփանակերտի թիվ 8 միջնակարգ դպրոցը։
*2001 թվականին ավարտել է Մոսկվայի ժամանակակից հումանիտար համալսարանի իրավաբանական ֆակուլտետը։ Համալսարանի կողմից երկու անգամ պարգևատրվել է «Արժանիքների համար» մեդալով։
*2009 թվականին ավարտել է Արցախի պետական համալսարանի մագիստրատուրայի իրավաբանական բաժինը՝ ստանալով իրավագիտության մագիստրոսի որակավորում։
*1996-1997 թվականներին ծառայել է ԼՂՀ պաշտպանության բանակի շարքերում։

## Կարիերա
*2001 թվականին աշխատանքի է ընդունվել ԼՂՀ արդարադատության պետական վարչությունում որպես առաջատար խորհրդական։
*2004 թվականին նշանակվել է ԼՂՀ արդարադատության նախարարության իրավաբանական անձանց պետական ռեգիստրի պետի պաշտոնում, աշխատելով մինչև 2008 թվականի հունվարի 15-ը։
*2008 թվականի հունվարի 15-ին նշանակվել է ԼՂՀ վերահսկիչ պալատի աշխատակազմի ղեկավարի պաշտոնում։
*2011 թվականի հուլիսի 25-ին նշանակվել է ԼՂՀ ԿԱ անշարժ գույքի կադաստրի պետական կոմիտեի աշխատակազմի ղեկավարի պաշտոնում։ Նույն թվականի հոկտեմբերի 27-ին նշանակվել է ԼՂՀ գյուղատնտեսության նախարարի առաջին տեղակալի պաշտոնում։
*2013 թվականի օգոստոսի 7-ին նշանակվել է գյուղի և գյուղատնտեսության աջակցության հիմնադրամի տնօրենի պաշտոնում՝ աշխատելով մինչև 2018 թվականի հունիսի 6-ը։
*2020 թվականի մայիսի 29-ին ԱՀ Նախագահի հրամանագրով նշանակվել է Արցախի Հանրապետության գյուղատնտեսության նախարարի պաշտոնում։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Արցախի պետական գործիչներ
Նուսա Պենիդա

**Նուսա Պենիդա** (), փոքրիկ կղզի, որը գտնվում է Ինդոնեզիայի Բալի կղզուց մոտ 12 կմ հարավ-արևելք։ Վարչական առումով մտնում է Բալի նահանգի Կլունգկունգ շրջանի կազմի մեջ։

Այն Բալի կղզուց առանձնացած է Բադունգ նեղուցով։ Այն ունի 19,4 կմ երկարություն և 13,7 կմ լայնություն։ Կղզու մակերեսը 202,84 կմ² է։ Նուսա Պենիդայի մերձակայքում կա երկու փոքր կղզի՝ Նուսա-Լեմբոնգան և Նուսա-Չենինգան։ Կղզու ռելիեֆը ներկայացված է երեք սարահարթներով. առաջինը հյուսիսային ափին, որը գտնվում է ծովի մակարդակի վրա, երկրորդը կենտրոնում է՝ 400-450 մ միջին բարձրության վրա, իսկ երրորդը՝ հարավում՝ մոտ 200 մ բարձրության վրա։ Կղզու հարավ-արևելքից հյուսիս-արևմուտք կա լեռնաշղթա՝ առավելագույն բարձրությամբ՝ ծովի մակարդակից 524 մ բարձրության վրա։ Հարավային ափը ներկայացված է ժայռերով, որոնք գրեթե ուղղահայաց են՝ բարձրանում են 100-ից 200 մ։ Կղզում լայնորեն զարգացած է կարստը, որն այստեղ երևում է կոնաձև գագաթներով փոքր բլուրների տեսքով։ Կղզում կան նաև քարանձավներ։

Կղզում մշտական գետեր և հոսանքներ չկան, ալիքները ջրով են լցվում միայն մուսոնային ժամանակահատվածում։ Բլուրները ծածկված են անտառներով և թփերով։ Հարևան փոքր կղզիների հետ միասին Նուսա-Պենիդան ձևավորում է թռչունների արգելոց։

Կլիման միջին հաշվով ավելի տաք և չոր է, քան հարևան Բալիում։

Ի տարբերություն հարևան Նուսա-Լեմբոնգանի և Նուսա-Չենինգան կղզիների՝ Նուսա Պենիդան զարգացած տուրիստական ենթակառուցվածք ունի։ Բայց 2016 թվականից ի վեր կղզին սկսեց շատ ակտիվ զարգանալ և կառուցվել, ուստի զբոսաշրջային ենթակառուցվածքների հետ կապված իրավիճակը ակտիվորեն փոփոխվում է։ Առավել զարգացած է կղզու հյուսիսային ափը երկու ամենամեծ բնակավայրերի՝ Սամպալանի և Տոյապակեի միջև։

Էկոնոմիկան հիմնված է զբոսաշրջության, ձկնորսության, գյուղատնտեսության ոլորտի վրա, որոնք բավականին սահմանափակ են քաղցրահամ ջրի պակասի պատճառով։ Բնակչության մեծ մասը զբաղվում է ջրիմուռների մշակմամբ, հիմնականում կղզու հյուսիսային և հյուսիս-արևելյան հատվածում։

2010 թվականի դրությամբ կղզու բնակչությունը կազմում է 48,075 մարդ։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Ասիայի կղզիներ
Կատեգորիա:Ինդոնեզիայի կղզիներ
Կատեգորիա:Խաղաղ օվկիանոսի կղզիներ
Կատեգորիա:Կղզիներ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Հնդկական օվկիանոսի կղզիներ
Կատեգորիա:Մալայան կղզեխումբ
Ոչբռնության միջազգային օր

**Ոչբռնության միջազգային օրը** () նշվում է հոկտեմբերի 2-ին՝ Մահաթմա Գանդիի ծննդյան օրը։

2004 թվականի հունվարին իրանցի Նոբելյան մրցանակակիր Շիրին Էբադին ընդունել է Մումբայում տեղի ունեցած համաշխարհային սոցիալական համաժողովում արտասահմանցի ուսանողներին հինդի ուսուցանող դասախոսի՝ ոչբռնության միջազգային օրը Փարիզում անցկացնելու առաջարկը։ Այս գաղափարն աստիճանաբար գրավել է Հնդկաստանի Կոնգրեսի կուսակցության որոշ առաջնորդների հետաքրքրությունը, մինչև 2007 թվականի հունվարին Նյու Դելիում չընդունվեց Սաթյագրահի խորհրդաժողովի բանաձևը, որը նախաձեռնել էր Հնդկական ազգային կոնգրեսի նախագահ և Միացյալ առաջադիմական դաշինքի նախագահ Սոնյա Գանդին և արքեպիսկոպոս Դեսմոնդ Տուտուն, որը կոչ էր արել Միավորված ազգերի կազմակերպությանն ընդունել այդ գաղափարը։

2007 թվականի հունիսի 15-ին Միավորված ազգերի կազմակերպության գլխավոր ասամբլեան քվեարկել է հոկտեմբերի 2-ը Ոչբռնության միջազգային օր հռչակելու օգտին։ ՄԱԿ-ի գլխավոր ասամբլեայի բանաձևը խնդրել է ՄԱԿ-ի համակարգի բոլոր անդամներին հոկտեմբերի 2-ը նշել «պատշաճ կերպով և տարածել ոչբռնության ուղերձը, այդ թվում՝ հասարակության լուսավորության և իրազեկման միջոցով»։

Նյու Յորքում ՄԱԿ-ի փոստային վարչակազմը հատուկ ծրար է պատրաստել ի հիշատակ այդ իրադարձության՝ ՄԱԿ-ին առընթեր Հնդկաստանի մշտական ներկայացուցչությունում Հնդկաստանի դեսպանի խնդրանքով։

## Տես նաև
*Խաղաղության միջազգային օր
*Մարդկանց համերաշխության միջազգային օր

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
*Պաշտոնական կայք
*Տեղեկատվություն Մոհանդաս Կ. Գանդիի հետ կապված տարբեր ֆիլատելիստական նյութերի մասին

Կատեգորիա:ՄԱԿ-ի միջազգային օրեր
Կատեգորիա:Միջազգային օրեր
Կատեգորիա:Ոչբռնություն
Սեքսի մասին այն ամենը, ինչ միշտ ցանկացել եք իմանալ (բայց չեք համարձակվել հարցնել)

«**Սեքսի մասին այն ամենը, ինչ միշտ ցանկացել եք իմանալ* (*բայց չեք համարձակվել հարցնել)**» (), ամերիկացի հոգեբույժ և գրող Դեյվիդ Ռուբենի գիրք, որը լույս է տեսել 1969 թվականի հունիսին (նորացված տարբերակը հրատարակվել է 1999 թվականին)։ Դա սեքսի առաջին ձեռնարկներից մեկն էր, որը 1960-ական թվականներին զանգվածային մշակույթի մեջ է մտել և խորը ազդեցություն ունեցել սեռական դաստիարակության և սեքսի նկատմամբ վերաբերմունքի ազատականացման վրա։ Այն իր դարաշրջանի ամենահայտնի գիտահանրամատչելի գիրքն էր, որը դարձել է ժամանակակից Ամերիկայի սեռական հեղափոխության մի մասը։

Գիրքը դարձել է թիվ 1 բեսթսելլեր աշխարհի 51 երկրում և ընթերցվել է ավելի քան 100 միլիոն մարդկանց կողմից։ 1972 թվականին այն նմանակվել է Վուդի Ալենի կողմից համանուն կատակերգական ֆիլմում և կինոքննադատների բարեհաճ արձագանքի է արժանացել։

Գիրքը մեծ տպավորություն է թողել։ Այն բարեհաճ ակնարկներ է ստացել Նյու Յորք Թայմս և Լայֆ ամսագիրների կողմից, և զանգվածային գրքային շրջագայությունից հետո 55 շաբաթ շարունակ զբաղեցրել է Նյու Յորք Թայմսի բեսթսելլերների ցանկի առաջին հորիզոնականը։ Ռուբենը հայտնի է դարձել՝ մասնակցելով Ջոնի Քարսոնի հետ երեկոյան շոուին։ Չնայած գրքի ժողովրդականությանը՝ այն քննադատներին գրավում էր ինչպես կլինիկական աշխարհում, այնպես էլ հասարակությունում։ ԼԳԲՏ համայնքը հակադարձել է գրքում համասեռականության բացասական նկարագրություններին (օրինակ՝ Ռուբենը գրել է, որ գեյերը «փորձում են խնդիրը լուծել միայն կիսով չափ», իսկ լեսբիականության մասին գրվել է մարմնավաճառության բաժնի կարճ քննարկման մեջ)։ 1972 թվականին Փլեյբոյ ամսագիրը հոդված է հրապարակել, որն իբր բացահայտում է գրքի 100 սխալները։

Ռուբենը գրել է նորացված տարբերակը, որը հրապարակվել է 30 տարի անց՝ 1999 թվականին։ Մասնավորապես, արդիականացվել և թարմացվել են նրա տեսակետները համասեռականության, աբորտների և պոռնոգրաֆիայի մասին։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:1969 գրքեր
Կատեգորիա:1969 ոչ գեղարվեստական գրքեր
Կատեգորիա:Անգլերեն գրականություն
Կատեգորիա:Անգլերեն գրքեր
Կոյոտ (դիցաբանություն)

**[[Կոյոտ]]**, Միացյալ Նահանգների հյուսիս-արևմուտքում հաճախ հանդիպող առասպելական կերպարներից։ Ստեղծագործություններում կոյոտի առկայությունը կապված է տվյալ տարածքում նրա տարածվածության և յուրահատուկ լինելու հետ։ Հայտնի է հետևյալ ժողովուրդների դիցաբանության մեջ. նավահո,նե-պերսե, չինուկի, յակամա:Կոյոտը ստեղծագործություններում սովորաբար հանդես է գալիս որպես երկրորդական կերպար։ Այն կարող է օգտագործվել ի հակադրություն գլխավոր հերոսի և, ի տարբերություն նրա, օժտված է լինում մարդկային որակներով, այլ ոչ թե հերոսական հատկություններով։ Սովորաբար խաղում է հնարամիտ խաբեբայի դեր, որը նման է Լոկիին՝ սկանդինավյան դիցաբանության մեջ։ Մի շարք դիցաբանություններում կոյոտը կատարում է նաև այլ դիցաբանական դերեր, օրինակ՝ նավախոյի դիցաբանության մեջ Կոյոտը մնալով  հնարամիտ-խաբեբա, «համատեղությամբ» նաև համարվում է որսորդության, պատերազմի և սիրո աստվածություն:

Մեծամասամբ կոյոտի արարքները դրական բնույթ են կրում։

Կոսմոգոնիական առասպելներում նա երբեմն ստեղծում է աշխարհը և առաջին մարդկանց։

Այն ստեղծագործություններում, որոնք գրվել են այն ժամանակ, երբ Ամերիկայի արևմուտք եկան եվրոպացիները,  կոյոտն օժտվում է նոր գործառույթով։ Նա դառնում է հնդկական ավանդական մշակույթի պաշտպան, երգիծական կերպար, ով պայքարում է եվրոպացիներիի դեմ։ Օրինակ, ժամանակակից պատմություններից մեկում կոյոտը ընկնում  է մարդաբանի թակարդը, ով ցանկանում է ստանալ պատմություններ կոյոտի մասին, բայց նա խաբում է օտարին՝  թողնելով նրան միայն արտաթորանքից աղտոտված գրառումներ։

Կոյոտի մասին պատմությունների կարևորությունն ու ուսանելիություն ընդգծվում է նրանով, որ հնդիկները դրանք օգտագործել են ձմռանը, երբ տնտեսական աշխատանքները կրճատվում էին և ազատ ժամանակը կարելի էր նվիրել հոգևոր տոնակատարություններին։ Գարնանից մինչ վաղ աշուն կոյոտի մասին պատմություններ չէին պատմում։

## Կոյոտը ժամանակակից մշակույթում
Կոյոտը Թոմաս Սիդելի «Դվեր Բաններկրիգ»  () վեբկոմիքսի հիմնական հերոսներից է։

## Գրականություն
*
*
*

## Ծանոթագրություններ

*

Կատեգորիա:Արխետիպներ
Կատեգորիա:Բնիկ ազգեր
Կատեգորիա:Բնիկ ամերիկացիներ
Կատեգորիա:Դիցաբանական էակներ
Կատեգորիա:Կերպարներ այբբենական կարգով
Քոնան Օսիրիս

**Տիագու Էմանուել դա Սիլվա Միրանդա** (, ), առավել հայտնի է **Քոնան Օսիրիս** () բեմական անունով, պորտուգալացի երգիչ է։ Ազգային ճանաչում է ստացել այն բանից հետո, երբ ներկայացրել է իր «Telemóveis» երգը, որով 2019 թվականի մարտի 2-ին հաղթել է «Festival da Canção»-ում, ինչի շնորհիվ ստացել Է Թել Ավիվում Եվրատեսիլ 2019 երգի մրցույթում Պորտուգալիային ներկայացնելու իրավունք։ «Telemóveis» երգը հայտնվել Է YouTube-ի և Spotify-ի պորտուգալական թրենդների թոփում համացանցում հրապարակվելուց անմիջապես հետո։

Իր բեմական անունը հիմնված է հին եգիպտական աստված Օսիրիսի և Future Boy Conan ճապոնական անիմե-սերիալի վրա։

## Կենսագրություն
Ծնվել է 1989 թվականի հունվարի 5-ին Լիսաբոնում։ 2010 թվականին ավարտել է Կաշտելու Բրանկու քաղաքի պոլիտեխնիկական ինստիտուտը՝ «Գրաֆիկական դիզայն» մասնագիտությամբ։ Ինստիտուտում հանդիպել է Ռեբեն դե Սա Օսորիոյին, որը դարձել է նրա անձնական դիզայները։

Աշխատել է Լիսաբոնի ամենահայտնի սեքս-խանութներից մեկում։

## Մրցանակներ

## Սկավառակագրություն

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Բեմական կեղծանուններ
Կատեգորիա:Եվրատեսիլ երգի մրցույթի մասնակիցներ
Կատեգորիա:Պորտուգալացի երգիչներ
Էմին Հուսեյնով

**Էմին Ռաֆիք օղլու Հուսեյնով** (, ), ադրբեջանցի լրագրող և իրավապաշտպան։ Եղել է Լրագրողների ազատության և անվտանգության ինստիտուտի նախագահը։ Ադրբեջանում ծավալած լրագրողական գործունեության պատճառով ձերբակալությունից խուսափելու համար՝ լքել է Ադրբեջանը և քաղաքական ապաստան ստացել Շվեյցարիայում։

## Կենսագրություն
Էմին Հուսեյնովը ծնվել է 1979 թվականի դեկտեմբերի 4-ին Բաքվում։ Սովորել է Ադրբեջանի պետական տնտեսագիտական համալսարանում։ 2002-2005 թվականներին աշխատել է Բաքվի «Թուրան» լրատվական գործակալությունում։ 2006 թվականին դարձել է Լրագրողների ազատության և անվտանգության ինստիտուտի հիմնադիր անդամը և նախագահը։ Այդ պաշտոնը զբաղեցրել է մինչև 2014 թվականը, երբ ստիպված է եղել անցնել ընդհատակ։ 2008 թվականին դարձել է ITV հեռուստաընկերության հեռուստածրագրերից մեկի խորհրդատու։ 2010 թվականին դարձել է *Objective TV*-ի հիմնադիր անդամը և նախագահը։ Ամուսնացած է ԱՄՆ քաղաքացի Սառա Փաուլսվորթի հետ։

## Բռնաճնշումներ և աքսոր
2008 թվականին Հուսեյնովը հայտարարել է, որ Ադրբեջանի ոստիկանությունը բիրտ ուժով ցրել է խաղաղ ցուցարարներին։ Նա ևս ձերբակալվել էր ոստիկանների կողմից և ծեծի ենթարկվել։ Ծեծի արդյունքում Հուսեյնովը ստացել էր ուղեղի ցնցում և հոսպիտալացվել էր։ Այս դեպքից հետո, նրա մոտ առաջացել են առողջական լուրջ խնդիրներ։

2014 թվականի օգոստոսին լրագրողների վրա հարձակումների ժամանակ վախենալով ձերբակալվել ոստիկանության կողմից՝ Հուսեյնովը փորձել է Ադրբեջանից փախչել Թուրքիա, սակայն սահմանին ձերբակալվել է։ Այդ ընթացքում, խուզարկվել է Լրագրողների ազատության և անվտանգության ինստիտուտի Բաքվի գրասենյակը։ Վախենալով իր կյանքի համար՝ Հուսեյնովը դիմել է Բաքվում Շվեյցարիայի դեսպանատուն, որն օգնել է նրան անցնել ընդհատակ։ Ընդհատակում գտնվելու ժամանակ՝ իշխանությունների կողմից փակվել են Լրագրողների ազատության և անվտանգության ինստիտուտի գրասենյակները, իսկ անդամները ձերբակալվել են։ Նրանցից ոմանք էլ ծեծի են ենթարկվել։ Բացի այդ, Հուսեյնովը մեղադրվել է իշխանության չարաշահման և հարկերից խուսափելու մեջ, որի հաստատման պարագայում նա կարող էր դատապարտվել մինչև 12 տարի ազատազրկման։ Շուրջ մեկ տարի մնալով ընդհատակում՝ Հուսեյնովը 2015 թվականի հունիսի 13-ին մեկնել է Շվեյցարիա։ Թռիչքը կազմակերպվել էր Շվեյցարիայի արտաքին գործերի նախարար Դիդիե Բուրկհալթերի կողմից։ Ներկայումս Հուսեյնովը բնակվում է Բեռնում։ Նա արդեն իսկ ստացել է քաղաքական ապաստան։

## Միջազգային արձագանք և դատապարտում
Միջազգային մի շարք կազմակերպություններ քննադատել են և իրենց մտահոգություններն են հայտնել Էմին Հուսեյնովի նկատմամբ իրականացվող հալածանքների վերաբերյալ։ Այդ կազմակերպությունների թվում են «Միջազգային մեդիա աջակցություն» կազմակերպությունը, Եվրոպայի Խորհուրդը, Ազատ խոսքի պաշտպանության միջազգային կազմակերպությունը (IFEX), Հոդված 19-ը, Քաղաքացիական իրավունքների պաշտպանության կոմիտեն, «Human Rights House Foundation»-ը, Եվրոպայում անվտանգության և համագործակցության հանձնաժողովը, Լրագրողների պաշտպանության կոմիտեն և այլն։ ԵԱՀԿ ներկայացուցիչ Դունյա Միյատովիչը հայտարարել է․

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
*CNN interview: Azerbaijan activist in exile: 'I'm afraid for my life'
*BBC World News interview with Emin Huseynov (YouTube video)

Կատեգորիա:Ադրբեջանցի իրավապաշտպաններ
Կատեգորիա:Ադրբեջանցի լրագրողներ
Կատեգորիա:Հետաքննող լրագրողներ
Սուրբ Աստվածածին եկեղեցի (Տաթևի վանք)

**Սուրբ Աստվածածին եկեղեցի (Տաթևի վանք)**, Տաթև վանական համալիրի երեք եկեղեցիներից մեկը։ 1087 թվականին համալիրի պաշտպանական համակարգի հյուսիս-արևմտյան անկյունում, մուտքի և դամբարանի ծածկերի վրա, իբրև երկրորդ հարկ կառուցվել է Սուրբ Աստվածածին եկեղեցին։

## Պատմություն
Գրիգոր եպիսկոպոսը (1058-1116) վանքի «Մեծ դարպաս» կոչված գլխավոր մուտքն արևմտյան կողմից տեղափոխում է արևելյան կողմ։ Այս նոր կամարակապ դարպասի վրա եպիսկոպոսը 1087 թվականին կառուցում է Սուրբ Աստվածածին երկհարկանի դամբարան-եկեղեցին։ Սյունյաց ճարտարապետական դպրոցի հուշարձանների շարքում յուրահատուկ տեղ են գրավում երկհարկանի դամբարան-եկեղեցիները։ Սյունիքում հայտնաբերված է համանման երեք հուշարձան, ընդ որում բոլոր դեպքերում պահպանված է կոմպոզիցիոն միևնույն սկզբունքը. առաջին հարկի դամբարանի վրա բարձրանում է երկրորդ հարկի մատուռ-եկեղեցին։ Բոլոր երեք դամբարան-եկեղեցիները, (Եղեգնաձորի շրջանում գտնվող Ցաղացքարի վանքը, Վահանավանքը և Տաթևի վանքը), խիստ կերպով տարբերվում են միմյանցից և ունեն միանգամայն տարբեր հատակագծային և տարածական լուծումներ։  Սուրբ Աստվածածին եկեղեցու առաջին հարկը հիմնականում նախատեսվել է որպես դամբարան նշանավոր իշխանների և հոգևորականների համար, իսկ բուն եկեղեցին, որտեղ բարձրանում են քարե աստիճաններով, երկրորդ հարկում է (գմբեթավոր, առանց խորանի փոքրիկ մի եկեղեցի)։

Գրիգոր եպիսկոպոսի կառուցած Սուրբ Աստվածածին եկեղեցիով ամբողջացել է։

1931 թվականի ապրիլի 27-ին ութ բալանոց երկրաշարժի հետևանքով Տաթև վանական համալիրը հիմնովին վերածվում է ավերակների, իսկ 1968 թվականին՝ քանդվել նոր սեյսմիկ ցնցումներից։ 1970-ական թվականներից սկսվել է համալիրի շինարարական աշխատանքները, ավարտվել են Սուրբ Աստվածածին և Սուրբ Գրիգոր եկեղեցիների

## Կառուցվածք
Եկեղեցու կառուցվածքի ճարտարապետական ձևերը նման են X-XI դարերում ընդունված մոտիվներին, և ուշագրավ է, որ մի շարք զարդաձևեր համարյա նույնությամբ  վերցված են Առաքելոց գլխավոր եկեղեցուց։ Այսպես, օրինակ` արևելյան լուսամուտի երեսակալը գրեթե նույնությամբ կրկնում է այն զարդաձևերը, որոնք այնքան լայն օգտագործում են գտել գլխավոր եկեղեցում (ոճավորված տերևներ, նշաձև զարդամոտիվներ և այլն)։ Ուշագրավ է նաև եկեղեցու ութանիստ, նուրբ որմնասյուներով ձևավորված թմբուկը, և բացառված չէ, որ այստեղ ևս իրենց դրսևորումն են գտել Առաքելոց եկեղեցու թմբուկի ձևերը։

## Պատկերասրահ

Տաթև. Սբ. Աստվածածին եկեղեցի 04.jpg
Տաթև վանական համալիր63.JPG
Աստվածածին եկեղեցի.jpg
Սբ. Աստվածածին եկեղեցու գմբեթ, Տաթև վանական համալիր.jpg
Եկեղեցի Սբ. Աստվածածին, Տաթև.jpg
Տաթև. Սբ. Աստվածածին եկեղեցի 03.jpg


## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
*[Տաթևի վանք, Հայկական Սովետական հանրագիտարան](https://hy.wikisource.org/wiki/%D4%B7%D5%BB:%D5%80%D5%A1%D5%B5%D5%AF%D5%A1%D5%AF%D5%A1%D5%B6_%D5%8D%D5%B8%D5%BE%D5%A5%D5%BF%D5%A1%D5%AF%D5%A1%D5%B6_%D5%80%D5%A1%D5%B6%D6%80%D5%A1%D5%A3%D5%AB%D5%BF%D5%A1%D6%80%D5%A1%D5%B6_(Soviet_Armenian_Encyclopedia)_11.djvu/540)
*[Տաթևի վանք, Հայկական Սովետական հանրագիտարան](https://hy.wikisource.org/wiki/%D4%B7%D5%BB:%D5%80%D5%A1%D5%B5%D5%AF%D5%A1%D5%AF%D5%A1%D5%B6_%D5%8D%D5%B8%D5%BE%D5%A5%D5%BF%D5%A1%D5%AF%D5%A1%D5%B6_%D5%80%D5%A1%D5%B6%D6%80%D5%A1%D5%A3%D5%AB%D5%BF%D5%A1%D6%80%D5%A1%D5%B6_(Soviet_Armenian_Encyclopedia)_11.djvu/541)

Կատեգորիա:11-րդ դարի հայկական վանքեր և եկեղեցիներ
Կատեգորիա:Տաթևի վանական համալիր
Միքայել (Միշա) Սաուլովիչ Էլման

**Միքայել (Միշա) Սաուլովիչ Էլման** (), ռուս և ամերիկացի ջութակահար։

## Կենսագրություն
Ծնվել է հրեա երաժիշտների ընտանիքում։ Նրա պապը՝ Յոսելե Էլմանը, եղել է հայտնի կլեզմեր ջութակահար, որն էլ իր չորսամյա թոռանն է նվիրել առաջին ջութակը։ Հայրը՝ Սաուլ Իոսիֆովի Էլմանը, եղել է  ուսուցիչ և սիրողական ջութակահար։  Էլմանը չորս տարեկանից սովորել է նվագել ջութակ, սկզբում՝ հոր ղեկեվարությամբ, իսկ հետո՝ Օդեսայում՝ Ալեքսանդր (Ռուվիմա) Ֆիդելմանի մոտ, որը Ադոլֆ Բրոդսկու աշակերտն է եղել։ 1901 թվականին Լեոպոլդ Աուերը, երբ լսել է երիտասարդ Էլմանի կատարումը, նրան հրավիրել է սովորելու  Սանկտ Պետերբուրգի կոնսերվատորիա։ Երեք տարի անց՝ Բեռլինում կայացած համերգից հետո, Էլմանի անունը  ձեռք է բերել համաշխարհային ճամաչում, իսկ շուտով Լոնդոնում և Նյու Յորքում (1908 թվական) նրա  փայլուն ելույթից հետո քննադատները սկսել են խոսել նրա մասին որպես ժամանակակից տաղանդավոր երաժիշտներից մեկի։ 1911 թվականին ջութակահարը հաստատվել է ԱՄՆ-ում, իսկ քաղաքացիություն ստացել է 1923 թվականին։ Մի քանի տարվա համերգներից և շրջագայություններից հետո Էլմանը լրջորեն հետաքրքրվել է կամերային երաժշտությամբ և հիմնել է Էլմանի լարային քառյակը, որը շուտով մեծ համբավ է ձեռք բերել։ 1936 թվականին կրկին անցնելով համերգային գործունեությանը՝ երաժիշտը Քարնեգի հոլում հինգ համերգ է տվել «Ջութակի գրականության զարգացումը» շարքից։ Էլմանը մեծ թվով ձայնագրություններ է արել, որոնք մեծ հաջողություն են ունեցել։

1958 թվականին Սոլ Յուռոկը, որը նրա իմպրեսարիոն էր, ԽՍՀՄ մշակույթի նախարարին առաջարկել է կաղմակերպել Էլմանի համերգները Սովետական Միությունում, սակայն իշխանությունը  «էմիգրանտի» հրավերը համարել է քաղաքականապես աննպատակահարմար։

## Ստեղծագործություն
Էլմանի կատարողական արվեստի հիմնական գծերը շատ հարուստ էին, արտահայտիչ հնչեղությամբ, պայծառ և աշխույժ մեկնաբանությամբ։ Նրա տեխնիկան որոշ չափով տարբերվել է այդ ժամանակ ընդունված չափանիշներից։ Նա հաճախ է վերցրել դանդաղ տեմպ, քան պահանջվում էր, լայնորեն օգտագործել է ռուբատո (տեմպի փոփոխում), որը բացասաբար չի ազդել նրա համբավի վրա։ Էլմանը մի քանի փոքր պիեսաների և ջութակի համար փոխադրումների հեղինակ է։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* 
* 
* Грамзаписи еврейских мелодий в исполнении Миши Эльмана в фонографическом архиве Фридмана 

Կատեգորիա:Ամերիկացի դասական երաժիշտներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի ջութակահարներ
Կատեգորիա:Ռուս ջութակահարներ
Կատեգորիա:Սանկտ Պետերբուրգի կոնսերվատորիայի շրջանավարտներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի երաժիշտներ
Կատեգորիա:Հոլիվուդյան փառքի ծառուղի
Կատեգորիա:Ուկրաինայի հրեաներ
Սոֆյայի աշխարհը

**«Սոֆյայի աշխարհը»** ( ), վեպ փիլիսոփայության պատմության մասին, որի հեղինակը  նորվեգացի գրող Յոստայն Գորդերն է․ գրվել է 1991 թվականին։

## Ստեղծման պատմությունը
Վեպն ի սկզբանե  նախատեսված է եղել երեխաների և նորվեգացի ուսանողների համար, քանի որ փիլիսոփայությունը պարտադիր առարկա էր։ Ըստ ԶԼՄ-ների առանձին տեղեկությունների, Գորդերը հաշվի չի առել, որ վեպը հայտնի է և փաստեր է ներկայացրել արևելյան փիլիսոփաների կենսագրության բացակայության մասին։

Սյուժեի որոշ նմանությունների  պատճաով վեպը երբեմն համեմատվել է Լուիս Քերոլի «Ալիսը Հրաշքների աշխարհում» ստեղծագործության հետ։ Գիրքը լայն արձագանք է գտել և բազմիցս քննադատվել։

## Սյուժե
Վեպի կենտրոնում տասնչորսամյա նորվեգացի Սոֆյա Ամունսենն է, ով պարբերաբար նամակներ է ստացել Ալբերտո Նոքսիից։ Նա այդպես աղջկան առաջնորդել է փիլիսոփայության  պատմության էջերով։ Նրանք անցել են երկար ճանապարհ՝ բնափիլիսոփաներից (մ.թ.ա.VII—VI դարեր) մինչXX դարի մեծ մտածողներ։

## Հրապարակումներ
Հրապարակումից հետո, առաջին երեք տարիների ընթացքում վեպն զբաղեցրել է բեսթսելլերի առաջին հորիզոնականը։ Մինչև 2008 թվականը վեպը թարգմանվել է 32-38 լեզուներով և տպագրվել է 45-50 երկրներում։ Ռուսաստանում այն առաջին անգամ լույս է տեսել 1997 թվականին (թարգմանություն՝ Տ. Դոբրոնիցկայա )։

## Էկրանավորում
Վեպի հիման վրա բեմադրվել է Նորվեգիայի կինոյի պատմության մեջ եղած երաժշտական և ամենաթանկ ֆիլմը՝«Ժամանակի միջանցքները»։ Ֆիլմը արտասահմանում ճանաչում չի ունեցել։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ

* Видеоролик о фильме (на английском языке))
* Интервью с Юстейном Гордером

Կատեգորիա:1991 գրքեր
Կատեգորիա:Նորվեգերեն վեպեր
Գեղարվեստական գրականության կանանց մրցանակ

**Գեղարվեստական գրականության կանանց մրցանակ** (, ավելի վաղ` **«Օրանժ» գրական մրցանակ** () 1996-2012 թվականներին, **Գեղարվեստական գրականության կանանց «Բեյլիս» մրցանակ** ()` 2013-2017 թվականներին), անգլալեզու աշխարհում ամենաճանաչված մրցանակներից մեկը գրական այն ստեղծագործության համար (վեպ), որը գրել է ցանկացած ազգության կին անգլերենով և հրատարակել է ստեղծագործությունը մրցանակի հանձնումից մեկ տարի առաջ։ Մրցանակը հանձնվում է 1996 թվականից։

Մրցանակի հաղթողներն ստանում են 30.000 ֆունտ ստերլինգ, ինչպես նաև` քանդակագործ Գրիզել Նայվանի կողմից պատրաստված «Bessie» բրոնզե արձանիկը։

## Մրցանակի պատմություն
Մրցանակի գաղափարը ծագել է 1991 թվականի Բուքերյան մրցանակի շորթ-լիստի հրապարակումից հետո, որտեղ չեն հայտնվել կին հեղինակների ստեղծագործությունները։ Ինչպես նշում են մրցանակի կազմակերպիչները, չնայած այն բանին, որ մրցանակի ստեղծման ժամանակ գրքերի մեծամասնությունը գրվում է կանանց կողմից (60/40 հարաբերակցությամբ), նրանք ստանում են Բուքերյան մրցանակի շորթ-լիստի տեղերի միայն 10 տոկոսը։ 1995 թվականին հիմնադիրը դիմել է Օրանժ ընկերությանը` հովանավորության խնդրանքով։ 1996 թվականի հունվարին հիմնվել է «Օրանժ» գրական մրցանակը։ 2017 թվականի հունիսին մրցանակի հիմնադիրները հայտարարել են BAILEYS-ի հետ եռամյա համագործակցության մասին, որի ավարտին հովանավորներին են միացել Deloitte-ն և NatWest-ը։

## Մրցանակի դափնեկիրներ


## Քննադատություն
Մրցանակը բազմիցս մեղադրվել է սեքսիզմի համար։ Այսպես, Բուքերյան մրցանակի դափնեկիր Անտոնիա Սյուզեն Բայեթն ասել է, որ արգելել է իր հրատարակիչներին իր գործերն ուղարկել մրցույթին մասնակցելու համար, քանի որ այդ մրցանակը երբեք պետք չի եղել։ Քինգսլի Էմիսը հայտարարել է, որ չէր ցանկանա ստանալ այդ մրցանակն, անգամ եթե կին լիներ։

Մյուս կողմից, մրցանակը սատարել են Սինտիա Օզիկը, Սառա Ուոթերսը և այլ լրագրողներ։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Մրցանակի պաշտոնական կայքը
Լուիզիանայի պետական համալսարան

**Լուիզիանայի պետական համալսարան** (անգլ. Louisiana State University), պետական հետազոտական համալսարանը գտնվում է ԱՄՆ - ում, Լուիզիանա նահանգում, Բատոն - Ռուժ քաղաքում։ Լուիզիանա նահանգի համալսարանների համակարգում համարվում է գլխավոր բարձրագույն ուսումնական հաստատությունը։ Հիմնադրվել է 1853 թվականին Լուիզիանա նահանգում՝ որպես Ռազմական ակադեմիա և ուսուցողական սեմինարիա (Louisiana State Seminary of Learning & Military Academy): Այժմյան համալսարանական քաղաքը կառուցվել է 1926 թվականին։ Այն գտնվում է Միսիսիպի գետի ափին, կազմված է ավելի քան 250 շենքերից` կառուցված իտալական Վերածննդի ոճով։ Համալսարանի կազմի մեջ մտնում են 14 դպրոց և քոլեջ։ ԱՄՆ - ում առավել հեղինակավոր են համարվում բիզնեսի և իրավունքի քոլեջները։

## Հայտնի շրջանավարտներ
*Հյուբերտ Համֆրի (ծնվ. 1911 թվականին) ԱՄՆ - ի 38 - րդ փոխնախագահ
*Ջուան Վուդվորդ (ծնվ. 1930 թվականին) ամերիկյան դերասանուհի, «Օսկար» մրցանակակիր
*Քեմփբիլ  Բրաուն (ծնվ. 1968 թվականին) լրագրող և հաղորդավարուհի
*Շաքիլ Օնիլ (ծնվ. 1972 թվականին) բասկետբոլիստ
*Պրուիտ Թեյլոր Վինս (ծնվ. 1960 թվականին) դերասան
*Լինդսի Պելաս (ծնվ. 1991 թվականին) ինստագրամի մոդել


Պատկեր:Louisiana State University, Baton Rouge, LA.png|thumb|Քարտեզ, Լուիզիանա պետական համալսարանի սահմանները:Բատոն - Ռուժ քաղաք, Լուիզիանա նահանգ, ԱՄՆ
Պատկեր:Mike VI the Tiger (Louisiana State University mascot).jpg|thumb|Լուիզիանա պետական համալսարանի թալիսմանը


## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
*
*

Կատեգորիա:ԱՄՆ-ի բարձրագույն ուսումնական հաստատություններ
Կատեգորիա:ԱՄՆ-ի համալսարաններ
Կատեգորիա:Լուիզիանա
Ֆիլդի անվան բնագիտության պատմության թանգարան

**Ֆիլդի անվան բնագիտության պատմության թանգարան**, (), գտնվում է Չիկագո քաղաքում, Իլինոյս, ԱՄՆ, փող. Լեյք-Շոր-Դրայվ՝ Միչիգան գետի մոտ։ Հիմնադրվել է 1893 թվականին։ Այն համալիրի մի մասն է, որը հայտնի է որպես Չիկագոյի թանգարանային համալսարան։

Թանգարանի հայտնի ցուցանմուշների թվում են.
* «Սյու»- մինչ օրս առավել պահպանված տիրանոզավրերի կմախքը։
* Մարդաբանության և ազգագրության լայն հավաքածու, ներառյալ հին Եգիպտոսի, Խաղաղ օվկիանոսի հյուսիս-արևմտյան ափի և Տիբեթի արտեֆակտները։
* Տակսիդերմիայի մի մեծ և բազմազան հավաքածու, որում ներկայացված էին տարբեր խոշոր կենդանիներ, այդ թվում ՝ աֆրիկյան երկու փիղ և աֆրիկյան  առյուծ-մարդակերներ Ցավոից։
* Դինոզավրերի մեծ հավաքածու «Բարեշրջվող մոլորակ» սենյակում։
* ԱՄՆ-ի հնդիկներին նվիրված խոշոր հավաքածու, որը կոչվում է «Հին Ամերիկա»։

## Պատկերասրահ

  Image:Field_fg01.jpg|Թանգարանի տեսքը երկնքից
  Image:FMNA_Panorama_field.jpg|Թանգարանի հյուսիսային ճակատը
  Image:Field_fg03.jpg| Սթենլի ֆիլդի դահլիճը
  Image:Field_fg05.jpg|«Սյու» — Տիրանոզավրի կմախք
  Image:Field_fg06.jpg| Մակդոնալդի լաբորատորիան՝ նախատեսված գտածո մնացորդների հետ աշխատանքների համար 
  Image:Field_fg12.jpg|Փողոց Պապիտե։Խաղաղօվկիանոսյան ցուցահանդես
  Image:Parasaurolophus_cyrtocristatus.jpg|Պարազավրոլոֆի կմախք
  Image:Stegosaurus_at_the_Field_Museum.jpg|Ստեգոզավրի կմախք
  Image:Buitreraptor-Deinonychus.jpg|Բուիտրեռապտորի և դեյնոնիխի կմախքներ
  Image:Giant-beaver-fieldmuseum.jpg| Հսկայական կուղբի կմախք
  Image:Lionsoftsavo2008.jpg|Առյուծներ-մարդակերներ Ցավոից


## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* The Field Museum

Կատեգորիա:Չիկագոյի թանգարաններ
Կատեգորիա:1893 հիմնադրված թանգարաններ
Կատեգորիա:1893 հիմնադրումներ ԱՄՆ-ում
Կատեգորիա:Բնագիտական թանգարաններ
Կատեգորիա:1921 կառուցումն ավարտված շենքեր և կառույցներ
Բիբի Նոյվիրթ

**Բեատրիս Ջ․ Բիբի Նոյվիրթ** (  ), ամերիկացի դերասանուհի, երգչուհի և պարուհի, երկու «Էմմի», երկու «Թոնի» և «Դրամա Դեսկ» մրցանակների դափնեկիր։ Նա առավել հայտնի է *[[NBC]]*-ի «Կենսուրախ ընկերություն» սիթքոմում և նրա  սփին-օֆֆում՝ «Ֆրեյզեր»-ում, Լիլիթ Սթերնինի դերով։ Մեծ էկրանին նա երկրորդ պլանի դերեր է ունեցել «Պատրաստ է ամեն ինչի», «Ջումանջի», «Ֆակուլտետ» և «Ինչպես ազատվել տղայից 10 օրում» ֆիլմերում։ Նոյվիրթը նաև հաջողության է հասել բրոդվեյական մյուզիքլներում, ներառյալ՝ «Սիրելի Չարիթի», «Չիկագո» և «Ադամս ընտանիքը» մյուզիքլները։

## Վաղ տարիներ
Բիբի Նոյվիրթը ծնվել է Նյուարկում (Նյու Ջերսի նահանգ)՝ ռուս-ամերիկյան նկարիչ Սիդնի Էնն Նոյվիրթի և գերմանա-ամերիկյան մաթեմատիկոս Լի Պոլ Նոյվիրթի ընտանիքում։

## Կարիերա
[left|thumb|upright|Բիբի Նոյվիրթը 1991 թվականի [Էմմի (մրցանակաբաշխություն)|«Էմմի» մրցանակաբաշխության ժամանակ]]
Նոյվիրթը իր կարիերան սկսել է Բրոդվեյում։ 1986 թվականին նա շահել է «Թոնի» մրցանակ՝ «Սիրելի Չարիթի» բեմադրությունում իր աշխատանքի համար։ 1996 թվականին նա առավել մեծ ճանաչման է հասել «Չիկագո» մյուզիքլում Վելմա Քելիի գլխավոր դերից հետո։ Իր դերի համար Նոյվիրթը շահել է «Թոնի», «Դրամա Դեսկ» և «*Outer Critics Circle Award*» մրցանակները։ 2006 թվականին նա խաղացել է մյուզիքլի նոր տարբերակում, սակայն արդեն կատարել է Ռոքսի Հարթի դերը։

Հեռուստատեսությամբ նա հայտնի է բժիշկ Լիլիթ Սթերնինի՝ պահպանողական հոգեբույժի դերով  «Կենսուրախ ընկերություն» սիթքոմում, որտեղ նկարահանվել է 1986-1993 թվականներին։ 1990-1991 թվականներին նա շահել է «Էմմի» երկու մրցանակ՝ «երկրորդ պլանի լավագույն դերասանուհի կատակերգական սերիալում» կատեգորիայում։ Հետագայում նա նաև հայտնվել է շոուի «Ֆրեյզեր» անվանմամբ սփին օֆֆում, որին կրկին մասնակցելու համար ստացել է «Էմմի» մրցանակ։

Նոյվիրթը նկարահանվել է մի քանի ֆիլմերում, ինչպիսիք են «Կանաչ քարտ», «Բագսի», «Պատրաստ է ամեն ինչի», «Ջումանջի», «Ֆակուլտետ», «Ինչպես ազատվել տղայից 10 օրում», «Փառք» և այլն։ Նա հեռուստատեսությունում հայտնվել է այնպիսի սերիալներում, ինչպիսիք են «Փառք», «Վայրի արմավենիներ» և «Օրենք ու կարգ։ Հատուկ կորպուս»։ 2005 թվականին նա կանոնավոր սկզբունքներով գլխավոր դեր է խաղացել «Օրենք ու կարգ։ Երդվյալների դատարան» սերիալում, իսկ 2014 թվականին նկարահանվել է «Տիկին պետքարտուղար» սերիալում։

## Անձնական կյանք
Նոյվիրթն ամուսնացած է եղել երկու անգամ՝ 1984-1991 թվականներին Պոլ Դորմանի և 2009 թվականին՝ Քրիս Քալկինսի հետ։

## Ֆիլմագրություն
### Ֆիմեր

### Հեռուստատեսություն

## Ծանոթագրություն

Կատեգորիա:20-րդ դարի ամերիկացի դերասանուհիներ
Կատեգորիա:21-րդ դարի ամերիկացի դերասանուհիներ
Կատեգորիա:«Դրամա Դեսկ» մրցանակի դափնեկիրներ
Կատեգորիա:«Էմմի» մրցանակի դափնեկիրներ
Կատեգորիա:«Թոնի» մրցանակի դափնեկիրներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի երգչուհիներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի կին հնչյունավորողներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի կինոդերասանուհիներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի հեռուստատեսային դերասանուհիներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի պարողներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի պարուհիներ
Կատեգորիա:Թատրոնի դերասանուհիներ
Կատեգորիա:Աուդիոգիրք կարդացողներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի աթեիստներ
Կատեգորիա:Թատրոնի ամերիկացի դերասանուհիներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի դերասանուհիներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի կին ռեժիսորներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի բալետի արտիստներ
Շան ձագով հղիության համախտանիշ

**Շան ձագով հղիության համախտանիշ** (), զառանցական խանգարում, որն առաջանում է զանգվածային հիստերիայի հետևանքով։ Այն տարածված է Հնդկաստանում։ Նրանք, ովքեր տառապում են այս համախտանիշով, կարծում են, որ հղի են շան ձագերով։

Համախտանիշը տարածված է Հնդկաստանի մի քանի նահանգների գյուղերում, ներառյալ Արևմտյան Բենգալիան, Ասսամը, Բիհարը, Ջարքհանդը, Օդիշան և Չհաթիսգարհը։ Դրա մասին հայտնել են տասնյակ հազարավոր մարդիկ, և ամենից հաճախ այն հանդիպում է կրթության սահմանափակ հասանելիություն ունեցող շրջաններում։

Խանգարում ունեցողները կարծում են, որ շների կծելուց անմիջապես հետո իրենց որովայնում ձագեր են առաջանում, և դա հատկապես հավանական է, եթե շունը հարձակման պահին սեռական գրգռված վիճակում է։ Այս համախտանիշի զոհերը հաչում են, պնդում են, որ ջրի մեջ նայելիս իրենց մեջ շան ձագեր են տեսնում և որովայնի մեջ մռմռոց լսում։ Ենթադրվում է, որ հիվանդներն, ի վերջո, մահանում են, հատկապես տղամարդիկ, որոնք ձագերին ծնելու են առնանդամի միջոցով։

Հիվանդության բուժման համար տեղական հեքիմները հմայություններ են օգտագործում, որոնք իբր լուծարում են շան ձագերին և դրանք դուրս են բերում մարսողական համակարգի միջոցով «առանց հիվանդի իմացության»։

Հնդիկ բժիշկները հանրությանը տեղեկացնում են այս վիճակի հանդեպ հավատի վտանգի մասին։ Համախտանիշով տառապողների մեծ մասը դիմում են հոգեբույժի։ Հազվադեպ դեպքերում՝ շան կծելուց հետո մարդիկ ժամանակին կատաղության դեմ դեղամիջոցներ չեն ընդունում, համարելով, որ շան ձագով հղիության համախտանիշ ունեն, և հենվելով հեքիմների օգնության վրա։ Հեքիմներն ավելի են խորացնում խնդիրը՝ հիվանդներին տեղեկացնելով, որ իրենց հմայությունները չեն օգնի, եթե նրանք դիմեն սովորական բուժման։

## Տես նաև
* Կուվադի համախտանիշ

## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն
*

Կատեգորիա:Զանգվածային հիստերիա
Կատեգորիա:Ժողովրդական բանահյուսություն
Կատեգորիա:Կենդանիների հարձակումներ
Կատեգորիա:Շներ
Կատեգորիա:Սնահավատություններ
Գրուզոնի էխինոկակտուս

**Գրուզոնի էխինոկակտուս**, կամ **Գրուսոնի էխինոկակտուս** (), սուկուլենտային բույս։ Տարածված է Մեքսիկայում։

## Անվանում
մինի|Հերման Գրուզոն
Բույսի այս տեսակն  անվանվել է ի պատիվ գերմանացի գյուտարար, գիտնական և արդյունաբերող, Եվրոպայում իր ժամանակի համար խոշորագույն կակտուսների հավաքածուի սեփականատեր Հերման Գրոզոնի, որն իր հավաքածուն նվիրել է Մագդեբուրգ քաղաքին։

Բույսն ունի բազմաթիվ ընդհանուր անուններ՝ *Golden Barrel Cactus* («ոսկե տակառ»), *Golden Ball* («ոսկե գնդակ»), *Mother-in-Law’s Cushion* («զոքանչի բարձ)։

## Տարածում
Տեսակը հայտնաբերվել է Կենտրոնական Մեքսիկայում բնության մեջ՝ Սան Լուիսից մինչև Իդալգո։

## Բուսաբանական նկարագիր
Բույսը տակառի տեսք ունեցող ցողունով է, բարձրությունը և լայնքը կարող է հասնել մեկ մետրի։

Ունի ավելի քան 30կող, որոնց վրա գտնվում են բազմաթիվ արեոլներ ՝ մինչև 5 սմ երկարութուն ունեցող փշերով։

Ծաղկում է ամռանը։ Ծաղիկները միանման են՝ ունեն մոտ 6 սմ երկարություն։ Գտնվում են վերևում՝ պսակը շուրջը։ Պսակը վառ դեղին է՝ կազմված բազմաթիվ համեմատաբար նեղ թերթիկներից։ Մշակում

Գրուզոնի էխինոկակտուսը ամենատարածված էխինոկակտուսի տեսակ է։ Նորմալ զարգացման համար պահանջում են արևի ուղիղ ճառագայթներ։

Ցրտադիմացկունության աստիճան  9 - 12։

## Պատկերասրահ

Պատկեր:An Echinocactus grusonii.jpg
Պատկեր:Echinocactus grusonii kew.jpg
Պատկեր:Echinocactus grusonii - Oasis Park - 001.jpg
Պատկեր:Large number of barrel cactuses.jpg
Պատկեր:Echinocactus grusonii, Conservatoire botanique national de Brest 02.jpg
Պատկեր:Echinocactus grusonii de.jpg


## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն
* 

## Արտաքին հղումներ
* Fitz Maurice, W.A. & Fitz Maurice, B. 2002. ''Echinocactus grusonii'': IUCN 2011. IUCN Red List of Threatened Species. Version 2011.2.
* 

Կատեգորիա:Բույսեր այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Դեկորատիվ բույսեր
Կատեգորիա:Սենյակային բույսեր
Կատեգորիա:Սուկուլենտներ
Դանլոպ (պանիր)

մինի|220x220փքս|''Ֆերմա Այրշիրում,որտեղ պատրաստվուն էր Դանլոպ պանիրը (2007 թվականի դրությամբ)''

**Դանլոպ** ( *Dunlop*), բրիտանական փափուկ պանիր՝ Այրշիրի տավարի անարատ կաթից պատրաստված։

## Պատմություն
17-րդ դարում Դանլոպ պանիրը ձեռք բերեց մեծ ճանաչում և տարածում։ Դրա բաղադրատոմսը և պատրաստման եղանակը ստեղծել է մի կին՝ Բարբարա Գիլմոր անունով։ Նա շոտլանդացի էր, բայց տեղափոխվել էր Իռլանդիա։ Նա պանիր արտադրողներից սովորեց տեղական բաղադրատոմսեր և սկսեց պատրաստել կաթնաշոռ անարատ կաթից։ 1688 թվականին Բարբարա Գիլմորը վերադարձավ Շոտլանդիա և ամուսնացավ ֆերմեր Ջոն Դանլոպի հետ։ Նա համադրեց պանրի մի քանի բաղադրատոմսեր և սկսեց յուրօրինակ պանիր պատրաստել։ Այն ժամանակ Շոտլանդիայում անարատ կաթից պանիր չէր արտադրվում, և նման նորամուծության համար նույնիսկ կարող էին մեղադրվել կախարդության մեջ։ Կարծիք կա, որ Դանլոպ պանրի բաղադրատոմսի հեղինակը կարող էր բոլորովին այլ մարդ լինել, որի անունը պատմության մեջ միգուցե չպահպանվեր, բայց հենց Բարբարա Գիլմորը նպաստեց Շոտլանդիայում այդ պանրի տարածմանը։ Նա ճանապարհորդում էր և վաճառականներին ծանոթացնում ապրանքի հետ, որոնք իրենց հերթին վաճառում էին Դանլոպ պանիրը Գլազգոյում։ 18-րդ դարի վերջին Դանլոպ պանրի պատրաստման տեխնոլոգիան տարածվեց Շոտլանդիայի բոլոր քաղաքներում՝ փոխարինելով ոչխարի կաթից պատրաստված պանրի մյուս տեսակներին։ 19-րդ դարի սկզբին պանրի արտադրության այս տեխնոլոգիան սկսեց ակտիվորեն օգտագործվել Շոտլանդիայի արևմուտքում, բայց արդեն 19-րդ դարի կեսերից այն սկսեց նահանջել։ Դանլոպ պանիրը մրցում էր այլ պանիրների հետ, որոնք ավելի արագ էին հասունանում, ինչպես Չեդերը ( *Cheddar*), և ավելի էժան էին, ինչպես Լանկաշիր պանիրը ( *Lancashire cheese*): 1940 թվականին կոմսությունում արդյունաբերական մակարդակով պանրի արտադրությունը դադարեց և միայն վերսկսվեց 1989 թվականին։ 2007 թվականից սկսած  Դանլոպ պանիրը պատրաստվում է ֆերմայի հարևանությամբ, որտեղ այն առաջին անգամ պատրաստվել է 17-րդ դարում։ 2015 թվականին Դանլոպ պանիրը ստացել է Եվրոպայում պահպանվող աշխարհագրական նշումով սննդի կարգավիճակ։

## Նկարագրություն
Պանիրը ունի քաղցր համ և ընկույզի համեղ բույր։ Այն ունի յուղոտ հյուսվածք։ Պատրաստման գործընթացում օգտագործվում է մագնեզիումի սուլֆատով հագեցած հատուկ աղ։ Պանրի համը ձևավորվում է վեց ամիս անց, այն գրեթե բացակայում է «երիտասարդ» պանրի մեջ։ Դանլոպ պանիրը շատ առումներով նման է Չեդեր պանրին, բայց ունի ավելի մեղմ ու փափուկ հյուսվածք։ Այն կարելի է մատուցել որպես անկախ ուտեստ, ինչպես նաև օգտագործվել որպես այլ ճաշատեսակների բաղադրիչ։ Պանրի կեղևը դեղնավուն է։ Հասունանում է 6-ից մինչև 12 ամիս։ Վեց ամիս անց պանրի հյուսվածքը դառնում է փափուկ, իսկ մեկ տարի անց՝ կարծրանում։

## Տես նաև
* Շոտլանդական խոհանոց

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Էջ Դանլոպ պանրի մասին
* Շոտլանդական կինոյի արխիվ

Կատեգորիա:Այծի կաթից պանիրներ
Կատեգորիա:Կովի կաթից պանիրներ
Կատեգորիա:Ոչխարի կաթից պանիրներ
Մեթյու Պրայոր

**Մեթյու Պրայոր** (, ), անգլիացի դիվանագետ և գրող։

## Կենսագրություն
Ծնվել է ոչ կոնֆորմիստական ընտանիքում, սկսել է սովորել Վետսմինստերյան դպրոցում, բայց հոր մահից հետո թողել է ուսումը և հորեղբոր մոտ զբաղվել է գինեգործությամբ։ Մանկուց Մեթյուն ստեղծագործում էր։ Նրա ընթերցանություններից մեկը լսել է իշխան Դորսետը և որոշել է դառնալ երիտասարդի հովանավորը՝ վճարելով Վեստմինստերյան դպրոցում սովորելու վարձավճարը։ Այնտեղ Մեթյուն ծանոթացել է Չարլզ Մոնտեգյուի, ապա նաև իշխան Գալիֆակսի հետ։ Որոշ ժամանակ անց Մեթյուն ընդունվել է Քեմբրիջի համալսարան։ Սովորելու ժամանակ Մոնտեգյուի հետ հորինել է  «The city mouse and Country mouse» առակը։ Քեմբրիջում 3 տարի սովորելուց հետո անցել է դիվանագիտական ծառայության։

Մասնակցել է Հաագայի (1691 թվական) և Ռիկվիկի (1697 թվական) համագումարներին։ Ֆրանսերենին լավ տիրապետելու շնորհիվ, մի քանի անգամ դիվանագիտական հանձնարարություններով մեկնել է Փարիզ և այդ ընթացքում գրեթե չէր ստեղծագործում։ Ֆրանսիայից վերադառնալուց հետո զբաղեցրել է արտաքին գործերի նախարարի տեղակալի և առևտրի նախարարի պաշտոնները։ Աննա թագուհու օրոք կողմնակից էր Թորիի կուսակցությանը։ Թագուհու իշխանության անցնելու օրից (1710 թվականին) մինչև կյանքի վերջը Մեթյուն կարևոր դեր էր խաղում  ֆրանսիական պալատի հետ բոլոր բանակցությունների ժամանակ։ Թագուհու  մահից հետո, Գեորգ I-ի կառավարման և վիգերի  կուսակցության իշխանության վերադառնալու   ժամանակ  Պրայորը  պատասխանատվության ենթարկվեց լորդ Օքսֆորդի պլաններին  և Ուտրեխտյան աշխարհի մասին բանակցություններին մասնակցություն ունենալու համար, և դատապարտված մնաց երկու տարի (1715-1717 թվականները)։ Բանտում ակտիվորեն ստեղծագործում էր։ Այնտեղից դուրս գալուց հետո թողել է քաղաքականությունը և կյանքի վերջին տարիներն անց է կացրել Քեմբրիջում։

Գրել է բանաստեղծություններ, մշակել է մի շարք դիցազներգություններ, մի քանի մակագրությունների հեղինակ է։ Մեթյու Պրայորի ստեղծագործությունները մինչև հիմա կարդացվում  են մեծ սիրով և հաճույքով։  Բրոքհաուզի և Եֆրոնի հանրագիտական բառարանի հեղինակները նշել են, որ  դրանցում  «սրամտություն և ճաշակ» կա, իսկ Պրայորի ոճը նրանց կարծիքով  «նրբագեղ է ու թեթև, բայց նրան չեն հերիքում արտահայտությունների ուժն ու պարզությունը»։ Բացի Պրայորի երկու մեծ դիդակտիկ պոեմները՝  «Salomon»-ն և «Alma»-ն, հայտնի են նաև «Protogenes a. Apelles» և «Paulo Purganti» հեքիաթները։ Հայտնի են նաև  «Poetical Works» և «Selected Poems» (1890 թվական) ստեղծագործությունները։

## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն
* 

## Արտաքին հղումներ
* Биография.

Կատեգորիա:Անգլիացի դիվանագետներ
Կատեգորիա:Անգլիացի գրողներ
Կատեգորիա:Անգլիացի բանաստեղծներ
Կատեգորիա:Անգլիայի քաղաքական գործիչներ
Կատեգորիա:Քեմբրիջի համալսարանի շրջանավարտներ
Ակսել Պոլսեն

thumb|Ակսել Պոլսեն|alt=Ակսել Պոլսեն .jpg
thumb|250px|Ակսել թռիչք
**Ակսել Պոլսեն** (), նորվեգացի գեղասահորդ և չմշկավազորդ։ Նա հորինել է գեղասահքի ակսել թռիչքը և կրել է չմշկավազքի աշխարհի չեմպիոնի տիտղոսը 1882 թվականից մինչև 1938 թվականը։ 1976 թվականին նա ընդգրկվել է Գեղասահքի Փառքի Սրահում։

## Կենսագրություն
Պոլսենը ծնվել է Ակերում Քրիստինիայի (ներկայումս՝ Օսլո) Հաագին Օլսենի (1822-1918 թվականներ) և վաճառական Յոհան Փիթեր Պոլսենի (1820–1887 թվականներ) ընտանիքում։ Նա մեծացել է Օսլոյում, որտեղ իր հայրը սուրճի խանութ էր աշխատեցնում։ Նա սահել սկսել է վաղ տարիքից և 1870 թվականից արդեն մրցել է և չմշկավազքում և գեղասահքում։ 1882 թվականին նա չմշկավազքի աշխարհի առաջնություններում Վիեննայում և ստացել է հավելյալ մրցանակ գեղասահքում նոր տեսակի թռիչքի համար, որը նա կատարել է չմշկավազքի ժամանակ և որը անվանվել է իր անունով։ 1883 թվականի ձմռանը Պոլսենը գնացել է Հյուսիսային Ամերիկա մասնակցելու մի շարք չմշկավազքի մրցումների։ 1883թվականի փետրվարի 8-ին Վաշինգտոն Պարկում՝ (), Բրուկլին (անգլ.՝ Brooklyn), Նյու Յորք () անց է կացվել բացօթյա մրցավազք։

* 1 մղոն; 3 րոպե,  34 3/5 վայրկյան
* 5 մղոն; 19 րոպե, 10 վայրկյան
* 10 մղոն; 39 րոպե, 7 3/5 վայրկյան

1885 թվականի սկզբում նա հաղթել է և չմշկավազքի, և գեղասահքի առաջնություններում Համբուրգում և 1885 թվականի փետրվարի 26-ին 3 մղոնանոց մրցավազք է ունեցել մեկ ուրիշ հայտնի գեղասահորդի՝ Ռենկ վան դեր Զիի հետ Ֆրոգներկիլենում։ Մրցավազքը գրավել է 20,000-30,000 հանդիսատեսի։

Պոլսենը կրել է աշխարհի չմշկավազքի չեմպիոնի տիտղոսը 1882 թվականից մինչև 1890 թվականը, նա պարտվել է այն 1890 թվականին  Հ. Ջ. Մակքորմիքին Hugh McCormick (D). New Brunswick Sports Hall of Fame   3 մղոնանոց մրցավազքում Մինեպոլիսում (): Բացի ակսել թռիչքից նա նաև հորինել է առաջին ժամանակակից չմուշկները՝ կոշիկին ամրացված մետաղյա շեղբով։ Իր հոր մահից հետո նա աշխատեցրել է սուրճի խանութը իր եղբոր՝ Էդվինի հետ մինչև 1936 թվական։ Նա ամուսանցել է երկու  անգամ, առաջին անգամ՝ 1885 թվականին Քեթրին Ուլիամսի հետ, ամուսնալուծվել է 1890 թվականին և երկրորդ անգամ ամուսնացել է Աննա Էլիզ Նիկոլեսենի հետ (1865-1935 թվականներ)։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Գեղասահք
Կատեգորիա:Նորվեգացի գեղասահորդներ
Կատեգորիա:Նորվեգացի չմշկորդներ
Վաճառական Բուտտենհոֆֆի տուն

**Վաճառական Բուտտենհոֆֆի տուն**, առևտրային տարածքներով բնակելի շենք Վիբորգում։ 19-րդ դարի վերջում շենքը կառուցել է ճարտարապետ Բրյունոլֆ Բլումկվիստը։ Վիբորգի կենտրոնում Կրեպոստնայա փողոցում գտնվող քառահարկ նեոռենեսանս ոճով կառուցված տունն ընդգրկված է ճարտարապետական հուշարձանների ցանկում։

## Պատմություն
Հարուստ վաճառական Էմիլ Բուտտենհոֆֆը ծագումով եղել է Արևելյան Պրուսիայի գերմանական ընտանիքից և հայտնի է եղել Վիբորգի սահմաններից դուրս։ Նա հաջողությամբ իրականացրել է արտասահմանյան ծխախոտի, գինու և օղու արտադրանքի առևտուր։ Իր եկամտային տան կառուցման համար վաճառականն ընտրել է անկյունային հողամաս Կոլոկոլնայա լեռան  բարձունքում։ Վիբորգ քաղաքի ճարտարապետ Յոհան Բրյունոլֆ Բլոմկվիստի նախագծով 1898 թվականին կառուցված  քառահարկ շենքը դարձել է քաղաքի միջնադարյան թաղամասի գերիշխող բարձրահարկ շենքերից մեկը։ Շենքը ձգվել է Նոր ուղեկալային փողոցի երկայնքով՝ նեղ բակով և ջրհորով, որը միավորել է հին շենքերը և հանդիսացել Հին քաղաքում խոշորամասշտաբ բնակարանաշինության առաջին կառույցը։

Պատվիրատուն միջոցներ չի խնայել շենքի ճակատային մասի գեղարվեստական ձևավորման համար, ինչը յուրօրինակ գովազդ է եղել առևտրական ձեռնարկության համար։ Ճակատը ճարտարապետի կողմից առատորեն զարդարված է եղել շվեդ-գերմանական վերածննդի վարպետներից փոխառված տարրերով, ինչպիսիք են տանիքին վեր բարձրացող եռանկյունաձև ճակտոնապատերը և վերին հարկերը միավորող բարձր քառանկյուն հարթ որմնասյուները։ Հին քաղաքի ամենաբարձր կետը ամրագրող աշտարակի տեսքով ծանր բազմանկյուն կարկառամասը, որը զարդարված է տարբեր բարձունքների կիսանկյուններով, ավարտվում է գագաթնակետային ծածկույթով, որի վրա տեղակայված է  եղել հողմացույց տան կառուցման տարեթվով (կորել է 2010-ականներին)։ Տարբեր հարկերում գտնվող կիսասյուների բարձրությունն ընտրվել է հեռանկարի օրենքների հաջող կիրառման շնորհիվ։

Շենքի առաջին հարկը հատկացված է առևտրային նպատակներին,  այնտեղ տեղակայված է Բուտտենհոֆֆի գինու խանութը։ Երեք վերին հարկերը բնակելի են, վաճառականն ինքը շինարարության ավարտից հետո տեղափոխվել է բնակարաններից մեկը։ Դաստակերտային  համալիրում ներառված են եղել նաև բակային տնտեսական կառույցները, որոնք նախատեսված են կառքամառանի և ախոռների համար։ Բակի մասնաշենքի զարդարանքներից զուրկ հյուսիսարևմտյան պատը ծառայում է որպես Ժամացույցի աշտարակի հիմնապաստառ։

Խորհրդա-ֆիննական պատերազմներին (1939-1944) հաջորդած նորոգման արդյունքում տունը վերակառուցվել է, կառուցվել է նոր գլխավոր սանդուղքը, հանվել են նաև ճակատի մի շարք դեկորատիվ տարրեր, սակայն պահպանվել է շենքի ընդհանուր տեսքը։

## Պատկերասրահ

Vyborg KrepostnayaStreet7 006 8892.jpg
Linnankatu.jpg
Дом купца Э. Буттенхоффа.jpg


## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն
* Кепп Е.Е. Выборг. Художественные достопримечательности / Ред. О.В. Казаков. — Выборг: «Фантакт», 1992. — 200 с.
* Мысько А.С. Архитектура Выборга разных эпох. Путешествия в прошлое. — СПб.: «Издательский центр «Остров», 2019. — 352 с. — ISBN 978-5-94500-136-7.
* Неувонен П., Пёюхья Т., Мустонен Т. Выборг. Архитектурный путеводитель / Пер. Л. Кудрявцевой. — 2-е изд. — Выборг: «СН», 2008. — 160 с. — ISBN 5-900096-06-8.

Կատեգորիա:1898 հիմնադրումներ
Կատեգորիա:Բնօրինակում անաղբյուր հոդվածներ
Կատեգորիա:Նեոռենեսանս ճարտարապետություն
Կատեգորիա:Վիբորգի եկամտաբեր տներ
Կատեգորիա:Վիբորգի ճարտարապետական հուշարձաններ
Բրահման (ցեղատեսակ)

**Բրահման** () կամ **Բրահմա** — մսատու խոշոր եղջերավոր անասունի ցեղատեսակ (), ստեղծված ԱՄՆ-ում՝ Հնդկաստանից բերված չորս այլ տեսակների խաչասերումից։ Բրահմանը ամենահայտնի խոշոր եղջերավոր անասունների տեսակներից է, որը լայնորեն կիրառվում է Արգենտինայում, Բրազիլիայում, Պարագուայում, ԱՄՆ-ում, Կոլումբիայում և Ավստրալիայում։

## Բուծում և օգտագործում
thumb|Բրահման, Նամիբիա
Բրահմանը ԱՄՆ-ում արտադրված առաջին խոշոր եղջերավոր անասունն է։ Ցեղատեսակը առաջացել է 1900-ական թվականին չորս տեսակների խաչասերման արդյունքում՝ *Bos Indicus, Krishna Belli,* *Guzeratte Cattle, Nelore*: Բուծումը կայացել է Հնդկաստանից 1854 թվականից մինչև 1926 թվականներին ներմուծված 266 ցուլերի և 22 էգերի մի քանի տեսակների հիմքի վրա։

Բրահմանը հիմնականում oգտագործվում է մսի արտադրւթյան, ինչպես նաև խոշոր եղջերավոր անասունների ցեղատեսակների բարելավման համար։ Բրահմանին տավարի տիպի կովերով խաչասերումից ստացվեց տավարի շատ այլ ցեղատեսակներ ,այդ թվում *Brangus Bifshaster* *Simbra*: Բրահմանը հայտնի է իր ծայրահեղ ջերմային հանդուրժողականությամբ և լայն տարածված է տրոպիկական շրջաններում։ Նրանք դիմացկուն են միջատների նկատմամբ իրենց հաստ կաշվի հաշվին։ Բրահմաները ապրում են ավելի երկար քան շատ այլ ցեղատեսակներ ,որոնք արտադրում են 15 և ավելի հորթեր։ Օմանում և Էլ Ֆուդժայում Բրահման ցուլի տեսակները օգտագործվում են ավանդական սպորտում։ Ցուլերը մասնակցում են եղջուրներով պայքարի փուլին:Առաջին հանձնվողը համարվում է պարտվող։ Ցուլերին պատրաստում են այս սպորտին պահպանելով հատուկ կաթով և մեղրով սննդակարգ,որպեսզի աճի նրանց ուժն ու ամրությունը
։

## ԱՄՆ
Ամերիկյան Բրահման ցեղատեսակ բուծողների ասոցիացիան ստեղծվել է 1924 թվականին՝ որպես պաշտոնական հսկիչ մարմին, խոշոր եղջերավոր անասունի տոհմի և սերունդների հսկման նպատակով։ Այս կազմակերպության շտաբը ներկայումս գտնվում է Հյուստոնի Տեխաս նահանգում։ Բրահման անունը այդ ցեղատեսակին տրվել է Ամերիկյան ասոցացիայի առաջին քարտուղար *Mr․J․W․ Sartvelle* կողմից։ Ասոցացիայի առաջին նախագահն էր *Mr·Linton «L․S․»Harris-ը* Ֆլորիդայի Կիսսիմի նահանգից։

## Պատկերասրահ

Պատկեր:Redbrahmancow.JPG|Կարմիր Բրահման կով, Տեխաս
Պատկեր:Brahman bulls.jpg|Բրահման ցուլեր, Ավստրալիա


## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Խոշոր եղջերավոր կենդանիներ
Կատեգորիա:Կենդանիներ այբբենական կարգով