Դիվա

[մինի| Ամերիկացի երգչուհի [Մրայա Քերին ԶԼՄ-ների կողմից հաճախ բնորոշվում է որպես «ծայրաստիճանային դիվա» իր երաժշտական ունակությունների, ինչպես նաև պահանջկոտ անձնավորություն լինելու պատճառով:]]
**Դիվա** ( ,), լատիներեն աստվածուհի բառն է։ Այն հաճախ օգտագործվել է օպերայի, թատրոնի, կինոյի, նորաձևության և հանրաճանաչ երաժշտության աշխարհում ակնառու տաղանդի տեր կնոջը բնորոշելու համար։ Եթե խոսքը վերաբերում է դերասանուհուն, ապա *դիվա* -ն իր իմաստով սերտորեն առնչվում է *պրիմադոննայի* հետ։ Դիվա-ն կարող է վերաբերել նաև այն մարդուն, հատկապես շոու-բիզնեսի ներկայացուցիչին, ով ունի առանձնահատուկ խառնվածքով օժտված անձի կամ իր նկատմամբ առանձնահատուկ վերաբերմունք պահանջող անձի համբավ։

## Ծագում
Բառը մուտք է գործել անգլերեն 19-րդ դարի վերջին։ Այն առաջացել է իտալական *diva* գոյականից, որ նշանակում է կին աստվածություն, աստվածուհի։ Անգլերենում բառի հոգնակի թիվը «divas» է; իտալերեն՝ *[[Աստվածուհի|dive]]* . Տերմինի հիմնական իմաստը *[[աստվածուհի]]* է, այդ բառն ինքնին լատիներեն *divus* (իտալ. *divo* ) բառի իգական սեռն է և ի սկզբանե նշանակել է մահից հետո աստվածացված կին անձնավորություն, այսինքն՝ նույնը, ինչ նշանակել է լատիներեն *deus-ը՝* աստված։

** արական ձևը գոյություն ունի իտալերենում և սովորաբար վերաբերում, բնորոշում է ամենահայտնի առաջատար տենորներին, ինչպիսիք են Էնրիկո Կարուզոն և Բենիամինո Ջիլյին։ Իտալական *[[:it:divismo|divismo]]* տերմինը բնորոշում է աստղերի ստեղծման համակարգը կինոարդյունաբերության մեջ։ Ժամանակակից իտալերենում *diva-ն* և *divo-ն* պարզապես հայտանշում են անվանի մարդկանց, հատկապես կինոդերասանուհիների և դերասանների, և կարող են թարգմանվել որպես «(կինո) աստղ»։ Իտալացի դերասանուհի Լիդա Բորելին համարվում է կինոյի առաջին դիվան՝ *«Հավերժական սեր»* (1913) ֆիլմում իր բեկումնային դերակատարումից հետո։

Դիվաների նկատմամբ շռայլ, ծայր աստիճանի հասնող հիացմունքը, պաշտամունքը ճամբարային մշակույթի՝ camp culture-ի ընդհանրական տարր է։

## Ժամանակակից կիրառությունը
Կանանց հաճախ անվանում են դիվա, եթե նրանք «բարդ են, հատուկ խառնվածքի տեր և պահանջկոտ»։ Ուելսի ազգային օպերան՝ Welsh National Opera-ն նշում է, որ տիտղոսը առաջացել է 19-րդ դարի սկզբին այն բանից հետո, երբ բարձրացել են կին առաջատար սոպրանոները, ովքեր «գրեթե աստվածուհու նման են դարձել իրենց պաշտող հանրության աչքերում»։ Նշվում է նաև, որ այդ բառն օգտագործվել է ԶԼՄ-ների կողմից՝ բազմաթիվ կին քաղաքական գործիչների և ժամանցային ասպարեզի ներկայացուցիչների բնորոշելու համար, նրանց, ովքեր առանձնանում են ընդհանուր զանգվածից։

Շատ փոփ աստղեր լրատվամիջոցներում պիտակավորվել են որպես դիվա, այդ թվում՝ Արետա Ֆրանկլինը, Արիանա Գրանդեն, Բեյոնսեն, Շերը, Քրիստինա Ագիլերան, Դիանա Ռոսը, Թինա Թերները, և Ուիթնի Հյուսթոնը։ Բացի այդ, Մադոննան և Մրայա Քերին մամուլում անվանվել են ultimate diva՝ «ծայրաստիճանային կամ վերջնական դիվա» և հաճախ ընդունել են այդ տիտղոսը որպես իրենց մեդիա անձնավորում։ Ինքը՝ Քերին , Սասեքսի դքսուհի Մեգան Մարքլի հետ հանդես գալով մի փոդքաստում՝ նշել է, որ այսօրվա լրատվամիջոցները «դիվա-ի տակ նկատի են առնում, որ դու հաջողակ կին ես», բայց նաև « բոզ», ու նաև այն, որ «բոսս լինելը քեզ համար լավ չէ»։ Երաժշտագետ Լիլի Է. Հիրշը պնդում է, որ այս արտահայտությունը կարող է օգտագործվել սեքսիստական և ռասիստական ձևով, երբ խոսք է գնում գունավոր կնոջ մասին։

Բազմաթիվ կին արտիստներ և խմբեր թողարկել են նաև ալբոմներ ու երգեր, որոնց վերնագրերում կա «diva» բառը։ Նրանց թվում են Էննի Լենոքսը, En Vogue, Բեյոնսեն և Սառա Բրայթմանը։ Անգլիական մեդիա գործիչ և գործարար Ջեմմա Քոլինզը հայտնի է իր «դիվա պերսոնաժով»; 2018 թվականին նա թողարկեց The GC: How to Be a Diva / *«GC: Ինչպես լինել դիվա»* վերնագրով մի գիրք և սկսեց նկարահանվել իր սեփական*՝ Gemma Collins: Diva* ռեալիթի հեռուստասերիալում։

1998 թվականին VH1-ը հանդես եկավ հետագայում ամենամյա դարձած իր առաջինl *VH1 Divas* concert  համերգով՝ Մրայա Քերիի, Արետա Ֆրանկլինի, Սելին Դիոնի, Գլորիա Էստեֆանի և Շանյա Թվենի մասնակցությամբ։ Հետագայում այդ համերգներում հանդես եկան նաև Ուիթնի Հյուստոնը, Շերը, Թինա Թրները, Դայանա Ռոսը և Destiny's Child-ը. 1999 թվականի ապրիլից WWE-ին գործածել է "diva" եզրույթը՝ կին կատարողների հայտանշելու համար։ 2016 թվականից դիվա-ի փոխարեն կիրառվել է Women in WWE բնորոշումը::

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Երաժշտական եզրույթներ
Կատեգորիա:Երգիչներ
Կատեգորիա:Իտալերեն բառեր և արտահայտություններ
Կատեգորիա:Իտալերեն օպերային տերմիններ
Կատեգորիա:Օպերա
Կատեգորիա:Օպերային տերմիններ