open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Չեննայ

**Չենայ** (մինչև 1996 թվականը՝ **Մադրաս**), Հնդկաստանի Թամիլ Նադու նահանգի մայրաքաղաքը։ Տեղակայված Բենգալյան ծոցի ափին, այն խոշորագույն կոմերցիոն, մշակութային, տնտեսական և կրթական կենտրոն է Հարավային Հնդկաստանում։ Այն նաև հայտնի է որպես "Հարավային Հնդակաստանի մշակութային մայրաքաղաք":

## Հայերը Մադրասում
Մադրասի հայ համայնքը կազմավորվել է 16-րդ դարում։ 1547 թվականին Սուրբ Թովմայի բլրի վրա կառուցվել է Հնդկաստանում առաջին հայկական եկեղեցին, 1712 թվականին՝ Սուրբ Աստվածածինը։ 1783 թվականին մադրասահայերը կազմել են «Տետրակ, որ կոչի նշաւակ» համայնքային կանոնադրությունը։ Հայերը մասնակցել են նաև Մադրասի կառավարմանն ու բարեկարգմանը. ձեռագիր հիշատակարանում հիշվում է, որ անգլիացիների գալուց առաջ Չին Փաթայի (Մադրասի) կառավարիչը եղել է հայազգի Ղուկասը (Ղոգագ՝ նշանակված 1662 թվականին)։ 1725-1726 թվականներին Խոջա Պետրոս Ոսկանի Վելիջանյանի  միջոցներով կառուցվել են Սարիար գետի բազմակամար կամուրջը և բարձունք տանող քարե սանդուղքը (166 աստիճանով)։ Մադրասահայերը հիմնականում արհեստավորներ ու մանր առևտրականներ էին։ Աչքի են ընկել նաև մեծահարուստ առևտրականներն ու արդյունաբերողները, որոնց ձեռքում էր կենտրոնացած թանկարժեք քարերի, համեմունքի, հնդկական կերպասեղենի առուծախը։ Մադրասում կա Հայկական փողոց։

1770-ական թվականներին հիմնվել է Մադրասի խմբակը, 1772 թվականին Շահամիր Շահամիրյանը հիմնադրել է տպարան, տեղի Սուրբ Աստվածածին եկեղեցու ավագ քահանա Հարություն Շմավոնյանի ջանքերով 1794 թվականին լույս է տեսել հայ մամուլի առաջնեկը՝ «Ազդարարը»։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:1639 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր
Կատեգորիա:Առափնյա բնակավայրեր
Կատեգորիա:Հնդկաստանի մայրաքաղաքներ
Կատեգորիա:Հնդկաստանի քաղաքներ
Կատեգորիա:Նավահանգստային քաղաքներ
Կատեգորիա:Վերանվանված քաղաքներ
I Can (երգ, Blue)

**I Can** (*Ես կարող եմ*), անգլիական Blue խմբի երգն է Եվրատեսիլ 2011 երգի մրցույթի համար։ Երգի հեղինակներն են Դունքան Ջեյմսը, Լի Ռայանը, Սայարոն Բելլը, Բեն Կոլլիերը, Յան Հոուլը, Լայամ Կինանը և StarSign-ը։

Երգը մրցույթի եզրափակիչ փուլում զբաղեցրել է 11-րդ հորիզոնականը՝ 100 միավորով։

Կատեգորիա:2011 երգեր
Կատեգորիա:2011 սինգլներ
Կատեգորիա:Դանս-փոփ երգեր
Կատեգորիա:Եվրատեսիլ 2011 երգի մրցույթ
Deine Schuld

**«Deine Schuld»** (), գերմանական Die Ärzte փանկ-ռոք խմբի երգն է Geräusch ալբոմից։ Առանձին սինգլով թողարկվել է 2004 թ. հունիսի 12-ին, խմբի թվով 36-րդ սինգլն է։ Երգի հեղինակն է Ֆարին Ուրլաուբը։ Նկարահանվել է տեսահոլովակ։ Գերմանիայի հիթ-շքերթում սինգլը զբաղեցրել է 15-րդ հորիզոնականը։

## Երգացանկ
# «Deine Schuld» - 3։37
# «Biergourmet (unplugged)» - 1։56
# «N 48.3 (unplugged)» - 2։58
# «Frank'n'stein (Syllable-Jive-Version!)» - 2։31
# «Deine Schuld (Video)» - 3։55

## Արտաքին հղումներ
* [Տեսահոլովակը [ՅուԹյուբ] կայքւմ]

Կատեգորիա:2004 սինգլներ
Կատեգորիա:Die Ärzte երգեր
Իրինդ

**Իրինդ** (այլ անվանումներ՝ **Ըռինդ**, **Իրինտ**, **Ռունդ**), գյուղ Հայաստանի Արագածոտնի մարզում, Արագած լեռան հարավարևմտյան լանջին։ Հեռավորությունը մարզկենտրոնից՝ 46 կմ հյուսիս-արևմուտք, բարձրությունը ծովի մակերևույթից՝ 1900 մ։ Իրինդ գյուղը գտնվում է Թալին քաղաքից 9 կմ հյուսիս-արևելք։

## Աշխարհագրություն
Գյուղը երեք կողմից շրջապատված է ոչ բարձր բլուրներով, իսկ հարավում հարթավայր է։

## Բնակչություն
Իրինդի նախնիները գաղթել են Մուշի և Սասունի գյուղերից։ Իրինդի ազգաբնակչության փոփոխությունը.

## Տնտեսություն
Բնակչությունը զբաղվում է անասնապահությամբ, հացահատիկի և ծխախոտի մշակությամբ։ Համայնքի տնտեսությունը մասնագիտացված է գյուղատնտեսության մեջ։ Գյուղատնտեսական հողերի հիմնական մասն օգտագործվում է որպես վարելահողեր, խոտհարքեր։ Զբաղվում են բանջարաբոստանային, հացահատիկային, կերային կուլտուրաների մշակությամբ և ծխախոտագործությամբ։ Պահուստային հողերը զբաղեցնում են համայնքի մակերեսի 75%, որոնց մեջ 753 հա կազմում են արոտավայրերը, 11 հա` վարելահողերը։ Զբաղվում են խոշոր և մանր եղջերավոր անասնապահությամբ։ Գյուղը արդյունաբերություն չունի։

## Պատմամշակութային կառույցներ
[մինի|[Սուրբ Գևորգ եկեղեցի (Իրինդ)|Սուրբ Գևորգ եկեղեցի, VII դար]]
Գյուղում է գտնվում VII դարի բազմաբսիդ հորինվածքով Սուրբ Գևորգ եկեղեցին, որի վերակառուցումն ավարտվել է 2017 թվալանին ։

## Հայտնի բնակիչներ
* Ավետիք Իսահակյան, ապրել է Իրինդում 5 տարի
* Խաչիկ Դաշտենց
* Միքայել Քոթանյան
* Հայկ Քոթանյան
* Վահրամ Վարդանյան

## Տես նաև
* Իրինդի պատմության և մշակույթի անշարժ հուշարձանների ցանկ (Արագածոտնի մարզ)

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Արագածոտնի մարզի գյուղեր
Ջիվանշիր

**Ջիվանշիր**, ***Ջեվանշեր***, ***Ջվանշեր*** (), Գարդմանքի տեր և Աղվանքի իշխան 637 թ․–ից։ Միհրանյանների իշխանական տոհմից, Վարազ Գրիգորի որդին։

Ժառանգաբար սեփականության իրավունք է ունեցել Գարդմանք գավառի նկատմամբ, եղել է Ուտիք և Արցախ նահանգների գահերեց իշխան և սպարապետ։ Նրան է ենթարկվել նաև անդրկուրյան Կամբեճան գավառը։ Գործունեության սկզբում եռանդուն պայքար է մղել պարսից տիրապետության դեմ։ Հետագայում վարել է ճկուն քաղաքականություն և երկրամասը զերծ պահել նվաճումներից։ Միևնույն ժամանակ Ջիվանշիրը սերտ կապ է պահպանել Հայաստանի կենտրոնական իշխանության հետ։ Երկրամասի անկախությունը պահպանելու նպատակով ամրապնդել է Հայ Առաքելական եկեղեցու դիրքը, այն զերծ պահել քաղկեդոնականության և իսլամի ոտնձգություններից։

Ջիվանշիրի օրոք Արցախում և Ուտիքում վերելք է ապրել մշակույթը։ Ջիվանշիրի պատվերով է Մովսես Կաղանկատվացին գրել է իր պատմական երկը։ Ջիվանշիրը դավադրաբար սպանվել է Պարտավի իր դղյակի պարտեզում՝ հավանաբար Միհրանյաններից տուժած Առանշահիկների ձեռքով։

Ջիվանշիրի մահվան առիթով Դավթակ Քերթողը գրել է «Ողբք ի մահն Ջեվանշերի՝ մեծի իշխանին» (հրտ.՝ 1986) դամբանականը, որը վաղ միջնադարյան հայ քնարերգության գլուխգործոցներից է։

## Տես նաև
* Վարազ Տրդատ
* Սահակ Սևադա

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Գարդմանի իշխաններ
Կատեգորիա:Միհրանյաններ
Կատեգորիա:Սպանվածներ
Բելառուսերեն

**Բելառուսերեն** (ինքնանուն՝ ***беларуская мова, biełaruskaja mova***)՝ Հնդեվրոպական լեզվաընտանիքի արևելա-սլավոնական լեզվախմբի լեզու։ Բելառուսերեն խոսում են աշխարհում 7 միլիոն մարդ։ Այն պաշտոնական լեզու է Բելառուսում։ Բելառուսերենը չի մտնում ըստ տարածման աշխարհի լեզուների դասակարգման մեջ։

frameless|left

## Տես նաև
* Պաշտոնական լեզուների ցանկ
* Լեզվաընտանիքների ցանկ
* Լեզուների ցանկեր

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Հնդեվրոպական լեզուներ
Լեոնարդ Սարկիսով

**Լեոնարդ Սարգսի Սարկիսով** *(Սարգսյան)*, հանդիպում է նաև Լեոնիդ անունով. (սեպտեմբերի 5, 1931, Գանձակ, Ադրբեջանական ԽՍՀ, ԱԽՖՍՀ, ԽՍՀՄ - հոկտեմբերի 28, 1998, Երևան, Հայաստան), հայ դերասան, Հայաստանի ժողովրդական արտիստ։

## Կենսագրություն
Լեոնարդ Սարկիսովը ծնվել 1931 թվականին Գանձակում։ 1950-1951 թվականներին սովորել է Մոսկվայի Գյուղատնտեսության էլեկտրաֆիկացման և մեքենայացման ինստիտուտում։ Ավարտել է նաև Թբիլիսիի երկաթուղային տրանսպորտի ինժեներական ինստիտուտը։ Կինոյում սկսել է նկարահանվել 1971 թվականից։ Ամուսնացել է դաշնակահարուհի Ժաննա Գավջյանի հետ։

## Դերերը կինոյում
* *էպիզոդիկ դեր*՝ «Մորգանի խնամին» (1970)
* *Կարեն*՝ «Երևանյան օրերի խրոնիկա» (1972)
* *Մելքոն*՝ «Քաոս» (1973)
* *վարորդ*՝ «Մարդն Օլիմպոսից» (1974)
* *լուսանկարիչ*՝ «Բաղդասարը բաժանվում է կնոջից» (1976)
* *ագրոնոմ*՝ «Քարե հովիտ» (1977)
* *ծերունի*՝ «Աշնան արև» (1977)
* *բժիշկ*՝ «Բժիշկ» (1978)
* *Արշակ*՝ «Աստղային ամառ» (1978)
* *Գասպար*՝ «Երիտասարդություն․ 2-րդ թողարկում» (1979)
* *Գասպար*՝ «Թթենի» (1979)
* *Խաչիկ*՝ «Խոշոր շահում» (1980)
* *Կոստյա*՝ «Լիրիկական երթ» (1980)
* *Նիկոլյան*՝ «Թռիչքն սկսվում է երկրից» (1980)
* *վարսահարդար*՝ «Կտոր մը երկինք» (1980)
* *Աքիլես*՝ «Եղեք իմ ամուսինը» (1981)
* «Համեստ մարդը» (1981) (կարճամետրաժ)
* *հյուր*՝ «Գիքոր» (1982)
* *Վաչագան*՝ «Պատահար հուլիսին» (1982)
* *Գասպարելլի*՝ «Վառած լապտեր» (1983)
* *Սաքո*՝ «Քոչարի» (1983)
* *Երվանդ*՝ «Հրդեհ» (1983)
* *Մանուկով*՝ «Հեծյալը, որին սպասում էին» (1984)
* *Սպիրիդոն Դոլիձե*՝ «Հրամայված է վերցնել կենդանի» (1984)
* *Մուշեղ*՝ «Վերջին կիրակին» (1985)
* *վարսահարդար*՝ «Օդապարուկի օրը» (1986)
* *գործարանի տնօրեն*՝ «Ծովափնյա արձակուրդ» (1986)
* *Աշխենի հայրը*՝ «Օտար խաղեր» (1986)
* «Մեզանից երեքը» (1987)
* «Գործողություն» (1987)
* «Խոսք» (1987)
* *Մանուկյան*՝ «Սպիտակ ոսկոր» (1988)
* *էպիզոդիկ դեր*՝ «Գաղտնի խորհրդականը» (1988)
* *Վանունց*՝ «Ուժասպառվածները» (1990)
* «Ժամկետը՝ յոթ օր» (1991)
* «Քույրիկը Լոս Անջելեսից» (1993)
* «Հարսնացուն Ջերմուկից» (1997)
* «Մեր բակը 2» (1998)

## Աղբյուրներ
* Լեոնարդ Սարկիսովը zarkfoundation.com կայքում
* Լեոնարդ Սարկիսովը kino-teatr.ru կայքում 
* Լեոնարդ Սարկիսովը kinopoisk.ru կայքում 

Կատեգորիա:Հայ դերասաններ
Կատեգորիա:ՀՀ ժողովրդական արտիստներ
Կատեգորիա:1931 ծնունդներ
Կատեգորիա:Սեպտեմբերի 5 ծնունդներ
Կատեգորիա:1998 մահեր
Կատեգորիա:Հոկտեմբերի 28 մահեր
Հայ դրամագիտական ընկերակցություն

**Հայ դրամագիտական ընկերակցություն** (), հիմնվել է 1971 թվականին, Լոս Անջելեսում (ԱՄՆ)։

Հիմնադիրներ՝ Ե. Ներսեսյան, Ջ. Մարտիրոսյան, Վ. Գևենյան։ Սկզբում կոչվել է Հայկական դրամի ակումբ, 1972 թվականից՝ Դրամագիտական և գեղարվեստական ընկերակցություն, 1974 թվականից՝ Հայ դրամագիտական ընկերակցություն։ Ունի շուրջ 200 անդամ ինչպես մասնագետ դրամագետներ, այնպես էլ դրամահավաքներ, թանգարանների աշխատողներ (ԱՄՆ-ից, Հայաստանից, Կանադայից, Ֆրանսիայից, Անգլիայից, Իրանից և այլն)։ Նպատակն է նպաստել հայկական դրամագիտության զարգացմանը, խթանել հետաքրքրությունը հայկական դրամի և դրամագիտական այլ նյութերի նկատմամբ։ 1975 թվականից լույս է տեսնում ընկերության օրգան «Հայ դրամագիտական հանդես»-ը։ 1979 թվականին Հայ դրամագիտական ընկերակցությունը հիմնել է «Հատուկ հրատարակություն» մատենաշարը. արդեն հրատարակվել է հայկական դրամագիտությանը նվիրված 7 գիրք (1991)։ 
1993 թվականին, ի հիշատակ դրամագետներ Մ. Աբգարյանի, Ա. Տոնապետյանի, Ն. Ժամկոչյանի և Խ. Մուշեղյանի, հիմնվել է «Հայ դրամագիտական հիշատակային պարգևներ» հիմնադրամը։

Կատեգորիա:Ամերիկահայ հասարակական կազմակերպություններ
Կատեգորիա:Ամերիկահայ տնտեսություն
Հայ դրամագիտական հանդես

**Հայ դրամագիտական հանդես**, եռամսյա պարբերական։ ԱՄՆ-ի հայ դրամագիտական ընկերակցության օրգան։ Լույս է տեսնում 1975 թվականից, Փիքո Ռիվերայում (Կալիֆոռնիա)։ Խմբագիր՝ Ե. Ներսեսյան։ Նյութերը (հայերեն և անգլերեն) նվիրված են հայկական դրամների ստեղծման պատմությանը, դրանց նկարագրությանը և շրջանառության ոլորտներին, Տիգրան Բ Մեծի շրջանի Հայաստանի, անտիկ աշխարհի և Բյուզանդական կայսրության դրամական համակարգերին, Հայաստանի տարածքում հատված այլ պետությունների դրամներին։

Կատեգորիա:ԱՄՆ-ի հայկական հանդեսներ
Կատեգորիա:Հայկական տնտեսական պարբերականներ
Կատեգորիա:Պարբերականներ այբբենական կարգով
Հայ երաժիշտ-տեսաբանների ընկերություն

**Հայ երաժիշտ-տեսաբանների ընկերություն**, հիմնվել է 1919 թվականին, Թիֆլիսում։ Նպատակն էր դասախոսությունների, համերգների, հայկական դպրոցներում երաժշտության դասավանդումն ուժեղացնելու միջոցով նպաստել հայ երաժշտական մշակույթի զարգացմանը։ Մասնակցել են Ա. Ադամյանը, Ք. Քուշնարյանը, Ս. Բարխուդարյանը, Գ. Սյունին (Միրզոյան) և ուրիշներ։ Պատվավոր անդամ՝ Ալեքսանդր Սպենդիարյան։ Ընկերության գործունեությունը դադարել է 1921 թվականին, երբ սկսել է գործել Թիֆլիսի Հայարտունը, որի երաժշտական մասնաճյուղում ընդգրկվել են Հայ երաժիշտ–տեսաբանների ընկերության անդամները։

Կատեգորիա:Հայկական երաժշտական ընկերություններ
Կատեգորիա:1919 հիմնադրումներ Վրաստանում
Բրոնզե խխունջ

**Բրոնզե խխունջ**, ամենամյա գրական մրցանակ լավագույն ֆանտաստիկ ստեղծագործության համար, որը հրատարակվել է ռուսերեն, ընթացիկ տարվա ընթացքում։ Հանձնվում է Ռուսաստանի Սանկտ Պետերբուրգ քաղաքում 1992 թվականից սկսած։ Մրցանակը հիմնված է Անդրեյ Նիկոլաևի և Ալեքսանդր Սիդորովիչի կողմից 1992 թվականին։ Նախատիպ է հանդիսացել 1991 թվականին Բորիս Ստրուգացկուն հանձնված մրցանակը։

Մրցանակը հանձնվում է մի քանի անվանակարգում՝ լավագույն ֆանտաստիկ ստեղծագործության համար՝ խոշոր
(վեպ), միջին (վիպակ), փոքր (պատմվածք, նաև քննադատական և ֆանտաստիկայի հիմնախնդիրներին նվիրված հոդվածներին։

1991-2012 թվականներին մրցանակաբաշխության նախագահն ու ժյուրիի միակ անդամը Բորիս Ստրուգացկին է (մահացել է 2012 թվականին)։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Գրական մրցանակներ
Երկնային արքայություն (ֆիլմ)

**«Երկնային արքայություն» **(), ռեժիսոր Ռիդլի Սքոթի ֆիլմերից, որի գլխավոր դերերը մարմնավորում են Օրլանդո Բլումը, Եվա Գրինը, Մարտոն Չոկաշը, Դևիդ Տյուլիսը, Ղասան Մասուդը, Լիամ Նիսոնը, Ջերեմի Այրոնսը, Էդվարդ Նորթոնը, Բրենդեն Գլիսոնը, Ալեքսանդր Սիդիգը։

## Սյուժե
Երիտասարդ զինագործ Բալեանը ստիպված է փախչել իր հայրենիքից։ Նա միանում է խաչակիրների ջոկատին, որոնց գլխավորում էր նրա հայրը։ Բայց ճակատամարտերից մեկում հայրը մահացու վիրավորվում է և որդուն ասպետի տիտղոս է տալիս։ Բալեանը երդվում է հավատարիմ մնալ Երուսաղեմի թագավորին։

## Դերերում

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* 
* 

Կատեգորիա:2000-ականների ամերիկյան ֆիլմեր
Կատեգորիա:2000-ականների արկածային ֆիլմեր
Կատեգորիա:2000-ականների բրիտանական ֆիլմեր
Կատեգորիա:2000-ականների պատմական ֆիլմեր
Կատեգորիա:2000-ականների ռուսերեն ֆիլմեր
Կատեգորիա:2005 դրամա ֆիլմեր
Կատեգորիա:2005 ֆիլմեր
Կատեգորիա:20th Century Fox ֆիլմեր
Կատեգորիա:Ամերիկյան արկածային ֆիլմեր
Կատեգորիա:Ամերիկյան դրամա ֆիլմեր
Կատեգորիա:Ամերիկյան կինոէպոպեաներ
Կատեգորիա:Ամերիկյան մարտաֆիլմեր
Կատեգորիա:Ամերիկյան պատմական ֆիլմեր
Կատեգորիա:Ամերիկյան ռազմական ֆիլմեր
Կատեգորիա:Անգլերեն ֆիլմեր
Կատեգորիա:Արաբերեն ֆիլմեր
Կատեգորիա:Բրիտանական արկածային ֆիլմեր
Կատեգորիա:Բրիտանական դրամա ֆիլմեր
Կատեգորիա:Բրիտանական մարտաֆիլմեր
Կատեգորիա:Բրիտանական պատմական ֆիլմեր
Կատեգորիա:Բրիտանական ռազմական ֆիլմեր
Կատեգորիա:Գերմանական արկածային ֆիլմեր
Կատեգորիա:Գերմանական դրամա ֆիլմեր
Կատեգորիա:Գերմանական պատմական ֆիլմեր
Կատեգորիա:Գերմանական ռազմական ֆիլմեր
Կատեգորիա:Գերմանական ֆիլմեր
Կատեգորիա:Իսպանական արկածային ֆիլմեր
Կատեգորիա:Իսպանական դրամա ֆիլմեր
Կատեգորիա:Իսպանական մարտաֆիլմեր
Կատեգորիա:Իսպանական պատմական ֆիլմեր
Կատեգորիա:Իսպանական ռազմական ֆիլմեր
Կատեգորիա:Իտալերեն ֆիլմեր
Կատեգորիա:Իրական դեպքերի հիման վրա նկարահանված ֆիլմեր
Կատեգորիա:Իրական դեպքերի վրա հիմնված դրամա ֆիլմեր
Կատեգորիա:Միջնադարի թեմատիկ ֆիլմեր
Կատեգորիա:Ռիդլի Սքոթի ֆիլմեր
Կատեգորիա:Ֆիլմեր խաչակրաց արշավանքների մասին
Կատեգորիա:Ֆիլմեր կրոնի մասին
Կատեգորիա:Ֆիլմեր մահվան մասին
Կատեգորիա:Ֆիլմեր, որոնց գործողությունները տեղի են ունենում Ֆրանսիայում
Կատեգորիա:Գերմանական անգլերեն ֆիլմեր
Կատեգորիա:2000-ականների գերմանական ֆիլմեր
Կատեգորիա:Ֆիլմեր, որոնց գործողությունները տեղի են ունենում 12-րդ դարում
Կատեգորիա:Ֆիլմեր քրիստոնեության մասին
Հաղորդագրություն

**Հաղորդագրություն**, մեր առօրյա կյանքում հաղորդակցությունն ընդունում է տարբեր ձևեր և պատահում է տարբեր միջավայրերում։ Մենք հաղորդակցման տարբեր ձևեր ենք ընտրում, կախված նրանից թե մենք զրուցում ենք մեկի հետ ինտերնետի միջոցով կամ գնացել ենք հարցազրույցի։ Յուրաքանչյուր դեպքի համար գոյություն ունեն հաղորդակցման համապատասխան ձևեր, որը սպասելի է զրուցակցի կողմից։ Առաջին համացանցային նամակը (Էլ-փոստը) գրվել է 1993 թ.։
## Նորմերի, կարգերի հաստատում
Նախքան որևէ մեկի հետ հաղորդակցվել սկսելը, մենք պայմանավորվում ենք օգտագործել որոշակի նորմեր և կանոններ հաղորդակցման համար։ Այս կանոնները կամ այլ կերպ ասած՝ արձանագրությունները, պետք է պահպանվեն, որպեսզի հաղորդվող ինֆորմացիան առանց վնասվելու հաղորդվի և հասկանալի լինի։ Մարդկանց միջև հաղորդակցթության ապահովման համար անհրաժեշտ արձանագրությունները (կանոնների հավաքածու) բերված են հետևյալ ցուցակում՝
*	հայտնի են ուղարկող և ստացող կողմերը
*	համաձայնություն հաղորդակցության այս կամ այն մեթոդի շուրջ (երես առ երես, հեռախոս, նամակագրություն)
*	ընդհանուր լեզու և հիմնական կանոններ (նորմեր)
*	ինֆորմացիան հասցեատիրոջն առաքման ժամանակամիջոցը և արագությունը
*	հաստատումների անհրաժեշտություն
Հաղորդակցման կանոնները կարող են տարբերվել կախված հաղորդվող ինֆորմացիայի կարևորությունից և վերջինիցս է կախված ինֆորմացիայի հաղորդման հաստատումների անհրաժեշտությունը։ Նվազ կարևորություն ունեցող հաղորդագրությունների դեպքում ստացման հաստատումների անհրաժեշտություն կարող է չառաջանալ։ Ընդ որում հաստատումները ուղարկվում են ստացող կողմից և ոչ թե ուղարկող։
Այն տեխնոլոգիաները, որոնք օգտագործվում են ցանցային հաղորդակցության մեջ օգտագործում են վերը նշված հիմունքները։
Հաղորդակցման համար անհրաժեշտ 3 տարրերն են՝
*	հաղորդակցման մեթոդը
*	հաղորդակցման լեզուն
*	հաստատումներ ստացողի կողմից

## Հաղորգակցության Որակը
Անհատների միջև հաղորդակցությունը համարվում է հաջողված, եթե ստացողն ընկալում է ուղարկողի կամ հաղորդողի հաղորդած ինֆորմացիան այն իմաստով, որն ի նկատի ուներ ուղարկող կողմը։
Ցանցերի դեպքում ևս օգտագործվում է նշված գործոնը։ Սակայն, ինֆորմացիան ցանցով հաղորդվելիս հանդիպում է տարբեր արգելքների, որոնց հետևանքով ստացող կողմը կարող է չստանալ կամ էլ սխալ ընկալել ստացված ինֆորմացիան։ Նման արգելքները լինում են ներքին և արտաքին։

## Արտաքին հղումներ
* 
* IANA's list of standard header fields
* The History of Email is Dave Crocker's attempt at capturing the sequence of 'significant' occurrences in the evolution of email; a collaborative effort that also cites this page.
* The History of Electronic Mail is a personal memoir by the implementer of an early email system
* The Official MCI Mail Blog! a blog about MCI Mail, one of the early commercial electronic mail services

Կատեգորիա:Հաղորգակցության ձևեր
Հայ հին թարգմանական գրականության ցանկ

Ստորև ներկայացված են այն հեղինակները և նրանց երկերը, ինչպես նաև անանուն աշխատությունները, որոնք թարգմանվել են հայերեն 5-ից 14-րդ դարը ներառյալ։ Թավատառով նշված են այն երկերը, որոնց բնագրերը կորել են և որոնք մեզ են հասել միայն հայերեն թարգմանությամբ։

## Աղբյուրներ
* Գ. Զարբհանալյան, Մատենադարան Հայկական թարգմանութեանց նախնեաց (դար Դ - ԺԳ), Վենետիկ, 1889։
* Լ. Տեր–Պետրոսյան, Հայ հին թարգմանական գրականություն, Ե., 1984։
* Քնարիկ Տեր–Դավթյան, Հայկական սրբախոսություն, Երևան, 2011։

Կատեգորիա:Հայ միջնադարյան գրականություն
Կատեգորիա:Թարգմանություններ
Կատեգորիա:Ցանկեր:Հայաստան
Կատեգորիա:Ցանկեր:Գրականություն
Էլչե ՖԱ

**Էլչե ՖԱ** (), իսպանական մասնագիտական ֆուտբոլային ակումբ է, որը հանդես է գալիս Սեկունդայում։ Այս թիմը ունի ընդհանուր հաշվարկով 2 տիտղոս։

## Պատմություն

«Էլչե» Ֆուտբոլային Ակումբը հիմնադրվել է 1923 թվականին, Էլչե քաղաքում։

## Արտաքին հղումներ
*Պաշտոնական կայքէջ 

Կատեգորիա:Իսպանական ֆուտբոլային ակումբներ
Կատեգորիա:Սեգունդայում եղած ակումբներ
Է

մինի|ձախից

**Է**, **է**, (անվանում։ **է**), հայկական այբուբենի 7-րդ տառը։ Թվային արժեքը՝ «7»։
Ստեղծել է Մեսրոպ Մաշտոցը 405 - 406 թվականներին։ Միջնադարում օգտագործվել են «երկաթագիր», «գրչագիր», «նոտրգիր», «շղագիր» տառատեսակները։
## Է (գոյական)

Է տառը նաև գոյական անուն է, որպես արմատ է ծառայում մի շարք բառերի համար՝
* Գոյականներ`
:::::**է**ություն
:::::մանր**է**
* Բայեր`
:::::**է**անալ
:::::ան**է**անալ
* Ածականներ`
:::::**է**ական
## Բրայլով ներկայացումը

Յունիկոդում ներկայացված է`
* մեծատառ՝ «Է». `U+0537`
* փոքրատառ՝ «է». `U+0567`
## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Հայերենի այբուբեն
Ը

մինի|ձախից

**Ը**, **ը**, (անվանում։ **ըթ**), հայկական այբուբենի 8-րդ տառը։ Թվային արժեքը՝ «8»։
Ստեղծել է Մեսրոպ Մաշտոցը 405 - 406 թվականներին։ ղղղոիբբրՄիջնադարում օգտագործվել են «երկաթագիր», «գրչագիր», «նոտրգիր», «շղագիր» տառատեսակները։

Յունիկոդում ներկայացված է՝
* մեծատառ՝ «Ը». `U+0538`
* փոքրատառ՝ «ը». `U+0568`
## Բրայլով ներկայացումը

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Հայերենի այբուբեն
Թ

մինի|ձախից

**Թ**, **թ** (անվանում՝ **թո**), հայկական այբուբենի 9-րդ տառը։ Թվային արժեքը՝ «9»։
Ստեղծել է Մեսրոպ Մաշտոցը 405 - 406 թվականներին։ Միջնադարում օգտագործվել են «երկաթագիր», «գրչագիր», «նոտրգիր», «շղագիր» տառատեսակները։

Յունիկոդում ներկայացված է՝
* մեծատառ՝ «Թ». `U+0539`
* փոքրատառ՝ «թ». `U+0569`

## Ստեղծումը և կազմությունը
Ստեղծել է Մեսրոպ Մաշտոցը 405 թվականին իր հորինած այբուբենի բոլոր տառերի հետ միասին։ Կազմվել է երեք ուղղաձիգ՝ երկու երկար և դրանց միջև ստորին մասում գտնվող լայն տարրերից։ Այս կարգի տառախումբը կոչվում է կրկնահար։ Հորիզոնական նուբով երկարներն իրար են միանում վերին ծայրերից, իսկ լայնը իր երկու ծայրերից երկու փոքրիկ նուբերով միանում է աջ երկարին՝ «Թ»։ Ունի բոլոր տառատեսակները։

## Արտասանությունը
«Թ» տառը նշանագրում է հայերեն առաջնալեզվային լեզվաատամնային շփական շնչեղ խուլ բաղաձայն հնչյունը (հնչույթը)։ Գրաբարում, միջին հայերենում և ժամանակակից հայերենում «Թ»-ն միշտ պահպանում է իր հնչյունական արժեքը։ Որոշ բարբառներում շնչեղ խուլ «Թ»-ի փոխարեն հանդիպում ենք ապաշնչացած տ (թուղթ>թուղտ, թաթախել>թատախէլ)։

Հայերենի այբուբենի *դ* տառը նույնպես հաճախ արտասանվում է *թ* (տե՛ս Դ)։

## Թվային արժեքը

Որպես այբուբենի իններորդ տառ նշանակել է ինը և իններորդ, բյուրի նշանով (*Թ¯*)` իննսուն հազար։ Արաբական թվանշանների ընդունումից հետո էլ գործածվել է որպես քանակական ու դասական թվական։ Այժմ օգտագործվում է միայն որպես դասական թվական (*Թ դար* = իններորդ դար, *գլուխ Թ* = Գլուխ իններորդ)։

## Բրայլով ներկայացումը

## Կրկնակ բաղաձայններով բառեր

* Հայերենի կրկնակ **թ**-ով գոյականներից են`
:::::'''թթ'''ու
:::::'''թթ'''վածին
:::::**թթ**վայնություն
:::::'''թթ'''ենի
* Կրկնակ **թ**-ով տեղանուններ՝
:::::'''Թթ'''ուջուր` Արագածոտնի և Գեղարքունիքի մարզերում գտնվող գյուղերի անուն։
* Կրկնակ **թ**-ով բայ՝
:::::փ**թթ**ալ
## Չորսական '''թ''' պարունակող գոյականներ
* Չորս հատ **թ** տառ պարունակող գոյականներ՝
:::::**թ**ր**թ**նջկա**թթ**ու
:::::հար**թ**ա**թ**ա**թ**ու**թ**յուն

## Տես նաև

* Հայկական գիր
* Մեսրոպ Մաշտոց
* Հայերեն

## Գրականություն

**Նոր բառգիրք Հայկազեան լեզուի* - Վենետիկ 1836
*Ի. Հարությունյան, *Հայոց գիրը* - Թիֆլիս 1892
*Հ. Տաշյան, *Ակնարկ մը հայ հնագրության վրա* - Վենետիկ 1898
*Կ. Ղաքադարյան, *Հայկական գրի սկզբնական տեսակները* - Երևան 1939
*Ա. Աբրահամյան, *Հայկական պալեոգրաֆիա* Երևան - 1948
*Հ. Աճառյան *Հայոց գրերը* - Երևան 1968
*Գ. Ջահուկյան, *Հայ բարբառագիտության ներածություն* - Երևան 1972

## Արտաքին հղումներ
*Հայերեն այբուբեն

Կատեգորիա:Հայերենի այբուբեն
Ժ

մինի|ձախից

**Ժ**, **ժ** (անվանումը՝ **ժե**), հայկական այբուբենի 10-րդ տառը։ Թվային արժեքը՝ «10»։

Ստեղծել է Մեսրոպ Մաշտոցը 405 - 406 թվականներին։ Միջնադարում օգտագործվել են «երկաթագիր», «գրչագիր», «նոտրգիր», «շղագիր» տառատեսակները։

Յունիկոդում ներկայացված է՝
* մեծատառ՝ «Ժ». `U+053A`
* փոքրատառ՝ «Ժ». `U+056A`

## Ստեղծումը և կազմությունը
Ստեղծել է Մեսրոպ Մաշտոցը 405 թվականին իր հորինած այբուբենի բոլոր տառերի հետ միասին։ Ուղղահայաց երկարի ձախ կողմից նրան եմ միանում հավասար հեռավորության վրա գտնվող երկար և լայն տարրերը, ընդ որում կարճը երկարին է միանում երկու ծայրից՝ վերջինիս ստորին և միջին մասերից, իսկ լայնը վերին ծայրերից վերին մասին՝ «Ժ»։ Ունի բոլոր տառատեսակները։

## Արտասանությունը
Ժ նշանագրում է հայերենի առաջնալեզվային (միջնատամնային) պարզ շփական ձայնեղ բաղաձայն հնչյունը (հնչույթը)։ Գրաբարում, միջին հայերենում և ժամանակակից հայերենում «Ժ»-ն միշտ պահպանում է հնչյունական արժեքը։

## Թվային արժեք

«Ժ»-ն որպես հայոց այբուբենի տասներորդ տառ նշանակել է տասն և տասներորդ, բյուրի նշանով (*Ժ¯*)` հարյուր հազար։ «Ժ»-ն տասնավորների սկիզբն է, որից հետո եկող տառերը հաջորդաբար ավելանում են տասը միավորով և ձեռք բերում թվական նոր արժեք։ Արաբական թվանշանների ընդունումից հետո էլ գործածվել է որպես քանակական և դասական թվական։ Այժմ գործածվում է միայն որպես դասական թվական (*Ժ դար* = տասներորդ, *Գլուխ Ժ* = գլուխ տասներորդ)։

## Բրայլով ներկայացումը

## Տես նաև

* Հայկական գիր
* Մեսրոպ Մաշտոց
* Հայերեն

## Գրականություն

**Նոր բառգիրք Հայկազեան լեզուի* - Վենետիկ 1836
*Ի. Հարությունյան, *Հայոց գիրը* - Թիֆլիս 1892
*Հ. Տաշյան, *Ակնարկ մը հայ հնագրության վրա* - Վենետիկ 1898
*Կ. Ղաքադարյան, *Հայկական գրի սկզբնական տեսակները* - Երևան 1939
*Ա. Աբրահամյան, *Հայկական պալեոգրաֆիա* Երևան - 1948
*Հ. Աճառյան *Հայոց գրերը* - Երևան 1968
*Գ. Ջահուկյան, *Հայ բարբառագիտության ներածություն* - Երևան 1972

## Արտաքին հղումներ
*Հայերեն այբուբեն

Կատեգորիա:Հայերենի այբուբեն
Ի

մինի|ձախից

**Ի**, **ի**, (անվանում։ **ինի**), հայկական այբուբենի 11-րդ տառը։ Թվային արժեքը՝ «20»։
Ստեղծել է Մեսրոպ Մաշտոցը 405 - 406 թվականներին։ Միջնադարում օգտագործվել են «երկաթագիր», «գրչագիր», «նոտրգիր», «շղագիր» տառատեսակները։

Յունիկոդում ներկայացված է՝
* մեծատառ՝ «Ի». `U+053B`
* փոքրատառ՝ «ի». `U+056B`

## Բրայլով ներկայացում

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Հայերենի այբուբեն
Լ

մինի|ձախից

**Լ**, **լ**, (անվանում՝ **լյուն**), հայկական այբուբենի 12-րդ տառը։ Թվային արժեքը՝ «30»։

Ստեղծել է Մեսրոպ Մաշտոցը 405 - 406 թվականներին։ Միջնադարում օգտագործվել են «երկաթագիր», «գրչագիր», «նոտրգիր», «շղագիր» տառատեսակները։

## Կիրառություն
Փոքրատառ լ-ն գործածվում է ծավալ չափելու լիտր միավորը նշանակելու համար։
## Ուշագրավ փաստ
Մեծատառ Լ-ն իր տեսքով նման է լատիներեն L-ին։

Յունիկոդում ներկայացված է՝
* մեծատառ՝ «Լ». `U+053C`
* փոքրատառ՝ «լ». `U+056C`
## Բրայլով ներկայացում

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Հայերենի այբուբեն
Խ

200px|մինի|Տառատեսակները

**Խ**, **խ**, (անունը՝ **խե**), հայկական այբուբենի 13-րդ տառը։ Թվային արժեքը՝ «40»։ 
Ստեղծել է Մեսրոպ Մաշտոցը 405 - 406 թվականներին։ Միջնադարում օգտագործվել են «երկաթագիր», «գրչագիր», «նոտրգիր», «շղագիր» տառատեսակները։

Յունիկոդում ներկայացված է՝ 
* մեծատառ՝ «Խ». `U+053D`
* փոքրատառ՝ «խ». `U+056D`

## Ստեղծումը և ձևերը
Ստեղծել է Մեսրոպ Մաշտոցը՝ տառակերտման՝ սեփական սկզբունքով։ Կազմված է երեք ուղղաձիգ՝ երկար և դրանից աջ, կենտրոնում, միմյանցից հավասար հեռավորության վրա գտնվող կարճ և լայն տարրերից։ Հորիզոնական նուրբերով կարճը վերևից միանում է երկարին, իսկ լայնը ներքևից միանում է կարճին՝ խ։

Ունի բոլոր հինգ տառատեսակները, որոնցում պահպանել է գծագրական յուրահատկությունները՝ ենթարկվելով տառատեսակի առանձնահատկություններին։ 
* Գրչագիր Խ-ն գրվում է երկու տողերի միջև։ Ներդաշնակության համար լայնը հավասարվել է կարճին՝ Խ, հաճախ աջ կողմի երկու տարրերը իջել են մինչև ստորին տողագիծը և հավասարվել երկարին։ Գրվում է ուղղաձիգ և աջ թեքված՝ խ։ Օգտագործվում է բոլորգրում որպես գլխագիր, հաճախ երկարը սրությամբ իջնում է տողից ցած։ 
* Երկաթագիր Խ-ն ստեղծվել է գրչագրի հենքից, որտեղ կարճը և լայնը իրար են միանում կոր նուրբով՝ Խ. գեղագրության նկատառումներով հաճախ նրանք ևս կորանում են։ Երկաթագիրն օգտագործվում է նաև որպես գլխագիր, որտեղ երկարը ձգվում է վերև, իսկ ստորին մասը իջնում տողագծից ցած՝ բարակող ծայրով։ 
* Բոլորգիր Խ, որը նույնպես ստեղծվել է գրչագրի հենքից, ի տարբերություն նախորդների, գտնվում է մի տողագծի վրա, ընդ որում, կարճով և լայնով նստում է տողագծին՝ Խ, իսկ երկարը վերին մասից
երկարում է վերև, ստորին մասով իջնում ցած։ Բոլորգրից ստեղծվել է շղագիրը՝ ապա նոտրգիրը (XIV դարում)՝ խ։

## Արտասանությունը
«Խ» նշանագրում է հայերենի ետնալեզվային պարզ շփական խուլ բաղաձայն հնչյունը (հնչույթը)։ Ե'վ գրաբարում, և՝ միջին հայերենում, և՝ ժամանակակից հայերենում Խ-ն պահպանում է իր հնչույթային արժեքը։ Երբեմն սահմանափակ թվով բառերում ղ ձայնեղ հնչյունը, խլանալով, հնչում է խ (թուխտհ և հ>խ փոփոխություններ (խաղալ>հաղալ, խուրձ>հուրձ, նախիր >նահիր և հագար > խազար, հինգ>խինգ և այլն)։

## Թվային արժեք
Խ նշանակել է քառասուն և քառասուներորդ, բյուրի նշանով (Խ)՝ չորս հարյուր հազար։ Արաբ, թվանշանների գործածությունից հետո էլ օգտագործվել է քանակական և դասական թվականի արժեքներով։ Այժմ օգտագործվում է միայն դասական թվականի նշանակությամբ (Գլուխ Խ= Գլուխ քառասուներորդ)։

## Կրկնակ բաղաձայններ
Կրկնակ **խ**-ով գրվող գոյականներից են՝ 
:::::* փո**խխ**ոսնակ
:::::* '''խխ'''ունջ։
## [[Բրայլի գրեր|Բրայլով]] ներկայացումը

## Տես նաև
* Հայկական գիր
* Մեսրոպ Մաշտոց
* Հայերեն

Կատեգորիա:Հայերենի այբուբեն
Հունաստանի դրոշ

**Հունաստանի դրոշը** Հունաստանի պետական խորհրդանիշներից է։ Այն հանդիսանում է մի ուղղանկյուն, կազմված ինը կապույտ և սպիտակ հորիզոնական գծերից։ Վերևի ձախակողմյան մասում կապույտ քառակուսու մեջ սպիտակ գույնի հավասարաչափ խաչ է նկարված։

Խոսակցական հունարենում այն հաճախ, գույների պատճառով, անվանում են «κυανόλευκη» (կիանոլեֆքի) կամ «γαλανόλευκη» (գալանոլեֆքի), որ նշանակում է կապույտ-սպիտակ։

## Կառուցվածք

մինի|300px|Հունաստանի ազգային դրոշի կառուցվածքը։

Կատեգորիա:1978 դրոշներ
Կատեգորիա:Ազգային դրոշներ
Կատեգորիա:Հունաստանի պետական խորհրդանիշեր
Օսասունա ՄՄ

**Օսասունա ՄՄ** ()՝ մասնագիտական ֆուտբոլային ակումբ է, որը հանդես է գալիս Լա Լիգայում։ Այս թիմը ունի ընդհանուր հաշվարկով 5 տիտղոս։

## Պատմություն

«Օսասունա» Ֆուտբոլային Ակումբը հիմնադրվել է 1920 թվականին, Պամպլոնա քաղաքում։

## Արտաքին հղումներ
*Պաշտոնական կայքէջ  

Կատեգորիա:Իսպանական ֆուտբոլային ակումբներ
Կատեգորիա:Սեգունդայում եղած ակումբներ
Պալերմո ՖԱ

**Պալերմո ՖԱ** (), իտալական պրոֆեսիոնալ ֆուտբոլային ակումբ Պալերմո քաղաքից, որը հանդես է գալիս Սերիա A-ում։ Այս թիմն ունի ընդհանուր հաշվարկով 23 տիտղոս։

Տան խաղերը անցկացնում է «Ռենցո Բարբերա» մարզադաշտում, որը տեղավորում է մոտ 36 000 հանդիսական։ Իտալիայի առաջնությունում ցուցաբերած առավելագույն արդյունքը 5-րդ տեղն է (2006/07 և 2009/10 թթ. մրցաշրջաններ)։

## Արտաքին հղումներ
* պաշտոնական կայքը 
* ակումբի երկրպագուների կայք 
* ակումբի երկրպագուների ռուսական կայք

Կատեգորիա:Իտալական ֆուտբոլային ակումբներ
Կատեգորիա:1900 հիմնադրումներ Իտալիայում
Պարմա ՖԱ

**Պարմա ՖԱ** ()` իտալական պրոֆեսիոնալ ֆուտբոլային ակումբ Պարմա քաղաքից։ Որը հանդես է գալիս Սերիա A-ում։

Այս թիմը ունի ընդհանուր հաշվարկով 26 տիտղոս, որոնց թվում՝ ՈՒԵՖԱ Սուպեր գավաթ, Գավաթակիրների գավաթակիր, Եվրոպայի լիգայի չեմպիոն, Իտալիայի գավաթի և սուպերգավաթի հաղթող։

## Արտաքին հղումներ
* պաշտոնական կայք 
* երկրպագուների կայք 
* երկրպագուների ռուսական կայք 
* ՖԱ Պարմա

Կատեգորիա:Իտալական ֆուտբոլային ակումբներ
Կոտուց (այլ կիրառումներ)

**Կոտուց** կարող է վերաբերել՝

* Կոտուց (լեռնագագաթ) - լեռնագագաթ Հայաստանի Արարատի մարզում
* Կոտուց (գետ) - գետ Հայաստանի Արարատի մարզում։
Կոտուց (լեռ)

**Կոտուց**, *Կոտուց սար, Քեթուզդաղ, Քեթուզսար, Քեթուս, Քյութուզդաղ*, լեռնագագաթ Հայաստանի Արարատի մարզի կենտրոնում՝ համանում լեռներում (Երանոսի լեռների հարավային ճյուղավորություններից), Ուրցաձոր գյուղից 6,8-7 կմ հյուսիս-հյուսիս-արևելք, Ուրցաձոր գյուղից 2 կմ հյուսիս-արևմուտք։ Տեղադրման կոորդինատներ ։ Լանջերը կտրտված են մանր ձորակներով և ծածկված չորադիմացկուն թփուտներով ու խոտաբույսերով։ Լեռան գագաթը գտնվում է «Խոսրովի անտառ» պետական արգելոցում։ Հարավ-արևելյան լանջին գտնվպւմ է Տափի բերդ։ Բարձրությունն է 2061,5 մ։ Լանջերը զառիթափ են՝ 35-55°՝ ծածկված աղքատիկ բուսականությամբ։ Համեմատաբար հեշտ հաղթահարելի է հյուսիսարևելյան կողմից։

## Պատկերասրահ

Ուրծի լեռներ 15.jpg|Կոտուց լեռը գարնանը


## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Արարատի մարզի լեռներ
Կատեգորիա:Լեռներ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Հայաստանի լեռնագագաթներ
Հայաստանի ազգային ռադիոյի էստրադային–սիմֆոնիկ նվագախումբ

**Հայաստանի ազգային ռադիոյի էստրադային–սիմֆոնիկ նվագախումբ**, կազմակերպվել է 1972 թվականին, Երևանում, հեռուստատեսության և ռադիոյի էստրադային նվագախմբի (1967-1972, հիմնադիր և գեղարվեստական ղեկավար Մարտին Վարդազարյան) հիման վրա, որն իր հերթին ստեղծել էր գործիքային հնգյակի (հիմնադիր և գեղարվեստական ղեկավար Կոնստանտին Օրբելյան, 1954-1956, 1956-1967 թվականներին՝ Էդվարդ Բաղդասարյան) վերակազմավորումից, որպես հեռուստատեսության և ռադիոյի էստրադային սիմֆոնիկ նվագախումբ. 1972-1986 թվականներին գեղարվեստական ղեկավար Մելիք Մավիսակալյան, 1986-1987 թվականներին գեղարվեստական ղեկավար և դիրիժոր՝ Ստեփան Շաքարյան, 1987 թվականից՝ գեղարվեստական ղեկավար Երվանդ Երզնկյան, դիրիժոր՝ Մարտին Վարդազարյան (1989 թվականից)։ Գործիքային կազմը՝ 4 շեփոր, 4 տրոմբոն, 5 սաքսաֆոն, ֆլեյտա, դաշնամուր, սինթեզատոր, կիթառ, բաս-կիթառ, տավիղ, հարվածային և լարային նվագարաններ։ Նվագացանկում՝ Արտեմի Այվազյանի, Առնո Բաբաջանյանի, Ալեքսանդր Աճեմյանի, Էդվարդ Բաղդասարյանի, Ալեքսեյ Հեքիմյանի, Կոնստանտին Օրբելյանի, Ռոբերտ Ամիրխանյանի, Ստեփան Շաքարյանի և այլոց երկերը։ Համերգներով հանդես է եկել ԽՍՀՄ քաղաքներում, արտասահմանյան մի շարք երկրներում։

Կատեգորիա:Հայկական սիմֆոնիկ նվագախմբեր
Հայաստանի ազգային ռադիոյի ժողովրդական գործիքների անսամբլ

**Հայաստանի ազգային ռադիոյի ժողովրդական գործիքների անսամբլ**, Հայաստանի վաստակավոր կոլեկտիվ, Արամ Մերանգուլյանի անվան, պետական ժողովրդական գործիքների անսամբլ, կազմակերպվել է 1926 թվականին Երևանում, որպես ռադիոյի ժողգործիքների նվագախումբ, 1957-1996 թվականին՝ Հեռուստատեսության և ռադիոյի ժողգործիքների անսամբլ։ Առաջին գեղարվեստական ղեկավար՝ Արամ Մերանգուլյան (1927-1967), 1967-1971 թվականին՝ Ստեփան Ջրբաշյան, 1971-1973 թվականին՝ Արմեն Մանդակունյան, 1974-1993 թվականին՝ Մանվել Բեգլարյան, 1996 թվականից՝ Ռուբեն Մաթևոսյան, դիրիժորներ՝ Մանվել Բեգլարյան, Աշոտ Պետրոսյան։ 1956 թվականից՝ վաստակավոր կոլեկտիվ։ 1967 թվականից՝ Արամ Մերանգուլյանի անվան։ Կատարողացանկը ընդգրկում է հայկական ժողովրդական, աշուղական և գուսանական ,հայ և այլազգի կոմպոզիտորների, ԱՊՀ երկրների ժողովուրդների ժողովրդական ստեղծագործություններ։ Անսամբլի տարբեր տարիների մենակատարներից են դուդուկահարներ Մարգար Մարգարյանը, Լևոն Մադոյանը, Վաչե Հովսեփյանը, Խաչիկ Խաչատրյանը,Սերգեյ Կարապետյանը, Բենիկ Իգնաթյանը,Հարություն Գևորգյանը,Արսեն Գրիգորյանը, Հակոբ Հովսեփյանը, թառահարներ Սողոմոն  Սեյրանյանը, Աշոտ  Գասպարյանը, Արամ  Նիկողոսյանը, Հրանտ Թորոսյանը,Շահեն Բեգլարյանը,Հովհաննես Դարբինյանը, քանոնահարներ Արտաշես Ֆիրջուլյանը, Զավեն Տերմենջյանը, Նշան Հոպյանը, Անժելա Աթաբեկյանը,Ապոլինա Աթաբեկյանը, Կարինե Հասասյանը,Փիրուզա Կարապետյանը,Անահիտ Նանագուլյանը,Անուշ Կիրակոսյանը, քամանչահարներ Արտեմ Մեջինյանը, Նորայր Հովհաննիսյանը, Խաչատուր Ներսիսյանը, Խաչատուր Շիրակյանը,Հակոբ Խաաթյանը,,ուդահարներ Սողոմոն Ալթունյանը, Կարո Արիստակեսյանը, Ալբերտ Ղազարյանը,Միհրան Դեմիրճյանը, շվիահարներ Անդրանիկ Ասկարյանը,Արմեն Սարգսյանը, Արարատ Պետրոսյանը,,բամբիռահարներ Համլետ Շտիկյանը,Նորայր Դավթյանը,Օնիկ Գալստյանը,թմբկահարներ Վլադիմիր Եգորյանը,Հարություն Կարապետյանը, երգչուհիներ Արաքսյա Գյուլզադյանը, Շողիկ Մկրտչյանը, Օֆելյա Համբարձումյանը, Վարդուհի Խաչատրյանը, Ֆլորա Խորենյանը, երգիչներ Ա. Տեր-Աբրահամյանը, Գ. Գալոյանը, Հովհաննես Բադալյանը, Ռուբեն Մաթևոսյանը, Նորայր Մնացականյանը,  Րաֆֆի Հովհաննիսյանը,Վալյա Սամվելյանը,Պապին Պողոսյանը,Ռիմա Սարիբեկյանը,Լենա Վարդանյանը,Մանիկ Գրիգորյանը և ուրիշներ։ Բացի ՀՀ ռադիոյով և հեռուստատեսությամբ հաղորդվող համերգներից ու բազմաթիվ ֆոնդային ձայնագրություններից, համույթը ելույթներ է ունեցել նաև ՀՀ, արտասահմանյան քաղաքներում։ 1997 թվականին անսամբլի նվագարանային խումբը Բելգիայում մասնակցել է ֆոլկլորային երաժշտության «Դրանուտեր» միջազգային փառատոնին։

Կատեգորիա:Հայկական սիմֆոնիկ նվագախմբեր
Հայաստանի ազգային ռադիոյի կամերային երգչախումբ

**Հայաստանի ազգային ռադիոյի կամերային երգչախումբ**, կամերային երգչախումբ, ստեղծվել է 1929 թվականին։

## Նկարագրություն
Հայաստանի ազգային ռադիոյի կամերային երգչախումբը ստեղծվել է 1929 թվականին։ Տարիներ ի վեր երգչախումբը ղեկավարել են Մարտին Մազմանյանը, Թաթուլ Ալթունյանը, Արամ Տեր-Հովհաննիսյանը, Կարո Զաքարյանը։

Որոշակի դադարից հետո երգչախումբը վերակազմավորվել է 1979 թվականին։ 1979-1984 թթ. երգչախմբի գեղարվեստական ղեկավարն է եղել կոմպոզիտոր Էդգար Հովհաննիսյանը, խմբավարը՝ Հարություն Թոփիկյանը։

1984-2002 թթ. երգչախմբի գեղարվեստական ղեկավարն ու գլխավոր դիրիժորն է եղել Տիգրան Հեքեքյանը։

## Համերգներ և փառատոներ
Երգչախումբը մասնակցել է բազում խոշոր միջազգային փառատոների, բազմաթիվ համերգներով հանդես է եկել Հունգարիայում, Էստոնիայում, Ուզբեկստանում (1980-1983), Բալթյան երկրներում, Ռուսաստանում, Լեհաստանում, Գերմանիայում, Հոլանդիայում, Ֆրանսիայում, Ավստրիայում, Վրաստանում, Իսրայելում, Իսպանիայում, Շվեյցարիայում և Ճապոնիայում (1980-1993)։ Երգչախումբը պարբերաբար հանդես է եկել բարեգործական համերգներով Հայաստանում և արտերկրում։ 1988-1993 թթ. բոլոր համերգները կայացել են ի նպաստ Լեռնային Ղարաբաղի։ 1990 թվականին Լիտվայում կայացած համերգաշարից գոյացած հասույթը փոխանցվել է Լիտվայի մանկական ֆոնդին։ 1991 թվականին Հայաստանի ռադիոյի երգչախմբի կատարմամբ Հոլանդիայում թողարկվեց ձայնասկավառակ, որի վաճառքից գոյացած 100.000 ԱՄՆ դոլարը նվիրաբերվեց 1988 թվականի երկրաշարժից տուժածների օգնության ֆոնդին։

## Մրցանակներ
Երգչախումբն ու նրա մենակատարները հաղթող են ճանաչվել խոշոր միջազգային մրցույթներում ՝
*1991 թ.` 2 ոսկե, 1 արծաթե մեդալներ  (Ռուդեպուրտ, ՀԱՀ)
*1991 թ.` երրորդ մրցանակ (Արհնեմ, Հոլանդիա)
*1992 թ.՝ գլխավոր մրցանակ և ոսկե մեդալ (Տակարացկա, Ճապոնիա)

## Երգացանկ և ձայնագրություններ
Երգչախումբը ունեցել է հարուստ երգացանկ, որում ընդգրկված են եղել հայկական ժողովրդական երգերի մշակումներ, հայ, արևմտաեվրոպական և ամերիկյան հոգևոր, դասական, ժամանակակից, ջազային երաժշտություն։ Այդ երգացանկով թողարկվել է 4 ձայնապնակ Մոսկվայում և Հոլանդիայում, 4 խտասալիկ Միացյալ Նահանգներում, Հոլանդիայում, Ֆրանսիայում ու Մոսկվայում։ 
Երգչախմբի կատարումներով հարյուրավոր ստեղծագործություններ համալրել են ռադիոյի ոսկե ֆոնդը։

## Անդամակցություն
Երգչախումբը 1991 թվականից Եվրոպական երգչախմբերի միջազգային ֆեդերացիայի (EUROPA CANTAT) անդամ է։

Կատեգորիա:Հայկական երաժշտական խմբեր
Կատեգորիա:1929 հիմնադրված երաժշտական խմբեր
Վերներ Վինսմեն

**Վերներ Վինսմեն** (, ), կանադացի նախկին ֆուտբոլային մրցավար։ Առավելապես հայտնի է Արևմտյան Գերմանիայում կայացած 1974 թ. ֆուտբոլի աշխարհի առաջնության յի և յի միջև հանդիպումը վարելու շնորհիվ։ 1978 թ. աշխարհի առաջնությունում կատարել է եզրային մրցավարի պարտականություններ։

## Արտաքին հղումներ
* Տեղեքարտ Վերներ Վինսմեն worldreferee.com , worldfootball.net ()

Կատեգորիա:1933 ծնունդներ
Կատեգորիա:Կանադացի ֆուտբոլային մրցավարներ
Կատեգորիա:Ֆուտբոլային մրցավարներ այբբենական կարգով
Ռուբեն Գալյեգո

**Ռուբեն Դավիդ Գոնսալես Գալյեգո** (, ), ժամանակակից ռուս գրող և ժուռնալիստ։ Այժմ բնակվում է ԱՄՆ-ում։

Հայտնի է դարձել որպես 2003 թվականին «Բուկեր. Բաց Ռուսաստան» գրական մրցանակի արժանացած ինքնակենսագրական «Սևը՝ սպիտակին» երկի հեղինակ ռուսերենով լավագույն վեպի համար։

Կատեգորիա:Ռուս գրողներ
Կատեգորիա:Ռուս լրագրողներ
Դելիա (երգչուհի)

**Դելիա Մատահե** (ռում.` *Delia Matache*), առավել հայտնի որպես **Դելիա**, ), ռումինացի փոփ, դանս և առ ընդ բի ժանրերի երգչուհի։ Երաժշտական կարիերան սկսել է 1999 թվականին՝ *«N&D music band»* համույթի կազմում՝ թողարկելով թվով 4 ալբոմ։ Խմբի կազմից դուրս գալուց ի վեր (2003) Դելիան թողարկել է ևս 4 սոլո ալբոմ։

Հաճախել է Բուխարեստի երաժշտական ինստիտուտը և ավարտել դաշնամուրի բաժինը՝ զուգահեռ նաև սովորելով նվագել ֆլեյտա։

Հանդիսանում է նաև ռումինական «Իքս - Ֆակտոր» հաղորդման ժյուրիի անդամ։

## Սկավառակագրություն
### Որպես «N&D»-ի անդամ

#### Xplosion! (2003)

# Cand vine noaptea feat. Marian (Non-Stop) 3:43
# Plang dupa tine 3:24
# Visez 3:17
# Nu am voie 3:07
# Unde gresesc 2:57
# Te vreau pe tine 3:41
# Nu te mai vreau 3:24
# Sa poti ierta 3:08
# Cand adorm 3:29

#### Nu vreau să te pierd (2002)

# Nu vreau sa te pierd 5:19
# Știu ca tii la mine 3:47
# N-am crezut
# Pentru tine 3:31
# Nopti si zile
# M-ai mintit 1:22

#### Nu e vina mea (2001)

# Nu e vina mea 3:05
# Nu e vina mea (remix) 4:13
# Vreau sa plang 3:46
# Pentru tine 3:31
# Nu e vina mea 5:10
# Pentru tine

#### Fac ce vreau (2000)

# Vreau sa plang 3:05
# Vino la mine (remix) 4:08 Smash hit
# Nu pot sa uit 3:26
# Vreau sa fiu cu tine
# Fac ce vreau (club mix) 3:25
# Te voi iubi mereu 3:36
# Am gresit
# Fac ce vreau 3:07

#### Altfel (1999)

# Altfel 3:26
# Acelasi drum 3:35
# Nu pot să te uit
# Nu ma lasa 3:43
# Vino la mine 3:36
# Visul tău

### Սոլո ալբոմներ
#### Parfum de fericire (2003)
*Media Services* productions
# Parfum de fericire
# Ce vor de la mine
# Imi dai fiori
# Da-mi dragostea ta
# Doar un joc
# Aprind, sting
# Timpul nu poate fi oprit
# Make it last
# Vreau sa te simt aproape
# Simt

### Listen-Up (2007)
Cat Music Productions
# Ziua ta
# Lacrimi pentru tine
# Too high
# Vara asta
# Sufletul meu
# Tipa
# Listen-up
# No No No
# Secretul Mariei
# Atat de fericita
# Baby
# Ochii tai

## Արտաքին հղումներ
* Պաշտոնական կայք

Կատեգորիա:1982 ծնունդներ
Կատեգորիա:Ռումինացի երգչուհիներ
Կատեգորիա:Փոփ երաժիշտներ
Կատեգորիա:21-րդ դարի երգչուհիներ
Կատեգորիա:Ռումինացի երաժիշտներ
Amours Mortes (Tant De Peine)

**«Amours Mortes (Tant De Peine)»** (*Մեռած սեր (այնքան վիշտ)*), Եվրատեսիլ 1957 երգի մրցույթում Լյուքսեմբուրգը ներկայացրած ֆրանսիացի երգիչ Դանիել Դյուպրեի կատարած երգը, որի հեղինակներն են Ժան-Պիեր Կամմերը և Ժակ Տաբերը։ Երգը մրցույթի եզրափակչում զբաղեցրել է 4-րդ հորիզոնականը 8 միավորով։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Եվրատեսիլ 1957 երգի մրցույթի երգեր
Կատեգորիա:Լյուքսեմբուրգի երգերը Եվրատեսիլ երգի մրցույթում
Պատանի երաժիշտների Եվրատեսիլ 1994

**«Պատանի երաժիշտների Եվրատեսիլ 1994»** եղել է պատանի երաժիշտների 7-րդ մրցույթը և տեղի է ունեցել 1994 թվականի հունիսի 14-ին Լեհաստանի մայրաքաղաք Վարշավայի Philharmonic Concert Hall-ում։ Մրցույթի ազգային հեռարձակող կազմակերպությունը եղել է PLS։

## Արտաքին հղումներ
* Պատանի երաժիշտների Եվրատեսիլի պաշտոնական կայք 
* Պատանի երաժիշտների Եվրատեսիլ – Եվրոպական հեռարձակողների միություն

Կատեգորիա:Եվրատեսիլ 1994 երգի մրցույթ
Կատեգորիա:Պատանի երաժիշտների Եվրատեսիլ
Պատանի երաժիշտների Եվրատեսիլ 1996

**«Պատանի երաժիշտների Եվրատեսիլ 1996»** եղել է պատանի երաժիշտների 8-րդ մրցույթը և տեղի է ունեցել 1996 թվականի հունիսի 12-ին Պորտուգալիայի մայրաքաղաք Լիսաբոնի Portuguese Symphony Orchestra-ում։ Մրցույթի ազգային հեռարձակող կազմակերպությունը եղել է PRT։

## Արտաքին հղումներ
* Պատանի երաժիշտների Եվրատեսիլի պաշտոնական կայք 
* Պատանի երաժիշտների Եվրատեսիլ – Եվրոպական հեռարձակողների միություն

Կատեգորիա:Եվրատեսիլ 1996 երգի մրցույթ
Կատեգորիա:Պատանի երաժիշտների Եվրատեսիլ
Պատանի երաժիշտների Եվրատեսիլ 1998

**«Պատանի երաժիշտների Եվրատեսիլ 1998»**, եղել է պատանի երաժիշտների 9-րդ մրցույթը և տեղի է ունեցել 1998 թվականի հունիսի 4-ին Ավստրիայի մայրաքաղաք Վիեննայի Vienna Radio Symphony Orchestra-ում։ Մրցույթի ազգային հեռարձակող կազմակերպությունը եղել է ORF։

## Արտաքին հղումներ
* Պատանի երաժիշտների Եվրատեսիլի պաշտոնական կայք 
* Պատանի երաժիշտների Եվրատեսիլ – Եվրոպական հեռարձակողների միություն

Կատեգորիա:Եվրատեսիլ 1998 երգի մրցույթ
Կատեգորիա:Պատանի երաժիշտների Եվրատեսիլ
Պատանի երաժիշտների Եվրատեսիլ 2004

**«Պատանի երաժիշտների Եվրատեսիլ 2004»** եղել է պատանի երաժիշտների 12-րդ մրցույթը և տեղի է ունեցել 2004 թվականի մայիսի 27-ին Շվեյցարիայի քաղաք Լյուցերնայի Culture and Congress Centre-ում։ Մրցույթի ազգային հեռարձակող կազմակերպությունը եղել է RTS։

## Արտաքին հղումներ
* Պատանի երաժիշտների Եվրատեսիլի պաշտոնական կայք 
* Պատանի երաժիշտների Եվրատեսիլ – Եվրոպական հեռարձակողների միություն

Կատեգորիա:Եվրատեսիլ 2004 երգի մրցույթ
Կատեգորիա:Պատանի երաժիշտների Եվրատեսիլ
Straatdeuntje

**«Straatdeuntje»** (*Փողոցի մեղեդի*), Եվրատեսիլ 1957 երգի մրցույթում Բելգիայի ներկայացուցիչ Բոբեյան Սխուփենի կատարած երգը, որի հեղինակներն են Հարրի Ֆրեքինը և Էրիկ Ֆրանսենը։ Երգը մրցույթի եզրափակչում զբաղեցրել է 8-րդ հորիզոնականը 5 միավորով։

Կատեգորիա:Բելգիայի երգերը Եվրատեսիլ երգի մրցույթում
Կատեգորիա:Եվրատեսիլ 1957 երգի մրցույթի երգեր
Միքայել Ջոթյան

**Միքայել Ջոթյան** (), հայ բժիշկ, մանկաբույժ, գիտությունների թեկնածու, դոցենտ։

## Կենսագրություն
Ծնվել է 1925 թ. մայիսի 5-ին Հայաստանի Մեծ Պարնի գյուղում։ Ավարտելով ծննդավայրի միջնակարգ դպրոցը՝ անմիջապես համալրել է ֆաշիզմի դեմ մարտնչող բանակի շարքերը և նրա հետ անցել ամբողջ հաղթական ճանապարհը։ Մեծ Հայրենականում ցուցաբերած արիության համար նա արժանացել է «Հայրենական պատերազմի առաջին աստիճանի» շքանշանի, «Խիզախության համար» մեդալի և մոտ մեկուկես տասնյակ այլ մեդալների։

1945 թ.-ին՝ պատերազմի ավարտից հետո, Միքայել Ջոթյանն անմիջապես ընդունվում է Երևանի պետական բժշկական ինստիտուտը և այն գերազանցությամբ ավարտելուց հետո աշխատանքի անցնում Նալբանդում՝ իբրև շրջանային հիվանդանոցի գլխավոր բժիշկ, իսկ կարճ ժամանակ անց նրան նշանակում են Սպիտակի շրջանի առբաժնի վարիչ, որտեղ աշխատում է մինչև 1955 թ. նոյեմբերը։

1955 թ.-ին Միքայել Ջոթյանն ընդունվում է Մոսկվայի բժշկական ակադեմիայի պեդիատորիայի ինստիտուտի ասպիրանտուրան և հաջողությամբ ավարտելուց հետո վերադառնում է մայր կրթօջախ՝ Երևանի պետական բժշկական ինստիտուտ, որտեղ սկզբից աշխատում է իբրև ասիստենտ, իսկ 1967 թ.-ին բժշկագիտության թեկնածուի, 1968 թ.-ին դոցենտի կոչումներ ստանալուց հետո իր հարուստ փորձն ու գիտելիքներն է հաղորդում ապագա բժիշկներին։ Բժշկագիտության մեջ լուրջ ներդրում ունի հատկապես նրա «Աղեստամոքսային տրակտի սուր խանգարումների տոքսիկ ձևերի կլինիկան ու բուժումը հարավի շոգ կլիմայի պայմաններում» աշխատությունը. այն ժամանակ, երբ երեխաների մահացությունը բարձր թիվ էր կազմում, այս մեթոդի ներդրման շնորհիվ հարյուրավոր մանուկների կյանք փրկվեց։

## Ստեղծագործություններ և ճանաչում
Միքայել Ջոթյանը բժշկագիտությանը, մասնավորապես մանկաբուժության հիմնահարցերին նվիրված երեքուկես տասնյակ գիտական աշխատությունների ու հոդվածների հեղինակ է։ Մխիթար Հերացու անվան բժշկական համալսարանի 70-ամյակի առթիվ երկարամյա գիտամանկավարժական և վարչական աշխատանքի համար պարգևատրվել է ոսկե մեդալով (2000 թ.)։

Կատեգորիա:Գիտությունների թեկնածուներ
Կատեգորիա:Երևանի պետական բժշկական համալսարան
Կատեգորիա:Հայ բժիշկներ
Կատեգորիա:Հայ մանկաբույժներ
Կատեգորիա:Հայրենական մեծ պատերազմի հայ մասնակիցներ
Կատեգորիա:Հայրենական պատերազմի 1-ին աստիճանի շքանշանակիրներ
Կատեգորիա:Մեծ Պարնի գյուղում ծնվածներ
Կատեգորիա:«Խիզախության համար» մեդալով պարգևատրվածներ (ԽՍՀՄ)
Անդրիուս Պոյավիս

**Անդրիուս Պոյավիս** (*Andrius Pojavis*, ), լիտվացի երգիչ, երգահան։

## Եվրատեսիլ 2013
2012 թվականի դեկտեմբերի 20-ին Անդրիուսը Something երգով հաղթել է Լիտվայի ազգային ընտրությունում և 2013 թվականի մայիսին ներկայացրել է Լիտվան Եվրատեսիլ 2013 երգի մրցույթում և եզրափակիչ փուլում զբաղեցրել է 22-րդ հորիզոնականը։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Եվրատեսիլ 2013 երգի մրցույթի մասնակիցներ
Կատեգորիա:Լիտվացի երգիչներ
Կատեգորիա:Լիտվացի երաժիշտներ
Something (երգ, Անդրիուս Պոյավիս)

**Something**, լիտվացի երգիչ Անդրիուս Պոյավիսի երգը Եվրատեսիլ 2013 երգի մրցույթի համար։ Երգի երաժշտության և բառերի հեղինակն է Անդրիուսը։

Երգը մրցույթի եզրափակիչ փուլում զբաղեցրել է 22-րդ հորիզոնականը 17 միավորով։

Կատեգորիա:2012 երգեր
Կատեգորիա:Եվրատեսիլ 2013 երգի մրցույթի երգեր
Who See

**Հու Սի** (անգլ.՝ Who See), չեռնոգորական հիփ-հոփ դուետ, որը 2013 թվականի մայիսին Նինա Ժիժիչի հետ, «Igranka» երգով ներկայացրել է Չեռնոգորիան Եվրատեսիլ 2013 երգի մրցույթում։

## Պատմություն
Խումբը ստեղծվել է 2002 թվականին Դեյան Դեդովիչի (չեռ.` *Dejan Dedović*) և Մարիո Ջորջևիչի (չեռն. *Mario Đorđević*) կողմից, ովքեր հանդես են գալիս «Dedduh» և «Noyz» կեղծանուններով։

Խումբը իր գործունեության ընթացքում հանդես է եկել մի շարք հայտնի սերբ և չեռնոգարացի ռեփերների բեք-վոկալ։ 2008 թվականին խումբը թողարկել է իր առաջին «Sviranje kupcu» անվանմամբ ալբոմը, որից հետո ելույթ է ունեցել «Refresh Festival 2008» հիթ-հոփ փառատոնում։

2012 թվականին խումբը «MTV Europe Music Awards 2012» մրցանակաբաշխությունում արժանացել է մրցանակի։

2013 թվականի մայիսին խումբը Նինա Ժիժիչի հետ, «Igranka» երգով ներկայացրել է Չեռնոգորիան Եվրատեսիլ 2013 երգի մրցույթում և կիսաեզրափակիչ փուլում զբաղեցրել է 12-րդ հորիզոնականը։

## Ալբոմներ
* *Sviranje kupcu* (2006)
* *Krš i drača* (2012)

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Եվրատեսիլ 2013 երգի մրցույթի մասնակիցներ
Կատեգորիա:Երաժշտական դուետներ
Ծ

մինի|ձախից

**Ծ**, **ծ** (անվանում՝ **ծա**), հայկական այբուբենի 14-րդ տառը։ Թվային արժեքը՝ «50»։
Ստեղծել է Մեսրոպ Մաշտոցը 405-406 թվականներին։ Միջնադարում օգտագործվել են «երկաթագիր», «գրչագիր», «նոտրգիր», «շղագիր» տառատեսակները։

## Կրկնակ բաղաձայններ

Կրկնակ **ծ**-ով գոյականներից են՝
:::**ծծ**ումբ
:::**ծծ**մբաթթու
:::ներ**ծծ**ում։

Յունիկոդում ներկայացված է՝
* մեծատառ՝ «Ծ». `U+053E`
* փոքրատառ՝ «ծ». `U+056E`
## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Հայերենի այբուբեն
Կ

մինի|ձախից

**Կ**, **կ** (անունը՝ **կեն**), հայկական այբուբենի 15-րդ տառը։ Թվային արժեքն է՝ «60»։ Ստեղծել է Մեսրոպ Մաշտոցը 405-406 թվականներին։ Միջնադարում օգտագործվել են «երկաթագիր», «գրչագիր», «նոտրգիր», «շղագիր» տառատեսակները։

## Գործածությունը

* Փոքրատառ **կ**-ով ՍԻ համակարգում նշանակվում է չափի միավորների կիլո- նախածանցը, որը նշանակում է՝ հազար ('''կ'''մ, '''կ'''գ և այլն։)
* Երեք հիմնական՝ կարմիր, կանաչ և կապույտ գույներն իրենց սկզբնատառերով նշանակվում են '''3Կ'''

## Կրկնակ բաղաձայններով բառեր

* Կրկնակ **կ**- երով գոյականներից են՝
:::::'''կկ'''ու
:::::մ**կկ**ոց
:::::եր'''կկ'''ենցաղ

## Ուշագրավ փաստ

* Հայերենում կա չորս հատ **կ** տառ պարունակող գոյական՝

:::::հա**կ**ա**կ**ար**կ**տա**կ**այան
* Չորս հատ **կ** տառով ածական՝
:::::**կ**ոշ**կ**ա**կ**արա**կ**ան
* հայերենում կա երեք **կ** պարունակող բայ՝

**կկկ**ոցեմ
## Բրայլով ներկայացումը

Յունիկոդում ներկայացված է՝
* մեծատառ՝ «Կ». `U+053E`
* փոքրատառ՝ «կ». `U+056E`
## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Հայերենի այբուբեն
Աֆրիկայի մակերևույթ

մինի|Աֆրիկայի ֆիզիկական քարտեզ Աֆրիկան հիմնականում տարբեր բարձրության սարահարթերի երկիր է, բարձր լեռները գտնվում են նրա ծայրամասերում։ Մակերևույթի նման կառուցվածքը պայմանավորված է նրա ձևավորման պատմությամբ։ Մայրցամաքի հիմքը կազմում է Աֆրիկա-Արաբական պլատֆորմը, որը հանդիսանում է հնագույն Գոնդվանա ցամաքի մի մասը։ Լեռնակազմական պրոցեսները Աֆրիկայի մեծ մասում վաղուց են ավարտվել (500-1000 մլն. տարի առաջ), լեռնային մակերևույթն էլ արտաքին ուժերի ազդեցությամբ քայքայվել, տեղատարվել է՝ վերածվելով սարահարթերի ու բարձրավանդակների։ Ավելի բարձր են արևելյան շրջանները, որտեղ գտնվում են Արևելաաֆրիկյան սարահարթը և Եթովպական (Հաբեշական) բարձրավանդակը։ Արևելաաֆրիկյան սարահարթում գտնվում է Աֆրիկայի ամենաբարձր լեռը՝ Կիլիմանջարոն (5895 մ.), որի գագաթը ամբողջ տարին ձյունապատ է։

Պլատֆորմի առանձին տեղամասերը տարբեր ժամանակներում իջել կամ բարձրացել են, երկրակեղևում առաջացել են բեկվածքներ, խզումներ, որոնք ուղեկցվել են հրաբխականությամբ և երկրաշարժերով։ Նման ծագում ունեն Արևելաաֆրիկյան բեկորավոր (հորստա-գրաբենային) լեռները։

Զամբեզի գետի գետաբերանից դեպի հյուսիսաֆրիկյան խոշոր լճեր, Կարմիր ծով, Մեռյալ ծովից դեպի Միջերկրական ծով ձգվում է Արևելաաֆրիկյան խոշոր բեկվածքային գոտին, որի գրաբեններում էլ ձևավորվել են Նյասա, Տանգանիկա, Վիկտորիա լճերը, Կարմիր և Մեռյալ ծովերը։

## Ռելիեֆի հիմնական միավորները
Աֆրիկայի հյուսիսում ձգվում են Ատլասի երիտասարդ (Ալպյան հասակի) լեռները, հարավում՝ Դրակոնյան ու Կապի հին (պալեոզոյան հասակի) լեռները։ Գվինեական ծովափի մոտ գտնվում է Կամերունի հրաբուխը (4070 մ.)։

Սարահարթերից նշանավոր են Սահարան, Սուդանը, Կալահարին, Նամիբը։ Սահարաի կենտրոնական մասում գտնվում են Ահագար, Դարֆուր և Տիբեսթի բարձրավանդակները։ Արևելքում, Կարմիր ծովի մոտ, գտնվում է Եթովպական բարձրավանդակը։

Դաշտավայրերը փոքր են և գտնվում են ծովափնյա շրջաններում։

Աֆրիկայի ամենացածր կետը Եթովպիայում Ասսալ լճի իջվածքն է՝ -153 մ.։

Կատեգորիա:Աֆրիկայի աշխարհագրություն
TF1

**TF1**, ֆրանսիական մասնավոր հեռուստաընկերություն, հեռարձակումը սկսել է 1935 թվականի փետրվարի 13-ին Radio-PTT Vision նախնական անվանմամբ, 1975-ից կրում է ներկայիս անվանումը։ Հեռուստաընկերությունը վերահսկվում է TF Group հոլդինգի կողմից, որի մեծ մասը պատկանում է Bouygues կոնգլոմեռատին։ Հեռուստաալիքը դիտողների բաժինը կազմում է 24%, և այդ ցուցանիշով զբաղեցնում է առաջին տեղը ֆրանսիական հեռուստաշուկայում։ Դիտողների քանակով համարվում է Եվրոպայի առաջին հեռուստաալիքը։ Ընկերության գլխավոր մասնաշենքը (TF1 երկնաքերը) գտնվում է Փարիզում։

### Նախկին անվանումները
* Radio-PTT Vision (1935–1939)
* RN Télévision (1939–1943)
* Fernsehsender Paris (1943–1944)
* Télévision Française (1944–1945)
* RDF (1945–1949)
* RTF (1949–1963)
* Première chaîne de la RTF (1963–1964)
* Première Chaîne de l'ORTF (1964–1975)

Կատեգորիա:Ֆրանսալեզու հեռուստաալիքներ
Կատեգորիա:Ֆրանսիայի հեռուստաընկերություններ