Մարկ Լեկարբո

**Մարկ Լեկարբո** (, ), 16-17-րդ դարերի ֆրանսիացի գրող, բանաստեղծ, ուղեգրությունների հեղինակ, թատերագիր, իրավագետ։ Առավելապես համբավվել է իր «Նոր Ֆրանսիայի պատմություն» (*Histoire de la Nouvelle-France*, 1609) աշխատությամբ, որի հիմքում ընկած են 1606–1607 թվականներին Աքադիայում իրականացրած գիտարշավի ընթացքում ստացած տպավորությունները և Հյուսիսային Ամերիկայում ֆրանսիացիների կատարած հայտնագործությունները։ Կանադայի պատմության մեջ առաջին նշանակալից գրքերից մեկը համարվող այդ աշխատությունը կարճ ժամանակում միմյանց հաջորդած երեք հրատարակություն է ունեցել, 17-րդ դարի սկզբին թարգմանվել ու տպագրվել է նաև գերմաներեն ու անգլերեն։

Լեկարբոն հեղինակել է նաև բազմաթիվ բանաստեղծություններ ու պոեմներ։ Նրա *Théâtre de Neptune* խորագիրը կրող չափածո դրաման, որն առաջին անգամ բեմականացվել է Պորտ Ռոյալում, ֆրանսիացիների պնդմամբ՝ համարվում է եվրոպական առաջին թատերական աշխատանքը Հյուսիսային Ամերիկայի ոչ իսպանական տարածքներում (Նոր Իսպանիայում միսիոներները թատերական բեմադրություններ են իրականացրել ավելի վաղ)։
  
Հենրի Բիգարը (Henry P. Biggar) Մարկ Լեկարբոյին անվանել է «ֆրանսիացի Հաքլյույթ»՝ համեմատելով անգլիացի նշանավոր աշխարհագրագետ Ռիչարդ Հաքլյույթի հետ, որը արժեքավոր աշխատություններ է հեղինակել Ամերիկայում անգլիացիների կատարած հայտնագործությունների մասին։

## Ստեղծագործություններ
* «Նոր Ֆրանսիայի մուսաները» բանաստեղծական ժողովածու (1606). համարվում է Կանադայում և ընդհանրապես ամբողջ Հյուսիսային Ամերիկայում ստեղծված առաջին բանաստեղծական ժողովածուն։ Որպես բանաստեղծ՝ Լեկարբոն գտնվել է Վերածննդի դարաշրջանի ֆրանսիացի նշանավոր պոետ Պիեռ Ռոնսարի ազդեցության տակ։
* «Նոր Ֆրանսիայի պատմություն» (1609). ներկայացրել է ֆրանսիացի ճանապարհորդների հայտնագործությունները Կանադայում, Լուիզիանայում, Բրազիլիայում, հանգամանորեն պատմել Աքադիայի գաղութացման մասին, որին ինքն էլ է մասնակցել։

## Երկեր
* *Discours pour la Paix. Harangue d'action de grâces. Poèmes pour la Paix*, écrits composés lors de la Paix de Vervins en 1598
* *Adieu à la France*, en vers, 1606
* *Le Théâtre de Neptune*, 1607
* *La Défaite des Amouchiquois*, en vers, 1607
* *Histoire de la Nouvelle-France*, 1609, suivie de deux nouvelle éditions en 1611-1612 et 1617-1618
* *Les Muses de la Nouvelle-France*, pièces en vers qui suivent les différentes éditions de son *Histoire de la Nouvelle-France* (1612)
* *Tableau de la Suisse*, en vers et prose, 1618
* *La Chasse aux Anglais*, en vers, 1629
* *La Victoire du Roy*, en vers, 1629
* *Le Roy d'armes, ou l'art de bien former...* (1640)
### Թարգմանություններ
* *Discours de l'Origine des Russiens*, 1599
* *Discours véritable de la Réunion des Églises*, 1599
* *Histoire merveilleuse de l'abstinence triennale d'une fille de Confolens*, 1602
* *Le Guide des Curés*, traduction des *Instruciones Pastorum* de Charles Borromée, dédiée à Geoffroy de Billy, « son nouveau protecteur et révérend père en Dieu », 1613.

### Վերահրատարակություններ
*Marc Lescarbot, *Poésies et opuscules sur la Nouvelle-France*, éd. Marie-Christine Pioffet et Isabelle Lachance, Montréal, Nota bene, 2014, 393 p.
*Marc Lescarbot, *Voyages en Acadie (1604-1607)*, éd. Marie-Christine Pioffet, Paris, PUPS, 2007, 587 p.
*Marc Lescarbot, *Les Muses de la Nouvelle-France*, éd. Bernard Emont, Paris, L'Harmattan, 2004.

## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն
* Thomas Pfeiffer: *Marc Lescarbot. Pionnier de la Nouvelle-France.* L'Harmattan, Paris 2012.
* Eugene Benson, Renate Benson, Jerry Wasserman, Harriette Taber Richardson: *Spectacle of Empire. Marc Lescarbot's Theatre of Neptune in New France*, Talonbooks, Vancouver 2006.
* Henry P. Biggar: *The French Hakluyt; Marc Lescarbot of Vervins.* In: *The American Historical Review* 6, 1901, S. 670–692 (online).
* Lescarbot, Marc , in: Canadian Encyclopedia
* Noua Francia: Gründliche History Von Erfündung der grossen Landschafft Noua Francia, oder New Franckreich genannt, auch von den Sitten vnd Beschaffenheit derselben wilden Völcker; Auß einem zu Pariß gedruckten Französischen Buch summarischer weiß ins Teutsch gebracht, Augsburg 1613. Digitalisat der Bayerischen Staatsbibliothek

## Արտաքին հղումներ
* 
*''The Conversion of the Savages (1610)'' by Lescarbot 
*''History of New France'' by Lescarbot
*A text of ''The Theatre of Neptune'' (in French)
*Theatre 400, planners of ''Neptune'' revival, Atlantic Fringe
*''Sinking Neptune''
*L. W. Grant's English Translation of A History of New France (Volume 1)

Կատեգորիա:17-րդ դարի գրողներ
Կատեգորիա:Թատերագիրներ
Կատեգորիա:Ճանապարհորդներ
Կատեգորիա:Ֆրանսիացի բանաստեղծներ
Կատեգորիա:Ֆրանսիացի ճանապարհորդներ
Կատեգորիա:Ֆրանսիացի պատմաբաններ
Կատեգորիա:Ֆրանսիացի փաստաբաններ
Կատեգորիա:Ֆրանսիացի իրավաբաններ
Կատեգորիա:Ֆրանսիացի թատերագիրներ