Աբբա Էվեն

**Աբբա Էվեն** (եբրյ. ‏אבא אבן, ), իսրայելցի պետական և քաղաքական գործիչ, Իսրայելի արտաքին գործերի, Իսրայելի կրթության նախարար։

ԱՄՆ-ում ՄԱԿ-ի Իսրայելի դեսպան։

## Վաղ տարիներ
Օբրի Էբանը (անգլ.Aubrey Eban) ծնվել է Քեյփթաունում, Հարավային Աֆրիկայում, լեհական ծագմամբ եվրոպական ընտանիքում։ Վաղ տարիքում տեղափոխվել է Անգլիա։ Նա հիշում էր, որ մանկության տարիներին իրեն յուրաքանչյուր հանգստյան օր ուղարկում էին պապիկի մոտ, որպեսզի սովորի եբրայերեն և աստվածաշնչյան գրականություն։ Սովորել է լոնդոնյան Սաթերք շրջանի Սուրբ Օլավի գիմնազիայում, ապա ընդունվել է  Քեմբրիջի համալսարանի Քուինս քոլեջի դասական և արևելյան լեզուների բաժինը, որտեղ մեծ հաջողությունների է հասել։

Համալսարանի ուսման ընթացքում ակտիվորեն մասնակցել է Սիոնիստական երիտասարդական ֆեդերացիայում և եղել է «Երիտասարդ սիոնիստ» գաղափարախոսական ամսագրի խմբագիր:Համալսարանն ավարտելուց հետո զբաղվել է արաբերեն ու եբրայերեն լեզուների ուսումնասիրությամբ՝ 1938-1939 թվականներին  լինելով Պեմբրյուկ քոլեջի աշխատակից։

Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի սկսվելուց հետո, 1939 թվականի դեկտեմբերին, աշխատանքի է անցել Լոնդոնում Հայիմ Վեյցմանի համաշխարհային սիոնիստական կազմակերպությունում։

Մի քանի ամիս անց ընդունվել է Եգիպտոսի և մանդատային Պաղեստինի բրիտանական զինված ուժեր, Երուսաղեմում դարձել է  հետախուզության սպա, որտեղ ծառայել է մինչև մայորի կոչում ստանալը։ Նա համակարգում և պատրաստում էր կամավորներին՝  գերմանական հանկարծակի հարձակման դեպքերի համար, ծառայել է որպես կապավոր խորհրդայինների ու եվրոպական իշուվների միջև։

1947 թվականին նա Թաուֆիք ալ-Հաքիմ Հուսեինի վեպը թարգմանել է արաբերն լեզվից։

## Քաղաքական կարիերա
Ազատ խոսում էր 10 լեզուներով։ 1952 թվականի էվենն ընգտրվել էր ՄԱԿ-ի գլխավոր խորհրդի փոխնախագահ։

1959 թվականին լքել է Միացյալ Նահանգներն ու վերադարձել Իսրայել, որտեղ էլ ընդունել է իսրայելական քաղաքացիություն և «Մապայ» կուսակցության կողմից ընտրվել է կնեսսետի մեջ։ Նա աշխատում էր 1960-1963 թվականներին կրթության ու մշակույթի նախարար Դավիթ Բեն-Գուրիոնի ղեկավարությամբ, ապա որպես վարչապետ Լեվ Էշկոլի տեղակալ մինչև 1966 թվականը։ Այդ ամբողջ ընթացքում (1959-1966) նա նաև զբաղեցրել է Ռեխովոտ քաղաքի Վեյցմանի ինստիտուտի ռեկտորի պաշտոնը։

## Հետագա կյանքը
1988 թվականին, երեք տասնամյակ կնեսսետում լինելուց հետո, նա կորցրել է իր դիրքը Աշխատավորական կուսակցության ներքին անկման պատճառով։ Նա իր ամբողջ մնացյալ կյանքը նվիրաբերել է գրքեր գրելուն և դասավանդմանը, այդ թվում նաև որպես գիտաշխատող Պրինստոնի, Կոլումբիայի և Ջորջ Վաշինգթոնի անվան համալսարաններում։ Աբբան մահացել է 2002 թվականին և թաղվել է Կֆար-Շմարյագում, Թել-Ավիվի հյուսիսում։

## Ընտանիքը
* Կինը՝ Սուզին (Շոշոնա, ի ծնե Ամբաշ, 1921-2011), ծնվել է Իսմայիլիում (Եգիպտոս), Էվենի հետ ծանոթացել է Կահիրեում, 1945 թվականին նրանց հարսանիքին ներկա է եղել Բեն-Գուրիոնը։ 1963- 1998 թվականներին եղել է քաղցկեղի դեմ պայքարի Իսրայելի հասարակական կազմակերպության նախագահ։ Գրել է հիշողությունների գիրք։
* Էլի որդին (ծնվ. 1950), կլառնետիստ է, դասավանդում է Ինդիանայի համալսարանում. Գիլան՝ դուստրը (ծնվ. 1954), ապրում է ԱՄՆ-ում։ Եվս մեկ դուստր ծնվել է 1952 թվականին և մահացել է մեկ ամսականում  «օրորոցային հանկարծամահության ախտանիշից»։
* Զարմիկ (եղբայր)՝ Օլիվեր Սաքս, նյարդաբան և գրող։
* Զարմիկ՝ Ջոնաթան Լինն, դերասան և ռեժիսոր։

## Պարգևներ
2001 թվականին Էվենն արժանացել է Իսրայելի պետական պարգևի կյանքում նվաճումների և հասարակության ու պետության զարգացման մեջ հատուկ ներդրման համար։

## Հրապարակված աշխատություններ
* «Իսրայելի ձայնը», 1957 թվական
* «Ազգայնացման ալիք», 1959 թվական
* «Իմ ժողովրդի՝ հրեաների պատմությունը», 1968 թվական
* «Իմ երկիրը՝ ժամանակակից Իսրայելի պատմությունը», 1972 թվական
* «Աբբա Էվեն, ինքնակենսագություն», 1977 թվական
* «Նոր դիվանագիտություն, ժամանակակից դարաշրջանի միջազգային հարաբերություններ», 1983 թվական
* «Անձնական վկայական, Իսրայելն իմ աչքերով», 1992 թվական
* «Նոր դարի դիվանագիտություն», 1998 թվական։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Իսրայելի քաղաքական գործիչներ
Կատեգորիա:Իսրայելի արտաքին գործերի նախարարներ
Կատեգորիա:Իսրայելի պետական մրցանակի դափնեկիրներ
Կատեգորիա:Իսրայելի պետական գործիչներ
Կատեգորիա:Իսրայելցի գրողներ
Կատեգորիա:Իսրայելի դիվանագետներ
Կատեգորիա:Իսրայելցի պատմաբաններ
Կատեգորիա:Իսրայելի նախարարներ