Աննեմարի Շվարցենբախ

**Աննեմարի Շվարցենբախ** (, ), շվեյցարացի գրող, լրագրող, ճանապարհորդ և լուսանկարիչ։

## Կենսագրություն
Աննեմարի Շվարցենբախը ծնվել է 1908 թվականին Ցյուրիխում՝ Շվարցենբախ-Վիլլե հարուստ արիստոկրատ ընտանիքում։ Նրա հայրը՝ գործարանատեր Ալֆրեդ Էմիլ Շվարցենբախը, զբաղվում էր մետաքսե գործվածքների արտադրությամբ և աշխարհում մետաքսի խոշորագույն մատակարարողներից էր։ Աննեմարիի մայրը՝ Ռենե Շվարցենբախ-Վիլլեն, գեներալ Ուլրիխ Վիլլեի և կոմսուհի Կլարա ֆոն Բիսմարկի դուստրն էր, սերում էր կոմս Ֆրիդրիխ Վիլհելմ ֆոն Բիսմարկի հարազատ թոռնուհուց։ Վիլլե-ֆոն Բիսմարկի ընտանիքը լավ հայտնի էր գերմանացի և շվեյցարացի բազմաթիվ մտավորականների շրջանում, մասնավորապես, նրանց տուն հաճախ այցելել են Կոնրադ Ֆերդինանդ Մեյերը, Գոտֆրիդ Կելլերը, Ֆերենց Լիստը, Առնոլդ Բյոկլինը, Թեոդոր Մոմզենը և Ռիխարդ Վագները։

Սովորել է աղջիկների մասնավոր պանսիոնատում, այնուհետև՝ Ֆետան առողջարանի բարձրագույն իգական դպրոցում։ 1927 թվականին ընդունվել է Ցյուրիխի համալսարանի պատմության ֆակուլտետը։ 1928 թվականին զարմուհու հետ մեկ տարով մեկնել է Սորբոն, որտեղ հաճախել է պատմության, փիլիսոփայության և հոգեբանության դասախոսությունների։ 1929 թվականի աշնանը վերադարձել է Ցյուրիխ և 1931 թվականին ավարտել համալսարանը՝ պաշտպանելով «Վերին Էնգանդինի պատմությունը միջնադարում և նոր ժամանակների սկզբին» թեմայով ատենախոսությունը և դառնալով գիտական աստիճանով առաջին կինը Շվարցենբախ-Վիլլե տոհմում։ Այդ ժամանակ նա հրատարակել է իր առաջին ամսագրային հոդվածները և սկսել զբաղվել գրական գործունեությամբ՝ գրելով իր առաջին՝ «Բերնգարդի ընկերները» վեպը։

Համալսարանն ավարտելուց հետո Աննեմարին մեկնել է Գերմանիա. սկզբում՝ Մյունխեն, որտեղ ծանոթացել է աշխարհահռչակ գրող Թոմաս Մանի երեխաների՝ Էրիկա Մանի և Կլաուսի հետ, այնուհետև՝ Բեռլին, որտեղ նոր ընկերների հետ գլխովին ընկղմվել է 30-ական թվականների սկզբի բոհեմյան կյանքի մեջ։

1933 թվականին Էրիկա Մանի հետ մասնակցել է «Die Pfeffermühle» հականացիստական կաբարեի ստեղծմանն ու զարգացմանը։ Մոր հետ ունեցած վիճաբանությունից հետո որպես լրագրող մեկնել է իր առաջին ճանապարհորդությանը՝ Իսպանիայով և Ռուսաստանով Պարսկաստան։

1935 թվականին Իրանում ամուսնացել է միասեռական կողմնորոշմամբ ֆրանսիացի դիվանագետ Կլոդ-Ախիլլ Կլարակի հետ։ Ստանալով դիվանագիտական անձնագիր՝ սկսել է կատարել արտասահմանյան ճանապարհորդություններ։ Ճամփորդությունից վերադառնալով՝ գերմանական ընդդիմադիր ամսագրերում հրատարակել է ճանապարհորդական իր նշումները և լուսանկարները, իսկ այնուհետև սկսել է պայքարել մորֆինից ունեցած ուժեղացող կախվածության դեմ։ Ալպերի վերականգնողական կլինիկայում երկարատև բուժում է անցել, այնտեղ էլ ավարտել է «Երջանիկ հովիտ» վեպը։

1939 թվականի մայիսին Աննեմարի Շվարցենբախը, 2 տարի գտնվելով վերականգնողական կլինիկայում, իմացել է, որ շվեյցարացի հայտնի ճանապարհորդ, ազգագրագետ և մարդաբան Էլլա Մաիլլարը մտադիր է ուղևորվել Մերձավոր Արևելք։ Շվարցենբախը նրան նամակ է գրել, որով առաջարկել է իր Ֆորդ ավտոմեքենան և որ ինքն էլ ճամփորդությանը միանա որպես վարորդ և ուղեկից։ Ստանալով Էլլա Մաիլլարի համաձայնությունը՝ նա մեկ ամիս անց Էլլայի հետ մեկնել է Ցյուրիխ՝ մտադրություն ունենալով Ստամբուլով, Տրապիզոնով և Թեհրանով հասնել Աֆղանստանի մայրաքաղաք Քաբուլ, ապա՝ Հնդկաստան։

Ժամանելով Թեհրան՝ նրանք արժանացել են դիվանագիտական ընդունելության։ Այնտեղ Աննեմարին սիրահարվել է Թուրքիայի դեսպանի աղջկան, որը տուբերկուլոզով մահացու հիվանդ էր։ Մի քանի օր անց աղջիկը մահացել է, և Աննեմարին դիմել է թմրադեղերով մոռացության (այդ պատմությանն է նվիրված «Մահ Պարսկաստանում» գիրքը)։ Երբ Թեհրան է հասել Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի սկսվելու մասին լուրը, Էլլան թոքաբորբով հիվանդ Աննեմարիին թողել է Կլոդ-Ախիլլ Կլարակի մոտ և մենակ շարունակել ճամփորդությունը։

Շվեյցարիա վերադառնալուց հետո զբաղվել է լրագրությամբ՝ հրապարակելով ֆոտոռեպորտաժներ և ակնարկներ Չեխիայում ու Ավստրիայում նացիստական քաղաքականության հետևանքների մասին։

Աննեմարի Շվարցենբախը մահացել է 1942 թվականի նոյեմբերի 15-ին՝ 1 տարի անց այն դեպքից, երբ ընկել էր հեծանիվից և ստացել լուրջ գանգուղեղային վնասվածք։

## Ստեղծագործություններ
Աննեմարի Շվարցենբախն ստեղծագործել է գերմաներեն։ Նրա աշխատանքները ստորև ներկայացվում են բնօրինակ լեզվով.

* Bibliographie der Schriften Annemarie Schwarzenbachs (auch ihrer nicht selbstständig erschienenen Texte) in: Walter Fähnders, Sabine Rohlf (Hrsg.): *Annemarie Schwarzenbach. Analysen und Erstdrucke. Mit einer Schwarzenbach-Bibliographie*. Aisthesis, Bielefeld 2005, ISBN 3-89528-452-1.
* *Das glückliche Tal*. mit einer Biographie der Autorin von Charles Linsmayer. (=Reprinted by Huber Nr. 1). 6. Auflage. Huber Verlag, Frauenfeld 2001, ISBN 3-7193-0982-7.
* *Lyrische Novelle*. Neuauflage. Lenos, Basel 1993, ISBN 3-85787-614-X.
* *Bei diesem Regen*. Neuauflage. Lenos, Basel 1989, ISBN 3-85787-182-2.
* *Jenseits von New York*. Neuauflage. Lenos, Basel 1992, ISBN 3-85787-216-0.
* *Freunde um Bernhard*. Neuauflage. Lenos, Basel 1998, ISBN 3-85787-648-4.
* *Tod in Persien*. Neuauflage. Lenos, Basel 2003, ISBN 3-85787-675-1.
* *Auf der Schattenseite*. Neuauflage. Lenos, Basel 1995, ISBN 3-85787-241-1.
* *Flucht nach oben*. Neuauflage. Lenos, Basel 1999, ISBN 3-85787-280-2.
* *Alle Wege sind offen*. Neuauflage. Lenos, Basel 2000, ISBN 3-85787-309-4.
* *Winter in Vorderasien*. Neuauflage. Lenos, Basel 2002, ISBN 3-85787-668-9.
* *Kongo-Ufer / Aus Tetouan*. Erstdruck aus dem Nachlass. Esperluète Editions, Noville-sur-Mehaigne 2005, ISBN 2-930223-64-2.
* *Lorenz Saladin: Ein Leben für die Berge*. herausgegeben von Robert Steiner und Emil Zopfi. Neuauflage. Lenos, Basel 2007, ISBN 978-3-85787-385-0.
* *Pariser Novelle*. Erstdruck aus dem Nachlass, herausgegeben von Walter Fähnders. In: Jahrbuch zur Kultur und Literatur der Weimarer Republik. Band 8, 2003, S. 11-35.
* mit Ella K. Maillart und Nicolas Bouvier: Unsterbliches Blau. Neuauflage. Scheidegger & Spiess, Zürich 2003, ISBN 3-85881-148-3.
* *«Wir werden es schon zuwege bringen, das Leben.» Annemarie Schwarzenbach an Klaus und Erika Mann, Briefe 1930—1942*. Centaurus, Pfaffenweiler 1993, ISBN 3-89085-681-0.
* *Eine Frau zu sehen*. Erstdruck aus dem Nachlass. Kein & Aber, Zürich 2008, ISBN 978-3-0369-5523-0.
* *Vor Weihnachten*. [1933]. Erstdruck aus dem Nachlass. In: Wolfgang Klein u.a. (Hrsg.): Dazwischen. Reisen — Metropolen — Avantgarden. Aisthesis, Bielefeld 2009, ISBN 978-3-89528-731-2, S. 69-79.
* *Orientreisen. Reportagen aus der Fremde*. Herausgegeben und mit einem Nachwort von Walter Fähnders. 2. Auflage. Edition Ebersbach, Berlin 2011, ISBN 978-3-86915-019-2.
* mit Hans-Rudolf Schmid: Schweiz (Ost und Süd) — Was nicht im «Baedeker» steht, Bd. XV. Piper Verlag, München 1932.
* mit Hans-Rudolf Schmid: Schweiz (Nord und West) — Was nicht im «Baedeker» steht, Bd. XVI. Piper Verlag, München 1933.
* *Das Wunder des Baums*. Roman. Aus dem Nachlass herausgegeben und mit einem Nachwort von Sofie Decock, Walter Fähnders und Uta Schaffers. Chronos, Zürich 2011, ISBN 978-3-0340-1063-4.
* *Afrikanische Schriften. Reportagen — Lyrik — Autobiographisches*. Mit dem Erstdruck von «Marc». Hrsg. von Sofie Decock, Walter Fähnders und Uta Schaffers. Chronos, Zürich 2012, ISBN 978-3-0340-1141-9.

## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն
* 
* 
* Miermont Dominique, *Annemarie Schwarzenbach ou le mal d'Europe, Biographie.* Payout, Paris, 2004.
* Walter Fähnders / Sabine Rohlf, *Annemarie Schwarzenbach. Analysen und Erstdrucke. Mit einer Schwarzenbach-Bibliographie.* Aistheisis Verlag, Bielefeld, 2005. 
* Walter Fähnders, In Venedig und anderswo. Annemarie Schwarzenbach und Ruth Landshoff-Yorck, In: Petra Josting / Walter Fähnders, *„Laboratorium Vielseitigkeit“. Zur Literatur der Weimarer Republik*, Aisthesis, Bielefeld, 2005, p.&nbsp;227–252. .
* Walter Fähnders und Andreas Tobler: *Briefe von Annemarie Schwarzenbach an Otto Kleiber aus den Jahren 1933–1942.* In: *Zeitschrift für Germanistik* 2/2006, S. 366–374.
* Walter Fähnders: *„Wirklich, ich lebe nur wenn ich schreibe.“ Zur Reiseprosa von Annemarie Schwarzenbach (1908–1942).* In: *Sprachkunst. Beiträge zur Literaturwissenschaft* 38, Wien 2007, 1. Halbband, S. 27–54.
* Walter Fähnders, Helga Karrenbrock: *„Grundton syrisch“. Annemarie Schwarzenbachs „Vor Weihnachten“ im Kontext ihrer orientalischen Reiseprosa." In: Wolfgang Klein, Walter Fähnders, Andrea Grewe (Hrsg.): "Dazwischen. Reisen – Metropolen – Avantgarden." Aisthesis, Bielefeld 2009 (Reisen Texte Metropolen 8), , S. 82–105.
* Walter Fähnders: *Neue Funde. Annemarie Schwarzenbachs Beiträge im Argentinischen Tageblatt (1933 bis 1941).* In: Gregor Ackermann, Walter Delabar (Hrsg.): *Schreibende Frauen. Ein Schaubild im frühen 20. Jahrhundert.* Aisthesis, Bielefeld 2011, , S. 193–198.
* Walter Fähnders, Uta Schaffers: *„Ich schrieb. Und es war eine Seligkeit.“ Dichterbild und Autorenrolle bei Annemarie Schwarzenbach.* In: Gregor Ackermann, Walter Delabar (Hrsg.): *Kleiner Mann in Einbahnstrassen. Funde und Auslassungen.* Aisthesis, Bielefeld 2017 (= *JUNI. Magazin für Literatur und Kultur*. Heft 53/54)., , S. 119-151.  
* Alexis Schwarzenbach, *Die Geborene. Renée Schwarzenbach-Wille und ihre Familie*, Scheidegger & Spiess, Zurich, 2004. 
* Alexis Schwarzenbach, *Auf der Schwelle des Fremden. Das Leben der Annemarie Schwarzenbach*, Collection Rolf Heyne, München, 2008. 
* Bettina Augustin, *Der unbekannte Zwilling. Annemarie Schwarzenbach im Spiegel der Fotografie*, Brinkmann und Bose, Berlin, 2008. 

== Արտաքին հղումներ ==
* [http://www.helveticarchives.ch/detail.aspx?ID=165130 Literary estate of Annemarie Schwarzenbach]
* [http://libraries.admin.ch/cgi-bin/gw/chameleon?skin=helveticat&inst=consortium&submittheform=Search&usersrch=1&beginsrch=1&elementcount=3&function=INITREQ&search=KEYWORD&rootsearch=KEYWORD&lng=en&pos=1&conf=.%2Fchameleon.conf&t1=annemarie*%20schwarzenbach*&u1=1003&op1=OR&t2=annemarie*%20schwarzenbach*&u2=21&op2=AND&t3=&u3=1035&host=biblio.admin.ch%2B3601%2BDEFAULT&patronhost=biblio.admin.ch%203601%20DEFAULT Publications by and about Annemarie Schwarzenbach] 
* [https://portal.dnb.de/opac.htm?method=simpleSearch&cqlMode=true&query=idn%3D118997718 Literature by and about Annemarie Schwarzenbach]
* Barbara Lorey de Lacharrière. "[https://web.archive.org/web/20061004011358/http://www.swissinstitute.net/Exhibitions/2002_Lounge_Specials/2002_Annemarie_Schwarzenbach/SchwarzenbachBIO.htm Annemarie Schwarzenbach: A Life]" from the Swiss Institute
* [http://www.literaturkritik.de/public/rezension.php?rez_id=11940 Der Engel Zum 100. Geburtstag von Annemarie Schwarzenbach]
* [http://www.kultur-online.net/files/exhibition/schwarzenbach.jpg Marianne Breslauer: *Annemarie Schwarzenbach.'' Photo of Annemarie Schwarzenbach 1931]  
* Photos by Marianne Breslauer of Annemarie Schwarzenbach 
* Annemarie Schwarzenbach

Կատեգորիա:20-րդ դարի կին գրողներ
Կատեգորիա:Ավտոճանապարհային վթարներից զոհվածներ
Կատեգորիա:Լեսբուհի գրողներ
Կատեգորիա:Շվեյցարացի գրողներ
Կատեգորիա:Շվեյցարացի լուսանկարիչներ
Կատեգորիա:Շվեյցարացի լրագրողներ
Կատեգորիա:Շվեյցարացի ճանապարհորդներ