Ֆազիլ Իսկանդեր

**Ֆազիլ Աբդուլովիչ Իսկանդեր** (, , , Մոսկվա), աբխազական ծագմամբ ռուս գրող։

## Կենսագրություն
Ֆազիլ Իսկանդերը ծնվել է 1929 թվականի մարտի 6-ին Սուխումում։ Նրա հայրը ծագումով Իրանից էր և ուներ պարսկական ու աբխազական արմատներ։ 1938 թվականին ապագա գրողի հայրն արտաքսվել է ԽՍՀՄ-ից և նա նրա հետ այլևս չի հանդիպել։ Ապագա գրողի մանկությունն անցել է Աբխազիայի Չեգեմ գյուղում։

Ոսկե մեդալով ավարտել է Աբխազիայի ռուսական դպրոցներից մեկը, այնուհետև փորձել է ընդունվել Մոսկվայի պետական համալսարանի Փիլիսոփայական ֆակուլտետը, սակայն անհաջողությամբ։ Ընդունվել է Մոսկվայի Գրադարանավարական ինստիտուտը, որտեղ երեք տարի ուսանելուց հետո տեղափոխվել է Մաքսիմ Գորկու անվան գրականության ինստիտուտ, որն էլ ավարտել է 1954 թվականին։

1954-1956 թվականներին որպես լրագրող աշխատել է Կուրսկ և Բրյանսկ քաղաքներում։ 1956 թվականին դարձել է «Գոսիզդատի» աբխազական բաժնի խմբագիրը, որտեղ աշխատել է մինչև 1990-ական թվականների սկիզբը։

Վախճանվել է 2016 թվականի հուլիսի 31-ին Պերեդելկինոյում։

## Ստեղծագործություններ
Ֆազիլ Իսկանդերի առաջին գիրքը 1957 թվականին Սուխումում լույս տեսած «*Լեռնային արահետներ*» բանաստեղծությունների ժողովածուն է։ Հեղինակին լայն հանրային ճանաչում բերեց 1966 թվականին հրատարակված «*Այծատուրի համաստեղությունը*» վիպակը, որում հեղինակը ծաղրի է ենթարկում ԽՍՀՄ-ի վարած գյուղատնտեսական քաղաքականությունը։ Հեղինակի գլուխգործոցն է համարվում «*Սանդրոն Չեգեմից*» վեպը, որը խորհրդային գրաքննության կողմից ենթարկվել է զգալի մկրատումների։ Այս վեպն իրենից ներկայացնում է պատմվածքների շարք հեղինակի հայրենի Չեգեմ գյուղի բնակիչ Սանդրոյի մասին և գրողի բնորոշմամբ պատկանում է Խաբեբայապատում վեպի ժանրին։

Ֆազիլ Իսկանդերի ստեղծագործական փիլիսոփայության մեջ առանձնահատուկ տեղ են գրավում արդարության, պատվի, քչով բավարարվելու, հողի հանդեպ սիրո, մեռածների հանդեպ հարգանքի թեմաները։

## Մատենագիտություն
մինի|աջից|150px|<center>Արծաթե հուշադրամ նվիրված Ֆազիլ Իսկանդերին, «Աբխազիայի նշանավոր անձինք» շարքից</center>
### Բանաստեղծությունների ժողովածուներ
* 1957 - «Լեռնային արահետներ» (*Горные тропы.*)
* 1959 - «Հողի բարությունը» (*Доброта земли.*)
* 1960 - «Կանաչ անձրև» (*Зелёный дождь.*)
* 1961 - «Սև ծովի երեխաները» (*Дети Черноморья.*)
* 1964 - «Ծովի երիտասարդությունը» (*Молодость моря.*)
* 1966 - «Հողի արշալույսները» (*Зори земли.*)
* 1969 - «Ամառային անտառ» (*Летний лес.*)
* 1987 - «Ուղի» (*Путь.*)
* 1993 - Բանաստեղծություններ

### Արձակ երկեր
* 1966 - «Այծատուրի համաստեղությունը» (*Созвездие Козлотура.*)
* 1966 - «Արգելված պտուղ» (*Запретный плод.*)
* 1967 - «Կարճ ձեռքով մարդը» (*Колчерукий.*)
* 1969 - «Երեք պատմվածք» (*Три рассказа.*)
* 1970 - «Մանկության ծառը» (*Дерево детства.*)
* 1971 - «Չիկի օրը» (*День Чика.*)
* 1973 - «Սանդրոն Չեգեմից» (*Сандро из Чегема.*)
* 1973 - «Երջանիկ գտածոների ժամանակը» (*Время счастливых находок.*)
* 1979 - «Ընկուզենու ստվերի տակ» (*Под сенью грецкого ореха.*)
* 1979 - «Մեծ սեքսի փոքրիկ հսկան» (*Маленький гигант большого секса.*)
* 1982 - «Ճագարները և վիշապօձերը» (*Кролики и удавы.*)
* 1983 - «Չիկի պաշտպանությունը» (*Защита Чика.*)
* 1986 - «Մեծ տան մեծ օրը» (*Большой день большого дома.*)
* 1988 - «Սրճարան ծովում» (*Кофейня в море.*)
* 1990 - «Մարդու կանգառը» (*Стоянка человека.*)
* «Մարդը և նրա շրջակայքը» (*Человек и его окрестности.*)
* «Հերակլեսի տասներեքերորդ հերոսությունը» (*Тринадцатый подвиг Геракла.*)
* 1997 - «Սոֆիչկա» (*Софичка.*)
* 1999 - «Անհրավեր հյուր» (*Незваный гость.*)

## Էկրանավորում
* 1969 - «Երջանիկ գտածոների ժամանակը» («*Время счастливых находок*»)
* 1986 - «Չեգեմյան դետեկտիվ» («*Чегемский детектив*»)
* 1989 - «Տոն տոնին սպասելիս» («*Праздник ожидания праздника*»)
* 1989 - «Օրենքով գողերը» («*Воры в законе*»)
* 1989 - «Այծատուրի համաստեղությունը» («*Созвездие Козлотура*»)
* 1989 - «Վալտասարի խնջույքները կամ գիշերը Ստալինի հետ» («*Пиры Валтасара, или Ночь со Сталиным*»)
* 1991 - «Բաժանվենք, քանի լավ ենք» («*Расстанемся, пока хорошие*»)
* 1992 - «Մեծ սեքսի փոքրիկ հսկան» («*Маленький гигант большого секса*»)
* 2016 - «Սոֆիչկա» («*Софичка*»)

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Ֆազիլ Իսկանդերը «Գրապահարան» կայքում 

Կատեգորիա:«Մեծ գիրք» մրցանակի դափնեկիրներ
Կատեգորիա:«Տրիումֆ» մրցանակի դափնեկիրներ
Կատեգորիա:Աբխազ գրողներ
Կատեգորիա:ԽՍՀՄ Պետական մրցանակի դափնեկիրներ
Կատեգորիա:ԽՍՀՄ գրողների միության անդամներ
Կատեգորիա:Խորհրդային պատմվածքագիրներ
Կատեգորիա:Խորհրդային վիպասաններ
Կատեգորիա:Խորհրդային տղամարդ գրողներ
Կատեգորիա:Մաքսիմ Գորկու անվան գրականության ինստիտուտի շրջանավարտներ
Կատեգորիա:Նովոդևիչյան գերեզմանատանը թաղվածներ
Կատեգորիա:ՌԴ պետական մրցանակի դափնեկիրներ գրականության և արվեստի բնագավառում
Կատեգորիա:Ռուս արձակագիրներ
Կատեգորիա:Ռուս բանաստեղծներ
Կատեգորիա:Ռուս գրողներ
Կատեգորիա:Ռուս լրագրողներ
Կատեգորիա:Ռուս հումորիստներ
Կատեգորիա:Ռուս սցենարիստներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գեղարվեստի ակադեմիայի պատվավոր անդամներ
Կատեգորիա:Ռուս հուշավիպագիրներ
Կատեգորիա:Վրաստանի քաղաքական գործիչներ
Կատեգորիա:Անձինք մետաղադրամների վրա