Էրիկ Շիկահեր

**Էրիկ Շիկահեր** (, հայտնի է նաև **Էյրիկ Ռաուդա, ​​Էյրիկ Թորվալդսոն**, ), նորվեգացի հետազոտող, որը միջնադարյան աղբյուրներում և իսլանդական սագաներում նկարագրված է՝ որպես Գրենլանդիայի առաջին եվրոպական բնակավայրի հիմնադիր։ Ամենայն հավանականությամբ «Կարմիր» մականունը նա ստացել է մազերի և մորուքի գույնի պատճառով։

## Կենսագրություն
Ըստ իսլանդական սագաների՝ Էրիկը ծնվել է Նորվեգիայի Ռուգլան նահանգի Յերեն շրջանում, եղել է Թորվալդ Ասվալդսոնի որդին։ Թորվալդը սպանության համար իր ընտանիքի հետ աքսորվել է Նորվեգիայից և բնակություն են հաստատել Իսլանդիայում, որտեղ Թորվարդը մահացել է 970 թվականից առաջ։ Իսլանդիայում Էրիկն ամուսնացել է և ունեցել չորս երեխա, որոնց թվում՝ իսլանդացի հետազոտող Լեյֆ և ծովագնաց Թորվալդ Էրիկսոնները։ Մոտավորապես 980 թվականին Էրիկը երկու սպանության համար Իսլանդիայում դատապարտվել է երեք տարվա արտաքսման։ Պատժի կատարման ընթացքում Էրիկը որոշել է նավարկել դեպի արևմուտք՝ հասնելու մի երկրի, որը պարզ եղանակին տեսանելի էր Իսլանդիայի արևմտյան լեռների գագաթներից։ Այդ երկիրը գտնվում էր իսլանդական ափից մոտ 280 կմ հեռավորության վրա։ Ըստ սագաների՝ դեռ 900-ականներին այնտեղ է հասել նորվեգացի ծովագնաց Գունբյոռն Ուլֆսոնը։

thumb|«Ամառը Գրենլանդիայի ափին, մոտավորապես 1000 թվական», Կառլ Ռասմուսենի նկարը, 1874 թվական

982 թվականին Էրիկն ընտանիքի, ծառաների և անասունների հետ նավարկել է արևմուտք։ Լողացող սառույցները խոչընդոտել են ափ դուրս գալուն, ուստի նա շրջանցել է կղզու հարավային ծայրը և ափ է իջել Յուլիանականոբի (Կակորտոկ) մերձակայքում։ Իր երեք տարվա արտաքսման ընթացքում Էրիկը կղզում ոչ մի մարդու չի հանդիպել, թեև ափամերձ ճանապարհորդությունների ժամանակ հասել է մինչև Դիսկո կղզի՝ Գրենլանդիայի հարավային ծայրից շատ հյուսիս-արևմուտք։

Արտաքսման ժամկետի ավարտից հետո Էրիկ Շիկահերը 986 թվականին վերադարձել է Իսլանդիա և սկսել է տեղացիներին համոզել տեղափոխվել նոր հողեր։ Նա կղզին անվանել է Գրենլանդիա (հին նորվ.՝ Grønland), ինչը բառացի նշանակում է «Կանաչ երկիր»։ Անվան նպատակահարմարության շուրջ մինչ այժմ վեճեր կան․ մի խումբ գիտնականներ կարծում են, որ միջնադարյան կլիմայական օպտիմումի պատճառով այդ ժամանակաշրջանում կլիման ավելի մեղմ էր, և կղզու հարավ-արևմտյան ափերը իսկապես ծածկված էին խիտ խոտածածկով։ Մյուսները ենթադրում են, որ անունը ընտրվել է «գովազդային» նպատակով՝ ավելի շատ բնակիչներ գրավելու համար։

Ըստ սագաների՝ Էրիկ Շիկահերը Իսլանդիայից մեկնել է 30 նավով, որոնցից միայն 14-ը՝ մոտ 350 բնակիչներով, հասել են Գրենլանդիա։ Նա հիմնադրել է կղզում առաջին եվրոպական բնակավայրը՝ Eystribyggð (Արևելյան բնակավայր)։ Սագաների վկայությունները հաստատվում են հնագիտական գտածոների ռադիոածխածնային վերլուծությամբ, որոնք հայտնաբերվել են նախկին Բրատտալիդի (ներկայիս Կասսիարսուկ) վայրում՝ Էրիկ Շիկահերի նստավայրում, ժամանակակից Նարսարսուակի մոտ, և թվագրվում են մոտ 1000 թվականով։

Թեև ինքը՝ Էրիկը, հետագայում հեռացել է ակտիվ գործունեությունից, նրա որդիները շարունակել են հետազոտությունները։ Մոտ 1000 թվականին Լեյֆ Էրիկսոնը հայտնաբերել է մի երկիր, որը կոչել է Վինլանդ՝ ժամանակակից Հյուսիսային Ամերիկայի տարածք։ Էրիկի մյուս որդիները՝ Թորվալդն ու Թորշտեյնը, նույնպես արշավներ են կատարել այնտեղ։

Լեյֆ Էրիկսոնը Նորվեգիայից բերել է նաև քահանա, որը մկրտել է Գրենլանդիայի բնակիչներին։ Ի տարբերություն իր կնոջ և որդիների՝ Էրիկը քրիստոնեություն չի ընդունել և մինչև կյանքի վերջ մնացել է հեթանոս՝ քրիստոնեության նկատմամբ պահպանելով թերահավատ վերաբերմունք։

## Զանգվածային մշակույթում
### Գեղարվեստական գրականություն
*Էրիկ Շիահերը Կիրստեն Սիվերի () «Գուդրիդի սագա» վեպի գլխավոր հերոսներից մեկն է։
*Էրիկ Շիահերը նաև Կառլ Քլենսիի «Լեյֆ Բախտավորի սագան՝ Ամերիկայի հայտնագործողի մասին» գրքում։
### Կինեմատոգրաֆիա
### Գեղարվեստական ֆիլմ
*«Վիկինգ» (ԱՄՆ, 1928), ռեժիսոր՝ Ռոյ Ուիլյամ Նիլ, Էրիկ Շիահերի դերում՝ Անդերս Ռենդոլֆ։
### Վավերագրական ֆիլմ
«Հին աշխարհի գաղտնիքները․ Բարբարոսներ։ Մաս 1․ Վիկինգներ»

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* EIRIKR THORVALDSSON (Eric the Red)
* "The Fate of Greenland's Vikings"
* History of Medieval Greenland

Կատեգորիա:10-րդ դարի ծնունդներ
Կատեգորիա:1000-ականների մահեր
Կատեգորիա:950-ականների ծնունդներ
Կատեգորիա:Գրենլանդիայի պատմություն
Կատեգորիա:Իսլանդացիներ ըստ մասնագիտության
Կատեգորիա:Իսլանդիայի պատմություն
Կատեգորիա:Ծովագնացներ
Կատեգորիա:Ճանապարհորդներ
Կատեգորիա:Նորվեգացի ճանապարհորդներ
Կատեգորիա:Նորվեգացիներ
Կատեգորիա:Վիկինգներ