Իվանյան (Ասկերանի շրջան)

[300px|մինի|աջից|Արցախի Հանրապետության քարտեզը, որտեղ մուգ շագանակագույնով պատկերված են [Հայ-ադրբեջանական պատերազմ (2020)|2020թ. 44-օրյա պատերազմի պատճառով Ադրբեջանի զինված ուժերի վերահսկողության ներքո գտնվող տարածքները, իսկ մարմնագույնով՝ Արցախի վերահսկողության ներքո գտնվող տարածքները 2021 թվականի հունվարի 1-ի դրությամբ]]
**Իվանյան**, գյուղ Արցախի Հանրապետության Ասկերանի շրջանում՝ Ասկերան շրջկենտրոնից գտնվում է 6 կմ, իսկ Ստեփանակերտից` 10 կմ արևելք։ Ունի ինքնակառավարման ենթակառուցվածքներ, մշակույթի տուն, բուժկետ, միջնակարգ դպրոցում։

## Անվանում
Գյուղն  անվանված է հայ ռազմական գործիչ, գեներալ-լեյտենանտ, արցախյան ազատամարտի մասնակից Քրիստափոր Իվանյանի անունով։

Խորհրդային ժամանակաշրջանում բնակավայրը կոչվում էր Խոջալու։

## Աշխարհագրություն
Համայնքը հարթավայրային է, ունի 1077.8 հա տարածք, որից 75.16 հա գյուղատնտեսական նշանակության։

## Բնակչություն
Բնակավայրի ազգաբնակչության փոփոխությունը.

## Տնտեսություն
Իվանյան համայնքի բնակչության թվաքանակը կազմում է 1397 մարդ, կա 346 տնտեսություն։ Իվանյան համայնքի հյուսիս-արևելքով հոսում է Կարկառ գետը։ Ջրամատակարարումն իրականցվում է պետության կողմից` կենտրոնացված ինքնահոս եղանակով, համակարգը սնվում է 1 ակունքից։ Համայնքի տարածքում առկա է թվով 4 աղբյուրներ` Զինվորի, Հույսի, Շինամեջի և Հիշատակի։ Ոռոգման ջրի համար գործել են այօր չգործող արտեզյան երկու ջրհորներ։ 
Համայնքն ապահովված է էլեկտրաէներգիաով, առկա է նաև գազամատակարարման համակարգ։

## Պատմություն
Ինչպես վկայում են 20-րդ դարավերջին և 1950-ական թվականներին Կատարված հնագիտական ուսումնասիրությունները (Ռեոսլեր, Կուչնարյովա և ուրիշներ) այդտեղ նախկինում մի նշանավոր բնակավայր է եղել, որի պատմությունն սկսվում է մ.թ.ա 2-րդից 1-ին հազարամյակից։ Խոջալուի կուրգանը կառուցված է եղել ողորկ գետաքարերից, որի մեջ քարարկղ (սարկոֆագ) էր։ Եղել են բրոնզե իրեր, թռչուն, մուրճ, մատանի, որի վրա թռչնի գլուխ, հագուստների ու ամանների զարդարանք, գոտու թիթեղների մնացորդներ` նուրբ խորագրություններով, ոսկե զարդարուն կտորների մնացորդներ, մարգարիտ, որի վրա նշաններ ( ըստ էության արձանագրություն, որը Ռեոսլերի կարծիքով  մովաբերեն կամ նաբաթերեն է)։  Գտնվել են նաև օբսիդիսնից և եղջյուրաքարից պատրաստված նետերի ծայրեր, գարնելոից և այլ քարերից բազմաթիվ մարգարիտներ, ուլունքներ, կենդանու ոսկորներ, կենդանական կմախք, որի վրա իբրև զարդարանք` բրոնզե թիթեղ։ Ըստ Ռեոսլերի` տեղի բնակիչները կենդանիներին պաշտում էին, ինչպես եգիպտացիները իրենց Ապիսին։ Ռեոսլերի կարծիքով` այդտեղ` Կուր-Արաքս գետերի միջնամասում, հին ժամանակներում մշակութային մի մեծ տերություն է եղել։ Ռեոսլի պեղած հնագիտական նյութերի մի մասը ժամանակին տեղ է գտել Թիֆլիսի Կովկասյան թանգարանում։ Ներկայիս բնակավայրը կազմված է երկու թաղամասից, որոնք առանձին գյուղեր էին։ 1897 թվականին Համառուսաստանյան առաջին ընդհանուր մարդահամարի տվյալներով հաստատվում է այդ իրողությունը։
Ս. Սարգսյանի կարծիքով` Խոջալուն հնագույն Կասակ-Կասալայի ձևախեղումն է Կասալ-Խասալ-Խաչալ-Խաջալ-Խոջալ անցումներով և վերաբերում է ներկայիս Պատար գետակին, որը Կուսանաց լեռներից սկզբնավորվելով, հատվում է բնակավայրը, թափվում է Կարկառ գետ։

## Տրանսպորտ
Համայքային ենթակայության ճանապարհներն ասֆալտապատ են, խճից և կոպճից, ճմշակված կապակցող նյութերից։ Տրանսպորտային կապը կարգավորված է։ Ուղևորափոխադրումներն իրականացվում են *Ասկերան-[[Ստեփանակերտ]]-Ասկերան* թիվ 101 և *[[Նորագյուղ (Ասկերանի շրջան)|Նորագյուղ]]-Ստեփանակերտ-Նորագյուղ* թիվ 118 միջշրջանային կանոնավոր ավտոբուսային երթուղիներով։

Գյուղի մոտակայքում է գտնվում Ստեփանակերտի օդանավակայանը։

## Պատկերասրահ

Պատկեր:Իվանյան գյուղի մուտքը.jpg|Իվանյան գյուղի մուտքը
Պատկեր:Ստեփանակերտի օդանավակայան.jpg|Ստեփանակերտի օդանավակայան
Պատկեր:Իվանյանի դպրոցը.jpg|Իվանյան գյուղի  միջնակարգ դպրոցը
Պատկեր:Խաղահրապարակ, Իվանյանում.jpg|Խաղահրապարակ, Իվանյանում
Պատկեր:Հերոս Օնիկ Կարոյի Գրիգորյանին նվիրված հուշարձան.jpg|Հերոս Օնիկ Կարոյի Գրիգորյանին նվիրված հուշարձան
Պատկեր:Ստեփանակերտի օդանավակայան, Իվանյան.jpg|Ստեփանակերտի օդանավակայան, Իվանյան
Պատկեր:Ծխախոտի հումք, Իվանյան.jpg|Ծխախոտի հումք, Իվանյան
Պատկեր:Գյուղի տեսարաններից, Իվանյան.jpg|Գյուղի տեսարաններից, Իվանյան
Պատկեր:Ծխախոտի գործարան, Իվանյան.jpg|Ծխախոտի գործարան, Իվանյան
Պատկեր:Կառուցվող շենք, Իվանյան.jpg|Կառուցվող շենք, Իվանյան
Պատկեր:Իվանյանի մանկապարտեզ.jpg|Իվանյանի մանկապարտեզ
Պատկեր:Մանկապարտեզ, Իվանյան.jpg|Մանկապարտեզ, Իվանյան
Պատկեր:Հուշարձան, Իվանյան.jpg|Հուշարձան, Իվանյան
Պատկեր:Տեսարան, Իվանյան.jpg|Տեսարան, Իվանյան
Պատկեր:Գինու գործարան, Իվանյան.jpg|Գինու գործարան, Իվանյան
Պատկեր:Գինու գործարանը ներսից, Իվանյան.jpg|Գինու գործարանը ներսից, Իվանյան
Պատկեր:Իվանյանի համայնապատկերը.jpg|Իվանյանի համայնապատկերը
Պատկեր : Աղբյուր, Իվանյան.jpg|Աղբյուր, Իվանյան
Պատկեր:Համայնապատկեր, Իվանյան.jpg|Համայնապատկեր, Իվանյան
Պատկեր:Մզկիթ, Իվանյան.jpg|Իսլամական դամբարան
Պատկեր:Իվանյանի համայնապատկեր.jpg|Իվանյանի համայնապատկեր
Պատկեր:Գործարան, Իվանյան.jpg|Գործարան, Իվանյան


## Ծանոթագրություններ

## Աղբյուրներ
* Հ. Ղահրամանյան Տեղեկատու Լեռնային Ղարաբաղի հանրապետության վարչատարածքային միավորների սոցիալ տնտեսական բնութագրերի Երևան Ճարտարագետ

Կատեգորիա:Ասկերանի շրջանի բնակավայրեր
Կատեգորիա:Իվանյան