Վոլեյբոլ ձյան վրա

**Վոլեյբոլ ձյան վրա,** ձմեռային թիմային սպորտաձև, որը խաղում են երեք խաղացողներից բաղկացած երկու թիմերով ձնե դաշտում: Յուրաքանչյուր թիմի նպատակն է  գնդակը այնպես նետել ցանցի վրայով, որ այն հակառակորդի դաշտում գետնին հարվածի: Թիմին թույլատրվում է մինչև երեք հպում կատարել գնդակը ցանցով վերադարձնելու համար, և առանձին խաղացողները չեն կարող երկու անգամ դիպչել գնդակին:

Սպորտաձևը ստեղծվել է Ավստրիայում՝ որպես լողափնյա վոլեյբոլի տարբերակ, իսկ 2009 թվականին հիմնադրվել է ձյան վրա վոլեյբոլը։ 2015 թվականին սպորտաձևը ճանաչում է ստացել Վոլեյբոլի եվրոպական կոնֆեդերացիայի (CEV) կողմից, իսկ հաջորդ տարի տեղի է ունեցել CEV Snow Volleyball Եվրոպական շրջագայությունը, որին հաջորդել է FIVB Snow Volleyball World Tour-ի առաջին շրջագայությունը 2019 թվականին: Սպորտի միջազգային կառավարման մարմինը վոլեյբոլի միջազգային ֆեդերացիան (FIVB) է։

## Պատմություն
Վոլեյբոլը տասնամյակներ շարունակ խաղացել են ձյան վրա, հատկապես այնպիսի երկրներում, ինչպիսիք են Ռուսաստանը, Ավստրիան և Շվեյցարիան, թեև առանց հատուկ կոդավորված կանոնների: Ձնային վոլեյբոլի ոչ պաշտոնական մրցումներ անցկացվել են Ավստրիայում և Շվեյցարիայում 1990-ական թվականների վերջին։ Սպորտը հատնություն է ձեռք բերել Ավստրիայի Վագրեն քաղաքում 2008 թվականին, իսկ հաջորդ տարի կազմակերպվել է ձնային վոլեյբոլի առաջին տուրը։ 2011 թվականին ավստրիական վոլեյբոլի ասոցիացիայի կողմից ճանաչվել է պաշտոնական մարզաձև: CEV ձյան վրա վոլեյբոլի Եվրոպայի առաջին առաջնությունը տեղի է ունեցել 2018 թվականի մարտին Ավստրիայում։ Այդ օրվանից ի վեր CEV-ի հովանու ներքո անցկացվում են ձյան վրա վոլեյբոլի եվրոպական շրջագայություններ, որոնց միջոցառումներն անցկացվում են այնպիսի երկրներում, ինչպիսիք են Ավստրիան, Չեխիան, Վրաստանը, Իտալիան, Լիխտենշտայնը, Ռուսաստանը, Սլովենիան, Շվեյցարիան և Թուրքիան: Եվրոպայի առաջին առաջնությունը կազմակերպվել է 2018 թվականի ձմռանը։

Ձյան վրա վոլեյբոլն ապագա ձմեռային օլիմպիական խաղերի ծրագրի մաս դարձնելու նպատակով CEV-ը հավաքագրել է լողափնյա վոլեյբոլի նախկին օլիմպիականներին։ Եվրոպական տուրի 2018-19 մրցաշրջանի առաջին մրցաշարում առաջին անգամ մրցելու են հրավիրվել թիմեր ԱՄՆ-ից, Բրազիլիայից և Ղազախստանից։ Միևնույն ժամանակ, FIVB Snow Volleyball-ի անդրանիկ համաշխարհային շրջագայությունը մեկնարկել է 2019 թվականին։

## Կանոններ
### Թիմեր
Երկար ժամանակ ձյան վրա վոլեյբոլը խաղացվում էր 2-ը ընդդեմ 2 թիմերով, ինչպես և լողափնյա վոլեյբոլը: 2018/2019 սեզոնի սկզբում թիմերը դարձան 3-հոգանոց: Թիմը կազմված է երեք մեկնարկային խաղացողից և մեկ փոխարինողից: Յուրաքանչյուր թիմին թույլատրվում է կատարել մինչև երկու փոխարինում մեկ սեթում: Չի թույլատրվում մարզվել խաղերի ժամանակ։

### Միավորներ
Թիմը միավոր է վաստակում, երբ գնդակն ընկնում է հակառակորդ թիմի դաշտում, հակառակորդ թիմը գնդակը տարածկից դուրս է նետում, կամ հակառակորդ թիմը սխալ է թույլ տալիս: Գնդակը համարվում է դուրս եկած, եթե այն ընկնում է սահմանային գծերից դուրս (գնդակը «ներսում» է, եթե նրա որևէ հատված դիպչում է եզրագծին կամ վերջնագծին), դիպչում է դաշտից դուրս առարկայի կամ անձի (ով խաղացող չէ),  կամ եթե դիպչում է ցանցին։

Սեթը հաղթում է այն թիմը, որը առաջինն է երկու միավորի առավելությամբ հասնում է 15 միավորի: Հանդիպումը հաղթում է այն թիմը, որն առաջինն է երկու սեթ հաղթում։

### Հագուստ
Չկա կրելու համար հստակ հանդերձանք: Խաղացողները հաճախ կրում են տաք հագուստ և թիկնոցներ։ FIVB-ը թույլ է տալիս խաղացողներին կրել ակնոցներ, արևային ակնոցներ և ձեռնոցներ։

## Խաղի ընթացք
[մինի|2025 թվականի Երիտասարդական ձմեռային [Վիքիճամբարի մասնակիցները խաղում են վոլեյբոլ ձյան վրա]]
Թիմերը խաղը մեկնարկում են ցանցի հակառակ կողմերում: Մեկ թիմը նշանակված է *մատուցող* թիմ, իսկ հակառակորդ թիմը *ընդունող* թիմ է: Խաղից առաջ մրցավարը մետաղադրամ է նետում, որպեսզի որոշի, թե որ թիմն է առաջինը սպասարկում:

Խաղի սկզբում մատուցող թիմի խաղացողը սկսում է *մատուցումը*` գնդակը նետելով օդ և փորձելով հարվածել գնդակին այնպես, որպեսզի այն անցնի ցանցի վրայով և վայրէջք կատարի հակառակորդ թիմի դաշտում: Հակառակորդ թիմը պետք է գնդակը վերադարձնի հակառակորդի կողմը։ Առաջին դիպչումը գնդակին սովորաբար *հարվածն է* կամ *փոխանցումը*, երկրորդը` *փոխանցումը*, որպեսզի գնդակը թռնի դեպի այն կետը, որտեղից կարելի է հարվածել, իսկ երրորդը` *ցատկով հարվածը*:

*Պաշտպանվող* թիմը պետք է թույլ չտա հարձակվող թիմին գնդակն ուղարկել իրենց դաշտ. ցանցի մոտ գտնվող խաղացողը ցատկում է և փորձում հետ ուղարկել գնդակը: 

Թիմերը փոխում են դաշտի կողմերը յուրաքանչյուր հաղթած 5 միավորից հետո։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Ձյան վոլեյբոլի խաղի կանոնները 2018–2020 թվականների միջազգային վոլեյբոլի ֆեդերացիայի կողմից

Կատեգորիա:Ձմեռային մարզաձևեր
Կատեգորիա:Ձմեռային սպորտ ըստ երկրի
Կատեգորիա:Ձմեռային սպորտ ըստ մայրցամաքի
Կատեգորիա:Ձմեռային սպորտաձևեր
Կատեգորիա:Մարզաձևեր ըստ երկրի
Կատեգորիա:Սպորտ
Կատեգորիա:Վոլեյբոլ