open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Մռնչացող առյուծը

**Մռնչացող առյուծը**, Ուինսթոն Չերչիլի հայտնի լուսանկարչական դիմանկարը որպես՝ Միացյալ Թագավորության վարչապետ։ Դիմանկարը ստեղծվել է 1941 թվականին ազգությամբ հայ և Կանադայում ապրող լուսանկարիչ Յուսուֆ Քարշի կողմից Կանադայի մայրաքաղաք Օտտավայում։

Լուսանկարն արվել է 1941 թվականի դեկտեմբերի 30-ին Օտտավայում գտնվող խորհրդարանում՝ Համայնքների պալատի խոսնակի սենյակում, այն բանից հետո, երբ Չերչիլը Կանադայի խորհրդարանի անդամների առջև ելույթ է ունեցել Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի մասին։ Դա կազմակերպվել էր Կանադայի վարչապետ Ուիլյամ Լայոն Մաքքենզի Քինգի կողմից։ Չերչիլը առանձնահատուկ կերպով հայտնի է իր կեցվածքով և դեմքի արտահայտությամբ, ինչը համեմատվում է այդ ժամանակ Մեծ Բրիտանիայում տիրող զգացմունքների հետ՝ համառություն գերհզոր թշնամու՝ Գերմանիայի դեմ։

Չերչիլը նախապես զգուշացված չի եղել այն մասին, որ ինքը պետք է լուսանկարվեր։ Այդ միտքը սկզբում դուր չի եկել նրան, սակայն նա չի հրաժարվել։ Նա վառել է սիգարը և բարկացած հայացքով նայել 33-ամյա լուսանկարչին՝ Յուսուֆ Քարշին։ Քարշը Չերչիլին խնդրել է հանել սիգարը, սակայն մերժում է ստացել։ Սրանից հետո Քարշը մոտեցել է  նրան, ներողություն խնդրել և Չերչիլի բերանից հանել սիգարը։ Երիտասարդի այդ քայլից Չերչիլն ավելի բարկացած դեմք է ընդունել, իսկ Քարշը այդ պահին լուսանկարել է նրան։ Սրանից հետո Չերչիլը Քարշին ասել է․

Հենց սա է պատճառ հանդիսացել, որ լուսանկարն անվանվել է *«Մռնչացող առյուծը»*։ ՀԿՀ Ֆիշերի արվեստի թանգարանը լուսանկարը նկարագրել է որպես *«համարձակ և մռայլ դիմանկար, [որը] ակնթարթորեն դարձել է ֆաշիզմի դեմ Մեծ Բրիտանիայի պայքարի խորհրդանիշը»*։

Լուսանկարը հայտնվել է *Life* ամսագրի 1945 թվականի մայիսի 21-ի համարի շապիկին, որը գնել էր այն 100 դոլարով։ Այժմ այն կախված է Կանադայի Համայնքների պալատի խոսնակի սենյակի պատին, որտեղ այդ լուսանկարն արվել է։ Չերչիլի նկարը այն երեք նկարներից մեկն էր, որը հավանում էր հեղինակը։ Հետագայում հեղինակը նշել է, որ ինքն էլ չի հասկացել, թե ինչպես այդ հանճարեղ նկարը նա ընդամենը 100 դոլարով վաճառեց «Life»-ին։ Հետագայում Չերչիլի հանրահայտ նկարը վերածվել է հուշային դրոշմանիշի, որտեղ նշված է՝ *«լուսանկարիչ՝ Յուսուֆ Քարշ»*։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Յուսուֆ Քարշի լուսանկարներ
Կատեգորիա:Ուինսթոն Չերչիլ
Ինգեմ

**Ինգեմ** (), քաղաք Ավստրալիայի Քվինսլենդի նահանգի հյուսիսում՝ Գրեյթ Գրինվեյում։ Ինգեմը Հինկիբրուք շրջանի վարչական կենտրոնն է։

Քաղաքը հայտնի է նաև որպես Փոքր Իտալիա։ Ինգեմը գտնվում է Թաունսվիլից մոտավորապես 110 կմ դեպի հյուսիս և նահանգի մայրաքաղաք Բրիսբենից 1437 կմ դեպի հյուսիս։

## Արդյունաբերություն
Ինգեմը հիմնականում հայտնի է իր շաքարի արտադրությամբ։ Տեղական շաքարեղեգի զգալի քանակություն է արտահանվում աշխարհի տարբեր երկրներ։

Քաղաքի եկամտի հիմնական աղբյուրները.
* Շաքարեղեգ
* Անասուններ
* Փայտ
* Ձկնորսություն
* Զբոսաշրջություն
* Ձմերուկ

## Կլիմա

## Ավստրալիայի իտալական փառատոն
Ավստրալիայի իտալական փառատոնն անցկացվում է ամեն տարի մայիսին Ինգեմում։ Սա ամենահայտնի միջոցառումներից մեկն է, որն անցկացվում է ոչ միայն քաղաքում, այլև գրեթե ողջ հյուսիսային Քվինսլենդում։ Փառատոնը նշում է տեղի բնակչության ավանդույթները, որոնք հիմնականում ծագում են իտալացի վերաբնակիչներից։ Առաջին իտալացի ներգաղթյալները Ինգեմ են ժամանել 1890-ականներին, և ներկայում քաղաքի բնակչության կեսից ավելին իտալական արմատներ ունի։

Փառատոնի ընթացքում անցկացվում է բացօթյա ցուցահանդես (կենցաղային իրերի, զարդերի, սպասքի և այլնի ցուցադրություն, որոնք օգտագործվել են այս տարածքում առաջին բնակավայրերի տարիներին)։

Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի ժամանակ Ինգեմում ապրող բոլոր իտալացիները գերեվարվել են և պահվել հատուկ կենտրոններում մինչև պատերազմի ավարտը։ Ի պատիվ կալանքից իտալացիների ազատ արձակման՝ փառատոնի շրջանակներում քաղաքի փողոցներով շքերթ է անցկացվում։

## Քաղաքում ծնված հայտնի անձինք
Ինգեմը ավստրալիական կյանքի այնպիսի հայտնի գործիչների ծննդավայրն էր, ինչպիսիք են Թրեյսի Կարոն (լրագրող), Գրեգ Դոուլինգը (մարզիկ), Սեմ Բակոն (մարզիկ), Լորի Սփինան (մարզիկ), Նիք Էվկլիդը (մարզիկ), ինչպես նաև Արթուր Ֆադենը (Ավստրալիայի տասներեքերորդ վարչապետը)։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* University of Queensland, Ինգեմի համալսարան
* 
* 
* 
* Ավստրալիայի իտալական փառատոն

Կատեգորիա:1864 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր
Կատեգորիա:1864 հիմնադրումներ Ավստրալիայում
Կատեգորիա:Ավստրալիայի քաղաքներ
Ջելոնգ

**Ջելոնգ** (Ջիլոնգ;  , , ), նավահանգստային քաղաք Ավստրալիայի Վիկտորիա նահանգում։ Տեղակայված է Քորիո ծովախորշում՝ Բարուոն գետի՝ դրա մեջ թափվելու վայրում (Պորտ Ֆիլիպ ծոցի արևմտյան մասը)։ Բնակչությունը կազմում է 191 440 մարդ (2016), ինչի շնորհիվ այն նահանգի երկրորդ խոշորագույն քաղաքն է և գտնվում է նրա մայրաքաղաք Մելբուռնից 75 կմ հարավ-արևմուտք։ Ավստրալիայի խոշորագույն գավառական քաղաքներից մեկն է։ Ջելոնգն իր անունն ստացել է 1837 թվականին նահանգապետ Ռիչարդ Բրուքից (անգլ.՝ Richard Burke) ըստ աբորիգեններին տրված տարածաշրջանի անվանման՝ Jillong, ինչը նշանակում է «հովիտ» կամ «լանջեր»։


Պատկեր:Waterfront-geelong.jpg|Ջելոնգի տեսարժան վայրերից մեկը՝ Waterfront Geelong
Պատկեր:Grovedale-highton.jpg|Տեսարան հարավային ծայրամասում
File:Aerial perspective of Kardinia Park stadium.jpg
File:Geelong-morning.jpg


## Կլիմա

## Հայտնի բնակիչներ
* Ռոբերտ Ինգպեն (ծնվ. 1936) — ավստրալիացի նկարիչ, նկարազարդող, գրող և բնապահպան։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Ավստրալիայի քաղաքներ
Կատեգորիա:1838 հիմնադրումներ Ավստրալիայում
Վարկալա

**Վարկալա** (, ), քաղաք Հնդկաստանի Կերալա նահանգում՝ Տիրուվանանտապուրամ շրջանում։ Կարևոր զբոսաշրջային կենտրոն է։

## Աշխարհագրություն և կլիմա
Տեղակայված է Տրիվանդրամ քաղաքից մոտ 50 կմ դեպի հյուսիս-արևմուտք, Կոլամ քաղաքից 37 կմ դեպի հարավ-արևելք և Կոչչի քաղաքից 180 կմ հեռավորության վրա։ Քաղաքի բարձրությունը ծովի մակարդակից կազմում է 0 մ։

Քաղաքի կլիման կարելի է բնութագրել որպես արևադարձային կլիմա չոր ձմեռներով և անձրևոտ ամռներով։ Միջին տարեկան ջերմաստիճանը կազմում է 26,8&nbsp;°C: Տարեկան տեղումների նորման մոտ 2256 մմ է (առավել չոր ամիսը հունվարն է, տեղումների նորման՝ 19 մմ, իսկ խոնավ ամիսը՝ հունիսը, նորման՝ 457 մմ)։ Ամենատաք ամիսը ապրիլն է, որի միջին ջերմաստիճանը 28,6&nbsp;°C է։ Ամենացուրտ ամիսը հուլիսն է, երբ միջին ջերմաստիճանը 25,9&nbsp;°C է։ Այսպիսով, ամենատաք և ամենացուրտ ամիսների միջին ջերմաստիճանի տարբերությունը միայն 2,7&nbsp;°C է։

## Բնակչություն
2001 թվականի մարդահամարի տվյալներով՝ Վարկալայի բնակչությունը կազմում է 42 273 մարդ։ Տղամարդիկ կազմում են ընդհանուր բնակչության 49 %, կանայք՝ 51 %։ Գրագիտության միջին մակարդակը 88 % է (տղամարդկանց շրջանում՝ 92 %, կանանց՝ 85 %): 6 տարեկանից փոքր երեխաները կազմում են բնակչության 11 %-ը։

## Տրանսպորտ
Խոշոր երկաթուղային կայարան է։ Մոտակա օդանավակայանը գտնվում է Տրիվանդրամում (55 կմ)։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Հնդկաստանի քաղաքներ
Բալադ-Ռուզ

** Բալադ-Ռուզ** (), քաղաք Իրաքի արևելքում, գտնվում է մուխաֆազների տարածքում։  Նույնանուն շրջանի վարչատարածքային կենտրոնը։

## Աշխարհագրական դիրքը
Քաղաքը գտնվում է մուխաֆազների հարավային մասում, ծովի մակարդակից 37 մետր բարձրության վրա։Բալադ–Ռուզը գտնվում է նահանգի վարչական կենտրոնից՝ Բաակուբայից մոտ 35 կիլոմետր դեպի արևելք և 60 կիլոմետր հյուսիս-արևելք՝ Բաղդադից՝ երկրի մայրաքաղաքից։

## Բնակչություն
2012 թվականի տվյալներով քաղաքի բնակչությունը կազմում էր 33 773 մարդ։

## Ահաբեկչական գործողություններ
* 2004 թվականի ապրիլի 8-պայթյուն քաղաքային փողոցներից մեկում։ Արդյունքում մահացել է 5 մարդ, 18-ը՝ վիրավորվել։
* 2004 թվականի հուլիսի 28-հողում ականի պայթյուն, մահացել է ամերիկացի մեկ զինվոր, երեքը վիրավորվել են։
* 2005 թվականի փետրվարի 11-պայթեցվել է մեքենա, արդյունքում մահացել է 13 մարդ։
* 2006 թվականի օգոստոսի 7-անհայտ մեկի կողմից կրակ է բացվել իրաքյան զինծառայողների ուղղությամբ։ 6 մարդ մահացել է, 15-ը՝ վիրավորվել։
*  2007 թվականի մարտի 7-քաղաքային սրճարաններից մեկում ահաբեկիչ մահապարտը իրականացրել է պայթյուն։ Արդյունքում մահացել է 26 մարդ, մոտ 25 մարդ ստացել է վիրավորում։
* 2008 թվականի ապրիլի 8-ճանապարհին տեղադրված պայթուցիկ սարքը պայթեցրել է միկրոավտոբուս։ Զոհվել է վեց մարդ (որոնցից չորսը երեխաներ են), տասը՝ վիրավորվել։
* 2008 թվականի հոկտեմբերի 8-մահապարտ-ահաբեկիչը պայթեցրել է իրեն քաղաքային դատարանի շենքի մոտ։ Առնվազն ինը մարդ զոհվել է, 21-ը՝ վիրավորվել։

2010 թվականի Հոկտեմբերի 29ին մահապարտ-ահաբեկիչը պայթեցրել է իրեն քաղաքային սրճարաններից մեկում։ Արդյունքում 25 մարդ մահացել է։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Բնակավայրեր այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Իրաքի քաղաքներ
Ալեքսիս Նափ

**Ալեքսիս Մերիզալդ Նափ** (, ), ամերիկացի դերասանուհի։ Առավել հայտնի է «Նախագիծ X» և «Կատարյալ ձայն» ֆիլմերում խաղացած դերերով։

## Կենսագրություն
Ալեքսիս Կնափը ծնվել է 1989 թվականի հուլիսի 31-ին Փենսիլվանիա նահանգի Ավոնմորե քաղաքում։ Ունի երկու եղբայր։

## Կարիերա
18 տարեկան հասակում Կնափը տեղափոխվել է Լոս Անջելես, որտեղ նախքան կինոյում նկարահանվելը աշխատել է որպես մոդել։ Առաջին անգամ հայտնվել է «Սիրո բանաձև ամուսնության գերիների համար» և «Փերսի Ջեքսոնը և որոտներ գողացողը» ֆիլմերի էպիզոդիկ դերերում։ 2012 թվականին Ալեքսիս դերով նկարահանվել է «Նախագիծ X» ֆիլմում, որից հետո հայտնի դառնալով` նկարահանվել է նաև «Կատարյալ ձայն» ֆիլմում։ Կնափը նաև որպես հրավիրված աստղ հայտնվել է «Սուպեր ուրախ երեկո» սերիալում, որի դերասանուհին և սցենարիստը եղել են նրա գործընկերները՝ Ռեբել Ուիլսոնը և Աննա Քեմփը։ Կնափը նաև Մայլի Սայրուսի հետ միասին նկարահանվել է «Գաղտնի գործակալ» ֆիլմի գլխավոր դերում։

2013 թվականին Ալեքսիսը «Ստորին հարկ» հեռուստասերիալի պիլոտային թողարկումներում խաղացել է Ջենիֆերի գործընկերոջ՝ Թորի դերը, որը միշտ ուշանում էր աշխատանքից։ Ինչպես նաև նկարահանվել է «*Cinnamon Girl»* սերիալում, մինչ նրա փակվելը։

## Անձնական կյանք
Կնափը 2010 թվականի ամռանից սկսել է հանդիպել Ռայան Ֆիլիպի հետ, սակայն նույն թվականի սեպտեմբերին բաժանվել է նրանից։ Բաժանումից հետո Կնափը պարզել է, որ հղի է։ 2011 թվականի հուլիսի 1-ին ծնվել է նրա դուստրը՝ Կայլանի Մերիզալդե Ֆիլիպ Կնափը։ Ֆիլիպը երեխայի ծննդյան ժամանակ ներկա է գտնվել։

## Ֆիլմագրություն

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Դերասանուհիներ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Ամերիկացի կինոդերասանուհիներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի հեռուստատեսային դերասանուհիներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի մոդելներ
Կատեգորիա:21-րդ դարի ամերիկացի դերասանուհիներ
Ալեքսանդր Վերյովկին

**Ալեքսանդր Վերյովկին** (, 1960 թվական - հոկտեմբերի 4, 1983 թվական, Սու-Ական քարանձավ, Կաբարդա-Բալկարական ԻՍՀ, ՌԽՖՍՀ, ԽՍՀՄ), խորհրդային քարանձավագետ։

Վերյովկինը զոհվել է 1983 թվականին Խորհրդային Միության կազմում գտնվող Կաբարդա-Բալկարական ԻՍՀ-ի Սարի Թալա լեռնազանգվածում գտնվող Սու-Ական քարանձավի սիֆոնն անցնելիս։

Նրա պատվին է վերանվանվել 2021 թվականի դրությամբ աշխարհի ամենախորը քարանձավը, որը գտնվում է Արևմտյան Կովկաս լեռների Գագրայի լեռնաշղթայի Արաբիկա լեռնազանգվածում՝ Աբխազիայի տարածքում։ Քարանձավը հայտնաբերվել է 1968 թվականին և անվանվել Ս-155 (С-115)։ Վերյովկին է վերանվանվել 1986 թվականին, երբ քարանձավի հայտնաբերված խորությունը 440 մ էր։

## Կենսագրական տվյալներ
Վերյովկինը դպրոցական տարիներին հաճախել է սպորտային մարմնամարզության խմբակ։ Պատանի հասակում սկսել է ինքնուրույն այցելել քարանձավներ։ Հետագայում հիմնադրել է քարանզավախույզների խմբակ։ Մինչև 1979 թվականը Վերյովկինը ապրել է Սիմֆերոպոլ քաղաքում, որից հետո տեղափոխվել է Մոսկվա։ Այնտեղ ընդունվում է Հողօգտագործման ինժեներների մոսկովյան ինստիտուտի գեոդեզիայի ֆակուլտետ։

## Տես նաև
* Վերյովկինի քարանձավ

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Մարզիկներ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Խորհրդային քարանձավագետներ
Սուխումի շրջան (Ռուսական կայսրություն)

**Սուխումի շրջան (Ռուսական կայսրություն) **(), մինչև 19-րդ դարի վերջը` Քութայիսի նահանգի վարչատարածքային միավոր Ռուսական կայսրության կազմում, ավելի ուշ՝ հատուկ շրջան։ Կենտրոնը Սուխում քաղաքն է։ Այն մոտավորապես համապատասխանում էր ներկայիս Աբխազիայի մեծ մասին։

## Պատմություն
Ստեղծվել է 1883 թվականին Սուխումիի ռազմական գերատեսչության բազայի վրա։ 1883-1903 թվականներին եղել է Քութայիսի նահանգի կազմում։ Բաղկացած էր 4 մասերից՝ *Գումիստա, Գուդաուտա, Կոդորսկի, Սամուրզականսկի։* Այն ներառում էր երեք պատմական շրջաններ՝ Աբխազիա, Սամուրզական և Ծեբելդա։ 20-րդ դարի սկզբին Ռուսական կայսրության երկու (Զաքաթալայի հետ միասին) հատուկ շրջաններից մեկը՝ հավասարեցված նահանգներին։

1918 թվականին շրջանը մտել է Վրաստանի Դեմոկրատական Հանրապետության կազմի մեջ։ 1921 թվականի մարտի 28-ին Սուխումի շրջանի տարածքում հռչակվեց Աբխազիայի Խորհրդային Սոցիալիստական Հանրապետությունը։

## Աշխարհագրություն
Մակերես՝ 8621 կմ² (7575,4 վերստ²)։ Հյուսիսում սահմանակից էր Կուբանի շրջանին, հյուսիս-արևմուտքում՝ Սևծովյան նահանգի հետ, հարավ-արևմուտքում ողողվել է Սև ծովի ջրերով։
მინი|center|900px|შავიზღვისპირეთის გუბერნია გაგრით და მდინარე ბზიფის აუზით. 1912 წ.

## Բնակչություն
Բնակչությունը կազմում էր 106179 մարդ (1897 թվական), այդ թվում՝ Սուխում՝ 7998 մարդ։

### Ազգային կազմ
Ազգային կազմը ըստ 1897 թվականի մարդահամարի.

## Վարչական բաժանում
1913 թվականին շրջանը բաղկացած էր 65 գյուղական վարչություններից։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* 
* Карта Кубанской области и близких к ней Черноморской губернии и части Сухумского округа, 1902 год
* 

Կատեգորիա:Աբխազիա
Կատեգորիա:Ռուսական կայսրություն
Դևոնպորտ (Թասմանիա)

**Դևոնպորտ** (), քաղաք Թասմանիայի հյուսիսում (Ավստրալիա)։ Դևոնպորտը Բերնի քաղաքի հետ միասին համարվում են Թասմանիայի հյուսիսարևմտյան մասի հիմնական շրջանային կենտրոնները։

## Աշխարհագրություն
Դևոնպորտը գտնվում է Թասմանիայի հյուսիսային կողմում՝ Բասսի նեղուցի ափին, որը բաժանում է Թասմանիան մայրցամաքային Ավստրալիայից։ Դևոնպորտը գտնվում է Բասսի նեղուցը թափվող Մերսի գետի գետաբերանում։ Դևոնպորտի արևմտյան ծայրում գտնվում է Դոն գետի գետաբերանը։

## Պատմություն
170px|ձախից|Մերսի Բլաֆ փարոսը Դևոնպորտում
Մերսի գետի գետաբերանի առաջին ուսումնասիրությունն իրականացվել է Van Diemen's Land Company-ի  կողմից 1826 թվականին։ Տարածքում առաջին վերաբնակիչները սկսել են բնակություն հաստատել 1851 թվականին. նրանց թիվը սկսել է աճել ածխի հանքավայրերի հայտնաբերմամբ, և գետաբերանն սկսել է օգտագործվել որպես նավահանգիստ։ 1850-ականների կեսերին Մերսի գետի տարբեր ափերին առաջացել են երկու բնակավայր՝ Ֆորմբին (*Formby*) և Տորքուեյը  (*Torquay*)։

1870-ական թվականներին իրականացվել է Մերսի գետի գետաբերանի խորացում, ինչը նպաստել է նավագնացության զարգացմանը. շոգենավերը կարողացել են նավարկել Դևոնպորտի և Մելբուռնի միջև։ 1889 թվականին ավարտվել է Մերսի Բլաֆ ( կամ ուղղակի *Bluff*) փարոսի կառուցումն համանուն հրվանդանի ափին՝ Մերսի գետի՝ Բասսի նեղուց թափվելու վայրից մի փոքր արևմուտք։

1890 թվականին Տորքուեյի և Ֆորմբիի բնակիչները քվեարկել են բնակավայրերը մեկ քաղաքի կազմում միավորելու օգտին, որը կոչվել է Դևոնպորտ։ 1901 թվականին բացվել է կամուրջ (*Victoria Bridge*), որը միացնում էր քաղաքի երկու հատվածները։ Այս կամուրջն օգտագործվել է մինչև 1973 թվականը, երբ բացվել է նոր, բետոնե կամուրջը Մերսի գետի վրա։

## Բնակչություն
Ըստ 2016 թվականի մարդահամարի տվյալների՝ Դևոնպորտի բնակչությունը կազմում էր 23 046 մարդ (տղամարդիկ՝ 47,0 %, կանայք՝ 53,0 %)։

Դևոնպորտի բնակիչների միջին տարիքը 43 էր։

## Տրանսպորտ
Դևոնպորտում գտնվում է *Spirit of Tasmania* լաստանավային տերմինալը․ Spirit of Tasmania I և Spirit of Tasmania II երկու լաստանավերն ամեն օր անցնում են Դևոնպորտի և Մելբուռնի միջև գտնվող Բասսի նեղուցը՝ Թասմանիան միացնելով մայրցամաքին։ Միակողմանի ճանապարհորդությունը տևում է մոտ 11 ժամ։

Դևոնպորտի օդանավակայանը (*Devonport Airport*)  գտնվում է քաղաքի կենտրոնից մոտ 8 կմ դեպի արևելք։  *QantasLink* ավիաընկերությունը՝ Qantas ընկերության տարածաշրջանային ստորաբաժանումը, թռիչքներ է իրականացնում Դևոնպորտից Մելբուռն (2011 թվականի ժամանակացույցի համաձայն՝ օրական 4 թռիչք), իսկ Tasair տարածաշրջանային ընկերությունը՝ դեպի Հոբարթ և Քինգ կղզի։

Դևոնպորտով անցնում է link=|24x24փքս Բասս-Հայվեյ (Bass Highway) մայրուղին՝ կապելով այն Թասմանիայի հյուսիսային ափի այլ քաղաքների՝ Բերնիի (48 կմ) և Լոնսեստոնի (99 կմ) հետ։

Դևոնպորտն սպասարկում են մի քանի ավտոբուսային ընկերություններ, ներառյալ *Link-ը*, *Redline-ը* և *Phoenix*-ը։

## Կլիմա

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* , www.devonport.tas.gov.au
* Դևոնպորտի քարտեզը զբոսաշրջիկների համար, www.tasmap.tas.gov.au

Կատեգորիա:1890 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր
Կատեգորիա:1890 հիմնադրումներ Ավստրալիայում
Կատեգորիա:Թասմանիայի քաղաքներ
Դելորեյն (Թասմանիա)

**Դելորեյն** (), փոքր քաղաք () Թասմանիայի հյուսիսում (Ավստրալիա)։

## Աշխարհագրություն
Դելորեյնը գտնվում է հյուսիսային Թասմանիայում՝ Մեծ Արևմտյան Թիրսի լեռնաշղթայի ստորոտին մոտ։ Քաղաքով հոսում է Մեանդր գետը՝ Հարավային Էսկ գետի ձախ վտակը։ Դելորեյնը մոտավորապես նույն հեռավորությունն է (մոտ 50 կմ) Լոնսսթոնից և Դեվոնպորտից:

## Պատմություն
Տարածքը, որտեղ այժմ գտնվում է Դելորեյնը, եվրոպացիների կողմից ուսումնասիրվել է մոտ 1823 թվականին, և դրանից անմիջապես հետո այնտեղ հայտնվել են առաջին բնակավայրերը։ 1828 թվականին կալանավորների աշխատանքով կառուցվել է առաջին կամուրջը Մեանդեր գետի վրա, իսկ 1831 թվականին կառուցվել է առաջին տունը ներկայիս Դելորեյնի տարածքում։ 1832 թվականին տեղագրագետ Թոմաս Սքոթը (*Thosmas Scott*, 1800—1855) բնակավայրին տվել է «Դելորեյն» անունը՝ փոխառելով այս անվանումը «Վերջին մենեստրելի երգը» պոեմից, որի հեղինակը նրա ազգական Վալտեր Սքոթն է։

1836 թվականին բնակավայրում բացվել է փոստային բաժանմունք։ Բնակչության աճը դանդաղ էր, բայց նոր վերաբնակիչների ներհոսքը զգալիորեն մեծացել է 1850-ականներին, երբ կառավարությունը սկսել է հողը վաճառել 1 մեկ ակրը ֆունտ ստեռլինգով։ 1863 թվականին Դելորեյնն ստացել է քաղաքային ինքնակառավարվող տարածքի () կարգավիճակ, իսկ 1872 թվականին ավարտվել է Դելորեյնի և Լոնսեստոնի միջև երկաթուղու կառուցումը։

1981 թվականից ի վեր ամեն տարի Դելորեյնում անցկացվում է *Tasmanian Craft Fair*-ը, որը արվեստի և արհեստների խոշոր տոնավաճառ է։

## Բնակչություն
Ըստ 2016 թվականի մարդահամարի տվյալների՝ Դելորեյնի բնակչությունը կազմում էր 2432 մարդ, որոնցից 45,8 %-ը տղամարդիկ էին, իսկ 54,2 %-ը՝ կանայք։

Դելորեյնի բնակիչների միջին տարիքը 48 էր։

## Տրանսպորտ
Քաղաքի հյուսիսային ծայրով անցնում է Բասս-Հայվեյ (*Bass Highway*) մայրուղին, որը ձգվում է Թասմանիայի հյուսիսային ափի երկայնքով Լոնսսթոնից մինչև Դեվոնպորտ։ Դեպի հարավ՝ Գրեյթ Լեյք լճի ուղղությամբ (հետագայում դեպի Հոբարթ), հեռանում է   Հայլենդ Լեյքս-Ռոուդ (*Highland Lakes Road*) ավտոճանապարհը։ Արևելքից Դելորեյնին է մոտենում Մեանդեր Վելլի Ռոուդ (*Meander Valley Road*) ավտոմոբիլային ճանապարհը, իսկ Մոլ Քրիք Ռոուդ (*Mole Creek Road*) ճանապարհը գնում է դեպի արևմուտք։

Մոտակա օդանավակայաններն են Լաունսթոնի և Դեվոնպորտի օդանավակայանները, որոնք գտնվում են քաղաքի կենտրոնից մոտ 50-55 կմ հեռավորության վրա։

## Կլիմա

## Պատկերասրահ

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:1831 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր
Կատեգորիա:Թասմանիայի քաղաքներ
Զիան (Թասմանիա)

**Զիան** (), փոքրիկ քաղաք Թասմանիայի արևմուտքում (Ավստրալիա)՝ կղզու արևմտյան ափին մոտ։ Ըստ 2016 թվականի մարդահամարի տվյալների՝ Զիանի բնակչությունը կազմում էր 698 մարդ։

## Աշխարհագրություն
մինի|161x161փքս|Նախկին թատրոն (Gaiety Theatre) Զիանում, այժմ թանգարան
մինի|164x164փքս|Փոստը Զիանում
Զիանը գտնվում է Թասմանիայի արևմուտքում գտնվող լեռնային տարածքում, Թասմանիայի արևմտյան ափից մոտ 15 կմ հեռավորության վրա, որը ողողում են Հնդկական օվկիանոսի ջրերը։ Քաղաքից ոչ հեռու հոսում է Փոքր Հենթի գետը (*Little Henty River*)։

Քաղաքից մոտ 5 կմ հարավ գտնվում է համանուն Զիան լեռը (*Mount Zeehan*, 702 մ բարձրությամբ)։

## Պատմություն
Ինչպես Զիան լեռը (*Mount Zeehan*), այնպես էլ քաղաքը կոչվել է հոլանդացի ծովագնաց Աբել Թասմանի նավի () անունով, որը հայտնաբերել է Թասմանիա կղզին և այն անվանել Վան Դիմենի երկիր։

1882 թվականին այդ տարածքում հայտնաբերվել է արծաթի և կապարի հանքավայր, սակայն առաջացած բնակավայրը դանդաղ է զարգացել՝ պայմանավորված այնտեղ հասնելու դժվարությամբ։ 1889 թվականին կառուցվել է ճանապարհ դեպի օվկիանոս (*Trial Harbour*), իսկ 1890 թվականին՝ երկաթուղի դեպի Ստրանա, իսկ Զիան քաղաքը սկսել է արագ զարգանալ։ 1900 թվականին այն արդեն երրորդ ամենամեծ քաղաքն էր Թասմանիայում Հոբարթից և Լոնսեսթոնից հետո՝ ունենալով 8-10 հազար բնակչություն։

Առաջին համաշխարհային պատերազմի տարիներին հանքաքարի արդյունահանումը զգալիորեն կրճատվել է, իսկ քաղաքի բնակչությունը կտրուկ նվազել է։

## Տեսարժան վայրեր
Ներկայումս Զիանը հանդիսանում է Թասմանիայի նշանավոր զբոսաշրջային կենտրոնը։ Այստեղ է գտնվում Արևմտյան ափի ժառանգության կենտրոնը (), որը ներառում է Արևմտյան ափի առաջին թանգարանը (), որը բացվել է 1965 թվականին Զիան լեռնային դպրոցի հին շենքում ()՝ օգտակար հանածոների հավաքածու, ինչպես նաև *Gaiety* *Theatre*-ի պատմական շենքը։

## Բնակչություն
2016 թվականի մարդահամարի տվյալներով՝ Զիանի բնակչությունը կազմում էր 698 մարդ, որոնցից տղամարդիկ կազմել են 52,3 %, կանայք՝ 47,7 %։

Զիանի բնակիչների միջին տարիքը եղել է 42 տարեկան։

## Տրանսպորտ
Հիմնական մայրուղիներ.
* link=|30x30փքս (անցնում է Զիանից մոտավորապես 5 կմ դեպի արևելք) հարավարևելյան ուղղությամբ (Zeehan Highway) դեպի Քուինսթաուն (և ապա մինչև Հոբարթ) և հյուսիսային ուղղությամբ (Murchinson Highway) դեպի Բեռնի,
* link=|30x30փքս դեպի հարավ՝ դեպի Ստրանա (Ստրանա տանող ճանապարհին այս ճանապարհը հատում է Հենթի գետը)

Հեռավորությունը մինչև Հոբարթ կազմում է 298 կմ, մինչև Քուինսթաուն՝ 38 կմ, մինչև Ստրանա՝ 45 կմ, իսկ մինչև Բեռնի՝ 137 կմ։

**C249** ավտոմոբիլային ճանապարհով, որը տանում է դեպի հյուսիս-արևմուտք, Զիանից կարելի է հասնել Կորիննա բնակավայր (*Corinna*), որը գտնվում է Փայմեն գետի ափին։ Հեռավորությունը Զիանից Կորիննա կազմում է 53 կմ։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Զիանի քարտեզը , www.discovertasmania.com

Կատեգորիա:1882 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր
Կատեգորիա:1888 հիմնադրումներ Ավստրալիայում
Կատեգորիա:Թասմանիայի քաղաքներ
Մերի Լիքի

**Մերի Լիքի** (, ), բրիտանացի և քենիացի մարդաբան և հնէաբան, Լուիս Լիքիի կինը և համագործակիցը։

## Կենսագրություն
Բրիտանացի հնագույն դարաշրջանների ոլորտում մարդաբանության մասնագետ Ջոն Ֆրիրի ուղիղ ժառանգն է։ Մերին ծնվել է 1913 թվականի փետրվարի 6-ին, Լոնդոնում։ Նա ստացել է հնէաբանի ոչ պաշտոնական նախապատրաստում, մասնակցել է պեղումների։ 1933 թվականին Լոնդոնում հանդիպել է իր ապագա ամուսնուն և նրա հետ սկսել է փնտրել Աֆրիկայի ժամանակակից մարդկանց նախնիների մնացորդները։

Ռուսինգա կղզում 1948 թվականի հոկտեմբերի 2-ին Մերի Լիքին գտնում է KNM-RU 7290 պրոկոնսուլի գրեթե ամբողջական կմախքը, որը պատկանում էր Proconsul heseloni Walker et al. տեսակին, 1993 թվականին այդ կմախքն արդեն 18 մլն. տարեկան էր։ Մերի և Լուիս Լիքիները գտածոն նշել են իրենց երեխայի` Ֆիլիպի ծննունդով, որը ծնվել է 1949 թվականի հունիսի 21-ին։

1959 թվականին Օլդուվայսկյան կիրճում նա գտել է զինջանտրոպի մնացորդներ, հետագայում դասակարգված որպես Paranthropus boisei գանգ։

Լիքիի հաջորդ կարևոր գտածոն դարձել է ծնոտը, որը գտնվել էր Լաետոլի տեղանքում, որը գտնվում է Օլդուվայ կիրճից 40 կմ. հեռու։ Այդ տեսակը անվանվել է ավստրալապիտեկ աֆարսկի։ 1976-1978 թվականներին Լաետոլիում գտնվել է գոմինիդների կարծրացած ոտնահետք, որը իր հետքերն էր թողել փափուկ հրաբխային մոխրի վրա ավելի քան 3,65 մլն տարի առաջ, որը դարձել է հնագույն ապացույցը, որը մարդիկ ուղիղ են քայլել։

1970 թվականին հանրությանը Օլդուվայսկյան կիրճում արված գտածոների հետ ծանոթացնելու համար Մերի Լիքին բացում է թանգարան, որի ցուցանմուշները հետագայում բարելավվել են Լաետոլի գտածոներով։

## Ընտրված մատենագրություն
* Օլդովայսկյան կիրճ՝ պեղումներ I և II հորիզոնականներում (Olduvai Gorge, vol. 3, Excavations in Beds I and II, 1971 թվական)։
* Օլդովայսկյան կիրճ՝ հին մարդու իր որոնումները (Olduvai Gorge: My Search for Early Man, 1979 թվական)։
* Վերացող աֆրիկյան արվեստ (Africa’s Vanishing Art, 1983 թվական)։

## Գրականություն
## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:ԱՄՆ-ի գիտությունների ազգային ակադեմիայի արտասահմանյան անդամներ
Կատեգորիա:Անգլիացի կենսաբաններ
Կատեգորիա:Անգլիացի հնագետներ
Կատեգորիա:Անգլիացի հնէաբաններ
Կատեգորիա:Բրիտանացի կին գիտնականներ
Կատեգորիա:Կին մարդաբաններ
Կատեգորիա:Շվեդիայի գիտությունների թագավորական ակադեմիայի անդամներ
Ռուսինգա (կղզի)

**Ռուսինգա (կղզի)** (Ռուսինգա, ), կղզի, որը գտնվում է Վիկտորիա լճի արևելքում, Վինամ ծովածոցում (Կավիրոնդո), Քենիայից դեպի հարավ արևմուտք, Նյանզա նահանգում։ Կղզու երկարությունը 16 կմ է, լայնությունը` 5 կմ, տարածքը` 42 կմ2։ Մայրցամաքից բաժանվում է համանուն նեղուցով։ Գտնվում է Հոմա-Բեյ և Կիսումու քաղաքներից դեպի արևմուտք (Հոմա ծովախորշի մոտակայքում) և Մֆանգո կղզուց հյուսիս-արևելք (Մֆվանգանու): Կամուրջով միացված է Մբիտա բնակավայրին մայրցամաքի վրա։ Մբիտան լաստանավով միացված է ծովածոցի հակառակ ափին։ Ռուսինգա կղզում կա օդանավակայան և ուղղաթիռի հարթակ։

Շրջանի կլիման կիսախոնավ է կամ կիսաչորային։ Ռուսինգա և Մֆանգանո կղզիները բնակեցված են սուբա ցեղախմբով, որոնք պատկանում են Բանտու ժողովուրդների խմբին, որոնց վրա ազդեցություն են ունեցել գերակայող լուոն ցեղախումբը` փոխներգործության և խառը ամուսնությունների միջոցով։ Սուբաների մեծամասնությունն ապրում է Մֆանգանո կղզու վրա։ 2013 թվականին սուբաները Ռուսինգա կղզու վրա անցկացնում են ամենամյա Rusinga Festival մշակութային փառատոնը, որը տևում է երկու օր, դեկտեմբերին, նախասուրբծննդյան շաբաթվա մեջ։ 2018 թվականին փառատոնին մասնակցել է 8000 մարդ 13 երկրներից։ Կղզու անվանումը ծագում է Eluzinga բառից, որը սուբայի լեզվով թարգմանաբար նշանակում է «կղզի»։

Ռուսինգա կղզու շրջակայքում գրանցվել են ավելի քան 100 թռչուն, որոնցից մի քանիսը գտնվում են վերացման եզրին։ Կղզում նաև ապրում է Նեղոսյան մողեսը, որը աֆրիկական մողեսներից ամենախոշորն է։

Ռուսինգա կղզին հարուստ է քարացուկներով։ Ռուսինգա կղզում 1948 թվականի հոկտեմբերի 2-ին Մերի Լիքին հայտնաբերել է գրեթե ամբողջական գանգ KNM-RU 7290, որը պատկանում էր Proconsul heseloni Walker et al. տեսակին, 1993 , որը գրեթե 18 մլն տարեկան էր։ Մերի և Լուիս Լիկիներն իրենց հայտնագործությունը նշել են իրենց տղայի` Ֆիլիպի ծնունդով, որը ծնվել է 1949 թվականի հունիս 21-ին։

Կերան ՄակՆալտին և նրա կոլեգաները Մինեապոլիսում գտնվող Մինեսոտայի համալսարանից Ռուսինգա կղզու վրա գտել են ընդարձակ հանածոյի անտառային համակարգ և վերականգնել են Proconsul heseloni ապրելավայրը։ Տարեկան ջերմաստիճանը տատանվում է 22,6-ից մինչև 34,5&nbsp;°C, իսկ տեղումներն առատ են։

Ռուսինգայի բրածո ֆաունան ներկայացված է բաց տարածության մեջ ապրող կենդանիներով։ Ռուսինգա կղզում գտնվել են բրածո կենդանիներ պալեոտրագուսների տեսակից, Ընձուղտանմաններ ընտանիքից։

Ռուսինգայում թաղված է Քենիայի աֆրիկացիների ազգային միության գլխավոր քարտուղարը, տնտեսական պլանավորման նախարարը, Քենիայի արևմտամետ կողմնակիցներից մեկը, Թոմ Մբոիյան, որը սպանվել է Նայրոբիում 1969 թվականին։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Աֆրիկայի կղզիներ
Կալյան Դոմբիվլի

**Կալյան Դոմբիվլի** (), քաղաք Հնդկաստանի Մահարաշտրա նահանգում։ Գտնվում է Մումբայից 60 կմ դեպի արևելք։ Այն Մումբայի մետրոպոլիայի մի մասն է։ Կազմավորվել է 1982 թվականին՝ միավորելով Կալյան և Դոմբիվիլի քաղաքները։ Տարածքի մակերեսը կազմում է 137,15 քառակուսի կմ։

## Ֆիզիկական և աշխարհագրական բնութագրեր
Քաղաքի բարձրությունը ծովի մակարդակից միջինը 7 մետր է։ Այն գտնվում է Մումբայից 53 կմ հեռավորության վրա։

Կլիման արևադարձային է։ Միջին ջերմաստիճանը 27,1&nbsp;°C է։ Տարեկան տեղումների քանակը 2818 մմ է։ Մայիսի միջին ջերմաստիճանը (ամենաշոգ ամիսը) 30,5&nbsp;°C է, իսկ հունվարինը (ամենացուրտ ամիսը)՝ 23,4&nbsp;°C։

## Բնակչություն
Հնդկաստանի 2011 թվականի մարդահամարի տվյալներով Կալյան Դոմբիվլիի բնակչությունը կազմել է 1 246 381 մարդ՝ որոնցից 650 075 տղամարդ և 596 306 կին։ Սեռերի հարաբերակցությունը կազմել է 917 կին, 1000 տղամարդ։ Գրագիտության մակարդակը՝ 93,06% է, նրանցից գրագիտության մակարդակը տղամարդկանց շրջանում կազմել է 96,11%, կանանց շրջանում՝ 89,73%։ 6 տարեկանից ցածր երեխաների թիվը 117167 է կամ քաղաքի բնակչության 9,4%-ը։

## Տնտեսություն
Քաղաքը մասնագիտացած է քիմիական արտադրանքի, սինթետիկ մանրաթելի և էլեկտրական սարքավորումների արտադրության մեջ։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղոմներ
* 

Կատեգորիա:1982 հիմնադրումներ
Կատեգորիա:Հնդկաստանի բնակավայրեր
Կատեգորիա:Հնդկաստանի քաղաքներ
Կատեգորիա:Մահարաշտրայի քաղաքներ
Քաշ (քաղաք)

**Քաշ** (), քաղաք և նավահանգիստ Թուրքիայի Միջերկրական ծովի ափին, Անթալիա նահանգի համանուն շրջանի կենտրոնը։ Գտնվում է Թուրքիայի Թեքե թերակղզու ամենահարավային կետերից մեկում՝ Անթալիա քաղաքից 180 կմ հարավ-արևմուտք։

## Աշխարհագրություն
Քաղաքը գտնվում է բուն ծով իջնող լեռների լանջերին։ Բնակչությունը հիմնականում զբաղված է զբոսաշրջային ծառայություններով և առափնյա ձկնորսությամբ։ Կլիման բնորոշ միջերկրածովյան է՝ տաք և չոր ամառներ, մեղմ և խոնավ ձմեռներ։ Տարածքում աճեցնում են նարինջ, կիտրոն, նուռ, ինչպես նաև այլ մրգեր և բանջարեղեն։ Շրջապատող լեռների գագաթները ծածկված են ձիթենու այգիներով ու փշոտ թփերով։

Զբոսաշրջիկների համար կառուցվել են բազմաթիվ փոքր հյուրանոցներ, հանգստյան տներ, սրճարաններ, ռեստորաններ։ Տարածքում կան բազմաթիվ մասնավոր ամառանոց, որոնք պատկանում են գերմանացիներին ու բրիտանացիներին։

Ափամերձ ջրերը համարվում են Թուրքիայի միջերկրածովյան ափին սուզվելու համար առավել գրավիչ վայրերից մեկը։

Ծոցի դիմաց գտնվում է հունական Քաշտելորիզո կղզին՝  նավահանգստից նավահանգիստ հեռավորությունը մոտ 7 կմ է։ Ամառային սեզոնին շաբաթը մի քանի անգամ քաղաքների միջև զբոսաշրջային նավակներ են շրջում։

## Պատմություն
Մ. թ. ա. IV դարում ներկայիս Քաշ քաղաքի տեղում հիմնվել է Անտիպելոս նավահանգիստը։ Այն եղել է հնագույն Ֆելոս քաղաքի մի մասը։ Հակաֆելոսը նշանակում էր «հակառակ Փելոս»։ Հնում քաղաքը եղել է հին Լիկիայի կարևոր առևտրային կենտրոններից մեկը։ Այստեղից արտահանման էր ուղարկվում Լիկիայի հայտնի մայրու անտառների փայտանյութը։

1852 թվականից 1923 թվականը հնագույն նավահանգստի տեղում գտնվում էր Անդիֆլի (Andifli) նավահանգստային քաղաքը, որը բնակեցված էր հիմնականում հույներով։ Երբ 1923 թվականին հույն-թուրքական բնակչությունը լքեց այս վայրերը, քաղաքը ստացավ իր ժամանակակից անվանումը, որը թուրքերենից թարգմանաբար նշանակում է «հոնք», որի նման այն թեքվում է փոքրիկ ծովածոցի շուրջը։

## Բնակչություն
2007 թվականի մարդահամարի տվյալներով քաղաքում բնակվում է 5922 մարդ, իսկ շրջակա գյուղերի հետ միասին՝ 49629 բնակիչ։

## Տեսարժան վայրեր
Չնայած իր հին պատմությանը, քաղաքում համեմատաբար քիչ հնագույն ավերակներ կան։ Պահպանվել են հնագույն տաճարի (մ.թ.ա. 1-ին դար) և 3000 հանդիսատեսի համար նախատեսված փոքրիկ հելլենիստական թատրոնի մնացորդներ՝ նստատեղերի 26 շարքով։

Դորիական դամբարանը (մ.թ.ա. 4-րդ դար), որը զարդարված է 21 պարողների պատկերներով, կառուցված է ժայռի մեջ 100 մ բարձրության վրա՝ թատրոնի վերևի լանջին։ Էլ ավելի հետաքրքիր դամբարան է առյուծի երկհարկանի լիկիայի դամբարանը, որը գտնվում է քաղաքի հակառակ ծայրում՝ բուտիկների և թանկարժեք հնաոճ խանութներով շենքի վերին ծայրում։ Դամբարանի անունը տրվել է չորս ճարտարապետական ռելիեֆային դեկորացիաներով՝ արված առյուծագլուխների տեսքով։

## Գործընկեր քաղաքներ
*  Բրյուլ (Ռեյնլանդ)

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Официальный сайт района
* Официальный сайт города
* Министерство культуры и туризма Турции
* Журнал «Вокруг света»

Կատեգորիա:Թուրքիայի քաղաքներ
Ալեքս Մայքլիդիս

**Ալեքս Մայքլիդիս** (, ), դետեկտիվ և թրիլլեր ժանրերի կիպրական ծագմամբ բրիտանացի սցենարիստ և գրող։ Հայտնի է դարձել իր «Լռակյաց հիվանդը» և «Կույսերը» վեպերով։

## Կենսագրություն
Մայքլիդիսը ծնվել է Կիպրոսում։ Նրա հայրը հույն է, իսկ մայրը՝ անգլուհի։ Ավարտել է Քեմբրիջի համալսարանի Թրինիթի քոլեջի անգլիական գրականության բաժինը։ Ունի Քեմբրիջի համալսարանի անգլիական գրականության և Ամերիկայի կինոարվեստի ինստիտուտի սցենարիստի մագիստրոսական աստիճաններ։

Երեք տարի շարունակ ուսումնասիրել է հոգեթերապիա և երկու տարի աշխատել հենց այդ ոլորտում։ Թողել է աշխատանքը՝ գրականությամբ զբաղվելու համար։ Հոգեթերապիայի ոլորտում աշխատանքը նրան ներշնչել է գրել իր առաջին «Լռակյաց հիվանդը» վեպը։

## Աշխատություններ
Մայքլիդիսի առաջին՝ «Լռակյաց հիվանդը» վեպը, հենց առաջին շաբաթվա ընթացքում, դարձել է The New York Times-ի հաստ կազմով գրքերի շարքում № 1 բեսթսելեր, ինչպես նաև 2019 թվականին դարձել ԱՄՆ-ում ամենավաճառված հաստ կազմով նորույթ գիրքը։ Յոթ շաբաթ շարունակ ներառվել է Sunday Times-ի բեսթսելերների տասնյակում։

Amazon.com-ում գիրքը դարձել է 2019 թվականի ամենաշատ վաճառված 2-րդ գեղարվեստական գիրքը, ինչպես նաև 2019 թվականի թիվ մեկ թրիլերը։ 2019 թվականին այն նաև ստացել է Goodreads Choice Award մրցանակը՝ «լավագույն դետեկտիվ» անվանակարգում, Ռիչարդ ւ Ջուդի գրական ակումբի կողմից՝ 2019 թվականի լավագույն թրիլեր, իսկ The Times-ի վարկանիշով՝ ամսվա գիրք։ «Լռակյաց հիվանդը» նոմինացվել է նաև Բարի մրցանակի՝ «լավագույն դեբյուտ» անվանակարգում։

Մայքլիդիսի երկրորդ՝ «Կույսերը» վեպը հոգեբանական դետեկտիվ է Քեմբրիջի համալսարանում տեղի ունեցած սերիական սպանությունների մասին։

Մայքլիդիսը նաև հանդիսանում է «Դևը, որին դուք գիտեք» ֆիլմի հեղինակը, որտեղ գլխավոր դերերում հանդես են գալիս Լենա Օլինը, Ռոզամունդ Փայքը և Ջենիֆեր Լոուրենսը, ինչպես նաև «Խարդախություն» ֆիլմի սցենարի համահեղինակը, որտեղ էլ գլխավոր դերերը մարմնավորում են Ումա Թուրմանը, Թիմ Ռոթը, Փարքեր Փոուզին և Սոֆյա Վերգարան։

## Մատենագիտություն
* *[[Լռակյաց հիվանդը]]* (2019)
* *Կույսերը* (2021)
* *Ցասում (2024)*

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* 
* Կենսագրությունն ու մատենագիտությունը «Fantasticfiction»-ում
* Կենսագրությունն ու մատենագիտությունը «Goodreads»-ում
* Կենսագրությունը «Ера» հրատարակչության կայքում
* Կենսագրությունը «Macmillan» հրատարակչության կայքում
* Տեղեկատվություն ԱՄՆ Կոնգրեսի կայք էջում
* Հարցազրույց «Celadonbooks»-ում

Կատեգորիա:Անգլիացի գրողներ
Կատեգորիա:Անգլիացի սցենարիստներ
Կատեգորիա:Հույն գրողներ
Բասկետբոլի Եվրոպայի առաջնություն 2019 (կանայք, խումբ A)

**Բասկետբոլի Եվրոպայի առաջնություն 2019 (կանայք, խումբ A)**

## Մրցաշարային աղյուսակ

Աղբյուր. FIBA

## Խաղերի արդյունքներ
### 1-ին տուր
#### Մեծ Բրիտանիա - Լատվիա

#### Ուկրաինա - Իսպանիա

### 2-րդ տուր
#### Լատվիա - Ուկրաինա

#### Իսպանիա - Մեծ Բրիտանիա

### 3-րդ տուր
#### Ուկրաինա - Մեծ Բրիտանիա

#### Լատվիա - Իսպանիա

## Արտաքին հղումներ
* Պաշտոնական կայք
Լյուկ Փիրսոն

**Լյուկ Փիրսոն** (, ), բրիտանացի նկարազարդող, ծաղրանկարիչ և կոմիքսների նկարիչ, որը հայտնի է «Հիլդա» կոմիքսների շարքով «Nobrow Press»-ի տպագրմամբ և Հիլդա՝ «Netflix»-ի սերիալով, որը հիմնված է կոմիքսների վրա։ Նա նաև մասնակցել է «Cartoon Network»-ի «Արկածների ժամանակը» սերիալի հինգերորդ և յոթերորդ եթերաշրջանների վրա։

## Հրատարակումներ
Լյուկ Փիրսոնը ծնվել է Սթոքթոն-օն-Թիսում, բայց մեծացել է հիմնականում Թամվորթում։  Հայրը աշխատում էր ՏՏ ոլորտում, իսկ մայրը փաստաբանի քարտուղարուհի էր։ Իրենց ազատ ժամանակ հայրը նվագում էր և ձայնագրում էր երաժշտություն, իսկ մայրը նկարում էր։

Նրա առաջին կոմիքսը լույս է տեսել 2008 թվականին որպես «Ctrl.Alt.Shift Unmasks Corruption» անթոլոգիայի մաս, որը խմբագրել է Փոլ Գրավետը։

2010թ.-ին Nobrow Press-ը հրատարակեց Հիլդաֆոլկը, որը մի երիտասարդ աղջկա արկածների մասին պատմող սկանդինավյան բանահյուսությամբ ոգեշնչված գրաֆիկական վեպերի շարքից առաջինն է։

2018թ. Netflix-ը թողարկեց Հիլդայի առաջին եթերաշրջանը՝ հիմնված Հիլդաի վրա։

## Ֆիլմագրություն

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* 

Կատեգորիա:Բրիտանացի պատկերազարդողներ
Կատեգորիա:Կոմիքս գրողներ
Ռաբաուլ

**Ռաբաուլ**  (), նավահանգիստ Պապուա Նոր Գվինեա պետության կազմում գտնվող Նոր Բրիտանիա կղզու հյուսիսարևելյան ափին։ Արևելյան Նոր Բրիտանիա պրովինցիայի նախկին մայրաքաղաքն է։ 1994 թվականին քաղաքն ավերվել է մոտակա Տավուրվուր հրաբխի ժայթքման ժամանակ օդ նետված հրաբխային մոխիրից։ Ժայթքումից հետո նահանգի մայրաքաղաքը տեղափոխվել է Կոկոպո քաղաք։

## Պատմություն
### Գաղութային շրջան և Առաջին համաշխարհային պատերազմ
Քաղաքը հիմնադրվել է գերմանացի գաղութարարների կողմից 1878 թվականին և եղել է Գերմանական Նոր Գվինեայի մի մասը։ 1884-1910 թվականներին կոչվել է **Սիմփսոնհաֆեն։**

1910 թվականին գերմանական գաղութային իշխանություններն իրենց գրասենյակները, դատարանը, հիվանդանոցը և մաքսատները տեղափոխել են այն ժամանակվա մայրաքաղաք Հերբերտսհյոեից (այժմ՝ Կոկոպո) Սիմփսոնհաֆեն։ Նոր կարգավիճակը նպաստել է քաղաքի աճին։ Նույն թվականին Սիմփսոնհաֆենը վերանվանվել է Ռաբաուլ, որը տեղի ցեղի լեզվով նշանակում էր «մանգրներ» (քաղաքը մասամբ կառուցված էր ցամաքած մանգրային ճահճի վրա)։

Առաջին համաշխարհային պատերազմի բռնկումից հետո գերմանական փոքր կայազորը ջախջախվել է ավստրալիական ուժերի կողմից։ 1920 թվականին Ազգերի լիգայի մանդատով օկուպացված տարածքները ենթարկվել Ավստրալիային։ Ռաբաուլը դարձել է Նոր Գվինեայի ավստրալիական տարածքի մայրաքաղաքը։

### Հրաբխի ժայթքում 1937 թվականին
1937 թվականին Ռաբաուլն ավերվել է Տավուրվուր և Վուլկան հրաբուխների ժայթքումից։ Ժայթքման զոհ է դարձել 507 մարդ, քաղաքը զգալի վնաս է կրել։ Ժայթքումից հետո Ավստրալիայի իշխանությունները որոշել են տարածքի մայրաքաղաքը տեղափոխել ավելի ապահով վայր՝ Լաե։

### Երկրորդ համաշխարհային պատերազմ
Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի ժամանակ Ռաբաուլում տեղակայված է եղել ճապոնական կարևոր ռազմաբազա՝ ռազմաօդային ուժերի բազա։ Ճապոնացիները բազմաթիվ ստորգետնյա կառույցներ են փորել (ընդհանուր երկարությունը կազմել է գրեթե 576 կմ)։

1994 թվականի սեպտեմբերի 19-ին Տավուրվուր հրաբխի ժայթքման արդյունքում Ռաբաուլ քաղաքը գրեթե ամբողջությամբ ծածկվել է մոխրով, որի հետևանքով շատ մարդիկ են մահացել,  շենքերի մեծ մասն ավերվել է։ Թեև քաղաքի մի մասը հետագայում վերակառուցվել է, աղետից հետո նրա բնակչությունը կրճատվել է ավելի քան մեկ երրորդով։

## Աշխարհագրություն
Քաղաքը գտնվում է Արևելյան Նոր Բրիտանիա պրովինցիայում, նախկինում եղել է նրա վարչական կենտրոնը։ Քաղաքի բարձրությունը ծովի մակարդակից 19 մ է։

## Կլիմա

## Բնակչություն
2013 թվականի տվյալներով՝ քաղաքի բնակչությունը կազմում էր 7882 մարդ։

*Քաղաքի բնակչության դինամիկան ըստ տարիների.*

## Տեսարժան վայրեր
Քաղաքում կա ճանապարհ, որն անվանվել է Ճապոնական մանգակի Սիգերու Միձուկիի պատվին։ Իր հերթին նկարիչը կղզու բնակիչներին նվիրել է «Հիշողություններ Ռաբաուլի մասին» գիրքը (*Rabauru Senki, のラバウル戦記* ):

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Вокруг Света. Проклятье Рабаула  
* Вокруг Света. Гибель Помпеи  

Կատեգորիա:1878 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր
Կատեգորիա:Պապուա Նոր Գվինեայի քաղաքներ
Սառա Ֆորեստիե

**Սառա Ֆորեստիե** (), ֆրանսիացի դերասանուհի, ռեժիսոր և սցենարիստ, «Սեզար» կինոմրցանակի դափնեկիր 2005 թվականին «Լավագույն երիտասարդ դերասանուհի» («Խուսափանք» ֆիլմ) անվանակարգում և 2011 թվականին «Լավագույն կանացի դերը» («Մարդկանց անուններ» ֆիլմ) անվանակարգում։ Նրա ռեժիսորական և սցենարական դեբյուտը դարձել է «Մ» ֆիլմը։

## Կենսագրություն
Սառա Ֆորեստիեն ծնվել է 1986 թվականի հոկտեմբերի 4-ին Ֆրանսիայում։ Դերասանական կարիերան սկսել է տասնհինգ տարեկան հասակում` «Լյուբայի ուրվականները» ֆիլմում փոքրիկ դեր կերտելով։ Նա հայտնի է դարձել Աբդելատիֆ Քեշիշի «Խուսափանք» («Խուսափում») ֆիլմում Լիդիայի կերտած դերով։ Ֆիլմը էկրան է բարձրացել 2004 թվականին։ Ավելի ուշ նա նկարահանվել է այնպիսի ֆիլմերում, ինչպիսիք են «Ինչքա՞ն դու արժես» (2005 թվական), «Դժոխքը», «Պարֆյումեր՝ մի մարդասպանի պատմությունը» (2006 թվական)։

2010 թվականին Սառա Ֆորեստիեի մասնակցությամբ ցուցադրվել է երկու ֆիլմ ` «Գենսբուր. հերոսական կյանք», (այնտեղ նա հանդես է եկել երգչուհի Ֆրանս Գալլի դերով) և «Մարդկանց անուններ»։

## Ֆիլմագրություն

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Ֆրանսիացի կինոդերասանուհիներ
Կատեգորիա:Ֆրանսիացի դերասանուհիներ
Կատեգորիա:Թատրոնի ֆրանսիացի դերասանուհիներ
Կատեգորիա:Ֆրանսիացի հեռուստատեսային դերասանուհիներ
Կատեգորիա:«Սեզար» մրցանակի դափնեկիրներ
Կատեգորիա:Ֆրանսիացի սցենարիստներ
Կատեգորիա:Ֆրանսիացի կինոռեժիսորներ
Ասանսոլ

**Ասանսոլ** (, ), քաղաք Հնդկաստանի Արևմտյան Բենգալիա նահանգում։ Նահանգի երկրորդ ամենաբնակեցված քաղաքն է (Կալկաթայից հետո) և կազմում է Հնդկաստանի 39-րդ ամենամեծ քաղաքային ագլոմերացիան։ Ասանսոլը գտնվում է Բուրդվան շրջանում։ Ասանսոլն աշխարհի հարյուր ամենաարագ զարգացող քաղաքներից մեկն է։

## Պատմություն
Սկզբում Ասանսոլի շրջանը բնակեցված է եղել դրավիդներով և ավստրալոիդներով։ Մոտ երկուսուկես հազար տարի առաջ քաղաքի ծայրամասերը եղել են ջայնիզմի զարգացման կենտրոն։ Ենթադրվում է, որ ջայների վերջին տիրթհանկարը՝ Մահավիրա Վարդամանան, ապրել և աշխատել է Ասանսոլի տարածքում։ Ջեյների տաճարները Բեգունիայում՝ Բարաքար գետի ափին և Բանկուրայի հարևան թաղամասում, վկայում են ջայնների գործունեության մասին։ 12-րդ դարի ջայնական տաճար, որը նվիրված 12-րդ Տիրթհանկարին, պահպանվել է Ասանսոլում՝ Վասուուջիայում։

Հետագայում քաղաքը Մալլա դինաստիայի տիրապետության տակ գտնվող Վիշնուպուր իշխանության մաս է կազմել գրեթե հազար տարի՝ մինչև բրիտանացիների ժամանումը։ Տեղական բարբառը և մշակույթը դեռևս սերտ կապեր են պահպանում Բանկուրայի և Վիշնուպուրի հետ։

1774 թվականին Սուետոնիուս Նիթլին և Ջոն Սամները հայտնաբերել են ածխի հանքավայրեր Ասանսոլի տարածքում։ 1820 թվականին սկսվել է օգտակար հանածոների կանոնավոր արդյունահանումը։ 1863 թվականի հուլիսին մինչև Ասանսոլ երկարացվել է Արևելա-հնդկական երկաթուղու երկաթուղային ճյուղը։

19-րդ դարի և 20-րդ դարի մեծ մասի ընթացքում Ասանսոլի ածխահանքերը եղել են երկրի ածխի արդյունահանման հիմնական վայրը։

Պատմականորեն քաղաքի անվանումը անգլերեն դարձվել է *Assensole * Բրիտանական ժամանակաշրջանում, աակայն անկախությունից հետո Ասանսոլ անվանումը վերադարձվել է։

## Ֆիզիկական և աշխարհագրական բնութագրեր
Ասանսոլը գտնվում է Չհոտա-Նագպուր սարահարթի ստորին հատվածում, որի մեծ մասը գտնվում է Ջարքխանդ նահանգում։ Ասանսոլը գտնվում է Դամոդար և Աջայ գետերի միջև։

Ասանսոլը բնութագրվում է տաք և չոր ամառներով և զով չոր ձմեռներով։ Ամռանը «լու» քամիները քաղաք են բերում չոր և տաք օդ, օդի ջերմաստիճանը գերազանցում է 40&nbsp;°C-ը, ձմռանը ջերմաստիճանը կարող է իջնել 10&nbsp;°C-ից ցածր։ Մուսսոնների սեզոնը տևում է օգոստոսից սեպտեմբեր։ Ըստ Կյոպպենի կլիմաների դասակարգման՝ քաղաքի կլիման բնութագրվում է որպես սավաննաների արևադարձային կլիմա։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Հնդկաստանի քաղաքներ
Սեյդի (Թուրքմենստան)

**Սեյդի** (, նախկին անվանումը՝ Նեֆտեզավոդսկ), քաղաք Թուրքմենստանի Լեբապի վելայաթի Դանևսկի էտրապում։

## Պատմություն
Նեֆտեզավոդսկը հիմնադրվել է 1973 թվականին՝ կապված նավթավերամշակման գործարանի կառուցման հետ։ Եղել է քաղաքատիպ ավան Թուրքմենական ԽՍՀ Չարջոուի մարզի Դեյնաուսկի շրջանում։

1990 թվականի օգոստոսի 23-ին Նեֆտեզավոդսկն ստացել է քաղաքի կարգավիճակ և վերանվանվել է Սեյդի՝ ի պատիվ թուրքմեն բանաստեղծ և հայրենասեր Սեյիթնազար Սեյդիի։

2017 թվականի նոյեմբերի 25-ին Թուրքմենստանի խորհրդարանը Սեյդիի կարգավիճակը փոխել է Լեբապ վելայաթի իրավունք ունեցող քաղաքից Դյանևի էտրապի մեջ գտնվող քաղաքի, որը ներառում էր նաև նրա գենգեշլիքներ Գաբակլին և Իսբազը։

## Աշխարհագրություն
Սեյդին գտնվում է Զաունգուզյան Կարակումներ անապատի ծայրամասում, Թուրքմենաբադից (նախկին Չարջոու) 70 կմ դեպի հյուսիս-արևմուտք,  Ամուդարյա գետի ձախ ափին։

Քաղաքի մոտ կա մի մեծ բլուր և արհեստական լիճ, անցնում է Սեյդի-Ռեպետեկ ճանապարհը, կա երկաթուղային կայարան։

## Բնակչություն
Սեյդիի բնակչությունը՝ 21 160 մարդ (2010 թվականի գնահատական)։

## Արդյունաբերություն
Քաղաքում է գտնվում Սեյդիի նավթավերամշակման գործարան, երկաթբետոնե կոնստրուկցիաների գործարան և բամբակ վերամշակման գործարան։ Գործում է նաև համանուն հյուրանոցային համալիր։

Սեյդիի նավթավերամշակման գործարանը, որը կառուցվել է ուշ խորհրդային շրջանում Սիբիրից խողովակաշարով ստացվող նավթի վերամշակման համար, մնում է Թուրքմենստանի երկու նավթավերամշակման գործարաններից մեկը։ Խորհրդային Միության փլուզումից հետո Սեյդիի նավթավերամշակման գործարանը վերաինտեգրվել է Կոկդումալակ, Յաշիլդեպե, Յոլոտեն և Քերվեն նավթային հանքավայրերի հետ։ 2020 թվականին վերամշակվել է մոտ կես միլիոն տոննա նավթ, արտադրանքի մեջ եղել են բենզին, ասֆալտ և դիզելային վառելիք։

## Տեսարժան վայրեր
* Հին ամրոցի ավերակներ,
* Ամուդարյա պետական արգելոցի թանգարան։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:1973 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր
Կատեգորիա:Թուրքմենստանի քաղաքներ
Լրացված իրականության կիրառումը զբոսաշրջության մեջ

Լրացված իրականությունը (ԸԻ/AR) իրական ֆիզիկական աշխարհի լրացված տարբերակն է, որն արտահայտվում է թվային վիզուալ տարրերի, ձայների կամ տեխնոլոգիայի միջոցով մատուցվող այլ զգայական գրգռիչների օգնությամբ։ Այն համալրում է մարդու ֆիզիկական ընկալումը և դարձնում այն ավելի պատկերավոր և դյուրըմբռնելի վիրտուալ պատկերների (պատկերաշարի) միջոցով։

Լրացված իրականությունը այս պահին տեխնոլոգիական ամենաարագ աճող միտումներից մեկն է, քանի որ AR պատրաստի սմարթֆոնները և այլ սարքերը դառնում են ավելի հասանելի ամբողջ աշխարհում։ AR-ը թույլ է տալիս մեզ տեսնել իրական միջավայրը հենց մեր առջև՝ այգում օրորվող ծառեր, գնդակներ հետապնդող շներ, ֆուտբոլ խաղացող երեխաներ, որի վրա ծածկված է թվային մեծացում։ Օրինակ՝ պտերոդակտիլին կարող ենք տեսնել ծառերի վրա վայրէջք կատարելիս, իսկ երեխաներին` այլմոլորակայինների տիեզերանավի կողքով գոլ խփելիս։

Հատկապես վերջերս ԸԻ-ն մեծ տարածում է ձեռք բերում զբոսաշրջության և տեսարժան վայրերի ոլորտում։ Սա հիմնականում պայմանավորված է նրանով, որ այն հնարավորություն է տալիս հյուրանոցներին և այս ոլորտում գործող այլ բիզնեսներին բարելավել իրենց գովազդները, որի շնորհիվ էլ հաճախորդները ավելի մանրամասն և պատկերավոր տեղեկություն են կարողանում ստանալ իրենց նախընտրած հյուրանոցի մասին։ Խոսքը գնում է ոչ միայն հյուրանոցների, այլ նաև տեսարժան վայրերի և պատմամշակութային բազում կոթողների մասին։ Այցելուն, ով գտնվում է ԸԻ-ով կահավորված ցանկացած վայրում, իր սմարթֆոնում ներբեռնելով համապատասխան հավելվածը կարող է ինֆորմացիա ստանալ այդ վայրի ստեղծման մասին, տեսնել այդ վայրի անցուդարձը տարիներ առաջ և նույնիսկ տարիներ հետո, տեսնել, թե ովքեր և երբ են կառուցել, ինչ նյութեր են օգտագործվել և այլ մանրամասներ։ Այս ամենը ցուցադրվում է շրջակա միջավայրին ավելացնելով տեսանյութեր, պատկերներ և նրանց բնորոշ ձայներ, վերջիններիս ոճային լուծումները չունեն սահմաններ, միայն ստեղծողի երևակայությունը։

«The Hub Hotel» հյուրանոցը Premier Inn-ի կողմից կառուցված բրիտանական հանգստավայր-հյուրանոց է, որը հավելյալ իրականությունը համատեղելի է դարձրել հյուրանոցի սենյակների պատերի քարտեզների հետ։ Սմարթֆոնի կամ պլանշետի միջոցով դիտելիս պատի քարտեզները արտածում են լրացուցիչ տեղեկություններ տեղական որոշ տեսարժան վայրերի մասին՝ ծառայելով որպես զբոսաշրջության տեղեկատվական գործիք։

Հայաստանի Հանրապետության որոշ տեսարժան վայրեր արդեն իսկ կահավորված են ԸԻ-ով և վերջինս կրում է շարունակական բնույթ։

Հայաստանում լրացված և վիրտուալ իրականության ամենամեծ ընկերությունից մեկը «Արլուպա»-ն (ArԼoopa) է, որը շուկայում է 2014 թվականից։ Այն ունի իր հավելվածը ևս։ Որպես օրինակ ՀՀ Ստեփանավանում գտնվող Էդմոն Լեոնովիչի անվան Սոճուտ դենդրոայգին է, այնտեղ «Արլուպա» ընկերությունը տեղադրել է համապատասխան կետերը, որի շնորհիվ էլ այցելուները հնարավորություն ունեն ուսումնասիրել ՀՀ-ի հազվագյուտ բուսատեսակները օգտագործելով իրենց սմարթֆոնները կամ պլանշետները։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Վիրտուալ իրականություն
Կատեգորիա:Արհեստական բանականություն
Կատեգորիա:Զբոսաշրջություն
Թափանցիկություն

**Թափանցիկություն** միջավայրի (նյութի) բնութագիր, որոշվում է միջավայրում, առանց տարածման ուղղությունը փոխելու, միավոր երկարության ճանապարհ անցած ճառագայթման հոսքի (տեսանելի լույսի դեպքում՝ լուսային հոսքի) և զուգահեռ ճառագայթների փնջի ձևով այդ միջավայր մտնող հոսքի հարաբերությամբ։ Թափանցիկության ընդհանուր դեպքում ալիքի երկարության ֆունկցիա է և բնորոշում է միաժամանակ նյութում ճառագայթման հոսքի կլանման և ցրման երևույթները։ Թափանցիկությունը այնքան ավելի մեծ է, որքան թույլ է կլանվում և ցրվում ճառագայթումը, առավել մեծ թափանցիկությամբ են օժտված հիմնականում օպտիկական ճառագայթման ուղղորդված թողունակությամբ միջավայրերը։ Թափանցիկությունը պետք է տարբերել թողունակությունից (ընդհանրապես), քանի որ միջավայրը կարող է անթափանց լինել, սակայն անցկացնել ցրված լույսը (օրինակ, բարակ թուղթը)։ Օպտիկական քվարցի 1 սմ հաստությամբ շերտի թափանցիկություն մոտ 0,999 է, օպտիկական ապակունը՝ ~0,99–0,995:

Մթնոլորտի թափանցիկությունը, որը պայմանավորում է էլեկտրամագնիսական էներգիայի թափանցումը մթնոլորտում, կախված է օդի զանգվածից, ինչպես նաև օդում ջրային գոլորշիների և փոշու պարունակությունից։

## Տես նաև
* Լույսի կլանում
* Լույսի անդրադարձում

Կատեգորիա:Օպտիկա
Թափառող երիկամ

**Թափառող երիկամ**, շարժուների կամ, երիկամի իջվածք, երիկամների հիվանդություն, արտահայտվում է երիկամների ոչ բնականոն շարժունությամբ։

Պատճառներն են՝ երիկամների վնասվածքները, հարերիկամային ճարպաբջջանքի խիստ նվազելը, ֆիզիկական ծանր աշխատանք կատարելը, ներորովայնային ճնշման իջեցումը։

Ախտանշաններն են՝ գոտկատեղի բութ ցավեր, երիկամային խիթ (կոլիկա), թիակների տակ ճնշման զգացում, թուլակողերում օտար մարմնի զգացում, սրտխառնոց, փորկապություն, երբեմն մեզի հոսքի խանգարում, երիկամային ավազանի լայնացում և ավազանաբորբ։

Երիկամային բանդաժի օգտագործում, որովայնի մկանունքը ամրապնդող մարմնամարզություն, ծանր դեպքերում՝ վիրահատություն։

Կատեգորիա:Երիկամի հիվանդություններ
Դորրիգո

**Դորրիգո** (), փոքր քաղաք Ավստրալիայում։ Գտնվում է Նոր Հարավային Ուելս նահանգի հյուսիս-արևելքում՝ Խաղաղ օվկիանոսի ափից 60 կմ հեռավորության վրա։ Մոտակա բնակավայրը Քոֆս Հարբոր ափամերձ քաղաքն է։

Դորիգոն գտնվում է նույնանուն սարահարթի վրա, որը Մեծ Ջրբաժան լեռնաշղթաի մի մասն է և գտնվում է ծովի մակերևույթից 730 մ բարձրության վրա։ Մարդահամարի տվյալների համաձայն՝ 2011 թվականին քաղաքում բնակվել է 1072 մարդ։

1910 թվականին քաղաքում առաջին անգամ հրապարակվել է *Don Dorrigo Gazette* թերթը։ Ենթադրվում է, որ այն Ավստրալիայում վերջին թերթն է, որը տպագրվել է տաքացված մետաղի կիրառմամբ։

## Պատմություն
Նախքան եվրոպացիների կողմից բնակեցումը տարածքը պատկանել է տեղի աբորիգենների Գումբավնգիր ցեղին ()։ Քաղաքի անունը ծագում է աբորիգենների լեզվի դոնգդորրիգո բառից, որը նշանակում է «ձգվող կեղև»։

1841 թվականին անտառահատներն ավստրալիական կարմիր մայրի (Toona ciliata) որոնելիս հասել են Բելլինգեր գետին։ Նրանք անտառի մեջ խորանալուն զուգահեռ նրանք ճանապարհին կազմակերպել են փոքր բնակավայրեր (ճամբարներ)։ Ենթադրվում է, որ մշտական բնակչությունը ժամանակակից Դորրինգոյի տարածքում հայտնվել ոչ շուտ, քան 1860-ական թվականներին։ Տեղական տնտեսության հիմքը դարձել է կաթի արտադրությունը։ Դորրիգոյի ժամանակակից պատմության մեջ մեծ դեր է խաղում արագ տեմպերով զարգացող զբոսաշրջությունը։
մինի|Երկաթուղու թանգարան

Քաղաքում գործում է երկաթուղային թանգարան, որի հավաքածուն համարվում է ամենահարուստն աշխարհում։ Նրա ամենահին ցուցանմուշները թվագրվում են 1855 թվականով։

Դորրիգոյից մոտ 1,2 կմ հեռավորության վրա Բիլսդաուն գետի վրա գտնվում է հայտնի Դանգար ջրվեժը։

## Կլիմա

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Sydney Morning Herald. Դորրիգո
* Australian Bureau of Statistics. Դորրիգո

Կատեգորիա:Ավստրալիայի քաղաքներ
Թափառող հոսանքներ

**Թափառող հոսանքներ**, էլեկտրական հոսանքներ հողում, որոնք ճյուղավորվում են հետադարձ հաղորդալար ծառայող հաստատուն հոսանքի էլեկտրատրանսպորտի (տրամվայ, մետրո և այլն) ռելսերից։ Ճանապարհին հանդիպելով մետաղական կառույցների (մալուխ, գազի, ջրի խողովակներ), թափառող հոսանքները անցնում են դրանցով և դուրս գալով (անոդային գոտի), հողով վերադառնում հաստատուն հոսանքի աղբյուրին, անոդային գոտում քայքայելով մետաղական կառույցները։

Թափառող հոսանքներ առաջանում են նաև հաստատուն հոսանքի այնպիսի տեղակայանքներից (հեռագրասարք և այլն), որոնք որպես հետադարձ հաղորդալար օգտագործում են հողը։ Ստորգետնյա մետաղական կառույցները կոռոզիայից պաշտպանում են էլեկտրական պաշտպանիչ միջոցներով (էլեկտրական դրենաժ, կաթոդային և պրոտեկտորային պաշտպանություն)։

## Տես նաև
* Էլեկտրական հողանցում

Կատեգորիա:Էլեկտրականություն