Քիփ Թորն

մինի|Քննարկում 1972 թվականին Լեզուշի ֆիզիկայի դպրոցի հիմնական դահլիճում: Ձախից աջ՝ Նյուվալ Նեման, Բրայս Դևիդ, Քիփ Թորն, Դիմիտրիոս Հրիստոդուլու
**Քիփ Սթիվեն Թորն** (, ), ամերիկացի ֆիզիկոս և աստղագետ, հարաբերականության ընդհանուր տեսության համաշխարհային փորձագետներից մեկը։

## Կենսագրություն
Քիփ Սթիվեն Թորնը ծնվել է 1940 թվականի հունիսի 1-ին ԱՄՆ-ի Յուտա նահանգի Լոգան քաղաքում։

1965 թվականին Փրինսթոնի համալսարանում ստացել է փիլիսոփայության դոկտորի կոչում։ Գրավիտացիայի և բարձր էներգետիկ աստղագիտության տեսության գրքերի հեղինակ և խմբագիր է։

Տարիների ընթացքում Թորնը ծառայել է որպես խորհրդատու և թեզի ղեկավար բազմաթիվ առաջատար տեսաբանների համար, ովքեր այժմ աշխատում են ընդհանուր հարաբերականության տեսության դիտողական, փորձարարական կամ աստղաֆիզիկական ասպեկտների վրա: Մոտ 50 ֆիզիկոսներ ստացել են դոկտորի կոչում Կալտեխում Թորնի անձնական խորհրդատվության ներքո:

1973 թվականին Ջոն Վիլլերի և Չարլզ Միզների հետ միասին գրել է դասական դարձած «Գրավիտացիա» գիրքը՝ ընդհանուր հարաբերական տեսության վերաբերյալ դասագիրք-մենագրությունը։

Աննա Ժիտովի հետ միասին առաջ է քաշում հիպոթետիկ աստղային օբյեկտի առկայության ենթադրությունը՝ կարմիր հսկան և նեյտրոնային աստղը որպես միջուկ, որը կոչվում էր Տորնա-Ժիտկով օբյեկտ։ Այսպիսի օբյեկտների առաջին թեկնածուն, որը ստացել է HV 2112 նշանակումը, բացվել է 2014 թվականին։

1988 թվականին նա Physical Review Letters ամսագրի համահեղինակների հետ հրապարակում է «Wormholes, Time Machines, and the Weak Energy Condition» հոդվածը (Phys. Rev. Lett. vol.61, pp.&nbsp;1446—1449 (1988)), որտեղ նա ցույց տվեց, որ ժամանակի մեքենայի կառուցումը չի հակասում ներկայիս գիտական հասարակության կողմից ընդունված տեսություններին։

1994 թվականին ընթերցողների լայն շրջանակի համար հրատարակել է մի գիրք՝ «Սև խոռոչները և ժամանակի ծալը։ Այնշտայնի համարձակ ժառանգությունը», որը թարգմանվել է վեց լեզվով։

2009 թվականին պարգևատրվել է Ալբերտ Այնշտայնի մեդալով։

2009 թվականին Քիփ Թորնը հրաժարական տվեց և մնաց պատվավոր Կալտեքում Ֆեյնմանի պրոֆեսոր՝ կենտրոնանալով ընդհանուր ֆիզիկայի դասագրքերի, գրքերի և ֆիլմերի աշխատանքի վրա։

Քիփ Թորնը (Լինդա Աբստի հետ համատեղ) ռեժիսոր Քրիստոֆեր Նոլանի «Ինտերստելլար» գիտաֆանտաստիկ ֆիլմի գաղափարի հեղինակն է, որը էկրաններին ցուցադրվել է 2014 թվականին։ Ֆիլմի գաղափարը, որտեղ ժամանակակից ֆիզիկական տեսությունները դառնում են սյուժեի հիմք, Թորնի մոտ հայտնվել է 2000 թվականին։ Այս գաղափարի մասին նա սկզբում պատմել է Սթիվեն Սփիլբերգին, որն էլ հետաքրքրվել է ֆիլմի գաղափարով և հրավիրել սցենարիստ Ջոնաթան Նոլանին։ Սփիլբերգի Universal կինոստուդիայի հետ հարաբերությունների խզումից հետո, ֆիլմի ռեժիսորը դառնում է Քրիստոֆեր Նոլանը, իսկ Թորնը դարձել է ֆիլմի գիտական խորհրդատու և գործադիր պրոդյուսեր։

Գիտնական, աստղաֆիզիկայի, քվանտային տեսության բնագավառում մասնագետներից մեկն է, Սթիվեն Հոքինգի մտերիմ ընկերն ու գործընկերը։ LIGO-ի գրավիտացիոն ալիքների վերաբերյա միջազգային նախագծի հիմնադիրներից մեկն է։

2016 թվականի փետրվարի 11-ին մամուլի ասուլիսում ԼԻԳՕ-ի համագործակցությունը ներկայացնող չորս ֆիզիկոսներից մեկն էր։

Տարիներ առաջ նա համագործակցել է Լինդա Օբստի և Սթիվեն Հոքինգի հետ ֆիլմի սցենարի վրա, որտեղ նրանք գրել են մի քանի սևագրեր: Եթե այն երբեք չստեղծվի, Թորնը մտածում է այն որպես վեպ գրել:

## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն
* Misner, Charles W., Thorne, K. S. and Wheeler, John Archibald, *Gravitation* 1973, (W H Freeman & Co)
* Thorne, K. S., Price, R. H. and Macdonald, D. M., *Black Holes, The Membrane Paradigm*, 1986, (New Haven: Yale Univ. Press).
* 
* 

## Արտաքին հղումներ
* Michael S. Morris, Kip S. Thorne, and Ulvi Yurtsever. «Wormholes, Time Machines, and the Weak Energy Condition»

Կատեգորիա:ԱՄՆ-ի գիտությունների ազգային ակադեմիայի անդամներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի աթեիստներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի աստղագետներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի գիտնականներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի գրողներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի նոբելյան մրցանակակիրներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի ֆիզիկոսներ
Կատեգորիա:Ամերիկյան փիլիսոփայական ընկերության անդամներ
Կատեգորիա:Աստղաֆիզիկոսներ
Կատեգորիա:Գիտական գրողներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գիտությունների ակադեմիայի արտասահմանյան անդամներ
Կատեգորիա:Տեսական ֆիզիկոսներ
Կատեգորիա:Փիլիսոփայական գիտությունների դոկտորներ
Կատեգորիա:Փրինսթոնի համալսարանի շրջանավարտներ
Կատեգորիա:Ֆիզիկոսներ այբբենական կարգով