Էմիլի Թեմփլ-Վուդ

**Էմիլի Թեմփլ-Վուդ** ( ), անգլերեն Վիքիպեդիայի խմբագիր է, որը մասնակցում է այս նախագծին *Keilana* անունով և հայտնի է Վիքիպեդիայում գենդերային կողմնակալության հետևանքների դեմ պայքարի իր ջանքերով, հատկապես կանանց մասին հոդվածներ ստեղծելու միջոցով։ Նա  Ջիմի Ուելսի կողմից՝ 2016 թվականի հունիսի 24-ին  Վիքիմանիայում ճանաչվել է 2016 թվականի Վիքիմեդիական մրցանակի դափնեկիր (Ռոզի Սթիվենսոն-Գուդնայթի հետ համատեղ)։

## Վաղ կյանք
Էմիլի Թեմփլ Վուդը Լորա Թեմփլի և Էնդրյու Վուդի դուստրն է, Էմիլի Թեմփլ Վուդն այցելել է Էյվերի Կունլի դպրոց Դաուներս Գրոուվ, Իլինոյս։  «*Wired* for 2017» հոդվածում նա նկարագրվել է որպես «սովորական աշակերտուհի, որը հրաժարվել է հավատարմության երդում տալ, քանի որ մտածել է, որ երեխաներին հավատարմության երդում տալու գաղափարը տարօրինակ է թվում»։ Նա հաղթել է դու Փեյջ օկրուգի *Spelling Bee* մրցույթում 2008 թվականին։ Այս հաղթանակը հանգեցրել է նրան, որ Էմիլին մասնակցել է Scripps National Spelling Bee-ին նույն տարում, որտեղ մնացել է մինչև քառորդ եզրափակիչ և զբաղեցրել է 46-րդ տեղը։ 2008 թվականի հունիսին կայացած մրցումներից հետո նա մրցանակ ստացավ Իլինոյսի նահանգի այն ժամանակվա նահանգապետ Փեթ Քուինի կողմից՝ Spelling Bee տարածաշրջանային այլ չեմպիոնների հետ միասին։ Էմիլին շարունակել է այցելել Դաուներս Գրոուվ Հյուսիսային միջնակարգ դպրոց, որտեղ եղել է խոսքի թիմի անդամ։ Այս թիմը նվաճել է չորս մեդալ,որոնցից մեկը՝ առաջին տեղի համար, Իլինոյսի դպրոցի 2011 թվականի պետական ժողովի ժամանակ Պեորիայում։ Որպես ավագ՝ նա ընդգրկվել է 2012 թվականի «երկու լավագույն տոկոսի» շարքում։ 2016 թվականի մայիսին Էմիլին ավարտել է Չիկագոյի Լոյոլայի համալսարանը՝ ստանալով մոլեկուլային կենսաբանության և արաբական ու իսլամական հետազոտությունների աստիճան։ 2016 թվականի աշնանը նա ուսումը սկսել է Չիկագոյի բժշկական դպրոցում։

## Կամավորական աշխատանք Վիքիպեդիայում
Էմիլի Թեմփլ Վուդը ազգային մամուլի ուշադրության կենտրոնում է հայտնվել Վիքիպեդիայում կին գիտնականների մասին հոդվածներ գրելուց հետո, ինչպես նաև Վիքիպեդիայի կին խմբագիրների ներգրավման ակտիվության պատճառով։ Վիքիպեդիայում Էմիլիի առաջին խմբագրումը կատարվել է 2005 թվականին՝ 10 տարեկան հասակում, իսկ 12 տարեկանում արդեն բովանդակային ներդրում է կատարել նախագծում, և նույն տարիքում առաջին անգամ առցանց հետապնդումների է ենթարկվել Վիքիպեդիայում իր ներդրման պատճառով։ Ավագ դպրոցում սովորելով՝ նա սկսել է կին գիտնականների հանրահռչակումը։ 2007 թվականին Էմիլին դարձել է Վիքիպեդիայի ադմինիստրատոր և (2018 թվականից) նույնպես եղել է կայքի արբիտրաժային կոմիտեի անդամ։ 2012 թվականին դարձել է Women Scientists թեմատիկ վիքի նախագծի համահիմնադիրը անգլերեն Վիքիպեդիայում. այդ ժամանակից ի վեր նա հարյուրավոր հոդվածներ է գրել գիտության մեջ կանանց մասին։ Խմբագրելով «Keilana» մականունով՝ նա նկատել է, որ թագավորական գիտական հասարակության միայն մի քանի կին-անդամների մասին են եղել Վիքիպեդիայից հոդվածներ, և սկսել է նման հոդվածներ ստեղծել։ Ավելի ուշ Էմիլին Վիքիմեդիա հիմնադրամին պատմել է, որ երբ նա առաջին անգամ նկատել է դա, «զայրացել է և նույն գիշերը հոդված է գրել»։ Ես բառացիորեն նստած էի հանրակացարանի միջանցքում, մինչև գիշերվա ժամը 2-ը, մինչև ես գրեցի գիտության մեջ կնոջ մասին առաջին հոդվածը»։ «Ամենից շատ Էմիլին հպարտանում է Ռոզալին Սքոթի՝ առաջին աֆրոամերիկուհու մասին հոդվածով, որը դարձել է կրծքային վիրաբույժ։

Թեմփլ-Վուդը նաև վիքի-մարաթոններ է անցկացրել թանգարաններում և գրադարաններում՝ Վիքիպեդիայում կանանց գիտնականների թիվն ավելացնելու նպատակով։ 2015 թվականի հոկտեմբերին նա *The Atlantic-*ին պատմում է որ, որ այնտեղ հայտնաբերվել են 4400 կին գիտնականներ, որոնք գրված չեն Վիքիպեդիայում, չնայած նրանցից յուրաքանչյուրը բավականին նշանակալից էր։ 2016 թվականի մարտին նա միջազգային լրատվամիջոցների ուշադրությունը գրավել է համացանցում սեռական ոտնձգությունների նկատմամբ իր մոտեցման շնորհիվ, որոնց նա ենթարկվել է։ Ի պատասխան յուրաքանչյուր նման նամակի, որը նա ստացել է, նա պլանավորում է Վիքիպեդիայում հոդված ստեղծել կին գիտնականի մասին։ «Իմ մոտիվացիան այն է, որ հալածանքից տառապող հիասթափությունը ինչ-որ արդյունավետ բան լինի»։ 2016 թվականի մայիսին նա *The Fader-*ին ասել էր, որ «որպես վիքիպեդիստուհի՝ ես բնական կերպով արձագանքում եմ թեմայի լուսաբանման բացին՝ սկսել համապատասխան նախագիծը, այնպես, ինչպես ես արել եմ «կին գիտնականներ» նախագծի դեպքում։ Պատմական պատմություններում գերակշռում են տղամարդիկ, և այն փաստը, որ կանանց կենսագրությունները ներառված են Վիքիպեդիայում, կարող է դառնալ կանանց պատմության մեջ վերադարձնելու միջոց»։

2016 թվականին կատարված աշխատանքի համար Էմիլի Թեմփլ Վուդը Ռոզի Սթիվենսոն-Գուդքնայթի հետ համատեղ հռչակվել է *Տարվա վիքիպեդիստ*։

## Գրառումներ
Թեմփլ Վուդը Վիքիմեդիայի, Կոլումբիայի շրջանի, Վիքիմեդիա թաղամասի հիմնադրամի փոխնախագահն է, ինչպես նաև իրենց տնօրենների խորհրդի անդամ։ Նա նաև «Wiki Project Mad» հիմնադրամի խորհրդի անդամ է և  Աշխատանքի անվտանգության և հիգիենայի  ազգային ինստիտուտում Վիքիպեդիստ է ըստ բնակության վայրի։

## Քեյլենի էֆեկտ
Աարոն Հալֆեյքերը, OpenSym 17 միջազգային սիմպոզիումի բաց համագործակցության ժամանակ, ներկայացրեց «Վիքիպեդիայի որակի դինամիկայի ինտերպոլյացիա և Կեյլանայի էֆեկտի ցուցադրում» հոդվածը Թեմփլ Վուդի անվան ֆենոմենի վերաբերյալ

## Հրապարակումներ
* 
* 
* 
*  Reprinted in *The Best American Science and Nature Writing 2017*. Jahren, Hope, editor. Boston. . OCLC 1004672002.
* 

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:21-րդ դարի ամերիկացի կին գրողներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի կենսագիրներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի կին գրողներ
Կատեգորիա:Չիկագոյի համալսարանի շրջանավարտներ