Գուիգան

**Գուիգան** (չին. 贵港市, փինյին. guìgǎng shì), հին անունը՝ **Գուեյսիեն, Գուեյճոու**, քաղաքը տարբեր տեսակի լոտոսների առկայության պատճառով  նաև կոչվում է **Լոտոսների քաղաք**, Չինաստանի Ժողովրդական Հանրապետության Գուանսի Ճուանծու ինքնավար շրջանի իրավասության տակ գտնվող պրեֆեկտուրայի (քաղաքային թաղամաս) տիպի քաղաք, որը գտնվում է Գուանսի նահանգի հարավ-արևմուտքում: Քաղաքը սահմանակից է արևելքից Վուճոու քաղաքին, հարավից՝ Յուլին քաղաքին, արևմուտքից՝ Նաննին քաղաքին, հյուսիսից՝ Լայպին քաղաքին:

Գուիգան քաղաքը գտնվում է Գուի նահանգի հարավ-արևելքում՝ լեռնոտ տեղանքում, Յուցզյան և Ցիենծիան գետերի ավազանում, որի տարածքում  դրանք միասին հոսում են դեպի Սունծիան գետը: Քաղաքի ընդհանուր մակերեսը 10․602 մ² է, այնտեղ հիմնականում Հաներն են, կան նաև Ճուան, Յան և ազգային այլ փոքրամասնություններ, քաղաքային ժողավրդական իշխանությունը գտնվում է Հոնկոնգ նահանգի Գանպեյ շրջանի Խըչըն փողոցի  888 հասցեում:

## Պատմություն
Ցին դինաստիային է պատկանում Գուիլին շրջանը, Թան դինաստիայի ժամանակ հիմնադրեց Գուիճոու նահանգը, Մին դինաստիայի ժամանակ անվանվեց Գուի շրջան, նոր Չինաստանի ձևավորումից հետո ստեղծվեց պրեֆեկտուրալ մակարդակի Գուիգան քաղաքը:

### Հնագիտական գտածոներ
2008 թվականի ամռանը Գանպեյ շրջանի իշխանությունները շինհրապարակում հայտնաբերել են Հան դինաստիայի ժամանակվանից մինչև Ցին դարաշրջանի հնագույն մշակութային հուշարձաններ,,  սրանք Գուիգանում և անգամ Գուանսիում  հայտաբերված առաջին  մեծ մասշտաբով հնագիտական պեղումների վայրերն էին, որոնք բավականին կարևոր արժեք ունեին:

Մ.թ.ա. 214 թվականին Ցին Շիհուանդին Լիննանը հանդարտեցնելուց հետո, այդ տեղում  հիմնեց Գուիլին, Նանհայ, Սիան երեք շրջանները, Գուիլին շրջանը ներառում էր տասներկու շրջաններ՝ Պուշան, Անգուան, Խըլին, Գուանտոու, Ճոնլիու, Գուիլին, Թանճոն, Լինչեն, Տինճոու, Լինֆան, Ծընշը, Յոնծի, որոնցից Գուիգան պատկանում էր Պուշան շրջանին (շրջանային իշխանության կենտրոնը գտնվում է ներկայիս  Գուիփին շրջանում՝  Մենսու շրջանի հարակից տարածքում, և ասում են, որ գտնվում է Գուիգան, Գաննան շրջանի Նանծիանի շրջակայքում):

### Վեյ, Ծին, Հյուսիսային, Հարավային դինաստիաների դարաշրջաններ
* . Ծին դինաստիա (281-ից մինչև 420 թվական).  Պուշան շրջանը դեռ պատկանում էր Յուլին շրջանին:
* Հարավային և Հյուսիսային, Սոն և Ցի դինաստիաների դարաշրջանում (420-ից մինչև 502 թվականներ) հիմնադրվեց Պուշան, Յուպին, Հուայան երեք  շրջանները, (բոլորը գտնվում են ներկայիս  Գուիգան քաղաքի ներսում), որոնք  պատկանում է Յուլին շրջանին:
* Լիան (503-ից 557 թվականներ)  Չեն (558-ից 589 թվականներ) դինաստիանների ժամանակաշրջանում Պուշան, Յուպին, Խուայծը (Խուայան շրջանը վերանվանված), Լոնշան (ներկայիս Գուիգան շրջանում) պատկանում էին Հարավային Տինճոու շրջանին:

### Սուի և Թան հինգ դինաստիաններ
* Սուի դինաստայի Քայխուանի տասներորդ  տարում (590 թվական) Հարավային Տինճոուն վերանվանվեց Յինճոու, հետևաբար Պուշանը պատկանում էր Յինճոուին:  Դայեի երկրորդ տարում (606թվական), Պուշան, Լոնշան, Վուպին, Խուայծը միասին անվանվեցին Յուլին շրջան, Մատու շրջանի հետ միասին պատկանում էին Գուանճոուին: Հետևաբար, այլևս չի պահպանվել Պուշան շրջանի անվանումը:
* Թան դինաստիայի Վուդըի չորրորդ տարում (612 թվական) հիմնվեցին Յուլին, Խուայծը, Իշան (ի սկզբանե Մատու շրջան, մեծապես  գտնվում է ներկայիս  Գուիգանի տարածքում), Չաոշուեյի (մեծապես  գտնվում է ներկայիս Գուիգանի տարածքում) չորս շրջանները,  հիմնադրվեց հարավային Ինճոուի գլխավոր վարչությունը, Ֆուճը շրջանը (ներկայիս Գուիգանի տարածքում), որը պատկանում է Լիննանին:  Ճենգուանի իններորդ տարում (635թվական), «Իգուի լեռան» «Գուի» անունը վերցրեց, Հարավային Ինճոուն վերանվանեց որպես Գուիճոու, շրջանի կենտրոնը Յուլին շրջանը, շրջանային իշխանությունների կենտրոնը գտնվում էր այսօրվա Գուիգան քաղաքի տարածքում: Թիենպաոյի իններորդ տարում (742թվական) Գուիճոուն վերանվանվեց  որպես Խուայծը շրջան, Ցիենյուենի առաջին տարում (758թվական) կրկին վերանվանվեց Գուիճոու,  և ղեկավարեց չորս շրջանները՝ Յուլինը, Խուայծըն, Իշանը, Չաոշուեյը:
* Հինգ դինաստիաների և տասը թագավորությունների ժամանակաշրջանում (917-ից 971թվական) Յուպին (նախկինում Յուլին), Խուայծը, Իշան, Չաոշուեյ չորս շրջանները միաժամանակ պատկանում էին Գուիճոուին: Շրջանի վարչական կենտրոնը և Յուպին շրջանի վարչական կենտրոնը  երկուսն էլ գտնվում են ներկայիս Գուիգան քաղաքում:

### Սոն, Յուան, Մին, Ցին դինաստիաներ
* Սոն դինաստիայի Քայպաոյի հինգերորդ տարում (972 թվական) Խուայծը, Իշան, Չաոշուեյ, Յուպին շրջանները միասին կոչվեցին Յուլին շրջան, որը պատկանում էր Գուիճոու նահանգի Խուայծը շրջանին: 
* Յուան դիանաստիայի ժամանակ վերացավ Խուայծը շրջանը: Յուլին շրջանը ուղղակիորեն պատկանում էր Գուիճոու նահանգին: Յուան դինաստիայի Տատըի իններորդ տարում (1305 թվական) պահպանել է Ճոուցայ շրջանը, Գուիճոուի սահմաններում այլևս  չօգտագործվեց  Յուլին շրջանի անունը: 
* Մին դինաստիայի Խոնվուի երկրորդ տարում Գուիճոուն դարձավ որպես Գուի շրջան, քանի որ ուներ Գուի շրջանի անվանման սկիզբը, շրջանի վարչական կենտրոնը ներկայիս Գուիգան քաղաքային շրջանն էր: Գուի շրջանը պատկանում էր Սունճոու վարչությանը, Սունճոու վարչության կառավարման կենտրոնը ներկայիս Գուպին քաղաքային շրջանն էր:
* Ցին դինաստիան դեռ պատկանում է Գուի շրջանին, վարչական կենտրոնը ներկայիս Գուիգան քաղաքի տարածքն էր: Այն պատկանում էր Գուանսի նահանգի Սունչժոու վարչական միավորին, Սունչժոու վարչական շրջանը գտնվում էր ներկայիս Գուիփին քաղաքի տարածքում (այստեղ է նաև այն վայրը, որտեղ Հոն Սյուցուանը և Ֆեն Յուշանը Գուանսիում առաջին անգամ կանգ առան):

### Չինաստանի Հանրապետություն
* Չինաստանի Հանրապետության առաջին տարում (1912 թվական) Գուի շրջանը պատկանում էր Սունճոու վարչական միավորին: Երկրորդ տարում (1913 թվական) վերացվեց վարչական կենտրոնը և ստեղծվեց նոր վարչական միավոր, հուլիսին, Գուի շրջանը պատկանում էր Յուծիան ճանապարհային վարչությանը: Երրորդ տարում (1914 թվական) Գուի շրջանը պատկանում էր Ցանվու ճանապարհային վարչությանը: Տասնվեցերորդ տարում՝ (1927 թվական) նոյեմբերին, Գուի շրջանը պատկանում էր Ցանվու  վարչական հսկողության   հանձնաժողովին: Տասնիններորդ տարում (1930թվական) Գուի շրջանը պատկանում էր Ցանվու ժողովրդական պահպանության շրջանին: Քսանմեկերորդ տարում (1932 թվական) ապրիլին պատկանում էր Վուճոուի ժողովրդական պահպանության շրջանին: Քսաներեքերորդ տարում (1934 թվական) մարտին պատկանում էր Վուճոուի վարչական հսկողության շրջանին: Քսանիններորդ տարում (1940 թվական) Գուի շրջանը պատկանում էր երրորդ վարչական հսկողության շրջանին: Երեսունից երեսունութերորդ տարիներում (1947-ից 1949 թվականներ) հանձնվեց իններորդ վարչական շրջանին, շրջանը կառավարվում էր Յուլինի կողմից:

### Չինաստանի Ժողովրդական Հանրապետություն
* Չինաստանի Ժողովրդական Հանրապետության հիմնադրումից հետո, Գուի շրջանը սկզբում պատկանում էր Յուլին հատուկ շրջանին, 1951 թվականի հուլիսին պատկանում էր Նաննին հատուկ շրջանին, նույն տարվա օգոստոսին պատկանում էր Պինյան հատուկ շրջանին: 1952 թվականի օգոստոսին պատկանում էր Րոնսիեն հատուկ շրջանին: 1958 թվականի հուլիսին պատկանում էր Յուլին հատուկ շրջանին: 1971 թվականին հատուկ շրջանը վերածվեց տարածաշրջանի, Գուի շրջանը պատկանում էր Յուլին տարածաշրջանին: 
* 1988 թվականի դեկտեմբերի 20-ին պետական խորհուրդը հաստատեց Գուի շրջանի կառավարման համակարգի չեղարկումը, ստեղծեց Գուիգան շրջանը (քաղաքային թաղամաս): Քաղաքի հիմնադրումից հետո դեռ պատկանում էր Յուլին տարածաշրջանին,  վարչական շրջանը մնում էր անփոփոխ:
* 1995 թվականի հոկտեմբերի 27-ին Պետքարտուղարության հաստատմամբ այն վերակազմավորվեց և դարձավ քաղաքային թաղամաս: Ի սկզբանե քաղաքը ներառեց Գանպեյ շրջանը, Գաննան շրջանը, պատասխանատու էր Փիննան շրջանի և Գուիպին քաղաքի համար՝ շրջանի մակարդակով: 1996 թվականին Գանպեյ շրջանից առանձնացվեց Թանթանգ վերահսկողության տարածքը (վարչական կառավարման մակարդակ), իսկ 2006 թվականին պաշտոնապես հիմնադրվեց Թանթանգ շրջանի տարածքում, ձևավորեց ներկայիս «երեք շրջան, մեկ մարզ և մեկ քաղաք» վարչական բաժանման սխեման:

## Աշխարհագրություն
Հյուսիսային արևադարձը անցնում է Գուիգանի կենտրոնական մասով:

### Կլիմա
Այն գտնվում է մերձարևադարձային մուսոնային արևադարձային գոտում, տարեկան միջին ջերմաստիճանը 21.5℃, տարեկան միջին տեղումները 166 օր, հունվարի միջին ջերմաստիճանը 12.3℃, հուլիսին միջին ջերմաստիճանը 28.6 ℃,  տարեկան միջին տեղումները 1600 մմ,  առանց ցրտահարության շրջանը 353 օր: 

## Քաղաքականություն
### Ներկայիս ղեկավարներ

### Նախկին ղեկավարներ

; Կուսակցության քաղաքային կոմիտեի քարտուղար
* Խուան Յաննան（1996 թվականի հունիսից －2000 թվականի հունվար）
* Թան Յուանթոն（2000 թվականի հունվարից－2006 թվականի օգոստոս）
* Լայ Տըրոն（2006 թվականի օգոստոսից －2011 թվականի օգոստոս ）
* Վան Քը（2011 թվականի օգոստոսից－2015 թվականի նոյեմբեր ）
* լի Սինյուան（2015 թվականի դեկտեմբերից －2021 թվականի փետրվար ）
* Խե Լուչուն（2021 թվականի փետրվարից －2023 թվականի հունվար）
* Ճու Խուեյտոն（2023 թվականի մայիսից －）

; Քաղաքապետ
* Ծիան Չուծի（1996 թվականի հունիսիսց －1998 թվականի հունվար）
* Լիան Շենլի（1998 թվականի հունվարից －2001 թվականի հոկտեմբեր）
* Խուան Ֆանֆան（2002 թվականի փետրվարից －2003 թվականի ապրիլ ）
* Սիե Ծիենչըն（2003 թվականի ապրիլից－2005 թվականի հուլիս）
* Լայ Տըրոն（2005 թվականի հուլիսից －2006 թվականի օգոստոս）
* Թան Չընլիան（2006 թվականի օգոստոսից －2010 թվականի մարտ）
* Լի Նինպո（2010 թվականի մարտից－2015 թվականի փետրվար ）
* Լի Սինյուան（2015 թվականի փետրվարից－2015 թվականի դեկտեմբեր ）
* Նոն Րոն（2015 թվականի դեկտեմբերից －2019 թվականի դեկտեմբեր）
* []Խը Լուչուն](https://hy.wikipedia.org/wiki/%5D%D4%BD%D5%A8_%D4%BC%D5%B8%D6%82%D5%B9%D5%B8%D6%82%D5%B6)（2019 թվականի դեկտեմբերից－2021 թվականի փետրվար）
* Լան Սիաո（2021 թվականի փետրվարից－2021 թվականի դեկտեմբեր）
* Ճու Խուեյտոն（2022 թվականի հունվարից－2023 թվականի օգոստոս）
* Լին Հայպո（2023 թվականի օգոստոսից－）

### Վարչական բաժանում
Գուիգան քաղաքը ներառում է 3 քաղաքային շրջան, 1 շրջան և 1 շրջանային մակարդակի քաղաք:

* քաղաքային շրջան՝ Գանպեյ շրջան, Գաննան շրջան, Թանթան շրջան
* շրջանի մակարդակի քաղաք՝ Գուիպին քաղաք
* շրջան՝ Փիննան շրջան

## Բնակչություն
2022 թվականի վերջին ամբողջ քաղաքի բնակչության ընդհանուր թիվը կազմում է 5,651 միլիոն մարդ, համեմատած անցած տարվա տարեվերջից նվազել է 17 000-ով: Տարվա վերջին մշտական բնակչությունը կազմել է 4,3556 միլիոն մարդ, որոնցից քաղաքների բնակչությունը կազմում է 2, 1186 միլիոն մարդ, մշտական բնակչության կշիռը (ուրբանիզացիայի մակարդակը) 50.9 տոկոս է:

Ըստ 2020 թվականի բնակչության իններորդ ընդհանուր մարդահամարի՝ ամբողջ քաղաքի մշտական բնակչությունը կազմում է 4 316 262 մարդ: Նույնպես բնակչության վեցերորդ ընդհանուր մարդահամարի  4,118, 808 մարդու համեմատ,  վերջին տասը տարիների ընթացքում ավելացել է 197, 454- ով, աճը կազմել է 4,79 տոկոս, միջին տարեկան աճի տեմպը 0,47 տոկոս: Որոնցից, արական սեռի բնակչությունը կազմում է 2,243,987 մարդ՝ ընդհանուր բնակչության 51, 99 տոկոսը, իգական սեռի բնակչությունը կազմում է 2,072,275 մարդ՝ ընդհանուր բնակչության 48,01 տոկոսը: Ընդհանուր բնակչության սեռային կառուցվածքի հարաբերակցությունը (100 կանանց հաշվով) կազմում է 108,29: 0-ից 14 տարեկան բնակչությունը կազմում է 1,141,225 մարդ՝ ընդհանուր բնակչության 26,44 տոկոսը, 15-ից 59 տարեկան բնակչությունը կազմում է 2,467,774  մարդ՝ ընդհանուր բնակչության 57,17 տոկոսը, 60 և բարձր տարիքի բնակչությունը կազմում է 707,263 մարդ՝ ընդհանուր բնակչության  16,39 տոկոսը, որոնցից 65 տարեկան և բարձր տարքի 524,919 մարդ՝ ընդհանուր բնակչության 12,16 տոկոսը: Քաղաքներում բնակվող բնակչությունը կազմում է 2,158,124 մարդ՝ ընդհանուր բնակչության 50 տոկոսը, գյուղերի բնակչությունը կազմում է 2,158,138 մարդ,՝ընդհանուր բնակչության 50 տոկոսը:

### Ազգություն
Ամբողջ քաղաքում մշտական բնակչության մեջ Հան ազգի բնակչությունը կազմել է 3,619,547 մարդ՝ ընդհանուր բնակչության 83,86 տոկոսը, տարբեր էթնիկ ազգային փոքրամասնությունների թիվը կազմել է 696,715 մարդ, որը կազմել է 16,14 տոկոս, որոնցից Ճուան ազգի բնակչությունը կազմում է 616,567 մարդ, որը կազմել է 14,28 տոկոս: 2010 թվականի բնակչության վեցերորդ ընդհանուր մարդահամարի հետ համեմատած՝ Հան ազգի բնակչությունը աճել է 108,722-ով, ինչը կազմել է 3,1 տոկոս՝ ընդհանուր բնակչության մասնաբաժինը իջել է 1,38 տոկոսային կետով, տարբեր էթնիկ ազգային փոքրամասնությունների բնակչության թիվը ավելացել է 88,732-ով, ինչը կազմել է 14,49 տոկոս՝ ընդհանուր բնակչության մասնաբաժինը 1,38 տոկոսային կետով: Որոնցից, ճուան ազգի բնակչությունը ավելացել է 78,118-ով, ինչն աճել է 14,51 տոկոսով, ընդհանուր բնակչության մասնաբաժինը աճել է 1,21 տոկոսային կետով, Յաո ազգի բնակչությունը ավելացել է 1,923-ով,  ինչն աճել է 3,01 տոկոսով, ընդհանուր բնակչության մասնաբաժինը նվազել է 0,03 տոկոսային կետով: 

## Տրանսպորտ
* 324 արագընթաց մայրուղի, 358 արագընթաց մայրուղին  անցնում են տարածքով
* Ազգային Լի Ճան երթուղին անցնում է սահմանով, միացնում է Յուլին կայարանը և Նաննին քաղաքը Պինյան շրջանի Լիթան կայարանում: Բարձր արագությամբ երթուղի Նանգուանը անցնում է Գուիգանի միջով, արևելք-արևմուտք ուղղությամբ համապատասխանաբար միացնում է Գուիպին ու Պինյան կայարանները: Գուիգան քաղաքի սահմաններում մարդատար երթուղային կայարաններ պարունակում են՝ Գուիգան կայարանը, Գուիպին կայարանը, Պին Նաննան կայարանը:
* Գուիգան նավահանգիստը տեղակայված է հարավ-արևմուտքում, Հարավային Չինաստանի երկու մեծ տնտեսական գոտիների հանգույցներում, այն հարավ-արևմուտքից դեպի ծով դուրս եկող հիմնական տարանցիկ նավահանգիստն է և Ֆանճու գետի երեք անկյունների տնտեսական գոտին, Չինաստան-Ազատ առևտրի գոտի բեռնափոխադրման տարանցիկ ճանապարհի «հենակետը»: Գուիգան նավահանգիստը Հարավային Չինաստանի ամենամեծ ներքին ջրային նավահանգիստն է,  բեռնաշրջանառությունը  16 տարի  զբաղեցնում է առաջին տեղը:

## Տնտեսություն
Նախնական հաշվարկներով՝ ողջ 2021 թվականին Գուիգան քաղաքը հասցրել է տարածաշրջանի համախառն արտադրանքը 150,164 միլիարդ յուանի, կայուն գնի առումով՝ 2020 թվականի նույն ժամանակաշրջանի հետ համեմատած աճել է 6,5 տոկոսով, երկու տարվա միջին աճը կազմում է 6,7 տոկոս՝ ինչը գերազանցում է ամբողջ տարածաշրջանի ցուցանիշը 1,1 տոկոսային կետով: Ըստ արդյունաբերության՝ առաջնային արդյունաբերության ավելացված արժեքը 25,952 միլիարդ յուան է, որն աճել է 8,8 տոկոսով, համեմատած անցած տարվա բարձրացել է 3,3 տոկոսային կետով, երկրորդային արդյունաբերության ավելացված արժեքը 54,492 միլիարդ յուան է, որն  աճել է 3,8 տոկոսով,  համեմատած անցած տարվա նվազել է   5, 1 տոկոսային կետով, երրորդային արդյունաբերության ավելացված արժեքը 69,719 միլիարդ յուան է, ինչն աճել է 7,7 տոկոսով՝ համեմատած անցած տարվա աճել է 1,6  տոկոսային կետով: Տնտեսության երեք ոլորտների արտադրական կառուցվածքը կազմում է 17.3, 36.3, 46.4:

## Լեզու

### Չինարեն
Գուիգան քաղաքում Հան ազգի կողմից օգտագործվող լեզուները, բացի ժամանակակից ստանդարտ չինարենից (Մանդարին), նաև չինարենի հիմնական ճյուղերն են՝ կանտոնյան բարբառը (որը բաժանվում է տեղական կանտոներենի և օտար կանտոներենի),  Հակկա լեզուն (սովորաբար հայտնի է Մածիե անունով) ունի երկու տեսակ, բացի այդ դեռ կան քիչ քանակությամբ Մին լեզուն, Պինխուա լեզուն և այլ լեզուներ են տարածված: Գուիգանի տեղական բարբառը (հենց Գուի շրջանի լեզուն) ձայների տարբերությունների պատճառով, նույնպես ստեղծվել են որոշ «բնիկ չինական նիշեր», ինչպիսիք են « Գուի» (մամա), «Մաո» (չկա) և այլն: Այս ստեղծված բնիկ չինական գրերից շատերը Շըկոն թատրոնի երգի խոսքերում են հանդիպել, այլ վայրերում չեն օգտագործվում:

# Կանտոնյան բարբառ. Հայտնի է որպես խոսակցական լեզու: Տեղական կանտոներենը սովորաբար կոչվում է Գուի շրջանի բարբառ, ներկայումս ավելի շատ կոչվում է Գուիգանի բարբառ: Գուի շրջանի բարբառը (Գուիգանի բարբառ) Գուանսի նահանգի Գուիգան քաղաքի հիմնական տեղական չինարեն լեզուն է, որը պատկանում է Կանտոնյան լեզվաընտանիքի Գոուլոու ենթախմբին, հիմնականում տարածված է Հոնկոնգում, Գանպեյում, Գաննանում, Թանթանում և նախկին Գուի շրջանի տարածքում, Գուիպին քաղաքը, Գուինան շրջանի քաղաքը՝ բացառությամբ մնացած մեծ մասի, գյուղական տարածքները նույնպես պատկանում են Գոուլոու ենթախմբին: Մարդկանց մոտ ընդունված է Գուիգանի բարբառը անվանել «Գուի շրջանի բարբառ», և որոշ մարդիկ անվանում են «տեղական բարբառ», տեղի Ճուան ժողովուրդը անվանում է «Հակկա»: Գուիգան բարբառում տարբերակվում են Յուլին, Րոնսիեն, Պոպայ և այլ տեղերի կանտոնյան բարբառ, որոնցում ներքին տարբերություններ նույնպես կան: Ընդհանուր առմամբ, Գուի շրջանի բարբառը (Գուիգան բարբառը) ենթադրում է «քաղաքային լեզուն»: Այսպես կոչված «քաղաքային լեզուն» վերաբերում է հին քաղաքի շրջաններին, որը դեպի արևելք հասնում է Ճենթան (Ներքևի փողոց),  արևմուտքում ՝ Ճը Սիաոծիան, հարավում հասնում է Նանծիան, հյուսիսում ՝ Տենլոն կամրջին հասնող այս տարածքում բնակվող մարդկանց օգտագործած լեզվին: Այս տարածքի մակերեսը 2,1 քառակուսի կիլոմետր է, բնակչությունը մոտավորապես 42, 000 մարդ (1950 թվականին), այն ժամանակ այն կազմում էր ամբողջ շրջանի բնակչության 6,8 տոկոսը, բնակչության մոտ 95 տոկոսը կազմված է Հան ազգից (1982 թվական): Գուիգանի բնակիչները միշտ քաղաքային բարբառը համարել են ավանդական  Գուի շրջանի լեզու: Իրականում «գյուղի բարբառը» և  «քաղաքային բարբառը»  պարզապես արտասանության տարբերություններ են, ինչը բոլորովին չի խանգարում հաղորդակցությանը: Գուիգանի բարբառը և Գոուլոու ենթախմբի Յուե լեզվի լեզվաբառարանային ձևը ներկայացնող Յուլինի բարբառում տարբերությունը մեծ չէ, հիմնական տարբերությունը այն է, որ Յուլինի բարբառը ունի ավելի մեծ թվով հնչյունավոր սկզբնական բաղաձայններ, միևնույն ժամանակ Գուիգանի բարբառում ձայնավորները Յուլինի բարբառի հետ համեմատած ավելի լիարժեք են, Գուիգանի բարբառը համեմատաբար հասկանալի է, Յուլինի բարբառը՝ խուլ: Իսկ մնացած Կատոնյան բարբառները տարածված են համեմատաբար լայն տարածքներում և ունեն ավելի շատ բնակիչներ, Յոնսուն Կանտոնյան լեզուն է, ինչը ներկայացված է Գուիպինի քաղաքային բարբառով և Պիննանի քաղաքային բարբառով, հիմնականում տարածված է Գուիպին քաղաքում, Պիննան շրջանի քաղաքում, փոքր տարածքներով տարածված է շրջակա գյուղերում: Կանտոնյան բարբառի Յուեհայ ենթաճյուղը (Գուանֆու ենթախումբ) տարածված է համեմատաբար քիչ, հիմնականում բաշխված է Պիննանի Տաան գյուղում և Գուիգանի գետի երկայնքով գտնվող խոշոր նավաշինական գործարաններում, Խուանլիան փողոցում, Ճանմու փողոցում (բնակիչների կոմիտե), Մուծը փողոցում և երեք գյուղերի մի քանի փողոցներում, ինչպես նաև այլ փոքր տարածքներում, այլ վայրերում մարդիկ կարող են խոսել նաև վերը  նշված կանտոնյան լեզվով, բայց դա սահմանափակվում է հաղորդակցման ժամանակ և բեմում, չի օգտագործվում առօրյա խոսակցության ժամանակ:  
# Հակկա. Տեղացիները կոչում են «Մա Ծիե բարբառ»: Գուիգան քաղաքի երեք շրջաններում Հակկա լեզուն հիմնականում տարածված է Ցիաոսու, Մուկը, Ճանծիան, Տոնծին, Վաթան, Պաթան, Տոնլոն, Թանթան, Մենգոն, Սանլի, Վուլի և այլ տարածքի գյուղերում: Հակկա և Ճուան բարբառները, Գուի շրջանի Կանտոնյան բարբառը կազմում են Գուիգանի երեք հիմնական լեզուները: 
# Գուանխուա (Ներառում է Գուիլյու չինարենը և Մանդարինը). Հանրապետության ժամանակաշրջանից այն կոչվում է «Գուանխուա», տարածման տարածքը փոքր է: Չինաստանի Ժողովրդական Հանրապետության հիմնադրումից հետո, դեպի հարավ արշաված պաշտոնյաները և զինված ուժերը լայնորեն կիրառվում էին Մանդարինը, տարրական և միջնակարգ դպրոցներում դասավանդում էին Մանդարինով, հեռուստատեսային հեռարձակումը և ռադիոհեռարձակումը  նույնպես իրականացվում էր Մանդարինով: Մարդիկ բոլորը կարողանում էին հասկանալ Մանդարինը, երիտասարդները, տարեցները, չափահասները նույնպես կարողանում էին խոսել տեղական Մանդարինով:
# Մին բարբառ. Հիմնականում տարածված է որպես տեղական լեզու, որի մեծ մասը պատկանում է Հարավային Մին բարբառի Ցուանճան ենթախմբին, հիմնականում տարածված է Պիննան շրջանում և Գուիփին քաղաքում:
# Պին բարբառ. Հիմնականում դա Գուի Նանփին բարբառն է, տարածված է Պինյան շրջանին հարևան գյուղերում, տարածման տարածքը ամենափոքրն է:

### Ճուան բարբառ
Գուիգան քաղաքի Ճուան ազգի բնակչությունը 540,000 մարդ էր, այն կազմում էր Գուիգան քաղաքի բնակչության 13 տոկոսը: Գուիգան քաղաքի Ճուան բարբառը պատկանում էր հյուսիսային Ճուան տեղական բարբառի արևելյան Հոնշուեյ գետի տեղական բարբառին, քերականական կառուցվածքը տարբեր վայրերի բարբառի հետ հիմնականում նույն է: Գուիգան քաղաքը գտնվում է Գուի նահանգի հարավ-արևելքում, Ճուան և Հան ազգերի ժողովուրդները երկար ժամանակ միասին են ապրել՝ ստանալով Կանտոնյան բարբառի ազդեցությունը, փոխառված բառերի մեծ մասը վերցված է Կանտոնյան բարբառից, ինչպես օրինակ ինքնաթիռ, երկաթուղի, ուսումնական հաստատություն, ժողովուրդ և այլ ժամանակակից բառեր: Ճուան բարբառի արտասանությունը, տոնայնությունը նունպես ստացել են Կանտոնյան բարբառի ազդեցությունը, Գուինանի, Գուիսիի, Գուիպեյի շրջանների Ճուան բարբառի տարբերությունները բավականին մեծ են, Շանլինի, Վուսուանի, Գուիպինի և այլ տարածքների Ճուան բարբառի տարբերությունները քիչ են:

Գուիգան քաղաքի Ճուան բարբառը կարելի է բաժանել Ցիշը, Ճոնլի, Տոնլոն, Կուճան, Սանլի, Թանթան, Տասու, Ֆուչեն մի քանի բարբառային տարածքների: Յուրաքանչյուր բարբառային տարածքի քերականության առանձնահատկությունները հիմնականում նույն են, արտասանությունը, տոնայնությունը ունեն քիչ տարբերություններ, ինչը չի ազդում խոսակցության վրա:

### Յաո լեզու
Գուիգան քաղաքի Յաո լեզուն (Միեն լեզու) հիմնականում տարածված է Պիննան շրջանի, Տա Թընսիայի մոտակայքում, օրինակ՝ Գուո Անյաո ազգային թաղամասում:

## Կրթություն
### Տարրական կրթություն
Ցին դիանստիայի Գուանսուի վերջին տարիներին, չեղարկվեցին կայսերական քննությունները, բացվեցին ուսումնական հաստատություններ: Գուանսուի երեսուներորդ տարում (1904 թվական), Գուի շրջանի առաջին շրջանային պետական բարձրագույն և տարրական դպրոցը կառուցվել է քաղաքի արևմտյան մասում (ներկայիս Տաքայ ավագ դպրոցի գտնվելու վայրում), Գուանսուի երեսուներկուերորդ տարում ավարտվել է ուսանողների ընդունումը: Նույն տարում Չեն Ծիծուն քաղաքի արևմտյան մասում Իյուան այգում հիմնել է աղջիկների դպրոց, որը Գուի շրջանում աղջիկների դպրոցի սկիզբն էր:

Գուիգանի տարրական կրթությունը անընդհատ կատարելագործվում է, յուրաքանչյուր բնակավայր ունի մեկ կենտրոնական տարրական դպրոց և բազմաթիվ ամբողջական տարրական դպրոցներ:

### Միջնակարգ դպրոց
1913 թվականին (Հանրապետության երկրորդ տարում) Գուի շրջանի բարձրագույն տարրական դպրոցը վերափոխվել է Գուի շրջանի միջնակարդ դպրոցի, սա Գուի շրջանի ստեղծած առաջին միջնակարգ դպրոցն էր, Գանսյոուն արդեն նշանակվել էր ուսումնական հաստատության տնօրեն, դպրոցի տարածքը գտնվում էր արևմտյան Գուիչեն փողոցում:

Գուիգան քաղաքի տարածքը ունի Գուիգան քաղաքի ավագ դպրոց, Ծիաննանի ավագ դպրոց, Տաքայի ավագ դպրոց, Թանթանում կար Թանթանի ավագ դպրոցը, Ճանմուի ավագ դպրոցը, Շըքայի ավագ դպրոցը, Գուիպին քաղաքում կար Սունճոուի ավագ դպրոցը, Պիննան շրջանում կար Պիննան շրջանի ավագ դպրոցը:

### Բարձրագույն կրթություն
* Գուանսիի բեռնափոխադրումների մասնագիտական և տեխնիկական համալսարան

2017 թվականի մարտի 23-ին Գուիգան քաղաքի և Գուանսիի բեռնափոխադրումների ասոցիացիան սահմանափակ պատասխանատվությամբ ընկերությունը կնքել է պայմանագիր, կառուցել Գուանսիի բեռնափոխադրումների մասնագիտական համալսարան, պլանավորում են ընդհանուր ներդնել մոտավորապես 1 միլիարդ յուան, հողօգտագործման տարածքը մոտավորապես 1000 ակր տարածք է, լրիվ դրույքով ուսումնական հաստատությունում սովորող ուսանողների թիվը 12, 000 է, աշխատանքի ընթացքում վերապատրաստման ծավալը ավելի քան 3000 մարդ է, 2017 թվականի հոկտեմբերի 12-ին, դպրոցը Գուիգան քաղաքի Սիցզյան գետի վերապատրաստման այգու շինարարությունը սկսվում է, 2018 թվականի հուլիսի 24-ին, ինքնավար մարզի իշխանությունները համաձայնություն են տվել Գուանսիի նյութական ռեսուրսների ասոցիացիան ստեղծի Գուանսիի բեռնափոխադրումների մասնագիտական և տեխնիկական համալսարանը, թույլատվությունը պարզ դարձավ, որ դպրոցը պատկանում էր պետական բնույթի բարձրագույն ուսումնական հաստատությանը:

* Գուանսիի արդյունաբերական համալսարան

2018 թվականի հունիսի 24-ին Գուիգան քաղաքի և Վենճոու Հոնհայ ներդրումային սահմանափակ պատասխանատվության ընկերությունները պայմանագիր են կնքել ներդրման և կառուցման  Գուանսիի արդյունաբերական համալսարանի համար, դպրոցը համարվում է շահույթ չհետապնդող, լրիվ դրույքով, մասնավոր, կիրառական բնույթի բակալավրիատի բարձրագույն ուսումնական հաստատություն, նախատեսված ներդրումների ընդհանուր ծավալը 2,5 միլիարդ յուան, զբաղեցրած տարածքը մոտավորապես 2000 ակր, լրիվ դրույքով ուսումնական հաստատությունում սովորող ուսանողների թիվը ավելի քան 25,000 մարդ, դպրոցը գտնվում է Գուիգան քաղաքի Սիցզյան գետի վերապատրաստման այգում, ակնկալվում է 2019 թվականի աշնանը ուսանողների հավաքագրում:

* Գուանսիի արտաքին առևտրի և արդյունաբերության մասնագիտացված համալսարան

2019 թվականի փետրվարի 25-ին Գուիգան քաղաքի և Գուանճոուի Յոուտի կրթական ներդրումային սահմանափակ պատասխանատվության ընկերությունները պայմանագիր են կնքել Գուանսիի արտաքին առևտրի և արդյունաբերության մասնագիտական համալսարանի համար, դպրոցը հանդիսանում է եկամտաբեր, լրիվ դրույքով, մասնավոր, բարձրագույն մասնագիտական դպրոց, դպրոցը գտնվում է Գուիգան քաղաքի Սիցզյան գետի վերապատրաստման այգում:

* Գուանսիի արդյունաբերական մասնագիտական և տեխնիկական ինստիտուտ

Գուիգանի նախկին մասնագիտական ինստիտուտը 2014 թվականի մարտի 10-ին միացավ Գուանսիի արդյունաբերական մասնագիտական տեխնիկական ինստիտուտին, դարձավ Գուանսիի արդյունաբերական մասնագիտական և տեխնիկական դպրոցի երկրորդ համալսարանը:

## Արտադրված ապրանքներ
* Հիմնական գտածո հանածոներ կան այնպիսի հանքանյութեր, ինչպես օրինակ ամբողջ երկրի պետական խնայողություններում Սանշուեի ալյումինն ու երկաթը, մանգանը, ոսկին, պղինձը, անտինոմը, կրաքարը, դոլոմիտը, ածուխը, կաոլինը, դիատոմային հողը, գիպսը, հանքային ջուրը և 60 այլ տեսակի հանքանյութեր:
* Անտառային մթերքներից է հիմնականում սոճին, կաղնին:
* Հիմնականում տեղական արտադրության հատուկ ապրանքներն էին՝ Ծիանքոու բամբուկե արտադրանքը, Գուիփինի արևմտյան լեռների թեյը, Պիննանի Թուանլուո թեյը, Թանթանի Մաոծիեն թեյը, Գուիփինի անուշաբույր բրինձը, Տոնծինի բրինձը, Լուոսյոուի բրնձի ալյուրը, Ծինթիենի չինական հայտնի գազարը, Շըփո սոյայի կաթը, Մատոնի լորենին, Շըսիայի «վիշապի աչքը», Թանթանի լոտոսի արմատը, Գուիգանի կարմիր լոտոսը, շաքարեղեգը, կարմիր կտրտած շաքարը, բանանը, ցիտրուսը, մանգուստինային ծառը:

## Տեսարժան վայրեր
### Ոչ թույլատրելի շարժական մշակութային հուշարձաններ
Մինչև 2018 թվականի դեկտեմբերը Գուիգան քաղաքում գրանցվել է 486 անշարժ մշակութային հուշարձան:

* Պետական նշանակության տեսարժան վայրեր՝ Գուիպինի արևմտյան լեռներ (4A մակարդակ)
* Պետական նշանակության տեսարժան վայրեր՝ Գուիպին Լոնթանի ազգային անտառային պարկ (4A մակարդակ)
* Քաղաքային թաղամասի մեծ հարավային դարպաս և փոքր հարավային դարպաս
* Պինթիեն լեռների ազգային անտառային պարկ (3A մակարդակ)
* Պետական մշակութային հուշարձանների պահպանության միավոր՝ Թայփինի թագավորություն, Ծինթիեն ապստամբության ավերակներ
* Հազարամյակների հին Նանշան տաճար
* Տաթըն ձորի լանդշաֆտային տարածք
* Տոնխու այգի

Ըստ ժողովրդական պետության քսաներեքերորդ տարվա «Գուի շրջանին նկարագրության»՝ «Տենխու լիճը անվանում են նաև Տոնծին, որը նաև հայտնի է որպես Լու Յունթան, սովորաբար կոչում են Տաթան, գտնվում է շրջանից մեկ մղոն դեպի արևելք, և Լիանթան կամրջով բաժանված է, լճի լայնությունը մոտավորապես 4 լի է, ջուրը և ծառերը պայծառ են, տեսարանը հանգիստ և խաղաղ, ամռանը զբոսաշրջիկները հավաքվում են, ոչ միայն քաղաքի գեղատեսիլ վայրն է, նաև Սիցզյան գետի վերին հոսանքում այս լիճը համարվում է ամենամեծը»: Ցին դինաստիայի «Հնագույն  ու ժամանակակից գրքերի ամբողջական հավաքածուն» Ֆանյուի կողմից խբագրվել է 1437-րդ հատորը, որը Սունճոուի նախարարությունում է պահվում. «Տարօրինակ քարերը պայթում են, ջուրը հոսում է քարերի տակ»: Սոն դինաստիայի Շըցայ բանաստեղծն ասում է. «Խորությունը հետևում է քարերի փոսի անսահման գնալուն,  հեռավոր ամպերի գագաթից հազարավոր մղոններ հեռավորության վրա»: Տոնծինը, Սոն դինաստիայի բանաստեղծ Սու Տոնփոյի շնորհիվ մակագրվել է « Տոնխու» երկու հիերոգլիֆի պատճառով փոխեց անունը Տոնխու: Սու Տոնփոյի հեղինակած գրքերի «Տոնխու» քարե հուշարձանը, հարյուրավոր տարիներ անցնելուց հետո հետքերն անհետացավ: 1894 թվականին Ցեն Րընը՝ Սիչուան նահանգի քաղաքացիական և ֆինանսական հարցերի հանձնակատարն էր, Ցին դինաստիայի երկրորդ կարգի պաշտոնյա Գուի շրջանի բնակիչ Ճեն Ծուեն ավելացրել է գրառումը «Տոնխու» երկու հիերոգլիֆները և փորագրել հուշարձանը, կանգնեցվել է հին Տընլոն կամրջի սկզբում, ներկայումս Տոնխու լճի ափին է հայտնաբերվել, կարելի է համարել «Տոնխու լճի նշան»: Տոնխու լիճը արևելքում սահմանակից է Մըն լճակին, արևմուտքում սահմանակից է Շան լճակին, Շան լճակը նույնպես Ծին լճակի հետ հարավային ջրվեժին է միացված, արևելքից, արևմուտքից, հյուսիսից երեք կողմերից շրջապատում է քաղաքի տարածքը, ձևավորում ջրային տարածաշրջան, համապատասխան Ծիաննան բնապատկերին: Բացի այդ, լճակները լիքն էին լոտոսի արմատներով, միշտ ամռան-աշնան ընթացքում, լոտոսի տերևները դուրս է գալիս ջրից, լոտոսի ծաղիկները արտացոլում են արևի լույսը, անուշաբույր հոտը տարածվում է ամբողջ քաղաքում: Աշնանից և ձմռանից հետո լոտոսի արմատների պտուղները առատ են, անուշաբույր և քաղցր է լոտոսի արմատի փոշին, այն վաճառվում է արտասահմանում:

* Ի թագավորի տաղավար
* Լուոպովան Հան և Ծին հնագույն դամբարանների համալիր

## Նշումներ


## Ծանոթագրություններ


## Արտաքին կապեր
* 贵港市人民政府门户网站

Կատեգորիա:Գուանսի-Չժոունի ինքնավար շրջան
Կատեգորիա:Չինաստանի Ժողովրդական Հանրապետություն
Կատեգորիա:Չինաստանի քաղաքային շրջաններ
Կատեգորիա:Չինաստանի քաղաքներ