Օրկանյա

**Անդրեա դի Չոնե դի Արքանջելո**, մականվանյալ **Օրկանյա** (իտալերեն՝ **Andrea di Cione di Arcangelo** - **Orcagna**, ), վաղ Վերածննդի ժամանակաշրջանի իտալացի նկարիչ, քանդակագործ, ճարտարապետ։ Հիմնականում գործել է Ֆլորենցիայում։ Ֆլորենցիայի տաճարի շինարարության ժամանակ եղել է խորհրդատու, բացի այդ, ղեկավարել է Օրվիետոյի տաճարի ճակատի կառուցման աշխատանքները։

## Ստեղծագործություններ
Կերպարվեստի ասպարեզում Օրկանյայի հիշարժան ստեղծագործություններից են՝ 
* Թողություն շնորհողի խորանը (1354–57) Ֆլորենցիայի Սանտա Մարիա Նովելլա վանքի *Strozzi di Mantova* մատուռում
* Օրսանմիկելե եկեղեցու խորանը (ավարտվել է 1359 թ.), համարվում է «իր տեսակի մեջ ամենակատարյալ աշխատանքը իտալական գոթիկայի ոճով»
* «Մահվան հաղթարշավը» որմնանկարը, որը կոմպոզիտոր Ֆերենց Լիստին ներշնչել է ստեղծելու իր գլուխգործոցներից մեկը՝ «Totentanz»-ը։ 
* «Խաչելություն» որմնանկարը՝ մուգ խորապատկերով, բազում հրեշտակներով ու «Խորհրդավոր ընթրիք»-ի դրվագներով (1365)։

Օրվիետոյի տաճարի խճանկարն ու զարդանախշ պատուհանը։

## Աշակերտները
Օրկանյայի աշակերտների շարքում հիշատակվում են՝
*14-րդ դարի պիզացի նկարիչ Նելլո դի Վաննին, որին հաճախ նույնացնում են Բեռնարդո Նելլոյի կամ Ջովանի Ֆալկոնեի հետ։
*Տոմազո դել Մացցան (Ջորջո Վազարին նրան անվանում է Տոմազո դի Մարկո)։
*Ջակոպո դի Չոնեն՝ Անդրեայի եղբայրը, առավելապես հայտնի որպես քանդակագործ և ճարտարապետ։

## Գրականություն
* Джорджо Вазари. Жизнеописания наиболее знаменитых живописцев, ваятелей и зодчих. М.1996, стр. 461—480
* Лазарев В. Н. Происхождение итальянского Возрождения, т. 2. М., 1959
* М. Прокопп. Итальянская живопись XIV века. Будапешт, 1988, стр. 41-42, илл. 37
* Искусство итальянского Ренессанса (под редакцией Р.Томана), Konemann, 2000, стр. 78-81.
* R. Offner, Studies in Florentine Painting,New York 1927, pp. 43 ss., 61, nota 10;
* H. Gronau, A. Orcagna und Nardo di Cione,Berlin 1937;
* R. Salvini, Zur flor. Malerei des Trecento. Alte und neue Wege der Forschung, in Kritische Berichte,VI (1937), pp. 119 s.;
* R. Salvini, La pala Strozzi in S.Maria Novella, in L’Arte, XL (1937), pp. 16 ss.;
* H. A. Gronau, The S. Pier Maggiore Altarpiece: a reconstruction, in The Burlington Magazine,LXXXVI (1945), pp. 139–144;
* L. Coletti, I Primitivi,II,Novara 1946, p. LI; F. Antal, Flor. Painting and its social background,London 1947, pp. 191–94, 211 s., 224-26, 286 s., 346, 349 e passim (ediz. ital., Torino 196o, pp. 277–279, 318—321 epassim);
*Hans Dietrich Gronau, *Andrea Orcagna und Nardo di Cione. Eine stilgeschichtliche Untersuchung*, Berlin, Deutscher Kunstverlag, 1937. 
*Richard Offner, *A critical and historical corpus of Florentine painting. IV: Tendencies of Gothic in Florence, 1: Andrea di Cione*, [New York], [New York University], 1962.
*Gert Kreytenberg, *Orcagna, Andrea di Cione. Ein universeller Künstler der Gotik in Florenz*, Mainz, von Zabern, 2000.
**L'eredità di Giotto. L'arte a Firenze 1340-1375*, catalogo della mostra (Firenze, 2008) a cura di A. Tartuferi, Firenze, Giunti, 2008.

## Պատկերասրահ

Duomo Orvieto facciata rosone 08-09-08 f01.jpg|Օրվիետոյի տաճարի զարդանախշ լուսամուտը
File:2 Andrea di Cione Orcagna, The Prophet. Fresco. 1340-45. Santa Maria Novella, Florence.jpg|Մարգարե. որմնանկարի դրվագ, 1340-45 թթ. Սանտա Մարիա Նովելլա, Ֆլորենցիա
File:3 Andrea di Cione Orcagna, Altarpiece (closed). 1340-45 Delaware, Alana Collection.jpg|Նկարազարդ ծալովի աշխատանք, 1340-45. Ալանի հավաքածու, Դելավեր
File:3a Andrea di Cione Orcagna, Altarpiece. 1340-45. Delaware, Alana Collection.jpg|Նկարազարդ ծալովի աշխատանք, 1340-45. Ալանի հավաքածու, Դելավեր
Orsanmichele Orcagna.jpg|Օրսանմիկելե
File:10a Andrea Orcagna and Jacopo di Cione St. Matthew and Four Stories from His Life. Detail(291x265cm) 1367-68 Uffizi, Florence - копия.jpg|Սուրբ Մատթեոսի կոչը. խորանի դրվագ
File:10b Andrea Orcagna and Jacopo di Cione St. Matthew and Four Stories from His Life. Detail 1367-68 Uffizi, Florence.jpg|Սբ. Մատթեոսը հանդարտեցնում է վիշապներին. խորանի դրվագ
File:10c. Andrea Orcagna and Jacopo di Cione St. Matthew and Four Stories from His Life. Detail 1367-68 Uffizi, Florence.jpg|Սբ. Մատթեոսը հարություն է տալիս թագավորի որդուն. խորանի դրվագ
File:10d Andrea Orcagna and Jacopo di Cione St. Matthew and Four Stories from His Life. Detail 1367-68 Uffizi, Florence.jpg|Սբ. Մատթեոսի չարչաչանքները. խորանի դրվագ
File:Orcagna, la cacciata del duca d'atene, affersco staccato dal carcere delle stinche.JPG|Աթենքի հերցոգի արտաքսումը. 1343. Պալացցո Վեկիո, Ֆլորենցիա
File:Andrea Orcagna 001.jpg|Մահվան հաղթարշավը. որմնանկարի դրվագ. 1344-45 թթ., Սանտա Կրոչե, Ֆլորենցիա
File:16 Andrea di Cione Orcagna, Fresco from Santa Croce, Florence. 1344-45..jpg|Մահվան հաղթարշավը. որմնանկարի դրվագ 1344-45 թթ. Սանտա Կրոչե, Ֆլորենցիա


## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
*

Կատեգորիա:14-րդ դարի ծնունդներ
Կատեգորիա:Իտալացի բանաստեղծներ
Կատեգորիա:Իտալացի ճարտարապետներ
Կատեգորիա:Իտալացի նկարիչներ
Կատեգորիա:Իտալացի քանդակագործներ
Կատեգորիա:Միջնադարի անձինք