open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Արթուր Միքայելյան

**Արթուր Գևորգի Միքայելյան** (), խորհրդային, հայ և հույն բռնցքամարտիկ, Հայաստանի կրկնակի չեմպիոն (1992, 1993), Հունաստանի հնգակի չեմպիոն (1997-2001), աշխարհի առաջնության մրցանակակիր (1995), Օլիմպիական խաղերի մասնակից (2000)։

## Կենսագրություն
Արթուր Միքայելյանը ծնվել է 1970 թվականի մարտի 8-ին Կիրովականում (այժմ՝ Վանաձոր)։ 12 տարեկանում, Կառլեն Թումանյանի մոտ, սկսել է զբաղվել բռնցքամարտով։ 1987 թվականից մարզվել է Ռաֆայել Մեհրաբյանի գլխավորությամբ։ 1989 թվականին թեթևագույն քաշային կարգում ԽՍՀՄ առաջնության բրոնզե մեդալակիր էր։ 1990 թվականին անցել է թեթևագույն քաշային կարգ, դարձել միջազգային մրցաշարերի հաղթող Ֆրանսիայում և Դանիայում, ստացել է «միջազգային կարգի ԽՍՀՄ սպորտի վարպետի» կոչում։ 1992-1996 թվականներին եղել է Հայաստանի հավաքականի կազմում, նվաճել Է Բեռլինի (1995) աշխարհի առաջնության բրոնզե մեդալ։

1997 թվականին տեղափոխվել է Հունաստան և հետագայում հանդես է եկել այդ երկրի դրոշի ներքո։ 2000 թվականին մասնակցել է Սիդնեյի Օլիմպիական խաղերին, 2001 թվականին նվաճել Է Թունիսի Միջերկրածովյան խաղերի բրոնզե մեդալը և հասել մինչև Բելֆաստի աշխարհի առաջնության քառորդ եզրափակիչ, որտեղ զիջել Է կուբացի նշանավոր բռնցքամարտիկ Գիլերմո Ռիգոնդոյին։

2002 թվականին ավարտել է մարզական կարիերան։ 2005-2009 թվականներին մարզչական գործունեությամբ զբաղվել է «ԱԵԿ» մարզական ընկերությունում։ 2009-2010 թվականներին եղել է Հունաստանի բռնցքամարտի կանանց հավաքականի գլխավոր մարզիչը։ 2010 թվականից մարզիչ է աշխատում Աթենքի «Balios» բռնցքամարտի ակումբում։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* 
* Интервью Артура Микаеляна сайту Armsport.am 

Կատեգորիա:Հունահայ բռնցքամարտիկներ
Կատեգորիա:ԽՍՀՄ միջազգային կարգի սպորտի վարպետներ
Կատեգորիա:Բռնցքամարտիկներ այբբենական կարգով
Կինոաշուն 2011

**Ազգային կինոյի «Կինոաշուն» երկրորդ փառատոն**, անցկացվել է Երևանում և Հայաստանի մարզերում 2011 թվականի սեպտեմբեր 24 -ից հոկտեմբեր 28-ը։

## Պատմություն
Ազգային կինոյի երկրորդ փառատոնը, որը նվիրված էր Հայաստանի անկախության 20-րդ հոբելյանին, անցկացվել է Երևանում և հանրապետության մարզերում Հայաստանի 3-րդ նախագահ Սերժ Սարգսյանի հովանու ներքո՝ ՀՀ մշակույթի նախարարության աջակցությամբ։ «Կինոաշուն 2011» կինոփառատոնի ամսվա ծրագրի բացումը տեղի է ունեցել Գորիսում՝ ռեժիսոր Արտակ Իգիթյանի «Վանա ծովուն արշալույսը» ֆիլմի ցուցադրությամբ։

Փառատոնում ներկայացված են եղել հարյուրավոր հայրենական ֆիլմեր, որոնք նկարահանված են եղել անկախության 20 տարիների ընթացքում։ Ի տարբերություն նախորդ կինոփառատոնի, որի ժամանակ կինոնկարները ցուցադրվել էին միայն հանրապետության երեք մարզերում, այս փառատոնի ֆիլմերը դիտել են Հայաստանի բոլոր մարզերի բնակիչները։

Կինոփառատոնի շրջանակներում նշվել է հանրահայտ կինեմատոգրաֆիստներ Դմիտրի Կեսայանցի և Հովիկ Հախվերդյանի հոբելյանական երեկոները, ինչպես նաև երեք գրքի շնորհանդես է կայացել։ Դրանցից մեկը «Անկրկների կինոճանապարհ» գիրքն է, որը հրատարակվել է կինոգետ Ռուբեն Մաթոսյանի կողմից։ Գիրքը պատմում է հայկական կինոյի ականավոր ներկայացուցիչների մասին։ Դրանում տեղ են գտել նաև 1920-ականներին հայկական կինեմատոգրաֆիայի հիմնադրումից մինչև մեր օրերը հանրահայտ կինեմատոգրաֆիստների կյանքի և գործունեության մասին պատմություններ։ Գրքի շնորհանդեսի ժամանակ կինոգետն առաջարկել է հանրակրթական դպրոցներում «Հայկական կինո» առարկան ներառելու գաղափարը։

Երկրորդ ազգային կինոփառատոնի փակումը տեղի է ունեցել հոկտեմբերի 28-ին Երևանի Մոսկվա կինոթատրոնում։ Փակման արարողության ժամանակ, իր ելույթում մշակույթի նախարարի տեղակալ Արթուր Պողոսյանը հույս է հայտնել, որ հետագայում ևս ծրագիրը կհավաքի լեփ-լեցուն դահլիճներ։

## Մեկնաբանություն
Հայաստանի ազգային կինոկենտրոնի տնօրեն Գևորգ Գևորգյանը փառատոնի փակման արարողության ժամանակ նշել է՝ 

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:2011 Հայաստանում
Կատեգորիա:Կինոփառատոներ Հայաստանում
Տակաոկա

, քաղաք Ճապոնիայում՝ Տոյամա պրեֆեկտուրայի հյուսիսարևմտյան հատվածում։ Տակաոկան համարվում է պրեֆեկտուրայի երկրորդ ամենամեծ քաղաք բնակչության թվով՝ զիջելով է միայն Տոյամային։

2018 թվականի մարտի 10-ի տվյալների համաձայն՝ քաղաքի բնակչությունը կազմում է 173 086, իսկ բնակչության խտությունը՝ 819 մարդ/կմ2։ Քաղաքի տարածքը կազմում է 209,57 կմ2։

## Աշխարհագրություն
Տակաոկան զբաղեցնում է պրեֆեկտուրայի տարածքի 5 տոկոսը։

Տակաոկա պրեֆեկտուրան հյուսիսից հարավ ձգվում է 19,2 կմ, արևմուտքից արևելք՝ 24,5 կմ, իսկ տրամագիծը կազմում է 125,9 կմ, որը գրեթե համարժեք է Տոյամա պրեֆեկտուրայի ափագծի երկարությանը (147)։ Տակաոկան սահմանակցում է Տոյամա պրեֆեկտուրայի չորս քաղաքների հետ և Իսիկավա պրեֆեկտուրայի 2 ավանների հետ։

### Հարևան բնակավայրեր
*Տոյամա պրեֆեկտուրա
** Հիմի
** Տոնամի
** Օյաբե
** Իմիզու
** Ցուբատա
** Հոդացուսիմիզու

## Կլիմա
Տակաոկայի կլիման մերձարևադարձային մուսսոնային է (Կյոպպենի կլիմաների դասակարգում *Cfa*)։

## Բնակչություն
Քաղաքի բնակչության շարժը ներկայացված է այուսակում։

### Օտարազգիներ
2011 թվականի տվյալների համաձայն, Տակաոկա քաղաքում բնակվում է շուրջ 1 430 բրազիլացի, շուրջ 700 չինացի և շուրջ 360 ֆիլիպինցի։

## Քույր քաղաքներ
* Միրանդոպոլիս, Սան Պաուլու, Բրազիլիա, 1974 թվականից
* Ֆորտ Ոուեյն, Ամերիկայի Միացյալ Նահանգներ, 1977 թվականից
* Ցզինցժոու, Լյաոյան, Չինաստան, 1985 թվականի օգոստոսից
* Լյաոնին, Լյաոյան, Չինաստան, 2010 թվականի օգոստոսից

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Takaoka City official website  
* An article about the Takaoka Daibutsu
* Fushiki Hikiyama Festival in Takaoka NHK(video)

Կատեգորիա:1889 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր
Կատեգորիա:Ճապոնիայի նավահանգստային բնակավայրեր
Կատեգորիա:Ճապոնիայի քաղաքներ
Ալեկոծություն ծովափին (նկար)

**Ալեկոծություն ծովափին**, Վարդան Մախոխյանի ծովանկարներից, որն աչքի է ընկնում համատարած արտացոլումների լայն կիրառումով, որը թելադրում է բնությունը։ Ծովանկարում շռայլորեն սփռված են իրականում գոյություն ունեցող սառը և տաք բազմաթիվ երանգներ, որոնք օրգանապես զուգորդված են միմյանց հետ և ներդաշնակված են պատկերի ընդհանուր կոլորիտի հետ։ Ծովանկարում նկատելի է տաղանդավոր նկարչի վիրտուոզ տեխնիկան, առարկայական աշխարհի նկատմամբ ունեցած սերն ու համակրանքը։

## Նկարագրություն
Բնանկարում գերիշխում է սառը կոլորիտը մոխրավունի, կապույտի առավելությամբ․ դժվար  է պատկերի որևէ հատվածին նախապատվություն տալ․ բնական  է ու հաճելի թեթև ամպամած երկինքը՝ տեղ-տեղ մեղմորեն շառագունած, տեղ-տեղ՝ բաց մանուշակավունի փոխված,  որի անդրադարձումից ծովի մակերեսին գոյացել են մանուշակավուն, արծաթավուն, կանաչավուն մեղմ երանգներ՝ զուգորդված ալիքների սպիտակ փրփուրների հետ, որոնք նույնպես զուգորդված են ալիքների սպիտակ փրփուրների հետ՝ ողողված արծաթավուն գունատ երանգներով։ Ծովի սառն գունաերանգերով կոլորիտը, բնականաբար, ներգործություն էր ունենում ափի ժայռերի վրա, որոնք նույնպես ողողված են արծաթավուն գունատ երանգներով։

Մշակման այս մեթոդը բնորոշ էր իմպրեսիոնիստներին, որոնց համար բնության մեջ ամեն ինչ արտացոլում էր։ Բնանկարում կան գունային այնպիսի խառնուրդներ, որոնց բաղադրությունը դժվար է գուշակել։ Թվում է, թե Մախոխյանն աշխատել է վայրկենական տպավորության ընկալումով։ Սակայն նա սրատեսորեն ընկալում էր առարկաների  նրբերանգ տարբերությունները, բայց չէր բավարարվում վայրկենական տպավորությամբ, այլ խորամուխ էր լինում, որ դրանք ճանաչի նաև իրենց առարկայական հատկությամբ։ Բնությունը նրա համար գեղեցիկի անսպառ հնարավորությունների աղբյուր էր, և նա կարծում էր, որ մարդու երևակայությունը չի կարող գերազանցել բնության մեջ գոյություն ունեցող գեղանկարչական հարստություններին։ Նա իր դիտողունակությամբ ընկալում էր լույսի, օդի, առարկաների՝ միմյանց հետ ունեցած փոփոխությունները։

## Արձագանքներ ծովանկարների վերաբերյալ
Ֆիլիպ Պերկեզը գրում է․

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Բնանկարներ
Կատեգորիա:Ծովանկարներ
Կատեգորիա:Կերպարվեստ
Կատեգորիա:Գեղանկարչություն
Կատեգորիա:Վարդան Մախոխյանի նկարներ
Հայկական պետականության ժամանակագրություն

**Հայկական պետականության ժամանակագրություն**, հին ժամանակներից մինչև օրս հայտնի պետությունների և պետական կազմավորումների ցանկ։

## Հին աշխարհ
### Պետություններ
* Վանի թագավորություն՝ մ.թ.ա. 860 - մ.թ.ա. 590
* Արարատյան թագավորություն՝ մ.թ.ա 331-200 թվականներ 
* Փոքր Հայք՝ մ.թ.ա 322-115 թվականներ 
* Ծոփքի թագավորություն՝ մ.թ.ա 3-րդ դար-մ.թ.ա 94 թվական 
* Մեծ Հայք՝ մ.թ.ա 190-մ.թ.հ.387 թվականներ
* Կոմագենե՝ մ.թ.ա 163 թվական-մ.թ.հ 72 թվական

### Ավատատիրական պետություններ
* Հայաստանի սատրապություն (Աքեմենյան Պարսկաստանի տիրապետության տակ)՝ մ.թ.ա. 549-331 թվականներ 
* Մեծ Հայք՝ 387-428 թվականներ
* Փոքր Հայք՝ մ.թ.ա. 115 թվական-71 թվական

## Միջնադար
### Պետություններ
* Բագրատունիների թագավորություն՝ 885-1045 թվականներ
* Փառիսոսի թագավորություն՝ 958-1003 թվականներ
* Փիլարտոս Վարաժնունու պետություն՝ 1071-1086 թվականներ
* Կիլիկյան Հայաստան՝ 1080-1375 թվականներ
* Եփրատեսի իշխանություն՝ 1086 — 1117 թվականներ

### Ավատատիրական պետություններ և պետական կազմավորումներ
*Առաջին Հայք՝ 378-536 թվականներ
*Երկրորդ Հայք՝ 378-536 թվականներ
*Երրորդ Հայք՝ 535-536 թվականներ
*Մարզպանական Հայաստան՝ 428-636 թվականներ
*Արմինիա կուսակալություն (Ալ-Արմինիա)՝ 637-885 թվականներ
* Խաչենի իշխանություն՝ 821-1603 թվականներ
* Տայք-Կղարջք(Իբերիայի թագավորություն 888 թվականից)՝ 881-1000 թվականներ
* Վասպուրականի թագավորություն՝ 908-1021 թվականներ
* Կարսի թագավորություն՝ 963-1064 թվականներ
* Տաշիր-Ձորագետի թագավորություն՝ 976-1118 և 1185-1261 թվականներ
* Սյունիքի թագավորություն՝ 987-1170 թվականներ
* Զաքարյան Հայաստան՝ 1195-1261 թվականներ
* Օրբելյանների Սյունիքի Իշխանություն՝ 1211-1435 թվականներ
* Եդեսիայի իշխանություն՝ 1083-1098 թվականներ
* Մալաթիայի իշխանություն՝ 1071-1104 թվականներ
* Պիրի իշխանություն՝ 1086-1100 թվականներ
* Սասունի Թոռնիկյանների իշխանություն

## Նոր ժամանակներ
### Ինքնավար պետական կազմավորումներ
* Խամսայի մելիքություն (Արցախում)՝ 1603 թվական - 18-րդ դարի վերջ (Պարսկական կայսրության կազմում)
* Սյունիքի մելիքություն - 15-րդ դար - 18-րդ դար 
* Քաշաթաղի մելիքություն՝ 15-րդ դար - 17-րդ դար
* Սասունի հյուքումեթություն
* Զեյթունի հյուքումեթություն

## Նորագույն ժամանակներ
* Հայաստանի Առաջին Հանրապետություն՝ 1918 թվականի մարտի 18 - 1920 թվականի նոյեմբերի 29
* Լեռնահայաստանի հանրապետություն՝ 1920 թվականի դեկտեմբերի 25 - 1921 թվականի հուլիսի 9
* Հայկական Խորհրդային Սոցիալիստական Հանրապետություն՝ 1920 թվական նոյեմբերի 29-1991 թվական սեպտեմբերի 21
* Լեռնային Ղարաբաղի ինքնավար մարզ՝ 1923 թվական - 1991 թվական
* Հայաստանի Հանրապետություն՝ 1991 թվականի սեպտեմբերի 21 - ներկա
* Արցախի Հանրապետություն՝ 1991 թվական սեպտեմբերի 2 - ներկա

## Տես նաև
* Հայոց Պատմություն
* Հայոց պատմության ժամանակագրություն
* Մելիքություն

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Հայ պատմագիտություն
Կարգին սերիալ

**«Կարգին սերիալ»**, հայկական սիթքոմ։ Ցուցադրվել է «Արմենիա» հեռուստաընկերությամբ 2010 թվականի հոկտեմբերից մինչեւ 2013 թվականի հունիսը։ Այն պատմում է Կարագյոզյանների ընտանիքի մասին։ Այն ստեղծվել է ամերիկյան «Երկու եւ կես մարդ» () սիթքոմի հիման վրա, հարմարեցված հայկական իրականությանը։

## Սյուժե
Սիթքոմը պատմում է Նոր Արեշում բնակվող Վարդան Կարագյոզյանի մասին, որի տուն է տեղափոխվել իր կրտսեր եղբայրը ՝ Արկադին, երբ վերջինիս տանից վտարեց իր կին Նոնան։ Ընթացքում իրենց այցելում է, եւ հետագայում իրենց հետ ապրում Արկադիի զավակ Արամիկը, Վարդանի տունը այցելում իրենց մայր Սեդան եւ տունը մաքրում հավաքարար Ջեմման։

Երրորդ եթերաշրջանում Արկադին որոշում է մարքսիստական կուսակցություն բացել, այդ տարվա ընտրություններում հաղթելու եւ գումար աշխատելու համար։ Սակայն վերջում հաղթում է իրենց հարեւան պատգամավոր Կարլեն Կարլենիչը, լինելով այլ կուսակցության անդամ։

Չորրորդ սեզոնում Վարդանը ձեռք է բերում իրեն մշտական ընկերուհի Մոնիկային, որի հետ նա ցանկանում է ամուսնանալ։ Վերջինիս տանը գտնվելու ժամանակահատվածում նա պարբերաբար խոշտանգում է Արկադիին եւ դավեր հյուսում իր դեմ, պարբերաբար դավաճանելով Վարդանին իր սիրեկանի հետ։ Սակայն վերջում նա բացահայտվում է Սեդայի և Արկադիի կողմից, ու հանկարծ պարզվում է նրա հղիության փաստը։

Հինգերորդ եթերաշրջանը սկսվում է Արկադիի բանտից ազատմամբ, որտեղ նա հեղինակություն էր ձեռք բերել շենգավիթցի «Նակազատ»–ի կյանքը փրկելուց հետո։ 16 սերիա նա ապրում է Գեորգի Միրզոյանի հետ Վարդանի տանը, ապա Վարդանը վերադառնում է ԱՄՆ–ից եւ վերագնում բնակարանը իր կազինոյի միջոցով։

Վեցերորդ սեզոնում Վարդանը գնում է իրենց տան մոտ գտնվող ռեստորանը եւ ընդունում Արկադիին այնտեղ աշխատանքի 0 դրամ աշխատավարձով։ Ընթացքում այդտեղ նաեւ ընդունվում է Էմանուելան, որին սիրահարվում է Արկադին։ Հետագայում պարզվում է որ նա մեծահարուստ Աշոտ Տեր–Աբրահամյանի դուստրն է։ Վերջում Արկադին ստանում է 2 միլիոն դոլլար ժառանգություն և ամուսնանում է Էմանուելայի հետ։

### Եթերաշրջաններ

## Կերպարներ

## Տես նաև
* Տնփեսա (հեռուստասերիալ)

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Ո՞րն է լինելու «Նոր Հայաստան»-ի հետագա պայքարը (Լուսանկարներ)
* Մկրտիչ Արզումանյան

Կատեգորիա:Սիթքոմներ ըստ երկրի
Կատեգորիա:2010-ականների հայկական հեռուստասերիալներ
Կատեգորիա:Արմենիա հեռուստաընկերության նախագծեր
Կատեգորիա:Հայկական սիթքոմներ
Կատեգորիա:2010 հեռուստասերիալներ
Թովմա (ռեգենտ)

**Թովմա ** (Անհայտ - 12-րդ դար), Կիլիկիայի hայոց իշխան Ռուբեն Բ-ի մորական պապը և ռեգենտը։

## Կենսագրություն
Թորոս Բ-ի մահից հետո Ռուբենը պետք է նստեր Կիլիկիայի գահին։ Սակայն, երբ 1169 թվականին մահանում է նրա հայրը, Ռուբենը դեռևս չափահաս չէր։ Այդպիսով Կիլիկիայում հասունանում է պայքար գահի համար։ Ժառանգորդի ռեգենտ է դառնում մորական պապը՝ Թովման։ Դա դուր չի գալիս Թորոս Բ-ի եղբորը՝ Մլեհին, որը բռնագրավելով օրինական ժառանգորդի իրավունքը՝ ստիպում է խոստովանել իրեն՝ որպես եղբոր իրավահաջորդ։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Կիլիկյան Հայաստանի իշխաններ
Կատեգորիա:Ռուբինյաններ
Սուրբ Գևորգ եկեղեցի (Չերկեսկ)

**Սուրբ Գևորգ եկեղեցի, Չերկեսկ** քաղաքում գտնվող կրոնական կառույց ()։ Պատկանում է Մայր Աթոռ Սուրբ Էջմիածնի Հարավային Ռուսաստանի հայոց թեմին, գտնվում է Ռուսաստանի Կարաչայ-Չերքեզիայի հանրապետությունում։ Համակարգում է Չերկեսկում բնակվող առաքելական ռուսահայության հոգևոր կյանքը։

## Պատմություն
2005 թվականին Չերկեսկի հայ համայնքը հանդես է եկել այնտեղ եկեղեցի կառուցելու նախաձեռնությամբ։ Քաղաքի իշխանություններից ստացվել է թույլտվություն։ Վանքի կառուցման համար անհրաժեշտ գումարը հավաքվել է տեղի հայերի նվիրատվություններով։ Եկեղեցու շինարարության գործին ակտիվ մասնակցություն են ունեցել նաև տեղի հայ համայնքի աաջնորդները՝ Վասիլի Ալավերդովը («Մասիս» միության նախագահ և Կարաչայ-Չերքեզիայի հանրապետության հասարակական պալատի անդամ), Վալերի Մանասյանցը, Շուրիկ Ալավերդովը, Արսեն Հարությունյանը, Նիկոլայ Մուրադովը և Արմեն Ալավերդյանը, որոնք իրականացրել են տարաբնույթ գործունեություն՝ տեղի հայ բնակչության ազգային ինքնագիտակցության ամրապնդման ուղղությամբ։

Եկեղեցու բացումը կայացել է 2008 թվականի հունիսի 18-ին։

## Ծանոթագրություններ

## Այլ կիրառումներ
* Церковь Святого Георгия (Черкесск)
* В Карачаево-Черкесии открыта первая армянская церковь

Կատեգորիա:Եկեղեցիներ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Չերկեսկի եկեղեցիներ
Կատեգորիա:21-րդ դարի հայկական վանքեր և եկեղեցիներ
Կատեգորիա:2007 հիմնադրումներ Ռուսաստանում
Կատեգորիա:Ռուսահայ առաքելական վանքեր և եկեղեցիներ (Հարավային Ռուսաստան)
Միջերկրականը արծաթանման (նկար)

**Միջերկրականը արծաթանման**, Վարդան Մախոխյանի ծովանկարներից, որում նկարիչը ուշադրության է արժանացրել ծովի յուրահատուկ կոլորիտը։

## Նկարագրություն
Ծովը նկարչի կողմից պատկերված է լայն ընդգրկումով` տարբեր հատվածներում ստեղծելով ալիքների բազմատեսակ շարժումներ։ Նկարում մի տեղ ալիքը մեջքը ուռեցրած` ալիքների շեղջի վրա է գրոհում, մի ուրիշ տեղ` զորությունը կորցրած փուլ է գալիս։ Երրորդում այն, ժայռի ստորոտում ուժեղ բախումից խորտակված,  բյուրավոր ցայտերով վեր շպրտված, ափի մոտ ուժասպառ եղած, թավալվում է` կազմելով ժանեկանման փրփուրներ։ Մեկ ուրիշ հատվածում ալիքը փոս է ընկած և ծույլ-ծույլ տարուբերվում է։

Մախոխյանի ծովանկարների յուրահատկությունը այն է, որ նա, պատկերելով ծովը այլակերպությունների պահին, երբեք աչքաթող չի արել ջրի նյութական հատկությունը, թափանցիկությունը, անորոշությունը, շարժման արագընթացությունը և այլն։

Ջուրը նրա գործերում ներկայացվում է գեղանկարչական իր բազմերանգությամբ և երբեք չի վերածվում դեկորային գեղեցկության։ Կամիլ Մոկլերը, նկատելով Մախոխյանի այդ առավելությունը, նրան համեմատում է եվրոպացի նկարիչների հետ` առավելություն տալով հայ նկարչին։

## Քննադատների արձագանքները

Կամիլ Մոկլերը գրել է.

Մեկ ուրիշ քննադատ ավելի պատկերավորությամբ է հաստատում Մախոխյանի ծովանկարների ռեալիստական հատկությունները։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Վարդան Մախոխյանի նկարներ
Կատեգորիա:Բնանկարներ
Աշոտ Հարությունյան (նկարիչ)

**Աշոտ Միխայիլի Հարությունյան** (), հայկական ծագմամբ ուկրաինացի նկարիչ, լուսանկարիչ, դիզայներ, կինոհրատարակիչ։ Ուկրաինայի արվեստների վաստակավոր գործիչ։

## Կենսագրություն
Աշոտ Հարությունյանը ծնվել է 1965 թվականի հունիսի 1-ին Երևանում։ Ավարտել է նկարչական դպրոց Երևանում, ապա սովորել Կրիվոյ Ռոգի հատուկ ծառայությունների ավիաուսումնարանում։ 1977 թվականին տեղափոխվել է Կիև, որտեղ ավարտել է Կիևի Ի․ Կարպենկո-Կարիի անվան թատերական ինստիտուտը։

Նկարել է ազդագրեր կինոթատրոնների համար, ինչպես նաև քաղաքական պրոպագանդիստական պատի թերթեր «Совэкспортфильм» միության համար։ Մասնակցել է պատի թերթերի մրցույթների։

1987 թվականից Աշոտ Հարությունյանն զբաղվել է գովազդով, բացել «Ракурс» գործակալությունը։ Հետագայում զբաղվել է ռեստորանային բիզնեսով, բացել է «Նապոլեոն» ռեստորանը։ 1997 թվականին սկսել է հրատարակել գրքեր։

## Գրքեր
* «Мальовнична Україна» (1997)
* «Леонід Кучма. Президент України» (1998)
* "Леонід Каденюк: «Я твій син, Україно!» (1998)
* «Ливия» (1999)
* «Київ» (2000)
* «Київ вчора і сьогодні» (2002)
* «Леонід Кучма» (2003)
* «Київський Національний університет імені Тараса Шевченка» (2004)
* «Киев на старой почтовой открытке» (2005)
* «Старий Київ» (2005)
* «Так, Україна!» (2005)
* «Виктор Черномырдин. Пять лет в Украине» (2006)
* «Вікопомний подвиг» (2006)
* «Страна, которой нет…» (2007)

## Անհատական ցուցահանդեսներ
2014 թվականին անցկացվել է Աշոտ Հարությունյանի անհատական ցուցահանդեսը «ПТН ПНХ» խորագրով։ Ցուցադրված նկարներից մեկում ներկայացվել է Ռադայում ծավալված ծեծկռտուքը, որ տեղի է ունեցել 2012 թվականի դեկտեմբերին։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Ашот Михайлович Арутюнян на Киевском Календаре

Կատեգորիա:Հայ նկարիչներ
Կատեգորիա:Ուկրաինացի նկարիչներ
Կատեգորիա:Հայ լուսանկարիչներ
Կատեգորիա:Ուկրաինացի լուսանկարիչներ
Կատեգորիա:Խորհրդային նկարիչներ
Կատեգորիա:Հայ դիզայներներ
Էլմիրա Անտոնյան

**Էլմիրա Կորյունի Անտոնյան** (), խորհրդային հայ մարզիկ, որ սեղանի թենիսի մրցաշարերում ներկայացրել է Խորհրդային Միությունը։ ԽՍՀՄ ութակի չեմպիոն միայնակ (1976), զույգով (1975, 1976) և խառը զույգերով (1976, 1977, 1978, 1980, 1981) աաջնություններում, Եվրոպայի երկակի չեմպիոն թիմային առաջնություններում (1974, 1976), աշխարհի առաջնության կրկնակի մեդալակիր զույգով (1975) և խառը զույգերով (1975) առաջություններում։ ԽՍՀՄ միջազգային կարգի սպորտի վարպետ (1972)։

## Կենսագրություն
Էլմիրա Անտոնյանը ծնվել է 1955 թվականի հունիսի 28-ին Երևանում։ Սեղանի թենիսով զբաղվել սկսել է ինը տարեկան հասակում Ռաֆայել Հարությունյանի ղեկավարությամբ։ Հաջողությամբ հանդես է եկել պատանեկան ու երիտասարդական առաջնություններում։ 1974 թվականին դարձել է Եվրոպայի երիտասարդական առաջնության բացարձակ չեմպիոն։ Նույն թվականին ԽՍՀՄ ազգային հավաքականի կազմում հաղթել է  Նովի Սադում անցկացվող Եվրոպայի առաջնության թիմային մրցաշարում։ 1975 թվականին Կալկաթայում անցկացված աշխարհի առաջնությունում Էլմիրա Անտոնյանը նվաճել է բրոնզե մեդալ զույգով մրցաշարում Տատյանա Ֆերդմանի հետ և արծաթե մեդալ խառը զույգերով մրցաշարում Սարգիս Սարչայանի հետ։ 1976 թվականին Էլմիրա Անտոնյանը, հաղթելով ԽՍՀՄ առաջնության միայնակ, զույգով և խառը զույգերով մրցաշարերում, դարձել է երկրորդ մարզուհին խորհրդային սեղանի թենիսի պատմության մեջ (Զոյա Ռուդնովայից հետո), որին հաջողվել է դառնալ ԽՍՀՄ բացարձակ չեմպիոն։ 1976 թվականին Պրահայում անցկացվող Եվրոպայի առաջնությունում Էլմիրա Անտոնյանը ԽՍՀՄ հավաքականի կազմում նորից դարձել է չեմպիոն թիմային առաջնությունում։

1983 թվականին Էլմիրա Անտոնյանն ավարտել է մարզական կարիերան և սկսել մարզչական գործունեություն Երևանում։ 1996-2003 թվականներին եղել է խաղացող մարզիչ «Recoaro/Agostini» ակումբում (Բոլցանո), որը հանդես էր գալիս Իտալիայի առաջնության երկրորդ լիգայում։ 2003 թվականին ամուսնացել է Շվեյցարիայի քաղաքացի Արթուր Բրունների հետ և տեղափոխվել այդ երկիր, որտեղ սկսել է աշխատել Վետցիկոն քաղաքի մարզական ակումբում։

1996 թվականից Էլմիրա Անտոնյանն սկսել է մասնակցել վետերանների մրցաշարերի։ 1996 թվականին նա դարձել է աշխարհի չեմպիոն 40 տարեկանից մեկ մարզիկների առաջնությունում։ 2005 թվականին դարձել է Եվրոպայի չեմպիոն մենակ և զույգով առաջնություններում 50 տարեկանից մեծ մարզիկների շարքում։

## Ընտանիք
* Քույրը՝ Նարինե Անտոնյան (ծնվել է 1961 թվականին), սեղանի թենիսի ԽՍՀՄ քառակի չեմպիոն զույգով և խառը զույգերով մրցաշարերում, Եվրոպայի քառակի չեմպիոն զույգով և թիմային առաջնություններում,
* Ամուսինը՝ Գեղամ Վարդանյան (1949-1991), սեղանի թենիսի Եվրոպայի պատանեկան առաջնության յոթակի չեմպիոն մենակ և զույգով, ինչպես նաև թիմային մրցաշարերում, ԽՍՀՄ քառակի չեմպիոն զույգերով առաջնություններում։

## Ծանոթագրություններ

## Աղբյուրներ և արտաքին հղումներ
* 
* 
* Профиль на сайте спортивного клуба города Ветцикон
* Результаты чемпионата Европы среди ветеранов 2005 года

Կատեգորիա:ԽՍՀՄ միջազգային կարգի սպորտի վարպետներ
Կատեգորիա:Խորհրդահայեր
Կատեգորիա:Հայ մարզիկներ
Ոստիկան Ազուլայը

«**Ոստիկան  Ազուլայը**» (Հաշոտեր Ազուլայ, ), իսրայելական կինոկոմեդիա՝ նկարահանված Էֆրաիմ Կիշոնի կողմից։ Էկրան է բարձրացել 1971 թվականին։ Ֆիլմն արժանացել է «Ոսկե գլոբուս» մրցանակի և առաջադրվել է «Օսկարի»՝ Օտար լեզվով լավագույն ֆիլմ անվանակարգում։

## Սյուժե
Ավրաամ Ազուլայը գթասիրտ, հավատացյալ անձնավորություն էր և հոգատար ամուսին։ Նա համոզված էր, որ պետք չէ ինքդ քեզ հարցնես՝ հավատու՞մ ես Աստծուն, պետք է այնպես ապրել, որ Աստված հավատա քեզ։ Բայց այդ, բարի մարդը գարշելի ոստիկան է։ Նա մեկ խղճահարությունից բաց էր թողնում շուրջկալի մեջ հայտնված երիտասարդ մամնավաճառին, մեկ արաբ ահաբեկչի տեղ էր ընդունում տեղական քրեական «հեղինակությանը», և 20 տարվա ծառայությունից հետո նրան չէին ցանկանում թողնել այդ պաշտոնում, թեև նրա համար ոստիկանությունից հեռանալը հավասարազոր էր մահապատժի։ Այդ ժամանակ Յաֆֆայի հանցավոր աշխարհը, որտեղ նա ծառայել էր, որտեղ հաջողվել էր նրան ճանաչել և հարմարվել, հատուկ նրա համար կազմակերպում է հանցագործություն, որը նա կարող էր բացահայտել և մնալ ոստիկանությունում ծառայության մեջ։

## Դերեր

## Նկարահանող խումբ
* Ռեժիսոր՝ Էֆրաիմ Կիշոն 
* Սցենարիստ՝ Էֆրաիմ Կիշոն 
* Պրոդյուսերներ՝ Էֆրաիմ Կիշոն, Իցիկ Կոլ
* Կոմպոզիտոր՝ Նուրիտ Հիրշ
* Երգերի տեքստը՝ Էհուդ Մանոր
* Օպերատոր՝ Դավիդ Գուրֆինկել

## Մրցանակներ և անվանակարգեր
* «Ոսկե գլոբուս»՝ որպես «Լավագույն արտասահմանյան ֆիլմ» - հաղթանակ (1972): Երկրորդ «Ոսկե գլոբուս» ռեժիսոր և սցենարիստ Էֆրաիմ Կիշոնի կարիերայում «Սալահ Շաբաթի» ֆիլմից հետո։
* «Օսկար»՝ «Արտասահմանյան լեզվով լավագույն ֆիլմ» անվանակարգում (1972)
Ֆիլմը պարգևների է արժանացել նաև Մոնտե Կառլոյի, Բարսելոնի, Ատլանտայի փառատոներում։

## Մշակութային ազդեցություն
Էհուդ Մանորի խոսքերով գրված Նուրիտ Գիրշի «Բալլադ ոստիկանի մասին» երգն առաջին անգամ կատարվել է «Ոստիկան Ազուլայ» ֆիլմում և տասնամյակներ շարունակ եղել է Իսրայելի ոստիկանության ոչ պաշտոնական օրհներգը։ Սակայն 2009 թվականին որոշվեց, որ այն այդպիսի կարգավիճակ չի ունենա, քանի որ ֆիլմում ստեղծվել է ոստիկանի բացասական կերպար։

## Գրականություն
* Amy Kronish, Costel Safirman. The Policeman (HaShoter Azoulai), 1971 // Israeli film: a reference guide. - Westport, CT: Praeger Publishers, 2003. - P. 116-117. - (Reference guides to the world's cinema). - ISBN 0-313-32144-2.

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* The Policeman Azoulay EDB.co.il 
* 

Կատեգորիա:1971 ֆիլմեր
Կատեգորիա:Եբրայերեն ֆիլմեր
Կատեգորիա:Իսրայելական դրամա ֆիլմեր
Պավել Սաֆյան

**Պավել Գևորգի Սաֆյան** (), կուսակցական, պետական պաշտոնյա։ Պատմական գիտությունների թեկնածու։

## Կենսագրություն
Պավել Սաֆյանը ծնվել է 1926 թվականին, Սիսիանի շրջանի Բռնակոթ գյուղում։ Սերում է պատմական Սյունիքում հայտնի մելիք Սաֆրազյանների տոհմից։ 1950 թվականին ավարտել է Երևանի պետական համալսարանի պատմության ֆակուլտետը։ 1950-1957 թվականներին եղել է ՀԼԿԵՄ Կենտկոմի հրահանգիչ, այնուհետև՝ ՀԿԿ ԿԿ-ի հրահանգիչ։ 1963-1969 թվականներին եղել է ՀԿԿ Սիսիանի շրջկոմի առաջին քարտուղարը։ Նրա աշխատած ժամանակաշրջանում Սիսիանում մեծ թափով զարգացում է ապրել արդյունաբերությունը, հիմնադրվել են արդյունաբերական նոր ձեռնարկություններ։

1969 թվականին նշանակվել է ՀԿԿ ԿԿ-ի ագիտացիայի և պրոպագանդայի բաժնի վարիչի պաշտոնում։ 1972 թվականին դարձել է Երևանի նորաստեղծ` Խորհրդային շրջանի (այժմ` Նոր Նորք թաղամասի) կուսշրջկոմի առաջին քարտուղար և պաշտոնավարել ավելի քան 11 տարի։ Նրա պաշտոնավարման շրջանում Նոր Նորքը դարձել է բնակելի նոր զանգվածներով թաղամաս` շինարարական ժամանակակից կոմունիկացիաներով, ստեղծվել են արդյունաբերական, գիտահետազոտական, նախագծային միավորումներ, գործարաններ, ֆաբրիկաներ, կրթօջախներ, կենցաղային սպասարկման օբյեկտներ, մարզահրապարակներ, հանգստյան գոտիներ, պուրակներ, այգիներ։ Սաֆյանի նախաձեռնությամբ գործարկվել են Ջրվեժի հանգույցի շուրջ 39 նորակառույց հիմնարկները։ 1972 թվականին պաշտպանել է դիսերտացիա և ստացել է գիտական աստիճան։ Հեղինակել է Սյունիքի ժայռապատկերներին նվիրված մեծածավալ և ուշագրավ մենագրություններ։

1983 թվականին նշանակվել է Մասիսի շրջկոմի առաջին քարտուղար, 1987 թվականին՝ ՀԽՍՀ նախարարների խորհրդին առընթեր արխիվային գլխավոր վարչության պետ, 1993 թվականին՝ ռադիոֆիզիկական չափումների գիտահետազոտական ինստիտուտի փոխտնօրեն։ Պավել Սաֆյանին շնորհվել է Նոր Նորք թաղային համայնքի պատվավոր անդամի կոչում։

Մահացել է 2000 թվականի փետրվարի 21-ին։
մինի|Պավել Սաֆյանի կիսանդրիին Նոր Նորքի թաղապետարանի հարևանությամբ

## Հիշատակ
Երևան քաղաքի Խորհրդային շրջանի զարգացման և բարգավաճման գործում ունեցած մեծ ավանդի համար Նոր Նորքի թաղապետարանի որոշմամբ (թաղապետ` Դավիթ Պետրոսյան) և բնակչության ջանքերով` 2004 թվականի մայիսի 28-ին Նոր Նորքի թաղապետարանի տարածքում կանգնեցվել է Պավել Սաֆյանի կիսանդրին (քանդակագործ՝ Լևոն Թոքմաջյան)։

2017 թվականին Նոր Նորքում բացվել է Պավել Սաֆյանի անունը կրող անցուղի։

«Գործն է անմահ» հուշերի յուրատեսակ ժողովածուն նվիրվել է Նոր Նորք շրջանի հիմնադրման 50-ամյակին և հիմնադրի՝ Պավել Սաֆյանի ծննդյան 90-ամյակին։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:ԵՊՀ շրջանավարտներ
Կատեգորիա:Խորհրդային պետական գործիչներ
Կատեգորիա:Կուսակցական գործիչներ
Կատեգորիա:Հայ պատմաբաններ
Կատեգորիա:Հայ պետական գործիչներ
Կատեգորիա:Պատմական գիտությունների թեկնածուներ
Գրիգոր Սուփան Ա

**Գրիգոր Սուփան Ա** (բառացի՝ «Սուփան» նշանակում է հռչակավոր), Սյունիքի իշխան։ Իշխան Սահակ Սյունու որդին է, իսկ վերջինս՝ Վասակ Գ Իշխանիկի որդին։ Վասակի սերունդներին էր պատկանում Գեղարքունիքի գավառը՝ հարակից Սևանա շրջանի, Բալկի, Վայոց ձորի, Չախուկի, Աբանդի հետ միասին։ 849-851 թվականներին Գրիգոր Սուփանն ընդհարման մեջ էր զարմիկի՝ Բաբկենի հետ։ Մասնակցել է Հովհաննես Դ Օվայեցի կաթողիկոսի վերընտրությանը։

Գրիգոր Սուփանի ավագ որդին Վասակ Գաբուռն է։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Սյունիներ
Կատեգորիա:Հայ իշխաններ
Անինոասա

**Անինոասա** (), քաղաք ռումինական Հունեդոարա ժուդեցում։ Հայտնի է այսօրվա իր կարգավիճակով, մասնավորապես՝ «ռումինական առաջին սնանկ քաղաք»-ն է։

2019 թվականի տվյալների համաձայն՝ քաղաքում ապրում է 6108 մարդ։

Մինչ սնանկության մասին հայտարարությունը՝ 2012 թվականը, կառավարման 5 ժամկետների ընթացքում Անինոասի պրիմարը՝ քաղաքապետը, Իլիե Բոթգրոսն է եղել։ Քաղաքը սնանկ ճանաչելու մասին որոշումը կայացվել է 2013 թվականին՝ նոր քաղաքապետ Նիկոլայ Դունկի կողմից, ով այդ պաշտոնում ընտրվել էր 2012 թվականին։ Քաղաքի սնանկ ճանաչումը թույլ տվեց խուսափել պարտքերի վրա տոկոսների կուտակումից։ Սնանկ ճանաչելուց հետո՝ ներդրվեցին սահմանափակումներ, որոնք ուղղված էին բյուջետային միջոցների կառավարմանը։ Բյուջետային միջոցների կառավարման համար սահմանվեց վերահսկողություն, որն իրականացվում էր արտաքին կառավարչի կողմից։

Մեկ տարվա ընթացքում հաջողվեց մարել քաղաքի բոլոր պարտքերը, և արդեն 2014 թվականին սնանկության կարգավիճակը չեղարկվեց։

## Աշխարհագրություն
Անինոասան Ռումինիայի մայրաքաղաք Բուխարեստից 240 կմ հեռավորության վրա է տեղակայված։ Քաղաքի հարևանությամբ ածխաբեր ավազան կա, որը գտնվում է Ժիու հովտում (): Այս հովիտը ավելի վաղ հանդիսանում էր Ռումինիայի ածխի արդյունաբերության կենտրոններից մեկը։

## Կլիմա

## Պատմություն
Անինոասան հիմնադրվել է 1453 թվականին՝ դառնալով Հունեդոարա Ժուդեցի առաջին քաղաքը։

1989 թվականին ավանն ստացավ քաղաքի կարգավիճակ։

Այն տարիներին, երբ Ռումինիան սոցիալիստական հանրապետություն էր, քաղաքում գործում էր ածխի հանքահոր։

## Անկում
2007 թվականին հանքահորը փակվեց։ Այդ իսկ պատճառով Անինոասա քաղաքը զրկվեց քաղաքը ձևավորող ձեռնարկությունից։

Այժմ քաղաքը համարվում է սնանկ, գումարը չի բավականացնում անգամ կոմունալ ծառայությունների դիմաց վճարելու համար։ Անգամ Անինոասայի քաղաքապետն Անինոասան համեմատում է Դեթրոյթի հետ։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ

* http://www.aninoasa.ro/
* https://ru.db-city.com--Aninoasa 

Կատեգորիա:Ռումինիայի քաղաքներ
Պակիստանի դրամահատարան

**Պակիստանի դրամահատարան**, մետաղադրամների մամլիչ, որը տեղակայված է Շալիմար Թաունում, Լահոր, Պակիստան։ Այն Պակիստանում գտնվող ամենահին դրամահատարանն է։ Դրամահատարանը կառավարվում է Պակիստանի պետական բանկի կողմից։

Դրամահատարանը սկսել է գործել 1942 թվականից։ Մետաղադրամների 1, 2, 5 և 10 ռուփի անվանական արժեքներով արժույթները ներկայումս արտադրվում են Պակիստանի դրամահատարանում։

Պակիստանի դրամահատարանն ունի բնակելի թաղամասեր, խանութներ և հանգստի զբոսայգիներ, որոնք գտնվում են շրջակայքում։ Այն գտնվում է *Mapco Corp*-ի դիմաց՝ **Մեծ մայրուղու ճանապարհին**։ Պակիստանի դրամահատարանը պետության համար արտադրում է ոչ միայն մետաղադրամներ կամ արժույթներ, այլև մեդալներ և պարգևներ՝ Ռազմական զինված ուժերի համար, փոստային կնիքներ և նամականիշեր։

2010 թվականին Պակիստանի կառավարությունը սկսեց դրամահատարանի արդիականացման և բարելավման  ծրագրերը։ Ծրագրերը ներառում են արտադրողականության, որակի և արտադրանքի արդյունավետության բարձրացման նպատակով հնացած մեքենաների փոխարինումը նորերով։ Ծրագրերը ներառում են նաև դրամահատարանի աշխատակիցների որակավորման ու փորձաքննության բարձրացումը։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Դրամ
Կատեգորիա:Դրամագիտություն
Կատեգորիա:Դրամահատարաններ
Կատեգորիա:Մետաղադրամ
Կատեգորիա:Պակիստանի շենքեր և կառույցներ
Կորդաբակ

**Կորդաբակ**, լեռնագագաթ Հայաստանի Վայոց ձորի մարզում, Թեքսարի լեռներում, Ջերմուկ քաղաքից 10 կմ հյուսիս-արևելք։ Բարձրություն 2977 մ։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Լեռներ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Հայաստանի լեռնագագաթներ
Կատեգորիա:Վայոց ձորի մարզի լեռներ
Հնդկաստանի կառավարության դրամահատարան, Մումբայ

**Հնդկաստանի կառավարության դրամահատարան, Մումբայ** (), Հնդկաստանի կառավարության դրամահատարան, Հնդկաստանի հնագույն դրամահատարաններից մեկը։ Այս դրամահատարանում մետաղադրամների արտադրությունն սկսվել է 17-րդ դարի վերջին քառորդում։ Մումբայում առաջին ռուփին հատվել է 1672 թվականին։

Ժամանակակից դրամահատարանը կառուցվել է 1824-1830 թվականներին։ Ներկայումս այս շինությունը պատկանում է Հնդկաստանի պահուստային բանկին։ Բոմբեյի նախագահության ենթակայության տակ գտնվող դրամահատարանը բացվել է 1829 թվականին։ 1876 թվականին Բրիտանական կայսրությունը դրամահատարանը, որը գտնվում էր Բոմբեյի կառավարության վերահսկողության տակ, փոխանցեց Հնդկաստանի կառավարությանը՝ 1876 թվականի մայիսի 18-ի՝ ֆինանսների նախարարության 247 որոշման հիման վրա։

1918-1919 թվականներին բրիտանական սովերենների արտադրության համար այստեղ բացվեց Լոնդոնի թագավորական դրամահատարանի մասնաճյուղը և ներդրվեց ոսկու զտման տեխնոլոգիա։ 1919 թվականի ապրիլին այն փակվեց՝ 12.95 լախ (1.295 մլն) մետաղադրամ պատրաստելուց հետո։

1964 թվականին թողարկվեց առաջին հուշադրամը՝ նվիրված Ջավահարլալ Ներուին։ Այստեղ պատրաստում են նաև դրոշմակնիքներ, մեդալներ, տարբեր սպառողների համար նշաններ։ Այն նաև լիցենզավորված դիլերների կողմից ներկայացված չմշակված ոսկու փոխանակման համար ոսկու ձուլակտորների թողարկման կենտրոն է։ Կառույցն ունի մի բաժին, որը պատրաստում է պաշտոնական կշիռներ և չափանիշներ, ինչպիսիք են՝ մետրային կշիռները, հզորությունները և գծային չափանիշները՝ պետական կառավարությունների, լաբորատորիաների և Հնդկաստանի ստանդարտների գրասենյակի համար։

Մումբայի դրամահատարանը մետաղադրամների վրա թողարկման տարեթվի ներքևում նշված է ադամանդի ձևով։ Բրիտանական ոսկե սովերենների վրա դրամահատարանի տարբերանշան էր ծառայում *«B»* տառը։

Ներկայումս դրամահատարանը հանդիսանում է Հդկաստանի արժեթղթերի տպագրության և դրամահատման կորպորացիայի (*Security Printing & Minting Corporation of India Ltd*) մասնաճյուղը։

## Մումբայի դրամահատարանում հատված մետաղադրամներ

1 Indian rupee (1918).jpg|1918 թվականի ռուփի՝ դիմերեսին Ջորջ V-ի պատկերով և անվանական արժեքով, դարձերեսին՝ երկիրն ու տարեթիվը:
50 Indian Paise (1946).jpg|1947 թվականի կես ռուփի՝ դիմերեսին Ջորջ VI-ի պատկերով, դարձերեսին՝ բենգալյան վագրը, երկիրն ու տարեթիվը:
1 Indian rupee coin, 1947.jpg|1947 թվականի ռուփի՝ դիմերեսին Ջորջ VI-ի պատկերով, դարձերեսին՝ բենգալյան վագրը, երկիրն ու տարեթիվը:


## Տես նաև
* Հնդկաստանի կառավարության դրամահատարան
* Հնդկաստանի կառավարության դրամահատարան, Կալկաթա
* Հնդկաստանի կառավարության դրամահատարան, Նոիդա
* Հնդկաստանի կառավարության դրամահատարան, Հայդարաբադ

## Արտաքին հղումներ
* Պաշտոնական կայք 
* Հնդկաստանի պետական դրամահատարան, Մետաղադրամների մոլորակ

Կատեգորիա:Դրամ
Կատեգորիա:Դրամագիտություն
Կատեգորիա:Մետաղադրամ
Կատեգորիա:Դրամահատարաններ
Կատեգորիա:Հնդկաստանի շենքեր և կառույցներ
Կատեգորիա:Հնդկաստանի տնտեսություն
Ռուստամ Մուստաֆաև

**Ռուստամ Մամեդ օղլի Մուստաֆաև** (, ), Ադրբեջանի նկարչության դպրոցի նշանավոր ներկայացուցիչներից մեկը, ադրբեջանցի խորհրդային նկարիչ, Արվեստի վաստակավոր գործիչ, Ադրբեջանի թատերական-դեկորատիվ արվեստի հիմնադիրներից մեկը։

## Կենսագրություն
Ռուստամ Մուստաֆաևը ծնվել է 1910 թվականի փետրվարի 25-ին Բաքվում։ Միջնակարգ կրթությունն ստացել է Բաքվում։ Ռուստամ Մուստաֆաևը 1926 թվականին ավարտել է Բաքվի բարձրագույն արվեստի դպրոցը։ Հետո նա գնաց Մոսկվա։ 1928 թվականին Մոսկվայից վերադարձել է Բաքու։ Մի քանի տարի աշխատել է Բաքվի ազատ թատրոնում։ Որոշ ժամանակ նա զբաղվել է բեմանկարչությամբ։ Այդ թատրոնում ձևավորել է շատ բան բեմադրություններ։

1936 թվականին հրավիրվել է աշխատելու Ադրբեջանի օպերայի և բալետի թատրոնում։ Այդ թատրոնում ձևավորել է «Շախ Իսմայիլ», «Լեյլի և Մեջնուն», «Աշուղ Գարիբ», «Քորոկլի» և այլ բեմադրություններ։

Այդ ժամանակ Մոսկվայում անցկացվեցին տարբեր ցուցահանդեսներ։ Ռուստամ Մուստաֆաևը ձևավորել է «Ադրբեջանը» բաժինը։ Նրա վերջին աշխատանքներից մեկը 1940 թվականին Նիզամիի թանգարանն էր։ Նա այս թանգարանի գեղարվեստական ձևավորման հեղինակներից մեկն էր։

Ռուստամ Մուստաֆաևը մահացել է 1940 թվականի հուլիսի 19-ին։ Նրա մահից երեք տարի անց Ադրբեջանի պետական արվեստի թանգարանը անվանվել է նկարչի անունով։

## Աղբյուրներ
* Миклашевская Н. Рустам Мустафаев. — Баку, 1959.

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Նկարիչներ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Ադրբեջանցի նկարիչներ
Կատեգորիա:Խորհրդային նկարիչներ
Դոգադա (մուլտֆիլմ)

**Դոգադա** (), ռեժիսոր Ստանիսլավ Սոկոլովի տիկնիկային մուլտիպլիկացիոն ֆիլմը։ Ֆիլմում պահպանվել է ռուսական ժողովրդական արվեստի ավանդույթների ոգին։ Ֆիլմի լուսագրում մուլտֆիլմի վերնագիրը գրված է «Догада. Народные потешки» («Դոգադա։ Ժողովրդական կատակներ»)։ Ֆիլմը թողարկվել է 1977 թվականին «Սոյուզմուլտֆիլմ» ստուդիայի կողմից։

## Սյուժե
Տարօրինակ ծաղրածու Պոտեշնիկը հանրությանն է ներկայացնում իր տիկնիկային ներկայացումը և դրա օգնությամբ ուսուցողական պատմություն է պատմում երիտասարդ Դորոնի արկածների ու ամուսնության մասին։ Դորոնյան, որ շրջապատված էր ինքնաբավ հասարակ գյուղացիներով, համարձակ էր և խելացի, ինչի համար էլ արդյունքում ստանում է պատվավոր *Դոգադա* կոչումը։

## Հեղինակներ

## Պարգևներ
* Երևանում կայացած համամիութենական կինոփառատոնի մրցանակ` «Լավագույն ռեժիսորական դեբյուտ» անվանակարգում, 1978 թվական։

## Թողարկում
* 1995 թվականին թողարկվել է VHS տեսաերիզներով` «Սոյուզ Վիդեո» ստուդիայի կողմից, մի քանի այլ մուլտֆիլմերի հետ միասին։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* 
* 
* Մուլտֆիլմ

Կատեգորիա:«Սոյուզմուլտֆիլմ» ստուդիայի մուլտֆիլմեր
Կառլոս Ջաներյան

**Կառլոս Ջաներյան** (), խորհրդային բռնցքամարտիկ, Եվրոպայի առաջնության արծաթե մեդալակիր (1955)։ ԽՍՀՄ սպորտի վարպետ (1954)։ Հայկական ԽՍՀ վաստակավոր մարզիչ (1970)։ Հայաստանի ֆիզիկական կուլտուրայի և սպորտի պատվավոր աշխատող (2017)։

## Կենսագրություն
Կառլոս Ջաներյանը ծնվել է 1932 թվականի մայիսի 10-ին Լենինականում (այժմ՝ Գյումրի)։ 1947 թվականին տեղափոխվել է Երևան, որտեղ սկսել է զբաղվել բռնցքամարտով Վարդան Հովհաննիսյանի ղեկավարությամբ։ 1955 թվականին ընդգրկվել է ԽՍՀՄ հավաքականի կազմում Արևմտյան Բեռլինում կայացած Եվրոպայի առաջնությունում։ Երեք մենամարտ հաղթելով Թուրքիայի, Իտալիայի և ԳԴՀ-ի մրցակիցներից, կարողացել է հասնել այդ մրցումների եզրափակիչ, որտեղ պարտվել է հայտնի լեհ բռնցքամարտիկ Զբիգնև Պետշիկովսկուն։

1961 թվականին Կառլոս Ջաներյանն ավարտեց իր մարզական կարիերան։ 1962-1967 թվականներին աշխատել է ՆԳՆ քրեական հետախուզության վարչությունում, 1967-1977 և 1986-1996 թվականներին՝ Հայաստանի Մարզկոմիտեում։ 1996-2007 թվականներին դասավանդել է ֆիզիկական կուլտուրայի հայկական պետական ինստիտուտում, նրան շնորհվել է դոցենտ գիտական կոչում։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* 
*Профиль на сайте The-sports.org

Կատեգորիա:Բռնցքամարտիկներ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:ԽՍՀՄ սպորտի վարպետներ
Կատեգորիա:Հայ բռնցքամարտիկներ
Կատեգորիա:ՀԽՍՀ վաստակավոր մարզիչներ
Կատեգորիա:Ֆիզիկական կուլտուրայի հայկական պետական ինստիտուտի շրջանավարտներ
Զահարիրա Հարիֆայ

**Զահարիրա Հարիֆայ** (, ), կինոյի և թատրոնի իսրայելցի դերասանուհի։ 2003 թվականին արժանացել է Իսրայելի թատերական մրցանակին։ *The Jerusalem Post*-ը նրան անվանել է «Իսրայելի ամենահայտնի դերասանուհիներից մեկը»։

## Կենսագրություն
Զահարիրա Հարիֆայը ծնվել և մեծացել է Յաֆֆայում։ Հայրը` Հաիմ Լեյբ Հարիֆայը, 1924 թվականին ներգաղթել է Ռուսաստանից։ Եղել է լրագրող, սակայն մահացել է, երբ Հարիֆայը չորս տարեկան էր։ 1946 թվականին Հարիֆայն ավարտել է Միկվե Իսրայել գյուղատնտեսական դպրոցը և դարձել Պալմախի առաջին գումարտակի անդամ։ Թատերական խաղ և դերասանություն սովորել է Կամերի թատրոնի «Հադրամատի» դրամատիկ դպրոցում։ 1968 թվականին միացել է Կամերի թատրոնի համույթին և մնացել թատրոնում մինչև մահը՝ 2013 թվականը։

## Մրցանակներ
2003 թվականին Հարիֆայն արժանացել է Իսրայելի թատերական մրցանակին։ 2011 թվականին Անատ Գովի «Լավ ավարտ» պիեսում մարմնավորած դերի համար արժանացել է թատերական «Լավագույն դերասանուհի» մրցանակին։

## Մահ
Զահարիրա Հարիֆայը մահացել է Թել Ավիվում 83 տարեկան հասակում։ Թաղված է Գիվատ հա Շլոշա կիբուցի գերեզմանատանը։ Ամուսնացած է եղել գրող Շլոմո Շվայի հետ։ Դուստրը՝ Այա Շվան, ռեժիսոր և դերասանուհի է։

## Պատկերասրահ

Actresses Zaharira Harifai (speaking) and Idit Teperson.JPG
Memorial plaque to the actress Zaharira Charifai in Tel Aviv.JPG|Զահարիրա Հարիֆայի հիշատակը հավերժացնող հուշատախտակ
Memorial plaque to Zaharira Harifai & Shlomo Shva in Tel Aviv.jpg|Զահարիրա Հարիֆայի և Շլոմո Շվայի հիշատակը հավերժացնող հուշատախտակ
Merome0015-2.jpg


## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Թատրոնի դերասանուհիներ
Կատեգորիա:Իսրայելի պետական մրցանակի դափնեկիրներ
Կատեգորիա:Հրեա դերասանուհիներ
Կատեգորիա:Իսրայելցի դերասանուհիներ
Կ-3 (ինքնաձիգ)

**Կ-3 (ինքնաձիգ)**, բուլփափ () համակարգի հայկական ինքնաձիգ։ Պատրաստվել է 1990-ականների կեսերին խորհրդային ԱԿ-74 ինքնաձիգի հիման վրա՝ ավտոմատ և կիսաավտոմատ կրակի, ինչպես նաև ենթափողային նռնականետից կրակ արձակելու հնարավորությամբ։ Մշակվել է Հայաստանի պաշտպանության նախարարության ռազմական արդյունաբերության բաժնի կողմից։ Թողարկվել է փոքր թվաքանակով։ Արտահանման չի ներկայացվել։

## Պատմություն
5,45մմ տրամաչափով Կ-3 ինքնաձիգը հանրությանն առաջին անգամ ներկայացվել է 1996 թվականին։

## Բնութագիր
Չնայած ինքնաձիգի աշխատանքի սկզբունքը համադրելի է Կալաշնիկովի ինքնաձիգի աշխատանքի սկզբունքի հետ, սակայն դրա ուրվագիծը իրականացվել է բուլփափ համակարգի տեսքով, այսինքն՝ հարվածային մեխանիզմը և պահեստատուփը տեղադրված են բռնակի վրա՝ ձգանի հետևում։ Հիմնական ցուցանիշներով այն նման է ԱԿ-74-ին, ընդ որում՝ հայկական ինքնաձիգն ունի ավելի ցածր գին, ավելի ճշգրիտ է և ունի պակաս հետահարում։ Կ-3 ինքնաձիգը հիմնականում պատրաստված է պողպատից։ Ինքնաձիգի կառուցվածքը հնարավորություն է տալիս տեղադրել ՊՍՕ-1 ստանդարտ օպտիկական նշանոց՝ քառակի հեռադիտակային խոշորացույցով, որը ևս արտադրվում է Հայաստանում։

## Շահագործող երկրներ
*  - Հայաստանի հատուկ նշանակության ուժերի սահմանափակ սպառազինության կազմում

## Տես նաև
* Կ-11 (դիպուկահար հրացան)
* Կ-15

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Կ-3 ինքնաձիգի նկարագրությունը Modern Firearms կայքում

Կատեգորիա:1996 հիմնադրումներ
Կատեգորիա:Զենք այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Հայաստանի զինատեսակներ
Աշոտ Վիլասյան

**Աշոտ Վիլասյան** (), խորհրդային, ծանրամարտի ռուս և հայ մարզիչ։ ԽՍՀՄ սպորտի վարպետ։ ԽՍՀՄ վաստակավոր մարզիչ (1984)։

## Կենսագրություն
Աշոտ Վիլասյանը ծնվել է 1946 թվականի մայիսի 28-ին Սիսիանի շրջանի Տոլորս գյուղում։ 1949 թվականին ընտանիքի հետ տեղափոխվել է Երևան, որտեղ 16 տարեկանում սկսել է զբաղվել ծանրամարտով Ավետիք Դանիելյանի ղեկավարությամբ։ 1971 թվականին ավարտել է ֆիզիկական կուլտուրայի հայկական պետական ինստիտուտը։ 1971-1993 թվականներին մարզչական գործունեություն է ծավալել «Սպարտակ» և «Դինամո» մարզական ընկերություններում։ Վիլասանի ամենահայտնի աշակերտը Աշխարհի և Օլիմպիական խաղերի չեմպիոն Հոքսեն Միրզոյանն էր, ում նա մարզել էր իր մարզական կարիերայի ողջ ընթացքում (1977-1992)։

1993-2003 թվականներին ապրել է Սանկտ Պետերբուրգում։ Աշխատելով Վ. Ֆ. Կրաևսկու անվան և Սանկտ Պետերբուրգի թիվ 2 օլիմպիական պահեստային ուսումնարանում՝ պատրաստել է պատանիների Եվրոպայի և աշխարհի առաջնությունների մրցանակակիր Մամիկոն Մկրտչյանին, պատանիների Եվրոպայի չեմպիոններ Արմեն Թումանյանին և Տիգրան Մխիթարյանին։

2003 թվականին վերադարձել է Երևան։ 2005 թվականի փետրվարից եղել է ծանրամարտի Հայաստանի երիտասարդական հավաքականի ավագ մարզիչը։

Մահացել է 2006 թվականի հուլիսի 7-ին։ Թաղվել է Երևանի Կենտրոնական գերեզմանատանը (Թոխմախ)։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Ашот Виласян в энциклопедии «Динамо»
* Георгий Корхов «Ашот Виласян: Главное, чтобы ценили твой труд». — «Олимп», 1997, № 2, с. 10–11. — ISSN 0201–4785

Կատեգորիա:Թոխմախի գերեզմանատանը թաղվածներ
Կատեգորիա:ԽՍՀՄ սպորտի վարպետներ
Կատեգորիա:Ֆիզիկական կուլտուրայի հայկական պետական ինստիտուտի շրջանավարտներ
Մատիտեղ մանդիկ

**Մատիտեղ մանդիկ** (), մատիտեղազգիների ընտանիքին պատկանող դեղաբույս։

## Նկարագրություն
Հաստ պալարանման կոճղարմատով և եռանիստ ակոսավոր ցողուններով բազմամյա խոտաբույս է, որի բարձրությունը 30-100 սմ է։ Երկար կոթուններով, երկարավուն-նշտարաձև, ստորին տերևները սրածայր են։ Նշտարաձև, նստադիր կամ ցողունագիրկ տերևները մանր են և գտնվում են ցողունի միջին և վերին մասում։ Տերևների ստորին մակերեսը թույլ մազոտ է։ Հասկանման ծաղկաբույլը կազմված է բազմաթիվ խիտ դասավորված, մանր, վարդագույն կամ կարմիր, հնգանդամ ծաղիկներից։ Մուգ կարմիր փոշանոթներով առէջները երկար առէջաթելերի շնորհիվ դուրս են գալիս ծաղկից։ 5 մմ երկարությամբ, եռանիստ ձվաձև փայլուն պտուղը փոքր սերմնիկ է։

## Տարածվածություն
Աճում է վերին լեռնային գոտու մերձալպյան և ալպյան մարգագետիններում։ Հանդիպում է Շիրակի, Արագածոտնի, Կոտայքի, Գեղարքունիքի մարզերում։ Մեղրատու բույս է։

## Նշանակություն
Բուժական նպատակներով օգտագործում են C, K վիտամիններ, դաբաղանյութեր (մոտ 20 %), օսլա (մոտ 25 %), կարոտին, ֆլավոնոիդներ, օրգանական թթուներ պարունակող արմատները։ Ունի արյունադադար, խորխաբեր, կապող և կազդուրիչ ազդեցություն։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Դեղաբույսեր
Կատեգորիա:Ծածկասերմեր
Կատեգորիա:Հնդկացորենազգիներ
Կատեգորիա:Բազմամյա բույսեր
Կատեգորիա:Խոտաբույսեր
Ռեհան բուրավետ

**Ռեհան բուրավետ** (), բուրավետ կամ քաղցր բազիլ,  Lamiaceae կամ դաղձազգիների ընտանիքի ազգին պատկանող խոհանոցային համեմունք և դեղաբույս։ Կոչվում է նաև մեծ բազիլ կամ Սուրբ Հովսեփի բույս։

## Նկարագրություն
Արմատը ճյուղակալվում է, գտնվում է մակերևույթին։

Ցողունն ուղղաձիգ է, քառանիստ, ուժեղ ճյուղավորված, բարձրությունը՝ 50—70 սմ, լավ տերևակալված։

Տերևները՝ կարճացողուն, երկարավուն–ձվաձև, նոսրատամնավոր։ Ցողունը, տերևնեև և գավաթիկները խավոտ են։

Ծաղիկները՝ երկշուրթ, սպիտակ, գունատ–վարդագույն, երբեմն՝ մանուշակագույն։

Պտուղը կազմված է չորս մուգ ընկուզիկներից, որոնք հասունացումից հետո անջատվում են միմյանցից։ 1000 սերմի զանգվածը՝ 0,5—0,8 գրամ։

Սերմերը պահպանում են ծլարձակման ընդունակությունը չորսից մինչև հինգ տարի շարունակ։


Ocimum basilicum 002.JPG|Ռեհան կամ քաղցր բազիլ․ ծաղկող ճյուղը
Ocimum basilicum 003.JPG|Ռեհանի ծաղիկները
Basilseeds.jpg|Ռեհանի սերմեր


## Տարածվածություն
Վայրի վիճակում աճում է Իրանում, Հնդկաստանում, Չինաստանում, Հայաստանում և մի շարք այլ երկրներում։ Վայրենացած վիճակում հանդիպում է Ասիայի հարավում, Աֆրիկայում, Ամերիկայի արևադարձային գոտում, Ռուսաստանում, Միջին Ասիայում և Կովկասում։ Ըստ որոշ տեղեկությունների, իբր, հայրենիքը Աֆրիկան է.

Ռեհանը Եվրոպա են տարել Ալեքսանդր Մակեդոնացու Ասիական արշավանքներից վերադարձած  հույն զինվորները։

Միայն քսաներկու դար հետո՝ XVIII դարում այդ բույսը հայտնվել է նաև Ռուսաստանում և առաջին հերթին օգտագործվել որպես դեղաբույս։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Խոտաբույսեր
Կատեգորիա:Դեղաբույսեր
Կատեգորիա:Ասիայի բուսական աշխարհ
Սխտորաբույս դեղատու

**Սխտորաբույս դեղատու**  (), խաչածաղկավորների ընտանիքին պատկանող դեղաբույս։

## Նկարագրություն
20-100 սմ բարձրությամբ երկամյա խոտաբույս է։ Բույսի ճյուղավոր, վեր բարձրացող ցողունները թխակապույտ են։ Խոշոր երկարակոթ արմատամերձ տերևները երիկամաձև են, իսկ ատամնաեզր տերևները՝ խոշոր գոգավորությամբ։ Հերթադիր, ատամնաեզր, կարճ կոթունով տերևները ձվաձև կամ սրտաձև են։ Երկար ողկույզներում հավաքված կանոնավոր, բաժանաթերթ ծաղիկները չորսանդամ են։ Խաչաձև դասավորված սպիտակ պսակաթերթիկները 1,5 անգամ երկար են բաժակից։ Ներսից կեղծ միջնապատով բաժանված պտուղը հաստ պտղակոթով պատիճ է։

## Տարածվածություն
Աճում է ստորին և միջին լեռնային գոտիների ստվերոտ անտառներում, թփուտներում, գետափերին։ Տարածված է Արմավիրի, Լոռու, Տավուշի, Գեղարքունիքի, Արագածոտնի, Կոտայքի, Սյունիքի մարզերում, Երևանում և Արցախում։ Համարվում է թունավոր բույս։

## Նշանակություն
Բուժական նպատակներով օգտագործում են տերևներն, որոնք պարունակում են գլիկոզիդներ, ասկորբինաթթու, կարոտին, խեժ, ճարպային յուղեր, ալիլային եթերային յուղ և սերմերը։ Մանրացրած սերմերն օգտագործում են այրվածքների, ֆուրոնկուլների, վերքերի բուժման համար։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Դեղաբույսեր
Կատեգորիա:Ծածկասերմեր
Կատեգորիա:Խաչածաղկավորներ
Կատեգորիա:Բազմամյա բույսեր
Կատեգորիա:Թունավոր բույսեր
Կատեգորիա:Խոտաբույսեր
Կատեգորիա:Եվրոպայի բուսական աշխարհ
Կատեգորիա:Արևմտյան Ասիայի բուսական աշխարհ
Կարապածաղիկ հովանոցավոր

**Կարապածաղիկ հովանոցավոր**  (), կարապածաղկազգիների ընտանիքին պատկանող դեղաբույս։

## Նկարագրություն
Հաստ հորիզոնական կոճղարմատով ջրաճահճային բազմամյա խոտաբույս է։ 50-120 սմ բարձրությամբ, անտերև ցողունն ունի գլանաձև տեսք։ Երկար արմատամերձ տերևների հիմքային մասը եռանիստ է, վերին հատվածները՝ տափակ լայն տերևապատյաններով։ Մուգ ձիթապտղականաչ փայլուն տերևներն ունեն լավ արտահայտված օդատար խոռոչներ։ Պարզ բազմածաղիկ հովանոցներում, որոնք տեղակայված են ցողունի գագաթին, հավաքված են բազմաթիվ կանոնավոր երկսեռ վեցանդամ ծաղիկները։ Ծաղկապատը կազմված է խոշոր սպիտակ կամ կարմրավուն պսակակերպ թերթիկներից։ Ծաղիկները բացվում են տարաժամկետ։ Եռանկյուն նշտարաձև, սրածայր թաղանթանման ծաղիկները տեղակայված են հովանոցի հիմքում։ Բազմաթիվ կողավոր շագանակագույն սերմերով կաշվեկերպ շագանակագույն բազմատերևիկները նույնպես ունեն օդատար խոռոչներ։ Գեղազարդային և մեղրատու բույս է։

## Տարածվածություն
Աճում է լեռնային գոտիների ճահճոտ վայրերում, լճերի և գետերի ափերին։ Տարածված է Շիրակի, Լոռու, Արագածոտնի, Տավուշի, Գեղարքունիքի, Սյունիքի, Արարատի, Արմավիրի, Կոտայքի մարզերում և Արցախում։

## Նշանակություն
Բուժական նպատակներով օգտագործում են կոճղարմատները, տերևներն ու սերմերը։ Սերմերի եփուկն օգնում է այտուցների, ջրգողության բուժման համար։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Դեղաբույսեր
Կատեգորիա:Ծածկասերմեր
Կատեգորիա:Կարապածաղկազգիներ
Կատեգորիա:Բազմամյա բույսեր
Կատեգորիա:Մեղրատու բույսեր
Կատեգորիա:Դեկորատիվ բույսեր
Կատեգորիա:Խոտաբույսեր
Կատեգորիա:1753 թվականին նկարագրված բույսեր
Կատեգորիա:Եվրոպայի բուսական աշխարհ
Քրիստինե Ալեքսանյան

**Քրիստինե Ալեքսանյան** (), հայ ֆուտբոլիստ, «Ռյազան-ՎԴՎ» ակումբի պաշտպան։ Հանդես է եկել Հայաստանի հավաքականում։

## Կարիերա
Քրիստինե Ալեքսանյանը ծնվել է 1989 թվականի մարտի 25-ին Երևանում։
Մանկուց տարվել է ֆուտբոլով։ Երևանյան «Միգ» ակումբի կազմում հաղթել է Հայաստանի առաջնությունը։

Արժանանալով օտաերկրացի սելեկցիոներների ուշադրությանը՝ հրավիրվել է Լիբանանի «Հոմենմեն» ակումբ, որը հիմնադրել են հայ գաղթականները։ Դարձել է Բեյրութի  առաջնության արծաթե մեդալակիր։ Մի քանի մրցաշրջան Լիբանանում խաղալուց հետո տեղափոխվել է Կալուշի «Նեֆտեխիմիկ», որի կազմում դարձել է Ուկրաինայի փոխչեմպիոն և գավաթակիր։

2012 թվականին տեղափոխվել է ռուսական «Զվեզդա-2005» ակումբ, որի կազմում 2013 թվականի դարձել է Ռուսաստանի փոխչեմպիոն և գավաթակիր։ Ընդ որում՝ Քրիստինե Ալեքսանյանը խփել է որոշիչ գոլը «ՑՍՊ Իզմայլովո» ակումբի դեմ եզրափակիչ խաղի ավելացված ժամանակում։ 2014 թվականին դարձել է Ռուսաստանի չեմպիոն։ Դա Քրիստինեին հնարավորություն է տվել խաղալ ՈՒԵՖԱ Չեպիոնների լիգայում։ «Զվեզդա-2005»-ն անցել է քառորդ եզրափակիչ, իսկ Քրիստինեն մասնակցել է 3 խաղի։ 2015 թվականի «Զվեզդա-2005»-ը ձևակերպում է դուբլ։

2016 թվականին խաղացել ռուսական «Ռոսիյանկա» ակումբի կազմում։ Առաջին իսկ մրցաշրջանում նոր թիմի կազմում դարձել է Ռուսաստանի չեմպիոն։

Քրիստինե Ալեքսանյանը հրավիրվել է Հայաստանի հավաքական, որի կազմում մասնակցել է 19 խաղի։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Քրիստինե Ալեքսանյանը  «Զվեզդա-2005» ակումբի կայքում
* 
* 

Կատեգորիա:Կանանց ֆուտբոլի կիսապաշտպաններ
Կատեգորիա:Հայ կին ֆուտբոլիստներ
Թուրքիայի դրամահատարան

**Թուրքիայի դրամահատարան** (), պետության կողմից տնօրինվող դրամահատարան, որը տեղակայված է Ստամբուլում, Թուրքիա։ Դրամահատարանը պատասխանատու է Թուրքիայի մետաղադրամների արտադրության համար։ Սկզբնապես հիմնադրված լինելով 1467 թվականին՝ դրամահատարանը փոխարինեց Կոստանդնուպոլսի դրամահատարանին՝ դառնալով նրա իրավահաջորդը։ Այն Օսմանյան կայսրության ամենամեծ դրամահատարանն էր։ Դրամահատարանի հիմնադրման մասին հիշատակումը արձանագրվել է Մեհմեդ 2-րդի փաստաթղթերում։

## Տես նաև
*Դրամահատարանների ցանկ
*Թուրքիայի հանրապետության կենտրոնական բանկ

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
*

Կատեգորիա:Դրամ
Կատեգորիա:Դրամագիտություն
Կատեգորիա:Դրամահատարաններ
Կատեգորիա:Թուրքիայի տնտեսություն
Կատեգորիա:Մետաղադրամ