Հին Տորուն

**Հին Տորուն** (), Լեհաստանի Տորուն քաղաքի հնագույն մասը, որը ներառված է ՅՈՒՆԵՍԿՕ-ի Համաշխարհային ժառանգության ցանկում։ Այնտեղ պահպանվել են այսպես կոչված՝ «աղյուսե գոթիկայի» այնպիսի վառ նմուշներ, ինչպես՝ Սուրբ Մարիամ եկեղեցին, ռատուշան, տևտոնյան ուխտի (օրդենի) ամրոցը, Նիկոլայ Կոպեռնիկոսի տունը, 13-19-րդ դարերի ունևոր քաղաքացիների տներ։ 1853 թվականին Հին Տորունի կենտրոնական հատվածում կանգնեցվել է այդ քաղաքում ծնված Նիկոլայ Կոպեռնիկոսի արձանը։

Քաղաքի տարեգրությունն սկիզբ է առնում XIII դարից, երբ տևտոնյան ուխտի ներկայացուցիչներն այստեղ ամրոց են հիմնել Պրուսիայում քրիստոնեություն տարածելու նպատակադրումով։ Ամրոցի շուրջը կազմավորված բնակավայրը քաղաքի կարգավիճակ է ստացել 1233 թվականին։ 1250-1260-ական թվականներին այստեղ բնակություն են հաստատել ու իրենց գործունեությունը ծավալել ֆրանցիսկյան ու դոմինիկյան կրոնավորներ։ XIV դարում քաղաքը միացել է առևտրային Հանզեյան միությանը, որը մեծապես նպաստել է նրա զարգացմանն ու ծաղկմանը։

Հին թաղամասը քաղաքի մնացած մասից կտրում-առանձնացնում են միջնադարյան խրամը, գետը, լավ պահպանված պարիսպները, որոնց մեջ բազում դարպասներ են բացված։ Կենտրոնական հատվածում ընկած է հին շուկայի հրապարակը, որի գլխավոր զարդը ռատուշան է։

## Հուշարձաններ
Ստորև ներկայացված է Հին Տորունի պատմա-մշակութային հուշարձանների ընտրանին.
* Հին շուկան և ռատուշան
* Սուրբ Մարիամ եկեղեցին, XIII դ.
* Սուրբ Հովհաննես Մկրտիչ և Սուրբ Հովհաննես Ավետարանիչ բազիլիկ տաճարը, XIII-XIV դդ.
* Ունևոր քաղաքացիների տներ, XIII-XVIII դդ.
* Կոպեռնիկոսի տունը
* Ընդաստեղյա շենքը, XVI-XVII դդ. 
* Քաղաքային պարիսպներ՝ աշտարակներով, XIII-XV դդ. 
* Սուր Հոգու եկեղեցին, XVIII դ., աշտարակը՝ XIX դարի վերջ
* Արտուսի տունն ու բակը, 1888 թ.
* Պալատներ, XVIII դ.
* XIX-XX դդ. շինություններ
* Կոպեռնիկոսի հուշարձանը, 1853 թ. 
* Ֆիլուշի հուշարձանը
* „Pod Trzema Koronami” («Երեք թագերի ներքո») իջևանատունը, որը գործում է 1480 թվականից մինչև օրս։

## Ուշագրավ փաստեր
* 2007 թվականին „Rzeczpospolita” թերթի անցկացրած հարցումների արդյունքներով Տորունի հին քաղաքամասը ճանաչվել է Լեհաստանի յոթ հրաշալիքներից մեկը։
* Տորունի հին շուկայի հրապարակն ու ռատուշան 3-րդ տեղն են զբաղեցրել National Geographic-ի լեհական թողարկման կազմած «Աշխարհի ամենագեղեցիկ 30 վայրերը» ցանկում։
* Ըստ նյույորքյան *The Huffington Post* պորտալի՝ Տորունը Հյուսիսային Եվրոպայի 10 առավել գեղեցիկ, տեսարժան քաղաքներից մեկն է։

## Պատկերասրահ


Torun Okt 2019 15.jpg|Հին Տորունի համայնապատկերը
Toruń, Stare Miasto z Kępy Bazarowej nocą.jpg|Հին Տորունը գիշերով
Toruń, kościół NMP (widok z wieży ratuszowej).JPG|Սբ. Մարիամ եկեղեցին
Torun ratusz corr.jpg|Ռատուշան
Torun ul Szeroka.jpg|Շերոկա փողոցը
Toruń, Katedra św. św. Janów, ul. Żeglarska (3) (OLA Z.).JPG|Սբ. Հովհաննես Մկրտչի և Սբ. Հովհաննես Ավետարանիչի բազիլիկ տաճարը
602991 Toruń Brama Mostowa 01.JPG|Կարմրջի մոտի աշտարակը
603128 Toruń Czerwony Spichlerz.JPG|Էսկենների տունը
603293 Toruń Pałac Dąmdskich 01.JPG|Դամբսկիների պալատը
Toruń, Dom pod Gwiazdą, (fasada) Rynek Staromiejski 35 (3) (OLA Z.).JPG|Ընդաստեղյա շենքը
603202 Toruń Spichlerz 01.JPG|
602945 Toruń dzielnica Starego Miasta z kat. J. Chrzciciela 05.JPG|
603219 Toruń Dwór Artusa i wnętrza 01.JPG|Արտուսի տունը
Toruń, ul. Piekary 35, 37, 39 (OLA Z.).JPG|Կեսարի դարպասը
CopernicusHouse.jpg|Կոպեռնիկոսի տունը
603295 Toruń kamienica.JPG|Շինություն Ժեգլարսկա փողոցում
Figurki mieszczan 2.jpg|Ընթերցող աղջկա արձանիկ
Figurki mieszczan, ulica podmurna 6.jpg|Ասպետի արձանիկ
Toruń, Ratusz Staromiejski (figurka na dziedzińcu) (3) (OLA Z.).JPG|Արձանիկ ռատուշայի պատուհանում
Toruń, Rynek Staromiejski (2) (OLA Z.).JPG|Հին շուկայի հրապարակի արձանիկներից
Figurki mieszczan, ulica podmurna 3.jpg|Քնած տղայի արձանիկ
Toruń - Pomnik Flisaka Iwo 02.jpg|Ջութակահարի արձանը հին շուկայի հրապարակում
Filuś.jpg|Ֆիլուշի արձանը հին շուկայի հրապարակում
Toruń, Ratusz Staromiejski (zdobienia krat okiennych) (6) (Ola Z.).JPG|Ռատուշայի պատուհանի վանդակաճաղի դրվագ
Toruń - Anioł 01.jpg|Հրեշտակը քաղաքի զինանշանով (ռատուշայի դարպասի վերնամասում)


## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
150px|մինի

* Medieval Town of Toruń 
*  Տորունի պաշտոնական կայքը 
* Stare Miasto w Toruńskim Serwisie Turystycznym
* 

Կատեգորիա:Գոթիկա
Կատեգորիա:Համաշխարհային ժառանգություն
Կատեգորիա:Համաշխարհային ժառանգություն Լեհաստանում
Կատեգորիա:Ճարտարապետություն
Կատեգորիա:Պատմական հուշարձաններ