Գնի պրեմիում

**Գնի պրեմիում** (), կամ **հարաբերական գին** (), այն տոկոսը, որով որևէ ապրանքի վաճառքի գինը գերազանցում է (կամ զիջում է) որոշակի համեմատական գինը։ Ընդ որում, ցուցանիշը կարող է լինել ինչպես դրական, այնպես էլ բացասական։ Մարքեթոլոգները պետք է հետևեն գնի պրեմիումներին՝ որպես մրցակցային գնային ռազմավարությունների վաղ ազդանշանների։ Գնային տարբերության փոփոխությունները կարող են նաև վկայել ապրանքների պակասի, մնացորդների կուտակման կամ առաջարկի ու պահանջարկի միջև հարաբերությունների այլ փոփոխությունների մասին։ Մոտ 200 ավագ մարքեթինգի մենեջերների շրջանում անցկացված հարցման համաձայն՝ 54%-ը նշել է, որ «գնի պրեմիում» չափման գործոնը շատ օգտակար է համարում։

## Նպատակ
Թեև շուկայում ապրանքի գինը համեմատելու համար գոյություն ունեն մի քանի օգտակար ցուցանիշներ, դրանք բոլորն էլ փորձում են գնահատել շուկայի «միջին գինը»։ Ապրանքի գինը շուկայի միջինի հետ համեմատելով՝ ղեկավարները կարող են արժեքավոր պատկերացում կազմել ապրանքանիշի ուժեղ կողմերի մասին, հատկապես եթե այդ տվյալները դիտարկում են ծավալի և շուկայի մասնաբաժնի փոփոխությունների համատեքստում։ Իրականում գնի պրեմիումը՝ հայտնի նաև որպես հարաբերական գին, մարքեթոլոգների և բարձրաստիճան ղեկավարների կողմից լայնորեն օգտագործվող չափանիշ է։ Վերջերս Միացյալ Նահանգներում, Միացյալ Թագավորությունում, Գերմանիայում, Ճապոնիայում և Ֆրանսիայում իրականացված հարցման համաձայն՝ ընկերությունների 63%-ը իրենց արտադրանքների հարաբերական գները ներկայացնում է տնօրինության խորհրդին։

## Կառուցվածք
*Գնի պրեմիում (%)* = [Բրենդ A-ի գին ($) - համեմատական գին ($)] / համեմատական գին ($)

Գնի պրեմիումի հաշվարկման հիմնական նպատակը հաճախորդների կողմից բրենդի 
արժեքի ընկալումը հասկանալն է։ Գնի պրեմիումը հաշվարկելու համար մենեջերները նախ պետք է սահմանեն համեմատական գինը։ Սովորաբար համեմատական գնի մեջ ներառվում է նաև տվյալ ապրանքանիշի գինը, իսկ հաշվարկման բոլոր գները վերաբերում են համարժեք ծավալների (օրինակ՝ մեկ լիտրի գին)։ Անկախ հաշվարկի մոդելի ընտրությունից, այս հաշվարկը թույլ է տալիս հասկանալ
բրենդի մրցակցային առավելությունը, որը արտահայտվում է ավելի բարձր գնով
նույն ապրանքը վաճառելով։ Տարածված հաշվարկային գների չորս տարբերակներն են՝

### Համեմատություն կոնկրետ մրցակցի/մրցակիցների հետ
:Սա ամենապարզ ձևն է, որի ժամանակ ապրանքանիշի գնի համեմատությունը կատարվում է կոնկրետ մրցակցի գնի հետ։ Եթե համեմատությունը կատարվում է մի քանի մրցակիցների հետ, կարող է օգտագործվել այդ մրցակիցների միջին գինը՝ որպես համեմատական գին։

### Վճարված միջին գին․ կոնկրետ կատեգորիայում միավորի միջին գին՝ հաշվի առնելով վաճառքի ծավալները
:Մեկ այլ օգտակար չափանիշ է այն միջին գինը, որը հաճախորդները իրականում վճարում են տվյալ կատեգորիայի ապրանքների համար։ Այն կարող է հաշվարկվել առնվազն երկու եղանակով՝
# բաժանելով կատեգորիայի ընդհանուր եկամուտը ընդհանուր վաճառված միավորների վրա, 
# կամ կատեգորիայի միավորային մասնաբաժնի քաշով հաշվարկված միջին գին։

Շուկայի միջին վճարվող գնի մեջ ներառվում է ինչպես մրցակիցների, այնպես էլ տվյալ բրենդի գինը։ Միավորային մասնաբաժինների փոփոխությունները կազդեն այս միջինի վրա։ Օրինակ՝ եթե ցածր գնով ապրանքանիշը գին գողանա բարձր գնով մրցակցից, միջին վճարված գինը կիջնի։ Դա կհանգեցնի նրան, որ բարձր գնով ապրանքանիշի գնի պրեմիումը (հաշվարկված՝ այդ միջինը որպես հիմք ընդունելով) կաճի, նույնիսկ եթե դրա բացարձակ գինը չի փոխվել։ Նույն տրամաբանությամբ՝ եթե ապրանքանիշն արդեն ունի բարձր գին, նրա գնի պրեմիումը կնվազի, երբ նրա շուկայի մասնաբաժինը մեծանա, քանի որ դա կբարձրացնի շուկայում ընդհանուր միջին գինը՝ նվազեցնելով տարբերությունը այդ ապրանքանիշի և շուկայի միջինը գնի միջև։ Այսպիսով՝ շուկայում մրցակցային վիճակի փոփոխությունը բերում է միջին գնի փոփոխության։

Այս մեթոդով գնի պրեմիում հաշվարկելու մեկ այլ եղանակ է ապրանքանիշի շուկայում արժեքային մասնաբաժինը բաժանել ծավալային մասնաբաժնի վրա։ Եթե արժեքային և ծավալային մասնաբաժինները հավասար են, ապա գնի պրեմիում չկա։ Եթե արժեքային մասնաբաժինը մեծ է, ապա առկա է դրական գնի պրեմիում։

### Գանձված միջին գին․ կոնկրետ կատեգորիայում միավորի միջին գինը՝ առանց կշռման
:Վճարված միջին գնի հաշվարկը պահանջում է տվյալներ յուրաքանչյուր մրցակցի վաճառքի կամ մասնաբաժնի վերաբերյալ։ Շատ ավելի պարզ չափանիշ է «գանձված միջին գինը»՝ կոնկրետ կատեգորիայում միավորի միջին գինը՝ առանց կշռման։ Այս մեթոդը պահանջում է միայն գների տվյալներ։ Դրա շնորհիվ՝ այս հաշվարկը կախված չէ միավորային մասնաբաժինների փոփոխություններից և ծառայում է մի փոքր այլ նպատակին․ այն ցույց է տալիս՝ ինչպես է ապրանքանիշի գինը համեմատվում մրցակիցների գների հետ՝ առանց հաշվի առնելու գնորդների ռեակցիան գնային քաղաքականությանը։ Այս մեթոդի շրջանակներում բոլոր մրցակիցները անկախ իրենց չափից դիտարկվում են նույն հարթության մեջ։

### Ցուցադրված միջին գին․ կոնկրետ կատեգորիայում միավորի միջին գինը՝ հաշվի առնելով ապրանքի հասնանելիության/ցուցադրման ծավալները
 : Այս ցուցանիշը գտնվում է «վճարված միջին գնի» և «գանձված միջին գնի» միջև։ Այն օգտագործվում է այն մարքեթինգային մենեջերների կողմից, որոնք ցանկանում են հաշվի առնել ապրանքանիշերի դիստրիբյուցիայի ծավալն (All Commodity Volume) ու ուժը։ Այս դեպքում ապրանքանիշի գինը կշռվում է՝ ելնելով նրա դիստրիբուցիոն ցանցի մեծությունից։ Այդ չափանիշներից են՝ թվային դիստրիբյուցիան, ACV (%), կամ PCV (%)։ Հաշվարկի պարզության համար երբեմն հնարավոր է վաճառքի ծավալները փոխարինել վաճառակետերի քանակով (ACV)։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Գնագոյացում