open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Մորթիների երկրում

**«Մորթիների երկրում»** (), ֆրանսիացի գրող Ժյուլ Վեռնի գիտաֆանտաստիկ վեպը, որը ներառված է «Անհավանական ճանապարհորդություններ» շարքում։ Գրվել է 1873 թվականին։

## Հրապարակում
Առաջին անգամ հրապարակվել է «*Magasin d’Education et de Récréation*» ամսագրում 1872 թվականի մարտից 1873 թվականի կեսեր։ 1873 թվականի նոյեմբերին Մարկո Վովչեկի թարգմանությամբ հրատարակվեց նաև ռուսերեն լեզվով։

## Բովանդակություն
Գիրքը բաժանված է 2 մասի ու 47 գլխի։
**Մաս առաջին**
* Գլուխ առաջին։ Հյուրեր ֆորտ Ռելայանսում
* Գլուխ երկրորդ։ Հունդսոնի ծովածոցի Մորթու ընկերությունը
* Գլուխ երրորդ։ Հալված գիտնականը
* Գլուխ չորրորդ։ Ֆակտորիա
* Գլուխ հինգերորդ։ Ռելայանս ֆորտից Էնտերփրայզ ֆորտ
* Գլուխ վեցերորդ։ «Վափիթի» մարտը
* Գլուխ յոթերորդ։ Բևեռային շրջան
* Գլուխ ութերորդ։ Մեծ Արջի լիճ
* Գլուխ իններորդ։ Փոթորիկ լճի վրա
* Գլուխ տասներորդ։ Էքսկուրսիա անցյալով
* Գլուխ տասնմեկերորդ։ Ափի երկայնքով
* Գլուխ տասներկուերորդ։ Կեսգիշերային արև
* Գլուխ տասներեքերորդ։ Հույսի ֆորտ
* Գլուխ տասնչորսերորդ։ Որոշ էքսկուրսիաներ
* Գլուխ տասնհինգերորդ։ Բաթերսթ քեյփից տասնհինգ մղոն
* Գլուխ տասնվեցերորդ։ Երկու կրակոց
* Գլուխ տասնյոթերորդ։ Ձմռան մոտենալը
* Գլուխ տանսութերորդ։ Բևեռային գիշեր
* Գլուխ տասնիններորդ։ Հարևանների այցը
* Գլուխ քսաներորդ։ Սնդիկը սառչում է
* Գլուխ քսանմեկերորդ։ Բևեռային արջեր
* Գլուխ քսաներկուերորդ։ Հինգ ամիս
* Գլուխ քսաներեքերորդ։ 1860 թվականի հուլիսի 18-ի արևի խավարումը

**Մաս երկրորդ**
* Գլուխ առաջին։ Լողացող ֆորտը
* Գլուխ երկրորդ։ Ու՞ր են նրանք
* Գլուխ երրորդ։ Կղզու հետազոտությունը
* Գլուխ չորրորդ։ Գիշերակաց
* Գլուխ հինգերորդ։ Հուլիսի 25-ից օգոստոսի 20-ը
* Գլուխ վեցերորդ։ Փոթորկի 10 օրերը
* Գլուխ յոթերորդ։ Կրակ ու ճիչ
* Գլուխ ութերորդ։ Միսիս Պոլինա Բարնետի զբոսանքը
* Գլուխ իններորդ։ Կալումահի արկածները
* Գլուխ տասներորդ։ Կամչատկայի հոսանքը
* Գլուխ տասնմեկերորդ։ Ջասփեր Գոբսոնի հաղորդագրությունը
* Գլուխ տասներկուերորդ։ Օգնության փորձ
* Գլուխ տասներեքերորդ։ Սառցային դաշտով
* Գլուխ տասնչորդերորդ։ Ձմեռային ամիսներ
* Գլուխ տասնհինգերորդ։ Վերջին հետազոտություն
* Գլուխ տասնվեցերորդ։ Սառույցների շարժումը
* Գլուխ տասնյոթերորդ։ Սողանք
* Գլուխ տասնութերորդ։ Բոլորը գործի վրա են
* Գլուխ տասնիններորդ։ Բերինգյան ծով
* Գլուխ քսաներորդ։ Բաց ծովում
* Գլուխ քսանմեկերորդ։ Կղզին վերածվում է կղզյակի
* Գլուխ քսաներկուերորդ։ Հաջորդ չորս օրերը
* Գլուխ քսաներեքերորդ։ Սառույցի վրա
* Գլուխ քսանչորսերորդ։ Եզրակացություն

## Սյուժեն
Գուդզոնովի ծովածոցի ընկերության հետախուզական խումբը լեյտենանտ Հոբսոնի գլխավորությամբ ֆակտորիա է նախաձեռնում Բաթերսթ քեյփում։ Սակայն շուտով հերոսները սարսափով հասկանում են, որ Բաթերսթ քեյփը հսկայական սառցաբեկոր է, որը վերջերս տեղի ունեցած երկրաշարժի հետևանքով մասնատվել ու դրեյֆում է օվկիանոսում։

## Տես նաև
* Ժյուլ Վեռն
* Անհավանական արկածներ

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* «Մորթիների երկրում» վեպը Ֆանտաստիկայի լաբորատորիայում
* «Մորթիների երկրում» վեպը Bookmate.com-ում

Կատեգորիա:1873 թվականի ֆրանսիական վեպեր
Կատեգորիա:1873 վեպեր
Կատեգորիա:Արկածային վեպեր
Կատեգորիա:Ֆրանսերեն վեպեր
Ջունգ Յոնգ Հվա

**Ջունգ Յոնգ Հվա** (հանգըլ՝ 정용화, հանջա՝ 鄭容和, ), կորեերենի նոր ռոմանականացում՝ Jeong Yong-hwa, հարավկորեացի երաժիշտ, դերասան, երգահան, կիթառահար, ռեփեր, մոդել։ Կորեական CNBLUE բոյզ-բենդի անդամ է։

Նկարահանվել է հարավկորեական մի շարք հայտնի դորամաներում (հեռուստասերիալ), ինչպիսիք են «Մինամ, դու գեղեցիկ ես»-ը և «Սրտի լարեր»-ը։

## Կենսագրություն
Ծնվել է 1989 թվականի հունիսի 22-ին Սեուլում։ 1999 թվականին տեղափոխվել է Բուսան, որտեղ ապրել և սովորել է մինչ քոլեջ ընդունվելը։ Երգեր սկսել է ստեղծագործել դեռևս միջնակարգ դպրոցում։

### Երաժշտական գործունեություն

Քոլեջի քննությունները հանձնելուց հետո վերադարձել է Սեուլ և միացել F&C Music թիմին և F&C ակադեմիայում սովորել է նվագել բաս-կիթառ՝ CNBLUE խմբի ապագա անդամների հետ։

Ներկայումս Յոնգ Հվան C.N. Blue (հանգըլ։ 씨엔블루 ― լրիվ անվանում՝ Code Name Blue, թարգմանաբար՝ կոդավորված անվանում՝ «Կապույտ») կորեական ինդի-խմբի լիդերն է։

Սկզբում նրանք իրենց դեբյուտը կատարել են 2008 թվականին Ճապոնիայում։ Մինչ ալբոմի թողարկվելը խումբը ելույթ էր ունենում փողոցներում և կենդանի ձայնով փոքր համերգներին։ Հարավային Կորեայում դեբյուտը կատարվել է 2010 թվականի հունվարի 14-ին «Bluetory» մինի-ալբոմով։

Ի սկզբանե խումբը բաղկացած էր 5 անդամից, սակայն շուտով անձնական պատճառներով խումբը լքում է մեկ վոկալիստ և արդյունքում մնում է երկու վոկալիստ-կիթառահար, մեկ բաս, և գործիքներ։

## Ֆիլմագրություն
### Սերիալներ

### Տեսահոլովակ

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Հարավկորեացի դերասաններ
Կատեգորիա:Հարավկորեացի երգահաններ
Կատեգորիա:Հարավկորեացի երգիչներ
Կատեգորիա:Հարավկորեացի կիթառահարներ
Կատեգորիա:Հարավկորեացի հաղորդավարներ
Կատեգորիա:Հարավկորեացի մոդելներ
Կատեգորիա:Սեուլ քաղաքում ծնվածներ
Ինֆրակարմիր լուսանկարչություն

240px|frameless|աջից
**Ինֆրակարմիր լուսանկարչություն**, լուսանկարների ստացումն ինֆրակարմիր ճառագայթներով։ Այդ ճառագայթները մթնոլորտում բավական թույլ են ցրվում, ուստի հնարավոր է դառնում առարկաների հստակ պատկերների ստացումը մեծ (40-50 կմ) հեռավորությունների վրա, նույն եղանակներով, ինչպես և սովորական լուսանկարչության դեպքում։ Կարելի է ստանալ նաև լրիվ մթության մեջ գտնվող առարկաների պատկերները։ Այդպիսի լուսանկարների ստացման եղանակներից ամենապարզն ինֆրակարմիր ճառագայթման նկատմամբ զգայուն լուսանկարչական թիթեղի կամ ժապավենի վրա անմիջական լուսանկարման մեթոդն է։ Ինֆրակարմիր լուսանկարչություն լայն կիրառություն ունի բժշկության, բուսաբանության մեջ, աստղաֆիզիկայում։ Այն անփոխարինելի է փաստաթղթերի, յուղանկարների, խունացած պատկերների ուսումնասիրության համար։

Կատեգորիա:Լուսանկարչության տեսակներ
Կատեգորիա:Լուսանկարչության ժանրեր
Ինֆորմացիոն լեզու

**Ինֆորմացիոն լեզու**, ինֆորմացիոն համակարգերում օգտագործվող արհեստական լեզու։ Ինֆորմացիոն լեզուներով կարելի է գրառել փաստաթղթի բովանդակությունը (փաստագրական ինֆորմացիոն լեզու) կամ արտաքին բնութագրերը՝ ինդեքսն ու ձևական սեղմ շարադրանքը (վավերագրական ինֆորմացիոն լեզու)։ Ինֆորմացիոն լեզուի օրինակ են ունիվերսալ տասանիշ դասակարգման միջազգային լեզուն, գրադարանային շիֆրերը, դեսկրիպտորային զանազան լեզուները։ Այն հնարավորություն է ընձեռում միանշանակ գրառել փաստաթղթի իմաստը։ Օգտագործվում է ինֆորմացիոն փնտրումն ավտոմատացնելու, փաստաթղթերի բովանդակությունների համեմատման, մեքենայական թարգմանության համար։

Կատեգորիա:Ինֆորմացիոն լեզուներ
Յուրա Հովհաննիսյան

**Յուրա Գառնիկի Հովհաննիսյան** (), հայ ազատամարտիկ Արմավիրի տարածաշրջանից։

## Կենսագրություն
Յուրա Հովհաննիսյանը ծնվել է 1954 թվականի Արմավիրի մարզի Այգեշատ գյուղում։ Միջնակարգ կրթություն ստացել է Այգեշատի դպրոցում և ավարտել 1971 թվականին։ 1975 թվականին ավարտել է Երևանի պետական համալսարանի ֆիզիկայի ֆակուլտետը, աշխատել է Երևանի ռադիոչափումների, ֆիզիկայի կիրառական պրոբլեմների գիտահետազոտական ինստիտուտներում, արտադրությունում։ 1989 թվականից մասնակցել է Արցախում մղված ինքնապաշտպանական կռիվներին։ 1989 թվականին դարձել է «Սասունցի Դավիթ» աշխարհազորի ջոկատներից մեկի հրամանատարը։ Կռվել է Երասխավանի, Նոյեմբերյանի, Գորիսի և այլ շրջանների ռազմաճակատներում։ Եղել է առանձին մոտոհրաձգային բրիգադի շտաբի պետ՝ փոխգնդապետի զինվորական կոչումով։ Մահացել է 1993 թվականի հունիսի 27-ին, թաղված է Եռաբլուրում։ Ամուսնացած է, ունի երկու զավակ։
## Պարգևներ
ԼՂՀ Գերագույն խորհրդի 1993 թվականի օգոստոսի 10-ի հրամանագրով Յուրա Գառնիկի Հովհաննիսյանը հետմահու պարգևատրվել է «Մարտական խաչ» 1-ին աստիճանի շքանշանով։

## Ծանոթագրություններ

Վ. Ղազարյան, Փշրված երազներ, 1996թ.

Կատեգորիա:Հայ ազատամարտիկներ
Կատեգորիա:1954 ծնունդներ
Կատեգորիա:1993 մահեր
Կատեգորիա:«Մարտական խաչ» 1-ին աստիճանի շքանշանի ասպետներ
Ինֆրակարմիր տեխնիկա

**Ինֆրակարմիր տեխնիկա**, կիրառական ֆիզիկայի և տեխնիկայի բաժին, զբաղվում է ինֆրակարմիր ճառագայթների ֆիզիկական հատկությունների հիման վրա գործող սարքերի մշակման և դրանք գիտական հետազոտություններում, արդյունաբերության մեջ, ռազմական գործում և այլ նպատակներով օգտագործելու հարցերով։ Այդ սարքերից են ինֆրակարմիր ճառագայթման հայտնաբերման և չափման, մթության մեջ դիտելու և լուսանկարելու, արկերի ու հրթիռների ինքնակողմնորոշման, գաղտնի ազդանշանման սարքերը։ Ավելի լայն առումով ինֆրակարմիր տեխնիկայի մեջ կարելի է դասել նաև ինֆրակարմիր ճառագայթների աղբյուրների, ընդունիչների, ֆիլտրերի և այլ սարքերի մշակումն ու ստեղծումը։

Կատեգորիա:Կիրառական ֆիզիկա
Կատեգորիա:Տեխնիկա
Ռիվոդուտրի

**Ռիվոդուտրի** (), կոմունա Իտալիայում, գտնվում է Լացիո շրջանում՝ Ռիետի պրովինցիայում։ Բնակությունը կազմում է 1312 մարդ (2008 թվականին), խտություննը կազմում է 49 մարդ/կմ²։ Տարածքը կազմում է 27 կմ²։ Փոստային ինդեքս՝ 2040։ Հեռախոսսյին կոդ՝ 0746։

## Քույր քաղաքներ
*Սերեգելյես, Հունգարիա
*Կանդելարիո, Իսպանիա

## Ժողովրդագրություն
Բնակչություն

Colors=
  id:lightgrey value:gray(0.9)
  id:darkgrey  value:gray(0.7)
  id:sfondo value:rgb(1,1,1)
  id:barra value:rgb(0.6,0.8,0.6)
ImageSize = width:455 height:373
PlotArea = left:50 bottom:50 top:30 right:30
DateFormat = x.y
Period = from:0 till:2000
TimeAxis = orientation:vertical
AlignBars = justify
ScaleMajor = gridcolor:darkgrey increment:500 start:0
ScaleMinor = gridcolor:lightgrey increment:100 start:0
BackgroundColors = canvas:sfondo
BarData=
  bar:1861 text:1861
  bar:1871 text:1871
  bar:1881 text:1881
  bar:1901 text:1901
  bar:1911 text:1911
  bar:1921 text:1921
  bar:1931 text:1931
  bar:1936 text:1936
  bar:1951 text:1951
  bar:1961 text:1961
  bar:1971 text:1971
  bar:1981 text:1981
  bar:1991 text:1991
  bar:2001 text:2001
PlotData=
  color:barra width:20 align:left
  bar:1861 from:0 till:1226
  bar:1871 from:0 till:1368
  bar:1881 from:0 till:1358
  bar:1901 from:0 till:1563
  bar:1911 from:0 till:1709
  bar:1921 from:0 till:1574
  bar:1931 from:0 till:1613
  bar:1936 from:0 till:1604
  bar:1951 from:0 till:1541
  bar:1961 from:0 till:1441
  bar:1971 from:0 till:1220
  bar:1981 from:0 till:1265
  bar:1991 from:0 till:1295
  bar:2001 from:0 till:1278
PlotData=
  bar:1861 at: 1226 fontsize:S text:1.226 shift:(-8,5)
  bar:1871 at: 1368 fontsize:S text:1.368 shift:(-10,5)
  bar:1881 at: 1358 fontsize:S text:1.358 shift:(-10,5)
  bar:1901 at: 1563 fontsize:S text:1.563 shift:(-10,5)
  bar:1911 at: 1709 fontsize:S text:1.709 shift:(-10,5)
  bar:1921 at: 1574 fontsize:S text:1.574 shift:(-10,5)
  bar:1931 at: 1613 fontsize:S text:1.613 shift:(-10,5)
  bar:1936 at: 1604 fontsize:S text:1.604 shift:(-10,5)
  bar:1951 at: 1541 fontsize:S text:1.541 shift:(-10,5)
  bar:1961 at: 1441 fontsize:S text:1.441 shift:(-10,5)
  bar:1971 at: 1220 fontsize:S text:1.220 shift:(-10,5)
  bar:1981 at: 1265 fontsize:S text:1.265 shift:(-10,5)
  bar:1991 at: 1295 fontsize:S text:1.295 shift:(-10,5)
  bar:2001 at: 1278 fontsize:S text:1.278 shift:(-10,5)
TextData=
  fontsize:S pos:(20,20)
  text:По данным  ISTAT


## Համայնքի վարչակազմը
* Հեռախոս։ 0746 6855612
* Էլ-փոստ։ rivodutri@tin.it
* Պաշտոնական կայք։ http://www.rivodutri.org

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Պաշտոնական էջ
* Վիճակագրության ազգային ինստիտուտ 
* http://www.istat.it/english/ 

Կատեգորիա:Իտալիայի քաղաքներ
Դպրոց 2013

**Դպրոց 2013** (հանգըլ՝ 학교 2013 - Հանգյու 2013, ), 2012 թվականի հարավկորեական երիտասարդական, դպրոցական դորամա (հեռուստասերիալ)։ Գլխավոր դերակատարներն են Լի Ջոնգ Սուկը, Կիմ Ու Բինը, Ջանգ Նա Րան և Չհվե Դանիելը։

Սա «Դպրոց» երիտասարդական դորամայի 5-րդ եթերաշրջանն է։ Առաջին եթերաշրջանը եթեր է դուրս եկել 1999 թվականից 2002 թվականը։

## Սյուժե
Դորամայի սյուժեն պտտվում է դպրոցում տեղի ունեցող և տիրող զանազան երևույթների շուրջ՝ ծաղրանքի, երեխաների միջև առաջացած կոնֆլիկների և դրանք լուծելու երեխայական, և միևնույն ժամանակ բավականին վտանգավոր տարբերակների շուրջ։

Seungri ավագ դպրոցը Սեուլի 178 դպրոցների ցանկում համարվում է ամենավատ համբավ ունեցողներից մեկը։ Այժմ դպրոցի թիվ մեկ խնդիրը նոր աշակերտներ որոնելն է, որի համար էլ կազմակերպվում են լայնամաշտաբ միջոցառումների՝ պրեզենտացիաների տեսքով։ Ինչպես նաև դպրոցի վարկանիշը և երեխաների գնահատականները բարձրացնելու համար դպրոցը աշխատանքի է ընդունում շրջանի լավագույն ուսուցչին՝ Կանամ Կան Սե Չհվեին։

## Դերերում

;Ուսուցիչներ 
*Ջանգ Նարա - **Ջունգ Ին Ջե** 
*Չոի Դանիել - **Կան Սե Չան** 
*Ուհմ Հյո Սուպ - **Ուհմ Դե Վունգ**, մաթեմատիկայի ուսուցիչ
*Փակ Հե Մի - Իմ Ջունգ Սու
*Լի Հան Վի - **Վու Սու Չուլ**
*Օհ Յունգ Շիլ - **Յու Նա Հի**
*Յուն Ջու Սանգ - **Ջո Բոնգ Սու**
*Կվոն Նամ Հի - **Կվոն Նամ Հի**
*Կիմ Յուն Ահ - **Կիմ Հուն Ահ**
*Լի Վոն Սուկ - **Կիմ Դե Սու**

;աշակերտներ 
*Լի Ջոնգ Սուկ - **Գո Նամ Սուն** 
*Կիմ Վու Բին - **Փակ Հընգ Սու**
*Փակ Սե Յունգ - **Սոնգ Հա Գյոնգ**
*Րյու Հյոյունգ - **Լի Կանգ Ջու**
*Կվակ Ջունգ Վուկ - **Օհ Ջունգ Հո**
*Չոի Չանգ Յուբ - **Կիմ Մին Կի**
*Կիմ Յունգ Չուն - **Բյուն Կի Դուկ**
*Կիմ Դոնգ Սուկ - **Կիմ Դոնգ Սուկ**
*Ջուն Սու Ջին - **Գյե Նա Րի** 
*Կիմ Չանգ Հվան - **Հան Յունգ Վու**

## Մեջբերումներ

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:2012 հեռուստասերիալներ
Կատեգորիա:2013 հեռուստասերիալներ
Կատեգորիա:Կորեերեն հեռուստասերիալներ
Կատեգորիա:Հարավկորեական հեռուստասերիալներ
Ինֆորմացիոն մեքենա

**Ինֆորմացիոն մեքենա**, մեծ ծավալով ինֆորմացիա պահելու, մշակելու և փնտրելու պրոցեսների մեքենայացման և ավտոմատացման համար նախատեսված թվանշանային հաշվողական մեքենա։ Ինֆորմացիա փնտրելու պրոցեսն արագացնելու համար ինֆորմացիոն մեքենա այն ավտոմատ դասակարգում և տեղավորում է հիշողության որոշակի տեղերում կամ նրան վերագրում հայտանիշներ։ Ինֆորմացիոն մեքենայի տարբերիչ հատկանիշներն են. զանազան տիպերի մեծածավալ (մինչև 109 տառ կամ թվանշան) հիշող սարքերը՝ առանձին կուտակիչների միջև տվյալների փոխանակման զարգացած համակարգով, տվյալների մուտքի և ելքի սարքերի մեծ հավաքածուն, ինֆորմացիայի աղբյուրների և սպառիչների հետ ավտոմատ հեռակապը, փնտրման տրամաբանական գործողությունների ընդլայնված կազմը, ինֆորմացիայի տեսակավորումը և մշակումը, բազմածրագրային աշխատանքի հնարավորությունը, մաթեմատիկայի ապահովումը, որը պարունակում է ինֆորմացիոն-փնտրողական լեզուներ, դեսկրիպտորների բառարանները, ինֆորմացիան փնտրելու մշակելու դասակարգիչները և ծրագրերը։

Կատեգորիա:Ինֆորմացիա
Պոցալյա Սաբինա

**Պոցալյա Սաբինա** (), կոմունա Իտալիայում, գտնվում է Լացիո շրջանում՝ Ռիետի պրովինցիայում։ Բնակությունը կազմում է 366 մարդ (2008 թվականին), խտություննը կազմում է 15 մարդ/կմ²։ Տարածքը կազմում է 25 կմ²։ Փոստային ինդեքս՝ 2030։ Հեռախոսսյին կոդ՝ 0765։ 
Քաղաքի հովանավոր սուրբը Սան Վալենտինոն է։

## Ժողովրդագրություն
Բնակչություն

Colors=
  id:lightgrey value:gray(0.9)
  id:darkgrey  value:gray(0.7)
  id:sfondo value:rgb(1,1,1)
  id:barra value:rgb(0.6,0.8,0.6)
ImageSize = width:455 height:373
PlotArea = left:50 bottom:50 top:30 right:30
DateFormat = x.y
Period = from:0 till:2000
TimeAxis = orientation:vertical
AlignBars = justify
ScaleMajor = gridcolor:darkgrey increment:500 start:0
ScaleMinor = gridcolor:lightgrey increment:100 start:0
BackgroundColors = canvas:sfondo
BarData=
  bar:1861 text:1861
  bar:1871 text:1871
  bar:1881 text:1881
  bar:1901 text:1901
  bar:1911 text:1911
  bar:1921 text:1921
  bar:1931 text:1931
  bar:1936 text:1936
  bar:1951 text:1951
  bar:1961 text:1961
  bar:1971 text:1971
  bar:1981 text:1981
  bar:1991 text:1991
  bar:2001 text:2001
PlotData=
  color:barra width:20 align:left
  bar:1861 from:0 till:1370
  bar:1871 from:0 till:1350
  bar:1881 from:0 till:1494
  bar:1901 from:0 till:1602
  bar:1911 from:0 till:1763
  bar:1921 from:0 till:1692
  bar:1931 from:0 till:1628
  bar:1936 from:0 till:1510
  bar:1951 from:0 till:1389
  bar:1961 from:0 till:1193
  bar:1971 from:0 till:979
  bar:1981 from:0 till:698
  bar:1991 from:0 till:553
  bar:2001 from:0 till:411
PlotData=
  bar:1861 at: 1370 fontsize:S text:1.370 shift:(-8,5)
  bar:1871 at: 1350 fontsize:S text:1.350 shift:(-10,5)
  bar:1881 at: 1494 fontsize:S text:1.494 shift:(-10,5)
  bar:1901 at: 1602 fontsize:S text:1.602 shift:(-10,5)
  bar:1911 at: 1763 fontsize:S text:1.763 shift:(-10,5)
  bar:1921 at: 1692 fontsize:S text:1.692 shift:(-10,5)
  bar:1931 at: 1628 fontsize:S text:1.628 shift:(-10,5)
  bar:1936 at: 1510 fontsize:S text:1.510 shift:(-10,5)
  bar:1951 at: 1389 fontsize:S text:1.389 shift:(-10,5)
  bar:1961 at: 1193 fontsize:S text:1.193 shift:(-10,5)
  bar:1971 at: 979 fontsize:S text:979 shift:(-10,5)
  bar:1981 at: 698 fontsize:S text:698 shift:(-10,5)
  bar:1991 at: 553 fontsize:S text:553 shift:(-10,5)
  bar:2001 at: 411 fontsize:S text:411 shift:(-10,5)
TextData=
  fontsize:S pos:(20,20)
  text:По данным  ISTAT


## Համայնքի վարչակազմը
* Հեռախոս։ 0765 934016
* Պաշտոնական կայք։ http://pozzagliasabina.comunelazio.net/

## Արտաքին հղումներ
* Պաշտոնական էջ
* Վիճակագրության ազգային ինստիտուտ 
* http://www.istat.it/english/ 

Կատեգորիա:Իտալիայի քաղաքներ
Ռոկանտիկա

**Ռոկանտիկա** (), կոմունա Իտալիայում, գտնվում է Լացիո շրջանում՝ Ռիետի պրովինցիայում։ Բնակությունը կազմում է 609 մարդ (2008 թվականին), խտություննը կազմում է 36 մարդ/կմ²։ Տարածքը կազմում է 17 կմ²։ Փոստային ինդեքս՝ 2040։ Հեռախոսային կոդ՝ 0765։

Քաղաքի հովանավոր սուրբը Սան Վալենտինոն է։

## Ժողովրդագրություն
Բնակչություն

Colors=
  id:lightgrey value:gray(0.9)
  id:darkgrey  value:gray(0.7)
  id:sfondo value:rgb(1,1,1)
  id:barra value:rgb(0.6,0.8,0.6)
ImageSize = width:455 height:373
PlotArea = left:50 bottom:50 top:30 right:30
DateFormat = x.y
Period = from:0 till:1500
TimeAxis = orientation:vertical
AlignBars = justify
ScaleMajor = gridcolor:darkgrey increment:500 start:0
ScaleMinor = gridcolor:lightgrey increment:100 start:0
BackgroundColors = canvas:sfondo
BarData=
  bar:1861 text:1861
  bar:1871 text:1871
  bar:1881 text:1881
  bar:1901 text:1901
  bar:1911 text:1911
  bar:1921 text:1921
  bar:1931 text:1931
  bar:1936 text:1936
  bar:1951 text:1951
  bar:1961 text:1961
  bar:1971 text:1971
  bar:1981 text:1981
  bar:1991 text:1991
  bar:2001 text:2001
PlotData=
  color:barra width:20 align:left
  bar:1861 from:0 till:704
  bar:1871 from:0 till:772
  bar:1881 from:0 till:853
  bar:1901 from:0 till:943
  bar:1911 from:0 till:998
  bar:1921 from:0 till:1057
  bar:1931 from:0 till:888
  bar:1936 from:0 till:914
  bar:1951 from:0 till:897
  bar:1961 from:0 till:696
  bar:1971 from:0 till:584
  bar:1981 from:0 till:577
  bar:1991 from:0 till:549
  bar:2001 from:0 till:631
PlotData=
  bar:1861 at: 704 fontsize:S text:704 shift:(-8,5)
  bar:1871 at: 772 fontsize:S text:772 shift:(-10,5)
  bar:1881 at: 853 fontsize:S text:853 shift:(-10,5)
  bar:1901 at: 943 fontsize:S text:943 shift:(-10,5)
  bar:1911 at: 998 fontsize:S text:998 shift:(-10,5)
  bar:1921 at: 1057 fontsize:S text:1.057 shift:(-10,5)
  bar:1931 at: 888 fontsize:S text:888 shift:(-10,5)
  bar:1936 at: 914 fontsize:S text:914 shift:(-10,5)
  bar:1951 at: 897 fontsize:S text:897 shift:(-10,5)
  bar:1961 at: 696 fontsize:S text:696 shift:(-10,5)
  bar:1971 at: 584 fontsize:S text:584 shift:(-10,5)
  bar:1981 at: 577 fontsize:S text:577 shift:(-10,5)
  bar:1991 at: 549 fontsize:S text:549 shift:(-10,5)
  bar:2001 at: 631 fontsize:S text:631 shift:(-10,5)
TextData=
  fontsize:S pos:(20,20)
  text:По данным  ISTAT


## Համայնքի վարչակազմը
* Հեռախոս։ 0765 63724 — 0765 63020
* Էլ-փոստ։ comune@comunediroccantica.it
* Պաշտոնական կայք։ http://www.comunediroccantica.it/ 

## Արտաքին հղումներ
* էջ
* Վիճակագրության ազգային ինստիտուտ 
* http://www.istat.it/english/ 

## Պատկերասրահ

Celleno001.jpg
Map_of_comune_of_Roccantica_(province_of_Rieti,_region_Lazio,_Italy).svg


Կատեգորիա:Իտալիայի քաղաքներ
Պոջո Կատինո

**Պոջո Կատինո** (), կոմունա Իտալիայում, գտնվում է Լացիո շրջանում՝ Ռիետի պրովինցիայում։ Բնակությունը կազմում է 1343 մարդ (2008 թվականին), խտություննը կազմում է 90 մարդ/կմ²։ Տարածքը կազմում է 15 կմ²։ Փոստային ինդեքս՝ 2040։ Հեռախոսսյին կոդ՝ 0765։

## Ժողովրդագրություն

Colors=
  id:lightgrey value:gray(0.9)
  id:darkgrey  value:gray(0.7)
  id:sfondo value:rgb(1,1,1)
  id:barra value:rgb(0.6,0.8,0.6)
ImageSize = width:455 height:373
PlotArea = left:50 bottom:50 top:30 right:30
DateFormat = x.y
Period = from:0 till:1500
TimeAxis = orientation:vertical
AlignBars = justify
ScaleMajor = gridcolor:darkgrey increment:500 start:0
ScaleMinor = gridcolor:lightgrey increment:100 start:0
BackgroundColors = canvas:sfondo
BarData=
  bar:1861 text:1861
  bar:1871 text:1871
  bar:1881 text:1881
  bar:1901 text:1901
  bar:1911 text:1911
  bar:1921 text:1921
  bar:1931 text:1931
  bar:1936 text:1936
  bar:1951 text:1951
  bar:1961 text:1961
  bar:1971 text:1971
  bar:1981 text:1981
  bar:1991 text:1991
  bar:2001 text:2001
PlotData=
  color:barra width:20 align:left
  bar:1861 from:0 till:912
  bar:1871 from:0 till:917
  bar:1881 from:0 till:1102
  bar:1901 from:0 till:1196
  bar:1911 from:0 till:1276
  bar:1921 from:0 till:1319
  bar:1931 from:0 till:1345
  bar:1936 from:0 till:1359
  bar:1951 from:0 till:1409
  bar:1961 from:0 till:1185
  bar:1971 from:0 till:1002
  bar:1981 from:0 till:1023
  bar:1991 from:0 till:1103
  bar:2001 from:0 till:1220
PlotData=
  bar:1861 at: 912 fontsize:S text:912 shift:(-8,5)
  bar:1871 at: 917 fontsize:S text:917 shift:(-10,5)
  bar:1881 at: 1102 fontsize:S text:1.102 shift:(-10,5)
  bar:1901 at: 1196 fontsize:S text:1.196 shift:(-10,5)
  bar:1911 at: 1276 fontsize:S text:1.276 shift:(-10,5)
  bar:1921 at: 1319 fontsize:S text:1.319 shift:(-10,5)
  bar:1931 at: 1345 fontsize:S text:1.345 shift:(-10,5)
  bar:1936 at: 1359 fontsize:S text:1.359 shift:(-10,5)
  bar:1951 at: 1409 fontsize:S text:1.409 shift:(-10,5)
  bar:1961 at: 1185 fontsize:S text:1.185 shift:(-10,5)
  bar:1971 at: 1002 fontsize:S text:1.002 shift:(-10,5)
  bar:1981 at: 1023 fontsize:S text:1.023 shift:(-10,5)
  bar:1991 at: 1103 fontsize:S text:1.103 shift:(-10,5)
  bar:2001 at: 1220 fontsize:S text:1.220 shift:(-10,5)
TextData=
  fontsize:S pos:(20,20)
  text:По данным  ISTAT


## Պատկերասրահ

Poggio_catino_scorcio_giorgio_clementi.jpg
Map_of_comune_of_Poggio_Catino_(province_of_Rieti,_region_Lazio,_Italy).svg


## Համայնքի վարչակազմը
* Հեռախոս։ 0765 411021
* Էլ-փոստ։ info@poggiocatino.org
* Պաշտոնական կայք։http։www.poggiocatino.net

## Արտաքին հղումներ
* Վիճակագրության ազգային ինստիտուտ 
* http://www.istat.it/english/ 
* Pagina dedicata alla Sabina
* Pagina dedicata a Poggio Catino sul portale Sabina.it 
* Scheda sulla Torre pentagonale detta Longobarda  sul sito Tesoridellazio.it

Կատեգորիա:Իտալիայի քաղաքներ
Պոջո Մոյանո

**Պոջո Մոյանո** (), կոմունա Իտալիայում, գտնվում է Լացիո շրջանում՝ Ռիետի պրովինցիայում։ Բնակչությունը կազմում է 4510 մարդ (2008 թվականին), խտությունը կազմում է 26 մարդ/կմ²։ Տարածքը կազմում է 26 կմ²։ Փոստային ինդեքս՝ 02037։ Հեռախոսային կոդ՝ 0765։

Կոմունայի հովանավորն է Սուրբ Սեբաստիանը։ Տոնը նշվում է հունվարի 20-ին։

## Արտաքին հղումներ
* http://www.poggiomoiano.com/ 
* La Frazione di Osteria Nuova 
* XX Comunità Montana dei Monti Sabini
* I festeggiamenti in onore di Sant'Antonio di Padova 
* La storia sul sito del Comune 
* www.poggiomoiano.com/ 

Կատեգորիա:Իտալիայի քաղաքներ
Զսպանակ

400px|մինի|աջից|Զսպանակի աշխատանքի մեթոդը
**Զսպանակ**, առաձգական տարր, որն օգտագործվում է հարվածները մեղմելու, թրթռամեկուսացման, տրված սկզբնական զսպանակն ճիգերի ստեղծման, մեխանիկական էներգիայի կուտակման համար։ Զսպանակները տարբերում են ըստ ընդունվող բեռնվածքի (սեղմման, ձգման, ոլորման, ծռման), ըստ բեռնվածքի ազդեցության բնույթի (ստատիկ, սահմանափակ ստատիկ և բազմապատիկ բաբախման ազդեցության), ըստ կոնստրուկցիայի (ոլորած կամ պտուտակաձև, պարուրաձև, հարթ, պնակաձև, օղակաձև և այլն), ըստ բնութագրի (հաստատուն և փոփոխական կոշտության)։ Զսպանակները պատրաստում են զսպանակահան հաստոցների վրա կամ ձեռքով՝ կալակներում։ Սովորաբար պատրաստում են զսպանակային պողպատից, իսկ ագրեսիվ միջավայրում աշխատող զսպանակները՝ բրոնզից։

## Պատկերասրահ

Springs 009.jpg|Զսպանակ
Ressort de compression.jpg|Զսպանակ
13-04-05-Skoda Museum Mladá Boleslav by RalfR-009.jpg|Զսպանակ
Tellerfeder.svg|Զսպանակի կառուցվածքը
Coil spring.JPG|Զսպանակ
2006-02-04 Metal spiral.jpg|Զսպանակ
Schnürung.jpg|Զսպանակ
2011-05-19-bahnhof-erfurt-by-RalfR-07.jpg|Զսպանակ


Կատեգորիա:Ավտոմեքենաների մասեր և մեխանիզմներ
Պոջո Միրտետո

**Պոջո Միրտետո** (), կոմունա Իտալիայում, գտնվում է Լացիո շրջանում՝ Ռիետի պրովինցիայում։ Բնակությունը կազմում է 5175 մարդ (2008 թվականին), խտություննը կազմում է 199 մարդ/կմ²։ Տարածքը կազմում է 26 կմ²։ Փոստային ինդեքս՝ 02047։ Հեռախոսային կոդ՝ (+39) 0765։

Բնակավայրի հովանավորն է համարվում Սան Գաետանո դի Թիենը։ Տոնը նշվում է ամեն տարի օգոստոսի 7-ին։

## Պատկերասրահ

Poggio_Mirteto-Il_fiume_Tevere.jpg
Poggio_Mirteto-Chiesa_di_San_Paolo_del_XIII_secolo.jpg
Tramonto_sul_Monte_Soratte_da_Poggio_Mirteto.jpg
Poggio_Mirteto-Panorama_sul_Monte_Soratte.jpg
Gli_ulivi_e_Poggio_Mirteto.jpg


## Ժողովրդագրություն

## Արտաքին հղումներ
* Официальный сайт населённого пункта 
* Poggio Mirteto auf www.sabina.it  (italienisch)
* Poggio Mirteto auf www.comuni-italiani.it (italienisch)
* Уебсайт на общината
* Ресми сайты 
* Ұлттық статистика институты 

Կատեգորիա:Իտալիայի քաղաքներ
Ամենաբարձրահասակ մարդկանց ցանկ

Սույն հոդվածում ներկայացված են 1835 թվականից մինչ օրս հաշվառված **ամենաբարձրահասակ մարդիկ** աշխարհում։

### Տղամարդիկ

#### Պատկերասրահ

Պատկեր:Robert Wadlow 1928.jpg|Ռոբերտ Ուեդլոուն 1928 թվականին
Պատկեր:Fingerprint (4045876833).jpg|Սուլթան Քյոսեն` ներկայիս ամենաբարձրահասակ մարդն աշխարհում
Պատկեր:10Bernard.jpg|Առաջին աշխարհամարտի մասնակից Բերնարդ Կոյնը
Պատկեր:Väinö Myllyrinne kättelemässä.jpg|Ֆին Վայնո Միլիրնեն
Պատկեր:John-Rogan.jpg|Պատմության մեջ երկրորդ ամենաբարձրահասակ մարդը` Ջոն Ռոգան
Պատկեր:Makhnov.jpg|Բելառուս Ֆեոդոր Մախնովը
Պատկեր:Alexander Sizonenko.jpg|Խորհրդային բասկետբոլիստ Ալեքսանդր Սիզոնենկոն
Պատկեր:Undor Gongor.jpg|Մոնղոլ Ունդուր Գոնգորը
Պատկեր:Bao Xishun.jpeg|Չինացի Բաո Սիշունը
Պատկեր:ESC2013 - Ukraine 04.jpg|Իգոր Վովկովինսկին եվրատեսիլյան ելույթի ժամանակ
Պատկեր:Gheorghe Muresan 2010.jpg|Ռումինացի նախկին բասկետբոլիստ Գեորգե Մուրեշանը
Պատկեր:YaoMingonoffense2.jpg|Չին նախկին բասկետբոլիստ Յաո Մինգը


### Կանայք

### Ամենաբարձրահասակ մարդիկ ըստ ոլորտի
#### Ամենաբարձրահասակ մարզիկները
[thumb|160px|[Ավստրալիական ֆուտբոլի մարզիկ Աարոն Սենդիլենդսը]]
[160px|thumb|«[Բոստոն Բրուինսի» հոկեյիստ Զդենո Չարան համարվում է Հոկեյի ազգային լիգայի պատմության ամենաբարձրահասակ մարզիկը]]
160px|thumb|Պրոֆեսիոնալ բեյսբոլի պատմության ամենաբարձրահասակ բեյսբոլիստ Լոեկ վան Միլը
[160px|thumb|Ռուս նախկին բռնցքամարտիկ [Նիկոլայ Վալուևը]]
[160px|thumb|«[Դետրոյթ Փիստոնսի» պահեստային կենտրոնական Հաշիմ Թաբիտը համարվում է NBA-ի ներկայիս ամենաբարձրահասակ բասկետբոլիստը]]

#### Ամենաբարձրահասակ դերասանները
[140px|thumb|Դերասան [Ջեյմս Կրոմվելը (2010)]]

## Տես նաև
* Գիգանտիզմ
* NBA-ի պատմության ամենաբարձրահասակ բասկետբոլիստների ցանկ
* Ամենակարճահասակ մարդկանց ցանկ

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Ցանկեր
Պոջո Նատիվո

**Պոջո Նատիվո** (), կոմունա Իտալիայում, գտնվում է Լացիո շրջանում՝ Ռիետի պրովինցիայում։ Բնակությունը կազմում է 2049 մարդ (2008 թվականին), խտություննը կազմում է 128 մարդ/կմ²։ Տարածքը կազմում է 16 կմ²։ Փոստային ինդեքս՝ 02030։ Հեռախոսսյին կոդ՝0765 ։

## Արտաքին հղումներ
* Situs publicus 

Կատեգորիա:Իտալիայի քաղաքներ
Նեսպոլո

**Նեսպոլո ** (), կոմունա Իտալիայում, գտնվում է Լացիո շրջանում՝ Ռիետի պրովինցիայում։ Բնակությունը կազմում է 287 մարդ (2008 թվականին), խտություննը կազմում է 33 մարդ/կմ²։ Տարածքը կազմում է 9 կմ²։ Փոստային ինդեքս՝ 2020։ Հեռախոսսյին կոդ՝ 0765։

## Ժողովրդագրություն

Colors=
  id:lightgrey value:gray(0.9)
  id:darkgrey  value:gray(0.7)
  id:sfondo value:rgb(1,1,1)
  id:barra value:rgb(0.6,0.8,0.6)
ImageSize = width:455 height:373
PlotArea = left:50 bottom:50 top:30 right:30
DateFormat = x.y
Period = from:0 till:800
TimeAxis = orientation:vertical
AlignBars = justify
ScaleMajor = gridcolor:darkgrey increment:50 start:0
ScaleMinor = gridcolor:lightgrey increment:10 start:0
BackgroundColors = canvas:sfondo
BarData=
  bar:1861 text:1861
  bar:1871 text:1871
  bar:1881 text:1881
  bar:1901 text:1901
  bar:1911 text:1911
  bar:1921 text:1921
  bar:1931 text:1931
  bar:1936 text:1936
  bar:1951 text:1951
  bar:1961 text:1961
  bar:1971 text:1971
  bar:1981 text:1981
  bar:1991 text:1991
  bar:2001 text:2001
PlotData=
  color:barra width:20 align:left
  bar:1861 from:0 till:704
  bar:1871 from:0 till:776
  bar:1881 from:0 till:704
  bar:1901 from:0 till:744
  bar:1911 from:0 till:692
  bar:1921 from:0 till:766
  bar:1931 from:0 till:756
  bar:1936 from:0 till:674
  bar:1951 from:0 till:604
  bar:1961 from:0 till:529
  bar:1971 from:0 till:421
  bar:1981 from:0 till:330
  bar:1991 from:0 till:283
  bar:2001 from:0 till:224
PlotData=
  bar:1861 at: 704 fontsize:S text:704 shift:(-8,5)
  bar:1871 at: 776 fontsize:S text:776 shift:(-10,5)
  bar:1881 at: 704 fontsize:S text:704 shift:(-10,5)
  bar:1901 at: 744 fontsize:S text:744 shift:(-10,5)
  bar:1911 at: 692 fontsize:S text:692 shift:(-10,5)
  bar:1921 at: 766 fontsize:S text:766 shift:(-10,5)
  bar:1931 at: 756 fontsize:S text:756 shift:(-10,5)
  bar:1936 at: 674 fontsize:S text:674 shift:(-10,5)
  bar:1951 at: 604 fontsize:S text:604 shift:(-10,5)
  bar:1961 at: 529 fontsize:S text:529 shift:(-10,5)
  bar:1971 at: 421 fontsize:S text:421 shift:(-10,5)
  bar:1981 at: 330 fontsize:S text:330 shift:(-10,5)
  bar:1991 at: 283 fontsize:S text:283 shift:(-10,5)
  bar:2001 at: 224 fontsize:S text:224 shift:(-10,5)
TextData=
  fontsize:S pos:(20,20)
  text: ISTAT-ի տվյալներով


## Համայնքի վարչակազմը
* Հեռախոս։ 0765 98026
* Էլ-փոստ։
* Պաշտոնական կայք։http։

## Արտաքին հղումներ
* Վիճակագրության ազգային ինստիտուտ 
* http://www.istat.it/english/ 
* Koduleht (itaalia keeles))

Կատեգորիա:Իտալիայի քաղաքներ
Դակեր

**Դակեր** (, ; ), հյուսիսային թրակիական ցեղերի խումբ։ Մ․ թ․ ա․ 1-ին հազարամյակի 2-րդ կեսին բնակվել են Դանուբի հյուսիսից մինչև Կարպատների ճյուղավորությունն ընդգրկող տարածքում (գլխավորապես այժմյան Տրանսիլվանիայում)։ Մ․ թ․ ա․ I դարի կեսին դակերը և նրանց ազգակից գետեները միավորվել են՝ իրենց ազդեցությունը տարածելով Դանուբի աջափնյա շրջանների և արևմտապոնտական հունական մի շարք քաղաքների վրա։ Շուտով այդ միությունը քայքայվել է, սակայն նորից հզորացել մ․ թ․ I դարի վերջին՝ Դեցեբալի ժամանակ։ Մ․ թ․ ա․ 1 - մ․ թ․ 1-ին դարերի ընթացքում հռոմեացիները արշավանքներ են ձեռնարկել դակերի դեմ։ Տրայանոսի ժամանակ, 101-102 և 105-106 թվականների պատերազմների հետևանքով դակերը կորցրել են իրենց անկախությունը, և երկիրը դարձել է հռոմեական պրովինցիա՝ Դակիա անունով։

## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 

## Արտաքին հղումներ

* Dacian reenactor with falx
* Dacian Enciclopedia

Կատեգորիա:Դակիա
Կատեգորիա:Թրակիացիներ
Կատեգորիա:Ցեղեր
Կրեմեն

**Կրեմեն** (), քաղաք Գերմանիայում, Վերին Հավել շրջանում։ Բնակությունը 7 102 մարդ է (2010), տարածքը՝ 206,01 կմ²։ Փոստային ինդեքս՝ 16766։ Հեռախոսսյին կոդ՝ 033055։

Քաղաքը բաժանված է 7 քաղաքային համայնքի։

## Ժողովրդագրություն

## Պատկերասրահ

Kremmen_Rathaus.jpg
Kremmen_Baustr_10.jpg
Kremmen_Grabenstr_10.jpg
Staffelde church 2006 SE.jpg
Staffelde_Vorlaubenhaus.jpg
Kremmen_Beetz_Gutshaus.jpg
Sommerfeld_church.jpg
Kremmen_Flatow_church.jpg
Staffelde_alcove_house.jpg


## Արտաքին հղումներ
* Պաշտոնական էջ
*''Tag des offenen Denkmals'' 

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Գերմանիայի քաղաքներ
Շախմատային օլիմպիադա 1998

thumb
**Շախմատային 33-րդ օլիմպիադան** կայացել է 1998 թվականի սեպտեմբերի 26-ից մինչև հոկտեմբերի 13-ը, Ռուսաստանի Էլիստա քաղաքում։

Օլիմպիադայում հանդես է եկել 110 թիմ (Ռուսաստանը հանդես է եկել 4 թիմով)։ Մրցաշարում հանդես է եկել 634 շախմատիստ, որից 171-ը գրոսմայստեր, իսկ 132-ը միջազգային վարպետ։

Խաղացվել է 2680 պարտիա (13 պարտիա չեղյալ է հայտարարվել) շվեյցարական մրցակարգով 13 փուլով։

Տեղերը բաշխվել են.
# Միավորների ընդհանուր քանակով։
# Բուխհոլցի գործակցով
# Թիմային միավորների քանակով

## Ժամակարգ
40 քայլին՝ 100 րոպե, այնուհետև 50 րոպե հաջորդ 20 քայլին և 10 րոպե մինչև պարտիայի ավարտը։ Եթե պարտիան շարունակվում էր, հետագա յուրաքանչյուր քայլին տրվում էր 30 վայրկյան։

## Մրցաշարային աղյուսակ
* **Տ** - տեղը մրցաշարային աղյուսակում
* **Բ** - Բուխհոլցի գործակից
* **Միավոր** - բոլոր վաստակած միավորները (1- շախմատիստի հաղթանակ, ½- ոչ ոքի, 0- շախմատիստի պարտություն)
* **ԹՄ** - ոչ պաշտոնական թիմային միավոր (2- հաղթանակ թիմին, 1- ոչ-ոքի, 0- պարտություն)
* **Թավ տառատեսակով** մրցակից թիմի զբաղեցրած տեղն է
* ( ) - մրցախաղում բոլոր շախմատիստների վաստական միավորների ընդհանուր քանակը
* **Լ** - տանտեր երկրի լրացուցիչ հավաքականներ

## Անհատական մեդալներ
* Պերֆոմանս-վարկանիշ՝  **[[Զուրաբ Ազմայփարաշվիլի]] 2804**
* Խաղատախտակ 1՝  Մոհամմեդ ալ-Մոդիաքի 7½ / 8 = 93,8 %
* Խաղատախտակ 2՝  Օդիոն Այիխոջե 6½ / 8 = 81,3 %
* Խաղատախտակ 3՝  Ռեյնալդո Վերա Գոնսալես 7 / 9 = 77,8 %
* Խաղատախտակ 4՝  Համաիդ Գադհի 6½ / 8 = 81,3 %
* 1-ին պահեստային՝  Էնդրյու Մյուր 6 / 7 = 85,7 %
* 2-րդ պահեստային՝  Բորիս Ավրուխ 8 / 10 = 80,0 %

## Ծանոթագրություններ

## Աղբյուրներ
* OlimpBase

Կատեգորիա:1998 սպորտում
Ինտերֆերոն

**Ինտերֆերոն** ( ), պաշտպանական սպիտակուց, որն արտադրվում է կաթնասունների և թռչունների օրգանիզմում, ինչպես նաև վիրուսներով վարակված բջջային կուլտուրաներում։ Ճնշում է վիրուսների բազմացումը բջջում։ Ինտերֆերոն անջատել են անգլիացի գիտնականներ Ա. Այզեքսը և Զ. Լինդենմանը (1957 թվականին), գրիպի վիրուսով վարակված հավի բջիջներից։ Բջիջներում ինտերֆերոնի առաջացումը օրգանիզմի պատասխան ռեակցիան է բջջի մեջ վիրուսային օտարածին սպիտակուցի թափանցման հանդեպ։ Հետագայում պարզվել է, որ ինտերֆերոնը գոյանում է նաև ի պատասխան որոշ բակտերիաների, ռիկետսիաների, տոքսինների, նուկլեինաթթուների, սինթետիկ պոլինուկլեոտիդների։ Ինտերֆերոնը բաղկացած է ցածր մոլեկուլային զանգված ունեցող սպիտակուցներից (մոլեկուլային զանգվածը՝ 25000-110000), .որոնք կայուն են PH-ի լայն սպեկտրում, նուկլեազների, տաքացման, սառեցման և լիոֆիլացման նկատմամբ, քայքայվում են պրոտեոլիտիկ ֆերմենտների և ուլտրամանուշակագույն ճառագայթների ազդեցությունից։

Հայաստանում ինտերֆերոնն առաջին անգամ ստացել են Փորձառական կենսաբանության ինստիտուտում (1965 թվականին)՝ Մ. Գ. Բոստանջյանի ղեկավարությամբ։

Կատեգորիա:Սպիտակուցներ
Կատեգորիա:Իմունիտետ
Կատեգորիա:Հակավիրուսային միջոցներ
Կարեն Նազարյան (դիվանագետ)

մինի|Կարեն Նազարյանը կնոջ և Միշել և Բարաք Օբամաների հետ
**Կարեն Արշակի Նազարյան** (), հայ դիվանագետ, ՀՀ արտաքին գործերի նախարարի տեղակալ (2014-2018)։ Սուրբ Աթոռում Հայաստանի արտակարգ և լիազոր դեսպան (2018), Պորտուգալիայի Հանրապետությունում Հայաստանի արտակարգ և լիազոր դեսպան (2019)։

## Կրթություն
*1988 թ. ավարտել է Երևանի պետական համալսարանի արևելագիտության ֆակուլտետը։
*1991 թ. ավարտել է Մոսկվայի դիվանագիտական ակադեմիան։

## Դիվանագիտական ծառայությունը
*1991-1992 թթ. աշխատել է ՀՀ արտաքին գործերի նախարարությունում։
*1993-1994 թթ. աշխատել է Ռուսաստանում ՀՀ դեսպանությունում։
*1994-1996 թթ. - ՀՀ արտաքին գործերի նախարարության քարտուղարության պետ։
*1996-2002 թթ. - ՄԱԿ-ի Ժնևի գրասենյակում և միջազգային այլ կազմակերպություններում ՀՀ դեսպան, մշտական ներկայացուցիչ։
*2000 թ. - Խոշտանգումների և դաժան ու անմարդկային այլ վերաբերմունքի դեմ ՄԱԿ-ի կոնվենցիայի անդամ երկրների 8-րդ հանդիպման նախագահ։
*2001 թ. - Ռասիզմի, ռասայական խտրականության, քսենոֆոբիայի և անհանդուրժողականության դեմ պայքարի համաշխարհային համաժողովի փոխնախագահ։
*2002-2004 թթ. - ՀՀ արտաքին գործերի նախարարի խորհրդական, ՀՀ արտաքին գործերի նախարարության մրցույթա-ատեսատավորող հանձնաժողովի և Հայ-ամերիկյան միջկառավարական հանձնաժողովի անդամ։
*2005-2009 թթ. - Իրանի Իսլամական Հանրապետությունում Հայաստանի Հանրապետության արտակարգ և լիազոր դեսպան։
*2009 թ. հուլիսի 7-ին ՀՀ Նախագահի հրամանագրով ազատվել է Իրանի Իսլամական Հանրապետությունում Հայաստանի Հանրապետության արտակարգ և լիազոր դեսպանի պարտականություններից։
*2009 թ. օգոստոսի 10-ին ՀՀ Նախագահի հրամանագրով նշանակվել է ՄԱԿ-ում ՀՀ մշտական ներկայացուցիչ։
*2009-2011 թթ. - ՄԱԿ-ի Տնտեսական և սոցիալական խորհրդի Կանանց կարգավիճակի հանձնաժողովի 54-րդ և 55-րդ նստաշրջանների նախագահ։
*2012 թ. - ՄԱԿ-ի կանոնադրության և կազմակերպության դերի ամրապնդման հարցերով հատուկ կոմիտեի նախագահ։
*2014 թ. ապրիլի 22-ին ՀՀ Նախագահի հրամանագրով ազատվել է Միավորված ազգերի կազմակերպությունում Հայաստանի Հանրապետության մշտական ներկայացուցչի պաշտոնից։
*2014 թ. մայիսի 22-ին ՀՀ Նախագահի հրամանագրով նշանակվել է ՀՀ արտաքին գործերի նախարարի տեղակալ։
*2018 թվականի դեկտեմբերի 28-ին ՀՀ վարչապետի որոշմամբ ազատվել է ՀՀ արտաքին գործերի նախարարի տեղակալի պաշտոնից։
*2018 թվականի դեկտեմբերի 28-ին նշանակվել է Սուրբ Աթոռում Հայաստանի արտակարգ և լիազոր դեսպան։
*2019 թվականի օգոստոսի 9-ին, համատեղության կարգով, նշանակվել է Պորտուգալիայի Հանրապետությունում Հայաստանի Հանրապետության արտակարգ և լիազոր դեսպան (նստավայրը՝ Վատիկան)։

Տիրապետում է անգլերեն, ռուսերեն, պարսկերեն լեզուներին։

## Պարգևներ և աստիճաններ
*Ունի արտակարգ և լիազոր դեսպանի դիվանագիտական աստիճան։
*Մխիթար Գոշի մեդալ (2011)։
*«Հայրենիքին մատուցած ծառայությունների համար» 2-րդ աստիճանի մեդալ (2015)

## Ընտանիք
Ամուսնացած է, ունի երկու երեխա։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:1966 ծնունդներ
Կատեգորիա:«Հայրենիքին մատուցած ծառայությունների համար» 2-րդ աստիճանի մեդալակիրներ
Կատեգորիա:Դիվանագետներ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:ԵՊՀ արևելագիտության ֆակուլտետի շրջանավարտներ
Կատեգորիա:Հայաստանի արտակարգ և լիազոր դեսպաններ
Կատեգորիա:Հայ դիվանագետներ
Կատեգորիա:Մխիթար Գոշի մեդալակիրներ
Կանգ Մին Հյուկ

**Կանգ Մին Հյուկ** (հանջա՝ 강민혁, տառադարձում՝ Կանգ Մինգ Հյուկ, ), հարավկորեացի երաժիշտ, դերասան, երգահան, դաշնակահար, թմբկահար, մոդել։ Կորեական CNBLUE բոյզ-բենդի անդամ է։

Նկարահանվել է հարավկորեական մի շարք հայտնի դորամաներում (հեռուստասերիալ), ինչպիսիք են «Սրտի լարեր»-ը և «Ժառանգները»։

## Կյանք և կարիերա
Կանգ Մին Հյուկը ծնվել է 1991 թվականի հունիսի 28֊ին Հարավային Կորեայի մայրաքաղաք Սեուլում։

2010 թվականին Մին Հյուկը CNBLUE խմբի իր ընկերոջ՝ Լի Ջոնգ Հյունի հետ սկսել է իր դերասանական կարիերան՝ նկարահանվելով "Acoustic" ֆիլմում։ Այդ նկարահանվել է SBS ընկերության եթերում հեռարձակվող «Ամեն ինչ հրաշալի է, աղջկիկս» դորամայում։

2012 թվականին Կանգ Մին Հյուկը նկարահանվում է SBS հեռուստաընկերության կողմից հեռարձակվող «Ժառանգները» դորամայում՝ խաղալով դպրոցական տղայի դեր։

## Ֆիլմագրություն
### Դորամաներ

### Ֆիլմ

## Սկավառակագրություն
### Սինգլ

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Հարավկորեացի դաշնակահարներ
Կատեգորիա:Հարավկորեացի դերասաններ
Կատեգորիա:Հարավկորեացի երգահաններ
Կատեգորիա:Հարավկորեացի երգիչներ
Կատեգորիա:Հարավկորեացի հաղորդավարներ
Կատեգորիա:Հարավկորեացի մոդելներ
Կատեգորիա:Սեուլ քաղաքում ծնվածներ
Կատեգորիա:Հարավկորեացի կինոդերասաններ
Կատեգորիա:Հարավկորեացի հեռուստատեսային դերասաններ
Կատեգորիա:Հարավկորեացի պարային երաժիշտներ
Բոնիֆաչոյի նեղուց

**Բոնիֆաչոյի նեղուց** (, ), նեղուց Կորսիկա և Սարդինիա կղզիների միջև, Տիրենյան ծովը միացնում է Միջերկրական ծովին։ Երկարությունը շուրջ 19 կմ է, լայնությունը 12–16 կմ, խորությունը մինչև 69 մ։ Նավահանգիստը Բոնիֆաչոն է։

## Անվանում
Անվանումը ստացել է կորսիկական ափին գտնվող կաթոլիկական «սուրբ» Բոնիֆաչիոսի անունով կոչվող ամրոցից։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Իտալիայի նեղուցներ
Կատեգորիա:Միջերկրական ծովի նեղուցներ
Կատեգորիա:Նեղուցներ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Ֆրանսիայի նեղուցներ
Զարթոնք (հուշարձան, Երևան)

**«Զարթոնք» հուշարձան** կամ **«Պար աղավնիով»**, գտնվում է Երևանի Կենտրոն համայնքում՝ Բուզանդի փողոցում գտնվող «Պրոմեթեյ» բանկի շենքի առջև։ Հուշարձանը տեղադրվել է 2004 թվականին։ Հուշարձանի նյութը մարմար է, պատվանդանը՝ գրանիտ։

## Հեղինակ
* Քանդակագործ՝ Յուրի Պետրոսյան

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Երևանի հուշարձաններ
Կատեգորիա:Կանանց հուշարձաններ
Կատեգորիա:Յուրի Պետրոսյանի քանդակներ
Կատեգորիա:2004 քանդակներ
Հայաստանի Հանրապետության ոստիկանության պետ

**Հայաստանի Հանրապետության ոստիկանության պետ**` Հայաստանի ներքին գործերի նախարարության կազմում գործող մարմնի ղեկավարն է։ Ոստիկանության պետը համարվում է նաև ներքին գործերի նախարարի տեղակալ և նշանակվում է վարչապետի կողմից։

## Պատմություն
Ոստիկանության պետի պաշտոնը սահմանվել է Հայաստանի Առաջին Հանրապետության հիմնադրման օրերից՝ ունենալով «Ներքին գործերի նախարար» անվանումը։ Հայաստանի ոստիկանության առաջին պետը եղել է Արամ Մանուկյանը։

* Ոստիկանության պաշտոնական կայք
* The Republic of Armenia։ The first year, 1918-1919 By Richard G. Hovannisian; ISBN 0520018052

Կատեգորիա:ՀՀ ոստիկանապետեր
ՏուրԻնֆո

**ՏուրԻնֆո**՝ 2003 թվականին հիմնադրված տուրիստական տեղեկատվական անվճար ամսագիր։ 2012 թվականի նոյեմբերին լույս է տեսել ամսագրի հոբելյանական` 100-րդ համարը։

## Բովանդակություն
Ամսագիրը ներկայացնում է Հայաստանի տեսարժան վայրերը, պատմամշակութային, տուրիստական երթուղիները, անդրադառնում տուրիզմին ու նրա զարգացմանը Հայաստանում։ Այն կրում է «Հայաստանը քո գրպանում» խորագիրը։

Ամսագրի միջոցով Հայաստան ժամանողներն իրազեկվում են տեղի ժամանցային կենտրոնների, հյուրանոցների և առհասարակ այն ամենի մասին, ինչը կարող է իրենց հետաքրքրել։ Ամսագրում տեղ են գտնում նաև հետաքրքիր և յուրահատուկ նյութեր Հայաստանի մասին։ 
 
Զվարթնոց օդանավակայանի ժամանման սրահում գործում է «ՏուրԻնֆո»-ի «Հայաստանի այցելուների կենտրոն»-ի տաղավարը։ Կենտրոնը շուրջօրյա տեղեկատվություն է տրամադրում յուրաքանչյուր այցելուի։

Ամսագիրը տարածվում է դեսպանատներում, հյուպատոսություններում, նախարարություններում, ինչպես նաև հյուրանոցներում, ռեստորաններում, զբոսաշրջության հետ առնչվող կազմակերպություններում, արտասահմանյան գրասենյակների հայաստանյան մասնաճյուղերում, տեղեկատվական և բիզնես կենտրոններում, ավիաընկերություններում և այլն։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Պաշտոնական կայք

Կատեգորիա:Հայաստանի ամսագրեր
Կատեգորիա:Հայկական լրատվական պարբերականներ
Կատեգորիա:Պարբերականներ այբբենական կարգով
NBA 2K15

**«NBA 2K15»**, «NBA 2K» խաղաշարերի թվով 16-րդ բասկետբոլային վիդեոխաղն է՝ մշակված «Visual Concepts» ստուդիայի և թողարկված «2K Games» ստուդիայի «2K Sports» ենթաբաժնի կողմից։ Խաղը Հյուսիսային Ամերիկայի գնորդների համար լույս է տեսել 2014 թ.-ի հոկտեմբերի 7-ին՝ «Microsoft Windows» օպերացիոն համակարգի և «PlayStation 3», «Playstation 4», «Xbox 360» և «Xbox One» խաղային համակարգերի համար։

Խաղի պաշտոնական կազմին պատկերված է «Օկլահոմա սիթի Թանդերի» բասկետբոլիստ Քևին Դյուրանտը։

2K խաղաշարերի մեջ հաջորդում է «NBA 2K14»-ին և նախորդում «NBA 2K16»-ին։

## Խաղի սաունդթրեքը
Խաղի երգացանկը ընտրվել է երգիչ Ֆարել Ուիլյամսի կողմից։

Ստորև բերված աղյուսակում ներկայացված են խաղի պաշտոնական սաունդթրեք կատարումները։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Պաշտոնական կայք

Կատեգորիա:2014 տեսախաղեր
Կատեգորիա:Բասկետբոլային տեսախաղեր
Կատեգորիա:Xbox 360 տեսախաղեր
Կատեգորիա:Xbox One տեսախաղեր
Կատեգորիա:PlayStation 3 տեսախաղեր
Կատեգորիա:PlayStation 4 տեսախաղեր
Կատեգորիա:Windows տեսախաղեր
Կատեգորիա:IOS խաղեր
Ինքնասուն օրգանիզմներ

**Ինքնասուն օրգանիզմներ**, **ավտոտրոֆ օրգանիզմներ** (ավտո... և CO_2-ը, ջուրը և արևի էներգիան։ Քեմոսինթեզողները օրգանական նյութերը սինթեզում են հանքային նյութերից որոշ քիմիական միացությունների օքսիդացումից առաջացած էներգիայի հաշվին։ Ինքնասուն օրգանիզմները կարևոր դեր ունեն բնության մեջ նյութերի շրջանառության պրոցեսներում։

Կատեգորիա:Օրգանիզմներ
Կատեգորիա:Նյութափոխանակություն
Կատեգորիա:Ֆիզիոլոգիա
Իշախառանչ

աջից|մինի
**Իշախառանչ** (), արջուկ, ուղղաթևերի կարգի միջատ։ Երկարությունը՝ 35-50 մմ, առջևի զույգ ոտքերը՝ փորող տիպի, ատամնավոր, խիստ խեցեվորված։ Ապրում է օրգանական նյութերով հարուստ, խոնավ հողերում։ Սնվում է բույսերի սերմերով, արմատներով, արմատավզիկով, ցողունով, ինչպես նաև անձրևորդերով, միջատներով։ Վնասում է բանջարաբոստանային և դաշտային բույսերը, հատկապես ջերմոցներում։

Տարածված է Հայաստանի բոլոր շրջաններում։ Պայքարի միջոցներն են՝ թունավոր գրավչանյութերի օգտագործում, որոնք հող են մտցվում 3-5 սմ խորությամբ մինչև ցանքը կամ տնկումից հետո։ Արդյունավետ է հողի աշնանային ֆումիգացիան։ Ֆումիգանտները հող են մտցվում 15 սմ խորությամբ։

Կատեգորիա:Կենդանիներ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Ուղղաթևավորներ
Կատեգորիա:Միջատներ
Կոլի սուլ Վելինո

**Կոլի սուլ Վելինո** (), կոմունա Իտալիայում, գտնվում է Լացիո շրջանում՝ Ռիետի պրովինցիայում։

Բնակչությունը կազմում է 500 մարդ (2008), բնակչության խտությունը կազմում է 38 մարդ/կմ²։ Տարածքը կազմում է 13 մարդ։ Փոստային ինդեքս՝ 2010։ Հեռախոսային կոդ՝ 0746։

## Ժողովրդագրություն

Colors=
  id:lightgrey value:gray(0.9)
  id:darkgrey  value:gray(0.7)
  id:sfondo value:rgb(1,1,1)
  id:barra value:rgb(0.6,0.8,0.6)
ImageSize = width:455 height:373
PlotArea = left:50 bottom:50 top:30 right:30
DateFormat = x.y
Period = from:0 till:1500
TimeAxis = orientation:vertical
AlignBars = justify
ScaleMajor = gridcolor:darkgrey increment:500 start:0
ScaleMinor = gridcolor:lightgrey increment:100 start:0
BackgroundColors = canvas:sfondo
BarData=
  bar:1861 text:1861
  bar:1871 text:1871
  bar:1881 text:1881
  bar:1901 text:1901
  bar:1911 text:1911
  bar:1921 text:1921
  bar:1931 text:1931
  bar:1936 text:1936
  bar:1951 text:1951
  bar:1961 text:1961
  bar:1971 text:1971
  bar:1981 text:1981
  bar:1991 text:1991
  bar:2001 text:2001
PlotData=
  color:barra width:20 align:left
  bar:1861 from:0 till:780
  bar:1871 from:0 till:881
  bar:1881 from:0 till:906
  bar:1901 from:0 till:1039
  bar:1911 from:0 till:973
  bar:1921 from:0 till:1009
  bar:1931 from:0 till:932
  bar:1936 from:0 till:913
  bar:1951 from:0 till:941
  bar:1961 from:0 till:683
  bar:1971 from:0 till:424
  bar:1981 from:0 till:451
  bar:1991 from:0 till:462
  bar:2001 from:0 till:516
PlotData=
  bar:1861 at: 780 fontsize:S text:780 shift:(-8,5)
  bar:1871 at: 881 fontsize:S text:881 shift:(-10,5)
  bar:1881 at: 906 fontsize:S text:906 shift:(-10,5)
  bar:1901 at: 1039 fontsize:S text:1.039 shift:(-10,5)
  bar:1911 at: 973 fontsize:S text:973 shift:(-10,5)
  bar:1921 at: 1009 fontsize:S text:1.009 shift:(-10,5)
  bar:1931 at: 932 fontsize:S text:932 shift:(-10,5)
  bar:1936 at: 913 fontsize:S text:913 shift:(-10,5)
  bar:1951 at: 941 fontsize:S text:941 shift:(-10,5)
  bar:1961 at: 683 fontsize:S text:683 shift:(-10,5)
  bar:1971 at: 424 fontsize:S text:424 shift:(-10,5)
  bar:1981 at: 451 fontsize:S text:451 shift:(-10,5)
  bar:1991 at: 462 fontsize:S text:462 shift:(-10,5)
  bar:2001 at: 516 fontsize:S text:516 shift:(-10,5)
TextData=
  fontsize:S pos:(20,20)
  text:  ISTAT


## Արտաքին հղումներ
* Վիճակագրության ազգային ինստիտուտ
* http://www.istat.it/english/ 

Կատեգորիա:Իտալիայի քաղաքներ
Ինտրուզիա

**Ինտրուզիա** ( - ներդրում), երկրակեղևի խորքում մագմայի ներդրման պրոցես։ Ինտրուզիաներն են կոչվում նաև մագմատիկ ապարները, որոնք առաջանում են Երկրի խոր հորիզոններում հրահեղուկ մագման սառչելու և բյուրեղանալու հետևանքով։ Ինտրուզիվ ապարները մագմայի դանդաղ բյուրեղացման պատճառով ունեն լրիվ բյուրեղային ստրուկտուրա և ներդրվում են որպես բաթոլիթներ, լակոլիթներ, շտոկներ, երակներ և այլն։ Չափերը տատանվում են մի քանի կմ²-ից մինչև մի քանի տասնյակ և նույնիսկ հարյուրավոր կմ²։ Ըստ սիլիկահողի պարունակության՝ ինտրուզիվ ապարները լինում են ալկալային (սիենիտ, նեֆելինային սիենիտ), գերհիմքային (դունիտ, պերիդոտիտ), հիմքային (գաբրո, նորիտ, լաբրադորիտ), միջին թթվության (դիորիտ, մոնցոնիտ) և թթու (գրանիտ, գրանոդիորիտ)։ Հայաստանում լայնորեն տարածված են (ավելի քան 1500 կմ2) ինտրուզիվ ապարների համարյա բոլոր տիպերը։ Ամենախոշորներն են՝ Մեղրու, Կողբի, Փամբակի, Շամշադինի ինտրուզիաները։ Օգտագործվում են որպես շինանյութ (օրինակ, Փամբակի գրանոդիորիտը)։

Կատեգորիա:Ինտրուզիաներ
Հեսենյան ճանճ

**Հեսենյան ճանճ** (), գալամլակների (գալանավորների) ընտանիքի միջատ։

## Կենսաբանական տարածումը
Հայաստանում սակավաթիվ տարածված է ամենուրեք։ Ձմեռում է հասուն թրթուրի փուլում՝ կեղծ բոժոժում, գլխավորապես աշնանացան հացաբույսերի մնացորդների և մի շարք վայրի բույսերի վրա։ Հացաբույսերի վտանգավոր վնասատու է. զարգացման բարենպաստ պայմաններում կարող է զանգվածաբար բազմանալ և լուրջ վնաս պատճառել։

## Մարմնի կառուցվածքը
Նման է մոծակի։ Մարմնի երկարությունը 3 մմ է։ Թևերը երկար են և լայն։ Բեղիկները կազմված են երկարացած հատվածներից։ Թաթերի ճանկերը պարզ են կամ հիմքում ատամիկով։ Թրթուրները երկարացած են, դեղին։ Գարնանը թրթուրը հարսնյակավորվում է, մայիսի 1-ին կեսին տեղի է ունենում ճանճերի թռիչքը և տևում է շուրջ 1 ամիս։ Ճանճն ապրում է 6-7 օր։

## Բազմացումը
Ձվադրում է աշնանացան և գարնանացան բույսերի տերևների վերին մակերեսին՝ շղթայաձև։ Ձվի զարգացումը տևում է 4-7 օր։ Ձվից նոր դուրս եկած թրթուրները կարող են սնվել միայն նուրբ և հյութալի ցողունի պատյանի տակ։ Թրթուրի զարգացումը տևում է մոտ 30 օր։ Հարսնյակավորվում են նույն տեղում։ Հարսնյակի զարգացումը տևում է 14-16 օր։ Զարգացման բարենպաստ պայմաններում Հեսենյան ճանճը տալիս է գարնանային և աշնանային հիմն, և ամառային 1-3 սերունդ։ Կլիմայական անբարենպաստ պայմաններում թրթուրները կարող են երկար ժամանակ մնալ կեղծ բոժոժներում՝ հարաբեր, հանգստի (դիսպաուզա) վիճակում։ Պայքարի միջոցները, վաղ և խորը ցրտահերկ, դիմացկուն սորտերի ընտրում, ժամանակին բերքահավաք։

Կատեգորիա:Կենդանիներ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Գալանավորներ
Ինուլին

**Ինուլին** (C6H10O5)n, բազմաշաքարների խմբի օրգանական նյութ, D-ֆրուկտոզի պոլիմեր։ Մոլեկուլային զանգվածը՝ 5000-6000։ Սպիտակ, քաղցրահամ փոշի է, լավ լուծվում է տաք, դժվար՝ սառը ջրում։ Բույսերում, բորբոսասնկերում և խմորասնկերում պարունակվող ինուլազ ֆերմենտի ազդեցությամբ հիդրոլիզվում է, առաջացնում D-ֆրուկտոգ և քիչ քանակությամբ գլյուկոզ։ Պահեստային ածխաջուր է, մեծ քանակությամբ պարունակվում է գետնատանձի, գեորգինայի պալարներում (10-12%), խատուտիկի, ճարճատուկի, կոկ-սագըզի արմատներում ու ցողուններում։ Հեշտությամբ յուրացվում է մարդկանց օրգանիզմում, բժշկության մեջ շաքարային հիվանդության ժամանակ կիրառվում է որպես շաքարի և օսլայի փոխարինող։

Կատեգորիա:Բազմաշաքարներ
Կատեգորիա:Սննդային հավելումներ
Կատեգորիա:Դիաբետաբանություն