Տանկետ

[մինի|300px|Լեհական [TKS տանկետը]]
**Տանկետ** (), 20-րդ դարի 1920-30-ական թվականների թեթև մարտական մեկ- կամ երկտեղանի զրահապատված թրթուրավոր մեքենա մինչև 4 տոննա մասսայով, որը նախատեսված էր զինված ուժերի մոտոհրաձգային հետևազորի ստորաբաժանումների, հետևազորի մարտավարական շարժունակության բարձրացման համար՝ ապահովելով անդադար աջակցություն նրա կրակային շարժով, ինչպես նաև ապահովում էր զինամթերքով մարտի ընթացքում։

Որոշ դեպքերում օգտագործվում էր անկախ դրա մեծ թերությունից՝ ոչ մեծ կրակային հզորությանը, հետախուզության, մարտական պահպանության և կապի համար (օրինակ՝ Տ-27)։

ԽՍՀՄ-ում 1934 թվականից այն կոչվում էր **թրթուրավոր գնդացրակիր**։

## Տերմինաբանություն
thumb|left|Ford М1918 երեք տոննանոց ավտոմեքենա
Խորհրդային և ռուսական գրականության մեջ տանկետը մարտական մեքենայի առանձին տիպ է (այստեղից էլ ծագել է նրա անվանումը՝ տանկետ, այսինքն՝ տանկից ավելի փոքր-ինչ-որ բան), սակայն շատերը տանկետ բառի տակ հասկանում են փոքր հետախուզական առանց զրահաաշտարակի տանկ, մինչդեռ արևմտյան գրականության մեջ տանկետ հաճախ համարում են նաև զրահաաշտարակով փոքր տանկերը, որոնց քանակը շատ էր ճապոնական բանակում Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի ժամանակ։

## Բնութագիր
Տանկետների զրահը պաշտպանում էր միայն հրաձգային զենքի փամփուշտներից և արկերի բեկորներից, բայց միևնույն ժամանակ հեշտությամբ թափանցում էին հակատանկային հրացանի փամփուշտները և հակատանկային հրացանի արկերը։ Տանկետների զրահները գոհացուցիչ էին 1920-ականների վերջին, սակայն 1930-ականների կեսերին փոքր տրամաչափի հակատանկային հրացանները, որոնք հեշտությամբ ծակում էին տանկետների բարակ զրահները, լայն տարածում գտան տարբեր երկրների բանակներում։
thumb|left|Մեկ տեղանի Carden-Loyd տանկետը
Այս շրջանի տանկետների մեծ մասի սպառազինությունը նույնպես չափազանց թույլ էր, անձնակազմի քանակը անբավարար էր (1-2 հոգի), իսկ գոյատևման պայմանները գտնվում էին տանկիստների ֆիզիոլոգիական հնարավորությունների սահմանին։ Բանակների մեծ մասում տանկետների արտադրությունը դադարեցվեց մոտ 1935 թվականին, երբ պարզ դարձավ, որ դրանք չեն կարող ծառայել որպես լիարժեք տանկեր՝ իրենց թույլ զրահի և սպառազինության, ինչպես նաև աշտարակի բացակայության պատճառով, ինչը դժվարացնում է զենքի օգտագործումը։ Այնուամենայնիվ, թույլ արդյունաբերությամբ և հետամնաց տանկաշինություն ունեցող երկրները շարունակեցին տանկետներ արտադրել մինչև Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի սկիզբը։ Տանկետների դարաշրջանի անկման արդարացիությունը հաստատվել է նաև պատերազմների ժամանակ դրանց օգտագործման հետագա փորձով, ինչպիսիք են Իսպանիայի քաղաքացիական պատերազմը և 1939 թվականի սեպտեմբերյան արշավը Լեհաստանում։ Այնուամենայնիվ, իրենց փոքր չափերի պատճառով տանկետները հարմար էին որպես հետախուզական մեքենաներ, թեև դրանց թույլ զրահը դրանք դարձնում էր վտանգավոր անձնակազմի համար։ Բացի այդ, տանկետների մեծ մասը շարունակում էր ծառայել որպես զրահապատ քարշակներ։

## Պատմություն
[thumb|right|250px|«[Universal Carrier», որը գրավվել և ձևափոխվել է ինդոնեզիական ազգայնականների կողմից Ճավա կղզում մարտերի ժամանակ:]]
Եվրոպական բազմաթիվ տանկետների նախահայրը համարվում է անգլիական Կարդեն-Լլոյդ տանկետը, և չնայած նրան, որ անգլիական բանակում այդ մեքենաները մեծ հաջողություն չունեին, դրանց հիման վրա ստեղծվել է «Universal Carrier» զրահամեքենան, որը իրենից ներկայացնում էր երկարացված և վերակազմավորված տանկետ։ Այդ մեքենաները արտադրվում էին մեծ քանակությամբ և հաճախ օգտագործվում էին նույն նպատակներով, ինչ տանկետները։

Ամենագնացների նախագծման առաջընթացը հանգեցրեց նրան, որ այժմ (2002 թ.) մեքենաները անվային են, որոնց անցանելիությունը թրթուրավոր մեքենայից ոչ ավելի վատ է, սակայն ավելի հեշտ է սպասարկման հարցում։ Բացառություն է համարվում գերմանական «Wiesel» մեքենան («կզաքիս»), որը կիրառվում է Գերմանիայի օդադեսանտային զորքերում։

## Տեսանյութեր
* https://www.youtube.com/watch?v=6_-RAxD2Ft8
* https://www.youtube.com/watch?v=Bb7vcCDv4mM
* https://www.youtube.com/watch?v=CI7rULkBrUc
* https://www.youtube.com/watch?v=7Tj7LxsOnXU
* https://www.youtube.com/watch?v=QY5khXqSM_0

## Պատկերասրահ

Պատկեր:TK-3.jpg|ТК-3, Լեհաստան: Մասսան կազմում է 2.34 տոննա
Պատկեր:Drezyna pancerna typu TKS.jpg|TKS տիպի զրահապատ երկաթուղային սայլակ, Լեհաստան
Պատկեր:Bundesarchiv Bild 101I-201-1561-20, Balkan, italienische Panzer, Krad mit Beiwagen.jpg|Carro CV 35, Իտալիա, 1930-ական թվականներ
Պատկեր:Renault UE Saumur 01.jpg|Renault 31R, Ֆրանսիա, 1930-ական թվականներ
Պատկեր:VCL floating tank.jpg|Vickers-Carden-Loyd լողացող տանկ։ Զրահատանկային թանգարան, Կուբինկա.
Պատկեր:Ozelot.jpg|Wiesel 2, Գերմանիա (*Ozelot* տարբերակը հակաօդային պաշտպանության համար, 1980-ական թվականներ)


## Տես նաև

* Տանկերի դասակարգում
* Տիպ 59

## Ծանոթագրություններ

*
Կատեգորիա:Տանկերի պատմություն