Արտարժույթի փոխանակման վկայական

**Արտարժույթի փոխանակման վկայական** (), արտարժույթի վերահսկողության գործիք է այն երկրներում, որտեղ ազգային արժույթը ենթակա է արժութային վերահսկողության կամ փոխարկելի չէ: Կարգավորումները զգալիորեն տարբերվում են երկրից երկիր։

## Հիմնական տեսակներ
Արտարժույթի փոխանակման սերտիֆիկատների հիմնական տեսակներից են՝

# **Որոշված փոխարժեքով արտարժույթ ձեռք բերելու համար նախատեսված սերտիֆիկատ**՝ նախատեսված որոշակի նպատակի համար, օրինակ՝ ներմուծումների ֆինանսավորման։ Այս տեսակի սերտիֆիկատները պահանջվում էին բազմաթիվ եվրոպական երկրներում Երկրորդ համաշխարհային պատերազմից հետո։
# **Տեղական արժույթով արտահայտված սերտիֆիկատ**, որը պարտադիր էր օտարերկրյա քաղաքացիների համար որոշ կամ բոլոր գնումների համար։ Փոխարժեքը կարող էր ավելի բարենպաստ լինել այցելուի համար, քան պաշտոնական առևտրային փոխարժեքը։ Նպատակն էր արտարժույթը մուտքագրել պետության բյուջե, այլ ոչ թե սև շուկա։ Այս տեսակի սերտիֆիկատները կիրառվել են Գերմանիայում՝ 1931–1948 թթ., և Չինաստանում՝ 1980–1994 թթ.։
# **Սերտիֆիկատ, որը պարտադիր էր տեղացիների համար այն արտարժույթը փոխանակելու համար, որը նրանք ստանում էին աշխատավարձի ձևով կամ որպես փոխանցումներ արտերկրում ապրող հարազատներից կամ բարեկամներից**, որոնք կարող էին ընդունվել որպես վճարումներ որոշակի խանութներում, որոնք սովորաբար ապրանքներ վաճառում էին միայն օտարերկրացիներին՝ արտարժույթով։ Այս տեսակի սերտիֆիկատները շրջանառության մեջ են եղել Խորհրդային Միությունում 1961-1989 թվականներին։
# **Սերտիֆիկատներ, որոնք շրջանառվում էին փակ տնտեսական գոտիներում** (օրինակ՝ Սվալբարդի ռուբլին՝ Արկտիկուգոլ ածխահանքերի աշխատակիցների համար)։ Նպատակն էր կանխել ապրանքների պակասը, եթե տեղի ունենար փողի անկառավարելի հոսք գոտուց դուրս։

## Օրինակներ
; Ազգային արժույթով արտահայտված սերտիֆիկատներ, բայց հատուկ փոխարժեքով/շրջանառության կանոններով 

* Խորհրդային Միություն (1930 թվականներին Տորգսինի չեկեր և 1961–1991 թվականներին տարբեր սերտիֆիկատների տեսակներ, որոնցից ամենատարածվածը Վնեշպոսիլտորգի չեկերն էին)
* Չինաստան (1980–1994)
* Արևելյան Գերմանիա (ֆորումի չեկեր, կապված Արևմտյան Գերմանիայի D-Mark-ի հետ)
* Հյուսիսային Կորեա (1970 թվականներից մինչև 2008 թվականը օգտագործվում էին առանձին վկայականներ և ժետոններ՝ «սոցիալիստ այցելուների» և «կապիտալիստ այցելուների» համար)
* Կուբա (1985 թվականից թողարկվել են մի քանի տարբեր սերտիֆիկատներ, որոնք փոխարինվել են, երբ թույլատրվել է շրջանառել ԱՄՆ դոլարը՝ փոխարկելի պեսոյի հետ միասին)
* Չեխոսլովակիա (տուզեքս)
* Բուլղարիա (Բալկանյան տուրիստական, Corecom և Բուլղարիայի ժողովրդական բանկի չեկեր)
* Կոմունիստական ​​Ռումինիա (NAVROM չեկեր)
* Վիետնամ
* Կոմունիստական ​​Ալբանիա – այն անօրինական էր դրանք փոխանակել սովորական ալբանական լեկ թղթադրամներով
* Հարավսլավիա (Պուտնիկի չեկեր 1950-ականներին, Հարավսլավիայի ժողովրդական բանկի չեկեր)
;
; Արտարժութային արժույթով արտահայտված սերտիֆիկատներ (սովորաբար ԱՄՆ դոլար)

* Մյանմա (մինչև 2013 թվականի մարտը)
* Լեհաստան (Bon Towarowy PeKaO)
* Զիմբաբվե (Զիմբաբվեի պարտատոմսեր)

## Պատկերասրահ

Պատկեր:Beryozka razm certificate 1 kop.jpg|ԽՍՀՄ Բերյոզկա խանութների սերտիֆիկատ, 1 կոպեկ, կապույտ շերտ, 1966
Պատկեր:Beryozka certificate with yellow stripe - 1 kop.jpg|ԽՍՀՄ Բերյոզկա խանութների սերտիֆիկատ, 1 կոպեկ, դեղին շերտ, 1966
Պատկեր:Cheki Vneshtorgbanka Ser.A.jpg|ԽՍՀՄ սերտիֆիկատ նավաստիների համար, A շարք, (թողարկումներ 1967-ից 1980 թվականներին)
Պատկեր:Чеки.JPG|ԽՍՀՄ Վնեշպոսիլտորգի սերտիֆիկատ, 1 և 10 կոպեկ, 1976
Պատկեր:Чек Внешпосылторга.jpg|ԽՍՀՄ Վնեշպոսիլտորգի սերտիֆիկատ, 2 կոպեկ, 1976
Պատկեր:Чек Внешпосылторга для военной торговли 10 копеек.jpg|ԽՍՀՄ Վնեշպոսիլտորգի սերտիֆիկատ, 10 կոպեկ, զինվորականների համար, 1976
Պատկեր:Чек.JPG|ԽՍՀՄ Վնեշպոսիլտորգի սերտիֆիկատ, 3 ռուբլի, 1976
Պատկեր:Bon.jpeg|PeKaO սերտիֆիկատ, Լեհաստան


## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ

* Chinese foreign exchange certificates (FEC) 
* East German forum checks 

Կատեգորիա:Արտարժույթի շուկա
Կատեգորիա:Գերմանիայի մետաղադրամներ
Կատեգորիա:Դրամական միավորներ
Կատեգորիա:Թղթադրամներ
Կատեգորիա:ԽՍՀՄ տնտեսություն
Կատեգորիա:Ռումինիայի դրամական միավորներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի դրամական միավորներ