Էխոսրտագրություն

**Էխոսրտագրություն** կամ **սրտի ուլտրաձայնային հետազոտություն**, սիրտը զննելու համար ուլտրաձայնի կիրառում: Այն բժշկական պատկերագրության տեսակ է, որն օգտագործում է ստանդարտ ուլտրաձայնային հետազոտություն կամ դոպլերային ուլտրաձայն: Այս տեխնիկայի միջոցով ձևավորված տեսողական պատկերը կոչվում է **էխոսրտագրություն**, **սրտի էխո** կամ պարզապես **էխո**:

Էխոսրտագրությունը պարբերաբար օգտագործվում է կասկածելի կամ հայտնի սիրտանոթային հիվանդություն ունեցող հիվանդների ախտորոշման, կառավարման և հսկողության համար: Այն սրտաբանության մեջ ամենատարածված ախտորոշիչ պատկերագրական մեթոդներից մեկն է: Էխոսրտագրությունը օգտակար տեղեկատվության հարուստ պաշար է տրամադրում, ներառյալ սրտի չափը և ձևը (ներքին խցիկի չափի քանակական որոշում), պոմպային հզորությունը, հյուսվածքային վնասվածքի տեղակայումը և չափը, ինչպես նաև փականների գնահատումը: Էխոսրտագրությունը կարող է նաև բժիշկներին տալ սրտի ֆունկցիայի այլ գնահատականներ, ինչպիսիք են սրտի արտամղման հաշվարկը, արտամղման ֆրակցիան և դիաստոլիկ ֆունկցիան (որքան լավ է սիրտը թուլանում):

Էխոսրտագրությունը կարևոր գործիք է սրտի հիվանդության կասկածով հիվանդների մոտ սրտի պատի շարժման անոմալիան գնահատելու համար։ Այն գործիք է, որը օգնում է վաղ ախտորոշել սրտամկանի ինֆարկտը, ցույց տալով պատի օջախային շարժման անոմալիան: Այն նաև կարևոր է սրտային անբավարարություն ունեցող հիվանդների բուժման և հսկողության համար՝ գնահատելով արտամղման ֆրակցիան։

Էխոսրտագրությունը կարող է օգնել հայտնաբերել կարդիոմիոպաթիաները, ինչպիսիք են հիպերտրոֆիկ կարդիոմիոպաթիան և դիլատացիոն կարդիոմիոպաթիան: Սթրեսային էխոկարդիոգրաֆիայի կիրառումը կարող է նաև օգնել որոշել, թե արդյոք կրծքավանդակի ցավը կամ դրան ուղեկցող ախտանիշները կապված են սրտի հիվանդության հետ։

Էխոսրտագրության ամենակարևոր առավելություններն են՝ ինվազիվ չէ (չի ենթադրում մաշկի պատռում կամ մարմնի խոռոչներ մտնելու հնարավորություն) և չունի հայտնի ռիսկեր կամ կողմնակի ազդեցություններ։

Էխոսրտագրությունը ոչ միայն կարող է ստեղծել սրտի կառուցվածքների ուլտրաձայնային պատկերներ, այլև կարող է ճշգրիտ գնահատել սրտով հոսող արյան վիճակը՝ օգտագործելով դոպլերային էխոսրտագրություն՝ օգտագործելով իմպուլսային կամ անընդհատ ալիքային դոպլերային ուլտրաձայն: Սա թույլ է տալիս գնահատել սրտով արյան ինչպես նորմալ, այնպես էլ աննորմալ հոսքը: Գունավոր դոպլերոգրաֆիան, ինչպես նաև սպեկտրալ դոպլերոգրաֆիան, օգտագործվում են սրտի ձախ և աջ կողմերի միջև ցանկացած աննորմալ հաղորդակցություն, ինչպես նաև փականների միջով արյան ցանկացած արտահոսք (փականային անբավարարություն) տեսնելու համար, և կարող է նաև գնահատել, թե որքան լավ են փականները բացվում (կամ չեն բացվում փականային ստենոզի դեպքում): Դոպլերային տեխնիկան կարող է նաև օգտագործվել հյուսվածքների շարժման և արագության չափման համար՝ հյուսվածքային դոպլերային էխոկարդիոգրաֆիայի միջոցով:

Էխոսրտագրությունը նաև առաջին ուլտրաձայնային ենթամասնագիտությունն էր, որն օգտագործեց ներերակային կոնտրաստ: Էխոկարդիոգրաֆիան կատարվում է սրտային սոնոգրաֆիստների, սրտային ֆիզիոլոգների (Մեծ Բրիտանիա) կամ էխոսրտագրության ոլորտում մասնագիտացած բժիշկների կողմից:

Շվեդ բժիշկ Ինգե Էդլերը (1911–2001), Լունդի համալսարանի շրջանավարտ, ճանաչվում է որպես «Էխոսրտագրությդան հայր»։ Նա իր մասնագիտության մեջ առաջինն էր, ով սրտի հիվանդությունների ախտորոշման համար կիրառեց ուլտրաձայնային իմպուլսային էխո պատկերումը, որը ակուստիկ ֆիզիկոս Ֆլոյդ Ֆայրսթոունը մշակել էր մետաղական ձուլվածքների թերությունները հայտնաբերելու համար։ Էդլերը 1953 թվականին արտադրեց առաջին էխոսրտագրերը՝ օգտագործելով արդյունաբերական Firestone-Sperry ուլտրաձայնային ռեֆլեկտոսկոպ։ Էխոսրտագրության մշակման գործում Էդլերը համագործակցեց ֆիզիկոս Կարլ Հելմութ Հերցի հետ, ով Նոբելյան մրցանակակիր Գուստավ Հերցի որդին էր և Հենրիխ Ռուդոլֆ Հերցի թոռնիկը։

## Բժշկական կիրառություններ

Առողջապահական ընկերությունները խորհուրդ են տալիս էխոսրտագրության օգտագործումը նախնական ախտորոշման համար, երբ անձի կլինիկական կարգավիճակը փոխվում է և երբ էխոսրտագրության նոր տվյալները կարող են հանգեցնել բժշկի կողմից անձի խնամքի փոփոխության։ Սրտի բազմաթիվ հիվանդությունների ախտորոշիչ չափանիշները հիմնված են էխոսրտագրության հետազոտությունների վրա: Օրինակ՝ մեղմ, միջին և ծանր փականային հիվանդության տարբերակումը հիմնված է չափված չափանիշների վրա։ Մեկ այլ օրինակ է սրտի ֆունկցիայի գնահատումը ձախ փորոքի արտամղման ֆրակցիայի (ՁՓԵՖ) միջոցով, որը լայն կիրառություն ունի, ներառյալ սրտի անբավարարության դասակարգումը և իմպլանտացվող կարդիովերտեր-դեֆիբրիլյատորների տեղադրման սահմանային արժեքները:

Առողջապահական ընկերությունները խորհուրդ չեն տալիս ռուտինային հետազոտություններ անցկացնել այն ժամանակ, երբ հիվանդի կլինիկական վիճակը չի փոխվում, կամ երբ բժիշկը, թեստավորման արդյունքների հիման վրա չի փոխում հիվանդի խնամքը։ Էխոսրտագրության չարաշահման տարածված օրինակ է հիվանդի մոտ սրտի փականային հիվանդության թեթև աստիճանի ախտորոշման դեպքում ռուտինային հետազոտությունների կիրառումը։ Այս դեպքում հիվանդները հաճախ ախտանիշներ չունեն և էխոսրտագրության արդյունքները չեն հանգեցնում որևէ փոփոխության՝ առանց կլինիկական վիճակի այլ փոփոխությունների։

Էխոսրտագրությունը մեծ դեր ունի մանկաբուժության մեջ՝ ախտորոշելով սրտի փականային հիվանդություններով և այլ բնածին անոմալիաներով հիվանդներին: Զարգացող ճյուղ է պտղի էխոսրտագրությունը, որը ներառում է չծնված պտղի էխոսրտագրություն:

## Տեսակներ
Գոյություն ունեն էխոկարդիոգրաֆիայի երեք հիմնական տեսակներ՝ միջկրծքավանդակային (տրանսթորակալ), կերակրափողային և ներսրտային: Սթրես-թեստավորումն օգտագործում է կրծքավանդակի միջկրծքային էխոգրաֆիան՝ ֆիզիկական վարժությունների մեթոդի (օրինակ՝ վազքուղու) հետ միաժամանակ:

### Միջկրծքավանդակային էխոսրտագրություն
մինի|Եռաչափ էխոսրտագրություն
Ստանդարտ էխոսրտագրությունը հայտնի է նաև որպես միջկրծքավանդակային (տրանսթորակալ) էխոկարդիոգրաֆիա կամ սրտի ուլտրաձայնային հետազոտություն և այն օգտագործվում է հիվանդի անկողնու մոտ իրականացվող արագ գնահատման համար։ Այս դեպքում էխոկարդիոգրաֆիայի տվիչը (կամ զոնդը) տեղադրվում է հիվանդի կրծքավանդակի պատին (կամ կրծքավանդակին) և պատկերները կատարվում են կրծքավանդակի պատի միջով: Սա սրտի ընդհանուր ֆունկցիայի ոչ ինվազիվ, բարձր ճշգրտությամբ և արագ գնահատում է:

Միջկրծքավանդակային էխոսրտագրությունը օգտագործում է մի քանի «պատուհաններ»՝ սիրտը տարբեր տեսանկյուններից պատկերելու համար: Յուրաքանչյուր պատուհան ունի առավելություններ և թերություններ՝ սրտի որոշակի կառուցվածքներ դիտելու համար և որպես կանոն, նույն ուսումնասիրության ընթացքում օգտագործվում են բազմաթիվ պատուհաններ՝ սիրտը լիարժեք գնահատելու համար: Պարաստեռնալային երկար և պարաստեռնալային կարճ առանցքային պատուհանները վերցվում են կրծոսկրի կողքից, ապիկալ երկու/երեք/չորս խցիկային պատուհանները վերցվում են սրտի գագաթից (ներքևի ձախ կողմ), իսկ ենթակողային պատուհանը՝ վերջին կողոսկրի եզրից:

Միջկրծքավանդակային էխոսրտագրությունը օգտագործում է միաչափ («M ռեժիմ»), երկչափ և եռաչափ ուլտրաձայնային հետազոտություն տարբեր պատուհաններից: Սրանք կարող են համակցվել իմպուլսային կամ անընդհատ ալիքային դոպլերի հետ՝ արյան հոսքի արագությունը և կառուցվածքային շարժումները պատկերացնելու համար: Պատկերները կարող են բարելավվել «կոնտրաստով», որոնք սովորաբար ուլտրաձայնային ալիքները արտացոլող միկրոպղպջակների կախույթ են:

### Միջկերակրափողային էխոսրտագրություն
Միջկերակրափողային (տրանսէզոֆագիալ) էխոսրտագրությունը այլընտրանքային միջոց է: Հիվանդի կերակրափողի մեջ բերանի միջոցով տեղադրվում է հատուկ նշանակության զոնդ, որը  ուլտրաձայնային տվիչ է պարունակում իր ծայրին և թույլ է տալիս հետազոտել սրտի անմիջապես հետևից գտնվող տեղանքից: Այն ամենից հաճախ օգտագործվում է, երբ կրծքավանդակի պատկերները օպտիմալ չեն և երբ գնահատման համար անհրաժեշտ է ավելի պարզ և ճշգրիտ պատկեր: Այս թեստը կատարվում է սրտաբանի, անեսթեզիոլոգի, գրանցված բուժքրոջ և ուլտրաձայնային տեխնոլոգի ներկայությամբ: Հիվանդի համար ընթացակարգի ընթացքում ավելի հարմարավետ դարձնելու համար կարող են օգտագործվել հանգստացնող և/կամ տեղայնացված անզգայացնող դեղամիջոցներ:

Միջկերակրափողային էխոսրտագրությունը, ի տարբերություն միջկրծքավանդակայինի, չունի առանձին «պատուհաններ» սիրտը դիտելու համար: Կարող են օգտագործվել ամբողջ կերակրափողը և ստամոքսը և զոնդը առաջ մղվել կամ հանվել այս չափման երկայնքով՝ սրտի վրայի տեսանկյունը փոխելու համար: Զոնդերի մեծ մասն ունի զոնդի ծայրը մեկ կամ երկու չափման մեջ շեղելու հնարավորություն՝ սրտի տեսանելիությունը ավելի կատարելագործելու համար: Բացի այդ, ուլտրաձայնային բյուրեղը հաճախ երկչափ բյուրեղ է, և օգտագործվող ուլտրաձայնային հարթությունը կարող է էլեկտրոնային եղանակով պտտվել՝ սրտի կառուցվածքների տեսանկյունը օպտիմալացնելու համար լրացուցիչ չափում թույլ տալու համար: Հաճախ անհրաժեշտ է շարժում այս բոլոր չափումներում:

Միջկերակրափողային էխոսրտագրությունը կարող է օգտագործվել որպես ինքնուրույն ընթացակարգ կամ ներառվել կաթետերի կամ վիրաբուժական միջամտությունների մեջ: Օրինակ՝ փականի փոխարինման վիրահատության ժամանակ կարող է օգտագործվել փականի ֆունկցիան գնահատելու համար՝ վերականգնումից/փոխարինումից անմիջապես առաջ և անմիջապես հետո: Սա թույլ է տալիս անհրաժեշտության դեպքում վերանայել փականը վիրահատության ընթացքում՝ վիրահատության արդյունքները բարելավելու համար:

### Սթրես էխոսրտագրություն
Սթրես էխոսրտագրությունը, օգտագործվում է սրտի ուլտրաձայնային պատկերում՝ ֆիզիկական սթրեսի ազդեցությամբ պատի շարժումը գնահատելու համար: Նախ, սիրտը հետազոտվում է «հանգստի վիճակում»՝ հիվանդի սրտամկանի շարժման բազային պատկերը ստանալու համար: Այնուհետև հիվանդը քայլում է վազքուղու վրա կամ օգտագործում է այլ վարժության մեթոդ՝ սրտի հաճախությունը բարձրացնելու նպատակային սրտի հաճախությանը կամ տարիքի համար կանխատեսված առավելագույն սրտի հաճախության 85%-ին (220 − հիվանդի տարիքը): Վերջապես, սրտի հետազոտությունը կատարվում են «լարվածության վիճակում»՝ սրտի գագաթնակետային հաճախության դեպքում պատի շարժումը գնահատելու համար: Սթրես էխոսրտագրությունը գնահատում է սրտի պատի շարժումը, սակայն հնարավորություն չի տալիս ուղղակիորեն հետազոտելու պսակաձև անոթները: Մեկ կամ մի քանի պսակաձև զարկերակների իշեմիան կարող է առաջացնել պատի շարժման աննորմալություն, որը կարող է վկայել պսակաձև զարկերակների հիվանդության մասին: Պսակաձև զարկերակների պատկերը ուղղակիորեն ստեղծելու և ստենոզը կամ խցանումը գնահատելու ոսկե ստանդարտ թեստը սրտի կաթետերիզացիան է: Սթրես էխոսրտագրությունը ինվազիվ չէ և կատարվում է լիցենզավորված բժշկական մասնագետի ներկայությամբ:

### Ներսրտային էխոսրտագրություն
Ներսրտային էխոսրտագրությունը էխոսրտագրության մասնագիտացված տեսակ է, որն օգտագործում է կաթետերներ՝ ուլտրաձայնային զոնդը սրտի ներսում տեղադրելու համար՝ սրտի կառուցվածքը ներսից դիտելու համար: Ներսրտային էխոսրտագրությունը հաճախ օգտագործվում է որպես սրտային միջամտության մաս՝ միջնախասրտային միջնապատը հատելով տրանսսեպտալ պունկցիայի միջոցով՝ կաթետերի մուտքը աջ նախասրտից ձախ նախասրտ ապահովելու համար։ Ձախ հատվածներին այլընտրանքային մուտքը կլինի հետադարձ՝ աորտայի և աորտայի փականի միջով դեպի ձախ փորոք:

Ներսրտային էխոսրտագրությունը տրանսթորակալ էխոսրտագրության համեմատ առավելություն ունի նրանով, որ ստերիլ պրոցեդուրա կատարող օպերատորը նույնպես կարող է աշխատեցնել ներսրտային էխոսրտագրության կաթետերը, և դա չի սահմանափակվում միայն տրանսթորակալ կամ տրանսկերակրափողային էխոսրտագրության ժամանակ առաջացող տեսանելիության խնդիրներով։ Այնուամենայնիվ, կան պատկերի որակի սահմանափակումներ՝ զոնդի չափերի սահմանափակման պատճառով։

Ներսրտային էխոսրտագրությունը հաճախ տեղադրվում է ազդրային երակի միջով և տարվում աջ նախասրտի մեջ։ Աջ նախասրտից կարելի է հեշտությամբ տեսնել նախասրտային միջնապատի, բոլոր չորս սրտի խոռոչների, բոլոր չորս փականների և պերիկարդային տարածության վիզուալիզացիան։ Այն կարող է նաև առաջ մղվել նախասրտային միջնապատի միջով դեպի ձախ նախասիրտ՝ ձախ նախասրտի ականջիկի խցանման սարքի տեղադրման ժամանակ։

Ներսրտային էխոսրտագրության պատկերների օգտագործումը կարող է ներառվել էլեկտրաանատոմիական քարտեզագրման համակարգերով կառուցված եռաչափ մոդելներում։

### Ներանոթային ուլտրաձայնային հետազոտություն

Ներանոթային ուլտրաձայնային հետազոտությունը էխոսրտաբանության մասնագիտացված տեսակ է, որն օգտագործում է կաթետեր՝ ուլտրաձայնային զոնդը արյունատար անոթների մեջ մտցնելու համար: Սա սովորաբար օգտագործվում է արյան անոթների չափը և արյան անոթի ներքին տրամագիծը չափելու համար: Օրինակ, ներանոթային ուլտրաձայնային հսկողությունը կարող է օգտագործվել կորոնար կաթետերիզացիայի ժամանակ՝ կորոնար զարկերակի նեղացումը գնահատելու համար: Եթե կաթետերը հետ է մղվում վերահսկվող եղանակով, ապա կարելի է ստեղծել ներքին քարտեզ՝ անոթի և դրա ճյուղերի ուրվագիծը տեսնելու համար:

## Ռեժիմներ
Տարբեր ռեժիմները նկարագրում են, թե ինչպես են ուլտրաձայնային բյուրեղները օգտագործվում տեղեկատվություն ստանալու համար: Այս ռեժիմները ընդհանուր են էխոսրտագրության բոլոր տեսակների համար:

### A-ռեժիմ
A-սկանավորումը կամ միաչափ ուլտրաձայնային հետազոտությունը ներկայացնում է ստանդարտ էխո հետազոտության կեսից ավելին: Օրինակ, այն ցույց է տալիս աորտայի ստենոզված փականի մակերեսը (կամ ցանկացած խցանում): Այն նաև ցույց է տալիս, թե ինչպես են ճնշումները հաշվարկվում սրտում, օրինակ՝ աջ փորոքի սիստոլիկ ճնշումը: Այն սովորաբար օգտագործվում է դոպլերային չափումների տեսքով: Կան երկու ձև՝ պուլսային և անընդհատ: Պուլսայինը թույլ է տալիս հաշվարկել արագությունները որոշակի տեղում, բայց ունի սահմանափակ արագության միջակայք, որը կարող է օգտագործվել: Անընդհատ ալիքը թույլ է տալիս չափել արագությունը զրոյից մինչև հիվանդ սրտի կողմից առաջացող արյան ամենաարագ արագությունները: Այնուամենայնիվ, հնարավոր չէ ասել, թե A-սկանավորման որ հատվածում է գալիս բարձր արագությունը: Անընդհատ ալիքը կօգտագործվի աորտայի ստենոզը հաշվարկելու համար, քանի որ բարձր արագությունը գալիս է ստենոզի շրջանից: Պուլսայինը կօգտագործվի փորոքային միջնապատի արատ գտնելու համար, որտեղ միջնապատի վրայով արագություն չպետք է լինի, և պուլսայինը ցույց է տալիս տեղանքը:

### B-ռեժիմ / 2D
B-ռեժիմը հաճախ հոմանիշ է «2D»-ին և շատ հաճախ օգտագործվում է էխոսրտագրությունում։

### M-ռեժիմ
Շարժման ռեժիմը, չնայած ավելի քիչ է օգտագործվում, կարևոր դեր է խաղում ժամանակակից էխոսրտագրությունում: Այն առավելություն ունի երկչափ էխոսրտագրության նկատմամբ՝ իր բարձր ժամանակային հաճախականության շնորհիվ (մինչև 1000 կադր/վրկ): Դրա օգտագործման օրինակներից են ձախ փորոքի չափի ճշգրիտ չափումը, սրտի տամպոնադայի առկայության գնահատումը և աջ փորոքի ֆունկցիայի գնահատումը TAPSE-ի միջոցով։

### Դեֆորմացիայի էխոսրտագրություն
Լարվածության հաճախականության պատկերումը ուլտրաձայնային մեթոդ է, որը պատկերում է կծկման օջախային տարբերությունները (դիսսիներգիա), օրինակ՝ սրտի իշեմիկ հիվանդության կամ խրձի ճյուղի բլոկադայի պատճառով դիսսինխրոնիայի դեպքում: Լարվածության հաճախականության պատկերումը չափում է կամ օջախային սիստոլիկ դեֆորմացիան (լարվածություն), կամ օջախային դեֆորմացիայի արագությունը (լարվածության արագություն): Օգտագործվող մեթոդներն են կամ հյուսվածքային դոպլերոգրաֆիան, կամ բծավոր հետևող էխոսրտագրությունը:

### Եռաչափ էխոսրտագրություն
Եռաչափ էխոսրտագրությունը (հայտնի է նաև որպես քառաչափ էխոսրտագրություն, երբ պատկերը շարժվում է) հնարավոր է իրականացնել մատրիցային զանգվածային ուլտրաձայնային զոնդի և համապատասխան մշակման համակարգի միջոցով: Այն հնարավորություն է տալիս մանրամասն անատոմիական գնահատել սրտի պաթոլոգիան, մասնավորապես՝ փականային արատները և կարդիոմիպաթիաները։ Վիրտուալ սիրտը անվերջ հարթություններով անատոմիապես համապատասխան ձևով կտրելու և անատոմիական կառուցվածքների եռաչափ պատկերները վերականգնելու հնարավորությունը այն եզակի է դարձնում բնածին արատներով սրտի հետազոտման համար։ Իրական ժամանակի եռաչափ էխոսրտագրությունը կարող է օգտագործվել աջ փորոքի էնդոմիոկարդիալ բիոպսիայի, կաթետերով ներմուծվող փականային սարքերի տեղադրման և շատ այլ վիրահատական գնահատումների ժամանակ տեղորոշման համար։

Եռաչափ էխոսրտագրության տեխնոլոգիան կարող է ներառել անատոմիական ինտելեկտ կամ օրգանների մոդելավորման տեխնոլոգիայի օգտագործում՝ անատոմիան ավտոմատ կերպով նույնականացնելու համար՝ հիմնվելով ընդհանուր մոդելների վրա: Բոլոր ընդհանուր մոդելները վերաբերում են անատոմիական տեղեկատվության տվյալների բազմությանը, որը եզակիորեն հարմարվում է հիվանդի անատոմիայի փոփոխականությանը՝ որոշակի առաջադրանքներ կատարելու համար: Հատկանիշների ճանաչման և սեգմենտացման ալգորիթմների վրա հիմնված այս տեխնոլոգիան կարող է ապահովել սրտի և անատոմիայի այլ ասպեկտների, այդ թվում՝ ուղեղի, թոքերի, լյարդի, երիկամների, կրծքավանդակի և ողնաշարի հիվանդների համար նախատեսված եռաչափ մոդելավորում։

### Կոնտրաստային էխոսրտագրություն
Կոնտրաստային էխոսրտագրության կամ կոնտրաստով ուժեղացված ուլտրաձայնը պատկերագրական նյութի ավելացումն է ավանդական ուլտրաձայնային հետազոտությանը: Ուլտրաձայնային կոնտրաստը կազմված է գազային միջուկով և սպիտակուցային թաղանթով լցված փոքրիկ միկրոպղպջակներից: Սա թույլ է տալիս միկրոպղպջակներին շրջանառվել սրտանոթային համակարգում և վերադարձնել ուլտրաձայնային ալիքները՝ ստեղծելով բարձր արտացոլող պատկեր: Կան բազմաթիվ կիրառություններ, որոնցում կոնտրաստով ուժեղացված ուլտրաձայնը կարող է օգտակար լինել: Առավել հաճախ օգտագործվող կիրառությունը ձախ փորոքի էնդոկարդիալ սահմանների բարելավումն է՝ գլոբալ և տարածաշրջանային սիստոլիկ ֆունկցիայի գնահատման համար: Կոնտրաստը կարող է նաև օգտագործվել սթրեսային էխոսրտագրության ժամանակ պատի հաստացման վիզուալիզացիան բարելավելու, ձախ փորոքի թրոմբոզի գնահատման կամ սրտի այլ հատվածների գնահատման համար: Կոնտրաստային էխոսրտագրությունը նաև օգտագործվել է սրտամկանի ամբողջ արյան պերֆուզիան գնահատելու համար՝ պսակաձև զարկերակների հիվանդության դեպքում:

## Հավատարմագրում
Էխոսրտագրությունը կարող է շատ դեպքերում սուբյեկտիվ լինել, ինչը նշանակում է, որ էխոգրաֆիան կարդացող անձը կարող է ունենալ անձնական ներդրում, որը ազդում է արդյունքների մեկնաբանման վրա, ինչը հանգեցնում է այսպես կոչված «միջդիտորդական փոփոխականության», որտեղ տարբեր էխոսրտագիրներ կարող են տարբեր եզրակացություններ կազմել նույն պատկերները ուսումնասիրելիս: Սա անհրաժեշտություն առաջացրեց ամբողջ աշխարհում հավատարմագրման ծրագրերի մշակման: Նման ծրագրերի նպատակն է ստանդարտացնել էխոսրտագրության պրակտիկան և ապահովել, որ մասնագետները ունենան համապատասխան վերապատրաստում էխոսրտագրություն կիրառելուց առաջ, ինչը, ի վերջո, կսահմանափակի միջդիտորդական փոփոխականությունը:

### Եվրոպա
Եվրոպայում անհատական և լաբորատոր հավատարմագրումը տրամադրվում է Էխոսրտագրության Եվրոպական Ասոցիացիայի կողմից: Անհատական հավատարմագրման համար կան երեք ենթամասնագիտություններ՝ մեծահասակների կրծքային տրանսէխոսրտագրություն, մեծահասակների կերակրափողային տրանսէխոսրտագրություն և բնածին սրտի հիվանդությունների էխոսրտագրություն:

### Մեծ Բրիտանիա
Մեծ Բրիտանիայում հավատարմագրումը կարգավորվում է Էխոսրտագրության Բրիտանական ընկերության կողմից: Հավատարմագրված ռենտգենոլոգները, սոնոգրաֆիստները կամ այլ մասնագետներ պարտավոր են հանձնել պարտադիր քննություն։

### Միացիալ նահանգներ
«Էխոսրտագրության միջհասարակական հավատարմագրման հանձնաժողովը» (IAC) սահմանում է ԱՄՆ-ում էխոսրտագրության լաբորատորիաների համար ստանդարտներ: Սրտաբաններն ու սոնոգրաֆիստները, որոնք ցանկանում են իրենց լաբորատորիան հավատարմագրել IAC-ի կողմից, պետք է համապատասխանեն այդ ստանդարտներին: Հավատարմագրման նպատակն է պահպանել որակը և հետևողականությունը Միացյալ Նահանգների էխոսրտագրության լաբորատորիաներում: Հավատարմագրումն առաջարկվում է մեծահասակների և երեխաների տրանսթորակալ և տրանսկերակրափողային էխոսրտագրության, ինչպես նաև մեծահասակների սթրեսային և պտղի էխոսրտագրության համար: Հավատարմագրումը երկու մասից բաղկացած գործընթաց է: Յուրաքանչյուր հաստատություն կանցկացնի մանրամասն ինքնագնահատում՝ ուշադիր հետևելով IAC ստանդարտներին և ուղեցույցներին: Այնուհետև հաստատությունը կլրացնի դիմումը և կներկայացնի իրական դեպքերի ուսումնասիրություններ տնօրենների խորհրդին վերանայման համար: Երբ բոլոր պահանջները բավարարվեն, լաբորատորիան կստանա հավաստագրում: IAC հավաստագրումը շարունակական գործընթաց է և պետք է պահպանվի հաստատության կողմից. այն կարող է ներառել աուդիտներ կամ IAC-ի կողմից այցելություններ: Կան մի քանի նահանգներ, որտեղ մասնավոր ապահովագրական ընկերությունները պահանջում են լաբորատորիայի և/կամ սոնոգրաֆիստի հավատարմագրում էխոսրտագրության փոխհատուցման համար:

Միացյալ Նահանգներում սոնոգրաֆիստների համար գործում են երկու հավատարմագրման մարմիններ՝ *Սրտանոթային հավատարմագրման միջազգային կազմակերպությունը* (CCI), որը հիմնադրվել է 1968 թվականին, և Ա*խտորոշիչ բժշկական սոնոգրաֆիայի ամերիկյան գրանցամատյանը* (ARDMS), որը հիմնադրվել է 1975 թվականին: CCI-ն և ARDMS-ը Ստանդարտացման միջազգային կազմակերպության ( *ISO* ) կողմից արժանացել են հավաստագրման մարմինների հեղինակավոր *ANSI-ISO 17024* հավատարմագրմանը: Հավատարմագրումը տրամադրվում է Ամերիկյան ազգային ստանդարտների ինստիտուտի (ANSI) կողմից: ARDMS ծրագրերի ճանաչումը հավատարմագրերի տրամադրման գործում նաև ARDMS հավատարմագրում է ապահովել Հավաստագրման գործակալությունների ազգային հանձնաժողովի (NCCA) կողմից: NCCA-ն Ազգային իրավասության ապահովման կազմակերպության (NOCA) հավատարմագրման ստորաբաժանումն է:

Երկու որակավորման մարմինների համաձայն՝ սոնոգրաֆիստները նախ պետք է փաստաթղթավորեն նախապայմանների կատարումը, որոնք ներառում են ինչպես տեսական, այնպես էլ գործնական փորձ ուլտրաձայնային հետազոտության ոլորտում: Այնուհետև դիմորդները պետք է հանձնեն համապարփակ քննություն, որը ցույց է տալիս ուլտրաձայնային հետազոտության ֆիզիկայի և մասնագիտության հետ կապված կլինիկական կարողությունների գիտելիքները: Այնուհետև, որակավորում ունեցող սոնոգրաֆիստները պարտավոր են պահպանել իրենց ոլորտում կարողությունները՝ ստանալով որոշակի քանակությամբ շարունակական բժշկական կրթության կրեդիտներ:

2009 թվականին Նոր Մեկսիկան և Օրեգոնը դարձան առաջին երկու նահանգները, որոնք պահանջեցին ուլտրաձայնային հետազոտողների լիցենզիա

Ամերիկյան էխոսրտագրության ընկերությունը մասնագիտական կազմակերպություն է, որը կազմված է բժիշկներից, սոնոգրաֆիստներից, բուժքույրերից և էխոսրտագրության ոլորտում ներգրավված գիտնականներից: Ամերիկյան էխոսրտագրության ընկերությունը ամենակարևոր դերերից մեկը ուղեցույցների և չափորոշիչների միջոցով իրենց առաջարկությունները տրամադրելն է՝ ապահովելով ռեսուրսներ և կրթական հնարավորություններ ոլորտի սոնոգրաֆիստների և բժիշկների համար:

Արհեստական բանականության էխոսրտագրությունում կիրառման ուղղությամբ աշխատում են տարբեր ինստիտուտներ, սակայն դրանք գտնվում են շատ վաղ փուլում և դեռևս կարիք ունեն լիարժեք զարգացման։

## Տերմինաբանություն
Էխոկարդիոգրաֆիայի ախտորոշման մեջ ամենատարածված տերմինաբանությունն է՝

## Հղումներ

## Արտաքին հղումներ
* Virtual TEE – online self-study and teaching resource
* echocardia – online self-study and teaching resource
* Echobasics – free online echocardiography tutorial
* CT2TEE – transesophageal echocardiography simulator

Կատեգորիա:Հետազոտական կենտրոններ
Կատեգորիա:Հետազոտական մեթոդներ
Կատեգորիա:Սրտաբանություն