open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
1 յուան (Ցզյաննան)

**Ցզյաննանի 1 յուանը** Չինաստանի նախկին Ցզյաննան նահանգում տարածված դրամ էր, չինական արծաթե յուանի ստանդարտներին համապատասխանող։ (Տես՝ Ցզյաննանի յուան)։

Մեկ յուան արժեք ունեցող մետաղադրամները Ցզյաննանում շրջանառության են թողվել միայն 1 տեսակով։

## Դրամի մասին
### Պատմություն
1 յուան դրամը հատված է արծաթից, կշիռը՝ 27 գրամ, տրամագիծը՝ 4 սմ։ Հատվել է Նանկինում, մեծ քանակով, 1898-ից մինչև 1905 թվականը։

### Դիմերես
Դրամի երեսի կողմի կենտրոնում, շրջանակի մեջ չինարեն և մանջուրերեն հիերոգլիֆներով նշված է նահանգի անունը և փողերանոցի անունը։

### Դարձերես
Ետևի կողմում պատկերված է չինական ավանդական վիշապը, ոլորված դիրքում։ Ներքևում՝ դրամի արժեքը (կշռի ձևով)՝ «7 մեյս և 2 կանդարին»։ Այս գրությունը Ցզյաննանի 1 յուանի որոշ տարատեսակների վրա չինարեն է, որոշների վրա՝ անգլերեն («*7 MACE AND 2 CANDAREENS*»)։

## Աղբյուրներ
* Chester L. Krause and Clifford Mishler. Standard Catalog of World Coins. Iola, WI. 19th Century Edition, 2nd Edition, Pages 222-223.
* Chester L. Krauze and Clifford Mishler. Standard Catalog of World Coins. Iola, WI. 2002 Edition (20th Century), Pages 394-395.

## Արտաքին հղումներ
* Ցզյաննանի արծաթե յուանները («վիշապ-դոլարները») - Կայքը ցուցադրում է Ցզյաննանի յուան արծաթադրամի զանազան ենթատեսակները՝ մանրամասն ծանոթագրություններով *(անգլերեն)*

Կատեգորիա:Յուան
Կատեգորիա:Դոլար
Կատեգորիա:Արծաթե դրամներ
Կատեգորիա:Չինաստանի մետաղադրամներ
Կատեգորիա:Վիշապի պատկերով դրամներ
Վալենտինիանոս III

**Վալենտինիանոս III-ը** (լատիներեն՝ *Flavius Valentinianus*) (ծ. հուլիսի 2, 419, Ռավեննա, վ. մարտի 16, 455, Հռոմ) Արևմտյան Հռոմեական կայսրության կայսրն էր 425-ից՝ 455 թվականը։

## Ընտանիք
Վալենտինիանոսը Փլավիոս Կոստանցիոս պատրիկի որդին էր, որը իշխեց Հռոմին 421 թ. որպես Կոստանցիոս III կայսր։ Մայրը՝ վեստգոթերի թագուհի Գալլա Պլացիդիան էր։ Երբ իր հորեղբայրը՝ Հոնորիոսը վախճանվեց 423 թ., Հռոմի իշխանությանը ժամանակավորապես բռնատիրեց Հովհաննեսը, որը շատ արագ գահընկեց եղավ։

## Կառավարումը
Վալենտինիանոսի երկարատև գահակալման ընթացքում որևէ ժամանակ նա անձնապես չղեկավարեց երկրով, դա կատարում էին ուրիշները՝ իր փոխարեն։ Հովհաննեսին իշխանությունից զրկելուց հետո Պլացիդան էր կառավարում Արևմտյան կայսրությունը՝ իր որդու անունից, որպես ռեգենտ, մինչև 437 թվականը, թեև ազդեցիկ Ֆլավիոս Աետիոս պատրիկը արդեն փաստացի ղեկավար էր դարձել Հռոմում այդ տարիներին։ Այդ ժամանակաշրջանում ամենանշանավոր իրադարձություններից մեկն էր Հյուսիսային Աֆրիկայի ծովամերձ շրջանների զավթումը վանդալների կողմից 429 թվականին, որի հետևանքով, տասը տարի անց, նրանք թոթափեցին Վալենտինիանոս III-ի գերիշխանությունը այդ շրջաններում։

437 թվականի հոկտեմբերի 29-ին Վալենտինիանոսն ամուսնացավ Բյուզանդիայի կայսր Թեոդոսիոս II-ի դուստր Լիկինիա Եվդոքսիայի հետ։ Շատ քիչ տվյալներ կան Վալենտինիանոսի գործունեության վերավերյալ՝ այդ ամուսնությունից հետո։ Նա իր օրերն անց էր կացնում հաճույքների և ուրախ ժամանցի ետևից ընկնելով, մինչ Աետիոսը կառավարում էր երկիրը։ Վալենտինիանոսի գահակալության տարիների ամենակարևոր դեպքն էր հոների ներխիժումը Գալլիա (451) և Հյուսիսային Իտալիա (452), բայց հայտնի չի, արդյո՞ք Վալենտինիանոսն անձամբ ինչ որ ձևով մասնակցել է այդ ճգնաժամային իրադարձություններում։

Աետիոսի հասցեին զանազան զրպարտություններին և բամբասանքներին հավատալով, փոքրոգի Վալենտինիանոսն իր ձեռքերով դավադրաբար սպանեց այդ տաղանդավոր զորավարին և քաղաքական գործչին, 454 թ. սեպտեմբերի 21-ին, Հռոմի կայսերական պալատում։ Մինչ այդ Աետիոսն ամուսնացել էր Վալենտինիանոսի դուստրներից մեկի հետ։ Կարճ ժամանակ հետո Վալենտինիանոսն ինքը զոհ դարձավ սպանության, Աետիոսի բարբարոս զինակիցների՝ Օպտիլա և Թրաուստիլա անուններով՝ ի հատուցում Աետիոսի սպանության։

## Աղբյուրներ

Վալենտինիանոս III
Կատեգորիա:Հռոմեական կայսրության կոնսուլներ
Կատեգորիա:Փլավիոսներ
Կատեգորիա:Կաթոլիկ միապետներ
Մուշկետ

մինի|աջից|Մուշկետների հավաքածու։
**Մուշկետը** միջնադարյան հրազեն է, որը լայն օգտագործում է ունեցել Եվրոպայի և Ասիայի զանազան երկրներում։

«Մուշկետ» բառը հայերենին է փոխանցվել ռուսերենից (*мушкет*), որն, իր հերթին, փոխառել է ֆրանսերենից (*mousquet*)։

Մուշկետը հարթափող հրացան էր՝ ստեղծված Իսպանիայում 16-րդ դարում։ Այն փոխարինեց ավելի պրիմիտիվ և փոքր կարողության արկեբուզը։ Մուշկետը լցվում էր փողաբերանից, վառոդի բռնկումը և գնդակի արձակումը կատարվում էր պատրույգի օգնությամբ։ 19-րդ դարում մուշկետներն արդեն գործածությունից դուրս եկան և նրանց տեղը գրավեցին ակոսավոր հրացանները։

Ամենավաղ տեսակի մուշկետները սովորաբար սպասարկվում էին երկու զինվորների («մուշկետակիրների») կողմից, և հրաձգությունը կատարվում էր շարժական հենակի վրայից։ Տիպիկ մուշկետը մեկ ու կես մետր երկարություն ուներ, կշռում էր մոտ 9 կգ։ Կրակում էր 70 գրամ կշիռ ունեցող գնդակ, խղճուկ դիպուկությամբ և մոտավորապես 150 մետր հեռավորությամբ։ Նոր տեսակները ավելի կատարյալ և ճշգրիտ էին, ավելի թեթև և փոքր, և կարող էին բավականին բարձր դիպուկությամբ հարվածել մարդաչափ թիրախի՝ 70-80 մետր հեռավորության վրա։ Տրամաչափը՝ 20 մմ։

Միջնադարում մուշկետները վճռական դեր են խաղացել զինված ուժերի ռազմական գործողություններում, այդ թվում՝ թուրքերի կողմից 1453 թ. Կոստանդնուպոլսի պաշարման և վերջնական գրավման գործողություններում։

Կատեգորիա:Հրացաններ
Կատեգորիա:Հրազեն
Կատեգորիա:Թուրքական հայտնագործություններ
Միլանի լիրա

**Միլանի լիրա** (իտալերեն՝ *Lira melanese*), դրամական միավոր Ավստրիայի գերիշխանության տակ գտնվող իտալական Միլան քաղաքում, որը որոշ ինքնավարություն էր վայելում ավստրիական կայսրության մեջ։

Թողարկվել և շրջանառության է ներկայացվել 1741 - 1791 թ.թ. արծաթե դրամի տեսքով, հետևյալ դրամանիշներով.

* Կես լիրա
* 1 լիրա
* 3 լիրա
* 6 լիրա

Մեկ լիրան հավասար էր 20 սոլդոյի, 6 լիրան կազմում էր մեկ սկուդո։ 1791 թվականից հետո այլևս չի թողարկվել։

Կատեգորիա:Արծաթե դրամներ
Կատեգորիա:Դրամագիտություն
Կատեգորիա:Դրամական միավորներ
Կատեգորիա:Իտալական լիրա
Կատեգորիա:Իտալիայի մետաղադրամներ
Կատեգորիա:Մետաղադրամ
Սոցիալական հոգեբանություն

**Սոցիալական հոգեբանությունը** հոգեբանության բաժին է, որը զբաղվում է մարդկանց վարքի և գործունեության օրինաչափությունների ուսումնասիրմամբ, որոնք պայմանավորված են իրենց ներառված սոցիալական խմբերով, նաև իրենց ուսումնասիրում է խմբերի հոգեբանական բնութագրերը։
Սոցիալական հոգեբանության առկայությունը պայմանավորված է այնպիսի երևույթների առկայությամբ, որոնք կարող են ուսումնասիրվել միայն երկու գիտությունների՝ հոգեբանության և սոցիոլոգիայի, համատեղ ջանքերով։
Հաճախ սոցիալական հոգեբանությունը անվանում են գիտություն «հոգեկանի մասսայական երևույթների» մասին։ Քանի որ ըստ սովետական հոգեբանության դպրոցի առանձին մարդու հոգեկանը նույնպես սոցիալական է, ապա այն նույնպես հանդիսանում է սոցիալական հոգեբանության առարկա։
Ըստ Բ. Դ. Պառիգինի առաջարկած գծագրի սոցիալական հոգեբանությունն ուսումնասիրում է.
* անձի սոցիալական հոգեբանությունը
* խմբերի և շփման սոցիալական հոգեբանությունը
* սոցիալական հարաբերությունները
* հոգեկան գործունեության ձևերը։
Համաձայն Վ. Ն. Մյասիշևի սոցիալական հոգեբանությունն ուսումնասիրում է.
* խմբում փոխահարաբերությունների ազդեցության տակ մարդկանց հոգեկան գործունեության փոփոխությունները
* խմբերի առանձնահատկությունները
* հասարակության գործընթացների հոգեկան կողմը։
Սոցիալական հոգեբանության խնդիրը տարբեր իրական սոցիալական խմբերում անձի վարքի առանձնահատկությունների ուսումնասիրումն է։

## Գրականություն
* Парыгин Б.Д. Социальная психология. Истоки и перспективы. — Санкт-Петербург: СПбГУП, 2010. — 533 с. ISBN 978-5-7621-0543-9
* Парыгин Б.Д. Основы социально-психологической теории. — Москва: Мысль, 1971. — 352 с
* Парыгин Б.Д. Общественное настроение. — Москва: Мысль, 1966. — 328 с.
* Парыгин Б.Д. Социальная психология как наука. — Ленинград: ЛГУ, 1965. — 208 с.
* Андреева Г.М. . Социальная психология. Москва 1997

## Արտաքին հղումներ
* Սոցիալական հոգեբանության կայքը
* Introduction to Social Psychology 
* Social Psychology&nbsp;– Հիմունքներ
* Սոցիալական հոգեբանություն Թեմայի էջը PLOS-ից

Կատեգորիա:Սոցիալական հոգեբանություն
Անջելո Սկոլա

**Անջելո Սկոլա** () (), Կաթոլիկ եկեղեցու ականավոր գործիչ, փիլիսոփա, աստվածաբան, կարդինալ, Վենետիկի պատրիարք։

## Կենսագրություն
Ծնվել է Լոմբարդիայի մի փոքրիկ քաղաքում՝ Մալգրատեում, վարորդի ընտանիքում։ Կրոնական կրթությունը ստացել է Միլանի հոգևորական համալսարանում, որտեղից ստացել է քրիստոնեական փիլիսոփայության դոկտորի աստիճան։ 1970 թ. ձեռնադրվում է քահանա Իտալիայի Տերամո քաղաքում, իսկ 1991-ին Հովհաննես Պողոս II պապի կողմից նշանակվում է Գրոսսետոյի եպիսկոպոս։

## Եպիսկոպոսություն և պատրիարքություն
Որպես Գրոսսետոյի եպիսկոպոս, հիմնական ուշադրությունը դարձնում էր երեխաների և երիտասարդության կրթության հարցերին, ընտանիքի խնդիրներին։ Մի շարք աշխատությունների հեղինակ է։

2002 թ. հունվարի 5-ին նշանակվում է Վենետիկի պատրիարք, իսկ 2003-ի հոկտեմբերի 21-ին՝ նաև կարդինալ։ Մասնակցել է 2005 թվականի կոնկլավում, որի հետևանքով Հռոմի պապ ընտրվեց Բենեդիկտոս XVI-ը։ Բավական ազդեցություն ունի կաթոլիկ եկեղեցու ներքին գործերի վրա և որոշ մասնագետների կարծիքով, Անջելո Սկոլան հաջորդ պապը դառնալու մեծ հավանականություն ունի։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Կարդինալներ
Կես դոլար («Ծալազարդ կիսանդրի»)

**«Ծալազարդ կիսանդրի» կես դոլար** (անգլերեն՝ Draped Bust Half Dollar) արծաթե մետաղադրամը (50 ցենտ) այդ արժողության երկրորդ դրամն է, թողարկված Ամերիկայի Միացյալ Նահանգների կառավարության կողմից 1796 և 1797 թվականներին։ Այդպես է կոչվում՝ զանազանելու համար 1794 - 1795 կես դոլար դրամից, որի դիմերեսի Ազատության աստվածուհու («Liberty») կիսանդրին տարբեր պատկեր ունի (տես՝ Կես դոլար («Իջնող մազերով պատկեր»)։

## Պատմություն
Այս (երկրորդ) տեսակի դրամի թողարկումը ոչ մի տնտեսական արդարացում չունի։ Դրամի արծաթի պարունակությունը, կշիռը և չափսը ճիշտ նույնն են, ինչպես առաջին կես դոլար մետաղադրամի պարագայում, և «Ծալազարդ կիսանդրի» դրամի թողարկումը հիմնականում բացատրվում է երիտասարդ պետության նորաստեղծ փողերանոցի փորձարկումներով։

Դրամն արտադրվել է շատ փոքր քանակով (ընդամենը՝ 3 918 հատ, որոնցից ոչ բոլորն են պահպանվել), և այդ փաստը բավական բարձր արժեք է առաջացրել կոլեկցիոներների և ինվեստորների մոտ. համեմատաբար բարձր որակի (մաշվածության առումով) նմուշները արժեն մի քանի տասնյակ հազար դոլար։

## Նկարագրություն
### Դիմերես
Դրամի երեսի կողմի կենտրոնում պատկերված է Ազատության աստվածուհու աջ նայող կիսանդրին, ներքևում՝ տարեթիվ (1796 կամ 1797), վերևում՝ «LIBERTY» բառը, իսկ կողքերից՝ 15 աստղ (նահանգների քանակը)։ 1796 թվականի երկրորդ թողարկման և հաջորդ տարվա դրամների վրա ավելացվեց ևս մեկ աստղ՝ Թենեսի նահանգի ընդունման առթիվ։

### Դարձերես
Ետևի կողմում՝ պսակով շրջապատված արծիվ, շուրջը՝ գրություն. UNITED STATES OF AMERICA («Ամերիկայի Միացյալ Նահանգներ»)։ Ինչպես բոլոր առաջին կես և մեկ դոլար արժողության դրամների վրա, դենոմինացիան («կես դոլար») դարձերեսի վրա նշված չի. դա ինքնըստինքյան հասկանալի էր համարվում այդ թվերին՝ հիմնվելով մետաղադրամի կշռի և չափսի վրա։

Կատեգորիա:Դոլար
Կատեգորիա:ԱՄՆ-ի դոլար
Կատեգորիա:ԱՄՆ-ի մետաղադրամներ
Կատեգորիա:Արծաթե դրամներ
Կատեգորիա:Արծվի պատկերով դրամներ
Մաֆիա (այլ կիրառումներ)

**Մաֆիա** կարող է վերաբերել՝

*Մաֆիա - համապարտ երաշխավորության սկզբունքով միավորված կազմակերպված հանցագործության խմբավորում։ Հին իտալերենից թարգմանաբար նշանակում է «ընտանիք»։
*Մաֆիա (կղզի) - Տանզանիային պատկանող կղզի։
*Մաֆիա (խաղ) - սալոնային, թիմային հոգեբանական, քայլ-առ-քայլ դերային խաղ է։
*Մաֆիա (վիդեո խաղ) - վիդեո խաղ է։
Մեղրագինի

**Մեղրագինի**, թթվեցրած սպիրտային խմիչք, որը պատրասվում է մեղրից։ Մեղրագինի պատրաստելուց խառնում են մեղր, ջուր և մակարդ։ Մեղրագինուն նույնիսկ ավելացնում են մրգեր և համեմունքներ։

Մեղրագինին նկարագրվում է Ռիգվեդայի մեջ, որը Հինդուիզմի կրոնական գիրն է։

## Արտաքին հղումներ
* Got Mead - Մեղրագինի պատրաստություն, ըմպել և բաղատրատումսեր։ 
* Gayre, Robert; Papazian, Charlie (1986). Brewing Mead։ Wassail! In Mazers of Mead. Brewers Publications. ISBN 0-937381-00-4. 

Կատեգորիա:Եվրոպական խոհանոց
Կատեգորիա:Ալկոհոլային խմիչքներ
Կատեգորիա:Մեղր
Կատեգորիա:Շոտլանդական խոհանոց
Ինտեգրալ սխեմա

## Ինտեգրված շղթա
[աջից|մինի|200px|[Realtek-ի էթերնետի կոնտրոլերի ինտեգրված շղթայի մի մասը, իր տարբեր բաղադրիչներով]]

Էլեկտրոնիկայի մեջ, **ինտեգրված շղթաները**, նաև ճանաչված իբրև **միահավաք շրջույթ**, **ԻՇ**, **միկրոսխեմա**, **միկրոչիփ**, **սիլիցիումի չիփ** կամ **չիփ**, (անգլերեն՝ *integrated circuit*, *IC*, *microcircuit*, *microchip*, *silicon chip*, or *chip*) մանրակերտած էլեկտրական շղթա է, որը հիմնականում բաղկացած է կիսահաղորդիչ սարքերից, օր.՝ տրանզիստորներից, ինչպես նաև պասիվ բաղադրիչներից, օր.՝ դիմադրություններից և կոնդենսատորներից։ Դա արտադրվում է մի բարակ կիսահաղորդիչ հումքանյութի շերտի մակերեսի վրա։ Ինտեգրված շղթաները օգտագործվում են ներկա գրեթե բոլոր էլեկտրական սարքերի մեջ և հեղափոխել են ամբողջ էլեկրտրատեխնիկականն աշխարհը։

[աջից|մինի|200px|Մի [CMOS (կարդացվում է սիիմօս) պարունակող չիփի պատկերը՝ կողքից։ Կարելի է տեսնել բոլոր այն շերտերը, որ լուսավիմագրության շնորհիվ ստեղծվել են սիլիցիումի հումքնանյութի մեջ, և ներկայացնում են մի ամբողջական մանրակերտ էլեկտրական շղթա։]]

Ինտեգրված շղթաները ստեղծվեցին՝ ի շնորհիվ որոշ գիտափորձերի և 20-րդ դարի կեսին կատարված կիսահաղորդիչ սարքերի արտադրական տեխնոլոգիայների առաջադիմությանը։ Գիտափորձերը ցուցադրեցին, որ կիսահաղորդիչ սարքերը կարող են օգտագործվել վակուումային լամպերի փոխարեն։ Մանր տրանզիստորների խոշոր քանակով փոքր չիփի մեջ ինտեգրումն ահռելի առաջադիմություն էր՝ համեմատած ձեռքով առանձին դիսկրետ էլեկտրոնային բաղադրիչներ մոնտաժելու հետ։ Ինտեգրված շղթաների մասսայական արտադրության ունակությունը, դրանց հուսալիությունը, և կառուցվածքային բլոկերով շղթաների նախագծումը պատճառ դարձան ստանդարտիզացված ԻՇ-ների արագ տարածմանը՝ առանձին տրանզիստորների փոխարեն։

ԻՇ-ները երկու հիմնական առավելություն ունեն առանձին սխեմաների հանդեպ՝ գինը և արտադրողականությունը։ Գինը ավելի ցածր է, որովհետև չիփերը, իրենց բոլոր բաղադրիչներով, տպվում են որպես մեկ միավոր՝ լուսավիմագրությամբ, և առանձին տրանզիստորներով չեն սարքվում։ Առավել ևս, ավելի քիչ նյութ է օգտագործվում։ Արտադրողականությունը ավելի բարձր է, քանզի բաղադրիչները արագորեն փոխանջատվում են և քիչ էներգիա են սպառում (համեմատած իրենց դիսկրետ նմանակներին), քանզի բաղադրիչները փոքր են և իրար շատ մոտ են գտնվում։ Մինչ 2006 թվականը, չիփի մակերեսը մի քանի քառակուսի մմ-ից մինչ 350 մմ² էր, և ամեն մմ²-ի մեջ մինչ 1 միլիոն տրանզիստորներ էին  տեղադրված։

Կատեգորիա:Ինտեգրալ շղթաներ
Կատեգորիա:Կիսահաղորդիչ սարքեր
Կատեգորիա:Ամերիկյան հայտնագործություններ
Կատեգորիա:Թվային համակարգեր
Անկարասպոր ՖԱ

**Անկարասպորը** Թուրքիայի ֆուտբոլի Սուպեր Լիգայի ֆուտբոլային ակումբներից մեկն է։ Ներկայացնում է Անկարա քաղաքը։ Հիմնադրվել է 1978 թ. որպես *Ankara Belediyespor*, վերանվանվել է «Անկարասպորի» 2005 թվականին։

2009 թ. մայիսի դրությամբ, Անկարասպորը Սուպեր Լիգայում գրավում էր 10-րդ տեղը։

## Ներկա թիմը

*(2009 թ. մայիսի 4-ի դրությամբ)*

## Արտաքին հղումներ

* Անկարասպորի պաշտոնական կայքը  (անգլերեն, գերմաներեն, թուրքերեն և պորտուգալերեն)

Կատեգորիա:Թուրքական ֆուտբոլային ակումբներ
Ջոկեր (խաղաքարտ)

200px|մինի|Ջոկեր
**Ջոկեր** (, բառացի «զվարճախոս»), հատուկ խաղաթուղթ է, որը կարելի է գտնել ժամանակակից 54 խաղաթուղթ ունեցող տրցակներում։

## Տեսքը
Հաճախ ջոկերը պատկերվում է զվարճախոսի տեսքով։ Սովորաբար տրցակում երկու ջոկեր կա, որոնք իրարից զգալի տարբերվում են։ Երբեմն մեկը նշված է լինում աստղով, կամ մեկը գունավոր է լինում, իսկ երկրորդը սև-սպիտակ։

## Դերը թղթախաղի մեջ
Ջոկերը տարբեր խաղերում, տարբեր դեր է կատարում։ Համեմատության մեջ՝ գունավոր, կամ աստղով ջոկերը առավելություն ունի սև-սպիտակի նկատմամբ։ Ջոկերը փոխարինում է ցանկացած խաղաթուղթ։

## Արտաքին հղումներ
* Խաղաթղթերի պատմությունը  

Կատեգորիա:Թղթախաղ
Պոստիմպրեսիոնիզմ

**Պոստիմպրեսիոնիզմ** ( - հետո և իմպրեսիոնիզմ), 19-րդ դարի վերջի և 20-րդ դարի առաջին տարիների ֆրանսիական գեղանկարչության հիմնական ուղղությունների հավաքական պայմանական անվանումը։

## Ծագում
Պոստիմպրեսիոնիզմի ներկայացուցիչները, որոնք նախկինում հարում էին իմպրեսիոնիզմին, 1880-ական թվականների կեսից (նրա ճգնաժամի ժամանակ) ձգտել են գտնել իրենց կարծիքով դարաշրջանին առավել համահնչյուն արտահատչամիջոցներ, հաղթահարել գեղարվեստական մտածողության էմպիրիզմը և իմպրեսիոնիզմին հատուկ կյանքի առանձին ակնթարթների անմիջական սևեռակումից անցնել նրա հոգևոր և նյութական ինչ-որ չափով տևական վիճակների մարմնավորմանը։

## Էություն
Պոստիմպրեսիոնիզմում արտացոլում են գտել այդ շրջանի արևմտաեվրոպական մշակույթի ճգնաժամային գծերը, նրա բարդ, շրջադարձային պահը, արվեստագետների կողմից գաղափարաբարոյական կայուն արժեքների դժվարին ու հակասական որոնումները։ Պոստիմպրեսիոնիզմի շրջանին բնորոշ է ուղղությունների և ստեղծագործական անհատական համակարգերի ակտիվ փոխացդեցությունը։ Չնայած պոստիմպրեսիոնիզմի մի շարք ուղղություններ (նեոիմպրեսիոնիզմ, սիմվոլիզմ, «մոդեռն»-ի ֆրանսիական տարբերակը՝ «Նաբի»-ն) որակապես ներփակվում են վերոհիշյալ ժամանակահատվածում, նրա առաջատար վարպետների՝ Պոլ Սեզանի, Վան Գոգի, Պոլ Գոգենի, Անրի դը Թուլուզ-Լոտրեկի ստեղծագործությունը իր պրոբլեմատիկայով սկզբնավորել է 20-րդ դարի կերպարվեստի պատմությունը։

## Պատկերասրահ

Պատկեր:Les Joueurs de cartes, par Paul Cézanne, Metropolitan Museum of Art.jpg|Պոլ Սեզան (1839–1906)
Պատկեր:Odilon Redon - The Cyclops, c. 1914.jpg|Օդիլոն Ռեդոն (1840–1916)
Պատկեր:Henri Rousseau - Self-portrait of the Artist with a Lamp.jpg|Անրի Ռուսո (1844-1910)
Պատկեր:Paul Gauguin 128.jpg|Պոլ Գոգեն (1848-1903)
Պատկեր:Vincent Willem van Gogh 132.jpg|Վինսենթ վան Գոգ (1853–1890)
Պատկեր:Charles Théophile Angrand 001.jpg|Շառլ Անգրանդ ([1854]–1926)
Պատկեր:Henri Edmond Cross 001.jpg|Անրի Կրոս (1856–1910)
Պատկեր:Georges Seurat - Un dimanche après-midi à l'Île de la Grande Jatte.jpg|Ժորժ Սյորա (1859–1891)
Պատկեր:Théo van Rysselberghe - Portrait of Alice Sèthe.jpg|Թեո վան Ռուսելբորգ (1862–1926)
Պատկեր:Signac_-_Portrait_de_Félix_Fénéon.jpg|Պոլ Սինյակ (1863–1935)
Պատկեր:Henri de Toulouse-Lautrec 036.jpg|Անրի Թուլուզ Լոտրեկ (1864–1901)
Պատկեր:Serusier - the talisman.JPG|Պոլ Սերյուզե (1864–1927)
Պատկեր:Valloton Frau mit Dienstmagd beim Baden.jpg|Ֆելիքս Վալոտոն (1865–1925)


## Աղբյուրներ

Կատեգորիա:Պոստիմպրեսիոնիզմ
Մոհաք

ձախից|130px|մինի|Դասական մոհաք սանրվածք

**Մոհաքը** (անգլերեն՝ *Mohawk*), կամ ինչպես Միավորված Թագավորությունում են անվանում՝ մոհիկանը (անգլերեն՝ *mohican*) սանրվածք է, որի դեպքում սափրվում են գլխի երկու կողմերը, թողնելով մի երկար մազի տեսանելի շերտ։ Վաղ 1980-ականներին մոհաքները տարածվեցին պանկ ենթամշակույթի և ինդուստրիալ երաժշտություն լսողների ենթամշակույթի մեջ, և դրանցից հետո այլ խմբերի մեջ, ոճում ավելի տարաձևվելով։ Ներկայում, մոհաքները դեռ պանկ ենթամշակույթի հետ են ասոցացվում, բայց նաև հիմնական հոսքի նորաձևության մաս են դարձել։

## Այլ տեսակի մոհաքներ
աջից|200px|մինի|Երկհաքի օրինակ
* **Երկհաք** (անգլերեն՝ *BiHawk*) - երկու մոհաքներ է պարունակում
* **Չելսիհաք** - (անգլերեն՝ *Chelseahawk*) Մոհաք և մազափունջ
* **Երկուհաք** (անգլերեն՝ *Duohawk*) - Երբ մոհաքը երկու մասի է բաժանվում
* **Մահհաք** (անգլերեն՝ *Deathhawk*) - Մի կատակաբանած մոհաք։ Սովորաբար տեսնվում է դեթռոք/գոթիք ենթամշակույթներում։
* **Կեղծհաք** (անգլերեն՝ *Fauxhawk*) - Մի կեղծ մոհաք։ Սովորաբար՝ նորմալ մազը մոհաքի պես ուղղած, կամ մի մոհաք, որ 5 սմ-ից կարճ է։
* **Մոսանրվածք** (անգլերեն՝ *Mocombover*) - Մի մոհաք, որ հարթացվել է գլխի սափրված կողմերի վրա՝ նրանց ծածկելու նպատակով։
ձախից|170px|մինի|Ազատհաքի օրինակ
* **Մալհաք** (անգլերեն՝ *Mullhawk*) - Մի մոհաք մալետի հետ միասին, ինչպես տեսնվել է Մեյնարդ Ջեյմս Կինանի վրա 1994-ի մոտ։
* **Ազատհաք** (անգլերեն՝ *Libertyhawk*) - Կոտոշացված մոհաք։ Ազատության կոտոշների և մոհաքի խառնուրդ։
* **Եռհաք** (անգլերեն՝ *Trihawk*) - Երեք մոհաք ունենալ։
* **Թարսված մոհաք** (անգլերեն՝ *Inverted Mohawk*) - Գլուխը մեջտեղում սափրել, և այլ բոլոր տեղերում մազ թողնել։
* **Հռոմեական** կամ **արևհաք** (անգլերեն՝ *Roman* կամ *Sunhawk*) - Մի մոհաք, որ փոխարեն առաջից հետև, մազերը մեկ ականջից մյուսն են ձգվում։
աջից|200px|մինի|Չելսիհաքի օրինակ
* **360 Մոհաք** (անգլերեն՝ *360 Mohawk*) - Մի մոհաք, որ ձգվում է մազափունջի մեջ։ Մազափունջն այնքան երկար է լինում (մինչև քիթը կամ ավել), որ կոտոշացվում է մի մոհաք ստեղծում, որ գլխի հետևից մինչև դեմքի առաջն է ձգվում։
* **Գարբոհաք** (անգլերեն՝ *Garbohawk*) - Չհովհարացված հաք, որը սովորաբար կանանց մեջ է տեսնվում։ Այստեղ կողքի մազերը կարճացվում են սափրվելու փոխարեն, և հաքը կախվում է դեմքի կողքը՝ Գրետա Գարբոյի նման։ 
* **Կեսհաք** կամ **Վերհաք** (անգլերեն՝ *Halfhawk* կամ *Tophawk*) - Մի մոհաք, որ միայն կրողի գլխի վերևում է, փոխարեն ձգվի մինչև վիզը։

Կատեգորիա:Սանրվածքներ
Կատեգորիա:Պանկ ենթամշակույթ
Կատեգորիա:XX դարի սանրվածքներ
Ֆրանց Յոզեֆ II (Լիխտենշտայն)

**Ֆրանց Յոզեֆ II** () (), Լիխտենշտայնի իշխան 1938 - 1989 թթ.։

## Կենսագրություն
Ֆրանց Յոզեֆ II ծնվել է Լիխտենշտայնի պրինցի ընտանիքում։ Հայրը՝ պրինց Ալոիզը, Լիխտենշտայնի իշխանական թագաժառանգն էր, բայց հրաժարվեց թագից և այդ պատճառով Ֆրանց Յոզեֆը ժառանգեց գահը նախորդ գահակալ՝ իշխան Ֆրանց I-ի մահից հետո։

Դպրոցն ավարտել է Վիեննայում 1925 թ. և այնուհետև կրթությունը շարունակել Վիեննայի Գյուղատնտեսական գիտությունների համալսարանում (ավարտել է 1928 թվականին՝ անտառապետի մասնագիտությամբ)։ Ըստ մասնագիտության աշխատել է Չեխոսլովակիայում։

[մինի|200px|Իշխան Ֆրանց Յոզեֆ II-ը՝ տիկնոջ՝ իշխանուհի Գեորգինայի հետ, [1988 թ.]]
1938 թ. հուլիսի 25-ին վախճանվեց իշխան Ֆրանց I-ը և և Ֆրանց Յոզեֆը հռչակվեց Լիխտենշտայնի իշխան։ 1943 թվականին նա ամուսնացավ կոմսուհի Գեորգինա ֆոն Վիլչեկի հետ, որից ունեցավ 5 զավակ, այդ թվում՝ Լիխտենշտայնի այժմյան իշխան Հանս Ադամ II-ը։ Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի տարիներին պահպանում էր չեզոքություն և հայտնի է իր մարդասիրական գործունեությամբ՝ պատերազմից հետո։ Այդպես, նա քաղաքական ապաստարան շնորհեց Ռուսական ազատագրական բանակի անդամներին, որոնց սակայն հետագայում կալանավորեցին բրիտանացիները։ Վերջիններս այդ ռազմագերիներին դավադրաբար հանձնեցին ստալինյան ռեժիմին, որի հրամանով բոլորը գնդակահարվեցին ԽՍՀՄ-ում։

1984 թվականին Ֆրանց Յոզեֆը նշանակեց իր ավագ որդուն՝ Հանս Ադամին երկրի ռեգենտ և այդուհետև փաստորեն հեռացավ պետական գործունեությունից։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Լիխտենշտայնի իշխաններ
Կատեգորիա:Կաթոլիկ միապետներ
Մոհաք (այլ կիրառումներ)

**Մոհաք** կարող է վերաբերել հետևյալ իմաստներից մեկին՝

* Մոհաք, Պանկ ենթամշակույթի սանրվածք
* Մոհաք (ազգ), Հյուսիս Ամերիկյան բնիկ ժողովուրդ
* Մոհաք (լեզու), Հյուսիս Ամերիկյան բնիկ ժողովրդի լեզու
Քաղկեդոն

**Քաղկեդոնը** հին քաղաք էր Բոսվորի նեղուցի ափին, հակառակ Կոստանդնուպոլիսին։ Հիմնադրվել է մ.թ. ա. 680 թվականին՝ արխաիկ ժամանակաշրջանում, հույն գաղութաբնակների կողմից։

Ներկայումս գտնվում է Ստամբուլ քաղաքի մեջ որպես Կադըկոյ թաղամաս։

Քաղկեդոնը գտնվում է փոքր թերակղզու վրա։

## Աղբյուրներ

Կատեգորիա:Աթենական ծովային միության անդամներ
Կատեգորիա:Ասիայի կաթոլիկ նստավայրեր
Կատեգորիա:Բյուզանդիայի քաղաքներ
Կատեգորիա:Թուրքիայի հին հունական հնավայրեր
Կատեգորիա:Թուրքիայի հռոմեական քաղաքներ
Կատեգորիա:Թուրքիայի նախկին բնակավայրեր
Կատեգորիա:Թուրքիայի պատմություն
Կատեգորիա:Ստամբուլի պատմություն
Կատեգորիա:Փոքր Ասիա
Մոհիկաններ

[300px|մինի|Մոհիկանների բնակության պատմական տարածքը [Հուդզոն գետի հովտում]]

**Մոհիկաններ** - հնդկացի ցեղ, ալգոնկինների ընտանիքից Հյուսիսային Ամերիկայում։ Պետք է տարբերել մոհեգանների հնդկացի ցեղից, որը մոհիկանների հեռավոր ճյուղ է, որի սովորույթներն ու լեզուն էապես տարբերվում են։

## Պատմություն

Մինչև գաղութացումը մոհիկանները (մոտ 3000 մարդ) բնակվել են Հուդզոն գետի հովտում՝ վերին և միջին հոսանքից վեր, մինչև Շամպլեյն լիճը (այժմ՝ Նյու Յորք նահանգ և Վերմոնտ)։ Մոհիկանները և իրոկեզները 1609 թվականին առաջիններն էին, որ դիմավորեցին եվրոպացիներին և համագործակցեցին նրանց հետ։ 17-րդ դարի սկզբից ներգրավվել են մորթու առևտրի մեջ, որը և հանգեցրել է տոհմային կարգերի քայքայման։ Գաղութացման և իրոկեզների ընտանիքին պատկանող Մոհաք ցեղի հետ պատերազմելու հետևանքով մոհիկանների մեծ մասը ոչնչացվեց, մնացածը (մոտ 300 մարդ) վերաբնակեցվեցին Վիսկոնսին նահանգի Սթոքբրիջ ռեզերվացիայում։

## Անվանումը

Մոհիկան, կամ Մահիկան ինքնանվանումը Մահհիկանակ (Muheconneok) տեղանքի անունից է, որը առաջացել է օվկիանոսի մակընթացությունից, որը հասնում է մինչև Հուդզոն գետի միջին հոսանքը։ Նրանց անվանումը ալգոլկինների լեզվով թարգմանվում է «գայլ», իսկ հոլանդացիներին և անգլիացիներին հայտնի էին որպես «գետային հնդկացիներ»։

## Կենցաղն ու կրոնը
մինի
Մոհիկանները զբաղվել են հողագործությամբ, որսորդությամբ և հավաքչությամբ։ Նրանք ապրում էին ամրացված 20-ից 30 տուն ունեցող գյուղերում, 8-ից 12 տարին մեկ փոխում էին բնակավայրը։ Մոհիկանները կազմված էին հինգ մեծ ցեղերից, որոնց առաջնորդներ կարգավիճակը ժառանգական էր, իսկ օգնականները ընտրվում էին։ Մոհիկանները առանց որևէ դիմադրության ընդունեցին քրիստոնեությունը։ Սեփական լեզուն անհետացել է, խոսում են անգլերեն։

## Մոհիկանները գրականության մեջ

*Ամերիկյան գրող Ջեյմս Ֆենիմոր Կուպերը «Վերջին մոհիկանը» վեպում (1826) պատկերել է վերացող ցեղի ռոմանտիկ պատմությունը։

## Արտաքին հղումներ
* Մոհիկանների  մասին Բրիտանիկա հանրագիտարանում 
*Ամեն ինչ հնդկացիների մասին  
*Մոհիկանների պատմությունը Սթոքբրիջի թանգարանի կայքում  

## Աղբյուրներ

Կատեգորիա:Ալգոլկինյան ցեղեր
Կատեգորիա:Հնդկացիներ
Ռազմական խռովության փորձ Վրաստանում (2009)

**2009 թ. Վրացական խռովությունը** ռազմական խռովություն էր վրացական բանակի Մուխրովանիի զրահատանկային գումարտակից, գտնվում 20 կմ արևելք Թբիլիսիից, մայիսի 5, 2009 թվականին։ Դեռ հայտնի չէ քանի զինվոր են մասնակցել։ Նույն օրը, Վրաստանի ներքին գործերի նախարարությունը հայտարարել է, որ խռովարարները հանձնվել են։ Ղեկավարների մի մասը, նրանց մեջ գումարտակի հրամանատարը՝ Մամուկա Գորգիշվիլին, ձերբակալվել են, ուրիշները կարողացել են փախչել։ Խռովությունը սկսվել է, երբ կառավարությունը հայտարարել է, թե բացահայտել է, իսկ այս վերջինին, ռուսական աջակցություն ստացած դավադրություն. անկայունացնելու Վրաստանը և սպանելու Վրաստանի նախագահ Միխայիլ Սահակաշվիլուն։ Ավելի ուշ, վրացական իշխանությունները ետ են վերցրել նրանց մեղադրանքները սպանության, դավադրության և ռուսական աջակցության մասին։

## Աղբյուրներ

Կատեգորիա:Խռովություններ
Կատեգորիա:Ռուս-վրացական հարաբերություններ
Կատեգորիա:Վրաստանի ռազմական պատմություն
Լյուսյեն Ֆրոյդ

**Լյուսյեն Մայքլ Ֆրոյդը** (, ), գերմանական և հրեական ծագումով բրիտանացի նկարիչ է, հոգեվերլուծության հիմնադիր Զիգմունդ Ֆրոյդի թոռը։ Բրիտանիայի քաղաքացիություն է ստացել 1939 թվականին՝ նացիստական Գերմանիայից Անգլիա տեղափոխվելուց երեք տարի անց։ Սովորել է Տոնտեսի «Դարթինգթոն Հոլլ» (Dartington Hall School) և «Բրայնսթոն» (*Bryanston School*) դպրոցներում, հանդիսանում է Լոնդոնի «Արվեստի կենտրոնական դպրոց»-ի (Central School of Art), Էսսեքսի Դեդհեմ քաղաքում գտնվող «Նկարչության և Գծանկարչության Արևելյան Անգլիական դպրոց»-ի (East Anglian School of Painting and Drawing) և Լոնդոնի «Գոլդսմիթ Քոլեջ» արվեստի դպրոցի սան։

## Ամենահայտնի կտավը
2008 թվականի մայիսին Ֆրոյդի՝ 1994-1995 թվականներին նկարած «Օգտվում է վերադասի քնից» կտավը Նյու Յորքի «Քրիստիզ» աճուրդում վաճառվեց 33.6 միլիոն ԱՄՆ դոլարով՝ արձանագրելով կենդանի նկարչի հեղինակությամբ կտավի վաճառքի գնի համաշխարհային ռեկորդ։ Նկարը գնեց հրեական ծագում ունեցող ռուս ձեռնարկատեր Ռոման Աբրամովիչը։

Ֆրոյդի մուսան աշխատանքային կենտրոնի ղեկավար 51-ամյա Սյու Թիլլին էր, որի քաշը 127 կգ է և որին կտավի հանրահռչակ դառնալու հետ համաքայլ սկսեցին կոչել «Մեծ Սյու» (Big Sue)։ Նա ամիսներ շարունակ հանդիսացել է նկարչի բնորդուհին, այդ ժամանակահատվածում Ս. Թիլլիին արգելված է եղել մեկնել արձակուրդի, այլապես նա կարող էր վերադառնալ արևահարված մաշկով։

## Տես նաև
Լյուսյեն Ֆրոյդի կտավների առցանց պատկերասրահ 

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Բրիտանացի նկարիչներ
Կատեգորիա:Պատվո լեգեոնի շքանշանի ասպետներ
Կատեգորիա:Ժամանակակից նկարիչներ
Կատեգորիա:Բրիտանացի պատկերազարդողներ
Կատեգորիա:Բրիտանացի դիմանկարիչներ
Կատեգորիա:Բրիտանացի արվեստագետներ
Իսպանիայի հրաբուխների ցանկ

Ստորև՝ Իսպանիայի գործող և քնած հրաբուխների ոչ ամբողջական ցուցակն է։ **Իսպանիա** պետության տարածքում գտնվող հրաբխային լեռնագագաթներից գրեթե բոլորը գտնվում են Կանարյան կղզիներ նահանգում, որը Աֆրիկայի մաս է կազմում։

Կատեգորիա:Իսպանիայի հրաբուխներ
Կատեգորիա:Իսպանիայի լեռներ
Կատեգորիա:Ցանկեր:Աշխարհագրություն
Կատեգորիա:Ցանկեր:Իսպանիա
Հայաստանի հրաբուխների ցանկ

Ստորև՝ Հայաստանի գործող և քնած հրաբուխների ոչ ամբողջական ցանկն է։ Տվյալ ցանկը ներառում է նաև Հայկական լեռնաշխարհի այն հրաբուխները, որոնք այժմ գտնվում են Հայաստանի պետական սահմաններից դուրս՝ հաշվի առնելով լեռնաշխարհի ֆիզիկական անբաժանելի ամբողջությունը։

### Հայաստանի տարածքում գտնվող հրաբուխներ

### Հայաստանի սահմաններից դուրս գտնվող հրաբուխներ

## Ծանոթագրություններ

ըֆփողիջփոճջղփսփջ
Կատեգորիա:Ցանկեր:Հայաստան
Կատեգորիա:Ցանկեր:Աշխարհագրություն
Հիպերհղում

**Հիպերհղումը**, կամ հիպերկապը, կամ պարզապես հղումը հնարավորություն է, որ թույլ է տալիս մի փաստաթղթից ավտոմատ կերպով անցնել մեկ ուրիշ կապված փաստաթղթի։ Հղումները օգտագործվում են հիմնականում կայքերում, որպեսզի թույլ անցումը մեկ այլ կայք լինի միայն մեկ սեղմման շնորհիվ։

## Սկզբնակետ և թիրախ
Հղումը ունի սկզբնակետ և նպատակակետ՝ թիրախ։ Սկզբնակետի մասնիկի ակտիվացումը թույլ է տալիս ավտոմատ կերպով անցնելու նպատակակետին։

Հղման սկզբնակետը սովորաբար բառ, նախադասությունն, նկար, կամ դրանցից որևէ մեկի մասնիկ է հիպերտեքստային փաստաթղթում։ Նպատակակետը կարող է լինել ինչպես մի այլ փաստաթուղթ (ընդ որում այդ փաստաթղթի սկիզբը, կամ ցանկացած մասը), այնպես էլ նույն փաստաթղթի մի այլ մաս։ Որոշ հիպերտեքստային համակարգեր չեն կարող երաշխավորել նպատակակետի հավաստիությունը, գոյությունը, և հաճախ այս դեպքերում հանդիպում ենք հիպերկապերի, որ անվանում են կտրված, կոտրած կամ անհասանելի։

## Տես նաև
* HTML

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Համաշխարհային սարդոստայն
Կատեգորիա:Համացանց
Կատեգորիա:Տեղեկատվական տեխնոլոգիաներ
Մոհիկան (այլ կիրառումներ)

**Մոհիկան** կարող է վերաբերել՝

*Մոհիկաններ - հնդկացի ցեղ, ալգոլկինների ընտանիքից Հյուսիսային Ամերիկայում։
*Մոհիկան (գետ), գետ է ԱՄՆ-ի Օհայո նահանգում, Վալհոնդինգ գետի վտակը։

## Աղբյուրներ
Լիգա (միավոր)

մինի|250px|Իսպանիայում պահպանված նշացուցիչ սյուն, որը զանազան քաղաքների հեռավորությունը ցուցադրում է լիգաներով։
**Լիգան** երկարության միավոր էր Արևմտյան Եվրոպայի մի շարք երկրներում և այդ երկրների գաղութներում Լատինական Ամերիկայում։ Բառը լատիներենից է տարածվել տարբեր լեզուների մեջ, բայց բուն ծագումը կելտական է։ Հին հռոմեացիները փոխառել են այն գալլիացիներից, և մեկ լիգան Հին Հռոմում հավասար էր մոտավորապես 2 200 մետրի։

Լիգան երբեք չստացավ պաշտոնական կարգավիճակ որևէ երկրում, և նրա արժեքները տարբեր էին տարբեր երկրներում, երբեմն՝ նույնիսկ մեկ երկրում։ Միայն Ֆրանսիայում լիգան *(լյո)* համեմատաբար կայուն էր և երբեմն օգտագործվում էր որպես չափի պաշտոնական միավոր։ Այժմ լիգան պաշտոնական գործածությունից դուրս է եկել ամենուրեք։

Լիգան ուներ հետևյալ տարբերակները.

* անգլիական լիգա *(league)* - 4 800 - 5 600 մետր։
* արգենտինական լիգա *(legua)* - 5 572 մետր։
* գվատեմալական լիգա *(legua)* - մոտ 4 000 մետր։
* իսպանական լիգա *(legua)* - 4 200 մետր։
* հռոմեական լիգա *(leuga)* - 2 200 մետր։
* մեքսիկական լիգա *(legua)* - չափը անորոշ։
* պորտուգալական լիգա *(légua)* - 4 444 մետր։
* ֆրանսիական լիգա *(lieue)* - 3 250 - 4 680 մետր։

Կատեգորիա:Երկարության չափման միավորներ
Շառլ Բերբերյան

**Շառլ Բերբերյան** (, ), հայկական ծագումով մուլտիպլիկատոր, ով ստեղծագործել է ֆրանսիացի Ֆիլիպ Դյուպյիի (Philippe Dupuy) հետ համատեղ և նրա հետ միասին հանդիսանում է ներկայիս ամենաանվանի հեղինակներից մեկն Իններորդ արվեստի ժանրում (ֆրանսախոս հասարակության մեջ ընդունված է այդպես անվանել պատկերապատումը՝ կոմիքսների պատկերման արվեստը)։ Շ. Բերբերյանը ռեժիսոր և սցենարիստ Ալեն Բերբերյանի եղբայրն է։

## Կենսագործունեություն
Ծնվելով Իրաքի Բաղդադ քաղաքում՝ Շառլ Բերբերյանն իր մանկության շատ տարիներ անցկացրել է Լիբանանում։ Երբ արդեն 18 տարեկան էր, Փարիզում սկսեց ուսումնասիրել գեղեցիկ արվեստները։

Շ. Բերբերյանի առաջին պատկերապատումները հրատարակվեցին «Band'à Part» պարբերականում։ Սեփական ոճի զարգացման վաղ շրջանում Շ. Բերբերյանի ստեղծագործությունները կրում էին Ռալֆ Սթեդմանի (Ralph Steadman) և Թոմի Ունգերերի (Tomi Ungerer) աշխատանքների ազդեցությունը։

1983 թ. նա հանդիպում է Ֆիլիպ Դյուպյիին, որի հետ նա համագործակցել է մի շարք նախագծերում՝ և՛ որպես սցենարիստ, և՛ որպես արվեստագետ։

Բերբերյանը և Դյուպյին ստեղծագործել են մի շարք նախագծերում, սակայն նրանց հռչակ բերեց «Մեսյո Ժան» ("Monsieur Jean") պատկերապատումների շարքը, որոնցում նրանք ներկայացրել էին առօրյա կյանքի հումորը։ «Մեսյո Ժան»-ի պրեմիերան կայացավ «Frank Margerin Présente anthologies»-ում 1989 թ., որից կարճ ժամանակ անց պատկերապատումների ներկայացումը շարունակվեց «Yéti» պարբերականում։ «Մեսյո Ժան» շարքի պատկերապատումները նրբիմաստ և միաժամանակ հետաքրքիր, կլանիչ կերպով ներկայացնում են ժամանակակից սերունդը։ Բերբերյան-Դյուպյի դուետը 1999 թ. Ֆրանսիայի Անգուլեմ քաղաքում կայացած Angoulême Alph-Art միջազգային փառատոնում իր «Մեսյո Ժան 4. երջանիկ կյանք՝ առանց օդի» ստեղծագործական շարքի շնորհիվ դարձավ «Ֆրանսիական լավագույն պատկերապատումներով գիրքը» մրցանակի դափնեկիր։

## Մրցանակները
* 1989 թ. Գլխավոր մրցանակ՝ «Առաջին պատկերապատումներով գիրքը» նոմինացիայում, Պատկերապատումների Միջազգային Փառատոն Անգլուլեմում, Ֆրանսիա
* 1999 թ.՝ Գլխավոր մրցանակ՝ «Ֆրանսիական լավագույն պատկերապատումներով գիրքը» նոմինացիայում, Պատկերապատումների Միջազգային Փառատոն Անգլուլեմում, Ֆրանսիա
* 2003 թ.՝ Inkpot Award, ԱՄՆ
* 2008 թ.՝ Grand Prix de la ville d'Angoulême (Անգուլեմ քաղաքի գլխավոր մրցանակ)

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:1959 ծնունդներ
Կատեգորիա:Բաղդադ քաղաքում ծնվածներ
Կատեգորիա:Հայազգի մուլտիպլիկատորներ
Կատեգորիա:Մայիսի 28 ծնունդներ
Կատեգորիա:Կոմիքս գրողներ
Արաբկիր (այլ կիրառումներ)

**Արաբկիր** կարող է վերաբերել՝
* Արաբկիր - քաղաք Արևմտյան Հայաստանում
* Արաբկիր թաղամաս - Երևանի թաղամաս
Ալեն Բերբերյան

**Ալեն Բերբերյան** (Alain Berberyan, ), հայկական ծագում ունեցող ռեժիսոր, սցենարիստ։ Նկարահանել է արկածային և կատակերգական ժանրի ֆիլմեր։

Ա. Բերբերյանը կոմիքսների հանրահռչակ հեղինակ Շարլ Բերբերյանի եղբայրն է։

## Կենսագործունեությունը
Ալեն Բերբերյանն իր ստեղծագործական կենսագործունեությունը սկսել է ֆրանսիական «Կանալ պլյուս» (Canal+, Փարիզ) հեռուստաընկերությունում՝ 15 տարի շարունակ աշխատելով որպես զվարճալի ծրագրերի եթերային խմբագիր։ 1989 թվականից սկսել է նկարահանել հեռուստասերիալներ և հեռուստաշոուներ։

Ալեն Բերբերյանի առաջին ֆիլմը «Վախի քաղաքը» ընտանեկան ոճի կինոկատակերգությունն է (1997 թ.)։

Ալեն Բերբերյանը հայտնի է որպես աշխույժ և սրընթաց տեմպերով զարգացող սյուժեներով կինոկատակերգությունների հեղինակ, որոնցում առկա է նաև սատիրայի և վառ արտահայտված ռեալիզմի ոգին։ Այդօրինակ ֆիլմերից են՝ «Պապարացցի» (1998 թ.) և «Կորսիկացին» (2004 թ.) կինոկատակերգությունները։

2000 թ. Բերբերյանը նկարահանեց «Վեց» թրիլլերն՝ ըստ Ժան-Յուգ Օպելի (Jean-Hughes Oppel) վեպի։

«Կարիբյան ծովահենները» հայտնի ֆիլմի թեմատիկ մշակման փաստացի շարունակությունը դարձավ Ա. Բերբերյանի «Գանձերի կղզին» (2007 թ.) արկածային ֆիլմը, որը ռեժիսորը նկարահանեց հունգարացի և անգլիացի կինոնկարահանողների հետ համատեղ։

## Ֆիլմագրություն

### Ռեժիսոր

* «Գանձերի կղզին» /L'Ile aux Tresors/, 2007 թ. (Ֆրանսիա)
* «Կորսիկացին» /L'Enquete corse/, 2004 թ. (Ֆրանսիա)
* «Կատարյալ կալանք» /Le Boulet/, 2002 թ. (Ֆրանսիա, Մեծ Բրիտանիա)
* «Վեց» /Six-pack/, 2000 թ. (Ֆրանսիա)
* «Պապարացցի» /Paparazzi/, 1998 թ. (Ֆրանսիա)
* «Վախի քաղաքը. ընտանեկան կատակերգություն» /La cite de la peur։ une comedie familiale/, 1996 թ. (Ֆրանսիա)

### Սցենարիստ
* «Վեց» /Six-pack/, 2000 թ. (Ֆրանսիա)
* «Պապարացցի» /Paparazzi/, 1998 թ. (Ֆրանսիա)

## Արտաքին հղումներ

* Ֆիլմերի տվյալների բազա ինտերնետում 
## Աղբյուրներ

Կատեգորիա:1953 ծնունդներ
Կատեգորիա:Ֆրանսահայ ռեժիսորներ
Կատեգորիա:Ֆրանսահայ դերասաններ
Կատեգորիա:Ֆրանսահայ սցենարիստներ
Կատեգորիա:Ֆրանսահայ կինոռեժիսորներ
Դալարիկ

**Դալարիկ**, գյուղ Հայաստանի Արմավիրի մարզում։ Գտնվում է մարզկենտրոնից 21 կմ հյուսիս-արևմուտք՝ հարթավայրում։ Հեռավորությունը Երևանից՝ 58 կմ է, իսկ Հայաստանի պետական սահմանից՝ 20 կմ։

Հիմնադրվել է 1901 թ.-ին, երկաթուղու շինարարության ժամանակ և կրել է Մաստարա անվանումը։ Դալարիկ է վերանվանվել 1965 թ.-ի հունվարի 20-ին։

## Կլիմա
Բնակլիմայական պայմանները՝ չոր ցամաքային։

## Պատմություն
Ռուսաստան-Վրաստան-Հայաստան կառուցվող երկաթգիծը, որը կառուցվել էր Նիկոլայ երկրորդ ցարի օրոք՝ 1901 թ-ին, հասնում է Մաստարա կիսակայարան (հետագայում այն վերանվանվում է Դալարիկ կայարան)։ Երկաթգծի շահագործումից հետո տարբեր բնակավայրերից մարդիկ գալիս և բնակություն են հաստատում այստեղ։

Առաջին բնակիչները հիմնադիրն էին այս գյուղի։ Հետագայում՝ 1959 թ-ին, գյուղում հիմնադրվում է Սովխոզ տնտեսությունը։ Ախուրյանի ջրամբարի ջրերը հասնում են Դալարիկի խամ ու խոպան հողերը, և տնկվում են հազարավոր հեկտարներ խաղող և մրգատու ծառեր։

Քանի որ գյուղի բնակչությունը քիչ էր, կոմունիստական կուսակցության որոշումով Թալինի շրջանի Շենիկ և Դիան գյուղերի բնակիչները բնակություն են հաստատում Դալարիկում և ստեղծվում է մեծ տնտեսություն։ Տնտեսությունը 1965 թ.-ից սկսած պետությանն էր հանձնում հազարավոր տոննաներ խաղող և տարբեր տեսակի մրգեր։ Դալարիկի ծիրանը վագոններով առաքվում էր Սովետական միության մայրաքաղաք Մոսկվա և շատ ու շատ երկրներ։

Տարիների ընթացքում Դալարիկ են գալիս և մշտական բնակություն հաստատում Ջավախքից, Շիրակի, Արարատի դաշտավայրերի տարբեր գյուղերից, Թալինի շրջանի գրեթե բոլոր գյուղերից։

1984 թ.-ին կառավարության որոշումամբ Դալարիկը Թալինի շրջանի կազմից անցնում նորաստեղծ Բաղրամյանի շրջանի կազմ։

Արդեն 1985 թ.-ին գյուղի բնակչության թիվը հասնում է 4300-ի։ Գյուղի շրջակայքում ստեղծվում է 7 հսկա գործարաններ.
# Բաղրամյանի հացամթերքի արտադրության կոմբինատը, որը մեկ օրում տալիս էր 100 տոննա ալյուր և այլ մթերքներ։
# Երկաթբետոնի կոմբինատը։
# Խարամի առաջին և երկրորդ գործարանները։
# Միջնորմաների սալիկների գործարանները։
# Ցեմենտի արտադրության գործարանը

Այդ տարիներին գյուղը հասել էր զարգացման գագաթնակետին։ Գյուղացին ուներ բնական գազ, էլեկտրաէներգիա, ոռոգելու և խմելու ջուր։ Բնակչության 60-70%-ն ուներ իր առանձնատունը, մնացածին պետությունն իր միջոցներով կառուցում է երկհարկանի և եռհարկ շենքեր ու հանձնում ժողովրդին։

Գյուղն ուներ երկու դպրոց՝ միջնակարգ և ութամյա, երկու մանկապարտեզ, մշակույթի տուն և այլ շինություններ։ Այդ տարիներին գյուղը տվեց տասնյակ շքանշաններ, հերոսուհիներ և այլք։
Արցախյան ազատագրման մարտերում գյուղը տվել է երեք զոհ՝ Ավետիսյան Գագիկ, Հովհաննիսյան Հովհաննես, Սարգսյան Արամ։

## Բնակչություն
Դալարիկի ազգաբնակչության փոփոխությունը.

## Տնտեսություն
Դալարիկի զբաղեցրած տարածքը՝ 3086 հա է, որից՝ 2960.4 հա արոտներ, 1307.7 հա վարելահողեր, 153.5 հա այգիներ։

Բնակչությունը զբաղվում է անասնապահությամբ,այգեգործությամբ, պտղաբուծությամբ, բանջարաբուծությամբ և մեղվաբուծությամբ։

## Պատմամշակութային կառույցներ
Պատմամշակութային կոթողներից է՝ Արցախյան ազատամարտում զոհվածների հիշատակը հավերժացնող հուշարձանը։

2015 թվականին օծվել է Սուրբ Վարդան նորակառույց եկեղեցին։

## Հասարակական կառույցներ
Դալարիկն ունի 1 դպրոց, բուժկետ, մշակույթի տուն, համայնքային կենտրոն, մանկապարտեզ։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Էջը Արմավիրի մարզպետարանի կայքում 

Կատեգորիա:Արմավիրի մարզի գյուղեր
Քաոսի խաղ

մինի|աջից|200px|Սիերպինսկի եռանկյունի շարժապատկերային ստեղծումը՝ քաոսի խաղի մեթոդից օգտվելով
մինի|աջից|200px|Ֆրակտալ ձարխոտի շարժապատկերային ստեղծումը՝ քաոսի խաղի մեթոդից օգտվելով

Մաթեմատիկայի ոլորտում, **քաոսի խաղ** տերմինը ստեղծել է Մայքլ Բարնզլին, որը սկզբում վերաբերվում էր ֆրակտալի ստեղծման մի մեթոդի, մի բազմանկյունի և նրա մեջ մի պատահական կետից օգտվելով։ Ֆրակտալը ստեղծվում է նախկին կետի և պատահաբար ընտրված մի անկյունի միացնող գծի՝ մի տվյալ կոտորակը նշելով, և սա շատ անգամներ կրկնելով։ Մի հավասարակողմ եռանկյունից և 1/2 կոտորակից օգտվելով, ստացվում է Սիերպինսկի եռանկյունը։

Մեթոդը ընդհանրացել է, որևէ կրկնված ֆունկցիայի համակարգի (ԿՖՀ) ատրակտանտը կամ անշարժ կետը առաջացման վերաբերելու համար։ Որևէ x0 կետից սկսելով, հաջորդ կրկնությունները ստեղծվում են xk+1 = fr(xk) ձևով, որտեղ fr-ն տվյալ ԿՖՀ-ի անդամ է, որ պատահաբար է որոշվում ամեն կրկնության համար։ Վերջապես իտերացիաները զուգամիտում են ԿՖՀ-ի անշարժ կետին։ Երբ x0-ն պատկանում է ԿՖՀ-ի ատրակտանտին՝ բոլոր xk իտերացիաները մնում են ատրակտանտի մեջ, 1 հավանականությամբ, և նրա մեջ մի խիտ սեթ կազմում։

Քաոսի խաղ մեթոդը պատահականորեն կետեր է ստեղծում՝ ողջ ատրակտանտի վրա, ի տարբերություն ֆրակտալ նկարելու բոլոր այլ մեթոդներին, որոնք փորձում են էկրանի վրայի ամեն պիկսելները՝ տեսնելու թե արդյոք նրանք պատկանում են ֆրակտալին։ Ֆրակտալի ընդհանուր տեսքը կարող է արագորեն նկարվել քաոսի խաղի մեթոդից օգտվելով, բայց ֆրակտալի որոշ մասերն այսպիսով մանրամասորեն նկարելը կարող է դժվար լինել։

Քաոսի խաղ մեթոդը նշվել է Թոմ Ստոպարդի 1993 թատերախաղում՝ Արկադիայում։

## Տես նաև
*Քաոսի տեսություն

## Աղբյուրներ

Կատեգորիա:Քաոսի տեսություն
Կատեգորիա:Ֆրակտալներ
Երևան Դրայվ

**Երևան Դրայվ** (, հայերեն բառացի՝ **«Երևան Վարում»**), համակարգչային խաղ, որը թողարկվել է 2005 թվականի հուլիսի 31-ին։ Այն առաջին հայկական եռաչափ համակարգչային խաղն է։ Խաղի թարմացված v1.1 տարբերակը թողարվել է 2005 թվականի հոկտեմբերին։

«Երևան Դրայվն» իր տեսակի մեջ առաջին եռաչափ համակարգչային խաղն էր, որը թույլ տվեց օգտագործողին մեքենա վարել Երևանի կենտրոնի առավել հայտնի փողոցներում և այլ խաղացողների հետ մասնակցել բազմակառավարելի մրցարշավների։

Խաղի քարտեզը ներառում է Օպերայի շենքի շրջակայքից մինչ Երիտասարդական մետրոպոլիտենի կանգառ։ Խաղացողին թույլ էր տրվում, ինչպես ուսումնասիրել քաղաքը «Զբոսանք» ռեժիմում, այնպես և մրցել համակարգչային հակառակորդների կամ ուրիշ խաղացողների հետ։

Խաղի լեզուն հայերենն է, ունի հայկական արտադրության երգացանկ, որտեղ ներառված են Բամբիռ խմբի և Լևոն Աթայանի երգերը։

## Խաղի ընթացքը
«Երևան Դրայվը» կարելի է խաղալ միակառավարելի և բազմակառավարելի (ցանցային) ռեժիմներում։

### Միակառավարելի ռեժիմներ
***Զբոսանք**․ Այստեղ կարելի է ընտրել մեքենան և համարանիշը, և ժամանցային վարում կատարել քարտեզի երկայնքով,
***Մրցույթ**․ Փորձել առաջին տեղը գրավել ՝ ընտրելով հակառակորդների դժվարությունը, սկսած «Քյոռփա»–ից մինչև «Ուստա»։

### Բազմակառավարելի ռեժիմներ
Ցանցային խաղի ռեժիմը թույլ է տալիս խաղալ մի քանի խաղացողների մասնակցությամբ, որը DirectPlay-ի հիման վրա է աշխատում և հասանելի է միայն լոկալ ցանցով։
***Զբոսանք**․ Կատարում է նույն գործառույթը ինչ միակառավարելի ռեժիմում, բայց մեկ և ավելի խաղացողների հետ,
***Մրցույթ**․ Մրցել ուրիշ խաղացողների հետ, առանց համակարգչային հակառակորդների,
***«Գող և Միլիցիա»**․ Որոշ խաղացողներ կատարում են «Գողի» դեր, ուրիշները՝ «Միլիցիայի»։ «Միլիցիան» պետք է բռնի «Գողին»՝ մի քանի վայրկյան նրա մեքենան անշարժացնելով։

## Համակարգի պահանջներ
Նվազագույն համակարգի պահանջները հետևյալն են․
*Windows XP կամ Windows Server 2003
*Պենտում 3 պրոցեսոր (առնվազն 700&nbsp;MHz)
*128 ՄԲ RAM
*110 ՄԲ ազատ կոշտ սկավառակի տարածք
*3D Գրաֆիկական քարտ
*DirectX 9.0

## Աղբյուրներ

Կատեգորիա:2005 տեսախաղեր
Կատեգորիա:Windows տեսախաղեր
Դեյվիդ Բիթի

**Դեյվիդ Բիթի** (, ), բրիտանական ականավոր ռազմական գործիչ, նավատորմավար, Թագավորական ռազմա-ծովային նավատորմի ծովակալ։

Ծնվել է Չեշիրում, իռլանդական ազնվական ընտանիքում։ Զինվորական ծառայությունը սկսել է 1884 թվականին և այդուհետև մասնակցել է մի շարք բրիտանական ռազմական արշավանքներին, մասնակցել բազմաթիվ մարտերի (Սուդանում, Չինաստանում), ուր վիրավորվել է երկու անգամ։ Իր մարտական վաստակների համար ստացել է կապիտանի կոչում դեռ 29 տարեկան հասակում, այդպիսով դառնալով Թագավորական նավատորմի ամենաերիտասարդ կապիտանը (կապիտանի կոչմանը հասնելու միջին տարիքը 43 էր)։

Հատկապես աչքի է ընկել Առաջին համաշխարհային պատերազմի ծովային ճակատամարտերում, որտեղ վճռական հաղթանակներ է կրել թշնամու դեմ, ինչը ճակատագրական դեր է խաղացել պատերազմի ամբողջ ընթացքում։ Բիթիի հրամանատարության տակ գտնվող բրիտանական նավատորմի կարևորագույն և ամենավճռական հաղթանակները Հելգոլանդի (1914), Դոգեր-Բենքի (1915) և Յուտլանդի (1916) ծովային ճակատամարտներն էին։

1916 թ. Դեյվիդ Բիթին նշանակվեց Գրանդ Ֆլիթի հրամանատար և ստացավ ծովակալի կոչում, իսկ 1919-ին արժանացավ Բիթի կոմսի տիտղոսին։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Մեծ Բրիտանիայի ռազմական գործիչներ
Կատեգորիա:Ծովակալներ
Կատեգորիա:Առաջին համաշխարհային պատերազմի մասնակիցներ
Կատեգորիա:Բաղնիքի շքանշանի Մեծ Խաչի ասպետներ
Կատեգորիա:Մեծ Բրիտանիայի քաղաքական գործիչներ
Ցզյաննանի յուան

**Ցզյաննանի յուան,** դրամական միավոր կայսերական Չինաստանի նախկին Ցզյաննան նահանգում։ Ինչպես և բոլոր ներքին ինքնավարություն վայելող նահանգները, Ցզյաննանին նույնպես իրավունք էր տրվել արտադրել և տեղական շրջանառության համար օգտագործել իր դրամական միավորը՝ ընդհանուր համաչինական յուանի հետ հավասար։ Յուանը հաճախ անվանվում էր «դոլար», մասնավորապես՝ արևմտաեվրոպացիների կողմից և արևմտյան գրականության մեջ։ Այս դրամական միավորը արտադրվել և շրջանառության մեջ է եղել 1898 թվականից մինչև 1911 թվականը, թղթադրամի տեսքով չի արտադրվել։

1 յուանը («դոլարը») հավասար էր 100 ֆենի («ցենտի»), իսկ մեկ Ֆենը բաժանվում էր 10 քեշի։

1898 թվականից մինչև 1911 թ. Ցզյաննանում կտրել են հետևյալ դրամատեսակները.

* 1 քեշ, (1898 - 1908, պղինձ, արույր)
* 5 քեշ, (1906, պղինձ)
* 10 քեշ, (1902-1908, պղինձ, արույր)
* 5 ֆեն, («5 ցենտ») (1906-1908, արծաթ)
* 10 ֆեն, («10 ցենտ») (1898-1911, արծաթ)
* 20 ֆեն, («20 ցենտ») (1898-1911, արծաթ)
* 50 ֆեն, («50 ցենտ») (1898-1900, արծաթ)
* 1 յուան, («1 դոլար») (1898-1905, արծաթ)

## Աղբյուրներ

* *Chester L. Krause and Clifford Mishler. Standard Catalog of World Coins. Iola, WI. 1982 Edition, Pages 337-341.*
* *Chester L. Krause and Clifford Mishler. Standard Catalog of World Coins. Iola, WI. 1984 Edition, Pages 333-337.*
* *Chester L. Krause and Clifford Mishler. Standard Catalog of World Coins. Iola, WI. 1990 Edition, Pages 343-347.*
* *Chester L. Krause and Clifford Mishler. Standard Catalog of World Coins. Iola, WI. 19th Century Edition, 2nd Edition, Pages 221-223.*
* *Chester L. Krauze and Clifford Mishler. Standard Catalog of World Coins. Iola, WI. 2002 Edition (20th Century), Pages 391-395.*
* *Standard Catalog of World Paper Money by Albert Pick, Iola, WI. Sixth Edition, Volume 2. Pages 204-210.*

## Արտաքին հղումներ
* Չինական յուաններ («դոլարներ»)  - Կայք չինական նահանգային և համապետական յուանների մասին *(անգլերեն)*
* Ցզյաննանի արծաթե յուանները («վիշապ-դոլարները») - Կայքը ցուցադրում է Ցզյաննանի յուանի զանազան ենթատեսակները՝ մանրամասն ծանոթագրություններով *(անգլերեն)*

Կատեգորիա:Դրամական միավորներ
Կատեգորիա:Մետաղադրամ
Կատեգորիա:Դրամագիտություն
Կատեգորիա:Յուան
Կատեգորիա:Չինաստանի մետաղադրամներ
Սուրբ Վերոնիկա

[մինի|Սուրբ Վերոնիկայի արձանը [Սուրբ Պետրոս Մայր տաճարի բազիլիկայում։]]
**Սուրբ Վերոնիկան** (ըստ ավանդության ), Կաթոլիկ եկեղեցու կողմից պաշտվող սրբերից մեկն է։ Թեև Վերոնիկայի անունը ոչ մի անգամ չի հիշատակվում Ավետարաններում, այդ առասպելական կնոջն է վերագրվում որոշ դեր Հիսուս Քրիստոսի կյանքում։

## Ինքնությունը և պաշտամունքը
Գոյություն ունեն մի շարք վարկածներ Վերոնիկայի անձի վերաբերյալ։ Ըստ կաթոլիկ մեկ ավանդության, Վերոնիկան հենց այն կինն էր, որը, հուզված լինելով Հիսուսի տանջանքներից, մոտեցավ նրան այն պահին, երբ Հիսուսն իր խաչն էր կրում դեպի Գողգոթա, տվեց նրան իր թաշկինակը՝ հոնքից քրտինքը սրբելու համար, որից հետո Հիսուսը վերադարձրեց այդ թաշկինակը՝ վրան իր երեսի պատկերը դրոշմված։

Մի այլ առասպելի համաձայն (ըստ Պաղեստինյան Կեսարիայի եպիսկոպոս Եվսեբիոս Կեսարացու), Փիլիպյան Կեսարիայում մի կին էր ապրում, որին Հիսուսը բուժեց (Մատթ. թ։ 20)։ Այս անանուն կինը հետագայում զանազան անուններով ներկայացավ սրբերի շարքում. Արևմուտքում նրան նույնացրել էին հայտնի սուրբ Մարթայի հետ, Արևելքում նրան անվանում էին Բերենիկե, կային նաև այլ անուններ, որոնք վերագրվում էին այս սրբին։

Առասպելը շարունակում էր աճել և լրացվել։ Ֆրանսիական ավանդության համաձայն, Վերոնիկան ոմն ապաշխարած Զակքեոսի կինն էր (Ղուկ. Ժթ։ 1-10)։ Բորդո նահանգում ասում են, որ նա Պաղեստինից Սուլակ-սյուր-Մեր էր բերել Տիրամոր մասունքները, և այնտեղ էլ հետագայում վախճանվեց և թաղվեց։ 12-րդ դարում մարդու դիմագծերով Հռոմում գտնվող մի թաշկինակ նույնացվել էր Վերոնիկայի վերոհիշյալ թաշկինակի հետ և դարձել պաշտամունքի առարկա։ Սուրբ Վերոնիկայի օրը Կաթոլիկ եկեղեցու կողմից նշվում է հուլիսի 12-ին։

Սուրբ Վերոնիկայի շնորհիվ «Վերոնիկա» իգական անձնանունը լայն տարածում է գտել տարբեր ժողովուրդների մոտ, այդ թվում՝ ոչ կաթոլիկ ժողովուրդների։

## Արտաքին հղումներ
* Կաթոլիկ Հանրագիտարան՝ ''St. Veronica'' (անգլերեն)

Կատեգորիա:Կաթոլիկ եկեղեցու սրբեր
Հինդենբուրգ (դիրիժաբլ)

մինի|աջից|«Հինդենբուրգը» աղետի պահին։
**«Հինդենբուրգը»** (լրիվ անունը գերմաներեն՝ **LZ 129 Hindenburg**, կամ **Deutsche Luftschiff Zeppelin #129 Hindenburg**) գերմանական մարդատար օդագնացության պարծանքն էր, իր ժամանակաշրջանի համար՝ տեխնոլոգիայի զարգացման ակնառու նմուշներից մեկը։ Այդ կարգին պատկանող դիրիժաբլների շարքում «Հինդենբուրգը» ամենամեծն էր։'

«Հինդենբուրգը» շահագործման էր հանձնվել 1935 թվականի մարտին, և այդպես էր անվանվել Գերմանիայի նախկին նախագահ Պաուլ ֆոն Հինդենբուրգի պատվին, որը մահացել էր 1934-ին։

Կատարել է մի քանի թռիչք Եվրոպայում, մինչև իր առաջին անդրատլանտյան ուղերթը ձեռնարկելը։ 1937 թ. մայիսի 3-ին «Հինդենբուրգը» դուրս եկավ Ֆրանկֆուրտից և 3 օր անց, մայիսի 6-ն, ինչպես սպասվում էր, մոտեցավ Ամերիկայի ափերին։ Նյու Ջերսիում գտնվող ռազմա-օդային բազաներից մեկում վայրէջք կատարելու պահին դիրիժաբլի ետևի մասում կրակ բռնկվեց և «Հինդենբուրգը», հրդեհված, տապալվեց գետնին։ Դիրիժաբլի մեջ գտնվող 97 հոգուց 35-ը զոհվեցին, մնացածը ստացան ծանր մարմնական վնասվածքներ։ Մինչև այսօր դեռ պարզ չեն աղետի իսկական պատճառները, գոյություն ունեն միայն ենթադրություններ և անհիմն վարկածներ։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Օդագնացություն
Կատեգորիա:Դիրիժաբլներ
Կատեգորիա:Օդային աղետներ