Թավան Դուչանի

**Թավան Դուչանին,** (  ) թաիլանդցի ժամանակակից նկարիչ, ճարտարապետ և քանդակագործ՝ միջազգային համբավով: 2001 թվականին Թաիլանդի ազգային մշակույթի հանձնաժողովի գրասենյակը շնորհել է նրան «Թաիլանդի ազգային նկարիչ կերպարվեստի և տեսողական արվեստի ոլորտում» մրցանակը:

Թավանը մեծացել է Թաիլանդի Չիանգ Ռայ քաղաքում և տասնհինգ տարեկանում սկսել է արվեստի ուսումնասիրություններ Թաիլանդի կրթության նախարարության կրթաթոշակով Արվեստի և արհեստների քոլեջում: 1958 թվականին նա շարունակել է ուսումը Սիլպակորնի համալսարանի գեղանկարչության, քանդակագործության և գրաֆիկայի բաժնում:

## Կենսագրություն
### Վաղ կյանք և կրթություն
Թավանը մանկուց արտասովոր տաղանդավոր նկարիչ էր թվում: Երիտասարդության տարիներին նա բուդդիզմի նկատմամբ մոլուցքով էր տարված: Սակայն նրա վերաբերմունքը իր աշխատանքի նկատմամբ փոխվել էր, քանի որ նա պատկանում էր Սիլպա Բհիրասրիի ուսանողների վերջին սերնդին՝ Սիլպակորնի համալսարանում: Թավանը լավ գնահատականներ էր ստանում իր նկարչական աշխատանքներից, ինչպես նաև համալսարանում սովորելու տարիներին, բայց Սիլպայի նկարչության դասարանում ցածր գնահատական էր ստանում։ Ուսուցչը պատճառաբանում էր, որ «ձուկը ձկան հոտ չունի, թռչունը չի կարող թռչել օդում, ձիուդ հնարավոր չէ նստեցնել կամ քշել։ Դու պարզապես պատճենահանող ես, ոչ թե իսկական նկարիչ»։ Այդ ժամանակվանից ի վեր Թավանը սկսեց աշխատել այլ կերպ և դարձավ ակնառու ուսանող։

## Հիվանդություն և մահ
Թավանը մահացել է 2014 թվականի սեպտեմբերի 3-ին, 74 տարեկան հասակում, երեք ամիս հոսպիտալացումից հետո՝ հիպերտոնիայի և շաքարախտի բարդությունների պատճառով,  լյարդի անբավարարությունից։

Հուղարկավորությունը տեղի է ունեցել Բանգկոկի Վատ Դեբսիրինդրավասում։ Պատվավոր դիակիզումը կատարեց Նորին Թագավորական Մեծություն արքայադուստր Մահա Չակրի Սիրինդհորնը։

## Աշխատանքի փիլիսոփայություն
Բուդդայական հղումները կարևոր դեր են խաղացել Թավանի աշխատանքներում։ Նշանակալի աշխատանքներից մեկի՝ Ռամայանայի նկարների շարքի համաձայն՝ նա բոլոր կերպարներին ներկայացրել է իր սեփական մեկնաբանությամբ։ Թավանը համաշխարհային ճանաչում է ձեռք բերել որպես թաիլանդցի ժամանակակից նկարիչ՝ այս բուդդայական նկարներից։

«Արվեստը բնությունից և ինտելեկտից վեր է», - ասաց Թավանը։ Նա արվեստի գործերում առաջնահերթություն տվեց մարդկային գեղարվեստական ստեղծագործականությանը։

## Ոճ և մեդիա
Թաուանը առաջին փորագրողն էր, որը կիրառում էր նոր տեխնիկա։ Նա օգտագործում էր հատուկ գնդիկավոր գրիչ՝ միլիոնավոր հարվածներով փորագրություններ ստեղծելու համար։ Որոշ ժամանակ այս կերպ աշխատելուց հետո բժիշկը նրան խորհուրդ տվեց դադարեցնել, քանի որ նրա աշխատանքի ձևը աղետալի ազդեցություն էր ունեցել նրա առողջության վրա։

Թաուանը նաև ստեղծեց Զեն վրձնով նկարը՝ Զեն փիլիսոփայությունը գեղարվեստական ձևով ներկայացնելու համար։

Թաուանի նկարչության եզակի առանձնահատկությունը  ոչ միայն ձևը և կրոնական պատմությունն էին, այլև օգտագործած գույնը։ Չինական, հնդկական և ճապոնական արվեստի գործերի մասին իմանալուց հետո, որտեղ բնորոշ էր մոնոքրոմ նկարչությանը, նա ոգեշնչվեց նկարել սև ու սպիտակով՝ ներքին զգացմունքները ճշգրիտ արտահայտելու համար։

Թավանը հայտնի է ոչ միայն իր նկարներով, այլև ճարտարապետությամբ։ Նրա ճարտարապետական գլուխգործոցը Սև տունն էր։ Այն Թավանի բնակավայրն էր իր կյանքի մնացած մասի համար։

## Հիմնական աշխատանքների ցանկ
### Նկարներ

* Դհամմապադա
* Մարայի ճակատամարտը
* Բուդդայի վերջին տասը կյանքերը
* Տեսնել այն, ինչ տեսանելի է

### Շենքեր
* Բուդդայական մեդիտացիայի սենյակ

* Նկարչի ամենամեծ աշխատանքը նկարը չէ

## Քննադատական արձագանքներ
Նրա ստեղծագործությունները սկզբում լայնորեն չեն ընդունվում: Ուսանողական ցույցի մասնակիցների մի խումբ ոչնչացրել է նրա աշխատանքները, քանի որ դրանք համարել է կրոնական վիրավորանքներ: Սակայն նրա նկարները, ի վերջո, արժանացել են բարձր գնահատականի և գնահատվել են, ինչպես դա կարելի է տեսնել այսօր:

Նրա ստեղծագործությունները համեմատվել են Չիանգ Ռայի կրտսեր նկարիչ Չալերմչայ Կոսիտպիպատի ստեղծագործությունների հետ: Կա մի ասացվածք՝ «Չալերմ Սավան, Թավան Նարոկ» (เฉลิมสวรรค์ ถวัลย์นรก; «Չալերմը՝ դրախտ, Թավանը՝ դժոխք»), քանի որ Չալերմչաիի աշխատանքները կենտրոնանում են մտքի բարձրացման, մաքրության, բուդդիզմի կամ հոգևոր պատմությունների վրա: Մինչդեռ Թավանի աշխատանքները հզոր են՝ կենտրոնանալով մարդկային մտքի մութ կողմի կամ կրքի վրա:

## Ծանոթագրություններ