Ալեքսանդր Սենատորով

**Ալեքսանդր Սերգեևիչ Սենատորով** (. ), խորհրդային զինվորական օդաչու և զորահրամանատար, Խորհրդային Միության հերոս (14.03.1938), ավիացիայի գեներալ-լեյտենանտ (11.05.1949):

## Կենսագրություն
Ծնվել է Պենզայի մարզի Վիշելեյ գյուղում, աշխատվորական ընտանիքում: 1938 թվականից անդամագրվել է կոմունիստական ​​կուսակցությանը։ Սովորել է  քաղավիացիայի Պենզայի ավիացիոն դպրոցում։ 1930 թվականին զորակոչվել է Կարմիր բանակ: 1932 թվականին ավարտել է Օդեսայի ռազմական ավիացիոն դպրոցը։

1937-1938 թվականներին մասնակցել է Իսպանիայի քաղաքացիական պատերազմին՝ աջակցելով հանրապետական ​​կառավարությանը։ Որպես արագընթաց ռմբակոծիչների ջոկատի հրամանատար՝ ռմբակոծել է թշնամու թիկունքի խորքում գտնվող ռազմական թիրախները: Անձամբ առաջնորդել է ռմբակոծիչների խումբը դեպի հյուսիսային ճակատ, և դրանք մարտական առաջադրանքը կատարելուց հետո առանց միջադեպերի վայրէջք են կատարել ավերված օդանավակայանում: Նա անձամբ կատարել է 100 մարտական ​​թռիչք։ 1938 թվականի մարտին վերադարձել է հայրենիք, և այդ նույն ամսի 14-ին նրան՝ գնդապետ Ալեքսանդր Սենատորովին շնորհվել է Խորհրդային Միության հերոսի կոչում՝ «զինվորական պարտքը կատարելիս դրսևորած խիզախության համար»: Կարճ ժամանակ անց նշանակվել է Հեռավորարևելյան կարմրադրոշ առանձին բանակի ռազմաօդային ուժերի հրամանատարի տեղակալ, իսկ 1938 թվականի սեպտեմբերին՝ 1-ին առանձին կարմրադրոշ բանակի ռազմաօդային ուժերի հրամանատարի տեղակալ։ Այդ պաշտոնում մասնակցել է Խասան լճի մերձակայքում ծավալված մարտերին։ 1939 թվականին նա ավարտել գլխավոր շտաբի ակադեմիային առընթեր գործած բարձրագույն հրամկազմի կատարելագործման խորացված դասընթացը։ 

1940 թվականի հունիսին նշանակվել է 1-ին կարմրադրոշ բանակի ռազմաօդային ուժերի հրամանատար, 1942 թվականի ամռանը՝ Հեռավորարևելյան ռազմաճակատի 9-րդ օդագնացային բանակի հրամանատար, 1944 թվականի սեպտեմբերին՝ 16-րդ օդագնացային բանակի հրամանատարի տեղակալ և այդ պաշտոնում 1-ին բելառուսական ռազմաճակատի կազմում մասնակցել է Վիսլա-Օդերի և Բեռլինի հարձակողական գործողություններին։ Ստացել է ավիացիայի գեներալ-մայորի կոչում:

1948 թվականին ավարտել է գլխավոր շտաբի ակադեմիան: 1949 թվականի ապրիլից մինչև 1958 թվականի կեսերը պաշտոնավարել է նախ՝ որպես 54-րդ, ապա՝ 26-րդ օդագնացային բանակի հրամանատար: 1958 թվականի ամռանը գործուղվել է Բուլղարիայի Ժողովրդական Հանրապետություն, որտեղ տարբեր տարիներ պաշտոնավարել է որպես ավագ զինվորական խորհրդական, հակաօդային պաշտպանության և ռազմաօդային ուժերի հրամանատար կամ հրամանատարի տեղակալ, ԲԺՀ պաշտպանության նախարարության գլխավոր զինվորական խորհրդական: 1959 թվականի մարտ ամսից մինչև 1962 թվականի հոկտեմբերը եղել է Վարշավայի պայմանագրի կազմակերպության անդամ պետությունների միացյալ զինված ուժերի գլխավոր հրամանատարության ներկայացուցիչ ռազմաօդային ուժերի և հակաօդային պաշտպանության գծով: 1963 թվականին՝ գեներալ-լեյտենանտի կոչումով անցել է թոշակի և մինչև մահ ապրել է Մոսկվայում։

## Պարգևներ
* Խորհրդային Միության հերոսի «Ոսկե աստղ» մեդալ, № 222 (14.03.1938);
* երկու Լենինի շքանշան (14.03.1938, 30.12.1956);
* երկու Կարմիր դրոշի շքանշան (22.10.1937, 19.11.1951);
* Բոգդան Խմելնիցկու 1-ին աստիճանի շքանշան (29.05.1945);
* Սուվորովի 2-րդ աստիճանի շքանշան (6.04.1945);
* Հայրենական պատերազմի 1-ին աստիճանի շքանշան (11.03.1985);
* երկու Կարմիր աստղի շքանշան (1938, 5.06.1946);
* «Պատվո նշան» շքանշան (25.05.1936);
* «Մարտական ծառայությունների համար» մեդալ (3.11.1944)
* «Վարշավայի ազատագրման համար» մեդալ
* «Բեռլինի գրավման համար» մեդալ
* «Խասանյան մարտերի մասնակցին» նշան
* ԽՍՀՄ-ի այլ մեդալներ

## Զինվորական կոչումներ
* բրիգադի հրամանատար (1939)
* ավիացիայի գեներալ-մայոր (04.06.1940)
* ավիացիայի գեներալ-լեյտենանտ (11.05.1949)

## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն
* Коллектив авторов. Великая Отечественная. Командармы. Военный биографический словарь / Под общей ред. М. Г. Вожакина. — М.; Жуковский: Кучково поле, 2005. — С. 387. — ISBN 5-86090-113-5.

## Արտաքին հղումներ
* 
* Учётно-послужная картотека в электронном банке документов «Память народа».
* Наградной лист в электронном банке документов «Подвиг народа».

Կատեգորիա:«1941-1945 թթ. Հայրենական մեծ պատերազմում Գերմանիայի դեմ տարած հաղթանակի համար» մեդալակիրներ
Կատեգորիա:ԽՄԿԿ 19-րդ համագումարի պատվիրակներ
Կատեգորիա:Բնօրինակում անաղբյուր հոդվածներ