open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Խոցելի տեսակ

**Խոցելի տեսակն** այն կենսաբանական տեսակն է, որը Բնության պահպանության միջազգային միության կողմից դասակարգվել է որպես անհետացման վտանգված, և եթե չբարելավվեն նրա գոյատևմանը և վերարտադրությանը սպառնացող հանգամանքները, ապա այս տեսակը կարող է անհետանալ։

Խոցելիությունը հիմնականում պայմանավորված է սննդի հայթայթման տարածքների կորստով կամ տեսակի բնակության օջախի ոչնչացմամբ։ Խոցելի կենսամիջավայրերը և տեսակները մշտադիտարկվում, և նրանց կարգավիճակը կարող է փոփոխվել։

Ներկայումս կան 5,196 կենդանիներ և 6,789 բույսեր, որոնք դասակարգված են որպես խոցելի, համեմատած 1998 թվականի մակարդակի հետ այս ցուցանիշները համապատասխանաբար 2,815 և 3,222 էին։ Այժմ խոցելի ցեղատեսակների պահպանման նպատակով կիրառվում են գենետիկական ռեսուրսների կրիոպահպանման մոտեցումները։

thumb|center|300px|ԲՊՄՄ-ի կողմից սահմանված կարգավիճակներ

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
*List of Vulnerable species as identified by the IUCN Red List of Threatened Species

Կատեգորիա:Բնապահպանություն

Կատեգորիա:Կարմիր գրքեր
Մահմուդ Ջաֆարիան

**Մահմուդ Ջաֆարիան** (. ), իրանցի քաղաքական գործիչ Իրանի վերջին շահի՝ Մոհամմադ Ռեզա Փահլավիի օրոք։ Նա միաժամանակ զբաղեցրել է Իրանի ազգային ռադիոյի և հեռուստատեսության (NIRT) փոխտնօրենի, Pars լրատվական գործակալության գործադիր տնօրենի և Ռաստախիզ կուսակցության փոխնախագահի պաշտոնները

Իրանի հեղափոխությունից հետո՝ 1979 թվականին Ջաֆարիանին մահապատժի ենթարկելու դատավճիռը կայացրեց Սադեղ Խալխալին, ով Այաթոլլահ Խոմեյնիի կողմից ընտրվել էր որպես  Իսլամական հեղափոխական նորաստեղծ դատարանի գլխավոր դատավոր։ Ոչ մի փաստաբան կամ երդվյալ ատենակալ չմասնակցեց դատավարությանը, և դատավճռի կայացվելուց երկու ժամ չանցած մահապատիժը ի կատար ածվեց. Մահմուդ Ջաֆարիանը գնդակահարվեց 1979 թվականի մարտի 13-ին Էվին բանտում։ Թաղված է Բեհեշթ-է Զահրա գերեզմանատանը։

Ջաֆարիանը եղել է Թուդե կուսակցության անդամ, սակայն հետագայում դուրս է եկել այդ կուսակցությունից և աշխատել է ՍԱՎԱԿ-ի հետ։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:1979 մահեր
Կատեգորիա:1928 ծնունդներ
Կատեգորիա:Իրանի քաղաքական գործիչներ
Կատեգորիա:Մահապատժի ենթարկված քաղաքական գործիչներ
Կատեգորիա:Իրանցի լրագրողներ
Կատեգորիա:Հակակոմունիստներ
Վիլֆրիդ Դիտրիխ

260px|մինի|Վիլֆրիդ Դիտրիխի ու Քրիս Թեյլորի մենամարտը
**Վիլֆրիդ Դիտրիխ** (. ), գերմանացի ծանր քաշային ըմբիշ։ 1956-1972 թվականներին մասնակցել է հինգ Օլիմպիական խաղերի և աշխարհի վեց առաջնությունների։ Ընդ որում՝ հաճախ հանդես է եկել ինչպես ազատ, այնպես էլ հունահռոմեական ոճի ըմբշամարտի մրցումներում։ Նվաճել է օլիմպիական խաղերի և աշխարհի առաջնությունների հնգական մեդալ (այս հանգամանքը նկատի առնելով՝ նրա անունը ներառվել է Գինեսի ռեկորդների գրքում), բազմիցս դարձել է Եվրոպայի, 15 անգամ էլ՝ Գերմանիայի չեմպիոն։ Հատուկ հիշատակման է արժանի այն փաստը, որ 1955-1962 թվականներին նա հաղթել է ազատ ոճի իր բոլոր մենամարտերում։

1968 թվականի օլիմպիադայում Դիտրիխն ընտրվել է Արևմտյան Գերմանիայի օլիմպիական թիմի դրոշակակիր։ Այդ խաղերում նա բրոնզե մեդալ է նվաճել (նախորդած 1956, 1960 և 1964 թթ. օլիմպիադաներում արդեն արժանացել էր մեկական ոսկե ու բրոնզե և երկու արծաթե մեդալների)։ Չի կարողացել մեդալ նվաճել իր վերջին Օլիմպիական խաղերում՝ 1972 թվականին, սակայն այդտեղ տարել է իր կարիերայի ամենադիտարժան հաղթանակը՝ թիակներին գցելով ու մաքուր հաղթանակ տանելով հսկայամարմին՝ 182։&nbsp;կիլոգրամանոց ամերիկացի Քրիս Թեյլորի նկատմամբ հունահռոմեական ոճի մրցապայքարում (մարզական այդ հնարքն ստացել է *դարի գցում* բնորոշումը)։ Սակայն ազատ ոճի մենամարտում պարտություն է կրել նրանից։

2008 թվականին Դիտրիխն ընդգրկվել է Գերմանիայի մարզական փառքի սրահում, իսկ 2014 թվականին՝ ըմբշամարտի միջազգային փառքի սրահում։

## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն
* *Wilfried Dietrich – Ringerlegende aus Schifferstadt.* In: Gerhard Sellinger: *Beiträge zur Schifferstadter Geschichte.* Geier-Druck-Verlag, Schifferstadt 2004, S. 59–79.
* Rolf Sperber: *Der „Kran von Schifferstadt“ überragte alle Schwerathleten.* In: *Heimat-Jahrbuch Rhein-Pfalz-Kreis.* Bd. 26 (2009), S. 12–24.
* *Wilfried Dietrich – Ringerlegende aus Schifferstadt. Morgen Sonntag, 3. Juni, jährt sich zum 20. Mal der Todestag.* In: *Schifferstadter Tagblatt* Jg. 108, Nr. 127 vom 2. Juni 2012, Magazin. 
* *Vor genau 40 Jahren: Der „Jahrhundertwurf“.* In: *Schifferstadter Tagblatt* Jg. 108, Nr. 209 v. 7. September 2012.

## Արտաքին հղումներ
* Վիլֆրիդ Դիտրիխը olympedia.org֊ում

Կատեգորիա:1933 ծնունդներ
Կատեգորիա:1992 մահեր
Կատեգորիա:20-րդ դարի գերմանացիներ
Կատեգորիա:Գերմանացի ըմբշամարտիկներ
Կատեգորիա:Ըմբշամարտի Եվրոպայի չեմպիոններ
Կատեգորիա:Ըմբշամարտի աշխարհի առաջնության մեդալակիրներ
Կատեգորիա:Օլիմպիական մեդալակիրներ
Կատեգորիա:Օլիմպիական չեմպիոններ
Գյուղատնտեսական կենդանիների ներմուծում

**Գյուղատնտեսական կենդանիների ներմուծում,** մաքրացեղ բուծման և տեղական ցեղերի հետ տրամախաչման (մթերատվության որակների բարելավում, նոր ցեղերի ստացում) նպատակով արտերկրից կենդանիների ներմուծում։ «Հայաստանի Հանրապետությունում տավարաբուծության զարգացման» ծրագրի շրջանակներում ՀՀ Գյուղատնտեսության նախարարության նախաձեռնությամբ 2007-13 թվականներին Գերմանիայից և Ավստրիայից ՀՀ է ներմուծվել շվից, հոլշտեյն և սիմեն թալտավարի ցեղերի տոհմային բարձրարժեք 1811 երինջ, որոնք տրամադրվել են հանրապետության առաջատար 60-ից ավելի տավարաբուծական տնտեսությունների։ Ստացված բարձրարժեք տոհմային մատղաշով համալրվելու է ոչ միայն այդ տնտեսությունների նախիրը, այլև տարեկան շուրջ 1000 գլուխ տոհմային մատղաշ վաճառվելու է հանրապետության գյուղացիությանը և գյուղացիական կոլեկտիվ տնտեսություններին։

ՀՀ Գյուղատնտեսության նախարարության աջակցությամբ Ավստրիայից ներկրվել են մսատու ուղղության աբերդինանգուսյան, հայլանդ, հալովեյ, լիմուզին և սպիտակ ակվիտան ցեղերի տոհմային երինջներ և բարձրարժեք արտադրող ցուլեր։ ՀՀ Գյուղատնտեսության նախարարությունը մշակել է նաև ոչխարաբուծության զարգացման հայեցակարգ (2011–20 թթ.), որով խրախուսվում է արտերկրից կաթնամսաբրդատու և մսատու ցեղերի արտադրող տոհմային խոյերի ներկրումը։ Կաթնամսաբրդատու ցեղերի խոյերով կբարելավվեն տեղական` հայկական կիսակոպտաբուրդ և բալբաս ցեղերի կաթնատվությունը, պտղատվությունը և մսային հատկությունները, իսկ մսատու ցեղերի խոյերով կկատարելագործվեն տեղական մազեխ, բոզախ և ղարաբաղյան ցեղերի վաղահասությունը, պտղատվությունը և մսային հատկանիշները։ Ներկրվել են նաև այծեր։

Կատեգորիա:Գյուղատնտեսական կենդանիներ
Կատեգորիա:Գյուղատնտեսությունը Հայաստանում
Թեդի Ռիներ

**Թեդի Պիեռ-Մարի Ռիներ** ( ,. ), ֆրանսիացի ձյուդոիստ։ Առաջին և առայժմ միակ ձյուդոիստն է (տղամարդ, թե կին), ով նվաճել է աշխարհի առաջնության տասնմեկ  և օլիմպիական երեք ոսկե մեդալ (երկու անհատական, մեկ թիմային)։ Նա նաև հինգ ոսկե մեդալ է նվաճել Եվրոպայի առաջնություններում։ Սկզբում եղել է *Լևալուա Սպորտինգ* մարզական ակումբի անդամ,  2017 թվականի օգոստոսին անդամագրվել է «Պարի Սեն Ժերմեն» ակումբին։

Հանդես է գալիս 100 կիլոգրամից բարձր՝ 100 կգ+ քաշային կարգում։ Ձյուդոյի աշխարհի առաջնությունների պատմության մեջ ամենաշատ տիտղոսներ նվաճած մարզիկն է։ Երեք անգամ հռչակվել է Ֆրանսիայի *Տարվա մարզիկ* (2012, 2016, 2017 թթ.): Սկսած 2010 թվականից՝ ինը տարի շարունակ ոչ մի պարտություն չի կրել և անընդմեջ հաղթանակներ է տարել ընդհանուր առմամբ 157 գոտեմարտերում։

## Անձնական կյանք
Թեդին ծնվել է 1989 թվականի ապրիլի 7-ին Պուանտ-ա-Պիտր քաղաքի մոտ գտնվող Լե Աբիմ բնակավայրում՝  Գվադելուպայում, որը ֆրանսիական կղզեշրջան է Կարիբյան ծովում։ Նա մեծացել, հասակ է առել Փարիզում։ Ծնողների առաջարկով ընդունվել է տեղի մարզական ակումբ, խաղացել ֆուտբոլ, թենիս և բասկետբոլ, թեև, ինչպես ինքն է հետագայում խոստովանել, նախընտրում էր ձյուդոն, «որովհետև դա անհատական մարզաձև է, և այդտեղ պայքարի մեջ ես եմ, միայն ես»։

Ռիներն ունի 2,04 մետր հասակ, կշռում է 130 կիլոգրամ։ Նրան անվանում են «Թեդդի Արջուկ»,  կամ «Մեծ Թեդ»։

## Օլիմպիական նվաճումներ
thumb|left|Աշխարհի 2010 թ. առաջնությունում

## Պարգևներ և պատիվներ
* 2016 Վաստակի ազգային շքանշանի սպա
* 2011 RTL չեմպիոնների չեմպիոն – Այս ամենամյա սպորտային մրցանակը հիմնվել է 2008 թվականին և շնորհվում է RTL ֆրանսիական առևտրային ռադիոցանցի կողմից։ Նախորդ հաղթողներն էին Ալեն Բեռնարը (2008), Սեբաստիեն Լեբը (2009) և Քրիստոֆ Լեմետրը (2010)։ 
* 2012 L'Équipe Չեմպիոնների չեմպիոն (Ֆրանսիայի տղամարդկանց կատեգորիա)
* 2013 Պատվո լեգեոն շքանշանի ասպետ

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* 

Կատեգորիա:1989 ծնունդներ
Կատեգորիա:2008 թվականի Ամառային օլիմպիական խաղերի բրոնզե մեդալակիրներ
Կատեգորիա:2012 թվականի Ամառային օլիմպիական խաղերի մեդալակիրներ
Կատեգորիա:2012 թվականի Ամառային օլիմպիական խաղերի չեմպիոններ
Կատեգորիա:2016 թվականի Ամառային օլիմպիական խաղերի չեմպիոններ
Կատեգորիա:2020 թվականի Ամառային օլիմպիական խաղերի բրոնզե մեդալակիրներ
Կատեգորիա:2020 թվականի Ամառային օլիմպիական խաղերի չեմպիոններ
Կատեգորիա:Ապրող անձինք
Կատեգորիա:Ձյուդոյի Եվրոպայի չեմպիոններ
Կատեգորիա:Ձյուդոյի աշխարհի չեմպիոններ
Կատեգորիա:Պատվո լեգեոնի շքանշանի ասպետներ
Կատեգորիա:Պատվո լեգեոնի շքանշանի սպաներ
Կատեգորիա:Ֆրանսիացի ձյուդոիստներ
Կատեգորիա:Ֆրանսիացի օլիմպիական չեմպիոններ
Սկուբի Դուն և տասներեքերորդ ուրվականի անեծքը

**«Սկուբի Դուն և տասներեքերորդ ուրվականի անեծքը»** (), ամերիկական Warner Bros ստուդիայի անիմացիոն ֆիլմ։ «Սկուբի Դուի» ֆրանշիզայի անիմացիա։ Մուլտֆիլմը 1985 թվականին թողարկված Սկուբի Դուի 13 ուրվականները անիմացիոն սերիալի սիքվելն է, որը նախատեսված է ավարտին հասցնել շոուի սյուժեն։ Մուլտֆիլմի թրեյլերը թողարկվել է 2018 թվականի նոյեմբերի 26-ին։ Մուլտֆիլմի պրեմիերան կայացել է 2019 թվականի փետրվարի 5-ին։

## Սյուժե
Այն բանից հետո, երբ Սկուբի Դուի խումբը չկարողացավ բացահայտել առեղծվածը և բռնեց անմեղ մարդու, բոլոր դեռահասները ստիպված էին վաղաժամկետ թողնել առեղծվածներ լուծելը, բայց դա երկար չտևեց։ Մի օր Վինսենթ Վան Գոբլինը զանգահարում է նրանց բյուրեղյա գնդի միջոցով և օգնություն է խնդրում։ Վինսենթը տղաներին հետ է բերում աշխատանքի, որպեսզի ավարտին հասցնեն կիսատ գործերը։ Նրանք պետք է ձերբակալեին Սատանաների արկղից ևս մեկ հրեշին։ Երբ Վելման և Ֆրեդը հանգստանում էին ամառային արձակուրդներին, Դաֆնին, Շեգգին և Սկուբի Դուն, այն ժամանակ նաև Ֆլիմ-Ֆլեմոնը և Սիրեպի Դուն հետապնդում էին ուրվականներին։

Դա տեղի է ունենում ամռանը, երբ երեխաները որոշում են գնալ Հոնոլուլու, բայց սխալմամբ գնում են Հիմալայներ։ Պարզվում է, որ Դաֆնին և տղաները ձերբակալել են միայն տասներկու հրեշի, իսկ վերջինին՝ տասներորդին և ամենաչար հրեշին թողել էին ազատության մեջ։

## Հնչյունավորում

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:2010-ականների անգլերեն ֆիլմեր
Կատեգորիա:2019 մուլտֆիլմեր
Կատեգորիա:2019 ֆիլմեր
Կատեգորիա:Warner Bros. մուլտֆիլմեր
Կատեգորիա:Ամերիկյան արկածային ֆիլմեր
Կատեգորիա:Ամերիկյան էքշն կինոկատակերգություններ
Կատեգորիա:Ամերիկյան ընտանեկան ֆիլմեր
Կատեգորիա:Ամերիկյան մուլտֆիլմեր
Կատեգորիա:Ամերիկյան սարսափ կատակերգություն ֆիլմեր
Կատեգորիա:Ամերիկյան ֆենտեզի կինոկատակերգություններ
Ալեքսեյ Եկիմով

**Ալեքսեյ Եկիմով** (, ), ռուս պինդ վիճակի ֆիզիկոս և նանանյութերի հետազոտության առաջամարտիկ։ Նա հայտնաբերել է կիսահաղորդչային նանոբյուրեղները, որոնք հայտնի են որպես քվանտային կետեր 1981 թվականին, երբ աշխատում էր Վավիլովի անվան պետական ​​օպտիկական ինստիտուտում։ 2023 թվականին այս հայտնագործության համար նա արժանացել է քիմիայի Նոբելյան մրցանակի։

## Կենսագրություն
### Վաղ տարիներ և կրթություն
Եկիմովը ծնվել է Խորհրդային Միությունում։ 1967 թվականին ավարտել է Լենինգրադի պետական ​​համալսարանի ֆիզիկայի ֆակուլտետը։ 1974 թվականին նա իր թեկնածուական թեզը պաշտպանել է Ռուսաստանի Գիտությունների Ակադեմիայի Իոֆֆեի անվան ֆիզիկատեխնիկական ինստիտուտում։

### Հետազոտություն և կարիերա
Գիտական հետազոտություններ կատարելու համար հետո Եկիմովը տեղափոխվել է Վավիլովի անվան պետական ​​օպտիկական ինստիտուտ։ Նա սկսեց ուսումնասիրել կիսահաղորդչային - ակտիվացված ապակիները, որոնք հայտնի են որպես Schott ապակիներ, և դրանց գույնը բացատրող տեսություններ մշակել։ Երբ ապակիները տաքացվում էին և հետո սառեցվում, ռենտգենյան ճառագայթների միջոցով բացահայտվում էր, որ ձևավորվում էին կապույտ գույն առաջացնող պղնձի քլորիդ բյուրեղներ։ Ավելի մանր բյուրեղներից ստացվում էր ավելի կապույտ ապակի։

1981 թվականին Եկիմովը Ալեքսեյ Օնուշչենկոյի հետ զեկուցել է ապակու մեջ պղնձի քլորիդային նանոբյուրեղներում քվանտային չափի էֆեկտների հայտնաբերման մասին, երևույթ, որն այժմ հայտնի է որպես քվանտային կետեր։ Հետագայում, նա Ալեքսանդր Էֆրոսի հետ ուսումնասիրեց այս համակարգը և զարգացրեց քվանտային սահմանափակման տեսությունը։

1999 թվականից Եկիմովն ապրում և աշխատում է ԱՄՆ-ում՝ որպես գիտնական Nanocrystals Technology-ում, որը հիմնված է Նյու Յորք նահանգում։

## Պարգևներ և մրցանակներ
1975 թվականին Եկիմովը արժանացել է ԽՍՀՄ գիտության և ճարտարագիտության պետական ​​մրցանակի՝ կիսահաղորդիչներում էլեկտրոնային սպինի կողմնորոշման վերաբերյալ աշխատանքի համար։ 2006 թվականին նա, Ալեքսանդր Էֆրոսի և Լուի Է. Բրյուսի հետ, արժանացել է Ամերիկայի օպտիկական ընկերության R. W. Wood մրցանակի՝ «նանոբյուրեղային քվանտային կետերի հայտնաբերման և դրանց էլեկտրոնային և օպտիկական հատկությունների առաջնահերթ ուսումնասիրությունների համար»։

Եկիմովը, Բրյուսը և Մոունգի Բավենդին 2023 թվականի քիմիայի Նոբելյան մրցանակի արժանացան «քվանտային կետերի հայտնաբերման և սինթեզի համար»։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Խորհրդային ֆիզիկոսներ
Կատեգորիա:Սանկտ Պետերբուրգի պետական համալսարանի շրջանավարտներ
Կատեգորիա:Ռուս գիտնականներ
Կատեգորիա:Ֆիզիկամաթեմատիկական գիտությունների դոկտորներ
Ան Բո Հյոն

**Ան Բո Հյոն** (, հանջա 安普賢, ), հարավկորեական FN Entertainment ընկերության դերասան, մոդել և հեռուստահաղորդավար։ Հանդիսանալով Բուսանի սպորտային միջնակարգ դպրոցի շրջանավարտ, մասնակցել է բռնցքամարտի սիրողական մրցաշարների և արժանացել է ոսկե մեդալի։ 2014 թվականին որպես դերասան դեբյուտից հետո նկարահանվել է տարբեր ֆիլմերում և հեռուստատեսային դորամաներում։ Շրջադարձային է եղել նրա դերը «Իթեվոն քլասս» (2020) դորամայում։ Հայտնի է նաև «Իմ անունը», «Յու Միի բջիջները» և «Կհանդիպենք իմ 19-րդ կյանքում» հեռուստասերիալներում իր դերերով։

## Կենսագրություն
Ան Բո Հյոնը ծնվել է 1988 թվականի մայիսի 16-ին Հարավային Կորեայի Բուսան քաղաքում։
մինի|աջից|Ան Բո Հյոնը Քիմ Գո Ընի հետ՝ Blue Dragon Series Awards մրցանակաբաշխության ժամանակ

2007 թվականին առաջնաելույթ է ունեցել որպես մոդել։ 2014 թվականին որպես դերասան նկարահանվել է «Ոսկե խաչ» դորամայում՝ էպիզոդիկ դերով, հետո նկարահանվել է «Երկու մայր» և «Իմ գաղտնի հյուրանոց» հեռուստասերիալներում։ Առաջին գլխավոր դերը ստացել է «Հիյա» ֆիլմում (2016)։ Հայտնի է «Արևի հետնորդները» (2016), «Նրա անձնական կյանքը» (2019) հեռուստասերիալներում իր դերերով։ Ավելի մեծ հայտնություն է ստացել «Իթեվոն քլասս» (2020) դորամայից հետո, որտեղ ստանձնել է Չան Գըն Վոնի դերը։

### Անձնական կյանքը
2023 թվականի օգոստոսի 3-ին YG Entertainment-ը հաստատել է Բո Հյոնի և Blackpink խմբի անդամ երգչուհի և դերասանուհի Ջիսուի հարաբերությունների մասին լուրերը։ Նրանք հարաբերությունները դադարեցրել են խիտ գրաֆիկի պատճառով՝ մոտ երկու ամիս անց։

## Ֆիլմագրություն
### Ֆիլմեր

### Հեռուստասերիալներ

## Մրցանակներ և նոմինացիաներ

## Արտաքին հղումներ

* Ahn Bo-hyun  FN Entertainment
* 
* Korean Movie Data Base
* 

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Հարավկորեացի դերասաններ
Կատեգորիա:Հարավկորեացի կինոդերասաններ
Կատեգորիա:Հարավկորեացի հեռուստատեսային դերասաններ
Կատեգորիա:Հարավկորեացի հաղորդավարներ
Ձկնկուլն ու կռունկը

«**Ձկնկուլն ու կռունկը»,** Յուրի Նորշտեյնի խորհրդային անիմացիոն ֆիլմն է՝ հիմնված Վլադիմիր Դալի կողմից վերապատմված ռուսական ժողովրդական հեքիաթի վրա։ «Ձկնկուլն ու կռունկը» ֆիլմ է փոխադարձ օտարման, շփման բացակայության և ունայնության ճակատագրականության մասին, ֆիլմ, որն ասում է, որ անհնար է ապրել ժամանակից և բնական, բնական հարաբերություններից, անընդունելի է, որ պետք է ապրել։ Այնպես, որ մարդ վիրավորված չզգա կորցրած հնարավորությունների համար, աննպատակ ապրած տարիներ։

## Ստեղծողներ

## Մրցանակներ և մրցանակներ
* 1975 թվական՝ Անսիի անիմացիոն ֆիլմերի X միջազգային փառատոն - Ժյուրիի մրցանակ
* 1975 թվական՝ Նյու Յորքի անիմացիոն ֆիլմերի III միջազգային փառատոն՝ առաջին մրցանակ

## Տեսանյութերի հրապարակումներ
* Մուլտֆիլմը թողարկվել է DVD-ով Յուրի Նորշտեյնի ֆիլմերի հավաքածուներում։
* 2002 թվականին այն թողարկվել է VHS և վիդեո ձայնասկավառակներով «Ռուսական անիմացիայի վարպետներ» ժողովածուի անգլերեն ենթագրերով, այնուհետև DVD՝ «Ռուսական անիմացիայի վարպետները հատոր 2»։

## Մեջբերում
Լյուդմիլա Պետրուշևսկայան ֆիլմի մասին ասել է․Սա ի՜նչ ֆիլմ է՝ «Ձկնկուլն ու կռունկը»։ Տխուր, նոևրբ, զվարճալի, անձրևներով․ հին այգի, արծաթյա երկինք, մշուշ, հեռվում հչող երաժշտություն և երկու միայնակ էակներ, այդ վայրերի վերջին արիստոկրատները։ Այնտեղ տիրում է երկչոտ, հպարտ սերը։ Աղքատացած աքսորյալներ, ոչ մի ծեղ, ոչ տուն, ոչ վառելահող, ոչնիչ, ունեցվածք չկա, միայն փլատակներ։ Մեկ հովհանոցը ողջ տիեզերքի համար, ինչ-որ կիսատ գլխարկ, ուլունքներ սնձից։ Անհեթեթ բնավորություն։ Եվ այդ նուրբ, հրաժեշտի երաժշտությունը սիրո մասին, որը հնարավոր չէ մոռանալ․․․ Սիրո մասին հզոր ֆիլմ, երբ հանդիսատեսը ողջ հոգով տենչում է տեսնել եզրափակիչ համբույրը, սակայն այն երբեք չի լինելու։

## Գրականություն
* *Юрий Норштейн*. Снег на траве: фрагменты книги; лекции по искусству анимации. М.: ВГИК, 2005. Стр. 23.

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* 
* «Ձկնկուլն ու կռունկը» «Հայրենական կինոյի հանրագիտարան» կայքում

Կատեգորիա:1974 մուլտֆիլմեր
Կատեգորիա:«Սոյուզմուլտֆիլմ» ստուդիայի մուլտֆիլմեր
Կատեգորիա:Խորհրդային մուլտֆիլմեր
Կատեգորիա:Մուլտֆիլմեր թռչունների մասին
Կատեգորիա:Ռուսերեն մուլտֆիլմեր
Պաուլ Գյոթցե

**Պաուլ Գյոթցե** (, ), ՍՍ-ի ունտերշարֆյուրեր։ Ծառայել է Օսվենցիմ և Բուխենվալդ համակենտրոնացման ճամբարներում։ Պատերազմի հանցագործ։

## Կենսագրություն
Պաուլ Գյոտցեն ծնվել է 1903 թվականի նոյեմբերի 15-ին Հալեում։ Մասնագիտությամբ եղել է ներկարար։ 1937 թվականի մայիսի 1-ին անդամակցել է Նացիոնալ-սոցիալիստական ​​գերմանական բանվորական կուսակցությանը (անդամատոմս՝ № 5540306)։

1942 թվականից ՍՍ-ի անդամ։ 1942 թվականի հուլիսին ուղարկել են Օսվենցիմ համակենտրոնացման ճամբար, որտեղ աշխատել է սկզբից որպես պահակ, իսկ հետո աշխատանքային անձնակազմի աշխատակից։ 1943 թվականի փետրվարից մինչև մայիս եղել է բլոկֆյուրեր՝ ճամբարի 15-րդ բլոկում։ 1943 թվականի մայիսից մինչև 1944 թվականի օգոստոս նույն պաշտոնն է զբաղեցրել գնչուների ճամբարում։

1944 թվականի սեպտեմբերին Պաուլ Գյոտցեին ուղարկում են Բուխենվալդ համակենտրոնացման ճամբար։ Նա ակտիվորեն մասնակցել է անաշխատունակ հրեաներին սպանելու գործին։ Բացի դրանից, Գյոտցեն մասնակցել է նաև կալանավորների սելեկցիային։

## Դատ
Պատերազմի ավարտից հետո Պաուլ Գյոտցեն կանգնել է Ազգային գերագույն դատարանի և Օսվենցիմյան առաջին դատավարության առջև։ 1947 թվականի դեկտեմբերի 22-ին դատապարտվել է մահապատժի՝ կախաղանի միջոցով։

1948 թվականի հունվարի 28-ին ենթարկվել է մահապատժի։

## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն
* 
* 

## Արտաքին հղումներ
* 

Կատեգորիա:Բնօրինակում անաղբյուր հոդվածներ
Կատեգորիա:Հանցագործներ
Տատյանա Լիսենկո

}**Տատյանա Ֆելիքսի Լիսենկո** (**Татья́на Фе́ликсовна Лысе́нко.** ),խորհրդային և ուկրաինացի նախկին մարմնամարզուհի, օլիմպիական կրկնակի չեմպիոնուհի, աշխարհի չեմպիոնուհի, ԽՍՀՄ սպորտի վաստակավոր վարպետ (1992 թ.): Լավագույն մրցելույթներն ունեցել է 1990-ից 1994 թվականներին։ 1990-ականների սկզբին ընդգրկված է եղել. Խորհրդային Միության հավաքականում։ 1992 թվականի ամառային օլիմպիական խաղերում ոսկե մեդալ է նվաճել հավասարակշռության գերանի վրա վարժությունների կատարման մրցումներում։

## Մարզական նվաճումներ
Օլիմպիական խաղեր

Մրցելույթներ աշխարհի առաջնություններում և ԽՍՀՄ առաջնություններում :

## Կենսագրություն
Ծնվել է ուկրաինական Խերսոն քաղաքում։ Ունի ուկրաինա-հրեական ծագում։ Մարմնամարզությամբ զբաղվել է 7 տարեկանից։ Մեծահասկների մրցումներում նրա առաջնելույթը կայացել է 1990 թվականին, աշխարհի գավաթի խաղարկությունում, որտեղ հաղթող է ճանաչվել ընդհանուր հաշվարկով։ Այդ նույն տարում մասնակցել է ամերիկյան Սիեթլ քաղաքում անցկացված Բարի կամքի խաղերին և ոսկե մեդալի արժանացել թիմային հաշվարկով։ Այդ հաջողությունը կրկնվել է Ինդիանապոլսում կայացած աշխարհի առաջնությունում։ Մարզական ամենամեծ նվաճմանը Տատյանան հասել է 1992 թվականին Բարսելոնայում անցկացված ամառային օլիմպիական խաղերում, երբ նախ՝ բրոնզե մեդալ է նվաճել հենացատկի մրցումներում, այնուհետև ոսկե պարգևի արժանացել հավասարակշռության գերանի վրա կատարած վարժությունների համար՝ ստանալով չափազանց բարձր՝ 9,975 միավոր։ 1993 թվականին, ներկայացնելով Ուկրաինան, մեծ հաջողությամբ մասնակցել է ամերիկյան Բուֆալո քաղաքում անցկացված ամառային համալսարանական խաղերին, ոսկե մեդալներ նվաճել ինչպես հավասարակշռության գերանի վրա կատարած վարժությունների համար, այնպես էլ ընդհանուր և թիմային հաշվարկներով։

2002 թվականին Տատյանա Լիսենկոյին նվիրված անկյուն է բացվել հրեական միջազգային մարզական փառքի սրահում, 2016 թվականին՝ մարմնամարզության միջազգային փառքի սրահում։
Տատյանան ներկայումս ապրում է ամերիկյան Սան Ֆրանցիսկո քաղաքում, որտեղ իրավաբանական բարձրագույն կրթություն է ստացել։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Лысенко Татьяна Феликсовна // Большая олимпийская энциклопедия / автор-составитель В. Л. Штейнбах. — Москва: Олимпия Press, 2006.
* 

Կատեգորիա:1975 ծնունդներ
Կատեգորիա:Անձինք այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Ապրող անձինք
Կատեգորիա:ԽՍՀՄ սպորտի վաստակավոր վարպետներ
Կատեգորիա:ԽՍՀՄ օլիմպիական չեմպիոններ
Կատեգորիա:Հունիսի 23 ծնունդներ
Կատեգորիա:Սպորտային մարմնամարզության աշխարհի չեմպիոններ
Մարիներ-5

**Մարիներ 5** (, կամ *Mariner Venus 1967*), ամերիկյան ավտոմատ միջմոլորակային կայան, որը նախատեսված էր Վեներայի մոտով անցում կատարելու համար։ Կայանը ՆԱՍԱ-յի միջմոլորակային տարածության ուսումնասիրման համար նախատեսված Մարիներ ծրագրի հինգերորդ կայանն էր։ Մարիներ 5 կայանը նախագծվել էր Ռեյնջեր կայանների հիման վրա, Ռեակտիվ շարժման լաբորատորիայում։ Այն իրականում կառուցվել էր որպես Մարիներ 4-ի կրկնօրինակ, սակայն Մարիներ 4 առաքելության հաջողությունից որոշվեց այն օգտագործել Վեներա թռչող առաքելության համար, որը տեղի պետք է ունենար 1967 թվականին Վեներայի մեկնարկի պատուհանի ընթացքում։

Կայանը իրականացրել է մի շարք հետազոտություննր՝ Վեներայի մթնոլորտը ռադիոօսկուլտացիայի միջոցով հետազոտում, ջրածնի Լայման-ալֆա (կոշտ ուլտրամանուշակագույն) սպեկտրը չափում և մոլորակի շրջակայքում արեգակնային մասնիկների նմուշառում։ Առաքելությաննպատակներից էին նաև Վեներայի մագնիսական դաշտի չափումը, լիցքավորված մասնիկների ուսումնասիրությունները, ինչպես նաև մոլորակի մթնոլորտի ուլտրամանուշակագույն ճառագայթման չափումը։

## Արձակում
Մարիներ 5-ը արձակվել է 1967 թվականի հունիսի 14-ին Ատլաս-Աջենա կրող հրթիռի միջոցով Քանավերալ հրվանդանի տիեզերական ուժերի կայանից։ Արձակումից հետո և կրող հրթիռը և արագացուցիչը աշխատեցին նորմալ։ Սակայն Ագենայի երկրորդ մեկնարկման ժամանակ տեղի ունեցավ շարժիչի խցիկի ճնշման աննորմալ տատանումներ, սակայն դրանք չխանգարեցին հաջող միջմոլորակային ուղեծրին անցմանը։ Նմանատիպ մի քանի դեպքեր են գրանցվել ՆԱՍԱ-ի այլ արձակուների ժամանակ, և այս խնդրի լուծման ընթացքում վերանախագծվեց Աջենայի տուրբոպոմպերի փոխանցման տուփը։

## Անցում Վեներայի մոտով
Մարիներ 5-ը Վեներայի մոտով անցավ 1967 թվականի հոկտեմբերի 19-ին 3990 կիլոմետր բարձրության վրա։ Ավելի զգայուն գործիքներով, քան իր նախորդ՝ Մարիներ 2-ը, Մարիներ 5-ը կարողացավ նոր լույս սփռել տաք, ամպերով ծածկված մոլորակի և միջմոլորակային տարածության պայմանների վրա։

Մարիներ 5-ի միջոցով ստացված տվյալները օգնեցին հասկանալ մի քանի ամիս մոլորակի վրա իջած Վեներա 4 կայանի իջեցվող սարքից ստացված ջերմաստիճանի և ճնշման տվյալները։ Վեներա 4 և Մարիներ 5 կայանների տվյալները հետագայում վերլուծվել են խորհրդային-ամերիկյան աշխատանքային խմբերի կողմից ՔՈՍՓԱՐ-ի աշխատանքների շրջանակներում 1969 թվականին։ Այս առաքելությունների տվյալներից պարզ երևում էր, որ Վեներան ուներ շատ տաք մակերես և նույնիսկ սպասվածից ավելի խիտ մթնոլորտ։

Մարիներ 5-ի առաքելությունն ավարտվել է 1967 թվականի նոյեմբերին, և այժմ այն գտնվում է հելիոկենտրոն ուղեծրում։

## Տես նաև
* Մարիներ ծրագիր

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
*Mariner 5 Mission Profile by NASA's Solar System Exploration
* Mariner Venus 1967 Final Project Report
* The Mariner 5 flight path and its determination from tracking data (now from archive.org)

Կատեգորիա:1967 հիմնադրումներ
Կատեգորիա:Մարիներ ծրագիր
Կատեգորիա:ՆԱՍԱ
Կատեգորիա:Վեներա մոլորակ
Կատեգորիա:Տիեզերանավեր
Միստր Փիքլզ

«**Միստր Փիքլզ»** (), ամերիկյան մուլտսերիալ, որը ստեղծվել է Ուիլ Կարսոլայի (*Will Carsola*) և Դեյվ Ստյուարթի (*Dave Stewart*) կողմից 2013 թվականին, և հեռարձակվում է Adult Swim ալիքով։ Սյուժեն պտտվում է Գուրմանների ընտանիքի շուրջ, հատկապես նրանց վեցամյա որդու՝ Թոմիի և տնային սիրելիի, դևային Բորդեր-Կոլլիի՝ Միստր Փիկլզի շուրջ։ Մուլտֆիլմի պրեմիերան կայացել է 2014 թվականի սեպտեմբերի 21-ին։

Մուլտֆիլմը ստեղծվել է Adobe Flash ծրագրում։

## Նկարագրություն
Սովորական քաղաքում ապրում է սովորական տեսք ունեցող Գուդմանների ընտանիքը, ովքեր հոգ են տանում իրենց տնային կենդանու՝ պարոն Փիկլզ մականունով Բորդեր-Կոլլիի մասին, ով մարինացված վարունգ է սիրում։ Սակայն նրանցից ոչ ոք չգիտի, որ շունը գիշերը սատանայական արարողություններ է կատարում, սպանում և վնասում է շրջապատողներին։ Բայց նաև շատ է սիրում իր փոքրիկ տիրոջը՝ Թոմիին։

## Օրիգինալ հնչյունավորում

## Հեռարձակման պատմություն
2013 թվականի հուլիսին պիլոտ սերիան ցուցադրվել է առցանց, որպես հեռուստաալիքի համար մշակվող ծրագրերի ներկայացման մաս։ Դիտողները կարողացել են քվեարկել այն պիլոտ սերիայի համար, որը նրանց ավելի է դուր եկել։ Սերիալը պարտվել է Übermansion-ին, միևնույն ժամանակ, ամբողջական պրեզենտացիյան հաղթել է 2014 թվականի լավագույն ինտերնետային գովազդի մրցանակը ՝ «Լավագույն ինտեգրված հեռուստատեսային գովազդային ընկերություն» համար։ 2014 թվականի հունվարի 23-ին պիլոտային սերիան հրապարակվել է ալիքի կայքում, իսկ մարտի 10-ին՝ YouTube-ում, որտեղ վիրուսային է դարձել՝ մեկ ամսում հավաքելով ավելի քան 700 000 դիտում։ Սերիալն ի սկզբանե նախատեսված էր 10 սերիայի համար՝ յուրաքանչյուրը 15 րոպե տևողությամբ։ Պրեմիերան կայացել է 2014 թվականի սեպտեմբերի 21-ին։ 2014 թվականի Comic-Con-ում հայտնի դարձավ երկրորդ եթերաշրջանի պլանների մասին։

2017 թվականի ապրիլին հրապարակվել է սերիալի երրորդ եթերաշրջանի գովազդող թրեյլերը, որը նախատեսված էր հեռարձակվել 2017 թվականի աշնանը, սակայն թողարկումը հետաձգվել է։ Երրորդ եթերաշրջանի առաջին սերիայի ցուցադրությունը հետաձգվել է 2018 թվականի փետրվարի 25-ին։ Չորրորդ եթերաշրջանի թողարկումը հաստատվել է դեռևս երրորդ եթերաշրջանի հեռարձակման մեկնարկից առաջ։ Այս եթերաշրջանի պրեմիերայի ամսաթիվը նշանակվել է 2019 թվականի նոյեմբերի 17-ին։ Չորրորդ եթերաշրջանի առաջին դրվագը վերջնական էր ամբողջ սերիալի համար, նույն օրը ցուցադրվեց «Մայրս ինձ Շերիֆ է անվանել» սփին-օֆֆը։

## Սերիաների ցանկ
### Պիլոտային թողարկում (2013 թվական)

### 1-ին եթերաշրջան (2014 թվական)

### 2-րդ եթերաշրջան (2016 թվական)

### 3-րդ եթերաշրջան (2018 թվական)
2016 թվականի հուլիսի 2-ին Adult Swim-ը հայտնել է, որ սերիալը երկարաձգվել է երրորդ եթերաշրջանի համար։ Քլիֆհենգերը երկրորդ եթերաշրջանի վերջում պետք է լուծվի նոր սերիաներում։ Երրորդ եթերաշրջանի առաջին երկու սերիաները թողարկվել են 2018 թվականի փետրվարի 25-ին։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
*  
* 

Կատեգորիա:2010-ականների ամերիկյան հեռուստասերիալներ
Կատեգորիա:ԱՄՆ-ի հեռուստահաղորդումներ
Կատեգորիա:Ամերիկյան կատակերգական հեռուստասերիալներ
Կատեգորիա:Կատակերգական հեռուստասերիալներ
Կատեգորիա:Սատանիզմ
Կատեգորիա:Սարսափ հեռուստասերիալներ
Ավանդ (ֆինանսներ)

**Ավանդը** որոշակի կազմակերպությունում դրամական միջոցների (կամ դրան համարժեքներ) ներդրումն է։ Առավել հաճախ ավանդը ներդրվում է ֆինանսական հաստատություններում, օրինակ բանկում։

Հայաստանում ավանդներ կարող են ընդունել միայն բանկերը։ Բանկային ավանդն անձին տրամադրված դրամական միջոցներն են, որի տրամադրման պայմանները համապատասխանում են Հայաստանի Հանրապետության քաղաքացիական օրենսգրքով նախատեսված բանկային ավանդի պայմանագրի համար սահմանված պահանջներին։ Ավանդատուն չի ստանձնում ավանդի օգտագործման ռիսկերը այն չի տրամադրվում գույքային իրավունքնեի ձեռքբերման կամ որպես վարձակալական վճար, այն աշխատանքի, ծառայության կամ պարտավորության դիմաց հատուցման միջոց չէ։

Ավանդը հանդիսանում է վարկ կամ փոխառություն այն կողմի (անձի կամ կազմակերպության) համար, որը այն ներգրավել է։ Այն կարող է հետ վերցվել (հանվել) ավանդի ժամկետի մեջ լինելու ընթացքում՝ կնքված պայմանագրի համաձայն, փոխանցվել որևէ այլ կողմի կամ երկարաձգվել։

Ավանդները սովորաբար հանդիսանում են բանկերի ֆինանսավորման հիմնական աղբյուր։

## Տեսակներ
### Ցպահանջ ավանդ
Ցպահանջ ավանդը ավանդի տեսակ է, որը կարող է հանվել կամ այլ կերպ դեբետագրվել կարճ ծանուցման ժամանակ։ Այն չունի ֆիքսված ժամկետ, ուստի ավանդ ներդնողը կարող է հետ կանչել ավանդը իրեն անհրաժեշտ պահի։ Գործարքային հաշիվները (հայտնի են որպես «ստուգիչ» կամ «ընթացիկ» հաշիվներ՝ կախված երկրից) կարող են օգտագործվել այլ կողմերին վճարման համար, այնինչ խնայողական հաշիվները սովորաբար վճարվում են միայն ավանդատուին կամ այլ բանկային հաշվին և կարող են սահմանափակումներ ունենալ դուրսբերման հաճախականության վրա։ .

### Ժամկետային ավանդ
Այն խնայողությունները, որոնք բանկում ավանդի տեսքով պահվում են որոշակի ֆիքսված ժամկետով կոչվում են ժամկետային ավանդ։

* Ժամկետային ավանդ, ունի ֆիքսված ժամկետ և ֆիքսված տոկոսադրույք։
** Ֆիքսված ավանդ Հնդկաստանում
** Ավանդի վկայագիր ԱՄՆ-ում և Կանադայում
* Օվերնայթ (Գիշերային վարկավորումը) կատարվում է կեսօրից մինչև հաջորդ օրվա կեսօր, օգտագործվում է հատուկ դրույքաչափ՝ որպես երաշխիք կամ մասնակի վճարում։ Այս տեսակ ավանդով կատարվում է բաների կարճաժամկետ դեֆիցիտի ֆինանսավորում։

### Հատուկ ավանդ
Սովորաբար բանկում ավանդադրված ցանկացած գումար դառնում է բանկի սեփականությունը, որի դիմաց, հետագայում, բանկը պարտավոր է վերադարձնել նույն դրամական արժեքը, բայց ոչ նույն գումարը։ Սա ֆրակցիոն-պահուստային բանկային գործունեության հիմքն է, քանի որ բանկը կարող է իրեն պատկանող գումարը որպես փոխառություն տրամադրել՝ այն դեպքում, երբ ունի պարտավորություն ավանդատուների առաջ։ *Հատուկ ավանդն* այն ավանդն է, որը կատարվում է ավանդը բանկի ակտիվներից առանձին պահելու պայմանով, որպեսզի նույն ակտիվի վերադարձը հնարավոր լինի։ Պահատուփերում պահվող իրերը հատուկ ավանդների օրինակներ են։

## Տես նաև
* Ավանդային հաշիվ
* Ավանդների հատուցումը երաշխավորող հիմնադրամ

## Հղումներ


Կատեգորիա:Ֆինանսներ
Կատեգորիա:Տնտեսագիտություն
Կատեգորիա:Բանկային գործ
Կատեգորիա:Ներդրումներ
Եկատերինա Կալինչուկ

**Եկատերինա Իլարիոնի Կալինչուկ** (, ), խորհրդային մարմնամարզուհի, XV ամառային օլիմպիական խաղերի կրկնակի չեմպիոն, սպորտի վաստակավոր վարպետ (1952), ՌՍՖՍՀ վաստակավոր մարզիչ (1952)։

## Կենսագրություն
Ծնվել է Ժիտովո գյուղում (ներկայումս՝ Տուլայի մարզի Շչեկինսկի շրջան)։

1936-1951 թվականներին հանդես է եկել որպես Մոսկվայի մարզի «Իսկրա» կամավոր մարզական ընկերության անդամ։ Եղել է ՌՍՖՍՀ բացարձակ չեմպիոնուհի (1947), հավասարակշռության գերանի վրա վարժությունների և հենացատկի մրցումների Ռուսաստանի չեմպիոնուհի (1948)։ 1952 թվականին ավարտել է Մոսկվայի մարզային մանկավարժական ինստիտուտը։ 1952 թվականին Հելսինկիում անցկացված ամառային օլիմպիական խաղերում դարձել է օլիմպիական չեմպիոն հենացատկում և թիմային առաջնությունում, ինչպես նաև արծաթե մեդալակիր՝ խմբային ազատ վարժություններում։ Զուգափայտերի վրա վարժություններում ԽՍՀՄ չեմպիոնուհի (1952)։ Հենացատկի մրցումներում համամիութենական առաջնությունների բրոնզե մեդալակիր (1952, 1953, 1954)։ ԽՍՀՄ հավաքականի անդամ մինչև 1956 թվականը.

## Ծանոթագրություններ

## Աղբյուրներ

* Калинчук, Екатерина Илларионовна // Большая олимпийская энциклопедия / автор-составитель В. Л. Штейнбах. — Москва: Олимпия Press, 2006.

Կատեգորիա:ԽՍՀՄ օլիմպիական չեմպիոններ
Կատեգորիա:ԽՍՀՄ սպորտի վաստակավոր վարպետներ
Կատեգորիա:ԽՍՀՄ սպորտային մարմնամարզության չեմպիոններ
Կատեգորիա:Մոսկվա քաղաքում մահացածներ
Կատեգորիա:1997 մահեր
Կատեգորիա:Հուլիսի 13 մահեր
Կատեգորիա:1922 ծնունդներ
Կատեգորիա:Դեկտեմբերի 2 ծնունդներ
Կատեգորիա:Ռուս օլիմպիական չեմպիոններ
Կատեգորիա:Բնօրինակում անաղբյուր հոդվածներ
Ֆրանց Կաֆկայի գլուխ

**«Ֆրանց Կաֆկայի գլուխ»** (), գերմանացի գրող Ֆրանց Կաֆկայի գլխի տեսքով քանդակ, կինետիկ արվեստի ստեղծագործություն, հեղինակ Դավիդ Չեռնի։ Տեղադրված է Պրահայում՝ «Quadrio» առևտրի կենտրոնի մոտ։ Բացման արարողությունը տեղի է ունեցել առևտրի կենտրոնի բացման օրը՝ 2014 թվականի հոկտեմբերի 31-ին։

Քանդակի բարձրությունը 10,6 մ է, որից 2,8 մ պատվանդանի բարձրությունն է, պատրաստված է չժանգոտվող հայելափայլ պողպատից և կշռում է 39 տոննա (24 տոննան չժանգոտվող պողպատ է) և կազմված է 42 ձևավոր պողպատե պանելներից, որոնք պտտվում են միմյանցից անկախ մաքսիմալ արագությամբ՝ րոպեում 6 պտույտ։ Պանելների պտույտի արագությունը կարգավորվում է հեռավար, ընդ որում՝ շարժման ալգորիթմում ծրագրավորված են բազմաթիվ տարբերակներ։ Քանդակի ներսում տեղադրված է շարժիչի 21 մոդուլ և 1 կմ լար։ Քանդակի ներքևի հատվածում տեղադրված են փոքրիկ հայելիներ, որոնք տպավորություն են ստեղծում, որ գլուխը գտնվում է անկշռության մեջ։ Գիշերային ժամերին քանդակը լուսավորվում է գունագեղ հրավառությամբ, իսկ ցուրտ եղանակին ծածկվում է հատուկ ծածկոցով։

«Ֆրանց Կաֆկայի գլուխը» Դավիդ Չեռնիի առաջին շարժական աշխատանքը չէ։ Նույն սկզբունքով է 2007 թվականին ստեղծվել նրա «Մետամորֆոզներ» աշխատանքը Շառլոտայում՝ Հյուսիսային Կարոլինայում։ Կաֆկայի քանդակը որպես կինետիկ արվեստ ստեղծելու որոշումը Չեռնին բացատրում է նրանով, որ հենց շարժումն է ճշգրիտ փոխանցում գրողի անհատական առանձնահատկությունները։

Քանդակի ստեղծման և տեղադրմա համար ծախսվել է 30 միլիոն չեխական կրոնա և վճարվել է «Quadrio» առևտրի կենտրոնի սեփականատեր *CPI Property Group*-ի կողմից.

## Պատկերասրահ

David-Černý,-Franz-Kafka,situation(2014).jpg
Quadrio Kafka.jpg
Prague, Czech Republic, April 2016 - 350.jpg
David-Černý,-Franz-Kafka,-right-2014).jpg


## Տես նաև
* Ֆրանց Կաֆկայի հուշարձան

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:2014 քանդակներ
Կատեգորիա:Հուշարձաններ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Պրահայի հուշարձաններ
Կատեգորիա:Պրահայի մշակույթ
Կատեգորիա:Ֆրանց Կաֆկա
Ալևտինա Օլյունինա

**Ալևտինա Սերգեյի Օլյունինա (Սմիռնովա, Պանարինա.**  (. ), խորհրդային դահուկորդուհի, օլիմպիական չեմպիոնուհի և փոխչեմպիոնուհի ( 1972 ), աշխարհի կրկնակի չեմպիոնուհի, ԽՍՀՄ-ի 9-ակի չեմպիոնուհի, ԽՍՀՄ սպորտի վաստակավոր վարպետ (1970)։

## Մարզական կարիերա
* 1972 թվականի ձմեռային օլիմպիական խաղերի չեմպիոն 3x5 կմ փոխանցումավազքում ( Լյուբով Մուխաչովայի և Գալինա Կուլակովայի հետ)
* 1972 թ. օլիմպիական խաղերի արծաթե մեդալակիր  (10 կմ)
* 1972 թ. օլիմպիական խաղերում  - 4-րդ տեղ (5 կմ)
* 1968 թվականի ձմեռային օլիմպիական խաղերի մասնակից՝ 11-րդ տեղ (10 կմ)
* Աշխարհի կրկնակի չեմպիոն՝ 1970 (10 կմ, 3x5 կմ փոխանցումավազք)
* ԽՍՀՄ 9-ակի չեմպիոն՝ 5 կմ ( 1968, 1972 ), 4x5 կմ փոխանցումավազք ( 1967, 1969, 1970, 1971, 1972, 1973, 1974 )։

## Արդյունքներ
Տվյալները վերցվել են դահուկավազքի միջազգային ֆեդերացիայից / International Ski Federation (FIS)

### Ձմեռային օլիմպիական խաղեր
* 2 մեդալ – (1 ոսկի, 1 արծաթ)

### Աշխարհի առաջնություններ
* 2 մեդալ – (2 ոսկի)

## Պարգևներ
* Պատվո նշանի 2 շքանշան (ներառյալ 03/03/1972 թ.)

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Alewtina Oljunina auf skisport365.com
* Олюнина Алевтина Сергеевна // Большая олимпийская энциклопедия / автор-составитель В. Л. Штейнбах. — Москва: Олимпия Press, 2006.
* 
* Статья из газеты «Труд 7» № 094 от 25.05.2000 Архивная копия от 9 марта 2017 на Wayback Machine

Կատեգորիա:1942 ծնունդներ
Կատեգորիա:Բնօրինակում անաղբյուր հոդվածներ
Կատեգորիա:ԽՍՀՄ սպորտի վաստակավոր վարպետներ
Կատեգորիա:ԽՍՀՄ օլիմպիական չեմպիոններ
Կատեգորիա:Պատվո շքանշանի ասպետներ (ԽՍՀՄ)
Կատեգորիա:Ռուս դահուկավազորդներ
Կատեգորիա:Օգոստոսի 15 ծնունդներ
Թամարա Տիխոնովա

**Թամարա Իվանի Տիխոնովա** (ռուսերեն՝ *Тамара Ивановна Тихонова*. ), խորհրդային դահուկավազորդուհի։

Մասնակցելով Կալգարիի 1988 թվականի օլիմպիական խաղերին՝ նվաճել է երեք մեդալ. երկուսը ոսկե 20 կմ դահուկավազքում ու 4 × 5 կմ փոխանցումավազքում (Սվետլանա Նագուեյկինայի, Նինա Գավրիլյուկի և Անֆիսա Ռեզցովայի հետ միասին) և մեկ արծաթե՝ 5 կմ դահուկավազքում։ Աշխարհի կրկնակի չեմպիոնուհի է նաև, ԽՍՀՄ-ի բազմակի չեմպիոնուհի։ 1985-1991 թվականներին հինգ մեդալ է նվաճել սկանդինավյան դահուկային սպորտի աշխարհի առաջնություններում։ XX դարի 80-ական թվականների վերջին համարվել է դահուկային սպորտի առաջատարներից մեկը աշխարհում։ Արժանացել է ԽՍՀՄ սպորտի վաստակավոր վարպետի կոչման (1988 թ.). Պարգևատրվել է Աշխատանքային կարմիր դրոշի շքանշանով, Ուդմուրտիայի պատվավոր քաղաքացու կոչում ստացել։ Ազգությամբ ուդմուրտուհի է։

## Միջազգային պարգևներ

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Աշխատանքային կարմիր դրոշի շքանշանի ասպետներ
Կատեգորիա:Դահուկորդուհիներ
Կատեգորիա:ԽՍՀՄ սպորտի վաստակավոր վարպետներ
Կատեգորիա:ԽՍՀՄ օլիմպիական չեմպիոններ
Կատեգորիա:Ռուս դահուկավազորդներ
Բենի Մյուլեր

**Բեռնարդյուս (Բենի) Մյուլեր** (, ), հոլանդացի ֆուտբոլիստ, կիսապաշտպան։

## Կենսագրություն
Բեռնարդյուսը ծնվել և մեծացել է Ամստերդամի հրեական թաղամասում։ Հայրը եղել է գործարանի բանվոր։ Մայրը՝ Քաթյեն, ծնվել է հրեաների ընտանիքում։ Ծնողները ամուսնացել են 1931 թվականի մայիսին, այդ ժամանակ 17-ամյա Քաթյեն եղել է հղի, օգոստոսին ծնվել է նրանց որդին՝ Յոհան Ջեյքոբը, իսկ երկու տարի անց դուստրը՝ Հելենա Էլիզաբեթը։ Ավելի ուշ՝ Բեռնարդյուսի ծնվելուց հետո, ընտանիքում ծնվել են ևս երկու երեխա՝ դուստրը՝ Քրիստինա Լուիզը և որդին՝ Վիլեմը։

1938 թվականից նրանց ընտանիքն ապրել է Ռապենբուրգերստրատ փողոցի 69-ում, իսկ 1943-1950 թվականներին՝ նույն փողոցի 83-ում։ Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի ժամանակ ընտանիքն ապրել է հրեական թաղամասի կենտրոնում։ Քանի որ Բեռնարդյուսի մայրը եղել է հրեա, հրեաների արտաքսման ժամանակ նրան ուղարկել են Վեստերբորկի համակենտրոնացման ճամբար, սակայն մի քանի ամիս անց ամուսնու շնորհիվ ազատ է արձակվել։ Բեռնարդյուսի մորական տատն ու պապը սպանվել են Սոբիբորում 1943 թվականի մայիսին։

## Ֆուտբոլային կարիերա
Բենի Մյուլերը ինը տարեկանում սկսել է խաղալ Դյուիվենդրեխտ գյուղի ֆուտբոլային թիմում։ Իր դեբյուտային խաղում նա գոլի հեղինակ է դարձել, սակայն նրա թիմը պարտվել է 4:1 հաշվով։ Այդ թիմում նա խաղացել է երեք տարի։ Նրան նկատել են «Այաքսի» մարզիչները և նրան հրավիրել ստուգողական խաղի։ Ստուգողական խաղից հետո նա ընդգրկվել է «Այաքսում»։

18 տարեկանում նա իր նորամուտը նշել է «Այաքսի» հիմնական կազմում և շուտով դարձել ակումբի առաջատար խաղացողներից մեկը։ Նա թիմում խաղացել է տասներեք մրցաշրջան՝ 426 հանդիպում և խփել 36 գոլ, եղել է Հոլանդիայի հնգակի չեմպիոն և երկրի եռակի գավաթակիր, 1969 թվականի Եվրոպայի գավաթի եզրափակիչի մասնակից։ «Այաքսի» պատմության մեջ ելույթների քանակով նա լավագույն խաղացողների տասնյակում է։ Հետագայում խաղացել է «Հոլանդ սպորտ» և «Բլաու-վիտ» ակումբներում։

1960-1968 թվականներին հանդես է եկել Նիդերլանդների ֆուտբոլի ազգային հավաքականի կազմում։ 1964 թվականի մայիսի 24-ին Ալբանիայի հավաքականի դեմ խաղում խփել է իր առաջին գոլը։ Ընդհանուր առմամբ նա ազգային հավաքականի կազմում անցկացրել է 43 հանդիպում և դարձել 2 գոլի հեղինակ, 6 հանդիպման ընթացքում եղել է թիմի ավագ։

Նա ամուսնացել է քսաներեք տարեկանում՝ 19 ամյա Պետրոնելլա (Պետրա) դու Պոնտի հետ։ 1965 թվականին ծնվել է նրանց դուստրը,  իսկ 1969 թվականի օգոստոսին՝
որդին՝ Դանի Մյուլերը, որը նույնպես ֆուտբոլիստ է։

Բենի Մյուլլերը մահացել է 2024 թվականի հունվարի 17-ին, 85 տարեկան հասակում։

## Նվաճումներ
### «Այաքս»
*Հոլանդիայի չեմպիոն (5)՝ 1959/60, 1965/66, 1966/67, 1967/68, 1969/70 թթ․
*Հոլանդիայի գավաթակիր (3)՝ 1960/61, 1966/67, 1969/70 թթ․
*Եվրոպայի գավաթի եզրափակչի մասնակից՝ 1969 թ․

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Профиль на сайте ''ererat.nl''
* Профиль на сайте ''afc-ajax.info''

Կատեգորիա:Այաքսի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Նիդերլանդների հավաքականի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Տղամարդկանց ֆուտբոլի կիսապաշտպաններ
Ուայթ Ռիվերը Շարոնում

**«Ուայթ Ռիվերը Շարոնում»** (), ամերիկացի նկարիչ և փորագրող, ամերիկյան ժանրային նկարչության ներկայացուցիչ Էդվարդ Հոփերի նկարներից։ Այս ստեղծագործությունը հեղինակը վրձնել է 1937 թվականին։ Նկարն արված է թղթի վրա՝ ջրաներկով․ ստեղծագործության չափերն են՝ 77,8 × 128,3 սմ։

Այսօր «*Ուայթ Ռիվերը Շարոնում*» ստեղծագործությունը պահպանվում և ցուցադրվում է Սմիթսոնյան ինստիտուտում (Վաշինգտոն, ԱՄՆ)։

## Պատմություն
«Ուայթ Ռիվերը Շարոնում» ստեղծագործությունը հեղինակը՝  Էդվարդ Հոփերը, վրձնել է 1937 թվականի սեպտեմբերին․ այդ ժամանակ հեղինակը կնոջ հետ այցելել էր ընկերներին, որոնք ապրում էին Վերմոնտ նահանգի Շարոնում գտնվող ֆերմայում։

Այսօր ջրաներկով արված նկարը պահպանվում և ցուցադրվում է Սմիթսոնյան ինստիտուտում։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Նկարը թանգարանի պաշտոնական կայքում

Կատեգորիա:1937 նկարներ
Կատեգորիա:Ամերիկայի արվեստ
Կատեգորիա:Ամերիկյան արվեստի Սմիթսոնյան թանգարանի նկարներ
Կատեգորիա:Բնանկարներ
Կատեգորիա:Էդվարդ Հոփերի նկարներ
Մարիներ-8

**Մարիներ 8** (), ամերիկյան ավտոմատ միջմոլորակային կայան, որը նախատեսված էր Մարսի ուղեծիր անցնելու և լուսանկարներ և հետազոտություններ կատարելու համար։ Կայանը ՆԱՍԱ-յի միջմոլորակային տարածության ուսումնասիրման համար նախատեսված Մարիներ ծրագրի ութերորդ կայանն էր։ Մարիներ 8 կայանը նախագծվել էր Ռեակտիվ շարժման լաբորատորիայում։

Արձակումը տեղի է ունեցել 1971 թվականի մայիսի 9-ին Ատլաս Կենտավր կրող հրթիռի միջոցով Քանավերալ հրվանդանի տիեզերական ուժերի կայանից։ Կրող հրթիռի հիմնական շարժիչը արձակումից 265 վայրկյան հետո բռնկվեց, և հրթիռի վերին աստիճանը սկսեց տատանվել և դուրս եկավ վերահսկողությունից։ Հրթիռի վերին աստիճանը կայանի հետ միասին նորից մտան Երկրի մթնոլորտ մոտավորապես 1500 կմ հեռավորության վրա և ընկան Ատլանտյան օվկիանոս՝ Պուերտո Ռիկոյից մոտ 560 կմ հյուսիս։

## Տես նաև
* Մարիներ ծրագիր

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Mariner 8 Mission Profile by NASA's Solar System Exploration

Կատեգորիա:1971 հիմնադրումներ
Կատեգորիա:Մարիներ ծրագիր
Կատեգորիա:Մարս մոլորակ
Կատեգորիա:ՆԱՍԱ
Կատեգորիա:Տիեզերանավեր
Նոջմեթ

**Նոջմեթը** հին եգիպտական ազնվական տիկին, Հին Եգիպտոսի XX արքայատոհմի վերջի և  XXI արքայատոհմի սկզբի, Թեբեում Ամոնի գերագույն քուրմ Հերիհորի կինը։

## Կենսագրություն
Նոջմեթը հնարավոր է, որ եղել է վերջին ռամզեսյան փարավոնի՝ Ռամսես XI-ի դուստրը և հավանաբար Պյանխի կինը, եթե նա իսկապես Հերիհորի նախորդն էր (ըստ Կառլ Յանսեն-Վինքելնի)։ Իր վաղ տարիներին Նոջմեթը կրել է «Տան տիրուհի» և *«*Ամոնի հարեմի տիրուհի*»* տիտղոսները։ Ըստ եգիպտագետներ Էյդան Դոդսոնի և Դայան Հիլթոնի, Նոջմեթը մի քանի երեխա ուներ իր առաջին ամուսնուց՝ Պյանխից՝ Հեկանեֆերը, Հեկամաաթը, Անխեֆենմուտը, Ֆայենմուտը (դուստրը) և ամենահայտնին՝ Ամոնի  գերագույն քուրմ փարավոն Փինեդջեմ I-ը։ Նոջմեթը դարձել է Պյանխի վստահելի անձը և ղեկավարել է Թեբեն, մինչ նրա ամուսինը մեկնել է Նուբիա։ Պյանխի մահից հետո մոտ մ.թ.ա. 1070 թվականին։ Հերիհորը զբաղեցրել է նրա տեղը և Նոջմեթը պահպանել է իր դիրքը՝ դառնալով նրա կինը։ Հետագայում Հերիհորը Կառնակի Ամոնի տաճարի սահմաններում հռչակել է «թագավորություն», և Նոջմեթը փաստորեն դարձել է նրա «թագուհին»։ Նրա անունը պարփակվել է քարտուշում, հետո ստացել է «Երկու երկրների մայր» և «Փարավոնի մայր» տիտղոսները։

Նոջմեթը իր երկրորդ ամուսնուց էլ է երկար ապրել՝ մահանալով փարավոն Սմենդեսի գահակալության առաջին տարիներին (մ.թ.ա. մոտ 1064 թ.)։

## Մումիա
[alt=|մինի|314x314փքս|Նոջմեթի մումիան, [Կահիրեի եգիպտական թանգարան]]
Նոջմեթի մումիան հայտնաբերվել է Դեյր էլ-Բահրիի գաղտնարանում (TT320): Նրա մարմնի մումիֆիկացումը տեղի է ունեցել նոր տեխնոլոգիայի միջոցով։ Սիրտը թողնվել է մարմնում։ Մում

իայի կողքին եղել են Մեռյալների երկու գիրք։ Դրանցից մեկը (պապիրուս BM 10490) այժմ ցուցադրվում է Բրիտանական թանգարանում և պարունակում է «Փարավոնի մայր Նոջմեթ, փարավոն Հրերի մոր դուստր» մակագրությունը (Նոջմեթ անունը կարտուշի մեջ է, բայց Հրերի անունը՝ ոչ)։ Քանի որ Նոջմեթը Հերիհորի կինն էր, Հրերի տիտղոսը երբեմն մեկնաբանվում է որպես «արքայական սկեսուր», թեև նրա «Ով կրել է հզոր ցուլին» տիտղոսը ցույց է տալիս, որ նա փարավոնի է կյանք տվել։

## Երկու Նոջմեթ
Երկու Նոջմեթների գոյության մասին կարծիք կա՝ Նոջմեթ թագուհին և Հերիհորի մայրը, ում մումիան հայտնաբերվել է պահոցում։
, այսինքն՝ Հերիհորն ուներ Նոջմեթ անունով կին (որին ճանաչում էր նաև Շամպոլիոնը ) և Նոջմեթ անունով մայրը ( Էդուարդ Նավիլի գաղափարը 1878 թ.): Նևիլն իր գաղափարը հղել է BM 10541 պապիրուսի հիման վրա՝ իր գերեզմանից Մահացածների երկրորդ գիրքը։ Ա. Թեիսը նշել է, որ Հերիհոր անունը նույնպես հանդիպում է այս պապիրուսի վրա, և Նոջմեթը կոչվում է «Փարավոնի կինը» Մեռյալների երկու գրքերում։ XX և XXI դինաստիաների սահմանին գտնվող իշխող ընտանիքը բնութագրվում է անունների կրկնությամբ, ուստի Հերիհորը կարող էր ունենալ նույն անունով մայր և կին։ Եթե թագավորական թաքստոցից Նոջմետը իսկապես Հերիհորի մայրն էր, ուրեմն Հրերան պետք է լիներ նրա տատիկը, ոչ թե սկեսուրը։ Այս առումով Հրերան կարող էր լինել Ամենհոտեփ քահանայապետի կինը։

Թագավորական գաղտնարանից գտնված Նոջմեթը կոչվում է «Նոջմեթ Ա» (Հերիհորի մայրը), իսկ Հերիհորի կինը՝ «Նոջմեթ Բ»։ Նոջմետի կնոջ հիշատակումը տեղի է ունենում Խոնսուի տաճարում, որտեղ նա պատկերված է Հերիհորի երեխաների թափորի գլխին, և Լեյդեն սյան (V 65) վրա, որտեղ նա պատկերված է գերագույն քուրմ Հերիհորի հետ։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Եգիպտոսի քաղաքական գործիչներ
Կատեգորիա:Եգիպտոսում մահացածներ
Կատեգորիա:Հին Եգիպտոսի թագուհիներ
Կլաուս Վունդեր

**Կլաուս Վունդեր** (, ), գերմանացի ֆուտբոլիստ, հարձակվող։

## Ակումբային կարիերա
Կլաուս Վունդերն իր պրոֆեսիոնալ կարիերան սկսել է 1969 թվականին՝ Հաննովերի «Արմինիա» ակումբում։ Այս ակումբում նա իր խաղով գրավել է Դույսբուրգի «Դույսբուրգ» ակումբի մարզչական շտաբի ներկայացուցիչների ուշադրությունը և 1971 թվականին տեղափոխվել «Դույսբուրգ»։ Հաջորդ երեք մրցաշրջանները նա անցկացրել է դույսբուրգյան ակումբում։ Այդ ակումբում անցկացրած խաղերի մեծ մասը նա թիմի հարձակման գծի խաղացող է եղել։ «Դույսբուրգի» կազմում նա թիմի գլխավոր ռմբարկուներից մեկն է եղել՝ մեկ խաղում միջինը 0,34 գոլ։

1974-1976 թվականներին նա խաղացել է Մյունխենի «Բավարիայում», որի հետ 1975 թվականին նվաճել է Եվրոպայի գավաթը՝ եզրափակչում հաղթելով անգլիական «Լիդս Յունայթեդին»։

Հաջորդ 2 մրցաշրջանները Վունդերն անցկացրել է «Հաննովեր 96» ակումբում։ 1978 թվականին տեղափոխվել է «Վերդեր», որի կազմում հանդես է եկել երկու մրցաշրջան։ Բրեմենի «Վերդերում» հանդես գալու ժամանակ նա նույնպես հիմնականում խաղադաշտ է դուրս եկել թիմի հիմնական կազմում։ 1980 թվականին Կլաուս Վունդերն  ավարտել իր պրոֆեսիոնալ ֆուտբոլային կարիերան։

## Կարիերան ազգային հավաքականում
Գերմանիայի օլիմպիական հավաքականի հետ մասնակցել է 1972 թվականի ամառային օլիմպիական խաղերին։ Կլաուսը խաղացել է նաև Գերմանիայի երիտասարդական հավաքականում և Գերմանիայի երկրորդ հավաքականում։ Գերմանիայի ֆուտբոլի ազգային հավաքականում նա անցկացրել է մեկ հանդիպում՝ ԽՍՀՄ ֆուտբոլի ազգային հավաքականի դեմ ընկերական խաղում, որում Վունդերը 64-րդ րոպեին փոխարինել է Յուրգեն Գրաբովսկուն։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Статистика выступлений на сайте ''national-football-teams.com''
* Профиль Клауса Вундера на сайте weltfussball.de
* Профиль Клауса Вундера на сайте fussballdaten.de
* Профиль Клауса Вундера на сайте dfb.de
* Профиль Клауса Вундера на сайте kicker.de
* Профиль тренера Клауса Вундера на сайте transfermarkt.ru

Կատեգորիա:Բավարիա Մյունխենի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Բունդեսլիգայի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Գերմանացի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Գերմանիայի հավաքականի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Էրֆուրտ քաղաքում ծնվածներ
Կատեգորիա:Վերդերի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Տղամարդկանց ֆուտբոլի հարձակվողներ
Իրեն Վյուստ

**Իրեն Կարլիյն Վյուստ** (Ireen Karlijn Wüst. ), հոլանդացի չմշկասահորդուհի, ով մրցել է սպրինտերական մրցատարածություններում։ Նա այս մարզաձևի պատմության մեջ ամենահաջողակ արագասահորդուհին է. դարձել է վեցակի օլիմպիական չեմպիոն, քսաներկուակի աշխարհի չեմպիոն (յոթ անգամ՝ դասական բազմամարտում և տասնհինգ անգամ՝ առանձին մրցատարածություններում), Եվրոպայի ութակի չեմպիոն։

Վյուստը ակտիվ սպորտին հրաժեշտ է տվել 2022 թվականի մարտի 12-ին՝ 36 տարեկան հասակում։ Այդ առթիվ կազմակերպված հանդիսավոր արարողությանը ներկա է գտնվել Նիդերլանդների թագավոր Վիլլեմ Ալեքսանդրը։ Այդ նույն տարվա ամռանը Վյուստը նշանակվել է տաղանդների ակադեմիայի՝ "TalentNED"-ի գլխավոր մարզիչ։

## Կենսագրություն
Վյուստը մասնակցել է միմյանց հաջորդած հինգ ձմեռային օլիմպիդաների և դրանցից յուրաքանչյուրում նվաճել առնվազն մեկ ոսկե մեդալ։ Ընդ որում՝ նա առայժմ միակ օլիմպիական մարզիկն է, ում հաջողվել է հինգ օլիմպիադաներում անընդմեջ ոսկե մեդալ նվաճել անհատական հաշվարկով։ Իսկ ընդհանուր առմամբ օլիմպիական խաղերում արժանացել է տասներեք մեդալի (աշխարհում ոչ մի չմշկասահորդի դեռևս չի հաջողվել այդ ցուցանիշը գերազանցել կամ կրկնել)։ 2014 թվականին Սոչիում կայացած ձմեռային օլիմպիական խաղերում ևս յուրատեսակ ռեկորդ է սահմանել՝ նվաճելով երկու ոսկե և երեք արծաթե մեդալ։

## Անձնական կյանք
Վյուստը բաց հայտարարել է, որ ինքը բիսեքսուալ է։ Հոմոսեքսուալ հարաբերություններ է ունեցել չմշկասահորդուհի Սաննե վան Կերկհոֆի հետ։ 2013 թվականի մարտ ամսից կապվել է մի տղայի հետ։ 2017 թվականի մարտին կայացել է նրա հարսանիքը 24-ամյա Լետիցիա դե Յոնգի հետ։

Սիրում է սահել դահուկներով, զբաղվել առագաստային սպորտով, ռեստորաններ հաճախել։

## Միջազգային նվաճումներ

## Մեծարանք
2009 թվականին Թիլբուրգ քաղաքի սահադաշտերից մեկը կոչվել է Վյուստի անունով։ 2022 թվականին նրա հայրենի Հոյռլե քաղաքում բացել են նրա արձանը, Հերենվենում էլ նրա անունով են կոչել Տյալֆ Արենա մարզադաշտի մի անկյունը։

2006 թվականին Վյուստն ստացել է Հոլանդական առյուծի շքանշանի ասպետի, իսկ 2022 թվականի փետրվարին ՝ Օրանժ-Նասսաուի շքանշանի հրամանատարի տիտղոս։

2006 եւ 2014 թվականներին Հոլանդիայի օլիմպիական կոմիտեի կողմից ճանաչվել է «Տարվա մարզուհի»։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
*
*

Կատեգորիա:Աշխարհի չեմպիոններ
Կատեգորիա:Մարզիկներ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Չմշկորդներ
Կատեգորիա:Օլիմպիական մեդալակիրներ
Կատեգորիա:Օլիմպիական չեմպիոններ