Սիրիայի դրոշ

**Սիրիայի դրոշ**, Սիրիայի ազգային խորհրդանիշ Սիրիայի զինանշանի և ազգային օրհներգի հետ միասին։

Նախքան երկրորդ համաշխարհային պատերազմը՝ թագավորության կորստից հետո (1920) ավելի քան քառորդ դար, Սիրիան եղել է մանդատ Ֆրանսիայի կազմում` որպես Հալեպի և Դամասկոսի պետություններ (1920-1925), ալավիների և դրուզների պետություններ (1920-1936), որոնցից առաջին երեքը միասին կազմել են Սիրիական Դաշնություն (1922-1925), ապա՝ առաջին երկուսը՝ Սիրիայի պետություն (1925-1930) և ի վերջո բոլորը միասին դարձել են Սիրիայի առաջին հանրապետություն (1930-1950)։ Թվարկվածներից յուրաքանչյուրն ուներ իր դրոշը։

1946 թվականին Ֆրանսիայից անկախություն ձեռք բերելուց ի վեր Սիրիան օգտագործել է մի շարք տարբեր դրոշներ, որոնցից բոլորը համաարաբական կանաչ, կարմիր, սև և սպիտակ գույներով են: Սկզբում՝ Սիրիայի առաջին (1930-1950) և երկրորդ (1950-1963) հանրապետությունների օրոք, օգտագործվում էր երեք կարմիր հնգաթև աստղերով լիցքավորված կանաչ, սպիտակ և սև խումբ, որը հայտնի էր որպես «անկախության դրոշ»: Այդ ընթացքում Սիրիան Եգիպտոսի հետ միասին դարձավ Արաբական Միացյալ Հանրապետություն (1958-1961), որից անջատվեց հեղափոխությամբ։ Միությունն ուներ երկու աստղով դրոշ՝ խորհրդանշելով Եգիպտոսը և Սիրիան։ 1963 թվականի հեղաշրջումից մինչև 1972 թվականը Բաասական Սիրիայի դրոշը եղել է նույնը, ինչ Արաբական Միացյալ Հանրապետությանը՝ կարմիր, սպիտակ և սև գույներով, սակայն երեք կանաչ աստղերով (Եգիպտոս, Սիրիա և Իրաք՝ ի տարբերության Միության երկու աստղերի, որում Իրաքը ներառված չէր): Դրոշը չի փոխվել 1966 և 1971 թվականների հեղաշրջումների ընթացքում։ 1972-1980 թվականներին երեք աստղերը փոխարինվել են Կուրեյշի բազեով, ապա վերադարձ է եղել ոչ թե երեք, այլ երկու աստղերի՝ ասադ-սադամյան հակամարտութան պատճառով, որը պահպանվել է Հաֆեզ ալ-Ասադի և Բաշշար ալ-Ասադի կառավարման տարիներին՝ մինչև 2024 թվականը։

2024 թվականի դեկտեմբերի 8-ին Ասադական ռեժիմի տապալումից հետո «անկախության դրոշը», որը կիրառվում էր առաջին և երկրորդ հանրապետությունների ժամանակ, կրկին սկսեց օգտագործվել երկրի ներսում՝ ավելի կարճ տարբերակով Սիրիայի խորհրդարանի և Սիրիայի անցումային կառավարության կողմից, ինչպես նաև արտերկրում գտնվող Սիրիայի դեսպանատներում։ Անցումային կառավարությունը նաև հաճախ օգտագործում է լրացուցիչ դրոշ՝ սպիտակ դաշտում սև գույնով պատկերող Շահադան:

## Պատմական դրոշներ
### Սիրիայի թագավորություն

[մինի|[Սիրիայի Արաբական Թագավորություն|Սիրիայի Արաբական Թագավորության դրոշ]]
Օսմանյան դրոշը օգտագործվել է Սիրիայում մինչև 1918 թվականի սեպտեմբերի 18-ը, երբ օսմանցիները լքեցին երկիրը: 1918 թվականին Սիրիայի պաշտոնական դրոշը Ֆեյսալի դրոշն էր կամ 1916-1918 թվականների արաբական հակաաօսմանական ապստամբության դրոշը։ Այն պաշտոնապես ընդունվել է Հաշիմյան ընտանիքի կողմից 1918 թվականի սեպտեմբերի 30-ին և գործածության մեջ մնացել մինչև 1920 թվականի մարտի 8-ը: Սա առաջին դրոշն էր, որն օգտագործեց կանաչ/կարմիր/սպիտակ/սև համադրությունը, որը տեսանելի էր սիրիական դրոշների մեծ մասում: Գույների սիմվոլիկան նկարագրվել է հետևյալ կերպ. սպիտակը՝ Դամասկոսն Օմայյանների ժամանակաշրջանի համար, կանաչը՝ Ալիի խալիֆայի համար, կարմիրը՝ խարիջիների արմատական իսլամական շարժման համար և սևը՝ իսլամի մարգարե Մուհամմադի համար, ինչը ցույց է տալիս «կրոնի քաղաքական օգտագործումը»՝ ի հակասություն թուրքական գաղութատիրության հետզհետե աշխարհիկացված իշխանության: Որպես այլընտրանք, հաղորդվում է, որ հորիզոնական գույները նշանակում են Աբբասյան (սև), Օմայյան (սպիտակ) և Ֆաթիմյան (կանաչ) խալիֆայություններ, իսկ կարմիր եռանկյունին Հաշիմյան դինաստիայի համար:

Սիրիայի Արաբական Թագավորության օրոք Ֆեյսալի դրոշը վերափոխվեց կարմիր եռանկյունու վրա դրված 7 թևանի սպիտակ աստղով և գործածվեց մինչև 1920 թվականի հուլիսի 24-ը: Այնուամենայնիվ, այս դրոշը որոշ ժամանակ անց ընդունվեց Հորդանանի կողմից: Թագավորությունը գոյատևեց 4 ամսից մի փոքր ավելի՝ 1920 թվականին, նախքան օկուպացումը Ֆրանսիայի կողմից և պաշտոնապես ընդգրկվեց ֆրանսիական գաղութային կայսրության կազմում մոտ 12 տարի՝ մինչև հանրապետության վերածվելը և այդ կարգավիճակով մանդատի շարունակումը ևս ։

### Ֆրանսիայի մանդատային դրոշներ

[մինի|[Սիրիայի պետություն|Սիրիայի պետության դրոշ]]
Ֆեյսալի դրոշը լքվել է ֆրանսիական գաղութատերերի Սիրիա ժամանելուն պես: Սիրիայի հարցով Ֆրանսիայի գերագույն հանձնակատար, գեներալ Անրի Գուրոն ընդունել է Սիրիայի ֆրանսիական մանդատի նոր դրոշը (կապույտ սպիտակ կիսալուսնով) 1920թ. հուլիսի 24-ին։ Դրոշը հիմնված էր 1697-1842 թվականներին օգտագործված Շիհաբների էմիրության դրոշի վրա, որը նշանակում էր «խաղաղության սեր»: Գուրոյի դրոշը գործածվել է մինչև 1920 թվականի սեպտեմբերի 1-ը, որից հետո Սիրիան բաժանվել է առանձին տարածքների, որոնցից յուրաքանչյուրը ի վերջո ստացել է իր դրոշը: 1922 թվականի հունիսի 22-ին Գուրոն ստեղծեց Սիրիայի Դաշնությունը, որն օգտագործում էր կանաչ-սպիտակ-կանաչ դրոշը Ֆրանսիայի դրոշի կանտոնով: Երբ 1925 թվականին այս դաշնությունը համախմբվեց Սիրիայի պետության մեջ, նույն դրոշը շարունակեց գործածվել մինչև առաջին հանրապետության ստեղծումը՝ 1930 թվականի մայիսի 14-ը:

### Անկախության դրոշ

Նորաստեղծ Սիրիայի առաջին հանրապետության դրոշը Ֆրանսիայի մանդատի ներքո որոշվել է 1930 թվականի սահմանադրությամբ։ Սահմանադրությունը մշակվել է խորհրդարանական հանձնաժողովի կողմից՝ ազգայնական առաջնորդ Իբրահիմ Հանանուի գլխավորությամբ: Սկզբում ֆրանսիական իշխանությունները հրաժարվեցին հիմնադիր ժողովին թույլ տալ վավերացնել սահմանադրությունը, իսկ Լևանտի Գերագույն հանձնակատար Անրի Պոնսոն 1929 թվականի փետրվարի 5-ին ցրեց ժողովը: Հասարակական աղմուկից հետո Ֆրանսիայի իշխանությունները չեղյալ համարեցին իրենց որոշումը և որոշեցին հաստատել նախագիծը որոշ փոփոխություններով։ 1930 թվականի մայիսի 14-ին Պոնսոտը հրապարակեց թիվ 3111 հրամանագիրը, որը հաստատեց Սիրիայի կողմից մշակված «Սիրիայի Հանրապետության Սահմանադրությունը», և որը I մասի IV հոդվածում ասվում է.

Դրոշի կանաչ գույնը նշանակում էր Բարեպաշտ խալիֆներին, սպիտակը ներկայացնում էր Օմայյաններին, իսկ սևը խորհրդանշում էր Աբբասյաններին: Ի սկզբանե երեք կարմիր աստղերը ներկայացնում էին Սիրիայի երեք շրջանները՝ Հալեպի, Դամասկոսի և Դեյր էզ-Զորի «պետությունները»: 1936 թվականին դրուզների և ալավիների պետությունները ավելացվեցին Սիրիային, և երեք աստղերի ներկայացումը փոխվեց, առաջինը ներկայացնում էր Հալեպի, Դամասկոսի և Դեյր էզ Զորի շրջանները, երկրորդը՝ դրուզներին և վերջին աստղը՝ ալավիներին։ Դրոշն օգտագործվել է որպես սիրիացիների ինքնավարության ցանկության խորհրդանիշ, երբ Ֆրանսիան խախտեց երկիրը լքելու իր համաձայնությունը՝ Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի բռնկման պատճառով: Սիմվոլիկան հետևյալն էր՝ սևը՝ մութ ճնշված անցյալի համար, սպիտակը՝ խոստումնալից ապագայի և կարմիրը՝ արյունը, որը պետք է զոհաբերվի՝ առաջինից երկրորդին անցնելու համար: Դրոշն ընդունվել է, երբ Սիրիան իր անկախությունը ձեռք բերեց 1946 թվականի ապրիլի 17-ին: Այն օգտագործվել է մինչև Արաբական Միացյալ Հանրապետության ստեղծումը՝ Սիրիայի և Եգիպտոսի պետական ​​միավորումը՝ 1958 թվականին, և Սիրիան շարունակեց օգտագործել նոր դրոշը մինչև 1961 թվականի սեպտեմբերի 28-ը, երբ անկախության դրոշը վերստին հռչակվեց. այն վերականգնվել է Սիրիան նախկին ձախողված միությունից անջատելու համար:

### Արաբական Միացյալ Հանրապետություն և Սիրիայի Արաբական Հանրապետություն

Սիրիան Եգիպտոսին միացավ՝ 1958 թվականին ստեղծելով Արաբական Միացյալ Հանրապետությունը: Վերջինս ընդունել է դրոշ՝ հիմնված 1952 թվականի Եգիպտոսի հեղափոխության և արաբական ազատագրական դրոշի վրա, բայց երկու աստղով՝ Միացյալ Հանրապետության երկու մասերը ներկայացնելու համար: Այն բանից հետո, երբ Սիրիան դուրս եկավ Միացյալ Հանրապետությունից 1961 թվականին, նախկին անկախության դրոշը վերընտրվեց:

Բաասական Սիրիայի ազգային դրոշը, որն օգտագործվել է 1980-2024 թվականներին, առաջին անգամ ընդունվել է 1958 թվականին, երբ Սիրիան Միացյալ Արաբական Հանրապետության մաս էր, և օգտագործվել է մինչև 1961 թվականը: Դրա առաջին ընդունումից ի վեր եղել են կարմիր-սպիտակ-սև դրոշի տատանումները, որն օգտագործվում է Եգիպտոսի, Լիբիայի, Սուդանի, Եմենի և Իրաքի հետ տարբեր արաբական միություններում: Թեև Սիրիան որևէ արաբական պետության միության մաս չէ, Միացյալ Արաբական Հանրապետության դրոշը վերընտրվեց՝ ցույց տալու համար Սիրիայի հավատարմությունը արաբական միասնությանը: Դրոշի օգտագործումը դարձել է վիճելի, քանի որ այն հաճախ ասոցացվում է Բաաս կուսակցության հետ և եկել է ներկայացնելու Բաշշար ալ-Ասադի կառավարությանը հավատարիմ կողմերին Սիրիայի քաղաքացիական պատերազմում: Սիրիական հեղափոխության հաղթանակից և 2024 թվականին Ասադական ռեժիմի տապալումից հետո դրոշն այլևս չի օգտագործվում:

Բաասի սիրիական դրոշը նկարագրված է Սիրիայի Սահմանադրության 6-րդ հոդվածում։ Հոդվածի առաջին պարբերությունում ասվում է.

Դրոշը հիմնված է Արաբական ազատագրության դրոշի վրա, որն ուներ չորս գույն՝ սև, կանաչ, սպիտակ և կարմիր, որոնք ներկայացնում էին արաբական պատմության չորս հիմնական դինաստիաները՝ Աբբասյաններ, Ֆաթիմյաններ, Օմայաններ և Հաշիմյաններ:

Սիրիայի երկաստղանի դրոշը սկզբում ընդունվել է Եգիպտոսի այն ժամանակվա նախագահ Գամալ Աբդել Նասերի կողմից, իսկ ավելի ուշ՝ Արաբական Միացյալ Հանրապետության նախագահ։ Դրոշը փոխվել է նախկին անկախության դրոշից 1958 թվականի ապրիլին՝ հարակից օրենքներով, որոնք նախատեսված են ավելի մեծ արաբական ինքնություն ստեղծելու համար: Նոր դրոշը վերցրեց եգիպտական ​​հեղափոխական դրոշի գունավոր կարմիր-սպիտակ-սև շերտերը, իսկ դրոշի աստղերը փոխվեցին կարմիրից կանաչի` ցույց տալու համաարաբական գույները: Երկու աստղերը ներկայացնում էին Եգիպտոսն ու Սիրիան:

1963 թվականի բաասականների պետական ​​հեղաշրջումից հետո 1963 թվականի մարտի 8-ին նրա Հեղափոխական հրամանատարական խորհրդի կողմից ընդունվեց նոր դրոշ, որը գործածվեց մինչև 1972 թվականի հունվարի 1-ը: 1963 թվականին Բաասի վարչակարգը իշխանության եկավ նաև Իրաքում, և Բաասի երկու կառավարությունները Կահիրեում սկսեցին բանակցություններ՝ Եգիպտոսի, Սիրիայի և Իրաքի միջև կրկին միություն ստեղծելու նպատակով։ Գործընթացը ձախողվեց այն բանից հետո, երբ Իրաքի Բաասի կառավարությունը տապալվեց 1963 թվականի նոյեմբերին, բայց և՛ Սիրիան, և՛ Իրաքն ընդունեցին նոր դրոշ՝ միությունը ներկայացնելու համար: Այս դրոշը շատ չէր տարբերվում Միության դրոշից՝ ընդամենը երկու աստղից երեքի փոխվելով, որպեսզի ներկայացնի Իրաքի ավելացումը Դաշնությանը: Երեք աստղերը ներկայացնում էին Եգիպտոսի, Սիրիայի և Իրաքի միասնությունը, ինչպես նաև բաասականության երեք սյուները՝ միասնություն, ազատություն և սոցիալիզմ:

Նախագահ Հաֆեզ ալ-Ասադը նոր դրոշ ընդունեց 1972 թվականի հունվարի 1-ին, երբ Սիրիան միացավ Եգիպտոսին և Լիբիային Արաբական Հանրապետությունների Դաշնությունում: Կանաչ աստղերը փոխարինվեցին Կուրեյշի բազեով (Մուհամմադ մարգարեի ցեղի խորհրդանիշը)։ Արծիվը պահում էր Դաշնության անունով ժապավենը, սակայն ի տարբերություն Եգիպտոսի և Լիբիայի, Սիրիան իր անունը չի ներառել զինանշանի վրա։ Այս դրոշը պաշտոնական դրոշ էր 1973 թվականին Յոմ Կիպուրի պատերազմի ժամանակ: Ֆեդերացիան լուծարվեց 1977 թվականին, սակայն Սիրիան շարունակեց օգտագործել դրոշը հաջորդ երեք տարիների ընթացքում: Դրոշը չեղարկվել է 1980 թվականի մարտի 29-ին և փոխարինվել երկաստղանի դրոշով՝ ցույց տալու համար Սիրիայի հավատարմությունը արաբական միասնությանը: 1980 թվականին դրոշի երեք աստղերի փոխարինումը երկուսով, այսինքն՝ Իրաքի անջատումը, սկիզբ դրեց Ասադ-Սադդամյան հակամարտությանը

### Սիրիայի քաղաքացիական պատերազմ

Սիրիական քաղաքացիական պատերազմի ժամանակ սիրիական ընդդիմությունը, ի դեմս Սիրիայի ազգային խորհրդի, այնուհետև՝ Սիրիայի հեղափոխական և ընդդիմադիր ուժերի ազգային կոալիցիայի կողմից (սովորաբար կոչվում է Սիրիական ազգային կոալիցիա) օգտագործել է անկախության դրոշի փոփոխված տարբերակը, որն առաջին անգամ օգտագործվել է ք. 1932 2:3 կողմի հարաբերակցությամբ: Անկախության փոփոխված դրոշը սկսեց օգտագործվել որպես բողոքող ընդդիմության համընդհանուր ցուցադրություն 2011 թվականի վերջին: Ընդդիմությունը ցանկանում էր տարբերվել Սիրիայի ներկայիս կառավարությունից և կողմ էր դրոշի կիրառմանը, որն օգտագործվում էր այն ժամանակ, երբ Սիրիան անկախացավ Ֆրանսիայից: Սիրիայի Ազգային խորհրդի պաշտոնյա Խալեդ Քամալն այժմ կարծում է, որ այս դրոշը նաև ներկայացնում է անկախությունը և Բաշշար ալ-Ասադի կառավարության վերջը: Այսօր դրոշը հիմնականում օգտագործվում է Սիրիայի ազգային կոալիցիայի կողմից վերահսկվող տարածքներում։ Անկախության փոփոխված դրոշի օգտագործումը նման է Լիբիայի ապստամբների կողմից նախքան Քադաֆիի կարմիր-սև-կանաչ-սպիտակ Լիբիայի դրոշի օգտագործմանը Լիբիայի Թագավորության դարաշրջանից՝ ի հակադրում Մուամար Քադաֆիի կանաչ դրոշին: 1:2 չափերի հարաբերակցության բնօրինակ դրոշը մի քանի անգամ ոչ պաշտոնապես օգտագործվել է ընդդիմության կողմից:

## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* Mohammad Dibo Debate: The New Syria between Flags and Languages, SyriaUntold 14 June 2016.
* 

Կատեգորիա:Ազգային դրոշներ
Կատեգորիա:Սիրիայի պետական խորհրդանիշեր