Էրմիտաժ (Սանկտ Պետերբուրգ)

**Էրմիտաժ** կամ **Պետական Էրմիտաժ**, կերպարվեստի  և դեկորատիվ-կիրառական արվեստի թանգարան, որը գտնվում է Սանկտ-Պետերբուրգ քաղաքում։  Մեծությամբ երկրորդ արվեստի թանգարանն է աշխարհում։ Ստեղծվել է որպես Ռուսաստանի Եկատերինա 2-րդ թագուհու անձնական արվեստի հավաքածու։ 1764 թ. կայսրուհի  Եկատերինա 2-րդի կարգադրությամբ  Բեռլինում գնվեց և Պետերբուրգ բերվեց 225 կտավ, որ վրձնել էին հոլանդական  և  ֆլամանդական  նկարիչները։ Դրանք տեղավորվեցին Ձմեռային պալատում՝ թագուհու ստեղծած պատկերասրահում, որը  հետագայում կոչվեց Էրմիտաժ։ Էրմիտաժի գլխավոր շենքը կառուցվել է 1754-1762 թվականներին։ Երբ  ցուցանմուշները ավելացան, կառուցվեցին նորանոր շենքեր։

1852 թվականից բացվել է հասարական այցելությունների համար։ Ժամանակակից Էրմիտաժը բաղկացած է 6 շենքերից, որոնք գտնվում են Նևա գետի երկայնքով։ Էրմիտաժի կարևորագույն հանգույցը *[[Ձմեռային պալատ]]ն* է։ Էրմիտաժի մեկուկեսդարյա պատմության ընթացքում հավաքվել են շուրջ երեք միլիոն ցուցանմուշ, որոնց  թվում կան 15 հազար նկար, 600 հազար փորագրություն ու գծանկար, 12 հազար քանդակ, 600 հազար հնագիտական  հուշարձաններ, մեկ միլիոնից  ավելի դրամներ ու մեդալիոններ, կիրառական  արվեստի 220 հազար գործեր։ Դրանցից մշտական ցուցադրման են ներկայացվում շուրջ 60 հազարը։

Այստեղ կան Լեոնարդո դա Վինչիի, Ռաֆայելի, Տիցիանի, Կարավաջոյի, Ռեմբրանտի, Էտյեն Վալկոնեի, Միքելանջելոյի և այլ հանճարների գլուխգործոցներ։

1934-1951 թվականներին Էրմիտաժի  տնօրենն էր Հովսեփ Օրբելին։ Նրա անվան հետ է կապված 1941 թ. ցուցանմուշների էվակուացումը և պահպանումը։ Էրմիտաժն ունի նաև հայ մշակույթի հարուստ հավաքածու Ուրարտուից մինչև մեր օրերը։ Էրմիտաժն ունի իր թատրոնը, գրքային ֆոնդը, որ հասնում է կես միլիոնի։

Էրմիտաժի բազմազան հավաքածուն ընդգրկում է ցուցանմուշներ՝ քարե դարից մինչև մեր օրերը, իսկ դասական եվրոպական արվեստի հավաքածուով ՝ Փարիզի Լուվր և Մադրիդի Պրադո թանգարանների հետ մեկտեղ համարվում է աշխարհում լավագույններից։ Էրմիտաժում են ցուցադրվում Լեոնարդո Դա Վինչիի երկու կտավ և Միքելանջելոյի մեկ քանդակ։ Թանգարանն ունի շուրջ 2500 աշխատակից։ Էրմիտաժը կարևորագույն մասն է Սանկտ Պետերբուրգի կենտրոնական մասի, որը ընդգրկվել է ՅՈՒՆԵՍԿՕ-ի Համաշխարհային ժառանգության ցանկի մեջ։

## Էրմիտաժը 19-րդ դարի առաջին կեսին
Նիկոլայ I և Ալեքսանդր I գահակալության տարիներին ձեռք բերվեցին ոչ միայն հավաքածուներ, այլ նաև այն նկարիչների առանձին ստեղծագործություններ, որոնց աշխատանքները բացակայում էին Էրմիտաժում։ Հռոմում Ջուստինիանի հավաքածուի վաճառքի ժամանակ ձեռք բերվեցին Կարավաջոյի «Լյուտնիստ» և Բոտիչելիի «Մոգերի երկրպագություն» կտավները։ 1819 թվականին գնվեց  «Մադոննայի դիմանկարը», որը պատկանում էր Ջորջոնեյի վրձնին։ Թանգարանի համար ևս մեկ ձեռքբերում համարվեց Կուզվելտի ամբողջական հավաքածուն (1814)։ Նիկոլայ I դարձնելով Էրմիտաժը հանրային թանգարան, զգալի ներդրում է ունեցել պատկերասրահի համալրման մեջ։ Հավաքածուի երկրորդ մասը համալրվեց Ռաֆայելի «Մադոննա Ալբա» և «Երեք Մարիաները Քրիստոսի շիրիմին» կտավներով։ 1845 թվականին Տատիշևը Ռոբեր Կապենի «Երրորդություն» կտավը կտակեց թանգարանին, նաև «Տիրամայրը բուխարու մոտ», Վան Էյկի «Խաչելություն, Սարսափելի դատավորը» և այլ ուրիշ կտավներ։ Հենց այդ ժամանակ Նիդերլանդների արքա Վիլեմ II-ի հավաքածուների աճուրդի ժամանակ ձեռք բերվեցին Վան Էյկի «Ավետում», Սեբաստյանո դել Պյոմբոյի և Գոսարտի «Ծագում խաչից» կտավները։ Վենեցիայում գնեցին իտալական Վերածնունդի վարպետների աշխատանքները, այդ թվում՝ Տիցիանոյի և Պալմա Վեկոյի գլուխգործոցները։

## Պատկերասրահ

Պատկեր:WinterPalaceAndAC.jpg|Ձմեռային պալատը և Ալեքսանդրի սյունը, Օգոստոս 2003
Պատկեր:Hermitage night.jpg|Պալատական հրապարակի ընդհանուր տեսքը գիշերով, 2009 թ.
Պատկեր:HermitageAcrossNeva-2.jpg|Պետական Էրմիտաժի ընդհանուր տեսքը։ Ձախից աջ՝ Էրմիտաժ թատրոն, Հին Էրմիտաժ, փոքր Էրմիտաժ, Ձմեռային պալատ։ Նոր Էրմիտաժի շենքը գտնովում է անմիջապես Հին Էրմիտաժի ետևում
Պատկեր:Francisco de Zurbarán 056.jpg|Զուբարան
Պատկեր:Tizian 074.jpg|Տիցիանի *Երիտասարդ աղջիկը գլխարկով*
Պատկեր:Canova-Three Graces 0 degree view.jpg|*Trois Grâces*, Canova
Պատկեր:Claude Monet 014.jpg|Կլոդ Մոնե
Պատկեր:Gogh, Vincent van - Cottages.jpg|Վինսենթ վան Գոգ
Պատկեր:Paul Gauguin 095.jpg|*Պարաու, պարաու*, Գոգեն
Պատկեր:Bartolini-Nymph with a Scorpion-45degrees.jpg|*Nymphe*, Lorenzo Bartolini
Պատկեր:Henri Rousseau 008.jpg|*Վագրի և ցուլի մենամարտը*, Անդրի Ռուսսո
Պատկեր:Diego Velázquez 016.jpg|Դիեգո Վելասկես
Պատկեր:Paul Gauguin 061.jpg|*Բեբե*, Գոգեն
Պատկեր:Bartolini-Fiducia in Dio 45degrees.jpg|Լորենցո Բարտոլինի
Պատկեր:Leonardo da Vinci 026.jpg|Բենեդիկտոսի Մադոննան, Լեոնարդո դա Վինչի
Պատկեր:Raffael 024.jpg|*Աստվածամայրը մանկան հետ*, Ռաֆայել Սանտի
Պատկեր:Anthonis van Dyck 049.jpg|*Ինքնանկար*, Անտոնիո վան Դեյք
Պատկեր:Jean Auguste Dominique Ingres 015.jpg|*Կոմս Դուրիեֆի դիմանկարը*, Էնգր
Պատկեր:Claude Monet 022.jpg|*Ժան-Մարգարիտ Լըկադրը այգում*, Կլոդ Մոնե
Պատկեր:Route de la Montagne Sainte-Victoire, par Paul Cézanne 208.jpg|*Սեն Վիկտուար սարը*, Պոլ Սեզան
Պատկեր:Paul Gauguin 068.jpg|*Նավե Նավե Մոե, Nave, nave moe*,Գոգեն
Պատկեր:Vincent Willem van Gogh 098.jpg|Վինսենթ վան Գոգ
Պատկեր:Pierre-Auguste Renoir 075.jpg|*Օղակով աղջնակը*, Օգյուստ Ռենուար
Պատկեր:Pietro Tenerani (1789-1869) Flora 1840.jpg|*Ֆլորա*, Պիետրո Տեներանի, 1840


## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Էրմիտաժի ինտերնետային պաշտոնական կայքը

Կատեգորիա:1764 հիմնադրումներ Ռուսաստանում
Կատեգորիա:1764 հիմնադրված թանգարաններ
Կատեգորիա:Լենինի շքանշանով պարգևատրված կազմակերպություններ
Կատեգորիա:Հին Հունաստանի թանգարաններ
Կատեգորիա:Սանկտ Պետերբուրգի թանգարաններ