Թեյլոր Սվիֆթ

**Թեյլոր Էլիսոն Սվիֆթ** (, ), ամերիկացի երգչուհի, երգահան և դերասանուհի։

Ստացել է բազմաթիվ մրցանակներ, այդ թվում 14 Գրեմմի, 40 Ամերիկյան երաժշտական մրցանակ և 49 Billboard Music Award։ 2011 թվականի հունիսին նա և Քերրի Անդերվուդը միակ քանթրի ոճի կատարողներն էին ովքեր ընդգրկվեցին «Rolling Stone» ամսագրի «Queens of Pop» ցանկում։ Իր երաժշտական կարիերայի ընթացքում Թեյլորը վաճառել է 50 միլիոն ալբոմի և 150 միլիոն սինգլի օրինակներ ամբողջ աշխարհում։

Ծնվելով Փենսիլվանիա նահանգի Ուեսթ Ռեդինգ քաղաքում՝ Սվիֆթը տեղափոխվել է Նեշվիլ, Թենեսի, 14 տարեկանում՝ կարիերան շարունակելու քանթրի երաժշտության ոլորտում։ 2004-ին նա ստորագրեց երգերի պատրաստման պայմանագիր Sony/ATV Music Publishing-ի հետ և ձայնագրման պայմանագիր Big Machine Records-ի հետ 2005-ին և թողարկեց իր համանուն դեբյուտային ստուդիական ալբոմը 2006-ին։

Սվիֆթը ուսումնասիրեց քանթրի փոփն իր երկրորդ և երրորդ ստուդիական ալբոմներում՝ Fearless (2008) և Speak now (2010);

Սվիֆթն ավելի է փորձարկել փոփ, ռոք և էլեկտրոնային ժանրերը իր չորրորդ ստուդիական ալբոմում՝ «Red» (2012), որին աջակցում էին «We Are Never Ever Getting Back Together» և «I Knew You Were Trouble» սինգլները։

Իր հինգերորդ ստուդիական ալբոմով «1989» (2014) և իր «Shake It Off», «Blank Space» և «Bad Blood» սինգլներով նա կորցրեց իր քանթրի իմիջը և ամբողջությամբ անցավ փոփին։

Մեդիայից ոգեշնչված թողարկվեց նրա վեցերորդ «Reputation» (2017) ստուդիական ալբոմը․

2018 թվականին բաժանվելով Big Machine-ից՝ պայմանագիր կնքելու Republic Records-ի հետ՝ Սվիֆթը թողարկեց իր յոթերորդ ստուդիական ալբոմը՝ «Lover», 2019 թվականին։

Ամբողջ աշխարհում վաճառելով ավելի քան 200 միլիոն ձայնագրություն՝ Սվիֆթը բոլոր ժամանակների ամենավաճառվող երաժիշտներից մեկն է։ Թեյլորը իր անվան տակ Billboard Hot 100 չարթում ունի 8 երգ,այդ թվում է All Too Well (10 minute version)-ը՝ ամենաերկար երգը, որը երբևէ գլխավորել է չարթը։

Բացի երաժշտությունից, նա խաղացել է դերեր այնպիսի ֆիլմերում, ինչպիսիք են «Սուրբ Վալենտինի օրը» (2010) և «Կատուներ» (2019)։ Սվիֆթը թողարկել է «Միսս Ամերիկանա» (2020) ինքնակենսագրական վավերագրական ֆիլմը և «Folklore: The Long Pond Studio Sessions» երաժշտական ֆիլմը (2020)։

## Մանկություն
[thumb|200px|Թեյլորը 2006 թվականին [Կալիֆոռնիայում։]]
Թեյլորի կարիերան սկսվեց 2006 թվականի օգոստոսին, երբ թողարկեց իր դեբյուտային՝ «Tim McGraw» սինգլը։ Նույն թվականի հոկտեմբերի 24-ին լույս տեսավ նրա առաջին ալբոմը, որը կոչվեց հենց նրա անունով՝ «Taylor Swift»։

2007 թվականի հոկտեմբերի 16-ին լույս տեսավ «Sounds of the Season։ The Taylor Swift Holiday Collection» ձայնասկավառակը, որին հաջորդեց 2008 թվականին թողարկված «Beautiful Eyes» մինի ալբոմը։ 2008-ին Գրեմմի մրցանակաբաշխությունում Թեյլորը նոմինացվել էր «Լավագույն նոր կատարող» անվանակարգում, սակայն այն բաժին հասավ Էմի Ուայնհաուսին։ Նույն թվականի նոյեմբերի 11-ին թողարկվեց «Fearless» կոչվող նրա հաջորդ ստուդիական ալբոմը, որը զբաղեցրեց առաջին հորիզոնականը Billboard 200 ցանկում։ Ալբոմը իր թողարկման առաջին շաբաթում վաճառվեց 592.000 օրինակով։

[thumb|200px|left|Թեյլորը 2013 թվականին իր «[Red (ալբոմ, Թեյլոր Սվիֆթ)|Red» ալբոմի համաշխարհային շրջագայության ժամանակ։]]
2009 թվականին «You Belong With Me» երգի տեսահոլովակի համար նա ստացավ «Կնոջ լավագույն տեսահոլովակ» մրցանակը MTV երաժշտական տեսահոլովակի մրցանակաբաշխությունում։ 2010 թվականի հունվարի 6-ին People Choice Awards մրցանակաբաշխությունում Թեյլորը ստացավ «Տարվա երգչուհի» մրցանակը, իսկ հաջորդ տարի Ամերիկյան երաժշտական մրցանակաբաշխությունում հաղթեց «Տարվա լավագույն կատարող» անվանակարգում։

52-րդ Գրեմմի մրցանակաբաշխությունում նա ստացավ «Լավագույն քանթրի երգչուհի», «Լավագույն քանթրի երգ» մրցանակները «White Horse» սինգլի համար և «Տարվա ալբոմ», «Լավագույն քանթրի ալբոմ» մրցանակները «Fearless» ալբոմի համար։ 54-րդ Գրեմմիում նա նորից նոմինացվել էր «Լավագույն քանթրի ալբոմ» անվանակարգում, սակայն չհաղթեց այն, փոխարենը հաղթեց «Լավագույն քանթրի երգ» և «Լավագույն քանթրի տեսահոլովակ» անվանակարգերը «Mean» երգի համար, և նաև ստացավ «Լավագույն քանթրի երգչուհի» մրցանակը։ Հաջորդ տարի նույն մրցանակաբաշխությունում Թեյլորը հաղթեց «Ֆիլմի լավագույն երգ» անվանակարգում։

thumb|200px|right|Թեյլորը 2015 թվականի մայիսին։
2010 թվականի հոկտեմբերին լույս տեսավ երրորդ ստուդիական ալբոմը, որը կոչվեց «Speak Now»։ Ալբոմը Billboard 200 ցանկում զբաղեցրեց առաջին հորիզոնականը և մեկ շաբաթում վաճառվեց 1 047 000 օրինակով։

2011-ին և 2012-ին Թեյլորը սկսեց իր համերգային շրջագայությունները ամբողջ աշխարհում։ Նա ունեցավ 7 համերգ Ասիայում, տասներկու համերգ Եվրոպայում, 80 համերգ Հյուսիսային Ամերիկայում և տասներկու համերգ Ավստրալիայում։ Իր շրջագայություններին մասնակցեց ավելի քան 1,6 միլիոն երկրպագու և ամբողջ շրջագայությունների արդյունքում Թեյլորը վաստակեց 123 միլիոն դոլար։ 2011-ին նա և Քերրի Անդերվուդը միակ քանթրի ոճի կատարողներն էին ովքեր ընդգրկվեցին «Rolling Stone» ամսագրի «Queens of Pop» ցանկում։

Երգչուհու չորրորդ ստուդիական ալբոմը որը կոչվեց «Red», թողարկվեց 2012 թվականի հոկտեմբերի 22-ին։ Ամերիկայում ալբոմի թողարկման առաջին շաբաթում այն վաճառվեց 1,2 միլիոն օրինակով։

2013 թվականի օգոստոսին Թեյլորը իր «I Knew You Were Trouble» երգի համար ստացավ «Կնոջ լավագույն տեսահոլովակ» մրցանակը MTV երաժշտական տեսահոլովակի մրցանակաբաշխություն 2013-ում։ Նույն տարվա նոյեմբերի 24-ին նա ստացավ 3 մրցանակ Ամերիկյան երաժշտական մրցանակաբաշխությունում։ Թեյլորը իր թվով հինգերորդ ստուդիական ալբոմը, որը անվանված է «1989», թողարկել է 2014 թվականի հոկտեմբերի 27-ին։ Ալբոմի «Shake It Off», «Blank Space» և «Bad Blood» երգերը միջազգային տարբեր հիթ շքերթներում զբաղեցրել են առաջին հորիզոնականները, այդ թվում նաև Billboard Hot 100-ում։ 2016 թվականի փետրվարին երգչուհին ստացավ 2 մրցանակ Գրեմմի մրցանակաբաշխությունում։

2017 թվականին, Սվիֆթը թողարկեց իր 6-րդ ալբոմը, որն կոչեց «Reputation»։ 2019 թվականի ամառը Նա թողարկեց իր «Lover» ալբոմը։ 2020 թվականին երգչուհին թողարկեց երկու ալբոմ՝ «Folklore» և «evermore»:

Առաջինը՝ նրա ութերորդ ստուդիական «Folklore» ալբոմը, թողարկվել է հուլիսի 24-ին։ Երկրորդը՝ իններորդ «Evermore» ստուդիական ալբոմը, թողարկվել է դեկտեմբերի 11-ին։ Սվիֆթը գրել և ձայնագրել է ալբոմները COVID-19 համաճարակի ժամանակ մեկուսացման ժամանակ՝ աշխատելով պրոդյուսերներ Ջեք Անտոնոֆի և Աարոն Դեսների հետ National-ից։ Երկու ալբոմներն էլ ներառում են համագործակցություններ Բոն Այվերի հետ, իսկ Evermore-ը ներառում է համագործակցություններ The National-ի և Haim-ի հետ: Սվիֆթի ընկերը՝ Ջո Ալվինը, համահեղինակել և համատեղ գործիքավորել լ է ընտրված երգեր՝ Ուիլյամ Բոուերի կեղծանունով։

Սվիֆթի և Դեսների կողմից նկարագրված որպես «քույր ձայնագրություններ», երկու ալբոմներն էլ ներառում են ինդի ֆոլկ և ալտերնատիվ ռոք՝ հեռանալով նախորդ փոփ թողարկումներից ։ ԱՄՆ-ում Folklore-ին և Evermore-ին աջակցում էին երեք սինգլներ՝ մեկը հիմնական ռադիոյի, մեկը՝ քանթրի ռադիոյի և մեկը՝ եռակի A ռադիոյի։ Այդ հերթականությամբ սինգլներն էին «Cardigan», «Betty», «Exile» (Բոն Իվերի մասնակցությամբ), և «Willow», «No Body, No Crime» (Haim-ի մասնակցությամբ), «Coney Island» (Նացիոնալի մասնակցությամբ); համապատասխանաբար․ Գերմանիայում Folklore-ին աջակցում էր մեկ այլ սինգլ՝ «The 1»․Ալբոմների առաջատար սինգլները՝ «Cardigan»–ը և «Willow»–ը, հայտնվեցին Billboard Hot 100-ի առաջին հորիզոնականում նույն շաբաթում,երբ Billboard 200-ը գլխավորեցին համապատասխանաբար Folklore-ը և Evermore-ը, ինչը Սվիֆթին դարձրեց առաջին կատարողը, ով միաժամանակ հայտնվեց ԱՄՆ սինգլների և ալբոմների հիթ-շքերթների առաջին հորիզոնականում ։Ալբոմները իրենց առաջին շաբաթվա ընթացքում վաճառվել են ավելի քան մեկ միլիոն միավոր ամբողջ աշխարհում, Folklore-ը՝ երկու միլիոն․ Folklore-ը գերազանցեց Գինեսի համաշխարհային ռեկորդը Spotify-ում կին կատարողի առաջին օրվա ալբոմների ամենաբարձր հոսքերի համար։ Ռեկորդը սակայն 2021-ի նովեմբերին գերազանցեց նույն Սվիֆթի 2րդ վերաձայնագրությունը Red-ը․ Folklore-ը դարձավ 2020 թվականի ամենավաճառվող ալբոմը ԱՄՆ-ում՝ վաճառելով 1,2 միլիոն օրինակ: Սվիֆթը 2020-ի ամենաբարձր վարձատրվող երաժիշտն էր ԱՄՆ-ում և ամենաբարձր վարձատրվող մենակատարն ամբողջ աշխարհում։ 2020 թվականի Ամերիկյան երաժշտական մրցանակաբաշխության ժամանակ Սվիֆթը արժանացել է երեք մրցանակի՝ ներառյալ տարվա արտիստը ռեկորդային երրորդ անգամ անընդմեջ։ Folklore-ը 63-րդ ամենամյա «Գրեմմի» մրցանակաբաշխության ժամանակ արժանացել է «Տարվա ալբոմ»՝ Սվիֆթին դարձնելով պատմության մեջ առաջին կինը, ով երեք անգամ արժանացել է մրցանակին:

Սվիֆթը թողարկեց իր կատալոգի առաջին վերաձայնագրությունը՝ Fearless (Taylor's Version), 2021 թվականի ապրիլի 9-ին։ Դրան նախորդել էին նրա երեք թրեքերը՝ «Love Story (Taylor's Version)», «You All Over Me» Մարեն Մորիսի հետ և «Mr. Perfectly Fine» ։ «Love Story (Taylor's Version)»-ը, 2008 թվականին Սվիֆթի «Love Story» սինգլի վերագրանցումը, Սվիֆթին դարձրեց երկրորդ արտիստը Դոլլի Պարթոնից հետո, ով թե՛ օրիգինալ, և թե՛ վերձայնագրված սինգլի համար առաջինն է Hot Country չարթում։ Սվիֆթը թողարկեց «Wildest Dreams (Taylors Version)»՝ իր 2015 թվականի «Wildest Dreams» սինգլի վերաձայնագրությունը 2021 թվականի սեպտեմբերի 17-ին, այն բանից հետո, երբ օրիգինալ երգը գրավեց  TikTok–ը։ Նրա հետին կատալոգի երկրորդ վերաձայնագրությունը՝ Red (Taylor's Version)՝ նրա 2012 թվականի Red ալբոմի վերագրանցումը, թողարկվել է 2021 թվականի նոյեմբերի 12-ին։ Նրա գովազդային սինգլը՝ «All Too Well (10 Minute Version)» — Red-ի «All Too Well» թրեքի ընդլայնված տարբերակը — առաջին տեղում հայտնվեց Hot 100-ում՝ դառնալով ամենաերկար երգը պատմության մեջ, որը գլխավորել է չարթերը: Սվիֆթը 2021 թվականի ամենաբարձր վարձատրվող կին երաժիշտն էր։

2021 թվականի մայիսին Սվիֆթին շնորհվել է Global Icon Award Brit Awards-ի կողմից և Songwriter Icon Award՝ Երաժշտության հրատարակիչների ազգային ասոցիացիայի կողմից:Սվիֆթի գրած և ռեժիսորական կարճամետրաժ ֆիլմը թողարկվել է Red-ի հետ մեկտեղ (2021 թվականի նոյեմբերի 12-ին; այն վերնագրված է նրա 2012 թվականի համանուն երգի ընդլայնված վերձայնագրությունից հետո և ներկայացնում է ինքը՝ Սադի Սինքն ու Դիլան Օ'Բրայենը: Սվիֆթը նկարահանվել է նաև Դեյվիդ Օ. Ռասելի անանուն ֆիլմում, որը թողարկվելու է 2022 թվականի նոյեմբերի 4-ին․

## Անձնական կյանք
2008 թվականից սկսել է հանդիպել Jonas Brothers խմբի անդամ Ջո Ջոնասի հետ։ 2012 թվականի սեպտեմբեր ամսից հարաբերություններ է ունեցել Քոնոր Քենեդիի հետ։ 2012 թվականից սկսել է հանդիպել One Direction խմբի անդամ Հարրի Սթայլսի հետ, սակայն նրանք բաժանվել են 2013-ի հունվարին։ 2015 թվականից երգչուհին հանդիպում էր շոտլանդացի դիջեյ/երգիչ Քելվին Հարիսի հետ, սակայն 2016 թվականի մայիսին նրանք բաժանվեցին։ 2017 թվականին երգչուհին սկսեց հանդիպել դերասան Ջո Ալվինի հետ։ Ջո Ալվինն ու Սվիֆթը բաժանվել են 2023ի ապրիլին։ 

## Քաղաքականություն և ակտիվություն
Սվիֆթը ֆեմինիստ է։ 2019 թվականի Billboard Women in Music-ի գագաթնաժողովում Սվիֆթը դեմ է արտահայտվել սեքսիզմի և միսոգինիայի: Նա սեռական ոտնձգությունների դեմ Time's Up շարժման հիմնադիր ստորագրողներից էր։ Սվիֆթի հակաբուլինգային «Mean» երգի երաժշտական տեսահոլովակը մասամբ վերաբերում է ավագ դպրոցներում հոմոֆոբիային. այն առաջադրվել է MTV VMA սոցիալական ակտիվության մրցանակի 2011 թվականին ։ 2016 թվականի հունիսին Օռլանդոյի գիշերային ակումբում տեղի ունեցած հրաձգությունից հետո Սվիֆթը նամակ է գրել՝ հարգելու զոհերին: Սվիֆթը կոչ է արել Թրամփի վարչակազմին ընդունել հավասարության օրենքը 2019 թվականի MTV Video Music Awards-ում և Pride Live's 2020 Stonewall Day ուղիղ հեռարձակման միջոցառման ժամանակ, որտեղ նա քննադատել է ԱՄՆ-ի 2020 թվականի մարդահամարը՝ տրանսգենդերներին բացառելու համար։

Սվիֆթը քաղաքականապես ակտիվացել է 2018 թվականի Միացյալ Նահանգների ընտրություններից հետո։ Նա հայտարարեց, որ ինքը ապաքաղաքական է, քանի որ քանթրի ձայնագրման լեյբլերի ղեկավարները արտիստներին սովորեցնում են «նման չլինեն Դիքսի Չիքսին»։ Սվիֆթը աջակցեց «Մարտ մեր կյանքի համար» շարժմանը և զենքի վերահսկման բարեփոխումներին ԱՄՆ-ում։ Նա առաջին անգամ հավանություն տվեց պետական պաշտոնի թեկնածուներին 2018-ի միջանկյալ ընտրություններից առաջ՝ հայտարարելով իր աջակցությունը դեմոկրատներ Ջիմ Կուպերին և Ֆիլ Բրեդեսենին՝ համապատասխանաբար Ներկայացուցիչների պալատում և Սենատում Թենեսին ներկայացնելու համար, և քննադատեց հանրապետական թեկնածու Մարշա Բլեքբերնին։  2020 թվականի օգոստոսին Սվիֆթը հորդորեց իր երկրպագուներին ստուգել իրենց ընտրողների գրանցումը ընտրություններից առաջ.Vote.org-ը հաղորդում է, որ 65,000 մարդ գրանցվել է քվեարկելու համար Սվիֆթի հրապարակումից հետո 24 ժամվա ընթացքում, աննախադեպ աճ, որը նույնիսկ հաշվի է առնում գրանցման սովորական աճը, երբ մոտենում են վերջնաժամկետները։ Նա հավանություն է տվել Ջո Բայդենին և Քամալա Հարիսին 2020 թվականի Միացյալ Նահանգների նախագահական ընտրություններում և ճանաչվել է ամենաազդեցիկ հայտնիներից մեկը հարցումներում։ Նա իր «Only the Young» երգը տվել է գովազդում՝ ընտրողների մասնակցությունը մեծացնելու նպատակով օգտագործելու համար։

## Սկավառակագրություն
### Ստուդիական ալբոմներ
*2006 - «Taylor Swift»
*2008 - «Fearless»
*2010 - «Speak Now»
*2012 - «Red»
*2014 - «1989»
*2017 - «Reputation»
*2019 - «Lover»
*2020 - «Folklore»
*2020 - «Evermore»
*2022 - «Midnights»
*2024 - «The Tortured Poets Department»
*2025 - «The Life of a Showgirl»

### Վերաձայնագրություններ
* *Fearless (Taylor's Version)* (2021)
* *Red (Taylor's Version)* (2021)
* *Speak Now (Taylor's Version)* (2023)
* *1989 (Taylor's Version)* (2023)

## Ֆիլմագրություն
* *[[Սուրբ Վալենտինի օրը (ֆիլմ, 2010)|Valentine's Day]]* (2010)
* *The Lorax* (2012)
* *The Giver* (2014)
* *[[Կատուներ (ֆիլմ, 2019)|Cats]]* (2019)
* *All Too Well: The Short Film* (2021)
* *Amsterdam* (2022)

## Շրջագայություններ
* Fearless Tour (2009–10)
* Speak Now World Tour (2011–2012)
* The Red Tour (2013–2014)
* The 1989 World Tour (2015)
*Taylor Swift's Reputation Stadium Tour (2018)
*The Eras Tour (2023–2024)

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
*Թեյլոր Սվիֆթը imusic.am֊ում

Կատեգորիա:1989 ծնունդներ
Կատեգորիա:21-րդ դարի ամերիկացի դերասանուհիներ
Կատեգորիա:21-րդ դարի ամերիկացի երգչուհիներ
Կատեգորիա:Brit Awards մրցանակի դափնեկիրներ
Կատեգորիա:NME Awards մրցանակի դափնեկիրներ
Կատեգորիա:RCA Records-ի արտիստներ
Կատեգորիա:Time-ի վարկածով «Տարվա մարդ» ճանաչվածներ
Կատեգորիա:«Գրեմմի» մրցանակի դափնեկիրներ
Կատեգորիա:«Էմմի» մրցանակի դափնեկիրներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի երաժշտական պրոդյուսերներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի կին հնչյունավորողներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի կինոդերասանուհիներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի հեռուստատեսային դերասանուհիներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի ռոք երգչուհիներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի փոփ երգիչներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի փոփ երգչուհիներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի ֆեմինիստներ
Կատեգորիա:Գինեսի գրքի ռեկորդակիրներ
Կատեգորիա:Դեկտեմբերի 13 ծնունդներ
Կատեգորիա:Փոփ երգչուհիներ
Կատեգորիա:Ֆեմինիստ երաժիշտներ