open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Էքսպերիմենտ (նավակ)

**Էքսպերիմենտ**, 19-րդ դարի սկզբինձիերով շարժվող  հայտնի նավակ, որում օգտագործում էր պտուտակի գաղափարը: 19-րդ դարի սկզբին պտուտակի գաղափարը նոր էր:

## Պատմություն
Էքսպերիմենտ (նավակ)ը ձիաուժով շարժվող լաստանավ էր: Ըստ 1807-ից 1810 թվականների աղբյուրների, Էքսպերիմենտ նավակը 12 տոննա կշռող երեք կայմանոց նավ էր, որը բարձրանում էր ջրից մի քանի ոտնաչափ վերև՝ մոտ 100 ոտնաչափ (30,48 մ) երկարությամբ և 20 ոտնաչափ (6,1 մ լայնությամբ): Այն սնուցվում էր սագի ոտքի նման՝ ջրի մեջ մեծ մեխանիկական պտուտակով, այլ ոչ թե ջրի մակերեսին թիավարման անիվով: Նոր տեխնոլոգիան, որը մշակվել է Գրիվսի և Ուիլկինսոնի կողմից, սնուցվել է ութ ձիով վազքուղու վրա: Նավակը հոսանքն ի վեր տեղափոխելու տեխնոլոգիան ի սկզբանե հորինել է Դեյվիդ Գրիվսը և արտոնագիր է ստացել 1801 թվականի փետրվարի 24-ին՝ «Գետեր բարձրանալու նավակներ» անվանակարգում: Գրանցված ամբողջական արտոնագիրը կորել է 1836 թվականին ԱՄՆ արտոնագրային գրասենյակում բռնկված հրդեհի ժամանակ: Նավերը ջրի մեջ մեխանիկական պտուտակով շարժելու գաղափարն այժմ կոչվում է Էրիքսոնի պտուտակ:

### Առաջին նավարկություն
Հաղորդվում է, որ էքսպերիմենտ նավակը մեկ անհաջող նավարկություն է կատարել, քանի որ հետդարձի ճանապարհին ծանծաղուտի մեջ է ընկել: Մեխանիզմը և դրա հետ կապված մանրամասները հավաքվել էին Եփրեմ Սաութվորթի կողմից, ով այնքան էլ ուշադրություն չէր դարձրել դիզայնին: Առաջին ճանապարհորդությունը տեղի է ունեցել 1809 թվականի հունիսին պետության մեծ օթյակի մի խումբ պարոնների հետ: էքսպերիմենտ նավակի առաջին փորձը սկսվեց Ջեքսոնի նավամատույցից Էդդի Փոյնթում, Փրովիդենսի մոտ, Ռոդ Այլենդ, նպատակակետից՝ Պոտուքսեթ գյուղից։ Ութ ձիերով շարժվող էքսպերիմենտ նավակը, պատկանում էր Մարվին Մորիսին։  Նավակի առավելագույն արագությունը հասնում էր չորս ձիաուժի՝ շնորհիվ իր ուղղությամբ ընթացող մակընթացության և անցնող քամու։  Մարվին Մորիսին հաջողվեց հասնել Պոտուքսեթ գյուղ, որտեղ նրա հաջողությունը բուռն տոնակատարություն առաջացրեց: Սակայն վերադարձի ճանապարհն ավարտվեց նվաստացմամբ, երբ քամու պոռթկումը էքսպերիմենտ նավակը նետեց ցեխոտ ծանծաղուտի մեջ և կործանեց այն:

### Ֆինանսական փլուզում
էքսպերիմենտ (նավակ)ի կառուցման համար գումար հայթայթելու համար ձեռնարկությունը բաժնետոմսեր է վաճառել արժեթղթերի ազդագրից: Ընկերությունն այնքան վստահ էր իր ձեռնարկության հաջողության մեջ, որ Ուիլյամ Համլինը փորագրեց Նյու Պորտ և Պրովիդենս ենթադրյալ թռիչքների տոմսերը: Ի վերջո, էքսպերիմենտ (նավակ)ը և դրա հետ կապված բոլոր իրերը Շերիֆի կողմից առգրավվել են Մանե պարտատերերի պահանջով և վաճառվել վարկերի վճարումների բացակայության պատճառով, քանի որ այս ձեռնարկությունը հաջողություն չի ունեցել: Այնուամենայնիվ, նավը մանրակրկիտ ուսումնասիրվել է Դանիել Ֆրենչի կողմից, ով գծագրեր է պատրաստել Ռոբերտ Ֆուլթոնի շոգենավի համար Հյուսիսային գետի երկայնքով (հայտնի է որպես Կլերմոն) և, հնարավոր է, օգուտ է բերել այս ձեռնարկությանը:

էքսպերիմենտ նավակը կարևոր է որպես հանրային գետային տրանսպորտի նախադրյալ, և դա ձիով աշխատող մի շարք նավակների, հիմնականում լաստանավերի նախորդն էր, որոնք օգտագործվել են ավելի քան կես դար Միացյալ Նահանգների արևելյան ափի երկայնքով: Ամենից հաճախ դրանք նավակներ էին՝ թիավարող անիվներով, այլ ոչ թե պտուտակներով: էքսպերիմենտ նավակի համար հաճախ օգտագործվում էին թեք վազքուղիներ:

## Ծանոթագրություններ
### Գրառումներ

### Աղբյուրներ
*
*
*
* 
*
* 
*
*
*
*
*

Կատեգորիա:Նավի տեսակներ
Դեզիրե վան Լյունտերեն

**Դեզիրե վան Լյունտերեն** (, ), հոլանդացի ֆուտբոլիստուհի, «Այաքս» ֆուտբոլային ակումբի կիսապաշտպան։ 2017 թվականի Եվրոպայի չեմպիոն։ Սպորտային նվաճումների, ինչպես նաև 2017 թվականի Եվրոպայի կանանց ֆուտբոլի առաջնությունում հաղթանակի համար նա պարգևատրվել է Օրանական Նասսաու շքանշանով։

## Կենսագրություն
Դեզիրե վան Լյունտերենը ֆուտբոլով սկսել է զբաղվել ինը տարեկանում՝ իր եղբայրների հետ մարզվելով Ալմերե քաղաքի սպորտային բաժնում։ Սովորել է տեղի Oostvaarders քոլեջում։ Նա իր պրոֆեսիոնալ կարիերան սկսել է 2009 թվականին «Ազի» կազմում։ Նրա խաղաոճի վրա մեծ ազդեցություն է ունեցել հոլանդացի ֆուտբոլիստ Դիրկ Կույտը։ Նա իր դեբյուտը նշել է Հոլանդիայի կանանց ազգային հավաքականի կազմում 2012 թվականի փետրվարի 15-ին Ֆրանսիայի դեմ խաղում, որն ավարտվել է վերջինիս հաղթանակով 2-1 հաշվով։ 2015 և 2018 թվականներին նա ընտրվել է «Տարվա լավագույն մարզիկ» Ալմերե քաղաքում։ 2017 թվականին Ամստերդամ քաղաքում նա ստացել է «Տարվա մարզուհի» տիտղոսը՝ ձայների հաշվում առաջ անցնելով հոկեյիստ Մարգոտ վան Գեֆենից և հանդբոլիստ Ռեյչել դե Հեյզից։ «Այաքսի» հետ պայմանագիրը նախատեսված է մինչև 2019 թվականի կեսը, որից հետո վան Լյունտերենը մտադիր է Հոլանդիայի առաջնությունը փոխել իսպանականի, անգլիականի կամ գերմանականի, որոնք, ըստ նրա, շատ ավելի մոտ են իր խաղաոճին։ 2017 թվականի աշխարհի գավաթի առաջնությունում հաղթելուց հետո Հոլանդիայի կանանց հավաքականի մնացած անդամների հետ նա արժանացել է ասպետական ​​աստիճանի Օրանական Նասսաու շքանշանի։ Մրցանակը Հաագայում հանձնել են վարչապետ Մարկ Ռյուտեն և առողջապահության, բարեկեցության և սպորտի նախարար Էդիթ Շիպերսը։

## Ձեռքբերումներ
### Ակումբ
**ԱԶ**
* Էրեդվիզի չեմպիոն. 2009-ից 2010 թվականներ
* Նիդերլանդների գավաթ. 2010-ից 2011 թվականներ

**«Այաքս»**
* Նիդերլանդների գավաթ. 2013-ից 2014 թվականներ, 2016-ից 2017 թվականներ
*

### Ազգային հավաքական
**Նիդերլանդներ**
* Եվրոպայի առաջնության հաղթող. 2017 թվական

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Դեզերե վան Լյունտերեն, պրոֆիլը TeamNl կայքում

 
Կատեգորիա:2019 ՖԻՖԱ-ի կանանց աշխարհի գավաթի խաղարկության մասնակիցներ
Կատեգորիա:ԱԶ Ալկմարի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Այաքսի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Կանանց ֆուտբոլի կիսապաշտպաններ
Կատեգորիա:Կանանց ֆուտբոլի պաշտպաններ
Կատեգորիա:Հոլանդացի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Նիդերլանդների հավաքականի ֆուտբոլիստներ
Ստեփան Խմարա

**Ստեփան Իլկովիչ Խմարա** (, ) ուկրաինացի բժիշկ, խորհրդային այլախոհ և քաղաքական գործիչ։

Լվովի պետական բժշկական ինստիտուտի ուսանող Խմարան ներգրավված է եղել ընդհատակյա սամիզդատ շարժման մեջ, որը հրատարակել է Խորհրդային Միության արգելված գրականությունը։

1980 թվականին ՊԱԿ-ը ձերբակալել է Խմարային և նա դատապարտվել է 7 տարվա ազատազրկման խիստ ռեժիմի ճամբարներում որից հետո «ուկրաինական ազգայնական գործունեության համար» 5 տարվա աքսորի։ 1987 թվականին վերադարձել է Ուկրաինա, իսկ 1988 թվականին դարձել Ուկրաինայի Հելսինկյան խմբի ղեկավարներից մեկը։ 1990 թվականի ապրիլին այս կազմակերպությունը վերածվել է Ուկրաինայի հանրապետական կուսակցության։

1990 թվականի հոկտեմբերին Խմարան մասնակցել է գրանիտի հեղափոխությանը։ Բողոքի ցույցերին ուղեկցող 13-օրյա հացադուլին մասնակցել է նաեւ Խմարան։

Որպես Ուկրաինայի ժողովրդական շարժման, Ուկրաինայի պահպանողական հանրապետական կուսակցության և «Բատկիվշչինայի» անդամ՝ Խմարան 1990-1998 թվականներին և 2002-2006 թվականներին եղել է պատգամավոր (Ուկրաինայի ազգային խորհրդարանում) Գերագույն Ռադայում։ 2006 թվականի Ուկրաինայի խորհրդարանական ընտրություններում չի կարողացել վերադառնալ խորհրդարան, քանի որ հանդես է եկել Կոստենկոյի և Պլյուշչի ուկրաինական ազգային դաշինքի օգտին, որը մանդատներ չի ստացել։

2004 թվականին Խմարան եղել է նարնջագույն հեղափոխության դեմքերից մեկն, աջակցել է Վիկտոր Յուշչենկոյին։

Խմարան մահացել է 2024 թվականի փետրվարի 21-ին 86 տարեկան հասակում։ 2024 թվականի փետրվարի 25-ին Կիևի գլխավոր հրապարակում՝ Մայդան Նեզալեժնոստիում, տեղի է ունեցել Խմարայի հանրային թաղման երթը։ Նրան թաղել են Բայկովեի գերեզմանատանը։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Այլախոհներ
Կատեգորիա:Խորհրդային այլախոհներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի քաղաքական գործիչներ
Կատեգորիա:Քաղցկեղից մահացածներ
Ես այն եմ եղել

**«Ես այն եմ եղել»**, Համո Սահյանի բանաստեղծություններից։

## Գնահատական
Սահյանը նորովի է ապրում ու վերարտադրում աշխարհի ցավը, որն աշխարհից էլ հին է։ Անձնական ապրումները, ի վերջո, աշխարհայեցողությունը, տառապանքի ու վշտի սահյանական վերարտադրությունը ստեղծում են մտերմական մի այնպիսի եղանակ, ուր յուրաքանչյուր խոսք ու ռիթմ հնչում է որպես մեծագույն ճշմարտություն, հավաստի ու համոզիչ։ Դա ստեղծագործական սկզբունք է նրա համար։ Սահյանը եղավ հայ նորագույն պոեզիայի կառուցողներից մեկը։ Սահյանի սիրային քնարերգության մեջ կա մի հետաքրքիր իրողություն. խոսելով զգացմունքի մասին, դա պատկերելով` նա գրեթե չի պատկերում կնոջ արտաքինը. խոսվում է ավելի շուտ զգացմունքի, քան թե այդ զգացմունքի առարկայի մասին: Սահյանը շեշտը դնում է ոչ թե կնոջ արտաքինի պատկերման, այլ ներքին՝ արարքի, վերաբերմունքի:

## Սյուժե
Հ. Սահյանի սիրերգության հերոսը կյանքում դժվարությամբ իր տեղը գտած անհատն է, ով կարծես միշտ վրիպել է ուշադրությունից, բայցև շրջապատին հաճոյանալու փորձեր չի արել, այլ մնացել է այն, ինչ կա: Եվ ահա, նրա և սիրո հասցեատիրոջ միջև սկսվում է հանդարտ հաղորդակցում`բացելով հոգու տառապանքն ու սիրո հանդիպման բերկրանքը: Սահյանի սիրերգության մեջ ստեղծվում է մի այնպիսի վիճակ, որ սիրո ճակատագրական պահը կարծես չի գտնվել, և մարդն ապրել է չկայացած, չստացված մի կյանք: Սերը կարծես փախչում է ամեն մի պահի: Դժվար ստեղծված մտերմությունը ճեղք է տալիս և բացակա մի գոյություն հուշով գալիս ու խափանում է ստեղծված հոգևոր կապը («Ես այն եմ եղել, ինչ որ եղել եմ, //Իմացիր որ էլ երեսով չտաս, //Հանդիպման օրից ես ինձ նեղել եմ, Որ դու աշխարում նեղություն չզգաս:»):Սահյանի սիրերգության հիմնական բովանդակությունը մեղքերի միջով անցած և իրար որոնող մարդկային հոգիների տառապանքն է. մերձեցումը, սակայն, հեռացնում է նրանց, հեռացումը` մերձեցնում:
Քնարական հերոսը ժամանակի ընթացքում չի փոխվել։ Կապ չունի, թե ճանապարհները ու՞ր են տարել՝ քայլերը միշտ բերել են ետ՝ սիրած էակի մոտ։ Բայց այս ամենը բավական չէր երջանկության համար, քանի որ նա հողեղեն մարդ էր՝ անսահման սիրով պարուրված, իսկ քնարական հերոսուհու որոնածը՝ աննյութեղեն էր։

Ահա այս հարցն էլ այս թեմայի հետ կապված բոլոր հարցերի պատասխանն

## Տես նաև
* Եվ չիմացանք, թե ինչու
* Դու ուզեցիր․․․
* Երկրորդ հարկի պատշգամբը
* Ի՞նչ արած
* Առաջին սերս

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Համո Սահյան. Ես այն եմ եղել, ինչ որ եղել եմ / Խորեն Լևոնյան
* Համո Սահյան - Ես այն եմ եղել, ինչ որ եղել եմ
* Համո Սահյան - Ես այն եմ եղել
* Համո Սահյան - Ես այն եմ եղել։ Գրական թերթ, թիվ 37 (1105), 08․09․1961, 3-րդ էջ

Կատեգորիա:Համո Սահյանի բանաստեղծություններ
Արջը (Հրանտ Մաթևոսյան)

«**Արջը**», Հրանտ Մաթևոսյանի պատմվածքներից։ Գրվել է 1958 թվականին։

## Գնահատական
Հրանտ Մաթևոսյանն իր հուշերում գրում է, որ «Ահնիձորում» մի փոքրիկ հատված կա՝ «Արջը»։ Այնտեղ  նա ասում է, որ մենք ենք յուրաքանչյուրս մեր արջը և որ երկրորդը գործ չունի։ Եվ գրում է, որ   հենց այստեղից է առաջացել «Մենք ենք մեր սարերը»։ Այն գրել է 1960–61 թվերին, երբ 25 տարեկան էր։ «Մենք ենք, մեր սարերը» վիպակին հաջորդում են մարդու և բնության, մարդու և գյուղաշխարհում «հաստատված» օրենքների միջև եղած հարաբերությունների գեղարվեստական վերլուծությանը նվիրված «Արջը» և «Թախիծ» պատմվածքները, որոնց տպագրությունը այս դեպքում, ըստ էության, պայմանավորված էր ոչ միայն հարազատ եզերքի նկատմամբ եղած կարոտն ամբողջացնելու, այլ նաև «Ահնիձորից» ինչ-ինչ գեղեցկություն փրկելու, ընթերցողի սեփականությունը դարձնելու փութաջանությամբ։ «Օգոստոս»-ում հայտնված «Ահնիձոր»-ի միակ պատառիկը «Արջը» պատմվածքն է, որը գրեթե նույնությամբ տեղ գտավ Մաթևոսյանի առաջին գրքի էջերում` որպես առանձին պատում:

## Սյուժե
Պատմվածքում պատկերվում է գյուղական կյանքը։ Պատմվածքը սկսվում է, թե ինչպես է արջը ձորից դուրս գալիս և բոլորին խառնում իրար։ Եվ պատմում է, որ արջը իր հետ տանում է դասատու Գևորգ Աբովյանի տատի ներքնաշորը, իսկ դասատուն հրացանը ձեռքին վազում է և չի կարողանում սպանել արջին։ Հաջորդ անգամ արջը  կրկին հայտնվում է՝  այս անգամ մեծ վնասներ է հասցնում գյուղին՝ սպանում է տասը խոզ։ Վճռում են սպանել արջին։ Դասատու Գևորգ Աբովյանը գնում է համագյուղացի որսորդ Գիրիշի մոտ ու խնդրում նրան միասին գնալ և սպանել արջին: Գիրիշն համաձայնվում է, երկուսով գնում մտնում են արջի որջը, բայց Գիրիշը արջի հեռանալուց հետո է միայն կրակում, այսինքն` չի էլ փորձում սպանել նրան: Հետո արջը շարունակում է վնասներ հասցնել գյուղին, և այս ձախող արջաորսության պատմությունը մի քանի անգամ կրկնվում է: Սա տևում է այնքան ժամանակ, մինչև լուրը դուրս է գալիս գյուղից, հասնում շրջկենտրոն։ Շրջկենտրոնը հրաման է տալիս սպանել արջին և մորթին ու միսը ուղարկել շրջկենտրոն որպես պետական սեփականություն․ «Շրջկենտրոնից առաջարկեցին սպանել. «Թույլատրվում է այդ արջին, լսու՞մ եք, ա՛յդ, սպանել»։ –Արջը բնության զարդն է, –ասացին հեռախոսի Ահնիձորի ծայրից,– մենք բնության զարդ փչացնողը չենք: Եկան իրենք սպանեցին»: Որսորդների բրիգադը սպանում են արջին՝ վերցնելով նրա միսն ու մորթին։ Այժմ Գրիշը արդեն իսկական հրացան ունի և նոր իմաստ է տեսնում ամեն օր հանդերը որսի գնալու։ Ծերունի Գրիշը չի կրակում քանի որ տուգանք կա, իսկ արջը չի հարձակվում, քանի որ հրացան կա՝ այն էլ իսկական։

## Կերպարներ

* Դասատու Գևորգ Աբովյան
* որսորդ Գրիշ
* գյուղխորրդի նախագահ Նիկոլ
* որսորդների բրիգադ
* Վասիկո Ղողոբերիձեն
* Հակոբ Մեղրունի
* Վախթանգ Անանյան
* Կարապետ Հարությունյան
* Վիլեն Խաչատրյան

## Տես նաև

* Ահնիձոր (Հրանտ Մաթևոսյան)
* Գոմեշը
* Ալխո (վիպակ)
* Իմ գայլը

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Հրանտ Մաթևոսյան «Արջը»
* Հրանտ Մաթևոսյան. աշխարհի մերկացած նյարդը

Կատեգորիա:Հրանտ Մաթևոսյանի ստեղծագործություններ
Կատեգորիա:1958 գրքեր
Ախր ես ինչպես վեր կենամ գնամ

«**Ախր ես ինչպես վեր կենամ գնամ**», Համո Սահյանի բանաստեղծություններից։

## Գնահատական

Հայ ժողովրդի դարերից եկած հոգևոր արժեքներն են, որ մնացել են միայն Հայաստանում, որոնց մեջ բանաստեղծը առանձնացնում է հայրենները և հորովելը։ Այսինքն՝բնիկ հայկական, ուրիշ ժողովուրդների քնարերգությունների մեջ չհանդիպող հայրեն-բանաստեղծությունները, որոնք միջնադարից մեզ են հասել՝ որպես անգնահատելի հարստություն։ Եվ պատահական չէ, որ Համո Սահյանը հարյուրամյակներ անց վերընձյուղեց հայրենները՝ իր ժամանակի քնարերգությունը հարստացնելով այդ ժանրի վեց տասնակից ավելի գործերով՝ հարստացնելով նրանց բովանդակությունը։ Պատահական չէ, որ մի առիթով բանաստեղծը գրել է․ թե «մեր կարոտն ուրիշ է, մեր կարոտը դառնում է հայրեն, տաղ, մանի»։

## Սյուժե
Հեղինակը իր բանաստեղծության մեջ ընդգծել է սեփական հայրենիքի հետ ամուր կառչած լինելը։ Սա Հայաստանից չհեռանալու ամեաաաջին պայմաններից է, քանի որ օտար ափերում չկան հայրենն ու հայրենի հորովելը։ Սրանք բնիկ հայկականն են, ուրիշ ժողովուրդների մոտ չհանդիպողը։ Հայ ժողովուրդը դարեր շարունակ հալածվել է թշնամիների կողմից, սակայն երբեք չի հեռացել իր արմատներից։ Ուրիշ ոչ մի տեղ մենք չենք լինի նույնը, չենք ստանա այն հոգևոր սնունդը, ինչը մեր երկրում։ Նա սեփական արմատներից, սեփական պատմությունից, եղեռնի արհավիրքներից հեռանալ, հանգիստ ապրել չի կարող՝ թեկուզ այդ կյանքը արժենա սեփական հոգին սեփական մոխրում խորովելու ահավոր տանջանքին։ Բանաստեղծը տիպիկ կերպով նկարագրում է, թե որքան պետք է սիրենք մենք մեր հայրենիքը, որ անկախ մեր առջև ծառացող խնդիրներից չուրանանք մեր անցյալը։ Նա մտածում է, որ եթե մարդ հեռանում է իր հայրենիքից, ապա նա մոռանում է ինքն իրեն և ապրում է անհայրենիք։ Այնքան կարևոր է սեփական հողն իր համար, որ մտածում է, թէ ուրիշ ոչ մի տեղ՝ հողի մեջ այդքան շատ օրհնություն չկա։ Հայրենի երկրի այս անկրկնելիությունը հաջորդ պայմանն է, որ նրան ամուր կառչած է պահում սեփական հողին։ Սահյանը խոսում է վաստակած հոգնության մասին, ինչը խոսում է դարերով եկած մեր տանջված հայ ժողովրդի անմահ գործերի մասին, ովքեր ամեն մի աշխատանքի մեջ դրել են մեծ ուժ։ Հայրեններ, հորովելներ, սար, ձյուն, արև, քար, առու, մանկություն․ ահա այս բառերով է բանաստեղծը նշանավորել իր բանաստեղծությունը։ Հենց այս բառերից է երևում հայրենիքի հետ այսչափ կապված լինելը։ Նա, նայելով ինքն իր աչքերին, տեսնում է իր իսկ մանկությունը, հիշում թե՛ լավ, թե՛ վատ հիշողությունները։ Եվ հենց նաև իր մանկությունն է, որ պահում է իրեն հայրենիքում։ Համո Սահյանը հայրենի եզերքը, ծննդավայրն ընկալում էր իբրև անվերջանալի ու անսահման տիեզերքի մի փոքրիկ անկյուն, որն ապրում էր իր ուրույն կյանքով: Հայրենի եզերքից ածանցված իր ստեղծագործությունը դառնում է մի բազմաթույր երանգապնակ, ուր ճառագում է զանգեզուրյան բնաշխարհի լույսը, բանաստեղծի հոգու նրբին խոհը: Այստեղից էլ սկիզբ է առնում երգի նոր մեղեդին և միանում հանուր ցավերի ու երազների նվագներին:

## Տես նաև
* Անունդ տալիս
* Հայաստան ասելիս
* Հորովելը
* Ամեն առավոտ
* Մեր լեզուն

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Համո Սահյան «Ախր ես ինչպես վեր կենամ գնամ»
* Համո Սահյան, Ախր ես ինչպե՞ս վեր կենամ գնամ․․․ բանաստեղծությունը /նախագծային աշխատանք, տեսադաս/

Կատեգորիա:Համո Սահյանի բանաստեղծություններ
Վատ ճանապարհներ

**«Վատ ճանապարհներ»** (), ուկրաինական ֆիլմ, որի ռեժիսորն ու սցենարիստը Նատալյա Վորոժբիթն է, հանդիսանում է 2017 թվականի նրա համանուն պիեսի ադապտացիան։ Ֆիլմում գործողությունները տեղի են ունենում հիմնականում ռուսերենով։ Ֆիլմը բաղկացած է հինգ կարճ պատմվածքներից, որոնք միավորված են ճանապարհների թեմայով։ Սյուժեն նկարագրում է իրադարձությունները, որոնք տեղի են ունենում ուկրաինացի բնակիչների և զինվորականների հետ Դոնբասում ռուս-ուկրաինական պատերազմի ֆոնին։ Ուկրաինայի կողմից առաջադրվել է «Օսկար» կինոմրցանակի։

Ֆիլմի միջազգային պրեմիերան կայացել է 2020 թվականի սեպտեմբերի 3-ին Վենետիկի կինոփառատոնում՝ Միջազգային քննադատների շաբաթվա մրցութային ծրագրում, որտեղ ֆիլմը չի հաղթել, բայց ստացել է խրախուսական «Վերոնա կինոակումբի մրցանակ»։ Ֆիլմը սահմանափակ ձևաչափով թողարկվել է Ուկրաինայում 2021 թվականի մայիսի 20-ին։

## Սյուժե
Ֆիլմը բաղկացած է հինգ կարճ պատմվածքներից Դոնբասի բնակիչների մասին, որոնք ապրում են առաջնագծի տարբեր կողմերում։ Սցենարի գրական հիմքը Նատալյա Վորոժբիթի պիեսն է։

## Դերերում
* Իգոր Կոլտովսկի
* Անդրեյ Լելյուխ

## Արտադրություն և պրեմիերա
Արտադրությունն իրականացրել է «Kristi Films» կինոընկերությունը՝ Ուկրաինայի մշակութային հիմնադրամի ֆինանսական աջակցությամբ։ Նկարահանումները տեղի են ունեցել Կիևում և Կիևի մարզում, միայն մեկ տեսարան է նկարահանվել Դոնբասում։ Ֆիլմի պրեմիերան կայացել է 2020 թվականի Վենետիկի կինոփառատոնում։

Ֆիլմը Ուկրաինայի կողմից առաջադրվել է Օսկարի՝ որպես լավագույն օտարալեզու ֆիլմ և ընդգրկվել ցուցակում։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:2020 դրամա ֆիլմեր
Կատեգորիա:2020 ֆիլմեր
Կատեգորիա:2020-ականների ռուսերեն ֆիլմեր
Կատեգորիա:Դրամա ֆիլմեր
Կատեգորիա:Ուկրաինական ֆիլմեր
Կատեգորիա:Ուկրաիներեն ֆիլմեր
Կատեգորիա:Ռուսերեն ֆիլմեր
Քարավազ (այլ կիրառումներ)

**Քարավազ**, կարող է վերաբերել՝
* Քարավազ - գետ Վայոց ձորի մարզում, Հերհեր գետի ձախ օժանդակը
* Քարավազ -  ջրվեժ Վայոց ձորի մարզում, Հերհեր գետի աջակողմյան վտակի վրա
Հորովելը

«**Հորովելը**», Սերո Խանզադյանի պատմվածքներից, զետեղված է «Մերոնք ու մեր հարևանները» շարքում։ Գրվել է 1950 թվականին։

## Գնահատական
Հոգևոր ու բարոյական նկարագրի յուրահատուկ կերպ ունեն Ս. Խանզադյանի «Կարմիր շուշաններ», «Յոթերորդ աղբյուրը», «Կորած արահետներ», «Անձրևից հետո», «Մերոնք ու մեր հարևանները» շարքերի պատմվածքների հերոսները: Դրանք առաջին հայացքից կարծես սովորական պատմություններ են լեռնաշխարհի, այնտեղ ապրող մարդկանց, նրանց բարքերի, առօրյա հոգսերի, հետաքրքրությունների, բնության հետ ունեցած փոխհա-րաբերությունների վերաբերյալ: Սակայն պատմվածքներից յուրաքանչյուրն առանձին վերցրած մարդու ճակատագիր է` ներկայացված հասարակական կյանքի բարդ ու խճճված հանգույցներում:

## Սյուժե

Հեղինակը պատմում է, որ ինքը առաջին ագամ է այդ հեռավոր քաղաքում, որտեղ ամեն ինչ իրեն անծանոթ են։ Անծանոթ են երկար փողոցները, կավե տները, վիթխխարի փափախներով մարդիկ։ Անապատային այդ քաղաքում հեղինակը կարոտում է հայրենի լեռները, կաթնահամ ջրերը։ Հանկարծ այդ օտարության մեջ նրա ականջին է հասնում հորովելի ձայնը։ Չի հասկանում պատրանք է արդյոք, թե ինքը երազների մեջ է։ Մտովի նորից հայրենի լեռներում է։ Հոտաղ է տղան՝ ձեռքերը լծին կապած։ Իսկ ջահել մաճկալը երգում է․ «Ծարավել եմ, ջուր բերեք, հո՞, հո՞»։ Նորից բացում է աչքերը։ Նույն անապատային գաղջ քաղաքն է ՝ հորովելի ձայնին անտարբեր մարդկանցով։ Չհասկանալու համար հեղինակը չի մեղադրում նրանց, քանի որ կարող է չգիտեն հողի հետ աշխատելն ու հորովելը։ Իսկ հորովել երգում էր դիմացի տաղավարում կանգնած ծխախոտ վաճառողը։ Նրա դիմագծերը հայկական էին, արևից վառված մաշկը ավելի էր ընդգծում հայ մարդու թախծոտ աչքերը։ Նա ճանաչում է Հակոբին, որի հորովելը հայտնի էր հեռավոր լեռներում։ Երիտասարդ էր, բայց մաճկալի հզոր ձեռքերը մաճ բռնելու, հաց արարելու համար էին։ Ոչ ոք նրա պես չէր կարող ակոսել ամենաթեք լեռան խամը։ Հիմա նա պանդուխտ է։ Երբ հեղինակը նրան հարցնում է, թե չի՞ ուզենա հայրենիք վերադառնալ՝ աչքերը թրջվում են, շրթունքները դողում։ Չի կարող նորից վերադառնալ, որովհետև հազիվ է հարմարվել նոր իրականությանը, նոր քաղաքին։ Հեղինակը արագ հեռանում է վաղեմի ընկերոջից, որպեսզի նա չտեսնի իր աչքերում հայտնված արցունքները։ Նա հեռանում է և մտածում, որ չի կարելի մարդուն պոկել հողից, մաճից ու աշխատանքից։ Պետք է այնպես անել, որ չլռի հորովելը։

## Կերպարներ

* Հակոբ
* հեղինակ

## Տես նաև

* Վերջին եզնարածը
* Մշնառա ձորի գաղտնիքը
* Ինչ է հիշում մոխրատանձին

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Հայերեն ձայնային գրքեր (աուդիոգրքեր) համացանցում․ Սերո Խանզադյան
* Նա, ով հասկացավ քարերի լեզուն. Սերո Խանզադյան-100

Կատեգորիա:Սերո Խանզադյանի ստեղծագործություններ
Կատեգորիա:1950 գրքեր
Լիզա Հալլիդեյ

**Լիզա Հալլիդեյ** (, ), ամերիկացի գրող և վիպասան։ Նա առավել հայտնի է իր «Ասիմետրիա» վեպով, որի համար 2017 թվականին արժանացել է Ուայթինգի մրցանակի։

## Կենսագրություն
Հալլիդեյը ծնվել և մեծացել է Մեդֆիլդում, Մասաչուսեթսում, աշխատավոր դասի ընտանիքում։ Նրա նախնիները եկել են Իտալիայի Կամպանիա մարզից։ Նրա հայրը մեխանիկ և վերանորոգող էր, իսկ մայրը՝ դերձակ։ 1981 թվականին, երբ նա հինգ տարեկան էր, ծնողները բաժանվել են։ Նա և իր քույրը տեղափոխվել են մոր և նրա այդ ժամանակվա ընկերոջ մոտ, ովքեր միասին հիմնադրել են վնասատուների դեմ պայքարի բիզնես, իսկ հետագայում՝ ամուսնացել։

Հալլիդեյը գերազանց սովորել է դպրոցում և ընդունվել Հարվարդի համալսարան՝ դառնալով իր միջին խավի ընտանիքի առաջին անդամը, ով հաճախել է բուհ։ Հարվարդում արվեստի պատմություն ուսանելիս, նա ապրել է Մասաչուսեթս նահանգի Քեմբրիջ և Սոմերվիլ քաղաքներում։ 1998 թվականին համալսարանն ավարտելուց հետո, նա տեղափոխվել է Մանհեթեն և աշխատանքի անցել որպես գրական գործակալի օգնական The Wylie Agency-ում, որտեղ հետագայում ստացել է պաշտոնի բարձրացում։ Նա այնտեղ ապրել է ավելի քան մեկ տասնամյակ։ մինի|Լիզա ՀալլիդեյԱյդ գործակալությունում նա հանդիպել է Ֆիլիպ Ռոթին և հարաբերություններ սկսել նրա հետ։ 2006 թվականին նա լքեց գործակալությունը և սկսեց կենտրոնանալ գեղարվեստական գրականության վրա։ Ֆինանսապես իրեն ապահովելու համար նա զբաղվում էր ֆրիլանս խմբագրմամբ և գրքերի ստվերային հեղինակությամբ։ 2009 թվականին նա ամուսնացավ բրիտանացի խմբագիր և թարգմանիչ Թեոյի հետ, ում հետ աշխատել էր նույն գրական գործակալությունում։ 2011 թվականին նրանք տեղափոխվեցին Միլան, իսկ 2017 թվականին ունեցան դուստր։

## Կարիերա
Հալլիդեյը սկսեց գրել սիրողական պատմվածքներ և գրքեր 1990-ականների կեսերին։ 1997 թվականին, երբ սովորում էր Հարվարդում, նա գրել է *Հարվարդում* *՝կյանքի ոչ պաշտոնական ուղեցույց 1997-1998*։ 2005 թվականին նրա *Stump Louie* պատմվածքը հրապարակվեց The Paris Review''-ում։

2018 թվականին Հալլիդեյը հրապարակեց իր դեբյուտային վեպը՝«Ասիմետրիա», որի համար նա արժանացավ Ուայթինգի մրցանակին՝ գեղարվեստական գրականության անվանակարգում։ Գիրքը հրատարակվել է *[[Simon & Schuster]]* հրատարակչության կողմից 2018 թվականի փետրվարին։ *The New York Times*,*The New Yorker*, *Time* և այլ հեղինակավոր պարբերականներ այն ներառեցին 2018 թվականի տասը լավագույն գրքերի ցուցակում։ Բարաք Օբաման նույնպես ընդգրկեց գիրքը իր 2018 թվականի լավագույն գրքերի ցանկում։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:21-րդ դարի ամերիկացի կին գրողներ
Կատեգորիա:21-րդ դարի ամերիկացի վիպասաններ
Կատեգորիա:ԱՄՆ-ից արտագաղթածներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի կին գրողներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի կին վիպասաններ
Կատեգորիա:Հարվարդի համալսարանի շրջանավարտներ
Տաո Ցուտիյա

**Տաո Ցուտիյա**  (, ), ճապոնացի դերասանուհի, մոդել, երգերի հեղինակ և երգչուհի։ Նա առավել հայտնի է իր «Թափառական Քենշինը» ֆիլմի Միկիմատի Միսաու, «8-ամյա նշանադրություն» ֆիլմի Մաի Նակախարի, «Տխուր մոխրոտիկ» ֆիլմի Կոխարու դերերի համար և Նեթֆլիքսի «Ալիսան Սահմանագծին» սերիալի Յուձուհա Ուսագի դերի համար։ Նրա ավագ քույրը՝ Հոնոկան, աշխատում է որպես մոդել, իսկ կրտսեր եղբայրը՝ Սիմբան, ձայնային դերասան է։

## Անձնական կյանք
2023 թվականի հունվարի 1-ին Ցուտիյան իր Ինստագրամում հայտարարել է, որ ամուսնացել է Generations from Exile Tribe-ի վոկալիստ Ռյոտա Կատայոսեի հետ։ Միաժամանակ նա հայտարարել է նաև իր հղիության մասին։ 2023 թվականի օգոստոսի 29-ին Ցուտիյան և Կատայոսեն հայտարարեցին իրենց առաջնեկի ծննդյան մասին։

## Ֆիլմագրություն
### Ֆիլմեր

### Հեռուստասերիալներ

## Հրապարակումներ
### Ամսագրեր
* *Hanachu*, Shufunotomo 2003, որպես բացառիկ մոդել 2008 թվականի մայիսից մինչև 2010 թվականի հունիսը։

### Ֆոտոգրքեր
* *Tsubomi 1* (2011 թվականի հոկտեմբերի 13, Magazine House) 
* *Document* (2015 թվականի փետրվարի 3, Tokyo News Service) 
* *Marezora* (2015 թվականի սեպտեմբեր 16, NHK Publishing) 

## Մրցանակներ և անվանակարգեր

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Տաո Ցուտիյան Sony Music-ում 
* 
* 

Կատեգորիա:21-րդ դարի ճապոնացիներ
Կատեգորիա:Երգիչներ
Կատեգորիա:Կին
Կատեգորիա:Կինոդերասաններ
Կատեգորիա:Ճապոնացի դերասանուհիներ
Կատեգորիա:Ճապոնացի մոդելներ
Կատեգորիա:Ճապոնացիներ
Էմմա Քեննի

**Էմմա Ռոուզ Քեննի** (, ), ամերիկացի դերասանուհի, առավել հայտնի է իր դերով «Անամոթները» սերիալում և հայտնվելով «Ռոզաննա» սիթքոմում և նրա «Կոններներ» սփին-օֆֆում։

## Կենսագրություն
Քեննին ծնվել է 1999 թվականի սեպտեմբերի 14-ին ԱՄՆ-ի Նյու Յորք քաղաքում։ Նրա մայրը՝ Ջիլիան Քեննին իրավաբան է, իսկ հայրը՝ Քևին Քեննին, սպորտային մեկնաբան։ 5 տարեկանում Քեննին սկսել է դերասանական վարպետության և կատարելագործման դասընթացների մասնակցել՝ միաժամանակ համատեղելով ֆուտբոլը, մարմնամարզությունը և գեղասահքը։ Նա հաճախել է Նյու Ջերսիի հանրային դպրոց։

Քեննին իր փոքրիկ դերասանական դեբյուտը կատարել է Scholastic Books-ի գովազդային հոլովակում։ 2008 թվականին նա նկարահանվել է «Լիրա Սուտասան» կարճամետրաժ ֆիլմում և «Դառը-քաղցր» լիամետրաժ direct-to-video-ում։ 2009 թվականին դերասանուհին նկարահանել է իր սեփական կարճամետրաժ ֆիլմը՝ «Նոր աղջիկը քաղաքում», որի համար նա հրավիրել է իր ընկերուհուն՝ Լիաննա Միհանին։ Քեննին դարձել է ամենաերիտասարդ ռեժիսորը, ով անցել է Ռաթգերսի համալսարանի Նյու Ջերսիի միջազգային կինոփառատոնի եզրափակիչ փուլ:

2011 թվականին Քեննին խաղացել է Դեբի Գալագերի գլխավոր դերը «Անամոթները» հեռուստասերիալում։ 2013 թվականին նա հնչյունավորել է «Էպիկ» մուլտֆիլմի կերպարին։ 2017 թվականի սեպտեմբերին հայտարարվել է, որ դերասանուհին կհայտնվի «Ռոզաննա» սերիալի տասներորդ եթերաշրջանում։ Այնուամենայնիվ, սերիալը չեղարկվեց առաջին եթերաշրջանից հետո, և ABC-ն պատվիրեց սփին-օֆֆ՝ «Կոններներ»-ը, որում Քեննին խաղում էր նույն դերը, ինչ «Ռոզաննա» սերիալում։ 2018 թվականի փետրվարին նա միացել է «Շոտլանդիայի Ռոբերտ թագավորը» ֆիլմի դերասանական կազմին։ 2022 թվականին նա դեր է խաղացել  «Գտիր Լայլային», «Սպանություն Յելոուսթոուն քաղաքում» ֆիլմում և հնչյունավորել «Իմ սիրային կապը ամուսնության հետ » մուլտֆիլմում։

2023 թվականի հունիսին հայտարարվել է, որ եիննին կնկարահանվի «Գորմանի մեծանալը» ֆիլմում։

## Ֆիլմագրություն

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:21-րդ դարի ամերիկացի դերասաններ
Կատեգորիա:21-րդ դարի ամերիկացի դերասանուհիներ
Կատեգորիա:21-րդ դարի դերասանուհիներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի դերասանուհիներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի երեխա դերասանուհիներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի կինոդերասանուհիներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի հեռուստատեսային դերասանուհիներ
Կատեգորիա:Դերասանուհիներ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Երեխա դերասաններ
Կատեգորիա:Կին
Մառլա Մեյփլզ

**Մառլա Էնն Մեյփլզ** (, ), ամերիկացի դերասանուհի և պրոդյուսեր։ ԱՄՆ 45-րդ և 47-րդ նախագահ Դոնալդ Թրամփի երկրորդ կինը:

## Կենսագրություն
Մառլա Էնն Մեյփլզը ծնվել է 1963 թվականի հոկտեմբերի 27-ին Դոլթոնում (Ջորջիա, ԱՄՆ) Սթեն և Էնն Մեյփլզների ընտանիքում։  Նա ավարտել է Ուիթֆիլդի հյուսիսարևմտյան միջնակարգ դպրոցը, որտեղ եղել է բասկետբոլի թիմի աստղը:

1981 թվականին դպրոցն ավարտելուց հետո Մեյփլզը մասնակցել է մի քանի գեղեցկության մրցույթների։  1984 թվականին երկրորդ տեղն է զբաղեցրել «Միսս Ջորջիա» մրցույթում։

1986 թվականին սկսել է դերասանական կարիերան, կինոյում նորամուտը դարձել է փոքր դեր «Առավելագույն արագացում» ֆիլմում։  1996 թվականին նկարահանվել է «Հրամայված է ոչնչացնել» ֆիլմում։ Հանդես է եկել նաև որպես կինոպրոդյուսեր  «Խաղաղության ճակատագիրը» (2003) և «Շշուկը քամու մեջ» (2005) ֆիլմերի համար։ 

Մեյփլզը վարել է 1996 և 1997 թվականների «Միսս Տիեզերք» մրցույթները, ինչպես նաև 1997 թվականի «Միսս ԱՄՆ» մրցույթը։ 

2016 թվականի մարտի 8-ին հայտնի է դարձել, որ Մեյփլզը լինելու է «Պար աստղերի հետ» 22-րդ եթերաշրջանի համար հայտարարված հայտնիներից մեկը։  Նրա գործընկերն էր պրոֆեսիոնալ պարող Թոնի Դովոլանին։ Մեյփլզը և Դովոլանին դուրս են մնացել 4-րդ շաբաթից և գրավել են 10-րդ տեղը: 2016 թվականի մարտի 11-ին Մարլան դարձել է առավոտյան «The View» թոք-շոուի հյուրը։

## Անձնական կյանք
1989 թվականին սկսել է հանդիպել գործարար Դոնալդ Թրամփի հետ։  Զույգն ամուսնացել է 1993 թվականի դեկտեմբերի 20-ին Նյու Յորքի «Պլազա» հյուրանոցում։  Արարողությանը ներկա է եղել 1000 հյուր, այդ թվում՝ Ռոզի Օ'Դոննելը և Օ. Ջեյ Սիմփսոնը։  1993 թվականի հոկտեմբերի 13-ին ծնվել է նրանց դուստրը՝ Թիֆանի Արիանա Թրամփը։  Մեյփլզը և Թրամփը բաժանվել են 1997 թվականի մայիսին և ամուսնալուծվել 1999 թվականի հունիսի 8-ին։

## Ընտրյալ ֆիլմագրություն
### Դերասանուհի

### Պրոդյուսեր
*  — Խաղաղության ճակատագիրը / Destiny of Peace
*  — Շշուկը քամու մեջ / Whispers in the Wind

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* 

Կատեգորիա:20-րդ դարի ամերիկացի դերասաններ
Կատեգորիա:20-րդ դարի ամերիկացի դերասանուհիներ
Կատեգորիա:20-րդ դարի դերասանուհիներ
Կատեգորիա:21-րդ դարի ամերիկացի դերասաններ
Կատեգորիա:21-րդ դարի ամերիկացի դերասանուհիներ
Կատեգորիա:21-րդ դարի դերասանուհիներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի դերասաններ
Կատեգորիա:Ամերիկացի դերասանուհիներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի երգիչներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի կինոդերասաններ
Կատեգորիա:Ամերիկացի կինոդերասանուհիներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի կինոպրոդյուսերներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի հաղորդավարներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի հեռուստատեսային դերասանուհիներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի մոդելներ
Կատեգորիա:Դերասանուհիներ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Դոնալդ Թրամփ
Կատեգորիա:Քաղաքական գործիչների ամուսիններ
Լետիցիա Սանտոս

**Լետիցիա Սանտոս դե Օլիվեյրա** (; ), բրազիլացի ֆուտբոլիստ, «Կորինտիանսի» և Բրազիլիայի հավաքականի պաշտպան:

## Ակումբային կարիերա
Լետիցիա Սանտոսի համար առաջին պրոֆեսիոնալ ակումբը Պիրասիկաբայի «Նոյեմբերի XV-ն» էր։

2015 թվականի հունվարին Լետիցիան տեղափոխվեց նորվեգական «Ավալդսնեսա»։

Նորվեգիայում երկու մրցաշրջանից հետո պայմանագիր է կնքել գերմանական «Զանդի» հետ։ Նոր թիմում մեկ տարի խաղալուց հետո մարզչի նախաձեռնությամբ, ով տպավորված է ֆուտբոլիստի ելույթից, երկարաձգել է պայմանագիրը ակումբի հետ։

2019 թվականի հունիսին տեղափոխվել է Ֆրանկֆուրտի «Այնտրախտ»։

## Կարիերան հավաքականում
Բրազիլիայի երիտասարդական հավաքականի կազմում մասնակցել է մինչև 20 տարեկան աղջիկների 2014 թվականի աշխարհի առաջնությանը։

2017 թվականի մարտին հրավիրվել է Բրազիլիայի կանանց հիմնական հավաքականի հավաքին Բոլիվիայի դեմ ընկերական խաղից առաջ։ Միջազգային առաջին իսկ խաղում աչքի է ընկել գոլային փոխանցմամբ։

Բրազիլիայի հավաքականի կազմում մասնակցել է 2019 թվականի կանանց աշխարհի առաջնությանը և 2020 թվականի Օլիմպիական խաղերի ֆուտբոլային մրցաշարին։  2022 թվականին դարձել է Ամերիկայի կանանց գավաթակիր։

## Ձեռքբերումներ
### Ակումբ
**Սան Ժոզե**
* Լիբերտադորեսի գավաթակիր՝ 2014
* Սան Պաուլո նահանգի չեմպիոն՝ 2014

### Հավաքականի հետ
**Բրազիլիա**
* Ֆուտբոլի Ամերիկայի գավաթակիր՝ 2022:

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Պրոֆիլը «Այնտրախտի»կայքում
* Պրոֆիլը «Կորինտիանս» - ի կայքում

Կատեգորիա:Բրազիլացի ֆուտբոլիստուհիներ
Կատեգորիա:Կորինտիանսի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Սանտոսի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Բրազիլիայի հավաքականի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Այնտրախտ Ֆրանկֆուրտի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Պալմեյրասի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Կանանց ֆուտբոլի պաշտպաններ
Կատեգորիա:2019 ՖԻՖԱ-ի կանանց աշխարհի գավաթի խաղարկության մասնակիցներ
Լինեա Լիլեգերդ

**Լինեա Վիկտորյա Լիլեգերդ** (, ), նախկին շվեդ ֆուտբոլիստ, ով խաղացել է Շվեդիայի կանանց հավաքականում, ինչպես նաև Շվեդիայի, Նորվեգիայի և Ռուսաստանի պրոֆեսիոնալ ակումբներում:

## Ակումբային կարիերա
Լինեա Լիլեգարդը մեծացել է Վորգորդա քաղաքում, իսկ ֆուտբոլային կարիերան սկսել է «Սկոգսբյուգդենս ԻՖ» ակումբում։ «Ֆալչեպինգի» կազմում երեք տարի հանդես գալուց հետո նա 2008 թվականին տեղափոխվել է «Կոպպարբերգս / Գյոտեբորգ» թիմ։  2009 թվականին Լիլեգերդը դարձել է Դամալսվենսկանի լավագույն ռմբարկուն՝ մեկ մրցաշրջանում խփելով 22 գոլ։  Նա հրաժարվել է ամերիկյան կանանց պրոֆեսիոնալ ֆուտբոլային լիգայի (ՎՊՍ) «Սքայ Բլյու» ակումբի, ինչպես նաև Շվեդիայի գործող չեմպիոն «Լինչյոպինգի» առաջարկներից՝ նախընտրելով մնալ «յոթեբորգում։ 

2012 թվականի սեպտեմբերին «Կոպպարբերգս / Գյոտեբորգը» Լիլեգարդի վերաբերյալ առաջարկն ընդունել է ռուսական «Ռոսիյսկայա» ակումբից, ուր էլ շվեդ ֆուտբոլիստուհին տեղափոխվել է: 2013 թվականի հունվարին նա հրաժարվել է իր պայմանագրից և վերադարձել Շվեդիա՝ ոտքի վնասվածքի հետ կապված վիրահատության համար: Ապաքինվելուց հետո Լիլեգերդը պայմանագիր է կնքել նորվեգական «Ավալդսնես» ակումբի հետ։ 

Նա Շվեդիա է վերադարձել 2013 թվականի օգոստոսին՝ դառնալով «Քրիստիանստադ» ակումբի ֆուտբոլիստուհի։  Լիլեգերդը ֆուտբոլից հեռանալու մասին հայտարարել էր 2014 թվականի նոյեմբերին՝ 25 տարեկան հասակում, որպեսզի կենտրոնանա երկրորդ դիվիզիոնի «Բերգդալենս ԻԿ» թիմում մարզչական աշխատանքի վրա: Նա կորցրել է խաղը շարունակելու իր մոտիվացիան, սակայն չի բացառել, որ կվերադառնա։

## Կարիերան հավաքականում
Լինեա Լիլեգերդը ներկայացրել է Շվեդիան երիտասարդական բոլոր մակարդակներում, այնուհետև իր նորամուտը նշել է Շվեդիայի գլխավոր հավաքականում 2009 թվականի հունվարին Նորվեգիայի հետ ընկերական խաղում, որն ավարտվել է իր թիմի հաղթանակով՝ 5:1 հաշվով: Հետագայում նա ընդգրկվել է Շվեդիայի հավաքականի կազմում 2009 թվականի Եվրոպայի առաջնությունում։

Չնայած Շվեդիայի առաջնությունում նրա ցուցադրած լավ մարզավիճակին, 2011 թվականի հունիսին Լիլեգերդը չի ընդգրկվել Շվեդիայի հավաքականի կազմում Գերմանիայում կայանալիք աշխարհի առաջնությանը մասնակցելու համար։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Ֆուլբոլիստի էջը Շվեդիայի ֆուտբոլային միության կայքում
* Ֆուտբոլիստի էջը «Գյոտեբորգի» կայքում
* 

Կատեգորիա:Կանանց ֆուտբոլի հարձակվողներ
Կատեգորիա:Շվեդ ֆուտբոլային մրցավարներ
Կատեգորիա:Շվեդ ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Շվեդիայի հավաքականի ֆուտբոլիստներ
Պետրա Հոգևոնիգ

**Պետրա Մարիկա Յակոբ Հոգևոնինգ** (;), հոլանդացի ֆուտբոլիստ, պաշտպան: Հանդես է եկել Նիդերլանդների հավաքականում։

## Կարիերա
### Ակումբային
Սկսել է մարզվել հարազատ քաղաքի «Ռեյնսբուրգս Բոյզ» տղաների թիմում։ Առաջին պրոֆեսիոնալ ակումբը եղել է «Տեր Լեդեն», որի հետ նվաճել է կանանց սիրողական առաջնությունը և երկրի գավաթը: 2007-2010 թվականներին հանդես է եկել «Ուտրեխտում», սակայն 2007/2008 մրցաշրջանում չի խաղացել կապանների պատռման պատճառով։ 2010 թվականի աշնանը հանդես է եկել Ռուսաստանի առաջնությունում «Զվեզդա-2005» - ի համար, թիմի հետ նա հասել է չեմպիոնների լիգայի 2010/2011 խաղարկության 1/4 եզրափակիչ, անցկացրել է 4-ական հանդիպում Ռուսաստանի բարձրագույն լիգայում և չեմպիոնների լիգայում։

2011-2012 թվականներին խաղացել է «Դույսբուրգի» կազմում։ 2012 թվականից մինչև կարիերայի ավարտը խաղացել է «Այաքսի» կազմում։

### Ազգային հավաքականում
Դեբյուտը կայացել է 2004 թվականի օգոստոսի 6-ին Ճապոնիայի դեմ խաղում։ Հասել է 2009 թվականի Եվրոպայի առաջնության կիսաեզրափակիչ (բրոնզե մեդալակիր): 2012 թվականի հոկտեմբերին խաչաձև կապանների պատռման պատճառով շարքից դուրս է եկել և բաց թողել Եվրոպայի 2013 թվականի առաջնությունը։ Ընդհանուր առմամբ հավաքականում խաղացել է 100 հանդիպում.

## Անձնական կյանք
Ունի սպորտային բժշկի բարձրագույն կրթություն: Զբաղվում է աուտիզմով տառապող երեխաների և դեռահասների հետ:

## Ծանոթագրություններ

## Հղումներ
* Պրոֆիլը նիդերլանդների կանանց ֆուտբոլի կայքում
Կատեգորիա:Հոլանդացի կին ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Կանանց ֆուտբոլի պաշտպաններ
Կատեգորիա:Նիդերլանդների հավաքականի ֆուտբոլիստներ
Եննի Նուրդին

**	Եննի Նուրդին** (, ), շվեդ ֆուտբոլիստ, որը հանդես է գալիս որպես պաշտպան շվեդական ԱԻԿ ակումբում:

## Ակումբային կարիերա
Նուրդինի ելույթը Շվեդիայի մինչև 19 տարեկանների հավաքականի կազմում 2012 թվականին Թուրքիայում կայացած Եվրոպայի առաջնությունում, որը հաղթել է այդ մրցաշարում, նրան դարձրել է տրանսֆերային թիրախ շվեդական Դամալսվենսկանի մի քանի առաջատար ակումբների համար: Նա որոշել է համաձայնել «Լինչյոպինգ» ակումբի առաջարկին, սակայն վնասվածքի պատճառով բաց է թողել 2013 թվականի Դամալսվենսկանի մրցաշրջանի առաջին կեսը: Շարք է վերադարձել մրցաշրջանի երկրորդ կեսին՝ Շարլոտ Ռոլինի հետ հանդես գալով կենտրոնական պաշտպանի դիրքում այն բանից հետո, երբ Նիլլա Ֆիշերը տեղափոխվեց գերմանական «Վոլֆսբուրգ»։ 

2018 թվականի մարտին պայմանագիր է կնքել վերջերս Դամալսվենսկան դուրս եկած «Վեկշե» ակումբի հետ՝ մինչ այդ երկու տարի անցկացնելով Նորվեգական Թոփսերիենում՝ «Վոլերենգայի» կազմում։

## Անձնական կյանք
Եննի հայրը՝ Քրիստեր Նորդինը, նույնպես պրոֆեսիոնալ ֆուտբոլիստ էր։  Ինչպես և Եննին, Քրիստերն իր կարիերայի մեծ մասն անցկացրել է Ստոկհոլմի ԱԻԿ-ի կազմում։  Առաջին իսկ թիմը, որի կազմում Եննին երբևէ խաղացել է, եղել է Դանիայի «Սոլրոդ» ակումբը, քանի որ ընտանիքը տեղափոխվել է այդ երկիր, երբ նրա հայրը հանդես է եկել տեղի «Բրոնդբյուում»։

## Ձեռքբերումներ
**Շվեդիա (մինչև 19 տարեկան)**
* Եվրոպայի չեմպիոն - 2012

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Ֆուտբոլիստի էջը Շվեդիայի ֆուտբոլային միության կայքում (SvFF)

Կատեգորիա:Կանանց ֆուտբոլի պաշտպաններ
Կատեգորիա:Շվեդ ֆուտբոլիստներ
Յուլիա Կառլեռնես

**	Յուլիա Կառլեռնես** (, ), շվեդ ֆուտբոլիստ, իտալական «Կոմո» ակումբի և Շվեդիայի հավաքականի կիսապաշտպան:

## Ակումբային կարիերա
Դամալսվենսկանի 2018 թվականի մրցաշրջանում Յուլիա Կառլեռնեսը կիսապաշտպանի դիրքում իր խաղով և 11 գոլով օգնել է «Պիտեոյին» դառնալ Շվեդիայի չեմպիոն: Իսկ ֆուտբոլիստուհին արժանացել է ամենաարժեքավոր ֆուտբոլիստի մրցանակին։  Կարճ ժամանակ անց Կառլեռնեսը նոր պայմանագիր է կնքել ակումբի հետ։

## Կարիերան հավաքականում
Յուլիա Կառլեռնեսն առաջին անգամ հրավիրվել է Շվեդիայի կանանց գլխավոր հավաքական 2018 թվականի հունիսին։  Նույն թվականի օգոստոսի 30-ին նշել է իր նորամուտը կանանց ազգային հավաքականում՝ փոխարինման դուրս գալով 2019 թվականի կանանց աշխարհի առաջնության ընտրական խաղում Ուկրաինայի դեմ, որը տեղի ունեցավ Գյոթեբորգի Գամլա Ուլլևի մարզադաշտում։  Հավաքականի կազմում իր երկրորդ խաղում Կառլեռնեսն առաջին անգամ դուրս է եկել մեկնարկային կազմում: 2018 թվականի հոկտեմբերին կայացած այս խաղում շվեդուհիները 2:1 հաշվով հաղթանակ են տարել Նորվեգիայի նկատմամբ:

Կառլեռնեսը չի ընդգրկվել ազգային հավաքականի կազմում 2019 թվականի Ալգարվեի գավաթի խաղարկությունում: Թիմի գլխավոր մարզիչ Պետեր Գերհարդսոնն ասել է, որ նա պետք է կատարելագործվի, որպեսզի հասնի այն մակարդակին, որն անհրաժեշտ է միջազգային մակարդակում հանդես գալու համար: Հիասթափված Կառլեռնեսը որոշել է շարունակել լավ խաղալ իր ակումբում, սակայն խոստովանել է, որ դժվար թե ընտրվի 2019 թվականին Ֆրանսիայում կայանալիք ֆուտբոլի կանանց աշխարհի առաջնությանը մասնակցելու համար։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Կանանց ֆուտբոլի կիսապաշտպաններ
Կատեգորիա:Շվեդ ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Շվեդիայի հավաքականի ֆուտբոլիստներ
Մարիա Արոնսոն

**Իդա Մարիա Արոնսոն** (, ), շվեդ ֆուտբոլիստ, որը հարձակվողի դիրքում խաղացել է «Լինչյոպինգ» և «Մալմյո» ակումբներում։  2008 թվականի Օլիմպիական խաղերի մասնակից։

## Խաղային կարիերա
### Ակումբային
2002 թվականից հանդես է եկել «Լինչյոպինգում», անցկացրել է վեց մրցաշրջան թիմի կազմում և մասնակցել է ընդամենը 121 խաղի։  2007 թվականին ակումբը բաց է թողել նրան, ինչի համար Մարիան տհաճորեն զարմացել է. ակումբը դա հիմնավորել է նրանով, որ Մարիայի՝ որպես խաղացողի զարգացումը կանգ է առել և նախապատվությունը տվել է Ժոզեֆին Էքվիստին, Կոսավարե Ասլանիին և Եսիկա Լանդստրյոմին։ 

2007/2008 և 2008/2009 մրցաշրջաններն անցկացրել է «Մալմյո» ակումբում՝ կնքելով երկու տարվա պայմանագիր՝ մեկ տարով երկարաձգելու հնարավորությամբ, 34 խաղում աչքի է ընկել 9 անգամ։  2008/2009 մրցաշրջանի ավարտից հետո ավարտել է խաղային կարիերան և վերադարձել Լինչյոպինգ՝ զբաղվելով ֆուտբոլի հետ կապ չունեցող գործունեությամբ։

### Հավաքականում
Մարիա Արոնսոնը հավաքականում իր նորամուտը նշել է 2004 թվականի հոկտեմբերի 2-ին Ֆինլանդիայի դեմ խաղում (1:1): 2006 թվականի փետրվարի 9-ին Կիպրոսի Ախնա քաղաքում կայացած խաղում խփել է առաջին և միակ գոլը հավաքականի կազմում Անգլիայի դեմ խաղում (1:1): 2008 թվականի օգոստոսին Ժոզեֆին Էքվիստի վնասվածքի պատճառով հրավիրվել է օլիմպիական հավաքական, խաղադաշտ է դուրս եկել քառորդ եզրափակչի լրացուցիչ խաղում Գերմանիայի դեմ (Շվեդիան պարտվել է խաղում)։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Ֆուտբոլիստի էջը Շվեդիայի ֆուտբոլային միության կայքում
* Ֆուտբոլիստի էջն ակումբի կայքում

 
Կատեգորիա:Կանանց ֆուտբոլի հարձակվողներ
Կատեգորիա:Շվեդ ֆուտբոլիստներ
Սյուզաննա Մոբերգ

**Աննա Սյուզաննա Մոբերգ** (, ), նախկին շվեդ ֆուտբոլիստուհի, որ խաղացել է շվեդական Դամալսվենսկանի «Քրիստիանստադ» ակումբում և Շվեդիայի կանանց հավաքականում։  Նա ն7վել է 2012 թվականի Ամառային օլիմպիական խաղերին մասնակցելու համար հայտավորված ազգային հավաքականի չորս պահեստային խաղացողների թվում։

## Կենսագրություն
Սյուզաննա Մոբերգն իր նորամուտը նշել է Շվեդիայի հավաքականի կազմում Գերմանիայի հավաքականի դեմ խաղում, որը տեղի է ունեցել 2011 թվականի հոկտեմբերին։ 

Մոբերգը կցվել է «Մալմյո ՖՖ» ակումբին՝ որպես երիտասարդական թիմի խաղացող, սակայն չի կարողացել այնտեղ գտնել իր տեղը և վերադարձել է տուն՝ Իստադ: 2003 թվականին «Քրիստիանստադ» ակումբի հետ պայմանագիր կնքելուց հետո նա խաղացել է այնտեղ մինչև 2015 թվականը՝ բաց թողնելով ութ ամիս 2005 և 2006 թվականների մրցաշրջաններում՝ առջևի խաչաձև կապանների վնասվածքի պատճառով։  Մոբերգը որակավորված մանկավարժ է։ 

2013 թվականի մայիսին հայտնի է դարձել, որ մարզահագուստը կորցնելու պատճառով Մոբերգը դուրս է մնացել «Քրիստիանստադի» մեկնարկային կազմից, ինչը վտանգի տակ է դրել 2013 թվականի կանանց Եվրոպայի առաջնությանը Շվեդիայի հավաքականի հայտացուցակում հայտնվելու նրա հնարավորությունները։ 

2015 թվականի հոկտեմբերին, «Քրիստիանստադում» անցկացրած իր պրոֆեսիոնալ կարիերայի 13 մրցաշրջաններից հետո, որտեղ նա նաև երկար տարիներ եղել է թիմի ավագի դերը, Մոբերգը հայտարարել է, որ հեռանում է ֆուտբոլից 2015 թվականի մրցաշրջանի ավարտից հետո։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Կանանց ֆուտբոլի հարձակվողներ
Կատեգորիա:Շվեդ ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Շվեդիայի հավաքականի ֆուտբոլիստներ
Սալլի Ամակի

**Սալլի Ամակի** (, ), ամերիկական երգչուհի և հնչյունավորման դերասանուհի, ապրում է Ճապոնիայի Տոկիո քաղաքում։ Նա 22/7 կուռքերի խմբի անդամ և «արտերկրյա դեմք» է, որի դեբյուտը կայացել է 2017 թվականին։ Նա խմբում հանդես է գալիս և՛ որպես կենդանի մասնակից, և՛ որպես անիմացիոն կերպար՝ «Սակուրա Ֆուձիմա» (), ում համար հնչյունավորում է շարժումներն ու ձայնը։ 

Բացի այդ, նա հնչյունավորում է այլ կերպարների, այդ թվում՝ Ակուբին *Pandora to Akubi-*ից, Քերոլ Ալսթոնին *[[Tomo-chan Is a Girl!]]* -ից: և Կիրիկոյին *[[Overwatch 2]]*-ից:

## Անձնական կյանք
Ամակիի երկու ծնողներն էլ ճապոնացիներ են, ովքեր ներգաղթել են Լոս Անջելես, որտեղ նրանք ծանոթացել և ամուսնացել են՝ դարձնելով նրան երկրորդ սերնդի ճապոնացի ամերիկացի: Նա ունի ավագ եղբայր։

Մինչ Ճապոնիա տեղափոխվելը նա զբաղվել է բալետով և գեղասահքով, վերջինս օլիմպիական գեղասահորդ Դենիս Տենի մոտ։ Նրա մայրենի լեզուն անգլերենն է, և բացի ճապոներենից, նա նաև որոշ չափով տիրապետում է  ֆրանսերենի և իսպաներենի: Ամակին ԼԳԲՏ մարդկանց կողմնակից է։

## Կարիերա
2016 թվականին Ամակին ինքնուրույն տեղափոխվել է Լոս Անջելեսից Ճապոնիա՝ հնչյունավորմամբ զբաղվելու համար, քանի որ նա զգում էր, որ անիմեն դրական ազդեցություն է ունեցել իր կյանքի վրա, ուստի ցանկացել է իր ներդրումն ունենալ:Նա ձախողել է բազմաթիվ լսումներ՝ մասամբ ճապոներեն լեզվի սահմանափակ իմացության պատճառով: 2016 թվականի դեկտեմբերին նա հաջողությամբ Յասուշի Ակիմոտոյի լսումներն է անցնում անիմե կուռք աղջիկների խմբի նախագծի համար, որը հետագայում անվանվեց 22/7, չնայած սկզբում չէր ցանկանում կուռք դառնալ։

Խումբը ստեղծելուց հետո Ամակին գրավել է միջազգային լսարան, երբ Թվիթթերում նրա անգլերեն կատակային տեսանյութը տարածվել է: Արդյունքում, նրա կերպարը վերաշարադրվել է որպես անգլալեզու: 2018 թվականի մայիսին նա և 22/7-ի մի քանի այլ անդամներ բացեցին իրենց պաշտոնական Թվիթթեր հաշիվները: Ամակիի Թվիթթերը ինչպես անգլերեն էր, այդպես էլ ճապոներեն: 2018 թվականի հունիսին նա մասնակցել է 22/7 վիրտուալ մարքեթինգային արշավին ՅուԹյուբում՝ որպես Սակուրա Ֆուձիմա: 2018 թվականի հուլիսին նա հայտնվել է Լոս Անջելեսում  Anime Expo 2018 ցուցահանդեսում խմբի ընկերներ Մեյ Հանակավայի և Ռեյնա Միյասեի հետ։

2019 թվականի հունիսի 19-ին Ամակին հայտնել է, որ խմբին միանալուց ի վեր տառապում է սոցիոֆոբիայից և, հետևաբար, բուժման ընթացքում կբացակայի բոլոր միջոցառումներից:

## Սկավառակագրություն

## Ֆիլմագրություն
### Հեռուստատեսություն

### Անիմացիա

### Ֆիլմեր

### Տեսախաղեր

### Այլ

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Ամակիի պաշտոնական բլոգ 
* Ամակին Anime News Network հանրագիտարանում
* 

Կատեգորիա:21-րդ դարի ամերիկացի դերասանուհիներ
Կատեգորիա:21-րդ դարի ամերիկացի երգիչներ
Կատեգորիա:21-րդ դարի ամերիկացի երգչուհիներ
Կատեգորիա:21-րդ դարի երգչուհիներ
Կատեգորիա:ԱՄՆ-ից արտագաղթածներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի կին հնչյունավորողներ
Կատեգորիա:Կին
Կատեգորիա:Հնչյունավորողներ
Կատեգորիա:Ճապոնացի դերասանուհիներ
Կատեգորիա:Ճապոնացի երգիչներ
Քնելուց առաջ հեքիաթ կարդալը

**Քնելուց առաջ հեքիաթ կարդալը** հեքիաթասացության ավանդական մի ձև է, որի ժամանակ երեխային քնեցնելու համար հեքիաթ են կարդում։ Արդեն երկար ժամանակ է, ինչ քնելուց առաջ հեքիաթ կարդալը շատ ընտանիքներում դարձել է որոշակի սովորույթ։

## Պատմություն
«Քնելուց առաջ  հեքիաթ կարդալու» երևույթն առաջին անգամ վկայակոչվել է Լուիզ Չենդլեր Մուլթոնի 1873 թվականին հրատարակված  *Bed-time Stories* գրքում։ Քնի ժամին երեխայի համար բարձրաձայն հեքիաթ կարդալու մեծահասակի այս սովորությունն առաջացել է 19-րդ դարի երկրորդ կեսին և 20-րդ դարի սկզբին մեծ տարածում է ձեռք բերել՝ սնվելով հայտնի այն համոզմունքով, որ օրվա վերջում երեխաներին հանգստացնող ինչ-որ գործողություն է անհրաժեշտ։ Քնելուց առաջ հեքիաթներ կարդալը խթանում է պատկերազարդ գրքերի արտադրության աճը և գուցե նաև օգնում, որ երեխաները սենյակում միայնակ քնել սովորեն։

## Արևմտյան մշակույթում
Արևմտյան մշակույթում շատ ծնողներ իրենց երեխաների համար քնելուց առաջ հեքիաթ են կարդում՝ այդպես նպաստելով նրանց քնելուն։ Ի թիվս մյուս առավելությունների՝ այս սովորությունը նաև ամրապնդում է ծնող-երեխա փոխհարաբերությունները։ Տարբեր մշակույթներում հեքիաթների տեսակներն ու կարդալու ժամանակը կարող են տարբեր լինել։

Արևմտյան մշակույթում քնելուց առաջ կարդալու հեքիաթները արտացոլում են գերիշխող ենթամշակույթների ավանդական արժեքները և պատմությունները։ Բանավոր հեքիաթասացության մեջ գերակշռող թեմաները կովբոյների ու հիպիների կյանքի դրվագներն են։

Քնելուց առաջ  հեքիաթներ կարդալը երեխային կարող է նաև օժտել վերացական առաքինություններով, ինչպիսիք են համակրանքը, այլասիրությունը, ինքնավերահսկողությունը և ապրումակցումը, որը երեխաներին օգնում է հասկանալ ուրիշների զգացմունքներն ու ապրումները։ Հեքիաթներում նաև կարող են արծարծվել այնպիսի լուրջ թեմաներ, ինչպիսիք են մահն ու ռասիզմը։

### Եվրոպայում
Այժմ ամբողջ աշխարհում քնելուց առաջ ընթերցվող հայտնի հեքիաթների մեծ մասն ծնունդ է առել Եվրոպայում։ Քնելուց առաջ հեքիաթներ կարդալու եվրոպական մշակույթը մասամբ ոգեշնչված է Եզոպոսից և հունական առակներից։

### Եզոպոսի առակները
Եզոպոսի առակներ ասելով՝ ի նկատի է առնվում հույն հեքիաթասաց Եզոպոսի գրած առակների ժողովածուն, որը նա գրել է հույների բանավոր խոսքի փոխանցման ավանդույթի շնորհիվ։ Նրա մահից հետո նրա առակները հավաքվել և շատ ժամանակակից լեզուներով են թարգմանվել։ Այդ առակների մեջ կան տարբեր տեսակի կենդանի կերպարներ, որոնք երիտասարդներին բարոյական դաս կամ խրատ են տալիս։ Նրա առակներից են՝

* Ճպուռն ու մրջյունը,
* Գայլ կանչող տղան,
*  Աքաղաղը, շունն ու աղվեսը,
* Շունն ու իր ստվերը։

Այս առակները երեխաներին սովորեցնում են էթիկա և բարոյական արժեքներ։ Այս առակները կարելի է կարդալ քնելուց առաջ։

## Գիտական ուսումնասիրություն
Քնելուց առաջ հեքիաթ կարդալու կայուն ռեժիմը կարող է նպաստել երեխայի ուղեղի զարգացմանը, լեզվի յուրացմանն ու խնդիրներ լուծելու կարողություններին։ Պատմող-լսող հարաբերությունները ծնողի և երեխայի միջև ստեղծում են զգացմունքային կապ։ Երեխայի ընդօրինակման բնազդի ուժի շնորհիվ ծնողը և իր պատմած հեքիաթները երեխայի համար օրինակ են ծառայում։ Քնելուց առաջ հեքիաթներ կարդալը նաև հարստացնում է երեխաների բառապաշարը։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ

Կատեգորիա:Childhood
Կատեգորիա:Children's literature
Կատեգորիա:Culture of beds
Կատեգորիա:Folklore
Կատեգորիա:Performing arts
Կատեգորիա:Sleep
Կարոլինա Լուխան

**Կարոլինա Լուխան** (, ), արգենտինացի շախմատիստուհի, կանանց գրոսմայստեր (2005), տղամարդկանց միջազգային վարպետ (2007)։

## Կենսագրություն
Երեք անգամ հաղթել է Համաամերիկյան շախմատի աղջիկների առաջնություններում՝ 1995 թվականին մինչև 10 տարիքային խմբում, 1996 թվականին մինչև 12 տարիքային խմբում և 1997 թվականին մինչև 12 տարիքային խմբում։ Արգենտինայի շախմատի կանանց առաջնության հնգակի հաղթող (2000, 2001, 2004, 2006, 2015)։ Շախմատի կանանց Ամերիկայի երկրների առաջնությունների կրկնակի հաղթող (2010, 2014)։ Շախմատի բազմաթիվ միջազգային մրցաշարերի դափնեկիր է, այդ թվում՝ 2008 թվականին Ռիեկայում և 2010 թվականին Գրաց քաղաքում կանանց գրոսմայստերների մրցաշարերում հաղթել է։ 2021 թվականի նոյեմբերին Ռիգայում ՖԻԴԵ-ի կանանց մեծ Շվեյցարական մրցաշարում զբաղեցրել է 45-րդ տեղը։

Մասնակցել է շախմատի կանանց աշխարհի առաջնությանը:
* 2004 թվականին Էլիստայում առաջին փուլում պարտվել է Եկատերինա Կովալևսկայային
* 2006 թվականին Եկատերինբուրգում առաջին փուլում հաղթել է Ելենա Դեմբոյին, իսկ երկրորդ փուլում պարտվել է Ալիսա Գալյամովային
* 2012 թվականին Խանտի-Մանսիյսկում առաջին փուլում պարտվել է Աննա Զատոնսկիխին
* 2015-ին Սոչիում Առաջին փուլում կրկին պարտվեց Ալիսա Գալյամովային

Ներկայացրել է Արգենտինան շախմատի ութ օլիմպիադաներում (2002-2016):

## Վարկանիշի փոփոխություն

## Ծանոթագրություններ

  
Կատեգորիա:Շախմատային օլիմպիադաների մասնակիցներ
Կատեգորիա:Շախմատի կանանց գրոսմայստերներ
Կատեգորիա:Արգենտինացի շախմատիստներ