open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Մատիաս Լաբա

**Մատիաս Ալեխանդրո Լաբա** (,), արգենտինացի ֆուտբոլիստ, «Ունիոն Լա Կալերա» ակումբի կիսապաշտպան։

## Ակումբային կարիերա
Լաբան պրոֆեսիոնալ կարիերան սկսել է «Արգենտինիոս Խունիորս» ակումբում։ 2010 թվականին ընդգրկվել է հիմնական թիմի հայտացուցակում։ 2011 թվականի փետրվարի 27-ին «Վելես Սարսֆիլդ» ակումբի դեմ մրցախաղում Մատիասը նորամուտ է ունեցել Արգենտինայի ֆուտբոլի առաջնությունում՝ երկրորդ խաղակեսում փոխարինելով Գուստավո Օբերմանին։ Իր երկրորդ խաղաշրջանում տեղ է գրավել հիմնական կազմում։ 2013 թվականին Լաբան տեղափոխվել է Կանադայի «Տորոնտո» ակումբ։ Տրանսֆերի գումարը կազմել է 1,2 մլն եվրո։ Մայիսի 5-ին «Կոլորադո Ռեպիդս» ակումբի դեմ մրցախաղում Մատիասը նորամուտ է ունեցել MLS-ում։ Օգոստոսի 5-ին «Նյու Ինգլենդ Ռեվոլյուշն» ակումբի դեմ խաղում խփել է առաջին գոլը «Տորոնտո» ակումբի կազմում։

Մրցաշրջանի վերջում թիմ են եկել Ջերմեն Դեֆոն, Մայքլ Բրեդլին և Ժիլբերտուն, որից հետո ակումբը պետք է տեղ ազատեր այդ խաղացողների համար և Լաբան տեղափոխվել է «Վանկուվեր Ուայտկեպս»։ 2014 թվականի մարտի 9-ին «Նյու Յորք Ռեդ Բուլզ» ակումբի դեմ մրցախաղում նա նորամուտ է ունեցել նոր ակումբի կազմում։ 2015 թվականին Մատիասը օգնել է ակումբին դառնալ Կանադայի չեմպիոն։ Հուլիսի 19-ին «Պորտլենդ Թիմբերս» ակումբի դեմ խաղում Լաբան խփել է իր առաջին գոլը «Վանկուվեր» ակումբի կազմում։

2018 թվականի հունվարին Լաբան վերադարձել է Արգենտինա՝ ստորագրելով մեկամյա պայմանագիր «Էստուդիանտես» ակումբի հետ։

## Միջազգային կարիերա
2011 թվականին Արգենտինայի երիտասարդական հավաքականի կազմում Լաբան մասնակցել է Կոլումբիայում կայացած Աշխարհի երիտասարդական առաջնությանը։ Մրցախաղում նա խաղացել է Մեքսիկայի, Անգլիայի, ԿԺԴՀ-ի, Եգիպտոսի և Պորտուգալիայի հավաքականների դեմ խաղերում։

Նույն թվականին օլիմպիական հավաքականի կազմում Մատիասը մեկնել է Մեքսիկա, որտեղ Պանամերիկյան խաղերում նվաճել է արծաթը։ Մրցախաղում նա խաղացել է Բրազիլիայի, Կոստա Ռիկայի, Կուբայի, Ուրուգվայի և Մեքսիկայի թիմերի դեմ մրցախաղում։ Կուբացիների դեմ խաղում Լաբան դարձել է գոլի հեղինակ։

## Ձեռքբերումներ
; «Վանկուվեր Ուայտկլեպս»
* Կանադայի ֆուտբոլի առաջնություն՝ 2015

; Արգենտինա (մինչև 23)
* Պանամերիկյան խաղեր՝ 2011

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* 
* 
* 

Կատեգորիա:Արգենտինացի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Արգենտինոս Խունիորսի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Էստուդիանտեսի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Վանկուվեր Ուայթքեփսի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Տղամարդկանց ֆուտբոլի կիսապաշտպաններ
Կատեգորիա:Տորոնտոյի ֆուտբոլիստներ
Դանիելա Ալոնսո

**Դանիելա Ալոնսո** (, ), ամերիկացի դերասանուհի։

## Կյանք և կարիերա
Դանիելա Ալոնսոն ծնվել է Նյու Յորքում՝ Պուերտո Ռիկոյից և Պերուից արտագաղթածների ընտանիքում։ 90-ականներին աշխատել է որպես ֆոտոմոդել Ֆորդ Մոդելս գործակալությունում, որին զուգահեռաբար սկսել է հեռուստատեսային դերասանական կարիերան։

Ալոնսոն առավել հայտնի է իր հեռուստատեսային դերերով։ Նախքան 2010 թվականին երկու դրվագից հետո փակված «Իմ սերունդը» հեռուստասերիալում գլխավոր դեր ստանձնելը, երկրորդական դեր է խաղացել «Մեկ ծառի բլուրը» և «Գիշերային ուրբաթի կրակները» սերիալներում։ Նա ավելի մեծ համբավ է ձեռք բերել NBC հեռուստաալիքի «Հեղափոխություն» սերիալի առաջին եթերաշրջանում խաղացած Նորա Քլեյթոնի դերի շնորհիվ։ Նրա կերպարը առաջին եթերաշրջանի ավարտին սպանվել է և կարճ ժամանակ անց նրան հրավիրել են NBC-ի մեկ այլ՝ «Գիշերային հերթափոխ» սերիալում գլխավոր դերերից մեկը խաղալու։

2015 թվականին Ալոնսոն երկրորդական դեր է խաղացել BET հեռուստաալիքի «Լինել Մերի Ջեյն» սերիալում։ 2016 թվականին նա Էլեն Բարկինի և Սքոթ Սպիդմենի հետ սկսել է նկարահանվել TNT հեռուստաալիքի «Կենդանիների թագավորություն» սերիալում։

## Անձնական կյանք
2020 թվականի նոյեմբերի 5-ին Ալոնսոն իր փոդքասթում հայտարարել է առաջին հղիության մասին։

## Ֆիլմագրություն

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Ամերիկացի հեռուստատեսային դերասանուհիներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի կինոդերասանուհիներ
Կատեգորիա:21-րդ դարի ամերիկացի դերասանուհիներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի մոդելներ
Կատեգորիա:20-րդ դարի ամերիկացի դերասաններ
Կատեգորիա:20-րդ դարի ամերիկացի դերասանուհիներ
Առողջապահություն (հանդես)

**«Առողջապահություն»** տեղեկատվական և վերլուծական գիտահանրամատչելի եռամսյա (սկզբում՝ երկամսյա) հանդես։

Հրատարակվում է Հայաստանի առողջապահության նախարարության կողմից, լույս է տեսնում 1956 թվականից Երևանում։ Խմբագիրներ՝ Ռաֆայել Փարսադանյան, Նիկոլայ Ավագյան, Ռոբերտ Մկրտչյան, Մարտունի Մուրադյան, Գեղամ Խանդանյան։

Հանդեսը լուսաբանում է նախարարության գործունեությունը, ոլորտի արդիականացման ծրագրերն ու դրանց իրականացման գործընթացները, տեսական, գիտամեթոդական, գործնեության բժշկության հարցեր, տպագրում տարբեր հիվանդությունների կանխարգելման ու բուժման վերաբերյալ հոդվածներ, հարցազրույցներ վաստակաշատ բժիշկների ու ղեկավար բուժաշխատողների հետ, դեղերի ու դեղաբույսերի դերին առնչվող քննարկումներ, հայ բժշկության պատմության մասին նյութեր և այլն։

Կատեգորիա:Հայկական գիտական պարբերականներ
Կատեգորիա:Հայկական ԽՍՀ հանդեսներ
Ասիա (թերթ)

**«Ասիա. Թարգման հայրենեաց»**, Կ. Պոլսում լույս տեսած քաղաքական և բանասիրական լրագիր (շաբաթաթերթ, այնուհետև՝ եռօրյա, 1874 թվականի մայիսից՝ օրաթերթ)։

## Պատմություն
Թերթը լույս է տեսել 1872–1875 թվականներին, Կ. Պոլսում։ Տնօրեն-խմբագիրներն են եղել Հովակիմ Րեիզյանը, Հակոբ Խանճյանը,
Մկրտիչ Փորթուգալյանը։ Փորթուգալյանի խմբագրության ընթացքում թերթը դարձել է ավելի մարտնչող, տպագրել է նամակներ Վասպուրականից, հանդես եկել հայկական գավառներում թուրք շահագործողների անօրինականությունների դեմ։

Թերթի  նյութերը փաստական հիմք են հանդիսացել Կ. Պոլսի Հայոց ազգային ժողովի Բարձր դռանն ուղղած բողոքագրերի համար։

1872–1973 թվականներին պարբերականը տպագրել է հայատառ թուրքերեն հոդվածներ։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
*Թերթի որոշ համարներ tert.nla.am կայքում

Կատեգորիա:Հայկական գրական պարբերականներ
Կատեգորիա:Հայկական քաղաքական պարբերականներ
Կատեգորիա:Օսմանյան կայսրության հայկական թերթեր
Պատկեր (հանդես)

**«Պատկեր»**, կրոնական, գիտական, գրական-բանասիրական կիսամսյա հանդես։

Կոստանդնուպոլսի հայ կաթոլիկների պատրիարքարանի հրատարակություն։

## Պատմություն
Լույս է տեսել 1890–1899 թվականներին Կոստանդնուպոլսում։ Արտոնատեր՝ Հովսեփ Շեհրյան, խմբագիր՝ Ե. Նազարեթյան։

Կատեգորիա:Հայկական գիտական պարբերականներ
Կատեգորիա:Հայկական գրական պարբերականներ
Կատեգորիա:Պոլսո թեմ
Կատեգորիա:Օսմանյան կայսրության հայկական հանդեսներ
Ստրոկկուր

**Ստրոկկուր** (), շատրվանի տիպի գեյզեր, որը գտնվում է Իսլանդիայի Հվիտա գետի կողքին գտնվող երկրաջերմային տարածքում՝ երկրի հարավարևմտյան մասում, Ռեյկյավիկից արևելք։ Այն սովորաբար ժայթքում է ամեն 6-10 րոպեն մեկ։ Նրա սովորական երկարությունը 15-20 մետր է (49-66 ոտնաչափ), չնայած երբեմն այն կարող է ժայթքել մինչև 40 մետր բարձրությամբ (130 ոտնաչափ)։

## Գտնվելու վայր
Ստրոկկուրը պատկանում է Հաուկադալուրի հովտային տարածքին, որտեղ նրա շուրջը գտնվում են բազմազան երկրաջերմային առանձնահատկություններ, ինչպիսիք են ցեխի լողավազանները, ֆումարոլները և այլ գեյզերներ, ինչպիսին է հայտնի Գեյզիր գեյզերը, որը գտնվում է հյուսիսից ընդամենը 50 մետր (160 ոտնաչափ) հեռավորության վրա։

## Պատմություն
Ստրոկկուրը առաջին անգամ հիշատակվել է 1789 թվականին, երկրաշարժից հետո, որն օգնեց ապաշրջափակել գեյզերի խողովակը։ Նրա գործունեությունը տատանվել է ողջ 19-րդ դարի ընթացքում։ 1815 թվականին նրա բարձրությունը գնահատվել է 60 մետր (200 ոտնաչափ)։ Այն շարունակեց ժայթքել մինչև 20-րդ դարի սկիզբը, երբ մեկ այլ երկրաշարժ նորից փակեց գեյզերի խողովակը։ 1963 թվականին Գեյզիր կոմիտեի խորհրդով տեղացիները մաքրեցին խցանված խողովակը ավազանի հատակով, և այդ ժամանակվանից գեյզերը պարբերաբար ժայթքում է։

## Զբոսաշրջություն
Ստրոկկուրը և նրա հարակից տարածքները պարբերաբար գրավում են զբոսաշրջիկներին՝ հույս ունենալով տեսնել գեյզերի ժայթքումը, քանի որ այն եզակի բնական գեյզերներից մեկն է, որը հաճախակի է ժայթքում։

## Ժայթքման էվոլուցիա
Յուրաքանչյուր կադրի միջև տևողությունը մոտավորապես 1/4 վայրկյան է, ընդհանուր առմամբ մոտավորապես երկու վայրկյան։  

Strokkur Geyser Eruption.ogv|Ստրոկկուրի ժայթքման տեսագրությունը
Պատկեր:Strokkur,_Área_geotérmica_de_Geysir,_Suðurland,_Islandia,_2014-08-16,_DD_083.JPG
Պատկեր:Strokkur,_Área_geotérmica_de_Geysir,_Suðurland,_Islandia,_2014-08-16,_DD_084.JPG
Պատկեր:Strokkur,_Área_geotérmica_de_Geysir,_Suðurland,_Islandia,_2014-08-16,_DD_085.JPG
Պատկեր:Strokkur,_Área_geotérmica_de_Geysir,_Suðurland,_Islandia,_2014-08-16,_DD_086.JPG
Պատկեր:Strokkur,_Área_geotérmica_de_Geysir,_Suðurland,_Islandia,_2014-08-16,_DD_087.JPG
Պատկեր:Strokkur,_Área_geotérmica_de_Geysir,_Suðurland,_Islandia,_2014-08-16,_DD_088.JPG
Պատկեր:Strokkur,_Área_geotérmica_de_Geysir,_Suðurland,_Islandia,_2014-08-16,_DD_089.JPG
Պատկեր:Strokkur,_Área_geotérmica_de_Geysir,_Suðurland,_Islandia,_2014-08-16,_DD_090.JPG


## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
*  – A picture gallery
* ''Information and photos of Strokkur''
* ''Eruption of Strokkur'' (YouTube)

Կատեգորիա:Աղբյուրներ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Իսլանդիայի աշխարհագրություն
Կատեգորիա:Սյուդյուրլանդ
Պատերազմն ավարտված է։ Մոռացե՛ք

**«Պատերազմն ավարտված է։ Մոռացե՛ք»** (), վավերագրական տարրերով ռուսական դրամա, որի գործողությունները ծավալվում են Ռուս-չեչենական առաջին պատերազմի ֆոնին։

## Սյուժե
Ֆիլմը պատմում է մի մոր մասին, որի որդին ծառայում է բանակում Չեչենական պատերազմի ժամանակ։ Անհանգստանալով որդու մասին որևէ հաղորդագրության բացակայությունից՝ մայրը փորձում է գոնե ինչ-որ լուր իմանալ նրա ճակատագրի մասին և գումար է հավաքում Չեչնիա մեկնելու համար, որտեղ ուզում է գտնել որդուն։ Անսպասելիորեն որդին վերադառնում է տուն, բայց պարզվում է, որ նա դասալիք է, և շուտով գալիս են նրա հետևից։

## Ֆիլմի մասին
Ֆիլմը նկարահանվել է Առաջին չեչենական պատերազմի եզակի արխիվային նյութի հիման վրա, որը տրամադրել են Ռուսաստանի ԱԴԾ-ն և այլ հատուկ ծառայություններ։ Ֆիլմի վերջում ներկայացված է Չեչենական պատերազմում զոհված ռուս զինվորականների 2939 հաստատված անունների ամբողջական ցանկը, ինչպես նաև տեքստ, որում հեղինակները տվյալ թեման շոշափելու համարձակության համար ներողություն են խնդրում զինվորների մայրերից, որոնց երեխաները մնացել են պատերազմի դաշտերում։

Ֆիլմը Զինովի Գերդտի վերջին դերասանական աշխատանքն է և թողարկվել է նրա մահվանից հետո։

Էպիզոդիկ կամեո դերերում կարելի է տեսնել Ալեքսանդր Պանկրատով-Չյոռնիին, Բորիս Խմելնիցկունն և Ստանիսլավ Գովորուխինին։

Ֆիլմում Լյուբով Տոլկալինան կատարել է իր դերասանական նորամուտը։

Ֆիլմն արգելված է ցուցադրվել հեռուստատեսությամբ։

## Դերերում
* Իրինա Բրազգովկա – *Վալենտինա Սեմյոնովնա Ֆեդոտովա, Վալերայի մայրը
* Սվետլանա Սմեխնովա – *Ուլյանա Ստեպանովնա
* Զինովի Գերդտ – *դերասան պաշտոնաթող գեներալի դերում (վերջին դերը)
* Ալեքսանդր Պավլով – *Ալեքսանդր Պետրովիչ, Դաշայի հայրը, գեներալ
* Բորիս Մորոզով – *Ալեքսեյ Միխայլովիչ
* Ալեքսեյ Դյակով – *Դիմա
* Վալերի Յանկլովիչ – *Օլեգ Իվանովիչ Ֆեդոտով
* Սվետլանա Շերշնևա – *Մարիա Վասիլևնա
* Վյաչեսլավ Բուտենկո – *Պավել Ալեքսեևիչ
* Ալեքսանդր Մոխով – *Վիտալիկ, մարդասիրական օգնության առաքիչ (լուսագրերում նշված չէ)
* Վլադիմիր Պոզներ – *կամեո
* Բորիս Խմելնիցկի – *կամեո
* Ստանիսլավ Գովորուխին – ''կամեո

## Նկարահանող խումբ
* Ռեժիսոր՝ Վալերի Խարչենկո
* Սցենարի հեղինակ՝ Գալինա Շերգովա
* Օպերատոր՝ Վլադիմիր Կլիմով
* Կոմպոզիտոր՝ Էդուարդ Արտեմև, Միքայել Թարիվերդիև

## Փառատոններ և մրցանակներ
* 1998 – առաջադրվել է «Նիկա» մրցանակի «Կնոջ լավագույն դերակատարում» անվանակարգում (Իրինա Բրազգովկա)
* Ռուսաստանի կինոռեժիսորների գիլդիայի մրցանակ (ֆիլմին)
* Հասարակական կազմակերպությունների ժյուրիի մրցանակ (Ի. Բրազգովկային)
* ՆՏՎ-ԿԻՆՈ-ի մրցանակ (Ի. Բրազգովկա)
* 1998 – «Ստալկեր» կինոփառատոն

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:1990-ականների ռուսերեն ֆիլմեր
Կատեգորիա:1997 դրամա ֆիլմեր
Կատեգորիա:1997 ֆիլմեր
Կատեգորիա:Ռուսական դրամա ֆիլմեր
Կատեգորիա:Ռուսական ֆիլմեր
Լուիս Կաֆարելի

**Լուիս Անխել Կաֆարելի** (, ), արգենտինա-ամերիկացի մաթեմատիկոս։ Ոչ գծային մասնակի դիֆերենցիալ հավասարումների տեսության վերաբերյալ աշխատությունների հեղինակ։

ԱՄՆ գիտությունների ազգային ակադեմիայի (1991), Արվեստների և գիտությունների ամերիկյան ակադեմիայի (1986), Գիտությունների պապական ակադեմիայի (1994) անդամ, Դեյ Լինչեյի ազգային ակադեմիայի արտասահմանյան, Ֆելո ամերիկյան մաթեմատիկական ընկերության անդամ։

2002 թվականին մաթեմատիկոսների միջազգային կոնգրեսում պլենար զեկուցող։ Պատվավոր դոկտոր։

## Պարգևներ և պատվոգրեր
* Բոհերի անվան մրցանակ (1984)
* Պիոս XI ոսկե մեդալ (1988) (1988)
* Ռոլֆ Շոկի մրցանակ (2005)
* Ստիլի մրցանակ (2009, 2014)
* Վոլֆի մրցանակ (2012)
* Սոլոմոն Լեֆշեցի մեդալ (2013)
*  (2018)
* Շաո մրցանակ (2018)
* Աբելի մրցանակ (2023)

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Краткая биография 

Կատեգորիա:Բուենոս Այրեսի համալսարանի շրջանավարտներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի մաթեմատիկոսներ
Կատեգորիա:Ամերիկայի արվեստների և գիտությունների ակադեմիայի անդամներ
Կատեգորիա:ԱՄՆ-ի գիտությունների ազգային ակադեմիայի անդամներ
Կատեգորիա:20-րդ դարի ամերիկացի մաթեմատիկոսներ
Կատեգորիա:Մաթեմատիկական անալիզի մասնագետներ
Կատեգորիա:21-րդ դարի ամերիկացի մաթեմատիկոսներ
Կատեգորիա:Ֆիզիկամաթեմատիկական գիտությունների դոկտորներ
Կատեգորիա:Արգենտինացի ակադեմիկոսներ
Կատեգորիա:Արգենտինացի գիտնականներ
Վերմելսկիրխեն

**Վերմելսկիրխեն** ( . ), քաղաք Գերմանիայի Հյուսիսային Հռենոս-Վեստֆալիա երկրամասում ։

Ենթակա է Քյոլնի վարչական օկրուգին։ Մտնում է Ռայնիշ Բերգիշ շրջանի կազմի մեջ։ Զբաղեցնում է 74,66 քառակուսի կիլոմետր տարածք։ 2010 թվականի դեկտեմբերի 31-ի տվյալներով բնակչության թվաքանակը եղել է 35 437։ Պաշտոնական կոդն է՝ *05 3 78 032:*

Վելմերսկիրխենում է գտնվում մանրածախ առևտրի գերմանական OBI ընկերության գլխավոր գրասենյակը։ Բնակավայրը համբավվել է նաև նրանով, որ այստեղ է տեղադրված Եվրոպայի ամենամեծ տոնածառերից մեկը (բարձրությունը՝ 26 մետր)։

Քաղաքում գործող կրոնական հաստատություններից են ավետարանական և կաթոլիկ եկեղեցիները։

Վերմելսկիրխենը գերմանացի կինոռեժիսոր Ուվե Բոլի ծննդավայրն է. նա ծնվել է այստեղ 1965 թվականի հունիսի 22-ին։

## Տեսարժան վայրեր
Քաղաքից ոչ հեռու գտնվում է «Maria in the meadow» («Մարիան Մարգագետնում») հյուրանոցը, որը 20-րդ դարի սկզբին եղել է մեծահարուստ գործարանատեր Կարլ Հանիելի վիլլան։

## Պատկերասրահ
WermelskirchenFestzug1000Jahrfeier.jpg|
Wermelskirchen Eich 2015.jpg
WKirchen evKirche v SO.jpg|
Preyersmuehle-viadukt.jpg|
Wermelskirchen - Evangelische Kirche Hünger 02 ies.jpg|
Wermelskirchen Maria in der Aue 10-2017 img2.jpg|
Tente-grundschule.jpg|
P1990204 001 Katholische Kirche St. Michael, Wermelskirchen.jpg
Wermelskirchen Knochenmühle - Knochenmühle 06 ies.jpg


## Քույր քաղաքներ

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* http://www.wermelskirchen.de/ Պաշտոնական էջ

Կատեգորիա:Գերմանիայի քաղաքներ
Կատեգորիա:Հյուսիսային Հռենոս-Վեսթֆալիայի բնակավայրեր
Կատեգորիա:Հյուսիսային Հռենոս-Վեսթֆալիայի քաղաքներ
Էյդան Թերներ

**Էյդան Թերներ** (), ), իռլանդացի դերասան։ Ամենամեծ հայտնիությունը ձեռք է բերել Դանթե Գաբրիել Ռոսսետտիի դերի շնորհիվ «Հուսահատ ռոմանտիկներ» հեռուստասերիալում, վամպիր Միտչել դերի շնորհիվ BBC «Մարդ լինել» սերիալում և Կիլի դերի շնորհիվ «Հոբիթ» տրիլոգիայում։

The Lisa Richards Agency UK գործակալության անդամ է։

## Կենսագրություն
Էյդան Թերները ծնվել և մեծացել է Իռլանդիայի Հարավային Դուբլին կոմսության Կլոնդոլկին քաղաքում։ 2004 թվականին ավարտել է Դուբլինի Թեմփլ Բար շրջանի «The Gaiety School of Acting» դերասանական վարպետության դպրոցը։

Հարաբերությունների մեջ է եղել դերասանուհիներ Ինդիա Վիսկերի (2004 թվական), Շարլին Մակկենայի (2007-2009 թվականներ), Լենորա Կրիչլոուի (2009-2011 թվականներ) և Սառա Գրինի հետ (2011-2015 թվականներ)։

2018 թվականից հարաբերությունների մեջ է եղել ամերիկացի դերասանուհի Կեյտլին Ֆիցջերալդի հետ։

## Ֆիլմագրություն

## Մրցանակներ և անվանակարգեր
* 2013 թվական` անվանակարգ «Online Film & Television Association Award» մրցանակի համար «Լավագույն երգ» կատեգորիայում («Հոբիթ։ Անսպասելի ճանապարհորդություն»).
* 2014 թվական` «Իմպերիա» մրցանակ «Լավագույն տղամարդու դեբյուտ» կատեգորիայում («Հոբիթ։ Սմոգի պարապուտը»)։
* 2018 թվական` անվանակարգ «TV Choice Award» մրցանակի համար «Լավագույն դերասան» կատեգորիայում ("Պոլդարկ")
* 2018 թվական` անվանակարգ «BroadwayWorld UK Awards» մրցանակի համար «Լավագույն դերասան» կատեգորիայում (թատերական պիես «Լեյտենանտը Ինիշմոր կղզուց»)
* 2018 թվական` «Joe Allen Best West End Debut Awards» մրցանակ «Դեբյուտ» կատեգորիայում (թատերական պիես «Լեյտենանտը Ինիշմոր կղզուց»)
* 2019 թվական` անվանակարգ «TV Choice Award» մրցանակի համար «Լավագույն դերասան» կատեգորիայում ("Պոլդարկ")
* 2019 թվական` «WhatsOnStage» մրցանակ «Լավագույն դերասան» կատեգորիայում (թատերական պիես «Լեյտենանտը Ինիշմոր կղզուց»)

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:1983 ծնունդներ
Կատեգորիա:21-րդ դարի դերասաններ
Կատեգորիա:Անձինք այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Դերասաններ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Թատրոնի դերասաններ
Կատեգորիա:Իռլանդացի կինոդերասաններ
Կատեգորիա:Հեռուստատեսային դերասաններ
Կատեգորիա:Հունիսի 19 ծնունդներ
Bigbig Studios

**Bigbig Studios**, բրիտանական ընկերություն, որը զբաղվում է համակարգչային խաղերի մշակմամբ, տեղակայված է Ռոյալ Լեմինգթոն-Սփա քաղաքում։ Ընկերությունը հիմնադրվել է 2001 թվականին Codemasters ընկերության նախկին 4 աշխատակիցների կողմից։ Ընկերությունը հիմնադրվել է Evolution Studios ընկերությանն աջակցելու համար։ 2007 թվականի սեպտեմբերին Bigbig Studios և Evolution Studios ընկերությունները գնվեցին Sony Computer Entertainment-ի կողմից։ Bigbig Studios-ի հիմնականում զբաղվելու էր PlayStation-ի համար նախատեսված խաղերի վերաթողարկմամբ PlayStation Portable-ի և PlayStation Vita-ի համար։

2012 թվականի հունվարի 10-ին Sony-ին հաստատեց Bigbig Studios-ի փակման մասին լուրերը։

## Խաղերի ցանկ

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Ընկերություններ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Համակարգչային խաղեր
Կատեգորիա:Համակարգչային խաղեր արտադրողներ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Ստուդիաներ
Փարիզ-Բրեստ (տորթ)

**Փարիզ-Բրեստ**, **Փարիզ — Բրեստ** (), պրալինեի համով եփովի խմորից և եփած խյուսով ֆրանսիական աղանդեր, որն անվանվել է Փարիզ–Բրեստ–Փարիզ հեծանվավազքի պատվին։ Վրան սովորաբար ցանվում է նուշի տաշեղ։ Աղանդերի կլոր ձևը նմանեցված է հեծանվային անիվին։ Կարող է լինել տորթի կամ հրուշակի չափսի։

## Պատմություն
Տարածված վարկածի hամաձայն՝ անիվի տեսքով աղանդերը 1909 կամ 1910 թվականին ստեղծել է հրուշակագործ Լուի Դյուրանը (Մեզոն Լաֆիտից)՝ կազմակերպիչ Պիեռ Ժիֆարի խնդրանքով՝ Փարիզ-Բրեստ-Փարիզ հեծանվավազքի պատվին, որն առաջին անգամ անցկացվել է 1891 թվականին։

Կա վարկած, որ տորթը հորինել է հրուշակագործ Բոժեն՝ նույնպես Փարիզի Մեզոն Լաֆիտ արվարձանից, բայց 1891 թվականին։ Ըստ այս վարկածի՝ նրա տունը գտնվել է հեծանվավազքի մրցուղու մոտ։ Համաձայն *Larousse gastronomique* հեղինակավոր հրատարակության, որտեղ նշվում է աղանդերի ծագման միայն մեկ տարբերակ, *«մրցումներից ոգեշնչված հրուշակագործը պատրաստել է հեծանիվների անիվների նմանվող օղակների տեսքով էկլերներ»*։

Այլ աղբյուրներ մատնանշում են Փարիզի արվարձանից մի հրուշակագործի, որն ստեղծել է այն 1891 թվականին։ Վերջապես, որպես հավանական հեղինակ նշվում է նաև Ժերբե անունով հրուշակագործը Շարտրից։

Ըստ որոշ աղբյուրների՝ Դյուրանը հրուշակեղենը ստեղծել է 1909 թվականին՝ էկլերի տեսքով, իսկ 1940-ական թվականներին Փարիզի արևմտյան արվարձաններից մեկի մեկ այլ հրուշակագործ նրան տվել է կլոր ձև։ Ըստ այլ աղբյուրների՝ հենց Դուրանն է նրան տվել հեծանիվի անիվի ձև՝ հիմք ընդունելով ավելի վաղ ստեղծված տորթը. դա եղել է դափնեպսակի (նկատի առնվել մրցավազքի հաղթողին տրվող պսակը), որը ստեղծել է բրեստցի մի հրուշակագործ, կամ երկարավուն տեսքով թխվածք։

Աղանդերը շատ արագ ձեռք է բերել ժողովրդականություն, այն կարելի է գտնել Ֆրանսիայի բոլոր հրուշակարաններում։

2012 թվականին *TNS-Sofres* սոցիոլոգիական գործակալության կատարած ուսումնասիրությունը ֆրանսիացիների սիրելի աղանդերների մեջ այն դասել է 15-րդ տեղում։

## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն
* 
* 

## Արտաքին հղումներ
* Вуаля! Кухня французских провинций. — М.: ЗАО «Издательский дом „Бурда“», 2014
* Истории сладкоежки / Марина Андреева

Կատեգորիա:Տորթեր
Կատեգորիա:Ֆրանսիական աղանդեր
Կատեգորիա:Ֆրանսիական խոհանոց
Նախիջևան (թերթ)

**«Նախիջևան»**, ազգային, հասարակական-քաղաքական, գրական, մշակութային պարբերաթերթ, վերջում՝ հանդես։

## Պատմություն
«Նախիջևան» հայրենակցական միության, ապա՝ Նախիջևանահայոց ազգային խորհրդի պաշտոնաթերթ։ Լույս է տեսել 1999–2006 թվականներին Երևանում (դասական ուղղագրությամբ)։ Հիմնադիր-խմբագիր՝ Ռաֆայել Համբարձումյան։ Լուսաբանել է միության, ապա՝ ազգային խորհրդի գործունեությունը, անդրադարձել Հայկական հարցին, Հայաստանի առաջին հանրապետությանը, Հայոց ցեղասպանության ճանաչման միջազգային գործընթացին, Արցախյան հիմնախնդրին և գոյամարտին։ Հայոց ցեղասպանության հարցում մեղադրել է Ռուսաստանի և Թուրքիայի վարած պետական քաղաքականությունը, համաշխարային հանրությանն իրազեկել է Նախիջևանի պատմական հուշարձանների հետևողական ոչնչացման Ադրբեջանի պետական քաղաքականության մասին, տպագրել է նաև գրական-գեղարվեստական, մշակութային թեմաներով նյութեր, ներկայացրել հայ անվանի դեմքերի, մասնակցել հայերենի ուղղագրության շուրջ ծավալված բանավեճին՝ հօգուտ դասականի։

Կատեգորիա:Հայկական գիտական պարբերականներ
Կատեգորիա:Հայկական հասարակական պարբերականներ
Կատեգորիա:Հայկական քաղաքական պարբերականներ
Կատեգորիա:Հայկական մշակութային պարբերականներ
Կատեգորիա:Հայաստանի հանդեսներ
Նոր Թոմարզա

«**Նոր Թոմարզա**», եռամսյա հանդես (սկզբում՝ միամսյա)։ Թոմարզայի միացյալ (հայրենակցական) ընկերության կենտոնական վարչության հրատարակություն։

## Պատմություն
Լույս է տեսել 1931-1935 և 1939-1940 թվականներին ԱՄՆ-ի Սաութ Միլոուքի, ապա՝ Ռեյսին քաղաքներում։ Խմբագիրը եղել է Վարդան Զալըմենցը։

Պարբերականը լուսաբանել է միացյալ ընկերության և մասնաճյուղերի գործունեությունը, կապ է ստեղծել աշխարհասփյուռ թոմարզացիների միջև։ Տպագրել է նյութեր Երևանի Նոր Սեբաստիա թաղամասին կից Նոր Թոմարզայի կառուցման մասին, թոմարզացիների պատմությանը վերաբերող հոդվածներ, գրական գործեր։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* «Նոր Թոմարզա» հանդեսի համարները

Կատեգորիա:Հայկական հասարակական պարբերականներ
Կատեգորիա:ԱՄՆ-ի հայկական հանդեսներ
Նոր դպրոց (ամսագիր)

«**Նոր դպրոց**», մանկավարժական ամսագիր (1911-1912 թվականներին՝ շաբաթաթերթ)։ Կովկասի հայոց դպրոցների ուսուցիչների և վարժուհիների միության կենտրոնական վարչության հրատարակություն։

## Պատմություն
Լույս է տեսել 1908-1914 թվականներին Թիֆլիսում։ Խմբագիրներն են եղել Իսահակ Հարությունյանը, Հովհաննես Տեր-Միրաքյանը, Արտաշես Աբեղյանը։ Նպաստել է աշխարհիկ դպրոցների ստեղծմանն ու ամրապնդմանը, առաջարկել կրթահամակարգի վերափոխումներ, արծարծել է մանկավարժական առաջադեմ գաղափարներ։

Կատեգորիա:Հայկական կրթական պարբերականներ
Կատեգորիա:Հայկական մանկավարժական պարբերականներ
Կատեգորիա:Ռուսական կայսրության հայկական ամսագրեր
Հույս և հենարան

«**Հույս և հենարան**» (), 1982 թվականի խորհրդային գեղարվեստական ֆիլմ, որը նկարահանել է ռեժիսոր Վիտալի Կոլցովը։

## Սյուժե
Խորհրդային գյուղ, 1980-ականների սկիզբ։ Մոսկվացի Նիկոլայ Կուրկովը (Յուրի Դեմիչ) աշխատել է հետազոտական ինստիտուտում և երազել է պաշտպանել ատենախոսություն ագրոկենսաբանության վերաբերյալ, բայց, ժամանելով Նեչեռնոզեմիայի գյուղերից մեկը, հանդիպում է իր մանկության ընկերոջը և մնում այնտեղ՝ ղեկավարելով հետամնաց կոլտնտեսությունը։

## Դերերում
* Յուրի Դեմիչ – *Նիկոլայ Ալեքսեևիչ Կուրկով, կոլտնտեսության նախագահ
* Անատոլի Վասիլև – *Անդրեյ Պավլովիչ Ֆոմին, առաջին քարտուղար
* Նադեժդա Շումիլովա – *Ռաիսա Նիկոլաևնա
* Վացլավ Դվորժեցկի – *Ալեքսանդր Նիկոլաևիչ Գարդտ
* Վսեվոլոդ Սանաև – *Կիրիլ Լվովիչ Ռոտով
* Վլադիմիր Կաշպուր – *Ալեքսանդր Լուչկով
* Վլադիմիր Գուլյաև – *Լիխարև
* Լյուբով Սոկոլովա – *Ուլյանա Պորֆիրիևնա
* Անատոլի Վեդյոնկին – *Պիտեր, Ռաիսայի ամուսինը
* Վերա Բուրլակովա – *Տատյանա Սերգեևնա, Նիկոլայի մորաքույրը
* Թամարա Սովչի – *Օլգա
* [[Գրիգորի Աբրիկոսով]]
* Էլլա Յարոշևսկայա
* Կլավդիա Խաբարովա – *հյուրանոցի ադմինիստրատոր (լուսագրերում նշված չէ)
* Ստանիսլավ Միխին – ''շրջկոմի բյուրոյի անդամ (լուսագրերում նշված չէ)

## Նկարահանող խումբ
* Ռեժիսոր՝ Վիտալի Կոլցով
* Սցենարի հեղինակ՝ Բուդիմիր Մետալնիկով, Յուրի Չեռնիչենկո
* Օպերատոր՝ Անատոլի Նիկոլաև
* Բեմադրող նկարիչ՝ Ալեքսեյ Լեբեդև
* Կոմպոզիտոր՝ Բորիս Ռյազկով
* Հնչյունային ռեժիսոր՝ Թամարա Բատալովա

## Մրցանակներ
* 1983 – XVI Համամիութենական կինոփառատոնի (Լենինգրադ) գեղարվեստական ֆիլմերի բաժնի մրցանակ «Հույս և հենարան» ֆիլմին

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* «Հույս և հենարան» ֆիլմը «Մոսֆիլմի» կայքում

Կատեգորիա:1980-ականների ռուսերեն ֆիլմեր
Կատեգորիա:1982 ֆիլմեր
Կատեգորիա:«Մոսֆիլմ» ստուդիայի ֆիլմեր
Կատեգորիա:Խորհրդային դրամա ֆիլմեր
Կատեգորիա:Խորհրդային ֆիլմեր
Շապիկ (գիրք)

[մինի|[Ղարաբաղյան ազատագրական պատերազմ հանրագիտարանի շապիկը]]
**Շապիկ**, գրքի, բրոշյուրի, ամսագրի և այլ հրատարակչությունների փափուկ կազմը։ Գրքի ձևավորման տարրերից է։

## Պատմություն
Շապիկի վրա գրվում են հրատարակչության վերնագրային տվյալները (հեղինակի անուն, վերնագիր, տպագրության վայրը), պատկերազարդվում թեմատիկ կամ գեղազարդիչ պատկերներով։

Առանձին գրքեր ունեն նաև կրկնաշապիկներ, որոնք հագցվում են կազմի կամ հիմնական Շապիկի վրա։ Առաջին կրկնաշապիկներն ի հայտ են եկել 19-րդ դարի կեսերին և աստիճանաբար դարձել գրքի գեղարվետական ձևավորման տարր, նրան հաղորդել գրավչություն և գեղեցկություն։

Սկսած 20-րդ դարից, ընթերցողական շուկայի ընդլայնման և մրցակցության սրման հետ զուգընթաց, գրքի կազմը ձեռք է բերել տեղեկատվական և գովազդային դերակատարում։ Հենց կազմն է առաջինը, ինչից սկսվում է ընթերցողի ծանոթությունը հրատարակության հետ։

## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն
* Энциклопедия книжного дела. — Ю. Ф. Майсурадзе, А. Э. Мильчин, Н. П. Маковеев и др. — Изд. 2-е, перераб. и доп. — М., 2004. —5-7975-0744-7
**Eighty Years of Book Cover Design*, Joseph Connolly. London: Faber and Faber, 2009.  (hardcover) and  (paperback).
*Thomson, E. M. (2010). "Aesthetic Issues in Book Cover Design 1880-1910." *Journal of Design History* 23(3), 229–245.

## Արտաքին հղումներ
* ГОСТ 7.84-2002: Издания. Обложки и переплеты
* The Book Cover Archive
* – containing photographs of decorated publisher bindings from the 1870s to 1930.
* Historical book cover design gallery (archived 10 January 2007)
* The Art of Penguin Science Fiction – the history and cover art of science fiction published by Penguin Books from 1935 to the present day
* Thomas Bonn Collection of Publishers Interviews – more than 100 audio interviews with publishers, art directors, etc. on the topic of cover art

Կատեգորիա:Գրահարատարակություն
Կատեգորիա:Գրաֆիկական դիզայն
Կատեգորիա:Գրքերի ձևավորում
Կատեգորիա:Տպագրություն
Գեղարվեստ (հանդես)

**«Գեղարվեստ»**, գրական, արվեստագիտական, երաժշտական պատկերազարդ հանդես։

## Պատմություն
Լույս է տեսել 1908-1921 թվականներին Թիֆլիսում (7 գիրք, տպագրվել է նաև Վենետիկում)։

Խմբագիր՝ Գարեգին Լևոնյան։

Լուսաբանել է գեղագիտության, պատմության, գրակության, կրթալուսավորական հարցեր։

Տպագրել է հայկական արվեստին, հայագիտությանը նվիրված հոդվածներ, որտեղ քննվել են ազգագրության, պարարվեստի, ճարտարապետության, կերպարվեստի և երաժշտության պատմության հարցեր, հրատարակել է նաև քննադատական հոդվածներ, ուսում­նասիրություններ, ակնարկներ՝ ժամանակի հայ, ռուս և արևմտաեվրոպական գրականության ու թատրոնի մասին, հայ ու եվրոպացի
հայտնի նկարիչների գործերի վերատպություններ։

«Գեղարվեստ»-ում են առաջին անգամ տպագրվել Խաչատուր Աբովյանի, Ավետիք Իսահակյանի, Դանիել Վարուժանի,
Վրթանես Փափազյանի, Միքայել Մանվելյանի, Եղիշե Չարենցի մի շարք գործեր։

Կատեգորիա:Ռուսական կայսրության հայկական հանդեսներ
Կատեգորիա:Հայկական մշակութային պարբերականներ
Կատեգորիա:Հայկական գրական պարբերականներ
Կատեգորիա:Հայկական կրթական պարբերականներ
Կատեգորիա:Հայկական հայագիտական պարբերականներ
Կատեգորիա:Վրաստանի հայկական հանդեսներ
Կատեգորիա:Իտալիայի հայկական հանդեսներ
Գեղարդ (տարեգիրք)

**«Գեղարդ»**, տարեգիրք։

## Պատմություն
Լույս է տեսել 1975-2000 թվականներին (6 գիրք) Հալեպում՝ ՀԲԸՄ մատենագիտական հանձնախմբի հովանավորությամբ։

Խմբագիրներ՝ Հայկ Պարիկ­յան, Ռոպեր Ճեպեճյան։

Տպագրել է գրական-գեղարվեստական, պատմաբանասիրական նյութեր, անդրադարձել է նաև սիրիահայ համայնքի կյանքին, Հայրենիք-Սփյուռք հարաբերություններին։

Կատեգորիա:Տարեգրություններ
Կատեգորիա:Սիրիայի հայկական ամսագրեր
Կատեգորիա:Հայկական գրական պարբերականներ
Կատեգորիա:Հայկական հասարակական պարբերականներ
Կատեգորիա:Հայկական մշակութային պարբերականներ
Կատեգորիա:Հալեպի հայկական պարբերականներ
Գեղափնջիկ

**«Գեղափնջիկ»**, գրական-գեղեարվեստական պատկերազարդ ամսագիր, «Տարազի» հավելվածը։

## Պատմություն
Լույս է տեսել 1907 թվականին Թիֆլիսում։

Խմբագիր-հրատարակիչ՝ Տիգրան Նազարյան։

Տպագրել է եվրոպական տերությունների ու Ռուսաստանի փոխհարաբերություններին վերաբերող նյութեր, բողոքել է բռնությունների դեմ։

Աշխատակցել են Նար-Դոսը, Ատրպետը, Գևորգ Բաշինջաղյանը, Մկրտիչ Խրիմյանը։ Եղել է ժամանակի բարձրորակ տպագրություն ունեցող հրատարակչություններից։

Կատեգորիա:Հայկական գրական պարբերականներ
Կատեգորիա:Հայկական մշակութային պարբերականներ
Կատեգորիա:Ռուսական կայսրության հայկական ամսագրեր
Զագրոս (թերթ)

«**Զագրոս**» (հունարեն է, նշանակում է աստվածների ցասում), հասարակական-քաղաքական, մշակութային ամսաթերթ։

## Պատմություն

Հայաստանի քրդերի ազգային խորհուրդ հասարակական կազմակերպության  պաշտոնաթերթ։

Լույս է տեսնում 2007 թվականից Երևանում՝ հայերեն, մեկ էջը՝ քրդերեն։ Հիմադիր-խմբագիր՝ Ալիխանե Մամե։

Լուսաբանում է ՀՀ-ում քրդական համայնքի կյանքը, անդրադառնում է ՀՀ ներքին ու արտաքին քաղաքականությանը, սոցիալ-տնտեսական կացությանը, հայ և քուրդ ժողովուրդների բարեկամությանը, Մերձավոր ու Միջին Արևելքում ծավալվող քաղաքական իրադարձություններին, որոնք առնչվում են նաև քուրդ ժողովրդի ազգային խնդիրներին։

Կատեգորիա:Հայաստանի թերթեր
Կատեգորիա:Հայկական քաղաքական պարբերականներ
Կատեգորիա:Հայկական հասարակական պարբերականներ
Կատեգորիա:Հայկական մշակութային պարբերականներ
Անդրանիկ Կռանյան

**Անդրանիկ Արմենակի Կռանյան** (), աստվածաբան, մանկավարժ, խմբագիր։ Ծայրագույն վարդապետ (2001 թվական)։

## Կենսագրություն
Սովորել է Բեյրութի Սուրբ Գրիգոր Լուսավորիչ ճեմարանում (1937–1943 թվականներ), Զմմառի դպրեվանքում (1943–1947 թվականներ), ավարտել է Հռոմի Գրիգորյան համալսարանը (1954 թվական)։

1965-1968 թվականներին պաշտոնավարել է Զմմառի վանքում՝ ուսումապետ, գրադարանապետ, կազմակերպել է մատենադարանը և թանգարանը։

1973–2001 թվականներին դասավանդել է Բեյրութի Հայկազ­յան համալսարանում։

1973–2013 թվականներին՝ «Մասիս» օրաթերթի, 1980–1991 թվականներին, միաժամանակ՝ Զմմառի «Զուարթնոց» պարբերաթերթի, 1991 թվականից՝ «Հայկազեան հայագիտական հանդես»-ի պատասխանատու խմբագիր։

Լույս են տեսել Կռանյանի «Գրաբար (քերականութիւն եւ հրահանգ)։ Ոճաբանութիւն։ Հատընտիրք» (1968 թվական, 1984 թվական) դասագիրքը, «Գործնական բառարան հայերէն լեզուի» (1970 թվական, 1983 թվական, 1987 թվական, 1995 թվական), «Բառգիրք հայերէն լեզուի» (1998 թվական) բառարանները, «Անապահով օրեր» (1999 թվական), «Լուսարձակդ բաց վրաս» (2000 թվական) երկերը, «Երկու դար անց» (1966 թվական), «Զմմառի ազգային թանգարան» (հայերեն, ֆրանսերեն, 1966 թվական), «Զմմառ։ Դարերու ընթացքին» (հայերեն, ֆրանսերեն, 1979 թվական), «Հայ ծիսական պաշտամունքը» (2001 թվական), «Խօսէ ինծի Հայ եկեղեցիի մասին» (2012 թվական) ուսումասիրությունները (բոլորը՝ Բեյրութում), նաև խոհափիլիսոփայական ստեղծագործություններ, պիեսներ։

Կատեգորիա:Հայ աստվածաբաններ
Կատեգորիա:Հայ խմբագիրներ
Կատեգորիա:Հայ մանկավարժներ
Զարդապատկեր (գիրք)

**Զարդապատկեր**, գրքի ձևավորման մեջ, ռիթմիկ դասավորված տարրերից կազմված նախշ (զարդանկար, զարդ, դրվագազարդ)։

## Պատմություն

Զարդապատկերները նպաստում են գրքի կառուցվածքը գեղարվեստորեն ամբողջովին և ավարտուն դարձնելուն։

Գրքային Զարդապատկերների հնագույն նմուշները պահպանվել են 6-րդ դարից («Էջմիածնի Աւետարան», 989, «Վեհափառի Աւետարան», 10-րդ դար, «Մողնու Աւետարան», 11-րդ դար)։

Զարդապատկերով ընդգծում և առանձնացնում են գրքի տարբեր հատվածների սկիզբն ու վերջը՝ յուրատեսակ դադար ստեղծելով տեքստի ընթերցանության ժամանակ։

Տարբերում են գունավոր ու անգույն, բնական կամ ոճավորված զարդապատկերներ։ Հայկական ձեռագրերին բնորոշ է սկզբնաէջերի, վերջնաէջերի խորանների, գլուխների, վերնագրերի, սկզբնատառերի և լուսանցքների զարդանկարումը։

Հայ իրականության մեջ Զարդապատկերի ամենախոշոր վարպետը Թորոս Ռոսլինն է, որի ստեղծագործություններում նկատելի է ընդունված հնարքներից շեղվելու և աստվածաշնչյան թեմաների հետ աշխարհիկ տարրերի (որսի տեսարաններ, կենդանիների պատկերներ) ներմուծման միտումը։

Մանրանկարներում պահպանվել են նաև մի շարք պատմական անձանց դիմանկարներ, երկրաչափական, բուսական, կենդանական, տիեզերական մարմինների և ոճավորված այլ Զարդապատկերներ։ Տարածված են վարդյակի տարատեսակները, կենաց ծառի, նռան, խաղողի ողկույզի, արծվի, վիշապի, եզան և այլ կենդանիների պատկերներ։

Ժամանակակից Զարդապատկերները կատարվում են նորագույն գեղագիտական ընկալումերին համապատասխան։
Նոր երկիր

«**Նոր երկիր**», հասարակական-քաղաքական և գրական օրաթերթ (սկզբում՝ շաբաթաթերթ)։ Հնչակյան կուսակցության Ֆրանսիայի շրջանի պաշտոնաթերթ։

## Պատմություն
Լույս է տեսել 1926-1937 և 1954-1955 թվականներին Փարիզում։ Խմբագիրներն են եղել Հակոբ Թյուրապյանը (Բ. Վարազդատ), Մելիք Դավիթ-Բեկը։

Պարբերականը ներկայացրել է Ֆրանսիայի և եվրոպական այլ երկրների հայկական համայնքների ազգային կյանքը, Խորհրդային Հայաստանի տնտեսական, մշակութային ձեռքբերումները, ծանոթացրել միջազգային քաղաքական կացությանը։ Գրական բաժնում տպագրել է հայ դասական և ժամանակակից հեղինակների գործեր, գրաքննադատական, պատմագիտական հոդվածներ։

Կատեգորիա:Հայկական քաղաքական պարբերականներ
Կատեգորիա:Ֆրանսիայի հայկական թերթեր
Կատեգորիա:Հայկական հասարակական պարբերականներ
Կատեգորիա:Հայկական գրական պարբերականներ
Զարկ (թերթ)

«**Զարկ**», գրական–գեղարվեստական, հասարակական շաբաթաթերթ։

## Պատմություն

Լույս է տեսել Թիֆլիսում 1906–1907 թվականներին։ Խմբագիր-հրատարակիչ՝ Գրիգոր Բալասանյան։

Տպագրել է հրապարակախոսական, գրական, բանասիրական, մանկավարժական հոդվածներ, անդրադարձել է հայոց լեզվի և հայ պատմագրության հարցերին, ներկայացրել մամուլի տեսություններ, մատենագիտականտեղեկություններ, գրախոսականներ։

Կատեգորիա:Հայկական գրական պարբերականներ
Կատեգորիա:Հայկական մշակութային պարբերականներ
Կատեգորիա:Հայկական հասարակական պարբերականներ
Կատեգորիա:Ռուսական կայսրության հայկական թերթեր
Ջահակիր (թերթ, Թեհրան)

«**Ջահակիր**», ազգային, կրոնական, տեղեկատու ամսաթերթ։

## Պատմություն

Լույս է տեսել 1963–1990 թվականներին Թեհրանում։ Խմբագիր՝ Հայկ Սալաքյան, ապա՝ խմբագրակազմ։

Լուսաբանել է իրանահայ համայնքների, մասնավորապես՝ թեհրանաբնակ հայերի առօրյան, կապը հայրենիքի հետ, տպագրել է հոգևոր, բարոյագիտական, առողջապահական թեմաներով նյութեր։

Կատեգորիա:Իրանի հայկական թերթեր
Կատեգորիա:Հայկական կրոնական պարբերականներ
Կատեգորիա:Հայկական լրատվական պարբերականներ
Կատեգորիա:Հայկական հասարակական պարբերականներ
Կատեգորիա:Հայկական կրթական պարբերականներ
Կատեգորիա:Հայերը Թեհրանում
Ջըռնըլ օֆ Արմինիըն սթադիս

«**Ջըռնըլ օֆ Արմինիըն սթադիս**» («Journal of Armenian Studies»–«Հայագիտական ուսումնասիրությունների հանդես»), հայագիտական եռամսյա հանդես։

## Պատմություն

Հայագիտական ուսումնասիրությունների և հետազոտությունների ազգային ընկերակցության հրատարակություն։

Լույս է տեսել 1975 թվականից, կանոնավոր՝ 1985–2004 թվականներին Բելմոնտում (Մասաչուսեթս, ԱՄՆ)՝ անգլերեն։ Խմբագիր՝ Բարբարա Մերկերյան։

Լուսաբանել է ընկերակցության գործունեությունը, տպագրել է հայոց պատմությանը, մշակույթին, լեզվին, գրականությանն առնչվող հայ և օտարազգի գիտնականների հոդվածներ, վերատպել անգլերեն հրատարակված աշխատություններ, թարգմանություններ։

Առաքվել է ԱՄՆ-ի, ՀՀ-ի և արտերկրի հայագիտական կենտրոններ, գրադարաններ, առանձին անհատների։

Կատեգորիա:ԱՄՆ-ի հայկական հանդեսներ
Կատեգորիա:Հայկական հայագիտական պարբերականներ
Ջրաբերդ (թերթ)

«**Ջրաբերդ**», հասարակական-քաղաքական երկշաբաթաթերթ։

## Պատմություն

ԼՂՀ Մարտակերտի շրջանի վարչակազմի պաշտոնաթերթ։

Լույս է տեսնում 1932 թվականից Մարտակերտում (մինչև 1966 թվականը՝ «Սոցիալիզմի ուղիով», 1966–1986 թվականներին՝ «Բարեկամություն», 1992–1993 թվականներին՝ ընդհատումներով)։ Խմբագիրներ՝ Հողմիկ Սարգսյան, Ալեքսան Կարապետյան, Սանասար Հովհաննիսյան, Զոյա Թադևոսյան, Արարատ Դանիելյան, Արկադիա Բալայան, Արա Աբրահամյան, Շ. Օհանջանյան, Ս. Մամունց, Վահրամ Աթանեսյան, Ալեքսան Հակոբյան, Դ. Շիրինյան, Ալբերտ Ալավերդյան, Հովհաննես Հովհաննիսյան, Հովհաննես Մանուկյան, Լ. Մաթևոսյան, Արեգ Գրիգորյան (2009 թվականից)։

Լուսաբանում է շրջանի սոցիալ-տնտեսական, կրթական, մշակութային կյանքը։

Արցախյան պատերազմի (1991–1994 թվականներ) տարիներին և հետագայում տպագրել է նյութեր ինքնապաշտպանական և ազատագրական մարտերի, բռնագաղթի, զոհված ազատամարտիկների, հերոսների, հրամանատարների, շրջանի բնակավայրերի վերաբնակեցման մասին, անդրադառնում է շրջանի առօրյային։

Կատեգորիա:Արցախի թերթեր
Կատեգորիա:Հայկական հասարակական պարբերականներ
Կատեգորիա:Հայկական քաղաքական պարբերականներ
Ջուղայի գրչության կենտրոն

**Ջուղայի գրչության կենտրոն**, գործել է 12-17-րդ դարերում։

## Պատմություն

Ամենահին ձեռագիրը 1286 թվականի «Մեկնութիւն սահմանաց ժամուց եւ խորհրդոց աղօթից»-ն է, գրիչ՝ Սարգիս։

1325 թվականին Խաչատուր գրիչն ընդօրինակել է Ճաշոց (Մատենադարան, ձեռագիր № 6235)։

1388 թվականին մեծադիր Ավետարան է պատկերազարդվել Սուրբ Ամենափրկիչ վանքում։

15-րդ դարում կենտրոնում է գործել գրիչ ու մանրանկարիչ Մարիամը, 1456 թվականին գրչագրել է «Քարոզգիրքս Գրիգորի Տաթեւացւոյ» (կենտրոնի ընտիր նմուշներից է)։

16-րդ դարի վերջին և հատկապես 17-րդ դարի սկզբին մատյաններ են ընդօրինակել Հակոբ Ջուղայեցին (1587 թվականի և 1603 թվականի ձեռագրերը, նաև ծաղկողը), Բարսեղ վարդապետը («Մեկնութիւն Ղուկասու», 1603, Մատենադարան, ձեռագիր № 8243), Երեմիա երեցը (1600, Ժողովածու, Մատենադարան, ձեռագիր № 2019), Մկրտիչը (Ավետարան, 1603), Խաչատուր Խիզանեցին, Հովհան Դարգամարգեցին, Հովհաննես գրիչը, Հակոբ քահանան և ուրիշներ։ Կենտրոնում ընդօրինակված հայտնի վերջին ձեռագիրը Ռստակես աբեղայի Հայսմավուրքն է (1605)։

1604–1605 թվականների բռնագաղթից հետո էլ կենտրոնը շարունակել է գործել։ Ձեռագրերից պահվում են նաև Մայր աթոռ Սուրբ Էջմիածնի ձեռագրատանը։

Կատեգորիա:Հայ գրչության կենտրոններ
Համակցված տպագրություն

**Համակցված տպագրություն**, հրատարակչության մասերի տպագրումը 2 տարբեր եղանակներով։

## Պատմություն
Տեքստը տպագրվում է, օրինակ օֆսեթ կամ խոր տպագրության, իսկ պատկերազարդումը՝ բարձր տպագրության եղանակով։ Համակցված տպագրության են դիմում հիմնականում այն դեպքում, երբ տպագրության մի եղանակը լիովին չի ապահովում՝ մասնավորապես
գունավոր պատկերների վերարտադրության պահանջված ճշգրտությունն ու որակը։

Համակցված տպագրության եղանակով են տպագրվել «ՀՍՀ»-ի հատորները. տեքստը՝ «Հակոբ Մեղապարտ տպագրատանը», գունավոր ներդիրները՝ Մոսկվայում, քարտեզները՝ Մինսկում։
Համբավաբեր (թերթ, Մոսկվա)

**«Համբավաբեր»**, ԽՍՀՄ ԿԳԿ-ի, ԺԿԽ-ի և Աշխատանքի պաշտպանության խորհրդի (ԱՊԽ) հրատարակչություն։

## Պատմություն
Լույս է տեսել 1923–1924 թվականներին Մոսկվայում (սկզբում՝ կիսամսյա, 1924 թվականին՝ ամենամսյա)։ Հրապարակել է
ԽՍՀՄ ԿԳԿ-ի, ԺԿԽ-ի և ԱՊԽ-ի որոշումներն ու կարգադրությունները։

«Համբավաբեր»-ը լույս է տեսել նաև ռուսերեն, ուկրաիներեն, բելառուսերեն, վրացերեն և ադրբեջաներեն։
Համշեն (թերթ)

**«Համշեն»**, գրական-լուսավորական ամսաթերթ, շաբաթաթերթ, այժմ՝ երկշաբաթաթերթ։ Աբխազիայի հայերի միության հրատարակչություն։

## Պատմություն
Լույս է տեսնում 1991 թվականից Սուխումում (առաջին համարները՝ Երևանում)՝ հայերեն, ռուսերեն։ Հիմնադիր-խմբագիր՝ Արտավազդ Սարեցյան։ Ներկայացնում է Աբխազիայի հայերի միության գործունեությունը, կրթամշակութային և գրական կյանքը, աբխազահայության ու հայրենիքի կապը, հայապահպան և այլ կարևոր միջոցառումներ, անդրադառնում է համշենահայերի պատմությանը, Հայ դատին, Արցախյան հիմնախնդրին։

1999 թվականից «Գրադարան» մատենաշարով լույս է ընծայում աբխազահայ գրողների ստեղծագործությունները (ցայսօր՝ ավելի քան 20 ժողովածու)։

Կատեգորիա:Վրաստանի հայկական թերթեր
Կատեգորիա:Հայկական գրական պարբերականներ
Կատեգորիա:Հայկական կրթական պարբերականներ
Կատեգորիա:Հայկական հասարակական պարբերականներ
Կատեգորիա:Հայկական մշակութային պարբերականներ
Հայկանուշ Ղազարյան

**Հայկանուշ Կամսարի Ղազարյան** (), մատենագետ, գրադարանագետ։

## Կենսագրություն
1984 թվականին ավարտել է Երևանի պետական համալսարանը։

1988 թվականից աշխատում է Հայաստանի ազգային գրադարանում (2001 թվականից՝ բաժնի վարիչ, 2011 թվականից՝ գիտական քարտուղար, 2015 թվականից՝ փոխտնօրեն)։

Կազմել և տպագրության է պատրաստել «Երվանդ Ղազանչյան» (2006 թ.), «Վիլյամ Սարոյան» (2008 թ.), «Պերճ Զեյթունցյան» (2010 թ.) կենսամատենագիտությունները, խմբագրել «Հայոց ցեղասպանություն։ Հայկական հարց» (հատ. 1–2, 2005 թ.), «Հովհաննես Թումանյան» (2008 թ., 2009 թ.), «Սասնա ծռեր։ Հայ ժողովրդական էպոս» (2009 թ.) մատենագիտական աշխատությունները։ Մասնակցել է «Հայ պարբերական մամուլ», «Հայկական տպարաններ», «Հայկական տպագրության 400-ամյակ», «Հայ հնատիպ գիրք» էլեկտրոնային շտեմարանների կազմման
աշխատանքներին։

Հայաստանի մշակույթի նախարարության ոսկե մեդալ (2007 թ.)։

Կատեգորիա:Հայ մատենագետներ
Կատեգորիա:Հայ գրադարանագետներ
Կատեգորիա:ՀՀ մշակույթի նախարարության ոսկե մեդալակիրներ
Իսմայիլ Էրեզ

**Իսմայիլ Էրեզ** (, ), թուրք դիվանագետ, որը Թուրքիայի արտաքին քաղաքական գերատեսչությունում զբաղեցրել է դիվանագիտական բարձրաստիճան մի շարք պաշտոններ։

## Կենսագրություն և կարիերա
Իսմայիլ Էրեզը ծնվել է 1919 թվականի սեպտեմբերի 28-ին Ստամբուլի (այդ ժամանակ՝ Կոստանդնուպոլիս) Բաքըրքյոյ շրջանում։ Նրա ծնողները՝ Հասան Թահսին Էրեզը և Էմինե Շահանդեն, իրավաբանական կրթություն ունեին։ Գերազանցության դիպլոմով ավարտել է Գալաթասարայի վարժարանը ու 1939 թվականին ընդունվել Քաղաքագիտության դպրոց, որն էլ ավարտել է 1943 թվականին։

Ուսումն ավարտելուց հետո՝ Իսմայիլ Էրեզն աշխատանքի է անցել Թուրքիայի դիվանագիտական ծառայությունում և մի շարք պաշտոններ զբաղեցրել Արտաքին գործերի նախարարությունում՝ զբաղեցնելով նաև ներկայացուցչական պաշտոններ Միավորված ազգերի կազմակերպությունում, Առողջապահության համաշխարհային կազմակերպությունում և ՅՈՒՆԵՍԿՕ-ում։ Վաշինգտոնում թուրքական դեսպանության գլխավոր քարտուղարի պաշտոնն զբաղեցնելուց հետո՝ 1967 թվականի դեկտեմբերի 19-ին նշանակվել է Լիբանանում Թուրքիայի դեսպան (նստավայրը՝ Բեյրութ)՝ համատեղության կարգով զբաղեցնելով նաև Քուվեյթում Թուրքիայի դեսպանի պաշտոնը։ 1970 թվականին նշանակվել է Իտալիայում Թուրքիայի դեսպան, իսկ արդեն 1972-1974 թվականներին աշխատել է Թուրքիայի արտաքին գործերի նախարարության գլխավոր քարտուղարությունում։ 1974 թվականի նոյեմբերի 2-ին նշանակվել է Ֆրանսիայում Թուրքիայի դեսպան։

## Սպանություն
thumb|left|250px|Էրեզի գերեզմանը Թուրքիայում
1975 թվականի հոկտեմբերի 24-ին Իսմայիլ Էրեզը վերադառնում էր ընդունելությունից և երբ նրա ավտոմեքենան մոտեցավ Փարիզում թուրքական դեսպանությանը, Հայաստանի ազատագրության հայ գաղտնի բանակի 3-4 զինված մարտիկներ դարանակալեցին մեքենան՝ սպանելով նրան ու նրա վարորդ Թալիփ Եներին։ Սպանությունը ցնցեց ողջ Թուրքիան, քանի որ դրանից երկու օր առաջ սպանվել էր Ավստրիայում Թուրքիայի դեսպան Դանիշ Թունալըղիլը։ Սպանության պատասխանատվությունն իրենց վրա էին վերցրել ԱՍԱԼԱ-ն և ՀՑԱՄ-ը
։

## Տես նաև
*Հայկական ռազմաքաղաքական կազմակերպությունների կողմից սպանված թուրք դիվանագետների ցանկ

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:1919 ծնունդներ
Կատեգորիա:1975 մահեր
Կատեգորիա:Գալաթասարայի վարժարանի շրջանավարտներ
Կատեգորիա:Ֆրանսիայում հրազենից մահացածներ
Կատեգորիա:Թուրք դիվանագետներ
Կատեգորիա:Սպանված թուրք դիվանագետներ
Բեդֆորդշիր

**Բեդֆորդշիր** կամ **Բեդֆորդ** (,  կամ , համառոտված՝ Beds.), արարողակարգային կոմսություն  Անգլիայի կենտրոնական մասի արևելքում։ Մտնում  է Արևելյան Անգլիայի կազմի մեջ, ընկած է Գրեյթ Ուզ գետի ավազանում։ Զբաղեցնում է 1.235 կմ² տարածք։ Արևելքում սահմանակից է Քեմբրիջշիր և Հարթֆորդշիր արարողակարգային կոմսություններին, արևմուտքում՝ Բաքինգհեմշիր և Նորթհեմփթոնշիր արարողակարգային կոմսություններին։

Բեդֆորդշիրի արարողակարգային կոմսությունը բաղկացած է երեք ունիտար վարչական միավորից՝ Բեդֆորդ, Կենտրոնական Բեդֆորդշիր, Լուտոն։ Բնակիչների ընդհանուր թիվը 2007 թվականի տվյալներով եղել է մոտավորապես 595 հազար։ Ընդ որում՝ նրանց կեսից ավելին ապրում են երկու առավել խոշոր բնակավայրերում՝ Լուտոնում (258.018) և Բեդֆորդ քաղաքում (106.940): Բնակչության միջին խտության ցուցանիշով Բեդֆորդշիրը 14-րդն է Անգլիայի կոմսությունների մեջ։

## Աշխարհագրություն
Կոմսության ընդհանուր տարածքը  1235 քառակուսի կիլոմետր է (այդ ցուցանիշով Անգլիայի կոմսությունների մեջ գրավում է 41-րդ տեղը)։ Ծովի մակերևույթից առավելագույն բարձրությունը 243 մետր է։

### Կլիմա
Անգլիայի արևելքում գտնվող Բեդֆորդշիրն ունի համեմատաբար չոր կլիմա։ Տեղումների տարեկան միջին քանակը 597,6 միլիմետր է։ Ամենախոնավ ամիսը հոկտեմբերն է՝ տեղումների 62,5 միլիմետր միջին քանակությամբ, ամենաչոր ամիսը՝ փետրվարը՝ տեղումների 36,7 միլիմետր միջին քանակությամբ։ Խոնավ օրերն առավել շատ են աշնանն ու ձմռանը, սակայն գարնանն ու ամռանը նույնպես հաճախ են պատահում հորդառատ անձրևներ, իսկ 1998 թվականի Զատկին նույնիսկ հեղեղումներ են եղել։

## Ժողովրդագրություն
1968 թվականին կոմսության բնակիչների թիվը եղել է 439,2 հազար, 1881 թվականին՝ 149,461 հազար։

## Պատկերասրահ

Luton Town Hall and War Memorial (03).jpg|
Shire-Hall-Bedford-20050921-003.jpg|
Leighton Buzzard Urban District.jpg
Liscombe Road, Dunstable - geograph.org.uk - 3088383.jpg
All Saints church, Houghton Regis - geograph.org.uk - 3799366.jpg
Biggleswade1.jpg


## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* North Beds Online Local Information for North Bedfordshire
* Images of Bedfordshire at the English Heritage Archive
* Swiss Garden, Old Warden Swiss Garden, Old Warden - part of the Shuttleworth estate
* Bedfordshire DMOZ գրացուցակ 

Կատեգորիա:Անգլիայի աշխարհագրություն
Կատեգորիա:Անգլիայի կոմսություններ
Կատեգորիա:Ոչ մետրոպոլային կոմսություններ
Աշխարհագրական սահման

մինի|256x256փքս|Յամալ թերակղզու ցամաքային աշխարհագրական սահմանը
**Աշխարհագրական սահման**, տարածական գիծ, որը բաժանում է մի  աշխարհագրական (տարածական) օբյեկտը մյուսից (կից նրան)։ Ընդ որում,  որպեսզի այդպիսի սահման գոյություն ունենա, այդ օբյեկտները պետք է լինեն հատկությամբ տարբեր (պետք է տարբերվեն մեկը մյուսից որեւէ զգալի նշանով կամ նշաններով)։

Աշխարհագրական սահմանը կարող է լինել ինչպես հստակ (պետական սահման), այնպես էլ ոչ հստակ անցումային շերտով կամ գոտիով։ Կարող է լինել ինչպես փակ այնպես էլ բաց։

Սահմանը կարող է լինել ինչպես բնական, այնպես էլ արհեստական։ Կարող է լինել տեսանելի (նշված է տարածքում), ինչպես նաեւ անտեսանելի։ Սահմանները կարող են լինել ռազմավարական, այսինքն հաշվարկված ռազմական տվյալներով.

Սահմանի անվանումը արտացոլում է այն հատկանիշը, որով տարբերակվում են այն առարկաները, որոնք այն առանձնացնում է, օրինակ դա կարող է լինել գեոմորֆոլոգիական սահման (գագաթ, առափնյա գիծ), սահման լանդշաֆտների միջեւ, տեկտոնական սահման,  գետավազանի սահման,սառցադաշտային սահման, վարչաքաղաքական (այդ թվում պետական) սահման (այդպիսի սահմանները կարող են բաժանել տարբեր վարչական բաժանումներ՝ մարզեր, տարածքներ, հանրապետություններ, քաղաքապետարաններ), սահման տնտեսական շրջանների միջեւ, գոտիական սահման(գեոբուսաբանական, հիմնային ), կլիմայական սահման, էթնիկական սահման։

Լիթոսֆերայի, ջրոլորտի և մթնոլորտի միջեւ սահմանը նույնպես վերաբերվում է աշխարհագրականին։

Սահմանները կատարում են մի քանի հատկություն։ Երկու հիմնական դուրս բերվողները՝ արգելական կամ տարանջատման(դժվարանցանելի բնական պատնեշներ, պետական սահմաններ) եւ կապային կամ միացումային։ Կան նաեւ սահմաններ, որոնք կատարում են զտման գործառույթ։ Սահմանը կարող է կատարել այս գործառույթների որոշակի համակցություն, ներառյալ տարբեր գործառույթներ տարբեր հոսքերի համար (ոմանց համար թափանցելի է, ոմանց համար՝ ոչ), տարբեր հատվածներում և տարբեր ժամանակներում։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Աշխարհագրական եզրեր
Կատեգորիա:Աշխարհագրություն
Կատեգորիա:Միջազգային իրավունք
Կատեգորիա:Պետական սահմաններ
Կատեգորիա:Սահմաններ
Կատեգորիա:Քաղաքական աշխարհագրություն
Նոր աշխարհ (թերթ, Պլովդիվ)

«**Նոր աշխարհ**», երկշաբաթաթերթ։

## Պատմություն
Բուլղարիայի կոմկուսի հրատարակություն։

Լույս է տեսել 1922–1923 թվականներին Ֆիլիպեում (Պլովդիվ)։ Խմբագիր՝ Ստեփան Շահբազյան։

Կարևորել է Հոկտեմբերյան հեղափոխությունը, մեծ տեղ հատկացրել ԽՍՀՄ կազմավորման քաղաքական-պատմական նշանակությանը, Խորհրդային Ռուսաստանի ներքին ու արտաքին քաղաքականությանը, քննադատել արևմտյան դիվանագիտության գործողությունները ԽՍՀՄ-ի դեմ։

Լուսաբանել է Բուլղարիայի քաղաքական կացությունը, հայ աշխատավորությանը ծանոթացրել երկրում տեղի ունեցող դասակարգային պայքարին, անդրադարձել է Հայաստանի ձեռքբերումներին։

Կատեգորիա:Բուլղարիայի հայկական թերթեր
Կատեգորիա:Հայկական քաղաքական պարբերականներ
Կատեգորիա:Հայերը Պլովդիվում
Սամուել Ուոլթոն

**Սամուել Ռոբսոն Ուոլթոն** (), ամերիկացի միլիարդատեր, Walmart-ի հարստության ժառանգը, աշխարհի ամենամեծ մանրածախ վաճառողը։ 1992-2015 թվականներին եղել է *Walmart-*ի նախագահը։ Նա Հելեն Ուոլթոնի և Սամ Ուոլթոնի ավագ որդին է։

2022 թվականի հոկտեմբերի տվյալներով՝ Ուոլթոնը ունի 61 միլիարդ դոլարի մաքուր ակտիվներ և դասվում է աշխարհի ամենահարուստ մարդկանց շարքին՝ գրավելով 18-րդ տեղը։ Նա նաև *Denver Broncos-*ի գլխավոր սեփականատերն է։

## Կենսագրություն
աջից|մինի|Ուոլթոնը 2011 թվականին
Ռոբ Ուոլթոնը ծնվել է 1944 թվականի հոկտեմբերի 27-ին Օկլահոմա նահանգի Թալսա քաղաքում։ Սամ Ուոլթոնի և Հելեն Ուոլթոնի չորս երեխաներից ամենամեծն է։ Ունի կրտսեր եղբայր՝ Ջիմ Ուոլթոնը, և կրտսեր քույր՝ Ալիս Ուոլթոնը։ Մյուս եղբայրը՝ Ջոհն Ուոլթոնը, մահացել է 2005 թվականին։

Ուոլթոնը հաճախել է Վուսթերի քոլեջը, իսկ 1966 թվականին ավարտել է Արկանզասի համալսարանը՝ բիզնես կառավարման բակալավրով։ Այնտեղ նա եղել է *Lambda Chi Alpha* համայնքի անդամ։ 1969 թվականին Կոլումբիայի իրավաբանական համալսարանի կողմից ստացել է իրավաբանական գիտությունների դոկտորի աստիճան։ Ուոլթոնը դարձել է նաև Վուսթերի քոլեջի հոգաբարձու։

Ուսումն ավարտելուց հետո Ուոլթոնը դարձել է իրավաբանական ընկերության անդամ, որը ներկայացնում էր Վոլմարթը և *Conner & Winters-*ը Թալսայում։ 1978 թվականին նա լքել է Թալսան՝ Վոլմարթին միանալու համար, որտեղ 1982 թվականին նշանակվել է փոխնախագահ։ 1992 թվականի ապրիլի 7-ին՝ հոր մահից երկու օր անց, դարձել է տնօրենների խորհրդի նախագահ։

Նա իր եղբայրների ու քույրերի հետ երաշխավորել է  2008 - 2013 թվականներին մոտ 2 միլիարդ դոլար հատկացնել *Walton Family* հիմնադրամին։

2022 թվականի հունիսի 7-ին Ուոլթոնի գլխավորած սեփականատիրական խումբը պայմանագիր է կնքել Փեթ Բոուլենի ունեցվածքից *Denver Broncos* արտոնությունը 4,65 միլիարդ դոլարով գնելու վերաբերյալ, ինչը պատմության մեջ սահմանել է սպորտային արտոնությունների ամենաթանկ վաճառքի ռեկորդը, որը ենթակա է հաստատման *NFL*-ի ֆինանսական կոմիտեի և սեփականատերերի խմբի մեծամասնության կողմից։

2022 թվականի հուլիսի 11-ին նախկին պետքարտուղար Կոնդոլիզա Ռայսը դարձել է սեփականության խմբի անդամ։ Իսկ 2022 թվականի օգոստոսի 2-ին  ընտանիքը հայտարարել է, որ Լյուիս Հեմիլթոնը նույնպես միանալու է սեփականության խմբին։ Ուոլթոնը առօրյա լիազորությունների մեծ մասը պատվիրակել է իր փեսային՝ *Walmart*-ի նախագահ Գրեգ Փեններին, որը ստանձնել է ֆրանշիզայի գործադիր տնօրենի և սեփականատերերի խմբի հանրային դեմքի դերը։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Official Wal-Mart biography
* S. Robson Walton's campaign contributions
* Rob Walton Refuses to Answer on Company’s Record in Local Communities - video report by *Democracy Now!*

Կատեգորիա:Բիզնեսմեններ
Կատեգորիա:Միլիարդատերեր
Կատեգորիա:Մանրածախ առևտուր
Կատեգորիա:Ռուդիկ Ղարիբյանի հիշատակին նվիրված հոդվածներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի միլիարդատերեր
Կատեգորիա:Ամերիկացի գործարարներ
Կատեգորիա:Կոլումբիայի համալսարանի շրջանավարտներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի իրավաբաններ