Ռաիֆ Բադավի

**Ռաիֆ Մուհամմադ Բադավի** (երբեմն` **Ռաև Բադավի**, արաբ.` رائف محمد بدوي, ), գրող և ակտիվիստ Սաուդյան Արաբիայից,  *Free Saudi Liberals* կայքի ստեղծողը։

Ձերբակալվել է 2012 թվականին՝ իսլամին վիրավորելու մեղադրանքով և դատարանի առաջ է կանգնել մի շարք մեղադրանքներով, այդ թվում՝ հավատուրացության (իրթիդադ) համար։ Դատապարտվել է 7 տարվա ազատազրկման և 600 մտրակի հարվածի։ 2014 թվականին նա կրկին դատապարտվեց 10 տարվա ազատազրկման, տուգանքի և 1000 մտրակի հարվածի։ Առաջին 50 մտրակի հարվածները Ռաիֆին ստացել է 2015 թվականի հունվարի 9-ին։

## Կենսագրություն
### Առաջին ձերբակալություն
Ռաիֆն առաջին անգամ ձերբակալվել է հավատուրացության մեղադրանքով 2008 թվականին, բայց ազատ է արձակվել ամբողջ օրը հարցաքննություն անցնելուց հետո։ Սաուդյան Արաբիայի կառավարությունը նրան արգելեց հեռանալ երկրից և սառեցրեց իր բանկային հաշիվը 2009 թվականին։ Ռաիֆի կնոջ ընտանիքը դատական հայց է ներկայացրել՝ պահանջելով, որ զույգը բաժանվի Ռաիֆի ենթադրյալ հավատուրացության պատճառով։

### Երկրորդ  ձերբակալություն
2012 թվականի հունիսի 17-ին Ռաիֆը ձերբակալվում է էլեկտրոնային հաղորդակցության միջոցներով իսլամը վիրավորելու մեղադրանքով։ Նույն թվականի դեկտեմբերին նրան դատարան են կանչում հավատուրացության մեղադրանքով` որպես պատասխանող (Սաուդյան Արաբիայում նման մեղադրանքը ընդունելը ինքնաբերաբար հանգեցնում էր մահապատժի)։ *Human Rights Watch* իրավապաշտպան կազմակերպությունը հայտարարում է, որ Ռաիֆ Բադավիի կայքը պարունակում է նյութեր, որոնք քննադատում էին «բարձրագույն  կրոնական գործիչներին»։ Ռաիֆը նաև կարծիք էր հայտնել, որ Իմամ Մուհամմադ իբն Սաուդի իսլամական համալսարանը դարձել է «ահաբեկիչների որջ»։

## Դատավարություն
2012 թվականի դեկտեմբերի 17-ին Բադավին կանգնեց Ջիդդայի շրջանային դատարանի առաջ, «ընդհանուր անվտանգությունը խաթարող կայք ստեղծելու», «իսլամական կրոնական առաջնորդներին ծաղրելու» և «հնազանդության շրջանակներից դուրս գալու» մեղադրանքով։ Դատավորը գործն ուղարկեց ավելի բարձր դատարան՝ հավատուրացության մեղադրանքները քննելու համար, նշելով, որ «ինքը չի կարող դատավճիռ կայացնել հավատուրացության գործով»։ Դեկտեմբերի 22-ին Ջիդդայի դատարանը ընդունեց հավատուրացության գործը, բայց հետագայում հրաժարվեց այն լսելուց և գործը վերադարձրեց շրջանային դատարան։

## Դատավճիռ
2013 թվականի հուլիսի 30-ին սաուդյան ԶԼՄ-ները հայտնեցին, որ Ռաիֆ Բադավին դատապարտվել է 7 տարվա ազատազրկման և 600 մտրակի հարվածի  «իսլամական արժեքները ոտնահարող և լիբերալ գաղափարներ  քարոզող» վեբ կայք ստեղծելու համար։ Դատարանը կարգադրեց նաև փակել կայքը։

2013 թվականի դեկտեմբերի 26-ին Ռաիֆ Բադավիի կինը *[[CNN]]*-ին հայտնեց, որ դատավորը խորհուրդ է տվել, որ հավատուրացության գործը ուղարկվի Գերագույն դատարան, սակայն եթե ամբաստանյալը մեղավոր ճանաչվի, կենթարկվի մահապատժի։

Ռաիֆի փաստաբան Վալիդ Աբուլ-Հայրը բանտարկվեց *Monitor of Human Rights in Saudi Arabia* իրավապաշտպանական  կազմակերպություն հիմնելու համար։ Նրան մեղադրում էին «չարտոնված կազմակերպություն ստեղծելու մեջ», նրա թույլտվության պահանջը մերժվել էր։

2014 թվականի մայիսին հաղորդվեց, որ Ռաիֆ Բադավին դատապարտվել է 10 տարվա ազատազրկման և 1000 մտրակի հարվածի, ինչպես նաև 1 միլիոն ռիալ տուգանքի ՝ «իսլամին վիրավորելու» համար։

2015 թվականի հունվարի 9-ին Ջիդդե քաղաքի մզկիթի դիմացի հրապարակում՝ հարյուրավոր ականատեսների ներկայությամբ, նրան հասցվեցին 1000 մտրակի հարվածներից 50-ը, որոնք պետք է հասցվեին հաջորդ 20 շաբաթվա ընթացքում։ Այս միջադեպը դատապարտեց Միջին Արևելքի և Հյուսիսային Աֆրիկայի *Amnesty International* ծրագրերի փոխտնօրեն Սաիդ Բումեդուխան, «Ռաիֆ Բադավիի մտրակահարությունը դաժանության արատավոր երևույթ էր, որն արգելված էր միջազգային օրենսդրությամբ։ Սակայն արհամարհելով մտրակահարությունը վերացնելու միջազգային կոչերին՝ Սաուդյան Արաբիայի իշխանությունները նողկալի անտարբերություն ցուցաբերեցին մարդու իրավունքների հիմնարար սկզբունքների նկատմամբ»։ *Amnesty International*-ի Կանադայի մասնաճյուղի պաշտոնական ներկայացուցիչ և Ռաիֆի կնոջ մտերիմ ընկերուհի Աննա Սայնթ-Մարին պնդում է, որ ինքը չի կարողանա դիմանալ այսպիսի  բազմաթիվ մտրակահարություններին։

2015 թվականի հունիսին դատարանը հաստատեց Ռաիֆի դատավճիռը, այդ թվում մտրակով  ծեծը։

## Արձագանքներ
2012 թվականին Ռաիֆի ձերբակալությունից հետո *Amnesty International*-ը նրան անվանեց խղճի բանտարկյալ, որը «կալանավորվել է բացառապես խոսքի ազատության իր իրավունքի խաղաղ իրականացման համար»։ Կազմակերպության ներկայացուցիչը նշել է, որ «նույնիսկ Սաուդյան Արաբիայում, որտեղ պետական բռնաճնշումները սովորական են, թույլատրելի սահմաններից դուրս է այն դեպքը, երբ մահապատիժ է պահանջվում այն ակտիվիստի համար, որի միակ հանցագործությունը» համացանցում հանրային քննարկում նախաձեռնելն էր»։ *Human Rights Watch*-ը Սաուդյան Արաբիայի կառավարությանը կոչ արեց հրաժարվել մեղադրանքներից՝ հայտարարելով, որ «Մեղադրանքները հիմնված են բացառապես այն փաստի վրա, որ Բադավին ստեղծել է կայք որտեղ քննարկվել են  կրոնի և կրոնական գործիչների գործունեության հարցեր, նման պայմաններում խախտվել  են նրա խոսքի ազատության իրավունքը»։

Համաձայն ՄԱԿ-ի մարդու իրավունքների խորհրդում Սաուդյան Արաբիայի անդամակցության մասին *Human Rights Watch*-ի զեկույցի. «Անցյալ տարիների ընթացքում Սաուդյան Արաբիայի իշխանությունները  աղոտ մեղադրանքներով, որոնք կապված են բացառապես հիմնական իրավունքների, մասնավորապես խոսքի իրավունքի ազատության խաղաղ կիրառման հետ, ենթարկվել են ոտնձգությունների և բանտարկվել են խաղաղ այլախոհներ և իրավապաշտպաններ, ներառյալ Աբդուլլահ ալ-Համիդը, Մուհամմադ ալ-Բայադին, Աբդ ալ-Քարիմ ալ-Խուդրը, Ումար ալ-Սայիդը և Ռաիֆ Բադավին»։

Քասիմ ալ-Ղազալին, ելույթ ունենալով ՄԱԿ-ի Մարդու իրավունքների խորհրդի նստաշրջանում, որպես Մարդասիրական և էթիկայի միջազգային միության (*IHEU*) ներկայացուցիչ, քննադատել է Սաուդյան Արաբիային՝ Ռաիֆ Բադավիի նկատմաբ կայացված պատժի համար,  դատավճիռը անվանելով  «չարդարացված և դաժան»։

2016 թվականի աշնանը Կանադայի արտաքին գործերի նախարարությունը Սաուդյան Արաբիային խնդրանք է ուղարկել ակտիվիստին ազատելու և թույլատրել նրան վերամիավորվելու Կանադայում իր ընտանիքի հետ, սակայն Սաուդյան Արաբիան հրաժարվել է կատարել խնդրանքը։

## Անձնական կյանք
2002 թվականին Ռաիֆ Բադավին ամուսնացավ Ինսաֆ Հայդարի հետ։ Նա երեք երեխաների հայր է (Տիրադ, Նաջվա և Միրիամ)։ 2013 թվականին նրա կինը և երեխաները քաղաքական ապաստան ստացան Կանադայի Քվեբեկ քաղաքում։

Քույրը` Սամարը, հայտնի իրավապաշտպան է ԱՄՆ Պետդեպարտամենտի մրցանակակիր, կանանց իրավունքների զարգացման գործում ներդրած ավանդի համար։ 2010 թվականին Սամարը վեց ամիս անցկացրեց բանտում հոր  անհնազանդության պատճառով։

## Կրոնական պատկանելություն
Բադավին հայտարարել է, որ ինքը մուսուլման է, բայց որ «յուրաքանչյուր մարդ իրավունք ունի ընտրելու հավատ կամ անհավատություն»։ Հեղինակավոր սաուդյան աստվածաբան Աբդուռահման ալ-Բարաքը Բադավիի խոսքերը մուսուլմանների, քրիստոնյաների և հրեաների իրավահավասարության վերաբերյալ որակել է, որպես Ռամադան սուրբ ամսվա նկատմամբ անհարգալից վերաբերմունքի դրսևորում, հանդերձյալ կյանքի ժխտումը և այլ արարքներ, անկասկած համարում էր հավատամերժություն և կոչ էր անում պատժել այն հավատուրացին, ով իրեն դասել է մուսուլմանների շարքին։

## Մրցանակներ, պարգևներ և անվանակարգեր
### Մրցանակներ
**Günter Wallraff* լրագրության մրցանակ` Եվրոպական լրագրության դիտակետի (EJO) հետ համատեղ, 2019
**International Laïcité* մրցանակ 2018, շնորհել է Comité Laïcité République-ը, ստացել է Էնսաֆ Հայդարի հետ համատեղ

**Daniel Pearl* մրցանակ, 2018, շնորհել է Լոս Անջելեսի մամլո ակումբը
* Մոնրեալի մամուլի ակումբի ազատության մրցանակ, 2018
* *Liberty Victoria "Empty Chair"* մրցանակ, 2016
**Deschner* մրցանակ 2016, շնորհել է Ջորդանո Բրունո հիմնադրամը, ստացել է Էնսաֆ Հայդարի հետ համատեղ
* Սալամ մրցանակ` հանուն խաղաղության (Ֆրանկֆուրտ) 2016
*Ազատական ինտերնացիոնալի ազատության մրցանակ, 2016
**Prix Voltaire* 2016` Ազատ հրապարակման հանձնաժողովից
*Սախարովի մրցանակ 2015, Եվրոպական խորհրդարանի կողմից` մտքի ազատության և մարդու իրավունքների պաշտպանության համար
* Շվեյցարական ազատ մտածողների մրցանակ 2015, ստացել է Էնսաֆ Հայդարի և Վալիդ Աբուլխայիրի հետ համատեղ
*Սըր Կառլ Պոպպեր մրցանակ 2015, Österreichischer Freidenkerbund-ի կողմից
*PEN Pinter մրցանակ 2015, ստացել է բրիտանացի բանաստեղծ և գրաքննադատ Ջեյմս Ֆենտոնի հետ համատեղ
*Strasbourg Award Medal of Honor 2015
*Ֆրանս-գերմանական լրագրության մրցանակ, 2015
*Թոմաս Դեհլեր մեդալ Ազատ դեմոկրատական կուսակցությունից Գերմանիա
*Մամուլի ազատության մրցանակ, 2015, «Լրագրողներ առանց սահմանների» կազմակերպությունից, Շվեդիա
*Խոսքի ազատության մրցանակ 2015 *Deutsche Welle*-ից
* Քաջություն մրցանակ 2015՝ Մարդու իրավունքների և ժողովրդավարության ժնևյան գագաթնաժողովից
*Aikenhead մրցանակ 2015, Շոտլանդական աշխարհիկ հասարակության կողմից
**One Humanity Award*, 2014, ՊԵՆ Կանադայի կողմից
**Netizen Prize* 2014` Լրագրողներ առանց սահմանների կազմակերպությունից

### Պատվավոր կոչումներ
*Քեմբրիջի միության պատվավոր անդամ Էնսաֆ Հայդարի հետ միասին, 2019
*Շերբրուկի համալսարանի պատվավոր դոկտոր
*Մոնրեալի պատվավոր քաղաքացի
*Շերբրուկի համալսարանը իրավագիտության և արտաքին քաղաքականության մագիստրատուրայի 2017-2018 "DIPIA" ծրագիրն անվանել է Բադավիի պատվին
* 2015 թվականի մեծ մտածողներից մեկը ըստ *Foreign Policy*
* *AskMen*-ի *The Boss* ցանկի անդամ, 2015
* Շերբրուքի պատվավոր քաղաքացի, Քվեբեկ
* Խոսքի ազատության պատվավոր տիտղոսակիր` շնորհված Բրյուսելի համալսարանական դաշինքի կողմից (VUB and ULB), 2015.
* ՊԵՆ Կանադայի պատվավոր անդամ
* ՊԵՆ Դանիայի պատվավոր անդամ
* ՊԵՆ Գերմանիայի պատվավոր անդամ
* Տարվա մարդ 2015 *The Fifth Column*-ի կողմից
* *Fédération professionnelle des journalistes du Québec*-ի պատվավոր անդամ, 2017,

### Անվանակարգեր
* Խաղաղության Նոբելյան մրցանակ 2015
* Խաղաղության Նոբելյան մրցանակ 2016
* Իսպանիայի *Individual Freedom Party*-ի 2014 ազատության մրցանակ (P-LIB)
* Տպագրության ազատություն մրցանակ 2014, *International Publishers Association*

## Գրքեր
* Badawi, Raif; Schreiber, Constantin, editor; Hetzl, Sandra, translator, *1000 Peitschenhiebe : weil ich sage, was ich denke* [1000 Lashes։ Because I Say What I Think]. Ullstein, Berlin 2015,  (germ.)
* Badawi, Raif; Schreiber, Constantin, editor; Ahmad Danny Ramadan, translator, 1000 Lashes։ Because I Say What I Think.  Vancouver 2015,  (Canada)

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Կալանավորներ և ձերբակալվածներ
Կատեգորիա:Մուսուլման հասարակական գործիչներ
Կատեգորիա:Սախարովի անվան մրցանակակիրներ
Կատեգորիա:Սաուդյան Արաբիայի այլախոհներ
Կատեգորիա:Սաուդյան Արաբիայի իրավապաշտպաններ
Կատեգորիա:Տեղեկատվական տեխնոլոգիաների անձինք