Վահան արքեպիսկոպոս Հովհաննիսյան

**Վահան եպիսկոպոս Հովհաննիսյան** (, ի ծնե՝ **Սարգիս Հովհաննեսյան**, ), հայ եպիսկոպոս, որը Ֆրանսիայի հայոց թեմի եպիսկոպոս է եղել 2014-ից 2022 թվականներին։

## Կենսագրություն
### Երիտասարդություն և ընտանեկան արմատներ
Սարգիս Հովհաննեսյանը ծնված 1963 թ. նոյեմբերի  13-ին Բաղդադում, բժիշկ Ավետիս և Սետա Հովհաննեսյանների որդին է, որոնք նույնպես Բաղդադի բնիկներ  են։ Նա ունի մեկ եղբայր և երկու քույր։ Մայրական կողմի ընտանիքը փրկվել է Հայկական ցեղասպնությունից։ Այսպիսով, նրա տատիկն ու պապիկը արտաքսվել են։ Նրա տատիկը, ով ծագումով Մալաթիայից է, 12 տարեկանում ընտանիքի հետ ստիպված է եղել լքել հայրենի քաղաքը Հյուսիսային Իրաք հասնելու համար։

### Ուսում
Վահան Հովհաննեսյանը սովոում է Բաղդադի համալսարանի Էլեկտրատեխնիկական ֆակուլտետում և այն ավարտում 1985 թվականին։ Իրաքի հայոց թեմի առաջնորդ արքեպիսկոպոս Ավագ Ասատուրյանի խնամակալության ներքո շարունակում է իր բարձրագույն ուսումը աստվածաբանության ոլորտում Նյու-Յորքի Սուրբ Ներսես և Սուրբ Վլադիմիր ճեմարաններում, որտեղից նա հեռանում է 1989 թվականին՝ համապատասխանաբար ստանալով հայ եկեղեցական գիտությունների դիպլոմ և աստվածաբանության մագիստրոսի կոչում։ Ճեմարանի ուսումնական վերջին թեզը վերնագրված է Չահաբիվանեի ժողովը, 445 թ. Ներածություն, թարգմանություն և մեկնություն։

1990 թվականին Վահան Հովհաննեսյանը  ուսումը շարունակում է Սուրբ գրքի դոկտորական աստիճանում Նյու-Յորքի Ֆորդհամ համալսարանում։ 1998 թվականի մայիսին նա հաջողությամբ պաշտպանում է իր դոկտորական թեզը՝ «Երրորդ նամակը Կորնթացիներին և Պողոսի վերադարձը դեպի քրիստոնեական ուղղափառություն» վերնագրով։

### Եկեղեցական կարիերա
Վահան Յովհաննեսյանը 1987 -ին ձեռնադրվեց սարկավագ, ապա երեք տարի անց՝ քահանա (ծիսական վանական) Աբեղա (կուսակրոն քահանա), միաժամանակ միանալով Սուրբ Էջմիածնի վանական միաբանությանը։ Այնուհետև նա կարճ ժամանակով դառնում է Բաղդադի, ապա Մոսուլի ծխական եկեղեցու ռեկտոր։

Նա քահանա տեսուչ է եղել Նյու-Յորքի Սուրբ Խաչ ծխական եկեղեցում (1991-1992թթ), Ս. Վարդանանց Մայր տաճարի Սրբազանի պաշտոնակատար (1992-1993 թթ.), Ֆեյր Լոնի Սուրբ Լևոն հայկական եկեղեցու քահանա (1993-1999 թթ), Նյու Ռոշելի Սուրբ Ներսես հայկական ճեմարանի դեկանի ժամանակավոր պաշտոնակատար (1999-2000 թթ.), Սրբոց Նահատակաց հայկական եկեղեցու քահանա (2000-2010 թթ.):

1994 թվականին Վահան Հովհաննեսյանը ստացել է Վարդապետի (հավատքի դոկտորի) աստիճան։

2006 թվականին ստացել է Ծայրագույն Վարդապետի (Բարձրագույն Վարդապետի) աստիճան ` Էջմիածնի Գևորգյան հոգևոր ճեմարանում։ Նոր Կտակարանի պարականոնիկ տեքստերը և Աստվածաշնչի հայերեն թարգմանությունը վերնագրով թեզը հայերեն լեզվով հաջողությամբ պաշտպանելուց հետո։

2008 թվականին դառնում է Սուրբ Էջմիածնի Աստվածաբանության ակադեմիայի թեզերի հանձնաժողովի անդամ։

2011 թվականի նոյեմբերին նա նշանակվել է Միացյալ Թագավորության և Իռլանդիայի հայերի եպիսկոպոս՝ 2009 թվականից ի վեր  նրանց առաջնորդ լինելուց հետո։

2013 թվականի հոկտեմբերի վերջին, Նորվան Զաքարյանի հրաժարականից հետո 2014 թվականի նոյեմբերի 1-ի ընտրությունից հետո նրան փոխարինում է Ֆրանսիայի եպիսկոպոսի պաշտոնում։

Նա աջակցում է Հայաստանին եւ Արցախին՝ Լեռնային Ղարաբաղի Երկրորդ պատերազմի ժամանակ։

## Հրապարակումներ
* (en) Երրորդ Կորնթացիս. Պողոսի վերադարձը քրիստոնեական ուղղափառության համար, Փիթեր Լանգ, կոլ. «Աստվածաշնչյան գրականության ուսումնասիրություններ», 2000, 202 էջ. (ISBN 978-0-8204-4527-4)
* Գործնական ներածություն Հայ Առաքելական Եկեղեցու պատարագին, Թեմի հատուկ տպարան, 2018, 98 էջ. (ISBN 9780359002252)
* Զոհասեղանի սպասարկուների ուսումնական ձեռնարկ, Թեմի հատուկ տպարան, 2018, 98 էջ.
* (ֆր. + հյ.) Հայ Առաքելական Սուրբ Եկեղեցու ընդհանուր աղոթքների օրացույց։ Գիշերային Գրասենյակ և Առավոտյան Գրասենյակ, Թեմի հատուկ տպարան, 2020, 33 էջ. (ISBN 978-1794823556)

### «Ուսումնասիրենք մեր Հայ առաքելական եկեղեցու արմատները» ժողովածու
* Սուրբ Աստվածաշունչը և Հայ Առաքելական Եկեղեցին, հ. 1, Lulu.com, 2019, 48 էջ. (ISBN 978-0359154135)
* Սուրբ Պատարագի տոնումը, Բադարակ, Հայ Առաքելական Եկեղեցում, հ. 2, Lulu.com, 2019, 80 էջ. (ISBN 978-0359709168)
* Մեծ Պահք. Աստվածաշնչի էջերից մինչև ժամանակակից պրակտիկա, հ. 3, Lulu.com, 2019, 42 էջ. (ISBN 978-0359553570)
* Հայ առաքելական եկեղեցու պատանիների համար համառոտ կաթողիկոսություն, հ. 4, Lulu.com, 2019, 58 էջ. (ISBN 978-0359827084)
* Հայ առաքելական եկեղեցու հավատքի խոստովանությունը. Հավադամք, հ. 7, Lulu.com, 2020, 54 էջ. (ISBN 978-1716865916)
* Ջրից և Հոգուց ծնված. Մեր մկրտության վերածնունդը Հայ Առաքելական Եկեղեցում, հ. 8, Lulu.com, 2021, 68 էջ. (ISBN 978-1678085780)

### Աշխատությունների ուղղություն
* (en) Exegesis and Hermeneutics in the Churches of the East . Select Papers from the SBL Meeting in San Diego, 2007, Peter Lang, 2009, 174 p. (ISBN 978-1-4331-0495-4)
* (en) Հին Կտակարանը որպես հեղինակավոր սուրբ գրություն Արևելքի վաղ եկեղեցիներում, Փիթեր Լանգ, կոլ. «Աստվածաշունչը քրիստոնեական ուղղափառ ավանդույթում», 2010, 137 էջ։ (ISBN 978-1-4539-0466-4)
* (en) The Canon of the Bible and the Apocrypha in the Churches of the East, Peter Lang, coll. «Աստվածաշունչը քրիստոնեական ուղղափառ ավանդույթում», 2012, 113 էջ։ (ISBN 978-1-4539-0529-6)
* (en) avec Tom Dykstra, Festschrift in Honor of Professor Paul Nadim Tarazi, vol. II . Նոր Կտակարանի ուսումնասիրություններ, Փիթեր Լանգ, ժող. «Աստվածաշունչը քրիստոնեական ուղղափառ ավանդույթում», 2015, 170 էջ։ (ISBN 978-1-4541-9391-3)
* (en) avec Tom Dykstra, Festschrift in Honor of Professor Paul Nadim Tarazi, vol. III: Ուսումնասիրություններ միջկտակային, արտականոնական և վաղ քրիստոնեական գրականության մեջ, Փիթեր Լանգ, կոլ. «Աստվածաշունչը քրիստոնեական ուղղափառ ավանդույթում», 2015, 196 էջ։ (ISBN 978-1-4541-9389-0)
* (en) Անտիոքի դպրոց. Աստվածաշնչի աստվածաբանությունը և եկեղեցին Սիրիայում, Փիթեր Լանգ, կոլ. «Աստվածաշունչը քրիստոնեական ուղղափառ ավանդույթում», 2016, 136 էջ։ (ISBN 978-1-4541-9337-1)

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Հայ առաքելական եպիսկոպոսներ