Չեն Մուհա

**Չեն Մուհա** (, ), չինացի հեղափոխական-կոմունիստ և քաղաքական գործիչ, զբաղեցրել Է փոխվարչապետի, պետական խորհրդականի, արտաքին տնտեսական կապերի և առևտրի նախարարի, «ընտանիքի պլանավորման ազգային հանձնաժողովի» նախագահի, Չինաստանի ժողովրդական բանկի կառավարչի և Կանանց Համաչինական ֆեդերացիայի նախագահի պաշտոնները։ Նա Չինաստանի Կոմունիստական կուսակցության քաղբյուրոյի անդամի տեղակալն է եղել, այն սակավաթիվ կանանցից մեկը, որը մտավ Չինաստանի բարձրագույն կառավարման մարմին։

## Վաղ կյանք
Չեն Մուհան ծնվել է 1921 թվականին՝ Չինաստանի Հանրապետության ժամանակ Չժեցզյան նահանգի Ցինտյան գավառում։ Նրա հորեղբայրը Kuomintang օդային ուժերի սպա էր, որը օգնել է նրան միջնակարգ կրթություն ստանալ, բայց նա սիրել է կոմունիստի գործը, և 1938 թվականին՝ Երկրորդ չին-ճապոնական պատերազմի բռնկումից հետո, գնացել է Յանիան՝ կոմունիստների ռազմակայան։ Մուհան մորը ասել է, որ վեց ամսից կվերադառնա, սակայն չի կարողացել տուն վերադառնալ մինչև 1945 թվականի պատերազմի ավարտը, երբ մայրն արդեն մահացել էր։

Չենը սովորել է ռազմական գործ Յանիանի ռազմաքաղաքական համալսարանում, որտեղ պայքարել Է Ճապոնիայի դեմ և անդամակցել Չինաստանի Կոմունիստական կուսակցությանը։ Նրա դասախոսների թվում էին Ջու Դան, Չեն Յունը և Օտտո Բրաունը (Չինաստանում հայտնի է որպես «Լի Դա»)։ Յանիանիում իրավիճակը շտկելու շարժման ժամանակ նա մշտական հետաքննության առարկա է եղել Kuomintang-ում գտնվող իր հորեղբոր պատճառով, չնայած հղի էր։ 1943 թվականին, երբ ծնվել է Մուհանի դուստրը նա ստիպված է եղել տալ իր դստերը։ Հետաքննությունն ավարտվել է միայն Ջո Էնլայի միջամտությունից հետո։ Չինաստանի քաղաքացիական պատերազմի ժամանակ նա մի քանի աշխատանք է կատարել այնտեղի ռազմական շրջանում։

## Չինաստանի Ժողովրդական Հանրապետություն
1949 թվականին Չինաստանի Ժողովրդական Հանրապետության հիմնադրումից հետո Չենը աշխատել է տնտեսական ոլորտում 1950-ականներին՝ զբաղեցնելով պետական պլանավորման հանձնաժողովի տրանսպորտային բյուրոյի երկաթուղային տրանսպորտի և երկարաժամկետ պլանավորման վարչության պետի պաշտոնները։ 1960-ականներին նա աշխատել է արտաքին տնտեսական կապերի գլխավոր վարչությունում, որտեղ եղել է պատասխանատու աֆրիկյան երկրներին Չինաստանի արտաքին օգնության համար։

Մշակութային հեղափոխության ժամանակ Չենը կոչվում էր «կապիտալիզմի ջատագով», մասամբ այն պատճառով, որ նա արտասահմանյան երկրների հետ աշխատող անձնակազմին առաջարկել է օտար լեզուներ սովորել։ Լուրեր էին պտտվում նաև, որ Չենը՝ Թայվանում Չինաստանի Հանրապետության Kuomintang փոխնախագահը, նրա հորեղբայրն էր։ Չեն Մուհայի եղբայրը նահատակվել է Հելանջան նահանգում։

Չենը քաղաքականապես վերականգնվել է և 1970 թվականին նշանակվել արտաքին տնտեսական կապերի և առևտրի փոխնախարար՝ ուղղակիորեն ենթարկվելով վարչապետ Ջո Էնլային։

1978 թվականին Չենը դարձել է փոխվարչապետ (իսկ 1982 թվականից հետո՝ փոխվարչապետի մակարդակով պետական խորհրդական), որն այդ ժամանակ ամենաբարձր ոչ պատվավոր պետական պաշտոնն էր, որը զբաղեցնում էր կինը։ Որպես փոխվարչապետ՝ Չենը եղել է կարևոր գործիչ տնտեսական հարցերի, միջազգային առևտրի և արտաքին օգնության լուծման գործում։

Երբ 1980-ականների սկզբին Չինաստանը սկսել էր կիրառել «ընտանիքի պլանավորման քաղաքականությունը», նա նշանակվել է «ընտանիքի պլանավորման» ազգային հանձնաժողովի ղեկավար։ Նա նաև զբաղեցրել է արտաքին տնտեսական կապերի և առևտրի նախարարի պաշտոնը և վարել է արտահանման խթանմանն ուղղված քաղաքականություն, որի ծավալը գերազանցել է 30 միլիարդ ԱՄՆ դոլարը։ 1985 թվականին նշանակվել է Չինաստանի Ժողովրդական բանկի (NBC) կառավարիչ։ Նրա ղեկավարությամբ Չինաստանը դարձել է Ասիական զարգացման բանկի (ԱԶԲ) անդամ 1986 թվականին։ Նա ԱԶԲ-ի, ինչպես նաև Աֆրիկյան զարգացման բանկի խորհրդի անդամ էր։ 1988 թվականին՝ NBC-ում իր պաշտոնը թողնելուց հետո նա նշանակվել է Կանանց Համաչինական ֆեդերացիայի նախագահ։

Չեն Մուհան եղել է Չինաստանի Կոմունիստական կուսակցության քաղբյուրոյի այլընտրանքային անդամ, այն սակավաթիվ կանանցից մեկը, որը մտավ Չինաստանի բարձրագույն կառավարման մարմին։ Չնայած Չան Չինը, Յի Չունը և Դենգ Յինչաուն նույնպես դարձան քաղբյուրոյի անդամներ, սակայն նրանք բոլորը Չինաստանի բարձրագույն ղեկավարների կանայք էին և ղեկավար պաշտոններ չէին զբաղեցնում։ Նա հաջողությամբ հանդես է եկել քվոտաների ներդրման օգտին՝ Չինաստանի քաղաքական մարմիններում կանանց ներկայացվածությունը մեծացնելու համար։

## Ընտանիք
1940 թվականին, Չենը ամուսնացել է Չոն Յիի () հետ, որը Յանիանի տեխնոլոգիական ինստիտուտի շրջանավարտ էր։ Չոնը ծառայել է որպես ռազմական հրամանատար 1960-ականներին, սակայն վաղ է թոշակի անցել վատառողջ լինելու պատճառով։ Նրանք ունեցել են չորս դուստր։ 1943 թվականին նա ստիպված է եղել հանձնել իր նորածին երկրորդ դստերը, երբ նա գտնվում էր հետախուզման մեջ՝ Kuomintang շարժման ընթացքում։ 1949 թվականին Չենը տասնամյակներ շարունակ փնտրել է իր դստերը, մինչև նրանք վերջապես վերամիավորվեցին 1975 թվականին։

## Մահ
2011 թվականի մայիսի 12-ին Պեկինում 90 տարեկան հասակում հիվանդությունից մահացել է Չեն Մուհան։  Գլխավոր քարտուղար Հու Ջինհան և քաղբյուրոյի մշտական հանձնաժողովի բոլոր անդամները ներկա էին նրա հուղարկավորությանը։ Նրան մեծարել են որպես «կուսակցության գերազանց անդամ, կոմունիզմի գործի համար փորձված մարտիկ, պրոլետարական հեղափոխական, տնտեսության, կանանց և երեխաների իրավունքների պաշտպանության ականավոր առաջնորդ»։ Նրան թաղել են Babaoshan Revolutionary գերեզմանատանը։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Chen Muhua's memorial page 

Կատեգորիա:Կին նախարարներ
Կատեգորիա:Չինաստանի քաղաքական գործիչներ
Կատեգորիա:Չինացի հեղափոխականներ