Կարմեն (ֆիլմ, 2003)

**Կարմեն**, 2003 թվականին նկարահանված իսպանական դրամատիկ ֆիլմ, որի ռեժիսորն է Վիսենտե Արանդան։ Սցենարը գրել են Արանդան և Խոակիմ Ժորդան՝ հարմարեցնելով Պրոսպեր Մերիմեի համանուն դասական սիրավեպը։ Ռեժիսոր Վիսենտե Արանդան սյուժեն հիմնել է Մերիմեի 1847 թվականի գրած բնօրինակ վեպի վրա, և ոչ թե նրա հայտնի օպերային ադապտացիայի, որն արվել է Բիզեի կողմից 1875 թվականին, փոխելով Կարմենի (Պազ Վեգա) և Խոսեի (Լեոնարդո Սբարալյա) սիրո պատմության որոշ մանրամասներ։ Ինչպես վեպում, հեղինակ Մերիմեն (Ջեյ Բենեդիկտ) ներկայացված է որպես ֆրանսիացի գրող, որը գտել է «իսկական» Կարմենին 19-րդ դարի սկզբին Իսպանիայում։

## Դիպաշար
1830 թվականին Անդալուզիա (Իսպանիա) ճանապարհորդելիս ֆրանսիացի գրող Պրոսպեր Մերիմեն հանդիպում է հետախուզվող հանցագործ Խոսեի հետ։ Խոսեն վերջում դատապարտվում է մահապատժի։ Խոսեին մահապատժի ենթարկելուց մեկ օր առաջ Մերիմեն, ով ընկերացել է ավազակի հետ, այցելում է նրան բանտում։ Իր բանտախցից Խոսեն սկսում է իր ողբերգական պատմությունը պատմել գրողին։

Խոսե Լիզարաբենգոան՝ իսպանական բանակի լուրջ և պատշաճ բասկ սերժանտը, տեղակայված է Կորդովայում։ Նրա զինվորական շտաբի կողքին կա սիգարների գործարան, որտեղ աշխատում է Կարմենը` մի կոկիկ երիտասարդ կին։ Կես գնչուհի, կես կախարդ, Կարմենը գեղեցիկ է, կոկետ և ունի փոթորկոտ բնավորություն։ Ֆերնանդայի կողմից հրահրված վիճաբանության ժամանակ, Կարմենը վրեժխնդիր է լինում՝ դանակով կտրելով Ֆերնանդայի դեմքը։ Կարմենը ձերբակալվում է, իսկ Խոսեն թողնում է նրա խնամակալությունը։ Բանտ տանելու ճանապարհին Կարմենը ֆլիրտ է անում Խոսեի հետ, և նա համաձայնում է թույլ տալ փախչել. հատուցումը նրա հետ կրքոտ գիշեր անցկացնելու խոստումն է։ Խոսեի կողմից զինվորական կարգապահության խախտումը հանգեցնում է այն բանի, որ նա կորցնում է կոչումը և որոշ ժամանակով բանտարկվում։ Կարմենը պահում է իր դաշնագիրը՝ ապահովելով Խոսեին իր առաջին սեռական շփումը։ Նա շլացած է սեռական հաճույքով, չի կարող կնոջը հանել իր մտքից։ Խոսեն կրկին հանդիպում է Կարմենին, երբ նա գտնվում է Սևիլիայում և հսկում է քաղաքի մուտքը։ Կարմենը ևս մեկ անգամ գայթակղում է նրան։ Խոսեն աչք է փակում Կարմենի մաքսանենգ ընկերների վրա՝ թույլ տալով նրանց անցնել։։

Առանց իր աշխատանքի՝ Կարմենն այժմ ոչ միայն մաքսանենգների ցանցի մի մասն է, այլև իր եկամուտը լրացնում է մարմնավաճառությամբ։ Բլանկան՝ փորձառու տիկինը, որը ղեկավարում է այն տունը, որն օգտագործում է Կարմենը իր սեռական հարաբերությունների համար, տրամադրում է Խոսեին Կարմենի դեմ։ Կարմենը ստվերային անցյալ ու սատանայական բնույթ ունի, բայց Ժոզեի համար արդեն ուշ է։ Նա արդեն խորապես սիրահարված է։ Նույն գիշեր Խոսեն հասարակաց տանը ապարդյուն սպասում է Կարմենին։ Նա ուշանում է՝ իվերջո ժամանելով իր լեյտենանտի ընկերակցությամբ։ Զայրացած Խոսեն մարտահրավեր է նետում իր վերադասին և սպանում է տղամարդուն։

## Դերերում
*Պազ Վեգա - Կարմեն
*Լեոնարդո Սբարալյա - Խոսե
*Անտոնիո Դեսենթ - Տուերտո
*Ժոան Կրոսաս - պարուհի
*Ջեյ Բենեդիկտ - Պրոսպերո
*Մարիա Բոտտո - Ֆերնանդա
*Իսմայել Մարտինես - Անտոնիո

## Ընդունելություն
Թեև գնահատվում էր տեխնիկական կատարման և զգեստների որակը, հեռուստադիտողները քննադատում էին դերասանների խաղը, երկու գլխավոր հերոսների միջև կապի բացակայությունը և սյուժեի խնդիրները։ Ֆիլմը մի քանի երկրներում գնահատվել է տեսարանների համար, ներառյալ մերկությունը։

2004 թվականին Բիրմինգհեմի փառատոնում ֆիլմը ճանաչվել է որպես մարդկանց սիրելի ֆիլմ։

## DVD թողարկում
Ֆիլմը DVD սկավառակով թողարկվել է ԱՄՆ-ում 2008 թվականին։

## Աղբյուրներ
*Majarín, Sara. *Una vida de cine: Pasión, Utopía, Historia: Lecciones de Vicente Aranda*. Editorial Zumaque S.L., 2013. 

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
*
*

Կատեգորիա:Ֆիլմեր այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Դրամա ֆիլմեր
Կատեգորիա:Պրոսպեր Մերիմեի ստեղծագործություններ