Հաշվապահական հաշվետվություն

**Ֆինանսական հաշվետվություններ** (), բիզնեսի, անհատի կամ այլ կազմակերպության ֆինանսական գործունեության վիճակը  ներկայացնող պաշտոնական փաստաթղթերը։

Համապատասխան ֆինանսական տեղեկատվությունը ներկայացվում է հստակ սահմանված կառուցվածքով և հասկանալի ձևաչափով։ Դրանք սովորաբար ներառում են չորս հիմնական ֆինանսական հաշվետվություններ՝ ուղեկցված կատարված վերլուծությամբ․

* '''Հաշվապահական հաշվեկշիռը''' ներկայացնում է ընկերության ակտիվները, պասիվները (ֆինանսական պարտավորությունները) և սեփական կապիտալը տվյալ պահի դրությամբ։
* **Եկամտի հաշվետվությունը** ներկայացնում է ընկերության եկամուտը, ծախսերը և շահույթը որոշակի ժամանակահատվածում։ Շահույթի և վնասների հաշվետվությունը տրամադրում է տվյալ ժամանակահատվածում կազմակերպության գործունեության վերաբերյալ տեղեկություն, ներառյալ վաճառքները և կատարված տարբեր ծախսերը։
* **Սեփական կապիտալի փոփոխությունների հաշվետվությունը** ներկայացնում է ընկերության սեփական կապիտալում տեղի ունեցած փոփոխությունները որոշակի ժամանակահատվածում։
* '''Դրամական''' '''միջոցների հոսքերի մասին հաշվետվությունը''' ներկայացնում է ընկերության դրամական հոսքերի շարժը՝ հատկապես օպերացիոն, ներդրումային և ֆինանսավորման ոլորտներում, որոշակի ժամանակահատվածում։

Հաշվապահական հաշվեկշիռը ներկայացնում է տվյալ պահի պատկեր, մինչդեռ եկամտի հաշվետվությունը, սեփական կապիտալի փոփոխությունների հաշվետվությունը և դրամական հոսքերի հաշվետվությունը նկարագրում են հաշվետու ժամանակահատվածի ընթացքում իրականացված գործունեությունը։ Հաշվապահական հաշվեկշռում ներառված հիմնական գործառնական հաշվետվությունները հասկանալով՝ բիզնեսի սեփականատերերն ու ֆինանսական մասնագետները կարող են կայացնել այնպիսի որոշումներ, որոնք նպաստում են աճին և կայունությանը։

## Ֆինանսական հաշվետվությունների նպատակը
Ֆինանսական հաշվետվությունների նպատակը ձեռնարկության ֆինանսական դրության, գործունեության արդյունքների և ֆինանսական դրության փոփոխությունների վերաբերյալ տեղեկատվության տրամադրումն է, որը կարող է օգտակար լինել լայն շրջանակի օգտատերերի համար՝ տնտեսական որոշումներ կայացնելիս: Ֆինանսական հաշվետվությունները պետք է լինեն հասկանալի, համապատասխան, վստահելի և համադրելի։ Ներկայացված ակտիվները, պարտավորությունները, սեփական կապիտալը, եկամուտները և ծախսերը ուղղակիորեն կապված են կազմակերպության ֆինանսական վիճակի հետ։ 

Ֆինանսական հաշվետվությունները նախատեսված են օգտագործողների համար, որոնք ունեն «բիզնեսի և տնտեսական գործունեության ու հաշվապահության վերաբերյալ ողջամիտ գիտելիքներ և պատրաստ են մանրակրկիտ ուսումնասիրել տրամադրված տեղեկատվությունը։ Ֆինանսական հաշվետվությունները կարող են օգտագործվել օգտատերերի կողմից տարբեր նպատակներով․

* Սեփականատերերն ու կառավարիչները պահանջում են ֆինանսական հաշվետվություններ՝ ձեռնարկության շարունակական գործունեությանը վերաբերող կարևոր բիզնես որոշումներ կայացնելու համար։ Դրանց հիման վրա կատարվում է ֆինանսատնտեսական վերլուծություն՝ ղեկավարությանը տվյալների ավելի մանրամասն պատկերացում տալու նպատակով։ Այս հաշվետվությունները նաև օգտագործվում են որպես կառավարման տարեկան հաշվետվության մի մաս՝ բաժնետերերին ներկայացնելու համար։
* Աշխատակիցներին նույնպես անհրաժեշտ են այս հաշվետվությունները՝ ղեկավարության հետ համատեղ բանակցությունների (օրինակ՝ կոլեկտիվ պայմանագրերի) ժամանակ, երբ խոսքը արհմիությունների անդամակցող աշխատակիցների կամ առանձին անհատների՝ փոխհատուցման, առաջխաղացման և դասակարգման մասին է։
* Հնարավոր ներդրողները օգտվում են ֆինանսական հաշվետվություններից՝ գնահատելու բիզնեսի մեջ ներդրում կատարելու նպատակահարմարությունը։ Ներդրողները հաճախ օգտվում են ֆինանսական վերլուծություններից, որոնք պատրաստվում են մասնագետների (ֆինանսական վերլուծաբանների) կողմից և ապահովում են որոշումներ կայացնելու հիմք։
* Ֆինանսական հաստատությունները (բանկեր և այլ վարկային կազմակերպություններ) օգտվում են հաշվետվություններից՝ որոշելու՝ տրամադրել ձեռնարկությանը շրջանառու ֆոնդեր կամ երկարաժամկետ վարկեր և պարտատոմսեր՝ ընդլայնման կամ այլ խոշոր ծախսերը ֆինանսավորելու նպատակով։
* Բաժնետերերը ժամանակ առ ժամանակ կարող են պահանջել տեղեկատվություն, թե ինչպես է կառավարվում բաժնային կապիտալը։ Այդ տեղեկատվությունը կարող է հասանելի լինել ֆինանսական հաշվետվությունների (կամ բաժնետիրական հաշվետվությունների) միջոցով, քանի որ բաժնետերերի ֆինանսական հետաքրքրությունն է համոզվելու, որ կապիտալը կառավարվում է պատասխանատվությամբ։

## Համախմբված ֆինանսական հաշվետվություններ
Համախմբված ֆինանսական հաշվետվությունները սահմանվում են որպես «խմբային ֆինանսական հաշվետվություններ, որոնցում մայր ընկերության և դրա դուստր ընկերությունների ակտիվները, պարտավորությունները, սեփական կապիտալը, եկամուտները, ծախսերը և դրամական հոսքերը ներկայացվում են որպես մեկ տնտեսական միավորի ակտիվներ», համաձայն միջազգային հաշվապահական ստանդարտ 27-ի և «Համախմբված ֆինանսական հաշվետվություններ» միջազգային ֆինանսական հաշվետվությունների ստանդարտ 10-ի «Համախմբված և առանձին ֆինանսական հաշվետվություններ»-ի:

## Ստանդարտներ և կանոնակարգեր
Տարբեր երկրներ ժամանակի ընթացքում մշակել են իրենց հաշվապահական սկզբունքները, ինչը դժվարացնում է ընկերությունների միջազգային համեմատությունը։ Տարբեր ընկերությունների կողմից կազմված ֆինանսական հաշվետվությունների միատեսակությունն ու համադրելիությունն ապահովելու համար օգտագործվում են ուղեցույցների և կանոնների մի շարք, որը կոչվում է Համընդհանուր Ընդունված Հաշվապահական Սկզբունքներ (): Ուղեցույցների այս շարքը հիմք է հանդիսանում ֆինանսական հաշվետվությունների կազմման համար, թեև շատ ընկերություններ կամավոր կերպով բացահայտում են տեղեկատվություն նման պահանջների շրջանակներից դուրս։

Միջազգային հաշվապահական ստանդարտների խորհուրդը () հաշվապահական կանոնների ստանդարտացման ուղղությամբ ճնշում է գործադրել և  մշակել Ֆինանսական Հաշվետվությունների Միջազգային Ստանդարտներ (), որոնք ընդունվել են Ավստրալիայի, Կանադայի և Եվրոպական Միության կողմից (միայն հրապարակայնորեն ցուցակված ընկերությունների համար), քննարկման փուլում են Հարավային Աֆրիկայում և այլ երկրներում։ Միացյալ Նահանգների Ֆինանսական Հաշվապահական Հաշվառման Ստանդարտների Խորհուրդը պարտավորվել է ժամանակի ընթացքում մերձեցնել ԱՄՆ-ի ԸՀՀՍ-ն և ՖՀՄՍ-ները։

## Կառավարման քննարկում և վերլուծություն
Կառավարման քննարկումը և վերլուծությունը () ընկերության տարեկան ֆինանսական հաշվետվությունների անբաժանելի մասն է, որի նպատակը՝ ղեկավարության տեսանկյունից պատմողական բացատրություն տրամադրելն է այն մասին, թե ինչպես է կազմակերպությունն անցյալում գործել, որն է դրա ֆինանսական վիճակը և ինչ հեռանկարներ ունի ապագայում՝ այդ կերպ փորձելով է ներդրողներին տրամադրել ամբողջական, արդար և հավասարակշռված տեղեկատվություն՝ նրանց օգնելու որոշել՝ արդյոք ներդրում անել կամ շարունակել ներդրումները տվյալ կազմակերպության մեջ։

Այս բաժինը պարունակում է տարվա նկարագրությունը և այն հիմնական գործոնների վերլուծությունը, որոնք ազդել են ընկերության բիզնեսի վրա այդ ժամանակահատվածում, ինչպես նաև ընկերության անցյալի, ներկայի և ապագայի արդար ու անաչառ դիտարկում։

Վերլուծությունը սովորաբար նկարագրվում է ընկերության կարողությունը, կապիտալային ռեսուրսները, գործառնական արդյունքները, ֆինանսական հաշվետվության հոդվածներում նկատվող էական փոփոխությունների հիմնական պատճառները (օրինակ՝ ակտիվների արժեզրկում և վերակառուցման ծախսեր), արտասովոր կամ հազվադեպ պատահող իրադարձությունները (օրինակ՝ միաձուլումներ և ձեռքբերումներ կամ բաժնետոմսերի ետգնման ծրագրեր), դրական և բացասական միտումները, ինֆլյացիայի ազդեցությունը, ներքին և միջազգային շուկայի ռիսկերը, ինչպես նաև զգալի անորոշությունները։

## Տես նաև
*Ֆինանսական հաշվառում
*Ֆինանսական հաշվետվությունների վերլուծություն

## Ծանոթագրություններ

## Ընթերցանության նյութեր
* Alexander, D., Britton, A., Jorissen, A., "International Financial Reporting and Analysis", Second Edition, 2005, 

## Արտաքին հղումներ
*IFRS Foundation & International Accounting Standards Board
*Financial Accounting Standards Board (U.S.)
*UN/CEFACT
*
* Fundamental Analysis: Notes To The Financial Statements by Investopedia.com