Գեոինֆորմատիկա

**Գեոինֆորմատիկա**, գիտական ​​ոլորտ, որը հիմնականում գտնվում է համակարգչային գիտության և տեխնիկական աշխարհագրության ոլորտներում: Այն կենտրոնանում է կիրառությունների ծրագրավորման, տարածական տվյալների կառուցվածքների և Երկրի ու այլ երկնային մարմինների մակերևույթին ու հատակին վերաբերող օբյեկտների ու տարածաժամանակային երևույթների վերլուծության վրա: Այս ոլորտը մշակում է ծրագրային ապահովում և վեբ ծառայություններ՝ տարածական տվյալները մոդելավորելու և վերլուծելու համար, սպասարկելով երկրագիտությունների և դրանց հետ կապված գիտական ​​և ճարտարագիտական ​​առարկաների կարիքները: Այս տերմինը հաճախ օգտագործվում է որպես «գեոմատիկայի» հետ փոխարինելի, չնայած դրանք բացարձակապես նույնը չեն: Գեոինֆորմատիկայի ոլորտը համապարփակ առարկա է, որը ներառում է և՛ գեոդեզիան, և՛ գեոինֆորմատիկան, այդպիսով առաջարկելով ավելի լայն շրջանակ:

## Ընդհանուր տեղեկություն
Ընդհանուր իմաստով, գեոինֆորմատիկան կարելի է հասկանալ որպես «համակարգչային գիտնականների և երկրագիտնականների միջև համագործակցությունը խթանելու բազմազան ջանքեր՝ բարդ գիտական ​​հարցեր լուծելու համար»։ Ավելի տեխնիկական առումով, գեոինֆորմատիկան նկարագրվել է որպես «գիտություն և տեխնոլոգիա, որը զբաղվում է տարածական տեղեկատվության կառուցվածքով և բնույթով, դրա հավաքագրմամբ, դասակարգմամբ և որակավորմամբ, պահպանմամբ, մշակմամբ, պատկերմամբ և տարածմամբ, ներառյալ այս տեղեկատվության օպտիմալ օգտագործումն ապահովելու համար անհրաժեշտ ենթակառուցվածքները» կամ «արվեստ, գիտություն կամ տեխնոլոգիա, որը զբաղվում է երկրաինֆորմացիայի ձեռքբերմամբ, պահպանմամբ, մշակմամբ, արտադրությամբ, ներկայացմամբ և տարածմամբ»։ 2010-ական թվականներից ի վեր տվյալների գիտության և արհեստական ​​բանականության ծաղկման հետ մեկտեղ, գեոինֆորմատիկայի ոլորտը ներառել է նաև կիբերենթակառուցվածքային էկոհամակարգի ամենաժամանակակից մեթոդաբանությունը և տեխնիկական առաջընթացը։

Գեոինֆորմատիկան իր հիմքում ունի տարածական տվյալների ձեռքբերման, վերլուծության և վիզուալիզացիայի գործընթացները սատարող տեխնոլոգիաներ։ Ե՛վ գեոմատիկան, և՛ գեոինֆորմատիկան ներառում և մեծապես հենվում են գեոդեզիայի և քարտեզագրության տեսության և գործնական հետևանքների վրա։ Աշխարհագրությունը և երկրաբանությունը ավելի ու ավելի են հենվում աշխարհագրական տեղեկատվական համակարգերի (ԱՏՀ) կողմից վերլուծված հեռազգաց պատկերներից ստացված թվային տարածական տվյալների վրա, օդային լուսանկարների լուսանկարչական մեկնաբանությամբ և վեբ հանքարդյունաբերությամբ։ Գեոինֆորմատիկան համատեղում է երկրատարածական վերլուծությունը և մոդելավորումը, երկրատարածական տվյալների բազաների մշակումը, տեղեկատվական համակարգերի նախագծումը, մարդ-համակարգիչ փոխազդեցությունը և ինչպես լարային, այնպես էլ անլար ցանցային տեխնոլոգիաները: Գեոինֆորմատիկան օգտագործում է երկրահաշվարկներ և երկրավիզուալիզացիա՝ երկրատեղեկատվությունը վերլուծելու համար:

Գեոինֆորմատիկայի հետ կապված ոլորտներն են՝

Image:Hereford_Mappa_Mundi_1300.jpg|Քարտեզագրություն
Image:Geoid_height_red_blue.png|Գեոդեզիա 
Image:GPS_Satellite_NASA_art-iif.jpg|Արբանյակային նավիգացիա
Image:Alpha2000.jpg|Լուսագրամետրիա 
Image:Island_of_Hawai'i_-_Landsat_mosaic.jpg|Հեռազննում 
File:Example_krig.png|Տարածական վերլուծություն 
Image:Worldwind.png|Վեբ քարտեզագրում
File:Table_of_Geography_and_Hydrography,_Cyclopaedia,_Volume_1.jpg|Նավիգացիա


## Հետազոտություն
Այս ոլորտի հետազոտությունները օգտագործվում են գլոբալ և տեղական բնապահպանական, էներգետիկ և անվտանգության ծրագրերին աջակցելու համար: Օուք Ռիջի ազգային լաբորատորիայի աշխարհագրական տեղեկատվական գիտության և տեխնոլոգիաների խումբը աջակցվում է տարբեր պետական ​​​​գերատեսչությունների և գործակալությունների կողմից, այդ թվում՝ ԱՄՆ Էներգետիկայի դեպարտամենտի կողմից: Ներկայումս այն ԱՄՆ Էներգետիկայի դեպարտամենտի ազգային լաբորատոր համակարգի միակ խումբն է, որը կենտրոնանում է այս ոլորտում առաջադեմ տեսության և կիրառական հետազոտությունների վրա: Գոյություն ունեն բազմաթիվ միջառարկայական հետազոտություններ, որոնք ներառում են գեոինֆորմատիկայի ոլորտներ, ներառյալ համակարգչային գիտությունը, տեղեկատվական տեխնոլոգիաները, ծրագրային ապահովման ճարտարագիտությունը, կենսաաշխարհագրությունը, աշխարհագրությունը, ճարտարապետությունը, տարածական վերլուծությունը և ուժեղացված ուսուցումը։

## Կիրառություններ
Գեոինֆորմատիկայից օգտվում են բազմաթիվ ոլորտներ, ներառյալ քաղաքաշինությունը և հողօգտագործման կառավարումը, ավտոմեքենաների նավիգացիոն համակարգերը, վիրտուալ գլոբուսները, հողաչափությունը, հանրային առողջապահությունը, տեղական և ազգային աշխարհագրական բառարանների կառավարումը, շրջակա միջավայրի մոդելավորումը և վերլուծությունը, ռազմական գործունեությունը, տրանսպորտային ցանցերի պլանավորումը և կառավարումը, գյուղատնտեսությունը, օդերևութաբանությունը և կլիմայի փոփոխությունը, օվկիանոսագիտությունը և օվկիանոսի և մթնոլորտի զուգակցված մոդելավորումը, բիզնեսի տեղորոշման պլանավորումը, ճարտարապետությունը և հնագիտական ​​վերակառուցումը, հեռահաղորդակցությունը, քրեագիտությունը և հանցագործության կանխարգելումը, ավիացիան, կենսաբազմազանության պահպանումը և ծովային տրանսպորտը։ Տարածական չափման կարևորությունը բնական ռեսուրսների կայուն կառավարման հետ կապված տարբեր հարցերի և խնդիրների գնահատման, մոնիթորինգի և մոդելավորման գործում ճանաչվում է ամբողջ աշխարհում։

Գեոինֆորմատիկան դառնում է շատ կարևոր տեխնոլոգիա որոշում կայացնողների համար՝ տարբեր ոլորտների, արդյունաբերության, առևտրային հատվածի, շրջակա միջավայրի պահպանության գործակալությունների, տեղական և ազգային կառավարման մարմինների, հետազոտությունների և ակադեմիական շրջանակների, ազգային հետազոտությունների և քարտեզագրման կազմակերպությունների, միջազգային կազմակերպությունների, Միավորված Ազգերի Կազմակերպության, արտակարգ իրավիճակների ծառայությունների, հանրային առողջապահության և համաճարակաբանության, հանցագործությունների քարտեզագրման, տրանսպորտի և ենթակառուցվածքների, տեղեկատվական տեխնոլոգիաների ոլորտների, ԱՏՀ խորհրդատվական ընկերությունների, շրջակա միջավայրի կառավարման գործակալությունների, զբոսաշրջության ոլորտի, կոմունալ ծառայությունների ընկերությունների, շուկայի վերլուծության և էլեկտրոնային առևտրի, հանքային հետախուզության, սեյսմոլոգիայի և այլնի համար: Շատ կառավարական և ոչ կառավարական գործակալություններ սկսել են օգտագործել տարածական տվյալներ իրենց առօրյա գործունեությունը կառավարելու համար:

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Geoinformatics Jobs Portal

Կատեգորիա:Աշխարհագրական տեխնոլոգիա
Կատեգորիա:Գիտություններ Երկրի մասին
Կատեգորիա:Հաշվողության ուսումնասիրության ոլորտներ
Կատեգորիա:Տեղեկատվության գիտություն