Բեմական պար

աջից|մինի|300x300փքս|Բալետի պարողները կատարում են մեծ ժետե համերգի ժամանակ
**Բեմական պար**, նաև **պարային ներկայացում**, պար, որը կատարվում է հանդիսատեսի համար, պարի հիմնական տեսակներից մեկը։ Հաճախ բեմական պարը կատարվում է օգտագործելով թատերական ձևավորում, բայց դա պահանջ չէ։ Որպես կանոն, բեմական պարը խորեոգրաֆիայի որոշակի երաժշտության տարրերի կատարում է։

Ի տարբերություն բեմական պարի, սոցիալական պարերը կարող են կատարվել առանց հանդիսատեսի, և, որպես կանոն, այդպիսի պարերը չեն ենթադրում նախապես կազմված խորեոգրաֆիա, պարունակում են իմպրովիզացիա և կարող են կատարվել ցանկացած երաժշտության ներքո (չնայած կան բացառություններ)։ Օրինակ՝ ծիսական պարերը և բարոկկոյի դարաշրջանի որոշ պարեր բեմական պարի և այնպիսի պարի խառնուրդ են, որը ենթադրում է հանդիսատեսի ակտիվ մասնակցություն ներկայացմանը. Հանդիսատեսը որոշակի ժամանակ կատարում է կատարողի դեր։

## Պատմություն
Բեմական պարը ժողովրդական պարից առաջացավ պարային արվեստի մասնագիտացման միջոցով։ Եվրոպայում բեմական պարի զարգացումը սկսվեց Հնություն շրջանում (մ.թ.ա. IV - II դարեր)։ Հին Հռոմ -ում տեղի ունեցավ հելլենիստական պարի զարգացումը, որը հետագայում զարգացավ մնջախաղում (մ.թ.ա. II-V դարեր)։ Եվրոպական բեմական պարի վաղ ձևերը միջնադարում եղել են աճպարարների, թափառական գուսանների, սկոմորոխների պարերը։ 16-րդ դարավերջին և 17-րդ դարերի սկզբին առաջացավ բեմական պարի նոր ձև ՝ պատկերավոր (փոխաբերական) պար (բալոֆիգուրատո՝ Իտալիայում, գնդիկ՝ Ֆրանսիայում, բեյլ ՝ Իսպանիայում) 17-րդ դարից ՝ պարային ներկայացումների ի հայտ գալուց հետո, ձևավորվել են բեմական պարի ժամանակակից ձևեր՝ դասական պար, բնորոշ պար։ XX դարում։ Եվրոպայում և ԱՄՆ-ում տարածվում է ժամանակակից պարը, ներառյալ տարբեր տեսակի պլաստիկ, ռիթմիկ, ռիթմոպլաստիկ և այլ պարեր։ Ասիայի այն երկրներում, որտեղ պարը, ավելի շուտ, քան Եվրոպայում, հասավ բարձր պրոֆեսիոնալիզմի, զարգացրեց իրենց բեմական պարի համակարգերը։ Նման գործընթաց տեղի ունեցավ Հյուսիսային, Կենտրոնական և Հարավային Ամերիկայի ժողովուրդների շրջանում (Մայա, Ինկա և այլն) նախքան եվրոպական գաղութարարների ներխուժումը։

## Բեմական պարի տեսակները
Պարի շատ ոճեր բեմական պարի տեսակներ են, այդ թվում.
* ** [[Բալետ]] ** ի հայտ եկավ որպես պալատական պար, այնուհետև տարածվել է Ֆրանսիայում և Ռուսաստանում, ապա բալետի արվեստը տարածվել է ամբողջ Եվրոպայում և արտերկրում։ Ժամանակի ընթացքում բալետը դարձել է գիտական առարկա, որը դասավանդվում է դպրոցներում և տարբեր հաստատություններում։ Ձևավորվում են սիրողական և պրոֆեսիոնալ թատերախմբեր, որոնք բալետ են ներկայացնում թատերական վայրերում։ Այժմ բալետը բեմական պարի առավել հաճախ կատարվող տեսակներից մեկն է։
* **[[Ակրոբատիկական պար]]** ԱՄՆ-ում և Կանադայում հայտնվել է 1900-ականների սկզբին `որպես վոդեվիլ -ում կատարված գործողությունների ձևերից մեկը։ Ակրոբատիկ պարը էականորեն փոխվել է այդ ժամանակվանից. Պարային շարժումներն այժմ հիմնված են բալետի տեխնիկայի վրա։ Ակրոբատիկ պարը սկզբնավորումից ի վեր հանդիսանում է բեմական պարի ձև։
* **[[Հնդկական դասական պար]]** սկիզբ է առել Հնդկաստանի տաճարներից։ Հնդկաստանի ազգային ազատագրական շարժում (1947-ից 1950) գործողությունների շնորհիվ պարը դարձավ համալսարաններում դասավանդվող առարկա, առաջացան պարի դպրոցներ, իսկ հնդկական դասական պարը դարձավ բեմական պար ՝ թատրոններում։
* **Պարսկական դասական պարը**դարձել է արվեստի ձև Քաջարի դինաստիա դարաշրջանում (1795-1925)։ Այն կատարվել է Շահ թագավորական արքունիքում և մնացել էլիտար արվեստի ձև մինչև 20-րդ դարը։ Այդ ժամանակից ի վեր այն վերածվեց ժամանակակից արվեստի ձևի և կատարվեց որպես բեմական պար։
* **Բեմական ժողովրդական պար**։ Ի տարբերություն բեմի, ամենօրյա ժողովրդական պարը հիմնականում կատարվում է «իր համար» (այսինքն` պարողների հաճույքի համար), առանց հանդիսատեսի կարիք ունենալու։։
; Պարի այլ տեսակներ
* Պորտապար
* Բհարատանատյամ
* Ժամանակակից
* Էվռիթմիա
* Հիփ-հոփ
* Ջազային պար
* Մոդեռն պար
* Չեչոտկա

## Բեմական պար Մեծ Բրիտանիայում
Միացյալ Թագավորությունում բեմական պարը () ընդհանուր տերմին է, որն օգտագործվում է մի շարք պարային առարկաներ նշանակելու համար և լայնորեն օգտագործվում է նաև պարը որպես առարկա, որը դասավանդվում է տարբեր կրթական հաստատություններում։ Մեծ Բրիտանիայում կան մի շարք պարի դպրոցներ, որոնց մեծ մասը  ունեն առանձին ֆակուլտետներ, որտեղ ուսումնասիրվում է բեմական պարը `նվիրված պարային թատրոնին և մշակվել է հատուկ ծրագիր` ներկայացման յուրաքանչյուր տեխնիկան ուսումնասիրելու համար։ Աշխարհի շատ պարող-պարուսույցներ և պարի դպրոցներ իրենց աշակերտներին պատրաստում են բրիտանական կազմակերպություններից մեկում դիտելու և խորեոգրաֆիական քննության։ Հատկանշական օրինակներից են Պարի թագավորական ակադեմիան, Պարի ուսուցիչների կայսերական ընկերությունը և Պարի միջազգային ուսուցիչների ասոցիացիան։ ՄԹ բոլոր հաստատությունները, որոնք բեմական պար են դասավանդում, հնարավորություն են ընձեռում ուսումնասիրել դասական պար, չեչոտկա և Մոդեռն կամ ջազ բեմական պարի հիմնական առարկաները։

## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն
* *Бриске И. Э.* Народно-сценический танец и методика его преподавания. Учебное пособие  — Челябинск, 2007
* *Непомнящих В. В.* Русская школа народно-сценического танца: возвращение к истокам // Молодой ученый. — 2016. — №20. — С. 788-790.
* *Полякова А. С., Курюмова Н. В.* Народно-сценический танец как метод освоения фольклора и художественно-идеологическая конструкция // Ярославский педагогический вестник, 2017

## Արտաքին հղումներ
* Народно-сценический танец как особый жанр
* *Толстых И.Н., Грищук Г.Н.* Народно-сценический танец. Учебная программа 
* Adams, D.(1999) *Making the Connection: A Comparison of Dance in the Concert Versus Worship Setting*. Sharing NYC. ISBN 0-941500-51-9
* Carter, A. (1998) *The Routledge Dance Studies Reader*. Routledge. ISBN 0-415-16447-8

Կատեգորիա:Պարային ոճեր