Ջոն Իվլին

**Ջոն Իվլին** (; ), անգլիացի գրող և բնափիլիսոփա, հուշագրագետ, կոլեկցիոներ, այգեպան։ Լոնդոնի Թագավորական ընկերության հիմնադիրներից է։

Ջոն Իվլինի օրագրերը, որոնք կոչվում են նաև նրա «Հուշեր», գրված են գրեթե միաժամանակ մեկ այլ նշանավոր հուշագրագետ Սեմուել Փիփսի հիշողությունների հետ և արժեքավոր պատմական ստեղծագործություն են։ Իվլինը գրել է ժամանակի քաղաքականության, հասարակության և մշակույթի մասին։ Նա ականատես է եղել Չարլզ I-ի մահապատժին, Քրոմվելի մահվանը, Լոնդոնի մեծ ժանտախտին, ինչպես նաև ականատես է եղել 1666 թվականի Լոնդոնի մեծ հրդեհին։ Երկար տարիներ Իվլինի օրագրերը գտնվում էին Պիպսի հուշերի ստվերում։ Երկու հուշագրողներն էլ ակտիվ նամակագրություն են վարել, որի մեծ մասը պահպանվել է։

## Կենսագրություն
### Վաղ տարիներ
մինի|180px|Ջոն Իվլինի դիմանկարի մի մասը Հենրիկ Վադ դեր Բոհտ մլ-ի վրձնին, 1641
Ջոն Իվլինը ծնվել է Ուոթոնում (Սուրեյ) մի ընտանիքում, որի հարստությունը հիմնականում հիմնված էր վառոդի արտադրության վրա։ Նրա պապը՝ Ջորջ Իվլինը, Եղիսաբեթ I-ի կառավարման վերջին տարիներին զբաղվել է վառոդի արտադրությամբ և նույնիսկ թագավորական մենաշնորհ է ստացել։ Մեծ եկամուտները թույլ տվեցին նրան ձեռք բերել մի քանի կալվածքներ Սուրեյ կոմսությունում, և Դրանցից մեկը՝ Ուոթոնը, 1603 թվականին ժառանգել է Ջոնի հայրը՝ Ռիչարդ Իվլինը։ Ռիչարդ Իվլին, Սուրեյի և Սասեքսի ավագ Շերիֆ 1633 թվականին, ամուսնացած էր Էլանոր Ստենդսֆիլդի հետ, նրանք ունեին հինգ երեխա՝ Հովհաննեսը ընտանիքի երկրորդ երեխան էր։ Իր մանկության մեծ մասն անցկացրել է Քլիֆում () Լյուիսի տակ (Սուսեքս) իր խորթ մայրական տատիկի հետ։ Ջոնը հրաժարվեց թողնել իր «չափազանց ներողամիտ» տատիկին՝ հանուն Էթոնի դպրոցի, և երբ ամուսնու մահից հետո նա կրկին ամուսնացավ, տղան նրա հետ տեղափոխվեց Սաութովեր (, այժմ Լյուիսա տարածքում), որտեղ հաճախել է տեղի անվճար դպրոց։

1637 թվականի փետրվարին նա ընդունվեց Լոնդոնի Միդլ Թեմփլ բարիստերների պատրաստման դպրոց՝ իրավագիտություն ուսումնասիրելու համար։ Հաջորդ տարվա մայիսին Իվլինը ընդունվեց Օքսֆորդի Բալիոլ համալսարան։ Նա հեռացավ համալսարանից՝ առանց գիտական աստիճան ստանալու, և մինչև 1640 թվականը հաստատվեց Միդլ Թեմփլում։ Նույն թվականին մահացավ Հովհաննեսի հայրը, իսկ մայրը՝ մի քանի տարի առաջ։ Լինելով ընտանիքի երկրորդ որդին՝ Ջոնը իրավունք չուներ ժառանգելու տոհմական կալվածքը, որն անցավ իր ավագ եղբորը՝ Ջորջին, ով երկար կյանք ունեցավ որպես հարգված հողատեր և խորհրդարանի անդամ Թագավորներ Չարլզ II-ի, Վիլհելմ III-ի և Մարի II-ի օրոք։ Անշարժ գույքով չկապված Ջոն Իվլինը սկսեց ճանապարհորդել։ 1641 թվականին նա այցելեց Հոլանդիա, որտեղ հուլիսին կամավոր կերպով զորակոչվեց Հաբսբուրգների դեմ պատերազմի, բայց նրա ռազմական փորձը սահմանափակվեց վեց օրով ռազմական ճամբարում։ Նա նաև այցելել է իսպանական Նիդերլանդներ։ Աշնանը վերադառնալով Անգլիա՝ կարճ ժամանակով միանալու թագավորական բանակին, Իվլինը մասնակցեց Դրենթֆորդի ճակատամարտին 1642 թվականի նոյեմբերին ռոյալիստների կողմից, որից հետո նա վերացավ քաղաքացիական պատերազմին մասնակցելուց և մինչև դեկտեմբեր վերադարձավ Ուոթոն՝ եղբոր պարտեզներով զբաղվելու համար։ Ինչպես գրել է ինքը՝ Իվլինը, պատերազմին Նրա մասնակցությունը միայն կնպաստեր Ուոթոնի կալվածքին վնաս հասցնելուն՝ առանց «թագավորական իշխանության կողմից փոխհատուցման հույսի»։

### Եվրոպայում ճանապարհորդելը Անգլիայի քաղաքացիական պատերազմի ժամանակ
մինի|180px|Ռոբերտ Ուոքերի վրձնած Ջոն Իվլինի դիմանկարը, 1648
Իվլինը հեռացավ Անգլիայից 1643 թվականի վերջին և մի քանի տարի ճանապարհորդեց Ֆրանսիայում, Իտալիայում և Շվեյցարիայում։ 1644 թվականին Իվլինը այցելեց Հռոմի անգլիական քոլեջ, որտեղ ուսուցանվում էին կաթոլիկ քահանաներ Անգլիայում ծառայելու համար։ Վենետիկում նա վերսկսեց հին ծանոթությունը արվեստի հովանավոր և կոլեկցիոներ Թոմաս Հովարդի՝ արունդելի կոմսի հետ։ 1646 թվականին Իվլինը մասնակցել է անատոմիայի դասախոսություններին Պադովայում, որտեղ ձեռք է բերել այսպես կոչված Իվլինյան աղյուսակները, նույն թվականին նա ջրծաղիկ է ունեցել Շվեյցարիայում, իսկ ապաքինվելուց հետո տեղափոխվել է Ֆրանսիա։ Այնտեղ նա կապեր հաստատեց աքսորված թագավոր Չարլզ II-ի արքունիքում՝ աշնանը հանդիպելով Ֆրանսիայում թագավորի դեսպան Ռիչարդ Բրաունի հետ։ Հաջորդ 1647 թվականին Իվլինը նրանից ամուսնության թույլտվություն ստացավ Բրաունի 12-ամյա դստեր՝ Մարիայի հետ։ Հարսանիքը տեղի է ունեցել հունիսի 27-ին Փարիզում։ Կնոջը թողնելով ծնողների խնամքի տակ՝ նա վերադարձավ Անգլիա՝ իր գործերը կարգավորելու համար։ Իվլինն այցելել է Չարլզ I-ին, որը բանտարկվել էր Հեմփթոն կորտում 1647 թվականին և հետագա երկու տարիների ընթացքում գաղտնի նամակագրություն է պահպանել իր աներոջ հետ՝ թագավորական շահերից ելնելով։ Ի վերջո, նա աներոջից գնեց Սայես Քորթ կալվածքը Դեպֆորդում (ներկայումս թաղամաս Լոնդոնի հարավ-արևելքում)։ Սըր Ռիչարդ Բրաունը կալվածքը պատկանում էր թագավորին որպես վարձակալ, և հեղափոխության ընթացքում այն բռնագրավվեց խորհրդարանի կողմից։ Իվլինին հաջողվեց կարգավորել այս գործը և 3500 ֆունտ ստեռլինգով ձեռք բերել Սայես Քորթը, դրանից հետո նա վերադարձավ Ֆրանսիա 1649 թվականի հուլիսին, բայց 1650 թվականի ամռանը կարճատև այց կատարեց Անգլիա։ 1651 թվականին Ուորսթերի օրոք Չարլզ II-ի պարտությունից հետո Իվլինը անհույս համարեց Հանրապետության դեմ պայքարը, վերադարձավ Անգլիա 1652 թվականի սկզբին և այլևս երբեք չհեռացավ նրանից։

### Սայես Դատարան
Նույն 1652 թվականի ամռանը Սայես Քորթ տեղափոխվեց իվլինի կինը՝ Մերին, որը հղի էր նրանց առաջնեկով՝ Ռիչարդով։ Իվլիններն ապրում էին կալվածքում մինչև 1694 թվականը։ Իր կալվածքում Իվլինը սկսեց իրականացնել Անգլիայի համար նորարարական ծրագրեր տան և պարտեզի բարելավման համար։ Նա վերակառուցեց և ընդլայնեց տունը և, ոգեշնչված ֆրանսիական և իտալական գաղափարներից, շրջակա լանդշաֆտը վերածեց իր ժամանակի ամենաուշագրավ անգլիական այգիներից մեկի։ Միևնույն ժամանակ, Իվլինը հրաժարվեց աշխատել համագործակցության համար։ 1659 թվականին նա ներողություն խնդրեց թագավորական կուսակցության համար, և այդ տարվա դեկտեմբերին նա ապարդյուն փորձեց համոզել գնդապետ Հերբերտ Մորլիին, որը հետագայում Աշտարակի հրամանատարի տեղակալն էր, կանխատեսել գեներալ Մոնկին՝ աջակցություն հայտնելով թագավորին։ Չարլզ II-ի գահին բարձրանալուց հետո Սայես Քորթի կալվածքը հետ է գնացել թագին որպես վարձակալ, սակայն Իվլինին, այնուամենայնիվ, մեծ դժվարությամբ է հաջողվել ձեռք բերել կալվածքի վարձակալության պայմանագիրը 99 տարի ժամկետով։

### Ստյուարտների Վերականգնման Ժամանակահատվածը
մինի|150px|ձախից|«Սիլվայի» երկրորդ հրատարակության տիտղոսաթերթը, 1670 (չնայած, ըստ Իվլինի օրագրերի, նա նոր հրատարակությունը ներկայացրեց 1669 թվականին):
Վերականգնման ընթացքում Իվլինի կարիերան բարձրացավ։ Իվլինը 1660 թվականին Լոնդոնի թագավորական ընկերությունը հիմնադրած մարդկանց թվում էր։ Հաջորդ տարի նա գրեց fumifugium աշխատությունը, որն առաջին անգամ բարձրացրեց Լոնդոնում օդի աղտոտվածության խնդիրը։ Նա իր ժամանակակիցների շրջանում համբավ ձեռք բերեց ծառերի մասին իր գիտելիքների և «Սիլվա» տրակտատի կամ «անտառային ծառերի պատճառաբանությունը» (1664), որը գրվել է հողատերերին խրախուսելու համար անտառ տնկել՝ Անգլիայի նավատորմի կարիքները հոգալու համար։ Տրակտատը լույս է տեսել Լոնդոնի Թագավորական ընկերության խնդրանքով Այն բանից հետո, երբ Իվլինը 1662 թվականին դրանում ներկայացրել է իր հիմնավորումները այդ հարցի վերաբերյալ։ Սիլվան դարձավ Իվլինի հիմնական գործերից մեկը, նրա հետագա հրատարակությունները հայտնվեցին նրա կյանքի ընթացքում՝ 1670 և 1679 թվականներին, չորրորդ հրատարակությունը (1706) լույս տեսավ հետմահու։ «Բրիտանիկա»-ում Իվլինի մասին Հոդվածի հեղինակի կարծիքով՝ գիրքն իսկապես ազդել է հողատերերի վրա։

thumb|right|200px|Ջոն Իվլինի Լոնդոնի ամբողջական վերակառուցման ծրագիրը, որը երբեք չի իրականացվել
Նա Լոնդոնի փողոցների և շենքերի բարելավման, բարեգործական հիմնադրամների գործերի քննարկման հանձնակատար էր, դրամահատարանի կոմիսար և արտասահմանյան տնկարկների կոմիսար։ 1920 թվականների սկզբին Իվլինը ղեկավարում էր մի շարք հասարակական կազմակերպություններ, այդ թվում՝ հասարակական կազմակերպություններ։ 1664 թվականի հոկտեմբերի 28-ից ի վեր երկրորդ անգլո-հոլանդական պատերազմի ժամանակ Իվլինը ծառայել է որպես հիվանդ և վիրավոր նավաստիների խնամքի և ռազմագերիների հետ վարվելու չորս հանձնակատարներից մեկը և չի թողել իր պաշտոնը Մեծ ժանտախտի ժամանակ՝ սահմանափակվելով ընտանիքը Ուոթոն ուղարկելով։ 1666 թվականի մեծ հրդեհից հետո, որը մանրամասն նկարագրված էր նրա օրագրերում, Իվլինը ներկայացրեց քաղաքը վերականգնելու իր ծրագիրը (երկրորդը ներկայացրեց Քրիստոֆեր Ռենը); Այնուամենայնիվ, Չարլզ II-ը մերժեց երկուսն էլ։ Իվլինը հետաքրքրված էր Սուրբ Պողոսի տաճարի վերականգնման ծրագրերով և նույնիսկ նրա համար գտավ փայտ փորագրող Գրիլինգ Գիբոնսին (), որը ներկայացրեց թագավորին։ Այգեգործության նկատմամբ հետաքրքրությունը նրան հանգեցրեց «զվարճանքի այգիների» դասավորությանը, ինչպիսին է, օրինակ, Euston Hall-ը։ Իվլինը ներկա է գտնվել Լոնդոնի Թագավորական ընկերության նիստերին, դիտարկել է ամենատարբեր բնույթի փորձեր և փորձեր՝ աստղագիտական դիտարկումներից մինչև որդերի մանրադիտակային հետազոտություն։ Օրագրերում Իվլինը նկարագրում էր ինչպես տոնավաճառներում ցուցադրված հրեշների անատոմիական մանրամասները, այնպես էլ Գրինվիչի ափ նետված կետերը, ինչպես նաև պահում էր վիրահատությունների գրառումները, որոնց ներկա էր։ 1671 թվականի սեպտեմբերին նա Չարլզ II-ի թագավորական արքունիքի հետ մեկնել է Նորվիչ։ Իվլինը Թագավորական ընկերության քարտուղարն էր 1672 թվականին և որպես նրա շահերի ակտիվ պաշտպան երկու անգամ (1682 և 1691 թվականներին) առաջադրվել է նախագահի պաշտոնում։ Իվլինը Նորֆոլկի դուքս Հենրի Հովարդին խոնարհեց արունդելի մարմարները նվիրել Օքսֆորդի համալսարանին (1667), իսկ Արունդել-Գրեշեմ ընտանիքի ամենաարժեքավոր գրադարանը՝ քոլեջին (1678)։ Ջեյմս II-ի (1685-88) օրոք Իվլինը հասավ իր պալատական կարիերայի գագաթնակետին՝ դառնալով փոքր կնիքի պահապան՝ չնայած իր դժգոհությանը Անգլիկան եկեղեցու նկատմամբ նոր թագավորի գործողություններից։ Իվլինն այդ պաշտոնը զբաղեցրել է Իռլանդիայում գտնվող քլարենդոն կոմսի բացակայության ժամանակ։ Մարիա II թագուհու օրոք Իվլինը նշանակալի դեր խաղաց թոշակառու նավաստիների համար Գրինվիչի հիվանդանոցի հիմնադրման գործում՝ 1696 թվականի հունիսի 30-ին դնելով դրա հիմնադրման առաջին քարը և դառնալով դրա գանձապահը։

մինի|1651 թվականին Փարիզում գնված իր գրքերից մեկի վրա Իվլինի կարգախոսն է. «պահպանել լավագույնը»
Բրաունի և Փիփսի նման, Իվլինն իր կյանքի ընթացքում բիբլիոֆիլ էր։ Նրա աները՝ Ռիչարդ Բրաունը, որդիներ չուներ, ինչը թույլ տվեց Իվլինին միավորել իր գրադարանը բրաունովսկայայի հետ։ Իրենից հետո Ջոն Իվլինը թողեց մեծ հավաքածու, որը բաղկացած էր 3859 գրքերից և 822 բրոշյուրներից։ Դրանցից շատերը միահյուսվել և միահյուսվել են ֆրանսիական ձևով և կրել են սեփականատիրոջ կարգախոսը՝ լատին՝ Omnia explorate; Meliora retinete («ուսումնասիրել ամեն ինչ, պահպանել լավագույնը», 1փես. 5:21).

1977 և 1978 թվականներին Քրիստիի ութ աճուրդներում Իվլինի պահպանված գրադարանի մեծ մասը վաճառվեց և բաժանվեց։

### Ծերություն
1694 թվականին Իվլինն իր ավագ եղբոր՝ Ջորջի խնդրանքով վերադարձավ Ուոթոնի հայրենի կալվածք՝ Սուրեյ շրջան։ Քանի որ վերջինս որդիներ չի թողել, Իվլինը ժառանգել է նրա ունեցվածքը և Ուոթոնի ընտանեկան կալվածքը 1699 թվականին։ Sayes Court-ի սեփական կալվածքը առաջարկվեց վարձակալության, և 1696 թվականի հունիսին կապիտան Բենբոուն ստորագրեց երեք տարվա վարձակալության պայմանագիր։ Բենբոուն պարզվեց, որ հեռու է իդեալական վարձակալներից, Իվլինը նամակում դժգոհում էր իր ընկերոջը, որ իր մոտ «վրդովմունք է առաջացնում իմ նախկին շատ աշխատանքների և ծախսերի արդյունքի վնասման ամենօրյա տեսքը»։

Իվլինի կալվածքին ամենամեծ վնասը հասցվել է ռուս ցար Պետրոսի կողմից, ով այնտեղ ապրել է երեք ամիս 1698 թվականին՝ թագավոր Վիլհելմի հրամանով։ Բենբոուն նույնիսկ փոխհատուցում պահանջեց թագավորի հեռանալուց հետո՝ ծածկելու և իր կորուստները, և փոխհատուցելու Իվլինի ունեցվածքի վնասը, և Գանձապետարանը, ի վերջո, վճարեց 350 ֆունտ 9 շիլլինգ և 6 պենս։

Չնայած վատառողջ լինելուն՝ Իվլինը ժամանակ գտավ 1700 թվականին սկսելու վերանայել իր օրագրերը, ինչպես նաև իր թոռան համար անշարժ գույքի կառավարման վերաբերյալ խորհուրդների փոքրիկ գիրք կազմելու համար։ Ջոն Իվլինը մահացել է 1706 թվականին Լոնդոնի Դովեր փողոցում գտնվող իր տանը։

## Աշխատություններ
Իվլինը բեղմնավոր հեղինակ էր, որի հետաքրքրությունների շրջանակը ներառում էր ամենատարբեր թեմաներ՝ Աստվածաբանություն, դրամագիտություն, քաղաքականություն, այգեգործություն, ճարտարապետություն և բուսակերություն։  Իվլինը ակտիվորեն հետաքրքրված էր շուրջբոլորը տեղի ունեցող իրադարձություններով, նամակագրություն էր պահպանում իր ժամանակակիցների հետ Ստյուարտ Անգլիայի քաղաքական և մշակութային կյանքի ամբողջ սպեկտրում։

մինի|Ռոբերտ Նանտեյլի վրձնած Ջոն Իվլինի փորագրական դիմանկարը, 1650
Հիմնական աշխատանքը, անկասկած, մնում է նրա օրագրերը։ Քվարտոյի ձևաչափով գրված 700 էջերն ընդգրկում են 1641-1697 թվականների իրադարձությունները (կա նաև օրագրերի մի փոքր լրացում, որը նկարագրում է Իվլինի մահից հետո երեք շաբաթվա իրադարձությունները)։ Օրագրերը մնացին չհրապարակված մինչև 1818 թվականը։ Օրագրերի մի մասը խմբագրվել է Ուիլյամ Բրեյի կողմից () Եվ Իվլինի ընտանիքի թույլտվությամբ հրատարակվել է 1818 թվականին՝ «հուշեր, որոնք պատկերում են Ջոն Իվլինի կյանքն ու ստեղծագործությունը, ներառյալ նրա օրագրերը 1641-1705/6 թվականներին, ինչպես նաև նրա ընտանեկան նամակների ընտրանի» վերնագրով ()։ Առաջինին հաջորդել են նաև այլ հրատարակություններ, որոնց թվում հարկ է նշել Ուիթլի հրատարակությունը () 1849 և Օսթին Դոբսոն () 1906 (3 հատոր)։

Իվլինի հետաքրքրասեր միտքը «օրագրերից» բացի բազմաթիվ աշխատանքներ է առաջացրել։
* Խմբագրական, (1649) բովանդակութիւն. Արարատ, ժէ (ԺԲ)։ 
* «Ֆրանսիայի պետությունները, ինչպես նրանք կազմվեցին Իքս դարում Լյուդովիկոս XIII-ի օրոք» (1652)։
* «Էսսե Titus Lucretius Cara De Rerum Natura-ի առաջին գրքի մասին» (1656), թարգմանվել և անգլերեն թարգմանվել է Ջոն Իվլինի կողմից։ 
* «Հովհան Ոսկեբերանի ոսկե գիրքը երեխաների դաստիարակության մասին», թարգմանություն հունարենից (հրատարակվել է 1658, թվագրված 1659)։ «Ֆրանսիացի այգեպան. հրահանգներ պտղատու ծառերի բոլոր տեսակների մշակման համար» (1658), ֆրանսիացի հեղինակ ն. դե Բոննեֆոնի թարգմանությունը ();
* «Անգլիայի խառնվածքը» (1659), որը նկարագրում է երկրի սովորույթները, ինչպես դրանք կթվան օտարերկրյա դիտորդին։ Վերատպվել է «Սոմերսի տրակտատներում» () խմբագրական, (1812) բովանդակութիւն. Արարատ, իը (է).() այգու խմբագրության տակ, 1813։
* «Վերջին անթաքույց լուրերը Բրյուսելից» (1660), պատասխան Machamont Needham-ի զրպարտչական բրոշյուրին () ընդդեմ Չարլզ I թագավորի։
* «Fumifugium, կամ Լոնդոնի օդի և ցրված ծխի անհարմարությունները» (1661), որում նա առաջարկեց Լոնդոնում տնկել անուշահոտ ծառեր՝ օդը մաքրելու համար։
* «Հրահանգներ, որոնք շոշափում են գրադարանի ստեղծումը» (1661), ֆրանսիացի հեղինակ Գաբրիել Նոդեի թարգմանությունը։
* «Տիրաննուս, կամ Նորաձևություն, շքեղության մասին օրենքների մասին դատողություններում» (1661)։ 
* «Արձան. կամ պղնձի փորագրության արվեստի պատմություն» (1662)։
* «Սիլվան կամ անտառային ծառերի պատճառաբանությունը» (1664), հետագա երեք վերահրատարակություններում (1669, 1679 և 1706), իվլինից լրացուցիչ գլուխներ են հայտնվել։
* «Զուգահեռ հին և ժամանակակից ճարտարապետության միջև» (1664), թարգմանությունը՝ Ռոլան Ֆրեար դե Շամբրեի () ֆրանսերենից։

Դրանցից մի քանիսը վերատպվել են Ջոն Իվլինի տարբեր գրվածքներում () (1825), խմբագրվել է Ուիլյամ Ապկոտի կողմից ()։

Պահպանվել են Իվլինի բազմաթիվ այլ փաստաթղթեր և նամակներ գիտական թեմաների վերաբերյալ և ոչ միայն։ Ջոն Իվլինի եւ նրա աներոջ՝ Ռիչարդ Բրաունի ընդարձակ նամակագրությունը պահվում է Բրիտանական թանգարանում։

Նրա դուստր Մարիա Իվլինը (1665-1685) երբեմն վերագրվում է կեղծանունով գրված «Mundus Muliebris» գրքի հեղինակությանը, կամ տիկնոջ չհրապարակված հանդերձարանը և նրա զուգարանի տարածքը։ Զավեշտական ոճով։ Գեղեցիկ սեռից օգտվելու համար կազմված ոսկե բառարանի հետ միասին ()։ Գիրքը չափածո երգիծական ուղեցույց էր ֆրանկոֆիլ նորաձևության և դրա տերմինաբանության վերաբերյալ։ Այս գրքի համահեղինակին հաճախ են դասում նաև Ջոն Իվլինին, ով, ամենայն հավանականությամբ, խմբագրել է այն հրապարակման համար իր դստեր մահից հետո։

Իվլինի անձնական փաստաթղթերի մեծ արխիվը, ներառյալ նրա օրագրի ձեռագիրը, պահվում է Բրիտանական գրադարանում։

## Ընտանիք և անձնական կյանք
### Բարեկամություն Մարգարետ Բլագգի հետ
մինի|Մարգարեթ Բլագ, Սիդնի Գոդոլֆինի կինը Մեթյու Դիքսոնի վրձնին
1669 թվականին Իվլինը դատարանում հանդիպեց 17-ամյա Սպասուհի Մարգարեթ Բլագգին (), Թոմաս Բլագգի դուստրը։ Անգլիացի պատմաբան Գայ դե լա Բեդոյերի կարծիքով՝ 1672 թվականից ոչ շուտ նրանք մտան «անձեռնմխելի» բարեկամության համաձայնագիր, որում Իվլինին հատկացվում էր հոգևոր դաստիարակի և Մարգարետի գործերի հավատարմատարի դերը։ Նրանց հարաբերություններն ընդգծված պլատոնական էին։ Նրանք պարբերաբար հանդիպում էին ճաշ կամ աղոթք կիսելու համար։ Չնայած նրան, որ Իվլինը հուսահատեցնում էր նրան Սիդնի Գոդոլֆինի հետ հարաբերություններից, Մարգարեթը գաղտնի ամուսնացավ Տոգոյի հետ 1675 թվականին։ Մարգարետի ամուսնությունը կարճ էր. նա մահացավ 1678 թվականին որդու ծնվելուց անմիջապես հետո։ Նրա ամուսինն այնքան սրտացավ էր, որ Իվլինը ստիպված էր կարգավորել իր գործերը և նույնիսկ տնօրինել իր մարմնի տեղափոխումը Քորնուոլի Գոդոլֆինի եկեղեցի։

Իր օրագրում Իվլինը Մարգարետի մասին գրել է, որ իր նպատակը «իր արժանի Կյանքը սերունդներին սրբացնելն է», ինչը նա արել է կրոնական կենսագրության իր փոքր գլուխգործոցում, որը մնացել է ձեռագրում Հարկորտ ընտանիքի տիրապետության տակ, մինչև որ այն խմբագրվել է Սամուել Ուիլբերֆորսի կողմից (), Օքսֆորդի եպիսկոպոսը, որպես «տիկին Գոդոլֆինի կյանքը»*()*, (1847, վերատպվել է «King' s Classics»-ում 1904 թվականին)։ Մարգարեթ Բլագգի հեզ կյանքի պատկերը բավականին հակադրվում է նրա ժամանակակիցների կենսագրություններին։

### Ընտանիք
Ռիչարդ (1652-1658), Ջոն Ստենդսֆիլդ (1653-1654),, johnոն կրտսեր (1655-1699), Georgeորջ (1657-1658), Ռիչարդ (1664), Մերի (1665-1685), Էլիզաբեթ (1667-29.08.1685) և Սյուզաննա (1669-1754)։ Այսպիսով, միայն Սյուզաննան է գոյատևել ծնողներից։

Առաջնեկը՝ Ռիչարդը, մահացավ 1658 թվականի հատկապես ցուրտ ձմռան կեսին՝ հունվարին։ Իվլինը փետրվարի 14-ին իր աներոջը՝ Բրաունին, գրել է Այդ մասին որպես «մի դեպք, որն այնքան մեծ ճեղք է առաջացրել իմ [Իվլինի] էության մեջ, որ ես իսկապես հույս չունեմ, որ այն երբևէ ձգված կլինի»։ Հաջորդ առավոտ մահացավ Իվլինի չորրորդ որդին՝ Georgeորջը։ Իվլինովի երկրորդ որդին՝ Ջոնը, մահացել է մանուկ հասակում չորս տարի առաջ։ Եվ միայն երրորդը՝ Ջոն կրտսերը, մտավ հասուն կյանք։ Նա թողեց իր որդուն՝ նաև Ջոնին, բայց չապրեց իր հորը՝ մահանալով 1699 թվականին 44 տարեկան հասակում։ Իվլինի դուստրերը՝ Մերին և Էլիզաբեթը, մահացել են 1685 թվականին՝ ջրծաղիկից մի քանի ամիս ընդմիջումով, համապատասխանաբար 19 և 17 տարեկան հասակում։ Ընդ որում, Էլիզաբեթը նույն թվականին հասցրել է փախչել ռազմածովային նավատորմի տեսուչի եղբորորդու հետ և ամուսնանալ նրա հետ։ Ցնցված Իվլինը մերժեց դստերը և զրկեց նրան ժառանգությունից։ Մի քանի շաբաթ անց, երբ նա իմացավ Էլիզաբեթի հիվանդության մասին, Ջոն Իվլինը գրեց իր կնոջը, որ հիվանդությունը համարում է Աստծո դատաստան։ Իվլինովի կրտսեր դուստրը՝ Սյուզաննան, ամուսնացել է 1693 թվականին Ուիլյամ Դրեյփերի հետ () և հետագայում ծնեց իր երեխաներին։ Այն բանից հետո, երբ ընտանիքը ժառանգեց Ուոթոնին, Իվլինն իր ջանքերը կենտրոնացրեց իր թոռան՝ Ջոն կրտսերի որդու՝ Ջոնի մասին հոգսերի վրա։ Վերջինիս հովանավորը Սիդնի Գոդոլֆինն էր, որն այդ ժամանակ արդեն Գանձապետարանի առաջին տերն էր՝ նրան իր գանձապետարանում տեղավորելով նախ որպես պետական եկամուտների գանձապետ (), а затем Комиссаром по премиальным выплатам (). Կազմակերպվել է նաև ամուսնական պայմանագիր Գոդոլֆինի զարմուհու՝ էն Բոսքավենի հետ (), ֆինանսավորվում է նաև Ուիլյամ Դրեյփերի կողմից։

Ոչ ինքը՝ Ջոն Իվլինը, ոչ էլ նրա որդին ՝ Ջոն կրտսերը, տիտղոս չունեին։ Միայն Իվլինի թոռը՝ Ջոն Իվլին կրտսերի որդին՝ սըր Ջոն Իվլինը, ով Ջոն Իվլին ավագի մահից հետո դարձել է Ուոթոնի և Սայես Քորթի կալվածքի ժառանգը, բարոնետներ է ընդունվել 1713 թվականի օգոստոսի 6-ին։

Իվլինի կինը՝ Մերին, մահացավ 1709 թվականին՝ ամուսնուց երեք տարի անց։ Երկուսն էլ թաղվել են Ուոթոնի Սուրբ Հովհաննես եկեղեցու Իվլին մատուռում։

## Հիշողություն
* Դեպտֆորդում գործում է «Իվլին» ընտրատարածքը Լուիշեմ վարչական շրջանում և Իվլին փողոցը։ 2011 թվականին սկսվեց Ջոն Իվլինի այգու վերականգնման արշավը։
* 1887-1897 թվականներին գոյություն է ունեցել Փրինսթոնի համալսարանի Իվլինի կանանց քոլեջը։
* Դեպտֆորդում կա Իվլին փողոց։
* 1992 թվականին Ուոթոնում Ջոն Իվլինի և նրա կնոջ դամբարանները ջարդվել են, իսկ նրանց գանգերն անհետացել են։

## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն

* 

## Eոն Իվլինի գրքերը հանրային տիրույթում
* Ջոն Էվելին, Ջոն Էվելինի ուղեկիցը (տեսանյութ) (անգլ՝) 
* Ջոն Էվելին, Օրագրեր և նամակագրություն, Հատոր 1, խմբագրվել է Ուիլյամ Բրեյի կողմից (անգլ՝ William Bray) 
* (առաջին պատկերները կնքված են Լոնդոնում ՝ Ջորջ Բել և Սոնովա, 1882) (անգլ՝)
* Ջոն Էվելին, "Դևնիկները և նամակագրությունը", հատոր 2 (անգլ՝) 
* Ջոն Էվելին, "Դևնիկները և նամակագրությունը", Հատոր 3 (անգլ՝)
* Ջոն Էվելին, "Դևնիկները և նամակագրությունը", Հատոր 4 (անգլ՝)
* Ջոն Էվելինի ստեղծագործությունները կամ մեր մասին համացանցային արխիվում (սքանավորված օրիգինալ հրատարակություններ նկարազարդումներով) (անգլ՝)
* Ջոն Էվելինի աշխատանքները Գուտենբերգ նախագծում (անգլ՝)
* Տիկին Գոդոլֆինի կյանքը archived 2012-03-04 ԱԹ թե Վայբոկ Machine. (անգլ՝)

## Արտաքին հղումներ
* Guy de la Bedoyere, «Who was John Evelyn?» 
* Ивлин в энциклопедии «Британника» 
* ''История семьи Ивлинов'' Хелен Ивлин, Лондон, 1915 
* Фамильное древо Ивлинов 
* ''Архивные материалы, связанные с Джоном Ивлином'' представленные на  
* Архивы Джона Ивлина в Британской библиотеке