Թագավորական մարդասպան

**«Թագավորական մարդասպան»** (), ամերիկացի գրող Ռոբին Հոբի վեպը, որը վերաբերում է Էլդերլինգի տիեզերքին։ «Մարդասպանի աշակերտը» վեպի շարունակությունը՝ «Տեսնողների Սագա» եռագրության երկրորդ գիրքը։ Վեպն առաջին անգամ հրատարակվել է 1996 թվականի ապրիլին Spectra հրատարակչության կողմից (ԱՄՆ)։

## Սյուժե
Թունավորուման փորձից հետո Ֆիթսը () դժվարությամբ ապաքինվում է։ Նա տանջվում է, սկզբում ինքն իրեն երդում է տալիս, որ չի վերադառնալու Թագավորի մոտ աշխատանքի, բայց այնուամենայնիվ ուղեվորվում է Բակիպ։  Իր և իր մանկության սիրո՝ Մոլիի միջև սիրավեպ է սկսվում։ Անհաջող մահափորձից հետո, արքայազն Ռեգալը () փորձում է բոլոր միջոցներով վնաս հասցնել Ֆիթսին։ Մոլլիին դաժան արքայազնի արարքներից պաշտպանելու համար, օրիորդ Փեյշենսը () նրան աշխատանքի է տանում ամրոցում՝ որպես իր աղախին։ Ֆիթսը նույնիսկ դիմում է Շրյոդու () թագավորին՝ ամուսնանալու թույլտվություն ստանալու համար: Բայց խիստ, ծերացած ու հիվանդ տիրակալը հայտնում է, որ իր համար արդեն հարսնացու է ընտրել։

Կարմիր նավերի հետ պատերազմը մեծապես սպառում է երիտասարդ արքայազն Վերիտիին  (անգլ. ՝ ՝ Verity), որն օգտագործելով ընտանեկան ուժի մոգությունը (անգլ.՝ Skill) փորձում է դիմակայել հարձակվողներին։  Վեց Դքսությունների հողերը շարունակում են ահաբեկել «վերակառուցվածները»։ Վերիտին Ֆիթսին ուղարկում է հետևելու «վերակառուցվածների» ջոկատներին, որոնք ավելի ու ավելի հաճախ են նկատվում ամրոցի մոտ։ Այս արշավում Ֆիթսին օգնում է փոքրիկ գայլը, որին նա փրկել է քաղաքային շուկայում։ Նրանց բարեկամությունը վերածվել է ամուր կապի՝ Տաղանդի մոգության օգնությամբ (անգլ.՝ Wit)։ Զբաղված լինելու պատճառով Ֆիթսը գնալով ավելի քիչ ժամանակ է անցկացնում Մոլիի հետ, ինչը նրանց հարաբերությունների վրա վնասակար ազդեցություն է թողնում: Մի օր Մոլին հայտնում է Ֆիթսին, որ հեռանում է նրանից մեկ այլի համար և հեռանում ամրոցից։  Ֆիթսը նրան գաղտնիք է բացում իր աշխատանքի մասին՝ հույս ունենալով, որ դա կօգնի իր մոտ պահել աղջկան, բայց՝ անօգուտ: Աղջիկը անհետանում է իր կյանքից:

Փորձարկելով Կարմիր նավերի դեմ պայքարի բոլոր հնարավոր եղանակները՝ Վերիտին գնում է հին Էլդերլինգների որոնման, որոնք, ըստ լեգենդի, մեկ անգամ օգնության են հասել Տեսնողներին։  Նա թողնում է ամրոցում իր հարսնացուին՝ Քեթրիկկենին, և մի փոքր ջոկատի հետ գնում է սարեր։ Վեց Դքսությունների ժողովուրդը վատ է ընդունում նման որոշումը և այն համարում է փախուստ։ Թագավոր Շրյուդը թուլանում է իր աչքերի առաջ, և միակ մարդը, ով տեսնում է, որ տիրակալի հիվանդությունը պատահական չէ, նրա անձնական ծաղրածուն է (անգլ. ՝ Fool)։ Նա իր վերապրումները կիսում է Ֆիթսի հետ։ Երկու ճգնավորների միջև տարօրինակ բարեկամություն է հաստատվում։
մինի|Վեց Դքսությունների քարտեզը
Այդ պահին արքայազն Ռեգալը հայտնում է վատ լուր, ըստ որի թագաժառանգ Վերիտին մահացել է։  Նա մահափորձ է կատարում Քեթրիկենի և նրա դեռ չծնված երեխայի՝ Վերիտիի ժառանգի դեմ։  Ֆիթսը, օգտագործելով իր վատ կառավարվող ուժը, իմանում է, որ Վերիտին դեռ ողջ է: Նա, Չեյդի և Բարիչի հետ միասին, սկսում է փախուստի ծրագիր մշակել Քեթրիկենի համար։ Ֆիթսը Շրյուդ թագավորին հայտնում է այն լուրը, որ իր որդին դեռ կենդանի է, բայց թագավորը փորձելով ուժով կապվել նրա հետ՝ մահանուն է: Ֆիթսի վրա հարձակվում է Ուժի Օղակը, որը, ինչպես պարզվում է, ամբողջ ընթացքում Շրյուդից վերցնում էր կենսական էներգիան: Ֆիթսը ջարդում է նրանց։

Հետապնդողներից մեկին նա սպանում է թագավորական մեծ դահլիճում զարմացած ամբոխի առաջ։ Ռեգալը Ֆիթսին մեղադրում է Նվերի մոգության օգնությամբ թագավորին սպանելու մեջ և նրան բանտ է նստեցնում։  Ֆիթսը, այլևս չկարողանալով դիմակայել Ռեգալին, Բարիչի խորհրդով, Նվերի մոգության օգնությամբ իր գիտակցությունը տեղափոխում է գիշերային գայլի մարմնի մեջ։ Ֆիթսը մահանում է։ Մահից հետո նա հրապարակայնորեն մեղավոր է ճանաչվում բոլոր հանցագործությունների համար։  Լեդի Փեյշենսը թաղում է Ֆիթսին:

Դրանից մի քանի օր անց Չեյդը և Բարիչը, ովքեր Ֆիթսի բացակայության պայմաններում կազմակերպեցին Քեթրիկենի փախուստը ամրոցից, արտաշիրիմում են Ֆիթսի մարմինը։ Երկար համոզելուց հետո նրանք համոզում են Ֆիթսի գիտակցությանը վերադառնալ մարմին։ Ֆիթսը կենդանանում է։

## Քննադատություն
«Հոբին հաջողվում է ստեղծել մի թագավորություն, որը կարծես հեքիաթ լինի, բայց ընկալվում է որպես իրական աշխարհ։ Հետևաբար, բացարձակապես անհնար է չծանրաբեռնվել այս ֆանտաստիկ էպոսի մեջ», - գրում է Publishers Weekly-ն իր գրախոսության մեջ։ Վեպի հիմնական քննադատությունները կապված են «երկրորդ գրքի» խնդրի հետ։ «Այս գրքի մեծ մասը ծախսվել է երրորդ մասի համար հող նախապատրաստելու վրա, դրա պատճառով չի հեռացել այն զգացողությունը, որ ինչ-որ մեկը «ջուր է ծեծում»», գրում է FantasyMatters-ը։ ««Թագավորական մարդասպանը» Ռոբին Հոբի «Տեսնողների սագայի» հիանալի երկրորդ գիրքն է։ Վեպը լի է գործողություններով, հիանալի կերպարներով, ուժեղ էմոցիաներով, քաղաքական ինտրիգներով և դավաճանությամբ», — գրել է FantasyLiterature-ը։

## Պարգևներ
1996 թվականին «Թագավորական մարդասպանը» վեպն առաջադրվել է բրիտանական ֆենթեզի ընկերության «Best Novel Awards» մրցանակի։

## Ծանոթագրություններ