G-20 գագաթնաժողովը Օսակայում

thumb|Եվրոպական միություն-Մերկոսուրի ազատ առևտրի համաձայնագիրը կկազմի աշխարհի ամենամեծ ազատ առևտրի գոտիներից մեկը
**G-20 գագաթնաժողովը Օսակայում** (), 2019 թվականի G20 Օսակայի գագաթնաժողովը G20-ի տասնչորսերորդ հանդիպումն էր՝ 19 երկրների և ԵՄ ֆորումի, որոնք միասին ներկայացնում են համաշխարհային տնտեսության մեծ մասը։ Այն անցկացվել է 2019 թվականի հունիսի 28–29-ը Օսակայի Միջազգային ցուցահանդեսային կենտրոնում։ Սա G20-ի առաջին գագաթնաժողովն էր, որը հյուրընկալվել էր Ճապոնիայի կողմից։ Հանդիպմանը հրավիրված էին նաև ներկայացուցիչներ Իսպանիայից, Սինգապուրից, Թաիլանդից, Եգիպտոսից, Սենեգալից, Չիլիից, Վիետնամից և Նիդեռլանդներից։

## Մասնակից առաջնորդներ

Scott Morrison 2014 crop.jpg|alt=ԱվստրալիաՍքոթ Մորիսոն, վարչապետ|***'<br>[[Սքոթ Ջոն Մորիսոն|Սքոթ Մորիսոն]], վարչապետ
President Macri (2016).jpg|alt=ԱրգենտինաՄաուրիսիո Մակրի, Նախագահ|***'Մաուրիսիո Մակրի, Նախագահ
Pronunciamento do Presidente da República, Jair Bolsonaro (cropped).jpg|alt=ԲրազիլիաԺաիր Բոլսոնարո, Նախագահ|***'<br>[[Ժաիր Բոլսոնարու|Ժաիր Բոլսոնարո]], Նախագահ
Theresa May in Tallin crop.jpg|alt=ՄԹԹերեզա Մեյ, վարչապետ|***'Թերեզա Մեյ, վարչապետ
Angela Merkel May 2015.jpg|alt=ԳերմանիաԱնգելա Մերկել, կանցլեր|***'<br>[[Անգելա Մերկել]], կանցլեր
PM Modi Portrait(cropped).jpg|alt=ՀնդկաստանՆարենդրա Մոդի, վարչապետ|***'Նարենդրա Մոդի, վարչապետ
Joko Widodo 2014 official portrait.jpg|alt=ԻնդոնեզիաՋոկո Վիդոդո, Նախագահ|***'<br>[[Ջոկո Վիդոդո]], Նախագահ
Giuseppe Conte Official.jpg|alt=ԻտալիաՋուզեպպե Կոնտե, վարչապետ|***'Ջուզեպպե Կոնտե, վարչապետ
Justin Trudeau 2016.jpg|alt=ԿանադաՋասթին Թրյուդո, վարչապետ|***'<br>[[Ջասթին Թրյուդո]], վարչապետ
Xi Jinping 2016.jpg|alt=ՉինաստանՍի Ցզինպին, Նախագահ|***'Սի Ցզինպին, Նախագահ
Marcelo Ebrard Casaubón.jpg|alt=ՄեքսիկաՄարսելո Էբրարդ, Արտաքին գործերի նախարար|***'<br>[[Մարսելո Էբրարդ]], Արտաքին գործերի նախարար
Vladimir Putin January 2017.jpg|alt=ՌուսաստանՎլադիմիր Պուտին, Նախագահ|***'Վլադիմիր Պուտին, Նախագահ
File:Mohammad bin Salman Al Saud.jpg|alt=Սաուդյան ԱրաբիաՄուհամմադ իբն Սալման ալ Սաուդ,թագաժառանգ|***'<br>[[Մուհամմադ իբն Սալման ալ Սաուդ]],թագաժառանգ
Donald Trump official portrait (cropped).jpg|alt=ԱՄՆ Դոնալդ Թրամփ, Նախագահ|***' Դոնալդ Թրամփ, Նախագահ
Recep Tayyip Erdoğan June 2015.jpg|alt=ԹուրքիաՌեջեփ Թայիփ Էրդողան, Նախագահ|***'<br>[[Ռեջեփ Թայիփ Էրդողան]], Նախագահ
Emmanuel Macron in July 2017.jpg|alt=ՖրանսիաԷմանուել Մակրոն, Նախագահ| ***'Էմանուել Մակրոն, Նախագահ
2018 BRICS summit (2) cropped.jpg|***' '''[[Հարավաֆրիկյան Հանրապետություն]]''',  [[Սիրիլ Ռամաֆոսա]], Նախագահ 
Shinzo Abe (2017).jpg|alt=ՃապոնիաՍինձո Աբե, վարչապետ, Գագաթաժողովի հյուրընկալող|***'Սինձո Աբե, վարչապետ, **Գագաթաժողովի հյուրընկալող**
Donald Tusk, Sept. 2016.jpg|**[[Եվրոպական խորհուրդ]]**Դոնալդ Տուսկ, Եվրոպական խորհրդի նախագահ 
Ioannes Claudius Juncker die 7 Martis 2014.jpg|**[[Եվրոպական խորհուրդ]]**Ժան-Կլոդ Յունկեր, Եվրոպական հանձնաժողովի նախագահ


## Հրավիրված են որպես հյուրեր
Որպես հյուրընկալող երկիր՝ Ճապոնիան այլ պետությունների և միջազգային կազմակերպությունների լրացուցիչ ներկայացուցիչներ է հրավիրել՝ մասնակցելու G20-ի հանդիպումներին։

File:Retrato Oficial Presidente Piñera 2018 (cropped7).jpg|alt=ՉիլիՍեբաստիան Պիներա, Նախագահ, APEC-ի նախագահ|***'<br />[[Սեբաստիան Պինյերա|Սեբաստիան Պիներա]], Նախագահ, [[Ասիական և խաղաղօվկանոսյան տնտեսական խորհուրդ|APEC]]-ի նախագահ
File:AbdelFattah Elsisi (cropped).jpg|alt= ԵգիպտոսAbdel Fattah el-Sisi, President, Chairperson of the African Union|***'Աբդել Ֆաթթահ Ալ-Սիսի, Նախագահ, Աֆրիկյան միության նախագահ
File:Dutch PM Mark Rutte 2022.jpg|alt=ՆիդերլանդներՄարկ Ռյուտե, վարչապետ,հրավիրված հյուր|***'<br />[[Մարկ Ռյուտե]], վարչապետ,<br />հրավիրված հյուր 
File:President Macky Sall in 2020.jpg|alt=ՍենեգալՄակի Սալլ, Նախագահ, NEPAD-ի նախագահ|***'Մակի Սալլ, Նախագահ, NEPAD-ի նախագահ
File:Lee Hsien Loong 2016 (cropped).jpg|alt=ՍինգապուրԼի Սյանլուն, վարչապետ, հրավիրված հյուր|***'<br />[[Լի Սյանլուն]], վարչապետ,<br /> հրավիրված հյուր
File:Pedro Sánchez in 2022.jpg|alt=ԻսպանիաՊեդրո Սանչես, վարչապետ, մշտական հյուրի հրավեր|***'Պեդրո Սանչես, վարչապետ, մշտական հյուրի հրավեր
File:Prayut 2022.jpg|alt=ԹաիլանդՊրայութ Չան-Օչա, վարչապետ, ASEAN-ի նախագահ|***'<br />[[Պրայութ Չան-Օչա]], վարչապետ, [[Հարավարևելյան Ասիայի պետությունների ասոցիացիա|ASEAN]]-ի նախագահ
File:Nguyen Xuan Phuc 2022.jpg|alt=ՎիետնամՆգուեն Սուան Ֆուկ, վարչապետ,հրավիրված հյուր|***'Նգուեն Սուան Ֆուկ, վարչապետ,հրավիրված հյուր


## Միջազգային կազմակերպության հյուրեր

File:The President, Asian Development Bank, Mr. Takehiko Nakao.jpg|**[[Պատկեր:ADB-Logo.svg|23x15px]] Ասիական զարգացման բանկ**Տակեհիկո Նակաո, Նախագահ
File:Randal Quarles official photo.jpg|**[[Պատկեր:Financial Stability Board logo.svg|23x15px]] ֆինանսական կայունության խորհուրդ**Ռանդալ Քուարլզ, Նախագահ
File:Christine Lagarde (cropped).jpg|**Արժույթի միջազգային հիմնադրամ**Քրիստին Լագարդ, Նախագահ
File:Guy Ryder, February 2014 (cropped).jpg|**[[Պատկեր:Flag OIT.svg|23x15px]] Աշխատանքի միջազգային կազմակերպություն**Գայ Ռայդեր, Գլխավոր տնօրեն
File:Angel Gurria - World Economic Forum Annual Meeting 2012 (cropped).jpg|**[[Պատկեր:OECD Logo.svg|23x15px]] Տնտեսական համագործակցության և զարգացման կազմակերպություն**Խոսե Անխել Գուրրիա, Գլխավոր քարտուղար
File:António Guterres, 23.03.23.jpg|**[[Պատկեր:Flag of the United Nations.svg|23x15px]] Միացյալ Ազգերերի Կազզմակերպություն**Անտոնիու Գուտեռեշ, Գլխավոր քարտուղար
File:David Malpass, World Bank Group President (cropped).jpg|**[[Պատկեր:World Bank logo.svg|23x15px]] Համաշխարհային Բանկ**Դեյվիդ Մալպաս, Նախագահ
File:Mukhisa Kituyi, Houlin Zhao, Tedros Adhanom Ghebreyesus with Sophia - AI for Good Global Summit 2018 (41223188035) (cropped).jpg|**[[Պատկեր:Flag of WHO.svg|23x15px]] Առողջապահության համաշխարհային կազմակերպություն**Թեդրոս Հեբրեյեսուս, Գլխավոր տնօրեն
File:Roberto Azevedo in 2020.jpeg|**[[Պատկեր:WTO Logo.svg|23x15px]] Առևտրի համաշխարհային կազմակերպություն**Ռոբերտ Ազևեդու, Գլխավոր տնօրեն


## Քննարկված հարցեր
2019 թվականի G20-ի գագաթնաժողովը քննարկել է ութ թեմա՝ ապահովելու համաշխարհային կայուն զարգացում։ Ութ թեմաներն էին «Գլոբալ տնտեսություն», «Առևտուր և ներդրումներ», «Նորարարություն», «Շրջակա միջավայր և էներգետիկա», «Զբաղվածություն», «Կանանց հզորացում», «Զարգացում» և «Առողջություն»։

Ինչ վերաբերում է «Առևտրին և ներդրումներին», ապա համաձայնեցվել է Առևտրի համաշխարհային կազմակերպության (ԱՀԿ) անհրաժեշտ բարեփոխումների աջակցությունը։ ԱՀԿ-ի գլխավոր տնօրեն Ռոբերտ Ազևեդուն, ով մասնակցում էր գագաթնաժողովին, ողջունեց կոմյունիկեն։

Ինչ վերաբերում է «նորարարությանը», քննարկվել է հարգված և փոխգործունակ հարթակների անհրաժեշտությունը վստահությամբ տվյալների ազատ հոսքի համար, ինչպես տանը, այնպես էլ արտերկրում։ [9]

«Շրջակա միջավայրը և էներգիան»՝ ընդհանուր գլոբալ տեսլական, շրջանառության մեջ է դրվել «Օսակա Կապույտ օվկիանոսի տեսլականը», որի նպատակն է մինչև 2050 թվականը զրոյացնել ծովային պլաստիկ աղբի լրացուցիչ աղտոտումը կյանքի ցիկլի համապարփակ մոտեցման միջոցով[9]:

Անցկացվել է նաև առաջնորդների հատուկ միջոցառում, քննարկվել են «Թվային տնտեսությունը» և «Կանանց հզորացումը»։ Նախկին միջոցառման ժամանակ հրապարակվեց «Օսակայի հռչակագիրը թվային տնտեսության մասին», որում առաջնորդները հայտարարեցին «Օսակայի ուղու» մեկնարկի մասին, մի գործընթաց, որը ցույց է տալիս իրենց նվիրվածությունը թվային տնտեսության միջազգային կանոնների ընդունմանն ուղղված ջանքերը խթանելուն՝ հատկապես տվյալների հոսքի և էլեկտրոնային առևտրի վերաբերյալ։ Վերջին միջոցառման կապակցությամբ, միջոցառումից հետո հրապարակվեց մամուլի հաղորդագրություն, որը հավաքում էր առաջնորդների ուղերձները կանանց հզորացման վերաբերյալ նրանց ազգային միջոցառումների և հանձնառության վերաբերյալ։

## Արդյունքներ
Օսակայում երկօրյա հանդիպումից հետո հրապարակված համատեղ կոմյունիկեում ասվում է հետևյալը.

G20-ի երկրների ղեկավարներն ընդգծել են զանգվածային միգրացիայի խնդիրը լուծելու համար համատեղ գործողությունների անհրաժեշտությունը, կոչ են արել բոլոր տեսակի էներգառեսուրսների անխոչընդոտ մատակարարել բոլոր երթուղիներով՝ ապահովելու համաշխարհային էներգետիկ անվտանգությունը։ Գագաթնաժողովը հաստատեց յուրաքանչյուր երկրի իրավունքը՝ ինքնուրույն որոշելու մաքուր էներգիա տանող իր ուղին և էներգիայի աղբյուրները, որոնք նրանք կօգտագործեն։ Ընդգծվեց այս գործընթացում նոր տեխնոլոգիաների կարևորությունը, ներառյալ ջրածնի օգտագործումը որպես վառելիք, ինչպես նաև ածխածնի հավաքման և պահպանման համակարգերի ստեղծումը դրա հետագա վերամշակման համար՝ ավանդական ածխաջրածնային էներգիայից արտանետումները մաքրելու նպատակով։ Գագաթնաժողովը նաև մտահոգություն է հայտնել էներգակիրների անվտանգության վերաբերյալ «վերջին իրադարձությունների լույսի ներքո»՝ չհստակեցնելով, թե դա Հորմուզի նեղուցում լցանավերի վրա հարձակում է, թե՞ ԵՄ առանձին երկրների և ԱՄՆ-ի փորձերը՝  դանդաղեցնել Բալթիկ ծովում «Հյուսիսային հոսք 2» գազատարի շինարարությունը։

ԱՄՆ-ի և G20-ի մյուս անդամների միջև կլիմայական խնդիրների վերաբերյալ տարբերություններն արտացոլված են համատեղ կոմյունիկեի տեքստում։ ԱՄՆ-ը վերահաստատել է Փարիզի կլիմայի համաձայնագրից դուրս գալու իր որոշումը, քանի որ այն աշխատում է ի վնաս ամերիկացի աշխատողների և հարկատուների։ Արդյունքում՝ ԱՄՆ-ի և G20-ի մյուս անդամների դիրքորոշումներն արձանագրվել են հռչակագրի տարբեր պարբերություններում։ G20-ի մնացած անդամները հայտարարեցին իրենց հավատարմությունը կլիմայի միջազգային համաձայնագրին։

G20 երկրները պարտավորվել են նպաստել կանանց իրավահավասարությանը և նվազեցնել գենդերային անհավասարությունը զբաղվածության, կրթության և ձեռներեցության ոլորտներում։

Երկրներն ակնկալում են, որ զբոսաշրջությունը կշարունակի մնալ համաշխարհային տնտեսական աճի հիմնական շարժիչ ուժը ապագայում։ G20-ի երկրների ղեկավարները պայմանավորվել են մինչև 2050 թվականն ամբողջությամբ դադարեցնել օվկիանոսներում պլաստիկի արտանետումը։

Երկրները համաձայնել են ահաբեկչությանը և համացանցում բռնության տարածմանը հակազդելու միջոցները խստացնելու անհրաժեշտության մասին։ Նախաձեռնությունն առաջ է քաշվել Ավստրալիայի կողմից 2019 թվականի մարտին Քրայսթչերչում մզկիթների վրա հարձակումից հետո։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* '''Официальный сайт'''
* Саммит G20 в Осаке

Կատեգորիա:Միջազգային հարաբերություններ
Կատեգորիա:Միջազգային իրավունք
Կատեգորիա:Ճապոնիա