Սպորտի փառքի թանգարան (Ղազախստան)

**Սպորտի և Օլիմպիական փառքի հանրապետական ​​թանգարան**, Ղազախստանի սպորտի և սպորտային նվաճումների պատմության թանգարան։ Գտնվում է Ալմաթի  քաղաքում՝ այգեպան Տատարինովի նախկին տանը։

## Թանգարան
Սպորտի և Օլիմպիական փառքի թանգարանը ստեղծվել է 1972 թվականին Ղազախստանի ֆիզիկական կուլտուրայի պետական ​​ինստիտուտին կից։ 1999 թվականին, երբ սպորտի և ֆիզիկական կուլտուրայի կոմիտեն տեղափոխվել է Աստանա, թանգարանը տեղափոխվել է այգեգործ Տատարինովի տուն։

Նոր թանգարանի ցուցանմուշները հավաքվել են ԿազԳԱՍՏ-ի գլխավոր մասնաշենքում գտնվող Բարձր նվաճումների սպորտի թանգարանի ֆոնդից, ինչպես նաև սպորտի և ֆիզիկական կուլտուրայի կոմիտեի, Ղազախստանի Հանրապետության ԱՕԿ-ի, կամավոր մարզական  ընկերությունների, ԲԿՄԱ և «Դինամո» ընկերությունների, տարբեր մարզաձևերի ֆեդերացիաների աջակցությամբ։

Թանգարանում ցուցադրվում են աշխարհի և Եվրոպայի առաջնություններում և խոշոր միջազգային մրցաշարերում ղազախ մարզիկների ստացած  գավաթներ, մեդալներ, լուսանկարներ և այլ հազվագյուտ իրեր։ Թանգարանի ցուցադրությունում կենտրոնական տեղ է հատկացվել Ատլանտայի (ԱՄՆ) Օլիմպիական խաղերում Վ. Ժիրովի կողմից նվաճած Բարկերի գավաթին, որը շնորհվել է օլիմպիական խաղերի լավագույն բռնցքամարտիկին։ 2019‎ թվականի դրությամբ Բարկերի գավաթը պահվում է Ղազախստանի նախագահի թանգարանում։

Թանգարանի ցուցադրությունը ներկայացված է երեք սրահներում՝ «Անկախ Ղազախստան», «Աշխարհի, Եվրոպայի և Ասիայի չեմպիոններ» և «Առողջ ապրելակերպ»։

## Թանգարանի շենք
Շենքը կառուցվել է 19-րդ դարի վերջին։ Ենթադրաբար ճարտարապետը եղել է Պաուլ Գուրդեն։ Հետագայում ընդարձակումներ են արվել տան հարավային և արևմտյան կողմերում։ Շենքը գրականության մեջ ներկայացվում է որպես մանկատան տնօրենի պետական ​​տուն, գնդապետ Սապոժնիկովի այրու տուն կամ այգեպան Տատարինովի նախկին տուն։ 1917 թվականից հետո շենքը հարմարեցվել է առողջապահական հաստատությունների համար։ Այստեղ տեղակայվել է Ալմաթիի սանիտարահամաճարակային կայանը։ 1986 թվականին շենքը համալիր ռեստավրացիայի է ենթարկվել ճարտարապետ Վ. Մ. Պլիսսայի նախագծով։  

1992-1999 թվականներին շենքում գործել է Ղազախստանի Օլիմպիական կոմիտեն։

### Ճարտարապետություն
Շենքը իրենից ներկայացնում է մեկ հարկանի տյանշանյան եղևնու գերաններով պատրաստված շինություն՝ ձեղնահարկով և հատակագծված է ուղղանկյունաձև ուրվագծով։ Շենքը կառուցված է աղյուսե ցոկոլի և քարե հիմքի վրա։ Պատերը սվաղված են և սպիտակեցված։

Գլխավոր մուտքն աչքի է ընկնում մեծ ծածկոցով սանդղամուտքով։ Ձեղնահարկը քառակուսի ձև ունի քառալանջ  տանիքով, որը հենված է փայտե գերանածածկ հեծանների վրա, որոնք էլ  ծածկված են տանիքի թիթեղով և կա ձեղնահարկի  պատուհան։ Շենքի ողջ պարագիծը պատված է երեսպատման տախտակներից պատրաստված բազմապրոֆիլ քիվով, որը սպիտակեցված է։

Այն համարվում է փայտե ճարտարապետության հուշարձան և Վեռնո քաղաքի վաճառականական շինության օրինակ է։

### Հուշարձանի կարգավիճակ
2010 թվականի նոյեմբերի 10-ին հաստատվել է Ալմաթի քաղաքի տեղական նշանակության պատմամշակութային հուշարձանների նոր պետական ​​ցուցակը, միևնույն ժամանակ անվավեր են ճանաչվել բոլոր նախկին որոշումները։ Այդ որոշմամբ պահպանվել է այգեպան Տատրինովի տան շենքի տեղական նշանակության հուշարձանի կարգավիճակը։ Պաշտպանական գոտիների սահմանները հաստատվել են 2014 թվականին։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:1972 հիմնադրված թանգարաններ
Կատեգորիա:Ղազախստանի թանգարաններ
Կատեգորիա:Ղազախստանի ճարտարապետություն
Կատեգորիա:Ղազախստանի տեսարժան վայրեր
Կատեգորիա:Սպորտային թանգարաններ