open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Ալեքսանդր Կուլիկով

**Ալեքսանդր Վլադիմիրովիչ Կուլիկով** (, ), ռուս ֆուտբոլիստ, պաշտպան։

## Կարիերա
### Ակումբային
«Մաստեր-Սատուրն» ՕՌՈՒ-ի սան է։ 18 տարեկանում պայմանագիր է կնքել Կազանի «Ռուբինի» հետ, որի երիտասրադական թիմում խաղացել է մինչև 2008 թվականը *(36 խաղ, 2 գոլ)*, որից հետո երկու մրցաշրջան վարձավճարով անցկացրել է Բելգորոդի «Սալյուտ-Էներգիա» ակումբում և մեկ մրցաշրջան՝ «Կրասնոդար» ակումբում։ 2010 թվականին «Ռուբինի» կազմում դարձել է Համագործակցության գավաթի դափնեկիր։ 2011/12 մրցաշրջանում վարձավճարով տեղափոխվել է «Սպարտակ Նալչիկ»։ Պրեմիեր Լիգայում նորամուտը կատարել է 2011 թվականի ապրիլի 3-ին՝ «Զենիթի» դեմ տնային խաղում դուրս գալով փոխարինման 90-րդ րոպեին։ Առաջին գոլը «Սպարտակի» կազմում խփել է 2011 թվականի հուլիսի 24-ին՝ 17-րդ տուրի՝ «Կրասնոդարի» դեմ խաղի 87-րդ րոպեին։ Նալչիկի կազմում Ալեքսանդրն անցկացրել է 20 խաղ և խփել մեկ գոլ։ 2012 թվականի ամռանը վարձավճարով տեղափոխվել է Նիժնեկամսկի [«[Նեֆտեխիմիկ (ֆուտբոլային ակումբ, Նիժնեկամսկ)|Նեֆտեխիմիկ]]» ակումբ։ Նորամուտը նոր թիմում կատարել է 2012 թվականի հուլիսի 10-ին ՖԱԼ առաջնության առաջին տուրի՝ Նովոկուզնեցկի «Մետալուրգ» ակումբի դեմ խաղում։

### Հավաքականում
Ռուսաստանի պատանեկան հավաքականում անցկացրել է մեկ խաղ։

## Ձեռքբերումներ
* Համագործակցության գավաթի դափնեկիր – 2010

## Ելույթների վիճակագրություն

*(2013 թվականի դեկտեմբերի 6-ի տվյալներով)*

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* 
* 
* Ֆուտբոլիստի էջը *Газета.Ru կայքում*

Կատեգորիա:Կրասնոդարի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Ռուբինի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Ռուս ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի Պրեմիեր Լիգայի խաղացողներ
Կատեգորիա:Սպարտակ Նալչիկի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Տղամարդկանց ֆուտբոլի պաշտպաններ
Կատեգորիա:Տյումենի ֆուտբոլիստներ
Զանգով կանչվող աղջկա գաղտնի օրագիրը

**«Զանգով կանչվող աղջկա գաղտնի օրագիրը»**  բրիտանական հեռուստասերիալ է, որը եթեր է հեռարձակվել ITV2 հեռուստաալիքով։ Նկարահանումը կատարվել է հեղինակի՝ *Belle de Jour* (Բել դե Ժուր) օրագրի և գրքի մոտիվներով։ Գլխավոր դերում հանդես է եկել Լիլի Ջեյմսը։ Ֆիլմի հեղինակը Լյուսի Պրեբլն է։ Այս ֆիլմը հաճախ համեմատում էին «Սեքսը մեծ քաղաքում» սերիալի հետ, քանի որ այնտեղ ևս կային սեքսի հետ կապված հումորային տարրեր։

## Սյուժե
Հեռուստասերիալը ներկայացնում է Հանա Բաքստերի կյանքը, աղջիկ, ով աշխատում է Բելի անունով գաղտնի ծառայությունում, որպես զանգով կանչվող աղջիկ։ Սերիալում շեշտը դրվում է հերոսուհու կյանքի այն դժվարությունների վրա, որոնք հանդիպում են այն ժամանակ, երբ բախվում են մարմնավաճառի մասնագիտական և անձնական շահերը։ Հանային պաշտպանում է նրա լավագույն ընկեր Բենը։ Երկրորդ եթերաշրջանում Հանան դառնում է Բեմբի անունով մի աղջկա լավագույն ընկերուհին և ամեն կերպ օգնում է նրան։

Հանաննան՝ ֆիլմի գլխավոր հերոսուհին, ինքն է պատմում իր կյանքի պատմությունը և հաճախ ուղղակիորեն զրուցում է հանդիսատեսի հետ։

## Դերերում
* Բիլի Պայպեր — *Բիլլ / Հանա Բակստեր*
* Իդո Գոլդբերգ — *Բեն*
* Շերի Լանգի — *Ստեֆանի*
* Էշլի Մադեկվե — *Բեմբի / Գլորիա Ուայթ*
* Ջեյմս Դ’Արսի — *Դունկան Էտբուտ*
* Կալում Բլու — *Ալեքս*
* Դեվիդ Դոուսոն — *Բայրոն Սիբոմ*
* Պոլ Նիկոլս — *Հարի*
* Լիլի Ջեյմս — *Պոպի*

## Արտաքին հղումներ
* *[http://arquivo.pt/wayback/20090628131306/http://www.sho.com/site/secretdiary/home.do Тайный дневник девушки по вызову]* — *[[Showtime]]* (sho.com) (ԱՄՆ) պաշտոնական կայք։
* *[https://web.archive.org/web/20110103172213/http://www.themovienetwork.ca/series/secretdiaryofacallgirl/ Тайный дневник девушки по вызову]* — *The Movie Network* (Կանադա) պաշտոնական կայք։
* *[http://belledejour-uk.blogspot.com/ Belle de Jour: Тайный дневник девушки по вызову]* — *Blogspot.com* պաշտոնական բլոգ, որտեղ նկարահանվել է հեռուստասերիալը ։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Անգլերեն հեռուստասերիալներ
Կատեգորիա:Բրիտանական դրամա հեռուստասերիալներ
Կատեգորիա:Հեռուստասերիալներ, որոնց գործողությունները տեղի են ունենում Լոնդոնում
Բարբարա Վալենտին

**Բարբարա Վալենտին** (գերմաներեն՝ **Barbara Valentin**, ծնյալ  **Ուրսուլա Լեդերստեգեր**  (**Ursula Ledersteger**), ), նորագույն ժամանակների ավստրիացի դերասանուհի

## Կենսագրություն
Բարբարան ծնվել է 1940 թվականին, Ավստրիայի մայրաքաղաք Վիեննայում։ Հայրը՝ Հանս Լեդերստեգերը, թատրոնի բեմադրիչ էր, մայրը՝ Իրմգարդ Ալբերտին՝ դերասանուհի։ Երիտասարդ տարիքում Բարբարան ամուսնացել է գերմանացի կինոռեժիսոր Հելմուտ Դիթլի հետ։

1980-ական թվականների սկզբներին մտերմիկ հարաբերությունների մեջ է եղել անվանի երգիչ Ֆրեդի Մերկուրիի հետ, Մյունխենում ապրել են միասին, միևնույն բնակարանում։ Բարբարան նկարահանվել է Ֆրեդի Մերկուրիի երաժշտախմբի՝ Քուինի It's a Hard Life երգի տեսահոլովակում։

Նրան իր կարիերայի սկզբում ընդունել ու բնորոշել են իբրև սեքս ռումբի և տվել են «Հրաշակուրծք» մականունը, հետագայում բնութագրել են որպես «գերմանական Ջեյն Մենսֆիլդի»։

Բարբարա Վալենտինը մահացել է  ինֆարկտից, 61 տարեկան հասակում՝ 2002 թվականի փետրվարի 22-ին, Մյունխենում։ Թաղվել է Մյունխենի Օստֆրիդհոֆ գերեզմանատանը։

## Ընտրյալ ֆիլմագրություն

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
*

Կատեգորիա:Ավստրիացի դերասանուհիներ
Կատեգորիա:Ավստրիացի կինոդերասանուհիներ
Դանաբլյու

**Դանաբլյու** ()` կապույտ պանրի տեսակ` բորբոսով, որը պատրաստվում է Դանիայում : Միջազգային անվանումն է ` **Danish Blue**: Նման է Ռոկֆորի, սակայն արտադրվում է կովի կաթից։

## Պատմություն
Կապույտ պանիրներն արտադրվում են Դանիայում արդեն մի քանի հարյուր տարի։ Դանաբլյու` կապույտ բորբոսով դանիական պանրի արտադրությունը սկսել է Մարիուս Բոելը Ֆյուն կղզում 1915 թվականին։ 1927 թվականին կապույտ պանրի արտադրմոն համար օգտագործվող կաթը ստանդարտացվել է։ Այդ պահից կապույտ բորբոսով պանիրների արտադրությունը մեծացավ, և այսօր դանաբլյուն հայտնի է ամբողջ աշխարհում։ 1922 թվականին դանաբլյուն գրանցվեց Եվրոպական Խորհրդի կողմից որպես պաշտպանված աշխարհագրական ծագում ունեցող պանիր, ինչը հաստատված է «PGI» (Protected Geographical Indication) նշանի շնորհմամբ։ Դա նշանակում է, որ պանիրն արտադրվում է միայն Դանիայում, որ նա օրենսդրականորեն պաշտպանված է այլ երկրներում արտադրվելուց։

## Արտադրություն
Դանաբլյուի արտադրությունը բավականին աշխատատար գործընթաց է։ Կապույտ բորբոսի մշակաբույսի աճը պահանջում է մեծ քանակով թթվածին, ուստի պանրի մեջ պետք է անել շատ դատարկություններ (ճաքեր)` բորբոսի զարգացման համար։ Պանիրը ծակում են հատուկ հարմարանքով` երկար պողպատե ասեղներով, որոնք իրենցից հետո թողնում են շատ օդային խոռոճներ։ Դրանից հետո պանիրը հանգիստ են թողնում, որպեսզի բորբոսը կարողանա «շնչել»։ Բորբոսը զարգանում է գլխի կենտրոնից դեպի մակերես։ Պահանջվում է մոտ մեկ ամիս, որպեսզի բորբոսը սկսում է երևալ պանրի մակերեսին։ Նախքան պանիրը լքում է պանրի գործարանը, նրա մակերեսը լվանում են ու չորացնում։ Վերջապես, պանիրը կտրտում են պետկական չափի կտորների (եթե դա անհրաժեշտ է) և փաթեթավորում փայլաթիթեղի մեջ։ 
Ձյունաճերմակ պանիրը վառ հակադրություն է կազմում կապույտ բորբոսի հետ` հավասարաչափ ցրված ամբողջ կտրվածքով, ինչի համար Դանիայում այն անվանում են նաև մարմարե։

## Տեսակներ
Կապույտ բորբոսով պանիրների հիմնական ծավալն արտադրվում է կովի կաթից։ Առկա են նաև տարբերակներ` պատրաստված ոչխարի կաթից։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Мировая энциклопедия продуктов

Կատեգորիա:Դանիական պանիրներ
Կատեգորիա:Կապույտ պանիրներ
Կատեգորիա:Պանիրներ կովի կաթից
Կոնդի մզկիթ

**Կոնդի մզկիթ**, շիա իսլամական մզկիթ, որը գտնվում է Երևանի Կոնդ թաղամասի հարավում։ Հայտնի է նաև *Աբբաս-Ղուլու խանի մզկիթ* կամ *Թափաբաշի մզկիթ* անուններով։

Կոնդի մզկիթը հիմնվել է 1687 թվականին։ Հաշվի առնելով այն փաստը, որ նույն շրջանում ակտիվորեն վերականգնվում էին դրանից 8 տարի առաջ տեղի ունեցած մեծ երկրաշարժից քանդված բոլոր եկեղեցիները, հավանաբար Կոնդի մզկիթի տեղում նույնպես եղել է ավելի հին հայկական եկեղեցի մինչ 1679 թվականը։

Գտնվել է ներկայիս Կոնդի, Ռուսթավելու ու Սիմեոն Երևանցու փողոցների հատման վայրում՝ Կոնդ թաղամասի հարավում։ Կոնդի մզկիթը ունեցել է երկու գմբեթ՝ մեծ ու փոքր։ Մեծը քանդվել է 1960-ականներին։

1915 թվականին այստեղ բնակվել է ցեղասպանությունից փրկված 17 ընտանիք, ում ժառանգները մինչ այսօր էլ ապրում են մզկիթի շենքում։

## Պատկերասրահ

Կոնդի Թափաբաշի մզկիթը 5.JPG|Վերակառուցված պատուհաններ
Կոնդի Թափաբաշի մզկիթը 2.jpg|Շենքի դուռ
Կոնդի Թափաբաշի մզկիթը 1.JPG|Վերակառուցված պատուհան


## Ծանոթագրություններ
Քերստին Հեսսելգրեն

**Քերստին Հեսսելգրեն** (, ), շվեդ ֆեմինիստ և քաղաքական գործիչ, Ֆոգելստադ խմբի հիմնադիր։

## Կենսագրություն
[մինի|Ֆոգելստադ խումբ, 1920-ական թվականներ: Ձախից աջ՝ [Էլիզաբեթ Տամ, Ադա Նիլսոն, Հոնորին Հերմելին և Էլին Վագներ, Քերստին Հեսսելգրեն (նստած)]]
Քերստին Հեսսելգրենը ծնվել է 1872 թվականի հունվարի 4-ին Հոֆորս քաղաքում, բժիշկ Գուստավ Ալֆրեդ Հեսսելգրենի (*Gustaf Alfred Hesselgren*) և նրա կնոջ՝ Մարիա Մարգարիտա Վուրնի (*Maria Margareta Wærn*) ընտանիքում։

Քերստինը նախնական կրթությունը ստացել է տանը, տնային դաստիարակչուհու մոտ, այնուհետև Շվեյցարիայում՝ աղջիկների դպրոցում։ 1895 թվականին Ուփսալայում ստացել է բուժակի դիպլոմ, 1896 թվականին Ստոկհոլմում ավարտել է դպրոցական ուսուցչի դասընթացները, 1905 թվականին Լոնդոնում՝ Բեդֆորդի քոլեջում, ստացել է սանիտարական տեսուչի որակավորում։

Քերստին Հեսսելգրենը 1912-1934 թվականներին աշխատել է Ստոկհոլմում՝ որպես սանիտարական տեսուչ, 1909-1934 թվականներին՝ դպրոցական խոհանոցային տեսուչ։ 1906-1913 թվականներին եղել է Շվեդիայի դպրոցների ուսուցիչների ընկերության նախագահը, 1913-1934 թվականներին զբաղեցրել է կանանց աշխատանքի անվտանգության տեսչության գործադիր տնօրենի պաշտոնը։ 1918 թվականին Քերստին Հեսսելգրենին շնորհվել է Իլլիս Կվորում մեդալ։

## Քաղաքական  գործունեություն
1921 թվականին, երբ կանայք ընտրական իրավունք ստացան, Քերստին Հեսսելգրենը դարձավ Շվեդիայի խորհրդարանում առաջին անգամ ընտրված, հինգ կանանցից մեկը( վերին պալատ)։ Դրանց թվում էին Էլիզաբեթ Տամը, Նելլի Թյուրինգը, Ագդա Էստլունդը և Բերտա Վելլինը, նրանք բոլորը աշխատում էին ստորին պալատում։ Հեսսելգրենը դարձավ Շվեդիայի առաջին կինը, որ ընտրվեց երկրի խորհրդարանի վերին պալատում։ Աշխատել է խորհրդարանի վերին պալատում 1922-1926 թվականներին (Գյոթեբորգի օկրուգից) և 1927-1934 թվականներին (Էրեբրուի օկրուգից) և ստորին պալատում՝ 1937-1944 թվականներին (Ստոկհոլմի օկրուգից)։ 1939-1944 թվականներին եղել է ռիկստագի երկրորդ իրավաբանական կոմիտեի նախագահ՝ դառնալով առաջին կինը շվեդակական խորհրդարանում, որ նախագահել է կոմիտեում։

1922-1923 թվականներին և 1937 թվականից մինչև 1944 թվականը Հեսսելգրենը եղել է Լիբերալ կուսակցության անդամ (ընտրվել է սոցիալ-դեմոկրատներրի աջակցությամբ)։ 1923 թվականից մինչև 1937 թվականը եղել է անկախ քաղաքական գործիչ, 1938 թվականից մինչև 1944 թվականը՝ ժողովրդական կուսակցության անդամ։

Միջազգային մակարդակի հանդիպումներում հանդես է եկել որպես շվեդական պատվիրակ, իսկ Աշխատանքի միջազգային կազմակերպության  կոնֆերանսներում՝ որպես փորձագետ 1933-1935, 1937 և 1938 թվականներին։ Զբաղվել է հասարակական գործունեությամբ, եղել է *Frisinnade kvinnor* ասոցիացիայի նախագահը և Ֆոգելստադի կանանց քաղաքացիական դպրոցի (*Kvinnliga medborgarskolan vid Fogelstad*) հիմնադիրներից մեկը։

Մահացել է 1962 թվականի օգոստոսի 19-ին, Ստոկհոլմում։ Ամուսնացած չի եղել, երեխաներ չի ունեցել։

Գյոտեբորգի համալսարանն ի պատիվ Քերստին Հեսսելգրենի սահմանել է կրթաթոշակ հրավիրված պրոֆեսորների համար, որը շնորհվում է սոցիալական և հասարակական գիտությունների բնագավառում նշանակալի հետազոտություններ իրականացրած կանանց։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Kerstin Hesselgren 
* Kerstin Hesselgren

Կատեգորիա:Շվեդ ֆեմինիստներ
Կատեգորիա:Շվեդիայի քաղաքական գործիչներ
Կատեգորիա:Շվեդիայի կին քաղաքական գործիչներ
Կատեգորիա:Երկարակյացներ
Դեֆ սուլթանի մզկիթ

**Դեֆ սուլթանի մզկիթ**, շիա իսլամական մզկիթ Երևանում։ Կառուցվել է պարսից Դեֆ Սուլթան կառավարչի օրոք 1515 թվականից հետո։ Մզկիթը հիշատակվում է Ժան Բապտիստ Շարդենի հիշատակություններում որպես կիսաքանդ մզկիթ՝ Երևանի եպիսկոպոսի աթոռանիստի՝ Սուրբ Սարգիս եկեղեցու, ու այդ օրերին նաև Սուրբ Հակոբ ու Ձորագյուղի Անապատ մատուռի մոտակայքում։ Ենթադրաբար վերջնականապես քանդվել է 1679 թվականի մեծ երկրաշարժի արդյունքում, սակայն հետագայում 1766 թվականին նույն տեղում կառուցվել է Հուսեյն Ալի խանի Կապույտ մզկիթը։

## Ծանոթագրություններ
Մուհամեդ Խուդաբենդեի մզկիթ

**Մուհամեդ Խուդաբենդեի մզկիթ**, շիա իսլամական մզկիթ Երևանում։ Գտնվել է Երևանի բերդի տարածքում։

Կառուցվել է Մուհամեդ Խուդաբենդեի՝ Տահմասպ I-ի թոռան ու Շահ Աբբաս Ա-ի հոր կառավարման տարիներին՝ 1578-ից 1587 թվականների ընթացքում։ Վերակառուցվել է 1685 թվականին։

Երվանդ Շահազիզը, հղում անելով ռուս հնագետ Պրոսկովյա Ուվարովային, գրում է, որ Սարդարի մզկիթի դիմաց գտնվում էր կիսաքանդ ամառային բացօթյա մզկիթ, որոնք կառուցվում էին դիմային մասը դեպի հյուսիս։ Նրա կողային մասերում պահպանվել են մենարաններին հետքերը։

Ադրբեջանցի հնագետ Իսա Ազիմբեկովը գրում էր, որ Սարդարի մզկիթում աշխատանքների ընթացքում նրան մոտեցել է մի ծերունի, ով նրա ուշադրությունը դարձրել է այդ կիսաքանդ շինությանը, ասելով, որ այն կառուցվել է Խուդաբենդեի տարիներին ու ավելի հին է, քան Սարդարի մզկիթը։ Մզկիթը ունեցել է 9 մետր երկարություն ու 6 մետր լայնություն, ոչ խորը մեհրաբ ու կառուցված է եղել կարմիր աղյուսից։

Ռուսական տիրապետության տարիներին կիսաքանդ շինության մեջ գործում էր խանութ։

## Ծանոթագրություններ
Ջեսիկա Բյորս

**Ջեսիկա Բյորս** (, ), գերմանացի երգչուհի, դերասանուհի։

## Կենսագրություն
Երգչուհու իր կարիերան սկսել է 1996 թվականին  *JessVaness* երաժշտախմբում։ Լինելով *Novaspace* նախագծին մասնակցող եվրատրանս ոճի երգչուհի՝ թողարկել է լավագույն երգերի տասնյակում ընդգրկված մի շարք հիթեր, այդ թվում՝ "*Time After Time*", "*Guardian Angel*" և "*Beds Are Burning*" երգերը։ Այդ ծրագրին մասնակցելու ընթացքում թողարկել է նաև երաժշտական երկու ալբոմ՝  *Supernova*-ն և *Cubes*-ը։ Կինոյի ասպարեզում նրա հիշարժան աշխատանքը «*Եվրաճամփորդություն*» («*EuroTrip*», 2004 թ.) ֆիլմում գլխավոր հերոսի՝ Սքոթ Թոմասի ըկերուհու՝ Միկիի դերի տպավորիչ կատարումն է։
 
Ջեսիկան մի շարք երգեր է ձայնագրել նաև ելույթ ունենալով *Caught in the Act* և *Tic Tac Toe* երաժշտախմբերի հետ։ 2006–2007 թվականներին գերմանական հեռուստատեսության *Schloss Einstein* ծրագրում խաղացել է Նինա Վալդգրուբերի դերը։ Բացի այդ,  *RTL 2* հեռուստաաընկերությունում վարել է «*Apres Ski Hit*» երաժշտական ծրագիրը, իսկ 2010 թվականից՝ «*Ընթրիք նշանավոր անձնավորության հետ*» ծրագիրը, որը նույնպես մեծ ժողովրդականություն է  վայելում։

## Անձնական կյանք
Ջեսիկան ապրում է Մյունխենում, Պոտսդամում; 2010 թվականի հուլիսին ամուսնացել է դերասան Մարկուս Գրյուսերի հետ։ 2015 թվականի մարտ ամսին նրանք ամուսնալուծվել են։

2015 թվականի սեպտեմբերին Ջեսիկան արու զավակի մայր է դարձել։

## Ֆիլմագրություն

## Սկավառակագրություն
### Սինգլներ
* 2002 Time After Time
* 2002 To France
* 2002 Guardian Angel
* 2003 Paradise
* 2003 Run to You
* 2004 Beds Are Burning
* 2004 So Lonely
* 2004 Dancing with
* 2006 All Through the Night
### Ալբոմներ
* 2002 Supernova
* 2004 Cubes
* 2006 DJ Edition

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* 
* Offizielle Website von Jessica Boehrs 

Կատեգորիա:21-րդ դարի երգչուհիներ
Կատեգորիա:Գերմանացի դերասանուհիներ
Կատեգորիա:Գերմանացի երգչուհիներ
Կատեգորիա:Գերմանացի կինոդերասանուհիներ
Կատեգորիա:Գերմանացի փոփ երգչուհիներ
Կատեգորիա:Գերմանացի երաժիշտներ
Ղամար Սալամզադե

**Ղամար Ալիկուլի ղիզի Սալամզադե** (, ), խորհրդային և ադրբեջանցի կինոռեժիսոր (առաջին կին կինոռեժիսորն Ադրբեջանում), սցենարիստ։

## Կենսագրություն
Ղամար Սալամզադեն ծնվել է 1908 թվականի մայիսի 5-ին Նախիջևան քաղաքում։ 1912 թվականին նրա ընտանիքը տեղափոխվեցժլ է Թբիլիսի։ 1919 թվականին նրա հայրը այստեղ սպանվում է մենշևիկների կողմից։ Միջնակարգ կրթությունը ստացել է Թիֆլիսում, ապա ուսումը շարունակել Մոսկվայի կինոյի պետական տեխնիկումում։ 1920-ականների վերջին և 1930-ականների սկզբին, երկրորդ կուրսն ավարտելուց հետո Ղամարը հետ է կանչվում Ադրբեջան, քանի որ ֆիլմերի քանակը ավելացել էր։ Վերադառնալով Բաքու՝ նա սկսում է աշխատել որպես տնօրենի օգնական, երկրորդ ռեժիսոր և ռեժիսոր։

Սալամզադեն «Փոքր պատուհանից երևում է աշխարհը» գրքի հեղինակն է։

Ղամար Սալամզադեն մահացել է 1994 թվականին՝ 86 տարեկան հասակում։ 2008 թվականի մարտին նշվել է Սալամզադեի 100-ամյակը։

Ղամար Սալամզադեն Ադրբեջանի ժողովրդական նկարիչ Սալամ Սալամզադեի կինն էր։

## Աղբյուրներ
* Сеидова Т. А. Творчество ведущих женщин-драматургов, режиссёров-постановщиков, актрис и других деятелей культуры Азербайджана и их вклад в развитие театрального и кинематографического искусства тюркских государств (вторая половина XX века) // История и её проблемы : журнал. — Б., 2001. — С. 108.
* Азербайджанской ССР кинематография. Кино: Энциклопедический словарь / Гл. ред. С. И. Юткевич; Редкол.: Ю. С. Афанасьев, В. Е. Баскаков, И. В. Вайсфельд и др. — Москва: Советская энциклопедия, 1987. — стр. 12

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:20-րդ դարի սցենարիստներ
Կատեգորիա:Ադրբեջանցի կինոռեժիսորներ
Կատեգորիա:Ադրբեջանցի սցենարիստներ
Կատեգորիա:ՎԳԻԿ-ի շրջանավարտներ
Կիլե Սանչես

**Կիլե Միշել Սանչես** (), ամերիկացի դերասանուհի։ Հայտնի է դարձել «Կորուսյալները հեռուստասերիալում» ֆիլմում Նիկի Ֆարնանդեսի և «Իդեալական փախուստ», «30 օր գիշեր․Մութ ժամանակներ», և «Վերջին դատաստանի գիշերը 2» ֆիլմերում խաղացած դերերով։

## Կենսագրություն
Կիլե Միշել Սանչեսը ծնվել է 1976 թվականի օգոստոսի 13-ին Չիկագոյում (Իլինոյս նահանգ)։ Ունի երեք եղբայր և քույր։ Սանչեսը սկսել է իր դերասանական գործունեությունը՝ դպրոցում հանդես գալով «Ցասման ողկույզները» վեպի բեմադրությանը։ Նրա ելույթն օգնեց նրան հաղթահարելու բեմից վախը, որի դեմ նա այդ ժամանակ պայքարում էր։ Դրանից հետո նա գնաց Լոս Անջելես, որտեղ ոչ մեծ դերերով հանդես եկավ «That Was Then» և «Married to the Kellys» սերիալներում։ 2003 թվականին հայտնվեց «Խրված քո մեջ» ֆիլմում։ 2006 թվականին նկարահանվել է «Կորուսյալները» հեռուստասերիալի երրորդ մասում՝ որպես Նիկի Ֆերնանդես, բայց նրա մարմնավորած դերասանուհին զոհվեց վեցերորդ անգամ հանդես գալիս։ Կիլեն խաղացել է «Ո՞վ է Սամանտան» սերիալի 4 դրվագում, առաջատար դերեր է խաղացել նաև «Իդեալական փախուստ» և այլ ֆիլմերում։

## Անձնական կյանք
2001-2008 թվականներին Կիլեն ամուսնացած է եղել Զաք Հելմի հետ։

2012 թվականի դեկտեմբերի 29-ին նա ամուսնացել է երկրորդ անգամ՝ դերասան Զակ Գիլֆորդի հետ, ում հետ նախքան ամուսնությունը շփվել է երկու տարի։ Զույգն ունի դուստր՝ Զեփելին Ադել Գիլֆորդ (ծնվել է 29.11.2017 փոխնակ մոր կողմից)։ 2015 թվականի նոյեմբերի սկզբին նրանց ընտանիքում պիտի ծնվեր առաջնեկը, բայց նոյեմբերի 9-ին պարզ դարձավ, որ երեխան մահացած է ծնվել։

## Ֆիլմագրություն

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* 

Կատեգորիա:Ամերիկացի կինոդերասանուհիներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի հեռուստատեսային դերասանուհիներ
Կատեգորիա:21-րդ դարի ամերիկացի դերասանուհիներ
Կատեգորիա:20-րդ դարի ամերիկացի դերասանուհիներ
Մոծակն ու մրջյունը (բալլադ)

**Մոծակն ու մրջյունը**, բալլադ, որը մշակել է հայ գրող Հովհաննես Թումանյանը։ Բալլադի սյուժեն վերցված է ժողովրդական բանահյուսությունից։

## Պատմություն
Բաքվի «Գործ» ամսագրում Թումանյանը ծանոթագրություններ է տվել բալլադի վերաբերյալ, որոնցից իմանում ենք, որ բալլադի սյուժեն ունեցել է տարբեր վերամշակումներ, իսկ Թումանյանն իր ստեղծագործության նյութը լսել է զորավար Անդրանիկից։

Բալլադը ստեղծվել է 1916 թվականին։

Ե. Չարենցի անվան գրականության և արվեստի թանգարանի Թումանյանի համար 73 ֆոնդում պահպանվել է բալլադի մեկ ինքնագիր։

Առաջին անգամ բալլադը տպագրվել է Բաքվի «Գործ» ամսագրի 1917 թվականի 1-ին համարի 104-106 էջերում, այնուհետև` Երկերի ժողովածուի առաջին հատորի 341-343 էջերում։

Այս երկի մասին Թումանյանը գրել է 1916 թվականի սեպտեմբերի 21-ին Ցոլակ Խանզադյանին ուղղած նամակում և նշել, թե Թիֆլիսի շրջաններում այն «Շունն ու կատվից» առավել է դասվում։
 
Ե. Չարենցի անվան գրականության և արվեստի թանգարանի Թումանյանի համար 59 ֆոնդում պահվում է Ցոլակ Խանզադյանի 1916 թվականի սեպտեմբերի 24-ին գրած պատասխան նամակը, որի մեջ նա ի հիացմունքն է արտահայտել բալլադի վերաբերյալ։ Այդ նամակում Խանզադյանը մի քանի հարցեր է տվել Թումանյանին, որին վերջինս պատասխանել է հաջորդ օրը գրած նամակում։

## Սյուժե
Մի օր մոծակի պարի ժամին փչում է աշնան քամին։ Մոծակի ուշքը գնում է, երբ արթնանում է, աշխարհը սև էր, իսկ իր կինն էլ թողել և հեռացել էր և մինչև գարուն հետ չէր գալու։ Մոծակը հանկարծ հիշում է մրջյունի տաքուկ բույնը և գնում այնտեղ։ Նա մրջյունին խնդրում է թողնել իրեն տուն մտնել` մինչև իր ճարը տեսնի։ Մրջյունը հարցնում է տան անդամներին, բայց տան անդամները չեն թողնում` պատճառաբանելով, որ իրենք ծույլերին պատժում ու սպանում են և չեն կարող ծույլին տուն թողնել։ Նրանք մոծակին ասում են, որ ինքը պետք է ժամանակ մտածեր, երբ դեռ ամեն ինչ իրենից էր կախված և երբ ինքը կարող էր ամեն ինչ փոխել։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Հովհաննես Թումանյանի բալլադներ
Թագավորն ու չարչին (բալլադ)

**Թագավորն ու չարչին**, բալլադ, որը 1917 թվականին գրել է հայ գրող Հովհաննես Թումանյանը։

## Պատմություն
Հովհաննես Թումանյանը այս բալլադը գրելիս օգտագործել է Առաքել Դավրիժեցու պատմության միջից մի քանի դրվագներ։

Բանաստեղծը նաև օգտագործել է Զաքարիա Սարկավագի «Պատմության» այն հատվածը, որտեղ պատմվում է իր երկրում ծպտված շրջելու` Շահ Աբասի սովորության մասին։

Ե. Չարենցի անվան գրականության և արվեստի թանգարանի Թումանյանի համար 79 ֆոնդում պահվում է մեկ մաքրագիր և մեկ սևագիր ինքնագիր, որոնք վերնագրված են «Անկեղծ խոսքն ու թագավորը»։ Ինքնագրերի վրա կան գրառումներ և ծրագրային նշումներ, որոնք վերաբերում են բալլադում նկարագրվող պատմական դեպքերին ու Ջուղայի գաղթին։ Նույն տեղում կան նաև բալլադի ավարտը հիշեցնող սևագիր արձակ հատվածներ։

Սևագրերի վրա հեղինակը նշել է օգտագործման աղբյուրները. տրված է Առաքել Դավրիժեցու գրքի համապատասխան գլուխների բովանդակության սեղմ շարադրանքը, առանձին պատմական դեպքերի թվարկումներ, հիշատակված են օգտագործված այլ գրքեր ևս՝ Մ. Չամչյանի «Հայոց պատմության» 3-րդ հատորը, Լեոյի «Հայկական տպագրության» 1-ին հատորը, История человечества, под общей редакцией Г. Гельмольта, II, III, стр. 361, V, стр. 159, СПб., 1904:

Թումանյանի ընտանիքի արխիվում պահվում է մեկ ինքնագիր-պատառիկ բալլադի առաջին սևագրություններից, որն Ա. Ինճիկյանը հանել է Թումանյանի անձնական գրադարանի՝ «Զաքարեա Սարկաւագի պատմութիւն» գրքի առաջին հատորի միջից հանել և հրապարակել է։

Առաջին անգամ տպագրվել է Բաքվի «Գործ» ամսագրի 1917 թվականի 9-10-րդ համարների 5-7 էջերում, այնուհետև տպագրվել է Կ. Պոլսում լույս տեսած բանաստեղծությունների ժողովածուի 123-126 էջերում, ապա` Երկերի ժողովածուի առաջին հատորի 344-346 էջերում։

## Սյուժե
Բալլադը պատմում է Շահ Աբասի մասին, որը չարչու շորեր հագած շրջում է երկրում և կարծիք հարցնում գյուղացիներից իր մասին։ Գյուղացիներն անկեղծ հայտնում են իրենց ատելութունը շահի հանդեպ` կարծելով, թե խոսում են հասարակ չարչու հետ։ Իրենց տնից բռնագաղթված հայերն անիծում են պարսից շահին` իրենց հայրենիքից հեռացնելու համար։ Շահը չի կարողանում զսպել իր կատաղությունն ու դեն գցելով չարչու հագուստը` սպանում է գերի գյուղացուն։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:1917 ստեղծագործություններ
Կատեգորիա:Հովհաննես Թումանյանի բալլադներ
Անբուն կկուն (բալլադ)

**Անբուն կկուն**, բալլադ, որը մշակել է հայ գրող Հովհաննես Թումանյանը։

## Պատմություն
«Չարի վերջը» բալլադի ընդարձակ մշակումն է. այստեղ հեղինակն օգտվել է ժողովրդական տարբեր առարկաներից` ստեղծելով նոր, ինքնուրույն ստեղծագործական արժեք ունցող բալլադ։ Թումանյանը բալլադը գրելուց օգտագործել է տարբեր, ինչպես հայերեն, այնպես էլ` օտարալեզու աղբյուրներ։

Մեծապես օգտվել է Հյուսիսային Դաղստանում գրված «Волк, Лисица и Куклухай»  հեքիաթից և Մ. Աբեղյանի «Ուղղագրական հոդվածներ, Գայլ և գայլի պատահարներ» գրքում առկա նյութերից։

Թումանյանի Երկերի առաջին գիտական հրատարակության մեջ «Անբուն կըկուն» համարվում  է 1922 թվականի գրված ստեղծագործություն, իսկ Ա. Ինճիկյանը ենթադրում է, որ այն պետք է գրված լինի «ոչ ուշ, քան մինչև 1915 թվականը»։

Ե. Չարենցի անվան գրականության և արվեստի թանգարանի Թումանյանի համար 90 ֆոնդում պահվում է երեք ինքնագիր, որոնցից մեկը հիմք է դարձել Երևանում լույս տեսնող «Նորք» հանդեսի տպագրության համար։ Առաջին ինքնագրի վրա կան մի քանի նշումներ։

Թումանյանի ընտանիքի արխիվում պահվում է երրորդ ինքնագրի շարունակությունը, որն արտագրել է Աշխեն Թումանյանը` Հովհաննես Թումանյանի սևագրությունից։ Բալլադը գրված է արձակ երկխոսությունների ձևով։ Վերջում Աշխենը բացատրություն է տվել` գրելով. «Արտագրել եմ հայրիկի ձեռագրից նույնությամբ` և թուղթը և թանաքը նույնն է, մատիտով գրածն էլ նույն գույնն եմ վերցրել։ Արտագրել եմ 23 թվին, երբ մերոնք բոլորը Դիլիջան էին ամառը. ես մնացի մայրիկի հետ, Հովիկն էլ հետս էր»։

Այս հատվածն առաջին անգամ հրապարակել է Ա. Ինճիկյանը, Թումանյանի ընտանիքի արխիվում պահվում են հատվածին վերաբերող պատառիկներ, գրառումներ։

Բալլադի առաջին և երկրորդ մասերը մեզ հասել է մշակման տարբեր աստիճաններով։ Առաջին մասը գրեթե վերջացրած էր` չհաշված մի քանի տասնյակ տողեր և բառեր։ Երկրորդ մասը մեզ հասել էր գրեթե անմշակ վիճակում։ Այդ մասերը հետագա հրատարակություններում միացվել են՝ ստեղծագործության ամբողջությունը պատկերացնելու համար։

Ստեղծագործության ձեռագրերում բաց են թողնված մի քանի տողերը, որը գրողը չի հասցրել գրել։

Առաջին անգամ առանց Աշխեն Թումանյանի արտագրած հատվածի տպագրվել է Երևանի «Նորք» հանդեսի 1923 թվականի 3-րդ համարի 35 էջում, այնուհետև` Վիեննայի «Արեգ» ամսագրի 1924 թվականի համար 7-ի 401 էջում, համար 8-ի, 461 էջում, ապա` Երկերի ժողովածու առաջին հատորի 596-669 էջերում։

## Տես նաև
* Չարի վերջը (բալլադ)

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Հովհաննես Թումանյանի բալլադներ
Յուրի Այվազյան

**Յուրի Մկրտչի Այվազյան** (), հայ ֆիզիկոս։ Ֆիզիկա-մաթեմատիկական գիտությունների դոկտոր (1986), պրոֆեսոր (1986): Մագնիսության ոլորտում ֆիզիկական ուղղության հիմնադիրը։

## Կենսագրություն
Յուրի Այվազյանը ծնվել է 1937 թվականի հունիսի 6-ին, Վորոնեժ քաղաքում (Ռուսաստան)։ 1959 թվականին ավարտել է Երևանի պետական համալսարանի ֆիզիկայի բաժինը։ 1976 թվականին եղել է Ֆիզիկատեխնիկական և ռադիոտեխնիկական չափումների Համամիութենական գիտահետազոտական ինստիտուտի բաժանմունքի վարիչ։ 1977 թվականից դասախոսում է Մոսկվայի ֆիզիկատեխնիկական ինստիտուտում։

Ուսումնասիրել է լիցքավորված մասնիկների դիֆրակցիոն ճառագայթման, գերնուրբ փոխազդեցությունների պայմաններում բյուրեղների մյոսբաուերյան ճառագայթման դիֆրակցիայի տեսությունները, անհամասեռ և անիզոտրոպ միջավայրերի Էլեկտրադինամիկայում շեմային և ռեզոնանսային երևույթների հետ կապված հարցեր։ Ֆիզիկական հետազոտությունների նոր ուղղության՝ մագնիս, և քառաբևեռային մյոսբաուերգրության հիմնադիրներից։

## Երկեր
* Лазерные методы и средства измерения характеристик и спектров веществ: Сб. науч. тр. / ВНИИ физ.-техн. и радиотехн. измерений, [Отв. ред. Ю. М. Айвазян]. Москва, ВНИИФТРИ , 1980.
* Методы и средства прецизионной спектрометрии: Сборник научных трудов / ВНИИ физ.-техн. и радиотехн. измерений, [Науч. ред. Л. А. Чернозатонский, Ю. М. Айвазян], Москва, ВНИИФТРИ , 1987.

## Գրականություն
* Саркисян С. Т., Энциклопедия Арцах-Карабаха. Спб., 2005. - 312 с.

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Հայ ֆիզիկոսներ
Կատեգորիա:Ֆիզիկամաթեմատիկական գիտությունների դոկտորներ
Կատեգորիա:Հայ պրոֆեսորներ
Կատեգորիա:ԵՊՀ շրջանավարտներ
Ներսես Անանիկյան

**Ներսես Սիրեկանի Անանիկյան** (), հայ ֆիզիկոս-տեսաբան։ Ֆիզիկա-մաթեմատիկական գիտությունների դոկտոր (1992), պրոֆեսոր (2002):

## Կենսագրություն
Ներսես Անանիկյանը ծնվել է 1952 թվականի մայիսի 13-ին, Սմոլենսկ քաղաքում (Ռուսաստան)։ 1978 թվականին ավարտել է Երևանի պետական համալսարանը։ 1978 թվականից աշխատում է Երևանի ֆիզիկայի ինստիտուտում, 1992 թվականից՝ առաջատար գիտաշխատող։

Աշխատանքները վերաբերում են դաշտի քվանտային տեսությանը, վիճագրական ֆիզիկայի, կենսաֆիզիկայի խնդիրներին, ֆազային անցումներին և քաոսին, ցանցերի սպինային և տրամաչափական մոդելներին։

## Անդամակցություն
* Մաթեմատիկ ֆիզիկոսների միջազգային ընկերակցության անդամ (1992)

## Պարգևներ
* Ֆիզիկոսների ամերիկյան ընկերության մրցանակ (1992)

## Գիտական աշխատություններ
* Diagram Summation Method by Means of Legendre Transformation by a Scalar Parameter and its Application to an Anharmonic Oscillator, 1982, t.p. (N. S. Ananikyan).
* Фазовый переход "порядок-порядок" в БЭГ модели. Н. С. Ананикян, К. Ш. Измаилян, Р. Р. Щербаков, 7,[1] с. 21 см, Ереван, [М.] ЦНИИ информ. и техн.-экон. исслед. по атом. науке и технике 1991.
* Суммирование диаграмм с помощью преобразования Лежандра по скалярному параметру. Высшие порядки. Н. С. Ананикян, Г. Л. Балаян, 9 с. ил. 20 см, Ереван, ЕФИ 1983.
* Поляризация вакуума инвариантными источниками. Н. С. Ананикян, Г. К. Саввиди, 21 с. 20 см., Ереван, ЕФИ 1981.
* Метод суммирования диаграмм с помощью преобразования Лежандра по скалярному параметру и его применение к ангармоническому осциллятору. Н. С. Ананикян, Г. Л. Балаян, Г. К. Саввиди. Ереван, ЕФИ 1982.
* Калибровочная модель Поттса с полями материи на решетке Бете из плакетов, Н. С. Ананикян, А. З. Ахеян, 23 с. граф. 20 см, Ереван, [М.] ЦНИИ информ. и техн.-экон. исслед. по атом. науке и технике 1990.
* Калибровочная модель Поттса на бесконечномерной решетке: [Перевод], Н. С. Ананикян, А. З. Ахеян, 18 с. ил. 20 см, Ереван, [М.] ЦНИИ информ. и техн.-экон. исслед. по атом. науке и технике 1989.
* Взаимосвязь Z(3) калибровочной теории на плоских решетках со спиновой БЭГ-моделью / Н. С. Ананикян, Р. Р. Щербаков, 6 с. граф. 22 см, Дубна ОИЯИ 1994
* Z'2-калибровочная модель с полями материи на решетке Бете из планкетов, Н. С. Ананикян, А. З. Ахеян, 18 с. ил. 20 см, Ереван, [М.] ЦНИИ информ. и техн.-экон. исслед. по атом. науке и технике 1989.
* 1/Q-разложение спиновых и калибровочных моделей Поттса. Лагранжевый формализм, Н. С. Ананикян, Н. Ш. Измаилян, 15 с. ил. 20 см., Ереван, ЕФИ 1983.
* Н. С. Ананикян, Г. К. Саввиди, “Обобщенный эффективный потенциал в нелинейных теориях четвертого порядка”, ТМФ, 49:1 (1981), 26–35.

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Հայ ֆիզիկոսներ
Կատեգորիա:Ֆիզիկամաթեմատիկական գիտությունների դոկտորներ
Կատեգորիա:Հայ պրոֆեսորներ
Կատեգորիա:ԵՊՀ շրջանավարտներ
Արթուր Ավագյան (աշխարհագրագետ)

**Արթուր Բորիսի Ավագյան** (), հայ աշխարհագետ, ջրաբան։ Աշխարհագրական գիտությունների դոկտոր (1973), պրոֆեսոր (1985)։ ՌԴ գիտության վաստակավոր գործիչ (1991)։

## Կենսագրություն
Արթուր Ավագյանը ծնվել է 1920 թվականի հուլիսի 19-ին, Մոսկվա քաղաքում (Ռուսաստան)։ 1948 թվականին ավարտել է Մոսկվայի պետական համալսարանը։ 1968 թվականից եղել է ԽՍՀՄ ԳԱ ջրային հիմնահարցերի ինստիտուտի բաժնի, լաբորատորիայի վարիչ, գլխավոր գիտաշխատող, փոխտնօրեն։

Աշխատանքները վերաբերում են ջրամբարների ստեղծման և շրջակա միջավայրի վրա նրանց ազդեցությանը, ներքին ջրային ավազանների արդյունավետ, համալիր օգտագործման հարցերին։

Արթուր Ավագյանը մահացել է 2003 թվականին, Մոսկվայում։

## Անդամակցություն
* Ջրաբանական գիտությունների ակադեմիայի իսկական անդամ

## Երկեր
* Водохранилища в современном мире, М., 1979.
* Водохранилища: [справочное издание], Артур Борисович Авакян, В. П. Салтанкин и В. А. Шарапов, Москва, Мысль,1987, 323 с.
* Полюшкин, Алексей Александрович. Наводнения. М., 1989.
* Водные проблемы: мифы и реальность. М., 1991.

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Հայ աշխարհագրագետներ
Կատեգորիա:Հայ ջրաբաններ
Կատեգորիա:Աշխարհագրական գիտությունների դոկտորներ
Կատեգորիա:Հայ պրոֆեսորներ
Կատեգորիա:ՌԴ գիտության վաստակավոր գործիչներ
Արտյոմ Կուլիշև

**Արտյոմ Ալեքսանդրովիչ Կուլիշև** (, ), ռուս ֆուտբոլիստ, «Օրենբուրգ» ակումբի աջ կիսապաշտպան։

## Կարիերա
Ֆուտբոլով զբաղվել է Ռոստովի ֆուտբոլային դպրոցում։ 2013 թվականի օգոստոսի 2-ին կատարել է նորամուտը «Ռոստովի» հիմնական կազմում՝ մասնակցելով Պրեմիեր Լիգայի՝ Մախաչկալայի «Անժի» ակումբի դեմ խաղին։ Ընդհանուր առմամբ ակումբի հիմնական կազմում անցկացրել է երկու հանդիպում։ 2014/2015 մրցաշրջանում վարձավճարով հանդես է եկել Պոդոլսկի «Վիտյազ» ակումբում։

2015 թվականի հուլիսի 1-ին տեղափոխվել է Սանկտ Պետերբուրգի «Դինամո» ակումբ, որտեղ սկզբում հանդես է եկել վարձավճարով, ապա թիմի հետ կնքել է պայմանագիր։ 2016/17 մրցաշրջանում դարձել է երկրորդ դիվիզիոնի տարածաշրջանային առաջնության հաղթող և 13 գոլով զբաղեցրել երրորդ տեղը տարածաշրջանի լավագույն ռմբարկուների ցանկում։ 2017/2018 մրցաշրջանում դարձել է ՖԱԼ առաջնության լավագույն ռմբարկու՝ խփելով 17 գոլ։

2018 թվականին տեղափոխվել է Պրեմիեր Լիգայի «Օրենբուրգ» ակումբ։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Ֆուտբոլիստի էջը ՊՖՊԼ կայքում 
* 
* 
* 

Կատեգորիա:Դինամո Սանկտ Պետերբուրգի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Ռոստովի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Ռուս ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի Պրեմիեր Լիգայի խաղացողներ
Կատեգորիա:Տղամարդկանց ֆուտբոլի կիսապաշտպաններ
Կատեգորիա:Ֆակելի ֆուտբոլիստներ
Արթուր Ավագյան (այլ կիրառումներ)

**Արթուր Ավագյան** անունը կարող է վերաբերել հետևյալ անձանց.

* Արթուր Ավագյան  (հուլիսի 4, 1987, Երևան, Հայկական ԽՍՀ, ԽՍՀՄ), հայ ֆուտբոլիստ, «Գանձասար» ֆուտբոլային ակումբի և ազգային հավաքականի պաշտպան։
* Արթուր Ավագյան (աշխարհագետ) (հուլիսի 19, 1920 Մոսկվա, Խորհրդային Ռուսաստան - 2003 Մոսկվա, Ռուսաստան), հայ աշխարհագետ, ջրաբան։ Աշխարհագրական գիտությունների դոկտոր (1973), պրոֆեսոր (1985)։ ՌԴ գիտության վաստակավոր գործիչ (1991)։
Շունը

«**Շունը**», Հովհաննես Թումանյանի պատմվածքներից՝ լույս տեսած 1926 թվականին։

## Պատմություն
Առաջին անգամ տպագրվել է 1940-1959 թվականներին Երևանում լույս տեսած Հովհաննես Թումանյանի երկերի ժողովածուի գիտական հրատարակության 3-րդ հատորում (էջ 121-127)։

Ինքնագիրը պահպանվում է Եղիշե Չարենցի անվան գրականության և արվեստի թանգարանի Թումանյանի ֆոնդի   № 131-ում։ Այդ համարի տակ պահպանվում է նաև պատմվածքին վերաբերող հեղինակային գրառումներ, տարբեր գրքերից կատարված մշակումներ։ Այդ գրառումներին և մշակումներին նախորդում է պատմվածքի համար օգտագործված գրականության հեղինակային ցանկը։ Բացի ցանկում նշված գրքերից, հեղինակը օգտվել է մի շարք այլ աղբյուրներից, որոնք նշված են ոչ թե ցանկում, այլ մշակումների մեջ։ Ցանկում և մշակումների մեջ նշված գրքերի ուսումնասիրությունից պարզվում է, որ դրանց մեջ ամենաուշը լույս է տեսել «*[[Էմինյան ազգագրական ժողովածու]]ի 9-րդ հատորը*» (Թիֆլիս, 1913), ուստի և պատմվածքի գրության սկզբնական ժամանակաշրջանը պետք է համարել 1913 թվականը։ Գրականության ցանկի համարակալման մեջ կա մի խախտում ՝ 32 համարին հաջորդում է 35-ը։

Ինքնագրի վրա կատարած վերջնական ուղղումները, ինչպես նաև վերոհիշյալ մշակումները և գրառումները տեղադրված են «*Տարբերակներ*» բաժնում։

Հովհաննես Թումանյանի երկերի լիակատար ժողովածուի 5-րդ հատորում տպագրվել է ինքնագրից։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Հովհաննես Թումանյանի պատմվածքներ
Կատեգորիա:Պատմվածքներ
Վարվառա Կոլյադինա

**Կոլյադինա, Վարվառա Վասիլևնա** (), տարրական դասարանների ուսուցիչ, ՌՍՖՍՀ  վաստակավոր ուսուցիչ, ՌՍՖՍՀ Գերագույն Խորհրդի պատգամավոր։

## Կենսագրություն
1916 թվականին Վարվառա Վասիլևնան ավարտել է Պենզայի կանանց երկրորդ գիմնազիան (մանկավարժական դասարանը)։ 1916-1923 թվականներին աշխատել է դպրոցական ուսուցիչ Պենզայի նահանգի Լյուբյատինո և Դուբենսկոե։ 1924-1958 թվականներին աշխատել է որպես ուսուցիչ Պենզայի Վ. Գ. Բելինսկու անվան № 1 միջնակարգ դպրոցում։

## Կոչումներ և պարգևներ
* 1929–30 ուսումնական տարվա Պենզա քաղաքի լավագույն ուսուցչի կոչում։ 
* Արհմիութենական աշխատանքի հարվածայինի կոչում (1930)։
* Մշակութային ճակատի հարվածայինի կոչում (1937) «Կրասնի պրոլետար» ֆաբրիկայում «Կորչի անգրագիտությունը» հասսարակության հետ տարվող աշխատանքների կազմակերպման համար։
* Աշխատանքային Կարմիր Դրոշի շքանշան  (1946)։
* «Պատվո Նշան» շքանշան (1949)։
* «ՌՍՖՍՀ Դպրոցի վաստակավոր ուսուցչի» կոչում (1954)։

## Հասարակական գործունեություն
1951 և 1955 թվականներին երկու անգամ ընտրվել է ՌՍՖՍՀ Գերագույն խորհրդի պատգամավոր։ 1952 թվականին եղել է Խաղաղության աջակիցների Համամիութենական կոնֆերանսի պատվիրակ։ 1957 թվականին ընտրվել է Աշխատավորների պատգամավորների Պենզայի մարզային խորհրդի պատգամավոր։

## Գրականություն
* Грошев И. Заслуженная учительница //«Молодой ленинец». 1951. 31 марта;
* В. В. Колядина: Биография //«Сталинское знамя». 1955. 4 февраля

Կատեգորիա:Ռուս մանկավարժներ
Չախչախ թագավորը

«**Չախչախ թագավորը**», Հովհաննես Թումանյանի հեքիաթներից։

## Սյուժե
Մի աղքատ ջաղացպան «մի պատռված քուրք հագին, մի ալրոտ փոստալ գլխին ապրելիս է լինում գետի ափին, իր կիսավեր ջաղացում։ Ունենում է մի մոխրոտ բաղաջ ու մի կտոր պանիր»։ Մի օր գնում է, որ ջաղացի ջուրը թողնի, գալիս է, տեսնում՝ պանիրը չկա, հաջորդ անգամ գնում է, գալիս տեսնում է՝ բաղաջը չկա։ Ջաղացի շեմքում թակարդ է լարում ու առավոտյան տեսնում, որ մի աղվես է ընկել մեջը։ Աղվեսը խնդրում է իրեն չսպանել՝ խոստանալով լավություն անել։

Աղվեսը թագավորի աղբանոցում մի ոսկի է գտնում, ապա թագավորի կոտն ուզում, որ Չախչախ թագավորն իր ոսկին չափի. ասում է, որ Չախչախը մի շատ հարուստ թագավոր է, իսկ ինքն էլ նրա վեզիրն է։ Աղվեսը գտած ոսկին ամրացնում է կոտի ճեղքում ու երեկոյան վերադարձնում։ Թագավորը զարմանում է, թե նրանք ինչքան ոսկի ունեն, որ կոտով են չափել։

Հաջորդ օրն աղվեսը նորից կոտն ուզում է, որ ակն ու մարգարիտ չափեն, ապա մի մարգարիտ է գտնում, դնում է կոտի արանքը ու երեկոյան վերադարձնում։ Թագավորը կոտը թափ է տալիս, մարգարիտն ընկնում է. զարմանում է, թե Չախչախ թագավորն ինչքան հարուստ պետք է լինի, որ ոսկին, ակն ու մարգարիտը կոտով է չափում։

Մի քանի օր անց աղվեսը գնում է թագավորի մոտ՝ խնդրելով նրա աղջկա ձեռքը Չախչախ թագավորի համար։ Թագավորն ուրախանում է ու հրամայում պատրաստվել հարսանիքի։

Աղվեսը վազում է ջաղացպանին զգուշացնելու, ապա վազում է պալատ ու ասում, որ ճանապարհին թշնամի զորքերը հարձակվել են Չախչախ թագավորի շքախմբի վրա մարդկանց կոտորել, ամեն ինչ թալանել, իսկ Չախչախ թագավորը փախել է ու թաքնվել մի ջաղացում, իրեն էլ ուղարկել է, որ շոր ու ձի տանի։ Թագավորը մարդիկ է ուղարկում, ջաղացպանին տանում են պալատ. «իր օրումը պալատ չտեսած ջաղացպա՜ն. շշկլված, բերանը բաց մին չորս կողմն է, մին հագի շորերին է նայում, խլշկոտում ու զարմանում»։ Աղվեսը բացատրում է, թե համեմատում է իր ունեցածի հետ։

Յոթն օր, յոթ գիշեր հարսանիք անում, իսկ աղվեսն էլ դառնում է քավոր։ Երբ Չախչախ թագավորին ճանապարհում են տուն, աղվեսը նրանցից առաջ գնում է ու դաշտում նախիր, ոչխարի հոտ արածեցնողներին, հնձվորներին ու խոտ հարողներին պատվիրում է հարցնողներին ասել, թե այդ ամենը Չախչախ թագավորինն է։

Հասնելով  Շահ-Մարի պալատ, աղվեսը զգուշացնում է, որ թագավորը նրա վրա բարկացել է ու զորքով գալիս է նրան սպանելու և խորհուրդ է տալիս փախչել։

Յոթն օր, յոթ գիշեր էլ այսստեղ են քեֆ անում, ապա Չախչախ թագավորը, իր կինն ու քավոր Աղվեսն սկսում են ապրել Շահ-Մարի պալատներում, «իսկ թագավորից վախեցած Շահ-Մարը մինչև էսօր էլ դեռ գնում է»։

## Պատմություն
Առաջին անգամ տպագրվել է 1907 թվականին՝ Թիֆլիսում լույս տեսած «Հասկեր» մանկական ամսագրի № 5/6-ում (էջ 199-204՝ «*Հեքիաթ*» ենթավերնագրով։ Այնուհետև 1907 թվականին «Լուսաբեր» դասագրքում (երկրորդ տարի), ապա Երևանում՝ 1940-1959 թվականներին լույս տեսած Հովհաննես Թումանյանի երկերի ժողովածուի գիտական հրատարակության երրորդ հատորում (էջ 144-148)։

Ինքնագիրը չի պահպանվել։

Եղիշե Չարենցի անվան գրականության և արվեստի թանգարանի Թումանյանի ֆոնդի № 1360-ում պահվում են հեքիաթի՝ «Լուսաբերում» տպագրված բնագրերը (1907, 1908)։

Հովհաննես Թումանյանի երկերի լիակատար ժողովածուի 5-րդ հատորում տպագրվել է «Հասկեր» ամսագրից։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Հովհաննես Թումանյանի հեքիաթներ
Կացին ախպեր

«**Կացին ախպեր**», Հովհաննես Թումանյանի հեքիաթներից՝ գրված 1907 թվականին։

## Սյուժե
Մի մարդ գնում է հեռու երկիր՝ աշխատելու։  Մի գյուղում նա տեսնում է, որ մարդիկ ձեռքով են փայտ կոտրատում։ Իմանալով, որ նրանք չգիտեն, թե ինչ է կացինը, մարդը գոտկից հանում է իր կացինն ու փայտը ջարդում։ Գյուղացիները հավաքվում են, շատ ապրանք առաջարկում ու խնդրում են իրենց տալ կացինը։ Որոշում են այդ կացնով հերթով ջարդել իրենց փայտը։ Առաջինը տանուտերն է տանում կացինը, բայց առաջին իսկ հարվածով ոտքը կտրում է։

Մարդիկ հավաքվում են ու փայտերով կացնին ծեծում, հետո վրան փայտ են կիտում ու վառում։ Երբ կրակը իջնում է, տեսնում են, որ կացինը կարմրել է։ Մտածում են՝ կացին ախպերը բարկացել է, իրենց գլխին փորձանք է բերելու, որոշում են բանտը գցել։ Կացինը գցում են տանուտերի մարագը, որտեղ դարմանը միանգամից բոցավառվում է։ Գյուղացիները սարսափած վազում են կացնի տիրոջ հետևից. «Ե՛կ, աստծու սիրուն, կացին ախպորը բա՛ն հասկացրու»։

## Պատմություն
Առաջին անգամ տպագրվել է 1907 թվականին Թիֆլիսում լույս տեսած «Լուսաբեր» դասագրքում (1-ին տարի, էջ 61-62)։ Ապա՝ 1940-1959 թվականին Երևանում լույս տեսած Հովհաննես Թումանյանի երկերի լիակատար ժողովածուի գիտական հրատարակության երրորդ հատորում (էջ 142)։

Ինքնագիրը չի պահպանվել։

Հեքիաթի գրության համար հիմք է ծառայել հայկական ժողովրդական «*Փշկո-Նռնո*» հեքիաթի երկրորդ հատվածը (էջ 351-352)։

Հովհաննես Թումանյանի երկերի լիակատար ժողովածուի 5-րդ հատորում տպագրվել է «Լուսաբեր» դասագրքից (2-րդ տարի, 1921 թվական)։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* «Կացին ախպեր» հեքիաթի աուդիոտարբերակը 

Կատեգորիա:Հովհաննես Թումանյանի հեքիաթներ
Կատեգորիա:1907 գրականությունում
Դիակապտություն

[250пкс|thumb|[Բենքսիի աշխատանքը, որը պատկերում է դիակապտությունը]]
**Դիակապտություն** (դիակողոպտություն, դիակողոպուտ, դիագողություն, հինահարություն,  «կողոպտիչ»,   «կողոպտել») զինվորական հանցագործություն, համաձայն օրենսդրության՝ կռվի դաշտում (այդ թվում ռմբակոծության ենթարկված կամ  հրետակոծված շրջաններում) սպանված կամ վիրավոր զինծառայողների, կամ քաղաքացիական անձանց մոտ գտնվող իրերի գաղտնի կամ բացահայտ հափշտակություն։

Դիակապտություն է համարվում նաև տարհանման ժամանակ վիրավոր անձանցից իրերի հափշտակությունը։ Միջազգային իրավունքի տեսանկյունից դիակապտությունն ավելի ընդգրկուն է, այն իր մեջ ներառում է նաև հակառակորդի բնակավայրի բնակիչների նկատմամբ իրականացված հափշտակությունը։ Դիակապտությունը հաճախ ուղեկցվում է բռնի գործողություններով։

Միջազգային իրավունքի համաձայն՝ դիակապտությունը դիտարկվում է որպես միջազգային բնույթի զինվորական հանցագործություն։

Զանգվածային լրատվամիջոցներով սխալմամբ դիակապտություն է անվանվում ոչ միայն  ռազմական գործողությունների ժամանակ բնակիչների կողմից թողնված գույքի կողոպուտը, այլ նաև խաղաղ ժամանակ թողնված գույքի կողոպուտը՝ կապված տարերային աղետների հետ։

## Պատիժը Հայաստանում
ՀՀ քրեական օրենգիրքի 383-րդ հոդվածի համաձայն քրեորեն պատժելի է համարում միայն մարտադաշտում սպանվածների կամ վիրավորների մոտ գտնվող իրերը հափշտակելը, որը պատժվում է ազատազրկմամբ՝ երկուսից ութ տարի ժամկետով։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Աղետներ
Կատեգորիա:Պատերազմ
Կատեգորիա:Սեփականության դեմ հանցագործություններ
Անատոլի Բոգդանովիչ

**Անատոլի Ալեքսանդրովիչ Բոգդանովիչ** (, ), խորհրդային և ռուս բանաստեղծ։

## Կենսագրություն
Ծնվել է Դոնի Ռոստով քաղաքում 1941 թվականի հունիսի 27-ին։ Նրա հայրը զոհվել է ռազմաճակատում։ Նա սկսել է գրել 7-րդ դասարանում։

Անատոլի Բոգդանովիչը աշխատել է շրջանային թերթում, «Զնամենոսեց» ամսագրում, եղել է «Սովետսկայա Ռոսիա» հրատարակչության պոեզիայի բաժնի խմբագիր։ Հրապարակվել է «Օկտյաբր», «Զնամյա», «Օգոնյոկ», «Նաշ սովրեմեննիկ», «Մոսկվա» ամսագրերում։

Նրա առաջին գիրքը լույս է տեսել 1972 թվականին։ Շուտով նա ընդունվել է ԽՍՀՄ գրողների միություն, նա հաճախ է մասնակցել ռադիոյի և հեռուստատեսության բանաստեղծական հանդիպումներին, նրա բանաստեղծություններով կոմպոզիտորները գրել են երգեր։

Ստեղծագործական կյանքի վերելքին Անատոլի Ալեքսանդրովիչը ծանր հիվանդացել է և անշարժացել, բայց շարունակել է իր գործը. մինչև հիվանդությունը նա հրատարակել էր 7 գիրք, հիվանդությունից հետո՝ 12։

## Մրցանակներ
Անատոլի Բոգդանովիչը բազմաթիվ մրցանակների և մրցանակների դափնեկիր է, այդ թվում՝

* «Արիության և ստեղծագործական հաջողությունների համար» Նիկոլայ Օստրովսկու միջազգային մրցանակ 
* մարմնամարզուհի Ելենա Մուխինայի անվան «Եվ խոսքը կարձագանքի» ազգային մրցանակի «Տարվա գրող» անվանակարգի հաղթող

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* *Смирнова И.* «Удивляться не перестаю, что живу и жить не устаю…»

Կատեգորիա:Անձինք այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Ռուս բանաստեղծներ
Կատեգորիա:ԽՍՀՄ գրողների միության անդամներ
Կատեգորիա:Խորհրդային բանաստեղծներ
Կատեգորիա:Բանաստեղծներ այբբենական կարգով
Հաջի Ջաֆար-բեկի մզկիթ

**Հաջի Ջաֆար-բեկի մզկիթ**, շիա իսլամական մզկիթ Երևանի Դեմիրբուլաղ թաղամասում։ Հայտնի է նաև Հաջի Սաֆար-Բեկի մզկիթ ու Չաթիրլի (հովհանոցավոր) մզկիթ անուններով՝ մինարեի փոխարեն բարձր հարթակի վրա կախված անձրևանոցի պատճառով։

Գտնվել է այսօրվա Վարդանանց 22 հասցեում գտնվող բակում՝ Գետառից ոչ հեռու՝ Վարդանանց ու Քոչար փողոցների տարածքում։

Կառուցվել է 18-րդ դարում։ Կապույտ մզկիթից բացի միակն էր, որ կանգուն էր առ 1980-ականների վերջը։ Ըստ տեղաբնակների հիշատակությունների՝ 1990 թվականի հունվարի 21-ին Բաքվում հայերի ջարդերի մասին լուրերին ընդառաջ հրկիզվել է, իսկ հաջորդ օրը բուլդոզերի միջոցով քանդվել՝ հակառակ ժամանած միլիցիայի աշխատակիցների հորդորների։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Երևանի չպահպանված հուշարձաններ
Մահմադ Սարդիպ խանի մզկիթ

**Մահմադ Սարդիպ խանի մզկիթ**, շիա իսլամական մզկիթ Երևանի Դեմիրբուլաղ թաղամասում։ Գտնվել է այսօրվա 114 դպրոցի բակում։ Իր մոտակայքում գտնվող Մեդրեսեի հետ միասին կազմել է մեկ համալիր։ Մեդրեսեի շենքը այսօր ունի Վարդանանց անցուղի 19 հասցեն։

Կառուցվել է 19-րդ դարում Մահմադ Սարդիպ խանի կողմից, ով ռուսական նահանգային նիստերին ներկայացրել է մուսուլմաններին։ Ունեցել է մեկ փոքր մինարե։

Քանդվել է 1958 թվականին տեղում ծավալված շինարարական աշխատանքներին ընդառաջ։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Երևանի չպահպանված հուշարձաններ
Սերո Խանզադյանի տուն-թանգարան

**Սերո Խանզադյանի տուն-թանգարան**, հիմնադրվել է 2008 թվականին, հիմնանորոգվել 2015թ. ճարտարապետներ Ռազմիկ Մանուկյանի և Տիգրան Մանուկյանի կողմից Գորիսի այն տանը, որտեղ 1970-ական թվականներից հետո ապրել և ստեղծագործել է Սերո Խանզադյանը։

## Պատմություն
Տան շինարարությունը սկսվել է 1970-ական թվականներին և ավարտվել է  1981 թվականին։

Գորիսը  ԱՊՀ երկրների մշակութային մայրաքաղաք հռչակելու ծրագրի շրջանակում Սերո Խանզադյանի վերանորգված տուն-թանգարանում 2018 թվականի   հուլիսի 7-ին նոր ցուցադրություն է  բացվել։

Թանգարանում  պահվում են  գրողի անձնական իրերը, գրական-հասարակական գործունեությունը ներկայացնող նյութեր, ցուցանմուշներ, որոնք ներկայացնում են գրողի ապրած ժամանակաշրջանի կյանքն ու կենցաղը։  Մի շարք  ցուցանմուշներ թանգարանին է փոխանցել Սերո Խանզադյանի որդին։

Տուն-թանգարանը գտնվում է Սյունիքի մարզի Գորիս քաղաքում՝ Արզումանյան 32 հասցեում։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:2008 հիմնադրումներ Հայաստանում
Կատեգորիա:2008 հիմնադրված թանգարաններ
Կատեգորիա:Գորիսի շենքեր և կառույցներ
Կատեգորիա:Սյունիքի մարզի թանգարաններ
Կատեգորիա:Տուն-թանգարաններ Հայաստանում
Դեմիրբուլաղի մզկիթ

**Դեմիրբուլաղի մզկիթ**, շիա իսլամական մզկիթ Երևանի Դեմիրբուլաղ թաղամասում։ 

Մզկիթը նշված է 1856 թվականի "Երևանի հատակագծի" վրա "Քյոռփուղուլաղսկայա" անունով։

Ըստ Բորիս Մեհրաբովի 1911 թվականի քարտեզի՝ գտնվել է Սև շուկայի հարևանությամբ՝ ենթադրաբար այսօրվա Գրիբոեդովի արձանի դիմային մասում (Ռոսիա կինոթատրոն)։ Հայտնի է նաև Հաջի Իմամ Վերդի մզկիթ ու Քյոռփուղուլաղ մզկիթ անուններով։

Առ 1954 թվականը գործել է, ինչի մասին վկայում է Դեմիրբուլաղի մզկիթի խորհրդի նախագահ Ֆարաջևի ցավակցական նամակը Էջմիածնին՝ Գևորգ Զ Նորնախիջևանցի կաթողիկոսի մահվան կապակցությամբ։

Քանդվել է 1958 թվականին՝ քաղաքում շինարարական աշխատանքների ու Տիգրան Մեծի պողոտայի լայնացման աշխատանքների ընթացքում։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:1909 հիմնադրումներ Երևանում
Կատեգորիա:Երևանի չպահպանված հուշարձաններ
How Do You Sleep? (երգ, Սեմ Սմիթ)

«**How Do You Sleep?**» (թարգ.՝ «ինչպե՞ս ես քնում»), Սեմ Սմիթի 2019 թվականի հուլիսի 19-ին թողարկած երգը։ Երգի համահեղինակներն են Սավան Կոտեչան, Մաքս Մարտինը և Իլյան, վերջինս նաև երգի պրոդյուսերն է։

## Քննադատների արձագանք
Rolling Stone ամսագիրը երգը անվանել է «առաջ շարժվելու մասին փոփ բալլադ»։

## Տեսահոլովակ
Երգի տեսահալովակը թողարկվել է երգի հետ միասին՝ հուլիսի 19-ին. Ռեժիսորը Գրանթ Սինգերն է, խորեոգրաֆը՝ Փարիս Գոեբելը։ Տեսահոլովակում Սեմ Սմիթը պարում է առանց շապիկի մի խումբ տղաների հետ։

## Առաջխաղացում
Հուլիսի 6-ին New 102.7 ռադիո հոսթ Մայք Ադամը իր Թվիթթերյան էջում գովազդել է երգը։ Հուլիսի 9-ին Սմիթը իր սոցիալակն էջերում հայտարերլ է, որ հաջորդ օրը տեղադրելու է մի նոր երգի անոնս։ նախնական հղումը ակտիվ դարձավ հուլիսի 10-ին, իսկ նույն օրը՝ ավելի ուշ Սմիթը պաշտոնապես տարածեց երգի անոնսը։

## Հիթ-շքերթներ

### Տարեկան հիթ-շքերթներ

## Հավաստագրումներ

## Թողարկման պատմություն

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:2019 երգեր
Կատեգորիա:2019 սինգլներ
Կատեգորիա:Սեմ Սմիթի երգեր
Բուլղարիայի գետեր

thumb|right|250px|Արդա
thumb|right|250px|Իսկիր
thumb|right|250px|Վիտ
**[[Բուլղարիա]]յի [[գետ]]եր**, կազմում են համեմատաբար խիտ ցանց (բացառությամբ Դանուբի ցածրավայրի արևելյան հատվածքը), մեծամասնությունը ունի ոչ մեծ երկարություն և լեռնային բնույթ, որ իրենց ամառվա շրջանում դարձնում է ծանծաղ։ Միակ նվարկելի գետը Դանուբն է։ Բուլղարիայի Դանուբի խոշորագույն վտակն ու երկարությամբ երկրի երկրորդ գետն է Իսկիրը։ Էգեյան ծովի ավազանի գետերից առավել ջրառատ են Մարիցան և Մեստան։ Գետերը հիդրոէներգետիկայի և ոռոգման համար մեծ նշանակություն ունեն։ Գետերի վրա կառուցված են մեծ քանակով ջրամբարներ։

## Երկարությամբ առավել խոշոր գետերի ցանկ
Ստորև ներկայացված է Բուլղարիայի երկարությամբ առավել խոշոր գետերի ցանկը՝

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Բուլղարիայի գետեր
Կատեգորիա:Գետերի ցանկեր ըստ երկրի
Կատեգորիա:Ցանկեր:Բուլղարիա
Տատյանա Ժուկ

**Տատյանա Ժուկ** (, ), խորհրդային գեղասահորդուհի, հանդես է եկել զուգասահքում։ Ալեքսանդր Գորելիկի հետ 1968 թվականի Օլիմպիական խաղերի արծաթե մրցանակակիրներ են։ ԽՍՀՄ սպորտի վաստակավոր վարպետ։

Տատյանա Ժուկը խորհրդային ճանաչված մարզիչ Ստանիսլավ Ժուկի փոքր քույրն է։

## Կարիերա
Գեղասահքով սկսել է զբաղվել Լենինգրադում՝ Իգոր Մոսկվինի ղեկավարությամբ։ Առաջին զուգընկերոջ՝ Ալեքսանդր Գավրիլովի հետ դարձել է Աշխարհի (1963 թվական) և Եվրոպայի (1963-64 թվականներ) առաջնությունների բրոնզե մրցանակակիր։ Բացի դրանից, 1963 թվականի ԽՍՀՄ առաջնությանը հանդես է եկել որպես մենասահորդ և եղել է երկրորդը։

1964 թվականի ապրիլին տեղափոխվել է Մոսկվա՝ ԲԿՄԱ, սկսել է մարզվել եղբոր՝ Ստանիսլավ Ժուկի ղեկավարությամբ և զույգ է կազմել Ալեքսանդր Գորելիկի հետ։ Նրանք հասակի մեծ տարբերությամբ առաջին սպորտային զույգն էին։

1965 թվականին Ժուկ/Գորելիկ զույգը դարձել է բրոնզե մեդալակիր, իսկ 1966 և 1968 թվականների Աշխարհի առաջնություններին՝ արծաթե մեդալակիր։ Եվրոպայի առաջնություններին 1965 թվականին դարձել են բրոնզե մեդալակիրներ, իսկ 1966 թվականին՝ արծաթե մեդալակիրներ։

1966 թվականին Տատյանա Ժուկը լուրջ վնասվածք է ստանում։ Բժիշկներն արգելում են նրան սառույց դուրս գալ առնվազն մեկ տարի։ Զույգն ամբողջապես բաց է թողնում 1966-67թթ. մրցաշրջանը։ Այնուամենայնիվ, գեղասահորդները կարողանում են վերադառնալ սպորտ և 1968 թվականին Գրենոբլում կայացած օլիպիադայում նվաճում են արծաթե մեդալ։

1965 թվականին Տատյանա Ժուկը ամուսնանում է բանակի հանրահայտ ֆուտբոլիստ Ալբերտ Շեստերնյովի հետ, իսկ 1968 թվականին որոշում է ավարտել սպորտային կարիերան՝ երեխա ունենալու համար։ Ֆիզարձակուրդից վերադառնալուց հետո զուգընկերոջ հետ հանդես է եկել սառույցի վրա կրկեսում։ Ա. Շեստերնյովի հետ նրանք ապրեցին վեց տարի և ամուսնալուծվեցին 1970-ականների սկզբներին։ Մյուս ամուսնությունից ևս մեկ դուստր ունի։

## Սպորտային ձեռքբերումներ
* Ա. Գորելիկի հետ

* Ա․ Գավրիլովի հետ

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Профиль на сайте В.Соловьёва
* Современный музей спорта
* Вторая высота (Шелухин А.)

Կատեգորիա:ԽՍՀՄ սպորտի վաստակավոր վարպետներ
Կատեգորիա:Ռուս գեղասահորդներ
Կատեգորիա:Օլիմպիական չեմպիոններ
Ֆուտբոլի Պորտուգալիայի սուպերգավաթ 2011

**Ֆուտբոլի Պորտուգալիայի Սուպերգավաթ 2011** (), անցկացվել է 2011 թվականի օգոստոսի 7-ին Ավեյրու քաղաքի «Estádio Municipal de Aveiro» մարզադաշտում։ Միմյանց դեմ մրցում էին 2010/2011 մրցաշրջանի հաղթող Պորտուն և 2010/11 մրցաշրջանի գավաթակիր Վիտորիան։

## Խաղ

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Պորտուգալիայի սուպերգավաթը worldfootball.net կայքում

Կատեգորիա:2011 ֆուտբոլում