Նիկոլյա Վանյե

**Նիկոլյա Վանյե** (), ֆրանսիացի գրող, ռեժիսոր և սցենարիստ։

## Կենսագրություն
Նիկոլյա Վանյեն ծնվել է Սենեգալում, որտեղ նրա հայրը անցնում էր զինվորական ծառայություն։ Նա մեծացել է Ֆրանսիայի Սոլոնի քաղաքում, նրա պապին պատկանող ֆերմայում և ավարտել է միջազգային ագրոարդյունաբերական զարգացման բարձրագույն դպրոցը։

1983 թվականին Վանյեն սկսել է կանոեյով ճանապարհորդություն Շեֆերվիլից մինչև Ունգավա ծովածոց՝ հնդկական Մոնտանյեի ցեղի հետքերով։ Այս արշավախմբի արդյունքը դարձավ նրա առաջին Grand «Nord» գիրքը և «les coureurs de bois» (1985) վավերագրական ֆիլմը, որը նկարահանվել է «Antenne 2» հեռուստաալիքի համար։

1986 և 1987 թվականներին նա ճամփորդել է Ժայռոտ լեռներով և Ալյասկայով։

1990 և 1991 թվականներին նա մեկնել է Մոնղոլիայից Սիբիր 7000 կիլոմետրանոց արշավախմբի՝ դեպի Հյուսիսային Սառուցյալ օվկիանոս։ 1993 թվականին Վանյեն վերադարձել է Սիբիր, որտեղ ապրել է քոչվոր-հովիվների ընտանիքի առօրյա կյանքով։

1994-1995 թվականներն ընկած ժամանակահատվածը Վանյեն կնոջ և մեկ տարեկան դստեր հետ ճամփորդել է Ալյասկայում գտնվող Ժայռոտ լեռներով։ 1995 թվականի դեկտեմբերին կինոթատրոններում թողարկվեց նրանց «Ձյան երեխան» գիտարշավի մոտիվներով գեղարվեստական ֆիլմը։

2004 թվականին վարձույթով թողարկվում է Նիկոլյա Վանյեի «Վերջին գազանորս» ֆիլմը։ Ֆիլմը պատմում է մշտակամորթ գազանների վրա որս իրականացնող ամերիկացի  որսորդների ներկայացուցիչներից մեկի՝ Նորման Վինթերի կյանքի մեկ տարվա պատմություն։

2005-2006 թվականը Նիկոլյա Վանյեն Բայկալ լճից մինչև Մոսկվա 4 ամսվա ընթացքում անցել է 800 կիլոմետրանոց երթուղի։ Արշավախումբը ստացել է «Սիբիրյան Ոդիսևս» անվանումը։

Այնուհետև ռեժիսորը պատրաստում է նոր արշավախումբ՝ ամենամեծ օվկիանոսից մինչև աշխարհի ամենամեծ լիճը՝ Խաղաղօվկիանոսյան ափից մինչև Բայկալ՝ Մանջուրիայով, Մոնղոլիայով և Հարավային Սիբիրի մի մասով։ Նա նաև պատրաստվում է էկրանավորել իր «Ոսկին ձյան տակ» վեպը, որը  նկարագրում է պատանի ամերիկացու պատմությունը 19-րդ դարում՝ Կլոնդայքի ոսկե տենդի ժամանակաշրջանում։

Նիկոլյա Վանյեն համարվում է բնության ակտիվ  պաշտպան։ Մասնավորապես, նա գլխավորում և աջակցում է «Դպրոց ակցիան» (*L'école et!*) ծրագիրը՝ հիմնված Ֆրանսիայի ազգային կրթության նախարարության կողմից, որի նպատակն է դպրոցում էկոլոգիայի խթանումն ու կայուն զարգացումը։

### Ֆիլմեր
«Գայլ» ֆիլմը թողարկվել է 2009 թվականի Սյուզաննա և ներկայացվել 2010 թվականի Կաննի կինոփառատոնում։ Ֆիլմը պատմում է հյուսիս-արևելյան արկտիկական Սիբիրի էվեն ցեղի կյանքի մասին, որը գոյություն ունի հյուսիսային եղջերուների մեծ հոտերի հաշվին, և ինչի հաշվին նրանք պաշտպանվում են գայլերի հարձակումներից։

2013 թվականի դեկտեմբերին թողարկվել է ընտանեկան «Բելլ և Սեբաստիան» ֆիլմը, որը պատմում է Սեբաստիան անունով մի տղայի և Պիրենեյան լեռնային շան՝ Բելլի ընկերության մասին։ Ֆիլմը համաշխարհային վարձույթում հավաքել է ավելի քան 100 մլն դոլար։

2019 թվականի մայիսի 10-ին համաշխարհային վարձույթ է դուրս եկել «Թևերդ պարզիր» ֆիլմը, որը հիմնված է Քրիստիան Մուլեկի կենսագրության վրա։ Ֆիլմի սյուժեի համաձայն՝ Թոմն արձակուրդների ժամանակ այցելում է իր հորը՝ Քրիստիանին, ով օրնիթոլոգ էր, և զբաղվում էր ծվվան սագերի փրկության ուղղված փորձերով։ Սկզբում գաջեթներով ու խաղերով տարված դեռահասին բնության մեջ կյանքը ձանձրալի է թվում, սակայն ամեն ինչ փոխվում է, երբ հայտնվում են թռչնակները։ Երբ թռչունները մեծանում են, Թոմն և Քրիստիանը նրանց հետ մեկնում են Նորվեգիա։ Այստեղ, կամա թե ակամա, մի տղա, ով նման էր առասպելական Նիլսին, գնում է արտասովոր ճանապարհորդության վայրի սագերի հետ։

## Ստեղծագործություններ
### Ֆիլմեր
* 1985՝ *Les coureurs de bois* (վավերագրական)
* 1988՝ «Կարավան» / *Caravane*
* 1988՝ «Բաց գետեր» / *Rivières ouvertes*
* 1988՝ «Ջրի բաշխում» / *Partage des eaux*
* 1989՝ «Թակարդ դնողների ճանապարհը Լաբրադորում» / *La course des trappeurs au Labrador* (վավերագրական)
* 1992՝ «Դեպի հյուսիս ձմռանը» / *Au nord de l’hiver* 
* 1995՝ «Ձյան երեխան» / *L'Enfant des neiges* («վավերագրական»)
* 1997՝ «Շան ձմեռ» / *Un hiver de chiens*
* 1999՝ «Սպիտակ Ոդիսական» / *L'Odyssée blanche*
* 2004՝ «Վերջին գազանորսը» / *Le Dernier Trappeur* (վավերագրական)
* 2006՝ «Ձյունե շներ» / *Chiens des neiges*
* 2006՝ «Սիբիրյան Ոդիսևս» / *L’Odyssée sibérienne* 
* 2007՝ «Մեծ Ոդիսևս, 2007 թվական» / *Grande Odyssée 2007*
* 2008՝ «Գայլ» / *Loup* (գեղարվեստական)
* 2013՝ *La dernière meute*
* 2013՝ «Բելլ և Սեբաստիան» / *Belle et Sébastien* (գեղարվեստական)
* 2014՝ «Վայրի Ոդիսևսը» / *L'Odyssée sauvage* (վավերագրական)
* 2017՝ «Лесная школа» / *L'école buissonnière* (գեղարվեստական)
* 2019՝ «Թևերդ պարզիր» / *Donne-moi des ailes* (գեղարվեստական)
* 2020՝ «Պոլի» / *Poly* (գեղարվեստական)

### Գրքեր
* 1988՝ «Մեծ Հյուսիս» / *Grand Nord*
* 1988՝ *Le Triathlon historique* 
* 1988՝ «Հյուսիսային մենակություն» / *Solitude nord* 
* 1992՝ *Transsibérie, le mythe sauvage* 
* 1993՝ «Կյանքը հյուսիսում» / *La Vie en nord* 
* 1994՝ «Սպիտակ մենակություն» / *Solitudes blanches* (վեպ)
* 1994՝ *Otchum, chef de meute* 
* 1995՝ «Ձյան երեխան» / *L'Enfant des neiges* 
* 1997՝ «Ձմեռ» / *Un hiver* 
* 1997՝ «Հյուսիս» / *Nord* (ալբոմ)
* 1997՝ *Robinson du froid* 
* 1998՝ *Le Grand Brâme* 
* 1998՝ *Destin Nord* 
* 1998՝ «Տարածք» / *Territoire* 
* 1998՝ «Տայգա» / *Taïga* (պատկերազարդ վերաթողարկում *Transsibérie*) 
* 1999՝ «Սպիտակ Ոդիսևս» /*L'Odyssée blanche* 
* 2000՝ *C'est encore loin l'Alaska...* 
* 2001՝ *Le Chant du Grand Nord*: *Le Chasseur de rêve*, I հատոր․ *La Tempête blanche*, II հատոր
* 2003՝ *Le Voyageur du froid* 
* 2004՝ «Ոսկի ձյան տակ» / *L'Or sous la neige* (վեպ)
* 2004՝ «Վերջին գազանորսը։ ֆիլմի ստեղծում» / *Le Dernier Trappeur: Making of*
* 2004՝ «Վերջին գազանորսը» / *Le Dernier Trappeur* (պատկերազարդ հրատարկություն երեխաների համար)
* 2006՝ «Սիբիրյան Ոդիսևս» / *L'Odyssée sibérienne* 
* 2007՝ *Mémoires glacées* 
* 2008՝ «Գայլ» / *Loup* (վեպ)
* 2008՝ «Գայլ» / *Loup* (ֆիլմի ֆոտոալբոմ, *Éditions du Chêne*)
* 2009՝ «Գայլ» *Loup* (Կոմիքսների գիրք, նկարիչներ *Éric Stalner, Pierre Boisserie*)
* 2011՝ *L'Or sous la neige* (Կոմիքսների գիրք, նկարիչներ *Éric Stalner, Jean-Marc Stalner*)
* 2011՝ *La Passion du Grand Nord* (30 տարվա արշավները նկարներով, *Éditions du Chêne*) 
* *Le Grand Voyage*
:* 2011՝ *Mohawks et les Peuples d'en haut*, I հատոր
:* 2012՝ *La Quête de Mohawks*, II հատոր
* 2013՝ «Բելլ և Սեբաստիան» / *Belle et Sébastien* 
* 2014՝ «Իմ շների հետ» / *Avec mes chiens* 
* 2015՝ «Մեծ ճանապարհ» / *La Grande Course* 
* 2016՝ *Les Pieds sur terre. Encyclopédie de la nature mois par mois*
* 2017՝ «Անտառային դպրոց» / *L'École buissonnière*
* 2019՝ «Թևերդ պարզիր» / *Donne-moi des ailes*, *XO Editions*
* 2020՝ «Պոլի» / *Poly, XO Editions*

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Կենսագրություն
* «Գայլ» ֆիլմի էջը

Կատեգորիա:Ֆրանսալեզու գրողներ
Կատեգորիա:Ֆրանսիացի բնապահպաններ
Կատեգորիա:Ֆրանսիացի գրողներ
Կատեգորիա:Ֆրանսիացի կինոռեժիսորներ
Կատեգորիա:Ֆրանսիացի ճանապարհորդներ
Կատեգորիա:Ֆրանսիացի ռեժիսորներ
Կատեգորիա:Ֆրանսիացի սցենարիստներ