Աստղ (ֆիլմ, 1949)

**«Աստղ»** (), խորհրդային սև-սպիտակ ֆիլմ, որը բեմադրվել է «Լենֆիլմ» կինոստուդիայում 1949 թվականին ռեժիսոր Ալեքսանդր Իվանովի կողմից Էմանուել Կազակևիչի համանուն վիպակի հիման վրա։

## Սյուժե
Խորհրդային դիվիզիաներից մեկի հրամանատարությանը հայտնի է դառնում հակառակորդի ենթադրյալ հակահարվածի մասին։ Հետախույզները, որոնք ուղարկվել են թշնամու թիկունք՝ տվյալները ճշտելու համար, չեն վերադարձել։ Յոթ հետախույզների նոր խումբը, որի կոչի ազդանշանն է «Աստղ», գլխավորում է լեյտենանտ Տրավկինը։ Առաջադրանքը կատարելուց հետո վերադառնալիս խումբը հանկարծակի հանդիպում է գերմանական ջոկատի։ Հետախույզներից մեկին ուղարկելով զեկուցելու՝ լեյտենանտ Տրավկինն ընկերների հետ մահացու կռվի է բռնվում թշնամու հետ։

## Դերերում
* Անատոլի Վերբիցկի – *լեյտենանտ Տրավկին, խմբի հրամանատար
* Ալեքսեյ Պոկրովսկի – *լեյտենանտ Մեշչերյակով, զինկոմիսար
* Իրինա Ռադչենկո – *Կատյա Սիմակովա, ռադիստ
* Լիդիա Սուխարևսկայա – *ռադիստուհի Տատյանա Ուլիբիշևա
* Օլեգ Ժակով – *գնդապետ Սերբիչենկո
* Ալեքսանդր Խլոպոտով – *գնդապետ Կովալյով
* Մովսուն Սանանի – *գնդապետ Ալիև, դիվիզիայի շտաբի պետ (ֆիլմի լուսագրերում՝ Սան Անի)
* [[Նիկոլայ Կրյուչկով]] – *սերժանտ Մամոչկին
* Վասիլի Մերկուրև – *ավագ Անիկանով
* Պավել Վոլկով – *հետախույզ
* Վլադիմիր Մարև – *հետախույզ
* Ն. Ստեպանով – *Բրաժնիկով, հետախույզ
* Յու. Աբիխ – *Յուրա Գոլուբովսկի, հետախույզ
* Լուսագրերում նշված չեն․
* Նիկոդիմ Գիպիուս – *էպիզոդ
* Սերգեյ Կարնովիչ-Վալուա – *գերի օբեր-ֆելդֆեբել Վիլիբալդ-Էռնստ Բենեկե
* Վիկտոր Կուլակով – *դիվիզիոնային հետախուզության պետ
* Գեորգի Սատինի – *կապիտան Դեգտյարյով
* Լև Ստեպպանով – *գերմանացի
* Եվգենի Տետերին – *գերմանացի գեներալ
* Անդրեյ Ֆայտ – *Վեռներ
* Վլադիմիր Չոբուր – ''ավագ լեյտենանտ

## Նկարհանող խումբ
* Սցենարը՝ Պավել Ֆուրմանսկու՝ Էմանուել Կազակևիչի վիպակի հիման վրա
* Բեմադրող ռեժիսոր՝ Ալեքսանդր Իվանով
* Ռեժիսորներ՝ Պավել Արմանդ, Իոսիֆ Գինդին
* Օպերատորներ՝ Վլադիմիր Ռապոպորտ, Սերգեյ Իվանով
* Կոմպոզիտոր՝ Վենեդիկտ Պուշկով
* Նկարիչ՝ Սեմյոն Մալկին
* Հնչյունային օպերատոր՝ Լև Վալտեր
* Ֆիլմի տնօրեն՝ Իոսիֆ Պոլյակով

## Հետաքրքիր փաստեր
* Ֆիլմում հետախույզների մահվան ցուցադրումը հակասում էր հետպատերազմյան տարիների արվեստի պահանջներին, ֆիլմն արգելվել է և մնացել Մոսկվայի մոտ գտնվող Սպիտակ սյուների կինոարխիվում։ Հանդիսատեսը ֆիլմը տեսել է 1953 թվականին։ Իրականում լեյտենանտ Տրավկինի նախատիպի՝ Նիկոլայ Կիրիլովիչ Տկաչենկոյի խումբը, փրկվել է, և նա ապրել է մինչև պատկառելի տարիքը։
* Լեյտենանտ Մեշչերյակովի նախատիպը՝ Ի. Մեշչերյակովը, Սոցիալիստական աշխատանքի հերոս է, ԽՍՀՄ պետական մրցանակի դափնեկիր։ Պարգևատրվել է Լենինի երկու շքանշանով, Հոկտեմբերյան հեղափոխության, Կարմիր դրոշի, Հայրենական պատերազմի 1-ին և 2-րդ աստիճանի շքանշաններով, Կարմիր աստղի երկու շքանշաններով, «Պատվո նշան» շքանշանով, «Մարտական ծառայությունների համար» երկու մեդալով, բազմաթիվ այլ մեդալներով։ Արժանացել է Չեխոսլովակիայի և Լեհաստանի պարգևների։ Իվանո-Ֆրանկովսկի շրջանի Յարեմչա քաղաքի պատվավոր քաղաքացի է։
* Նիկոլայ Կրյուչկովը ֆիլմի նկարահանումից հետո ասել է․
Այս ֆիլմում Ստալինին դուր չի եկել, որ իմ հերոսը՝ սերժանտ Մամոչկինը, իրեն պայթեցնելուց առաջ ասում է «Ահա այսպես», այլ ոչ թե «Հանուն Ստալինի»։ Եվ ֆիլմն արգելվեց…

* Ֆիլմը դիտելուց հետո Ստալինին դուր չի եկել, որ վերջում բոլոր հերոսները մահանում են։ Նա ասել է․ « Ֆիլմը հիանալի է, ավարտը՝ վերանկարահանել։ Հերոսները չեն կարող մեռնել»։ 
* Ֆիլմում Անդրեյ Ֆայտի կերպարը կրում է գոյություն չունեցող «ունտերգրուպենշտուրմֆյուրեր» կոչումը։ ԷՄանուիլ Կազակևիչի վիպակում նա կոչվում է կապիտան, որը համապատասխանում է ՍՍ զորքերում գաուպտշտուրմֆյուրերի կոչմանը։

## Տես նաև
* Աստղ (ֆիլմ, 2002)

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* «Աստղ» ֆիլմը «Энциклопедия отечественного кино» կայքում

Կատեգորիա:1940-ականների ռուսերեն ֆիլմեր
Կատեգորիա:1949 ֆիլմեր
Կատեգորիա:1953 ֆիլմեր
Կատեգորիա:«Լենֆիլմ» ստուդիայի ֆիլմեր
Կատեգորիա:Ալեքսանդր Իվանովի ֆիլմեր
Կատեգորիա:Խորհրդային դրամա ֆիլմեր
Կատեգորիա:Խորհրդային սև-սպիտակ ֆիլմեր
Կատեգորիա:Խորհրդային ֆիլմեր
Կատեգորիա:Ֆիլմեր Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի մասին
Կատեգորիա:Ֆիլմեր Հայրենական մեծ պատերազմի մասին
Կատեգորիա:1940-ականների խորհրդային ֆիլմեր
Կատեգորիա:Խորհրդային ֆիլմեր Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի մասին