Ռեքս (ճագար)

**Ռեքս ճագար**, ընտանի ճագարների ութ ցեղերից մեկի ոչ պաշտոնական տեսակ։ Ռեքսը ճանաչվել է Ճագարաբույծների ամերիկյան ասոցիացիայի (ARBA) և Ճագարների բրիտանական խորհրդի (BRC) կողմից։ Ժամանակակից ռեքս ճագարների այլ ցեղատեսակներ թվարկված են ստորև։ Ռեքս ճագարները հայտնի են իրենց մորթով, ցեղատեսակներին տարբերակելու համար պետք է ուշադրութուն դարձնել հենց մորթուն, որը լինում է երեք տեսակի:

Ռեքս ճագարի ցեղատեսակը, որը ճանաչված է ARBA-ի կողմից*,* միջին չափի ճագար է, կլոր մարմնով և 3,4–4,8 կգ (7,5–10,5 ֆունտ) միջին քաշով։ Ռեքսն ունի մի փոքր ավելի լայն և մեծ գլուխ, քան ճագարների մյուս ցեղատեսակները, համաչափ ուղիղ ականջներ և համեմատաբար ավելի փոքր ոտքեր։ Ինչպես մեծ ցեղատեսակների մեծամասնության դեպքում, էգն ունի թաղանթ (կզակի տակ գտնվող մաշկի մեծ փեղկ):

## Պատմություն և ծագում
Ռեքսը պլյուշ մորթուց ճագարների տեսակ է, որը հաճախ նկարագրվում է որպես թավշյա հյուսվածք ունեցող: Ցեղատեսակը ծագել է Ֆրանսիայում 1919 թվականին: Նրա ծագումը կապված է եղել վայրի մոխրագույն ճագարների հետ։ Տարիների ընթացքում այն զարգացել է սիրողական և մորթու արդյունաբերության կողմից: Ռեքսն առաջին անգամ հանրությանը ներկայացվել է Փարիզի միջազգային ճագարի ցուցահանդեսում 1924 թվականին և 1925 թվականից Եվրոպայի որոշ մասերում ճանաչվել է որպես ստանդարտ ցեղատեսակ: Ստրասբուրգի համալսարանից Էժեն Կոլերը հետագայում զարգացրել է ցեղատեսակը՝ առաջացնելով գունավոր սորտեր և Ռեքս շինշիլա, որը հանդիսանում է մորթե ճագարի բուծման մեջ օգտագործվող հիմնական ցեղատեսակներից մեկը:

Ռեքսն առաջին անգամ ներմուծվել է Միացյալ Նահանգներ 1924 թվականին՝ ամերիկյան ճագարների պիոներ Ջոն Ֆեհրի և նրա գործընկեր Ալֆրեդ Զիմերմանի Փարիզի ճագարների միջազգային ցուցահանդեսից հետո:

## Գենետիկա
Սովորական Ռեքս ցեղատեսակի համար կան սահմանված շատ գեներ և չափանիշներ: Ցեղատեսակի ընդունված ստանդարտները պահպանվում են Ճագարաբույծների ամերիկյան ասոցիացիայի (ARBA) և Ճագարների բրիտանական խորհրդի (BRC) կողմից: Սահմանումը հիմնված է խստորեն ֆենոտիպի վրա: Նապաստակի նույնականացման համար օգտագործվող ընդհանուր արտաքին հատկանիշները ներառում են քաշը, գույնը, վերարկուի հյուսվածքը և երկարությունը: Այս հատկանիշներից, սիրահարների և մորթու արդյունաբերության մեջ, վերարկուի հատկությունները գլխավոր մտահոգությունն ու պայմանն են: Այս ցեղատեսակն ունի ցածր և միջին ակտիվության մակարդակ և կարող է ցատկել մինչև երեք ոտնաչափ:

## Մորթի
Ռեքս բառը (փոքրատառով) վերաբերում է կենդանու «ռեքսեդ» մորթու եզակի հատկանիշներին: Դա կոնկրետ գենետիկ մուտացիայի արդյունք է, որն այժմ միտումնավոր փնտրում են ռեքս ճագարների ցեղատեսակները: Ռեքսի մորթու մեջ մազերը հարթ պառկելու փոխարեն դուրս են ցցվում մարմնից, իսկ մնացած պաշտպանիչ մազերը կրճատվում են մինչև վերարկուի երկարություն կամ մի փոքր ավելի երկար։ Մազերի խտության պատճառով ռեքսի մորթին հաճախ նկարագրում են որպես պլյուշ կամ թավշյա*։* Այժմ գոյություն ունի ռեքսի մորթու երեք տեսակ՝ ստանդարտ ռեքսի մորթի, կարճ գանգուր ռեքսի մորթի (ինչպես օրինակ Աստրեքս) և երկար գանգուր ռեքսի մորթի (ինչպես օրինակ Օպոսում):

## Բազմազանություն
ARBA-ն ներկայումս ճանաչում է ռեքս ճագար ցեղատեսակի 16 գունային տեսակ, մինչդեռ BRC-ն ներկայումս ճանաչում է 32: 

Կան ակումբներ հատուկ ճագարների սիրահարների համար, և Սովորական ռեքսը բացառություն չէ։

## Ժամանակակից զարգացում
Ներկայումս Ռեքս ճագարը պահվում է որպես ընտանի կենդանի, շոուների համար նախատեսված ճագար, ինչպես նաև մորթու և մսի արտադրության համար: Ռեքսը մնում է թիվ մեկ ցեղատեսակը, որն օգտագործվում է հագուստի և խաղալիքների համար մորթու արտադրության մեջ, քանի որ նրանց մորթու մեջ բացակայում են ցցված պաշտպանիչ մազիկները, որոնք այլ ցեղատեսակների մոտ պետք է կտրվեն և պոկվեն մշակման գործընթացում, որպեսզի նմանվեն այլ կենդանիների մորթիներին: Միացյալ Նահանգներում արտադրվող մորթիների հիմնական մասը հանդիսանում է մսի արտադրության հիմնական նպատակի կողմնակի արտադրանք և ավելի ցածր որակի է: Մսի արտադրությունը նպաստում է ավելի երիտասարդ կենդանիների հավաքմանը (70-84 օր), որը բավարար ժամանակ չէ ճագարի համար բարձրորակ հասուն մորթի աճեցնելու համար: Մորթին լավագույնն է լինում 6 ամսից հետո և տարվա ամենացուրտ հատվածում։ ԱՄՆ-ում արտադրված մորթիների ճնշող քանակն օգտագործվում է ֆետր կտորը ստեղծելու համար, քանի որ կոմերցիոն աճեցված ճագարների մորթու որակը չափազանց ցածր է հագուստի առևտրի համար:  

## Ռեքս ճագարի տեսակներ
*Աստրեքս
*Կանադական պլյուշ լոպ 
*Մինի ռեքս
*Օպոսում
*Պլյուշ բլիթ (մանր) 
*Պլյուշ լոպ (ստանդարտ)
*Ռեքս [ԱՄՆ]
*Թավշյա լոպ

## Տես նաև
*Գազանաբուծություն

## Ծանոթագրություններ

## Հետագա ընթերցում
*Astrex Information Page *(from the Rabbit Geek website)*
*Astrex Rabbit Breed Club *(includes genetics and a working breed standard)*
*Canadian Curly Plush Lop Rabbits *(from the Cake Chow website)*
*House Rabbit Society
*The National Mini Rex Club

Կատեգորիա:Ճագարներ