Բժշկական հումանիտար գիտություններ

**Բժշկական հումանիտար գիտություններ** (), բժշկության միջառարկայական ոլորտ: 

Վերջինս ներառում է հումանիտար գիտությունները (բժշկության փիլիսոփայություն, բժշկական էթիկա և կենսաէթիկա, բժշկության պատմություն, գրաքննադատություն և կրոն), հասարակական գիտությունները (հոգեբանություն, բժշկական սոցիոլոգիա, բժշկական մարդաբանություն, մշակութային ուսումնասիրություն, բժշկական աշխարհագրություն) և արվեստը (գրականություն, թատրոն, կինո և կերպարվեստ) և դրանց կիրառումը բժշկական կրթության և պրակտիկայի մեջ:

Բժշկական հումանիտար գիտությունները միջառարկայական հետազոտություններ են օգտագործում առողջության և հիվանդության փորձառությունները ուսումնասիրելու համար՝ հաճախ կենտրոնանալով սուբյեկտիվ, թաքնված կամ անտեսանելի փորձառության վրա: Այս միջառարկայական ուժը ոլորտին տվել է նկատելի բազմազանություն և խրախուսել է ստեղծագործական «իմացաբանական նորարարությունը»:

Բժշկական հումանիտար գիտությունները երբեմն շփոթում են առողջապահական հումանիտար գիտությունների հետ, որոնք նաև լայնորեն կապում են առողջապահության և սոցիալական խնամքի առարկաները արվեստի և հումանիտար գիտությունների հետ:

## Սահմանումներ
Բժշկական հումանիտար գիտությունները կարելի է սահմանել որպես միջառարկայական և ավելի ու ավելի միջազգային գիտական ճյուղ, որը հենվում է տարբեր առարկաների, այդ թվում՝ գրականության, արվեստի, կինոյի, երաժշտության, փիլիսոփայության, մարդաբանության և մտավոր ուժեղ կողմերի վրա՝ բժշկական կրթական նպատակներին հասնելու համար: Հումանիտար գիտությունները արդիական են, երբ մի քանի մարդկանց տեսակետները հարցերի վերաբերյալ համադրվում են՝ հարցերին պատասխանելու կամ նույնիսկ հարցեր ստեղծելու համար: Արվեստը կարող է լրացուցիչ հեռանկար ապահովել գիտությունների համար:

Քննադատական ​​բժշկական հումանիտար գիտությունները մոտեցում են, որը պնդում է, որ արվեստն ու հումանիտար գիտությունները առողջապահությանը ավելին ունեն առաջարկելու, քան պարզապես բժշկական կրթության բարելավումը: Այն առաջարկում է, որ արվեստն ու հումանիտար գիտությունները առաջարկում են մարդկային պատմության, մշակույթի, վարքագծի և փորձի մասին մտածելու տարբեր եղանակներ, որոնք կարող են օգտագործվել առողջապահական պրակտիկայի և առաջնահերթությունների վրա վերլուծելու, քննադատելու և ազդելու համար:

## Արվեստ
Բժշկական գրքերը, նկարները և դիագրամները օգնում են բժշկական ուսանողներին գնահատել ամեն ինչ բժշկական ոլորտում՝ մարդու մարմնից մինչև հիվանդություններ։

Բժշկական հումանիտար գիտությունները կարող են օգնել բժիշկներին դիտարկել հարցերը մեկից ավելի տեսանկյունից, ինչպես որ պետք է անեն կերպարվեստն ու մշակույթը։ Ե՛վ հիվանդները, և՛ բժիշկները/բժշկական մասնագետները բախվում են որոշումների կայացման հետ։ Բժշկական էթիկայի վերաբերյալ յուրաքանչյուր մարդու տեսակետը տարբերվում է տարբեր մշակույթների, կրոնների, հասարակությունների և ավանդույթների պատճառով։ Հումանիտար գիտությունները նաև օգնում են և փորձում են ստեղծել ավելի սերտ կամ ավելի իմաստալից հարաբերություններ բժիշկների և նրանց գործընկերների/հիվանդների միջև։ Էթիկան տարբեր կերպ է ընկալվում մարդկանց մոտ, ուստի էթիկական հարցերին պատասխանելը պահանջում է մի քանի մարդկանց տեսակետներ, որոնք կարող են տարբեր կարծիքներ ունենալ ճիշտ և սխալ եզրույթների մասին։

### Կենսաէթիկա
Առաջին կատեգորիան կենսաէթիկան է, որը ներառում է առողջապահության բարոյական սկզբունքները: Գիտության և տեխնոլոգիայի զարգացմանը զուգընթաց զարգանում են նաև առողջապահությունն ու բժշկությունը, և հասարակության և առողջապահական կոմիտեների շրջանակներում քննարկումներ և բանավեճեր են ընթանում այս որոշակի իրավիճակների էթիկայի շուրջ, որոնք վերաբերում են բժշկական հումանիտար գիտություններին: Օրինակ, այս դեպքերից մեկը վերաբերում է մարմնի կատարելագործման պրակտիկային, որի դեպքում այս պրակտիկայի էթիկան կասկածի տակ է առնվում այն ​​​​փաստի պատճառով, որ կենսաբժշկական և տեխնոլոգիական պրակտիկաները փոփոխություններ են կատարում մարդու մարմնում՝ մարմինը և/կամ դրա տեսքը բարելավելու համար:

### Բժշկական էթիկա
Բժշկական հումանիտար գիտությունների էթիկայի երկրորդ կատեգորիան բժշկական էթիկան է, որը վերաբերում է առողջապահության մասնագետների կողմից հիվանդների և ընտանիքների նկատմամբ ունեցած հարգանքին, և սա նպաստում է այնպիսի պրոֆեսիոնալիզմի, հարգանքի և փորձագիտության զարգացմանը, որը առողջապահության մասնագետները պետք է օգտագործեն իրենց հիվանդների նկատմամբ: Բժշկական հումանիտար գիտությունների էթիկայի մեկ այլ օրինակ է մարդկանց և հասարակության կողմից հաշմանդամություն ունեցող այլ անձանց նկատմամբ ունեցած կողմնակալությունը, և թե ինչպես են այդ հաշմանդամությունները կապված հաջողության կամ հաշմանդամություն ունեցող անձի կարողությունների հետ: Անբարոյական է դատել կամ ենթադրել հաշմանդամություն ունեցող անձի անկարողությունը, քանի որ հաշմանդամություն ունեցող անձինք կարողանում են գտնել հաջողության հասնելու ուղիներ ժամանակակից տեխնոլոգիաների և նույնիսկ ինքնորոշման միջոցով:

Տարբեր ակադեմիական հաստատություններ առաջարկում են բժշկական հումանիտար գիտությունների էթիկայի դասընթացներ: Այս ծրագրերը օգնում են իրենց ուսանողներին սովորել բժշկական ոլորտում պրոֆեսիոնալիզմ, որպեսզի նրանք կարողանան հարգալից կերպով օգնել իրենց հիվանդներին և անել այն, ինչ ճիշտ է ցանկացած իրավիճակում, որը կարող է առաջանալ:

### Գրականություն և բժշկություն
Նախկինում «բժշկություն գրականության մեջ» կոչվող գրականությունը և բժշկությունը բժշկական հումանիտար գիտությունների միջառարկայական ենթաոլորտ է, որը համարվում է գրականության և բժշկականի միջև «երկխոսություն, այլ ոչ թե միաձուլում»։ Գրականությունն ու բժշկությունը ծաղկում են ապրում բակալավրիատի ծրագրերում և բոլոր մակարդակների բժշկական դպրոցներում։ Փենսիլվանիայի պետական ​​համալսարանի բժշկական քոլեջ-Հերշին առաջինն էր, որ գրականությունը ներմուծեց բժշկական դպրոցի ուսումնական պլան, երբ անգլերենի պրոֆեսոր Ջոան Տրաուտմանը (Բենքս) 1972 թվականին նշանակվեց այնտեղ գրականության բաժնի պաշտոնի։ Գրականության և բժշկության բժշկական կրթության մեջ օգտագործման հիմնավորումը եռակի է. հիվանդների պատմությունները կարդալը և նրանց փորձի մասին գրելը բժիշկներին տալիս է այն գործիքները, որոնք նրանց անհրաժեշտ են իրենց հիվանդներին ավելի լավ հասկանալու համար. գրականության քննարկումն ու դրա շուրջ խորհրդածելը կենտրոնացնում է բժիշկների կողմնակալություններն ու ենթադրությունները՝ բարձրացնելով իրազեկությունը. իսկ գրականություն կարդալը պահանջում է քննադատական ​​մտածողություն և բժշկության մեջ բարոյական հարցերի վերաբերյալ կարեկցանքի գիտակցություն։

## Տես նաև
* Հանրային առողջապահություն

## Ծանոթագրություններ

## Ընթերցանության նյութեր
* 
* http://philpapers.org/rec/HARWAS
* 
*Literature, Arts, and Medicine Database http://medhum.med.nyu.edu (includes works and issues)
*Literature and Medicine Series https://www.kentstateuniversitypress.com/category/series/lit_med/
*Literature and Medicine Track, Georgetown University School of Medicine https://web.archive.org/web/20160707114840/http://som.georgetown.edu/academics/lamt
* https://web.archive.org/web/20160818092843/http://www.fondazionelanza.it/medicalhumanities/texts/Jones%20AH,%20Literature%20and%20medicine%20an%20evolving%20canon.pdf
*Teaching Literature and Medicine: Ken Kesey's One Flew over the Cuckoo's Nest. https://www.cpcc.edu/taltp/archives/.../file
*Literature and Medicine, 1982 journal

## Արտաքին հղումներ
*Medhum.org - cultivating empathy & critical thinking in health, culture & the arts (Website)
*Medical Humanities (Articles)
*Medical Humanities
* Medical Humanities (Blog)
* Journal of Medical Humanities
* Centre for Medical Humanities, Durham University (Blog)
* Medicinae Humanistica (Blog)
* Medical Humanities Research Centre (MHRC), University of Glasgow
* SCOPE: The Health Humanities Learning Lab, University of Toronto
* Northwest Narrative Medicine Collaborative - community of narrative medicine, medical humanities, and health humanities practitioners in the U.S. Pacific Northwest

Կատեգորիա:Ակադեմիա
Կատեգորիա:Բժշկական էթիկա
Կատեգորիա:Բժշկական կրթություն
Կատեգորիա:Բժշկության պատմություն
Կատեգորիա:Բժշկություն
Կատեգորիա:Գիտության փիլիսոփաներ