Երաժշտություն սյունից

**«Երաժշտություն սյունից»** (), ռուս ժամանակակից գրող Վիկտոր Պելևինի պատմվածքը, որը լույս է տեսել 1991 թվականին «Կապույտ լապտեր» ժողովածուի կազմում։

## Բովանդակություն
«Երաժշտություն սյունից» «Վերակառուցողը (Պ. Ստեցյուկի հետազոտությունների մասին)», «Հատուցման զենքը» և «Կրեգերի հայտնությունը» պատմվածքների հետ կազմում է այլընտրանքային պատմության ժանրի ստեղծագործությունների միասնական փուլ։ Այս պատմվածքների սյուժեները զուգակցվում են։

Պատմվածքի սկզբում բանվոր Մատվեյը ամսագրում կարդում է ամերիկացի ֆիզիկոսի գաղափարները տարածության մեջ այն կետերի առկայության մասին, որոնք տեղակայված են տարբեր էվոլյուցիոն գծերի վրա, բայց, միևնույն ժամանակ, դրանց հատումն են. *«նման կետով անցումը կհանգեցնի նրան, որ «Ա» տիրույթի «Ա1» իրադարձության փոխարեն կսկսի տեղի ունենալ «Բ» տիրույթի «Բ1» իրադարձությունը։* *Բայց «Ա» տիրույթում տեղի ունեցած իրադարձությունն այժմ կլինի «Բ» տիրույթում տեղի ունեցող իրադարձություն»*։ Այդ մեջբերումը նկարագրում է պատմվածքի կոմպոզիցիոն կառուցվածքը, որտեղ հերոսի գիտակցությունը բաժանվում է, երազն ու իրականությունը միահյուսվում են։

Մատվեյն իր երկու գործընկերների հետ աշխատանքային օրվա սկզբին ցանկանում է օղի խմել, բայց քանի որ խանութը փակ է, և փող չկա, նրանք որոշում են հարբել՝ ճանճասպան ուտելով։ Սնկի ազդեցությամբ հերոսների մոտ սկսվում են զգայապատրանքներ։ Մատվեյի մտքում հայտնվում է *«Երաժշտություն սյունից»*, որից հետո *«խղճուկ, խեղված և Մատվեյի հոգու ամենախուլ ու մութ անկյուն մղված ինչ-որ բան շարժվում է և երկչոտ սողում դեպի լույսը, դողդողում՝ ամեն րոպե սպասելով հարվածի։ Մատվեյն այդ տարօրինակ չգիտես ինչին թույլ է տալիս լիովին դրսևորվելու և այժմ նայում է նրան իր ներքին հայացքով՝ փորձելով հասկանալ, թե ինչ է դա։ Եվ հանկարծ նկատում է, որ այդ անհասկանալի բանը հենց ինքն է, և որ հենց նա է նայում մնացած ամեն ինչին, որը հենց նոր համարում էր, որ ինքն ինքն է, և փորձում է գլուխ հանել նրանից, ինչը հենց նոր փորձում էր գլուխ հանել իրենից»*։

Այնուհետև օժանդակ սենյակում հերոսները տեսնում են «Գարնան տասնյոթ ակնթարթ» սերիալի մի դրվագ, հետո նստում են բեռնատարի թափքը և գնում աշխատանքի։ Այնտեղ էլ տեղի է ունենում հերոսի գիտակցության երկատում. Մատվեյը դառնում է Հիմլեր, որը Հիտլերի հետ նստած է նույն զրահամեքենայի մեջ, բայց միևնույն ժամանակ նա շարունակում է մնալ ինքը։ Պելևինը մտորում է այն մասին, որ մարդիկ հակված են կառչելու իրականությունից։ Մատվեյի զգայապատրանքներում Հիտլերն ասում է. *«...ինչո՞ւ ենք մենք այդքան վախենում ինչ-որ բան կորցնելուց՝ նույնիսկ չիմանալով, թե ինչ ենք կորցնում։ Ո՛չ, թող ուրեմն կռատուկները լինեն պարզապես կռատուկներ, ցանկապատերը՝ պարզապես ցանկապատեր, և այդ ժամանակ ճանապարհները նորից կունենան սկիզբ և ավարտ, իսկ դրանցով երթևեկումը՝ իմաստ։ Հետևաբար, եկեք վերջապես ընդունենք այն տեսակետը, որն աշխարհին կվերադարձնի նրա պարզությունը, իսկ մեզ հնարավորություն կտա ապրելու դրանում՝ չվախենալով վաղվա յուրաքանչյուր անկյունում մեզ սպասող կարոտախտից»*։

«Երաժշտություն սյունից» պատմվածքը զուգակցվում է «Կրեգերի հայտնությունը» պատմվածքի հետ, որտեղ Հիմլերն ասում է. *«Երբևէ պատահաբար երազում չե՞ք տեսել, որ ընթանում եք քրքրված բեռնատարի թափքում հայտնի չէ, թե ուր, և ձեր շուրջը նստած են ինչ-որ հրեշներ»։* Այսպիսով, «Կրեգերի հայտնությունը» պատմվածքի իրադարձությունները կարող էին լինել Մատվեյի զգայապատրանքը, կամ էլ Մատվեյի ուղևորությունը Հիմլերի երազն էր։ Պելևինը միարժեք պատասխան չի տալիս այն հարցին, թե երկու պատմվածքներից որն է իրականություն, որը` երազ։

Պատմվածքում հանդիպում է իրողությունների ևս մեկ զուգակցում։ Հենց սկզբում Մատվեյը ամսագրի էջի պատառի վրա կարդում է մի հատված. *«...Առողջապահության նախարարության առաջին բաժինը, օտար երկրում  իր սեփականը։ Մտավորական...»։* Պարզվում է, որ այս հատվածը հենց «Երաժշտություն սյունից» պատմվածքի մի մասն է, որտեղ հեղինակը մտորում է Շտիռլիցի մասին։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* «Կրեգերի հայտնությունը» պատմվածքը Վիկտոր Պելևինի ստեղծագործությունների կայքում

Կատեգորիա:Վիկտոր Պելևինի ստեղծագործություններ