Զուլու Սոֆոլա

**Զուլու Սոֆոլա** (, Nwazuluwa Onuekwuke Sofola, ), նիգերիացի առաջին կին դրամատուրգն է, ում ստեղծագործությունները հրատարակվել են։ Աֆրիկայում թատերական արվեստի առաջին կին պրոֆեսորն է։

## Կենսագրություն
Սոֆոլան ծնվել է 1935 թվականին Նիգերիայի Դելտա նահանգի Այզել Ուկու քաղաքում։ Նախնական կրթությունն ստացել է Ասաբայի տարրական դպրոցում, այնուհետև սովորել է Ագբորի աղջիկների ամերիկյան բապտիստական ավագ դպրոցում։ Պատանեկությունն անցել է ԱՄՆ-ում։ Անգլերենի բակալավրի աստիճան ստացել է Վիրջինիայի միութենական համալսարանից, թատերագիտության մագիստրոսի աստիճան՝ Ամերիկայի կաթոլիկ համալսարանից (1965)։ 1966 թվականին վերադարձել է Նիգերիա, դասավանդել Օյո նահանգի Իբադանի համալսարանի թատերական արվեստի բաժնում, որտեղից էլ ստացել է դոկտորի կոչում։

Կվարա նահանգի Իլորինի համալսարանում դասավանդել է թատերագիտություն, այնուհետև նշանակվել է նույն համալսարանի կատարողական արվեստի բաժնի ղեկավար։ Սոֆոլոն եղել է երգիչ, պարող, դրամատուրգ։ Թատրոնի և հեռուստատեսության համար գրել և բեմադրել է տարբեր պիեսներ, այդ թվում «King Emene» ստեղծագործությունը։ Նրա պիեսների շարքում կան և՛ պատմական ողբերգություններ, և՛ ընտանեկան կատակերգություններ, որտեղ օգտագործում է ավանդական և ժամանակակից աֆրիկյան պարամետրեր։ Սոֆոլան կիրառելով «մոգական, առասպելական, ծիսական տարրեր՝ ուսումնասիրում է ավանդականի և մոդեռնի միջև կոնֆլիկտը, որտեղ առկա է տղամարդու հարատև գերակայությունը»։ Սոֆոլան համարվում է նիգերիական գրականության ականավոր կանացից մեկը։

Սոֆոլայի հաճախակի բեմադրվող պիեսներից են «Wedlock of the Gods» (1972) և «The Sweet Trap» (1977):

## Ընտանիք
Ամուսնացել է պրոֆեսոր Ադեյեմի Սոֆոլայի (Adeyemi Sofola) հետ, ունեցել են 5 երեխա։

## Մահ
Սոֆոլան մահացել է 1995 թվականին, 60 տարեկան հասակում, ամուսնու մահից 6 ամիս հետո։

## Երկեր
* *The Deer Hunter and The Hunter's Pearl* (1969), London: Evans Brothers.
* *The Disturbed Peace of Christmas* (1971), Ibadan: Daystar Press.
* *Wedlock of the Gods* (1972), Ibadan: Evans.
* *The Operators*, Ibadan: Ibadan University, 1973.
* *King Emene: Tragedy of a Rebellion* (1974), Heinemann Educational Books. ISBN 0-435-92860-0
* *The Wizard of Law* (1975), Evans Bros. ISBN 0-237-49951-7
* *The Sweet Trap* (1977), Ibadan: Oxford University Press. ISBN 0-19-575386-0
* *Old Wines Are Tasty* (1981), Ibadan: Oxford University Press. ISBN 978-154-499-6
* *Memories in the Moonlight* (1986), Ibadan: Evans Brothers.
* *Queen Omu-ako of Oligbo*, Buffalo: Paul Robeson Theatre, 1989.
* *Eclipso and the Fantasia*, Illorin, Nigeria: 1990.
* *The Showers*, Illorin, Nigeria, 1991.
* *Song of a Maiden: A Play*, Illorin, Nigeria: Heinemann, 1992.
* *Lost Dreams and Other Plays*, Ibadan: Heinemann, 1992.

## Գրականություն
* Simon Gikandi (2002), *Encyclopedia of African Literature*, Routledge. ISBN 0-415-23019-5 - p.&nbsp;502
* Gilbert, H. (1996), *Post-Colonial Drama: Theory, Practice, Politics*, Routledge. ISBN 0-415-09024-5 - p.&nbsp;183 (on Sofola's use of proverbs).
* Kolawole, M. E. M. (1999), *Zulu Sofola: her life & her works*, Caltop Publications (Nigeria). ISBN 978-33187-9-9

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* zulusofola.com Պաշտոնական կայք 
* Zulu Sofola at Black Plays Archive, National Theatre.

Կատեգորիա:20-րդ դարի կին գրողներ
Կատեգորիա:Կին դրամատուրգներ
Կատեգորիա:Նիգերիացի գրողներ
Կատեգորիա:Նիգերիացի դրամատուրգներ
Կատեգորիա:Նիգերիացի ռեժիսորներ