open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Ֆայտոն Ալեքը

**«Ֆայտոն Ալեքը»**, Խաչիկ Դաշտենցի պոեմներից, որը լույս է տեսել 1967 թվականին։ Այն հեղինակի սիրված ստեղծագործություններից է և հաճախակի հնչել է տարբեր կատարողների կողմից։ Պոեմի հիման վրա նկարահանվել է ֆիլմ։

## Սյուժե
Պոեմում հեղինակը նկարագրում է Գյումրին, գյումրվա բարքերը և այն անհատներին, ովքեր իրենց ներդրումն են ունեցել Գյումրու շենացման մեջ: Առաջին երկանիվ կառքը Գյումրի էր բերել Բաբիենց Հայկը: Գյումրում էր ծնվել Ծուռվզենց Արշոն, ով խաժակ աչքեր ուներ և նախշուն ձիեր: Ֆայտոն Ալեքին ճանաչում էին իր կառքով, Ալեքի կառքը նման էր կռունկի, ով անցնում էր Գյումրու բոլոր փողոցներով: Ֆայտոն Ալեքին ճանաչում էին բոլորը, նրա տունը գտնվում էր Սև ժամից վերև` Ձորի-Բողազի կանաչ բարձրունքին: Քարե տնակ էր` փոքրիկ բոստանով: Տան պատից կախված էր Անդրանիկի նկարը, ամեն առավոտ մի գավաթ օղի էր խմում և ասում. 

Հին կառապան էր Ֆայտոն Ալեքը, միշտ կապում էր իր գոտին, հագնում ձեռնոցները, Ֆանատ կոշիկները: Երկու ձի ուներ, իսկ անիվները կարմիր-կապույտ ճաղերով էին, այնպես էր սլանում, կարծես տեսիլք էր անցնում թաղերով: Արևածագից ոտքի վրա էր լինում, ուղևորները շատ էին, այնքան հմուտ էր ճանապարհներին, որ մեկ-մեկ սլանում էր աչքերը փակ: 
Ալեքի կառքը ոչ մի շաբաթ պարապ չէր մնում: Երբ ընկերական խմբով գնում են քեֆի, դեռ տեղ չհասած` Ալեքին խմբով շրջապատում են: Պարզվում է, որ Համբոն գարնանը նշանվել էր, նրա տնեցիներն ուզում էին՝  գնան, հարսին բերեն Հոռոմից: Ալեքը հոգնած էր, առավոտից կառքի վրա է, բայց չի մերժում, մտածելով, որ դա պատվի խնդիր է: 
Ալեքը սլանում է և տեսնում, որ Շիրակն ամբողջությամբ մեքենաներ էր, Գյումրին ծածկված էր ծխով ու նավթով: Իսկ Ալեքն անդունդն է սլանում, հենց այդ պահին վեր է թռչում տեղից և հասկանում, որ դա երազ էր: 
Մեկ ամիս անց պատահեց մի դեպք, որը ցնծեց Ֆայտոն Ալեքին: Գյուղում անիվ է գտնվում, և բոլորը համոզված էին, որ մեքենա է անցել գյուղով: Խմբով տանում են անիվը գցում գետը, որ այդ չարիքը հեռանա Գյումրուց: 
Գնալով մեքենաները շատանում են քաղաքում, Ալեքը տեսնում է մեքենայի և հետապնդում, մեքենայի մեջ Արսեն Եսայանն էր և դոկտոր Նանսեն: 

Մեքենան և ֆայտոնը մրցում են, իսկ մեքենան կանգ է առնում և չի աշխատում: Ուղևորները ֆայտոն են նստում: 
Մեկ տարի հետո երկրաշարժ եղավ, Ալեքը կառքով օգնում էր մարդկանց, շատ շատերը փախան Ալեքի կառքով: Անցնում է հինգ տարի․ ոչ մեկ կառք չի նստում։ Որպեսզի մարդիկ չասեն կառքը դատարկ է, Ֆայտոն Ալեքը կատվին նստեցնում է կառքում և ման է տալիս: Ալեքը վիրավորվում է, երբ  Օնեսը սպասում է մեքենայի, կառք չի նստում, քանի որ մեքենայով ավելի արագ կհասնի տեղ: 
Ալեքը Գյումրուց հեռանում է, գնում դեպի լեռներ, որ ոչ մի մեքենա իրեն չգտնի, մի շաբաթ հետո մահանում է, իսկ կառքը տանում են Գյումու թանգարան: Թանգարանում են Ալեքի կառքը, մտրակը և հին շորերը:

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Խաչիկ Դաշտենցի ստեղծագործություններ
Ճանապարհ (պատմվածք)

**«Ճանապարհ»,** Սերո Խանզադյանի «Կարմիր շուշաններ» ժողովածուի պատմվածքներից։  Գրվել է 1960 թվականին և հայ ժողովրդի դարավոր ցավը նկարագրող պատմվածքներից է։ Պատմությունն ու ներկան որպես շղթայի միասնական օղակներ են ներկայացված «Ճանապարհը» պատմվածքում.

## Սյուժե
մինի|331x331փքս|Սերո Խանզադյանը

Պատմվածքը սկսվում է առեղծվածային, մենավոր գերեզմանի մասին պատմելով։ Այնուհետև ձորում գտնվող գյուղի նկարագրությունն ենք տեսնում։ Սար տանող ճանապարհը օրհնված էր, ձորինը՝ անիծված։ Ձորի ճանապարհը միշտ անիծում էին գյուղի պառավները։ Այդ ճանապարհով թոռանն առաջին անգամ դեպի մեծ գետը տանող պապը պատմում էր, որ տեղում գտնվող աղբյուրում Լենկթեմուրն է եղել՝ իր հետ մահ ու ավերածություն բերելով, որտեղ սպանվել են պապիկի մեծ պապերը։ Հետո ցույց է տալիս Արյուն քարը, որտեղ Նադիր շահի ավազակները մորթել են իր ապուպապին։ Այդպես շարունակ ծերունին արյունոտ դեպքեր է պատմում։ «Այս աղբյուրը տեսնո՞ւմ ես, բալա՛ս: Այստեղ ինքը` Լենկթեմուրն է եղել: Եկել է գետի այն կողմից` մահ ու ավերածություն բերելով: Այստեղ սպանվել են իմ մեծ պապերը: Այս մի կեռմանն էլ է արյունոտ: - Գետի այն կողմից եկած նետողաց ազգն այստեղ է կոտորել մեր գյուղի ջահելներին և գյուղն ավերելով՝ աղջիկներ ու տղամանուկներ գերի տարել: Սա էլ Արյուն քարն է: Սրա տակ, գետի այն կողմից եկած Նադիր շահի ավազակները մորթել են իմ ապուպապին: Հիշի՛ր»։… «Ամեն գերեզման իր մեջ ամփոփված մի սիրտ ունի ու մի պատմություն»: Դարեր շարունակ գյուղ բերող միակ ճանապարհով միայն թշնամիներ են եկել ու հանդիպելով լեռնականների ահեղ դիմադրությանը` ջախջախվել ու հետ են շպրտվել: Ու հիմա այդ ճանապարհով բոլշևիկներն են փորձում գյուղ մտնել, և ոչ ոք չի հավատում, որ նրանք թշնամիներ չեն։

Այրի Ամարին իր տասնութամյա որդու՝ Ներսեսի հետ ապրում էր ձորում,  և այնտեղ նրանց են պատկանում ձորի այգիների խաղողը, թուզը, նուռն ու հնձանը։ Ներսեսի ուժից ոչ ոք չուներ։ Հորը հազիվ էր հիշում Ներսեսը։ Նրան սպանել էին ձորի ճանապարհով իրենց այգին մտած օտար մարդիկ։ Ներսեսը հիշում էր միայն հոր կախ ընկած ձեռքը։  Երբ Ներսեսին ասացին, որ գետի կողմից զորք է գալիս, համախմբեց այգիներում եղած մարդկանց, վերցրեց իր հոր հրացանը և գնաց ձորի բերանը փակելու՝ ասելով, որ մեռնել կա, դառնալ՝ ոչ։

Կրակի ժամանակ զորքի հետ բարձրացող զինվորներից մեկը բացատրեց, որ թշնամի չեն, բարի նպատակներով են եկել։ Կրակը դադարեցրին։ Նրանք եկել էին ֆելդշեր Օսեփի մոտ։
Օսեփը, իմանալով, որ ընկած զինվորի  ձեռքը Ներսեսն է վիրավորել, հրամայեց, որ նրա զենքերը խլեն և նրան բանտարկեն։ Լուսաբացին գետի այն կողմից թշման հարձակվեց։ Ներսեսը, լսելով լուրը, տագնապահար եղավ, որովհետև մայրն այնտեղ է, տանը մենակ է և օգնություն է հարկավոր։ Կռվում ընկավ ֆելդշերը, ձեռքից վիրավոր զինվորը։

Իսկ Ներսեսը, կրնկահան անելով մարագի դուռը, հասել էր օգնության։ Նրան հաջողվեց թշնամու զորքին ետ մղել։ Թշնամուն հաղթելուց հետո միայն զգաց կրծքում մեխված գնդակի ցավը։

Սև ճանապարհի վրա գերեզմաններ կան, իսկ Ներսեսի գերեզմանի պատմությանը ծանոթ անցորդը մի վարդ էր պոկում, դնում գերեզմանի վրա ու հեռանում՝ պարտքը հատուցածի թեթևությամբ։ Դարեր շարունակ գյուղ բերող միակ ճանապարհով միայն թշնամիներ են եկել ու հանդիպելով լեռնականների ահեղ դիմադրությանը` ջախջախվել ու հետ են շպրտվել:

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Սերո Խանզադյանի ստեղծագործություններ
Բանանային պաստա

**Բանանային պաստա,** պաստայի տեսակ է, պատրաստվում է բանանով։  Այս ուտեստը սովորաբար պատրաստվում է անհաս կանաչ բանաններից, որոնք չորացվում են և մանրեցվում՝ դարձնելով բանանի ալյուր։ Բանանային պաստան գլյուտեն չպարունակող, դիետիկ սնունդ է։ Բաննաները կարելի է չորացնել նախապես կամ ուտեստի պատրաստւմից անմիջապես առաջ։ Բանանային պաստան պատրաստվում է այնպես, ինչպես սովորական մակարոնեղենը` սովորաբար եփելով։  Տարբեր ուսումնասիրությունների արդյունքում պարզվել է, որ բանանային պաստայի ջրի կլանման ջերմաստիճանն ավելի բարձր է, քան սովորականինը, ինչն էլ նպաստում է ուտեստի ծավալի մեծացմանը։

2012 թվականին Բրազիլիայի համալսարանի հետազոտողները պարզել են, որ այս պաստան օգտակար է ցելիակա հիվանդության դեմ պայքարելու համար, և, համեմատած սովորական մակարոնների հետ, այն ունի ավելի ցածր կալորիականություն ու ճարպ և շատ սպիտակուցներ, ինչպես նաև` գնային առումով ավելի էժան է։ Ուտեստը նաև բազմաթիվ հավանություններ է ստացել որպես կանաչ բանանի օգտագործման լավ միջոց, որն ունի քիչ արդյունաբերական օգտագործման ծախս և ցածր առևտրային արժեք։

## Պատմություն
### Բրազիլիայի համալսարանի ուսումնասիրությունները
2012 թվականին Բրազիլիայի համալսարանի սննդի հետազոտողներն ուսումնասիրություն են անցկացրել բանանային պաստա պատրաստելու վերաբերյալ՝ օգտագործելով կանաչ բանան, որը աղացած է և լցված ալյուրի մեջ։ Նրանք իրենց արդյունքները հրապարակել են *սննդառության և դիետայի ակադեմիայի ամսագրում*։ Համը փորձարկելուն մասնակցում էին ցելիակա հիվանդություն ունեցող 25 (գլյուտենի հանդեպ բացասական արձագանքով հիվանդություն) և այդ հիվանդությունը չունեցող 50 մարդ։ Փորձի արդյունքում երկու խմբերն էլ նախընտրել են բանանային պաստայի համը այլ գլյուտեն չպարունակող մակարոնեղենի փոխարեն, ինչպիսիք են շագանակագույն բրնձով, սոյայով, քվինոայով և կարտոֆիլով պատրաստված մակարոնեղենները։ Առողջների խմբին տրվել էր նաև ցորենի ալյուրով պատրաստված մակարոնեղեն՝ համեմատություն կատարելու համար։ Ցելիակա հիվանդությամբ տառապող մարդկանց ռեակցիան ավելի լավն էր, քան մյուսներինը։ Բացի այդ, մի խումբ մարդիկ, ովքեր չունեին ցելիակա հիվանդություն, «գնահատել են կանաչ բանանով մակարոնեղենը՝ ըստ ճաշակի, բույրի և արտաքին տեսքի, ինչպես նաև ամբողջական ցորենի մակարոնեղենը, և նրանց ավելի շատ դուր է եկել բանանային ուտեստը»։

Ենթադրվում է նաև, որ բանանային պաստան կարող է նպաստել աղիների կանոնավորությանը և գլիկեմիկ ինդեքսների վերահսկմանը՝ բանանային պաստայում որակով ու առողջարար օսլայի բարձր պարունակության շնորհիվ։

### Արդյունաբերական արտադրություն
2017 թվականին Բարբադոսցի գործրար Տոնյա Իֆիլլը մշակել է բանանով պաստայի բաղադրատոմս, որը պատրաստվում է կանաչ բանանից։ Իֆիլլը նաև նշել է, որ արտադրանքի զարգացման կարևոր ասպեկտը բանանի ալյուրին ավելացնելու համար անհրաժեշտ ջրի քանակի որոշումն է, և որ ջրի ջերմաստիճանը նույնպես կարևոր գործոն է: Օրինակ, եթե ջուրը շատ տաք է, մակարոնեղենը փշրվում է։

## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն
* Rodrigues da Silva, Aline; (et al.) (December 2015). "Green banana pasta diet prevents oxidative damage in liver and kidney and improves biochemical parameters in type 1 diabetic rats". *Archives of Endocrinology and Metabolism*. Volume 60, no. 4. ISSN 2359-3997.

Կատեգորիա:Մակարոնեղեն
Կատեգորիա:Ֆիլիպինական խոհանոց
Ռեդ Սեբաստիան

**Սեպե Գուիդո Իվոն Հերեման** (, ), հայտնի որպես **Ռեդ Սեբաստիան**, բելգիացի երգիչ-երգահան։ Ներկայացրել է Բելգիան Եվրատեսիլ 2025 երգի մրցույթում «Strobe Lights» երգով։

## Կարիերա
Սեպե Հերեմանը ծնվել է 1999 թվականի մայիսի 13-ին Բելգիայի Օստենդե քաղաքում: 2013 թվականին տասնչորս տարեկան հասակում մասնակցել է *«Belgium's Got Talent»* հեռուստաշոուի երկրորդ եթերաշրջանին: Եզրափակչում հանդես է եկել ամերիկացի երգչուհի Քրիստինա Ագիլերայի «Ain't No Other Man» երգով։ Ավագ դպրոցից հետո Հերեմանը Գենտի Գեղարվեստի թագավորական ակադեմիայում (KASK): Այնտեղ նրան դասավանդել է ֆլամանդացի երգիչ Գուստաֆը: Հերեմանը նաև դաշնամուր է նվագում ինը տարեկանից։

2019 թվականին շարունակել է իր կարիերան՝ օգտագործելով Ռեդ Սեպաստիան անունը՝ ոգեշնչված 1989 թվականի Դիսնեյի *[[Ջրահարսը (հեքիաթ)|«Փոքրիկ ջրահարս»]]* ֆիլմից, որի կերպարներից է կարմիր ճամայկայական առոգանությամբ երգող խեցգետին Սեբաստիանը։ Հերեմանը փոքր ժամանակ եղել է ֆիլմի մեծ երկրպագու։ 2021 թվականին թողարկել է իր դեբյուտային ալբոմը, որը կոչվում է «You» 2021 թվականին, «Embrace Me»-ը եղել է ալբոմի գլխավոր սինգլնը։ 2024 թվականին մասնակցել է VTM հեռուստատեսության՝ *Sing Again* տաղանդների հեռուստաշոուին, որտեղ հասել է մինչև եզրափակիչ։

2025 թվականին, CNR Records ձայնագրման լեյբլի հետ պայմանագիր կնքելուց հետո, հայտարարվել է, որ Ռեդ Սեբաստիանն իր «Strobe Lights» երգով հայտնվել է «Eurosong 2025» հեռուստատեսային մրցույթի եզրափակչում։ Դարձել է ազգային ընտրության հաղթողը՝ ընդհանուր 423 միավորով՝ այդպիսով վաստակելով 2025 թվականի Եվրատեսիլ երգի մրցույթում Բելգիան ներկայացնելու իրավունքը։

## Սկավառակագրություն
### Ալբոմներ

### Սինգլներ

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:21-րդ դարի երգիչներ և երգչուհիներ
Կատեգորիա:Բելգիայի մասնակիցները Եվրատեսիլ երգի մրցույթում
Կատեգորիա:Բելգիան Եվրատեսիլ երգի մրցույթում
Կատեգորիա:Բելգիացի երաժիշտներ
Կատեգորիա:Բելգիացի երգիչներ
Կատեգորիա:Եվրատեսիլ երգի մրցույթի մասնակիցներ
Պոլվորոսաս

**Պոլվորոսաս** (իսպաներեն արտասանություն՝ ), ավանդական վենեսուելական և կոլումբիական թխվածքաբլիթներ։ Դրանք հաճախ պատրաստվում են ալյուրից, եգիպտացորենի օսլայից, շաքարավազից, կաթից և կարագից (կամ խոզի ճարպից): Բառը ծագում է իսպաներեն «pólvora» բառից, որը նշանակում է փոշիացնել: Թխվածքաբլիթները հայտնի են նրանով, որ ունեն փշրվող կառուցվածք, ուստի դրանք հեշտ են քայքայվում բերանի խոռոչում: Այս թխուկները իսպանական պոլվորոնի տարբերակն են և սկսել են պատրաստվել կոլումբիացիների և վենեսուելացիների կողմից իսպանական գաղութացման ժամանակ:

## Ծագում
Պոլվորոսասի ծագումը գալիս է գաղութատիրական ժամանակներից, երբ Կոլումբիայում Կաուկա գետի երկայնքով ջրաղացների գերակշռող ներկայությունը նպաստել է շաքարի և պանելայի օգտագործմանը: Այս ժամանակաշրջանից են ծագել այնպիսի աղանդերներ, ինչպիսիք են պոլվորոսասը և պանդերիտոսը: Պոլվորոսասները տարածված են եղել միանձնուհիների կողմից իրենց մենաստաններում, որոնք կիրառել են տարբեր աղանդերների պատրաստման պրակտիկաներ: Այս խոհանոցներում ստեղծված սնունդի օգտագործումը հաճախ ներառել է մշակութային տարատեսակ տարրեր, որոնք հավաքվել էին քրիստոնեական ավանդույթների արդյունքում: Այս թխվածքաբլիթները հաճախ կարելի է գտնել երեկույթների ժամանակ՝ փաթաթված տարբեր գունավոր թղթերի մեջ որպես լրացում՝ մեկ բաժակ սուրճի կամ այլ խմիչքի համար: 
## Տարատեսակներ

Պոլվորոսասը նմանություն ունի իսպանական պոլվորոն ուտեստի հետ: Պոլվորոնը պատրաստվում է նուշով, որըԻսպանիայում կարելի է գտնել մեծ քնակով: Պոլվորոսասները չեն պատրաստվում նուշով, քանի որ դրանք այդքան էլ հասանելի չեն Հարավային Ամերիկայի երկրներում: Նուշի բացառումը պահանջում է ավելի մեծ քանակությամբ յուղի պարունակություն՝ թխվածքաբլիթի կառուցվածքը պահպանելու համար: Սրանք նաև նման են պանդերիտոսներին, որոնք պատրաստվում են մանիոկի ալյուրով:

Պոլվորոսասները կարող են պատրաստվել նաև եգիպտացորենի օսլայից՝ տալով նրանց փափուկ, ավելի քիչ փխրուն բաղադրություն: Դրանք նաև պատրաստվում են բուսական յուղով, որն ավելի մատչելի է, քան խոզի ճարպը, քանի որ այն ավելի էժան է և ունի պահպանման երկար ժամկետ, ինչպես նաև համարվում է ավելի առողջարար: Այս փոփոխությունը սկիզբ է առել 20-րդ դարում դրանց չափերի փոքրացմանը զուգահեռ:

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Թխվածքաբլիթներ
Կատեգորիա:Լատինամերիկյան խոհանոց
Պինգվին (բիսկվիթ)

**Պինգվինները** կաթնային շոկոլադե բատոններ են՝ թխվածքաբլիթով և շոկոլադե կրեմով։ Դրանք արտադրվում են Պլադիսի արտադրական բաժանմունք McVitie-ի կողմից իրենց Սթոքպորտի գործարանում։

## Պատմություն
Ուիլյամ Մակդոնալդը հիմնադրեց Մաքդոնալդ բիսկվիթները Գլազգոյում 1928 թվականին։ Անտվերպենից բերված բիսքվիթները տեսնելուց հետո նա ոգեշնչվեց ստեղծել շոկոլադե բիսկվիթ՝ շոկոլադե կրեմային միջուկով։ Դրանք առաջին անգամ արտադրվեցին 1932 թվականին և դարձան McVitie-ի արտադրանք United Biscuits-ի կողմից Մաքդոնալդի ձեռքբերումից մի քանի տարի անց՝ 1965 թվականին։ Յուրաքանչյուր փաթեթավորման վրա տպված է կատակ կամ «զվարճալի փաստ» և երևակայական, հաճախ հումորային նկարներ՝ պինգվինների պատկերներով, որոնք հաճախ պարոդիա են հայտնի արվեստի գործերի։

Tim Tam-ը, որն արտադրվում է Arnott-ի կողմից Ավստրալիայում և առաջին անգամ վաճառվել է 1964 թվականին, հիմնված էր Պինգվինի վրա։ Լրատվամիջոցների պատահական հղումները ներառում են կատակային բանավեճեր այն մասին, թե որ բիսկվիթն է ավելի լավը։

1980-ականներին Պինգվին ապրանքանիշը հայտնի դարձավ իրենց հեռուստատեսային գովազդային կարգախոսով՝ «Երբ դու ք-ք-ք-քաղցած ես, վ-վ-վ-վերցրո՛ւ Պինգվին»։

1996 թվականի հոկտեմբերին Պինգվինները դարձան դատական գործի առարկա Asda-ի և United Biscuits-ի միջև, որը մեղադրում էր Asda-ին իրենց սեփական «Պաֆին» բիսքվիթները որպես Պինգվին ապրանքանիշի մաս ներկայացնելու մեջ։ 1997 թվականի մարտին դատարանը որոշում կայացրեց հօգուտ United Biscuits-ի՝ կապված ապրանքանիշի նմանակման հետ, սակայն գտավ, որ Asda-ն չի խախտել Պինգվինի ապրանքային նշանը։

United Biscuits-ը քննադատության էր ենթարկվել Պինգվինների կրեմում ճարպաթթվի տրանսիզոմերներ օգտագործելու համար։ 2007 թվականի դեկտեմբերի դրությամբ United Biscuits-ը սկսեց գովազդել ճարպերի տրանսիզոմերների բացակայությունը Պինգվիններում՝ այս բաղադրիչը հեռացնելով տվյալ արտադրանքի տեսականուց։

## Փաթեթավորում
Փաթեթավորման առջևի մասում սովորաբար պինգվին է պատկերված։ Փաթեթավորման հետևի մասում կատակ է տպված։

## Տեսակներ

Բիսկվիթի տարատեսակներն են․

* Կաթնային շոկոլադ
* Նարնջի համով
* Անանուխի համով

## Նախկին համերը
* Իրիս
* Դառը շոկոլադ

## Հարակից ապրանքանիշները
2003 թվականի հունիսին McVitie-ն արտադրեց Պինգվին բիսքվիթի մի քանի «ենթաապրանքանիշեր» կամ տարատեսակներ՝ «Պինգվին Չուկկաս», «Վինգ Դինգս», «Ֆլիպեր Դիպեր», «Սպլաց» և «Մինի Սպլաց»։ Այս տարատեսակները ուղեկցվեցին 5 միլիոն ֆունտ արժողությամբ գովազդային արշավով։ 2008 թվականի հունվարին McVitie-ը նաև արտադրեց եռակի շոկոլադե վաֆլիներ Պինգվին ապրանքանիշի ներքո։

## Ծանոթագրություններ
Խորվաթիայի նաիվ արվեստի թանգարան

**Խորվաթիայի նաիվ արվեստի թանգարան** (), արվեստի թանգարան Խորվաթիայի մայրաքաղաք Զագրեբում, որտեղ ներկայացված են 20-րդ դարի նաիվ նկարիչների գործեր: Թանգարանում տեղակայված են շուրջ 1850 արվեստի գործեր, ներառյալ նկարներ, քանդակներ, գծանկարներ և պաստառներ, հիմնականում Խորվաթիայից, բայց ներկայացված են նաև հայտնի արտասահմանցի նկարիչներ: Ժամանակ առ ժամանակ թանգարանը կազմակերպում է հատուկ թեմատիկ ցուցահանդեսներ, սիմպոզիումներ և սեմինարներ: Թանգարանը հիմնադրվել է 1952 թվականին, այն 350 մ² տարածք է զբաղեցնում 18-րդ դարում կառուցված Ռաֆֆայ պալատի առաջին հարկում։

## Պատմություն
Թանգարանը բացվել է 1952 թվականի հունվարի 1-ին Զագրեբում որպես Գյուղացիական արվեստի պատկերասրահ (Seljačka umjetnička galerija)։ 1956 թվականից թանգարանը հայտնի է որպես նաիվ արվեստի պատկերասրահ (Galerija primitive umjetnosti) և համարվում է Զագրեբի քաղաքային պատկերասրահների մի մասը (ներկայումս՝ Ժամանակակից արվեստի թանգարան)։ 1994 թվականին Խորվաթիայի խորհրդարանի որոշմամբ թանգարանը վերանվանվել է Խորվաթիայի նաիվ արվեստի թանգարան։ Ի սկզբանե հաստատությունը կազմակերպվել և կառավարվել է թանգարանագիտական խիստ սկզբունքներին համապատասխան և համարվում է աշխարհում առաջին նաիվ արվեստի թանգարանը։ Ըստ Խորվաթիայի մշակույթի նախարարության՝ այս սկզբունքները ներառում են. թանգարանի իրավասության հիման վրա թանգարանային օբյեկտների համակարգված հավաքում, պահպանում, վերականգնում, ներկայացում և մշտական պաշտպանությու։ 1997 թվականից ի վեր թանգարանն իրականացնում է բազմաթիվ մանկավարժական միջոցառումներ: 2002 թվականից թանգարանը կենտրոնացել է դպրոցականների և ուսանողների շրջանում աշխատանքի վրա և ամեն տարի մայիսի 18-ին Թանգարանների միջազգային օրվա նախօրեին ակտիվացնում է մանկավարժական գործունեությունը: Մինչ օրս թանգարանը կազմակերպում է կրթական ցուցահանդեսներ, սեմինարներ և հրատարակում է գրքույկներ, որոնք ուղղված են երիտասարդ լսարանին՝ կրթելու և թանգարանի հաճախելիությունը մեծացնելու համար։

## Հավաքածու
Թանգարանին են պատկանում ավելի քան 1850 ցուցանմուշներ, որոնցից ցուցադրվում են շուրջ 80 գործեր ՝ վաղ 1930-ականներից մինչև 1980-ական թվականները: Միևնույն ժամանակ, շեշտը դրվում է խորվաթ նկարիչների, հատկապես Խլեբինայի դպրոցի ներկայացուցիչների վրա: Այնտեղ ներկայացված են նաև այլ երկրների նշանավոր նկարիչների գործեր։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Сайт музея
* ''Croatian Museum of Naive Art'' на saatchigallery.com (на английском)
* ''Hrvatski muzej naivne umjetnosti'' на hvm.mdc.hr (на хорватском)

Կատեգորիա:1952 հիմնադրված թանգարաններ
Կատեգորիա:Զագրեբի թանգարաններ
Կատեգորիա:Ժամանակակից արվեստի թանգարաններ
Կատեգորիա:Խորվաթիայի թանգարաններ
Միրիանա Կոնտե

**Միրիանա Կոնտե** (, ), մալթացի երգչուհի։ Ներկայացրել է Մալթան Եվրատեսիլ 2025 երգի մրցույթում «Serving» երգով։

## Կարիերա
2016 թվականի դեկտեմբերի 21-ին Կոնտեն հայտարարվել է որպես տասնվեց թեկնածուներից մեկը, որոնք ընտրվել են Մալթան Եվրատեսիլ 2017 երգի մրցույթում ներկայացնելու համար՝ «Don't Look Down» երգով։ 2017 թվականի փետրվարի 18-ին 156 միավորով զբաղեցրել է 16-րդ և վերջին հորիզոնականը։ Կոնտեն հայտարարվել է որպես տասնվեց թեկնածուներից մեկը, որն ընտրվել է 2017 թվականի հոկտեմբերի 11-ին կայանալիք Եվրատեսիլ 2018 երգի մրցույթի եզրափակիչ փուլին մասնակցելու համար։ Նա 14 միավորով զբաղեցրել է 12-րդ հորիզոնականը։ 2018 թվականին Կոնտեն մասնակցել է X Factor Malta տաղանդների շոուի մալթական տարբերակի առաջին թողարկմանը, որում նա եղել է 4th Line խմբի անդամ և դուրս եկել եզրափակիչ փուլ։ 2019 թվականին լքել է խումբը։ 2019 թվականին որպես մենակատար մասնակցել է նաև X Factor Malta-ի երկրորդ թողարկմանը, սակայն չի անցել եզրափակիչ փուլ։ Մալթացի արտիստների խմբի հետ մասնակցել է Roll the Dice վերնագրով երգի ձայնագրմանը, որը 2019 թվականին Մալթայի հպարտության շաբաթվա հիմնն է եղել։

Կոնտեն մասնակցել է Մալթայի «Եվրատեսիլ 2022» երգի մրցույթին «Look What You’ve Done Now» երգով և եզրափակչում զբաղեցրել է 6-րդ հորիզոնականը։ 2023 թվականի հոկտեմբերի 18-ին հայտավորվել է Մալթայի Եվրատեսիլ 2024 երգի մրցույթի մասնակիցների թվում «Venom» երգով, որից հետո մասնակցել է նոյեմբերի 17-ին կայանալիք կիսաեզրափակիչ փուլի չորրորդ և վերջին շոուում։ Նոյեմբերի վերջին հայտարարվել է, որ նա 2024 թվականի փետրվարի 3-ին կայանալիք եզրափակիչի որակավորման մասնակիցների թվում է։ Մրցույթում 25 միավորով զբաղեցրել է 9-րդ հորիզոնականը։

2024 թվականի դեկտեմբերի 12-ին հայտարարվել է, որ կիսաեզրափակչի 24 մասնակիցներից է, որոնք ընտրվել են Մալթան Եվրատեսիլ 2025 երգի մրցույթում ներկայացնելու համար։ Երկրորդ կիսաեզրափակչի ուղեգիր նվաճելով՝ հաղթել է եզրափակչում հեռուստաքվեարկությունում և 182 միավորով զբաղեցրել է առաջին հորիզոնականը, ինչից հետո պարզ է դարձել, որ հենց նա է ներկայացնելու Մալթան Եվրատեսիլ 2025 երգի մրցույթում՝ իր «Kant» երգով։ Բողոքից հետո ԵՀՄ֊ն պահանջեց, որ երգից և վերնագրից հեռացվի «Kant» բառը։ Սա արձագանք ունեցավ Մալթայում, ներառյալ՝ Մալթայի մշակույթի նախարարից և հանրային հեռարձակող PBS-ից։ Որոշ մարդիկ այս քայլն անվանեցին մալթերենի դեմ «խտրականություն»։։  Մարտի 13-ին PBS-ն ու Կոնտեն հայտարարեցին, որ երգը վերանվանվել է «Serving»։ Նա կատարեց Եվրատեսիլ 2025-ի երկրորդ կիսաեզրափակչում և անցավ եզրափակիչ, որտեղ գրավեց 17-րդ տեղը՝ 91 միավորով։

## Անձնական կյանք
Կոնտեն կիսով չափ իտալացի է։ Հայրը Նեապոլից է։ 2023 թվականին նրա մոտ ախտորոշվել է ուշադրության պակասի և հիպերակտիվության խանգարում։ Կոնտեն քվիր է և, մարտի 2025-ի դրությամբ, սիրահարված է կնոջ։

## Սկավառակագրություն
### Սինգլներ

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Եվրատեսիլ երգի մրցույթի մասնակիցներ
Կատեգորիա:Եվրոպացի երգիչներ
Կատեգորիա:Մալթացի երգչուհիներ
Kinder Happy Hippo

**Kinder Happy Hippo**-ն թխվածքաբլիթ/կոնֆետ է, արտադրված Ferrero իտալական շոկոլադե և հրուշակեղենի ընկերության կողմից։

## Կազմը
Թխվածքաբլիթը պատրաստված է գետաձիու տեսքով։ Փխրուն դատարկ թխվածքաբլիթի ներսում երկու տեսակի կրեմ կա՝ կաթնային համով և պնդուկի կրեմ՝ դասական տարբերակում, իսկ կակաոյի տարբերակում՝ կաթնային կրեմ և շոկոլադե կրեմ, նման Kinder Bueno-ին։ Այն հասանելի է կաթնային, դառը և սպիտակ շոկոլադե տարբերակներով։

Ամռանը սահմանափակ ժամանակով շուկա հանվեց ելակի համով տեսակը՝ կաթնային և ելակի կրեմներով, սակայն այն արագ հանվեց վաճառքից։

## Մարքեթինգ
Հանրաճանաչ անիմացիոն գովազդների շարքի շնորհիվ Happy Hippo-ն դարձավ հայտնի, որտեղ շունը և գետաձին հայտնվում էին տարբեր իրավիճակներներում, որոնք սովորաբար ավարտվում էին նրանց կողմից Happy Hippo թխվածքաբլիթը կիսելով։ Բաց կապույտ գույնի Happy Hippo կերպարը ստեղծվել է ֆրանսիացի դիզայներ Անդրե Ռոշի կողմից Ferrero շոկոլադների համար 1987 թվականին և համաշխարհային ճանաչում է ձեռք բերել Կինդեր Սյուրպրիզի մեջ որպես խաղալիք բազմակի հայտնվելու շնորհիվ։ Happy Hippo խաղալիքները հանդես էին գալիս տարբեր զգեստներով և կերպարային ձևավորումներով, ներառյալ Ջորջ Լուկասի Աստղային պատերազմներ եռագրության լիազորված կրկնօրինակող կերպարը (անվանված "Hipperium")։

## Հասանելիություն
Kinder Happy Hippo-ն կարելի է գնել Միացյալ Նահանգների որոշ մասերում (հիմնականում հյուսիս-արևելքում), Կանադայում, Մեքսիկայում, Սլովակիայում, Հոնկոնգում, Ճապոնիայում, Իտալիայում, Իսրայելում, Միացյալ Թագավորությունում, Գերմանիայում, Ավստրիայում, Իռլանդիայում, Պորտուգալիայում, Իսպանիայում, Շվեյցարիայում, Բուլղարիայում, Հունաստանում, Սլովենիայում, Խորվաթիայում, Չեխիայում, Լեհաստանում, Պուերտո Ռիկոյում, Հունգարիայում, Արաբական Միացյալ Էմիրություններում, Բահրեյնում, Ռումինիայում, Կիպրոսում, Հարավային Աֆրիկայում, Մարոկկոյում, Կատարում, Թունիսում, Թաիլանդում, Ալժիրում, Չիլիում, Մալթայում, Նոր Զելանդիայում, Դանիայում, Նորվեգիայում, Արգենտինայում, Բրազիլիայում, Ֆրանսիայում և Լատվիայում։

Ավստրալիայում և Հարավային Կորեայում Kinder Happy Hippo-ները սկսեցին հայտնվել բենզալցակայաններում և սուպերմարկետների ցանցերում, որոնք մեծահասակների շրջանում պաշտամունքի նման մի բան էին, մինչև որ 2010 թվականին թխվածքաբլիթների արտադրությունը դադարեցվեց։ Դրանք վերադարձան սուպերմարկետներ 2021 թվականին։

## Ծանոթագրություններ
Վինդիա

**Վինդիա քարանձավ** (), քարանձավ Խորվաթիայում, որը գտնվում է Վարաժդին քաղաքի մոտ։

Հայտնի է նրանով, որ այստեղ է գտնվում աշխարհում ամենալավ պահպանված նեանդերթալյան մարդու մնացորդները, որոնք հայտնաբերվել են 1974 թվականին։ Ենթադրվում է, որ նեանդերթալցիները այնտեղ ապրել են 44 հազար տարի առաջ։

G3 և G1 շերտերը պարունակում են միայն նեանդերթալցիների ոսկորներ, F շերտում հայտնաբերվում են ինչպես նեանդերթալցիների, այնպես էլ ժամանակակից մարդկանց ոսկորներ, հետագա շերտերում կան միայն Homo sapiens-ի մնացորդներ՝ գրավետական մշակույթի ներկայացուցիչներ: Հիդրօքսոպրոլինի (կոլագենին հատուկ ամինաթթու) ռադիոածխածնային անալիզը F շերտի նստվածքներից ցույց է տվել, որ ժամանակակից մարդիկ Վինդիա քարանձավում հայտնվել են նեանդերթալցիների անհետացումից մոտ 8 հազար տարի անց․ 40 հազար տարի մեզանից առաջ (տրամաչափված ամսաթիվ)։ G3 շերտի համար տարիքը սահմանվել է 52-44 հազար տարի առաջ, վերին պալեոլիտիկ շերտի համար F/d-50-ից 43 հազար տարի առաջ։

Երկու նմուշներ՝ *Vindija 33.25* և *Vindija 33.16,*  օգտագործվել են նեանդերթալցի գենոմի վերծանման նախագծում: *Vindija 33.16* նմուշը ծառայել է որպես ստացված ԴՆԹ–ի բոլոր նմուշների տեղեկատվության հիմնական աղբյուր (ավելի քան 99%), որի արդյունքում կարդացել են 2 միլիարդ զույգ նուկլեոտիդներ (եթե բացառենք կրկնվող ֆրագմենտները) ՝ նեանդերտալյան գենոմի 63%-ը։

Vindija 33.19 նեանդերթալցին պատկանել է դենիսովյան աղջկա՝ Denisova 11–ի հարազատ մոր պոպուլյացիային, որն ապրել է 90 հազար տարի առաջ։ Դրանով հանդերձ նրա հայր–դենիսովցու նեանդերթալյան նախահայրը պատկանել է Դենիսովա քարանձավի նեանդերթալցիների ալթայան պոպուլյացիային։ Vindija 33.19, Gibraltar 1 նիանդերթալցու գենոմը և Չագիրսկի քարանձավի Chagyrskaya 8–ը պարզվել է ավելի մոտ են իրար, քան Դենիսովայի քարանձավի Altai Neanderthal նեանդերտալցու գենոմը։ Խաչաձև հղում կատարելով երկու նեանդերթալցիների (Վինդիայից և Դենիսովայի քարանձավից), մեկ դենիսովացու և երկու աֆրիկացիների (բուշմեն սան և մանդենկա) գենոմներին՝ օգտագործելով ARGweaver ալգորիթմի ARGweaver-D ընդլայնումը, գիտնականները պարզել են, որ նեանդերթալցիների գենոմի մոտ 3%-ը առաջացել է 300 000 տարի առաջ մեկ այլ գենոմի հնագույն խմբից։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* ''Опубликован черновой вариант генома неандертальца'', «Компьюлента», 07.05.2010.
* Vindija, Enciclopedia Britannica
* 
* Vindija G1 now 32,000 BP
* Higham T, Ramsey CB, Karavanic I, Smith FH, Trinkaus E. 2006. Revised direct radiocarbon dating of the Vindija G1 Upper Paleolithic Neandertals. Proc Nat Acad Sci USA 103:553—557. 
* «» (pdf) James C.M. Aherna, Ivor Karavanic, Maja Paunovic, Ivor Jankovic, Fred H. Smith
* Smith FH, Trinkaus E, Pettitt PB, Karavanic I, Paunovic M. 1999. Direct radiocarbon dates for Vindija G1 and Velika Pecina Late Pleistocene hominid remains. Proc Nat Acad Sci USA 12281—12286. Полный текст
*  (.mov 9.1 MB)

Կատեգորիա:Մարդկային էվոլյուցիա
Կատեգորիա:Նեանդերթալյան մարդիկ
Դրիմ (շոկոլադե սալիկ)

**Դրիմ,** սպիտակ շոկոլադի ապրանքանիշ  *Cadbury-*ի կողմից: Այն այլևս չի արտադրվում նախկին անվանումով (Cadbury White) Միացյալ Թագավորությունում, թեև այս տեսքով այն դեռ արտադրվում է Ավստրալիայում, Նոր Զելանդիայում և Հարավային Աֆրիկայում: Այն նման է Միլքիբարին, որն արտադրվում է Nestlé-ի կողմից: Դրիմի և միլքիբարի միջև հիմնական տարբերությունն այն է, որ դրիմն ավելի բարակ է, քան Միլքիբարը: *Cadbury*-ն թողարկել է նաև «Cadbury White Giant Buttons»-ը և նախատեսում է թողարկել «Freddo White Treasures»-ը:

Սալիկը վերաթողարկվել է Մեծ Բրիտանիայում 2019 թվականին՝ «Cadbury White» նոր անունով:

Այնուամենայնիվ, 2022 թվականին Ավստրալիայում դրիմը եղել է *Cadbury Dream*-ի չորրորդ ռեբրենդը՝ հեռացնելով *Cadbury*-ի հին լոգոն, որն օգտագործվել է դրա գործարկումից 22 տարի առաջ: Նոր ոճը ներկայացրել է նոր լոգոտիպ՝ համահունչ *Cadbury*-ի 2020 թվականի տարբերանշանին:

## Պատմություն
Նախքան շուկա դուրս գալը Դրիմը անցել է չորս տարվա տեխնիկական զարգացում: Այն առաջին անգամ թողարկվել է Ավստրալիայում և Նոր Զելանդիայում 2001 թվականին: Ըստ *Cadbury*-ի, արտադրանքը դարձել է Նոր Զելանդիայի շոկոլադի լավագույն հինգ ապրանքանիշերից մեկը և առաջացրել է աճ շոկոլադի ընդհանուր շուկայում: 2002 թվականին արտադրանքը թողարկվել է Միացյալ Թագավորությունում և Կանադայում և ներկայացվել որպես *Cadbury*-ի հովանավորության մաս *Coronation Street-* ում: Մեծ Բրիտանիայում այն ուղղված է եղել 25-34 տարեկան կանանց, որոնք նախկինում եղել են Միլքբարի սպառողներ: Այդ ժամանակ Մեծ Բրիտանիայում քիչ սպիտակ շոկոլադներ են նախատեսված եղել մեծահասակների շուկայի համար: Մինչև 2010 թվականը Marketing Week-ը նկարագրել է Դրիմը որպես մեծահասակների շուկայի համար *Cadbury*-ի ակնկալիքներին չհամապատասխանող: 

Դրիմը Մեծ Բրիտանիայում և Իռլանդիայում 2019 թվականին վերաթողարկվել է՝ «Cadbury White» նոր անվանումով: Այն վաճառվել է բացառապես Asda- ում (բրիտանական սուպերմարկետների ցանց) և վատ ակնարկներ է ունեցել 2019 թվականի սեպտեմբերի դրությամբ: 2019 թվականի հոկտեմբերին *Cadbury*-ն նախատեսել է թողարկել Ավստրալիայում  շոկոլադի հատուկ թողարկում: 2020 թվականի մայիսին այն վերաթողարկվել է Մեծ Բրիտանիայում՝ որպես *B&M Cadbury Australia* շոկոլադի ակցիաների մի մաս։ Այն վաճառվում է *Cadbury Dairy Milk Top Deck*-ի, *Crispy Mint Creme*-ի, *Moro Bars*-ի և *Cadbury Old Gold* սալիկների 2 համերի հետ միասին (ներառյալ բովված նուշ և անանուխ): *Twirl Caramilk Bars* և *Australian Cadbury Dairy Milk Turkish Delight* սալիկները հետագայում ավելացվել են B&M-ի վաճառքի ցանկերում:

## Տես նաև
* շոկոլադի տեսակներ

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
Cadbury UK
Կատեգորիա:Շոկոլադ
Այհան Այդան

**Այհան Այդան** (, ), թուրք օպերային երգչուհի:

Այհան Այդանը ծնվել է Իզմիրում 1924 թվականին։ 1943-1944 թվականներին ավարտել է Անկարայի պետական կոնսերվատորիայի օպերային բաժինը։ Նա մասնակցել է որոշ էպիզոդիկ օպերաների։ Միևնույն ժամանակ, երբ Կառլ Էբերտը նկատել է նրան, նա դարձել է պրոֆեսիոնալ՝ խաղալով Սյուզաննայի դերը «Ֆիգարոյի հարսանիքը» օպերայում։ 19 տարեկանում նա ամուսնացել է նվագախմբի դիրիժոր Հասան Ֆերիթ Ալնարի հետ, լեգենդար երաժիշտներից և կոմպոզիտորներից մեկի հետ, և այս ամուսնությունից ունեցել է որդի՝ Այդան անունով։ Կառլ Էբերթը ցանկանում էր Այհան Այդանին տանել Անգլիա՝ մասնակցելու փառատոնին այն ժամանակ, երբ նա Մոցարտի օպերաները բեմադրում էր Գլինդբորնի օպերային փառատոնում. բայց Այդանը ինչ-ինչ պատճառներով չի կարողացել գնալ:

1951 թվականին նա հանդիպել է Ադնան Մենդերեսին իր հորեղբոր՝ Միթհաթ Դյուլգեի հրավերով։ Մենդերեսը պատրաստվում էր բաժանվել կնոջից, երբ հանդիպել է Այհանին։ Մայիսի 27-ի հեղաշրջումից հետո նրան կանչել են Յասըադայի գործով լսումների: Երեխայի գործով նրան մեղադրել են Մենդերեսի հետ կապերի և երեխայի սպանության մեջ, ինչին ի պատասխան ասաց․ «Ես պարզապես սիրում էի այս տղային»,-խոստովանել է նա և պատմել, որ իր երեխան մահացել է ծննդաբերության ժամանակ: Երեխայի վերաբերյալ գործը միակն է այն 13 գործերից, որոնցով արդարացման դատավճիռ է կայացվել։ Անուղղակի նպաստի դեպքում պարզվել է, որ Ադնան Մենդերեսը պարբերաբար հարկերը վճարել Այհան Այդանին՝ նախկին կնոջ փոխարեն։ Մենդերեսի մահապատժից հետո իր կյանքի մնացած ժամանակահատվածում նա փորձել է զերծ մնալ Ադնան Մենդերեսի հետ իր հարաբերությունների մասին հայտարարություններից կամ հարցազրույցներից՝ չնայած թերթերի և ամսագրերի կողմից իրեն արված հսկայական ֆինանսական առաջարկներին:

Այհան Այդանը, ով երկար ժամանակ ուներ այնպիսի խնդիրներ, ինչպիսիք են աթերոսկլերոզը և շնչառական անբավարարությունը, մահացել է 2009 թվականի փետրվարի 19-ին՝ 85 տարեկան հասակում, Իզմիրի Չեշմե շրջանում։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Թուրքիայի պետական արտիստներ
Ջեմ ջեմս

**Ջեմ ջեմս,** կանադական սենդվիչ թխվածքաբլիթ, որն առաջացել է Արևելյան Կանադայում: Յուրաքանչյուր թխվածքաբլիթ բաղկացած է երկու փափուկ վաֆլիից, որոնք պատրաստված են կա՛մ մելասով, կա՛մ շագանակագույն շաքարով՝ միմյանց միացած ջեմի միջուկով: Այն տարածված թխվածքաբլիթի տեսակ է հատկապես Նյուֆաունդլենդ և Լաբրադորում, որտեղ այն ներառվել է տեղական մշակույթի մեջ:

## Նկարագիր
Ավանդական ջեմ ջեմսերը պատրաստվում են կամ մելասով կամ շագանակագույն շաքարով: Թխվածքաբլիթներն ունեն բիսկվիթային կառուցվածք և լցված են տարբեր ջեմերով, այդ թվում՝ ազնվամորու, հապալասի, կամ խնձորի: *Purity Factories*-ի կողմից արտադրված կոմերցիոն տարբերակն օգտագործում է խնձորի ջեմով միջուկ: Բաղադրատոմսը կարող է տարածաշրջանային տարբերություններ ունենալ, մասնավորապես, որոշ տարբերակներում թխվածքաբլիթի վերին շերտի վրա կա դեկորատիվ անցք՝ ջեմի լցոնումը ցուցադրելու համար:

## Պատմություն
Ջեմ ջեմսն առաջին անգամ հայտնվել է կանադական համայնքի խոհարարական գրքերում 1930-ականներին, իսկ վաղ բաղադրատոմսերը հայտնաբերվել են ինչպես Վինիպեգի *Public Schools Home Economics*-ում, այնպես էլ Օնտարիոյի *Stayner Sun*-ում: Թխվածքաբլիթները լայն տարածում են գտել 1950-ականներին, երբ Նյուֆաունդլենդի Սենթ Ջոնս նահանգի *Purity Factories* ընկերությունը սկսել է զանգվածայնորեն արտադրել դրանք իրենց նոր *Blackmarsh Road* ձեռնարկությունում:

## Մշակութային ազդեցություն
Ջեմ ջեմսերը առանձնահատուկ նշանակություն ունեն Նյուֆաունդլենդի մշակույթում, որտեղ դրանք ավանդական թեյախմության հավաքույթների մի մասն են հանդիսանում: Նրանք մնում են Purity-ի ամենավաճառվող ապրանքներից մեկը՝ իրենց պիպարկուկասի, *քրիմ քրեքերսի* և *հարդ բրեդի* հետ միասին: Այսօր ջեմ ջեմսը հանդիսանում է հացաբուլկեղենի վաճառքի, ընտանեկան հավաքույթների և տոնակատարությունների հիմնական մասը Արևելյան Կանադայում:  Թեև *Purity*-ի կոմերցիոն տարբերակն այժմ տարածված է Կանադայում և Միացյալ Նահանգներում, շատ ընտանիքներ շարունակում են պատրաստել իրենց սեփական տարբերակները՝ օգտագործելով սերնդեսերունդ փոխանցված բաղադրատոմսերը։

## Տես նաև
* Կանադական խոհանոց
* Թխվածքաբլիթների ցանկ
* Ջեյմի Դոջերս
* Լինցի տորթ

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Թխվածքաբլիթներ
Սպիտակ գառը

«**Սպիտակ գառը**»,  Սերո Խանզադյանի պատմվածքներից՝ գրված 1954 թվականին։ Ներառված է «Կորած արահետներ» շարքում։

## Գնահատական
Պատմվածքում դատապարտող-հանդիմանական շեշտերով ներկայացված է օջախի պատիվը, մարդկայնությունը, խիղճը կորցրած մարդու՝ առաջ քաշելով նաև «հայրերի ու որդիների» բարոյախոսական դրվածքը։ Նավասարդ պապի հոգեկան ծանր ապրումները յուրահատուկ են շատ շատերին: Կյանքի ծանր պայմանները շատերին են ստիպում հեռանալ գյուղից, աշխատանք փնտրել արդյունաbերական մեծ քաղաքում, ուր ոչ միշտ է, որ երջանկություն են գտնում:

## Սյուժե
Պատմվածքի իրադարձությունների կենտրոնում Նավասարդ ապերն է։ Նա գյուղի այգիների պահապանն է: «Գյուղում ոչ մի ազգական ու հարազատ չուներ Նավասարդ ապերը Ապրում էր մեն-մենակ ու մխիթարվում էր ուրիշներին լավություն անելով, բարություն ու սեր սերմանելով: Ինքն էր ու իր այգին, որի բարիքներից անխտիր բաժին էր հանում բոլորին:
Բնության նկատմամբ ունեցած սիրով, այգու յուրաքանչյուր ծառի հանդեպ տածած ակնածանքով ու գուրգուրանքով Նավասարդ ապերն ինչ-որ տեղ հիշեցնում է Ստ. Զորյանի Մարտին ապորը»։ 
Բրիգադիրից իմանալով, որ եղբորորդին՝ Արշակը, քաղաքից գալիս է, շտապում է տուն՝ պատրաստություն տեսնելու։ Արշակը Նավասարդ ապերի մահացած եղբոր որդին է, ում ինքը միայնակ է մեծացրել։ Մեծ զրկանքներ կրելով՝ նա Արշակին ուսման է տվել Մոսկվայում։ Այժմ Արշակը մեծ պաշտոնի տեր է, ապրում է մայրաքաղաքում և վարում է բավականին ապահովված կյանք;

Եվ ահա Նավասարդ ապերը իմանում է Արշակի գալստյան մասին։ Նա շտապում է տուն և պատրաստություններ տեսնում։ Տունդարձի ճանապարհին հիշողությունները վերակենդանանում են, և ամեն մի քար, թուփ ու աղբյուր նրան հիշեցնում են Արշակի հետ կապված զանազան իրադարձություններ․ Ամեն երեկո նա ձորից գյուղ էր բարձրանում, շալակի խուրջինի վրա նստերած տանելով դեռ երեք-չորս տարեկան Արշակին․․․։ Ահա նստում էին այս քարին, ապերը տանձ էր տալիս երեխային ու արխալուղի փեշով սրբում նրա քիթը․․․։ Այս այն աղբյուրն է, որից Արշակը սիրում էր ջուր խմել․․․։

Նավասարդ ապերը տան մոտ չի տեսնում Արշակի մեքենան, իսկ հարևանուհին տեղեկացնում է, որ Արշակը նախագահի տանն է; Արշակի մասին գովեստի և մեծարման խոսքեր լսելով հարևանուհուց՝ Նավասարդ ապերը հպարտանում է, ուրախանում։ Ապա անցնում է պատրաստություններին․ չոր փայտ է կտրում օջախի համար, սփռոցը փռում, կարպետը թափ տալիս, պատրաստում սպիտակ գառը մորթել։

Բայց սպասումը երկար է տևում։ Առավոտ էր, բայց Արշակը դեռ չկար; Շուտով երևում է հարևան կինը և հայտնում, որ Արշակը արդեն գնացել է։ Պատշգամբն ասես փլվում է Նավասարդ ապերի գլխին։ Նա փռվում է գոմի կտուրին և երկար հեկեկալուց հետո իջնում այգիների ձորը։ Նրա ետևից գալիս էր սպիտակ գառը և մայում սրտամորմոք ձայնով։

## Տես նաև
https://www.youtube.com/watch?v=uMxs7v1wMLA

https://media.grqaser.org/media/music/60/4c/b6/001MtoA2vpSRC81V.mp3

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Սերո Խանզադյանի ստեղծագործություններ
Կատեգորիա:1983 գրքեր
Ռուսական թանձրուկ

**Ռուսական թանձրուկ** (), ամերիկյան կծու աղցանային ամոքունք, որի հիմքը մայոնեզն ու կետչուպն են։ Կարևոր բաղադրիչն է ամերիկյան այնպիսի ուտեստի, ինչպիսին ռուբեն սենդվիչն է: Նման է «Հազար կղզիներ» թանձրուկին:

## Պատմություն
Ռուսական թանձրուկի մասին առաջին հիշատակումները վերաբերում են 1900 թվականին և գալիս են ամերիկյան աղբյուրներից: 1910 թվականին Չառլզ Ֆելոուզի խոհարարական գիրքը հակադրում է ռուսական թանձրուկը «Վինեգրետ» թանձրուկին (քացախի և բուսական յուղի խառնուրդ) լոլիկ և ծնեբեկ մատուցելիս, սակայն 1913 թվականի խոհարարական գիրքը ներառում է մի բաղադրատոմս, որը վինեգրետն է պապրիկայով և մանանեխով։

Պատմաբանները կարծում են, որ մայոնեզի վրա հիմնված թանձրուկի տարբերակը 1910-ական թվականների սկզբին ծագել է Նյու Հեմփշիր նահանգի Նաշուա քաղաքում: Դրա ստեղծողը համարվում է Ջեյմս Քոլբըռնը։ 1927 թվականի կենսագրական հոդվածում նրան անվանում են «այն համեղ համեմունքի հեղինակը և առաջին արտադրողը, որը հայտնի է որպես ռուսական թանձրուկ»: Քոլբըռնը մայոնեզային այս թանձրուկը վաճառել է իր խանութում առնվազն 1910 թվականից։ 1914 թվականին նա ձեռնարկել է թանձրուկի արտադրությունը և այն սկսել է վաճառել մանրածախ վաճականներին և հյուրանոցներին։

Թանձրուկը սկսել են կոչել «ռուսական», քանի որ նախնական բաղադրատոմսը ներառում էր ձկնկիթ՝ ռուսական խոհանոցի խորհրդանշական մթերքներից մեկը։ Ոչ մի ապացույց չկա, որ այն գոյություն է ունեցել Միացյալ Նահանգներից դուրս որևէ այլ տեղ մինչև 1910 թվականը։

Ժամանակակից Ռուսաստանում կետչուպի և մայոնեզի խառնուրդը սովորաբար կոչվում է «կետչունեզ»: 2019 թվականին Heinz-ը սկսել է արտադրել այդ անունով թանձրուկ։

## Բաղադրություն
Ռուսական թանձրուկն իր կծվությունը սովորաբար ստանում է պիմենտո փոքրիկ կծու պղպեղի շնորհիվ: Բացի մայոնեզից և կետչուպից, հաճախ ավելացվում են ծովաբողկ, սոխ, այլ համեմունքներ։

## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն
* Erhard Gorys. Russian Dressing // Das neue Küchenlexikon. Von Aachener Printen bis Zwischenrippenstück. — München: Deutscher Taschenbuch Verlag, 1997. — S. 456. — 599 S. — ISBN 3-423-36008-9.
* Eckhard Supp[вд]. Russian Dressing // Wörterbuch Kochkunst: Von Amuse-Bouche bis Zierschnee. — Mannheim: Dudenverlag, 2011. — S. 76. — 128 S. — ISBN 978-3-411-70392-0.
* Charles G. Sinclair. Russian dressing // Dictionary of Food: International Food and Cooking Terms from A to Z. — Second Edition. — London: A & C Black, 2004. — P. 494. — 632 p. — ISBN 978-1-4081-0218-3.
* Ruth Martin. Russian dressing // International Dictionary of Food and Cooking. — New York: Hastings House, 1974. — P. 245. — 311 p. — ISBN 0-8038-3388-1.

Կատեգորիա:1900 հայտնություններ
Կատեգորիա:Ամերիկյան խոհանոց
Կատեգորիա:Բուսակերական խոհանոց
Կատեգորիա:Խավարտներ
Կատեգորիա:Սոուսներ
Անանուն սեքս

**Անանուն սեքս**, մեկ գիշերային կապի կամ պատահական սեքսի ձև այն մարդկանց միջև, որոնք միմյանց հետ գործնականում չեն շփվել, հաճախ սեռական հարաբերություն են ունենում ծանոթությունից հետո նույն օրը և, ընդհանուր առմամբ, դրանից հետո այլևս երբեք չեն հանդիպում: «Սեքսի փնտրտուք» (Cruising) տերմինը օգտագործվում է այն անձի համար, որը սովորաբար անանուն կերպով սեռական հարաբերություններ է փնտրում մեկ այլ անձի հետ:

Անանուն սեքսը երբեմն համարվում է մարմնավաճառության ձև, երբ այն ներառում է գումարի կամ թմրանյութերի փոխանակում սեքսի համար:

## Ռիսկեր

Անանուն սեքսը սեռական գործունեության տեսակներից մեկն է, որն առավել ռիսկային է այն պատճառով, որ երկու զուգընկերների սեռական պատմությունը մյուսին անհայտ է, նաև որ անանուն սեռական հարաբերություն ունեցողները, ամենայն հավանականությամբ, ունեցել են մեծ թվով զուգընկերներ։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Պատահական սեքս
Play Hard

«**Play Hard**», ֆրանսիացի դիջեյ և պրոդյուսեր Դեյվիդ Գետտայի երգը՝ ամերիկացի երգիչներ Նի Յոյի և Էյքոնի մասնակցությամբ։ Թողարկվել է 2013 թվականի մարտի 15-ին որպես Գետտայի «Nothing but the Beat» (2011) հինգերերդ վերաթողարկված ստուդիական ալբոմի երրորդ սինգլ։ 2009 թվականի «Sexy Bitch» և 2011 թվականի «Crank It Up»-ից հետո Գետտայի և Էյքոնի երրորդ համատեղ աշխատանքն է։ Երեք կատարողները երգը գրել են Ֆրեդերիկ Ռիստերերի և Ջորջիո Թուինֆորթի հետ համահեղինակությամբ, երկուսն էլ Գետտայի հետ եղել են երգի պրոդյուսերները։ Այն պարունակում է նշանավոր սինթեզատորային ռիֆ, որը նմուշառվել է  *Alice Deejay* խմբի 1999 թվականի «Better Off Alone» տրանս երգից։

«Play Hard»-ը UK Singles Chart-ում հասել է վեցերորդ հորիզոնական՝ այդպիսով որպես գլխավոր կատարող դառնալով նրա տասնչորսերորդ հիթը Մեծ Բրիտանիայի Թոփ-10-ից։  Այն նաև հայտնվել է մի քանի այլ երկրների Թոփ 10 հիթ-շքերթներում, ներառյալ Ավստրիան, Բելգիան, Չեխիան, Ֆրանսիան, Գերմանիան, Իռլանդիան, Իսրայելը, Իտալիան, Լյուքսեմբուրգը, Լեհաստանը, Շոտլանդիան, Սլովակիան, Հարավային Կորեան, Իսպանիան և Շվեյցարիան, ինչպես նաև Թոփ 20-ը Ավստրալիայում, Դանիայում, Ֆինլանդիայում, Իսլանդիայում և Նոր Զելանդիայում:

## Տեսահոլովակ
Պաշտոնական երաժշտական տեսահոլովակը վերբեռնվել է Գետտայի *Vevo* պաշտոնական ալիքում 2013 թվականի ապրիլի 22-ին։ Տեսահոլովակում օգտագործվել է երգի նոր խմբագրված տարբերակը։ Շվեդ Անդրեաս Նիլսոնի նկարահանած ֆիլմը հակասությունների տեղիք է տվել Մեքսիկայի կարծրատիպային կերպարի պատճառով: *Neon Mixr*-ի տեսահոլովակներում և գովազդներում ներկայացված են հանրաճանաչ Les Twins-ի պարողները: 2023 թվականի օգոստոսի դրությամբ տեսանյութը հավաքել է ավելի քան 1,1 միլիարդ դիտում։

## Երգացանկ

## Չարտեր
### Ամսական չարտեր

### Վերջնական չարտեր

### Վկայականներ, պատճեններ և վաճառք

## Արձագանքների ժամանակագրություն

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:2013 սինգլներ
Կատեգորիա:Նի Յոյի երգեր
Կատեգորիա:Պարային երաժշտությամբ երգեր
Boost (շոկոլադե սալիկ)

**Բուստը** (նախկինում հայտնի որպես Մորո, Ավստրալասիայում վաճառվում է որպես **Մորո Գոլդ**) Քեդբերիի կողմից արտադրվող շոկոլադե սալիկի ապրանքանիշ է: Սալիկը վաճառվում է Միացյալ Թագավորությունում, Իռլանդիայում, Ավստրալիայում, Նոր Զելանդիայում և Հարավային Աֆրիկայում: Այն բաղկացած է կաթնային շոկոլադից՝ կարամելային և թխվածքաբլիթի միջուկով։

## Պատմություն
Բուստը ներկայացվել է Միացյալ Թագավորությունում 1985 թվականին որպես Կոկոսի Բուստ՝ կոկոսով և կարամելով սալիկ՝ պատված շոկոլադով։ 1989 թվականին գետնանուշով և կարամելով Ստարբարը վերանվանվեց Գետնանուշի Բուստ։ Թողարկվեց նաև թխվածքաբլիթով և կարամելով տարբերակը: Կոկոսով սալիկը դադարեցվեց 1994 թվականին իսկ գետնանուշով տարբերակը կրկին վերանվանվեց Ստարբար։ Թխվածքաբլիթի տարբերակը այժմ ստանդարտ Բուստ սալիկն է:

Էներգետիկ տարբերակը՝ Բուստ Գուարանան, թողարկվեց Միացյալ Թագավորությունում 2002 թվականին՝ Բուստ Գլյուկոզի հետ միասին: Երկուսն էլ շուկա էին հանվում «տալիս է քեզ առավելություն» կարգախոսով։

2009 թվականին Բուստի փաթեթավորումը վերաձևավորվեց, և թողարկվեց նաև Բուստ Դուոն՝ երկու ավելի փոքր Բուստ սալիկներ մեկ փաթեթում։ Քեդբերի Բուստ Բայթսը՝ պատառիկի չափի սալիկներ՝ վաճառվող 108գ պարկում, ներկայացվեց 2015 թվականի օգոստոսին։

Բուստ+ Պրոտեինը ներկայացվեց 2018 թվականին՝ պարունակելով կարամել, «պրոտեինային չիփսեր» և ավելի քիչ շաքար, քան ստանդարտ սալիկը։ 2019 թվականին թողարկվեց նաև դրա գետնանուշով տարբերակը։

Բուստը ամենահայտնի նախուտեստն էր 2012 թվականի Լոնդոնի օլիմպիական խաղերի շինարարական աշխատանքներում ներգրավված բանվորների շրջանում։

Ապրանքների գների բարձրացման և կառավարության օրենսդրության հետևանքով, Միացյալ Թագավորությունում Բուստ սալիկը 2013 թվականին 60գ-ից նվազեցվեց մինչև 48.5գ: 2014 թվականին Բուստ Դուո տարբերակը նույնպես կրճատվեց 10գ-ով՝ հասնելով 68գ-ի: Փաթեթավորումը նկատելիորեն թարմացվեց՝ արտացոլելու նոր Հղումային Ընդունելությունները և արմավենու ու շիի յուղի օգտագործումը արտադրանքում: Բուստ Դուոն կրկին կրճատվել է մինչև 63գ, որը ընդամենը 3գ-ով ավել է 1985 թվականի օրիգինալ սալիկից:

## Մարքեթինգ
1990-ականներին Բուստը գովազդվում էր հեռուստատեսությամբ կատակերգու զույգ Ռիվզի և Մորթիմերի կողմից՝ ոչ սովորական գովազդային կարգախոսով՝ «Այն թեթևակի ալիքավոր է՝ հարթ ներքևի մասով»։  Այնուհետև Քեդբերիի Բուստը հովանավորեց Յամահա թիմին Բրիտանական Սուպերբայք Չեմպիոնատում։ Այն նաև շուկայահանվել է «լիցքավորված գլյուկոզով» կարգախոսով։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Պաշտոնական կայք

Կատեգորիա:1985 հայտնված արտադրանքներ
Mamagama

**Mamagama** ադրբեջանական երաժշտական խումբ, հիմնադրվել է 2021 թվականին Բաքվում։ Խմբի կազմում են, վոկալիստ Ասաֆ Միշիևը, կիթառահար Հասան Հեյդարը և թմբկահար Արիֆ Իմանովը։ Խումբը հայտնի է ռոքի, փոփի և ադրբեջանական ավանդական երաժշտության իր յուրահատուկ միաձուլմամբ և բեմական եռանդուն ներկայությամբ և խորը, զգացմունքային բառերով:

Mamagama-ն ներկայացնելու է Ադրբեջանը Եվրատեսիլ 2025 երգի մրցույթում իր նոր դինամիկ «Run with U» երգով։

## Գործունեություն
Ստեղծվել է 2021 թվականին Բաքվում, Mamagama-ն բաղկացած է տարբեր երաժշտական անսամբլներում նախնական փորձ ունեցող անդամներից։ Խումբը արագ ճանաչում է  ձեռք բերել՝ ելույթ ունենալով մի քանի միջազգային փառատոներում։

Խմբի վոկալիստ Ասաֆ Միշիևը 2020 թվականին մասնակցել է «The Voice» նախագծին, Պոլինա Գագարինայի թիմում հասել է նոկաուտ փուլ։

2022 թվականին Mamagama-ն մասնակցել է Kënga Magjike- ին՝ Ալբանիայի առաջնակարգ երաժշտական փառատոններից մեկին: «Dreamer» երգով նրանք արժանացել են առաջին մրցանակին «Միջազգային արտիստներ» անվանակարգում։ Նույն տարի ավելի ուշ նրանք հայտ են ներկայացրել Ադրբեջանը Եվրատեսիլ 2023 երգի մրցույթում ներկայացնելու համար։ Չնայած նրանք ընտրվել են որպես հինգ վերջնական թեկնածուներից մեկը․ İctimai Television (İTV) հեռուստատեսությունը ընտրել է TuralTuranX դուետին՝ երկիրը Լիվերպուլում ներկայացնելու համար։

2025 թվականի փետրվարի 4-ին İTV-ն հայտարարել է, որ Mamagama-ն ներքին կարգով ընտրվել է՝ ներկայացնելու Ադրբեջանը Եվրատեսիլ 2025 երգի մրցույթում Շվեյցարիայի Բազել քաղաքում։

## Երաժշտական ոճ
Mamagama-ի երաժշտությունը միախառնում է ավանդական երաժշտական տարրերը ժամանակակից ոճերի հետ՝ ներառելով ինդի փոփի և այլընտրանքային ռոքի ազդեցությունները։

## Անդամներ
### Ներկա

* Ասաֆ Միշիև՝ վոկալիստ
* Հասան Հեյդար՝ կիթառահար
* Արիֆ Իմանով՝ թմբկահար

### Նախկին
* Ռոման Զիլյանև՝ կիթառահար
* Կլիմ Գուդին՝ թմբկահար

## Սկավառակագրություն

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Ադրբեջանի մասնակիցները Եվրատեսիլ երգի մրցույթում
Կատեգորիա:Ադրբեջանցիներ
Կատեգորիա:Եվրատեսիլ երգի մրցույթի մասնակիցներ
Կատեգորիա:Երաժշտական դուետներ
Սաթյա Նադելլա

**Սաթյա Նադելլա** (; , ), հնդկական ծագմամբ ամերիկացի թոփ-մենեջեր, Մայքրոսոֆթ ընկերության գլխավոր գործադիր տնօրեն։

2014 թվականին նա փոխարինել է Սթիվեն Բալմերին որպես գլխավոր գործադիր տնօրեն, իսկ 2021 թվականին՝ Ջոն Թոմփսոնին՝ խորհրդի նախագահի պաշտոնում։

Մինչ այդ Նադելլան եղել է Մայքրոսոֆթի ամպային և կորպորատիվ տեխնոլոգիաների խմբի գործադիր փոխնախագահ, ընկերության հաշվարկային պլատֆորմների ստեղծման և շահագործման պատասխանատու։

## Կենսագրություն
Սաթյա Նադելլան ծնվել է Հնդկաստանի Հայդարաբադ (քաղաք, Հնդկաստան)|Հայդարաբադ քաղաքում (այժմ՝ Տելանգանա նահանգ)՝ թելուգու լեզվով խոսող հինդուիստական ընտանիքում։ Նրա մայրը՝ Պրաբհավատին, եղել է սանսկրիտի դասախոս, իսկ հայրը՝ Բուկապուրամ Նադելլա Յուգանդհարը, Հնդկաստանի վարչական ծառայության պետական պաշտոնյա։

Նադելլան սովորել է Հայդարաբադի պետական դպրոցում, ապա 1988 թվականին ստացել է էլեկտրատեխնիկայի բակալավրի աստիճան Մանիպալի տեխնոլոգիական ինստիտուտում (Կառնատակա)։ Այնուհետև նա տեղափոխվել է ԱՄՆ՝ Վիսքոնսին-Միլուոքիի համալսարանում համակարգչային գիտությունների մագիստրոսի աստիճան ստանալու համար, որն ավարտել է 1990 թվականին։ 1997 թվականին Չիկագոյի Բութի անվան բիզնես դպրոցում ստացել է Բիզնեսի կառավարման մագիստրոսի աստիճան։

Մինչ 1992 թվականին Մայքրոսոֆթին միանալը, Սաթյա Նադելլան աշխատել է «Sun Microsystems» ընկերությունում։ Մայքրոսոֆթում Նադելլան աշխատել է առցանց ծառայությունների R&D ստորաբաժանման ավագ փոխնախագահի պաշտոնում, այնուհետև դարձել է բիզնես ստորաբաժանման և ամպային ծառայությունների ղեկավար։ 2014 թվականի փետրվարի 4-ին Սատյա Նադելլան նշանակվել է Մայքրոսոֆթի ղեկավար՝ փոխարինելով Սթիվեն Բալմերին։

2017 թվականի սեպտեմբերի 26-ին հրատարակվել է Սաթյա Նադելլայի ինքնակենսագրական գիրքը՝ «Hit Refresh»։

2019 թվականին նա մասնակցել է Բիլդերբերգյան ակումբի համաժողովին։

## Անձնական կյանք
1992 թվականին Նադելլան ամուսնացել է Անուպամայի՝ իր հոր հնդկական վարչական ծառայության գործընկերոջ դստեր հետ։ Ամուսիններն ունեցել են երեք երեխա՝ մեկ որդի և երկու դուստր։ Նրանց որդին՝ Զաինը, տառապել է կուրությամբ և մանկական ուղեղային կաթվածով, մահացել է 2022 թվականի փետրվարի 28-ին, 26 տարեկան հասակում։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
*Microsoft-ի գործադիր տնօրեն Սաթյա Նադելլան գլխավորում է աշխարհի լավագույն գործադիր տնօրենների ցանկը
* Satya Nadella. // Сайт компании Microsoft.
 

Կատեգորիա:20-րդ դարի ամերիկացի գործարարներ
Կատեգորիա:21-րդ դարի ամերիկացի գործարարներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի գործարարներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի ճարտարագետներ
Կատեգորիա:Մայքրոսոֆթ
Կատեգորիա:Չիկագոյի համալսարանի շրջանավարտներ
Կատեգորիա:Տնօրեններ
Կատեգորիա:Պադմա Բհուշան շքանշանի ասպետներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի ծրագրավորողներ
Կատեգորիա:Հնդիկ գիտնականներ
Կատեգորիա:ԱՄՆ-ի ինֆորմատիկայի ոլորտի գիտնականներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի արվեստագետներ
Կատեգորիա:Տեղեկատվական տեխնոլոգիաների անձինք