Դուբոսարի

**Դուբոսարի** կամ **Դուբըսարի** (, ռուսերեն՝ Дубосса́ры, ), քաղաք Մոլդովայում՝ չճանաչված Մերձդնեստրի Հանրապետությունում, որի կազմի մեջ մտնող նույնանուն շրջանի վարչական կենտրոնն է։ Ընկած է Դնեստր գետի ձախ ափին։ 2015 թվականին բնակավայրին շնորհվել է Մերձդնեստրի Հանրապետության *Մարտական փառքի քաղաք* կոչումը։

## Բնակչություն
1989 թվականի տվյալներով քաղաքում ապրել է 35.806 մարդ, այդ թվում՝ 15.414 մոլդովացիներ (ռումիններ), 10.718 ուկրաինացիներ, 8.087 ռուսներ։ 2004 թվականին անցկացված մարդահամարի տվյալներով քաղաքի բնակչության թվաքանակը եղել է 23.650 inhabitants,, ներառյալ 8.954 մոլդովացիներ, 8.062 ուկրաինացիներ, 5.891 ռուսներ, 153 բելառուսներ, 104 բուլղարներ, 90 հայեր, 49 լեհեր, 66 գագաուզներ,  46 հրեաներ, 39 գերմանացիներ, 31 գնչուներ, այլ ազգերի 165 ներկայացուցիչներ կամ ազգությունը չնշածներ։

## Անվանումը
Ըստ ուսումնասիրողների մեծ մասի կողմից ընդունված վարկածի՝ քաղաքի անվանումն առաջացել է «դուբաս» կոչված նավակի անունից, որը պատրաստվում էր ամբողջական ծառաբնից։

Թուրքական վարկածի համաձայն՝ Դուբոսարի անվանումն առաջացել է թաթարական (նողայական) «Տեմբոսառը» կամ «Դեմբոսառը» բառից, որը նշանակում է «Դեղին բլուրներ»։

## Գրականության մեջ
* Ռենա Ռոսների «Ձմեռային անտառի քույրերը» / *The Sisters of the Winter Wood* գրքի գործողությունները ծավալվում են Դուբոսարիում հրեաների 1903 թվականի քիշինևյան ջարդերի ժամանակ։

## Տնտեսություն
1951 թվականին սկսվել է Դուբոսարիի ջրէկի շինարարությունը։ 48 մեգավատտ հզորությամբ ջրէկը շահագործման է հանձնվել 1954 թվականին։

Քաղաքում գործում են մեխանիկական գործարանը, կարի ֆաբրիկան, երկաթբետոնե կոնստրուկցիաների արտադրամասը, ծխախոտի կոմբինատը, գինու գործարանը, հացի գործարանը, մսի կոմբինատը։ Մերձակայքում գործող հանքերից կրաքարի մի տարատեսակ է արդյունահանվում։

1992 թ. մերձդնեստրյան ռազմական բախումների հետևանքով զգալի վնաս է հասցվել քաղաքի տնտեսությանը։ 90-ական թվականների երկրորդ կեսին Դուբոսարիի ձեռնարկությունների մեծ մասի սարքավորումները որպես մետաղի ջարդոն հանձնվել են Ռիբնիցայի մետալուրգիական գործարանին։

## Ուշագրավ փաստ
1787-1791 թվականների ռուս-թուրքական պատերազմից հետո Թուրքիայի տիրապետության տակ գտնվող Մոլդովայից ու Բեսարաբիայից շուրջ 4000 հայեր գաղթեցին և հաստատվեցին Դուբոսարի քաղաքում, ապա հիմնադրեցին Գրիգորիոպոլիս քաղաքը (Գրիգորիոպոլիսի հանդիսավոր հիմնադրման արարողությունը տեղի ունեցավ 1792 թվականի հուլիսի 15-ին) և Իոսիֆովկա ու Վասիլևկա հայաբնակ գյուղերը։ Վերաբնակեցման կազմակերպողներից էին ռուս և հայ ականավոր գործիչներ՝ գեներալ Մ․ Ի․ Կուտուզովը, Տ․ Արղությանը, Գ․ Զաքարյանը։

## Անվանի անձինք
Նիկոլայ Սկլիֆոսովսկի (1836-1904) - ռուս նշանավոր բժիշկ

Տիմոֆեյ Մոշնյագա (1932-2014) - մոլդովացի անվանի բժիշկ, պետական և հասարակական գործիչ

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Dubosary (Dubăsari) in the Geographical Dictionary of the Kingdom of Poland (1881) 
*Site of city of Dubăsari
*Dubăsari (in Romanian)
* 
* История города Дубоссары
* Книги о Холокосте в Дубоссарах, в том числе «Дубоссары — книга памяти», написанная выходцами из Дубоссар, проживающими в настоящее время в Америке, Аргентине и Израиле. В книге рассказывается о жизни еврейской общины города (к началу 1941 года — 80 % от 10-тысячного населения города) в период с конца XIX века и до середины XX века.
* А. Москалёва. Книга «Дубоссарская трагедия, сентябрь 1941 г.» о зверствах фашистов в годы холокоста на Дубоссарской земле.

Կատեգորիա:Զինվորական փառքի քաղաքներ
Կատեգորիա:Մոլդովայի քաղաքներ