Ջոն Հոքվուդ

**Սըր Ջոն Հոքվուդ** () անգլիացի զինվոր, ով ծառայել է որպես վարձկան առաջնորդ կամ կոնդոտյեր Իտալիայում: Քանի որ նրա անունը դժվար էր արտասանել ոչ անգլիախոս ժամանակակիցների համար, պատմական գրառումներում կան դրա բազմաթիվ տարբերակներ: Նա հաճախ իրեն անվանում էր Հոքվուդ, իսկ Իտալիայում նա հայտնի էր որպես Ջովաննի Ակուտո, բառացիորեն նշանակում է «Ջոն Սուր» (կամ «Ջոն Խորամանկ»)՝ վկայակոչելով նրա «խելամտությունը կամ հնարամտությունը»: Նրա անունը լատինականացվել է որպես Յոհաննես Ակուտուս («Ջոն Սուր»): Գրանցված այլ ձևերն են՝ Օքգանքթըր, Հոդ, Հովոդ, Հանկելվոդ, Օգադ, Օշեվուդ, Հոքվուդ և Հոքոդ:

Նրա սխրանքները նրան դարձրին առասպելական կերպար թե՛ Անգլիայում, թե՛ Իտալիայում: Նրա տևական հռչակի մեծ մասը պայմանավորված է Ֆլորենցիայի տաճարում պահպանված մեծ և աչքի ընկնող որմնանկար դիմանկարով, որը ստեղծվել է 1436 թվականին Պաոլո Ուչելլոյի կողմից և ամեն տարի դիտվում է 4½ միլիոն զբոսաշրջիկների կողմից:

## Վաղ կյանքը
Ենթադրվում է, որ Հոքվուդը ծնվել է մոտավորապես 1323 թվականին Էսեքսի Սիբլ Հեդինգհեմում, Գիլբերտ Հոքվուդի երկրորդ որդին է։ Ժամանակակից պատմություններում հաճախ սխալմամբ նրան ներկայացնում են որպես աղքատության մեջ ապրող երեխա, սակայն իրականում Գիլբերտ Հոքվուդը կաշեգործ էր և փոքր հողատեր՝ «զգալի հարստությամբ»։ Նրա հայրն ունեցել է գույք և՛ Սայբլ Հեդինգհեմում, և՛ Ֆինչինգֆիլդում։ Այլ աղբյուրներ նշում են, որ նրա հայրը դերձակ էր, բայց դա, հավանաբար, սխալ թարգմանություն էր նրա իտալականացված անունից՝ Ակուտո։ Տեղեկատվության պակասը բազմաթիվ առասպելներ է ստեղծել նրա մանկության մասին։ Օրինակ, ֆլորենցիացի մատենագիր Ֆիլիպո Վիլանին պնդում էր, որ իր ազգանունը «Հոկվուդ» է եղել, քանի որ մայրը ծննդաբերության ժամանակ պահանջել է ծննդաբերել անտառում։ Այնուամենայնիվ, նա երկար չբնակվեց իր ծնողական տանը և տեղափոխվեց Լոնդոն՝ դերձակի մոտ աշակերտելու։

## Կարիերա
Հոքվուդն իր կարիերան սկսել է Ֆրանսիայում տեղի ունեցած Հարյուրամյա պատերազմում Էդուարդ III թագավորի օրոք՝ որպես երկար աղեղնավոր։ Համարվում է, որ նա մասնակցել է ինչպես Կրեսիի ճակատամարտին 1346 թվականին, այնպես էլ Պուատիեի ճակատամարտին 1356 թվականին։ Պուատիեից հետո նա միացել է Սպիտակ ընկերությանը՝ վարձկանների հայտնի խմբին, որի հետ 1361 թվականին անցել է Իտալիա և 1363 թվականին դարձել դրա հրամանատարը: Թեև Հոքվուդը ասպետ է կարգվել, չկա հստակ վկայություն, թե ում կողմից կամ որտեղ: Որոշ աղբյուրներ նշում են, որ նա ասպետ է կարգվել Սև արքայազնի կողմից Պուատիեի ճակատամարտից հետո, սակայն դրա մասին պատմական գրառում չկա: Այնուամենայնիվ, Իտալիայում բոլոր գլխավոր կոնդոտյերները դասակարգվում էին որպես ասպետներ: Իտալիա ժամանելուց հետո նա կռվել է բազմաթիว խմբավորումների համար, ինչպիսիք են Պապը, Միլանը և Ֆլորենցիան, իր կյանքի մնացած մասում՝ ավարտելով իր կարիերան Ֆլորենցիայում:

Հոքվուդի կարիերայի ընթացքում նրան սովորաբար վճարում էին ոսկե ֆլորիններով, որը տվյալ ժամանակաշրջանի ամենատարածված արժույթն էր: Որպես հրամանատար ծառայած 30 տարիների ընթացքում Հոքվուդի տարեկան եկամուտը տատանվում էր 6,000-ից 80,000 ֆլորինի միջև (համեմատության համար, նույն ժամանակաշրջանում հմուտ ֆլորենտացի արհեստավորը վաստակում էր տարեկան 30 ֆլորին)։ 

### Վարձկան Ֆրանսիայում
1360 թվականի մայիսի 8-ին Բրետինիի պայմանագրից հետո բազմաթիվ ազատ ընկերություններ սկսեցին ձևավորվել։ Ամենամեծը՝ Մեծ ընկերությունը (հետագայում լայնորեն հայտնի է որպես Սպիտակ ընկերություն կամ անգլիական ընկերություն), ստեղծվել է Ֆրանսիայի արևելքում։ Հոքվուդը միացավ դրան և ի վերջո դարձավ դրա հրամանատար: Նրա օրոք խումբը տեղափոխվեց Շամպայն, Բուրգունդիա և ի վերջո Ավինյոն։ Ընկերությունը գրավեց Պոն-Սեն-Էսպրին Ավինյոնի մոտ 1360 թվականի դեկտեմբերի 28-ի կամ 29-ի գիշերը՝ ի վերջո պահելով այն երեք ամիս: Սա խոչընդոտեց հարկերի հավաքման կետը, որոնք նախատեսված էին Ջոն թագավորի փրկագնի համար, ով գերեվարվել էր Պուատիեի ճակատամարտում: Սկզբում Պապ Իննոկենտիոս VI-ը նամակ գրեց խմբին՝ խաղաղություն փնտրելով, որտեղ Հոքվուդը նշվում էր որպես նրանց առաջնորդ: Խումբն անտարբեր մնաց Պապի խնդրանքին և շարունակեց ճնշել ամրոցը, ինչի արդյունքում ընկերությունը ենթարկվեց եկեղեցական նզովքի: 1361 թվականի մարտին ընկերությունը և Պապը հաշտություն կնքեցին՝ պայմանագիր կազմելով, որ նրանք կռվեն Պապի համար «Պիրենեյան լեռների այն կողմում՝ Իսպանիայում, և Ալպերի այն կողմում՝ Իտալիայում»՝ երաշխավորված զինվորական ծառայության խոստումով, այդպիսով բաժանելով խումբը։ Հոքվուդը միացավ Իտալիա մեկնող խմբին։

Սակայն, նախքան ընկերությունը պապական հրամանով Իտալիա կժամաներ, այն միացավ Մոնֆերատի մարկիզին և նրա պատերազմին ընդդեմ Ամադեոս VI-ի՝ Սավոյայի կառավարող կոմսի: Այն հաջողությամբ հարձակվեց Սավիլիանոյի և Ռիվարոլոյի վրա և մեկ տարի մնաց Սավոյայի տարածքում: Ամադեոսն իր վերջին դիմադրությունը ցույց տվեց 1362 թվականին Լանցոյում և պարտվեց ընկերությանը: Այս հաղթանակը Մոնֆերատի մարկիզին դրդեց նոյեմբերի 22-ին պայմանագիր կնքել ընկերության հետ, որով նշվում էր, որ նրանք այժմ կպայքարեն Վիսկոնտիների դեմ իր ղեկավարության ներքո։

### Ծառայություն իտալական խմբակցություններին
Հոքվուդը և նրա ընկերությունը Իտալիա ժամանեցին պապության «Մեծ հերձմանը» հաջորդած իշխանության վակուումի ժամանակ, երբ բազմաթիվ քաղաքական գործիչներ պայքարում էին իշխանության համար: Պիզա-Ֆլորենտական պատերազմը դարձավ Հոքվուդի զինվորական կարիերայի սկիզբն այնտեղ, քանի որ նա ստանձնեց Պիզայի բանակի հրամանատարությունը 1364-65 թվականների ձմռանը՝ գրեթե քառասուն տարեկան հասակում։ Կասկինայի ճակատամարտը որոշեց պատերազմը: Պատերազմից առաջ Ջոն Հոքվուդը և Պիզանի բանակը հանդիպել էին Մալաթեստայում։ Հոքվուդի մարտավարությունն այս ճակատամարտում էր, որ նրան առանձնացրեց որպես զինվորական հրամանատար, թեև նա պարտվեց: Նա հաշվի առավ տեղանքը և ռազմադաշտի պայմանները և համապատասխանաբար տեղակայեց իր բանակը: Սակայն, բեկումնային պահը եկավ, երբ հակառակորդ հրամանատարը հրամայեց շրջապատող մանևր, որը կտրեց Հոքվուդին իր բանակի մնացած մասից: Հոքվուդը հրամայեց իր բանակին նահանջել: Ճակատամարտի ժամանակակից ընկալումը ռոմանտիկացված է, քանի որ այն ներկայացվում է որպես հերոսական դիմադրություն մեծ դժվարությունների դեմ: Սակայն պարտությունը, հավանաբար, պայմանավորված էր Հոքվուդի կողմում կռվող երիտասարդ, անկարգապահ զինվորներով։

Հոքվուդի կարիերայի երկրորդ նշանակալից ճակատամարտը տեղի ունեցավ Ռուբիերայում 1372 թվականի հունիսի 2-ին՝ պապական ուժերի և Բեռնաբո Վիսկոնտիի միջև։ Երկու կողմերն էլ ձևական զինադադար էին կնքել, բայց իրականում հավաքագրում էին ավելի շատ զորքեր։ Հոքվուդը և Վիսկոնտին կառավարում էին հազար նիշերից բաղկացած զորք՝ առանց հետևակի։ Պապական ուժերն ավելի մեծ էին՝ 1,200 նիզակակիր, ինչպես նաև հետևակ: Հոքվուդը շրջանցեց և գերազանցեց իր թշնամուն մանևրում և գերեվարեց բարձրաստիճան սպաների մեծ մասին: Հաղթանակը ցույց է տալիս Հոքվուդի ունակությունը որպես հրամանատար, թեև այն չունեցավ նշանակալի քաղաքական հետևանքներ և ավարտվեց Վիսկոնտիի և Պապի միջև զինադադարով։

Հոքվուդի ավելի կարևոր դերերից մեկը Տոսկանայի Մեծ արշավանքն էր, որը ցույց է տալիս կոնդոտերիի կապերը և իտալական նահանգների քաղաքական բարգավաճումը: Արշավանքը ուղղակիորեն հանգեցրեց պատերազմի Ֆլորենցիայի և Գրիգորիոս XI-ի միջև և խթանեց Հոքվուդի փառքի և հարստության կարիերան: Հռոմի պապի կողմից չվճարվելուց հիասթափված՝ Հոքվուդը երթով շարժվեց Էմիլիա ուղով դեպի Տոսկանա և Ֆլորենցիա: Տոսկանայի երկու դեսպաններ դիմավորեցին նրան զինադադար կնքելու համար, որի համար նրան վճարեցին 130000 ֆլորին։ Նա շարունակեց երթը տարբեր տարածքներով, ինչպիսիք են Պիզա, Սիենա և Արեցո, որտեղ նա անընդհատ ճնշում էր փողի համար: Շատերը կարծում էին, որ այս արշավանքները կատարվել են Հռոմի պապի հրամանով, և այդ պատճառով դրանք հանգեցրել են պաշտպանական լիգայի Ֆլորենցիայի և Միլանի միջև: Շուտով հետևեցին Սիենան, Պիզան, Լուկան, Արեցոն և Նեապոլի թագուհի Ջոաննա I-ը և միացան պաշտպանական լիգային ընդդեմ ընկերության և Հռոմի պապի: Անկախ նրանից, թե ով էր պատասխանատու արշավանքի համար, Հոքվուդի արշավանքը դարձավ Կազուս բելլի, որն ի վերջո հանգեցրեց Ութ սրբերի պատերազմին։

Ութ Սրբերի պատերազմում 1375 թվականին Հոքվուդը և նրա ընկերությունը սկսեցին կռվել Պապ Գրիգորիոս XI-ի կողմից՝ ընդդեմ Ֆլորենցիայի: Դեկտեմբերին նա գնաց Չիտտա դի Կաստելլո՝ ապստամբությունը ճնշելու հրամանով, սակայն ի վերջո գրավեց քաղաքը, ինչը չէր համապատասխանում հիասթափված Պապի մտադրություններին, բայց Հոքվուդն արեց դա՝ փորձելով վճարում ստանալ Պապից: Արդյունքում, Գրիգորը «քիչ ընտրություն ուներ, բացի նրան պաշտոնապես քաղաքը հանձնելուց՝ չփոխհատուցված ծառայությունների փոխարեն»"։ Չիտտա դի Կաստելլոն գրավելուց հետո Հոքվուդը 1376 թվականի փետրվարի 12-ին պապական կառավարչի հրամանով գնաց Ֆաենցա, քանի որ վախենում էր ապստամբությունից: Ֆաենցայում գտնվելու ժամանակ Հոքվուդը փորձեց պաշարել հարևան Գրանարոլա քաղաքը, բայց ստիպված եղավ նահանջել Ֆաենցա: Պապական կառավարիչը դարպասները բացեց Հոքվուդի առջև, ով մտնելուն պես պահանջեց, որ բնակիչները հանձնեն իրենց զենքերը: Պապի կողմից չվճարվելով՝ նրանք փոխարենը թալանեցին քաղաքը: Սա լսելով, հակառակորդ կողմը՝ Ֆլորենցիան, կաշառեց Հոքվուդին չկռվելու համար և առաջարկեց նրան թոշակ, ինչպես նաև ներում Ֆլորենցիայի դեմ կատարած բոլոր դավաճանությունների և հանցանքների համար: Այնուամենայնիվ, Հոքվուդը մնաց Պապի կողմում: Ավելի ուշ նա մասնակցեց Չեզենայի ջարդին, ուր նրան կանչել էին օգնելու իրագործել հրամանագիրը, որը ներում էր խոստանում զենքերը վայր դնող քաղաքացիներին: Այսպիսով, Հոքվուդը և նրա մարդիկ միացան անզեն քաղաքացիների դեմ հարձակմանը։ Սա դարձավ բեկումնային պահ Հոքվուդի կարիերայում, որից հետո նա լքեց պապական ծառայությունը և սկսեց աշխատել Միլանի, Ֆլորենցիայի և նրանց դաշնակիցների հետ:

Հոքվուդը ի վերջո պայմանագիր կկնքի Ֆլորենցիայի հետ իր աներոջ՝ Բեռնաբո Վիսկոնտիի հետ վիճաբանությունից հետո: Ջոն Հորվատի դեմ ճակատամարտում հաղթելուց հետո Հոքվուդը և Լուց Լանդաուն հանդիպեցին Հորվատիի հետ և գողացան նրա որսից մի քանի որս: Բեռնաբոն չհամաձայնվեց դրա հետ, և, հետևաբար, Հոքվուդին զրկեց միլանյան հողից, որը ստացել էր որպես իր կնոջ օժիտ: Դրանից հետո Ֆլորենսը ութ ամսով վարձեց Հոքվուդին, Լանդաու եղբայրներին և նրանց ընկերությանը, բայց պայմանագիրը շատ ավելի երկար տևեց։

### Վերջին տարիները Ֆլորենցիայում
1385 թվականին Հոքվուդը ավելի քան 60 տարեկան էր և հողատարածքներ ուներ ինչպես Իտալիայում, այնպես էլ Անգլիայում: Թեև նա պաշտոնապես Ֆլորենցիայի քաղաքացի էր, նրան երբեք թույլ չտվեցին քաղաք մտնել։ Ֆլորենցիայի օրոք նրա պարտականությունների մեծ մասը պաշտպանական էր, և նա ավելի քան մեկ տասնամյակ չէր կռվել խոշոր ճակատամարտում: Սակայն 1385 թվականից 86-ի ձմռանը պատերազմ սկսվեց Պադուայի և Վերոնայի միջև։ Պատերազմի ամենակարևոր ներգրավվածությունը Կաստանյարոյի ճակատամարտն էր, որը նկարագրվել է որպես Հոքվուդի «լավագույն հաղթանակը և դարաշրջանի ռազմական հզորության ամենամեծ սխրանքներից մեկը»: Ճակատամարտի ժամանակ Հոքվուդը տեսավ, որ վերոնեցիների ձախ թեւը բացահայտված է, և հրամայեց իր մարդկանց առաջ շարժվել, և այդպիսով հաղթանակ ապահովեց իր և իր Պադուայի դաշնակիցների համար: «Paduan Chronicle»-ը նշում էր, որ 4620 կռվող տղամարդ գերի է ընկել։

Հոքվուդի դերը 1390–1392 թվականներին Միլանի դեմ պատերազմում նրա վերջին խոշոր ռազմական արշավն էր։ Ոչ մի նոր փառք չստացվեց, բացի բացառիկ և իմաստուն նահանջից դեպի Միլանի տարածք: Նրա վերջին ռազմական գործողությունը եղել է Բյորդո Միչելոտիի, Ալբերիկո Բրոգլիա դի Կիերիի և «այլ գործազուրկ զինվորների» հրամանատարությամբ վարձկանների հակառակորդ խմբին ետ մղելը, որոնց նա և իր մարդիկ հաջողությամբ հետ մղեցին:

## Անձնական կյանք
Հոքվուդն ուներ երկու կին։ Առաջինի մասին քիչ բան է հայտնի, բացառությամբ, որ նա հավանաբար անգլիացի էր, և նա ունեցավ առնվազն մեկ երեխա՝ դուստր, Անտիոքիա անունով, ով ամուսնացավ անգլիական Էսեքսի նշանավոր ընտանիքի՝ Կոգգեշալների հետ։ Իր դստեր՝ Էլիս Քոգշալի միջոցով Հոքվուդը Ինչիքինի կոմսերի նախահայրն էր:

Նրա երկրորդ ամուսնությունը լավ փաստագրված է: 1377 թվականին նա ամուսնացել է Դոնինա Վիսկոնտիի հետ՝ Միլանի մեծ տիրակալ Բեռնաբո Վիսկոնտիի ապօրինի դստեր հետ։ Դա քաղաքական խաղ էր. նա նկարագրվում է որպես «ուժեղ կերպար, որը նման է իր հորը և ընդհանրապես Վիսկոնտի կանանց»։ Որոշ աղբյուրներ ասում են, որ նա գրեթե հավասար էր նրա հետ, ինչը շատ անսովոր էր այն ժամանակվա համար, և նույնիսկ թույլ էր տալիս նրան տնօրինել իր ֆինանսների մի մասը։ Նրանք ունեին չորս երեխա՝ Ջանեթը, Քեթրինը, Աննան և Ջոնը։

Հասկանալի է նաև, որ Հոքվուդն ուներ բազմաթիվ սիրուհիներ և ապօրինի երեխաներ, ինչպես և իր մասնագիտության շատ տղամարդիկ։ Հասկանալի է նաև, որ Հոքվուդն ուներ բազմաթիվ սիրուհիներ և ապօրինի երեխաներ, ինչպես և իր մասնագիտության շատ տղամարդիկ։ Նրա երկու ապօրինի որդիներն էին Ջոնը և Թոմաս Հոքվուդը: Հոքվուդը օգտվեց Պապի բարեհաճությունից՝ ապահովելով Ջոնի եկեղեցական նշանակումը Լոնդոնում, իսկ Թոմասը պատանդ վերցվեց 1376 թվականին Բոլոնիայում և վերադարձավ Անգլիա, որտեղ սկսեց վարձկան կապիտանի կարիերան։

### Կրթություն
Ոմանք ասում են, որ Հոքվուդը ոչ կարդալ գիտեր, ոչ գրել՝ հիմնվելով մի դեպքի վրա, երբ Ֆլորենցիայի հետ պայմանագիրը նրա համար բարձրաձայն կարդացին 1385 թվականին: Սակայն նրա կարգավիճակի կապիտանների համար նման գործելաոճը հազվադեպ չէր, և պետք է ենթադրել, որ նա կարող էր կարդալ կամ գրել: Կոմս Արմանյակի հետ իր նամակագրություններից մեկում ֆլամանդացի մատենագիր Ժան Ֆրուասարը գրում է, որ ընթերցանության նյութը կա՛մ «կարդում էին նրա համար»։ Ելնելով դրանից՝ ողջամիտ է պնդել, որ Հոքվուդը որոշակի կրթություն ուներ։

### Արտաքին տեսք
Թեև կան այլ կոնդոտերիերի նկարագրություններ, Ջոն Հոքվուդի հետևողական նկարագրությունը երբեք հստակ չի տրվում: Ջոզեֆ Ջեյ Դիսի ժամանակակից պատմությունը Հոքվուդին անվանում է «ծանր մարդ, երիտասարդ ցուլն ուսերին, ամուր ձեռքեր... Նրա շագանակագույն աչքերը մեծ էին, հաշվարկող և լայնորեն առանձնացված հաստ հոնքերի տակ: Նրա քիթը երկար էր, անհարթ ու սրածայր... Նրա ուղիղ շագանակագույն մազերը անզգույշ կախված էին»։ Հոքվուդի արտաքին տեսքի միակ ակնհայտ աղբյուրը Պաոլո Ուչելոյի որմնանկարն է։ Դիմանկարը առաջին ձեռքից պատկեր չէ, այլ ավելի վաղ պատկերի պատճեն։ Դժվար է դրանից ֆիզիկական նկարագրություն ստանալ, քանի որ այն պատկերում է Հոքվուդին, որը նստած է ձիու վրա՝ մասնակի զրահով։ Վերջին հետազոտությունները ցույց են տվել. «Հոկվուդի կեցվածքն ինքնին կասկածելի է... կոմպոզիցիան, հավանաբար, Ֆլորենցիայի քարոզչության մաս էր, որը նախատեսված էր զորքերը վերանայող հնազանդ կապիտանի կերպարը փոխանցելու համար»։ Հաշվի առնելով տարբեր հեղինակների այս տեղեկությունը՝ նրա ֆիզիկական արտաքինի հավաստի նկարագրություն չկա, և նկարներից ստացված ապացույցները պետք է զգուշությամբ ուսումնասիրվեն։

### Անհատականություն
Հոքվուդին նկարագրող հիմնական հատկանիշները հմտությունն ու դաժանությունն էին։ Նրա հմտության ապացույցները հստակ երևում էին նրա մարտավարությունից, որը ներառում էր կեղծ նահանջներ, դարանակալումներ և կեղծ տեղեկությունների օգտագործում: Օրինակ, 1391 թվականին Միլանի տարածքից փախչելուց առաջ Հոքվուդը ընդունեց իր հակառակորդի մարտահրավերը՝ հաջորդ առավոտյան մարտի դաշտում հանդիպելու համար: Այնուամենայնիվ, Հոքվուդը «ճամբարը վերցրեվ և հանգիստ անհետացավ հետևի ճանապարհներով՝ ծառերի վրա դնելով իր մարտական ​​չափանիշներն ու պաստառները, որպեսզի թշնամին կարծեր, որ ինքը դեռ այնտեղ է: Այնուհետև նա առանձնացրեց իր մարդկանցից մի ջոկատ և տեղավորեց անտառում, որպեսզի թակարդը գցի իրեն հետապնդող թշնամուն»։ Նրա զորքերը բռնաբարում էին կանանց, սպանում գյուղացիներին և մասնատում նրանց թշնամիներին։ Սա կասկածի տակ դրեց Հոքվուդի կրոնական հավատքը։ Հայտնի է, որ նա կողոպտել է վանքեր և սուրբ վայրեր, ինչպիսիք են Սան Գալգանոյի աբբայությունը: Նա նույնիսկ ճնշել է Հռոմի Պապին Ավինյոնում, բայց կան նաև ապացույցներ, որ նա ամբողջովին աթեիստ չէր, քանի որ քարոզարշավի ընթացքում նա պատարագի համար շարժական զոհասեղան խնդրեց: Ջեֆրի Թրիզը «հավատարմությունը» համարում է իր գլխավոր հատկանիշը՝ իր գործատուների պատվերներին հետևելու իր համառ հանձնառության շնորհիվ։ Այնուամենայնիվ, դա ճիշտ չէ, քանի որ նա հաճախ էր խախտում պայմանագրերը և չէր ենթարկվում իր գործատուներին: Մի անգամ նա երկու անգամ լքել էր միլանյան բանակը։

## Մահը
Սըր Ջոն Հոքվուդը մահացել է 1394 թվականի մարտի 17-ին Ֆլորենցիայի իր տանը, նախքան նա կարողացավ թոշակի անցնել Անգլիայում։ Մարտի 20-ին նրա հուղարկավորությանը հաջորդեց Դուոմոյում հուղարկավորության մանրամասն արարողությունը: Արձանագրված է, որ քաղաքի հայրերը «դրել են երեք դրոշ՝ Ֆլորենցիայի բազուկներով և սաղավարտ՝ ոսկե առյուծով, որը իր ճանկում շուշան է պահում», իսկ նրա անձնական բրիգադը ուղարկել է «տասնչորս կապիոնացված մարտական ​​ձիեր՝ կրելով անգլիացիների անձնական դրոշը. սուր, վահան և սաղավարտ:

## Հիշողություն և հուշարձաններ
Ի սկզբանե Ալբիզիի կառավարության օրոք նախատեսվում էր Հոքվուդի համար մարմարե դամբարանը կառուցել, սակայն գումարը պակասում էր: 1436 թվականին Մեդիչիները վարձեցին Պաոլո Ուչելլոյին Դուոմոն նկարելու համար։ Ուչելոն նկարել է Հոքվուդի դիմանկարը, որն այսօր պահպանվել է հյուսիսային պատի երրորդ անկյունում: Նրան երևում են մոխրագույն-կանաչ ձիու վրա՝ հրամանատարի մահակով, մասնակի զրահով։ Ուչելոն օգտագործեց «terra verde» կոչվող տեխնիկան՝ փորձելով նկարչության մեջ ընդօրինակել բրոնզե արձանը։ Լատինական մակագրության վրա գրված է. Ioannes Acutus eques brittanicus dux aetatis suae cautissimus et rei militaris peritissimus habitus est («Ջոն Հոքվուդ, բրիտանացի ասպետ, իր դարաշրջանի ամենախոհեմ առաջնորդը և պատերազմի արվեստի ամենափորձագետը»)։

Հոքվուդը նույնպես մեծարվում է Անգլիայի Սիբլ Հեդինգհեմի Սուրբ Պետրոս եկեղեցում: Կառույցն ունի ծածկապատ կամարներ, որտեղ կա կամարի վրա պատկերված է բազեի խորհրդանշական նկարը, որի տակ ցածր խորանն է, որտեղ եղել է նաև ներկայացուցչական նկար, որն այժմ անհետացել է, որտեղ Հոքվուդը կանգնած է աղոթելու իր երկու կանանց միջև: Հոքվուդն ասում էր՝ «Աստծո որդի, հիշիր ինձ», իսկ առաջին կինը ասաց՝ «Իմ մայրիկ, հիշիր ինձ», իսկ երկրորդ կինը՝ «Քրիստոսի մայր, հիշիր ինձ»։

## Ժողովրդական մշակույթ
*Սըր Արթուր Կոնան Դոյլի 1891 թվականի «Սպիտակ ընկերությունը» վեպը հիմնված է Ջոն Հոքվուդի և նրա սխրագործությունների վրա:
*Մարիոն Փոլկ Անջելլոտին 1911 թվականին գրել է վեպ՝ «Սըր Ջոն Հոքվուդ. Սպիտակ ընկերության հեքիաթը Իտալիայում», որին հաջորդել են ութ պատմվածքներ Հոքվուդի մասին, որոնք հայտնվել են «Adventure» ամսագրում 1911-1915 թվականներին։ Վեպը և բոլոր ութ պատմվածքները վերջերս առաջին անգամ են հավաքվել։
*Գորդոն Դիքսոնը գրել է մի շարք վեպերի շարք, որը կոչվում է «Childe Cycle»՝ հղում անելով Ջոն Հոքվուդին որպես կերպար։ Վեպերի թվում են «Վերջնական հանրագիտարանը» (1984 թվական) և «Չանտրի գիլդիան» (1988 թվական):

*Հոքվուդը ներկայացված է Կասանդրա Քլարկի «Կարմիր թավշյա պտտվող կոշիկը» վեպում, որը հրատարակվել է Ջոն Մյուրեյի կողմից 2009 թվականին՝ որպես նրա «Մոյի Աբբեսս» շարքի մի մաս։
*Ջեք Լադլոուն (Դեյվիդ Դոնաչիի գրչանունը) գրել է 2016 թվականի Հոքվուդ վեպը, որն իր մեջ ներառում է հայտնի փաստեր Հոքվուդի կյանքի մասին։
*Թոմի Օցուկայի Հոքվուդ մանգայում գլխավոր հերոսի կերպարը հիմնված է Ջոն Հոքվուդի վրա՝ հաշվի առնելով նրա անունը, մասնագիտությունը և ռազմական խելքը։ 
*Սըր Ջոն Հոքվուդը Գրիֆ Հոսքերի կողմից անկախ հրատարակված (2021-2023) համանուն շարքի հերոսն է։

*Հյուբերտ Քոուլը գրել է վեպերի եռագրություն՝ հիմնված Հոքվուդի կյանքի վրա՝ «Հոքվուդը» (1967 թվական), «Հոքվուդը Փարիզում» (1969 թվական) և «Հոքվուդը և Պիզայի աշտարակները» (1973 թվական):

### Ֆիլմեր
*1985 թվականին նկարահանված Փոլ Վերհովենի գեղարվեստական ​​պատմական «Միս և արյուն» ֆիլմը ներկայացնում է անգլիացի վարձկան կապիտանի, որը կոչվում է «Հոքվուդ» (Ջեք Թոմփսոն), բայց գործողությունները տեղի են ունենում 1501 թվականին՝ իրական Ջոն Հոքվուդի մահից ավելի քան մեկ դար անց:

## Ծանոթագրություններ

## Աղբյուրներ

*
*
*
*
*
*
*

## Հետագա ընթերցում
*Բարբարա Թաքման – *Հեռավոր հայելի* (Գլուխ 10)
*Քենեթ Ֆաուլեր – Սըր Ջոն Հոքվուդ, Ազգային կենսագրության Օքսֆորդի բառարան
*
*Քրիստոֆեր Սթար – Միջնադարյան վարձկան. Էսսեքսից սըր Ջոն Հոքվուդ, Էսսեքսի ձայնագրման գրասենյակ (2007 թվական)

## Արտաքին հղումներ
*
*Մոնտեքիո Վեսպոնի ամրոց
*Ջոն Հոքվուդ: Անգլիացի կապիտան Իտալիայում, The History Notes կայքը
*Ջովանի Ակուտո. Ջոն Հոքվուդի ազդեցությունը Իտալիայի ռազմական պատմության վրա