Աշոտ Ալեքսանյան (գրականագետ)

**Աշոտ Վլադիմիրի Ալեքսանյան** (), հայ գրականագետ, բանաստեղծ, էսսեիստ, թարգմանիչ, Հայաստանի գրողների միության անդամ (1996)։

## Կենսագրություն
Աշոտ Ալեքսանյանը ծնվել է 1961 թվականի դեկտեմբերի 24-ին, Երևանում։ Ավարտել է Երևանի պետական համալսարանի բանասիրական ֆակուլտետը, ԳԱ Մանուկ Աբեղյանի անվան գրականության ինստիտուտի ասպիրանտուրան։ 1988 թվականին պաշտպանել է թեկնածուական թեզ՝ Հայ միջնադարյան նամակը թեմայով։ 1988-1991 թվականներին աշխատել է Մանուկ Աբեղյանի անվան գրականության ինստիտուտում որպես ավագ գիտաշխատող, Նաիրի հրատարակչությունում որպես թարգմանական գրականության բաժնի վարիչ, 1992 թվականից՝ Եղիշե Չարենցի անվան գրականության և արվեստի պետական թանգարանի տնօրեն։

1993 թվականից անցել է դիվանագիտական գործունեության, աշխատում է ՀՀ արտաքին գործերի նախարարությունում։ Հեղինակ է հայ միջնադարյան, նոր և նորագույն շրջանին, արտասահմանյան գրականությանը նվիրված ուսումնասիրությունների։ Հանրապետական մամուլում հանդես է եկել հոդվածներով, էսսեներով, արձակ և չափածո ստեղծագործություններով։ Թարգմանել և հրապարակել է եվրոպական մի շարք հեղինակների ստեղծագործությունները։ Բազմաթիվ գրքերի հեղինակ է։

## Ստեղծագործություններ
### Երկեր
**Գրականագիտություն**
*1. Հայ միջնադարյան նամակը (4-14-րդ դդ), մենագրություն, Եր., Նաիրի, 1997։  Վերահրատարակություն, Եր., Նաիրի, 2012։
*2. Ռոբերտ Մուզիլի գրական-փիլիսոփայական հայեցակարգը, ի խույզ նորագույն գեղագիտության, մենագրություն, Եր., Վան Արյան հրատարակչություն, 2009։
*3. Գեղամ Գրիգոր Գավաֆեան, Կորսուած վայրկեաններ, ընտրանի, առաջաբանը, բնագրերի կազմումը, ծանոթագրությունները Ա.Ալեքսանյանի, Եր., Հայաստան/Գրական հայրենիք հրատ., 2018:
*4. Եղիշե Չարենցը և եվրոպական գրական ավանդույթը, մենագրություն, Եր., Անտարես, 2021։
**Գրական ստեղծագործություններ**
*5. Պատաֆիզիկա, էսսեներ, քերթվածներ, թարգմանություններ, Եր., Նաիրի, 2009։
*6. Երգերի գիրքը, բանաստեղծությունների և էսսեների ժողովածու, Եր., Հայաստան/Գրական հայրենիք հրատ., 2013:
*7. Երգեր և վերքեր, բանաստեղծությունների ժողովածու, Եր., Հայաստան/Գրական հայրենիք հրատ., 2014:
*8. Փորձեր և փորձություններ, էսսեների ժողովածու, Եր., Հայաստան/Գրական հայրենիք հրատ., 2014:
*9. Հայկական արդի պոեզիայի անթոլոգիա, Ավստրիա, Վիեննա 2018։ (Armenische Lyrik der Gegenwart, Verlag Edition Art Science, Österreich, Wien 2018)
**Թարգմանություններ (եվրոպական լեզուներից)**

* 10. Հերման Հեսսե, Ներսը և դուրսը, պատմվածքներ, Եր., Ապոլոն, 1991։ 
* 11. Միշել դը Նոստրադամուս, Երրորդ աշխարհամարտը և Հայաստանը, Եր., Տապան հրատարակչություն, 1992։  
* 12. Բորիս Վիան, Օրերի փրփուրը, վեպ, Եր., Նաիրի,1992։  
* 13. Ռոբերտ Մուզիլ, Երեք կին, նովելներ և էսսեներ, Եր.,Նաիրի,1994։  
* 14. Շտեֆան Գեորգե, Նոր Արքայություն, ընտրանի, Եր., ԳԱԹ հրատ., 1997։  
* 15. Ռայներ Մարիա Ռիլկե, Վարդի հոգին, ընտրանի, Եր., Նոր-դար հրատ.,1998։  
* 16. Միխաելա Ռոնցոնի, Bedford Drive 610 - I am an American, դրամա, Եր.,  Արտասահմանյան գրականություն հրատ., 2003:  
* 17. Ռոբերտ Մուզիլ, Մարդն առանց հատկությունների (հատվածներ վեպից), Եր. Արտասահմանյան գրականություն հրատ., 2003:
* 18. Ռոբերտ Մուզիլ, Ճշգրտություն և հոգի, երկերի ժողովածու, Եր., Նաիրի, 2004։  
* 19. Հերման Հեսսե, Մանրավեպեր, Եր., 2004։  
* 20. Ռոբերտ Մուզիլ, Դպրոցահասակ Թյորլեսի հոգեխռովքը, վեպ, Եր., Հայաստան/Գրական հայրենիք հրատ., 2009:  
* 21. Հռենոսյան քնար, էջեր գերմանական, ավստրիական և ֆրանսիական պոեզիայից, Եր., Հայաստան/Գրական հայրենիք հրատ., 2010:  
* 22. Ավստրիական արձակ, ժողովածու, Եր., Անտարես, 2014։  
* 23. Գոթֆրիդ Բեն, Նա, ով մենակ է, Քերթվածք, Եր., Անտարես, 2017։   
* 24. Հերման Հեսսե, Դեմիան, վեպ, Եր., Քյուրքչյան, 2018։   
* 25. Հերման Հեսսե, Սիդհարթա, վեպ, Եր., Քյուրքչյան, 2018։  
* 26. Ռոբերտ Մուզիլ, Մարդն առանց հատկությունների, վեպ չորս հատորով, հ. I, Եր., Անտարես, 2017։
* 27. Ռոբերտ Մուզիլ, Մարդն առանց հատկությունների, վեպ չորս հատորով, հ. II, Եր., Անտարես, 2017։
* 28. Հերման Հեսսե, Ուխտագնացություն Արևելք, վիպակ, Եր., Անտարես, 2018։
* 29. Ռոբերտ Վալզեր, Զբոսանք, վիպակ, Եր., Անտարես, 2018։
* 30. Բորիս Վիան, Օրերի փրփուրը (վերահրատարակություն), վեպ, Եր., Անտարես, 2018։
* 31. Պատմվածքներ նկարիչների մասին (Մուզիլ, Հեսսե, Քամյու), Եր., Մատեան հրատ., 2018
* 32. Միլան Կունդերա, Վեպի արվեստը, էսսե, Եր., Անտարես, 2019։
* 33. Ռոբերտ Մուզիլ, «Երազողները», դրամա, 2018, Tatron-drama.am կայք, 
* 34. Վիլհելմ Բուշ, Մաքս և Մորից, մանկական պատմություններ, Եր., Քյուրքչյան, 2019
* 35. Քրիստոֆ Ռանսմայր, Վերջին աշխարհը, վեպ, Եր., Անտարես, 2019։
* 36. Գյուստավ Լը Բոն, Ամբոխների հոգեբանություն, աշխատություն, Եր., Անտարես, 2019։
* 37. Հերման Հեսսե, Նարցիսը և Ոսկեբերանը, վեպ, Անտարես, 2019։
* 38. Հերման Հեսսե, երկեր 2 հատորով, հատոր առաջին, Եր., Անտարես, 2020։
* 39. Հերման Հեսսե, երկեր 2 հատորով, հատոր երկրորդ, Եր., Անտարես, 2020։
* 40. Ռոբերտ Մուզիլ, Հինգ կին, պատմվածքներ, Եր., Անտարես, 2020։
* 41. Ռոբերտ Մուզիլ, Ժառանգություն կենդանության օրոք, էսսեներ, Եր., Քյուրքչյան, 2020։
* 42. Ֆիլիպ Ժակոտե, Ընտրանի, չափածո, Եր., Քյուրքչյան, 2020։
* 43. «Հոգեգրություն» - XX դարի արևմտաեվրոպական պոեզիայի ընտրանի՝ 40 հեղինակ՝ 17 երկրից, Եր., Անտարես, 2021։
* 44. Ալֆրեդ Ժարրի, Ուբյու արքա, դրամա, Եր., Անտարես, 2022։
* 45. Ալբեր Կամյու, Ընդվզող մարդը, էսսե, Եր., Անտարես, 2022։
* 46. Ռոբերտ Մուզիլ, Մարդն առանց հատկությունների, վեպ չորս հատորով, հ. III, Եր., Անտարես, 2023։
* 47. Ռոբերտ Մուզիլ, Մարդն առանց հատկությունների, վեպ չորս հատորով, հ. IV, Եր., Անտարես, 2023։
*48. Ջորջ Ուիլյամ Ռասել, Տեսիլքի ճրագը, ակնարկաշար, Անտարես, 2025:
*49. Սեմյուել Բաթլեր, Հայտնի աստվածը և անհայտ աստվածը, Անտարես 2026:
*50. Միգել դե Ունամունո, Սուրբ Մանուել բարեպաշտ, նահատակ, վիպակ, Հայաստան/Գրական Հայրենիք հրատ. 2026

## Պարգևներ
* Ավստրիայի Հանրապետության Վաստակի Ոսկե մեդալ, 1999
* Ավստրիայի Հանրապետության վարչապետարանի ամենամյա թարգմանական մրցանակ, 2005
* Հայաստանի գրողների միության և Մայր Աթոռ Սուրբ Էջմիածնի «Կանթեղ» մրցանակ, 2016
* ՀԳՄ Հովհաննես Մասեհյանի անվան մրցանակ, 2021

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Հայ գրականագետներ
Կատեգորիա:Հայ թարգմանիչներ
Կատեգորիա:Հայ բանաստեղծներ
Կատեգորիա:Հայաստանի գրողների միության անդամներ