open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Տանձենի հիրկանյան

**Տանձենի հիրկանյան** (), վարդազգիների ընտանիքին պատկանող ծածկասերմ ծառ, որը գրանցված է Հայաստանի Կարմիր գրքում։

## Նկարագրություն
25 մ բարձրությամբ, փշեր չունեցող ծառ է։ 5-8 սմ երկարությամբ և 3-5 սմ լայնությամբ տերևները ձվաձև են, սուր մանր ատամնավոր։ Վերևում դրանք բթավուն կամ թեթևակի սրացած են, հիմքի մոտ՝ հատված կամ համարյա սրտաձև, իսկ տակից՝ բարակ թաղիքավոր։ Երկար, բարակ կոթերը հավասար են թիթեղի երկարությանը։ 2,5-3 սմ տրամագծով պտուղները միայնակ են կամ 2 (3)-ը։ Պտղի ժամանակ ուղիղ կանգնած բաժակի մասերը պսականման են, բարակ թաղիքավոր։ Կոթերը կարճ են։

## Տարածվածություն
Հայաստանում հանդիպում է Զանգեզուրի և Մեղրու ֆլորիստիկական շրջաններում։ Հայաստանից բացի, տեսակը հանդիպում է Թալիշում և Հյուսիսային Իրանում։

## Էկոլոգիա
Աճում է միջին և վերին լեռնային գոտում` ծովի մակարդակից 1200-2100 մ բարձրությունների վրա, անտառներում, անտառների եզրերին։ Ծաղկում է ապրիլ-մայիս ամիսներին, պտղակալում՝ հունիս-օգոստոսին։

## Պահպանություն
Վտանգված տեսակ է։ Հայտնի են երկու պոպուլյացիաներ։ Տարածման և բնակության շրջանների մակերեսը 500 կմ²-ից պակաս է։ Հայաստանի Կարմիր գրքի առաջին հրատարակության մեջ, CITES-ի և Բեռնի կոնվենցիաների հավելվածներում ընդգրկված չէ։

Պոպուլյացիայի մի մասը պահպանվում է «Շիկահող» պետական արգելոցի տարածքում։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Վտանգված տեսակներ
Կատեգորիա:Ծածկասերմեր
Կատեգորիա:Վարդազգիներ
Կատեգորիա:ՀՀ Կարմիր գրքում գրանցված բույսեր
Սպնդուկ միջին

**Սպնդուկ միջին** (), սպնդուկազգիների ընտանիքին պատկանող ծածկասերմ բույս, որը գրանցված է Հայաստանի Կարմիր գրքում։

Վտանգման սպառնացող վիճակին մոտ գտնվող, Հայաստանում լայնորեն տարածված տեսակ է, որի տարածման շրջանի մակերեսը 20000 կմ²-ից պակաս է։ Տեսակին աճման պայմանների փոփոխության պատճառով սպառնում է տարածման և բնակության շրջանների կրճատում։ Սպառնալիքի կատեգորիան, կապված շատ մեծ ընդհանուր տարածման հետ, նվազեցված է։ Հայաստանի Կարմիր գրքի առաջին հրատարակության մեջ, CITES-ի և Բեռնի կոնվենցիաների հավելվածներում ընդգրկված չէ։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Վտանգված տեսակներ
Կատեգորիա:Սպնդուկազգիներ
Կատեգորիա:Ծածկասերմեր
Կատեգորիա:ՀՀ Կարմիր գրքում գրանցված բույսեր
Կատեգորիա:Եվրոպայի բուսական աշխարհ
Կատեգորիա:Արևմտյան Ասիայի բուսական աշխարհ
Ջոն Քոութս

**Ջոն Քոութս** (, (), ավստրալիացի իրավաբան, բիզնեսմեն, սպորտային գործիչ, Սպորտային արբիտրաժային դատարանի նախագահ (2011 թվականից մինչ այժմ)։

## Կենսագրություն
Ջոն Քոութսը ծնվել է 1950 թվականի մայիսի 7–ին Սիդնեյում, իրավաբանի ընտանիքում։ Դպրոցում հետաքրքրվել է կրիկետով, հետո՝ ակադեմիական թիավարությամբ։

Դպրոցն ավարտելուց հետո սովորել է Սիդնեյի համալսարանում և ստացել իրավաբանի որակավորում։ Աշխատել է որպես փաստաբան։

Սիրողական մակարդակում շարունակել է զբաղվել ակադեմիական թիավարությամբ, նավի անձնակազմում եղել է ղեկապետ։ Եղել է Սիդնեյի թիավարման ակումբի անդամ։

1982 թվականին դարձել է Ավստրալիայի Օլիմպիական կոմիտեի անդամ։ 1985 թվականին դարձել ԱՕԿ-ի փոխնախագահ, իսկ 1990 թվականից՝ նախագահը։

Գործնական մասնակցություն է ցուցաբերել 2000 թվականի ամառային օլիմպիական խաղերի կազմակերպչական կոմիտեի նախապատրաստական աշխատանքներին։

2009 թվականին Ջոն Կոուտսը եղել է Միջազգային օլիմպիական կոմիտե գործադիր կոմիտեի անդամ։ 2013 թվականին ընտրվել է ՄՕԿ-ի փոխնախագահ։

2011 թվականին դարձել է Սպորտային արբիտրաժային դատարանի (CAS) թվով երրորդ նախագահը Լոզանում։ Ներկայումս աշխատում է նույն պաշտոնում։

## Մրցանակներ
* Ավստրալիայի շքանշանի կոմպանիոն (2006 թվականի հունիսի 12–ին)՝ օլիմպիական խաղերի շրջանակներում ազգային և միջազգային մակարդակներում սպորտի զարգացման համար, որը նպաստել է երիտասարդների բարեկեցությանը, հանդուրժողականությանը, փոխըմբռմանը, ինչպես նաև աշխարհի երկրների խաղաղությանը և փոխադարձ հարգանքին։
* Ավստրալիայի շքանշանի սպա (1995 թվականի հունիսի 12–ին)՝ ի նշան երախտագիտության սպորտի և օլիմպիական շարժման առաջընթացի գործում մատուցած ծառայության։
* Ավստրալիայի շքանշանի անդամ (1989 թվականի հունիսի 12–ին)՝ ի նշան երախտագիտության թիավարման սպորտում մատուցած ծառայության։
* Հարյուրամյակի շքանշան (Ավստրալիա, 2001 թվականի հունվարի մեկ)՝ Ավստրալիայում սպորտի զարգացմանը նպաստելու համար։
* Ոսկե օլիմպիական շքանշան (2000 թվական)։
* Պատվո FISA  շքանշան (2000 թվական)։

## Ծանոթագրություններ

## Տես նաև
* Միջազգային օլիմպիական կոմիտե

## Արտաքին հղումներ
* MR JOHN COATES, AC

Կատեգորիա:Ավստրալիացի իրավաբաններ
Կատեգորիա:Ավստրալիացի սպորտային գործիչներ
Կատեգորիա:Սիդնեյի համալսարանի շրջանավարտներ
Ուկրաինայի քաղաքներ

2017 թվականի հունվարի 1-ի դրությամբ Ուկրաինայում կան 460 քաղաքներ, 885 քաղաքատիպ բնակավայրեր և 28.377 գյուղական բնակավայրեր։ Ուկրաինայի մայրաքաղաքը Կիևն է, որը ամենամեծ և ամենախիտ բնակեցված քաղաքն է Ուկրաինայիում։ Ամենամեծ քաղաքներն են` Կիևը, Խարկովը, Դնեպրոպետրովսկը, Օդեսան և Դոնեցկը։ Շատ քաղաքները գտնվում են Դոնեցկի (52), Լվովի (44) և Լուգանսկի (37) մարզերում։ Քաղաքային բնակավայրերում բնակվում է ՈՒկրաինայի բնակչության ավելի քան 69 % -ը (2015 год): Ուկրաինայի 16 խոշոր քաղաքային ագլոմերացիաներում բնակվում է է մոտ 17 միլիոն մարդ` երկրի բնակչության  37 % -ը։

## Բնակչության թվով ամենամեծ քաղաքները
мини|450px|Ուկրաինայի ամենախիտ բնակեցված քաղաքները (2001 թվական)|250px|right
Աղյուսակում ներկայացված է բնակչության աճի դինամիկան  1989 - 2018 թվականների մարդահամարների տվյալներով։
* Նշված գույներով ընդգծված են Ուկրաինայի մարզերի վարչական կենտրոնները։
* Նշված գույներով առանձնացված են այն քաղաքները, որոնք գտնվում են Ուկրաինայի վերահսկողության սահմաններից դուրս գտնվող շրջաններում։
* Նշված գույներով առանձնացված են այն քաղաքները, որոնք գտնվում են Ուկրաինայի կողմից լիակատար վերահսկվող  տարածքում'':

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Ուկրաինայի քաղաքներ
Ջեյ Վինսենթ

**Ջեյ Ֆլետչեր Վինսենթ** (, ), ամերիկացի պրոֆեսիոնալ բասկետբոլիստ։

## Խաղացողի կարիերա
Խաղացել է ծանր հարձակվողի և թեթև հարձակվողի դիրքերում։ Սովորել է Միչիգան նահանգի համալսարանում։ 1981 թվականի NBA դրաֆթի ժամանակ ընտրվել է «Դալաս Մավերիքս» ակումբի կողմից՝ 24-րդ համարի ներքո։ Հետագայում հանդես է եկել «Վաշինգտոն Բուլեթս», «Դենվեր Նագեթս», «Սան Անտոնիո Սփըրս», «Ֆիլադելֆիա-76», «Լոս Անջելես Լեյքերս», «Ֆիլիպս Միլան», «Բեյքեր Լիվորնո», «Ռոբե դի Կապա Տորինո» և «Գոցիա դի Կարինա Ուդինե» ակումբների կազմում։ NBA-ում, ընդհանուր առմամբ, անցկացրել է 9 մրցաշրջան։ 1979 թվականին Վինսենթը դարձել Ուսանողական սպորտաձևերի ազգային ասոցիացիայի (NCAA) չեմպիոն։ Ընդգրկվել է NBA սկսնակների առաջին հավաքականի մեջ (1982)։ NBA կարիերայի ընթացքում, ընդհանուր առմամբ, խաղացել է 576 խաղ, որոնց ժամանակ հավաքել է 8729 միավոր (15,2 մ/խ), կատարել 3167 անդրադարձ, 1124 փոխանցում, 413 խլում և 172 բլոկշոտ։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Վիճակագրությունը NBA.com կայքում

Կատեգորիա:Ամերիկացի բասկետբոլիստներ
Կատեգորիա:ԲԱԱ-ի բասկետբոլիստներ
Կատեգորիա:Դալաս Մավերիքսի բասկետբոլիստներ
Կատեգորիա:Վաշինգտոն Վիզարդսի բասկետբոլիստներ
Կատեգորիա:Դենվեր Նագեթսի բասկետբոլիստներ
Կատեգորիա:Սան Անտոնիո Սփըրսի բասկետբոլիստներ
Կատեգորիա:Ֆիլադելֆիա Սևնթի Սիքսերսի բասկետբոլիստներ
Կատեգորիա:Լոս Անջելես Լեյքերսի բասկետբոլիստներ
Ռիկարդո Լոպես (այլ կիրառումներ)

**Ռիկարդո Լոպես** կարող է վերաբերվել.

* Ռիկարդո Լոպես (ծնվ. 1967), մեքսիկացի պրոֆեսիոնալ բռնցքամարտիկ։
* Ռիկարդո Լոպես (ծնվ. 1970), իսպանացի ֆուտբոլիստ։
Ալբերտո Սորիանո (այլ կիրառումներ)

**Ալբերտո Սորիանո** կարող է վերաբերվել.

* Ալբերտո Սորիանո (1915-1981), արգենտինացի կոմպոզիտոր։
* Ալբերտո Սորիանո (1920-1998), արգենտինացի բուսաբան։
Ալբերտո Սորիանո

**Ալբերտո Սորիանո** (, ), արգենտինացի բուսաբան, գյուղատնտես և ֆիզիոլոգ։

## Կենսագրություն
Ծնվել է 1920 թվականի օգոստոսի 27-ին Բուենոս Այրեսում։

*Colégio Nacional Mario Moreno*-ում ստացել է բակալավրի աստիճան։ 1942 թվականին ավարտել է Բուենոս Այրեսի համալսարանի գյուղատնտեսության ֆակուլտետը, դարձել է բույեսրի ֆիզիոլոգիայի ամբիոնի ընթերակա, իսկ հետո *Universidad Nacional del Litoral*-ում զբաղեցրել է պրոֆեսորի պաշտոնը։

Մահացել է 1998 թվականի հոկտեմբերի 20-ին Բուենոս Այրեսում։

## Գիտական գործունեություն
Մասնագիտել է սերմնավոր բույսերի ուղղությամբ։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Ing. Agr. Alberto Soriano
* Publications by Alberto Soriano 
* Facultad de Agronomía. Universidad de Buenos Aires
*Biografia em espanhol
*Academia Nacional de Agronomia e Veterinária  
*Lista completa de suas obras 

Կատեգորիա:Արգենտինացի բուսաբաններ
Կատեգորիա:Արգենտինացի ֆիզիոլոգներ
Կատեգորիա:Բուենոս Այրեսի համալսարանի շրջանավարտներ
Կատեգորիա:Գյուղատնտեսներ
Փիթեր Ջեքսոն (այլ կիրառումներ)

**Փիթեր Ջեքսոն** կարող է վերաբերվել.

* Փիթեր Ջեքսոն (ծնվ. 1948), բրիտանացի պատմաբան։
* Փիթեր Ջեքսոն (ծնվ. 1961), նորզելանդացի կինոռեժիսոր, սցենարիստ, դերասան և պրոդյուսեր։
Մատե

[right|thumb|240px|Մատե՝ հատուկ գավաթով, այս [խմիչքը պատրաստելու և խմելու համար հատուկ գավաթ]] 
**Մատե**, պարագվայական թեյ՝ խմիչք պատրաստված *պարագվայական [[փշարմավ]]ի* մանրացված և չորացված տերևներից։ Այլ լայնորեն կիրառում են Հարավային Ամերիկայի երկրներում․Արգենտինա, Պարագվայ, Ուրուգվայ, Բրազիլիայի հարավային շրջաններ։

Մատեն խթանիչ ազդեցություն է թողնում կենտրոնական նյարդային համակարգի վրա՝ կոֆեին պարունակելու պատճառով, որի քանակությունը փշարմավի մեջ հասնում է 0,7—2,0 %, իսկ 100 մլ պատրաստի խմիչքում՝ 30—60 մգ։

## Պատմություն
Մինչև Հարավային Ամերիկայում եվրոպացիների հայտնվելը, այդ մայրցամաքի բնիկները օգտագործել են մատե, որը վայրի կերպով աճում էր Պարանա և Պարագվայ գետերի ամբարտակներում։ XVII-րդ դարում Մեժդուրեչյա շրջանում (Արգենտինա) ճիզվիտների կողմից սկսվել է պարագվայական փշարմավի մշակումը, որը տևել է մինչև 18-րդ դարի վերջը (այստեղից էլ առաջացել է «ճիզվիտական թեյ» անվանումը։ Հետո մատեի արտադրությունը դադարեցվել է։ 19րդ դարի վերջում այն վերսկսվել է, որը դեպի Արգենտինա բերեց վերաբնակիչների հոծ զանգված՝ հիմնականում Բրազիլիայի հարավային շրջաններից, նրանց մեծամասնությունը լեհեր և գերմանացիներ էին։

## Անվանում
Իսպաներեն «մատե» բառը ծագել է կեչուերեն *mati*, բառից, որը նշանակում է դդումից պատրաստված խմելու աման (հիմնականում շշաձև դդումից՝ Լագենարիա սովորական)։ Խմիչք պատրաստելու համար նախատեսված փշարմավի տերևները իսպաներեն անվանվում են «երբա մատե» (), որը թարգմանվում է որպես «մատեի խոտ»։ Ռուսերեն «մատե» բառը արտասանվում է վերջին վանկի շեշտադրումով, իսկ իսպաներենում շեշտադրվում է առաջին վանկը։

## Պատրաստելը
Պատրաստելու և օգտագործելու ավանդական եղանակը հետևյալն է․ ինչ-որ աման (բաժակ, գավաթ) լցնում են ամբողջ ծավալի երկու երրորդով մատեի խոտով։ Նրա մեջ են մտցնում ֆիլտրով ձողիկ (բոմբիլիա) և ավելացնում են որոշ քանակությամբ 75&nbsp;°C ջուր։ Ջուրն անցնում է խոտի միջով և թրմում է նրա մեջ պարունակող նյութերը։ Կարելի է անմիջապես օգտագործել խմիչքը։ Խմելու ժամանակ մի քանի անգամ ջուր են ավելացնում։

## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն
* Л.Ю. Семейство падубовые (Aquifoliaceae) // Жизнь растений (в 6 т.). Том 5. Часть 2: Цветковые растения / Под ред. А.Л. Тахтаджяна. — М.: Просвещение, 1981. — С. 313. — 511 с.
* Р.А. Аргентина : Экономико-географическая характеристика. — М.: Мысль, 1974. — С. 121—122, 223. — 239 с.
* Е.А. Мате, или 33 удовольствия // Феномен удовольствия в культуре. Материалы международного научного форума. 6-9 апреля 2004 г / Сурова *. — СПб.: Центр изучения культуры, 2004. — С. 186—189. — 389 с.
Энциклопедические статьи
* // Большая российская энциклопедия. Том 19. — М., 2011. — С. 392.
*Мате // Большая советская энциклопедия. Том 15. — 3-е изд. — М., 1974. — С. 467.

Կատեգորիա:Թեյ
Ջոն Սնոու (այլ կիրառումներ)

**Ջոն Սնոու** կարող է վերաբերել.

* Ջոն Սնոու (1813-1858), բրիտանացի բժիշկ։
* Ջոն Ուիլյամ Սնոու (ծնվ. 1939), ամերիկացի տնտեսագետ և քաղաքական գործիչ։
* Ջոն Ֆրեդերիկ Սնոու (*Ջեք Սնոու*, 1907-1956), ամերիկացի գրող և ռադիոլրագրող։
----
* Ջոն Սնոու, ամերիկացի գրող Ջորջ Մարթինի «Սառույցի և կրակի երգ» ֆանտաստիկ վեպի հերոս։
Ֆելիքս Առուստամյան

**Ֆելիքս Հայկի Առուստամյան** (), հայ լուսանկարիչ, ֆոտոթղթակից, ֆոտոլրագրող։ ՀՀ վաստակավոր լրագրող (2017)։

## Կենսագրություն
Ֆելիքս Առուստամյանը ծնվել է 1950 թվականի Նախիջևանի Ալահի գյուղում։ Նրա նախնիները 1915 թվականին գաղթել են Կարինից և հաստատվել Նախիջևանում։ 1958-1966 թվականներին սովորել է Մանուկ Աբեղյանի անվան դպրոցում։ 1966 թվականին ընդունվել է Երևանի կապի տեխնիկում։ Դեռևս դպրոցական տարիներից, ինչպես նաև տեխնիկումում սովորելուն զուգընթաց հաճախել է պիոներների պալատի ֆոտո-կինո խմբակ (ղեկավար՝ Վոլոդյա Խարազյան)։ 1969 թվականին տեխնիկումն ավարտելուց հետո աշխատանքի է անցել Երևանի միջքաղաքային հեռախոսակայանում, թղթակցել «Հայաստանի ֆիզկուլտուրնիկ» մարզական թերթին։ 1973 թվականից աշխատանքի է անցել «Հայաստանի ֆիզկուլտուրնիկ» թերթում որպես հաստիքային լուսանկարիչ, Հայաստանի անկախությունից հետո, 1991 թվականին, աշխատանքի է անցել «Արմենպրես» գործակալության ֆոտոխրոնիկայի բաժնում, 2002 թվականից՝ «Արմենպրես» գործակալության ֆոտոխրոնիկայի բաժնի պատասխանատու-խմբագիրն է։ Աշխատակցում է սփյուռքահայ մի շարք լրատվամիջոցների։

## Պարգևներ, մրցանակներ
* ՀՀ վաստակավոր լրագրող (2017)
* ՀՀ ազգային ժողովի նախագահից անվանական ժամացույց 
* ՀՀ Կառավարության շնորհակալագրեր

## Գրականություն
* Քոչար, Վահան։ Հայ լուսանկարիչներ, հեղինակային հրատարակություն, 2007, էջ 255։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Հայ լուսանկարիչներ
Կատեգորիա:ՀՀ վաստակավոր լրագրողներ
Կարապետ Ասրլաքյան

**Կարապետ Հակոբի  Ասրլաքյան** (, ), բուլղարահայ ուսուցիչ և հոգևորական։

## Կենսագրություն
Կարապետ Ասրլաքյանը ծնվել է 1909 թվականի մայիսի 21-ին Բիլեջիկում։ 1922 թվականին ընտանիքով Բուլղարիա են տեղափոխվել։ 1929 թվականին ավարտել է Սամոկովի ամերիկյան բողոքական դպրոցը։ 1931 թվականին տեղափոխվել է Պլովդիվ։ Մինչև 1964 թվականին թոշակի անցնելը դասավանդել է հայկական դպրոցում։ 1949-1964 եղել է դպրոցի տնօրեն։ Արժանացել է Կյուրեղի և Մեթոդիոսի շքանշանի, աշխատանքային երկու և «Ժողովրդական իշխանության 25 տարի» մեդալների։ Ակտիվ մասնակցություն է ունեցել Հայրենական ճակատի գործունեությանը։ Հայրենական ճակատի երկու ոսկե և մեկ արծաթե մեդալ է ստացել։ 1931-1943 թվականներին հայկական «Արզիվ» զբոսաշրջային ընկերության  նախագահն է եղել։ Մահացել է Պլովդիվում 1981 թվականին։

Նրա անձնական նյութերը գտնվում են Պլովդիվի պետական արխիվում և կազմված են 1894-1982 թվականներին վերաբերող 23 արխիվային միավորից։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Բուլղարահայ կրոնական գործիչներ
Կատեգորիա:Բուլղարահայ մանկավարժներ
Ջերի Լյուիս (այլ կիրառումներ)

**Ջերի Լյուիս** կարող է վերաբերվել.

* Ջերի Լյուիս (1926-2017), ամերիկացի դերասան, գրող և ռեժիսոր։
* Ջերի Լի Լյուիս (ծնվ. 1935), ամերիկացի երգիչ, դաշնակահար և կոմպոզիտոր։
Ֆրանսիայի վիճակագրության և տնտեսական հետազոտությունների ազգային ինստիտուտ

**Ֆրանսիայի վիճակագրության և տնտեսական հետազոտությունների ազգային ինստիտուտ** (, կրճատ. **INSEE** կամ **Insee**), կազմակերպություն, որը զբաղվում է Ֆրանսիայի պաշտոնական վիճակագրական տվյալների հաշվարկով և վերլուծությամբ։ Հիմնվել է 1946 թվականին։ Այն ենթարկվում է Ֆրանսիայի տնտեսության և ֆինանսների նախարարությանը։ 2007 թվականից ինստիտուտը ղեկավարում է Ժան-Ֆիլիպ Կոտին։

## Նպատակներ
INSEE-ի հիմնական գործառույթներն են՝
* մարդահամարների կազմակերպումը և անցկացումը, ինչպես նաև Ֆրանսիայի բնակչության վերաբերյալ տարաբնույթ վիճակագրության նախապատրաստումն ու հրապարակումը,
* կազմակերպությունների և տնտեսության նկատմամբ բնակչության հետաքրքրության մասին պարբերական կամ թիրախային տեղեկությունների հավաքագրում,
* Ֆրանսիայի ՀՆԱ-ին վերաբերվող հիմնական հասարակական և տնտեսական ցուցանիշների գնահատումը (գործազրկություն, աղքատության մակարդակ, և այլն),
* տարաբնույթ ինդեքսների հրապարակում (գների և եկամուտների ինդեքս, սպառողական գների ինդեքս, ինֆլյացիայի հաշվարկ և այլն)։

## Տես նաև
* INSEE կոդ

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* INSEE-ի պաշտոնական կայք

Կատեգորիա:Վիճակագրական կազմակերպություններ
Կատեգորիա:Ֆրանսիայի կազմակերպություններ
Կատեգորիա:1946 թվականին ստեղծված կազմակերպություններ‎
Բողոս Բողոսյան

**Բողոս Խաչադուրով Բողոսյան** (, ), բուլղարահայ սպա՝ փոխգնդապետ, առաջին աշխարհամարտի մասնակից։

## Կենսագրություն
Բողոս Բողոսյանը ծնվել է 1869 թվականի օգոստոսի 3-ին Պլովդիվում։ Նրա պապը՝ Արթին Գիդիկովը Բուլղարիայում առաջին՝ Պլովդիվի Կրասիրազ հայկական ընթերցասրահի հիմնադիրն է եղել։ Բողոսը սովորել է Էդիրնեի ֆրանսիական քոլեջում, իսկ հետո Սոֆիայի Նորին մեծություն իշխանի ռազմական ուսումնարանում (այժմ՝ Վասիլ Լևսկու անվան ազգային ռազմական համալսարան), որն ավարտել է 1892 թվականի սեպտեմբերի 6-ին պոդպորուչիկի աստիճանով։ Այդ ժամանակ ծանոթացել է Բորիս Դրանգովի հետ։ 1896 թվականին ստացել է պորուչիկի (լեյտենանտ) զինվորական աստիճան, իսկ 1902 թվականի մայիսի 2-ին՝ կապիտանի կոչում։ Մասնկացել է 1903 թվականի Օսմանյան կայսրության դեմ Իլինդենի ապստամբության կազմակերպման աշխատանքներին։ Մասնակցել է 1912-1913 թվականների Բալկանյան առաջին և երկրորդ պատերազմներին։ 1913 թվականի մայիսի 18-ին ստացել է մայորի կոչում։

1915-1918 թվականներին՝ Առաջին համաշխարհային պատերազմի տարիներին մայոր Բողոսյանը եղել է 2-րդ Թրակիական դիվիզիայի Չապինի գնդի 27-րդ դրուժինայի հրամանատար։ Լավ ծառայության համար 1917 թվականին պարգևատրվել է «Խիզախության համար» առաջին դասի՝ չորրորդ աստիճանի շքանշանով։ 1916 թվականին 
ֆելդմարշալ Ավգուստ ֆոն Մակենզեն պարգևատրել է Բողոս Բողոսյանին գերմանական «Երկաթե խաչ»֊ով։ Ավելի ուշ ստացել է փոխգնդապետի աստիճան և ծառայել է Պլևենի 9-րդ հետևակային գնդի առաջին գումարտակում, որի կազմում՝ Չյորնի գետի մոտ վիրավորվել է կոտորակառումբից։

Մահացել է 1916 թվականի նոյեմբերի 21֊ին  2֊րդ թրակիական հետևակային դիվիզիայի առաջին լեհական հիվանդանոցում։ Հետմահու ստացել է գնդապետի կոչում։ Թաղվել է Պրիլեպի գերմանական գերեզմանատանը։ Ըստ մեկ այլ աղբյուրի թաղված է Պրիլեպի բուլղարական գերեզմանատանը։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* 

Կատեգորիա:Բուլղարահայ ռազմական գործիչներ
Բերք Օքթայ

**Բերթ Օքթայ** (, ), թուրք դերասան և մոդել, ով առավել հայտնի է Ջան Թեքինի դերով, որը մարմնավորել է «Հարաբերությունների կարգավիճակը խառն է» և կապիտան Քաան Բոզոքի դերով, որը մարմնավորել է «Մարտիկ» հեռուստասերիալներում։ Նկարահանվել է նաև «Սիրուց չես փախչի», «Ես դեռևս հույս ունեմ» հեռուստասերիալներում։ Վերջինս ցուցադրվել է Star TV և FOX հեռուստաընկերություններով, որտեղ նրա խաղընկերներն եղել են Գիզեմ Քարաջան և Շյուքրու Օզյըլդըզը։

## Կենսագրություն
Բերք Օքթայը ծնվել է 1982 թվականի հոկտեմբերի 28-ին Անկարայում։ 2000-2006 թվականներին զբաղվել է մոդելային բիզնեսով։ Մասնակցել է ավելի քան 1000 շոուների և ցուցադրությունների։ 2004 թվականի հունվարին նա իր մոդելային կարիերան շարունակել է արտասահմանում։ Արտասահմանում նա մոդելային կարիերա է ծավալել Փարիզում և աշխատել այնպիսի հայտնի բրենդների հետ, ինչպիսիք են Դոլչե և Գաբանան, Ferre-ն, Գուչին և Պրադան։ Միլանում, Տոկիոյում, Դուբայում և Մոսկվայում մասնակցել է մի շարք ցուցադրությունների։  Համալսարանն ավարտելու նպատակով՝ 2007 թվականի փետրվարին վերադարձել է Թուրքիա։ Նույն տարում սկսել է դերասանական արվեստի դասեր ստանալ։ Ուսման տարիներին Թյուրքեր Ինանօղլուից ստացել առաջարկ՝ նկարահանվելու ֆիլմում։ Նրա առաջին դերը եղել է «Հմայիչ Ֆաթիմեն» ֆիլմում։ Այնուհետ նկարահանվել է «Աքասիաների կայարան» հեռուստասերիալում։ Հեռուստասերիալում նկարահանվելուց հետո՝ առաջարկ է ստացել նկարահանվելու «Փակուղիներ» հեռուստասերիալի գլխավոր դերերից մեկում, որը ցուցադրվում էր Kanal D հեռուստաընկերությամբ։ 2012 թվականից սկսել է նկարահանվել «Ալև, ալև» հեռուստասերիալում, որը ցուցադրվում էր ATV հեռուստաընկերությամբ։ Մարմնավորել է Հաքան Դեմիրերի դերը՝ «Ես դեռևս հույս ունեմ» հեռուստասերիալում, որը ցուցադրվում էր Star TV հեռուստաընկերությամբ։ Նկարահանվել է նաև նույն հեռուստաընկերությամբ ցուցադրվող «Սիրուց չես փախչի» հեռուստասերիալում։ Դերասանի ամենահայտնի դերերից մեկը եղել է Ջան Թեքրարի դերը, որ նա մարմնավորել է «Հարաբերությունների կարգավիճակը խառն է» հեռուստասերիալում։ Վերջինս ցուցադրվում էր Show TV հեռուստաընկերությամբ։ Ներկայումս նկարահանվում է «Մարտիկ» հեռուստասերիալում, որտեղ մարմնավորում է սպա Քաան Բոզուքի դերը։

## Ֆիլմագրություն

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Անկարայի համալսարանի շրջանավարտներ
Կատեգորիա:Թուրք դերասաններ
Կատեգորիա:Թուրք հեռուստադերասաններ
Կատեգորիա:Թուրք մոդելներ
Կատեգորիա:Թուրք տղամարդ մոդելներ
Արքան (ֆիլմ)

**«Արքա»** (), ավստրալիացի ռեժիսոր Դեյվիդ Միշոյի, սցենարիստներ Միշոյի և Ջոել Էդգերտոնի ֆիլմը։ Սցենարի հիմքում ընկած են Վիլյամ Շեքսպիրի «Հենրիխ IV, մաս 1», «Հենրիխ IV, մաս 2» և «Հենրիխ V»-ի պատմական դեպքերը։

## Դերասանական կազմ
*Տիմոտի Շալամե՝ Հենրիխ V
*Ջոել Էդգերտոն՝ Ֆալստաֆ
*Ռոբերտ Փեթինսոն՝ դոֆին Լյուդովիկ
*Բեն Մենդելսոն՝ Հենրիխ IV
*Շոն Հարիս՝ Մայքլ Վիլյամս
*Լիլի-Ռոուզ Դեփ՝ Քեթրին
*Թոմ Գլին-Քարնի՝ Հենրի «Հոթսպուր» Փերսի
*Թոմասին Մաքենզի՝ Ֆիլիպա անգլիացի
*Դին-Չարլզ Չեփմեն՝ Թոմաս, հերցոգ Քլարենս
*Էդվարդ Էշլի՝ Ռիչարդ, կոմս Քեմբրիջ
*Էնդրյու Հեվիլ՝ արքեպիսկոպոս Քենթրբերցի
*Իվան Քեյ՝ բարոն Հենրի Սքրոփ

## Արտադրություն
Սցենարի մշակումը սկսվել է 2013 թվականին։ 2015 թվականին հայտարարվել է, որ ֆիլմի ռեժիսորը լինելու է Դեվիդ Միշոն, իսկ վարձույթով պետք է զբաղվեր Warner Bros կոնցեռնը։

2018 թվականի մարտին հայտնի դարձավ, որ Ջոել Էդգերտոնը, որը սցենարը գրելու ժամանակ մեծ ներդրում է ունեցել, Նաև հանդես է եկել ֆիլմի գլխավոր դերերից մեկում։ Մայիսին կազմին միացավ Ռոբերտ Փեթինսոնը և Լիլի-Ռոուզ Դեփը, նաև Բեն Մենդելսոնը։

Նկարահանումները սկսվեցին մայիսի վերջին Մեծ Բրիտանիայում և Հունգարիայում։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:2010-ականների ամերիկյան ֆիլմեր
Կատեգորիա:2010-ականների անգլերեն ֆիլմեր
Կատեգորիա:2019 դրամա ֆիլմեր
Կատեգորիա:2019 ֆիլմեր
Կատեգորիա:Netflix-ի արտադրության ֆիլմեր
Կատեգորիա:Ամերիկյան պատմական ֆիլմեր
Կատեգորիա:Լոնդոնում նկարահանված ֆիլմեր
Կատեգորիա:Շեքսպիրի ստեղծագործությունների էկրանավորումներ
Կատեգորիա:Ֆիլմեր, որոնց գործողությունները տեղի են ունենում Անգլիայում
Կատեգորիա:Ֆիլմեր, որոնց գործողությունները տեղի են ունենում Ֆրանսիայում
Կատեգորիա:Բուդապեշտում նկարահանված ֆիլմեր
Ալոճ գանգրամազիկավոր

**Սզնի, ալոճ գանգրամազիկավոր** (), վարդազգիների ընտանիքին պատկանող ծածկասերմ բույս։ Գրանցված է Հայաստանի Կարմիր գրքում։

## Նկարագրություն
2-5 մ բարձրությամբ, փշոտ ճյուղերով թուփ կամ ոչ մեծ ծառ է։ Երկգույն տերևները վերևից խավոտ-կանաչ են, տակից՝ մոխրագույն, գանգրահեր, փափուկ, վեգետացիայի վերջում անհետացող թավոտությամբ, լայն ձվաձև կամ ռոմբաձև, ոչ խոր եռաբլթակ, անհավասար սղոցաձև կամ թույլ կտրտված եզրերով։ Ծաղկաբույլը փոքրաթիվ ծաղիկներով է։ 2-4 կորիզներով պտուղները համարյա սև են, մուգ ծիրանագույն, կարմիր բալագույն, գնդաձև կամ էլիպսաձև։

## Տարածվածություն
Աճում է Զանգեզուրի (Թասի լեռնանցք) ֆլորիստիկական շրջանում։

## Էկոլոգիա
Աճում է միջին լեռնային գոտում՝ ծովի մակարդակից 1400-1500 մ բարձրությունների վրա, կաղնու և բոխու անտառների եզրերին, նոսր անտառում, կիրճերի լանջերին։ Ծաղկում է հունիս ամսին, պտղաբերում՝ հուլիս-հոկտեմբերին։

## Պահպանություն
Կրիտիկական վիճակում գտնվող տեսակ է, Հայաստանի էնդեմիկ, որի տարածման և բնակության շրջանների մակերեսը 10 կմ²-ից պակաս է։ Հայաստանի Կարմիր գրքի առաջին հրատարակության մեջ, CITES-ի և Բեռնի կոնվենցիաների հավելվածներում ընդգրկված չէ։

Պահպանության գործողություններ չեն իրականացվում։
## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Կրիտիկական վիճակում գտնվող տեսակներ
Կատեգորիա:Ծածկասերմեր
Կատեգորիա:Վարդազգիներ
Կատեգորիա:ՀՀ Կարմիր գրքում գրանցված բույսեր
Ռոկայլ (Ֆաբերժեի ձու)

**«Ռոկայլ»** (), ոսկերչական ձու, որը դարձավ Կելխի 7 զատկական ձվերից մեկը՝ պատրաստված Կարլ Ֆաբերժեի ընկերությունում ռուս արդյունաբերող Ալեքսանդր Կելխի համար։ Այն ստեղծվել է 1902 թվականին։ Ոսկերչական ձուն Ալեքսանդր Կելխը Զատկի տոնին նվիրել է կնոջը՝ Վարվառա Կելխին։

Այսօր «Ռոկայլ» ոսկերչական ձուն պատկանում է Արթուր և Դորոթի ՄակՖերինների հավաքածուին և ցուցադրվում է Հյուստոնի բնական գիտությունների թանգարանում (Հյուստոն, Տեխաս, ԱՄՆ)։

## Դիզայն
«Ռոկայլ» ոսկերչական ձուն պատված է թափանցիկ կանաչ էմալով՝ գիլիոշինային ֆոնով։ Դեկորատիվ կիրառական զարդաքանդակները պատում են ձվի մակերևույթը։ Դրանք ռոկոկո ոճով են պատրաստված և զարդարված են պլատինե ադամանդակուռ ծաղիկներով։ Արմավենիների զարդաքանդակները ստեղծվել են բազմագույն ոսկուց. սրանք նույնպես ադամանդներով են զարդարված։ Ոսկերչական ձուն տեղադրված է երեք ոսկյա ոտքերի վրա։ Ներսից երեսպատված է մետաքսով։

## Անակնկալ
«Ռոկայլ» ոսկերչական ձվի անակնկալը պատրաստված է սրտի տեսքով, որը բացելիս իրենից ներկայացնում է երեք մանրանկարով երեքնուկի տերև։ Այն նման է «Երեք մանրակերտով նարդոսավարդագույն ձվի» անակնկալին։ Այն կանգնում է երեք ոսկյա ոտքի վրա։ Անակնկալի ստեղծման համար օգտագորվել են՝ ոսկի, ադամանդ և սպիտակ էմալ։ Սրտիկի մի կողմում ադամանդներով գրված է «» (Վարվառա Կելխ), իսկ մյուս կողմում ստեղծման տարեթիվը՝ «»: Մանրանկարներն այսօր բացակայում են։

## Պատմություն
«Ռոկայլ» ոսկերչական ձուն պատրաստվել է Ֆաբերժեի ընկերությունում՝ 1902 թվականին։ Ալեքսանդր Կելխը ձուն կնոջը՝ Վարվառա Կելխին է նվիրել նույն թվականի Զատկի տոնին։

1905 թվականին Վարվառա Կելխը տեղափոխվում է Փարիզ՝ իր հետ տանելով բոլոր  ոսկերչական ձվերը։ 1920 թվականին նա վաճառում է Ֆաբերժեի ձվերի հավաքածուն։

1920 թվականին ձուն ձեռք է բերում Փարիզի «*[[A La Vieille Russie|A La Vieile Russie]]*» պատկերասրահը։ 1940-ական թվականներին այն հայտնվում է Նյու Յորքում։

1949-ից 1958 թվականներն ընկած ժամանակահատվածում Ջեք և Բել Լինքսիների սեփականությունն էր, որից հետո կրկին այն հայտնվում է «*A La Vieile Russie*» պատկերասրահում։

1962-ից 1997 թվականներին «Ռոկայլ» ոսկերչական ձուն գտնվել է ԱՄՆ-ում՝ մասնավոր հավաքածուի կազմում։

1995 թվականի հունիսին Լոնդոնում ձուն վաճառքի է հանվում, սակայն ոչ մեկը չի գնում։ 1997 թվականին այ վաճառում են Լինեթ Պրոլերին։

2012 թվականին այն գնում է Արթուր և Դորոթի ՄակՖերինների ֆոնդը։ Այսօր «Ռոկայլ» ոսկերչական ձուն ցուցադրվում է Հյուստոնի բնական գիտությունների թանգարան

## Տես նաև
* Ֆաբերժեի ձվեր

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* LiveInternet 
* «Ռոկայլ» ոսկերչական ձու

Կատեգորիա:1902 աշխատություններ
Կատեգորիա:Ոսկերչություն
Կատեգորիա:Ռուսաստանի պատմություն
Կատեգորիա:Ֆաբերժե
Կատեգորիա:Ֆաբերժեի ձվեր
Շեկքար

**Շեկքար**, *Սարիկայա*, լեռ Հայաստանի Արագածոտնի մարզում, Արագած լեռնազանգվածի արևմտյան ստորոտին, Զարինջա գյուղից հյուսիս, Ցամաքասար գյուղից 2,5 կմ հյուսիս-արևելք։ Տեղադրման կոորդինատներ ։ Բարձրությունը՝ 1725 մետր։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Արագածոտնի մարզի լեռներ
Մայքլ Ջեքսոն (այլ կիրառումներ)

**Մայքլ Ջեքսոն** կարող է վերաբերվել.

* Մայքլ Ջեքսոն (1958-2009), ամերիկացի երգիչ, պարող, պրոդյուսեր և գործարար։
* Մայքլ Ջեյմս Ջեքսոն (1942-2007), բրիտանացի լրագրող և գրող։
* Մայքլ Դևիդ Ջեքսոն (ծնվ. 1944), բրիտանացի զորապետ, գեներալ։
* Մայքլ Ջեքսոն (ծնվ. 1963), բրազիլացի նախկին կին ֆուտբոլիստ։
Գրին Բեյ Փեքերս

**Գրին Բեյ Փեքերս** (), Վիսկոնսին նահանգի Գրին Բեյ քաղաքի ամերիկյան ֆուտբոլի պրոֆեսիոնալ ակումբ, որը հանդես է գալիս Ֆուտբոլի ազգային լիգայում (NFL): Համարվում է Ֆուտբոլի ազգային կոնֆերենցիայի Հյուսիսային դիվիզիոնի անդամ։ Ակումբը հիմնադրվել է 1919 թվականին։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Green Bay Packers Official Club Homepage
* Green Bay Packers at the National Football League Official Homepage
* Green Bay Packers at the Milwaukee Journal Sentinel Online Website
* Green Bay Packers at the Green Bay Press-Gazette Online Website
* Green Bay Packers Information at Sports E-Cyclopedia.com

Կատեգորիա:1919 հիմնադրումներ
Կատեգորիա:Ֆուտբոլի ազգային լիգայի ակումբներ
Մինեսոտա Վայկինգս

**Միեսոտա Վայկինգս** (), Միեսոտա նահանգի Մինեապոլիս քաղաքի ամերիկյան ֆուտբոլի պրոֆեսիոնալ ակումբ, որը հանդես է գալիս Ֆուտբոլի ազգային լիգայում (NFL)։ Համարվում է Ֆուտբոլի ազգային կոնֆերենցիայի Հյուսիսային դիվիզիոնի անդամ։ Հիմնադրվել է 1961 թվականին։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* «Մինեսոտա Վայկինգս» ակումբի պաշտոնական կայք
* Ակումբի էջը NFL.com կայքում

Կատեգորիա:1961 հիմնադրումներ
Կատեգորիա:Ֆուտբոլի ազգային լիգայի ակումբներ
Վաշինգտոն Ռեդսկինս

| նախագահ = Bruce Allen
| գլխավոր մենեջեր = 
| մարզիչ = Jay Gruden
| պատմ_այլ = 
* Boston Braves (1932)
* Boston Redskins (1933–1936)
| պատմ_տ = 1937
| պատմ_այլ2 = 
| մականուն = 
* The 'Skins
* The Burgundy and Gold
| ոչ_լիգայի_չեմպիոն = 5
| լիգայի_չեմպիոն = 
* **NFL առաջնությունների (մինչև 1970 թվականի AFL–NFL միաձուլումը) (2)<br />[[1937]], [[1942]]
| ոչ_սբ_չեմպիոն = 3
| սբ_չեմպիոն = [[1982]]&nbsp;(XVII), [[1987]]&nbsp;(XXII), [[1991]]&nbsp;(XXVI)
| ոչ_մինչ1970սբ_չեմպիոն = 
| մինչ1970սբ_չեմպիոն = 
| ոչ_դիվ_չեմպիոն = 14

| դիվ_չեմպիոն = 
* Ֆուտբոլի ազգային լիգա Արևելք։ [[1936]], [[1937]], [[1940]], [[1942]], [[1943]], [[1945]]
* Ֆուտբոլի ազգային կոնֆերենցիա Արևելք։ [[1972]], [[1982]], [[1983]], [[1984]], [[1987]], [[1991]], [[1999]]
| դաշտ_տնային = 
* Braves Field (1932)
* Fenway Park (1933–1936)
* Griffith Stadium (1937–1960)
* Robert F. Kennedy Memorial Stadium (1961–1996)
* **FedExField (1997–ներկա)**
| թիմ_սեփականատեր = 
| թիմ_նախագահ =
}}

**Վաշինգտոն Ռեդսկինս''' (), Վաշինգտոնի ամերիկյան ֆուտբոլի պրոֆեսիոնալ ակումբ, որը հանդես է գալիս Ֆուտբոլի ազգային լիգայում (NFL): Համարվում է Ֆուտբոլի ազգային կոնֆերենցիայի Արևելյան կոնֆերենցիայի անդամ։ Ակումբը հիմնադրվել է 1932 թվականին։

## Անվանումներ
* Բոստոն Բրեյվզ (1932)
* Բոստոն Ռեդսկինս (1933—1936)
* Վաշինգտոն Ռեդսկսինս (1937 — ներկա)

## Ձեռքբերումներ
Լիգայի առաջնության հաղթողներ (5)
* NFL առաջնության հաղթողներ (2)
** 1937, 1942
* Սուպերբոուլի հաղթողներ (3)
** 1982 (XVII), 1987 (XXII), 1991 (XXVI)

Կոնֆերենցիայի հաղթողներ (5)
* Ֆուտբոլի ազգային կոնֆերենցիա։ 1972, 1982, 1983, 1987, 1991

Դիվիզիոնի հաղթողներ (13)
* Ֆուտբոլի ազգային լիգա Արևելք։ 1936, 1937, 1940, 1942, 1943, 1945
* Ֆուտբոլի ազգային կոնֆերենցիա Արևելք։ 1972, 1982, 1983, 1984, 1987, 1991, 1999

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Պաշտոնական կայք
* Washington Redskins NFL.com կայքում
* Washington Redskins Pro-football-reference.com կայքում

Կատեգորիա:1932 հիմնադրումներ
Կատեգորիա:Ֆուտբոլի ազգային լիգայի ակումբներ
Ջորջիա Սթենուեյ

**Ջորջիա Մարի Սթենուեյ** (, ), անգլիացի ֆուտբոլիստ, «Մանչեսթեր Սիթի» ակումբի կանանց թիմի և Անգլիայի կանանց հավաքականի հարձակվող։

## Ակումբային կարիերա
Ջորջիա Սթենուեյն իր կարիերան սկսել է «Բլեքբերն Ռովերս» ակումբի երիտասարդական ակադեմիայում։ 2014 թվականին  Պրեմիեր լիգայի (երրորդ դիվիզիոնը Անլիայի կանանց ֆուտբոլային լիգաների համակարգում) 15 խաղերումխփել է 35 գոլ։ 2015 թվականի հուլիսի 18-ին տեղափոխվել է «Մանչեսթեր Սիթի» ակումբ։ 2015 թվականի օգոստոսի 27-ին խփել է իր առաջին գոլը «Սիթիի» կազմում՝ Լիգայի գավաթի խաղում գրավելով «Էվերթոնի» դարպասը։ «Մանչեսթեր Սիթիի» կազմում անցկացրած իր առաջին մրցաշրջանի արդյունքներով Ջորջիան արժանացել է «ակումբի ծագող աստղ» մրցանակի։ 2016 թվականին Ջորջիա Սթենուեյի գոլը, որ նա հեռահար հարվածով խփել էր «Լիվերպուլի» դարպասը, ճանաչվել է «Մանչեսթեր Սիթիի» մրցաշրջանի լավագույ գոլ՝ քվերակության արդյունքում առաջ անցնելով Սերխիո Ագուերոյի, Քևին դե Բրույնեյի, Յայա Տուրեի և Թոնի Դագանի հեղինակած գոլերից։ 2017 թվականի հունվարին Ջորջիան «Սիթիի» հետ կնքել է իր առաջին պրոֆեսիոնալ պայմանագիրը։

2018 թվականի հոկտեմբերի 21-ին Ջորջիա Սթենուեյը հեթ-տրիկ է ձևակերպել «Բրայթոն ընդ Հոուվ Ալբիոն» ակումբի դեմ խաղում։ 2018 թվականի դեկտեմբերի 2-ին երկու գոլ է խփել առաջնության առաջատար «Արսենալի» դեմ խաղում՝ ապահովելով իր թիմի հաղթանակն ու ընդհատելով «Արսենալի»՝ առանց պարտությունների անցկացրած խաղերի շարքը, որը շարունակվում էր մրցաշրջանի սկզբից։

## Կարիերան հավաքականում
2016 թվականին Ջորջիա Սթենուեյը եղել է Անգլիայի մինչև 17 տարեկանների կանանց հավաքականի ավագը, որը նվաճել է բրոնզե մեդալներ Եվրոպայի առաջնությունում և անցել աշխարհի առաջնության փլեյ-օֆֆ։ Երկու տարի անց՝ 2018 թվականին, Ջորջիան դարձել է Անգլիայի մինչև 20 տարեկանների հավաքականի առաջատար խաղացողներից մեկը Ֆրանսիայում անցկացվող աշխարհի առաջնությունում՝ խփելով 6 գոլ (ու դառնալով առաջնության լավագույն ռմբարկու իսպանուհի Պատրիսիա Գիխարոյի հետ միասին) և թիմին օգնելով նվաճել բրոնզե մեդալներ։

2018 թվականի հոկտեմբերի վերջին Անգլիայի կանանց հավաքականի գլխավոր մարզիչ Ֆիլ Նևիլը Ջորջիային հրավիրել է հավաքական։ 2018 թվականի նոյեմբերի 8-ին Սթենուեյն անցկացրել է իր առաջին խաղը Անգլիայի կանանց գլխավոր հավաքականի կազմում՝ թիմի մեկնարկային կազմում դուրս գալով խաղադաշտ Ավստրիայի հետ հանդիպման ժամանակ և նորամուտային խաղում աչքի ընկնելով գոլով.

## Ելույթների վիճակագրություն

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Ֆուտբոլիստի էջը  «Մանչեսթեր Սիթիի» պաշտոնական կայքում 
* Ֆուտբոլիստի էջը Soccerway.com կայքում 
* Ֆուտբոլիստի էջը UEFA.com կայքում 
* 
* 

Կատեգորիա:2019 ՖԻՖԱ-ի կանանց աշխարհի գավաթի խաղարկության մասնակիցներ
Կատեգորիա:Անգլիացի կին ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Կանանց ֆուտբոլի հարձակվողներ
Կատեգորիա:Անգլիայի հավաքականի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Բավարիա Մյունխենի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Մանչեսթեր Սիթիի ֆուտբոլիստներ
Բադալ Ղազարյան

**Բադալ Հովակիմի Ղազարյան** (), հայազգի ռազմական գործիչ, ֆիդայի, Գանձակ քաղաքում տեղի ունեցած հայ-թաթարական կռիվների և մի շարք այլ պատերազմների մասնակից, հայկական մի շարք բնակավայրեր ընդգրկող տարածքի հարյուրապետ։

Բադալ Ղազարյանը ծնվել է 1866 թվականին Ռուսական կայսրության կազմում գտնվող հայկական Բրաջուր բնակավայրում Հովակիմի ընտանիքում։

Նախնական կրթությունը ստացել է հայրենի գյուղի միջնակարկ դպրոցում։ Այնուհետև ուսումը շարունակել է Գանձակ քաղաքի գիմնազիայում։ Այն ավարտելուց հետո մեկնել է Թիֆլիս քաղաք, որտեղ սովորել և ավարտել է ռազմական ուսումնարանը։

Ուսումնարանն ավարտելուց հետո Բադալ Ղազարյանը զորակոչվել է Ցարական Ռուսաստանի բանակ, ստացել ցարական բանակի կապիտանի կոչում, արժանացել Գեորգիևյան խաչի ասպետի կոչման։

Ռուսական կայսրության բանակի կազմում մասնակցել է 1904 - 1905 թվականներին տեղի ունեցած ռուս-ճապոնական պատերազմին։ Հայ-թաթարական ընդհարումների ընթացքում՝ 1905 - 1907 թվականներին, հայկական ինքնապաշտպանական զորամիավորումների կազմում մասնակցել է Գանձակի կռիվներին։

1906 - 1920 թվականներին Բադալ Ղազարյանը հանդիսացել է Բրաջուր, Մուռուտ, Ոսկանապատ և Վարդաշեն գյուղերի հարյուրապետ։

Գարդմանքի խորհրդայնացումից և այն Ադրբեջանական ԽՍՀ կազմում ընդգրկելուց հետո Բադալ Ղազարյանը աշխատել է որպես Բրաջուր գյուղի հովիվ։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Հայ ֆիդայիներ
Կատեգորիա:Հայ ռազմական գործիչներ
Դետրոյթ Լայոնս

**Դետրոյթ Լայոնս** (), Միչիգան նահանգի Դետրոյթ քաղաքի ամերիկյան ֆուտբոլի պրոֆեսիոնալ ակումբ, որը հանդես է գալիս Ֆուտբոլի ազգային լիգայում (NFL)։ Համարվում է Ֆուտբոլի ազգային կոնֆերենցիայի Հյուսիսային դիվիզիոնի անդամ։ Ակումբը հիմնադրվել է 1929 թվականին։

## Անվանումներ
* Պորտսմուս Սփարթանս (1930—1933)
* Դետրոյթ Լայոնս (1934-ներկա)

## Ձեռքբերումներ
Լիգայի առաջնության հաղթողներ (4)
* NFL առաջնության հաղթողներ (4)
** 1935, 1952, 1953, 1957

Կոնֆերենցիայի հաղթողներ (4)
* NFL Ազգային։ 1952
* NFL Արևմուտք։ 1953, 1954, 1957

Դիվիզիոնի հաղթողներ (4)
* Ֆուտբոլի ազգային լիգա Արևմուք։ 1935
* Ֆուտբոլի ազգային կոնֆերենցիա Կենտրոնական։ 1983, 1991, 1993

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Detroit Lions Official Website

Կատեգորիա:1929 հիմնադրումներ
Կատեգորիա:Ֆուտբոլի ազգային լիգայի ակումբներ
Տամպա Բեյ Բաքանիրս

**Տամպա Բեյ Բաքանիրս** (), Ֆլորիդա նահանգի Տամպա քաղաքի ամերիկյան ֆուտբոլի պրոֆեսիոնալ ակումբ, որը հանդես է գալիս Ֆուտբոլի ազգային լիգայում (NFL): Համարվում է Ֆուտբոլի ազգային կոնֆերենցիայի (ՖԱԿ) Հարավային դիվիզիոնի անդամ։ Ակումբը հիմնադրվել է 1976 թվականին։

## Անվանումներ
* Tampa Bay Buccaneers (1976-ներկա)

## Ձեռքբերումներ
Լիգայի առաջնության հաղթողներ (1)
* Սուպերբոուլի հաղթողներ (1)
** 2002 (XXXVII)

Կոնֆերենցիայի հաղթողներ (1)
* Ֆուտբոլի ազգային կոնֆերենիա։ 2002

Դիվիզիոնի հաղթողներ (6)
* Ֆուտբոլի ազգային կոնֆերենցիա Կենտրոնական։ 1979, 1981, 1999
* Ֆուտբոլի ազգային կոնֆերենցիա Հարավ։ 2002, 2005, 2007

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Պաշտոնական կայք

Կատեգորիա:1976 հիմնադրումներ
Կատեգորիա:Ֆուտբոլի ազգային լիգայի ակումբներ
Մինչև ոսկորները

**«Մինչև ոսկորները»** (), 2017 թվականի ամերիկական դրամատիկական ֆիլմ, որը նկարահանել է ռեժիսոր Մարտի Նոկսոնը իր սցենարի հիման վրա։ Ֆիլմի պրեմիերան տեղի է ունեցել 2017 թվականի հունվարի 22-ին Սենդենս կինոփառատոնում, որտեղ այս ֆիլմը մրցույթի գլխավոր մասնակիցն էր։

## Սյուժե
Ֆիլմի գլխավոր հերոսուհին նկարչուհի Էլենն է, ով չէր կարողանում համակերպվել իր քաշի հետ և այդ էմոցիոնալ խնդիրների պատճառով որոշում է նիհարել։ Աղջիկը այնքան է նիհարում, որ հայտնվում է ծայրահեղ վիճակում և տառապում է նյարդային անորեքսիա հիվանդությամբ։ Նրան օգնության է հասնում բժիշկ Բեքհեմը, որը բուժման համար օգտագործում է ոչ ավանդական մեթոդներ։

Ֆիլմի ամբողջ ընթացքում Էլենը սկսում է իրեն ծանրաբեռնել ֆիզիկական աշխատանքով և զբաղվել սպորտով, ամեն երեկո քայլում է կալորիաներ կորցնելու համար։

Ֆիլմի վերջում աղջիկը կռվելով բոլորի հետ հասկանում է, որ ամեն ինչ կորած է, երեկոյան դուրս է գալիս տանից հերթական զբոսանքի համար, ճանապարհին ուշագնաց է լինում և զգայապատրանքների մեջ է ընկնում՝ տեսնում է սեփական անձը հին ու լավ ժամանակներում։

## Դերերում
* Լիլի Քոլինզ ՝ *Էլեն*
* Կիանու Ռիվզ ՝ *բժիշկ Վիլիամ Բեքհեմ*
* Քերի Փրեստոն ՝ *Սյուզան, Էլենի խորթ մայրը*
* Լիլի Թեյլոր ՝ *Ջուդի*
* Սիերա Բրավո ՝ *Թրեյսի*
* Լիանա Լիբերատո ՝ *Քելի*
* Բրուք Սմիթ ՝ *Օլիվ*
* Քեթրին Փրեսկոթ ՝ *Աննա*
* Ալաննա Յուբակ ՝ *Կարեն*
* Ալեքս Շարպ ՝ *Լյուկ*
* Լեսլի Բիբ ՝ *Մեգան*
* Մայա Էշետ ՝ *Պյորլ*
* Լինդսի Մակդաուել ՝ *Քենդրա*
* Ռետա ՝ *Լոբո*

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* 
* Lily Collins Opens Up About Past Eating Disorders and a New Sense of Body Pride in Shape Magazine
* Netflix купил фильм о допинге и драму с Киану Ривзом

Կատեգորիա:2010-ականների ամերիկյան ֆիլմեր
Կատեգորիա:2010-ականների անգլերեն ֆիլմեր
Կատեգորիա:2017 դրամա ֆիլմեր
Կատեգորիա:2017 ֆիլմեր
Կատեգորիա:Netflix-ի արտադրության ֆիլմեր
Կատեգորիա:Ամերիկյան դրամա ֆիլմեր
Կատեգորիա:Լոս Անջելեսում նկարահանված ֆիլմեր
Կատեգորիա:Ամերիկյան անկախ ֆիլմեր
Մուռուտ

**Մուռուտ** (ներկայում կոչվում է  **Ուչբուլաղ**), նախկին հայկական բնակավայր, ներկայում ադրբեջանական գյուղ Ադրբեջանի Հանրապետության Խանլարի (Գյոյգյոլի) շրջանում, շրջկենտրոն Գյոյգյոլից 8 կմ հարավ, Ոսկանապատ գյուղից 4 կմ հյուսիս-արևելք՝ Պանդ լեռան հյուսիսային անտառապատ լանջին, ծովի մակերևույթից 1190-1310 մետր բարձրության վրա։

## Անվանում
Շրջանառվում են Մուռուտ գյուղի անվան առաջացման մի քանի տարբերակ։ Առավել տարածվածը կապված է գյուղի Սուրբ Աստվածածին եկեղեցու տեղում նախկինում գոյություն ունեցած մատուռից, որտեղ մի ժամանակ կանգնեցված խաչքարերից մեկը մեռոնով օծել էր Մեսրոպ Մաշտոցը։ Այդ խաչքարի վրա եղել է հետևյալ արձանագրությունը՝ *«թարգմանիչ հայրն մեր Մեսրոպ օծեալ զխաչ սրբալոյս մեռոնաւ եդ ի նպատակ պաշտման ժողովրդոց և զնոյն խաչ ցուցանեն ի ճակատ սեղանոյն»*։

Համաձայն մեկ այլ մեկնաբանության՝ 16-րդ դարում Գանձասարի կաթողիկոսներից մեկը ամռանը այցելում է գյուղ և օրհնում մյուռոնը, ինչից հետո բնակավայրը կոչվում է -Մուռուտ (Մյուռոնոտ)։

Այլ ստուգաբանության համաձայն՝ բնակավայրի ծագումը կապված է եղել տարածքում աճող մորի թփերի առատությամբ (Մոռուտ - Մուռուտ)։

## Բնակչություն
Մուռուտ գյուղի բնակչության ծագման մասին տեղեկությունները հակասական են, ինչը հավանաբար պայմանավորված է բնակավայրի հայաթափման և կրկին վերաբնակեցման հետ։ Որոշ աղբյուրների համաձայն բնակչությունը բնիկ է, մյուսները նշում են, որ բնակչությունը եկել են 16-րդ դարի սկզբին այլ վայրերից։

1839 թվականին Մուռուտի բնակչության տոհմերի անվանացանկի մասին հստակ տեղեկություններ են պահպանվել Հայաստանի ազգային արխիվում։

Բնակչության թվաքանակի մասին պատմական տեղեկությունները քիչ են։ Հայտնի է, որ 1804 թվականից գյուղի բնակչությունը շարունակաբար աճել է և իր առավելագույն թվաքանակին հասել 1912 թվականին՝ 441 մարդ։

## Պատմություն
Մուռուտ գյուղն ունի բազմադարյա պատմություն, որը սկսվում է դեռևս Մեսրոպ Մաշտոցի ժամանակներից։

### Երկրորդ համաշխարհային պատերազմ
Ինչպես տարածաշրջանի այլ հայկական բնակավայրերը, այնպես էլ Մուռուտը ակտիվ մասնակցություն է ունեցել Երկրորդ համաշխարհային պատերազմում։ Գյուղից Խորհրդային Միության բանակի կազմում մասնակցել է 122 բնակիչ, որոնցից 67-ը զոհվել է։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Գյոյգյոլի շրջանի բնակավայրեր
Բաֆալո Բիլս

**Բաֆալո Բիլս** (), Նյու Յորք նահանգի Բուֆֆալո քաղաքի ամերիկյան ֆուտբոլի պրոֆեսիոնալ ակումբ, որը հանդես է գալիս Ֆուտբոլի ազգային լիգայում (NFL): Համարվում է Ֆուտբոլի ազգային կոնֆերենցիայի (ՖԱԿ) Արևելյան դիվիզիոնի անդամ։ Ակումբը հիմնադրվել է 1959 թվականին։

## Ձեռքբերումներ
Լիգայի առաջնության հաղթողներ (2)
* Ֆուտբոլի ամերիկյան լիգայի հաղթողներ (2)
** 1964, 1965

Կոնֆերենցիայի հաղթողեր (4)
* Ֆուտբոլի ազգային կոնֆերենցիա։ 1990, 1991, 1992, 1993

Դվիզիոնի հաղթողներ (10)
* Ֆուտբոլի ամերիկյան լիգա Արևելք։ 1964, 1965, 1966
* Ֆուտբոլի ամերիկյան կոնֆերենցիա։ 1980, 1988, 1989, 1990, 1991, 1993, 1995

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Պաշտոնական կայք

Կատեգորիա:1959 հիմնադրումներ
Կատեգորիա:Ֆուտբոլի ազգային լիգայի ակումբներ
Ելիզավետա Մարտիրոսյան

**Ելիզավետա Գեորգիի Մարտիրոսյան** (), ռուսական թատրոնի ու կինոյի դերասանուհի։

## Կենսագրություն
Ելիզավետա Մարտիրոսյանը ծնվել է 1986 թվականի նոյեմբերի 5-ին Մոսկվայում՝ դերասաններ Տատյանա Վասիլևայի և Գեորգի Մարտիրոսյանի ընտանիքում։ Ծնողներն ամուսնալուծվել են, երբ Ելիզավետան դեռ փոքր է եղել։

2007 թվականին ավարտել է Ռուսաստանի պետական հումանիտար համալսարանի լրագրության ֆակուլտետը, այնուհետև ընդունվել է Մոսկվայի ճարտարապետության ինստիտուտի դիզայնի բաժին։

Դերասանուհու առաջին աշխատանքը 2008 թվականին նկարահանված «Չներվածները» ֆիլմն էր։ Ֆիլմում նկարահանվել է նաև Ելիզավետայի մայրը։ Նրանք մարմնավորել են նույն կերպարին՝ տարբեր տարիքում։ Կինոքննադատները միանշանակ չեն ընդունել ֆիլմը։

## Ֆիլմագրություն

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* 

Կատեգորիա:Թատրոնի դերասանուհիներ
Կատեգորիա:Հայ դերասանուհիներ
Կատեգորիա:Ռուս դերասանուհիներ
Կատեգորիա:Ռուս կինոդերասանուհիներ
Պալատական հրապարակ (Սանկտ Պետերբուրգ)

**Պալատային հրապարակ** (, 1918-ից մինչև 1944 թվականը՝ Ուրիցկու հրապարակ), Սանկտ-Պետերբուրգի գլխավոր հրապարակը, ճարտարապետական անսամբլ, որը ստեղծվել է XVIII երկրորդ կեսին-XIX դարի առաջին կեսին։

Հրապարակը կազմում են դաշնային նշանակության պատմության և մշակույթի հուշարձանները՝ Ձմեռային պալատը, Գվարդիական կորպուսի շտաբի շենքը, Գլխավոր շտաբի շենքը Հաղթական կամարի հետ, Ալեքսանդրի սյունը։ Նրա չափերը կազմում են շուրջ 5,4 հեկտար (համեմատության համար՝ Մոսկվայի Կարմիր հրապարակը ունի 2,3 հա մակերես)։ Գոյություն ունի նաև սխալ գնահատական՝ 8 հեկտար։ Սանկտ Պետերբուրգի պատմական  կառուցապատման կենտրոնի կազմում հրապարակը ընդգրկվել է Համաշխարհային ժառանգության ցանկում և համարվում է հետիոտնային գոտի։

## Անվան պատմություն
Սկզբնական Ծովակալի մարգագետին անվանումը (ներառում էր նաև ներկայիս Ալեքսանդրովսկի այգու տարածքը) հայտնի է 1736 թվականից։ Անվանումը գոյություն է ունեցել մինչև 1772 թվականը։

1918 թվականի հոկտեմբերին հրապարակը վերանվանվեց դառնալով Ուրիցկու հրապարակ (ի պատիվ Մոիսեյ Ուրիցկիի,  Ձմեռային պալատի 1917 թվականի գրոհի կազմակերպիչներից մեկի, Պետրոգրադի ԱԿ նախագահի, սպանված 1918 թվականի օգոստոսի 30-ին Գլխավոր շտաբի մուտքի մոտ)։ 1944 թվականի  հունվարի 13-ին որոշում է ընդունվում վերադարձնել 20 պատմական տարածքներ, այդ թվում՝ Սանկտ պետերբուրգի Պալատական հրապարակը։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Ռուսաստանի մշակութային ժառանգության օբյեկտներ
Մանանա Մելքոնյան

**Մանանա Սերգեյի Մելքոնյան** (), ռուսական թատրոնի ու կինոյի դերասանուհի։

## Կենսագրություն
Մանանա Մելքոնյանը ծնվել է 1966 թվականի հուլիսի 26-ին։ 1984-1988 թվականներին սովորել է Մոսկվայի Գերասիմովի անվան կինեմատոգրաֆիայի համառուսական պետական ինստիտուտում՝ Արմեն Ջիգարխանյանի արվեստանոցում։

## Ֆիլմագրություն

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Թատրոնի դերասանուհիներ
Կատեգորիա:Հայ դերասանուհիներ
Կատեգորիա:Հայ կինոդերասաններ
Կատեգորիա:Ռուս դերասանուհիներ
Կոնֆետատուփ (Ֆաբերժեի ձու)

**«Կոնֆետատուփ»** (), ոսկերչական ձու, որը դարձավ Կելխի 7 զատկական ձվերից մեկը՝ պատրաստված Կարլ Ֆաբերժեի ընկերությունում ռուս արդյունաբերող Ալեքսանդր Կելխի համար։ Այն ոսկերիչ Միխայիլ Պերխինը ստեղծվել է 1903 թվականին։ Ոսկերչական ձուն Ալեքսանդր Կելխը Զատկի տոնին նվիրել է կնոջը՝ Վարվառա Կելխին։

Այսօր «Կոնֆետատուփ» ոսկերչական ձուն գտնվում է մասնավոր հավաքածուի կազմում (Ավստրալիա)։

## Դիզայն
«Կոնֆետատուփ» ոսկերչական ձուն պատրաստված է ոսկուց։ Այն զարդարված է ադամանդներով, խալցեդոնով, մարգարտով, թափանցիկ սպիտակ էմալով, թավիշով։ Ձվի մակերևույթը պատված է թափանցիկ շողշողուն սպիտակ էմալով։ Ձվի մակերևույթը բաժանվում է մասերի ադամանդակուռ, սուտակով և մարգարտով զարդարված ոսկյա շերտագծերի շնորհիվ։ Երկու գագաթները պսակված են մեծ սուտակներով։

Այս ոսկերչական ձուն «Գատչինյան պալատ» ոսկերչական ձվի գրեթե անսխալ կրկնօրինակումն է։

## Անակնկալ
«Կոնֆետատուփ» ոսկերչական ձվի անակնկալը ագաթից պատրաստված փոքրիկ տուփ է։ Տուփը ձվի նման նույնպես բացվում է։ Այստեղ էլ գտնվում է հաջորդ անակնկալը՝ փոքրիկ կախազարդը։ Ձվաձև տուփը զարդարված է ադամանդներով և սուտակով։ Խոշոր ադամանդի տակ տեղադրված է ստեղծման տարեթիվը՝ «1903»: Կախազարդը ստեղծված է ոսկուց և պատված է գունավոր էմալով։

## Պատմություն
«Կոնֆետատուփ» ոսկերչական ձուն պատրաստվել է Ֆաբերժեի ընկերությունում՝ 1903 թվականին։ Ալեքսանդր Կելխը ձուն կնոջը՝ Վարվառա Կելխին է նվիրել նույն թվականի Զատկի տոնին։

1920 թվականին ձուն ձեռք է բերում Փարիզի «*[[A La Vieille Russie|A La Vieile Russie]]*» պատկերասրահը։ 1928 թվականին այն ձեռք է բերում ամերիկացի մի գնորդ։ 1928-ից 1990 թվականներն ընկած ժամանակահատվածում գտնվել է ԱՄՆ-ում՝ մասնավոր հավաքածուում։

1990 թվականին Քրիստիս աճուրդի տանը ձուն վաճառվել է անանուն գնորդին։

2005 թվականի դեկտեմբերի 27-ից այն Ավստրալիայում է՝ Քերի Փեքեր կրտսերի մասնավոր հավաքածուում։

## Տես նաև
* Ֆաբերժեի ձվեր

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* «Կոնֆետատուփ» ոսկերչական ձու

Կատեգորիա:1903 աշխատություններ
Կատեգորիա:Ոսկերչություն
Կատեգորիա:Ռուսաստանի պատմություն
Կատեգորիա:Ֆաբերժե
Կատեգորիա:Ֆաբերժեի ձվեր
Դիանա Մկրտչյան

**Դիանա Գագիկի Մկրտչյան** (), ռուսական թատրոնի ու կինոյի դերասանուհի։ ՌԴ կինոդերասանների միության անդամ։

## Կենսագրություն
Դիանա Մկրտչյանը ծնվել է 1991 թվականի նոյեմբերի 24-ին։ 2012 թվականին ավարտել է Ռուսաստանի թատերական արվեստի համալսարանը՝ Սերգեյ Պրոխանովի արվեստանոցը։

2006 թվականին Անգլիայի Բորնմութ քաղաքում որպես մոդել մասնակցել է դեռահասների համար հագուստի ցուցադրությանը։

## Գործունեություն
### Դերերը թատրոնում

### Ֆիլմագրություն

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Թատրոնի դերասանուհիներ
Կատեգորիա:Հայ դերասանուհիներ
Կատեգորիա:Հայ կինոդերասաններ
Կատեգորիա:Ռուս դերասանուհիներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի թատերական արվեստի ինստիտուտի շրջանավարտներ
VFTS 352

right|250px

**Կրկնակի աստղ,** գտնվում է Երկրից 160 հազար Լուսային տարի հեռավորության վրա, Մագելանի Մեծ գալակտիկայում։ Այս հեռավորությունը մոտավորապես երկու անգամ գերազանցում է մեր գալակտիկայի տրամագիծը։
left|250px

## Նկարագրություն
Առաջին անգամ դիտարկվել է 2015 թվականի հոկտեմբերին Պարանալի աստղադիտարանի աստղագետների կողմից, օգտագործելով Շատ Մեծ Աստղադիտակը։
Աստղերի կենտրոնների միջև հեռավորությունը 12 միլիոն կիլոմետր է։ Երկու երկնային մարմինների զանգվածները գրեթե հավասար են, նրանք պտտվում են իրենց ընդհանուր կենտրոնի շուրջը մեկ օրվա ընթացքում։ VFTS 352 համակարգը համարվում է ամենատաք և ամենածանր կրկնակի աստղային համակարգը։ Աստղագետների կարծիքով, հնարավոր է, որ շուտով աստղերը միավորվեն՝ դառնալով մի հսկա աստղ, կամ ձևափոխվեն՝ դառնալով կրկնակի «սև խոռոչ»։
VFTS 352-ի ընդհանուր զանգվածը կազմում է մոտ 57 արեգակնային զանգված, իսկ աստղերի մակերևութային ջերմաստիճանը 40 000&nbsp;°C (աստիճան Celsius) է։ Շատ Մասսայական ինֆորմացիայի միջոցները այս անսովոր աստղային զույգն անվանում են «համբույր»։
left|250px

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* 
* 

Կատեգորիա:Աստղեր
Կատեգորիա:Տարանտուլ
Էմմա Աքուլյան

**Էմմա Խաչիկի Աքուլյան** (Միրզոյան, ), հայ լուսանկարիչ։

## Կենսագրություն
Էմմա Աքուլյանը ծնվել է 1929 թվականի մարտի 16-ին, Թիֆլիսում։ Հետագայում տեղափոխվել է Կալինինի մարզի Ժարկովսկ ավան։ Որպես լուսանկարիչ մասնագիտացել է ընտանեկան միջավայրում. լուսանկարչություն սովորել է սկեսուրից, որի հետ համատեղ աշխատել են։ 1965 թվականին Էմմա Աքուլյանն ավարտել է Կալինինի մարզի կենցաղսպասարկման ուսումնական կոմբինատի դասընթացը՝ ստանալով տաղավարի և բնական նկարահանման լուսանկարչի որակավորում և զբաղվել ինքնուրույն գործնեությամբ՝ լուսանկարել, կատարել ռետուշի և տպագրական աշխատանքներ։ Մինչև 1968 թվականը աշխատել է Ժարկովսկում։ 1969 թվականին հաստատվել է Կիրովականում, որտեղ Լագեր թաղամասում բացել է համանուն լուսանկարչական տաղավարը, որը գործել է մինչև 1977 թվական, երբ Աքուլյանը ավարտել է լուսանկարչական գործունեությունը։

Լուսանկարչության բնագավառում է աշխատել նաև Աքուլյանի եղբայրը` Լյովան, ով վարպետացել է լուսանկարչության մեջ աշխատակցել քրոջը որպես ռետուշոր։

## Գրականություն
* Քոչար, Վահան։ Հայ լուսանկարիչներ, հեղինակային հրատարակություն, 2007, էջ 255։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Հայ լուսանկարիչներ
Կատեգորիա:Երկարակյացներ
Քսերքսես I-ի արձանագրությունը Վանում

[մինի|233x233փքս|[Վանի բերդը, որի հարևանությամբ էլ գտնվում է Քսերքսես I-ի արձանագրությունը։]]
[մինի|232x232փքս|Քսերքսեսի արձանագրությունը [Վանի բերդի հարևանությամբ։]]
thumb|Վանի բերդի կողքին գտնվող մի ժայռ, որի վրա փորագրված է Քսերքսեսի արձանագրությունը
**Քսերքսես I-ի արձանագրությունը Վանում** (), Աքեմենյան տերության արքա Քսերքսես I-ի (մ․թ․ա․ 486-465 թվականներ) եռալեզու սեպագիր արձանագրությունը, որը հայտնաբերվել է Հայկական լեռնաշխարհի Վանա լճի (գտնվում է ներկայիս Թուրքիայի Հանրապետության տարածքում) շրջակայքում գտնվող համանուն բերդի հարևանությամբ։ Այդ ժամանակահատվածում Վանը Հայաստանի սատրապական կենտրոնն էր։

Արձանագրությունը տեղակայված է բերդի շուրջ 20 մետր բարձրության վրա գտնվող ժայռի աջակողմյան հարթեցված հատվածում։ Արձանագրության սալիկը ստեղծվել է Քսերքսեսի հոր՝ Դարեհի կողմից (մ․թ․ա․ 522-486 թվականներ), սակայն մահվան պատճառով մակերեսը թողնվել է դատարկ։

Արձանագրությունը եռալեզու է՝ գրված հին պարսկերեն, բաբելոներեն և էլամերեն լեզուներով։ Բովանդակությունը հետևյալն է․ 

## Տես նաև

* Վանի բերդ

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Քսերքսես I
Կատեգորիա:Վանի նահանգ
Կատեգորիա:Հին պարսկերեն արձանագրություններ
Կատեգորիա:Մ.թ.ա. 5-րդ դարի աշխատություններ
Կատեգորիա:Հնագիտական նմուշներ
Կատեգորիա:Սատրապական Հայաստան
Կաշկավալ

**Կաշկավալ**, կովի և ոչխարի կաթերից պատրաստված դեղին պանիր։ Կաշկավալն ունի հարթ մակերես՝ առանց անցքերի ու ճարպաբծերի, կիսապինդ նյութակազմվածք, ծղոտագույն երանգ, յուղայնությունը՝ 25-32 %: Այս պանիրը շատ երկար է հասունանում՝ ավելի քան 6 ամիս։ Կաշկավալն ստանում են թարմ, բնական կաթից՝ առանց հավելումների, հատուկ զտման միջոցով, ինչի միջոցով միկրոօրգանիզմները ֆիլտրվում են կաթից։ Այս զտումից են մեծապես կախված պանրի հասունացումը, նրա յուրահատուկ համն ու բույրը։

## Ստուգաբանություն
«Կաշկավալ» անվանումը ծագում է լատիներեն *Caseus* (պանիր) և *Caballus* (ձի) բառերից։

## Տարածվածություն
250px|thumb|right|Կաշկավալը՝ վակուումային փաթեթավորմամբ
Բուլղարիայում կաշակավալն արտադրվում է կովի կաթից՝ «Վիտոշա կաշկավալ» անվամբ։ Այն կիրառում են՝ ավելացնելով թխվածքաբլիթ։ Բուլղարիայում այս պանիրը մեծ պահանջարկ ունի նաև պիցցա պատրաստելիս։

Ռումինիայում կաշկավալ պատրաստում են կովի կամ ոչխարի կաթից։ Պանիրը կարող են մատուցել նաև մամալիգա ուտեստի հետ միասին։ Տարածված ուտեստ է հանդիսանում նաև սուխարու մեջ թավալած կաշկավալ պանիրը։

Սերբիայում կաշկավալն ավանդաբար պատրաստում են բնական ոչխարի կաթից։ Այսպիսի որակական հատկանիշներով այն շուկայում հայտնվում է հատուկ բրենդի ներքո։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Կաշկավալ 

Կատեգորիա:Բուլղարական խոհանոց
Կատեգորիա:Համաշխարհային խոհանոց
Կատեգորիա:Ռումինական խոհանոց