Հեքիաթ (ֆիլմ)

**«Հեքիաթ»** (), ռուս ռեժիսոր Ալեքսանդր Սոկուրովի 2022 թվականի փորձարարական պատմական գեղարվեստական ֆիլմ է։ Այն բարձր են գնահատել քննադատները և արգելել Ռուսաստանում առանց բացատրության։

## Սյուժե
Ֆիլմի գործողությունները տեղի են ունենում Երկրորդ համաշխարհային պատերազմից հետո՝ հանդերձյալ կյանքում, որտեղ մասնակից պետությունների առաջնորդներն են՝ Ստալինը, Չերչիլը, Հիտլերը և Մուսոլինին։ Նրանք հավաքվում են դարպասների մոտ, որոնք միշտ փակ են մնում։ Յուրաքանչյուր կերպար գոյություն ունի մի քանի տարբերակով՝ կախված տարիքից և պատմական իրադարձություններից։ Հերոսները խոսում են կոմունիզմի, աթեիզմի, կայսերական նկրտումների, զանգվածային բռնաճնշումների մասին և հիշում հին իրադարձությունները։ Չերչիլը խոսում է խմելու մասին, Մուսոլինին հիշում է, թե ինչպես է սովորել Լենինի հետ նույն ավստրիական գրադարանում։ Հիտլերը բողոքում է, որ չի ամուսնացել Վագների զարմուհու հետ, չի այրել Լոնդոնն ու Փարիզը։ «Դիմակավորված գեներալիսիմուսի» վրա ծիծաղելով՝ նա հարցնում է Ստալինին. «Ինչո՞ւ մենք ժամանակի ընթացքում չբաժանեցինք աշխարհը»։ Նա պատասխանում է. «Ինձ պետք է ամբողջ աշխարհը, ոչ թե կեսը»։ Բոլորը խոսում են իրենց լեզվով՝ գերմաներեն, անգլերեն, իտալերեն, Ստալինը խոսում է վրացերեն։ Հերոսները գտնում են երկնային կարուսել, որը նման է ջրաղացի։ Նապոլեոնը Հիտլերին ռումբ է տալիս, որը պայթեցնում է կարուսելը։ Չերչիլը կրկին մոտենում է դարպասներին, և դրանք բացվում են։ Այնտեղից մի ձայն ասում է, որ մնացածը պետք կգա «ներքևում»։ Առաջնորդները բարձրանում են Ստալինի ամբիոն՝ մասնակցելու անթիվ-անհամար մահացածների բազմության առջև կազմակերպվող հանրահավաքին։

## Դերերում են
* Իգոր Գրոմով - Բարձրագույն ուժ (հնչյունավորում)
* Վախթանգ Կուչավա - Ստալին (ձայն)
* Լոթար Դիգ և Թիմ Էտտելտ - Հիտլեր (ձայն)
* Ֆաբիո Մաստրանջելո - Մուսոլինի (ձայն)
* Ալեքսանդր Սագաբաշի և Մայքլ Գիբսոն - Չերչիլ (հնչյունավորում)
* Պասկալ Սլիվանսկի - Նապոլեոն (հնչյունավորում)

## Ստեղծում և թողարկում
Ալեքսանդր Սոկուրովը «Հեքիաթ»-ը նկարահանել է 2021 թվականին։ Հայտնի է, որ դրանցում ոչ մի ռուս դերասան չի մասնակցել, և Ռուսաստանի պետական բյուջեից որևէ գումար չի ներգրավվել։ Ստալինի, Չերչիլի, Հիտլերի և Մուսոլինիի կերպարները ստեղծվել են լրատվական հոլովակների հիման վրա՝ անիմացիոն տեխնիկայի միջոցով:Ֆիլմի վրա աշխատանքներն ավարտվել են 2022 թվականի գարնանը։ Ռեժիսորը ձգտում էր պրեմիերան կազմակերպել 2022 թվականի Կաննի կինոփառատոնում՝ չնայած Ուկրաինայում պատերազմի պատճառով ռուսական ֆիլմերի միջազգային փառատոներին մասնակցելու արգելքին, սակայն ֆիլմի ցուցադրությունը վերջին րոպեին չեղարկվեց։ Սոկուրովն ինքը հրաժարվեց ֆիլմը ցուցադրել Վենետիկի կինոփառատոնում։ Արդյունքում, պրեմիերան տեղի ունեցավ 2022 թվականի օգոստոսի 6-ին, Լոկառնոյի 75-րդ կինոփառատոնում՝ հիմնական մրցութային ծրագրի շրջանակներում:

Լոկառնոյում կայացած մամուլի ասուլիսում Սոկուրովն ասել է, որ «Հեքիաթ»-ը կարող է լինել իր վերջին ֆիլմը. «Կյանքն անվերջ չէ, և ուժն անվերջ չէ», - բացատրել է նա։ «Մեր երկիրը շատ դժվարին ժամանակաշրջան է ապրում։ Հնարավոր է, որ ինձ նման ռեժիսորները այլևս չկարողանան աշխատել»: Ռեժիսորը «Պատմությունը» բնութագրել է որպես «լուրջ աշխատանք, շատ իմաստալից և շատ կարևոր մեր ժամանակների համար»: Նա պնդում է այս ֆիլմի յուրահատկության վրա. «Ոչինչ մի՛ պատկերացրեք,- ասել է նա հարցազրույցի ժամանակ,- դուք նույնիսկ չեք կարող պատկերացնել, թե ինչ եք տեսնելու, եթե այն դիտելու եք։ Վստահ եմ, որ դուք դա հաստատ չեք սպասում»:

2022 թվականի հոկտեմբերի 8-ին «Հեքիաթ» ֆիլմը ցուցադրվել է Հարավային Կորեայի Բուսանի 27-րդ միջազգային կինոփառատոնում: Ֆիլմը հետագայում ընդգրկվեց Տոկիոյի 35-րդ միջազգային կինոփառատոնի ծրագրում, որը տեղի ունեցավ 2022 թվականի հոկտեմբերի 24-ից նոյեմբերի 2-ը։ Այն ներկայացվեց համաշխարհային կինոփառատոներում ճանաչված ֆիլմերի Gala Collection ծրագրի շրջանակներում: 2022 թվականի վերջին «Հեքիաթ»-ը ցուցադրվել է եվրոպական կինոթատրոններում։

2023 թվականի հոկտեմբերի 13-ին Ռուսաստանի մշակույթի նախարարությունն արգելեց ֆիլմի ցուցադրությունը KARO.Art #2 փառատոնի փակման արարողությանը՝ հոկտեմբերի 15-ին: Ֆիլմին մերժվել է տարածման վկայականի տրամադրումը, և դրա համար որևէ կոնկրետ պատճառ չի նշվել՝ միայն հղում է կատարվել տարածման վկայականի տրամադրման, տրամադրումից հրաժարվելու և չեղյալ համարելու կանոնների 18-րդ կետի «գ» ենթակետին. «դաշնային օրենքներով սահմանված այլ դեպքերում»։ Այս կապակցությամբ Սոկուրովը հայտնել է, որ ակնկալում է իր նախկինում ստեղծված բոլոր կինեմատոգրաֆիկ աշխատանքների ցուցադրման ոչ պաշտոնական արգելք և նշել. «Ես պարզապես բողոքում եմ գրաքննության դեմ, ես բողոքում եմ իմ ստեղծագործությունները հայրենակիցներիս հետ ազատորեն հաղորդակցվելու իմ սահմանադրական իրավունքի խախտման դեմ»: Նոյեմբերի 19-ին Մոսկվայում տեղի ունեցավ ֆիլմի փակ ցուցադրություն և քննարկում՝ կինոքննադատների և Ալեքսանդր Սոկուրովի մասնակցությամբ: Ֆիլմը և քննարկման ձայնագրությունը հրապարակվել են YouTube-ում 2023 թվականի դեկտեմբերի 3-ին:

## Գնահատականներ
Ֆիլմը ռուսական մամուլում արժանացել է հիացմունքի. «Կրիտիկանստվո» ագրեգատորի տվյալներով՝ բոլոր հրապարակված արձագանքները դրական են եղել: Նրանք ֆիլմի մասին գրել են. «Սա մեծ ռուս մտածողի երևակայության խաղ է» (Лента.ру), «Մենք չենք նայում էկրանին, այլ էկրանն է նայում մեզ»։ («Սեանս»), «Ֆանտազմագորիկ տեսարան. այն նման չէ որևէ այլ բանի և չի տեղավորվում որևէ կանոնի մեջ» («Коммерсантъ»)։ «Афиша» և «Сноб» հրատարակչությունները «Հեքիաթ»-ը ներառել են 2023 թվականի լավագույն ռուսական ֆիլմերի իրենց ցանկում: «Հեքիաթ»-ը ստացել է ռուսական «Սպիտակ փիղ» մրցանակը «Լավագույն լիամետրաժ ֆիլմ» անվանակարգում:

Ֆիլմը դրական գնահատականի է արժանացել նաև արտասահմանյան մամուլում։ Rotten Tomatoes ագրեգատորի տվյալներով՝ հրապարակված ութ ակնարկներից միայն մեկը դրական չի եղել, իսկ միջին գնահատականը կազմել է 10-ից 7:

## Ծանոթագրություններ

## Աղբյուրներ
* 

Կատեգորիա:2020-ականների անգլերեն ֆիլմեր
Կատեգորիա:2020-ականների գերմաներեն ֆիլմեր
Կատեգորիա:2020-ականների իտալերեն ֆիլմեր
Կատեգորիա:2020-ականների ռուսերեն ֆիլմեր
Կատեգորիա:2020-ականների վրացերեն ֆիլմեր
Կատեգորիա:2022 մուլտֆիլմեր
Կատեգորիա:2022 ֆիլմեր
Կատեգորիա:2023 ֆիլմեր
Կատեգորիա:Ալեքսանդր Սոկուրովի ֆիլմեր
Կատեգորիա:Անգլերեն ֆիլմեր
Կատեգորիա:Բելգիական մուլտֆիլմեր
Կատեգորիա:Գերմաներեն ֆիլմեր
Կատեգորիա:Եբրայերեն ֆիլմեր
Կատեգորիա:Իտալերեն ֆիլմեր
Կատեգորիա:Ռուսական մուլտֆիլմեր
Կատեգորիա:Ռուսերեն ֆիլմեր
Կատեգորիա:Վրացերեն ֆիլմեր
Կատեգորիա:Ֆիլմեր Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի մասին
Կատեգորիա:Ֆիլմեր հաջորդ կյանքի մասին
Կատեգորիա:Ֆրանսերեն ֆիլմեր