open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Էրվին Բուլկու

**Էրվին Բուլկու**(, ), ալբանացի ֆուտբոլիստ, Տիրանա ակումբի և Ալբանիայի ֆուտբոլի ազգային հավաքականի կիսապաշտպան։

## Կենսագրություն
Մասնագիտական կարիերան սկսել է Տիրանա ակումբից, որի կազմում անցկացրել է 200-ից ավելի հադնիպում, այդ ընթացքում խփելով 13 գոլ։ 2007 հուլիսին 1 200 000 եվրոյի դիմաց ուկրաինական ակումբ Կրիվբասը գնեց Էրվին Բուլկուին, բայց կարող էր հայտնվել ռուսական Սպարտակ-Նալչիկ ակումբում։ Ուկրաինայի առաջնության բարձրագույն առաջնությունում դեբյուտել է 2007 թվականի հուլիսի 28-ին Կարպատներ դեմ՝ պարտվելով 3։0 հաշվով։

Ալբանիայի ֆուտբոլի ազգային հավաքականում հանդես է գալիս 2002 թվականից։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Ալբանացի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Ալբանիայի հավաքականի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Հայդուկ Սպլիտի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Տղամարդկանց ֆուտբոլի կիսապաշտպաններ
Կատեգորիա:Տղամարդկանց ֆուտբոլի պաշտպաններ
Պոմպեյանա

**Պոմպեիանա ** () կոմունա Իտալիայի Լիգուրիա մարզի Իմպերիա գավառում։

Բնակչությունը կազմում է 852 մարդ (2008)։ Բնակչության խտությունը՝ 158 մարդ/կմ²։ Տարածքը կազմում է 5 կմ²։ Փոստային ինդեքս՝ 18015։ Հեռախոսային կոդ՝ 0184։

## Ժողովրդագրություն
Բնակչության դինամիկան.

Colors=
  id:lightgrey value:gray(0.9)
  id:darkgrey  value:gray(0.7)
  id:sfondo value:rgb(1,1,1)
  id:barra value:rgb(0.6,0.8,0.6)
ImageSize = width:455 height:373
PlotArea = left:50 bottom:50 top:30 right:30
DateFormat = x.y
Period = from:0 till:1500
TimeAxis = orientation:vertical
AlignBars = justify
ScaleMajor = gridcolor:darkgrey increment:500 start:0
ScaleMinor = gridcolor:lightgrey increment:100 start:0
BackgroundColors = canvas:sfondo
BarData=
  bar:1861 text:1861
  bar:1871 text:1871
  bar:1881 text:1881
  bar:1901 text:1901
  bar:1911 text:1911
  bar:1921 text:1921
  bar:1931 text:1931
  bar:1936 text:1936
  bar:1951 text:1951
  bar:1961 text:1961
  bar:1971 text:1971
  bar:1981 text:1981
  bar:1991 text:1991
  bar:2001 text:2001
PlotData=
  color:barra width:20 align:left
  bar:1861 from:0 till:1013
  bar:1871 from:0 till:966
  bar:1881 from:0 till:907
  bar:1901 from:0 till:751
  bar:1911 from:0 till:680
  bar:1921 from:0 till:695
  bar:1931 from:0 till:561
  bar:1936 from:0 till:585
  bar:1951 from:0 till:528
  bar:1961 from:0 till:654
  bar:1971 from:0 till:604
  bar:1981 from:0 till:614
  bar:1991 from:0 till:729
  bar:2001 from:0 till:831
PlotData=
  bar:1861 at: 1013 fontsize:S text:1.013 shift:(-8,5)
  bar:1871 at: 966 fontsize:S text:966 shift:(-10,5)
  bar:1881 at: 907 fontsize:S text:907 shift:(-10,5)
  bar:1901 at: 751 fontsize:S text:751 shift:(-10,5)
  bar:1911 at: 680 fontsize:S text:680 shift:(-10,5)
  bar:1921 at: 695 fontsize:S text:695 shift:(-10,5)
  bar:1931 at: 561 fontsize:S text:561 shift:(-10,5)
  bar:1936 at: 585 fontsize:S text:585 shift:(-10,5)
  bar:1951 at: 528 fontsize:S text:528 shift:(-10,5)
  bar:1961 at: 654 fontsize:S text:654 shift:(-10,5)
  bar:1971 at: 604 fontsize:S text:604 shift:(-10,5)
  bar:1981 at: 614 fontsize:S text:614 shift:(-10,5)
  bar:1991 at: 729 fontsize:S text:729 shift:(-10,5)
  bar:2001 at: 831 fontsize:S text:831 shift:(-10,5)
TextData=
  fontsize:S pos:(20,20)
  text:По данным  ISTAT


## Համայնքի վարչակազմ
* Հեռախոսահամար՝ 0184 486777
* Էլեկտրոնային հասցեն՝ info@comunedipompeiana.net
* Պաշտոնական կայք՝ http://www.comunedipompeiana.net

## Արտաքին հղումներ
* Քաղաքի պաշտոնական կայք 
* Վիճակագրության ազգային ինստիտուտ 
* http://www.istat.it/english/ 

Կատեգորիա:Իտալիայի քաղաքներ
Պերինալդո

**Պերինալդո** (), կոմունա Իտալիայի Լիգուրիա մարզի Իմպերիա գավառում։

Բնակչությունը կազմում է 918 մարդ (2008)։ Բնակչության խտությունը՝ 44 մարդ/կմ²։ Տարածքը կազմում է 21 կմ²։ Փոստային ինդեքս՝ 18032։ Հեռախոսային կոդ՝ 0184։

Կոմունայի հովանավորն է Սուրբ Նիկողայոս Զմյուռնացին։ Տոնը նշվում է դեկտեմբերի 6-ին։

## Ժողովրդագրություն
Բնակչության դինամիկան.

Colors=
  id:lightgrey value:gray(0.9)
  id:darkgrey  value:gray(0.7)
  id:sfondo value:rgb(1,1,1)
  id:barra value:rgb(0.6,0.8,0.6)
ImageSize = width:455 height:373
PlotArea = left:50 bottom:50 top:30 right:30
DateFormat = x.y
Period = from:0 till:2500
TimeAxis = orientation:vertical
AlignBars = justify
ScaleMajor = gridcolor:darkgrey increment:500 start:0
ScaleMinor = gridcolor:lightgrey increment:100 start:0
BackgroundColors = canvas:sfondo
BarData=
  bar:1861 text:1861
  bar:1871 text:1871
  bar:1881 text:1881
  bar:1901 text:1901
  bar:1911 text:1911
  bar:1921 text:1921
  bar:1931 text:1931
  bar:1936 text:1936
  bar:1951 text:1951
  bar:1961 text:1961
  bar:1971 text:1971
  bar:1981 text:1981
  bar:1991 text:1991
  bar:2001 text:2001
PlotData=
  color:barra width:20 align:left
  bar:1861 from:0 till:1827
  bar:1871 from:0 till:1987
  bar:1881 from:0 till:2022
  bar:1901 from:0 till:1952
  bar:1911 from:0 till:2055
  bar:1921 from:0 till:1857
  bar:1931 from:0 till:1635
  bar:1936 from:0 till:1418
  bar:1951 from:0 till:1294
  bar:1961 from:0 till:1202
  bar:1971 from:0 till:1079
  bar:1981 from:0 till:887
  bar:1991 from:0 till:856
  bar:2001 from:0 till:873
PlotData=
  bar:1861 at: 1827 fontsize:S text:1.827 shift:(-8,5)
  bar:1871 at: 1987 fontsize:S text:1.987 shift:(-10,5)
  bar:1881 at: 2022 fontsize:S text:2.022 shift:(-10,5)
  bar:1901 at: 1952 fontsize:S text:1.952 shift:(-10,5)
  bar:1911 at: 2055 fontsize:S text:2.055 shift:(-10,5)
  bar:1921 at: 1857 fontsize:S text:1.857 shift:(-10,5)
  bar:1931 at: 1635 fontsize:S text:1.635 shift:(-10,5)
  bar:1936 at: 1418 fontsize:S text:1.418 shift:(-10,5)
  bar:1951 at: 1294 fontsize:S text:1.294 shift:(-10,5)
  bar:1961 at: 1202 fontsize:S text:1.202 shift:(-10,5)
  bar:1971 at: 1079 fontsize:S text:1.079 shift:(-10,5)
  bar:1981 at: 887 fontsize:S text:887 shift:(-10,5)
  bar:1991 at: 856 fontsize:S text:856 shift:(-10,5)
  bar:2001 at: 873 fontsize:S text:873 shift:(-10,5)
TextData=
  fontsize:S pos:(20,20)
  text:Ըստ ISTAT-ի տվյալների


## Համայնքի վարչակազմ
* Հեռախոսահամար՝ 0184 672001
* Էլեկտրոնային հասցեն՝ info@perinaldo.org
* Պաշտոնական կայք՝ http://www.perinaldo.org/ 

## Արտաքին հղումներ
* http://www.perinaldo.org/ 
* Վիճակագրության ազգային ինստիտուտ 
* http://www.istat.it/english/ 

Կատեգորիա:Իտալիայի քաղաքներ
Հյուսիսային Մակեդոնիայի կրթություն

right|thumb|280px|Մակեդոնիայի կրթական համակարգը
**[[Մակեդոնիա|Մակեդոնիայի Հանրապետության]]** Սահմանադրությամբ տարրական և միջնակարգ **[[կրթություն]]ն** անվճար և պարտադիր է, իսկ տարրական կրթության մասին օրենքը սահմանում է, որ բոլոր 7-15 տարեկան բոլոր երեխաները պետք է հաճախեն դպրոց 8 տարի։ Ավագ դպրոցի կրթության մասին օրենքով հաստատվում է, որ 15-19 տարեկան աշակերտները պետք է ավագ դպրոցում սովորեն 4 տարի (կամ 3 տարի՝ կախված ուսումնական հաստատության տեսակից) ։

1996 թվականին հիմնական կրթության տոկոսը կազմում էր 95.3 տոկոս։ Այլ տվյալներով աղջիկների հիմնական և միջին դպրոցների տոկոսը բարձր է, հատկապես գնչուական և ալբանական ազգության երեխաների շրջանում։

## Դպրոցական առարկաներ
Տարրական դպրոցում գիտություններն ուսուցանվում են ընդհանուր, հավաքական առարկաների շրջանակներում՝ «Շրջակա միջավայր», «Բնական գիտություններ և տեխնոլոգիա», «Հասարակություն» և այլն։ Ինչպես նաև երեխաների համար պարտադիր են համակարգչային դասերը. նորագույն տեղեկատվական տեխնոլոգիաների կիրառումը պահանջ է բոլոր դպրոցների համար։

Պարտադիր առարկաներ են.
* մակեդոներեն
* մայրենի լեզու (ալբաներեն, թուրքերեն, սերբերեն)
* մաթեմատիկա
* անգլերեն
* երկրորդ օտար լեզու
* կերպարվեստ
* երաժշտություն
* շրջակա միջավայր
* տեխնիկական գիտաճյուղեր
* ինֆորմատիկա
* աշխարհագրություն
* պատմություն
* հասարակագիտություն
* իրավունք
* ֆիզիկական կուլտուրա և սպորտ
* բնական գիտություններ և տեխնիկա
* կենսաբանություն
* քիմիա
* ֆիզիկա
* կենսագործունեության անվտանգություն
* բազային բժշկագիտություն

Կամընտրական առարկաներ են համարվում վալախների, գնչուների կամ բոշաների պատմությունը և լեզուն, համաշխարհային կրոնների հիմունքները և բարոյագիտությունը։ Նաև երեխաները կարող են խորությամբ սովորել ալբաներեն, տնտեսվարություն, էկոլոգիա, երկրի գավառագիտություն, ժողովրդական պարեր, զբաղվել աշխատանքիուսուցմամբ, ստեղծել երաժշտական, տեխնիկական, տեղեկատվական և գեղարվեստական նախագծեր, սովորել կյանքի առողջ ապրելակերպ, եվրոպական քաղաքակրթության դասական արվեստ և զբաղվել պրոֆեսիոնալ սպորտով։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Հյուսիսային Մակեդոնիայի կրթություն
Օրտովերո

**Օրտովերո** (), կոմունա Իտալիայում, Լիգուրիա մարզում՝ Սավոնա գավառում։
Բնակչությունը ըստ 2008 թվականի տվյալների կազմում է 1451  մարդ, խտությունը՝ 148 մարդ/կմ²։ Զբաղեցնում է 10 կմ² տարածք։ Փոստային ինդեքս՝ 17037։ Հեռախոսային կոդ՝ 0182։

Բնակավայրի հովանավորն է համարվում՝ սուրբ Պապա Սիլվեստրո առաջինը։

## Ժողովրդագրություն
Բնակչության աճը։

Colors=
  id:lightgrey value:gray(0.9)
  id:darkgrey  value:gray(0.7)
  id:sfondo value:rgb(1,1,1)
  id:barra value:rgb(0.6,0.8,0.6)
ImageSize = width:455 height:373
PlotArea = left:50 bottom:50 top:30 right:30
DateFormat = x.y
Period = from:0 till:1500
TimeAxis = orientation:vertical
AlignBars = justify
ScaleMajor = gridcolor:darkgrey increment:500 start:0
ScaleMinor = gridcolor:lightgrey increment:100 start:0
BackgroundColors = canvas:sfondo
BarData=
  bar:1861 text:1861
  bar:1871 text:1871
  bar:1881 text:1881
  bar:1901 text:1901
  bar:1911 text:1911
  bar:1921 text:1921
  bar:1931 text:1931
  bar:1936 text:1936
  bar:1951 text:1951
  bar:1961 text:1961
  bar:1971 text:1971
  bar:1981 text:1981
  bar:1991 text:1991
  bar:2001 text:2001
PlotData=
  color:barra width:20 align:left
  bar:1861 from:0 till:794
  bar:1871 from:0 till:739
  bar:1881 from:0 till:773
  bar:1901 from:0 till:788
  bar:1911 from:0 till:820
  bar:1921 from:0 till:839
  bar:1931 from:0 till:891
  bar:1936 from:0 till:915
  bar:1951 from:0 till:987
  bar:1961 from:0 till:903
  bar:1971 from:0 till:850
  bar:1981 from:0 till:855
  bar:1991 from:0 till:934
  bar:2001 from:0 till:1090
PlotData=
  bar:1861 at: 794 fontsize:S text:794 shift:(-8,5)
  bar:1871 at: 739 fontsize:S text:739 shift:(-10,5)
  bar:1881 at: 773 fontsize:S text:773 shift:(-10,5)
  bar:1901 at: 788 fontsize:S text:788 shift:(-10,5)
  bar:1911 at: 820 fontsize:S text:820 shift:(-10,5)
  bar:1921 at: 839 fontsize:S text:839 shift:(-10,5)
  bar:1931 at: 891 fontsize:S text:891 shift:(-10,5)
  bar:1936 at: 915 fontsize:S text:915 shift:(-10,5)
  bar:1951 at: 987 fontsize:S text:987 shift:(-10,5)
  bar:1961 at: 903 fontsize:S text:903 shift:(-10,5)
  bar:1971 at: 850 fontsize:S text:850 shift:(-10,5)
  bar:1981 at: 855 fontsize:S text:855 shift:(-10,5)
  bar:1991 at: 934 fontsize:S text:934 shift:(-10,5)
  bar:2001 at: 1090 fontsize:S text:1.090 shift:(-10,5)
TextData=
  fontsize:S pos:(20,20)
  text:ПԸստ  ISTAT


## Կոմունայի վարաչակազմ
* Հեռախոսահամար՝ 0182-547388
* Էլեկտրոնային հասցե՝ comune.ortovero@tin.it

## Արտաքին հղումներ
* Ազգային ինստիտուտի վիճակագրություն
* http://www.istat.it/english/ 

Կատեգորիա:Իտալիայի բնակավայրեր
Օրկո Ֆելյինո

**Օրկո Ֆելյինո** (), կոմունա Իտալիայում, Լիգուրիա մարզում՝ Սավոնա գավառում։
Բնակչությունը ըստ 2008 թվականի տվյալների կազմում է 872 մարդ, խտությունը՝ 49 մարդ/կմ²։ Զբաղեցնում է 18 կմ² տարածք։ Փոստային ինդեքս՝ 17024։ Հեռախոսային կոդ՝ 019։

Կոմունայի հովանավորն է Սուրբ Լավրենտին։ Տոնը նշվում է օգոստոսի 10-ին։

## Ժողովրդագրություն
'''Բնակչության թվաքանակի փոփոխությունները.


Colors=
  id:lightgrey value:gray(0.9)
  id:darkgrey  value:gray(0.7)
  id:sfondo value:rgb(1,1,1)
  id:barra value:rgb(0.6,0.8,0.6)
ImageSize = width:455 height:373
PlotArea = left:50 bottom:50 top:30 right:30
DateFormat = x.y
Period = from:0 till:1500
TimeAxis = orientation:vertical
AlignBars = justify
ScaleMajor = gridcolor:darkgrey increment:500 start:0
ScaleMinor = gridcolor:lightgrey increment:100 start:0
BackgroundColors = canvas:sfondo
BarData=
  bar:1861 text:1861
  bar:1871 text:1871
  bar:1881 text:1881
  bar:1901 text:1901
  bar:1911 text:1911
  bar:1921 text:1921
  bar:1931 text:1931
  bar:1936 text:1936
  bar:1951 text:1951
  bar:1961 text:1961
  bar:1971 text:1971
  bar:1981 text:1981
  bar:1991 text:1991
  bar:2001 text:2001
PlotData=
  color:barra width:20 align:left
  bar:1861 from:0 till:1170
  bar:1871 from:0 till:1316
  bar:1881 from:0 till:1142
  bar:1901 from:0 till:1077
  bar:1911 from:0 till:1044
  bar:1921 from:0 till:1003
  bar:1931 from:0 till:835
  bar:1936 from:0 till:921
  bar:1951 from:0 till:859
  bar:1961 from:0 till:867
  bar:1971 from:0 till:700
  bar:1981 from:0 till:756
  bar:1991 from:0 till:824
  bar:2001 from:0 till:814
PlotData=
  bar:1861 at: 1170 fontsize:S text:1.170 shift:(-8,5)
  bar:1871 at: 1316 fontsize:S text:1.316 shift:(-10,5)
  bar:1881 at: 1142 fontsize:S text:1.142 shift:(-10,5)
  bar:1901 at: 1077 fontsize:S text:1.077 shift:(-10,5)
  bar:1911 at: 1044 fontsize:S text:1.044 shift:(-10,5)
  bar:1921 at: 1003 fontsize:S text:1.003 shift:(-10,5)
  bar:1931 at: 835 fontsize:S text:835 shift:(-10,5)
  bar:1936 at: 921 fontsize:S text:921 shift:(-10,5)
  bar:1951 at: 859 fontsize:S text:859 shift:(-10,5)
  bar:1961 at: 867 fontsize:S text:867 shift:(-10,5)
  bar:1971 at: 700 fontsize:S text:700 shift:(-10,5)
  bar:1981 at: 756 fontsize:S text:756 shift:(-10,5)
  bar:1991 at: 824 fontsize:S text:824 shift:(-10,5)
  bar:2001 at: 814 fontsize:S text:814 shift:(-10,5)
TextData=
  fontsize:S pos:(20,20)
  text:Ըստ  ISTAT


## Կոմունայի վարչակազմ
* Հեռախոսահամար՝ 019 699010
* Էլեկտրոնային հասցե՝ orcofeglino@tiscali.it

## Արտաքին հղումներ
* Ազգային ինստիտուտի վիճակագրություն 
* http://www.istat.it/english/ 

Կատեգորիա:Իտալիայի բնակավայրեր
Կրկնակի օժանդակ հնչյուններ

**Կրկնակի օժանդակ հնչյուններ**, Երկու ձայներում օժանդակ հնչյունների միաժամանակյա կիրառումը ստեղծում է զուգահեռ կամ հակադիր շարժում։
Զուգահեռ շարժման ժամանակ երկու ձայները, որոնք ունեն օժանդակ հնչյուններ, ընթանում են զուգահեռ տերցիաներով (դեցիմաներով) կամ սեքստաներով։
Հակադիր շարժման ժամանակ երկու ձայները կարող են ընթանալ ինչպես իրարից հեռանալով, այնպես էլ իրար մոտենալով։

## Աղբյուրներ
* Ի.Դուբովսկի, Ս. Եվսեև, Ի. Սպոսոբին, Վ. Սոկոլով, Հարմոնիայի դասագիրք, Երևան, 1978, Էջ 321

Կատեգորիա:Երաժշտության տեսություն
Բուլկիզայի շրջան

**Բուլկիզայի շրջան** (), շրջանի կարգավիճակ ունեցող վարչատարածքային միավոր Ալբանիայի Հանրապետությունում։ Գտնվում է երկրի հյուսիսարևմտյան մասում։ Հանդիսանում է Դիբարի գավառի երեք շրջաններից մեկը։

## Աշխարհագրական դիրք
Բուլկիզայի շրջանի տարածքը կազմված է երկու դաշտից, որոնք գտնվում են Դիբարի շրջանից հարավ-արևմուտք՝ Դրին գետին կից։ Արևելյան սահմանը համընկնում է ալբանա-մակեդոնական սահմանի հետ։ Դրին գետի հովտում ալբանական գյուղերից բացի կան նաև մակեդոնաբնակ գյուղեր։ Վերջիններս շատ են Գոլլոբորդա կոչվող տեղանքում։

Շրջանի տարածքը լեռնային է։ Դրին գետից 450 մ հեռավորության վրա կան 2000 մ բարձրության լեռներ։ Բուլկիզան լեռնարդյունաբերական քաղաք է, և այստեղից բացի բնակչությունը հիմնականում ապրում է գետի հովտում։

21-րդ դարի սկզբին տեղի ունեցած վարչաքաղաքական վերջին փոփոխությունից հետո շրջանի մեջ է մտնում նաև Մարտանեշի համայնքը և լեռնարդյունաբերական քաղաք Կրաստան։ Վերջինս գտնվում է Մատի գետի հովտում։

## Բնակչություն
Վարչական կենտրոնը Բուլկիզա քաղաքն է։ 2010 թվականի տվյալներով բնակչությունը կազմել է 28 374 մարդ։ Քաղաքն ու շրջակա գյուղերը կազմում են 469 քառ.կմ տարածք։ Բնակչության մեծամասնությունը մուսուլմաններ են՝ բեկթաշիներ։ 5-10 տոկոսը մակեդոնացիներ են։

## Տնտեսություն
Միջերկրածովյան լեռնային կլիման նպաստում է գյուղատնտեսության զարգացմանը։ Շրջանի հիմնական բնակչությունը ապրում է 63 գյուղերում և զբաղվում երկրագործությամբ՝ այգեգործությամբ, ձիթենու ու խաղողի արտադրությամբ, իսկ լեռնային շրջաններում զարգացած է անասնապահությունը։ Հայտնի են տեղական կարմրաբուրդ ընտանի այծերը։

Շրջկենտրոն Բուլկիզան, որն իրենից առանձին համայնք է ներկայացնում, ունի սննդի արդյունաբերություն, որոշակի զարգացման վրա է սպասարկման ոլորտը։ Նրանից ոչ հեռու գտնվում է նիկելի հանք՝ ծովի մակարդակից 837 մ բարձրության վրա։

## Վարչական բաժանում
Բուլկիզայի շրջանը բաղկացած է 8 համայնքներից՝ Բուլկիզա, Բուլկիզա, Զերկան, Գյորիցա, Մարտանեշ, Օստրեն, Շուպենզա, Տրեբիշտ և Ֆուշա-Բուլկիզա։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Ալբանիայի շրջաններ
Կատեգորիա:Դիբարի գավառ
Կաստելնուովո Մագրա

**Կաստելնուովո Մագրա** (), կոմունա Իտալիայում, Լիգուրիա մարզում՝ Սպեցիա գավառում։

Բնակչությունը ըստ 2008 թվականի տվյալների կազմում է 8135 մարդ, խտությունը՝ 581 մարդ/կմ²։ Զբաղեցնում է 14 կմ² տարածք։ Փոստային ինդեքս՝ 19033։ Հեռախոսային կոդ՝ 0187։

Կաստելնուովո Մագրան սահմանակից է Ֆոզդինովո, Օրտոնովո, Սարցանա համայնքներին։

Բնակավայրի հովանավորն է համարվում՝ սուրբ *Սան Ֆեդելեն*։ Տոնը նշվում է ամեն տարի ապրիլի 7-ին։

## Ժողովրդագրություն
Բնակչության թվաքանակի փոփոխությունները.

Colors=
  id:lightgrey value:gray(0.9)
  id:darkgrey  value:gray(0.7)
  id:sfondo value:rgb(1,1,1)
  id:barra value:rgb(0.6,0.8,0.6)
ImageSize = width:455 height:373
PlotArea = left:50 bottom:50 top:30 right:30
DateFormat = x.y
Period = from:0 till:8000
TimeAxis = orientation:vertical
AlignBars = justify
ScaleMajor = gridcolor:darkgrey increment:500 start:0
ScaleMinor = gridcolor:lightgrey increment:100 start:0
BackgroundColors = canvas:sfondo
BarData=
  bar:1861 text:1861
  bar:1871 text:1871
  bar:1881 text:1881
  bar:1901 text:1901
  bar:1911 text:1911
  bar:1921 text:1921
  bar:1931 text:1931
  bar:1936 text:1936
  bar:1951 text:1951
  bar:1961 text:1961
  bar:1971 text:1971
  bar:1981 text:1981
  bar:1991 text:1991
  bar:2001 text:2001
PlotData=
  color:barra width:20 align:left
  bar:1861 from:0 till:2811
  bar:1871 from:0 till:2899
  bar:1881 from:0 till:3211
  bar:1901 from:0 till:3825
  bar:1911 from:0 till:4098
  bar:1921 from:0 till:4516
  bar:1931 from:0 till:4692
  bar:1936 from:0 till:4770
  bar:1951 from:0 till:5531
  bar:1961 from:0 till:5842
  bar:1971 from:0 till:6660
  bar:1981 from:0 till:7975
  bar:1991 from:0 till:7912
  bar:2001 from:0 till:7935
PlotData=
  bar:1861 at: 2811 fontsize:S text:2.811 shift:(-8,5)
  bar:1871 at: 2899 fontsize:S text:2.899 shift:(-10,5)
  bar:1881 at: 3211 fontsize:S text:3.211 shift:(-10,5)
  bar:1901 at: 3825 fontsize:S text:3.825 shift:(-10,5)
  bar:1911 at: 4098 fontsize:S text:4.098 shift:(-10,5)
  bar:1921 at: 4516 fontsize:S text:4.516 shift:(-10,5)
  bar:1931 at: 4692 fontsize:S text:4.692 shift:(-10,5)
  bar:1936 at: 4770 fontsize:S text:4.770 shift:(-10,5)
  bar:1951 at: 5531 fontsize:S text:5.531 shift:(-10,5)
  bar:1961 at: 5842 fontsize:S text:5.842 shift:(-10,5)
  bar:1971 at: 6660 fontsize:S text:6.660 shift:(-10,5)
  bar:1981 at: 7975 fontsize:S text:7.975 shift:(-10,5)
  bar:1991 at: 7912 fontsize:S text:7.912 shift:(-10,5)
  bar:2001 at: 7935 fontsize:S text:7.935 shift:(-10,5)
TextData=
  fontsize:S pos:(20,20)
  text:Ըստ ISTAT


## Կոմունայի վարչակազմ
* Հեռախոսահամար։ 0187 693800
* Էլեկտրոնային հասցե։ comune@castelnuovomagra.com
* Գլխավոր կայք։ http://www.castelnuovomagra.com/

## Արտաքին հղումներ
* Բնակավայրի գլխավոր կայք 
* Ազգային ինստիտոեւտի վիճակագրություն 
* ինստիտոեւտի վիճակագրություն

Կատեգորիա:Իտալիայի բնակավայրեր
Պլազմային մետալուրգիա

**Պլազմային մետալուրգիա** մետալուրգիայի ճյուղ, ընդգրկում է հանքանյութերից մետաղների կորզումը, մետաղների և նրանց համաձուլվածքների հալումն ու վերամշակումը, ինչպես նաև գոյություն ունեցող հալման պրոցեսների ինտենսիվացման համար պլազմային տաքացման օգտագործումը։

## Պատմություն
Պլազմային մետալուրգիան սկսել է զարգանալ 1950-ականթվականներին, Ճապոնիայում, ԱՄՆ-ում, և այլ երկրներում։

## Պրոցեսներ
Պլազմային մետալուրգիայի պրոցեսները հիմնականում իրագործվում են ցածր ջերմաստիճանային պլազմայի միջավայրում [Т= 103÷2•104 К և Р= (10−2-106) Պա պայմաններում], որն ապահովում է ֆիզիկա-քիմիական փոխակերպումների մեծ արագություն և դրանով իսկ հնարավորություն ստեղծում մեծ արտադրողականության և փոքր չափեր ունեցող սարքավորումների՝ պլազմային ռեակտորների և վառարանների ստեղծման համար։ Այս սարքավորումների կարևոր մասը պլազմատրոնն է՝ ցածր ջերմաստիճանային պլազմային գեներատորը, որը հզոր (102-107 վտ) էլեկտրաաղեղային պարպումների միջոցով կամ այլ եղանակով պլազմային վիճակի է բերում տարբեր գազերի (Ar, He, H2, N2 և այլն)։

Ճնշման փոփոխման շնորհիվ, պլազմային մետալուրգիաի սարքավորումներում, տարբեր գազերի միջավայրում հնարավոր է իրագործել մի շարք մետալուրգիական պրոցեսներ, վերականգնում և օքսիդացում, մետաղների և համաձուլվածքների խոր գազազրկում, որոշ գազերով հագեցում, ցնդող բաղադրիչների պարունակության կարգավորում և այլն։

Հանքանյութերը վերամշակվում են պլազմայի միջավայրում՝ ջերմային քայքայմամբ։ Ելանյութերը պլազմայի շիթի մեջ են տրվում փոշու ձևով կամ որոշ էլեկտրահաղորդիչ նյութերի խառնուրդի հետ պատրաստած էլեկտրոդների ձևով։ Հակադարձ ռեակցիաները կանխելու համար կիրառում են՝ վերականգնիչներ (ածխածին, ջրածին և այլ), արագ սառեցնում՝ «կոփում» են պլազմային ռեակտորից դուրս եկող գազանման նյութերը։ Բարդ միացությունների վերամշակման դեպքում կարևոր խնդիր է ստացված նյութերի զատումը միմյանցից։

## Սև մետալուրգիայում
Սև մետալուրգիայում պողպատը և համաձուլվածքները հալում ու վերամշակում են պլազմաաղեղային վառարաններում (օրինակ, ռաֆինացնող հալում չեզոք մթնոլորտում, վերահալման համատեղում պլազմաջրածնային թթվածնազրկման հետ, ազոտի բարձր պարունակությամբ աուստենիտային պողպատների ստացում, վերահալում խարամների միջավայրում և այլն)։

## Այլ կիրառություններ
Պլազմատրոններն օգտագործվում են նաև որպես ջերմության օժանդակ աղբյուրներ դոմենյան, մարտենյան և տարբեր ջերմամշակման վառարաններում։ Գունավոր մետալուրգիայում կիրառվում է վոլֆրամի և մոլիբդենի օքսիդների և մի քանի մետաղների քլորիդների վերականգնումը ջրածնային պլազմայով, փորձարկվում են տարբեր ելանյութերից դժվարահալ մետաղների նիտրիդների, բորիդների և կարբիդների ստացումը պլազմային վառարանում, իրականացվում է գունավոր համաձուլվածքների հալումը, ռաֆինացումը և տարբեր եղանակներով վերամշակումը։

## Գրականություն
* 
* 

Կատեգորիա:Մետալուրգիա
Պարուրակներ

**Պարուրակներ,** պտտման մարմնի մակերևույթի վրա իրար հաջորդող, պտուտակային գծով տեղադրված ելուստներ և ակոսներ։

## Կիրառում
Պարուրակները կիրառվում են մեքենամասերի, մեխանիզմների, սարքերի, սարքավորումների ու շինվածքների միացման, սեղմման կամ տրված տեղաշարժումների ապահովման համար։

## Ձևեր
Մարմնի մակերևույթի ձևից կախված պարուրակներ լինում են.
* գլանական
* կոնական,
ըստ ակոսի պրոֆիլի՝
* ուղղանկյուն,
* եռանկյուն,
* սեղանաձև կլոր և այլն։

Եռանկյուն պարուրակներ լինում են.
* մետրական
* խողովակային։
Որպես ամրակման պարուրակները օգտագործվում են խոշոր քայլով մետրական, իսկ բարակ պատերով ու ցիկլային ծանրաբեռնված մեքենամասերում՝ փոքր քայլով մետրական պարուրակներ։ Աղտոտված միջավայրում օգտագործվում են կլոր, հերմետիկ միացություննեում՝ խողովակային պարուրակներ։

## Հիմնական տարրեր
Պարուրակների հիմնական տարրերն են՝
* արտաքին՝ d,
* ներքին՝ d1
* միջին՝ d2 տրամագծերը (մանեկների համար՝ D, D1, D2),
* P քայլը,
* պրոֆիլի H2, սկզբնական Н ու աշխատանքային H1 բարձրությունները և a անկյունը։
* Խոշոր քայլով մետրական պարուրակներ նշանակում են «Մ» տառով (արտաքին տրամագծերով՝ Մ6, Մ12 և այլն),
* փոքր քայլով մետրական պարուրակներ՝ նաև քայլով Մ6x0․5, Մ12x1 և այլն),
* խողովակային պարուրակներ՝ դյույմերով արտահայտված նոմինալ չափով (գլանական՝ Գ․ խոդ․ 2"-, կոնական՝ Կ խոդ․ 3/4"-), սեղանաձև ու հենման պարուրակներ՝ արտաքին տրամագծով ու քայլով (Սեղ․ 40•6, Հենմ․ 80•16), իսկ բազմամուտք պարուրակներ՝ նաև մուտքերի թվով [Սեղ․ 40X(3X6)]։

Պարուրակների գալարները լինում են՝ աջ ու ձախ ուղղության, օրինակ, ձախ ուղղության գալարներով պարուրակներ նշանակում են՝ Սեղ․ 40X6 ձախ։

Կատեգորիա:Ելուստներ
Ֆրանց Յոզեֆ I

**Ֆրանց Յոզեֆ I** (օգոստոսի 18, 1830, Վիեննա, Ավստրիա - նոյեմբերի 21, 1916, Վիեննա, Ավստրիա) Ավստրիայի թագավորության, հետագայում նաև Ավստրո-Հունգարիայի կայսր՝ Հաբսբուրգների արքայատոհմից։ Ծնվել է 1830 թվականին։ Նրա կառավարման տարիները համընկնում են Ավստրո-Հունգարիայում բռնկված հեղափոխության հետ։ Ավստրիայի ամենաերկար կառավարած կայսրն է։ Կառավարման առաջին տարիներին Ավստրիան սահմանադրական միապետություն էր, սակայն կառավարման կեսերին ղեկավարել է միահեծան կերպով՝ ցրելով Ռայխստագը։ 1860-1870 թվականներին կայսրը երկրում տիրող խառնակ շրջանը ցրելու նպատակով կատարում է բարենորոգումներ։ 1916 թվականին մահանում է, և գահը անցնում է որդուն։

## Կենսագրություն
Ֆրանց Յոզեֆ I-ը Ֆրանց Կարլի ավագ որդին է և կայսր Ֆերդիանդ I-ի կրտսեր եղբայրը։ Նրա մայրը գերմանացի արքայադուստր Սոֆյա Բավարիացին է։ Ավստրիական հեղափոխության շրջանում (1848 թվական), նրա հայրը հրաժարվեց Ավստրիայի գահից՝ այն հանձնելով իր տասնութամյա որդուն՝ Ֆրանց Յոզեֆին և 18-ամյա Ֆրանցը հայտնվեց բազմազգ Հաբսբուրգյան պետության գահին։

## Անձնավորություն
Կայսրը հայտնի էր իր պահպանողական հայացքներով, հասարակ կենցաղով և ուշադրություն էր դարձնում էթիկային ու ավանդույթներին։ Իրեն անվանում էր «հին դպրոցի վերջին միապետ»։ Այն բանից հետո, երբ եղբայրը գնդակահարվեց Մեքսիկայում, կայսրը մինչև կյանքի վերջ՝ շուրջ 50 տարի, չէր ընդունում մեքսիկացի պատվիրակների։ Նա այդպես էլ հեռախոս թույլ չտվեց օգտագործել պալատում և մեծ դժվարությամբ համաձայնեց էլեկտրաէներգիայի կիրառմանը։ Երբ որդին մահացավ ինքնասպանության նմանվող հանգամանքներում, Ֆրանց Յոզեֆը գրեց եվրոպական բոլոր միապետներին, որ որդու մահվան պատճառը որսի ժամանակ պատահական արձակված գնդակն էր, սակայն Լեո XIII Հռոմի պապին հայտնեց իր կասկածների մասին առ այն, որ որդին ինքնասպան է եղել։

## Կոչումներ
**Կոչումներ**
*  - Ավստրիական մարշալ (դեկտեմբերի 2, 1848 թվական)
*  - Պրուսիական գեներալ-մարշալ (փետրվարի 27, 1895 թվական)
*  - Բրիտանական մարշալ (սեպտեմբերի 1, 1903 թվական)

## Պատկերասրահ

Kaiser Portraet Raab.jpg|Ֆրանց Յոզեֆ I-ը մարշալի հագուստով
Szeged-ferencjozsef.jpg|Ֆրանց Յոզեֆ I-ի կիսանդրին


## Նախնիներ



## Ծանոթագրություններ

## Աղբյուրներ
* Ա.Ստեփանյան, Ռ. Սաֆրասյան, Ա. Նազարյան «Համաշխարհային պատմություն, Նոր դարեր», 8-րդ դասարան , էջ 117, Զանգակ հրատարակչություն, Երևան, 2013

Կատեգորիա:Ավստրիայի կայսրեր
Կատեգորիա:Վիեննա քաղաքում ծնվածներ
Կատեգորիա:Վիեննա քաղաքում մահացածներ
Կատեգորիա:Հունգարիայի թագավորներ
Կատեգորիա:Չեխիայի թագավորներ
Կատեգորիա:Հաբսբուրգներ
Կատեգորիա:Թոքաբորբից մահացածներ
Կատեգորիա:Կաթոլիկ միապետներ
Կատեգորիա:Կապիչի շքանշանի ասպետներ
Կատեգորիա:Վիկտորիանական թագավորական շղթայի ասպետներ
Կատեգորիա:Պատվո լեգեոնի շքանշանի Մեծ խաչի ասպետներ
Կանցլեր

**Կանցլեր** () շատ երկրների կառավարություններում օգտագործվող պաշտոն։ Հին հռոմում եղել են *[[կանցելարի]]ներ*, ովքեր բողոքարկել են դատարանների որոշումները։ Ներկայումս կանցլեր պաշտոնը տարբեր երկրներում տարբեր նշանակություն ունի, օրինակ`
*Կառավարության ղեկավար
*Արտաքին հարաբերությունների պատասխանատու
*Դատական ատյաններում որոշակի պաշտոն
*Անձ ով վերահսկում է ֆինանսական և տնտեսական հարաբերությունները
*Համալսարանի ղեկավար

## Կառավարության ղեկավար
### Գերմանիա
**Գերմանիայի կանցլեր** կամ ***բունդեսկանցլեր*** (պաշտոնական գերմաներենով այն նշանակում է «Դաշնային կանցլեր»), Գերմանիայի կառավարության ղեկավարն է։ Կանցլերը գերմանիայում ընտրվում է Բունդսթագի կողմից ամեն չորս տարին մեկ։ Ընտրությունների միջև ընկած ժամանակահատվածում կանցլերը կարող է հեռացվել միայն անվստահության քվեի միջոցով։

Գերմանիայի ներկայիս կանցլերը Սոցիալ-դեմոկրատական կուսակցությունից Օլաֆ Շոլցն է։

Նախկին Գերմանական կայսրությունը, Վեյմեր հանրապետությունը և Նացիստական Գերմանիան ունեցել են նույնատիպ պաշտոն, որը կոչվել էր ****** (Ռեյխի կանցլեր), որպես գործադիր իշխանության ղեկավար։ 1871-ից 1918 թվականներին կանցլերին նշանակում էր Գերմանիայի կանցլերը։ Վեյմեր հանրապետության տարիներին (1919-1933) կանցլերին ընտրում էր երկրի նախագահը ըստ իր վարկանիշին։ Սա շարունակվեց նաև Նացիստական ռեժիմի առաջին տարիներին երբ Պաուլ ֆոն Հինդենբուգը կանցլեր նշանակեց Ադոլֆ Հիտլերին, ով հետագայում իրեն անվանեց Ֆյուրեր և Ռեյխկանցլեր։

### Ավստրիա
Ավստրայում նույնպես կանցլերը կառավարության ղեկավարն է։ Ավստրիայի ներկայիս կանցլերն է Կարլ Նեհամմերը։

### Շվեյցարիա
Շվեյցարիայում դաշնային կանցլերը (*, , *) կառավարության ղեկավար չէ, սակայն Շվեյցարիայում հավասար է կառավարության աշխատակազմի ղեկավարին։ Նա ընտրվում է Շվեդիայի խորհրդարանի կողմից և յոթ անդամ ունեցող գործադիր իշխանության ղեկավարն է Դաշնային քարտուղարը։ Կանցլերը մասնակցում է Դաշնային քարտուղարների հետ և ունի ձայնի իրավունք ռազմավարական որոշումներում։

## Արտաքին գործերի նախարար

Լատինական Ամերիկայում կանցլերը հաճախ հավասարեցվում է արտաքին գործերի նախարարին։ Այն հաճախ օգտագործվում է որպես արտաքին գործերի նախարարի հոմանիշ։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Կանցլերներ
Կատեգորիա:Ազգային և էթնիկ առաջնորդման կոչումներ
Օժանդակ համահնչյուններ

**Օժանդակ համահնչյուններ**, Օժանդակ հնչյունների կիրառումը մեկ կամ մի քանի ձայներում հանգեցնում է **օժանդակ համահնչյուններ**ի ստեղծմանը, որոնք չունեն ինքնուրույն ֆունկցիոնալ նշանակություն։
Այդ համահնչյուններից մի քանիսն ունեն տերցիաներով կառուցվող ակորդի արտաքին տեսք, իսկ մյուս՝ ավելի բարդ համահնչյունները ընդհանրապես տերցիաներով չեն դասավորվում։ 
Այսպիսի կեղծ ինքնուրույն ունեցող ակորդներից ամենագործածականներն են.

ա) D7-ի նկատմամբ օժանդակ հանդիսացող փոքրացրած սեպտակորդը. նա հաճախ գրվում է I# աստիճանից, ինչպես SII-ի համար ձգտող սեպտակորդը։

բ) Տոնիկայի նկատմամբ օժանդակ հանդիսացող փոքրացրած սեպտակորդը. նա հաճախ մաժորում գրվում է II# աստիճանից, ինչպես DTIII-ի համար ձգտող սեպտակորդը, իսկ մինորում` IV#-ից` ինչպես D-ի համար ձգտող սեպտակորդը։

գ) K64-ի նկատմամբ օժանդակ հանդիսացող ձգտող ակորդը (D-ային ձայնառությամբ)։

## Աղբյուրներ
* Ի.Դուբովսկի, Ս. Եվսեև, Ի. Սպոսոբին, Վ. Սոկոլով, Հարմոնիայի դասագիրք, Երևան, 1978, Էջ 322-323

Կատեգորիա:Երաժշտության տեսություն
Եռակի և քառակի օժանդակ հնչյուններ

**Եռակի և քառակի օժանդակ հնչյուններ**, Օժանդակ հնչյունները, անցողիկ հնչյունների նման, միաժամանակ երեք ձայներում օգտագործվում են զուգահեռ կամ խառը շարժումով։
Զուգահեռ շարժման ժամանակ ձայները ընթանում են նեղ դասավորություն ունեցող սեքստակորդներով, հազվադեպ՝ կվարտսեքստակորդներով։
Խառը շարժման ժամանակ երկու ձայները ընթանում են տերցիաներով կամ սեքստաներով միևնույն ուղղությամբ, իսկ երրորդ ձայնը՝ հակառակ ուղղությամբ։
Բոլոր չորս ձայներում օժանդակ հնչյունները շարժվում են կամ զույգ-զույգ՝ հակադիր ուղղությամբ, կամ եռահնչյունների մելոդիկ միացման օրինակով. երեք ձայները շարժվում են միևնույն ուղղությամբ, իսկ չորրորդը՝ նրանց հակադիր։

## Աղբյուրներ
* Ի.Դուբովսկի, Ս. Եվսեև, Ի. Սպոսոբին, Վ. Սոկոլով, Հարմոնիայի դասագիրք, Երևան, 1978, Էջ 321-322

Կատեգորիա:Երաժշտության տեսություն
Դիբարի շրջան

**Դիբարի շրջան** (), շրջանի կարգավիճակ ունեցող վարչատարածքային միավոր Ալբանիայի Հանրապետությունում։ Գտնվում է երկրի հյուսիսարևմտյան մասում։ Հանդիսանում է Դիբարի գավառի երեք շրջաններից մեկը։

## Աշխարհագրական դիրք
Շրջանի տարածքը գերազանցապես լեռնային է։ Այստեղ հատկապես աչքի է ընկնում Սև Դրին գետը և Լուրա լիճը։ Գետի հովտում կան բազմաթիվ գյուղեր

## Բնակչություն
Վարչական կենտրոնը Պեշկոպիա քաղաքն է։ 2010 թվականի տվյալներով բնակչությունը կազմել է 62 825 մարդ։ Քաղաքն ու շրջակա գյուղերը կազմում են 1088 քառ.կմ տարածք։ Բնակչության մեծամասնությունը մուսուլմաններ են՝ բեկթաշիներ։ 5-10 տոկոսը մակեդոնացիներ են։

## Տնտեսություն
Միջերկրածովյան լեռնային կլիման նպաստում է գյուղատնտեսության զարգացմանը։ Շրջանի հիմնական բնակչությունը ապրում է 76 գյուղերում և զբաղվում երկրագործությամբ՝ այգեգործությամբ, ձիթենու ու խաղողի արտադրությամբ, իսկ լեռնային շրջաններում զարգացած է անասնապահությունը։ Հայտնի են տեղական կարմրաբուրդ ընտանի այծերը։

Շրջկենտրոն Պեշկոպիան, որն իրենից առանձին համայնք է ներկայացնում, ունի սննդի արդյունաբերություն, որոշակի զարգացման վրա է սպասարկման ոլորտը։

## Վարչական բաժանում
Դիբարի շրջանը բաղկացած է 15 քաղաքային ու գյուղական համայնքներից՝ Առռաս, Զալ-Դարդհա, Զալ Ռեչ, Կալա է Դոդաս, Կաստրոիտ, Լուրա, Լուզնի, Մակելարա, Մելան, Մուհուր, Պեշկոպիա, Կենդար Տոմին, Սելիշտա, Սլովաև Ֆուշա-Չիդհան։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Ալբանիայի շրջաններ
Կատեգորիա:Դիբարի գավառ
Ազատության հրապարակ (այլ կիրառումներ)

**Ազատության հրապարակ** անունով կան հետևյալ հրապարակները.

* Ազատության հրապարակ (Երևան)
* Ազատության հրապարակ (Տալլին)
* Ազատության հրապարակ (Թբիլիսի)
* Ազատության հրապարակ (Կազան)
* Ազատության հրապարակ (Դոնի Ռոստով)

## Այլ
* Ազատության հրապարակ, 2013 թվականին հրատարակված Հուսիկ Արայի բանաստեղծական ժողովածուն։
Հինգ հարսնացու (ֆիլմ)

**Հինգ հարսնացու** (), 2011 թվականին նկարահանված ռուսական ֆիլմ։

## Սյուժե
1945 թվականի մայիսն է։ Հաղթանակ տարած ռազմիկները, որ հասել են մինչև Բեռլին, անհամբեր սպասում են, թե երբ են իրենց թույլատրելու վերադառնալ տուն։ Սակայն նրանց արձակել չեն շտապում։ Այս հանգամանքից անչափ մտահոգված են օդաչուներ Վադիկը, Լյոշան, Գարիկը, Վանյան ու Միշան։ Չէ՞ որ նրանց բացակայության ժամանակ բոլոր գեղեցիկ աղջիկներն արդեն կամուսնանան։ Լյոշա Կավերինի բախտը բերում է. նրան հանձնարարությամբ ուղարկում են հայրենիք՝ Սմոլենսկի մարզ։ Եվ ընկերները կազմում են մի պլան. Լյոշան պիտի ընկերների համար հարսնացուներ գտնի ու ամուսնանա նրանց հետ՝ օգտագործելով տղաների վկայականները։ Իսկ այդ ամենի համար նա ունի ընդամենը մեկ օր։

Ֆիլմը նկարահանվել է իրական իրադարձությունների հիման վրա, սակայն ի տարբերություն ֆիլմի, իրականում հարսնացուները ոչ թե հինգն էին, այլ երկուսը։

## Դերերում
* Դանիիլ Կոզլովսի - *ավագ լեյտենանտ Ալեքսեյ Կավերին*
* Ելիզավետա Բոյարսկայա - *Զոյա Սկվորցովա*
* Արթուր Սմոլյանինով - *ավագ լեյտենանտ Վադիմ Դոբրոմիսլով*
* Սվետլանա Խոդչենկովա - *Նաստյա Կարպովա*
* Վլադիմիր Յագլիչ - *կրտսեր լեյտենանտ Միխայիլ Լոմախին*
* Յուլյա Պերեսիլդ - *Կատյա ու Ասյա*
* Ալեքսանդր Լոյե - *կապիտան Իվան Մազաև*
* Քսենյա Ռոմենկովա - *Մարուսյա*
* Խորեն Լևոնյան - *ավագ լեյտենանտ Գարիկ Մարգարյան*
* Իրինա Պեգովա - *Լիլյա Սինիցինա*
* Մարինա Գոլուբ - *մայոր Գալինի Նիկիշինա*
* Անդրեյ Ֆեդորցով - *մայոր Վիխրիստյուկ*
* Աննա Տաբանինա - *Ալլա*
* Միխայիլ Գորևոյ - *Կուզիչև*
* Վալերի Զոլոտուխին - *Դեդաս*
* Իգոր Սավոչկին - *Անդրեյ*
* Կոնստանտին Վորոբյով - *Նաստյայի հայրը*
* Ալեքսեյ Դմիտրիև - *Եգոր*
* Աննա Ցուկանովա - *չկայացած հարսնացու*

## Նկարահանող անձնակազմ
* Ռեժիսոր՝ Կարեն Հովհաննիսյան
* Պրոդյուսերներ՝ Ռուբեն Դիշդիշյան, Սերգեյ Դանիելյան, Դենիս Ֆրոլով, Արամ Մովսեսյան
* Սցենարի հեղինակներ՝ Յուրի Կորոտկով, Իրինա Պիվովարովա, Սերգեյ Կալուժանով
* Օպերատոր՝ Իլյա Դեմին
* Հնչյունային ռեժիսոր՝ Սերգեյ Չուպրով

## Պարգևներ ու անվանակարգեր
* 2011 - «Окно в Европу» ռուսական կինոյի փառատոն
** «Золотая ладья» մրցանակ - Կարեն Հովհաննիսյան

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Ֆիլմի պաշտոնական կայքը 
* 

Կատեգորիա:2010-ականների ռուսերեն ֆիլմեր
Կատեգորիա:2011 ֆիլմեր
Կատեգորիա:«Բելառուսֆիլմ» ստուդիայի ֆիլմեր
Կատեգորիա:Ռուսական կինոկատակերգություններ
Կատեգորիա:Ռուսական ֆիլմեր
Կատեգորիա:Ֆիլմեր Հայրենական մեծ պատերազմի մասին
Մատի շրջան

**Մատի շրջան** (), շրջանի կարգավիճակ ունեցող վարչատարածքային միավոր Ալբանիայի Հանրապետությունում։ Գտնվում է երկրի հյուսիսային մասում։ Հանդիսանում է Դիբարի գավառի երեք շրջաններից մեկը։

## Պատմություն
Մատի հովիտը հնուց ի վեր բնակեցված է եկել։ Կուրգանները, որտեղ գտնվել են բրոնզե իրեր, վկայում են իլիրիական մշակույթի մասին։ Այստեղով անցել է մի ճանապարհ, որը ձգվում էր Բալկանյան թերակղզուց Ադրիատիկ ծովափ։

15-րդ դարի սկզբին Մատյայի իշխանը Գիոն Կաստրիոտին էր։ Երբ Սկանբերգը գրավվում է օսմանյան զորքերի կողմից, նա պահպանում է իր իրավունքները։ Իր դիրքերը չի կորցնում նաև կաթոլիկ եկեղեցին ու եկեղեցական սինոդը։

Դեռ 19-րդ դարում այստեղ որևէ բերդ կամ քաղաք չի եղել. տարածված էին խուտորները և գյուղերը։ Այժմյան քաղաքներից Բուրելին հայտնի է իր ամրացված տներով։

Մատի բնակչությունը ենթակա էր ալբանական կլաններից մեկին։ 1911 այն գլխավորում էր Ահմեդ բեյ Զոգոլլին։ Իր կլանի օգնությամբ նա կարողացավ գալ իշխանության, 1928 թվականին բարձրանալով ալբանական թագավորական գահին՝ որպես Զոգու I (1928-1939)։

Սոցիալիզմի ժամանակ այստեղ կառուցվել են նոր շենքեր ու կառույցներ, իսկ ջրամբարը փոխել է հովտի տեսքը։

## Աշխարհագրական դիրք
Մատի շրջանը գտնվում է Ալբանիայի կենտրոնական հատվածում։ Շրջանի կենտրոնով հոսում է Մատի գետը՝ հարավ-արևմուտքից հյուսիս-արևելք։ Նրա հովտում ձևավորված դաշտավայրը շրջապատված է լեռներով։ Այն հարուստ է գետակներով։

Ալբանական ծովափը արևմուտքում բաժանված է Մատի հովտից (ամենաբարձր կետը, , 1723 մ)։ Դեպի ծոբ ճանապարհն անցնում է նեղ կիճով, որով հոսում է Մատ գետը։ Վերջինս այդ հատվածում մեծ մակերես է ընդունել՝ ձևավորելով Ալբանիայի ամենամեծ ջրամբարը՝ Ուլզան ()։ Շրջանի արևելքում՝ Լուր ազգային պարկում, լեռները հասնում են 2000 մետրի (, 2246 մ)։ Անտառային զանգվածները հարավում են՝ Զալ Գյոչայ արգելոցում ()։

## Բնակչություն
Վարչական կենտրոնը Մատ քաղաքն է։ 2010 թվականի տվյալներով բնակչությունը կազմել է 48 803 մարդ։ Քաղաքն ու շրջակա գյուղերը կազմում են 1029 քառ.կմ տարածք։

## Տնտեսություն
Միջերկրածովյան լեռնային կլիման նպաստում է գյուղատնտեսության զարգացմանը։ Շրջանի հիմնական բնակչությունը ապրում է 76 գյուղերում և զբաղվում երկրագործությամբ՝ այգեգործությամբ, ձիթենու ու խաղողի արտադրությամբ, իսկ լեռնային շրջաններում զարգացած է անասնապահությունը։ Հայտնի են տեղական կարմրաբուրդ ընտանի այծերը։

Հարավում արդյունահանվում է քրոմ, երկաթ և այլ մետաղներ։ 1959 թվականին կառուցվել է Ալբանիայի ամենամեծ ջրաէլեկտրակայանը, որը վերջերս ենթարկվել է վերանորոգման։

## Վարչական բաժանում
Մատի շրջանը բաղկացած է 8 համայնքներից՝ Բազ, Ռուկայ, Բուրրել, Դերյան, Գուրրա, Կլոս, Կոմսի, Լիս, Սուչ, Ուլազ, Խիբեր և Մասուկուլ։

## Պատկերասրահ

Zogu Mat Bridge.jpg|Կամուրջ Մատ գետի վրա
Liqeni i Ulzës.jpg|Ուլզա լիճը
Klos in Mat.jpg|Կլոս
Shkopet Kraftwerk.jpg|Մատի կիրճ
Burrel (Albania).jpg|Մատ քաղաքում


## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Ալբանիայի շրջաններ
Կատեգորիա:Դիբարի գավառ
Պիեռ Պյուվի դը Շավան

**Պիեռ Պյուվի դը Շավան** (, ), ֆրանսիացի նկարիչ։ Կրել է Ժ․ Օ․ Դ․ Էնգրի և Թ․ Շասերիոյի, նաև իտալական քվատրոչենտոյի ազդեցությանը։

## Գործեր
մինի|Մահ և աղջիկներ. 1872. Կտավ, յուղաներկ. Սթերլինգի և Ֆրենսին Քլարկի արվեստի ինստիտուտ, Ուիլյամսթաուն, Մասաչուսեթս, ԱՄՆ
Ստեղծել է հիմնականում դեկորատիվ-մոնումենտալ գործեր։ Հասուն շրջանի աշխատանքներն առանձնանում են կլասիցիստական և ռոմանտիկական պոետիկայի տարրերի զուգորդումով, հանդիսանալով գեղանկարչական սիմվոլիզմի տարբերակներից, մի շարք գծերով նախորդել են «Մոդեռն» ոճին։

## Հիմնական գործեր
Հիմնական գործերից են՝ 
* «Ս․ Ժնեեայի կյանքը» (1874-1898, Պանթեոն, Փարիզ), 
* «Գիտություններն ու արվեստները» (1887-1889, Սորբոն, Փարիզ),
* «Մուսաներ» (1893-1895, Բոստոնի համալսարանի գրադարան) պաննոների շարքը։

## Մատենագիտություններ
* Vachon, «Р. de-Ch.» (П., 1895)։
* Werth L., Puvis de Chavannes, [P., 1926]։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Ֆրանսիացի նկարիչներ
Կատեգորիա:Սիմվոլիստ նկարիչներ
Կատեգորիա:Ֆրանսիացի լուսանկարիչներ
Կատեգորիա:Պատվո լեգեոնի շքանշանի ասպետներ
Կատեգորիա:19-րդ դարի ֆրանսիացի նկարիչներ
Կատեգորիա:Ֆրանսիացի արվեստագետներ
Լիխտենշտայնի վարչական բաժանում

thumb|350px|Լիխտենշտայնի վարչական բաժանումը
Լիխտենշտայնի իշխանությունը բաժանվում է 11 համայնքների ()։ Դրանք հիմնականում բաղկացած են միակ քաղաքից։ համայնքներից հինգը ընդգրկված են Ստորին Լիխտենտայնի ընտրական օկրուգի սահմաններում, իսկ վեց համայնքներ տեղակայված են Վերին Լիխտենտայնում։

## Անկլավներ և էքսկլավներ
Չնայած իրենց փոքր չափերին՝ համայնքներն ունեն բավականին արտառոց սահմանագծեր։ Յոթ համայնքներ, իրենց հիմնական տարածքից բացի, ունեն առնվազն մեկ էքսկլավ։ 
* Բալցերս - 2 էքսկլավներ
* Էշեն - 2 էքսկլավներ
* Գամպրին - 1 էքսկլավ
* Պլանկեն - 3 էքսկլավներ, 1 անկլավ
* Շան - 4 էքսկլավներ, 2 անկլավներ
* Տրիզենբերգ - 1 էքսկլավ
* Վադուց - 5 էքսկլավներ

## Համայնքներ

## Ծամոթագրություններ

Կատեգորիա:Առաջին աստիճանի վարչական միավորներ
Կատեգորիա:Լիխտենշտայնի աշխարհագրություն
Կատեգորիա:Լիխտենշտայնի վարչական բաժանում
Պյուռոս

**Պյուռոս** (, ) (մ․ թ․ ա 319-273/272), Էպիրոսի թագավոր 307-302 և 296-273 թվականներին, հելլենիզմի ժամանակաշրջանի զորավար։

302 թվականին տեղական ցեղերի ապստամբության հետևանքով զրկվել է գահից։ 296 թվականին, վերագրավելով գահը, իր տիրույթներին է միացրել Կերկիրա և Լեկաս կղզիները։ Հունաստանի Ակարնանիա, Ամբրակիա մարզերը։ 288-287 թվականներին պարտության է մատնել Մակեդոնիայի թագավոր Դեմետրիոս I Պոլիորկետեսին և յոթ ամիս իշխել Մակեդոնիայում։

280 թվականին, Տարենտի և Հռոմի միջև պատերազմում, դաշնակցել է Տարենտի հետ և Հերակլեայի (Հարավային Իտալիա) մոտ իր վարձկան զորքով պարտության մատնել հռոմեացիներին։

279 թվականին Օսկուլում քաղաքի մոտ Պյուռոս մեծ զոհերի գնով դարձյալ հաղթել է (այսպես կոչված՝ պյուռոսյան հաղթանակ) հռոմեացիներին։ 275 թվականին Բենևենտումի մոտ հռոմեացիները ջախջախել են Պյուռոսի բանակը։ Պյուռոսը փախել է Տարենտ, ապա Էպիրոս։ Զոհվել է մարտում՝ Արգոս քաղաքի պաշարման ժամանակ։

## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն
* Pierre Cabanes. L’Epire de la mort de Pyrrhos à la conquête romaine. Paris, 1980'
* *Казаров С. С.* История царя Пирра Эпирского., 2009. — ISBN 978-5-288-04749-7.
* *Казаров С. С.* Царь Пирр. Опыт сакрализации власти. 
* *Казаров С. С.* Последняя кампания царя Пирра в Италии. 
* *Казаров С. С.* Пирр после Аускула: планы и перспективы // Исседон։ альманах по древней истории и культуре. — Екатеринбург ։ Изд-во Урал. гос. ун-та, 2003. — Т. 2. — С. 104—110. 
* *Светлов Р. В.* Пирр и военная история его времени., 2009. — ISBN 5-288-03892-9.
* *Светлов Р. В.* Войны античного мира. Походы Пирра., АСТ, 2003. — ISBN 5-17-016206-5.
* *Эббот Джекоб* Пирр. Царь Эпира., Центрполиграф, 2004.

## Արտաքին հղումներ
* *Μιλτιάδης Η. Μπόλαρης* Macedonianissues.blogspot.com Pyrrhus — Pyrrhos — Πύρρος

Կատեգորիա:Զորավարներ
Կատեգորիա:Հին Հռոմի թշնամիներ
Կատեգորիա:Մակեդոնացի թագավորներ
Կատեգորիա:«Աստվածային կատակերգության» կերպարներ
Պիեռ Պյուժե

**Պիեռ Պյուժե** (, ), ֆրանսիացի քանդակագործ, գեղանկարիչ և ճարտարապետ, բարոկկոյի ներկայացուցիչ։

## Կենսագրություն
1640-1643 թվականներին ապրել է Իտալիայում, զբաղվել հիմնականում գեղանկարչությամբ։ Ստեղծագործել է Տուլոնում, Փարիզում, նաև Ջենովայում (1661-1667)։ Պյուժեի քանդակները առանձնանում են կերպարների ֆիզիկական լարվածության ու ապրումների արտահայտման կենսական հավաստիությամբ (Տուլոնի ռատուշայի պատշգամբը պահող ատլասները, 1656-1657, «Գալլիական Հերկուլես», 1660-1661), բուռն էքսպրեսիայի և կոմպոզիցիայի պարզության զուգորդմամբ։

Պյուժեի գեղանկարները («Քրիստոսը աշխարհի Փրկիչ», 1655, Լոնշան թանգարան, Մարսել) մոտ են իտալիական բարոկկոյի ակադեմիականացող ուղղությանը (Դվերչինո և ուրիշներ)։ Պյուժեն փախել է Տարենտ, այնուհետև՝ Էպիրոս։ Զոհվել է մարտում՝ Արգոս քաղաքի պաշարման ժամանակ։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Ֆրանսիացի քանդակագործներ
Կատեգորիա:Բարոկկո ոճի նկարիչներ
Կատեգորիա:Ֆրանսիացի ճարտարապետներ
Կատեգորիա:Ֆրանսիացի նկարիչներ
Կատեգորիա:Ֆրանսիացի արվեստագետներ
Ալբանիայի բնակչություն

Ալբանիայի բնակչության թիվը՝ 3,2 միլիոն մարդ։ Բնակչության մոտավորապես 57 %ը իսլամ է դավանում, 6,75 %՝ ուղղափառ քրիստոնեություն, 10,03 %՝ կաթոլիկություն և այլն։

Մինչև միլիոն ալբանացիներ աշխատում են արտասահմանում և նրանց կողմից փոխանցվող գումարները բնակչության եկամուտների կարևոր մասն են կազմում։

## Ալբանիայի բնակչություն

### Բնակչության տարիքային կազմը (2008)
* 0—14 տարեկան՝ 23,6 %
* 15—64 տարեկան՝ 66,9 %
* 65 տարեկանից բարձր՝ 9,5 %

Միջին տարիքը 29,5 տարին է։ Տղամարդկանց համար՝ 28,9 տարի, կանանց՝ 30,2։
[մինի|Ալբանիայի բնակչության [սեռատարիքային բուրգը (2020 թվական)]]

### Բնակչության աճ (2008)
+ 0,538 % 2008 թվականին։
* Ծնելիություն՝ 15,22 1000 բնակչության մեջ,
* Մահացություն՝ 5,44 1000 բնակչության մեջ,
* 2,02 երեխա 1 կնոջը։

### Մանկամահացություն (2008)
* 1000 ծնվածներից 19,31
* տղաներ՝ 19,74 1000 ծնվածներից,
* աղջիկնե՝ 18,83 1000 ծնվածներից,

### Կյանքի տևողություն (2008)
* Ընդհանուր՝ 77,78 տարի
* Տղամարդիկ՝ 75,12 տարի
* Կանայք՝ 80,71 տարի

### Էթնիկ խմբեր (2008)
* ալբանացիներ՝ 95 %,
* հույներ՝ 3 %,

Երկրում բնակվում են նաև գնչուներ, սերբեր, մակեդոնացիներ, բուլղարներ։

### Բնակչության գրագիտություն (2001 թվական)
* ընդհանուր՝ 98,7 %
* տղամարդիկ՝ 99,1 %
* կանայք՝ 98,3 %

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ

* census.gov
* cia.gov 

Կատեգորիա:Ալբանիայի բնակչություն
Էդուարդ Հալիմի

**Էդուարդ Հալիմի** (, ), Ալբանիայի արդարադատության նախարար (2011 - 2013) ։

## Կենսագրություն
### Կրթություն
Էդուարդ Հալիմին ծնվել է 1972 թվականին, Կորկայում։ 1995 թվականին ավարտել է Տիրանայի համալսարանի իրավաբանական ֆակուլտետը, 2000 թվականին ստացել է մագիստրոսի կոչում ։ 1997 թվականին ավարտել է Ոստիկանական ակադեմիան։

### Կարիերա
2005 թվականից աշխատել է որպես իրավաբան, միաժամանակ աշխատել է որպես խորհրդարանական կոմիտեների փորձագետ։ 2005 թվականի հոկտեմբերին նշանակվել է Ալբանիայի արդարադատության նախարաի տեղակալ և ընտրվել է Տիրանայի քաղաքային խորհրդի անդամ։ 2008 թվականին նշանակվել է պետական գլխավոր փաստաբան։ 2009 թվականին Ալբանիայի ժողովրդավարական կուսակցությունից ընտրվել է Ալբանիայի խորհրդարանի անդամ։ 2009-2011 թվականների պաշտոնավարման ժամանակահատվածում եղել է Ալբանիայի խորհրդարանի իրավական հարցերի խմբակցության քարտուղարը։ 2011 թվականի հուլիսի 21-ին նշանակվել է Ալբանիայի արդարադատության նախարար։ Հալիմին հանդիսանում է Ալբանիայի արդարադատության բարձրագույն խորհրդի անդամ։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:1972 ծնունդներ
Կատեգորիա:Ալբանացի իրավաբաններ
Կատեգորիա:Ալբանացի փաստաբաններ
Կատեգորիա:Ալբանիայի խորհրդարանի պատգամավորներ
Կատեգորիա:Ալբանիայի նախարարներ
Կատեգորիա:Ալբանիայի քաղաքական գործիչներ
Կատեգորիա:Դեկտեմբերի 8 ծնունդներ
Կատեգորիա:Կորկա քաղաքում ծնվածներ
Կատեգորիա:Տիրանայի համալսարանի շրջանավարտներ
Պյութագորաս (քանդակագործ)

**Պյութագորաս Հռգիոնցի** (, ), հույն քանդակագործ։ Ստեղծագործել է մ․ թ․ ա․ V դ․ 1-ին կեսին Հռեգիոնում (Հվ․ Իտալիա)։ Կերտել է հաղթող-աթլետների քանդակներ։ Աշխատանքները (բոլորն էք բրոնզից) չեն պահպանվել։ Նրա «Կաղ Փիլոկտետեսը» հայտնի է Լուվրում գտնվող գեմմայից և մարմարյա իրանի քանդակից (հռոմ․ պատճեն, սկզբում՝ Վալենտինիի պալացցո, Հռոմ)։ Օ․ Ֆ․ Վալդհաուերի կողմից «Հակինթոս» (այսպես կոչված՝ «էրոտ Սորանցո», էրմիտաժ, Լենինգրադ) քանդակը Պյութագորասին վերագրելը համընդհանուր ընդունելություն չի գտել։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Անտիկ հույն քանդակագործներ
Արբեն Մորինա

**Արբեն Մորինա** (, , Տիրանա), ալբանացի նկարիչ, ապրում և ստեղծագործում է Իտալիայում։

## Կենսագրություն
Արբեն Մորինան ծնվել է 1956 թվականին, Տիրանայում։ Ստեղծագործում է դիմանկարների, հատկապես մանկական դիմանկարներ, և գյուղական բնանկարների ժանրերում։ Նրա ներկապնակը հիշեցնում է 16-17-րդ դարերի Արևմտյան գեղանկարչությունը՝ արտաքին տեսքի և հոգևոր իրականության հավասարակշռության վրա՝ միահյուսված նրա աշխատանքների բանաստեղծական տեսլականով։

Մորինան ստեղծագործել է Արևմտյան Եվրոպայում և ԱՄՆ-ում, բնակվում է Ֆլորենցիայում և ստեղծագործում ազնվական ընտանիքների համար, միևնույն ժամանակ նրա գեղանկարներն ու գծանկարները հասանելի են հանրությանը։

## Մրցանակներ Տիրանայի արվեստի ակադեմիայից
* 1979 թվական - 1-ին մրցանակ դիմանկարների համար
* 1981 թվական - 1-ին մրցանակ դիմանկարների համար
* 1984 թվական - Ազգային պարգև
* 1987 թվական - Ազգային պարգև
* 1988 թվական - Ազգային պարգև
* 1989 թվական - Ազգային պարգև
* 1999 թվական - Փիթսֆորդ գյուղի գեղարվեստի օրերի համար մրցանակ

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Ալբանացի նկարիչներ
Ճապոնական գրականություն

**Ճապոնական գրականության** մեջ Հին շրջանում (մինչև 7-րդ դարի կեսերը) զարգացած են եղել բանավոր ստեղծագործությունը և դիցաբանությունը։ I հազարամյակի կեսերին Ճապոնիայում սկսեց մտնել մշակութային կապերի չին-բուդդայական ոլորտի մեջ։ 4-5-րդ դարերի սահմանագծին պաշտոնական Փաստաթղթերում և կրոնա-փիլիսոփայական երկերում օգտագործվում էր չինական հիերոգլիֆային գիրը։ Վաղ միջնադարի սկզբնաշրջանին (7-րդ դարի կես-12-րդ դարի վերջ) է վերաբերում ճապոներենով (հիերոգլիֆների օգտագործումով) պահպանված հուշարձաններից առաջինը՝ «Կոձիկի» տարեգրությունը։ Պատմողական գրականությունն սկզբնավորվել է 9-րդ դարի կեսերին, երբ երևան է եկել «Տակետորի-մոնոգատարի» վիպակը՝ կազմված մի շարք նովելներից։ 10-11-րդ դարերին ձևավորվել է մոնո-նոավարե («իրերի թախծալի թովչանքը») գեղագիտական կատեգորիան, որն իր կնիքն է դրել Ճապոնիայի մշակույթի ու գրականության հետագա ամբողջ զարգացման վրա։

Կատեգորիա:Ճապոնիայի մշակույթ
Կատեգորիա:Ճապոնական գրականություն
Պերքլորատներ

մինի|Կասիումի պերքլորատ
մինի|Պերքլոորատ
**Պերքլորատներ**, գերքլորատներ, գերքլորական թթվի՝ НСIO4 աղերը։ Ջրում և օրգանական լուծիչներում լավ լուծվող, անգույն (եթե կատիոնն անգույն է), բյուրեղական նյութեր են։ Վատ են լուծվում K, Pb և Cs-ի Պերքլորատների (100 գրամ ջրում 25&nbsp;°C-ում՝ 1,3 գրամ КСIO4)։ Քիմիապես կայուն են։ 300-600&nbsp;°C-ից բարձր տաքացնելիս քայքայվում են, անջատելով թթվածին (օրինակ՝ KCIO4=KCl+202)։ Պերքլորատները ստանում են քլորատները տաքացնելով կամ նրանց լուծույթների էլեկտրոլիզով և այլ եղանակներով։ Օգտագործվում են (սովորաբար КСIO4 և NH4CIO4) անվտանգ պայթուցիկ նյութերի և պայթուցիկ խառնուրդների արտադրության համար։ Պերքլորատներ թեև ավելի ուժեղ օքսիդիչներ են, քան Բերթոլեի աղը, սակայն նրանցով պատրաստված պայթուցիկ խառնուրդները շփումից և հարվածից չեն պայթում։ Մագնեզիումիանջուր գերքլորատը (անհիդրոն՝ Mg(CLO4)2) խիստ խոնավածուծ է (այդ հատկությամբ զիջում է միայն ֆոսֆորական անհիդրիդին) և օգտագործվում է որպես չորացնող միջոց։ վակուումում տաքացնելիս հեշտությամբ ջրազրկվում է և կարող է բազմակի օգտագործվել։ Նատրիումի գերքլորատը մոլախոտերի դեմ պայքարի միջոց է։

Կատեգորիա:Պերքլորատներ
Ղազախական կերպարվեստ

մինի
**Ղազախական կերպարվեստ**, Ղազախստանի տարածքում հայտնաբերված հնագույն հուշարձանները պալեոլիթի և նեոլիթի դարաշրջանին վերաբերող ժայռապատկերներն են։ Բրոնզի դարից պահպանվել են կենդանիների տոտեմական քանդակներ, որսի տեսարաններով ժայռապատկերներ, երկրաչափական զարդանախշերով կավե սափորներ։ Սկյութների մշակույթին կապված սակերի արվեստն առանձնանում է «կենդանական ոճին» բնորոշ իրական և ֆանտաստիկ կենդանիների պատկերումով։ Միջնադարյան (7-17-րդ դարերի) կերպարվեստը ներկայանում է տղամարդկանց, կանանց և կենդանիների քարե քանդակներով, կանանց բրոնզե արձանիկներով։ Այս շրջանից հայտնի են դեկորատիվ-կիրառական արվեստի նմուշներ (յուրդի ձևով կավե սափորներ, չջնարակված զարդանախշ և ջնարակված գունազարդ խեցեղեն, ինքնատիպ նախշազարդերով կաշվե, մետաղե իրեր և այլն)։ Յուրդի ինտերիերի հարդարանքում մեծ տեղ են գրավել նախշազարդ թաղիքե գորգերը (թեքեմենտներ, սրմակներ և այլն)։ Տարածված էր ասեղնագործությունը, փայտի փորագրությունը, կաշվի մշակումը, ոսկերչությունը և այլն։

Կատեգորիա:Ղազախստանի մշակույթ