Նիզար Կաբբանի

**Նիզար Կաբբանի** (ամբողջական անունը՝ *Նիզար Թաուֆիկ Կաբբանի* , ), սիրիացի բանաստեղծ և քաղաքական գործիչ։ Արաբբական աշխարհի ամենահայտնի բանաստեղծներից է։

Գրել է բանաստեղծություններ՝ սիրո, ֆեմինիզմի, կրոնի, հայրենասիրության, ինչպես նաև արաբբական նացիոնալիզմի մասին։ Իր ոճն աչքի է ընկնում պարզությամբ և պատկերավորությամբ։

## Կեսնագրություն
### Վաղ տարիներ
140px|ձախից
Նիզար Կաբբանին ծնվել է 1923 թվականի մարտի 21-ին՝ ժամանակակից Սիրիայի մայրաքաղաք Դամասկոսում։ Ընտանիքը բնիկ դամասկոսցի էր, թեև ուներ թուրքական ծագում։ Իր պապի եղբայրը՝ Աբու Խալիլ ալ-Կաբբանին, արաբբական առաջին դրամատուրգներից էր, ով ստեղծագործել է 20-րդ դարի սկզբին։ Առաջին բանաստեղծությունը գրել է 16 տարեկանում՝ 1939 թվականին, երբ ամառային արձակուրդներին գտնվում էր Իտալիայում։ Կաբբանիի առաջին բանաստեղծական ժողովածուն գրվել է 1943 թվականին։

### Աշխատանք
1945 թվականին Նիզար Կաբբանին ավարտում է Դամասկոսի համալսարանի իրավագիտության ֆակուլտետը, որից հետո անցնում է ծառայության՝ նորաստեղծ Սիրիայի Արաբբական Հանրապետության Արտաքին գործերի նախարարությունում։ Այնտեղ աշխատում է մինչև 1966 թվականը։ ԱԳՆ-ում ծառայության տարիներին աշխատել է Եգիպտոսի, Թուրքիայի, Լիբանանի, Մեծ Բրիտանիայի, Չինաստանի և Իսպանիայի սիրիական դեսպանատներում։ Դիվանագիտական առաքելությունն ավարտելուց հետո Կաբբանին մեկնել է Բեյ­րութ, որտեղ հիմնադրում է «Նիզար Կաբբանիի հրատարակություն» ընկերությունը (՝ մանշուրաթ նիզար կաբբանի)։

### Ընտանիք
աջից|180px
Կաբբանիի առաջին կինը Զահրա Աքբիքն էր։ Նրանք միասին ունենում են մեկ որդի, ով պապու անունով կոչվում է Թաուֆիկ, և մեկ դուստր՝ Հադբա։ Ամուսնալուծությունից հետո Կաբբանին ամուսնանում է Բալկիս ալ-Ռաուի հետ, ով դառնում է իր մուսան։ Նրանք համատեղ ապրում են 8 տարի (1973-1981 թվականներ)։ 1981 թվականին Բալկիսը Բեյրութի Բաղդադյան դեսպանատանը տեղի ունեցած ահաբեկչության արդյունքում զոհվում է։ Կաբբանին հեռանում է արաբբական աշխարհից, ապրում Ժնևում, Փարիզում և Լոնդոնում։

Կաբբանին մահանում է 75 տարեկանում՝ սրտային անբավարարության ու կաթվածի պատճառով։ Այդ ժամանակ նա գտնվում էր Լոնդոնում։ Մահվանից հետո, իր կտակի համաձայն, նրան բերում են Դամասկոսում և թաղում «բաբ Սաղիրի» գերեզմանատանը։

### Քաղաքական համոզմունքներ
Նիզար Կաբբանին պանարաբիզմի հետևորդ էր և սատարում էր Եգիպտոսի նախագահ Գամալ Աբդել Նասերին։ Բանաստեղծը նախագահի մահվան կապակցությամբ գրել էր չափածո ստեղծագործություն, որտեղ վերջինիս անվանել էր «վերջին մարգարե»։

Կաբբանիի վերջին տարիներին Նիզար Կաբբանիի բանաստեղծությունները գլխավորապես վերաբերում էին ավտորիտարիզմի ժխտմանը, թեև նա սատարում էր նաև Իրաքի նախագահ Սադդամ Հուսեյնի իշխանությանը։

Նիզար Կաբբանին կողմնակից չէր Իսրայելի հետ հարաբերությունների կարգավորմանը, նույնիսկ իր ստեղծագործություններում արդարացնում էր հրեաների դեմ բռնությունների իրագործումը։ Բանաստեղծը նաև մեղադրանքներով էր հանդես գալիս արևմտյան լրատվամիջոցների դեմ։

## Ստեղծագործություն
### Պոեզիայի առանձնահատկություններ
Կաբբանին առաջին բանաստեղծությունները գրել է արաբբական դասական կասիդայի օրինակով։ Այնուհետև Կաբբանին սկսում է գրել ավելի ազատ ոճով՝ դառնալով արաբբական նոր գրականության հիմնադիրներից մեկը։ Նրա բանաստեղծությունները գրված են ազատ՝ ժողովրդին հասկանալի լեզվով, գլխավորապես սիրիական բարբառի սահմաններում։ Ընդհանուր առմամբ, Կաբբանին հրատարակել է երեսունհինգ բանաստեղծական ժողովածու։

մինի|ձախից
### Հիմնական թեմաներ
Ընդհանուր առմամբ, Նիզար Կաբբանիի գրական ժառանգությունը բաղկացած է սիրային ու քաղաքական քնարերգությունից։ Կնոջ դերը իսլամում ու արաբբական աշխարհում առանցքային տեղ է գրավում բանաստեղծի թեմաների մեջ, երբ ինքնասպան է լինում նրա քույրը։ Վերջինս չէր ցանկանում ամուսնանալ իրեն պարտադրած փեսացուի հետ։ Առաջին չորս հավաքածուները նա նվիրում է կնոջ թեմային, սակայն արդեն 1956 թվականին «Նիզար Կաբբանիի բանաստեղծություններ» ընտրանիում բանաստեղծը սկսում է արտահայտել բացասական վերաբերմունքը տղամարդկային շովինիզմի դեմ։ Նա արդարացի էր համարում կնոջ պայքարը՝ հասարակության մեջ կայանալու համար, հանդես գալիս նրանց իրավունքների ու ազատությունների պաշտպանությամբ։ Կինը հաճախ դառնում է իր ստեղծագործությունների հերոսը։

Քաղաքական քնարերգության մեջ Կաբբանին հանդես է գալիս արաբբական միասնության գաղափարներով, քննադատում այն արաբբական պետությունների կառավարություններին, կոչ անում շարունակել պատերազմը Իսրայելի դեմ։ Մասնավորապես, մեծ ոգևորությամբ նա նկարագրել է 1987-93 թվականների պաղեստինցի երիտասարդների պայքարը իսրայելական կանոնավոր զորքերի դեմ։

### Արաբբական հանրություն
Նիզար Կաբբանիի բանաստեղծությունները սկզբից ևեթ աչքի էին ընկնում մեծ համարձակությամբ, արաբբական հասարակության մեջ գոյություն ունեցող կաղապարների քննադատությամբ։ Արդեն առաջին իսկ ժողովածուն, որը դուրս էր եկել 1944 թվականին («Ինձ ասել է գեղջկուհին»), բացահայտ էրոտիզմով էր քննադատում դամասկոսյան ավանդապաշտ հասարակությանը։ 1948 թվականին լույս տեսած «Ծծկեր մանկություն» ժողովածուն ևս ուներ էրոտիկ թեմատիկա։

1954 թվականին Սիրիական խորհրդարանի պատգամավորները Կաբբանիի «Հաց, հաշիշ և լուսին» բանաստեղծության համար պահանջում են նրան դատարան ներկայանալ։ 1967 թվականին, այն բանից հետո, երբ արաբբական պետությունները պարտություն են կրում Իսրայելի դեմ Վեցօրյա պատերազմում, լույս է տեսնում «Պարտության գրքի լուսանցքներ» ժողովածուն, որտեղ ծայրահեղ արձագանք է տրվում ժամանակի արաբբական հանրությանը, արաբբական երկրների կառավարություններին։ Եգիպտոսի իշխանությունները արգելում են Կաբբանիի գրքերի վաճառքն ու տարածումը, իսկ բանաստեղծին արգելում մուտք գործել երկիր։ Արգելքները հանվում են միայն այն ժամանակ, երբ Կաբբանին անձամբ դիմում է նախագահ Գամալ Աբդել Նասերին։ Եվս մի քանի պետություններ պահանջում են դատարանին հանձնել բանաստեղծին։

Նիզար Կաբբանիի բանաստեղծությունները հաճախ դարձել են երգեր, որոնք կատարել են Ումմ Քուլսումը, Ֆեյրուզը, Հաֆեզ Աբդել Հալիմը և ուրիշներ։

### Ժողովածուներ

# قالت لي السمراء 1944
# طفولة نهد 1948
# 1سامبا 949
# أنت لي 1950
# قصائد 1956
# حبيبتي 1961
# الرسم بالكلمات 1966
# يوميات امرأة لا مبالية 1968
# قصائد متوحشة 1970
# كتاب الحب 1970
# مئة رسالة حب 1970
# أشعار خارجة عن القانون 1972
# أحبك أحبك والبقية تأتي 1978
# إلى بيروت الأنثى مع حبي 1978
# كل عام وأنت حبيبتي 1978
# أشهد أن لا امرأة إلا أنت 1979
# اليوميات السرية لبهية المصرية 1979
# هكذا أكتب تاريخ النساء 1981
# قاموس العاشقين 1981
# قصيدة بلقيس 1982
# الحب لا يقف على الضوء الأحمر 1985
# أشعار مجنونة 1985
# قصائد مغضوب عليها 1986
# سيبقى الحب سيدي 1987
# ثلاثية أطفال الحجارة 1988
# الأوراق السرية لعاشق قرمطي 1988
# السيرة الذاتية لسياف عربي 1988
# تزوجتك أيتها الحرية 1988
# الكبريت في يدي ودولاتكم من ورق 1989
# لا غالب إلا الحب 1989
# هل تسمعين صهيل أحزاني؟ 1991
# هوامش على الهوامش 1991
# أنا رجل واحد وأنت قبيلة من النساء 1992
# خمسون عاماً في مديح المساء 1994
# تنويعات نزارية على مقام العشق 1995
# أبجدية الياسمين 1998

## Նշումներ

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Նիզար Կաբբանի. Արաբբական պոեզիա

Կատեգորիա:20-րդ դարի բանաստեղծներ
Կատեգորիա:Արաբ բանաստեղծներ
Կատեգորիա:Բանաստեղծներ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Դամասկոսի համալսարանի շրջանավարտներ
Կատեգորիա:Իսլամական ֆեմինիզմի հետևորդներ
Կատեգորիա:Սիրիայի քաղաքական գործիչներ
Կատեգորիա:Սիրիացի բանաստեղծներ
Կատեգորիա:Սիրիացի ֆեմինիստներ
Կատեգորիա:Տղամարդ ֆեմինիստներ