Ֆերենց Հերցեգ

**Ֆերենց Հերցեգ** (հունգարերեն՝ *Ferenc Herczeg*, ծնյալ *Ֆրանց Հերցոգ* (*Franz Herzog*), ), հունգար  թատերագիր, վիպասան, ով իր հայրենիքում առաջ է տարել պահպանողական ազգայնականության գաղափարախոսությունը։ Երեք անգամ առաջադրվել է գրականության Նոբելյան մրցանակով պարգևատրման։

## Կենսագրություն
Ծնվել է 1863 թվականի սեպտեմբերի 22-ին, բուրգոմիստրի ընտանիքում։ 1881-ից 1884 թվականներին սովորել է Բուդապեշտի համալսարանի իրավաբանական ֆակուլտետում։

1890-ական թվականներին դարձել է ժողովրդա-ազգային գաղափարական ուղղության ամենահայտնի գրողներից մեկը Հունգարիայում։ 1894 թվականին հիմնադրել է «*Új Idők*» («Նոր ժամանակներ») շաբաթաթերթը, որի գլխավոր խմբագիրն է եղել մինչև 1944 թվականը։ 1911—1918 թվականներին խմբագրել է «Magyar Figyelő» («Հունգարացի դիտորդ») ամսագիրը։

1896 թվականին ընտրվել է երկրի խորհրդարանի պատգամավոր, 1899 թվականին՝ Հունգարիայի գիտությունների ակադեմիայի անդամ,
1901 թվականին՝ «Շանդոր Պետեֆի» ընկերության նախագահ։

1925, 1926 և в 1927 թվականներին իր «Կյանքի դարպասները» վեպի համար առաջադրվել է գրականության Նոբելյան մրցանակով պարգևատրման։ Պատմական այդ վեպը պատմում է արքեպիսկոպոս Տամաշ Բակոչի մասին, ով եղել է պապական գահի միակ հունգարազգի հավակնորդը։

Գրողի ուշագրավ ստեղծագործություններից է «Երազային երկիր» վեպը։ Այն պատմում է ամերիկացի մեծահարուստ գործարարի և արկածախնդիր մի հունգարուհու սիրո մասին, որն ավարտվում է խանդի ահեղ տեսարանով ու սպանությամբ՝ Աթենքից Վենետիկ ընթացող զբոսանավի վրա։

Հերցեգի վեպերում հաճախ կրկնվող թեմաներից է հարուստ ժառանգի և նրան իրավազրկել տենչացող եղբոր կամ զարմիկի և կամ այլ ախոյանի բախումը(*Huszt of Huszt*- 1906 թ., *Մագդալենայի երկու կյանքերը*- 1917 թ., *Հյուսիսային լույսեր*- 1930 թ.):

## Ընտիր երկեր
* «Վերևում և ներքևում» — *Fenn és lenn* (1890)
* *Mutamur* (1892)
* «Դյուրկովիչ քույրերը» — *A Gyurkovics lányok* (1893)
* «Ժուժա Շիմոն» — *Simon Zsuzsa* (1894)
* «Սաբոլչի ամուսնությունը» — *Szabolcs házassága* (1896)
* «Հեթանոսներ» — *Pogányok* (1902)
* «Հուստ Հուստի» (1907)
* «Երկնագույն աղվեսը»— *A kék róka* (1917)
* «Կյանքի դարպասներ» — *Az élet kapuja* (1919)
* «Հյուսիսափայլ» — *Északi fény* (1929)
* «Մարդիկ, պարոնայք և տերերը» — *Emberek, urak és nagyurak* (1930)

## Երկերի էկրանավորումներ
* *Յոթ քույր*, 1915, ԱՄՆ, ռեժիսոր՝ Սիդնի Օլքոթ
* *A dolovai nábob leánya*, 1916, Ավստրո-Հունգարիա, ռեժիսորներ՝ Ենո Յանովիչ և Ալեքսանդր Կորդա
* *Գնդապետը* (*Az ezredes*), 1917, Ավստրո-Հունգարիա, ռեժիսոր՝  Միխաել Կուրտից
* *Erotikon*, 1920, Շվեդիա, ռեժիսոր՝ Մաուրից Շտիլլեր
* *Վեցի քույրը*, 1920, Շվեդիա, ռեժիսոր՝ Ջոն Բրունիուս
* *Ռակոչիի քայլերգը* (*Rákóczi induló*), 1933, Ավստրիա և Հունգարիա, ռեժիսոր՝ Շտևե Սեկելի
* *Szenzáció*, 1936, Հունգարիա, ռեժիսորներ՝ Շտևե Սեկելի և Վլադիսլավ Վայդա
* *Հեթանոսներ*, 1937, Հունգարիա, ռեժիսոր՝ Էմիլ Մարտոնֆի
* *Երկնագույն աղվեսը* (*Der Blaufuchs*), 1938, Գերմանիա, ռեժիսոր՝ Վիկտոր Տուրյանսկի
* *Դյուրկովիչ քույրերը*, 1941, Հունգարիա, ռեժիսոր՝  Դ. Ակոշ Համզա
* *L'ultimo ballo*, 1941, Իտալիա, ռեժիսոր՝ Կամիլո Մաստրոչինկե 
* *Յոթ սիրուհի*, 1942, ԱՄՆ, ռեժիսորէ Ֆրենկ Բորզագ
* *Szíriusz*, 1942, Հունգարիա, ռեժիսոր՝  Դ. Ակոշ Համզա
* *A láp virága*, 1943, Հունգարիա, ռեժիսոր՝  Դ. Ակոշ Համզա

## Գրականություն
*A magyar irodalom története*, 4, 6 köt., Bdpst, 1965—1966.

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* 

Կատեգորիա:Հունգարացի գրողներ
Կատեգորիա:Հունգարացի թատերագիրներ
Կատեգորիա:Հունգարացի լրագրողներ
Կատեգորիա:Հունգարացի դրամատուրգներ
Կատեգորիա:Հունգարիայի քաղաքական գործիչներ
Կատեգորիա:Հունգարացի արվեստագետներ
Կատեգորիա:Երկարակյացներ
Կատեգորիա:Հունգարացի արձակագիրներ