Ֆինանսական արդյունք

**Ֆինանսական արդյունք** (), այն տարբերությունն է, որը գոյանում է տոկոսներից և հարկերից առաջ շահույթի ու հարկերից առաջ շահույթի միջև։ Այն որոշվում է այն շահույթով կամ վնասով, որը առաջանում է ֆինանսական գործարքներից։

## Մեկնաբանություն
Շատ արդյունաբերական ընկերությունների համար ֆինանսական արդյունքը բացասական է, քանի որ վարկերի վրա գանձվող տոկոսները սովորաբար գերազանցում են ներդրումներից (շահաբաժիններից) ստացվող եկամուտը։ Եթե ընկերությունը մի քանի ժամանակահատված անընդմեջ արձանագրում է դրական ֆինանսական արդյունք, ապա անհրաժեշտ է հարցնել՝ ինչ չափով կապիտալ է ներդրված, ինչ տոկոսադրույքով, և արդյոք այդ կապիտալը չէր կարող ավելի բարձր եկամտաբերություն ապահովել, եթե ներդրվեր ընկերության աճի համար։ Եթե ֆինանսական արդյունքը մշտապես դրական է, ապա ընկերությունը ստիպված կլինի բախվել բաժնետերերի կողմից հատուկ բաշխումների (շահաբաժինների) ավելացող պահանջներին։

## Հաշվարկման բանաձև
Ֆինանսական արդյունքը հաշվարկվում է հետևյալ կերպ՝

 \textstyle{\begin{align}\mbox{Ֆինանսական արդյունք } & =  \mbox{Ֆինանսական եկամուտներ} \\ & - \mbox{Ֆինանսական ծախսեր} \end{align}}

Որպես ֆինանսական եկամուտներ կարող են հանդես գալ՝

* Ներդրումային եկամուտներ (շահաբաժիններ, կապիտալի աճի շահույթներ),
* Տոկոսներ բանկային ավանդներից կամ վարկերի տրամադրումից,
* Արժույթի փոխանակման դրական տարբերություններ,
* Արժեթղթերի վերագնահատման շահույթներ։

Որպես ֆինանսական ծախսեր կարող են հանդես գալ՝

* Վարկերի տոկոսներ,
* Պարտատոմսերի հետ կապված ծախսեր,
* Արժույթի փոխանակման բացասական տարբերություններ,
* Ֆինանսավորման գործարքների հետ կապված միջնորդավճարներ։

Բանաձևը կարելի է ներկայացնել նաև հետևյալ կերպ՝

 \textstyle{\begin{align}\mbox{Ֆինանսական արդյունք } & =  \mbox{ Տոկոսային եկամուտ} \\ & - \mbox{ Տոկոսային ծախս} \\ & \pm \mbox{ Ֆինանսական ակտիվների դուրսգրում} \\ & \pm \mbox{Շուկայական արժեթղթերի դուրսգրումներ} \\ & + \mbox{ Այլ ֆինանսական եկամուտներ և ծախսեր}\end{align}}

## Վերլուծական նշանակություն
* Ֆինանսավորման արդյունավետություն.   Ցույց է տալիս՝ արդյոք ընկերության ֆինանսավորման ռազմավարությունը շահութաբեր է, թե ոչ։
* Հաշվետվությունների համադրելիություն.   Երբ ընկերությունները համեմատվում են ըստ ֆինանսական արդյունքի, պարզ է դառնում դրանց տարբերությունը վարկային կամ ներդրումային կառավարման արդյունավետության մեջ։

* Կապիտալի կառուցվածքի ազդակ.   Բարձր ֆինանսական ծախսերը կարող են ցույց տալ, որ ընկերությունը կախված է վարկային միջոցներից։

Ֆինանսական արդյունքը սովորաբար ներկայացվում է շահույթի և վնասի հաշվետվության հատվածում՝  Գործառնական արդյունքից հետո և շահույթից մինչև հարկման ենթարկում հատվածում։

## Փոփոխականություն
Ֆինանսական արդյունքը կարող է տարիների ընթացքում զգալիորեն փոփոխվել, նույնիսկ եթե ընկերության հիմնական գործառույթները կայուն են։ Պատճառները կարող են լինել՝

* Տոկոսադրույքների փոփոխություն,
* Արտարժույթի տատանումներ,
* Ներդրումային շուկայի անկայունություն,
* Նոր պարտավորությունների մուտք։

## Հաշվարկում
Ենթադրենք, ընկերությունն ունի հետևյալ ֆինանսական տվյալները տվյալ հաշվետու տարում՝

Ֆինանսական եկամուտներ՝

# Բանկային ավանդների տոկոսային եկամուտ – 5,000,000 ՀՀ դրամ
# Սեփականություն հանդիսացող բաժնետոմսերից ստացված շահաբաժին – 2,000,000 ՀՀ դրամ
# Արտարժույթ վաճառելուց առաջացած շահույթ – 1,000,000 ՀՀ դրամ

Ընդհանուր ֆինանսական եկամուտներ = 5,000,000 + 2,000,000 + 1,000,000 = 8,000,000 ՀՀ դրամ

Ֆինանսական ծախսեր՝

# Վարկերի տոկոսների վճարում – 6,000,000 ՀՀ դրամ
# Պարտատոմսերի թողարկման հետ կապված վճարներ – 1,500,000 ՀՀ դրամ
# Արտարժույթ գնելուց կրած վնաս – 700,000 ՀՀ դրամ

Ընդհանուր ֆինանսական ծախսեր = 6,000,000 + 1,500,000 + 700,000 = 8,200,000 ՀՀ դրամ

Հաշվարկը կլինի՝

Ֆինանսական արդյունք = Ֆինանսական եկամուտներ – Ֆինանսական ծախսեր = 8,000,000 – 8,200,000 = -200,000 ՀՀ դրամ Այս հաշվարկից երևում է, որ ընկերության ֆինանսական արդյունքը բացասական է՝ -200,000 դրամ, ինչը նշանակում է, որ ֆինանսավորման ծախսերը գերազանցում են ֆինանսական եկամուտներին։ Այս իրավիճակը կարող է ազդել ընկերության ընդհանուր շահութաբերության վրա, և ղեկավարությունը պետք է ուսումնասիրի՝

* արդյոք հնարավոր է վերաֆինանսավորել վարկերը ավելի ցածր տոկոսադրույքով,
* կամ բարձրացնել ներդրումային եկամուտները (օրինակ՝ արդյունավետ կերպով տնօրինել ազատ միջոցները)։

## Առավելություններ
Ֆինանսական արդյունքը որպես հիմնական արդյունավետության ցուցանիշ օգտագործելու առավելությունները`

* Ֆինանսական արդյունքը տալիս է տեղեկատվություն ֆինանսավորման ծախսերի վերաբերյալ։
* Այն հնարավորություն է տալիս տեղեկատվություն ստանալ ոչ համախմբված (անկախ) ընկերությունների մասին։

## Թերություններ
Ֆինանսական արդյունքը որպես հիմնական արդյունավետության ցուցանիշ օգտագործելու թերությունները`

* Ֆինանսական արդյունքի մեջ կարող են ներառվել գործառնական բաղադրիչներ (օրինակ՝ ֆինանսավորման գործունեությունից ստացված եկամուտը)։
* Ներդրումներից ստացված եկամուտը, որպես ֆինանսական արդյունքի բաղադրիչ, չի տրամադրում որևէ տեղեկատվություն տվյալ ներդրման մեջ ներառված ռիսկի վերաբերյալ։
* Ֆինանսական արդյունքը կարող է ժամանակի ընթացքում զգալիորեն տատանվել։
* Միանվագ գործարքներ կարող են կեղծ բարձրացնել արդյունքը։
* Շահութաբեր ֆինանսական արդյունքը միշտ չէ, որ ձեռնտու է, եթե այն գերազանցում է ընկերության հիմնական գործունեությունից ստացված շահույթը։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Եկամուտ
Կատեգորիա:Հաշվապահություն
Կատեգորիա:Տնտեսական ցուցանիշներ
Կատեգորիա:Ֆինանսներ