Սուրբ Հոգի եկեղեցի (Ամստերդամ)

**Սուրբ Հոգի եկեղեցի**, առաջին հայ առաքելական եկեղեցին Ամստերդամում։

## Պատմություն
Սուրբ Հոգի եկեղեցին հիմնվել է 1714 թվականին 40 հայ վաճառականների ջանքերով։
1747 և 1749 թթ. Հովհաննես Մինաս Ամասիացի վարդապետի և եկեղեցու երեցփոխան Առաքել Տեր Առաքելենցի հովանավորությամբ եկեղեցին վերանորոգվում է և ստանում այժմյան տեսքը։ Եկեղեցու մուտքի դռան վերևի արձանագրությունից երևում է, որ 1747 թվականին նորոգվել են եկեղեցու աստիճանները և վերին ու ներքին երեք պատուհանները, 1749 թվականի արձանագրությունից՝ զետեղված բուն եկեղեցու դռան վերևի մասում, տեղեկանում ենք, որ նորոգվել է դուռը՝ մարմարե սալիկներով, լայնացվել և բարձրացվել է գավիթը և նկարազարդվել է առաստաղը։

18-րդ դարից հետո հայ գաղութի թիվը սկսել է նվազել, 1806 թվականից հետո եկեղեցում որևէ արարողություն այլևս չի կատարվել։
1874 թվականին եկեղեցին վաճառվել է «Ամենասուրբ Փրկիչ» բարեգործական կաթոլիկ միությանը։ Վերջիններս, եկեղեցու վրա ավելացնելով ևս մեկ հարկ, հանձնել են իրենց հսկողության տակ գտնվող մայրապետներին, ովքեր էլ եկեղեցին վերածել են կաթոլիկ դպրոցի։

1960-ական թթ., հոլանդահայ գաղութի ստվարանալու հետ մեկտեղ, մեծացել է նաև հայոց պատմական եկեղեցին վերագնելու պահանջն ու անհարժեշտությունը։ 1985 թվականին, հոլանդահայերի կատարած հանգանակության, Հայկական Բարեգործական Ընդհանուր Միության և Մայր Աթոռ Սուրբ Էջմիածնի տրամադրած միջոցներով հաջողվել է վերագնել եկեղեցին։

1989 թվականի նոյեմբերի 29-ին Արևմտյան Եվրոպայի հայրապետական պատվիրակ Գերաշնորհ Գյուտ Արքեպիսկոպոս Նագգաշյանի ձեռամբ վերաօծվել է Սուրբ Հոգի եկեղեցին։ 2009-2013 թթ. Սուրբ Հոգի եկեղեցին հիմնովին վերանորոգվել է։

Ներկայումս հոգևոր հովիվը Տեր Տարոն քահանա Թադևոսյանն է։
մինի|150px||ձախից|Գառան բարձրաքանդակը եկեղեցու մուտքի վերևի հատվածում

## Գառան բարձրաքանդակ
Եկեղեցու շենքի մուտքի վերին հատվածում քանդակված է գառան մարմարյա բարձրաքանդակ, որի մի կողմում գրված է ANNO (թվական), մյուս կողմում՝ 1714, ավելի ներքև կա հայերեն արձանագրություն, որը տեղեկացնում է, որ եկեղեցու քահանա Հովհաննես վարդապետը ի հիշատակ իր ծնողների 1749 թվականին վերանորոգման աշխատանքներ է իրականացրել եկեղեցում, որի ընթացքում էլ ստեղծվել է բարձրաքանդակը։ Քանդակված գառը բռնել է խաչի նշանով ծոփքավոր դրոշակը։

Գառան բարձրաքանդակը գտնվում է տերևազարդով ոճավորված շրջանակի կենտրոնում, որը պատկերաքանդակն համահունչ է դարձնում մուտքի մյուս զարդատարրերի հետ։ Պատկերաքանդակի և զարդաձևերի ներդաշնակությունը վեհաշուք տեսք են հաղորդում մուտքին։

## Հայոց ցեղասպանության խաչքար

2018 թվականին Հայոց Ցեղասպանության զոհերի հիշատակին նվիրված Սուրբ Հոգի եկեղեցու պատի վրա տեղադրվել է խաչքար։

## Գրականություն
* Թաջիրյան Է. Հայ գաղթաշխարհի պատմություն, հ. 3, Եր., 2013, էջ 147
* Սարուխան Ա. Հոլանդիան և հայերը, Վիեննա 1926թ էջ 156-157

## Պատկերասրահ

Armenian Apostolic Church, Amsterdam, Surb Hogi (4).jpg
Armeense kerk Amsterdam.JPG
Armeens apostolische kerk amsterdam poort.jpg
Armenian Apostolic Church, Amsterdam, Surb Hogi (2).jpg
Armenian Apostolic Church, Amsterdam, Surb Hogi (3).jpg
Armenian Apostolic Church, Amsterdam, Surb Hogi (5).jpg
Voormalige Armenische kerk.jpg


## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Նշվել է Ամստերդամի «Սուրբ Հոգի» հայոց եկեղեցու վերաբացման 30-ամյակը
* Եկեղեցու պաշտոնական կայքը
* Armeens Apostolische Kerk, the Armenian Apostolic Church of Amsterdam, Soorp Hoki (Holy Spirit) 

Կատեգորիա:Նիդերլանդահայ ճարտարապետություն
Կատեգորիա:Արևմտյան Եվրոպայի հայրապետական պատվիրակության վանքեր և եկեղեցիներ
Կատեգորիա:Եկեղեցիներ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:20-րդ դարի հայկական վանքեր և եկեղեցիներ
Կատեգորիա:Ամստերդամի եկեղեցիներ
Կատեգորիա:17-րդ դարի շենքեր և կառույցներ
Կատեգորիա:Նիդերլանդահայ կրոն