open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Խաչակրաց արշավանք (այլ կիրառումներ)

**Խաչակրաց արշավանք**, կարող է վերաբերել՝
* Խաչակրաց արշավանք - խաչակրաց արշավանք, որ տեղի ունեցավ 1101 թ-ին
* Խաչակրաց արշավանք - հայտնի է նաև որպես Հենրի VI-ի խաչակրաց արշավանքներ կամ գերմանական խաչակրաց արշավանքներ։ Սկսվել է Հենրի VI-ի կողմից՝ ի պատասխան իր հոր՝ Ֆրիդրիխ Բարբարոսայի 1189-1192 թթ. Խաչակրաց երրորդ արշավանքի ընթացքում
Խաչակրաց արշավանքներ (այլ կիրառումներ)

**Խաչակրաց արշավանքներ**, կարող է վերաբերել՝
* Խաչակրաց արշավանքներ - 11-րդ դարի վերջերին արևմտյան եկեղեցու հովանու ներքո դեպի Արևելք՝ Սուրբ երկիր կազմակերպված ռազմական արշավանքներ
* Խաչակրաց արշավանքներ - հեռուստասերիալ
Խաչատուր (այլ կիրառումներ)

**Խաչատուր**, կարող է վերաբերել՝
* Խաչատուր - հայկական արական անուն
* Խաչատուր - X - XI դդ. հայ ճարտարապետ
* Խաչատուր - հայ բանաստեղծ-ողբասաց
Խաչարձան (այլ կիրառումներ)

**Խաչարձան**, կարող է վերաբերել՝
* Խաչարձան - գյուղ Հայաստանի Տավուշի մարզում
* Խաչարձան - գետ Տավուշի մարզում
Վոլխով (այլ կիրառումներ)

**Վոլխով**, կարող է վերաբերել․
* Վոլխով - քաղաք (1933 թվականից) ՌԴ Լենինգրադի մարզում, երկաթուղային հանգույց է, նավահանգիստ Վոլխով գետի ափին։ Կա շինանյութերի, քիմիական և սննդի արդյունաբերություն, ալյումինի գործարան, հէկ։ Ունի ալյումինի և շինարարական տեխնիկումներ։
* Վոլխով - գետ Ռուսաստանի Նովգորոդի և Լենինգրադի մարզերում։ Սկիզբ է առնում Իլմեն լճից, թափվում Լադոգա լիճը։ Երկարությունը 224 կմ է, ավազանը՝ 80,2 հզ․ Կմ²։ Գլխավոր վտակներն են Օսկույան, Պչևժան, Կերեստը, Տիգոդան։ Միջին բազմամյա ծախսը 586 մ3/վրկ է։ Սառցակալում է նոյեմբերից ապրիլ։ Նավարկելի է։ Վոլխովի վրա է Վոլխովի հէկը, ափերին են Նովգորոդ, Կիրիշի, Վոլխով, Նովայա Լադոգա քաղաքները։
Խաչելություն (այլ կիրառումներ)

**Խաչելություն**, կարող է վերաբերել՝
* Խաչելություն - մահապատժի պատմական տեսակ
* Խաչելություն - Հիսուս Քրիստոսի մահապատիժը խաչելության միջոցով, որով փաստորեն ավարտվեցին Քրիստոսի չարչարանքները
Խաչեղբայր (այլ կիրառումներ)

**Խաչեղբայր**, կարող է վերաբերել՝
* Խաչեղբայր - քրիստինեական և մասնավորապես Հայաստանյաց Առաքելական Եկեղեցու ծիսակարգում՝ պսակադրության արարողության վկան
* Խաչեղբայր - հայկական արական անուն
Խաչիկ (այլ կիրառումներ)

**Խաչիկ**, կարող է վերաբերել՝
* Խաչիկ՝ հայկական արական անուն,
* Խաչիկ՝ գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Վանի վիլայեթի Վանի գավառում,
* Խաչիկ՝ գյուղ Հայաստանի Վայոց ձորի մարզում։
Եվա Գոնսալես

**Եվա Գոնսալես** (, ), ֆրանսիացի նկարիչ, իմպրեսիոնիստ։

## Պատկերասրահ

Edouard Manet Eva Gonzales.jpg|Եվա Գոնսալեսի դիմանկարը Մանե
Eva Gonzales - Enfant de troupe.JPG|Գորնիստ. 1870. Վիլնյով Սյուր Լո
Eva Gonzalès - Morning Awakening.jpg|Առավոտյան զարթունք. 1876. Կունստհալլե, Բրեմեն
Պատկեր:Eva Gonzalès - White Shoes.jpg|Սպիտակ կոշիկներ. 1879-1880. Սեփական հավաքածու


## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Ծննդաբերելիս մահացածներ
Կատեգորիա:20-րդ դարի նկարչուհիներ
Կատեգորիա:Ֆրանսիացի նկարչուհիներ
Կատեգորիա:19-րդ դարի ֆրանսիացի նկարիչներ
Կատեգորիա:Ֆրանսիացի դիմանկարիչներ
Կատեգորիա:Ֆրանսիացի իմպրեսիոնիստներ
Կատեգորիա:Ֆրանսիացի արվեստագետներ
Խաչիկ Օղլու Գոմ (այլ կիրառումներ)

**Խաչիկ Օղլու Գոմ**, կարող է վերաբերել՝
* Խաչիկօղլու գոմ - գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Էրզրումի վիլայեթի Դերջանի գավառակում
* Խաչիկ Օղլու Գոմ - գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Վանի վիլայեթի Վանի գավառում
Խաչլու (այլ կիրառումներ)

**Խաչլու**, կարող է վերաբերել՝
* Խաչլու (Ալաշկերտի գավառ) - գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Էրզրումի վիլայեթի Ալաշկերտի գավառում
* Խաչլու (Բայազետի գավառ) - գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Էրզրումի վիլայեթի Բայազետի գավառում
* Խաչլու (Բայազետի գավառ, Գաչլի) - գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Էրզրումի վիլայեթի Բայազետի գավառում
* Խաչլու (Բուլանըխի գավառ) - գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Բիթլիսի վիլայեթի Բուլանըխի գավառակում
* Խաչլու (Վերին Բասենի գավառ) - գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Էրզրումի վիլայեթի Բասենի գավառակում
Խաչքար (այլ կիրառումներ)

**Խաչքար**, կարող է վերաբերել՝
* Խաչքար - փորագրված, որպես կանոն ուղղաձիգ տեղադրվող տափակ քարե սալ
* Խաչքար - գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Կիլիկիայի Զեյթունի գավառակում
* Խաչքար - ազգային, հասարակական-քաղաքական, մշակութային ամսագիր
Խառաշիկ (այլ կիրառումներ)

**Խառաշիկ**, կարող է վերաբերել՝
* Խառաշիկ - գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Վանի վիլայեթի Բերկրի-Աբաղայի գավառում
* Խառաշիկ - գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Վանի վիլայեթի Թիմարի գավառում
Շատոդան (շրջան)

**Շատոդան** (), շրջան () Ֆրանսիայում, այն շրջաններից, որոնք գտնվում են Կենտրոն երկրամասում։ Շրջանի դեպարտամենտ՝ Էր և Լուար։ Սուպրեֆակտուրա՝ Շատոդեն։ Շրջանի բնակչությունը 2006 թվականին կազմել է 57.982 մարդ։ Բնակչության խտությունը կազմում է 40 մարդ/կմ²։ Շրջանի մակերեսը կազմում է ընդամենը 1439կմ²։

## Տես նաև
* Ֆրանսիայի շրջանների ցանկ

## Արտաքին հղումներ
* Ազգային ինստիտուտի վիճակագրություն` Շատոդենի շրջան 

Կատեգորիա:Ֆրանսիայի շրջաններ
Թոմ Ջեյմս Ուիլյամ Թայվո

**Թոմ Ջեյմս Ուիլյամ Թայվո** (, ), անգլիացի ֆուտբոլիստ։ Շոտլանդական «Ֆալկիրկ» ակումբի կիսապաշպան։

## Կարիերա
### Ակումբային կարիերա
Երիտասարդական մակարդակում խաղացել է «Ֆարցլի Սելտիկ» և «Լիդս Յունայթեդ» ակումբներում, մինչև 2006 թվականն ընտրվեց Չելսիի սելեկցիոներների կողմից։ 2 տարի առաջ խաղացել է երիտասարդական ակումբի թիմում և երբ 2008 թվականին չկարողացավ մտնել հիմք որպեսզի ամրապնդվի և վարձակալվեց «Պորտ Վեյլ» ակումբի կողմից, որտեղ նա խաղացել է ընդամենը 4 խաղ և վարադարձավ Չելսի։ 2009 թվականին վարձակալվեց «Կարլայլ Յունայթեդ»-ի կողմից, տեղ է նվաճել մեկնարկային կազմում և կարողացավ իրեն բավականին դրսևորել, որպեսզի հետագայում ամբողջովին վարձվի ակումբի կողմից։ 2 տարում կարողացավ գրեթե 100 գոլ խփել։ 2012 թվականին չհամաձայնվեց պայմանագիր կնքել նոր ակումբի հետ և լքեց ակումբը։ Սեպտեմբերին պայմանագիր կնքեց «Խիբերնիանոմ» ակումբի հետ։

2014 թվականին վերադառնում է շոտլանդական «Ֆալկրիկ» ակումբը։

### Միջազգային
Ունի իր հաշվին 2 խաղ Անգլիայի պատանեկան հավաքականի համար։ Նույնպես իրավունք ունի ելույթ ունենալ Նիգեիայի հավաքականի կազմում իր պապու շնորհիվ։

## Ձեռքբերում
 Կարլայլ Յունայթեդ

Ֆուտբոլային լիգայի գավաթը (երկրորդ տեղ) - 2010

Ֆուտբոլային լիգայի գավաթը - 2011

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Անգլիական ֆուտբոլի լիգայի խաղացողներ
Կատեգորիա:Անգլիացի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Լիդս Յունայթեդի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Տղամարդկանց ֆուտբոլի կիսապաշտպաններ
Երվանդ Ագուլյան

**Երվանդ Նիկոլայի Ագուլյան** (1903, Թիֆլիս - 1942, Լենինգրադ), հայ անտառագետ, կուսակցական գործիչ։

## Կենսագրություն
1922 թվականին ավարտել է Թիֆլիսի Ներսիսյան դպրոցը։ Վրաստանում խորհրդային իշխանության հաստատումից հետո սկսում է աշխատել կոմերիտմիության Անդրերկոմում, ապա ԼԿԵՄ Թիֆլիսի կոմիտեում որպես հաշվային-վիճակագրական բաժնի վարիչ։ 1923 թվականին ընդունվել է Կոմունիստական կուսակցության շարքերը և Թիֆլիսի կոմիտեում անցել է կուսակցական աշխատանքի։ 1932 թվականին ավարտել է Թիֆլիսի անտառատեխնիկական ինստիտուտը և սկսել է աշխատել Վրաստանի արհեստակցական միությունների խորհրդում որպես անտառային և լաստառաքման աշխատողների միության հանրապետական կոմիտեի նախագահ։ 1934 թվականին որպես անտառագետ հրավիրվում է Հայաստան և նշանակվում Կիրովականի անտառային փորձակայանի առաջին տնօրեն, որի ժամանակ Հայաստանում սկիզբ է դրվում անտառտնտեսության գիտահետազոտական աշխատանքին։

1939 թվականին Արևմտյան Ուկրաինայի վերամիավորումից հետո ուղարկվում է Արևմտյան Ուկրաինա անտառային տնտեսությունը կազմակերպելու համար։ Այստեղ՝ Ստանիսլավսկու մարզում, աշխատում է մինչև 1941 թվականի հունիս ամիսը։

Հայրենական մեծ պատերազմի հենց սկզբին, Ստանիսլավսկու մարզի օկուպացումից հետո, մեկնում է Լենինգրադ՝ անտառային ակադեմիայում ասպիրանտուրայի ավարտական քննությունները հանձնելու։ Այստեղ, որպես գնդի կոմիսար, մասնակցում է Լենինգրադը շրջափակած ֆաշիստական Գերմանիայի զորքերի դեմ մղվող պատերազմին և 1942 թվականին զոհվում է Լենինգրադի Նարվասկայա Դուբրավա արվարձանում։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Հայ անտառագետներ
Կատեգորիա:Հայ կուսակցական գործիչներ
Կատեգորիա:Հայրենական մեծ պատերազմի հայ մասնակիցներ
Խասգյուղ (այլ կիրառումներ)

**Խասգյուղ**, կարող է վերաբերել՝
* Խասգյուղ - գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Էրզրումի վիլայեթի Քղիի գավառակում
* Խասգյուղ - գյուղ (ավան, գյուղաքաղաք) Արևմտյան Հայաստանում, Բիթլիսի վիլայեթի Մշո գավառում
Խարզան (այլ կիրառումներ)

**Խարզան**, կարող է վերաբերել՝
* Խարզան - գյուղ (քաղաք, ավան) Արևմտյան Հայաստանում, Բիթլիսի վիլայեթի Սասունում
* Խարզան - գետ Հայկական լեռնաշխարհում, Տիգրիսի ավազանում
Խարկովեցկի գյուղական խորհուրդ (այլ կիրառումներ)

**Խարկովեցկի գյուղական խորհուրդ**, կարող է վերաբերել՝
* Խարկովեցկի գյուղական խորհուրդ - Ուկրաինայի Պոլտավայի մարզի Գադյաչսկի շրջանում
* Խարկովեցկի գյուղական խորհուրդ - Ուկրաինայի Պոլտավայի մարզի Լոխվիցկի շրջանում
* Խարկովեցկի գյուղական խորհուրդ - Ուկրաինայի Պոլտավայի մարզի Պիրյատինսկի շրջանում
Խարկովսկի (այլ կիրառումներ)

**Խարկովսկի**, կարող է վերաբերել՝
* Խարկովսկի - գյուղակ Ռուսաստանի Դաշնության Ռոստովի մարզի Ազովի շրջանում
* Խարկովսկի - գյուղակ (խուտոր) Ռուսաստանի Դաշնության Ռոստովի մարզի Զիմովնիկի շրջանում
* Խարկովսկի - գյուղ (խուտոր) Ռուսաստանի Դաշնության Ռոստովի մարզի Մատվեևո-Կուրգանսկի շրջանում
Ֆալկ Հենչել

**Ֆալկ Հենչել**  (, ), գերմանացի դերասան։ Ավելի հայտնի է «Վաղվա լեգենդները» ֆիլմում կատարած դերի համար։

## Վաղ կյանք
Ֆալկ Հենչելն իր ծնողներ  Յորգոմի և Մարտինայի ու իր եղբայր Ուվեյի հետ փախել են Արևելյան Գերմանիայից մինչև Բեռլինի պատի անկումը։ Հենչելը մանկուց խոսում էր երկու լեզուներով, նա ազատ տիրապետում է անգլերեն և գերմաներեն լեզուները։

## Ֆիլմագրություն

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* 
* 
* 
* 

Կատեգորիա:Գերմանացի դերասաններ
Կատեգորիա:Գերմանացի կինոդերասաններ
Կատեգորիա:21-րդ դարի դերասաններ
Կատեգորիա:Թատրոնի դերասաններ
Կատեգորիա:Հեռուստատեսային դերասաններ
Խենթ (այլ կիրառումներ)

**Խենթ**, կարող է վերաբերել՝
* Խենթ - ռուսական բանակի գնդապետ, ազգային-ազատագրական պայքարի մարտիկ, Րաֆֆու «Խենթը» վեպի հերոս Վարդանի նախատիպը
* Խենթ - գետ Շիրակի մարզում, Ծաղկաշեն գետի աջ վտակը
Խետաֆե (այլ կիրառումներ)

**Խետաֆե**, կարող է վերաբերել՝
* Խետաֆե - քաղաք և համայնք Իսպանիայում
* Խետաֆե - մասնագիտական ֆուտբոլային ակումբ
Մոնբելյար (շրջան)

**Մոնբելյար** () շրջան Ֆրանսիայում (), Բուրգունդիա-Ֆրանշ-Կոնտե շրջանում առաջինը Բուրգունդիա երկրամասում։ Շրջանի դեպարտամենտ՝ Դու։ Սուպերֆակտուրա՝ Մոնբելյար։ Շրջանի բնակչությունը 2006 թվականին կազմում է 182.949 մարդ։ Բնակչության կազմի խտությունը՝ 127 մարդ/կմ։ Շրջանի տարածքը կազմում է 1444 կմ²։

## Տես նաև
* Ֆրանսիայի շրջանների ցանկ

## Արտաքին հղումներ
* Ազգային ինստիտուտի վիճակագրություն` Մոնբելյարի շրջան 

Կատեգորիա:Ֆրանսիայի շրջաններ
Խաչան (այլ կիրառումներ)

**Խաչան**, կարող է վերաբերել՝
* Խաչան - գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Վանի վիլայեթի Բերկրի-Աբաղայի գավառում
* Խաչան - գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Վանի վիլայեթի Աղբակի գավառում
* Խաչան - գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Վանի վիլայեթի Վանի գավառում
Խարկովկա (այլ կիրառումներ)

**Խարկովկա**, կարող է վերաբերել՝
* Խարկովկա - գյուղակ (խուտոր) Ռուսաստանի Դաշնության Ռոստովի մարզի Կամենսկի շրջանում
* Խարկովկա - գյուղ Ուկրաինայի Սումիի մարզի Գլուխովի շրջանում
* Խարկովկա - գյուղ Ռուսաստանի, Վոլգոգրադի մարզի Ստարոպոլտավսկի շրջանի կազմում
Գրիգոր Աբգարյան

**Գրիգոր (Կյուրեղ) քահանա Աբգարյան** (19-րդ դար, Անդրկովկաս - 1920-ական թթ., Թեոդոսիա ?), հայ լրագրող, հոգևորական։

Թղթակցել է «Մշակ» թերթին։

Օգտագործել է Ա., Կ. Աբյան, Կ. ա.-ս. Ա., Շիրակացի ծածկանունները։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Ռուսահայ կրոնական գործիչներ
Կատեգորիա:Ռուսահայ լրագրողներ
Կատեգորիա:Գրական կեղծանուններով հայտնի հեղինակներ
Նյու Յորքի հինգ մինարեթները

**«Նյու Յորքի հինգ մինարեթները»** (), թուրքական մարտաֆիլմ, որի ռեժիսորը Մահսուն Քըրմըզգյուլն է։ Ֆիլմի պրեմիերան տեղի է ունեցել 2010 թվականի նոյեմբերի 5-ին։

## Սյուժե
Հակաահաբեկչական բաժնի երկու թուրք ոստիկանների ուղարկում են Նյու Յորք, որպեսզի գտնեն և Թուրքիա բերեն ահաբեկչական խմբավորման պարագլուխներից մեկին։ Պարագլխին, մինչ այդ, ձերբակալել էին ՀԴԲ-ի աշխատակիցները։ Ֆիլմը անդրադառնում է Թուրքիայում իսլամաֆոբիայի խնդիրներին, ինչպես նաև ԱՄՆ-ում տեղի ունեցած սեպտեմբերյան ահաբեկչություններին։

## Դերերում
* Մահսուն Քըրմըզգյուլ -  Ֆիրատ
* Հալուք Բիլգիներ -  Հաջի
* Մուսթաֆա Սանդալ -  Աքար
* Դենի Գլովեր -  Մարկուս
* Ջինա Գերշոն -  Մարիա
* Ռոբերտ Պատրիկ -  Բեքեր

## Քննադատություն
Rotten Tomatoes կայքի անցկացրած օնլայն հարցման համաձայն, լսարանի 36%-ը ֆիլմին տվել է դրական գնահատական։ Նրանք 5 միավորից ֆիլմին տվել են 2.9:

## Արտադրություն
Ֆիլմի սցենարը Մահսուն Քիրմիզիգյուլը գրել է 11 տարվա ընթացքում։ Ֆիլմը նկարահանվել է Նյու Յորքում, Ստամբուլում և Բիթլիսում։ Ֆիլմի նկարահանումները տեղի են ունեցել 2010 թվականի ապրիլ- հունիս ամիսներին։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
*  
* Mahsun Kirmizigul Official Site 
* Mahsun Kirmizigul International Site 
* Mahsun Kirmizigul Persian Site 

* 

Կատեգորիա:2010 ֆիլմեր
Կատեգորիա:2010-ականների ամերիկյան ֆիլմեր
Կատեգորիա:2010-ականների անգլերեն ֆիլմեր
Կատեգորիա:2010-ականների էքշն թրիլեր ֆիլմեր
Կատեգորիա:Ամերիկյան էքշն թրիլեր ֆիլմեր
Կատեգորիա:Ամերիկյան թրիլեր ֆիլմեր
Կատեգորիա:Ամերիկյան մարտաֆիլմեր
Կատեգորիա:Թուրքական ֆիլմեր
Կատեգորիա:Թուրքերեն ֆիլմեր
Կատեգորիա:Ստամբուլում նկարահանված ֆիլմեր
Կատեգորիա:Ֆիլմեր, որոնց գործողությունները տեղի են ունենում Թուրքիայում
Կատեգորիա:Ֆիլմեր, որոնց գործողությունները տեղի են ունենում Նյու Յորքում
Մաննիկ Պերպերյան

**Մաննիկ Ռեթեոսի Պերպերյան** (), հայ բանաստեղծուհի, արձակագիր, թարգմանչուհի։

Ռեթեոս Պերպերյանի դուստրն է, քույրը՝ Շահան և Օննիկ Պիպեռյանների։

## Մատենագիտություն
### Գրքեր
* Արձակ երգեր, Կ. Պոլիս, 1911, 87 էջ։
* Արեւոտ ճամբան, Փարիզ, 94 էջ։
* Երեք վիպակներ, Ալեքսանդրիա, 1945, 48 էջ։

### Մամուլ
* Օբալներ, «Հայ կին», 1919, № 1:

### Թարգմանություն
* Օսկար Ուայլդ, Սալոմէ (ողբերգութիւն մէկ արարով), տպ. Օ. Արզուման, 1922, 64 էջ։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:20-րդ դարի կին գրողներ
Կատեգորիա:Բանաստեղծներ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Հայ արձակագիրներ
Կատեգորիա:Հայ բանաստեղծներ
Կատեգորիա:Հայ երգիչներ
Կատեգորիա:Հայ թարգմանիչներ
Կատեգորիա:Հայ օպերային երգչուհիներ
Հասան Ալի Թոփթաշ

**Հասան Ալի Թոփթաշ** (, ), ժամանակակից թուրք գրող և բանաստեղծ։ Գրում է հիմնականում կարճ պատմվածքներ։ Կարճ պատմվածքների նրա առաջին գիրքը «Bir Gülüşün Kimliği» () տպագրվել է 1987 թվականին։ Թուրք հայտնի գրականագետ Յըլդըզ Էջեվիթը, ով իրեն բնորոշում է որպես «հետմոդեռնիստական մոդեռնիստ», իր «Türk Romanında Postmodernist Açılımlar» () գրքում, գրողին բնորոշել է որպես «թուրքական գրականության Կաֆկա»։ 1999 թվականին արժանացել է Ջեվդեթ Քուդրեթի գրական մրցանակի՝ իր «Bin Hüzünlü Haz» գրքի համար։ Վեպը անդրադառնում է բազմակարծության, մետաֆիկացիայի և գրաքննության հիմնանդիրներին։ Վեպը պարունակում է կաֆկայական մի շարք տարրեր, որոնք անդրադառնում են աբսուրդիզմի, սյուրռեալիզմի և պարադոքսալ իրականության խնդիրներին։

## Աշխատություններ
*Yalnızlıklar (Միայնություններ) - 1990
*Ölü Zaman Gezginleri (Մեռած ժամի ճանապարհորդները) - 1993
*Sonsuzluğa Nokta (Ամբողջական կանգառ դեպի անվերջություն) - 1993
*Gölgesizler (Անստվերություն) - 1995
*Kayıp Hayaller Kitabı (Կորած երազների գիրքը) - 1996
*Ben Bir Gürgen Dalıyım (Ես բոխու մի ճյուղ եմ) - 1997
*Bin Hüzünlü Haz (Հազար մռայլ զվարճանքներ) - 1999
*Uykuların Doğusu (Քնից դեպի արևելք) - 2005
*Harfler ve Notalar (Նամակներ և նոթեր) - 2007
*Heba (Անմտություն) - 2013
## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Հասան Ալի Թոփթաշի պաշտոնական կայք էջը 
* Resmi Sitesi 
* Radikal Kitap - Kemal Varol'un yazara ilişkin bir yazısı. (23.9.2005)
* Metafor Yazı  - Çimen Günay'ın *Bin Hüzünlü Haz* üzerine yaptığı sunumun metni.
* Radikal - Hasan Ali Toptaş'la yapılan bir söyleşi.

Կատեգորիա:Թուրք գրողներ
Կատեգորիա:Թուրք վիպասաններ
Կատեգորիա:Թուրք բանաստեղծներ
Կատեգորիա:Պոստմոդեռնիստ գրողներ
Բդեշխություն

**Բդեշխություն** (պհլ․ bitaxš – տեղապահ կամ փոխարքա բառից), կուսակալություն հին Հայաստանում, Իրանում և Վրաստանում։ Հայաստանում բդեշխները եղել են յուրատեսակ կողմնապահ, սահմանապահ զորավարություններ կամ զորաթևեր՝ չորս կողմից հսկելով երկիրը արտաքին հարձակումներից։ Արտաշեսյան և Արշակունի թագավորների ժամանակ (մ․թ․ա․ II–մ․թ. V դարերում) գոյություն են ունեցել Աղձնիքի, Կորդուքի, Նոր Շիրականի և Գուգարքի բդեշխությունները (Կ․ Թումանովը չորս բդեշխությունների թվում չի ներառում Կորդուքի, այլ՝ Ծոփքի բդեշխությունը, նույնացնելով դա Ագաթանգեղոսի հիշատակած երկրորդ բդեշխությանը, որը «յԱսորեստանեայց կողմանէն [Ասորեստանի կողմից]» էր տարածվում)։ Մովսես Խորենացին հիշատակում է, որ Արտաշես Ա թագավորը բանակը բաժանել է չորս կողմնապահ զորավարությունների՝ երկրի արևելյան կողմի իշխանությունը հանձնելով Արտավազդ, արևմտյանը՝ Տիրան, հյուսիսայինը՝ Զարեհ որդիներին, հարավայինը՝ Սմբատ սպարապետին։ Բդեշխությունների զինվորական դերի ու նշանակության մասին վկայում է նաև Ագաթանգեղոսը «․․․ և ի զինւորական կողմանէն՝ զչորսին գահերեցն իւրոյ տաճարին [արքունի], որ բդեշխք կոչին»։ Բդեշխությունների կուսակալներին կամ բդեշխներին մեր պատմիչներն անվանել են «սահմանակալք», «սահմանապահք», «կողմնակալք», «կողմնապահք»։

Սկզբնական ժամանակներում բդեշխներին նշանակել է թագավորը (սովորաբար մերձավորներից)։ Հետագայում, ավատատիրական հարաբերությունների հաստատմանը և խորացմանը զուգընթաց, նրանք դարձել են ժառանգական իշխողներ։ Ն․ Ադոնցի կարծիքով՝ Բդեշխությունները նախապես եղել են անկախ թագավորություններ, որոնք միասնական պետության ստեղծումից հետո ճանաչել են Արտաշեսյան, ապա Արշակունի թագավորների քաղաքական գերիշխանությունը՝ պահպանելով իրենց ներքին ինքնավարությունը։ Ըստ Հ․ Մարկվարտի՝ Տիգրան Բ Մեծին սպասարկող չորս թագավորների մասին Պլուտարքոսի հիշատակությունը վերաբերում է Հայաստանի բդեշխություններին։ Ազնվապետական գահակարգում բդեշխները դասվել են թագավորից անմիջաբար հետո՝ իբրև գահերեց իշխաններ։ Ունեցել են ընդարձակ կալվածներ, որի համար հաճախ կոչվել են «աշխարհատերեր» կամ «աշխարհակալներ»։ Բդեշխության մեջ մտնող իշխանությունները կամ նախարարությունները վասալական կախման մեջ են եղել բդեշխներից՝ վճարել են հարկեր, իսկ պատերազմների ժամանակ՝ տրամադրել զորք։ Հայաստանում բդեշխությունները վերացել են Արշակունիների թագավորության անկումից հետո։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Բդեշխություններ
Բաքսը թանգարան

**Բաքսը թանգարան** (), թանգարան Թուրքիայի Բաբերդ քաղաքում։ Բաքսը Կենտրոնական Ասիայում նշանակում է «բուժող, օգնող, պահպանող»։

## Պատմություն
Թանգարանի ստեղծման միտքը պատկանում է նկարիչ և ակադեմիական պրոֆեսոր Հյուսամեթին Քոչանը, ով որոշել էր կառուցել թանգարան Սև ծովի ափին գտնվող հայրենի Բայբուրթի մարզում։ Թանգարանը պաշտոնապես բացվել է 2010 թվականի հուլիսին։ Թանգարանի բացման արարողությանը ներկա է եղել վարչապետ Ռեջեփ Թայիփ Էրդողանը։ Թանգարանի բացման նախապատրաստական աշխատանքները տևել են շուրջ 20 տարի։ Պրոֆեսոր Հյուսամեթին Քոչանը ասել է, որ այս աշխատանքը չի արել միայն հայրենի գյուղաքաղաքի համար, այլ արել է իր համագյուղացիների և Թուրքիայի ողջ բնակչության համար։ Թանգարանը զբաղեցնում է շուրջ 40 հեկտար տարածություն։
Թանգարանի ստեղծման գաղափարը ձևավորվել է 2000 թվականին։ 2005 թվականին ստեղծվել է Բաքսըի մշակույթի և արվեստի հիմնադրամը։
2005 թվականին, սակայն, թանգարանի շինարարությունը դադարեցվել է` ֆինանսական միջոցների անբավարարության միջոցով
: 2007 թվականին շինարարական գործընթացը վերսկսվել է։ 2014 թվականին թանգարանը ստացել է «Եվրոպական թանգարանների ասոցիացիայի հատուկ մրցանակ»՝ համայնքային մշակութային կյանքը ակտիվորեն զարգացնելու համար։

## Տես նաև
* Բաբերդ

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Թանգարանի պաշտոնական կայք էջ 

Կատեգորիա:2010 հիմնադրումներ Թուրքիայում
Կատեգորիա:2010 հիմնադրված թանգարաններ
Կատեգորիա:Բայբուրթի մարզ
Կատեգորիա:Թուրքիայի թանգարաններ
Կատեգորիա:Թուրքիայի մշակույթ
Վրոցլավի ազգային թանգարան

**Վրոցլավի ազգային թանգարան** (), ազգային թանգարան Վրոցլավում։ Հիմնադրվել է 1947 թվականին, համարվում է Լեհաստանի ազգային թանգարանի համակարգի գլխավոր մասնաճյուղերից մեկը։ Թանգարանում ներկայացված է երկրի ժամանակակից արվեստի ամենամեծ հավաքածուն։

Վրոցլավի թանգարանի հավաքածուն սերտորեն կապված է Երկրորդ համաշխարհային պատերազմից հետո Կենտրոնական Եվրոպայի սահմանային տեղաշարժերով։ Երկրորդ համաշխարհային պատերազմից անմիջապես հետո Խորհրդային Միության կողմից Լեհաստանի երկրորդ հանրապետության արևելան հատվածի բռնակցումից հետո Լեհաստանի արվեստի հավաքածուների մեծ մասը տեղափոխվեցին ԽՍՀՄ-ին միավորված քաղաքներից, այդ թվում Լվովից, Կիևից։ 1946 թվականին տեղափոխված մշակութային ժառանգությունը ներառում էր 17-19-րդ դարերի լեհական և եվրոպական կտավներ։ 1948 թվականին նոր վայրում բացված լեհական կտավների Վրոցլավի պատկերասրահը ներառում էր յուրացված թանգարանների ազգային գանձերը և խորհրդանշական իմաստ ուներ՝ մարդկանց հիշեցնելով, որ իրենք կրկին ապրում են Լեհաստանում։

## Մշտական ցուցադրություն
Թանգարանի մուտքը կիրակի օրերին անվճար է։ Տարբեր հարկերում տեղավորված չորս բաժիններում ներկայացված թանգարանի մշտական ցուցադրությունը բաժանվում է  ըստ արվեստի ժամանակաշրջանների և պատմական դարաշրջանների։ Ամենահին հավաքածուն «12-16-րդ դարերի սիլեզյան արվեստն է», որը ներկայացնում է սիլեզյան իշխանների գերեզմանները և Լեհաստանի միջնադարյան մշակույթի ամենաարժեքավոր գործերը։ Երկրորդ բաժնում ներկայացված է «16-19-րդ դարերի սիլեզյան արվեստը»՝ սիլեզյան վերածննդից մինչև ռոմանտիզմի շրջանի քանդակներ, կտավներ, դեկորատիվ արվեստի նմուշներ։ Հաջորդը «17-19-րդ դարերի լեհական արվեստի» բաժինն է, որտեղ ներկայացված են լեհական բարոկկոյի դիմանկարներ, այդ թվում Մարչելլո Բաչչարելլիի, Ջովաննի Անտոնիո Կանալետտոյի աշխատանքներից։ «17-19-րդ դարերի Եվրոպական արվեստ»  բաժնում ներկայացված են Պիտեր Բրեյգել Կրտսերը, Անոլո Բրոնզինոն, Կոզիմո Ռոսսելին, Ջովաննի Սանտին,  Լուկաս Կրանախ Ավագը, Պարիս Բորդոնեն, Ֆրանս Ֆլորիսը, Օզիաս Բեերտը, Յան Ֆրանս վան Բլումեն, Ֆրանսիսկո Սուրբարանը, Լովիս Կորինտը, Էլիզաբեթ Վիժե լը Բրոնը, Վասիլի Կանդինսկին։
 
Բացի այս ցուցադրությունները, թանգարանն ունի նաև «20-րդ դարի լեհական արվեստ» հավաքածուն, որտեղ ներկայացված են արվեստագետներ Տադեուշ Մալկովսկին, Ստանիսլավ Վիտկևիչը, Վլադիսլավ Ստրժեմինսկին, Հենրիկ Ստաժևսկին, Ալինա Շապոչնիկով, Տադեուշ Կանտորը, Եժի Նովոսելսկին, Յուզեֆ Շայնան, Մագդալենա Աբականովիչը։ Թանգարանի վերանորոգված ձեղնահարկում  2011 թվականի սեպտեմբերին բացվել է «Ժամանակակից արվեստի նոր պատկերասրահը»։

## Պատկերասրահ

## Տես նաև
* Լեհաստանի ազգային թանգարան
* Կրակովի ազգային թանգարան

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:1947 հիմնադրումներ Լեհաստանում
Կատեգորիա:1947 հիմնադրված թանգարաններ
Կատեգորիա:Ազգային թանգարաններ
Կատեգորիա:Ժամանակակից արվեստի թանգարաններ
Կատեգորիա:Լեհաստանի թանգարաններ
Խիզան (այլ կիրառումներ)

**Խիզան**, կարող է վերաբերել՝
* Խիզան - քաղաք Մեծ Հայքի Մոկք նահանգի Մյուս Իշայր գավառում
* Խիզան - հայկական իգական անուն
Խլեբորոբ (այլ կիրառումներ)

**Խլեբորոբ**, կարող է վերաբերել՝
* Խլեբորոբ - հայաբնակ գյուղ Ռուսաստանի Դաշնության Կրասնոդարի երկրամասի Սոչիի քաղաքային օկրուգի Ադլերի ներքաղաքային շրջանում
* Խլեբորոբ - գյուղ Ուկրաինայի Սումիի մարզի Սերեդինա-Բուդայի շրջանում
Աֆանասի Ռազմարիցին

**Աֆանասի Պրոկոպիևիչ Ռազմարիցին** (, 1844, Ռուսական կայսրություն – 1917, Օդեսա, Խերսոնի նահանգ, Ռուսական կայսրություն), ռուս նկարիչ, Գեղարվեստի կայսերական ակադեմիայի ակադեմիկոս, Գեղարվեստական շրջիկ ցուցահանդեսների ընկերության անդամ, Հարավռուսական նկարիչների միության հիմնադիրներից մեկը։

## Կենսագրություն
thumb|left|341px|'''«Ստորին զեմստվոյական դատարանի մոտ (40-ական թվականներին)»''', (1912), ''կտավ, յուղաներկ'', Բելառուսի Հանրապետության ազգային պատկերասրահ
Աֆանասի Ռազմարիցինը ծնվել է 1844 թվականին Ռուսաստանի հարավում, գյուղացու ընտանիքում։ Աշխատել է Ռուսական կայսրության պետական բանկի Օդեսայի գրասենյակում։

1874 թվականին թողել է պետական ծառայությունն ու տեղափոխվել Պրուսիա, որտեղ ընդունվել է Դյուսելդորֆի գեղարվեստի ակադեմիա։ Դյուսելդորֆում անցկացնելով երեք տարի՝ Աֆանասի Ռազմարիցինն այցելում է Ֆրանսիա և Իտալիա և 1877 թվականին վերադառնում Օդեսա։ Այստեղ նա ապրում է «Крымская» հյուրանոցում և ապրուստի միջոցներ վաստակում նկարչության մասնավոր դասերով։

1882 թվականին Աֆանասի Ռազմարիցինն իր «Հոգեհանգիստ» նկարով առաջին անգամ մասնակցել է Գեղարվեստական շրջիկ ցուցահանդեսների ընկերության XI ցուցահանդեսին։ Նկարը հաջողություն է ունեցել և գնվել Պավել Տրետյակովի կողմից։ 1903 թվականին Աֆանասի Ռազմարիցինը դարձել է Ընկերության լիիրավ անդամ։

1884 թվականին Աֆանասի Ռազմարիցինը կազմակերպել է անհատական, իսկ 1889 թվականին՝ Նիկոլայ Բոդարևսկու հետ համատեղ ցուցահանդես Օդեսայում։ Ռազմարիցինը մասնակցել է 1900 թվականի Համաշխարհային ցուցահանդեսին Փարիզում։ 1910 թվականից եղել է Գեղարվեստի կայսերական ակադեմիայի ակադեմիկոս։

Աֆանասի Ռազմարիցինը եղել է Հարավռուսական նկարիչների միության հիմնադիրն ու նրա ցուցահանդեսների ակտիվ մասնակիցը։

Աֆանասի Ռազմարիցինը մահացել է 1917 թվականին և թաղվել Օդեսայի առաջին (հին) քաղաքային գերեզմանատանը։ 1934 թվականին գերեզմանատունը փակվել է, իսկ 1935 թվականին քանդվել «Հանուն բոլոր սրբերի» եկեղեցու հետ միասին։ Գերեզմանոցի տեղում բացվել է Իլյիչի անվան մշակույթի ու հանգստի այգի (ներկայում՝ Պրեոբրաժենսկի () այգի)։ Գերեզմանատունը, որտեղ Աֆանասի Ռազմարիցինից բացի թաղված էին նաև Օդեսայի բազմաթիվ հայտնի բնակիչներ, այդ թվում՝ Ալեքսանդր Պուշկինի կրտսեր եղբայր Լև Սերգեևիչ Պուշկինը, դերասանուհի Վերա Խոլոդնայան, Օդեսայի պաշտպանության ղեկավար գեներալ-ադյուտանտ Դմիտրի Երոֆեևիչ Օստեն-Սակենը, ռուս-թուրքական պատերազմի հերոս գեներալ Ֆեոդոր Ռադեցկին, ամբողջովին ոչնչացվել է, նկարչի գերեզմանը չի պահպանվել։

## Պատկերասրահ
>>
Պատկեր:Rozmaritsin 002.jpg|**«Հոգեհանգիստ»**(1882 թվական), *կտավ, յուղաներկ* – Տրետյակովյան պատկերասրահ
Պատկեր:Razmaritsin 004.jpg|**«Թուղթ խաղալիս»**(1880-ական թվականներ), *թուղթ, ստվարաթուղթ, յուղաներկ* – Ռոստովի կերպարվեստի մարզային թանգարան
Պատկեր:Razmaritsyn 003.jpg|**«Պաշտոնաթող զինվոր (Ամառանոցի պահակը: Նիկոլաևյան զինվոր)»**,(1885), *փայտ, յուղաներկ*Պենզայի Կ. Սավիցկու անվան մարզային պատկերասրահ
Պատկեր:Razmaritsyn 005.jpg|**«Որսորդներ»**(1900-ական թվականներ), *ստվարաթուղթ, յուղաներկ* – *մասնավոր հավաքածու*


## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն
* 
* 

## Արտաքին հղումներ
* 
* 
* 

Կատեգորիա:19-րդ դարի ռուս նկարիչներ
Կատեգորիա:20-րդ դարի ռուս նկարիչներ
Կատեգորիա:Գեղարվեստի կայսերական ակադեմիայի ակադեմիկոսներ
Կատեգորիա:Ուկրաինացի նկարիչներ
Կատեգորիա:Պերեդվիժնիկներ
Կատեգորիա:Ռուս նկարիչներ
Վարդ Բդոյան

**Վարդ Հարությունի Բդոյան** (), հայ ազգագրագետ-բանահավաք։ Պատմական գիտությունների դոկտոր։

## Կենսագրություն
Վարդ Բդոյանը ծնվել է 1910 թվականի մարտի 4-ին, Ջավախքի Փոքր Խանչալի գյուղում (այժմ` Վրաստանի Սամցխե-Ջավախք նահանգի Նինոծմինդայի շրջան)։ Ազգագրագետ-բանահավաքը 1959-1986 թթ. եղել է ՀՍՍՀ ԳԱ Հնագիտության և ազգագրության ինստիտուտի ավագ գիտաշխատող։ Հավաքել և հրատարակել է հայ ազգագրությանն ու բանահյուսությանը վերաբերող արժեքավոր բազմաթիվ նյութեր։ Առանձին գրքերով լույս են տեսել «Հայ ժողովրդական խաղեր» (3 հատորով. 1963-1983 թթ.),  «Երկրագործական մշակույթը Հայաստանում» (1972 թ.), «Ջավախքի հայոց ազգագրությունը և ժողովրդական բանարվեստը» աշխատությունները և «Հայ ազգագրություն» (1974 թ.) ուսումնական ձեռնարկը։ Պատմական գիտությունների դոկտոր է 1970 թվականից։ Հեղինակ է բազմաթիվ գիտական հոդվածների։

## Գործունեություն
Պատմական գիտությունների դոկտոր։ 1959 թվականից ՀՍՍՀ ԳԱԱ Հնագիտության և ազգագրության ինստիտուտի ավագ գիտաշխատող է։ Հավաքել և հրատարակել է հայ ազգագրությանն ու բանահյուսությանը վերաբերող նյութեր։ Առանձին գրքերով լույս են տեսել Բդոյանի «Հայ ժողովրդական խաղեր»-ի առաջին հատորը (1963 թ.), «Երկրագործական մշակույթը Հայաստանում» (1972 թ.) մենագրությունը և «Հայ ազգագրություն» (1974 թ.) համալսարանական ձեռնարկը։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Հայ ազգագրագետներ
Կատեգորիա:Պատմական գիտությունների դոկտորներ
Ջոզեֆ Մայքլ Ակաբա

**Ջոզեֆ Մայքլ Ակաբա** (Ջո) (), ուսուցիչ, հիդրոգեոլոգիայի ուսուցիչ և  ՆԱՍԱ-ի աստղագնաց։ 2004 թվականի մայիսին Ակաբան «Ուսուցիչ աստղագնաց» ծրագրի շրջանակներում գրանցված էր աստղագնացների նախապատրաստման 19-րդ խմբում։ Նա  առաջին աստղագնացն էր, ում ծնողները ծննդով Պուերտո-Ռիկոյից էին։ 2009 թվականի մարտի 15-ից 28-ը  եղել է STS-119 հանձնարարության մասնակից, որպես  «թռիչքի մասնագետ-դասավանդող»։

## Կրթություն
1990 թվականին Ակաբան  երկրաբանության բակլավրի աստիճան է ստացել Կալիֆոռնիայի  Սանտա-Բարբարա համալսարանում, իսկ 1992 թվականին Արիզոնիայի համալսարանում՝ մագիստրոսի աստիճան երկրաբանությունից։ Ակաբան ԱՄՆ ծովային հետևակի կորպուսում սերժանտ էր, որտեղ ծառայել է 6 տարի։ Աշխատել է Լոս-Անջելեսի հիդրոգեոլոգիայում,  2 տարի  անցեկացրել խաղաղության կորպուսում, Դոմինիկյան Հանրապետությունում  ավելի քան 300 ուսուցիչների  սովորեցրել է  դասավանդման ժամանակակից մեթոդներ։  Ինչպես նաև դասավանդել է Ֆլորիդայի Մելբուրի միջնակարգ դպրոցում։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Անձինք այբբենական կարգով
Կատեգորիա:1967 ծնունդներ
Կատեգորիա:Մայիսի 17 ծնունդներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի աստղագնացներ
Կատեգորիա:Արիզոնայի համալսարանի շրջանավարտներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի մանկավարժներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի երկրաբաններ
Միխայիլ Բարկլայ-դը-Տոլի

**Միխայիլ Բոգդանովիչ Բարկլայ–դը–Տոլի** (), ռուս զորավար, գեներալ–ֆելդմարշալ (1814 թ.), իշխան (1815 թ.), 1812 թվականի ռուս-ֆրանսիական պատերազմ հերոս։

## Կենսագրություն
Ծագումով շոտլանդացի։ Զինվորական ծառայությունը սկսել է 1776 թվականից։ Մասնակցել է 1787-1791 թվականների ռուս–թուրքական, 1788-1790 թթ. և 1808-1809 թվականների ռուս–շվեդական, ինչպես նաև նապոլեոնյան Ֆրանսիայի դեմ կոալիցիոն պատերազմներին (Նապոլեոնյան պատերազմներ)։ 1810 թվականին Միխայիլ Բարկլայ դը Տոլի 1812 թ. եղել է ռազմական մինիստր, մեծ աշխատանք է տարել ռուսական բանակի հզորացման ուղղությամբ։ 1812 թվականի ռուս-ֆրանսիական պատերազմի սկզբին, որպես ռուսական բանակի գլխավոր հրամանատար, կազմակերպել է զորքերի հաջող նահանջը, որը, սակայն, դժգոհություն է առաջացրել կառավարող շրջաններում ն 1812 թ. օգոստոսի 17-ին Բայկալը հրամանատարությունը հանձնել է Մ. Ի. Կուտուզովին։ Բորոդինոյի ճակատամարտում, որպես ռուսական բանակի աջ թևի և կենտրոնի հրամանատար, ցուցաբերել է զորավարական իր տաղանդն ու խիզախությունը։ 1813–1814-ական թվականներին ռուսական զորքերի արտասահմանյան արշավանքի ժամանակ 3-րդ բանակի, իսկ Կուտուզովի մահից հետո նաև ռուս–պրուսական բանակի գլխավոր հրամանատարն էր։ Թաղված է Լիֆլյանդիայի Բեկլոր կալվածքում։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Ռուս զորավարներ
Կատեգորիա:Անձինք նամականիշերի վրա
Կատեգորիա:Ռուսաստանի քաղաքական գործիչներ
Կատեգորիա:Ռուս գեներալներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի պաշտպանության նախարարներ
Կատեգորիա:Խորհրդային Միության մարշալներ
Կատեգորիա:Բաղնիքի շքանշանի Մեծ Խաչի ասպետներ
Ռուսական կայսրության թագը, կամ Կրկին անորսալիները

**Ռուսական կայսրության թագը, կամ Կրկին անորսալիները** (), խորհրդային երկմասանոց արկածային կինոնկար, որը նկարահանվել է 1971 թվականին՝ Էդմոնդ Քեոսայանի կողմից։ Այն անորսալի վրիժառուների մասին պատմող եռապատումի վերջին ֆիլմն է։ Համեմատած նախորդ` «Անորսալի վրիժառուները» և «Անորսալիների նոր արկածները» կինոնկարների, այս ֆիլմը չի ունեցել նույն հաջողությունը։

## Սյուժեն
Ֆիլմի գործողությունները տեղի են ունենում 1924 թվականին։ Ռուսաստանի քաղաքացիական պատերազմի ավարտից հետո, գլխավոր հերոսներն աշխատում են ԽՍՀՄ ժողովրդական կոմիսարների խորհրդին առընթեր` պետական քաղաքական միացյալ վարչությունում (որն հետագայում մտել է ԽՍՀՄ Ներքին գործերի ժողովրդական կոմիսարիատի կազմի մեջ)։ Չնայած այն հանգամանքին, որ երկրում անվերապահորեն հաղթանակել էր խորհրդային իշխանությունը, նոր կարգերը դեռևս անհաշտ թշնամիներ ունեին։ Դրանցից էին նաև գլխավոր հերոսների «հին ծանոթները»` ատաման Բուրնաշը, շտաբս-կապիտան Օվեչկինը, գնդապետ Կուդասովը և պորուչիկ Պերովը, ովքեր գտնվում էին տարագրության մեջ` Փարիզում և ծրագիր էին մշակել` խորհրդային թանգարանից Կայսրական մեծ թագը գողանալու համար։ Այդ արարքը նրանք արդարացնում էին նրանով, որ իբր թագը հարկավոր էր նոր կայսրին թագադրելու համար, իսկ գահի հավանական թեկնածուները` երկու ապուշ զարմիկներ էին։

Կողոպտիչների պարագլուխ` խելացի ու հաշվենկատ քաղաքագետ և արկածախնդիր ֆրանսիացի մսյո Դյուկը, սպիտակգվարդիականների հետ հանցավոր համաձայնության է գալիս։ Նրանց նպատակն է գողանալ թագը, բայց թագադրման փոխարեն այն վաճառել Ամերիկայում։ Դրանով մսյո Դյուկը նպատակ ուներ երկու նապաստակ սպանել։ Նրա ծրագրերի մեջ մտնում էր բոլշևիկների իշխանությանը մեղադրել համաժողովրդական սեփականությունը հափշտակելու մեջ` նպատակ ունենալով վարկաբեկել երիտասարդ խորհրդային իշխանություններին` միջազգային ասպարեզում։

Այդ ընթացքում Օվեչկինը վարձում է ոմն իշխան Նարիշկինին, ով հայտնի խարդախ էր ու գող և վարպետացել էր պալատական արժեքներ գողանալու մեջ։ Մինչ Բուրնաշն ու Նարիշկինը գտնվում էին «չեկիստների» տեսադաշտում, Օվեչկինին հաջողվում է աննկատ գողանալ թագը և թաքնվել Օդեսայի կատակոմբներում` սպասելով շոգենավին, որում գտնվում էին իր սպիտակգվարդիական համախոհները։ Գործողության ամենաթեժ պահին, հակահետախուզության նախկին ղեկավար, գնդապետ Կուդասովը, ով հասկացել էր Դյուկի նպատակները, որոշում է երկու հիմար ժառանգորդների օգնությամբ անձամբ վաճառել թագը, չկռահելով, որ Դյուկը` Պերովի և Օվեչկինի հետ միասին, ուրիշ ծրագրեր ունեն։

Չնայած սպիտակ տարագիրների բոլոր մեքենայություններին, «վրիժառուները» խառնում են նրանց բոլոր խորամանկ ծրագրերը և թագը վերադարձնում են թանգարան։

## Դերասանական կազմը

## Նկարահանող խումբ

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:1970-ականների ռուսերեն ֆիլմեր
Կատեգորիա:1971 ֆիլմեր
Կատեգորիա:«Մոսֆիլմ» ստուդիայի ֆիլմեր
Կատեգորիա:Էդմոնդ Քեոսայանի ֆիլմեր
Կատեգորիա:Խորհրդային արկածային ֆիլմեր
Կատեգորիա:Խորհրդային պատմական ֆիլմեր
Կատեգորիա:Խորհրդային սև-սպիտակ ֆիլմեր
Կատեգորիա:Խորհրդային ֆիլմեր
Pristin

**Pristin** (, ոճավորվել է ինչպես **PRISTIN**, ավելի վաղ հայտնի էր ինչպես **Pledis Girlz**)՝ հարավկորեական աղջիկների խումբ, կազմավորված 2016 թվականին Pledis Entertainment-ի կողմից։ Մի քանի մասնակից հայտնվել են Produce 101 համերգում, իսկ Նայոնը և Կյոլկյոնը առաջնային ելույթը կատարել են I.O.I խմբում (պաշտոնապես կազմացրվել են 2017 թվականի հունվարի 31-ին)։ Խումբը բաղկացած է տաս մասնակցից՝ Նայոն, Ռոա,Յուհա, Ընու, Ռենա, Կյոլկյոն, Յեհանա, Սոնյոն, Սիյոն և Կայլա։

## Կարիերա
### 2016: Նախապատրաստում դեբյուտին

2016 թվականի մարտի 23-ին Pledis Entertainment-ը հայտարարել են աղջիկների խմբի անվանումը՝ Pledis Girlz: Այդ նույն օրը Ընուն Seventeen խմբի անդամ Վերնոնի հետ թողարկել են «Sickness» սինգլը։ Մայիսի 14-ից սեպտեմբերի 10-ը նրանք անց էին կացնում շաբաթական համերգներեր, որոնցում Նայոնը և Կյոլկյոնը նույնպես հանդես էին գալիս, այդ ժամանակ առաջադիմող  I.O.I խմբում։ Հունիսի 27-ին թողարկվել էր «We» թվային սինգլը, գրված Ռոայի, Ընույի, Սոնյոնի և Սիյոնի կողմից, իսկ կոմպոզիտորները դարձան Ընուն և Սոնյոնը։ Հուլիսին Սոնյոնը դարձավ Girl Spirit շոույի մասնակից։

2017 թվականի հունվարի 6-ին խումբը անցկացրեց վերջին համերգը «BYE & HI», որպես Pledis Girlz, և հայտարարվեց նոր անվանումը՝ PRISTIN (պրիզմատիկը նշանակում է պայծառություն և մաքրություն, իսկ էլաստինը՝ անբասիր ամրություն)։

### 2017:Դեբյուտ Hi! Pristin-ի հետ
Փետրվարին ցուցադրվել էին ամեն մի մասնակցի  նկար-տիզերները։ Մարտի 21-ին տեղի ունեցավ Hi! Pristin-ի դեբյուտային մինի-ալբոմի ռելիզը։

## Մասնակիցներ

160625 플레디스걸즈 콘서트 임나영 김민경 강경원 강예빈 배성연 김예원 박시연 카일라 직찍 6.jpg|Նայոն
160618 플레디스걸즈 콘서트 강경원 김민경 김예원 배성연 카일라 직찍 1.jpg|Ռոա
160618 플레디스걸즈 콘서트 강경원 김민경 김예원 배성연 카일라 직찍 3.jpg|Յուհա
160618 플레디스걸즈 콘서트 정은우 직찍 2.jpg|Ընու
160625 플레디스걸즈 콘서트 임나영 김민경 강경원 강예빈 배성연 김예원 박시연 카일라 직찍 8.jpg|Ռենա
160625 플레디스걸즈 콘서트 임나영 김민경 강경원 강예빈 배성연 김예원 박시연 카일라 직찍 10.jpg|Կյոլկյոն
160702 플레디스걸즈 콘서트 김민경 강경원 김예원 배성연 카일라 직찍 2.jpg|Յեհանա
160618 플레디스걸즈 콘서트 강경원 김민경 김예원 배성연 카일라 직찍 6.jpg|Սոնյոն
160702 플레디스걸즈 콘서트 박시연 직찍.jpg|Սիյոն
160625 플레디스걸즈 콘서트 임나영 김민경 강경원 강예빈 배성연 김예원 박시연 카일라 직찍 14.jpg|Կայլա


## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Երաժշտական խմբեր այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Հարավկորեական երաժշտական խմբեր
Կատեգորիա:Քեյ փոփ երաժշտական խմբեր
Խնդիր (այլ կիրառումներ)

**Խնդիր**, կարող է վերաբերել՝
* Խնդիր - լուծում պահանջող տեսական կամ գործնական հարց, գիտության մեջ՝ հետազոտական խնդիր, որը ձևակերպված է գիտության տվյալ բնագավառի տերմիններով
* Խնդիր - հայկական արական անուն
Խնկենի (այլ կիրառումներ)

**Խնկենի**, կարող է վերաբերել՝
* Խնկենի - պիստակենի, խնկածառ, աղտորազգիների ընտանիքի տերևաթափ, հազվադեպ՝ մշտադալար ծառերի կամ թփերի ցեղ
* Խնկենի - հայկական իգական անուն
Իասիոն

**Իասիոն** (), հին հունական դիցաբանությունում Զևսի և Էլեկտրա աստղաբույլի որդին, Դարդանի եղբայրը, Դեմետրայի սիրելին։ Հին աշխարհում հողագործության աստվածություն։ Որոշ լեգենդների համաձայն Իասիոնը հանձիպեց իրեն սիրահարված Դեմետրային երեք անգամ այրված դաշտում` Կրետե կղզու վրա։ Դրա համար Զևսը նրան սպանեց։ Իասիոնի մահօիս հետո Դեմետրայի վիշտն այնքան մեծ էր, որ նա հրաժարվեց բերք տալ մարդկանց։ Այդ ժամանակ Օլիմպոսի աստվածները թույլ տվեցին Իասիոնին ամեն օր դուրս գալ ստորեկրյա թագավորությունից և հետ վերադառնալ երկիր` Դեմետրայի մոտ։ Այս լեգենը նման է Պերսեփոնեի առևանգման մասին լեգենդին և նրան երկիր վերադարձնելուն։ Իասիոնի վերադարձը երկիր խորհրդանշում է տարվա եղանակների փոփոխությունը։ Դեմետրայի և Իասիոնի կապից ծնվեց Պլուտոսը (հարստության և առատության աստվածը), վերջինս նրանցից ստացավ նրանցից հացահատիկի սերմեր և սովորեցրեց մարկանց հող մշակել։ Լեգենդի մեկ այլ տարբերակում ասվում է, որ Իասիոնը Հարմոնիայի` Կամդայի կնոջ եղբայրն էր, ում հարսանիքի ժամանակ էլ նա հանդիպեց Դեմետրային։

## Ծանոթագրություններ
Խմելևսկի գյուղական խորհուրդ (այլ կիրառումներ)

**Խմելևսկի գյուղական խորհուրդ**, կարող է վերաբերել՝
* Խմելևսկի գյուղական խորհուրդ - Ուկրաինայի Սումիի մարզի Կրասնոպոլսկի շրջանում
* Խմելևսկի գյուղական խորհուրդ - Ուկրաինայի Սումիի մարզի Ռոմենսկի շրջանում
Խնածախի պատմության և մշակույթի անշարժ հուշարձանների ցանկ (այլ կիրառումներ)

**Խնածախի պատմության և մշակույթի անշարժ հուշարձանների ցանկ**, կարող է վերաբերել՝
* Խնածախի պատմության և մշակույթի անշարժ հուշարձանների ցանկ - Արցախի Հանրապետության Ասկերանի շրջանի Խնածախ գյուղի պատմության և մշակույթի հուշարձանների ցանկը
* Խնածախի պատմության և մշակույթի անշարժ հուշարձանների ցանկ - Հայաստանի Սյունիքի մարզի Խնածախ գյուղի պատմության և մշակույթի հուշարձանների ցանկը
Սուրբ Աթանասիոսի տաճար

**Սուրբ Աթանասիոսի տաճար** (), հույն ուղղափառ եկեղեցի, որը գտնվում է Հունաստանի Լեսբոս կղզում։ Համարվում է կղզու Միտիլինի քաղաքի մայր տաճարը։

Տաճարի մասին առաջին հիշատակումը թվագրվում է 1707 թվականին։ Սուրբ Աթանասիոսի տաճարը հատկապես նշանավոր է նրանով, որ այստեղ է պահվում հույն ուղղափառ եկեղեցու նահատակ Թեոդոր Բյուզանդացի մասունքները։

## Պատմություն
Տաճարի շինարարական աշխատանքների սկզբի և ավարտի մասին քիչ բան է հայտնի։

Հայտնի է միայն այն, որ 1707 թվականին՝ Օսմանյան Հունաստանի գոյության օրոք, Սուրբ Աթանասիոսի տաճարը ենթարկվել է վերակառուցման։

Ենթադրվում է, որ ամենայն հավանականությամբ տաճարը կառուցվել է 16-րդ դարի վերջին և 17-րդ դարի սկզբին։

Եկեղեցու զանգակատունը կառուցվել է 1882 թվականին և ունի 33 մետր բարձրություն։ Եկեղեցին կրում է հույն ուղղափառ եկեղեցու սուրբ Սուրբ Աթանասիոսի անունը։

## Ճարտարապետություն
Սուրբ Աթանասիոսի տաճարը ճարտարապետորեն կառուցված է, որպես խաչագմբեթ բազիլիկ։ Եկեղեցու պատկերակալը հանդիսանում է Լեսբոս կղզու նախաբյուզանդական արվեստի մարգարիտներից մեկը։

Պատկերակալի ստորին հատվածը զարդարված է բուսական և կենդանական նախշերով և այլ խորհրդանշաններով։

1900-1901 թվականներին լեսբոսցի սրբանկարիչ Նիկոս Կեսանլիսը տաճարի պատերը զարդարել է Վերածննդի շրջանի որմնանկարներով։

Տաճարի կենտրոնում պատկերված է երգլխանի արծիվ։ Պատկերակալի վրա պատկերված է Հիսուս Քրիստոսի 16-րդ դարի սրբապատկերը, որն այստեղ է բերվել Փոքր Ասիայից։ 1798 թվականից եկեղեցում պահվում է 1795 թվականին թուրքերի կողմից սպանված նահատակ Թեոդոր Բյուզանդացու մասունքները։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Սուրբ Աթանասիոսի մայր տաճարի պատմություն
* Հունաստանի Լեսբոս կղզու տեսարժան վայրերը՝ Սուրբ Աթանասիոսի տաճար

Կատեգորիա:Հունաստանի եկեղեցիներ
Կատեգորիա:Տաճարներ այբբենական կարգով
Խնձոր (այլ կիրառումներ)

**Խնձոր**, կարող է վերաբերել՝
* Խնձոր - խնձորենու պտուղը
* Խնձոր - գյուղ Օսմանյան կայսրությունում, Տրապիզոնի վիլայեթի Լազիստանի գավառում
* Խնձոր - հայկական իգական անուն
Խնձորեկ (այլ կիրառումներ)

**Խնձորեկ**, կարող է վերաբերել՝
* Խնձորեկ (ներկայում՝ Հավսաթաղ)՝ գյուղ Արցախի Հանրապետության Շահումյանի շրջանում, ներկայում գտնվում է Ադրբեջանի զինված ուժերի վերահսկողության ներքո,
* Խնձորեկ՝ գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Էրզրումի վիլայեթի Խնուսի գավառում,
* Խնձորեկ՝ գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Էրզրումի վիլայեթի Դերջանի գավառակում,
* Խնձորեկ՝ գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Էրզրումի վիլայեթի Երզնկայի գավառում։
Պոնտիանոս (Հռոմի պապ)

**Պոնտիանոս** (, ), Հռոմի պապ, ով գլխավորել է կաթոլիկ եկեղեցին 230 թվականի հուլիսի 1-ից մինչև 235 թվականի սեպտեմբերի 28-ը։ 235 թվականին Մաքսիմինոս Թրակիացի կայսեր օրոք քրիստոնեաների հալածանքների ժամանակ Պոնտիանոսը ձերբակալվել և ուղարկվել է Սարդինիա կղզի։

## Կենսագրություն
Պոնտիանոսի պապականությունը կայսր Ալեքսանդրուս Սևերուսի օրոք խաղաղ է ընթացել։ Ըստ եկեղեցական պատմիչ Եվսեբիոս Կեսարացու, Սևերուսի հաջորդ Մաքսիմինոս Թրակիացին փոխում է իր վերաբերմունքը քրիստոնեության նկատմամբ։ 235 թվականին Պոնտիանոսը և Հիպպոլիտոս հակապապը ձերբակալվում են և աքսորվում Սարդինիայի հանքեր, ինչը համարվում էր մահվան դատավճիռ։

Որպեսզի հնարավոր լինի նոր պապ ընտրել, 235 թվականի սեպտեմբերի 28-ին Պոնտիանոսը հրաժարվում է գահից։ Նույն թվականի հոկտեմբեր ամսին նա մահանում է։ 236 կամ 237 թվականին Փաբիանոս պապը Պոնտիանոսի և Հիպպոլիտոսի մարմինները բերում է Հռոմ և դրանք հողին հանձնում Սբ․ Կալիստոսի կատակոմբներում (Ապիյան ճանապարհի մոտ)։ 1909 հայտնաբերվել է Պոնտիանոսի տապանաքարը, որի վրա հունարենով գրված էր՝ «Ποντιανός Επίσκ» (Pontianus Episk)։ «Μάρτυρ» մակագրությունն ավելացվել է ձեռքով։

Պոնտիանոսի հիշատակության օրը նախկինում նշվում էր նոյեմբերի 19-ին, սակայն 1969 թվականից սկսած նրա և Հիպպոլիտոսի հիշատակության օրերը նշվում են օգոստոսի 13-ին։

## Տես նաև
* Հռոմի պապերի ու հակապապերի ցանկ

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Herbermann, Charles, ed. (1913). "Pope St. Pontian". Catholic Encyclopedia. New York: Robert Appleton Company.
Խնուս (այլ կիրառումներ)

**Խնուս**, կարող է վերաբերել՝
* Խնուս - պատմական հայկական քաղաք (բերդաքաղաք, գյուղաքաղաք, ավան, գյուղ) Արևմտյան Հայաստանում, Էրզրումի նահանգի Էրզրումի գավառի Խնուսի գավառակում
* Խնուս - գետ Հայկական լեռնաշխարհում, Արածանիի աջ վտակը
Խնձորի (այլ կիրառումներ)

**Խնձորի**, կարող է վերաբերել՝
* Խնձորի - գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Խարբերդի վիլայեթի Դերսիմի գավառի Կըզըլքիլիսե գավառակում
* Խնձորի - գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Էրզրումի վիլայեթի Երզնկայի գավառում
* Խնձորի - գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Էրզրումի վիլայեթի Կելկիթի գավառում
Խնձորիկ (այլ կիրառումներ)

**Խնձորիկ**, կարող է վերաբերել՝
* Խնձորիկ - հայկական իգական անուն
* Խնձորիկ - գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Էրզրումի վիլայեթի Երզնկայի գավառում
* Խնձորիկ - գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Բիթլիսի վիլայեթի Սասունի Փսանք գավառակում
Խոլոդնի (այլ կիրառումներ)

**Խոլոդնի**, կարող է վերաբերել՝
* Խոլոդնի - գետ Ռուսաստանում, Ուժոգովիցայի վտակը
* Խոլոդնի - գյուղակ (խուտոր) Ռուսաստանի Դաշնության Ռոստովի մարզի Վոլգոդոնսկի շրջանում
* Խոլոդնի - քաղաքատիպ ավան Ռուսաստանի, Մագադանի մարզի Սուսմանսկի շրջանի կազմում
Խոմուտովո (այլ կիրառումներ)

**Խոմուտովո**, կարող է վերաբերել՝
* Խոմուտովո - գյուղ Ռուսաստանի, Իրկուտսկի մարզի Իրկուտսկի շրջանի կազմում
* Խոմուտովո - գյուղ Ուկրաինայի Դոնեցկի մարզի Նովոազովսկի շրջանում
Խոն (այլ կիրառումներ)

**Խոն**, կարող է վերաբերել՝
* Խոն - քաղաք Վրաստանի Իմերեթ երկրամասում
* Խոն - գյուղ Վրաստանում։ Գտնվում է Իմերեթի մարզի Խարագաուլի շրջանում
Խոջալու (այլ կիրառումներ)

**Խոջալու**, կարող է վերաբերել՝
* Խոջալու - գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Վանի վիլայեթի Արճեշի գավառում
* Խոջալու - գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Վանի վիլայեթի Վանի գավառում
Խոր (այլ կիրառումներ)

**Խոր**, կարող է վերաբերել՝
* Խոր - գետ Ռուսաստանի Խաբարովսկի երկրամասում, Ուսուրիի աջ վտակը
* Խոր - քաղաքատիպ ավան Ռուսաստանի, Խաբարովսկի երկրամասի Լազոյի անվան շրջանի կազմում
Խորան (այլ կիրառումներ)

**Խորան**, կարող է վերաբերել՝
* Խորան - հատուկ վրան (տաղավար)՝ պատրաստված կտավից կամ մորթուց
* Խորան - գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Էրզրումի վիլայեթի Կիսկիմի գավառակում
* Խորան - գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Խարբերդի վիլայեթի Խարբերդի գավառում
* Խորան - ձեռագիր չորս Ավետարանների պատկերազարդ ցանկ
Խոլմոկ (այլ կիրառումներ)

**Խոլմոկ**, կարող է վերաբերել՝
* Խոլմոկ - գյուղ Ուկրաինայի Անդրկարպատյան մարզի Ուժգորոդի շրջանում
* Խոլմոկ - գյուղ Ռուսաստանի, Սմոլենսկի մարզի Ռուդնյանսկի շրջանի կազմում
Խորհրդավոր ընթրիք (այլ կիրառումներ)

**Խորհրդավոր ընթրիք**, կարող է վերաբերել՝
* Խորհրդավոր ընթրիք - պատմական իրադարձություն Աստվածաշնչում
* Խորհրդավոր ընթրիք - ռուս նկարիչ Նիկոլայ Գեի (1831-1894) կտավը, որն ավարտել է 1863 թվականին
* Խորհրդավոր ընթրիք - Քրիստոսի ու նրա աշակերտների վերջին ընթրիքը պատկերող որմնանկար է, որ Լեոնարդո դա Վինչին նկարել է Միլանի Սանտա Մարիա դելլե Գրացիեյի վանքի սեղանատան պատին
Խորհրդարանական ընտրությունները Էստոնիայում (այլ կիրառումներ)

**Խորհրդարանական ընտրությունները Էստոնիայում**, կարող է վերաբերել՝
* Խորհրդարանական ընտրությունները Էստոնիայում - անցկացվել են 1920 թվականի նոյեմբերի 27-ից 29-ը
* Խորհրդարանական ընտրությունները Էստոնիայում - տեղի են ունեցել 1923 թվականի մայիսի 5-ից 7-ը
Խորոշևո (այլ կիրառումներ)

**Խորոշևո**, կարող է վերաբերել՝
* Խորոշևո - գյուղ Ռուսաստանի, Տվերի մարզի Ռժևսկի շրջանի կազմում
* Խորոշևո - քաղաքատիպ ավան Ուկրաինայի Խարկովի մարզի Խարկովի շրջանում
Խորտիցա (այլ կիրառումներ)

**Խորտիցա**, կարող է վերաբերել՝
* Խորտիցա - Դնեպր գետի վրա գտնվող ամենամեծ կղզին
* Խորտիցա - գյուղ Ուկրաինայի Չեռնիգովի մարզի Վարվայի շրջանում
Խութ (այլ կիրառումներ)

**Խութ**, կարող է վերաբերել՝
* Խութ - գյուղ (ավան) Արևմտյան Հայաստանում, Բիթլիսի վիլայեթի Խութ-Բռնաշենի գավառակում
* Խութ - գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Բիթլիսի վիլայեթի Սպարկերտի գավառակում
Խումար (այլ կիրառումներ)

**Խումար**, կարող է վերաբերել՝
* Խումար - հայկական իգական անուն
* Խումար - գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Վանի վիլայեթի Վանի Շատախի գավառում
* Խումար - գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Վանի վիլայեթի Վանի գավառում
Խումարլի (այլ կիրառումներ)

**Խումարլի**, կարող է վերաբերել՝
* Խումարլի - գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Սեբաստիայի վիլայեթի Սեբաստիայի գավառում
* Խումարլի - գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Սեբաստիայի վիլայեթի Եվդոկիայի գավառում
Խունկ (այլ կիրառումներ)

**Խունկ**, կարող է վերաբերել՝
* Խունկ - խեժ, որ ստացվում է արևադարձային որոշ ծառերից
* Խունկ - գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Էրզրումի վիլայեթի Էրզրումի գավառում
* Խունկ - հայկական արական անուն
Խուստուփ (այլ կիրառումներ)

**Խուստուփ**, կարող է վերաբերել՝
* Խուստուփ - լեռնագագաթ Հայաստանի հարավում
* Խուստուփ - հայկական մարզային ոչ պետական հեռուստառադիոընկերություն
Խուտոր (այլ կիրառումներ)

**Խուտոր**, կարող է վերաբերել՝
* Խուտոր - մեկ կամ մի քանի ագարակներից բաղկացած բնակավայր Արևելյան Եվրոպայում, մասնավորապես Դոնի կոզակների բնակավայրեր Ռուսաստանում, Ուկրաինայում
* Խուտոր - գյուղ Ուկրաինայի Խմելնիցկիի մարզի Շեպետովի շրջանում
Խուր (այլ կիրառումներ)

**Խուր**, կարող է վերաբերել՝
* Խուր - գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Բիթլիսի վիլայեթի Խութ-Բռնաշենի գավառակում
* Խուր - գյուղ Օսմանյան կայսրությունում, Տրապիզոնի վիլայեթի Գյումուշխանեի գավառում
Խվորոստովո (այլ կիրառումներ)

**Խվորոստովո**, կարող է վերաբերել՝
* Խվորոստովո - գյուղ Ռուսաստանի, Սմոլենսկի մարզի Կրասնինսկի շրջանի կազմում
* Խվորոստովո - գյուղ Ուկրաինայի Խարկովի մարզի Վալկիի շրջանում
Խև (այլ կիրառումներ)

**Խև**, կարող է վերաբերել՝
* Խև - գյուղ Վրաստանում։ Գտնվում է Իմերեթի մարզի Խարագաուլի շրջանում
* Խև - գյուղ Վրաստանում։ Գտնվում է Գուրիայի մարզի Չոխատաուրի շրջանում
Կաալի (այլ կիրառումներ)

**Կաալի**, կարող է վերաբերել՝
* Կաալի - գյուղ Էստոնիայի Սաարեմաա նահանգի Պիհտլա շրջանում
* Կաալի - խառնարան, որը առաջացել է Էստոնիայի Սաարեմաա կղզու վրա երկնաքարի անկման հետևանքով
Կաառմա (այլ կիրառումներ)

**Կաառմա**, կարող է վերաբերել՝
* Կաառմա - գյուղ Էստոնիայի Սաարեմաա նահանգի Կաառմա շրջանում
* Կաառմա - շրջան Էստոնիայի Սաարեմաա նահանգում
Սուրբ Թեոդորոս եկեղեցի (Աթենք)

**Աթենքի Սուրբ Թեոդորոս եկեղեցի** (), Հունաստանի մայրաքաղաք Աթենքի ամենահին եկեղեցիներից մեկը, որը կառուցված է բյուզանդական ճարտարապետական ոճով։

Եկեղեցին նվիրված է միաժամանակ երկու սրբերի՝ Թեոդորոս Ստրատիլատիսին և Թեոդորո Տիրոնին։

## Պատմություն
Եկեղեցին կառուցվել է 1065 թվականին՝ Նիկոլաս Կալոմալոսի կողմից՝ կիսաքանդ փոքրիկ եկեղեցու տեղում։ Այս մասին վկայում են տաճարի պատերին փակցված երկու մարմարե հուշատախտակները։

Կրոնական այս կառույցն իր տեսակով խաչագմբեթ տաճար է, որը կառուցված է վաղ բյուզանդական ճարտարապետական ոճով։ Ունի ութանիստ գմբեթ։

Բավականին նման է Աթենքի բյուզանդական համալիրի մյուս եկեղեցիներին։ 1821 թվականին սկսված և մինչև 1832 թվականը ընթացած Հունաստանի ազգային ազատագրական պայքարի և հեղափոխության ընթացքում եկեղեցին խիստ վնասվել է։

Այն վերանորոգվել է միայն 1840 թվականին՝ Հունաստանի անկախ թագավորության կառավարության կողմից։ Հայտնի է, որ եկեղեցու պատերին եղել են բյուզանդական որմնանկարներ, որոնք ներկայումս չեն պահպանվել։

19-րդ դարում եկեղեցու պատերը վերսին պատկերազարդվել են։

## Տես նաև
* Սուրբ Աթանասիոսի տաճար

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Աթենքի տեսարժան վայրեր
Եղեռնազոհ գրողներ (գիրք)

**«Եղեռնազոհ գրողներ»**, Աշոտ Գաբրիելյանի և Արքմենիկ Նիկողոսյանի կազմած հանրագիտակ-անթոլոգիան, որը 2015 թվականին հրատարակել է «Անտարես» հրատարակչությունը։

Գրքում ընդգրկված են Մեծ եղեռնին զոհ գնացած հայ գրողների մասին կենսագրական տվյալներ, լուսանկարներ, գրքերի մատենագիտություն, ինչպես նաև նմուշներ նրանց գրական ժառանգությունից։

Գրքում ընդգրկված են հետևյակ հեղինակները՝

* Մելքոն Կյուրճյան
* Թլկատինցի
* Գրիգոր Զոհրապ
* Սմբատ Բյուրատ
* Տիրան Քելեկյան
* Խաչատուր Մալումյան
* Կարապետ Փաշայան
* Գարեգին Խաժակ
* Հովհաննես Գազանճյան
* Երուխան
* Արտաշես Հարությունյան
* Սարգիս Մինասյան
* Ռուբեն Զարդարյան
* Ինտրա
* Լևոն Լարենց
* Տոնապետ Լյուլեճյան
* Սիամանթո
* Միհրան Թապագյան
* Ժագ Սայապալյան
* Մառի Պեյլերյան
* Տիգրան Օտյան
* Գագիկ Օզանյան
* Սենեքերիմ Գալիոնճյան
* Գեղամ Բարսեղյան
* Բարսեղ Շահպազ
* Գրիգոր Եսայան
* Դանիել Վարուժան
* Տիգրան Չյոկյուրյան
* Ռուբեն Սևակ
* Արիս Իսրայելյան
* Արմեն Դորյան

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:2015 գրքեր
Կատեգորիա:Անթոլոգիաներ