Նադեժդա Շվեց

**Նադեժդա Ֆյոդորովնա Շվեց** (, ), խորհրդային և ուկրաինացի նկարիչ, ռեժիսոր։ Խարկովի Ն. Վ. Լիսենկոյի անվան օպերայի և բալետի ազգային ակադեմիական թատրոնի գլխավոր նկարիչ։ Ուկրաինայի վաստակավոր նկարիչ։

## Կենսագրություն
Ծնվել է Կրասնոդարում 1959 թվականի հունիսի 24-ին, բժիշկների ընտանիքում։ 1961 թվականին ընտանիքը տեղափոխվել է Տագանրոգ։ Ավարտել է Տագանրոգի թիվ 3 միջնակարգ դպրոցը։ Սովորել է Տագանրոգի մանկական գեղարվեստի դպրոցում, եղել է Լեոնիդ Ստուկանովի աշակերտուհին։ Սովորել է Ռոստովի Մ. Բ. Գրեկովի անվան գեղարվեստի ուսումնարանում (Յու. Շչեբլանովի արվեստանոց)։ Ավարտել է Լենինգրադի Ի. Է. Ռեպինի անվան գեղանկարչության, քանդակագործության և ճարտարապետության պետական ​​ինստիտուտը՝ «արվեստագիտություն» մասնագիտությամբ։ 1983-1987 թվականներին աշխատել է Տագանրոգի Լենինի անվան մշակույթի պալատում՝ որպես մեծահասակների գեղարվեստի ստուդիայի ղեկավար։ 1987-1990 թվականներին աշխատել է Տագանրոգի Ա. Պ. Չեխովի անվան դրամատիկական թատրոնում՝ որպես բեմադրող նկարիչ։

Նադեժդա Շվեցը, որպես նկարիչ, բեմադրել է ավելի քան 90 ներկայացում Ուկրաինայի և ԱՊՀ տարբեր թատրոններում։ 1993 թվականից աշխատել է Խարկովի օպերայի և բալետի ակադեմիական թատրոնում։ Կազմակերպել է հարյուրավոր համերգներ և ավելի քան 10 հազար բեմական ելույթներ։

Թատերական տարազի ճանաչված վարպետ է եղել, նրա անհատական ​​զգեստների ցուցահանդեսները հաջողությամբ անցկացվել են մի քանի անգամ, որոնցից մեկը կայացել է Կիևում՝ «Ուկրաինա» մշակույթի պալատում։ Հայտնի ֆրանսիացի պարուսույց Մորիս Բեժարը Իգոր Ստրավինսկու «Սրբազան գարուն» բալետի զգեստները հանճարեղ է անվանել։ Լոնդոնի բալետային խմբի համար Շվեցը ստեղծել է «Մարդուկ-Ջարդուկը» բալետի զգեստներ։ Նկարչի գործերից են լողազգեստներ աշխարհի առաջնությունների և օլիմպիական խաղերի համար, սինխրոն լողի ուկրաինական թիմի համար և հագուստներ Ուկրաինայի գեղասահքի հավաքականի համար։ 2009 թվականի սեպտեմբերին Խարկովի «Մաեստրո» պատկերասրահում տեղի է ունեցել Նադեժդա Շվեցի աշխատանքների ցուցահանդեսը՝ նվիրված նրա հոբելյանին։

Բացի թատրոնում աշխատելուց, ներգրավված է եղել մեծ թվով նախագծերի ձևավորման աշխատանքներում երկրի տարբեր վայրերում, այդ  թվում՝ 2001-2002 թվականների նախագահական տոնածառը Կիևի «Ուկրաինա» ազգային արվեստի պալատում։

2010 թվականին ավարտել է Խարկովի Ի. Պ. Կոտլյարևսկու անվան ազգային արվեստի համալսարանը՝ «դրամատիկական թատրոնի ռեժիսոր» մասնագիտությամբ (Ալեքսանդր Բարսեղյանի դասընթացը)։ Նրա դիպլոմային աշխատանքը եղել է «Ֆիգարոյի ամուսնությունը» օպերան (ռեժիսոր-բեմադրող, բեմանկարիչ, զգեստներ)։ 2009 թվականին դարձել է «Խարկովի տարվա բնակիչ - 2009» տարածաշրջանային վարկանիշի դափնեկիր։ 2010 թվականին արժանացել է Խարկովի մարզային խորհրդի «Սլոբոժանսկայա փառքի» պատվավոր կոչման։

2020 թվականին Նադեժդա Շվեցը դարձել է Բոգդան Խմելնիցկու անվան ազգային մրցանակի դափնեկիր՝ Խարկովի օպերայի և բալետի ակադեմիական թատրոնում Պյոտր Չայկովսկու «Մազեպա» օպերայի բեմադրության համար։

Ապրել և աշխատել է Խարկովում։ Մահացել է 2022 թվականի հոկտեմբերի 18-ին[8] Լոս Անջելեսում։

## Աշխատանքներ թատրոնում
;1987 թվականից եղել է Տագանրոգի Ա․ Չեխովի անվան դրամատիկական թատրոնի բեմադրող-նկարիչը։ 
* «Բարմենուհին դիսկոտեկից», Վ. Անդրեև,
* «Բեռնարդ Ալբայի տունը», Ֆեդերիկո Գարսիա Լորկա,
* «Վարպետը և Մարգարիտան», Միխայիլ Բուլգակով,
* «Աղմուկ բեմի հետևում», Մ. Ֆրեյն,
* «Բոլոր մկները սիրում են պանիր», Դյուլա Ուրբան,
* «Ճանապարհին», Անտոն Չեխով,
* «Մեդեա», Ա. Ռազումովսկայա,
* «Չակթաուի ճիչը» Ուիլյամս։

;1990 թվականից աշխատել է Դնեպրոձերժինսկի Լեսյա Ուկրաինկայի անվան երաժշտական-դրամատիկական ակադեմիական թատրոնի գլխավոր նկարիչ։ 
* «Շրջազգեստով գեներալները», Ժ. Անույա,
* «Նելյան  աշտարակ», Ալեքսանդր Դյումա,
* «Էգ Գայլը», Գ. Սոլովսկի։

;1991 թվականից եղել է  Դնեպրոպետրովսկի օպերայի և բալետի պետական ​​ակադեմիական թատրոնի գլխավոր նկարիչ։
* «Կարմեն», Ժորժ Բիզե, բեմանկարիչ, զգեստներ, 1992,
* «Հետման» (բալետ), Պյոտր Չայկովսկի, բեմանկարիչ, զգեստներ,
* «Տոսկա», Ջակոմո Պուչինի, բեմանկարիչ, զգեստներ։

;1993 թվականից եղել է  Ն.Վ.Լիսենկոյի անվան Խարկովի օպերայի և բալետի ազգային ակադեմիական թատրոնի (ԽՕԲԱԱԹ) գլխավոր նկարիչ։

06 Д. Пучинни - Турандот 2002 ХНАТОБ.jpg|«Տուրանդոտ», ԽՕԲԱԱԹ, 2002
08 Д. Пуччини - Богема 2008 ХНАТОБ.jpg|«Բոհեմ», ԽՕԲԱԱԹ, 2008
02 К. Орф - Кармина Бурана 2014 ХНАТОБ.jpg|«Carmina Burana», ԽՕԲԱԱԹ, 2014


* 1993 - «Տրավիատա», Ջուզեպպե Վերդի, բեմանկարիչ, զգեստներ,
* 1993 - «Ֆրանսիայի թագուհի Յարոսլավնա», Ա. Ռուդնիցկի, կոստյումներ, Կիևի օպերայի և բալետի ազգային թատրոն,
* 1994 - «Կարմեն», Ժորժ Բիզե, բեմանկարիչ, զգեստներ,
* 1995 - «Եվգենի Օնեգին», Պյոտր Չայկովսկի, բեմանկարիչ, զգեստներ,
* 1996 - «Ժիզել», Ա. Ադամ, բեմանկարիչ, զգեստներ,
* «Սիմֆոնիկ պարեր», Սերգեյ Ռախմանինով,
* «Ֆրանչեսկա Դա Ռիմինի», Սերգեյ Ռախմանինով, բեմանկարիչ, զգեստներ,
* 1998 - «Սրբազան գարուն», Ի. Ստրավինսկի, բեմանկարիչ, զգեստներ,
* 1998 - «Քնած գեղեցկուհին», Պյոտր Չայկովսկի, զգեստներ։
* 1998 - «Չիո-չիո-սան», Ջակոմո Պուչինի, բեմանկարիչ, զգեստներ։
* 1998թ.՝ «Թատրոնի տնօրեն», Վոլֆգանգ Ամադեուս Մոցարտ, բեմանկարիչ, զգեստներ,
* 1998 - «Աղախին-տիրուհին», Մ. Պերգոլեզի, բեմանկարիչ, զգեստներ,
* 2000 - «Պետրուշկա», Ի. Ստրավինսկի, բեմանկարիչ, զգեստներ,
* 2000 - «1001 գիշեր», Լ. Մինկուս, զգեստներ, 
* 2001 - «Բանաստեղծը», Լ. Կոլոդուբ, բեմանկարիչ, զգեստներ,
* 2002 - «Տուրանդոտ», Ջակոմո Պուչինի, բեմանկարիչ, զգեստներ,
* 2003 - «Չիպոլինո», Ա. Խաչատրյան (Դոնեցկի օպերայի և բալետի թատրոն, Վադիմ Պիսարևի մանկական բալետի դպրոց), բեմանկարիչ, զգեստներ,
* 2003 - «Բամբի» բալետ-հեքիաթ, Ի. Կովաչ, Ջ. Կովաչ,
* Խարկովի երաժշտական ​​կոմեդիայի թատրոն, բեմանկարիչ, զգեստներ,
* 2004 - «Ուրախ այրին», օպերետ, Ֆ. Լեհար, Վ. Մասս, Վ. Չերվինսկի, Խարկովի երաժշտական ​​կոմեդիայի թատրոն, բեմանկարիչ,
* 2004 - «Սամսոն և Դալիլա», Շ. Կ. Սեն-Սանս, բեմանկարիչ, զգեստներ,
* 2004 - «Տրուբադուր», Ջուզեպպե Վերդի, բեմանկարիչ, զգեստներ, բեմադրող ռեժիսոր,
* 2005 - «Ռեքվիեմ», Ջուզեպպե Վերդի, բեմանկարիչ, զգեստներ, բեմադրող ռեժիսոր,
* 2006 - «Մարդուկ-Ջարդուկը», Պյոտր Չայկովսկի, բեմանկարիչ, զգեստներ,
* 2006 - «Նաբուկո», Ջուզեպպե Վերդի, բեմանկարիչ, զգեստներ, բեմադրող ռեժիսոր,
* 2007 - «Դոն Ժուան», Վոլֆգանգ Ամադեուս Մոցարտ, բեմանկարիչ, զգեստներ,
* 2007 - «Իշխան Իգոր», Ալեքսանդր Բորոդին, բեմանկարիչ, զգեստներ,
* 2007 - «Կուզիկ- քուռկիկ», Ռ. Շչեդրին, բեմանկարիչ, զգեստներ,
* 2007 - «Մարդուկ-Ջարդուկը», Պյոտր Չայկովսկի, զգեստներ, Օդեսայի օպերայի և բալետի ազգային թատրոն,
* 2008 - «Բոհեմ», Ջակոմո Պուչինի, Խարկովի Ն. Լիսենկոյի անվան օպերայի և բալետի ազգային ակադեմիական թատրոն, բեմանկարիչ, զգեստներ,
* 2008 - «Կոպելիա», Լ. Դելիբ, բեմանկարիչ, զգեստներ,
* 2009 - «Տրուբադուրը և նրա ընկերները», Գ. Գլադկով, բեմանկարիչ, զգեստներ,
* 2009 - «Մաշիկներ», Պյոտր Չայկովսկի, բեմանկարիչ, զգեստներ,
* 2010 - «Ֆիգարոյի ամուսնությունը», Վոլֆգանգ Ամադեուս Մոցարտ, բեմադրող ռեժիսոր (Խարկովի Ի. Կոտլյարևսկու անվան գեղարվեստի ազգային համալսարանի դիպլոմային ներկայացում դրամատիկական թատրոնի ռեժիսուրայի մասնագիտությամբ, Ուկրաինայի ժողովրդական արտիստ, պրոֆեսոր Ալեքսանդր Բարսեղյանի կուրս) բեմանկարիչ, զգեստներ,
* 2011 - «Բեստիարի», Ալեքսանդր Շչետինսկի, բեմանկարիչ, զգեստներ,
* 2011 - «Տուրանդոտ», Ջակոմո Պուչինի (Դոնեցկի օպերայի և բալետի թատրոն), բեմանկարիչ, զգեստներ,
* 2012 - «Չղջիկը», Ջ. Շտրաուսի օպերետ։ Խարկովի Ն.Լիսենկոյի անվան օպերայի և բալետի ազգային ակադեմիական թատրոն, բեմանկարիչ, զգեստներ.,
* 2013 - «Կամելիազարդ  տիկինը» (Տրավիատա), Ջուզեպպե Վերդի, Խարկովի Ն. Լիսենկոյի անվան օպերայի և բալետի ազգային ակադեմիական թատրոն, բեմանկարիչ, զգեստներ,
* 2013 - «Բոհեմ», Ջ. Պուչինի, Ellen Kent Opera & Ballet International-ի բեմանկարիչ,
* 2013 - «Օթելլո», Ջուզեպպե Վերդի, Խարկովի Ն. Լիսենկոյի անվան օպերայի և բալետի ազգային ակադեմիական թատրոն, բեմանկարիչ, զգեստներ,
* 2014 - «Բախտի անիվ», բալետի երեկո - 1-ին գործողությամբ Մորիս Ռավել «Բոլերո», 2-րդ գործողությամբ Կ. Օրֆ «Carmina Burana», Խարկովի Ն.Լիսենկոյի անվան օպերայի և բալետի ազգային ակադեմիական թատրոն, բեմանկարիչ և զգեստներ,
* 2015 - «Ձյունե թագուհին» բալետ, Ա. Շիմկո, Խարկովի Ն. Լիսենկոյի անվան օպերայի և բալետի ազգային ակադեմիական թատրոն, բեմանկարիչ, զգեստներ,
* 2016 - «Մոխրոտը» բալետ, Սերգեյ Պրոկոֆև, Խարկովի Ն. Լիսենկոյի անվան օպերայի և բալետի ազգային ակադեմիական թատրոն, բեմանկարիչ, զգեստներ,
* 2021 - «Սպարտակ» բալետ, Արամ Խաչատրյան։ Խարկովի Ն. Լիսենկոյի անվան օպերայի և բալետի ազգային ակադեմիական թատրոն, բեմանկարիչ, զգեստներ։

## Ընտրյալ ցուցահանդեսներ
* 2017 - «Կոմսից հետո»։ Ռուսաստանի նկարիչների միության ցուցասրահ, Տագանրոգ,
* 2009 - «Նադեժդա Շվեց»։ «Մաեստրո» պատկերասրահ, Խարկով։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Ուկրաինացի նկարչուհիներ
Կատեգորիա:Ուկրաինացի արվեստագետներ
Կատեգորիա:Ուկրաինացի ռեժիսորներ