open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Տայրոն Էբյուեհի

**Տայրոն Էբյուեհի** (, ), նիգերիացի պրոֆեսիոնալ ֆուտբոլիստ։ Ներկայումս հանդես է գալիս Բենֆիկայի և Նիգերիայի ազգային հավաքականի կազմում։ Խաղում է աջ պաշտպանի դիրքում։

## Ակումբային կարիերա
### ԱԴՕ Դեն Հաագ
Էբյուեհին ԱԴՕ Դեն Հաագի ակադեմիայի սան է։ Իր պրոֆեսիոնալ դեբյուտը նշեց 2014 թվականի օգոստոսի 10-ին՝ փոխարինման մտնելով Ֆեյենորդի դեմ խաղում։ Առաջին հանդիպումը թիմի մեկնարկային կազմում անցկացրեց սեպտեմբերի 27-ին՝ ԱԶ Ալկմարի դեմ խաղում։ Իր առաջին գոլը պրոֆեսիոնալ կարիերայում խփեց 2016 թվականի օգոստոսի 6-ին՝ Գո Ըհեդ Իգլզի դեմ խաղում։ Նոյեմբերի 26-ին նա հեռացվեց խաղադաշտից Վիտեսի դեմ խաղում՝ ստանալով երկրորդ դեղին քարտը հանդիպման 71-րդ րոպեին։ ԱԴՕ Դեն Հաագի առաջին թիմի կազմում Էբյուեհին անցկացրեց 82 հանդիպում՝ դառնալով 1 գոլի և 3 գոլային փոխանցման հեղինակ։

### Բենֆիկա
2018 թվականի մայիսի 19-ին Էբյուեհին 5 տարվա պայմանագիր կնքեց Բենֆիկայի հետ։ Հուլիսի 30-ին նա ծանր վնասվածք ստացավ Չեմպիոնների միջազգային գավաթի Յուվենտուսի դեմ խաղում։

## Միջազգային կարիերա
Էբյուեհին իրավասու էր ներկայացնել Նիգերիան և Նիդերլանդները միջազգային ասպարեզում, սակայն նա որոշեց հանդես գալ Նիգերիայի կազմում։ Նիգերիայի ազգային հավաքական առաջին անգամ հրավիրվեց 2016 թվականի նոյեմբերին՝ Ալժիրի դեմ խաղի համար, սակայն չընդունեց հրավերը ԱԴՕ Դեն Հաագի կազմում ամրապնդվելու համար։ Իր դեբյուտը ազգայն հավաքականի կազմում նշեց 2017 թվականի հունիսի 1-ին՝ փոխարինման մտնելով Տոգոյի դեմ խաղում։ Առաջին հանդիպումը հավաքականի մեկնարկային կազմում Էբյուեհին անցկացրեց 2018 թվականի մարտի 27-ին՝ Սերբիայի դեմ ընկերական խաղում։

2018 թվականի հունիսի 3-ին Էբյուեհին ընդգրկվեց Նիգերիայի՝ աշխարհի առաջնության համար վերջնական կազմում։ Առաջնությունում նա մասնակցեց միայն Իսլանդիայի դեմ հանդիպմանը, իսկ Նիգերիան դուրս մնաց խմբային փուլից՝ զիջելով Արգենտինային և Խորվաթիային։

## Կարիերայի վիճակագրություն
### Ակումբային վիճակագրություն
*2018 թվականի օգոստոսի 31-ի դրությամբ*

### Միջազգային վիճակագրություն
*2018 թվականի օգոստոսի 31-ի դրությամբ*

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Էբյուեհիի պաշտոնական Ինստագրամի էջը
* Էբյուեհին transfermarkt-ում
* Էբյուեհին soccerbase.com-ում
* Էբյուեհին WhoScored.com կայքում
* Էբյուեհին Բենֆիկայի պաշտոնական կայքում 

Կատեգորիա:2018 թվականի ֆուտբոլի աշխարհի առաջնության մասնակիցներ
Կատեգորիա:ԱԴՕ Դեն Հաագի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Բենֆիկայի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Հոլանդացի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Նիգերիայի հավաքականի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Նիգերիացի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Տղամարդկանց ֆուտբոլի պաշտպաններ
Սամիր Սանտոս

**Սամիր Սանտոս** (, ), բրազիլացի պրոֆեսիոնալ ֆուտբոլիստ։ Ներկայումս հանդես է գալիս Ուդինեզեի կազմում։ Խաղում է կենտրոնական և ձախ պաշտպանի դիրքում։

## Ակումբային կարիերա
### Ֆլամենգո
Սամիրը Ֆլամենգոյի ակադեմիայի սան է։ Իր պրոֆեսիոնալ դեբյուտը նշեց 2013 թվականի հունիսի 8-ին՝ Կրիսիումայի դեմ խաղում։ Սեպտեմբերի 15-ին նա հեռացվեց խաղադաշտից Պոնտե Պրետայի դեմ խաղում՝ ստանալով երկրորդ դեղին քարտը հանդիպման 65-րդ րոպեին։ Իր առաջին գոլը պրոֆեսիոնալ կարիերայում Սամիրը խփեց 2014 թվականի հունվարի 29-ին՝ Լիգա Կարիոկայի Ֆրիբուրգենսեի դեմ խաղում։ Առաջին հանդիպումը Լիբերտադորեսի գավաթում անցկացրեց փետրվարի 13-ին՝ մեքսիկական Լեոնի դեմ խաղում։ Իր առաջին գոլը Սերիա А-ում անցկացրեց հուլիսի 17-ին՝ Ատլետիկո Պարանաենսեի դեմ խաղում։ Ֆլամենգոյի առաջին թիմի կազմում Սամիրը անցկացրեց 86 հանդիպում՝ դառնալով 3 գոլի հեղինակ և թիմի հետ հաղթելով Բրազիլիայի գավաթն ու Լիգա Կարիոկան։

### Ուդինեզե
2016 թվականի հունվարի 18-ին Սամիրը 4.5 միլիոն եվրոյի դիմաց տեղափոխվեց Ուդինեզե, ինչից հետո մինչև մրցաշրջանի ավարտը վարձավճարով միացավ Վերոնային։ Իր դեբյուտը Սերիա A-ում նշեց ապրիլի 4-ին՝ Բոլոնյայի դեմ խաղում։ Այս խաղում նա դարձավ գոլի հեղինակ՝ 1-0 հաշվով հաղթանակ պարգևելով իր թիմին։ Վերոնայի կազմում Սամիրը անցկացրեց 3 հանդիպում՝ դառնալով 1 գոլի հեղինակ։

2016-17 մրցաշրջանում Սամիրը վերադարձավ Ուդինեզե։ Իր դեբյուտը ակումբի կազմում նշեց 2016 թվականի օգոստոսի 20-ին՝ Ռոմայի դեմ խաղում։ Իր առաջին գոլը խփեց 2017 թվականի հոկտեմբերի 15-ին՝ Ֆիորենտինայի դեմ խաղում։ 2018 թվականի հունվարի 28-ին Սամիրը հեռացվեց խաղադաշտից Ջենոայի դեմ խաղում՝ կարմիր քարտ ստանալով հանդիպման 65-րդ րոպեին։

## Միջազգային կարիերա
Սամիրը ներկայացրել է Բրազիլիան մինչև 20 և մինչև 21 տարեկանների երիտասարդական հավաքականներում։

## Կարիերայի վիճակագրություն
### Ակումբային վիճակագրություն
*2018 թվականի օգոստոսի 31-ի դրությամբ*

## Նվաճումներ
### Ակումբային

; Ֆլամենգո

* Բրազիլիայի գավաթ․ 2013
* Լիգա Կարիոկա․ 2014

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Սամիրի պաշտոնական Ֆեյսբուքի էջը
* Սամիրի պաշտոնական Տվիտերի էջը
* Սամիրի պաշտոնական Ինստագրամի էջը
* Սամիրը transfermarkt-ում
* Սամիրը soccerbase.com-ում
* Սամիրը WhoScored.com կայքում
* Սամիրը Ուդինեզեի պաշտոնական կայքում

Կատեգորիա:Բրազիլացի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Իտալիայի լեգեոներ ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Ուդինեզեի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Պրեմիեր Լիգայի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Վերոնայի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Ֆլամենգոյի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Տղամարդկանց ֆուտբոլի պաշտպաններ
Վաչիկ Եղիազարյան

**Վաչիկ Եղիազարյան** (), հայ ըմբշամարտիկ, Հունահռոմեական ոճի ընբշամարտի առաջնության մինչև 120 կգ քաշային կարգի հաղթող, Հայաստանի չեմպիոն (2010)։ 

Եղիազարյանը նվաճել է բրոնզե մեդալ 2013 թվականին Թբիլիսիում կայացած Հունահռոմեական ըմբշամարտի Եվրոպայի առաջնությունում։ Եվրոպայի չեմպիոն հռչակվեց 21-ամյա Արթուր Ալեքսանյանը։

## Միջազգային մրցանակներ




## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Հայ ըմբշամարտիկներ
Ավանգարդիստներ (ֆաշիզմ)

thumb|Ավանգարդիստներ|180px|right
**Ավանգարդիստներ** (), երիտասարդական կազմակերպություն ֆաշիստական Իտալիայում։ «Opera Nazionale Balilla»-ի (ONB) ստորաբաժանումն է։

## Անդամակցություն
Կազմակերպության անդամներ կարող էին դառնալ 14-18 տարեկան երիտասարդները։

## Նպատակներ և խնդիրներ
ONB-ի ծրագրային ուղղվածության համաձայն՝ կազմակերպության հիմնական նպատակներն էին.
* երիտասարդ իտալացիների մեջ սերմանել կարգապահություն և դուչեի օրինապահություն,
* նախնական զինվորական պատրաստվածություն,
* սպորտի մարմնամարզական տեսակների զարգացում,
* հոգևոր և մշակութային կրթության ապահովում՝ համապատասխան կրթության նախարարության ծրագրի,
* մասնագիտական-տեխնիկական կրթություն,
* կաթոլիկ եկեղեցու աջակցություն։

## Համազգեստ
thumb|Ավանգարդիստ|alt=|204x204փքս
Ավանգարդիստների համազգեստը ներառում էր.
* բերետ,
* սև բամբակե վերնաշապիկ սև կոճակներով,
* մոխրագույն և կանաչ բրդից վերարակու՝ սպիտակ շարֆով, ուսադիրներով և ծոցագրպաններով, առանց կողային գրպանների, 
* զինվորական ոճի մոխրագույն և կանաչ գոտի՝ պատրաստված բարձրորակ կաշվից,
* մինչև ծնկները հասնող տաբատ՝ պատրաստված վերարկուի կտորից,
* սպիտակ գույնի հյուսկեն քուղ, որը իջնում էր ձախ ուսից՝ կրծքավանդակի վրա առաջացնելով հանգույց։

Բերետի վրա ամրացված էր արծվի տեսքով նշան, իսկ կրծքավանդակին կապված էր 39 մմ լայնությամբ կապույտ գույնի ժապավեն։

## Միջոցառումներ
Ավանգարդիստների սպորտային միջոցառումների շարքում մեծ տարածում ունեին ֆուտբոլի և բասկետբոլի գավառական և տարածաշրջանային մրցաշարերը, որոնք հաճախ անցկացվում էին Իտալիայի ազգային ֆաշիստական կուսակցության քարտուղարի ներկայությամբ։

Ամենահայտնի ֆուտբոլային թիմերն էին.
* A.G.F. (Ֆաշիստական երիտասարդության ավանգարդ, ),
* Avanguardisti,
* Avanguardia Giovanile:

## Տես նաև
* Կենտրոնական կոմիտե (ՀԼԿԵՄ)
* Հիտլերյուգենդ

## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն
* Белоусов Л.С. Режим Муссолини и массы. — Москва: МГУ, 2000.
* Storia Illustrata n. 255, febbraio 1979, Mondadori (Uniformi del Fascismo di M. e L. Ricci)

Կատեգորիա:Ֆաշիզմ
Նավակը (մուլտֆիլմ)

**Նավակը**, խորհրդային մուլտիպլիկացոն ֆիլմ` երեխաների համար, նկարահանվել է 1956 թվականին, ըստ Վլադիմիր Սուտեևի համանուն հեքիաթի։

## Սյուժե
Հեքիաթը պատմում է չորս ընկերների` Մրջյունի, Ճուտիկի, Մկնիկի և Որդի մասին։ Նրանք գնում են զբոսանքի և լճակի ափին հանդիպում են գորտին, որը նրանց կանչում է լողալու։ Ընկերները չէին կարողանում լողալ, և գորտն սկսում է ծիծաղել նրանց վրա։ Ընկերները որոշում են նավարկության գնալ և միասին նավակ են պատրաստում արմատի կտորից, իսկ առագաստի փոխարեն օգտագործում են մեծ տերև։

Ընկերները ուրախ լողում էին նավակով, բայց հանկարծ ամպերը փակում են արևը, քամին սաստկանում է և փոթորիկ է սկսվում։ Ալիքը քշում է Ճուտիկին, բայց գորտը փրկում է նրան։ Իսկ մյուսները նավակայմից բռնած հասնում են կղզի։ Գորտն այնտեղ է բերում Ճուտիկին և լողալով հեռանում։ Իսկ ընկերները նորից են լողում և նույնիսկ կարողանում են փրկել գորտին չար գայլաձուկից։

## Տարբերություն սկզբնական տեքստից
* Սկզբնական պատմությունը վերջանում էր նավարկումով, իսկ մուլտֆիլմի սյուժեն բավական երկար է։
* Սկզբնական տեքստում նավակի կորպուսի կառուցման համար օգտագործվում է ընկույզի կճեպ, իսկ մուլտֆիլմում` ծառի կեղև։
* Սկզբնական տեքստում գործող կերպարներից մեկը եղել է բզեզ, իսկ մուլտֆիլմում` որդ (ավելի ուշ` թիթեռ)։

## Հեղինակներ

## Գրականություն
*  Сказки и иллюстрации к ним — Владимира Сутеева. Сказка «Кораблик» — стр. 17-22.
* *В. Сутеев* «Кораблик», стр. 3.

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:1956 մուլտֆիլմեր
Կատեգորիա:«Սոյուզմուլտֆիլմ» ստուդիայի մուլտֆիլմեր
Կատեգորիա:Լեոնիդ Ամալրիկի մուլտֆիլմեր
Կատեգորիա:Խորհրդային մուլտֆիլմեր
Կատո Գուվե

**Կատո-Գուվե** (, փոքր քաղաք Կրետե կղզու հյուսիսում, Էգեյան ծովի ափին, համայնքի վարչական կենտրոնը՝ Հերսոնիսոսը, Իրակլիոնի ծայրամասային միավոր է Հունաստանի Կրետե կղզու ծայրամասում։ Ըստ 2011 թվականի մարդահամարի՝ բնակչության թիվը կազմում է 2153 մարդ։ Կատո-Գուվեն գտնվում է մայրաքաղաք Իրակլիոնից 18 կիլոմետր արևելք և 47 կմ հյուսիս-արևմուտք՝ Այոս-Նիկոլաոսից։ Բնակչության հիմնական զբաղմունքը գյուղատնտեսությունն է։ Արտադրվում է բանջարեղեններ, խաղող և ձիթապտղի յուղ։  Քաղաքը առաջին անգամ հիշատակվել է 1583 թվականին։

Քաղաքի անունն առաջացել է «գուվա» բառից()՝ փոս, առու։

## Գուվեի համայնքային միություն
Գուվեյի համայնքային միության մեջ են մտնում 6 բնակավայր։ Ըստ 2011 թվականի մարդահամարի՝ բնակչության թիվը կազմում է 3031 մարդ։

## Բնակչություն

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Կրետե
Կատեգորիա:Հունաստանի քաղաքներ
Ուշուայա (դեպարտամենտ)

**Ուշուայա** (), Հրո Երկիր, Անտարկտիդա և Հարավային Ատլանտիկայի կղզիների պրովինցիայի դեպարտամենտ։

## Աշխարհագրություն
Ուշուայան զբաղեցնում է Հրո Երկիր կղզու արգենտինական մասի հարավային հատվածը, Էստադոս կղզին և մոտակա փոքր կղզիները։ Հյուսիսային մասում տեղակայված է Ռիո Գրանդեն։ Պրովինցիայի տվյալ երկու դեպարտամենտները փաստացի վերահսկվում են Արգենտինայի կողմից։ Հրո Երկրի մյուս երկու դեպարտամենտների (Արգենտինական Անտարկտիդա և Հարավային Ատլանտիկայի կղզիներ) նկատմամբ Արգենտինայի իրավունքները վիճարկվում են։

Ուշուայայի ամենաբարձր կետը Մոնտե Օլիվիան է, որը գտնվում է ծովի մակարդակից 1326 մետր բարձրության վրա։

Կլիման խստաշունչ է՝ զով ամառներով (մոտ +10°С) և մեղմ ձմեռներով (մոտ 0°С)։ Տեղումների քանակը համեմատաբար քիչ է (տարեկան 500-550 մմ), գոլորշիացումը ևս թույլ է։ Գերակշռում է ամպամած, քամոտ եղանակը։ Անձրևոտ օրերի թիվը կազմում է տարեկան 200-220։

Ափամերձ տարածքները և լեռների լանջերը՝ մինչև 500-600 մետր բարձրությունը, ծածկված են Մագելանյան անտառներով։ Ափին կան ծովային թռչուններ, այդ թվում՝ Մագելանյան պինգվին, ինչպես նաև հարավային ծովառյուծի և հարավամերիկյան ծովարջի թաքստոցներ։

Ուշուայայի տարածքում են գտնվում Տյերրա դել Ֆուեգո ազգային պարկը, աշխարհի ամենահարավային երկաթուղին (), Ֆանյանո և Էսկոնդիդո լճերը։

## Բնակչություն
Ուշուայայի մշտական բնակչությունը կազմում է 56 956 մարդ (2010), իսկ տուրիստական սեզոնոնին (դեկտեմբեր-մարտ) ավելանում է մինչև 70 հազար։ Գործնականում գրեթե ամբողջ բնակչությունը ապրում է դեպարտամենտի ծայր հարավային Ուշուայա քաղաքում։ Դեպարտամենտի մյուս երկու մշտական բնակավայրերում՝ Լագո Էսկոնդիդոյում և Պուէրտո Ալմանսայում, բնակվում է, համապատասխանաբար, 70 և 20 մարդ։

## Կարևորագույն բնակավայրեր

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Արգենտինայի դեպարտամենտներ
Անդրոս (կղզի)

**Անդրոս** (), կղզի Էգեյան ծովի կենտրոնում, աշխարհագրորեն մտնում է Կիկլադի կղզեխմբի մեջ։ Ներկայումս Հունաստանի Հանրապետության ղեկավարության տակ է գտնվում։ Այն ավելի խոշոր Էվբեյա կղզուց 6կմ հարավ-արևելք է գտնվում։ Տարածքը կազմում է 383 022 կմ2 , ծովափնյա գծի երկարությունը 180 կմ է։ Գտնվում է ծովի մակարդակից 995 կմ բարձրության վրա։ 2011 թվ.-ի տվյալներով բնակչությունը կազմում է 9221 մարդ։ Հիմնական աշխատանքները կապված են տուրիզմի և նավագնացության հետ։

## Երկրաբանություն
Ինչպես հարևան կղզիները, Անդրոսը նույնպես շրջապատված է բյուրեղային ժայռերով։ Ռելիեֆը լեռնային է, կիսաանապատային, ծովի մակարդակից ամենաբարձր կետը գտնվում է 995 կմ բարձրության վրա(Պետալոն լեռը)։ Ունի չոր միջերկրածովային կլիմա։ Գետերը սակավաջուր են և քչաթիվ։ Գետերի հովիտներում կան ձիթապտղի, ցիտրուսների, խաղողի տնկարկներ։ Ձկնաբուծությունը հետզհետե անկում է ապրում։ Կղզու գշխավոր քաղաքը Անդրոսն է` 1428 բնակչով(2011 թ.):

## Պատմություն
Կղզին գրավված է եղել հին հույների կողմից դեռևս անտիկ ժամանակներում։ Պահպանվել են կղզու հնագույն մայրաքաղաք Պալեոպոլիսի ավերակները։ Հետագայում Հռոմեական կայսրության կազմում է եղել։ 
395-1204 թթ.-ին Բյուզանդիայի կառավարման տակ է անցել։ 1204 թ.-ին` Կոստնանդնուպոլսի անկումից հետո, հարևան կղզիների նման` Անդրոսը նույնպես դքսության կղզեխմբի կազմում է եղել, որն էլ կախված էր Վենետիկի հանրապետությունից։ 
Թուրքերի ինտենսիվ գրոհներից հետո, Վենեցիան Անդրոսը վերցնում է իր տիրապետության տակ մինչև 1566 թվ.-ը։ 
15-16-րդ դարերում, կղզու ամայացումից հետո(շատ հույներ մահացել էին պատերազմի ընթացքում, ինչպես նաև համաճարակից) վենեցիացիները, այնուհետև թուրքերը տեղի բալկանյան գավառներից բնակչություն են բերում այստեղ։ Այսպիսով, այստեղ են հայտնվում ալբանացի-արնաուտներ, որոնք կղզու բնակչության մեծամասնությունն են կազմում երկար ժամանակ։
1566-1821 թթ.-ին կղզին պաշտոնապես ղեկավարել է Օսմանյան կայսրությունը։

## Բնակավայրեր
Ունի 45 բնակավայր, այդ թվում.

Գավրիո
Անդրոս (Չորա)
Իդրուսա
Կորֆիո
Պալեոպոլի
Բաթսի
Ապիկիա

Կլիման չորային է, կա խմելու ջրի խնդիր։ Բնակչության արտահոսք է նկատվում։ Հիմնական էթնոսը հույներն են, որոնց թիվը վերջին 100 տարվա ընթացքում 19 000-ից կրճատվել է 9221-ի(2011 թ.): Անդրոս քաղաքում  9 000-ից 1428-ի է հասել բնակչության թիվը(2011 թ.):

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Աթենական ծովային միության անդամներ
Կատեգորիա:Կղզիներ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Հունաստանի կղզիներ
Արգեմոնե սպիտակ

**Արգեմոնե սպիտակ**, միամյա ծաղկաբույս է՝ է 60-80 սմ բարձրությամբ, պատկանում է կակաչազգիների ընտանիքին, երկշաքիլավոր բույս է։

## Նկարագրություն
Տերևները պարզ են, խոր կտրտված բլթակներով, որոնք իրենց հերթին կտրտված են, սուր ծայրերով։ Ամբողջ բույսը ծածկված է մազմզուկներով։ Տերևադասավորությունը հերթադիր է։ Ծաղիկը բաղկացած է 6 պսակաթերթիկներից, առէջները շատ են։ Վարսանդը մեկն է՝ 3 սռնականի։ Ծաղիկների գույնը մեծ մասամբ սպիտակ է, սակայն հանդիպում են նաև նարնջագույն, կարմիր և կարմրանարնջագույն ծաղիկներ, որոնց տրամագիծը հասնում է մինչև 80 սմ-ի։

Սպիտակ արգեմոնեն ծաղկում է հունիս ամսից մինչև ուշ աշուն։ Պահանջկոտ է հողային պայմանների, խոնավության և լույսի նկատմամբ։ Բավականին ջերմասեր է։ Պիտանի է միքսբորդերների, ծաղկաթմբերի և պարտեզային ձևավորումների համար, ծաղկային օջախներում՝ գազոնի ֆոնի վրա։

Արգեմոնե ցեղը ընդգրկում է 10 տեսակ, որոնք միամյա են կամ երկամյա և մեծ հետաքրքրություն են ներկայացնում ծաղկադեկորատիվ ձևավորումների համար։

### Տարածվածություն

Հայրենիքը Հյուսիսային Ամերիկան է։ Մշաության մեջ տարածված է Արևմտյան Եվրոպայում, Միջերկրական ծովի ավազանում։ ՍՍՀՄ-ում նոր դեկորատիվ կուլտուրա է։ Մեծ հետաքրքրություն է ներկայացնում մեր հանրապետության ստորին և միջին լեռնային գոտիների կանաչապատման համար։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Ծաղիկներ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Ջերմասեր բույսեր
Կատեգորիա:Կակաչազգիներ
Լեյֆ Անդրե

**Լեյֆ Ալան Անդրե** (, ), թատրոնի և կինոյի շվեդ դերասան։

## Վաղ կենսագրություն
Ի ծնե Լեյֆի ազգանունը եղել է Յոհանսոն (*Johansson*): Մանկության տարիներին զբաղվել է սպորտով։ Պատանի հասակում Լեյֆ Անդրեն տեղափոխվում է Սունդսվալ։ 1979-1981 թվականներին նվագել է թմբուկների վրա, Փիզոր խմբում։ Լեյֆն ամուսնացած է՝ Սոֆիա Արթինի հետ և ունի չորս երեխա։

## Դերասանական կարիերա
1983 թվականին Լեյֆ Անդրեն վերադառնում է Ստոկհոլմ, որտեղ էլ սկվում է թատերական կարիերան։ Այժմ աշխատում է Ստոկհոլմի քաղաքային թատրոնում։ Լեյֆ Անդրեն նկարահանվել է տարբեր ժանրերի շատ ֆիլմերում,  խաղացել է գլխավոր և երկրորդական դերերում։ Իր ավելի հայտնի ֆիլմերից են «Ձվեր», «Աղջիկ», «Խոհանոցաին առասպելներ»։

## Ինչպես նաև
Լեյֆ Անդրեն նաև խաղացել է շատ երաժշտական տեսահոլովակներում։ 2008 թվականին ստացել է «Շվեդական ակադեմիա» մրցանակ։

## Ֆիլմագրություն
**Kvinnorna på taket* (1989)
* 1989 – *1939 (film)|1939*
**The Rabbit Man* (1990)
* 1990 – *Blackjack (1990 film)|Blackjack*
**"Harry Lund" lägger näsan i blöt!* (1991)
**Mord och passion* (1991)
**Luigis Paradis* (1991)
* 1992 – *Blueprint*
**Min store tjocke far* (1992)
* 1993 – *Chefen fru Ingeborg*
* 1994 – *Den vite riddaren*
**Sommaren* (1995)
**Kalle Blomkvist - Mästerdetektiven lever farligt* (1996)
* 1997 – *Pelle Svanslös*
**The Last Contract* (1998)
* 1998 – *Pip-Larssons*
*1998 - *S:t Mikael*
*1998 - *Rederiet*
* 1999 – *Eva & Adam (TV series)|Eva & Adam*
**Tomten är far till alla barnen* (1999)
**Hur som helst är han jävligt död* (2000)
**Pelle Svanslös och den stora skattjakten* (2000)
**Once in a Lifetime (2000 film)|Once in a Lifetime* (2000)
**Om inte* (2001)
* 2001 – *Kaspar i Nudådalen*
**Beck &ndash; Mannen utan ansikte* (2001)
* 2002 – *Stora teatern*
**Psalmer från köket* (2003)
**Number One* (2003)
* 2003 – *Details (film)|Details*
**Finding Nemo* (2003 - Swedish voice of Marlin)
**Om jag vänder mig om* (2003)
* 2003 – *c/o Segemyhr*
* 2004 – *The Return of the Dancing Master*
**Lilla Jönssonligan på kollo* (2004)
**Kyrkogårdsön* (2004)
**Kim Novak badade aldrig i Genesarets sjö* (2005)
**Vinnare och förlorare* (2005)
**Den utvalde* (2005)
**Mun mot mun* (2005)
* 2005 – *Coachen*
*2005 - *Lasermannen*
**Inga tårar* (2006)
**Wallander &ndash; Jokern* (2006)
* 2006 – *Världarnas bok*
* 2007 – *Gynekologen i Askim*
**Gud, lukt och henne* (2008)
* 2008 – *Värsta vännerna*
*2008 - *Livet i Fagervik*
*2008 - *Oskyldigt dömd*
**Kommisarie Späck* (2010)
*2012 - *Real Humans|Äkta Människor*
*2012 - *Nobel's Last Will*
*2014 - *Rio 2* (Swedish voice of Eduardo)
## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* 
* Лейф Андре  КиноПоиск կայքում
* The Actors Agency Of Sweden 
* Лейф Андре на сайте «Ваш досуг»

Կատեգորիա:Շվեդ դերասաններ
Կատեգորիա:Թատրոնի դերասաններ
Ջիմի Սմիթս

**Ջիմի Սմիթս** (, ), կինոյի և հեռուստատեսության ամերիկացի դերասան, «Ոսկե գլոբուս» և «Էմմի» մրցանակների դափնեկիր։ Հայտնի է դարձել «Լոս Անջելեսի օրենքը», «Նյու Յորքի ոստիկանությունը», «Արևմտյան թև», «Դեքստեր», «Անարխիայի որդիներ» սերիալներում խաղացած դերերի շնորհիվ։

## Կենսագրություն
Սմիթսը ծնվել է Նյու Յորքի Բրուքլին բնակավայրում։ Հայրը՝ Կոռնելիուս Սմիթսը, հոլանդական ծագմամբ սուրինամցի ներգաղթյալ էր, որն աշխատում էր տրաֆարետային տպագրության գործարանում։ Մայրը՝ Էմիլինան, պուերտոռիկացի ծագմամբ բուժքույր էր։

Սմիթսը դաստիարակվել է հռոմեակաթոլիկական խիստ ընտանիքում։ Ունի 2 քույր՝ Իվոն և Դիանան։

Մանկության տարիներին Ջիմին որոշ ժամանակ անցկացրել է Պուերտո Ռիկոյում։ 1980 թվականին Սմիթսը Բրուքլինի քոլեջում ստացել է բակալավրի աստիճան, իսկ 1982 թվականին Կորնելի համալսարանում՝ գեղարվեստի մագիստրոսի աստիճան։

Սմիթսի ամբողջական անունը ոչ թե Ջիմ կամ Ջեյմս է, այլ Ջիմի։ Դա, ըստ էության, նրա բնածին անունն է։

### Անձնական կյանք
Ջիմի Սմիթսը 1981-1987 թվականներին ամուսնացած է եղել Բարբարա Սմիթսի հետ։ Ունեն 2 երեխա՝ Տայնան (ծնվել է 1973 թվականին) և Հոակինը (ծնվել է 1983 թվականին)։ 1986 թվականից Սմիթսը հարաբերությունների մեջ էր դերասանուհի Վանդա Դե Ջիսուսի հետ։

Ջիմին ապրում Է Լոս Անջելեսում։ 2001 թվականին ձերբակալվել է Վիեկես կղզում ԱՄՆի ռազմածովային ուժերի դեմ բողոքի ակցիաներին մասնակցելու համար։

## Ֆիլմագրություն

## Մրցանակներ և անվանակարգեր
* «Ոսկե գլոբուս» մրցանակ դրամատիկական հեռուստասերիալում տղամարդու լավագույն դերի համար (1996) - «Նյու Յորքի ոստիկանությունը»։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:20-րդ դարի ամերիկացի տղամարդ դերասաններ
Կատեգորիա:21-րդ դարի ամերիկացի տղամարդ դերասաններ
Կատեգորիա:«Էմմի» մրցանակի դափնեկիրներ
Կատեգորիա:«Ոսկե գլոբուս» մրցանակի դափնեկիրներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի կինոպրոդյուսերներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի հեռուստապրոդյուսերներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի տղամարդ թատերական դերասաններ
Կատեգորիա:Ամերիկացի տղամարդ կինոդերասաններ
Կատեգորիա:Ամերիկացի տղամարդ հեռուստատեսային դերասաններ
Կատեգորիա:Ամերիկացի տղամարդ հնչյունավորողներ
Կատեգորիա:Կոռնելի համալսարանի շրջանավարտներ
Շի Ուինգհեմ

**Ֆրանկլին Շի Ուիգհեմ կրտսեր** (, ),  ամերիկացի դերասան, առավել հայտնի է «Ընդհատակյա կայսրություն» սերիալում Իլայ Թոմսոնի դերով։

## Կենսագրություն
Շի Ուիգհեմը ծնվել է 1969 թվականին փաստաբան Ֆրենկի և դպրոցական գրանադանավար Բեթի ընտանիքում։ Նա սովորել է Թայլերի քոլեջում (Տեխաս նահանգ), որից հետո՝ Նյու Յորք նահանգի Պերչեյզ քոլեջում։ Ուիգհեմը 3 տարի եղել է թատերախմբի դերասան և գեղարվեստական ղեկավար։

## Ֆիլմագրություն

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:20-րդ դարի ամերիկացի տղամարդ դերասաններ
Կատեգորիա:21-րդ դարի ամերիկացի տղամարդ դերասաններ
Կատեգորիա:Ամերիկացի տղամարդ թատերական դերասաններ
Կատեգորիա:Ամերիկացի տղամարդ կինոդերասաններ
Կատեգորիա:Ամերիկացի տղամարդ հեռուստատեսային դերասաններ
Կատեգորիա:Թատրոնի դերասաններ
Յուզեֆ Պանկևիչ

**Յուզեֆ Պանկևիչ** (, ), լեհ նկարիչ, գրաֆիկ և մանկավարժ։

## Կենսագրություն
1884-1885 թվականներին սովորել է Վարշավայի Նկարի դասարանում (Ակադեմիա) Վոյցեխ Գերսոնի և Ալեքսանդր Կալինսկու ղեկավարությամբ։ Ապա Վլադիսլավ Պոդկովինսկու հետ մեկնել է Սանկտ Պետերբուրգ, որտեղ ստացել է կրթաթոշակ Գեղարվեստի կայսերական ակադեմիայում սովորելու համար։ 1889 թվականին երկու երիտասարդ նկարիչները մեկնել են Փարիզ, որտեղ Պանկևիչին սպասում էր իր առաջին մեծ հաջողությունը. ռեալիստական ոճով ստեղծված նրա «Շուկա երկաթե դարպասների հետևի հրապարակում» նկարն արժանացել է արծաթե մեդալի Փարիզի Համաշխարհային ցուցահանդեսում։

Փարիզում Պանկևիչը ծանոթացել է իմպրեսիոնիստների արվեստին և 1890 թվականին Վարշավա վերադառնալուց հետո հայրենիքում պրոպագանդել այդ նոր գեղարվեստական ոճը։ Իմպրեսիոնիստական ոճով ստեղծված «Ծաղկի շուկա Սբ. Մագթաղինեի եկեղեցու բակում՝ Փարիզում» (1890) կտավը արժանացել է դրական արձագանքների գեղարվեստի քննադատների կողմից։ Հետագայում Պանկևիչը տարվել է սիմվոլիզմով, ինչի մասին են վկայում նրա «Ստարե Մյաստայի շուկան Վարշավայում գիշերը» (1892), «*Գիշերային արահետ*» (1893), «*Կարապները լճակում*» (1894) աշխատաքները։ XIX դարի 90-ական թվականների վերջին նկարիչն ստեղծել է դիմանկարների շարք, որոնց թվում է «Պանի Օդերֆելդի դիմանկարը դստեր հետ» (1897), որն արժանացել է ոսկե մեդալի Փարիզի Համաշխարհային ցուցահանդեսում։

1897 թվականին նկարիչը միացել է Կրակովի Լեհ նկարիչների «Արվեստ» միությանը։ 1897-1906 թվականներին ճանապարհորդել է Գերմանիայում, Իտալիայում, Ֆրանսիայում, Անգլիայում, Բելգիայում և Նիդերլանդներում։ 1906 թվականին դարձել է Կրակովի գեղարվեստի ակադեմիայի պրոֆեսոր։ 1908 թվականին մեկնել է Ֆրանսիա, որտեղ ստեղծել է մի շարք բնանկարներ ու նատյուրմորտներ Սեզանի ազդեցությամբ, ծանոթացել նկարիչ Պիեռ Բոնարի հետ։

Առաջին համաշխարհային պատերազմի սկսվելու ժամանակ նկարիչը գտնվում էր Իսպանիայում, որտեղ մնացել է մի քանի տարի։ Այդ ընթացքում Պանկևիչը ծանոթացել է կերպարվեստի նոր ուղղությանը՝ կուբիզմին։ Այդ ժամանակաշրջանից մնացել են Պանկևիչի մի շարք «իսպանական» կտավներ։ Պատերազմից հետո Պանկևիչն ապրել է Փարիզում, որտեղ մտերմացել է պոստիմպրեսիոնիստների հետ, սատարել լեհ նկարիչների փարիզյան խմբին՝ կապիստներին։ 1923 թվականին Պանկևիչը վերադարձել է Կրակով, կրկին դասավանդել ակադեմիայում, իսկ 1925 թվականից գլխավորել նրա մասնաճյուղը Փարիզում։ Այդ ժամանակաշրջանում նկարիչն ստեղծել է հիմնականում նատյուրմորտներ։

## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն
*Janusz Janowski, "Józef Pankiewicz wobec „łacińskiej tradycji” malarstwa europejskiego" (Pankiewicz and the "Latin Tradition" in European painting), *Pamiętnik Sztuk Pięknych*, Nicolaus Copernicus University in Toruń, #1(4), 2003
*Elżbieta Charazińska (ed.), *Józef Pankiewicz 1866-1940. Życie i dzieło.* (exhibition catalog) National Museum, Warsaw, 2006 
*Stefania Krzysztofowicz-Kozakowska, *Józef Pankiewicz*, "Mistrzowie malarstwa polskiego" series, Kluszczyński, 1996 

## Արտաքին հղումներ
* Կենսագրություն և ստեղծագործություն 
* Յուզեֆ Պանկևիչի աշխատանքներ

Կատեգորիա:Լեհ նկարիչներ
Կատեգորիա:Լեհ մանկավարժներ
Կատեգորիա:Իմպրեսիոնիստ գեղանկարիչներ
Գագիկ Դանիելյան

**Գագիկ Արմենի Դանիելյան** (1994, հուլիսի 24, Արցախ, Ստեփանակերտ) հայ աճպարար, իլյուզիոնիստ, մենտալիստ։ Միջազգային իլյուզիոնիստների ֆորումի մրցանակակիր (3-րդ տեղ)։

## Կենսագրություն
Գագիկ Դանիելյանը ծնվել է 1994 թվականի հուլիսի 24-ին քաղաք Ստեփանակերտում։ Միջնակարգ կրթությունը նախ ստացել է Ստեփանակերտի թիվ 3 դպրոցում, այնուհետև ուսումը շարունակել է Ֆիզմաթ հատուկ դպրոցում։ Սովորելու հետ առընթեր նաև զբաղվել է սեղանի թենիսով։ Դպրոցն ավարտելուց հետո ընդունվել է ՀՊՏՀ, ֆինանսներ մասնագիտությամբ 2012-2016 թվականներին։ Աճպարարության հանդեպ սերն առաջացել է, երբ մի անգամ ներկա է գտնվել աճպարարական շոուին` հասկանալով, որ այս արվեստում անհնարինը դառնում է հնարավոր։ Վերջին տարիներին ավելի մասնագիտացվել է մենտալիզմով։ 2016 թվականին փետրվարի 24-ից 26-ը մասնակցել է ՌԴ-ի Սանկտ Պետերբուրգ քաղաքում կայացած իլյուզիոնիսների միջազգային ֆորումում(IFM 2016)՝ արժանանալով դիպլոմի, գավաթի և դրամական պարգևի։ Համալսարանն ավարտելուց հետո՝ 2016-2018 թվականներին ուսումը շարունակել է ՀՊՏՀ-ի Հանրային ֆինանսներ բաժնում։ 2017 թվականի հոկտեմբերի 9-10 մասնակցել է ՌԴ-ի Մոսկվա քաղաքում կայացած Միջազգային իլյուզիոնիստների փառատոնին (RMC 2017): Գագիկ Դանիելյանը պարբերաբար կազմակերպում է մենտալ շոուներ։ 2019 թվականին հունվարի 28-ից 30-ը մասնակցել է ՌԴ-ի Սանկտ Պետերբուրգ քաղաքում կայացած իլյուզիոնիսների միջազգային ֆորումին։(IFM 2019)

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Հայ աճպարարներ
Սիդա Բբումբա

**Սիդա Բբումբա** (, ազգանունը երբեմն արտասանվում է Բումբա, ), ուգանդացի հաշվապահ, քաղաքական գործիչ և բանկիր։ Ուգանդայի կառավարության կազմում 2002-2006 թվականներին եղել է Էներգետիկայի և հանքարդյունաբերության նախարար, 2006-2008 թվականներին՝ Գենդերային, աշխատանքի և սոցիալական զարգացման նախարար, 2009-2011 թվականներին՝ Ֆինանսների նախարար, 2011-2012 թվականներին՝ կրկին Գենդերային, աշխատանքային և սոցիալական զարգացման նախարար։ Հանդիսանում է նաև Նակասեկեի շրջանի Հյուսիսային Նակասեկեի շրջանից ընտրված պատգամավոր։

## Կենսագրություն
Սիդա Բբումբան ծնվել է 1952 թվականին Նակասեկեում։ Սովորել է Նաբբինգոյի երրորդության քոլեջում։ Նախքան Մակերերեի համալսարան ընդունվելը սովորել է Մակերերեի քոլեջում։ 1974 թվականին Մակերերեի համալսարանից ստացել է առևտրի բակալավրի աստիճան, 2006 թվականին Կամպալայի միջազգային համալսարանից՝ բիզնես ադմինիստրատորի մագիստրական աստիճան։

## Գործունեություն
Սիդա Բբումբան 1974-1995 թվականներին Ուգանդա զարգացման բանկում աշխատել է որպես հաշվապահ և գանձապետական մենեջեր։ Նախքան Ուգանդայի կառավարության կազմում ընդգրկվելը, 1996 թվականին եղել է Ուգանդայի ընտրական հանձնաժողովի անդամ։

2002-2006 թվականներին եղել է Էներգետիկայի և հանքարդյունաբերության նախարար, 2006-2008 թվականներին՝ Գենդերային, աշխատանքի և սոցիալական հարցերի նախարար։ Բբումբան հաղորդել է բնապահպանական բազմաթիվ երկարատև խնդիրների մասին, որոնք ի հայտ են եկել աճող բնակչության թվին զուգահեռ, սակայն նախագահ Յուվերի Մուսևենին ուգանդացիներին հաճախ հորդորում է ավելի շատ երեխաներ ունենալ։

2009 թվականի փետրվարի 18-ից մինչև 2011 թվականի մայիսի 27-ը եղել է Ֆինանսների նախարար, երկրի պատմության մեջ առաջին կին, որը զբաղեցրել է այդ պաշտոնը։ 2011 թվականի մայիսի 27-ին կրկին նշանակվել է Գենդերային, աշխատանքի և սոցիալական զարգացման նախարար՝ փոխարինելով Գաբրիել Օփիոյին, որը հեռացել էր կառավարության կազմից։ 2012 թվականի փետրվարի 16-ին հրաժարական է տվել կապված կառավարության ֆոնդից սխալ ղեկավարման անհիմն պնդումների հետ, սակայն պահպանել է խորհրդարանական տեղը։

Ուգանդայի Ֆինանսների նախարար նշանակվելուն զուգահեռ Սիդա Բբումբան դարձել է Արևելյան Աֆրիկյան զարգացման բանկի (EADB) կառավարման խորհրդի նախագահ։ Ֆինանսների նախարարի պաշտոնում նա պատասխանատու է եղել Ազգային սոցիալական ապահովության հիմնադրամի (ԱՍԱՀ) համար։ 2011 թվականի մայիսի 27-ին կառավարական բարեփոխումների ժամանակ Բբումբան հետ է տեղափոխվել Գենդերային նախարարություն, կրկին զբաղեցնելով նախարարի պաշտոնը։ Ֆինանսների նախարարությունում նրան փոխարինել է Մարիա Կիվանուկան։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Women In the Ugandan Cabinet - 25 February 2009 

Կատեգորիա:21-րդ դարի կին քաղաքական գործիչներ
Կատեգորիա:Կին հաշվապահներ
Կատեգորիա:Ուգանդայի կին քաղաքական գործիչներ
Բուլեվտերիա

[thumb|Բուլեվտերիոնի ավերակները [Պրիենեում]]
**Բուլեվտերիա** (), վարչական կենտրոն անտիկ շրջանի 
Հին Հունաստանում։ Նախատեսված էր բուլեի նիստերի կամ սրբարանների միացյալ խորհրդի համար։ Բուլեվտերիոնը ուղղանկյունաձև շինություն էր, որտեղ առաստաղի համար նեցուկ էին հանդիսանում սյուները, իսկ նստատեղերի շարքերը բարձրանում էին աստիճաններով։ Հելլենիզմի ժամանակաշրջանի մեծ կառույցներում, երբ քաղաք-պետության կառավարողը դարձել էր խորհուրդը, գլխավոր սրահի առաջ տեղակայված  էր սյուների պարագծով շրջապատված բակը՝ այգով և շատրվանով, իսկ մուտքը նշվում էր հանդիսավոր գավթով։

Խորհրդի անդամները (Ներկայացուցիչները) հավաքվում էին բուլեվտերիոնում՝ հանրային հարցերի շուրջ խորհրդակցելու և որոշում կայացնելու համար։

Հունաստանում և հին հունական գաղութներում գոյություն ունի մի քանի բուլեվտերիոն։  Բուլեվտերիոնը պետք չէ շփոթել Պրիտենիոնի հետ, որտեղ գումարվում էր համաժողով գործադիր խորհրդի կողմից և հաճախ այն ծառայում էր որպես բուլեի ընդհանուր սրահ։

## Աթենք
Աթենական բուլեն ավելի շատ հայտնի է որպես 500-ի խորհուրդ։ Սոլոնի կողմից մ.թ.ա. 594 թվականին այն ձևավորվեց որպես համաժողով` 400-ի խորհուրդ, որի կազմում ներառվեցին 100-ական ներկայացուցիչ աթենական չորս տեղաբնիկ ցեղերից յուրաքանչյուրից։ Նոր սահմանադրության ընդունմամբ մ.թ.ա. 507 թվականին այն փոխվեց` ձևավորվելով 10 նոր կազմավորված ցեղերից յուրաքանչյուրից 50 մարդու ընտրությամբ  (յուրաքանչյուրը մեկ տարի ծառայության ժամկետով)։ Նոր բուլեվտերիոնը կառուցվեց Աթենքի ագորայի արևմտյան կողմում` Կոլոնոս Ագորայիսից ներքև։ Այն գրեթե քառակուսի էր, բաղկացած էր նախամուտքից և գլխավոր խորհրդասենյակից (ընդարձակ, ուղղանկյուն սենյակ` պատերի տակ դասավորված փայտե նստարաններով)։ Տանիքի համար նեցուկ էին հինգ սյուները։ Այժմ այն հայտնի է Մեթրուն (Մոր տուն) անունով։

Նոր բուլեվտերիոնը կառուցվեց հին բուլեվտերիոնի արևմուտքում 5֊րդ դարի վերջին։ Այն ավելի փոքր, բայց ավելի բարդ էր, ամֆիթատրոնի նման համակարգով, կիսաշրջանաձև նստարանների 12 աստիճանաշարքով։

## Օլիմպիա
thumb|''Բուլեվտերիոնի'' ավերակներ Օլիմպիայում
Հին Օլիմպիայի բուլեվտերիոնը ձևավորված էր վաղ շրջանի հունական տաճարի նման, քառակուսի էր, պայտաձև։ Այն ուներ ամուր դասավորվածություն և տեղակայված էր քաղաքի ագորայի մոտ։

## Պատկերասրահ


Պատկեր:Alabanda Bouleuterion.JPG|Ալաբանդա
Պատկեր:AigaiBouleuterion1.jpg|Էգաս
File:Bouleuterion in Glanum, 20101-07-12.jpg|Գլանում
Պատկեր:Morgantina boleuteion.jpg|Մուրգանտիա
Պատկեր:Nysa, Anatolia.JPG|Նիսա
File:IasosBouleuterion.jpg|Յասո



## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Bouleuterion: Birthplace of Democracy
* Bouleterion at Mantineia

Կատեգորիա:Հին Հունաստանի ճարտարապետություն
Լաոկոոն (Օդեսա)

**«Լաոկոոն»**, մարմարյա քանդակ, արձան, «Լաոկոոնը և իր որդիները» հայտնի քանդակի կրկնօրինակը՝ տեղադրված Օդեսայի հնագիտական թանգարանի դիմաց։

## Քանդակի ստեղծման պատմությունը
Քանդակը պատրաստվել է Օդեսայի հայտնի ձեռնարկատեր (հետագայում քաղաքագլուխ) Գրիգորի  Մարազլիի  պատվերով՝ ամառանոցը զարդարելու նպատակով․ ամառանոցը գտնվել է 
Օդեսայի Ֆրանսիական զբոսայգու  մոտ՝ բուսաբանական այգու և Չկալովի անվան առողջարանի տարածքում։ Եվրոպայում ճանապարհորդելու ժամանակ Մարազլին տեսել է Էլ Գրեկոյի «Լաոկոոն» կտավը, որն  այժմ գտնվում է Վաշինգտոնի Արվեստի ազգային պատկերասրահում և անգամ ցանկացել ձեռք բերել կտավը, բայց այցելելով Վատիկան, տպավորված էր հին հունական «Լաոկոոնը և իր որդիները» քանդակով, որի կրկնօրինակը պատվիրեց քանդակել հենց իր համար։

1917 թվականի Հոկտեմբերյան հեղափոխությունից հետո խորհրդային  իշխանության որոշումների հիման վրա քանդակը, ինչպես նաև այլ անշարժ գույքեր պետականացվել էր։ Քանդակը  վեց անգամ տեղից տեղ էր տեղափոխվաել։ 1920-ական թվականի կեսերին քաղաքի ճարտարապետներ Մ․ Վ․ Զամեչեկը և Մ․ Ֆ․ Բեզչաստնովը քաղաքային իշխանությանն առաջարկեցին զարդարել քաղաքային պուրակներն ու զբոսայգիները քանդակներով՝ բռնագրավված նախկին հարուստ արիստոկրատ խավի ներկայացուցիչներից։ Այդպես քաղաքի տարածքում հայտնվեցին «Ամուր և Պսիքեն» Պալե-Ռոյալ հրապարակում, «Արու և էգ առյուծները» քաղաքային այգում։ 1924 թվականի «Օդեսկի վեստի» ()  թերթը իր  երեկոյան թողարկման մեջ հայտնել է, որ «Լաոկոոնը» կտեղադրվի Ֆելդմանի ծառուղում։ 1927 թվականին այդ քանդակը տեղադրվեց մշակույթի տան պուրակի դիմաց։ Չնայած դրան խմբագրությունը սրամտել է, որ տեղանքում «Լաոկոոնը» կտառապի ոչ միայն օձերից, այլև կեղտից։ Քանդակը նոր տարածքում հաճախ է վայրագությունների ենթարկվել։

1969 թվականին Ի․ Տ․ Չեռնյակովի առաջարկով որոշվեց քանդակը տեղափոխել հնագիտական թանգարան։ Քանդակը ապաձևափոխեցին, բայց միայն 1971 թվականին այն հայտնվեց նոր տարածքում, որտեղ և գտնվում է այժմ։ Նախկինի պես այն այսօր էլ շարունակվում է վայրագ գործողությունների ենթարկվելլ։ Հասարակությունն առաջարկել է մարմարյա բնօրինակը տեղադրել հնագիտական թանգարանի սրահում, իսկ բաց երկնքի տակ ցուցադրել կրկնօրինակը՝ գիպսից կամ ժամանակակից պոլիմերներից։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* 
* 
* Одесский Лаокоон: история вандализма Телекомпания «ГРАД»

Կատեգորիա:Ուկրաինայի հուշարձաններ
Բելեվալիա պիկնաթա

**Բելեվալիա պիկնաթա**, շուշանազգիների ընտանիքին պատկանող բազմամյա սոխուկավոր բույս է։ Հայաստանի ֆլորայի այն ներկայացուցիչներից է, որոնք դեկորատիվ մեծ արժեք են ներկայացնում և միանգամայն հեռանկարային են մշակության մեջ մտցնելու համար։

Մեր հանրապետությունում հանդիպում են այս ցեղի մոտ տասը ներկայացուցիչներ, որոնց շարքում պիկնաթան աչքի է ընկնում կամեմատաբար բարձր դեկորատիվ առանձնահատկություններով։ Ընդհանրապես ծաղկեգործության բնագավառում այս ցեղի ներկայացուցիչները հայտնի չեն։ Ցածրաճ բույս է, բարձրությունը հազիվ է հասնում 15—30 սմ–ի։ Վաղ գարնանը բացվում են նեղ  նշտարաձև կամ ժապավենաձև 3—6 տերև։ Դրանք լինում են մուգ կանաչ՝ 10—20 սմ երկարությամբ, որոշ չափով ալիքավոր։ Անմիջապես սոխուկից առաջանում է ծաղկակիր ցողունը, որը կրում է 15—40 (երբեմն՝ 50) ծաղիկներից կազմված ողկույղ։ Ծաղիկները, որոնք բացվում են վաղ գարնանը, մուգ մանուշականակագույն են, շերտավոր։ Գերադասում է չափավոր խոնավ, սննդանյութերով հարուստ, լավ դրենաժի ենթարկված հողեր։ Լուսասեր է և բավականին ցրտադիմացկուն։ լավ է դիմանում ժամանակավոր երաշտին։ Մեր հանրապետությունում տարածված բելեվալիաներից մեծ արժեք են ներկայացնում նաև երկարակաթիլ, ալբանական և կապտավուն տեսակները, որոնք հիմնականում հանդիպում են Արարատյան դաշտում և նախալեռնային գոտում։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Բույսեր այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Շուշանազգիներ
Էնիպեֆս

**Էնիպեֆս** (), գետ Հունաստանում, Պինյոս գետի աջ հոսանքը։ Սկիզբ է առնում Օտրիս լեռնաշղթայի կենտրոնական մասից, Ֆտիոտիդայի ծայրամասային միավոր է Կենտրոնական Հունաստանի ծայրամասում։ Հոսում է Թեսալիական հարթավայրի հյուսիսարևմտյան ուղղությամբ՝ Լարիսա և Կարդիցա  ծայրամասային միավորների միջով Տրիկալա ծայրամասային միավորում թափվում է Պինոսի մեջ։ Գետի երկարությունը կազմում է 84 կմ։

Անտիկ աշխարհագրության մեջ հայտնի է որպես **Էնիպեյ** ()։ Գետը և նրա աստված Էնիպեյը հիշատակվում են Հոմերոսի կողմից։ Թուկիդիտեսը տեղեկացնում է, որ թեսալացիները խոչընդոտում էին Բրասիդին Էնիպեյը անցնելիս։  Օսմանյան կայսրության ժամանակաշրջանում հայտնի էր **Կուցուկ-Ցանարլիս** անվամբ()
։

## Ապիդան
Մինչև 1970 թվականները գետը անտիկ աշխարհագրության մեջ հայտնի է եղել որպես **Ապիդան** գետի վտակ (), որը թափվում էր Ֆարսալա քաղաքի մոտ։ Օսմանյան կայսրության ժամանակաշրջանում Ապիդան գետը հայտնի էր **Տաբախանաս** կամ **Տաբակոս** () «կաշվե գետ» , նաև **Ֆարսալիտիս** () կամ **Բույուկ-Ցանարլիս** () («մեծ չինարու գետ») ( «չինար, արևելյան սոսի» և  «մեծ») անուններով; Ապիդան գետը դադարել է հոսել 1970-ական թվականներից։

Ապիդան գետը հաճախ է հիշատակվում հին հունական և լատինական հեղինակների կողմից։ Եվրիպիդեսը գետը հիշատակում է Իֆեգենիան Ավլիդում և Դեկուբա ողբերգություններում и։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Լարիսա
Կատեգորիա:Կարդիցա
Կատեգորիա:Հունաստանի գետեր
Կատեգորիա:Տրիկալա
Կատեգորիա:Ֆտիոտիդա
Գրիգորիոս Պապաֆլեսաս

**Գրիգորիոս Պապաֆլեսաս** (), նաև **Դիկեոս** (, ), Հունաստանի քաղաքական և ռազմական գործիչ, Հունաստանի ազգային հերոս։

## Կենսագրություն
մինի|ձախից|Պապաֆիլեսը 1824 թվականին
Պապաֆլեսասը մինչ պատերազմը եղել է հոգևորական՝ արքեմանդրիտ։ Լինելով գաղտնի հեղափոխական «Ֆիլիկի Էթերիա» կոմիտեի անդամ, 1821 թվականի հունվարին նա մեկնում է Մորեա՝ հակա-թուրքական հունական ապստամբության պատրաստման առաջադրանքը կատարելու համար։ Հունաստանի ազատագրման Օսմանյան կայսրության դեմ մղվող պատերազմում նա նշանակվում է որպես ապստամբության կառավարիչներից մեկը։ Անձամբ մասնակցել է թուրքերի դեմ մղված մի շարք ճակատամարտերին։

1823 թվականին Ասթրոսում տեղի ունեցած համահունական ազգային ժողովի ընթացքում նա ընտրվում է որպես Հունաստանի արտաքին գործերի նախարար։ Նաև 1824 թվականին նա Կունդուրիոտիսի կառավարության կազմում հանդես է գալիս որպես Հունաստանի ներքին գործերի և ոստիկանության նախարար։ Չնայած նրա պաշտոնին՝ նա շարունակում էր պատերազմների ժամանակ իր կառավարության տակ վերցնել զորքերը։

Կառավարելով փոքր ջոկատով՝ Եգիպտոսի նահանգապետ Իբրահիմ փաշային Մորեայում կանգնեցնելու փորձի ժամանակ Մանյակի-Մեսսեննիի ճակատամարտում նա հերոսաբար զոհվում է։

## Հիշատակ
* Դիկեոսի անունով կոչվեցին Հունաստանում մի շարք նավեր։

## Գրականություն
* Φωτακος Χ. «Βιογραφια Παπαφλεσσα», Αφηνα, 1868.

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Հունաստանի քաղաքական գործիչներ
Կատեգորիա:Հույն ռազմական գործիչներ
Կրետեական փշամուկ

**Կրետեական փշամուկ** (*Acomys minous*),  մկների ընտանիքին պատկանող կրծողների տեսակ։ Հանդիսանում են Կրետեի էնդեմիկ կենդանատեսակ։

## Անատոմիա
*Կրետեական փշամուկը*, ինչպես նաև *Acomys* ցեղի այլ ներկայացուցիչներ, բավականաչափ մեծ և ավելի ծանր են, քան տնային մուկը։ Ինչպես փշավոր մկների այլ ներկայացուցիչներ, ունեն խոշոր ականջներ և աչքեր, թեփուկավոր ցցված պոչ, փշանման մազեր մեջքի վրա։ Իրանի երկարությունը կազմում է 90-130 մմ, պոչի երկարությունը՝ 90-120 մմ, հետևի ոտքերի երկարությունը՝ 18-20 մմ, ականջների մեծությունը՝ 16-20 մմ։ Կենդանու քաշը 30-86 գրամ է։ Վզի վերին հատվածի բուրդը մոխրագույն է, կողքերում՝ մոխրաշիկագույն, իսկ որովայնին՝ սպիտակ։

## Տարածվածությւն
*Կրետեական փշամուկը* Կրետե կղզու էնդեմիկ է։ Կենդանիներն ապրում են տափաստանային բուսականությամբ չորային, ժայռոտ լեռնային շրջաններում։  Ձմռանը կենդանիները հաճախ բնակություն են հաստատում բնակելի և կենցաղային շենքերում։ Քանի որ Կրետեում չեն հայտնաբերվել փշամկան մկան բրածո մնացորդներ, ենթադրվում է որ նրա նախնիները կղզի են բերվել մարդկանց կողմից հեռու անցյալում։

## Վարքի առանձնահատկություններ
Կրետեական մուկն ակտիվ է և՛ աղջամուղջին, և՛ օրվա գիշերային ժամերին։ Շատ լավ մագլցում է քարաժայռերի վրա, վազքի ժամանակ պոչով  խփում է մեջքին։

Նրանք ապրում են փոքր խմբերով, որոնցում էգերը հանդիսանում են առաջնորդ։ Ամենակերներ են, միայն թե նրանց հիմնական սնունդը  բուսական է, մեծ մասամբ՝ հացահատիկային։

## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն
* Stéphane Aulagnier, Patrick Haffner, Anthony J. Mitchell-Jones, François Moutou, Jan Zima: *Die Säugetiere Europas, Nordafrikas und Vorderasiens. Der Bestimmungsführer.* Haupt, Bern u. a. 2009, ISBN 978-3-258-07506-8, S. 240—241.
* Anthony J. Mitchell-Jones, Giovanni Amori, Wieslaw Bogdanowicz, Boris Krystufek, P. J. H. Reijnders, Friederike Spitzenberger, Michael Stubbe, Johan B. M. Thissen, Vladimiŕ Vohralik, Jan Zima: *The Atlas of European Mammals.* Poyser, London, 1999, ISBN 0-85661-130-1, S. 292—293.

Կատեգորիա:Մկներ
Կատեգորիա:Կրետեի էնդեմիկներ
Կատեգորիա:Եվրոպայի կաթնասուններ
Ակաշ (զենիթահրթիռային համալիր)

**Ակաշ** ( - *Երկինք*), Հնդկաստանում նախագծված փոքր տարածությունների զենիթահրթիռային համալիր, որը նախատեսված է օբյեկտների ու զորքերի խմբավորումների  հակաօդային պաշտպանության համար։

## Նախագծում և փորձարկում
Ակաշ զենիթահրթիռային համալիրը նախագծվել է Հնդկաստանի պաշտպանության նախարարության և Պաշտպանական հետազոտությունների և մշակումների կազմակերպության կողմից 1984 թվականին։ Մինչ օրս զենիթահրթիռային համալիրի նախագծման և մշակման աշխատանքների իրականացման համար ծախսվել է 125 միլիոն ԱՄՆ դոլար։ Կարծիք է եղել, որ Ակաշը հանդիսանում է խորհրդային Կուբ զենիթահրթիռային համալիրի «ոչ օպտիմալ արդիականացված»  օրինակը։

2007 թվականի դեկտեմբերին Չանդիպուր հրաձգարանուկ տեղի ունեցավ Ակաշի հաջող փորձարկում, որի շրջանակներում ոչնչացվեցին օդային 9 թիրախներ։

## Համալիրի կազմ
Ակաշ զենիթահրթիռային համալիրի կազմի մեջ մտնում են կրակի կառավարման վահանակը, «Rajendra» բազմաֆունկցիոնալ ռադիոլոկացիոն կայանը, արձակման շարժական կայանքները (յուրաքանչյուրի վրա երեք զենիթային կառավարվող հրթիռներ), կապի և պահպանության ավտոմեքենաները։

Կազմակերպչական տեսակետից համալիրի խումբը (դիվիզիոնը, գումարտակը) կազմված է խմբի հրամանատարական կետից և չորս կրակային մարտկոցներից։ Մարտկոցը կազմված է մարտկոցի կառավարման կետից և չորս արձակման կայանքներից։

Ակաշ զենիթահրթիռային համալիրի արձակման միջոցները հնարավոր է տեղադրելինչպես թրթուռային, այնպես էլ անիվավոր փոխադրամիջոցների վրա։

## Մարտավարատեխնիկական բնութագիր
Զենիթային կառավարվող հրթիռն իրենից ներկայացնում է ծանր վառելիքային, երկաստիճան, 5,8 մետր երկարությամբ, նվազագույնը 700 կիլոգրամ քաշով զանգված։ Հրթիռի թռիչքային առավելագույն արագությունը կազմում է 1000 մ/վրկ։ Մարտագլխիկի քաշը հասնում է մինչև 60 կիլոգրամի։ Մինչև 500 մ/վրկ. արագույուն հավաքելու ժամանակահատվածը կազմում է 4,5 վրկ, ինչից հետո միանում է Ուղղահոս օդային ռեակտիվ շարժիչը՝ արագությունը ավելացնելով երկու անգամ։ Ուղղահոս օդային ռեակտիվ շարժիչի աշխատանքի ժամանակը կազմում է 30 վրկ.:

Զենիթահրթիռային համալիրը հնարավորություն ունի խոցել 3,5-ից մինչև 25 կիլոմետր փոքր և միջին հեռավորության թիրախներ։

Համալիրի ֆազային ցանցային անտենան հնարավորություն է տալիս միաժամանակ ուղեկցել մինչև 64 նշանակետ և իրականացնել մինչև 12 հրթիռի միաժամանակյա արձակում։

## Արտադրություն և վաճառք
2008 թվականին Հնդկաստանի ռազմաօդային ուժերի համար Ակաշ զենիթահրթիռային 2 դիվիզիոնի մատակարարման մասին պայմանագիր կնքվեց։

2009 թվականի մարտին հնդկական «Տատա Պաուեր» («Tata Power») ընկերության հետ կնքվեց պայմանագիր, որի համաձայն երկրի ռազմաօդային ուժերին պետք է մատակարարվեր Ակաշ զենիթահրթիռային համալիրի ևս մեկ դիվիզիոն կազմված  16 արձակող կայանքներից։  Պայմանագիրը պետք է իրականացվեր մինչև 2011 թվականի վերջ։ Պայմանագրի արժեքը կազմում էր 36,4 միլիոն ԱՄՆ դոլար։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Индия вооружается зенитно-ракетными комплексами собственного производства.
* Обзор программ создания Индией зенитных ракетных комплексов.
* Зенитный комплекс Akash.

Կատեգորիա:Զենիթահրթիռային համալիրներ
Կատեգորիա:Հնդկաստանի հրթիռային զենքեր
Ռոբերտ Բերիչ

**Ռոբերտ Բերիչ** (սլովեն․՝ Robert Berić, , ՀՍՖՀ), սլովենացի ֆուտբոլիստ, Սենտ Էտիենի և Սլովենիայի ազգային հավաքականի հարձակվողն է։

## Ակումբային կարիերա
Ֆուտբոլիստի կարիերան սկսել է հայրենի Կրշկոյում, որից հետո ստորագրել է պայմանագիր Լյուբլյանա քաղաքի Ինտերբլոկ ակումբի հետ։ Նոր ակումբի կազմում առաջին անգամ խաղադաշտ է դուրս եկել Դրավայի դեմ խաղում փոխարինելով խաղընկերոջը։ Ինտերբլոկում իր առաջին գոլը կարողացել է խփել 2008թ․ դեկտեմբերի 7-ին, երբ թիմը մրցում էր Պրիմորիե ակումբի հետ։

2010թ․ օգոստոսին թիմակից Իլիչիչի հետ միասին կնքում է պայմանագիր Մարիբորի հետ։ Նոր ակումբի հիմնական կազմում առաջին անգամ խաղադաշտ է դուրս եկել 2010թ․ մարտի 15-ին Լյուցերնի դեմ խաղում։

Ամառային տրանսֆերային պատուհանի ժամանակ հնարավորություն կար տեղափոխվելու Նյուքասլ, սակայն առաջարկը մերժվեց ֆուտբոլիստի գործակալի կողմից։

2013թ․ Բերիչը տեղափոխվում է Շտուրմ, իսկ 1 տարի անց՝ Ռապիդ։ 2014թ․ հուլիսի 11-ին Ավստրիայի գավաթի խաղարկության Ամշտետենի դեմ կայացած խաղում իր մեկնարկային հանդիպումն է անցկացրել Ռապիդի կազմում։ Լրացուցիչ ժամանակում Բերիչի կատարած փոխանցումից հետո Դիբոնը կարողանում է դառնալ խաղի միակ գոլի հեղինակը, ինչը Ռապիդին հնարավորություն է տալիս անցնելու գավաթի խաղարկության հաջորդ փուլ։ Ավստրիայի առաջնությունում իր մեկնարկային հանդիպումն անցկացրել է հուլիսի 19֊ին, երբ թիմը մրցում էր Ռեդ Բուլի հետ, սակայն այս անգամ Բերիչի փոխարինումը չօգնեց Ռապիդին, և թիմը պարտվեց 1։6 հաշվով։ Ռապիդի կազմում իր առաջին գոլը հեղինակել է 4-րդ տուրի նախկին թիմի դեմ կայացած խաղում։ Այս խաղում սլովենացին 49-րդ րոպեին բացում է խաղի հաշիվը Շրամելի կատարած փոխանցումից հետո, սակայն 79֊րդ րոպեին հեռացվում է խաղադաշտից, որից հետո Շտուրմը կարողանում է հավասարեցնել խաղի հաշիվը։ 2014/15 մրցաշրջանում Բերիչը մասնակցում է առաջնության 33 խաղերի դառնալով 27 գոլի (ինչը երկրորդ արդյունքն էր Ռեդ Բուլի հարձակվող Սորիանոյից հետո, ով դարձել էր 31 գոլի հեղինակ) և 6 գոլային փոխանցման հեղինակ։ 2015/16 մրցաշրջանում Բերիչը հասցնում է խաղադաշտ է մտնել 5 անգամ, դարնալ 3 գոլի և 2 գոլային փոխանցման հեղինակ։

2015թ․ օգոստոսի 31-ին ամառային տրանսֆերային շրջանի վերջին օրը Բերիչը 4 տարվա պայմանագիր է կնքում ֆրանսիական Սենտ Էտիենի հետ։ Սլովենացու տեղափոխման համար ավստրիական ակումբին վճարում են 4.5 մլն եվրո։ Նոր ակումբի կազմում իր մեկնարկային հանդիպումն անցկացրել է Ֆրանսիայի առաջնության 5-րդ տուրի Մոնպելիեի դեմ խաղում։ Հաջորդ տուրի Նանտի դեմ կայացած խաղում Բերիչը Պաժոյի կատարած փոխանցումից հետո խփում է իր առաջին գնդակը Սենտ Էտիենի կազմում։

## Նվաճումներ
* Սլովենիայի առաջնություն (3)։ 2010/11, 2011/12, 2012/13
* Սլովենիայի սուպերգավաթ (1)։ 2011/12
* Սլովենիայի գավաթ (3)։ 2009/10, 2011/12, 2012/13

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Բերիչը transfermarkt.com կայքում 
* Բերիչը soccerway.com կայքում
* Բերիչը national-football-teams.com կայքում

Կատեգորիա:1991 ծնունդներ
Կատեգորիա:Անդերլեխտի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Անձինք այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Հունիսի 17 ծնունդներ
Կատեգորիա:Մարիբորի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Ռապիդ Վիեննայի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Սենտ Էտիենի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Սլովենացի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Սլովենիայի հավաքականի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Տղամարդկանց ֆուտբոլի հարձակվողներ
Կատեգորիա:Ֆուտբոլիստներ այբբենական կարգով
Վյոսա

thumb|Բոսի ջրավազանը՝ առանձնացված դեղինով|left
**Վյոսա** () կամ *Աոոս* ( , ), գետ Հունաստանի հյուսիս-արևմուտքում և Ալբանիայի հարավ-արևելքում։ Երկարությունը 280 կմ է, որից 70-ը գտնվում է Հունաստանի տարածքում։ Ջրավազանի մակերեսը կազմում է 6,6 հզ կմ², ջրի մակարդակի բարձրացում նկատվում է հոկտեմբեր-մայիս ամիսներին, ամռանը գետը սակավաջուր է։ Ջրի միջին ծախսը մոտ 160մ³ է։

thumb|200px|left|Աոսով անցնող հին կամուրջը Կոնիցի մոտ
Գետի ակունքը գտնվում է Էպիրոս շրջանում՝ Պինդոս լեռան հյուսիսային մասում, Տիմֆի լեռից ոչ հեռու(2497 մ)։

Գետի հունի վերին հոսանքը (ավելի հստակ նրա վտակը՝Վոյդոմատիսը) անցնում է Վիկոս-Աոոս ազգային պարկ հյուսիսային մասով՝ խորը կիրճով, հոսում է Կոնիցա ավանով, որտեղ գտնվում է հին կամարակապ կամուրջը։

Ալբանիայի սահմանին՝ Վյոսան միախառնվում է Սարանդապորոս գետի հետ, և հոսում է Նեմերչկա և Դեմբել լեռնաշղթաների հյուսիս արևմտյան երկարությամբ, Կելցյուրա ավանի մոտով, Տեպելենա փոքր քաղաքով, ուր նրա մեջ է թափվում Դրինոյի ամենամեծ վտակը։ Ապա Վյոսան անցնում է Մեմալիայ բնակավայրի միջով, դուրս է գալիս ափամերձ հարթավայր՝ Սելենիցայից ոչ հեռու միախառնվում է Շուշիցա գետին և Վլյորա քաղաքից 25 կմ հյուսիս-արևմուտք թափվում Ադրիատիկ ծով։

Հնում գետի հիմնական հունը անցնում էր լեռան ստորոտով, որի վրա տեղակայված էր հին Ապոլինա քաղաքը։ Ներկայումս Սելենիցա քաղաքում գետից դուրս է գալիս ջրանցք, որը գնում է դեպի հյուսիս՝ հին հունի ուղղությամբ և որի ջրերը օգտագործվում են ոռոգման համար։

Գետում բնակվում են 18 տեսակի ձուկ, որոնցից հինգ տեսակն ապրում են գետի և′ հունական, և′ ալբանական մասում։ Բացի դրանից գետի ավազանում բնակվում են 200 տեսակի թռչուն, որոնցից շատերը գտնվում են հսկողության տակ կամ համարվում են անհետացող տեսակներ, դրանցից են՝ գանգրափետուր հավալուսնը, կարմիր ցինը, տափաստանային հողմավոր բազեն։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Ադրիատիկ ծովի ավազանի գետեր
Կատեգորիա:Ալբանիայի գետեր
Կատեգորիա:Էպիրոսի գետեր
Կատեգորիա:Հունաստանի գետեր
Կատեգորիա:Սահմանային գետեր
Միջազգային սահմանադրական իրավունք

**Միջազգային սահմանադրական իրավունք** (), սահմանադրական իրավունքը, միջազգային հանրային իրավունքը և իրավունքի տեսությունը միավորող և ընդհանրացված սահմանադրականությունը ուսումնասիրող գիտություն։ Այն սահմանադրական իրավունքի մեջ է ավելացնում միջպետական և վերպետական պայմանագրերը։ Որոշ դաշնային պետություններում կարելի է մատնանշել նաև դաշնության սահմանադրական իրավունքը։ Սահմանադրական իրավունքի նման բազմաստիճան մոտեցման մեջ սահմանադրությունների (սահմանադրական իրավունքի ցանցի) միջև լինում են զանազան հարաբերություններ ։

## Գրականություն
### Հոդվածներ
* Erika de Wet, "The International Constitutional Order", *International and Comparative Law Quarterly* **55** (2006), 53-76.
* Ulrich Haltern, "Internationales Verfassungsrecht? Anmerkungen zu einer kopernikanischen Wende", *Archiv des öffentlichen Rechts* **128** (2003), 511-557. (German)

## Արտաքին հղումներ
* International Constitutional Law 
* International Constitutional Law Project 
* International Association of Constitutional Law
* *[http://icon.oxfordjournals.org/ International Journal of Constitutional Law]*
* Movement for Rule of Law Pakistan 

Սահմանադրական իրավունք
Սահմանադրական իրավունք