Bank of China

**Bank of China** (**BOC**, ), չինական մեծամասնությանը պատկանող առևտրային բանկ, որի կենտրոնակայանը գտնվում է Պեկինում և աշխարհի ամենամեծ բանկերից մեկն է։

Bank of China-ն ստեղծվել է 1912 թվականին՝ վերանվանելով Ցին դինաստիայի Դա-Ցին բանկը, որը հիմնադրվել էր 1905 թվականին: Այս անցումը տեղի է ունեցել Չինաստանի նորաստեղծ հանրապետական ​​կառավարության օրոք՝ նշանավորելով BOC-ի երկար պատմության սկիզբը: Մինչև 1942 թվականը Bank of China-ն Չինաստանի «Մեծ քառյակի» բանկերից մեկն էր, մի խումբ, որը ներառում էր նաև Bank of Communications-ը (ստեղծվել է 1908 թվականին), Չինաստանի Կենտրոնական բանկը (ստեղծվել է 1924 թվականին) և Farmers Bank of China (ստեղծվել է 1933-ին)։ Այս ընթացքում BOC-ը կառավարության անունից թողարկել է թղթադրամներ։

1949 թվականին չինական կոմունիստական ​​հեղափոխությունից հետո բանկը շարունակել է գործունեությունը Թայվանում, որտեղ այն վերանվանվել է International Commercial Bank of China՝ 1971 թվականին սեփականաշնորհվելուց հետո, մինչդեռ նրա մայրցամաքային գործառնությունները կլանվել են Չինաստանի Ժողովրդական բանկին (PBC): 1979 թվականին Չինաստանի Բանկը վերականգնվել է PBC-ից դուրս գալու միջոցով՝ չինական տնտեսական բարեփոխումների սկզբնական փուլում: Այս վերականգնումը նշանավորել է բանկի վերադարձը Չինաստանի բանկային ոլորտում:

2019 թվականի դեկտեմբերի 31-ի դրությամբ Չինաստանի Բանկը երկրորդ խոշորագույն վարկատուն էր Չինաստանում և իններորդը՝ աշխարհում շուկայական կապիտալիզացիայից: Այն նաև դասակարգվել է որպես համակարգային կարևոր բանկ Ֆինանսական կայունության խորհրդի կողմից՝ ընդգծելով նրա կարևոր դերը համաշխարհային ֆինանսական համակարգում: 2020 թվականի վերջի դրությամբ Չինաստանի բանկը եղել է չորրորդ խոշորագույն բանկը աշխարհում ընդհանուր ակտիվների առումով՝ հաջորդելով չինական մյուս երեք խոշոր բանկերին (Չինաստանի Industrial and Commercial Bank, China Construction Bank և Agricultural Bank of China)։

The Bank of China (Հոնկոնգ) (BOCHK) Չինաստանի Բանկի հիմնական դուստր ընկերությունն է, որը գործում է որպես տեղական բանկ Հոնկոնգում: Չնայած դուստր ձեռնարկություն լինելուն, BOCHK-ը սերտ կապեր է պահպանում մայր ընկերության հետ, հատկապես կառավարման և կառավարման ոլորտներում: Երկու կազմակերպությունները համագործակցում են տարբեր ոլորտներում, ներառյալ BOC-ի ապահովագրության և արժեթղթերի ծառայությունների վերավաճառքը:

## Պատմություն
### 20-րդ դարի սկիզբ
Bank of China-ի (BOC) պատմությունը հարուստ է և սերտորեն միահյուսված է ժամանակակից Չինաստանի քաղաքական և տնտեսական զարգացումներին: 1905 թվականին Ցինի կառավարությունը Պեկինում հիմնել է Դա-Ցին բանկը։ Այս հաստատությունն ի սկզբանե ստեղծվել է որպես կայսերական բանկ ծառայելու ուշ Ցին դինաստիայի ժամանակ՝ կենտրոնանալով կառավարության ֆինանսների կառավարման և արժույթի թողարկման վրա: Երբ 1912 թվականին Ցին դինաստիայի անկումից հետո ստեղծվել է Չինաստանի Հանրապետությունը, Չեն Ցզինտաոն, որը նշանակվել է ֆինանսական բարեփոխումների ղեկավար նախագահ Սուն Յաթ-Սենի կառավարության օրոք, Դա-Ցին բանկը վերակազմավորել է Bank of China-ի: Այսպիսով, Չեն Ջինտաոն հաճախ ճանաչվել է որպես ժամանակակից Bank of China-ի հիմնադիր։

Bank of China-ն ընդլայնեց իր հասանելիությունը մայրցամաքային Չինաստանից դուրս՝ բացելով մասնաճյուղ Հոնկոնգում 1917 թվականին: Այս քայլը նշանակալի էր, քանի որ Հոնկոնգը նույնիսկ այն ժամանակ խոշոր ֆինանսական կենտրոն էր, և այնտեղ ներկայություն հաստատելը օգնեց բանկին կառավարել իր միջազգային բիզնեսը։ 1928 թվականին Bank of China-ն իր գլխամասային գրասենյակը Պեկինից տեղափոխեց Շանհայ, որը դարձել էր Չինաստանի ֆինանսական կենտրոնը։ Այս տեղափոխումն արտացոլեց Շանհայի՝ որպես միջազգային առևտրի և ֆինանսների կենտրոնի աճող կարևորությունը՝ թույլ տալով բանկին ավելի լավ կառավարել իր ընդլայնվող գործառնությունները։

Բանկի միջազգային ընդլայնումը շարունակվեց 1929 թվականին Լոնդոնում իր առաջին արտասահմանյան մասնաճյուղի բացմամբ: Լոնդոնի մասնաճյուղը վճռորոշ դեր խաղաց Չինաստանի կառավարության արտաքին պարտքի և արտարժույթի գործառնությունների կառավարման գործում: Այն նաև ծառայեց որպես միջնորդ Չինաստանի միջազգային առևտրի համար՝ ուժեղացնելով բանկի համաշխարհային ներկայությունը։ 1931 թվականին Bank of China-ն ընդլայնվեց դեպի Ճապոնիա՝ մասնաճյուղ բացելով Օսակայում, որն էլ ավելի ամրապնդեց իր ներկայությունը Արևելյան Ասիայում։ Բանկը նաև մասնաճյուղ է բացել Սինգապուրում 1936 թվականին՝ հիմնականում հեշտացնելու արտասահմանյան խոշոր չինական համայնքից Չինաստան դրամական փոխանցումները: Նույն թվականին Չինաստանի Բանկը Նյու Յորքում հիմնեց գործակալություն՝ նշանավորելով նրա մուտքը ԱՄՆ։ Նյու Յորքի գործակալությանը հանձնարարվել էր կառավարել ֆինանսական գործարքները և հեշտացնել առևտուրը Չինաստանի և ԱՄՆ-ի միջև:

1937 թվականին, Ճապոնիայի հետ ռազմական գործողությունների բռնկման ժամանակ, ճապոնական ուժերը շրջափակեցին Չինաստանի գլխավոր նավահանգիստները։ Bank of China-ն բացել է մի շարք մասնաճյուղեր Բատավիայում, Պենանգում, Կուալա Լումպուրում, Հայֆոնգում, Հանոյում, Ռանգունում, Բոմբեյում և Կալկաթայում՝ դրամական փոխանցումների հավաքագրումը և ռազմական մատակարարումների հոսքը հեշտացնելու համար: Այն նաև ենթագործակալություններ է բացել Սուրաբայայում, Մեդանում, Դաբոում, Բաթու Պահաթում, Բայչիլուում, Մանդալայում, Լաշիոյում, Իպոհում և Սերեմբանում: 1941-1942 թվականներին Հարավարևելյան Ասիայի ճապոնական նվաճումը ստիպեց ԲՕԿ-ին փակել իր բոլոր արտասահմանյան մասնաճյուղերը, գործակալությունները, ենթաճյուղերն ու ենթագործակալությունները, բացառությամբ Լոնդոնի, Նյու Յորքի, Կալկաթայի և Բոմբեյի: Այնուամենայնիվ, 1942-ին նրան հաջողվեց բացել վեց նոր արտասահմանյան մասնաճյուղեր, ինչպիսիք են Սիդնեյում, (Ավստրալիա), Լիվերպուլում և Հավանայում, հնարավոր է նաև՝ Կարաչիում։

Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի ավարտից հետո Bank of China-ն 1946 թվականին վերաբացեց իր մասնաճյուղերն ու գործակալությունները Հոնկոնգում, Սինգապուրում, Հայֆոնգում, Ռանգունում, Կուալա Լումպուրում, Պենանգում և Ջակարտայում։ Այն Հանոյի գործակալությունը տեղափոխեց Սայգոն: Դաշնակից ուժերի գլխավոր շտաբի առաջարկով այն լուծարել է Օսակայում գտնվող մասնաճյուղը և ենթաճյուղ բացել Տոկիոյում։ 1947 թվականին բանկը գործակալություններ բացեց Բանգկոկում, Չիտագոնգում և Տոկիոյում։

1949 թվականին Չինաստանի քաղաքացիական պատերազմն ավարտվեց կոմունիստական ​​ուժերի հաղթանակով, ինչը հանգեցրեց Չինաստանի Ժողովրդական Հանրապետության ստեղծմանը և Չինաստանի Հանրապետության կառավարության նահանջին Թայվան: Այս բաժանումը ազդել է Bank of China-ի (BOC) վրա, որը մասնաճյուղեր ուներ տարբեր միջազգային վայրերում: Քաղաքացիական պատերազմից հետո BOC-ի մասնաճյուղերը Հոնկոնգում, Սինգապուրում, Լոնդոնում, Պենանգում, Կուալա Լումպուրում, Ջակարտայում, Կալկաթայում, Բոմբեյում, Չիտագոնգում և Կարաչիում մնացին մայրցամաքային բանկի գլխավոր գրասենյակը Պեկինում: Այս բանկը շարունակել է գործել ՉԺՀ-ի իրավասության ներքո: Միևնույն ժամանակ, Նյու Յորքում, Տոկիոյում, Հավանայում, Բանգկոկում և, հնարավոր է, Պանամայում մասնաճյուղերը մնացին Bank of China-ին, որի կենտրոնակայանը գտնվում է Թայվանի Թայփեյ քաղաքում: Այս բանկը գործում էր Չինաստանի Հանրապետության կառավարության օրոք։ 1971 թվականին Չինաստանի բանկը, որի կենտրոնակայանը գտնվում է Թայբեյում, վերանվանվեց International Commercial Bank of China (ICBC) (中國國際商業銀行)՝ արտացոլելու իր շարունակական գործունեությունը և տարբերվող նույնականացումը ՉԺՀ-ի BOC-ից: 1963 թվականին Ռանգունի մասնաճյուղը ազգայնացվեց Բիրմայի կառավարության կողմից՝ երկրի բոլոր այլ օտարերկրյա և ներքին բանկերի հետ միասին: 1971 թվականին Չինաստանը Կարաչիում և Չիտագոնգում իր մասնաճյուղերը փոխանցեց National Bank of Pakistan-ին։ 1975-ին Հարավային Վիետնամի Հանրապետությունը ազգայնացրեց Սայգոնի մասնաճյուղը, և Կարմիր քմերների կառավարությունը ստանձնեց Պնոմպենի մասնաճյուղի կառավարումը:
Պատկեր:北京大清户部银行旧址_2021-09-03.jpg|Պեկինում գտնվող Da-Qing Bank գլխամասային գրասենյակի համալիրի մուտքը Bank of China գլխամասային գրասենյակ 1912-ից 1928 թվականներին
Պատկեր:First_Headquarters_of_Bank_of_China,_Dec_2017.jpg|Նախկին Da-Qing բանկի մասնաճյուղը Շանհայում, Bank of China-ի գլխամասային գրասենյակը 1928-1946 թվականներին
Պատկեր:Bank_of_China_Building,_The_Bund,_Dec_2017.jpg|Bank of China-ի շենքը, Շանհայ, ավարտվել է 1937 թվականին, որն օգտագործվել է Central Reserve Bank of China-ի կողմից 1941-1945 թվականներին, այնուհետև Bank of China-ի գլխավոր գրասենյակը 1946-ից 1949 թվականներին:
Պատկեր:Former_Bank_of_China_in_Qingdao_2007-04.JPG|Նախկին մասնաճյուղ Ցինդաոյում
Պատկեր:南京中国银行旧址（下关）2016.jpg|Bank of China-ի նախկին շենքը Նանջինգում
Պատկեր:原大清银行.jpg|Bank of China-ի նախկին շենքը Ուհանում
Պատկեր:HK_OldBankOfChinaBuilding_Queensway2.JPG|Bank of China-ի նախկին շենքը Հոնկոնգում, BOC-ի Հոնկոնգի մասնաճյուղի նստավայրը 1951-1991թթ.


### 1979 թվականից սկսած
People's Bank of China-ն (PBOC), որը ծառայում էր որպես կենտրոնական բանկ և առևտրային բանկ, սկսեց անջատել իր առևտրային գործառույթները: Այս քայլը Չինաստանի կառավարության նախաձեռնած ավելի լայն տնտեսական բարեփոխումների մի մասն էր՝ ֆինանսական համակարգի արդիականացման և արդյունավետությունը բարելավելու նպատակով։ Bank of China-ն վերականգնվեց որպես առանձին միավոր` կենտրոնանալով միջազգային ֆինանսների վրա: Այս վերականգնումը նպատակ ուներ բարձրացնել BOC-ի դերը արտաքին առևտրի և ներդրումների դյուրացման գործում և աջակցել Չինաստանի բացման քաղաքականությանը: Նոր Bank of China-ն մասնաճյուղ բացեց Լյուքսեմբուրգում, որը դարձավ նրա եվրոպական կենտրոնակայանը հաջորդ տասնամյակի ընթացքում: Այս քայլը օգնեց BOC-ին ուժեղ ներկայություն հաստատել Եվրոպայում: 1981 թվականին BOC-ը մասնաճյուղ է բացել Նյու Յորքում՝ նշանավորելով իր մուտքը ԱՄՆ շուկա: 1985 թվականին բանկն ավելի ընդլայնեց իր գլոբալ տարածությունը` մասնաճյուղ բացելով Փարիզում: 1987 թվականին Bank of China-ն դարձավ Լոնդոնի ձուլակտորների շուկայի ասոցիացիայի (LBMA) սովորական անդամ, որը հանդիսանում է թանկարժեք մետաղների համաշխարհային շուկայի առանցքային արդյունաբերական խումբ՝ բարձրացնելով իր դիրքը միջազգային ֆինանսներում: BOC-ը ներկայացուցչություն բացեց Տորոնտոյում, Կանադա: Այս գրասենյակը արդիականացվել է 1993 թվականին՝ դառնալով Schedule II բանկ՝ թույլ տալով նրան գործել որպես ամբողջական բանկ Կանադայում:
մինի|Նախկին Continental Bank Beijing-ի շենքը, Bank of China-ի գլխամասային գրասենյակը 1979-2001 թվականներ

### 2000-ականներ
BOC-ն մարտահրավերներ է ապրում Սինգապուրում: 2001 թվականին Կվանգթունգ նահանգային բանկը փակվեց և միավորվեց Չինաստանի բանկի Սինգապուրի մասնաճյուղի ներքո; Մեկ տարի անց Bank of China Futures Pte Ltd-ն դադարեցրեց իր գործունեությունը Սինգապուրում: 2001-2007 թվականներին BOC-ն ձեռնարկեց աշխատակիցների զանգվածային կրճատումներ և աշխատավարձերի կրճատումներ BOC-ի Սինգապուրի մասնաճյուղում, մի փուլ, որը գագաթնակետին հասավ 2007 թվականին, երբ Սինգապուրի դրամավարկային մարմինը խնդրեց հեռանալ մասնաճյուղի ղեկավար Ժու Հուային՝ իր վատ աշխատանքի համար: Նրան փոխարինեց Լյու Յան Ֆենը։ 2008 թվականին BOC-ի Settlements-ի ղեկավար Չին Չու Մենգը հետաքննվել է Սինգապուրում բազմամակարդակ մարքեթինգային գործունեության հետ կապված մի սխեմայի մեջ, որը ներառում է ՉBank of China-ի և նախկին Kwangtung բանկի աշխատակիցները։ 2009 թվականին Սինգապուրում բացվեց People's Park դրամական փոխանցումների կենտրոնը, մինչդեռ Sunday Banking Business-ը դադարեցրեց Սինգապուրի Chinatown ենթաճյուղում:

2005 թվականին նախապատրաստվելով իր նախնական հրապարակային առաջարկին (IPO), BOC-ը փնտրեց ռազմավարական երկարաժամկետ ներդրողներ: Հատկանշական ներդրումները ներառում էին 3,1 միլիարդ դոլար Royal Bank of Scotland Group PLC-ից, լրացուցիչ ներդրումներ UBS AG-ից և Temasek Holdings-ից, որոնք պարտավորվեցին IPO-ի ընթացքում հավելյալ $500 միլիոն արժողությամբ բաժնետոմսեր ձեռք բերել : 2006 հունիսի 1-ին BOC-ի ցուցակումը Հոնկոնգի ֆոնդային բորսայում կարևոր իրադարձություն էր՝ լինելով 2000 թվականից ի վեր ամենամեծ IPO-ն և այն ժամանակվա չորրորդը: IPO-ն հավաքել է մոտավորապես 9,7 միլիարդ դոլար H-share Global Offering-ում: Հունիսի 7-ին իրականացված Over-Alotment Option-ի ընդհանուր արժեքը հասցվել է 11,2 միլիարդ դոլարի։ Հուլիսի 5-ին BOC-ը նաև հաջող IPO է անցկացրել մայրցամաքային Չինաստանում Շանհայի A ֆոնդային բորսայում՝ հավաքելով 20 միլիարդ RMB (մոտ 2,5 միլիարդ դոլար) 10 միլիարդ A-բաժնետոմսերի թողարկման միջոցով: 2007 թվականին BOC-ը ձեռք բերեց Singapore Airlines-ի մասնաբաժինը Singapore Aircraft Leasing Enterprise-ում և այն վերանվանեց BOC Aviation՝ նշանավորելով իր ընդլայնումը ավիացիոն լիզինգի ոլորտում: Այս իրադարձությունները արտացոլում են BOC-ի ջանքերը՝ ամրապնդելու իր դիրքը որպես համաշխարհային ֆինանսական հաստատություն տարբեր գործառնական մարտահրավերների և ռազմավարական քայլերի ֆոնին: IPO-ները և ռազմավարական ներդրումները վճռորոշ նշանակություն ունեցան նրա միջազգային ներկայության և ֆինանսական հզորության ամրապնդման համար:

Մայրցամաքային Չինաստանը 2005 թվականի դեկտեմբերի դրությամբ կազմում էր բանկի 60%-ը շահույթով և 76%-ը՝ ակտիվներով։

2008 թվականին BOC-ը ձեռք բերեց Compagnie Financière Edmond de Rothschild (LCFR) ընկերության 20 տոկոս բաժնետոմսերը 236,3 միլիոն եվրոյով (340 միլիոն ԱՄՆ դոլար): 2009 թվականին բանկը մասնաճյուղեր բացեց Սան Պաուլոյում և Մապուտոյում, ինչպես նաև հոկտեմբերին՝ Պենանգում։

Ժամանակին կենտրոնական կառավարությանը պատկանող 100%-ը, Չինաստանի Կենտրոնական Հույջինի և Սոցիալական ապահովության հիմնադրամի Ազգային խորհրդի (SSF) միջոցով, 2006թ. հունիսին տեղի ունեցավ նրա բաժնետոմսերի նախնական հրապարակային առաջարկը (IPO), ազատ շրջանառությունը ներկայումս կազմում է ավելի քան 26%:

### 2010-ականներ
2010 թվականի դեկտեմբերին Bank of China-ի Նյու Յորքի մասնաճյուղը դարձավ առաջին խոշոր չինական բանկը, որն առաջարկեց renminbi (RMB) ապրանքներ Միացյալ Նահանգներում: Այս քայլը նշանակալի էր, քանի որ այն թույլ տվեց ամերիկացիներին մուտք գործել չինական արժույթի ապրանքներ՝ նշելով ԱՄՆ-ի և Չինաստանի միջև ֆինանսական ինտեգրման նոր մակարդակ: Սա նաև արտացոլում է RMB-ի միջազգայնացման Չինաստանի ջանքերը՝ այն վերածելով համաշխարհային արժույթի։

2011 թվականին Forbes-ը Bank of China-ն դասել է 4-րդ խոշորագույն ընկերությունն աշխարհում: Այս վարկանիշն ընդգծում է BoC-ի գլոբալ հսկա ներկայությունն ու ազդեցությունը՝ այն դասելով աշխարհի խոշորագույն ֆինանսական հաստատությունների շարքում։

2012 թվականին Bank of China-ն ընդլայնեց իր գործունեությունը` մասնաճյուղ բացելով Թայվանում: Սա խորհրդանշական քայլ էր, որը ցույց էր տալիս Թայվանի նեղուցով տնտեսական կապերի ամրապնդումը: Նույն թվականին BoC-ն բացեց իր 6-րդ մասնաճյուղը Մալայզիայում, որը ցույց է տալիս իր կենտրոնացումը Հարավարևելյան Ասիայի շուկաներում։  Bank of China-ն շարունակեց իր գլոբալ ընդլայնումը` բացելով մասնաճյուղեր Ստոկհոլմում (2012 թվական) և Լիսաբոնում (2013 թվական)։

2013 թվականի կորեական ճգնաժամի ընթացքում Bank of China-ն դադարեցրեց իր բիզնեսը հյուսիսկորեական բանկի հետ, որը Միացյալ Նահանգները մեղադրում էր Հյուսիսային Կորեայի հրթիռային և միջուկային ծրագրերը ֆինանսավորելու մեջ: Այս քայլը Bank of China-ին համապատասխանեցրեց միջազգային պատժամիջոցների ջանքերին՝ ցույց տալով նրա արձագանքը համաշխարհային քաղաքական ճնշումներին։ BoC-ն ընդլայնվեց Կանադայում՝ բացելով մասնաճյուղ Մոնրեալում և մեծացնելով իր ներկայությունը ողջ երկրում, մասնավորապես Տորոնտոյում և Վանկուվերում։

2015 թվականին ԲԿ-ն մուտք գործեց Լոնդոնի ձուլակտորների շուկայի ասոցիացիայի (LBMA) ոսկու գնի հեղինակավոր աճուրդ։ Այն ժամանակ այն աճուրդի մասնակից ութ անդամներից մեկն էր։ Նույն թվականին Bank of China-ն բացեց երկու համաշխարհային ապրանքային կենտրոն Սինգապուրում՝ դարձնելով այն առաջին չինական բանկը, որը դա անում է Չինաստանից դուրս:

2015 թվականինից 2020 թվականների ընթացքում BOC-ն ավելի քան 185,1 ԱՄՆ դոլարի վարկ է տրամադրել «Գոտի և ճանապարհ» նախաձեռնության նախագծերի համար։

2016 թվականին հաջորդող տարիներին Bank of China-ն (BoC) շարունակեց իր ագրեսիվ գլոբալ էքսպանսիան՝ ավելի ամրապնդելով իր դիրքերը որպես Չինաստանի միջազգային ամենաակտիվ բանկ: 2016 թվականին Bank of China-ն թույլտվություն ստացավ մասնաճյուղ բացելու Բրունեյում և հաջողությամբ գործարկեց Մավրիկիոսում: Վերջինս նշանակալից կարևոր իրադարձություն էր, քանի որ Bank of China-ն դարձավ առաջին բանկը, որը ֆինանսավորվում էր Չինաստանի կողմից, որն իր ներկայությունը հաստատեց Մավրիկիոսում։ 2017 թվականին Bank of China-ին թույլտվություն տրվեց աշխատել որպես ավանդային բանկ Թուրքիայում՝ հետագայում ընդլայնելով իր ներկայությունը Մերձավոր Արևելքում: Նույն թվականին բանկը բացեց իր առաջին մասնաճյուղը Պակիստանում՝ Կարաչիում։ Այս տեղափոխությունը Պակիստան կարելի է դիտարկել որպես Չինաստանի ավելի մեծ «Գոտի և ճանապարհ» նախաձեռնության (BRI) մաս, որի նպատակն է բարելավել ենթակառուցվածքները և կապը Ասիայում և նրա սահմաններից դուրս։

2017 թվականին Bank of China-ն դարձել էր աշխարհում ամենաակտիվ չինական բանկը, որն ունի մասնաճյուղեր բոլոր բնակեցված մայրցամաքներում: Այն գործում էր մայրցամաքային Չինաստանից դուրս 27 երկրներում և տարածաշրջաններում, ներառյալ այնպիսի խոշոր տնտեսություններ, ինչպիսիք են Ավստրալիան, Կանադան, Միացյալ Թագավորությունը, Գերմանիան և Ճապոնիան, ինչպես նաև զարգացող շուկաներում, ինչպիսիք են Զամբիան, Ղազախստանը և Բահրեյնը։ Չնայած իր գլոբալ ներկայությանը, բանկի գործառնությունները Չինաստանից դուրս կազմում էին բանկի ընդհանուր գործունեության 4%-ից պակասը և՛ շահույթների, և՛ ակտիվների առումով 2017 թվականի դրությամբ: Այսինքն մինչ բանկը զգալի ներխուժումներ է կատարել միջազգայնորեն, նրա հիմնական բիզնեսը մնում է մեծապես կենտրոնացած Չինաստանում:

### 2020-ականներ
2022 թվականին Չինաստանի բանկը «Fortune» ամսագրի կողմից զբաղեցրել է #42-րդ տեղը համաշխարհային հաստատությունների շարքում։

2024 թվականի հունվարի դրությամբ BoC-ը նախատեսում էր թողարկել 150 միլիարդ յուան ​​(մոտ 21 միլիարդ դոլար) ընդհանուր կորուստների կլանող հզորության (TLAC) պարտատոմսերի նոր կատեգորիա: TLAC պարտատոմսերը նախատեսված են ապահովելու, որ բանկերը ունենան բավարար կապիտալ ֆինանսական դժվարությունների դեպքում կորուստները կլանելու համար՝ օգնելով կանխել հարկատուների կողմից ֆինանսավորվող փրկության միջոցների անհրաժեշտությունը: BoC-ի կողմից այս պարտատոմսերի թողարկումը այն դարձնում է առաջին պետական ​​բանկը Չինաստանում, որը լուծում է ֆինանսավորման պահանջները՝ համաձայն միջազգային ֆինանսական կանոնակարգերի, մասնավորապես՝ խոշոր բանկերի ճկունության բարձրացմանը։

2024թ. հունիսին BoC-ը հավատարիմ մնաց համաշխարհային ֆինանսական պատժամիջոցներին, որոնք սահմանվել էին ի պատասխան Ռուսաստանի Ուկրաինա ներխուժման: Մասնավորապես, այն դադարեցրել է առևտուրը պատժամիջոցների ենթարկված ռուսական բանկերի հետ: Այս գործողությունն ընդգծում է BoC-ի համապատասխանությունը միջազգային ֆինանսական քաղաքականությանը՝ չնայած Ռուսաստանի և Չինաստանի միջև սերտ տնտեսական կապերին: Այն ժամանակ երկու երկրների միջև առևտուրը կազմում էր ամբողջ ռուսական արտահանման ավելի քան մեկ երրորդը։
Պատկեր:BOC_International_(China)_Limited_342.JPG|Bank of China-ն Շենյանգում
Պատկեր:Dairen_specie.bank.jpg|Bank of China-ն Դալիանում, Յոկոհամա Yokohama Specie Bank-ի նախկին շենքը
Պատկեր:20150301-天津横滨正金银行大楼.jpg|Bank of China-ն in Տյանցզինում, նախկինում՝ Yokohama Specie Bank
Պատկեր:20180908_Bank_of_China_Building.jpg|Bank of China-ն Չժենչժոու
Պատկեր:20210902_Bank_of_China_Kaifeng_Branch.jpg|Bank of China-ն Քայֆենգում
Պատկեր:20221208_Bank_of_China_Shangqiu_Branch.jpg|Bank of China-ն Շանգկիուում
Պատկեր:Bank_of_China_Tower,_Wuxi.jpg|Bank of China-ն Վուքսիում
Պատկեր:南京新街口2018_02.jpg|Bank of China-ն Նանջինգում (աջից), National Commercial Bank-ի նախկին շենքը
Պատկեր:Bank_of_China_Tower_II.jpg|Bank of China-ի  աշտարակը Պուդունգում, Շանհայ
Պատկեր:Bank_of_China_Centre_(deep_blue_sky).jpg|Bank of China Centre, Հոնկոնգում
Պատկեր:Bank_of_China_Building,_Macau.jpg|Bank of China-ի աշտարակը Մակաոում
Պատկեր:BankofChina_Singapore.jpg|Bank of China-ի հին շենքը Սինգապուրում
Պատկեր:Maybank_Tower,_Bank_Of_China_and_6_Battery_Road.JPG|Bank of China-ի աշտարակը Սինգապուրում հին շենքի հարևանությամբ
Պատկեր:Bank_of_China_-_panoramio_(1).jpg|Bank of China-ի աշտարակը Կուալա Լումպուրում
Պատկեր:Bank_of_China_Tokyo.jpg|Մասնաճյուղ Տոկիոյում
Պատկեր:Bank_of_China_Luxembourg.jpg|Bank of China-ն Լյուքսեմբուրգում
Պատկեր:Röszler–Muráti-ház,_2019_Lipótváros.jpg|Bank of China-ն Բուդապեշտում
Պատկեր:Bank_of_China,_Lothbury,_London_EC2R_7DB.jpg|Bank of China-ի շենքը  building Լոնդոնի Լոթբերիում
Պատկեր:Bank_of_China_New_York_by_David_Shankbone.jpg|410 Մեդիսոն պողոտա, Նյու Յորք
Պատկեր:Bank_of_China_(Canada)_Branch.jpg|Մասնաճյուղ Չայնաթաունում, Տորոնտո


## Խոշոր դուստր ձեռնարկություններ
### Հոնկոնգ
մինի|Bank of China-ի աշտարակը Հոնկոնգում, ավարտվել է 1991 թվականին
Bank of China-ն սկսեց իր գործունեությունը Հոնկոնգում 1917 թվականին՝ նշանավորելով իր վաղ ընդլայնումը մայրցամաքային Չինաստանից դուրս: Ժամանակի ընթացքում բանկը ամրապնդեց իր ներկայությունը որպես հիմնական խաղացող Հոնկոնգի բանկային ոլորտում։

1994 թվականին Bank of China-ն դարձավ Հոնկոնգի երրորդ թղթադրամ թողարկող բանկը: Սա նշանակալի իրադարձություն էր, քանի որ այն Bank of China-ին իրավունք տվեց թողարկել թղթադրամներ Հոնկոնգում՝ HSBC-ի և Standard Chartered-ի հետ մեկտեղ: Այս դերն ավելի ամրապնդեց Bank of China-ի ազդեցությունը տարածաշրջանի ֆինանսական համակարգում: Bank of China-ն 1995 թվականին ընդլայնեց իր թղթադրամների թողարկման դերը Մակաոում՝ ընդգծելով դրա ներկայությունն ու կարևորությունը Չինաստանի երկու Հատուկ վարչական շրջանների (SARs) ֆինանսական համակարգերում:

2001 թվականին Bank of China-ն վերախմբավորեց իր Հոնկոնգյան գործառնությունները դուստր ձեռնարկության մեջ, որը հայտնի է որպես Bank of China (Hong Kong) Limited (BOCHK): Այս վերակառուցումը ռազմավարական քայլ էր տարածաշրջանում իր գործունեությունը համախմբելու համար: Այնուհետև BOCHK-ը ցուցակվել է Հոնկոնգի ֆոնդային բորսայում 2002 թվականի հոկտեմբերին՝ դարձնելով այն հրապարակային առևտրով զբաղվող կազմակերպություն՝ իր բաժնետիրական կապիտալի երկու երրորդով ազատ շրջանառությամբ:

Բանկի գլխամասային գրասենյակը Հոնկոնգում՝ Bank of China Tower-ը, նախագծվել է հայտնի ճարտարապետ Ի.Մ. Պեյի կողմից և բացվել է հանրության համար 1990 թվականին: Ավարտման պահին այն ամենաբարձր շենքն էր Հոնկոնգում։

2006 թվականի հունիսի 1-ին Bank of China-ն (անկախ BOCHK-ից) ցուցակվել է Հոնկոնգի ֆոնդային բորսայում SEHK:3988 նշանով: Այս IPO-ն պատմական էր նրանով, որ 2000 թվականից ի վեր ամենամեծն էր աշխարհում՝ հավաքելով ապշեցուցիչ 9,7 միլիարդ ԱՄՆ դոլար: IPO-ն ներգրավեց ճնշող 286 միլիարդ հոնկոնգյան դոլար (36,7 միլիարդ ԱՄՆ դոլար) մանրածախ պատվերներ՝ դարձնելով այն Հոնկոնգի ֆոնդային բորսայի պատմության մեջ ամենաշատ գերբաժանորդագրված IPO-ն այն ժամանակվա ընթացքում՝ շուրջ 76 անգամ գերբաժանորդագրված: Չնայած ֆինանսական վերլուծաբանների մտահոգություններին` կապված BoC-ի չաշխատող վարկերի հետ, ներդրողների ոգևորությունը բարձր է մնացել: IPO-ի մեկնարկային գինը մեկ բաժնետոմսի դիմաց կազմել է 2,95 հոնկոնգյան դոլար, և առևտրի առաջին օրը այն աճել է 15%-ով և կազմել 3,40 հոնկոնգյան դոլար:

2008-ին Bank of China-ն ճանաչվեց ֆինանսական շուկաներում իր գերազանցության համար, երբ հաղթեց «Տարվա գործարք - Տարվա պարտքային շուկայի գործարք» անվանակարգում (ALB Hong Kong Law Awards):

### Կանադա
Bank of China-ն առաջին անգամ մուտք գործեց կանադական շուկա՝ բացելով իր ներկայացուցչությունը Տորոնտոյում 1992 թվականի սեպտեմբերի 8-ին: Սա նշանավորեց բանկի գործունեության սկիզբը Կանադայում: 1993թ.-ին BOCC-ն ստեղծվել է որպես Bank of China-ի դուստր ձեռնարկություն Բանկի ակտի II հավելվածի համաձայն: Ցուցակ II-ի բանկերը օտարերկրյա սեփականություն հանդիսացող բանկերն են, որոնք լիազորված են ավանդներ ընդունել Կանադայում, որոնք սովորաբար գործում են որպես դուստր ձեռնարկություններ, այլ ոչ թե մասնաճյուղեր:

BOCC-ը տրամադրում է բանկային ծառայությունների լայն շրջանակ Կանադայում՝ սպասարկելով ինչպես անձնական, այնպես էլ առևտրային բանկային հաճախորդներին: Այս ծառայությունները ներառում են.

* Բանկային հաշիվներ. BOCC-ն առաջարկում է ստանդարտ բանկային հաշիվներ ինչպես ֆիզիկական, այնպես էլ կորպորատիվ հաճախորդների համար:
* Փոխանցումների ծառայություններ. Սա ներառում է բանկային դրամական փոխանցումներ և դրամական փոխանցումներ, որոնք թույլ են տալիս հաճախորդներին գումար ուղարկել միջազգային, մասնավորապես Կանադայի և Չինաստանի միջև:
* Վարկեր և հիփոթեքային վարկեր. BOCC-ն տրամադրում է վարկավորման ծառայություններ, ինչպիսիք են անձնական վարկերը, առևտրային վարկերը և հիփոթեքային ծառայությունները:
* Արտարժույթի փոխանակման ծառայություններ. բանկն առաջարկում է արժույթի փոխանակման ծառայություններ, որոնք հատկապես արժեքավոր են ինչպես կանադական դոլարով, այնպես էլ չինական ռենմինբիով աշխատող հաճախորդների համար:
* Չինաստանի վիզայի դիմումի աջակցություն. BOCC-ն օգնում է հաճախորդներին Չինաստան մուտքի արտոնագրերի դիմումներ ներկայացնելու հարցում՝ հանդես գալով որպես գործակալ: Չինաստանի վիզաների դիմումների կենտրոնի ստեղծման պլաններ են ընթանում, և ակնկալվում է, որ Տորոնտոյում Չինաստանի Ժողովրդական Հանրապետության գլխավոր հյուպատոսությունը ապագա վիզայի դիմումները կվստահի այս կենտրոնին:

BOCC-ը գործում է Կանադայի տասը վայրում: Այս մասնաճյուղերը տեղակայված են առանցքային քաղաքներում, այդ թվում՝ Մարքեմում, Տորոնտո (մի քանի մասնաճյուղեր՝ Կենտրոնում, Հյուսիսային Յորքում և Սկարբորոյում), Միսիսաուգայում, Վանկուվերում, Մոնրեալում և Կալգարիում: Նախկինում այն ​​մասնաճյուղեր ուներ Բերնաբիում և Ռիչմոնդում։

BOCC-ն Կանադայի ֆինանսական համակարգի ակտիվ մասնակից է և անդամակցում է հիմնական ֆինանսական կազմակերպություններին, ներառյալ Կանադական բանկիրների ասոցիացիա (CBA), Կանադայի ավանդների ապահովագրման դաշնային գործակալություն, որն ապահովագրում է ավանդները Կանադայի բոլոր կանոնադրական բանկերում։ BOCC-ը Interac ցանցի մի մասն է, որն իր հաճախորդներին թույլ է տալիս գործարքներ կատարել տարբեր բանկերի բանկոմատների միջև և օգտվել դեբետային քարտերի ծառայություններից Կանադայում:

## Թղթադրամներ
Չնայած BՕC-ն կենտրոնական բանկ չէ, ինչպես Չինաստանի Ժողովրդական բանկը (PBoC), այն ունի հատուկ արտոնություն Չինաստանի երկու SAR-ներում՝ Հոնկոնգում և Մակաոյում, որտեղ այն արտոնագրված է թղթադրամներ թողարկելու համար: Սովորաբար, արժույթի թողարկման դերը վերապահված է կենտրոնական բանկերին, սակայն BoC-ը այս տարածաշրջաններում գործում է այլ շրջանակներում: Մինչև 1942 թվականը BՕC-ը Չինաստանի Հանրապետության կառավարության անունից թողարկում էր թղթադրամներ մայրցամաքային Չինաստանում: Այնուամենայնիվ, 1949 թվականին Չինաստանի Ժողովրդական Հանրապետության ստեղծումից հետո մայրցամաքային Չինաստանում արժույթի թողարկման դերը ստանձնեց Կենտրոնական բանկը՝ PBoC: Հոնկոնգում BoC-ն դարձավ թղթադրամներ թողարկող երեք բանկերից մեկը 1994 թվականին՝ HSBC-ի և Standard Chartered-ի կողքին: Այս բանկերը թողարկում են Հոնկոնգի դոլարներ՝ SAR-ի պաշտոնական արժույթը, Հոնկոնգի Արժույթային մարմնի (HKMA) վերահսկողության ներքո: Մակաոյում BoC-ն թողարկում է թղթադրամներ իր պորտուգալական անվանմամբ՝ «Banco da China, Sucursal de Macau»: Հոնկոնգի նման, BoC-ն այն սակավաթիվ առևտրային բանկերից է, որն իրավասու է թողարկել տեղական արժույթը՝ Macanese pataca (MOP), Banco Nacional Ultramarino-ի (BNU) կողքին, որը նույնպես ունի նույն արտոնությունը:

## Սեփականություն
2015 թվականի սեպտեմբերի 30-ի դրությամբ BOC-ի սովորական բաժնետոմսերի (և A բաժնետոմսերը, և H բաժնետոմսերը) խոշորագույն բաժնետերերն էին՝

* China Central Huijin (Չինաստանի Ժողովրդական Հանրապետության կառավարության ներդրումային թեւ)՝ 64,63% (A բաժնետոմս)
* HKSCC Nominees Limited (անվանատեր հաշիվ)՝ 27.78% (H բաժնետոմսեր)
* China Securities Finance (պետական ​​սեփականություն հանդիսացող իրավաբանական անձ)՝ 2,90% (A բաժնետոմս)

2015 թվականի սեպտեմբերի 30-ի դրությամբ Չինաստանի Բանկի արտոնյալ բաժնետոմսերի (ինչպես ներքին, այնպես էլ օֆշորային) խոշորագույն բաժնետերերն էին՝

* Bank of New York Mellon (պահառու բանկ)՝ 39,96% (օֆշոր)
* China Mobile Communications՝ 18.01% (ներքին)
* Չինաստանի ծխախոտի ազգային կորպորացիա՝ 5.00% (ներքին)
* Zhongwei անշարժ գույք՝ 3.00% (ներքին)։

## Առաջնորդություն
* Վու Դինգչան, ադմինիստրատոր 1912 թվականի փետրվար-դեկտեմբեր
* Սուն Դուսեն, նախագահ 1912 թվականի դեկտեմբեր - 1913 թվականի հունիս
* Խիոնգ Խիլլինգ, նախագահ1913 - 1916 թվականներ
* Սյու Էնյուան, նախագահ 1916 թվականի հունիս - 1917 թվականի հունիս
* Սուն Դյուոզեն, նախագահ հեռակա հունիս - հուլիս 1917 թվական
* Լի Շիհաո, նախագահ 1917 թվականի հունիս - հուլիս
* Վան Քեմին, նախագահ 1917 թվականի հուլիս - 1918 թվականի փետրվար
* Ֆենգ Գենգանգ, նախագահ 1918 թվականի փետրվար - 1922 թվականի հունիս
* Վան Քեմին, նախագահ 1922 թվականի հունիս - 1923 թվականի հոկտեմբեր
* Ջին Հուան, նախագահ 1923 թվականի հոկտեմբեր - 1928 թվականի նոյեմբեր
* Ֆենգ Գենգուանգ, նախագահի պաշտոնակատար 1926 թվականի նոյեմբեր -1928 թվական
* Լի Ֆուսուն, նախագահ 1928 թվականի նոյեմբերի - 1935 թվականի ապրիլ
* Չանգ Կյա-գաու, գլխավոր մենեջեր նոյեմբեր 1928 թվականի ապրիլ -1935 թվական
* Տ. Վ. Սոնգ, նախագահ 1935 թվականի ապրիլ - 1944 թվականի փետրվար
* Հ․ Հ․ Կունգ, նախագահ 1944 թվականից - 1948 թվականի փետրվար
* Սոնգ Հանզանգ, գլխավոր մենեջեր 1935 թվականից- 1948 թվականներին և գլխավոր մենեջեր 1935 թվականից- 1948 թվականներին
* Խի Դեմանո, գլխավոր մենեջեր 1948 թվականից - 1949 թվականներ
* Նան Հանչեն, նախագահ 1949 թվականից հետո
* Գոնգ Ինբինգ, գլխավոր մենեջեր 1949 թվականից - 1973 թվականներ
* Բու Մինգ, նախագահ 1979 թվականի հունիս - 1982 թվականի ապրիլ, ապա նախագահ
* Չանգ Յանգինգ, նախագահի պաշտոնակատար և գործող նախագահի պաշտոնակատար 1980-ականների սկզբին
* Ջին Դեքին, նախագահ 1982 թվականի ապրիլ - 1985 թվականի փետրվար
* Վան Դեյան, նախագահ 1985 թվականի հունիս - 1993 թվականի նոյեմբեր
* Վն Խուենբիգ, նախագահ 1993 թվականի նոյեմբերից - 2000 թվականի փետրվար, նաև նախագահ 1995 թվականի մայիսից
* Լյու Մինգկան, նախագահ 2000 փետրվար - մարտ 2003
* Լի Լիհույ, նախագահ 2004 թվականի օգոստոս - 2014 թվականի հունվար
* Չեն Սիկինգ, նախագահ 2014 թվականի փետրվար - 2017 թվականի օգոստոս, ապա նախագահ 2017 թվականի օգոստոս - 2019 թվականի ապրիլ
* Լյու Լիանգե, Նախագահ 2018 թվականի հունիս - 2019 թվականի հունիս, ապա նախագահ 2019 թվականի հունիս - 2023 թվականի մարտ
* Վան Ցզյան, նախագահ 2019 թվականի դեկտեմբեր - 2021 փետրվար
* Լյու Ջին, նախագահ 2021 թվականի ապրիլից։

## Հակասություններ
### Երաշխիքային սկանդալ Լեհաստանում
China Overseas Engineering Group Co.-ն (COVEC), China Railway Group Limited-ի դուստր ձեռնարկությունը, պայմանագիր է կնքվել Լեհաստանի A2 մայրուղու մի մասի կառուցման համար, որը խոշոր ենթակառուցվածքային ծրագիր է: Այնուամենայնիվ, COVEC-ը դուրս եկավ նախագծից, ինչը հանգեցրեց իրավական և ֆինանսական հետևանքների, ներառյալ կատարողականի երաշխիքների կիրարկումը: Կատարման երաշխիքները սովորաբար ֆինանսական պարտավորություններ են, որոնք տրամադրվում են բանկերի կողմից՝ երաշխավորելու, որ կապալառուն կատարում է պայմանագրով նախատեսված իր պարտավորությունները: Եթե ​​կապալառուն ձախողվի, բանկը կվճարի տույժ կամ փոխհատուցում հաճախորդին, այս դեպքում՝ Լեհաստանի կառավարության ճանապարհային կազմակերպությանը՝ Ազգային ճանապարհների և ավտոճանապարհների գլխավոր տնօրինությանը (GDDKiA): COVEC-ի դուրսբերումից հետո Լեհաստանի կառավարությունը փորձեց կիրառել կատարողականի երաշխիքները: Այնուամենայնիվ, BoC-ն, ՉExport-Import Bank of China-ի հետ միասին, հրաժարվեցին հարգել այդ երաշխիքները: Այս մերժումը, հավանաբար, բխում էր պայմանագրի խզման հանգամանքների և երաշխիքների կիրառման վերաբերյալ վեճերից: Նման մերժումները կարող են հանգեցնել երկարատև իրավական պայքարի, հեղինակության վնասման և ներգրավված երկրների միջև դիվանագիտական ​​և ֆինանսական հարաբերությունների սրման: Ի հակադրություն, Deutsche Bank-ը, որը նույնպես ներգրավված էր ծրագրի կատարման երաշխիքների տրամադրման մեջ, կատարեց իր պարտավորությունները դատարանի որոշմամբ: Deutsche Bank-ի համապատասխանությունը վճռին արտացոլում է հավատարմությունը միջազգային պայմանագրային նորմերին և իրավական որոշումներին՝ չնայած նման բարդ, բազմազգ նախագծերի հետ կապված մարտահրավերներին:

### Wultz ընդդեմ  Bank of China-ի
Դանիել Վուլցը, ամերիկացի դեռահասը, սպանվել է 2006 թվականին Իսրայելում տեղի ունեցած ահաբեկչության հետևանքով: Հարձակումը, որը վերագրվում էր Պաղեստինում Իսլամական ջիհադ շարժմանը, հարցեր առաջացրեց այն մասին, թե ինչպես է ֆինանսավորվում կազմակերպությունը: 2008 թվականի օգոստոսի 8-ին Դանիել Վուլցի ընտանիքը հայց է ներկայացրել BoC-ի դեմ ԱՄՆ-ի Կոլումբիայի շրջանային դատարանում: Ընտանիքը մեղադրել է BoC-ին ահաբեկչությանը նպաստելու մեջ՝ իբր թույլ տալով Իսլամական Ջիհադին օգտագործել իր բանկային ծառայությունները միջոցներ փոխանցելու համար, որոնք հետագայում օգտագործվել են հարձակումն իրականացնելու համար: Գործն ավելի ուշ փոխանցվեց Միացյալ Նահանգների Նյու Յորքի Հարավային շրջանի շրջանային դատարան, որտեղ դատավարությունը շարունակվեց: 2012 թվականի հոկտեմբերի 29-ին դատավոր Շիրա Ա. Շեյնդլինը վճիռ կայացրեց, որով BoC-ին պարտադրում էր բացահայտումներ տրամադրել, ինչը նշանակում է, որ բանկից պահանջվում էր ներկայացնել համապատասխան փաստաթղթեր և տեղեկատվություն՝ որպես իրավական գործընթացի մաս:

### Ենթադրյալ դրամական փոխանցումներ ՀԱՄԱՍ-ին
2012 թվականին Երուսաղեմում 2008 թվականին Mercaz Harav-ի սպանդի զոհերի ընտանիքները 1 միլիարդ դոլարի հայց են ներկայացրել BoC-ի (BoC) դեմ։ Այս իրավական հայցը պնդում էր, որ 2003-ին BoC-ի Նյու Յորքի մասնաճյուղը հեշտացրել է միլիոնավոր դոլարների փոխանցումը ՀԱՄԱՍ-ին Սիրիայում և Իրանում տեղակայված նրա ղեկավարությունից: Միջոցները, իբր, օգնել են ահաբեկչական գործունեության ֆինանսավորմանը, ներառյալ հարձակումը, որը հանգեցրել է հայցվորների ընտանիքի անդամների մահվան: BoC-ը հերքել է մեղադրանքները՝ հայտարարելով, որ հավատարիմ է փողերի լվացման և ահաբեկչության ֆինանսավորման դեմ պայքարի միջազգային կանոնակարգերին։ Բանկն ընդգծել է, որ միշտ հետևել է ՄԱԿ-ի և այլ իրավական իրավասությունների կողմից սահմանված պահանջներին, որտեղ գործում է։

## Ծանոթագրություններ

## Աղբյուրներ
* Bank of China, *Bank of China-ի պատմություն, 1912-1949 թվականներ*, Պեկին: 1999.

## Արտաքին հղումներ
*  

Կատեգորիա:Բանկային գործ
Կատեգորիա:Բանկեր
Կատեգորիա:Չինաստան
Կատեգորիա:Ֆինանսական ընկերություններ ըստ երկրի