Ղուկասավան

**Ղուկասավան**, գյուղ Հայաստանի Արարատի մարզի Մասիսի տարածաշրջանում, Մասիս քաղաքից 6 կմ հեռավորության վրա, մարզկենտրոնից գտնվում է 25 կմ հեռավորության վրա։

## Պատմություն
Գյուղը հիմնադրվել է 1800-ական թվականներին։ Նախկինում ունեցել է Կալալը, Կալալի, Քյոլարա, Քյալարա անվանումները։ Գյուղում բնակություն են հաստատել Սասունից և Սալմաստից, իսկ 1915 - 1918 թվականներին՝ Արևմտյան Հայաստանից, հետագայում նաև 1946-1948 թվականներին՝  պարսկահայաստանից եկած հայերը։ 1930-ական  թվականներին գյուղում բնակություն են հաստատել նաև եզդի ընտանիքներ։  Ղուկասավան է վերանվանվել 1949 թվականին։ Անվանումը կապված է հեղափոխական գործիչ Ղուկաս Ղուկասյանի անվան հետ, որը ծնունդով այս գյուղից է եղել։

Գյուղի  կենտրոնում է խոնարհված Սբ. Աստվածածին եկեղեցին։

Գյուղը տեղադրված է Արարատյան դաշտում, Հրազդան գետի հովտում։ Գտնվում է ծովի մակարդակից 845 մ. բարձրության վրա։

## Կլիմա
Կլիման չոր, խիստ ցամաքային է։ Ձմեռները սկսվում են դեկտեմբերի կեսերին, հունվարյան միջին ջերմաստիճանը տատանվում է -3-ից -5&nbsp;°C։ Ամառը տևական է՝ մայիսից մինչև հոկտեմբեր, օդի միջին ամսական ջերմությունը հասնում է 24-ից 26&nbsp;°C, իսկ առավելագույնը՝ 42&nbsp;°C։ Հաճախ լինում են խորշակներ, որոնք զգալի վնաս են հասցնում գյուղատնտեսությանը։ Մթնոլորտային տարեկան տեղումների քանակը 250-300 մմ. է։ Բնական լանդշաֆտները կիսաանապատներ են, որոնք ոռոգման ընթացքում վերածվել են կուլտուր-ոռոգելի լանդշաֆտի։ Ագրոկլիմայական տեսակետից համայնքն ընկած է բացարձակ ոռոգման գոտում։

## Բնակչություն
Ըստ Հայաստանի 2011 թ. մարդահամարի արդյունքների՝ Ղուկասավանի մշտական բնակչությունը կազմել է 2019, առկա բնակչությունը՝ 1982 մարդ, բնակչության փոփոխությունը ժամանակի ընթացքում՝ ստորև.

## Տնտեսություն
Գյուղն ունի առկա 630 տնտեսություն, դպրոց, մանկապարտեզ, բուժկետ, կապի հանգույց։ Համայնքի տնտեսության մասնագիտացման ճյուղը գյուղատնտեսությունն է, համախառն բերքի մեծ մասը տալիս է բուսաբուծությունը։ Գյուղատնտեսական նշանակության հողերը կազմում են շուրջ 156 հա։ Համայնքի հողերի հիմնական մասն օգտագործվում են որպես վարելահողեր՝ զբաղեցնելով մոտ 128 հա։ Ունի պտղատու և խաղողի այգիներ։ Զբաղվում են այգեգործությամբ, խաղողագործությամբ, դաշտավարությամբ, բանջարաբուծությամբ։ Մշակում են ջերմասեր բանջարաբոստանային կուլտուրաներ, ինչպես նաև հացահատիկ։ Զբաղվում են կաթնամսատու անասնապահությամբ, թռչնաբուծությամբ։

Արդյունաբերական ոլորտում ունի ատաղձագործական գործարան։

## Պատկերասրահ

Պատկեր:Հուշարձան Երկրորդ աշխարհամարտում զոհվածներին 11, Ղուկասավան (1).JPG|Հուշարձան Մեծ Եղեռնի զոհերին
Պատկեր:Հուշարձան Երկրորդ աշխարհամարտում զոհվածներին, Ղուկասավան (5).JPG|Հուշարձան Երկրորդ աշխարհամարտում զոհվածներին
Պատկեր:Ghukas Ghukasyan's monument, Ghukasavan (1).jpg|Ղուկաս Ղուկասյանի հուշարձան (Ղուկասավան)
Պատկեր:Եկեղեցի Սբ. Աստվածածին, Ղուկասավան (13).jpg|Սբ. Աստվածածին, Ղուկասավան
Պատկեր:Եկեղեցի Սբ. Աստվածածին, Ղուկասավան (18).jpg|Սբ. Աստվածածին, Ղուկասավան
Պատկեր:Եկեղեցի Սբ. Աստվածածին, Ղուկասավան (1).jpg|Սբ. Աստվածածին, Ղուկասավան
Պատկեր:Եկեղեցի Սբ. Աստվածածին, Ղուկասավան (2).jpg|Սբ. Աստվածածին, Ղուկասավան
Պատկեր:Եկեղեցի Սբ. Աստվածածին, Ղուկասավան (15).jpg|Սբ. Աստվածածին, Ղուկասավան
Պատկեր:Եկեղեցի Սբ. Աստվածածին, Ղուկասավան (20).jpg|Սբ. Աստվածածին, Ղուկասավան


## Տես նաև
* Ղուկասավանի պատմության և մշակույթի անշարժ հուշարձանների ցանկ

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Արարատի մարզպետարան 

Կատեգորիա:1600 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր
Կատեգորիա:Արարատի մարզի գյուղեր