Ֆրենսիս Բրաուն

**Ֆրենսիս Բրաուն** (, ), իռլանդացի կին գրող, մանկագիր և բանաստեղծուհի, որին ավելի շատ հիշում են «Տատիկի հրաշք բազկաթոռը» մանկական պատմվածքների ժողովածուի շնորհիվ ()։ Նախահեղափոխական ռուսալեզու աղբյուրներում նրա ազգանունը հաճախ գրում էին «Օ» տառով՝ Բրոուն։ Նա հայտնի է նաև որպես «Օլսթերի կույր բանաստեղծուհի»։

## Կենսագրություն
Ֆրենսիս Բրաունը ծնվել է 1816 թվականի հունվարի 16-ին Իռլանդիայի Դոնեգոլ կոմսության (Օլսթեր նահանգ) Ստրանորլար գյուղում և եղել է ընտանիքի յոթերորդ երեխան. ընդհանուր առմամբ նա ունեցել է տասնմեկ եղբայր և քույր։ Երբ նա 18 ամսական էր, հիվանդացավ ծաղիկով և կորցրեց տեսողությունը։ 

Սակայն կուրությունը չխանգարեց նրա լավ կրթություն ստանալուն: Իր ստեղծագործություններում Բրաունը պատմում է, թե ինչպես անգիր սովորեց դասերը, որոնք նրա եղբայրները և քույրերը բարձրաձայն կարդում էին ամեն երեկո, և թե ինչպես նա «կաշառեց» նրանց, որ բարձրաձայն կարդան իր համար՝ միաժամանակ կատարելով իրենց տնային աշխատանքները. այնուհետև նա ջանասիրաբար աշխատում էր հիշելու ամեն ինչ, ինչ լսել էր։

## Ստեղծագործություններ
Իր առաջին բանաստեղծությունը՝ «Հայր մեր» քրիստոնեական աղոթքի տարբերակը, Ֆրենսիս Բրաունը գրեց, երբ նրան ընդամենը յոթ տարեկան էր։

1841 թվականին Բրաունի առաջին բանաստեղծությունները հրապարակվեցին իռլանդական «*Penny Journal*» և լոնդոնյան «Ատենեում» ամսագրերում: «*Irish Penny Journal*» ամսագրում ներառվեց «Մեր երկրի երգեր» քնարական ստեղծագործությունը, որը կարելի է գտնել իռլանդական հայրենասիրական բանաստեղծությունների անթոլոգիաներում։ 1844 թվականին նա հրապարակեց բանաստեղծությունների ամբողջական հատորը, իսկ 1847 թվականին՝ երկրորդ հատորը։ Գավառական թերթերը, հատկապես Բելֆաստում տպագրվող «Հյուսիսային վիգ» () թերթը, վերատպեցին դրանցից շատերը, և Բրաունը հայտնի դարձավ որպես «Օլսթերի կույր բանաստեղծուհի»։

1845 թվականին հայտնի «*Chambers's Edinburgh Journal*» ամսագիրը առաջին անգամ հրապարակեց նրա բանաստեղծությունները և դրանք այնքան դուր եկան ընթերցողներին, որ հաջորդ 25 տարիներին Ֆ. Բրաունը սերտ համագործակցեց այդ հրատարակության հետ: Նրա առաջին պատմությունը, որը հրապարակվեց այնտեղ 1845 թվականի մարտին էր՝ «Նոր տարվա կորած նվերը» պատմվածքը, որտեղ պատմվում է Լոնդոնի աղքատ դերձակի մասին, ով զարմանալի պատմություններ պատմելու հիանալի վարպետ էր։

Բրաունը իր պատմվածքները հրապարակում էր նաև այլ ամսագրերում, հիմնականում կին ընթերցողների համար, օրինակ՝ «*Ladies 'Companion*»-ը, որի ընթերցողները վիկտորյական դարաշրջանի հարուստ կանայք էին: Այս ամսագրերում հրապարակվել էին «Միսիս Սլոուպերի կարապը» () և մի սարսափ պատմություն, որի գորխողությունները տեղի են ունենում Ֆերմանի գավառում, «Բալլիմորի անհանգստությունը» վերնագրով ()։ 

Երբ գրողի անունն ու կյանքի հանգամանքները լայնորեն հայտնի դարձան Բրիտանական կայսրությունում, այդ ժամանակվա Միացյալ Թագավորության վարչապետ Ռոբերտ Պիլը նրան հատկացրեց 20 ֆունտ ստեռլինգ թոշակ (այն ժամանակների համար զգալի գումար)։ 

1847 թվականին նա տեղափոխվել է Էդինբուրգ, համագործակցել է «*Chamber’s Journal*»-ի հետ, տպագրել է իր բանաստեղծությունների «*Legends of Ulster*» ժողովածուն և «*The Ericksons*» վեպը։

1852 թվականին Բրաունը տեղափոխվել է Լոնդոն և բանաստեղծություններ ու պատմվածքներ է գրել մայրաքաղաքային ամսագրերի համար։

Ֆրենսիս Բրաունը մահացել է 1879 թվականի օգոստոսի 21-ին Թեմզայի Ռիչմոնդում և թաղվել է Ռիչմոնդի գերեզմանատանը։

## Գրականություն
* *Pádraig Breathnach*. Songs of the Gael // A Collection of Anglo-Irish Songs and Ballads Wedded to Old Traditional Irish Airs. Faksimile Auflage. Kessinger Publishing, Dublin 2010, ISBN 978-1-164-39992-6, S. 5 (Erstausgabe: 1922).
* ''Granny's Wonderful Chair and Its Tales of Fairy Times'', by Frances Browne, introduced and illustrated by Katharine Pyle. New York: E. P. Dutton & Co., 1916.
* ''Granny's Wonderful Chair'', by Frances Browne, illustrated by Florence White Williams. New York: The Saalfield Publishing Company, 1928; Illustration copyright not renewed.

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ

* 
* Bibliography of Frances Browne's works.
* 
* [Suchergebnis für ''Frances Browne''](https://archive.org/search.php?query=((subject:%22Browne,%20Frances%22%20OR%20subject:%22Frances%20Browne%22%20OR%20creator:%22Browne,%20Frances%22%20OR%20creator:%22Frances%20Browne%22%20OR%20title:%22Frances%20Browne%22%20OR%20description:%22Browne,%20Frances%22%20OR%20description:%22Frances%20Browne%22)%20OR%20(%221816-1879%22%20AND%20Browne))%20AND%20(-mediatype:software)) im Internet Archive.

Կատեգորիա:Բրիտանական գրականություն
Կատեգորիա:Իռլանդացի բանաստեղծներ