Անդրեյ Սինյավսկի

**Անդրեյ  Սինյավսկի** (գրական կեղծանունը՝ **Աբրամ Թերց**, ), ռուս և ֆրանսիացի գրող, գրականագետ և քննադատ, այլախոհ, քաղբանտարկյալ։ Բանասիրական գիտությունների թեկնածու (1952 թվական)։

## Կենսագրությունը մինչև ձերբակալությունը
### Գրական գործունեության սկիզբ
Անդրեյ Սինյավսկին ծնվել է նախկին ազնվական և ձախ սոցիալիստ հեղափոխական, գրական հետաքրքրություններին խորթ Դոնատ Եվգենևիչ Սինյավսկու ընտանիքում։

Հայրենական մեծ պատերազմի սկզբին ընտանիքը տարհանվել է Սիզրան, որտեղ Սինյավսկին ավարտել է դպրոցը 1943 թվականին և նույն թվականին զորակոչվել բանակ։ Օդանավակայանում ծառայել է որպես ռադիոտեխնիկ։

1945 թվականին ընդունվել է Մոսկվայի պետական համալսարանի բանասիրական ֆակուլտետի հեռակա բաժինը, իսկ 1946 թվականին զորացրվելուց հետո անցել է ուսման։ Նա մասնակցել է Վ.Դ.Դուվակինի հատուկ սեմինարին՝ նվիրված Մայակովսկու ստեղծագործությանը։ 1949 թվականին ավարտել է համալսարանը, ապա այնտեղ ավարտել ասպիրանտուրան։ 1952 թվականին պաշտպանել է իր՝ «Մ. Գորկու «Կլիմ Սամգինի կյանքը» վեպը և 19-րդ դարի վերջի և 20-րդ դարի սկզբին ռուսական հասարակական մտքերի պատմությունը»  թեկնածուական թեզը։

Աշխատել է Համաշխարհային գրականության ինստիտուտում («Ռուս խորհրդային գրականության պատմություն» հրատարակության «Գորկի» և «Էդուարդ Բագրիտսկի» գլուխների հեղինակ), դասավանդել է Մոսկվայի պետական համալսարանում ժուռնալիստիկայի ֆակուլտետում և Մոսկվայի գեղարվեստական թատրոնի դպրոցում։

Սինյավսկին «Նոր աշխարհ» ամսագրի առաջատար գրականագետներից էր, որի գլխավոր խմբագիրն էր Ալեքսանդր Տվարդովսկին։ 1960-ականների սկզբին ամսագիրը համարվում էր ԽՍՀՄ-ում ամենաազատականը։

1960 թվականի վերջին ընդունվել է Գրողների միության անդամ։

### Ստեղծագործություն
Սինյավսկին Գորկու, Պաստեռնակի, Բաբելի, Ախմատովայի ստեղծագործությունների գրական աշխատությունների հեղինակ է։ 1955 թվականին սկսել է գրել արձակ գործեր։

Այն ժամանակվա ԽՍՀՄ-ում գրաքննության պատճառով նրա ստեղծագործությունները չեն կարողացել տպագրվել, և Սինյավսկին, մինչ արտագաղթը, դրանք հրատարակել է Արևմուտքում՝ *Աբրամ Թերց* կեղծանունով։ Հրատարակվել են «Դատաստանը գալիս է» և «Լյուբիմով» պատմվածքները, որոնք ներառվել են «Աբրամ Թերցի ֆանտաստիկ աշխարհը» արձակի ժողովածուում, ինչպես նաև «Ի՞նչ է սոցիալիստական ռեալիզմը» հոդվածը, որը խայտառակ կերպով ծաղրում է խորհրդային գրականությունը։

Հայրենիքի վերջին հրատարակությունը Բորիս Պաստեռնակի բանաստեղծությունների և բանաստեղծությունների հատորի ներածական հոդվածն է «Պոետի գրադարանը» մեծ մատենաշարում (Մ.-Լ., 1965 թվական), ստորագրված տպագրության 1965 թվականի մայիսի 25-ին։ Նույն թվականի սեպտեմբերի 4-ին Անդրեյ Սինյավսկին ձերբակալվեց, և նրա անունը հիշատակելը դարձավ անհնարին։ Ուստի նույն տարեվերջին հրատարակված «Պոետի գրադարան» մատենաշարի կատալոգում (ստորագրվել է տպագրության 1965 թվականի դեկտեմբերի 16-ին) գրքի մասին հոդվածում որպես ներածականի հեղինակ հիշատակվում է Ա.Սինյավսկին։ Հոդվածը հեռացվեց և վերականգնվեց միայն մատենաշարի նոր կատալոգում, որը հրատարակվել է 1987 թվական։

Ըստ բանասեր Հասան Հուսեյնովի՝ Ստալինի դստեր՝ Սվետլանա Ալիլուևայի «Քսան նամակ ընկերոջը» գիրքը (1963 թվական) հասցեագրված է Անդրեյ Սինյավսկուն։

## Ձերբակալություն
1965 թվականի աշնանը Սինյավսկին Յուլի Դանիելը՝ հակասովետական քարոզչության և ագիտացիայի մեղադրանքով 1966 թվականի փետրվարին Գերագույն դատարանի կողմից նա դատապարտվեց յոթ տարվա ազատազրկման։ Երկու գրողներն էլ իրենց մեղավոր չեն ճանաչել։

Բազմաթիվ գրողներ բաց նամակներ են տարածել՝ ի պաշտպանություն Դանիելին և Սինյավսկուն։ Սինյավսկու և Դանիելի դատավարությունը կապված է ԽՍՀՄ-ում դեմոկրատական (այլախոհական) շարժման երկրորդ շրջանի սկզբի հետ։ Լեզվաբան Վյաչը հանդես եկավ ի պաշտպանություն Սինյավսկու և Դանիելին։ Իվանովը, քննադատներ Ի. Ռոդնյանսկայան և Յու. Բուրտինը, բանաստեղծ-թարգմանիչ Ա. Յակոբսոնը, արվեստաբաններ Յու. Գերչուկը և Ի։

Ի. Գոլոմշտոկ, նկարիչ-վերականգնող ն.Կիշիլով, ԽՍՀՄ ԳԱ գիտաշխատող Վ. Մենիկեր, գրողներ լ. Կոպելև, լ. Չուկովսկայա, Վ. Կորնիլով, Կ. Պաուստովսկի։

### Գրողների նամակներ
Դատավարությունից հետո Ա.Ն.Անաստասևը, Ա.Ա.Անիկստը, Լ.Ա.Աննինսկին, Պ.Գ.Անտոկոլսկին, Բ.Ա.Ախմադուլինան, Ս.Է. Բաբոնիշևան, Վ.Դ.Բերեստովը, Կ.Պ.Բոգատիրյովը, Զ. Բ. Բոգուսլավսկայան, Յ. Բ. Բորևը, Վ.Ն.Վոյնովիչը, Յու. Օ.Դոմբրովսկի, Է. Ի. Դորոշը, Ա ․Ի.Կինը, Լ.Զ.Կոպելևը, Վ.Ն.Կոռնիլովը, Ի.Ն.Կրուպնիկը, Ի.Կ.Կուզնեցովը, Յ. Դ.Լևիտանսկին, Լ.Ա.Լևիցկին, Ս.Լ.Լունգինը, Լ.Զ.Լունգինան, Ս.Պ.Մարկիշը, Վ.Զ.Մասսը, Օ.Ն.Միխայլովը, Յ. Պ.Մորիցը, Յ. Մ.Նագիբինը, Ի.Ի.Նուսինովը, Վ.Ֆ.Օգնևը, Բ. Շ. Օկուջավան, Ռ․Դ․ Օռլովան, Լ․Ս․ Օսպովատը, Ն․Վ․Պանչենկոն, Մ․Ա․ Պոպովսկին, Լ․Ե․Պինսկին, Ս. Բ. Ռասադինը, Ն.Վ.Ռեֆորմացկայան, Վ.Մ.Ռոսսելսը, Դ.Ս.Սամոյլովը, Բ. Մ.Սառնովը, Ֆ.Գ.Սվետովը, Ա.Յ. Սերգեևը, Ռ.Ս.Սեֆը, Լ.Ի.Սլավինը, Ի.Ն.Սոլովյովան, Ա.Ա.Տարկովսկին, Ա.Մ.Տուրկովը, Ի.Յ. Տինյանովան, Գ.Ս.Ֆիշը, Կ.Ի.Չուկովսկին, Լ.Կ.Չուկովսկայան, Մ.Ֆ.Շատրովը, Վ.Բ. Շկլովսկին, Ի. Գ. Էրենբուրգը («Լիտերատուրնայա գազետա», 11/19, 1966) միջնորդել են ազատ արձակել Սինյավսկուն և Դանիելին («63-ի նամակ»)։

Պատասխան հոդվածում Սովետական գրողների միության քարտուղարությունը՝ Կ.Ա.Ֆեդինը, Ն.Ս.Տիխոնովը, Կ.Մ.Սիմոնովը, Կ.Վ.Վորոնկովը, Վ.Ա.Սմիռնովը, տեղեկացրել է, որ Լ . Սինյավսկին հեռացվել է ՊՊԾ-ից։

Գրականության Նոբելյան մրցանակակիր Միխայիլ Շոլոխովը նույնպես կոշտ տոնով է արտահայտվել Դանիելի ու Սինյավսկու դեմ։

### Հրապարակայնության հանրահավաք
1965 թվականի դեկտեմբերի 5-ին (Սահմանադրության օրը) Պուշկինի հրապարակում տեղի ունեցավ Հրապարակայնության հանրահավաք՝ ի պաշտպանություն Դանիելին և Սինյավսկուն։ Մասնակիցների թվում էին Ալեքսանդր Եսենին-Վոլպինը, Վալերի Նիկոլսկին (1938-1978 թվական), Յուրի Տիտովը, Յուրի Գալանսկովը, Վլադիմիր Բուկովսկին։ Ցուցարարները պահանջում էին Դանիելի եւ Սինյավսկու դատավարությունն անցկացնել հրապարակային և բաց՝ ԽՍՀՄ Սահմանադրության դրույթներին համապատասխան։ Հրապարակից անմիջապես հարցաքննության են տարվել Ա.Եսենին-Վոլպինը, Յու. Գալանսկովը, Ա.Շուխտը և ուրիշներ։ Հարցաքննությունը տևել է երկու ժամ, իսկ մասնակիցներն ազատ են արձակվել։

### Սամիզդատ Սինյավսկու և Դանիելի գործի մասին
Սամիզդատը բացահայտ կոչեր է տարածել գիտնականներին և արվեստագետներին՝ Սինյավսկու և Դանիելի դատավարությունների նկարագրություններով՝ նախազգուշացնելով ստալինյան բռնաճնշումների կրկնության վտանգի մասին հասարակության կողմից նման դատավարությունների լռելյայն հաստատման դեպքում։ Լ.Կ. Չուկովսկայայի բաց նամակը Մ.Ա.Շոլոխովին լայնորեն հայտնի դարձավ։

## Բանտարկություն
Գաղութում Դուբրովլագը աշխատել է որպես բեռնիչ։ «Զբոսանքներ Պուշկինի հետ», «Ձայն երգչախմբից», «Գոգոլի ստվերում» կազմվել են կնոջը ուղղված նամակներից։

Մեջբերում Սինյավսկուց.*«...Ես երբեք չեմ եղել շարաշկայում, ոչ ճամբարային ապուշ, ոչ բրիգադիր։ Իմ թղթապանակում՝ ՊԱԿ-ից, Մոսկվայից, գրված էր՝ «օգտագործել միայն ֆիզիկապես դժվար աշխատանքի համար», որը կատարվել է։* «Ճամբարում անցկացրած ժամանակը իմ կյանքի լավագույն շրջանն էր»։1971 թվականի հունիսի 8-ին Անդրոպովի նախաձեռնությամբ վաղաժամկետ ներումով ազատ է արձակվել։

## Արտագաղթ
աջից|մինի|187x187փքս|Անդրեյ Սինյավսկու գերեզմանը (Սիմետիերե դե Ֆոնտենայ-աուքս-, ՌՈՒԵ դներ Պիերրելաիս 18) Գուգլեմապս կայքում
Ազատ արձակվելուց կարճ ժամանակ անց՝ 1973 թվականին, նա աշխատանքի է գնացել Ֆրանսիա՝ պրոֆեսորի (Փարիզի VIII համալսարան) հրավերով։ 1973 թվականից եղել է Փարիզի IV-րդ Սորբոնի համալսարանի ռուս գրականության պրոֆեսոր։ Աքսորում Անդրեյ Սինյավսկին գրել է. «Վ.Վ. Ռոզանովի ընկած տերևները», «Բարի գիշեր» ինքնակենսագրական վեպը, «Իվան հիմարը»։ 1978 թվականից կնոջ՝ Մարիա Վասիլևնա Ռոզանովայի հետ հրատարակել է «Սինտաքս» ամսագիրը։ Գրող Եգոր Գրանի հայրը։

1991 թվականի հոկտեմբերի 17-ին «Իզվեստիա»-ում հաղորդագրություն հայտնվեց Ուլմանիսի, Տիմոֆեև-Ռեսովսկու, Ցարապկինի, Սինյավսկու և Դանիելի գործերի վերանայման և վերականգնման մասին՝ նրանց գործողություններում հանցակազմի բացակայության պատճառով։

1996 թվականի սկզբին նրա մոտ ախտորոշվել է սրտի կաթված, և բժիշկները նրան կտրականապես արգելել են ծխել։ 1996 թվականի սեպտեմբերին ախտորոշվել է թոքերի քաղցկեղ՝ ուղեղի մետաստազներով։ Վիրահատությունն անօգուտ էր՝ Մարի Կյուրիի ինստիտուտի հիվանդանոցում ամեն օր ռադիոթերապիա էին անում, բայց մինչ մետաստազների դեմ պայքարում էին, պարզվում էր, որ լյարդը վնասված էր։

Անդրեյ Սինյավսկին մահացել է 1997 թվականի փետրվարի 25-ին թոքերի քաղցկեղից և թաղվել Փարիզի մերձակայքում գտնվող Ֆոնտենե-օ-Ռոզում։ Նրա հոգեհանգստի արարողությունը կատարեց մոսկվացի քահանա Վլադիմիր Վիգիլյանսկին։ Մոսկվայից հուղարկավորության էին եկել Սինյավսկիների ընկերները՝ Անդրեյ Վոզնեսենսկին, Վիտալի Տրետյակովը։

### Հայացքներ աքսորում
Սինյավսկու (Աբրամ Թերց) «Քայլել Պուշկինի հետ» գիրքը լայն արձագանք առաջացրեց։

Ա. Ի. Սոլժենիցինի մեծ վրդովմունքն է առաջացրել Աբրամ Տերցի «Գրական գործընթացը Ռուսաստանում» (1973 թվական) հոդվածը, հատկապես Ռուսաստանում հակասեմիտիզմին նվիրված բաժինը։ Հեղինակը սկսում է հիմնավորումը բառերով։Սա ոչ թե պարզապես ժողովրդի վերաբնակեցում է իր պատմական հայրենիք, այլ առաջին հերթին և գլխավորապես փախուստ Ռուսաստանից։ Այսպիսով, ես ստիպված էի սոլոնո։ Այսպիսով, դոպեկլին։ Ինչ-որ մեկը խելագարվում է ՝ ազատ արձակվելով։ Ինչ-որ մեկը աղքատ է, փնտրում է, թե ինչի վրա պետք է հենվի ռուսը այս պառակտված, անօդ, օտար ծովում։ Բայց բոլորը վազում են, վազում։ Ռուսաստան-մայր, Ռուսաստան-քած, դուք կպատասխանեք այս հերթական, սնվում է ձեզ, և ապա նետում է աղբը, ամոթով-երեխա!..Այնուհետև նա հեգնանքով համակրում է ռուս հակասեմիտներին՝ ասելով, որ ռուսները դեռևս չեն կարողանում հասկանալ, որ իրենք, և ոչ թե հրեաները, կարող են մեղավոր լինել իրենց անախորժությունների համար։

Սինյավսկին մի քանի հոդված է գրել արտագաղթողների շրջանում կարծիքի ազատության և խոսքի ազատության մասին։ Սոլժենիցինը - «թերկիրթ հայրենասեր» (ինչպես ասում է Սինյավսկին) և «նոր միաձայնության կազմակերպիչը», - այդ ժամանակ արդեն արտագաղթի մտքերի տիրակալն ու նրա առաջնորդն էր։ Սոլժենիցինը դատապարտումներով հարձակվեց Սինյավսկու վրա, ինչը հանգեցրեց նրան, որ արտագաղթող ամսագրերը հրաժարվեցին Աբրամ Թերցի հրատարակությունից։ Հենց այդ ժամանակ Սինյավսկու կինը՝ Մարիա Ռոզանովան, հղացավ իր սեփական ամսագրի գաղափարը, որը դարձավ «Սինտաքս» (առաջին համարները նվիրված էին Ա. Գինցբուրգին)։ Այս ամսագիրը դարձավ «տարբեր կարծիք»։

1993 թվականին Սպիտակ տան գրոհից հետո նա հայտարարեց․

1996 թվականի նախագահական ընտրությունների ժամանակ հրապարակայնորեն հանդես ունեցավ Ելցինի դեմ։

### ՊԱԿ-ի հետ կապերի լուրերը
Սինյավսկու մի շարք գաղափարական հակառակորդներ այլախոհական և էմիգրանտ շրջանակներից դեռ տեղեկություններ են տարածում այն մասին, որ Սինյավսկին և՛ ձերբակալությունից առաջ, և՛ դրանից հետո համագործակցել է ԽՍՀՄ ՊԱԿ-ի հետ։ Մասնավորապես, այլախոհ Սերգեյ Գրիգորյանցը Սինյավսկու և Ռոզանովայի մեկնումը Ֆրանսիա համարում է խորհրդային գաղտնի ծառայությունների գործողություն՝ նպատակ ունենալով «ազդեցության գործակալներ» ներմուծել էմիգրանտների համայնք։ Այս տեղեկատվությունը հիմնված է 1990-ականների սկզբին Վլադիմիր Բուկովսկու կողմից իսրայելական թերթում հրապարակված Յու. -ի գրառման լուսապատճենից։ Վ.Անդրոպովը Սինյավսկու և Դանիելի մասին, ուղարկվել է ԽՄԿԿ Կենտկոմ 1973 թվականի փետրվարի 26-ին։ Ինչպես հետագայում հաստատվեց փորձաքննությունը, այս տեքստը նշված փաստաթղթի առանձին սոսնձված մասերի հավաքածու է, որից բացառվել են հատվածներ, որոնք վկայում են Սինյավսկու չներգրավվելու մասին ԽՍՀՄ ՊԱԿ-ի հետ։ Ավելին. տեքստի կտրված հատվածներից հետևում է, որ Սինյավսկուն որպես «ԿԳԲ ազդեցության գործակալ» էմիգրանտ այլախոհների շրջանում վարկաբեկելը ԿԳԲ-ի գլխավոր խնդիրն էր, երբ նա մեկնեց Արևմուտք։

## Ստեղծագործություններ
Աշխատանքների մեծ մասի հեղինակը Աբրամ Թերցն է, քանի որ Սինյավսկին ինքը բազկաթոռագետ-բանասեր է, և նրա անունով են ստորագրված միայն «խիստ գրական քննադատության» ժանրի հոդվածները և մի շարք լրագրողական հոդվածներ, մինչդեռ Աբրամ Թերցին է պատկանում բոլորը։ Արձակը և գրական ակնարկների հիմնական մասը։ Ցուցակում նշված են ստեղծագործություններ, որոնցում Սինյավսկին չի խոսել Թերցի անունից։

### Արձակ
* Կրկեսում (1955 թվական)
* Դատավարությունը գալիս է (1956 թվական)
* Ֆենց (1957 թվական)
* Վարձակալները (1959 թվական)
* Դու և ես (1959 թվական)
* Գրաֆոմանիկներ (Իմ կյանքի պատմություններից) (1959 թվական)
* Սև սառույց (1959 թվական)
* Լյուբիմով (1963 թվական)
* Փոքրիկ Ցորես (1980 թվական)
* Բարի գիշեր (1983 թվական)
* Կատուների տուն Հեռավոր սիրավեպ (1998 թվական)

### Շարադրություններ
* Ի՞նչ է սոցիալիստական ռեալիզմը
* Մտքերը ցնցված 1972 թվական
* Ձայն երգչախմբից (1966–1971, Ֆրանսիայի մրցանակ լավագույն արտասահմանյան գրքի համար, 1974 թվական)
* Քայլում Պուշկինի հետ (1966-1968 թվականներ), Լոնդոն, ՕՊԻ - Քոլինզ, 1975 թվական
* Գոգոլի ստվերում (1970-1973 թվականներ)
* Գրական գործընթացը Ռուսաստանում
* Մարդիկ և կենդանիներ
* «Ես» և «նրանք»
* Կատակ կատակի մեջ
* Հայրենիք. Գողերի երգը
* Գետ և երգ
* Բաց նամակ Ա. Սոլժենիցինին (Անդրեյ Սինյավսկի)
* Սոլժենիցինը որպես նոր միաձայնության կազմակերպիչ (Անդրեյ Սինյավսկի)
* Ընթերցանություն սրտերում (Անդրեյ Սինյավսկի)
* Զոհվածների հիշատակին` Արկադի Բելինկով
* «Մութ գիշեր» (Անդրեյ Սինյավսկի)
* Ճակատամարտի հաջորդ գիշերը (Անդրեյ Սինյավսկի)
* Այլախոհությունը որպես անձնական փորձ (Անդրեյ Սինյավսկի)
* Երազներ ուղղափառ Զատկի համար (Անդրեյ Սինյավսկի)
* Ուղևորություն դեպի Սև գետ
* Վ.Վ.Ռոզանովի «Ընկած տերևներ» (1982 թվական)
* Խորհրդային քաղաքակրթություն. մշակութային պատմություն. Ն.  (1990 թվական)։ (Անդրեյ Սինյավսկի)
* Իվան Հիմար. Էսսեներ ռուսական ժողովրդական հավատքի մասին (1991) (Անդրեյ Սինյավսկի)
* Ռուս մտավորականությունը. (Ռուս մտավորականություն.), 1997 թվական։
* Անդրեյ Սինյավսկի. 127 նամակ սիրո մասին. (3 հատորով) - Մ.՝ Ագրաֆ, 2004 թվական

## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն
* Белая книга по делу А. Синявского и Ю. Даниэля / сост. А. Гинзбург. Франкфурт-н/Майне, 1967;
* *Михайлов М.* Абрам Терц или бегство из реторты. Франкфурт-н/Майне, 1967;
* Цена метафоры, или Преступление и наказание Синявского и Даниэля. Cборник текстов и материалов / Вступ. ст. В. Каверина, Г. Белой; сост. Е. Великанова. М., 1989.
* *Синявский А.*  Диссидентство как личный опыт. // Юность. 1989. № 5;
* *[[Померанц, Григорий Соломонович|Померанц Г.]]* Диаспора и Абрашка Терц // Искусство кино. 1990. № 2;
* *[[Чаликова, Виктория Атомовна|Чаликова В.]]* Встать! Суд идет! // Книжное обозрение. 1990. № 7;
* *[[Ажгихина, Надежда Ильинична|Ажгихина Н.]]* Возвращение Синявского и Даниэля // Октябрь. 1990. № 8;
* *[[Баткин, Леонид Михайлович|Баткин Л. М.]]* Синявский, Пушкин и мы // Октябрь. 1991. № 1 (переиздано в сборнике *Баткин Л. М.* Пристрастия. Избранные эссе и статьи о культуре. М., 1994;);
* *[[Вайль, Пётр Львович|Вайль П.]], [[Генис, Александр Александрович|Генис А.]]* Лабардан: о литературном творчестве А. Д. Синявского (Абрама Терца) // Урал. 1990. № 11;
* *Линецкий В.* Абрам Терц: Лицо на мишени // Нева. 1991. № 4;
* Андрей Синявский // *Коваленко Ю.* Москва-Париж. М., 1991;
* *Генис Ал.* Андрей Синявский: Эстетика архаического постмодернизма // Новое литературное обозрение. 1994. № 7;
* *Воздвиженский В.* Сочинитель и его двойник // Октябрь. 1995. № 12;
* 
* 
* Правда дурака. Андрей Синявский // *Генис А.* Иван Петрович умер. Статьи и расследования. — М.: НЛО, 1999. С. 32-38;
* Абрам Терц — Андрей Синявский. Литературный процесс в России. Литературно-критические работы разных лет. М., 2003;
* *[[Белый, Александр Андреевич|Белый Ал.]]* «Перипатетика Абрама Терца» // Нева. 2008. № 2;
* 

**Նվիրվում է Անդրեյ Սինյավսկուն**
* Վիտալի Դիքսոն, «Августейший сезон, или Книга российских календ: Роман положений» / Предисл. А. Яровой; Послесл. А. Кобенкова; Худож. Н. Статных. — Иркутск, Изд-во «Репроцентр А1», 2008. — 1216 с., илл., фото, аудио-CD (Усл. печ. л. 75,0)

## Արտաքին հղումներ
* Синявский Андрей Донатович (Абрам Терц) биография на сайте «Антология самиздата».
* Пушкин? Пушкин… Пушкин!!! и Терц.
* Выписка из протокола заседания Политбюро с проектом Указа о помиловании Синявского А. Д. 
* Фотография А. Синявского: Перемены погоды.
* Об Андрее Синявском на сайте www.persona.rin.ru
* Андрей Синявский вспоминает о Владимире Высоцком // интервью Юрию Голигорскому, 23 октября 1983 г., Париж. Интервью вышло в эфир в передаче радиостанции Би-Би-Си «Концерт-беседа о Владимире Высоцком», стенограмма опубл. на сайте «Владимир Высоцкий. Каталоги и статьи».

Կատեգորիա:Անձինք ըստ քրեական մեղադրանքի
Կատեգորիա:Բանասիրական գիտությունների թեկնածուներ
Կատեգորիա:Թոքի քաղցկեղից մահացածներ
Կատեգորիա:ԽՍՀՄ գրողների միության անդամներ
Կատեգորիա:Խորհրդային այլախոհներ
Կատեգորիա:Խորհրդային գրականագետներ
Կատեգորիա:Խորհրդային գրողներ
Կատեգորիա:Խորհրդային հասարակական գործիչներ
Կատեգորիա:Խորհրդային պատմվածքագիրներ
Կատեգորիա:Խորհրդային վիպասաններ
Կատեգորիա:Հայրենական մեծ պատերազմի մասնակիցներ
Կատեգորիա:Մոսկվայի պետական համալսարանի շրջանավարտներ
Կատեգորիա:Ռուս գրաքննադատներ
Կատեգորիա:Ռուս կալանավորներ և ձերբակալվածներ