Alaveteli

**Alaveteli**, անվճար և բաց կոդով ծրագրային ապահովում, օգնում է քաղաքացիներին գրել տեղեկատվության ազատության վերաբերյալ հարցումներ և ավտոմատ կերպով հրապարակել ստացված պատասխանները։ Այն նպատակ ունի հեշտացնել կառավարական և հասարակական մարմիններից տեղեկությունների ստացումը՝ թույլ տալով քաղաքացիներին հետևել իրենց հարցումների ընթացքին, ինչպես նաև հրապարակել ստացված պատասխանները՝ խթանելով թափանցիկություն և հաշվետվողականություն։

«Ալավետելի» ծրագրային համակարգը օգտագործվում է մի շարք երկրներում՝ տեղական կամ ազգային մակարդակով, որտեղ քաղաքացիները կարող են դիմել իշխանություններին՝ հարցնելով տեղեկություններ: 

«Ալավետելի»-ն բացատրվում է որպես նախագիծ՝ ստեղծելու ազատ, ստանդարտացված և միջազգային մակարդակում հասանելի հարթակ, որը կօգնի քաղաքացիներին ներկայացնել տեղեկատվության ազատության հարցումներ։ Այս հարթակը նախատեսված է հեշտացնելու պետական մարմիններից տեղեկությունների ստացման գործընթացը, որտեղ քաղաքացիները կարող են անմիջապես դիմել իրենց հարցերով, և համակարգը կհետևի դրանց ընթացքին՝ ապահովելով ամբողջական թափանցիկություն։

«Ալավետելի» ծրագրային հարթակի միջոցով քաղաքացիները կարող են ուղարկել հարցումներ, ստանալ պատասխաններ և հրապարակել դրանք՝ ընգծելով կառավարության կամ այլ պետական մարմինների հաշվետվողականությունը: «Ալավետելի» նախագիծը ֆինանսավորվում է «Բաց Հասարակություն» ինստիտուտի և «Խիվոս» հիմնադրամի կողմից:

«Ալավետելի» նախագիծը սկզբում եղել է որպես ծրագրային ապահովում՝ աշխատեցնելու «Ինչ Գիտեն» կայքը, որը գտնվում է Միացյալ Թագավորությունում և հրապարակում է հարցումների պատասխաններ։ Նախնական «Ինչ Գիտեն» կայքի կոդը հիմնականում գրել է Ֆրենսիս Իրվինգը, երբ նա աշխատում էր  «Բաց Հասարակություն» կազմակերպությունում։

«Ինչ Գիտեն» կայքը դարձավ առաջին հիմնական օրինակներից մեկը, որ ցույց տվեց, թե ինչպես կարելի է օգտվել տեղեկատվության ազատության օրենքներից՝ հանրային տեղեկատվությունը հանելով փակ համակարգերից ու թույլ տալով քաղաքացիներին ավելի մեծ մուտք ունենալ պետական տվյալների:  Ալավետելի  անվանվել է Ֆինլանդիայի Ալավետելի քաղաքի անունով, որտեղ Անդերս Կիդենիուսը քարոզարշավի առաջին մասնակիցներից էր, աշխատել է «Տեղեկատվության ազատության համար» կազմակերպությունում: «Ալավետելի»  ծրագրային ապահովման անուն է, այլ ոչ թե հանրային կայք կամ ապրանքանիշ:

Մարդիկ, ովքեր կառավարում են կայքերը «Ալավետելի» հարթակում, նույնպես հրավիրվում են դառնալ համայնքի մի մասը՝ ստանալով աջակցություն և խորհրդատվություն հաղորդագրությունների հարթակում, ինչպես նաև կանոնավոր կոնֆերանսներում: 

«Ալավետելի» ծրագրակազմի այլընտրանքային, անվճար և բաց կոդով հայտնի ծրագրակազմ է «Froide»-ը, որն օգտագործվում է տեղեկատվության որոնման հարցումների պորտալները գործարկելու համար՝ FragDenStaat.de Գերմանիայում և FragDenStaat.at Ավստրիայում և  Միացյալ Նահանգներում: Այս կայքերում քաղաքացիները կարող են ներկայացնել հարցումներ՝ տրամադրելով ավելի լայն և բաց արխիվներ։

Այս ծրագրերը շատ են հիշեցնում «Ալավետելի» ծրագրակազմը՝  թեև տարբեր երկրներ տարբեր  գործառույթներ ու աջակցություն են առաջարկում։

## «Ալավետելի» ծրագրակազմով աշխատող տարբեր երկրների կայքեր
* Ավստրալիա  – https://www.righttoknow.org.au 
* Բելգիա  – https://transparencia.be/
* Բոսնիա  – https://web.archive.org/web/20170925022926/http://pravodaznam.ba/
* Բրազիլիա  – http://www.queremossaber.org.br
* Կոնգո  – http://www.tunabakonzi.org/
* Խորվաթիա  – https://imamopravoznati.org/
* Չեխիայի Հանրապետություն  – https://www.infoprovsechny.cz/
* Եվրոպական միություն – https://www.asktheeu.org/
* Ֆրանսիա  – https://madada.fr/
* Հոնգ Կոնգ   – https://accessinfo.hk/
* Հունգարիա   – https://www.kimittud.hu/
* Իսրայել  – https://web.archive.org/web/20140408222116/http://www.askdata.org.il/
* Իտալիա  – Chiedi
* Կոսովո  – https://archive.today/20130415060831/http://www.informatazyrtare.org/
* Լիբերիա  – http://infolib.org.lr/
* Մակեդոնիա  – http://www.slobodenpristap.mk/
* Մալայզիա  – https://web.archive.org/web/20160817111902/http://foi.sinarproject.org/
*Մոլդովա  - https://vreauinfo.md
*Նեպալ  – https://asknepal.info/
* Նոր Զելանդիա  – http://fyi.org.nz
* Նիկարագուա  – https://derechoapreguntar.org/
* Նորվեգիա  – https://www.mimesbronn.no/
* Պարագվայ  – https://web.archive.org/web/20161016103538/https://www.queremosaber.org.py/
* Ռումինիա  – https://web.archive.org/web/20161014060621/https://nuvasuparati.info/
* Ռուանդա  – https://sobanukirwa.rw/
* Սերբիա  – https://archive.today/20140615094118/http://www.daznamosvi.rs/
* Իսպանիա  – http://tuderechoasaber.es
* Շվեդիա  – http://fragastaten.se/ 
* Ուկրաինա  – https://dostup.pravda.com.ua/
* Միացյալ Թագավորություն  – https://www.whatdotheyknow.com/
* Ուգանդա  – http://askyourgov.ug/
* Ուրուգվայ  – http://www.quesabes.org/

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Ծրագրային ապահովում