open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Բատամ

**Բատամ** (), կղզի և քաղաք Ինդոնեզիայի հյուսիսում գտնվող Կեպուլուան Ռիա գավառում։ Մարզի խոշորագույն քաղաքը։ Կղզին ազատ առևտրի կենտրոն է և գտնվում է Սինգապուրից 20 կմ հարավ։ Կղզու տարածքը 715 կմ² է, բնակչությունը՝ 1 153 860 մարդ (2012 թվականի ապրիլին), բնակչության թվաքանակը արագ աճում է։

Կղզու հիմնական բնակչությունը կազմում են մալայացիները, սակայն կա զգալի չինկանան փոքրամասնություն։

## Աշխարհագրություն
Բատամը Բինտան կզուց առանձնաված է արևելյան Ռիաու նեղուցով։

Կղզին ժամանակին բաժանվել է առանձին քաղաքների, սակայն ուրբանիզացիան հանգեցրել է նրան, որ այդ քաղաքները միաձուլվել են, և կղզին, ըստ էության, իրենից ներկայացնում է շարունակական կառուցապատման գոտի։ Ամենամեծ քաղաքներից է Նագոյան։

## Էկոնոմիկա
thumb|left|250px|Կենտրոնական նավահանգիստ Բատամում, դիտում լաստանավից
Դեռևս 1960-ական թվականներին կղզու բնակչությունը կազմում էր ընդամենը մի քանի տասնյակ հազար մարդ և դրա մեծ մասը ծածկված էր անտառով։ 1970 թվականին քաղաքը ենթարկվում է ինդուստրացիայի։ Մատչելի և էժան աշխատուժի շնորհիվ Բատամայում առաջացան բազմաթիվ արդյունաբերական ձեռնարկություններ, որոնք հիմնականում կառավարվում են սինգապուրյան ընկերությունների կողմից։ Հիմնական ճյուղերն են մեքենաշինությունը և էլեկտրոնային արդյունաբերությունը, զարգացած է նաև զբոսաշրջությունը։ 2006 թվականին Բատամը ազատ տնտեսական գոտու մաս է կազմում, որը ներառում է նաև Բինտան և Քարիմուն կղզիները։

## Տրանսպորտ
Բատամը ջրային տրանսպորտով կապված է մերձակա քաղաքների, այդ թվում՝ Սինգապուրի հետ։ Կղզու օդանավակայանն ունի Ինդոնեզիայի ամենաերկար թռիչքուղին։

Կղզին կապված է հարավ ընկած կղզիներին հարող «Բարելանգ» վեց կամուրջներից հինգ համակարգի հետ, որը կառուցել է Գերմանիան։ *Բարելանգ* կամուրջների համակարգի անվանումը կազմված է խոշոր կղզիների անվանումներից՝ **Բա**տամ, **Ռե**մպանգ, Գա**լանգ**։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Ինդոնեզիայի կղզիներ
Ռուբեն Աղանբեկյան

**Ռուբեն Աբելի Աղանբեկյան** (), ծագումով հայ, ռուս ֆինանսիստ, ներդրումային բանկիր և թոփ մենեջեր։ «Բաց հոլդինգ» ԲԲԸ-ի տնօրենների խորհրդի անդամ, «ֆինանսական կորպորացիայի բաց բանկի» նախկին նախագահ։

## Կենսագրություն
Ծնվել է խորհրդային տնտեսագետ ակադեմիկոս Աբել Աղանբեգյանի ընտանիքում։
 
1995 թվականին ավարտել է Մոսկվայի պետական իրավաբանական ակադեմիան։

1992-1995 թվականներին աշխատել է PricewaterhouseCoopers միջազգային աուդիտորական ընկերությունում որպես մենեջերի օգնական։
  
1995-1997 թվականնեին եղել է Clifford Chance միջազգային իրավաբանական ընկերության ավագ իրավաբան։

1997-1998 թվականներին եղել է Credit Suisse Financial Products իրավաբանական վարչության փոխնախագահ (Մոսկվա)։

1998-2002 թվականներին եղել է Credit Suisse First Boston բանկի հաճախորդների հետ աշխատանքի գծով բաժնի փոխնախագահ, մոսկովյան ներկայացուցչության տնօրեն (համաղեկավար)։

2002-2003 թվականներին աշխատել է «Տրոյկա Դիալոգ» ընկերության նախագծային ֆինանսավորման գծով կառավարիչ տնօրեն և ներդրումային բանկային վարչության ղեկավար։
 
2007 թվականից մինչև 2009 թվականը աշխատել է «Ռենեսանս կապիտալ» խմբում։ Նախ՝ որպես Ռուսաստանի համար «Ռենեսանս կապիտալ ներդրումային ընկերության» գլխավոր տնօրեն, հետո ՝ որպես «Վերածնունդ» ներդրումների կառավարման խորհրդի և «Ռենեսանս կապիտալ ներդրումային ընկերության» նախագահ։
 
2010-2012 թվականներին գլխավորեց Մոսկվայի ֆոնդային բորսան։ 
 
2012 թվականից նա աշխատում է «Բաց» խմբում, 2017 թվականից դարձել է «Բալ հոլդինգ» ԲԲԸ-ի տնօրենների խորհրդի անդամ և «Բաց ՖԲ» բանկի նախագահ։ 2013 թվականից նա եղել է «Ռոստելեկոմ» ՓԲԸ-ի տնօրենների խորհրդի անդամ։

## Պարգևներ, մրցանակներ, վարկանիշ
2014 թվականին հաղթող է ճանաչվել «Տարվա տնօրեն» IX ազգային մրցանակաբաշխության «անկախ տնօրեն» անվանակարգում։

Մինչև 2015 թվականը Forbes-ի վարկանիշում ամենաբարձր վարձատրվող ընկերության ղեկավարների 25 տեղերից զբաղեցրեց 8-րդը։

## Անձնական կյանք
Ամուսնացած է, ունի երեք երեխա։ Նրան հետաքրքրում են մոտոցիկլերը, երաժշտությունը, գրքերը։ Նաև սիրում է փորձել իր հինգ տեղանոց Robinson R66 ուղղաթիռը, ինչպես նաև ուղղաթիռով իրականացնել ճանապարհորդություններ դեպի Եվրոպա, և իր երկշաբաթյա հանգիստը անցկացնել այնտեղ։ Կարծում է, որ «ավիացիա իրեն կարող է թույլ տալ եկամտի ցանկացած մակարդակ ունեցող մարդ»։

## Ծանոթագրություն

## Արտաքին հղումներ
* Կենսագրությունը« ՌԻԱ Նովոսի» կայքում
* Հարցազրույց հեռուստաալիքում  «Россия-24»

Կատեգորիա:Մոսկվայի պետական իրավաբանական ակադեմիայի շրջանավարտներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի իրավաբաններ
Անուղղելի խաբեբաները

**«Անուղղելի խաբեբաները»**, Քրիս Էդիսոնի կատակերգական ֆիլմ։ Գլխավոր դերակատարներն են Էն Հեթուեյը և Ռեբել Ուիլսոնը։ Նկարահանվել է Դեյվիդ Նիվենի և Մառլոն Բրանդոյի մասնակցությամբ՝ «Հեքիաթներ գիշերվա ընթացքում» ու Մայքլ Քեյնի և Ստիվ Մարտինի մասնակցությամբ՝ «Անուղղելի խարդախները» ֆիլմերի հիման վրա։

## Սյուժե
Ֆիլմը պատմում է երկու խաբեբաների մասին, որոնք խաղադրույք են կատարել Ֆրանսիայի քաղաքներից մեկում. նա, որը կկարողանա ավելի արագ հարստացնել անծանոթին, կմնա քաղաքում…։

## Դերերում

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:2010-ականների ամերիկյան ֆիլմեր
Կատեգորիա:2010-ականների անգլերեն ֆիլմեր
Կատեգորիա:2019 ֆիլմեր
Կատեգորիա:MGM ֆիլմեր
Կատեգորիա:United Artists ֆիլմեր
Կատեգորիա:Universal Pictures ֆիլմեր
Կատեգորիա:Ամերիկյան կինոկատակերգություններ
Կատեգորիա:Ամերիկյան ռիմեյք ֆիլմեր
Կատեգորիա:Ամերիկյան քրեական ֆիլմեր
Կատեգորիա:Ռիմեյք ֆիլմեր
Կատեգորիա:Ֆիլմեր, որոնց գործողությունները տեղի են ունենում Ֆրանսիայում
We Don't Believe What's on TV

**We Don't Believe What's on TV**, Twenty One Pilots ամերիկյան դուետի գրած և ձայանագրած երգ՝ իրենց չորրորդ՝ «Blurryface» ստուդիական ալբոմի համար։ Երգը համարվում է Power Rangers (2017) ֆիլմի սաունդթրեքը։ Երգը գրել է խմբի ֆրոնտմեն Թայլեր Ջոզեֆը։ Երգն ԱՄՆ-ում հասել է մինչև *Hot Rock Songs*-ի 39-րդ հորիզոնական։

## Հիթշքերթներ

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:2015 երգեր
Կատեգորիա:2015 սինգլներ
Կատեգորիա:Twenty One Pilots խմբի երգեր
Թինա Ստոուել

**Թինա Ստոուել** (, ), բրիտանացի կին քաղաքական գործիչ, Լորդերի պալատի ղեկավար Դևիդ Քեմերոնի առաջին և երկրորդ կաբինետներում (2014-2016)։

## Կենսագրություն
Ծնվել է 1967 թվականի հուլիսի 2-ին Բիստոնում (Նոթթինգեմշիր ծիսական կոմսություն)։ Հայրը՝ Դևվիդ Ստոուելը, նկարիչ և դեկորատոր էր, եկամուտ էր ապահովում մասնավոր պատվերներով, մայրը՝ Մարգարեթ Ստոուելը, աշխատում էր «Plessey» ընկերության գործարանում։ Թինան ավարտել է պետական միջնակարգ դպրոցը և Բրոքստաու քոլեջը, որտեղ ստացել է քարտուղարի որակավորում (2006 թվականին Բրոքստաու քոլեջը միավորվել է People's College-ի հետ նոր Castle College-ում, իսկ այն իր հերթին 2011 թվականին միացել է South College-ի հետ, և 2013 թվականից այդ ուսումնական հաստատությունը կոչվում է Central College Nottingham)։ 18 տարեկանում պաշտպանության նախարարությունում սկսել է մասնագիտությամբ աշխատել, այնուհետև՝ Միացյալ Նահանգների բրիտանական դեսպանատանը։ 1991-1996 թվականներին եղել է վարչապետ Ջոն Մեյջորի մամուլի ծառայության աշխատակից։ 1996 թվականին ստացել Է բրիտանական կայսրության շքանշանի ասպետի աստիճան։

Եղել է քարտուղարության ղեկավարի տեղակալ Ուիլյամ Հեյգի ընդդիմության առաջնորդ (1997-2001)։

2001 թվականին Թինա Ստոուելը եկել է BBC հեռարձակող կորպորացիա, 2003 թվականին BBC-ի Կառավարիչների խորհրդում գլխավորել է հասարակայնության հետ կապերի ծառայությունը (Head of communicationss) և համագործակցել Խորհրդի նախագահներ Գևին Դևիսի և Մայքլ Գրեյդի հետ, իսկ 2007 թվականին հիմնադրված BBC-ի Հոգաբարձուների խորհրդում՝ նախագահ Մայքլ Լայոնի հետ։ 2009 թվականին գլխավորել է կորպորատիվ բաժինը (2008 թվականի սեպտեմբերին արված նշանակմանը համապատասխան)։

2011 թվականի հունվարին արժանացել է բարոնուհի Բիստոնսկայայի տիտղոսին և դարձել Լորդերի պալատի անդամ։ Նույն թվականին պաշտպանել է իշխող կոալիցիայի անհաջող փորձը՝ իրականացնելով խորհրդարանի վերին պալատի բարեփոխումը, որը ներառել է անդամների մի մասի ուղղակի ընտրություններ մտցնելու մասին դրույթը։ Հետագայում Թինա Ստոուելն ընդգծել է, որ բարեփոխումների ձախողումը Համայնքների պալատի որոշման հետևանք էր, այլ ոչ թե Լորդերի պալատի։

2014 թվականի հուլիսի 15-ին վարչապետ Դևիդ Քեմերոնը մի շարք կադրային տեղաշարժեր է կատարել իր առաջին կաբինետում և նրա ընդունած որոշումներից մեկը դարձել է Թինա Ստոուելի նշանակումը փոքր մամուլի Լորդերի և լորդ-պահապանի պալատի առաջնորդի պաշտոնում (չլինելով կաբինետի անդամ՝ Ստոուելն իրավունք է ստացել անհրաժեշտության դեպքում մասնակցել այդ նիստերին)։

2015 թվականի մայիսի 11-ին Քեմերոնը ձևավորել է նոր կաբինետ՝ Թինա Ստոուելի ետևում պահպանելով նախկին պաշտոնները, բայց այժմ արդեն որպես կառավարության լիիրավ անդամ։

2016 թվականի հուլիսի 14-ին ձևավորվել է Թերեզա Մեյի առաջին կաբինետը, որտեղ Լորդերի պալատի և լորդ-պահառուի պորտֆելները բաժին են հասել Նատալի Էվանսին, իսկ Թինա Ստոուելը կառավորությունում ոչ մի պաշտոն չի ստացել։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* 
* 
* 

Կատեգորիա:Բիզնեսի կառավարիչներ
Կատեգորիա:Բրիտանացի գործարարներ
Կատեգորիա:Մեծ Բրիտանիայի կին քաղաքական գործիչներ
Կատեգորիա:Մեծ Բրիտանիայի քաղաքական գործիչներ
Միրեյո

**«Միրեյո»** (, ուղղագրության մեջ Միստրալյա), *Mirèlha* (դասական ուղղագրությամբ՝ Միրելյո), Ֆրեդերիկ Միստրալի գյուղական պոեմ, որը 1859 թվականին Ավինյոնում հրատարակվել է Ժոզեֆ Ռումանը։

## Սյուժե
12 երգերից բաղկացած պոեմի սյուժեն պատմում է զամբյուղներ հյուսող երիտասարդ Վինսենի (Vincèn) և գեղեցիկ Միրեոյի՝ հարուստ ֆերմերի դստեր սիրո մասին, որը բռնկվում է գարնանային Լե Բո դը Պրովանսի հովվերգական բնապատկերների ֆոնին և ողբալի ձևով ընդհատվում է ծովի ափին՝ *[[Notre-Dame-de-la-Mer]]* տաճարի մոտ Սենտ Մարի դը լա Մերում։

Պոեմի տեքստում հյուսված են Ստորին Պրովանսի՝ Կրո և Դյուրանսի, Կամարգայի, Առլի և Տարասկոնի հովիտների միջնադարյան լեգենդներն ու ժողովրդական ավանդությունները, կախարդ Տավանայի ծեսերի նկարագրություններում հեթանոսական դիվաբանության մնացուկները, Ռոն գետի կամրջի վրա չարագործ Ուրիասի մահը զուգակցվում է Սուրբ Մարիամների մասին կաթոլիկ բարեպաշտական պատմություններով, Սև Սարայի և Պրովանսի մկրտիչների մասին պատմություններով։

## Տաղաչափություն և ոճ
Պոեմը գրված է հատուկ «Միրեոյի տուն» ձևով՝ յոթնյակներ, որտեղ իգական հանգերով ութավանկերը հերթագայվում են արական հանգերով (*f f m f f f m*) ալեքսանդրյան տողերով՝ aabcccb հանգավորմամբ ։

Միստրալը պնդում էր, որ ինքն է հանդիսանում այդ պոեմի տների հեղինակը, սակայն Էմիլ Ռիպերն իր ուսումնասիրություններով ցույց են տվել, որ այն հանդիսանում է 1830-1850-ականների մի քանի պոետների աշխատանքների համակցությունն է։

Միստրալի պոեզիայի առանձնահատկություններից են հարուստ և դիպուկ հանգերը, արտասովոր երաժշտականությունը և պոեմի հնչեղությունը՝ համադրված հարուստ և ճշգրիտ հանգերով, ինչը բավականին դժվարացնում է նրան թարգմանելը։

Միստրալի ոճի առանձնահատկությունն է հեշտ, տեղ-տեղ նաև խոսակցական լեզուն, ինչի օգտագործումը բարձր պոեզիայում նրա ժամանակներում եղել մեծ նվաճում։

Օտարերկրյա ընթերցողների համար օրիգինալի ընթերցումը հեշտացնելու համար Միստրալը ապահովել է գիրքը պրովանսալյան և ֆրանսիական ուղղագրության տարբերություների շարադրանքը։

## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն
* 
* 
* 
* 

## Արտաքին հղումներ
* տեքստը Միստրալի ուղղագրության մեջ 
* տեքստը դասական ուղղագրության մեջ 
* traduction française 
* traduction en vers français
* Գրևենի թանգարան

Կատեգորիա:Ֆրեդերիկ Միստրալի ստեղծագործություններ
Ժողովածու (5373)

**Ժողովածու** (5373), Երևանի Մաշտոցի անվան Մատենադարանում պահպանվող ձեռագիր, որը «Մաշտոցի անվան ցուցակ ձեռագրացում» (ձեռագրերի ցանկում) ներկայացված է 5373 թվի տակ։ Ձեռագիրը գրվել է 1805-1823 թվականներին Հակոբ Բաղիշեցի (Ա), Հակոբ Թոփուղյան (Բ) գրիչների կողմից Լիմում։ Գրված է թղթի վրա, որը ունի 13.2x17 չափս։ Ձեռագիրը կազմված է 101 թերթից։ Գրված է միասյուն, նոտրգրով։ Կազմը՝ ստվարաթուղթ։ Հիշատակարաններ նախագաղափար՝ 13ա (15-րդ դար, Հակոբ Ղրիմեցի), գրչի՝ 34բ, 46ա, 47ա (1805 թ.), 1բ, 87ա, 100ա (1822-1823 թթ.):
## Բովանդակություն
* Բանք տոմարականք։
* Յակ. Ղրիմեցւոյ Մեկնութիւն տոմարի։
* Յաղագս բնութեան մարդոյ (Ի չորից գոյացեալ)։
* Յաղագս բնութեան մարդոյ (Ի բժշկապետաց)։
* Վասն բնութեան տարւոյն։
* Յաղագս տարերաց։
* Յաղագս գոյացման հոգւոյն։
* Գեղ մարմնոյն Քրիստոսի։
* Օրինակ նամակի։
* Պիւթագորեան աղիւսակ (բազմապատկում)։
* Վասն զանազան դեղօէից և մրգաց։
* Անուանք աշակերտացն Սահակայ և Մեսրոպայ։
* Վասն բաժանմանց անուանցն Քրիստոսի։
* Ի Բանից իմաստնոց։
* Յաղագս Է խորհրդոց եկեղեցւոյ։
* Թուղթ Յովակիմայ վրդ.-ի Սիւնեցւոյ (1786 թ.):
* Աթանասի Աղէքսանդրացւոյ Յաղագս Դաւթի Մեկնութեան (Սաղմոսաց)։
* Եպիփանու Կիպրացւոյ Յաղագս երգոց Սաղմոսարանին։
* Յովհ. Գառնեցւոյ Վասն Սաղմոսաց։
* Անդրէասայ Արգիլանցւոյ Նախադրութիւն Սաղմոսին (չափ)։
* ԺԸ շաւիղք Սաղմոսին։
* Ի Սաղմոսաց մեկնութեէն Ներս. Լամբրոնացւոյ։
* Տապանագիր Մխ. Սեբաստացւոյ (չափ.) Համառոտ հաւաքումն տրամաբանական ուսմանց։
* Վասն օծման կաթողիկոսաց (Ի պատմագրաց)։
* Ողբ ի վերայ սիրելեաց։
* Արձանագրութիւն դպրատանն Նոր Նախիջևանի (չափ.):
* Խրատք յաղագս սիրոյ, յաղագս օրինաց։
* Առաջաբան Ագաթանգեղեայ պատմագրի։
* Թուղթ Յակոբայ վրդ.-ի (ենթադրաբար Թօփուզեան) ի Կ. Պօլիս։
* Նշանակութիւն բառից։
* Հանելուկք (հայատառ թուրքերեն)։
* Տաղք (Սիմ. Երևանցի, Յովհ. վարժապետ Զմիւռնացի, անանունք, նաև՝ հայատառ թուրքերեն)։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Մատենադարանի ձեռագրեր
Ժողովածու (5282)

**Ժողովածու** (5282), Երևանի Մաշտոցի անվան Մատենադարանում պահպանվող ձեռագիր, որը «Մաշտոցի անվան ցուցակ ձեռագրացում» (ձեռագրերի ցանկում) ներկայացված է 5282 թվի տակ։ Ձեռագիրը գրվել է 17-րդ դարում (1687-ից առաջ)։ Գրված է թղթի վրա, որը ունի 15x10 չափս։ Ձեռագիրը կազմված է 158 թերթից։ Գրված է միասյուն, բոլորգրով։ Կազմը՝ կաշեպատ տախտակ, աստառը՝ դրոշմազարդ կտավ։ Հիշատակարաններ գրչի՝ 93ա, 127բ, հետագայի՝ 93բ, 157ա (1687 թ.):
## Բովանդակություն
* Մաշտոց ձեռաց։
* Գանձարան։ 
* Նամակ (յաղագս առաքման Շարակնոցի և Տօնացոյցի)։
## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Մատենադարանի ձեռագրեր
Ժողովածու (5212)

**Ժողովածու** (5212), Երևանի Մաշտոցի անվան Մատենադարանում պահպանվող ձեռագիր, որը «Մաշտոցի անվան ցուցակ ձեռագրացում» (ձեռագրերի ցանկում) ներկայացված է 5212 թվի տակ։ Ձեռագիրը գրվել է 1458 թվականին Հովհաննես քահանա գրիչի կողմից Մեծոփայ վանքում։ Ստացողը եղել է Հովհաննես քահանան։ Գրված է թղթի վրա, որը ունի 18x12,5 չափս։ Ձեռագիրը կազմված է թերթից։ Գրված է միասյուն, երկսյունով։ Ունի Դավթի մարգարեի 1, կիսախորան, լուսանցազարդ մանրանկարներ։ Կազմը՝ կաշեպատ տախտակ դրոշմազարդ, աստառը՝ կարմիր կտավ։ Հիշատակարաններ գրչի՝ 301բ, 409ա, 432ա, ծաղկողի՝ 351բ, հետագայի՝ 409ա (17-րդ դար, գաղտնագիր), 431բ (1884 թ.), 45բ (1904 թ.):
## Բովանդակություն
* Գրիգոր Նարեկացւոյ Մատեան ողբերգութեան։
* Լուծմունք Նարեկայ (անանաուն)։
* Աղօթք (Ներսես Շնորհալի, Հովհաննես Սարկավագ, Գրիգոր Նարեկացի, Գրիգոր Լուսավորիչ, Բենիկ Վանանդեցի, Անաստաս քահանա, Հովհաննես Գառնեցի անանուն)։
* Սաղմոսարան ժամագիրք։
* Պատարագամատոյց։
* Դաւանութիւն հաւատոյ։
* Ավետարանք բժկութեան, իւղաբերից։
## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Մատենադարանի ձեռագրեր
Հյուսիսի հրեշտակ

**Հյուսիսի հրեշտակ** (), ժամանակակից արձան՝ 20 մետր բարձրությամբ, թևերի 54 մետր բացվածքով և 208 տոննա քաշով, ինչով գերազանցում է Ազատության արձանին։ Աշխարհում համարվում է հրեշտակի ամենամեծ արձանը։ Արձանի թևերը 3,5 աստիճանի տակ առաջ են ուղղված. Էնտոնի Գորմլեյը հայտարարել է, որ ինքն արձանի միջոցով ուզում էր փոխանցել «գրկախառնության զգացողություն»։ Հրեշտակը կանգնած է բլուրի վրա, որը խոյանում է Թայնեսայդի A1 և A167 ճանապարհների վրա։

## Կառուցում
1994 թվականին սկսվեցին ծրագրի վրա տարվող աշխատանքները, ընդհանուր արժեքը կազմեց 1 միլիոն ֆունտ ստեռլինգ։ Ֆինանսավորման մեծ մասը տրամադրեց Բրիտանական ազգային վիճակահանությունը։

Իր տեղակայմամբ պայմանավորված՝ արձանը պետք է դիմադրի 160 կմ/ժ-ից ավելի մեծ ուժգնության քամու։ Կառուցման ընթացքում օգտագործվել է 165 տոննա բետոն՝ ցցաշեն հիմնատակ պատրաստելու համար, որը 20 մետրանոց արձանը ամրացնում է գետնին։

*Հրեշտակի* պատրաստումը ավարտվեց 1998 թվականի փետրվարի 16-ին։ Սկզբնական շրջանում *Հյուսիսի հրեշտակը* տեղացիների և բրիտանական թերթերի միջև կռվախնձոր դարձավ, իսկ այժմ այն դիտարկվում է որպես Անգլիայի հյուսիսարևմտյան մասի տեսարժան վայր։

Քանդակի ազգային անվանումը «Գեյտսեդյան էկսգիբիցիոնիստ» է (The Gateshead Flasher), որն առաջացել է դիրքի և շրջակա միջավայրի հետ ագրեսիվ կոնտրաստի պատճառով։

## Պատկերասրահ

Պատկեր:Angel of the north.JPG|*Հյուսիսի հրեշտակ*
Պատկեր:Angel Of The North.JPG| *Հյուսիսի հրեշտակ*, տեսքը դիմացից 
Պատկեր:Angel_of_the_north.jpg|*Հյուսիսի հրեշտակ*, երեկոյան
Պատկեր:AngelOfTheNorth_by_middeneaht_deviantart_com.jpg|*Հյուսիսի հրեշտակ*-ի գեղարվեստական նկարը


## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Icons.org  կառավարական կայք, որտեղ կան այս արձանի նկարները՝ կառուցման ընթացքում
* ''Հյուսիսի հրեշտակի'' նկարները https://www.flickr.com կայքում

Կատեգորիա:Հսկայական արձաններ
Կատեգորիա:Մեծ Բրիտանիայի հուշարձաններ
Կատեգորիա:Քանդակներ այբբենական կարգով
Ջիլ Այքենբերի

**Ջիլ Այքենբերի** (, ), ամերիկացի դերասանուհի, առավել հայտնի է NBC-ի «Լոս Անջելեսի օրենքը» (1986-1994) սերիալում դաժան փաստաբանի՝ Էնն Քելսի դերը մարմնավորելու համար, որի համար նա ստացել է «Ոսկե գլոբուս» մրցանակ և «Էմմի» հինգ մրցանակ։

## Կյանք և գործունեություն
Ջիլ Այքենբերին ծնվել է Նյու Հեյվենում, բայց մեծացել է Մեդիսոնում և Սանկտ Իոսիֆում։ Նա մարդաբանություն սովորելու համար ընդունվել է Բարնարդի քոլեջը, բայց առաջին կուրսից հետո ընդունվել է Եյլի համալսարան, որտեղ և սովորել է դրամատիկական արվեստ։ 1970 թվականին թատերական բեմում ծանոթացել է ապագա ամուսնու՝ դերասան Մայքլ Թակերի հետ, իսկ երեք տարի անց ամուսնացել է նրա հետ։ Հենց այդ ժամանակ էլ նա սկսել է իր կարիերան հեռուստատեսությունում, սկզբից նկարահանվեց հեռուստաֆիլմերում, իսկ հետո արդեն բարձրացել է մեծ էկրան՝ խաղալով այնպիսի մեծ դերեր ֆիլմերում ինչպիսն է «Ամուրի կինը»(1978)։

Այքենբերի կարիերան 1981 թվականին «Արթուր» ֆիլմից հետո աճեց։ Նա ունեցել է մեծ ճանաչում «Լոս Անջելեսի օրենքը» (1986-1994) հեռուստասերիալում փաստաբան Էնն Քելսիի դերի համար։ Իր գործունեության համար նա 1989 թվականին ստացել է «Ոսկե գլոբուս»,  երեք անգամ նաև առաջադրվել է մրցանակի, հինգ անգամ առաջադրվել է «Էմմի» գլխավոր հեռուստատեսային մրցանակի։ 1980-ականների և 1990-ականների սկզբներին Այքենբերգը քսանից ավելի ֆիլմերում և մինիսերիալներում խաղացել է գլխավոր դերեր։

Այքենբերին նկարահանվել է նաև «Մանհեթենյան նախագծում» (1986), «Աղջիկը արվարձանից» (2007), «Վարձով փեսացուն» (2011) և «Հարուստ աղքատ աղջիկը» (2011) ֆիլմերում։ Վերջին տարիներին նա հայտնվել է այնպիսիս հեռուստասերիալների էպիզոդներում ինչպիսիք են՝ «Օրենք և կարգ» և «Գործի հետաքննությունը»։ Նա թատրոնում ավելի ակտիվ է եղել, 2011 թվականին «Դրամա Դեսկ»-ում ստացել է մրցանակ օֆֆ-բրոդվեյան «Երեխայի համար» պիեսում։

1973 թվականից Այքենբերգը ամուսնացել է դերասան Մայքլ Թակերի հետ, ում հետ միասին նկարահանվել են «Լոս Անջելեսի օրենքը» ֆիլմում։ 1980-ական թվականների կեսերին նա տառապում էր կրծքագեղձի քաղցկեղից, որի արդյունքում NBC-ի համար նկարահանել է քաղցկեղը հաղթահարած կանանց մասին փաստագրական ֆիլմ։

## Ֆիլմագրություն
* Տողերի արանքում (1977)
* Շտապիր (1977)
* Աշխարհի վերջը մեր ամուսնական անկողնում անձրևոտ գիշերով  (1978)
* Ամուրի կինը (1978)
* Բուչ և Սանդենս։ Վաղ օրեր (1979)
* Հարուստ երեխաներ (1979)
* Թաքցրու բոլորի աչքի առաջ (1980)
* Արթուր (1981)
* Մանհեթենյան նախագիծ (1986)
* Երկնային Մաննա (2002)
* Նրա կյանքի ամենաերջանիկ օրը (2007)
* Պարզաբարո կին (2007)
* Վարձով փեսացու (2011)
* Հարուստ աղքատ աղջիկը (2011)
* Կապի մեջ եղեք (2015)

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Պաշտոնական կայք
* 

Կատեգորիա:Ամերիկացի հեռուստատեսային դերասանուհիներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի կինոդերասանուհիներ
Կատեգորիա:Դերասանուհիներ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Եյլի համալսարանի շրջանավարտներ
Կատեգորիա:21-րդ դարի ամերիկացի դերասանուհիներ
Կատեգորիա:20-րդ դարի ամերիկացի դերասանուհիներ
Կատեգորիա:«Ոսկե գլոբուս» մրցանակի դափնեկիրներ
Կատեգորիա:«Էմմի» մրցանակի դափնեկիրներ
Կատեգորիա:Թատրոնի ամերիկացի դերասանուհիներ
Մարկ Բլուկաս

**Մարկ Բլուկաս** (, ), ամերիկացի դերասան։ Առավել հայտնի է Ռայլի Ֆինի դերակատարումով՝ «Բաֆի․ Վամպիրների ոչնչացնող» հեռուստասերիալից։

## Կենսագրություն
Մարկ Բլուկասը ծնվել է Փենսիլվանիա նահանգի Բաթլեր քաղաքում՝ մանկավարժ Մերի Բլուկասի ընտանիքում։ Փենսիլվանիայի Ժիրար քաղաք տեղափոխվելուն պես նա դարձել է տեղի ավագ դպրոցի բասկետբոլի ակումբի անդամ։ 1994 թվականին Բլուկասը ավարտել է Ույեկ Ֆորեստի համալսարանը։ Այնտեղ նա Սիգմա Ֆի Էփսիլոն եղբայրության անդամ էր։ Այնուհետև Բլուկասը չկարողանալով մտնել NBA, մեկնում է Միացյալ Թագավորություն, որտեղ հաջորդ տարի խաղում է բրիտանական բասկետբոլի լիգայում՝ «Մանչեստրյան գիգանտներ» խմբում։ Հետո նա պլանավորել էր դառնալ փաստաբան, բայց մտափոխվեց և գնաց դերասանական։

## Գործունեություն
Իր առաջին դերը կինոյում ստացել է 1995 թվականին «Խանդավառված» հեռուստաֆիլմում։ Այնուհետև նկարահանվել է բասկետբոլիստի դերում՝ ռեժիսոր Գերի Գրոսայի «Պլեզանտիվլ» ֆիլմում։ 1999 թվականին Բլուկասը ստացել է Ռայլի Ֆինի դերը «Բաֆի․ Վամպիրների ոչնչացնող» հեռուստաֆիլմում։ Սկզբում Բլուկասը մտածում էր որ իր ժամանակը անտեղի վատնում է ռեժիսոր Ջոս Ուիդոնի վրա, բայց երկու շաբաթ անց Ուիդոնը նրան հրավիրեց «Բաֆի»։ Նախագծում նա մնաց մինչև 2000 թվական։

«Բաֆիից» հեռանալուց հետո, Բլուկասը Մել Գիբսոնի և Քրիս Քլայնոմի հետ նկարահանվել է «Մենք զինվորներ Էինք» (2002) և Քեյթի Հոլմս հետ «Առաջին դուստր» ֆիլմերում։ 2007 թվականին գլխավոր դերեր է դերասանը խաղացել «Երեք բանալի» և «Մահացու հարկ» ֆիլմերում։ 2010 թվականի փետրվարին Բլուկասը միացել է «Հավատարիմ» հեռուստատեսային դրամայի դերասանական կազմին։

## Անձնական կյանք
2009 թվականի հուլիսի 25-ին ամուսնացել է լրագրող Ռայան Ղեդոնի հետ։

## Ֆիլմագրություն

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:20-րդ դարի ամերիկացի տղամարդ դերասաններ
Կատեգորիա:21-րդ դարի ամերիկացի տղամարդ դերասաններ
Կատեգորիա:Ամերիկացի կինոպրոդյուսերներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի տղամարդ կինոդերասաններ
Կատեգորիա:Ամերիկացի տղամարդ հեռուստատեսային դերասաններ
Մարկ Կիլբուրգեր

**Մարկ Կիլբուրգեր** (; ), կանադացի սոցիալական ձեռնարկատեր, մենեջեր, հասարակական գործիչ, հրապարակախոս, եղբոր՝ Քրեյգ Կիլբուրգերի հետ «Ազատություն երեխաներին» և «Me to We» կազմակերպության հիմնադիր և տնօրեն։

## Կենսագրություն
Մարկ Կալբուրգը ծնվել է 1977 թվականին Կանադայում։

Նա հաճախել է Տորոնտոյի «Jean-de-Brébeuf» մասնավոր քոլեջը (Կանադա) և Նևշատելի «Neuchâtel Junior» քոլեջը (Շվեյցարիա)։ Մարկը հաջողությամբ ավարտել է Հարվարդի համալսարանը՝ մասնագիտանալով միջազգային հարաբերություններում։ Ստանալով Ռոդսի թոշակ՝ ավարտել է Օքսֆորդի համալսարանի իրավագիտության բաժինը։

Սակայն անձնական հաջողություններին հաջորդում են գործնական անհաջողությունները, քանզի կազմակերպությունը բռնում է ֆինանսական քայքայման ուղին։ Նա ստիպված եղավ լքել վարձակալած գրասենյակը և վերադառնալ հայրական տուն։ Այդ պահին նրան օգնեց ավագ եղբայր՝ Կրեյգը։

Այդ դժվարին պահին Մարկը որոշեց օգնության ձեռք մեկնել եղբորը՝ մերժելով Ուոլ Սթրիթից առաջարկված գայթակղիչ առաջարկը դարձավ կազմակերպության համահիմնադիր։ Այդ պահին եղբայրները, ձեռք ձեռքի տված, հետաքրքրվում էին սոցիալական ձեռնարկատիրությամբ։

2008 թվականին Մարկը եղբոր հետ միասին հիմնեց «Me to We» կազմակերպությունը, որի գործունեությունն ուղղված է սոցիալական նշանակալից ծրագրերի իրականացմանը և էկոլոգիապես մաքուր սննդի արտադրանքի խթանմանը։
«Me to We» ընկերության շահույթի մի մասը ներդրվում է ընկերության գործունեության մեջ, մյուս մասը նվիրաբերվում է «Ազատություն երեխաներին» հիմնադրամին։

## Մրցանակներ
2010 թվականի ապրիլի 7-ին Կանադային գլխավոր նահանգապետը հաջորդել է, որ Մարկ Կիլբուրգերին պարգևատևել է Կանադայի պետական բարձրագույն քաղաքացիական շքանշանով։

Մարկը պարգևատրվել է Ելիզաբեթ 2-րդի  ադամանդե հոբելիանական շքանշանով։

Նա հանդիսանում մի շարք համալսարանների պատվավոր դոկտեր, այդ թվում ՝ Գուելֆյան, Կապիլանոյի , Կարլտոնյան համալսարաններում և այլն։

## Անձնական կյանք
Մարկ Կիլբուրգերը ամուսնացել է Ռոքսաննա Ջոյալի () հետ, ով մասնակցում է CEO նախագծի Free the Children և Me to We ծրագրերին։ Նրանք ունեն երկու երեխա։

Մանուկ հասակում Մարկը աճախել է ռեգբիի, յուրաքանչյուր տարվա մի մասը անցկացնելով մարզական ճամբարում։
Վերջինս այդ սպորտով հետաքրքրվում էր դեռ այն ժամանակ, երբ սովորում էր Հարվարդում։

## Մատենագրություն
* *Me to We* (Կրեյգ Կիլբուրգեի հետ միասին, 2004)
* *Take Action* (Կրեյգ Կիլբուրգեի հետ միասին, 2002)
* *Take More Action* (Կրեյգ Կիլբուրգեի հետ միասին, 2008)
* *Making of an Activist* (Կրեյգ Կիլբուրգեի հետ միասին, 2007)
* *The World Needs Your Kid* (Կրեյգ Կիլբուրգեի հետ միասին, 2009)
* *Global Voices: Volume 1* (Կրեյգ Կիլբուրգեի հետ միասին, 2010)

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Պաշտոնական կենսագրություն «Me to We» կայքից։ Founders Craig & Marc Kielburger, Marc Kielburger .

Կատեգորիա:Կանադացի հասարակական գործիչներ
Կատեգորիա:Կանադացի հրապարակախոսներ
Կատեգորիա:Հարվարդի համալսարանի շրջանավարտներ
Օտյան

**Օտյան**, հայկական ազգանուն։

## Ազգանունը կրողներ
* Գրիգոր Պողոսի Օտյան (1834-1887), հասարակական-քաղաքական գործիչ, հրապարակախոս։ 
* Երվանդ Խաչիկի Օտյան (1869-1926), գրող-երգիծաբան, լրագրող, հրապարակագիր։
* Պողոս Օտյան (18-19-րդ դարեր), հասարակական գործիչ, բարեգործ, քաղաքական ժողովի անդամ, մանկավարժ։
* Սեդրակ Գեորգի Օտյան (1898-1937), հեղափոխական շարժման մասնակից, կուսակցական, պետական աշխատող։
* Տիգրան Օտյան (1880-1915), գրող, մանկավարժ։

## Գրական հերոսներ
* Պողոս Օտյան - XIX դարի սկզբին Կեսարիայի Մունճուսուն գյուղից պանդխտել է Կոստանդնուպոլիս, իբրև շինարար բանվոր՝ աշխատել արքունի ճարտարապետ Գ. Պալյանի մոտ և նրա հովանավորությամբ դարձել է նախ գրագիր, ապա՝ արքունի ճարտարապետ։ Նա իր բնակարանում բացել է մասնավոր դպրոց, հրավիրել եվրոպական կրթություն ստացած ուսուցիչների և իր նյութական միջոցներով կրթել Կոստանդնուպոլսի մի խումբ պատանիների, որոնց թվում էին Հարություն Սվաճյանը և Գ. Օտյանը։
* Խաչիկ Օտյան - (1842-1908) բազմակողմանի կրթություն է ստացել, 1861 թվականին Փարիզում մտերմացել է Մ. Նալբանդյանի հետ, որը նրան է ձոնել իր «Սոս և Վարդիթերի կրիտիկան»։ Իբրև պետական հանձնաժողովի անդամ, մասնակցել է Սան Ստեֆանոյի (1878) բանակցություններին։ Զբաղվել է թարգմանությամբ։
* Եվփիմե Օտյան - Կոստանդնուպոլսի ճանաչված մանկավարժներից էր։
* Գրիգոր Օտյան (1834-1887) - հայ հասարակական-քաղաքական գործիչ, հրապարակախոս, արևմտահայ լիբերալ-բուրժուական հոսանքի հիմնադիրներից։ Մասնակցել է Հայ Ազգային և օսմանյան 1876 թվականի սահմանադրությունների մշակմանը։
* Երվանդ Օտյան (1869-1926) ― նշանավոր գրող-երգիծաբան, հրապարակախոս։ Օտյանների ամենահայտնի ներկայացուցիչն է։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Հայկական ազգանուններ
Կատեգորիա:Ազգանուններ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Թուրքերեն հիմքով ազգանուններ
Կատեգորիա:Յան վերջածանցով ազգանուններ
Կատեգորիա:Մականվանական հիմքով ազգանուններ
Հերցեգովինա-Ներետվա կանտոն

**Հերցեգովինա-Ներետվա կանտոն** (, ,  ), Բոսնիա և Հերցեգովինայի Դաշնության 10 կանտոններից մեկը, որը մտնում է Բոսնիա և Հերցեգովինայի կազմում։ Կանտոնի վարչկենտրոնն է Մոստար քաղաքը։

## Աշխարհագրություն
Կանտոնը գտնվում է երկրի կենտրոնական հատվածում։ Տեղակայված է Դինարյան բարձրավանդակի սահմաններում։ Իր մեջ ներառում է Ներետվա գետի հովիտը և Հերցեգովինայի կենտրոնական հատվածը, ինչպես նաև 9 համայնք՝ Կոնից, Մոստար, Նեում, Պրոզոր Ռամա, Ռավնո, Ստոլաց, Չապլինա, Չիտլուկ և Յաբլանիցա։

## Բնակչություն
### 2013

## Պատկերասրահ

File:Hercegovacko Neretvanski kanton.jpg|Կոնից համայնք
File:Rama lake, Prozor-Rama.jpg|Ռամա լիճ


## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Պաշտոնական կայք

Կատեգորիա:Բոսնիա և Հերցեգովինայի վարչական բաժանում
Կատեգորիա:Բոսնիա և Հերցեգովինայի Դաշնության կանտոններ
Արևմտյան Հերցեգովինա կանտոն

**Արևմտյան Հերցեգովինա կանտոն** (, , ), Բոսնիա և Հերցեգովինայի Դաշնության 10 կանտոններից մեկը, որը մտնում է Բոսնիա և Հերցեգովինայի կազմում։ Կանտոնի վարչկենտրոնն է Շիրոկի Բրիեգ քաղաքը։

## Աշխարհագրություն
Կանտոնը տեղակայված է երկրի հարավարևմտյան հատվածում։ Իր մեջ ներառում է չորս համայնք՝ Գրուդե, Շիրոկի Բրիեգ, Լյուբուշկի և Պոսուշյե։

## Բնակչություն
### 2013

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Պաշտոնական կայք
* Կանտոնի տուրիստական էջ 

Կատեգորիա:Բոսնիա և Հերցեգովինայի վարչական բաժանում
Կատեգորիա:Բոսնիա և Հերցեգովինայի Դաշնության կանտոններ
Պեչա-Կուչա

[thumb|right|250px|Խոսնակ Պեչա-Կուչայի երեկոյին [Կլուժ-Նապոկայում, Ռումինիա]]

**Պեչա-Կուչա** (, *ասել-խոսել*), հատուկ սահմանափակված ձևով և տևողությամբ զեկույցների ու ցուցադրությունների ներկայացմամբ երեկոյի անցկացման ձև։ Ոչ ֆորմալ կոնֆերանսները կոչվում են PechaKucha Nights (Պեչա-Կուչա երեկոներ)։

Ելույթի համար խոսնակին առաջարկվում է յուրօրինակ ձևաչափ՝ 20x20: Նա ներկայացնում է 20 սլայդներից կազմված զեկույց-շնորհանդեսը։ Յուրաքանչյուր սլայդ ցուցադրվում է 20 վայրկյան, որից հետո սլայդն ինքնաբերաբար փոխարինվոմ է հաջորդով։ Հետևաբար զեկույցի տևողությունը սահմանափակվում է 6 րոպե 40 վայրկյանով կամ 6 րոպեով։ Զեկույցները հաջորդում են մեկը մյուսին, դրանց ընդհանուր քանակը սովորաբար տատանվում է 8-ից 12-ը։ Յուրաքանչյուր ցուցադրությունից հետո կատարվում է ըմպելիքներով ընդմիջում և լսարանում մտքերի փոխանակում։

Շարժման հիմնադիրները Տոկիոյի Klein Dytham Architecture (KDA) ճարտարապետական բյուրոյից Աստրիդ Քլյայնն ու Մարկ Դիտամն են։ «Պեչա-Կուչայի» առաջին երեկոն անցկացվել է 2003 թվականի փետրվարին Տոկիոյի SuperDeluxe բարում, ի սկզբանե այն մտածվել էր որպես միանգամյա իրադարձություն երիտասարդ դիզայներների և ճարտարապետների համար, սակայն մեծ ժողովրդականություն է վայելել ամբողջ աշխարհում։ Օրինակ՝ 2010 թվականի մարտի 31-ին Տոկիոյում անցկացվել է 71-րդ «Պեչա-Կուչան», իսկ 2015 թվականի ապրիլին այդպիսի արդեն անցկացվել էին մի քանի հարյուր այդպիսի միջոցառումներ. 123-ը՝ Տոկիոյում, 72-ը՝ Փրովիդենսում, 61-ը՝ Սիեթլում, 58-ը՝ Սան Ֆրանցիսկոյում, 31-ը՝ Ամստերդամում, 26-ը՝ Մելբուրնում և այդպես շարունակ, դրանք ընդգրկել են հարյուրավոր քաղաքներ (2010 թվականի փետրվարին՝ ավելի քան 280 քաղաք, 2015 թվականի ապրիլին՝ 790): «Պեչա-Կուչայի» երեկոյին Լոնդոն է ժամանել 2000 մարդ։

«Պեչա-Կուչան» գրանցված է որպես հասարակական կազմակերպություն, ոչ առևտրային հիմնադրամ, գրանցված է նաև ապրանքային նշանը, իսկ անցկացման ձևաչափը պաշտպանված է հեղինակային իրավունքներով։ Այդ անունով երեկոն նոր քաղաքում անցկացնելու համար անհրաժեշտ է կազմակերպության հետ կնքել ոչ առևտրային համաձայնագիր և ձևաչափի օգտագործման պաշտոնական թույլտվություն ստանալ։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Ծրագրի կայք
* All talk  - Time magazine
* Short Wired piece and example PechaKucha by Daniel Pink

Կատեգորիա:Կոնֆերենցիաներ
Կատեգորիա:Հավաքներ
Կատեգորիա:Ճապոնական ծագումով բառեր
Սուրգուտ

**Սուրգուտը** Ռուսաստանի Սուրգուտի մարզի Խանտի-Մանսիական ինքնավար շրջանի վարչական կենտրոնն է։
Քաղաքը Տյումենի մարզի երկրորդ մեծ քաղաքն է, համարվում է Սիբիրի տնտեսական կարևորագույն նշանակության քաղաքներից մեկը։
2011 թվականի տվյալների համաձայն Սուրգուտը համարվում է Ռուսաստանի հարուստ քաղաքների երրորդը։
Բնակչության թիվը 2019թվականի տվյալների համաձայն կազմում է 376325 մարդ։
Յուրաքանչյուր տարվա հունիսի 12-ին մեծ շուքով նշվում է քաղաքի օրը։

## Արտաքին հարաբերություններ
Քաղաքը համագործակցում է Չինաստանի և Սիրիայի հետ:

### Քույր քաղաքներ

## Պատկերասրահ

Պատկեր: Surgut, Russia 11.jpg|Զբոսայգի Սայմ գետի ափին
Պատկեր: Surgut IMG 2898 (8157035829).jpg|Տիրոջ վերափոխման տաճար
Պատկեր: Lenin st., Surgut, Russia 04.jpg|Սուրգուտը սեպտեմբերի վերջին
Պատկեր: Yugra Bridge 2.jpg|Յուգորի կամուրջ
Պատկեր:Набережная в Сургуте.jpg|Զբոսավայր
Պատկեր:Surgut IMG 2888 (8157067536).jpg|32-րդ միկրոշրջան
File:Cathedral Mosque in Surgut.jpg
File:St. Nicholas Church in Surgut.jpg
File:Church of St. George in Surgut. Храм Георгия Победоносца в Сургуте. - panoramio (2).jpg
File:Lenin st., Surgut, Russia 03.jpg
File:Краеведческий музей Сургута.jpg
File:Купеческая усадьба в Сургуте - panoramio.jpg
File:Surgut, Sayma Park.jpg
File:Здание Университета.jpg
File:Surgut, Khanty-Mansi Autonomous Okrug, Russia - panoramio (13).jpg
File:Нашествие марсиан. - panoramio.jpg
File:Surgut Airport 2016.jpg
File:Surgut Railway Station 02.jpg



## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Սուրգուտ քաղաքի պաշտոնական կայք 
* Սուրգուտի ստրատեգիա
* Սուրգուտը «Իմ քաղաք» հանրագիտարանում

Կատեգորիա:1594 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր
Կատեգորիա:Խանտի-Մանսիական ինքնավար շրջանի քաղաքներ

Կատեգորիա:Քաղաքներ Օբի ափին
Կատեգորիա:Քաղաքներ, հիմնադրված XVI դարում
10 կանտոն

**10 կանտոն** կամ **Հերցեգ-Բոսնիա օկրուգ** (, , ), Բոսնիա և Հերցեգովինայի Դաշնության 10 կանտոններից ամենամեծը, որը մտնում է Բոսնիա և Հերցեգովինայի կազմում։ Կանտոնի վարչկենտրոնն է Լիվնո քաղաքը։

## Աշխարհագրություն
Կանտոնը տեղակայված է երկրի արևմտյան հատվածում։

## Վարչական բաժանում
thumbnail|Կանտոնի համայնքներ|300px
10 կանտոնը իր մեջ ներառում է վեց համայնք՝ Դրվար, Բոսանսկո Գրախովո, Գլամոչ, Կուպրես, Լիվնո և Տոմիսլավգրադ։

## Բնակչություն
thumb|10 կանտոնի էթնիկական կազմը 1991 թվականին: Սերբերը նշված են կապույտ գույնով, Խորվաթները՝ նարնջագույն, իսկ Մուսուլմանները՝ կանաչ
thumb|10 կանտոնի էթնիկական կազմը 2013 թվականին: Սերբերը նշված են կապույտ գույնով, Խորվաթները՝ նարնջագույն, իսկ Բոսնիացիներւ՝ կանաչ
right|thumbnail|Սերբիական Ազգային պարային անսամբլը Գլամոչում
1991 թվականի մարդահամարի տվյալների համաձայն՝ կանտոնի բնակչությունը կազմել է 115.682 մարդ, որոնցից 51.5%-ը կազմել են խորվաթները, 35.7%-ը՝ Սերբերը և 10.4%-ը՝ Բոսնիացիները։

Ըստ 2013 թվականի մարդահամարի տվյալների՝ կանտոնի բնակչությունը կազմել է 84,127 մարդ, որոնցից 76.79%-ը կազմել են խորվաթները, 12.96%-ը՝ Սերբերը և 9.55%-ը՝ Բոսնիացիները։

### 1991

### 2013

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Պաշտոնական կայք
* Կանտոնի տուրիստական էջ

Կատեգորիա:Բոսնիա և Հերցեգովինայի Դաշնության կանտոններ
Կատեգորիա:Բոսնիա և Հերցեգովինայի վարչական բաժանում
Վիրջինալի առջև նստած աղջիկը (նկար)

**«Վիրջինալի առջև նստած աղջիկը»** , Յան Վերմեերի նկարներից։ Երկար ժամանակ Վերմեերի հեղինակությունը նկարի վերաբերյալ կասկածի տակ էր։ Ներկայումս այն համարվում է նկարչի արժանահավատ նկարներից մեկը և 2004 թվականից համարվում է Նյու Յորքի Լեյդենի հավաքածուի մաս։

## Նկարագրություն
«Վիրջինալի առջև նստած աղջիկը» նկարը Վերմեերի վերջին շրջանի գործերից է և թվագրվում է 1670-1672-երին։ Այն իր ոճով մոտ է արվեստագետի մի շարք այլ գործերին` երաժշտական գործիքներ նվագող կանանց պատկերներով՝ «Վիրջինալի մոտ կանգնած աղջիկը», «Կիթառահարուհին»։ Բոլոր այս նկարները թվագրվում են 1670-ականների սկզբներին։

Արվեստագետները նշում են, որ Վերմեերի նկարներում երաժշտական թեմատիկան սիրահետման մոտիվներ ունի. ըստ նրանց՝ երկրպագուի դերում իրեն կարող է տեսնել ցանկացած հանդիսատես։ Վիրջինալ (, «կույս», «օրիորդ») երաժշտական գործիքով նկարներ հաճախ ենք հանդիպում XVII դարի հոլանդացի նկարիչների գործերում, և գրեթե ամեն տեղ, նվագողները կանայք են։

Աղջիկը թեթև ժպիտով հանդիսատեսին է նայում։ Պարանոցին մարգարտյա վզնոց է, որը փայլում է պատուհանից ներս ընկած շողից։ Մարգարիտների մի փոքր շարք էլ զարդարում է նրա մազերը։ Նրա հագուկապը, մազերը, հարդարանքը և զարդերը հուշում են ազնվական ծագման մասին։ Ոսումնասիրողները պարզել են, որ նմանատիպ ժանյակներով սանրվածքը նորաձև է եղել 1670 թվականին, ինչն էլ կարևոր փաստ էր նկարի թվագրման համար։

## Սկզբնական  և հետագա պատկանելություն
մինի|Վերմեերի այլ գործ, «Վերջինալի առջև նստած աղջիկը» 1670-1672 թթ
Հավանաբար, ի սկզբանե նկարը պատկանել է Պետեր Կլաս վան Ռուիժենին( անգլ՝ Pieter Claesz. van Ruijven), որից էլ ժառանգաբար փոխանցվել նրա փեսային՝ Յակոբ Դիսսիուսին։ Ավելի ուշ սեփականատերեր են եղել Վեսսել Ռայերսը, Այֆրեդ Բեյթը (անգլ՝ Alfred Beit) և նրա ժառանգները, ինչպես նաև բարոն Ֆրեդերիկ Ռոլենը։ Վերջինս, համոզված լինելով, որ նկարը Վերմեերի վրձինին է պատկանում, փորձագետներին է հանձնում՝ մասնագիտական ուսումնասիրության համար։ 2004 թվականին նկարը Սոթբիս աճուրդում վաճառվում է և այն գնում է ամերիկացի գործարար և կոլեկցիոներ Սթիվ Վիննը։ Հետագայում նկարը Վիննից գնում է Նյու Յորքի Լեյդենի հավաքածուի սեփականատեր Կապլան ամուսնական զույգը։

Երկար ժամանակ նկարը Վերմեերին վերագրելը կասկածելի էր համարվում, հիմնականում այն պատճառով, որ աղջկա ուսերը ծածկող դեղին շալը չափազանց կոպիտ և անհամաչափ էր։ Սակայն վերջերս կատարված ռենտգենյան հետազոտությունը ցույց տվեց, որ շալի տակ նրբորեն գծված է անսովոր գեղեցիկ զգեստ, որի թևի ծայրերը դուրս են եկած շալից ու երևում են, ինչն էլ բնորոշ է Վերմեերի աշխատանքներին։

Ինչ վերաբերում է «Վիրջինալի առջև նստած աղջիկը» նկարի ստեղծման ժամանակ օգտագործված նյութերին, դրանք համահունչ են Վերմեերի  ուշ շրջանի գործերին՝ ներառյալ լազուրիտի օգտագործումը։ Բացի դրանից, 2011 թվականի ուսումնասիրությունները ցույց են տվել, որ նկարի կտավը կտրած է այն գլանափաթեթից, որի կտավի վրա նկարված է Վերմեերի մյուս գործը՝ «Ժանյակագործուհին»։ Այդ պատճառով, ներկայումս նկարը հաստատապես պատկանում է Վերմեերի վրձնին։

## Ծանոթագրություն

## Գրականություն
* 

## Արտաքին հղումներ
* 
* 

Կատեգորիա:1670 նկարներ
Կատեգորիա:Կանանց դիմապատկերներ
Կատեգորիա:Յան Վերմեերի նկարներ
Քվեդա Ցագերի

**Քվեդա Ցագերի** (), գյուղ Վրաստանում։ Գտնվում է Ռաճա-Լեչխում և Քվեմո Սվանեթ մարզի Ցագերի շրջանում։

## Դիրք
Գտնվում է ծովի մակարդակից 450 մետր բարձրության վրա։ Շրջկենտրոն Ցագերից հեռու է 2 կմ։

## Բնակչություն
Ըստ 2014 թվականի մարդահամարի տվյալների, գյուղի բնակչությունը կազմում է 970 մարդ։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Վրաստանի բնակավայրեր
Կատեգորիա:Վրաստանի գյուղեր
Կատեգորիա:Ցագերի շրջան
Վարդան Ազնաուրյան

**Վարդան Արտաշեսի Ազնաուրյան** (), հայ բժիշկ, վիրաբույժ-քիթ-կոկորդ-ականջաբան։ Բժշկական գիտությունների դոկտոր (2003), պրոֆեսոր (2004): Հայատանում առաջին անգամ մշակել և կիրառել է քթի միջնապատի և քթի արտաքին թերության միամոմենտ շտկման վիրաբուժական մեթոդը։

Արտաշես Ազնաուրյանի որդին։

## Կենսագրություն
Վարդան Ազնաուրյանը ծնվել է 1965 թվականի օգոստոսի 23-ին, Երևան քաղաքում։ 1988 թվականին ավարտել է Երևանի բժշկական ինստիտուտը, 1988-1990 թվականներին «Արմենիա» հանրապետական բժշկական կենտրոնում անցել է կլինիկական օրդինատուրա օտորինոլարինգոլոգիա մասնագիտությամբ։ 1990-1993 թվականներին եղել է Երևանի Մխիթար Հերացու անվան պետական բժշկական ինստիտուտի քիթ-կոկորդ-ականջ հիվանդությունների ամբիոնի ասիստենտ, 1994 թվականին պաշտպանել է թեկնածուական ատենախոսությունը (ԱՆ Հետբուհական կրթության ռուսական ակադեմիա, Մոսկվա)։ 1995-1997 թվականներին եղել է Երևանի բժշկական ինստիտուտի քիթ-կոկորդ-ականջ հիվանդությունների ամբիոնի ասիստենտ, 1997-2004 թվականներին՝ Երևանի բժշկական ինստիտուտի քիթ-կոկորդ-ականջ հիվանդությունների ամբիոնի դոցենտ։ 2003 թվականին պաշտպանել է դոկտորական ատենախոսություն՝ «Դեստրուկտիվ հիվանդությունների բուժման, քթի միջնապատի և արտաքին համակցված դեֆորմացիաների շտկման ժամանակակից մոտեցումները» թեմայով։ 2004 թվականին եղել է քիթ-կոկորդ-ականջ հիվանդությունների ամբիոնի պրոֆեսոր։

Աշխատանքները վերաբերում են արտաքին քթի և քթի միջնապատի կառուցվածքախախտման և համակցված ձևախախտումների բուժման ժամանակակից եղանակներին։ Գործնականում քթաբուժության մեջ առաջինն է կիրառել հակաբորբոքային ազդեցությամբ օժտված և ոսկրառաջացումն արագացնող պատվաստանյութեր։ Քթի պլաստիկ և վերականգնող վիրահատությունների ժամանակ քթի ձևի ընտրության համար Ազնաուրյանը Հայաստանում առաջինն է կիրառել մարդաչափական տվյալների համակարգչային գնահատման եղանակը՝ ռինոպլաստիկայի և ռեկոնստրուկտիվ վիրահատությունների ընթացքում։

## Անդամակցություն
* Օտոլարինգոլոգիայի Լ. Ի. Սվերժենսկու անվան գիտահետազոտական կլինիկական ինստիտուտի համագործակից (2015)։
* Գլխի և պարանոցի վիրաբուժության միջազգային ակադեմիայի անդամ։

## Պարգևներ
* ԵՊՀ ոսկե մեդալ (2)։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Բժշկական գիտությունների դոկտորներ
Կատեգորիա:Երևանի պետական բժշկական համալսարանի շրջանավարտներ
Կատեգորիա:Հայ բժիշկներ
Կատեգորիա:Հայ պրոֆեսորներ
Կատեգորիա:Հայ վիրաբույժներ
Կատեգորիա:Հայ քիթկոկորդականջաբաններ
Ալեքսանդր Ագանյանց

**Ալեքսանդր Հովսեփի Ագանյանց** (), հայ ֆիզիկոս։ Ֆիզիկա-մաթեմատիկական գիտությունների դոկտոր (1991):

## Կենսագրություն
Ալեքսանդր Ագանյանցը ծնվել է 1931 թվականի ապրիլի 17-ին, Ուզբեկստանի Սամարղանդ քաղաքում։ 1956 թվականին ավարտել է Մոսկվայի պետական համալսարանը։ 1957-1962 թվականներին աշխատել է Մոսկվայի աերոհիդրոդինամիկայի ինստիտուտում, 1962 թվականից՝ Երևանի ֆիզիկայի ինստիտուտում։ 2000 թվականից եղել է Երևանի ֆիզիկայի ինստիտուտի առաջատար գիտաշխատող։

Աշխատանքները վերաբերում են ատոմի միջուկի տարրական մասնիկների և բարձր էներգիայի էլեկտրոնների ճառագայթման ֆիզիկային։ Հայտնաբերել է էլեկտրոնների ինտենսիվությունից ոչ գծայնորեն կախված ճառագայթում (գամմա-լազեր)։

## Պարգևներ
* ՀԽՍՀ պետական մրցանակ (1980)

## Երկեր
* Single п+- photoproduction from complex nuclei at 2 and 3 GeV,  Ագանյանց Ալեքսանդր Հովսեփի, Adamian, F. V, Abrahamian, L. O., Yerevan, S. n., 1972 (համահեղինակ)։
* Сцинтилляционный годоскоп для магнитного спектрометра с большой рабочей поверхностью, Ереванский физический институт, Ереван, Б. и., 1972 (համահեղինակ)։
* Магнитный спектрометр для регистрации частиц в области до 4 Гэв/с, Ереванский физический институт, Ереван, Б. и., 1972 (համահեղինակ)։
* Фоторождение η0-мезонов на ядрах и определение полного сечения ηN взаимодействия, Ереванский физический институт, Ереван, Б. и., 1973 (համահեղինակ)։
* Исследование некогерентного фоторождения мезонов на ядрах, Ереван, 1973 (համահեղինակ)։
* Photoproduction of П- mesons on Neutrons with Polarized Photons in the Energy Range Eγ = 0.9 - 1.65 Gev, 1980 (A. O. Aganiants).

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Հայ ֆիզիկոսներ
Կատեգորիա:Ֆիզիկամաթեմատիկական գիտությունների դոկտորներ
Կատեգորիա:Մոսկվայի պետական համալսարանի շրջանավարտներ
Կատեգորիա:ՀԽՍՀ պետական մրցանակի դափնեկիրներ
Սիլվա Աբրահամյան

**Սիլվա Սամսոնի Աբրահամյան** (), հայ ձևաբան, կենսաֆիզիկոս։ Կենսաբանական գիտությունների դոկտոր (2004):

## Կենսագրություն
Սիլվա Աբրահամյանը ծնվել է 1942 թվականի մարտի 18-ին, Երևան քաղաքում։ 1966 թվականին ավարտել է Երևանի պետական համալսարանը։ 1969 թվականից աշխատում է Հայաստանի գիտությունների ազգային ակադեմիայի Կենսաքիմիայի ինստիտուտում։

Աշխատանքնեը վերաբերում են գլխուղեղի կենսաբանորեն ակտիվ նյարդահորմոնների և նոր ցիտոկինների իմունահյուսվածաքիմիական հետազոտությանը՝ բնականոն և ախտաբանական պայմաններում, ինչպես նաև առնետների սրտի վրա հիպոթալանուսի կորոնարոակտիվ նյարդահորմոնների ազդեցության ձևաբանաֆունկցիոնալ ուսումնասիրությանը։

## Երկեր
* Иммуногистохимическое исследование кардиоактивных нейрогормонов и новых цитокинов мoзга в условиях нормы и патологии [Текст]: автореф. дис... д-ра биол. наук: 03.00.04 / Абрамян Сильва Самсоновна, НАН Республики Армения, Институт биохимии им. Г. Х. Бунятяна, Ереван, 2004, 53 с.

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Հայ ձևաբաններ
Կատեգորիա:Հայ կենսաֆիզիկոսներ
Կատեգորիա:Կենսաբանական գիտությունների դոկտորներ
Ամերիկայի բանկի աշտարակ (Լոս Անջելես)

**Ամերիկայի բանկի աշտարակ (Լոս Անջելես)** () Լոս Անջելեսի (Կալիֆոռնիա) գործարար կենտրոնում գտնվող բանկ։

## Նկարագրություն և պատմություն
Հանդիսանում է ԱՄՆ-ի 12-րդ ամենաբարձր շինությունը, Չիկագոյի արևմտյան հատվածի ամենաբարձր երկնաքերը, ինչպես նաև Կալիֆոռնիայի ամենաբարձր շինությունը։ Շենքի տանիքին գտնվում է ուղղաթիռի համար նախատեսված վայրէջքի հարթակ, այս առումով այն աշխարհի ամենաբարձր երկնաքերն է։ Շինության բարձրությունը 310 մետր է։ Երկնաքերը գտնվում է բարձր սեյսմիկ ակտիվության գոտում, դրա համար էլ նախագծով նախատեսվել է շինության լրացուցիչ ամրություն, ինչը թույլ է տալիս դիմակայել Ռիխտերի սանդղակով մինչև  8,0 մագնիտուտով  երկրաշարժի։ Շենքն ունի 73 հարկ և երկհարկանի ստորգետնյա ավտոկայանատեղի։ Երկնաքերի շինարարությունը սկսվել է  1987 թվականին, ավարտվել է 1989 թվականին։ Նախագծի հեղինակը Հենրի Կոբն ու  «Pei Cobb Freed & Partners» ճարտարապետական ընկերությունն է։ Ծախսվել է  350 միլիոն ԱՄՆ դոլար։ Սա Լոս Անջելեսի ամենաճանաչված երկնաքերերից է։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Երկնաքերներ
Կատեգորիա:Շենքեր և կառույցներ
Կատեգորիա:Աշտարակներ
Շոն Լոնգստաֆ

**Շոն Լոնգստաֆ** (, ), անգլիացի պրոֆեսիոնալ ֆուտբոլիստ։ Ներկայումս հանդես է գալիս Նյուքասլ Յունայթեդի կազմում։ Խաղում է կենտրոնական կիսապաշտպանի դիրքում։

## Ակումբային կարիերա
### Նյուքասլ Յունայթեդ
Լոնգստաֆը Նյուքասլ Յունայթեդի ակադեմիայի սան է։ 2017 թվականի հունվարի 9-ին նա մինչև մրցաշրջանի ավարտը վարձավճարով միացավ Կիլմարնոկին։ Իր պրոֆեսիոնալ դեբյուտը նշեց հունվարի 21-ին՝ թիմի մեկնարկային կազմում խաղադաշտ դուրս գալով Շոտլանդիայի գավաթի Համիլտոն Ակադեմիկալի դեմ խաղում։ Առաջին հանդիպումը Շոտլանդիայի առաջնությունում անցկացրեց հունվարի 28-ին՝ Ռոս Կաունտիի դեմ խաղում՝ այս խաղում դառնալով գոլի հեղինակ։ Փետրվարի 4-ին անգլիացին գոլ խփեց Համիլտոն Ակադեմիկալի դեմ խաղում, իսկ հանդիպումն ավարտվեց 1-1 հաշվով։ Կիլմարնոկի կազմում Լոնգստաֆը անցկացրեց 17 հանդիպում՝ դառնալով 3 գոլի հեղինակ։

2017 թվականի հուլիսի 21-ին Լոնգստաֆը 1 տարվա վարձավճարով տեղափոխվեց Բլեքփուլ։ Իր դեբյուտը նշեց օգոստոսի 8-ին՝ Անգլիայի լիգայի գավաթի Ուիգան Ատլետիկի դեմ խաղում։ Առաջին հանդիպումը առաջնությունում անցկացրեց օգոստոսի 12-ին՝ Միլթոն Քինս Դոնսի դեմ խաղում և այս խաղում դառնալով գոլի հեղինակ։ Օգոստոսի 19-ին Լոնգստաֆը գոլի և գոլային փոխանցման հեղինակ դարձավ Դոնկաստեր Ռովերսի դեմ խաղում։ Սեպտեմբերի 2-ին անգլիացին խփեց Ուիմբլդոնի դեմ հանդիպման միակ գնդակը՝ 1-0 հաշվով հաղթանակ պարգևելով իր թիմին։ 2018 թվականի փետրվարի 3-ի նա գոլ խփեց Բերիի դեմ խաղում, իսկ հանդիպումն ավարտվեց 1-1 հաշվով։ Բլեքփուլի կազմում Լոնգստաֆը անցկացրեց 45 հանդիպում՝ դառնալով 9 գոլի և 6 գոլային փոխանցման հեղինակ։

2018-19 մրցաշրջանում Լոնգստաֆը վերադարձավ Նյուքասլ Յունայթեդ։ Իր դեբյուտը ակումբի կազմում նշեց 2018 թվականի օգոստոսի 29-ին՝ Անգլիայի լիգայի գավաթի Նոթինգհեմ Ֆորեստի դեմ խաղում։ Դեկտեմբերի 3-ին Լոնգստաֆը երկարաձգեց իր պայմանագիրը մինչև 2022 թվականը։ Առաջին հանդիպումը Պրեմիեր Լիգայում անցկացրեց դեկտեմբերի 26-ին՝ փոխարինելով Քենեդիին Լիվերպուլի դեմ խաղում։ Իր առաջին գոլը Նյուքասլի կազմում խփեց 2019 թվականի հունվարի 15-ին՝ Անգլիայի գավաթի Բլեքբուրն Ռովերսի դեմ խաղում։ Պրեմիեր Լիգայում առաջին գոլը խփեց փետրվարի 26-ին՝ Բարնլիի դեմ խաղում։ 2018-19 մրցաշրջանում Լոնգստաֆը անցկացրեց 13 հանդիպում՝ դառնալով 2 գոլի ու 1 գոլային փոխանցման հեղինակ և գրավելով Մանչեսթեր Յունայթեդի ուշադրությունը։

## Կարիերայի վիճակագրություն
### Ակումբային վիճակագրություն
*2019 թվականի օգոստոսի 9-ի դրությամբ*

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Լոնգստաֆի պաշտոնական Տվիտերի էջը
* Լոնգստաֆի պաշտոնական Ինստագրամի էջը
* Լոնգստաֆը transfermarkt-ում
* Լոնգստաֆը soccerbase.com-ում
* Լոնգստաֆը WhoScored.com կայքում
* Լոնգստաֆը Նյուքասլ Յունայթեդի պաշտոնական կայքում
* Լոնգստաֆը Պրեմիեր Լիգայի պաշտոնական կայքում

Կատեգորիա:Անգլիական ֆուտբոլի լիգայի խաղացողներ
Կատեգորիա:Անգլիացի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Բլեքփուլի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Կիլմարնոկի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Նյուքասլ Յունայթեդի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Պրեմիեր Լիգայի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Տղամարդկանց ֆուտբոլի կիսապաշտպաններ
Կատեգորիա:Լիդս Յունայթեդի ֆուտբոլիստներ
Վարդան Վարդազարյան

**Վարդան Ազիզի Վարդազարյան** (), հայ բանաստեղծ, լրագրող։

## Կենսագրություն
Ծնվել է 1951 թվականին Արարատի մարզի Նոր կյանք գյուղում։ 1975 թվականին ավարտել է Երևանի Խաչատուր Աբովյանի անվան մանկավարժական ինստիտուտի բանասիրական ֆակուլտետը։ Աշխատել է դպրոցներում և զբաղվել լրագրությամբ։ 1985-1992 թվականներին աշխատել է Բաղրամյանի շրջանային «Երասխ» թերթում որպես ռադիոխմբագիր, նամակների բաժնի վարիչ, պատասխանատու քարտուղար և խմբագրի տեղակալ։ Այնուհետև աշխատել է շրջժողկրթբաժնում որպես հայոց լեզվի և գրականության տեսուչ։ Աշխատակցել է Արմավիր մարզային «Արմավիր» թերթին։ 2001-2003 թվականներին հայոց լեզու և գրականություն է դասավանդել Երևանի 159-րդ կրթահամալիրում։ Աշխատում է ՀՀ ԳԱԱ Հայոց ցեղասպանության թանգարանում։

## Երկեր
* Վիրավոր ժամանակ (բանաստեղծություններ), Ե., Դարակ, 2016, 164 էջ։ Խմբագիր և առաջաբանի հեղինակ՝ Աշոտ Գաբրիելյան։
* Ժամանակի քաղց (բանաստեղծություններ), Ե., Դարակ, 2019, 212 էջ։ Խմբագիր՝ Աշոտ Գաբրիելյան։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:ՀՊՄՀ շրջանավարտներ
Կատեգորիա:Հայ բանաստեղծներ
Կատեգորիա:Հայ լրագրողներ
Zytturm (Ցուգ)

**Zytturm**, միջնադարյան աշտարակ Շվեյցարիայի Ցուգ կանտոնի նույնանուն քաղաքի Կոլինպլաց հրապարակում։ Համարվում է այդ քաղաքի խորհրդանշական տեսարժան վայրը և տեղ է գտել նրա զինանշանի վրա։ Կառուցվել է 13-րդ դարում։ Սկզբնական շրջանում՝ մի քանի հարյուրամյակ ծառայել է որպես դիտաշտարակ։ 1478-1480 թվականներին վերակառուցվել է ու ավելի բարձրացվել։ 1557 թվականին ստացել է ներկայիս տեսքը՝ որպես կառույց. բարձրությունը հասցվել է 52 մետրի, ունեցել է հսկիչների համար նախատեսված սենյակ՝ համապատասխան պատուհանով։ 1574 թվականին նրա արևելյան պատի վրա՝ սովորական ժամացույցի տակ տեղադրվել է աստղագիտական ժամացույցը, որն ունի չորս ցուցիչ. առանձին սլաքներով ու աստղագիտական նշաններով ցույց է տալիս շաբաթը, լուսնի փուլերը, ամիսը, նահանջ տարին (S տառով)։

Աստղագիտական ժամացույցի տակ փորագրված-քանդակված են Շվեյցարիայի այն ութ հնագույն կանտոնների զինանշանները, որոնք 1353-1481 թվականների միջակայքում կազմավորել են շվեյցարական կանտոնների առաջին միությունը՝ այսպես կոչված՝ Հին համադաշնությունը՝ հիմք դնելով Շվեյցարիայի անկախ, ինքնավար պետության ստեղծմանը։ Պետության հիմնադիր այդ ութ կանտոններից մեկի՝ Ցուգի վարչական կենտրոնը համարվող նույնանուն քաղաքի հին թաղամասում գտնվող նշանավոր աշտարակը վերջին անգամ հիմնանորոգման է ենթարկվել 1952 թվականին։ Պատմական այդ հուշարձանն ընդգրկված է Շվեյցարիայի համազգային նշանակության պատմամշակութային ժառանգության ցանկում և գտնվում է պետության խնամքի ու պահպանության ներքո։

## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն
*Felicitas Oehler: . Hrsg.: Zuger Stadtführungen. Zug 2010 Zytturm. Aus der Reihe Blickfang Zug   [PDF; 4,4 MB])

## Արտաքին հղումներ
200px|մինի|ձախից
* Webpräsenz des Zytturmes 
* Der Zytturm als Sehenswürdigkeit (mit Öffnungszeiten)
* Artikel zur Geschichte des Zytturmes 
* Schweizerische Gesellschaft für Kulturgüterschutz: Zytturm Zug 

Կատեգորիա:Շվեյցարիայի պատմություն
Կատեգորիա:Շվեյցարիայի աշխարհագրություն
Կատեգորիա:Ցուգ կանտոնի բնակավայրեր
Բզիթա

**Բզիթա** (), գյուղ Վրաստանում։ Գտնվում է Ռաճա-Լեչխում և Քվեմո Սվանեթ մարզի Օնի շրջանում։ Գտնվում է Հարավային Օսիայի տարածքում։

## Դիրք
Գտնվում է ծովի մակարդակից 1400 մետր բարձրության վրա։ Շրջկենտրոն Օնից հեռու է 35 կմ։

## Բնակչություն
Ըստ 2015 թվականի մարդահամարի տվյալների, գյուղի բնակչությունը կազմում է 103 մարդ։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Հարավային Օսիա
Կատեգորիա:Վրաստանի բնակավայրեր
Կատեգորիա:Վրաստանի գյուղեր
Կատեգորիա:Օնի շրջան
Վարդազարյան

**Վարդազարյան**, հայկական ազգանուն։

## Ազգանունը կրողներ
* Մարտին Ցոլակի Վարդազարյան (1938), երաժիշտ։
* Նորայր Դրաստամատի Վարդազարյան (1937), ախտաբան-անատոմ։ 
* Ռոբերտ Սերգեյի Վարդազարյան (1911-1953), գրականագետ։
* Ռուբեն Էդուարդի Վարդազարյան (1967), իրավաբան։
* Վարդան Ազիզի Վարդազարյան (1951), բանաստեղծ, լրագրող։
* Տաճատ Տիգրանի Վարդազարյան (1914-1989), դերասան, ռեժիսոր, բեմադրիչ։
* Ցոլակ Վարդազարյան (1910-1944) երաժիշտ։
* Փիլիպոս Հակոբի Վարդազարյան (1858-1935), հրատարակիչ, մշակութային գործիչ։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Հայկական ազգանուններ
Կատեգորիա:Ազգանուններ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Անձնանվանական հիմքով ազգանուններ
Կատեգորիա:Յան վերջածանցով ազգանուններ