Օլիմպիական խարտիա

[250px|right|thumb|[Խորհրդանշան ՄՕԿ]]
**Օլիմպիական խարտիա**,  փաստաթուղթ, որում հիմնարար շարադրված է Օլիմպիզմի սկզբունքները, կանոնները, որը ընդունվել է ՄՕԿ-ի կողմից։
## Նպատակ
Օլիմպիական խարտիան  իրականացնում է երեք խնդիրներ.
* Փաստաթուղթ սահմանադրական բնույթի,  որի իրականացնում է Օլիմպիզմի սկզբունքները և արժեքները.
* ՄՕԿ-ի կանոնադրություն.
* Կանոնակարգի  պարտականության բաժանում՝ Միջազգային օլիմպիական կոմիտեի, միջազգային ֆեդերացիաների, Ազգային օլիմպիական կոմիտեների և Օլիմպիական խաղերի կազմկոմիտեի միջև։
## Պրեամբուլա
[thumb|70px|[Պիեռ դը Կուբերտեն]]
Ժամանակակից Օլիմպիզմի հայեցակարգը պատկանում է Պիեռ դը Կուբերտենին, որի նախաձեռնությամբ 1894 թվանաին հունիսին Փարիզում կայացավ Միջազգային  ատլետիկական  կոնգրեսը։ 1894 թվականի հունիսի 23-ին ստեղծվեց Միջազգայի օլիմպիական կոմիտեն (ՄՕԿ)։ Առաջին արդի Օլիմպիական խաղերի (Օլիմպիական Խաղեր) տոնակատարությունը կայացել է Աթենքում՝ Հունաստան, 1896 թվականին։  1914 թվականին Օլիմպիական կոնգրեսը Փարիզում հավանության է արժանացրել օլիմպիական դրոշը, նվիրված Պիեռ դը Կուբերտենին։ Նրանում պատկերված է հինգ միահյուսված օղակներ, որը խորհրդանշում է հինգ մայրցամաքների միությունը և ամբողջ աշխարհի մարզիկներ հանդիպումը  Օլիմպիական խաղերին։ Առաջին ձմեռային Օլիմպիական խաղերը կայացել է Շամոնում (Փարիզ) 1924 թվականին։

## Օլիմպիզմի հիմնարար սկզբունքներ
* Օլիմպիզմը ներկայացնում է իրենից կյանքի փիլիոսփայություն, վեհացնող և միացնող բարոյական արժեքի ամբողջություն մեկ մարմնում, ազատության և  միտք։ Միացնելով սպորտը  մշակույթի և կրթության հետ, օլիմպիզմը ձգտում է ստեղծել առողջ ապրելակերպ, հիմնվելով ուրախության ջանքերի,  դաստիարակության արժեքների լավ օրինակ և հիմնային հարգանք համընդհանուր բարոյագիտական սկզբունքին։
* Օլիմպիզմի նպատակը հանդիսանում է մարդու ձևավորման  ներդաշնակ զարգացումն սպորտում, որպեսզի պահպանվեն մարդկային արժանապատվությունը և խթան հանդիասնա խաղաղ հասարակության պահպանմանը։
* Օլիմպիական շարժման գործունեությունը համաձայնեցված, կազմակերպված, մշտական և համապարփակ բնույթի է, և իրականացվում է բարձրագույն մարմնի՝ ՄՕԿ-ի ներքո, բոլոր կազմակերպությունների և անհատների օլիմպիզմի արժեքների ոգեշնչումով։ Այդ գործողությունները տարածվել է հինգ մայրցամաքներում։ Այն համախմբում է աշխարհի բոլոր մարզիկներին մարզական Օլիմպիական խաղերի տոնախմբությանը։ Օլիմպիական շարժումը խորհրդանշում է միահյուսված հինգ օղակներ։
* Զբաղվել սպորտով՝ այն հանդիսանում է մարդու իրավունքը։ Յուրաքանչյուր ոք պետք է իրավունք ունենա զբաղվելու սպորտով առանց որևէ խտրականության, և ունենա Օլիմպիական ոգի, որը պահանջում է փոխադարձ ըմբռնում, բարեկամության ոգի, համերաշխություն և արդար խաղ։ Կազմակերպությունները և սպորտի կազմակերպիչները պետք է վերահսկեն անկախ մարզական կազմակերպություններից։
* Մարզական կազմակերպությունների շրջանակներում Օլիմպիական շարժումն պետք է ունենա իրավունքներ ու պարտականություններ,  ինքնավար կազմակերպություններին բնորոշ (կանոնների ստեղծում և վերահսկողություն, կազմակերպական կառուցվածք) սահմանում։
* Ներկա ժամանակ՝ Օլիմպիական խարտիան նախատեսում է իրականացնել իրավունքներ ու ազատությունները,  այն պետք է ապահովի ցանկացած ձևի որևէ խտրականության բացակայություն, ռասայական, լեզվական,  կրոնականության, քաղաքական բնույթի, մաշկի գույնի հայտանիշի, սեռի, սեռական կողմնորոշման, անձնական կարծիքի, ազգային կամ սոցիալական ծագման, գույքի տիրապետման, ծննդից կամ այլ դրությունից։
* Օլիմպիական շարժումը պահանջում է պահպանել Օլիմպիական խարտիայի և  Միջազգային օլիմպիական կոմիտեի ճանաչում։

## Կառուցվածք
Խարտիայի պաշտոնական լեզուններն են ֆրանսերենը և անգլերենը։ Օլիմպիական խարտիան (խմբագրված է 02 օգոստոսի 2015 թվականին) կազմված է 6 գլխից և 61 հոդվածներից։

Օլիմպիական խարտիայի գլուխներ.
* 1. Օլիմպիական շարժում
* 2. Միջազգային օլիմպիական կոմիտե (ՄՕԿ) 
* 3. Միջազգային ֆեդերացիաներ (ՄՖ)
* 4. Ազգային օլիմպիական կոմիտեներ (ԱՕԿ)
* 5. Օլիմպիական խաղեր
* 6. Միջոցների և պատժամիջոցների, կարգապահական և վեճերի լուծում

## Տես նաև
* Միջազգային օլիմպիական օր
* Օլիմպիական շարժում և քաղաքական բողոք
## Արտաքին հղում
* Օլիմպիական խարտիայի ամբողջական տեքստ 
* Օլիմպիական խարտիայի ամբողջական տեքստը ֆրանսերեն լեզվով (767 КБ PDF)
* Օլիմպիական խարտիայի ամբողջական տեքստը անգլերեն լեզվով (1954 КБ PDF)

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Օլիմպիական խաղեր
Կատեգորիա:Խարտիա