open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Կեչի հարթատերև

մինի
**Կեչի հարթատերև** (), կեչազգիների ընտանիքի կեչի ցեղին պատկանող տեսակ։ Համանուններ՝ կեչի ճապոնական սպիտակ, կեչի ասիական։

## Տարածվածությունը և էկոլոգիան
Տեսակի արեալը ընդգրկում է Ասիայի մեղմ և սուբարկտիկական կլիմայական գոտիները։ Հարթատերև կեչին տարածված է Սիբիրում (Կրասնոյարսկի երկրամաս, Ենիսեյ գետից արևելք, Բուրյաթիա, Չիտայի մարզ, Յակուտիա), Հեռավոր Արևելքում (Մերձամուրյան տարածք, Մագադանի մարզ, Սախալին), Չինաստանի հյուսիսում, Հյուսիսային Կորեայում, Ճապոնիայում (Հոկայդոյում)։

## Բույսի նկարագիր
Տերևաթափվող ծառ է՝ 20-30 մետր բարձրությամբ։

Արմատը սպիտակ կամ մոխրասպիտակավուն է, շերտազատվող։ Ճյուղերը ցած կախված չեն (ի տարբերություն կեչի ելունդավորի` Betula pendula), մուգ մոխրագույն կամ մուգ շագանակագույն են, մերկ։ Երիտասարդ ճյուղերի վերջավորությունները քիչ գեղձեր են պարունակում http://www.efloras.org/florataxon.aspx?flora_id=2&taxon_id=200006161:

Տերևները օվալ-եռանկյունաձև են, լայն օվալաձև, 3-9 × 2-7,5 սմ, հիմքում կտրտված են։

Ծաղկում է ապրիլ-հունիս ամիսներին։ Պտղակալում է հուլիսից օգոստոս։ Պտուղները նեղաթև են։

Հանդիպում է լայնատերև անտառներում (թխկու-Acer, լորենու-Tilia, կաղնու-Quercus հետ համատեղ), խառնանտառներում, նոսր խառնանտառներում (սոճի և լայնատերև ծառեր), խառը փշատերև (եղևին-սոճի (Abies sibirica և Pinus sibirica)) անտառներում։ Կեչին կարող է առաջացնել մաքուր և խառը համակեցություններ։

## Պարտեզային և դեկորատիվ  տեսակներ
Օգտագործվում են կանաչապատման մեջ։ Հայտնի սորտերն են.

*  () - ունի գնդաձև սաղարթ, կաթնագույն արմատ, կանաչ տերևներ։ Սորտը կայուն է հիվանդությունների նկատմամբ։
*  - սորտին բնորոշ են կանոնավոր բրգաձև սաղարթը։ Արմատը հոծ է և մաքուր։ Տերևները մուգ են և փայլուն, աշնանը հիմնականում դեղնում են։ Սորտը կայուն է հիվանդությունների նկատմամբ։
*  - բնորոշվում է արմատի գեղեցիկ գույնով։ Հարմար է խոնավ հողատարածքների համար։

## Պատկերասրահ

Betula platyphylla 01-10-2005 14.55.38.JPG
Changbai Betula leafage.JPG
Betula platyphylla flower.JPG
Birch 475336675 white.jpg



## Գրականություն
* 

Կատեգորիա:Ասիայի բուսական աշխարհ
Կատեգորիա:Բույսեր այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Կեչազգիներ
«Դինամո» ընկերության տուն

**«Դինամո» ընկերության տուն** (), շենք Մոսկվայում, Բոլշայա Լուբյանկա փողոցի և Ֆուրկասովսկի նրբանցքի անկյունում։ Կառուցվել է 1928-1931 թվականներին։

## Պատմություն
Շենքը կառուցել են խորհրդային հայտնի ճարտարապետներ Իվան Ֆոմինը և Արկադի Լանգմանը 1931 թվականին։ Նոր շենքը կատարել է «Դինամո» մարզական ընկերության բնակելի շենքի գործառույթ։

1928-1929 թվականների նախագծով նախատեսվում էր ստեղծել համաչափ ճարտարապետական համակառույց, որը պետք է եզրափակեր Կուզնեցկի կամրջի հեռապատկերը։ Սակայն նախատեսված երկու շենքերից կառուցվել է միայն մեկը` Բոլշայա Լուբյանկա փողոցի և Ֆուրկասովսկի նրբանցքի միջև, որը ներառում է ոչ բարձր աշտարակով միավորված Լ-աձև վարչական և բնակելի մասնաշենքեր։

## Նկարագրություն
«Դինամո» մարզական ընկերության համակառույցի գլխավոր մասնաշենքը, որը նայում է Բոլշայա Լուբյանկային, կառուցվել է ճարտարապետական մոնումենտալ ձևերի կիրառմամբ. դրանք են զանգվածեղ կրկնակի սյուները, շենքի խիստ ուղղաձիգները։ Նրանց առանձնահատկությունը խարիսխների և սյուների խոյակների բացակայությունն է։ Վերին աշտարակը բաժանված է պատշգամբներով շենքի անկյուններում և սյուներով, որոնց վրա հենվում է ամբողջ առաջին հարկը։

## Շենքն այսօր
ձախից|մինի|267x267փքս|«Դինամո» մարզական ընկերության շենքը
«Դինամո» մարզական ընկերության շենքը պատկանում է Ռուսաստանի անվտանգության դաշնային ծառայությանը, առաջին հարկում «Յոթերորդ աշխարհամաս» ցանցի «Կենտրոնական գաստրոնոմ» խանութն է։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Старые фото дома
* Дом Общества Динамо — Москва. Энциклопедический справочник. — М.: Большая Российская Энциклопедия. 1992.

Կատեգորիա:1930 հիմնադրումներ
Կատեգորիա:Մոսկվայի շենքեր և կառույցներ
Ջովանի Սանտի

**Ջովանի Սանտի** (, ), իտալացի գեղանկարիչ, դեկորատոր Ռաֆայել Սանտիի հայրը։ Ծնվել է 1435 թվականին Իտալիայի արևելքում գտնվող Ուրբինո քաղաքում։ Մահացել է 1494 թվականի օգոստոսի 1-ին։

Որոշ ժամանակ եղել է մանր առևտրական։ Այնուհետև նկարչություն է սովորել Պիեռա Դելլա Ֆրանչեսկայի մոտ։ Հավանաբար որոշ ժամանակ եղել է Մելոցցո դա Ֆորլիի օգնականն ու ընկերը։ Ավելի ուշ Ջովանի Սանտին դարձել է պալատական նկարիչ դուքս Ուրբինո Ֆեդերիգո դա Մոնտեֆելտրոյի օրոք։ Նա ստեղծել է մի շարք խորանի նկարներ, որոնք պահվում են Բեռլինի պատկերասրահում, Մադոննան՝ Ուրբանոյի Սուրբ Աստվածածին եկեղեցում, ինչպես նաև Բուդապեշտի Կերպարվեստի թանգարանում  և այլ թանգարաններում։

## Տիրանի մատուռի որմնանար
Կալիում գտնվող Սան Դոմենիկոյի եկեղեցին Տիրանիի հայտնի մատուռներից է, որը Պիետրո Տիրանիի պատվերով  ձևավորել է Ջովանի Սանտին և համարվում է տասնվեցերորդ դարի  գլուխգործոց։ 1859 թվականին Օստին Հենրի Լայարդը «Առունդելյան միություն» ամսագրում հրատարակել է  «Ջովանի Սանտին և նրա որմնանկարը Կալիում» հոդվածը, որը 1994 թվականին Ռ. Վարեզեի կողմից թարգմանվել է իտալերեն։ Տիրանիի  մատուռի որմնանկարները Ջովանի Սանտիի լավագույն աշխատանքներից են, որտեղ հրեշտակին պատկերել է երիտասարդ Ռաֆայելի պատկերով, իսկ Սուրբ Հովհաննես Մկրտչին՝ իր դիմանկարով։

## Պատկերասրահ

Giovanni Santi Madonna and Child with a Book.jpg| «Մադոննան մանկան հետ»
G Santi Pala Bufi GN Marche Urbino.jpg|Կալիի Տիրանիի մատուռի որմնանկար
Giovanni Santi - Christ supported by two angels.jpg|«Քրիստոսը երկու հրեշտակների հետ», մոտ 1490


## Գրականություն
* Giovanni Santi, 1999, Electa (Milano), ISBN 88-435-6825-6
* Antonio Forcellino: Raffael. Siedler Verlag 2008, ISBN 978-3886808816

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Իտալացի նկարիչներ
Կատեգորիա:Իտալացի բանաստեղծներ
Կատեգորիա:Իտալացի արվեստագետներ
Կատեգորիա:Վերածննդի նկարիչներ
Մարիա Բենգթսսոն (սոպրանո)

**Մարիա Բենգսսոն** (), շվեդ օպերային սոպրանո, ելույթներ է ունեցել նաև Եվրոպայի խոշոր օպերային թատրոններում։ Նա Մոցարտի և Ռիչարդ Շտրաուսի հայտնի օպերաների լավագույն կատարողներից է։

## Կարիերա
Բենգթսսոնը ծնվել է Տրիլեբորգում (Շվեդիա),  մեծացել է Հոլլվիկենում, որտեղ էլ ստացել է երգի և դաշնամուրի դասեր։ Նա 1995- 2000 թվականներին սովորել է Բիթա Հեուեր-Քրիսենի` Ֆրեյբուրգի Երաժշտադպրոցում։ 2000 թվականից նա եղել է Wiener Volksoper- ի անդամ։  2002 թվականին Կիրիլ Պետրենկոն հրավիրում է նրան երգելու Բերլինի Օպերային թատրոնում, որտեղ էլ նա մնացել և աշխատել է մինչև 2007 թվականը։ 2007 թվականից նա եղել է հյուր մենակատար *[[Die Entführung aus dem Serail]]*, բեմադրվել է Calixto Bieito-ում։ 2008/2009 մրցաշրջանում առաջին անգամ հանդես եկավ Ֆրանկֆուրտի Օպերայի տեսարանում։
* Հաջորդ եթերաշրջանում նա հանդես է գալիս Թագավորական օպերայում, Բեռլինի գերմանական պետական օպերայում, Մյունխենյան Բավարիայի պետական օպերայում, Բորդոյի ազգային օպերայում, ինչպես նաև Լեյպցիգյան Գիվանդհաուս նվագախմբում։ Վերադառնալով Ֆրանկֆուրտի օպերա, որտեղ հանդես եկավ Ռ Շտրաուսի «Դեֆնա» օպերայի գլխավոր պարոտիստ, որից հետո առաջին անգամ հանդես եկավ Վ. Ա. Մոցարտի Դոն Ժուան օպերայի նորովի ներկայացման մեջ, որպես Դոննա Էլվիրա։
* 2010-2011 եթերաշրջանում նա կատարեց «Fiordiligi» - ի (Վ. Ա. Մոցարտ «Այդպես են ժամանում բոլոր կանայք») մասը, Թագավորական օպերա Covent Garden- ի և Լիոնի ազգային օպերայի բեմերում, որտեղ նա նույնպես հայտնվեց Դոննա Աննայի («Don Juan») դերում։ Բեռլինի պետական օպերայում ներկայացրեց Կունիգունդի պարտիան նոր ներկայացումով՝ Լ. Բերնստայնի «Կանդիդ» օպերայից։ Նույն եթերաշրջանում հանդես եկավ նաև Զալցբուրգի փառատոնում։
Կանոնավոր կերպով մասնակցում է համերգներին և հանդես է գալիս երաժշտական փառատոններում, այդ թվում` Կարինտիում ևւ Բեռլինում, Վիեննայի համերգասրահներում՝ (Concerthaus, Musikverein), KlangBogen փառատոնին Վիեննայում, Լիսաբոնում` Գյուլբենկյան հիմնադրամի և Սան Կառլուշի ազգային թատրոնում, ինչպես նաև Ֆրանկֆուրտում գտնվող Հին Օպերայում /Alter oper:

* 2011/2012 եթերաշրջանում նա հանդես է եկել La Fenice թատրոնում (Վենետիկ) և ելույթ է ունեցել «Կորոնացի պոպպեի» թատրոնում Կ. Մոնտեվերդի  դերակատարումով, Կելնսկի օպերայի բեմում, որտեղ նա կրկին ելույթ է ունենում ընթացիկ եթերաշրջանում, Գրաֆինի պարտիայում (Մոցարտի «Ֆիգարոյի հարսանիքը»)։
* 2013/2014 եթերաշրջանն սկսվեց աննախադեպ հաջողություններով, նա փայլուն ելույթներ ունեցավ Լոնդոնի Թագավորական օպերային դահլիճում՝ «Covent Garden» և ստացավ Contessa որակավորում։ Ֆլամանդական օպերայում նա հանդես է եկել որպես  Մարշալլինիի դեբյուտ հայտնի դերասան և « Օսկար »  մրցանակի դափնեկիր Քրիստոֆ Վոլցի ներկայացման մեջ։
* 2014/2015 եթերաշրջանում նա վերադարձավ Ֆրանկֆուրտ` որպես Դաֆնա և   Վիեննայի թատրոնում նա փուլային տարբերակով երգեց  Händel՝  Մեսսիայի բեմական տարբերակով։ ՈՒնեցավ երկու կարևոր դեբյուտներ՝ Միլանի Լա Սկալայում որպես Ֆիերի (Fiery) և Վիեննայի պետական օպերային թատրոնում որպես Ելետրա (Idomeneo):
* 2015/2016 եթերաշրջանում, նա արդեն շուրջ մեկ ամիս աշխատել է Paris Bastill օպերայում Դոնա Աննայի դերակատարմամբ Դոն Ջովանիում և նշանակված էր թե՛ որպես հանդիսատես, և թե՛ որպես ժյուրի։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:20-րդ դարի օպերային երգչուհիներ
Կատեգորիա:Շվեդ օպերային սոպրանոներ
Կատեգորիա:Շվեդ երաժիշտներ
Սառա Ժիրոդո

**Սառա Ժիրոդո** (, ), կինոյի, թատրոնի և հեռուստատեսության ֆրանսիացի դերասանուհի։

## Կենսագրություն
Սառա Ժիրոդոն ծնվել է 1985 թվականի օգոստոսի 1-ին ֆրանսիայի Օ դը Սեն նահանգի Բուլոն Բիանկուր կոմունայում։ Նրա հայրը հայտնի դերասան, ռեժիսոր և գրող Բերնար Ժիրոդոն է, իսկ մայրը՝ հայտնի դերասան Աննի Դյուպրեն։ Սառայի ծնողները ամուսնալուծվել են, երբ Սառա Ժիրոդոն փոքր է եղել, որից հետո նա հազվադեպ էր հանդիպում հոր հետ։ Ջերմ հարաբերությունները հոր հետ կրկին վերսկսվել 2000 թվականից, երբ Բերնարի մոտ հայտնաբերվեց քաղցկեղ։ Մանուկ հասակում Սառան երազում էր անասնաբույժ դառնալու մասին, սակայն հետո հասկացավ, որ դա անհնարին է, քանի որ  դպրոցում վատ առաջադիմություն ուներ։ Սակայն, արդյունքում, նա դպրոցն ավարտում է գերազանցությամբ։ 17 տարեկանում Սառան սկսեց այցելել Ժան Պերիմոնիի դերասանական կուրսերին՝ գերազանցությամբ հանձնելով ընդունելության քննությունները։

1996 թվականին Սառա Ժիրոդոն առաջին անգամ հայտնվեց էկրանին՝ խաղալով Թիերի Ֆրեմոնի հետ «Գետի քմահաճույքները» արկածային ֆիլմում, որի ռեժիսորը Սառայի հայրն էր։ Այնուհետև խաղաց «Իմոջեն ՄակՔարթերի» (2010), «Գեղեցկուհին և հրեշը» (2014), «Ռոզալի բլում» (2015),  «Արքան, Սկյուռը և Լորտուն» սերիալում և այլ ժապավեններում։

2007 թվականին  Սառա Ժիրոդոն ստացել է «Մոլիեր» մրցանակը՝ «Թատերական հայտնություն» անվանակարգում և թատերական Ռեմյու մրցանակ՝ նույն անվանակարգում։

2015-2016 թվականներին Ժիրոդոն խաղաց Մարինա Լուիազոյի դերը  ռեյտինգային «Բյուրո» լրտեսային հեռուստասերիալում, որտեղ՝ նկարահանման տաղավարում նրա գործընկերներից մեկը Մատիո Կասովիցն էր։

2017 թվականին էկրան բարձրացավ Յուբեր Շարուելի դեբյուտային լիամետրաժ կինոնկարը՝ «Մանր ֆերմերը», որտեղ Սառա Ժիրոդոն Սվան Առլոյի հետ գլխավոր դերերից մեկը խաղաց։ 2018 թվականին այս ֆիլմը դերասանուհուն բերեց Ֆրանսիայի ազգային կինոմրցանակ՝ «Սեզար»՝ որպես «երկրորդ պլանի լավագույն դերասանուհի»։

## Անձնական կյանք
2010 թվականին Սառա Ժիրոդոն ամուսնացավ դերասան Սիմոն Գուբերտի հետ։ 2011 թվականի մայիսի 22-ին ծնվեց նրանց դուստը՝ Մոնան, իսկ 2016 թվականի հունիսի 28-ին՝ երկրորդ դուստրը։

## Ֆիլմագրություն

## Ճանաչում

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* 
* Sara Giraudeau op *Allociné* 

Կատեգորիա:21-րդ դարի դերասանուհիներ
Կատեգորիա:«Սեզար» մրցանակի դափնեկիրներ
Կատեգորիա:Արվեստի և գրականության ֆրանսիական շքանշանի ասպետներ
Կատեգորիա:Թատրոնի ֆրանսիացի դերասանուհիներ
Կատեգորիա:Ֆրանսիացի դերասանուհիներ
Կատեգորիա:Ֆրանսիացի կինոդերասաններ
Կատեգորիա:Ֆրանսիացի կինոդերասանուհիներ
Կատեգորիա:Ֆրանսիացի հեռուստատեսային դերասանուհիներ
Շանտալ Գոյա

**Շանտալ Գոյա**  (, ), ֆրանսիացի դերասանուհի և երգչուհի։

## Կարեիրա
Շանտալ Գոյան իր կարիերան սկսել է բարերում և ռեստորաններում աշխատելով որպես պարուհի և երգչուհի։ Առաջին անգամ կինոյում դեբյուտը կայացել է 1963 թվականին՝ Սթենլի Դոնենի «Շարադե» կատակերգությունում, որտեղ կատարել է էպիզոդային դեր։ Շանտալը որպես դերասան հայտնի է դարձել Գի դը Մոպասանի «Տղամարդկային, կանացի» ստեղծագործության մոտիվներով՝ Ժան Լյուկ Գոդարի համանուն ֆիլմում խաղացած դերի շնորհիվ։

1975 թվականից սկսել է հանդես գալ երեխաների համար նախատեսված շոուներում, որի արդյունքում արագորեն դառնում է հանրաճանաչ։ Իր ամուսնու՝ գրող-բանաստեղծ, կոմպոզիտոր Ժան-Ժակ Դեբոյի հետ, ում հետ ծանոթացել է 18 տարեկանում, Գոյան ներկայացում է բեմադրում, որը լուսավոր երաժշտությամբ դրական ստեղծագործություն էր մատաղ սերնդի համար։ Նրա հիմնական հերոսը Մերի Ռոուզն էր՝ ծառայի և ավագ քրոջ յուրօրինակ խառնուրդ։

## Հատընտիր ֆիլմագրություն
* 1963՝ «Շարադե» — Էքստրա պարուհի
* 1966՝ «Տղամարդկային, կանացի» — Մադելն
* 1971՝ «Սերն ուրախ է, սերը՝ տխուր» — Արյետ

## Սկավառակագրություն
### Ալբոմներ

* Allons chanter avec Mickey (1977)
* La Poupée (1978)
* Bécassine (1979)
* C'est Guignol (1980)
* Comme Tintin (1981)
* Le Soulier Qui Vole (1981)
* La Planète Merveilleuse (1982)
* Babar (1983)
* Le Mystérieux Voyage (1984)
* Félix le Chat (1985)
* Bravo Popeye (1986)
* Le monde tourne à l'envers (1987)
* Isabelle, c'est la fille de Babar (1988)
* L'Étrange histoire du château hanté (1989)
* Rythme et couleur (1990)
* Mes personnages enchantés (1993)
* Le Soulier qui vole 95 (1995)
* Le Grenier aux trésors (1997)
* Absolument Goya (2002)

### Սինգլներ
* C'est bien Bernard (1964)
* Une écharpe une rose (1965)
* Si tu gagnes au flipper (1965)
* D'abord dis-moi ton nom (1966)
* Laisse moi (1966)
* Pense pas trop (1967)
* Les boules de neige (1972)
* Ma Poupee De Chine

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* 
* Պաշտոնական կայք 

Կատեգորիա:Փարիզի համալսարանի շրջանավարտներ
Կատեգորիա:Ֆրանսիացի դերասանուհիներ
Կատեգորիա:Ֆրանսիացի երգչուհիներ
Կատեգորիա:Ֆրանսիացի կինոդերասանուհիներ
Կատեգորիա:Ֆրանսիացի հեռուստատեսային դերասանուհիներ
Ջեմմա Ատկինսոն

**Ջեմմա Լուիզա Ատկինսոն** (, ), բրիտանացի հայտնի մոդել և դերասանուհի։

## Կենսագրություն
Ջեմմա Ատկինսոնը ծնվել է 1984 թվականի նոյեմբերի 15-ին Անգլիայի Մեծ Մանչեսթեր կոմսության Բերի քաղաքում։

Ջեմման իր կարիերան սկսել է որպես ֆոտոմոդել դեռևս դպրոցում։ Այնուհետև նկարահանվել է «Hollyoaks» հեռուստասերիալում, որտեղ հինգ տարի շարունակ խաղացել է պրոբլեմային դեռահաս Լիզա Հանթերի դերը։ 2006 թվականին կրծքի մեծացման վիրահատություն է արել, որի հետևանքով այն հասցրել է 6-րդ չափսի։ Հետո նա հայտնվեց ITV հեռուստացանցի եթերում՝ մասնակցելով «Սերիալային աստղեր» ծրագրում, եղել է ավստրալիական ջունգլիներում՝ մասնակցելով «Ես հայտնիություն եմ... Տա՛ր ինձ այստեղից» մրցույթին, որտեղ կատարեց լեյտենանտ Եվա Մաքենի դերը՝ համակարգչային Red Alert 3 խաղում։ Ջեմմա Ատկինսոնը նկարահանվել է նաև  «Բուգի-վուգի» (2008) բրիտանական ֆիլում Քրիստոֆեր Լիի և Հիզեր Գրեհեմի հետ միասին։ Ֆիլմի պրեմիերան տեղի է ունեցել Էդինբուրգի կինոփառատոնում։

Սակայն, որպես դերասանուհի, Ջեմման առավել քիչ է հայտնի, քան որպես գլամուրային ֆոտոմոդել։ Հենց այս կարգավիճակով էլ նա հայտնի է զանազան բլոգներում, որտեղ հեշտ է գտնել նրա լուսանկարները՝ «Arena», «FHM», «Loaded», «Maxim», «Zoo Weekly» կամ «Nuts» ամսագրերում։

2007 թվականին Ջեմման հանդիպել է Քրիշտիանու Ռոնալդուի հետ. վերջինս նախընտրեց չլուսաբանալ իրենց հարաբերությունները։ Ինչ վերաբերվում էր Ջեմմային՝ նա իր լռությամբ (մինչև որոշակի պահը) ուրիշ նպատակ է հետապնդել։ Դերասանուհին չի ցանկացել խոսել այդ մասին, որպեսզի չվնասի իր ու  Ռոնալդուի հետ իր հարաբերությունները։ Սակայն նա շուտով բացահայտեց ճշմարտությունը, իսկ դրանից հետո բաժանվեց Ռոնալդուից այն բանից հետո, երբ իմացավ որ վերջինս կապեր ունի մարմնավաճառների՝ «սիրո քրմուհիների» հետ։

## Ֆիլմագրություն

## Մրցանակներ և նոմինացիաներ
*2016՝ «Ֆերմա Էմմերդեյլ» — լավագույն նոր աստղ (նոմինացիա)

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* 
* Официальный сайт 
*   Gemma  Atkinson: Hollyoaks Babe

Կատեգորիա:21-րդ դարի անգլիացի դերասանուհիներ
Կատեգորիա:Անգլիացի դերասանուհիներ
Կատեգորիա:Անգլիացի կինոդերասանուհիներ
Կատեգորիա:Անգլիացի մոդելներ
Կատեգորիա:Բրիտանացի հեռուստատեսային դերասանուհիներ
Ալեքսանդր Սպենդիարյանի հուշակոթող

**Ալեքսանդր Սպենդիարյանի հուշակոթող**, գտնվում է Երևանի Կենտրոն համայնքում՝ Նալբանդյան փողոցի թիվ 21 շենքի՝ Ալեքսանդր Սպենդիարյանի տուն-թանգարանի դիմաց։  Այդ շենքում Ալեքսանդր Սպենդիարյանն ապրել է կյանքի վերջին տարիներին՝ 1926-1928 թվականներին։ Հուշակոթողը տեղադրվել է 1979 թվականին։ Ընդգրկված է Երևանի Կենտրոն վարչական շրջանի պատմության և մշակույթի անշարժ հուշարձանների ցանկում։

Հուշասյունը քառալեզու փորագրություն ունի. հուշասյան մի նիստին հայերեն ու անգլերեն, մյուսին՝ ֆրանսերեն ու ռուսերեն փաստված է. «Այս տանն ապրել է հայ մեծ կոմպոզիտոր Ալեքսանդր Սպենդիարյանը»։ Հուշակոթողի ճարտարապետը Ստեփան Քյուրքչյանն է, քանդակագործը՝ Դավիթ Բաբայանը՝ ներկայումս փարիզաբնակ Դավիթ Երևանցին։ Հուշակոթողի ներկայումս զգալիորեն տարբերվում է իր սկզբնական տարբերակից, քանի որ Դավիթ Երևանցին 2005 թվականին վերակերտել է հուշասյան հարթաքանդակները։

## Հեղինակ
*Ճարտարապետ՝  Ստեփան Քյուրքչյան
*Քանդակագործ՝ Դավիթ Երևանցի

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Երևանի հուշարձաններ
Կատեգորիա:1979 հիմնադրումներ Հայաստանում
Կատեգորիա:Ստեփան Քյուրքչյանի հուշարձաններ
Կատեգորիա:Ալեքսանդր Սպենդիարյան
Ֆոքոն (Վոքլյուզ)

**Ֆոքոն** (), կոմունա Ֆրանսիայի Վոքլյուզ դեպարտամենտում, Պրովանս Ալպեր Լազուր ափ շրջանում։ Պատկանում է Վեզոն-Լա-Ռոմեն կանտոնին։

## Աշխարհագրական դիրք
Ֆոքոնը գտնվում է Ավինյոնից 45 կմ հյուսիս-արևելք։ Հարակից համայնքներն են` հյուսիսում՝ Մերինդոլ-լեզ-Օլիվյեն, հարավ-արևելքում՝ Մոլլան-սյուր-Օվեզը, հարավում՝ Անտրեշոն, հարավ-արևմուտքում՝ Սեն-Մարսելեն-լե-Վեզոնը և Վեզոն-Լա-Ռոմենը, արևմուտքում՝ Սեն-Ռոմեն-ան-Վեննուան։

### Ջրագրություն
Ֆոքոնը գտնվում է Ուվեզեի ափին, Թուլուրան վտակի մոտ։ Բացի դրանից, կոմունայով հոսում է Վալլատ-դե-լա-Բյուսիերը գետակը։

## Ժողովրդագրություն
Համայնքի բնակչությունը 2015 թվականին կազմել է 431 մարդ։

## Տեսարժան վայրեր
* Սեն-Ժարմենի եկեղեցի
* Սենտ-Կոլոմբի օրատորիա
* Սեն-Ժորժ եկեղեցու ավերակներ
* Միջնադարյան կամար
* Ֆեոդալական դաստակերտի մնացորդներ
* Նորդ-Դամ-դե-Սետ-Դուլյորի մատուռ

## Պատկերասրահ

Faucon Vue d'ensemble 2.JPG
Faucon Vue d'ensemble 4.jpg
Place à Faucon (Vaucluse).JPG
Mairie de Faucon.JPG


## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Վիճակագրության ազգային ինստիտուտ
* site de la Mairie de Faucon 

Կատեգորիա:Ֆրանսիայի բնակավայրեր
Կատեգորիա:Ֆրանսիայի կոմունաներ
Թորոս Թորամանյանի հուշակոթող

**Թորոս Թորամանյանի հուշակոթող**, Թորոս Թորամանյանի հիշատակը հավերժացնող կոթող Երևանում։ Գտնվում է Կենտրոն համայնքում՝Պուշկինի փողոցի  թիվ 31 շենքի մոտ։ Հուշակոթողը տեղադրվել է 1985 թվականին։ Ընդգրկված է Երևանի Կենտրոն վարչական շրջանի պատմության և մշակույթի անշարժ հուշարձանների ցանկում։

## Հեղինակ
* Քանդակագործ՝ Ռուզան Քյուրքչյան
*Ճարտարապետ՝  Ստեփան Քյուրքչյան

## Պատկերասրահ

Toros Toramanyan's monument (4).jpg
Toros Toramanyan's monument (3).jpg
Toros Toramanyan's monument (1).jpg


## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:1985 հիմնադրումներ Հայաստանում
Կատեգորիա:Երևանի հուշարձաններ
Կատեգորիա:Ռուզան Քյուրքչյանի քանդակներ
Կատեգորիա:Ստեփան Քյուրքչյանի հուշարձաններ
Փարիզի անվանում

[thumb|right|200px|Փարիզեցիների ոսկե մետաղադրմաներ, մ.թ.ա. I դար<br>[Ֆրանսիայի ազգային գրադարան]]
[thumb|right|160px|Գալիայի քարտեզը Պտղոմեոսների ժամանակաշրջանում: Քարտզի վրա կարելի է կարդալ ''[Լուտեցիա*]]
Գոյություն ունեն «*'Փարիզ*'» տեղանվան ծագման մի քանի տարբերակներ, որոնցից առավել հայտնիները ստացել են «գալլական» և «հռոմեական» անունները։

Համաձայն «գալլական» տարբերակի՝ «Փարիզ» անվանումը ծագել է լատինական *Civitas Parisiorium*-ից՝ «փարիզիների քաղաք»։ Մ.թ.ա. 3-րդ դարում կելտական ցեղերից փարիզիները Սիտե կղզու տեղում հիմնեցին բնակավայր, որը ստացավ «[[Լուտեցիա]]» անունը ՝ «կեղտ, ցեխ» կապված է նաև [[կելտերեն]]ի *louk-teih, louk-tier''՝ «ճահճային վայրեր»-ի հետ։ Առաջին անգամ այն հիշատակվում է Հուլիոս Կեսարի «Գրառումներ Գալլական պատերազմի մասին» աշխատության մեջ (մ.թ.ա. 53): Գալիայի՝ հռոմեական պրովինցիայի վերածվելուց հետո (մ.թ.ա. 16) Լուտեցիան դարձավ նշանակալի տնտեսական կենտրոն։ 3-րդ դարում գերմանական ցեղերից ալեմանները ասպատակում են քաղաքը, ինչի հետևանքով Սեն գետի ձախափնյա հատվածի բնակիչները տեղափոխվում են առավել պաշտպանված ու ապահով Սիտե կղզի։ Լուտեցիան սկսում են կոչել արդեն փարիզիների քաղաք (), ապա՝ Պարիզիում (лат. Parisium):

Ըստ «Հռոմեական» տարբերակի, որը երբեմն համարվում է չափազանցված, քաղաքի անվան ծագումը վերագրվում է տրոյական պատերազմի մասին առասպելի հերոսի՝ Փարիսի անվան հետ։ Նա տրոյական թագավորի որդին, որը գերեվարեց Հեղինե Չքնաղին սպարտացի արքա Մենելայոսից։ Հռոմեացի բանաստեղծ Վերգիլիոսի տարբերակով՝ Էնեասի գլխավորությամբ փրկված տրոյացիները լողալով հասան Ապենինյան թերակղզի, որտեղ և հիմնեցին Հռոմը։ Սակայն լեգենդում տեղեկություն չկա այն մասին, թե ինչպես Փարիսի հարազատները հայտնվեցին Ֆրանսիայի տարածքում և հիմնեցին իր անունով քաղաք։

## Փարիզի այլ անվանումներ
* «Լույսի քաղաք» ()
* «Հարյուր գյուղերի քաղաք» ()
* «Սիրո քաղաք» ()
* «Աշխարհի գեղեցկագույն քաղաք» ()
* «Նորաձևության մայրաքաղաք» (), «նորաձևության եվրոպական մայրաքաղաք» (), «мировая столица моды» ()
* «Արվեստի մայրաքաղաք» ()
* «Գաստրոնոմիական մայրաքաղաք» ()
* «Կյանքի արվեստի մայրաքաղաք» ().

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Փարիզ
Ֆլասան

**Ֆլասան** (), համայնք Ֆրանսիայի Վոքլյուզ դեպարտամենտում, Պրովանս Ալպեր Լազուր ափ։ Պատկանում է Մորմուարոն կանտոնին։ Տեղացիներին անվանում են *Flassanais*։

## Աշխարհագրական դիրք
Ֆլասանը գտնվում է Ավինյոնից 38 կմ հյուսիս-արևելք։ Հարևան համայնքներն են Վիլ-սյուր-Օզոնը՝ հարավում, Մորմուարոն՝ հարավ-արևմուտքում, Բեդուանը՝ հյուսիս-արևմուտքում։

## Հիդրոգրաֆիա
Համայնքը տեղակայված է Օզոն գետի վրա, Վանտու լեռան ստորոտին։

## Ժողովրդագրություն
Համայնքի բնակչությունը 2010 թվականին կազմել է 412 մարդ։

## Տեսարժան վայրեր
* Ռոմանական ոճով կառուցված եկեղեցի (13-րդ դար)
* Նոտր-Դամ եկեղեցի (14-րդ դար)
* Վոբոնն ամրոց (18-րդ դար)

## Պատկերասրահ

Flassan - église & office du tourisme.jpg|Եկեղեցի Ֆլասանում
Rue de Flassan.jpg|Փողոց Ֆլասանում
Mairie de Flassan.jpg|Ֆլասանի քաղաքապետարան
Mont Ventoux over the roofs of Flassan by Rosier.jpg|Վանտու լեռը՝ Ֆլասանից


## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Վիճակագրության ազգային ինստիտուտ

Կատեգորիա:Բնակավայրեր այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Ֆրանսիայի բնակավայրեր
Կատեգորիա:Ֆրանսիայի համայնքներ
Արայիկ Ստեփանյան

**Արայիկ Հովհաննեսի Ստեփանյան** (), հայազգի ռուսաստանցի գիտնական, քաղաքագետ, քաղաքագիտության դասախոս, Արցախյան ազատամարտի մասնակից, Գագիկ Ստեփանյանի (Հեթանոս Գագո) փոքր եղբայրը։

## Կենսագրություն
Արայիկ Ստեփանյանը ծնվել է Երևանում։ Նրա պապը մասնակցել է Բաշ-Ապարանի և  Երկրորդ համաշխարհային պատերազմներին։

Արայիկը 1986-1988 թվականներին ծառայել է Խորհրդային բանակում (Խորհրդային Ուկրաինա)։ Արցախյան ազատամարտի տարիներին Արայիկն իր ընկերների հետ տիրանում է  Կապան քաղաքում տեղակայված խորհրդային բանակի զենքերին։ Խորհրդային բանակի զինվորները հետախուզություն են սկսում և շրջափակում են նրանց։ Գագիկը շտապ օգնության մեքենայով օգնության է հասնում և ազատում նրանց։

2000 թվականին ավարտել է Սանկտ–Պետերբուրգի  Բալթյան պետական տեխնիկական համալսարանը, 2003 թ.–ին՝ նույն համալսարանի ասպիրանտուրայի մշակութաբանության և  գլոբալիզացիայի բաժինը, դիսերտացիայի թեման եղել է  «Ռուսական աշխարհաքաղաքականության  սոցիալ-մշակութային առանձնահատկությունները»։ Փիլիսոփայական գիտությունների թեկնածու Է։ 1999 թվականին հիմնել է  Տարածաշրջանային հասարակական կազմակերպության 
«Սանկտ Պետերբուրգի քաղաքագիտության ասոցիացիան» ()։ 2005 թվականից  Աշխարհաքաղաքական խնդիրների ակադեմիայի գիտական խորհրդի անդամ է։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Հայ գիտնականներ
Կատեգորիա:Հայ քաղաքագետներ
Կատեգորիա:Փիլիսոփայական գիտությունների թեկնածուներ
Իկի (քաղաք)

— քաղաք Ճապոնիայում, գտնվում է Նագասակիի պրեֆեկտուրայում ։

## Աշխարհագրական դիրքը
Քաղաքը տեղակայված է  Իկի  կղզու վրա, որը կոչվում է Նագասակի պրեֆեկտուրա Ճապոնիայի Կյուսյու մարզում ։

## Բնակչություն
Քաղաքի  բնակչությունը կազմում է  27 551 մարդ (1 հուլիսի 2014), իսկ խտությունը — 198,82 մարդ/կմ². Տարբերությունը  1980 թվականից մինչև  2005 թվականը՝

* 1980 թ.   	41 035  մարդ
* 1985 թ.   	39 528  մարդ
* 1990 թ.       37 308  մարդ
* 1995 թ.   	35 089  մարդ
* 2000 թ.   	33 538  մարդ
* 2005 թ.   	31 414  մարդ

## Սիմվոլիկա
Քաղաքն ունի որոշ սիմվոլիկ, խորհրդանշական կենսաբանական տարրեր։ Դրանք ավանդական խորհրդանիշներ են համարվում։
Քաղաքի սիմվոլիկ ծառը լայնատերև պոդոկարպն է, ծաղիկը նարցիզն է, թռչունը՝ Zosterops japonicus:

## Հղումներ
* Официальный сайт

## Նշումներ

Կատեգորիա:Ճապոնիայի նավահանգստային բնակավայրեր
Կալվարիա

**Կալվարիա** քաղաք, գտնվում է Լիտվայի հարավարևմտյան մասում։ Տեղակայված է Լեհաստանի սահմանին մոտ գտնվող Մերիամպոլի շրջանում։

## Ստուգաբանություն և անվանումներ
Քաղաքն անվանվում է Կալվարիոս, Կալվարիյա, Կալվարյա, Կալվարի (Իդիշ), Կալուարիա (Լեհերեն), Կալվարեն (Գերմաներեն) և Կալուարյա։ Իր անունը քաղաքը  ստացել է Հիսուսի խաչելություն հիշատակող սրբավայրի անունից։

## Պատմություն
1705 թվականին կառուցվում է առաջին փայտե եկեղեցին։ 1713 թվականին հրեաներն Օգոստոս Երկրորդից թույլտվություն են ստանում սինագոգ կառուցել, և հրեա արհեստավորներն առաջին անգամ կարող էին իրենց արհեստները կիրառել առանց արհեստավորների գիլդաների անդամ լինելու։ 1791 թվականին Ստանիսլավ Օգոստոս Պոնյատովը ճանաչում է Կալվարիան որպես քաղաք և հաստատում է քաղաքապետարանի զինանշանը։ Կալվարիան սկսում է շատ արագ զարգանալ, երբ 19-րդ դարի սկզբին Սանկտ Պետերբուրգ-Վարշավա նոր ճանապարհն է կառուցվում։ 1840 թվականին կառուցվում է նոր Կաթոլիկ եկեղեցին, որը դեռևս կանգուն է։ Մինչև Առաջին համաշխարհային պատերազմը քաղաքն ուներ 10.000 բնակիչ. պատերազմի ընթացքում քաղաքի երկու-երրորդ մասի ավերումը դառնում է բնակչության թվի նվազման պատճառ։ Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի ընթացքում՝ 1941 թվականին, Գեստապոյի զինվորների և Լիտվայի ոստիկանների կողմից իրագործվում է քաղաքի 38 հրեա բնակիչների զանգվածային մահապատիժը։

## Միջազգային հարաբերություններ
### Քույր-քաղաքներ
Կալվարիայի քույր-քաղաքներ են համարվում
*  Ալպագո քաղաքը Իտալիայում
*  Կալվարիա-Զեբժիդովսկա քաղաքը Լեհաստանում

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* “Kalvarija” - Encyclopedia of Jewish Communities in Lithuania

Կատեգորիա:1667 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր
Կատեգորիա:Լիտվայի քաղաքներ
Պարտանա

**Պարտանա**, քաղաք կոմունա  հարավային Իտալիայում Տրապանի նահանգում։ Քաղաքի հովանավորն է համարվում սուրբ մարտիրոս Վիտը։ Քաղաքի տոնը նշվում է հունիսի 15-ին։

## Աշխարհագրություն
Տեղակայված է Սիցիլիա կղզու հյուսիս-արևմուտքում Մոդիոնե և Բելիչե գետերի հովիտների միջև։ 2004 թվականի տվյալներով ունի 11 427 բնաակիչ։

## Պատմություն
21-րդ դարից Պարտանայի պատմությունը սերտորեն կապված է Գրիֆեո(Grifeo) ընտանիքի հետ։
1968 թվականի հունվարին Պարտանան ավերվեց երկրաշարժից։ Երկրաշարժից հետո կառուցվել է քաղաքի նոր թաղամաս։

## Պատկերասրահ

Պատկեր:Partanna, Castello dei Graffeo.jpg|Գրիֆեո ամրոցը
Պատկեր:Partanna, Chiesa Madre.jpg|Աստվածամոր տաճարը
Պատկեր:Partanna, Chiesa Madre (organo).jpg|Աստվածամոր տաճարի երգեհոնը


## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Բնակավայրեր այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Իտալիայի քաղաքներ
Բարնաբա դա Մոդենա

**Բարնաբա դա Մոդենա**  (, ), իտալացի նկարիչ։

## Կենսագրություն
Բարնաբա դը Մոդենան, որպես նկարիչ, հիմնականում աշխատում էր Իտալիայի հյուսիսում, Լիգուրիայում և Պիեմոնտում, ինչպես նաև Պիզայում։ 1361-ին նա կատարում է պատվերներ Դոժերի պալատի, իսկ 1370-ին `Ջենովայի Առեւտրի պալատի համար։

Նրա ստեղծագործությունները ստեղծված են Վենետիկյան-բյուզանդական արվեստի ոճով, որն ըստ երևույթին, Բարնաբա դե Մոդենային առավել ծանոթ և հարազատ էր։ Վարպետը հավատարիմ մնաց  կատարման այս ոճին մինչև իր վերջին ՝  մեզ հայտնի ֆրեսկո ոճով արված «Վերջին դատաստանը» որմնանկարը։ Բարնաբա դը Մոդենան այն ստեղծել է Ջենովայի Սբ.Ագոստինո () եկեղեցու համար։

## Ստեղծագործություններ
# «Քրիստոսի Համբարձումը», փայտ, 49 × 45 սմ
# «Մարիամի թագադրումը, Երրորդության, Մադոննան Երեխայի հետ» 
# «Հիսուսի խաչելությունը, 12 առաքյալներ», 1374, փայտ, 82 × 61 սմ
# «Մարիամ, Ծառ», 59 × 30 սմ
# «Մարիամ», 1370, ծառ, 101 × 69 սմ
# «Մարիամը և հրեշտակները», Փայտ, 101 × 85 սմ

## Պատկերասրահ

Barnaba da Modena- La Vierge et L'Enfant.jpg| Մադոննան երեխայի հետ (1370-1375), Փարիզ, Լուվր
Barnaba da modena, polittico di san bartolomeo, 1377-82, da s.bartolomeo del fossato 01.JPG|
Leche Modena 2.jpg|
Barnaba da Modena - The Ascension - Google Art Project.jpg|
Crucifixion by Barnaba da Modena.jpg|
Barnaba da Modena-La Vierge et l'enfant.jpg|
Barnaba da modena, madonna della misericordia, 1375 (genova, s.m. dei servi) 01.jpg|
Barnaba da modena, ascensione, 1300-1350 ca..JPG|
Barnaba da modena, incoronazione della vergine, trinità, madonna col bambino e crocifissione, 1374, 02.jpg|
Barnaba da modena, crocifissione, 1375 ca. 02.jpg|
Barnaba da modena, crocifissione, 1375 ca. 03 veste di cristo.jpg|
Barnaba da modena, madonna della misericordia, 1375 (genova, s.m. dei servi) 02.jpg|


## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ

Կատեգորիա:Իտալացի նկարիչներ
Ադրբեջանի քաղաքական կուսակցություններ

**[[Ադրբեջան]]ի քաղաքական կուսակցական կյանքում** գերիշխող դերը պատկանում է «Նոր Ադրբեջան» նախագահական կուսակցութությանը։

Ընդդիմադիր կուսակցությունը թույլատրվում են, բայց նրանք չունեն իրատեսական հնարավորությունը գալ իշխանության։ Այնուամենայնիվ կուսակցությունը պարբերաբար Բաքվում կազմակերպում է ցույցեր, սովորաբար հրապարակում, նախկին «Գյալյաբա» («Հաղթանակ») կինոթատրոնի դիմաց, որոնք հաճախ ավարտվում են ոստիկանության հետ բախումներով։ «Նարնջագույն հեղափոխություն»-ից հետո ադրբեջանական ընդդիմադիրները ընդունեցին նարնջագույն գույնը։

Միավորված ընդդիմություն՝ Ազադլիք («Ազատություն») դաշինքը, YeS - New Policy բլոկը և «Ազգային միաբանություն» շարժումը, խորհրդարանում ներկայացված էին մի քանի պատգամավորների կողմից։

Խոսելով 2005 թվականի դեկտեմբերի 2-ին խորհրդարանի բացման նիստում՝ Ադրբեջանի նախագահ Իլհամ Ալիևը հայտարարել է, որ Ադրբեջանում «նարնջագույն հեղափոխությունների» համար նախադրյալներ չկան, «նոյեմբերի 6-ի քվեարկությունը վերահաստատեց ադրբեջանական ժողովրդի հավատարմությունը իշխող կուսակցության ընթացքին»։

## Քաղաքական կուսակցությունների ցուցակը

* Ադրբեջանի դաշինքը (ադրբեջաներեն՝ *Azərbaycan Naminə Alyans Partiyası*);
* Ադրբեջանի կոմունիստական կուսակցությունը (ադրբեջաներեն՝ *Azərbaycan Kommunist Partiyası*);
* Ադրբեջանի դեմոկրատական կուսակցություն (ադրբեջաներեն՝ *Azərbaycan Demokrat Partiyası*);
* Ադրբեջանի Լիբերալ կուսակցությունը (ադրբեջաներեն՝ *Azərbaycan Liberal Partiyası*);
* Ադրբեջանի Ազգային Անկախության Կուսակցություն (ադրբեջաներեն՝ *Azərbaycan Milli İstiqlal Partiyası*);
* Ադրբեջանի ժողովրդական ճակատ կուսակցություն (ադրբեջաներեն՝ *Azərbaycan Xalq Cəbhəsi Partiyası*);
* Ադրբեջանի ժողովրդական-սոցիալիստական կուսակցությունը (ադրբեջաներեն՝ *Xalq Sosialist Partiyası*);
* Ադրբեջանի Սոցիալ-դեմոկրատական կուսակցությունը (ադրբեջաներեն՝ *Azerbaycan Sosial-Demokrat Partiyası*);
* Ադրբեջանի սոցիալական ապահովության կուսակցություն (ադրբեջաներեն՝. *Azərbaycan Sosial Rifah Partiyası*);
* Քաղաքացիական համերաշխություն կուսակցություն (ադրբեջաներեն՝ *Vətəndaş Həmrəyliyi Partiyası*);
* Հայրենակիցների կուսակցություն (ադրբեջաներեն՝ *Yurddaş Partiyası*);
* Հավասարություն կուսակցություն (ադրբեջաներեն՝ *Müsavat Partiyası*);
* Ադրբեջանի Լիբերալ-դեմոկրատական կուսակցությունը (ադրբեջաներեն՝ *Azərbaycan Liberal Demokrat Partiyası*);
* Ժամանակակից հավասարություն կուսակցություն (ադրբեջաներեն՝ *Müasir Müsavat Partiyası*);
* Մայր Հայրենիք կուսակցություն («Անա Վաթան») (ադրբեջաներեն՝ *Ana Vatan*);
* Ադրբեջանի առաջադիմական սոցիալիստական կուսակցություն (ադրբեջաներեն՝ *Azərbaycan Mütərəqqi Sosialist Partiyası*);
* Ազգային Միասնություն (ադրբեջաներեն՝ *Milli Birlik*);
* «Նոր Ադրբեջան» կուսակցությունը (ադրբեջաներեն՝ *Yeni Azərbaycan Partiyası*);
* Առաքինություն կուսակցություն (ադրբեջաներեն՝ *Fəzilət Partiyası*).
* Ադրբեջանի ազգային հավասարություն կուսակցությունը(ադրբեջաներեն՝ *Milli Müsavat Partiyası?*) (Սկզբում որպես Լեզգիական կուսակցություն էր).

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Ադրբեջանի կուսակցություններ
Կատեգորիա:Ցանկեր:Ադրբեջան
Մարսալա

**Մարսալա** () քաղաք Սիցիլիայի իտալական հատվածում, Տորպանիայի նահանգում։

Քաղաքն ունի նավահանգիստ։
Քաղաքի հովանավորներն են Սուրբ Տիրամայրը (Madonna della Cava) և Յոհան Կրեստիտելը. նրանց տոնակատարությունները նշվում են հունվարի 19-ին և հունիսի 24-ին։

## Պատմություն
left|մինի|Մարսալան Սիցիլիայի քարտեզի վրա
Մարսալան տեղադրված է հին քաղաք Լիլիբեի տեղում, որը Կարթագենի հիմնական հենարանն էր Սիցիլիայում։

Լիլիբեյը հիմնադրվել է ք.ա. 396 թվականին։ Ոչ Պյուռոսը, ոչ էլ հռոմեացիները քաղաքը գրավել չկարողացան։ Բայց քաղաքը հանձնվել է հռոմեացիներին պունիկյան առաջին պատերազմի ավարտից հետո ք.ա. 241 թվականին և համարվել է խաղաղության պայմանագրի կարևոր կետերից մեկը։

## Տնտեսություն
Քաղաքում զարգացած է գինեգործությունը, ալյուրի և մակորոնային արտադրությունը։

## Մշակույթ
*Քաղաքի անունով գինի է անվանվել։ Այն արտադրվում է Մարսալայի և Տրապանիայի մոտակայքում աճեցված խաղողից։
*Քաղաքից են սերվել Ջեննա եղբայրները, ովքեր կարևոր դերակատարություն են ունեցել Չիկագոյի մաֆիայի կռիվներին 1920-ական թվականներին։
*Քաղաքից դեպի հյուսիս-արևմուտք տարածվում է Ստանոնե-դի-Մարսալա կղզիախումբը, որը համարվում է մշակութային բնական արգելավայր։

## Պատկերասրահ

File:Faro del Porto di Marsala.JPG|Faro del Porto di Marsala
File:Capo Boeo visto dal Libo Boeo.JPG|Capo Boeo visto dal Lido Boeo
Image:Marsala5.JPG|Piazza principale - Piazza della Repubblica della "Loggia"
File:Chiesa Madre Marsala.JPG|Chiesa Madre Marsala (S.Tommaso di Canterbury) vista dalla loggia del Palazzo VII Aprile
Image:Marsala04.jpg| Porta Garibaldi
Image:Marsala fontana.JPG|Fontana del vino
Image: Mozia01.jpg|Saline e Mulni a vento; imbarcadero per Mothia
Image: Marsala03.jpg|Il cassaro (via XI Maggio)
Image:Venere.jpg|La Venere di Marsala, ritrovata recentemente, conservata nel Museo regionale Baglio Anselmi


## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Սիցիլիայի քաղաքներ
Փաշաքյոյ (Յոզղաթի գավառ)

**Փաշաքյոյ**, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Սեբաստիայի վիլայեթի Յոզղաթի գավառակում։

## Պատմություն
Գյուղն ամայացել է 1915 թվականի Մեծ Եղեռնի հայկական կոտորածներից ու տեղահանությունից հետ։

## Տնտեսություն
Բնակչության հիմնական զբաղմունքը երկրագործությունն էր

## Տես նաև
* Սեբաստիայի նահանգի հայաբնակ բնակավայրեր

## Ծանոթագրություններ

## Աղբյուրներ
* «Հայաստանի և հարակից շրջանների տեղանունների բառարան» (5 հատորով), 1986-2001 թթ., Երևանի Համալսարանի հրատարակչություն

Կատեգորիա:Արևմտյան Հայաստանի գյուղեր
Միռնա Լոյ

**Միռնա Լոյ** (անգլ.՝ Myrna Loy, ի ծնե՝ Միռնա Ադել Ուիլլիամս, ), եղել է ամերիկյան կինոյի, հեռուստատեսության և թատրոնի դերասանուհի։ Պատրաստված լինելով որպես պարուհի, նա իրեն ամբողջությամբ նվիրել է պարուհու կարիերային, որին հետևել են մի քանի երկրորդային դերեր համր ֆիլմերում։ Սկզբում նրան տրվում էին էկզոտիկ դերեր, հաճախ որպես արկածախնդիր կամ ասիական ծագմամբ կնոջ, բայց նրա կարիերայի հեռանկարները մեծապես բարելավեցին Նիհարը ֆիլմում (1934) Նորա Չարլզին կերպարանավորելուց հետո:

Չնայած Լոյը երբեք չի առաջադրվել Օսկարի մրցանակի, 1991 թվականի մարտին, նրան տրվեց պատվավոր մրցանակ՝ կինեմատոգրաֆիայում ունեցած վաստակի համար, ի ճանաչում նրա գործունեության, և՛ էկրանին, և՛ էկրանից դուրս, ինչպես նաև Կարմիր խաչում՝ Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի ընթացքում, զինվորական և նավատորմային պաշտպանության ղեկավարի օգնականի աշխատանքը կատարելու համար։ 1930-1940 թվականներին չնայած իր բարձր ճանաչելիությանը, Լոյը հաջորդ տասնամյակների ընթացքում ևս շարունակում էր ակտիվորեն ստեղծագործել և փառքի հասնել թատրոնում, հեռուստատեսությունում և կինոյում։

## Ֆիլմագրություն

## Պատկերասրահ


Պատկեր:MyrnaLoy.jpg
Պատկեր:Wvs-clark and myrna.jpg
Պատկեր:Myrna Loy pg134.jpg



## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Official website
* Obituary, nytimes.com
* Profile, virtual-history.com

Կատեգորիա:20-րդ դարի ամերիկացի դերասանուհիներ
Կատեգորիա:20-րդ դարի ամերիկացի կին գրողներ
Կատեգորիա:20-րդ դարի կին գրողներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի կինոդերասանուհիներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի հեռուստատեսային դերասանուհիներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի պարուհիներ
Կատեգորիա:Աֆրոամերիկացիների իրավունքների շարժման ակտիվիստներ
Կատեգորիա:Թոքի քաղցկեղից մահացածներ
Կատեգորիա:Թատրոնի ամերիկացի դերասանուհիներ
Դոնի աշտարակ

**Դոնի աշտարակ** (), Կալինինգրադում պահպանված գերմանական պաշտպանական կառույցի մի մասը, որը կոչվում է Ֆրիդրիխ Կարլ ցու Դոնի պատվին, ով համարվում է Քյոնիգսբերգ քաղաք ամրոցի շրջակայքում կառուցված պաշտպանական օղակի հեղինակներից մեկը։ Այն կառուցվել է 1854 թվականին և գտնվում է Վերին լճի ափին։ 1945 թվականի ապրիլին գերմանաֆաշիստական զորքերի կողմից այն օգտագործվում էր որպես պաշտպանական հենակետ։ 1945 թվականի ապրիլի 6-9-ը Կարմիր բանակի Քյոնիգսբերգի ուղղությամբ իրականացված հարձակողական գործողությունների ընթացքում աշտարակը գրավվեց։ Ներկայումս այդ շենքում տեղակայված է Կալինինգրադի Սաթի թանգարանը։ 
  
Կալինինգրադի կենտրոնում Վերին լճի գեղատեսիլ ափին է գտնվում «Դոնի աշտարակ» պատմական ամրաշինական կառույցը։ Կառույցը, որ  Ռոսսգարտենյան դարպասների հետ համատեղ համարվում է միասնական ճարտարապետական համալիր կառուցվել է 1853 թվականին, և կոչվել է հին ազնվականական ընտանիքի, քսաներորդ դարի  հայտնի գեներալ ֆելդմարշալ Կարլ Ֆրիդրիխ Էմիլ Դոն Շլոբիտենի պատվին, ով մասնակցել է նապոլեոնյան պատերազմին, ռուս գերմանական լեգեոնի կազմում։ Դոնի աշտարակը նախագծվել է ճարտարագետ-կապիտան Իրֆյուգելբրեխտի և ճարտարագետ-լեյտենանտ Ֆոն Հայլեմի կողմից։ Աշտարակի շինարարությունը իրականացվում էր ճարտարագիտական կորպուսի ղեկավար Էռնստ Լյուդվիգ ֆոն Աստերի ղեկավարության ներքո։ 
մինի|Դոնի աշտարակի տեսքը Վերին լճից

Դոնի աշտարակում իրականացվեց ֆրանսիացի ճարտարագետ-ամրաշինարար Մ. Ռ. Մոնտալամբերի գաղափարը հրետանու համար բազմահարկ որմնախորշերով ավելի հզոր  պաշտպանական կառույց ստեղծելու հնարավորությունների վերաբերյալ։ Շրջանաձև աշտարակը ունի 34 մետր տրամագիծ և 12 մետր բարձրություն։ Կառույցը բաղկացած է երկու վերերկրյա և մեկ ստորերկրյա (նկուղային) հարկերից։ Աշտարակի արտաքին պատերի հաստությունը կազմում է երկու մետր։ Ճիշտ այնպես ինչպես «Վրանգել» աշտարակում, որը «Դոնի» հայելային արտապատկերն է, կա ներքին փակ բակ (պահականոց), իսկ շինարարության մեջ օգտագործվել է հատուկ ամրաշինական աղյուս, պատրաստված բազմակի թրծման մեթոդով։

1945 թվականի ապրիլին Քյոնիգսբերգի գրոհի ժամանակ Դոնի աշտարակում տեղակայված կայազորը հանձնվեց ամենավերջինը, այդպիսով նշելով քաղաք-ամրոցի գրոհի ավարտը։ Մարշալ Ա. Մ. Վասիլևսկու հրամանով ապրիլի 10-ին Դոնի աշտարակի վրա բարձրացվեց Հաղթանակի դրոշը։      1974 թվականի դեկտեմբերից «Դոնի աշտարակ» ամրաշինական կառույցը համարվում է դաշնային նշանակության մշակութային ժառանգության օբյեկտ և պահպանվում է պետության կողմից։ 
 
Մեր օրերում պատմական «Դոնի աշտարակում» տեղակայված է Ռուսաստանում միակ Սաթի թանգարանը, եզակի ցուցանմուշներով, որոնցից մեկը կշռում է շուրջ հինգ կիլոգրամ և համարվում է ամենախոշոր սաթը Ռուսաստանում։ Աշտարակի կողքին գտնվում է հին Քյոնիգսբերգի տեսարժան վայրերից մեկը, Ռոսգարտենյան դարպասները, որոնք մինչև մեր օրերը պահպանել են համալիրի բոլոր տարրերը։

## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն
* 

## Արտաքին հղումներ
* О башне на официальном сайте Калининградского областного музея янтаря 

Կատեգորիա:Ռուսաստանի մշակութային ժառանգություն
Կատեգորիա:Ռուսաստանի աշտարակներ
Կատեգորիա:Կալինինգրադի շենքեր և կառույցներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի մշակութային ժառանգության օբյեկտներ
Լոտոս

**Լոտոս** (), երկշաքիլ բույսերի դասին պատկանող լոտոսանմանների դասի միակ ներկայացուցիչ ()։

## Բուսաբանական նկարագիր
Ձևափոխված ցողունները ընկղմված են խորը ջրի տակ` հողի մեջ։ Լոտոսի մոտ զարգանում են երեք տեսակի տերևներ` ստորջրյա, լողացող և վերջրյա, որոնք վեր են բարձրանում ջրի մակերևույթից և աճում են երկար ճկուն ելուստներով։

## Լոտոսը մշակույթի մեջ
300px|մինի|ձախից|Լոտոսների հովիտ
Այդ անվանմամբ հին հույների մոտ հայտնի էին շատ բույսեր, որոնց պտուղները օգտագործվում էին սննդի մեջ, տարբերակում էին մասնավորապես եգիպտական և կիրիական լոտոսները։ Թեոփրաստեսի կողմից հիշատակվող լոտոսը՝ Zizyphus lotus, L. Կրուշինյանների (Rhamnaceae) ընտանիքին պատկանող թուփ է։ Ներկայումս այս տեսակը հանդիպում է Հարավային Եվրոպայում, ծագումով Հյուսիսային Աֆրիկայից, նրա պտուղները սալորի կորիզի չափ են շատ համեղ են, հին ժամանակներում օգտագործվել են սննդի մեջ՝ Հյուսիսային Աֆրիկայի ժողովուրդների կողմից, հավանաբար Հոմերոսի լոտոֆագները պատկանում էին այդ ժողովուրդներին։
Եվ՛ Հնդկաստանում, և՛ Եգիպտոսում, ինչպես նաև Դիոսկորիդոսի մոտ լոտոս էին համարում տարբեր տեսակի ջրաշուշանները (Nymphaea caerulea Saw., N. Lotus L.), ինչպես նաև ընկուզակիր լոտոսները՝ Nelumbo nucifera (Gaertn.) (հետագայում հայտնի ինչպես Nelumbium speciosum (Wild) կամ Nymphaea nelumbo):

Այդ բնիկների աչքերով սուրբ բույսն աճում է Նեղոս և Գանգեսի կանգնած կամ դանդաղ հոսող ջրերում, ընկուզակիր պտուղներ են (հնում անվանում էին եգիպտական ունդ՝ faba egyptiaca)։ Սերմերց և կոճղարմատներից ստանում էին ալյուր։ N. speciosum-ը աճում է Կենտրոնական և Հարավային Աֆրիկայում, Ռուսաստանում Աստրախանի մոտակայքում (նայել Աստրախանի արգելոցում), Վոլգոգրադի մարզում (Սրեդնեախտուբինսկի շրջան, չհասած Լեբյաժայի մարգագետին), Կալմիկիայի, Կրասնոդարի, Խաբարովսկի և Պրիմորիեի երկրամասերում։

## Լոտոսի սիմվոլիկան բուդդիզմում
Բուդդիզմում լոտոսը ծառայում է որպես մաքրության խորհրդանիշ։ Լոտոսը ծնվում է տղմուտ ճահճաջրերում, սակայն նա լույս աշխարհ է գալիս մաքուր և անբասիր։

Համաձայն դրա` «Սամսարայի աշխարհում ծնված, բայց իսկապես Բուդդայի ուսմունքներին դավանողները կարող են ի վերջո ազատվել պղծություններից»։
Ինչպես լոտոսի ծաղիկները, որոնք ծնվում են տիղմից՝ անբասիր, այնպես էլ այստեղ այն անձնավորում է սանսարայի անկախությունը, չնայած ապրում է հենց նրանում։
Լոտոսի պատկերը մեծ կիրառություն ունի բուդդայական կիրառական մշակույթում։

## Լոտոսի կիրառում
* Լոտոսի սերմերից համրիչներ են պատրաստում։
* Լոտոսի արմատները Nelumbo nucifera օգտագործում են Ասիական խոհանոցում, այն համարվում է համադամ կերակուր։
* Լոտոսի ծաղիկները պատկերված են Կալմիկիայի Հանրապետության դրոշի վրա։
* Լոտոսի ծաղիկներ պատկերված են Մոսկվա - Աստրախան ֆիրմային գնացքի վրա։
* *Օմ մանի պադմե հում* մանտրա - բուդդիզմում ամենահայտնի մանտրաններից, բառացի թարգմանություն «Օմ, մարգարիտը լոտոսի ծաղիկների մեջ»։

## Գեղարվեստական գրականության մեջ
* Լոտոս։ Աննա Սաքսե, «Հեքիաթներ ծաղիկների մասին», Ե., Դարակ, 2020, էջ 66-68։

## Տես նաև
* Ջրաշուշան

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Երկշաքիլավորներ
Ջիրոլամո Ալիբրանդի

**Ջիրոլամո Ալիբրանդի** (, ), Վերածննդի դարաշրջանի իտալացի սիցիլյան նկարիչ, որը ստացել է «Մեսինյան Ռաֆայել» անունը ():

Սովորել է Վենետիկում Անտոնելլո Մեսինսկու և Ջորջոնեի մոտ, այնուհետև Միլանի Լեոնարդո դա Վինչիի դպրոցում։ Վերադառնալով հայրենիք, նա Հռոմում տեսավ Ռաֆայելի առաջին ստեղծագործությունները։

## Ստեղծագործություններ
# Ալիբրանդիի լավագույն ստեղծագործություններից մեկը «Մանուկ  Հիսուս Քրիստոսը տաճարում», (1512), դելլա Քանդելորայի եկեղեցում, Մեսինա։
# «Մարիամը մանկան հետ» (1516), Սան Ստեֆանո Մոյենի եկեղեցի, Մեսինա։
# «Մուտք տաճար» (1519), Մեսինա ազգային թանգարան։ 
# «Սբ. Պյոտր», Մեսինայի տարածաշրջանային թանգարան։
# Scene della Sacra Famiglia e della vita di Gesù, Duomo di San Giorgio, Модика.

## Պատկերասրահ

Girolamo Alibrandi Saint Peter.jpg|
Girolamo Alibrandi the purification.jpg|
Museo regionale di messina, girolamo alibrandi, circoncisione.JPG|
Museo regionale di messina, girolamo alibrandi, giudizio universale.JPG|
Museo regionale di messina, girolamo alibrandi, madonna in trono col bambino.JPG|
Museo regionale di messina, girolamo alibrandi, san paolo 01.JPG|
Museo regionale di messina, girolamo alibrandi, san pietro 01.JPG|
Museo regionale di messina, girolamo alibrandi, san pietro 03.JPG|


## Գրականություն
* Алибранди // Энциклопедический словарь, составленный русскими учеными и литераторами. — , 1861.

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:15-րդ դարի իտալացի նկարիչներ
Կատեգորիա:16-րդ դարի իտալացի նկարիչներ
Օտել դը Վիլ (Փարիզ)

thumb|right|250 px|Օտել դե Վիլը ճակատային մասից
**Օտել դը Վիլ (Փարիզ)**, Օտել դը Վիլում ()  1357 թվականից տեղակայված են Փարիզի  քաղաքապետարանի քաղաքային իշխանությունները։ Գտնվում է նախկին միջնադարյան Գրևյան հրապարակում (), ճակատային մասը 100 մետր է։  Ներկայումս գտնվում է Փարիզի 4-րդ շրջանում, Սեն գետի աջ ափին։

thumb|Ներքին բակը

## Ճարտարապետություն
Շինությունը կառուցված է պատմական ոճով  (ուղություններից մեկը՝  էկլեկտիկա) 1874 թվականից մինչև 1882 թվականները  ճարտարապետ Թեոդոր Բալուի  (*Théodore Ballu*) և Էդուարդ Դեպերտեսի  (*Édouard Deperthes*) նախագծով։

Ճակատային մասը Նապոլեոն III ոճով է, որը կրկին վերականգնվել է 1871 թվականի Փարիզի կոմունայի հրդեհից հետո։

## Ճակատային մասի քանդակներ
Գլխավոր ճակատը զարդարում են կանգնեցված որմնախորշերը, նման Լուվրի ճակատային մասին կամ էլ կաթոլիկ եկեղեցու, Փարիզի հարուստ պատմությունից վերցրած գործիչների արձանները (նկարիչներ, գիտնականներ, քաղաքական գործիչներ, ձեռներեցներ.

Ցուցակը ըստ այբբենական կարգի՝

* Ժան Լը Ռոն Դ'Ալամբեր
* Աշիլ դե Առլե
* Անտուան Առնո
* Բալլեն Կլոդ 
* Անտուան Բարի
* Բայի Ժան Սիլվեն
* Պիեռ Ժան Բերանժե
* Պիեր-Անտուան Բերրե 
* Ժան Բատիստ Բիո 
* Նիկոլա Բուալո 
* Էտեն Բուալո
* Լուի Անտուան դե Բուգենվիլ
* Անդրե-Շառլ Բուլ
* Ժան Բատիստ Բուրգինիոն դ'Անվիլ
* Գիյոմ Բյուդե 
* Ժան Բյուլլան 
* Օրաս Վերնե
* Ամել-Ֆրանսուա Վիլմեն 
* Էժեն Էմանուել Վիոլե լը Դյուկ 
* Վոլտեր
* Ֆերդինան Հերոլդ
* Ժան Գուժոն 
* Ժակ Լուի Դավիդ
* Ալեսանդր-Գաբրիել Դեկան
* Էժեն Դելակրուա
* Պոլ Դելարոշ
* Ֆերմեն Դիդո
* Շառլ-Ֆրանսուա Դոբինյի
* Շարլ Դյումլեն
* Վիկտոր Ժակմոն
* Ժոֆրեն Մարիիա Թերեզա 
* Գոդֆրուա Կավենյակ
* Արման-Գաստոն Կամյու
* Ֆիլիպպ Կինո
* Ալեքսի Կլոդ Կլերո 
* Պոլ-Լուի Կուրիե
* Անտուան Լորան Լավուազիե
* Նիկոլյան Լանկրե
* Դոմինիկ դե Կորտոն 
* Շառլ լը Բրեն 
* Լյուկեն 
* Անդրե Լենոտ 
* Պիեռ Լեսկո
* Լեսյուեր Էստաշ 
* Պիեր դե լ’Էտուալ
* Նիկոլայ Մալբրանշ 
* Ֆրանսուա Մանսար 
* Պիեր Կռլե դե Մարիվո 
* Ժյուլ Միշլե 
* Ֆրանսուա Միրոն
* ՄԱտիե Մոլե
* Պիեր դե Մոնտրյուե
* Ալֆրեդ դը Մյուսե 
* Էտիենն Պասկիե
* Ժան-Նիկոլայ Պաշ 
* Շառլ Պերո
* Ժան Ռոդոլֆ Պերրոնե
* Ժան Բատիստ Պիգալ
* Ժերմեն Պիլոն
* Լուի-Բենուա Պիկար
* Ժան Ֆրանսուա Ռենյար 
* Անրի Ռենո
* Ռիշելյե
* Մանոն Ռոլան
* Թեոդոր Ռուսո
* Միշել-Ժան Սեդեն
* Լուի դե Ռուվրուա սեն-Սիմոն
* Անտուան Սահակ Սիլվեստր դե Սասի
* Էժեն Սկրիբ
* Անրի Սովալ
* Անն Լուիզ Ժերմեն դը Ստալ 
* Էժեն Սյու 
* Ֆրանսուա Ժոզեֆ Տալմա
* Ժակ Օհյուստ դե Տու  
* Անն Իլլարիոն դե Տուրվիլ
* Լեոն Ֆուկո
* Ժան Բատիստ Շարդեն 
* Մարի-Ժան Էրո դե Սեշել 
* Անրի Էտիենն

## Պատկերասրահ

Պատկեր:Mairie-de-paris-2-film68jpg.jpg|Ընդհանուր տեսքը
Պատկեր:Paris-hoteldevilleh.jpg|Օտել դե Վիլը գիշերային լուսավորվածությամբ
Պատկեր:Lar9 philippo 001z.jpg|Ալֆոնս դը Լամարթին դե-Վիլի առջև, Ֆրանսիական հեղափոխություն (1848) նկարիչ Ֆիլիպպոտո
Պատկեր:Hotel_de_ville_paris062.jpg|Ֆերդինան Հերոլդ կոմոզիտորի արձանը


## Ծանոթագրություններ

## Տես նաև
* Քաղաքապետարան

Կատեգորիա:Նեոռենեսանս ճարտարապետություն
Կատեգորիա:Փարիզի պատմություն
Կատեգորիա:Փարիզի տեսարժան վայրեր
Դանակիլ իջվածք

**Դանակիլ իջվածք**, (Աֆար), (Դալլոլ), Աֆարյան գոգահովտի հյուսիսային մասի իջվածք է, որը գտնվում է Եթովպիայի (Աֆարի շրջան) և Էրիթրեայի, համանուն անապատի մասն է։ 

Դանակիլ իջվածքը համարվում է երկրի ամենաշոգ շրջաններից մեկը, եթե հաշվի առնենք ոչ թե «ռեկորդային բարձրը», այլ «ամենաբարձր միջին» ջերմաստիճանը ամբողջ տարվա ընթացքում։ Օրինակ, ձմռանը ցերեկները ջերմաստճանը կարող է հասնել 37°С : Առավելագույն ջերմաստիճանը (ստվերում) 63°С է, ամռան ընթացքում էլ ջերմաստիճանը երբեք չի իջնում 40°С-ից։ Անձրևներ չեն գալիս տարվա մեծ մասում։

Ամերիկացի հնէաբան Դոնալդ Ջոհանսոն և նրա գործընկերները, ովքեր 1974 թվականին այստեղ հայտնաբերեցին Լյուսի անունով աֆարյան ավստրալոպիտեկի մնացորդներ, համարում են հոմինիդների նախահայրենիքը։ Համարվում է երկրի ամենացածր կետերից մեկը։ Գտնվում է 125 մ ծովի մակարդակից ցածր և Աֆրիկայի ամենացածր 3-րդն կետն է, զիջում է միայն Ասսալ լճին (-153 մ) և Քաթարայի իջվածքին (-133 մ)։
մինի|Դանակիլ իջվածք
Իջվածքի տարածքում է գտնվում Այալու (2145մ) քնած հրաբուխը, քնած Դալոլը (-48 մ), որից սնվել են ծծմբային մի շարք աղբյուրներ և գործող Էրտա Ալեն (613 մ), ինչպես նաև Ավաշ գետի գետահովիտը, որը երաշտային տարիներին չորանում է, ծածկվում աղի լճերով, քիչ հեռու Հնդկական օվկիանոսից : Այստեղ կան միանակ լքված բնակատեղիներ, օրինակ, Դալոլը։
Չնայած քաղաքակրթությունից բավականին կտրված է, ճանապարհներն ու մոտակա օդանավակայանները բացակայում են, Դանակիլ իջվածքը համարվում է տուրիստական տեսարժան վայրեր։


Ayelu volcano.jpg|Այալու հրաբուխ 
ET Afar asv2018-01 img103 Ertale.jpg| Էրտա Ալե հրաբխի լավային լճի ակտիվությունը
ET Afar asv2018-01 img16 Dallol.jpg|Դալոլ հրաբխի ծծմբային աղբյուրներ
ET Afar asv2018-01 img58 Dallol.jpg| Դալոլ հրաբխի աղի լիճը գեյզերներով
ET Afar asv2018-01 img55 Dallol.jpg|Աղային կանիոններ
Lucy-reconstruction.jpg|Հավանաբար այսպիսին է եղել ավստրալոպիտեկ Լյուսին, ով ապրում էր Դանակիլ իջվածքի շրջանում 3,2 մլն տարի առաջ


## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Իջվածքներ
Կատեգորիա:Իջվածքներ ըստ երկրի
Սիբիրյան ծիրան

**Սիբիրյան ծիրան** (), Սալոր ցեղին պատկանող տեսակ (ենթացեղ Ծիրան-):

Հանդիպում է Պրիմորյե երկրամասում, Արևելյան Սիբիրում, Հյուսիս-Արևելյան Չինաստանում, Մոնղոլիայում, Կորեայում։

Աչքի է ընկնում բարձր ցրտադիմացկունությամբ (հանգստի շրջանում դիմանում է մինչև մինուս 45&nbsp;°C), բայց վատ է տանում կլիմայի տաքացումը ձմռան երկրորդ կեսին։ մինի|Սիբիրյան ծիրանի ծաղկած ճյուղ|alt=|ձախից

Ծաղկում է շատ վաղ, նախքան տերևների փթթելն ու բացվելը։ Պտղատու ծառերի մեջ առաջին ծաղկողներից է, ծաղիկները վարդագույն են։ 
ձախից|մինի|Սիբիրյան ծիրանի պտուղ
Մանջուրական ծիրանից տարբերվում է ավելի փոքր չափերով (բարձրությունը  չի գերազանցում 5 մետրը)։ Սեզոնային զարգացման բոլոր փուլերը ավելի վաղ է անցնում, քան մանջուրական ծիրանը։

Մեկ բույսի պտուղների թիվը, կախված բնակության վայրից և այլ գործոններից, տատանվում է 26-ից 75-ի սահմաններում։ Պտուղները 2-2.5 սմ մեծությամբ կորիզապտուղ են, որոնք բացվում են պտղամսի կարի երկայնքով։ Պտուղները մոխրադեղնավուն են, տտիպ, թթվաշ համով և գրեթե ոչ ուտելի։

Սիբիրական ծիրանը առաջացնում է ռելիկտային թփային համակեցություններ։

Սիբիրական ծիրանը գրանցված է Բուրյաթիայի բույսերի Կարմիր գրքում։

Մշակվում է 1800 թվականից, շատ արդյունավետ է վեգետացիայի ողջ ընթացքում։

## Տես նաև
*Ծիրան

## Ծանոթագրություններ

## Աղբյուրներ
* 

Կատեգորիա:1753 թվականին նկարագրված բույսեր
Կատեգորիա:Բույսեր այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Մրգեր