Յալմար Թեսեն

**Յալմար Փեթեր Թեսեն** (, ), չորրորդ սերնդի հարավաֆրիկացի բնագետ գրող։ Նրա բոլոր աշխատանքները նկարագրում են վայրի կենդանիների վտանգներով լի կյանքը Նայսնա քաղաքի շրջակայքում կամ Հարավային Աֆրիկայում։ Հեղինակը նաև լավ ծանոթ է Հարավային Աֆրիկայի պատմությանը և աֆրիկյան աբորիգենների կյանքին, որը հաճախ նկարագրում է իր աշխատանքներում։

## Ինքնակենսագրություն
Յալմարի հայրը՝ Չարլզ Վիլհելմ Թեսենը, կիսով չափ անգլիացի է, կիսով չափ նորվեգացի, մայրը՝ Ջորջենա Թեսենը (Էլիզա Բեսի Ջորջիանա, ) ծնվել է Կանադայում՝ շոտլանդական ընտանիքում։

1943 թվականի վերջին Յալմար Թեսենը դպրոցական ատեստատ է ստացել Գրեյամսթաունում և ընդունվել Հարավային Աֆրիկայի ռազմածովային նավատորմ, որտեղից ավելի ուշ գործուղվել է Մեծ Բրիտանիայի Թագավորական նավատորմ և ծառայել Հեռավոր Արևելքում։

Քեյփթաունի համալսարանն ավարտելուց հետո ապագա գրողը սկսել է աշխատել ընտանեկան ընկերությունում, որին պատկանում էին փայտասղոցման գործարանը և մեծ անտառային տարածքները։ Հետագայում Յալմարն ամուսնացել է Ջուդի անունով մի կնոջ հետ, բայց նրանք չունեին տուն և հորեղբայրը նրանց տվել է լողացող տուն, որը կառանված էր Քրեբս Քրիք գետում, և հարսանիքից հետո այս «մեղրամիսի տունը» մեկ տարի շարունակ կոչվում էր  («Ծովային ձի»), ավելի ուշ՝ «Thesen»։ Ջուդիի և Յալմարի ընտանիքի պատվին կոչվել է նաև նախկին ռազմածովային երրորդ նավակը, որը Կնիսնա ծովից փրկել է կապիտան-լեյտենանտ Սթիվ Էրիքսենը ()։

## Մատենագիտություն
;«Վտանգավոր հարևանություն» ()
Գրողի առավել հայտնի ստեղծագործությունը, որը գրի է առնված  գրքում։ Գիրքը լույս է տեսել 1982 թվականի օգոստոսի 31-ին, իսկ 1997 թվականին «Վտանգավոր հարևանություն» վեպը թարգմանվել է ռուսերեն և տպագրվել «Դրոֆա» և «Ալֆա-գիրք» հրատարակչությունների կողմից ստեղծված «Կանաչ շարք» գրքերի շարքում։

Այս վեպն այն մասին է, թե ինչպես է հազվագյուտ սև ընձառյուծը խեղվել մարդկանց կողմից և ստիպված եղել որսալ նրանց գոյատևելու համար։ Վեպի գործողության վայրը Նայսնա քաղաքի շրջակայքն է, որը գտնվում է Հարավային հրվանդանի վայրի անտառներում և լեռնաշղթաներում։

;«Վերադարձ» ()
Գիրքը թողարկվել է 1993 թվականի հունիսի 30-ին։ Ռուսերենով հրատարակվել է 1997 թվականին «Կանաչ շարք» գրքերի շարքում։ Այն պատմում է Աննա անունով մի կնոջ մասին, որը ծանր հիվանդությունից հետո վերադառնում է բնականոն կյանքին։ Դրան զուգահեռ պատմվում է նաև նրա սիրելի *Ուրբաթ* կատվի պատմությունը, որը մոլորվել էր վայրի Հարավային Աֆրիկայում և վերադառնում է Աննայի մոտ։

;«Ծովի կապանքները» ()
Գիրքը թողարկվել է 1991 թվականին և վերահրատարակվել 1993 թվականի դեկտեմբերի 31-ին։ Ռուսերենով հրատարակվել է 1997 թվականին «Կանաչ շարք» գրքերի շարքում։ Այն պատմում է Հարավային Աֆրիկայի ծովային բնակիչների մասին։

;«Ժայռերի արձագանքները» ()
Գիրքը պատմում է քարե դարի վերջին քարանձավային բնակիչների մասին, որոնք պատմության քմահաճույքով դեռ գոյատևել են ընդամենը երեք դար առաջ, երբ Հարավային Աֆրիկայում վայրէջք կատարեցին առաջին սպիտակամորթները։ Այն առաջին անգամ հրատարակվել է 1963 թվականին։

;«Օրերի երկիրը․ Քնիսնայի և հարավային հրվանդանի տարեգրությունը» ()
Գիրքը լույս է տեսել 1974 թվականին։ Այն բնագետ գրողի գրառումն է Հարավային Աֆրիկայի մասին։

;«Հսկաների ամրոցը» ()
Գիրքը լույս է տեսել 1969 թվականին։ Այն պատմում է Բուշմենների Հոտենտոտներ ցեղի մի տղայի հարաբերությունների և նրանց կողմից սպիտակամորթ մարդկանց տեսլականի մասին։

; «Անծանոթներ ծովից» ()
Գիրքը լույս է տեսել 1969 թվականին։ Վերահրատարակվել է 1989 թվականին։ Գիրքը պատմում է Հարիբ անունով աֆրիկացու կյանքի մասին։

;«Վարպետ Ոչ մեկը» ()
;«Մահացու ներկայություն» ()
Գիրքը թողարկվել է 1982 թվականին։

;«Բանաստեղծություններ Աֆրիկյան տապանից» ()
Գիրքը լույս է տեսել 1988 թվականին։

## Անձնական կյանք
Յալմարը և նրա կինը՝ Ջուդին, ունեցել են երկու որդի՝ Գայը և Քրիստոֆերը, և երկու դուստր՝ Ջորջինան և Հարիեթը (Հաթի)։ Նրանք ամբողջ ընտանիքով ապրում էին Հարավաֆրիկյան Հանրապետությունում՝ Կնիսնա քաղաքում, որը հայտնի տուրիստական ուղղություն է։ Ջուդին մահացել է 2010 թվականին։

## Ժառանգություն
Հեղինակի անգլերեն աշխատանքներին կարելի է ծանոթանալ Ազգային գրական-անգլիական թանգարանում (), որի հիմնական հավաքածուների թվում պահվում են նաև Յալմար Թեսենի գրառումները, որոնց հետազոտություններով զբաղվում է «Աֆրիկյան հետազոտությունների տեղեկատու ծառայությունների ազգային կենտրոնը» (),որը բացվել է 1995 թվականին Գրեյամսթաունում։

Թեսենի գրառումները պահվում են նաև ԱՄՆ-ի խոշորագույն ազգային գրադարանում՝ Կոնգրեսի գրադարանում, Աֆրիկյան կառավարման համալսարանի գրադարանում () և Օքսֆորդի մանկական գրականության հանրագիտարանում։

Հարուստ պատմություն ունեցող ժառանգած կալվածքը, որը դարձել է Քնիսնայի պատմության մի մասը և բազմաթիվ սերունդների հուշարձան-թանգարանը, ինչպես նաև տեղական ֆլորան և ֆաունան, ոչնչացվել է 2017 թվականի հրդեհից։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* 
* 

Կատեգորիա:Գրողներ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Հարավաֆրիկացի գրողներ