Քրիսթոֆեր Նագել Յանսոն

**Քրիսթոֆեր Նագել Յանսոն** (, ), նորվեգացի գրող, բանաստեղծ և լրագրող։

## Կենսագրություն և կարիերա
Քրիսթոֆեր Նագել Յանսոնը ծնվել է Նորվեգիայի երկրորդ քաղաք Բերգենում։ Աստվածաբանություն է սովորել Քրիստիանիայի (ներկայիս Օսլո մայրաքաղաք) համալսարանում։ Քրիսթոֆերը հարել է ազգային լեզվի շարժմանը (այսպես կոչված «Maalstr ä vere»):

Երկար տարիներ Քրիսթոֆեր Նագել Յանսոնը ղեկավարել է բարձրագույն ազգային դպրոցը, որտեղ կրթություն էին ստանում երիտասարդ գյուղացի տղաներն ու աղջիկները։

Բանաստեղծը գրական աշխարհ մուտք է գործել 1865 թվականից։ Հիմնականում գրել է գյուղական կյանքի մասին պատմող պատմվածքներ։ Դրանց վառ օրինակներից են՝ «Fraa bygdom» (1865), «Han og ho» և «Marit Skjølte» (1868), «Torgrim» (1872), «Den bergtekne» (1876):

Հրատարակել է նաև բանաստեղծությունների ժողովածու՝ «Norske Dikt» (1867) և պատմական ողբերգություն՝ «Jon Arason» (1867):

1876 թվականից Քրիսթոֆեր Նագել Յանսոնը նորվեգական սթորթինգի կողմից ամեն տարի բողոքների է արժանացել «Sigmund Bresteson» (1872), «Fraa Dansketidi» (1875), «Austanfyre sol og restanfyre Maane» (1879), «En Kvindeskjaebne» (1879) գրքերում գյուղական բարբառը չարաշահելու պատճառով։

1881 թվականին Քրիսթոֆեր Նագել Յանսոնը տեղափոխվում է Միացյալ նահանգներ։ Այստեղ դառնում է ունիտորական համայնքի պաստոր և հրատարակում «Raeriens Saga» (1885) պոեմը։

## Ընտիր ստեղծագործություններ
### Գրքեր

* Frå dansketidi, 1957
* Han og hun, 1926
* Norske eventyr som taletekster, 1920
* Framande eventyr som taletekster, 1916
* Helvedes barn, 1916
* Aspasia, 1914
* Ei slaaskjempa og andre forteljingar, 1914
* Fire forteljinger, 1913
* Hvad jeg har oplevet, 1913
* Vore bedsteforældre, 1913
* Skal vi vælge Jesu lære eller teologernes?, 1912
* Die religiösen anschauungen von Björnson und Ibsen, 1911
* Digte, 1911
* Gjorde hun ret?, 1910
* The religious views of Björnson and Ibsen, 1910
* Hjørdis, 1909
* Bondefortællinger. B.1, 1908
* Bondefortællinger. B.2, 1908
* Ludvig Hetzer og hans kampfæller, 1907
* Torgrim, 1907
* Mangeslags kjærlighed, 1906
* Den bergtekne, 1905
* Alf pave og andre fortællinger, 1904
* Præriens saga, 1904
* At døpes med ild, 1903
* Ensom, 1903
* Kærlighedens guddomsmagt, 1903
* Asgeir Kongsson : Sagaspel i fem Vendingar, 1902
* Middelalderlige billeder, 1901
* Et glemt sandhedsvidne [Johan Denck], 1897
* Liv, 1897
* Adam og Eva i ny belysning, 1896
* Han Per og ho Bergit, 1896
* Hvorledes Selma blev min kone, 1896
* Du er kjød af mit kjød, 1895
* Ægteskab og skilsmisse : fire Foredrag, 1895
* De fredløse, 1894
* Foredrag, 1894
* Kjærlighedshoffet i Narbona, 1894
* Femtende Wisconsin, 1893
* Jesus-Sangene, 1893
* Fra begge sider havet, 1890
* Vore bedsteforældre, 1890
* Et arbeidsdyr, 1889
* Um þrenningarlærdóminn og guðdóm Krists, 1889
* Fagnadarbodskapur hinna "orthodoxu" og hi..., 1887
* Gud gydinga og Gud kristinna manna, 1887
* Mótsagnir orthódoxìunnar, 1887
* Har ortodoksien ret?, 1886
* Orthodoksiens modsigelser, 1885
* Præriens saga, 1885
* Vore bedsteforældre, 1885
* Helvedes børn, 1884
* Vogter eder for de falske profeter, Skal vi bede til Gud, og i saa fald, hvad skal vi bede om?, 1884
* Vore bedsteforældre, 1882
* Amerikanske forholde : fem Foredrag, 1881
* *Austanfyre Sol og vestanfyre Maane. Eit eventyr i Song*, 1879
* En kvindeskjæbne, 1879
* Smaastykke, 1879
* Den bergtagne, 1878
* *Folke-Eventyr, uppskrivne i Sandeherad. Fortalde paa Landsmaal, med Utgreidingar og Upplysningar av I. Moltke Moe*, 1878
* *Skildringar fraa Italia : fortalde fyre norske Landsfolket*, 1878
* Amerikanske fantasier, 1876
* *Den Bergtekne*, 1876
* Hvad vi maalstrævere vil, og hvorfor vi vil det, 1876
* *Fra Dansketidi : Skildring fraa det sekstande Aarhundret*, 1875
* *Fraa Island*, 1874
* *Skildringar fraa Nordland og Finnmorki*, 1874
* Et par ord om Henrik Wergeland, 1873
* *Henrik Wergeland og Norge i hans Dage*, 1873
* *Sigmund Bresteson*, diktsyklus 1872
* *Torgrim*, 1872 - denne boken er dedisert til Bjørnstjerne Bjørnson «med Takk fyre det han gav meg og det norske Folk»
* *Soldatboki elder korleides ein kristen skal fara aat, naar han vil vera ein dugande stridsmann fyre Gud og riket hans*, 1869
* *Tri Preikor fyre det norske Landsfolket*, 1869
* *Ei Slaastkjempa*, 1868
* *Fra Norge*, 1868
* *Han og ho*, 1868
* *Marit Skjølte*, 1868
* *Jon Arason : Syrgespil i 5 Aktar*, 1867
* *Norske Dikt*, 1867
* *Fraa bygdom*, 1866

### Քարողներ և քարոզների ժողովածուներ
* 1869 &ndash; *Tri Preikor fyre det norske Landsfolket.* Bergen (Giertsen), 1869. *(64 s.)*
* 1892 &ndash; *Lys og Frihed. Predikener til alle Kirkeaarets Søn- og Helligdage.* Minnesota, 1892.

### Ամսագիր
Saamanden. Et religiøst tidsskrift som Kristofer Janson forfattet og redigerte fra slutten av 1800-tallet til begynnelsen av 1900-tallet.

### Աշխարհագրություն
* 1874 &ndash; *Fraa Island.* Kristiania (Det norske Samlaget), 1874. *(47 s.; ill.)*

### Պատմական վեպեր
* 1875 &ndash; *Fraa Dansketidi : Skildring fraa det sekstande Aarhundradet.* Bergen (Giertsen), 1875. *(456 s.)*

## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն
* 
* Draxen, Nina: *Kristofer Janson in America, * Boston 1976.
* Handagard, Idar: *Kristofer Janson, * Oslo 1944.
* Heidelberg, Knut: *Frisinnet kristendom. Unitarismen i Norge 1893-1937.* Masteravhandling i kirkehistorie – Det teologiske Menighetsfakultet, 2006. (Om bl.a. Kristofer Janson og hans unitarisme.)
* Janson, Kristofer: Hvad jeg har oplevet : livserindringer, Kristiania 1913. 
* Johansen, Hans: "Møte med folketaleren og forfatteren Kristofer Janson" i *Mennesker jeg møtte*, Drammen 1975.
* Juvik, Helge: *Samfunnskritikk og reformtanker i Kristofer Jansons diktning fra 1891 til 1914.* Hovedoppgave i nordisk – Universitetet i Oslo, 1981. 
* Solheim, Anne Lofthus og Solheim, Rolf Erik: *Visdomsperspektivet : en guddommelig saga om Kristofer Janson og åndshøvdingene på hans tid*, Høvik 2004. ISBN 82-300-0067-0

## Արտաքին հղումներ
* Aasentunet; Janson, Kristofer Nagel. Med tekstar av Janson
* Side om Kristofer Janson 
* Historisk oversikt over bl.a. Kristofer Janson og nordisk unitarisme 
* Kristofer Janson hos IMdb

Կատեգորիա:Ամերիկացի գրողներ
Կատեգորիա:Բանաստեղծներ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Նորվեգացի բանաստեղծներ
Կատեգորիա:Նորվեգացի գրողներ
Կատեգորիա:Նորվեգացի լրագրողներ
Կատեգորիա:Նորվեգացի վիպասաններ