Նոր վարչական մայրաքաղաք

**Նոր վարչական մայրաքաղաքը** (**ՆՎՄ**) ( ), նոր քաղաքային համայնք Եգիպտոսի Կահիրեի նահանգում և Կահիրե քաղաքի արբանյակը։ Այն ծրագրվում է լինել Եգիպտոսի նոր մայրաքաղաքը և կառուցվում է 2015 թվականից։ Այդ մասին հայտարարել է այն ժամանակվա Եգիպտոսի բնակարանների նախարար Մոստաֆա Մադբուլին Եգիպտոսի տնտեսական զարգացման համաժողովում 2015 թվականի մարտի 13-ին։ Մայրաքաղաքը համարվում է տնտեսական զարգացման ծրագրերից մեկը և մաս է կազմում ավելի մեծ նախաձեռնության, որը կոչվում է Եգիպտոսի տեսլական 2030։

Եգիպտոսի նոր մայրաքաղաքը դեռ պետք է անուն տրվի։ Նոր մայրաքաղաքի կայքում մրցույթ է սկսվել՝ քաղաքի նոր անուն և տարբերանշան ընտրելու համար։ Ձևավորվել է մասնագետներից կազմված ժյուրի, որը գնահատելու է ներկայացված առաջարկները ցուցակագրելու և բոլոր առաջարկներից լավագույնը որոշելու համար։ Եգիպտոսի կառավարության կողմից պաշտոնական արդյունքներ դեռևս չեն հայտարարվել։ 2021 թվականի հոկտեմբերին տրանսպորտի նախարար Քամել ալ-Վազիրը նշել է, որ քաղաքը կարող է կոչվել «Մասր»՝ «Եգիպտոս»-ի արաբական համարժեքը։ Առաջարկվող մյուս անունները ներառում են «Քեմեթ», «Ալ Մուստակբալ» և «Ալ Սալամ»։

Նոր քաղաքը պետք է գտնվի Կահիրեից 45 կիլոմետր (28 մղոն) դեպի արևելք և երկրորդ Մեծ Կահիրեի օղակաձև ճանապարհից անմիջապես դուրս՝ Սուեզ ծովային նավահանգստային քաղաք տանող մեծապես չմշակված տարածքում։ Ծրագրերի համաձայն՝ քաղաքը կդառնա Եգիպտոսի նոր վարչական և ֆինանսական մայրաքաղաքը, որտեղ կտեղակայվեն հիմնական կառավարական գերատեսչությունները և նախարարությունները և օտարերկրյա դեսպանությունները։ Ակնկալվում է, որ 700 քառակուսի կիլոմետր (270 քառակուսի մղոն) ընդհանուր տարածքում բնակվելու է 6,5 միլիոն մարդ թեև հաշվարկվում է, որ այդ թիվը կարող է հասնել յոթ միլիոնի։

Կառավարությունը հայտարարել է, որ նախագծի ձեռնարկումն է Կահիրեում ծանրաբեռնվածությունը թոթափելու համար։ Կահիրեի մետրոյի բնակչությունը մոտ 20 միլիոն է։

## Ծրագրեր
Նախատեսվում է, որ քաղաքը բաղկացած կլինի կառավարական վարչական շրջանից, դիվանագիտական թաղամասից, մշակութային թաղամասից (օպերա և թատրոններ), կենտրոնական բիզնես թաղամասից, այգիներից («կանաչ գետ») և 21 բնակելի թաղամասերից։ Քաղաքը նախատեսվում է կառուցել փուլերով 170,000 ֆեդդանների (714) տարածքում կմ2/ 270 քառակուսի մղոն) 1-ին փուլով (2016), որն ընդգրկում է ավելի քան 40,000 ֆեդդան՝ քաղաքի համար հատկացված հողատարածքի մեկ քառորդից պակաս։

Քաղաքի համար նախատեսված որոշ հարմարություններ են՝ կենտրոնական զբոսայգի, արհեստական լճեր, մոտ 2000 կրթական հաստատություններ, տեխնոլոգիական և ինովացիոն պարկ, 18 հիվանդանոց, 1250 մզկիթ և եկեղեցի, 93,440 նստատեղ ունեցող մարզադաշտ, 40,000 հյուրանոցային սենյակ, գլխավոր թեմատիկ այգի, որը չորս անգամ մեծ է Դիսնեյլենդից, 90 քառակուսի կիլոմետր արևային էներգիայի ֆերմաներ և էլեկտրական երկաթուղային կապ Կահիրեի հետ։

Այն կառուցվում է որպես խելացի քաղաք՝ ավելի քան 6000 տեսախցիկներով, որոնք վերահսկում են փողոցները, և այս իշխանությունները կօգտագործեն արհեստական ինտելեկտը՝ ջրի օգտագործումը և թափոնների կառավարումը վերահսկելու համար, և բնակիչները կկարողանան բողոքներ ներկայացնել բջջային հավելվածով։

### Պետական ինստիտուտների տեղափոխում
Ի սկզբանե նախատեսվում է, որ խորհրդարանը, նախագահական պալատները, կառավարության նախարարությունները և օտարերկրյա դեսպանատները քաղաք կտեղափոխվեին 2020-2022 թվականներին, սակայն շինարարության ձգձգումների և COVID-19-ի պատճառով ավելի քան 30,000 պետական աշխատողների տեղափոխումը հետաձգվել է մինչև 2023 թվականի մարտ։ 2023 թվականի մայիսի 5-ի դրությամբ Նոր վարչական մայրաքաղաք են տեղափոխվել 14 նախարարություններ և պետական կառույցներ։

Ակնկալվում է, որ կառավարությանը Կահիրեից նոր քաղաք տեղափոխելու համար կարժենա ավելի քան 100 միլիոն ԱՄՆ դոլար, սակայն ընդհանուր ծրագրի ամբողջական արժեքը և ժամկետները դեռևս չեն բացահայտվել։

Ուսումնասիրվել են մայրաքաղաքի տեղափոխման նախկին փորձի վերաբերյալ արձագանքները, օրինակ՝ Աստանայի ներկայացուցիչների հետ հանդիպման ժամանակ, որը 1997 թվականին փոխարինել է Ալմաթին որպես Ղազախստանի մայրաքաղաք։

## Ֆինանսներ և շինարարություն
աջից|մինի|220x220փքս
աջից|մինի|220x220փքս|Տեսարան դեպի կառավարական թաղամաս
Երբ նախագիծը պաշտոնապես հայտարարեց 2015 թվականի մարտին, պարզվել է, որ եգիպտացի զինվորականներն արդեն սկսել են ճանապարհ կառուցել Կահիրեից դեպի ապագա մայրաքաղաքի վայր։

Քաղաքի առաջարկվող շինարարը եղել է Capital City Partners-ն՝ մասնավոր անշարժ գույքի ներդրումային ընկերություն, որը գլխավորում էր էմիրաթցի գործարար Մոհամեդ Ալաբարը։ Սակայն 2015 թվականի սեպտեմբերին Եգիպտոսը չեղյալ  է հայտարարել Ալաբբարի հետ մարտի տնտեսական գագաթնաժողովի ընթացքում ստորագրված փոխըմբռնման հուշագիրը, քանի որ նրանք որևէ առաջընթաց չգրանցեցին առաջարկվող ծրագրերում։

Նույն ամսին Եգիպտոսը նոր հուշագիր է ստորագրել Չինաստանի պետական շինարարական ինժեներական կորպորացիայի հետ՝ «ուսումնասիրելու» նոր մայրաքաղաքի վարչական մասը, որը կներառի նախարարությունները, պետական կառույցները և նախագահի գրասենյակը։

Սա թույլ է տվել Եգիպտոսի կառավարությանը ֆինանսավորել և կառավարել շինարարության մեծ մասը՝ 2016 թվականի ապրիլի 21-ին ստեղծելով վարչական մայրաքաղաքի քաղաքային զարգացման ընկերություն, Եգիպտոսի պետական ձեռնարկություն, որի հիմնական բաժնետերերն են պաշտպանության նախարարությունը (ծառայությունների մատուցման ազգային կազմակերպություն և զինված ուժերի հողային նախագծերի կառավարում)։ 51%-ը բնամթերային հողի ներդրումից է, ինչպես նաև բնակարանաշինության դեպարտամենտի քաղաքային համայնքների նոր վարչությանը, որը պատկանում է բաժնետոմսերի 49%-ին, 20 միլիարդ Եգիպտական կրոն (2,2 միլիարդ ԱՄՆ դոլար 2016 թվականին) կապիտալի ներարկումից և 204 միլիարդ Եգիպտական կրոն (22 միլիարդ ԱՄՆ դոլար) կանոնադրական կապիտալից։

Նոր մայրաքաղաքում ջրամատակարարման և կոյուղու գծերի կառուցման համար ներգրավվել է Arab Contractors պետական շինարարական ընկերությունը։

## Նշանավոր շենքեր
### Մզկիթներ և տաճար
2019-ի հունվարին նախագահ Աբդել Ֆաթթահ ալ-Սիսին հանդիսավոր կերպով բացեց լայնածավալ մզկիթը և մայր տաճարը։

#### Ալ-Ֆաթթահ ալ-Ալիմ մզկիթ
մինի|Ալ-Ֆաթահ Ալ-Ալեմ Մզկիթ
Ալ-Ֆաթահ ալ-Ալիմը սուննի մզկիթ է՝ ներքին և արտաքին տարածությամբ, որը նախատեսված է 17,000 ծխականների համար, ինչպես նաև երկու գրադարան ՝ տղամարդկանց և կանանց համար։

#### Իսլամական մշակութային կենտրոն (Մեծ մզկիթ)
Իսլամական մշակութային կենտրոնը (Մեծ մզկիթ) Աֆրիկայի ամենամեծ մզկիթն է։ Մզկիթը կառուցված է մամլուքյան ոճով և գտնվում է բլրի վրա, որը նայում է Նոր վարչական մայրաքաղաքին։ Այն Եգիպտոսի ամենամեծ մզկիթն է և երրորդը՝ Մերձավոր Արևելքում։

#### Քրիստոսի Ծննդյան տաճար
աջից|մինի|220x220փքս|Քրիստոսի Ծննդյան տաճար
Քրիստոսի Ծննդյան տաճարը Ղպտի ուղղափառ տաճար է, որը տեղավորում է ավելի քան 8000 հավատացյալ։ Այն համարվում է իր տեսակի մեջ ամենամեծը Եգիպտոսում և Մերձավոր Արևելքում։

### Կանաչ Գետի Այգի
«Կանաչ Նեղոս», ինչպես այն անվանում էին եգիպտացիները, երբ այն պատրաստվում էր։ Կանաչ գետի այգին քաղաքային այգի է, որը նախատեսվում է տարածվել նոր մայրաքաղաքի ամբողջ երկայնքով՝ ներկայացնելով Նեղոս գետը։ Ակնկալվում է, որ այն կունենա 35 կիլոմետր երկարություն (22 մղոն), ինչը երկու անգամ գերազանցում է Նյու Յորքի Կենտրոնական պարկի չափը։ Այգու կառուցման առաջին փուլի երկարությունը կկազմի մոտ 10 կիլոմետր (6,2 մղոն), և այն կառուցման փուլում է։

### Օկտագոն
Օկտագոնը (ռազմավարական կառավարման պետական կենտրոն) Եգիպտոսի պաշտպանության նախարարության նոր կենտրոնակայանն է։ Այս համալիրը համարվում է իր տեսակի մեջ ամենամեծը Մերձավոր Արևելքում և աշխարհի խոշորագույններից մեկը, որը շատ առումներով նման է Ամերիկայի Միացյալ Նահանգների Պենտագոնին։

### Միջազգային օդանավակայան
Մայրաքաղաքի միջազգային օդանավակայանը Եգիպտոսի նոր մայրաքաղաքի օդանավակայանն է, որը նախատեսված է Կահիրեն սպասարկող Կահիրեի միջազգային օդանավակայանի և Գիզայի բուրգերի կողքին գտնվող Սֆինքսի միջազգային օդանավակայանի բեռը նվազեցնելու համար, որը ծառայում է Գիզային։

### Եգիպտոսի միջազգային օլիմպիական քաղաք
Մի ամբողջ «քաղաք/գյուղ», որը կառուցվել է որպես սպորտային համալիր՝ երկրի հնարավոր հայտերի համար միջազգային սպորտային իրադարձությունների, մասնավորապես Օլիմպիական խաղերի և ՖԻՖԱ-ի Աշխարհի գավաթի համար, ավելի քան 22 մարզական օբյեկտներով, որոնցից մեկն աշխարհի չորրորդ ամենամեծ ֆուտբոլային մարզադաշտն է։ Նոր վարչական մայրաքաղաք մարզադաշտը (նաև հայտնի է որպես Սպորտի քաղաքային մարզադաշտ) բացվել է 2024 թվականին՝ ավելի քան 93,900 հոգու տարողությամբ; այն Եգիպտոսի ամենամեծ մարզադաշտն է և մեծությամբ երկրորդը Աֆրիկայում։ Ակնկալվում է, որ մարզադաշտը կփոխարինի Կահիրեի միջազգային մարզադաշտին՝ որպես նոր ազգային մարզադաշտ։

## Կենտրոնական բիզնես շրջան
#### Խորհրդանշական Աշտարակ
Ներկայումս կառուցվում է ավելի քան 30 երկնաքեր, ներառյալ խորհրդանշական աշտարակը, որը կդառնա Եգիպտոսի և Աֆրիկայի ամենամեծ երկնաքերը։

### MU10

### MU7 տարածք

### MU19

### Ընդհանուր մակերես
#### Oblisco Capitale
Oblisco Capitale-ը պլանավորված և հաստատված երկնաքեր է, որը բացվելու է 2030 թվականին։ Այն նախագծված է եգիպտական ճարտարապետական նախագծային ընկերության կողմից՝ փարավոնական կոթողի տեսքով, և ավարտվելուց հետո այն կդառնա աշխարհի ամենաբարձր շենքը 1000 մետր բարձրությամբ (3300 ոտնաչափ)՝ գերազանցելով աշխարհի ամենաբարձր աշտարակը՝ Բուրջ Խալիֆան։

## Տրանսպորտ
Կահիրեի թեթը երկաթուղային տրանզիտը (կրճատ՝ LRT) միացնում է Կահիրեն Նոր վարչական մայրաքաղաքին։ Գիծը սկսվում է Կահիրեի մետրոյի գծի 3-ի Ալ Սալամ քաղաքի Ադլի Մանսուր կայարանից և Բադր Սիթիում բաժանվում է երկու ճյուղերի։ Մեկն անցնում է դեպի հյուսիս՝ Կահիրեի օղակաձև ճանապարհին զուգահեռ, մինչև Ռամադան քաղաքի 10-ը, իսկ մյուսը թեքվում է դեպի հարավ՝ դեպի Նոր վարչական մայրաքաղաք։ Գնացքի երթուղու երկայնքով միջանկյալ քաղաքները ներառում են Օբուրը, Շորուկը և Մոստաքբալը։

Բացի այդ կառուցվող մոնոռելսային գիծը միացնելու է Կահիրեն նոր մայրաքաղաքի, ինչպես նաև Կահիրեի մետրոպոլիտենի և Կահիրեի կայանի հետ։

2021 թվականի հունվարին Եգիպտոսը պայմանագիր է կնքել Siemens ընկերության հետ՝ արագընթաց երկաթուղային գիծ կառուցելու համար, որը ձգվում է Հյուսիսային Միջերկրական ծովի էլ Ալամեյն քաղաքից մինչև Կարմիր ծովի Աին Սոհնա քաղաքը՝ անցնելով նոր մայրաքաղաքով և Ալեքսանդրիայով։ Ակնկալվում է, որ 450 կմ (280 մղոն) գծի շինարարությունը կավարտվի մինչև 2023 թվականը։ 1750 կմ (1087 մղոն) արագընթաց ցանցի կառուցման հետագա փուլերը նոր մայրաքաղաքը պետք է միացնեն Եգիպտոսի հարավում գտնվող Ասուան քաղաքների հետ։

Նոր վարչական մայրաքաղաքը սպասարկվելու է նոր մայրաքաղաքի միջազգային օդանավակայանի կողմից։ Օդանավակայանը ներառում է ուղևորային տերմինալ՝ ժամում 300 ուղևորի ներկայիս հզորությամբ, ութ օդանավերի կայանատեղիներ, 45 սպասարկման և վարչական շենքեր, կառավարման աշտարակ և 3650 մ (11,975 ոտնաչափ) թռիչքուղի, որը հարմար է մեծ օդանավեր ընդունելու համար, այն հագեցած է լուսավորության և ավտոմատ վայրէջքի համակարգերով, օդանավակայանն իր մեջ ներառում է 10,000 մղոն (10,000 կմ) երկարություն և 10,000 մղոն (10,000 կմ) երկարություն։ Օդանավակայանն ունի 16 քմ տարածք (6,2 քմ մղոն) և ակնկալվում է, որ մասամբ կնվազեցնի Կահիրեի միջազգային օդանավակայանի և Սֆինքսի միջազգային օդանավակայանի ծանրաբեռնվածությունը։

## Քննադատություն
### Քաղաք հարուստների համար
Շատերը կարծում են, որ քաղաքը կառուցված է բարձր խավերի համար, այլ ոչ թե միջին և ցածր խավերի։ Եգիպտոսի կառավարությունն առաջին անգամ չէ, որ փորձում է քաղաք կառուցել Նեղոսի դելտայից և հովտից դուրս՝ Կահիրեի գերբնակեցումը նվազեցնելու համար։ Բայց այս մյուս քաղաքները ձախողվել ռմ իրենց առաքելության մեջ, քանի որ գովազդվում էին միջին և բարձր խավի համար և դա տեղի է ունեցել այն պատճառով, որ բնակարանները վաճառվում էին բարձր գներով։ Քանի որ այս քաղաքները մատչելի չեն բնակչության մեծամասնության համար՝ դրանցում բնակարանների մեծ մասը որպես կանոն մնում է չվաճառված։

### Ֆինանսական խնդիրներ
Այս նախագիծը ֆինանսավորելու եգիպտական կառավարության կարողությունը կասկածի տակ է դրվել։ Չնայած նախագահ Աբդել Ֆաթթահ աս-Սիսին հայտարարել է, որ «պետությունը ոչ մի կոպեկ չի վճարի» նոր մայրաքաղաքի կառուցման համար՝ պետական գանձարանից ստացված միջոցները շարունակում են հոսել մայրաքաղաքի կառուցման համար՝ ավելացնելով կառավարության կողմից նախագծի ֆինանսավորման համար ստացված վարկերը, ինչը զգալիորեն մեծացրել է երկրի պետական պարտքը։ Եգիպտացի քաղաքական վերլուծաբան Մագեդ Մանդուրը ասել է, որ «նախագահը փող է վերցնում արտերկրից՝ հարուստ խավի համար հսկայական քաղաք կառուցելու համար, բայց աղքատ եգիպտացիներն ու միջին խավի ներկայացուցիչները մեգանախագծերի համար վճարում են հարկերով, սոցիալական ծառայությունների ներդրումների կրճատմամբ և սուբսիդիաների կրճատմամբ, նույնիսկ եթե այդ նախագծերի տնտեսական հիմնավորումը կասկածելի է»։

## Տես նաև
* Նպատակային կառուցված մայրաքաղաքների ցանկ
* Գալալա

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:2015 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր
Կատեգորիա:2015 հիմնադրումներ
Կատեգորիա:Աֆրիկայի քաղաքներ
Կատեգորիա:Աֆրիկյան մայրաքաղաքներ
Կատեգորիա:Եգիպտոս
Կատեգորիա:Եգիպտոսի աշխարհագրություն
Կատեգորիա:Եգիպտոսի բնակավայրեր
Կատեգորիա:Եգիպտոսի պատմություն
Կատեգորիա:Եգիպտոսի տնտեսություն
Կատեգորիա:Եգիպտոսի քաղաքներ
Կատեգորիա:Կահիրե
Կատեգորիա:Նախատեսվող բնակավայրեր
Կատեգորիա:Քաղաքաշինություն