Մամուլի ազատության համաշխարհային ինդեքս

link=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Press_freedom_2024.svg|մինի|400x400փքս|'''Մամուլի ազատության համաշխարհային ինդեքս 2023'''
**Մամուլի ազատության համաշխարհային ինդեքս,** երկրների ամենամյա վարկանիշային աղյուսակ, որը 2002 թվականից սկսած կազմվում և հրապարակվում է «Լրագրողներ առանց սահմանների» կազմակերպության կողմից՝ հիմնվելով երկրների մամուլի ազատության նախորդ տարվա ցուցանիշների վերաբերյալ կազմակերպության սեփական գնահատականի վրա։ Այն նպատակ ունի ցույց տալ յուրաքանչյուր երկրում լրագրողների, լրատվական կազմակերպությունների և ինտերնետ օգտատերերի ազատության մակարդակը, ինչպես նաև իշխանությունների կողմից այդ ազատությունը հարգելու ջանքերը։ «Լրագրողներ առանց սահմանների» կազմակերպությունը շեշտում է, որ Մամուլի ազատության համաշխարհային ինդեքսը վերաբերում է բացառապես մամուլի ազատությանը։ Գնահատման ենթակա երկրներում այն չի գնահատում լրագրության որակը և չի անդրադառնում մարդու իրավունքների խախտումներին, որոնք կարող են տեղի ունենալ տվյալ երկրում։

## Մեթոդաբանություն
Մամուլի ազատության համաշխարհային ինդեքսը մասամբ հիմնված է հարցաշարի վրա, որը նախկինում գնահատում էր յոթ ընդհանուր չափորոշիչներ՝ բազմակարծությունը (մեդիայում կարծիքների բազմազանության աստիճանը), լրատվամիջոցների անկախությունը, միջավայրը և ինքնագրաքննությունը, օրենսդրական դաշտը, թափանցիկությունը, ենթակառուցվածքները և չարաշահումները։

Մամուլի ազատության համաշխարհային ինդեքսի մեթոդաբանությունը 2022 թվականին ենթարկվել է լուրջ փոփոխությունների՝ համեմատած 2013-2021 թվականներին օգտագործված մեթոդաբանության հետ, և արդյունքում յուրաքանչյուր կատեգորիայի շեմային արժեքների համար ճշգրտումներ են կատարվել։ Այժմ միավորները գնահատվում են հինգ տարբեր կատեգորիաներով՝ քաղաքական իրավիճակ, իրավական դաշտ, տնտեսական պայմաններ, սոցիալ-մշակութային միջավայր և անվտանգություն։

### Քաղաքական իրավիճակ
Այս կատեգորիան նպատակ ունի գնահատել ԶԼՄ-ների անկախությունը և լրատվամիջոցներին տրամադրվող աջակցության մակարդակը, որպեսզի նրանք կարողանան հաշվետու պահել կառավարությանը և պաշտոնյաներին։

### Իրավական դաշտ
Հարցաթերթիկը հաշվի է առնում ԶԼՄ-ները կարգավորող իրավական կանոնները (ներառյալ մամուլի իրավախախտումների համար տույժերը, լրատվամիջոցների որոշ տեսակների նկատմամբ պետական մենաշնորհի առկայությունը, ԶԼՄ-ների կարգավորման մեթոդները) և հանրային լրատվամիջոցների անկախության մակարդակը։ Այն ներառում է նաև համացանցում ազատ տեղեկատվության  խախտումները։

### Տնտեսական պայմաններ
Այս կատեգորիայի նպատակն է գնահատել տնտեսական սահմանափակումները, որոնք ազդում են մամուլի վրա՝ իր առաքելությունը կատարելիս։

### Սոցիալ-մշակութային միջավայր
Այս կատեգորիան նպատակ ունի գնահատել, թե ինչպես են սոցիալական և մշակութային գործոններն ազդում լրագրողների վրա, որպեսզի նրանք ինքնագրաքննվեն և խուսափեն հատուկ թեմաների լուսաբանումից, որոնք կարող են հակասել երկրի գերիշխող մշակութային նորմերին։

### Անվտանգություն
Այս կատեգորիայի նպատակն է գնահատել լրագրողների անվտանգությունն իրենց մասնագիտական գործունեությունն իրականացնելիս՝ առանց մարմնական վնասվածքների վտանգի, հոգեբանական կամ հուզական սթրեսի կամ իրենց կարիերայի վրա բացասական հետևանքների։

Տարվա ընթացքում «Լրագրողներ առանց սահմանների» կազմակերպությունը մոնիթորինգի է ենթարկում լրագրողների, ինտերնետ օգտատերերի և լրատվամիջոցներին աջակցող անձնակազմի նկատմամբ բռնության դեպքերը՝ ներառյալ կառավարական կառույցների, զինված ջոկատների, գաղտնի կազմակերպությունների կամ ճնշման խմբերի կողմից իրականացված բռնության դեպքերը։ Այս միջադեպերը հաշվի են առնվում վերջնական գնահատականի մեջ։ Կազմակերպության զեկույցի համաձայն՝ ավելի բարձր միավորը վկայում է մամուլի ավելի մեծ ազատության մասին։

Հարցաթերթիկը բաժանվում է «Լրագրողներ առանց սահմանների» կազմակերպության գործընկեր կազմակերպություններին, որոնց թվում են հինգ մայրցամաքներում գտնվող 18 հասարակական կազմակերպություններ, որոնց գործուննեությունը կենտրոնացած է խոսքի ազատության վրա, ողջ աշխարհում կազմակերպության 150 թղթակիցներին, ինչպես նաև այլ լրագրողների, հետազոտողների, իրավական փորձագետների և իրավապաշտպանների։

## Վարկանիշներ և միավորներ՝ ըստ երկրների կամ վայրերի
Երկրները դասակարգվում են 0-100 միավորանոց սանդղակով.

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքի հղումներ
* Full list of rankings from the Press Freedom Index
* About the World Press Freedom Index

:Կատեգորիա:Միջազգային վարկանիշներ :Կատեգորիա:Մամուլի ազատություն ըստ երկրի :Կատեգորիա:Մամուլի ազատություն

Կատեգորիա:Մամուլի ազատություն
Կատեգորիա:Մամուլի ազատություն ըստ երկրի