Մայրական կաթի բանկ

**Մայրական կաթի բանկ**,  **կրծքի կաթի բանկ** կամ **լակտարիում,** ծառայություն, որ հավաքում, զննում, մշակում, պաստերիզացնում և դեղատոմսով տրամադրում է մայրական կաթ։ Կաթը նվիրաբերում են կերակրող մայրերը, որոնք կենսաբանորեն կապված չեն այն ստացող նորածնի հետ։ Նորածինների համար օպտիմալ սնունդը կրծքի կաթն է կյանքի առնվազն առաջին վեց ամիսների ընթացքում։ Կանանց համար, ովքեր չեն կարողանում կրծքով կերակրել կամ բավարար քանակությամբ կաթ արտադրել, դոնորի պաստերիզացված կրծքի կաթը կարող է կերակրման համար արդյունավետ մոտեցում լինել։ Երեխայի մորից բացի այլ կնոջ կողմից տրվող կրծքի կաթը, որը պաստերիզացված չէ, և մեկ կնոջ՝ տարբեր երեխաների կերակրելը կապված է բակտերիաների և վիրուսների փոխանցման վտանգի հետ դոնոր մորից երեխային և չի համարվում անվտանգ այլընտրանք։ Եթե դոնորի պաստերիզացված կրծքի կաթը հասանելի չէ, ապա որպես երկրորդ այլընտրանք առաջարկվում են վաճառվող կաթնախառնուրդներ։

Մայրական կաթի բանկերը կարող են լուծում առաջարկել այն մայրերին, որոնք չեն կարող իրենց սեփական կրծքի կաթով կերակրել իրենց երեխային, այնպիսի պատճառներով, ինչպիսիք են, օրինակ, երեխայի հիվանդություններից և վարակներից կերակրող մոր վարակվելու վտանգը կամ երբ երեխան ծնվելուց հետո հոսպիտալացվել է շատ ցածր քաշի պատճառով (և հետևաբար վտանգված է այնպիսի պայմանների համար, ինչպիսին է նեկրոտիկ էնտերոկոլիտը), և մայրը հիվանդանոցից հեռու լինելու պատճառով չի կարող կերակրել։

Միջազգային կաթի բանկային նախաձեռնությունը (IMBI) հիմնադրվել է HMBANA միջազգային կոնգրեսում 2005 թվականին։ Այն ընդգրկում է կաթի բանկերի ծրագրերով 33 երկիր։ Առողջապահության համաշխարհային կազմակերպությունը (ԱՀԿ) նշում է, որ կենսաբանական մորը կրծքով կերակրել չկարողանալու առաջին այլընտրանքը մարդու կաթի օգտագործումն է այլ աղբյուրներից։

Մայրական կաթ սպառողների առաջնային և ամենամեծ խումբը վաղաժամ ծնված երեխաներն են։ Ստամոքս-աղիքային կամ նյութափոխանակության խանգարումներ ունեցող երեխաները նույնպես կարող են օգտագործել կաթի այս ձևը։ Կրծքի կաթով կարող են սնվել նաև այն նորածինները և երեխաները, որոնք ստանում են քիմիաթերապիա կամ ունեն զարգացման խնդիրներ։

## Պատմություն
մինի|Կրծքի կաթով շշեր. Կաթը պետք է տեղափոխվի պարկերի մեջ և սառեցվի պահպանման համար:մինի|Կրծքի կաթի սառեցված պարկեր:
Կրծքի կաթի նվիրատվության առաջին հիշատակությունները վերաբերում են ստնտու մոր պրակտիկային։ Առաջին գրառումը հայտնաբերվել է Համուրաբիի Բաբելոնյան օրենսգրքում (մ.թ.ա. 1800):  Այս կանոնակարգերը առաջնորդվում էին այն վաղեմի համոզմունքով, որ նորածինները ստնտուի հատկությունները ժառանգում են նրա կրծքի կաթի միջոցով։ 11-րդ դարի եվրոպական մշակույթում կրծքով կերակրումը համարվել է անպարկեշտ, ինչը հանգեցրել է նրան, որ ստնտուի միջոցով կերակրելը դարձել է սովորական պրակտիկա Եվրոպայի թագավորական ընտանիքների և արիստոկրատիայի շրջանում։ Ստնտուների շրջանում անառողջ ապրելակերպի հետ կապված մտահոգությունների պատճառով դայակների միջոցով կերակրման պրակտիկան անկում է ապրել 18-րդ դարի վերջին։ Հետևաբար, բժշկական հանրությունը սկսել է ուսումնասիրել նորածինների վրա այլընտրանքային սնուցման ազդեցությունը։ Վիեննայի համալսարանից Թեոդոր Էշերիխը 1902-1911 թվականներին ուսումնասիրություններ է անցկացրել՝ ուսումնասիրելով սնուցման տարբեր աղբյուրները և դրանց ազդեցությունը նորածինների վրա։ Նրա ուսումնասիրությունները ցույց են տվել, որ կրծքով կերակրվող նորածնի աղիքային բակտերիաները զգալիորեն տարբերվում են այլ միջոցներով սնվող նորածինների համեմատ։ 1909 թվականին Էշերիխը բացել է մայրական կաթի առաջին բանկը։ Հաջորդ տարի բացվել է Միացյալ Նահանգների մայրական կաթի առաջին բանկը Բոստոնի լողացող հիվանդանոցում  ()։

1960-ականներին նկատվել է կաթի մատակարարման անկում նորածինների խնամքի և մանկական կաթնախառնուրդների որակի առաջընթացների պատճառով։  Չնայած այս նոր ձեռքբերումներին, 1980 թվականին Առողջապահության համաշխարհային կազմակերպությունը և ՄԱԿ-ի մանկական հիմնադրամը պահպանել են իրենց դիրքորոշումը, որ դոնորային կրծքի կաթը մոր կրծքի կաթի լավագույն այլընտրանքն է։ ՄԻԱՎ-ի համաճարակի հետ մեկտեղ կաթի բանկային պրակտիկան էլ ավելի անկում է ապրել։ Խիստ զննման անհրաժեշտությունը բարձրացրել է կաթի բանկերի շահագործման արժեքը՝ ստիպելով նրանց փակվել։

Սակայն այսօր բարելավված զննման մեթոդները և ընթացակարգի ստանդարտացումը նվիրաբերված կաթը դարձրել են մոր կրծքի կաթին կենսունակ այլընտրանք։ Կրծքի կաթը պաստերիզացնելու և մինչև 8 ամիս պահելու հնարավորությունը նշանակում է, որ կաթի բանկը կարող է դառնալ համաշխարհային ձեռնարկություն։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Առողջապահություն
Կատեգորիա:Առողջություն
Կատեգորիա:Ըմպելիքներ
Կատեգորիա:Կաթ
Կատեգորիա:Մանկաբուժություն
Կատեգորիա:Նեոնատալոգիա