open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Բուենոս Այրեսի մետրոպոլիտեն

**Բուենոս Այրեսի մետրոպոլիտեն** (), Արգենտինայի Բուենոս Այրես քաղաքում գտնվող արագընթաց տրանսպորտի համակարգ։ Մետրոպոլիտենի առաջին գիծը (Մայիսյան հրապարակ-Միսերերե հրապարակ), որը բացվեց 1913 թվականի դեկտեմբերի 1-ին, Լատինական Ամերիկայի, Հարավային կիսագնդի և իսպանախոս աշխարհի առաջին մետրոպոլիտենն էր։ Մադրիդի մետրոպոլիտենը բացվեց միայն 5 տարի անց՝ 1919 թվականին։

## Պատմություն
Բուենոս Այրեսը ստորգետնյա տրանսպորտի համակարգով զինելու շուրջ քննարկումները սկսվել են 19-րդ դարի վերջից, քանի որ տրամվայները, որոնք գործում էին քաղաքում 1870 թվականից, ծանրաբեռնված էին։

1909 թվականին Բուենոս Այրեսի քաղաքային խորհուրդը պայմանագիր կնքեց Անգլո-Արգենտինական տրամվայների ընկերության հետ՝ որպեսզի առաջիկա 80 տարում մետրոպոլիտենի 3 գիծ շահագործման հանձնվի՝
* Մայիսյան հրապարակից մինչև Առաջին խունտայի շենք (այժմ՝ A գիծ)
* Կոնստիտուսիոնից մինչև Ռետիրո (այժմ՝ С գիծ)
* Մայիսյան հրապարակից մինչև Պալերմո (այժմ՝ D գիծ)

Ընկերությունը կառուցեց միայն մեկ գիծ։ Մետրոպոլիտենի առաջին գիծը, որն անցնում էր Մայիսյան հրապարակից մինչև Միսերերե հրապարակ, բացվեց 1913 թվականի դեկտեմբերի 1-ին։ Մինչև 1914 թվականի ապրիլի 1-ը գիծը կառուցվեց մինչև Ռիո դե Ժանեյրո կայարան, իսկ հուլիսի 1-ը՝ մինչև Առաջին խունտայի շենքը։

1912 թվականին Լակրոսե Էրմանոս ընկերությունն իրավունք ստացավ կառուցել մետրոպոլիտենի 2-րդ գիծը, որն այժմ կոչվում է B գիծ։ Գիծը բացվեց 1930 թվականի հոկտեմբերի 17-ին։

1933 թվականին Հասարակական աշխատանքների և ֆինանսների իսպանաամերիկյան կազմակերպությունը (CHADOPYF) սկսեց մետրոպոլիտենի մնացած գծերի կառուցումը։

1939 թվականից մետրոպոլիտենը Բուենոս Այրեսի Տրանսպորտային կորպորացիայի ենթակայության տակ էր գտնվում, 1952 թվականից՝ Բուենոս Այրեսի Տրանսպորտի գլխավոր վարչության, իսկ 1963 թվականից՝ «Մետրոպոլիտեն Բուենոս Այրես» կազմակերպության։

1994 թվականին այն ժամանակվա նախագահ Կարլոս Սաուլ Մենեմի որոշմամբ՝ մետրոպոլիտենը հանձնվեց Metrovías SA ընկերության իրավասությանը։

## Պատկերասրահ

Պատկեր:Subtes-1955.svg|Մետրոպոլիտենի ցանցը 1955 թվականին
Պատկեր:Red de SBA en 1966.svg|Մետրոպոլիտենը 1966 թվականին, E գծի կառուցումը
Պատկեր:Subtes-1987.svg|Մետրոպոլիտենը 1987 թվականին
Պատկեր:Subtes-2003.svg|Մետրոպոլիտենը 2003-2007 թվականներին, կառուցվել է B գիծը
Պատկեր:Subtes-2007.svg|Մետրոպոլիտենը 2008 թվականին, բացվել է H գիծը
Պատկեր:Red de SBA a diciembre 2010.svg|Մետրոպոլիտենը 2010 թվականին, ավարտվել է H գծի կառուցումը
Պատկեր:Subtes-2009.svg|Մետրոպոլիտենի զարգացման ծրագիրը՝ A, B, H և E գծերի շարունակությամբ
Պատկեր:Subtes-2015.svg|Մետրոպոլիտենի զարգացման երկարաժամկետ ծրագիր


## Տես նաև
* Բուենոս Այրեսի մետրոպոլիտենի կայարանների ցանկ

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Բուենոս Այրեսի մետրոպոլիտենի պաշտոնական կայք 
* Metrovías S.A.—Subway Operator (Official Page) 
* Բուենոս Այրեսի մետրոպոլիտենի գծերի գծապատկեր

Կատեգորիա:1913 հիմնադրումներ Արգենտինայում
Կատեգորիա:Բուենոս Այրեսի մետրոպոլիտեն
Խավիեր Բարդեմ

**Խավիեր Անխել Էնսինաս Բարդեմ** (, ), իսպանացի դերասան։

Դերասանուհի Պենելոպե Կրուսի ամուսինը։

Նա երկրորդ պլանի լավագույն դերասան է ճանաչվել 2009 թ-ին և ստացել է Օսկար և Ոսկե Գլոբուս։ Իսկ Կաննի փառատոնի ժամանակ ճանաչվել է տարվա լավագույն դերասան իսպանա-մեքսիկական «Բյութիֆուլ» ֆիլմի համար։ Բարդեմը աթեիստ է։ Նկարահանվել է ինչպես իսպանացի, այնպես էլ հայտնի շատ ռեժիսորների տարբեր ժանրերի ֆիլմերում (Պեդրո Ալմոդովար, Բիգաս Լունա, Ալեխանդրո Ամենաբար, Ալեխանդրո Գոնսալես Ինյարիտու, Ջուլիան Շնաբել, Վուդի Ալեն, Քոեն եղբայրներ, Միլոշ Ֆորման, Մայքլ Ման և այլն)։

## Ֆիլմագրություն
* 1985 Աստծո Ագնեսան / *Agnes of God*
* 1990 Լուլույի տարիքները / *Las edades de Lulú*
* 1991 / *Amo tu cama rica*
* 1991 Բարձրակրունկ կոշիկներ / *Tacones lejanos*
* 1992 Խոզապուխտ, խոզապուխտ / *Jamón, jamón*
* 1993 Ոսկե ձվեր / *Huevos de oro*
* 1993 / *Huidos*
* 1993 / *El amante bilingüe*
* 1994 Հաշված օրեր / *Días contados*
* 1994 Դետեկտիվ և մահ / *El detective y la muerte*
* 1995 Մայրը / *La Madre*
* 1995 Երես առ երես / *Boca a boca*
* 1996 Էքսթազ / *Éxtasis*
* 1996 Սիրո վտանգները / *El amor perjudica seriamente la salud*
* 1996 Ավելի քան սեր / *Más que amor, frenesí*
* 1997 Կենդանի մարմին / *Carne trémula*
* 1997 Պերդիտա Դուրանգո / *Perdita Durango*
* 1998 Տորենտե, օրենքի հիմար ձեռքը/ *Torrente, el brazo tonto de la ley*
* 1999 Ոտքերի արանքում / *Entre las piernas*
* 1999 Երկրորդ մաշկ / *Segunda piel*
* 2000 Մինչև չի գա գիշերը / Before Night Falls
* 2002 Վերևում պարողը/ *Pasos de baile*
* 2002 Երկուշաբթի արևով / *Los lunes al sol*
* 2004 Համընկեցը / *Collateral*
* 2004 Ծովը ներսում / *Mar adentro*
* 2006 Գոյայի ուրվականները / *Goya’s Ghosts / Los Fantasmas de Goya*
* 2007 Այստեղ ծերուկների տեղը չի / *No Country for Old Men*
* 2007 Սեր խոլերայի ժամանակ / *Love in the Time of Cholera*
* 2008 Վիկի Քրիստինա Բարսելոնա / *Vicky Cristina Barcelona*
* 2010 Կեր, աղոթիր, սիրիր / *Eat, Pray, Love*
* 2010 Բյութիֆուլ / *Biutiful*
* 2013 Մութ աշտարակը / *The Dark Tower*

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:BAFTA մրցանակի դափնեկիրներ
Կատեգորիա:«Ոսկե գլոբուս» մրցանակի դափնեկիրներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի դերասաններ
Կատեգորիա:Երկրորդ պլանի լավագույն դերասան Օսկարի մրցանակակիրներ
Կատեգորիա:Իսպանացի դերասաններ
Կատեգորիա:Իսպանացի կինոդերասաններ
Կատեգորիա:Իսպանացի հեռուստատեսային դերասաններ
Կատեգորիա:Հեռուստատեսային դերասաններ
Կատեգորիա:Հոլիվուդյան փառքի ծառուղի
Սանտա Մարիա դե Գվադալուպե

**Սանտա Մարիա դե Գվադալուպե թագավորական վանք** (), վանք Իսպանիայի Կասերես պրովինցիայի Գվադալուպե քաղաքում։

## Պատմություն
Վանքը հիմնադրել է 1340 թվականին Ալֆոնս XI թագավորը հին մատուռի տեղում, որտեղ ըստ լեգենդի գտնվել է Գվադելուպեի Սուրբ Կույսի արձանիկը։

## Արտաքին հղումներ
* UNESCO: Սանտա Մարիա դե Դուադելուպե 

Կատեգորիա:Իսպանիայի վանքեր
Նիգյար Ջամալ

**Նիգյար Այդին ղիզի Ջամալ** (, ), ադրբեջանցի երգչուհի, որը Էլդար Ղասիմովի հետ ներկայացրել է Ադրբեջանը Եվրատեսիլ 2011 երգի մրցույթում՝ գրավելով առաջին հորիզոնականը։
2001 թվականին ավարտել է Խազար համալսարանի տնտեսագիտության և կառավարման ֆակուլտետը։ Այժմ ապրում է Մեծ Բրիտանիայում։ Ամուսնացած է, ունի երկու դուստր՝ Ժասմինը և Սաիդան։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Ադրբեջանցի երգչուհիներ
Կատեգորիա:Եվրատեսիլ 2011 երգի մրցույթ
Կատեգորիա:Բաքու քաղաքում ծնվածներ
Կատեգորիա:Ադրբեջանի մասնակիցները Եվրատեսիլ երգի մրցույթում
Կատեգորիա:Անձինք նամականիշերի վրա
Կատեգորիա:21-րդ դարի երգչուհիներ
Տրե Ֆիորի

**Տրե Ֆիորի,** կիսապրոֆեսիոնալ ֆուտբելային ակումբ Սան Մարինոյից։

Կատեգորիա:1949 հիմնադրված ֆուտբոլային ակումբներ
Հարանց վանք

**Հարանց վանք**, կամ *Բոյուկ Գարամուրադ Վենքի* (ադր։ *Böyük Qaramurad Vəngi*) հայկական վանական համալիր, ներկայումս՝ Ադրբեջանի Հանրապետության Գետաբեկի շրջանում, պատմական Մեծ Հայքի Ուտիք նահանգի Գարդման գավառում։ Գտնվում է Մեծ Ղարամուրատ գյուղից մոտ 1 կմ դեպի հյուսիս-արևելք՝ երկու ձորակների միջև առանձնացած բլրի վրա։
 
1659 թվականին ստեղծված ավետարանի հիշատակարանում նշված է՝

1679 թվականին Ավետիս աբեղա Քամալեցու ընդօրինակած ավետարանի հիշատակարանում նշված է՝

1682 թվականի Հարանց վանքում ընդօրինակվել է «Մաշտոց Ձեռացը». գրիչ՝ Ղուկաս երեց։

## Ճարտարապետություն
Եպիսկոպոս Մակար Բարխուտարյանցը վկայում է՝ 

Մ. Բարխուտարյանցը Հարանց վանքը նույնացրել է Զակամ գավառին հարևան Միափոր գավառում (ներկայիս Գետիկ գետի ավազանը) գտնվող Խամշի վանքին, սակայն ուրիշ հետազոտողներ կարծում են, որ պետք չէ նմանեցնել երկու տարբեր վանքերը։

1890 թվականին Հարանց վանք այցելած Ս. Քամալյանը նշել է՝

Վանքն ունեցել է բնակելի և օժանդակ շինություններ, որոնք հավելվել են 17-րդ դարի կեսին՝ վանահայր Եղիա միայնակյացի ջանքերով։ Վանքը ունեցել է շրջապարիսպ, որի ներսում եղել է խաչքարերով ընդարձակ գերեզմանոց։ Հայկական Ճարտարապետությունն ուսումնասիրող կազմակերպության (RAA) անդամների 1980 թվականի այցելության ժամանակ վանքը արդեն ավերված էր։ Վանքի տարածքը մի ղարամուրատցի թուրք հերկել էր ու այդ ընթացքում բոլոր խաչքարերն ու տապանաքարերը՝ որպես յուրացված խոպանի անպետք մաս, կոտրատել, տեղահանել, հավաքել ու շարել էր հողամասի նոր շրջապարսպին։

## Տես նաև
* Մեծ Ղարամուրատ

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:12-րդ դարի հայկական վանքեր և եկեղեցիներ
Կատեգորիա:Ադրբեջանում ոչնչացված հայկական հուշարձաններ
Կատեգորիա:Գարդման
Կատեգորիա:Գետաբեկի շրջանի վանքեր և եկեղեցիներ
Կատեգորիա:Վանքեր այբբենական կարգով
Սանտա Կոլոմա ՖԱ

**Սանտա Կոլոմա,** ֆուտբոլային ակումբ Անդորրայից։ Անդորրայի 6-ակի չեմպիոն և 8-ակի գավաթակիր։

Կատեգորիա:1986 հիմնադրված ֆուտբոլային ակումբներ
Կիրի Տե Կանավա

**Կիրի Ջենետ Տե Կանավա** (մաորի լեզվով՝ Kiri Janette Te Kanawa, իսկական անունը **Կլեր Մերի Տերեզա Ռոստրոն**, , ), օպերային երգչուհի (լիրիկական սոպրանո)։ Հայտնի է Մոցարտի և Ռիխարդ Շտրաուսի օպերաներում գլխավոր դերերգերի կատարմամբ։

## Հիմնական դերերգերը
* Դոննա Էլվիրա, Մոցարտ, *[[Դոն Ժուան (օպերա)|Դոն Ժուան]]*
* Միկաելա, Ժորժ Բիզե, *[[Կարմեն (օպերա)|Կարմեն]]*
* Ֆիորդիլիջի, Մոցարտ, *[[Così fan tutte]]*
* Պամինա, Մոցարտ, *[[Կախարդական սրինգ]]*
* Կոմսուհի, Մոցարտ, *[[Ֆիգարոյի ամուսնությունը (օպերա)|Ֆիգարոյի ամուսնությունը]]*
* Տոսկա, Ջակոմո Պուչչինի, *[[Տոսկա (օպերա)|Տոսկա]]*
* Արաբելլա, Ռիխարդ Շտրաուս, *Արաբելլա*
* Մարգարիտա, Շառլ Գունո, *[[Ֆաուստ (օպերա)|Ֆաուստ]]*
* Մանոն Լեսկո, Պուչչինի, *[[Մանոն Լեսկո (օպերա)|Մանոն Լեսկո]]*
* Ամելիա, Ջուզեպպե Վերդի, *[[Սիմոն Բոկանեգրա (օպերա)|Սիմոն Բոկանեգրա]]*
* Ռիխարդ Շտրաուս, *[[Վարդի ասպետը]]*
* Տատյանա Պյոտր Չայկովսկի, *[[Եվգենի Օնեգին (օպերա)|Եվգենի Օնեգին]]*
* Վիոլետտա, Վերդի, *[[Տրավիատա]]*

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:20-րդ դարի օպերային երգչուհիներ
Կատեգորիա:21-րդ դարի երգչուհիներ
Կատեգորիա:Brit Awards մրցանակի դափնեկիրներ
Կատեգորիա:«Գրեմմի» մրցանակի դափնեկիրներ
Կատեգորիա:Նորզելանդացի արվեստագետներ
Կատեգորիա:Նորզելանդացի սոպրանոներ
Կատեգորիա:Նորզելանդացի օպերային երգչուհիներ
Վալետտա ՖԱ

**Վալետտա**, պրոֆեսիոնալ ֆուտբոլային ակումբ Մալթայի մայրաքաղաք Վալետտայից։
Վալետտա ֆուտբոլային ակումբը հիմնադրվել է 1943 թվականին *Վալետտա Պրեստոնսի*, *Վալետտա ստ. Պաուլսի* և *Վալետտա Յունայթեդի* միավորումից հետո, վերջինս հաղթել էր լիգայում երկու անգամ Երկրորդ համաշխարհային պատերազմից առաջ։ Վալետտան նաև ունի ֆուտբոլի թիմ, որը հանդես է գալիս Մալթայի ֆուտբոլի բարձրագույն լիգայում։

## Պատմություն
Վալետտան ստեղծվել է Մալթայի երկու ուժեղ թիմերի միավորումից, որոնցից Վալետտա Յունայթեդը հայտնի էր որպես 'հրապարակի թիմ', քանի որ ակումբը տեղակայված էր Սուրբ Գեորգի հրապարակում։ Վալետտա Յունայթեդը ներկայացնում էր քաղաքը 1904-ից 1932 թվականներին։

Մալթայի Վալետտա քաղաքը ունի հարուստ ֆուտբոլային պատմություն։ 1886-ից 1919 թվականներին քաղաքն ուներ 14 ֆուտբոլային ակումբ։

**Վալետտա Յունայթեդ ֆուտբոլային ակումբը** հիմնադրվել է 1903 թվականին տեղի երիտասարդների կողմից։ Կղզու երիտասարդության մոտ ֆուտբոլի նկատմամբ սերը եկել է Մեծ Բրիտանիայից։ Նրանք կտրում էին իրենց սպիտակ անդրավարտիքները և դարձնում էին կիսաանդրավարտիք, որով խաղում էին ֆուտբոլ։

Վալետտա Յունայթեդը իր առաջին խաղն անցկացրել է 1904 թվականի հունվարի 9-ին։ Վալետտան հանդիպեց Քոլեջի դպրոցի թիմի հետ և հաղթեց 1-0 հաշվով։

## Ձեռքբերումներ
***[[Մալթայի Պրեմիեր Լիգա]]` 25 ** 20px 20px
:: 1914-15, 1931–32, 1944–45, 1945–46, 1947–48, 1958–59, 1959–60, 1962–63, 1973–74, 1977–78, 1979–80, 1983–84, 1989–90, 1991–92, 1996–97, 1997–98, 1998–99, 2000–01, 2007–08, 2010–11, 2011–12, 2013–14, 2015–16, 2017–18, 2018–19
21 որպես Վալետտա ՖԱ 2 որպես Վալետտա Յունայթեդ (1914–15*, 1931–32*)

***Մալթայի ֆուտբոլի գավաթ` 13 **
:: 1959–60, 1963–64, 1974–75, 1976–77, 1977–78, 1990–91, 1994–95, 1995–96, 1996–97, 1998–99, 2000–01, 2009-10, 2013-14

***Մալթայի սուպեր գավաթ` 11 **
:: 1989, 1994, 1996, 1997, 1998, 2000, 2007, 2010, 2011, 2012, 2016

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Մալթայի ֆուտբոլային ակումբներ
Արմեն Հարությունյան

**Արմեն Շուրայի Հարությունյան** (), հայ իրավաբան, Մարդու իրավունքների եվրոպական դատարանի դատավոր, 2006-2011 թվականներին՝ ՀՀ մարդու իրավունքների պաշտպան։

## Կենսագրություն

* 1981-1986 թթ. սովորել և գերազանցությամբ ավարտել է Երևանի պետական համալսարանի իրավաբանական ֆակուլտետը։
* 1986 թվականին ընդունվել է ԽՍՀՄ Գիտությունների ակադեմիայի Պետության և իրավունքի ինստիտուտի ասպիրանտուրան։ 1989 թվականին, պաշտպանելով թեկնածուական թեզը, ստացել է իրավաբանական գիտությունների թեկնածուի գիտական աստիճան։
* 1993-1997 թթ. ուսանել է ՌԴ Պետական ծառայության ակադեմիայի դոկտորանտուրայում, որն ավարտելուց և գիտական թեզը պաշտպանելուց հետո ստացել է իրավաբանական գիտությունների դոկտորի գիտական աստիճան։ Վերապատրաստվել է Կենտրոնական Եվրոպայի և Փարիզ 12 համալսարաններում։ Նոթինգհեմի համալսարանի մարդու իրավունքների կենտրոնի Չիվնինգ ծրագրի 2006-2007 թվականների շրջանավարտ է։
* 1989 թվականից Արմեն Հարությունյանը դասավանդում է Երևանի պետական համալսարանի իրավաբանական ֆակուլտետի սահմանադրական և միջազգային իրավունքի ամբիոնում։ Համատեղությամբ աշխատել է ՀՀ Սահմանադրական դատարանում որպես իրավախորհրդատու։ Դասավանդում է նաև Հայաստանի Ամերիկյան համալսարանում և Հայաստանում ֆրանսիական համալսարան հիմնադրամում։
* 2001-2005 թթ. եղել է ՀՀ Սահմանադրության բարեփոխումների հարցով ՀՀ Նախագահի ներկայացուցիչ։
* 2000-2002 թթ. եղել է Ռուս-Հայկական (Սլավոնական) պետական համալսարանի իրավաբանական ֆակուլտետի դեկան։
* 2002-2006 թթ. զբաղեցրել է ՀՀ պետական կառավարման ակադեմիայի ռեկտորի պաշտոնը։
* 2001 թվականից ՀՀ եվրոպական իրավունքի ասոցիացիայի նախագահն է։
* 2002 թվականից մինչ օրս Ժողովրդավարության և իրավունքի եվրոպական (Վենետիկյան) հանձնաժողովի ՀՀ փոխանորդ – ներկայացուցիչն է։
* 2005-2006 թթ. եղել է ՀՀ արդարադատության խորհրդի անդամ։
* 2006 թ. փետրվարի 20-ից 2011 թվականի փետրվարի 1-ը՝ ՀՀ Մարդու իրավունքների պաշտպան։
* 2008 թվականին անդամակցել է ֆրանկոֆոն օմբուդսմենների և հաշտարարների ասոցիացիային։ Ֆրանսիայի հայ իրավաբանների միության պատվավոր անդամ է։ Անդամակցում է նաև Հյուսիսային Ամերիկայի հայ իրավաբանների միությանը։
* 2009 թ. դարձել է Եվրոպական օմբուդսմենների ինստիտուտի խորհրդի անդամ։
* 2010 թվականին անդամակցել է Միջերկրածովյան օմբուդսմենների ընկերակցությանը և Ասիական օմբուդսմենների միությանը։
* 2011 թվականի մարտից՝ Կենտրոնական Ասիայում ՄԱԿ-ի գլխավոր քարտուղարի հատուկ ներկայացուցիչ։
* 2015 թ. հունիսի 22-ին ԵԽ նախարարների կոմիտեի կողմից ընտրվել է Մարդու իրավունքների եվրոպական դատարանի դատավոր։
Զեկույցներով հանդես է եկել Հարվարդի և Միչիգանի համալսարաններում։
Արմեն Հարությունյանն ավելի քան 80 գիտական աշխատանքի, 2 դասագրքի և 7 մենագրության հեղինակ է։

Կատեգորիա:Հայ քաղաքական գործիչներ
Կատեգորիա:1964 ծնունդներ
Կատեգորիա:Իրավաբանական գիտությունների դոկտորներ
Կատեգորիա:ԵՊՀ իրավաբանական ֆակուլտետի շրջանավարտներ
Կատեգորիա:Հայ իրավաբաններ
Կատեգորիա:Հայ հասարակական գործիչներ
ՀՀ Հեռուստատեսության և ռադիոյի ազգային հանձնաժողով

### Հանձնաժողովի կազմը

Հանձնաժողովի նախագահ՝
* Տիգրան Հակոբյան

Հանձնաժողովի նախագահի տեղակալ՝

* Ժիրայր Բենիկի Դադասյան (2005 թ. ապրիլի 13 - 2011 թ. ապրիլի 13, վերանշանակվել է 2011 թ. մայիսի 12-ին)

Հանձնաժողովի անդամներ՝

* Կորյուն Վարդանի Առաքելյան (2009 թ. դեկտեմբերի 9-ից)
* Հարություն Հրաչիկի Հարությունյան (2011 թ. մայիսի 12-ից)
* Արամ Հմայակի Մելքոնյան (2009 թ. դեկտեմբերի 9-ից)
* Արմեն Ստեփանի Մկրտչյան (2009 թ. դեկտեմբերի 9-ից)
* Հայկ Եղիազարի Քոթանյան (2009 թ. դեկտեմբերի 9-ից)
* Վլադիմիր Հակոբի Օհանյան (2011 թ. մայիսի 12-ից)

Հանձնաժողովի նախկին անդամներ

* Գրիգոր Հայկի Ամալյան (2001 թ. մարտի 19 - 2007 թ. մարտի 19, 2007-2013)

## Արտաքին հղումներ
*Պաշտոնական կայքը 

Կատեգորիա:ՀՀ պետական կառավարման մարմիններ
Կատեգորիա:ՀՀ օրենքներով ստեղծված մշտապես գործող մարմիններ
Լարիսա Ալավերդյան

**Լարիսա Ասատուրի Ալավերդյան** (), հայ հասարակական-քաղաքական գործիչ, չորրորդ գումարման ՀՀ Ազգային ժողովի պատգամավոր։ Նախախորհրդարանի և Հիմնադիր խորհրդարանի պատվավոր անդամ։

## Կենսագրություն
Ծնվել է Բաքվում 1943 թվականի սեպտեմբերի 21-ին։ 1966 թվականին ավարտելով Ադրբեջանի պետական մանկավարժական ինստիտուտը՝ անցել է մանկավարժական աշխատանքի որպես մաթեմատիկայի և գծագրության ուսուցիչ։

1960-1965 թվականներին աշխատել է Բաքվի թիվ 2 մանկատանը որպես դաստիարակ, 1966-1967 թվականներին՝ Դաշքեսանի թիվ 2 միջնակարգ դպրոցում՝ մաթեմատիկայի ուսուցիչ, 1967-1990 թվականներին՝ Հայաստանի տարբեր գիտահետազոտական ինստիտուտներում՝ սկսած կրտսեր գիտաշխատողից մինչև բաժնի վարիչ, և հաշվիչ կենտրոններում՝ սկսած բաժնի վարիչից մինչև տնօրենի տեղակալ։

1988-1991 թվականներին եղել է «Արցախ» հայրենակցական միության հիմնադիր անդամ և պատասխանատու քարտուղար, 1991-1995 թվականներին՝ Հայաստանի ԳԽ Արցախի հարցերով հատուկ հանձնաժողովի գլխավոր փորձագետ, 1995-2004 թթ. և 2006-2007 թթ.՝ «Ընդդեմ իրավական կամայականության» հասարակական կազմակերպության գործադիր տնօրեն։ 2004-2006 թվականներին եղել է Հայաստանի Մարդու իրավունքների պաշտպան։

2002 թվականից դասախոսում է Հայ-ռուսական համալսարանում։

2007 թվականին ընտրվել է Հայաստանի Ազգային ժողովի պատգամավոր։

Կանանց հանրապետական խորհրդի, Հայաստանի Նախագահին առընթեր արտաքին հարաբերությունների և մարդու իրավունքների հարցերի, Պաշտպանության նախարարությանն առընթեր անհայտ կորածների, պատանդների և զինգերիների հարցերի, Միգրացիայի և փախստականների վարչությանը կից փորձագիտական խորհրդի, ԱՀՌԾ-ի պատրաստման խորհրդի և աշխատանքային խմբի անդամ է։

Լարիսա Ալավերդյանը մասնակցել է տարածաշրջանային ու միջազգային բազմաթիվ հանդիպումների, հեղինակ է տարբեր ժողովածուների ու հրապարակումների։

Արցախին վերաբերող մի շարք փորձագիտական փաստաթղթերի հեղինակ է։

Տիրապետում է ռուսերեն, անգլերեն, ֆրանսերեն և ադրբեջաներեն լեզուներին։ Ամուսնացած է, ունի երկու դուստր։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Հայ քաղաքական գործիչներ
Կատեգորիա:1943 ծնունդներ
Կատեգորիա:Սեպտեմբերի 21 ծնունդներ
Կատեգորիա:ՀՀ ԱԺ 4-րդ գումարման պատգամավորներ
Կատեգորիա:21-րդ դարի կին քաղաքական գործիչներ
Կատեգորիա:Ադրբեջանի պետական մանկավարժական համալսարանի շրջանավարտներ
Կատեգորիա:Հայ հասարակական գործիչներ
Կատեգորիա:Խորհրդահայեր
Կատեգորիա:Հայ մանկավարժներ
Կատեգորիա:21-րդ դարի հայ քաղաքական գործիչներ
Կատեգորիա:20-րդ դարի հայ քաղաքական գործիչներ
Իտալուհին Ալժիրում

**Իտալուհին Ալժիրում** (), իտալացի երգահան Ջոակինո Ռոսսինիի օպերա (dramma giocoso) երկու գործողությամբ։ Իտալերեն լիբրետտոն Անջելո Անելիի։ Օպերան ըստ տարբեր տեղեկությունների ստեղծվել է 18 կամ 27 օրում։ 
Օպերան առաջին անգամ բեմադրվել է 1813 թ. մայիսի 22-ին Վենետիկի «Սան Բենեդետտո» թատրոնում՝ մեծ հաջողությամբ։ Հետագա երկու տարիների ընթացքում այն հաջորդաբար կատարվել է Իտալիայի այլ քաղաքների օպերային թատրոններում։

Օպերան համարվում է իտալացի երգահանի լավագույն ստեղծագործություններից մեկը և այսօր էլ հաճախ բեմադրվում է։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:1813 բեմադրվածներ
Կատեգորիա:Իտալերեն օպերաներ
Ֆ91 Դյուդելանժ

**Ֆ91 Դյուդելանժ** (), ֆուտբոլային ակումբ Լյուքսեմբուրգից։ Այն հանդես է գալիս Լյուքսեմբուրգի ազգային դիվիզիոնյում։

Ակումբը ձևավորվել է 1991 թվականին քաղաքի երեք ակումբների միավորմամբ` Ալիանս Դյուդելանժ, Ստադ Դյուդելանժ և ՈՒՍ Դյուդելանժ։ Դյուդելանժը դարձել է Լյուքսեմբուգի ազգային դիվիզիոնի հաղթող 12 անգամ և Լյուքսեմբուրգի գավաթակիր յոթ անգամ։ Ֆ91 Դյուդելանժը որակավորվել է ՈՒԵՖԱ Եվրոպայի լիգա 2018–19-ում և հասել է խմբային փուլին` դառնալով առաջին լյուքսեմբուրգյան ակումբը խմբային փուլի մասնակից։

## Պատմություն
Ակումբը ձևավորվել է Ալիանս Դյուդելանժ, Ստադ Դյուդելանժ և ՈՒՍ Դյուդելանժ ակումբների միաձուլմամբ 1991 թվականին։ Բոլոր երեք ակումբները հաղթել էին Ազգային դիվիզիոնում կամ Լյուքսեմբուրգի գավաթում, սակայն ապրում էին ծանր ժամանակներ և որոշվեցին միավորվել։

Ակումբից երկար ժամանակ պահանջվեց կարողանալու պայքարել մրցանակների համար։ Ստադ Դյուդելանժը և ՈՒՍ Դյուդելանժը հանդես էին գալիս Լյուքսեմբուրգի առաջին դիվիզիոնում, իսկ Ալիանս Դյուդելանժը` երկրորդ դիվիզիոնում։ Նոր ակումբը սկսեց 1991-92 մրցաշրջանը երկրորդ դիվիզիոնից։

Ակումբը առաջընթաց գրանցեց հենց առաջին մրցաշրջանից և շուտով դարձավ երկրի կայուն ակումբներից մեկը, որը մրցաշրջանի աղյուսակի առաջին հատվածից ցած չիջավ մինչև 1996-97 մրցաշրջանը։

## Արտաքին հղումներ
* Ակումբի պաշտոնական կայք
* Ուլտրաս Դյուդելանժ 

Կատեգորիա:1991 հիմնադրումներ
Կատեգորիա:Լյուքսեմբուրգի ֆուտբոլային ակումբներ
Հռոմեական լեգեոն

մինի|300px|Լեգեոներները շարքում (վերակառուցում)
**Լեգեոն** (, սեռական հոլով՝ **' - ռազմական հավաք, [[ռազմական կոչ|կոչ]], որը ծագում է՝ **'  - հավաքել), Հին Հռոմի բանակի հիմնական կազմակերպչական միավոր։

Լեգեոնը Հռոմեական Հանրապետության ժամանակաշրջանում (մ․թ․ա․ 509 BC – մ․թ․ա․ 27 թթ․) կազմված էր 5200 հետևակայիններից (հետևակազոր) և 300 հեծեալներից (հեծելազոր), իսկ Հռոմեական կայսրության ժամանակաշրջանում (մ․թ․ա․ 27 – մ․թ․ 476 թթ․)՝ 5600 հետևակայիններից և 200 օժանդակ զինվորներից՝ աուքսիլիար զորք։ Ըստ որոշ տվյալների՝ ավելի ուշ ժամանակներում՝ Արևելահռոմեական կայսրությունում կամ Բյուզանդիայում լեգեոնը կարող էր կազմված լինել մինչև 8 հազար մարդուց՝ հետևակներից և մի քանի հարյուր ձիավորներից։ Ամեն լեգեոնը ուներ իր թվահամարը և անվանումը։ Պահպանված գրական աղբյուրների համաձայն իդենտիֆիկացվում է ավելի քան 50 տարբեր լեգեոններ, սակայն կարծիք կա, որ ամեն պատմական ժամանակաշրջան լեգեոնների թիվը չէր գերազանցում 28-ը, սակայն անհրաժեշտության դեպքում այդ թիվը կարող էր ավելանալ։

Հանրապետության ժամանակ լեգեոնը կառավարում էր ռազմական տրիբունը, իսկ Կայսրության ժամանակ՝ լեգատը։

## Արտաքին հղումներ
* «Հռոմեական Փառք» - անտիկ ռազմարվեստը

Կատեգորիա:Սպառազինության պատմություն
Կատեգորիա:Ռազմական պատմություն
*
Կատեգորիա:Ռազմական միավորներ և կազմավորումներ
Իրակլի Օքրուաշվիլի

**Իրակլի Կոբայի Օքրուաշվիլի** (, ), վրացի քաղաքական և ռազմական գործիչ։ 2004-2006 թվականներին եղել է Վրաստանի պաշտպանության նախարարը։ Ներկայում Վրաստանի էկոնոմիկայի նախարարն է։ 1995 թվականին ավարտել է Թբիլիսիի պետական համալսարանը։

## Արտաքին հղումներ
* «Կոմերսանտ պարբերականը Օքրուաշվիլու մասին» № 38(3855) от 07.03.2008

Կատեգորիա:Թբիլիսիի պետական համալսարանի շրջանավարտներ
Կատեգորիա:Վրաստանի խորհրդարանի պատգամավորներ
Կատեգորիա:Վրաստանի քաղաքական գործիչներ
Կատեգորիա:Վրացի ռազմական գործիչներ
Կատեգորիա:Վրաստանի նախարարներ
Եմենի վարչական բաժանում

**[[Եմեն]]ը բաժանված է 21 [[մուխաֆազ]]երի**, որոնք էլ իրենց հերթին բաժանված են 333 շրջանների (muderiah). Վերջիններս էլ բաժանված են 2 210 փոքր շրջանների, և վերջապես 38 284 գյուղերի (2001 թ տվյալներով)։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Եմենի աշխարհագրություն
Կատեգորիա:Առաջին աստիճանի վարչական միավորներ
Շանհայի մետրոպոլիտեն

**Շանհայի մետրոպոլիտեն** (), Չինաստանի Շանհայ քաղաքում գտնվող մետրոպոլիտենի համակարգ, գծերի երկարությամբ խոշորագույն մետրոպոլիտենը աշխարհում (439 կմ), որի ամենօրյա ուղևորահոսքը կազմում է ավելի քան 7 միլիոն մարդ։ Շանհայը Չինաստանի երրորդ քաղաքն է Պեկինինից և Տյանցզինից հետո, որտեղ մետրո է կառուցվել։ Շանհայի մետրոպոլիտենը ամենաերիտասարդ և արագ զարգացող մետրոների համակարգերից մեկն է, որը ընդգրկում է 12 գործող և 5 կառուցված գիծ, ներառնելով գործող գծերի շարունակությունը։ Համաձայն երկարատև պլաններից, մինչև 2025 թ. Շանհայում պլանավորված է կառուցել սովորական մետրոյի ևս 11 գիծ և թեթև մետրոյի 10 գիծ։
կենտրոն|մինի|720x720փքս|Շանհայի մետրոպոլիտեն

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Շանհայի մետրոպոլիտենի պաշտոնական կայքը   
* «Shanghai Shentong Metro Company» ընկերության կայքը  
* Շանհայի մետրոպոլիտենը UrbanRail.net կայքում  
* Շանհայի մետրոպոլիտենի գծապատկերը և երթևեկության ցուցակը  

Կատեգորիա:Շանհայի մետրոպոլիտեն
Օրհներգ

մինի|Հայաստանի պետական օրհներգը
**Պետական օրհներգ (հիմն)**, պետական խորհրդանիշերից մեկը, հանդիսավոր երաժշտական կամ երաժշտա-պոետիկ աշխատություն, որը կատարվում է, սովորաբար, հատուկ օրենքով նախատեսված պահերին, ամենից առաջ՝ պաշտոնական տոների, արարողությունների, ծեսերի ժամանակ։ Օրհներգի կատարման ժամանակ սովորաբար ընդունված է կանգնել և հանել գլխի ծածկոցը։

## Տես նաև
* Զինանշան
* Դրոշ

#
Կատեգորիա:Պետական խորհրդանիշներ
Մակեդոնիայի Հանրապետության ստատիստիկ շրջաններ

thumb|right|250px| Մակեդոնիայի վարչական բաժանումը
Մակեդոնիան բաժանված է 8 **ստատիստիկ շրջանների (մարզերի)**։ Դրանք չեն ծառայում որպես վարչական միավորների, այլ օգնում են երկիրը կառավարելու գործում։

Կատեգորիա:Հյուսիսային Մակեդոնիայի ստատիստիկ շրջաններ
Մերի Էքս երկնաքեր

**Մերի Էքս, 30 աշտարակ** կամ **Սենթ Մերի Էքս 30** ()  - 40-հարկանի երկնաքեր Լոնդոնում, որի կոնստուկցիան կատարված է ցանցաթաղանթի տեսքով կենտրոնական կրող հիմքով։ Նկատելի է աշտարակից բացվող քաղաքի համայնապատկերը և կենտրոնական Լոնդոնի համար անսովոր տեսարան։ Քաղաքի բնակիչները հայելու կանաչավուն երանգի և ճարտարապետական ֆորմայի պատճառով աշտարակը կոչում են «վարունգ», «կորնիշոն» ()։

## Տես նաև
* Կրող ցանցաթաղանթները ճարտապաետությունում

## Արտաքին հղումներ

* Պաշտոնական կայք

Կատեգորիա:Լոնդոն
Կատեգորիա:Կրող ցանցաթաղանթներ
Կատեգորիա:Լոնդոնի երկնաքերներ
Կատեգորիա:150-ից մինչև 199 մետր բարձրությամբ երկնաքերներ
Ցանցաթաղանթ (ճարտարապետություն)

[մինի|250px|[Բրիտանական թանգարանի ցանցաթաղանթը, ճարտարապետ՝ Նորման Ֆոսթեր, 2000 թ.]]
**Ցանցաթաղանթ** կամ **ցանցանման թաղանթ**, կրող շինարարական կառուցվածք, որը լայն տարածում է ստացել պրոգրեսիվ ճարտարապետությունում 21-րդ դարում։ Օգտագործվում են ցանցանման ծածկոց-թաղանթներ, աշտարակ-թաղանթներ և բարդ ցանցման ամֆորային կառուցվածքներ։ Ցանցաթաղանթները սարքում են մետաղներից, կոմպոզիցիոն նյութերից և փայտից։ Մինչև 20-րդ դարի կեսը կրող ցանցաթաղանթները քիչ էին օգտագործվում է հաշվարման բարդության, որակի բարձր պահանջների և մոնտաժի տեխնոլոգիաների պահպանման պատճառներով։

## Արտաքին հղումներ
* Ցանցաթաղանթները համաշխարհաիյն ճարատապետությունում
* Բրիտանական թանգարանի ցանցաթաղանթը
* Ցանցաթաղանթով կառուցված աշխարհի շինությունների ցանկը

## Պատկերասրահ

Պատկեր:Biosphere in Montreal.jpg|*[[Բաքմինստեր Ֆուլեր]]ի կենսաոլորտի* ցանցաթաղանթը, Մոնրեալ, Կանադա
Պատկեր:National Grand Theatre.jpg|Պեկինի օպերային թատրոն, Չինաստան
Պատկեր:Nagoya Dome 01.JPG|Nagoya Dome, Նագոյա, Ճապոնիա
Պատկեր:Hyperboloid Shuckhov Tower in Guangzhou during construction.jpg|Գուանչժոույում 610-մետրանոց հեռուստաաշտարակի ցանցաթաղանթի կառուցումը, Չինաստան
Պատկեր:Cocoontower.jpg|Mode Gakuen Cocoon Tower-ի ցանցաթաղանթը, Տոկիո, Ճապոնիա
Պատկեր:SwissReHQ.jpg|Մերի Էքս երկնաքերի ցանցաթաղանթը, Լոնդոն
Պատկեր:The Sage Gateshead.jpg|Sage Gateshead, Մեծ Բրիտանիա
Պատկեր:Science World.jpg|Science World, Վանկուվեր, Կանադա
Պատկեր:Hearstowernyc.JPG|Հյորսթ աշտարակի ցանցաթաղանթ, Նյու Յորք


Կատեգորիա:Շինարարական տարրեր և կառուցվածքներ
Կատեգորիա:Ճարտարապետական տարրեր
*
Կատեգորիա:Շենքեր և կառույցներ
Կատեգորիա:Ռուսական հայտնագործություններ
Սիթի Հոլ (Լոնդոն)

[աջից|250px|մինի|Սիթի Հոլը [Թաուերի կամուրջ|Թաուերի կամրջից]]
**Սիթի Հոլ** (), Մեծ Լոնդոնի վարչության նստավայրի դեր կատարող շենք Լոնդոնում։

1986 թվականին լուծարվա Մեծ Լոնդոնի խորհուրդը գտնվում էր Լամբեթի Քաունթի Հոլում։ Նոր վարչության ստեղծման պահին Քաունթի Հոլը արդեն հյուրանոցի էր վերածվել։ Նոր օբյեկտի նախագծման հայտը ստացել է «Ֆոսթեր և գործըներկներ» ֆիրման և աշխատանքը կատարում էին անմիջապես Նորման Ֆոսթերը և Քեն Շաթլուորթը։ Նախագիծը կատարվել է 1998 թվականին, իսկ շինության կառուցումը զբաղեցրել էր 5 տարի և կազմել 65 միլիոն ֆունտ։

Սիթի Հոլը գտնվում է Սաութվարկում, Թաուերի կամրջի մոտակայքում։ Շենքի մեջ կա 10 հարկ, ընդհանուր բարձրությունը՝ 45 մետր։ Սիթի Հոլը ավելի հայտնի է իր անսովոր ծռված ֆորմայի պատճառվո, որը կտրտած ձու է հիշեցնում։

## Տես նաև
* Մերի Էքս երկնաքեր

Կատեգորիա:Լոնդոնի շենքեր և կառույցներ
Ադրբեջանի զինված ուժերի օր

**Ադրբեջանի զինված ուժերի օր**, Ադրբեջանական Հանրապետության պետական տոներից մեկը։ Ադրբեջանի Հանրապետության նախկին նախագահ Հեյդար Ալիևի հրամանով 1998 թ. մայիսի 22-ից սկսած ամեն տարի այդ օրը Ադրբեջանում նշվում է որպես երկրի զինված ուժերի օր։ Ոչ աշխատանքային օր է։

## Արտաքին հղումներ
* Ադրբեջանի զինված ուժերի օրը calend.ru կայքում

Կատեգորիա:Ադրբեջանի տոներ
Կատեգորիա:Ադրբեջանի հիշատակի օրեր
Կատեգորիա:Հունիսի 26-ի տոներ
Բուրգասի մարզ

**Բուրգասի մարզ** (), Բուլղարիայի քսանութ մարզերից մեկը, երկրի Բուլղարիայի հարավարևելյան տարածաշրջանում։ Մարզը կոչվել է իր վարչական ու արդյունաբերական կենտրոնի՝ Բուրգաս քաղաքի անունով, որը մեծությամբ չորրորդ քաղաքն է Բուլղարիայում։ Իսկ Բուրգասի մարզը երկրի ամենաընդարձակ մարզն է, զբաղեցնում է 7,748.1 քառակուսի կիլոմետր տարածք2009 թվականի դեկտեմբերի տվյալներով ուներ 422,319 բնակիչ։ Մարզը բաժանված է 13 համայնքների։

## Բուրգասի մարզի համայնքները
200px|մինի|աջից|Սոզոպոլ
200px|մինի|աջից|Նասեբարի Սբ. Հովհաննես Մկրտիչ եկեղեցին /11-րդ դար/
# Այտոս
# Բուրգաս
# Կամենո
# Կառնոբատ
# Մալկո Տիռնովո
# Նասեբար
# Պոմորիե
# Պրիմորսկո
# Ռուեն
# Սոզոպոլ
# Սրեդեց
# Սունգուրլարե
# Ցարևո

Բուրգասի մարզի հյուսիսարևելյան չորս համայնքներ՝ Այտոսը, Ռուենը, Նեսեբիրը և Պոմորիեն կազմում են մի եզակի բնական-աշխարհագրական տարածաշրջան՝ Ստառա Պլանինայի /Հին լեռների/ եղջյուր անվանումով, որը հայտնի է իր հանքային հարստություններով ու բնապահպանական մաքրությամբ։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
*Burgas Municipality official website
*Burgas Province - Municipalities, postal and phone codes, population, maps, hotels
*Port of Burgas 
*Region of Burgas 
*News from Burgas

## Տես նաև
* Բուլղարիայի մարզեր
Դոբրիչի մարզ

**Դոբրիչի մարզ** (), Բուլղարիայի քսանութ մարզերից մեկը, երկրի Հյուսիս-արևելյան տարածաշրջանում։ Մայրաքաղաքը Դոբրիչ քաղաքն է (մի ժամանակ կոչվում էր Տոլբուխին)։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Դոբրիչի մարզ
Գաբրովոյի մարզ

**Գաբրովոյի մարզ** (), Բուլղարիայի քսանութ մարզերից մեկը, երկրի Հյուսիս-կենտրոնական տարածաշրջանում։ Մայրաքաղաքը Գաբրովո քաղաքն է։

## Ծանոթագրություն

Կատեգորիա:Գաբրովոյի մարզ
Ալիա Շովքեթ

**Ալիա Մարտին Շովքեթ** (), ամերիկացի դերասանուհի։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Ալիա Շովքեթ  TV.com-ում
* Alia Shawkat (TV IV)
* Ինտերվյու  Brian M. Palmer

Կատեգորիա:21-րդ դարի ամերիկացի դերասանուհիներ
Կատեգորիա:21-րդ դարի ամերիկացի կին գրողներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի երգչուհիներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի երեխա դերասանուհիներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի կինոդերասանուհիներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի հեռուստատեսային դերասանուհիներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի նկարչուհիներ
Կատեգորիա:Ամերիկացիներ իռլանդական սերմամբ
Կատեգորիա:Ամերիկացի արվեստագետներ
Կարջալիի մարզ

**Կարջալիի մարզ** (), Բուլղարիայի քսանութ մարզերից մեկը, Բուլղարիայի Հարավկենտրոնական տարածաշրջանում է։ Վարչական կենտրոնը Կարջալի քաղաքն է։ Տարածքը 3216 կմ է, որը Բուլղարիայի տարածքի 2,9%-ն է։ Հյուսիս-արևմուտքում սահմանակցում է Պլովդիվի մարզի հետ, արևելքում՝ Հասկովոյի մարզի հետ, արևմուտքում՝ Սմոլյանի մարզի հետ և հարավում՝ Հունաստանի հետ։

## Բնակչություն
Մարզի բնակչությունը ըստ 2012 թվականի հաշվարկի 152 հզ. 808 մարդ է։

Բնակչության 66,2 տոկոսը թուրքեր են, 30,2 տոկոսը՝ բուլղարներ, 3,6 տոկոսը՝ գնչուներ։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Պաշտոնական կայքը , 

Կատեգորիա:Կարջալիի մարզ
Կյուստենդիլի մարզ

**Կյուստենդիլի մարզ** (), Բուլղարիայի քսանութ մարզերից մեկը, երկրի Հարավ-արևմտյան տարածաշրջանում։ Մայրաքաղաքը Կյուստենդիլ քաղաքն է։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Պաշտոնական կայք  

Կատեգորիա:Կյուստենդիլի մարզ
Պլևենի մարզ

**Պլևենի մարզ** (), Բուլղարիայի քսանութ մարզերից մեկը, երկրի Հյուսիս-կենտրոնական տարածաշրջանում։ Մայրաքաղաքը Պլևեն քաղաքն է։ Մարզպետը Իվան Նովկիրիշկին է։

## Աշխարհագրություն
Պլևենի մարզը գտնվում է Ներքինդունայան հարթավայրում։ Մարզի հյուսիսային սահմանի դերն է կատարում Դունայով անցնող Բուլղարիայի և Ռումինիայի պետական սահմանը։ Արևելյան մասում Պլևենի մարզը սահմանակցում է Վրաչանի մարզի հետ, հարավում՝ Լովեչի մարզի հետ, արևմտյան մասում՝ Վելիկո Տիրնովոյի մարզի հետ։ Մարզի տարածքը՝ 4333 կմ²։

Մարզկենտրոն Պլևենը գտնվում է երկրի մայրաքաղաք Սոֆիայից 170 կմ հեռավորության վրա, սևծովյան ափից 320 կմ դեպի արևմուտք, Դունայից 30 կմ հարավ և Ստարա Պլանինա լեռներից մոտ 70 կմ հեռավորության վրա։

## Բնակչություն
Պլևենի մարզը բնակչությունը կազմում է 304&nbsp;040 մարդ (ըստ 2010 թվականի հունվարի 15-ը).

2001 թվականի մարդահամարով մարզի բնակչությունը կազմում էր 311&nbsp;985 մարդ, որոնցից բուլղարացիներ 280&nbsp;475 մարդով մեծամասնություն էին կազմում։ 16&nbsp;931 գրանցվել են որպես թուրքեր (չնայած որ դրանց մեջ նաև ընդգրկում են նաև որոշ թվով գնչուներ) և 9777 մարդ՝ գնչու։ Դրանցից՝
* 275&nbsp;112 մարդ գրանցվել է որպես ուղղափառ քրիստոնեա, 15&nbsp;681 մարդ՝ մուսուլման, 7065՝ կաթոլիկ։
* 283&nbsp;626 մարդ բուլղարերենը համարում են մայրենի լեզու, 14&nbsp;947 մարդ՝ թուրքերեն, իսկ 8861 մարդ՝ գնչուերենը։
 	
2008 թվականի դեկտեմբերի 31-ի դրությամբ Պլևենի մարզում բնակվում էր 294&nbsp;277 մարդ, այդ թվում՝
* տղամարդիկ՝ 143&nbsp;199 մարդ
* կանայք՝ 151&nbsp;078 մարդ
* քաղաքի բնակչություն՝ 192&nbsp;443 մարդ, որոնցից՝
** տղամարդիկ՝ 93&nbsp;521 մարդ
** կանայք՝ 98&nbsp;922 մարդ
* գյուղի բնակչություն՝ 101&nbsp;834 մարդ, որոնցից՝
** տղամարդիկ՝ 49&nbsp;678 մարդ
** կանայք՝ 52&nbsp;156 մարդ

Մահացությունը մարզում գերակշռում է ծննդաբերությունը, բնակչության բնական աճը բացասական է։ 2008 թվականին բնակչության կորուստները կազմել էին 2497 մարդ (տղամարդիկ՝ 1452 մարդ, կանայք՝ 1045 մարդ). Ներքին և արտաքին միգրացիայի հաշվին մարզի ընդհանուր բնակչությունը կրճատվել է 1154 մարդով (տղամարդիկ 589 մարդով, կանայք՝ 565)։

## Վարչա-տարածքային բաժանում
Վարչական առումով Պլևենի մարզը բաժանվում է 11 համայնքների՝
350px|մինի|Պլևենի մարզի համայնքները
# Բելենե (10&nbsp;892 մարդ ըստ 15.01.2010)
# Դոլնա Միտրոպոլիա (21&nbsp;977 մարդ ըստ 15.01.2010 15)
# Դոլնի Դիբնիկ (14&nbsp;792 մարդ ըստ 15.01.2010 15)
# Գուլյանցի (13&nbsp;891 մարդ ըստ 15.01.2010 15)
# Իսկիր (7910 մարդ ըստ 15.01.2010 15)
# Կնեժա (15&nbsp;230 մարդ ըստ 15.01.2010 15)
# Լևսկի (22&nbsp;432 մարդ ըստ 15.01.2010 15)
# Նիկոպոլ (10&nbsp;812 մարդ ըստ 15.01.2010 15)
# Պլևեն (147&nbsp;109 մարդ ըստ 15.01.2010 15)
# Պորդիմ (6870 մարդ ըստ 15.01.2010 15)
# Չերվեն Բրյագ (32&nbsp;125 մարդ ըստ 15.01.2010 15)

## Ծանոթագրություն

## Տես նաև
* Բուլղարիայի մարզեր

## Արտաքին հղումներ
* Պաշտոնական կայք 

Կատեգորիա:Պլևենի մարզ
Պլովդիվի մարզ

**Պլովդիվի մարզ** (), Բուլղարիայի քսանութ մարզերից մեկը,գտնվում է երկրի Բուլղարիայի հարավ-կենտրոնական  տարածաշրջանում։ Վարչական կենտրոնը Պլովդիվ քաղաքն է։

Կազմված է 18 համայնքներից (общини, *օբշտինի*, եզակի՝ общинa, *օբշտինա*), զբաղեցնում է 5,972.9 քառակուսի կիլոմետր տարածք։ Բնակչության թիվը 2011 թվականի փետրվարի դրությամբ կազմել է 683,027 մարդ։ Մարզը կոչվել է իր վարչական ու արդյունաբերական կենտրոն Պլովդիվ քաղաքի անունով։

## Բնակչությունը
Մարզի բնակչության թվաքանակը 2011 թվականին եղել է 683 027 մարդ։

## Համայնքները
Մարզը վարչական տեսակետից բաժանված է հետևյալ համայնքների.
# Ասենովգրադ (69 032 մարդ).
# Բերեզովո (8118 մարդ).
# Կալոյանովո (12 328 մարդ).
# Կառլովո (56 960 մարդ).
# Հիսարիա (13 828 մարդ).
# Կուկլեն (6876 մարդ).
# Կրիչիմ (9026 մարդ).
# Լիկի (3674 մարդ).
# Մարիցա (30 506 մարդ).
# Պեռվոմայ (29 666 մարդ).
# Պեռուշտիցա (5342 մարդ).
# Պլովդիվ (376 663 մարդ).
# Ռակովսկի (27 803 մարդ).
# Ռոդոպի (32 018 մարդ).
# Սադովո (15 145 մարդ).
# Սիեդինենիե (11 042 մարդ).
# Սոպոտ (11 123 մարդ).
# Ստամբոլիյսկի (21 728 մարդ).

Մարզում բացի Պլովդիվից, որն ունի 376 501 բնակիչ, կա ևս 17 քաղաք. Ասենովգրադը (55 405 բնակիչ), Բանյան (3626 բնակիչ), Բրեզովոն (2002 բնակիչ), Կալոֆեռը (3274 բնակիչ), Կառլովո գորոդը (26 158 բնակիչ), Կլիսուրան (1317 բնակիչ), Կրիչիմը (9039 բնակիչ), Կուկլենը (6266 բնակիչ), Լիկին (2751 բնակիչ), Պեռվոմայը (15 312 բնակիչ), Պեռուշտիցան (5354 բնակիչ), Ռակովսկին (16 287 բնակիչ), Սոպոտը (10 011 բնակիչ), Սադովոն (2454 բնակիչ), Ստամբոլիյսկին (12 333 բնակիչ), Սիեդինենիեն (6098 բնակիչ), Հիսարիան (8013 բնակիչ): Մարզն ունի նաև 197 գյուղ։
մինի|Պլովդիվի մարզի համայնքները
200px|մինի|ձախից|Հռոմեական Հիսարիա բերդի ավերակները
2001 թվականի տվյալներով Պլովդիվի մարզում ապրող հայերի թվաքանակը եղել է 3140։

## Ծանոթագրություններ

## Տես նաև
* Բուլղարիայի մարզեր

## Արտաքին հղումներ
* Областен управител на област с административен център – Пловдив
* Музикални изпълнители в стил рок или свързаните с него подстилове музика от областта в Български рок архиви
* Պաշտոնական կայք 

Կատեգորիա:Պլովդիվի մարզ
Շումենի մարզ

մինի|Շումենի մարզի համայնքների քարտեզը
**Շումենի մարզ** (), Բուլղարիայի քսանութ մարզերից մեկը, երկրի հյուսիսարևելյան տարածաշրջանում։ Զբաղեցնում է 3390,2 քառակուսի կիլոմետր տարածք։ Կազմված է 10 համայնքներից։ Բնակչության թվաքանակը 2009 թվականի դեկտեմբերի տվյալներով եղել է 194,090։
Մարզկենտրոնը Շումեն քաղաքն է, որի տեղում հնագույն բնակավայր է եղել դեռևս երկաթի դարի ժամանակներում։ Շումենն իր պատմական ամրոցով ու պղնձագործական, զինագործական արհեստանոցներով կարևոր դեր է խաղացել ինչպես միջին դարերում, այնպես էլ օսմանյան լծից ազատագրվելու համար բուլղարացիների մղած պայքարի տարիներին։ Քաղաքը հարուստ է պատմական և ժամանակակից հուշարձաններով, որոնց մեջ առանձնանում է Բուլղարիայի 1300-ամյակին նվիրված, կուբիստական ոճով կերտված հուշարձանը, որ վեր է խոյանում քաղաքի կենտրոնում, 1300 աստիճանների վերևում։ Հիշարժան են նաև դեռևս անտիկ ժամանակներում կառուցված ամրոցը, Թոմբուլ մզկիթը, պատմության թանգարանը։ Քաղաքի կենտրոնում են գտնվում ընդարձակ գրադարանը, թատրոնը, քաղաքապետարանի շենքը, որն ունի նաև մեծ համերգասրահ, որտեղ ելույթներով հանդես են գալիս տեղացի և հրավիրված անվանի երաժիշտներ։ Բուլղարիայում բարի համբավ է վայելում Շումենի գարջրի գործարանի արտադրանքը։ Քաղաքի մերձակայքում են գտնվում Բուլղարիայի առաջին և երկրորդ մայրաքաղաքները՝ Պլիսկան և Պրեսլավը։

Detalle del monumento en Shumen, rey búlgaro fundador.jpg|Դրվագ Բուլղարիայի 1300-ամյակի հուշարձանից
Shumen Fortress 2.jpg|Շումենի բերդը


## Համայնքները

## Բնակչությունը
2001 թվականին անցկացված մարդահամարի տվյալներով Շումենի մարզի բնակչության թվաքանակը կազմել է 204,395, որոնցից արական սեռի՝ 99,785, իգական սեռի՝ 104,593:
2009 թվականի վերջի տվյալներով մարզի բնակիչների թիվը եղել է 194,090, նրանցից 44,115-ի տարիքը բարձր է եղել 60-ից։
### Էթնիկ խմբեր

Ամբողջ բնակչությունը (2011 թ.): 180,528

Իր ազգային պատկանելությունը որոշակիորեն նշել է 167,952 մարդ
*բուլղարներ։ 99,446 (59.21%)
*թուրքեր։  50,878 (30.29%)
*գնչուներ։  13,847 (8.24%)
* այլք։   3,781 (2.25%)
12,000-ից ավելի մարդ չի որոշակիացրել իր ազգային պատկանելությունը։

Էթնիկ խմբերը ըստ 2001 թվականին անցկացված մարդահամարի տվյալների
*բուլղարներ։ 123,084 (60.22%)
*թուրքեր։ 59,551 (29.14%)
*գնչուներ։ 16,457 (8.05%)

## Տես նաև
* Բուլղարիայի մարզեր

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Պաշտոնական կայք 
* Всичко за гр. Шумен

Կատեգորիա:Շումենի մարզ
Ադրիան Բրաուվեր

**Ադրիան Բրաուվեր** (, ), ֆլամանդացի գեղանկարիչ, ով 17-րդ դարի առաջին կեսին ստեղծագործել է Ֆլանդրիայում և Հոլանդիայում։ Նա մեծ նորարար է համարվում հատկապես ժանրային նկարչության ասպարեզում։ Հրաշալի դիտողունակության և նոր արտահայտչաձևեր կիրառելու շնորհիվ ստեղծել է կենցաղային բազմաթիվ տպավորիչ պատկերներ, որոնք զգալի ազդեցություն են գործել ֆլանդրիացի և հոլանդացի նկարիչների հետագա սերունդների վրա։

## Պատկերասրահ

Պատկեր:Adriaen Brouwer - Card playing peasants in a tavern.JPG|Պանդոկում թուղթ խաղացող գյուղացիներ, 1630-1640. Հին պինակոտեկ, Մյունխեն
Image:Adriaen Brouwer - Brawl between peasants.JPG|Ծեծկռտոց 1630-1640. Հին պինակոտեկ, Մյունխեն
Image:Adriaen Brouwer - The Bitter Potion - Google Art Project.jpg|Դառը խմիչք, 1630-1640. Շտեդելի անվան գեղարվեստի դպրոց Մայնի Ֆրանկֆուրտ
Image:Adriaen_Brouwer,_Bauernrauferei_beim_Kartenspiel_(c._1630–1640).jpg|Թղթախաղի պատճառով կռվող գյուղացիներ 1630-1640. Դրեզդենի պատկերասրահ
File:Adriaen Brouwer - Scene at a surgeon.jpg|Վիրաբույժի մոտ
Adriaen Brower - The Smokers.jpg|Ծխողները
Brouwer, Adriaen - Interior of a Tavern - Google Art Project.jpg|Պանդոկում
Adriaen Brower - Youth Making a Face.jpg|Տնազ անող ջահելը
Adriaen Brouwer Peasant with Bicorne and Tankard (1630s) Kunstmuseum Basel.jpg|Գյուղացին ու կուժը
Adriaen Brouwer - The Quack.jpg|Շառլատանը


## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն
* 

## Արտաքին հղումներ
*
* Wilhelm Adolf Schmidt: Brouwer, Adriaen // Allgemeine Deutsche Biographie (ADB). Band 3, Duncker & Humblot, Leipzig 1876, S. 366—368.
* Браувер Адриан. Картины и биография

Կատեգորիա:Անձինք առանց ծննդյան օրվա
Կատեգորիա:Բարոկկո ոճի նկարիչներ
Կատեգորիա:Ժանտախտից մահացածներ
Կատեգորիա:Ֆլամանդացի նկարիչներ
Կատեգորիա:Ֆլանդրիացի նկարիչներ
Ալբրեխտ Ալթդորֆեր

**Ալբրեխտ Ալթդորֆեր** (, )՝ Վերածննդի դարաշրջանի գերմանացի գեղանկարիչ, փորագրիչ և շինարար։ Ալթդորֆերը համարվում է այսպես կոչված *Դանուբի դպրոցի* գլխավոր ներկայացուցիչը։ Այս խմբի ներկայացուցիչները հայտնի են նաև, որպես «Դանուբի վայրի նկարիչներ»։ Ալբրեխտ Դյուրերի հետ միատեղ համարվում է Նյուրնբերգի արվեստի հիմնադիր։

## Պատկերասրահ

Albrecht_Altdorfer_-_Schlacht_bei_Issus_(Alte_Pinakothek,_München)_2.jpg|*[[Ալեքսանդրի ճակատամարտը (նկար)]]* 1529. Հին պինակոտեկ, Մյունխեն
Albrecht Altdorfer 037.jpg|*Սուսաննան բաղնիքում* 1526. Հին պինակոտեկ, Մյունխեն
Albrecht_Altdorfer_007.jpg|Ամրոցի տեսարան. 1510-ական թթ.Հին պինակոտեկ, Մյունխեն


## Աղբյուրներ

Կատեգորիա:Անձինք նամականիշերի վրա
Կատեգորիա:Գերմանացի գրաֆիկական դիզայներներ
Կատեգորիա:Գերմանացի դիմանկարիչներ
Կատեգորիա:Գերմանացի ճարտարապետներ
Կատեգորիա:Գերմանացի նկարիչներ
Կատեգորիա:Գերմանացի փորագրողներ
Յակոբ վան Ռյոյսդալ

**Յակոբ վան Ռյոյսդալ** (, ամբողջական անունը՝ **Յակոբ Իսակս վան Ռյոյսդալ**, , ), հոլանդացի նկարիչ։ Կրել է Պ. Պոտտերի, Յ. վան Գոյենի, Հ. Սեգերսի ազդեցությունը։ 1648 թվականից ստեղծագործել է Հառլեմում։ Սկզբնական գործերում Ռյոյսդալ պատկերել է Հառլեմի շրջակայքի տեսարաններ («Տնակը պուրակում», 1646, Էրմիտաժ, Լենինգրադ)։ Մոտ 1650-1655 թվականներին ճանապարհորդել է Արևելյան Նիդերլանդներում և Արևմտյան Գերմանիայում, ստեղծել դրամատիզմով հագեցած մոնումենտալ բնանկարներ («Հրեական գերեզմանատուն», մոտ 1650-1655, Գրեզդենի պատկերասրահ)։ Մոտ 1656 թվականին հաստատվել է Ամստերդամում։

## Գործունեություն
Ստեղծագործական հասուն շրջանում ստեղծել է բազմազան բնանկարներ («Էգմոնդ գյուղը», Պուշկինի անվան կերպարվեստի թանգարան, Մոսկվա, «Ջրաղացով բնանկար», 1661, Ռեյկսմյուսեում, Ամստերդամ, «ճահիճ», էրմիտաժ, «Ջրվեժ», Մաուրիցհյոյս, Հաագա)։ Այս շրջանի գործերում հստակ գծանկարը, շոշափելի ձևերը զուգորդված են օդային նրբին հեռանկարին, լույսի և ստվերի շարժմանը նրբերանգներով հարուստ կոլորիտը առավելաբար խարսխված է սաղարթի գորշ մոխրագույնի և գունաթափ կանաչի, հողի մուգ դարչնագույնի և երկնքի լազուրի համադրման վրա։ Ռյոյսդալի շատ բնանկարների յուրահատուկ հուզական լարվածությունը ուշ շրջանի գործերում ձեռք է բերել մռայլ, սուբյեկտիվ բնույթ («Լեռներ Նորվեգիայում», Էրմիտաժ)։

## Պատկերասրահ

Պատկեր:Jacob_Isaaksz._van_Ruisdael_017.jpg|*Անտառային բնանկար մոտ* 1660 թ. Օքսվորդ
Պատկեր:Jacob Isaacksz. van Ruisdael - Le Moulin de Wijk-bij-Duurstede.jpg|*Վեյկի հողմաղացը (Դորստեդի մոտ)* 1670 թ. Ռեյկսմուզեում, Ամստերդամ
Պատկեր:Jacob Isaaksz. van Ruisdael - Landschaft mit Ansicht von Ootmarsum.jpg|*Ավազներով և թփերով բանանկար* 17-րդ դարի 2-րդ կես. Հին պինակոտեկ Մյունխեն
Պատկեր:Jacob_Isaaksz._van_Ruisdael_011.jpg|*Բնանկար* 1647 թ. Պուշկինի թանգարան, Մոսկվա
Պատկեր:Jacob_Isaaksz._van_Ruisdael_007.jpg|*Գետի ափ* 1649 թ. Շոտլանդիայի ազգային պատկերասրահ Էդինբուրգ
Պատկեր:Jacob_Isaaksz._van_Ruisdael_019.jpg|*Փշատենու դաշտ մոտ* 1670. Մետրոպոլիտեն թանգարանթ. Նյու Յորք
Պատկեր:Jacob Isaacksz. van Ruisdael - View of Haarlem.jpg|*Հառլեմի տեսարան* 17ր դարի երկրորդ կես, Ռեյկսմուզեում, Ամստերդամ
Պատկեր:Jacob_Isaaksz._van_Ruisdael_013.jpg|Ծովային տեսարան Մադրիդ


## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Հոլանդացի նկարիչներ
Կատեգորիա:Հոլանդացի գրաֆիկներ
Կատեգորիա:Հոլանդացի փորագրիչներ
Կատեգորիա:Հոլանդացի արվեստագետներ
Կատեգորիա:Բարոկկո ոճի նկարիչներ
Հանս Մեմլինգ

**Հանս Մեմլինգ** ( ), Վերածնունդի դարաշրջանի նիդերլանդական դպրոցի գերմանացի գեղանկարիչ։ Ելնելով Մեմլինգի նկարչական ոճից, ենթադրվում է, որ նա աշակերտել է Ռոգիր վան դեր Վայդենին։

[մինի|500px|thumb|center|''Մարիամի յոթ ուրախությունները'' [Հին պինակոտեկ, Մյունխեն]]

## Աղբյուրներ

Կատեգորիա:Հոլանդացի նկարիչներ
Կատեգորիա:Հյուսիսային Վերածնունդ
Կատեգորիա:Հոլանդացի արվեստագետներ
Ռոգիր վան դեր Վայդեն

**Ռոգիր (Ռոջեր) վան դեր Վայդեն (Վեյդեն)**  նախկինում **Rogier de la Pasture** (), նիդերլանդացի նկարիչ։ Իր կենդանության օրոք իսկ համարվում էր իր ժամանակի Նիդերլանդների մեծագույն նկարիչներից մեկը։ Արվեստի պատմաբաններից շատերի կարծիքով նա, Յան վան Էյկի հետ մեկտեղ, սկզբնավորել է վաղ շրջանի նիդերլանդական կերպարվեստը և նշանակալի ազդեցություն թողել գեղարվեստի հետագա զարգացման վրա։

[մինի|200px|Ռոգիր վան դեր Վեյդեն. ''Երիտարասարդ կնոջ դիմանկար'', Գեղանկարչական պատկերասրահ, [Բեռլին]]

## Պատկերասրահ

Rogier van der Weyden 029.jpg|Երիտասարդ կնոջ դիմանկար. Բեռլինի պատկերասրահ
Rogier van der Weyden 008.jpg|Ավետում. Հին պինակոտեկ, Մյունխեն
Rogier van der Weyden 009.jpg|Մոգերի երկրպագությունը. Հին պինակոտեկ, Մյունխեն
Rogier van der Weyden 024.jpg|Ֆրանչեսկո դ'Էստեի դիմանկարը. Մետրոպոլիտեն թանգարան, Նյու Յորք
Rogier van der Weyden 028.jpg|Կնոջ դիմանկար. Լոնդոնի ազգային պատկերասրահ 
Van-der-Weyden-Pieta.jpg|Պիետա. 1450 թ. Պրադո, Մադրիդ
Rogier van der Weyden 013.jpg|Գերեզման իջեցնելը. 1450. Ուֆֆիցի, Ֆլորենցիա
Rogier van der Weyden 016.jpg|Խաչից իջեցնելը. մինչև 1443 թ., Պրադո, Մադրիդ
Rogier van der Weyden - Exhumation of St Hubert - WGA25714.jpg|Սբ. Հուբերտի մասունքների ձեռքբերումը. 1437
Confirmation VanderWeyden.png|Եպիսկոպոսը կոնֆիրմացիա (օծում) է կատարում
Rogier van der Weyden 017.jpg|«Խաչելություն» եռանկար. 1440—1445. Վիեննայի արվեստի պատմության թանգարան
Rogier van der Weyden Kreuzigung Detail.png|Դրվագ «Խաչելություն» եռանկարից


## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Ֆլանդրիացի նկարիչներ
Կատեգորիա:Հյուսիսային Վերածնունդ
Արժույթային քաղաքականություն

**Արժույթային քաղաքականությունն** երկրի առաջ դրված ընթացիկ և ստրատեգիական նպատակներին համապատասխան միջազգային արժույթային ոլորտում և այլ տնտեսական հարաբերություններում իրականացվող միջոցառումների ամբողջությունն է։ Այն ուղղված է տնտեսական քաղաքականության գլխավոր նպատակներին՝ տնտեսական աճի կայունությանը, գործազրկության և ինֆլյացիայի աճի զսպմանը, վճարային հաշվեկշռի հավասարակշռությանը հասնելուն։

Կատեգորիա:Տնտեսագիտություն
Ֆրա Ֆիլիպպո Լիպպի

**Ֆրա Ֆիլիպո Լիպպի** (, ), վաղ Վերածննդի դարաշրջանի իտալացի գեղանկարիչ։ Նրա ստեղծագործություններն աչքի են ընկնում գծանկարի և բնանկարի կերպարների նրբությամբ։

Լիպպիի գեղանկարչությունը Մազաչոյի հետ միասին մեծապես ազդեցություն է կրել ճարտարապետ Ֆիլիպպո Բրունելեսկիի հեռանկարի տեսությունից, ինչպես նաև Դոնատելլոյի մարդկային ֆիգուրների պլաստիկ-իրատեսական (ռեալական) քանդակներից։

Ֆիլիպո Լիպպին Ֆլորենցիայում մեծ արվեստանոց ուներ, որտեղ սովորել են նաև Սանդրո Բոտիչելլին և Լիպպիի որդին՝ Ֆիլիպինո Լիպպին։

## Կենսագրություն
Որպես նկարիչ առաջին քայլերը Լիպպին անում է Ֆլորենցիայի «Սանտա Մարիա» եկեղեցում։ Հարևան «Բրակաչչի» եկեղեցում ծանոթանում է Մազաչչիոյի ստեղծագործության հետ։ 1456 թ. Լիպպին նկարում է Տոսկանայի Պրատո քաղաքի տաճարի որմնանկարները։ 1458 թ. ծանոթանում է Լուկրեցիա Բուտիի հետ, որին խնդրում է աշխատել, որպես բնորդուհի՝ իր «Աստվածամոր» համար, և հետագայում փախչում են միասին։ Նրանց սիրուց ծնվում է Ֆիլիպպինո Լիպպին, որը հետագայում նույնպես նկարիչ է դառնում։

Ֆիլիպպո Լիպպիի վերջին ստեղծագործությունները Սպոլետոյի տաճարի խորանի որմնանկարներն էին։ Նա վախճանվում է, անավարտ թողնելով այս աշխատանքները, որն ավարտում է Ֆրա Դիամանտեն։

## Պատկերասրահ

Fra Filippo Lippi 007.jpg|Կուսամայրի թագադրումը
Fra Filippo Lippi - Madonna and Child with two Angels - Uffizi.jpg|Աստվածամայրը երկու հրեշտակների հետ


## Աղբյուրներ

Կատեգորիա:Իտալացի նկարիչներ
Կատեգորիա:Վերածննդի նկարիչներ
Կատեգորիա:Անձինք նամականիշերի վրա
Մեծ Բրիտանիան Եվրատեսիլ երգի մրցույթում

## Պատմություն
Մեծ Բրիտանիան մասնակցում է դեռևս 1957 թ-ից։ Երկիրը ռեկորդակիր է երկրորդ հորիզոնականը զբաղեցնելու գործով, և ամբողջ Եվրատեսիլի պատմության մեջ Մեծ Բրիտանիան 15 անգամ զբաղեցրել է երկրորդ հորիզոնականը։

## Մասնակիցներ

* XX կիսաեզրափակիչներում նշանակում են ավտո-որակավորում։ Սա կարող է լինել արդյունք հետևյալ երկու պատճառներից։ Եթե երկիրը հաղթել է նախորդ տարվա մրցույթը, հաջորդ տարի նա չի մրցելու որևէ կիսաեզրափակչում։ Մյուս պատճառն այն է, որ Մեծ Քառյակի (Հնգյակի) երկիր-անդամները չեն մասնակցում որևէ կիսաեզրափակիչ փուլում։ 
* XX եզրափակիչներում նշանակում է, որ երկիրը չի անցել եզրափակիչ փուլ։
Դիրկ Բաուտս

**Դիրկ Բաուտս** ( ), նիդեռլանդացի գեղանկարիչ, դասվում է ֆլամանդացի պրիմիտիվիստների շարքին։ Հյուսիսային վերածննդի ներկայացուցիչ։

## Կենսագրություն
մինի|''Դրախտի ճանապարհ կամ ընտրյալի համբարձումը'' Գեղեցիկ արվեստների պալատ, Լիլլ
Ըստ Կարել վան Մանդերի Բաուտսը ծնվել է Հարլեմում։ Նա ակտիվ գործունեություն է ծավալել Լյովենում և 1468 թվականից եղել է քաղաքի նկարիչը։ Կարել վան Մանդերը "Dieric of Haarlem" և "Dieric of Leuven" կենսագրականները գրելիս շփոթմունք է առաջացրել, չնայած խոսել է նույն արվեստագետի մասին։

Դիրկ Բաուտսի վաղ մանկությունից քիչ տեղեկություններ կան։ Նրա վրա մեծ ազդեցություն են ունեցել Յան վան Էյքը և Ռոգիր վան դեր Վայդենը, ով եղել է նրա ուսուցիչը։ Լյովենում նա հաստատվել է 1457 թվականց և մինչև կյանքի վերջն աշխատել է այնտեղ։

Հյուսիսային նկարիչներից Բաուտսն առաջինն էր, որ ցույց տվեց մեկ անհետացող կետի կիրառումը (արտացոլված է նրա «Խորհրդավոր ընթրիք» կտավում)։ Նրա աշխատանքներում առկա է որոշակի պարզունակ նկարչություն, նրա կերպարները հաճախ անհամամասնորեն երկար և անկյունային են, բայց նրա կտավները արտահայտիչ են, լավ մշակված, հարուստ գույներով, հատկապես լանդշաֆտային հետնապլանները։

## Ստեղծագործություններ
Նկարչին բնորոշ են դետալների մանրամասն մշակումը և լուսաստվերի հմուտ օգտագործումը։ Նրա նկարներում առկա է թաքնված դրամատիզմը, չնայած, որ Բաուտսի անգամ ամենաողբերգական սյուժետների մեկնաբանությունները արտաքինից անկիրք են թվում։

Բաուտսի առավել հայտնի նկարներից է «Սուրբ հաղորդության խորհուրդը» (1464-1467 թթ.), որը նա նկարել է Սուրբ Հաղորդության եղբայրության պատվերով։ Կենտրոնական հատվածը պատկերում է Խորհրդավոր ընթրիքը, կողքերից ներկայացված են Հին կտակարանից չորս պատկեր։ Նկարի յուրօրինակությունը նրանում է, որ Բաուտսին հաջողվել է իրական կյանքի հավաստիությամբ միացնել հայեցողականությունն ու ինքնամփոփությունը։ Կերպարների դիմագծերում իդեալականացում չկա, կրոնական թեմային բնականոն ներառված է առօրյա կենցաղային իրեր՝ կավե սովորական ամանեղեն, անագե ափսեներ, կտրված հաց և այլն, պատկերող նատյուրմորտը։ Այսպիսով հասարակ դիտողը, նկարչի ժամանակիցը, կարող էր ավելի խորը վերապրել ներկայացվող իրադարձությունը։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Հոլանդացի նկարիչներ
Կատեգորիա:Ֆլանդրիացի նկարիչներ
Կատեգորիա:Վերածննդի նկարիչներ