Բենչմարքինգ

**Բենչմարքինգ** (), մարքեթինգի, կառավարման կամ որակի կառավարման տեխնիկա, որը բաղկացած է այլ կազմակերպությունների, ձեռնարկությունների կամ վարչությունների կառավարման տեխնիկաների, կազմակերպման եղանակների կամ ֆունկցիաների ուսումնասիրությունից և վերլուծությունից՝ դրանցից ոգեշնչվելու և լավագույնը կիրառելու նպատակով՝ անկախ նրանից, որ ուսումնասիրվող կազմակերպությունը պատկանում է նույն ոլորտին թե ոչ։

Սա շարունակական գործընթաց է, որը ներառում է լավագույն փորձերի որոնում, համեմատական վերլուծություն, հարմարեցում և ներդրում` նպատակ ունենալով բարելավել կազմակերպության գործընթացների արդյունավետությունը։

Բենչմարքը որոշակի ոլորտում (որակ, արտադրողականություն, արագություն և ժամկետներ և այլն) կատարողականության մոդելային ցուցանիշ է, որը հիմնված է տվյալ ոլորտում ամենամեծ հաջողության հասած ընկերության արդյունքների դիտարկման վրա։ Այս ցուցանիշը կարող է ծառայել որպես նպատակների սահմանման ուղեցույց այն ընկերությունների համար, որոնք փորձում են մրցակցել այդ ընկերության հետ։

## Ձեռնարկությունների ռազմավարական տեխնիկա
Բենչմարքինգը մեթոդ է, որը զարգացվել է 1980-ական թվականների սկզբին Xerox ընկերության կողմից՝ ծանրակշիռ ներդրման մասին որոշում կայացնելու նպատակով, որը նախատեսված էր պաշարների կառավարման արդիականացման համար։ Xerox-ը ուսումնասիրել է ոչ միայն մրցակիցների «լավագույն փորձերը», այլև այլ ոլորտների պրակտիկաներ՝ վերոնշյալ խնդրի համատեքստում։ Հետազոտության արդյունքում համեմատություն է կատարվել պատվերների կառավարման ոլորտում առաջատար հանդիսացող սպորտային ապրանքների առցանց վաճառքի ընկերության հետ։ Այս մեթոդը հետագայում լայնորեն կիրառվել է բազմաթիվ ընկերությունների կողմից։

Բենչմարքինգը, հետևաբար, ենթադրում է, որ ընկերությունը ներմուծում է նոր մեթոդներ, որոնք ոգեշնչված են համաշխարհային մակարդակում ամենաարդյունավետ ընկերությունների փորձից։ Սա նշանակում է համեմատվել շուկայում իրենց դիրքերը ամրապնդած «առաջնորդների» հետ, ընդունել նրանց գաղափարները, պրակտիկաները, գործելակերպերն ու փորձառությունը՝ ներքին գործընթացներն ու աշխատանքները բարելավելու համար։

Վարչական մարմնի պարագայում բենչմարքինգը հաճախ ներառում է նման չափի կամ նման պրոֆիլի կազմակերպությունների նախագծերի ուսումնասիրությունը՝ տեսնելու, թե ինչ է արդեն արվել կամ գնահատվել համապատասխան ոլորտում կամ գործունեության շրջանակում։

Բենչմարքինգի տարբեր տիպեր գոյություն ունեն․

Ֆունկցիոնալ կամ հորիզոնական բենչմարքինգը հաշվի չի առնում ոլորտների տարբերությունները։

## Մեթոդաբանություն
Ստորև ներկայացված է Ռոբերտ Քեմփի առաջարկած մեթոդոլոգիան․

ա) Պլանավորում
# Բացահայտել գեոմարքեթինգի թեմաները
# Ընտրել գեոմարքեթինգի գործընկերներ
# Որոշել տեղեկատվության հավաքագրման միջոցները

բ) Վերլուծում
# Որոշել բացերը
# Կանխատեսել ապագա կատարողականի մակարդակները

գ) Ինտեգրում
# Փոխանցել վերլուծության արդյունքները անձնակազմին
# Սահմանել գործառնական նպատակներ

դ) Գործողություն
# Մշակել գործողության պլաններ
# Նախաձեռնել կոնկրետ գործողություններ և վերահսկել առաջընթացը
# Բենչմարքերի վերասահմանում

ե) Հասունություն
# Առաջատար դիրք
# Լիովին ինտեգրված մեթոդներ

## Տեխնիկական գեոմարքեթինգ
Առկա իրավիճակի համեմատության մեթոդը՝ լավագույն արդյունքի հասնելու նպատակով, որը սկզբում կիրառվում էր ընկերության ռազմավարության մեջ, վերջին տարիներին ընդլայնվել է՝ ներառելով տեխնիկական արտադրանքների նախագծերի համեմատությունը: Այս դեպքում սովորաբար հղում է արվում տեխնիկական բենչմարքինգին: Այս մեթոդը հատկապես ուժեղ զարգացել է ավտոմոբիլային արդյունաբերության մեջ (ավտոմոբիլային բենչմարքինգ), որտեղ կենսական նշանակություն ունի նվազագույն ծախսերով արտադրանք նախագծելը, որը կբավարարի օգտագործողների ճիշտ կարիքները՝ կիրառելով շուկայում առկա բոլոր տեխնոլոգիաները:

Վերլուծությունները բաղկացած են շուկայում առկա տրանսպորտային միջոցների նախագծերի մանրամասն ուսումնասիրությունից, որպեսզի նոր ավտոմոբիլային համակարգերի նախագծողը կարողանա օգտվել չափանիշից, որը թույլ կտա հասնել գերազանցության: Այս վերլուծությունները, որոնք սկզբում իրականացվում էին միայն ավտոմեքենա արտադրողների և նրանց մատակարարների կողմից, այսօր մեծապես արտապատվիրվում են: Այսպիսի մոտեցումը թույլ է տալիս համատեղել ծախսերը և մշակել արդյունավետ հատուկ գործիքներ:

## Ընդհանուր ընկալում
Բենչմարք տերմինն օգտագործվում է ցանկացած համեմատական վերլուծություն նշելու համար: Իրականում, հաճախ մրցույթների ժամանակ բենչմարքի մասին խոսում են՝ նկատի ունենալով համեմատական փորձարկման համակարգ, որի նպատակն է գնահատել տարբեր արտադրանքների կամ առաջարկների արդյունավետությունը: Սա հատկապես տարածված է ինֆորմատիկայի ոլորտում, որտեղ թեստային հավաքածուն կարող է օգտագործվել տարբեր ապարատային կամ այլ արտադրանքների որակը կամ աշխատանքի արագությունը համեմատելու համար:

## Առավելություններ և սահմանափակումներ
Բենչմարքինգը թույլ է տալիս արագ և հեշտությամբ համեմատել ծախսերն ու արդյունավետությունը: Այնուամենայնիվ, բոլոր տվյալները պետք է հասանելի լինեն, և դա չի ազատում մարդկային գործոնը հաշվի առնելու անհրաժեշտությունից:

Ամենակարևորը, այս տեխնիկան կարող է նմանվել մտավոր սեփականության գողության։

## Աշխատավարձի բենչմարքինգ
Աշխատավարձի բենչմարքինգը կամ աշխատավարձի բենչմարքը նշանակում է աշխատակիցներին գնահատել ոչ թե իրենց աշխատանքի որակի կամ քանակի հիման վրա, այլ համեմատելով նույն կառույցի կամ այլ կապակցված կամ մրցակից կառույցների այլ աշխատակիցների կատարած աշխատանքի հետ: Այս կառավարման ռազմավարությունը Ֆրանսիայում մի քանի անգամ դատապարտվել է արդարադատության կողմից՝ աշխատակիցների վրա ունեցած բացասական հոգեբանական ազդեցության պատճառով՝ հաշվի առնելով գործատուի պարտավորությունը՝ ապահովելու իր աշխատակիցների ֆիզիկական և հոգեկան առողջությունը։

## Մատենագիտություն
* Robert Camp, *Le benchmarking : pour atteindre l'excellence et dépasser vos concurrents*, Les Éditions d'Organisation, 1992.

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Անգլերեն բառեր և արտահայտություններ
Կատեգորիա:Ռազմավարական մենեջմենթ