Էնդոմետրիումի պոլիպ

**Էնդոմետրիումի պոլիպ** կամ **արգանդի պոլիպ**, արգանդի ներքին մակերեսին առաջացող գոյացություն է։ Նրանք կարող են ունենալ լայն տափակ հիմք, կամ միացած լինեն արգանդի ներքին շերտին երկար ոտիկի միջոցով։ Ոտիկով պոլիպները ավելի հաճախ են հանդիպում քան տափակները։ Նրանց չափսերը տատանվում են՝ մի քանի միլիմետրից մինչև մի քանի սանտիմետր։ Ոտիկով պոլիպները կարող են արգանդի պարանոցի միջով դուրս ցցվել դեպի հեշտոց։ Նրանց մեջ կարող են առկա լինել փոքր արյունատար անոթներ՝ հատկապես մեծ պոլիպներում։

## Նշաններ և ախտանիշներ
thumb|Արգանդի պոլիպ

Էնդոմետրիումի պոլիպները շատ հաճախ լինում են անախտանիշ։ Ախտանիշների առկայության դեպքում դրանք կարող են ներառել՝ անկանոն դաշտանային արյունահոսություն, միջդաշտանային արյունահոսություն, առատ դաշտանային արյունահոսություն և դաշտանադադարից հետո արգանդային արյունահոսություն։ Դաշտանի ժամանակ առատ արյունահոսության, դաշտանների միջև կամ դաշտանադադարից հետո քսվող արյան համար պատասխանատու են պոլիպի մեջ գտնվող մանր արյունահոսող անոթները։ Եթե պոլիպը արգանդի պարանոցի միջով դուրս է ցցվում դեպի հեշտոց, ապա կարող է առաջանալ ցավ սեռական հարաբերության ժամանակ (դիսմենորեա)։

## Պատճառներ
Էդնոմետրիումի պոլիպների առաջացման վերջնական պատճառը անհայտ է, սակայն կան փաստեր, որ նրանց աճի վրա ազդում են հորմոնների մակարդակը, և էստրոգենի ազդեցությամբ նրանք մեծանում են։ Ռիսկի գործոններն են ճարպակալումը, զարկերակային գերճնշումը և նախկինում արգանդի պարանոցի պոլիպի առկայությունը։ Տամօքսիֆենի կամ հորմոն փոխարինիչ թերապիայի ընդունումը նույնպես կարող է մեծացնել արգանդի պոլիպի զարգացման ռիսկը։ Տամօքսիֆեն ստացող կանանց մոտ լևոնորգեստրել պարունակով ներարգանդային պարույրների օգտագործումը կարող են նվազեցնել պոլիպների առաջացման ռիսկը։

## Ախտորոշում
thumb|right|200px|Էնդոմետրիումի պոլիպի միկրոսկոպիկ պատկեր։ Ներկված է հեմատօքսիլին/էոզինով։
thumb|Աջից ձախ երևում են միոմետրիումը (հարթ մկանային բջիջներ), էնդոմետրիալ ստրոման (ավելի բջջային) և էնդոմետրիումի պոլիպի ստրոման (կոլագենով լի)։Ներկված է հեմատօքսիլին/էոզինով։
Էնդոմետրիումի պոլիպները կարելի է հայտնաբերել հեշտոցային ուլտրաձայնային հետազոտության, հիստերոսկոպիայի կամ դիլատացիայի և կյուրետաժի միջոցով։ Ուլտրաձայնային հետազոտության միջոցով պոլիպների հայտնաբերումը կարող է բարդ լինել, հատկապես եթե առկա է էնդոմետրիումի հիպերպլազիա (էնդոմետրիումի չափից շատ հաստացում)։ Մեծ պոլիպները կարող են բաց թողնվել կյուրետաժի ժամանակ։

Էնդոմետրիումի պոլիպները կարող են լինել եզակի, կամ մի քանի հատ։ Նրանք կլոր կամ օվալաձև են և կարող են ունենալ մի քանի միլիմետրից մինչև մի քանի սանտիմետր տրամագիծ։ Նրանք սովորաբար ունեն նույն կարմիր/շագանակագույն գունավորումը, ինչ նրանց շրջապատող էնդոմետրիումը, սակայն մեծ պոլիպները կարող են ունենալ ավելի մուգ կարմիր գունավորում։ Պոլիպները կազմված են պինդ, ֆիբրոզ հյուսվածքից (ստրոմա), արյունատար անոթներից և գեձանման տարածություններից, որոնք պատված են էնդոմետրիալ էպիթելով։ Նրանք կարող են արգանդի խոռոչին կպած լինել նեղ և երկար ոտիկի միջոցով, կամ էլ ունենալ տափակ և լայն հիմք։ Ոտիկով պոլիպները ավելի հաճախ են հանդիպում քան տափակները։

## Բուժում
Պոլիպները կարող են հեռացվել վիրահատական եղանակով՝ կյուրետաժի միջոցով, հիստերոսկոպիայի օգտագործմամբ, կամ առանց դրա։ Առանց հիստերոսկոպիայի կյուրետաժ անելու դեպքում հնարավոր է բաց թողնել որոշ պոլիպներ։ Պոլիպները բաց թողնելու ռիսկը նվազեցնելու համար կարելի է մինչև կյուրետաժ անելը ունելիի միջոցով ստուգել արգանդի խոռոչի վիճակը։ Հիստերոսկոպիայի ժամանակ արգանդի պարանոցի միջով անցկացվող տեսախցիկով հնարավոր է լինում տեսնել էնդոմետրիումը (արգանդի ներքին շերտը) և պոլիպները։ Մեծ պոլիպները կարելի է կտրատել փոքր կտորների, այնուհետև հերթով հեռացնել դրանք։ Պոլիպում քաղցկեղային բջիջների առկայության դեպքում կարող է հարկավոր լինի իրականացնել հիստերէկտոմիա (արգանդի վիրահատական հեռացում)։ Քաղցկեղի բացակայությամբ դեպքում հիստերէկտոմիա սովորաբար չի իրականացվում։ Երկու միջամտությունների դեպքերում էլ սովորաբար օգտագործվում է ընդհանուր անզգայացում։

Պոլիպների հեռացման ազդեցությունը պտղաբերության վրա դեռևս ուսումնասիրված չէ։

## Կանխատեսում
Էնդոմետրիումի պոլիպները սովորաբար բարորակ են, սակայն որոշ դեպքերում կարող են լինեն նախաքաղցկեղային կամ քաղցկեղային։ Պոլիպների մոտ 0,5%-ը պարունակում են ադենոկարցինոմայի բջիջներ։ Պոլիպները կարող են մեծացնել արտամարմնային բեղմնավորումով հղիացած կանանց մոտ վիժման ռիսկը։ Եթե պոլիպները առաջանում են արգանդափողերի մոտ, ապա նրանք հնարավոր է նվազեցնեն կնոջ հղիանալու հավանականությունը։ Չնայած նրան, որ բուժումներն, ինչպիսին է օրինակ հիստերոսկոպիան՝ սովորաբար ամբողջությամբ վերացնում են պոլիպները, միևնույն է նրանց կրկնման հաճախականությունը բավականին մեծ է։ Չբուժված փոքր պոլիպները կարող են ինքնուրույն անցնել։

## Համաճարակաբանություն
Էնդոմետրիումի պոլիպները սովորաբար առաջանում են չորրորդ և հինգերորդ տասնամյակում գտնվող կանանց մոտ։ Էնդոմետրիումի պոլիպներ առաջանում են կանանց մոտավորապես 10 տոկոսի մոտ։ Մոտավորապես հաշվարվկած է, որ անոմալ արգանդային արյունահոսություն ունեցող կանանց մոտ 25%-ի մոտ առկա են էնդոմետրիումի պոլիպներ։

## Տես նաև
*Արգանդի պարանոցի պոլիպ
*Արգանդի միոմա

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
*Գինեկոլոգ Իրինա Սահակյան - արգանդի պոլիպ

Կատեգորիա:Գինեկոլոգիա
Կատեգորիա:Գինեկոլոգիական հիվանդություններ