Վու-վեյ

**Վու-վեյ** (չին.՝ 無為, պրզ.՝ 无为, փինյին՝ *wúwéi*), հայեցողական և վերացական պասիվություն։

Այս բառը հաճախ թարգմանվում է որպես «անգործուն», «անջանք գործողություն» կամ «անգործ վիճակ», իսկ թարգմանության մեկ այլ տարբերակ է «մոտիվացիայի բացակայություն» կամ, ըստ Ի. Ա. Արսեևի, «ինքնաբերականություն»։ Անգործության ամենագլխավոր հատկանիշը գործելու պատճառի կամ էլ նպատակի բացակայությունն է։ Չկա ո՛չ մտածմունք, ո՛չ հաշվարկ, ոչ էլ ցանկություն։ Մարդու ներքին էության և աշխարհում նրա գործողությունների միջև չկան միջանկյալ քայլեր։ Գործողությունը տեղի է ունենում հանկարծակի և, որպես կանոն, իր նպատակին է հասնում ամենակարճ ճանապարհով, քանի որ հենված է «այստեղ և հիմա» ընկալման վրա։ «Վու-վեյի» հակառակ իմաստն ունի «վեյ»-ը։

## Վու-վեյի էություն
Համաձայն Լաո Ցզիի՝ «*եթե ինչ-որ մեկը ցանկանում է տիրել աշխարհին և կառավարել այն, ապա նրան ձախողում է սպասում։ Որովհետև աշխարհը սուրբ «անոթ» է, որը կառավարել չի կարելի։ Իսկ եթե նույնիսկ մեկը ցանկանում է կառավարել աշխարհը, ապա ոչնչացնելու է այն։ Եթե մեկը ցանկանում է յուրացնել և սեփականացնել այն, ապա կորցնելու է*»։

Չեխ փիլիսոփա Յակուբ Մատլը նշել է. «*«իրերի չափի մեջ լինելուն» հետևելը մարդու կյանքի ամենագլխավոր խնդիրն է։ Անգործությունը կամ, ավելի շուտ, գործունեություն ծավալելը՝ առանց այդ չափը խախտելու (վու-վեյ), ոչ թե կործանարար պասիվության խրախուսում է, այլ մարդու և աշխարհի համակեցության բացատրությունն է, որը դաոն է*»։

Փիլիսոփայական գիտությունների թեկնածու Ն. Գ. Պրյախինը նշում է, որ Լաո Ցզին մադուն և ողջ աշխարհը դիտարկել է որպես դաոյի օրինական արդյունք։ Այստեղից՝ մարդը, լինելով բնության մաս, պետք է ունենա իր ճանապարհը առաքինաբար անցնելու նպատակը (դե) և ապրի՝ համապատասխանելով բնությանը։ Լաո Ցզին չարության արմատները տեսել է մարդկանց՝ այն օրենքներից հեռանալու մեջ, որոնք նրանց կարգադրել է ինքը՝ բնությունը։ Այդ դեպքում ցանկացած գործունեություն հակասում է դաոյին և դառնում է ազգային դժբախտությունների պատճառ։ Նշանակում է՝ առօրեականության գլխավոր օրենքը պետք է դառնա անգործությունը՝ վու-վեյ։ Լաո Ցզին ասել է. «*Չիմացողը չի ապացուցում, իսկ ապացուցողը չգիտի։ Իմաստուն մարդը ոչինչ չի կուտակում։ Նա ամեն ինչ անում է մյուս մարդկանց համար և ամեն ինչ տալիս է նրանց։ Իմաստուն մարդու դաոն գործունեությունն է առանց պայքարի*»։

Այս առիթով Պրյախինը նշում է, որ «*Անգործությունը, ինչպես արդեն պարզ է բերված մտորումներից, իրականում ոչ այլ ինչ է, քան գործունեություն, ընդ որում՝ բավականին ակտիվ գործունեություն, որը համապատասխանում է բնության օրենքներին, որոնք էլ իրենց հերթին համապատասխանում են դաոյին։ Վստահությունը, բարությունը և մարդկանց հանդեպ հոգատարությունը տարբերակում են «անդիմադրողականը»՝ մյուս դաոն*»։

## Ազդեցություն
Վու-վեյի սկզբունքը էական ազդեցություն է թողել Լև Նիկոլայեվիչ Տոլստոյի անգործության ուսմունքի վրա։

## Տես նաև
* Դաոսականություն

## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն
; ռուսերեն գրականություն
* 
* 
* *[[Кобзев, Артём Игоревич|Кобзев А. И.]]* 
* 
* 
* 
* *Слингерленд Э.* И не пытайтесь! Древняя мудрость, современная наука и искусство спонтанности // Corpus scientificum / Пер. с англ. М. Солнцева — АСТ, 2017—512 c. — ISBN 978-5-17-086844-5

; այլ լեզուներով գրականություն
* 

Կատեգորիա:Բնության փիլիսոփայություն
Կատեգորիա:Գաղափարախոսություններ
Կատեգորիա:Դաոսականություն
Կատեգորիա:Փիլիսոփայական տերմինաբանություն
Կատեգորիա:Փիլիսոփայություն