open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Վարշավայի ֆոնդային բորսա

**Վարշավայի ֆոնդային բորսա** (), Կենտրոնական Եվրոպայի և Արևելյան Եվրոպայի խոշորագույն ֆոնդային բորսաներից մեկը։ Գործունեություն է ծավալում Լեհաստանում՝ Վարշավայում։ Բորսայում առկա են հետևյալ ֆիանսական գործիքները. բաժնետոմսեր, պարտատոմսեր, ստորագրման իրավունք, բաժնետոմսերի իրավունքներ, ներդրումային սերտիֆիկատներ, կառուցվածքային ապրանքներ, ETF և ածանցյալ գործիքներ։

## Պատմություն
Ժամանակակից տեսքով բորսան իր գործունեությունը սկսել է 1991 թվականի ապրիլի 16-ին։ Արտադրական գործիքների շուկան աշխատում է՝ սկսած 1998 թվականից։ 2014 թվականի դեկտեմբերի 31-ի դրությամբ՝ բորսայի Գլխավոր շուկայում վաճառվել են 471 ընկերությունների արժեթղթեր, այդ թվում՝ 51 արտասահմանյան ընկերությունների արժեթղթեր։

## Ֆոնդային ինդեքսներ
Հիմնական ինդեքսներ.
* WIG 20 — ընդգրկում է 20՝ ըստ կապիտալիզիացիայի խոշորագույն ընկերություններ։ 
* WIG — ընդգրկում է բորսայում գրանցված բոլոր ընկերությունները։ 
* WIG30
* mWIG40
* sWIG80

### Սեկտորի ինդեքսներ
* WIG-BANKI
* WIG-BUDOW
* WIG-CHEMIA
* WIG-DEWEL
* WIG-ENERG
* WIG-INFO
* WIG-MEDIA
* WIG-PALIWA
* WIG-PL
* WIG-SPOZYW
* WIG-SUROWCE
* WIG-TELKOM

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Բորսայի պաշտոնական կայք

Կատեգորիա:Լեհաստանի ֆոնդային բորսաներ
Կատեգորիա:1991 հիմնադրումներ Լեհաստանում
Սեն Ժակ աշտարակ

**Սեն Ժակ աշտարակ** (), միայնակ կանգնած աշտարակ Փարիզի համանուն հրապարակում, Սեն Ժակ լա Բուշերի եկեղեցու նախկին զանգակատունը։ Կառուցված է ուշ գոթիկայի ոճով։ Բարձրությունը 52մ է։

## Պատմություն
1523 թվականին կառուցված Սեն Ժակ աշտարակը այն ամենն է, ինչ պահպանվել է նույն տեղում կառուցված ռոմանական Սեն Ժակ լա Բուշերի եկեղեցուց, որի կառուցումը հովանավորվում էր մսագործների գիլդիայի կողմից (՝ մսագործի կրպակ)։ Եկեղեցին հավաքատեղի էր այն հավատացյալների համար, ովքեր ուխտագնացություն էին կատարում Իսպանիայի Սանտյագո դե Կոմպոստելայի եկեղեցի՝ Հակոբոս առաքյալի գերեզման։ Եկեղեցին վերակառուցվել է 16–րդ դարում՝ նախկին ռոմանական ոճի փոխարեն ստանալով գոթիկայի ոճին բնորոշ տեսք։ Հենց այդ ժամանակ էլ եկեղեցուն կից կառուցվել է զանգակատունը՝ ներկայիս Սեն Ժակ աշտարակը։

Եկեղեցու դամբարանում է թաղված նշանավոր ալքիմիկ Նիկոլյա Ֆլամելը։ 1648 թվականին ֆրանսիացի գիտնական Բլեզ Պասկալը Սեն Ժակ աշտարակում անցկացրել է մթնոլորտային ճնշման չափումներ։

Ժողովրդական սեփականություն հռչակված եկեղեցին, հեղափոխական կառավարության կողմից վաճառքի հանվելով, 1797 թվականին քանդվել է քարերը վաճառելու նպատակով։ Զանգակատունը վարձակալել է մի որսորդ՝ այն վերածելով հալած կապարի պահեստի և օգտագործելով հրացանի կոտորակ ստանալու նպատակով․ 50մ բարձրությունից ցած ընկնելով հատուկ ցանցի միջով՝ կապարե գնդակները սառել են ջրով լցված տակառներում (կոտորակ ստանալու աշտարակային եղանակ)։

Ֆրանսիացիները, հարգելով Պասկալի հիշատակը, աշտարակի վրա տեղադրել են նրա արձանը։ Աշտարակի գավիթում պահպանվել են նաև տարբեր սրբերի 19 արձաններ։ 1981 թվականին աշտարակում տեղադրվել է մետեոդիտարկման կետ։

2013 թվականին՝ վերականգնողական աշխատանքների ավարտից հետո, աշտարակը բացվել է այցելուների համար։ Աշտարակի մուտքը նեղ աստիճանների պատճառով (87 սմ) սահմանափակված է ժամում 17 այցելուով։

## Նկարագրություն
Աշտարակի գագաթը պսակում է սուրբ Հակոբոս առաքյալի արձանը, իսկ անկյուններում կանգնած են հրեշտակի, արծվի, ցլի և առյուծի արձաններ, որոնք խորհրդանշում են չորս առաքյալներին։

Պատկեր:Tour saint-Jacques à Paris novembre 2007 .JPG |Վերակառուցման աշխատանքներ(2006-2009)
Պատկեր:Tour_Saint-Jacques.JPG |Վերակառուցումից հետո 2008թ․
Պատկեր:Tour_Saint-Jacques_-_detail.JPG |Աշտարակի մասը վերակառուցումից հետո
Պատկեր:Bull Chenillion Saint-Jacques Tower.jpg|Առյուծի քանդակ աշտարակի գագաթին
Պատկեր:Paris tour st-jacques.jpg|Ժամանակակից տեսք


## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Սեն Ժակ աշտարակի մասին, քաղաքապետարանի կայք

Կատեգորիա:Փարիզի տեսարժան վայրեր
Կատեգորիա:Փարիզի աշտարակներ
Կատեգորիա:Կրոնական կառույցներ
Ցաո Սյուեցին

**Ցաո Սյուեցին** (, 1715 կամ 1724, Նանկին - 1763 կամ 1764, Պեկին), չինացի ականավոր գրող, «Երազ կարմիր դղյակում» վեպի հեղինակը։

## Կենսագրություն
Ցաո Սյուեցինի կենսագրության վերաբերյալ սակավ տվյալներ են պահպանվել, որոնց մի մասի իրական լինելու փաստը գրականագետների կողմից կասկածի տակ է դրվում։ Հայտնի է, որ Ցաո Սյուեցինը ծագում է չինական հին ազնվական տոհմից, որը արդեն նրա ծննդյան ժամանակ կորցրել էր իր երբեմնի ազդեցությունը և հարստությունը։ Այդ պատճառով էլ Ցաոն ստիպված է եղել իր ապրուսը հոգալ գինու առևտրով, ինչպես նաև գումար վաստակել իր սեփական նկարների վաճառքից։ Նա ամուսնացած է եղել երկու անգամ։ Առաջին կնոջից ունեցել է մեկ արու զավակ, ով սակայն մահացել է դեռևս մանուկ հասակում։ Ցաո Սյուեցինը վախճանվել է 1763 կամ 1764 թվականին Պեկինում։

## Ստեղծագործություններ
Ցաո Սյուեցինին կարելի է դասել միայն մեկ ստեղծագործությամբ համաշխարհային գրականության պատմության մեջ մտած հեղինակների շարքը։ Նրա միակ երկը՝ «Երազ կարմիր դղյակում» վեպն իրավամբ համարվում է, ոչ միայն չինական, այլև համաշխարհային գեղարվեստական գրականության գլուխգործոցներից մեկը։ Այս ստեղծագործությունն իրենից ներկայացնում է մի համապարփակ հանրագիտարան, որտեղ իր բոլոր գունային նրբերանգներով ներկայացված է Չինաստանի տվյալ ժամանակաշրջանի կյանքը։ Վեպն ամբողջությամբ ներծծված է աշխարհի ունայն լինելու բուդդայական փիլիսոփայությամբ։

## Ծանոթագրություններ

## Տես նաև
* Չորս դասական վեպ

Կատեգորիա:Չինացի գրողներ
Կատեգորիա:Չինացի նկարիչներ
Կատեգորիա:Չինացի փիլիսոփաներ
Կատեգորիա:Չինացի բանաստեղծներ
Յոզեֆ Կայնար

**Յոզեֆ Կայնար** (, ), չեխ բանաստեղծ, թարգմանիչ, երաժիշտ, նկարիչ, իլյուստրատոր, լրագրող։ Չեխական գրական-գեղարվեստական «Խումբ 42»-ի և գրական «Ohnice» խմբերի անդամ։

## Կենսագրություն
Յոզեֆ Կայնարը ծնվել է 1917 թվականին Չեխիայի Պրշերով քաղաքում։ 1938-1939 թվականներին սովորել է Պրահայի Կարլի համալսարանում։ Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի տարիներին քոլեջների փակումից հետո զբաղվել է տարբեր աշխատանքներով, եղել է «Դիվադլո» (Divadlo ABC) երգիծական թերթի խմբագիրը, աշխատել է որպես լրագրող։ Նրա հումորները, նկարներն ու բանաստեղծությունները տպագրվել են «Rovnost» թերում։ Հետպատերազմյան շրջանում աշխատել է ռադիոյում, ֆիլմերում և թատրոնում։ Համերգների ժամանակ հանդես է եկել դաշնամուրային, կիթառի, ջութակի կատարումներով։ Նվագել է ջազ։

## Ստեղծագործություններ
Յոզեֆ Կայնարի բանաստեղծությունների առաջին ժողովածուն՝ «Դեպք և փոքր բանաստեղծություններ», լույս է տեսել 1940 թվականին։ 1946 թվականին՝ «Նոր դիցաբանություններ» ժողովածուն։ «Մեծ սեր» (1950 թ.) ժողովածուն հանդիսացել է բանաստեղծի ստեղծագործական բեկումը։ Այստեղ նա սոցիալիստական շինարարությանը ակտիվ կերպով մասնակցող գործուն պոեզիայի կոչ է անում։ «Չեխական երազանք» (1953 թ.) բանաստեղծությունների ժողովածուում բանաստեղծը վարպետորեն օգտագործել է ժողովրդական հեքիաթի մոտիվները։ Կայնարի լիրիկական բանաստեղծություններին բնորոշ են լակոնիզմը, ձգտումը աֆորիստական վերջավորության։

Թարգմանություններ է կատարել ֆրանսերենից, գերմաներենից։
## Մահը
Մահացել է 1971 թվականի նոյեմբերի 16-ին Դոբրժիսում։ Թաղված է Վիշեգրադսկոե գերեզմանատանը։

## Հիշատակ
2007 թվականին Գլուչինի ավագ դպրոցը, որտեղ սովորել է Յոզեֆ Կայնարը, անվանակոչվել է նրա պատվին։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Չեխ բանաստեղծներ
Կատեգորիա:Չեխ թարգմանիչներ
Կատեգորիա:20-րդ դարի բանաստեղծներ
Կատեգորիա:20-րդ դարի տղամարդ գրողներ
Կատեգորիա:Չեխ նկարիչներ
Կատեգորիա:Չեխ երաժիշտներ
Կատեգորիա:Չեխ լրագրողներ
Կատեգորիա:Չեխ դրամատուրգներ
Կատեգորիա:Բանաստեղծներ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Չեխ սցենարիստներ
Կատեգորիա:Չեխ հրապարակախոսներ
Գրիգոր Գապասաքալյան

**Գրիգոր Գասպարի Գապասաքալյան** (), հայ բանաստեղծ, երաժիշտ, խազագետ։

## Կենսագրություն
Սովորել է Կեսարիայի Ս․ Կարապետ վանքի ժառանգավորաց դպրոցում, ստացել դպրության աստիճան։ Անցնելով Կ․ Պոլիս, ուսումը շարունակել է Մայր Դպրանոցում։

Գապասաքալյանը հեղինակ է երաժշտագիտական չորս աշխատության։ Դրանցից իր կենդանության օրոք հրատարակվել են առաջինը («Գրքոյկ որ կոչի նուագարան», Կ․ Պոլիս, 1794) և երրորդը («Գիրք երաժշտական», Կ․ Պոլիս, 1803)։ Երկրորդ աշխատությունը («Համառօտութիւն երաժշտականի գիտութեան») լույս է տեսել 1973 թվականին Երևանում, «ԲՄ», N 11, իսկ չորրորդը, որն ըստ տվյալների եղել է ամենածավալունը, կորել է առաջին աշխարհամարտի օրերին, Կեսարիո Ս․ Գանիել վանքի մատենադարանի հայկական 85 ձեռագրերի հետ։ Քաջատեղյակ ազգային (այլև հունական ու արևելյան) երաժշտարվեստի ինչպես միջնադարյան ավանդույթներին, այնպես Էլ զարգացման ժամանակակից խնդիրներին, իր երկասիրություններում Գապասաքալյանը խոսում է երաժշտական արվեստի ծագման, նրա ներգործության ուժի և աշխարհիկ ու եկեղեցական ստորաբաժանումների մասին, շոշափում է ձայների տեսակների, ձայնեղանակների առաջացման ու նվագարանների ստեղծման խնդիրները և անդրադառնում հայ երաժշտության ձայնեղանակների, չափի ու կշռույթի, տաղաչափության և խազագրության հարցերին։ Նա փորձել է դուրս բերել խազագրության արվեստը ճգնաժամային վիճակից և նույնիսկ ստեղծել է խազագրերի մի նոր, ավելի ճշգրիտ համակարգ, շաղախված հայկական, ուշ բյուզանդական և ընդհանուր արևելյան տարրերով։

Գապասաքալյանը սկիզբ է դրել հայ արդի խազաբանական գիտությանը։ Գապասաքալյանի երաժշտագիտական աշխատություններն ունեն նաև երգարանային բաժիններ կամ հավելվածներ, ուր տեղ են գտել հայտնի կամ տարածված որևէ եղանակի (երբեմն նաև նրա ստեղծած մեղեդիի) հետ զուգորդվելու ենթակա ավանդական տաղեր ու իր հորինած բանաստեղծությունները։ Որպես ինքնուրույն երգարաններ նա հրատարակել է «Գիրք երաժշտականին» կից՝ «Նուագարան երաժշտական»-ը և առանձին՝ «Գրքոյկս կոչեցեալ երգարան» հատորը (Կ․ Պոլիս, 1803)։

## Տես նաև
* Խազագրություն
* Երգարան
* Ութձայն

## Գրականություն
* Արշակ Ալպոյաճյան, Պատմություն հայ Կեսարիո, հ․ 2, Կահիրե, 1937 թ., էջ 1555։
* Աթայան Ռ․, Գրիգոր Գապասակալյանը և խազաբանությունը, «ԲՄ», 1960 թ., N 5։
* Թահմիզյան Ն․, Գրիգոր Գապասաքալյանի «Համառօտութիւն երաժշտական գիտութեան» անտիպ աշխատությունը, «ԲՄ», 1973 թ., № 11։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Հայ բանաստեղծներ
Կատեգորիա:Հայ երաժիշտներ
Կատեգորիա:Հայ խազագետներ
Հատապտուղներով զգեստ (քանդակ)

**«Հատապտուղներով զգեստ»** (), իռլանդացի արվեստագետ, քանդակագործ Ալիս Մահերի (1956) 1994 թվականին ստեղծած քանդակը, որն ընդգրկված է Իռլանդիայի ժամանակակից արվեստի թանգարանի հավաքածուում։ Քանդակի չափերն են՝ 25 x 32 x 24 սմ։

## Նկարագրություն
Քանդակը ներկայացնում է երիտասարդ աղջկա մուգ վարդագույն ներկված գգեստ, որն առանձին տեղադրված է պահարանում։ Զգեստի ներքևի հատվածը զարդարված է մասուրներով կամ հատապտուղներով։ Քանդակը ստեղծվել է 1994 թվականին։ Հատապտուղներն ի սկզբանե եղել են կլորավուն և ալ կարմիր, սակայն ժամանակի ընթացքում չորացել են՝ դառնալով շագանակագույն։

Ալի Մեհերը իր աշխատանքներում հաճախ ներառում է բնական նյութեր, և այս հագուստը կարող է դիտվել որպես աղջկա զգեստից կուլոն պահարանում՝ պատված չորացած մեղուներով։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:1994 քանդակներ
Կատեգորիա:Ժամանակակից արվեստ
Մալաթիայի գավառ

**Մալաթիա**, գավառ Արևմտյան Հայաստանում, Խարբերդի վիլայեթում։ Վարչական կենտրոնը Մալաթիա քաղաքն է։ Գտնվում է վիլայեթի հարավարևմտյան մասում։

## Աշխարհագրություն
Գավառը հարավ-արևմուտքից սահմանակից է Ադանայի վիլայեթի Մարաշի գավառին, հյուսիսից՝ Խարբերդի վիլայեթի Խարբերդի գավառին, արևելքից ու հարավ-արևելքից՝ Դիարբեքիրի վիլայեթի Արղանամադեն և Դիարբեքիր գավառներին։

## Կլիմա
Ուներ խիստ ցրտաշունչ ձմեռ։

## Պատմություն
Թուրքական աղբյուրենրի համաձայն գավառը XVI-XVII դարերում մտնում էր Մարաշի նահանգի մեջ և ուներ գերազանցապես հայ բնակչություն։ 1915 թվականի Մեծ եղեռնին զոհ գնաց 23 000 հայ։ Ըստ թուրքական նվազեցված տվյալների տարագրվել է 11 323 հայ։

## Բնակչություն
Մինչև 1915 թվականը Մալաթիան ուներ 35-36 000 հայ բնակիչ։

## Տնտեսություն
Մալաթիան համարվում էր վիլայեթի գյուղմթերքներով ամենահարուսստ գավառը։ Կային թթի, ծիրանի, խնձորի, տանձի և սև սալորի ընտիր տեսակներ։ Արտասահման արտահանում էին չիր և բամբակ։ Միայն 1870-ականներին 10 000 ոսկու արժողությամբ բամբակ է արտահանվել Եվրոպա։

1860 թվականից սկսած սկսել են մշակել հաշիշ և նրա ընտիր տեսակներից մեկը արտահանում էին արտասահման։

## Վարչական բաժանում
XIX դարի 70-ական թվականներին ուներ 5 գավառակ.
* Աղջադաղ (Աղճատաղ)
* Բեհեսնիի (Բեհսեն, Պեհսեն)
* Հասանմսուր (Հյուսնի Մանսուր)
* Մալաթիա
* Քյախթա (Կարկառ)

## Տես նաև
* Խարբերդի նահանգի հայաբնակ բնակավայրեր

## Ծանոթագրություններ

## Աղբյուրներ
* «Հայաստանի և հարակից շրջանների տեղանունների բառարան» (5 հատորով), 1986-2001 թթ., Երևանի Համալսարանի հրատարակչություն
* Արեւմտահայաստանի եւ Արեւմտահայութեան Հարցերու Ուսումնասիրութեան Կեդրոն

Կատեգորիա:Արևմտյան Հայաստանի գավառներ
Սալորի ծաղիկները ոսկե ծաղկամանում (վեպ)

**Սալորի ծաղիկները ոսկե ծաղկամանում** կամ **Ցզին պին մեյ** (), 17-րդ դարի սկզբներին ստեղծված չինացի անհայտ հեղինակի վեպ, որն աչքի է ընկնում իր էրոտիկ բնույթի դրվագներով։

## Հեղինակ
«Սալորի ծաղիկները ոսկե ծաղկամանում» վեպի հեղինակն անհայտ է, մեզ է հասել միայն նրա կեղծանունը՝ Լանլինյան ծաղրող ()։ Որոշ հետազոտողներ փորձել են վեպի հեղինակին նույնացնել չինացի մեկ այլ անվանի գրող Վան Շինչժենի հետ, սակայն այս ենթադրությունը մինչև այսօր իր վերջնական հաստատումը չի գտել։ Բացի Վան Շինչժենից գրականագիտության մեջ վեպը վերագրվել է նաև Մին հարստության ժամանակաշրջանի յոթանասունից ավելի այլ հեղինակների։

## Վերնագիր
Ստեղծագործության վերնագիրը կազմված է վեպի երեք գլխավոր հերոսուհիների անունների համադրությունից.
* **Պան Ցզինլյան** ( - «ոսկե լոտոս»),
* **Լի Պիներ** ( - «փոքրիկ ծաղկաման»),
* **Պան Չունմեյ** ( - «սալորի ծաղիկ»)։
Վեպի այս անվանումը կարելի է նաև խորհրդանշային կերպով ընկալել, որպես ստեղծագործության գլխավոր հերոսի՝ Սիմեն Ցինի, երեք գլխավոր թուլությունների վերաբերյալ ակնարկ։ Չինական լեզվամտածողությամբ ոսկին խորհրդանշում է դրամը, ծաղկամանը՝ գինին, իսկ սալորի ծաղիկը՝ սեքսը։

## Բնութագիր
thumb|ձախից|<center>«Սալորի ծաղիկները ոսկե ծաղկամանում» վեպի նկարազարդումներից (17-րդ դար, Չինաստան)</center>
Թեև «Սալորի ծաղիկները ոսկե ծաղկամանում» վեպը գրվել է Մին հարստության (1368-1644) վերջին շրջանում, սակայն հեղինակը վեպի սյուժետային իրադարձությունները տեղի են ունենում 1111-1127 թվականների միջև՝ այսինքն Սուն հարստության (960-1279) ժամանակաշրջանում։ Այս հանգամանքն իրենից ներկայացնում է մի գրական հնարք, որով հեղինակը ճշգրտորեն նկարագրելով իր ժամանակաշրջանի բարքերը, փորձում է խուսափել իր երկի անհարկի քաղաքականացումից։

Վեպը գրված է ժամանակի խոսակցական չինարենով և բաղկացած է հարյուր գլուխներից։ Ստեղծագործության մեջ հարուստ դեղագործ և մետաքսավաճառ Սիմեն Ցինի կենսագրությունը համապատկերի վրա ներկայացվում է Մին հարստության անկման ժամանակաշրջանի հասարակական կյանքը՝ իր բոլոր գույներով։

Վեպը մինչև 1980-ական թվականներն արգելված է եղել Չինաստանում՝ իր էրոտիկ բնույթի բովանդակության ունենալու պատճառով։

## Գրականություն
մինի|աջից|<center>«Սալորի ծաղիկները ոսկե ծաղկամանում» վեպի հրատարակություններից</center>
* Jörn Brömmelhörster: *Chinesische Romanliteratur im Westen: eine Übersetzungskritik des mingzeitlichen Romans Jing ping mei* (Chinathemen Bd.&nbsp;50), Brockmeyer, Bochum 1990, ISBN 3-88339-817-9
* Martin Gimm: *Hans Conon von der Gabelentz und die Übersetzung des chinesischen Romans Jin Ping Mei*. Harrassowitz, Wiesbaden 2005, ISBN 3-447-05235-X
* Friedrich A. Bischoff: *Djin ping meh. Epitome und analytischer Namensindex gemäß der Übersetzung der Brüder Kibat*. Verl. der Österr. Akad. der Wiss., Wien 1997. (= Österreichische Akademie der Wissenschaften. Sitzungsberichte, Philosophisch-Historische Klasse; 641.)
* Thomas Zimmer: *Der chinesische Roman der ausgehenden Kaiserzeit*. 2 Teile, Saur, München 2002. (= Geschichte der chinesischen Literatur. Hrsg. von Wolfgang Kubin; 2,1-2.)

## Ծանոթագրություններ

## Տես նաև
* Չորս դասական վեպ

Կատեգորիա:Չինական վեպեր
Կատեգորիա:Էրոտիկ վեպեր
Պրուժանյան պալատ

**Պրուժանյան պալատ** ()-թանգարան-առանձնատուն, որը գտնվում է Բելառուսի Հանրապետության Պրուժան քաղաքում։ Հանրապետական նշանակությամբ ճարտարապետական կառույց։

Կառուցվել է XIX-րդ դարի կեսերին իտալացի ճարտարապետ Ֆրանցիսկո Մարիա Լանցի կողմից, վերածննդի ոճով։ Առանձնատունը բաղկացած է քարե տնից, երկու քարե կողաշենք և պարկ, որի տարածքը կազմում է մոտ 33 հեկտար։ Կա նաև լիճ և մի քանի կանալներ։

XIX-րդ դարում առանձնատունը դարձավ Շվիկովսկյան ընտանիքի սեփականություն (որտեղից առաջացել է առանձնատան մյուս անվանումը-**Շվիկովսկյան առանձնատուն**)։ Այժմյան տեսքը առանձնատունը ստացել է Վալենտին Շվիկովսկու կառավարման ընթացքում, ով Պրուժանյան սովետի կողմից ստացավ Մարշալի կոչում։ Հոկտեմբերյան հեղափոխությունից հետո առանձնատունը բռնագրավվել է սովետական իշխանությունների կողմից։

1998 թվականին առանձնատանը վերականգնողական աշխատանքներ են կատարվել։

## Ծանոթագրություններ

## Հավելյալ գրականություն
* 

## Հղումներ
* Պաշտոնական կայքը
* 
* 
* [Պրուժանյան պալատ [Ինստագրամ]]
* 

Կատեգորիա:Բելառուսի պալատներ
Սեն Գոբեր

**Սեն Գոբեր** (), կոմունա Ֆրանսիայում, գտնվում է Պիկարդիայի մարզում։ Կոմունայի դեպարտամենտը՝ Էնան է։ Մտնում է Մարլ կանտոնի կազմի մեջ։ Կոմունայի շրջանը՝ Վերվեն։

Կոմունայի INSEE կոդը՝ 02681:

## Բնակչություն
2010 թվականի տվյալներով՝ համայնքի բնակչությունը 309 մարդ էր։

## Տնտեսություն
2010 թվականին համայնքի 608 աշխատունակ (15-64 տարեկան) բնակիչներից 115-ը տնտեսապես ակտիվ էին, 73-ը՝ ոչ ակտիվ (ակտիվության ցուցանիշը կազմել է 61,2 %, 1999 թվականին եղել է 67,0%)։ 115 տնտեսապես ակտիվ բնակիչներից աշխատում էին 94-ը (57 տղամարդ և 37 կին), գործազուրկ էին 21 մարդ (14 տղամարդ և 7 կին)։73 տնտեսապես ոչ ակտիվ բնակիչներից 13-ը եղել են աշակերտներ կամ ուսանողներ, 19-ը՝ թոշակառուներ, 41-ը տնտեսապես ոչ ակտիվ էին այլ պատճառներով։

## Տես նաև
* Ֆրանսիայի շրջանների ցանկ

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Վիճակագրության ազգային ինստիտուտ, Սեն Գոբեր 

Կատեգորիա:Ֆրանսիայի բնակավայրեր
Ռոսարիո Կաստելյանոս

**Ռոսարիո Կաստելյանոս** (, , ), մեքսիկացի վիպասան, բանաստեղծ, էսսեիստ։

## Կենսագրություն
Ռոսարիո Կաստելյանոսը ծնվել է Մեխիկոյում, մեծացել է Չիապաս նահանգի Կոմիտան քաղաքի մոտ գտնվող ընտանեկան ռանչոյում։ Եղել է ինտրովերտ անձնավորություն։

Ընտանիքի ճակատագիրը փոխվել է, երբ նախագահ Կարդենաս ի դել Ռիոն ընդունել է հողային ռեֆորմը և գյուղացիական ազատագրության քաղաքականությունը, որից հետո ընտանիքը զրկվել է հողատարածքներից։ Տասնհինգ տարեկան հասակում Կաստելյանոսը և նրա ծնողները տեղափոխվել են Մեխիկո, որտեղ 1948 թվականին ծնողները մահացել են, և Ռոսարիոն ինքն է հոգացել իր մասին։

Չնայած նրան, որ Ռոսարիոն եղել է ինտրովերտ անձնավորություն, նա միացել է Մեքսիկայի և Կենտրոնական Ամերիկայի մի խումբ մտավորականների, և սկսել է գրել։ Մեքսիկայի ազգային ինքնավար համալսարանում ուսանել է փիլիսոփայություն և գրականություն, հետագայում դասավանդել է նույն համալսարանում, այնուհետև միացել է Բնիկ ժողովուրդների զարգացման ազգային հանձնաժողովին, գրել է տիկնիկային ներկայացման սցենարներ, որոնք բեմադրվել են աղքատ շրջաններում՝ խթանելու գրագիտությունը։ Ճակատագրի հեգնանքով, ինստիտուտն ստեղծվել է նախագահ Կարդենասի կողմից, ով Ռոսարիոյի ծնողներից խլել էր նրանց հողերը։ Եղել է «Excélsior» մեքսիկական օրաթերթի սյունակագիր։ Բացի գրական աշխատանքներից, Կաստելյանոսն զբաղեցրել է նաև կառավարական պաշտոններ։ Մեքսիկայի գրականության ճանաչման գործում ունեցած ավանդի համար 1971 թվականին նշանակվել է Մեքսիկայի դեսպան Իսրայելում։

Մահացել է 1974 թվականի օգոստոսի 7-ին Թել Ավիվում, էլեկտրական վթարի դժբախտ պատահարից։ Շատերը կարծում են, որ դա ինքնասպանություն է եղել։

## Հիշատակ
Մեխիկոյի Կուախիկալպա դե Մորելոս շրջանի զբոսայգիներից մեկն անվանվել է Ռոսարիո Կաստելյանոսի պատվին։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Ռոսարիո Կաստելյանոսը կարդում է իր բանաստեղծություններից Rosario Castellanos at www.palabravirtual.com
* Ռոսարիո Կաստելյանոսի պոեզիայի երաժշտական տարբերակները http://www.alisaamor.com/alisaamor4/Rosario.html
* Ռոսարիո Կաստելյանոսի այգի http://wikimapia.org/1582534/es/Parque-Rosario-Castellanos

Կատեգորիա:Մեքսիկացի գրողներ
Կատեգորիա:Մեքսիկայի ազգային ինքնավար համալսարանի շրջանավարտներ
Կատեգորիա:Մեքսիկացի ֆեմինիստներ
Կատեգորիա:20-րդ դարի կին գրողներ
Կատեգորիա:Կին դեսպաններ
Կատեգորիա:20-րդ դարի բանաստեղծներ
Կատեգորիա:Մեքսիկացի ֆեմինիստ գրողներ
Կատեգորիա:Մեքսիկացի դիվանագետներ
Կատեգորիա:Մեքսիկացի սցենարիստներ
Կատեգորիա:Մեքսիկացի բանաստեղծներ
Կատեգորիա:Կանանց իրավունքների իրավապաշտպաններ
Համազասպ Բաբաջանյանի հուշարձան (Երևան)

**Համազասպ Բաբաջանյանի հուշարձան**, Խորհրդային Միության զրահատանկային զորքերի գլխավոր մարշալ Համազասպ Բաբաջանյանին նվիրված հուշարձան Երևանում։ Գտնվում է Ավան վարչական շրջանի Բաբաջանյան փողոցին կից այգում։ Տեղադրվել է 2016 թվականի մայիսի 23-ին։

## Պատմություն
Հուշարձանն ստեղծվել է Հայաստանի կառավարության 1999 թվականի
օգոստոսի 31-ի «Հայաստանի Հանրապետությունում պետական և հասարակական նշանավոր գործիչներին նվիրված հուշարձանների իրականացման կարգը հաստատելու մասին» N 551 որոշմամբ հաստատված կարգի 2-րդ կետի համաձայն։

Հուշարձանի բացման արարողությանը մասնակցել են Հայաստանի նախագահ Սերժ Սարգսյանը, Հայաստանի պաշտպանության նախարար Սեյրան Օհանյանը, Երևանի քաղաքապետ Տարոն Մարգարյանը, Հայրենական մեծ պատերազմի վետերաններ, Եվրոպայում ԱՄՆ ցամաքային ուժերի հրամանատար, գեներալ-գնդապետ Ֆրեդերիկ Բեն Հոջեսը, ԱՄՆ Կանզաս նահանգի ադյուտանտ-գեներալ, ազգային գվարդիայի նահանգի հրամանատար, գեներալ-մայոր Լի Տաֆֆանելլին և օտարերկրյա պետությունների ռազմական կցորդներ, Երևանի պատվավոր քաղաքացի, գրոսմայստեր Ռաֆայել Վահանյանը, Հայաստանի շախմատային ֆեդերացիայի փոխնախագահ Հովիկ Խալիկյանը, երևանաբնակ չարդախլեցիներ (խաչիսարցիներ), «Գարդման» հայրենակցական միության անդամներ։

Համազասպ Բաբաջանյանին նվիրված հուշարձան կա նաև Տավուշի մարզի Զորական գյուղում։

## Մեջբերումներ Համլետ Մատինյանից

## Հեղինակներ
* Քանդակագործ՝ Համլետ Մատինյան
* Ճարտարապետ՝ Միքայել Միսակյան

## Պատկերասրահ

Hamazasp Babajanyan's Monument, Avan (1).jpg
Hamazasp Babajanyan's Monument, Avan (9).jpg
Hamazasp Babajanyan's Monument, Avan (8).jpg
Hamazasp Babajanyan's Monument, Avan (4).jpg
Hamazasp Babajanyan's Monument, Avan (5).jpg


## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Հուշարձանի բացման տեսանյութը

Կատեգորիա:Երևանի հուշարձաններ
Կատեգորիա:Համլետ Մատինյանի քանդակներ
Կատեգորիա:2016 հիմնադրումներ Հայաստանում
Աղջադաղի գավառակ

**Աղջադաղ**, գավառակ Արևմտյան Հայաստանում, Խարբերդի վիլայեթում։

## Պատմություն
XIX դարի վերջերին և XX դարի սկզբերին պատկանում էր Մալաթիայի գավառին։ Ըստ թուրքական տվյալների 1915 թվականի Մեծ եղեռնի ժամանակ բռնագաղթի է ենթարկվել 312 հայ։

## Բնակչություն
1880-ական թվականներին հայերի թիվը հասնում էր 312 անձի։

## Տես նաև
* Խարբերդի նահանգի հայաբնակ բնակավայրեր

## Ծանոթագրություններ

## Աղբյուրներ
* «Հայաստանի և հարակից շրջանների տեղանունների բառարան» (5 հատորով), 1986-2001 թթ., Երևանի Համալսարանի հրատարակչություն
* Արեւմտահայաստանի եւ Արեւմտահայութեան Հարցերու Ուսումնասիրութեան Կեդրոն

Կատեգորիա:Արևմտյան Հայաստանի գավառներ
Elbit Hermes 900

**Elbit Hermes 900**, մարտավարական, հետախուզային ԱԹՍ, նախագծվել է իսրայելական Elbit Systems կազմակերպության կողմից։ Առաջին թռիչքը կատարել է 2009 թվականի դեկտեմբերին։ Սերիական արտադրությունը սկսվել է Իսրայելում 2010 թվականի կեսից։

ԱԹՍ-ն ունի մոդուլային կառուցվածք, ինչը թույլ է տալիս արագ փոխել նրա վրա տեղադրված հիմնական սարքավորումները։ Կառավարումը կատարվում է արբանյակային կապի միջոցով վերգետնյա կառավարման կենտրոնից։

## Նկարագիր
«Hermes 900» ունի թռիչքի մեծ բարձրություն և նախատեսված է դիտարկումներ, հսկողություն կամ հետախուզություն կատարելու համար։ Որպես հնարավոր կիրառման տարբերակ դիտարկվում է նաև հարվածային համակարգերով զինումը։

Կառավարման համակարգը համապատասխանում է այլ Hermes տիպի սարքերի համակարգերին, ինչը հնարավորություն է տալիս մեկ օպերատորին վերահսկել տարբեր տիպի ԱԹՍ-ներ։
 
Սարքը կարող է թռչել մինչև 9000 մետր ծովի մակերևույթից բարձր և կարող է տեղավորել մինչև 350 կիլոգրամ օգտակար բեռ։

## Տարբերակներ
* **«Hermes 900»** - բազային մոդել։
* **«Hermes 900 „Kohav“ (Աստղ)»** - նոր կառավարման համակարգով տարբերակ։

## Տակտիկա-տեխնիկական առանձնահատկություններ
* **Թևերի բացվածքը՝** 15 մ
* **Առավելագույն թռիչքային զանգվածը՝** 1180 կգ

### Թռիչքային առանձնահատկություններ
* **Թռիչքի առավելագույն տևողությունը՝** 36 ժ
* **Գործնական թռիչքի առավելագույն բարձրությունը՝** 9000 մ

## Օպերատորներ
*  - 2010 թվականի մայիսին Իսրայելի օդուժը գնել է մի շարք նոր ԱԹՍ-ներ, ընդհանուր առմամբ 50 միլիոն ԱՄՆ դոլար գնով, դրանց մեջ ներառվում էին երեք «Hermes 900», գնահատման նպատակով։ 2011 թվականի փորձարկումները ավարտվեցին, և կայացվեց որոշում այս տիպի ԱԹՍ-ների գնման մասին 2012 թվականին։
*  - 2012 թվականի տվյալների համաձայն գործում են 12 «Hermes 900» տիպի ԱԹՍ։
*  - 2014 թվականի նոյեմբերի տվյալներով 1 «Hermes 900»։ 
*  - 2014 թվականի մարտին կնքվել է պայմանագիր Hermes 900 սարքերի մատակարարման մասին
*  - 2015 թվականի նոյեմբերի պայմանագիր է կնքվել ընդհանուր առմամբ 200 միլիոն դոլար արժողության «Hermes 900 HFE» ԱԹՍ-ների գնման մասին

## Կիրառում
2020 թվականի հուլիսի 14-ին հայ-ադրբեջանական ռազմական բախման ընթացքում Ադրբեջանի ԶՈՒ կրակի կառավարման համակարգ հանդիսացող Elbit Hermes 900 անօդաչու թռչող սարքը կիրառվել է Հայաստանի տարածքում և Հայաստանի ԶՈՒ հակաօդային պաշտպանության ստորաբաժանումը խոցել է այն։ Համարվում է, որ սա աշխարհում առաջին խոցված Elbit Hermes 900-ն է, Ադրբեջանի զինված ուժերի կողմից այն կիրառվել է նաև 2022 թվականի սեպտեմբերյան մարտերի ժամանակ Տավուշի սահմանի Նոյեմբերյանի հատվածում:

## Տես նաև
*  Elbit Hermes 180
*  Elbit Hermes 450

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ

* ԱԹՍ-ի էջը արտադրողի կայքում  
* Hermes 900 Brochure  
* Hermes 900 , Elbit Systems 
* Hermes 900 MALE Tactical UAV System , Defense Update 
* Hermes 900, Israeli-weapons.com 

Կատեգորիա:Անօդաչու օդանավեր
Կատեգորիա:Իսրայելի անօդաչու օդանավեր
Սեմյոն Սլեպակով

**Սեմյոն Սերգեևիչ Սլեպակով** (ռուս.՝ Семён Серге́евич Слепако́в, օգոստոսի 23, 1979, Պյատիգորսկ, Ռուսաստան), ռուս պրոդյուսեր, սցենարիստ, կոմիկ, երաժիշտ, երգերի հեղինակ և կատարող։ Նախկինում՝ ՈւՀԱ-ի մասնակից, «Պյատիգորսկի հավաքական» թիմի ավագ։ Ռուսաստանի հրեական կոնգրեսի հասարակական խորհրդի անդամ։

## Կենսագրություն
Սեմյոն Սլեպակովը ծնվել է Ռուսաստանի Պյատիգորսկ քաղաքում։ Դեռ վաղ հասակում ինքն իրեն համարել է ստեղծագործ անհատ։ Ակտիվ մասնակցություն է ունեցել դպրոցական և քաղաքային բոլոր միջոցառումներում։ 2000-2006 թվականներին՝ ՈւՀԱ-ի «Պյատիգորսկի հավաքական» թիմի ավագ։ 2004 թվականին «Պյատիգորսկի հավաքական» թիմի կազմում դարձել է ՈւՀԱ-ի Բարձր լիգայի հաղթող։ 2005 թվականից ապրում է Մոսկվայում։ 2006 թվականին Գարիկ Մարտիրոսյանի և Ալեքսանդր Դուլերայնի հետ միասին ստեղծել են «Наша Russia» սկետչ-շոուն։ 2008 թվականին դարձել է «Универ» և «Наша Russia. Яйца судьбы» ֆիլմերի պրոդյուսերը։ 2010 թվականից «Comedy Club»-ի մասնակից։ «Comedy Баттл»-ի մշտական ժյուրի։ «Интерны» հեռուստասերիալի պրոդյուսեր։ 2011 թվականից «Универ. Новая общага» հեռուստասերիալի պրոդյուսեր։ 2012 թվականից «Сашатаня» հեռուստասերիալի պրոդյուսեր։ 2012 թվականից՝ «ХБ» սիթքոմի պրոդյուսեր։ 2015 թվականին դարձել է «Озабоченные, или Любовь зла» հեռուստասերիալի սցենարիստ և պրոդյուսեր։

## Սկավառակագրություն
2005 թվականին Սեմյոն Սլեպակովը ձայնագրել է իր առաջին երաժշտական ալբոմը։ 2010 թվականից, որպես անհատ ներկայացնում է իր երաժշտական համարները «Comedy Club»-ում։ 2012 թվականին ձայնագրել է իր երկրորդ երաժշտական ալբոմը։

## Անձնական կյանք
2012 թվականի սեպտեմբերի 12-ից ամուսնացած է Կարինեի հետ (մասնագիտությամբ՝ իրավաբան)։ Ամուսնական արարողությունը կատարվել է Իտալիայում։

Սեմյոն Սլեպակովի պապիկի եղբայրը ԽՍՀՄ հայտնի դրամատուրգ և սցենարիստ Յակով Արոնովիչ Կոստյուկովսկին է։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Բանաստեղծներ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Ռուս դերասաններ
Կատեգորիա:Ռուս երաժիշտներ
Կատեգորիա:Ռուս երգիչներ
Կատեգորիա:Ռուս կիթառահարներ
Կատեգորիա:Ռուս հումորիստներ
Կատեգորիա:Ռուս պրոդյուսերներ
Կատեգորիա:Ռուս սցենարիստներ
Կատեգորիա:Տնտեսագիտական գիտությունների թեկնածուներ
Բինալի Յըլդըրըմ

**Բինալի Յըլդըրըմ** (, ), թուրք պետական և քաղաքական գործիչ։ Թուրքական «Արդարություն և զարգացում» կուսակցության առաջնորդը 2016 թվականի մայիսի 22-ից։

2016 թվականի մայիսի 22-ից մինչև 2017 թվականի մայիսի 21-ը զբաղեցրել է Թուրքիայի Հանրապետության վարչապետի պաշտոնը։

## Կենսագրություն
Բինալի Յըլդըրըմը ծնվել է 1955 թվականի դեկտեմբերի 25-ին Էրզինջանի մարզի Կերճանիս գյուղում, որը ներկայումս գտնվում է Թուրքիայի տարածքում։

1973-1978 թվականներին սովորել է Ստամբուլի տեխնիկական համալսարանում և ստացել է բակալավրի և մագիստրոսի աստիճան։

1978-1993 թվականներին աշխատել է Թուրքիայի նավաշինական արդյունաբերության գլխավոր տնօրենի պաշտոնում։ 1990-1991 թվականներին Ներկայացրել Թուրքիան Միջազգային ծովային կազմակերպությունում։

2002 թվականին դարձել է Թուրքիայի տրանսպորտի և կապի նախարարը, իսկ 2016 թվականին փոխարինել է Թուրքիայի նախկին վարչապետ Ահմեդ Դավութօղլուին։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Թուրք պետական գործիչներ
Կատեգորիա:Թուրքիայի 22-րդ գումարման մեջլիսի պատգամավորներ
Կատեգորիա:Թուրքիայի 23-րդ գումարման մեջլիսի պատգամավորներ
Կատեգորիա:Թուրքիայի 24-րդ գումարման մեջլիսի պատգամավորներ
Կատեգորիա:Թուրքիայի 26-րդ գումարման մեջլիսի պատգամավորներ
Կատեգորիա:Թուրքիայի 65-րդ կառավարության անդամներ
Կատեգորիա:Թուրքիայի Արդարություն և զարգացում կուսակցության քաղաքական գործիչներ
Կատեգորիա:Թուրքիայի մեջլիսի խոսնակներ
Կատեգորիա:Թուրքիայի նախարարներ
Կատեգորիա:Թուրքիայի վարչապետներ
Կատեգորիա:Թուրքիայի քաղաքական գործիչներ
Կատեգորիա:Թուրքիայի քաղաքական կուսակցությունների առաջնորդներ
Կատեգորիա:Ստամբուլի պատգամավորներ
Կատեգորիա:Ստամբուլի տեխնիկական համալսարանի շրջանավարտներ
Կատեգորիա:Քրդական ծագմամբ թուրքեր
Օսկար Խաենադա

**Օսկար Խաենադա** (, ), իսպանացի դերասան գնչուական ծագումով։

## Կյանք
Դերասանն իր առաջին դերը կատարել է 13 տարեկանում՝ խաղալով Շեքսպիրի պիեսում։ Այդ ժամանակ նա երազում էր դառնալ օդագնացության ինժեներ։

## Ֆիլմագրություն
* 2016 - Ծանծաղուտները / *The Shallows* - *Carlos*
* 2016 - Քարե բռունցքներ / *Hands of Stone* - *Chaflan*
* 2012 - Սառը լույս օրվա մեջ / *The Cold Light of Day*
* 2011 - Կարիբյան ծովի ծովահենները։ Օտար ափերին / *Pirates of the Caribbean: On Stranger Tides* - *Spaniard*
* 2010 - Լուզերներ / *The Losers* - *Cougar*
* 2010 - Վալդեմարի ժառանգությունը - * Nicolás Tremel*
* 2009 - / *Circuit *
* 2009 - / *Sukalde kontuak *
* 2009 - Վերահսկման սահմանը / *Limits of Control* - *The Waiter*
* 2009 - Աղբ / *Trash* - *David *
* 2008 - *Sub-Way* - Catalan young man
* 2008 - Չե։ Մաս 2 / *Che: Part Two* - *Darío*
* 2008 - Հրավիրվում են բոլոր ցանկացողները / *Todos estamos invitados* - *Josu Jon*
* 2007 - / *La Vida abismal* - *El Chino*
* 2006 - / *Efecto Rubik* - *Pablo*
* 2006 - / *Skizo* - *Իվան*
* 2006 - / *Días azules* - *Բորիս*
* 2006 - / *Redondeo*
* 2005 - / *Crímenes ejemplares de Max Aub*
* 2005 - / *Carne de neón* - *Ռիկի*
* 2005 - / *Somne* - *Գաբրիել*
* 2005 - Կամարոն / *Camarón* - *[[Կամարոն դե լա Իսլա]]*
* 2004 - / *Aloe* - *Խուան*
* 2004 - / *XXL* - *Ֆալի*
* 2004 - / *El Juego de la verdad* - *Ալբերտո*
* 2003 - / *La Vida aquí* - *Դամիան*
* 2003 - Չիլաուտ / *Descongélate!* - Aitor
* 2003 - Նոյեմբեր / *Noviembre* - *Ալֆրեդո*
* 2002 - Լիսիստրատա / *Lisístrata* - *Domestos*
* 2000 - / *Aunque tú no lo sepas* - *Cacique*
* 2000 - 2008 - Կենտրոնական հիվանդանոցը / *Hospital Central* - *Mario*
* 1998 - 2002 - Compañeros - *Ֆեր*

## Անվանակարգեր, մրցանակներ և պարգևներ
* 2004 - անվանակարգված է Գոյա մրցանակին «Լավագույն տղամարդկային դերասանական նորամուտ» անվանակարգում «Նոյեմբեր» ֆիլմի դերի համար
* 2006 - անվանակարգված է Գոյա մրցանակին «Լավագույն տղամարդկային դեր» անվանակարգում «Կամարոն» ֆիլմի դերի համար

## Արտաքին հղումներ
* 

Կատեգորիա:Բարսելոնա քաղաքում ծնվածներ
Կատեգորիա:Դերասաններ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Իսպանացի դերասաններ
Բակ

**Բակ**, 
# , բնակելի կառույցին առընթեր կամ դրա համալիրի մեջ մտնող որոշակի տարածք, ուր զբաղվում են տնային տնտեսությամբ, օգտագործվում է նաև որպես ժամանցի ու հանգստի վայր։ Կան ծածկած և բաց բակեր։     Ծածկած բակը գլխատան համալիրի բաղկացուցիչ մասերից է, տարածված է եղել Հայաստանի բարձրավանդակային, խստաշունչ բնություն ունեցող և անտառազուրկ շրջաններում։ Բնակարանի համալիրին առընթեր բաց բակը տարածված է Հայաստանի անտառային, բարեխառն շրջաններում։ Արարատյան հովտի գյուղերում գոյատևող ծածկած բակի տարատեսակը կոչվում է նաև շվաք։ Հայաստանի գյուղերին բնորոշ են բնակավայրերից մեկուսի արտադրական խոշոր բակերը։ Ժամանակակից քաղաքային բնակելի շենքերի բակերը ծառապատված են, ունեն երեխաների համար հատկացված մարզական և խաղային հրապարակներ, երբեմն՝ լողավազաններ։ Խորհրդային տարիներին արձակուրդների ընթացքում բակերում կազմակերպվում էին բակային ճամբարներ։
# Հայկական տեղանվան վերջավորություն՝ գյուղ, շեն իմաստով։ Սյունիք նահանգի Սոդք և Գեղարքունիք գավառներում եղել են այդ վերջավորությամբ գյուղեր․ Խորասանաբակ, Խոնթաբակ, Տկոլաբակ, Ատրմղենաբակ, Գեղամաբակ (IX դ․ Գաբուռն Վասակ իշխանը նորոգել է այս գյուղը և վերանվանել Վասակաշեն, 1513-ից կոչվել է Բասարգեչար, 1969-ից՝ Վարդենիս), Վաչեիբակ, Ղաչուրաբակ, Սահակաբակ, Դպրաբակ, Համամաբակ, Վարդանաբակ, Արևիսաբակ, Նորաբակ, Ջաջուրաբակ, Կոզաբակ, Հոսաբակ, Գետաբակ և այլն։ Թուրքական նվաճումների ժամանակ բակ վերջավորությամբ հայկական շատ տեղանուններ աղավաղվել և հնչյունափոխվել են (օրինակ՝ Գետաբակը դարձել է Գետաբեկ և այլն)։

## Գրականություն
* Ստեփանոս Օրբելյան, Պատմութիւն նահանգին Սիսական, Փարիզ, 1859։ 
* Հյուբշման Հ․, Հին հայոց տեղվո անունները, Վնն․, 1907։

Կատեգորիա:Տնային տնտեսություն
Կատեգորիա:Բառագիտություն
Ռեմոկուր (Էնայի գավառ)

**Ռեմոկուր** (), համայնք է Ֆրանսիայում, որը գտնվում է Պիկարդիա մարզում։ Համայնքի գավառը Էնան է։ Մտնում է Սեն-Կանտեն-2 շրջանի մեջ։ Համայնքի շրջանը Սեն Կանտենն է։
Համայնքի INSEE կոդն է 02637։

## Բնակչություն
Համայնքի բնակչությունը 2010 թվականի դրությամբ կազմել է 319 մարդ։

## Տնտեսություն
2010 թվականին 230 աշխատունակ մարդուց (15-64 տարեկան) 163-ը տնտեսապես ակտիվ էին, 67-ը՝ ոչ ակտիվ (ակտիվության ցուցանիշը՝ 70,9 %, 1999 թվականին եղել է 67,3 %)։ 163 ակտիվ բնակիչներից աշխատում էր 151 մարդ (80 տղամարդ և 71 կին), գործազուրկ էր 12 մարդ (6 տղամարդ և 6 կին)։ 67 պասիվներից 20 մարդ աշակերտ կամ ուսանող էր, 32-ը՝ թոշակառու, 15-ը ակտիվ չէր այլ պատճառներով։

## Տես նաև
* Ֆրանսիայի շրջանների ցանկ

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Վիճակագրության ազգային ինստիտուտ  — Ռեմոկուր 

Կատեգորիա:Էնա գավառի բնակավայրեր
Կատեգորիա:Էնա դեպարտամենտի կանտոններ
Կատեգորիա:Ֆրանսիայի բնակավայրեր
Կատեգորիա:Ֆրանսիայի կոմունաներ
Ոսկեգույն փշոտ մուկ

**Ոսկեգույն փշոտ մուկ** (*Acomys russatus*), կրծողների տեսակ մկնայինների ընտանիքից։
Բնակվում է Եգիպտոսում, Նեղոս գետի ափին, Սինայի թերակղզու հարավարևելյան մասում, Հորդանանում, Իսրայելում, Սաուդյան Արաբիայում, Եմենի և Օմանի հյուսիսային մասում։
Սեռական դիմորֆիզմը բացակայում է։ Միջինում մարմնի երկարությունը 11 սմ է, պոչի երկարությունը 7,5 սմ, հետևի ոտնաթաթի երկարությունը 20 մմ, ականջների երկարությունը 20 մմ, չաշը՝ 37—75 գ։
Իր անվանումը ստացել է իր կարմրանարնջագույն ծակող մորթու պատճառով, որը մարմինը ծածկում է գլխից մինչև պոչ։ Մորթին կենդանիներին պաշտպանում է գիշատիչներից, քողարկելով նրան ավազային սարերի արանքում։ Մարմնի կողային և ներքևի հատվածները սպիտակավուն են, թաթերը մոխրագույն են սև ներբանով։ Աչքերի տակ կան սպիտակ գծեր։ Ապրում է անապատներում՝ բներում։ Այս կենդանիները ամենակեր են, սնվում են սերմերով, անապատային բույսերով, խխունջներով և միջատներով։ Անհրաժեշտ ջուրը ստանում են բույսերից։ Կենդանիների մեզը շատ խիտ է և ջուր քիչ է պարունակում, ինչը հնարավորություն է տալիս նրան ջուրը պահպանել օրգանիզմում։ Վարում է հիմնականում գիշերային կյանք, ցերեկը քիչ է դուրս գալիս։

Հղիությունը տևում է, որպես կանոն, 4—5 շաբաթ։ Սովորաբար ունենում են 1-ից 5 ձագուկներ։ Ծնվելուց ձագուկները լավ զարգացած են, մինչև 7 գ, ծնվելու ժամանակ անկրող են տեսնել կամ տեսնում են մի քանի օրվա ընթացքում։ 2—3 ամսից սերունդը դառնում է սեռահասուն։ *Acomys* ցեղի ներկայացուցիչները ապրում են միջինում 3 տարի, բայց որոշ տիպիկ ներկայացուցիչներ ապրում են մինչև 5 տարի։

Կարեոտիպ - 2n = 66, FN = 76, դրանով էլ էապես տարբերվում են *Acomys percivali* -ից՝ 2n = 36, FN = 68.

## Գրականություն
* Виды млекопитающих мира (Третье издание) 
* ''Thomas E. Lee, Jr., James F. Watkins III, and Courtney G. Cash'' Acomys russatus. Mammalian Species № 590, pp. 1—4, 1998 

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Ասիայի կաթնասուններ
Կատեգորիա:Մկներ
Կարմիր գլխարկ (ձուկ)

thumb|300px|«կարմիր գլխարկ»
«**Կարմիր գլխարկ**», արհեստական բուծված ակվարիումային դեկորացիոն ցեղերից մեկը ( (*Bloch, 1782*): Տարբերվում են գլխի վրա յուրօրինակ հատվածի կառուցվածքով։
## Առաջացման պատմություն
## Նկարագրություն
Կարմիր գլխարկի երկարությունը մոտ 23սմ է։ Ձկան արտաքին տեսքը շատ գրավիչ է և տպավորիչ։ Հենց գլխի գույնի պատճառով է, որ ստացել է իր անվանումը։
### Գունավորում
Սպիտակ, վարդագույն մետաղական փայլով։ Վառ կարմիր «գլխարկը» ծածկում է գլուխը։
## Պահպանման պայմանները և բազմացումը
* Ջրի կոշտությունը (gH) от 6 до 18°;
* Ջրի թթվայնությունը (pH) 7,0;
* Ջերմաստիճանը (t) 14-25&nbsp;°C.

### Կերակրումը
Կերերին անպահանջկոտ չեն նաև ամենակերերը։ Ուտում են ինչպես կենդանի կեր, այնպես էլ բուսական սնունդ, նաև չոր կեր։

### Բազմացում
Սեռահասուն դառնում են ձուղպահատիկներց դուրս գալուց մեկ տարի հետո։ Նախապատրաստումը ձվադրմանը համանման նկարագրված է ծածանազգիների համար։ Մեկ էգին-երկու արու։ Բեղմնավորությունը 2-ից մինչև 10 հազար ձուղպահատիկ։ Թրթուրը 2օրից դուրս է գալիս։ 5-րդ օրը սկսում են լողանալ։ Նրանց կերակրում են շատ մանր որդերով։ 
Բնության մեջ կարմիր գլխարկներ չկան։ Փոքրիկները ծնվում են դեղին գլխարկներով։ Աճում են շատ դանդաղ։ Որպեսզի գլխարկը դառնա կարմիր նրա մեջ մտցնում են հատուկ ներկ, որի արդյունքում ստանում է այդ գույնը։ Կարելի է նաև գույնը ավելացնել հատուկ կերերի միջոցով, սակայն դրանից գլխարկի գույնը դառնում է ոչ թե կարմիր, այլ նարնջագույն։ Այդ ամենը կատարվում է Չինաստանում։
 
Բազմացման համար.
* Ջրի կոշտության ցուցանիշը (GH) 8-15°;
* Ջրի թթվայնությունը (pH) 7,0-8,0;
* Ջերմաստիճանը (t) 22-28&nbsp;°C.
## [[Ակվարիում]]ում և լճակային տնտեսությունում
Ձկնիկին պետք է պահել սառը ջրում մեծ տարածության մեջ ազատ լողանալու համար։ Ջերմոցներում գեղեցիկ է։ Ցեղի դիմացկոււնության շնորհիվ նրան կարելի է պահել փողոցում՝ դեկորացիոն արհեստական լճակներում։ Նախընտրում է իր նմանների խմբեր, վառ լույս և տարածքի առատություն։ Էֆեկտիվ ֆիլտրում և ջրի պարբերական մաքրում։ Ջրամբարի ձևավորման ժամանակ խորհուրդ է տրվեւմ օգտագործել բնահող, քարեր, ջրասույզ ծառաբուն, կենդանի կամ պլաստիկական բույսեր, այդ թվում նաև լողացողներ։ Ձևավորման ժամանակ անհրաժեշտ է խուսափել սուր ծայրերով առարկաներից, որոնց պատճառով լողալու ժամանակ կենդանիները կարող են վերք ստանալ, կպչելով դրանց պոկել լողաթևերը։

### Առանձնահատկություններ
Նրանք պետք է պահպանվեն ծավալով մեծ ակվարիումում, քանի որ տեղաշարժման սահմանափակման դեպքում առաջանում են նյութափոխանակության հետ կապված խնդիրներ և շարժողական բնավորության բարդացում, որից էլ նրանք դառնում են իներտ։
## Դիտեք նաև
* Золотая рыбка
* Вуалехвост
* Оранда

## Գրականություն
* Золотницкий, Николай Фёдорович|Н. Ф. Золотницкий (1851—1920) «Аквариум любителя»
* Fancy Goldfish: A Complete Guide to Care and Collecting" by Dr. Erik L. Johnson, D.V.M. and Richard E. Hess, Weatherhill, Shambala Publications, Inc., 2006. — ISBN 0-8348-0448-4
* «An Interpet Guide to Fancy Goldfish» by Dr. Chris Andrews, Interpet Publishing, 2002. — ISBN 1-902389-64-6
## Արտաքին հղումներ
* Стандарты оранды на сайте бристольского аквариума 

Կատեգորիա:Ակվարիումային ձկներ
Ջորջ Սիգալ

**Ջորջ Սիգալ կրտսեր** (, ծնվ. ), ամերիկացի դերասան, առաջադրվել է «Օսկար» և *[[BAFTA]]* մրցանակների, «Ոսկե գլոբուս» մրցանակաբաշխության կրկնակի դափնեկիր։

## Կենսագրություն
Ջորջ Սիգալը ծնվել է 1934 թվականին Նյու Յորքի Գրեյթ Նեք վայրում, Լոնգ Այլենդում, Ֆանի Բլանշ Սլոբոդկինայի և հրեական ծագում ունեցող և սոցիալիստական հայացքների տեր Ջորջ Սիգալ ավագի ընտանիքում։ Քոլեջն ավարտելուց հետո նա ընդունվել է Կոլումբիայի համալսարան, որը ավարտել է 1955 թվականի։ Իր դերասանական դեբյուտը կայացել է թատերական բեմին, իսկ 1961 թվականին իր պայմանագիրն է կնքել «Columbia Pictures» կինոընկերության հետ՝ դրա հետևանքով տասնամյակի սկզբին հայտնվելով մի շարք ոչ նշանակալի կինոֆիլմերում։

Առաջին հաջողությանը հասել է 1965 թվականին Սթենլի Կրամերի «Հիմարների նավը» տրագիկոմեդիայից հետո։ Մեկ տարի անց Սիգալն առաջադրվել է «Օսկարի» «Ո՞վ է վախենում Վիրջինիա Վուլֆից» դրամայում կատարած դերի համար։ Հետագայում հաջորդել են հաջողակ դերեր «Քվիլերի մեմորանդում» (1966 թ.), «Ռեմագենյան կամուրջ» (1969 թ.), «Բու և կատվիկ» (1970 թ.), «Սիրել» (1970 թ.), «Գողացված քար» (1972 թ.) և «Դիքի և Ջեյնի զվարճալի արկածները» (1977 թ.) ֆիլմերում։ 1973 թվականին դերասանը արժանացել է «Ոսկե գլոբուս»ի «Ճոխությամբ» ռոմանտիկ կատակերգությունում կատարած դերի համար։

2013 թվականին Սիգալը խաղացել է ABC-ի «Հոլդբերգներ» սիքթոմի գլխավոր դերերից մեկը։

## Մրցանակներ
* «Ոսկե գլոբուս» 1973 — «Տղամարդու լավագույն դեր կատակերգությունում կամ մյուզիքլում» («Ճոխությամբ»)

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:20-րդ դարի ամերիկացի տղամարդ դերասաններ
Կատեգորիա:21-րդ դարի ամերիկացի տղամարդ դերասաններ
Կատեգորիա:«Ոսկե գլոբուս» մրցանակի դափնեկիրներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի կինոպրոդյուսերներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի տղամարդ թատերական դերասաններ
Կատեգորիա:Ամերիկացի տղամարդ կինոդերասաններ
Կատեգորիա:Ամերիկացի տղամարդ հեռուստատեսային դերասաններ
Կատեգորիա:Ամերիկացի տղամարդ հնչյունավորողներ
Կատեգորիա:Կոլումբիայի համալսարանի շրջանավարտներ
Բերենիս Մառլո

**Բերենիս Մառլո** (, )՝ Ֆրանսիացի դերասան և մոդել։

## Կենսագրություն

Բերենիս Մառլոն ծնվել է Փարիզում։ Նրա մայրը ֆրանսիացի է, ուսուցչուհի, իսկ հայրը ունի կամբոջա-չինական արմատներ, բժիշկ է։

2011 թվականին ընտրվել է, որպես Ջեյմս Բոնդի ընկերուհի «Բոնդինիի» 23-րդ ֆիլմում «007: Սկայֆոլի կոորդինատները», որը վաճառքի է հանվել 2012 թվականի հոկտեմբերի 23-ին։

## Ֆիլմագրություն

* 2007- La discordance- երիտասարդ կին
* 2008-2009- Pas de secrets entre nous- Ինգրիդ
* 2000- 2009- Femmes de loi- Բարմաիդ
* 2006- Section de recherches- Իզաբել Մարնեյ
* 2008- Le temps est à l'orage- Ալիսիա
* 2001-2009- Père et maire- Կարոլինա Պարլետ
* 2006- R.I.S. Police scientifique- Eglantine du Meunier, Femme bijouterie
* 2006-2010- Équipe médicale d'urgence- Ալեքսիա
* 2010- Le pigeon- գոլֆ խաղացող
* 2011- L'art de séduire- սպորտսմենուհի
* 2012- Skyfall- Սեվերին
* 2012- Un bonheur n’arrive jamais seul- Լորինայի սիրուհին
* 2013- Untitled Terrence Malick Project	
* 2014- 5 to 7- Արիել

## Տեսահոլովակներ

* 2007- Partons vite, կատարում են՝ [Kaolin](https://fr.wikipedia.org/wiki/Kaolin_(groupe)), ռեժիսոր՝ Պատրիկ Էռնանդես
* 2008- J’étais là, կատարում են՝ Zazie, ռեժիսոր՝ Դենիս Թիբաունդ
* 2010- Les Mythomanes, կատարում են՝ Les Mythomanes, ռեժիսոր՝ AMX Picture

## Ծանոթագրություններ

* Helen McCrory And French Actress Berenice Marlohe Join Bond Cast
* Berenice Marlohe 
* Bamigboye, Baz Bond bombshell: French beauty Berenice Marlohe is 007's latest girl after meeting Oscar-winning director's approval

## Արտաքին հղումներ

* 
* Բերենիս Մառլո  Երկրպագուների կայք

Կատեգորիա:Ֆրանսիացի դերասանուհիներ
Կատեգորիա:Ֆրանսիացի մոդելներ
Կատեգորիա:Ֆրանսիացի հեռուստատեսային դերասանուհիներ
Կատեգորիա:Ֆրանսիացի կինոդերասանուհիներ
Եռաթագավորություն (վեպ)

**Եռաթագավորություն** (), չինացի գրող Լո Գուանչժունի հանրահայտ վեպը, որում նկարագրված են Եռաթագավորության ժամանակաշրջանի (208-280) պատմական իրադարձությունները, երբ Չինաստանը Հան հարստության անկումից հետո բաժանվում է երեք թագավորության։

### Հեռուստասերիալներ
* 1990-1994 - «Ասք երեք թագավորությունների մասին» (Չինաստան)
* 2010 - «Եռաթագավորություն» (Չինաստան)

### Ֆիլմեր
* 2008 - «Եռաթագավորություն. Վիշապի վերածնունդը», ռեժիսոր՝ Լի Դենիել (Հարավային Կորեա, Չինաստան)
* 2008 - «Կարմիր ժայռի ճակատամարտը», ռեժիսոր՝ Ջոն Վու (Հարավային Կորեա, Չինաստան, Ճապոնիա)

## Գրականություն
* C. H. Brewitt-Taylor: *San Kuo. Or Romance of the Three Kingdoms.* Kelly and Walsh, Shanghai 1925 – Ältere Übersetzung einer gekürzten Fassung.
* Moss Roberts: *Three kingdoms. A historical novel.* University of California Press, Berkeley CA u. a. 1991, ISBN 0-520-06821-1 – Neuere, vollständige englische Übersetzung.
* Volker Klöpsch, Eva Müller (Hrsg.)։ *Lexikon der chinesischen Literatur.* Beck, München 2004, ISBN 3-406-52214-9.
* Franz Kuhn: *Die drei Reiche. Roman aus dem alten China* (= *Insel Taschenbuch* 585). Insel-Verlag, Frankfurt am Main 1981, ISBN 3-458-32285-X – Ältere deutsche Übersetzung der ersten 38 Kapitel (stellenweise gekürzt).
* *A Manchu Edition of Ilan-gurun-i bithe.* Chinese Materials Center, San Francisco 1979 – Mandschurische Ausgabe des Romans aus der Qing-Dynastie.

## Տես նաև
* Չորս դասական վեպ

Կատեգորիա:Չինական վեպեր
Կատեգորիա:Պատմական վեպեր
Շտեֆան Ժարի

**Շտեֆան Ժարի** (, ), սլովակ և չեխ բանաստեղծ, արձակագիր, էսսեիստ, թարգմանիչ, Չեխոսլովակիայի վաստակավոր արտիստ (1968)։ Կլեմենտ Գոտվալդի անվան պետական մրցանակի դափնեկիր (1961)։

## Կենսագրություն
Շտեֆան Ժարին ծնվել է 1918 թվականին Պոնիկիում։ Սովորել է Բրատիսլավայի Կոմենսկու անվան համալսարանի փիլիսոփայության ֆակուլտետում։ 1942 թվականին զորակոչվել է բանակ, կռվել իտալական ճակատում։ Պատերազմից հետո 1948-1950 թվականներին ապրել է Հռոմում, եղել է «Národní obrodě» հրատարակչության խմբագիր։ 1950 թվականից եղել է Սլովակիայի գրողների միության անդամ։ Շտեֆանի գործունեությունը հիմնականում կապված է «Սլովակիայի գրող» հրատարակչության հետ, որտեղ նա աշխատել է շուրջ 20 տարի խմբագրից մինչև տնօրեն։ Գրական ասպարեզ է մտել սյուրռեալիստական բանաստեղծություններով («Սրտերի խճանկար», ժողովածու, 1938)։

## Ստեղծագործություններ
* «Լիք ամֆորաների կնիքը», 1944
* «Ճանապարհորդ սարդը», 1946
* «Բարի օր, պարոն Վիյոն», 1947
* «Սուսեր և դափնի», 1948
* «Ճանապարհ», 1952
* «Ինչպիսի բուրմունք», 1954
* «Այցելություն», 1955
* «Ինձնից հետո ուրիշներ...», 1957
* «Հավերժ կենդանի Իկարը»
* «Հրաշալի ռեալ նավ», 1960

## Պարգևներ, մրցանակներ
* Կլեմենտ Գոտվալդի անվան պետական մրցանակ, 1961
* Չեխոսլովակիայի վաստակավոր արտիստ, 1968
* Արվեստի և մշակույթի միջազգային ակադեմիայի honoris causa դոկտոր, 1998
* Բանսկա-Բիստրիցա քաղաքի մրցանակ, 1999

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Štefan Žáry books.sk կայքում 
* Žáry Štefan portalwiedzy.onet.pl կայքում 

Կատեգորիա:Սլովակ բանաստեղծներ
Կատեգորիա:Չեխ բանաստեղծներ
Կատեգորիա:Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի մասնակիցներ
Կատեգորիա:20-րդ դարի բանաստեղծներ
Կատեգորիա:20-րդ դարի թարգմանիչներ
Կատեգորիա:Սլովակ լեզվաբաններ
Կատեգորիա:Բանաստեղծներ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Սլովակ գրողներ
Կատեգորիա:Սլովակ արձակագիրներ
Կատեգորիա:Չեխ լրագրողներ
Կատեգորիա:Չեխ թարգմանիչներ
Պավոլ Գորով

**Պավոլ Գորով** (, իսկական անունը՝ Պավոլ Գորովչակ, , ), սլովակ բանաստեղծ, թարգմանիչ։ Սլովակիայի ժողովրդական արտիստ (1973)։

## Կենսագրություն
Պավոլ Գորովը ծնվել է 1914 թվականին Բանովցե նադ Օնդավոյում, գյուղացու ընտանիքում։ Սովորել է Բանովցե նադ Օնդավոյում, Մորավանիում, 1926-1934 թվականներին՝ Միխալովցեի քերականական դպրոցում։ Աշխատել է որպես բանվոր, ուսուցիչ, 1948-1950 թվականներին եղել է Չեխոսլովակիայի ռադիոյի տնօրենը Կոշիցեում։ 1951 թվականից ապրել է Բրատիսլավայում, 1951-1952 թվականներին աշխատել է «Slovenský spisovateľ» հրատարակչությունում, 1952-1954 թվականներին եղել է սլովակյան գրողների միության քարտուղարը։

Իր առաջին ժողովածուներում՝ «Ստորերկրյա դավաճան ջրեր» (1940) և «Նիովբեյա, մեր մայր» (1942), պոետը վերացական-մարդասիրական դիրքերից անդրադառնում է դեպի հիտլերյան զինվորների սպառնալիքի տակ դրված մարդկային կեցության խնդիրներին։ Բողոքն ընդդեմ պատերազմի այդ բանաստեղծություններում ողբերգական էր հնչում, քանի որ դա միայնակ մարդու հուսահատական բողոքն էր։ Սերը իր ժողովրդի հանդեպ, հարազատ երկրի հանդեպ ստիպում է նրան քաղաքացիական դիրք գրավել, և նա ստեղծում է «Վերադարձ» ժողովածուն (1944)։ Հետպատերազմյան շրջանում հրատարակել է բանաստեղծությունների նոր ժողովածուներ՝
* «Ստուգատես», 1947
* «Իմ կեսօրը», 1952
* «Արևը մեր գլխավերևում», 1954
* «Ամառային բարձր երկինք», 1960

## Մրցանակներ, պարգևներ
* Սլովակիայի վաստակավոր արտիստ, 1964
* Սլովակիայի ժողովրդական արտիստ, 1973

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Պավոլ Գորով
* Պավոլ Գորովի ստեղծագործությունների ցանկ

## Աղբյուրներ
* Encyklopédia Slovenska, II. zväzok, Veda, vydavateľstvo SAV, 1978
* Encyklopédia spisovateľov Slovenska, Obzor – Bratislava, 1984

Կատեգորիա:Սլովակ բանաստեղծներ
Կատեգորիա:Սլովակ գրողներ
Վլադիմիր Արսենև

**Վլադիմիր Կլավդիևիչ Արսենև** (, ), գիտնական, ճանապարհորդ, գրող։

1899 թ. երիտասարդ սպա Արսենևը որոշ ժամանակով ծառայության ուղարկվեց Հեռավոր Արևելք։ Բայց, երբ տեսավ Ուսուրական անծայրածիր տայգան, Սիխոտե Ալինի վայրի լանջերը, լայնահուն գետերն ու օվկիանոսի անհյուրընկալ ափերը, հասկացավ, որ ընդմիշտ կմնա այստեղ։
Արսենևը տեսնում էր այդ գրեթե չհետազոտված երկրամասի անհատում հարստությունները և քաղցից ու հիվանդություններից մեռնող տեղացիների սոսկալի աղքատությունը։ Վաճառականները գալիս հասնում էին տայգա, որսորդներին և Ժենշեն որոնողներին հարբեցնում ոգելից խմիչքով և չնչին գներով նրանցից գնում բուժիչ «կյանքի արմատը», սամույրի և սևագորշ աղվեսի թանկարժեք մորթիները։ Այդ մորթիների և այլանդակ մարդուկի նմանվող փոքրիկ արմատների համար, որոնք գտնելն ավելի դժվար էր, քան ոսկու բնակտորը, նրանք պատրաստ էին մարդ սպանել։ Այդպես սպանեցին Արսենևի լավագույն բարեկամին ու հավատարիմ ուղեկցին, հիանալի բնախույզ, տայգաբնակ Դերսու Ուզալային, որը շատ անգամ էր փրկել Վլադիմիր Կլավդիևիչի կյանքը, ազատել նրան բազմաթիվ փորձանքներից։ Իր հավատարիմ բարեկամի և ուղեկցի հիշատակին Արսենևը գրեց «Դերսու Ուզալա» հետաքրքիր գիրքը, որը լույս է տեսել նաև հայերեն։ Արսենևը խիզախ էր չէր խուսափում ոչ մի աշխատանքից։

### Մահ
Արսենևը մահացավ գիտարշավի ժամանակ, մրսածությունից։ Նրա կյանքն ընդհատվեց 58 տարեկան հասակում, երբ նա լի էր եռանդով և ապագայի ծրագրերով։
Նա հրաշալի շատ գրքեր գրեց, բայց մի գիրք այդպես էլ չհասցրեց գրել, թեև ամբողջ ժամանակ նախապատրաստվում էր։ Դա պետք է լիներ գիրք այն մասին, թե ինչպես դառնալ ճանապարհորդ։ Բայց Արսենևի «Ուսուրական երկրամասով», «Դերսու Ուզալա», «Սիխոտե Ալինի լեռներում», «Հանդիպումներ տայգայում» և մյուս գրքերը պատմում են այն ամենից, ինչի մասին նա ուզում էր պատմել այդ չգրված գրքում։

## Վլադիմիր Արսենևը հայերեն
* Դերսու Ուզալա (վեպ), Ե., Պետհրատ, 1937, 349 էջ։ Ռուսերենից թարգմ.՝ Հ. Սառիկյան։
* Դերսու Ուզալա (վեպ), Ե., Դարակ, 2020, 312 էջ։ Ռուսերենից թարգմ.՝ Հակոբ Սառիկյան։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Ռուս գրողներ
Կատեգորիա:Ռուս ճանապարհորդներ
Կատեգորիա:Ռուս գիտնականներ
Կատեգորիա:Ռուս աշխարհագրագետներ
Կատեգորիա:Ռուս ազգագրագետներ
Կատեգորիա:Ռուս արևելագետներ
Կատեգորիա:Ռուս արձակագիրներ
Կատեգորիա:Թոքաբորբից մահացածներ
Կատեգորիա:Ռուս ռազմական գործիչներ