Թոմաս Ստարզլ

**Թոմաս Ստարզլ** (, ), ամերիկացի վիրաբույժ-փոխպատվաստող, գիտնական, ժամանակակից փոխպատվաստման հիմնադիր։ Առաջինն է կատարել մարդու լյարդի փոխպատվաստումը, մշակել է իմունաճնշիչ թերապիայի մեթոդները, դոնորից օրգանների՝ բազմաօրգանային վերցման մեթոդիկան։ Հայտնի է որպես «ժամանակակից փոխպատվաստման հայր»։

## Կենսագրություն
Թոմաս Ստարլզը ծնվել է 1926 թվականի մարտի 11-ին Այովայի Լե Մարս քաղաքում՝ թերթի խմբագիր, ֆանտաստ գրող Ռոման Ֆրեդերիկ Ստարլզլի ընտանիքում։ Մանուկ հասակում երազում էր քահանա դառնալ, սակայն կաթնագեղձի քաղցկեղից մոր մահվանից հետո որոշում է բժիշկ դառնալ։ Ընդունվում է Միսսուրիի Վեսթմինսթերյան քոլեջ, որտեղ ստանում է կենսաբանության բակալավրի աստիճան։ Այնուհետև ավարտում է Չիկագոյի Նորթվեսթերն համալսարանի բժշկական դպրոցը, որտեղ 1950 թվականին ստանում է անատոմիայի մագիստրոսի, իսկ 1952 թվականին՝ նյարդաֆիզիոլոգիայի մագիստրոսի և գիտությունների թեկնածուի աստիճան։

Կոլորադոյի համալսարանում, այնուհետև Փիթսբուրգի համալսարանում (1962-1981) զբաղվել է փորձարարական և կլինիկական փոխպատվաստման հարցերով։ Հեղինակ կամ համահեղինակ է ավելի քան 2130 գիտական աշխատությունների, 4 գրքերի, ժողովածուներում 292 գլուխների, որի շնորհիվ նա համարվում է աշխարհի արդյունավետ գիտնականներից մեկը։ Կլինիկական բժշկության ոլորտում աշխարհի ամանաշատ մեջբերվող գիտնականներից մեկն է։

## Հիմնական ձեռքբերումներ
* Մարդու լյարդի առաջին փոխպատվաստումը 1963 թվականին, մարդու լյարդի առաջին հաջող փոխպատվաստումը 1967 թվականին
* 1982 թվականին ցիկլոսպորինի և 1991 թվականին տակրոլիմուսի կլինիկական կիրառման մշակումը
* Դոնորական օրգանների վերցման, պահպանման և փոխպատվաստման տեխնիկական հնարքների մշակումը
* Բնածին նյութափոխանակային հիվանդությունների գենային թերապիայի սկզբունքների մշակումը
* Հետվիրահատական բարդությունների առաջացման վրա իմունաճնշիչ թերապիայի ազդեցության ուսումնասիրումը
* Վեցամյա աղջկան լյարդի և սրտի առաջին միաժամանակյա փոխպատվաստում
* Իմունային հանդուրժողականության համար գենետիկական խիմերիզմի գաղափարը

## Անձնական կյանք
Ամուսնացել է Բարբարա Ջուն Բրազերսի հետ, ում հետ ունեցել է 3 երեխա՝ Թիմոթին, Ռեբեկան և Թոմասը։ 22 տարվա ընտանեկան համատեղ կյանքից հետո զույգը 1980 թվականին ամուսնալուծվում է։ Մեկ տարի անց Ստարլզն ամուսնանում է իր գործընկերուհու՝ Ջոյ Քոնգերի հետ։ Վերջին տարիներին միայնակ էր։

## Մրցանակներ
[thumb|200px|Թոմաս Ստարլզի փողոցը [Փիթսբուրգի համալսարանի կամպուսում]]
* Լասկերի մրցանակ (2012)
* Gustav O. Lienhard Award (2009, National Institute of Medicine)
* ԱՄՆ ազգային գիտական մեդալ (2004)
* Physician of the Year Award for Lifetime Achievement (2009)
* Ջոն Սքոթի մեդալ (2004)
* David M. Hume Memorial Award (National Kidney Foundation)
* Brookdale Award in Medicine (American Medical Association)
* Bigelow Medal (Boston Surgical Society)
* City of Medicine Award
* Distinguished Service Award (1991, American Liver Foundation)
* Ուիլյամ Բոմոնթի մրցանակ (1991)
* Peter Medawar Prize (The Transplant Society)
* Jacobson Innovation Award (American College of Surgeons)
* Lannelongue International Medal (1998, Academie Nationale De Chirurgie)
* Ֆեյսալ արքայի միջազգային մրցանակ

## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն
* 
* «President gives Starzl highest prize» by Maeve Reston, *Pittsburgh Post-Gazette*, February 14, 2006, retrieved March 11, 2006
* «Pitt names tower after transplant pioneer» by Anita Srikameswaran, *Pittsburgh Post-Gazette*, March 11, 2006, retrieved March 11, 2006

## Արտաքին հղումներ
* Թոմաս Ստարլզի փոխպատվաստման ինստիտուտ 
* Автобиографическая книга Т. Е. Старзла «Люди-конструкторы: мемуары хирурга-трансплантолога» на Google Books 

Կատեգորիա:Ամերիկացի բժիշկներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի գիտնականներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի երկարակյացներ
Կատեգորիա:Գիտնականներ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Վիրաբույժներ
Կատեգորիա:Փոխպատվաստողներ