Արևային մարտկոց

մինի|Արևային մարտկոց
**Արևային մարտկոց**, մի շարք ֆոտոէլեկտրական էլեմենտների միասնություն (ֆոտոէլեմենտ)՝ արևային էներգիան անմիջականորեն էլեկտրականի փոխակերպող սարք։ Արևային մարտկոցում իբրև էներգիայի փոխակերպիչներ օգտագործվում են կիսահաղորդչային ֆոտոէլեմենտներ և ջերմաէլեմենտներ։ Տարածված են միաբյուրեղային սիլիցիումի ֆոտոէլեմենտներից պատրաստված արևային մարտկոցները։ Կիրառվում են, հիմնականում, այլընտրանքային (վերականգնվող) էներգիայի արտադրման պրոցեսում, ինչպես նաև տիեզերական սարքերի (կապի արբանյակների, Երկրի արհեստական արբանյակների, տիեզերանավերի և այլն) էներգասնուցման համակարգերում։

## Ֆոտոէլեմենտների էֆեկտիվություն
Արևային ճառագայթների հոսքի հզորությունը Երկրի մթնոլորտում քառակուսի մետրին բաժին է ընկնում մոտավորապես 1366վատտ։

2009 թվականին Spectrolab ընկերությունը ցուցադրել է արևային էլեմենտ՝ 41,6% էֆեկտիվությամբ։ 2011 թվականին կալիֆոռնիական Solar Junction ընկերությունը 5,5×5,5մմ ֆոտոէլեմենտի համար հասել է 43,5% էֆեկտիվության։

2013 թվականին Sharp ընկերությունը ստեղծել է եռաշերտ ֆոտոէլեմենտ 4×4մմ չափերով ինդիում-գալիում-արսենի-ի հիման վրա, որի էֆեկտիվությունը հասել է 44,4 %։ 2014 թվականին Ֆրաունգոֆերի
արևային էներգոհամակարգի ինստիտուտում ստեղծել են արևային մարտկոցներ, շատ փոքր ֆոտոէլեմենտի վրա լույսի ֆոկուսացման շնորհիվ էֆեկտիվությունը հասել է 46 %։

## Արտադրություն
thumb|Արևային մոդուլներ
Շատ հաճախ միայնակ ֆոտոէլեմենտները չեն արտադրում բավարար էներգիա։ Հետևաբար, որոշակի թվով արևային էլեմենտներ միացնում են իրար և անվանում են արևային ֆոտոէլեկտրական մոդուլներ, այնուհետև ապակիների միջև թիթեղներով մոնտաժում են ամրությունը։ Սրա հավաքումը հնարավոր է լրիվ ավտոմատացնել։

## Տեխնիկական սպասարկում
Արևային էներգիայի փոխակերպման էֆեկտիվությունը, որը սովորաբար կազմում է 20%, նվազում է արևային վահանակների վրա փոշու, կեղտի, ծաղկանոցի և այլ մասնիկների կուտակման արդյունքում, ինչը միասնականությամբ կոչվում է աղտոտում: «Աղտոտված արևային վահանակը կարող է իր հզորությունը նվազեցնել մինչև 30% փոշու/ծաղկանոցի բարձր պարունակություն ունեցող կամ անապատային տարածքներում», — ասում է Շեյմուս Կառանը՝ Հյուսթոնի համալսարանի ֆիզիկայի ամբիոնի դոցենտ և նանոէներգետիկայի ինստիտուտի տնօրեն, որը մասնագիտանում է նանոկառուցվածքների նախագծման, մշակման և հավաքման ոլորտում: Ըստ գնահատականների՝ 2018 թվականին համաշխարհային միջին բերքահավաքի կորուստը կազմել է առնվազն 3-4%։

Չնայած արևային վահանակները, որպես կանոն, հուսալի և դիմացկուն են (ըստ Energy Saving Trust-ի՝ դրանք ծառայում են ավելի քան 25 տարի), դրանք ապահովագրված չեն վնասներից։

Արևային վահանակների տեղադրման ժամանակ նույնպես կան պրոֆեսիոնալ ռիսկեր և տեխնիկական սպասարկում։ Միացյալ Թագավորությունում 2015-2018 թվականներին իրականացված հետազոտության շրջանակներում ուսումնասիրվել է 80 հրդեհ, կապված ֆոտովոլտային համակարգերի հետ, որոնցից ավելի քան 20 «լուրջ հրդեհ» անմիջականորեն առաջացել էին ֆոտովոլտային համակարգից, այդ թվում՝ 37 բնակելի շենքերում և 6 արևային ֆերմաներում։ Հայտնի չէին միջադեպերի 1/3-ի հիմնական պատճառները, իսկ մյուս դեպքերում պատճառը եղել է սխալ տեղադրումը, արտադրանքի խոտանը կամ կառուցվածքային խնդիրները։ Հրդեհների առավել հաճախակի պատճառները եղել են միակողմ շարժիչի անջատիչները։

2021 թվականին kWh Analytics ընկերության կողմից անցկացված ուսումնասիրությունը ցույց է տվել, որ ֆոտովոլտային համակարգերի միջին տարեկան դեգրադացիան կազմում է 1,09% բնակելի տների համար և 0,8% ոչ բնակելի տների համար, ինչը գրեթե երկու անգամ ավելի շատ է, քան ենթադրվում էր նախորդիվ։ 2021 թվականին անցկացված մոդուլների հուսալիության ուսումնասիրությունը մատնանշել է արևային մոդուլների խոտանման աճի միտումը՝ 30% արտադրողների բախվել են խափանումների հետ՝ կապված բաշխիչ տուփերի հետ (աճ՝ 20%-ից), և 26%՝ անցնող բաղադրիչների հետ կապված խափանումների (աճ՝ 20%-ից)։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Արեգակնային էներգիա