Կալիշ

**Կալիշ** (, ), քաղաք Լեհաստանում՝ Մեծ Լեհաստանի վոևոդության կազմի մեջ։ Հանդիսանում է Լեհաստանի հնագույն քաղաքներից մեկը։ II դարում հույն աշխարհագրագետ Կլավդիոս Պտղոմեոսը իր «Աշխարհագրական տեսություն» աշխատության մեջ ուղղակիորեն նշեց Կալիշ քաղաքը, և այս քաղաքը նույնացվում է ժամանակակից Կալիշի հետ։ Այն զբաղեցնում է 70 կմ² տարածք, բնակչությունը 108.841 մարդ, իսկ բնակչության խտությունը՝ 1551 մարդ/կմ²։

Լեհական թագավորության (Ռուսական կայսրություն) կազմի մեջ եղել է Կալիշի վոևոդության (1816—1837 թթ.) կենտրոն, Կալիշի նահանգի (1837—1844 թթ., 1867—1917 թթ.), ինչպես նաև Կալիշի վոևոդության (1975—1998 թթ.) կենտրոն։ Քաղաքի արևելյան ճակատում 2 (15) պատերազմ սկսվեց, իսկ օգոստոսին գերմանական զորքերը Կալիշը գրավեցին։

Քաղաքը տեղակայված է Պրոսնա գետի մոտակայքում։

## Անվան ստուգաբանություն
Կալիշ անունը բխում է կելտական «կալ» տերմինից, որը նշանակում է հոսանք կամ սլավոնական «կալ» տերմինից, որը նշանակում է ճահիճ կամ ճահճուտ։

մինի

## Բնակչություն

ImageSize = width:750 height:300
PlotArea = left:50 right:20 top:25 bottom:30
TimeAxis = orientation:vertical
AlignBars = late
Colors =
 id:linegrey2 value:gray(0.9)
 id:linegrey value:gray(0.7)
 id:cobar value:rgb(0.2,0.7,0.8)
 id:cobar2 value:rgb(0.6,0.9,0.6)
DateFormat = yyyy
Period = from:0 till:115000
ScaleMajor = unit:year increment:10000 start:0 gridcolor:linegrey
ScaleMinor = unit:year increment:2000 start:0 gridcolor:linegrey2
PlotData =
 color:cobar width:19 align:left
 bar:1860 from:0 till:12835
 bar:1914 from:0 till:68000
 bar:1915 from:0 till:5000
 bar:1939 from:0 till:81000
 bar:1946 from:0 till:48029
 bar:1950 from:0 till:55542
 bar:1955 from:0 till:66099
 bar:1960 from:0 till:69946
 bar:1965 from:0 till:75753
 bar:1970 from:0 till:81454
 bar:1975 from:0 till:87302
 bar:1980 from:0 till:98921
 bar:1985 from:0 till:104140
 bar:1995 from:0 till:106706
 bar:2000 color:cobar2 from:0 till:110104
 bar:2005 color:red from:0 till:108841
 bar:2010 color:red from:0 till:106664
 bar:2014 color:red from:0 till:103620
PlotData=
 textcolor:black fontsize:S
 bar:1860 at: 12835 text: 12.835 shift:(-14,5)
 bar:1914 at: 68000 text: 68.000 shift:(-14,5)
 bar:1915 at: 5000 text: 5.000 shift:(-11,5)
 bar:1939 at: 81000 text: 81.000 shift:(-14,5)
 bar:1946 at: 48029 text: 48.029 shift:(-14,5)
 bar:1950 at: 55542 text: 55.542 shift:(-14,5)
 bar:1955 at: 66099 text: 66.099 shift:(-14,5)
 bar:1960 at: 69946 text: 69.946 shift:(-14,5)
 bar:1965 at: 75753 text: 75.753 shift:(-14,5)
 bar:1970 at: 81454 text: 81.454 shift:(-14,5)
 bar:1975 at: 87302 text: 87.302 shift:(-14,5)
 bar:1980 at: 98921 text: 98.921 shift:(-14,5)
 bar:1985 at: 104140 text: 104.140 shift:(-20,5)
 bar:1995 at: 106706 text: 106.706 shift:(-17,5)
 bar:2000 at: 110104 text: 110.104 shift:(-14,5)
 bar:2005 at: 108841 text: 108.841 shift:(-14,5)
 bar:2010 at: 106664 text: 106.664 shift:(-11,5)
 bar:2014 at: 103870 text: 103.620 shift:(-11,5)


* 1860 - 12 835 բնակիչ
* 1914 - 68 000 բնակիչ
* 1939 - 81 000 բնակիչ
* 1946 - 48 029 բնակիչ
* 1950 - 55 542 բնակիչ
* 1960 - 69 946 բնակիչ
* 1970 - 81 454 բնակիչ
* 1980 - 98 921 բնակիչ
* 2000 - 110 104 բնակիչ
* 2008 - 107 140 բնակիչ

## Տնտեսություն
Չնայած նրան, որ քաղաքի սահմանների շրջանում ծանր արդյունաբերությունը քիչ է, Կալիշը մի շարք խոշոր ձեռնարկությունների տուն է։ Հատկանշական են Calisia դաշնամուրի գործարանը և Winiary և Ziołopex սննդի վերամշակման գործարանները (վերջինս այժմ Nestle-ի մասին է), Big Star jeans-ի գործարանը և Hellena, Jutrzenka, և Kaliszanka զովացուցիչ ըմպելիքների արտադրման գործարանները։ 2 ինքնաթիռի արտադրման գործարաններ WSK-Kalisz and Pratt & Whitney Kalisz (of Pratt & Whitney Canada մի ճյուղ) գտնվում է Կալիշում։
մինի|աջից

## Կրոն
Կա 19 կաթոլիկ, 5 բողոքական, և մեկ օրթոդոքս եկեղեցի Կալիշում։ Նախքան Երկրորդ համաշխարհային պատերազմը Կալիշում կար 25.500 հրեա, բայց նրանցից շատերը սպանվել են նացիստների կողմից, և 1942 թվականի ամռանը Կալիշի հրեաների համայնքը ամբողջովին ավերվեց։

## Կրթություն
Կալիշը նշանավոր կրթական կենտրոն է մարզում։ Այն քսանինը տարրական, հիմնական դպրոցների, կրտսեր/ավագ դպրոցների և հինգ ավագ դպրոցների «տունն» է։ Նաև յոթ քոլեջներ և տասներկու հանգստյան դպրոցներ գտնվում են այստեղ։ Այն նաև տունն է Պոզան համալսարանի տնտեսագիտական, գիտությունների և տեխնոլոգիաների նաև տարբեր այլ համալսարանների բարձրագույն կրթական մասնաճյուղերի։ Այն նաև տունն է Հենրիկ Մելքերի Երաժշտական դպրոցի։

## Կարևոր հուշարձաններ
* IX-X Զավոդցե բլուրում գտնվող արգելանոց։
* Բերդի պատերի ավերակներ։
* Սուրբ Նիկոլայի եկեղեցի. կառուցվել է Բոլեցլավու Պիոուսու արքայազնի շնորհիվ՝ 1253 թվականին։
* Սուրբ Աստվածածնի Վերափոխման տաճարը Սուրբ ընտանիքի զարմանահրաշ պատկերակի հետ կառուցվել է 1353 թվականին։
* Կալիշյան զբոսայգին ամենահին քաղաքային զբոսայգին է Լեհաստանում։
* Սուրբ Վոյցեհա եկեղեցին XI դարում եղել է Կալիշի կենտրոն։
* Վոյցեհա Բոլուսլավի անվան թատրոն։
* Ֆրանսիական մենաստանը հիմնադրված է 1257 թվականին՝ իշխան Բոլեսլավ Պոուսոյի և նրա կնոջ կողմից։

## Մարդիկ
* Ստանիսլավ Վոյցեխովսկի (1869—1953 թթ.) լեհ քաղաքագետ, 1922—1926 թվականներին Լեհաստանի նախագահ։
* Ստանիսլավ Բարցիկովսկի (1832-1897 թթ.) լեհ արվեստագետ։
* Լեոն Յանիշևսկի (1810—1861 թթ.) լեհ գրող և վիպասան։

## Քույր քաղաքներ

## Պատկերասրահ

Kalisz_Mostek_184-32.jpg| 
Św. Józef.jpg| 
PL_Kalisz_RynekII.JPG|Շուկա
Kalisz ratusz 2018.jpg|Քաղաքապետարան
PL_Kalisz_KosciolNoc.JPG| 
Kalisz ul. Śródmiejska 29, bank.jpg| 
Kalisz_Dorotka_184-30.jpg| 
Kalisz Calisia One 2019.jpg| 
Kalisz_01.JPG| 
Kalisz ul. Rzemieślnicza 6 (CKP).jpg| 
PL_Kalisz_NowySwiat.JPG| 


## Գրականություն
* Կալիշ քաղաք, 
* Բրոքհաուզի և Եֆրոնի հանրագիտական բառարան

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
*Official website  
*Kalisz City Guide 

* Dawny Kalisz

Կատեգորիա:Լեհաստանի քաղաքներ