open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Լուիզա Շիլգարդ

**Լուիզա Աննելի Շիլգարդ** (; ), շվեդ ֆուտբոլիստը հանդես է գալիս կիսապաշտպանի դիրքում։ Նրա կարիերայի վերջին ակումբը ամերիկյան կանանց ֆուտբոլի ազգային լիգայի (NWSL) «Բոստոն Բրեյքերսն» է, որի կազմում նա խաղացել է 2016 թվականին։ Նա չի խաղացել 2015 թվականին, բայց 2014-ի մի մասն անցկացրել է Էլիտետանի «էլիտայում» վարձավճարով՝ լինելով անգլիական «Լիվերպուլի» ֆուտբոլիստ ֆուտբոլի ասոցիացիայի Կանանց Սուպերլիգայից։ Ակումբային մակարդակում Շիլգարդը հանդես է եկել նաև շվեդական Դամալսվենսկանի «Լինչյոպինգի» կազմում, «Համմարբյու», ԱԻԿ, «Վեստերն Սիդնեյ Ուոնդերերս»՝ Ավստրալիայի Վ լիգայում և «Էսպանյոլ»՝ Իսպանիայի կանանց Սուպերլիգայում։ Նա Շվեդիայի կանանց հավաքականի կազմում անցկացրել է 23 հանդիպում և իր երկիրը ներկայացրել է 2009 թվականին Ֆինլանդիայում կայացած Եվրոպայի կանանց առաջնությունում։

## Ակումբային կարիերա
Մականունը՝ լոլո Լուիզան, 2011 թվականի հոկտեմբերին կնքել է իր պայմանագրի երկու տարվա երկարաձգումը «Լինչեպինգի» հետ։

2012 թվականի դեկտեմբերի 12-ին հայտնի դարձավ, որ Շիլգարդը պայմանագիր է կնքել «Լիվերպուլի» հետ։ 2013 թվականի սեպտեմբերի 29-ին, մրցաշրջանի վճռորոշ խաղում, որն ավարտվեց «Բրիստոլ Սիթիի» նկատմամբ իր թիմի հաղթանակով (2:0), Շիլգարդը 11 մետրանոցից խփեց «Լիվերպուլի» առաջին գոլը և դրանով իսկ օգնեց նրան նվաճել լիգայի իր առաջին տիտղոսը։ Շիլգարդը հեռացել է «Լիվերպուլից»՝ 2014 թվականի հունվարին վարձավճարով տեղափոխվելով Էլիտետանի շվեդական «Էլտա»։ Այս որոշումը կապված էր նրա հարսանիքի պլանավորման հետ։ Նա մտադիր էր վերադառնալ «Լիվերպուլ»՝ ՈՒԵՖԱ-ի կանանց Չեմպիոնների լիգային մասնակցելու համար 2014/2015 մրցաշրջանում։

2014 թվականի հունիսի 30-ին 24-ամյա Շիլգարդը հանկարծակի հայտարարեց ֆուտբոլից հեռանալու մասին։ 14 տարեկանից բարձր խաղալով՝ նա ցանկանում էր առաջնահերթություն տալ իր ընտանեկան կյանքին, բայց հետագայում չբացառեց պրոֆեսիոնալ ֆուտբոլ վերադառնալը։

2016-ի հունվարին «Լիվերպուլի» նախկին գլխավոր մարզիչ Մեթ Բըրդը նրան ստորագրեց իր նոր ակումբի՝ «Բոստոն Բրեյքերս» ամերիկյան կանանց ֆուտբոլի ազգային լիգայից (NWSL)։

2016 թվականի նոյեմբերի 10-ին, Բոստոն Բրեյքերսում անցկացրած մեկ մրցաշրջանից հետո, այս ակումբը հայտարարեց, որ Շիլգարդը չի խաղա 2017 թվականի մրցաշրջանում անձնական պատճառներով։

thumb|right|upright|Ֆուտբոլային ասոցիացիայի Կանանց Սուպերլիգա 2013 հաղթանակ «Լիվերպուլի» կազմում

## Կարիերան հավաքականում
2008 թվականի սեպտեմբերին Լուիզան իր նորամուտը նշեց Շվեդիայի կանանց հավաքականի կազմում Ռումինիայի դեմ խաղում, ինչպես նաև հանդես է եկել նրա համար 2009 թվականի Եվրոպայի առաջնությունում։ Հետագայում նա մասնակցել է 2011 թվականի աշխարհի առաջնության ընտրական մրցաշարին, սակայն չի ընդգրկվել մրցաշարի եզրափակիչ փուլին մասնակցելու հայտացուցակում։

Նա նաև չի մասնակցել 2012 թվականի Լոնդոնի օլիմպիական ֆուտբոլային մրցաշարին և 2013 թվականի Եվրոպայի կանանց առաջնությանը, որը հյուրընկալել էր Շվեդիան։ Հիասթափված Շիլգարդը կասկածում էր, որ իրեն ավելի շուտ հեռացրել են իր բնավորության, քան կարողությունների պատճառով։

## Ձեռքբերումներ
**«Լիվերպուլ»**
* Ֆուտբոլի ասոցիացիայի Կանանց Սուպերլիգայի հաղթող՝ 2013

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ

* 
* Профиль на svenskfotboll.se
*
Լեոնի Մայեր

**Լեոնի Ռեբեկա Մայեր** (; ),  գերմանացի ֆուտբոլիստ, հանդես է գալիս պաշտպանի դիրքում։ Հանդես է եկել Գերմանիայի ազգային հավաքականում, որի կազմում դարձել է 2016 թվականի Օլիմպիական և 2013 թվականի Եվրոպայի չեմպիոն։

## Ակումբային կարիերա
Մայերը ֆուտբոլիստի իր պրոֆեսիոնալ կարիերան սկսել է գերմանական «Զինդելֆինգեն» ակումբում, որն այն ժամանակ հանդես էր գալիս կանանց երկրորդ Բունդեսլիգայում։ Նա նրա համար անցկացրել է երկու մրցաշրջան, որոնցից երկրորդի ժամանակ Մայերը Գերմանիայի առաջնության շրջանակներում մասնակցել է 31 հանդիպման և դարձել 9 գոլի հեղինակ։

2010 թվականին Լեոնի Մայերը տեղափոխվել է «Բադ-Նոյենար 07» ակումբ, որն այն ժամանակ խաղում էր Կանանց Բունդեսլիգայի բարձրագույն էշելոնում։ Նա այս թիմի կազմում անցկացրել է երեք մրցաշրջան՝ իր հաշվին գրանցելով 65 հանդիպում և երկու գոլ լիգայի շրջանակներում։ Իր նախագահի մահից հետո «Բադ-Նոյենար 07» ակումբը դիմում է ներկայացրել իր անվճարունակության մասին և շուտով լուծարվել։ Մայերը ստիպված էր նոր թիմ փնտրել։

Արդյունքում նա դարձել է Մյունխենի «Բավարիայի» ֆուտբոլիստուհի։ Նրա կազմում Մայերը երկու անգամ դարձել է Գերմանիայի չեմպիոն՝ 2014/2015 և 2015/2016 մրցաշրջաններում։ 2018/2019 մրցաշրջանի ավարտին նա Բունդեսլիգայի շրջանակներում «Բավարիայի» կազմում անցկացրել է 92 հանդիպում և դարձել 4 գոլի հեղինակ։

2019 թվականի մայիսի 31-ին հայտնի դարձավ գերմանացի պաշտպանի տեղափոխության մասին անգլիական «Արսենալ»։

## Կարիերան հավաքականում
2013 թվականից Լեոնի Մայերը հանդես է եկել Գերմանիայի հավաքականում՝ մինչ այդ հասցնելով խաղալ Գերմանիայի պատանեկան և երիտասարդական մի քանի հավաքականներում։ Նա իր առաջին գոլը խփել է 2013 թվականի հուլիսի 19-ին Կանադայի հետ ընկերական խաղում (1:0 հօգուտ գերմանուհիների)՝ աչքի ընկնելով 53-րդ րոպեին։

Լեոնի Մայերը Գերմանիայի հավաքականի կազմում էր 2015 թվականի աշխարհի առաջնությունում, որտեղ գերմանուհիները չորրորդն էին, 2016 թվականի ամառային Օլիմպիական խաղերում, որտեղ Գերմանիան նվաճել է ոսկին, 2017 թվականի Եվրոպայի առաջնությունում և 2019 թվականի աշխարհի առաջնությունում։ 
thumb|right|Լեոնի Մայերը 2017 թվականին

### Գոլերը հավաքականում

Աղբյուր։

## Ձեռքբերումներ
### Ակումբային
**Բավարիա**
* Գերմանիայի չեմպիոն՝ 2014/15, 2015/16

### Ազգային հավաքականում
**Գերմանիա**
* Եվրոպայի չեմպիոն (մինչև 17 տարեկան աղջիկներ)` 2009
* Եվրոպայի չեմպիոն (մինչև 19 տարեկան աղջիկներ)` 2011
* Աշխարհի առաջնության եզրափակչի մասնակից (մինչև 20 տարեկան աղջիկներ)` 2012
* Եվրոպայի չեմպիոն՝ 2013
* Ամառային Օլիմպիական խաղերի չեմպիոն՝ 2016
* Ալգարվեի Գավաթի հաղթող՝ 2014
* 3-րդ տեղ աշխարհի առաջնությունում (մինչև 17 տարեկան աղջիկներ)` 2008

### Անհատական
* FIFPro` FIFA FIFPro World XI 2016

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Профиль на сайте Немецкого футбольного союза
* Статистика на сайте Немецкого футбольного союза

 
Կատեգորիա:2016 թվականի Ամառային օլիմպիական խաղերի չեմպիոններ
Կատեգորիա:Անձինք այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Գերմանացի կին ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Շտուտգարտ քաղաքում ծնվածներ
Vampire (երգ)

«**Vampire**», ամերիկացի երգչուհի Օլիվիա Ռոդրիգոյի երգը, որը թողարկվել է 2023 թվականի հունիսի 30-ին Geffen Records-ի և Interscope Records-ի կողմից՝ որպես նրա սպասվող երկրորդ ստուդիական «*[[Աղիքներ|Guts]]»* ալբոմի գլխավոր սինգլ։ Երգը գրել են Ռոդրիգոն և Դեն Նիգրոն, որը հանդիսանում է դեբյուտային *[[Sour|«Sour»]]* (2021) ստուդիական ալբոմի գլխավոր պրոդյուսերը։ «Vampire» փոփ ռոք մեղեդին հիմնված է դաշնամուրի և ռոք գործիքավորման վրա՝ բաղկացած էլեկտրական կիթառից, սինթեզատորներից և ծրագրավորված հարվածային գործիքներից։ Երգի ուղեկցող տեսահոլովակը, որի ռեժիսորն է կանադացի ռեժիսոր Պետրա Քոլինսը, թողարկվել է հունիսի 30-ին։

Երգը հայտնվել է Ավստրալիայի, Մեծ Բրիտանիայի, Իռլանդիայի, Կանադայի, Նոր Զելանդիայի և ԱՄՆ-ի չարթերի առաջին հորիզոնականներում՝ դառնալով Ռոդրիգոյի առաջին հորիզոնականը զբաղեցրծ երրորդ սինգլը բոլոր վեց երկրներում և հասել լավագույն տասնյակում այնպիսի երկրներում, ինչպիսիք են՝ Ավստրիա, Գերմանիա, Հունաստան, Իսլանդիա, Լատվիա, Լյուքսեմբուրգ, Մալայզիա, Նիդեռլանդներ, Նորվեգիա, Ֆիլիպիններ, Սինգապուր և Վիետնամ։ Երգի տեսահոլովակը մրցանակ է ստացել 2023 թվականի MTV Video Music Awards-ում «Լավագույն մոնտաժ» անվանակարգում։

## Պատմություն
Օլիվիա Ռոդրիգոն թողարկել է իր հաջողակ դեբյուտային «Drivers License» սինգլը, որը գրել է պրոդյուսեր Դեն Նիգրոյի հետ՝ 2021 թվականի հունվարին:*[[Billboard|Billboard-ը]]* այն դասել է ԱՄՆ չարթերի պատմության «ամենադոմինանտ» թիվ մեկ սինգլների շարքին։ Նրա դեբյուտային ստուդիական ալբոմը՝ *[[Sour]]*, բոլոր երգերով, որոնք արտադրվել են Նիգրոյի կողմից՝թողարկվել է 2021 թվականի մայիսին՝ արժանանալով քննադատների գովասանքին։ Ալբոմից ևս երեք երգ ներառվել են Billboard Hot 100-ում ևս երեք թոփ տասնյակ սինգլներ, ներառյալ «Good 4 U»-ն, որը զբաղեցրել է առաջին հորիզոնականը։

### Ցանկեր
}
|https://www.pastemagazine.com/music/best-songs/100-best-songs-of-2023 и там нет-->
|-
! scope="row" |*[[Pitchfork]]*
|2023 թվականի 100 լավագույն երգեր
|
| style="text-align: center;" |
|-
! scope="row" |*Vulture*
|2023 թվականի լավագույն երգեր
|
| style="text-align: center;" |
|-
|}

## Համերգային կատարում
Առաջին կենդանի կատարումը եղել է դաշնամուրի վրա և հրապարակվել է ՅուԹյուբում՝ 2023 թվականի հուլիսի 6-ին։ Սեպտեմբերի 12-ին կատարել է երգը և «Get Him Back!»-ը 2023 MTV Video Music Awards մրցանակաբաշխության ժամանակ.

## Երգացանկ
Բոլոր երգերը գրել են Օլիվիա Ռոդրիգոն և Դեն Նիգրոն։

* **7" վինի և CD սինգլ**

# «Vampire» (first demo) — 2:45

* **Բրիտանական (UK) կասետային սինգլ**

# «Vampire» — 3:39
# «Vampire» — 3:39

## Հիթ-շքերթներ

### Շաբաթական հիթ-շքերթներ

### Ամսական հիթ-շքերթներ

### Տարեվերջյան հիթ-շքերթներ

## Հավաստագրումներ

## Թողարկման պատմություն

## Ծանոթագրություններ


## Արատքին հղումներ
* 
* 

Կատեգորիա:Billboard Hot 100 գլխավորած սինգլներ
Կատեգորիա:Irish Singles Chart գլխավորած սինգլներ
Կատեգորիա:UK Singles Chart գլխավորած սինգլներ
Կատեգորիա:Ռոք-օպերաներ
Կատեգորիա:Օլիվիա Ռոդրիգոյի երգեր
Էշլի Լոուրենս

**Էշլի Լոուրենս** (, ), կանադացի ֆուտբոլիստուհի, «Չելսի» ակումբի և Կանադայի հավաքականի կիսապաշտպան։ Օլիմպիական չեմպիոն (2020).

## Ակումբային կարիերա
### Քոլեջ
Լոուրենսը ֆուտբոլ է խաղացել Արևմտյան Վիրջինիայի համալսարանում, որտեղ նա թիմի համաավագն էր և արժանացել է բազմաթիվ մրցանակների։

### «Վոն Աձուրրի»
2016 թվականի հունիսին Լոուրենսը պայմանագիր է կնքել Օնտարիոյի Լիգա 1-ի «Վոն Աձուրրի» ակումբի հետ՝ Ռիո դե Ժանեյրոյում կայանալիք 2016 թվականի ամառային Օլիմպիական խաղերի ուղեգիր ձեռք բերելու համար։

### «Պարի Սեն-Ժերմեն»
2017 թվականի հունվարին Լոուրենսը պայմանագիր է կնքել ֆրանսիական առաջին դիվիզիոնի «Պարի Սեն-Ժերմեն» ակումբի հետ մինչև 2019 թվականը։ 2018 թվականի դեկտեմբերին Լոուրենսը երկարաձգել է պայմանագիրը փարիզյան թիմի հետ։

### «Չելսի»
2023 թվականի հուլիսի 1-ին Լոուրենսը երեք տարվա պայմանագիր կնքեց «Չելսիի» հետ։ Լոնդոնյան ակումբի կազմում իր առաջին գոլը նա խփել է նոյեմբերի 4-ին՝ «Աստոն Վիլլայի» դարպասը։

## Կարիերան ազգային հավաքականում
Կանադայի ազգային հավաքականի կազմում նորամուտը տեղի է ունեցել 2013 թվականին Յոնգչուանի գավաթի խաղարկությունում՝ Չինաստանի հավաքականի դեմ խաղում։ 2016 թվականի օգոստոսին Ռիո դե Ժանեյրոյի ամառային Օլիմպիական խաղերում նվաճել է բրոնզե մեդալ։

2021 թվականի օգոստոսի 2-ին նա անցկացրեց իր 100-րդ հանդիպումը Կանադայի համար 2020 թվականի ամառային Օլիմպիական խաղերի կիսաեզրափակչում։ Օլիմպիական եզրափակչի 117-րդ րոպեին նա գլխով գնդակը դուրս մղեց իր դարպասից և թույլ չտվեց գրավել դարպասը։ Կանադան հաղթեց այդ խաղում 11 մետրանոցներով։

2023 թվականի հուլիսի 9-ին Լոուրենսը ընդգրկվել է 2023 թվականի աշխարհի առաջնության հայտացուցակում։ Նա խաղացել է խմբային փուլի բոլոր երեք խաղերում։

## Անձնական կյանք
Նրա մայրը Յարմութից է, իսկ հայրը՝ Ճամայկայից։

## Վիճակագրություն
### Ակումբային

### Գոլերը հավաքականում

## Ձեռքբերումներ
### Ակումբային

#### «Պարի Սեն-Ժերմեն»
* Ֆրանսիայի չեմպիոն՝ 2020/21
* Ֆրանսիայի գավաթակիր 2017/18, 2021/22
* Չեմպիոնների լիգայի եզրափակչի մասնակից 2016/17

#### «Չելսի»
* Անգլիայի չեմպիոնուհի 2023/24

### Միջազգային
* Օլիմպիական չեմպիոն 2020
* Օլիմպիական խաղերի բրոնզե մեդալակիր 2016
* Ալգարվեի գավաթակիր 2016

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ

* Профиль на сайте «Пари Сен-Жермен»
* Профиль на сайте «Челси»
Յաննի Առնտ

**Յաննի Արնտ Յենսեն** (; ), դանիացի ֆուտբոլիստ, պաշտպան։ Եվրոպայի 2017 թվականի առաջնության արծաթե մեդալակիր Դանիայի հավաքականի կազմում։

### Ակումբային կարիերա
Պրոֆեսիոնալ կարիերան սկսել է «Օուտրուպում» իր հայրենի քաղաքից, ապա տեղափոխվել «Վարդա»։ 2007 թվականին տեղափոխվել է «Ֆորտունա» Յերինգից։

2014 թվականին տեղափոխվել է «Լինչյոպինգ»։ 2016 թվականի նոյեմբերին երկարաձգել է պայմանագիրն ակումբի հետ ևս երկու մրցաշրջանով։ 2017 թվականի մրցաշրջանի ընթացքում՝ Մագդալենա Էրիկսոնի «Չելսի» տեղափոխությունից հետո, դարձել է թիմի ավագը։

2021 թվականի սեպտեմբերի 15-ին տեղափոխվել է շոտլանդական «Ռեյնջերս» ակումբ։

## Կարիերան հավաքականում
Ազգային հավաքականի կազմում 2010 թվականից։ Եվրոպայի երկու առաջնությունների մասնակից։

## Ձեռքբերումներ
**«Ֆորտունա»**
* Դանիայի Չեմպիոն։ 2009/10

**«Լինչեպինգ»**
* Շվեդիայի չեմպիոն՝ 2016,2017  Շվեդիայի գավաթակիր՝ 2014

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Профиль на сайте «Арсенала»

Կատեգորիա:Ֆիորենտինայի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Դանիացի կին ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Արսենալի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Կանանց ֆուտբոլի պաշտպաններ
Կատեգորիա:Դանիայի հավաքականի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Ֆուտբոլային մարզիչներ
Քելբեթ Նուրգազինա

**Քելբեթ Նուրգազինա** ( կազ. Келбет Нұрғазина, ), ղազախ ձյուդոիստուհի։ Մասնակցել է Պեկինի 2008 թ. ամառային օլիմպիական խաղերին, որտեղ գրավել է իններորդ տեղը էքստրաթեթև (48 կգ) քաշային կարգում։

Մասնակցել է նաև 2007, 2009 և 2011 թվականների աշխարհի առաջնություններին, աշխարհի գավաթի 2005, 2007–2009, 2011 և 2012 թվականների խաղարկություններին։ 2006 թվականին Ասիական խաղերում արժանացել է բրոնզե մեդալի,  2010 թվականին գրավել է 7-րդ տեղը։ 2009 թվականին Ասիայի առաջնությունում հինգերորդն էր։

## [[Ամառային օլիմպիական խաղեր 2008|2008 թվականի ամառային օլիմպիական խաղեր]]

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
*2006 Asian Games profile

Կատեգորիա:1986 ծնունդներ
Կատեգորիա:Ձյուդոիստներ
Կատեգորիա:Ղազախ մարզիկներ
Կատեգորիա:Մարզուհիներ
Կատեգորիա:Օլիմպիական մարզիկներ
Հաննա Շտուրմ

**Հաննա Շտուրմ** (, ), ավստրիացի ակտիվիստուհի, արհմիութենական գործիչ և խաղաղության մարտիկ, գերմանական դիմադրության մասնակից այն բանից հետո, երբ 1938 թվականին Ավստրիան բռնամիակցվել է Նացիստական Գերմանիային։ Մի քանի տարի անցկացրել է գերմանական կոնցլագերներում, սակայն ազատ է արձակվել Ռավենսբրյուկից 1945 թվականի ապրիլի 30-ին։ 1958 թվականին գրել է ինքնակենսագրական գիրք, բայց երկար ժամանակ չի կարողացել հրատարակիչ գտնել դրա համար։ Գիրքը տպագրվել է 1982 թվականին՝ Շտուրմի մահից երկու տարի առաջ։

## Կենսագրություն
### Վաղ տարիներ
Յոհանա Շտուրմը ծնվել է Կլինգենբախում՝ Բուրգենլանդի Այզենշտադից ոչ հեռու փոքր քաղաքում։ Բուրգենլանդը Ավստրիայի մաս է դարձել 1921 թվականին, Հաննայի և նրա եղբայրների ծնվելու ժամանակ այն գտնվել է Ավստրո-Հունգարական կայսրության հունգարական մասում։ Եղել է ընտանիքի երկրորդ երեխան և չորս երեխաներից միակ աղջիկը։ Հայրը եղել է ատաղձագործ։ Ընտանիքը պատկանել է Բուրգենդադի խորվաթ փոքրամասնությանը։ Հաննան դպրոց հաճախել է միայն երկու տարի, իսկ հետո Հունգարիայում պարտադիր համընդհանուր օրենքի բացակայության պատճառով սկսել է աշխատել դաշտում, երբ ընդամենը ութ տարեկան էր։ Այնուհետև աշխատել է որպես տնային ծառայող։ Երբ տասը տարեկան է եղել, հայրը նոտարին մեկ գուլդեն է վճարել, որպեսզի նա հաստատի, որ աղջիկն արդեն 12 տարեկան է։ Դա թույլ է տվել Հաննային աշխատանք գտնել հարևան Շատտենդորֆի շաքարի գործարանում։ Աշխատելուց մեկ տարի տա Հաննան առաջ քաշում է ստացել, որն առաջացրել է գործարանում աշխատող մյուս երեխաների նախանձը, և նրանք որպես վրեժ աղջկա սուրճի դատարկ տափաշիշը շաքարի օշարակով են լցրել։ Օրվա վերջում օշարակը հայտնաբերվել է ստուգման ժամանակ, և Հաննան հեռացվել է ենթադրյալ գողության պատճառով։ 14 տարեկանում աշխատանքի է ընդունվել Բուրգենլանդի փոքրիկ Նոյֆելդ քաղաքի *Jute AG* գործարանում։ Նույն տարիքի երեք այլ երեխաների հետ նա աշխատել է արդյունաբերական մաքրիչ մեքենայի վրա, որն օգտագործվում էր մեքենաների մշակման համար։ «Աշխատավարձերի խարդախության» վերաբերյալ գործադուլի պատճառով նա կրկին հայտնվել է փողոցում։ 1907 թվականին Հաննան իր ավագ եղբայր Յուլիուսի հետ ուղևորվել է Վիեննա՝ աշխատանք որոնելու։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Ավստրիայի կոմունիստներ
Կատեգորիա:Ավստրիայի քաղաքական գործիչներ
Կատեգորիա:ԽՄԿԿ անդամներ
Կատեգորիա:Կանայք քաղաքականությունում
Կատեգորիա:Կին ակտիվիստներ
Կատեգորիա:Երկարակյացներ
Վիկտոր Կուկ

**Վիկտոր Կուկ** (, ), ամերիկացի պրոդյուսեր և ռեժիսոր։ Հայտնի է «Սարդ-մարդու նոր արկածները», «Սկուբի-Դու. Խորհրդավոր կազմակերպություն», «Ստրետչ Արմսթրոնգ» և «Փոքրերի տրանսպորտային ծառայություն» մուլտսերիալների վրա կատարած իր աշխատանքով։

## Վաղ տարիներ
Ծնվել է 1960-ական թվականների սկզբին՝ Ճապոնիայի Սայթամ քաղաքում։ Նրա ծնողները ծանոթացել են ճաշարանում, երբ հայրը զինվորական ծառայություն էր կատարում։ Միջնակարգ դպրոցից հետո նա կարճ ժամանակով հաճախել է քոլեջ Կենտրոնական Կալիֆորնիայում, այնուհետև Կալիֆորնիայի համալսարան Լոնգ Բիչում։

Մանուկ հասակում և քոլեջում նրա նպատակն էր դառնալ մուլտիպլիկատոր, բայց Ջեք Քիրբիի կարիերայի մասին կարդալուց հետո նրան տարհամոզեցին։ Քոլեջում սովորելու ժամանակ ուսուցիչը նրան տվել է նախկին ուսանողի կոնտակտային տվյալները, ով շարունակել է աշխատել Hanna-Barbera ստուդիայում.

«Զանգեցի միայն այն ժամանակ, երբ արդեն սկսել էի կարիերաս։ Նա առաջարկեց դասընթացներ անցնել Անիմացիոն Գիլդիայում»։

## Կարիերա
Քոլեջից հետո նա աշխատել է որպես նկարիչ և քաղաքական ծաղրանկարիչ Կոստա-Մեսայում Daily Pilot թերթում, այնուհետև որպես մուլտիպլիկատորի օգնական Filmation ստուդիայում, և հանդես է եկել կադրավորումներով, քանի որ դրանք հիշեցնում են նրան կոմիքսների մասին։ Նա նաև կարողացավ աշխատանք գտնել «Ալֆի պատմություններ» և «Ալֆ» անիմացիոն սերիալների վրա։ Այս փորձը օգնեց նրան, ի վերջո, աշխատանքի ընդունվել Disney Television Animation-ում, որտեղ նա աշխատել է 16 տարի։ Դիսնեյից հեռանալուց հետո նա աշխատել է «Սարդ-մարդու զարմանալի արկածները» անիմացիոն սերիալի վրա Գրեգ Վայսմանի հետ։ Նաև աշխատել է «Սկուբի-Դու. Խորհրդավոր կազմակերպություն» անիմացիոն շարքի վրա և սկսեց աշխատել Hasbro-ում, որտեղ նա օգնեց զարգացնել «Ստրետչ Արմսթրոնգ» անիմացիոն շարքը Քևին Բերքի և Քրիս Ուայատի հետ։ 2010-ականների վերջին նա աշխատանքի է ընդունվել Disney Junior՝  *Փոքրերի տրանսպորտային ծառայություն* մուլտսերիալում։

## Անձնական կյանք
Նա և իր կինը՝ Սոնյան, ամուսնացած են 1980-ական թվականների վերջերից ի վեր։ Գրեգ Վայսմանի խոսքերով՝ նրա դուստրը, ով անիմատոր է, ոգեշնչել է Արտեդիմա Քրոքին «Երիտասարդ արդարադատություն» մուլտսերիալում։

## Ֆիլմագրություն

## Ծանոթագրություններ
Մարժան Ակժիգիթ

**Մարժան Ակժիգիթ** (ղազախերեն՝ Маржан Ақжігіт. ), ղազախ ազատոճային դահուկորդուհի, մասնագիտացել է *ակրոբատիկ ոստյուններ* կամ դահուկապար կոչվող մարզաձևում։ 2018 թվականի ձմեռային օլիմպիական խաղերի ամենաերիտասարդ մասնակիցներից է (մասնակցել է 18 տարեկան հասակում)։

## Ձեռքբերումներ
### [[Ձմեռային օլիմպիական խաղեր|Օլիմպիական խաղեր]]

2018 թվականին Մարժան Ակժիգիթը եվրոպական գավաթի խաղարկության մրցափուլերից մեկի արդյունքներով պոդիում է բարձրացել մեկ անգամ,  իսկ 2022 թվականին՝ մի քանի մրցափուլերի արդյունքներով՝ 6 անգամ։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Մարզիկի պրոֆիլը

Կատեգորիա:2000 ծնունդներ
Կատեգորիա:Դահուկորդներ
Կատեգորիա:Մարզուհիներ
Կատեգորիա:Օլիմպիական մարզիկներ
Աթանասիոս Պլեուրիս

**Աթանասիոս «Թանոս» Պլեուրիս** (, ), հույն քաղաքական գործիչ, առողջապահության նախարար Կիրիակոս Միցոտակիսի առաջին կաբինետում (2021–2023 թվականներ)։ Պլեուրիսը հաճախ նկարագրվում է որպես արմատական աջակողմյան և իսլամաֆոբ ձայն Հունաստանի քաղաքականության մեջ։ Ծայրահեղ աջական գրող Կոնստանտինոս Պլևրիսի որդին է։

## Կենսագրություն
Պլեուրիս սովորել է բժշկական իրավունք Հայդելբերգի համալսարանում և քրեական իրավունք Աթենքի համալսարանում։ Որպես փաստաբան ներկայացրել է 8 ոստիկանների շահերը, որոնք մեղադրվել են Զաք Կոստոպուլոսի նկատմամբ դաժան վերաբերմունքի մեջ։ Ավարտել է զինվորական ծառայությունը որպես սերժանտ 32-րդ ծովային բրիգադում։

## Քաղաքական կարիերա
Առաջին անգամ ընտրվել է Հունաստանի խորհրդարանի անդամ ծայրահեղ պահպանողական «Ժողովրդական ուղղափառ կոչ» կուսակցությունից 2007 թվականի խորհրդարանական ընտրություններում։ Այնուհետև ընտրվել է Եվրախորհրդարանի անդամ 2009 թվականի հունիսին՝ վերադառնալով ազգային խորհրդարան՝ նույն թվականի հոկտեմբերին կայացած ընտրություններից հետո։

2014 թվականի մայիսին Աթենքի քաղաքային խորհրդի անդամ ընտրվելուց հետո երրորդ անգամ դարձավ պատգամավոր 2014 թվականի նոյեմբերին՝ փոխարինելով Դիմիտրիս Ավրամոպուլոսին, որը հրաժարվել է իր տեղը Եվրահանձնաժողովում աշխատելու համար։ Պլևրիսը չի վերընտրվել 2015 թվականի հունվարի և սեպտեմբերի ընտրություններում, բայց 2019 թվականի խորհրդարանական ընտրություններից հետո վերադարձել է օրենսդիր մարմին։ 2021-2023 թվականներին եղել է առողջապահության նախարար Կիրիակոս Միցոտակիսի կաբինետում։

## Սկանդալներ
Լայնորեն հայտնի է որպես Հունաստանի քաղաքականության ծայրահեղ աջ գործիչ, և ոմանք նրա հայացքները անվանել են ռասիստական։ 1990-ական թվականներին, ուսման ընթացքում, մասնակցել է ազգայնամոլական պրոտեստների, և առնվազն մեկ անգամ հայտնվել է տեսախցիկի առաջ, երբ վառել է թուրքական դրոշներ «Ոսկե լուսնի» նեոնացիստական կուսակցության կողմնակիցների հետ։ Որպես անօրինական ներգաղթը զսպելու միջոց՝ առաջարկել է ներգաղթյալներին զրկել սննդից, ջրից և բժշկական օգնությունից՝ Հունաստանում նրանց կենսապայմանները ավելի քիչ գրավիչ դարձնելու համար, քան իրենց հայրենի երկրներում։

### Պատվաստումներ
2021 թվականի հուլիսին հրապարակել է վերանայման հոդված, որտեղ հակասական կարծիքներ էին արտահայտում պարտադիր պատվաստումների վերաբերյալ։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:21-րդ դարի քաղաքական գործիչներ
Կատեգորիա:Հույն իրավաբաններ
Կատեգորիա:Հույներ
Կատեգորիա:Քաղաքական գործիչներ
Կատեգորիա:Հունաստանի նախարարներ
Կատեգորիա:Հունաստանի քաղաքական գործիչներ
Պարնաիբա

**Պարնաիբա** (Parnaiba), գետ Բրազիլիայի հյուսիս–արևելքում։ Երկարությունը 1450 կմ է։ Սկիզբ է առնում Բրազիլական սարահարթի Շապադա դաս Մանգաբեյրաս լեռների լանջերից, թափվում Ատլանտյան օվկիանոս։ Վերին և միջին հոսանքներում սահանքավոր է, ստորինում՝ նավարկելի։ Ունի հեղեղատային ռեժիմ։ Պարնաիբայի վրա կա հիդրոտեխնիկական կառույցների համալիր։ Ափերին են Ֆլորիանու, Թերեզինա և Պառնաիբա քաղաքները։

## Ֆլորան և ֆաունան
Պարնաիբա գետի ավազանը զբաղեցնում է Բրազիլիայի տարածքի 3,6 %-ը և որոշ տեղերում մնում է վատ ուսումնասիրված։ Գետի իխտիոֆաունայի վերջին ուսումնասիրությունը ցույց է տվել, որ այն պարունակում է մոտ 140 տեսակի ձկներ, որոնցից 40 %-ը էնդեմիկ են, որոնցից մի քանիսին գիտնականներն առաջին անգամ են հանդիպել։ Այդպիսի տեսակներից է Potamotrygon signata։ Ձկների մոտ 70 %-ը խարասիններ և լոքոյաձկներ են։

Տարածաշրջանում էնդեմիկ են նաև կրիաների երկու տեսակ՝ քաղցրահամ ջրերի կրիայի մի տեսակ՝ Trachemys adiutrix և Պիաուի կողքավիզ կրիան՝ Mesoclemmys perplexa, որը հայտնաբերվել է դեռևս 2005 թվականին։

Գետի դելտան թռչնաբանական առանցքային տարածք է, որտեղ 119 տեսակի թռչուններ նստում և բնադրում են մանգրոյի ծառերի մեջ։ Մասնավորապես, այստեղ ապրում է կարմիր իբիսը։ Բացի գետի դելտայից, ավազանում կա ևս մեկ պահպանվող տարածք՝ Սեռա դաս Կոնֆուսիոնս ազգային պարկը։

## Արտաքին հղումներ

Կատեգորիա:Բրազիլիայի գետեր
Կատեգորիա:Հարավային Ամերիկայի գետեր
Կատեգորիա:Ատլանտյան օվկիանոսի ավազանի գետեր
Յուլիա Օսմակ

**Յուլիա Վլադիսլավովնա Օսմակ** (; ), ուկրաինացի շախմատիստուհի, կանանց գրոսմայստեր (2016), տղամարդկանց միջազգային վարպետ (2017), շախմատի օլիմպիադայի հաղթող (2022), շախմատի Եվրոպայի թիմային առաջնության մրցանակակիր (2017) և շախմատի օլիմպիադայի մրցանակակիր (2018), Ուկրաինայի շախմատի կանանց առաջնության հաղթող (2017)։

## Կենսագրություն
Բազմիցս հաղթել է Ուկրաինայի շախմատի պատանեկան առաջնություններում տարբեր տարիքային խմբերի աղջիկների շրջանում՝ U10 (2006, 2008), U12 (2010), U16 (2013), U20 (2012, 2013)։ 2010-ին հաղթել է շախմատի աշխարհի առաջնությունում աղջիկների մեջ տարիքային խմբում U12։ Երկու անգամ բրոնզե մեդալ է նվաճել աղջիկների Եվրոպայի պատանեկան առաջնություններում՝ U10 տարիքային կարգում (2008) և U12 տարիքային խմբում (2010)։

Շախմատի Հայաստանի կանանց առաջնությունում ոսկե մեդալ է նվաճել (2017), արծաթ (2019) և չորս բրոնզ (2014, 2015, 2018, 2020)։

2021 թվականի օգոստոսին Յասում շախմատի Եվրոպայի կանանց առաջնությունում գրավել է 2-րդ տեղը։ 2021 թվականի նոյեմբերին Ռիգայում ՖԻԴԵ-ի կանանց մեծ Շվեյցարական մրցաշարում զբաղեցրել է 21-րդ տեղը։

Հանդես է եկել Ուկրաինայի հավաքականում շախմատի խոշորագույն թիմային մրցաշարերում։
* Շախմատի օլիմպիադային մասնակցել է 3 անգամ (2018, 2022, 2024)։ Թիմային հաշվարկով նվաճել է ոսկե մեդալ (2022) և արծաթ (2018)։
* Շախմատի Եվրոպայի թիմային առաջնությանը մասնակցել է 3 անգամ (2017, 2019, 2021)։ Թիմային հաշվարկով նվաճել է բրոնզե մեդալ (2017)։
* Շախմատի աշխարհի թիմային առաջնությանը մասնակցել է 2 անգամ (2017, 2021)։

## Որակազրկում ՖԻԴԵ-ի Ունիվերսիադայի առցանց մրցաշարում
2021 թվականի մարտի 27-28-ը Յուլիա Օսմակը հաղթել է ՖԻԴԵ-ի կանանց արագ օնլայն շախմատի Ունիվերսիադայի մրցաշարում՝ 5 հնարավորից վաստակելով 4½ միավոր։ Այնուամենայնիվ, իր պարտիաներում խաղի վիճակագրությունը վերլուծելուց հետո Օսմակի արդյունքը չեղյալ հայտարարվեց, և նա որակազրկվեց խաղի ընթացքում օժանդակ միջոցների հնարավոր օգտագործման համար։ ՖԻԴԵ-ի Ունիվերսիադայի արդար խաղի կոմիտեն հայտարարել է, որ ընդհանուր առմամբ 20 շախմատիստ որակազրկվել է այս առցանց մրցաշարի ընթացքում, սակայն հրաժարվել է ներկայացնել շախմատիստներից յուրաքանչյուրի «խարդախության ապացույցը»։ Որակազրկումից անմիջապես հետո Յուլիա Օսմակը ցանկություն է հայտնել ստի դետեկտորի թեստ հանձնել որակազրկումը վիճարկելու համար, սակայն դա չի փոխել ՖԻԴԵ-ի որոշումը։

## Վարկանիշի փոփոխություն

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Շախմատային օլիմպիադաների մասնակիցներ
Կատեգորիա:Շախմատի կանանց գրոսմայստերներ
Կատեգորիա:Ուկրաինացի շախմատիստներ
Ելիզավետա Ստեկոլնիկովա

**Ելիզավետա Ստեկոլնիկովա** (),  նախկին գեղասահորդուհի, որ մասնագիտացել էր սառույցի վրա մարզական պար մրցաձևում։ Միջազգային մրցումներում մեկ մրցաշրջան Օլեգ Օվսյաննիկովի հետ ներկայացրել է Խորհրդային Միությունը, այնուհետև՝ Ղազախստանի Հանրապետությունը։ Դմիտրի Կազարլիգայի պարընկերակցությամբ նա 1994 թվականին դարձել է Skate America-ի բրոնզե մեդալակիր, 1995 թվականի ձմեռային ունիվերսիադայի բրոնզե մեդալակիր և 1996 թվականի Ասիական ձմեռային խաղերի չեմպիոն։ 1994 թվականի ձմեռային օլիմպիական խաղերում նրանք զբաղեցրել են 18-րդ,  1998 թվականի ձմեռային օլիմպիական խաղերում՝ 22-րդը տեղը։

Ստեկոլնիկովան Մոսկվայում ընկերակցել է Կազարլիգային և Նատալյա Դուբովայի ղեկավարությամբ նրա հետ մարզվել է ԱՄՆ-ում։  1998 թվականին նրանց համագործակցությունն ավարտվել է։

Գեղասահորդուհին մեկ մրցաշրջան ընկերակցել է ամերիկացի չմշկորդ Մարկ Ֆիցջերալդին։ Նրանք մասնակցել են ինչպես *Չորս մայրցամաքներ* անվանումը կրող մրցաշարին, այնպես էլ աշխարհի առաջնություններին։ Մրցակցային սպորտին հրաժեշտ տալուց հետո Ստեկոլնիկովան կանադական Օնտարիո քաղաքում  աշխատել է որպես մարզիչ։

## Արդյունքներ
*GP. Չեմպիոնների շարք (Գրան Պրի)*

### Օվսյաննիկովի հետ

### Կազարլիգայի հետ

### Ֆիցջերալդի հետ

## Ծանոթագրություններ

* Skatabase. 1990-ականների օլիմպիական խաղերի սառույցի վրա մարզական պարերի արդյունքները

## Արտաքին հղումներ
* Icedance.com պրոֆիլը

Կատեգորիա:1974 ծնունդներ
Կատեգորիա:Ապրող անձինք
Կատեգորիա:Մարզիկներ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Մարզուհիներ
Կատեգորիա:Օլիմպիական մարզիկներ
Հացը

**Հացը**, հայ արձակգիր Հրանտ Մաթևոսյանի պատմվածքը։ Գրվել է 1978 թվականին։

## Գնահատական
Այնքան տաք, անմիջական սիրով ու անխարդախ բարությամբ է շրջապատված «Հացը» պատմվածքի հերոսը, որ զանցանքը ընկալվում է իբրև ստոր երախտամոռություն, և ինքնապատժումը դառնում է հոգեբանական անհրաժեշտություն։ Կեցության այդ ծանր պայմաններում նույնիսկ շունն է աշխատում օգտակար լինել, իսկ ինքը զլացել է անտառում փնտրել խոզերին, ուստի ոչնչանում է հոր ցավող մարմնի առաջ․ «Եվ բրդի ու փետուրի փափկությո՜ւնն էր ափսոս, և անկողնի ճերմակ մաքրությո՜ւնը »։ Խոզերը փնտրելու ամբողջ ընթացքում տղան վերլուծական ինքնազննության մեջ է։ մինչև մայրը նորից գուրգուրում է տղային և ընթրիքի սեղան է բացում, ինքնագիտակցության որոշակի կետի հասած տղան այն մտքին է, որ փափուկ կյանքով ապրելու իր հակումներով ինքն արժանի չէ ծնողների հոգատար վերաբերմունքին, որոնք ամենօրյա չարչարանքով էին վաստակում իրենց հացը։

## Սյուժե
Հեղինակը պատմում է մի տղայի մասին, ով աշնան մի օր այգում նստած կարդում է քաջագործությունների մասին գիրք։ Տղան մտածում է, որ քաջությունների մասին ավելի լավ է կարդալ, ոչ թե տանջվել դրանք գործելով։ Նրա հայրը կացինն ուսին շտապում է գոմ, իսկ մայրը գոգնոցը կապած՝ կարտոֆիլ հավաքելու։ Նրանց խոզերը կորել էին և տղան զգում էր ծնողների հայացքը։ Նրանք կարծես թե և՛ ուզում էին խնդրել տղային, որպեսզի գնա խազերի հետևից, և՛ չէին ուզում խանգարել։ Վերջապես հայրը մոտենում և խնդրում է տղային գնալ Պարզ բացատ, որտեղ տեսել էին իրենց խոզերին։ Տղան չէր ուզում, բայց չի կարողանում մերժել հորը և համաձայնվում է։ Ծնողները հագցնում են նրան մոր գործած բրդե սվիտերը, ռետինե կոշիկներ և գուրգուրանքով նայում իրենց որդուն։ Աշնան այդ գեղեցկության մեջ տղան իրեն զգում էր տգեղ, քանի որ ձևացնում էր, որ գիրք է կարդում։ Տղան և հորեղբայրը ճանապարհ են ընկնում և բաժանվում եմ Կույր աղբյուրի մոտից։ Տանը տղայի սենյակում գրասեղան էր, իսկ անտառում՝ արջեր, սատանաներ, փղեր։ Երբ նրանք ի վերջո բաժանվում են տղան գիրք կարդալով գնում է կածանով։ Կարդալով տղան հասնում է աղբյուրի և ջուր խմում չհասկանալով է, որ արժանի չէ այդ ջրին, այդ սվիտերին, արժանի չէ իր ծնողներին։ Վերադառնում է տուն և ասում, որ եղել է բացատում։ Հայրը հարցնում է, թե որտեղ է եղել և շուտով տղային ասում է հանգստանալ։ Հայրը գնում է խոզերին փնտրելու, իսկ տղան մի պահ նայելով տանը, հասկանում է, որ ինքն արժանի չէ այդ ամենին։ Արժանի չէ թեյարանի մեղմ չխկոցին, լսվող ծղրիդի երգին։ Տղան ասում է մորը, որ հաց չի ուտի և մտնում է անկողինը։ Ափսոս էր այդ փափուկ անկողինը, այդ մաքությունը։ Մայրը նայելով տղային, մտածում է, որ տղան շատ է չարչարվել, դրա համար չի ուզում ուտել։ 

## Կերպարներ
* տղան
* մայրը
* հայրը
* հորեղբայր

## Տես նաև
* Պատիժը
* Իմ գայլը
* Բաց երկնքի տակ հին լեռներ

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Հրանտ Մաթևոսյան - Հացը
* Հրանտ Մաթևոսյան - Հացը

Կատեգորիա:Հրանտ Մաթևոսյանի ստեղծագործություններ
Կատեգորիա:1978 գրքեր
Թուրգութ Ույար

**Թուրգութ Ույար** (, ), 20-րդ դարի թուրք բանաստեղծ։

## Կենսագրություն
Թուրգութ Ույարը ծնվել է 1927 թվականի օգոստոսի 4-ին Անկարայում։ Եղել է Ֆաթմա հանըմի և Հայրի բեյի վեց զավակներից հինգերորդը։ Հայրը եղել է թուրքական բանակի սպա, իսկ մայրը՝ տնային տնտեսուհի։ Միջնակարգ կրթությունն ստացել է Թուրքիայի տարբեր քաղաքներում, իսկ այնուհետ ընդունվել Բուրսայի ռազմական ուսումնարան։ Ուսանողական տարիներին ամուսնացել է Եզդեն Շեների հետ։ Այդ ամուսնությունից զույգն ունեցել է 3 դուստր՝ Սեմիրամիսը, Թունգան և Շեյդան։ Ույարը Դիգուրում, Թերմեում և Անկարայում ծառայել է որպես կադրային սպա։ 1950-ական թվականներին նրա հոդվածները հրապարակվել են «Forum» ամսագրում։ 1958 թվականին Ույարը թողնում է ծառայությունը, իսկ արդեն 1966 թվականին բաժանվում կնոջից։ Ստամբուլ տեղափոխվելուց հետո՝ 1969 թվականին ամուսնանում է Թոմրիս Ույարի հետ։ Զույգն ունեցել է մեկ որդի՝ Հայրին։ Մահացել է 1985 թվականի օգոստոսի 22-ին լյարդի ցիռոզից։

## Ստեղծագործություններ
Ույարի բանաստեղծությունների առաջին ժողովածուն՝ «Ենթարկում»-ը () լույս է տեսել 1949 թվականին։ Այդ ժողովածուն, իսկ երեք տարի անց լույս տեսած երկրորդ ժողովածուն, որը ստացել էր «Իմ Թուրքիան» անվանումը (), դրական արձագանք են գտել քննադատների շրջանում, որոնց թվում էր նաև Նուրուլլա Աթաչը։ Վերջինիս կարծիքը մեծ նշանակություն ուներ այդ ժամանակաշրջանում։

Հաջորդած մյուս ժողովածուները ևս մեծ հաջողություն են ունեցել ու հրատարակվել մեծ խմբաքանակներով։ Ստեղծագործական գործունեությունից զատ Թուրգութ Ույարը զբաղվել է նաև գրական քննադատությամբ՝ գրելով «Մեկ պոեմից» () գիրքը, որտեղ վերլուծել էր 21 բանաստեղծների աշխատությունները։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:20-րդ դարի բանաստեղծներ
Կատեգորիա:Թուրք բանաստեղծներ
Կատեգորիա:Թուրք գրողներ
Աբոսբեկ Ֆայզուլաև

**Աբոսբեկ Սայջոն օղլի Ֆայզուլաև** (. ), ուզբեկ ֆուտբոլիստ, որը ներկայումս որպես եզրային հարձակվող հանդես է գալիս Մոսկվայի ԲԿՄԱ- ում և Ուզբեկստանի ազգային հավաքականում:

## Մարզական հաջողություններ
; Պախտակոր

* Ուզբեկստանի սուպերլիգայի չեմպիոն **(2)** 2021, 2022
* Ուզբեկստանի գավաթի խաղարկություն. (2021 թ. մասնակցել է եզրափակիչ հանդիպմանը)։

;  Ուզբեկստանի մինչև 20 տարեկանների հավաքական

* Ասիայի մինչև 20 տարեկանների առաջնություն **(1)**:link=Датотека:Gold medal icon.svg 2023

;  Ուզբեկստանի մինչև 23 տարեկանների հավաքական

* Ասիայի մինչև 23 տարեկանների առաջնություն.link=Датотека:Silver medal icon.svg 2022

; Անհատական նվաճումներ

* AFC-ի մինչև 20 տարեկանների առաջնության տարվա լավագույն խաղացող. 2023
* Լավագույն երիտասարդ ուզբեկ ֆուտբոլիստ՝ 2022 թ.
* Ուզբեկստանի լավագույն ֆուտբոլիստ՝ 2023 թ.
* Ռուսաստանի Պրեմիեր լիգայի մրցաշրջանի հայտնություն. 2023/24.

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* 
* 
* 
* 
* 
* 

Կատեգորիա:2003 ծնունդներ
Կատեգորիա:ԲԿՄԱ Մոսկվայի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Ուզբեկստանի հավաքականի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի Պրեմիեր Լիգայի խաղացողներ
Կատեգորիա:Տղամարդկանց ֆուտբոլի հարձակվողներ
Բաթումի երկաթուղային կայարան

**Բաթում Կենտրոնական ** կամ **Բաթումի կենտրոնական կայարան** (), Վրաստանի Բաթում քաղաքի կենտրոնական երկաթուղային կայարանը։ Չնայած իր անվանը, կայարանը գտնվում է քաղաքի ծայրամասում, Հին քաղաքից շուրջ 4 կիլոմետր հեռավորության վրա։ Կայարանի քառահարկ շենքը կապված է ավտոբուսի կայարանի և առևտրի կենտրոնի հետ, իսկ դրա ընդհանուր տարածքը կազմում է մոտ 22,500 քառակուսի մետր։

## Պատմություն
Նախկինում Բաթումի կենտրոնական կայարանը եղել է Բաթում-Թիֆլիս-Բաքու երկաթուղային գծի ծայր կայարաններից մեկը, որի շինարարությունն ավարտվել էր 1900 թվականին։ Երկաթուղային պատմական կայարանը տեղակայված էր Բաթում քաղաքի հենց կենտրոնում՝ Ճավճավաձեի փողոցի վրա՝ Սուրբ Աստվածածնի ծննդյան տաճարի մոտ։ Այն ուներ միայն մեկ կառամատույց և երեք ուղի, որոնք միանում էին միագիծ երթուղուն, որը շարժվում էր Ճավճավաձեի փողոցի երկայնքով դեպի նավահանգստի մոտ գտնվող բեռնատար կայան, իսկ այնուհետ դեպի հյուսիս-արևելք։

1990-ական թվականներին, ԽՍՀՄ փլուզումից հետո, Վրացական երկաթուղին աշխատում էր վնասով, իսկ դեպի Բաթումի կենտրոնական կայարան չվերթները դադարեցվեցին 1996 թվականի վերջին։ Քաղաքի կենտրոնում գտնվող արժեքավոր հողատարածքներն առավել շահավետ կերպով օգտագործելու համար՝ 1999 թվականին հանվեցին Ճավճավաձեի փողոցի երկայնքով անցնող ռելսերը, իսկ գիծն ավարտվեց Մայակովսկի փողոցի վրա։ Երկաթուղային հին կայարանը լքված էր մինչև 2008 թվականը, երբ այն ձեռքբերեց TBC Bank-ն ու այնտեղ տեղակայվեց բանկի Բաթումի գրասենյակը։ Երբ 2000-ական թվականներին վերականգնվեցին դեպի Բաթում երկաթուղային ծառայությունները, որպես վերջնակետ ծառայում էր Մախինջաուրի կայարանը, որը Բաթումի կենտրոնից գտնվում էր շուրջ 6 կիլոմետր հեռավորության վրա։

Ներկայիս կայարանի շենքը բացվել է 2015 թվականի հուլիսի 5-ին և կոչվում է «Բաթում Կենտրոնական»։ Կայարանին տալով այս անվանումը քաղաքային իշխանություները միտված էին ցուցադրելու, որ այն գտնվում է քաղաքի տարածքում ի տարբերություն Մախիջաուրի կայարանի, որը նախորդ տասնամյակում Աջարիայի մայրաքաղաքը Վրաստանի մյուս քաղաքներին կապող միակ կայարանն էր։

## Ծառայություններ
2018 թվականի դրությամբ՝ կայարանից օրական երեք գնացք է շարժվում դեպի Թբիլիսիի երկաթուղային կայարան։ Բացի այդ, օրական մեկական չվերթներ կան նաև դեպի Օզուրգեթ և Քութայիս։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Վրաստանի երկաթուղային կայարաններ
Կատեգորիա:Վրաստանի երկաթուղային տրանսպորտ
Քեռիս

**«Քեռիս»**, հայ գրող, հրապարակախոս, Հայաստանի գրողներ միության անդամ Սերո Խանզադյանի պատմվածքներից, որը զետեղված է երկերի վեցհատորյակի 6-րդ հատորի «Մերոնք ու մեր հարևանները» շարքում։ Գրվել է 1949 թվականին։

## Գնահատական
Հոգևոր ու բարոյական նկարագրի յուրահատուկ կերպ ունեն Ս. Խանզադյանի «Կարմիր շուշաններ», «Յոթերորդ աղբյուրը», «Կորած արահետներ», «Անձրևից հետո», «Մերոնք ու մեր հարևանները» շարքերի պատմվածքների հերոսները։ Դրանք առաջին հայացքից կարծես սովորական պատմություններ են լեռնաշխարհի, այնտեղ ապրող մարդկանց, նրանց բարքերի, առօրյա հոգսերի, հետաքրքրությունների, բնության հետ ունեցած փոխհարաբերությունների վերաբերյալ։ Սակայն պատմվածքներից յուրաքանչյուրն առանձին վերցրած մարդու ճակատագիր է` ներկայացված հասարակական կյանքի բարդ ու խճճված հանգույցներում։

## Սյուժե
Հեղինակը պատմում է, որ առաջին բանը, որ նա անում է իրենց գյուղ հասնելուն պես, դա այգեպան քեռուն տեսակցելն է, որի ծռված մեջքից, փոս ընկած աչքերից կարելի էր ենթադրել, թե տարիներ շարունակ ինչպիսի՜ նվիրումով է կատարել իր գործը։ Հեղինակը պատմում է, որ իրեն տեսնելուն պես հարազատները ուրախանում և ընդառաջ են գնում իրեն, միայն քեռին է, որ թախտին անվրդով, ծալապատիկ նստած ծխում է չիբուխն ու այնպիսի թռուցիկ հայացք նետում, կարծես եկողը ոչ թե իր միակ քրոջ որդին է, այլ պատահական մի անցորդ։ Հեղինակը փափագում է գրկել ու համբուրել քեռուն, սակայն տարակուսում է՝ հանդիպելով նրա սառը ու մտածկոտ հայացքին։ Սեղանի շուրջ էլ քեռին մնում է անհաղորդ ու անդրդվելի․ թթի օղու առաջին բաժակը, երկրորդ, երրորդ, և ահա, անսպասելիորեն խաթարելով քար լռությունը, քեռին հարցնում է, թե  հեղինակը արդյոք թշնամիներ չունի քաղաքում, որպեսզի հաշվեհարդար տեսնի նրանց հետ։ Հեղինակը կարողանում է որսալ քեռու անհաղորդ հայացքի վայրկենական կերպարանափոխումը գորովալից նայվածքի և զգում  սառնության շղարշով պատված այն սերը, որը տածում էր քեռին՝ դեպի իր միակ քրոջ որդին։ Հեղինակի բացասական պատասխանը սաստիկ վրդովում է քեռուն․ քաղաք ճանապարհելու ժամանակ կրկին անգամ հորդորում է թշնամի ունենալու դեպքում անպայման զգուշացնել, որպեսզի նա գնա և հոգիները հանի։

## Կերպարներ
* Հեղինակ
* քեռի

## Տես նաև
* Ընկեր Գերասիմը
* Հորովելը
* Խղճի խայթ

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ

* Նա, ով հասկացավ քարերի լեզուն. Սերո Խանզադյան-100

Կատեգորիա:Սերո Խանզադյանի ստեղծագործություններ
Կատեգորիա:1983 գրքեր
Messy (երգ)

**«Messy»**, բրիտանացի երգչուհի Լոլա Յանգի երգը, որը թողարկվել է 2024 թվականի մայիսի 30-ին, որպես նրա *[[This Wasn’t Meant for You Anyway]]* (2024) երկրորդ ստուդիական ալբոմի 6-րդ սինգլ։  Երգը լայն ճանաչում է ձեռք բերել ՏիկՏոկ վիդեոհոսթինգում և դարձել է նրա առաջին երգը չարթերում՝ 2025 թվականի հունվար-փետրվար ամիսներին Մեծ Բրիտանիայում, Ավստրալիայում, Իսրայելում, Իռլանդիայում և Խորվաթիայում հասնելով առաջին հորիզոնականին։  Այլ երկրներում, ներառյալ Ավստրիան, Բելգիան, Գերմանիան, Հունաստանը, Դանիան, Լատվիան, Լյուքսեմբուրգը, Նիդեռլանդները, Նոր Զելանդիան, Նորվեգիան, Շվեդիան և Շվեյցարիան, երգը հայտնվել է լավագույն տասնյակում։

## Պատմություն
Յանգը *Metal Magazine*-ին տված հարցազրույցում ասել է.

*Atwood* ամսագրին տված հարցազրույցում Յանգն ասել է, որ «Messy» երգը իր սիրելի խոսքերն են *[[This Wasn’t Meant for You Anyway]]*-ում, և նա այն համարում է իր լավագույններից մեկը։  «Դա հում, ազնիվ երգ է, որն արտացոլում է ալբոմի շատ թեմաներ։ ես սիրում եմ դա»։ Խոսքը անկատարությունն ընդունելու և ուժ գտնելու մասին է, թե ինչպիսին եմ ես՝ անփույթ, թե ոչ»։

## Կոմպոզիցիա
«Messy»-ը սոուլ-փոփ ոճի երգ։ Դրանում հնչում է Յանգի ավելի ու ավելի զայրացած և աճող վոկալը, երբ նա սուր քննադատություն է ուղղում սիրեցյալին իրեն ուղղված որոշակի սպասումների համար։

## Առաջխաղացում
2024 թվականի նոյեմբերի 28-ին Ջեյք Շեյնը և Սոֆիա Ռիչին TikTok ցանցում հրապարակել են տեսահոլովակ, որտեղ նրանք պարում են այս երգի ներքո՝ կատարելով շարժումներ։  Դա հանգեցրել է նրան, որ երգը ձեռք է բերել զգալի ժողովրդականություն՝ ունենալով 3,9 միլիոն պաշտոնական սթրիմինգ ԱՄՆ-ում, և օգտագործվել է ավելի քան 250 000 TikTok տեսահոլովակներում, ներառյալ հեռուստաաստղ Քայլի Ջեների տեսանյութերից մեկը։ 

Յանգը երգը կատարել է ուղիղ եթերում Գրեհեմ Նորթոնի շոուի ժամանակ, Ջիմի Ֆելոնի Գիշերային շոուում, Like a Version և Elvis Duran and the Morning Show շոուներում։

## Հիթ-շքերթներ

### Շաբաթական հիթ-շքերթներ

### Ամսական հիթ-շքերթներ

## Հավաստագրումներ

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* 

Կատեգորիա:Irish Singles Chart գլխավորած սինգլներ
Կատեգորիա:UK Singles Chart գլխավորած սինգլներ
Կատեգորիա:Երգեր այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Ինդի ռոք
Կատեգորիա:Փոփ երգեր
Շելինա Զադորսկի

**Շելինա Զադորսկի Լաուրա** (), կանադացի ֆուտբոլիստուհի,Կանադայի ազգային հավաքականի պաշտպան։ 2020 թվականի օլիմպիական չեմպիոնուհի։

## Կարիերա
### Թիմային
Համալսարանական մակարդակում ութ տարի խաղացել է «Միչիգան Վուլվերինզ» ակումբում, թիմ որը ներկայացնում է Միչիգանի համալսատանը։ Ուսանողական կարիերան ավարտելուց հետո միացել է «Օտտավա Ֆյուրի» ակումբին, որի կազմում 2014 թվականի մայիսին հաղթել է Վ-League-ում։

2014 թվականի օգոստոսին անցել է ավստրալիայի «Պերտ Գլորի» թիմ, այդ կազմի մեջ խաղացել է 14 խաղ, մրցաշարի արդյունքներով «Գլորի» հաղթել են կանոնավոր առաջնությունում, սակայն Սուպերֆինալում պարտվել են «Կանբերա Յունայթեդ» թիմին 3:1 հաշվով։

2015 թվականի մարտին անցել է շվեդիայի «Վիտտշե» թիմ, վորի հավաքականում խաղացել էր մի ամբողջ սեզոն։ 2016 թվականի փետրվարին նա պայմանագիր է կնքել «Վաշինգտոն Սփիրիթ» ակումբի հետ, որի կազմում խաղացել է երկու մրցաշար, միևնույն ժամանակ, 2017 թվականի մրցաշրջանում նա թիմի ավագն էր։

2018 թվականի փետրվարի 23-ին փոխանակվել է «ԵՄ Օռլանդո Փրայդում», որի կազմում խաղացել է երկու մրցաշրջան։

2020 թվականի օգոստոսին վարձակալության իրավունքով անցել է Անգլիայի «Տոտտենհեմ Հոտսպուր» ակումբում, սակայն 2021 թվականին  Նրա պայմանագիրը գնվեց և նա դարձավ «Հոտսպուր»-ի լիարժեք խաղացող։

2024 թվականի հունվարի 3-ին մինչև մրցաշարի ավարտը Տրվել է վարձով «Վեստ խեմ Յունաիտեդ» ակումբին։

### Միջազգային
Խաղացել է Կանադայի Յունիրյան ՅՈՒՉՄ-2008 հավաքականում, որում հասել է մինչև ավարտի 1/4-ը ինչպես նաև երիտասարդական ՄՄՄ-2012-ի համար, որում կանադուհիները դուրս չեն եկել փլեյ-օֆֆ՝ խմբում զբաղեցնելով երրորդ տեղը։

Կանադայի հավաքականի կազմի մեջ  խաղացել է  2019 թվականի աշխարհի առաջնությունում, Նա նաև բրոնզե մեդալ է նվաճել 2016 թվականի Օլիմպիական խաղերում և դարձել օլիմպիական չեմպիոն 2020 թվականի Օլիմպիական խաղերում, որը հետաձգվել է մինչև 2021 թվականի ամառ՝ Քովիդ19 համաճարակի պատճառով։

Ընդգրկվել է Կանադայի հավաքականի կազմում ԱԱ-2023-ում, սակայն մրցաշարում խաղացել է ընդամենը մեկ րոպե, իսկ Կանադայի հավաքականը խմբային փուլում լքեց մրցաշարը ՝ խմբում զբաղեցնելով երրորդ տեղը։

## Նվաճումներ
### Հավաքականում
* 2020 թվականի Ամառային Օլիմպիական խաղերի հաղթող։

## Ծանոթագրություններ


## Արտաքին հղումներ
* Профиль на сайте «Тоттенхэм Хотспур»
Լուժիկերենի այբուբեն

**Լուժիկերենի այբուբենը** հիմնված է ISO հիմնական լատինական այբուբենի վրա, սակայն օգտագործում է hնչյունատարբերիչ նշաններ՝ դարձնելով այն չեխերենի, լեհերենի այբուբենների, նաև բելառուսական լատինական այբուբենի նման ։ Լուժիկերենի այբուբենի համար կոդավորող ստանդարտ նիշը ISO 8859-2 (լատիներեն-2) է:

Այբուբենը օգտագործվում է լուժիկերեն լեզուների համար, չնայած որոշ տառեր օգտագործվում են երկու լեզուներից միայն մեկում՝ վերին լուժիկերենում կամ ստորին լուժիկերենում։

## Այբուբեն

Ստորին լուժիկերենի ավելի վաղ տարբերակը ընդգրկում էր *b́* (կամ *b’*), *ṕ* (կամ *p’*), *ḿ* (կամ *m’*), *ẃ* (կամ *w’*) և երբեմն *f́* (or *f’*) տառերը, որպեսզի նշվեն  շրթունքային բաղաձայների քիմքայնացվածությունը։ Այս տառերը վերածվել են «bj, pj, mj, wj» և *fj*.

Լուժիկերենի ուղղագրությունը նաև ընդգրկում է երկու դիգրաֆ`

Դիգրաֆ **ch** այբենական կարգով հաջորդում է **h** տառին։ Այս տառերը օգտագործվում են օտարալեզու բառերում և անուններում՝

## Ծանոթագրություններ

* Jana Šołćina, Edward Wornar: Obersorbisch im Selbststudium, Hornjoserbšćina za samostudij, Bautzen 2000, , Seiten 12–15 
* Starosta: Dolnoserbsko-nimski słownik, Niedersorbisch-deutsches Wörterbuch, Bautzen 1999, , Seiten 15–21 

Կատեգորիա:Այբուբեններ
Կատեգորիա:Լատիներենի հիման վրա այբուբեններ
Մենդի վան դեն Բերգ

**Մենդի վան դեն Բերգ** (), նիդերլանդացի ֆուտբոլիստուհի, ՊՍՎ խմբի պաշտպան։ Նիդերլանդների 

հավաքականի ավագը Եվրոպայի 2017 թվականի առաջնությունում։

## Կարերա
2007-ից 2012 թվականներին նա խաղացել է ԱԴՈ «Դեն Հաագ» թմում, վորի կազմի մեջ հաղթել է Նիդերլանդների գավաթի առաջնությունում։

2012-ից 2014 թվականներին խաղացել է Շվեդիայի «Վիշտե» ակումբում։

2014 թվականի դեկտեմբերին նա պայմանագիր է կնքել Նորվեգական «Քուինների»Քուինների հետ։ Նորվեգական ակումբի կազմում անցկացրել է մեկ մրցաշրջան, որի արդյունքում դարձել է չեմպիոն և գավաթակիր։ Նորվեգական ակումբի կազմում անցկացրել է մեկ մրցաշրջան, որի արդյունքում դարձել է չեմպիոն և գավաթակիր։

2016 թվականի հունվարին պայմանագիր է կնքել «Լիվերպուլ» ակումբի հետ։

2016 թվականի նոյեմբերից խաղացել է «Ռեդինգ» ակումբում։

## Հավաքական
Նիդերլանդների հավաքականում իր նորամուտը նշել Է 2010 թվականի դեկտեմբերի 15-ին Մեքսիկայի դեմ խաղում։

Ընդգրկվել է ազգային հավաքականի կազմում Եվրո-2013-ում, բայց մրցաշարից քիչ առաջ վնասվածք է ստացել և Եվրոպայի առաջնությանը նրա փոխարեն մեկնել է Մերել Վան Դոնգենը։

2015 թվականի առաջնությունում, եղել է թիմի ավագ։

Եվրոպայի 2017 թվականի առաջնությունում նա մասնակցել է 4 հանդիպման։ Եղել է նաև թիմի ավագը։

## Մրցանակներ
### Ակումբում
**ԱԴՈ Դեն Խաագ**

* Նիդերլանդների չեմպիոնուհի 2011/12։
* Նիդերլանդների գավաթի սեփականատիրուհի։Обладательница 2011/12։

**ԼՍԿ Կվիններ**

* 2015 թվականի Նորվեգիայի չեմպիոնուհի։
* Նորվեգիայի գավաթի սեփականատիրուհի։

### Հավաքականում
**Նիդերլանդներ**

* Եվրոպայի առաջնության հաղթող՝ 2017 թվական։

## Ծանոթագրություններ


Կատեգորիա:Հոլանդացի կին ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:ԱԴՕ Դեն Հաագի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Ռեդինգի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Լիվերպուլի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Վալենսիայի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:ՊՍՎ Էյնդհովենի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Կանանց ֆուտբոլի պաշտպաններ
Ауф (երգ)

«**Ау́ф**», ռուս ռեփ արտիստ Sqwoz Bab-ի և երաժշտական ​​պրոդյուսեր The First Station-ի երգը, որը թողարկվել է 2020 թվականի հոկտեմբերի 20-ին Rhymes Music լեյբլով։ Երգը ժամանակակից «տղայական» ռեփի պարոդիա է։

## Հաջողություն
Դեռևս թողարկումից առաջ երգը մտել է Ռուսաստանի լավագույն 15, իսկ Բելառուսի և Ուկրաինայի լավագույն 30-ը՝ Shazam չարթերում։ «Когда водила протянул AUX, все мои волки делают АУФ» երգի կրկներգը վիրուսային դարձավ TikTok-ում։ 2020 թվականի նոյեմբերի 6-ի դրությամբ TikTok-ում #волкиделают հեշթեգով տեսահոլովակները հավաքել են գրեթե 50 միլիոն դիտում, և երգին նկարահանվել է մոտ 800 հազար տեսահոլովակ, իսկ 2021 թվականի փետրվարի 10-ի դրությամբ՝ 1,4 միլիոն տեսանյութ։ Կոմպոզիցիան նոր թրենդ է սահմանել կարճ տեսանյութերի տարածման հավելվածում, որտեղ դուք պետք է փոխվեք «տղայի հանդերձանքով» կամ մատը վեր բարձրացնեք՝ դեմքիդ լուրջ արտահայտություն անելով։ Երգի հաջողությանը նպաստել է համացանցային մեմը, որը տարածվել էր 2018 թվականից, որտեղ ծաղրում էին կեղծ խորիմաստ «տղայական» մեջբերումները գիշատիչների հետ նկարներում, իսկ 2019 թվականից՝ գայլի հետ նկարներում։

## Կարծիքներ
Երաժշտական ​​vsrap պորտալը գրել է երգի մասին. «Եթե ձեր ներքին ձայնը դեռ ավտոմատ կերպով չի ընտրում «ауф»-ի ճիշտ ինտոնացիան, ապա ձեր բախտը բերել է, բայց դա երկար չի տևի։ Երգչախումբն իսկապես մտնում է ձեր գլուխ, դրա հետ դժվար է վիճել»։

## Չարթեր
### Ամենօրյա չարթեր

### Շաբաթական չարթեր

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:2020 երգեր
Կատեգորիա:2020 սինգլներ
Կատեգորիա:Երգեր այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Ռուսերեն երգեր
Խաչատուր Հակոբյան

**Խաչատուր Ավետիքի Հակոբյան** (), հայ քանդակագործ, նկարիչ և մանկավարժ, ՍՍՀՄ նկարիչների միության անդամ (1981 թ.):

## Կենսագրություն
Ծնվել է 1951 թ. հունիսի 28-ին Երևանում՝ Ավետիք Հակոբյանի և Վերջանուշ Հովսեփյանի ընտանիքում։ Եղել է ընտանիքի առաջնեկը, ունեցել է երկու քույր։ Հայրը՝ Ավետիքը, մահացել է, երբ Խաչատուրը եղել է ընդամենը 9 տարեկան։ 

1970 թ․ ավարտել է Փանոս Թերլեմեզյանի անվան գեղարվեստական ուսումնարանը, այնուհետև ընդունվել է Երևանի պետական գեղարվեստաթատերական ինստիտուտ, որը գերազանցությամբ ավարտել է 1976թ.-ին՝ ստանալով քանդակագործ-նկարիչ-մակնավարժի որակավորումը։ 

1976-1978 թթ. ծառայել է Խորհրդային բանակում։

Մահացել է 2015 թ․ մարտի 8-ին Երևանում՝ 64 տարեկան հասակում։ Հանգչում է Երևանի Չարբախի գերեզմանատանը։

Խաչատուր Հակոբյանի աշխատանքները ցուցադրվել են ինչպես հայրենիքում, այնպես էլ արտերկրում՝ Ռուսաստանում, Լատվիայում և Հունաստանում։

## Ստեղծագործություններ
Ստեղծագործել է մոնումենտալ և հաստոցային դեկորատիվ քանդակագործության բնագավառներում։ Ստեղծել է հայ զոհված ազատամարտիկների մի շարք
կիսանդրիներ, որոնք տեղադրված են համանուն դպրոցների և շենքերի դիմաց։

### Մոնումենտալ քանդակ
* «Ծովի արձագանքը» (կամ «Արձագանք») (1976 թ., բրոնզ, քանդակագործի ավարտական աշխատանքը, գտնվում է Երևան-Սևան միջպետական ճանապարհին)։ Քանդակը բազմիցս ենթարկվել է վանդալիզմի՝ 2015 թ․ այն գրեթե ամբողջությամբ ջարդվել և քայքայվել է և վերանորոգվել 2018-2020 թթ․՝ Ռոմանոս Պետրոսյանի ջանքերով։ 2023 թ․ անհայտ անձինք կանաչ ներկ են լցրել քանդակի վրա, որից հետո այն կրկին վերականգնվել է
* «Փարվանա» (ալյումին, գտնվում է Հրազդան քաղաքի Աղբյուրակի ջրամբարի ափին)

### Բարձրաքանդակ
* Տիգրան Նաղդալյանին նվիրված հուշատախտակ (2004 թ., բազալտ, մարմար)
* Ազատամարտիկ Սոս Հովսեփյանի կիսանդրին Երևանի թիվ 115 ավագ դպրոցի դիմաց (2001 թ., բազալտ)
* Արցախյան շարժման առաջնորդ, ՀՀ ազգային հերոս Մովսես Գորգիսյանին նվիրված հուշատախտակ (1991 թ., մարմար)

### Մահարձաններ
Հեղինակել է նաև մահարձաններ, որոնք գտնվում են Երևանի Չարբախի, Թոխմախի և 4-րդ գյուղի գերեզմանատներում։

## Հիշատակ
Հայաստանի նկարիչների միության նախագահ Կ. Աղամյանի միջնորդությամբ Երևանի ավագանին 2016 թ․ փետրվարի 9-ի նիստում միաձայն քվեարկությամբ հավանություն տվեց քանդակագործ Խաչատուր Հակոբյանի հիշատակը հավերժացնող հուշատախտակը Երևան քաղաքի Րաֆֆու 57 հասցեի բնակելի շենքին փակցնելու վերաբերյալ։

## Պատկերասրահ

Պատկեր:Aghbyurak Reservoir, Monument in the water - panoramio.jpg|«Փարվանա» քանդակը Հրազդան քաղաքի Աղբյուրակի ջրամբարում
Պատկեր:Zakiyan Street, Yerevan 30.jpg|Տիգրան Նաղդալյանի հուշատախտակը Զաքյան փողոցում
Պատկեր:Movses Gorgisyan plaque.jpg|Մովսես Գորգիսյանի հուշատախտակը
Պատկեր:Sos Hovsepyan statue.jpg|Ազատամարտիկ Սոս Հովսեփյանի կիսանդրին


### Մահարձաններ

Khachatur Hakobyan statue1.jpg
Khachatur Hakobyan statue2.jpg
Khachatur Hakobyan statue3.jpg
Khachatur Hakobyan statue4.jpg
Khachatur Hakobyan statue5.jpg
Khachatur Hakobyan statue6.jpg
Khachatur Hakobyan statue7.jpg


## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:20-րդ դարի հայ նկարիչներ
Կատեգորիա:Երևանի պետական գեղարվեստաթատերական ինստիտուտի շրջանավարտներ
Կատեգորիա:Հայ քանդակագործներ
Կատեգորիա:Փանոս Թերլեմեզյանի անվան գեղարվեստի պետական քոլեջի շրջանավարտներ