Ռեալիզմ (կերպարվեստ)

[thumb|300px|''«Ձյուն Նյու Յորքոմ»'' կտավ, <br/> [Ռոբերտ Հենրի, 1902թ.]]
**Ռեալիզմ**, գեղարվեստական շարժում, որը ձևավորվել է 1850-ական թվականներին Ֆրանսիայում՝ հեղափոխությունից հետո։ Ռեալիստները մերժում էին ռոմանտիզմը, որը, սկսած 18-րդ դարից, գերիշխում էր ֆրանսիական գրականությունում և արվեստում։ Ռեալիզմն ապստամբում էր ռոմանտիկ շարժման չափազանցված, ոչ իրական թեմաների և էմոցիաների դեմ։ Փոխարենը, ռեալիզմի ներկայացուցիչները ձգտում էին նկարել իրական, ժամանակակից մարդկանց և իրավիճակներ՝ ներկայացնելով դրանք ճշգրտորեն և չխուսափելով անդրադառնալ կյանքի տհաճ կամ ստոր կողմերին։

Ռեալիստները նկարում էին տարբեր խավերի ներկայացուցիչներին կյանքի տարբեր իրավիճակներում։ Սովորաբար այդ աշխատանքները արտացոլում էին կյանքում Արդյունաբերական հեղափոխության հետևանքով առաջացած փոփոխությունները։ Այսպիսի «իրատեսական» աշխատանքների ժողովրդականությունն է՛լ ավելի աճեց, երբ ներկայացվեց լուսանկարչությունը. նոր վիզուալ ուղղություն, որը ձգտում էր պատկերել իրերը և մարդկանց ճիշտ այնպիսին, ինչպիսին նրանք կան։

Ռեալիստները ժամանակակից մոտեցում էին ցուցաբերում առօրյա առարկաներ և իրավիճակներ պատկերելիս։ Նրանք խուսափում էին և՛ դասական իդեալիզմից և՛ ռոմանտիկ էմոցիոնալիզմից ու դրամայից։ Սոցիալական ռոմանտիզմը շեշտը դնում էր բանվոր դասակարգի վրա և վերաբերվում էր նրանց այնպես, ինչպես մյուս դասակարգերին։ Հերոսական, սենտիմենտալ թեմաները հավասարապես մերժվում էին։

Ֆրանսիայում ռեալիզմի՝ որպես արվեստի ուղղության առաջնորդ Գյուստավ Կուրբեն էր։ Այն տարածվեց ողջ Եվրոպայով մեկ և պահպանեց իր ազդեցությունը շուրջ մեկ դար։ Սակայն իմպրեսիոնիզմի և ավելի ուշ ձևավորված շարժումների տարածումից հետո ռոմանտիզմը քիչ-քիչ սկսեց զիջել իր դրիքերը։

## Ռեալիզմը Ֆրանսիայում
Ռեալիզմը ձևավորվել է 19-րդ դարի կեսերին։ Ռեալիստ նկարիչները հիմանականում պատկերում էին հասարակ մարդկանց առօրյա իրավիճակներում։ Ռեալիզմի գլխավոր ներկայացուցիչներն են Գյուստավ Կուրբեն, Ժան Ֆրանսուա Միլլեն, Օնորե Դոմիեն, Ժան Բատիստ Կամիլ Կորոն։ Ժյուլ Բաստիեն Լըպաժը սերտորեն կապված է նատուրալիզմի ձևավորման հետ։ Նատուրալիզմը գեղարվեստական շարժում է, որն առաջացել է ռեալիզմից և ազդարարել է իմպրեսիոնիզմի ժամանումը։

Ռեալիստները պատկերում էին ժամանակակից կյանքի հասարակ ասպեկտները՝ համադրելով դրանք ժամանակակից նատուրալիստական գրականության հետ, որի կարկառուն ներկայացուցիչներն են Էմիլ Զոլան, Օնորե դը Բալզակը և Գյուստավ Ֆլոբերը։

Կուրբեն ռեալիզմի հավատարիմ կողմնակիցներից էր և մերժում էր հայտնի պատմական գեղանկարչությունը, որն արժանացել էր պետական հովանավորության արվեստի ակադեմիայի կողմից։ Նա իր ամենահայտնի նկարներից երկուսում՝ «Թաղումն Օրնանում»-ում () և «Քարտաշներ»-ում (), պատկերել է իր ծննդավայրի հասարակ դասակարգին։ Կուրբեն այս նկարները նկարել է հսկայական կտավների վրա, որոնք հիմնականում օգտագործվում էին պատմական գեղանկարչության համար։


File:Gustave Courbet - A Burial at Ornans - Google Art Project 2.jpg|Գյուստավ Կուրբե, *[[Թաղումն Օրնանում]]*, 1849
File:Jean-François Millet - Gleaners - Google Art Project.jpg|Ժան Ֆրանսուա Միլլե, *[[Հասկեր հավաքողները]]*, 1857
File:Honoré Daumier (French, Marseilles 1808–1879 Valmondois) - The Third-Class Carriage - Google Art Project.jpg|Օնորե Դոմիե, *Երրորդ կարգի վագոն*, 1862–64
File:Gustave Courbet 018.jpg|Գյուստավ Կուրբե, *[[Քարտաշներ]]*, 1849
File:Gustave Courbet 031.jpg|Գյուստավ Կուրբե, *Օրհնանում ընթրիքից հետո*, 1849
File:Jean-François Millet - The Sower - Google Art Project.jpg|Ժան Ֆրանսուա Միլլե, *Սերմնացանը*, 1850
File:The Sleepers by Gustave Courbet.jpg|Գյուստավ Կուրբե, *[[Քուն (Կուրբե)|Քուն]] *, 1866
File:Young Girl Reading by Jean-Baptiste-Camille Corot c1868.jpg|Ժան Բատիստ Կամիլ Կորո, *Երիտասարդ աղջիկը կարդալիս*, 1868
File:Edouard Manet 025.jpg|Էդուարդ Մանե, *Նախաճաշ արվեստանոցում (Սև պիջակը )*, 1868
File:Jean-François Millet - A Norman Milkmaid at Gréville - Google Art Project.jpg|Ժան Ֆրանսուա Միլլե, *Նորմանդացի կթվորուհին Գրեվիլում*, 1871
File:Jules Bastien-Lepage - October - Google Art Project.jpg|Ժյուլ Բաստիեն Լըպաժ, *Օգոստոս*, 1878
File:Brooklyn Museum - Fin du travail (The End of the Working Day) - Jules Breton.jpg|Ժյուլ Բրետոն, *Աշխատանքային օրվա ավարտը*, 1886–87


## Ռեալիզմը Ֆրանսիայից դուրս
Ֆրանսիական ռեալիզմը մի փոքր ուշ իր ազդեցությունն ունեցավ նաև արևմտյան երկրներում։ 1860-ական թվականներին Ռուսաստանում ձևավորվեց Գեղարվեստական շրջիկ ցուցահանդեսների ընկերությունը։ 1871 թվականին կազմակերպվեցին ցուցահանդեսներ, որտեղ հանդես եկան ժանրային արվեստի վարպետ Վասիլի Պերովը, բնանկարիչ Իվան Շիշկինը, Ալեքսեյ Սավրասովը, Արխիպ Կուինջին, հանրաճանաչ դիմանկարիչ Իվան Կրամսկոյը, մարտանկարիչ Վասիլի Վերեշչագինը, պատմական գեղանկարչության վարպետ Վասիլի Սուրիկովը և հատկապես Իլյա Ռեպինը, ով շատերի կողմից համարվում է Ռուսաստանի 19-րդ դարի ամենահայտնի արվեստագետը։

Բրիտանիայում մեծ հաջողության հասան ամերիկացի նկարիչ Ջեյմս Էբբոտ Մաք-Նեյլ Ուիսթլերը, գերմանացի նկարիչ Հուբերտ վոն Հերկոմերը () և անգլիացի գեղանկարիչ Լյուկ Ֆիլդսը։ Ջորջ Բելոուզն () ու Ռոբերտ Հենրին () ներկայացնում էին Աղբարկղի դպրոցը ()՝ գեղարվեստական շարժում՝ հիմնված Նյու Յորքում։ Այն օգնեց սահմանել Ամերիկյան ռեալիզմը, որի գլխավոր նպատակն էր պատկերել հասարակության աղքատ անդամներին։


File:Illarion Michajlowitsch Prjanischnikow 002.jpg|Իլարիոն Պրյանիշնիկով, *Կատակասերները*, 1865
File:Wassili Grigorjewitsch Perow - Hunters resting.jpg|Վասիլի Պերով, *Որսորդները հանգստանալիս*, 1871
File:Wladimir Jegorowitsch Makowskij 001.jpg|Վլադիմիր Մակովսկի, *Բարեգործները*, 1874
File:Ivan Shishkin - Рожь - Google Art Project.jpg|Իվան Շիշկին, *Տարեկանի դաշտ*, 1878
File:Hubert von Herkomer - Hard Times.JPG|Հուբերտ վոն Հերկոմեր, *Դժվար ժամանակներ*, 1885
File:McSorley's Bar 1912 John Sloan.jpg|Ջոն Ֆրենչ Սլոուն, *[[Հին գարեջրատուն Մակսորլիսը]]*, 1912


## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:19-րդ դար
Կատեգորիա:Արվեստ
Կատեգորիա:Կերպարվեստ
Կատեգորիա:Ռեալիզմ
Կատեգորիա:Ֆրանսիական արվեստի շարժումներ