Սոֆյա Ադլերսպեր

**Սոֆյա Ադոլֆինա Ադլերսպեր** (, ), շվեդ նկարչուհի։

## Կենսագրություն
Սոֆյա Ադլերսպերը ծնվել է 1808 թվականի մարտի 6-ին շվեդական Մյորբուլոնգ կոմունայում։ Սոֆյայի հայրը` Աքսել Ադլերսպերը (1763—1838), լյութերական պալատական էր, Էլանդ կղզու նահանգապետը, մայրը` Կարոլինա ֆոն Արբինն էր։ Կերպարվեստի հանդեպ հետաքրքրությունը նրանց դստեր մոտ դրրսևորել էր մանկուց։ Նախ աղջիկը գեղանկարչություն է սովորել նկարիչ Կ. Ֆ. Պեդերսենի մոտ, ով Էլանդ կղզի էր ընկել նավաբեկությունից հետո։ 1830 թվականին ընտանիքը տեղափոխվել է Ստոկհոլմ։ 
Սոֆիան նկարչական կրթություն է ստացել նկարիչներ Կառլ Գուստավ Կվարնստրեմի (1810—1867), Յոհան Գուստավ Սանդբերգի և Օլաֆ Յոհան Սեդերմարի (1790—1848) մոտ։ 1836 թվականին նա առաջին անգամ հանդես է եկել որպես նկարիչ, երբ Շվեդիայի ապագա թագուհին` ժառանգական արքայադուստր Ժոզեֆինա Լեյխտենբերգացին, պատվիրել է նրան իր դիմանկարը։

Գեղանկարչության արվեստն ուսումնասիրելու համար Սոֆյան մի քանի ճանապարհորդություն է կատարել Գերմանիայում, Իտալիայում և Ֆրանսիայում։ 1829-1840-ական թվականներին նա սովորել է Փարիզում` Լեոն Կոնյեի մոտ, ծանոթացել է նկարիչներ Կառլ Վալբոմի և Պեր Վիկենբերգի հետ։ Շվեդիա վերադառնալուց հետո բացել է նկարչական դպրոց, որտեղ նրա աշակերտներից է եղել նաև շվեդ նկարչուհի Ամալյա Լինդեգրենը։

1845 թվականին Շվեդիայի թագուհին վճարել է Փարիզում Սոֆյայի հետագա ուսման համար, 1845-1846 թվականներին նա սովորել է Դրեզդենում գերմանացի նկարիչներ Յուհան Քրիստիանի, Կլաուսեն Դալյայի և Կասպար Դավիդ Ֆրիդրիխի հետ` կրկնօրինակելով հին վարպետների նկարներ։ 1851-1855 թվականներին սովորել է Մյունխենում, Բոլոնյաում, Ֆլորենցիայում և Հռոմում։ Հռոմում նա եղել է նկարիչների շվեդական և գերմանական համայնքների անդամ, մասնակցել է Նազարեթյան շարժմանը, որը ղեկավարել է նկարիչ Ֆրիդրիխ Օվերբեկը։ Հռոմում Սոֆյա Ադլերսպերը ընդունել է կաթոլիկություն (ինքը լյութերական ընտանիքից էր)։ Այդ տարիներին նրա աշխատանքներում նկատվում էր ռոմանտիզմի և նկարիչ Ռաֆայել Սանտիի աշխատանքների ազդեցությունը։ Սոֆյան կրկնօրինակել է հայտնի գեղանկարիչների աշխատանքներ։ 1855 թվականին Ադլերսպերն այցելել է Շվեդիա, որտեղ նրա աշխատանքները ցուցադրվել են Թագավորական պալատում։

1862 թվականին Ադլերսպերը վերադառնում է Շվեդիա` մշտական բնակության։ Այնտեղ նրան կենսաթոշակ է տրամադրվում Litteratörernas och Artisternas pensionsförening-ի կողմից։ Առաջին վճարն ստանալուց շատ չանցած նկարիչը մահանում է։

Ներկայումս Սոֆյա Ադոլֆինա Ադլերսպերի նկարները պահվում են Ստոկհոլմի քաղաքային գրադարանում և Շվեդիայի ազգային թանգարանում («Արքայադուստր Ժոզեֆինա», 1841, «Օսկար առաջինի դիմանկարը», 1846, «Ասկել ֆոն Արբին և Հենրիետա» և այլ նկարներ), Կրագեհոլմ ամրոցում և մասնավոր հավաքածուներում։ Թագավորական ընտանիքի անդամների մի շարք դիմանկարներ գտնվում են թագավորական հավաքածուներում։

## Պատկերասրահ


File:SOPHIE ADLERSPARRE 1.jpg|Սոֆյա Ադլերսպեր. Կրկնակի դիմանկար
File:SOPHIE ADLERSPARRE 2.jpg|Կնոջ դիմանկար
File:SOPHIE ADLERSPARRE 3.jpg|Կնոջ դիմանկար
File:SOPHIE ADLERSPARRE Портрет мужчины.jpg|Տղամարդու դիմանկար
File:Syskonen Henrietta Fredrika von Arbin (1852-1880) och Axel Otto Fredrik von Arbin (1853-1906) - Nationalmuseum - 159535.tif| Հենրիտետա Ֆրեդերիկա ֆոն Արբին (1852-1880) և Աքսել Օտտո Ֆրեդերիկ ֆոն Արբին(1853-1906)
File:Josefina, 1807-1876, prinsessa av Leuchtenberg, drottning av Sverige (Sophie Adlersparre) - Nationalmuseum - 16222.tif|Ժոզեֆինա (1807-1876), Լայխտենբերգի արքայադուստրը, Շվեդիայի թագուհին


## Գրականություն

* Österberg, Carin et al., *Svenska kvinnor: föregångare, nyskapare*. Lund: Signum 1990. ()(швед.)
Swe iconISBN191-87896-03-6
* Stålberg, Wilhelmina & P. G. Berg. ''Anteckningar om svenska qvinnor 1864—1866''(швед.)
Swe icon
* Källor: Dagbok, i sammandrag meddelad av Sofie Leijonhufvud i Tidskr. för hemmet, Årg. 5—6, 1863—64;
* Kvinnornas egen konstutställning (Idun, 1911, s. 146); J. Roosval, Svenskt konstgalleri (1912);
* Ida Trotzig, Sophie Adlersparre (Idun, 1911, s. 406);
* Svenska konstnärinnors utställning 1—30 mars 1911. Kataloe.

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ

* Sophie Adolphine Adlersparre

Կատեգորիա:Շվեդ նկարչուհիներ
Կատեգորիա:Շվեդիայի ազնվականություն
Կատեգորիա:19-րդ դարի կին արվեստագետներ