Աբու ալ-Հասան

**Աբու ալ-Հասան** (, աշխատել է 1600-1630 թվականներին), հնդիկ նկարիչ-մանրանկարիչ։

## Կենսագրություն
### Գործունեության սկիզբ
Աբու ալ-Հասանը ծնվել է դատական նկարիչ՝ Ակա Ռիզի ընտանիքում, երբ նա գլխավորում էր Սելիմի արքայազնին՝ ապագա ջանահանգիրի կայսրին։ Պատանին շատ շուտ նկատեց իր նկարչական հմտությունները. նրա մանկական նկարներից պահպանվել է «Սուրբ Հովհան» նկարը, որը նկարվել է 1600 թվականին, իսկ այժմ պահպանվում է Օքսֆորդի Աշմոլյան թանգարանում։ Նկարը նա ստեղծել է պատճենելով Ալբերտ Դյուրերի փորագրության սրբի կերպարը։ Այս նկարը, որն արվել է, երբ Աբու ալ-Հասանը 12 տարեկան էր, վկայում է այն մասին, որ չնայած պարսկական գեղանկարչության շրջանակներում ստացած կրթությանը, որը նա ստացել էր հոր դրդմամբ, երիտասարդ նկարիչը զբաղվում էր եվրոպական նկարչությամբ և ծավալի փոխանցման եվրոպական ձևերով։
մինի|Ջահանգիրի դիմանկարը
«Էկզոտիկ» եվրոպական գեղանկարչությամբ տարված լինելու մեկ այլ օրինակ է «դիալեկտիկա» մանրանկարը, որ նկարել է երկու տարի անց, 1602 թվականին երբ նա 14 տարեկան էր։ Սրա համար ելակետ է հանդիսացել Յան Սանդելերայի փորագրությունը, որը ստեղծվել էր Մարտին դե Վոսի «դիալեկտիկայի» մոտիվներով։ Աբու ալ-Հասանը ինչքան կարողացել է նրանում նմանակել է եվրոպական ձևը, մանրակրկտորեն պատճենելով տարածության խորությունը, որը ստեղծում են բլուրները և փոքրացող մարդկային կերպարանքները։ Բայց և այնպես հետագայում այս հնարքը լանդշաֆտի նկարելու այս հնարքները նրան պետք չեկան, քանի որ 1605 թվականին գահին եկած Շահ Ջահանգիրայի ճաշակները դաստիարակված էին գեղեցկության ընկալման պարսկական ձևով՝ ոսկեգույն ետին պլան և հարթ լանդշաֆտներ, ավելի շուտ դեկորատիվ, քան իրական բուսականությամբ։
250px|մինի|Սկյուռները ծառի վրա, 1610 թվական, այժմ պահպանվում է Լոնդոնում
1604 թվականին Աբու ալ-Հասանը մասնակցեց «Անվար-ի Սուհաիլի» ձեռագրի նկարազարդմանը (1604-1610 թվականներին ստեղծվեց նկարը, իսկ այժմ պահպանվում է Լոնդոնի բրիտանական գրադարանում)։ 16-ամյա նկարիչն այնտեղ նկարել է մի մանրանկար՝ «Արքա Դաբշալիմը այցելում է հնդկական քուրմ Բիդպային», որտեղ նա միավորել է մարդանց դեմքերի պատկերման կենդանի, բնական ձևը հեքիաթային պարսկական լանդշաֆտի հետ, որը հատուկ էր իր հայր՝ Ակա Ռիզի գործերին։

2 Abu'l Hasan. Study of St. John Evangelist adapted from Durer's Crusifixion engraving of 1511. Dated 1600-1601, The Ashmolean Museum, Oxford..jpg|«Սուրբ Հովհան», 1600 թվական, այժմ՝ Օքսֆորդի Աշմոլյան թանգարան
3 Albrecht Durer. Crusifixion.jpg|«Խաչելություն», 1511 թվական, այժմ՝ Նյու Յորք, ստորգետնյա թանգարան
4 Abu'l Hasan. Dialectica, 1602-3 The Institute of Oriental Manuscripts of the Russian Academy of Sciences, St. Peters.jpg|«Դիալեկտիկա», 1602 թվական, Արևելյան ձեռագրերի ինստիտուտ
5Abu'l Hasan. The Hindu king Dabshalim visits Bidpay the Brahmin in his cave to learn the secret of the animal fables of Kalila and Dimna. Anvar-i Suhaili, dated 1604-1610, British Library, London.jpg|«Արքա Դաբշալիմը այցելում է հնդկական քուրմ Բիդպային»,1604-1610 թվականներ, այժմ՝ բրիտանական թանգարան, Լոնդոն
7 Abu'l Hasan, Spotted Forktail, Folio from the Shah Jahan Album ca. 1610–15 Metropolitan Museum New-York.jpg|«Խայտաբղետ թռչունը», 1610-1615 թվականներ, այժմ՝ Նյու Յորք, ստորգետնյա թանգարան


### Հետագա աշխատանքները
Ամենահայտնի նկարը՝ Սկյուռները ծառի վրա», ստեղծվել է 1610 թվականին, այժմ պահպանվում է Լոնդոնում։ Այս նկարում հեղինակը պատկերել է 12 սկյուռների, որոնք գտնվում են ճյուղերի երկայնքում։ Այս նկարում ցուցադրվում և փոխանցվում են նկարչի հմտությունները, որը հնարավոր է նկատել որսորդի կեցվածքից, ծառի տեսքից, սկյուռների կառուցվածքից։
1607 թվականից 1615 թվականի աշխատանքներից մեզ քիչ բան է հասել, որոնք կարելի է վերագրել նրա վրձիններին։ 1615 թվականից հետո նկարիչը սկսում է իր փառքի ճանապարհի կառուցումը։ Նրա նկարները իրենցից ներկայացնում են համահավաքից դուրս մնացած էջեր, օրինակ «Սաադին ներկայացնում է իր բանաստեղծությունների գիրքը», կամ առանձին էջեր, օրինակ «Ծեր պանդուխտը»՝ հոգնած, տարեց մարդու հիանալի նկարագրություն, ով ճանապարհ է ընկել Աստծո մոտ։

8 Abu'l Hasan. Celebrations at the accession of Jahangir. Jahangirnama. St. Petersburg Album. ca. 1615-18, Institute of Oriental Studies, St. Petersburg..jpg|1618 թվական, Սանկտ Պետերբուրգ
25 Abu'l Hasan. Emperor Jahangir At The Jharoka Window Of The Agra Fort, ca. 1620, Aga Khan Museum.jpg|Ջահանգիր Պադիշահը ապաստան է ստանում «Ջարոկայի» պատուհանից, 1620 թվական
9 Abu'l Hasan. An Aged Pilgrim, c. 1618-20, Aga Khan Museum.jpg|«Ծեր պանդուխտը», 1618-1620 թվականներ
10 Abu'l Hasan Saʿdī presents a book of his poems, 1615, Walters Art Museum, Baltimor.jpg|«Սաադին ներկայացնում է իր բանաստեղծությունների գիրքը», 1615 թվական
17 Abu'l Hasan. Jahāngīr giving a cup of wine to a young woman, 1615, Walters Art Museum, Baltimor.jpg|«Ջահանշիրը օրիորդին գինի է առաջարկում», 1615 թվական
15 Abu'l Hasan, Jahangir with a Potrait of Akbar. 1614г Musee Guimet, Paris - копия.jpg|«Աքբարի և Ջահանշիրի պատկերները», 1614 թվական
20 Abu'l Hasan. Prince Khurram, ca. 1616-1617, Victoria and Albert Museum, London.jpg|«Արքայազն Խուրամը», 1616-1617 թվականներ


Աբու ալ-Հասանը շատ ու շատ հարցերում մնացել է պահպանողական նկարիչ։ Չնայած նրան, որ նկարիչը հետևել է եվրոպական ոճին, նրա նկարներում պահպանվել են ավանդական հարթությունները և ներդաշնակությունը։ Նրա համբավն այն է, որ նա եղել է Ջահանգիրի կարգավիճակում և եղել է նրա արվեստի շարունակողը։ Այս առումով նրան իսկապես հավասարը չկար։

## Ծանոթագրություններ

## Աղբյուրներ
* Կայսրերի ալբոմ. դիմանկարներ

Կատեգորիա:Հնդիկ մանրանկարիչներ