Ռեբեկա Գոլդշթեյն

**Ռեբեկա Նյուբերգեր Գոլդշթեյն** () ամերիկացի փիլիսոփա, վիպասան և ճանաչված մտավորական։ Նա գրել է տասը գիրք՝ ներառյալ գեղարվեստական և ոչ գեղարվեստական ստեղծագործություններ։ Գոլդշտեյնը Փրինսթոնի համալսարանից փիլիսոփայական գիտությունների դոկտորի աստիճան է ստացել։ Նրան հաճախ դասում են այնպիսի վիպասանների շարքում, ինչպիսիք են Ռիչարդ Փաուերսը և Ալան Լայթմանը, որոնք ստեղծում են գեղարվեստական գործեր․ վերջիններս գիտության բնագավառում տեղեկատվական և ուսուցանող գրականություն են ստեղծում։

Նրա երեք ոչ գեղարվեստական աշխատանքներում նա ընդգծել է փիլիսոփայական ռացիոնալիզմի հանդեպ իր հակվածությունն ու այն համոզմունքը, որ փիլիսոփայությունը, ինչպես գիտությունը, առաջընթաց է գրանցում, և որ գիտական առաջընթացը նույնպես սատարում է փիլիսոփայական վարկածներին։

Նա աստիճանաբար իր զրույցներում և հարցազրույցներում սկսել է խորանալ այն գաղափարում, որը անվանել է «գործունեության տեսություն», որպես ավանդական ունիտարիզմի այլընտրանք։ Այս տեսությունը նրա «գործունեության քարտեզ» գաղափարի զարգացում է, որը նախապես ներկայացվել էր նրա «Մտածողություն–Մարմին» վեպում։ Գործունեության քարտեզը լայնորեն ընդունվել է մշակութային քննադատության, հոգեբանության և վարքագծային տնտեսագիտության տարբեր բնագավառներում։

Գոլդշթեյնը ՄակԱրթուրի մրցանակակիր է, և ստացել է Ազգային Հումանիտար Գիտությունների Մեդալը և Ազգային Հրեական Գրքի Մրցանակը:

## Վաղ կյանքը և կրթությունը
Գոլդշթեյնը, (Ռեբեկա Նյուբերգեր), մեծացել է Նյու Յորքի Վայտ Փլեյնս քաղաքում։ Նա ծնվել է ուղղափառ հուդայականություն դավանող  ընտանիքում։ Նա ունի մեկ ավագ եղբայր, որը ուղղափառ ռաբբի է, և մեկ կրտսեր քույր՝ Սարա Սթեռն։ Ավագ քույրը՝ Մինդա Բարենհոլցը, մահացել է 2001 թվականին։ Նա իր բակալավրիատային ուսումը ստացել է Նյու Յորքի Սիթի քոլեջում  և Բառնարդ քոլեջում, որտեղ ավարտել է որպես ճառախոս 1972 թվականին։ Փրինսթոնի համալսարանից փիլիսոփայության դոկտորի կոչում ստանալուց հետո, որտեղ նա ուսանել է Թոմաս Նեգելի հետ և պաշտպանել է «Կրճատում, ռեալիզմ և մտքի հարցերը» թեմայով դիսերտացիա, նա վերադարձել է Բառնարդ որպես փիլիսոփայության պրոֆեսոր։

## Կարիերա
1983 թվականին Գոլդշթեյնը հրապարակեց իր առաջին վիպակը՝ «Մտածողություն-Մարմին հակամարտություն» վերնագրով, որը լուրջ-կատակերգական պատմություն է զգացմունքի և ինտելեկտի հակամարտության մասին՝ միաժամանակ անդրադառնալով մաթեմատիկայի էականության բնույթին, բանիմաց կանանց բախվող մարտահրավերներին և հրեական ավանդույթին ու ինքնությանը։ Գոլդշթեյնը նշել է, որ գիրքը գրել է «իրական կյանքը» ներդնելու մտավոր պայքարի մեջ։ «Կարճ ասած՝ ես ուզում էի գրել փիլիսոփայական մոտեցմամբ ստեղծված վեպ»։

Նրա երկրորդ վիպակը՝ «Մտածող կնոջ խոր ամառային սերը» (1989), նույնպես ակադեմիական ստեղծագործություն էր։  Իսկ նրա երրորդ վիպակը՝ «Սև քույրը» (1993), ներկայացնում էր Ուիլյամ Ջեյմսի կյանքի ընտանիքային և մասնագիտական խնդիրների գեղարվեստական վերհանումը։ Այնուհետև նա հրապարակեց կարճ պատմությունների ժողովածու՝ «Տարօրինակ գրավչություններ» (1993), որն արժանացավ Ազգային հրեական պատվոգրի և Նյու Յորք Թայմսի տարվա նշանավոր գրքի տիտղոսի։ Այս ժողովածուի երկու պատմություններում ներկայացված գեղարվեստական մայրը, դուստրը և թոռնուհին դարձան Գոլդշթեյնի հաջորդ վիպակի՝ «Մազել»-ի (1995) գլխավոր կերպարները, որը շահեց Ազգային Հրեական գրքի մրցանակը և 1995 թվականի Էդվարդ Լյուիս Վալանտի մրցանակը։

1996 թվականին ՄակԱրթուրի մրցանակակիր դառնալուն հաջորդեց «Լույսի հատկություններ» (2000) վիպակը, որը հոգիների, սիրո, դավաճանության և քվանտային ֆիզիկայի մասին պատմություն է։ Նրա վերջին վեպը «Աստծո գոյության 36 փաստարկ» (2010) է, որը անդրադառնում է կրոնի և պատճառաբանության շուրջ ընթացող վեճերին՝ ներկայացնելով հոգեբանության պրոֆեսորի պատմությունը, ով գրել է աթեիստական բեսթսելլեր, բայց նրա կյանքը կրոնական թեմաների աշխարհիկ մեկնաբանությունների կենտրոն էր։ Ամերիկայի ազգային հանրային ռադիո ընտրել է այն որպես 2010 թվականի «հինգ սիրելի գրքերից մեկը», իսկ “The Christian Science Monitor” թերթը այն անվանել է 2010 թվականի լավագույն գեղարվեստական ստեղծագործությունը։

Գոլդշթեյնը գրել է երկու կենսագրական աշխատանք՝ «Անվերջություն՝ Կուրտ Գեդելի ապացույցը և պարադոքսը» (2005) և «Դավաճանելով Սպինոզային՝ այն ապստամբ հրեան, որը մեզ վերադարձրեց արդիությունը» (2006)։ «Դավաճանելով Սպինոզային» գրքում համադրված են նրա հրեական գաղափարների, պատմության և ինքնության նկատմամբ շարունակական հետաքրքրությունը, ինչպես նաև դեպի աշխարհիկություն, մարդկայնություն և աթեիզմ կենտրոնացած աճող հետաքրքրությունը։ Գոլդշտեյնը ասել է, որ այդ գիրքը երրորդ գիրքն է, որ հրապարակել է, բայց առաջինն է, որի մեջ նա կատարեց երկար սպասված և անդառնալի քայլ՝ մեկտեղելով իր մասնավոր և հասարակական եսերը։ «Աստծո գոյության 36 փաստարկները՝ գեղարվեստական ստեղծագործություն» գրքի հետ միասին, այն Գոլդշթեյնին դարձրեց հումանիտար շարժման առաջատար գործիչ, որը մաս էր կազմում «նոր նոր աթեիստների» ալիքի՝ առանձնանալով ավելի համախմբող կոչերով և կանացի ավելի մեծ ներկայացվածությամբ։։

2014 թվականին Գոլդշթեյնը հրապարակեց «Պլատոնը Գուգլոմեքսում. Ինչու փիլիսոփայությունը չի հեռանա» գիրքը, որը ուսումնասիրում է փիլիսոփայության պատմական արմատներն ու դրա ժամանակակից նշանակությունը։

Բարնարդից բացի, Գոլդշթեյնը դասավանդել է Կոլումբիայի համալսարանում, Ռադգերսի համալսարանում և Թրինիթի քոլեջում (Հարթֆորդ, Կոնեկտիկուտ), իսկ 2014 թվականից ի վեր նա եղել է a  Լոնդոնում գտնվող Հումանիտար Գիտությունների Նոր Համալսարանի կարճաժամկետ դասավանդման հրավիրված պրոֆեսոր։2016 թվականին նա եղել է Նյու Յորքի համալսարանի անգլերեն բաժնում կարճաժամկետ դասավանդման հրավիրված պրոֆեսոր։ 2011 թվականին նա Թաների դասախոսություններն է կարդացել մարդկային արժեքների մասին Եյլի համալսարանում՝ «Հին վեճը. Փիլիսոփայություն և գրականություն» թեմայով։ Նա աշխատում է Համաշխարհային տնտեսական համաժողովի արժեքների խորհրդում և Ամերիկայի աշխարհիկ կոալիցիայի խորհրդատվական խորհրդում։

Գոլդշթեյնի ստեղծագործությունները հայտնվել են նաև մի շարք խմբագրված գրքերում, ինչպես նաև թերթերում՝ ինչպիսիք են The Atlantic, The Chronicle of Higher Education, The New York Times Book Review, The New York Review of Books, The New Republic, The Wall Street Journal, Huffington Post, Tikkun, Commentary և բլոգի ձևաչափով The Washington Post-ի «On Faith» բաժնում:

## Անձնական կյանք
Գոլդշթեյնի առաջին ամուսնությունը 1969 թվականին էր ֆիզիկոս Շելդոն Գոլդշտեյնի հետ, իսկ ամուսնալուծվել են 1999 թվականին։ Նրանք նովելիստ Յաել Գոլդշտեյն Լավի և բանաստեղծ Դանիել Բլաուի ծնողներն են։ 2006 թվականին Լուկ Ֆորդի հետ ունեցած հարցազրույցում Գոլդշտեյնը ասել է.2007 թվականին Գոլդշտեյնը ամուսնանում է ճանաչված կոգնիտիվ հոգեբան Սթիվեն Պինքերի հետ:

## Մրցանակները և անդամակցությունները
* 2014 թվականին Ազգային հումանիտար գիտությունների մեդալ (ներկայացվել է 2015 թվականի սեպտեմբերի 10-ին Սպիտակ տանը Նախագահ Բարաք Օբամայի կողմից)

* 2014 թվականին Ռիչարդ Դոքինզի անվան մրցանակ
* 2013 թվականին "Montgomery"-ի անդամ, Դարթմութի քոլեջ
* “Moment” ամսագրի ստեղծագործական մրցանակ
* 2012 թվականին "Franke Visiting"-ի անդամ, Ուիթնի Հումանիտար Գիտությունների կենտրոն, Եյլի համալսարան
* «Տարվա հումանիստ» մրցանակ. շնորհվել է 2011 թվականի ապրիլին Ամերիկյան հումանիստների ասոցիացիայի կողմից
* «Ազատամտական հերոսուհի» մրցանակ. շնորհվել է 2011 թվականի հոկտեմբերին Freedom from Religion հիմնադրամի կողմից
* 2011 թվականին Miller գիտնական, Սանտաֆե համալսարան
* 2010 թվականի լավագույն գեղարվեստական ​​գիրք («Աստծո գոյության 36 փաստարկ. գեղարվեստական ​​գործ»), Christian Science Monitor
* Հումանիզմի դափնեկիր, շնորհվել է Հումանիզմի միջազգային ակադեմիայի կողմից, 2008 թվականին
* Ռադքլիֆի առաջադեմ հետազոտությունների ինստիտուտի անդամ Հարվարդի համալսարանում, 2006֊2007
* Գուգենհայմի մրցանակակիր, 2006–2007
* «Կորետ» Հրեական Գրքի Մրցանակ հրեական մտածողության մեջ 2006, «Դավաճանել Սպինոզային. ուրացող հրեան, ով մեզ արդիականություն տվեց» գրքի համար
* Արվեստի և Գիտությունների Ամերիկյան Ակադեմիայի անդամ, 2005
* ՄակԱրթուրի մրցանակակիր, 1996
* Ազգային Հրեական Գրքի Մրցանակ, 1995, «Մազել» գրքի համար
* Էդվարդ Լյուիս Վալանտի մրցանակ, 1995, «Մազե» գրքի համար
* "Whiting" մրցանակ, 1991

## Մատենագիտություն
### Գեղարվեստական գրականություն

* *Thirty-Six Arguments for the Existence of God: A Work of Fiction* (2010)
* *Properties of Light: A Novel of Love, Betrayal, and Quantum Physics* (2000)
* *Mazel* (1995)
* *The Dark Sister* (1993)
* *The Late-Summer Passion of a Woman of Mind* (1989)
* *The Mind-Body Problem* (1983)

### Կարճ պատմություններ
* *Strange Attractors: Stories* (1993)

### Ոչ գեղարվեստական գրականություն
* *Plato at the Googleplex: Why Philosophy Won't Go Away* (2014)
* *Betraying Spinoza: The Renegade Jew Who Gave Us Modernity* (2006)
* *Incompleteness: The Proof and Paradox of Kurt Gödel* (2005)

## Ծանոթագրություններ

*

Կատեգորիա:21-րդ դարի ամերիկացի կին գրողներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի կին փիլիսոփաներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի հումանիստներ
Կատեգորիա:Կին կենսագիրներ