Եվգենի Օնեգին (ֆիլմ, 1958)

**«Եվգենի Օնեգին»** (), խորհրդային գունավոր լիամետրաժ գեղարվեստական ֆիլմ-օպերա՝ բեմադրված 1958 թվականին «Լենֆիլմ» կինոստուդիայում ռեժիսոր Ռոման Տիխոմիրովի կողմից Պյոտր Չայկովսկու համանուն օպերայի մոտիվներով, որն էլ ստեղծվել է Ալեքսանդր Պուշկինի վեպի հիման վրա։ Օպերայի երաժշտությունը կրճատված է 108 րոպե տևողությամբ։ Գլխավոր մենակատարներն են Մեծ թատրոնի դերասանները՝ Գալինա Վիշնևսկայան, Լարիսա Ավդեևան և Եվգենի Կիբկալոն։

ԽՍՀՄ-ում ֆիլմի պրեմիերան տեղի է ունեցել 1959 թվականի մարտի 8-ին։

## Սյուժե
Ռուսաստանը 19-րդ դարի սկզբին։ Լարինների ազնվական կալվածքը։ Օլգա և Տատյանա քույրերին ու նրանց մորը հյուր է եկել Վլադիմիր Լենսկին, որն ընդունվում է որպես Օլգայի փեսացու։ Նա Լարիններին ծանոթացնում է իր ընկերոջ՝ Եվգենի Օնեգինի հետ։ Տատյանան բուռն կերպով հափշտակվում է հյուրով։ Նա հուզական կերպով նոր զգացմունքներ է ապրում։ Չկարողանալով զսպել իրեն՝ Օնեգինին նամակ է գրում՝ խոստովանելով իր սերը։ Հաջորդ այցելության ժամանակ Օնեգինը քաղաքավարի, բայց սառն է լինում։ Նա մերժում է Տատյանային, աղջիկը ցնցված է։

Լարինների տանը պարահանդես է։ Նահապետական կացութաձևը իր հետքն է թողնում նաև հրավիրովի երեկույթի վրա։ Օնեգինը ձանձրանում է։ Զվարճանալու նպատակով նա մեծ ուշադրություն է հատկացնում Օլգային, վերջինս կատակով պատասխանում է։ Լենսկին ամեն ինչ լրջորեն է ընդունում, վեճի բռնկման ընթացքում նա Օնեգինին հրավիրում է մենամարտի։ Ձմռան առավոտյան հակառակորդները հանդիպում են հին ջրաղացի մոտ։ Երկուսն էլ ներքուստ պատրաստ են հաշտության, բայց դա տեղի չի ունենում։ Հնչում են կրակոցներ։ Լենսկին մահանում է։

Անցնում է որոշ ժամանակ։ Նորից պարահանդես է, բայց այս անգամ փայլուն, մայրաքաղաքային։ Օնեգինն այստեղ ևս ձանձրանում է։ Հայտնվում է նոր զույգ՝ իշխան Գրեմինը կնոջ հետ։ Երիտասարդ իշխանուհին Տատյանան է։ Մեկ այլ ձևով գնահատելով նրա շքեղությունը՝ Օնեգինը նրան գրում է կրքոտ նամակ։ Նամակը հուզում է երիտասարդ կնոջը, նախկին զգացմունքները կարծես վերադառնում են... մի պահ։ Կրքոտ երիտասարդության ժամանակը թռել է անդառնալիորեն։ Տատյանան Օնեգինին մերժում է։

## Գլխավոր դերերում
* Արիանդա Շենգելայա – *Տատյանա Լարինա* (երգում է Գալինա Վիշնևսկայան)
* Սվետլանա Նեմոլյաևան – *Օլգա Լարինա* (երգում է Լարիսա Ավդեևան)
* Վադիմ Մեդվեդև – *Օնեգին* (երգում է Եվգենի Կիբկալոն)
* Իգոր Օզերով – *Լենսկի* (երգում է Անտոն Գրիգորևը)
* Իվան Պետրով – *Գրեմին* (երգում է հենց ինքը)

## Դերերում (տիտրերում նշված չեն)
* Զինաիդա Կվյատկովսկայա – *Լարինա՝ կալվածատիրուհի, Տատյանայի և Օլգայի մայրը*
* Օլգա Պորուդոլինսկայա – *դայակ*
* Էմմանուիլ Կապլան – *մսյո Տրիկե, ֆրանսիացի*
* Գլիկերիա Բոգդանովա-Չեսնոկովա – *հյուր*
* Վլադիմիր Վասիլև – *Սկոտինին*
* Վերա Կուզնեցովա – *ճորտ*
* Աննա Լյուբիմովա – *էպիզոդ*
* Յակով Նայշուլեր – *էպիզոդ*
* Յակով Ռոդոս – *հյուր*
* Արկադի Տրուսով – *կալվածատեր*

## Նկարահանող խումբ
* Սցենարի հեղինակներ – Ալեքսանդր Իվանովսկի, Ռոման Տիխոմիրով
* Բեմադրող ռեժիսոր – Ռոման Տիխոմիրով
* Գլխավոր օպերատոր – Եվգենի Շապիրո
* Ռեժիսորներ – Ի. Գինդին, Վ. Միրոնովա
* Գլխավոր նկարիչ – Նիկոլայ Սուվորով
* Հնչյունային օպերատոր – Գրիգորի Էլբերտ
* ԽՍՀՄ Մեծ թատրոնի մեներգիչներ, երգչախումբ և նվագախումբ
* Երաժշտական ղեկավար և դիրիժոր – Բորիս Խայկին
* Երաժշտական խորհրդատու – Ա. Դմիտրիև
* Տնօրեն – Վ. Յակովլև

## Պարգևներ
1960 թվականին Էդինբուրգում կայացած Միջազգային 13-րդ կինոփառատոնում ֆիլմն արժանացել է դիպլոմի։ Տատյանա Լարինայի դերակատար Արիադնա Շենգելայան 1959 թվականին Մոսկվայի միջազգային կինոփառատոնում ստացել է առաջին մրցանակ, իսկ 1960 թվականին Կիևում տեղի ունեցած Համամիութենական կինոփառատոնում արժանացել է գլխավոր մրցանակի։

## Հետաքրքիր փաստեր
* Գալինա Վիշնևսկայան իր հուշերում պատմել է, որ ինքը պատրաստվում էր ոչ միայն երգել Տատյանայի դերերգը, այլև այն խաղալ ֆիլմում։ Նկարահանումներին խանգարել է դերասանոււհու և երգչուհու հղիությունը, սակայն դա չի խանգարել հղիության վերջին ամիսներին կատարելու կադրից դուրս ամբողջ տեքստը, չնայած երգչուհին և դերասանուհին ստիպված է եղել բառացիորեն կիսվել Մոսկվայի ու Լենինգրադի հիմնական աշխատանքների միջև, որտեղ տեղի էին ունենում ֆիլմի նկարահանումներն ու ձայնագրությունները։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* 
* 
* 
* 
* 
* 

Կատեգորիա:1950-ականների ռուսերեն ֆիլմեր
Կատեգորիա:1958 ֆիլմեր
Կատեգորիա:«Լենֆիլմ» ստուդիայի ֆիլմեր
Կատեգորիա:Ալեքսանդր Պուշկինի ստեղծագործությունների էկրանավորումներ
Կատեգորիա:1950-ականների խորհրդային ֆիլմեր
Կատեգորիա:1959 ֆիլմեր
Կատեգորիա:Ֆիլմեր, որոնց գործողությունները տեղի են ունենում 19-րդ դարում