Ռոզա ֆոն Ռոսթհորն-Ֆրիդման

** Ռոզա ֆոն Ռոսթհորն-Ֆրիդման**, ավստրիացի ազնվականուհի, լեռնագնաց, հայտնի է Գուստավ Կլիմտի իր դիմանկարով։

## Կյանք և գործունեություն
Ռոզա ֆոն Ռոսթհորնը ծնվել է արդյունաբերող Ադոլֆ Ռոսթհորնի և նրա կնոջ՝ Ռոզալի Ֆիշերի ընտանիքում, բժիշկ Ալֆոնս ֆոն Ռոսթհորնի երկրորդ զարմիկն էր, պատկանում էր Ռոսթհորնի ձեռներեցների դինաստիայի։

1881 թվականին Ռոզա ֆոն Ռոսթհորնը դարձավ առաջին կինը, որը նվաճեց 1800 մ բարձրությամբ Բավարիայի Վացման լեռը արևելյան լանջից։ 1888 թվականին Ռոսթհորնը գրավեց Շվեյցարիայի Օրտլես գագաթը.
մինի|left|Վացման լեռ

Ռոզա ֆոն Ռոսթհորնի առաջին ամուսինն էր Ավստրիական երկաթուղու իրավախորհրդատու Բրունո Վագներ ֆոն Ֆրայնսհայմը, որը հետագայում Հյուսիսային երկաթուղու տնօրենն էր։ Այս ամուսնությունից ունեցել է դուստր՝ Դորան։

1886 թվականին Ռոզան ամուսնացել է ավստրիացի արդյունաբերող, լեռնագնաց, արագասահորդ և սուսերամարտիկ Լուի Ֆիլիպ Ֆրիդմանի հետ (1861–1939), ունեցել են դուստր՝ Մարիա Ալեքսանդրինան։ Ֆրիդման զույգը տեղափոխվել է Վիեննայի ինտելեկտուալ հասարակության մեջ և ծանոթացել գրող Ուգո ֆոն Հոֆմանսթալի հետ, որը հիանում էր ոչ միայն գեղեցկությամբ, այլև Ռոզայի խելքով և ուժեղ անհատականությամբ, ինչպես նաև Արթուր Շնիցլերի հետ, որը հիշողություններ է թողել հոյակապ մարզիկ Լուի Ֆրիդմանի մասին։

Գուստավ Կլիմտը անմահացրել է Ռոզա ֆոն Ռոսթհորն-Ֆրիդմանին հայտնի դիմանկարում, որն ընտանիքում մնացել է մինչև 1983 թվականը, իսկ հետո 1987 թվականին *Sotheby*'s աճուրդում ձեռք է բերել հրատարակիչ Հանս Դիեհանդը։

Ռոզա ֆոն Ռոսթհորնը կտավի վրա պատկերված է սև երեկոյան զգեստով՝ թեթևակի հենված փափուկ կարմիր աթոռի մեջքին։ Նրա պարանոցը զարդարված է լայն մարգարտե վզնոցով, իսկ դաստակը զարդարված է մի քանի ոսկե ապարանջաններով։ Դեմքի գունատ մաշկը, պարանոցը և մերկ ձեռքերը աչքի են ընկնում մուգ ֆոնի վրա, մինչդեռ ծավալուն սանրվածքի մուգ մազերը գրեթե միախառնվում են ֆոնին։ Հստակ հայտնի չէ, թե ինչ հարաբերություններ է ունեցել Ռոզա ֆոն Ռոսթհորն-Ֆրիդմանը նկարչի հետ, սակայն Ալմա Շինդլերը, որի համար Կլիմտն առաջին սերն էր, իր օրագրում խանդով գրել է, որ հարաբերություններ է սկսել «ծեր կնոջ»՝ Ռոզա Ֆրիդմանի հետ։

Ռոզա ֆոն Ռոսթհորն-Ֆրիդմանին հեշտությամբ կարելի է ճանաչել Կլիմտի «Արծաթե ձկնիկներ» կտավում ջրային նիմֆերի մասին նրա շարքից, որը թվագրվում է և՛ 1899, և՛ 1901-1903 թվականներով։
thumb|180px|Արծաթե ձկնիկներ, 1899, մասնավոր հավաքածու

Առաջին համաշխարհային պատերազմի ժամանակ Ռոզա ֆոն Ռոսթհորն-Ֆրիդմանը որպես բուժքույր ծառայում էր Վիեննայի հիվանդանոցներից մեկում, որտեղ հիվանդանում է տիֆով և մահանում 1919 թվականին։

## Գրականություն
* Gustav Klimt, Toni Stooss, Christoph Doswald: *Gustav Klimt*, 1992, Seite 118
* Louis Friedmann: *Die Ortlergruppe.* In: *Die Erschließung der Ostalpen.* Band 2, Deutscher und Österreichischer Alpenverein http://books.google.de/books?id=n7pDAAAAYAAJ&q=%22Louis+Friedmann%22&dq=%22Louis+Friedmann%22&lr=&as_drrb_is=q&as_minm_is=0&as_miny_is=&as_maxm_is=0&as_maxy_is=&as_brr=0&cd=1
* Harry Muré: Jeanne Immink Die Frau, die in die Wolken stieg. Tyrolia, Innsbruck 2010, ISBN 978-3-7022-3075-3
* 
* 

## Արտաքին հղումներ

* wina-magazin.at: Die Dame in Schwarz
* Lebensdaten des Architekten Hellmut Wagner-Freynsheim und seiner Eltern im österreichischen Architektenlexikon
* Erstbesteigung der Thurwieserspitze durch eine Frau in Die Erschließung der Ostalpen, Band 2, Deutscher und Österreichischer Alpenverein

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Գուստավ Կլիմտի նկարներ
Կատեգորիա:Լեռնագնացներ