open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Ալեքսանդր Տիտով

**Ալեքսանդր Վալենտինովիչ Տիտով** (, ), սովետական և ռուս ռոք երաժիշտ, առավել հայտնի է որպես Ակվարիում  և Կինո խմբերի բաս կիթառահար։

## Կենսագրություն
Ծնվել է 1957 թվականի հուլիսի 18-ին Լենինգրադում։ Դպրոցն ավարտելուց հետո սովորել է Սանկտ Պետերբուրգի պետական տեխնոլոգիական ինստիտուտում որպես արդյունաբերական ինժեներ, ծառայել է բանակում։ 1977 թվականին Ալեքսանդրը նվագել է Միխայիլ Մալինի և Ալեքսանդր Լյապինի հետ խմբում, իսկ 1979 թվականին Мифы խմբի կիթառահար Յուրի Իլչենկոյի հրավերով նա սկսել է նվագել Земляне խմբում։ 1982-1983 թվականներին եղել է Август-ի անդամ։

1983-ին Ակվարիում խմբի երաժիշտ Դյուշա Ռոմանովը Ալեքսանդրին հրավիրել է գնալ Мелодия շարժական ստուդիա՝ ձայնագրելու Радио Африка ալբոմը, քանի որ Ակվարիում-ի բասիստ Միխայիլ «Ֆան» Ֆայնշտեյն-Վասիլևն այդ ժամանակ բացակայում էր։ Ալբոմի ձայնագրության ժամանակ Ալեքսանդր Տիտովը բաս է նվագել «Время Луны» երգում։ 1983 թվականի ամռանը Վիբորգում կայացած ռոք փառատոնի ժամանակ Բորիս Գրեբենշչիկովը նրան հրավիրել է վերջնականապես տեղափոխվել Ակվարիում։ Եղել է Ակվարիումի բաս կիթառահար 1983-1989 և 1992-1996 թվականներին։ Միաժամանակ 1984 թվականից մինչև 1986 թվականի նվագել է Կինո խմբում։

Ակվարիումի միակ երաժիշտը, ով 1989 թվականին մասնակցել է Բորիս Գրեբենշչիկովի «Radio Silence» անգլալեզու ալբոմի ձայնագրմանը։

1996 թվականին Լոնդոնում «Снежный лев» ալբոմը ձայնագրելուց հետո նա մշտապես բնակություն է հաստատում Մեծ Բրիտանիայում։ Պաշտոնապես Ակվարիումից հեռանալուց հետո Տիտովն օգնել է խմբին ձայնագրել «Ψ» (1999) և «Zoom Zoom Zoom» (2005) ալբոմները։ 2008 թվականին Շրի Չինմոյի հիշատակին Ալբերտ թագավորական սրահում համերգից հետո նա վերադառննում է խումբ։

Ակվարիումում աշխատանքին զուգահեռ նա հանդես է եկել որպես պրոդյուսեր և երաժիշտ Rina Green խմբում, որտեղ նրա կինը՝ Ալենա Տիտովան, վոկալիստ և երգահան է։

Ակվարիումում, 1980-ականների երկրորդ կեսին, նա նվագել է 1982 թվականին արտադրված Ibanez բրենդի առանց լադի 4 լարանի (MC940PW մոդել) բաս կիթառով՝ այն օգտագործելով Միք Կառնի («Japan» խումբ) և Ջակո Պաստորիուսի (նույն կիթառը հնչում է «ԴԴՏ» խմբի «Дождь» երգում) ազդեցության ներքո։ Այդ տարիների հարցազրույցներից մեկում Տիտովը նշել է, որ ոչ լադային բասի առավելությունը «մեղեդու մեջ է. այն «նման է մարդկային ձայնի». այն այլևս գործիք չէ, այն երգում է»։ Իր հերթին, Տիտովի նվագելն ազդել է «Մելնիցա» խմբի բաս կիթառահար Ա. Կոժանովայի վրա։

## Սկավառակագրություն
### Կինոյի կազմում
* 1984: «Начальник Камчатки» — բաս կիթառ, փոքր թմբուկներ (3), բեք վոկալ
* 1985: «Концерт в рок-клубе» — բաս կիթառ
* 1985: «Это не любовь» — բաս կիթառ (1-11)
* 1986: «Ночь» — բաս կիթառ
* 2021: «Кино в Севкабеле» (համերգային ալբոմ) — բաս կիթառ, բեք վոկալ
* 2022: «12_22» — բաս կիթառ, բեք վոկալ

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Կայք անձնական նախագծերով

Կատեգորիա:Ռուս երաժիշտներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի ռոք երաժիշտներ
Կատեգորիա:Խորհրդային երաժիշտներ
Կատեգորիա:Բաս կիթառահարներ
Ռիֆաբուտին

**Ռիֆաբուտին**, հակաբիոտիկ տուբերկուլյոզի բուժման և Միկոբակտերիում Ավիումի կանխարգելման և բուժման համար։ Այն սովորաբար օգտագործվում է միայն նրանց մոտ, ովքեր ունեն անտանելիություն Ռիֆամպինի հանդեպ, օրինակ՝ ՄԻԱՎ/ՁԻԱՀ-ով հակառետրովիրուսային դեղամիջոցներ ստացող հիվանդների շրջանում։ Ակտիվ տուբերկուլյոզի դեպքում այն օգտագործվում է այլ հակամիկոբակտերիալ դեղամիջոցների հետ համատեղ։ Թաքնված տուբերկուլյոզի դեպքում այն կարելի է օգտագործել առանձին, եթե կոնտակտը եղել է դեղակայուն տուբերկուլյոզով հիվանդի հետ։

Ռիֆաբուտինը հաստատվել է բժշկական օգտագործման համար Միացյալ Նահանգներում 1992 թվականին։ Այն գտնվում է Առողջապահության համաշխարհային կազմակերպության հիմնական դեղերի ցանկում։

## Բժշկական կիրառություններ
Ռիֆաբուտինն այժմ առաջարկվում է որպես տուբերկուլյոզի բուժման առաջին գծի դեղորայք, սակայն ռիֆամպիցինն ավելի լայնորեն օգտագործվում էր իր ավելի էժան արժեքի պատճառով։ Սակայն արտոնագրերի ժամկետի ավարտի պատճառով արժեքներն այժմ գրեթե համանման են։

## Կողմնակի ազդեցություններ
Ընդհանուր կողմնակի ազդեցությունները ներառում են որովայնի ցավը, սրտխառնոցը, ցանը, գլխացավը և արյան մեջ նեյտրոֆիլների մակարդակի նվազումը։ Այլ կողմնակի ազդեցությունները ներառում են մկանային ցավերը և ուվեիտը, հատկապես։ Թեև հղիության ընթացքում որևէ վնաս չի հայտնաբերվել, սակայն այն լավ ուսումնասիրված չէ հղիների շրջանում։ Ռիֆաբուտինը պատկանում է Ռիֆամիցինի դեղամիջոցների ընտանիքին։ Այն ազդում է բակտերիաներում ՌՆԹ-ի արտադրությունը արգելափակելու միջոցով։

## Պատմություն
Իտալական Achifar դեղագործական ընկերության գիտնականները հայտնաբերեցին Ռիֆաբուտինը 1975 թվականին։ (Ի վերջո, Archifar-ը դարձավ Farmitalia Carlo Erba-ի մի մասը, Montedison–ի միավորը, որը հետագայում գնվեց Pharmacia-ի կողմից)։ Ռիֆաբուտինը սկսվեց վաճառվել ֆիրմային Միկոբուտին անվանմամբ 1990-ականների սկզբին, իսկ դեղամիջոցը ստացավ Սննդի և դեղերի վարչության հաստատումը 1992 թվականի դեկտեմբերին։

Ռիֆաբուտինը հիմնականում մանրէասպան հակաբիոտիկ դեղամիջոց է, որն օգտագործվում է տուբերկուլյոզի բուժման համար։ Դրա ազդեցությունը բակտերիաների վրա հիմնված է ԴՆԹ կախյալ ՌՆԹ պոլիմերազայի արգելափակմամբ Ռիֆամիցին Տ դեղամիջոցով, որը կիսասինթետիկ ածանցյալ է։ Այն արդյունավետ է, օրինակ, բարձր կայունություն ունեցող միկոբակտերիաների, գրամ դրական բակտերիաների (իսկ որոշները արդյունավետ են գրամ-բացասական բակտերիաների դեմ), ինչպես նաև Միկոբակտերիում Տուբերկուլյոզիսի, Միկոբակտերիում Լեպրեի և ներբջջային Միկոբակտերիում Ավիումի դեմ։

## Ծանոթագրություններ


Կատեգորիա:Դեղաբանական գիտություններ
Կատեգորիա:Դեղագիտություն
Կատեգորիա:Դեղեր
Կատեգորիա:Տուբերկուլյոզ
Էրեն Բյուլբյուլի սպանություն

**Էրեն Բյուլբյուլի սպանություն**, դեռահասի սպանություն, որը տեղի է ունեցել 2017 թվականի օգոստոսի 11-ին Թուրքիայի Մաչքա քաղաքում (Տրապիզոն)։ 15-ամյա դեռահաս Էրեն Բյուլբյուլը Թուրքիայի իրավապահ մարմիններին հայտնել է Քրդական բանվորական կուսակցության զինյալների գտնվելու վայրը և սպանվել ՔԲԿ-ի զինյալների կողմից։

## Մահ
Էրեն Բյուլբյուլը () ծնվել է 2002 թվականի հունվարի 1-ին։ Եղել է Այշե և Հասան Բյուլբյուլների 12 երեխաներից մեկը։ Ամբողջ կյանքում ապրել է հայրենի Մաչքայում։ Սովորել է Չաթաքի հիմնական դպրոցում և Մաչքայի Անատոլիայի կրոնական լիցեյում։ Էրենի հայրը մահացել է 2016 թվականին։ Աշխատել է ընտանեկան այգում, սիրել է սպորտ, երկրպագել թուրքական «Տրաբզոնսպոր» ֆուտբոլային ակումբին։

Թուրք-քրդական հակամարտության ժամանակ 2017 թվականի օգոստոսի 11-ին Էրեն Բյուլբյուլը տեսել է ՔԲԿ-ի մի խումբ զինյալների, որոնք տնետուն անցել են՝ ռազմամթերք փնտրելու։ Այս մասին նա անմիջապես տեղեկացրել է ժանդարմերիայի ստորաբաժանումներին։ Բյուլբյուլը ժանդարմներին ցույց է տվել այն տունը, որտեղ գտնվել են ՔԲԿ-ի զինյալները, նրանք կրակ են բացել, ինչի հետևանքով զոհվել են Էրեն Բյուլբյուլը և ժանդարմերիայի սերժանտ-մայոր Ֆերհատ Գեդիկը։ Մահվան պահին Էրեն Բյուլբյուլը 15 տարեկան էր։ Գեդիկը փորձել է փրկել Էրեն Բյուլբյուլին՝ նրան մարմնով ծածկելով։ Այնուհետև Գեդիկի մարմնից դուրս է բերվել 41 փամփուշտ։

2018 թվականի հունիսի 1-ին Թուրքիայի ներքին գործերի նախարար Սուլեյման Սոյլուն հայտարարել է Էրեն Բյուլբյուլին մարդասպաններին ոչնչացնելու մասին։

## Հիշատակ
[thumb|180px|right|Էրեն Բյուլբյուլի անունը կրող ավտոբուսային կանգառը [Սեբաստիայում]]
2019 թվականի հունիսի 25-ին Turkish Airlines-ը Twitter-ում հարցում է սկսել այն մասին, թե ինչ անվանել նոր Բոինգ 787 ինքնաթիռը։ Ընկերության առաջարկած բազմաթիվ տարբերակների թվում են հնագույն բնակավայրերի՝ Պերգե, Ասոս, Զևգմա և Գյոբեկլի Թեփե անունները, սակայն Էրեն Բյուլբյուլի անունը չկա դրանց մեջ։ Այդ ժամանակ Twitter-ի օգտատերերը սկսել են ինքնաթիռը Էրեն Բյուլբյուլի անունով կոչելու արշավ։ Արդյունքում ինքնաթիռն անվանակոչվել է Էրենի հայրենի քաղաքի՝ Մաչքայի անունով։

Թուրքիայի կողմից 2021 թվականի հունվարին սկսված հակաահաբեկչական գործողությունը կոչվել է Էրենի անունով։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:2002 ծնունդներ
Կատեգորիա:2017 մահեր
Կատեգորիա:2017 սպանություններ
Կատեգորիա:2017 օգոստոսի իրադարձություններ
Կատեգորիա:Թուրքիայում հրազենից մահացածներ
Կատեգորիա:Թուրքիայում սպանված անձինք
Կատեգորիա:Հունվարի 1 ծնունդներ
Կատեգորիա:Սպանություններ Թուրքիայում
Կատեգորիա:Տրապիզոնի մարզ
Կատեգորիա:Օգոստոսի 11 մահեր
Նարմադա (գետ)

**Նարմադա**, *Նարբադա* (), Հնդկաստանի Հինդուստան թերակղզու գետ։ Հոսում է Կենտրոնական Հնդկաստանով և, հասնելով Խամբատի ծոց, թափվում է Արաբական ծովի մեջ։ Գետի ընդհանուր երկարությունը կազմում է 1312 կմ, իսկ աազանը՝ 98 796 կմ2։

Նարմադայի ակունքը գտնվում է Մադհյա Պրադեշ նահանգի հյոսիսում՝ Ամարկանտակ քաղաքում։ Ակունքի մոտ կառուցվել է Նարմադա Կունդ տաճարը։ Այն համարվում է Հնդկաստանի 5-րդ ամենաերկար գետը և ամենամեծը, որը հոսում է դեպի արևմուտք։ Գետը հուսում է Մադհյա Պրադեծ և Գուջարաթ նահանգներով։ Առաջին 320 կմ-ի ընթացքում այն ​​ոլորվում է Բաղելխանդ սարահարթի բլուրների միջև, որոնք կազմում են Սաթպուրա լեռների ստորոտները։ Ջաբալպուրայի մոտ այն հոսում է գեղեցիկ մարմարե ժայռերի միջով, հետո հարավ-արևմտյան հատվածում անցնում է Վինդհյա և Սատպուրա լեռների միջև իջվածքով։ Նարմադայի դելտան սկսվում է ափից 20 կմ խորության վրա և գտնվում է Խամբատի ծոցի Սուրատա քաղաքից հյուսիս (Գուջարաթ նահանգ)։

Նարմադա գետի ավազանը ընդգրկում է Սատպուրա լեռնային համակարգի հյուսիսային հատվածները, սակայն չի ներառում Վինդհյա սարահարթը, որի ջրերը հոսում են Գանգես և Ջամնա գետերի մեջ։ Վինդհյա սարահարթի հետ միասին Նարմադան յուրահատուկ սահման է ձևավորում հյուսիսային Հնդկաստանի, հատկապես Գանգեսի հովտի և հարավային Հնդկաստանի (Դեկան) միջև։ Գետն օգտագործվում է ոչ միայն հարակից տարածքների ոռոգման համար, այլ նաև նավագնացության համար։ Անձրևների սեզոնի ընթացքում գետի որոշակի հատվածներում կարող են նավարկել նույնիսկ մեծ նավեր։

Նարմադան համարվում է հինդուիզմի սուրբ գետերից մեկը։ Այդ պատճառով նրա ամբողջ երկայնքով տեղակայված են բազմաթիվ ուխտատեղեր, օրինակ՝ Մադհյա Պրադեշ նահանգի Մահեշվար քաղաքը։ Հատկապես պատվավոր ուխտագնացություն է համարվում գետի մի ափով ակունքից դեպի գետաբերանբերան, իսկ մյուս ափով՝ գետաբերանից դեպի ակունքճամփորդությունը։ Նման ուխտագնացությունը կարող է տևել մինչև 2 տարի։

Գետի ստորին հոսանքում 1961 թվականից կառուցվել է պատնեշ՝ 1450 մեգավատ հզորությամբ հիդրոէլեկտրակայանով, որը պատկանում է Սարդար Սարովար ոռոգման ծրագրին, ինչը բազմաթիվ վեճերի տեղիք է տալիս։ Այս նախագծի հակառակորդները ձևավորոցին բնապահպանական շարժում Նարմադա-Բաչաո-Անդոլան («Փրկի՛ր Նարմադան»), որը գլխավորում էր Մեդհա Պատկարը։ Հնդիկ գրող Արունդատի Ռոյը նույնպես հանդես եկավ որպես այս նախագծի հակառակորդ։ 1999 թվականին շարժման պահանջները մերժվեցին Գերագույն դատարանի որոշմամբ։
մինի|305x305փքս|Նարմադայի ավազանը
Գետի վրա են գտնվում նաև Վարանասի գհաթերից հետո ամենահայտնիները։

Նարմադայի հովտի կենտրոնում՝ Խոշանգաբադից 40 կմ հյուսիս-արևելք, գտնվում է Նարմադա վայրը, որտեղ հայտնաբերվել է Homo erectus (Hathnora 1, Narmada Skull Cap) գանգը, որը նման է նաև Homo helmei-ին և պիգմեոիդի անրակի ոսկորին, որն ապրել է 700-200 հազար տարի առաջ։

Հնէաբան Քրիս Սթրինգերը ենթադրել է, որ Narmada Skull Cap-ի բրածոները պատկանոմ են դենիսովյան մարդուն։

Լեմենտի ձևակերպման մեջ (Մաաստրիխյան փուլ) դինոզավրի ձվի 256 բրածո է հայտնաբերվել 92 ձվաադրումներում, այդ թվում՝ տիտանոզավրիդի ձու՝ ձվաբջջի մեջ ovum-in-ovo (ձու ձվի մեջ) պաթոլոգիայով, որը նախկինում հայտնի էր միայն թռչունների մոտ։

## Ծանոթագրություններ


Կատեգորիա:Արաբական ծովի ավազանի գետեր
Կատեգորիա:Գետեր այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Հնդկական օվկիանոսի ավազանի գետեր
Կատեգորիա:Հնդկաստանի գետեր
Նեն Իշիհարա

**Նեն Իշիհարա** () ճապոնացի դրամատուրգ։ Ծնվել է Տոկիոյի Բունկիո Ուորդում, ապրում է Օսակա պրեֆեկտուրայում։ Իրական անունը՝ Կայ Ցուշիմա, «Ակարիզա» թատերական բաժնի ղեկավար։

Նրա մայրը վիպասան Յուկո Ցուշիման է, իսկ պապը՝ վիպասան Օսամու Դաձայը։ Իշիհարան նրա գրչանունն է, որը տատիկի՝ Միչիկո Ցուշիմայի օրիորդական անունն էր։

## Կյանք
Ավարտել է Մուսաշինոյի արվեստի համալսարանի ճարտարապետության բաժինը։ 2007 թվականին նա աշխատում էր դրամատուրգական թատերական ընկերությունում։ Որպես դրամատուրգ նա ակտիվ է 2009 թվականից, իսկ 2010-ին արժանացել է 40-ամյա դրամայի մրցանակին «Ֆորմոզա» ֆիլմի համար, իսկ 2013-ին արժանացել է 24-րդ Teatro Newcomer Drama Award պատվավոր մրցանակին «Burying my Father»-ի համար։

2020 թվականին *«Գրական աշխարհում»* տպագրված նրա դեբյուտային *«Կարմիր ավազին»* վեպը առաջադրվել է որպես Ակուտագավայի 163-րդ մրցանակի թեկնածու։

## Ընտանիք/հարազատներ
Ծնողներս ամուսնալուծված են։ Նա նաև խորթ եղբայր ուներ, բայց նա մահացավ երիտասարդ տարիքում։
* Նախապապ - Գենեմոն Ցուշիմա (քաղաքական գործիչ)
* Նախապապ - Հացուտարո Իշիհարա (երկրաբան)
*Պապիկ - Օսամու Դաձայ (գրող)
*Տատիկը՝ Միչիկո Ցուշիմա
*Մայրիկ - Յուկո Ցուշիմա (գրող)
*Մորաքույր - Սոնոկո Ցուշիմա (քաղաքական գործիչ Յուջի Ցուշիմայի կինը)
*Մորաքույր - Հարուկո Օտա (գրող)
*Զարմիկ - Ջուն Ցուշիմա (քաղաքական գործիչ)

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Անձնական կայք
* Ինստագրամյան էջ
Ջրաշուն

**Ջրաշուն** (), որսի համար վարժեցված շան տեսակ, որ խրտնեցնում է թռչուններին և գնում է ջրից որսը բերելու։ Ջրային շները համարվում են ռետրիվեր շների ժամանակակից շատ ցեղատեսակների սերունդները։

thumb|right|200px|Բարբեթ, ջրաշների ամենահին ցեղատեսակներից մեկը

## Նկարագրություն
thumb|right|200px|Պորտուգալական ջրաշուն՝ ջրաշան դասական կտրվածքով խուզած մորթիով

Ջրաշները սովորաբար միջին չափի ակտիվ շներ են։ Նրանց ամենատարբերակիչ հատկանիշն ամուր, անջրանցիկ մորթին է և նրանց լողալու ուժեղ ցանկությունը։ Սովորաբար երկար մազերով շատ ջրային շների ցեղատեսակների մորթին խուզում են մինչև ստոծանի և հետին ոտքեր՝ լողալու գործընթացը հեշտացնելու համար, մինչդեռ իրանի հատվածում երկար մորթու պահպանումը կանխում է սառը ջրի մեջ նետվելիս ջերմային շոկը։ Այսօր շների ցուցադրություններում այս դասական խուզելու ձևը նկատվում է որոշ ցեղատեսակների, օրինակ՝ պուդելների մոտ, պահպանելով խուզելու ձևի այս տարբերակը։ 15-րդ դարում, նկարիչներ Ֆրանցիսկո Գոյայի և Ալբրեխտ Դյուրերի նկարները պատկերում էին սովորական պուդելներին, որոնք օգտագործվում էին թռչնային որսը ջրից բերելու համար։

## Պատմություն
Ջրաշունը համարվում է շան հին տեսակ, որն օգտագործում էին հին ժամանակների ծովագնացները նավից ընկած իրերը գտնելու, ինչպես նաև նավից նավ նամակներ փոխանցելու համար։ Նրանք հայտնի էին հռոմեացիներին, որոնք նրանց անվանում էին «առյուծ շներ»՝ նրանց մորթու տարբերակիչ խուզումից հետո։ Ջրաշները շարունակել են երևալ նավերի վրա մինչև ժամանակակից օրեր։ Նրանք տարածված էին իսպանական արմադայում, և 20-րդ դարում նրանց կարող էիր տեսնել ձկնորսական նավերի վրա, մասնավորապես Իսպանիայի և Պորտուգալիայի ջրային տարածքներում։

Բացի նավերի վրա լինելուց, Միջնադարյան Եվրոպայում որսորդները մեծապես օգտագործում էին ջրաշներին՝ նետով ու աղեղով սպանված բադերին ջրից դուրս բերելու համար, ինչպես նաև այն նետերը, որոնք վրիպել էին իրենց նշանակետից։

Ժամանակակից հրազենների գյուտի հետ միասին, նետեր բերելու համար շների կարիքը վերացավ, և եվրոպական շատ ջրաշների ցեղատեսակներ հիմնականում դեկորատիվ դարձան, ինչպես օրինակ՝ պուդելը, մինչդեռ մյուսները դարձան ժամանակակից խաղերի համար վարժեցված շներ, ինչպես օրինակ՝ ուեթերհաունը։ Ենթադրվում է, որ ջրաշները, մյուս տեսակների հետ միասին օգտագործվել են ժամանակակից շատ ռետրիվեր ցեղատեսակի շների բազմացման համար։

## Ցեղատեսակների ցուցակ
Ջրաշներ համարվող շան ցեղատեսակների ցուցակ։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Շան տեսակներ
Կատեգորիա:Շան ցեղատեսակներ
Կատեգորիա:Շներ
Կատեգորիա:Որսաշներ
Ծագման առասպել

thumb|150px|Հնդկական առասպել Նանաբոժոյի մասին, բացատրում է Երկրի վրա ջրհեղեղների ծագումը
**Ծագման առասպել** (), առասպելների կատեգորիա, որոնք նախատեսված են բացատրելու բնական կամ սոցիալական աշխարհի որոշ առանձնահատկությունների ծագումը։

Ծագման առասպելի ամենատարածված տեսակը տիեզերական առասպելներն են, որոնք նկարագրում են ամբողջ աշխարհի ստեղծումը։ Նրանց հետ կապված առասպելները մարդու ծագման մասին կոչվում են մարդաբանական։

Մեկ այլ տեսակ են համարվում քաղաքների և պետությունների հիմնադրման մասին առասպելները, օրենքների և սոցիալական ինստիտուտների, ցեղերի և ժողովուրդների, ինչպես նաև բնական օբյեկտների մասին։ Հիմնադիր առասպելի օրինակ է այն պատմությունը, որ Հերակլեսը անձամբ բացել է միջանցք Միջերկրական ծովի և Ատլանտյան օվկիանոսի միջև, որը կոչվում է Հերակլեսի սյուներ։ Հին ուսումնասիրություններում հիմնադիր առասպելները կոչվում են էթոլոգիական ( «պատճառ»)։

## Միրչա Էլիադեի ուսմունքները
Ըստ Միրչա Էլիադեի, շատ ավանդական մշակույթների համար գրեթե յուրաքանչյուր սուրբ պատմություն ծագման առասպել է, քանի որ մարդիկ սուրբ ծեսերի պահպանումը դիտում են որպես հավերժական վերադարձ բնության և մարդու բնութագրերի բուն ծագման դարաշրջանին։ Յուրաքանչյուր սուրբ պատմություն նկարագրում է նոր վարքագծի ի հայտ գալը և, հետևաբար, կարելի է համարել ծագման պատմություն։

Ծագման առասպելը հաճախ գործում է մշակույթում՝ արդարացնելու հասարակության ներկա վիճակը։ Ավանդական մշակույթներում ծագման առասպելներում նկարագրված սուբյեկտներն ու ուժերը հաճախ համարվում են սուրբ։ Այսպիսով, վերագրելով տիեզերքի վիճակը այս սուբյեկտների և ուժերի գործողություններին, ծագման առասպելները ներկա կարգին տալիս են սուրբ աուրա։ Ինչպես գրում է Միրչա Էլիադեն։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Ժողովրդական բանահյուսություն
Կատեգորիա:Կոսմոգոնիա
Կատեգորիա:Կրոնի պատմություն
Կատեգորիա:Մշակութային մարդաբանություն
Զբոսաշրջությունը Լաոսում

[thumb|Հյուրատներ [Լուանգպրաբանգ|Լուանգ Պրաբանգում։]]
**Զբոսաշրջությունը [[Լաոս]]ում** կարգավորվում է նախարարության մակարդակով կառավարական գործակալության՝ Լաոսի Զբոսաշրջության ազգային վարչության կողմից (LNTA):

## Վիճակագրական տվյալներ
### Տարեկան վիճակագրություն

### Միջազգային այցելուների ժամանումներ

## Տես նաև
* Լաոս
* Լաոսական խոհանոց
* Լաոսի դրոշ

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ

*Laos Cultural Profile (Ministry of Information and Culture/Visiting Arts) 
*The official Laos Tourism Authority site
*Laos virtual tour
*Laos Tourism Video

Կատեգորիա:Զբոսաշրջություն
Կատեգորիա:Զբոսաշրջությունը Լաոսում
Կատեգորիա:Լաոս
Ենթաստղային օբյեկտ

[մինի|300x300փքս|[VVV BD001|VVV BD001-ը շագանակագույն թզուկն է, որը գտնվում է Արեգակից մոտ 55 լուսատարի հեռավորության վրա]]
**Ենթաստղային օբյեկտ** (), **ենթաստղը** աստղագիտական օբյեկտ է, որի զանգվածը փոքր է ջրածնի այրման միջուկային ռեակցիաներին աջակցելու համար պահանջվող նվազագույնից (մոտ 0,08 ԱԱրեգակի զանգված)։ Այս սահմանումը ներառում է շագանակագույն թզուկներ և EF Eridani B աստղեր, ինչպես նաև կարող է ներառել մոլորակային զանգվածի օբյեկտներ՝ անկախ նրանց ձևավորման մեխանիզմից կամ ընդունող աստղի հետ կապից։

Եթե ենթադրենք, որ ենթաստղային մարմինն ունի Արեգակի բաղադրությունը և առնվազն Յուպիտերի զանգվածը (մոտ 10−3 արևի զանգված), ապա շառավիղը համեմատելի կլինի Յուպիտերի շառավղին (մոտ 0,1 արևի շառավիղ)՝ անկախ նրանից ենթաստղային օբյեկտի զանգվածից (շագանակագույն թզուկների զանգվածը չի գերազանցում Յուպիտերի 75 զանգված)։ Դա տեղի է ունենում այն պատճառով, որ նման օբյեկտի կենտրոնը զանգվածային միջակայքի վերին սահմանում (ջրածնի այրման սահմանից ցածր) դեգեներացված է ≈103գ/սմ3 խտությամբ, բայց դեգեներացիան նվազում է զանգվածի նվազման հետ մինչև Յուպիտերի զանգվածին հավասար զանգված, ենթաստղային մարմինը կենտրոնական խտություն չի ստանա 10գ/ սմ3-ից պակաս։ Խտության նվազումը հավասարակշռում է զանգվածի նվազումը, ինչի արդյունքում շառավիղը մնում է գրեթե անփոփոխ։

Ենթաստղային մարմինը, որի զանգվածը մի փոքր ավելի փոքր է, քան պահանջվում է ջրածնի այրման համար, դեռ կարող է այրել ջրածինը հենց կենտրոնում։ Չնայած այս գործընթացը որոշակի էներգիա է ստեղծում, այն բավարար չէ օբյեկտի գրավիտացիոն սեղմումը հաղթահարելու համար։ Նմանապես, թեև 0․13 արեգակնային զանգվածից ավելի զանգված ունեցող օբյեկտը ի վիճակի է որոշ ժամանակ աջակցել միջուկային դեյտերիումի այրման ռեակցիաներին, էներգիայի նման աղբյուրը կսպառվի 106 –108 տարում։ Բացառությամբ էներգիայի նման աղբյուրների, մեկուսացված ենթաստղային օբյեկտի ճառագայթումը տեղի է ունենում միայն այն ժամանակ, երբ գրավիտացիոն պոտենցիալ էներգիան ազատվում է, ինչի հետևանքով աստղը սառչում և կծկվում է։ Աստղի շուրջ պտտվող ենթաստղային առարկան ավելի դանդաղ կկծկվի, քանի որ տաքանում է աստղից և հակված է հավասարակշռության վիճակի, երբ օբյեկտը արձակում է այնքան էներգիա, որքան ստանում է աստղից։

## Դասակարգում
Ուիլյամ ՄաքՄիլանը 1918 թվականին առաջարկեց ենթաստղային մարմինների դասակարգումը երեք կատեգորիայի՝ հիմնված օբյեկտի խտության և փուլային վիճակի վրա՝ պինդ, անցումային և մուգ (ոչ աստղային) գազային մարմիններ։ Պինդ մարմիններից են Երկիրը, ավելի փոքր երկրային մոլորակները և արբանյակները; Ուրանը և Նեպտունը (ինչպես նաև մինի-Նեպտունները և գերերկրները) դասակարգվում են որպես անցումային օբյեկտներ։ Սատուրնը, Յուպիտերը և գազային խոշոր հսկաները ներառված են գազային օբյեկտների կատեգորիայի մեջ։

## Ծանոթագրություններ
* **Chabrier and Baraffe**: 

Կատեգորիա:Աստղագիտական մարմիններ
Կատեգորիա:Աստղեր
Հոգևոր տեսիլք

**Հոգևոր [[Տեսիլք (կրոն)|տեսիլք]]**, իրականության մեջ ակամա ընկալվող տեսողական պատկերներ (ոչ երազում), որոնք ստեղծում են օբյեկտիվ իրականության քիչ թե շատ ամբողջական տպավորություն, բայց չունեն արտաքին նյութական ենթաշերտ (արտահայտում)։

Տեսիլքները երևակայությունից, բացի ավելի պայծառությունից, կոնկրետությունից և ավելի որոշակի օբյեկտիվացումից, հիմնականում տարբերվում են նրանով, որ չեն կարող առաջանալ, մնալ և ուժեղանալ մարդու ցանկությամբ, ինչպես դա տեղի է ունենում երևակայական պատկերների հետ, հատկապես վառ երևակայության տաղանդ ունեցող անձանց մոտ։ Տեսիլքները, ընդհակառակը, առաջանում և պահպանվում են անկախ սուբյեկտի սեփական գիտակցական վիճակից, և այդ պատճառով էլ ընկալվում են որպես արտաքին իրականություն։ Սակայն այս իրականությունը չի զգացվում այնպես, ինչպես սովորական է մեր շրջապատի իրականությունը՝ տեսիլքները, կարծես, իրենց հատուկ միջավայր են բերում, որը նույնքան տարբերվում է մեր ներքին հոգեկան կյանքի և նյութական երևույթներից։ Այդ պատճառով տեսիլքների ենթարկված մարդիկ սովորաբար ընդունում են իրենց հետևում հատուկ օբյեկտիվ իրականություն, տեսնում են դրանցում բարձր ուժերի և արարածների գործողությունը, ինչը հանդիսանում է գերնատիրական աշխարհայացքի հիմքներից մեկը։ Թեև, ինչպես ցույց է տալիս բառը, տեսիլքները հիմնականում ներառում են տեսողական երևույթներ, սակայն հաճախ դրանց հետ սերտորեն կապված են այլ ֆունկցիաներ, հատկապես լսողությունը, որոնք հիմնականում ուղեկցվում են տեսիլքներով, երբեմն տեղի են ունենում տեսողական պատկերներից անկախ (այսպես կոչված «ձայներ»)։

Անկախ թեմայի վերաբերյալ այս կամ այն տեսակետից, կարելի է վստահ լինել, որ տեսիլքներ ունենալու կարողությունը միշտ կապված է նյարդային համակարգի կամ նրա ռեակցիաների որոշ առանձնահատկությունների հետ։ Այնուամենայնիվ, անհրաժեշտ է առանձնացնել հոգեկան խելագարների հալյուցինացիաները ճիշտ իմաստով տեսիլքներից։

## Տեսիլքների օրինակներ
Տեսիլքների բազմաթիվ և հետաքրքիր օրինակներ կարելի է գտնել․
* Էմանուել Սվեդենբորգի ստեղծագործություններում (օրինակ՝ «Երկնքի և ջրի մասին»),
* Ջասթին Քերների «Die Seherin von Prevorst» գրքում («Պայծառատեսը Պրևորստից»)։

## 19-րդ դարի քննադատական ուսումնասիրություններ
Հոգեբանական հետազոտությունների Լոնդոնի միությունը ձեռնարկել է նյութերի մշակումը հատուկ մահամերձ ուրվականների բաժնում և հրատարակել է նրանց աշխատանքի արդյունքները 20 հատորով («Ապրողների ուրվականները»)։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Կրոն
Կատեգորիա:Զգայապատրանք
Կատեգորիա:Կրոնական վարք և փորձ
Կատեգորիա:Հոգևորություն
Կատեգորիա:Կրոնական տերմինաբանություն
Կատեգորիա:Պարապսիխոլոգիա
Կատեգորիա:Կանխագուշակում
Կատեգորիա:Անկանոն երևույթներ
Գերդա (ֆիլմ)

«**Գերդա**» (), ռեժիսոր և սցենարիստ Նատալյա Կուդրյաշովայի 2021 թվականի թվականի գեղարվեստական ֆիլմ։ Ֆիլմի պրեմիերան տեղի է ունեցել  2021 թվականի օգոստոսին Լոկառնոյի միջազգային կինոփառատոնում։ Ֆիլմը մասնակցել է փառատոնի հիմնական մրցույթին և արժանացել երիտասարդ ժյուրիի մրցանակին։ Բացի այդ, գլխավոր դերակատար Անաստասիա Կրասովսկայան արժանացել է մրցանակի «Լավագույն կանացի դեր» անվանակարգում։ Ֆիլմը լայն վարձույթով թողարկվել է 2021 թվականի հոկտեմբերի վերջին։

## Սյուժե
Լերան երիտասարդ աղջիկ է, սոցֆակի ուսանող գավառից։ Գիշերը նա մերկապարի ակումբում պարում է Գերդա կեղծանունով՝ գումար վաստակելու համար։ Լերայի հայրը վերջերս հեռացել է ընտանիքից, բայց անընդհատ հետ է գալիս ոչ սթափ վիճակում։ Նա ի վիճակի չէ գիտակցել սեփական ընտրությունը, իսկ մայրը ցավալիորեն վերապրում է բաժանումը և ժամանակի ընթացքում կորցնում իրականության հետ կապը։ Լերան գտնում է այս անվերջ դժբախտ կյանքից փրկությունը տարօրինակ երազների աշխարհում։

## Դերասանական կազմ

## Գեղարվեստական առանձնահատկություններ
«Գերդա»-ն Նատալյա Կուդրյաշովայի երկրորդ լիամետրաժ ռեժիսորական աշխատանքը և գլխավոր դերակատար՝ Մինսկից մոդել Անաստասիա Կրասովսկայայի կինոդեբյուտն է։

Գլխավոր հերոսուհու երազներից անտառի պատկերը ստեղծվել է ստորջրյա նկարահանումների վրա անտառի կադրեր տեղադրելով։

Ֆիլմում կան ինքնակենսագրական մանրամասներ, որոնք միաժամանակ սյուժեի աղբյուր են դարձել ռեժիսորի համար և ամբողջացրել են հերոսուհու կերպարը։

## Ֆիլմի արտադրություն
Նատալյա Կուդրյաշովան պրոդյուսեր էր փնտրում ապագա ֆիլմի համար։ Սցենարի հետ ծանոթանալուց անմիջապես հետո, Դմիտրի Դավիդենկոն իր համագործակցությունն է առաջարկել ռեժիսորին։ Նատալյայի հետ «Բժիշկ Լիզա» նախագծում արդեն որպես պրոդյուսեր հանդես եկած Ռաֆայել Մինասբեկյանը, նույնպես հետաքրքրվել է նախագծով։

Գլխավոր դերի համար դերասանուհու որոնումը տևել է մոտ մեկ տարի։ Պրոֆեսիոնալ դերասանուհիների շրջանում քասթինգը արդյունք չի տվել։ Այդ պատճառով եզրափակչում Նատալյան սոցիալական ցանցերում դիմել է ֆլեշմոբի, որին արձագանքել է մոդել Անաստասիա Կրասովսկայան։ Աղջիկը դերասանական փորձ չի ունեցել, պարել չգիտեր և նկարահանումներից առաջ երկու ամիս պարապել է ձողի պարի մարզչի հետ։ Դերասանուհին նաև ստորջրյա նկարահանումների փորձ չի ունեցել։ Արդյունքում գլխավոր հերոսուհու հետ բոլոր տեսարանները նկարահանվել են առանց երկրորդչի։

Ակումբի պարուհիների գրեթե բոլոր դերերը նույնպես կատարել են ոչ պրոֆեսիոնալ դերասանուհիներ և պրոֆեսիոնալ մերկապարուհիներ։ Միակ պրոֆեսիոնալ դերասանուհին, ով ֆիլմում հանդես է եկել պարուհու դերում Սերաֆիմա Կրասնիկովան էր, ով կատարել է Նադյայի դերը։

Ֆիլմի նկարահանումները տեղի են ունեցել Յարոսլավլում, Տվերի մարզում և Տուլայում։

Ֆիլմի սաունդթրեքի զգալի մասը կազմում են բրիտանացի երգչուհի և էլեկտրոնային երաժիշտ Էմիկայի ստեղծագործությունները։

Ֆիլմի արտադրության ժամկետները ձգձգվել են մոնտաժման փուլում սկսված համավարակի պատճառով։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Պաշտոնական կայք

Կատեգորիա:2020-ականների ռուսերեն ֆիլմեր
Կատեգորիա:2021 դրամա ֆիլմեր
Կատեգորիա:2021 ֆիլմեր
Կատեգորիա:Ռուսական դրամա ֆիլմեր
Ածխածնային մոլորակ

աջից|մինի|Ածխածնային մոլորակի գեղարվեստական պատկեր. Մոլորակի գույնը մուգ ու կարմրավուն է՝ ածխաջրածինների առկայության պատճառով։
**«Ածխածնային մոլորակ»,** երկրային էկզոմոլորակների տեսական տեսակ, որը կանխատեսել է ամերիկացի աստղաֆիզիկոս Մարկ Կյուչները։ Այս տեսակի մոլորակների առաջացման պայմանը նախամոլորակային սկավառակում ածխածնի բարձր պարունակությունն է և թթվածնի ցածր պարունակությունը։ Քիմիական հատկությունների առումով նման մոլորակը միանգամայն կտարբերվի երկրային մոլորակներից, ինչպիսիք են Երկիրը, Մարսը և Վեներան, որոնք կառուցված են հիմնականում սիլիցիումի և թթվածնի հիման վրա և իրենց բաղադրության մեջ շատ ածխածին չեն պարունակում։

## Ներքին կառուցվածքը և [[մթնոլորտ]]ը
մինի|300x300փքս|Տարբեր քիմիական կազմով մոլորակների չափերի համեմատություն (տես Ածխածնային մոլորակներ)
Ակնկալվում է, որ մոլորակը կունենա երկաթ պարունակող միջուկ, ինչպես մյուս երկրային մոլորակները։ Մակերեւույթի հիմքը լինելու է հիմնականում սիլիցիումի և տիտանի կարբիդները, ինչպես նաև մաքուր ածխածինը։ Հնարավոր է նաեւ, որ կան տարածքներ ամբողջությամբ ծածկված կիլոմետրանոց ադամանդներով։ Մթնոլորտը բաղկացած կլինի ածխաջրածիններից և ածխածնի երկօքսիդից։ Այս դասի մոլորակի վրա կյանքը հնարավոր է, եթե մոլորակի վրա ջուր լինի, բայց կյանքի ձևերը կտրուկ կտարբերվեն Երկրի ձևերից՝ թթվածնի փոքր քանակի պատճառով, որը բավարար չի լինի երկրային տիպի օրգանական նյութեր ձևավորելու համար։

## Բաշխումը գալակտիկայում
PSR 1257+12 պուլսարը կարող է ունենալ ածխածնային մոլորակներ, որոնք առաջացել են նախկին աստղի ածխածնային շերտից գերնոր աստղի պայթյունից հետո։ Այս տեսակի մոլորակները կարող են գտնվել գալակտիկական միջուկի մոտ, որտեղ աստղերը պարունակում են շատ ածխածին։ Ածխածնային մոլորակների տրամագիծը և զանգվածը չեն տարբերվում սովորական մոլորակներից, որոնք հիմնականում պարունակում են ջուր և սիլիցիումային միացություններ, ուստի դրանք դեռ հնարավոր չէ առանձնացնել, եթե հայտնաբերվեն։

2012 թվականին Նիկկու Մադհուսուդհանի գլխավորած գիտնականների խումբը հրապարակեց տվյալներ, որոնք ցույց էին տալիս, որ անցնող սուպերԵրկիր 55 Cancri e-ը կարող է ածխածնային մոլորակ լինել։

2014 թվականին Եյլի համալսարանի աստղագետները՝ Ջոն Մորիարտիի գլխավորությամբ, մոդել են մշակել էկզոմոլորակների կազմը գնահատելու համար՝ հիմնվելով տարիների ընթացքում մոլորակների ձևավորվող գազային սկավառակների կազմի փոփոխության վրա։ Նրանց բացահայտումների համաձայն՝ սկավառակներում, որտեղ ածխածին-թթվածին հարաբերակցությունը 0,8-ից մեծ է, ածխածնով հարուստ մոլորակները կարող են ավելի հեռու ձևավորվել սկավառակի կենտրոնից։ Բացի այդ, գիտնականները կարծում են, որ ածխածնային մոլորակները կարող են ձևավորվել սկավառակներում, որտեղ ածխածնի և թթվածնի հարաբերակցությունը բավականին ցածր է (0,65), սակայն այս դեպքում նման մոլորակները ձևավորվում են իրենց աստղին մոտ։ Համապատասխանաբար, ածխածնով հարուստ մոլորակները կարող են շատ ավելի տարածված երևույթ լինել, քան նախկինում կարծում էին։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* 
 Marc J. Kuchner, *Экзосолнечные углеродные планеты*

* 
* Астрономы нашли во Вселенной «алмазную планету»

Կատեգորիա:Աստղագիտական մարմիններ
Կատեգորիա:Երկրային խմբի մոլորակներ
Կատեգորիա:Մոլորակագիտություն
Կատեգորիա:Մոլորակների տեսակներ
Կատեգորիա:Տիեզերք
Բեմադրող օպերատոր

**Բեմադրող օպերատոր,** գեղարվեստական ֆիլմի գլխավոր ստեղծողներից մեկը, որն անմիջականորեն աշխատում է ֆիլմի վիզուալ ձևավորման վրա, կինոօպերատորական խմբի ղեկավարը։

## Գեղարվեստական ֆիլմի բեմադրող օպերատոր
Ռեժիսորի հետ համատեղ բեմադրող օպերատորը որոշում է ֆիլմի գաղափարական և գեղարվեստական ուղղվածությունը, նրա վիզուալ մեկնաբանությունը։ Բեմադրող օպերատորի ստեղծագործության մեջ գլխավորը ամենաարտահայտիչ կոմպոզիցիոն, լուսատոնային և գունային լուծումների, նկարահանման կետերի, անկյունների, օպտիկական մեկնաբանության և լուսավորության ընտրությունն էկրանին իրականացնելն է, որոնք նպաստում են առավել ամբողջական, խորը ֆիլմի թեմայի և գաղափարի փոխանցմանը։ Ֆիլմի նկարահանմանը նախապատրաստվելիս և ֆիլմի վրա աշխատելիս բեմադրող օպերատորը, ռեժիսորի և նկարչի հետ միասին, գրական սցենարի և ապագա ֆիլմի ստեղծագործական հայեցակարգի հիման վրա մշակում է ռեժիսորական սցենար, տեսարանների և դրվագների տեսողական մեկնաբանությամբ ֆիլմի, գլխավոր հերոսների դիմանկարային բնութագրերը, լուսավորության սկզբունքները, ընտրում է նկարահանման վայրերը, հաստատում է դեկորացիաները և զգեստների էսքիզները։ Ֆիլմի վրա աշխատելիս բեմադրող օպերատորը վերահսկում է օպերատորի, օպերատորի օգնականի և նկարահանող խմբի այլ անդամների աշխատանքը։ Որոշում է տեսարանները, որոնք պահանջում են օժանդակ տեսախցիկի սարքավորումների օգտագործում՝ տեսախցիկի սայլակ, օպերատօրական կռունկ, ստեդիկամ։ ԱՄՆ-ի կինեմատոգրաֆիստների միությունն արգելում է օպերատորներին ինքնուրույն կառավարել կինոխցիկը` նրանց տալով բացառապես ստեղծագործական գործառույթներ։

Բեմադրող օպերատորի ստեղծագործական և տեխնիկական առաջադրանքների օգնականն ու կատարողը կինոօպերատորն է։ Նա նաև վերահսկում է տեսախցիկի օգնականի և այլ տեխնիկական անձնակազմի աշխատանքը։ Օպերատորը բեմադրող օպերատորի անունից ինքնուրույն նկարահանումներ է իրականացնում։ Օպերատորը պատասխանատու է պատկերի լուսանկարչական որակի, խցիկի լուսավորության և էլեկտրաէներգիայի սպառման համար։ Հավաքում է անհրաժեշտ նկարահանման սարքավորումները, փորձարկման սարքավորումները, Լուսաֆիլտրերը և տեսախցիկի այլ սարքավորումները, վերահսկում է լաբորատոր մշակման նեգատիվի ու պոզիտիվի որակը։ Ֆիլմի վրա աշխատելու ընթացքում գունային հսկողությունը վերահսկում է օպերատորը։

## Այլ տեսակներ
Լրատվական կամ վավերագրական ֆիլմում օպերատորը հանդես է գալիս որպես կինոլրագրող՝ ոչ միայն նկարահանելով և որոշելով ապագա ֆիլմի վիզուալ ձևավորումը, այլև ընտրելով նկարահանման համար իրականության ամենակարևոր, բնորոշ և արտահայտիչ երևույթներն ու փաստերը՝ ֆիլմի թեման և գաղափարական ու գեղարվեստական հայեցակարգը։ Գիտահանրամատչելի և կրթական ֆիլմերի օպերատորի աշխատանքը, որն օգտագործում է նկարահանումը որպես գիտական փաստաթղթավորման և հետազոտության մեթոդ, պահանջում է հատուկ պատրաստվածություն՝ անսովոր նկարահանումների ոլորտում։ Լրատվական և վավերագրական ֆիլմերի և գիտահանրամատչելի ֆիլմերի վրա աշխատելիս օպերատորը հաճախ կատարում է հեղինակ-օպերատորի գործառույթները։

## Տես նաև
* Կինոօպերատոր

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Կինեմատոգրաֆիա
Կատեգորիա:Կինոարտադրություն
Կատեգորիա:Կինոօպերատորներ
Կատեգորիա:Մեդիամասնագիտություններ
Անցանկալի հղիություն

մինի|Հղի կին
**Անցանկալի հղիություն** (չնախատեսված կամ վաղաժամ հղիություն), կարող է լինել անժամանակ կամ ամբողջովին անցանկալի։ Հիմնական պատճառը սեռական ակտիվությունն է առանց արդյունավետ հակաբեղմնավորման՝ սեփական ընտրությամբ կամ զուգընկերոջ հայեցողությամբ։

Վիճակագրությունը ցույց է տալիս, որ ամբողջ աշխարհում հղիությունների մոտ 45%-ը  կանխամտածված չեն, թեև այդ տոկոսը կարող է տարբեր լինել տարբեր աշխարհագրական տարածաշրջաններում և սոցիալ-ժողովրդագրական խմբերում՝ ըստ Առողջապահության համաշխարհային կազմակերպության (ԱՀԿ): Անցանկալի հղիությունը հղիության արհեստական ​​ընդհատման հիմնական պատճառներից է, որը նույնպես լուրջ խնդիր է կանանց առողջության համար։

Անցանկալի հղիությունը բազմաթիվ բացասական հետևանքներ ունի ինչպես մոր, այնպես էլ երեխայի առողջության համար։ Կանայք, ովքեր ունեցել են անցանկալի հղիություն, հաճախ բախվում են այնպիսի խնդիրների, ինչպիսիք են՝ վատ սնվելը, հիվանդությունները, զուգընկերոջ բռնությունը կամ կոպիտ վերաբերմունքը, հոգատարության բացակայությունը և նույնիսկ մահվան վտանգը։

Անցանկալի հղիության կանխարգելումը հասարակության համար կարևոր խնդիր է։ Կրթությունը, հուսալի հակաբեղմնավորիչների հասանելիությունը, կանանց աջակցությունը և համաձայնության խթանումը կարևոր են անցանկալի հղիությունների թիվը նվազեցնելու և կանանց ընդհանուր առողջությունը բարելավելու համար։

## Պատճառներ
մինի
Անցանկալի հղիության հիմնական պատճառը արդյունավետ հակաբեղմնավորիչ միջոցների չկիրառումն է կամ դրանց ոչ ճիշտ օգտագործումը։  Անցանկալի հղիություն կարող է առաջանալ նաև հակաբեղմնավորիչ միջոցների պատշաճ օգտագործման դեպքում, բայց շատ ավելի հազվադեպ՝ բոլոր անցանկալի հղիությունների մոտավորապես 5% դեպքերում։

## Ախտորոշում
Անցանկալի հղիությունների տարածվածության ուսումնասիրությունը դժվար է, քանի որ դասակարգումը ցանկալի, պլանավորված կամ անցանկալի, չպլանավորված լիովին չի փոխանցում անձի կամ զույգի վերաբերմունքն ու զգացմունքները հղիության կամ դրա հետ կապված պլանների վերաբերյալ։ Չնախատեսված հղիությունը սահմանվում է որպես հղիություն, որը նա չէր ցանկանում հիմա, բայց ցանկանում էր ապագայում (հետագայում ցանկալի էր), կամ հղիություն, որը սկզբունքորեն անցանկալի էր (անցանկալի)։ Ուսումնասիրությունների մեծ մասը հաշվի է առնում միայն կնոջ մտադրությունները, բայց ոմանք հաշվի են առնում նաև զուգընկերոջ մտադրությունները։

## Ելք իրավիճակից
Աբորտի ազդեցությունը կնոջ առողջության և հետագայում երեխաներ ունենալու ունակության վրա չափազանց անբարենպաստ է։ Հղիության արհեստական ​​ընդհատում կատարելուց առաջ պետք է նորից մտածել՝ արդյոք որոշումը հապճեպ չէ։ Եթե ​​հղիության արհեստական ​​ընդհատման որոշումը կայացվում է միտումնավոր, ապա հիվանդը բժշկի հետ խորհրդակցելուց հետո ընտրում է անցանկալի հղիությունը դադարեցնելու մեթոդը։ Առաջին եռամսյակում (մինչև 12 շաբաթ) հղիության ընդհատման երկու եղանակ կա՝ վիրաբուժական և դեղորայքային։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Առողջություն
Կատեգորիա:Ընտանիք
Կատեգորիա:Ժողովրդագրություն
Կատեգորիա:Ծնելիության կարգավորում
Կատեգորիա:Հասարակագիտություն
Կատեգորիա:Հղիություն
Կատեգորիա:Մանկաբարձություն
Կատեգորիա:Մարդու սեռականություն
Կատեգորիա:Մարդու վերարտադրողականություն
Կատեգորիա:Սեռական առողջություն
Կատեգորիա:Վիժեցում
Կատեգորիա:Ֆիզիոլոգիա
Atlantida Project

**Atlantida Project**, ռուսական ռոք խումբ, որը հանդես էր գալիս էլեկտրոնիկ ռոք ոճում։

## Պատմություն
Atlantida Project խումբը հիմնադրվել է 2007 թվականին Սանկտ Պետերբուրգում վոկալիստ և տեքստերի հեղինակ Ալեքսանդրա Սոկոլովայի և բազմագործիքավորող Սերգեյ Զյազինի կողմից։ Ավելի վաղ երաժիշտները նվագել են 2005 թվականին ստեղծված Բերեգ խմբում, որտեղ Ալեքսանդրան առաջատարը և տեքստերի հեղինակն է եղել։ Մինչև 2011 թվականը խումբը համերգներ է տվել հիմնականում Սանկտ Պետերբուրգում, ավելի ուշ սկսել է շրջագայել տարբեր քաղաքներում։ 2012 թվականին նրանց միացել է թմբկահար Կիրիլ Սոլովյովը։

Խմբի երաժշտական ստեղծագործություններում առկա են բանահյուսական, մեդիտատիվ և շամանական մոտիվներ։ Բացի անալոգային սինթեզատորներից, համերգների ժամանակ օգտագործվել են էթնիկ գործիքներ (դիջերիդու, տիբեթյան թաս)։

2014 թվականին Իսրայելում հյուրախաղերի ժամանակ մենակատարուհի Ալեքսանդրա Սոկոլովայի մոտ ախտորոշվել է քաղցկեղի 4-րդ աստիճան։ Քիմիաթերապիայի կուրսից հետո որոշում է կայացվել փորձել փորձարարական բուժում, մասնավորապես՝ վիրոթերապիա։

Մենակատարի հիվանդության պատճառով համերգները հազվադեպ են անցկացվել, բայց 2015 թվականի մարտին թողարկվել է խմբի համատեղ՝ «Иордан» երգը ռուս ռեփ կատարող Noize MC-ի հետ, սեպտեմբերին թողարկվել է երաժշտական տեսահոլովակը։

2015 թվականի մայիսի 27-ին թողարկվել է «Мир» մինի ալբոմը, որը բաղկացած է եղել 5 ստեղծագործությունից։ Ալբոմի երգերը նվիրված են այնպիսի հարցերի, ինչպիսիք են երիտասարդական ենթամշակույթներում ֆանատիզմը, պատերազմներն ու փախստականները։

2015 թվականի սեպտեմբերի 24-ին Ալեքսանդրա Սոկոլովան մահացել է քաղցկեղից 34 տարեկան հասակում։

Atlantida Project խմբի և ռեփեր Noize MC-ի՝ «Иордан» համատեղ կոմպոզիցիայի տեսահոլովակը 2015 թվականին ճանաչվել է լավագունը rap.ru կայքում։

2016 թվականի գարնանը խմբի երաժիշտների կողմից հայտարարվել է հետմահու «Бездна» ալբոմի մասին։

2016 թվականի դեկտեմբերի 8-ին Սանկտ Պետերբուրգում կայացել է «Бездна» ալբոմի պրեմիերան։

2016 թվականի դեկտեմբերի 13-ին թողարկվել է «Мы здесь» հետմահու վերջին տեսահոլովակը։ Տեսահոլովակը դարձել է Atlantida Project-ի վերջին պաշտոնական տեսահոլովակը, որը նկարահանվել է Ալեքսանդրա Սոկոլովայի կենդանության օրոք։ Հիմնական նկարահանումները տեղի են ունեցել 2014 թվականի նոյեմբերին։ Վերջնական մոնտաժն ավարտվել է 2016 թվականի դեկտեմբերին։ Աշխատանքը ներկայացվել է 2016 թվականի դեկտեմբերի 8-ին Սանկտ Պետերբուրգի «Օպերա» ակումբում «Бездна» ալբոմի հետ միաժամանակ։

## Սկավառակագրություն
### Ստուդիական ալբոմներ
* 2010՝ «Новое измерение»
* 2016՝ «Бездна»

### Մինի ալբոմ
* 2015՝ «Мир»

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Պաշտոնական կայք
* ՎԿ խումբ
* Հարցազրույց Ալեքսանդրա Սոկոլովայի հետ։ Ունիսոն մտնելը հեշտ չէ 
* Բերեգ խումբը

Կատեգորիա:2007 հիմնադրված երաժշտական խմբեր
Կատեգորիա:Երաժշտական խմբեր այբբենական կարգով
Մագելանի հոսք

մինի|350x350փքս|Մագելանի հոսք.Վերևում՝ Չեզոք ջրածնի Մագելանի հոսքի ռադիոբաժանումը (վարդագույն), որը դրված է Գալակտիկայի տեսանելի պատկերի վրա: Ներքևում՝ Մագելանի հոսքի խտության քարտեզ: Լեյդեն/Արգենտինա/Բոն (LAB) հետազոտության տվյալներ
**«Մագելանի հոսք»,** չեզոք ջրածնի միջաստղային ամպերի շերտ գալակտիկական լուսապսակում՝ ~ 100° x 10° ակնհայտ չափերով, որը ձգվում է Մագելանի փոքր ամպի և Մագելանի կամրջից մինչև Գալակտիկայի հարավային բևեռ։

Մագելանի հոսքի ընդհանուր զանգվածը գնահատվում է մոտավորապես 2×108 արեգակնային զանգված։

## Բնութագրերը և կառուցվածքը
Ամպերը, որոնք կազմում են Մագելանի հոսքը, շարժվում են գալակտիկական հալոի համեմատ մեծ արագությամբ, նրանց բացարձակ արագությունը Մագելանի ամպերի մոտ ≈ +250 կմ/վ է և −450 կմ/վրկ հոսքի «պոչի» վերջում, այսինքն. դրանց արագությունները պտտվող լուսապսակի նկատմամբ համապատասխանաբար +100 և −290 կմ/վ են։ Ամպերի միջուկի միջին խտությունը 1019 ատոմ/սմ 2 է, միջին զանգվածը՝ 1,2 × 104 արեգակնային զանգված։ Առավելագույն խտությունը դիտվում է հոսքի «գլխում», որտեղ (1–2,5) × 1020 ատոմ/սմ2 խտությամբ խտացումները միացված են (1,5–3) × 1019 խտությամբ համեմատաբար հազվադեպ բեկորներով ատոմներ/սմ 2։

Ըստ վաղ դիտարկումների, Ենթադրվում էր, որ Մագելանի հոսքը համեմատաբար միատարր երկարաձգված կառույց է, սակայն Hi Parkes All Sky Survey-ի (HIPASS) կողմից ստացված տվյալները ցույց են տվել, որ Մագելանի հոսքը ունի «մանրաթելային» կառուցվածք, որը բաղկացած է Մագելանի ամպերի հոսքի «գլխի» բազմաթիվ մանրաթելերից, որոնք անցնում են երկու միահյուսված հիմնական մանրաթելերի, որոնք դիտվում են հոսքի մեծ մասում։

Մագելանի հոսքի մեկ այլ առանձնահատկությունը նրա թևն է, որը երկարաձգվում է Մագելանի ամպերի հետևում, ինչը ցույց է տալիս նրա մակընթացային ծագումը։

## Ծագում
Մագելանյան հոսքի ծագումը պարզ չէ, կան մի քանի վարկածներ, որոնք բացատրում են դրա առաջացումը։

Ըստ նախնական վարկածի՝ Մագելանի հոսքը ձևավորվել է Մագելանի ամպերի խտացումից հետո մնացած սկզբնական նյութից։ Այս վարկածը հաստատվում է նրանով, որ Մագելանի հոսքը գտնվում է մի ուղեծրում, որտեղ Մագելանի ամպերը պտտվում են Գալակտիկայի զանգվածի կենտրոնի շուրջ, և նրանց ցածր մետաղականությունը, որը բնորոշ է առաջնային գազին, հարստացված չէ աստղային նուկլեոսինթեզի արտադրանքներով։

Մագելանի հոսքի ձևավորման մեկ այլ հնարավոր սցենար ներառում է տուրբուլենտության ձևավորում, երբ Մագելանյան ամպերը անցնում են գալակտիկական հալոով։ Այս վարկածը բացատրում է հոսքի մանրաթելային կառուցվածքը և գազի արագությունների դիտվող ցրվածության նվազումը տուրբուլենտության աղբյուրից՝ Մագելանյան ամպերից հեռավորության վրա։

Մնացած վարկածների համաձայն՝ Մագելանի հոսքը ձևավորվում է Մագելանի ամպերի նյութի կողմից՝ կամ դրանցից արտանետված մակընթացային փոխազդեցությամբ, կամ նրանցից «պոկված» գազով, երբ դրանք շարժվում էին գալակտիկական հալո գազի միջով։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Աստղագիտական երևույթներ
Կատեգորիա:Գալակտիկաներ
Կատեգորիա:Ծիր Կաթին
Կատեգորիա:Միգամածություններ
Հիպօսմիա

**Հիպօսմիա,** կամ միկրոսմիա հոտառության և հոտերը ճանաչելու ունակության նվազումն է։ Հարակից վիճակը անոսմիան է, որի դեպքում հոտերը չեն կարող հայտնաբերվել։ Հոտառության հետ կապված խնդիրների որոշ պատճառներ են ալերգիաները, քթի պոլիպները, վիրուսային վարակները և գլխի վնասվածքները։ 2012 թվականին ԱՄՆ-ում 40 տարեկան և ավելի բարձր տարիքի մոտ 9,8 միլիոն մարդ ունեցել է հիպօսմիա, իսկ ևս 3,4 միլիոն մարդ ունեցել է անոսմիա (հոտառության բացակայություն)։

Հիպօսմիան կարող է լինել Պարկինսոնի հիվանդության շատ վաղ նշան։ Հիպօսմիան նաև ալցհայմերի հիվանդության և Լյուի մարմինների դեմենցիայի վաղ և գրեթե համընդհանուր դրսևորում է։ Կյանքի ընթացքում հիպօսմիան կարող է առաջանալ կալմանի համախտանիշի կամ աուտիզմի սպեկտրի խանգարման պատճառով։ Քիմոսենսորային այլ խանգարումների հետ մեկտեղ, հիպօսմիան կարող է լինել COVID-19-ի հիմնական ցուցանիշը։

## Համաճարակաբանություն
Առողջության և սննդի ազգային հետազոտությունը (NHANES) 2012 թվականին հավաքել է քիմոսենսորային գործառույթների վերաբերյալ տվյալներ (համ և հոտառություն) ԱՄՆ ոչ ստացիոնար քաղաքացիական բնակչության ազգային ներկայացուցչական նմուշում։ Հոտառության գործառույթը գնահատվել է 40 տարեկան և ավելի բարձր տարիքի անձանց մոտ՝ 8 կետից բաղկացած հոտի նույնականացման թեստի միջոցով։ Հոտերը ներառում էին սննդի (ելակ, շոկոլադ, սոխ, Խաղող) հոտեր, նախազգուշացնող հոտեր (բնական գազ, ծուխ) և կենցաղային հոտեր (կաշի, օճառ)։ Հոտառության գործառույթների գնահատումը հիմնված էր ճիշտ նույնականացումների քանակի վրա։ Անոսմիայի (հոտառության բացակայում) (0-ից 3 միավոր) 40-49 տարեկան հասակում կազմել է 0,3՝ 80 տարեկան և բարձր տարիքում հասնելով 14,1-ի։ Հիպօսմիայի տարածվածությունը (4-ից 5 միավոր) զգալիորեն ավելի բարձր էր՝ 3,7% 40-49 տարեկան հասակում և 25,9% 80 տարեկան և ավելի բարձր տարիքում։ Երկուսն էլ ավելի տարածված էին աֆրիկյան ծագում ունեցող անձանց մոտ, քան կովկասյան ծագում ունեցող անձանց մոտ։

Քիմոսենսորային տվյալները հավաքվել են նաև NHANES-ի ավելի մեծ նմուշում 2013-2014 թվականներին։ Հոտառության խանգարման տարածվածությունը (0-5 միավոր 8-ից ճիշտ) կազմել է 13,5% 40 և բարձր տարիքի անձանց մոտ։ Եթե 2016-ին նույն տարածվածությունը նկատվեր, ապա գնահատվում է, որ 40 տարեկան և ավելի բարձր տարիքի 20,5 միլիոն մարդ ունեցել է հիպօսմիա կամ անոսմիա։ Բացի այդ, բազմաթիվ ժողովրդագրական, սոցիալ-տնտեսական բնութագրերը և ապրելակերպը գնահատվել են որպես հոտառության նվազման ռիսկի գործոններ։ Վիճակագրական վերլուծության ընթացքում ավելի մեծ տարիքը և արական սեռն, որոնք զուգորդվում են սև և (կամ) ոչ իսպանախոս էթնիկ պատկանելության, ընտանիքի ցածր եկամտի, կրթության ցածր մակարդակի, ալկոհոլի մեծ ընդունման (օրական ավելի քան 4 ըմպելիք) և ասթմայի կամ ինքնուրույն քաղցկեղի պատմության հետ, կապված են ավելի մեծ տարածվածության հետ։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Ախտանիշներ
Կատեգորիա:Բժշկական եզրեր
Կատեգորիա:Բժշկություն
Կատեգորիա:Հոտառություն
Հայ-ռուսերեն բառարան (1960)

**«Հայ-ռուսերեն բառարան»**  հայ լեզվաբաններ Արարատ Ղարիբյանի, Երվանդ Տեր-Մինասյանի և Մամիկոն Գևորգյանի կազմած 2-րդ հրատարակության բառարանը, որը հրատարակվել է «Հայպետհրատ» հրատարակչությունում՝ 1960 թվականին։ Բառարանում տեղ են գտել այն ժամանակվա բանավոր խոսքի և գրականության մեջ ամենից հաճախ գործածվող մոտ 40000 բառ։

Բառարանը հանդիսանում է  Արարատ Ղարիբյանի, Երվանդ Տեր-Մինասյանի և Մամիկոն Գևորգյանի 1947 թվականին հրատարակած «Հայ-ռուսերեն բառարանի» լրացված տարբերակը։

## Քննադատություն
1961 թվականի հունվարի 27-ին բանաստեղծ, գրականագետ Պարույր Սևակը «Գրական թերթ» շաբաթաթերթում «Բաց նամակ «… բառարան»-ը կազմողներին» վերնագրով հոդված է հրապարակել, որտեղ նշել է՝ «Սույն բառարանի առաջին էջում կարդում ենք, որ նա «պարունակում է բանավոր խոսքի և գրականության մեջ գործածվող շուրջ 40,000 բառ»։

Կազմողների արտադրած բառերի իմ վերարտագրած օրինակները, չնչին բացառությամբ, ոչ ոք չի կարող գրականության մեջ գործածված գտնել»։ Գրականագետը նույն հոդվածում նշել է նաև․ «Կազմողները (ակադեմիկոս Ա. Ղարիբյան, պրոֆեսոր Ե. Տեր-Մինասյան և Մ. Գևորգյան) գուցե փորձեն արդարանալ այն պատճառաբանությամբ, թե բառարանի սուղ էջերը գրաված օտարազգի բառերը գործածական են բանավո՞ր խոսքի մեջ։ Եթե նույնիսկ կան նման բառեր օգտագործողներ, ապա դրանք այն մարդիկ են, որոնց բերանից լսում ենք. «Գնանք նախադու, միրավոյ պիվա կա… Մեր տելեֆոնը դեֆեկտ ունի… Զդաչին չտվեց… Փսիխ կինո էր… Պլանի գլխի աստանովկան… Էսօր մեր ինստիտուտում բալնի պարեր կան… Տուֆլիս տարա պաչինկի…»:

Նույն թերթի հաջորդ համարում բառարանի համահեղինակ Արարատ Ղարիբյանը հանդես է եկել պատասխան հոդվածում, որտեղ նշել է․ «Բաց նամակի մեջ առաջ են քաշված մի շարք հետաքրքրական հարցեր՝ կապված բառարանի բառացանկի ընտրության հետ։ Մենք կուզեինք անդրադառնալ այդ հարցին։

«Հայ-ռուսերեն բառարանի» բառացանկի մեջ պետք է մտնեն հայերեն բառերը՝ այդ թվում օտար արմատներով, բայց հայերեն բառակազմական օրենքներով ստեղծված բառերը, օրինակ՝ կապիտալիստական, կոմունիստական, կադրային, կալորիաչափ։ Դրանք կարիք ունեն թարգմանվելու և պիտի թարգմանվեն հայ-ռուսերեն բառարաններում»։

Բառարանի համահեղինակը նաև ավելացրել է․ «Մեր հասարակությունն աստիճանաբար կողմնորոշվում  է կամ հօգուտ օտար բառի, կամ հօգուտ հայերենի, բայց այդ կատարվում է բավական տևական ժամանակամիջոցում, այսպես՝ մեր ամենօրյա գործածության մեջ ավելի, հաճախ ենք հանդիպում կաբել, կապիտալ, կապիսալիստ, կլասիկ, կլասիցիզմ, կոմեդի, կոմպրոմիս, կոնգլոմերատ, կուլտուրա, կոզիր, կոլեկցիա, կոմպոնենտ, կոմպոստ, քան՝ մալուխ, դրամագլուխ, դրամատեր, դասական, դասականություն, կատակերգություն, փոխզիջում, խառնակույտ, բաղադրատարր, մշակույթ, հաղթաթուղթ և նման բառերին»։

«Գրական թերթի» նույն տարվա փետրվարի վերջին լույս տեսած համարում լեզվաբան, հայագետ Գուրգեն Սևակը հոդված է հրապարակել՝ «Հայ-ռուսերեն նոր բառարանը և մեր բառարանագրության վիճակը» վերնագրով, որտեղ քննադատել է բառարանի հեղինակներին, Հայկական ՍՍՌ ԳԱ Լեզվի ինստիտուտին և «Հայպետհրատին»։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
*ԲԱՑ ՆԱՄԱԿ «… ԲԱՌԱՐԱՆ»-Ը ԿԱԶՄՈՂՆԵՐԻՆ

Կատեգորիա:Բառարանագրություն
Կատեգորիա:Բառարաններ
Կատեգորիա:Բառարաններ ըստ տիպի
Թռիչք (մուլտֆիլմ)

**«Թռիչք»**, Ռեյն Ռաաթի խորհրդային մուլտիպլիկացիոն ֆիլմ, նկարահանված 1973 թվականին «Տալլինֆիլմ» ստուդիայում։

«Թռիչք»-ը,խորհրդանշական ֆիլմ է, չափազանց ընդհանրացված, որը պատմում է մարդու հավերժական, անկասելի ցանկության մասին դեպի վեր՝ թե՛ բառացի, թե՛ փոխաբերական իմաստով՝ ինչպես տիեզերքի անծայրածիրության, այնպես էլ սեփական երազանքների ու երևակայության անսահման հեռավորության վրա։

## Սյուժե
Մարդը արթնանում է, և տեսնում է դեպի վեր թռչող խատուտիկի բմբուլ։ Դրանից բռնվելով՝ նա բարձրանում է ավելի ու ավելի բարձր, սակայն բմբուլը դուրս է գալիս նրա ձեռքից մթնոլորտից դուրս։ Այնուհետև նա սկսում է հորինել XIX դարի ոճով տարբեր զվարճալի թռչող սարքեր, որոնք բոլորը ջարդվում են։ Ի վերջո, նա ստանում է ինքնաթիռ, որը կարող է հետևել բմբուլին, մինչդեռ այն նախ վերածվում է ռեակտիվ ինքնաթիռի, իսկ հետո՝ հրթիռի, և վերջապես դուրս է գալիս տիեզերք։ Այնտեղ տիեզերական հագուստով մարդը շարունակում է իր թռիչքը դեպի անսահմանություն՝ բմբուլ-երազանքի հետևից։

## Փառատոններ և պարգևներ
* 1973, Զագրեբում («Լավագույն կարճամետրաժ ֆիլմ»)
* 2011, Ֆիլմը մասնակցել է Ֆիլմը մասնակցել է էստոնական անիմացիոն դասականների «ՄուլտՖեստ» ռետրոսպեկտիվին (Մոսկվա, «Խուդոժեստվեննի» կինոթատրոն)։
* 2012, Ֆրեդրիկստադում (Նորվեգիա) ֆիլմի ռեժիսոր Ռեյն Ռաամաթին շնորհվել է կինոյում անձնական ավանդի համար մրցանակ՝ «Մի կյանքի աշխատանքի համար», «Թռիչք» ֆիլմն ընդգրկվել է մրցանակակիր ֆիլմերի ցանկում։

## Ստեղծողներ

## Գրականություն
* 

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* 
* 
* Призы на фестивалях

Կատեգորիա:1973 ֆիլմեր
Կատեգորիա:Էստոնական մուլտֆիլմեր
Յան Ժելեզնի

**Յան Ժելեզնի** (; ), չեխոսլովակ և չեխ գեղասահորդ, օլիմպիական եռակի չեմպիոն և աշխարհի եռակի չեմպիոն։ 1996 թվականի մայիսի 25-ին Ենայում սահմանել է համաշխարհային ռեկորդ, որը մինչ օրս մնում է անգերազանցելի (98 մ 48 սմ)։

Հաղթել է 1992, 1996 և 2000 թվականների Օլիմպիական խաղերում, 1988 թվականի Օլիմպիական խաղերում գրավել է երկրորդ տեղը։ 1993, 1995 և 2001 թվականների աշխարհի առաջնություններում նվաճել է «ոսկի», իսկ 1987 և 1999 թվականներին՝ «բրոնզ»։ Երկար և հաջող կատարման շնորհիվ  համարվում է բոլոր ժամանակների լավագույն նիզակակիրը։

Բացի համաշխարհայինից (98,48 մ), Ժելեզնիին պատկանում է աշխարհի առաջնությունների ռեկորդը (92,80 մ)։ Յան Ժելեզնին 90 մետրում կատարել է 53 նետում, ինչը 2007 թվականի սեպտեմբերի 23-ի դրությամբ բոլոր մյուս նիզակակիրների 40-ից ավելի նման նետումներ միասին վերցրած։ Ճանաչվել է Աշխարհի (2000) և Եվրոպայի (1996, 2000) տարվա աթլետ, Չեխիայի լավագույն մարզիկ (1993, 1995, 2000, 2001)։

Յան Ժելեզնին իր կարիերան ավարտել է 2006 թվականին հայրենի Մլադա Բոլեսլավում։ 2006 թվականից մարզչական աշխատանքի է անցել։

Ի պատիվ Յանի անվանվել է (9224) ժելեզնի աստերոիդը։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* 
* Прекратил сотрудничество с Шпотаковой 

Կատեգորիա:2000 թվականի Ամառային օլիմպիական խաղերի չեմպիոններ
Կատեգորիա:2004 թվականի Ամառային օլիմպիական խաղերի չեմպիոններ
Կատեգորիա:Գինեսի գրքի ռեկորդակիրներ
Կատեգորիա:Միջազգային օլիմպիական կոմիտեի անդամներ
Կատեգորիա:Օլիմպիական խաղերի արծաթե մեդալակիրներ