Սեր և աղավնիներ

«**Սեր և աղավնիներ**» (), 1984 թվականի խորհրդային քնարական կատակերգություն, որը նկարահանել է ռեժիսոր Վլադիմիր Մենշովը «Մոսֆիլմ» կինոստուդիայում թատերական դերասան Վլադիմիր Գուրկինի գրած սցենարով։ Գուրկինի սցենարը հիմնված է նրա համանուն պիեսի վրա, որը գրվել է 1981 թվականին։

## Սյուժե
Անտառտնտեսության աշխատող Վասիլի Կուզյակինը, որն զբաղվում է աղավնիների բուծմամբ, ապրում է գյուղում իր կնոջ՝ Նադեժդայի ու երեք երեխաների հետ։ Նրանց ավագ դուստր Լյուդան, որը մեկնել էր քաղաք, ամուսնուց բաժանվելուց հետո հետ է վերադարձել, որդին՝ Լյոնկան, ուրախ տղա է և տեխնիկայի սիրահար, իսկ կրտսեր դուստր Օլյան հոր սիրելին է։

Նադեժդան ամուսնուն համարում է ձրիակեր, քանի որ նա ընտանիքի գումարը ծախսում է թանկարժեք աղավնիներ գնելու համար։ Կուզյակինների հարևանությամբ ապրում են պառավ Շուրան ու քեռի Միտյան, որոնց ընտանիքում էլ անընդհատ կոնֆլիկտներ են տեղի ունենում։ Քեռի Միտյան սիրում է խմել, բայց կինը փորձում է թույլ չտալ և հսկում է նրան։ Այդ պատճառով նա օգտագործում է ցանկացած հնարավորություն, որ խմի խիստ կնոջից գաղտնի։ Օրինակ, Միտյան հայտարարում է, թե կինը մահացել է, թեև նա ողջ է։

Մի օր Վասիլի ստանում է արտադրական վնասվածք և գնում է ծով՝ բուժման։ Առողջարանում Վասիլին ծանոթանում է Ռաիսա Զախարովայի՝ անտառտնտեսության կադրերի բաժնի աշխատակցուհու հետ, որտեղ աշխատում է Վասիլին։ Ռաիսան գրավում է Վասիլիին էքստրասենսների, տելեկինեզի, աստրալ մարմինների ու հումանոիդների մասին իր զարմանալի պատմություններով։ Նրանց միջև սկսվում է սիրավեպ։

Ի վերջո, Վասիլին հանգստավայրից վերադառնում է իր նոր սիրեցյալի մոտ, այդ մասին նրանք միասին նամակով պատմում են Վասիլիի կնոջը ու երեխաներին։ Նույն երեկոյան, երբ Կուզյակինները, կարդալով ստացված նամակը, իմանում են Վասիլի բարդ որոշման մասին, նրանց այցելում է հենց Ռաիսա Զախարովնան՝ մտածելով ընդհանուր լեզու գտնել և հաշտվել նրանց հետ։ Ռաիսան ասում է, որ ինքը կադրերի բաժնի աշխատակից է և սկզբում մանրամասներ չի հայտնում։ Նադեժդան նրա հետ խոսում է անհավտարիմ ամուսնու մասին, բայց պարզելով, թե ով է նա, սկանդալ է սարքում և բռունցքներով հարվածում նրան։ Ռաիսան հեռանում է։

Դրանից հետո Նադեժդան ընկնում է դեպրեսիայի մեջ և պատրաստվում է մահանալ։ Երեխաները նույնպես վիրավորված են հորից, հատկապես Լյոնկան, որն սպառնում է սպանել նրան, հենց որ տեսնի։ Ռաիսայի և Վասիլիի համատեղ կյանքը չի ստացվում, և Վասիլին հեռանում է։ Ընտանիքի անդամները նրան չեն ընդունում, ուստի գլխավոր հերոսը ստիպված է ապրել գետի ափին գտնվող հյուղակում։

Որոշ ժամանակ անց Նադեժդան ներում է նրան։ Վախենալով Լյոնկայի ու գյուղի բնակիչների բացասական արձագանքից, նրանք գաղտնի են հանդիպում, բայց երկու ամիս անց, իմանալով, որ Նադեժդան հղի է, Վասիլին վերադառնում է տուն։ Վերադարձը տեղի է ունենում նրա որդու՝ բանակ գնալու ֆոնին ։

## Դերերում

## Նկարահանող խումբ
* Սցենարի հեղինակ՝ Վլադիմիր Գուրկին
* Ռեժիսոր՝ Վլադիմիր Մենշով
* Բեմադրող օպերատոր՝ Յուրի Նևսկի
* Բեմադրող նկարիչ՝ Ֆելիքս Յասյուկևիչ
* Կոմպոզիտոր՝ Վալենտին Լևաշով
* Երգի տեքստի հեղինակ՝ Էդուարդ Ուսպենսկի
* Հնչյունային ռեժիսոր՝ Ռաիսա Մարգաչևա
* Մոնտաժող՝ Ռ. Պեսեցկայա
* Նկարիչ-դիմահարդար՝ Է. Եվսեևա
* Կոստյումները՝ Նատալյա Մոնևա
* Հնչյունային օպերատոր՝ Էլդար Շահվերդիև
* Դիրիժոր՝ Էմին Խաչատրյան

## Մրցանակներ
* «Ոսկե նավակ» մրցանակ Տոռեմոլինոսի կատակերգությունների միջազգային կինոփառատոնում 1985 թվականին,
* MTV Ռուսաստանի մրցանակ 2009 թվականին, «Լավագույն խորհրդային ֆիլմ» անվանակարգում։

## Նկարահանումներ
* Պիեսի և ֆիլմի հիմքում Վասիլի և Նադեժդա Կուզյակինների ընտանիքի իրական պատմությունն է, որոնք ապրում էին ֆիլմի սցենարի հեղինակ Վլադիմիր Գուրկինի հայրենի Չերեմխովո քաղաքում (Իրկուտսկի մարզ)։ 2011 թվականին Չերեմխովոյում կանգնեցվել է «Սեր և աղավնիներ» ֆիլմի հերոսների հուշարձանը (քանդակագործ՝ Կարիմ Մուխամադեև)։
* Ալեքսանդր Միխայլովը սկզբում հրաժարվել է դերից։ Վասիլի Կուզյակինի դերի համար փորձերի են մասնակցել նաև Նիկոլայ Լավրովը, Բորիս Սմորչկովը, Վիկտոր Բորցովը և Սերգեյ Յուրսկին, որին հետագայում հաստատել են քեռի Միտյայի դերում։
* Նադյայի դերի համար փորձի է մասնակցել Լյուբով Պոլիշչուկը,իսկ Նատալյա Կուստինսկայայի փորձը խոտանել է գեղխորհուրդը։
* Ռաիսա Զախարովայի դերը սկզբում առաջարկվել է Տատյանա Դորոնինային (հրաժարվել է), ապա Օլգա Յակովլևային, փորձի է մասնակցել նաև Վերա Ալենտովան։
* «Ծաղկող ծառի» տեսարանի նկարահանումների ժամանակ օգտագործվել են հնարքներ ցուցադրելու սարքավորումներ՝ ձեռնափայտ, որից դուրս են գալիս ծաղիկները։ Նկարահանումներին հրավիրված աճպարարը սովորական ծառին ամրացրել է 10 այդպիսի ձեռնափայտեր, և չնայած միաժամանակ աշխատել են դրանցից միայն յոթը, կադրը նկարահանվել է առաջին դուբլից։
* Ֆիլմի նկարահանումներն իրականացվել են ամռանը Կարելիայում՝ Մեդվեժյեգորսկ քաղաքում՝ Կումսա գետի ափին։ Քաղաքի ծայրամասում գտնվող Նիժնայա փողոցի № 12 մասնավոր տունը, որտեղ նկարահանվել են ֆիլմի հիմնական տեսարանները, քանդվել է 2011 թվականին բռնկած հրդեհից հետո, նրա տեղում կառուցվել է քոթեջ, 2018 թվականին տանտերը վերականգնել է աղավատունն այն նույն վայրում, որտեղ նկարահանվել է ֆիլմը։
* Ռաիսա Զախարովնայի և Վասիլիի լողալու տեսարանի նկարահանումները կատարվել են նոյեմբերին Բաթումում և Քոբուլեթում (Վրաստան)։ Ջրի ջերմաստիճանը եղել է 14 աստիճան։
* Նկարահանումների ժամանակ, երբ Վասիլին դուրս է գալիս ծովի ափին գտնվող իր տան դռնից, Ալեքսանդր Միխայլովի կյանքը հազիվ են փրկել։ Դերասանն ընկել է կառանացցից Քոբուլեթում, ջրի տակ նրա շորերը հանել են ջրասուզակներ, և նա Գուրչենկոյի կողքին հայտնվել է արդեն մի կիսավարտիքով։ Ջրի տակ նկարահանումների ժամանակ ջրասուզակը երկար ժամանակ չի կարողացել հանել փողկապը, Միխայլովը քիչ էր մնում խեղդվեր, և ստիպված են եղել փողկապը կտրել։
* Ըստ սցենարի՝ Նադեժդան միջին տարիքի կին է, իսկ պառավ Շուրան՝ թոշակառու։ Ի դեպ, դերասանուհի Նինա Դորոշինան՝ Նադեժդայի դերակատարը, տասը տարով մեծ է եղել Նատալյա Տենյակովայից,  որը մարմնավորել է Շուրային (նկարահանման ժամանակ Դորոշինան եղել է 50 տարեկան, իսկ Տենյակովան՝ 40, ինչպես և Ալեքսանդր Միխայլովը, որը կատարել է Վասիլի՝ Նադեժդայի ամուսնու դերը)։
* Սերգեյ Յուրսկին և Նատալյա Տենյակովան, որոնք ֆիլմում մարմնավորել են ամուսինների, կյանքում նույնպես ամուսնացած են եղել։
* Էդուարդ Ուսպենսկին ֆիլմի համար գրել է երկու երգ։ Նրանցից մեկը՝ «Жгучее южное танго», Սերգեյ Մենախինի կատարմամբ հնչում է կադրից դուրս։ Երկրորդ երգը՝ «Возвращайтесь домой, мужики!» (երաժշտության հեղինակ՝ Գրիգորի Գլադկով), ռեժիսորը ֆիլմում չի ընդգրկել։
* Այն դրվագում, երբ Վասիլին գաղտնի նայում է իր տան պատուհանից, հեռուստատեսությամբ ցուցադրվում է «Մոսկվան արցունքներին չի հավատում» ֆիլմը, որը նույնպես նկարահանել է Վլադիմիր Մենշովը։
* Դրվագը, որտեղ Ռաիսա Զախարովնան և Վասիլին մարզվում են մարզասարքերով, նկարահանվել է Եսենտուկիի մեխանոթերապիայի Ցանդերովսկիի ինստիտուտում։

## Պրեմիերաներ
* 7 հունվարի, 1985 թվական – ԽՍՀՄ
* 6 հունիսի, 1986 թվական – Ֆինլանդիա
* 2 հոկտեմբերի, 1986 թվական – Հունգարիա

## Ռադիո- և թատերական բեմադրություններ
:Առաջին թատերական ներկայացումը՝ 1982 թվական, ռադիո՝ 1986 թվական,
:Հեղինակ՝ Վլադիմիր Գուրկին
:Կատարող՝ «Սովրեմեննիկ» թատրոնի արտիստներ,
:«Սովրեմեննիկ» թատրոնի ռադիոներկայացում Վլադիմիր Գուրկինի պիեսի հիման վրա, 
:Ռեժիսոր՝ Վալերի Ֆոկին
:Դերերում՝ Ն. Դորոշինա, Գ. Պետրովա, Վ․ Նիշչենկո, Մ․ Սիտկո, հեղինակի խոսք՝ Վ. Գուրկին։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Фильм «Սեր և աղավնիներ» ֆիլմը  «Մոսֆիլմ» օնլայն-կինոթատրոնում 
* «Սեր և աղավնիներ» ֆիլմը «Наш Фильм» կայքում 
* «За углом комедии» рецензия на фильм
* 
* Как снимали фильм — «Любовь и голуби», фотографии
* 

Կատեգորիա:1980-ականների ռուսերեն ֆիլմեր
Կատեգորիա:1984 ֆիլմեր
Կատեգորիա:«Մոսֆիլմ» ստուդիայի ֆիլմեր
Կատեգորիա:Խորհրդային կինոկատակերգություններ
Կատեգորիա:Խորհրդային մելոդրամա ֆիլմեր
Կատեգորիա:Խորհրդային ֆիլմեր
Կատեգորիա:Ռուսական կինոկատակերգություններ
Կատեգորիա:Վլադիմիր Մենշովի ֆիլմեր
Կատեգորիա:Ֆիլմեր, որոնց գործողությունները տեղի են ունենում ԽՍՀՄ-ում
Կատեգորիա:Ֆիլմեր, որոնց գործողությունները տեղի են ունենում Ռուսաստանում
Կատեգորիա:Ռուսաստանում նկարահանված ֆիլմեր
Կատեգորիա:1980-ականների խորհրդային ֆիլմեր
Կատեգորիա:1985 ֆիլմեր