open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Ալյոշկայի որսը

**Ալյոշկայի որսը** (), 1965 թվականին նկարահանված խորհրդային մանկական ֆիլմ` ըստ Վոլֆ Դոլգիի համանուն պատմվածքի։ Ռեժիսորը Յակով Բազելյանն է։

## Սյուժե
Մի անգամ վեցամյա Ալյոշկան ընկեր է ձեռք բերում` մոլի որսորդ քեռի Վիտյան, որը խոստացել էր տղային աշնանն իր հետ որսի տանել։ Դրանից հետո Ալյոշան սպասում էր աշնան գալուն և լրջորեն պատրաստվում էր որսին։ Նա ուներ պլաստմասե հրացան, մնում էր միայն երկարաճիտ կոշիկ ձեռք բերել։ Իր վեցերորդ ծննդյան տարեդարձին տղան ծնողներից որպես նվեր երկարաճիտ կոշիկներ է ուզում` փակուղու մեջ դնելով նրանց. չէ՞ որ նրանք տղային առաջարկում են ցանկացած խաղալիք «Մանուկների աշխարհից», նույնիսկ` խաղալիք երկաթգիծ։ Այդ ժամանակ Ալյոշկան որոշում է ստանալ որսի համար այդքան անհրաժեշտ կոշիկները խորամանկությամբ, սակայն ջրափոսերի մեջ վազելով հիվանդանում է։ Իսկ քեռի Վիտյան չէր հիշում իր խոստումը։ Իսկ երբ որսի ժամանակն է գալիս, և Ալյոշկան հասկանում է, որ իրեն խաբել են, նա իր վրդովմունքը պատմում է ծնողներին, և հայրն անում է ամեն ինչ, որպեսզի որսը կայանա։

## Դերերում
* Ալյոշա Տիտկով` Ալյոշա
* Վալերա Կուլիկ` Վովկա
* Օլյա Յանկովսկայա` Նատաշկա
* Վլադիմիր Կորեցկի` Կոնստանտին, Ալյոշայի հայրը
* Նինա Դորոշինա` Ելենա, Ալյոշայի մայրը
* Յուրի Մաքսիմով` քեռի Վիտյա
* Մարինա Գավրիլկո` մորաքույր Պաշա
* Էմանուել Գելլեր` տիրի աշխատակից
* Սերգեյ Գուրզո` տղա
* Վալերի Միշաստիյ` դրվագում
* Մարգարիտա Ժարովա` դրվագում
* Վիկտորիա Ռադունսկայա` Վովկայի մայրը

## Այլ
Նկարահանումների վայրը Սևաստոպոլն է, կադրում երևում են Գագարինի պողոտան, Գոգոլի, Իվան Գոլուբցի, Լև Տոլստոյի փողոցները։

Նվերը, որը ծնողները նվիրում են տղայի տարեդարձին, «Էլեկտրական երկաթուղային ճանապարհն» է, որը կենցաղում հայտնի է որպես «Պիոներական երկաթուղային ճանապարհ» անունով` «Պիոներական» ցուցանակի պատճառով, որը կախված է կայարանի շենքի վրա։ Այս խաղային հավաքածուն 1951-1969 թվականներին պատրաստվել է «Մոսկաբել» գործարանում։ Դա շատ հազվագյուտ խաղալիք էր, թողարկվել է ընդամենը 5000 խաղային հավաքածու, և իրականում այդպիսի խաղային հավաքածուն խորհրդային երեխաների մեծ մասին անհասանելի էր` իր բարձի գնի (36 ռուբլի), ինչպես նաև` մեծ չափերի պատճառով։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:1960-ականների ռուսերեն ֆիլմեր
Կատեգորիա:Խորհրդային մանկական ֆիլմեր
Կատեգորիա:Խորհրդային ֆիլմեր
Կատեգորիա:Մաքսիմ Գորկու անվան կինոստուդիայի ֆիլմեր
Նաբի Շենսոյ

**Նաբի Շենսոյ** (, ), Ամերիկայի Միացյալ Նահանգներում Թուրքիայի նախկին դեսպան։ Նա այդ պաշտոնն զբաղեցրել է 2006-2010 թվականներին։ 2007 թվականի հոկտեմբերին հետ է կանչվել Թուրքիայի կառավարության կողմից, երբ ԱՄՆ Ներկայացուցիչների պալատի արտաքին հարաբերությունների հանձնաժողովն ընդունել է Օսմանյան կայսրությունում Հայոց ցեղասպանությունը ժխտող բանաձև։ Ավելի ուշ, վերադարձել է իր պաշտոնին։ Դեսպանի պաշտոնը թողել է 2009 թվականի դեկտեմբերին։

## Կենսագրություն
Նաբի Շենսոյն ավարտել է Անկարայի համալսարանի միջազգային հարաբերությունների ֆակուլտետը։ Ամուսնացած է։ 1969-1970 թվականներին ծառայել է Թուրքիայի զինված ուժերում։ 1972 թվականին եղել է Նյու Յորքում Թուրքիայի փոխհյուպատոս, իսկ 1983 թվականից՝ նախարարության բազմակողմ քաղաքական հարցերի, ծովային գործերի և ավիացիայի դեպարտամենտի ղեկավարի տեղակալ, նախարարի խորհրդական։ 1985 թվականին եղել է Լոնդոնում Թուրքիայի հյուպատոս։ 1990 թվականին նշանակվել է Իսպանիայում Թուրքիայի դեսպան։ 1995 թվականին դարձել արտաքին գործերի փոխնախարար։ 1998 թվականին նշանակվել է Ռուսաստանում Թուրքիայի դեսպան, իսկ արդեն 2006 թվականին՝ ԱՄՆ-ում Թուրքիայի դեսպան։

Մահացել է 2018 թվականի փետրվարի 7-ին։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Անկարայի համալսարանի շրջանավարտներ
Կատեգորիա:Թուրք դիվանագետներ
Կատեգորիա:Թուրքիայի քաղաքական գործիչներ
Գանդի (գլխի հանդերձանք)

[thumb|[Մահաթմա Գանդին իր պատվին անվանված գլխարկով]]
**Գանդի** (), սպիտակ գլխարկ, որը պատրաստված է հնդկական բամբակյա գործվածքից՝ կհադիից։ Անվանվել է ի պատիվ Մահաթմա Գանդիի, որը հայտնի է դարձել Հնդկական ազգային-ազատագրական շարժման ժամանակ։ Սովորաբար կրում են Հնդկաստանի անկախության համար մարտնչող ակտիվիստները։

## Ծագում
Պատմականորեն նման ոճով գլխարկներ կրում էին Գուջարաթ, Ուտար Պրադեշ, Ռաջաստան, Բիհար, Արևմտյան Բենգալիա, Մահարաշտրա, Կառնատակա և Հնդկաստանի այլ նահանգներում։

Հադի նյութը օգտագործվել է սատյագրահայի համար կենցաղային նյութեր ստեղծելու համար։ Գույնն ընտրվել է որպես «բարձրագույն մաքրության» գույն, ըստ որի՝ գլխարկը հեշտ էր լվանալ։thumb|Աննա Հազարեն գանդիով՝ հացադուլի ժամանակ

Հարավային Աֆրիկայի բանտերում «նեգրեր» համարվող (նրանց մեջ մտնում էին նաև հնդիկներ, ինչպիսին Գանդին էր Հարավային Աֆրիկայում) բանտարկյալները պետք է կրեին գլխի նմանատիպ հանդերձանք։ Հենրի Պոլակը՝ Գանդիի մոտ ընկերը, գրել է, որ իր՝ հարավաֆրիկյան բանտում բանտարկված լինելու ժամանակ Գանդին այն կրողների թվում էր։

Գլխի նմանատիպ սև գույնի հանդերձանքները մտնում էին Ակհիլ բհարատիա հինդու մահասաբայի և Ռաշտրիա սվայամսևակ սանգխի համազգեստի մեջ։ Սուբհաս Չանդրան կրում էր նմանատիպ գլխի հանդերձանք՝ որպես ռազմատենչության համոզմունքների և Հնդկական ազգային բանակի ղեկավարության նշան։

1930 թվականին գրանցվել է գանդիի կրելու արգելքի առնվազն մեկ դեպք։ Ընդհանուր առմամբ, անգլիական կառավարությունը փորձել է վարկաբեկել խորհրդանիշը։

## Անկախության հռչակումից հետո
Գանդիի մահից հետո՝ 1948 թվականին, այդպիսի գլխարկները կրում էին հնդկական առաջնորդները, այդ թվում՝ Ջավահառլալ Ներուն՝ Հնդկաստանի առաջին վարչապետը։ Ավանդույթը շարունակել են հաջորդ վարչապետները՝ Լալ Բահադուր Շաստրին և Մորարջի Դեսային։ Հնդկաստանի պառլամենտի մեծամասնությունը (մասնավորապես, Հնդկական ազգային կոնգրեսի քաղաքական գործիչները և ակտիվիստները) կրել է հադի և գանդի։ Շատերը գանդի կրում են օգոստոսի 15-ին՝ Հնդկաստանի անկախության օրը, կամ հունվարի 26-ին՝ Հնդկաստանի հանրապետության օրը։

Հետագայում գանդին կորցրել է իր հասարակական և քաղաքական գրավչությունը, թեպետ կոնգրեսի շատ անդամներ շարունակում են ավանդույթը։ Նշանակալիության նվազումը կապված է նաև հնդիկների հագուստի եվրոպականացման հետ։

## Ավանդույթի վերածնունդ
2011 թվականին Գանդին ժողովրդականացվել է Հնդկաստանում Աննա Հազարի կողմից, որը գլխավորել է Հնդկաստանի հակակոռուպցիոն շարժումը։ Շարժման կենտրոնը Դելին էր։ 2011 թվականին Հնդկաստանում հազարավոր մարդիկ կրում էին գանդի՝ ի պաշտպանություն Աննայի պահանջների կատարման։

## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն
* 
* 
* 

Կատեգորիա:Գլխարկներ
Կատեգորիա:Հագուստ
Կատեգորիա:Հնդկական անկախության շարժում
Կատեգորիա:Հնդկական հագուստներ
Հողեղեն աղավնիներ (Geotrygon)

**Հողեղեն աղավնիներ** կամ **լորանման աղավնիներ** () աղավնիների ընտանիքի թռչուն։

Փոքր հողային թռչուններ են։ Տարածված են Հարավային և Կենտրոնական Ամերիկայում, Անթիլյան կղզիներում։

## Տեսակներ
Սեռը ներառում է 17 տեսակ.
* Geotrygon albifacies
**Geotrygon caniceps* -Մոխրագույն գլխով հողեղեն աղավնի
* Geotrygon carrikeri
* Geotrygon chiriquensis
**Geotrygon chrysia* -փայլուն հողեղեն աղավնի
* Geotrygon costaricensis-Կոստա-Ռիկայի հողեղեն աղավնի
* Geotrygon frenata-վարդագույն դեմքով հողեղեն աղավնի
* Geotrygon goldmani-պանամյան հողեղեն աղավնի
* Geotrygon lawrencii-ծիրանագույն մեջքով աղավնի
* Geotrygon leucometopia
**Geotrygon linearis* -գունատ երեսով հողեղեն աղավնի
* Geotrygon montana-կարմիր հողեղեն աղավնի
**Geotrygon mystacea* -խայտաբղետ հողեղեն աղավնի
**Geotrygon saphirina* -շափյուղա հողեղեն աղավնի
* Geotrygon veraguensis-Վերագուանյան հողեղեն աղավնի
**Geotrygon versicolor* -լայնափուփուլ հողեղեն աղավնի
* Geotrygon violacea-մանուշակագույն հողեղեն աղավնի

## Արվեստի գործեր

Պատկեր:Geotrygon versicolor.jpg|Հողե փուփուլավոր աղավնի
Պատկեր:Key West Quail-dove 2495235609.jpg|Հողե փայլուն աղավնի


## Պատկերասրահ

Պատկեր:Geotrygon montana Parc des Mamelles Guadeloupe 2010-04-04.jpg
Պատկեր:Key West quail-dove (Geotrygon chrysia).JPG
Պատկեր:Geotrygon lawrencii.jpg
Պատկեր:Stavenn Geotrygon chiriquensis.jpg
Պատկեր:Geotrygon versicolor.jpg
Պատկեր:Geotrygon costaricensis, Monteverde, Costa Rica.jpg
Պատկեր:Geotrygon montana -NBII Image Gallery-a00201.jpg
Պատկեր:Bonner zoologische Monographien - Geotrygon veraguensis.jpg
Պատկեր:Bridled Quail-Dove (7624335736).jpg


## Ծանոթագրություններ



Կատեգորիա:Աղավնիներ
Կատեգորիա:Թռչունների տեսակներ
Կատեգորիա:Կենտրոնական Ամերիկայի թռչուններ
Կատեգորիա:Հարավային Ամերիկայի թռչուններ
Գրետա Հերման

**Գրետա**(**Հենրի-**)**Հերման** (), գերմանացի մաթեմատիկոս և փիլիսոփա, ով հայտնի էր մաթեմատիկայի, ֆիզիկայի, փիլիսոփայության և կրթության բնագավառում իր աշխատանքով։ Նա հիշարժան է քվանտային մեխանիկայի հիմնադրմանը նվիրված՝ իր վաղ փիլիսոփայական աշխատությամբ, իսկ այժմ առավել հայտնի Ջոն ֆոն Նեյմանի թեորեմի քննադատությամբ, ինչը երկար ժամանակ անտեսվում էր։ Ենթադրվում է, որ եթե նրա քննադատությունը տասնամյակներ շարունակ գրեթե չանտեսվեր, քվանտային մեխանիկի պատմական զարգացումը կարող էր այլ կերպ ընթանալ։[Source needed.]

## Մաթեմատիկա
Հերմանը մաթեմատիկա է ուսումնասիրել Գյոթինգենում, Էմմի Նյոթերի և Էդմունդ Լանդաուի մոտ, որտեղ նա 1926 թվականին թեկնածուական թեզը պաշտպանեց։ Նրա թեկնածուական թեզը աբստրակտ հանրահաշվում հիմնարար աշխատանք է։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:20-րդ դարի գերմանացի մաթեմատիկոսներ
Կատեգորիա:20-րդ դարի փիլիսոփաներ
Կատեգորիա:Բրեմենում ծնվածներ
Կատեգորիա:Գերմանացի կին մաթեմատիկոսներ
Կատեգորիա:Գերմանացի կին փիլիսոփաներ
Կատեգորիա:Գերմանացի կին ֆիզիկոսներ
Կատեգորիա:Գերմանացի փիլիսոփաներ
Կատեգորիա:Գիտության փիլիսոփաներ
Կատեգորիա:Գյոթինգենի համալսարանի շրջանավարտներ
Կատեգորիա:Մաթեմատիկոսներ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Գերմանացի կին գիտնականներ
Կատեգորիա:Գերմանացի մանկավարժներ
Քաղաքը (ֆիլմ, 1991)

**«Քաղաքը»** (, *Kasba*), 1991 թվականի հնդկական դրամատիկ ֆիլմ։ Սցենարի հեղինակը և ռեժիսորը Կումար Շահանին է։ Սյուժեի հիմքում ընկած է ռուս գրող Անտոն Պավլովիչ Չեխովի «Ձորակում» վիպակը։ Ֆիլմը կարևոր աշխատանք է համարվում հնդկական զուգահեռ կինոյի շարժման մեջ։ Դա այդ ուղղության վերջին ֆիլմերից մեկն է եղել, որից հետո այն սպառել է իրեն 1990-ական թվականների սկզբներին։

## Դիպաշար
Սյուժեն կենտրոնացած է Մանիր անունով քաղաքայի փոքր ձեռնարկատիրոջ շուրջ, որն ստանում է մեծ շահույթ՝ խաբելով մարդկանց և նրանց վաճառելով ոչ թարմ սնունդ։ Նրա գործերը վարում է հարսը՝ Տեժուն, որն ամուսնացած էր Մանիրի՝ մտավոր հետամնաց կրտսեր որդու հետ։ Մանիրի ավագ որդին վերադառնում է քաղաք, որպեսզի ամուսնանա, սակայն նրա գործերն սկսում են անհաջող ընթանալ։ Նա փախչում է կնոջից ամուսնական գիշերվանից հետո, և նրան ձերբակալում է Դելիի ոստիկանությունը։ Ոստիկանները քննում են նրա գործերը՝ կապված բիզնեսի հետ, իսկ Տեժուն ագահությունից սկսում է խելքը կորցնել։

## Մրցանակներ և քննադատություն
«Քաղաքը» ֆիլմը դարձել է Կումար Շահանիի երրորդ ֆիլմն է, որն ստացել է *[[Filmfare Awards]]* «Քննդատների կարծիքով լավագույն ֆիլմ» անվանակարգում։

«Քաղաքը» ֆիլմն ստացել է դանդաղ և մելոդրամատիկ ֆիլմի բնութագիր, որը բնութագրական չէ Շահանիի ոճի համար։ *Ellipsis* կինոբլոգը դրական կարծիք է հայտնել ֆիլմի մասին՝ նշելով, որ «ֆիլմի ամենատպավորիչ գեղագիտական տարրերից մեկը կինոխցիկի դիրքավորումն է, որը շարժվում է հերոսների հոգեբանական և զգացմունքային վիճակներին զուգահեռ, իսկ պատուհանները և դռան խորշերը բազմիցս հայտնվում են հերոսների գործողությունների ընթացքում այն ձևով, որ արտաքին բնանկարները միահյուսվում են ներքին ձևավորման հետ՝ ստեղծելով սոցիալական իներցիայի և նույնիսկ գյուղական դեկադանսի տպավորություն։ Երբեմն Շահանին շեշտադրում  է ծեսերը և ավանդույթները, որոնք կապված են ընտանիքի պատմության հետ, որը հիշեցնում է փիլիսոփայական մերձեցում է ստեղծում՝ բնութագրական մարդաբանների համար»։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:1991 դրամա ֆիլմեր
Կատեգորիա:1991 ֆիլմեր
Կատեգորիա:Անտոն Չեխովի ստեղծագործությունների էկրանավորումներ
Կատեգորիա:Հինդի լեզվով ֆիլմեր
Կատեգորիա:Հնդկական ֆիլմեր
Կատեգորիա:1990-ականների հինդի ֆիլմեր
Կատեգորիա:1990-ականների հնդկական ֆիլմեր
Պասանդա

**Պասանդա**, տարածված մսային ուտեստ, որը ծագում է Հնդկական ենթամայրցամաքից, մասնավորապես` Հյուսիսային Հնդկաստանից, Հայդարաբադից և Պակիստանից։ Ծագել է մեծ մողոլների կայսրերի պալատում մատուցվող ուտեստից։ Ճաշատեսակի անունը կապված է «պասանդե» բառի հետ, որը ուրդու լեզվով նշանակում է «ընտրյալ», «լավագույն», «սիրելի»։ Ըստ մի աղբյուրի՝ սա վերաբերում է մսի մի տեսակի, որն ավանդաբար օգտագործվել է պասանդայի համար, ըստ մեկ այլ աղբյուրի` վերաբերում է հենց ուտեստին։ Կարող նշանակել նաև քարի։

## Պատրաստում
Պասանդան ի սկզբանե պատրաստվել է ոչխարի ոտքերից (գառան մսից) և այծի մսից։ Միսը կտրատվում էր շերտերով, թթու դրվում և տապակվում մեծ քանակությամբ համեմունքների հետ։ Այսօր այդ ճաշատեսակը պատրաստվում է հավի մսից և արքայական ծովախեցգետիններից։ Պակիստանում պասանդան սովորաբար պատրաստում են շերտերով կտրտած տավարի մսով։

Միսը կտրտելուց հետո այն մարինացնում են յոգուրտի, չիլիի փոշու, պղպեղի, սխտորի և հիլի մեջ։ Մարինացվելուց մի քանի ժամ հետո միսն այլ բաղադրատարրերի` սոխի, գինձի, չիլիի, երբեմն` դարչինի ու սև պղպեղի հետ դնում են կաթսայի մեջ։ Եփում են կես ժամից մինչև 1 ժամ։ Ուտեստը զարդարում են լոլիկով կամ նուշով (այդ դեպքում այն անվանում են բադամ պասանդա)։ Այն հաճախ մատուցվում է սպիտակ բրնձի կամ նաան հացիկների հետ։

## Պատմություն
Պասանդայի նման ճաշատեսակ հիշատակվել է հանրագիտարանային  Manasollasa տրակտատում, սանսկրիտ լեզվով (12-րդ դար)։ Բաղադրության մեջ նշվում էր պատրաստմա եղանակը, ըստ որի յոգուրտի հետ պատրաստելուց առաջ միսը պետք էր բարակ կտրտել։

## Տարբերակներ
Չնայած նրան, որ պասանդան սովորաբար մատուցվում է որպես առանձին մսային ուտեստ, այն կարող է պատրաստվել նաև որպես քաբաբ։ Պասանդան հաճախ անվանում են քարի` սերուցքից, կոկոսի կաթից կամ յոգուրտից և նուշից պատրաստված սոուսի պատճառով։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Հնդկական խոհանոց
Կատեգորիա:Մսով ուտեստներ
Կատեգորիա:Պակիստանական խոհանոց
Բոազ Մաուդա

[thumb|[Եվրատեսիլ 2008 երգի մրցույթի կիսաեզրափակիչ]]
**Բոազ Մաուդա** (, ), իսրայելցի երգիչ, «Կոխավ Նոլադ» շոուի հինգերորդ եթերաշրջանի և «Pop Idol» հաղորդման իսրայելական տարբերակի հաղթողը, որը 2008 թվականին Եվրատեսիլում ներկայացրել է Իսրայելը և զբաղեցրել 9-րդ հորիզոնականը։

## Կենսագրություն
Բոազը ծնվել և մեծացել է Էլյակիմ գյուղում, որտեղ մինչ օրս բնակվում է ծնողների և երկու եղբայրների հետ։ Տան կրտսեր զավակն է։ Բոազի ծնվելու ժամանակ մայրը դարձել է հաշմանդամ։ Բոազի ընտանիքն ունի Եմենի հրեական ծագում։

## Եվրատեսիլ 2008
2007 թվականի նոյեմբերի 14-ին իսրայելական հեռարձակող կորպորացիան և 2-րդ հեռուստաալիքը հայտարարել են, որ «Կոխավ նոլադ» («Ծնվող աստղ») հաղորդման 5-րդ եթերաշրջանի հաղթող Բոազ Մաուդան 2008 թվականին Սերբիայի մայրաքաղաք Բելգրադում կայանալիք Եվրատեսիլին պետք է ներկայացնի Իսրայելը։

Նախնական ընտրությունն անցկացվել է 2008 թվականի փետրվարին, որտեղ Մաուդան երգել է 5 երգ, և իսրայելցի փորձագետներից բաղկացած մրցատյանը և հեռուստադիտողները քվեարկել են «Կեիլու Կան» («Կարծես թե այստեղ») երգին, որի հեղինակն էր 1998 թվականի Եվրատեսիլի հաղթող Դանա Ինթերնեշնլը։

Մաուդան 2008 թվականի մայիսի 20-ին մասնակցել է Եվրատեսիլի առաջին կիսաեզրափակչին, որտեղ զբաղեցրել է 5-րդ հորիզոնականը։ Մայիսի 24-ին՝ եզրափակչի ժամանակ, նա հավաքել է 124 միավոր և զբաղեցրել 9-րդ հորիզոնականը։

## Եվրատեսիլից հետո
Բոազի առաջին սինգլը՝ «Օրեախ բաոլամ» («Հյուր աշխարհում»), թողարկվել է 2008 թվականի օգոստոսի 3-ին։ Բոազը հայտարարել է, որ շուտով իր առաջին ալբոմում՝ «Բոազ Մաուդա»-ում, ներառելու է երգերի շարք։ 2009 թվականի մարտին թողարկվել է երկրորդ սինգլը՝ «Լախզոր աբայթա» («Հետդարձ տուն»), ինչպես նաև նույն թվականին Բոազը Եվրատեսիլի երկու մասնակիցների՝ հայուհի Սիրուշոյի և սերբուհի Ելենա Տոմաշևիչի հետ ձայնագրել է «Time to pray» («Աղոթելու ժամանակ») երգը, որը նվիրված է հայերի, հրեաների և սերբերի ցեղասպանությանը։

2009 թվականի հուլիսի 7-ին թողարկվել է առաջին ստուդիական ալբոմը՝ «Բոազ Մաուդա»-ն, որը բաղկացած է 11 երգերից։ Նույն թվականին Բոազը նկարահանվել է «Ջոնի Հոլիվուդ» սերիալում՝ խաղալով երգիչ Իցխար Կոենի դերը, իսկ օգոստոսին կազմակերպել է հյուրախաղեր։

## Սկավառակագրություն
* 2007
** *Mi Haya Ma'amin*
** *Menagen Ve'Shar*
* 2008
** *Ke'ilo kan* (*The Fire in Your Eyes*)
** *Oreakh BaOlam*
* 2009
** *Lakhzor HaBaita*
** *Time To Pray* (feat. Սիրուշո և Ելենա Տոմաշևիչ)
* 2011
** *Shniya Ve'od Ahat*

## Տես նաև
* Իսրայելը Եվրատեսիլ երգի մրցույթում

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Պաշտոնական կայք
* Հոդված «Y-net»-ում

Կատեգորիա:Իսրայելցի երգիչներ
Կատեգորիա:Եվրատեսիլ 2008 երգի մրցույթի մասնակիցներ
Կատեգորիա:Եվրատեսիլ երգի մրցույթի մասնակիցներ
Կատեգորիա:Իսրայելի հրեաներ
Պորտ Բլեր

**Պորտ Բլեր** (, ), քաղաք Հարավային Անդաման կղզում, Անդամանյան և Նիկոբարյան կղզիներ դաշնակից տարածքի մայրաքաղաք և խոշորագույն բնակավայր։

## Կլիմա
Կլիման քաղաքում արևադարձային, խոնավ է՝ հունվար-ապրիլ ամիսների համեմատաբար չոր եղանակով։ Տարվա ընթացքում թափվում են 3100-3150 մմ տեղումներ, միջին ամսական ջերմաստիճանը +25,5-ից մինչև +28,0&nbsp;°C է (միջին տարեկան՝ +26,4&nbsp;°C)։

## Բնակչություն
2011 թվականի մարդահամարի տվյալների համաձայն՝ Պորտ Բլերում բնակվել են 100 608 մարդ։

## Տնտեսություն
Ներկայումս քաղաքում զարգացած են նավաշինությունը և ձկնորսությունը, աշխատում է անտառավերամշակման գործարան։ Պորտ Բլերը նաև հայտնի է տարբեր նյութերով տնայնագործական արտադրանքներով (փայտ, կաշի, մետաղներ)։

### Զբոսաշրջություն
Պորտ Բլերը հայտնի է զբոսաշրջիկների միջև, քաղաքի մոտակայքում տեղակայված են ձյունափայլ լողափներ։ Քաղաքում է գտնվում խոշոր դայվինգային կենտրոն, ինչպես նաև մարդաբանական, անտառային և ծովային թանգարաններ։ Նախկին բանտի շենքը օգտագործվում է որպես զբոսաշրջային ատրակցիոն։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
*

Կատեգորիա:1789 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր
Կատեգորիա:Հնդկաստանի քաղաքներ
Կատեգորիա:Նավահանգստային քաղաքներ
Երիտասարդ Մաո Ցզե Դունի արձան

**Երիտասարդ Մաո Ցզե Դունի արձան** (), Չինաստանի Հունյան նահանգի Չանշա քաղաքը երիզող Սյանցզյան գետի Ցզյույչժոու կղզում գտնվող քանդակ։

## Կենսագրություն
Մաո Ցզե Դունը ծնվել է 1893 թվականի դեկտեմբերի 26-ին Հունան նահանգի Շաոշան գյուղում` նահանգի մայրաքաղաք Չանշայից քիչ հեռու։ Մանուկ հասակում Մաոն ընկերների հետ զբոսնել է Ցզյույչժոու կղզում () և լողացել Սյանցզյան գետում։ Սինհայական հեղափոխության ժամանակ Մաոն գտնվել է Չանշայում և 1913-1918 թվականներին ուսանել Հունանյան № 1 մանկավարժական ուսումնարանում։ Այնտեղ նա խորամուխ է եղել փիլիսոփաների և հեղափոխականների գաղափարների մեջ։ Այնուհետ նա գնացել է Պեկին, երկար շրջագայել երկրում՝ հաստատվելով Շանհայում։ Կոմունիստական կուսակցության և Գոմինդանի շարքերում ծավալած գործունեության պատճառով նա ֆիզիկապես և հոգեպես հյուծվել էր։ Ուստի որոշել է վերադառնալ Շաոշան, որտեղ հետագայում մասնակցել է գյուղացիների ռազմական և տեսական նախապատրաստմանը։ 1925 թվականի ձմռանն այդ գործունեությունը գրավել է տեղական իշխանությունների ուշադրությունը, և Մաո Ցզե Դունը ստիպված է եղել հեռանալ։

## Կառուցում
400px|մինի|Քանդակի համապատկեր
2007 թվականին Հունյան նահանգի կառավարությունը, Չինաստանի կոմունիստական կուսակցության քաղկոմն ու Չանշա քաղաքի վարչակազմն սկսել են հուշարձանի կառուցման աշխատանքները, որի համար պահանջվել է կարմիր գրանիտի 8000 բլոկ՝ ընդհանուր 2000 տոննա կշռով, որը բերվել էր Ֆուցզյան նահանգից։ Քանդակի կառուցման ծախսերը կազմել են 300 միլիոն յուան (35 միլիոն ԱՄՆ դոլար)։ Քանդակագործներից մեկը՝ Սի Լե-Վին, ասել է. «32-ամյա Մաոյի կերպարն ստեղծելիս մենք ջանացել ենք զերծ մնալ կարծրատիպերից»։ Ցզե Դունի աղջիկը՝ Շաո Խուանը, և թոռը՝ Մաո Սինյունը, քանդակը շատ են հավանել։

2009 թվականի դեկտեմբերի 20-ին՝ Մաոյի 116-ամյակի կապակցությամբ, տեղի է ունեցել արձանի բացման արարողությունը։

## Ստեղծագործություն
Հուշարձանը մարմնավորում է երիտասարդ Մաո Ցզե Դունին 1925 թվականին՝ քամուց ծփացող վարսերով։ Արձանի երկարությունը 83 մետր է, լայնությունը՝ 41 մետր, բարձրությունը՝ 32 մետր։ Արձանի հարակից 3500 մ² մակերեսով տարածքում կա հուշահամալրային թանգարան, որտեղ ցուցադրված է Մաոյի և նրա համախոհների գործունեությունը։ Այնտեղ տեղակայված է նաև Մաո Ցզե Դունի արվեստի և պոեզիայի գիտահետազոտական ինստիտուտը։

## Հետաքրքիր փաստեր
* 2013 թվականի դեկտեմբերի 3-ին ավարտվել են հուշարձանի՝ մեկ ամիս տևած մաքրման աշխատանքները, որից հետո այն վերաբացվել է։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:2009 հիմնադրումներ
Կատեգորիա:Զբոսաշրջությունը Չինաստանում
Կատեգորիա:Հուշարձաններ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Հսկայական արձաններ
Կատեգորիա:Մաոիզմ
Կատեգորիա:Չինաստանի արվեստ
Կատեգորիա:Չինաստանի հուշարձաններ
Կատեգորիա:Չինաստանի տեսարժան վայրեր
Ցեզար Վու

**Վու Խիզե**  (), հայտնի է նաև որպես **Ցեզար Վու**, չինացի դերասան և մոդել։ Նա առավել հայտնի է իր գլխավոր դերով՝ որպես Սիմեն Յան՝ 2018 թվականին նկարահանված  «Ընկնող աստղերի այգի» հեռուստասերիալում, որը նրան հայտնի է դարձրել ամբողջ Չինաստանում։

## Վաղ կյանք
Ցեզար Վուն ծնվել է 1996 թվականի հոկտեմբերի 19-ին Չինաստանի Գուանգդոնգ նահանգի Շենժեն քաղաքում։

## Կարիերա
Վուն հայտնի է դարձել խաղալով 2018 թվականի «Ընկնող աստղերի այգի» հեռուստասերիալի դերում՝ որպես Սիմեն։
Harper's Bazaar China ամսագրի նոյեմբերյան համարում Վուն հայտնվել է վերոհիշյալ սերիալի այլ աստղեր՝ Դարեն Չենի, Դիլան Վանի և Կոննոր Լեոնգի հետ միասին։

2019 թվականին Վուն դեր է ստացել է «Չանգանի երիտասարդությունը» պատմական դրամայում, և «Գեներալի տան երիտասարդ տիկինը» պատմական ռոմանտիկ դրամայում։

## Ֆիլմագրություն
### Հեռուստասերիալ

## Սկավառակագրություն

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Չինացի դերասաններ
Կատեգորիա:Չինացի մոդելներ
Կատեգորիա:Հեռուստատեսային դերասաններ
Անատոլի Ռապոպորտ

**Անատոլի Ռապոպորտ** (), ռուսական ծագմամբ ամերիկացի փիլիսոփա, կենսաբան, հոգեբան, օպերացիոնալիզմի հետևորդ։

## Կենսագրություն և գիտական գործունեություն
Անատոլի Ռապոպորտը ծնվել է Լոզովայա կայարանում՝ հրեական ընտանիքում, և անվանակոչվել Անատոլի՝ ի պատիվ հորական պապի։ Հայրը՝ Մունյա Խաիմ-Բեր (հետագայում՝ Բորիս) Նաֆտուլևիչ Ռապոպորտը (1888 թվական), և մայրը՝ Հանա-Ուդլ (հետագայում՝ Ադել) Պինխուսովնան (օրիորդ ժամանակ՝ Ռապոպորտ, ծագմամբ Չերկասիից), մոտ ազգականներ էին։ Ծնողներն ամուսնացել էին ավագ որդու՝ Անատոլիի ծննդից մեկ տարի առաջ։

1921 թվականին Անատոլի Ռապոպորտը տեղափոխվել է ԱՄՆ, 1941 թվականին ավարտել Չիկագոյի համալսարանը։ 1955-1970 թվականներին Միչիգանի համալսարանում (University of Michigan) մաթեմատիկական կենսաբանության պրոֆեսոր էր։ 1955 թվականին դարձել է ընդհանուր իմաստաբանության խնդիրներն ուսումնասիրող միջազգային ընկերության հիմնադիրներից մեկը, և 1965-1966 թվականներին, որպես նախագահ, ղեկավարել այն։ Եղել է «ETC» և «Behavior Science» ամսագրերի հիմնական խմբագիրներց մեկը։ 1970-2007 թվականներին Կանադայի Տորոնտոյի համալսարանի (University of Toronto) հոգեբանության և մաթեմատիկայի պրոֆեսոր էր։ Մահացել է թոքերի բորբոքումից Տորոնտոյում։

Իր գիտական գործունեության մեջ արժանացել է մեծ համբավի լեզվի, մտածողության և գործունեության միջև կապի վերլուծության, ինչպես նաև կոնֆլիկտային իրավիճակներում լեզվի օգտագործման ուսումնասիրության համար։ Առաջիններից մեկն էր, որ վարքի վերլուծության համար օգտագործել է խաղերի տեսությունը։ Մակաբուծության և սիմբիոզի ֆենոմենների վերլուծության համար օգտագործել է մաթեմատիկական մոդելներ։

## Ստեղծագործություններ
* *Рапопорт Анатоль* Стратегия и совесть = Strategy and Conscience. — М.: Прогресс (издательство), 1968. — 322 с. — *Հղվում է հատուկ ցանկով*

## Տես նաև
* Համակարգերի տեսություն

## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն
* Рапопорт|В. Н. Садовский| ссылка=https://iphlib.ru/greenstone3/library/collection/newphilenc/document/HASH2824151093bd42ebd37028

## Արտաքին հղումներ
* В EJWiki — Ակադեմիական վիքի հանրագիտարանը հրեական և իսրայելական թեմաներով
 

Կատեգորիա:Թոքաբորբից մահացածներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի մաթեմատիկոսներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի հոգեբաններ
Կատեգորիա:Ամերիկացի փիլիսոփաներ
Կատեգորիա:Ռուսական կայսրությունում ծնվածներ
Կատեգորիա:20-րդ դարի մաթեմատիկոսներ
Կատեգորիա:Ամերիկայի արվեստների և գիտությունների ակադեմիայի անդամներ
Կատեգորիա:Չիկագոյի համալսարանի շրջանավարտներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի կենսաբաններ
Կատեգորիա:Կանադացի ակադեմիկոսներ
Նոյդ

**Նոյդ** (), Domino՛s Pizza գովազդի կերպար, որին հնչյունավորել է Փոնս Մաարը (): Ստեղծվել է 1980-ական թվականներին։ Նոյդը կարմիր հագուստով և նապաստակի ականջներով չար կերպար է, որը փորձում էր վնասել Domino՛s Pizza-ին։

## Նկարագրություն
Նոյդն ստեղծվել է 1986 թվականին Domino’s Pizza-ի գովազդի համար պատասխանատու Խումբ 243 հատուկ բաժնի կողմից և անիմացվել Ուիլ Վինտոնի ստուդիայում։ 243 խումբը բաղկացած էր Էռնի Պերիչից (creative director), Գարի Բաստիենից (art director), Դեյվ Լարսոնից (producer), Մեթյու Թորնթոնից (producer) և Ֆիլ Նիսսիից։

Նոյդի մասնակցությամբ գովազդներում միշտ օգտագործվել է «Զգուշացեք Նոյդից» () կարգախոսը։

## Նոյդը փոփ մշակույթում
1989 թվականին թողարկվել է Avoid the Noid համակարգչային խաղը, որի նպատակն է առավելագույնը կես ժամում պիցցա հասցնել մի հյուրանոց, որը լի է Նոյդերով։ 1990 թվականին Capcom-ի թողարկել է Նոյդի մասնակցությամբ ևս մեկ խաղ՝ Yo! Noid խաղը NES հարթակով։

Դրանից բացի Նոյդը հայտնվել է «Գրիֆինների» Deep Throats սերիայում, «Լուսնային ճամփորդ» ֆիլմում (մոտոցիկլետով նապաստակին հետապնդելու տեսարանում), ինչպես նաև «Սիմփսոնները» մուլտֆիլմի երկու սերիաներում՝ որպես փուչիկ Երախտագիտության օրվա սերիայում և She of Little Faith սերիայում։

## Քենեթ Լամար Նոյդ
1989 թվականին Domino՛s Pizza-ի հաճախորդ, հոգեկան հիվանդ Քենեթ Լամար Նոյդը մտածել է, որ Նոյդի մասին գովազդում խոսվում է իր մասին, ինչի արդյունքում Ատլանտայում պատանդ է վերցրել պիցցերիայի երկու աշխատակիցների և նրանց պահել ավելի քան հինգ ժամ։ Քենեթ Լամար Նոյդը նրանց հրամայել է պատրաստել մեկ պիցցա, պահանջել է 100 հազար դոլար և «The Widow՛s Son» գրքի պատճենը, բայց հետո հանձնվել է ոստիկանությանը։ Նա ճանաչվել է անմեղ հոգեկան հիվանդության պատճառով։ Դրանից հետո նա բուժման կուրս է անցել հոգեկան հիվանդների բուժման համար նախատեսված ինստիտուտում, սակայն ինքնասպան է եղել 1995 թվականին։ Այդ միջադեպը Domino's Pizza ընկերությանն ստիպել է դադարեցնել Նոյդի կերպարի օգտագործումն իր գովազդներում։ Սակայն հետագայում այն նորից սկսել է օգտագործվել։
։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Պիցցա
Ջեֆի Քամհի

**Ջեֆի Քամհի** (, ), հրեական ծագմամբ թուրք գործարար և քաղաքական գործիչ։

Ավարտել է Բոսֆորի համալսարանի գործարար վարչարարության բաժինը։ Մագիստրոսական կրթությունն ստացել է Մեծ Բրիտանիայի Հենլիի վարչական քոլեջում։ Եղել է TUGIAD-ի խորհրդի պատվավոր նախագահ, TTGV-ի խորհրդի անդամ, թուրք-ամերիկյան գործարար խորհրդի փոխնախագահ, MESS-ի կառավարման խորհրդի անդամ, Թուրքիայի տնտեսական հիմնադրամի փոխնախագահ։ 1995-1999 թվականներին եղել է Թուրքիայի 20-րդ գումարման մեջլիսի անդամ։ Պատգամավոր է ընտրվել «Ճշմարիտ ուղի» կուսակցությունից։ Պատգամավորական մանդատը դնելուց հետո՝ դուրս է եկել ակտիվ քաղաքականությունից։

Հանդիսանում է Profilo Holding-ի կառավարման խորհրդի անդամ։ Profilo Holding-ի հիմնադիր և նախագահ Ջաք Քամհինի որդին է։ Ամուսնացած է և ունի երկու երեխա։ Նրա դուստրը՝ Մելդա Քամհին ինտերիերի դիզայներ է, իսկ մյուս աղջիկը՝ Լառա Քամհին՝ նկարիչ։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Թուրք գործարարներ
Կատեգորիա:Թուրքիայի հրեաներ
Կատեգորիա:Թուրքիայի քաղաքական գործիչներ
Երազ (հեռուստասերիալ)

**Երազ** (), թուրքական հեռուստասերիալ, որը ցուցադրվել է Show TV հեռուստաընկերությամբ։ Հեռուստասերիալն արտադրել է «Gold Film» ընկերությունը։ Գլխավոր դերերում հանդես են գալիս Հազալ Ֆիլիզ Քյուչյուքքյոսեն և Ջեյհուն Մենգիրօղլուն։ Ռեժիսորը Ջեմալ Շանն է։

## Սյուժե
Հեռուստասերիալը պատմում է Բուլութի և Էլիֆի անհնարին սիրո մասին։ Նրանց բաժանում են սոցիալական տարբեր դասերը, նրանց միջև առկա է մեծ անդունդ, սակայն ի հակառակ այդ ամեն ինչի ճակատագիրն իրար է կապում քսանամյա երիտասարդներին։ Սակայն սա ամեն չէ. կա մեկը, որն Էլիֆին ձգում է դեպի իր հին տեղը։ Այդ սիրային եռանկյունու մեջ երիտասարդները ստիպված են պայքարել միասին լինելու համար։ Բուլութը նայելով Էլիֆին ասում է. «Մոռացիր քո սերը, փակիր աչքերդ, յուրաքանչյուրն իրավունք ունի տեսնելու լավ երազներ»...:

## Դերասանական կազմ

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Rüya dizisi ne zaman başlayacak?, *Milliyet*
* Rüya 1. bölümüyle ekranlarda, Haberturk.com
* Rüya dizisi final yapıyor!, Gecce.com
* Show TV Rüya dizisi oyuncu kadrosu ve genel hikayesi, Haber7.com

Կատեգորիա:Թուրքական հեռուստասերիալներ
Մագարամկենտ

**Մագարամկենտ** (), գյուղ Դաղստանի հանրապետությունում։ Մագարամկենտսկի շրջանի և Մագարամկենտսկի գյուղխորհուրդ գյուղական բնակավայրի վարչական կենտրոնն է։

## Անվանում
Մագարամկենտն իր անունն ստացել է առաջին նորաբնակչի՝ Մագարամի անունից, որը եկել էր Կուբինի նահանգից, ապրում էր հյուղակում։

## Աշխարհագրություն
Մագարամկենտը գտնվում է Դաղստանի հարավում, Մախաչկալայից 180 կմ հեռավորության վրա։ Գյուղի հարավով է անցնում Ռուսաստանի Դաշնության և Ադրբեջանի Հանրապետության պետական սահմանը։
### Կլիմա
Համաձայն Կյոպպենի կլիմաների դասակարգման՝ Մագարամկենտն ունի արևադարձային ներմայրցամաքայինին մոտ կլիմա, որն ունի տաք, առանց կայուն ձյան ծածկույթի ձմեռ և շոգ, չորային ամառ։

## Պատմություն
Գյուղը ձևավորվել է 19-րդ դարի սկզբին։ Կուբինի ապստամբության մասնակից Մահմուդ էֆենդի Մագարամկենտսկին կանգնած էր ապստամբների ղուբայան ջոկատի գլխին։ Այդ ժամանակ Մագարամկենտը միջին դիրք էր զբաղեցնում Ղուբայի խանության և Ղուբայի նահանգի միջև։ 1866-1928 թվականներին Մագարամկենտը մտնում էր Ղուբայի շրջան Գյունեյան նաիբստվոյի կազմ։ Կույսուն և Թագիրկենտ գյուղերի հետ կազմավորել է Մագարամկենտի գյուղական միավորումը։ 1886 թվականին Մագարամկենտում բնակվել է 369 մարդ։ 1936 թվականին հիմնադրվել է Մագարամկենտի № 1 միջնակարգ դպրոցը, իսկ 1964 թվականին հիմնադրվել է Մագարամկենտի № 2 միջնակարգ դպրոցը, որն այն ժամանակ եղել է տարրական։ 1965 թվականին Մագարամկենտ են տեղափոխվել Կանսավկենտ, Բիլ-Բիլ և Գազեր գյուղերի բնակիչները, բայց ամենից շատ՝ Ցելեգյուն գյուղից։

## Բնակչություն

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Официальный сайт Муниципального района «Магарамкентский район» РД

Կատեգորիա:1801 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր
Գերմանական շատրվան

thumb|right|Գերմանական շատրվանի արտաքին տեսքը:
**Գերմանական շատրվան** (), պատմական շատրվան Ստամբուլի կենտրոնում, Սուլթանահմեդ հրապարակում։ Համարվում է քաղաքի տեսարժան վայրերից մեկը։ 

## Պատմություն
Շատրվանն Օսմանյան կայսրությանը նվիրել է Գերմանական կայսրությունը՝ ի հիշատակ 1898 թվականին Վիլհելմ II կայսեր Կոստանդնուպոլիս կատարած երկրորդ այցելության։ Շատրվանի նախագիծը մշակվել է ճարտարապետ Սպիտայի կողմից, իսկ կառուցման աշխատանքները ղեկավարել է ճարտարապետ Շոյելը։ Շատրվանը կառուցվել է Գերմանիայում, ապա մաս առ մաս տեղափոխվել Ստամբուլ և հավաքվել իր ներկայիս վայրում։ Ի սկզբանե նախատեսվում էր շատրվանը բացել 1900 թվականի սեպտեմբերի 1-ին՝ սուլթան Աբդուլ Համիդ II-ի կառավարման 25-ամյակի կապակցությամբ, սակայն համապատասխան ժամկետներում հնարավոր չեղավ կառուցել շատրվանը, իսկ պաշտոնական բացումը տեղի ունեցավ 1901 թվականի հունվարի 27-ին Վիլհելմ II-ի ծննդյան օրը։

## Ճարտարապետություն
[thumb|right|Վիլհելմ II-ի [միացագիրը և Աբդուլ Համիդ II-ի տուղրան շատրվանի առաստաղին:]]
Շատրվանը կառուցվել է նորբյուզանդական ճարտարապետական ոճով։ Հանդիսանում է ութանկյուն տաղավար։ Կապված այն բանի հետ, որ Թուրքիայում «շատրվան» ասելով հասկանում էին այն, ինչ եվրոպացիները կկոչեին ջրահավաք պուլպուլակը, շատրվանի յոթ հիմնական պատերի վրա տեղադրված ծորակներից հոսում էր ջուրը։ Ութերորդ պատի մոտ աստիճաններն էին, որոնք տանում էին տղավարի ներքին հատված։ Տաղավարի տանիքը հիմնված է պորֆիրային ութ սյուների վրա։ Տաղավարի ներսում առաստաղի խճանկարի վրա պատկերված են Վիլհելմ II-ի միացագիրը և Աբդուլ Համիդ II-ի տուղրան։

## Ծանոթագրություններ

## Աղբյուրներ
* И. Тимофеев «Стамбул», — Москва: «Эксмо», 2011. ISBN 978-5-699-49299-2

Կատեգորիա:Ստամբուլի շենքեր և կառույցներ
Կատեգորիա:Ստամբուլի շատրվաններ
Մանուկ օրից սար ու ձորին ես մնացի մոտ ընկեր

**«Մանուկ օրից սար ու ձորին ես մնացի մոտ ընկեր»**, Հովհաննես Թումանյանի քառյակներից, հավանաբար գրվել է 1919 թվականին։

## Պատմություն
Թումանյանի ընտանիքի արխիվի № 57 ֆոնդում պահվում է Աշխեն Թումանյանի ձեռքով արտագրված մի օրինակ։ Ստեղծագործությունը առաջին անգամ տպագրվել է Հովհաննես Թումանյանի երկերի ժողովածուի 1-ին հատորի 545-րդ էջում։

Քառյակը տպագրվում է Աշխենի արտագրած օրինակից։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Հովհաննես Թումանյանի քառյակներ
Դասային թատրոն

thumb|right|Դասային թատրոն
**Դասային թատրոն** (, ), թատրոն Պրահայում, 1948 թվականից Ազգային թատրոնի բեմերից մեկն է։

Մինչև 1798 թվականը հայտնի էր որպես կոմս Նոստիցի թատրոն։ Շենքը կառուցվել է 1783 թվականին կլասիցիստական ոճով՝ կոմս Ֆրանց Անտոն Նոստից-Ռինեկի հանձնարարությամբ։ Գլխավոր մուտքի նշանաբանն էր՝ Patriae et Musis (Հայրենիքին և Մուսաներին)։ Շինությունը գտնվում էր Մրգերի շուկայի հրապարակում ()` Պրահայի Հին Քաղաքում։

Առաջինն այստեղ բեմադրվել է Լեսսինգի «Էմիլիա Գալոտտի» պիեսը։ Դրամաները հիմնականում բեմադրվում էին գերմաներեն, օպերաները՝ իտալերեն, սակայն 1785 թվականից սկսել են չեխերեն առաջին բեմադրությունները, որոնք 1810 թվականից դարձել են շաբաթական։

Թատրոնն ավելի շատ հայտնի է որպես վայր, որտեղ առաջին անգամ բեմադրվել են Մոցարտի «Դոն Ժուան» (1787) և «Տիտոսի ողորմածությունը» (1791) օպերաները։ Բեմադրությունների դիրիժորությունն արել է անձամբ հեղինակը. սա միակ թատրոնն է այն թատրոններից, որտեղ ելույթ է ունեցել Մոցարտը և որը պահպանվել է իր սկզբնական տեսքով։ Թատրոնի բեմում տեղի ունեցած պրեմիերաների շարքում է նաև Լուի Շպորի «Ֆաուստ» օպերան (Կարլ Մարիա ֆոն Վեբերի ղեկավարությամբ)։

1798 թվականին թատրոնը գնվել է Չեխիայի Թագավորության կողմից և ստացել Թագավորական Դասային թատրոն անվանումը։ XIX դարի առաջին կեսին թատրոնի համար պիեսներ էին գրում սլավոնական դրամատուրգները (չեխ Ժոզեֆ Կաետան Տիլ և սլովակ Յան Կոլլար)։ Այստեղ առաջին անգամ բեմադրվել է Ֆրանտիշկա Շկրոուպի չեխական օպերան (1826) և առաջին անգամ հնչել է Չեխիայի հիմնը՝ «Որտե՞ղ է իմ տունը» (1834)։ 1848-1849 թվականների հեղափոխության ձախողումից հետո չեխական բեմը անկում է ապրել։ 1862 թվականին թատրոնը վերանվանվել է Գերմանիայի Թագավորական գավառական թատրոնի (), այստեղ բեմադրվում էին բացառապես գերմանական ռեպերտուարներ։ Չեխական բեմի վերածնունդը (1880) տեղի է ունեցել Ազգային թատրոնում։

Գերմանական գավառական թատրոնում դիրիժորություն էին անում Կարլ Մարիա ֆոն Վեբերը, Անտոն Ռուբինշտեյնը և Գուստավ Մալերը, հանդես են եկել Անժելիկա Կատալանին և Նիկոլո Պագանինին։

1920 թվականին թատրոնը վերադարձրել է նախկին անվանումը (Դասային թատրոն) և չեխական ռեպերտուարը, ինչպես նաև միավորվել է Ազգային թատրոնի հետ։ 1948-1990 թվականներին կրում էր Ի. Տիլի անունը, բայց հետագայում կրկին վերանվանվել է Դասայինի։

Մեր ժամանակներում թատրոնի ռեպերտուարի բնութագրական մասը հանդիսանում են Մոցարտի ստեղծագործությունները։ Այստեղ են նկարահանվել Միլոշ Ֆորմանի «Ամադեուս» ֆիլմի Պրահայի տեսարանները։ Բացի այդ, թատրոնում բեմադրվում են բազմաթիվ դրամատիկական ներկայացումներ՝ ինչպես ըստ չեխական հեղինակների, այնպես էլ թարգմանված պիեսների։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Official website
* TACE – entry in TACE database

Կատեգորիա:Չեխիայի օպերային թատրոններ
Կատեգորիա:Պրահայի շենքեր և կառույցներ
Կատեգորիա:Վոլֆգանգ Ամադեուս Մոցարտ
Դուլկար Սալման

**Դուլկար Սալման** (, ; ), հնդիկ դերասան, երգիչ և բիզնեսմեն։ Հայտնի դերասան Մամմուտիի որդին։

## Կենսագրություն
Դուլկարը ծնվել է 1986 թվականի հուլիսի 28-ին Կոչչի քաղաքում։ Նրա հայրը եղել է հայտնի դերասան Մամմուտին, իսկ մայրը՝ Սուլֆատը։ Եղել է ընտանիքի կրտսեր զավակը և ունեցել է ավագ քույր։ Սիշիի դպրոցում ստացել է միջնակարգ կրթություն։ Այնուհետև մեկնել է ԱՄՆ և Պուրդուի համալսարանում ստացել է բակալավրի աստիճան՝ բիզնես ոլորտում։ Ուսումն ավարտելուց հետո աշխատել է Դուբայում՝ տեղեկատվական տեխնոլոգիաների համակարգում, որից հետո իր  կարիերան շարունակել է դերասանական ոլորտում և երեք ամիս ժամկետով դերասանական դասընթացներ է անցել Բարի Ջոնի անվան դերասանական արվեստի դպրոցում։

2012 թվականին «Second Show» ֆիլմում խաղացել է ավազակ Հարիլալի դերը։ Այդ ֆիլմում ունեցած հաջողության շնորհիվ նա ստացել է *Filmfare Award South* մրցանակ՝ իր առաջնաելույթում լավագույնս տղամարդու դերը ներկայացնելու համար։

Նույն թվականին նկարահանվել է «Հին սրճարան» և «Theevram» ֆիլմերում, վերջինս  եղել է նրա կարիերայի առաջին ձախողված ֆիլմը։

2013 թվականին նկարանահանվել է «ABCD: American-Born Confused Desi» ֆիլմը, որտեղ նա խաղացել է երգչի դեր։ Ֆիլմում  նա կատարել է «Johnny Mone Johnny» երգը, ինչից հետո երգը հայտնի է դարձել, իսկ ֆիլմն ունեցել է մեծ հաջողություններ։

2014 թվականին իր առաջնաելույթն է ունեցել թամիլյան կինեմատոգրաֆիայում։ Դուլկարը խաղացել է «Vaayai Moodi Pesavum» երկլեզու ֆիլմում և, հետևելով հոր օրինակին, նա ունեցել է մեծ հաջողություններ։

2017 թվականին թողարկվել է «Solo» ֆիլմը, որտեղ նա խաղացել է չորս դեր՝ բոլոր չորս նովելներում։

2018 թվականին նկարահանվել է «Mahanati» հնդկերեն և «Karwaan» տելուգերեն  ֆիլմերում։ Ֆիլմերից մեկում նա խաղացել է Գեմինի Գանեսանի դերը։ Համաձայնել է նկարահանվել նաև «The Zoya Factor» ֆիլմում, որտեղ խաղացել է Սոնամ Կապուրի հետ։

## Անձնական կյանք
2011 թվականի դեկտեմբերի 22-ին Դուլկարը ամուսնացել է ճարտարապետ Ամալե Սուֆիեի հետ։ Վերջինս նույնպես մուսուլման է։ 2017 թվականին ծնվել է նրանց դուստրը՝ Մարյամ Ամիրահ Սալմաան։

## Ֆիլմագրություն

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Հնդիկ դերասաններ
Կատեգորիա:Հնդիկ երգիչներ
Կատեգորիա:Բիզնեսմեններ
Սերը պատերազմ է (ֆիլմ, 2019)

**Love is War** (), 2019 թվականին նկարահանված նիգերիական կինոկատակերգություն-դրամա։ Ֆիլմի ռեժիսորն է Օմոնի Օբոլին, սցենարիստը՝ Չինազա Օնուզոն։ Ֆիլմում նկարահանվել են Օբոլին, Ռիչարդ Մոֆե-Դամիխոն, Ջիդե Կոսոկոն, Ակին Լևիսը, Բիմբո Մանուելը, Տոկե Մակինվան, Շաֆի Բելլոն, Ֆեմի Բրանչը, Ուզո Օսիմկպան, Յեմի Բլաքը, Դանիլարե Կուուն և Ուիլյամ Բենսոնը։ Inkblot Productions և Dioni Visions ընկերությունների նկարահանած ֆիլմը 2018 թվականին նկարահանված «Մայրիկները պատերազմում են» ֆիլմից հետո այս երկու կինոընկերությունների միջև երկրորդ համագործակցությունն է։ Ֆիլմի սյուժեն ծավալվում է ամուսանական զույգի շուրջ, որոնք միմյանց դեմ պայքարում են միևնույն նահանգի նահանգապետի պաշտոնի համար։

## Դերերում
* Օմօնի Օբոլի - Հանկուրի Փիլիպս
* Ռիչարդ Մոֆե-Դամիխո - Դիմեխի Ֆիլիպս 
* Ջիդե Կոսոկո
* Ակին Լևիս
* Բիմբո Մանուել
* Տոկե Մակինվա
* Շաֆֆի Բելո
* Ֆեմի Բրանչ
* Ուզո Օսիմկպա
* Յեմի Բլաք
* Դամիլար Կուկու
* Ուիլյամ Բենսոն

## Արտադրություն
«Սերը պատերազմ է» ֆիլմը *Oboli's Dioni Visions* և *Onuzo's Inkblot Productions* կինոընկերությունների համատեղ արտադրանքն է։ Ֆիլմի սցենարիստն է Օնուզոն, ով հանդիսանում է նաև «Հարսանեկան երեկույթ» (*The Wedding Party*), «Նոր փող» (*New Money*), «Դեպի հյուսիս» (*Up North*) և *The Set Up* ֆիլմերի սցենարիստը։ Ֆիլմում ուսումնասիրվում են սիրո, ընտանիքի և փառասիրության թեմաները։ Օբոլին Ինստագրամում հայտարարել է, որ ֆիլմի նկարահանումները սկսվել են 2019 թվականի մայիսից։ Նա նաև բացահայտել է, որ դերասանական խմբին է միացել Ռիչարդ Մոֆե-Դամիջոն։ 2019 թվականի սեպտեմբերին *Pulse Nigeria*-ին տված հարցազրույցում Մոֆե-Դամիջոն նշել է, որ ընդունել է իր դերը, քանի որ ֆիլմի նախադեպն իր սրտով է։ Նա նաև նշել է, որ իրական կյանքում իր քաղաքական պատկանելությունն օգնել է ավելի լավ մարմնավորելու դերը։ Ավելին, Մոֆե-Դամիջոն բացահայտել է, որ նկարահանումները հոգնեցուցիչ են գիշերային տեսարաններ նկարահանելու պատճառով։

## Թողարկում
«Սերը պատերազմ է» ֆիլմի պրեմիերան տեղի է ունեցել Լեկկի կինոթատրոնում, 2019 թվականի սեպտեմբերի 22-ին։ Այն ներկայացվել է Նիգերիայի կինոթատրոններում սեպտեմբերի 27-ից։ Ֆիլմի թիզերը թողարկվել է մեկ ամիս շուտ։ Ֆիլմի պրեմիերային ներկա են գտնվել նեև Այո Մակուն, Ֆանկե Ակինդելեն, Տոկե Մակինվան, Շարոն Օօյան, Ալեքս Եկուբոն, Ինդիմա Օկոխին, Մերսի Այգբեն, Տոպե Օշինը և Սոֆի Ալակիխան։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:2010-ականների անգլերեն ֆիլմեր
Կատեգորիա:2019 ֆիլմեր
Առնո Գայգեր

**Առնո Գայգեր** (, ), ավստրիացի գրող, վեպերի, պատմվածքների և պիեսների հեղինակ։

## Կենսագրություն
Առնո Գայգերը ծնվել է Ավստրիայի ծայր արևմուտքումի Ֆորարլբերգ երկրամասի Բրեգենց քաղաքում։ Վիեննայում և Ինսբրուքում  ուսանել է գերմանական բանասիրություն, հին աշխարհի պատմություն, պատմահամեմատական գրականություն,  հեղինակ է դրամայի, վեպերի, և պատմվածքների։

Իր ստեղծագործությունների համար արժանացել է մի շարք գրական մրցանակների, այդ թվում՝ Ֆրիդրիխ Հյոլդեռլինի (2005, 2011), գերմանական գրքի (2005) և Յոհան Պիտեր  Հեբելի (2008) մրցանակներին։

Առնո Գայգերը 2011 թվականին «Ծեր թագավորը իր աքսորավայրում» ինքնակենսագրական գրքի համար  ստացել է շվեյցարական, գերմանական և ավստրիական գրական մրցանակների։

## Մատենագրություն
* *Das Kürbisfeld*, Erzählung, 1996
* *Koffer mit Inhalt*, 1997, 2016
* *Kleine Schule des Karussellfahrens*, Roman, 1997, 2006
* *Irrlichterloh*, Roman, 1999, 2008
* *Alles auf Band oder Die Elfenkinder* (mit Heiner Link), Drama, 2001
* *Schöne Freunde*, Roman, 2002, 2006
* *Es geht uns gut*, Roman, 2005, 2007
* *Anna nicht vergessen*, Erzählungen, 2007, 2009
* *Alles über Sally*, 2010, 2011
* *Der alte König in seinem Exil*, 2011, 2014

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
*Арно Гайгер, Arno Geiger

Կատեգորիա:Ավստրիացի գրողներ
Կատեգորիա:21-րդ դարի գրողներ
Կատեգորիա:Ավստրիացի դրամատուրգներ
Կատեգորիա:Վիեննայի համալսարանի շրջանավարտներ
Կատեգորիա:Ավստրիացի վիպասաններ
Միրզա Դինայի

**Միրզա Հասան Դինայի** (), իրաքցի եզդի գրող, մարդասեր և ակտիվիստ, «Luftbrücke Irak» («Օդային կամուրջ Իրաք») կազմակերպության համահիմնադիր և տնօրեն։

## Կյանք
Դինային աշխատել է որպես Իրաքի նախագահ Ջալյալ Թալաբանիի խորհրդատու և Իրաքում փոքրամասնությունների և իրավունքների հարցերով կառավարության ներկայացուցիչ։ Նա հանդիսանում է Գերմանիայում եզդիական ժողովրդավարական համայնքի համակարգող և «Qendil-Verlages» հրատարակչության և տեղեկատվական կենտրոնի ղեկավար, որոնք տպագրում են տարբեր հրապարակումներ հիմնականում Մերձավոր Արևելքում փոքրամասնությունների հիմնախնդիրների, ինտեգրման և մարդու իրավունքների հարցերով։ 2011 թվականից ի վեր նա եղել է քրդական կառավարության նախարարների խորհրդում վիճարկվող տարածքների հարցերով գլխավոր խորհրդական։

## Մարդասիրական գործունեություն
Դինային օգնել է հարյուրավոր կանանց փախչել «Իսլամական պետության» կողմից վերահսկվող տարածքներից, անձամբ ներգրավվել նրանց անվտանգ վայր տեղափոխելու աշխատանքներում։

## Մրցանակներ
2019 թվականի ապրիլի 24-ին նա ընտրվել է «Ավրորա» մրցանակի հավակնորդ։ Նույն թվականի հոկտեմբերի 19-ին ճանաչվել է «Ավրորա» ամենամյա մրցանակի չորրորդ դափնեկիր։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Անձինք նամականիշերի վրա
Կատեգորիա:Ավրորա մրցանակակիրներ
Կատեգորիա:Ենայի համալսարանի շրջանավարտներ
Ես դեռ հավատում եմ (ֆիլմ)

**Ես դեռ հավատում եմ**, Էրվին եղբայրների (Էնդրյու և Ջոն Էրվիններ) հեղինակած կենսագրական ֆիլմ, որը հիմնված է իրական փաստերի վրա։ Այն  պատմում է երգիչ-երգահան Ջերեմի Քեմփի և նրա կնոջ՝ Մելիսա Լին Հենինգ-Քեմփի կյանքի մասին, ում մոտ ամուսնությունից կարճ ժամանակ անց հայտնաբերվեց  ձվարանի քաղցկեղ։ «I Still Believe» երգը ֆիլմի համանուն տարբերակն է։ Պլանավորվում է ֆիլմը թողարկել Լիոնսգեյթում մինչև 2020 թվականի մարտի 20-ը։

## Սյուժե
Ֆիլմը հիմքում ընկած են Քեմփի և Մելիսայի սիրավեպի  պատմությունը։ Չնայած Քեմփը գիտեր, որ Մելիսային հաշված օրեր են մնացել՝ նրանք ամուսնացան 2000 թվականի հոկտեմբերին։  Մելիսայի վիճակը գնալով վատանում էր։ Նա մահացավ 2001 թվականի փետրվարին՝ ամուսնությունից չորս ու կես ամիս անց։ Այս դժբախտությունը դրամատիզացրեց Քեմփի երիտասարդ տարիները։ Նա դարձավ հայտնի երգիչ և հետագայում հանդիպեց իր երկրորդ կնոջը՝  Ադրիենին։

## Դերասանական կազմ
* Քեյ Ջեյ Ապան՝ Ջերեմի Քեմփի դերում
* Բրիտ Ռոբերտսոնը՝ Մելիսա Լին Հենինգ Քեմփի դերում
* Հարի Սինիսը՝ Թոմ Քեմփի դերում
* Շանիա Թվեյնը՝ Թերի Քեմփի դերում
* Մելիսա Ռոքսբուրգը՝ Հիթեր Հենինգի դերում
* Նաթան Փարսոնսը՝ որպես ընկեր

## Արտադրություն
Ֆիլմը՝ Էրվին եղբայրների և Լիոնսգեյթ ընկերության  երկրորդ  համագործակցության արդյունքն էր, որն իրականություն դարձավ Էրվին եղբայրների, Քեյվին Դաունսի և Թոնի Յանգի համատեղ հիմնած  Քինգդըմ ստուդիայում։

Քեյ Ջեյ Ապան ըտրվեց ֆիլմի գլխավոր դերի համար, իսկ Հարի Սինիսը՝ Քեմփի հոր դերակատարման համար։ Հաջորդ ամսում պարզ դարձավ ամբողջ դերասանական կազմը։

Ապան, ով նաև պետք է երգեր ֆիլմում, մեծ տեսլական ուներ ֆիլմի հաջողությունների մասին, քանի որ այն  վախերի, հիասթափությունների և հավատի մասին էր և այն յուրաքանչյուրի մասին էր, ով սիրել, կորցրել և հույսով ապրել է։

Ֆիլմի նախնական գործողությունները սկսվում են 2019 թվականի մայիսին, Ալաբամայի ծովափնյա Մոբիլ քաղաքում։  Ֆիլմի հոլովակը թողարկվել է 2019 թվականի օգոստոսին։

## Տես նաև
*Ես կարող եմ միայն պատկերացնել (*I Can Only Imagine*)

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* 
* 
* 

Կատեգորիա:2020-ականների ամերիկյան ֆիլմեր
Կատեգորիա:2020-ականների անգլերեն ֆիլմեր
Կատեգորիա:IMAX ֆիլմեր
Կատեգորիա:Ամերիկյան անկախ ֆիլմեր
Կատեգորիա:Ամերիկյան կենսագրական դրամա ֆիլմեր
Կատեգորիա:Իրական դեպքերի հիման վրա նկարահանված ֆիլմեր
Կատեգորիա:Իրական դեպքերի վրա հիմնված դրամա ֆիլմեր
Կատեգորիա:Ֆիլմեր, որոնց գործողությունները տեղի են ունենում Ինդիանայում
Կատեգորիա:Ֆիլմեր, որոնց գործողությունները տեղի են ունենում Կալիֆոռնիայում
Կատեգորիա:Ֆիլմեր, որոնց գործողությունները տեղի են ունենում 2003 թվականին
Կատեգորիա:Ֆիլմեր, որոնց գործողությունները տեղի են ունենում 2001 թվականին
Կատեգորիա:Ֆիլմեր, որոնց գործողությունները տեղի են ունենում 2000 թվականին
Կատեգորիա:Ֆիլմեր, որոնց գործողությունները տեղի են ունենում 1999 թվականին
Կատեգորիա:Ֆիլմեր քրիստոնեության մասին
Կատեգորիա:Ալաբամայում նկարահանված ֆիլմեր
Կատեգորիա:2020 ֆիլմեր
Frontex

**Frontex** ( բառից), արտաքին սահմանների անվտանգության Եվրոպական միության գործակալություն։ Եվրոպական միգրացիոն ճգնաժամի սկսվելուց հետո առաջարկվել է ընդլայնել նրա լիազորությունները, ինչն ամրագրված է Եվրոպական խորհրդարանի 2016 թվականի սեպտեմբերի 14-ի ակտով։ Սահմանային և առափնյա պահպանության եվրոպական ծառայությունը (ЕСПБО, *European Border and Coast Guard*) սկսվել է 2016 թվականի հոկտեմբերի 6-ին։

## Գործունեություն
Գործակալությունը ստեղծվել է Եվրոպական միության խորհրդի 2004 թվականի որոշման հիման վրա։ Սկսել է աշխատել 2005 թվականի մայիսի 1-ին (այլ տվյալներով հոկտեմբերի 3-ին)։ Նա պատասխանատու է ազգային սահմանապահ ծառայությունների գործունեության համակարգման համար և ապահովում է Եվրամիության արտաքին սահմանների հուսալիությունը։ Ընկերությունը գտնվում է Վարշավայում՝ Եվրոպական հրապարակում։

## Մասնակիցներ
մինի|Էստոնիայի սահմանապահ ոստիկանության պարեկային ուղղաթիռը
մինի|KBV 001 Poseidon, Շվեդիայի ափամերձ պաշտպանության նավը

## Տես նաև
Շենգեն գոտի

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Frontex-ի պաշտոնական կայք 
* 

Կատեգորիա:2004 հիմնադրված կազմակերպություններ
Պանիր (հնդկական)

**Պանիր** (), թարմ պանիր, որը տարածված է Հարավային Ասիայում, հատկապես` հնդկական, պակիստանյան, աֆղանական, նեպալյան և բանգլադեշյան խոհանոցներում։ Սա չհնացած, քիչ թթու, չհալվող պանիր է, որի կաթնաշոռը պատրաստված է կիտրոնի հյութով և քացախով տաքացրած կաթով կամ էլ ցանկացած ուրիշ սննդային թթվով։ Դրա փխրուն և խոնավ ձևը Հնդկաստանում և Բանգլադեշում կոչվում է chhena կամ էլ chhana:

## Ստուգաբանություն և պատմություն
Պանիր բառը պարսկական ծագում ունի։ Թուրքերերն peynir բառը, պարսկերեն և ադրբեջաներեն panir և հայերեն պանիր բառերը ծագում են իրանական «պանիր» բառից, որն էլ վերաբերում է պանրի բոլոր տեսակներին։ Հնդկական պանիրի ծագումը բանավիճային է, հիմնական տարբերակներն են վեդայական Հնդկաստանը, աֆղանա-իրանական տարածաշրջանը կամ Բենգալիան։

## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն
* 
* 
* 
* 

Կատեգորիա:Աֆղանական խոհանոց
Կատեգորիա:Հնդկական խոհանոց
Կատեգորիա:Նեպալական խոհանոց
Կատեգորիա:Պակիստանական խոհանոց
Տեսակարար ջերմունակություն

alt=Молекулы имеют внутреннюю структуру, образованную атомами, которые могут совершать колебания внутри молекул. Кинетическая энергия, запасённая в этих колебаниях, отвечает не только за температуру вещества, но и за его теплоёмкость|մինի|Նյութի մոլեկուլների և ատոմների կինետիկ էներգիայից է կախված մարմնի ջերմաստիճանը և տեսակարար ջերմունակությունը
**Տեսակարար ջերմունակություն,** միավոր զանգվածի ջերմունակություն։ Տեսակարար ջերմունակությունը հավասար է ջերմունակության և զանգվածի հարաբերությանը։ Ֆիզիկական մեծություն է ,որը ցույց է տալիս, թե որքան ջերմաքանակ է անհրաժեշտ մեկ կիլոգրամ նյութը մեկ աստիճանով տաքացնելու համար։ Միավորների Միջազգային Համակարգում (ՄՀ) չափվում է  Ջ/(կգ·Կ) (ջոուլ բաժանած կիլոգրամ անգամ կելվին) միավորով։ Երբեմն օգտագործվում է արտահամակարգային միավոր կալ/(կգ․°C) և այլն։

Տեսակարար ջերմունակությունը սովորաբար նշանակովում է  կամ  ՝ հաճախ ինդեքսով։

Տեսակարար ջերմունակության արժեքի վրա ազդում է նյութի սկզբնական ջերմաստիճանը և այլ ջերմադինամիկական պարամետրերից։ Օրինակ․ջրի ջերմունակության հաշվումը կտա տարբեր արդյունէներ,եթե չափեն այն 20 կամ 60 աստիճանում։ Տարբեր կստացվի նաև այն դեպքերում, երբ չափվում է ջերմունակությունը հաստատուն ճնշման, ջերմաստիճանի կամ ծավալի դեպքում։

Տեսակարար ջերմունակության հաշվման բանաձևն է․

: c = \frac{Q}{ m\Delta T},

որտեղ

:  - տեսակրար ջերմունակությունն է․
:  - տաքացման ընթացքում մարմնի ստացած (կամ հովանալիս շրջապատին տված) ջերմության քանակն է․
:  - տաքացվող (կամ հովացող) մարմնի զանգվածն է․
:  — Վերջնական և սկզբնական ջերմաստիճանների տարբերությունն է։

Քանի որ, տեսակարար ջերմունակությունը կախված է ջերմաստիճանից, ապա ավելի ճիշտ է օգտվել անվերջ փոքր \delta T և \delta Q-ով բանաձևից․

: c(T) = \frac{1}{m} \frac{\delta Q}{\delta T}.

## Որոշ նյութերի տեսակարար ջերմունակության աղյուսակ
Ներկայացված են նյութերի տեսակարար ջերմունակությունները՝ հաստատուն ճնշման դեպքում։

## Տես նաև
* Ջերմունակություն
* Ծավալային ջերմունակություն
* Մոլային ջերմունակություն
* Թաքնված ջերմաքանակ
* Իդեալական գազի ջերմունակություն
* Հալման տեսակարար ջերմություն

## Ծանոթագրություն

## Գրականություն
* Таблицы физических величин. Справочник, под ред. И. К. Кикоина, М., 1976.
* *[[Сивухин, Дмитрий Васильевич|Савухин Д. В.]]* Общий курс физики. — Т. II. Термодинамика и молекулярная физика.
* 

Կատեգորիա:Ջերմադինամիկա
Կատեգորիա:Ջերմունակություն
Կատեգորիա:Ֆիզիկական մեծություններ