open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Անդրե դե Գրաս

**Անդրե դե Գրաս** (, ), կանադացի աթլետ, կարճ տարածությունների վազորդ, կրկնակի օլիմպիական չեմպիոն, 2022 թվականի աշխարհի չեմպիոն, 2017 թվականի փոխանցավազքի աշխարհի չեմպիոն:

## Կենսագրություն
Ծնվել է Տորոնտո քաղաքի Սկարբորո շրջանում: Նրա ծնողներն են Ալեքս Ուայթը և Բևերլի Դեգրասը։ Նա ունի նաև եղբայրներ Ջուլիան և Դանտին և քույր Ալեքսանդրան։ Սպորտով սկսել է լրջորեն զբաղվել 17 տարեկանից՝ 11-րդ դասարանում։ Մի օր նա մասնակցել է վազքի մրցույթի և հաղթել այն։ Այս մրցավազքը դիտել է մարզիչ Թոնի Շարփը, ով նրա մեջ տեսել է տաղանդ և հրավիրել մարզվել իր հետ։

## Սպորտային կարիերա
Ապրիլի 18-ին նա վազել է 100 մետր 9,87 արագությամբ, սակայն այս արդյունքը ոչ պաշտոնական է, քանի որ քամու արագությունը կազմել է 4 մ/վ, ինչը թույլատրելի սահմանի 2 անգամ գերազանցում է։ 2015 թվականի մայիսի 17-ին նա դարձավ 96-րդ մարդը, ով կարողացավ 10 վայրկյանից պակաս ժամանակում վազել 100 մետր տարածություն։ 2015 թվականի Համաամերիկյան խաղերում նա սահմանեց ազգային ռեկորդ՝ 19,88 200 մետր եզրափակչում։ 2015 թվականի աշխարհի առաջնությունում նա նվաճեց բրոնզե մեդալ 100 մետր եզրափակչում՝ սահմանելով անձնական առավելագույն ցուցանիշ՝ 9,92։ 2016 թվականին Ռիո դե Ժանեյրոյում կայացած Օլիմպիական խաղերում նա զբաղեցրել է երրորդ տեղը 100 մետր վազքում և երկրորդ տեղը 200 մետրում՝ զիջելով միայն Ուսեյն Բոլտին։

2019 թվականի սեպտեմբերի 28-ին Անդրեն Դոհայում 100 մետր մրցավազքում դարձավ աշխարհի առաջնության բրոնզե մեդալակիր՝ եզրափակիչ մրցավազքում ցույց տալով 9,90 վրկ արդյունք, և հաղթող Քրիստիան Քոլմենին՝ զիջելով 0,14 վայրկյանով։ 200 մետր տարածությունում նա ցույց տվեց երկրորդ լավագույն արդյունքը (19,95) և արժանացավ արծաթե մեդալի։

Տոկիոյի Օլիմպիական խաղերում նա նվաճեց բրոնզը 100 մետր վազքում և դարձավ օլիմպիական չեմպիոն 200 մետրում՝ եզրափակիչում վազելով 19,62 վայրկյանում։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* 

Կատեգորիա:2016 թվականի Ամառային օլիմպիական խաղերի բրոնզե մեդալակիրներ
Կատեգորիա:2020 թվականի Ամառային օլիմպիական խաղերի բրոնզե մեդալակիրներ
Կատեգորիա:2024 թվականի Ամառային օլիմպիական խաղերի չեմպիոններ
Կատեգորիա:Կանադացի օլիմպիական մեդալակիրներ
Կատեգորիա:Կանադացի օլիմպիական չեմպիոններ
Կատեգորիա:Հարավային Կալիֆոռնիայի համալսարանի շրջանավարտներ
Կատեգորիա:Տորոնտո քաղաքում ծնվածներ
Մարիլեյդի Պաուլինո

**Մարիլեյդի Պաուլինո** (, ), դոմինիկացի աթլետ, 2020 թվականի Տոկիոյի ամառային օլիմպիական խաղերի արծաթե մեդալակիր 400 մետր մրցավազքում, աշխարհի կրկնակի չեմպիոն 4x400 մետր խառը փոխանցումավազքում (2022 թվական) և 400 մետր մրցավազքում (2023 թվական):

## Կենսագրություն և սպորտային կարիերա
Ծնվել է 1996 թվականի հոկտեմբերի 25-ին Դոմինիկյան Հանրապետության Պերավիա նահանգի Նիզաո քաղաքում։

Սպորտով սկսել է զբաղվել դպրոցական տարիներին։ Զբաղվել է վոլեյբոլով և հանդբոլով, սակայն հետո վերջնականապես ընտրել է աթլետիկան:

Նրա ընտանիքը աղքատ էր, և այդ պատճառով նա առաջիկա ժամանակում աթլետիկայով զբաղվում էր ոտաբոբիկ։ 2021 թվականից նա ֆիզիկական դաստիարակություն է սովորում Սանտո Դոմինգոյի ինքնավար համալսարանում։

Նա եֆրեյտոր է Դոմինիկյան ռազմաօդային ուժերում։

2015 թվականին մասնակցել է Դոմինիկյան Հանրապետության III պատանեկան խաղերին՝ 100 մետր վազքում 12,70 միավորով նվաճելով արծաթե մեդալ՝ ներկայացնելով իր Պերավիա նահանգը։

2016 թվականին Սան Սալվադորում կայացած NACAC-ի մինչև 23 տարեկանների առաջնությունում նա զբաղեցրել է հինգերորդ հորիզոնականը 100 մետր վազքում՝ 12.02 ժամանակով մրցավազքում և հինգերորդը եզրափակիչում՝ 11.98 ժամանակով։ Պաուլինոն վազել է 24.43 200 մ նախնական փուլում և 24.00 եզրափակիչում՝ զբաղեցնելով վեցերորդ հորիզոնականը:

2017 թվականին մասնակցել է 200 մետր վազքում Թայպեյի ամառային ունիվերսիադայում, որտեղ 24.13 ժամանակով զբաղեցրել է 13-րդ հորիզոնականը, իսկ 23.95-ը՝ կիսաեզրափակիչում 11-րդ տեղը, սակայն եզրափակչի ուղեգիր չի նվաճել։ Նա հանդես է եկել նաև 4x100 մետր փոխանցումավազքում, սակայն նրա թիմը որակազրկվել է նախնական փուլում։

2019 թվականին նա մասնակցել է աշխարհի առաջնությանը, սակայն չի կարողացել դուրս գալ եզրափակիչ։ Նույն թվականին նա նվաճել է երկու արծաթ և երկու բրոնզե մեդալ Ռազմական համաշխարհային խաղերում։ Նա մասնակցել է 200 մետր մրցատարածությունում՝ որակավորվելով 23,58 վազքով, 23,46՝ կիսաեզրափակչում և 23,18 եզրափակչում՝ նվաճելով արծաթե մեդալ։

2020 թվականին Պաուլինոն աթլետիկայի ազգային ֆեդերացիայի կողմից արժանացել է «Տարվա լավագույն մարզիկ» մրցանակին։

## Տոկիոյի Օլիմպիադա 2020
Օլիմպիական խաղերում նա երկու արծաթե մեդալ է նվաճել 400 մետր մրցավազքում և 4x400 մետր խառը փոխանցումավազքում։

Նա դարձել է առաջին դոմինիկացի մարզուհին, ով Օլիմպիական խաղերում մեկից ավելի մեդալ է նվաճել։ Նա վազել է «Աստված իմ հույսն է, Ամեն» արահայտությամբ, որը գրված էր նրա սպորտային կոշիկների վրա։

2023 թվականին Բուդապեշտում կայացած աթլետիկայի աշխարհի առաջնությունում Պաուլինոն ոսկի է նվաճել 400 մ վազքում՝ 48,76 ազգային ռեկորդով:

## Ծանոթագրություններ

 
Կատեգորիա:2020 թվականի Ամառային օլիմպիական խաղերի արծաթե մեդալակիրներ
Կատեգորիա:2024 թվականի Ամառային օլիմպիական խաղերի չեմպիոններ
Կատեգորիա:Դոմինիկյան Հանրապետության անձինք
Կատեգորիա:Թեթևատլետներ
Կատեգորիա:Քրիստոնյաներ
Անտոնիո Չիզերի

**Անտոնիո Չիզերի** (,), շվեյցարական ծագումով իտալացի նկարիչ, մանկավարժ։

## Կենսագրություն
Անտոնիո Սիսերին ծնվել է հարավային Շվեյցարիայի Տիչինո կանտոնում։ Էռնեստո Բոնայուտիի մոտ նկարչություն սովորելու նպատակով 1833 թվականին մեկնել է Ֆլորենցիա։ Ֆլորենցիայի գեղարվեստի ակադեմիայում նրա ուսուչիչները եղել են Նիկոլա և Պիետրո Բենվենուտիները և իտալական նազովրեցի շարժման հիմնադիրներից մեկը՝  Թոմազո Մինարդիին։

Հետագայում նա սովորել է Ջուզեպպե Բեցուոլիի մոտ, որը մեծ ազդեցություն է ունեցել Սիսերիի վրա։ 1839 թվականին ակադեմիայի ամենամյա մրցույթում Անտոնիոն ներկայացրել է երկու էսքիզ՝ «Լորենցո Մեդիչի մահը» և «Դանթեն Ջոտտոյի արհեստանոցում»։ 1843 թվականին նկարիչը հաղթող է ճանաչվել Տրիենալեի մրցույթում։

1849 թվականին նա ստեղծել մասնավոր արվեստի դպրոց սկսել պատրաստել երիտասարդ արվեստագետներ։ Նրա առաջին աշակերտներից է եղել Սիլվեստրո Լեգան։ 1852 թվականին նշանակվել է Ֆլորենցիայի Գեղարվեստի ակադեմիայի]պրոֆեսոր։ Նա պատրաստել է բազմաթիվ տաղանդավոր նկարիչների, այդ թվում՝ Անդրեա Լանդինին, Նիկոլո Կաննիչին, Ռաֆայելլո Սորբիին և այլք։

## Աշխատություններ
Պատմական ռեալիզմի և ռոմանտիզմի ոգով վրձնած նկարների հեղինակ է։ Նրա նկարներում գերակշռում են կրոնական թեմաները։ Նկարչի կրոնական նկարներն իրենց կոմպոզիցիոն կառուցվածքով ռաֆայելյան են, իսկ պատկերումը՝ գրեթե լուսանկարչական։ Նա բազմաթիվ նշանակալից հանձնարարություններ է կատարել Իտալիայի և Շվեյցարիայի եկեղեցինեչի համար։ Մի շարք դիմապատկերների հեղինակ է։ Նկարիչն իր դիմանկարներից մի քանիսը ներկայացրել է 1885 թվականի Փարիզի համաշխարհային ցուցահանդեսին։

Նրա մասնագիտական աճը կապված է եղել Ֆլորենցիայի արվեստների ակադեմիայի հետ։

Սիսերիի ամենահայտնի կտավներն են «Յոթ Մակաբայեցի նահատակները և նրանց մայրը՝ Սուրբ Սողոմիա» (1863), «Ecce homo» («Ահա մարդը», 1871), «Քրիստոսի մարմնի տեղափոխումը գերեզման» (1883) և այլն։

## Պատկերասրահ

The Entombment by Antonio Ciseri.jpg|«Քրիստոսի մարմնի տեղափոխումը գերեզման» (1883) 
Ecce homo by Antonio Ciseri (1).jpg|«Ecce homo» (1871)․ Պիղատոս Պոնտացին Հիսուսին ներկայացնում է ամբոխի դատին 
Ciseri, Antonio - Das Martyrium der sieben Makkabäer - 1863.jpg|«Յոթ Մակաբայեցի նահատակները և նրանց մայրը՝ Սուրբ Սողոմիա» (1863) 
Antonio ciseri, madonna addolorata.jpg|Մադոննա 
Poggio imperiale, cappella della Santissima Annunziata, int., vestibolo, antonio ciseri, annunciazione.JPG|«Սուրբ Աստվածածնի ավետումը», «1891»
Antonio Ciseri, immacolata. Firenze, Chiesa del Sacro Cuore.jpg|«Անարատ հղիություն»


## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Ciseri, Antonio
*European AGH Collection Highlights

Կատեգորիա:19-րդ դարի իտալացի նկարիչներ
Կատեգորիա:19-րդ դարի նկարիչներ
Կատեգորիա:Իտալացի մանկավարժներ
Կատեգորիա:Իտալացի նկարիչներ
Կատեգորիա:Իտալացիներ
Կատեգորիա:Մանկավարժներ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Շվեյցարացի նկարիչներ
Կատեգորիա:Պատմանկարիչներ
Փերութ Չեմութայ

**Փերութ Չեմութայ** (), ուգանդացի կին աթլետ, որը մասնագիտացած է 3000 մ խոչնդոտներով վազքում: Տոկիոյի խաղերի օլիմպիական չեմպիոն։

## Կենսագրություն
Նա աթլետիկայով զբաղվել է 14 տարեկանում՝ տեղական մրցումների հաճախելուց հետո։ Բավականին արագ Փերութին հաջողվել է լավ արդյունքների հասնել և արդեն 2015 թվականին Համագործակցության երկրների պատանեկան խաղերում նա երկու արծաթե մեդալ է նվաճել 1500 և 3000 մետր վազքում։ 2016 թվականին մարզուհին մասնակցել է Ռիո դե Ժանեյրոյի Օլիմպիական խաղերի 3000 մետր հեռավորությամբ խոչընդոտներով վազքին և չի կարողացել հաղթահարել որակավորման փուլը։

Ժամանակի ընթացքում ուգանդացուն հաջողվել է առաջընթաց գրանցել իր արդյունքներում: Դոհայում 2019 թվականի աշխարհի առաջնությունում նա 9:11.08 արդյունքով գրավել է հինգերորդ տեղը խոչնդոտներով վազքում։ 2021 թվականի օգոստոսի 4-ին Չեմութայը հաղթել է Տոկիոյի Օլիմպիական խաղերի եզրափակիչում՝ վազելով տարածությունը 9 րոպե 1,45 վայրկյանում։

## ԵլույթներՕլիմպիական խաղերում

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* 
* Մարզուհու պրոֆիլը Sports.ru կայքում
 
Կատեգորիա:2020 թվականի Ամառային օլիմպիական խաղերի չեմպիոններ
Կատեգորիա:2024 թվականի Ամառային օլիմպիական խաղերի արծաթե մեդալակիրներ
Կատեգորիա:Ուգանդացի մարզիկներ
Յուանյան

**Յուանյան** (), սուրճի, թեյի և խտացրած կաթի վրա հիմնված խմիչք, որը տարածված է Հոնկոնգում։

## Պատմություն
Յուանյան անվանումը գալիս է մանդարինկա բադերից (յուանյան), որոնք չինական մշակույթում համարվում են ամուսնական սիրո խորհրդանիշ, քանի որ այս թռչունները սովորաբար հայտնվում են զույգերով, և արու ու էգ բադերը շատ տարբեր տեսք ունեն։ Այս նույն «զույգի» կոնոտացիան, որը կազմված է երկու ոչ միանման տարրերից, օգտագործվում է խմիչքի անվան համար, քանի որ խմիչքը կազմված է երկու տարբեր բաղադրիչներից՝ սուրճից և թեյից, որոնք սովորաբար միմյանց հետ չեն համատեղվում։

Յուանյանը հորինվել է ժողովրդի կողմից. առաջին հիշատակումները վերաբերում են 1930-ականներին։ Թեյի, սուրճի և կաթի խառնուրդը պահանջում է խիստ հարաբերակցություն և որոշակի բաղադրիչներ։ Թեյը պետք է լինի սև, իսկ կաթը՝ խտացված: Բոլոր բաղադրիչները պետք է լինեն հավասար։

## Բաղադրամաս
Խմիչքը պատրաստելու համար անհրաժեշտ է թեյը եփել` ավելացնելով սովորական կաթ, իսկ հետո պատրաստել հենց յուանյանը։ Կարելի է ավելացնել շաքար՝ ըստ ճաշակի։ Խմիչքը մատուցվում է տաք կամ սառույցով։

## Մանկական յուանյան
Կա յուանյանի առանց կոֆեինի տարբերակը, որը կոչվում է մանկական յուանյան ()։ Այն պատրաստվում է Horlicks-ի և Ovaltine-ի` ածիկավոր կաթնային խմիչքների խառնուրդներով, որոնք տարածված են Հոնկոնգյան չխաչխանտխեններում (սրճարաններում)։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Սրճային ըմպելիքներ
Ջեյմս Դեյվիդ Վենս

**Ջեյմս Դեյվիդ «Ջեյ Դի» Վենս** (, , Օհայո, ԱՄՆ), ամերիկացի իրավաբան, գրող,  քաղաքական գործիչ, ԱՄՆ սենատոր, ԱՄՆ հանրապետական կուսակցության անդամ, ԱՄՆ-ի փոխնախագահ։

Վենսը հաղթել է 2022 թվականին Օհայոյում կայացած Միացյալ Նահանգների Սենատի ընտրություններում՝ հաղթելով դեմոկրատ թեկնածու Թիմ Ռայանին։

2016 թվականի ընտրություններում դեմ է եղել Դոնալդ Թրամփի թեկնածությանը, սակայն դարձել է Թրամփի աջակիցը նրա նախագահությունից ի վեր։

Վենսը ունի ազգային պահպանողական գաղափարներ, նա իրեն ներկայացնում է որպես հետլիբերալ աջերի անդամ։ Նա դեմ է աբորտի իրավունքին, նույնասեռական ամուսնություններին և Ուկրաինային տրամադրվող շարունակական ռազմական օգնությանը, քանի որ կարծում է, որ առաջին հերթին պետք է կենտրոնանալ հարավային սահմանի ամրապնդման և անօրինական ներգաղթի դեմ պայքարի, ինչպես նաև Չինաստանի դեմ պայքարի վրա։ Վենսը նաև անզավակության բացահայտ քննադատ է։

## Անձնական կյանքը
Նրան մեծացրել են տատիկն ու պապիկը, քանի որ ծնողներն ամուսնալուծվել էին, իսկ մայրը բուժվում էր թմրամոլությունից։

Ավագ դպրոցից հետո անցել է ԱՄՆ ռազմուժի ծովային հետևակի շարքերը, իսկ զինվորական ծառայությունից հետո՝ ընդունվել ու ավարտել է Օհայոյի պետական համալսարանը և Եյլի համալսարանի իրավաբանական ֆակուլտետը։

Աշխատել է Սան Ֆրանցիսկոյում՝ Սիլիկոնային հովտի ձեռնարկատեր Փիթեր Թիելի համար, ով այնուհետև 10 միլիոն դոլար է նվիրաբերել՝ աջակցելով, որպեսզի Վենսը ընտրվի ԱՄՆ Սենատոր։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:21-րդ դարի ամերիկացի քաղաքական գործիչներ
Կատեգորիա:ԱՄՆ-ի հանրապետական կուսակցության անդամներ
Կատեգորիա:ԱՄՆ-ի քաղաքական գործիչներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի գործարարներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի գրողներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի փաստաբաններ
Կատեգորիա:Ինքնակենսագիրներ
Կատեգորիա:Օհայո նահանգի համալսարանի շրջանավարտներ
Կանաչ հարահոս

**Կանաչ հարահոս**, կանաչ կերի արտադրության և օգտագործման համակարգ՝ կենդանիներին վաղ գարնանից ուշ աշուն անընդմեջ կանաչ կերով ապահովելու համար։ Կանաչ հարահոսի ստեղծումը պայմանավորված է բույսերի տարեշրջանային զարգացման, ամռանը դրանց խանձվելու, տարբեր շրջաններում բնական կերահանդակների անհավասարաչափ տեղաբաշխման և այլ գործոններով։ Կանաչ հարահոս ստեղծում են բնական և արհեստական արոտավայրերի, բազմամյա և միամյա խոտաբույսերի (կանաչ զանգված), կերային բոստաններում մշակաբույսերի և արմատապտուղների, կերային կաղամբի ընդգրկումով։ 

## Տեսակներ
Տարբերում են բնական, արհեստական և խառը տիպի կանաչ հարահոսներ։ Բնական կանաչ հարահոսի հիմքը բնական կերահանդակներն ու մշակաբուսային արոտավայրերն են։ Դրանք կազմակերպվում են անտառային գոտում (ՀՀ-ում հնարավոր է կիրառել ալպյան, ենթալպյան, մասամբ՝ լեռնանտառային և լեռնատափաստանային գոտիներում), արհեստական կանաչ  հարահոսը ներառում է մշակաբուսական արոտավայրեր, ցանովի միամյա և բազմամյա խոտաբույսեր։ Առավել տարածված է այն շրջաններում (ՀՀ-ում՝ լեռնաշրջաններում), որտեղ քիչ են կամ չկան բնական կերահանդակներ (ՀՀ-ում՝ Արարատյան դաշտում)։ Խառը կանաչ հարահոսում օգտագործում են բնական և մշակաբուսական արոտավայրեր ու խոտաբույսերի ցանքեր, բնական խոտհարքների աշնանախոտ, արմատապտուղներ և բոստանային մշակաբույսեր։

Կատեգորիա:Գյուղատնտեսություն
Կատեգորիա:Գյուղատնտեսությունը Հայաստանում
Կատեգորիա:Անասնաբուծություն
Գրողը և ինքնասպանությունը

**«Գրողը և ինքնասպանությունը»** (ռուս․՝ Писатель и самоубийство), ռուս գրող Բորիս Ակունինի (Գրիգորի Չխարտիշվիլի) երկու հատորից բաղկացած գիրք, որն առաջին անգամ հրատարակվել է 1999 թվականին։ Առաջին մասը՝ «Մարդը և ինքնասպանությունը», երկրորդ մասը՝ «Գրողը և ինքնասպանությունը».

Գիրքն ուսումնասիրում է ինքնասպանությունը որպես երևույթ, ինչպես նաև այն դիտարկում է գրողների կյանքերի օրինակով։ Հեղինակը գրքի մեջ վերլուծել է ինքնասպանություն գործած ավելի քան երեք հարյուր գրողների ճակատագրերը։ Ինքնասպանության պատճառները դիտարկվում են կրոնական, սոցիոլոգիական, փիլիսոփայական, աշխարհագրական և մասնագիտական ​​առումներով: Գրելը, որպես այդպիսին, հեղինակի կողմից համարվում է որպես վտանգավոր մասնագիտություն։ Ամփոփելով Ֆ. Նիցշեի, Ն. Բերդյաևի, Վ. Դալի, Ֆ. Կաֆկայի, Մ. Բլանշոի և այլոց փիլիսոփայական, գեղարվեստական ​​և գրական ուսումնասիրությունները՝ Ակունինը  առանձնացնում է ստեղծագործության մի քանի երևույթ, որոնք այսպես թե այնպես կարող են բացատրել ինքնասպանության պատճառները։

* **Ստեղծագործությունը** գրողին տալիս է գերագույն ազատության զգացում։
* **Ստեղծագործությունը** հաշտեցնում է մարդուն գոյության տհաճ կողմերի հետ։
* **Ստեղծագործությունը** մահկանացուի փորձն է՝ հաղթել մահին։
* **Ստեղծագործությունը** ժամանալավորը հավերժական դարձնելու փորձ է։
* **Ստեղծագործությունը** սեփական արյամբ նկարված նկար է։

## Գրքի կառուցվածք
Գիրքը բաժանված է երկու մասի («Մարդը և ինքնասպանությունը» և «Գրողն ու ինքնասպանությունը»), որոնցից յուրաքանչյուրն իր հերթին բաժանված է մի քանի բաժինների։

Գրքի առաջին հատորը՝ «*Մարդը և ինքնասպանությունը*», պարունակում է մի քանի էսսեներ։ 

Երկրորդ հատորը՝ «*Գրականագիտության հանրագիտարանը*», տեղեկագիրք է, որտեղ կենսագրական տեղեկություններ են ինքնասպանություն գործած գրողների և բանաստեղծների մասին։ Շատ դեպքերում հեղինակը ինքնասպանության հնարավոր պատճառներ է բերում։ *Գրական սպանություն* տերմինը ստեղծել է Արթյուր Ռեմբոն (ֆր.՝ literaturecide) բառացիորեն նշանակում է ինքնասպանություն գրականության միջոցով։

## Հեղինակը գրքի մասին

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Գրական ստեղծագործություններ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Ինքնասպանություն
Դերիլ Նեյթա

**Դերի Սասկիա Նեյթա** (, ), բրիտանացի աթլետուհի, որը մասնագիտանում է սպրինտ վազքում։ Օլիմպիական խաղերի կրկնակի բրոնզե մեդալակիր 4×100 տարածությունում,  (2016, 2020), Եվրոպայի 4×100 կրկնակի չեմպիոն։

## Կենսագրություն
Աթլետիկայով սկսել է զբաղվել 11 տարեկանիցт։ Հաջող ելույթ է ունեցել 2012 թվականին և 15 տարեկանում հաղթել է Անգլիա միջդպրոցական առաջնությունում 100 մ արդյունքով և պատանեկան որակավորման մրացաշարում՝ Լոնդոնի Օլիմպիական մարզադաշտում, սակայն պատանեկան առաջնությունում գրավե է 4-րդ տեղը։

2016 թվականին նա բառացիորեն ներխուժել է Մեծ Բրիտանիայի ուժեղագույն սպրինտ վազորդների խումբ։ Երկրի առաջնությունում նա բարելավել է 100 մ վազքի սեփական արյունքները՝ 11,40-ից հասցնելով 11,23 և գրավել է երկրորդ տեղը։ 4×100 մ տարածությունում դարձել է արծաթե մեդալակիր։ Իսկ այդ հաջողությունից մի քանի օր անց անգլիացի մարզուհիներով սահմանել են նոր ազգային ռեկորդ՝ 41,81.

Ռիո դե Ժանեյրոյի օլիմպիական խաղերում նա չկարողացավ 100 մ վազքով հատել եզրագիծը, սակայն չորրորդ փուլում Մեծ Բրիտանիայի համար նվաճեց բրոնզե մեդալ։ Երկրի ռեկորդն այս անգամ ևս չուշացավ՝ 41,77։

## Հիմնական արդյունքներ

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ

* Профиль Дэрилл Нейты на The Power Of 10
* 
* Профиль Дэрилл Нейты на сайте all-athletics.com
* Профиль Дэрилл Нейты на сайте Европейской легкоатлетической ассоциации
* Профиль Дэрилл Нейты  на сайте Олимпийских игр 2016 года
 
Կատեգորիա:2016 թվականի Ամառային օլիմպիական խաղերի բրոնզե մեդալակիրներ
Կատեգորիա:2020 թվականի Ամառային օլիմպիական խաղերի բրոնզե մեդալակիրներ
Կատեգորիա:2024 թվականի Ամառային օլիմպիական խաղերի արծաթե մեդալակիրներ
Արքայազնն ու աղքատը (ֆիլմ, 1972)

***Արքայազնն ու աղքատը*** (), 1972 թվականի մանկական արկածային ֆիլմ՝ նկարահանված ռեժիսոր Վադիմ Գաուզների կողմից:

## Սյուժե
Թոմ անունով երիտասարդ գողը ցանկանում էր շնորհակալություն հայտնել այն մարդուն, որն իր համար փրկագին էր վճարել՝ ավազակներից ազատելու համար և դրա համար գնում է թագավորական պալատ։ Ճանապարհին նա հանդիպում է արքայազն Էդուարդին, որը արտաքինով շատ նման է իրեն, և նրանք որոշում են փոխանակվել տեղերով։ Նրանք փոխում են իրենց հագուստը, և թագավորի ծառաները իրական արքայազնին, որը կրում էր Թոմի ցնցոտիները, դուրս են նետում պալատից։

## Դերերում
Վիկտոր Սմիրնով - Էդուարդ VI/Թոմ Քենթիի դերում

Յուրի Աստաֆև - լորդ Հեմֆրիի դերում

Իվան Կրասկո - Մայլս Հենդոնի դերում

Մայա Բուլգակովա - Ջենիի՝ Թոմի մոր դերում

Ալեքսանդր Սոկոլով - Ջոն Քենթիի՝ Թոմի հոր դերում

Մարինա Նեյոլովան - Եղիսաբեթ I-ի դերում

Անատոլի Սոլոնիցին - լորդ Սենթ Ջոնի դերում

Գեննադի Պոլոկա - Էդուարդ Սեյմուրի դերում

Ռոլան Բիկով - սըր Ուիլյամի՝ արարողակարգի պետի դերում

Օլեգ Բորիսով - Հյուգոյի դերում

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* 

Կատեգորիա:1970-ականների խորհրդային ֆիլմեր
Կատեգորիա:1970-ականների ռուսերեն ֆիլմեր
Կատեգորիա:1972 ֆիլմեր
Կատեգորիա:«Լենֆիլմ» ստուդիայի ֆիլմեր
Կատեգորիա:Խորհրդային արկածային ֆիլմեր
Կատեգորիա:Խորհրդային մանկական ֆիլմեր
Կատեգորիա:Ռուսերեն ֆիլմեր
Խերարդո Դիեգո

**Խերարդո Դիեգո Չենդոյա** (), իսպանացի բանաստեղծ, «27-րդ սերնդի» անդամ։ «27-րդ սերունդը» բանաստեղծների ոգեշնչող խումբ էր, որն առաջացել էր իսպանացի գրողների շրջանում 1923-1927 թվականներին:

Դիեգոն դասավանդել է իսպաներեն լեզու և գրականություն Սորիայի, Խիխոնի, Սանտանդերի և Մադրիդի ուսումնական հաստատություններում: Նա նաև մի քանի թերթերում եղել է գրական և երաժշտական ​​քննադատ։

## Կենսագրություն
Դիեգոն ծնվել է Սանտանդեր քաղաքում։ Դյուստոյի համալսարանում նա փիլիսոփայություն և հումանիտար առարկաներ է սովորել։ Ավելի ուշ ընդունվել է Սալամանկայի և Մադրիդի համալսարաններ, որտեղ ստացել է դոկտորի կոչում։ 1919 թվականին նա և Խուան Լարրեան սկսել են Ուլտրաիստա շարժումը։ Դիեգոն գրականության և երաժշտության դասախոս է եղել։ Նա իր բանաստեղծական գործունեությունը սկսել է «Հարսի բալլադ» ժողովածուով (1920)։

Ճանաչելով չիլիացի բանաստեղծ Վիսենտե Հուիդոբրոյին, որը գրական «Ստեղծարար շարժման» հիմնադիրն էր՝ Դիեգոն դարձել է կրեացիոնիզմի ամենաեռանդուն ջատագովներից մեկը: 

Դիեգոն լայն բանաստեղծական գործունեություն է ծավալել։ Նա իր բանաստեղծություններում մերթընդմերթ անդրադարձել է և՛ Ավանգարդիզմի մասին թեմաներին ու արտահայտություններին և թե՛ պոեզիայի ավելի դասական կառույցներին:

1925 թվականին Դիեգոն արժանացել է գրականության ազգային մրցանակի՝ «*Մարդկային բանաստեղծություններ*» գրքի համար։ 1927 թվականին նա սկսել է հրատարակել «*Կարմեն և Լոլա՝ ավանգարդիստական կերպարով*» ամսագիրը։ 1932 թվականին Դիեգոն հրատարակել է «*Իսպանական ժամանակակից պոեզիա*» շարքը։

Դիեգոն պաշտոն է ստացել Իսպանիայի թագավորական ակադեմիայում և 1948 թվականի փետրվարի 15-ին ստանձնել պաշտոնը։ Նրա կյանքի ձեռքբերումը համարվում է Սերվանտեսի մրցանակը, որը նա ստացել է 1979 թվականին։

Դիեգոն մահացել է 1987 թվականին՝ Մադրիդում, 90 տարեկան հասակում։

## Տես նաև
* Կրեացիոնիզմ

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Fundación Gerardo Diego (իսպաներեն)

Կատեգորիա:Իսպանալեզու գրողներ
Կատեգորիա:Իսպանացի բանաստեղծներ
Կատեգորիա:Իսպանացի գրողներ
Ինժեներական օպտիմալացում

**Ինժեներական օպտիմալացում**  օգտագործվում է ճարտարագիտության մեջ  օպտիմալացման տեխնիկաի միջոցով  նախագծային նպատակներին հասնելու համար։ 

Օպտիմալացումը տվյալ հանգամանքների ներքո լավագույն արդյունքի կամ օգուտի ստացման գործընթացն է: Օպտիմալացման վրա հիմնված նախագծման մոտեցումները ցանկալի են այն տեսանկյունից, որ նրանք ունեն պաշտոնական կառուցվածք: Իրոք, ինժեներական արտադրանքի կյանքի ցիկլի բոլոր փուլերում ինժեներական և բիզնես որոշումները կայացվում են նպատակը կամ օգուտը առավելագույնի հասցնելու վերջնական նպատակով՝ միաժամանակ հավասարակշռելով կամ վերահսկելով սահմանափակ ռեսուրսների օգտագործումը և բավարարելով զրոյական կամ ավելի սահմանափակումներ:

Օպտիմալացման խնդիրների չափն ու բարդությունը, որոնք կարող են լուծվել ողջամիտ ժամկետում, առաջ են մղվել ժամանակակից հաշվողական տեխնոլոգիաների հայտնվելուց հետո: Ժամանակակից հաշվողական տեխնոլոգիաները, իրենց հերթին, խթանել են օպտիմալացման խնդիրների լուծման նոր մեթոդների մշակումը:

## Թեմաներ
* կառուցվածքային նախագծում (ներառյալ անոթների ճնշման դիզայնը և եռակցված ճառագայթների ձևավորումը)
* օպտիմիզացման ձև
* տոպոլոգիայի օպտիմիզացում (ներառյալ օդանավերը)
* հակադարձ օպտիմիզացում (հակադարձ խնդրի ենթաբազմություն)
* մշակման պլանավորում
* արտադրանքի ձևավորում
* էլեկտրամագնիսական օպտիմիզացում
* տարածության քարտեզագրում
* հաստատակամ տարածության քարտեզագրում
* եկամտաբերության վրա հիմնված ձևավորում
* օպտիմիզացում՝ օգտագործելով փոխնակները (փոխնակ մոդել)

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Ճարտարագիտություն
Եկեղեցի Անապատ (Մանդուռ)

**Եկեղեցի Անապատ**, հայ առաքելական եկեղեցի Արցախի Հանրապետությունում, Թարթառ գետի աջ ափին։ Եկեղեցին հայտնաբերվել է 2018 թվականին։ 

## Տեղադիրք
Եկեղեցին գտնվում է Սարսանգի ջրամբարից 1,2 կմ դեպի հյուսիս-արևելք, իսկ Ջրաբերդ ամրոցից 2,4 կմ հյուսիս-արևմուտք։ Մինչև Արցախում հայերի էթնիկ զտումները, եկեղեցուն ամենամոտ բնակավայրը եղել է Մեծ Շենը։ Տեղանքի բարձրությունը ծովի մակերևույթից 636 մետր է։

## Կառույցվածք
Եկեղեցին փոքր չափի է։ Երկարությունը 6,5մ է, լայնությունը՝ 4,4մ, իսկ բարձրությունը՝ 2,5մ։ Մինչև 2023 թվականը եկեղեցին եղել է կիսաքանդ վիճակում, իսկ տանիքն ամբողջությամբ փլված է եղել։

Եկեղեցու մուտքն արևմտյան կողմից է։ Կառուցված է տարբեր չափերի խառն ու անտաշ քարերով ու կրաշաղախով, իսկ որպես անկյունաքարեր օգտագործվել են նաև սրբատաշ քարեր:

## Արձանագրություններ
Մինչև Արցախի հայաթափումը, եկեղեցու շուրջը եղել են երկու տասնյակից ավելի արձանագիր խաչքարեր ու սալաքարեր, որոնք տեղեկություններ են հաղորդում հուշարձանի կառուցման ու տարածաշրջանում եղած անցուդարձերի մասին: Դռան բարավորի վրայի արձանագրությունից հայտնի է դառնում, որ այն կառուցել են Սամվելը և Մարգարը.

82×40×08սմ չափերն ունեցող մեկ այլ տեղահանված խաչքարի վրա՝ «Թիւ :Շ/ՀԶ: (1127 թ.)

Այդ խաչքարն աչքի է ընկնում նաև պատկերաքանդակներով: Կենտրոնում մեծադիր խաչ է, դրա հորիզոնական երկու թևերին մեկական խաղողի ողկույզներ, իսկ ստորին մասում՝ երեք հոգևորականների բարձրաքանդակները, որոնցից երկուսը՝ վեր պարզած խաչերով և մասամբ եղծված գրություն:

Եկեղեցուց տեղահանված մի կիսակլոր քարի վրա հիշատակվում է «Յակոբ» անձնանունը՝ ՈԽ(1191) թվագրությամբ:

Եկեղեցու կարևոր պատմական արձանագրություններից է 92 X 60 X 20 չափերի 12 տողանոց ընդարձակ, եկեղեցուց տեղահանված սալաքարի վրայի արձանագրությունը, որտեղ առաջին անգամ որպես վիմագիր հիշատակվում է «Չարաբերդ» (Ջրաբերդ) բերդանունը:

Արձանագրության գրի է առնվել Ո(1151)թ. Տեր Ներսեսի (Ներսես Բ, 1149-1155թթ.) ժամանակներում («Ի Ո Թ ի հայրապետութե Տն Ներսիսա….»), որը միաժամանակ ցույց է տալիս, որ վերը նշված արձանագրության մեջ հիշատակվող Սամուէլ մարգարեն եկեղեցին ոչ թե կառուցել, այլև վերակառուցել է:

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Մարտակերտի շրջանի վանքեր և եկեղեցիներ
Կատեգորիա:12-րդ դարի հայկական վանքեր և եկեղեցիներ
Կատեգորիա:Եկեղեցիներ այբբենական կարգով
Մագոմեդ Ռամազանով

**Մագոմեդ Էլդարովիչ Ռամազանաով** (, ), ռուս և բուլղարացի ազատ ոճի ըմբշամարտիկ, 2024 թվականի օլիմպիական չեմպիոն, Եվրոպայի առաջնության մեդալակիր, Աշխարհի գավաթակիր, Ռուսաստանի առաջնության մեդալակիր։ Բուլղարիայի չեմպիոն։

## Կարիերա
Ազատ ոճի ըմբշամարտով սկսել է զբաղվել 7 տարեկանից հայրենի Օկտյաբրսկոյե գյուղում։ Փոքր ժամանակ հոր հետ դպրոցից վազել է մինչև Նովոգագաթլի գյուղի սահմանը, որը մոտ 3 կմ էր։ Աստրախան տեղափոխվելուց հետո սովորել է Խայբուլա Աբդուլաևի և Աբուբաքար Մաջիդովի մոտ։ Որից հետո նա տեղափոխվում է Մոսկվա, որտեղ մեկուկես տարի սովորում է Իխակու Գայդարբեկովի մոտ և այնտեղ ծանոթանում իր ներկայիս մարզիչ Վ.Ա. Բիյազի հետ։ Մրցաշարերից մեկում Մագոմեդ Գուսեյնովը նկատեց նրան և խնդրեց տեղափոխվել Խասավյուրտ։ 2015 թվականից Մագոմեդը սովորում է ՕՊԴ-ում։ 2018 թվականի սեպտեմբերին մարզիչ Եվգենի Իվանովի ղեկավարությամբ Լեհաստանում կայացած Ցիոլկովսկու հուշամրցաշարում հաղթել է մինչև 79 կգ քաշային կարգում։ 2019 թվականի մարտին Ռուսաստանի հավաքականի կազմում հաղթել է Յակուտսկում կայացած աշխարհի գավաթը։ 2019 թվականի մայիսին նա հաղթել է Կասպիյսկում անցկացված Ալի Վալիևի մրցաշարում։ 2019 թվականի հուլիսին Սոչիում կայացած Ռուսաստանի առաջնության բրոնզե մեդալակիր է դարձել։ 2019 թվականի օգոստոսին նա հաղթել է Մինսկում կայացած մրցաշարում՝ Ալեքսանդր Մեդվեդի մրցանակների համար։

2020 թվականի փետրվարին Իտալիայի մայրաքաղաքում մայրցամաքային առաջնությունում մինչև 79 կգ քաշային կարգում Մագոմեդը չեմպիոնի կոչման համար պայքարում պարտվել է բելառուս մարզիկ Մագոմեդխաբիբ Կադիմագոմեդովին և նվաճել է Եվրոպայի առաջնության արծաթե մեդալը։

2022 թվականի հունվարին նա փոխեց իր սպորտային քաղաքացիությունը և սկսեց խաղալ Բուլղարիայի հավաքականի կողմից, որի մարզիչն էր Յուսուփ Աբդուսալամովը։

2024 թվականի հունվարի սկզբին Ստարա Զագորա քաղաքում, եզրափակչում հաղթելով Գրիգոր Չեռնակովին, դարձավ Բուլղարիայի չեմպիոն։

## Անձնական կյանք
Ազգությամբ ավար է։ Հոկտեմբերյան դպրոցի 9-րդ դասարանն ավարտելուց հետո ընդունվել է Աստրախանի պոլիտեխնիկական քոլեջի իրավաբանական բաժինը։ Իսկ հետո ընդունվել և ավարտել է Աստրախանի պետական ​​համալսարանի իրավաբանական ֆակուլտետը։ Նրա կրտսեր եղբայր Ռամազանը նույնպես ըմբշամարտիկ է։ Ամուսնացած է, ունի որդի։

## Սպորտային արդյունքներ
* Միջմայրցամաքային գավաթ 2016 թվական՝  
* Համաշխարհային ռազմական խաղեր 2018 թվական՝  
* Ազատ ոճի ըմբշամարտի աշխարհի գավաթ 2019 թվական՝   
* Ռուսաստանի ազատ ոճի ըմբշամարտի առաջնություն 2019 թվական ՝  
* Գրան պրի Իվան Յառիգին 2020 թվական՝  
* Ըմբշամարտի Եվրոպայի առաջնություն 2020 թվական—  
* Ռուսաստանի ազատ ոճի ըմբշամարտի առաջնություն 2020 թվական՝  
* Ռուսաստանի ազատ ոճի ըմբշամարտի առաջնություն 2021 թվական՝ 
* Բուլղարիայի ազատ ոճի ըմբշամարտի առաջնություն 2024 թվական՝  
* Ամառային օլիմպիական խաղեր 2024 թվական՝ 

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* http://www.narodidagestana.ru/vipusk/72/stat/pobeditel_i_uchastnik_mejdunarodnih_turnirov_pamyati_ivana_yarigina_i_al/ 
*Մագոմեդ Ռամազանով` պրոֆիլը *International Wrestling Database* կայքում

Կատեգորիա:2024 թվականի Ամառային օլիմպիական խաղերի չեմպիոններ
Կատեգորիա:Բուլղարացի ըմբշամարտիկներ
Կատեգորիա:Բուլղարացի օլիմպիական չեմպիոններ
Կատեգորիա:Ռուս ըմբշամարտիկներ
Առնե Սլոթ

**Առնե Մարտեյն Սլոթ** (հոլանդ. *Arend Martijn Slot*; ), հոլանդացի պրոֆեսիոնալ ֆուտբոլային մարզիչ և նախկին ֆուտբոլիստ, որը ներկայումս հանդիսանում է Անգլիայի Պրեմիեր Լիգան ներկայացնող «Լիվերպուլ» ֆուտբոլային ակումբի գլխավոր մարզիչը։Կարճ ասած ուղղակի շան տղա։

## Ֆուտբոլիստի կարիերա
Առնե Սլոթը խաղացել է կիսապաշտպանության գծում և իր կարիերայի ընթացքում հանդես է եկել «Ցվոլե», «Նաք Բրեդա» և «Սպարտա Ռոտերդամ» ֆուտբոլային ակումբերում։

## Մարզչական կարիերա
Ֆուտբոլիստի կարիերան ավարտելուց հետո 2013 թվականին, Սլոթը սկսել է աշխատել «Ցվոլե» ֆուտբոլային ակումբի մարզչական շտաբում: 2014-2016 թվականներին եղել ե «Քամբյուր» ֆուտբոլային ակումբի մարզչի օգնական, իսկ 2016/17 մրցաշրջանում գլխավոր մարզիչ։

2017-2019 թվականներին Սլոթը եղել է ԱԶ Ալկմար ֆուտբոլային ակումբի մարզչի օգնական, իսկ 2019 թվականին նշանակվել է որպես ակումբի գլխավոր մարզիչ:

2021 թվականի ամռանը նշանակվել է Ֆեյենորդ ֆուտբոլային ակումբի գլխավոր մարզիչ։ Նիդերլանդների ֆուտբոլի առաջնություն 2021/22 թվականի մրցաշրջանի ավարտից հետո արժանացել է Ռինուս Միխելսի անվան մրցանակին։

## Մարզչական վիճակագրություն
Ներկայացված է 2024 թվականի հունիսի 1-ի տվյալներով

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
# Arne Slot personal page on Transfermarkt.com
# theguardian https://www.theguardian.com/ (2023 april 26)
# Liverpool FC official website

 
Կատեգորիա:Զվոլեի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Հոլանդացի ֆուտբոլային մարզիչներ
Կատեգորիա:Հոլանդացի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:ՆԱԿ Բրեդայի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Պրեմիեր Լիգայի մարզիչներ
Կատեգորիա:Սպարտա Ռոտերդամի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Տղամարդկանց ֆուտբոլի կիսապաշտպաններ
Կատեգորիա:Ֆուտբոլային մարզիչներ այբբենական կարգով
Ժուան Ֆիգեյրեդու

**Ժուան Բապտիստա դե Օլիվեյրա Ֆիգեյրեդու** (, ), բրազիլացի զինվորական և պետական գործիչ, Բրազիլիայի նախագահը 1979-1985 թվականներին:

## Կենսագրություն
1935 թվականին ծառայության է անցել Բրազիլիայի զինված ուժերում։ Ավարտել է հանրապետության մի շարք բարձրագույն ռազմական հաստատություններ, մասնավորապես՝ հրամանատարաշտաբային դպրոցը (1961-1964 թվականներին) և բարձրագույն ռազմական հրամանատարական ուսումնարանը։ Ծառայել է բանակային զորամասերում։ 1955-1957 թվականներին ծառայել է Պարագվայում։

1964 թվականին ստացել է գնդապետի կոչում և նշանակվել Ազգային տեղեկատվական ծառայության (հետախուզություն և հակահետախուզություն) կենտրոնական բաժնի պետ։ 1969 թվականին գեներալի կոչումով դարձել է 3-րդ բանակի շտաբի պետ։

Էմիլիու Գառաստազու Մեդիսիի (1969-1974 թվականներ) կառավարությունում եղել է նախագահի ռազմական գրասենյակի ղեկավար, Էռնեստու Գայզելի (1974-1979 թվականներ) կառավարությունում՝ ազգային հետախուզական ծառայության ղեկավար։

1978 թվականի հունվարին առաջադրվել է Բրազիլիայի նախագահի պաշտոնում։ Օրենքով սահմանված կարգով թոշակի է անցել բանակի գեներալի կոչումով (շնորհվել է 1978 թվականի մարտին)։

## Որպես նախագահ
1978 թվականի հոկտեմբերի 15-ին ընտրվել է նախագահ և ստանձնել պաշտոնը 1979 թվականի մարտի 15-ին։

Բրազիլիայում նրա նախագահության տարիներին շարունակվել է ռեժիմի ազատականացման գործընթացը, որը սկսվել է նրա նախորդի՝ Էռնեստո Գեյզելի նախագահության օրոք։ Ժողովրդավարության վերադարձ պահանջող ժողովրդի ճնշման տակ աստիճանաբար սկսել են վերականգնվել քաղաքացիների քաղաքական իրավունքները։ 1981 թվականին թույլատրվել է նոր քաղաքական կուսակցությունների ստեղծումը։ Բոլոր քաղաքական էմիգրանտներին, բացառությամբ ահաբեկիչների, համաներում է հայտարարվել և թույլատրվել է վերադառնալ հայրենիք։

1979 թվականին Բրազիլիայում նշանավորվել է երկկուսակցական համակարգի վերացումը, որը փոխարինվել է բազմակուսակցական համակարգով։ Շուտով Ազգային վերածննդի դաշինքը Ֆիգեյրեդուի կողմից վերածվել է Սոցիալ-դեմոկրատական կուսակցության, իսկ Բրազիլիայի Դեմոկրատական շարժում ընդդիմադիր կուսակցությունը՝ Բրազիլիայի դեմոկրատական շարժման կուսակցության:

1982 թվականին, երկար տարիների ընթացքում առաջին անգամ, Բրազիլիայի նահանգների կառավարիչներն ընտրվել են ուղղակի համընդհանուր ընտրական իրավունքով։ 1984 թվականին Բրազիլիայում տեղի են ունեցել բազմաթիվ բողոքի ցույցեր՝ ի պաշտպանություն նախագահական ուղղակի ընտրությունների վերադարձի։ 1985 թվականի հունվարին Ընտրողների կոլեգիան Բրազիլիայի նոր նախագահ ընտրել է ընդդիմադիր կոալիցիայի թեկնածու Տանկրեդո Նևեսին:

## Հիշատակ
Ֆիգեյրեդուի անունով է կոչվում Ամազոնաս նահանգի Պրեզիդենտի Ֆիգեյրեդուի համայնքը։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ

 
Կատեգորիա:Բրազիլիայի նախագահներ
Կատեգորիա:Բրազիլացի ռազմական գործիչներ
Կատեգորիա:Բրազիլացի հակակոմունիստներ
Կատեգորիա:Գեներալներ
Կատեգորիա:Անձինք նամականիշերի վրա
Երկաթի (III) սուլֆատ

**Երկաթի (III) սուլֆատ** (կամ **երկաթի սուլֆատ**), անօրգանական միացությունների ընտանիք՝ Fe2(SO4)3(H2O)n բանաձևով։ Հայտնի են հիդրատների մի շարք, այդ թվում՝ երկաթի սուլֆատի առավել հաճախ հանդիպող ձևը։ Լուծույթներն օգտագործվում են ներկման մեջ՝ որպես խածատում, և որպես կոագուլանտ՝ արդյունաբերական թափոնների համար։ Օգտագործվում են նաև ալյումինի և պողպատի մշակման մեջ։

## Տեսակավորում
Fe2(SO4)3(H2O)n-ի տարբեր բյուրեղային ձևերը լավ են սահմանվում, հաճախ ռենտգենյան բյուրեղագրությամբ: Ջրային լուծույթների բնույթը հաճախ ավելի քիչ որոշակի է, բայց հաճախ ենթադրվում են ակվո-հիդրոքսո կոմպլեքսներ, ինչպիսիք են  [Fe(H2O)6]3+ և [Fe(H2O)5(OH)]2+։ Անկախ նրանից, բոլոր այդպիսի պինդ նյութերը և լուծույթները պարունակում են երկաթի իոններ, որոնցից յուրաքանչյուրը ունի հինգ չզույգված էլեկտրոն: Այս բարձր պտույտի d5 էլեկտրոնային կոնֆիգուրացիայի շնորհիվ այս իոնները պարամագնիսական են և թույլ քրոմոֆորներ են:

## Ստացում
Երկաթի սուլֆատի լուծույթները սովորաբար առաջանում են երկաթի թափոններից: Երկաթի տեսակների իրական ինքնությունը հաճախ անորոշ է, բայց շատ կիրառություններ չեն պահանջում բարձր մաքրության նյութեր: Այն արտադրվում է մեծ մասշտաբով՝ մշակելով ծծմբական թթուն, երկաթի սուլֆատի տաք լուծույթը և օքսիդացնող նյութը։ Տիպիկ օքսիդացնող նյութերը ներառում են քլորը, ազոտական ​​թթուն և ջրածնի պերօքսիդը։

2 FeSO4 + H2SO4 + H2O2 → Fe2(SO4)3 + 2 H2O

## Բնական երևույթներ
Երկաթի սուլֆատները հանդիպում են որպես մի շարք հազվագյուտ (առևտրային առումով ոչ կարևոր) հանքանյութեր: Քիմիական բանաձևի երկաթ-ալյումինի սուլֆատ (Fe3+, Al3+)2(SO4)3 երկաթի (III) սուլֆատի հանքաբանական ձևի անվանումն է։ Այս անջուր ձևը հանդիպում է շատ հազվադեպ և կապված է ածխի հրդեհների հետ։ Հիդրատներն ավելի տարածված են կոկիմբիտով (ոչ հիդրատ): Պարակոկիմբիտը մյուս,բայց հազվադեպ հանդիպող բնական ոչ հիդրատն է: Հազվադեպ են հանդիպում կորնելիտը(հեպտահիդրատ) և քվենստեդիտը (դեկահիդրատ): Անդրադիտե նռնաքարը դեղին-կանաչ օրինակ է, որը հայտնաբերվել է Իտալիայում։ Լաուզենիտը (հեքսա- կամ հնգահիդրատ) կասկածելի տեսակ է։ Նշված բոլոր բնական հիդրատները անկայուն են՝ կապված Fe պարունակող առաջնային միներալների (հիմնականում պիրիտի և մարկազիտի) եղանակային պայմանների հետ (աերոբ օքսիդացում)։

## Ծանթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
*Material Safety Data Sheet

Կատեգորիա:Աղեր
Կատեգորիա:Երկաթի աղեր
Կատեգորիա:Երկաթի միացություններ
Կատեգորիա:Սուլֆատներ
Կատեգորիա:Քիմիա
Թունկա Մանին

**Թունկա Մանին** (, ), Գանա կայսրության կառավարիչ, որը թագավորել է 1062 թվականից առնվազն մինչև 1076 թվականը։ Եղել է Գանա Բասսիի նախորդը և կայսրության վերջին կառավարիչը մինչև Ալմորավիդների նվաճումը։ Թունկա Մանինի մասին տեղեկությունները գալիս են Ալ-Բակրիից, որը նկարագրել է նրան որպես «արդարության սիրահար և բարեհաճ՝ մուսուլմանների նկատմամբ»։

1062 թվականին Մանինը հաջորդել էր Բասսիին, որը նրա նման պահպանել էր ավանդական կրոնը՝ չդառնալով իսլամ։ Ալ–Մորավիների պետությունը՝ Աբու Բաքր իբն Ումարի գլխավորությամբ, զայրացել էին Բասսիի՝ իսլամ ընդունելու մերժումից, և սկսել էին ներխուժել կայսրություն։ 1076 թվականին Ալմորավիդներին հաջողվել է թալանել կայսրության մայրաքաղաք Կումբի Սալեհը։ Մանինը շարունակել է կառավարել որպես Ալմորավիդների վասալ և հարկ վճարել նրանց։ 1087 թվականին Ալմորավիդները վտարվել են, սակայն կայսրությունը խիստ թուլացել էր, և նախկին շատ տարածքներ անկախացել էին։ Իսլամը, որը դարձել էր վերնախավի գերիշխող հավատը, պարտադրվել էր բոլոր հպատակներին, և շատ ոգեպաշտներ արտագաղթել են կայսրությունից։

Մանինը հայտնի է եղել տեղական համայնքների հետ իր ներգրավվածությամբ, ինչպես նաև իր տնտեսական քաղաքականությամբ, որը զարգացրել է առևտուրը, հատկապես աղի առևտուրը։ Ասում են, որ նա իրեն շրջապատել էր աստվածայնության և մոգության մթնոլորտով, որը նա օգտագործել էր իր ժողովրդին մոտիվացնելու և իրեն լավ պաշտպանելու համար։ Մանինը հայտնի էր իր հարստությունը ցուցադրելով՝ զարդարվելով ոսկով, փղոսկրով և այլ թանկարժեք նյութերով։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Միապետներ
Ջոաննա Նիկոլս

**Ջոաննա Նիկոլս** ( ), ամերիկացի լեզվաբան, Բերկքիի Կալիֆոռնիայի համալսարանի սլավոնական լեզուների և գրականության ամբիոնի պատվավոր պրոֆեսոր։

## Կարիերա
1973 թվականին պաշտպանել է լեզվաբանության դոկտորի կոչում ՝ պաշտպանելով ատենախոսություն «Բալտո-սլավոնական գործիքային պրեդիկատ.դիախրոնիկ շարահյուսության խնդիրը» թեմայով Բերքլիի Կալիֆոռնիայի համալսարանում։

Նրա գիտական հետաքրքրությունների շրջանակը ներառել է Սլավոնական լեզուները, Հյուսիսային Եվրասիայի լեզվական նախապատմությունը, լեզվական տիպաբանությունը, հին լեզվաբանական նախապատմությունը և Կովկասի լեզուները, հիմնականում չեչեներենը և ինգուշերենը։ Նա հիմնարար ներդրում է ունեցել այս ոլորտներում։

## Հիշատակ
2013 թվականին նրա պատվին հրատարակվել է «*լեզվական տիպաբանություն և Պատմական հանգամանքներ. ի պատիվ Ջոաննա Նիկոլսի*» գիրքը։

Նիկոլսի ամենահայտնի աշխատանքը՝ «*լեզվական բազմազանությունը տարածության և ժամանակի մեջ*», 1994 թվականին Ամերիկայի լեզվաբանական ընկերության կողմից արժանացել է Լեոնարդ Բլումֆիլդի անվան գրքի մրցանակի։ 

2013 թվականին Նիկոլսն ընդունվել է Ամերիկայի լեզվաբանական ընկերության անդամ։ 2023 թվականին ընտրվել է Եվրոպական ակադեմիայի անդամ։

## Գրականություն
* *Predicate Nominals։ A Partial Surface Syntax of Russian.* Berkeley։ University of California Press, 1981. .
* *Grammar Inside and Outside the Clause։ Some Approaches to Theory from the Field.* Edited by Johanna Nichols and Anthony C. Woodbury. Cambridge [Cambridgeshire]; New York։ Cambridge University Press, 1985. .
* *Evidentiality։ The Linguistic Coding of Epistemology.* Edited by Wallace Chafe and Johanna Nichols. Norwood, N.J.։ Ablex Pub. Corp., 1986. 
* *Linguistic Diversity in Space and Time.* Chicago։ University of Chicago Press, 1992. .
* *Sound Symbolism.* Edited by Leanne Hinton, Johanna Nichols, and John J. Ohala. Cambridge [England]; New York, NY։ Cambridge University Press, 1994. .
* *Chechen–English and English–Chechen Dictionary* / *Noxchiin–ingals, ingals–noxchiin deshnizhaina*. London; New York։ Routledge Curzon, 2004. . Johanna Nichols, Ronald L. Sprouse, and Arbi Vagapov.
* *Ingush Grammar.* Berkeley։ University of California Press, 2010. .

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ

* Ջոաննա Նիկոլսի կենսագրությունը 
* Չեչեներենը 
* Ինգուշերենը
* Ակնարկ Կովկասի լեզուների մասին
* Դասակարգման տիպաբանություն․ Լեզուների դասակարգման այլընտրանքային մոտեցումներ Սթենֆորդ, հուլիսի 17–19, 2007 թվական
* Աշխարհի լեզվական կառույցների քարտեզ

Կատեգորիա:20-րդ դարի ծնունդներ
Կատեգորիա:20-րդ դարի կանայք
Կատեգորիա:21-րդ դարի կանայք
Կատեգորիա:Ամերիկացի լեզվաբաններ
Կատեգորիա:Ամերիկացի կանայք
Կատեգորիա:Գիտնականներ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Եվրոպական ակադեմիայի անդամներ
Կատեգորիա:Լեզվաբանական տիպաբանություն
Կատեգորիա:Ամերիկացի մանկավարժներ
Կատեգորիա:Սլավոնագետներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գիտությունների ակադեմիայի արտասահմանյան անդամներ
Կատեգորիա:Փիլիսոփայական գիտությունների դոկտորներ
Էներգիա (էզոթերիզմ)

**Էներգիա (էզոթերիզմ)** կամ **ուժ**, չչափվող և չփորձարկվող, էներգիայի գիտական ձևից տարբեր, սահմանված այլընտրանքային բժիշկների, էզոթերիզմի կողմնակիցների և պրակտիկների կողմից։

Գիտական ձևին չի համապատասխանում այն, որ էներգետիկ թերապիայի հետ կապված պնդումները հիմնված են չհաստատված տվյալների վրա,  այլ ոչ թե փորձով կրկնվող ապացույցների վրա։

Քանի որ նման էներգիայի գոյության գիտական ապացույցներ չկան՝ ֆիզիկայի ուսուցիչները հաճախ քննադատում են էզոթերիզմի և հոգևորության գաղափարների մեջ «էներգիա» տերմինի օգտագործումը, համարելով դա պոտենցիալ շփոթեցնող։

## Պատմություն
Հին ժամանակներից գոյություն են ունեցել «Ցի» և «կյանքի ուժ» պարանորմալ հասկացությունները: 18-րդ դարում Ֆրանց Անտոն Մեսմերն իր «Մեսմերիզմ» տեսությամբ առաջացրեց հակասություններ։ 18-րդ և 19-րդ դարերում մեծացավ Վիտալիզմի նկատմամբ հետաքրքրությունը։ Նոր դարաշրջանի շարժման հետևորդների շնորհիվ հետաքրքրությունը շարունակվեց նաև 20-րդ դարում։

Կենսաբանները (հատկապես գեների հայտնաբերումից առաջ) օգտագործում էին տարբեր կազմակերպչական գործոններ սաղմնաբանության և զարգացման կենսաբանության դիտարկումները բացատրելու համար: Գերմանացի կենսաբան Հանս Դրիշը (1867-1941) առաջադրել է էնթելեխիան՝ էներգիա, որն իր կարծիքով ղեկավարում է բոլոր օրգանական գործընթացները։ Այնուամենայնիվ, իր և այլ նման գաղափարներ վարկաբեկվել են՝ ժամանակակից գիտությունը գործնականում հրաժարվել է էներգիայի լրացուցիչ հատկությունները կյանքի հետ կապելու փորձերից։

Հոգևորության և այլընտրանքային բժշկության համատեքստում հիշատակվում է էներգիայի գիտական ​​հասկացությունը։ Բրայան Դանինգը գրում է՝

Հոգևոր գրողներն ու մտածողները հավատարիմ են էներգիայի գաղափարներին և շարունակում են դրանք առաջ տանել, որպես օգտակար այլաբանություն կամ փաստ, չնայած գիտական աջակցության բացակայությանը։ Հաստատող հավաստի ապացույցներ դեռ չկան, բայց ենթադրվում է, որ էներգետիկ բժշկության ոլորտը նպատակ ունի շահարկել էներգիան։

«Ցի» հասկացությունը հանդիպում է «Ֆեն Շու»–ում, չինական մարտարվեստում և ամբողջ Արևելյան Ասիայի մշակույթում։ Ցի փիլիսոփայությունն իր մեջ ներառում է նաև "բացասական մտքի" հասկացությունը, որը սովորաբար արտահայտվում է որպես բացասական տրամադրություն, բացահայտ վախ, ավելի պասիվ պահվածք, սոցիալական անհանգստություն և անշնորհքություն։ Բացասական մտքի բեկումը գեոմանտիայի միջոցով Ֆեն Շու–ի խնդիրներից մեկն է։ Ըստ ասեղնաբուժության ավանդական բացատրության՝ այն աշխատում է միջօրեականների ցանցում գիտակցության շրջանառությունը շահարկելու միջոցով։

## Տեղորոշում
Տարբեր հավատքի ներկայացուցիչներ համարում են, որ աշխարհում գոյություն ունեն բազմազան սուրբ վայրեր, որոնք գերբնական են կամ ունեն "էներգիա", որը կարևոր է մարդու համար։ Ժամանակակից պարանորմալ իրադարձությունների հետ կապված մշակույթում և համոզմունքներում, օրինակ՝ «*Paranormal State*» և «*Ghost Hunters*» հեռուստաշոուներում ցուցադրվում է այն գաղափարը, որ ուրվականներին կամ դևերին ստեղծում կամ ներգրավում է ինչ-որ «բացասական էներգիա»։

## Տես նաև
* Եթեր
* Մեսմերիզմ
* Մարդու աուրա
* Էկտոպլազմա (միստիկա)
* Նումեն
* Պրանա
* Ցի

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Այլընտրանքային բժշկություն
Կատեգորիա:Էզոթերիզմ
Կատեգորիա:Կեղծ գիտություն
Կատեգորիա:Հավատք
Կատեգորիա:Հոգևորություն
Պոյիպետ

**Պոյիպետ** ( ), քաղաք Կամբոջա-Թաիլանդի սահմանին, Բանտեայ Մեանշեյ նահանգում։ Այն երկու երկրների միջև առանցքային անցումային կետ է, ինչպես նաև չափազանց տարածված է որպես խաղային վայր, քանի որ մոլեխաղերը տարածված են, բայց հիմնականում անօրինական են Թաիլանդում:   

Պոյիպետը սահմանի թաիլանդական կողմում գտնվող Արանյապրաթեթ քաղաքին է հարում։ Քաղաքը առարացել է բոլորովին վերջերս՝ սահմանային առևտրի բացահայտ նպատակի համար. Սիսոֆոնը միշտ եղել է հիմնական քաղաքային կենտրոնը այն տարածքում, որը եղել է գյուղատնտեսական տարածք: Պոյիպետի բնակչությունը 1998 թվականի մարդահամարի տվյալներով 2008 թվականի մարդահամարի 43,366-ից հասել է 89,549-ի՝ ինչն այն դարձնում է Կամբոջայի չորրորդ ամենաբնակեցված բնակավայրը Սիհանուկվիլից անմիջապես առաջ և ավելի մեծ, քան գավառական մայրաքաղաք Սիսոֆոնը։ Պոլ Պոտի դարաշրջանում Պոյիպետը Կամբոջայում առաջին տեղում էր Միջազգային օգնության կազմակերպությունների համար՝ աջակցելու մոտակա Թաիլանդի սահմանային ճամբարներին: ՄԱԿ-ի աշխատակիցները կարողացել են ազատորեն հատել սահմանը. 2008 թվականից ի վեր Պոյիպետը շարունակում է զարգանալ և՛ որպես մեծ քաղաք, և՛ որպես Թաիլանդից և դեպի Թաիլանդ տանող առանցքային դարպաս:

## Տրանսպորտ
Պոյիպետի սահմանը Կամբոջայի երկաթուղային համակարգի վերջնակետն է, չնայած 2006 թվականին առաջարկվել է վերականգնել Պոյիպետից դեպի ներկայիս Կամբոջական երկաթուղիների երկաթուղային գիծը Սիսոֆոնում: 2008 թվականի աշնանը պայմանավորվածություն է ձեռք բերվել, որ այս աշխատանքը կատարի ավստրալիական ընկերությունը։ 2009 թվականին Թաիլանդն ընդունեց օրենսդրություն՝ երկարացնելու երկաթգիծը Արանյապրաթեթից մինչև Պոյիպետ, իսկ 2018 թվականին երկաթուղային գիծը վերագործարկվեց։

2022 թվականի դեկտեմբերի 22-ին վարչապետ Հուն Սենն ասաց, որ կառավարությունը ուսումնասիրություններ է իրականացնում ներքին և հարևան երկրներին կապող արագընթաց երկաթուղիների վերաբերյալ: «Մենք ուսումնասիրություններ ենք անցկացնում արագընթաց երկաթգծերի վրա, որոնք կապում են Պնոմ Փենը Պրեահ Սիհանուկ նահանգին և Թաիլանդի հետ սահմանին»։

## Քաղաքի խաղատները
Կամբոջայի և Թաիլանդի անձնագրային հսկողության վաճառասեղանների միջև կա խաղատների և հյուրանոցների գոտի, ինչը թայլանդցիներին և այլ օտարերկրացիների հնարավորություն է տալիս մոլեխաղերով խաղալ Կամբոջայում՝ առանց Կամբոջայի ներգաղթի կոմիտեի միջոցով անցնելու անհրաժեշտության: Կամբոջայում մոլեխաղերն անօրինական են Կամբոջայի քաղաքացիների համար, բայց ոչ օտարերկրյա անձնագրեր ունեցողների համար: Այս տարածքի կամբոջական կողմում կա ևս մեկ սահման, որը պետք է անցնել՝ նախքան երկրի մնացած տարածքում ազատ ճանապարհորդելու իրավունք ստանալը:

2022 թվականի դեկտեմբերի 28-ին Grand Diamond City հյուրանոցում և խաղատանը բռնկված հրդեհի հետևանքով զոհվեց 27 մարդ, տասնյակ մարդիկ վիրավորվեցին։

## Պատկերասրահ

Պատկեր:Border crossing cambodia.jpg|Պոյիպետ սահմանային անցում դեպի Կամբոջա
Պատկեր:Khmerevening.JPG|Պոյիպետը մայրամուտի ժամանակ


## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Կամբոջայի բնակավայրեր
Կատեգորիա:Կամբոջայի քաղաքներ
Խոսրովավանք

**Խոսրովավանք** կամ **Սուրբ Աստվածածին եկեղեցի**, հայ առաքելական եկեղեցի Մեծ Հայքի Մոկք նահանգի Ջերմաձոր գավառում։ Այն հայտնի էն նաև որպես Շատախի Սուրբ Աստվածածին եկեղեցի։ 

Վանքը հիմնադրել է Սուրբ Գրիգոր Նարեկացու հայրը՝ X դարի նշանավոր եկեղեցական գործիչ Խոսրով Անձևացին, որը թաղված էր իր իսկ կառուցած մենաստանում, իսկ շիրիմը հայտնի ուխտատեղի էր։ 

1900-ականներին թվագրվող մի լուսանկարում վանքը կանգուն է։ 1972 թվականի Ժան-Միշել Թիերիի կատարած լուսանկարում վանքից մնացել են որոշ մնացորդներ, իսկ 2008 թվականին հայ հուշարձանագետ Սամվել Կարապետյանի կատարած լուսանկարում վանքն իսպառ անհետացած է։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:10-րդ դարի հայկական վանքեր և եկեղեցիներ
Կատեգորիա:Թուրքիայի հայկական գոյություն չունեցող եկեղեցիներ
Ցիստադենոմա

**Ցիստադենոմա** (կամ «ցիստոմա»), կիստոզ ադենոմայի տեսակ։ Այս բարորակ գոյացության չարորակ ձևը կոչվում է` ցիստադենոկարցինոմա:

## Դասակարգում
Ուռուցքաբանության հիվանդությունների միջազգային դասակարգման մեջ այն համարանշված Է` 8440/0: Այնուամենայնիվ, կան նաև հետևյալ դասակարգումները`

### Ըստ ձևի
* շճային ցիստադենոմա (8441-8442)
* պտկիկավոր ցիստադենոմա (8450-8451, 8561)
* մուցինոզ ցիստադենոմա(8470-8473)

### Ըստ տեղակայման
* Լեղուղիների ցիստադենոման (8161) դանդաղ աճող ուռուցք է, որն առաջանում է լյարդի լեղուղիներից: Ուռուցքի մեջ էնդոկրին բջիջների առկայությունը վկայում է նաև դրա ծագման մասին լեղուղիները շրջապատող գեղձերից։ Հիվանդության հաճախականությունը 1:5 է, 100000 մարդկանց մոտ: Կանանց մոտ այն ավելի հաճախ է զարգանում, քան արական սեռի ներկայացուցիչների մոտ` 9:1 հարաբերակցությամբ: Սովորաբար հանդիպում է միջինում 45 տարեկան անձանց մոտ: Լեղուղիների ցիստադենոմայի մոտ 30%-ը, ժամանակի ընթացքում աստիճանաբար կարող է չարորականալ:
* Էնդոմետրիոիդ ցիստադենոմա (8380)
* Կույր աղիքի որդանման հավելված` մուցինոզ ցիստադենոմա տերմինը կույր աղիքի լորձաթաղանթային ուռուցքի համար հնացած տերմին է:

«Ցիստադենոմա» տերմինը կարող է վերաբերել նաև հիդրոցիստոմային:

## Տես նաև
* Ուորթինի ուռուցք
* Պլեոմորֆ ադենոմա

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* 
* 

Կատեգորիա:Հիվանդություններ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Հիվանդություններ ըստ օրգան համակարգերի
Կատեգորիա:Ուռուցքային հիվանդություններ
Կատեգորիա:Ուռուցքների տեսակներ
Լուսիա Եպես

**Լուսիա Յամիլետ Եպես Գուսման** (; ), էկվադորցի ազատ ոճի կին ըմբիշ, 2024 թվականի ամառային օլիմպիական խաղերի արծաթե մեդալակիր, 2023 թվականի աշխարհի առաջնության մեդալակիր, Տոկիոյի օլիմպիական խաղերի մասնակից։

## Կարիերա
2017 թվականի սեպտեմբերին հունական Աթենքում նվաճել է աշխարհի երիտասարդական առաջնության բրոնզե մեդալ։ 2021 թվականի մայիսին Սոֆիայում համաշխարհային օլիմպիական ընտրական մրցաշարում, նվաճել է Տոկիոյի Օլիմպիական խաղերի լիցենզիա։ 2021 թվականի օգոստոսին Օլիմպիական խաղերի 1/8 եզրափակիչ փուլի մենամարտում հաղթել է ղազախստանցի Վալենտինա Իսլամովային (9:6), 1/4 եզրափակիչում պարտվել է ճապոնուհի Յուի Սուսակին (0:10), քանի որ Սուսակին դուրս է եկել եզրափակիչ, նա հնարավորություն է ունեցել պայքարել բրոնզե մեդալի համար, սակայն մոնղոլ Ցոգտ-Օչիրին Նամունցեցեգի դեմ մխիթարական գոտեմարտում չի հաղթել և զբաղեցրել է 8-րդ տեղը։

## Ձեռքբերումներ
* Համաամերիկյան կադետների ըմբշամարտի առաջնություն 2016 - ;
* Համաամերիկյան ըմբշամարտի մինչև 15 տարեկանների առաջնություն 2016 - ;
* Համաամերիկյան կադետների ըմբշամարտի առաջնություն 2017 - ;
* Ըմբշամարտի աշխարհի պատանեկան առաջնություն 2017  - ;
* Համաամերիկյան կադետների ըմբշամարտի առաջնություն 2018 - ;
* Օլիմպիական խաղեր 2020 - 8;
* Ըմբշամարտի աշխարհի առաջնություն մինչև 23 տարեկան մարզիկների միջև 2021 - ;
* Համաամերիկյան ըմբշամարտի առաջնություն 2022 - ;
* Համաամերիկյան ըմբշամարտի առաջնություն 2023 - ;
* Համաամերիկյան ըմբշամարտի առաջնություն 2024 - ;

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:2024 թվականի Ամառային օլիմպիական խաղերի արծաթե մեդալակիրներ
Կատեգորիա:Էկվադորցի ըմբշամարտիկներ
Կատեգորիա:Ըմբշամարտի աշխարհի առաջնության մեդալակիրներ