Ձվարանի ոլորում

**Ձվարանի ոլորում (ՁՈ) կամ հավելումի ոլորում**, ոչ նորմալ վիճակ է, երբ ձվարանը ոլորվում է այլ կառույցներին միացնող իր անոթային ոտիկի շուրջ այնպես, որ իր արյան հոսքը նվազում է։ Ախտանիշները սովորաբար ներառում են միակողմանի կոնքի ցավ։ Չնայած նրան, որ սովորաբար ցավը հանկարծակի է սկսվում՝ միշտ չէ, որ այդպես է։ Այլ ախտանիշներից կարող է լինել սրտխառնոցը։ Բարդությունները կարող են ներառել վարակ, արյունահոսություն կամ անպտղություն։

Ռիսկի գործոններից են ձվարանի կիստան, ձվարանի մեծացումը, ձվարանի ուռուցքները, հղիությունը, անպտղության բուժումը և նախկինում իրականացված փողերի կապումը։ Ախտորոշմանը կարող են օգնել հեշտոցային ուլտրաձայնային հետազոտությունը կամ համակարգչային շերտագրությունը, սակայն վերջիններս ամբողջությամբ չեն կարող բացառել ախտորոշումը։ Վիրահատությունը ախտորոշման ամենաճշգրիտ եղանակն է։

Բուժումը իրականացվում է վիրահատության միջոցով՝ ձվարանը կամ հետ է ոլորվում և ֆիքսվում, կամ էլ հեռացվում է։ Ձվարանը շատ հաճախ վերականգնվում է, անգամ եթե այդ վիճակը առկա է եղել երկար ժամանակ։ Այն մարդկանց մոտ, որոնք նախկինում ունեցել են ձվարանի ոլորում, առկա է 10% հավանականություն, որ մյուս ձվարանը նույնպես կոլորվի։ Այս ախտորոշումը համեմատաբար հազվագյուտ է՝ տարեկան ախտահարելով 6 կնոջ՝ 100000 կանանց հաշվարկով։ Չնայած այն առավել հաճախ հանդիպում է վերարտադրողական տարիքում՝ այն կարող է առաջանալ ցանկացած տարիքում։

## Նշաններ և ախտանիշներ
Ձվարանի ոլորումով բուժառուները հաճախ ունենում են հանկարծակի, սուր և սովորաբար միակողմանի ցավ որովայնի ստորին հատվածում, 70% դեպքերում այն ուղեկցվում է սրտխառնոցով և փսխումով։

## Պաթոֆիզիոլոգիա
Ձվարանի գոյացության զարգացումը կապված է ոլորման զարգացման հետ։ Վերարտադրողական տարիքում մեծ կորպուս լյուտեալ կիստաների կանոնավոր աճը ոլորման ռիսկի գործոն է։ Ձվարանների ուռուցքների զանգվածային ազդեցությունը նույնպես ոլորման տարածված պատճառ է։ Ձվարանների ոլորումը սովորաբար տեղի է ունենում արգանդափողի ոլորման հետ մեկտեղ՝ նրանց ընդհանուր անոթային ոտիկի վրա՝ լայն կապանի շուրջ, թեև հազվադեպ դեպքերում ձվարանը պտտվում է մեզոօվարիումի շուրջ, կամ արգանդափողը պտտվում է մեզոսալպինքսի շուրջ։ 80% դեպքերում ոլորումը տեղի է ունենում միակողմանի՝ աջ կողմի թեթև գերակշռությամբ։ Ձվարանների ոլորման ժամանակ ձվարանը պտտվում է և՛ ձագար-կոնքային կապանի (այսինքն՝ կախակալ կապան) և արգանդ-ձվարանային կապանի (այսինքն՝ ձվարանային կապանի) շուրջ՝ խանգարելով արյան հոսքը դեպի ձվարան։

## Ախտորոշում
Ձվարանի ոլորումը դժվար է ճշգրիտ ախտորոշել, և վիրահատությունը հաճախ կատարվում է նախքան որոշակի ախտորոշում դնելը։ Մանկաբարձագինեկոլոգիական բաժանմունքում կատարած ուսումնասիրությունը ցույց է տվել, որ ձվարանի ոլորման նախավիրահատական ախտորոշումը հաստատվել է մարդկանց միայն 46%-ի մոտ։

### Ուլտրաձայնային հետազոտություն
Գինեկոլոգիական ուլտրասոնոգրաֆիան ախտորոշման նախընտրելի տարբերակն է։ Առաջարկվել է նաև որպես ախտորոշման միջոց օգտագործել դոպլեր ուլտրաձայն։ Սակայն ոլորման դեպքում դոպլեր հոսքը ոչ միշտ է, որ բացակայում է՝ վերջնական ախտորոշումը հաճախ իրականացվում է վիրահատական սրահում։

Դոպլեր սոնոգրաֆիայով ձվարանային արյան հոսքի բացակայությունը ձվարանի ոլորման լավ կանխատեսիչ է։ Պաթոլոգիկ ցածր հոսքով կանանց մոտ ձվարանի ոլորման հավանականությունը ավելի մեծ է։ Ձվարանային ոչ նորմալ արյան հոսքի զգայունությունը և սպեցիֆիկությունը համապատասխանաբար կազմում են 44% և 92%, իսկ դրական և բացասական կանխատեսող արժեքները համապատասխանաբար 78% և 71% են։ Դոպլեր սոնոգրաֆիայով հոսքի սպեցիֆիկ առանձնահատկություններն են․
* Քիչ կամ բացակայող ներձվարանային երակային հոսք։ Սա հաճախ հանդիպում է ձվարանի ոլորման ժամանակ։
* Բացակայող զարկերակային հոսք։ Սա ձվարանի ոլորման ժամանակ ավելի հազվադեպ է հանդիպում։
* Բացակայող կամ հետադարձ դիաստոլիկ հոսք։
Նորմալ անոթավրումը չի բացառում ընդհատվող ոլորումը։ Երբեմն կարող է լինել նորմալ դոպլեր հոսք, քանի որ ձվարանը ունի կրկնակի արյան մատակարարում՝ ինչպես ձվարանային, այնպես էլ արգանդային զարկերակներից։

Ուլտրաձայնային այլ առանձնահատկություններից են՝
* Մեծացած հիպոէխոգեն կամ հիպերէխոգեն ձվարան
* Ծայրամասորեն տեղաշարժված ձվարանային ֆոլիկուլներ
* Ազատ հեղուկ կոնքի խոռոչում։ Սա կարող է առկա լինել դեպքերի ավելի քան 80%-ում։
* *Հորձանուտի նշան*, ինչը խոսում է ոլորված անոթային ոտիկի մասին
* Հաճախ կարելի է հայտնաբերել ոլորման հիմքում ընկած ձվարանի ախտահարումը։
* Արգանդը կարող է փոքր ինչ շեղված լինել դեպի ոլորված ձվարանը։

## Բուժում
Ձվարանի ոլորման վիրահատական բուժումը ներառում է լապարասկոպիա՝ ոլորված ձվարանը ետ ոլորելու համար և, հնարավոր է, օոֆորոպեքսիա՝ ձվարանն ամրացնելու համար, որը հավանական է, որ նորից ոլորվելու է։ Ծանր դեպքերում, երբ արյան հոսքը դեպի ձվարան երկար ժամանակով ընդհատվում է, կարող է առաջանալ ձվարանների նեկրոզ։ Այս դեպքերում ձվարանն անհրաժեշտ է հեռացնել վիրահատական ճանապարհով։

## Համաճարակաբանություն
Ձվարանի ոլորումը կազմում է գինեկոլոգիական շտապ դեպքերի մոտ 3%-ը։ Ձվարանի ոլորման հաճախականությունը բոլոր տարիքի կանանց մոտ 5,9 է 100000 կնոջ հաշվարկով, իսկ վերարտադրողական տարիքի (15-45 տարեկան) կանանց մոտ՝ 9,9՝ 100000 կնոջ հաշվարկով։ Դեպքերի 70%-ում այն ախտորոշվում է 20-ից 39 տարեկան կանանց մոտ։ Ռիսկը մեծանում է հղիության և դաշտանադադարի ընթացքում։ Ռիսկի գործոնները ներառում են ձվարանային կապանների մեծացած երկարություն, պաթոլոգիկ մեծացած ձվարաններ (ավելի քան 6 սմ), ձվարանի գոյացություններ կամ կիստաներ և հղիության ընթացքում մեծացած դեղին մարմնիկ։

## Տես նաև
* Ամորձու ոլորում – համարժեք վիճակ տղամարդկանց մոտ

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ

Կատեգորիա:Գինեկոլոգիա
Կատեգորիա:Գինեկոլոգիական հիվանդություններ