Կիբերճկունություն

մինի|2024թ ցուցադրված կիբերճկուն հնարավորություններով սարք
մինի
**Կիբերճկունություն**, կանխատեսելու, դիմակայելու, վերականգնվելու և կիբերռեսուրսների վրա անբարենպաստ պայմաններին, սթրեսներին, հարձակումներին կամ փոխզիջումներին հարմարվելու ունակությունն է: Ըստ էության, կիբերճկունությունը, կազմակերպության կիբերանվտանգության արդյունավետությունն է: Կիբերճկունությունը տարբերվում է կիբերանվտանգությունից նրանով, որ այն ընդգծում է առաքելության ազդեցությունը նվազագույնի հասցնելու անհրաժեշտությունը, այլ ոչ թե տեղեկատվության, տեղեկատվական համակարգերի կամ այլ ակտիվների կորուստները նվազագույնի հասցնելու անհրաժեշտությունը: Կիբերճկունությունը տարբերվում է ճկունության այլ եղանակներից նրանով, որ այն կենտրոնանում է աշխատանքի խափանումներին հակազդելու վրա:

## Ստանդարտներ
* Տեղեկատվական անվտանգություն ,
* Բիզնեսի շարունակականություն, 
* Ռիսկերի կառավարման համակարգ, 
* Ճկունության կազմակերպում:

## Մետրիկա
Կիբերանվտանգության արդյունավետությունը չափելու երկու տարբեր մոտեցում կա՝ վահանակներ և չափորոշիչներ: 

### Տեղեկատվական վահանակներ
Տեղեկատվական վահանակները  թույլ են տալիս գնահատել Կիբերանվտանգության արդյունավետության ցուցանիշները քանակական առումով՝ ծախսերի, ռիսկի մակարդակի և ժամանակի առումով: Անվանում են հիմնական կատարողականի ցուցանիշներ:

# Հայտնաբերման և արձագանքման միջին ժամանակը,
# Հայտնի խոցելիություններով համակարգերի քանակը,
# Սխալ կազմաձևված  վկայագրերի քանակը,
# Կորպորատիվ ցանցի միջոցով փոխանցվող տվյալների քանակը,
# Մուտքի մակարդակ ունեցող օգտվողների թիվը,
# Նախկին աշխատողների հավատարմագրերն անջատելու օրերի քանակը,
# Որոշակի ժամանակահատվածում բացված կապի նավահանգիստների քանակը,
# Երրորդ կողմի մուտքի ստուգման հաճախականությունը,
# Երրորդ կողմի մուտքի հաճախականությունը կրիտիկական կորպորատիվ համակարգերին,
# Կիբերանվտանգության արդյունավետ քաղաքականություն ունեցող բիզնես գործընկերների տոկոսը:

### Փորձարկում
Նշագրումը նմանատիպ կազմակերպություններից տվյալների հավաքագրումն է՝ սեփական կազմակերպության կիբերանվտանգության միջոցառումների հետ համեմատելու համար: Նրանք համեմատում են իրենց ցուցանիշները  նմանատիպ այլ կազմակերպությունների ցուցանիշների հետ՝ հատուկ ուշադրություն դարձնելով հետևյալ կետերին:

# Արագություն՝ որքան արագ կազմակերպությունները կարող են հայտնաբերել անվտանգության խախտում, պատասխան գործողություններ ձեռնարկել և նորմալ վերադառնալ աշխատանքի:
# Խափանումների հանդուրժողականություն՝ խափանված կամ դադարեցված համակարգերի քանակը և  ժամանակը:
# Որքան ճշգրիտ են նրանք հայտնաբերել կիբերհանցագործությունները,
# Որքան են տևում հարձակումները, որքան մեծ են խափանումները և որքան մեծ են ծախսերը կազմակերպության համար,
# Ավտոմատացում՝ որքանով է կախված մարդկանցից / որքանով է ավտոմատացված հարձակումների հայտնաբերումը /կանխումը,
# Տվյալների գաղտնիության կարգավորում՝  քանի խախտում և որքան տուգանք է գրանցվել,
# Համագործակցություն՝ որքան հաճախ և որքան արդյունավետ է կազմակերպությունը համագործակցում իրավապահ մարմինների կամ անվտանգության այլ ոլորտների հետ:

## Գնահատականներ
### Կիբերճկունության ակնարկ
Կազմակերպության գործառնական կայունությունը և կիբերանվտանգության տեխնիկան գնահատելու համար օգտագործվում են հատուկ մշակված անվճար, կամավոր, ոչ տեխնիկական գնահատում: Կառավարման մոդելի հիման վրա ստեղծելվել են կիբերանվտանգության  գնահատման եղանակներ՝ համագործակցելով Կարնեգի Մելոնի համալսարանի ծրագրային ապահովման ճարտարագիտության ինստիտուտի համակարգչային արտակարգ իրավիճակների արձագանքման թիմի ստորաբաժանման հետ:

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Concepts
Կատեգորիա:Համացանցային մշակույթ