open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Էդի Ջոնսոն (բասկետբոլիստ, 1955)

**Էդվարդ Լի «Արագ Էդի» Ջոնսոն** (, ), ամերիկացի նախկին պորոֆեսիոնալ բասկետբոլիստ։

## Սպորտային կարիերա
Խաղացել է հարձակվողի պաշտպանի դիրքում։ Սովորել է Օբերնի համալսարանում։ 1977 թվականի NBA դրաֆթի ժամանակ ընտրվել է «Ատլանտա Հոքս» ակումբի կողմից՝ 49-րդ համարի ներքո։ Հետագայում հանդես է եկել «Կլիվլենդ Կավալիերս» և «Սիեթլ Սուպերսոնիքս» ակումբների կազմում։ NBA-ում, ընդհանուր առմամբ, անցկացրել է 10 մրցաշրջան։ Երկու անգամ մասնակցել է NBA բոլոր աստղերի խաղին (1980-1981)։ Երկու անգամ ընդգրկվել է NBA բոլոր աստղերի պաշտպանության երկրորդ հավաքականի կազմում (1979-1980)։ NBA կարիերայի ընթացքում, ընդհանուր առմամբ, խաղացել է 675 խաղ, որոնց ժամանակ հավաքել է 10 163 միավոր (15,1 մ/խ), կատարել 1522 անդրադարձ, 3436 փոխանցում, 761 խլում և 89 բլոկշոտ։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Վիճակագրությունը NBA.com կայքում

Կատեգորիա:ԱՄՆ-ում ծնվածներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի բասկետբոլիստներ
Կատեգորիա:ԲԱԱ-ի բասկետբոլիստներ
Կատեգորիա:Ատլանտա Հոքսի բասկետբոլիստներ
Կատեգորիա:Կլիվլենդ Կավալիերսի բասկետբոլիստներ
Կատեգորիա:Սիեթլ Սուպերսոնիքսի բասկետբոլիստներ
Էդի Ջոնսոն (այլ կիրառումներ)

**Էդի Ջոնսոն** կարող է վերաբերվել.

* Էդվարդ Ջոնսոն (1816—1873), ԱՄՆ բանակի սպա։
* Էդի Ջոնսոն (ծնվ. 1955), «Արագ Էդի», ամերիկացի բասկետբոլիստ, որը հանդես է եկել NBA-ում 1977-1987 թվականներին։
* Էդի Ջոնսոն (ծնվ. 1959), ամերիկացի բասկետբոլիստ, որը հանդես է եկել NBA-ում 1981-1999 թվականներին։
* Էդի Ջոնսոն (ծնվ. 1984), ամերիկացի ֆուտբոլիստ, հարձակվող։
NBA տարվա մարզիչ

[thumb|250px|upright|[Փեթ Ռայլի, եռակի տիտղոսակիր (1990, 1993, 1997)]]
[thumb|upright|[Ռեդ Աուերբաք, դարձել է տիտղոսակիր 1964-65 մրցաշրջանին]]
[thumb|upright|[Լարի Բըրդ, դարձել է տիտղոսակիր 1997-98 մրցաշրջանին]]

**Բասկետբոլի ազգային ասոցիացիայի տարվա մարզիչ**, տիտղոս, տրվում է NBA պարբերական մրցաշրջանի լավագույն մարզչին։ Շնորհվում է 1962-63 մրցաշրջանից։ Հաղթողը ստանում է Ռեդ Աուերբաքի անվան մրցանակը։

## Հաղթողներ

## Տես նաև
* ABA տարվա մարզիչ

## Ծանոթագրություններ
*  Ընտրվել է NBA-ի պատմության 10 մեծագույն մարզիչների ցանկի կազմում.
*  Մայք Դ’Անթոնի ունի երկու քաղաքացիություն (ԱՄՆ-Իտալիա).

## Արտաքին հղումներ
;Հիմնական
* 
* 

;Հատուկ

Կատեգորիա:Բասկետբոլի ազգային ասոցիացիայի ցանկեր
Հաղթանակի մեդալ

**Հաղթանակի մեդալ** ( Հաղթանակի միջդաշնակցային մեդալ), հուշամեդալներ ի պատիվ առաջին համաշխարհային պատերազմի հաղթանակի, որոնք թողարկվել են գրեթե բոլոր դաշնակից երկրներում։

## Պատմություն
Առաջին համաշխարհային պատերազմի հաղթանակի կապակցությամբ դաշնակից հաղթող երկրներում (Բելգիա, Բրազիլիա, Մեծ Բրիտանիա, Հունաստան, Իտալիա, Կուբա, Պորտուգալիա, Ռումինիա, Սիամ, ԱՄՆ, Ֆրանսիա, Չեխոսլովակիա, Հարավաֆրիկյան Միություն, Ճապոնիա) թողարկվել են նույն դիզայնով և ժապավեններով հուշամեդալներ։ Հաղթանակի հուշամեդալի թողարկման նախաձեռնողը Ֆրանսիայի մարշալ Ֆերդինանդ Ֆոչն էր, որը 1918 թվականի ապրիլից Անտանտի զինված ուժերի գերագույն գլխավոր հրամանատարն էր և Խորհրդային Ռուսաստանի զինված ինտերվենցիայի կազմակերպիչներից մեկը։ Նրա առաջարկով, Փարիզի խաղաղության կոնֆերանսի ընթացքում, այն երկրներին, որոնք ռազմական գործողություններին մասնակցում էին Անտատի կողմից, խորհուրդ էր տրվում թողարկել պարգևներ՝ «Հաղթանակի հուշամեդալ» անվամբ։ Դրանք պետք է պատրաստվեին բրոնզից և ունենային 36 մմ տրամագիծ։ Մեդալի երեսին պետք է դրոշմված լիներ Հաղթանակի կերպարի այլաբանական պատկերը՝ մեջքին թևեր, իսկ մյուս երեսին՝ դաշնակից երկրների անունը կամ նրանց գերբը, ինչպես նաև տվյալ երկրի լեզվով «Մեծ պատերազմ քաղաքակրթության համար» կարգախոսը։ Ժապավենը բոլոր երկրների համար միատեսակ էր և իրենից ներկայացնում էր երկու փոխկապակցված ծիածան, որոնց կենտրոնում պետք է լինեին կարմիր, իսկ եզրերին մանուշակագույն գծեր։

## Շքանշաններ

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* First World War Medal Index Cards
* The Victory Medal 1914—1919
* British World War One Campaign Medals 

Կատեգորիա:ԱՄՆ-ի ռազմական պարգևներ
Կատեգորիա:Առաջին համաշխարհային պատերազմ
Կատեգորիա:Ֆրանսիայի պարգևներ
Արմո Հարենց

**Արմո Բագրատի Հարենց** (**Արամայիս Բագրատի Հարությունյան**, ), հայ պատմաբան։ Պատմական գիտությունների դոկտոր, պրոֆեսոր։

## Կենսագրություն
Արմո Հարենցը ծնվել է 1910 թվականի մայիսի 20-ին Իջևանում։ 1938 թվականին ավարտել է Երևանի պետական համալսարանի պատմության ֆակուլտետը։ 1928-1959 թվականներին աշխատել է ՀԼԿԵՄ և ՀԿԿ մարմիններում։ 1930-1933 թվականներին եղել է «Պիոներ կանչ» և «Պիոներ ղեկ» պարբերականների խմբագիր։ 1947-1950 թվականներին՝ Լենինականի, 1952-1953 թվականներին՝ Երևանի քաղկոմների առաջին քարտուղար։ 1947 թվականին պաշտպանել է դոկտորական ատենախոսություն, 1949 թվականին՝ ստացել պրոֆեսորի կոչում։ 1959-1963 թվականներին եղել է ՀԽՍՀ ԳԱ Պատմության ինստիտուտի տնօրեն, 1963-1967 թվականներին՝ Հեռակա մանկավարժական ինստիտուտի ռեկտոր։ 1968-1975 թվականներին դասախոսել է ԵՊՀ-ում։ 1975-1995 թվականներին եղել է Մոսկվայի Սերգո Օրջոնիկիձեի անվան կառավարման ինստիտուտի պատմության ամբիոնի վարիչ։

Մահացել է 1995 թվականի դեկտեմբերի 15-ին Մոսկվայում, թաղված է Երևանում։

## Ստեղծագործություններ
Աշխատությունները վերաբերում են Անդրկովկասի հեղափոխական շարժման, Հայաստանի սոցիալիստական շինարարության պատմությանը։ Մասնակցել է «Հայ ժողովրդի պատմություն» (հ. 8, 1970) ակադեմիական հրատարակության ստեղծմանը։

* Ստալինը հայ ժողովրդի ազատարար/Сталин освободитель армянского народа, 1940: 
* Վերածնված երկիրը, 1940։
* Սիմոն Տեր-Պետրոսյան (Կամո)։ Կենսագրական համառոտ ակնարկ, 1956։ 
* Արևելքի ժողովուրդների առաջին համագումարը, 1960։ 
* Сталин и революционное движение в Армении в 1905-1907 г., 1940. 
* Народы Закавказья в борьбе против царизма в годы первой русской революции, 1957.
* Камо: Жизнь и революц. деятельность, 1958.
* Атлас Армянской Советской Социалистической республики, 1961.
* Дважды герой Советского Союза Н. Степанян, 1968.
* Հոկտեմբերի լենինյան դեկրետները և նրանց արձագանքները Անդրկովկասում, Երևան, Հայկական ԽՍՀ ԳԱ, 1969, 118 էջ։
* Անխախտ բարեկամություն, Երևան։ Հայաստան, 1969, 382 էջ։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:ԵՊՀ դասախոսներ
Կատեգորիա:ԵՊՀ պատմության ֆակուլտետի շրջանավարտներ
Կատեգորիա:ԽՄԿԿ 19-րդ համագումարի պատվիրակներ
Կատեգորիա:ԽՄԿԿ անդամներ
Կատեգորիա:ԽՍՀՄ ԳԽ 3-րդ գումարման պատգամավորներ
Կատեգորիա:Հայ պատմաբաններ
Կատեգորիա:Հայ պրոֆեսորներ
Կատեգորիա:Պատմական գիտությունների դոկտորներ
Կատեգորիա:Ստեղծագործական կեղծանուններ
Բայասի գավառակ

**Բայաս**, գավառակ Ծովային Կիլիկիայում, Ադանայի նահանգում։ Կենտրոնը Բայաս նավահանգիստն էր։

Գավառակի հյուսիս-արևմտյան կողմից սկսվում էր Սիս կաթողիկոսության երբեմնի կալվածք Ձիթաստան (Զեյթունլուք) կոչված լայնատարած անտառը։

## Բնակչություն
XX դարի սկզբին գավառակն ուներ 20000 բնակիչ։

## Տնտեսություն
Գավառակն ունեցել է ծովեզրյա դիրք, խոնավ ու տաք կլիմա, որը նպաստավոր է եղել երկրագործության և առևտրի զարգացման համար։ Գավառակը ծածկված էր կիտրոնի և նարնջի պարտեզներով։

Բնակչության հիմնական զբաղմունքը այգեգործություն, բրնձի մշակություն, շերամապահությունն ու առևտուրն էր։

## Վարչական բաժանում
XX դարի սկզբին գավառակն ուներ 49 գյուղ։ Գավառակի նշանավոր գյուղերից էին Չուք Մերզմե, Էոզեյրլի, Օջաքլը և Էրզին գյուղերը, որոնք միասին ունեին ավելի քան 1000 տուն, որից 800-ը՝ հայկական։

## Տես նաև
* Կիլիկիայի հայաբնակ բնակավայրեր

## Ծանոթագրություններ

## Աղբյուրներ
* Արեւմտահայաստանի եւ Արեւմտահայութեան Հարցերու Ուսումնասիրութեան Կեդրոն

Կատեգորիա:Կիլիկիայի գավառներ
Սարկավագ Բերդակցի

**Սարկավագ Բերդակցի**, XVI դարի հայ տաղերգու։

Կենսագրական տվյալները բացակայում են։ Եղել է կրոնավոր, ըստ երևույթին, Բերդակցի է կոչվել ծննդավայրի՝ Բերդակ գյուղի անունով (սակայն հայտնի չէ, թե հայկական մի քանի Բերդակ գյուղերից, որի անունով)։ Հայտնի է միակ «Գովասանութիւն խաղողոյ, բաժակի, այլև վասն ուրախութեան» (Երևանի Մեսրոպ Մաշտոցի անվան Մատենադարան, ձեռ․ 3081) բանաստեղծությամբ։ Բանաստեղծությունը նվիրված է գինուն, այնտեղ խմիչքը ներկայացված է որպես աստվածային պարգև, օգտակար բոլորի համար (թագավորներից մինչև աղքատներ և հաշմանդամներ)։ Խաղողի փորձված և նուրբ նկարագրությամբ Սարկավագը ոգեշնչում է նրա մեջ կյանքը։ Իր դատողությունները ամրապնդում է կրոնական փաստարկներով։ Նրա համար գինին որպես սուրբ խորհրդանիշ և գինին, որպես խմիչք համարժեք են, եթե առաջինը  թևավորում է հոգին, ապա երկրորդը՝ միտքը։ «Գովասանութիւն խաղողոյ, բաժակի, այլև վասն ուրախութեան» տաղը հրապարակվել էր արդեն 1892 թվականին, 1906 թվականին թարգմանվել է ֆրանսերեն։ Երբեմն Բերդակցու գրչին են վերագրում նաև «Թագուհի մի ես տեսա ժողովրդական» երգը։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Բերդակացի Սարկաւագի արարեալ գովասանութիւն խաղողոյ

Կատեգորիա:Հայ բանաստեղծներ
Օսմանիեի գավառակ

**Օսմանիե**, գավառակ Կիլիկիայում, Ադանայի նահանգում։ Կենտրոնը Օսմանիե գյուղաքաղաքն էր։

## Աշխարհագրություն
Գտնվում էր Ադանա քաղաքի հյուսիս-արևելյան կողմում, Ջահան (Պիրամոս) գետի ավազանում։

Տարածքը դաշտային է, օդը՝ չոր և առողջարար։

## Բնակչություն
XIX դարի վերջին գավառակն ուներ 7370 բնակիչ։ 1909 թվականի ջարդերից առաջ գավառակն ուներ 1000 տուն, որից 700-ը՝ հայկական։ Ջարդին զոհ գնաց 900 հայ։ 1913 թվականին ուներ 9832 հայ բնակիչ, որոնց մեծամասնությունը թուրքերի ձեռքով կոտորվեց 1915 թվականի Մեծ եղեռնի ժամանակ։

## Տնտեսություն
Բնակչության հիմնական զբաղմունքը բրնձի մշակությունն էր։

## Վարչական բաժանում
XIX դարի վերջին գավառակն ուներ 35 գյուղ։

## Տես նաև
* Կիլիկիայի հայաբնակ բնակավայրեր

## Ծանոթագրություններ

## Աղբյուրներ
* Արեւմտահայաստանի եւ Արեւմտահայութեան Հարցերու Ուսումնասիրութեան Կեդրոն

Կատեգորիա:Կիլիկիայի գավառներ
Տարսոնի գավառ

**Տարսոն**, գավառ Կիլիկիայում, Ադանայի նահանգում։ Կենտրոնը Տարսոն քաղաքն էր։

## Պատմություն
Հայերը թուրքերի կողմից մասայաբար կոտորվել կամ տարագրվել են 1909 ջարդերի և 1915-1918 թվականների Մեծ եղեռնի ժամանակ։

## Բնակչություն
1894 թվականին գավառն ուներ 79000 միայն հայ բնակիչ։

## Վարչական բաժանում
Գավառն ուներ 88 բնակավայր, իսկ ըստ «Հուշամատյանի»՝ 180 բնակավայր։

1894 թվականին գավառի կազմի մեջ էին մտնում հետևյալ գավառակները (կամ գյուղախմբերը).
* Ալվանլի
* Ուլաշ

## Տես նաև
* Կիլիկիայի հայաբնակ բնակավայրեր

## Ծանոթագրություններ

## Աղբյուրներ
* Արեւմտահայաստանի եւ Արեւմտահայութեան Հարցերու Ուսումնասիրութեան Կեդրոն

Կատեգորիա:Կիլիկիայի գավառներ
Իվան Սեչենովի հուշարձան

**Իվան Սեչենովի հուշարձան** (), հուշարձան Ռուսաստանի մայրաքաղաք Մոսկվայում, որը նվիրված է ռուս լուսավորիչ, բժիշկ, կենսաբան, ֆիզիկաքիմիկոս, հոգեբանության հիմնադիրներից մեկին` Իվան Սեչենովին։ 1955 թվականին ԽՍՀՄ գիտությունների ակադեմիան, ԽՍՀՄ առողջապահության նախարարությունը և ԽՍՀՄ բժշկական գիտությունների ակադեմիան Սեչենովի մահվան հիսունամյա տարելիցի կապակցությամբ առաջարկեցին Մոսկվայում տեղադրել գիտնականի քանդակը։ Նախաձեռնությանը աջակցում էին նաեւ ԽՍՀՄ մշակույթի նախարարությունը և Մոսկվայի քաղաքային գործադիր կոմիտեն։ Նույն թվականի հոկտեմբերի 4-ին հրապարակվեց ԽՍՀՄ կոմունիստական կուսակցության կենտրոնական կոմիտեի որոշումը` հուշարձանը կառուցելու հրահանգով։ Նրա բացումը տեղի ունեցավ 1958 թվականի ապրիլի 2-ին Մոսկվայի Իվան Սեչենովի անվան բժշկական ինստիտուտի շենքի դիմաց։ Նախագծի հեղինակներն են քանդակագործ Լև Կերբելը և ճարտարապետ Լեոնիդ Պոլյակովը։ 1960 թվականին հուշարձանը ճանաչվել է մշակութային ժառանգության օբյեկտ (ՌԽՖՍՀ նախարարների խորհրդի 1960 թվականի օգոստոսի 30-ի «ՌԽՖՍՀ-ում մշակութային հուշարձանների պահպանության գործի հետագա բարելավման մասին» թիվ 1327 որոշման համաձայն, գրանցման համար` 771411200870006)։

*Հուշարձանի հասցեն`* ք. Մոսկվա, Պիրոգովի փողոց, տուն 2, շինություն 3։

## Նկարագրություն
Մինչև գոտկատեղը բրոնզե կիսանդրին տեղադրված է գրանիտե պատվանդանի վրա։ Բժշկական հալաթով պրոֆեսորը պատկերված է ամբիոնի առջև` դասախոսություն կարդալիս։ Նրա գլուխը թեքված է դեպի ձախ, հայացքն ուղղված է ունկնդիրներին։ Ձախ ձեռքը փոքր-ինչ հենվում է ամբիոնին, ձախում կոնսպեկտներն են։

## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն
*  
*  
*  
*  
*  
* 

Կատեգորիա:1958 հիմնադրումներ
Կատեգորիա:Հուշարձաններ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Մոսկվայի հուշարձաններ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի մշակութային ժառանգության օբյեկտներ
Կատեգորիա:Քանդակներ այբբենական կարգով
Սիրո ապարանջան (Cartier)

[250px|մինի|աջից|[Սեր|Սիրո ապարանջանի նոր թողարկում (պտուտակահանը չի պատկերված)]]

**Սիրո ապարանջան** (L⊝Ve ոճով, «O» տառի ներսում հորիզոնական գծով, որը վերաբերում է ապարանջանի կողպման մեխանիզմին), ոսկերչական իր, որը ստեղծվել է 1969 թվականին Ալդո Չիպուլոյի կողմից Cartier ընկերության համար։ Սիրո ապարանջանի վաղ տարբերակներին բնորոշ էր ոսկեզօծումը, մինչդեռ ավելի նոր նմուշները ստեղծվում են ամուր ոսկուց կամ պլատինից։ Ապարանջանների գները տարբեր են` կախված ապարանջանի նյութերից, իսկ որոշները կարող են գերազանցել 35,000 դոլարը։ 2015 թվականի դրությամբ սիրո ապարանջանը դեռևս արտադրության մեջ է, և Cartier-ը զարգացնում է այդ գիծը` ներառելով այս յուրօրինակ ապարանջանի դիզայնի վրա հիմնված արտադրանք, այդ թվում` ճարմանդներ, մատանիներ, ականջօղեր, մանյակներ և ժամացույցներ։ 2006 թվականին գիծը համարվում էր  Cartier-ի պատմության ամենահաջող հավաքածուն։

Ապարանջանը որոշակի քննադատության է արժանացել նրա դիզայնի վերաբերյալ, որը ոմանք համեմատում են միջնադարյան սրբազան գոտիների հետ.: Սիրո Ապարանջանները նաև խնդիրներ են առաջացրել ավիաընկերության անվտանգության աշխատակիցների և տրանսպորտի անվտանգության վարչության գործակալների մոտ, որոնք նշում են, որ ապարանջանները 2015 թվականին «ամենամեծ պրոբլեմն էին», քանի որ անհրաժեշտ էր հեռացնել ավիաուղիների ուղևորների ամբողջ մետաղական իրերը օդանավակայանի անվտանգության մետաղական դետեկտորների միջով անցնելիս և անհրաժեշտ էր ապարանջանները հեռացնել։

1990-ական թվականներին Cartier-ը դատավարություն է սկսել Մանհեթենի և Պուերտո Ռիկոյի զարդերի խանութների դեմ, պնդելով, որ խանութները վաճառում են կեղծ  ապարանջաններ։

## Կողպման մեխանիզմ
Ի տարբերություն այլ ավանդական ապարանջանների, որոնք ձեռքի վրա սահելով բավական լայն են դաստակի վրա կամ հեշտությամբ կարող են բացվել, որպեսզի դրանք կրեն, սիրո ապարանջանը նախատեսված է բացել` օգտագործելով միայն հատուկ պտուտակահան, որը տրամադրվում է ամեն ապարանջանի հետ։ Պտուտակահանը մատչելի է նաև մանյակի ձևով, որը թույլ է տալիս, որ ապարանջանը «կողպվի» մեկ անձի վրա, իսկ «բանալին» պահվի մյուսի պարանոցին, որպես իրենց փոխհարաբերությունների խորհրդանիշ։

## Փոփոխություններ
Cartier-ն առաջարկեց 18 կարատ դեղին ոսկով, 18 կարատ «վարդագույն» ոսկով, 18 կարատ սպիտակ ոսկով և պլատինով սիրո ապարանջան։ Որոշ ապարանջաններ ներկայացվում են պտուտակի պտույտի տեղում կամ փոխարեն ադամանդներով։ Առաջարկվում են նաև կերամիկական դետալներ և հատուկ գունավոր թանկարժեք քարեր։ Ադամանդապատ տարբերակները հասանելի դարձան 2009 թվականին։ Չփակվող կամ չկողպվող փակոցներ տարբերակները նույնպես հասանելի են։

2006 թվականի հունիսին Cartier-ը ներկայացրեց *սիրո բարեգործական ապարանջան*, բաղկացած մետաքսե լարից և LOVE բառը կրող ոսկե օղակից։ Cartier-ը յուրաքանչյուր ապարանջանի վաճառքից 150 դոլար նվիրաբերում է տարբեր բարեգործական կազմակերպությունների, որոնցից յուրաքանչյուրը ֆինանսավորվում է նվիրատվություններով։ Բարեգործական ապարանջանի 2009 թվականի տարբերակը ներկայացրեց դերասանուհի Եվա Մենդեսը։

## Տես նաև
*Հավատարմության գոտի

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
*Cartier Love Collection, Cartier's showcase website for the *Love* brand 2016.

Կատեգորիա:Զարդարանքներ
Ադրբեջանի գրողների միություն

**Ադրբեջանի գրողների միություն** ()-Ադրբեջանի գրողների, բանաստեղծների և թարգմանիչների ամենամեծ հասարակական կազմակերպությունը; Խորհրդային տարիներին միությունը կոչվում էր Ադրբեջանի գրողների դաշինք։ Ներկայումս կան ավելի քան 1600 անդամներ։

## Պատմություն
Ադրբեջանի գրողների դաշինքը ստեղծվել է 1934 թվականի հունիսի 13-ին, Ադրբեջանի գրողների առաջին համագումարում։ Մինչ 1934 թվականը ադրբեջանցի գրողները մտնում էին գրական զանազան միավորումների մեջ։ 1923 թվականին հիմնվել է Սովետական Ադրբեջանի գրական առաջին միավորումը՝ Թուրքական գրական և պոեզիա ասոցիացիան։
Միությունն ուներ իր կարճ անվանումը՝ «Կայծակ»։ Միության նպատակն էր «նպաստել ադրբեջանական ինքնուրույն և թարգմանական գրականության զարգացմանը»։ Գրական այս առաջին միավորումը գոյությունը պահպանեց մինչև 1925 թվականը։ Խորհրդային ժամանակաշրջանի գրական երկրորդ միավորումը «Ոսկե մատիտներ»ն է, որ հիմնադրվել է 1925 թվականի դեկտեմբերի 25-ին, Բաքվում։

1927 թվականի հուլիսի սկզբին ադրբեջանցի գրողների առաջին ընդհանուր ժողովում որոշվեց միավորել բոլոր գրական միությունները մեկ կազմակերպության շուրջ։ Ստեղծվել է Ադրբեջանի գրողների միության ժամանակավոր խորհուրդը։

Ադրբեջանի գրողների միությունը ստեղծվել է 1934 թվականի հունիսի 13-ին Բաքվում, ադրբեջանական գրողների առաջին համագումարում։

## ԱԳՄ նախագահներ
* Մամեդքազիմ Ալաքբերլի (1934-1936);
* Սեյֆուլլա Շամիլով (1936-1938);
* Ռասուլ Ռջա (1938-1939);
* Սուլեյման Հուսեյն Ռահիմով (1939-1940);
* Սամեդ Վուրղուն (1941-1944);	
* Սուլեյման Հուսեյն Ռահիմով (1944-1945);
* Սամեդ Վուրղուն (1945-1948);
* Միրզա Իբրախիմով (1948-1954);
* Սուլեյման Հուսեյն Ռահիմով (1954-1958);
* Հուսեյն Մեհթի (1958-1965);
* Միրզա Իբրախիմով (1965-1975);
* İmran Qasımov (1975-1981);
* Միրզա Իբրախիմով (1981-1986);
* Իսմայըլ Շըխլը (1986-1987);
* Անար (1987)։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Ստեղծագործական միություններ
Կատեգորիա:Գրական խմբավորումներ
Կատեգորիա:Ադրբեջանի մշակութային կազմակերպություններ
Ուլաշի գավառակ

**Ուլաշ**, գավառակ (գյուղախումբ) Կիլիկիայում, Ադանայի նահանգի Տարսոնի գավառում։ Կենտրոնն Ուլաշ գյուղն էր։

## Բնակչություն
1894 թվականին գավառակն ուներ 4500 բնակիչ։

## Տնտեսություն
Բնակչության հիմնական զբաղմունքը ցորենի մշակություն, ասնանապահությունն էր և կաթնեղենի արտադրությունը։

## Վարչական բաժանում
1894 թվականին գավառակն ուներ 32 գյուղ։

## Տես նաև
* Կիլիկիայի հայաբնակ բնակավայրեր

## Ծանոթագրություններ

## Աղբյուրներ
* Արեւմտահայաստանի եւ Արեւմտահայութեան Հարցերու Ուսումնասիրութեան Կեդրոն

Կատեգորիա:Կիլիկիայի գավառներ
Կարլ Լյուգեր

**Կարլ Լյուգեր** (, ), Վիեննայի քաղաքապետ (1897—1910), քրիստոնյա- սոցիալիստների ղեկավար, որը բացի այդ հակասեմական գաղափարների հետևորդ էր։

## Կենսագրություն
20–րդ դարի սկզբին Լյուգերը մեծ ներդրում ունեցավ Վիեննայի զարգացման գործում։ Նրա անունն էր կրում Վիեննայի կենտրոնական գերեզմանատանը գտնվող ամենամեծ եկեղեցին («Կարլ Լյուգերի հուշային եկեղեցին»)։ Վիեննայի Ռինգշտրասե փողոցի ծառուղիներից մեկը կոչվել է նրա անունով։ Սակայն 2012 թվականի ապրիլի 19–ին այն անվանափոխվել է «Համալսարանային ծառուղու»։ Քաղաքապետարանը համարում էր, որ Լյուգերի անունը արատավորվել էր նրա հակասեմականությամբ։ Վիճելի է Կ․ Լյուգերի ազդեցության հարցը Վիեննայում բնակվող երիտասարդ Հիտլերի հայացքների վրա։

## Կարլ Լյուգերի կերպարը կինոյում
* «Հիտլեր․ Սատանայի ծագումը» / «Hitler: The Rise of Evil» (Կանադա, ԱՄՆ, 2003) ռեժիսոր Կրիստիան Դյուգե, Կառլ Լյուգերի դերում` Ռիչարդ Խաս։

## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն
* Leopold Tomola: *Unser Bürgermeister Dr. Karl Lueger. Festschrift*. Gerlach & Wiedling, Wien 1904
* Felix Salten: *Das österreichische Antlitz. Essays*. S.Fischer 1910
* Richard Kralik: *Karl Lueger und der christliche Sozialismus*. Vogelsang, Wien 1923
* Richard Soukup: *Lueger und sein Wien*. ÖVP, Wien 1953
* Rudolf Kuppe: *Karl Lueger und seine Zeit*. Österreichische Volksschriften, Wien 1933
* Rudolf Kuppe: *Karl Lueger. Persönlichkeit und Wirken*. Hollinek, Wien 1947
* Kurt Skalnik: *Dr. Karl Lueger. Der Mann zwischen den Zeiten*. 1954
* Heinrich Schnee: *Karl Lueger. Leben und Wirken eines großen Sozial- und Kommunalpolitikers. Umrisse einer politischen Biographie*. Duncker & Humblot, Berlin 1960 (zuerst als: ders., *Karl Lueger. Leben und Wirken eines großen Deutschen.* Paderborn 1936.)
* Felix Czeike: *Liberale, christlichsoziale und sozialdemokratische Kommunalpolitik (1861—1934)*. 1962
* John W. Boyer: *Political Radicalism in the Late Imperial Vienna. Origins of the Christian-Social Movement 1848—1897*, Chicago 1981; ND Chicago 1995.
* Helmut Andics: *Luegerzeit*. 1984
* Rudolf Spitzer: *Des Bürgermeisters Lueger Lumpen und Steuerträger*. Wien 1988
* Brigitte Hamann: *Hitlers Wien. Lehrjahre eines Diktators*. Piper, München 1996 ISBN 3-492-03598-1
* Johannes Hawlik: *Der Bürgerkaiser. Karl Lueger und seine Zeit*. Herold, Wien 1985 ISBN 3-7008-0286-2
* Robert S. Wistrich: *Karl Lueger and the Ambiguities of Viennese Antisemitism.* In: *Jewish Social Studies.* 45. 1983, S. 251—262
* Anna Ehrlich: *Karl Lueger — Die zwei Gesichter der Macht*. Amalthea, Wien 2010, ISBN 978-3-85002-700-7.
* John W. Boyer: *Karl Lueger (1844—1910). Christlichsoziale Politik als Beruf*. Böhlau, Wien 2010, ISBN 978-3-205-78366-4.

Կատեգորիա:19-րդ դարի ավստրիացիներ
Կատեգորիա:Ավստրիական կայսրության անձինք
Կատեգորիա:Ավստրիայի քաղաքական գործիչներ
Կատեգորիա:Ավստրիացի իրավաբաններ
Կատեգորիա:Պատվո լեգեոնի շքանշանի կոմանդորներ
Կատեգորիա:Սուրբ Ստանիսլավի շքանշանի ասպետներ
Կատեգորիա:Վիեննայի համալսարանի շրջանավարտներ
Քոզանի գավառ

**Քոզան**, գավառ Կիլիկիայում, Ադանայի նահանգում։ Կենտրոնը Սիս քաղաքն էր, որի անունով կոչվել է նաև գավառը։

## Անվան ստուգաբանություն
Գավառի անունը գալիս է Կոզան Օղլու անունից։ Վերջինս 1825 թվականին գավառը կոչել է իր անունով։

## Աշխարհագրություն
Գավառն ընդգրկում էր Ադանայի նահանգի և Լեռնային Կիլիկիայի հյուսիս-արևելյան մասը՝ Սառան գետի հովիտը՝ արևելքից մինչև Ծամնդավ, հարավ-արևելքից մինչև Ջահան (Պիրամոս) գետերը։ Քոզանն հարավ-արևմուտքից սահմանակից էր Ադանայի, հարավ-արևելքից՝ Ջեբելբերեքեթի, արևելքից՝ Մարաշի գավառներին, արևմուտքից՝ Կարամանի նահանգի Նիկտեի, հյուսիս-արևմուտքից՝ Կեսարիայի գավառին, հյուսիսից՝ Սեբաստիայի վիլայեթին։

Քոզան ունի լեռնային տարածք։ Նրա միջով հոսում են Սարոս և Ջահան գետերը։

## Պատմություն
Ըստ Ի. Լեփսիուսի հայերը 1915 թվականի Մեծ եղեռնի ժամանակ ենթարկվել են բռնագաղթի և կոտորածների։

## Բնակչություն
1890-1900 թվականներին գավառն ուներ 60081 բնակիչ, որից 28000-ը՝ հայեր։

## Վարչական բաժանում
XIX դարի վերջին գավառը բաժանված էր 4 քաղաքապետության և 3 գավառակների, իսկ 1910 թվականին՝ 4 գավառակների։

Գավառի կազմի մեջ էին մտնում հետևյալ գավառակները (կամ գյուղախմբերը).
* Հաճն
* Քոզան (Քոզան Արևելյան, Քոզան Արևմտյան)
* Ֆեքե
* ևս 1 գավառակ

## Տես նաև
* Կիլիկիայի հայաբնակ բնակավայրեր

## Ծանոթագրություններ

## Աղբյուրներ
* Արեւմտահայաստանի եւ Արեւմտահայութեան Հարցերու Ուսումնասիրութեան Կեդրոն

Կատեգորիա:Կիլիկիայի գավառներ
Պավել Նախիմովի հուշարձաններ (Մոսկվա)

**Պավել Նախիմովի հուշարձաններ Մոսկվայում** (), ռուս ծովակալ Պավել Նախիմովի (1802-1855) երեք հուշարձաններ Ռուսաստանի մայրաքաղաք Մոսկվայում։ Տեղադրվել են 2005 թվականից մինչև 2012 թվականը։

## Սևաստոպոլյան պողոտա
 
Նախագծի հեղինակն է հայ քանդակագործ Սերժիկ Արտաշեսի Ոսկանյանը, որը կիսանդրին նվիրել է Ռուսաստանին։ Տեղադրման նախաձեռնողն էր Սևծովյան նավատորմի վետերանների խորհուրդը։ Հուշարձանի բացումը տեղի է ունեցել 2005 թվականի սեպտեմբերի 4-ին, Սևաստոպոլյան պողոտայի թիվ 29 տան հարևանությամբ։ Հանդիսավոր արարողությանը ներկա են եղել Աշխարհական ակումբի և Նախիմովի հիշատակի նախանձախնդիրների ընկերության անդամները, Կոտլովկա շրջանի ղեկավար Կլավդիա Գրիգորևնա Գրինյակը, Հարավարևմտյան վարչական շրջանի ղեկավարի առաջին տեղակալ Օլգա Նիկոլաևնա Լարիոնովան, Նախիմովների գերդաստանի ներկայացուցիչ Ալեքսանդր Պավլովիչ Նախիմովը, Սմոլենսկի մարզի Նախիմովի թանգարանի տնօրեն Եվգենի Վիկտորովիչ Կուլակովը, Սևծովյան նավատորմի վետերանների խորհրդի նախագահ Անատոլի Ֆեոդորովիչ Ֆետիսովը։

## Լենինգրադյան խճուղի
   
Հուշարձանը տեղադրվել է 2010 թվականի սեպտեմբերի 4-ին Մոսկվայի Պետրոս Մեծի անվան քաղաքային մանկական ծովային կենտրոնում` Լենինգրադյան խճուղի, 56ա հասցեով։

## Բոլշայա Կոսինսկայա փողոց

Հուշարձանի բացումը տեղի է ունեցել 2012 թվականի մայիսի 18-ին Կոսինսկի մանկական ծովային ակումբի մոտ։  Արարողությանը ներկա են եղել ակումբի հրամանատար Միխայիլ Գեորգիևիչ Շադրինը, որը նախաձեռնել էր հուշարձանի տեղադրումը, Նախիմովի անմիջական ժառանգ Ալեքսանդր Պավլովիչ Նախիմովը, նավատորմի աջակցության համառուսաստանյան շարժման ղեկավար Միխայիլ Պետրովիչ Նենաշևը, ռազմական ծովայինների միության ներկայացուցիչներ, նախիմովյան ուսումնարանի տարբեր տարիների շրջանավարտներ։ Քանդակագործ Ալեքսանդր Ապոլոնովի ստեղծած կիսանդրին ակումբին նվիրել է «Ռուսական փառքի ծառուղի» նախագիծը։ Պատվանդանի ձուլման, փոխադրման և քանդակի տեղադրման, ինչպես նաև այլ ծախսերը կատարվել են ակումբի հրամանատարի, վետերան նախիմովցիների, նավաստիների և մայրաքաղաքի բնակիչների կամավոր նվիրատվությունների հաշվին։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Մոսկվայի հուշարձաններ
Կատեգորիա:Քանդակներ այբբենական կարգով
Քոզանի գավառակ

**Քոզան**, գավառակ Կիլիկիայում, Ադանայի նահանգի Քոզանի գավառում։ Կենտրոնը Սիս քաղաքն էր, որին անունով էլ նաև կոչվել է գավառակը։

## Բնակչություն
1180-ական թվականներին ուներ մոտ 10 000 հայ բնակիչ։

## Վարչական բաժանում
1880-ական թվականներին ուներ 94 գյուղ։ Գավառակը բաժանվում էր արևելյան և արևմտյան մասերի։

## Տես նաև
* Կիլիկիայի հայաբնակ բնակավայրեր

## Ծանոթագրություններ

## Աղբյուրներ
* Արեւմտահայաստանի եւ Արեւմտահայութեան Հարցերու Ուսումնասիրութեան Կեդրոն

Կատեգորիա:Կիլիկիայի գավառներ
Տախիր և Զուխրա (այլ կիրառումներ)

**Տախիր և Զուխրա**, կարող է վերաբերել՝
* Տախիր և Զուխրա, արևելյան հեքիաթ-լեգենդ, 
* Տախիր և Զուխրա, 1945 թվականին նկարահանված ֆիլմ,
* Տախիր և Զուխրա, մուլտֆիլմ՝ ստեղծված «Ուզբեկֆիլմ» ստուդիայում։
Անար Ռզաև

**Անար Ռասուլ օղլու Ռզաև** (, )—ադրբեջանցի գրող, բանաստեղծ, թարգմանիչ, սցենարիստ; Ադրբեջանի գրողների միության նախագահ;

## Կենսագրություն
Անարի հայրը `բանաստեղծ Ռասուլ Ռզան, նրա մայրը` բանաստեղծուհի Նիգյար Ռաֆիբեյլին է։ Անարը ծնվել է 1938 թվականի մարտի 14-ին Բաքվում։ Անարը 1945 թվականին ընդունվել է Բյուլ-բյուլի անվան երաժշտական դպրոց։ 1955 թվականին ավարտել է այդ դպրոցը `արծաթե մեդալով։ 1955 թվականին Անարն ընդունվել է Ադրբեջանի պետական համալսարանի բանասիրական ֆակուլտետում։

1962 թվականին Անարն ամուսնացավ Ադրբեջանի արվեստի վաստակավոր գործիչ, պրոֆեսոր Զեմֆիրա Սաֆարովայի հետ։ Նրանք ունեն երկու երեխա։ Անարի որդին `Եգիպտոսի Արաբական Հանրապետությունում Ադրբեջանի դեսպանն է։

## Գործունեություն
Անարը 1991 թվականի մարտին գրողների միության IX համագումարում ընտրվել է Ադրբեջանի գրողների միության նախագահ։ 1997 թվականի հոկտեմբերի 30-ին, գրողների X համագումարում նա կրկին ընտրվել է Ադրբեջանի գրողների միության նախագահ։ Անարը 1995 և 2000 թվականներին ընտրվել է Ադրբեջանի Հանրապետության Միլի Մեջլիսի պատգամավոր։ Նա եղել է Միլլի Մեջլիսի մշակութային հանձնաժողովի նախագահը։ 1995 թվականին եղել է Ադրբեջանի Հանրապետության Սահմանադրական հանձնաժողովի անդամ։

Անարը ընտրվել է 2014 թվականին Թուրքախոս երկրների գրողների միության առաջին նախագահ։

## Պարգևներ և կոչումներ
## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:20-րդ դարի վիպասաններ
Կատեգորիա:Ադրբեջանի քաղաքական գործիչներ
Կատեգորիա:Ադրբեջանցի բանաստեղծներ
Կատեգորիա:Ադրբեջանցի գրողներ
Կատեգորիա:Ադրբեջանցի դրամատուրգներ
Կատեգորիա:Ադրբեջանցի կինոռեժիսորներ
Կատեգորիա:Ադրբեջանցի ռեժիսորներ
Կատեգորիա:Ադրբեջանցի սցենարիստներ
Կատեգորիա:Բաքվի պետական համալսարանի շրջանավարտներ
Կատեգորիա:ԽՄԿԿ անդամներ
Կատեգորիա:Խորհրդային գրողներ
Կատեգորիա:Խորհրդային թարգմանիչներ
Կատեգորիա:Պատվո շքանշանի ասպետներ (Ռուսաստան)
Ալեքսանդր Պուշկինի և Նատալյա Գոնչարովայի հուշարձան (Մոսկվա, Արբատ)

**Ալեքսանդր Պուշկինի և Նատալյա Գոնչարովայի հուշարձան** (), հուշարձան Ռուսաստանի մայրաքաղաք Մոսկվայում, որը նվիրված է ռուս մեծանուն բանաստեղծ Ալեքսանդր Պուշկինին և նրա կնոջը` Նատալյա Գոնչարովային։ Տեղադրվել է 1999 թվականին Արբատում, այն տան դիմաց, որտեղ նրանք ապրել են (այժմ Պուշկինի պետական թանգարանի «Ա. Ս. Պուշկինի թանգարան-բնակարանը Արբատում» բաժինն է)։ Նախագծի հեղինակներն են քանդակագործներ Ալեքսանդր և Իգոր Բուրգանովները, ճարտարապետներ Եվգենի Ռոզանովը և Ե. Կ. Շումովը։

## Նկարագրություն
Քանդակը ներկայացնում է զույգին պսակադրությունից հետո և նրանց պատկերում է ձեռք ձեռքի տված քայլելիս։ Բրոնզե երկու քանդակները պատրաստված են դիմանկարային մեծ նմանությամբ և տեղադրված են գրանիտե պատվանդանի, որի վրա արված է հետևյալ մակագրությունը. *«Ալեքսանդր Պուշկին և Նատալյա Գոնչարովա»*։

Հուշարձանի Ալեքսանդր Պուշկինն ավելի կարճահասակ է, քան նրա կինը։ Եվ իրոք, Պուշկինը Գոնչարովայից 9 սանտիմետրով ցածր էր և 13 տարով մեծ։ Բացի այդ, նորապսակների դեմքերը լուրջ են, նրանց ձեռքերը ոչ թե ամուր սեղմված են, այլ թեթևակի հպվում են իրար։ Այս հատկանիշները, ընդհանուր առմամբ, ստիպում են հիշել և մտորել մեծ բանաստեղծի ճակատագրի մասին Նատալյա Գոնչարովայի հետ պսակադրությունից հետո, սիրելիի պատվի համար նրա մենամարտի և մահվան մասին։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:1999 հիմնադրումներ Ռուսաստանում
Կատեգորիա:Ալեքսանդր Պուշկինի հուշարձաններ
Կատեգորիա:Հուշարձաններ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Մոսկվայի հուշարձաններ
Կատեգորիա:Քանդակներ այբբենական կարգով
Հարություն Աբրահամյան (զինվոր)

**Հարություն Հովհաննեսի Աբրահամյան**, (), զինվորական գործիչ, շարքային, քառօրյա պատերազմի մասնակից, զոհվել է  մարտական գործողությունների ժամանակ դեպի 6-րդ ՊՇ-ի ադրբեջանցիների առաջխաղացումը կասեցնելիս։

## Կենսագրություն
Ծնվել է Ադրբեջանի Խորհրդային Սոցիալիստական Հանրապետության Շամխորի շրջանի Նուկզար գյուղում։ Այնուհետև, 1988 թվականին ընտանիքի հետ տեղափոխվել է Հայաստանի Խորհրդային Սոցիալիստական Հանրապետություն և հաստատվել Վարդենիսի շրջանի Գյունեյ (այժմ՝ Արեգունի) գյուղում։ Հարությունի հայրը՝ Հովհաննես Աբրահամյանը եղել է Արցախյան պատերազմի մասնակից։

Հարությունը միջնակարգ կրթությունը ստացել է Արեգունի գյուղի միջնակարգ դպրոցում 1992-2002 թվականներին։ Ատամնատեխնիկի մասնագիտություն սովորելու պատրվակով մեկնել է Կոտայքի մարզի Հրազդան քաղաք։ 2003-2005 թվականներին պարտադիր զինվորական ծառայության է անցել Հայաստանի պաշտպանության նախարարության սահմանամերձ զորամասերից մեկում, եղել է հետախույզ-դիպուկահար։ Ծառայության ընթացքում արժանացել է «Լավագույն զինվոր-մարզիկ» կրծքանշանին։ Ծառայության ավարտից հետո շարունակել է ծառայությունը՝ որպես պայմանագրային զինծառայող։

Զոհվել է 2016 թվականի ապրիլին՝ Քառօրյա պատերազմի ժամանակ։

Արցախի նախագահ Բակո Սահակյանը Հարություն Աբրահամյանին հետմահու պարգևատրել է «Մարտական ծառայության» մեդալով։

Ամուսնացած էր, ունի երեք երեխա՝ մեկ որդի և երկու դուստր։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
*ՀԱՐՈՒԹՅՈՒՆ ՀՈՎՀԱՆՆԵՍԻ ԱԲՐԱՀԱՄՅԱՆ

Կատեգորիա:Արցախի Հանրապետության զինվորներ
Կատեգորիա:ՀՀ զինվորներ
Կատեգորիա:Քառօրյա պատերազմի մասնակիցներ հայկական կողմից
Կանչե կռունկ

**Կանչե կռունկ** կամ **Դե քելե, դե քելե Յուղաբեր**, հայկական ժողովրդական պանդխտության երգ, պահպանվել է Կոմիտասի մշակմամբ։ Ազգագրական ժողովածուում այս երգը կա «Դե քելե, դե քելե Յուղաբեր» վերնագրով։ Մշակման մեջ մեղեդին փոքր փոփոխություն է կրել։

## Թեմա
Օտարության սառնությունն ու անտարբերությունը ճաշակելուց հետո պանդուխտի սերն ու կարոտը դեպի իր հարազատներն ու հայրենի երկիրը շատ խորն են, որը նա արտահայտում է երգ-մենախոսությամբ` դիմելով բարի լրաբեր կռունկին։

## Բառեր
Կանչե՛, կըռո՛ւնկ, կանչե՛, քանի գարուն Է, 
Ղարիբներու սիրտը գունդ-գունդ արուն Է։ 
Կըոո՜ւնկ ջան, կըռո՜ւնկ ջան, գարուն Է, 
Կըռո՜ւնկ ջան, կըոո՜ւնկ ջան, գարուն Է,
Ա՜խ, սիրտս արուն Է։

Կանչե՜, կըռո՜ւնկ, կանչե՜, քանի արոտ Է,
Աշխարհն Է արեգակ, սիրտս կարոտ Է։
Կըռո՜ւնկ ջան, կըռո՜ւնկ ջան, արոտ Է, 
Կըռո՜ւնկ ջան, կըռո՜ւնկ ջան, արոտ Է,
Ա՜յս, սիրտս կարոտ Է։

Կանչե՜, կըռո՜ւնկ, կանչե՜, քանի արև է, 
Աշնան կերթաս երկիր, յարիս բարևե։
Կըոո՜ւնկ ջան, կըռո՜ւնկ ջան, արև է, 
Կըռո՛ւնկ ջան, կոռո՚ւնկ ջան, արև Է,
Ա՜խ, յարիս բարևե։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Հայերեն երգեր
Կատեգորիա:Հայկական երգեր
Orange Moldova

**«Orange Moldova»**  ( ) հեռահաղորդակցային ընկերություն է Մոլդովայի Հանրապետությունում ։

Ներկայացնում է բջջային կապի, անլար շարժական համացանցի ըստ GSM և UMTS ստանդարտների, անլար շարժական ինտերնետի տեխնոլոգիայով 3G, 4G, ֆիքսված կապի ծառայություններ (միայն իրավաբանական անձանց համար), ծառայություններ լարային լայնաշերտ ինտերնետի (միայն իրավաբանական անձանց) ապրանքանիշի **Órange** [].

Ցանցի մեկնարկից ` 1998 թ. Հոկտեմբերի 27-ից մինչև 2007 թ. Ապրիլի 24-ը ներառյալ ընկերությունը կոչվում եր **Voxtel** , իսկ 2007 թ. Ապրիլի 25-ից այն անցել է նոր ապրանքանիշի, որը դեռև գործում է։

Orange նաև iPhone 3G, iPhone 3GS, iPhone 4, iPhone 4S, iPhone 5, iPhone 5s և iPhone 5c բջջային հեռախոսների միակ մոլդովական պաշտոնական վաճառողն է։

Orange Moldova-ն աշխարհում առաջին բջջային օպերատորն է որը առաջինն է միացրել HD Voice տեխնոլոգիան իր կապի մեջ։

## Ընդհանուր տեղեկություններ
### Օգտագործվող բջջային չափանիշները
Orange ունի ցանցեր երեք ստանդարտով ` GSM , UMTS և LTE:

GSM ցանցը լիովին հագեցված է CSD , GPRS եւ EDGE տեխնոլոգիաներով :  CSD տեխնոլոգիան օգտագործելով տվյալների փոխանցման ժամանակ, ներբեռնման եւ վերբեռնման արագությունը հասնում է 9.6 Կբիթ / վրկ, GPRS- ի դեպքում `56 Կբ / վ, EDGE- ով` 236.8 Կբ / վ։

### Ոչ աշխարհագրական համարակալման ռեսուրսներ
Միջազգային ձեւաչափով Orange-ի համարները բջջային կապի համար ունեն ձև. 
 +373 60 xx-xx-xx
 +373 68 xx-xx-xx
 +373 69 xx-xx-xx

### 2010 թ
Հուլիսին Orange անցկացրեց Քիշնևի կենտրոնում 4G ցանցի հանրային ցուցադրություն։ Սեպտեմբերին սկսվեց iPhone 4-ի վաճառքը։

### 2011 թ
Մայիսին Orange մեծացնում է ինտերնետի արագությունը մինչև 42 Մբիթ / վրկ

## Ծանոթագրություններ
Գարուն ա

**Գարուն ա** կամ **Գարուն ա, ձուն ա արել**, հայկական ժողովրդական երգ, պահպանվել է Կոմիտասի մշակմամբ։ Կոմիտասի խմբերգային համերգների՝ Էջմիածնի շրջանի պահպանված ծրագրերում «Գարուն ա» երգը հանդիպում է առաջինը 1903 թվականին։ Երգը առաջին անգամ հիշատակվել է Կոմիտաս վարդապետի և իր ընկերոջ՝ Մանուկ Աբեղյանի 1903 թվականին խմբագրած «Հազար ու մի խաղ» ժողովածուում, որը հրատակվել է ժողովածուի առաջին հիսուն երգերի կազմում 1904 թվականին, որտեղ միայն տեքստերն են եղել։

## Բառեր
Գարուն ա, ձուն ա արել,
Վա՛յ, լե, լե, վա՛յ, լե, լե,
Վա՜յ, լե, լե, լե, լե.

Իմ յարն ինձնից ա սառել։
Ա՛խ, չորնա՛, վա՛խ, ա՛յ յար, 
Չար մարդու լեզուն։

Քամին փչում ա պաղ-պաղ,
Լերդ ու թոքս անում ա դաղ։

Յա՜ր, ինձ բեմուրազ արիր,— 
Սերըդ ինձնե զատ արիր։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Հայկական երգեր
Your Song

"**Your Song**" երգ, թողարկված բրիտանացի երգչուհի Ռիտա Օրայի կողմից։ Այն թողարկվել է թվային ներբեռնմամբ 2017 թվականի մայիսի 26-ին որպես նրա *[[Phoenix (ալբոմ, Ռիտա Օրա)|Phoenix]]* (2018) ալբոմի առաջատար սինգլ։ Երգը զբաղեցրել է յոթերորդ հորիզոնականը UK Singles Chart-ում, դառնալով Օրայի իներորդ սինգլը որը հասել է Մեծ Բրիտանիայի հիթ-շքերթի թոփ-10-ին։ Այն հասել է թոփ-12-ի 50 երկրներում, ներառյալ՝ Բելգիայում, Նիդերլանդներում, Գերմանիայում, Շվեյցարիայում, Ավստրալիայում և Նոր Զելանդիայում։

## Ստեղծագործություն
"Your Song" երգը գրված է B-մինոր տոնայնությամ՝ րոպեում 118 հարված տեմպով։ Երգը ունի տոնայնություն նաև B♭m–G♭–D♭–G♭–D♭–A♭–B♭m մինորներով, իսկ Օրայի վոկալը հասնում է A♭3-ից մինչև D♭5 տոնայնության։ Երգը պարունակում է իր մեջ չերևացող կրներգեր, որը կատարում է Էդ Շիրանը։

## Տեսահոլովակ
Երգի տեսահոլովակը  YouTube-ում տեղադրվել է պաշտոնական թողարկումից մեկ օր առաջ։ 2017 թվականի հունիսի 22-ին, երգի պաշտոնական տեսահոլովակը թողարկվեց Ռիտա Օրայի ՅուԹյուբյան ալիքով։ Տեսահոլովակը նկարահանվել է Վանկուվերում, իսկ ռեժիսորը՝ Մայքլ Հաուսմանն է։

## Կենդանի կատարումներ
Օրան առաջին անգամ երգը կատարել է 2017 թվականի մայիսի 25-ին amfAR-ի ժամանակ՝ 2017 թվականի Կաննի կինոփառատոնի շրջանակներում։ Նա նորից կատարեց երգը BBC ռադիոյի առաջին շաբաթվա վերջում Hull-ով մայիսի 28-ին։ Հունիսի 23-ին, նա կատարեց այդ երգը առաջին անգամ կատարեց հեռուստաալիքային կատարմամբ *[[The One Show]]*-ում BBC One-ով։ Օրան կատարեց երգը ֆրանսիական հեռուստաշոուի ժամանակ, մեկ շաբաթ անց հունիսի 30-ին *[[Quotidien]]*-ով։ Հուլիսի 18-ին, Օրան կատարեց երգը *[[The Tonight Show Starring Jimmy Fallon]]*-ի ժամանակ։ Նա կատարեց երգը նաև 2017 Teen Choice Awards-ի ժամանակ, Օգոստոսի 13-ին։ Նա նորից կատարեց երգը *[[The Ellen DeGeneres Show]]*-ի ժամանակ 2017 թվականի հոկտեմբերի 3-ին։ Օրան խառը կատարմամբ երգեց "Anywhere"-ը և "Your Song" երգերը 2017 MTV Europe Music Awards-ի ժամանակ նոյեմբերի 12-ին։ Նա նմանատիպ խառը կատարում կատարեց 2017 Bambi Awards-ի ժամանակ՝ նոյեմբերի 16-ին։ 2018 թվականի ապրիլի 12-ին, Օրան կատարեց երգը խառնած "Anywhere" և "For You" երգերի հետ՝ որպես դուետ (Լիամ Փեյնիի հետ) Գերմանիայի Echo Music Prize-ում։

## Երգացանկ
;Թվային ներբեռնում
#"Your Song" – 3:00

;Թվային ներբեռնում – Ակուստիկ
#"Your Song" (Acoustic) – 3:01

;Թվային ներբեռնում – Ռեմիքսներ

#"Your Song" (Cheat Codes Remix) – 3:35

#"Your Song" (Disciples Remix) – 5:34

#"Your Song" (TeamSalut Remix) [featuring Burna Boy] – 4:00

#"Your Song" (Sick Individuals Remix) – 3:24

## Չարթեր

### Շաբաթվա չարթեր

### Տարեվերջյան չարթեր

## Հավաստագրեր

## Թողարկման պատմություն

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:2017 երգեր
Հուդայի ավետարան

[thumb|Հուդայի ավետարանի առաջին էջը, [Չակոսի Կոդեքս]]
**Հուդայի ավետարան**, հին քրիստոնեական ապոկրիֆ ձեռագիր, պապիրուսի վրա ղպտիերեն լեզվով գրված Չակոսի Կոդեքսի մի մասը, հայտնաբերված 1978 թվականին, Եգիպտոսում, որը ռադիոածխածնային հետազոտության արդյունքով թվագրվում է 220-340-ական թվականներով։ Ժամանակակից թարգմանությունը առաջին անգամ հրապարակվել է 2006 թվականին։ Ձեռագիրը մի շարք գնոստիկական պարականոն (անկանոն) ավետարանների շարքերում է սահմանվել։ Բնագրում Հուդա Իսկարիովտացին ներկայացվում է, որպես միակ աշակերտ, որի առաջ Հիսուս Քրիստոսը բացել է Երկնային արքայության բոլոր գաղտնիքները և նրան սովորեցրել տիեզերագիտություն։

Հայտնաբերված բնագիրը՝ ելնելով տեքստային փորձաքննությունից ու բարբառային առանձնահատկություններին առնչվող և փոխառնված հունական բառերից, հնարավոր է, որ 130-170 թվականներով թվագրվող հին հունարեն բնօրինակի ղպտիերեն թարգմանությունն է։ Հայտնի չէ, թե արդյոք այս ձեռագիրը վերաբերում է նույն անունով բնագրերին, որոնք գնոստիցիզմի դեմ պայքարում քննադատվել են ուղղափառ քրիստոնեության ներկայացուցիչների՝ Հիրենեոս Լիոնացու և Եպիփան Կիպրացու կողմից։

## Տես նաև
* Կումրանի ձեռագրեր
* Նագ Համմադիի գրադարան

## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն
* 
* 
* 
* 

Կատեգորիա:Ապոկրիֆներ
Կատեգորիա:Ավետարան
Գրիգոր Վանեցի

**Գրիգոր Վանեցի**, XVI-XVII դարերի հայ մեծ բանաստեղծ։

Ծնունդով Վան քաղաքից էր։ Պահպանվել են Գրիգորի հեղինակային երկու պոեմները՝ «Է, իմ Արարիչ Աստուած» և «Խրատ հոգեւոր եւ առակաւոր վասն սայլի»։ Դրանցից առաջինը իրենից ներկայացնում է քարոզ՝ ապրել այս կարճ կյանքը, գոհացնելով Աստծուն, որպեսզի հատուցման օրվա ժամանակ չհայտնվենք անհարմար իրավիճակում։ Երկրորդում Վանեցին ուշադրությունը հրավիրում է մարդկանց կյանքի դատարկության և սնափառության վրա։ Այդ հիմնովին վերամշակված ստեղծագործությունը գրավում է իր դրամատիկականությամբ և միաժամանակ հեղինակի անհոգությամբ պարունակում է գայթակղիչ պատկերներ և լցված է կյանքի անօգուտ կարոտախտով։ Հանդիսանում է հայ գրականության մեջ այդ ժամանակահատվածի լավագույն պոեմներից մեկը։

;Ստեղծագործությունների և կենսագրական ակնարկների հրատարակություն
* 

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Գրիգոր Վանեցու տաղերը

Կատեգորիա:Հայ բանաստեղծներ
Կատեգորիա:Հայ գրողներ
Կատուն, որ զբոսնում էր ինքն իր համար (մուլտֆիլմ, 1988)

«**Կատուն, որ զբոսնում էր ինքն իր համար**» (), խորհրդային լիամետրաժ մուլտֆիլմ՝ ստեղծված 1988 թվականին Ռեդյարդ Կիպլինգի ստեղծագործության մոտիվներով։ Ռեժիսոր Իդեա Գարանինան մուլտֆիլմում ներառել է մուլտիպլիկացիոն տեխնոլոգիաների գրեթե բոլոր ձևերը։ Մուլտֆիլմը «Սոյուզմուլտֆիլմ» ստուդիայում 1980-ականների վերջին ստեղծված ամենավառ աշխատանքներից մեկն է և Ռեդյարդ Քիփլինգի «Ուղղակի պատմվածքներ» () ժողովածուի համանուն հեքիաթի երկրորդ խորհրդային էկրանավորումն է։

## Սյուժե
Ծնողները երեխային անկողին են դնում ու հեռանում։ Երեխան լալիս է, և սենյակ է մտնում կատուն, որպեսզի ընկերակցի նրան։ Փոքրիկը փորձում է բռնել կատվի պոչը, բայց նա ասում է, թե դա անել պետք չէ, համաձայն այն պայմանագրի, որ կնքվել է հազար տարի առաջ։ Տեսնելով, որ փոքրիկը չի հասկանում, կատուն որոշում է նրան պատմել Սկզբների սկզբի պատմությունը։ Փոքրիկն ու նրա հետ միասին նաև հանդիսատեսը տեղափոխվում են բնության նվաճման, շան, ձիու, կովի ընտելացման ժամանակներ։ Նրանք իմանում են նաև Կարմիր գրքի, կենդանիների անհետացող տեսակների մասին, որոնց պետք է խնամել։

## Ստեղծողներ

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* 
* 
* Идея Гаранина — Энциклопедия отечественного кино

Կատեգորիա:1988 մուլտֆիլմեր
Կատեգորիա:«Սոյուզմուլտֆիլմ» ստուդիայի մուլտֆիլմեր
Կատեգորիա:Լիամետրաժ անիմացիոն ֆիլմեր
Կատեգորիա:Խորհրդային մուլտֆիլմեր
Կատեգորիա:Մուլտֆիլմեր կատուների մասին
Կատեգորիա:Ռեդյարդ Քիփլինգի ստեղծագործությունների էկրանավորումներ
Կատեգորիա:Ռուսերեն մուլտֆիլմեր
Naturally

«**Naturally**», Selena Gomez & The Scene խմբի (Սելենա Գոմեսի գլխավորությամբ) երգը։ Սկզբից երգը եղել է 2009-ին լույս տեսած *[[Kiss & Tell]]* ալբոմում, իսկ 2010-ին եղել է ԱՄՆ-ում և այլ երկներում հրատարակվել է որպես սինգլ։ Դա եղել է ալբոմի երկրորդ սինգլ, որը հաջորդել էր «Falling Down»-ին։

## Ստեղծագործությունների ցանկ

* ***Naturally (The Remixes)'' — [[մինի ալբոմ]]''' (iTunes ԱՄՆ)
# «Naturally» (Original) – 3:22
# «Naturally» (Dave Audé Club) – 7:43
# «Naturally» (Ralphi Rosario Extended) – 9:09
# «Naturally» (Disco Fries Extended) – 5:28

* '''«Naturally» — թվային սինգլ''' (iTunes Մեծ Բրիտանիա)
# «Naturally» (UK radio mix) – 3:05
# «Naturally» ([[Instrumental]]) – 3:22


* ***Naturally* — թվային մինի-ալբոմ*' (iTunes Մեծ Բրիտանիա)
# «Naturally» (Original Edit) - 3:10
# «Naturally» (Dave Audé Club Mix) – 7:43
# «Naturally» (Dave Audé Dub) - 7:23
# «Naturally» (Ralphi Rosario Extended Mix) – 9:09
# «Naturally» (Ralphi Rosario Big Dub) - 8:50
# «Naturally» (Disco Fries Extended Mix) – 5:28
# «Naturally» (Disco Fies Dub) - 5:51

* **«Naturally» — պրոմո [[CD սինգլ]]** (Մեծ Բրիտանիա)
# «Naturally» (UK radio mix) – 3:05

* **«Naturally» — CD սինգլ** (Գերմանիա)
# «Naturally» – 3:08
# «Kiss & Tell» – 3:17

## Չարթեր և վկայականներ

### Недельные чарты

### Վկայական

### Տարեվերջյան չարթեր

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* 

Կատեգորիա:Սելենա Գոմեսի երգեր
Նատալյա Սացի հուշարձան

319px|մինի|Պետական մանկական երաժշտական թատրոնը և Նատալյա Սացի հուշարձանը
**Նատալյա Սացի հուշարձան** (), հուշարձան Ռուսաստանի մայրաքաղաք Մոսկվայում, որը նվիրված է խորհրդային թատերական ռեժիսոր, գրող, դրամատուրգ, մանկավարժ, Մոսկվայի մանկական թատրոնի (1936 թվականից՝ Կենտրոնական մանկական թատրոն) տնօրեն և գեղարվեստական ղեկավար, ԽՍՀՄ ժողովրդական արտիստ Նատալյա Սացին (1903-1993)։ Տեղադրվել է նրա անունով կոչվող պետական մանկական երաժշտական թատրոնի մուտքի մոտ։

*Հասցեն`* ք. Մոսկվա, Վեռնադսկու պողոտա, 5։

## Բացում
Հուշարձանի բացումը տեղի է ունեցել 1998 թվականի հունիսի 1-ին` Երեխաների պաշտպանության միջազգային օրվա կապակցությամբ, քանի որ դերասանուհու ամբողջ կյանքն ու աշխատանքը նվիրված էր երեխաներին։ Սակայն որոշ աղբյուրներում նշվում են 2001 և 2003 թվականները։ Բացման արարողությանը ներկա են եղել Մոսկվայի քաղաքապետ Յուրի Լուժկովը, մշակույթի նախարար Նատալյա Դեմենտևան, ԽՍՀՄ ժողովրդական արտիստուհի Նատալյա Դուրովան և կոմպոզիտոր Տիխոն Խրեննիկովը։ Շինարարության նախաձեռնողներն են եղել Նատալյա Սացի հիմնադրամը, Ռուսաստանի Դաշնության մշակույթի նախարարությունը, Մոսկվայի մշակույթի կոմիտեն և Ռուսաստանի թատերական գործիչների միությունը։ Ֆինանսավորումն իրականացվել է Մոսկվայի կառավարության հաշվին։

## Նկարագրություն
Բրոնզե հուշարձանը պատկերում է երիտասարդ Նատալյա Սացին` երկու երեխաների` Կարմիր գլխարկի հագուստով աղջկա և Գորշ գայլի կերպարով տղայի շրջապատում։ Հորինվածքը տեղադրված է դորիական խոյակի տեսքով պատրաստված գրանիտե պատվանդանի վրա։ Նախագծի հեղինակներն են քանդակագործ Ալեքսանդր Բալաշովը և ճարտարապետ Ալեքսանդր Վելիկանովը։

## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն
*  
*  
* 

Կատեգորիա:1998 հիմնադրումներ
Կատեգորիա:Հուշարձաններ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Մոսկվայի հուշարձաններ
Կատեգորիա:Քանդակներ այբբենական կարգով
Վլադիմիր Սնեգիրյովի հուշարձան

**Վլադիմիր Սնեգիրյովի հուշարձան** (), հուշարձան Ռուսաստանի մայրաքաղաք Մոսկվայում, որը նվիրված է ռուս բժիշկ, Մոսկվայի համալսարանի վաստակավոր պրոֆեսոր, հայրենական գինեկոլոգիայի հիմնադիրներից մեկին` Վլադիմիր Ֆեոդորովիչ Սնեգիրյովին։ Բացվել է 1973 թվականի նոյեմբերի 2-ին` Վ. Ֆ. Սնեգիրյովի անվան մանկաբարձության և գինեկոլոգիայի կլինիկայի առջև։ Քանդակագործներ Սերգեյ Տիմոֆեևիչ Կոնյոնկովն ու Ալեքսանդր Դմիտրիևիչ Կոզաչոկը հուշակոթողի ստեղծման աշխատանքները սկսել են 1967 թվականին։ Նախագծի ճարտարապետն է Եվգենի Ստամոն։ 1992 թվականին հուշարձանը վերցվել է պետական պաշտպանության տակ որպես տարածաշրջանային նշանակության մշակութային ժառանգության օբյեկտ (Մոսկվայի ժողովրդական պատգամավորների քաղաքային խորհրդի նախագահության «Մոսկվա քաղաքի պատմության և մշակույթի հուշարձանների մասին» 1992 թվականի հուլիսի 30-ի թիվ 84 որոշում, գրանցման համար` 771410726270005)։

*Հուշարձանի հասցեն`* ք. Մոսկվա, Ելանսկու փողոց, 2։

## Նկարագրություն
Գիտնականի բրոնզե քանդակը տեղադրված է գրանիտե պատվանդանին, որի վրա արված է հետևյալ մակագրությունը. *«Պրոֆեսոր Սնեգիրյով Վլադիմիր Ֆեոդորովիչ, 1847-1916»*։ Բժիշկը պատկերված է աթոռի վրա նստած, մարմինը փոքր-ինչ հետ թեքված և ոտքերն առաջ ձգած, ձեռքերը դրված են ազդրերին։ Նրա հագին բժշկական խալաթ է, մազերը թաքնված են գլխարկի տակ։ Քանդակագործները ցանկացել են ստեղծել այն զգացողությունը, ասես պրոֆեսորը հենց նոր է դուրս եկել հիվանդանոցից և հանգստանում է հաջող վիրահատությունից հետո։

## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն
* 
*
* 
* 
* 
* 

Կատեգորիա:1973 հիմնադրումներ Ռուսաստանում
Կատեգորիա:Հուշարձաններ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Մոսկվայի հուշարձաններ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի մշակութային ժառանգության օբյեկտներ
Կատեգորիա:Քանդակներ այբբենական կարգով
Գիշերային քաղաքապետ

[thumb|300px|Ժուլ Դիլդեր`[Ռոտերդամի գիշերային քաղաքապետ]]
[thumb|Միրիկ Միլան`2012–2018թթ [Ամստերդամի գիշերային քաղաքապետ]]

**Գիշերային քաղաքապետը** (անգլ. Nightlife mayor, գերմ. Nachtbürgermeister) քաղաքի գիշերային կյանքի գործադիր իշխանության և ադմինիստրացիայի գլուխն է։ Գիշերային քաղաքապետը հատուկ դեր է խաղում գիշերային կյանքի հետևանքով առաջացած բարդությունների համահարթեցնելու և կարգավորելու համար։ Նրա իրավասության շրջանակներում է խնդիրները համակարգելը և կառավարելը` ներառյալ աղմուկի, ճանապարհների, երթևեկության, լուսավորության խնդիրների հետ կապված բողոքները բազմաթիվ բարերի, ռեստորանների, գիշերային զվարճանքի վայրերի մոտակայքում։

## Ամստերդամ
Միրիկ Միլանը առաջինն էր աշխարհում, որ ստանձնել էր 2014 թվականին Ամստերդամի գիշերային քաղաքապետի պաշտոնը՝ իր քաղաքի գիշերային տնտեսության զարգացման և ղեկավարման համար։ Քաղաքի գիշերային քաղաքապետ նշանակվելուց հինգ տարվա ընթացքում Միլանը զբաղվում է նորարարական օրակարգով։ Նրա աշխատանքը կենտրոնացած է ոչ թե քաղաքականության վրա, այլ քաղաքացիների՝ Ամստերդամի բնակիչների և զբոսաշրջիկների միջև հարաբերությունները կառավարելու և բարելավելու վրա։

## Այլ քաղաքներ
Լոնդոնը, Ցյուրիխը, Մանհայմը առաջինների շարքերում էին, որ բացեցին գիշերային քաղաքապետի հաստիքը։

## Վաշինգտոն
2018 թվականի նոյեմբերին ԱՄՆ-ի Կոլումբիայի շրջանը միացավ այն քիչ շրջանների և քաղաքների թվին, որոնք ունեն գիշերային քաղաքապետ` իրենց գիշերային կյանքն ու մշակույթը նոր գրասենյակի և պաշտոնյայի կողմից կարգավորելու համար։

## Պրահա
Չեխիայի մայրաքաղաքի քաղաքապետարանի խորհուրդը 2019 թվականի հունվարին ընտրել է Յան Շտերնին որպես գիշերային քաղաքապետ։ Հատուկ հանձնաժողովը, որը կազմված է թաղապետարանների և ոստիկանության ներկայացուցիչներից, աջակցում է նրան։ Պրահայի գիշերային քաղաքապետը առաջին հերթին մանրամասն ուսումնասիրում է իրավիճակը և պլանավորում է հանդիպել Ամստերդամի իր գործընկերոջ հետ` ոգեշնչման համար։

## Հիշատակումներ
Առաջին անգամ «գիշերային քաղաքապետ» արտահայտությունը հայտնվեց 1989 թվականին անգլերենում որպես վեպի անվանում՝ The Night Mayor : Գրքի հեղինակն է Կիմ Ջեյմս Նյումենը (Kim James Newman)՝ ժամանակակից անգլիացի լրագրող, կինոքննադատ և գրող։
«Գիշերային քաղաքապետը» նաև 2009 թվականին Գայ Մեդինի կողմից նկարահանված կարճամետրաժ կինոնկար է։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Պաշտոններ ըստ երկրի
Կատեգորիա:Քաղաքապետներ ըստ քաղաքի
Կատեգորիա:Պետական ծառայություն
Կատեգորիա:Հասարակական հիերարխիա
Իսմայիլ Շառոյան

**Իսմայիլ Նադիրի Շառոյան** (*ИСОЕ НАДЬР*՝ **Իսոյե Նադըր**, զինվորական մականունը՝ Իսո, մայիսի 16, 1965, Երևան, ՀԽՍՀ, ԽՍՀՄ - հոկտեմբերի 27, 1991, Աշտարակ, Հայաստան), ազգությամբ եզդի ազատամարտիկ, Արցախյան պատերազմի մասնակից հայկական կողմից։

## Կենսագրական տվյալներ
Իսմայիլ Շառոյանը ծնվել է 1965 թվականի մայիսի 16-ին Երևան քաղաքում ազգությամբ եզդի Նադիրի ընտանիքում։

## Արցախյան պատերազմ
Իսմայիլ Շառոյանը ազգությամբ եզդի առաջին կամավորներից է, ով մեկնել է Արցախյան պատերազմի ռազմաճակատ և հայկական կողմից մասնակցել ռազմական գործողություններին ընդդեմ Ադրբեջանի։ Նա մասնակցել է Գորիսի, Վայքի, Արարատի, Իջևանի և այլ տարածքների ռազմական գործողություններին և ինքնապաշտպանական կռիվներին։

## Մահ
Իսմայիլ Շառոյանը զոհվել է ավտովթարից Աշտարակ քաղաքի մոտակայքում 1991 թվականի հոկտեմբերի 27-ին։ Նրա աճյունը թաղված է հայկական կողմից Արցախյան պատերազմին մասնակցած զոհված ազատամարտիկների Եռաբլուր պանթեոնում։ Նա դարձավ Եռաբլուրում ամփոփված առաջին եզդի ազատամարտիկը։

## Ընտանիք
Իսմայիլ Շառոյանն ամուսնացած էր, ունի երկու երեխա։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:1965 ծնունդներ
Կատեգորիա:Մայիսի 16 ծնունդներ
Կատեգորիա:Երևան քաղաքում ծնվածներ
Կատեգորիա:1991 մահեր
Կատեգորիա:Հոկտեմբերի 27 մահեր
Կատեգորիա:Աշտարակ քաղաքում մահացածներ
Կատեգորիա:Եզդի ազատամարտիկներ
Կատեգորիա:Եռաբլուր պանթեոնում թաղվածներ
Կատեգորիա:Արցախյան պատերազմի մասնակիցներ հայկական կողմից