Վարանդ

**Վարանդ Քյուրքչյան** (Սուքիաս Հակոբի Գուրջյան, ), իրանահայ բանաստեղծ և թարգմանիչ։

## Կյանքն ու ստեղծագործական ուղին
Տարրական և միջնակարգ կրթությունն ստացել է Թեհրանի հայոց ազգային «Քուշեշ-Դավթյան» դպրոցում։ Ուսանել է հայերենագիտություն՝ Թեհրանի Ազատ համալսարանի օտար լեզուների ֆակուլտետում, ուր և դասավանդել է իբրև հայոց լեզվի և գրականության դասախոս։ Գրական առաջին փորձերը կատարել է «Ալիք պատանեկան» երկշաբաթաթերթում։ Այնուհետև աշխատակցել է Հայաստանի և Սփյուռքի մի շարք հանդեսների։1980-1995թվականներին Վարանդը եղել է Թեհրանի «Գեղարդ» երիտասարդական հրատարակչության և «Ներսես Շնորհալի» գրական-մշակութային ֆոնդերի կենտրոն-գրասենյակի վարիչ։ 1994 թվականին Վարանդը այցելել է Հայաստան։ «Առյուծասպանն ու արքան», «Նեմեսիսը», «Դերվիշ»-ն ու «Մեծ ջահակիրը» ստեղծագործություններ բազմաթիվ անգամ բեմականացվել են Թեհրանում և այլուր։ երկար տարիներ եղել է Իրանահայ գրողների միության նախագահ։ Այժմ «Ալիք» օրաթերթի խմբագրատանը վարում է գրականության և արվեստի բաժինը։

## Մրցանակներ և պարգևներ
*«Բոհեմական օրագիրը» («Արևի ճամբով» ժողովածու, 1972) - «Ս. Ներսէս Շնորհալի» մրցանակ (Իրան)
*«Մեղքի վարդերը» («Արևի ճամբով» ժողովածու, 1972) - «Վահան Թեքէյան» մրցանակ (Հայաստան)
*«Կրկներևույթը» (Միրաժ) («Արևի ճամբով» ժողովածու, 1972) - «Գևորգ Մելիտինեցի» մրցանակ (Բեյրութ)
*Հայաստանի «Հայ միասնության խաչ» կազմակերպությանը կատարած բարոյական օժանդակության համար պարգևատրվել է Ա. Մանթաշյանի անվան պատվոգրով։
*1994 թվականին պարգևատրվել է Մեծի Տանն Կիլիկիոյ կաթողիկոսութեան Ս. Մեսրոպ Մաշտոցի անվան շքանշանով
*2001 թվականին Էջմիածնի «Ս. Գրիգոր Լուսավորիչ» համալսարանի գիտական խորհրդի որոշմամբ՝ պարգևատրվել է պատվո դոկտորի կոչումով։
*2004 պարգևատրվել է Հայաստանի Մշակույթի զարգացման բարեգործական հիմնադրամի ոսկե շքանշանով։

## Վարանդի հրատարակած աշխատությունները
***Արևի ճամբով** Թեհրան 1972
***Արշավանք (պոեմ)** Թեհրան 1973
***Հոլովույթ** Բեյրութ 1975
***Հողմ հրոց** (պոեմ) Թեհրան 1978
***Արևաքար** Թեհրան 1978
***Շիրխորն ու շահը** (պոեմ) Թեհրան 1979
***Սիդհարտա** (պոեմ-ազատ փոխառություն) Թեհրան 1980
***Սուր և ստվեր** Թեհրան 1982
***Բոհեմական օրագիր** Թեհրան 1988
***Մեղքի վարդեր** Թեհրան 1989
***Անդենական շշունջներ** Թեհրան 1989 (պրսկ.)
***Նոր նեմեզիդա** (պոեմ) Երևան 1993
***Յովհաննու-14** (պոեմներ) Թեհրան 1994
***Կրկներեվույթ (Միրաժ)** Անթիլիաս 1998
***Անվերադարձ** Թեհրան 1999
***Մեծ ջահակիրը** (կոմպոզիցիա) Թեհրան 2000
***Փրփուրից մրուր** (ընտրանի) Թեհրան 2000
***Գլխատում** (պոեմ) Երևան 2003
***Ջերմ ստվերներ** Երևան 2003
***Սավառնող աշուն ** Թեհրան 2004 (պրսկ.)
***Շիրխորն ու շահը (Առյուծասպանն ու արքան)** (2-րդ տպագրություն)Անթիլիաս 2004
***Սխրատեսիլ** (երեք պոեմ) Թեհրան 2005
***Տանգո 21։ Սիրային էջեր** Երևան 2005
***Դիմակ և հայելի** Թեհրան 2007
***Այս աչքերը** Թեհրան 2008
***Իմ հոգում արևն է Իրանի…** Երևան 2009
***Հայկ Դյուցազն** Ձոն՝ Հայաստանի անկախության 4500-ամյակին, Թեհրան 2009

## Վարանդի երկերի թարգմանությամբ
Վարանդի ընտրանին պարսկերենի է թարգմանել ու հրատարակել պարսիկ անվանի հայագետ ու թարգմանիչ Ահմադ Նուրիզադեն։ Նրա ստեղծագործությունները թարգմանվել են՝ անգլերեն, ֆրանսերեն, ռուսերեն, ռումիներեն, պարսկերեն և ճապոներեն։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:1954 ծնունդներ
Կատեգորիա:Գրական կեղծանուններով հայտնի հեղինակներ
Կատեգորիա:Թեհրան քաղաքում ծնվածներ
Կատեգորիա:Իրանահայ բանաստեղծներ
Կատեգորիա:Հայ տղամարդ գրողներ
Կատեգորիա:Մովսես Խորենացու մեդալակիրներ