Կոնտրոցիոնիզմ

thumb|upright|Կոնտրոցիոնիստական ներկայացում
alt=Purple contortionist|thumb|Կոնտրոցիոնիստ Մարիա Եֆրեմկինայի ներկայացում 2010 թվականին
**Կոնտրոցիոնիզմ**, կատարողական արվեստ, որտեղ կոնտորցիոնիստ կոչվող կատարողները ցուցադրում են ծայրահեղ ֆիզիկական ճկունության իրենց հմտությունները: Կծկման ակտերը հաճախ ուղեկցում են ակրոբատիկաներին, կրկեսային ներկայացումներին, փողոցային կատարողներին և այլ կենդանի կատարողական արվեստին: Կծկման գործողությունները սովորաբար կատարվում են կենդանի հանդիսատեսի առջև: Ցուցադրությունը կատարվում է մեկ կամ մի քանի արտիստների կողմից, որոնք կատարում են պարուսույցների մի շարք շարժումներ կամ դիրքեր՝ հաճախ երաժշտության ներքո, որոնք պահանջում են ծայրահեղ ճկունություն: Ոչ մարդկային թվացող ճկունության դրամատիկ սխրանքներն են դրանք, որոնք գերում են հանդիսատեսին:

## Հմտություններ
Բազմաթիվ գործոններ ազդում են կատարողների ճկունության վրա, ներառյալ տարիքը, գենետիկան, հասակը և ֆիզիկական պատրաստվածության խիստ ռեժիմներին հետևելը: Ծալքավորների մեծամասնությունը սովորաբար դասակարգվում է որպես «առջևի թեքիչներ» կամ «հետին թեքիչներ»՝ կախված նրանից, թե որ ուղղությամբ շարժվելիս է նրանց ողնաշարը առավել ճկուն: Համեմատաբար քիչ կատարողներ երկուսն էլ հավասարապես հմուտ են:

Կոնկրետոլոգների կողմից իրականացվող հմտությունները ներառում են.
* Ֆրոնթբենդինգ հմտություններ, ինչպիսիք են՝ գոտկատեղով առաջ ծալվելը պահելով ոտքերը ուղիղ, կամ մեկ կամ երկու ոտքերը պարանոցի կամ ուսերի հետևում դնելը՝ ծնկները թեքված (կոչվում է մարդկային հանգույց):
* Բեքբենդինգն այնպիսի հմտություններն են, ինչպիսիք են գլուխը ոտքերին դիպչելը կամ մինչև նստատեղը (կոչվում է գլխի նստատեղ), կանգնած, հատակին պառկած կամ ձեռքի տակ դնելիս: Մարինելլիի թեքությունը մեջքի թեքում է, մինչդեռ ամրացվում է միայն բերանի մեջ պահվող կարճ սյունակի վերևում գտնվող բռնակով:
* Բաժանումներն ու գերբաժանումներն (բաժանումն ավելի քան 180°) կարող են ներառել ինչպես Բեքբենդինգի, այնպես էլ Ֆրոնթբենդինգի շարժումներ։ Գերբաժանումը կարող է կատարվել, երբ ոտքերը հենված են երկու աթոռների վրա կամ երկու օգնականների միջոցով:
* Էնտերոլոգիան իր մարմինը սեղմելու պրակտիկան է փոքր, մինչև ծնկները հասնող տուփի կամ այլ պարունակվող տարածության մեջ, որն ի սկզբանե հանդիսատեսին թվում է, թե չափազանց փոքր է կատարողին պարունակելու համար: Նաև հայտնի է որպես «մարմնի փաթեթավորում»։
* Ուսերի կամ կոնքազդրային հոդերի տեղաշարժերը երբեմն կատարվում են որպես նորույթ ինքնին: Օրինակներից մեկը ձեռքը կողք բարձրացնելն է, մինչև այն անցնի գլխի հետևից և ընկնի ուսերի վերևում, այն կոչվում է նաև ոսկորների կոտրում:
thumb|Հուսեյն Յոգան կատարում է կրծքավանդակի և դիսլոկացիայի համադրություն

## Ռիսկեր
2008 թվականի բժշկական հրապարակումը ցույց է տալիս, որ ողնաշարի երկարատև վնասումը նույնական է նաև երկարատև կոնտորցիոն պրակտիկանտների մոտ: Փյուփլ էթ օլ-ի կողմից մագնիսառեզոնանսային պատկերում (MRI) օգտագործող հինգ պրակտիկանտները փաստագրեցին ողի լիմբի, միջողային սկավառակի ուռուցիկության և սկավառակի դեգեներացիայի մասին ուսմունք: Հինգ պրակտիկանտներից երեքը նույնպես նշել են մեջքի ցավի առկայության մասին։

## Ներկայացումներ
thumb|Արկղի միջի այս մարդը էնտերոլոգիայի օրինակ է

Կոնտրոցիոնիզմի գործողությունները խիստ փոփոխական են. շատերը ներառում են հումորի, դրամայի, ցնցման, զգայականության կամ ոճերի խառնուրդի տարրեր: Կոնտրացիոնիզմը կարող է ներառվել ներկայացումների այլ տեսակների մեջ, ինչպիսիք են պարը և թատրոնը:

* Ադաջիո գործողությունը ակրոբատիկ պար է, երբ մի զուգընկերը բարձրացնում և տանում է մյուս զուգընկերոջը, երբ նա կատարելով սպլիտներ և այլ ճկուն շարժումներ:
* Ռեգ դոլի կամ գոլիվոգի գործողության ժամանակ մեկ կամ երկու օգնականները թեքվում են, թափահարում և տանում են կոնտորցիոնիստին այնպես, որ պատրանք են ստեղծում, կարծես ծպտված կատարողն իրականում կաղ, իրական չափսի տիկնիկ է: Գործողությունը հաճախ ավարտվում է տիկնիկին փոքրիկ տուփի մեջ դնելով:
* Կծկման դիրքերը կարող են իրականացվել իսպանական վեբ ցանցերում, օդային գործողություն, որը բաղկացած է ձեռքի/ոտքի հանգուցավոր պարանից, որը պտտվում է ներքևից վերև մեկի կողմից:
* Կոնտորցիոնիստները կարող են մանիպուլյացիաներ անել իրենց կատարման ընթացքում, օրինակ՝ հուլա օղակներ կամ մատանիներ պտտել, գինու բաժակների աշտարակները հավասարակշռել կամ երաժշտական ​​գործիք նվագել, օրինակ՝ Մաքս Սմիթը՝ «Երաժշտական կոնտորցիոնիստ», կողմնակի շոուի կատարող, ով նվագել է բանջո իր ելույթի ժամանակ։

Կոնտարցիոնիստը կարող է հանդես գալ միայնակ կամ կարող է ունենալ մեկ կամ երկու օգնական, կամ մինչև չորս կոնտորցիոնիստ կարող է հանդես գալ միասին որպես խումբ:

Նախկինում կոնտորցիոնիստները կապված էին գրեթե բացառապես կրկեսների և տոնավաճառների հետ: Վերջերս նրանք նաև հայտնաբերվեցին գիշերային ակումբներում, զվարճանքների պուրակներում, ամսագրերի գովազդներում, առևտրային ցուցահանդեսներում, հեռուստատեսային էստրադային շոուներում, երաժշտական ​​տեսահոլովակներում և երաժշտական ​​համերգների ջերմացման ակտերի կամ ֆոնի վրա:

Ռոսս քույրերը ամերիկացի կոնտրիոնիստներ էին, որոնք առավել հայտնի էին 1944 թվականի «Բրոդվեյի ռիթմ» ֆիլմում «Պինդ կարտոֆիլի աղցան» երաժշտական ​​կատարումով:

Որոշ թուլացած հոդերով մարդիկ կարողանում են առանց ցավի հոդը դուրս հանել հոդապարկից, դրանով իսկ դժվարացնելով որոշել, թե արդյոք առկա է հոդախախտ՝ առանց բժշկական հետազոտության, օրինակ՝ ռենտգեն հետազոտության: Այնուամենայնիվ, քանի դեռ հոդը ճիշտ ձև ունի, չափազանց թեքումների կարելի է հասնել առանց հոդախախտերի առաջացման: Իրականում տեղախախտումները հազվադեպ են օգտագործվում մարզական կոնտորցիոնիզմի ժամանակ, քանի որ դրանք դարձնում են հոդը ավելի անկայուն և հակված վնասվածքների, և տեղահանված վերջույթը չի կարող ինքն իրեն բարձրացնել կամ պահել որևէ ծանրակշիռ իր:

## Պատմությունը

Կոնտորցիոնիզմի ծագումը իր տեղն է գրավում ասիական ավանդույթներում: Չինաստանում և Մոնղոլիայում ավանդական բուդդայական չամ պարերը կներառեն խեղաթյուրումը իրենց շարժման մեջ: Այդ պարերի հաջողությունն այնուհետև խրախուսեց արարքը ընդլայնելու այլ ներկայացման ձևեր: Կոնտորցիոնիզմը նաև նմանություններ և արտահայտություններ է գտել հինդուական յոգայի վարդապետության հետ: Ամենօրյա մեդիտացիայի ընթացքում յոգայի պրակտիկանտներն աշխատում են շատ նման դիրքեր ընդունել, ինչպես կատարողականության վրա հիմնված ծռմռվածության դիրքերը:Տարբեր պրակտիկաների և մտքերի մեջ այս նմանությունների ճանաչումը խեղաթյուրում բերեց ավելի հստակ և բացահայտ լույսի ներքո: Չինական ավանդույթների համար կոնտորցիոնը սովորաբար կատարվում է որպես ակրոբատիկայի սխրանք, որն օգտագործվում է հանդիսատեսին շլացնելու համար իրենց կողմից կառուցված անսովոր ձևերով: Համաձայն չինական պատմական տվյալների՝ վաղ կոնտորցիոնիզմը ծագել է Չինաստանում՝ Արևմտյան Չժոու դինաստիայի ժամանակ (մ.թ.ա. 1045-771 թթ.), որը հասունացել է Սուի դինաստիայում (581–618):

## Նշանավոր կոնտորցիոնիստների ցուցակը
[thumb|right|Line engraving of Joseph Clark of [Pall Mall, London, "the most extraordinary Posture Master"]]
*Աննա ՄաքՆալթի - յութուբեր, կանադացի կոնտորցիոնիստ
* Առնե Արնարդո - նորվեգացի կրկեսի կատարող
* Քրիստին Դանթոն – ավստրալիացի կոնտորցիոնիստ, ով հանդես է եկել «Ավստրալիան ունի տաղանդ»-ում
* Սոֆի Դոսսի – ամերիկացի կոնտակտոլոգ և յութուբեր, ով հայտնվել է «Ամերիկան ունի տաղանդ» նախագծի 11-րդ սեզոնում
* Լեյլանի Ֆրանկո - բրիտանացի կոնտակտներ, ով հանդես է եկել «Մեծ Բրիտանիան ունի տաղանդ»-ում
* Տակակո Ֆյուջի - ճապոնացի դերասանուհի
* Ալեքսեյ Գոլոբորոդկո - ռուս կոնտրոնցիոնիստ
* Դագ Ջոնս - ամերիկացի դերասան և մարդկանց նմանակող
* Իրինա Կազակովա - ռուս կոնտորցիոնիստ և մարմնամարզուհի
* Բոննի Մորգան – ամերիկացի դերասանուհի և կոնտակտիստ, ով օգտագործել է կոնտորցիոնիզմը Նեթֆլիքսի ասերիայի դժբախտ պատահարում՝ Կոլետի դերում։
* Օլգա Պիխիենկո - ռուս կոնտորցիոնիստ և կրկեսի կատարող
* Ռոսս քույրեր - քույրերի եռյակ, ովքեր երգչուհիներ, պարուհիներ և ակրոբատներ էին
* Դենիել Բրաունինգ Սմիթ – «Ռուբբերբոյ» մականունով ամերիկացի կոնտակտոլոգ, ով իր ճկունությն համար պարտական ​​է իր Էհլերս-Դանլոսի համախտանիշներին
* Մայոր Զամորա – կանադական թզուկների ցենտերի թանգարանի կոնտակտներ և «փախուստի նկարիչ»

## Բառարան
thumb|Example of a chest stand
* Մեջքի թեքում․ անկացած դիրք՝ անսովոր աստիճանով դեպի հետ թեքված գոտկատեղի հատվածում և/կամ ողնաշարի որևէ հատվածում կանգնած, ծնկի իջած, հատակին հանգստանալիս կամ կախված վիճակում:
* Տուփի գործողությունը (նաև կոչվում է մարմնի փաթեթավորում, էնտերոլոգիա, փականատոմիկալիզացիա)․ կրկեսային գործողություն, որի ժամանակ կոնտորցիոնիստը սեղմում է իր մարմինը փոքրիկ տուփի կամ թափանցիկ տարայի մեջ:
* Կրծքավանդակի ստենդ․ ցանկացած թիկունքային դիրք, որի դեպքում կատարողի կուրծքը հենվում է հատակին` օգնելու համար:
* Շեղում․ 1. Որպես բայ՝ վնասել հոդը՝ ժամանակավորապես ստիպելով ոսկորը դուրս բերել իր սովորական հատվածից: 2. Որպես գոյական՝ տղամարդկանց մարմնամարզության մեջ ուսերի պտտում անշարժ օղակների վրա հետադարձ շրջադարձ կատարելիս։ Ակրոբատիկայի շատ հմտություններ, ըստ երևույթին, ներառում են հոդի տեղախախտում, մինչդեռ իրականում դա այդպես չէ:
* Դուրվասայի կեցվածքը կամ կռունկի դիրքը․ անվանվել է առասպելական հնդիկ իմաստուն Դուրվասայի պատվին, ով ենթադրաբար ստանձնել է այս դիրքը իր ապաշխարության տարիներին. կանգնել մի ոտքի վրա, իսկ մյուս ոտքը առջևից բարձրացնել և դնել պարանոցի կամ ուսերի հետևում:
[right|thumb|An ''elbow stand'' performed by an [acro dancer]]
* Արմունկի վրա կանգ․ ցանկացած շրջված դիրք, երբ կատարողը աջակցության համար օգտագործում է միայն հատակին դրված նախաբազուկները:
* Առջևի թեքում․ ցանկացած դիրք, որն առանձնանում է գոտկատեղի և/կամ ողնաշարի առջևի անսովոր թեքումով, ոտքերն իրար հետ կամ բաժանված:
* Առջևի բաժանում (նաև կոչվում է քայլի բաժանում)․ բաժանում, որի ժամանակ մի ոտքը երկարացվում է առջև, իսկ մյուս ոտքը երկարացվում է դեպի հետ՝ երկուսն էլ բեռնախցիկի նկատմամբ ուղիղ անկյան տակ: Իդեալական դեպքում, կոնքերը ուղղված են դեպի առաջ, մինչդեռ երկու ոտքերը դրսայնորեն են տեղակայվում ազդրերից:
* Մազակալ․ դիրք, որի ժամանակ մարդը ծնկի է իջնում, նստում ոտքերի վերևում և թեքվում դեպի հետ, մինչև գլխի վերին մասը շփվի պոչուկոսկրի հետ․ դա կարող է արվել նաև ձեռքերի և ծնկների մեկնարկային դիրքով:
* Հեդսիթ․ ծայրահեղ հետին թեքություն, որի դեպքում կատարողի գլխի վերին մասը դիպչում է նստատեղին․ սովորաբար ձեռքի կամ կրծքավանդակի տակդիրի վրա: Երբեմն ավելի էքստրեմալ տարբերակ է արվում, երբ հետույքը դրված է կատարողի գլխի կողքով, մինչդեռ մեջքի ստորին հատվածը գլխի վերևում է․ սա պահանջում է պարանոցի շատ ավելի ճկունություն:
* Ոտքեր ուսերի նման․ կանգնած բացքվածք, որի ժամանակ ոտքը դիպչում է ուսին: Կարող է արվել առջևի, կողքի կամ հետևի հատվածում:
* Մարինելլիի թեքում․ Կոնտրացիոնիստ և միջազգային թատերական գործակալ Հ. Բ. Մարինելլիից (1864-1924)] Գլխի նստարան՝ երկարացրած ոտքերով, որը կատարվում է կարճ սյունակի վերևի մասում միայն կաշվե բռնակով:
* Ասեղի սանդղակ․ առջևի ճեղքվածք, երբ կանգնած է առաջ ոտքի վրա, իրանով թեքված դեպի ներքև, ձեռքերը դիպչում են հատակին, իսկ հետևի ոտքը ուղղահայաց ձգված է դեպի առաստաղը:
* Ամբողջական թեքում (նաև կոչվում է հիպերթեքում)․ ցանկացած բացվածք, որի դեպքում ոտքերով ձևավորված անկյունը 180 աստիճանից մեծ է: Այն կարող է արվել առջևում՝ երկու կամ երկու ոտքերը վեր բարձրացնելով, կամ մեկ կամ երկու ոտքերը լայն բացած և վեր բարձրացրած :
* Անտարբեր ձգում (նաև կոչվում է ստատիկ-պասիվ ձգում․ օգնող հանգիստ ձգում)․ 1. Ստատիկ ձգում (տես՝ «ստատիկ ձգում»), որի դեպքում արտաքին ուժը (օրինակ՝ հատակը կամ մեկ այլ մարդ) կատարողին պահում է ստատիկ դիրքում։ 2. Թուլացած վերջույթի պրակտիկան զուգընկերոջ օգնությամբ դուրս է եկել շարժման նորմալ տիրույթից: «Ակտիվ ձգման» դեպքում վերջույթը երկարացվում է մինչև իր առավելագույն տիրույթը՝ օգտագործելով միայն այդ վերջույթի մկանները։
* Փայք․ գոտկատեղով առաջ թեքվել, ոտքերը և մարմնի առանցքը ուղիղ պահած:
* Պուենտե․ դասական բալետում, երբ պարուհին օգտագործում է հատուկ կոշիկներ (կոչվում են պուենտ կոշիկներ կամ մատների կոշիկներ) en pointe (իրենց մատների վրա) պարելու համար: Ոտնաթաթի վերին մասի կամարը գտնվում է առավելագույն բարձրության վրա է, երբ պարուհին «հրում է»՝ պատճառ դառնալով, որ ոտնաթաթի կրունկը անցնում է գրեթե մատների վրայով: Դժվար և հաճախ ցավոտ է սովորելը, և՛ տղամարդիկ, և՛ կանայք կարող են օգուտ քաղել «պուանտե» տեխնիկայի ուսումնասիրությունից․ այնուամենայնիվ, կատարողականի հնարավորությունների մեծ մասը միայն կանանց համար է: Երեխաները չեն սկսում սովորել պուանտեն, քանի դեռ չեն ունենում տարիների փորձ և կոճի բավարար ամրություն, ինչպես նաև լինել այն տարիքում, որպեսզի ոսկրերն բավականաչափ ամուր լինեն:
* Ռեգ Դոլի գործողությունը (նաև կոչվում է գոլիվոգի գործողություն)․ կրկեսային գործողություն է, որի ժամանակ ծաղրածուի լայն հագուստով ծալքավոր տիկնիկը կարծես թե կաղ, բնականոն չափսի տիկնիկ է, արդյունքում մեկ կամ երկու օգնականներ թեքվում են, կլորվում և ընդունում տիկնիկի դիրք, ապա տեղավորում փոքրիկ տուփի մեջ:
* Ռիթմիկ մարմնամարզություն (նաև կոչվում է ռիթմիկ սպորտային մարմնամարզություն (ՌՍՄ), ռիթմիկա)․ օլիմպիական մարզաձև մեկ կնոջ համար (կամ խմբակային մրցումներում 5 կանանց համար), որը բաղկացած է բալետային՝ հատակին կատարվող վարժությունից, որը ցույց է տալիս թռիչքներ, շրջադարձեր, հավասարակշռություն և ճկունություն շարժվելիս, ինձես նաև ձեռքերը թափահարելիս ձեռքին պահվող օժանդակ իրերի միջոցով՝ գնդակ, պարան, օղակ, երկու մահակ կամ ժապավեն: Տղամարդկանց ռիթմիկ մարմնամարզությունը ներկայումս գոյություն ունի Ճապոնիայում, և այն ձեռք է բերում համաշխարհային ճանաչում:
* Պարանների գործողությունը (նաև կոչվում է իսպանական ցանց)․ կրկեսային գործողություն է, որտեղ ակրոբատը (սովորաբար կին) վարժություններ է կատարում հատակից բարձր դիրքերում՝ բռնելով երկար, ուղղահայաց կախված պարանից կամ պարանից կախված հանգույցից:
* Սանդղակ․ ակրոբատիկայում, երբ ոտքը բարձրացվում է դեպի մեջքը և կարող է բռնվել մեկ ձեռքով՝ կանգնած ժամանակ:
* Բաժանում (նաև կոչվում է պառակտումներ)․ ցանկացած դիրք, որի դեպքում ոտքերը ձգվում են հակառակ ուղղություններով այնպես, որ ոտքերի միջև կազմած անկյունը լինի 180 աստիճան:
* Վազքի բաժանում․ (նաև կոչվում է՝ կողմնային բաժանում․ տուփային բաժանում․ Չինական բաժանում, կտրող բաժանում)․ բաժանում, որի ժամանակ ոտքերը ձգվում են դեպի ձախ և աջ, մինչև ոտքերի միջև 180 աստիճանի անկյուն հասնելը:
* Կրիայի դիրքը (նաև կոչվում է նրբաբլիթ)․ նստած, առաջ թեքված, կրծքավանդակը ոտքերի միջև ընկած՝ հատակի հատվածում; ձգված ձեռքերը նույնպես դրված են հատակին և ծնկների տակ:
* Եռակի ծալք․ կրծքավանդակի հենակ, որտեղ ծնկները հասնում են մինչև հատակ՝ դիպչելու համար, իսկ սրունքները հարթ են, ընկած հատակին՝ ստեղծելով երեք «շերտ»:
* Շրջադարձող բաժանումներ․ վարժություն, որի ժամանակ կատարողը ձախ ոտքով առաջ քաշված բացվածքից շարժվում է դեպի առաջ, իսկ հետո աջ ոտքով բաժանում` ոտքերը պտտելով՝ առանց ձեռքերն օգտագործելու:

## Տես նաև
* Գեղարվեստական մարմնամարզություն
* Cirque du Soleil
* Սպորտային մարմնամարզություն
* Յոգա
* Գեղալող

## Ծանոթագրություններ

## Աղբյուրներ
* 
* 

## Արտաքին հղումներ
* The contortionist's handbook
* The Contortion Homepage
* Contortionists Unite
* Contortion Space

Կատեգորիա:Կրկես
Կատեգորիա:Մարմնամարզություն
Կատեգորիա:Ներկայացուցչական արվեստ
Կատեգորիա:Սպորտ