Հայաստանի պետական սիմֆոնիկ նվագախումբ

**Հայաստանի պետական սիմֆոնիկ նվագախումբ,** սիմֆոնիկ նվագախումբ Հայաստանում։ Հիմնադրվել է 2006 թվականին՝ դիրիժոր Սերգեյ Սմբատյանի նախաձեռնությամբ։ Նվագախումբը Հայաստանում հայտնի է իր նորարարական համերգային ծրագրերով, ինչպես նաև երիտասարդ սերնդի շրջանում դասական երաժշտության հանրահռչակման նախաձեռնություններով։

Իր գործունեության ընթացքում նվագախումբը համագործակցել է անվանի կոմպոզիտորներ Քշիշտոֆ Պենդերեցկու, Սըր Կառլ Ջենքինսի, Գիյա Կանչելիի, Տիգրան Մանսուրյանի,հետ։ 

Նվագախումբը բազմիցս համագործակցում է անվանի երաժիշտների հետ՝ Վալերի Գերգիևի, Վլադիմիր Սպիվակովի, Մաքսիմ Վենգերովի, Սերգեյ Խաչատրյանի, Դենիս Մացուևի, Վադիմ Ռեպինի, Վահագն Պապյանի, Բորիս Բերեզովսկու, Զախար Բրոնի։
մինի|«Սիմֆոնիկ Հայֆիլմ» համերգ
մինի|«Սիմֆոնիկ Ջեքսոն» համերգ
մինի|Սերգեյ Սմբատյան, Քշիշտոֆ Պենդերեցկի

## Պատմություն
Հայաստանի պետական սիմֆոնիկ նվագախումբը ստեղծվել է 2006 թվականին Սերգեյ Սմբատյանի կողմից, որը նվագախմբի գեղարվեստական ղեկավարն ու գլխավոր դիրիժորն է մինչ օրս։  

Ստեղծման օրից ի վեր նվագախումբը համախմբել է երաժիշտների, որոնց գործունեությունն ուղղված է Հայաստանում մշակութային իրազեկվածության բարձրացմանն ու դասական երաժշտության տարածմանը:  

Նվագախումբը Հայաստանում և արտերկրում տարեկան ունենում է ավելի քան 50 ելույթ։ 

Երկացանկն ընդգրկում է տարբեր ժանրեր և ձևաչափեր՝ սիմֆոնիկ, բալետային ու օպերային երաժշտությունից մինչև կինոերաժշտության փոխադրումներ ու դասական գործերի ջազային մեկնաբանություններ։ 

Համաշխարհային դասական ժառանգության հետ մեկտեղ՝ նվագախումբը պարբերաբար ներկայացնում է ժամանակակից և երիտասարդ կոմպոզիտորների ստեղծագործություններ՝ դրանք ներառելով իր հիմնական համերգաշրջաններում։

## Գործունեություն
Նվագախումբը համագործակցել է այնպիսի կոմպոզիտորների հետ, ինչպիսիք են Քշիշտոֆ Պենդերեցկին, Սըր Կառլ Ջենքինսը, Գիյա Կանչելին և Տիգրան Մանսուրյանը։ Տարբեր տարիների նվագախմբի հետ հանդես են եկել անվանի երաժիշտներ Վալերի Գերգիևը, Վլադիմիր Սպիվակովը, Մաքսիմ Վենգերովը, Դենիս Մացուևը, Վադիմ Ռեպինը, Վահագն Պապյանը, Բորիս Բերեզովսկին, Զախար Բրոնը և այլք։

նվագախումբը հյուրընկալվել է մի շարք հեղինակավոր համերգասրահներում, որոնց թվում են Փարիզի «Օպերա Գարնիեն», Բեռլինի «Կոնցերտհաուզը», Հաագայի «Դոկտոր Անտոն Ֆիլիփսզալը», Մոսկվայի Չայկովսկու անվան համերգասրահն ու Կոնսերվատորիայի մեծ դահլիճը, Բրյուսելի «Գեղեցիկ արվեստների պալատը», Համբուրգի «Էլբֆիլհարմոնիան», Մադրիդի թագավորական թատրոնը, Դուբայի օպերան, ինչպես նաև Նյու Յորքի «Քարնեգի հոլը», Բոստոնի սիմֆոնիկ դահլիճը և Լոս Անջելեսի «Ուոլթ Դիսնեյ» համերգասրահը։»

2020 թվականին նվագախումբը եվրոպական շրջագայություն է ունեցել ջութակահար, նվագախմբի ռեզիդենտ արտիստ Մաքսիմ Վենգերովի հետ։ Շրջագայության շրջանակում համերգներ են տեղի ունեցել Բեռլինի ֆիլհարմոնիայում, Վիեննայի «Մուզիքֆերայնում», Լոնդոնի «Բարբիքան կենտրոնում», Պրահայի «Ռուդոլֆինում» (Դվորժակի դահլիճ), Զալցբուրգի փառատոնային մեծ համերգասրահում, Մյունխենի «Գասթայգ» ֆիլհարմոնիայում, Շտուտգարտի «Լիդերհալեում» և Մոսկվայի «Զարյադյե» համերգասրահում։

«Հայաստանում և արտերկրում համերգային գործունեությունից զատ, նվագախումբն իրականացնում է կրթական ծրագրեր։ 2018 թվականից մեկնարկած «Սիմֆոնիկ ԴասA»  կրթամշակութային նախագծի շրջանակում նվագախումբը՝ Սերգեյ Սմբատյանի գլխավորությամբ, համագործակցում է Հայաստանի հանրակրթական դպրոցների հետ՝ նպատակ ունենալով աշակերտների շրջանում տարածել դասական երաժշտությունը և ձևավորել երաժշտական ճաշակ։ Ծրագիրն ուղղված է երիտասարդ սերնդի մշակութային իրազեկվածության բարձրացմանը և դասական արվեստի հանրայնացմանը։

## Սոցիալական պատասխանատվություն և բարեգործություն
Նվագախումբն իրականացնում է սոցիալական ծրագրեր՝ ուղղված հանրության խոցելի խմբերի մշակութային ներգրավմանը։ Այդ շրջանակում նվագախումբը պարբերաբար տրամադրում է համերգների անվճար տոմսեր, ինչպես նաև մասնակցում է բարեգործական միջոցառումների և դրամահավաքների։

Նվագախումբը համագործակցում է մի շարք կազմակերպությունների հետ, որոնց թվում են.

* **«Կողք-կողքի» բարեգործական հիմնադրամը**՝աջակցելով լսողության խնդիրներ ունեցող երեխաներին։
* **[https://cityofsmile.org/ «City of Smile»] (Ժպիտների քաղաք) բարեգործական հիմնադրամը**՝ քաղցկեղ և արյան հիվանդություններ ունեցող երեխաների և երիտասարդների բուժմանն աջակցելու նպատակով։

## Ձայնագրություններ և թողարկումներ
Նվագախումբը պարբերաբար թողարկում է ձայնագրություններ սեփական՝ «ArmSymphony Records» ձայնապիտակով (label)։ 2024 թվականի մայիսին, Շառլ Ազնավուրի 100-ամյակի շրջանակում, նվագախումբը թավջութակահար Կամիլ Թոմայի հետ Deutsche Grammophon ձայնապիտակով թողարկել է *Aznavouriana* («Ազնավուրիանա») ալբոմը։ Նույն թվականին «ArmSymphony Records»-ով  թողարկվել է նաև Տիգրան Մանսուրյանի՝ կինոֆիլմերի և թատերական ներկայացումների համար գրված երաժշտության ալբոմը։ 

2025 թվականի հունիսին նվագախումբը թողարկել է «Սիմֆոնիկ օրորոցայիններ» ալբոմը։Այն ընդգրկում է հայ կոմպոզիտորների՝ Կոմիտասի, Ալեքսանդր Սպենդիարյանի, Արամ Խաչատրյանի, Էդվարդ Միրզոյանի, Առնո Բաբաջանյանի, Բարսեղ Կանաչյանի և Ռոմանոս Մելիքյանի ստեղծագործությունները, ինչպես նաև ժողովրդական երգերի օրորոցային մշակումներ՝ նվագախմբի կատարմամբ։ Այս նախագիծը նպատակ ունի սիմֆոնիկ երաժշտության միջոցով վերարժևորել և նոր ձևաչափով ներկայացնել հայկական երաժշտական ժառանգությունը։

Նվագախմբի գործունեությունը լուսաբանվել է միջազգային մեդիահարթակներում.

* ելույթները հեռարձակվել են Medici.tv, Euronews,  և Classic FM հարթակներով,
* 2019 թվականին Mezzo հեռուստաընկերությունը թողարկել է վավերագրական ֆիլմ՝ նվիրված նվագախմբի պատմությանը և Սերգեյ Սմբատյանին։

## Գեղարվեստական ղեկավար և գլխավոր դիրիժոր
Սերգեյ Սմբատյան

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Հայաստանի նվագախմբեր