open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Գայուս (իրավաբան)

**Գայուս** (), եղել է հայտնի Հռոմեացի իրավաբան։ Գիտնականներին շատ քիչ բան է հայտնի իր անձնական կյանքից։ Անհնար է նույնիսկ նշել նրա լրիվ անունը, **Գայուս** կամ **Կայուս:** Ինչպես դժվար է որոշել նրա անվան հավաստի լինելը, այնպես էլ դժվար է որոշել նրա կյանքի տևողությունը, բայց ենթադրաբար կարելի է ասել, որ նա ապրել է մ.թ. 110 թ. մինչև մ.թ. 179 թ., քանի որ նա դրա մասին գրել է այդ ժամանակվա օրենսդրության մեջ։

Իր աշխատությունների ներքին ապացույցից հասկանալի է դառնում, որ նա բարգավաճել է Հադրիանոս, Անտոնին Պիյ, Մարկոս Ավրելիոս և Կոմմոդոս կայսրերի օրոք։ Նրա աշխատանքները, այդպիսով, կազմվել են 130-ից 180 տարիների ընթացքում։ Նրա մահից հետո, սակայն, նրա աշխատությունները ճանաչվել են որպես մեծ ազդեցության աշխատություններ, և կայսր Թեոդոսիոս II-ը անվանել է դրանք Վկայությունների օրենք*:* Պապինիանի, Ուլպիանի, Մոդեստինի և Պաուլյուսի հետ միասին Գայուսը մեկն է եղել հինգ իրավաբաններից, որոնց կարծիքները հաշվի են առնվել դատական մարմինների կողմից՝ գործերի քննության ժամանակ։ Այս իրավաբանների աշխատանքները համապատասխանաբար դարձել են հռոմեական իրավունքի ամենակարևոր աղբյուրները։

Բացի *Ի<span>նստիտուտներից</span>*, որոնք իրենցից ներկայացնում են Հռոմեական իրավունքի տարրերի ամբողջական մեկնաբանություն, Գայուսը եղել է *Դատավորների հրամանագրեր *տրակտատի, Տասներկու աղյուսակների մեկնաբանությունների, Lex Papia Poppaea-ի և այլ աշխատանքների հեղինակ։ Նրա հետաքրքրությունը հռոմեական իրավունքի հնությունների հանդեպ ակնհայտ է, այդ իսկ պատճառով էլ նրա աշխատությունները ամենաարժեքավորն են վաղ ինստիտուտների պատմաբանների համար։ Հռոմեական իրավաբանների երկու դպրոցների վիճաբանություններում նա ընդհանրապես իրեն համարել է Սաբինիանների համախոհ։ Գայուսի բազմաթիվ մեջբերումների հանդիպում ենք *[[Պանդեկտներ|Digest]] -*-ում, որը ստեղծվել է Տրիբոնիանի կողմից՝ Հուստինիանոսի ցուցումով, և այդպիսով ձեռք է բերել մշտական տեղ հռոմեական իրավունքի համակարգում, մինչդեռ Հուստինիանոսի Ինստիտուտների համեմատությամբ Գայուսի Ինստիտուտները ցույց են տալիս, որ ավելի ուշ աշխատանքների ողջ մեթոդն ու դասակարգվածությունը պատճենահանվել են ավելի վաղ աշխատանքներից, և բավականին շատ հատվածներ բառ առ բառ նույնն են։ *Digest* -ը և *Հուստինիանոսի Ինստիտուտները * * [[Կորպուս յուրիս ցիվիլիս|Corpus Juris Civilis]] -*ի մասն են համարվում։ Հավանաբար, երեք հարյուրամյակի մեծագույն մասում նրա *ինստիտուտները* Հռոմեական իրավունքի ծանոթ դասագիրքն է եղել բոլոր ուսանողների համար։ 

## Գայուսի Ինստիտուտները
աջից|մինի|249x249փքս|Գայուսի հարթաքանդակը՝ ԱՄՆ-ի Ներկայացուցիչների պալատից
Գայուսի Ինստիտուտները գրված մ.թ. 161 թ-ին եղել է իրավաբանական ինստիտուտների ներածական դասագիրք՝ չորս գրքից բաղկացած։

 Մեկ այլ հանգամանք, որը դարձնում է Գայուսի աշխատանքն էլ ավելի հետաքրքիր պատմական ուսանողի համար, քան Հուստինիանոսի համար այն է, որ Գայուսն ապրել է այն ժամանակ, երբ գործողությունները դատապարտվել են ըստ բանաձևերի համակարգի։

## Մեջբերում
"Օրենքը այն է, որ մարդիկ պատվիրում և հաստատում են", Institutiones*, 1.2.3*.

## Նշումներ

Կատեգորիա:Հին հռոմեացի գրողներ
Կատեգորիա:Հին հռոմեացի իրավաբաններ
Կատեգորիա:Իրավագետներ
Ուչա Գոգոլաձե

**Ուչա Գոգոլաձե** (, ), վրացի ֆուտբոլիստ, հարձակվող։ Հանդես է գալիս վրացական «*Ալգետի Մարնեուլի*» ֆուտբոլային ակումբի կազմում։

## Ակումբային կարիերա
### «Դինամո»
2010 թվականին Գոգոլաձեն պայմանագիր է կնքել բելառուսական «Դինամոյի» հետ։ Թիմի հիմնական կազմում սկսել է հանդես գալ 2012 թվականին, և իր դեբյուտային խաղի ընթացքում դարձել է գոլի հեղինակ։

### «Բանանց»
2014 թվականի փետրվարին Ուչա Գոգոլաձեն տեղափոխվել է հայկական «Բանանց»։ Թիմի կազմում հանդես է եկել կես մրցաշրջան՝ դառնալով Հայաստան չեմպիոն։

### «Սլուցկ»
2014 թվականի օգոստոսին Գոգոլաձեն վերադարձել է Բելառուս՝ պայմանագիր կնքելով «*Սլուցկ*ի» հետ։ Թիմի կազմում Ուչան հանդես է եկել որպես կենտրոնական հարձակվող։

### «Ալգետի Մարնեուլի»
2016 թվականին Ուչան պայմանագիր է կնքել վրացական «*Ալգետի Մարնեուլի*»-ի հետ։

## Ձեռքբերումներ
* Հայաստանի չեմպիոն - 2013/14

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Էջը sports.ru կայքում
* Էջը soccerway.com կայքում
* Էջը «Դինամո Բրեստի» պաշտոնական կայքում 

Կատեգորիա:1990 ծնունդներ
Կատեգորիա:Դինամո Թբիլիսիի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Թբիլիսի քաղաքում ծնվածներ
Կատեգորիա:Մայիսի 2 ծնունդներ
Կատեգորիա:Ուրարտուի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Վրացի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Տղամարդկանց ֆուտբոլի հարձակվողներ
Ժամանակի մատրիցան

**«Ժամանակի մատրիցան»** (), ռեժիսոր Ռի Ռուսսո Յանգի առաջիկա ամերիկական դրամատիկ ֆիլմը։ Ֆիլմի սցենարը հիմնված է Լորան Օլիվերի «Մինչև ես կընկնեմ» վեպի հիման վրա։ Ֆիլմի պրեմիերան ԱՄՆ-ի կինոթատրոններում կայացել է 2017 թվականի մարտի 3-ին, իսկ Ռուսաստանում հուլիսի 27-ին։

## Սյուժե
Սյուժեն կենտրոնացված է ավագ դպրոցի աշակերտուհու` Սամանտա Կինգսթոնի վրա, ով կարծում է, որ իր կյանքի վերջին օրը նորից ու նորից կվերապրի։ Եթե դուք ընդամենը մեկ օր ունենաիք Երկրի վրա, ապա ու՞մ դուք կհամբուրեիք, ու՞մ ճշմարտությունը կպատմեիք և ու՞մ կփրկեիք։ Նա պետք է պարզի մահի գաղտնիքը և բացահայտի իր համար կյանքի իրական արժեքը, չկորցնելով ամենակարևոր բանը որ ունի։

## Դերերում

## Ատադրություն
2010 թվականի հուլիսի 15-ին, 20th Century Fox կինոընկերությունը թույլտվություն ստացավ դեռահասների համար ֆիլմ ստեղծելու վերաբերյալ, որը հիմնված է Լորեն Օլիվերի Մինչև ես կընկնեմ վեպի սյուժեի հիման վրա։ Մարիա Մաթջենթին վարձված է եղել, որպեսզի սցենար գրի այն հարմարեցնելով վեպի սցենարին։ Ջոնաթան Շեստակը ընտրվել է պրոդյուսերի դերի համար, իսկ Ջիննի Պեննեկեմպը համապրոդյուսերի աշխատանքի համար։ 2011 թվականին ֆիլմի սցենարը ավելացվել է լավագույն սցենարների սև ցուցակում։

Ռի Ռուսսո Յանգը ընտրվել է ֆիլմի ռեժիսորի դերի համար։ 2015 թվականի սեպտեմբերի 15-ին հայտարարվել է, որ Զոի Դոյչը կկատարի Սամանտա Կինգստոնի գլխավոր դերը։ 2015 թվականի հոկտեմբերի 27-ին կաստին են մասնակցել Հելստոն Սեյջը, Լոգան Միլլերը, Կիան Լոուլին, Դիեգո Բոնետան և Ելենա Կամպուրիսը։ 2015 թվականի նոյեմբերի 3-ին Լիվ Հյուստոնը ընտրվել է Աննա Կարտուլոի դերում։ Ադամ Թեյլորը ընտրվել է, որպեսզի գրի երաժշտությունը ֆիլմի համար։

### Ֆիլմի նկարահանումները
Հիմնական նկարահանումները սկսվել են 2015 թվականի նոյեմբերի 16-ին Սկվամիշում` Կանադայում։ Նկարահանումերը նաև տեղի են ունեցել Վանկուվերի շրջաններում, և վերջացել են 2015 թվականի դեկտեմբերի 19-ին։

## Հեռարձակում
2016 թվականի մայիսին, Open Road Films ընկերությունը ստացավ ֆիլմի տարածման վերաբերյալ ամերիկյան իրավունքները։ Ֆիլմի նախնական դուրս գալու ամսաթիվն էր 2017 թվականի ապրիլի 7-ը։ Սակայն ավելի ուշ այն տեղափոխվել է նույն թվականի մարտի 3-ը։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* 

Կատեգորիա:2010-ականների ամերիկյան ֆիլմեր
Կատեգորիա:2010-ականների անգլերեն ֆիլմեր
Կատեգորիա:2017 դրամա ֆիլմեր
Կատեգորիա:2017 ֆիլմեր
Կատեգորիա:Ամերիկյան անկախ ֆիլմեր
Կատեգորիա:Ամերիկյան դրամա ֆիլմեր
Կատեգորիա:Ամերիկյան թրիլեր ֆիլմեր
Կատեգորիա:Ամերիկյան վեպերի էկրանավորումներ
Կատեգորիա:Ամերիկյան քրեական թրիլեր ֆիլմեր
Կատեգորիա:Ամերիկյան ֆանտաստիկ ֆիլմեր
Կատեգորիա:Ամերիկյան ֆենտեզի ֆիլմեր
Կատեգորիա:Գրական ստեղծագործությունների էկրանավորումներ
Կատեգորիա:Վանկուվերում նկարահանված ֆիլմեր
Կատեգորիա:Ֆիլմեր դեռահասների համար
Կատեգորիա:Ֆիլմեր դպրոցի մասին
Կատեգորիա:Ֆիլմեր մահվան մասին
Կատեգորիա:Ֆիլմեր, որոնց գործողությունները տեղի են ունենում 2016 թվականին
Օվալաձև աշխատասենյակ

250px|մինի|Օվալաձև աշխատասենյակ, 1981
**Օվալաձև աշխատասենյակ**, (), ԱՄՆ նախագահների աշխատասենյակը Սպիտակ տանը։

Գտնվում է շենքի արևմտյան թևում։ Ունի երեք մեծ պատուհաններ, որոնք նայում են հարավ, և չորս դուռ։ Արևելյան դուռը դուրս է գալիս վարդագույն այգի, արևմտյան դուռը` ոչ մեծ առանձնասենյակ և ճաշասենյակ, իսկ հյուսիսարևելյան դուռը` նախագահի քարտուղարի սենյակ։ Նախագահի աշխատասեղանը հարավային պատուհանների տակ է։ Հյուսիսային մասում բուխարի է։

Կառուցվել է 1909 թվականին, առաջին տերը եղել է նախագահ Ուիլյամ Տաֆտը։

Սենյակի մեծ տրամագիծը 10.9 մ է, փոքր` 8.8 մ, իսկ առաստաղի բարձրությունը 5.6 մ է։

## Պատկերասրահ

Barack Obama in the Oval Office, 2010.jpg|Բարաք Օբաման օվալաձև աշխատասենյակում, նոյեմբերի 2, 2010
Obama standing in the Oval Office.jpg|Նախագահ Օբաման օվալաձև աշխատասենյակոմ, հոկտեմբերի 20, 2009
Barack Obama takes a practice putt in the Oval Office.jpg|Նախագահ Բարաք Օբաման օվալաձև սենյակում գոլֆ է խաղում սենատորների և կոնգրեսականների հետ: Ավանդույթի հիմնադիրը Լինդոն Ջոնսոնն է:
Պատկեր:Oval Office from above.jpg|Օվալաձև աշխատասենյակի տեսքը վերևից նախագահ Ջորջ Բուշի օրոք` 2001 թվականին: Նա ընտրել է ավելի մեղմ գույներ, քան իր նախորդը` օգտագործելով գորշ դարչնագույնի երանգները:
Պատկեր:Paul Kagame with George Bush March 4, 2003.jpg|Հանդիսավոր ձեռքսեղմում բուխարու առաջ: Հազվագյուտ լուսանկարներից է, երբ բուխարիում կրակ կա: Հանդիսավոր հյուրը Ռուանդայի նախագահ Պոլ Կագամեն է: 2003, մարտ
Պատկեր:WJCovaloffice.jpg|Աշխատասենյակը 1999 թվականին՝ նախագահ Բիլ Քլինթոնի օրոք: Նրա պատվերով սենյակը ձևավորվել է ոսկեգույն, մուգ կարմիր և կապույտ գույներով:
President Ronald Reagan working at his desk in the Oval Office.jpg|Օվալաձև սենյակը 1988 թվականին՝ Ռոնալդ Ռեյգանի վարչակազմի օրոք: Առաջին տիկին Նենսի Ռեյգանի ցանկությամբ սենյակի կահավորանքի մեջ գորգ է ավելացվել:
Ford Oval Office.jpg|Աշխատասենյակը Ջերալդ Ֆորդի օրոք:
Bob Hope playing golf in the Oval Office.gif|Աշխատասենյակը Ռիչարդ Նիքսոնի օրոք: Որպես հիմնական աշխատասենյակ նախագահը օգտագործել է մեկ այլ սենյակ: Նկարում նախագահը օվալաձև աշխատասենյակում գոլֆ է խաղում կոմիկ դերասան Բոբ Հոուպի հետ:


## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Օվալաձև աշխատասենյակ։ Պատմական լուսանկարներ
* Սպիտակ տան թանգարանը։ Օվալաձև աշխատասենյակ

Կատեգորիա:Վաշինգտոն ԿՇ շենքեր և կառույցներ
Կատեգորիա:Ֆրանկլին Դելանո Ռուզվելտ
Գրանդ Մակետ Ռոսիա

**Գրանդ Մակետ Ռոսիա** (), մասնավոր թանգարան Սանկտ Պետերբուրգում։ Ռուսաստանի տարբեր շրջաններից հատվածների 1:87 մասշտաբով կատարված մանրակերտեր են։

## Նկարագրություն
Ընդհանուր տարածքը 800 մ² է։ Ռուսաստանի ամենամեծ մանրակերտն է, իսկ աշխարհում գրավում է երկրորդ տեղը Համբուրգի Miniatur Wunderland-ից հետո։ Թանգարանը գտնվում է 1953 թվականին ստալինյան ամպիրի ոճով կառուցված երկհարկանի առանձնաշենքում։ Նախագծի հեղինակն ու ներդրողը Սանկտ Պետերբուրգի բնակիչ և ձեռնարկատեր Սերգեյ Մորոզովն է։

## Պատկերասրահ

История здания.jpg|Թանգարանի շենքի պատմական լուսանկարը
Центральный пульт управления макетом.jpg|Մանրակերտի կառավարման կենտրոնական վահանակը
Ночь в Гранд Макете.jpg|Գիշերը Գրանդ Մակետում
Frunzensky District, St Petersburg, Russia - panoramio (45).jpg|Ֆրունզեի շրջան, Սանկտ Պետերբուրգ
Frunzensky District, St Petersburg, Russia - panoramio (48).jpg|Ֆրունզեի շրջան, Սանկտ Պետերբուրգ
Grand Maket de Rusia, San Petesburgo, 2016 27.jpg|Կրեմլ, Մոսկվա
Moskovsky District, St Petersburg, Russia - panoramio (35).jpg|Մոսկովյան շրջան, Սանկտ Պետերբուրգ
Moskovsky District, St Petersburg, Russia - panoramio (36).jpg|Մոսկովյան շրջան, Սանկտ Պետերբուրգ
Moskovsky District, St Petersburg, Russia - panoramio (37).jpg|Մոսկովյան շրջան, Սանկտ Պետերբուրգ
Moskovsky District, St Petersburg, Russia - panoramio (39).jpg|Մոսկովյան շրջան, Սանկտ Պետերբուրգ
Moskovsky District, St Petersburg, Russia - panoramio (40).jpg|Մոսկովյան շրջան, Սանկտ Պետերբուրգ
Moskovsky District, St Petersburg, Russia - panoramio (43).jpg|Մոսկովյան շրջան, Սանկտ Պետերբուրգ
Moskovsky District, St Petersburg, Russia - panoramio (46).jpg|Մոսկովյան շրջան, Սանկտ Պետերբուրգ
Moskovsky District, St Petersburg, Russia - panoramio (48).jpg|Մոսկովյան շրջան, Սանկտ Պետերբուրգ
Moskovsky District, St Petersburg, Russia - panoramio (52).jpg|Մոսկովյան շրջան, Սանկտ Պետերբուրգ
Движущиеся автомобили на макете.jpg|Շարժվող ավտոմեքենաներ
Движущиеся поезда на макете.jpg|Շարժվող գնացքներ


## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն
* История проекта с 2008 года / Авт. сост. Морозов С. Б. — СПб: Сити-пресс, 2013. — 40 с. 
* *Панкратова И.* Из Петербурга на Урал — за 5 минут // Вечерний Петербург. — 2011. — № 148. — С.5 
* *Скоренко Т.* Люди, которые строят Россию // Популярная механика. — 2011. — № 10. — С.102-106 
* *Шпанько З.* Вам и не снилось // Промтранс. — 2012. — № 2. — С.34-39 
* *Старобинец А.* Родина непуганых человечков // Русский репортер. — 2012. — № 4. — С.78-81 
* *Москалёв Л.* Гранд Макет Россия // Железнодорожное дело. — 2013. — № 67. — С.35-51 
* *Милешкин К.* Глобус России // За рулём. — 2013. — № 2. — С.220-221 
* Удивительное — рядом // Индустрия туризма и культуры. — 2014. — Февраль-март. — С.72-73 
* *Данько Л.* Гранд Макет Россия: успешный старт // Сириус. — 2014. — Июль-Август. — С.84-89 
* *Николаев Е.* Гранд Макет Россия: страна в миниатюре // Энергоразвитие. — 2014. — № 1-2. — С.32-41 

## Արտաքին հղումներ
* Удивительный музей в Санкт-Петербурге – макет России в масштабе 1:87 

Կատեգորիա:Սանկտ Պետերբուրգի թանգարաններ
Կատեգորիա:2008 հիմնադրված թանգարաններ
Կատեգորիա:2008 հիմնադրումներ Ռուսաստանում
Թամար թագուհու ամրոց

**Թամար թագուհու ամրոց** կամ **Խորնաբուջի** (), հնագույն ամրոց, որը գտնվում է Վրաստանի արևելքում՝ Կախեթի մարզի Դեդոփլիսծղարո փոքրիկ քաղաքի շրջակայքում։

## Պատմություն
Խորնաբուջի ամրոցը հավանաբար կառուցվել է մ. թ. ա. 1-ին հազարամյակում։ 1970 թվականին անցկացված հնագիտական պեղումների արդյունքում հաստատվել է այն, որ Խորնաբուջը միջնադարյան ժամանակահատվածում եղել է ծաղկուն ամրոց։
ձախից|մինի|Թամար թագուհու ամրոց
Խորնաբուջի մասին առաջին գրավոր հիշատակումները եղել են Վախթանգ Գորգասալի կողմից։ Միջնադարում եղել է Կախեթի տարածաշրջանի խոշորագույն բնակավայրերից մեկը։ 5-րդ դարի վերջին և 6-րդ դարի սկզիբ Խորնաբուջին գրավվել է Սասանյան Պարսկաստանի կողմից։ Պարսիկները գրավելով քաղաքը ավերել են ամրոցը։ Ամենայն հավանականությամբ այն ինչ-որ չափով վերակառուցվել է վրաց Թամար թագուհու հանձնարարությամբ։ Մոնղոլների արշավանքների հետևանքով այն վերածվել է ավերակի։ 17-րդ դարում վերջնականապես կործանվել է Շահ Աբասի կողմից։

Այն վերջնականապես վերակառուցվել է Քարթլի-Կախեթի թագավոր Հերակլ II-ի կողմից։ Կարգի է բերվել միայն ամրոցը, իսկ շրջապատը եղել է փլատակ։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Վրաստանի ամրոցներ
Կատեգորիա:Կախեթի մարզի շենքեր և կառույցներ
Ֆոնտենե Օ Ռոզ

**Ֆոնտենե Օ Ռոզ** (), քաղաք և կոմունա Ֆրանսիայում։ Գտնվում է Իլ դը Ֆրանս երկրամասում։ Կոմունայի դեպարտամենտ՝ Օ-դը-Սեն։ Կանտոնի կենտրոն՝ Ֆոնտենե Օ Ռոզ։ Կոմունայի շրջան՝ Անտոնի։

Կոմունայի INSEE կոդ 92032.

## Աշխարհագրություն
Ֆոնտենե Օ Ռոզը գտնվում է Փարիզի հարավ-արևմուտքից մոտավորապես 10 կմ և Նանտերից հարավ-արևմուտք 15 կմ (Շատիյոն սարահարթում) հեռավորության վրա։ Ֆոնտենե Օ Ռոզը բաժանված է 5 շրջանների՝ Պերվանշ - Վալ-Կոնտան (հյուսիս-արևմուտքում), Պարկ - Սանտր- Վիլ (հյուսիսում), Սկարոն - Սարիեր (հյուսիս-արևելքում), Օրմեո - Ռենար (հարավ արևմուտքում), Բլաժի - Գար (հարավ արևելքում)։

18-րդ դարում քաղաքը եղել է Լյուդովիկոս 14-րդ թագավորի պաշտոնական մատակարարը։

## Կլիմա
Կլիման ծովային է, բնութագրվում է արևային եղանակով և համեմատաբար քիչ քանակությամբ տեղումներով։

## Բնակչություն
Կոմունայի բնակչությունը 2008 թվականի դրությամբ կազմում է 24. 131  մարդ։

## Վարչություն
Մունիցիպալ խորհուրդը բաղկացած է քաղաքապետից, 10 քաղաքապետի տեղակալից, 5 մունիցիպալ պատգամավորից, 12 մունիցիպալ խորհրդատուից ու 7 մունիցիպալ ընդդիմության խորհրդատուից։

## Տնտեսություն
2007 թվականին 16.020 մարդկանցից աշխատունակ տարիքում (15-64 տարեկան) 12 238-ն էին տնտեսապես ակտիվ, 3782՝ ոչ ակտիվ (ակտիվության ցուցանիշը՝ 76,4 %, 1999 թվականին եղել է 74,6 %)։ 12 238 ակտիվներից աշխատել են 11 187-ը (5610 տղամարդ և 5577 կին), եղել է 1051 գործազուրկ (519 տղամարդ և 532 կին)։ 3782 ոչ ակտիվներից 2023-ը եղել են աշակերտներ կամ ուսանողներ, 841՝ թոշակառուներ, 918՝ այլ պատճառներով։

## Տեսարժան վայրեր
* Սեն Ստանիսլա դը Բլաժի եկեղեցի, կառուցված 1934-1936 թվականներին։ Մշակութային ժառանգության հուշարձան։
* Սուրբ Պետրոսի և Պավելի եկեղեցի։ Մշակութային ժառանգության հուշարձան։
* Սենթ Բարբ դը Շան կոլեժ։ 18-րդ դարի։ 1943 թվականից պատմական հուշարձան։
* Լա Բուասյե դղյակ։ Մշակութային ժառանգության հուշարձան։

## Քույր քաղաքներ
*  Վիսլոխ (Գերմանիա, 1974-ից)
*  Բորեմվուդ (Մեծ Բրիտանիա, 1982-ից)

## Պատկերասրահ

Պատկեր:Habitations Fontenay aux Roses.JPG|Ֆոնտենե Օ Ռոզ
Պատկեր:Fontenay-aux-Roses église Saint-Pierre-et-Saint-Paul 1.jpg|Սուրբ Պետրոսի և Պավլի եկեղեցի
Պատկեր:Fontenay-aux-Roses (l'église des Blagis).jpg|Սեն Ստանիսլա դը Բլաժի եկեղեցի
Պատկեր:Fontenay-aux-Roses - Town hall - 1.jpg|Քաղաքապետարան
Պատկեր:Fontenay-aux-Roses ancien collège Sainte-Barbe-des-Champs.jpg|Սենթ Բարբ դը Շան կոլեժ 
Պատկեր:La fontaine (4856366066).jpg|Շատրվան


## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Պաշտոնական կայք
* 

Կատեգորիա:Ֆրանսիայի քաղաքներ
Կատեգորիա:Իդ դե Ֆրանսի բնակավայրեր
Գուրամ Կաշիա

**Գուրամ Կաշիա** (; ), վրացի ֆուտբոլիստ։ «Վիտես» ակումբի և Վրաստանի ազգային հավաքականի պաշտպան։

## Կենսագրություն
### Ակումբային կարիերա
Կաշիան իր կարիերան սկսել է «Դինամո» ֆուտբոլային ակումբում։ 2006 թվականից մինչև 2010 թվականը Գուրամը հասցրեց անցկացնել 91 խաղ՝ դառնալով 12 գոլի հեղինակ։ Իր վերջին մրցաշրջանում՝ Վրաստանի առաջնությունում, ֆուտբոլիստը անցկացրեց 33 խաղ՝ դառնալով 8 գոլի հեղինակ։

2010 թվականի օգոստոսի վերջին, երբ «Վիտես» ակումբի տնօրենը փոխվեց, իսկ նոր տնօրեն դարձավ Մերաբ Ժորդանիան, Կեշիան տեղափոխվեց այնտեղ։ Սեպտեմբերի 18-ին «Բրեդա» ակումբի դեմ կայացավ Գուրամի դեբյուտային խաղը։ Ակումբում Կաշիան ժամանակավոր փոխարինում էր վնասվածք ստացած Ֆրենկ վան դեր Ստրյոյկին։

2011 թվականի մարտի 29-ին Կեշիան երկարաձգեց պայմանագիրը «Վիտես» ակումբի հետ։

2011/12 մրցաշրջանի սկզբին Գուրամը ստացավ թիմի ավագի թևկապը։

2012 թվականի մարտի 22-ին նա կրկին երկարաձգեց պայմանագիրը ակումբի հետ մինչև 2016 թվական։

### Կարիերան ազգային հավաքականում
Գուրամ Կաշիան 2009 թվականից հանդես է գալիս Վրաստանի ֆուտբոլի ազգային հավաքականում։

## Ձեռքբերումներ
* 2012, 2013 թվականների Վրաստանի տարվա ֆուտբոլիստ

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* 
* 

Կատեգորիա:Դինամո Թբիլիսիի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Վիտեսի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Վրաստանի հավաքականի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Վրացի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Տղամարդկանց ֆուտբոլի պաշտպաններ
Կատեգորիա:ՈՒԵՖԱ Եվրո 2024-ի ֆուտբոլիստներ
Հայրապետովի տուն (Տագանրոգ)

մինի|250x250փքս|Հայրապետովի տան վերակառուցման նախագիծը, 1861 թվական
**Հայրապետովի տուն** (), հնագույն եռահարկ շենք Ռուսաստանի Ռոստովի մարզի Տագանրոգ քաղաքի կենտրոնական մասում, նրա պատմական հատվածում։ Ունի պատմության և ճարտարապետության հուշարձաննի դաշնային նշանակության կարգավիճակ։ Ներկայումս շենքում գործում է Տագանրոգի Չեխովի անվան մանկավարժական ինստիտուտի օտար լեզուների ֆակուլտետը։
մինի|250x250փքս|Հայրապետովի տունը մեր օրերում

## Պատմություն
1861 թվականին նախիջևանցի վաճառական Կարապետ Մարկոսի Հայրապետովը որոշեց վերակառուցել Պետրովսկայա փողոցում գտնվող իր երկհարկանի տունը։ Աշխատանքն իրականացվում էր Տագանրոգի առաջին քաղաքային ճարտարապետ (1867-1873) Միխայիլ Պետրովի նախագծով։ Ավելացվեց մեկ հարկ, ճակատը զարդարվեց եռանկյունաձև ճակտոններով ութ սյունով։ Առաջին հարկում կատարվեց ռելիեֆային շարվածք։

Մինչև Հայրապետովի կողմից տունը գնելը, առաջին հարկում գտնվում էր քաղաքում հանրաճանաչ «Տրատորիա» սրճարանը։ 1860 թվականից շենքում գտնվում էր առևտրային ժողովի ակումբը, ապա` հանրային ժողովի ակումբը։ Շենքի մի մասը զբաղեցնում էին կոշիկի (տերը` Տ. Ի. Իլյենկո), տղամարդկանց գլխարկների (տերը` Ի. Լև), հեծանիվների, կարի մեքենաների և այլնի (տերը` Ի. Ռոզենշտեյն) խանութները։ Այստեղ էին նաև Ա. Գ. Կարելինի «Ծխախոտ» և «Թեյի» խանութները։

Առաջին համաշխարհային պատերազմի տարիներին տանը գործում էր զինվորական հիվանդանոց։ 1917 թվականի Հոկտեմբերյան հեղափոխությունից հետո շենքը զբաղեցրել են Արհմիութենական աշխատողների տունը, Ատամանյան գնդի ակումբն ու թանգարանը, նահանգային դասընթացները և այլն։

Հայրենական մեծ պատերազմից հետո տանն աշխատել է Սննդարդյունաբերության տեխնիկումը, 1955 թվականից շենքը զբաղեցնում է Մանկավարժական ինստիտուտը։

Հայրապետովի տունը պատմության և ճարտարապետության դաշնային նշանակության հուշարձան է։

## Ճարտարապետական առանձնահատկություններ
Շենքը ներկայիս տեսքը ձեռք է բերել 1861 թվականի վերակառուցումից հետո։ Շենքի ճակատային մասում կառուցվել է ութ սյուն, առաջին հարկը երեսպատվել է կոպտատաշ քարով, շենքի կենտրոնական մասին ավելացվել է մեկ հարկ, և այն դարձել է եռահարկ։ 

Փողոցի կողմից շենքն ունեցել է մի քանի մուտք։

## Ներկա վիճակ
Ներկայումս շենքում գործում է Տագանրոգի Չեխովի անվան մանկավարժական ինստիտուտի օտար լեզուների ֆակուլտետը։

## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն
* Энциклопедия Таганрога. — Ростов-н/Д: Ростиздат, 2003. — 512 с. — ISBN 5-7509-0662-0

## Արտաքին հղումներ
* Петровская улица‎, д. 68 . Объекты культурного наследия федерального значения.
* Дом Гайрабетова 

Կատեգորիա:Ռուսաստանի մշակութային ժառանգություն
Կատեգորիա:Տագանրոգի շենքեր և կառույցներ
Կատեգորիա:Տագանրոգի տեսարժան վայրեր
Ուսուցչի տուն (Տագանրոգ)

**Ուսուցչի տուն**, հնագույն առանձնատուն Ռուսաստանի Ռոստովի մարզի Տագանրոգ քաղաքի կենտրոնական մասում։

## Պատմություն
Կիսանկուղով միահարկ հնագույն առանձնատունը, որը գտնվում է Պետրոսի փողոց, 89 հասցեում, կառուցվել է XIX դարի սկզբին։ Պատմության և ճարտարապետության հուշարձանների ցանկում ընդգրկված է որպես Կոմերցիոն դատարանի շենք։ Տունը պատկանել է. 1807 թվականից` քաղաքային այգու այգեպան Մանոյլո Լասկարակիին, 1873-1880 թվականներին` Տագանրոգի պատվավոր քաղաքացի Դմիտրի Լասկարակիին, 1890-1906 թվականներին` Ե. Ալեքսոպուլոյի ժառանգներին, 1915 թվականից` Տագանրոգի պատվավոր քաղաքացի Վ. Ի. Վորոնկինին։

Ըստ քաղաքի 1863 թվականի քարտեզի` շենքում տեղավորված է եղել «Կոմերցիոն դատարան մասնավոր տանը»։ 1912 թվականից` Ե. Մ. Գրանովսկու I կարգի մասնավոր ուսումնարան (արական վարժարանների կուրս` չորս հիմնական դասարան)` 120 ռուբլի տարեկան վճարով։

1943 թվականի դեկտեմբերի 3-ին շենքում բացվեց պիոներների տուն, որը գործեց այստեղ մինչև 1944 թվականի փետրվար (տեղափոխվեց Պ. Ի. Չայկովսկու անվան մանկական երաժշտական դպրոցի շենք)։ Այնուհետև շենքում սկսեց գործել Ուսուցչի տունը (Լուսավորության աշխատողների շենք)։

1947 թվականին Տագանրոգի Ուսուցչի տան հիման վրա դաշնակահար և վոկալիստ Իվան Չանգլի-Չայկինը իր աշակերտ շնորհալի երգիչներից կազմավորեց ինքնագործունեության համույթ։ Արտիստները կատարում էին տեսարաններ և մեներգեր Անտոն Ռուբինշտեյնի «Դև», Ջուզեպպե Վերդիի «Աիդա», Պյոտր Չայկովսկու «Մազեպա» և այլ օպերաներից։

1960-ական թվականներից մինչև 1980-ականների վերջը Ուսուցչի տանը գործել է Ժողովրդական դրամայի հանրահայտ թատրոնը, որը ղեկավարում էին Բ. Պոտիկը, ապա` Վ. Ռոգուլչենկոն։ Ժողովրդական թատրոնում խաղացել են հայտնի դերասաններ Վ. Վետրովը, Ս. Մախովսկին, Ա. Կուլեշովը, Վ. Խոդիկինը և այլք։

Այժմ շենքում գտնվում է Մշակույթի համայնքային «Երիտասարդական կենտրոն» հաստատությունը։ Նրա պատերի ներսում գործում են «Դոնի դերասանների համագործակցություն» և Նոնա Մալիգինայի թատրոնները, Միխայիլ Բասովի «400 հարված» կինոակումբը։

## Ուսուցչի տանն աշխատել և հանդես են եկել
* **Միխայիլ Բասով** (1977)` ռուս ռեժիսոր-վավերագրող, մեդիանկարիչ։
* **Վլադիսլավ Վետրով** (1964)` թատրոնի և կինոյի խորհրդային և ռուս դերասան, ռեժիսոր, սցենարիստ։ Ռուսաստանի վաստակավոր արտիստ։
* **[[Սերգեյ Լետով]]** (1956)` ռուս երաժիշտ, սաքսոֆոնահար, իմպրովիզատոր։
* **Աննա Պոկրովսկայա** (1904-2001)` խորհրդային մանկավարժ, Աշխարհի արդարակյաց։
* **Վլադիմիր Ռոգուլչենկո** (1950)` ռուս թատերական ռեժիսոր, դերասան, ՌԴ վաստակավոր արտիստ։
* **Ռոման Ստոլյար** (1967)` ռուս կոմպոզիտոր և դաշնակահար-իմպրովիզատոր։
* **Իվան Չանգլի-Չայկին**` ռուս մանկավարժ, դաշնակահար, վոկալիստ, Տագանրոգի ազգային օպերային թատրոնի ստեղծող։
* **Յուրի Շաբելնիկով** (1959)` ռուս նկարիչ։

## Արտաքին հղումներ
* Վիրտուալ շրջագայություն Երիտասարդական կենտրոնո վ

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Տագանրոգի շենքեր և կառույցներ
Կատեգորիա:Տագանրոգի տեսարժան վայրեր
Յուրի Սայադյան (այլ կիրառումներ)

**Յուրի Սայադյան** անունը կարող է վերաբերել հետևյալ անձանց.

* Յուրի Վաչագանի Սայադյան (1934), հայ երկրաբան։ Երկրաբանահանքաբանական գիտությունների դոկտոր։
* Յուրի Միսակի Սայադյան (1935), հայ հնչյունային օպերատոր։
Ubisoft Montreal

**Ubisoft Montreal**, խաղերի մշակիչ-ընկերություն, գտնվում է Կանադայում, Մոնրեալում և Քվեբեկում։ 1997 թվականին հիմնադրվել է, որպես Ubisoft ընկերության մասնաճյուղ, ի սկզբանե աշխատում էր մանր նախագծերի վրա։ Ներկա ժամանակաշրջանում հանդես է գալիս, որպես աշխարհի ամենամեծ խաղերի մշակիչ-ընկերություններից մեկը, որն ունի ավելի քան 2700 աշխատող, պատասխանում է՝ Splinter Cell, Prince of Persia, Assassin's Creed, Far Cry և Watch Dogs խաղային շարքերի իրադարձությունների համար։

## Պատմություն
Ստուդիան հիմնադրվել է պետական ֆինանսավորմամբ 1997 թվականին։ Մոնրեալի Սեն-Լորան զբոսայգին տարբեր մշակույթների համար (առաջին հերթին՝ անգլախոսների և ֆրանկոֆոնների համար) հանդիսանում է յուրօրինակ «բաժանող» և միաժամանակ «հատման հանդիպման վայր», ինչը՝ ընկերության ներկայացուցիչների արձագանքներով՝ ազդեցություն է ունեցել Հյուսիսային Ամերիկայում առաջին Ubisoft-ի գրասենյակի բացման համար։ Մարտին Թրամբլենը 1999 թվականին սկսել է աշխատել որպես փոխնախագահ, սակայն ավելի ուշ՝ այդ պաշտոնին նշանակվելուց հետո՝ նշանակված է եղել Ubisoft Montreal-ի գլխավոր օպերացիոն նախագահը.։

Ի սկզբանե ստուդիան աշխատել է մանկական խաղերի ստեղծման վրա, ինչպիսիք են`  Donald Duck: Goin' Quackers և Playmobil-հավաքածուների սկզբունքով խաղեր։ Բայց արդեն 2000 թվականին ստուդիան սկսեց աշխատել` Tom Clancy's Splinter Cell անվանմամբ պրոեկտի վրա։

Յուր ժամանակ Մարտին Թրամբլեն՝ գլխավոր օպերացիոն տնօրենի պաշտոնում լինելով, դեմ էր մրցակցությանը, հիմնականում միջադեպի պատճառով, որում Electronic Arts-ը վարձել է Ubisoft Montreal-ի մի քանի աշխատող, որպեսզի աշխատեն EA Montreal-ում։ Ճակատագրի հեգնանքով, երբ Թրամբլեն 2006 թվականին ազատված է եղել Ubisoft-ից և դարձել է Worldwide Studios-ի նախագահը, որը պատկանում էր Vivendi Games-ին, նա զրկված է եղել դատմանը վերաբերվող, որևէ նոր որոշումներ ընդունել, որը կատարման բերեց Ubisoft-ի հետ պայմանագրի մեջ գրված մրցությունը արգելող հոդվածը։

Թրամբլեի Yannis Mallat-ը մեկնումից հետո, Ubisoft Montreal-ի Prince of Persia խաղերի շարքի մշակողը, դարձավ նոր գլխավոր տնօրենը, բացի այդ փոխարինեց Թրամբլեի օպերացիոն տնօրենի պաշտոնը։

## Մշակված խաղեր
### 1999–2008

### 2009–ից ներկա ժամանակ

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:1997 հիմնադրված ընկերություններ
Կատեգորիա:Մոնրեալի շենքեր և կառույցներ
Յուրի Սայադյան (հնչյունային օպերատոր)

**Յուրի Միսակի Սայադյան** (), հայ հնչյունային օպերատոր։

## Կենսագրություն
Յուրի Սայադյանը ծնվել է 1935 թվականին Պյատիգորսկում։ 1956 թվականին ավարտել է Երևանի թիվ 58 դպրոցը։ 1961 թվականին ավարտել է Լենինգրադի կինոճարտարագիտական ինստիտուտը։ 1961 թվականից աշխատել է Հայֆիլմում, 1992 թվականից՝ ձայնագրման և մոնտաժման արտադրամասի ղեկավար։ Հնչյունավորել է 80-ից ավելի ֆիլմեր։

## Ֆիլմ

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Հայ հնչյունային օպերատորներ
Ադա Մարշանիա

**Ադա Մարշանիա** (, , Սուխում, ՎԽՍՀ), վրացական քաղաքական և ռազմական գործիչ։ Աշխատել է Աբխազիայի Ինքնավար Հանրապետության իշխանության մարմիններում։ Վրաստանի հայրենասերների դաշինք Կուսակցության քաղաքական քարտուղար, կուսակցություն, որը 2016 թվականի խորհրդարանական ընտրություններին անցել է Վրաստանի խորհրդարան։

## Կենսագրություն
Ադա Մարշանիան ծնվել է 1961 թվականի հուլիսի 1-ին Սուխում քաղաքում , նշանավոր սովետական գիտնական և պետական գործիչ Լորիկ Մարշանիայի ընտանիքում։ Մանկությունը անց է կացրել Սուխումիում և այնտեղ էլ ավարտել է համար 19 միջնակարգ դպրոցը։ Դպրոցն ավարտելուց հետո ընդունվել է Սանկտ Պետերբուրգի պետական համալսարան և ավարտել համալսարանի իրավաբանական ֆակուլտետը, «իրավագիտություն» մասնագիտությամբ։

Վերադառնալով Վրաստան Ադա Մարշանիան սկսեց զբաղվել հասարակական և քաղաքական գործունեությամբ, մասնակեցել է ազգային ազատագրական պայքարին, որը ավարտվեց 1990 թվականին Վրաստանի անկախացմամբ և 1991 թվականին ԽՍՀՄ փլուզումով։ Անկախության հռչակումից և Աբխազիայում զինված բախումից հետո, անհրաժեշտ էր իր ընտանիքի հետ մեկնել Թբիլիսի։

Ադա Մարշանիան 1992-1995 թվականներին եղել է Վրաստանի պետական խորհրդի պատգամավոր, 1995-1999 թվականներին և 1999-2004 թվականներին եղել է Վրաստանի խորհրդարանի պատգամավոր։ 2003 թվականին մասնակցել է ԵԱՀԿ խորհրդարանական պատվիրակության աշխատանքին Վրաստանում, քննարկել աբխազական հակամարտության լուծման ուղիները։

Սաակաշվիլիի ղեկավարության գալուց հետո Ադա Մարշանիան անցավ ընդդիմադիր Վրաստանի լեյբորիստական կուսակցության շարքերը և մասնակցեց 2008 թվականի ընտրություններին լինելով կուսակցության 12 համարը, իսկ մեծամասնականով առաջադրվել էր Զուգդիդիի շրջանում։

Մարշանիան դուրս է գալիս Լեյբորիստական կուսակցությունից և անցնում «Ընդդիմադիր» Դավիդ Մոուրավիի կողմը, մասնակցություն է ունենում խորհրդարանում Սաակաշվիլիի կառավարության քաղաքականության դեմ տեղի ունեցած գործողություններին։ 2012 թվականի դեկտեմբերին Մարշանիան անցնում է Վրաստանի հայրենասերների դաշինք կուսակցության շարքերը։

2016 թվականի խորհրդարանական ընտրությունների արդյունքում անցել է խորհրդարան Վրաստանի հայրենասերների դաշինք կուսակցության 2-րդ համարով։

## Իշխանական տոհմ
Ադա Մարշանիան պատկանում է Աբխազիայի հին տոհմերից մեկին՝ Մարշանիա տոհմին։

## Ընտանիք
Ադա Մարշանիան ամուսնացած է։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* 
* 
* 
* 
* 

Կատեգորիա:21-րդ դարի վրացի քաղաքական գործիչներ
Կատեգորիա:Սանկտ Պետերբուրգի պետական համալսարանի շրջանավարտներ
Կատեգորիա:Վրաստանի խորհրդարանի պատգամավորներ
Կատեգորիա:Վրաստանի կին քաղաքական գործիչներ
Կատեգորիա:Վրացի ռազմական գործիչներ
Յուրի Սայադյան (երկրաբան)

**Յուրի Վաչագանի Սայադյան** (), հայ երկրաբան։ Երկրաբանա-հանքաբանական գիտությունների դոկտոր (2006):

## Կենսագրություն
Յուրի Սայադյանը ծնվել է 1934 թվականին Երևանում։ 1959 թվականին ավարտել է Երևանի պետական համալսարանի աշխարհագրության ֆակուլտետը։ 1962 թվականից աշխատել է ՀԽՍՀ ԳԱ Երկրաբանական գիտությունների ինստիտուտի գիտաշխատող, 1976-1999 թվականներին՝ գիտքարտուղար, 1972-1976 թվականներին՝ ՀՀ ԳԱ նախագահության նոր տեխնիկայի գիտական հիմնախնդիրների խորհրդի գիտքարտուղար։

Աշխատանքները վերաբերում են երկրադինամիկայի տեսության հարցերին, երկրաբանական նորագույն ժամանակաշրջանի շրջակա միջավայրի զարգացման ուսումնասիրություններին։ 1995 թվականից համագործակցել է հայ և իտալացի հնագետների հետ, ինչի արդյունքում Հռոմում հրատարակվել է «Սևանա լճի ավազանի հյուսիսարևելյան սահմանի ուրարտացիները և ոչ ուրարտացիները» (անգլերեն, 2002) ժողովածուն։

## Անդամակցություն
* Չորրորդական ժամանակաշրջանի միջազգային միության հոլոցենի հանձնաժողովի փոխնախագահ, 1982-1991
* Նյու Յորքի գիտությունների ակադեմիայի անդամ, 1980-1988
* ՌԳԱ չորրորդական դարաշրջանն ուսումնասիրող հանձնաժողովի անդամ, 1972-2006

## Երկեր
* Очерк стратиграфии антропогена Кавказа, Е. - Л., 1977 (համահեղինակ).
* Геология четвертичного периода. Ереван. Изд-во АН СССР, 1977 (համահեղինակ).
* II Двусторонний симпозиум СССР-ГДР по истории геологических наук. Ереван. Изд-во АН АрмССР, 1979 (համահեղինակ).
* Вопросы геологии четвертичного периода Армении. Ереван. Изд-во АН АрмССР, 1983 (համահեղինակ).
* История озер Севан, Иссык-Куль, Балхаш, Зайсан и Арал, Д., 1991 (համահեղինակ).
* Геология и перспективы нефтегазоносности мезокайнозойских седиментационных бассейнов Центральной части Армении, Е., 1999 (համահեղինակ).
* Новейшая геологическая история Армении, Ереван. Гитутюн, 2009.

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:ԵՊՀ շրջանավարտներ
Կատեգորիա:Երկրաբանա-հանքաբանական գիտությունների դոկտորներ
Կատեգորիա:Հայ երկրաբաններ
Վելիկանովայի առանձնատուն

**Վելիկանովայի առանձնատուն** (), շենք Ռուսաստանի Դաշնության Դոնի Ռոստով քաղաքում, որը գտնվում է Սերաֆիմովիչի փողոցում (շենք թիվ 15)։ Կառուցվել է 1884-1890 թվականներին ռոստովցի ճարտարապետներ Նիկոլայ Դորոշենկոյի և Ն. Սոկոլովի նախագծով։ Ներկայումս շենքում գործում է Ռոստովի Միտրոֆան Գրեկովի անվան գեղարվեստի ուսումնարանը։ Վելիկանովայի առանձնատունն ունի մշակութային ժառանգության տարածաշրջանային նշանակության օբյեկտի կարգավիճակ։
մինի

## Պատմություն
1884-1890 թվականներին ռոստովցի վաճառական Սեմյոն Իվանովիչ Վելիկանովը դստեր` Պելագեայի համար կառուցել է առանձնատուն Կազանսկայա փողոցում (այժմ` Սերաֆիմովիչի փողոց)։ Այս տանը Պելագեան ապրում էր ամուսնու` քաղաքային դումայի իրավասու, լեռնային ինժեներ Մատվեյ Կոզլովի հետ։ Առանձնատունն ունեցել է 28 սենյակ, նկուղներ տարբեր ծառայությունների համար և շատրվան բակում։ Շենքի ճակատները ձևավորված են նեոդասականության ոճով։

Խորհրդային իշխանության օրոք շենքն ազգայնացվել է։ 1921 թվականին այնտեղ տեղակայվեց Ռոստովի Կարլ Մարքսի անվան պետական հանրային գրադարանը (այժմ` Դոնի պետական հանրային գրադարան)։ Լրագրող Բորիս Օլենինը դրա մասին «Մոլոտ» թերթում գրել է հետևյալը. *«Վելիկանովների տոհմի տանը բնակություն են հաստատել հաստափոր կարևոր հատորներ, գրեթե թագավորական հանդերձանքով և բուռն, ծիածանի բոլոր գույներով շողշողացող հեղափոխության առաջին տարիների ամսագրեր...»*։

1994 թվականին գրադարանը տեղափոխվեց նոր շենք Պուշկինի փողոցում, իսկ Վելիկանովայի առանձնատունը տրվեց Ռոստովի Միտրոֆան Գրեկովի անվան գեղարվեստի ուսումնարանին։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Դոնի Ռոստովի շենքեր և կառույցներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի մշակութային ժառանգություն
Աթաթուրքի թանգարան (Սալոնիկ)

**Մուստաֆա Քեմալ Աթաթուրքի տուն-թանգարան**, պատմական թանգարան Հունաստանի Կենտրոնական Մակեդոնիայի պերիֆերիայի Սալոնիկ քաղաքում։

Թանգարանի ներկայիս շենքում հասակ է առել ժամանակակից Թուրքիայի Հանրապետության հիմնադիր Մուստաֆա Քեմալ Աթաթուրքը։

## Պատմություն
Թանգարանը գտնվում է մի շենքում, որտեղ 1881 թվականին ծնվել է Թուրքիայի նախագահ Մուստաֆա Քեմալը։ Այն իրենից ներկայացնում է եռահարկ առանձնատուն, որը տեղակայված է Ապոստալու Պավլուի փողոցի վրա՝ Հունաստանում Թուրքիայի պատվո հյուպատոսության հարևանությամբ։

Նախքին 1912 թվականին հունական բանակի կողմից Սալոնիկի ազատագրումը, այս թաղամասը հայտնի էր Քազըմ փաշայի շրջանի Իսլահաննեի փողոց։ Այն կառուցվել է 1870 թվականին, իսկ 1935 թվականին Սալոնիկի քաղխորհուրդը այն նվիրել է Թուրքիայի Հանրապետությանը։ Թուրքիայի կառավարության որոշմամբ այստեղ կառուցվել է թանգարան, որը նվիրված է Մուստաֆա Քեմալին։

Թանգարանը հիմնադրվել է 1953 թվականին։ Վերակառուցվել է 1981 թվականին։ Որոշ նյութեր այստեղ տեղափոխվել են Ստամբուլից։ Թանգարանի պատերին կան լուսանկարներ, որոնք ներկայացնում են Աթաթուրքի կյանքը՝ տարբեր ժամանակահատվածներում։

1955 թվականի սեպտեմբերին թուրքական հյուպատոսության մոտ ռումբ է պայթել, որը վնասել է նաև թանգարանի շենքը։ Պատասխան սրա՝ Թուրքիայի կառավարությունը սկսել է Ստամբուլի հույն համայնքի ջարդ։ Վեց տարի անց թուրքական դատարանը հայտնաբերեց, որ պայթյուրի հեղինակը եղել է Ադնան Մենդերեսը։ Ի պատասխան սրա՝ Թուրքիան ներողություն է խնդրել Հունաստանից և վերակառուցել թանգարանի շենքը։

1981 թվականին նման մի թանգարան է կառուցվել նաև մայրաքաղաք Անկարայում։

## Տես նաև
* Աթաթուրքի հրապարակ

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:1953 հիմնադրումներ Հունաստանում
Կատեգորիա:1953 հիմնադրված թանգարաններ
Կատեգորիա:Մուսթաֆա Քեմալ Աթաթուրք
Կատեգորիա:Սալոնիկի թանգարաններ
Հումեր Բաշիրով

**Հումեր Բաշիրովիչ Բաշիրով** (, , ), թաթար խորհրդային գրող, հասարակական գործիչ։

Ծնվել է Յանասալա գյուղում (այժմ Թաթարստանի հանրապետություն) միջին գյուղացիական ընտանիքում։ Մինչև 13 տարեկանը սովորել է մուեզզինի մոտ, այնուհետև գյուղական դպրոցում։ 1919-1920-ական թվականներին Հումեր Բաշիրովը որպես ուսուցիչ աշխատել է դպրոցում։ 1920 թվականին մոբիլիզացվել է Բանվորա-գյուղացիական Կարմիր բանակ։ Մասնակցել է Պերեկոպի մարտերին։ 1924 թվականին զորացրվել է։ 1925-1929-ական թվականներին աշխատել է բանվորա-գյուղացիական ոստիկանության համակարգում, եղել է ազգային դատավոր։ 1932 թվականին նշանակվել է  շրջանային թերթի խմբագիր։ 1936-1944-ական թվականներին  աշխատել է «Совет Әдәбияты» ամսագրում որպես խմբագիր։

Հայտնի է դարձել «Հաշիմի արյունը» (1931 թվական) պատմվածքով։ Առաջին մեծ գործը «Սիվաշ» (1937 թվական) վիպակն է։ Բաշիրովին համախորհրդային ճանաչում է բերել «Նամուս» վեպը (1948 թվականին, ԽՍՀՄ պետական մրցանակ, 1951 թվական), ուր նկարագրել է թաթար կոլտնտեսականների կյանքը Երկրորդ աշխարհամարտի տարիներին։ 1956-1959 թվականներին գլխավորել է թաթար խորհրդային գրողների կազմակերպությունը։

## Պարգևներ և մրցանակներ
* Ստալինյան մրցանակ, երկրորդ կարգի (1951 թվական)՝  («Նամուս» վեպի համար) 
* Լենինի շքանշան (հունիսի 14, 1957 թվական)
* Հոկտեմբերյան հեղափոխության շքանշան  (հունվարի 20, 1971 թվական)
* Աշխատանքային Կարմիր դրոշի շքանշան 
* Ժողովուդների բարեկամության  շքանշան (հունվարի 06, 1981 թվական)
* Կարմիր աստղի շքանշան
* Անձնվեր աշխատանքի համար Մեծ հայրենական պատերազմի ժամանակ։

Կատեգորիա:Թաթար գրողներ
Կատեգորիա:Խորհրդային գրողներ
Կատեգորիա:Խորհրդային հասարակական գործիչներ
Կատեգորիա:ԽՍՀՄ քաղաքական գործիչներ
Կատեգորիա:ԽՍՀՄ գրողների միության անդամներ
Կատեգորիա:ԽՄԿԿ անդամներ
Բատիկ Բատիկյան

**Բատիկ Ստեփանի Բատիկյան** (), բոլշևիկ–հեղափոխական, ՌՍԴԲԿ անդամ (1907)։

Մասնակցել է Հովհաննես Սարուխանյանի կազմակերպած մարքսիստական խմբակի աշխատանքներին։ Առաջին համաշխարհային պատերազմի ժամանակ զորակոչվել է ռուսական բանակ։ Ավարտել է Ժիտոմիրի սպայական դպրոցը, ծառայել Կարպատյան ռազմաճակատում, մասնակցել գնդի բոլշևիկյան բջջի ընդհատակյա աշխատանքներին։ 1917 թվականի Փետրվարյան հեղափոխությունից հետո ընտրվել է 114-րդ ցարիցինյան գնդի կոմիտեի անդամ։ Սեպտեմբերին վերադարձել է Նոր Բայազետ և ծավալել հեղափոխական գործունեություն։ 1919 թվականին Բատիկյանի ղեկավարությամբ ստեղծվել է «Նոր Բայազետի երիտասարդական միություն»-ը, որը հետագայում վերանվանվել է «Սպարտակ»։ Ակտիվորեն մասնակցել է Մայիսյան խռովության (1920) նախապատրաստմանը։ Ապստամբության ջախջախումից հետո՝ հոկտեմբերին բանտ է նետվել և Երևան փոխադրելու պատրվակով՝ ճանապարհին գնդակահարել։

Նրա անունով է կոչվել ՀԽՍՀ Կամոյի շրջանի (Գավառ) գյուղերից մեկը։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Առաջին համաշխարհային պատերազմին մասնակցած հայեր
Կատեգորիա:Հայ հեղափոխականներ
Սոլոմոն Բանդարանաիկե

**Սոլոմոն Բանդարանաիկե** () (), Ցեյլոնի քաղաքական և պետական գործիչ։

## Կենսագրություն
Ավարտել է Օքսֆորդի համալսարանի իրավաբանական ֆակուլտետը։ Քաղաքական գործունեությունը սկսել է 1925 թվականին, Ցեյլոնի անգլիական գաղութային վարչությունում զբաղեցրել է տարբեր պաշտոններ։ 1947–1951—ական թվականներին եղել է առողջապահության նախարար, իսկ 1956 թվականից՝ վարչապետ։ 1951 թվականին հիմնադրել է Ցեյլոնի ազատության կուսակցությունը, որը միավորում էր սինհալական ազգային բուրժուազիային։ 1956 թվականին կազմակերպել է ժողովրդական Միացյալ ճակատը և գլխավորել կառավարությունը (1956–1959-ական թվականներին), որը վարում էր երկրի քաղաքական անկախության ամրապնդման և ազգային տնտեսության զարգացման քաղաքականություն։

Արտաքին քաղաքականության մեջ առաջնորդվում էր ԱՄՆ-ի և ԽՍՀՄ-ի դաշինքին չմիավորվելու սկզբունով, իսկ ներքին քաղաքականությունում՝ բուդիստ-սինհալերեն ազգայնականությամբ, անգլերեն և թամիլերեն լեզուները զրկելով պետական կարգավիճակից։ Շուտով նա փոխզիճման գնաց և թույլ տվեց թալիմներին իրենց լեզուն օգտագործել առևտրի բնագավառում։ Դա առաջացրեց էթնիկ սինգալցիների զայրույթը։ 1959 թվականի սեպտեմբերի 25-ին բուդիստ կուսակրոն Թալդուվե Սոմարաման ծանր ատրճանակից վիրավորեց 60 տարեկան վարչապետին։ Հաջորդ օրը ստացած վերքերից Սոլոմոն Բանդարանաիկեն մահացավ։

## Հիշատակ
Կոլոմբոյի միջազգային օդանավակայանը կրում է Սոլոմոն Բանդարանաիկեի անունը։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Օքսֆորդի համալսարանի շրջանավարտներ
Կատեգորիա:Շրի Լանկայի քաղաքական գործիչներ
Կատեգորիա:Պետության սպանված ղեկավարներ
Կարինե Ջաղացպանյան

**Կարինե Ազատի Ջաղացպանյան** (), հայ երաժշտագետ։ Արվեստագիտության դոկտոր (2001), պրոֆեսոր։ Հայաստանի արվեստի վաստակավոր գործիչ (2013)։ Հայաստանի կոմպոզիտորների միության անդամ (1977)։

## Կենսագրություն
Կարինե Ջաղացպանյանը ծնվել է 1943 թվականին Երևանում։ 1968 թվականին ավարտել է Երևանի Կոմիտասի անվան պետական կոնսերվատորիայի երաժշտագիտության բաժինը, 1980 թվականին՝ Մոսկվայի Արվեստագիտության գիտահետազոտական ինստիտուտի ասպիրանտուրան։ Դասավանդում է Երևանի պետական կոնսերվատորիայի երաժշտության տեսության ամբիոնում, 1995 թվականից` պրոֆեսոր։ 1966-1993 թվականներին եղել է Արտասահմանյան երկրների հետ բարեկամության և մշակութային կապի հայկական ընկերության (ԱՕԿՍ) արվեստի բաժնի պատասխանատու քարտուղար, այնուհետև՝ ղեկավար։ 1983-1991 թվականներին և 1996 թվականից՝ Հայաստանի կոմպոզիտորների միության երաժշտագիտական բաժնի ղեկավարի տեղակալ։

Ավելի քան 150 հրատարակված աշխատությունների հեղինակ է։ Մասնակցել է հանրապետական և միջազգային գիտաժողովների, սեմինարների, կոնգրեսների։ Հետազոտությունների հիմնական ոլորտը երաժշտության խնդիրներն են, ժողովրդականից մինչև ժամանակակից կոմպոզիտորական արվեստ։ Հայաստանում ազգային երաժշտական ռիթմերին նվիրված առաջին մենագրությունների հեղինակն է։

## Անդամակցություն
* Հայաստանի կոմպոզիտորների միության վարչության անդամ, 1998
* Արվեստի և գրականության բնագավառի աշխատողներին ՀՀ պետական մրցանակներ շնորհելու հանձնաժողովի անդամ, 2002-2003, 2007
* Երևանի պետական կոնսերվատորիայի գիտական խորհրդի անդամ, 2001
* ՀՀ ԳԱԱ արվեստի ինստիտուտի գիտական խորհրդի անդամ, 2003

## Պարգևներ
* Ռուսաստանի Հայերի միության, ՀՀ սփյուռքի նախարարության, ՀԿՄ կողմից հայտարարված երաժշտագետների լավագույն աշխատանքների մրցանակաբաշխության դափնեկիր
* Արամ Խաչատրյանի ոսկե մեդալ (կոմպոզիտորի 100-ամյակի առթիվ), 2003 
* Հայաստանի արվեստի վաստակավոր գործիչ, 2013

## Երկեր
* Երաժշտության վրա խոսքի ներգործությունը որպես ազգայինի դրսևորում, 1979
* Ժամանակակից վոկալ ասերգությունը և նրա ազգային ակունքները, 1985
*Ритм национальной речи и музыки: Исследование, Ереван, 1986
*По следам ритмов национальной музыки: Историко-теоретическое исследование, Ереван, 1999
*Из жизни и творчества армянских композиторов, Ереван, 2012.

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Արվեստագիտության դոկտորներ
Կատեգորիա:Երևանի Կոմիտասի անվան պետական կոնսերվատորիայի շրջանավարտներ
Կատեգորիա:ՀՀ արվեստի վաստակավոր գործիչներ
Կատեգորիա:Հայ երաժշտագետներ
Կատեգորիա:Հայ պրոֆեսորներ
Կատեգորիա:Հայաստանի կոմպոզիտորների և երաժշտագետների միության անդամներ
Ձկնալյուր

240px|մինի|Ձկնալյուրի փոշի
[240px|մինի|Ձկան կերի գործարան [Շոտլանդիայի Բրեսսեյ բնակավայրում]]
**Ձկնալյուր**, ձկան վերամշակման մնացորդներից ստացվող կերային արտադրանք։ Հանդիսանում է համակցված կերերի կարևոր բաղադրատոմսերից։

Ձկնալյուրի պատրաստման համար հումքը չորացնում և աղում են։ Բարձրորակ ձկնալյուրը հարուստ է պրոտեինով (մինչև 60-72%), կալցիումով (1 կգ-ում՝ 67,2 գ), ֆոսֆորով (31,8 գ), A, B և D վիտամիններով։ Մեկ կիլոգրամ ձուկը պարունակում է մինչև 60% պրոտեին, 1,31 կերամիավոր, 65-70 % պրոտեինի դեպքում՝ 1,43 կերամիավոր։ Մեծ քանակությամբ ճարպի (18%-ից բարձր) պարունակությամբ ձկնալյուրը հնարավոր չէ երկար պահպանել, իսկ կենդանիներին դրանով կերակրելիս նրանց միսն ու կաթը ձեռք են բերում ձկան համ ու հոտ։ Յուղատու ձկնատեսակների պարագայում, նախևառաջ առանձնացվում է ձկան յուղը։

Ձկնալյուրը ներառվում է գյուղատնտեսական կենդանիների (մասնավորապես՝ խոզերի, թռչունների, մորթատու գազանների և հորթերի) օրական կերաբաժիններում։ Բտման վերջին փուլում կաթնատու կովերին տրվում է քիչ քանակությամբ ճարպ պարունակող ձկնալյուր։

## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն
* 

Կատեգորիա:Անասնաբուծություն
Կատեգորիա:Ձկնաբուծություն
Արթուր Ստեփանյան (ֆուտբոլիստ)

**Արթուր Ստեփանյան** (), հայ ֆուտբոլիստ, պաշտպան։

## Կարիերա
Վլադիկավկազի «Юность» մարզադպրոցի սան է։ Հանդես է եկել Սարատովի «Սոկոլ», Երևանի «Փյունիկ», «Սատուրն», Պերմի «Ամկար» ակումբներում, ինչպես նաև վարձավճարով խաղացել է Նովորոսիյսկի «Չեռնոմորեցում»։ 2010 թվականի սկզբին տեղափոխվել է «Գազովիկ»։ Առաջնության երկրորդ կեսից հանդես է եկել «Նեֆտեխիմիկ» ակումբում։

## Տարկետում բանակից
2011 թվականի հունվարին 27-ին Հայաստանի կառավարությունը որոշում է ընդունել ազգային հավաքականի 3 ֆուտբոլիստների՝ Արթուր Ստեփանյանին, Գուրգեն Մելիքսեթյանին և Սերգեյ Հովհաննիսյանին տալ տարկետում բանակից։ Հետագայում պարզվեց, որ այդ մարդկանց մասին հիշատակված չէ Հայաստանի ֆուտբոլի ֆեդերացիայի կայքում. այդ մարդիկ չէին հրավիրվել ֆուտբոլի ազգային հավաքական, և նրանց մասին ոչինչ հայտնի չէր։ Չնայած հասարակության հետ կապերի պատասխանատուի պաշտոնակատար Տիգրան Իսրայելյանը բացատրել է, թե ովքեր են այդ մարդիկ, ֆուտբոլիստներին գտնել չի հաջողվել։

## Ձեռքբերումներ
*  **«Սոկոլ»**
** Առաջին դիվիզիոնի բրոնզե մեդալակիր - 2004
*  **«[[Փյունիկ (ֆուտբոլային ակումբ)|Փյունիկ»]]**
** Հայաստանի չեմպիոն - 2006
** Հայաստանի գավաթի խաղարկության եզրափակչի մասնակից - 2006
** Հայաստանի սուպերգավաթի խաղարկության եզրափակչի մասնակից - 2006

## Անձնական կյանք
Ռուսաստանցի ֆուտբոլիստ և մարզիչ Կալին Ստեփանյանի որդին է։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Ֆուտբոլիստի էջը soccerway.com կայքում 

Կատեգորիա:Ամկար Պերմի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Ռուսահայ ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Տղամարդկանց ֆուտբոլի պաշտպաններ
Կատեգորիա:Տյումենի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Փյունիկի ֆուտբոլիստներ
Ամերիկացի մարդասպան

**«Ամերիկացի մարդասպան»** (), Մայքլ Քուեսթայի թրիլեր ֆիլմը, որը հիմնված է Վինս Ֆլինի համանուն վեպի վրա։ Գլխավոր դերը կատարում է Դիլան Օ'Բրայենը։

## Սյուժե
ԿՀՎ-ի գաղտնի գործակալ Միտչ Ռեպը (Դիլան Օ'Բրայեն) հուսահատված է ահաբեկչության ժամանակ իր ընկերուհու մահվան պատճառով։ ԿՀՎ-ի տնօրենի տեղակալը՝ Իրեն Քենեդին (Սենա Լաթան) Սթեն Հյորլիին (Մայքլ Կիտոն) հանձնարարում է սովորեցնել վշտից տառապող Միտչին, ով վճռական է տրամադրված պայքարելու ահաբեկչական հարձակումների դեմ և բռնելու հանցագործներին։ Միասին նրանք ուսումնասիրում են առաջին հայացքից պատահական թվացող հարձակումները ռազմական առարկաների և քաղաքացիական անձանց վրա, ինչի արդյունքում նրանք պետք է միավորվեն թուրք գործակալ Անիկայի (Շիվա Նեգար) հետ, որպեսզի կանգնեցնեն անհայտ հետախույզին (Թեյլոր Կիտչ), ով ցանկանում է սկսել Երրորդ համաշխարհային պատերազմը Միջին Արևելքում։

## Դերերում

## Արտադրություն
### Զարգացում
CBS Films ընկերությունը 2008 թվականին ձեռք է բերել Վինս Ֆլիննի գրքերի շարքը էկրանավորելու իրավունք։ Ի սկզբանե, առաջին ֆիլմը պետք է ունենար «Consent to Kill» անվանումը։ Պրոդյուսերները պետք է լինեին Լորենցո Դի Բոնավենտուրան և Նիկ Ուեկսլերը, իսկ սցենարիստը՝ Ջոնաթան Լեմկինը։ Ընկերության վերջին մի քանի ֆիլմերը անհաջողություն կրեցին վարձույթում, ինչը ստիպեց նրանց հետաձգել ֆիլմի նկարահանումները։ Ֆիլմի ռեժիսորը պետք է լիներ Անտուա Ֆուկուան։ Ըստ տարածված լուրերի՝ դերերում կատարելու էին Ջարեդ Բատլերը (Միտչ Ռեպի դերում), Կոլին Ֆարրելը և Մետյու Ֆոքսը։ Բացի դրանից, որոշվել էր սկզբից թողարկել «Consent to Kill» պրիկվելը, որը կներկայացնի Միտչի պատմությունը նրա կարիերայի սկզբում։

## Արտաքին հղումներ
* 

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:2010-ականների ամերիկյան ֆիլմեր
Կատեգորիա:2010-ականների անգլերեն ֆիլմեր
Կատեգորիա:2010-ականների էքշն թրիլեր ֆիլմեր
Կատեգորիա:2017 ֆիլմեր
Կատեգորիա:Lionsgate ֆիլմեր
Կատեգորիա:Ամերիկյան էքշն թրիլեր ֆիլմեր
Կատեգորիա:Ամերիկյան թրիլեր ֆիլմեր
Կատեգորիա:Ամերիկյան մարտաֆիլմեր
Կատեգորիա:Ամերիկյան վեպերի էկրանավորումներ
Կատեգորիա:Ամերիկյան ֆիլմեր վրեժի մասին
Կատեգորիա:Լոնդոնում նկարահանված ֆիլմեր
Կատեգորիա:Ֆիլմեր ահաբեկչության մասին
Կատեգորիա:Ֆիլմեր վրեժի մասին
Կատեգորիա:Ֆիլմեր, որոնց գործողությունները տեղի են ունենում Ստամբուլում
Կատեգորիա:Ֆիլմեր ԿՀՎ-ի մասին
Հադրութի Արթուր Մկրտչյանի անվան հայրենագիտական թանգարան

**Հադրութի Արթուր Մկրտչյանի անվան հայրենագիտական թանգարան**, գտնվում է ԼՂՀ Հադրութ քաղաքում։

## Պատմություն
[մինի|Ա. Մկրտչյան արձանը [Հադրութ քաղաքում]]
Հիմնադրվել է 1984 թվականին փետրվարի 28-ին։ Հիմնադիրը և առաջին տնօրենը Գ. Լ. Մարդանյանն էր։ 
1986-1991 թվականներին թանգարանի տնօրենն էր, իսկ հետագայում նաև ԼՂ ԳԽ առաջին նախագահ՝ Ա.Ա.Մկրտչյանը։ Վերջինիս օրոք թանգարանը կոչվել է «Դիզակ», իսկ հետագայում Ա.Մկրտչյանի եղերական մահից տարիներ անց, հիմք ընդունելով նրա` թանգարանի համար կատարած մեծածավալ գիտալուսավորական, ուսումնահայտնագործական, հավաքչական և ընդհանուր գիտական աշխատանքները, վերանվանվել է իր` Ա. Մկրտչյանի անվան։ Թանգարանի մուտքում տեղադրված է Ա.Մկրտչյանի կիսանդրին` ԼՂՀ զինանշանի ներքո։ Մուտքում է տեղադրված նաև  Հադրութի շրջանի վարչատարածքային քարտեզ-մանրակերտը։

## Թանգարանի ստորաբաժանումներ
Թանգարանում գործում է վեց սրահ, որտեղ համապատասխանաբար ներկայացվում են՝
* Հադրութի շրջանի մասին ընդհանուր տեղեկություններ,
* Շրջանի բուսական և կենդանական աշխարհը,
* Նախնադարյան հասարակարգ,
* բրոնզե դար,
* միջնադար,
* Շրջանի կենցաղը պատկերող առարկաներ,
* Նախահեղափոխական շրջան,
* 1941-1945 թվականներին նվիրված սրահ։
Վերջին սրահում ներկայացված են արցախյան գոյապայքարում զոհված հադրութցի ազատամարտիկների լուսանկարները`ըստ գյուղերի։ Առանձին վահանակներով են ներկայացված Մարտական խաչի ասպետների և անհետ կորած ազատամարտիկների լուսանկարները։ Այստեղ է դրված զոհված ազատամարտիկների հիշատակին նվիրված հուշարձանի մանրակերտը։ Առանձին վահանակով ներկայացված է Արթուր Մկրտչյանի  անցած ուղին։ Առանձին վահանակով ներկայացված է նաև ապրիլյան քառօրյա պատերազմում զոհված անվեհեր դիզակցիների լուսանկարները։

Այժմ տնօրենն է՝ Մարինե Կարապետյանը։

## Մասնաճյուղեր
«Հադրութի Ա. Մկրտչյանի անվան հայրենագիտական թանգարան» ՊՈԱԿ-ն ունի երկու մասնաճյուղերը՝  Մեծ թաղեր գյուղում «Մեծ Թաղերի Խուդյակովի անվան տուն-թանգարան» և Տումիում՝ «Տումի Թևան Ստեփանյանի անվան տուն-թանգարան»։ Վերջինս գործում է 2014 թվականից։

Կատեգորիա:1984 հիմնադրված թանգարաններ
Կատեգորիա:Հադրութ