open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Ոչբռնություն

**Ոչբռնություն**, արժեքների համակարգ, հասարակական գաղափար և պրակտիկա, որն ենթադրում է խորշում բռնության նկատմամբ և բռնի մեթոդների ակտիվ մերժում բոլոր իրավիճակներում և կամայական նպատակների իրականացման ճանապարհին։ Ոչբռնությունը սերում է այն հավատքից, որ պարտադիր չէ վնասել մարդկանց, կենդանիներին կամ շրջակա միջավայրը քո ուզածին հասնելու համար։ Առաջին հերթին այս գաղափարը վերաբերվում է բռնությունից հրաժարվելու ընդհանուր փիլիսոփոյությանը՝ հիմնված բարոյական, կրոնական կամ հոգևոր սկզբունքների վրա, սակայան կարող է նաև վերաբերվել ոչ բռնի կամ անվնասակար վարքին։

## Տեսական և գործնական դրսևորումներ
Արդի պատմության մեջ ոչբռնի գործողությունների մեթոդիկան հզոր գործիք է հանդիսացել հասարակական բողոքի և քաղաքական ու հասարակական հեղափոխական փոփոխությունների համար։ Որպես հասարակության և ղեկավարության վրա քաղաքացիական ազդեցության մեթոդ, *ոչբռնությունը* իրագործվել է Մահաթմա Գանդիի կողմից Հնդկաստանի բրիտանական իշխանության դեմ տասնամյակներ տևող պայքարի ընթացքում։ Ավելի ուշ այն օգտագործվել և քարոզվել է Մարտին Լյութեր Քինգի կողմից ԱՄՆ-ում քաղաքացիական իրավունքների շարժման ընթացքում։

20-րդ դարի վերջին և 21-րդ դարի սկզբին ոչբռնի պայքարի միջոցով իշխանափոխությունը ստացել է «գունավոր հեղափոխություն» անվանումը։ Ամերիկյան քաղտեխնոլոգ Ջին Շարպը այդ թեմայով բազմաթիվ գրքեր է գրել։ «Բռնապետությունից ժողովրդավարություն» գրքում ներկայացրել է 198 ոչբռնությամբ իշխանափոխություն իրականացնելու մեթոդները, պարզ, հստակ քայլերի հաջորդականությամբ։
 
## Ոչբռնության միջազգային օր
ՄԱԿ-ի Գլխավոր վեհաժողովի 2007 թ հունիսի 27 -ի որոշմամբ (№ A/RES/61/271) 2007 թվականի հոկտեմբերի 2 -ը, Մահաթմա Գանդիի ծննդյան օրը հայտարարված է Ոչբռնության միջազգային օր (International Day of Non-Violence), որը հետապնդում է խաղաղության, հանդուրժողականության, ըմբռնողականության և ոչբռնության մշակույթ հաստատելու ցանկություն։

## Տես նաև
* Ոչ բռնի դիմադրություն
* Քաղաքացիական անհնազանդություն
* Ջին Շարպ
* Գունավոր հեղափոխություն

## Գրականություն
# «198 Methods of Nonviolent Action» Ջին Շարպ, (Ոչբռնի գործողությունների 198 մեթոդներ)
# «Gandhi as a Political Strategist» Ջին Շարպ, 1979 (Գանդին որպես քաղաքական ռազմավար)
# Ապրեսյան Ռուբեն Ненасилие: от идеи к практике
# Опыт ненасилия в XX столетии. Социально-этические очерки / Под ред. Р.Г. Апресяна. М.: Аслан, 1996.

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Սոցիալական էվոլյուցիա
Կատեգորիա:Ոչբռնություն
Կատեգորիա:Քաղաքական կոնցեպտներ
Կատեգորիա:Սոցիալական փիլիսոփայության հասկացություններ
Lider TV

«**Lider TV**» (), Ադրբեջանի պետական տեղեկատվական-ժամանցային հեռուստաալիք, հեռարձակվում է 2000 թվականի սեպտեմբերի 1-ից։ Ալիքը փակվել է 2021 թվականի հունիսի 1-ին։

## Արտաքին հղումներ
* Պաշտոնական կայք 

Կատեգորիա:2000 հիմնադրումներ Ադրբեջանում
Կատեգորիա:Ադրբեջանալեզու հեռուստաալիքներ
Կատեգորիա:Ադրբեջանի հեռուստաընկերություններ
Կագուլ (լիճ)

**Կագուլ** (), ողողվող լիճ Դանուբի ցածր հոսանքներում, գտնվում է Ուկրաինայի Օդեսայի մարզում Ռենի քաղաքից արևելք։ Լճի մակերևույթը ենթարկվում է սեզոնային տատանումների՝ 82 - 93,5 կմ²։ Առավելագույն խորությունն է 7 մ, միջինում լիճը ունի 1,5  - 2 մ խորություն։

Լճի հարավային մասը լայն է (լայնությունը մինչև 11 կմ, երկարությունը 18 կմ), հյուսիսայինը նեղ և ձգված (լայնությունը մինչև 2 կմ, երկարությունը 15 կմ)։ Ջրի ջերմաստիճանը ամռանը հասնում է մինչև +30&nbsp;°C, ձմռանը լիճը սառչում է։ Ջրի միներալիզացիան կազմում է 0,8 - 1,5 գ/լ։

Հյուսիսային կողմից լճի մեջ է թափվում Կագուլ գետը։

Լճի ափեզրի փոքր մասը (մոտ 1 կմ) հյուսիսային կողմում գտնվում է Մոլդավիայի տարածքում։ Այս հատվածում տեղակայված է պոմպակայան, որը ծառայում է Կագուլ և Ջուրջուլեշտի քաղաքների մերձակա դաշտերի ոռոգման ջրի մատակարարման համար։

Հյուսիսային ափերը բարձրադիր են, կտրտված ձորակներով, հարավայինները ցածր են, ճահճակալած ու ծածկված ղամիշով։ Հատակը ծածկված է գորշ դեղնահողային տիղմով, ծանծաղուտներում հատակը ավազածածկ է։

Կագուլը հաղորդակցվում է Դանուբ գետի և Կարտալ գետի հետ միջագետակներով (հարավում - Վեկիտա միջագետակ)։ Դանուբից բաժանված է ամբարտակով։

## Տես նաև
* Ուկրաինայի լճեր

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Մոլդովայի աշխարհագրություն
Կատեգորիա:Ուկրաինայի լճեր
Կատեգորիա:Դանուբ
Կատեգորիա:Եվրոպայի լճեր
Կատեգորիա:Լճեր այբբենական կարգով
Յալպուգ

**Յալպուգ**, քաղցրահամ լիմանային լիճ, գտնվում է Ուկրաինայի հարավ-արևմուտքում, Օդեսայի մարզում։ Ուկրաինայի ամենամեծ բնական լիճն է։ Երկարությունը կազմում է 39 կմ, լայնությունը մինչև 6 կմ, մակերեսը՝ 149 կմ²։ Միջին խորությունը մոտ 2 մ է, առավելագույնը՝ 5,5 մ։ Հաղորդակցվում է Դանուբի հետ Կուրգուլոււյ լճով։

Լիճը ունի ձգված ձև։ Արևելյան և արևմտյան ափերը բարձրադիր են, կտրտված ձորակներով, հարավային ափը ավազոտ է, ծայր հյուսիսային մասում ափը ճահճակալած է ծածկված եղեգով։ Հարավային մասում Յալպուգը միանում է Կուրուգլույ լճի հետ նեղուցով, նեղուցի ամենանեղ մասում XX դարի 70-ական թվականներին կառուցվոլ է կամուրջով ամբարտակ, որի վրայով անց է կացվել Իզմաիլ - Ռենի ավտոճանապարհը։ Ամբարտակի կառուցումից հետո ջրափոխանակությունը Յալպուգ և Կուրգուլույ լճերի միջև կրճատվեց համարյա երրորդ մասով, ինչը ավելացրեց Յալպուգի աղտոտվածության աստիճանը։ Լճի հյուսիսային ափին Յալպուգ գետի գետաբերանի մոտ է գտնվում Բոլգրադ քաղաքը։

Լճի սնուցումը հիմնականում կատարվում է Կուրգուլույ լճի հետ ջրափոխանակության հաշվին, հյուսիսից լիճն է թափվում Յալպուգ գետը, հյուսիս-արևելքից ոչ մեծ Կարասուլակ գետակը։

Ամռանը ջրի ջերմաստիճանը հասնում է +24 - +25&nbsp;°C, ձմռանը լիճը սառչում է։ Ջրի միներալացումը կազմում է 1 - 1,5 գ/լ։ Լճի հատակը ծածկված է մուգ-գորշագույն, հյաուսիսում սև ածխաջրածնային ցեխերով, ծանծաղուտներում հատակը ավազածածկ է։

## Տես նաև
* Ուկրաինայի լճեր

## Արտաքին հղումներ
* Յալպուգ լիճը, լուսանկարներ 

Կատեգորիա:Ուկրաինայի լճեր
Կատեգորիա:Եվրոպայի լճեր
Կատեգորիա:Լճեր այբբենական կարգով
Սասիկ (Ղրիմ)

**Սասիկ**, կամ **Սասիկ-Սիվաշ** (, ), խոշոր և աղի լիճ Ղրիմի թերակղզում, տեղաբաշխված է Եվպատորիա և Սակի քաղաքների միջև։

Մակերևույթի մակերեսը կազմում է 75,3 կմ². Ծագումը լիմանային է։
մինի|ձախից|300px|Սասիկ լճի տեղադրությունը

Մտնում է *Եվպատորիայի լճերի խմբի* մեջ։ Երկարությունը 14 կմ, միջին լայնությունը 5,5 կմ, ամենամեծ լայնությունը 9 կմ։ Միջին խորությունը 0,5 մ, առավելագույնը 1,2 մ։ Բարձրությունը ծովի մակերևույթից կազմում է - 0,6 մ։ Ծովից բաժանված է 0,9 - 1,7 կմ լայնությամբ ավազաթմբով։ Լճի հիմնական սնուցման աղբյուրն է հանդիսանում Մերձսևծովյան արտեզյան ավազանի մակերևութային և ընդերքային ջրերը։ Ամռանը լճի մակերեսը զգալիորեն պակասում է, և ջրի աղիությունը ավելանում։

Լճի անվանումը ղրիմի թաթարերենից թարգմանաբար նշանակում է «գարշահոտ ցեխ» ( - գարշահոտ, *sıvaş* - ցեխ, կեղտ)։

## Տես նաև
* Ուկրաինայի լճեր

Կատեգորիա:Աղի լճեր
Կատեգորիա:Եվրոպայի լճեր
Կատեգորիա:Ուկրաինայի լճեր
Կատեգորիա:Անհոսք լճեր
Կուգուրլույ

**Կուգուրլույ** (), ողողվող տիպի լիճ, գտնվում է Ուկրաինայի Օդեսայի մարզի Ռենիի և Իզմայիլի շրջանների տարածքում։

Կուգուրլույ լիճը մտցված է միջազգային ջրա-ճահճային տարածքների պաշտպանության Ռամսարի կոնվենցիայի ցանկի մեջ։

Հյուսիսում լիճը հաղորդակցվում է Յալպուգ լճի հետ։ Արևելքում, Մեծ և Փոքր Ռեպիդա միջագետակներով, իսկ հարավում Սկունդա միջագետակով հաղորդակցվում է Դանուբի հետ։

Լիճը անկանոն շրջանի ձև ունի, տրամագիծը մոտ 20 կմ, մակերևույթի մակերեսը՝ 82 կմ², միջին խորությունն է 0,8 - 1 մ, առավելագույնը՝ 2,5 մ։ Ափերը ցածրադիր են, ոլորապտույտ, ճահճակալած։

Ջրի ջերմաստիճանը ամռանը հասնում է +28° - +30&nbsp;°C, ձմռանը լիճը սառչում է։ Ջրի միներալիզացիան կազմում է 0,8 - 1,5 գ/լ։ Հատակը տիղմոտ է։

## Տես նաև
* Ուկրաինայի լճեր

Կատեգորիա:Ուկրաինայի լճեր
Կատեգորիա:Դանուբ
Կատեգորիա:Եվրոպայի լճեր
Կատեգորիա:Լճեր այբբենական կարգով
Ալիբեյ

**Ալիբեյ** (, , ), աղի ջրով լիման Սև ծովի ափեզրի մոտ Ուկրաինայի Օդեսայի մարզի Թաթարունարի շրջանում։ Լիմանի երկարությունը մոտ 15 կմ է, լայնությունը մոտ 11 կմ, մակերևույթի մակերեսը՝ 72 կմ²։ Լիմանի խորությունը հասնում է 2,5 մ։

Ալիբեյ լիմանը բաժանված է ծովից ավազաթումբով։ Հարավ-արևելքում Կուրդիոլ լճի միջոցով հաղորդակցվում է Բուրնաս լճի հետ, հարավ-արևմուտքում Կարաչաուս լճի և Շագանի լիմանի հետ։ Լիմանի վերին մասը, որի մեջ է թափվում Խաջիդեր գետը բաժանված է ամբարտակով, և այժմ անվանվում է Խաջիդեր լիճ։

Լիմանը առաջացել է Խաջիդեր գետի գետաբերանի տեղում։

Լիմանի ափերը հանդիսանում են տարբեր թռչունների բնադրման վայր։ Սասիկ - Շագանի - Ալիբեյ - Բուրնաս համակարգը ներառված է միջազգային ջրա-ճահճային տարածքների պաշտպանության Ռամսարյան կոնվենցիայի ցանկի մեջ։

## Տես նաև
* Ուկրաինայի լճեր

Կատեգորիա:Լճեր այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Ուկրաինայի լճեր
Կատեգորիա:Ուկրաինայի լիմաններ
Կատեգորիա:Եվրոպայի լճեր
Շագանի

**Շագանի** (), աղի ջրով լիման Սև ծովի ափեզրի մոտ, հաճախ անվանվում է լիճ։ Գտնվում է Ուկրաինայի Օդեսայի մարզում։ Իրենից ներկայացնում է բաց տիպի լիման, որը բաժանված է ծովից ոչ մեծ ավազաթմբով և պարբերաբար հաղորդակցվում է ծովի հետ։ Պարբերական ջրափոխանակության արդյունքում լիմանի ջրի աղիությունը նույնպիսինն է, ինչպես և Սև ծովինը (մոտ 18 ‰)։ Մակերևույթի մակերեսն է 70 կմ²։ Հաղորդակցվում է նաև Ալիբեյ լիմանի (լճի) հետ։ Շագանի լիմանի երկարությունը կազմում է 9 կմ, իսկ լայնությունը մոտ 8 կմ։

Լիմանում բնակվում են ավելին քան 20 տեսակի առավելապես ծովային տեսակի ձկներ։ Լիմանի ափերը հանդիսանում են տարբեր թռչունների բնադրման վայր։ Սասիկ - Շագանի - Ալիբեյ - Բուրնաս համակարգը ներառված է միջազգային ջրա-ճահճային տարածքների պաշտպանության Ռամսարյան կոնվենցիայի ցանկի մեջ։

## Տես նաև
* Ուկրաինայի լճեր

Կատեգորիա:Ուկրաինայի լճեր
Կատեգորիա:Ուկրաինայի լիմաններ
Կատեգորիա:Եվրոպայի լճեր
Կատեգորիա:Լճեր այբբենական կարգով
Solayoh

**Solayoh**, բելառուսցի երգչուհի Ալյոնա Լանսկայայի երգն է, որով ներկայացրել է Բելառուսը Եվրատեսիլ 2013 երգի մրցույթում։ Երգի խոսքերի և երաժշտության հեղինականերն են՝ Մարկ Պաելինկը և Մարտին Քինգը։

Երգը մրցույթի եզրափակիչ փուլում զբաղեցրել է 16-րդ հորիզոնականը 48 միավորով։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:2013 երգեր
Կատեգորիա:Եվրատեսիլ 2013 երգի մրցույթի երգեր
Ալեքսանդր Բիլաշ

**Ալեքսանդր Իվանի Բիլաշ** (, ), ուկրաինացի կոմպոզիտոր, երաժշտություններ է գրել նաև ֆիլմերի համար, արժանացել է ԽՍՀՄ և Ուկրաինայի մի շարք պետական պարգևների, որոնց թվում՝ Ուկրաինայի հերոս կոչմանը։

1956-1961 թթ. Կիևի բանասիրության համալասրանում դասավանդել է երաժշտության տեսություն, 1976-1994 թթ. եղել է Ուկրաինայի կոմպոզիտորների միության Կիևյան ընկերության ղեկավարության անդամ։

Հեղինակ է բազմաթիվ քնարական երգեր, ռոմանսների, բալլադների, օպերաների, օպերետների և օրատորիաների, երաժշտություն է գրել մոտ 20 ֆիլմի համար։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* ԿինոՊոիսկ կայքում
* Internet Movie Database կայքում
* Биография. Ру կայքում

Կատեգորիա:Ուկրաինացի երգահաններ
Կատեգորիա:1931 ծնունդներ
Կատեգորիա:2003 մահեր
Կատեգորիա:Հունիսի 3 ծնունդներ
Կատեգորիա:Մայիսի 6 մահեր
Կատեգորիա:ԽՍՀՄ ժողովրդական արտիստներ
Կատեգորիա:Կիևի պատվավոր քաղաքացիներ
Կատեգորիա:Օպերային կոմպոզիտորներ
Կատեգորիա:20-րդ դարի բանաստեղծներ
Կատեգորիա:Ժողովուրդների բարեկամության շքանշանի դափնեկիրներ
Կատեգորիա:Խորհրդային բանաստեղծներ
Կատեգորիա:Ուկրաինական ԽՍՀ ժողովրդական արտիստներ
Կատեգորիա:Բանաստեղծներ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Ուկրաինական ԽՍՀ արվեստի վաստակավոր գործիչներ
Կատեգորիա:Աշխատանքային կարմիր դրոշի շքանշանի ասպետներ
Կատեգորիա:Խորհրդային հասարակական գործիչներ
Կատեգորիա:Խորհրդային ակադեմիական երաժիշտներ
Կատեգորիա:Ուկրաինացի կոմպոզիտորներ
Կատեգորիա:ԽՄԿԿ անդամներ
Samo Shampioni

**Samo shampioni**, բուլղարացի երգչիներ Ելիցա Թոդորովայի և Ստոյան Յանկուլովի երգն է, որով ներկայացրել են Բուլղարիան Եվրատեսիլ 2013 երգի մրցույթում։ Երգի խոսքերի և երաժշտության հեղինականերն են՝ Ելիցա Թոդորովան և Քրիստիան Տալևը։

Երգը մրցույթի կիսաեզրափակիչ փուլում զբաղեցրել է 12-րդ հորիզոնականը 45 միավորով։

Կատեգորիա:2013 երգեր
Կատեգորիա:Եվրատեսիլ 2013 երգի մրցույթի երգեր
Բրեբենեսկուլ

**Բրեբենեսկուլ** (), Չեռնոգորա լեռնաշղթայի ամենաբարձր պիկերից մեկը, բարձրությամբ երկրորդ լեռը Ուկրաինայում։

Գտնվում է լեռնաշղթայի միջին մասում, Իվանո-Ֆրանկովսկի և Անդրկարպատյան մարզերի սահմանին, հարավ-արևելքից Մունչել (1998 մ) և հյուսիս-արևմուտքից Ռեբրա (2001 մ) լեռնագագաթների միջև։

Բարձրությունը 2035 մ է (այլ տվյալներով 2032 կամ 2038)։ Լեռը գմբեթաձև է։ Լանջերին տարածված են հնադարյան-սառցադաշտային ռելիեֆի ձևերը, կան սառցային քամհարման հետքեր։ Լեռը ծածկված է ալպիական և ենթաալպիական մարգագետիններով, բնորոշիչ են քարակուտակները։

Լեռան գագաթից արևմուտք գտնվում է Ուկրաինայի ամենաբարձր լիճը՝ Բրեբենեսկուլ։

Ամենամոտ բնակավայրն է Բիստրեց գյուղը (Իվանո-Ֆրանկովսկի մարզ)։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Արևելյան Կարպատներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի լեռներ
Believe In Me

**Believe in Me** (անգլերենից թարգմանած նշանակում է *Հավատա ինձ*), անգլացի երգչուհի Բոնի Թայլերի երգն է, որով ներկայացրել է Մեծ Բրիտանիան Եվրատեսիլ 2013 երգի մրցույթում։ Երգի հեղինակներն են Դեսմոնդ Չայլդը, Լորեն Քրիստին և Քրիստոֆեր Բրեյդը։

Երգը մրցույթում զբաղեցրել է 19-րդ հորիզոնականը 23 միավորով։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:2012 երգեր
Կատեգորիա:Եվրատեսիլ 2013 երգի մրցույթի երգեր
Rak bishvilo

**Rak Bishvilo** (*Միայն նրա համար*), իսրայելցի երգչուհի Մորան Մազորի երգը, որով ներկայացրել է Իսրայելը Եվրատեսիլ 2013 երգի մրցույթում։ Երգի խոսքերի հեղինակն է Չեն Հարարին, իսկ երաժշտության հեղինակն է Գալ Սարիգը։

Երգը մրցույթի կիսաեզրափակիչ փուլում զբաղեցրել է 14-րդ հորիզոնականը 40 միավորով և եզրափակիչ փուլ չի անցել։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:2013 երգեր
Կատեգորիա:Եվրատեսիլ 2013 երգի մրցույթի երգեր
Չոռնայա Գոռա

**Չոռնայա Գոռա**, կամ *Պոպ-Իվան Չեռնոգորսկի*, կամ *Չեռնոգորեց* (), Չեռնոգորա լեռնաշղթայի ամենաբարձր լեռներից մեկը, գտնվում է լեռնաշղթայի հարավարևելյան ծայրամասում, Իվանո-Ֆրանկովսկի և Անդրկարպատյան մարզերի սահմանին։ Բարձրությունը 2020,5 մ է։ Անհրաժեշտ է տարբերել այս լեռը Կարպատների մեկ այլ լեռից՝ Պոպ Իվան Մարմարոշսկի, որը գտնվում է Ուկրաինայի և Ռումինիայի սահմանին։

Ունի բուրգաձև ձև, վերին մասում քարակույտեր են։ Գտնվում է Կարպատյան պետական ազգային պարկի տարածքում։ Նախապատերազմյան լեհական քարտեզների վրա լեռը նշվում էր որպես № 16 սյուն։ Ծածկված է առավելապես ենթաալպիական բուսականությամբ։ Տարածված են թփուտները (սիբիրյան գիհի, ալպյան վարդ) և եղևնու անտառները (1500 - 1600 մ բարձրության վրա)։

Իր անվանումը ստացել է, ըստ առասպելների, գագաթին գտնվող ժայռի համար, որը նման է եկեղեցականի։ Այժմ այս ժայռից մնացել են միայն բեկորները։ Իրականում, լեռան ավելի հին անվանումը եղել է «Չոռնայա Գոռան», որը տրվել է այն բանից հետո, երբ առասպելական Դովբուշը այս գագաթին հաղթել է սատանային։ Իսկ «Պոպ-Իվան» անվանումը լեռը ստացել է քարտեզների գծման ժամանակ կատարված սխալի պատճառով։

Չոռնայա Գոռա լեռը հայտնի է նրա վրա գտնվող «Բելիյ սլոն» աստղադիտարանի շնորհիվ, որը գտնվում է լեռան գագաթին։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Ուղեգծեր, լուսանկարներ և առասպելներ Պոպ-Իվան լեռան մասին 
* Պոպ-Իվան լեռան գագաթ հասնելու ճանապարհները

Կատեգորիա:Ուկրաինայի լեռներ
Կատեգորիա:Արևելյան Կարպատներ
Պետրոս (լեռ)

**Պետրոս** (), Չեռնոգորա լեռնաշղթայի ամենաբարձր լեռներից մեկը, գտնվում է Ուկրաինայի Անդրկարպատյան մարզում։ Բարձրությունը 2020,2 մ է։ Գտնվում է Շեշուլ և Գովերլա լեռների միջև։

Արևմտյան և արևելյան լանջերը զառիվեր են, բազմաթիվ քարակույտերով, հյուսիսային և հյուսիսարևելյան լանջերը զառիթափ են ժայռային ելուններով։ Ծածկված է առավելապես ենթաալպիական բուսականությամբ։ Տարածված են թփուտները (սիբիրյան գիհի, ալպյան վարդ, հապալասենի) և եղևնու անտառները (1530 - 1600 մ բարձրության վրա)։ Ձմռանը այստեղ լինում են հուսիններ։ Հարավային լանջերին կան զբոսաշրջիկության տարածքներ։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* «Українські Карпати» կայք
* Պետրոս լեռը - լուսանկարներ և ուղեգծեր 

Կատեգորիա:Ուկրաինայի լեռներ
Էլչին Հասանով

**Էլչին Գաֆարի Հասանով** (ծնվ.՝ 1965, Բաքու), ադրբեջանցի ռուսալեզու գրող և հրապարակախոս, Ադրբեջանի գրողների միության անդամ, ՊԱԿ-ի պաշտոնաթող սպա, տեխնիկական գիտությունների թեկնածու։ Ազատ խոսում է անգլերեն և թուրքերեն։

Խուզարկուական և հրապարակախոսական ժանրերով գրված ավելի քան 30 գրքերի հեղինակ։ Իր ստեղծագործության մեջ Հասանովը շոշափում է սուր սոցիալական և փիլիսոփայական թեմաներ։ Նույն ժամանակ նա բացասականորեն և բավականին անհարգալից է վերաբերվում ավանդույթներին, որի պատճառով նրա բոլոր աշխատությունները սկանդալային են անվանում։

## Գործունեություն
2011 թվականին բավականին հայտնի է դարձել 2006 թվականին գրված և համացանցում հրապարակած Հասանովի «Կովկասցիները Հայրենական մեծ պատերազմում (Կովկասցիների նամակները)» տեքստը։ Փաստացի այն Կովկասից զորակոչված զինվորների ճակատից գրված և այնտեղ ստացած նամակների հորինված արխիվի բացում է ներկայացնում։ Տեքստի մեջ կան ինչպես անմիջապես «նամակները», որտեղ նկարագրված է օկուպացված տարածքներում կովկասցի զինվորների կողմից իրականացված գազանությունների և տանջանքների նկարագրությունը, այդպես էլ հայտնի քաղաքական գործիչների, գիտնականների, զինվորականների տրամախոսություններ։ Բազմաթիվ կայքերում և ֆորումներում այդ տեքստը մեջբերվում է որպես արժանահավատ։ 2011 թվականին տվյալ աշխատության վերաբերյալ Վլադիմիր Պարխոմենկոն «Ռուս ժողովրդի ժողով» («Собор русского народа») կազմակերպության անունից ՌԴ Դատախազություն դիմում է գրել։

2012 թվականի մարտին Մորդովիայի Հանրապետության Սարանսկ քաղաքի Լենինյան շրջանային դատարանը Էլչին Հասանովի «Կովկասցիները Հայրենական մեծ պատերազմում» աշխատությունը ծայրահեղական (էքստրեմիստական) է ճանաչել և ՌԴ Արդարադության նախարարությունը ընդգրկել է այն Ծայրահեղական նյութերի դաշնային ցանկի մեջ։

## Արտաքին հղումներ
* Էլչին Հասանովը Մաքսիմ Մոշկովի գրադարանում

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Ադրբեջանցի գրողներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանում ծայրահեղական ճանաչված գրականության հեղինակներ
Կատեգորիա:Պատմության խեղաթյուրումն Ադրբեջանում
Դենալի

150 px|աջից
**Դենալի** կամ **Մակ-Քինլին** (), լեռ ԱՄՆ-ի Ալյասկա նահագում, Հյուսիսային Ամերիկայի ամենաբարձր գագաթն է։

Բարձրությունը հասնում է մինչև 6194 մետրի։ Գտնվում է մայրցամաքի հյուսիս-արևմուտքում՝ Կորդիլերների հյուսիսային մասում։ Աշխարհագրական կոորդինատներն են. 63°04'09.27" N 151°00'22.76" W։ Անվանվել է ի պատիվ ԱՄՆ-ի 25-րդ նախագահ Ուիլյամ Մակ Քինլիի։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
ԱՄՆ-ի աշխարհագրական անվանումների տեղեկատվական կենտրոն

Կատեգորիա:ԱՄՆ-ի լեռներ
Կատեգորիա:Պետության ամենաբարձր կետեր
Վայնախներ

մինի|Չեչեն տղամարդիկ
**Վայնախներ** կամ **նախյան ժողովրդներ** (**նախեր**), Հյուսիսային Կովկասի (մի փոքր մասը Վրաստանում) մի շարք էթնիկական խմբերի ամբողջություն, որոնց մեջ մտնում են չեչենները (*нохчий*), ինգուշները (*галгай*), բացբիները (*бацой*)։ Խոսում են բարեկամական նախյան լեզուներով։ Ընդհանուր թիվը՝ ավելի քան 2.5 միլիոն մարդ։

## Տես նաև
* Քարթվելներ

*
Կատեգորիա:Կովկասի ազգեր
It's My Life (երգ, Չեզար)

**It's My Life** (*Դա իմ կյանքն է*), ռումինացի երգիչ Չեզար Օուատուի երգն է, որով ներկայացնելու է Ռումինիան Եվրատեսիլ 2013 երգի մրցույթում։ Երգի խոսքերի և երաժշտության հեղինակն է Քրիստիան Ֆաուրը։

Երգը մրցույթի եզրափակիչ փուլում զբաղեցրել է 13-րդ հորիզոնականը 65 միավորով։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:2013 երգեր
Կատեգորիա:Եվրատեսիլ 2013 երգի մրցույթի երգեր
You (երգ, Ռոբին Շերնբերգ)

«**You**» (հայերեն` *Դու*), շվեդացի երգիչ Ռոբին Շերնբերգի երգն է, որով ներկայացրել է Շվեդիան Եվրատեսիլ 2013 երգի մրցույթում։ Երգի խոսքերի և երաժշտության հեղինակներեն են Ռոբին Շերնբերգը, Լիննեա Դեբը, Ջոն Դեբը և Յոակիմ Հարեսթադ Հաուկասը։

## Եվրատեսիլ երգի մրցույթ

Ռոբին Շերնբերգն այս երգով 2013 թվականի մարտի 9-ին հաղթել է Եվրատեսիլի շվեդիայի ազգային եզրափակչում և հնարավորություն ստացել ներկայացնելու Շվեդիան Եվրատեսիլ 2013 երգի մրցույթում։

Քանի որ Շվեդիան հաղթել էր Եվրատեսիլ 2012 երգի մրցույթում, Ռոբինը, չմասնակցելով կիսաեզրափակիչ փուլին, միանգամից հանդես եկավ եզրափակիչ փուլում։ Նա եզրափակչում հանդես եկավ 16-րդ համարի ներքո և զբաղեցրեց 14-րդ հորիզոնականը 62 միավորով։

## Երգացանկ
;Թվային ներբեռնում
# «You» - 3։04
# «You» (Cascada-ի հետ) - 3։23

## Հիթ-շքերթներ

## Թողարկման պատմություն

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Ելույթը Եվրատեսիլի բեմում

Կատեգորիա:2013 երգեր
Կատեգորիա:2013 սինգլներ
Կատեգորիա:Եվրատեսիլ 2013 երգի մրցույթի երգեր
Յորգոս Ալկեոս

**Յորգոս Ալկեոս** (հունարեն` **Γιώργος Αλκαίος**, ), հույն երգիչ։ Նրա ոճին բնորոշ է հունական ու արևելյան տարրերի միահյուսումը ժամանակակից փոփ երաժշտությանը։ Արդեն իսկ հասցրել է հավաստագրել 5 պլատինե և 9 ոսկե ալբոմ։

## Կենսագրություն
Յորգոս Ալկեոսը ծնվել է 1971 թվականի դեկտեմբերի 24-ին Աթենքում, հունա-պորտուգալական ընտանիքում։ Նրա ծնվելուց հետո ընտանիքը տեղափոխվել է Բոստոն, որտեղ ապրել են 3 տարի։ Նրա ծնողների ամուսնալուծությունից հետո, նա իր հոր հետ վերադառնում են Աթենք։

Յորգոսի երաժշտական կարիերան սկսվել է 1989 թվականին, երբ մասնակցում է «Ela Sto Fos» ռեալիթի շոուին, որից հետո աշխատել է նաև որպես դերասան։

2010 թվականին «OPA» երգով ներկայացրել է Հունաստանը Եվրատեսիլ 2010 երգի մրցույթում։ Յորգոսն այդ իրավունքը նվաճել է՝ հաղթանակ տանելով նախապես Հունաստանի հեռահաղորդակցային ընկերության նախաձեռնությամբ անցկացված ընտրական մրցույթի եզրափակիչում։ 2010 թվականի մայիսի 25-ին հանդես գալով Եվրատեսիլյան մրցույթի առաջին կիսաեզրափակիչում՝ Ալկեոսը 133 միավորով գրավել է երկրորդ տեղը և եզրափակիչին մասնակցելու իրավունք ստացել։ Եզրափակիչում վաստակել է140 միավոր և զբաղեցրել 8-րդ հորիզոնականը։

## Սկավառակագրություն

### Ստուդիական ալբոմներ
*1992: *Me Ligo Trak*
*1993: *Ah! Kita Me*
*1994: *Den Pirazi*
*1995: *Anef Logou* (Gold)
*1996: *Entos Eaftou* (Platinum)
*1997: *En Psichro* (Platinum)
*1998: *Ichi Siopis* (Platinum)
*1999: *Sirmatoplegma* (Gold)
*2000: *Pro Ton Pilon*
*2001: *Oxygono*
*2003: *Kommatia Psichis*
*2004: *Ethousa Anamonis: Special Edition*
*2006: *Nichtes Apo Fos*
*2007: *Eleftheros*
*2008: *To Diko Mas Paramithi*

### Ժողովածուներ
*1998: *Ta Dika Mou Tragoudia*
*2002: *Ta Tragoudia Mou*

### Կենդանի կատարումների ձայնագրություններով ալբոմներ
*2005: *Live Tour*

### EPs and CD singles
*1999: *The Remix* – EP
*2002: *Karma* – CD Single
*2010: *Dos Moy Ligo Fos*

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
*Պաշտոնական կայքէջը
*Friends Music Factory
*Giorgos Alkaios & Friends Official promotional website

Կատեգորիա:1971 ծնունդներ
Կատեգորիա:Դեկտեմբերի 24 ծնունդներ
Կատեգորիա:Հույն երգիչներ
Ելենա Սուլիոտիս

**Ելենա Սուլիոտիս** (, ), օպերային երգչուհի (սոպրանո)։ Ազգությամբ հույն։ Համաշխարհային ճանաչում է ձեռք բերել 1960-ական թթ. կեսերին։ Ելույթ է ունեցել Եվրոպայի, Հյուսիսային և Հարավային Ամերիկաների հայտնի օպերային թատրոններում (Լա Սկալա, Կովենտ-Գարդեն և այլն)՝ կատարելով իտալական կոմպոզիտորների (Վերդի, Բելլինի, Դոնիցետտի և այլն) օպերաներում գլխավոր դերեգերը։ 1970-ական թթ. կեսերին ժամանակավորապես թողել է բեմը՝ ձայնի վատթարացան պատճառով։ Հետագայում վերադարձել է՝ արդեն երկրորդական դերեր կատարելով։ Թողել է հարուստ սկավառագրություն։

## Ընտրյալ սկավառակագրություն
* Նորմա, Բելլինի «Նորմա» (1967)
* Աննա Բոլեյն, Դինիցետտի «Աննա Բոլեյն» (1969)
* Աբիգայիլ, Վերդի «Նաբուկկո» (1965)
* Լեդի Մակբեթ, Վերդի «Մակբեթ» (1971)
* Դքսուհի, Պուչչինի «Քույր Անջելիկա» (1991)

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Հույն սոպրանոներ
Կատեգորիա:Հույն օպերային երգչուհիներ
Կատեգորիա:1943 ծնունդներ
Կատեգորիա:2004 մահեր
Կատեգորիա:Մայիսի 28 ծնունդներ
Կատեգորիա:Դեկտեմբերի 4 մահեր
Կատեգորիա:20-րդ դարի օպերային երգչուհիներ
Կատեգորիա:Սրտամկանի ինֆարկտից մահացածներ
Фонарь под глазом

**Фонарь под глазом**, ռուսական Սպլին ռոք-խմբի երրորդ ստուդիական ալբոմն է, թողարկվել է 1997 թվականին «SNC Records» լեյբլում։ Ալբոմը վերաթողարկվել է երկու անգամ՝ 2002 թվականին «Միստերիա զվուկա» ձայնագրման ստուդիայի կողմից, և 2010-ին՝ Նավիգատոր Ռեքորդս լեյբլում։ Ալբոմի թողարկումից հետո խումբը մեծ ճանաչում ձեռք բերեց արդեն Ռուսաստանից դուրս։ Սկավառակը բաղկացած է 12 երգերից։

## Երգացանկ

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Ալբոմը խմբի պաշտոնական կայքում  
* Ալբոմը Last.FM կայքում 

Կատեգորիա:1997 ալբոմներ
Կատեգորիա:Սպլինի ալբոմներ
Սլովակիայի ազգային հեռուստաընկերություն

**Սլովակիայի ազգային հեռուստաընկերություն** (), Սլովակիայի ազգային հեռուստաընկերություն։ Հիմնվել է 1991 թվականին Չեխոսլովակիայի հեռուստատեսության մասից։ Ֆինանսավորվում է հեռուստատեսային լիցենզիայի հավաքներից, գովազդից և պետական բյուջեի կողմից։ Ընկերության կազմում գործում են երկու ազգային հեռուստաալիք, որոնց ծածկույթը սփռվում է Սլովակիայի ողջ տարածքով։ 2011 թվականի հունվարի 1-ից Սլովակիայի հեռուստաատեսությունը և Սլովակիայի ռադիոն միավորվել են՝ ստեղծելով RTVS (Սլովակիայի ռադիո և հեռուստատեսություն) ազգային մեդիաընկերություն։

## Հեռուստաալիքներ
* **[[Jednotka]]** - Հիմնվել է 1956 թվականին. ուղղված է ընտանեկան դիտման համար, ցուցադրում է լուրեր, վավերագրական ֆիլմեր, սլովակյան ֆիլմեր, մանկական հաղորդումներ.
* **[[Dvojka]]** - Հիմնվել է 1970 թվականին. ցուցադրում է վավերագրական ֆիլմեր, բնության և կենդանիների մասին հաղորդումներ,

## Լուծարված հեռուստաալիքներ
* **[[Trojka]]** - Հիմնվել է 2008 թվականին. մարզական հեռուստաալիք.

## Արտաքին հղումներ
* Պաշտոնական կայք 

Կատեգորիա:Մեդիաընկերություններ
Կատեգորիա:Սլովակիայի հեռուստաընկերություններ
Jednotka

**Jednotka**  (մինչև **STV1**), Սլովակիայի ազգային **[[Slovenská televízia]]** հեռուստաընկերության առաջին հեռուստաալիքն է։
Ուղղված է ընտանեկան դիտման համար, ցուցադրում է լուրեր, վավերագրական ֆիլմեր, սլովակյան ֆիլմեր, մանկական հաղորդումներ։

## Արտաքին հղումներ
* Պաշտոնական կայք  

Կատեգորիա:1956 հիմնադրումներ
Կատեգորիա:Սլովակալեզու հեռուստաալիքներ
Կատեգորիա:Սլովակիայի հեռուստաընկերություններ
Dvojka

**Dvojka** (մինչև **STV2**), Սլովակիայի ազգային **[[Slovenská televízia]]** հեռուստաընկերության երկրորդ հեռուստաալիքն է։
Ցուցադրում է վավերագրական ֆիլմեր, բնության և կենդանիների մասին հաղորդումներ։

## Արտաքին հղումներ
* Պաշտոնական կայք  

Կատեգորիա:1970 հիմնադրումներ
Կատեգորիա:Սլովակալեզու հեռուստաալիքներ
Կատեգորիա:Սլովակիայի հեռուստաընկերություններ
Ռեբրա

**Ռեբրա** (), լեռ Ուկրաինայում, Չեռնոգորա լեռնաշղթայում, երկրի ամենաբարձր լեռներից մեկը։ Բարձրությունը ծովի մակերևույթից՝ 2001,1 մ։

Գտնվում է Չեռնոգորա լեռնաշղթայի կենտրոնական մասում, Տուրկուլ (հյուսիս-արևմուտքում), Բրեբենեսկուլ (հարավ-արևելքում) և Գուտին Տոմնատիկ (հարավում) լեռնագագաթների միջև, Իվանո-Ֆրանկովսկի և Անդրկարպատյան մարզերի սահմանին։

Ամենամոտ բնակավայրն է Բիստրեց գյուղը։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Ուկրաինայի լեռներ
Կատեգորիա:Արևելյան Կարպատներ
OPA!

**OPA!** (հունարեն՝ *ΏΠΑ!*), հույն երգիչ Յորգաս Ալկեոսի երգն է, որով ներկայացրել է Հունաստանը Եվրատեսիլ 2010 երգի մրցույթում։ Երգի խոսքերի հեղինակներն են Գիաննիս Անտոնիուն, Դիմիտրիս Հորտարիասը, Մանոս Հորտարիասը, Դիոնիսիս Սխոնիասը, Տոլիս Սխոնիասը, Կասսիանի Կարագիուլը և Ստաուրոս Ապոստոլուն, իսկ երաժշտության հեղինակն է Յորգաս Ալկեոսը։

Երգը Եվրատեսիլում Յորգասը կատարել է առաջին կիսաեզրափակչի ժամանակ և եզրափակիչ է անցել երկրորդը 113 միավորով, իսկ եզրափակչում երգը զբաղեցրել է 8-րդ հորիզոնականը 140 միավորով։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:2010 երգեր
Կատեգորիա:2010 սինգլներ
Կատեգորիա:Եվրատեսիլ 2010 երգի մրցույթ
Կատեգորիա:Եվրատեսիլ 2010 երգի մրցույթի երգեր
Կատեգորիա:Եվրատեսիլ երգի մրցույթի երգեր
Da Vinci

**Da Vinci** (նախկինում Da Vinci Learning), գերմանական միջազգային գիտական-ուսուցողական հեռուստաալիք, ուղղված երեխաների և մեծահասակների համար։ Հեռուստակենտրոնը գտնվում է Բեռլինում։ Առաջին անգամ եթեր է հեռարձակվել 2007 թվականի սեպտեմբերի 15-ին Լեհաստանում։ Հեռուստաալիքը ներկայացնում է գիտական հաղորդումներ բնության, Երկրագնդի, տեխնիկայի, մարդու և մշակույթի մասին։ Հեռարձակումը իրականացվում է անգլերեն, ռուսերեն, լեհերեն, թուրքերեն, ռումիներեն, բուլղարերեն և հունգարերեն լեզուներով։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Պաշտոնական կայք 
* Պաշտոնական կայք 

Կատեգորիա:Գերմանալեզու հեռուստաալիքներ
Կատեգորիա:Գերմանիայի հեռուստաալիքներ
Կատեգորիա:Գերմանիայի հեռուստաընկերություններ
Կատեգորիա:Թուրքալեզու հեռուստաալիքներ
Կատեգորիա:Լեհալեզու հեռուստաալիքներ
Կատեգորիա:Ուսուցողական հեռուստաընկերություններ
Կատեգորիա:Ռուսալեզու հեռուստաալիքներ
Սուլդա

**Սուլդա** () - գյուղ Վրաստանում, մտնում է Ախալքալաքի մունիցիպալիտետի մեջ։

Գյուղը գտնվում է Ախալքալաքից դեպի հարավ-արևմուտք 18 վերստ հեռավորությամբ։ Սրա արևելահարավային կողմում ձգվում է Գեոգտաղի շղթան, հարավային կողմում բարձրանում է Սրբի սարը, որի գագաթին կանգնեցրած է մի մեծ խաչ, շինված է Ս. Գևորգ անվամբ մի մատուռ՝ մեջը դրված է մի քարե խաչ, հյուսիսային կողմում Ղատանա սարը, լանջին մի գյուղ և եկեղեցու ավերակ, սրանից դեպի հյուսիս արևմուտք Մեծ Գիվնե սարը՝ գագաթին մի ավերակ եկեղեցի։ Հյուսիս-արևելյան կողմը Փոքր Գիվնե սարը և հյուսիսային կողմը Բերդի կանաչ կոչված փոքրիկ լիճը։

Սարի գագաթին կա մի ամրոցի ավերակ, որի միջից զանազան ստորերկրյա անցքեր ձգվում են մինչև գյուղի տները։ Տները կես գետնափոր են, բերդի սարի լանջին շինած է հասարակ մի եկեղեցի։ Բնակչության հիմնական զբաղմունքն երկրագործությունն է։

## Ծունդա-Սունդա-Սուլդա
Հինավուրց լեգենդն ու պատմական փաստերը խոսում են այն մասին, որ Մեծ Հայքի Գուգարաց աշխարհի Ջավախք տարածքի կենտրոնը արևմուտքից դեպի արևելք տանող ճանապարհների վրա գտնվող վաճառաշահ Ծունդա-Սունդա-Սուլդա քաղաքն էր, որի կենտրոնում, գեղեցիկ ու ծառազարդ բլրակի վրա կանգնած էր Ծունդա արքայի պալատն ու ամրոցը։ Մինչև օրս էլ Սուլդա գյուղի ծերերը այն բլրակին, որի վրա կառուցված է Հովհաննես Մալխասյանի ջանքերով հիմնված միջնակարգ դպրոցի շենքը, ասում են բերդ։ Մեծերը պատմում էին, որ նախքան դպրոցի հիմնումը, բարձունքի այդ տարածքը շրջապատված էր քարե հսկայական պարիսպով, որի պատերը հետագայում քանդել են գյուղի բնակիչները, մի մասն էլ օգտագործել դպրոցի շինարարության ժամանակ։ Բերդն ունեցել է դեպի գյուղամիջյան հեղեղատն իջնող գաղտնի թունել ու ճանապարհ, որը մարդաբոյ քարեշար նեղ անցք է մի մարդու համար։ Այդ կարգի երկու թունելներից մեկն իջնում է դեպի գետը և աղբյուրը, այնտեղից ջուր բերելու համար, իսկ մյուսը՝ հակառակ կողմից իջնում էր դեպի բնակավայրն ու գլխավոր ճանապարհին իրար հաղորդակից դարձնելու կամ կապ պահպանելու, կամ նահանջելու և համալրվելու նպատակով։ Քարով ու կրով շարված թունելի այդ անցքի պատերը հիսուն մետրից հետո հանկարծ լայնանում են երկու կողմերից կիսաշրջան թոնրաձև աղեղներով։ Դա արված է հանդիպակաց եկողներին ճանապարհ տալու և գուցե հանգստանալու նպատակով։ Նույնատիպ թունելներ կան այժմ Ախալքալաքի ամրոցից դեպի ձորն ու Թափառվան գետն իջնող՝ մարդաբոյ, քարաշեն պատերով։ Պարզ է, որ դա արված է բերդի պաշարման ժամանակ լրացուցիչ ուժեր կամ ջուր տեղափոխելու կամ էլ անվնաս ու ծպտված նահանջելու նպատակով։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Վրաստանի գյուղեր
Գեղադիր (այլ կիրառումներ)

**Գեղադիր** կարող է վերաբերել
* Գեղադիր - գյուղ ՀՀ Արագածոտնի մարզում
* Գեղադիր - գյուղ ՀՀ Կոտայքի մարզում
* Գեղադիր - ժամանակավոր գետակ Արաքսի ավազանում
Գուտին Տոմնատիկ

**Գուտին Տոմնատիկ** (), լեռ Չեռնոգորա լեռնաշղթայում, Ուկրաինայի ամենաբարձր լեռներից մեկը։

Գտնվում է Ուկրաինայի Անդրկարպատյան մարզում, Կարպատյան բիոսֆերային արգելոցում (Ռեռնոգորայի արգելոցային զանգված)։ Հյուսիս-արևելյան լանջին Գուտին Տոմնատիկ և Բրեբենեսկուլ լեռների միջև 1801 մ ծովի մակարդակից բարձրության վրա գտնվում է Բրեբենեսկուլ լիճը։

Լեռան գագաթից հարավ գտնվում է Պոլոնինա Բրեբենեսկա բնավայրը, դեպի հյուսիս գտնվում է Ռեբրա, և արևելք՝ Բրեբենեսկուլ լեռները։

Լեռան ռելիեֆի վրա զգալի ազդեցություն է ունեցել սառցադաշտը։ Լեռան վրա աճում են ենթաալպիական և ալպիական գոտիների բույսեր, կան բազմաթիվ հազվագյուտ բույսեր։

Ամենամոտ բնակավայրերն են՝ Գովերլա (Անդրկարպատյան մարզ) և Բիստրեց (Իվանո-Ֆրանկովսկի մարզ) գյուղերը։

## Արտաքին հղումներ
* Գուտին Տոմնատիկ լեռը 

Կատեգորիա:Արևելյան Կարպատներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի լեռներ
TV JOJ

**TV JOJ**, սլովակյան թվային հեռուստաալիք։ Սկսել է հեռարձակվել 2002 թ. մարտի 2-ից։ Հեռուստաալիքը հասանելի է թվային հեռուստատեսային կայանների, նաև ալեհավաքային և կաբելային հեռուստատեսությամբ։

## Տես նաև
* JOJ Plus
* TV WAU

## Արտաքին հղումներ
* Պաշտոնական կայք 

Կատեգորիա:Սլովակալեզու հեռուստաալիքներ
Կատեգորիա:Սլովակիայի հեռուստաընկերություններ
Խազարական խաքանություն

աջից|300px|մինի|Ղազարիայի քարտեզ
**Խազարական խաքանություն** կամ **Խազարիա** (650 - 969), խազարների կողմից հիմնված միջնադարյան պետություն, վաղ ֆեոդալական պետական կազմավորում։

Անջատվել է Արևմտաթյուրքական խաքանությունից։ 
Առաջացել է VII դարի կեսին, Ստորին Պովոլժիեում և Հյուսիսային Կովկասի արևելյան մասում՝ Արևմտա-թյուրքական խաքանության քայքայումից (տես Թյուրքական խաքանություն)։ Հիշատակվում է VII դարի հայկական «Աշխարհացոյց»-ում։ Մայրաքաղաքը մինչև VIII դարի Սեմենդերն էր (Դաղստանում), ապա՝ Իթիլը (Աստրախանից հյուսիս)։ VII դարի 2-րդ կեսին խազարները իրենց ենթարկեցին մերձազովյան բուլղարների մի մասին, ինչպես նաև սավիրների ու հոների թագավորությունը մերձափնյա Դաղստանում։ Նույն ժամանակ Աղվանքը հարկատու դարձավ Խազարական խաքանությանը։ Դաշինք կնքվեց Բյուզանդիայի հետ՝ ընդդեմ արաբ, խալիֆայության։

Խազարական խաքանության կազմի մեջ մտած հոների առաջնորդը 680-ական թթ. դիմեց հայոց և աղվանից հոգևորականներին՝ քրիստոնեություն ընդունելու համար։ Աղվանից իշխան Վարազ-Տրդատը խազարական խաքանությունն ուղարկեց Իսրայել եպիսկոպոսին, որը քրիստոնյա դարձրեց հոների իշխաններին։ Հետագայում, VIII դարի վերջին, ֆեոդալական հարաբերությունների զարգացման պայմաններում, խազարական խաքանության վերնախավն ընդունեց եբրայական կրոնը։

Խազարական խաքանության զորաջոկատները բազմիցս ներխուժել են Հայաստան, Վիրք և Աղվանք։ 685 թվականին խազարների դեմ մղած մարտում զոհվեցին Հայաստանի կառավարիչ Գրիգոր Ա Մամիկոնյանը և ուրիշ նախարարներ։ 735 թվականին Մրվան խալիֆան մոտ 150 000 զորքով (որի կազմում էր նաև հայոց զորամասը՝ Աշոտ Բագրատունու գլխավորությամբ) ներխուժեց խազարական խաքանության սահմանները և պարտության մատնեց խաքանին։ Հետագայում խազարական խաքանության զորքերը դարձյալ թափանցեցին (762, 764, 765) Հայաստան, Վիրք, Աղվանք։ 785 թվականին խազարների դեմ անհավասար մարտում ընկան նախարար Ներսես Կամսարականը և ուրիշներ։ Ներքին երկպառակություններից, հպատակ ցեղերի ու ժողովուրդների պայքարից, ինչպես նաև մերձսևծովյան քոչվոր ցեղերի հարձակումներից թուլացած խազարական խաքանությունը 964 կամ 965 թվականին ջախջախվեց Ռուսիայի իշխան Սվյատոսլավից և X դարի վերջին վերացավ պատմաբեմից։

## Գրականություն
* *Brook K.A.* The Jews of Khazaria. 3rd edition.  - Lanham, MD։ Rowman and Littlefield, 2018.
* *Dunlop D. M.* The History of the Jewish Khazars.  - Princeton, 1954.
* *Golden P. B.* Khazar Studies։ An Historico-Philological Inquiry into the Origins of the Khazars. - Budapest, 1980. V. 1-2.
* *Ludwig D.* Struktur und Gesellschaft des Chazaren-Reiches im Licht der schriftlichen Quellen.  - Berlin, 1982.
* Noonan, Thomas S. The Khazar Economy. Archivum Eurasiae Medii Aevi 9 (1995 - 1997)։ 253 - 318.
* *Poliak A. N.* Kazariyaah. Toldot mamlakha yehudit be-Eiropa (Khazaria. The History of a Jewish Kingdom in Europe) (in Hebrew)  - Tel Aviv 1944.

Կատեգորիա:Ասիայի պատմական երկրներ
Կատեգորիա:Դաղստանի պատմություն
Կատեգորիա:Եվրոպայի պատմական երկրներ

Կատեգորիա:Կագանություններ
Կատեգորիա:Կալմիկիայի պատմություն
Կատեգորիա:Կովկասի պատմական պետություններ
Կատեգորիա:Հուդադավան պետություններ
Կատեգորիա:Ղազախստանի պատմություն
Կատեգորիա:Միջնադարի պատմական երկրներ
Կատեգորիա:Չեչնիայի պատմություն
Կատեգորիա:Ռուսաստանի պատմություն
Roj TV

**Roj TV**, քրդական արբանյակային հեռուստաալիք, հասանելի է Եվրոպայում, Մերձավոր Արևելքում, Հյուսիսային Աֆրիկայում։

Հեռարձակվում է Կոպենհագենից, Դանիա։ Գրասենյակը գտնվում է Բրյուսելում։ Եթեր է հեռարձակվում 2004 թվականի մարտի 1-ից, պոտենցիալ հեռուստադիտողների թիվը կազմում է 28 միլիոն մարդ՝ աշխարհի 77 երկրներում։ Բացի քրդերենից, հաղորդումներ է ցուցադրում թուրքերեն, զազակի, ասորերեն և արաբերեն լեզուներով։

Կատեգորիա:Արաբալեզու հեռուստաալիքներ
Կատեգորիա:Դանիայի հեռուստաընկերություններ
Կատեգորիա:Քրդալեզու հեռուստաալիքներ
Սևերսկի Դոնեց

**Սևերսկի Դոնեց** (, հին հունարեն, ըստ Պտղոմեոսի *Տանաիդ*, *Տանաիս*, ըստ Հերոդոտի *Սիրգիս*, իտալերեն *Տան*, հին ռուսերեն *Մեծ Դոն*, *Դոնել*, *Դոն*), գետ Արևելաեվրոպական հարթավայրի հարավային մասում, հոսում է Ուկրաինայի Խարկովի, Դոնեցկի և Լուգանսկի մարզերի և Ռուսաստանի Բելգորոդի և Ռոստովի մարզերի տարածքով, Դոն գետի աջ (ամենամեծ) վտակ։

Սկիզբ է առնում Միջին ռուսական բարձրությունից։ Վերին հոսանքում փակված է ամբարտակներով (Պեչենգայի ջրամբար, օգտագործվում է Խարկովի ջրամատակարարման համար ևն), միջին հոսանքում հովիտը ընդարձակվում Է։ Ողողատում կան հնահուներ։ Դոնեցկի շրջանում (Ռոստովի մարզ) հոսում է նեղ հովտով, գետաբերանի մոտ՝ բաժանվում բազուկների։ Սնումը ձնային Է, տարեկան միջին ծախսը՝ մոտ 159 մ³/վրկ։ Սառցակալում է դեկտեմբերից մարտ։ Ռայգորուիոկ ավանի մոտից սկսվում է Սևերսկի Դոնեց–Դոնբաս ջրանցքը։ Նավարկելի է 222 կմ՝ մինչև Դոնեցկ քաղաքը։ Գետաբերանի մոս է Ուստ Դոնեցկ նավահանգիստը։ 

Ուկրաինայի մեծությամբ յոթերորդ գետն է, ունի կարևորագույն նշանակություն որպես խմելու ջրի աղբյուր երկրի արևելքում։

Երբեմն սխալմամբ անվանում են *Հյուսիսային Դոնեց*, XVII - XVIII դարերում անվանվում էր *Սևերնոյ Դոնեց*։

## Տես նաև
* Դոն

Կատեգորիա:Ուկրաինայի գետեր
Կատեգորիա:Դոն գետի վտակներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գետեր
Կատեգորիա:Սահմանային գետեր
Ֆլամիններ

մինի|աջից|Ֆլամինը քրմական գլխարկով (ապեքս). կիսանդրի Լուվրից
**Ֆլամիններ**, քրմերի հռոմեական կոլեգիա, ըստ ավանդության հաստատված Նումա Պոմպիլիոս թագավորի կողմից։ Պատմական ժամանակաշրջանում ֆլամինները նշանակավել են մեծ պոնտիֆիքսի կողմից։

Ֆլամինների կոլեգիան բաղկացած էր երեք *ավագ ֆլամիններից*, որոնք առնչվում էին Յուպիտերի, Մարսի և Կվիրինի պաշտամունքի հետ, և տասներկու *պլեբեյական ֆլամիններից*, որոնք առնչվում էին Վուլկանի, Ֆլորայի, Պոմոնայի, Կարմենտայի և ուրիշ աստվածների պաշտամունքի հետ։

Ֆլամինի հիմնական պարտականությունն էր աստվածների զոհաբերություններ կատարելը։ Ֆլամինները իրավունք չունեին ձեռք տալու ձիու և զենքի, ոչխարի, շան, հում մսի, բաղեղի, լոբու, խմորի։ Նրանք չէին կարող երդվել, մատանի կրել, տնից գլխաբաց դուրս գալ, հուղարկավորության մասնակցել կամ նույնիսկ լինել այն տանը, ուր դիակ կա։ Այս արգելքները տարածվում էին նաև ֆլամինի կնոջ՝ *ֆլամինկայի* վրա, որը Յունոնայի քրմուհին էր։ Ֆլամինի տունը վայելում էր անձեռնմխելիության իրավունք։

Հայտնի ֆլամիններ են եղել Հուլիոս Կեսարը և Ներոնը։

Կատեգորիա:Հին հռոմեական քրմական կոլեգիաներ
Կատեգորիա:Կրոնը Հին Հռոմում
Prima family

**Prima family**, չեխական թվային հեռուստաալիք։ Սկսել է հեռարձակվել 1992 թվականից։ Հեռուստաալիքը հասանելի է Չեխիայի և Սլովակիայի տարածքում թվային, արբանյակային և կաբելային հեռուստացանցերում։
Մինչ 2011 թ. դեկտեմբերի 31-ը ալիքը կրում էր «Prima TV» անվանումը, և 2012 թ. հունվարի 1-ին ստացել այժմյան անվանումը։

## Տես նաև
* Prima Cool
* Prima Love
* Prima Zoom

## Արտաքին հղումներ
* Պաշտոնական կայք 

Կատեգորիա:Չեխալեզու հեռուստաալիքներ
Կատեգորիա:Չեխիայի հեռուստաընկերություններ
Սևաստոպոլ

**Սևաստոպոլ** (, ), քաղաք Ղրիմի թերակղզու հարավ-արևմուտքում, Սև ծովի ափին, դե-յուրե՝ Ուկրաինայում, դե-ֆակտո՝ Ռուսաստանում։ Ի սկզբանե քաղաքի անվանումը եղել է Ախտիար, սակայն 1784 թվականին հույները վերանվանել են Սևաստոպոլ (հուն.՝ «Մեծ քաղաք»)։

## Տեսարժան վայրեր

File:Fiolent Sevastopol 2009 G1.jpg|Սևաստոպոլի ափը
File:Sevastopol 04-14 img02 view from Suvorov Square.jpg|Սևաստոպոլի տեսարանը
File:Soviet and Russian Black Sea Fleet.jpg|Սևաստոպոլի նավահանգիստը
File:Sevastopol. Nakhimov square.JPG|Սևաստոպոլի կենտրոնական հրապարակը
File:Sevastopol 11.jpg| Արգելափակը
File:Sevastopol 12.jpg|Հավերժական կրակ
File:Sevastopol 14.jpg|Մուտքը այգի
File:Sevastopol 15.jpg|Հուշարձան քաղաքի պաշտպաններին


## Նշումներ

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
*sev.gov.ua &nbsp;-&nbsp;պաշտոնական կայք 
*Sevastopol attractions  
*Sevastopol Places of Interest

Կատեգորիա:1783 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր
Կատեգորիա:Հոլոքոստի վայրեր Ուկրաինայում
Կատեգորիա:Ուկրաինայի քաղաքներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի տարածքային վեճեր
Կատեգորիա:Ռուսաստանի քաղաքներ
Կատեգորիա:Սևաստոպոլ
TV Nova

**TV Nova**, չեխական թվային հեռուստաալիք։ Սկսել է հեռարձակվել 1994 թ. փետրվարի 4-ից։ Հեռուստաալիքը հասանելի է թվային հեռուստատեսային կայանների, նաև ալեհավաքային և կաբելային հեռուստատեսությամբ։
2008 թվականի հոկտեմբերի 1-ից հեռարձակվում է նաև HD ֆորմատով։

## Տես նաև
* Nova Cinema
* Nova Sport 1
* Fanda TV
* Smíchov TV
* Telka TV
* Nova Sport 2

## Արտաքին հղումներ
* Պաշտոնական կայք

Կատեգորիա:Չեխիայի հեռուստաընկերություններ
Կատեգորիա:Չեխալեզու հեռուստաալիքներ
Canal+ Premium

**Canal+ Premium**, լեհական հեռուստաալիք, ֆրանսիական Canal+ հեռուստաընկերության լեհական տարբերակը։ Հիմնվել է 1994 թվականի դեկտեմբերի 2-ին, պաշտոնական բացումը կայացել է 1995 թվականի մարտի 21-ին։ Ներկայացնում է ֆիլմեր, մարզական հանդիպումներ, մուլտֆիլմեր, վավերագրական ֆիլմեր և հեռուստասերիալներ։ Կաբելային ցանցերով հասանելի է Լեհաստանի ողջ տարածքում։ Նաև իրականացնում է միջազգային հեռարձակում Eutelsat արբանյակից։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Պաշտոնական կայք 

Կատեգորիա:Լեհալեզու հեռուստաալիքներ
Կատեգորիա:Լեհաստանի հեռուստաընկերություններ
Կատեգորիա:1995 հիմնադրումներ Լեհաստանում
Լեոն Լոու

**Լեոն Լոու** (, ), կրկնակի Նոբելյան խաղաղության մրցանակի ներկայացված Հարավ Աֆրիկյան մտավորական, հեղինակ, քաղաքական հարցերով հռետոր և խորհրդատու։ Նա Free Market Foundation Ազատ շուկայի հիմնադրամ հասարակական կազմակերպության գործադիր տնօրենը և համահիմնադիրը և Աֆրիկայի ամենաազդեցիկ ուղեղների ցանկում 3-րդն է։ Նա հաճախակի կառուցողական ելոյթներ և հոդվածներ է ներկայացնում Հարավային Աֆրիկայում և միջազգային մեդիայում։ Նա ելույթներ է ունեցել բազմաթիվ աշխարհահռչակ կազմակերպություններում, ներառյալ ԱՄՆ կոնգրես, Մարտին Լյութեր Քինգ կենտրոնում, Հուվերի ինստիտուտում և ՄԱԿում։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:1948 ծնունդներ
Կատեգորիա:Հարավաֆրիկացի ակտիվիստներ
Կատեգորիա:Հարավաֆրիկյան համալսարանի շրջանավարտներ
Կատեգորիա:Մարտի 18 ծնունդներ
Prima Cool

**Prima Cool**, չեխական թվային հեռուստաալիք։ Սկսել է հեռարձակվել 2009 թ. ապրիլի 1-ից։ Հեռուստաալիքը հասանելի է թվային հեռուստատեսային կայանների, նաև ալեհավաքային և կաբելային հեռուստատեսությամբ։

## Տես նաև
* Prima family
* Prima Love
* Prima Zoom

## Արտաքին հղումներ
* Պաշտոնական կայք  

Կատեգորիա:Չեխալեզու հեռուստաալիքներ
Կատեգորիա:Չեխիայի հեռուստաընկերություններ
JOJ Plus

**JOJ Plus**, Սլովակիայի թվային հեռուստաալիք։ Սկսել է հեռարձակվել 2008 թ. հոկտեմբերի 5-ից։ Հեռուստաալիքը հասանելի է թվային հեռուստատեսային կայանների, նաև ալեհավաքային և կաբելային հեռուստատեսությամբ։

## Տես նաև
* TV JOJ
* TV WAU

## Արտաքին հղումներ
* Պաշտոնական կայք 

Կատեգորիա:Սլովակալեզու հեռուստաալիքներ
Կատեգորիա:Սլովակիայի հեռուստաընկերություններ
Ազգային անվտանգություն (ֆիլմ, 2003)

**«Ազգային անվտանգություն»** () ռեժիսոր Դենիս Դուգանի ֆիլմերից, որի գլխավոր դերերը մարմնավորում են Մարտին Լոուրենսը, Սթիվ Զանը, Կոլմ Ֆիորը, Բիլ Դյուկը, Էրիկ Ռոբերտսը, Տիմոտի Բասֆիլդը, Ռոբին Լին, Մեթ ՄակԿոյը, Բրեթ Կալենը, Կլեո Կինգը։

## Սյուժե
Ոստիական դառնալը շատ տղաների երազանքն է։ Սպա դառնալը ոստիկանական ակադեմիայի կուրսանտներից շատերի երզանքն է։ «Ազգային անվտանգության» սպալինելը միայն մի բան է նշանակում՝ լինել անհաջողակ։ Էռլ Մանտգոմերին այդտեղ է հայտնվել ոստիկանության կարգը պարբերաբար խախտելու պատճառով։ Իսկ դրանից առաջ նա զրպատել է ոստիկան Հենկ Ռաֆերտիին և վերջինս վեց ամիս անցկացրել է բանտում։ Ճակատագրի բերումով նրանք դառնում են գործընկերներ և դրանից հետո քաղաքի անդորրը խախտվում է։ Շատերն են երազում այն աշխարհ ուղարկել այս զույգին, եթե, իհարկե, վերջիններս իրենք իրենց վերջ չտան։

## Դերերում

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* 
* 

Կատեգորիա:2000-ականների ամերիկյան ֆիլմեր
Կատեգորիա:2000-ականների անգլերեն ֆիլմեր
Կատեգորիա:2000-ականների կինոկատակերգություններ
Կատեգորիա:2003 ֆիլմեր
Կատեգորիա:Columbia Pictures ֆիլմեր
Կատեգորիա:Ամերիկյան բադի մուվի կինոկատակերգություններ
Կատեգորիա:Ամերիկյան էքշն կինոկատակերգություններ
Կատեգորիա:Ամերիկյան թրիլեր ֆիլմեր
Կատեգորիա:Ամերիկյան կինոկատակերգություններ
Կատեգորիա:Ամերիկյան մարտաֆիլմեր
Կատեգորիա:Ամերիկյան քրեական կինոկատակերգություններ
Կատեգորիա:Ամերիկյան քրեական ֆիլմեր
Կատեգորիա:Բադի մուվի
Կատեգորիա:Դենիս Դուգանի ֆիլմեր
Կատեգորիա:Լոս Անջելեսում նկարահանված ֆիլմեր
Կատեգորիա:Կալիֆոռնիայում նկարահանված ֆիլմեր
Կատեգորիա:Ֆիլմեր ոստիկանների մասին
Կատեգորիա:Ֆիլմեր վրեժի մասին
Կատեգորիա:Ֆիլմեր, որոնց գործողությունները տեղի են ունենում Լոս Անջելեսում
Ղազախական խանություն

**Ղազախական խանություն** (), ներկայիս Ղազախստանի Հանրապետության տարածքում գոյություն ունեցած ղազախական պետություն, որը առաջացել է 1465 թվականին Ոսկե Հորդայի կործանման արդյունքում։

Քասիմ խանի ժամանակ խանությունը հասել է իր ծաղկման գագաթնակետին։ Նրա մահից հետո սկսվել է խանության առաջին քաղաքացիական պատերազմը, սակայն արդեն Հաք Նազար խանի ժամանակ պետությունը վերականգնել է իր նախկին սահմանները։

15-16-րդ դարերում արտաքին ագրեսիայի պատճառով խանությունը բաժանվում է երեք ժուզերի՝ Ավագ (Ուլի ժուզ), Միջին (Օրթա ժուզ), Կրտսեր (Քիշի ժուզ) ։ Աբըլայ խանի ժամանակ երեք ժուզն էլ նրա Ղազախական խանության խան են ճանաչել։ Նրա մահից հետո խանությունը նորից ժուզերի է վերածվել, սակայն հետագայում Կենեսար խանը հռչակվում է վերականգնված Ղազախական խանության համաղազախական խան։

1860 թվականին ղազախական ժուզերը մտել են Ռուսական կայսրության կազմի մեջ։

Կատեգորիա:Ղազախստանի պատմություն
Կատեգորիա:Ասիայի պատմական երկրներ
Կատեգորիա:Պատմական թյուրքական պետություններ
Կատեգորիա:Ղփչաղական պետություններ
Զվեզդա (հեռուստաալիք)

**Զվեզդա** (), ռուսական հեռուստաալիք, հոլդինգին։ Հեռարձակվում է 2005 թվականի փետրվարի 20-ից։

## Արտաքին հղումներ
* Պաշտոնական կայք 

Կատեգորիա:Ռուսաստանի հեռուստաընկերություններ
Կատեգորիա:Ռուսալեզու հեռուստաալիքներ
Ռոման-Կոշ

**Ռոման-Կոշ** (, ), Ղրիմի լեռների ամենաբարձր կետը, գտնվում է Բաբուգան-Յայլա լեռնազանգվածում։ Բարձրությունը՝ 1545 մ, կազմված է կրաքարերից։

Ռոման-Կոշը գտնվում է Ղրիմի բնության արգելոցի տարածքում։ Պաշտոնապես արգելոց մուտքը արգելվում է։

## Արտաքին հղումներ
* Ռոման-Կոշի լուսանկարներ 
* Ղրիմի առցանց քարտեզը
* Ղրիմի առցանց տոպոգրաֆիկ քարտեզը 

Կատեգորիա:Ղրիմի լեռներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի լեռներ
ՏՎ 3

**ՏՎ 3** (), ռուսական դաշնային հեռուստաալիք «ՊրոֆՄեդիա» մեդիահոլդինգի կազմում։ Հեռարձակվում է 1994 թվականի հունիսի 6-ից։ Հեռուստաալիքը ցուցադրում է հեռուստասերիալներ, գեղարվեստական և վավերագրական ֆիլմեր։

## Արտաքին հղումներ
* Պաշտոնական կայք 

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Ռուսալեզու հեռուստաալիքներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի հեռուստաընկերություններ
Կատեգորիա:Ֆիլմային հեռուստաընկերություններ
Nova Sport

**Nova Sport**, չեխական մարզական հեռուստաալիք։ Սկսել է հեռարձակվել 2008 թ. հոկտեմբերի 4-ից։ Հեռուստաալիքը հասանելի է թվային հեռուստատեսային կայանների, նաև ալեհավաքային և կաբելային հեռուստատեսությամբ։
2009 թվականի փետրվարի 1-ից հեռարձակվում է նաև HD ֆորմատով։

## Տես նաև
* TV Nova
* Nova Cinema
* Fanda TV
* Smíchov TV

## Արտաքին հղումներ
* Պաշտոնական կայք  

Կատեգորիա:Մարզական հեռուստաընկերություններ
Կատեգորիա:Չեխալեզու հեռուստաալիքներ
Կատեգորիա:Չեխիայի հեռուստաընկերություններ
Մասսիմո Ամբրոզինի

**Մասսիմո Ամբրոզինի** (, ), իտալացի պրոֆեսիոնալ ֆուտբոլիստ, կիսապաշտպան, մինչև 2012-13 Սերիա A-ի ավարտը հանդես է եկել Միլան ակումբում (շուրջ 18 տարի), եղել է ակումբի ավագը՝ սկսած 2009 թվականից։ 2013-ի հունիսին՝ պայմանագրի ավարտից հետո, Միլան ակումբի ղեկավարությունը չի երկարաձգել այն, և Ամբրոզինին, ստանալով ազատ խաղացողի կարգավիճակ, տեղափոխվել է Ֆիորենտինա։ Նախկինում եղել է Իտալիայի ազգային հավաքականի խաղացող։

## Ծանոթագրություններ

## Աղբյուրներ
* Ամբրոզինին sports.ru կայքում

Կատեգորիա:Իտալացի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Իտալիայի հավաքականի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Միլանի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Չեզենայի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Տղամարդկանց ֆուտբոլի կիսապաշտպաններ
Կատեգորիա:Ֆիորենտինայի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Վիչենցայի ֆուտբոլիստներ
Դեմիր-Կապու

**Դեմիր-Կապու** (, , ավելի հազվադեպ հանդիպում են *Դեմիր-Խապու, Դեմիր-Խապի* անվանումները), լեռնագագաթ Ղրիմի լեռներում (1540 մ), երկրորդ ամենաբարձրը լեռնաշղթայում։ Գտնվում է Գուրզուֆի յայլայի հյուսիսարևմտյան մասում, մոտ 6 կմ հեռավորության վրա Սովեցկոե ավանից։

Լեռան անվանումը, ղրիմի թաթարերենից բառացի թարգմանությամբ, նշանակում է «երկաթյա դարպասներ» (*demir* - «երկաթ», *qapı* (բարբառային տարբերակով *qapu*) - «դուռ», «դարպաս»)։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* 

Կատեգորիա:Ղրիմի լեռներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի լեռներ
ՈՒՆԱ-ՈՒՆՍՕ

**ՈւՆԱ-ՈւՆՍՕ** կամ **Ուկրաինական ազգային ասամբլեա — Ուկրաինական ժողովրդական ինքնապաշտպանություն**, **ՈւԱԱ — ՈւԱԻ** (), էկլեկտիկ ազգայնականության գաղափարախոսություն դավանող ուկրաինական քաղաքական աջ ծայրահեղական կուսակցություն։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Պաշտոնական կայքը 

Կատեգորիա:Ուկրաինայի ազգայնական կուսակցություններ
Կատեգորիա:Մերձդնեստրյան հակամարտություն
Կատեգորիա:Վրաց-աբխազական պատերազմի մասնակիցներ
Կատեգորիա:Առաջին չեչենական պատերազմի մասնակիցներ
Կատեգորիա:Ռազմականացված կասզամերպություններ
Քեմալ-Էգերեկ

**Քեմալ-Էգերեկ** (, ), լեռնագագաթ Ղրիմում, բարձրությամբ չորրորդը Ղրիմի լեռներում։ Լեռան անվանումը հաճախ կրճատ է օգտագործվում՝ «*Քեմալ*»։ Լեռը գտնվում է Մասանդրա ավանից մի քանի կիլոմետր հեռավորության վրա դեպի հյուսիս։

Լեռնագագաթի անվանումը ունի թաթարեն ծագում, բառացի թարգմանությամբ նշանակում է «Քեմալի փարախ» (*Kemal* - բավականին տարածված տղամարդու անուն, *egerek* - «փարախ, փակ տարածք ոչխար արածացնելու համար»)։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Լեռնագագաթի մերձակայքի քարտեզ - Կասպանա գետի աղբյուրները
* Քեմալ-Էգերեկի մերձակայքի տուրիստական ուղեգծերը
* Յալթայի յայլայի տուրիստական ուղեգիծ
* Քեմալ-Էգերեկի լուսանկարներ 

Կատեգորիա:Ղրիմի լեռներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի լեռներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի լեռներ
Քրիստիան Աբբիատի

**Քրիստիան Աբբիատի** (, ), իտալացի պրոֆեսիոնալ ֆուտբոլիստ, դարպասապահ, ներկայումս խաղում է իտալական Միլանի կազմում։

## Կարիերա
Աբբիատին իր ֆուտբոլային կարիերան սկսել է իտալական «Մոնցա» ակումբում, որտեղ մնացել է 4 տարի։ 1998 թվականից հանդես է գալիս Միլանի կազմում։

## Վիճակագրություն

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Աբբիատին Միլանի պաշտոնական կայքում 
* Աբբիատին sports.ru կայքում 

Կատեգորիա:Իտալացի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Միլանի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Տղամարդկանց ֆուտբոլի դարպասապահներ
Կատեգորիա:Յուվենտուսի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Տորինոյի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Ատլետիկո Մադրիդի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Մոնցայի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Իտալիայի հավաքականի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Ջենոայի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Լա Լիգայի ֆուտբոլիստներ