Իռլանդիայի ազգային պատկերասրահ

**Իռլանդիայի ազգային պատկերասրահ** (), գեղարվեստական թանգարան Իռլանդիայի մայրաքաղաք Դուբլինում։ Հիմնադրվել է 1845 թվականին, այցելությունների համար բացվել է 10 տարի անց։ Թանգարանում պահվում է իռլանդական գեղանկարչության ամենահարուստ հավաքածուն աշխարհում։ Ներկայացված են նաև իտալացի, հոլանդացի և այլ վարպետների աշխատանքներ։

## Պատմություն
1853 թվականին դուբլինյան Լենսթեր-հաուզում անցկացվել է արդյունաբերական խոշոր ցուցահանդես, որի ընթացքում ցուցադրվել են նաև արվեստի գործեր։ Դուբլինցիներին այնքան է դուր եկել միջոցառումը, որ որոշվել է պետական մակարդակով կազմակերպել գեղարվեստական գործերի մշտական ցուցադրություն։ 11 տարի անց բացվում է ցուցահանդեսը հատուկ դրա համար ձևավորված շենքում։ Սկզբնական շրջանում այն ներկայացնում էր ընդամենը 125 կտավ, սակայն 1866 թվականից պատկերասրահը, ամենամյա հատուկ դրամաշնորհից օգտվելով, նոր գործեր ձեռք բերելու հնարավորություն է ստանում։

1897 թվականին այրի կոմսուհի Միլթաունը թանգարանին նվիրեց մոտ 200 նկար, որոնց ցուցադրության համար 1903 թվականին շենքին առանձին մաս է ավելացվում։ Հենց այդ ժամանակ էլ թանգարանին նվիրում են բրիտանացի գեղանկարիչ, ռոմանտիկ բնապատկերի վարպետ Ուիլյամ Թըրների 31 աշխատանք` կատարված ջրաներկով։ Ընդ որում, նվիրատուները պայման էին դրել աշխատանքները ցուցադրել միայն հունվարին` արևի ճառագայթների վնասակար ազդեցությունից խուսափելու համար։ Ներկայումս, չնայած ժամանակակից սարքավորումների ընձեռած հնարավորությանը, պահպանվում է ջրաներկով աշխատանքների ցուցադրության այդ սահմանափակումը։

1915 թվականին «Լուզիտանիա» նավի խորտակման արդյունքում մահանում է Դուբլինի` ժամանակակից արվեստի քաղաքային թանգարանի հիմնադիր Հյու Լեյնը։ Իր կտակում նա հիշատակել էր ազգային պատկերասրահը, որին գեղանկարչական մեծ հավաքածու և իր հարստության զգալի մասն էր թողել։ Դրա շնորհիվ թանգարանը ներկայումս էլ տարեկան մեծ շահույթ է ստանում, ինչն ուղղվում է արվեստի նոր գործեր ձեռք բերելուն։ Կտակի համաձայն` պատկերասրահին է անցել նաև բրիտանացի գրող, դրամատուրգ Բեռնարդ Շոուի ունեցվածքի մի մասը, քանի որ գրողը, իր իսկ խոսքերով, երիտասարդ ժամանակ շատ ժամանակ է անցկացրել թանգարանում։

1962 թվականին պատկերասրահին ևս մի մաս է վերակառուցվում։ 1987 թվականին պատկերասրահին են փոխանցվում բարձրարժեք 14 գործեր, այդ թվում` Պաբլո Պիկասոյի, Ջեկ Բատլեր Իեսթի կտավները։ Այդ նույն թվականին պատկերասրահը նվեր է ստանում համաշխարհային գեղանկարչության անկրկնելի 17 գործեր, որոնց թվում էին նաև Վելասկեսի, Մուրիլյոյի, Յան Վերմերի կտավները։

## Հավաքածուներ
Պատկերասրահում պահվում է մոտ 14.000 նկար, ինչպես նաև լուսանկարներ, քանդակներ, արվեստի այլ գործեր։

### Հոլանդական հավաքածու
[250px|մինի|[Յան Վերմեեր «Նամակ գրող կինը սպասուհու հետ»]]
* Պիտեր Բրեյգել Կրտսեր - «Գյուղական հարսանիք» (1620)
* Ռուբենս - «Սուրբ Պետրոսի գրոշները» (1617-1618)
* Յակոբ Յորդանս - «Ընթրիք Էմաուսում» (1645-1665)
* Վան Դեյք - «Պատշգամբում կանգնած տղան» (1623-1624)
* Յան Վերմեեր - «Նամակ գրող կինը սպասուհու հետ» (1670)

### Իսպանական հավաքածու
* Լուիս դե Մորալես - «Սուրբ Հիերոնիմը անապատում» (1570-ական թվականներ)
* Խոսե դե Ռիբերա - «Սուրբ Օնուֆրիոս», (1620-ից հետո)
* Դիեգո Վելասկես - «Խափշիկը»
* Ֆրանսիսկո Սուրբարան - «Պտղավորում» (մինչև 1660)
* Բարտոլոմե Մուրիլյո - «Անառակ որդու վերադարձը» (1660)
* Ֆրանցիսկո Գոյա - «Տիկին Անտոնիա Սարատե» (1805-1806)

### Ֆրանսիական հավաքածու
* Նիկոլա Պուսեն - «Աքիդ և Գալաթեա» (1627-1628), «Քրիստոսի մահվան ողբը» (1657-1660)
* Ժան Բատիստ Շարդեն - «Նատյուրմորտ» (1731)
* Ժան Օնորե Ֆրագոնար - «Վեներա և Ամուր» (1755)
* Էժեն Դելակրուա - «Դեմոսթենեսը ծովափին» (1859)
* Գյուստավ Կուրբե - «Ադոլֆ Մարլեի դիմանկարը» (1851)
* Կլոդ Մոնե - «Արժանտյոն միատեսակ առագաստանավերով» (1874)
* Պոլ Սինյակ - «Տիկինը շքապատշգամբում» (1898)
* Խայիմ Սուտին - «Աստիճանով բնապատկեր» (1922)

### Իտալական հավաքածու
[250px|մինի|[Կարավաջո «Քրիստոսին բռնելը»]]
* Անջելիկո - «Սուրբ Կոսմա և Դամիան» (1440-1442)
* Ֆիլիպինո Լիպպի - «Երաժշտի դիմանկարը» (1480-ից հետո)
* Տիցիան - «Ecce Homo» (1558-1560)
* Ջովանի Բատիստա Մորոնի - «Ազնվականի և նրա երկու երեխաների դիմանկարը» (1570)
* Կարավաջո - «Քրիստոսին բռնելը» (1602)
* Գվիդո Ռենի - «Կլեոպատրայի մահը» (1639-1640)
* Դոմենիկինո - «Սուրբ Մարիամ Մագթաղինացի» (1625)
* Գվերչինո - «Հակոբն օրհնում է զավակներին» (1620)
* Լուկա Ջորդանո - «Վեներան, Մարսը և դարբին Վուլկանը» (1660-ականներ)
* Ջովաննի Անտոնիո Կանալետտո - «Սուրբ Մարկոսի հրապարակը» (1765)

### Գերմանական հավաքածու
* Գեորգ Պենց - «Ջենտլմենի դիմանկար» (1549)
* Անգելիկա Կաուֆման - «Էլի ընտանիքը» (1771)
* Էմիլ Նոլդե - «Երկու կանայք այգում» (1915)

## Պատկերասրահ

20130810 dublin009.JPG
20130810 dublin008.JPG
20130810 dublin012.JPG
20130810 dublin013.JPG
National gallery of ireland, sala del cinquecento, con pala di marco palmezzano.jpg
Master of the Youth of Saint Rumbold - Saint Rumbold Taking Leave of his Parents, c.1490, NGI.1381.jpg
A Funeral Procession P5332.jpg
A Girl Gathering Shellfish P4434.jpg
A Hill near Esher, Surrey P10583.jpg
A View of Dublin Bay P1928.jpg
An Eastern Scene P9028.jpg
An Officer of the First Republic 7819.jpg
Harvesters P9057.jpg
Colonel Arthur Wellesley (1769-1852), later 1st Duke of Wellington, when in India 1797-1804 P3839.jpg
In the Conservatory P12038.jpg
Miss Buck 7170.jpg
Thomas Hutton P10285.jpg
Giovanni battista piamontini, i lottatori (da uno scultura antica agli uffizi), 1754, 01.jpg
In Mystery the Soul Abides P1509.jpg
Lawrence macdonald, euridice, 1837.jpg
Bust of Cardinal Guido Bentivoglio.jpg
Jacob epstein, secondo ritratto di george bernard shaw, 1934.jpg
John lawlor, una ragazza, 1869.jpg
National Gallery Ireland 39.jpg
Giacomo vanelli, venere accovacciata, xix secolo.jpg
Giovan Battista Piamontini, Arrotino, 1754..JPG
Ligier Richier, dolenti, svizzera 1530-39 ca., 01 madonna.jpg
National Gallery Ireland 42.jpg


## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Պաշտոնական կայք

Կատեգորիա:Իռլանդիայի թանգարաններ
Կատեգորիա:Ազգային պատկերասրահներ
Կատեգորիա:1854 հիմնադրված թանգարաններ
Կատեգորիա:Դուբլին