Նյոշատել (քաղաք, Շվեյցարիա)

**Նյոշատել**, նաև՝ **Նևշատել** ( /nœʃatel/) կամ **Նոյենբուրգ** (. երեք անվանումներն էլ նշանակում են *Նոր ամրոց*), քաղաք և համայնք Շվեյցարիայում, նույնանուն լճի հյուսիսարևմտյան ափին։ Այդ նույն անունը կրող կանտոնի վարչական կենտրոնն է։

Ունի մոտավորապես 34.000 բնակիչ (իսկ ամբողջ մետրոպոլիսային տարածքում ապրում է շուրջ 80.000 մարդ)։ Սկզբնապես մաս է կազմել Հռոմեական սրբազան կայսրության, հետագայում՝ 1707-ից մինչև 1848 թվականը գտնվել է Պրուսիայի տիրապետության տակ։

Ինչպես քաղաքում, այնպես էլ կանտոնում պաշտոնական լեզուն ֆրանսերենն է։

Քաղաքն ընդգրկված է Եվրոպայի խորհրդի և Եվրոպական հանձնաժողովի «*Միջմշակութային քաղաքներ*» ծրագրում։

## Ժողովրդագրություն
2018 թվականի դեկտեմբերի տվյալներով քաղաքի բնակիչների թվաքանակը եղել է 33.489: Նրանց 32.1%-ը օտարերկրացիներ էին։ 2000–ից 2010 թվականներն ընկած մեկ տասնամյակի ընթացքում բնակչության թվաքանակի փոփոխության միջին տարեկան ցուցանիշը կազմել է 3.9%, ընդ որում՝ 2,4 տոկոս՝ միգրացիայի հաշվին և 1 տոկոս՝ ծնունդների ու մահերի թվաքանակների տարբերության հաշվին։ Շվեյցարիայի քաղաքացիություն ունեցող իգական սեռի բնակիչների թիվը եղել է 12,366 (37.5%), ոչ շվեյցարացիներինը՝ 4,892 (14.8%):

## Պատմամշակութային հուշարձաններ
Նյոշատելի 32 պատմամշակութային հուշարձաններ ընդգրկված են Շվեյցարիայի համազգային նշանակության պատմամշակութային ժառանգության ցանկում։  Նրա հին քաղաքամասն ամբողջությամբ ներառված է նաև Շվեյցարական ժառանգության գույքացանկում։
*Հնագիտական վայրեր։ Հինքարեդարյան Մոնրուց բնակավայրը

File:Monruz (station paléolithique en plein air) 2 110124.jpg|Տեսարան հնավայրից


*Եկեղեցիներ

File:Abbaye de fontaine André.jpg|Սբ. Անդրեի աբբայություն
File:Neuchâtel1.JPG|Վանական համալիրի եկեղեցին
File:Basilique_Notre-Dame_à_Neuchâtel.JPG|Աստվածամոր եկեղեցին


*Շենքեր

File:Terrase de la maison des Halles à neuchâtel.jpg|Maison des Halles
File:Maison rue du Pommier à Neuchâtel.jpg|Maison at Rue du Pommier 7
File:Maison rue du Pommier 8 à Neuchâtel.jpg|Maison at Rue du Pommier 8
File:Maison rue du Pommier Neuchâtel a.jpg|Maison at Rue du Pommier 9
File:Portail de la villa James de Pury.jpg|Կոփածո երկաթե աշխատանք Villa James de Pury-ի մուտքի վերնամասում


*Գրադարաններ ու թանգարաններ

File:110904 DSC4716.JPG|Bibliothèque des Pasteurs de Neuchâtel
File:Galeries de l'histoire à Neuchâtel.jpg|Galeries de l'histoire à Neuchâtel
File:Automates-Jaquet-Droz-p1030472.jpg|Automatons at the Musée d‘art et d‘histoire de Neuchâtel
File:Neuchatelethno.jpg|Musée d‘ethnographie
File:Musee histoire naturelle.jpg|Musée d'histoire naturelle


*Դպրոցներ. լատինական քոլեջը
*Հասարակական շենքեր

File:Castle of Neuchâtel.JPG|Ամրոցը
File:Neuchatel fontaine justice.jpg|Արդարադատության շատրվանը
File:Fontaine de la place de l'hôtel de ville de Neuchâtel.jpg |Fountain de la place de l‘Hôtel de Ville 
File:Neuchatel fontaine moulins.jpg |Fountain de la rue des Moulins 
File:Neuchatel fontaine chateau.jpg |Fountain de la rue du Château 
File:Neuchatel fontaine banneret.jpg|Fountain du Banneret 
File:Neuchatel fontaine griffon.jpg|Fountain du Griffon 
File:Neuchatel fontaine lion.jpg|Fountain du Lion 
File:Neuchatel fontaine Neubourg.jpg|Fountain du Neubourg 
File:Fortifications 3 Neuchâtel.jpg|Քաղաքային ամրությունները
File:Grande Rochette Neuchâtel 2.jpg|Grande Rochette
File:Hôtel de ville nord - Neuchâtel.jpg|Քաղաքապետարանը
File:Hôtel du Peyrou Neuchâtel.jpg|Hôtel du Peyrou
File:Neuchâtel, observatoire 2.JPG|Կանտոնային աստղադիտարանը
File:Portail de la petite Rochette.jpg|Petite Rochette-ի դարպասը
File:Picswiss NE-20-17.jpg|Գլխավոր փոստի շենքը
File:Picswiss NE-20-35.jpg|Բանտի աշտարակը


## Պատմական ժողովրդագրություն
Պատմական ժամանակի ընթացքում քաղաքի բնակչության թվաքանակը կրել է հետևյալ փոփոխությունները.

Colors=
  id:lightgrey value:gray(0.9)
  id:darkgrey  value:gray(0.8)
ImageSize  = width:1100 height:500
PlotArea   = height:350 left: 100 bottom:90 right:100
Legend     = columns:3 left:220 top:70 columnwidth:160
AlignBars  = justify
DateFormat = x.y
Period     = from:0 till:39000
TimeAxis   = orientation:vertical
AlignBars  = justify
ScaleMajor = gridcolor:darkgrey increment:8000 start:0
ScaleMinor = gridcolor:lightgrey increment:1600 start:0
Colors=
 id:TO     value:yellowgreen      legend:Ամբողջը
 id:FR     value:teal      legend:Ֆրանսախոս
 id:GE     value:green      legend:Գերմանախոս
 id:PR     value:lightpurple      legend:Բողոքական
 id:CA     value:oceanblue      legend:Կաթոլիկ
 id:SW     value:red      legend:Շվեյցարացի
PlotData=
  color:yellowgreen width:40   mark:(line,white) align:center
  bar:1850 from:start till:7901 text:"7,901" color:TO
  bar:1870 from:start till:12934 text:"12,934" color:TO
  bar:1888 from:start till:16565 text:"16,565" color:TO
  bar:1900 from:start till:21195 text:"21,195" color:TO
  bar:1910 from:start till:24171 text:"24,171" color:TO
  bar:1930 from:start till:22668 text:"22,668" color:TO
  bar:1950 from:start till:27998 text:"27,998" color:TO
  bar:1970 from:start till:38784 text:"38,784" color:TO
  bar:1990 from:start till:33579 text:"33,579" color:TO
  bar:2000 from:start till:32914 text:"32,914" color:TO
LineData =
  points:(300,193)(400,230)  color:FR
  points:(400,230)(500,247)  color:FR
  points:(500,247)(600,243)  color:FR
  points:(600,243)(700,287)  color:FR
  points:(700,287)(800,325)  color:FR
  points:(800,325)(900,311)  color:FR
  points:(900,311)(1000,322)  color:FR
  points:(300,132)(400,131)  color:GE
  points:(400,131)(500,136)  color:GE
  points:(500,136)(600,131)  color:GE
  points:(600,131)(700,133)  color:GE
  points:(700,133)(800,136)  color:GE
  points:(800,136)(900,112)  color:GE
  points:(900,112)(1000,107)  color:GE
  points:(100,154)(200,189)  color:PR
  points:(200,189)(300,215)  color:PR
  points:(300,215)(400,247)  color:PR
  points:(400,247)(500,267)  color:PR
  points:(500,267)(600,257)  color:PR
  points:(600,257)(700,282)  color:PR
  points:(700,282)(800,286)  color:PR
  points:(800,286)(900,208)  color:PR
  points:(900,208)(1000,182)  color:PR
  points:(100,97)(200,111)  color:CA
  points:(200,111)(300,111)  color:CA
  points:(300,111)(400,121)  color:CA
  points:(400,121)(500,125)  color:CA
  points:(500,125)(600,123)  color:CA
  points:(600,123)(700,143)  color:CA
  points:(700,143)(800,227)  color:CA
  points:(800,227)(900,209)  color:CA
  points:(900,209)(1000,187)  color:CA
  points:(100,153)(200,191)  color:SW
  points:(200,191)(300,220)  color:SW
  points:(300,220)(400,253)  color:SW
  points:(400,253)(500,275)  color:SW
  points:(500,275)(600,275)  color:SW
  points:(600,275)(700,326)  color:SW
  points:(700,326)(800,359)  color:SW
  points:(800,359)(900,308)  color:SW
  points:(900,308)(1000,295)  color:SW


### Կլիմա

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ

*
* Նյոշատել քաղաքի պաշտոնական կայք
* Transports Publics du Littoral Neuchâtelois 
*Թանգարաններ
**Հնագիտական թանգարան
**Ազգագրական թանգարան
**Արվեստի և պատմության թանգարան
**Բնության պատմության թանգարան
*Զբոսաշրջության գրասենյակ
*Neuchâtel Junior College
*Hotel Beaulac on Lake Neuchâtel

Կատեգորիա:Բնակավայրեր այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Նյոշատելի կանտոնի բնակավայրեր
Կատեգորիա:Շվեյցարիայի բնակավայրեր
Կատեգորիա:Շվեյցարիայի քաղաքներ