open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Միխայիլ Տոլստիխ

**Միխայիլ Տոլստիխ** (մականուն **«Գիվի»**; ), Դոնեցկի Ժողովրդական Հանրապետության ռազմական գործիչ, դաշտային հրամանատար։ 2015 թվականին Տոլստիխին շնորհվել է Դոնեցկի ազգային հերոսի կոչում։ 2016 թվականի սեպտեմբերին Տոլստիխը ստացել է գնդապետի զինվորական կոչում։ Առավել մեծ ճանաչում է ստացել Իլովայսկի ճակատամարտից հետո։ 2014- 2017 թվականներին եղել է «Սոմալի» գումարտակի հրամանատար։

## Կենսագրություն
thumb|300x300px|<center>Երկրներ, որտեղ «Գիվին» ընկել է սանկցիաների տակ</center>
«Գիվի» մականունը վերցրել է Ուկրաինայի ԶՈՒ-ում ծառայելու տարիներին՝ ի պատիվ պապի, ով մասնակցել է Հայրենական մեծ պատերազմին։ Իր խոսքերով, նախապապը ունեցել է վրացական ծագում։ 1998- 2000 թվականներին ծառայել է Ուկրաինայի զինված ուժերում՝ «Դեսնա ուսումնական կենտրոնում»։ Եղել է տանկի հրամանատար։ Ծառայությունը ավարտելուց հետո աշխատել է որպես արդյունաբերական ալպինիստ։ Եղել է դիզել տեղափոխող մեքենայի վարորդ։

2014 թվականի մայիսին մասնակցել է Սլովյանսկի գործողություններին, իսկ արդեն ամռանը մասնակցել է Իլովայսկի կռիվներին։ 2014 թվականի սեպտեմբերին մասնակցել է Դոնեցկի օդանավակայանի գործողություններին։

2014 թվականի հոկտեմբերի 19-ին դիմել է Ռուսաստանի Լիբերալ-դեմոկրատական կուսակցության առաջնորդ Վլադիմիր Ժիրինովսկիին՝ վիրավորներին տեղափոխելու համար մեքենա տրամադրելու համար։ Հոկտեմբերի 28-ին Ժիրինովսկին զորաջոկատին է ուղարկել «ՎԱԶ-2121» մակնիշի երկու ավտոմեքենա։

2015 թվականի փետրվարի 16-ին ընդգրկվել է ԵՄ սանկցիաների ցուցակ։

2015 թվականի մարտի 19-ին և 2016 թվականի ապրիլի 6-ին «Գիվիի» վրա իրականացվել է հարձակումներ։ Միխայիլը չի տուժել, վնասվել է մեքենան։

2016 թվականի հունիսի 23-ին Ուկրաինայի դատախազությունը հայտարարեց, որ Տոլստիխին մեղադրանք է առաջադրվել մի քանի հանցագործությունների համար։

2017 թվականի փետրվարի սկզբին՝ Ավդեևկայի մոտ տեղի ունեցած կռիվների ժամանակ Տոլստիխը ստացել է ոտքի բեկորային վնասվածք։

### Մահ
Սպանվել է 2017 թվականի փետրվարի 8-ին ժամը 06:12-ին Մակեևկայի զորամասի մոտ։ Մահվան պատճառը՝ զորամասի շտաբի վրա արձակված հրետանու արկը։ Այդ պահին Տոլստիխը եղել է կաբինետում։ Տվյալներից մեկի համաձայն էլ, զոհվել է շենքում առկա ռումբի պայթյունից։

Գիվիի մահվան կապակցությամբ Դոնեցկում հայտարարվել է եռօրյա սուգ։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Биография на сайте РИА «Новости»
* Кто и почему мог убить комбата "Сомали" Гиви

Կատեգորիա:Դոնեցկի Ժողովրդական Հանրապետության հերոսներ
Կատեգորիա:Կեղծանուններ
Կատեգորիա:Ուկրաինացի ռազմական գործիչներ
Կատեգորիա:Ռուսներ վրացական ծագմամբ
Ժամանակի որսորդը

***Ժամանակի որսորդը*** (), ռեժիսոր Դանիել Լիի 2016 թվականին նկարահանած չինական ֆանտաստիկ արկածային մարտաֆիլմը, որտեղ նկարահանվել են Ջինգ Բորանը և Լու Հանը։ Այն հիմնված է առցանցային «*Daomu Biji*» վեպի հիման վրա, որի հեղինակն է Սյու Լեյը։ Ֆիլմի պրեմերիան Չինաստանում կայացել է Le Vision Pictures-ի կողմից 2016 թվականի օգոստոսի 5-ին։

«Ժամանակի որսորդը» ֆիլմի աստղերն են՝ Ջինգ Բորանը, Լու Հանը, Բոլիվուդի դերասանուհի Մալիկա Շերավաթը, Մա Սիչունը, Վանգ Ջինգ Չունը, Ժանգ Բոյուն և Հոնկոնգում գլխավորում է ֆիլմի ռեժիսոր Դանիել Լին։

Բացի այն, որ գլխավոր դերերում նկարահանվել են Ջինգ Բորանը և Լուհանը, ֆիլմը առանձնանում է հատուկ հյուրով՝ Մալիկա Շերավաթը, ով ֆիլմում մարմնավորում է կախարդուհու։The 50 միլիոն արտադրանքը հիմնված է Սյու Լեյի չինական «Daomu Biji» վեպի շարքի բեսթսելլերի վրա, որը նաև տեղայնացվել է Չինաստանում չինական սերիալի տեսքով։

## Սյուժե
«Ինը ընտանիքները» դամբարանների կողոպտիչների գաղտնի ընկերություն է, ովքեր զբաղվում են սև հնագիտությամբ դարեր շարունակ։ Երեք ընտանիքները՝ ազնվականներ են և կոլեկցիոներներ։ Մյուս երեք ընտանիքները՝ վաճառականներ են և միջնորդներ, իսկ վերջին երեքը՝ բրիչների և բահերի վարպետներ, որոնք ունակ են ներթափանցել յուրաքանչյուր գաղտնարան։

Ու Սեն առևտրական գերդաստանի երիտասարդ ժառանգն է, փոքր տարիքից նա հիացել է հին արտիֆակտներով։ Տղան երազում էր արկածների մասին, բայց նրան դաստիարակած հորեղբայր Սանշենը նրան արգելել է մասնակցել արկածային ճամփորդություններին, ամբողջությամբ նրա հսկողության տակ թողնելով ընտանեկան խանութը։ Մի անգամ Ու Սեյի մոտ հայտնվում է Երկաթե Դիմակի հին վարպետի դամբարանի բանալին։ Նրա վերջին նշումներից հերոսը իմանում է Գոբի անապատում գտնվող Թամուտո հեքիաթական աշխարհից առասպելական Օձերի Թագուհու հին քաղաքի գտնվելու վայրը։ Եթե հավատանք լեգենդներին, թագուհին հասկացել է հավերժական կյանքի գաղտնիքը։ Հավատարիմ լինելով, նա խոստանում է վերադառնալ 3000 տարի անց, վրեժխնդիր լինել մարդկությանը և գրավել աշխարհը։ Եվ, թվում է, այն իրականություն կդառնա հաջորդ շաբաթ։

## Դերերում
*Ջինգ Բորան - Քյլին / Հիաոգ (张起灵)
*Լու Հան - Ու Սե (吴邪)
*Մա Սիչուն - Ա Նինգ (阿宁）
*Վանգ Ջինգ Չուն - Վու Սան Շենգ (吴三省）
*Մալիկա Շերավաթ - Օձերի թագուհի

## Շահույթ
Ֆիլմը վաստակել է 5,8 միլիոն $ հինգշաբթի օրը նախնական դիտումների ընթացքում, 24,1 $ պրիմերիայի օրը և 70,8 միլիոն $ առաջին հանգստյան օրերի ընթացքում ( ընդհանուր 64600000 $ բացառությամբ նախնական դիտումներից) առաջնաելույթ կատարելով առաջին տեղում չինական վարձույթում։ Այն ունեցել է ամենաշատ ցուցադրումները երկրի կինոթատրոննում գրանցելով ավելի քան 85,000 ցուցադրությունն մեկ օրում և մոտ $ 1,000 էկրան մեկ էկրանի միջին հաշվով, մեկ օրում։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
*Ժամանակի որսորդը
*

Կատեգորիա:2010-ականների արկածային ֆիլմեր
Կատեգորիա:2010-ականների ֆենտեզի ֆիլմեր
Կատեգորիա:2016 ֆիլմեր
Կատեգորիա:Մանդարին լեզվով ֆիլմեր
Կատեգորիա:Չինական արկածային ֆիլմեր
Կատեգորիա:Չինական մարտաֆիլմեր
Կատեգորիա:Չինական ֆանտաստիկ ֆիլմեր
Կատեգորիա:Չինական ֆիլմեր
Արղության-Երկայնաբազուկի եկամտաբեր տուն

**Արղության-Երկայնաբազուկի եկամտաբեր տուն** (), XIX դարի վերջի առանձնատուն Դոնի Ռոստովում, որը կառուցված է մոդեռն ոճով։ Գտնվում է քաղաքի պատմական կենտրոնում` Բոլշայա սադովայա, 10 հասցեում։ Շենքը մշակութային ժառանգության տարածաշրջանային նշանակության օբյեկտ է։

## Պատմություն
Եկամտաբեր տունը պատկանել է հայազգի Ա. Զ. Արղության-Երկայնաբազուկին։ Շենքի առաջին հարկում սկզբում գտնվել են խանութներ, իսկ երկրորդ և երրորդ հարկերն զբաղեցրել են բնակելի սենյակները։ Խորհրդային իշխանության հաստատումից հետո շենքն ազգայնացվեց, և այնտեղ տարբեր ժամանակներում կատարվեցին բազմաթիվ ձևափոխություններ, որոնք փոփոխեցին ներքին հարդարանքը։

1996 թվականին գլխավոր ճակատը ենթարկվեց վերանորոգման առանց վերակառուցման նախագծի։ 2004 թվականին, Դոնի Ռոստովի 255-ամյակի առթիվ, շենքը վերակառուցեց «Սլավյանե» շինարարական ընկերությունը, ինչի մասին վկայում է պատին փակցված հուշատախտակը։ 

Ներկայումս նախկին եկամտաբեր տանը տեղակայված են խանութ և գրասենյակներ։

## Ճարտարապետություն
Արղության-Երկայնաբազուկի եկամտաբեր տունը XIX դարի վերջին քառորդի քաղաքացիական ճարտարապետության հուշարձան է։ Շենքը Դոնի Ռոստովի գլխավոր փողոցի պատմական կառուցապատման համալիրի մասն է և արտացոլում է նրա ոճական բազմազանությունը։ Եռահարկ առանձնատան Ճարտարապետությունը կատարված է մոդեռն ոճով։ Աղյուսե շենքի ձևավորման մեջ օգտագործվել են նաև կլասիցիզմին և բարոկկոյին բնորոշ կոմպոզիցիոն հնարքներ և դեկոր։ Ճակատի համաչափությունն ընդգծում են կենտրոնական և կողային ելուստավորումները, որոնք ավարտվում են բարդդեկորային ատտիկոսներով։ Երկրորդ հարկի պատուհանները զարդարված են աղեղնաձև զարդաքիվերով, որոնք լրացված են ծեփվածքներով։ Հինգ բաց ուղղանկյուն պատշգամբներն ունեն կորացված ցանցկեն մետաղական ցանկապատներ։ Կենտրոնական պատշգամբի մուտքի վրայի կամարը պահում են երկու կորնթական սյուներ։ Շենքի կենտրոնական մասն ընդգծում է ատլանտներով մուտքը։

## Պատկերասրահ

Дом Аргутинского-Долгорукова к 19 в.JPG|Պատշգամբն ու ատլանտներով մուտքը
Доходный дом Аргутинского-Долгорукова - элемент фасада.JPG|Ճակատի տարրեր
Доходный дом А.З.Аргутинского-Долгорукова - элемент фасада.JPG|Ճակատի տարրեր


## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Դոնի Ռոստովի շենքեր և կառույցներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի մշակութային ժառանգություն
Իլյա Աբաև

**Իլյա Վիկտորովիչ Աբաև** (, ), ռուս ֆուտբոլիստ, դարպասապահ։ Հանդես է գալիս ռուսական «Լոկոմոտիվ»-ի կազմում։

## Ակումբային կարիերա
### «Տորպեդո»
1999-2003 թվականների ընթացքում Աբաևը հանդես է եկել «*Տորպեդո*»-ի երիտասարդական թիմի կազմում։

Հիմնական թիմի կազմում իր դեբյուտն Աբաևը նշել է 2004 թվականի մարտի 13-ին՝ Ռուսաստանի առաջնության շրջանակներում կայացած «Ռոստովի» դեմ խաղում։ Այնուհետև Աբաևը հիմնականում հանդես է եկել Ռուսաստանի գավաթի խաղարկությունում։

2008 թվականին Իլյա Աբաևը երկարաձգել է իր պայմանագիրը։ Նոր մրցաշրջանի երկրորդ խաղում՝ «Վիտյազի» դեմ Աբաևը երկու 11-մետրանոց հարված է հետ մղել։

### «Անժի»
2006 թվականին Իլյա Աբաևը վարձակալական հիմունքներով տեղափոխվել է Ռուսաստանի առաջին դիվիզիոնը ներկայացնող «Անժի»։ Մեկ տարի անց՝ վարձակալության ժամկետի ավարտից հետո Աբաևը վերադարձել է «*Տորպեդո*», սակայն որոշ ժամանակ անց վերադարձել է «Անժի»՝ խաղաժամանակ չստանալու պատճառով։

2009 թվականի մարտին «Անժին» ֆուտբոլիստի հետ կնքել է 2-ամյա պայմանագիր։ Մրցաշրջանի արդյունքում դարձել է Ռուսաստանի չեմպիոն՝ մասնակցելով առաջնության բոլոր հանդիպումներին։

### «Վոլգա»
2010 թվականի դեկտեմբերի 22-ին Իլյա Աբաևը տեղափոխվել է «Վոլգա»։

2013 թվականի հունիսի 25-ին նա երկարաձգել է իր պայմանագիրը։

### «Լոկոմոտիվ»
2013 թվականի հուլիսի 31-ին Իլյա Աբաևը տեղափոխվել է «Լոկոմոտիվ»։ Նա թիմի հետ կնքել է 3-ամյա պայմանագիր։

## Միջազգային կարիերա
2011 թվականի սեպտեմբերի 5-ին Աբաևը իր դեբյուտն է նշել Ռուսաստանի երկրորդ հավաքականի կազմում՝ Բելառուսի օլիմպիական հավաքականի դեմ խաղում։

## Անձնական կյանք
Աբաևն ամուսնացած է Ալեքսանդրիայի հետ։ 2013 թվականին ծնվել է նրանց առաջնեկը։

## Վիճակագրություն

## Ձեռքբերումներ
* Ռուսաստանի չեմպիոն - 2009
* Ռուսաստանի առաջնության բրոնզե մեդալակիր - 2013/14
* Ռուսաստանի գավաթակիր - 2014/15

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Էջը sportbox.ru կայքում

Կատեգորիա:1981 ծնունդներ
Կատեգորիա:Անժիի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Լոկոմոտիվ Մոսկվայի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Մոսկվա քաղաքում ծնվածներ
Կատեգորիա:Ռոստովի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Ռուս ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի Պրեմիեր Լիգայի խաղացողներ
Կատեգորիա:Տղամարդկանց ֆուտբոլի դարպասապահներ
Կատեգորիա:Տորպեդո Մոսկվայի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Օգոստոսի 2 ծնունդներ
Ռաֆայել Վարդպարոնով

**Ռաֆայել Աքսենտիոսի Վարդպարոնով** (), օդագնացության ֆիզիոլոգ։ Բժշկական գիտությունների դոկտոր (1983), բժշկական ծառայության գնդապետ։ 1953 թվականից ծառայել է ՌԴ զինված ուժերում։

## Կենսագրություն
Ռաֆայել Վարդպարոնովը ծնվել է 1932 թվականին։ 1955 թվականին ավարտել է Սարատովի բժշկական ինստիտուտի ռազմաբժշկական ֆակուլտետը։ 1955 թվականից աշխատել է Ավիացիայի և տիեզերական բժշկագիտության ինստիտուտում, 1989 թվականից՝ լաբորատորիայի վարիչ։

Վարդպարոնովը ուսումնասիրել է մարդու օրգանիզմի վրա երկարատև արագացման, Կորիոլիսի արագացման ազդեցությունը երկարատև անկշռությունից հետո տիեզերական գերբեռնվածության ներգործությունը։ Մշակել է գերբեռնվածության պայմաններում մարդու ֆունկցիոնալ վիճակի գնահատման նոր եղանակներ, կատարել փորձարարական բարդ հետազոտություններ՝ օդաչուի օրգանիզմի վրա գերբեռնվածության ազդեցության ուսումնասիրման նպատակով և պարզել դրա դերը որպես տեղեկատվական ազդանշանի։

## Պարգևներ
* ՌԴ «Մարտական ծառայությունների համար» մեդալ

## Երկեր
* Пилотажные перегрузки, их влияние на организм и способы защиты. Москва, 1977.

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Բժշկական գիտությունների դոկտորներ
Կատեգորիա:Օդագնացության ֆիզիոլոգներ
Բելառուսա-ադրբեջանական հարաբերություններ

**Բելառուսա-ադրբեջանական հարաբերություններ** (, ), դիվանագիտական հարաբերություններն Ադրբեջանի և Բելառուսի Հանրապետությունների միջև։

Երկու երկրների միջև դիվանագիտական հարաբերությունները գտնվում են բարձր մակարդակի վրա։ Բելառուսի նախագահ Ալեքսանդր Լուկաշենկոն Ադրբեջանը համարում է իր ղեկավարած երկրի գլխավոր դաշնակիցներից մեկը։

Մինչ անկախ պետականություն ձեռք բերելը և՛ Բելառուսը, և՛ Ադրբեջանը Ռուսական կայսրության և Խորհրդային Միության մաս են կազմել։ Ներկայումս Մինսկում գործում է Ադրբեջանի Հանրապետության, իսկ Բաքվում՝ Բելառուսի արտակարգ և լիազոր դեսպանություն։

Երկու երկրներն էլ Եվրոպայի անվտանգության և համագործակցության կազմակերպության և Միավորված ազգերի կազմակերպության լիիրավ անդամներ են։ Ադրբեջանը Եվրոպայի Խորհրդի անդամ է, իսկ Բելառուսը՝ թեկնածու։ Երկու պետություններն էլ հարում են Չմիացած երկրների շարժմանը։ Ներկայումս Բելառուսի Հանրապետության տարածքում բնակվում են ավելի քան 6 հազար ադրբեջանցիներ։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Ադրբեջանի երկկողմ հարաբերություններ
Բելլա Իսահակյան

**Բելլա (Իզաբելլա) Իսահակյան** (), հայ դերասանուհի։

Գրող, հասարակական գործիչ, ակադեմիկոս Ավետիք Իսահակյանի հարսը։

## Կենսագրություն
Բելլա Իսահակյանը ծնվել է 1918 թվականին Երևանում։ 1937 թվականին մի քանի օր եղել է Հայաստանում բացված առաջին օծանելիքի խանութի առաջին վաճառողուհին։ Այնուհետև աշխատել է թատրոնում և կինոյում, եղել է Երևանի Գաբրիել Սունդուկյանի անվան ազգային ակադեմիական թատրոնի դերասանուհի։

## Ֆիլմեր

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Հայ դերասանուհիներ
Լև Սանդախչիև

**Լև Ստեփանի Սանդախչիև** (), խորհրդային կենսաբան։ Կենսաբանական գիտությունների դոկտոր (1975), պրոֆեսոր (1981): Ռուսաստանի գիտությունների ակադեմիայի ակադեմիկոս (1992 թղթակից անդամ՝ 1981):

## Կենսագրություն
Լև Սանդախչիևը ծնվել է 1937 թվականին Դոնի Ռոստովում։ 1959 թվականին ավարտել է Մոսկվայի քիմիատեխնոլոգիական ինստիտուտը։ 1959-1974 թվականներին աշխատել է ԽՍՀՄ ԳԱ Նովոսիբիրսկի օրգանական քիմիայի ինստիտուտում, 1969-1970 թվականներին՝ ավագ գիտաշխատող, 1970-1974 թվականներիին՝ լաբորատորիայի վարիչ, 1974-1975 թվականներին՝ մոլեկուլային կենսաբանության ՀամԳՀԻ մոլեկուլային կենսաբանության բաժնի պետ, 1975-1979 թվականներին՝ փոխտնօրեն, 1979-1986 թվականներին՝ տնօրեն, 1986-1995 թվականներին՝ «Վեկտոր» ԳԱՄ-ի գլխավոր տնօրեն, 1995 թվականից՝ Վիրուսաբանության և կենսատեխնոլոգիայի «Վեկտոր» գիտական կենտրոնի հիմնադիր տնօրեն։

Աշխատանքները վերաբերում են մոլեկուլային կենսաբանությանը, կենսատեխնոլոգիային, վիրուսաբանությանը։ Միջազգային ճանաչում ունեն մարդկանց համար ախտածին լայն սպեկտրով վիրուսների գենոմների կառուցվածքային-ֆունկցիոնալ հետազոտությունները։ Մշակել է մոլեկուլային կենսաբանության և գենետիկական ճարտարագիտության հետազոտման եղանակներ, որոնք հնարավորություն են տալիս ստանալ բուժկանխարգելիչ և ախտորոշիչ նոր պատրաստուկներ։ Սանդախչիևը կազմակերպել է ռեկոմբինանտ ինտերֆերոնի առաջին արտադրությունը ՌԴ-ում, ստեղծել լայն անվանակարգով ախտորոշիչ թեստ-համակարգերի թողարկման արտադրության հենակետ, որն ապահովում է Ռուսաստանի պահանջարկի 30 %-ը։ Կազմակերպել է կենտրոնում մշակված հակավիրուսային ռիդոստին պատրաստուկի, հեպատիտ А-ի և կարմրուկի ապաակտիվացրած վակցինաների արտադրություն։

## Պարգևներ, մրցանակներ
* ԽՍՀՄ պետական մրցանակ (տեխնիկայի բնագավառում), 1985 թ.
* ՌԴ կառավարության մրցանակ, 2000 թ.
* Լենինի շքանշան
* Աշխատանքային կարմիր դրոշի շքանշան

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:20-րդ դարի կենսաբաններ
Կատեգորիա:Ակադեմիկոսներ
Կատեգորիա:ԽՍՀՄ ԳԱ թղթակից անդամներ
Կատեգորիա:Կենսաբանական գիտությունների դոկտորներ
Կատեգորիա:Հայ կենսաբաններ
Կատեգորիա:Հայ պրոֆեսորներ
Կատեգորիա:Ռուս մանրէաբաններ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի ԳԱ իսկական անդամներ
Դալլասի հանրային գրադարան

**Դալլասի հանրային գրադարան** (), համակարգ, որն ներառում է Դալլասի քաղաքային գրադարանային համակարգը։

## Պատմություն
1899 թվականին Կանանց ակումբների Դալլասի ֆեդերացիայի մոտ միտք հղացավ Դալլասում ստեղծել ազատ հանրային գրադարան։ Ֆեդերացիայի նախագահ տիկին Հենրի (Մեյ Դիքսոն) Էքսհոլի աջակցությամբ հանրային դպրոցի ուսուցիչները, տեղացի գործարարները, «The Dallas Morning News»-ից Ալֆրեդ Հորացիո Բոլոն 11000 դոլար հանգանակեցին։ Գրադարանի ստեղծումն իրականություն դարձավ այն ժամանակ, երբ տիկին Էքսհոլը Էնդրյու Կարնեգիից խնդրեց և ստացավ 50000 դոլար դրամաշնորհ՝ Դալլասում առաջին գրադարանը կառուցելու նպատակով։ 1901 թվականի  հոկտեմբերի 22-ին Հարվուդ և Կոմերս փողոցների անկյունում բացվեց Կարնեգի գրադարանը, որն ուներ մեկ ղեկավար գրադարանավար, երեք օգնականներ և 9852 կտոր գրականություն : Գրադարանի ամբողջ գրականությունը տեղավորվեց առաջին հարկում, երկրորդ հարկում՝Կարնեգի սրահը, ընթերցասրահը և արվեստի սենյակը։ Արվեստի սենյակը Դալլասի առաջին հանրային պատկերասրահն էր, որը հետագայում դարձավ Դալլասի արվեստի թանգարան։

1914 թվականին տարածքի քաղաքացիներին սպասարկելու համար բացվեց Դալլասին 1903 թվականին անեքսված Օաք Քլիֆի մասնաճյուղը։ 1930-ական թվականներին բացվեցին ևս չորս մասնաճյուղեր, այդ թվում Պոլ Լորանս Դանբար գրադարանը, որն առաջինն էր, որ սպասարկեց Դալլասի աֆրոամերիկացի բնակչությանը։

Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի տարիներին գրադարանը լիովին դարձավ պատերազմի տեղեկատվական կենտրոն։ 1950-ական թվականներին գրադարանի ռեսուրսներն ու հարմարությունները սահմանափակվեցին, և գրադարանի աջակիցներն ստեղծեցին «Դալլասի հանրային գրադարանի ընկերներ» լոբբիստական  օժանդակ կազմակերպությունը՝ ավելի լավ գրադարանային ծառայություններ ունենալու նպատակով։
thumb|right|150px|Ջ. Էրիկ Ջոնսոն կենտրոնական գրադարանը Դալլասի կառավարական շրջանում

1950-ական թվականներին Կարնեգի գրադարանը գտնվում էր վատթար և գերլեցուն վիճակում։ Նույն վայրում կառուցվեց նոր ժամանակակից գրադարան։ Շինարարության ընթացքում գրադարանը ժամանակավորապես տեղավորվեց Union Station-ի միջնահարկում։ Գրադարանի նոր շենքը, որն այժմ հայտնի է որպես Դալլասի գրադարանի հին շենք, բացվել է 1954 թվականին. այստեղ տեղավորվում է 400000 կտոր գրականություն։

1960-ական և 1970-ական թվականներին Դալլասի հանրային գրադարանի համակարգին ավելացվեցին 17 մասնաճյուղեր։ 1962 թվականին Լիլիան Մ. Բրեդշոուն դարձավ գրադարանի տնօրեն։ Նա առաջին կինն էր, ով Դալլասում ղեկավար պաշտոն ստացավ, ինչն առաջընաց էր այդ դարաշրջանում քաղաքացիական իրավունքի և կանանց ազատության շարժման հենքում։

1970-ական թվականների սկզբին Կենտրոնական գրադարանը կրկին ծանրաբեռնված վիճակում էր։ 1972 թվականին քաղաքային խորհուրդը նոր կենտրոնական գրադարանի համար հատկացրեց 10600 կմ 2 տարածք։ 1982 թվականին տեխնոլոգիապես զինված կառույցը բացեց իր դռները։ Այն երկրում առաջին գրադարաններից էր, որ ուներ Առցանց գրադարանային կատալոգ (Online Public Access Catalog (OPAC)) և գերազանց աուդիովիզուալ հնարավորություններ։ 1986 թվականին այն անվանվեց Ջ. Էրիկ Ջոնսոն կենտրոնական գրադարան ի պատիվ նախկին քաղաքապետի, ով մեծ դեր ուներ գրադարանային համակարգի զարգացման գործում։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
*Դալլասի հանրային գրադարան

Կատեգորիա:ԱՄՆ-ի գրադարաններ
Նամակ կարդացող կինը` կապույտով (նկար)

**«Նամակ կարդացող կինը` կապույտով»** (), բարոկկո դարաշրջանի հոլանդացի հռչակավոր գեղանկարիչ, հոլանդական գեղանկարչության ոսկե դարաշրջանի ներկայացուցիչ Յան Վերմեերի նկարը։ Հեղինակը կտավը վրձնել է 1663-ից 1664 թվականներին։ Յուղաներկով կտավի չափերն են՝ 46.6 × 39.1 սմ։ «Նամակ կարդացող կինը` կապույտով» ստեղծագործությունն այսօր պահպանվում և ցուցադրվում է Ռեյկսմյուզեումում (Ամստերդամ, Նիդերլանդներ)։

## Նկարագիր
«Նամակ կարդացող կինը` կապույտով» ստեղծագործության կենտրոնական կերպարը կապույտ հանդերձանքով կին է։ վերջինս ձեռքերով նամակ է պահել և ընթերցում է։ Կինը կանգնած է պատուհանի դիմաց, որի միայն լույսն է երևում։ Յան Վերմեերը գլխավոր հերոսուհուն կարծես թե հղի է պատկերել, բայց դա միանշանակ չէ. շատ հետազոտողների կարծիքով այդ հանդերձանքը համապատասխանել է ժամանակաշրջանի նորաձևությանը և հղիության տպավորություն է ստեղծել։ Նամակի բովանդակության մասին փորձել են գուշակել նկարի կոմպոզիցիայի էլեմենտներից։ Օրինակի համար, պատին փակցրած է Հոլանդիայի մեծադիր քարտեզը կարող էր նշանակել, որ կինը նամակը ստացել է աստանդական ամուսնուց։ Հազիվ նկատելի մարգարիտներով փոքրիկ պարկը, որը պատկերված է սեղանին, կարող էր նշանակել նամակ սիրեկանից, քանի որ այդ ժամանակահատվածում մարգարիտները խորհրդանշում էին փառամոլություն։

«Նամակ կարդացող կինը` կապույտով» կտավը տարբերվում է Վերմեերի մյուս ստեղծագործոևթյուններից նրանով, որ ինտերիերում չափազանց քիչ դետալներ կան՝ պատերի անկյուններ, առաստաղ, պատուհան և այլն։

Այսօր կտավը պահպանվում և ցուցադրվում է Ամստերդամի պետական թանգարանում։

## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն
* Norbert Schneider: *Vermeer sämtliche Gemälde*. Taschen, Köln 2004. ISBN 3-8228-6377-7
* DuMont: *Vermeer*. DuMont Literatur- und Kunstverlag, Köln 2003. ISBN 3-8321-7339-0
* 

## Արտաքին հղումներ
* ''Briefleserin in Blau'' auf rijksmuseum.nl 
* ''Briefleserin in Blau'' auf essentialvermeer.com

Կատեգորիա:1663 նկարներ
Կատեգորիա:Ամստերդամի պետական թանգարանի նկարներ
Կատեգորիա:Կանանց դիմապատկերներ
Կատեգորիա:Յան Վերմեերի նկարներ
Կատեգորիա:Նիդերլանդների արվեստ
Մատտեո Բանդելլո

**Մատտեո Բանդելլո** (, ), իտալացի գրող, հումանիստ։

## Ստեղծագործություններ
Թողել է սիրային բանաստեղծությունների մի ժողովածու, 11 երգից բաղկացած պոեմ և 214 նովել (1505–1560- ական թվականներ)։ Նովելների չորսհատորյակը հրատարակվել է 1554–1573-ական թվականներին՝ բերելով հեղինակին համաշխարհային հռչակ։ Բոկաչչոյից հետո ճանաչվել է որպես լավագույն և ինքնատիպ նովելագիր։ Բանդելլոյի ստեղծագործությունները նյութ են ծառայել 16-17-րդ դարերի անգլական դրամատուրգների (Շեքսպիր, Բոմոնթ, Ֆլեթչեր) մի շարք ողբերգությունների համար։ Ազդեցություն է ունեցել նաև Բայրոնի, Լոպե դե Վեգայի վրա։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Իտալացի գրողներ
Կատեգորիա:Իտալացի բանաստեղծներ
Կատեգորիա:Ֆրանսիացի եպիսկոպոսներ
Կատեգորիա:Իտալացի հոգևորականներ
Կատեգորիա:Կաթոլիկ եպիսկոպոսներ
Կատեգորիա:Իտալացի աստվածաբաններ
Մոհամեդ Աբդուլլահի Մոհամեդ

**Մոհամեդ Աբդուլլահի "Ֆարմաջո" Մոհամեդ** (; ), սոմալացի դիվանագետ, պրոֆեսոր և քաղաքական գործիչ։ 2017 թվականի փետրվարի 8-ին ընտրվել է Սոմալիի նախագահ։ 2010 թվականի նոյեմբերից մինչև 2011 թվականի հունիս եղել է երկրի վարչապետ։ Ղեկավարել է Տայո քաղաքական կուսակցությունը։ Նա դարձել է երկրի նախագահ՝ հավաքելով 328 ձայնից 184-ը։

Մոհամեդը ծնվել է Մոգադիշոյում։ Նրա ծնողները եղել են Մարեհան հայտնի ընտանիքից։ Նախնական կրթությունը ստացել է երկրի հարավ- արևմուտքում։ Նրա մականունը "Ֆարմաջո" է։ Նրա ծնողները եղել են երկրի առաջին քաղաքական կուսակցության՝ Սոմալիի երիտասարդական լիգայի ակտիվիստներ։ Հայրը աշխատել է երկրի տրանսպորտի նախարարությունում՝ որպես քաղծառայող։ 1989- 1993 թվականներին սովորել է Բուֆալոյի Նյու Յորք նահանգի համալսարանի պատմության բաժնում։ Նույն համալսարանում 2009 թվականին ստացել է մագիստրոսի կոչում՝ «քաղաքագիտություն» մասնագիտացմամբ։

Ունի և Սոմալիի և Ամերիկայի Միացյալ Նահանգների քաղաքացիություն։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ

Կատեգորիա:Սոմալիի նախագահներ
Կատեգորիա:Քաղաքական գործիչներ
Կատեգորիա:Պետության ղեկավարներ
Կատեգորիա:Կառավարության ղեկավարներ
Չելկաշ

**Չելկաշ** (), Մաքսիմ Գորկու առաջին ստեղծագործությունը տպագրված «Ռուսական հարստություն» ամսագրում 1895 թվականին (№ 6) Վլադիմիր Կորոլենկոյի աջակցությամբ։ Գրվել է 1894 թվականի օգոստոսին Նիժնի Նովգորոդում։
## Սյուժե
Պատմվածքը սկսվում է նավահանգստի նկարագրությամբ առավոտյան աշխատանքային ժամին։ Ավելի ուշ՝ ճաշի ժամին հայտնվում է Չելկաշը, գործազուրկ մաքսանենգը՝ ով փնտրում էր իր ընկերոջը Միշային, որի հետ միասին գողություն էր կատարում մի նոր գործի համար։ Պահակից իմանալով, որ Միշկան հիվանդանոցում է, Չելկաշը նստում է գինետան դռների մոտ և մտածում է ի՞նչ անել։ Այդ ժամանակ նա նկատում է մի լայնաթիկունք երիտասարդ տղայի Գավրիլա անունով։ Հերոսները ծանոթանում են։ Գավրիլը պատմում է, որ նավահանգիստ է եկել գումար աշխատելու և արդեն ժամանակն է ամուսնանալու։ Չելկաշը տղային ներկայանում է որպես ձկնորս և աշխատանք է առաջարկում։ Համաձայնվելուց հետո հերոսները ուղևորվում են պանդոկ։ Մութն ընկնելուն պես նստում են նավակը և հանգիստ, առանց ուշադրություն գրավելու, անցնում են աշխատանքի։ Չելկաշը անհետանում է իր հետ տանելով Գավրիլի անձնագիրը, որպեսզի նա չփախչի և վերադառնում է իր հետ բերելով ինչ-որ ծանր քառակուսի բան։ Մաքսանենգները շարունակում են իրենց ճանապարհը։ Լողալով բեռնանավի մոտ, որտեղ նրանց սպասում էին, բարձրանում են տախտակամած և քնում։ Անօրինական կատարված աշխատանքը Գավրիլին դժվարությամբ տրվեց, սակայն գիշերը վաստակած գումարը և նրա մեջ արթնացած ագահությունը ստիպում են մտածել հաջորդ նման փորձի մասին։ Չելկաշը առաջինը արթնանալով ստանում է վաստակած գումարը, արթնացնում է Գավրիլին և միասին, նստելով նավակը, գնում են ափ։ Հասնելով ափ, Գավրիլը նետվում է իր կառավարչի ոտքերի մոտ, խնդրում է նրան տալ ամբողջ հասույթը պատճառաբանելով, որ գումարն իրեն ավելին է անհրաժեշտ։ Չելկաշը լցված խղճահարությամբ և ատելությամբ իր ստրուկի ագահ հանդեպ, նետում է ամբողջ գումարը նրան։ Դրանից հետո Գավրիլը խոստովանում է, որ դեռ նավում նա ցանկացել է սպանել Չելկաշին և վերցնել բոլոր փողերը։ Վիրավորված Չելկաշը վերցնում է գումարը և գնում, Գավրիլը անմիջապես նրա գլխին քար է նետում և փախչում, բայց շուտով վերադառնում է։ Տեսնելով Չելկաշին կենդանի խնդրում է ներել։ Չելկաշը չի ներում, վերցնում է փողը գրպանից, թողնելով մի կտոր թուղթ, մնացածը տալիս Գավրիլին։ Գավրիլը գումարը ընդունում է ։ Հերոսները ցրվում են տարբեր կողմեր ընդմիշտ։
## Ստեղծման պատմություն
1891 թվականին Մաքսիմ Գորկին Նիկոլաև քաղաքի հիվանդանոցն է ընկնում։ Այդ նույն հիվանդասենյակում է լինում նաև մի բոսյակ, որը գրողին պատմում է իր պատմությունը, և դա հանդիսանում է ստեղծագործության հիմք։ Պատմվածքը գրվել է 2 օր և անմիջապես տրվել Վ. Կորոլենկոյին։
## Հերոսներ
* Չելկաշ - բոսյակ-մաքսանենգ, գլխավոր հերոս
* Գավրիլա - գեղջուկ տղան է, ով ձգտում է վաստակել, գլխավոր հերոս
* Սեմենիչ - մաքսային պահակ

## Մեջբերումներ
* «Այս երեխան նրա Չելկաշի համեմատ, համարձակվում է սիրել ազատությունը, որը չգիտի գները և որը նրան պետք չէ»։
## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:1894 գրքեր
Կատեգորիա:Մաքսիմ Գորկու պատմվածքներ
Հովհաննես Ֆարաշյան

**Հովհաննես Ֆարաշյան** (հայտնի է նաև **Վաղարշ** անունով ), հայ վրիժառու, ֆիդայի, լուսանկարիչ, նկարիչ։

## Կենսագրություն
Ծնվել է Ռուսական կայսրության Ելիզավետպոլի նահանգի Գանձակ քաղաքում։ Նախնիները եղել են Գանձակի գավառի Գետաշեն գյուղից։ Ուներ լուսանկարչական տուն, որը տեղակայված էր Գանձակի «Եվրոպա» հյուրանոցի նկուղում։ Երիտասարդ հասակից անդամագրվել է հայկական ինքնապաշտպանական շրջանակներին։ 1904 թվականին Դոկտոր Լալայանի, Սիմոն Ֆարաշյանի, Ալեքսանդր Մաշուրյանի, ոմն բարսումցի Գրիգորի հետ Հաջիքենդ գյուղում իրագործել է ազգությամբ ռուս Ելիզավետպոլի փոխնահանգապետ Անդրեև Ֆիլիմոնովիչի սպանությունը։ Վերջինս 1903 թվականին հրահանգել էր գնդակահարել և հալածանքների ենթարկել Գանձակ քաղաքի Սուրբ Հովհաննես հայկական եկեղեցու հարակից հրապարակում խաղաղ ցույցի դուրս եկած հայերին։

Հայտնի է, որ Հ.Փարաշյանը բնակվելիս է եղել Գանձակի Ծաղկունյանց հրապարակին հարակից Րաֆֆու (հետագայում Չապաևի) փողոցում։

## Գրականություն
* Сергей Еремянц-Гандзакеци, "Гандзак 1880-1916", документальная книга, Ереван 2010. Авторское издание. 

Կատեգորիա:Հայ վրիժառուներ
Կատեգորիա:Հայ ֆիդայիներ
Կատեգորիա:Հայ նկարիչներ
Կատեգորիա:Հայ լուսանկարիչներ
Դոկտոր Լալայան

**Դոկտոր Լալայան** (), հայ վրիժառու, ֆիդայի։

Լալայանը մեծացել է ուսուցչի ընտանիքում։ Երիտասարդ տարիքից անդամագրվել էր հայկական ազգային-ազատագրական շարժմանը։ Եղել է Կորյուն վարդապետի համախոհն ու մարտական ընկերը։

1904 թվականին Հովհաննես Ֆարաշյանի, Սիմոն Ֆարաշյանի, Ալեքսանդր Մաշուրյանի, ոմն բարսումցի Գրիգորի հետ Հաջիքենդ գյուղում իրագործել է ազգությամբ ռուս Ելիզավետպոլի փոխնահանգապետ Անդրեև Ֆիլիմոնովիչի սպանությունը։ Վերջինս 1903 թվականին հրահանգել էր գնդակահարել և հալածանքների ենթարկել Գանձակ քաղաքի Սուրբ Հովհաննես հայկական եկեղեցու հարակից հրապարակում խաղաղ ցույցի դուրս եկած հայերին։

Գանձակի գերերալ-նահանգապետ Տակայաշվիլու սպանությունը կազմակերպելու նպատակով Սարգիս Կուկունյանի կարգադրությամբ մեկնել է Թիֆլիս, սակայն ձերբակալվել և տեղափոխվել Թիֆլիսի Մետեխի բանտ։ Լալայանին հաջողվում է փախուստի դիմել բանտից, սակայն Կուր գետի մոտ ոստիկանների կողմից սպանվում է։ Այդ ժամանակ նա 50 տարեկան էր։

## Գրականություն
* Сергей Еремянц-Гандзакеци, "Гандзак 1880-1916", документальная книга, Ереван 2010. Авторское издание. 

Կատեգորիա:Հայ վրիժառուներ
Կատեգորիա:Հայ ֆիդայիներ
Բատերֆլայ

**Բատերֆլայ** ( թիթեռ), սպորտային լողաձև։ մինի|357x357փքս|Բատերֆլայ
Լողորդը, պահպանելով մարմնի հորիզոնական դիրքը, առաջ տարածած ձեռքերով կատարում է թիավարման շարժումներ դեպի ներքև և ետ, իսկ ոտքերը, ծալվելով ծնկային և կոնքազդրային հոդերում, կատարում են հրում։ Արտաշնչելիս գլուխն իջեցվում է ջրի մեջ։ Ծագել է 1934 թվականին։ 1952 թվականիին լողի միջազգային ֆեդերացիան այն ընդունել է որպես առանձին լողատեսակ՝ բաժանելով բրաս լողաձևից։ 1953 թվականին առաջացել է Բատերֆլայի ավելի կատարելագործված տարբերակը՝ դելֆին լողաձևը։

## Պատմություն
Ի սկզբանե գոյություն ուներ լողի երեք տեսակ՝ արագալող, գորտնալող, արագալող մեջքի վրա։ Բատերֆլայն առաջացել է գորտնալողի «արդիականացումից»։ Ձեռքերը սկսեցին շարժել ջրի մակերեսին, ինչը խթանեց լողորդի առաջխաղացմանը։ Այնուհետև փոխեցին ոտքերի շարժումները, դարձնելով ավելի բնական։

1933 թվականի վերջին Հենրի Մայերսը լողաց այդպիսի բատերֆլայով Կենտրոնական Բրուքլինում։ Բատերֆլայը զարգանում էր գորտնալողից։ Այովա նահանգի համալսարանի լողի մարզիչ Դեվիդ Արմբրուստերը ուսումնասիրեց գորտնալողը։ 1934 թվականին նա կատարելագործեց գորտնալողի ժամանակ ջրի մակերեսին ձեռքերի շարժումների մեթոդը։ Նա նոր ոճը անվանեց «Բատերֆլայ»։ Չնայած այդ ձևը բարդ է, նրանում նկատելի է արագության զգալի բարելավում։ Մեկ տարի անց՝ 1935 թվականին Ջեք Զիգը Այովայի համալսարանից, մշակեց հարվածի տեխնիկա, կապված թիկնալողի հետ Նա այն անվանեց դելֆինի ոճ՝ ինչպես ձկան պոչի հարվածը։ Արմբրուստերը և Զիգը շուտով հայտնաբերեցին, որ այդ տեխնիկաների միաձուլումը ստեղծում են լողի շատ արագ ոճ։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Բատերֆլայային լող Ջեննի Թոմպսոնի հետ  
* Լողի տեխնիկա՝ վիդեո
* Լողի չափորոշիչների աղյուսակ
* Բատերֆլայային լողի վիդեո 

Կատեգորիա:Լող
Գեորգիա Գլաստրիս

**Գեորգիա Գլաստրիս** (, , ), գեղասահորդ, որ ներկայացնում է Հունաստանը։ Հունաստանի եռակի չեմպիոն (2010, 2011, 2013 թվականներ, կանանց գեղասահք)։ Մինչ 2007 թվականը ներկայացրել է ԱՄՆ-ն։

## Անձնական կյանք
Գեորգիա Գլաստրիսն ունի երկու կրտսեր քույր, որոնք նույնպես զբաղվում են գեղասահքով (Կարինա Գլաստրիսը կանադացի Նիկոլոս Լետների հետ ներկայացնում է Հունաստանը, «Պարեր սառույցի վրա»)։

Գեորգիա Գլաստրիսը «Frenchie Skate» ամենամյա բարեգործական շոուի կազմակերպիչն է, որ գումար է հավաքում քաղցկեղով հիվանդ երեխաների համար։

## Մարզական ձեռքբերումներ

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Ամերիկացի գեղասահորդներ
Կատեգորիա:21-րդ դարի ամերիկացի կանայք
Դենիս Օդոի

**Դենիս Օդոի** (, ), բելգիացի ֆուտբոլիստ, անգլիական «Ֆուլհեմ» ակումբի և Բելգիայի ֆուտբոլի ազգային հավաքականի պաշտպան

Դենիսի հայրը բելգիացի է, իսկ մայրը գանացի։

## Ակումբային կարիերա
Դենիս Օդոին կարիերան սկսել է իր հայրենի քաղաքի «Ադու-Հեվերալ Լեյվեն» ակումբում։ Ակումբում նա անցկացրել է երեք մրցաշրջան, ինչից հետո տեղափոխվել է «Սենտ-Տրյուեդեն» ակումբ։ Հուլիսի 31-ին Լիեժական «Սատանդարտ» ակումբի դեմ խաղում Դենիս նշեց իր նորամուտը Բելգիական լիգայում։ Հոկտեմբերի 17-ին «Մուսկրոնա» ակումբի դեմ խաղի ժամանակ նա խփել է իր առաջին գոլը «Սենտ-Տրյուեդեն» ակումբի կազմում։

2011 թվականին Օդոին տեղափոխվել է բելգիական «Անդերլեխտ»։ Նրա տրանսֆերի արժեքը կազմել է 1.5 մլն եվրո։ Հուլիսի 29-ին իր հարազատ «Ադու-Հեվերալ Լեյվեն» ակումբի դեմ խաղում նա նշեց նորամուտը նոր թիմի կազմում։ «Անդերլեխտի» կազմում Դենիսը երկու անգամ դարձել է Բելգիայի չեմպիոն, ինչպես նաև նվաճել է Բելիգիայի Սուպերգավաթը։

2013 թվականի ամռանը Օդոին դժգոհ լինելով ռոտացիայի խաղացողի կարգավիճակից, լքել է «Անդերլեխտը» և պայմանագիր է ստորագրել «Լոկերեն» ակումբի հետ։ Հուլիսի 28-ին իր նախկին՝ «Անդերլեխտ» ակումբի դեմ խաղում նա նշեց նորամուտը նոր թիմի կազմում։ 2014 թվականի մարտի 28-ին «Բրյուգե» ակումբի դեմ խաղում Դենիս խփել է իր առաջին գոլը «Լոկերենի» կազմում։ Նույն թվականին Օդոին օգնել է ակումբին նվաճել Բելգիայի գավաթը։

2016 թվականի ամռանը Դենիս տեղափոխվել է անգլիական «Ֆուլհեմ»՝ ակումբի հետ ստորագրելով երեք տարվա պայմանագիր։ Օգոստոսի 5-ին «Նյուքասլ Յունայթեդի» դեմ խաղում Օդոին նշեց նորամուտը Չեմպիոնշիպում

## Միջազգային կարիերա
2012 թվականի մայիսի 25-ին Չեռնոգորիայի հավաքականի դեմ ընկերական խաղում Օդոին իր նորամուտը նշեց Բելգիայի հավաքականում։

## Ձեռքբերումններ
**Ակումբային**

 **«Անդերլեխտ»**
*  Բելգիայի ֆուտբոլի առաջնություն – 2011/2012
*  Բելգիայի ֆուտբոլի առաջնություն – 2012/2013
* Բելգիայի սուպերգավաթի դափնեկիր – 2012

 **«Լոկերեն»**
* Բելգիայի գավաթի դափնեկիր – 2013/2014

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Վիճակագրությունը soccerway.com կայքում
* Ֆուտբոլիստի էջը sports.ru կայքում
* Belgian FA profile

Կատեգորիա:Անգլիական ֆուտբոլի լիգայի խաղացողներ
Կատեգորիա:Բելգիացի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Գանայի հավաքականի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Պրեմիեր Լիգայի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Տղամարդկանց ֆուտբոլի պաշտպաններ
Կապիտան Ֆանտաստիկ

**«Կապիտան Ֆանտաստիկ»** (), ամերիկացի ռեժիսոր Մեթ Ռոսի 2016 թվականի ֆիլմը։ Ֆիլմի համաշխարհային պրեմիերան տեղի է ունեցել 2016 թվականի հունվարի 23-ին, Սանդենսի կինոփառատոնում։ Ցուցադրվել է 2016 թվականի Կաննի կինոփառատոնում «Յուրահատուկ հայացք» նախագծի շրջանակներում։

## Սյուժե
Բեն Քեշը` իր կնոջ և վեց երեխաների հետ ապրում է Վաշինգտոն նահանգում, հեռու քաղաքակրթությունից։ Կապիտալիզմից հիասթափված` նրան որոշել էին իրենց երեխաներին ինքնուրույն դաստիարակել` սովորեցնելով նրանց լեզուներ, գիտություններ և ողջ մնալու արվեստ։ Սակայն Բենի կնոջը հոսպիտալացնում են հիվանդության պատճառով և նա ինքնասպանությամբ վերջ է տալիս կյանքին։ Բենն իմանում է այդ մասին իր քրոջից և իմանում է նաև, որ իր կնոջ հայրը ցանկանում է նրան թաղել և չհետևել նրա վերջին ցանկությանը (կինը ցանկանում էր, որ մարմինն այրեին, ինչպես ընդունված է բուդդայական փիլիսոփայության մեջ)։ Սկզբում Բենը չի ցանկանում գնալ թաղմանը, բայց այնուամենայնիվ որոշում է գնալ այնտեղ երեխաների հետ։

## Դերերում

## Արձագանք
Ֆիլմը ստացավ քննադատների բացարձակ դրական գնահատականը։ Rotten Tomatoes կայքում այն ստացավ 82 % ռեյտինգ` ըստ 181 քննադատների արձագանքների։ Metacritic կայքում ֆիլմը ստացավ 100-ից 72 գնահատական` ըստ 36 արձագանքների, որը նշանակում է` «հիմնականում դրական արձագանք»։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Ֆիլմի պաշտոնական կայքը
*  
* 

Կատեգորիա:2010-ականների ամերիկյան ֆիլմեր
Կատեգորիա:2010-ականների անգլերեն ֆիլմեր
Կատեգորիա:2016 ֆիլմեր
Կատեգորիա:Ամերիկյան անկախ ֆիլմեր
Կատեգորիա:Ամերիկյան դրամա ֆիլմեր
Կատեգորիա:Ամերիկյան կատակերգական դրամա ֆիլմեր
Կատեգորիա:Ամերիկյան կինոկատակերգություններ
Կատեգորիա:Ամերիկյան մելոդրամա ֆիլմեր
Կատեգորիա:Ֆիլմեր դիսֆունկցիոնալ ընտանիքների մասին
Կատեգորիա:Ֆիլմեր, որոնց գործողությունները տեղի են ունենում Նյու Մեքսիկոյում
Կատեգորիա:Ֆիլմեր, որոնց գործողությունները տեղի են ունենում Վաշինգտոն նահանգում
Կատեգորիա:Վաշինգտոն նահանգում նկարահանված ֆիլմեր
Կատեգորիա:Նյու Մեքսիկոյում նկարահանված ֆիլմեր
Ես գիտեմ, որ ոչինչ չգիտեմ

**«Ես գիտեմ, որ ոչինչ չգիտեմ»** կամ **«Ես գիտեմ միայն, որ ոչինչ չգիտեմ»**, (,  կամ ), հին հույն փիլիսոփա Սոկրատեսին վերագրվող հայտնի ասույթ։ Սակայն Պլատոնի «Սոկրատեսի Պաշտպանականը» աշխատությունում այս ասույթը վերագրվում է Դեմոկրիտեսին։ Որոշ աղբյուրներում այն հանդիպում է մի փոքր ձևափոխված տարբերակներով․ «Ես գիտեմ, որ ոչինչ չգիտեմ, բայց ուրիշներն այդ էլ չգիտեն»։

## Ստուգաբանություն
Ասույթի բնօրինակը հավանաբար լատիներեն է (*«»*), որից էլ անցել է հին հունարենին։ Այն մեջբերվում է որպես *«»* կամ *«»*։

## Բացատրություն
Սոկրատեսն իր միտքը բացատրում է հետևյալ կերպ․ «Մարդիկ հաճախ կարծում են, որ իրենք ինչ-որ բան գիտեն, իսկ պարզվում է, որ ոչինչ չգիտեն։ Նրանք չգիտեն և չգիտեն այդ մասին, իսկ ես չգիտեմ, բայց գիտեմ այդ մասին։ Ստացվում է, որ իմանալով սեփական չիմացությունը՝ ես ավելին գիտեմ, քան մյուսները»։

Թվում է, որ ասույթի մեջ կա տրամաբանորեն հակադիր պնդումներ․ Եթե մարդը ոչինչ չգիտի, ապա նա չի կարող իմանալ նաև այն մասին, որ ոչինչ չգիտի և եթե գիտի, որ ոչինչ չգիտի, ապա նա արդեն ինչ-որ բան գիտի։ Ասույթը պատկերավոր ներկայացնելու համար պատկերացնենք, որ ողջ մեր իմացածը գնդակի ներքին ծավալն է, իսկ չիմացածը՝ գնդակի արտաքին մակերեսը։ Որքան մեծ է դառնում մեր իմացածն, այնքան մեծանում է գնդակի արտաքին մակերեսը և հետևաբար՝ չիմացածի մասին մեր իմացությունը։

## Տես նաև
* Cogito ergo sum
* Դաննինգ-Կրյուգերի էֆեկտ
* Իմացաբանություն
* Սկեպտիցիզմ
* Սոկրատեսի պաշտպանականը (Պլատոն)
* Տրամաբանական-փիլիսոփայական տրակտատ
* Ինքնակոչի համախտանիշ

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Սոկրատեսի պաշտպանականը կամ ես գիտեմ, որ ոչինչ չգիտեմ 

Կատեգորիա:Հունարեն բառեր և արտահայտություններ
Ռազմիկ Մանսուրյան

**Ռազմիկ Մանսուրյան** (), հայ երգիչ, կինոդերասան։

## Կենսագրություն
Ռազմիկ Մանսուրյանը ծնվել է 1958 թվականին։ Ավարտել է Երևանի Կոմիտասի անվան պետական կոնսերվատորիայի օպերայի երգի բաժինը։ Աշխատել է Երևանի Ալեքսանդր Սպենդիարյանի անվան օպերայի և բալետի պետական թատրոնում։

Բնակվում և ստեղծագործում է ԱՄՆ-ում։

## Ֆիլմեր

## Ընտանիք
* Կին՝ Լուսինե Քեչեջյան
* Դուստրեր՝ Երանուհի և Վարդուհի

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Ռազմիկ Մանսուրյան, «Զինվորի պատգամը»
* Razmik Mansourian Arbat Concert 2015

Կատեգորիա:Երևանի Կոմիտասի անվան պետական կոնսերվատորիայի շրջանավարտներ
Կատեգորիա:Հայ դերասաններ
Կատեգորիա:Հայ երգիչներ
Կատեգորիա:Հայ կինոդերասաններ
Կատեգորիա:Հայ օպերային երգիչներ
Սարգիս Մանգասարյան

**Սարգիս Արսենի Մանգասարյան** (), հայ նկարիչ։ Հայաստանի նկարիչների միության անդամ (1952)։ Ադրբեջանական ԽՍՀ վաստակավոր նկարիչ (1970)։

## Կենսագրություն
Սարգիս Մանգասարյանը ծնվել է 1918 թվականին Կապանի Վաչագան գյուղում։ Սովորել է Բաքվի գեղարվեստի ուսումնարանում, այնուհետև ուսումը շարունակել է Ռուսաստանի Կրասնոդար քաղաքում։ 1939 թվականին զորակոչվել է խորհրդային բանակ, 1941-1945 թվականներին մասնակցել է Երկրորդ համաշխարհային պատերազմին։ 1946-1952 թվականներին սովորել է Երևանի գեղարվեստա-թատերական ինստիտուտում։

Մասնակցել է հանրապետական, միութենական և միջազգային ցուցահանդեսների։ Մանգասարյանի աշխատանքները պահվում են Հայաստանի ազգային պատկերասրահում, «Հայաստանը Հայրենական մեծ պատերազմում» թանգարանում, ՀՀ մշակույթի նախարարության ֆոնդում։

## Ստեղծագործություններ
* «Կազի Խալիլովի դիմանկարը» (1950-1960)
* «Ղափանի հորատող Իվան Կապլովի դիմանկարը» (1969)

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Հայ նկարիչներ
Կատեգորիա:Հայաստանի նկարիչների միության անդամներ
Կատեգորիա:Հայրենական մեծ պատերազմի հայ մասնակիցներ
Բարտ Յանգ

**Բարտ Յանգ** (, ), ամերիկացի դերասան։ Մեծ համբավ է ստացել Ռոքի Բալբոայի 6 ֆիլմերի՝ Պոլի Պեննինոյի դերի շնորհիվ։ 1977 թվականին արժանացել է «Օսկար» մրցանակին։

## Կենսագրություն
Ծնվել է 1940 թվականին ապրիլի 30-ին Կուինս (Նյու-Յորք) քաղաքում, իտալոամերկացիների ընտանիքում։ Լի Ստրասբերգի ուղղորդությամբ սովորել է դերասանական արվեստը։ Շուտ այրիացավ։ Իր կինը՝ Գլորիան ինքնասպանություն գործեց 1974 թվականին՝ թողնելով Բարտի խնամակալությանը հինգամյա աղջկան՝ Աննա Մորին (ծնված 1969 թվականին)։

## Ֆիլմագրություն
### Սցենարիստ
* 1975 - Բարեթթա (սերիալ) / Baretta - (էպիզոդ. «The Big Hand's on Trouble»)
* 1978 - Daddy, I Don’t Like It Like This (TV)
* 1978 - Քեռր Ջո Շեննոն / Uncle Joe Shannon

### Վերնագրի տեքստ

## Ծանոթագրություններ

## Աղբյուրներ
* 
* 
* 

Կատեգորիա:20-րդ դարի ամերիկացի տղամարդ դերասաններ
Կատեգորիա:21-րդ դարի ամերիկացի տղամարդ դերասաններ
Կատեգորիա:Ամերիկացի գրողներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի սցենարիստներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի տղամարդ կինոդերասաններ
Կատեգորիա:Ամերիկացի տղամարդ հեռուստատեսային դերասաններ
Կատեգորիա:Օսկարակիրներ
Turkcell

**Թուրքսել** (), Թուրքիայում բջջային կապի առաջատար օպերատոր։ Կենտրոնակայանը գտնվում է Ստամբուլում։ 2011 թվականի սեպտեմբերի 30-ի տվյալներով Turkcell-ը ունի 34.4 միլիոն բաժանորդ։ Հիմնադրվել է 1994 թվականին, երբ Թուրքիայում սկսել է գործել GSM առաջին ցանցը։ Ընկերության ակտիվները գտնվում են Նյու Յորքի ֆոնդային բորսայում։

Ընկերության բաժնետոմսերի 51%-ը պատկանում է Turkcell Holding-ին, որի 53%-ը պատկանում է Çukurova Telecom Holdings-ին, իսկ 47%-ը՝ շվեդաֆիննական Telia Company-ին։ Ընկերության տարեկան շրջանառությունը կազմում է $12,46 միլիարդ։ Ընկերության տնօրենների խորհրդի նախագահը Մուզաֆեր Աքփընարն է։

## Գործունեություն
GSM-ցանցը ծածկում է Թուրքիայի տարածքի 80,44 %-ը, որտեղ բնակվում է երկրի բնակչության 97,21 %-ը։

thumb|250px|Turkcell-ի բազային բջջային կայանը
Turkcell-ը 2009 թվականի մարտին ծառայություններ է մատուցել 62 միլիոն բաժանորդի։ 2010 թվականի տվյալներով ընկերության շրջանառությունը կազմել է $5,96 միլիարդ, զուտ շահույթը՝ $1,17 միլիարդ։

### Հյուսիսային Կիպրոս
Turkcell-ը գործում է նաև Թուրքիայի սահմաններից դուրս։ Հյուսիսային Կիպրոսի Թուրքական Հանրապետությունում այն գործում է Kuzey Kıbrıs Turkcell բրենդի ներքո։ Բրենդը գործում է Կիպրոս կղզու միայն թուրքական հատվածում։ KKTCELL-ը առանձին է գործում Turkcell-ից, չնայած որ երկուսն էլ պատկանում են միևնույն հոլդինգին։ Ներկայումս Kuzey Kıbrıs Turkcell-ը Հյուսիսային Կիպրոսում բջջային կապի ամենախոշոր օպերատորն է։ Kuzey Kıbrıs Turkcell-ի համարները բուն թուրքական համարներից շատ հեշտ է տարբերելը, քանի որ դրանք սկսվում են +90(533)8XX-XXXX կոդով։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Turkcell -ի պաշտոնական կայք էջ
* Vodafone buys Turkish mobile firm, *BBC News*, 13 December 2005
* Turkey's Turkcell buys Belarus's BeST for $500 mln

Կատեգորիա:Բջջային օպերատորներ
Կատեգորիա:Թուրքիայի ընկերություններ
Բաշաքշեհիր

**Բաշաքշեհիր** (), շրջան Ստամբուլի մարզի եվրոպական հատվածում։ Համարվում է Ստամբուլ քաղաքի բաղկացուցիչ մասը։

## Պատմություն
Օսմանյան կայսրության ժամանակ շրջանը անվանվել է **Ազատլըք**։ Այստեղ է արտադրվել վառոդը, որը օգտագործել է օսմանյան բանակը՝ զինված գործողությունների ժամանակ։ Քանի որ շրջանում զարգացած է եղել գյուղատնտեսությունը, այն վերանվանվել է **Ռեսնելի Չիֆթղիլի** («Ռեսնելիի կեցարան»)։ Այստեղ է գտնվել Երիտթուրքական հեղափոխության առաջնորդներից մեկի Ահմեդ Նիյազի բեյի («Ռեսնելիի») ագարակը։

## Տեսարժան վայրեր
* Ստամբուլի օլիմպիական մարզադաշտ

Նախատեսվում է նաև կառուցել նոր համալսարան կամ բացել Ստամբուլի համալսարանի մասնաճյուղերից մեկը։

## Արտաքին հղումներ
* Շրջանի ղեկավարի պաշտոնական կայք էջ
* Մունիցիպալիտետի պաշտոնական կայք էջ

Կատեգորիա:Ստամբուլի մարզի բնակավայրեր
Կատեգորիա:Թուրքիայի քաղաքներ
Ձորաբաշի Սուրբ Գևորգ եկեղեցի

**Ձորաբաշի Սուրբ Գևորգ եկեղեցի** (հայտնի է նաև որպես **Գանձակեցոց Սուրբ Գևորգ եկեղեցի**, ոչնչացված հայկական առաքելական եկեղեցի Վրաստանի մայրաքաղաք Թբիլիսիի Հավլաբար թաղամասում՝ Վիկտոր Ջորբենաձե 1 հասցեում, Կուր գետի ձախ ափին։ Ներկայումս եկեղեցու տեղում գործում է նորակառույց վրացական Սուրբ Դավիթ մարգարեի եկեղեցին։

## Պատմություն
Միջնադարում Գանձակ քաղաքի մի խումբ հայեր բնակության նպատակով տեղափոխվում են Տփղիս (ներկայումս՝ Թբիլիսի)՝ կենտրոնանալով ներկայիս հայկական Հավլաբար թաղամասի հարավային հատվածում։ Իրենց կրոնական պահանջմունքները բավարարելու նպատակով նրանք եկեղեցի կառուցելու թույլտվություն են ստանում և սկսում շինարարություն։

Հայտնի է, որ եկեղեցին հիմնադրվել է 1600 թվականին։

Տարբեր տարիների Ձորաբաշի եկեղեցում իրականացվել են վերանորոգչական աշխատանքներ, ինչի շնորհիվ այն պահպանել է իր նախնական տեսքը և գործել մինչև Վրաստանի խորհրդայնացման առաջին տասնամյակը՝ 1930-ական թվականների վերջ։ Վրացական ԽՍՀ իշխանությունների կողմից բազմաթիվ այլ հայկական եկեղեցիների հետ միասին փակվեց։ Հետագայում շինությունը օգտագործվել է տարբեր նպատակներով։ Երկար տարիներ անհրաժեշտ խնամքի չարժանանալով՝ Սուրբ Գևորգի շենքը ամբողջությամբ քայքայվում է։ 1980-ական թվականների վերջերին Գանձակեցոց եկեղեցու տանիքն արդեն կիսափուլ վիճակում էր, իսկ բուն եկեղեցին վերածվել էր աղբանոցի։ 1980-ական թվականների վերջ 1990-ական թվականների սկզբներին հուշարձանագետ Սամվելի Կարապետյանի ուսումնասիրությունները փաստում են, որ 1980-ական թվականներից սկսած եկեղեցին դիտավորյալ աստիճանաբար ոչնչացվում էր։

## Եկեղեցու քանդում և վրացական եկեղեցու հիմնում
1995 թվականի սկզբներին սկսվեց Գանձակեցոց Սուրբ Գևորգ հայկական առաքելական եկեղեցու վերջնական քանդումը։ Ոչնչացվեցին դեռևս պահպանված պատմական արժեք ներկայացնող հայկական եկեղեցական խորհրդանիշները, այդ թվում՝ խաչքարեր, հայատառ արձանագիր քարեր, 1884 թվականին Ալ. Խալաթյանցի նվիրատվությամբ նորոգված մկրտարանը և այլն։ Արդեն ամբողջությամբ քանդված հայկական եկեղեցու տեղում նույն թվականի հուլիսի 2-ին կատարվեց կառուցվելիք վրացական եկեղեցու հիմնօրհներքը։

Ներկայումս Ձորաբաշի Սուրբ Գևորգ եկեղեցու տեղում կառուցված է և գործում է վրացական ուղղափառ եկեղեցի, որը կոչվում է Սուրբ Դավիթ։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Թբիլիսիի հայկական վանքեր և եկեղեցիներ
Կատեգորիա:17-րդ դարի հայկական վանքեր և եկեղեցիներ
Կատեգորիա:Հայկական առաքելական գոյություն չունեցող վանքեր և եկեղեցիներ (Վրաստան)
Կատեգորիա:Եկեղեցիներ այբբենական կարգով
Գեորգի Գաբեդավա

**Գեորգի Գաբեդավա** (, ), վրացի ֆուտբոլիստ։ «Չիհուրա» և Վրաստանի երիտասարդական հավաքականների հարձակվող։

## Կենսագրություն
### Ակումբային կարիերա
Գեորգին հանդես է եկել «Օդիշ 2001» և «Մգլեբի» (հիմա՝ «Զուգդիդի») ակումբներում։ Առաջին մարզիչը եղել է Էլգուջա Կոմետիանը։

2009 թվականին տեղափոխվել է Թբիլիսիի «Գագրա» ակումբ։ 2009/10 մրցաշրջանի առաջին կեսին կարողացել է 19 խաղերում հեղինակել 10 գոլ։ «Դինամո» ակումբի դեմ խաղում Գեորգին իր հաշվին պոկեր է գրանցել (դարձել է 4 գոլի հեղինակ)։ 2010 թվականի ձմեռային առաջնությունում կայացավ «Գագրայի» հանդիպումը ուկրաինական «Իլիչյովեց» ակումբի դեմ, որտեղ Գեորգին աչքի ընկավ հրաշալի խաղով և կարողացավ արժանանալ ուկրաինական ակումբի մարզչի ուշադրությանը։ 2010 թվականին վարձավճարով տեղափոխվեց «Իլիչյովեց», որտեղ հանդես էր գալիս 55 համարի ներքո։ Ուկրաինայի պրեմիեր Լիգայում դեբյուտել է 2010 թվականի փետրվարի 27-ին «Մետալուրգ» ակումբի դեմ խաղում, որտեղ Գեորգին խաղադաշտ է դուրս եկել 62-րդ րոպեին՝ փոխարինելով Վադիմ Մելնիկին։

### Կարիերան ազգային հավաքականում
2009 թվականին սկսեց հանդես գալ Վրաստանի երիտասարդական հավաքականում։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* 

Կատեգորիա:Վրացի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Տղամարդկանց ֆուտբոլի հարձակվողներ
Գաբրիել Խանոյան

**Գաբրիել Հովհաննեսի Խանոյան** (), հայ լուսանկարիչ։

## Կենսագրություն
Գաբրիել Խանոյանը ծնվել է 1898 թվականին Վանում։ Սովորել է Վարագա վանքին կից դպրոցում։ Մինչև 1915 թվականն ապրել է Վանի Այգեստան թաղամասում։ 1915 թվականին մասնակցել է Վանի ինքնապաշտպանությանը։
մինի|«Այս բակում 1934-1974 թթ. աշխատել է լուսանկարիչ, արվեստագետ, թատերական փաստավավերագիր Գաբրիել Խանոյանը»
Խանոյանների ընտանիքը գաղթել է Ռուսաստան, որտեղ Գաբրիելը մասնագիտացել է լուսանկարչության մեջ, աշակերտել լուսանկարիչ Բրաուդին։ 1934 թվականին Խանոյանների ընտանիքը հաստատվել է Երևանում։ 1937 թվականին Սպայի տանը բացվել է Խանոյանի լուսանկարչատունը, որի ֆոտոշարքերը համալրել են հայ մշակույթի ականավոր գործիչների դիմանկարները՝ Ավետիք Իսահակյանի, Վահրամ Փափազյանի, Հրաչյա Ներսիսյանի, Ավետ Ավետիսյանի, Դավիթ Մալյանի, Արամ Խաչատրյանի, Հովհաննես Շիրազի, Պարույր Սևակի։ Խանոյանն աշխատել է թատրոնում, եղել է նաև վավերագրական լուսանկարիչ։

Խանոյանի ստեղծած լուսանկարներն ունեն պատմական նշանակություն, քանի որ ներկայացնում են 1930-1970-ական թվականների Խորհրդային Հայաստանի կյանքին առնչվող կարևորագույն դեպքեր։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Գաբրիել Խանոյանի հիշատակը հավերժացնող հուշատախտակի տեղադրման մասին

Կատեգորիա:Հայ լուսանկարիչներ
Արագոն (գետ)

մինի
**Արագոն** (, ), գետ Հյուսիսային Իսպանիայում, Էբրո գետի աջակողմյան վտակներից։ Սկիզբ է առնում Աստունի (Հուեսքայի նահանգ) կենտրոնական Պիրենեյան լեռներից։ Հարավ-արևմուտքում անցնում է Խակայի և Սանգուեսայի (Նավառա) միջով և Միլագրոյի մոտ միանում Էբրոյին։ Արագոն անունը կապված է նախկին թագավորության անվան հետ, որը համապատասխանում է ժամանակակից իսպանական ինքնավար հասարակությանը։

## Ջրբաժան գիծ
Գետն օգտագործվում է էլեկտրաէներգիայի ստացման և ոռոգման նպատակով, ունի 129 կմ երկարություն և Արգա գետի գլխավոր վտակն է
։
thumb|250px |right|Արագոնի հոսքը Պենալենից

## Էկոլոգիա
Ոչ կառավարական թույլտվությամբ Եվրասիական բոբրան բերվել է Իսպանիա 2003 թվականին։ Դա հանգեցրել է նշանների փաստագրված համակարգ ունենալուն գետի հոսանքի ստորին 60 կիլոմետրանոց հատվածում։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Իսպանիայի գետեր
Համբույր (նկար, Մունկ)

**«Համբույր»** (), նորվեգացի նկարիչ-էքսպրեսիոնիստ Էդվարդ Մունկի նկարներից։ Նախնական էսքիզները ստեղծվել են 1890-ական թվականների սկզբին, սակայն հռչակավոր և սիրված տարբերակը թվագրվում է 1897 թվականին։ Այն հանդիսանում է նկարչի «Կյանքի ֆրիզ» ստեղծագործական ժամանակաշրջանի աշխատանքներից։

## Նկարագիր

Նկարում պատկերված են երկու սիրահար երիտասարդներ, որոնք պատուհանի մոտ կանգնած համբուրվում են այնպես, կարծես միաձուլված լինեն։ Նրանց դեմքերը ներթափանցվում են մեկը մյուսի մեջ։ Ամենայն հավանականությամբ սենյակի ներքին կահավորումն ու ձևավորումը համընկնում է «Գիշերը Սեն Կլուում» կտավի ինտերիերի հետ (1890): Այս հանգամանքը հնարավորություն է ընձեռում ենթադրել, որ կտավի ստեղծման հիմքում դրված է նկարչի իրական հիշողությունները։

Մունկի «Համբույր» նկարը ոգեշնչել է երիտասարդ քանդակագործ Գուստավ Վիգելանդին, ով այդ տպավորությունների ներքո ստեղծել է «Թեքություն» քանդակը։

## Պատկերասրահ


Պատկեր:Edvard Munch - Kiss by the Window (1891).jpg
Պատկեր:Edvard Munch - Kiss (1892).jpg
Պատկեր:Edvard Munch - Kiss by the window (1892).jpg
Պատկեր:Edvard Munch - Kiss IV - Google Art Project.jpg


## Տես նաև
* Էդվարդ Մունկի նկարների ցանկ (1880-1885)
* Էդվարդ Մունկի նկարների ցանկ (1886-1892)
* Էդվարդ Մունկի նկարների ցանկ (1893-1898)
* Էդվարդ Մունկի նկարների ցանկ (1899-1902)
* Էդվարդ Մունկի նկարների ցանկ (1903-1905)
* Էդվարդ Մունկի նկարների ցանկ (1906-1908)
* Էդվարդ Մունկի նկարների ցանկ (1909-1913)
* Էդվարդ Մունկի նկարների ցանկ (1914-1927)
* Էդվարդ Մունկի նկարների ցանկ (1928-1944)

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Էդվարդ Մունկի նկարներ
Կատեգորիա:Կյանքի ֆրիզ
Կատեգորիա:1897 նկարներ
Կատեգորիա:Նորվեգիայի արվեստ
Կատեգորիա:Էքսպրեսիոնիզմ
Կատեգորիա:Մունկի թանգարանի նկարներ