Անհատ չեզոք մարզիկները 2024 թվականի ամառային օլիմպիական խաղերում

**Անհատ չեզոք մարզիկներ (**, **),** այն անունն է, որն օգտագործվում է 2024 թվականի ամառային օլիմպիական խաղերին մասնակցող ռուս և բելառուս մարզիկներին ներկայացնելու համար, այն բանից հետո, երբ Միջազգային օլիմպիական կոմիտեն (ՄՕԿ) արգելել է այդ երկրների նախկին անվանումները՝ 2022 թվականին Ուկրաինա ռուսական ներխուժման պատճառով, որը շարունակվել է մինչև 2024 թվականը։ ՄՕԿ-ի երկրի կոդը **AIN** է, ֆրանսիական *Athlètes Individuels Neutres* անվանման հապավումը։

Պատվիրակությանը արգելված է օգտագործել չեզոք օլիմպիական դրոշը և օլիմպիական օրհներգը, և փոխարենը կօգտագործի դրոշ, որը պատկերում է շրջանաձև AIN զինանշանը և մեկանգամյա գործիքային օրհներգը, որոնք երկուսն էլ նշանակված են ՄՕԿ-ի կողմից: Նախ պետք է ստուգվեն անհատ չեզոք մարզիկների նախապատմությունները և այնուհետև հաստատվեն յուրաքանչյուր մարզաձևի միջազգային ֆեդերացիայի կողմից, այնուհետև ՄՕԿ-ի կողմից ստեղծված հատուկ հանձնաժողովի կողմից: Որպես առանձին մարզիկներ՝ պատվիրակությունը չի մասնակցել ազգերի շքերթին բացման արարողության ժամանակ և չի ընդգրկվի որպես պատվիրակություն մեդալների պաշտոնական աղյուսակներում։

Մինչ դրոշին գրված է «Անհատ չեզոք մարզիկ» եզակի ձևակերպումը, ՄՕԿ-ը օգտագործում է «Անհատ չեզոք մարզիկներ» հոգնակի ձևակերպումը։

## Նախապատմություն
2022 թվականի փետրվարի 24-ին Ուկրաինա Ռուսաստանի ներխուժումից հետո՝  2022 թվականի փետրվարի 28-ին ՄՕԿ-ն արգելել է Ռուսաստանի և Բելառուսի մասնակցությունը խաղերին և խորհուրդ է տվել, որ մյուս միջազգային սպորտային կազմակերպիչները նույնն անեն Ռուս և բելառուս մարզիկներին արգելվել է մասնակցել 2022 թվականի ձմեռային պարալիմպիկ խաղերին։

2023 թվականի հունվարի 25-ին ՄՕԿ-ը հրապարակել է հայտարարություն, որում պաշտպանում էր այն գաղափարը, որ ռուս և բելառուս մարզիկներին կարող են թույլ տալ մրցել որպես չեզոք անհատներ, եթե նրանք «ակտիվ» չեն աջակցել պատերազմին և չեն օգտագործի Ռուսաստանի և Բելառուսի դրոշները, օրհներգերը, գույները։

2023 թվականի մարտի 28-ին ՄՕԿ-ը ներկայացրեց AIN անվանումը և սահմանափակեց պահանջները առանձին մարզիկների համար՝ թույլ չտալով ռուս և բելառուս մարզիկների թիմային մրցելույթները: ՄՕԿ-ից բացի այլ միջազգային ֆեդերացիաների կողմից կազմակերպվող միջոցառումների համար ՄՕԿ-ը խորհուրդ է տվել ընդհանրապես չօգտագործել դրոշ (կամ եթե հնարավոր չէ՝ միջոցառման դրոշը, IF-ի դրոշը կամ «AIN» տառերը) և միջոցառման հիմնը կամ IF-ի օրհներգը: Ֆեդերացիաները, որոնք չունեին ֆրանսերեն որպես պաշտոնական լեզու, դեռ օգտագործել են AIN անվանումը:  ՄՕԿ-ը 5 մլն դոլար է նվիրաբերել նաև Ուկրաինայի ազգային օլիմպիական կոմիտեին։

2023 թվականի սեպտեմբերի 22-ին Համաշխարհային հակադոպինգային գործակալությունը (WADA) երկրորդ անգամ արգելել է Ռուսաստանի դրոշի և օրհներգի օգտագործումը միջազգային սպորտային միջոցառումներում՝ Ռուսաստանի օրենսդրության և RUSADA-ն Համաշխարհային հակադոպինգային օրենսգրքին չհամապատասխանելուպատճառով։ Սա  համընկնել է օլիմպիական զինադադարի արգելքի հետ։ WADA-ն հայտարարել է, որ արգելքը չի հանվի այնքան ժամանակ, քանի դեռ «ազգային օրենսդրության հետ կապված անհամապատասխանությունները ամբողջությամբ չեն շտկվել»։

2023 թվականի հոկտեմբերի 12-ին ՄՕԿ-ը կասեցրել է Ռուսաստանի օլիմպիական կոմիտեն մինչև հետագա ծանուցում, որը համընկնում է մյուս երկու արգելքների հետ՝ Օլիմպիական խարտիայի խախտման պատճառով՝ Խերսոնի, Զապորոժժիայի, Դոնեցկի և Լուգանսկի օլիմպիական խորհուրդները Ռուսաստանի օլիմպիական կազմին միացնելու պատճառով։ Օլիմպիական խարտիայի խախտման պահին Ռուսաստանի օլիմպիական կոմիտեի նախագահ Ստանիսլավ Պոզդնյակովն ասել էր. «Ես այստեղ որևէ դժվարություն չեմ տեսնում»։ Ռուսաստանի օլիմպիական կոմիտեն արձագանքել է իր կասեցմանը` ասելով, որ ՄՕԿ-ը նման կասեցում չի արել այն բանից հետո, երբ 2014 թվականին Ռուսաստանի օլիմպիական կոմիտեն Ղրիմում մի սպորտային սուբյեկտ միացրեց, ինչին ՄՕԿ-ի նախագահ Թոմասը: Բախը նկատել է, որ «Այս փաստարկը մի փոքր նման է. «Ինչո՞ւ ավելի վաղ մեր նկատմամբ պատժամիջոց չկիրառեցիք» արտահայտությանը։

2023 թվականի դեկտեմբերի 8-ին ՄՕԿ-ը հրապարակել է AIN դրոշի «նախագիծ» տարբերակը, որը պատկերում էր անգույն պատկերանիշը սպիտակ ֆոնի վրա, և հայտարարել, որ իրենք ավելի ուշ կորոշեն այլ չեզոք օրհներգ: ՄՕԿ-ը նաև պաշտոնապես հայտարարել է, որ AIN անվանումը կտարածվի «Փարիզ 2024»-ի խաղերի վրա, և որ մեդալների պաշտոնական աղյուսակները կբացառեն AIN-ը։

2024 թվականի մարտի 19-ին ՄՕԿ-ը թարմացրել է AIN դրոշը՝ շագանակագույն տեքստ և փիրուզագույն ֆոնի վրա և հրապարակել է գործիքային օրհներգը՝ «բացառապես այդ նպատակով ստեղծված»։ ՄՕԿ-ը նաև հայտարարել է, որ որպես անկախ մարզիկներ՝ AIN-ը որպես պատվիրակություն չի մասնակցի ազգերի շքերթի բացման արարողությանը, բայց մարզիկներին դեռ «հնարավորություն կտրվի զգալ իրադարձությունը»։

## Հակասություններ
Ուկրաինացի պաշտոնյաները քննադատել են ՄՕԿ-ին Ռուսաստանին չարգելելու համար, չնայած այն երեք անգամ խախտել է Օլիմպիական զինադադարը, իսկ մյուսները հերթով քննադատել են ՄՕԿ-ին Ռուսաստանի դեմ կանոններ կիրառելու համար։ Մասնավորապես, այն պահանջը, որ մարզիկները չպետք է ակտիվորեն աջակցեն պատերազմին, որակվել է որպես «անարդյունավետ»։ Օրինակ՝ ՄՕԿ-ի ռուսաստանցի անդամ Ելենա Իսինբաևան ազատվել է որպես «ռուսական բանակի հետ կապ չունեցող և ներխուժմանը չաջակցող»՝ չնայած նրան, որ պատկերված է զինվորական համազգեստով և ստացել զինվորական առաջխաղացում, և չնայած ռուսամետ քաղաքացիները դժգոհություն են արտահայտել են այն բանից հետո, երբ Իսինբաևան պնդել է, որ նա «երբեք չի ծառայել զինված ուժերում»։ 2023 թվականի դեկտեմբերի 29-ին 261 ուկրաինացի մարզիկների կողմից ստորագրված բաց նամակը վկայում էր այն մասին, որ ռուսաստանցի վեց մարզիկներից երեքը, ովքեր իրավունք են ստացել մասնակցել խաղերին, իրականում ակտիվորեն աջակցել են պատերազմին, օրինակ՝ մասնակցելով 2022 թվականի մարտին կայացած պատերազմին աջակցող հանրահավաքին կամ նկարահանվել քարոզչական տեսահոլովակում, որտեղ բացահայտորեն ասվում և թմբկահարվում է աջակցություն ռուս զինվորականներին:

Լեհաստանի փոխզիջումային առաջարկը, որտեղ ռուսներն ու բելառուսները կարող էին մրցակցել, եթե նրանք այլախոհներ լինեին, ՄՕԿ-ը չի գործարկել:

2023 թվականի դեկտեմբերին Ռուսաստանի օլիմպիական կոմիտեի նախագահ Ստանիսլավ Պոզդնյակովը ուղղակիորեն սպառնացել է ցանկացած ռուս մարզիկի, որը կարող է ընտրվել որպես «չեզոք» և մասնակցել 2024 թվականի Օլիմպիական խաղերին, ասելով. «Որպես ՌՕԿ-ի ղեկավար՝ ես հստակ դիրքորոշում եմ հայտնում. ապրեք ազատ ... Բայց... խստորեն խորհուրդ ենք տալիս, որ պարզ հասկանաք... ստանձնած անձնական պատասխանատվության չափն ու հետևանքները»:

2024 թվականի հունիսին ՌԴ փոխվարչապետ Դմիտրի Չերնիշենկոն ՝ զբոսաշրջության, սպորտի, մշակույթի և հաղորդակցության հարցերով փոխվարչապետը, հայտարարեց, որ ռուս մարզիկները չեն խախտի ռուսական օրենքը՝ որպես չեզոք հանդես գալով Փարիզում և խրախուսեց նրանց մասնակցել։  Այնուամենայնիվ, չնայած Չեռնիշենկոյի խրախուսմանը, Ռուսաստանի ըմբշամարտի ֆեդերացիան հուլիսի 6-ին որոշեց բոյկոտել խաղերը այն բանից հետո, երբ ՄՕԿ-ը հայտարարեց, որ իր առաջատար մարզիկներից շատերը մրցելու իրավունք չունեն: Սա հաջորդեց նույն մտահոգությունների շուրջ Ռուսաստանի ձյուդոյի ֆեդերացիայի ընդունած որոշմանը։

Որոշ անհատներ, ինչպիսիք են Պաղեստինի օլիմպիական կոմիտեի ղեկավար Ջիբրիլ Ռաջուբը, պնդում են, որ Իսրայելի մարզիկները նույնպես պետք է մրցեն որպես չեզոք՝ Գազայի հատվածում երկրի շարունակվող ռազմական գործողությունների պատճառով, որոնք ցեղասպանություն են, ընդգծելով, որ ակնհայտ երկակի ստանդարտ կա։

## Հեռարձակում
Համաձայն 2024 թվականի հուլիսի 16-ին և 2024 թվականի հուլիսի 25-ին *[[Նյու Յորք Թայմս|The New York Times-]]* ի Charter 97-ի և Վալերի Հոփքինսի՝ ռուսական և բելառուսական հիմնական հեռարձակողները (ինչպիսիք են Belteleradio-ն, Channel One Russia-ն, Match TV-ն, և VGTRK-ն ) ոչ հեռարձակելու են, ոչ էլ կճանաչեն. Օլիմպիական և Պարաօլիմպիական խաղերը, բացառությամբ այն դեպքերի, երբ խաղերը լուսաբանում են որպես արևմտյան աշխարհի քննադատության մաս: 1984 թվականից ի վեր սա առաջին դեպքն է, երբ խաղերի լուսաբանում չի լինելու նախկին Խորհրդային Միության երկու հանրապետություններում։ Նմանատիպ մոտեցում կիրառվել է Լոս Անջելեսի խաղերի ժամանակ:

## Մասնակիցներ
AIN թիմն ունի 32 մասնակից հետևյալ ազգերից.
# Բելառուս – 17 մասնակից
# Ռուսաստան – 15 մասնակից

Ստորև ներկայացված է խաղերին մասնակցած անհատ չեզոք մարզիկները ներկայացնող մրցակիցների թվաքանակը.

## Նշումներ


## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Բելառուսն օլիմպիական խաղերում
Կատեգորիա:Երկրներ Օլիմպիական խաղերում
Կատեգորիա:Ռուսաստանի ներխուժումն Ուկրաինա (2022)