ՀՀ ԳԱԱ արևելագիտության ինստիտուտ

**ՀՀ ԳԱԱ արևելագիտության ինստիտուտ**, Միջին Արևելքի երկրների պատմության, տնտեսության, մշակույթի ուսումնասիրման կենտրոն։

## Պատմություն
Կազմակերպվել է 1971 թվականի հուլիսին՝ 1958 թվականից գործող արևելագիտության սեկտորի հիմքի վրա։ Արևելագիտության ինստիտուտի կազմում ըստ մասնագիտական ուղղությունների կա հինգ բաժին։ Թուրքագիտական բաժինը զբաղվում է Օսմանյան կայսրության և հանրապետական Թուրքիայի պատմության, տնտեսության, արտաքին և ներքին քաղաքականության, մասնավորապես ֆեոդալական կարգերի քայքայման ու կապիտալիզմի զարգացման օրինաչափություններով, ազգային քաղաքականության և տիրող գաղափարախոսության հարցերով։

Արևելագիտության ինստիտուտը սկսել է զբաղվել նաև կովկասագիտության և բյուզանդագիտության խնդիրներով։ Ինստիտուտի գիտական կոլեկտիվը մշակում է նաև այնպիսի պրոբլեմներ, ինչպիսիք են․ ազգային փոքրամասնությունների վիճակը Մերձավոր և Միջին Արևելքի երկրներում, Արևելքի երկրների հայ գաղութների պատմությունը և այլն։ Արևելագիտության ինստիտուտը գիտական կապեր ունի Գերմանիայի, Բուլղարիայի, Հունգարիայի, Ռումինիայի, Չեխոսլովակիայի, ինչպես նաև Իրանի, Լիբանանի, Սիրիայի, Իրաքի, Անգլիայի, ԱՄՆ-ի, Ֆրանսիայի և այլ երկրների արևելագիտական կենտրոնների ու գիտնականների հետ։

## Արաբագիտական բաժին
Արաբագիտական բաժնի հիմնական խնդիրներն են՝ Արաբական Արևելքի երկրների ժամանակակից վիճակն ու քաղաքականությունը, ազգային-ազատագրական, հակաիմպերիալիստական պայքարի պատմությունը, սոցիալ-տնտեսական վերափոխումները, միջարաբական կապերը և արտաքին քաղաքականության հարցերը։ Իրանագիտական բաժինը զբաղվում է Իրանի պատմության ու տնտեսության, ներքին և արտաքին քաղաքականության խնդիրներով, ինչպես և մշակույթի պատմությամբ, մասնավորապես նոր և նորագույն գրականության հարցերով։

## Միջազգային հարաբերությունների բաժին
Բաժինն ուսումնասիրում է Միջին Արևելքում և Հարավային Կովկասում միջազգային ու տարածաշրջանային հարաբերությունները, մեծ տերությունների քաղաքականությունը, Հայաստանը որպես տարածաշրջանային գործոն, ինչպես նաև Հայաստանի միջպետական հարաբերությունները հարակից երկրների հետ։

## Հին Արևելքի բաժին
Հին Արևելքի բաժինը զբաղվում է Ուրարտու պետության, փոքրասիական երկրների, Միջագետքի հին շրջանի պատմության, լեզուների ու մշակույթի խնդիրներով։

## Քրիստոնյա Արևելքի բաժին
Քրիստոնյա Արևելքի բաժինը ուսումնասիրում է արևելյան քրիստոնյա համայնքների, Վրաստանի միջնադարյան և նոր պատմության, հայ-վրացական և հայ-բյուզանդական հարաբերությունների, Աղվանքի պատմության, կովկասյան էթնոմշակութային աշխարհի, ինչպես նաև արևելյան եկեղեցիների և միջեկեղեցական հարաբերությունների զանազան հարցերի ուսումնասիրությունը։

## Թուրքիայի բաժին
Թուրքիայի բաժնի ուսումնասիրության կենտրոնում է Օսմանյան կայսրությունը և Թուրքիայի քաղաքական պատմությունը, ազգային և կրոնական փոքրամասնությունների իրավական վիճակը, Հայկական հարցը և Հայոց ցեղասպանությունը, Մեծ տերությունների քաղաքականությունը, ժամանակակից Թուրքիայի զարգացման առանձնահատկությունները, օսմանիզմի, պանթուրքիզմի, պանիսլամիզմի, քեմալիզմի, նեոօսմանիզմի և նեոպանթուրքիզմի հարցերը։

## Իրանի բաժին
Իրանի բաժնում մշակվում են պատմության, ներքին և արտաքին քաղաքականության, ագրարային հարաբերությունների և իսլամական հեղափոխության արդիական խնդիրներին, ինչպես նաև պարսկական դասական և ժամանակակից գրականության տարաբնույթ հարցեր։

## Արևելյան Ասիայի երկրների բաժին
Արևելյան Ասիայի երկրների բաժնում ուսումնասիրվում են Չինաստանի, Ճապոնիայի արդի պատմության խնդիրները, արտաքին քաղաքական միտումները, այդ երկրների տեղն ու դերը տարածաշրջանային և միջազգային գործընթացներում, ինչպես նաև նշյալ երկրների վարած քաղաքականությունը Հարավային Կովկասում և Մերձավոր Արևելքում։

## Մատենաշարեր
* «Մերձավոր և Միջին Արևելքի երկրներ և ժողովուրդներ»
* «Մերձավոր Արևելք»
* «Թյուրքագիտական և օսմանագիտական հետազոտություններ»
* «Արամազդ» (ՀՀ ԳԱԱ Հնագիտության և ազգագրության ինստիտուտի հետ համատեղ)
* «Արևելաասիական ուսումնասիրություններ»
* «Կովկաս և Բյուզանդիա»
* «Հին Արևելք»
* «Արևելյան աղբյուրագիտություն»

## Գրադարան
Գրադարանն ունի հայերեն, ռուսերեն, անգլերեն, գերմաներեն, ֆրանսերեն, արաբերեն, պարսկերեն, թուրքերեն, այդ թվում օսմաներեն, վրացերեն, եբրայերեն և այլ լեզուներով 60 000 անուն գիրք, արխիվային նյութեր։

### Գրադարանի բաժիններ
* Գրապահոց 
* Ընթերցասրահ 
* Արաբական երկրնրի բաժին 
* Արևելյան Ասիայի երկրների բաժին 
* Քրիստոնյա Արևելքի բաժին 
* Իրանի բաժին 
* Թուրքիայի բաժին 
* Հին Արևելքի բաժին 
* Պատմություն
* Բաժիններ
* Գրադարան
* Լուսանկարներ

## Արտաքին հղումներ
* Բանբեր Արևելագիտության ինստիտուտի 

Կատեգորիա:ՀՀ ԳԱԱ արևելագիտության ինստիտուտ