Սինգապուրի բորսա

**Սինգապուրի բորսա** (, SGX Group), Սինգապուրում հիմնված բորսայական կոնգլոմերատ, որը գործում է սեփական կապիտալի, ֆիքսված եկամտի, արժույթի և ապրանքային շուկաներում։ Այն տրամադրում է ցուցակման, առևտրի, քլիրինգի, հաշվարկի, դեպոզիտարիայի և տվյալների մի շարք ծառայություններ։ ՍԲ-ն նաև Բորսաների համաշխարհային ֆեդերացիայի և Ասիայի և Օվկիանիայի ֆոնդային բորսաների ֆեդերացիայի անդամ է։ Այն Հարավարևելյան Ասիայի պետությունների ասոցիացիայի երկրորդ խոշորագույն շուկայական կապիտալիզացիան է Ինդոնեզիայի ֆոնդային բորսայից հետո՝ 585,97 միլիարդ ԱՄՆ դոլար 2023 թվականի սեպտեմբերի դրությամբ։

## Պատմություն
Բորսան ստեղծվել է 1999 թվականի դեկտեմբերի 1-ին՝ որպես հոլդինգային ընկերություն։ Որոշ նախկին բորսայական ընկերությունների բաժնետիրական կապիտալը, մասնավորապես՝ Սինգապուրի ֆոնդային բորսան (SES) և 1984 թվականին հիմնադրված Սինգապուրի միջազգային արժութային բորսան և Securities Clearing and Computer Services Pte Ltd-ն (SCCS) չեղյալ են հայտարարվել և նոր բաժնետոմսեր են թողարկվել այդ ընկերություններում, որոնք ամբողջությամբ վճարվել են բորսայի կողմից։ Այս կերպ՝ նախկինում այս երեք ընկերություններին պատկանող բոլոր ակտիվները փոխանցվել են Սինգապուրի բորսային։ SES, SIMEX և SCCS ընկերություններում նախկինում բաժնետոմսեր ունեցող բաժնետերերը ստացել են նոր թողարկված SGX բաժնետոմսեր։

2000 թվականի նոյեմբերի 23-ին բորսան դարձել է երրորդ բորսան Ասիա-Խաղաղօվկիանոսյան տարածաշրջանում, որը ցուցակագրվել է հանրային առաջարկի և մասնավոր տեղաբաշխման միջոցով Ավստրալիայի արժեթղթերի բորսայից հետո, որը ցուցակագրվել է 1998 թվականին, իսկ Հոնկոնգի ֆոնդային բորսան ավելի վաղ դա արել՝ 2000 թվականին։ Ցուցակված իր սեփական բորսայում՝ ՍԲ բաժնետոմսը հենանիշային ինդեքսների բաղադրիչ է, ինչպիսիք են MSCI Singapore Free Index-ը և Straits Times Index-ը։

2006 թվականի մայիսին բորսան գործարկել է Ասիայի առաջին արտաբարկետային քլիրինգային հարթակը, որը կոչվում է SGX AsiaClear. OTC այլ արտադրանքների փաթեթի համար հակակուսակիցների ռիսկերը նվազեցնելու և իրացվելիությունը բարձրացնելու համար։ Այն ստացել է «OTC» առևտրի գրանցում և քլիրինգի փոխանցում բեռնափոխադրումների լայն շրջանակի և նավթի սվոպների համար։ Դրանից կարճ ժամանակ անց սկսվել է աշխարհում երկաթի հանքաքարի փոխանակման առաջին հաշվանցումն ու կարգավորումը և այդ ժամանակից ի վեր դարձել է երկաթի սվոպների աշխարհում ամենամեծ ընկերությունը։

2006 թվականի սեպտեմբերի 25-ին գործարկվել է Ասիական ածանցյալ գործիքների համատեղ բորսան, որը Սինգապուրի Բորսայի և Chicago Board of Trade-ի (CBOT) համատեղ ձեռնարկությունն է։ Այնուամենայնիվ այս համատեղ ձեռնարկությունը չեղարկվել է 2007 թվականի նոյեմբերին, երբ CME Groups-ը համատեղ ձեռնարկության իր 50% բաժնեմասը վաճառել է Սինգապուրի բորսային։ JADE-ով նախկինում վաճառվող պայմանագրերը փոխանցվել են բորսայի QUEST առևտրային հարթակին։

2007 թվականի մարտին բորսան 42,7 միլիոն դոլարով գնել է Բոմբեյի ֆոնդային բորսայի 5% բաժնետոմսերը։

2007 թվականի հունիսի 15-ին Tokyo Stock Exchange, Inc.-ը հայտարարել է, որ ձեռք է բերել ՍԲ-ի 4,99% բաժնեմասը։ Այդ ժամանակից ի վեր բաժնետոմսերի արժեքը նվազել է և Տոկիոյի ֆոնդային բորսան որոշում է կայացրել վաճառել Սինգապուրի բորսայում իր ունեցած բաժնետոմսերը իր մայր ընկերությանը՝ Tokyo Stock Exchange Group, Inc.-ին։

2008 թվականի հունվարի 31-ին ՍԲ-ն ձեռք է բերել Philippine Dealing System Holdings Corp-ի 20% բաժնեմասը, որը դարձել է ՍԲ-ի հետ համակցված ընկերություն։

2008 թվականի ապրիլի 18-ին ՍԲ-ն բացել է իր ներկայացուցչությունը Պեկինում։

2008 թվականի սկզբին ՍԲ-ն համաձայնություն է ձեռք բերել գնել Սինգապուրի ապրանքային բորսայի առնվազն 95%-ը։ 2008 թվականի հունիսի 30-ին ՍԲ-ն ավարտել է Singapore Commodity Exchange Ltd-ի (SICOM) ձեռքբերումը, որն այժմ 100% դուստր ընկերություն է համարվում։

2009 թվականի օգոստոսին ՍԲ-ն Chi-X Global-ի հետ համատեղ ձեռնարկություն է ստեղծել, որը կոչվում է Chi-East: 2010 թվականի հոկտեմբերի սկզբին այս համատեղ ձեռնարկությունը հավանություն է ստացել Սինգապուրի արժութային մարմնից՝ դարք փուլ առևտրային հարթակ գործարկելու համար։

2010 թվականի հունիսի 8-ին ՍԲ-ն հայտարարել է, որ գրասենյակ է բացել Լոնդոնում։ Սա ՍԲ-ի քայլերի մի մասն է իր «Reach» նախաձեռնության մեջ՝ 250 միլիոն դոլար ներդրում կատարելու մեջ։ Իրականացնելով այս նախաձեռնությունը՝ ՍԲ- նախատեսում է ստեղծել աշխարհի ամենաարագ առևտրային շարժիչը և տվյալների կենտրոնը, ինչպես նաև աշխարհի առևտրային համայնքները միացնել Սինգապուրին։ Նոր առևտրային հարթակը` SGX Reach-ը, Սինգապուրի բորսային կմատակարարվի ՕԷՄԷՔՍ-ի, Voltaire-ի և HP-ի կողմից։ Այս հարթակը հիմնված է GENIUM-ի՝ NASDAQ OMX-ի կողմից մշակված առևտրային հարթակի վրա։

2016 թվականի նոյեմբերին Սինգապուրի բորսան (ՍԲ) ձեռք է բերել Բալթյան բորսան, որի կենտրոնակայանը գտնվում է Լոնդոնում։

2011 թվականի փետրվարին բորսան համագործակցություն է սկսել ՕԷՄԷՔՍ-ի հետ՝ ընկերությունների համար գործիքների և լուծումների փաթեթ տրամադրելու համար, որը նախատեսված է Ասիայում ցուցակված ընկերություններին աջակցելու համար։

ՍԲ-ն նախատեսում է 2012 թվականի ապրիլի 2-ին ներդնել արժեթղթերի երկակի արժույթով առևտուր, որը ներառում է բաժնետոմսեր, պարտատոմսեր և ցուցակված այլ ներդրումներ երկու տարբեր անվանական արժեքներով՝ Սինգապուրյան և ԱՄՆ դոլար։

2013 թվականի հոկտեմբերին չափից դուրս շահարկումները հանգեցրել են երեք հիմնական բաժնետոմսերի գների կտրուկ անկման՝ Blumont Group Ltd-ի, Asiasons Capital Ltd.-ի և LionGold Corp.-ի, որոնք բորսայի և Սինգապուրի դրամավարկային մարմնի մաս են, իսկ 2014 թվականի փետրվարին համատեղ խորհրդատվական փաստաթուղթ է թողարկել, որը սահմանում է մի շարք բարելավումներ արժեթղթերի շուկան ամրապնդելու և ներդրողներին սպեկուլյատիվ և շուկայական մանիպուլյատիվ վարքագծից պաշտպանելու համար։ Բարելավումները ներառել են հիմնական ցուցակում գրանցված թողարկողների համար նվազագույն առևտրային գնի կիրառումը, որը պահանջում էր կարճ դիրքերի մասին հաշվետվություններ և երեք անկախ կարգավորող մարմինների ստեղծում։

2018 թվականի փետրվարի 6-ին Սինգապուրի բորսան և Մալայզիայի բորսան հայտարարել են առաջարկվող ֆոնդային շուկայի առևտրային կապի մասին, որը կգործի մինչև 2018 թվականի վերջ։ Նոր կապը ներդրողներին հնարավորություն կտա արդյունավետ կերպով իրականացնել բաժնետոմսերի առևտուր։ Ի լրումն առևտրի այն կներառի վաճառվող բաժնետոմսերի քլիրինգը և հաշվարկը, հետառևտրային պայմանավորվածությունների համար անհրաժեշտ ընթացակարգերը։ Մինչ կապի գործարկումը, Սինգապուրի արժութային մարմինը և Մալայզիայի արժեթղթերի հանձնաժողովը պետք է աշխատեն անդրսահմանային վերահսկողության և կիրարկման պայմանավորվածությունների վրա։ 2018 թվականի Մալայզիայի ընդհանուր ընտրությունների արդյունքներից հետո ֆոնդային շուկայի կապի պլանները կասեցվել են։

2020 թվականի հունվարի 21-ին Սինգապուրի բորսան առաջին անգամ ընդգրկվել է Bloomberg-ի գենդերային հավասարության ինդեքսում (GEI)՝ ի նշան գենդերային հավասարության, ինչպես նաև բազմազանության և խորհրդում ներկայացվածության իր հանձնառության։

### Միաձուլման բանակցություններ
Սինգապուրի բորսան բանակցություններ է վարել Ավստրալիայի արժեթղթերի բորսայի հետ միաձուլման շուրջ, որը գործարքի հաջողության դեպքում կստեղծեր 14 միլիարդ ԱՄՆ դոլարի շուկայական արժեք ունեցող բորսա։ Ավստրալիայի մրցակցության և սպառողների պաշտպանության հանձնաժողովը 2010 թվականի դեկտեմբերի 15-ին ասել է, որ դեմ չի լինի ՍԲ կողմից ԱԱԲ-ի գրավմանը։

ԱԱԲ-ն գնելու ԱԲ-ի ծրագրերը քննադատության են արժանացել Տոկիոյի ֆոնդային բորսայի կողմից, որը ՍԲ-ի երկրորդ խոշոր բաժնետերն է։ ՏՖԲ-ի ներկայացուցիչն ասել է, որ ԱԱԲ-ի համար ՍԲ-ի հայտը «կնշանակի ամրապնդման մրցավազք»։ ՏՖԲ-ի ղեկավար Ացուշի Սաիտոն վախենում է Տոկիոյի ֆոնդային բորսայի մեկուսացումից՝ գրավման արդյունքում։

ՍԲ-ն վերանայել է իր նախնական առաջարկը` փորձելով հաղթահարել ծրագրերի որոշ հակադրությունները։ Սա նվազեցրել է միավորված ընկերության խորհրդում Սինգապուրի քաղաքացիների թիվը և լրացուցիչ տեղեր է տվել ավստրալացիներին։ Այնուամենայնիվ, 2011 թվականի ապրիլի 8-ին Ավստրալիայի գանձապահ Ուեյն Սվանը որոշում է կայացրել արգելափակել երկու բորսաների միաձուլումը։ Հայտարարությունից հետո, որ դաշնային կառավարությունը արգելափակելու է միաձուլումը, ՍԲ-ն հետ է կանչել ԱԱԲ-ի բաժնետոմսերի իր հայտը և որոշել աճի հնարավորություններ փնտրել այլուր։

2012 թվականի հուլիսի դրությամբ ՍԲ-ն միաձուլման բանակցություններ է վարել Լոնդոնի ֆոնդային բորսայի հետ և երկու բորսաներն ստորագրել են խաչաձև առևտրային համաձայնագիր։ Այնուամենայնիվ, հուլիսի 20-ին ՍԲ-ն ասել է, որ պլաններ չկան ԼՖԲ-ի ձեռքբերման կամ միաձուլման համար։

## Կառուցվածք
Սինգապուրի բորսայում գործարկում է մի քանի տարբեր ստորաբաժանումներ, որոնցից յուրաքանչյուրը պատասխանատու է որոշակի բիզնեսի հետ աշխատելու համար՝

* ՍԲ ԷԱՀ (Էլեկտրոնային առևտրային համակարգ), ապահովում է գլոբալ առևտրային մուտք դեպի ՍԲ շուկաներ, որտեղ հաճախորդների 80 տոկոսը Սինգապուրից դուրս են,
* ՍԲ Ածանցյալ գործիքների առևտուր, ապահովում է ածանցյալ գործիքների առևտուրը,
* ՍԲ ԱԱ (Արժեթղթերի առևտուր), ապահովում է արժեթղթերի առևտուրը,
* ՍԲ ԱՄ (Ածանցյալների մաքրում)՝ դուստր ձեռնարկություն քլիրինգի և հաշվարկային գործառնությունների համար,
* ՍԲ AsiaClear, առաջարկում է քլիրինգի ծառայություններ առանց բաժնետոմսի նավթի փոխանակման և ֆորվարդային բեռնափոխադրումների պայմանագրերի համար,
* ՍԲ Reach՝ էլեկտրոնային առևտրային հարթակ,
* Կենտրոնական Դեպոզիտարիա՝ դուստր ձեռնարկություն, որը պատասխանատու է արժեթղթերի քլիրինգի, հաշվարկման և դեպոզիտարիայի ծառայությունների համար,
* Asian Gateway Investments Pte Ltd. ամբողջությամբ պատկանող դուստր ձեռնարկություն
* Սինգապուրի ՏՏ լուծումների փոխանակում, ապահովում է համակարգչային ծառայություններ և սպասարկում, ինչպես նաև ծրագրային ապահովման սպասարկում։

## Առևտրային համակարգ
Բորսան գործարկել է ՍԲ Գնանշման և կատարման համակարգը 2004 թվականի օգոստոսին։ Համակարգն օգտագործվում է բորսայի կողմից ածանցյալ գործիքների և արժեթղթերի առևտրի համար։

## Ֆինանսական կատարողականություն
2010 թվականի հունվարի 31-ի դրությամբ ՍԲ-ն ունեցել է 774 ցուցակված ընկերություն, որոնց ընդհանուր շուկայական կապիտալիզացիան կազմում էր 650 միլիարդ S$: ՍԲ-ի եկամուտները հիմնականում արժեթղթերի շուկայից են (75%) և ածանցյալ գործիքների շուկայից (25%)։

Սինգապուրի բորսան 2010 թվականի ֆինանսական տարվա առաջին կիսամյակի համար հայտնել է $165,8 մլն զուտ շահույթ։ Առանց չկրկնվող հոդվածների՝ զուտ շահույթը 7%-ով ավելի է եղել 2009 թվականի առաջին կիսամյակի համեմատ (159,2 մլն դոլար)։ 2010 ֆինանսական տարվա երկրորդ եռամսյակում, առանց չկրկնվող հոդվածների, $77.0 մլն զուտ շահույթը 3%-ով ավելի է, քան մեկ տարի առաջ։ Գործառնական հասույթն ավելացել է 6%-ով՝ հասնելով 324,0 մլն դոլարի (2009 թվականի ֆինանսական տարվա առաջին կիսամյակ՝ 304,9 մլն դոլար)։

## Կորպորատիվ կառավարման օրենսգիրք
Բազմաթիվ ուղեցույցներ նախատեսվում է տեղափոխել ՍԲ ցուցակման կանոններ։ Խորհրդի անդամների առնվազն մեկ երրորդը պետք է լինեն անկախ տնօրեններ։ Տնօրենի անկախությունը գնահատելու բաժնետիրական շեմը 10%-ից իջեցվել է մինչև 5%-ի։ Տնօրենն այլևս անկախ չի լինի, եթե նա կամ ընտանիքի անմիջական անդամը 5% կամ ավելի բաժնետոմս ունեցող զգալի բաժնետեր է։ Նախագահի և գործադիր տնօրենի միջև հարաբերությունները պետք է բացահայտվեն, եթե նրանք ընտանիքի անմիջական անդամներ են։ Կլինի առաջարկվող 9 տարվա սահմանափակում անկախ տնօրենների համար՝ որպես խիստ սահմանափակում, կամ ինը տարուց ավելի պաշտոնավարած անկախ տնօրենների նշանակումը կդրվի տարեկան քվեարկության, որը պահանջում է բոլոր բաժնետերերի մեծամասնության և չվերահսկող բաժնետերերի մեծամասնության հաստատումը:, երեք տարվա անցումային ժամկետով, որը պետք է տրամադրվի՝ անկախ ընդունված տարբերակից։ Տնօրենները պետք է ներկայացվեն վերանշանակման և վերանշանակման առնվազն երեք տարին մեկ անգամ։ Եթե շահաբաժինները չեն վճարվում, ընկերությունները պետք է նշեն պատճառը։

Սինգապուրի կորպորատիվ կառավարման խորհուրդն առաջարկում է պարտադրել «իննամյա կանոն», որը կվերագնահատի, թե արդյոք ցուցակված ընկերությունների երկարամյա անկախ տնօրենները որակավորվելու են որպես անկախ այդ պաշտոնում այդքան երկար մնալուց հետո։ Առաջարկն արվել է ընկերություններին խրախուսելու համար թարմացնել և ավելի շատ բազմազանություն ներմուծել իրենց նիստերի դահլիճներում։ Սինգապուրի բորսան փնտրել է հանրային կարծիք, թե արդյոք այն պետք է ներառվի Ցուցակման կանոններում, և հանրային խորհրդակցությունը փակվել է մարտի 15-ին։

## Սինգապուրի բորսայում ցուցակված ընկերություններ
2022 թվականի փետրվարի դրությամբ Սինգապուրի բորսայում եղել է 672 ցուցակված ընկերություն (առանց Համաշխարհային դեպոզիտարիայի անդորրագրերին, հեջ-ֆոնդերի և պարտքային արժեթղթերի)՝ 899,124 միլիոն սինգապուրյան դոլար (մոտ 657 միլիարդ ԱՄՆ դոլար) շուկայական կապիտալիզացիայով։

## Խոշոր բաժնետերեր
Ստորև ներկայացված են ՍԲ-ի 10 խոշորագույն բաժնետերերը 2022 թվականի հունիսի 30-ի դրությամբ՝
# SEL Holdings Pte Ltd – 23,41%
# Citibank Nominees Singapore Pte Ltd – 16,09%
# DBSN Services Pte Ltd – 10,88%
# Raffles Nominees (Pte) Limited – 9,65%
# HSBC (Սինգապուր) Nominees Pte Ltd – 8,42%
# DBS Nominees (Մասնավոր) Limited – 5,42%
# Phillip Securities Pte Ltd – 1,41%
# BPSS Nominees Singapore (Pte) Ltd – 1.03%
# United Overseas Bank Nominees (Մասնավոր) Limited – 0,69%
# CGS-CIMB Securities (Սինգապուր) Pte Ltd – 0,38%

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:1999 հիմնադրումներ Սինգապուրում
Կատեգորիա:1999 հիմնադրված ընկերություններ
Կատեգորիա:Բորսաներ
Կատեգորիա:Ընկերություններ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Սինգապուրի շենքեր և կառույցներ
Կատեգորիա:Սինգապուրի տնտեսություն
Կատեգորիա:Ֆոնդային բորսաներ
Կատեգորիա:Ֆոնդային բորսաներ ըստ երկրների