SOS

250px|մինի|աջից|SOS ազդանշանի փորձարկում
250x250px|մինի|աջից|SOS ազդանշան
**SOS (ՍՕՍ)** ( (փրկեք մեր հոգիները), Save Our Ship (Փրկեք մեր նավերը), Swim Or Sink (լողացեք կամ խեղդվեք), Stop Other Signals (վերջացրեք այլ ազդանշանները) ինչպես նաև ռուսերեն տարբերակը՝ Փրկեք մահից), համաշխարհային (կապի) ազդանշան։ Ստեղծել է Մորզեն։ Օգտագործվում է Մորզեի այբուբենի հետ միասին (նաև առանձին)։ Ազդանշանը իրենից ներկայացնում է՝ «3 կետ - 3 գծիկ - 3 կետ»։

## Պատմություն
1903 թվականին Բեռլինում կայացած անլար հեռագրության նախնական կոնֆերանսում իտալացի ներկայացուցիչ կապիտան Կվինտինո Բոնոմոն քննարկել է ընդհանուր գործողակարգերի անհրաժեշտությունը՝ առաջարկելով, որ «վտանգի մեջ գտնվող նավերը... պետք է ուղարկեն SSS DDD ազդանշանը որոշ րոպեների ընդմիջումներով»:

Միջազգային կանոնների բացակայության պայմաններում առանձին կազմակերպությունները ստիպված էին մշակել իրենց սեփական գործելակարգերը: 1904 թվականի հունվարի 7-ին Marconi International Marine Communication Company-ն հրապարակել է «Շրջաբերական 57», որտեղ նշված էր, որ ընկերության համաշխարհային բոլոր կայանքների համար 1904 թվականի փետրվարի 1-ից սկսած «վտանգի մեջ գտնվող կամ այլ կերպ օգնության կարիք ունեցող նավերը պետք է օգտագործեն CQD ազդանշանը»: 1906 թվականին ԱՄՆ ռազմածովային ուժերի առաջարկն էր, որ միջազգային ազդանշանային կոդերի դրոշների ազդանշանները պետք է ընդունվեն ռադիոյով օգտագործելու համար, ներառյալ NC, որը նշանակում էր «Վտանգում է; անհրաժեշտ է անհապաղ օգնություն»:

Գերմանիան առաջին երկիրն էր, որ ընդունեց SOS վտանգի ազդանշանը, որը կոչվում էր Notzeichen ազդանշան՝ այն ներառելով ռադիոկապի ազգային կանոններում, որոնք ուժի մեջ մտան 1905 թվականի ապրիլի 1-ից:

Մորսի ամերիկյան կոդում, որը օգտագործվում էր բազում ափամերձ նավերի կողմից ԱՄՆ-ում քսաներորդ դարի առաջին կեսին, երեք գծիկ նշանակում էր թիվ «5», այդ պատճառով որոշ դեպքերում վտանգի ազդանշանը ոչ ֆորմալ կերպով կոչվում էր «S 5 S»:

## SOS ազդանշանի Մորսի կոդով փոխանցման եղանակներ
Մորսի կոդով SOS ազդանշանը կարող է փոխանցվել հետևյալ կերպ.
* Օգտագործելով լապտեր
* Փոխանցելով ազդանշանը ռադիոյով կամ հեռախոսով 
* Ուղարկելով տեքստային հաղորդագրություն կետերի և գծիկների համադրությամբ
* Ցցելով որևէ առարկայի վրա (օգտագործվում է սուզանավերի կողմից)
* Սուլիչով:

## Բառային կոդ «Mayday»
Աուդիոռադիոհաղորդիչների զարգացման հետ առաջացավ ձայնային վտանգի արտահայտության անհրաժեշտություն, և «Mayday» (ֆրանսիական m'aider «օգնեք ինձ» արտահայտությունից) ընդունվեց 1927 թվականի Միջազգային ռադիոկոնվենցիայով որպես SOS-ի ձայնային համարժեքը: «TTT»-ի համար համարժեք ձայնային ազդանշանը «Sécurité» (ֆրանսիական sécurité «անվտանգություն» բառն է) է նավարկության անվտանգության համար, մինչդեռ «Pan-pan» (ֆրանսիական panne «խափանում» բառից; Մորսի կոդով «XXX») ազդանշանում է հրատապ, բայց անմիջապես վտանգավոր չլինող իրավիճակին:

## Առաջին օգտագործում
* Ասվում է, որ առաջին անգամ SOS ազդանշանը արձակվել է Տիտանիկի խորտակման ժամանակ, 1912 թվականի ապրիլի 15-ին, ժամը՝ 00։45։
* Շատ գիտնականներ ասում են, որ առաջին անգամ SOS ազդանշանը հնչել է «Սլավոնիա» շոգենավից, 1909 թվականի հունիսի 10-ին։ 
* SOS ազդանշանը օգտագործվել է «Կենտուկի» շոգենավի խորտակման ժամանակ, երբ շոգենավի վրա մեծ ալիք է բարձրացել, շոգենավի անձնակազմը SOS ազդանշան է արձակել և բարեբախտաբար փրկվել է։

## Արվեստում
* SOS ազդանշանի արձակման վերաբերյալ, իր երգերում է օգտագործել Վլադիմիր Վիսոցկին։
* SOS ազդանշանը օգտագործվել է նաև «72 մետր» և «Պատահար 36-80 փակուղում» ֆիլմերում։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* SOS ռադիոազդանշան
* The Telegraph Office Magazine Volume 

Կատեգորիա:Ռադիոկապ