Յուրի Ավերբախ

**Յուրի Լվովիչ Ավերբախ** (, ), խորհրդային շախմատիստ,  շախմատային շարժման և  զարգացման միջազգային  գործիչ, միջազգային գրոսմայստեր (1952), շախմատային կոմպոզիտոր, միջազգային կարգի մրցավար (1969),  ԽՍՀՄ սպորտի վաստակավոր վարպետ (1965), ԽՍՀՄ չեմպիոն (1954)։

2022 թվականին ողջ գրոսմայստերների մեջ ամենատարեցն էր։

## Կենսագրություն
Ծնվել է Կալուգայում,  հայրը անտառապետ է աշխատել Կալուգայի անտառներում, վառելափայտ է մատակարարել Մոսկվային, այնուհետև  աշխատել է «Էկսպորտլես» տրեստում, 1930-ականներին ձերբակալվել է, կարճ ժամանակ անց ազատ է արձակվել և զբաղվել փայտանյութի առևտրով Կոտլասում և Կինեշեմայում։ Մայրը եղել է ուղղափառություն դավանող կին, աշխատել է ազգային կրթական համակարգում, ուսուցանել է ռուսաց լեզու և գրականություն։ Յուրիի մանկական դաստիարակության վրա մեծ ազդեցություն է ունեցել նրա պապիկը՝ Միքայել Վինոգրադովը, ով հարկային ծառայության պալատում եղել է ոչ մեծ  պաշտոնյա։

1925 թվականին նրանց ընտանիքը տեղափոխվում է Մոսկվա։ Ավերբախը սովորել է Մեդվեդնիկովի գիմնազիայում։ 9-րդ դասարանում ընթերցել է Շեքսպիրի բոլոր ստեղծագործությունները։ Նրա անձի  ձևավորման համար մեծապես ազդել է պրոֆեսոր-լեզվաբան Միխայիլ Նիկոլաևիչ Պետրերսոնը, որն ապագա գրոսմայստերին ներշնչեց  ռուսական և  արտասահմանյան գրականության նուրբ ճաշակով։ Հաճախ է ընթերցել Սերգեյ Ակսակովի, Լև Տոլստոյի, Վալենտին Կատաևի ստեղծագործությունները։ Սիրել է դահուկներ քշել, հոկեյ և վոլեյբոլ խաղալ, հավաքել է դրոշմանիշներ, մեկ տարի զբաղվել է բռնցքամարտով, բռնցքամարտիկի ձեռնոցները փոխել է շախմատի հետ և Գորկու անվան զբոսայգում տեղի ունեցած մրցաշարում լրացնել 4-րդ կարգի նորման։ 1939 թվականին ընդունվել է Մոսկվայի Ն. Բաումանի անվան պետական տեխնիկական համալսարանը, շախմատով սկսել է լրջորեն զբաղվել համալսարանն ավարտելուց  հինգ տարի անց։ Ավելի շատ նա գնահատել է շախմատի ոլորտում հետազոտական աշխատանքները։

1941—1943 թվականներին սովորել է Իժևսկում, 1943 թվականի ապրիլին  վերադարձել է Մոսկվա։ Ուսանողական տարիներին տիրապետել է անգլերեն լեզվին, որը հետագայում նրան անհրաժեշտ եղավ մարզչական և կազմակերպչական աշխատանքներում։

## Շախմատային և պրոֆեսիոնալ  կարիերա
Ավերբախը երեք տարեկանից ընտանիքի անդամների հետ  շախմատ է խաղացել, 1938 թվականին դպրոցականների համամիութենական մրցաշարում գրավել է առաջին տեղը, 1944 թվականից ԽՍՀՄ սպորտի վարպետ է, եղել է  Մոսկվայի եռակի չեմպիոն (1949, 1950, 1962), Մերձբալթիկայի առաջնության հաղթող (1946),  Ռյումինի հուշամրցաշարի հաղթող  (1948)։ 1954 թվականին դարձել է ԽՍՀՄ չեմպիոն։ Մոսկվայի հավաքականի  կազմում  մասնակցել է ԽՍՀՄ ժողովուրդների սպարտակիադային։ Միջազգային մրցաշարերի մասնակցել է 1949 թվականից։
[300px|thumb|right|[Վասիլի Սմիսլովը (ձախից) և  Յուրի Ավերբախը (աջից), 2002]]

Եղել է «Զենիթ» մարզական ընկերության անդամ։

Շախմատին զուգահեռ սովորել և աշխատել որպես ինժեներ։ Նա ավարտել է Մոսկվայի Ն. Բաումանի անվան պետական տեխնիկական համալսարանի Ներքին այրման շարժիչ ամբիոնը։

Կազմել է շախմատային բազմաթիվ էտյուդներ։ Ավերբախի հիմնական հետազոտությունները նվիրված են շախմատային վերջնախաղերին և սկզբնախաղերին։ Հին հնդկական պաշտպանության տարբերակներից մեկը նրա  անունով է՝  Ավերբախի համակարգ (Ավերբախի տարբերակ)․ 1.d4 Ձf6 2.c4 g6 3.Ձc3 Փg7 4.e4 d6 5.Փe2 0-0 6.Փg5։ Հեղինակ ու համահեղինակ է բազմաթիվ գրքերի։ Նրա շատ գրքեր թարգմանվել են տարբեր լեզուներով։

## Ընտանիք
*Կինը՝ Իդա Իվանովնա
*Աղջիկը՝ Եվգենյան (1945) որոշ ժամանակ ամուսնացած է եղել  գրոսմայստեր Մարկ Տայմանովի հետ։

## Մարզական արդյունքներ

## Գրքեր
* Как решать шахматные этюды (1957)
* В поисках истины (Записки гроссмейстера) (1967)
* Шахматный самоучитель (1970)
* Что нужно знать об эндшпиле (1979)
* Small Chess Dictionary (1980, Белград)
* Шахматные окончания. Пешечные, слоновые, коневые (1956)
* Шахматные окончания. Конь против слона, ладейные (1958)
* Шахматные окончания. Ферзевые, ладья против легкой фигуры (1962)
* Шахматные окончания. Слоновые окончания|Слоновые и коневые (1980, 2-е изд.)
* Шахматные окончания. Слон против коня. Ладья против легкой фигуры (1981, 2-е изд.)
* Шахматные окончания. Ферзевые (1982, 2-е изд.)
* Шахматные окончания. Пешечные (1983, 2-е изд.)
* Шахматные окончания. Ладейные (1984, 2-е изд.)
* Матч на первенство мира: Мерано-81 (1982)
* Schachtaktik für Fortgeschrittene (1983, Берлин)
* Избранные партии (1998)
* Школа середины игры (2000)
* Школа эндшпиля (2000)
* Шахматная Академия (2002)
* Шахматы на сцене и за кулисами (2003)
* О чём молчат фигуры (2007)
* Жизнь шахматиста в системе. Воспоминания гроссмейстера (2012)

## Գրքեր Ավերբախի համահեղինակությամբ
* Азбука шахмат (1967)
* Шахматные олимпиады (1974)
* Путешествие в шахматное королевство (1976)
* Шахматные окончания (в 4 томах) (1981—84)
* Шахматная школа (Курс лекций для шахматистов-разрядников) (1976)
* Путешествие в шахматное королевство (1988) в соавторстве с М. А. Бейлин Издательство «Физкультура и спорт»
* Метеоры (2005, в соавторстве с Л. С. Верховским)
* Учебник шахматной игры (2013)

## Վարկանիշի փոփոխության գծապատկեր

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Ժողովուրդների բարեկամության շքանշանի դափնեկիրներ
Կատեգորիա:Շախմատի գրոսմայստերներ
Կատեգորիա:Շախմատիստներ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Մոսկվայի պետական տեխնիկական համալսարանի շրջանավարտներ
Կատեգորիա:Խորհրդային տղամարդ գրողներ
Կատեգորիա:Ռուս շախմատիստներ
Կատեգորիա:Ռուս հրապարակախոսներ
Կատեգորիա:Խորհրդային լրագրողներ
Կատեգորիա:Երկարակյացներ