Կարգիլի պատերազմ

**Կարգիլի պատերազմ**, սահմանային ռազմական հակամարտություն Հնդկաստանի և Պակիստանի միջև, որը տեղի է ունեցել 1999 թվականին։

1999 թվականի սկզբներին Պակիստանի զինված ուժերը անցել են «վերահսկողության սահմանագիծը» և նվաճել որոշ հնդկական տարածքներ` մասնավորապես Կարգիլի շրջանը։ Հնդակստանը ձեռնարկել է մեծածավալ ռազմական և դիվանագիտական հարձակում` Պակիստանի զինված ուժերի ստորաբաժանումները իր տարածքից հեռացնելու համար։ Երկու ամիս տևած ռազմական գործողությունների ընթացքում հնդկական զորքերը վերադարձրել էին գրավյալ տարածքների մեծ մասը։ Մտավախություն ունենալով, որ հակամարտությունը կարող է վերածվել լայնամասշտաբ պատերազմի, միջազգային հանրությունը, ԱՄՆ-ի գլխավորությամբ, մեծացրել է միջազգային ճնշումը Պակիստանի վրա` հնդկական տարածքներից զորքերը դուրս բերելու համար։ Հանդիպելով միջազգային մեկուսացմանը` Պակիտսանի արդեն թույլ տնտեսությունը ավելի է թուլանում։ Պակիստանի ուժերի ոգին զգալիորեն անկում է ապրում զորքերը դուրս բերելուց հետո` մեծ կորուստներ ունենալու պատճառով։ Կառավարությունը հրաժարվում է ընդունել մահացած զինվորների մարմինները, որը բողոքների և ցույցերի պատճառ է դառնում երկրի հյուսիսային շրջաններում։ Սկզբնապես Պակիստանը չէր ընդունում կորուստների իրական քանակը, բայց ավելի ուշ Նավազ Շարիֆը փաստում է, որ շուրջ 4 հազար զինվորներ են զոհվել գործողության ընթացքում և Պակիստանը պարտվել է։ Մինչև 1999 թվականի հուլիս ամիսը կազամկերպված ռազմական գործողությունները Կարգիլում դադարեցվում են։

## Նախապատմություն
1998 թվականի վերջին և 1999 թվականի սկզբին Հնդկաստանի և Պակիստանի միջև հարաբերությունների մեջ նկատվել է նկատելի ջերմացում։ Այդ ընթացքում երկրների միջև ամենաբարձր մակարդակով տեղի են ունեցել հանդիպումներ, փետրվարին Հնդկաստանի վարչապետ Ատալ Բիհարի Վաջպային այցելել է պակիստանական Լահոր քաղաքը, որտեղ ավտոբուսային հաղորդակցություն է սկսել իր և Ամրիստար քաղաքի հետ։ Երկրների միջև ստորագրվել էր Լահորի հռչակագիրը, որը զինվորագրված էր այդ երկրների կողմից իջեցնել միջուկային զենքի պատահաբար և չվավերացված օգտագործումները (1998 թվականին երկու պետություններն էլ իրականացրել են միջուկային փորձություններ)։ Միևնույն ժամանակ երկկողմանի հարաբերությունների մեջ գլխավոր խնդիրը մնում էր Ջամմու և Քաշմիր նահանգի հարցը, որը 1947-1948 թվականների պատերազմից հետո բաժանված էր վերահսկողության գծով։ Նահանգի հնդկական մասում շարունակում էին գործել պարտիզանները, որոնք ցանկանում էին բաժանել այն Հնդկաստանից և միացնել Պակիստանին։ Վերահսկողության գծում երկու պետությունների միջև պարբերաբար լինում էին հրետանային փոխհրաձգություններ։

## Համակամարտության ավարտ
[մինի|ձախից|[ՄիԳ-21, օգտագործվել է Կարգիլի պատերազմի ժամանակ]]
Համակամարտությունն ավարտել է հնդիկների հաղթանակով, քանի որ նրանց հաջողվել է վերադարձնել գրեթե բոլոր տարածքները, որոնք պատերազմի առաջին օրերին նվաճվել էին պակիստանցիների կողմից։

Հաղթանակի հաջողվել է հասնել զորքերի բարձր լարվածությամբ՝ ստեղծելով բազմակի թվային առավելություն՝ ավիացիայի և ծանր սպառազինության օգտագործմամբ։ ԱՄՆ-ն չի օգնել Պակիստանին Կարգիլի պատերազմի ժամանակ և անգամ ճնշում է գործադրել Պակիստանի կառավարության վրա ռազմական գործողությունները դադարեցնելու համար։

հակամարտությունն իր հետևից թողել է մի շարք չվորոշված հարցեր, որը բերել է 2001-2002 թվականների Հնդկաստանի և Պակիստանի միջև հերթական հակամարտությանը։

## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն
### Կարգիլի պատերազմի մասին հնդկական աղբյուրներ
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* <

### Կարգիլի պատերազմի մասին պակիստանական աղբյուրներ
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 

## Արտաքին հղումներ
* Indian Armed Forces site on Kargil
* Impact of the conflict on civilians – BBC

## Աղբյուրներ
* Asymmetric Warfare in South Asia: The Cause and Consequences of the 1999 Limited War in Kargil the CCC Kargil Project.
* Kargil Conflict (GlobalSecurity.org)
* Limited Conflict Under the Nuclear Umbrella (RAND Corporation)
* War in Kargil (Center for Contemporary Conflict) (PDF)
* Essay on the outcomes of the Kargil War 
* 
*  (Executive summary of the report, Online)
* ''Limited War with Pakistan: Will It Secure India's Interests?'' ACDIS Occasional Paper by Suba Chandran, Published 2004 by Program in Arms Control, Disarmament, and International Security (ACDIS), University of Illinois.
* [An Analysis of the Kargil Conflict 1999, by [Shaukat Qadir], RUSI Journal, April 2002] (PDF)
* 

Կատեգորիա:1999 իրադարձություններ
Կատեգորիա:20-րդ դարի հակամարտություններ
Կատեգորիա:20-րդ դարի պատերազմներ
Կատեգորիա:Ասիայի ժողովուրների պատերազմներ
Կատեգորիա:Հարավային Ասիայի պատմություն
Կատեգորիա:Հնդկաստանի պատերազմներ
Կատեգորիա:Հնդկաստանի պատմություն
Կատեգորիա:Հնդկաստանի քաղաքականություն
Կատեգորիա:Պակիստանի պատերազմներ
Կատեգորիա:Պակիստանի պատմություն
Կատեգորիա:Պակիստանի քաղաքականություն
Կատեգորիա:Ջամմու և Քաշմիր
Կատեգորիա:Քաշմիր