Տան (քաղաք)

**Տան** (, ), հյուսիս-արևելյան Ֆարնսիայի Գրանդ Էստ ռեգիոնում գտնվող քաղաք և համայնք (նախկին Էլզաս, Լոթարինգիա և Շամպայն-Արդեն), Վերին Հռենոսի գավառ, Տան-Գեբվիլլերի շրջան, Սերնե կանտոն։ Մինչև 2015 թվականի մարտը համայնքը համարվում էր համանուն կանտոնի և շրջանի վարչական կենտորնը։

## Պատմություն
Քաղաքն առաջին անգամ գրավոր հիշատակվել է 1290 թվականին, իսկ քաղաքային իրավունք ստացել է 1360 թվականին։

Գլխավոր ճարտարապետական տեսարժան վայրը Սուրբ Ուբալդայի տաճարն է (фр., Սեն-Տիբո վանական եկեղեցի)։ Եկեղեցին, որի սրաձողի բարձրությունը կազմում է 76 մետր, կառուցվել է 1332-1516 թվականներին և համարվում է Էլզասի ամենագեղեցիկ եկեղեցին․ «Ստարսբուրգյան ամենաբարձրն է, ֆրայբուրգյան ամենամեծն է, իսկ Տանում՝ ամենագեղեցիկը»։ Եկեղեցին համարվում է գոթական ճարտարապետության քրեստոմատիական նմուշը Վերին Հռենոսի տարածաշրջանում։ 1841 թվականից տաճարը ճանաչվել է ֆրանսիական պատմական հուշարձան։ 
thumb|left|200px|Տան (1600 թվական)
Մինչև Երեսնամյա պատերազմը Տանը պատկանում էր Հաբսբուրգներ դինաստիային։ 1659 թվականին քաղաքը ֆրանսիական թագավոր Լյուդովիկոս XIV շնորհեց Ջուլիո Մազարինիին։

Սկսած XIX հարյուրամյակից մինչև 1960 թվականը Տանում արագորեն զարգանում էր տեքստիլային արտադրությունը։ Վերջինիս ավելացան նաև քիմիական ձեռնարկությունները (կտորների ներկումը), որը ներկայումս Եվրոպայի գործող քիմիական արտարություններից ամենահինն է։

1870 թվականին Ֆրանս-պրուսական պատերազմի արդյունքում Տանը, ինչպես և ողջ Էլզասը, անցան Գերմանիային։
thumb|left|200px|Տան, 1600 թվական
Առաջին համաշխարհային պատերազմի ժամանակ Ֆրնասիան 1914 թվականին հետ է գրավում Տանը։

Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի ժամանակ՝ 1940-1945 թվականներին քաղաքը կրկին անցավ Գերմանիային, սակայն 1945 թվականին վերջնականապես վերադարձվես Ֆրանսիային։

Ներկայումս *Տան և Ռոզեմոն կոմսերի (Comte de Thann et de Rosemont) տիտղոսը* կրում է Մոնակո կայրության կառավարող տան գլխավորը (այս պահին նա Ալբեր II-ն է)։

## Աշխարհագրական դիրքը
thumb|left|200px|Տեսարան տիեզերքից (NASA)
Տան քաղաքը գտնվում է Ֆրանսիայի արևելքում՝ Վերին Հռենոս դեպարտամենտի տարածքում Էլզաս, Լոթարինգիա և Շամպայն-Արդեն տարածքում և տեղակայված է Տուր գետի ափին՝ Վոգեզներ նախալեռներում՝ Մյուլուզից 15 կմ հյուսիս-արևմուտք։ Տան շրջանի վարչական կենտրոնն է (սուպերֆակտուրա)։

Համայնքի մակերեսը 12,51 կմ² է, բնակչությունը՝ 7981 մարդ (2006 թվական) կայունության տենդենցով․ 2012 թվականին եղել է 7931 մարդ, բնակչության խտությունը 634,0 մարդ/կմ² է։

## Բնակչություն
2011 թվականի համայնքի բնակչության թիվը կազմել է 7930 մարդ, իսկ 2012 թվականին՝ 7931 մարդ։  Բնակչության դինամիկան․

ImageSize = width:450 height:300
PlotArea = left:50 right:30 top:20 bottom:20
TimeAxis = orientation:vertical
AlignBars = justify
Colors =
  id:gray1 value:gray(0.9)
DateFormat = yyyy
Period = from:0 till:9000
ScaleMajor = unit:year increment:1000 start:0 gridcolor:blue
ScaleMinor = unit:year increment:250 start:0 gridcolor:gray1
PlotData =
  bar:1962 color:pink width:1
   from:0 till:7736 width:15 text:7736 textcolor:black  fontsize:8px
  bar:1968 color:pink width:1
   from:0 till:8318 width:15 text:8318 textcolor:black  fontsize:8px
  bar:1975 color:pink width:1
   from:0 till:8519 width:15 text:8519 textcolor:black  fontsize:8px
  bar:1982 color:pink width:1
   from:0 till:7788 width:15 text:7788 textcolor:black  fontsize:8px
  bar:1990 color:pink width:1
   from:0 till:7751 width:15  text:7751 textcolor:black  fontsize:8px
  bar:1999 color:pink width:1
   from:0 till:8033 width:15  text:8033 textcolor:black  fontsize:8px
  bar:2006 color:pink width:1
   from:0 till:7981 width:15  text:7981 textcolor:black  fontsize:8px
  bar:2012 color:pink width:1
   from:0 till:7931 width:15  text:7931 textcolor:black  fontsize:8px


## Էկոնոմիկա
Տանը համարվում է Էլզասի ամենահայտնի գինեգործական շրջանների կենտրոններից մեկը։ Այնուամենայնիվ, ներկա պահին քաղաքային տնտեսության շահույթի ամենակարևորը համարվում է զբոսաշրջության բիզնեսը։

2010 թվականին աշխատունակ տարիքի 5088 մարդուց (15 մինևչ 64 տարեկան) 3767-ը տնտեսապես ակտիվ էին, 1321-ը՝ ոչ ակտիվ (ակտիվության ցուցանիշը 74,0%, 1999 թվականին եղել է 71,9%)։ 3767 ակտիվ աշխատունակ բնակչության 3347-ը աշխատում էին (1767 տղամարդ և 1580 կին), բնակչության 420-ը գործազուրկ էին (212 տղամարդ և 208 կին)։ 1321 աշխատունակ ոչ ակտիվ քաղաքացիներից 386-ը եղել են ուսանողներ կամ աշակերտներ, 411-ը՝ թոշակառուներ, իսկ ևս 524-ը՝ ոչ ակտիվ են եղել այլ պատճառներով։

2011 թվականի ընթացքում համայնքում հաշվարկվում էր 3537 հարկվող տնային տնտեսություններ, որտեղ ապրում էր 7807․5 մարդ։ Ընդ որում շահույթի միջնարժեքը կազմում էր 18559 եվրո մեկ հարկատուի հաշվարկով։

## Տեսարժան վայրեր (պատկերասրահ)

Vue plongeante sur Thann et son église.jpg|Համայնքի և տաճարի տեսարանը
CollegialeDeThannOeilDeLaSorciere.jpg|Քաղաքի կենտրոնը


## Գործընկեր քաղաքներ
*  Գուբբիո, Իտալիա
*  Տոնեյն, Ֆրանսիա
*  Զիգմարինգեն, Գերմանիա

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* 

Կատեգորիա:Բնակավայրեր այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Ֆրանսիայի քաղաքներ