Լորանս Տուբիանա

**Լորանս Տուբիանա** (, ) ֆրանսիացի տնտեսագետ, գիտնական և դիվանագետ։ Ֆրանսիայի կլիմայի փոփոխության դեսպան է և Փարիզի տարածաշրջանում 2015 թվականի COP21 Կլիմայի փոփոխության համաժողովում հատուկ ներկայացուցիչ, որի համար ճանաչվել է որպես Փարիզի համաձայնագրի հիմնական մշակող։

Տուբիանան հիմնադրել և ղեկավարել է Փարիզում գործող Կայուն զարգացման և միջազգային հարաբերությունների ինստիտուտը (IDDRI), պրոֆեսոր է Sciences Po Paris-ում և նախկինում ծառայել է որպես Ֆրանսիայի նախկին վարչապետ Լիոնել Ժոսպենի շրջակա միջավայրի գծով ավագ խորհրդական։ Նա պատասխանատու է եղել Ֆրանսիայի կառավարության համար միջազգային բնապահպանական բանակցությունների վարման համար, ինչպես նաև եղել է Ֆրանսիայի վարչապետի գրասենյակին առընթեր Conseil d'Analyse Économique-ի անդամ։ 2013 թվականից Ֆրանսիական զարգացման գործակալության (AFD) տնօրենների խորհրդի նախագահն է։ 2017 թվականից Կլիմայի եվրոպական հիմնադրամի գործադիր տնօրենն է։

## Վաղ կյանք և կրթություն
Տուբիանան ծնվել է Ալժիրի Օրան քաղաքում 1951 թվականին։ Հայրը ձեռնարկատեր էր, ով զբաղվում էր ծխախոտի և կինոյի արտադրությամբ, ծագումով Ալժիրյան հայտնի հրեական ընտանիքից էր։ Մայրն ու տատիկը հույն կաթոլիկ ներգաղթյալներ էին և Ալժիրում շվեդական ժամանակակից կահույքի առաջին ներմուծողներն էին։ Ծնողների ՝ ֆրանսախոս ձախակողմյան մտավորականների շնորհիվ վաղ տարիքից հետաքրքրություն է ցուցաբերել քաղաքականության և բաց քննարկումների նկատմամբ։

1962 թվականին՝ Ալժիրի անկախության ձեռքբերման ժամանակ, Տուբիանան 11 տարեկան էր, երբ ընտանիքի հետ տեղափոխվել է Ֆրանսիա։ 1968 թվականի մայիսին, ինչպես ժամանակի շատ պատանիներ, միացել է Հեղափոխական կոմունիստական ​​լիգային։

Տուբիանան ավարտել է Sciences Po-ն 1973 թվականին և 1976 թվականին ստացել է տնտեսագիտության դոկտորի աստիճան Փարիզ I համալսարանում (Սորբոն)։ Այնուհետև նա ձեռնամուխ է եղել ընդունելության քննություններին INRA-ի՝ Ֆրանսիայի Ազգային գյուղատնտեսական հետազոտությունների ինստիտուտի համար։

## Կարիերա
### 1980-ականներից մինչև 1990-ականներ
Տուբիանան աշխատել է որպես այն ժամանակվա տնտեսագիտության պրոֆեսոր Լիոնել Ջոսպենի օգնական Տեխնոլոգիական ինստիտուտ-համալսարանում։

1980-ականներին հիմնադրել և ղեկավարել է Սոլագրալը ՝ Հյուսիս-Հարավ համագործակցության, սննդի և գյուղատնտեսության հարցերով զբաղվող հասարակական կազմակերպությունը։

1997 թվականին, երբ Ժոսպենը դարձավ վարչապետ, Տուբիանան նրա խորհրդականն էր շրջակա միջավայրի հարցերով։ Օգնել է նրան Կիոտոյի արձանագրության շուրջ բանակցություններում 1997 թվականին։ Նաև Ֆրանսիայի վարչապետի գրասենյակին կից տնտեսական վերլուծության ֆրանսիական խորհրդի անդամ էր։ 2000 թվականին նշանակվել է Գյուղատնտեսության նախարարի տեղակալ։

1995 թվականից մինչև 2002 թվականը եղել է INRA-ի գիտական ղեկավար, իսկ 1992 թվականից մինչև 1997 թվականը՝ Մոնպելյեի բարձրագույն ազգային ագրոնոմիական դպրոցի դոցենտ։

### 2000-ականներ
2001 թվականին Տուբիանան հիմնադրել է Կայուն զարգացման և միջազգային հարաբերությունների ինստիտուտը (), իսկ 2003 թվականին նշանակվել է Sciences Po-ի Կայուն զարգացման ամբիոնի պրոֆեսոր և տնօրեն։ 2004 թվականից մինչև 2014 թվականը հրավիրյալ պրոֆեսոր էր Կոլումբիայի համալսարանի Միջազգային և հանրային կապերի դպրոցում։

Տուբիանան աջակցել է ֆրանսիական իշխանություններին 2009 թվականի Կոպենհագենում կլիմայի փոփոխության վերաբերյալ COP15 համաժողովի նախապատրաստման հարցում։

2009 թվականի մայիսին ստեղծել է և այնուհետև ղեկավարել է Ֆրանսիայի արտաքին գործերի նախարարության Համաշխարհային հանրային բարիքների տնօրինությունը։

### 2010-ականներ
2012 թվականին Ֆրանսիայի նախագահական ընտրություններից առաջ Տուբիանան ստորագրել է մի քանի տնտեսագետների կոչը՝ ի պաշտպանություն թեկնածու Ֆրանսուա Օլանդի։

2012 թվականին Տուբիանան դարձել է Էներգետիկ անցումային բանավեճի Ֆրանսիայի բարձր մակարդակի ղեկավար կոմիտեի անդամ, ում աշխատանքը հանգեցրել է Ֆրանսիայի էներգետիկ անցման մասին օրենքի ընդունմանը 2015 թվականին։ 2012 թվականից մինչև 2014 թվականը համանախագահել է Կայուն զարգացման լուծումների ղեկավարության խորհուրդը և համանախագահել է ցանցի աշխատանքային խումբը «Խորը դեկարբոնացման ուղիներ»-ի վերաբերյալ։ 2002 թվականից Չինաստանի շրջակա միջավայրի և զարգացման միջազգային համագործակցության խորհրդի անդամ է։

2014 թվականին Տուբիանան նշանակվել է Ֆրանսիայի կլիմայական փոփոխությունների դեսպան և հատուկ ներկայացուցիչ 2015 թվականին Փարիզում կայանալիք COP21 Կլիմայի փոփոխության համաժողովում։ Նա համարվել է 2015 թվականի դեկտեմբերի 12-ին ՄԱԿ-ի Կլիմայի փոփոխության մասին շրջանակային կոնվենցիայի կողմերի կողմից ընդունված կլիմայի փոփոխության վերաբերյալ Փարիզի համաձայնագրի հիմնական մշակողը։ Տուբիանան, Հակիմա էլ-Հայտեի հետ միասին, նշանակվել է որպես Կլիմայի գործողությունների պատասխանատու մինչև 2020 թվականը ՝ Փարիզի համաձայնագրին տրված թափը պահպանելու համար։

### Ներկայիս գործունեություն
Տուբիանան Կլիմայի եվրոպական հիմնադրամի գործադիր տնօրենն է 2017 թվականից։ Նշանակվել է Ֆրանսիայի Կլիմայի փոփոխության բարձրագույն խորհրդի անդամ 2018 թվականին։ Ֆրանսիայի փորձագիտության խորհրդի, ինչպես նաև Ֆրանսիայի շրջակա միջավայրի և էներգիայի կառավարման գործակալության (ADEME) գիտական ​​խորհրդի նախագահն է 2013 թվականից հանդիսանում է Զարգացման ֆրանսիական գործակալության (AFD) տնօրենների խորհրդի նախագահը։

## COP21 և Փարիզյան համաձայնագիր

2014 թվականի մայիսի 15-ին, հաշվի առնելով կլիմայական խնդիրների վերաբերյալ Տուբիանայի լայնածավալ միջազգային փորձը, Ֆրանսիայի արտաքին գործերի նախարար Լորան Ֆաբիուսը հրավիրել է Տուբիանային՝ իր ներկայացուցիչը լինելու Փարիզի COP21 կլիմայական կոնֆերանսում։ Ինչպես  բացատրել է Financial Times-ին տված 2015 թվականի «Կանայք» հարցազրույցում, Տուբիանան այն ժամանակ Նյու Յորքում էր՝ աշխատելով որպես հրավիրյալ պրոֆեսոր Կոլումբիայի համալսարանում։ Չնայած հատուկ դեսպանի պաշտոնի ահռելի աշխատանքին՝ Տուբիանան անմիջապես ընդունել է առաջարկը, և իր նշանակումը որպես հատուկ դեսպան հաստատվել է 2014 թվականի հունիսի 3-ին Նախարարների խորհրդի նիստում։ Հաջորդ 18 ամիսների ընթացքում աշխատել է առավոտյան 7-ից մինչև կեսգիշերը և շուրջ 45 ճանապարհորդություն է կատարել ՝ հանդիպելու նախարարների և գործարար խմբերի հետ ամբողջ աշխարհում։ Նրա ռազմավարությունը, որը հաջողությամբ է ավարտվել, հիմնված էր տարբեր երկրներին խրախուսելու մշակել իրենց սեփական ծրագրերը ՝ կլիմայի փոփոխությանը նպատակաուղղված համապատասխան գործողությունների ներքին քաղաքականություն ընդունելու համար։

Համաժողովի մեկնարկից առաջ Տուբիանան խոսեց գլոբալ տաքացման վերաբերյալ իր տեսակետների մասին․ «Այսօրվա պայմանները անկայուն են և անհավասարակշիռ, ինչը նպաստում է այն վերաբերմունքին և սպառման մակարդակին, որոնք վնասակար են բոլորիս համար։ Ինձ համար շարժիչ ուժը հենց արդարության գաղափարն է»։

Տուբիանան առաջարկել է պետությունների ղեկավարներին հրավիրել համաժողովի բացմանը, որպեսզի խուսափեն Կոպենհագենում COP15-ում հանդիպած խնդիրներից։ Պատասխանատու լինելով սննդի և լուսավորության համար ՝  մեղմացրել է հագուստի դրեսս կոդը ՝ պատվիրակների համար ստեղծելով ընկերական մթնոլորտ։ Ձիավարության ընթացքում տեղի ունեցած դժբախտ պատահարից հետո Համաժողովների Կենտրոնի միջանցքներով նախընտրել է շրջել սպորտային կոշիկներով, այլ ոչ թե բարձրակրունկներով։ Բացի այդ, համաժողովի մեկնարկից ընդամենը մեկ շաբաթ առաջ նա երկու օր անցկացրել է հիվանդանոցում կույր աղիքի բորբոքումով։ Տուբիանային տրվել է բանակցությունները ղեկավարելու մեծ պատասխանատվությունը, որի արդյունքում 195 երկրներ համաձայնության են եկել վերջնական տեքստի շուրջ, որը շատ ավելին է, քան նախկինում սպասվածները։

Համաժողովից մի քանի օր անց նշել է ամենակարևոր արդյունքները, որոնցից մի քանիսը զգալիորեն գերազանցում էին նախնական նպատակները։ Դրանք ներառում էին․ «տաքացման սահմանափակում մինչև 2°C-ից ցածր և շարունակել ջանքերը ՝ սահմանափակելու ջերմաստիճանի բարձրացումը մինչև 1,5°C», այլ ոչ թե մինչև 2°C, նախքան հանդիպումը սկսելը։ Ընդամենը մի քանի երկրներ, որոնց բաժին է ընկնում ջերմոցային գազերի արտանետումների միայն 15%-ը, ի սկզբանե պետք է մշակեին կոնկրետ քաղաքականություն։ Խորհրդակցությունից հետո ցանկում ներառվել են բոլոր երկրները, բացի ամենաաղքատ երկրներից։ Ֆինանսական հաստատություններից նույնպես ավելի ու ավելի են պահանջվել իրենց ներդրումներում հաշվի առնել կլիմայի փոփոխությունը։ Այս հանդիպման արդյունքում նոր էներգետիկ տեխնոլոգիաները կստանան զարգացման անսպասելի մակարդակ, իսկ ազգային վարչակազմերի և մասնավոր ընկերությունների միջև համատեղ ձեռնարկությունների թիվը կավելանա։

## Կոչումներ
* 2008 թվականին ՝ Պատվո լեգեոնի սպա։

## Ընտրյալ հոդվածներ
*Henry, C., & Tubiana, L. (2017). *[https://cup.columbia.edu/book/earth-at-risk/9780231162524 Earth at Risk: Natural Capital and the Quest for Sustainability]*. Columbia University Press. .  
*
*

## Արտաքին հղումներ

*Laurence Tubiana's page at European Climate Foundation 

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:21-րդ դարի տնտեսագետներ
Կատեգորիա:Կին գիտնականներ
Կատեգորիա:Կին դիվանագետներ
Կատեգորիա:Ֆրանսիացի բնապահպաններ
Կատեգորիա:Ֆրանսիացի գիտնականներ
Կատեգորիա:Ֆրանսիացի կին գիտնականներ
Կատեգորիա:Ֆրանսիացի տնտեսագետներ