open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Արիկ Մելիքյան

**Արիկ Արտավազդի Մելիքյան** (), կիրառական մաթեմատիկայի բնագավառի գիտնական։ Ֆիզմաթ գիտությունների դոկտոր (1986), պրոֆեսոր (1991), ՌԳԱ թղթակից անդամ։

## Կենսագրություն
1969 թվականին ավարտել է Մոսկվայի ֆիզտեխնիկական ինստիտուտը։ 1974 թվականից եղել է Մոսկվայի ֆիզտեխնիկական ինստիտուտի դասախոս, 1977 թվականից, միաժամանակ՝ ՌԳԱ Մեխանիկայի հիմնախնդիրների ինստիտուտի ավագ գիտաշխատող, լաբորատորիայի վարիչ։

## Գործունեություն
Աշխատանքները վերաբերում են դինամիկայի խաղային խնդիրներում լավարկային (օպտիմալ), այդ թվում նաև եզակի (սինգուլյար) շարժումների կառուցման հարցերին։

## Երկեր
* Игровые задачи управления и поиска., М., 1978 (համահեղինակ).

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:ՀՀ ԳԱԱ արտասահմանյան անդամներ
Կատեգորիա:Հայ գիտնականներ
Կատեգորիա:Հայ մաթեմատիկոսներ
Կատեգորիա:Հայ պրոֆեսորներ
Կատեգորիա:Մաթեմատիկոսներ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:ՌԴ պետական մրցանակի դափնեկիրներ
Կատեգորիա:Ֆիզիկամաթեմատիկական գիտությունների դոկտորներ
Բերգիշ Գլադբախ

**Բերգիշ Գլադբախ** (), քաղաք Գերմանիայում, Հյուսային Ռեյն Վեստֆալիայում։ Գտնվում է Քյոլնին հակառակ՝ Ռեյնի ափին։

Բնակչությունը 105,9 հազար մարդ է (2009)։

Տեղական Vendome ռեստորանը 2011 թվականին ճանաչվել է աշխարհի 25 լավագույն ռեստորաններից մեկը։

Քաղաքում կա սիրողական աստղադիտարան, որտեղ հայտնաբերվել են ավելի քան 400 աստերոիդներ։

## Պատմություն
Բերգիշ Գլադբախը առաջին անգամ հիշատակվում է 1271 թվականին պատմական փաստաթղթերում Գլադբախ անունով։ Քաղաքը պատկանում էր Բերգ կոմսությանը։ 1806 թվականից մինչև 1808 թվականը քաղաքը նապոլեոնական զորքերի օկուպացման մեջ էր, իսկ 1815 թվականին անցավ Պրուսիայի տիրապետության տակ։ 1822 թվականից մտնում էր Պեյնի պրովինցիայի մեջ։ 1848 թվականին առաջին անգամ հիշատակվում է որպես Բերգիշ Գլադբախ, որ արձանագրվել է փոստային կնիքի վրա։ 1856 թվականին Բերգիշ Գլադբախը ստացավ քաղաքի կարգավիճակ։ Այդ ժամանակ քաղաքում բնակվում էր մոտ 5000 մարդ։

1863 թվականին քաղաքը պաշտոնապես կոչվեց Բերգիշ Գլադբախ։ 1975 թվականի վարչական բարեփոխման ժամանակ Բերգիշ Գլադբախը միացավ Բենսբերգին։

## Հայտնի բնակիչներ
* Ֆաբիան Համբյուխեն, մարմնամարզիկ, աշխարհի և Եվրոպայի չեմպիոն, 2012 թվականի Օլիմպիական խաղերի չեմպիոն
* Թիմ Վիզե, նախկին դարպասապահ, պրոֆեսիոնալ ըմբշամարտիկ
* Բաստիան Օչիպկա, ֆուտբոլիստ
* Մաթս Հյումելս, ֆուտբոլիստ
* Հայդի Կլում, մոդել, դերասանուհի և հաղորդավարուհի

## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն
* Rolf-Dieter Bauche։ *Papiermacher in Bergisch Gladbach*, Bergisch Gladbach 1993, ISBN 3-7927-1389-6
* Hans Leonhard Brenner։ *Die Geschichte der Kalkbrennerei in Bergisch Gladbach*, Bergisch Gladbach 1992, ISBN 3-88265-171-7
* Albert Eßer։ *Bergisch Gladbacher Stadtgeschichte*, Beiträge zur Geschichte der Stadt Bergisch Gladbach Band 9, herausgegeben vom Stadtarchiv Bergisch Gladbach 2006, ISBN 3-9804448-6-4
* Paul Falk։ *75 Jahre Karneval in Bensberg*. Bergisch Gladbach 1979
* Gerhard Geurts։ Karren, Kessel und Granaten, Geschichte der Metallindustrie in Bergisch Gladbach, Bergisch Gladbach 2000, ISBN 3-9804448-5-6
* Peter Köster։ *Städte-Ehe&nbsp;— Die Neugliederung von Bensberg und Bergisch Gladbach 1964–1976*. Stadtarchiv Bergisch Gladbach. Beiträge zur Geschichte der Stadt Bergisch Gladbach Band 6. Bergisch Gladbach 1999. ISBN 3-9804448-3-X
* Dörte Gernert։ *Schulbesuch und Fabrikarbeit in Bergisch Gladbach im 19. Jahrhundert*, Bergisch Gladbach 1998
* Manfred Jahnke։ *150 Jahre Post in Bergisch Gladbach*, Bergisch Gladbach 1992
* Eva Kistemann։ *Gewerblich-industrielle Kulturlandschaft in Schutz- und Planungskonzepten Bergisch Gladbach 1820–1999*, 1. Aufl. 2000
* Sabine Schachtner։ *Bergisch Gladbach und die Entwicklung der Papierindustrie in Deutschland im 19. und 20. Jahrhundert*, Bergisch Gladbach 1998, ISBN 3-7927-1561-9

Կատեգորիա:Գերմանիայի քաղաքներ
Էքստրակլաս

**Լեհաստանի ֆուտբոլի առաջնությունը** (), որն ավելի հաճախ հայտնի է որպես **Էքստրակլաս** (), բարձրագույն պրոֆեսիոնալ ֆուտբոլային առաջնությունն է Լեհաստանում։

## Հաղթող ակումբներ (բոլոր առաջնություններում)
thumb|right|250px|Էքստրակլաս 2014/15

* Հաղթող ակումբներ (90minut.pl)

## Հայտնի ֆուտբոլիստներ

* Ինյակի Աստիս
* Յակուբ Բլաշիկովսկի
* Արթուր Բորուց
* Լուկաշ Ֆաբիանսկի
* Կամիլ Գլիկ
* Կամիլ Գրոսիցկի
* Ռոբերտ Լևանդովսկի
* Միխալ Պազդան
* Լուկաս Պիշեկ
* Արկադիուշ Միլիկ
* Թոմաշ Նեցիդ
* Վոյցեխ Շեսնի

### Հայեր

* Ռոբերտ Արզումանյան
* Վահան Գեվորգյան
* Լևոն Հայրապետյան
* Աղվան Պապիկյանը

## Տես նաև
* Լեհաստանի ֆուտբոլի ազգային հավաքական

## Արտաքին հղումներ

* ekstraklasa.org
* gol24.pl
* ekstraklasa.tv
* 90minut.pl

Կատեգորիա:Ֆուտբոլը Լեհաստանում
Ֆաբրո

մինի|աջից

**Ֆաբրո** (), կոմունա Իտալիայում, գտնվում է Ումբրիա մարզի Տեռնի գավառում։

Բնակչությունը կազմում է 2696 մարդ (2008), բնակչության խտությունը՝ 79 մարդ/կմ²։ Տարածքը կազմում է 34 կմ²։ Փոստային ինդեքս՝ 5015։ Հեռախոսային կոդ՝ 0763։

## Ժողովրդագրություն
Բնակչության աճը

Colors=
 id:lightgrey value:gray(0.9)
 id:darkgrey value:gray(0.7)
 id:sfondo value:rgb(1,1,1)
 id:barra value:rgb(0.6,0.8,0.6)
ImageSize = width:455 height:373
PlotArea = left:50 bottom:50 top:30 right:30
DateFormat = x.y
Period = from:0 till:3000
TimeAxis = orientation:vertical
AlignBars = justify
ScaleMajor = gridcolor:darkgrey increment:500 start:0
ScaleMinor = gridcolor:lightgrey increment:100 start:0
BackgroundColors = canvas:sfondo
BarData=
 bar:1861 text:1861
 bar:1871 text:1871
 bar:1881 text:1881
 bar:1901 text:1901
 bar:1911 text:1911
 bar:1921 text:1921
 bar:1931 text:1931
 bar:1936 text:1936
 bar:1951 text:1951
 bar:1961 text:1961
 bar:1971 text:1971
 bar:1981 text:1981
 bar:1991 text:1991
 bar:2001 text:2001
 bar:2011 text:2011
PlotData=
 color:barra width:20 align:left
 bar:1861 from:0 till: 1759
 bar:1871 from:0 till: 1892
 bar:1881 from:0 till: 2117
 bar:1901 from:0 till: 2323
 bar:1911 from:0 till: 2439
 bar:1921 from:0 till: 2418
 bar:1931 from:0 till: 2673
 bar:1936 from:0 till: 2794
 bar:1951 from:0 till: 2787
 bar:1961 from:0 till: 2691
 bar:1971 from:0 till: 2500
 bar:1981 from:0 till: 2744
 bar:1991 from:0 till: 2807
 bar:2001 from:0 till: 2699
 bar:2011 from:0 till: 2906
PlotData=
 bar:1861 at: 1759 fontsize:S text: 1759 shift:(-8,5)
 bar:1871 at: 1892 fontsize:S text: 1892 shift:(-10,5)
 bar:1881 at: 2117 fontsize:S text: 2117 shift:(-10,5)
 bar:1901 at: 2323 fontsize:S text: 2323 shift:(-10,5)
 bar:1911 at: 2439 fontsize:S text: 2439 shift:(-10,5)
 bar:1921 at: 2418 fontsize:S text: 2418 shift:(-10,5)
 bar:1931 at: 2673 fontsize:S text: 2673 shift:(-10,5)
 bar:1936 at: 2794 fontsize:S text: 2794 shift:(-10,5)
 bar:1951 at: 2787 fontsize:S text: 2787 shift:(-10,5)
 bar:1961 at: 2691 fontsize:S text: 2691 shift:(-10,5)
 bar:1971 at: 2500 fontsize:S text: 2500 shift:(-10,5)
 bar:1981 at: 2744 fontsize:S text: 2744 shift:(-10,5)
 bar:1991 at: 2807 fontsize:S text: 2807 shift:(-10,5)
 bar:2001 at: 2699 fontsize:S text: 2699 shift:(-10,5)
 bar:2011 at: 2906 fontsize:S text: 2906 shift:(-10,5)
TextData=
 fontsize:S pos:(20,20)
 text:Ըստ ISTAT-ի տվյալների


## Արտաքին հղումներ
* Բնակավայրի պաշտոնական կայք 

## Ծանոթագրություններ
O (լատինական)

աջից|140px

**O**` լատինական այբուբենի 15-րդ տառն է։

## Անգլերենում
Անգլերենում կրում է [օու] անունը։

### Հապավումներում
* SOS` [էս օու էս] (աղետի ազդանշան)
* O.K.` [օու քեյ] (համաձայնության արտահայտում)

## Կիրառություն
* **O** տառով քիմիայում նշանակվում է թթվածին տարրը
* **O** տառով երկրաչափությունում նշանակվում է երկրաչափական պատկերի և մարմնի կենտրոնը

## Ներկայացման տարբերակներ
### Ձայնային
* Միջազգային` **<big>Oscar</big>** [օսքար]
* Մորզեի այբուբենում՝ ** − −   −   ** 

### Պատկերային
* Ծովային՝ 100px
* Սեմաֆորային՝ 100px
* Բրայլի գրեր` 

* Ժեստերի լեզվով` 80px

## Նման տառեր և նշաններ
:

Կատեգորիա:Լատինական այբուբեն
P (լատինական)

աջից|120px

**P**` լատինական այբուբենի 16-րդ տառն է։ 
## Անգլերենում
Անգլերենում կրում է [փի։] անունը։ 
### Հապավումներում
* PC` փի սի (համակարգիչ)

## Ներկայացում
### Ձայնային
* Միջազգային՝ **<big>Papa</big>** [փափա]
* Մորզեի այբուբենում՝ ** ·−  − · ** 
### Պատկերային
* Սեմաֆորային՝ 100px
* Ծովային՝ 100px
* Բրայլի գրերով` 

* Ժեստերի լեզվով` 100px
## Նման գրեր և նշաններ
:

## Տե'ս նաև`

Կատեգորիա:Լատինական այբուբեն
Օձունի կոթող (կոթող-մահարձան)

**Օձունի կոթող** (կոթող-մահարձան), հուշակոթող Լոռու մարզի Օձուն գյուղում։ Ընդգրկված է Օձունի պատմության և մշակույթի անշարժ հուշարձանների ցանկում։

## Պատմություն
Գտնվում է Օձուն գյուղի գմբեթավոր բազիլիկ եկեղեցուց (5-6-րդ դդ.) մոտ 10 մ հյուսիս-արևելք։ Հայաստանում քրիստոնեության հաղթանակը նշանավորող հոյակապ հուշակոթող է։ Կարծիք կա, որ Օձունի կոթողը խորհրդանշում է քրիստոնեության ընդունումը ոչ միայն Հայաստանում, այլև՝ Վրաստանում և Աղվանքում։ Կառուցման ստույգ ժամանակը հայտնի չէ։ Ավանդության համաձայն՝ այստեղ է թաղված Դվինում սպանված Հայոց Սմբատ Ա Բագրատունի թագավորը (892-914 թթ.)։ Ըստ կառուցողական արվեստի և պատկերագրական ոճի՝ ոչ ուշ, քան 6-րդ դարի կառույց է։ Ժամանակակից է գմբեթավոր բազիլիկ եկեղեցուն։
Կառուցված է բաց շագանակագույն ֆելզիտի սրբատաշ քարերով։ Աստիճանավոր, 2.4 մ բարձրությամբ պատվանդանի վրա վեր են խոյանում երեք մույթեր, որոնց կամարակապ բացվածքներում տեղադրված են միակտոր քարի 4-մետրանոց մեկական սյուներ (ստելա)։ Կամարներից վերև գեղաքանդակ քիվն է։ Կոթողը հավանաբար պսակված է եղել թևավոր խաչով, որի մասին են վկայում վերին քիվի հարթակում պահպանված ելուստները։ Քառակող նիստերն ամբողջովին քանդակազարդ են։ Թեմատիկ պատկերաքանդակները ներկայացնում են տեսարաններ Հայոց Տրդատ Գ արքայի, Գրիգոր Լուսավորչի, Հռիփսիմյան կույսերի, Գրիգոր Լուսավորչին հալածող նույն Տրդատ արքայի՝ խոզակերպ դառնալու և քրիստոնեություն ընդունելուց հետո վերստին մարդկային կերպարանք ստանալու վերաբերյալ, նաև որոշ դրվագներ Հին և Նոր Կտակարաններից` Իսահակի զոհաբերության տեսարանը, «Երեք մանուկները հրե վառարանում», Տիրամայրը՝ մանուկ Հիսուսը գրկում, գահին նստած, Կույս Մարիամը՝ ժայռից բխող աղբյուրի մոտ ավետիս ստանալիս և այլն։ Պատկերաքանդակները զետեղված են կոթողի արևելյան և արևմտյան նիստերին՝ ուղղանկյուն շրջանակների մեջ։ Հյուսիսային և հարավային նիստերը հարդարված են բուսական և երկրաչափական պատկերաքանդակներով։

1938, 1950 թթ. կատարվել են կոթողի նորոգման, ամրակայման աշխատանքներ։

## Պատկերասրահ

ՕՁՈՒՆ 03.jpg
ՕՁՈՒՆ 02.jpg
Օձուն5.JPG
ՕՁՈՒՆ 09.jpg
Օձուն7.JPG


## Գրականություն
*Ջալալեանց Ս., Ճանապարհորդութիւն ի Մեծն Հայաստան, Տփխիս, հ. 1, 1842։
*Հասրաթյան Մ., Տաշիրի սրահավոր միանավ հուշարձանները, «Լրաբեր հասարակական գիտությունների», Եր., 1974, N 3։
*Շախկյան Գ., Օձունի եկեղեցին, Եր., 1983։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Լոռու մարզի հուշարձաններ
Կատեգորիա:Օձուն
Տիգրան Գասպարյան (բեմադրիչ)

**Տիգրան Սերգեյի Գասպարյան** (), հայ բեմադրիչ, Հայաստանի արվեստի վաստակավոր գործիչ (2013 թվական)։

## Կենսագրություն
1984 թվականին ավարտել է Երևանի գեղարվեստա-թատերական ինստիտուտի ռեժիսուրայի բաժինը։ 1983 թվականին որպես բեմադրող-ռեժիսոր աշխատանքի է ընդունվել Երևանի Սունդուկյանի անվան թատրոն։ 2012 թվականին նշանակվել է Սունդուկյանի անվան թատրոնի գեղարվեստական ղեկավար։

## Ստեղծագործական ուղի
Առաջին բեմադրությունը եղել է 1982 թվականին՝ Բեկետի «Գոդոյին սպասելիս» պիեսը։ 
Հետագայում բեմադրել է մի շարք պիեսներ՝ 
* Պերճ Զեյթունցյան, «Ոտքի, դատարանն է գալիս», 1988 թվական
* Ալբեր Քամյու, «Կալիգուլա», 1997 թվական
* Ֆեոդոր Դոստոևսկի, «Ոճիր և պատիժ», 2006 թվական
* Վարդան Պետրոսյան, «Կրակի մեջ», 2003 թվական
* Բ. Բրեխտ «Կովկասի կավճե շրջան», 2009 թվական
* Վ. Շեքսպիր «Ջոն արքա», 2012 թվական
* Իոնեսկո, «Ռնգեղջյուր»
* Բուլգակով, «Մոլիերի կյանքը» և այլն

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
*Մայր թատրոնը նոր գլխավոր ռեժիսոր ունի

Կատեգորիա:Երևանի պետական գեղարվեստաթատերական ինստիտուտի շրջանավարտներ
Կատեգորիա:ՀՀ արվեստի վաստակավոր գործիչներ
Կատեգորիա:Հայ բեմադրիչներ
Պոմպ (համաստեղություն)

**Պոմպ** (), երկնքի հարավային կիսագնդի համաստեղություն։ Զբաղեցնում է 238,9 քառակուսի աստիճան մակերես, պարունակում է անզեն աչքով տեսանելի 42 ատսղ, որոնցից 20-ը պայծառ են 6m-ից

## Անվան ծագում
Ֆրանսիացի աստղագետ Լակայլը 1754 թվականին առանձնացրեց այս փոքր ու խամրած համաստեղությունը տալով նրան Օդային պոմպ անվանումը՝ ի պատիվ Ռոբերտ Բոյլի։ Անվանումը լատինիզացվեց 1763 թվականին։

## Աստղեր
Համաստեղության ամենապայծառ աստղը **Պոմպի α**-ն է՝ 4,25m աստղային մեծության նարնջագույն հսկա։

## Ուշագրավ մարմիններ
* *NGC 2997* պարուրաձև գալակտիկան, որի սկավառակը թեքված է 45°-ով։
* *NGC 3132* մոլորակային միջամածությունը (Ութ պայթյունների միգամածություն կամ Հարավային օղակաձև միգամածություն)։
* Թզուկային գնդոլորտային Անգլիա գալակտիկան (*PGC 29194*), ընդամենը 14,8m պայծառությամբ։ Պատկանում է գալակտիկաների տեղական խմբին։ Անվանումը տրվել է ընդհանուր գալակտիկայի անունից։

## Տեսանելիությունը երկնքում
Համաստեղությունն ամբողջությամբ երևում է Ռուսաստանի հարավային շրջաններում, ուսումնասիրման լավագույն ժամանակը փետրվար ամիսն է։

Տեղակայված է Հիդրայի արևմտյան մասից հարավ, Կողմնացույցից արևելք և Առագաստից հյուսիս։

## Տես նաև
Պոմպ համաստեղության աստղերի ցանկ

## Արտաքին հղումներ
* '''WIKISKY.ORG:''' Պոմպ 
* Աստղաառասպել։ Պոմպ
N (լատինական)

աջից|120px

**N**, լատինական այբուբենի 14-րդ տառը։ 
## Անգլերենում
Անգլերենում կրում է [էն] անունը։ 
### Հապավումներում
#### Հեռուստաընկերությունների անուններ
##### Ամերիկյան
* NBC` [էն բի սի] 
* CNN՝ [սի էն էն]
##### Ճապոնական
* NHK՝ [էն էյչ քէյ]
## Կիրառությունը
* 20px տառով է նշանակվում բնական թվերի բազմությունը
## Ներկայացման տարբերակներ
### Ձայնային
* Միջազգային՝ **<big>November</big>** [նօվէմբէր]
* Մորզեի այբուբենում՝ **   −   · ** 

### Պատկերային
* Ծովային՝ 100px
* Սեմաֆորային՝ 100px
* Բրայլի գրեր` 

* Ժեստերի լեզվով` 100px
## Նման տառեր և նշաններ
:
## Տե'ս նաև`

Կատեգորիա:Լատինական այբուբեն
Ենթակայական դերբայ

**Ենթակայական դերբայ**, անկախ դերբայներից մեկը, որ ցույց է տալիս գործող կամ եղող լինելը՝ որպես առարկայի հատկանիշ։ Ենթակայական դերբայն արտահայտում է առարկան բնութագրող անավարտ կերպավիճակային հատկանիշով պրոցեսայնություն (ընթացքայնություն, գործողություն)։

Ենթակայական դերբայն ունի *-ող* վերջավորությունը, որ ավելանում է *Ե* խոնարհման բայերի առաջին կամ անկատարի (օրինակ՝ *գրել-գրող, մշակել - մշակող, հասնել - հասնող* և այլն), և *Ա* խոնարհման բայերի երկրորդ կամ կատարյալի հիմքին (օրինակ՝ *հավատալ - հավատացող, հեռանալ - հեռացող, մոտենալ - մոտեցող* և այլն)։

Ենթակայական դերբայը բնորոշ է հայերենի բոլոր փուլերին (գրաբար, միջին հայերեն, բարբառներ, արևմտահայ և արևելահայ գրական լեզուներ)։ Հայ քերականության մեջ նախկինում այն ընդունվել է որպես ընդունելության երեք ձևերից մեկը և կոչվել է *ընդունելության ներկա*, ապա և՝ *ներկա դերբայ*։ *Ենթակայական* անունը տվել է Մ. Աբեղյանը։

Նախադասության մեջ ենթակայական դերբայը կարող է հանդես գալ որպես որոշիչ կամ ստորոգելի։ Սրանք ենթակայական դերբայի հիմնական կիրառություններն են։ 
*Որոշիչ - **Մոտեցող** *տղան նրա ընկերն էր։*
*Ստորոգելի - *Այնպես *'գգվող** է երեկոն անափ''....
Ենթակայական դերբայը կարող է հոլովվել (ենթակայական դերբայը ենթարկվում է [[Ի արտաքին հոլովում|''Ի'' ընդհանրական հոլովման]]) ու գործածվել նաև գոյականաբար՝ հանդես գալով գոյականին հատուկ շարահյուսական պաշտոններում.
*[[Ենթակա]] - ''Պատվով **մեռնողը** փառքով է ապրում։''
*[[Հատկացուցիչ]] - **Կանչողի** ''ձայնը մոտիկից էր լսվում''։
*[[Խնդիրներ]] - **Հաղթողին** ''փեսի թախտի մոտ բերին։ Բոլորը նայում են'' **խոսողին**։ **Հաղթողով*' *հպարտանում են բոլորը։*

Եթե [[անորոշ դերբայ]]ը գործողության անվան կարգ է, ապա ենթակայական դերբայը գործողի անվան կարգ է։ Սակայն ենթակայական դերբայը գործողի անվան նշանակություն արտահայտող մյուս բոլոր բառախմբերից տարբերվում է քերականորեն. ենթակայական դերբային՝ որպես բայաձևի, հատուկ է բայասեռի քերականական կարգը, որ գործողի անվան նշանակություն արտահայտող [[գոյական]]ներին ու [[ածական]]ներին հատուկ չէ։ Օրինակ՝ *փրկիչ* և *փրկող* բառերը բառիմաստային մեծ տարբերություն չունեն, բայց դրանք քերականորեն տարբեր են, որովհետև առաջինը չի կարող կապակցվել [[ուղիղ խնդիր|ուղիղ խնդրի]] հետ, իսկ երկրորդը կարող է (օրինակ՝ *Իմ փրկիչը դու ես։ Ինձ փրկողը դու ես։'')։ Այսպիսով՝ ենթակայական դերբայի մեջ կա երկու գաղափար՝ գործողության գաղափար և առարկայի գաղափար։

## Ծանոթագրություններ

## Աղբյուրներ
*Մ. Ասատրյան, Ժամանակակից հայոց լեզու, Երևան, 2002, էջ 244-252։
*Հ. Պետրոսյան, Հայերենագիտական բառարան, Երևան, 1987, էջ 199-201։
*Վ. Սահակյան, Վ. Սահակյան, Հայոց լեզուն հարցերում ու պատասխաններում, Հրազդան, 2009, էջ 83։
## Տես նաև
*Բայ
*Անորոշ դերբայ
*Համակատար դերբայ
*Հարակատար դերբայ

Կատեգորիա:Բայ
R (լատինական)

աջից|110px

**R**` լատինական այբուբենի 17-րդ տառն է։ 
## Անգլերենում
Անգլերենում կրում է **[<small>ա։</small>]** անունը։ 
### Հապավումներում
* R&B **[<small>ար ըն բի</small>]** (երաժշտական ոճ)
## Կիրառումներ
* **R**-ով ֆիզիկայում նշանակվում է՝
** գազային հաստատունը
** հաղորդչի էլեկտրական դիմադրությունը
* մաթեմատիկայում՝
** **R** տառի Blacboard bold (թարգմանաբար՝ «գրատախտակի թավ») տեսակով \mathbb{R} նշանակվում է իրական թվերի բազմությունը
** երկրաչափությունում **R**-ը նշանակում է շառավիղ
* **R**-ի տեսքն ունի հնդկական րուփիի 25px նշանը

## Ներկայացումներ
### Ձայնային
* Միջազգային՝ **<big>Romeo</big>** **[<small>րօմէօ</small>]**
* Մորզեի այբուբենում՝ ** ·− ·  ** 
### Տեսողական
* Ծովային՝ 100px
* Սեմաֆորային՝ 100px
* Բրայլի գրերով` 

* Ժեստերի լեզվով` 70px
## Յունիկոդում

## Առնչվող գրեր և նշաններ
:

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Լատինական այբուբեն
Սեքստան (համաստեղություն)

**Սեքստան** (, **Sex**), փոքր, խամրած էկվատորյան համաստեղություն։ Երկնքում զբաղեցնում է 313,5 քառակուսի աստիճան տարածք, պարունակում է անզեն աչքով տեսանելի 34 աստղ։

## Ուսումնասիրման պայմաններ
Երևում է Ռուսաստանի ամբողջ տարածքից։ Լիակատար տեսանելիությունը լայնություննրում հարավ է +80° և հյուսիս է -80°։ Ուսումնասիրությունների լավագույն, ամենահարմար ամիսը մարտն է։

## Պատմություն
Նոր համաստեղություն։ Ներմուծվել է Յան Գեվելիայի կողմից 1690 թվականին «Ուրանոգրաֆիա» երկնային քարտեզում։ Հենց նրա կողմից էլ անվանակոչվել է «Երկնային սեքստան» սիրելի աստղագիտական գործիքի պատվին, որը Գեվելիայի օբսերվատորիայի հետ միասին այրվել էր 1679 թվականին։ Հենց այդ պատճառով էլ Գեվելիան այն տեղակայեց Առյուծի ու Հիդրայի մեջտեղում։

## Տես նաև
Սեքստան համաստեղության աստղերի ցանկ

## Արտաքին հղումներ
* '''WIKISKY.ORG:''' Սեքստան
* Աստղաառասպել։ Սեքստան
S (լատինական)

**S**` լատինական այբուբենի 19-րդ տառն է։ 
## Անգլերենում
Անգլերենում կրում է [**էս**] անունը։ Գործածման հաճախությունը 6.28% է, որը 7-րդ ցուցանիշն է։
### Հապավումներում
* CBS` [**սի բի էս**] (ամերիկյան հեռուստաընկերություն)
* SOS՝

## Կիրառություն
* Քիմիայում **S**-ով նշանակվում է ծծումբ քիմիական տարրը
* Աշխարհագրությունում **S**-ով նշանակվում է հարավը՝ (անգլերեն՝ South)
* Մաթեմատիկայում **S**-ով նշանակվում է գումարը (լատիներեն՝ Summa) և մակերեսը (անգլերեն՝ Surface)
## Ներկայացումներ

## Յունիկոդում

## Առնչվող գրեր և նշաններ
:
## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Լատինական այբուբեն
Մանվել Ասատրյան

**Մանվել Եգորի Ասատրյան** (26 ապրիլի, 1926, Արագած - 25 հունվարի, 2000, Երևան), հայ լեզվաբան, հայերենագետ, բանասիրական գիտությունների դոկտոր (1970), պրոֆեսոր (1973)։

## Կենսագրություն
Մանվել Ասատրյանը ծնվել է 1926 թվականի ապրիլի 26-ին Էջմիածնի շրջանի Արագած գյուղում։ 1939 թվականին ավարտել է ծննդավայրի յոթնամյա դպրոցը, 1942 թվականին՝ Էջմիածնի մանկավարժական ուսումնարանը, 1951 թվականին՝ ԵՊՀ բանասիրության ֆակուլտետի հայոց լեզվի և գրականության բաժինը։ 1942-1944 թվականներին աշխատել է որպես ուսուցիչ, 1954 թվականից՝ ԵՊՀ բանասիրության ֆակուլտետի հայոց լեզվի ամբիոնում որպես դասախոս, դասավանդել է հայոց լեզվի ձևաբանություն և բարբառագիտություն։

1954 թվականին Մանվել Ասատրյանը պաշտպանել է թեկնածուական, 1970 թվականին՝ դոկտորական ատենախոսություն։ 1973 թվականին նրան շնորհվել է պրոֆեսորի կոչում։ 1990-1995 թվականներին եղել է ԵՊՀ հայոց լեզվի պատմության ամբիոնի վարիչ։
 
Մ. Ասատրյանը մահացել է 2000 թվականի հունվարի 25-ին Երևանում։

Մանվել Ասատրյանի որդին է ֆիզիկոս-տեսաբան Հրաչյա Ասատրյանը։

## Երկեր
* Խոսքի կուլտուրայի մասին, Երևան, 1958,
* Ժամանակակից հայերենի ձևաբանության հարցեր, 3 հատորով, Երևան, 1970-77,
* Բայի սեռերը ժամանակակից հայերենում, Երևան, 1959, 
* Ուրմիայի (Խոյի) բարբառը, Երևան, 1968, 
* Լոռու խոսվածքը, Երևան, 1968,
* Ժամանակակից հայոց լեզու, Երևան, 1983,
* Ժամանակակից հայոց լեզու. շարահյուսություն. պարզ նախադասություն, բուհական դասագիրք, Երևան, 1987։

## Աղբյուրներ
* Հ. Պետրոսյան, Հայերենագիտական բառարան, Երևան, 1987, էջ 58։
* Մանվել Ասատրյան
* Մանվել Ասատրյան 

Կատեգորիա:Հայ լեզվաբաններ
Կատեգորիա:Հայերենագետներ
Կատեգորիա:Բանասիրական գիտությունների դոկտորներ
Կատեգորիա:Հայ պրոֆեսորներ
Կատեգորիա:ԵՊՀ բանասիրական ֆակուլտետի շրջանավարտներ
Կատեգորիա:ԵՊՀ դասախոսներ
Կատեգորիա:Արագած (Արմավիրի մարզ) գյուղում ծնվածներ
Ժամագիրք

**Ժամագիրք** կամ **Աղոթամատույց**, քրիստոնեական եկեղեցու հնագույն ծիսական մատյաններից, եկեղեցական արարողակարգին և տոներին պատշաճեցված աղոթքների, հոգևոր երգերի, քարոզների ժողովածու։

## Կազմում
Հայոց ժամագրքի կազմավորումը վերագրվում է հինգերորդ դարի սուրբ հայրերին՝ Սահակ Ա Պարթևին, Մեսրոպ Մաշտոցին, Գյուտ Ա Արահեզացուն, Հովհաննես Ա Մանդակունուն, հետագա դարերի հեղինակներից՝ Ներսես Շնորհալուն։

Ժամագրքի որոշ հատվածներ պատկանում կամ վերագրվում են նաև Թովմա առաքյալին, Գրիգոր Ա Լուսավորչին, Գրիգոր Նարեկացուն, Հովհաննես Սարկավագին, Գրիգոր Տաթևացուն, Թովմա Մեծոփեցուն և այլոց։

## Հայոց ժամագիրք
Հայոց ժամագիրքը, չնայած քրիստոնեական այլ եկեղեցիներում կիրառվող համանման մատյանների՝ հատկապես հունականի հետ ունեցած ընդհանրություններին, մի շարք առումներով խիստ ինքնատիպ նկարագիր ունի։ Դրանում առանձնապես մեծ դեր ունեն հայ հեղինակներին պատկանող հատվածները։ Հայ Եկեղեցին կիրառել է ժամագրքի երկու դրսևորում՝ ժամագիրք և Մայր ժամագիրք (Ատենի). վերջինս ներառում է նաև Սաղմոսարան և Տոնացույց։

## Բովանդակություն
Ժամագրքի մեջ ընդգրկված են հոգևոր բանարվեստի և երաժշտաբանաստեղծական արվեստի մի շարք ժանրեր՝ աղոթք, քարոզ, մաղթանք, ընթերցվածք (Ավետարանից), սաղմոս, փոխ, ալելուիա, կանոն, թագավոր, մեսեդի, օրհնություն, երգ և այլն։ Վերջիններիս թվին են պատկանում համաքրիստոնեական երկու երգերը՝ «Փառք ի բարձունս» և «Լոյս զուարթ», ապա Ներսես Շնորհալու մի շարք երգերը, որոնցից հանրածանոթ են «Յիշեսցուք ի գիշերի», «Առաւօտ լուսոյ» , արևագալի չորս երգերը ևն։

Ժամագրքի կարևորագույն մաս են կազմում ութ սաղմոսականոնները (կամ Ժամագրքի կանոնները), որոնք երաժշտական առումով դասակարգված են ութ ձայնեղանակներին համապատասխան։ Յուրաքանչյուր կանոն բաղկացած է յոթ գուբղայից, որոնցից յուրաքանչյուրն իր հերթին՝ երկուսից վեց սաղմոսներից (քանակը՝ կախված սաղմոսների ծավալից)։ Վերջին գուբղան կոչվում է «Կանոնագլուխ», որն իր երաժշտական լեզվաոճով առավել զարգացած է կանոնի մյուս մասերի համեմատ։ Հետագայում հենց սաղմոսներին են կցվել հայոց հոգևոր առաջին ինքնուրույն երգերը, որի հետևանքով էլ կոչվել են «կցուրդ»։ Ժամագրքի երգասացությունները տարաբնույթ են նաև երաժշտական լեզվաոճի առումով՝ բնութագրվելով ինչպես պարզ, զուսպասերգայնությամբ, այնպես էլ ծանր, հանդիսավոր մեղեդիականությամբ։

## Հրատարակում
Ժամագիրքը առաջին անգամ հրատարակել է Աբգար Դպիրը (1568, Կ. Պոլիս), իսկ Մայր ժամագիրքը՝ Խաչատուր Կեսարացին (1642 Նոր Ջուղա)։ 1877 թվականին Նիկողայոս Թաշճյանը Գևորգ Դ Կոստանդնուպոլսեցու հովանավորությամբ Վաղարշապատում տպագրել է հայկական ձայնանիշներով գրանցված Ժամագիրք («Երգք ձայնագրեալք ի ժամագրոց Հայաստանեայց ս. եկեղեցւոյ»)։

## Ծանոթագրություններ

## Աղբյուրներ
* Ter-Hambardzum.net 
* Qahana.am

Կատեգորիա:Ժամագրքեր
Կատեգորիա:Քրիստոնեական գրականություն
Q (լատինական)

աջից|140px

**Q**` լատինական այբուբենի 17-րդ տառն է։ 
## Անգլերենում
Անգլերենում կրում է [քյու] անունը։ 
### Հապավումներում
* ICQ` այ սի քյու (համացանցի բրաուզեր)
* BBQ՝ բի բի քյու՝ գործածվում է բարբեքյու բառի համար
* IQ՝ այ քյու՝ մարդու ինտելեկտի գործակից
## Կիրառման օրինակներ
* քիմիայում նշանակվում է ռեակցիայի գործակիցը
* ֆիզիկայում նշանակվում է էլեկտրական լիցքը
* 18px-ով մաթեմատիկայում նշանակվում է ռացիոնալ թվերի բազմությունը
* խաղաթղթերում **Q** տառով նշանակվում է Կույսը 
## Ներկայացումներ
### Ձայնային
* Միջազգային՝ **<big>Quebec</big>** [քեբեք]
* Մորզեի այբուբենում՝ ** −  −·−   ** 
### Տեսողական
* Սեմաֆորային՝ 100px
* Ծովային՝ 100px
* Բրայլի գրերով` 

* Ժեստերի լեզվով` 100px
## Նման գրեր և նշաններ
:
## Տե'ս նաև`

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Լատինական այբուբեն
Վիլյանուևա դե լաս Կրուսես

**Վիլյանուևա դե լաս Կրուսես** (իսպ.` Villanueva de las Cruces) բնակավայր և մունիցիպալիտետ Իսպանիայում` Ուելվա պրովինցիայում (Անդալուսիա ինքնավար մարզում)։ Մունիցիպալիտետը գտնվում է Անդևալո շրջանում։ Զբաղեցնում է 34 կմ2 տարածք։ Բնակչությունը` 413 մարդ (2010 թվականի տվյալներով)։ Գտնվում է պրովինցիայի վարչական կենտրոնից 62 կմ հեռավորության վրա։

## Բնակչություն

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Villanueva de las Cruces 

Կատեգորիա:Իսպանիայի բնակավայրեր
Կատեգորիա:Իսպանիայի քաղաքներ
Վելիլյա

**Վելիլյա** (), մունիցիպալիտետ Իսպանիայում։ Գտնվում է Վալյադոլիդ պրովինցիայում (Կաստիլիյա և Լեոն ինքնավար մարզում)։ Մունիցիպալիտետը գտնվում է *Տերրա դե Կամերոս* շրջանի կազմում։ Զբաղեցրած տարածքը 19,99 կմ² է։ Բնակչությունը՝ 126 մարդ (2010 թվականի տվյալներով)։ Հեռավորությունը պրովինցիայի վարչական կենտրոնից՝ 26 կմ։

## Ժողովրդագրություն

Կատեգորիա:Իսպանիայի բնակավայրեր
Կատեգորիա:Կաստիլիա և Լեոնի բնակավայրեր
Կատեգորիա:Վալյադոլիդ պրովինցիայի բնակավայրեր
Ցեֆեոս (համաստեղություն)

**Ցեֆեոս** (), Երկնքի հյուսիսային կիսագնդի համաստեղություն, որն ունի անկանոն հնգանկյան տեսք։ Համաստեղության հարավային մասը գտնվում է Ծիր Կաթինում։ Երկնքում զբաղեցնում է 587,8 քառակուսի աստիճան տարածք, պարունակում է անզեն աչքով տեսանելի 148 աստղ։

Ցեֆեոսի կողմում պրեցեսիայով պայմանավորված, գտնվում է աշխարհի հյուսիսային բևեռը։ Ալրայի (***γ Cep***) աստղը բևեռին մոտ է 3100, Ալֆիրկը (***β Cep***)՝ բևեռին մոտ կլինի 5100-6500, իսկ Ալդերամինը (***α Cep***)՝ 8500։

## Աստղեր
Ցեֆեոս համաստեղությունը պայծառ աստղեր չունի։ Ամենապայծառ աստղը՝ **α Сер**, Ալդերաին (2,44m).

δ Cep աստղը նախատիպ է ծառայել փոփոխական աստղերի ամբողջ դասի՝ ցեֆեիդների համար։ Այն փոխում է իր պայծառությունը 3,5-ից մինչև 4,4m 5,37 օր միջակայքում։ Աստղի փոփոխականությունը հայտնաբերվել է 1784 թվականին անգլիասի սիրողական աստղագետ Ջոն Հուդրայքի կողմից։ Մեկ այլ հայտնի փոփոխական աստղը՝ Ալֆիրկը, նախատիպ է դարձել փոփոխական տիպի Ցեֆեոսի β տեսակի համար, միջակայքն ընդամենը 0,19 օր է (չորս ու կես ժամ), իսկ ամպլիտուդն ընդամենը 0,05m։

Այս համաստեղությունում են գտնվում անզեն աչքով տեսանելի հիպերհսկաներ՝

* **μ Cep**-ը հայտնի է որպես «Հերշելի նռնային աստղ» շնորհիվ իր մուգ կարմիր գույնի։ Սա կիսականոնավոր փոփոխական աստղ է, որի պայծառությունը փոփոխվում է 3,4m-5,1m միջակայքում։ Չափերով Ցեֆեոսի μ-ն երկնքի ամենախոշոր աստղերից է, նրա շառավիղը հավասար է 11,8 աստղագիտական միավորի։ 
* **Ցեֆեոսի VV** խամրած կրկնակի աստղ 20,34 տարի պարբերությամբ։ Նրա գլխավոր բաղադրիչը կարմիր հսկան է, որի տրամագիծը 1200 անգամ մեծ է Արեգակի տրամագծից։
* **HR 8164** (5,66m).
* **Կրյուգեր 60** կրկնակի աստղ 10m, բաղկացած երկու կարմիր թզուկներից։ Այն գտնվում է Երկիր մոլորակից ընդամենը 13 լուսային տարի հեռավորության վրա։

## Ուշագրավ օբյեկտներ
* NGC 188 աստղային կուտակում։ Գալակտիկայի ցրված աստղային կուտակումներից ամենահներից մեկը (5 միլիարդ տարի)։
* NGC 6946՝ պարուրաձև գալակտիկա, որում բացահայտվեցին 7 գերնոր աստղեր (ավելին քան յուրաքանչյուր այլ գալակտիկայում)։

## Պատմություն
Հին համաստեղություն։ Հույները այն վերագրում էին Եվդոկսին, բայց նա, հավանաբար, պարզապես առաջին համնաստեղության նկարագիրն է։ Համաստեղությունը ներառված է Կլավդիոս Պտղոմեոսի «Ալմահեսթում»։

Եթովպիական առասպելական Ցեֆեոս (Կեֆեոս) կայսրը Կասիոպեայի ամուսինն ու Անդրոմեդայի հայրն էր։

Արաբական քարտեզներում համաստեղությունը կրում է Ալ-Մուլթագիբ անվանումը, որ նշանակում է «հրեղեն» կամ «վառվռուն»։ Մի ոտքով հերոսը հենված է բևեռին, մյուսով՝ Փոքր արջին։ Նրա գլխին չալմա կա և թագ։ Մի ձեռքին նա բռնած է իր վերարկուն, մյուսով իր արքայական գավազանը։

## Ուսումնասիրությունը
Ցեֆեոսը տեղակայված է Կասիոպեի ու Փոքր Արջի միջև։ Ցեֆեոսի α-ն գտնվում է Կասիոպեի α-ն և β-ն միացնող ուղղի վրա, չորս անգամ ավելի մեծ հեռավորության վրա, քան այդ աստղերի հեռավորությունն է։

Ուսումնասիրման լավագույն պայմանները հուլիս-սեպտեմբեր ամիսներն են։

## Տես նաև
* Ցեֆեոս համաստեղության աստղերի ցանկ

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* '''WIKISKY.ORG:''' Ցեֆեոս
* Աստղաառասպել։ Ցեֆեոս

Կատեգորիա:Կատաստերիզմներ
Դրամատիկական սեռ

**Դրամատիկական սեռ** կամ **թատերգություն** ( — *գործողություն*), գեղարվեստական գրականության սեռ։ Դրամատիկական ստեղծագործություններում հեղինակը ոչ թե պատմում է դեպքերի և հերոսների մասին, այլ ուղղակիորեն ցուցադրում է այդ ամենը մեր առջև։ Էպիկական ստեղծագործության նման, դրաման ևս ունի հստակորեն գծագրված կերպարներ ու գործողության ընթացք՝ սյուժե։

Դրամատիկական սեռի (դրամա, թատերգություն) ստեղծագործությունները կոչվում են նաև պիեսներ։ Դրամատիկական սեռի ժանրերն են՝ ողբերգություն, կատակերգություն, դրամա, ֆարս։

Դրաման կատարված իրադարձությունը ներկայացնում է իբրև ներկա ժամանակում, ընթերցողի կամ դիտողի աչքերի առջև կատարվող իրադարձություն։ Ընթերցողը կամ դիտողն առանց հեղինակի անմիջական միջնորդության տեսնում է գործող, պայքարող, զարգացող մարդկանց։ Այդ պատճառով էլ դրաման հաճախ անվանում են գրականության ամենից օբյեկտիվ սեռը։

Դրաման ամբողջությամբ կառուցված է գործող անձանց խոսակցության վրա (երկխոսություններ, մենախոսություններ) և զուրկ է հեղինակային խոսքից։ Հերոսն այստեղ բնութագրվում է բացառապես իր սեփական խոսքի կամ մյուս կերպարների խոսքի միջոցով։ Հեղինակն իր կողմից միջամտել, որևէ բան լրացնել կամ բացատրել չի կարող, բացառությամբ այն որոշ դեպքերի, երբ փակագծերի մեջ տրվում են որոշ բացատրություներ այն մասին, թե ինչպիսին պիտի լինի բեմը, երբ պետք է մտնի կամ դուրս գա հերոսը, ինչպես նա պետք է իրեն պահի տվյալ տեսարանում։ Այդ խոսքերը կոչվում են *հեղինակային ռեմարկներ (նշագրություն)*։

Դրամատիկական ստեղծագործությունների նշված առանձնահատկությունները պայմանավորված են այն հանգամանքով, որ դրանք գրեթե միշտ գրվում են նկատի ունենալով թատերական բեմի վրա խաղացվելու հեռանկարը (շատ քիչ դրամաներ են գրվում միայն ընթերցանության համար)։ Դրաման մի տեսակ երկակի բնույթ ունի. այն հավասարապես պատկանում է և՛ գրականությանը, և՛ թատերական արվեստին։ Թատրոնում պիեսի գրական միջոցներին միանում են դերասանական խաղը, դեկորացիաները, երաժշտությունը, քանզի թատրոնը համադրական արվեստ է։

Դրամատիկական ստեղծագործություններն ունեն հատուկ կառուցվածք. դրանք բաժանվում են մի քանի գործողությունների (արարված, ակտ)։ Թատերգություններն ավելի հաճախ ունենում են 3-5 գործողություն, որոնցից ամեն մեկն ավարտում է սյուժեի զարգացման մի կարևոր օղակը։ Պիեսը գործողությունների բաժանելն անհրաժեշտ է ներկայացման ժամանակ ընդմիջումներ տալու, դեկորացիաները փոխելու համար։ Գործողությունն էլ երբեմն ունենում է իր մասերը՝ պատկերներ, որոնց ավարտից հետո տրվում է ավելի կարճատև դադար։ Գործողությունը կամ պատկերն ունենում են բազմաթիվ ենթաբաժիններ, որոնք կոչվում են տեսիլներ։ Ամեն մի տեսիլ սկսվում ու ավարտվում է այն ժամանակ, երբ բեմի վրա երևում է նոր հերոս, կամ, ընդհակառակը, ներկաներից մեկը հեռանում է։
## Տես նաև
*Էպիկական սեռ
*Քնարական սեռ
## Ծանոթագրություններ

## Աղբյուրներ
*Է. Ջրբաշյան, Գրականության տեսություն, Երևան, 1980, էջ 336-339։

Կատեգորիա:Գրական սեռեր
Գորգան

**Գորգան** (), քաղաք Իրանի հյուսիսում, Գոլեսթան օսթանում, վերջինիս վարչական կենտրոնը։ Քաղաքը գտնվում է Կասպից ծովից 30 կմ հեռավորության վրա, հեռավորությունը մայրաքաղաք Թեհրանից կազմում է մոտ 400 կմ դեպի արևելք։ Գորգանից 150 կմ հեռավարության վրա գտնվում է Գոլեստանի ազգային պարկը։

## Բնակչություն
Քաղաքի բնակչությունը 2016 թվականի մարդահամարի տվյալներով կազմում էր 350 676 մարդ, որոնք կազմում էին 111 099 տնտեսություն։ Բնակչությամբ Գոլեսթան օսթանի ամենախոշոր քաղաքն է։ Գորգանի բնակչության փոփոխությունը ժամանակի ընթացքում բերված է աղյուսակում ստորև.

## Պատմություն
Քաղաքը հին հունական աղբյուրներում հայտնի է Հիրկանիա անունով, որը գալիս է պահլավերեն Վարկանա անվանումից (Գայլերի երկիր)։ Ավելի ուշ շրջանում քաղաքն անվանվել է Աստարաբադ և այդ անունը կրել է մինչև 1937 թվականը։

Լենկ Թեմուրը 1384 թվականին ավերել է Գորգանը։

## Քույր քաղաքներ
* Ակտաու, Ղազախստան
* Սամսուն, Թուրքիա (2006)

## Գորգագործություն
Գորգանը, ինչպես և ողջ Գոլեստան գավառը, հայտնի է գորգագործությամբ։ Ջաջիմ կարպետները գործվում են այս գավառում։ Գոլեստանի կարպետագործության ավանդույթները գալիս են հին իրանական Բուխարա քաղաքից, որն այժմ Ուզբեկստանի կազմում է։

## Կլիմա
Գոլեստանում գերիշխում է չափավոր և խոնավ կլիման, որը հայտնի է «չափավոր կասպյան կլիմա» անվանումով։ Գոլեստանում կլիմայի ձևավորման վրա ազդում են մի շարք գործոններ՝ Ալբորզի լեռնաշղթան, լեռների ուղղվածությունը, քամիները և այլն։ Այս գործոնների շնորհիվ Գոլեստանում երեք տարբեր կլիմաներ են ձևավորվել՝ չափավոր, լեռնային և կիսաչոր։ Տարեկան տեղումները կազմում են 600 մմ։

մինի|Գորգանի մեծ պարիսպ - համայնապատկեր

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Իրանի քաղաքներ
Կատեգորիա:Մետաքսի ճանապարհի բնակավայրեր
Բենաֆարսես

**Բենաֆարսես** (իսպ.` Benafarces), մունիցիպալիտետ Իսպանիայում` Վալիադոլիդ պրովինցիայում (Կաստիլիա և Լեոն ինքնավար մարզում)։ Մունիցիպալիտետը գտնվում է Տերրա դե Մեդինա շրջանում։ Զբաղեցնում է 16.65 կմ2 տարածք։ Բնակչությունը՝ 90 մարդ (2010 թվականի տվյալներով)։ Գտնվում է պրովինցիայի վարչական կենտրոնից 60 կմ հեռավորության վրա։

Կատեգորիա:Իսպանիայի բնակավայրեր
Կատեգորիա:Կաստիլիա և Լեոնի բնակավայրեր
Կատեգորիա:Վալյադոլիդ պրովինցիայի բնակավայրեր
Ռաշթ

**Ռաշթ,** () քաղաք հյուսիսային Իրանում, Գիլան օսթանում (նահանգում), վերջինիս վարչական կենտրոնը։ Բնակչությունը 2016 թվականի դրությամբ կազմել է ։ Գտնվում է Կասպից ծովի հարավային ափից մոտ 20 կմ հարավ` հարթավայրում։ Ռաշթը Կասպից ծովի շրջանում գտնվող Իրանի ամենամեծ քաղաքն է և հանդիսանում է Կովկասի, Ռուսաստանի և Իրանի միջև առևտրի խոշոր կենտրոն։

## Բնակչություն
Բնակչությունը 2016 թվականի մարդահամարի տվյալներով կազմում էր 679 995 մարդ, որոնք կազմում էին 228 142 տնտեսություն։ Ռաշթը բնակչությամբ Գիլանի ամենախոշոր և Իրանի տասնմեկերորդ ամենախոշոր քաղաքն է։ Քաղաքի բնակչության փոփոխությունը ժամանակի ընթացքում բերված է աղյուսակում ստորև.

Բնակիչները հիմնականում գիլանցիներ են, որոնք խոսում են գիլաներեն և պարսկերեն։

## Պատմություն
Ռաշթը պատմական փաստաթղթերում առաջին անգամ հիշատակվում է արաբական աղբյուրներում մ.թ. 682 թվականին։ 1669 թվականին կազակ Ստեպան Ռազինը կողոպտել է քաղաքը։ 1714 թվականին այն ավերվել է երկրաշարժի հետևանքով։

Ռուսաստանի կայսր Պետրոս Մեծը 1722-1723 թվականների ռուս-պարսկական պատերազմի արդյունքում գրավել է Ռաշթը և վերահսկել այն մինչև 1732 թիվը։ 1917-1920 թվականներին ռուսական ու բրիտանական բանակները պայքարում էին Բանդարե Անզալի և Ռաշթ քաղաքների համար։ 1974 թվականին Ռաշթում հիմնադրվել է առաջին համալսարանը։

## Հայերը Ռաշթում
Քաղաքում հայերը հաստատվել են դեռևս XVII դարում։ Մինչև XX դ. սկիզբն այն եղել է մետաքսի և բրնձի առևտրով զբաղվող առանձին վաճառականական գերդաստանների (Թումանյան, Ասլանյան, Հորդանանյան, Կուսիկյան և այլն) կարևոր կենտրոն։ Գործել են «Լիազանով» և «Թումանյան» առևտրական տները, որոնք լայն կապեր են ունեցել հատկապես Ռուսաստանի հետ։ XIX դարի 50-ական թթ. Ռեշտում ապրել են 800, իսկ հարևան բնակավայրերում (Լահիջան, Լանգարուդ և այլն)՝ 400 հայեր։ 1934 թվականին Ռեշտում կար 616 (151 ընտանիք), իսկ 1989-ին՝ 194 (43 ընտանիք) հայ։ Գործում էին Սուրբ Մեսրոպ եկեղեցին (1966 թվականից), «Մարիամյան» դպրոցը, «Արարատ» մարզամշակութային միությունը։

## Տես նաև
*Սուրբ Մեսրոպ եկեղեցի (Ռաշթ)

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Իրանի քաղաքներ
Կատեգորիա:Մետաքսի ճանապարհի բնակավայրեր
Վիլորիա

**Վիլորիա** (), բնակավայր և մունիցիպալիտետ Իսպանիայում։ Գտնվում է Վալյադոլիդ պրովինցիայում (Կաստիլիյա և Լեոն ինքնավար մարզում)։ Մունիցիպալիտետը մտնում է *Տերրա դե Պինարես* շրջանի կազմում։ Զբաղեցրած տարածքը 11,15 կմ² է։ Բնակչությունը՝ 385 մարդ (2010 թվականի տվյալներով)։ Հեռավորությունը պրովինցիայի վարչական կենտրոնից՝ 42 կմ։

Քաղաքի հովանավորը համարվում է սուրբ դևա դե լաս Նևեսը։

## Արտաքին հղումներ
* Պաշտոնական էջ 

Կատեգորիա:Իսպանիայի բնակավայրեր
Կատեգորիա:Կաստիլիա և Լեոնի բնակավայրեր
Կատեգորիա:Վալյադոլիդ պրովինցիայի բնակավայրեր
Օկտանտ (համաստեղություն)

**Օկտանտ** (), փոքր ու շատ խամրած համաստեղություն երկնային սֆերայի հարավային կիսագնդում։ Ներառում է Երկրի Հարավային բևեռը։

## Կարճ բնութագիր
Երկնքում զբաղեցնում է 291,0 տարածք, պարունակում է անզեն աչքով տեսանելի 56 աստղ։ Ռուսաստանի տարածքում չի ուսումնասիրվում։ Քանի որ Օկտանտն աշխարհի Հարավային բևեռում է, լիակատար տեսանելիությունը հնարավոր է միայն երկրագնդի հարավային կիսագնդում։

Այս համաստեղությունում է գտնվում այն աստղը, որը ներկայացնում է Հարավային բևեռը՝ Օկտանտի սիգման՝ σ, անզեն աչքով տեսանելի (աստղային մեծությունը՝ 5,5), բայց նա այնքնան խամրած է, որ չի կարող օգտագործվել տեղորոշման նպատակներով։

Տեխասյան համալսարանի հետազոտողները Արլինգտոնում եկան այն եզրակացության, որ Օկտանտի ν կրկնակի աստղը պարունակում է մոլորակ։

## Պատմություն
Նոր համաստեղություն է։ Անանուն ներկայացվել է Լակայլի կողմից 1754 թվականին։ 1756 թվականին Լակայլը առաջարկել է անվանումը, իսկ 1763 թվականին լատինիզացրել է այն։ Օկտանտը տեղորոշման անկյունային սարքավորում է, նման է սեքստանտին, բայց լիմբայի ութ մասի բաժանված կառուցվածքով։ Համաստեղությունն անվանվել է անգլիացի օպտիկ Ջոն Հենդլի պատվին, ով հայտնագործել է օկտանտը. երբեմն օգտագործվում է «Հենդլիի օկտանտ» անվանումը։

## Տես նաև
Օկտանտ համաստեղության աստղերի ցանկ

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* '''WIKISKY.ORG:''' Օկտանտ
* Աստղաառասպել։ Օկտանտ
Բառուելո դել Վալյե

**Բառուելո դել Վալյե** (իսպ.`Barruelo del Valle), մունիցիպալիտետ Իսպանիայում` Վալիադոլիդ պրովինցիայում (Կաստիլիա և Լեոն ինքնավար մարզում)։ Մունիցիպալիտետը գտնվում է Մոնտես Տորոսոս շրջանում։ Զբաղեցնում է 13.6 կմ2 տարածք։ Բնակչությունը` 61 մարդ (2010 թվականի տվյալներով)։ Գտնվում է պրովինցիայի վարչական կենտրոնից 31 կմ հեռավորության վրա։

Սուրբ Պելայոն համարվում է քաղաքի հովանավոր սուրբը։

## Ժողովրդագրություն

## Արտաքին հղումներ
* պաշտոնական կայք Պաշտոնական էջ
* Diputación de Valladolid 

Կատեգորիա:Իսպանիայի բնակավայրեր
Կատեգորիա:Կաստիլիա և Լեոնի բնակավայրեր
Կատեգորիա:Վալյադոլիդ պրովինցիայի բնակավայրեր
Միցուրու Մարուոկա

**Միցուրու Մարուոկա** (|丸岡満|Մարուոկա Միցուրու)։ ), ճապոնացի ֆուտբոլիստ, կիսապաշտպան, ով ներկայումս հանդես է գալիս դորտմունդյան «Բորուսիայում»։

## Ակումբային կարիերա
Մարուոկան ֆուտբոլ խաղալ սովորել է «Կավաուտի Կիտայում», «Տոկուսիմա Կավատուի ավագ դպրոցում» և «Սերեսո Օսակայում». 2014 թ.-ի հունվարին նա վարձավճարով տրվել է դորտմունդյան «Բորուսիային»՝ կես մրցաշրջանի չափով։ Հունվարի 25-ին Միցուրուն նորամուտը նշեց «Բորուսիայի» երկրորդ կազմում։ «Դորտմունդի Բորուսիայի» առաջին կազմում նորամուտը նշել է 2014/15 սեպտեմբերի 20-ին՝ «Մայնցի» դեմ խաղում։

## Կարիերան հավաքականում
Միցուրուն ներկայացնում է Ճապոնիայի երիտասարդական հավաքականը։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Պրոֆիլը transfermarkt.de կայքում  
* Պրոֆիլը Fussballdaten կայքում 

Կատեգորիա:Բորուսիա Դորտմունդի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Բունդեսլիգայի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Ճապոնացի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Տղամարդկանց ֆուտբոլի կիսապաշտպաններ
Կատեգորիա:Սերեսո Օսակայի ֆուտբոլիստներ
Օձ (համաստեղություն)

**Օձ** (), էկվատորիալ համաստեղություն։ Երկնքում զբաղեցնում է 636,9 մակերես։ Պարունակում է անզեն աչքով տեսանելի 106 աստղ։ Տեսանելիության լավագույն պայմանները հունիսին են։ Տարբերվում է նրանով, որ սա միակ համաստեղությունն է, որը կազմված է երկու իրար չմիացած մասերից, որոնք բաժանվում են Օձակիր համաստեղությամբ՝ «Օձի գլուխը» գտնվում է ավելի հյուսիս-արևմուտք, «Օձի պոչը»՝ ավելի արևելք։

## Օձի գլուխ» աստերիզմը
Համաստեղության «Օձի գլուխ» կոչվող մասում գտնվում է համանուն Օձի գլուխ աստերիզմը՝ երեք ոչ պայծառ աստղերից կազմված եռանկյունը (Օձի β, κ և γ)։ Այս աստերիզմը կազմում է համաստեղության ընդհանուր տեսքի կարևոր բաղադրիչը։

## Ուշագրավ օբյեկտներ
* **Սեյֆերտի սեքստետը** փոխազդող գալակտիկաների յուրօրինակ խումբ։
* **М5** գնդային կուտակումը։
* **Օձի θ** (Օձի թետտա, կամ Ալիա) զույգ, որը կազմված է երկու դեղնավուն աստղերից, որոնք երևում են ոչ մեծ աստղադիտակով։
* **Արծվի միգամածությունը** (ըստ Մեսյեի կատալոգի *М 16*) խոշոր չափի միգամածություն, որում առանձնանում են որոշ բնորոշ մարմիններ։ Դրանցից են գազային սյուները (դրանց անվանում են «Արարման սյուներ») աստղառաջացման գոտում։ Դրանք սառը միջասղային ջրածնից ու փոշու սյուներ են, որոնցում ևս նոր աստղեր են առաջանում։

## Պատմություն
Դեռևս հին ժամանակներում այս համաստեղությունը հայտնի էր որպես առանձին համաստեղություն և անգամ ներառված էր Կլավդիոս Պտղոմեոսի «Ալմահեսթ» աշխատության երկնային քարտեզում։ Պարզ է, որ այդ դեպքում ի նկատի ունեին ժամանակակից համաստեղության միայն մի մասը, հենց Օձի գլուխը։ Հետագայում այս համաստեղությունը սկսել է ընկալվել որպես Օձակիրի մի մասը։ Միջազգային աստղագիտական միությունը միայն 1922 թվականին է որոշում այն ներկայացնել որպես առանձին համաստեղություն։

## Արտաքին հղումներ
* '''WIKISKY.ORG:''' Օձ 
* Աստղաառասպել։ Օձ
Հանս Դրիշ

**Հանս Ադոլֆ Էդուարդ Դրիշ** (, ), գերմանացի կենսաբան և իդեալիստ փիլիսոփա։

Սովորել է Համբուրգի, Ֆրայբուրգի, Մյունխենի և Ենայի համալսարաններում։ 1911 թվականից՝ փիլիսոփայության պրոֆեսոր Հայդելբերգում, 1920 թվականներից՝ Քյոլնում, 1921 թվականից՝ Լայպցիգում։ Դրիշը ձևակերպել է վիտալիստական կոնցեպցիա, որի համաձայն կենսագործունեությունը ղեկավարում է անճանաչելի գործոնը՝ էնտելեխիան։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Գերմանացի կենսաբաններ
Կատեգորիա:Գերմանացի փիլիսոփաներ
Կատեգորիա:Ենայի համալսարանի շրջանավարտներ
Կատեգորիա:Գերմանացի կենդանաբաններ
Կատեգորիա:Պրոֆեսորներ
Կատեգորիա:Գերմանացի սաղմնաբաններ
Ադելսհոֆեն (Միջին Ֆրանկոնիա)

** Ադելսհոֆեն ** (), կոմունա Գերմանիայի Բավարիա երկրամասում։

Ենթարկվում է Միջին Ֆրանկոնիա վարչական շրջանին։ Բնակչությունը 942 մարդ (ըստ 2010 թվականի դեկտեմբերի 31-ի)։ Տարածքը 8,14 կմ² է։ Պաշտոնական կոդ՝ *09 5 71 111*։

Կոմունան ստորաբաժանվում է 5 գյուղական շրջանների։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Պաշտոնական էջ

Կատեգորիա:Գերմանիայի քաղաքներ
Վյորնից

**Վյորնից** (), կոմունա Գերմանիայի Բավարիա երկրամասում։

Ենթարկվում է Սրեդնայա վարչական շրջանին։ Գտնվում է Անսբախ շրջանի կազմում։ Բնակչությունը կազմում է 1632 մարդ (ըստ 2010 թվականի դեկտեմբերի 31-ի). Տարածքը կազմում է 24.45 կմ²։ Պաշտոնական կոդ՝ *09 5 71 228*։

## Արտաքին հղումներ
* պաշտոնական կայք
* Karte der Gemeinde Wörnitz

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Գերմանիայի քաղաքներ
Ատակինես

**Ատակինես** (իսպ.` Ataquines) մունիցիպալիտետ Իսպանիայում` Վալիադոլիդ պրովինցիայում (Կաստիլիա և Լեոն ինքնավար մարզում)։ Մունիցիպալիտետը գտնվում է Տերրա դե Մեդինա շրջանում։ Զբաղեցնում է 42.54 կմ2 տարածք։ Բնակչությունը՝ 718 մարդ (2010 թվականի տվյալներով)։ Գտնվում է պրովինցիայի վարչական կենտրոնից 60 կմ հեռավորության վրա։

Կատեգորիա:Իսպանիայի բնակավայրեր
Կատեգորիա:Կաստիլիա և Լեոնի բնակավայրեր
Կատեգորիա:Վալյադոլիդ պրովինցիայի բնակավայրեր
Տոմա Դունդիչ

**Տոմա Դունդիչ** (, , իրեն անվանել է նաև *Իվան*, գրականության մեջ *Օլեկո*, ), սերբ զինվորական, Ռուսաստանի քաղաքացիական պատերազմի (1918– 1920) մասնակից։  Առաջին համաշխարհային պատերազմի ժամանակ, 1916 թվականին Լուցկի տակ Դունդիչին գերել են ռուսական զորքերը։ Մտել է Ռուսաստանում կազմավորված սերբական կամավորական կորպուսի շարքերը։ Այնուհետև ծառայել է Կարմիր գվարդիայում։ 1918 թվականի մարտին պարտիզանական ջոկատ է գլխավորել Բախմուտի (այժմ՝ Արտյոմովսկ, Ուկրաինա) շրջանում։ Ինտերնացիոնալ գումարտակի կազմում մասնակցել է Ցարիցինի պաշտպանությանը։ Սեմյոն Բուդյոննու՝ Դոնի առանձին կովկասյան դիվիզիայում (ավելի ուշ՝ հեծյալ կորպուսում և Առաջին հեծյալ բանակում) եղել է հատուկ առաջադրանքների գծով գնդի հրամանատարի օգնական, հեծյալ դիվիզիոնի հրամանատար (1919 թվական)։

Զոհվել է մարտում, փառաբանվել իր հերոսությամբ և կոչվել «Կարմիր Դունդիչ»։ Պարգևատրվել է Կարմիր դրոշի շքանշանով։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:1896 ծնունդներ
Կատեգորիա:Ապրիլի 13 ծնունդներ
Կատեգորիա:1920 մահեր
Կատեգորիա:Հուլիսի 8 մահեր
Կատեգորիա:Ռուս հեղափոխականներ
Կատեգորիա:Կարմիր դրոշի շքանշանի ասպետներ
Կատեգորիա:Ռուս ռազմական գործիչներ
Նիկոլայ Դուբրովին

**Նիկոլայ Ֆեոդորովիչ Դուբրովին** (, ), ռուս ռազմական պատմաբան։ Պետերբուրգի ԳԱ ակադեմիկոս (1890 թվականին), հրետանու գեներալ։ Ավարտել է Միխայլովյան հրետանային ակադեմիան։ 1869 թվականից Գլխավոր շտաբում զբաղվել է ռազմապատմական ուսումնասիրություններով։ 1882 թվականից եղել է Ռազմագիտական կոմիտեի անդամ, 1893 թվականից՝ ԳԱ գիտական քարտուղար, 1896 թվականից՝ «Ռուսկայա ստարինա» () ամսագրի խմբագիր։ Հեղինակ է բազմաթիվ հոդվածների և մենագրությունների, որոնք պարունակում են փաստական հարուստ նյութ (մասնավորապես արժեքավոր են հայ ժողովրդի պատմության 19-րդ դարի 1-ին կեսի վերաբերյալ նյութերը)։ «Կովկասում ռուսների պատերազմի ու տիրակալման պատմությունը» (հ․ 1-6, 1871-1888 թվականներին), «1853-1856 թվականներ Արևելյան պատերազմը» (1878 թվականին), «Ղրիմի միացումը Ռուսաստանին» (հ․ 1-4, 1885-1889 թվականներին), «Հայրենական պատերազմը ժամանակակիցների նամակներում» (1882 թվականին) և այլ աշխաաություններ շարադրված են պաշտոնական պատմագրության տեսանկյունից։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Ռուս պատմաբաններ
Կատեգորիա:Ռուս ռազմական գործիչներ
Կատեգորիա:Ռազմական պատմաբաններ
Կատեգորիա:Սանկտ Պետերբուրգի գիտությունների ակադեմիայի իսկական անդամներ
Բուրգոբերբախ

** Բուրգոբերբախ** (), կոմունա Գերմանիայի Բավարիա երկրամասում։

Ենթարկվում է Անսբախի վարչական շրջանին։ Բնակչությունը 3359 մարդ (ըստ 2010 թվականի դեկտեմբերի 31-ի).։ Տարածքը 13,00 կմ² է։ Պաշտոնական կոդ՝ *09 5 71 127*։

Քաղաքը ստորաբաժանվում է 7 քաղաքային շրջանի։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Պաշտոնական էջ

Կատեգորիա:Գերմանիայի քաղաքներ
Պարսկական ավազամուկ

**Պարսկական ավազամուկ** (), ավազամկների ընտանիքի կաթնասուն կենդանի։ Հայաստանում տարածված է Սյունիքի, Վայոց ձորի, Արագածոտնի և այլ մարզերի կիսաանապատային գոտիներում, քարքարոտ հացահատիկային դաշտերում և այլն։

## Կառուցվածք
Մարմնի երկարությունը 17,5 սմ է, պոչինը՝ 18,8 սմ։ Մարմնի վերին մասն ավազագույն է, որովայնը՝ սպիտակավուն։ Պոչը մազակալած է և վերջանում է մոխրագույն կամ դարչնագույն վրձնիկով։ Ապրում է միայնակ՝ գետնափոր (երկարությունը՝ մինչև 250 սմ, խորությունը՝ 120 սմ) պարզ կառուցվածքով բներում։ Սնվում է խոտաբույսերով և սերմերով։ Տաք եղանակներին գործունյա է գիշերը, ձմռանը՝ նաև ցերեկը։ Ձմռան համար կուտակում է կերի մեծ պաշար։ Բազմանում է 2-3 անգամ, յուրաքանչյուր անգամ ունենում 3-9 ձագ։ ժանտախտի հարուցչի հիմն, կրողն է։

Կատեգորիա:Մկներ
Կատեգորիա:Արևմտյան Ասիայի կաթնասուններ
Կալսադա դե լոս Մոլինոս

**Կալսադա դե լոս Մոլինոս** () մունիցիպալիտետ Իսպանիայում, գտնվում է Պալենսիա պրովինցիայում, Կաստիլիա և Լեոն ինքնավար մարզի կազմում։ Մունիցիպալիտետը գտնվում է Տերրա-դե-Կամպոս կոմարկում։ Տարածքը կազմում է 51 կմ²։ Բնակչությունը՝ 355 մարդ (2010)։ Պրովինցիայից ադմինիստրատիվ կենտրոն 40 կմ է։

## Բնակչություն

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Իսպանիայի քաղաքներ
Էսկիվիաս

**Էսկիվիաս** () մունիցիպալիտետը Իսպանիայում։ Գտնվում է Տոլեդո պրովինցիայի Կաստիլիա լա Մանչա ինքնավար համայնքի կազմում։ Մունիցիպալիտետը գտնվում է *Լա Սագրա* շրջանում։ Տարածքը կազմում է 25 կմ², բնակչությունը` 5376 մարդ (2010 թվականի տվյալներով)։ Պրովինցիայի վարչական կենտրոնից գտնվում է 42 կմ հեռավորության վրա։ Քաղաքի հովանավորն է հանդիսանում դե լա Լեչե աստվածամայրը։

## Ժողովրդագրություն

## Արտաքին հղումներ
* Պաշտոնական կայք 

Կատեգորիա:Իսպանիայի քաղաքներ
Յոհան Դրոյզեն

**Յոհան Գուստավ Դրոյզեն** (, ), գերմանացի պատմաբան։ Քիլի, Ենայի, Բեռլինի համալսարանների պրոֆեսոր։ Քաղաքական հայացքներով՝ Գերմանական Պրուսիայի շուրջը «վերևից միավորման» և սահմանադրական միապետության ստեղծման կողմնակից։ Անհատի դերի գերագնահատման, պատմական զարգացման ընթացքի, առանձին ժողովուրդների պատմական նշանակության մասին Դրոյզեի իդեալիստական ըմբռնումները, որ կրել են Տեգելի գաղափարական ազդեցությունը, արտացոլվել են նրա «Պրուսական քաղաքականության պատմություն» (հ․ 1-5, 1868-1886 թվականներ), «Ալեքսանդր Մեծի պատմությունը» (1833 թվականին), «Տելլենիզմի պատմություն» (հ․ 1-2, 1836-1843 թվականներ) աշխատություններում։ Դրոյզեի գիտական շրջանառության մեջ մտցրեց «հելլենիզմ» արտահայտությունը և առաջին անգամ որոշակիորեն մշակեց հելլենիստական դարաշրջանի պատմությունը՝ այն հասցնելով մինչև մ․թ․ա․ 222 թվականը։ «Տելլենիզմ» ասելով Դրեյզեն հասկանում էր Արևելքում «հունական պետականության ու կրթվածության տարածման» ընթացքը՝ բացառելով հելլենիզմի հասարակականանա․ էությունը։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Գերմանացի պատմաբաններ
Կատեգորիա:Պրուսիայի գիտությունների ակադեմիայի անդամներ
Կատեգորիա:Հումբոլդտի համալսարանի շրջանավարտներ
Կատեգորիա:Գերմանիայի քաղաքական գործիչներ
Կատեգորիա:Գերմանացի փիլիսոփաներ
Կատեգորիա:Գերմանացի գրողներ
Կատեգորիա:Բավարիայի գիտությունների ակադեմիայի անդամներ
Կատեգորիա:Գերմանացի գիտնականներ
Կատեգորիա:Գերմանացի լեզվաբաններ
Կատեգորիա:Գերմանացի մանկավարժներ
Կատեգորիա:Գիտությունների դոկտորներ
Էսկալոնիլյա

**Էսկալոնիլյա** (), մունիցիպալիտետ Իսպանիայում, գտնվում է Տոլեդո պրովինցիայում, Կաստիլիա լա Մանչա ինքնավար մարզի կազմում։ Մունիցիպալիտետը գտնվում է Տորրիխոս կոմարկում։ Տարածքը կազմում է 51 կմ²։ Բնակչությունը՝ 1576 մարդ (2010)։ Պրովինցիայից ադմինիստրատիվ կենտրոն 38 կմ է։

## Ժողովրդագրություն

## Արտաքին հղումներ
* պաշտոնական կայք 

Կատեգորիա:Իսպանիայի քաղաքներ
Ժակ Դյուկլո

**Ժակ Դյուկլո** (, ), ֆրանսիացի կոմունիստ քաղաքական գործիչ, Ֆրանսիայի կոմունիստական կուսակցության (ՖԿԿ) անդամ (1920)։

Մասնակցել է Առաջին համաշխարհային պատերազմին։ 1926 թվականին ընտրվել է ՖԿԿ ԿԿ-ի անդամ, 1931—1964 թվականներին՝ ԿԿ-ի քարտուղար։ Կոմինտերնի VII կոնգրեսում (1935)՝ դրա Գործադիր կոմիտեի անդամ, 1926—1932 թթ. և 1936 թվականից՝ Ֆրանսիայի պառլամենտի դեպուտատ։ Ֆրանսիայի ֆաշիստական օկուպացիայի տարիներին եղել է Դիմադրության շարժման կազմակերպիչներից և ղեկավարներից։ 1945—1946 թթ.՝ Սահմանադիր ժողովի փոխնախագահ, կոմունիստ դեպուտատների խմբի նախագահ, 1946-1958 թթ.՝ ազգային ժողովի դեպուտատ։ 1959 թվականին նշանակվել է սենատոր և սենատի ՖԿԿ անդամ դեպուտատների խմբի նախագահ։ 1975 թվականին պարգևատրվել է Կարլ Մարքսի անվան ոսկե մեդալով։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Ֆրանսիայի կոմունիստներ
Կատեգորիա:Պեր Լաշեզ գերեզմանատանը թաղվածներ
Կատեգորիա:Առաջին համաշխարհային պատերազմի մասնակիցներ
Կատեգորիա:Ֆրանսիայի քաղաքական գործիչներ
Վոլֆրամս-Էշենբախ

** Վոլֆրամս-Էշենբախ ** (), կոմունա Գերմանիայի Բավարիա երկրամասում։

Ենթարկվում է Սրեդնայա վարչական շրջանին։ Գտնվում է Անսբախ շրջանի կազմում։ Բնակչությունը կազմում է 2872 մարդ (ըստ 2010 թվականի դեկտեմբերի 31-ի). Տարածքը կազմում է 25.47 կմ²։ Պաշտոնական կոդ՝ *09 5 71 229*։

Քաղաքում կան 10 քաղաքային բնակավայրեր։

Քաղաքն առաջին անգամ հիշատակվում է XI դարում, 1917 թվականից կոչվում է Օբեր Էշենբախ։ Հետո այն ստացել է իր ներկայիս անվանումը։ Քաղաքի եկեղեցու շենքում թաղված է ` «Պարսիվ» *Վոլֆրամ ֆոն Էշենբախ*։

## Պատկերասրահ

Wolfram47.jpg
Liebfrauenm%C3%BCnster_Wolframs-Eschenbach.jpg
Wolfram_von_Eschenbach_monument_(3).jpg
Unteres_Tor_Wolframs-Eschenbach.jpg
Wolframs-Eschenbach_Grobplan.jpg
Museum_Wolfram_von_Eschenbach_Tafel.jpg
Wolframs-Eschenbach_Steinacker_Walburga.jpg


## Արտաքին հղումներ
* պաշտոնական կայք
* Karte der Stadt Wolframs-Eschenbach 
* Wolfram in Eschenbach
* Alte Vogtei und fränkische Kreuzritter

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Գերմանիայի քաղաքներ