USB Type-C

մինի|24-կոնտակտային USB-միակցիչ «C» տեսակ (Type-C)
**USB Type-C** կամ **USB-C** (կարդացվում է՝ յու-էս-բի թայփ սի կամ յու-էս-բի-սի), USB-ի սպեցիֆիկացիա USB-սարքերի և USB-մալուխների համար ունիվերսալ կոմպակտ երկկողմանի 24-կոնտակտային միակցիչի համար:
[մինի|[MacBook Air|MacBook նոութբուքի USB Type-C միակցիչ (միակցիչ) և USB Type-C միակցիչով մալուխ]]
USB Type-C միակցիչի սպեցիֆիկացիայի 1.0 տարբերակը հրապարակվել է USB մշակողների ֆորումի կողմից 2014 թվականի օգոստոսին: Մշակվել է նույն ժամանակ, ինչ USB 3.1 սպեցիֆիկացիան:

USB Type-C միակցիչ կարող են ունենալ պերիֆերիկ սարքերը և համակարգիչները: USB Type-C-ն նոր սերունդ է նախորդ USB ստանդարտների A և B տեսակի միակցիչների և մալուխների նկատմամբ։ Նախորդ տարբերակների համամեատ USB-C միակցիչը տարբերվում է նրանով, որ հորիզոնականորեն սիմետրիկ է և սարքին միանում է ցանկացած կողմով:

USB Type-C միակցիչի օգտագործումը չի երաշխավորում, որ սարքը իրականացնում է բարձր արագության USB 3.1 Gen1/Gen2 ստանդարտը կամ USB Power Delivery արձանագրությունը:

## Սպեցիֆիկացիաներ
24-կոնտակտային երկկողմանի միակցիչը բավականին կոմպակտ է՝ չափերով մոտ USB 2.0 ստանդարտի Micro-B միակցիչներին: Միակցիչի չափերը՝ 8,4 մմ × 2,6 մմ: Միակցիչն օգտագործում է չորս զույգ կոնտակտ՝ սնուցման և հողանցման համար, երկու դիֆերենցիալ զույգ D+/D− High-Speed արագություններով տվյալների փոխանցման համար (USB Type-C մալուխում միացված է միայն զույգերից մեկը), չորս դիֆերենցիալ զույգ SuperSpeed բարձր արագության ազդանշանների փոխանցման համար, երկու օժանդակ կոնտակտ (sideband), երկու կարգավորման կոնտակտ մալուխի կողմնորոշումը որոշելու համար, կարգավորման տվյալների ալիք (BMC կոդավորում — biphase-mark code) և +5 V սնուցման կոնտակտ ակտիվ մալուխների համար: Նախկինում արտադրված սարքերի USB Type-C միակցիչով համակարգչին միացումը կպահանջի մալուխ կամ ադապտեր A կամ B տեսակի խրոցակով կամ միակցիչով մեկ ծայրում և USB Type-C խրոցակ՝ մյուս ծայրում: Ստանդարտը չի թույլատրում USB Type-C միակցիչով ադապտերներ, քանի որ դրանց օգտագործումը կարող էր ստեղծել մալուխների «բազմաթիվ սխալ և պոտենցիալ վտանգավոր» համակցություններ:

USB 3.1 մալուխը ծայրերում երկու USB-C միակցիչներով պետք է համապատասխանի սպեցիֆիկացիային՝ պարունակի հաղորդիչ, լինի ակտիվ, ունենա էլեկտրոնային նույնականացման չիպ, որը թվարկում է գործառույթների նույնականացուցիչները՝ կախված ալիքի կարգավորումից և վենդորի կողմից սահմանվող հաղորդագրություններից (VDM) USB Power Delivery 2.0 սպեցիֆիկացիայից: USB Type-C միակցիչը աջակցում է 1,5 Ա կամ 3 Ա հոսանքով սնուցման ուղիներին 5 Վ լարումով՝ հիմնական սնուցմանը լրացում: Սնուցման աղբյուրը պետք է տեղեկացնի հոսանքի ավելացման մասին կարգավորման ալիքի միջոցով կամ աջակցի USB Power Delivery սպեցիֆիկացիային կարգավորման կոնտակտի միջոցով (BMC կոդավորում) կամ ավելի հին ազդանշանների՝ VBUS կոնտակտի միջոցով BFSK-ով կոդավորված: USB 2.0 մալուխը, որը չի աջակցում SuperSpeed ուղուն, չի պարունակում էլեկտրոնային նույնականացման չիպ, բացառությամբ այն դեպքի, երբ չի կարող փոխանցել 5 Ա հոսանք:

## Այլընտրանքային ռեժիմներ
USB Type-C միակցիչը նաև աջակցում է այլընտրանքային ռեժիմներ (), երբ կոնտակտները տվյալներ են փոխանցում այլ արձանագրությունների միջոցով՝

# link=Файл:DP_from_DisplayPort.svg|20x20փքս DisplayPort-ի այլընտրանքային ռեժիմ - հրապարակվել է VESA-ի կողմից 2014 թվականի սեպտեմբերին, աջակցում է DisplayPort 1.3 ստանդարտին:
# Այլընտրանքային ռեժիմ՝ Mobile High-Definition Link (MHL) - հրապարկվել է 2014 թվականի նոյեմբերին, աջակցում է MHL 1.0-3.0 և superMHL ստանդարտներին։
# link=Файл:ThunderboltFulmine.svg|24x24փքս Thunderbolt այլընտրանքային ռեժիմ - Աջակցում է Thunderbolt 3 ստանդարտին;
# link=Файл:High_Definition_Multimedia_Interface_Logo.svg|60x60փքս HDMI այլընտրանքային ռեժիմ - հայտարարվել է 2016 թվականի սեպտեմբերին, աջակցում է HDMI 1.4b-ին։

Այլընտրանքային DisplayPort և HDMI ռեժիմները ներդնելու համար ֆիզիկական ինտերֆեյսի միացման համար օգտագործվում է ադապտերային մալուխ: MHL և Thunderbolt (20 Գբ/վ) ռեժիմների համար օգտագործվում է ստանդարտ Type-C մալուխ, բարձր արագության Thunderbolt 3 ռեժիմը (40 Գբ/վ), ինչպես նաև բարձր հզորության USB Power Delivery 2.0 ռեժիմները պահանջում են հատուկ մալուխներ, որոնք էլեկտրոնային չիպի կողմից նշված են որպես համատեղելի:

Անջատվող մալուխների դեպքում, այլընտրանքային ռեժիմի աշխատանքի համար կարող են օգտագործվել չորս SuperSpeed զույգերը և երկու Sideband կոնտակտները: Դոկ-կայանների, հանվող սարքերի և ոչ անջատվող (մշտական) մալուխների դեպքում կարող են օգտագործվել նաև երկու D+/D- կոնտակտները և մեկ կոնֆիգուրացիայի կոնտակտ: Ռեժիմները կարգավորվում են կոնֆիգուրացիայի կոնտակտի միջոցով՝ օգտագործելով մատակարարի կողմից սահմանված հաղորդագրությունները (VDM):

Ոչ բոլոր այլընտրանքային ռեժիմներն են ներդրված յուրաքանչյուր USB Type-C սարքում, աջակցվող այլընտրանքային ռեժիմները նշված են միակցիչի կողքին գտնվող համապատասխան լոգոներով:

Այս միակցիչի հետ օգտագործման համար ուսումնասիրվում են այլ սերիական բարձր արագության արձանագրություններ, ինչպիսիք են PCI Express-ը և Base-T Ethernet-ը:

## USB միակցիչի և մալուխի կոնտակտների սխեմա
### Միացիչի ցոկոլավորում

կենտրոն|մինի|521x521փքս|Սարքի USB-C միակցիչ (վարդակ)

### Ցանցային մալուխի կոնտակտների սխեմա

կենտրոն|մինի|649x649փքս|USB-C միակցիչ (խրոց) միացնող մալուխի վրա: Կան տարբերակներ, երբ B6-ը և B7-ը նույնպես միացված են մալուխին, օրինակ՝ VirtualLink-ի համար:

## Ծրագրային աջակցություն
* Linux-ը աջակցում է USB 3.0-ին՝ սկսած միջուկի 2.6.31 տարբերակից և USB 3.1-ին՝ սկսած միջուկի 4.6 տարբերակից։
* Apple MacOS-ը աջակցում է USB 3.1, USB Type-C, այլընտրանքային ռեժիմներ և USB Power Delivery:
* Microsoft Windows 10-ը և Microsoft Windows 10 for Mobile-ը աջակցում են USB 3.1, USB Type-C, այլընտրանքային ռեժիմներ, USB Power Delivery, աուդիո պարագաներ և USB Dual Role: USB Type-C-ի աջակցությունը ավելացվել է Microsoft Windows 8.1-ի թարմացումներում:
* Google Android 6 Marshmallow-ը աջակցում է USB 3.1 և USB Type-C:
* Google Chrome OS-ը աջակցում է USB 3.1 և USB Type-C՝ սկսած 2015 թվականի Chromebook Pixel-ից, և աջակցում է Alt ռեժիմներին և USB Power Delivery:

## Սարքավորումների աջակցություն
2014 թվականից հետո թողարկված մայրական սալիկների, նոութբուքերի, պլանշետների, սմարթֆոնների, կոշտ սկավառակների, USB հանգույցների և USB Type-C միակցիչն աջակցող այլ սարքերի տեսականին աստիճանաբար աճում է։

Որոշ ոչ ստանդարտ մալուխներ, որոնց մեկ ծայրին USB Type-C միակցիչ է, իսկ մյուս ծայրին՝ A կամ Micro-B ստանդարտ վարդակ, սխալ են միացնում կոնֆիգուրացիոն (CC) ալիքները՝ 56 կՕհմ դիմադրության փոխարեն սնուցման շղթային միացնելով 10 կՕհմ ձգող դիմադրություն։ Արդյունքում մալուխին միացված սարքը սխալ է որոշում թույլատրելի հզորությունը, ինչը հանգեցնում է աշխատանքի խափանման մի շարք արտադրանքների հետ, ներառյալ Apple և Google ընկերությունների արտադրանքը, իսկ որոշ դեպքերում բերում է սնուցման աղբյուրի, հանգույցի կամ համակարգչի USB միացման վարդակի վնասման։

## Պետական աջակցություն
Եվրոպական Միությունը պարտավորեցրել է սմարթֆոնների, պլանշետների, էլեկտրոնային ընթերցիչների, ականջակալների, տեսախցիկների, դյուրակիր կոնսոլների և Bluetooth բարձրախոսների արտադրողներին մինչև 2024 թվականի դեկտեմբերի 28-ը անցնել USB Type-C միակցիչի՝ որպես լարային լիցքավորման սարքերի համար մեկ միակցիչ: 2026 թվականի գարնանը այս ստանդարտը կկիրառվի նաև նոութբուքերի համար։

## Նշումներ


## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Universal Serial Bus Type-C Cable and Connector Specification — в составе комплекта документов USB на сайте USB.org.
* USB 3.1 and Type-C: The only stuff at CES that everyone is going to use / Ars Technica, JAN 9, 2015

Կատեգորիա:Էլեկտրատեխնիկա
Կատեգորիա:Ինֆորմատիկա
Կատեգորիա:Համակարգչային ցանցեր
Կատեգորիա:Համակարգչի բաղկացուցիչներ
Կատեգորիա:Տեղեկատվական տեխնոլոգիաներ