Նպատակի ընտրություն

«**Նպատակի ընտրություն**» (), ռեժիսոր Իգոր Տալանկինի գեղարվեստական ֆիլմը բարոյական ընտրության բարդության մասին է, որը կանգնած էր 20-րդ դարի գիտնականների, մասնավորապես՝ Ի. Վ. Կուրչատովի և նրա գործընկերների առջև ատոմային ռումբ ստեղծելիս: Ֆիլմի սկզբնական անվանումը՝ «Միջուկային դար» (), փոխարինվել է սցենարի հեղինակ Սոլոմոն Շուլմանի հետ պայմանագրի խզումից հետո։

## Սյուժե
Իրադարձություններն սկսվում են 1945 թվականին Էլբայի ափին ամերիկյան և խորհրդային զորքերի հանդիպման ժամանակ։  Դրանից հետո տեղի է ունենում Պոտսդամի կոնֆերանսը, որի ընթացքում Հարի Թրումանը հասկացնում է, որ Եվրոպայի հետպատերազմյան հատվածում ոչինչ չի զիջի խորհրդային կողմին, քանի որ ԱՄՆ-ն զանգվածային ոչնչացման նոր զենք ունի։  Այնուհետև սյուժեն վերադառնում է 1940-ականների որոշ կարևոր իրադարձությունների, որոնք վերաբերում էին տարբեր երկրներում ատոմային նախագծի մշակմանը: Դաշնակիցները հարցաքննում են «Էպսիլիոն» գործողության ընթացքում գերեվարված գերմանացի գիտնականների խմբին և փորձում հասկանալ, թե որքան մոտ էին նացիստները ատոմային զենքի մշակմանը: Օտտո Գանը ծանր է վերապրում Հիրոսիմայի և Նագասակիի ռմբակոծության լուրը՝ իրեն անձամբ պատասխանատու համարելով կատարվածի համար։  1940-ականների սկզբին Ռուզվելտը բարդ որոշում է կայացնում Մանհեթենյան նախագիծը սկսելու վերաբերյալ՝ հիմնվելով Այնշտայնի նամակի վրա: Իր հերթին, Հիտլերը, թերագնահատելով ատոմային զենքի նշանակությունը, դադարեցնում է այս ուղղությամբ բոլոր զարգացումները՝ հավատալով, որ իրեն անհապաղ արդյունքներ են պետք։ 

1942 թվականի աշնանը Ստալինը Կունցևոյի ամառանոցում հավաքում է Վերնադսկուն, Իոֆեին և Զուբավինին (ֆիլմում՝ խորհրդային ատոմային նախագծի ղեկավարը, որի նախատիպը Բ. Լ. Վաննիկովն էր)։  Ստալինը նամակ է ստացել կրտսեր լեյտենանտ Ֆլյորովից, որտեղ ենթադրվում էր, որ օվկիանոսից այն կողմ դաշնակիցները սկսել են միջուկային զենքի ստեղծման աշխատանքները։  Որոշում է ընդունվում խորհրդային ատոմային նախագծի մեկնարկի մասին, որի ղեկավար նշանակել Իոֆեն խորհուրդ է տալիս Կուրչատովին։  Հետ կանչվելով նավատորմից՝ Կուրչատովը ակտիվորեն սկսում է աշխատանքը ռազմական ավերածության պայմաններում։  Խորհրդային Միությունում առաջանում է արդյունաբերության նոր ճյուղ։ Միևնույն ժամանակ, օվկիանոսից այն կողմ, Մանհեթենյան նախագծի շրջանակներում, ամերիկացի գիտնականները շատ առաջ են անցնում շղթայական ռեակցիայի կառավարման հարցում և իրականացնում են իրենց առաջին փորձարկումները: Ռոբերտ Օփենհայմերը խղճի խայթ է զգում այն պատճառով, որ ստիպված է մասնակցել զենքի մշակմանը։  Ամերիկացի զինվորականները թիրախներ են պատրաստում ապագա ատոմային ռմբակոծության համար և ընտրում են Հիրոսիմա և Նագասակի քաղաքները: Սովետական գիտնականները, մի շարք փորձերից և միջուկային զենքի բաղադրիչները ձեռք բերելու հարցերի գործնական կատարման հետո, վերջապես հասնում են Սեմիպալատինսկի զորավարժարանում խորհրդային առաջին ատոմային ռումբի փորձարկմանը: Փորձարկումը հաջող է ընթանում։ Կուսակցական համագումարի ամբիոնից Կուրչատովը խոսում է խաղաղ նախաձեռնությունների և ապագայի մասին, որը կապված է ջերմամիջուկային սինթեզի հետ:

## Դերերում

* Սերգեյ Բոնդարչուկ – *[[Իգոր Կուրչատով]]
* [[Գեորգի Ժժենով]] – *Վիտալի Զուբավին
* Նիկոլայ Վոլկով – *[[Աբրամ Իոֆե]]
* [[Իրինա Սկոբցևա]] – *Մարինա Կուրչատովա
* Նիկոլայ Բուրլյաև – *Ֆեդյա
* Ալլա Պոկրովսկայա – *Տանյա
* Սերգեյ Դեսնիցկի – *Իզոտով
* Վլադիմիր Կորեցկի – *Գուլյաև
* Իվան Սոլովյով – *Խալիպով
* Յակով Տրիպոլսկի – *Իոսիֆ Ստալին
* Միխայիլ Ուլյանով – *[[Գեորգի Ժուկով]]
* Նիկոլայ Զասուխին – *Վյաչեսլավ Մոլոտով
* Սերգեյ Յուրսկի – *[[Ռոբերտ Օփենհայմեր]]
* Էրիխ Հերբերդինգ – *Լեսլի Գրովս
* Օլեգ Բասիլաշվիլի – *[[Բորիս Պաշ]]
* [[Ալլա Դեմիդովա]] – *Ջեյն
* Ինոկենտի Սմոկտունովսկի – *[[Ֆրանկլին Դ. Ռուզվելտ|Ֆրանկլին Դելանո Ռուզվելտ]]
* Եժի Կալիշևսկի  – *Հարի Թրուման
* Հորստ Շուլցե – *[[Վերներ Հայզենբերգ]]
* Միլոշ Նեդբալ – *Մաքս ֆոն Լաուե
* Ֆրից Դից – *Օտտո Գան / [[Ադոլֆ Հիտլեր]]
* Զիգֆրիդ Վայս – *Նիլս Բոր
* Մարկ Պրուդկին – *[[Ալբերտ Այնշտայն]]
* Բորիս Իվանով – *Լեո Սիլարդ
* Ստանիսլավ Բորոդոկին – *Ֆելիքս
* [[Ալեքսանդրա Դենիսովա]] – *էպիզոդ
* Նիկոլայ Լեբեդև – *էներգետիկայի նախարար
* Վլադիմիր Նովիկով – *ավարտական կուրսի ուսանող (լուսագրերում նշված չէ)
* Սոֆյա Գարել – *բժիշկ
* Սերգեյ Կուրիլով – *Վլադիմիր Վերնադսկի
* Գալիքս Կոլչիցկի – *Իոֆեի և Վերնադսկու հետ Ստալինի զրույցի մասնակից
* Միխայիլ Պոգորժելսկի (հնչյունավորել է Օլեգ Մոկշանցևը) – *Կուրչատովի և Զուբավինի հետ հանդիպման մասնակից
* Պոլ Բերնդ (լուսագրերում նշված չէ) – ''բրիտանացի սպա, որը խոսում է Գանի հետ

## Նկարահանող խումբ
* Սցենարի հեղինակներ՝ Սոլոմոն Շուլման (լուսագրերում նշված չէ), Դանիիլ Գրանին, Իգոր Տալանկին
* Բեմադրող ռեժիսոր՝ Իգոր Տալանկին
* Գլխավոր օպերատոր՝ Նաում Արդաշնիկով
* Բեմադրող նկարիչներ՝ Տատյանա Լապշինա, Ալեքսանդր Մյագկով
* Կոմպոզիտոր՝ Ալֆրեդ Շնիտկե
* Հնչյունային օպերատորներ՝ Գրիգորի Կորենբլում, Սեմյոն Լիտվինով, Վալենտին Բոբրովսկի
* Երկրորդ ռեժիսոր՝ Լեոնիդ Չերտոկ
* Երկրորդ օպերատորներ՝ Գրիգորի Շպակլեր, Վլադիմիր Գորշկով
* Զգեստների նկարիչ՝ Օլգա Կրուչինինա
* Նկարիչ-դիմահարդար՝ Միխայիլ Չիկիրև
* Մոնտաժող՝ Զոյա Վերովկինա
* Համակցված նկարահանումների.
* Օպերատոր՝ Բորիս Տրավկին
* Նկարիչ՝ Ֆեոդոր Կրասնի
* Ֆիլմի տնօրեն՝ Եֆիմ Գոլինսկի

## Ստեղծման պատմություն
### Սցենար
«Միջուկային դար» սցենարը, որը գրել է երիտասարդ սցենարիստ և կինոռեժիսոր Սոլոմոն Շուլմանը, ընդունվել է «Մոսֆիլմ» կինոստուդիայի կողմից: Ենթադրվում էր, որ ֆիլմը նկարահանելու է հենց  հեղինակը։  Սցենարը բարձր է գնահատվել ակադեմիկոս Պյոտր Կապիցայի կողմից: Ենթադրվում է, որ Ի. Տալանկինը և Դ. Գրանինը ինտրիգների միջոցով հասել են Շուլմանի հետ պայմանագրի չեղարկմանը և, մի փոքր փոխելով սցենարը, բայց իրականում գողանալով այն (դա հաստատել են փորձագետներ Վ. Ֆրիդը և Յու. Դունսկին), նկարահանել են այն որպես երկսերիանոց  ֆիլմ։  Սոլոմոն Շուլմանը գրագողության համար դատի է տվել Գրանինին և Տալանկինին, շահել է դատավարությունը, և նրան վճարվել է հոնորար։ 

Խորհրդային ատոմային նախագծի պետական ղեկավար Վիտալի Պետրովիչ Զուբավինի (Գեորգի Ժժենով) նախատիպը եղել է Բորիս Լվովիչ Վաննիկովը։

### Նկարահանումներ
Ֆիլմում կատարվել է ԱՄՆ քաղաքական և ռազմական ղեկավարության կողմից ճապոնական Հիրոսիմա և Նագասակի քաղաքների ռմբակոծության նախապատրաստման տեսարանի պատմական վերակառուցում՝ «ամերիկյան ատոմային ռումբի հայր» Ռոբերտ Օփենհայմերի մասնակցությամբ։ 

Ֆիլմում ցուցադրված միջուկային պայթյունն իրականում օպերատոր Բորիս Տրավկինի ստեղծած «հատուկ էֆեկտն» է. նարնջագույն ներկված օդեկոլոն է անիլինային ներկի ջրային լուծույթի բարակ շերտում։  Մեկ այլ վարկածի համաձայն (նաև օպերատոր Տրավկինի), ատոմային սունկը պատկերում էր մի կաթիլ օշարակ, որն ընկնում է թեք խրամառվի մեջ, որի հատակը ծածկում էր սև անիլինային ներկի բարակ շերտը։

## Մրցանակներ
* Քիշնևի VIII համամիութենական կինոփառատոնի մեծ մրցանակ (1975)
* «Արծաթե Նեֆերտիտի» Կահիրեի II միջազգային կինոփառատոնում (1977 թվականի հոկտեմբեր)։

## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն
* 
* 
* 

## Արտաքին հղումներ
* «Նպատակի ընտրություն» ֆիլմը «Энциклопедия отечественного кино» կայքում
* «Նպատակի ընտրություն» ֆիլմը «Մոսֆիլմի» օնլայն կինոթատրոնում
* «Նպատակի ընտրություն» ֆիլմը - Даниил Гранин: диалог искусств. Путеводитель зрителя

Կատեգորիա:1970-ականների խորհրդային ֆիլմեր
Կատեգորիա:1970-ականների ռուսերեն ֆիլմեր
Կատեգորիա:1974 դրամա ֆիլմեր
Կատեգորիա:1974 ֆիլմեր
Կատեգորիա:«Մոսֆիլմ» ստուդիայի ֆիլմեր
Կատեգորիա:Անգլերեն ֆիլմեր
Կատեգորիա:Գերմաներեն ֆիլմեր
Կատեգորիա:Խորհրդային դրամա ֆիլմեր
Կատեգորիա:Խորհրդային կենսագրական ֆիլմեր
Կատեգորիա:Խորհրդային պատմական ֆիլմեր
Կատեգորիա:Խորհրդային ֆիլմեր
Կատեգորիա:Խորհրդային ֆիլմեր Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի մասին
Կատեգորիա:Ռուսերեն ֆիլմեր
Կատեգորիա:Ֆրանսերեն ֆիլմեր