Ադրբեջանական դիվերսիոն գործողություն Արցախում (2015)

**Ադրբեջանական դիվերսիոն գործողություն Արցախում**, զինված միջադեպ Արցախի պաշտպանության բանակի և Ադրբեջանի զինված ուժերի միջև, որը տեղի է ունեցել 2015 թվականի հունվարի 3-ի գիշերը, ժամը 03։ 15-ի սահմաններում։ Ադրբեջանական զինված խմբերը դիվերսիոն հետախուզական գործողություններով փորձեցին հարավային և արևելյան ուղղություններով ներթափանցել Արցախի վերահսկողության գոտի, սակայն հետ մղվեցին։

Այս դիվերսիոն գործողության տարամաբանական շարունակությունը դարձավ 2016 թվականի Ապրիլյան պատերազմը։

## Նախապատմություն
2014 թվականի ընթացքում շփման գծում նկատելիորեն ավելացել էին դիպուկահարների ակտիվությունն ու հրադադարի խախտումները։ Տարին ավարտվեց հարյուրավոր խախտումների և զինծառայողների կորուստներով։ 2015 թվականի Նոր տարվա օրերին իրավիճակը մնում էր լարված, և վերլուծաբանների գնահատմամբ Ադրբեջանը ձգտում էր ուժային ճնշմամբ բարելավել իր դիրքերը բանակցային գործընթացում։

## Պատմություն
2015 թվականի հունվարի 3-ի գիշերը ադրբեջանական զինված ուժերի հատուկ նշանակության ստորաբաժանումները մի քանի ուղղություններով փորձեցին ներթափանցել Արցախի պաշտպանության բանակի դիրքեր։ Հայկական կողմի դիտակետերը ժամանակին հայտնաբերեցին ներխուժողներին և բացեցին կրակ։ Սկսված փոխհրաձգության ընթացքում դիվերսիոն խմբերը հետ մղվեցին։

Հաջորդ օրը՝ հունվարի 4-ին, Արցախի պաշտպանության բանակի մամուլի ծառայությունից հայտնում են, որ սկսած հունվարի 3-ից՝ ադրբեջանական կողմը հրադադարի պահպանման ռեժիմը խախտվել է 300 անգամ, որի ընթացքում, տարբեր տրամաչափի հրաձգային զինատեսակներից, հայ դիրքապահների ուղղությամբ արձակվել է ավելի քան 4300 կրակոց։ Բացի այդ, ադրբեջանական կողմը շփման գծի տարբեր հատվածների ուղղությամբ կիրառել է 60 մմ-ոց ականանետ (7 արկ) և ՁՀՆ-7 տիպի նռնականետ (14 արկ)։

Հայաստանի պաշտպանության նախարարությունը, հունվարի 5-ին հաղորդում է, որ գիշերը հայ-ադրբեջանական սահմանին ադրբեջանական կողմից հնչել են կրակոցներ, իսկ իրավիճակը գնահատվել է որպես «կանխատեսելի լարված»։

## Կորուստներ
### Ադրբեջանական կողմ
Ըստ Արցախի պաշտպանության բանակի, դիվերսիոն խմբերը կրել են զգալի կորուստներ․ տարբեր աղբյուներով նշվում է մինչև մի քանի տասնյակ զոհ և վիրավոր։

### Արցախյան կողմ
2015 թվականի հունվարի 3-ին հաստատվեց 2 զինծառայողի զոհվելու և մեկի վիրավորվելու մասին։ Նույն օրը, Արցախի նախագահ Բակո Սահակյանը պարգևատրել է ադրբեջանական դիվերսիան հետ մղած զինծառայողներին։ Պաշտպանության բանակի № զորամասի շարքային Վարդան Մկրտչյանը հետմահու պարգևատրվել է «Արիության համար» մեդալով, իսկ նույն զորամասի սպա, լեյնտենանտ Կարեն Գրիգորյանը՝ «Մարտական ծառայություն» մեդալով։

Դիվերսիան կանխելու ժամանակ վիրավորված փոխգնդապետ Վոլոդյա Հարությունյանը տեղափոխվել էր Ստեփանակերտի հոսպիտալ, որտեղ վիրահատել էին, այնուհետև, հունվարի 4-ին տեղափոխել Երևան՝ Պաշտպանության նախարարության կենտրոնական կլինիկական զինվորական հոսպիտալ, որտեղ պետք է կատարեին ողնաշարի ֆիկսացիայի վիրահատություն։

## Միջազգային արձագանք
*  20px Հայաստանի պաշտպանության նախարարությունը հայտարարեց, որ «ստեղծված իրավիճակը Ադրբեջանի ռազմաքաղաքական ղեկավարության նենգ քաղաքականության արդյունքն է և ամբողջովին հակասում է ԵԱՀԿ Մինսկի խմբի շրջանակում հակամարտության կարգավորման բանակցություններին»։
*  20px ՀՀ արտաքին գործերի նախարարությունը դատապարտել է ադրբեջանական դիվերսիոն հարձակումը, այն համարելով՝ հերթական սադրանք։

Դիվերսիոն փորձը դատապարտվեց մի շարք միջազգային կազմակերպությունների և դիտորդների կողմից։ ԵԱՀԿ Մինսկի խմբի համանախագահները կոչ արեցին կողմերին զերծ մնալ լարվածության աճից և պահպանել հրադադարի պայմանները։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:2015 Արցախում
Կատեգորիա:2015 Ադրբեջանում
Կատեգորիա:2015 հակամարտություններ
Կատեգորիա:Հայ-ադրբեջանական զինված ընդհարումներ
Կատեգորիա:Արցախյան հակամարտություն