Յոհան Կրոյֆ

**Հենդրիք Յոհաննես Կրոյֆ** (), ավելի հայտնի որպես **Յոհան Կրոյֆ**, հոլանդացի պրոֆեսիոնալ ֆուտբոլիստ և մարզիչ։ Համարվում է պատմության լավագույն ֆուտբոլիստներից մեկը և բոլոր ժամանակների լավագույն հոլանդացի ֆուտբոլիստը։ «Ոսկե գնդակ»-ի եռակի մրցանակակիր ՝ 1971, 1973 և 1974 թվականներին։ Կրոյֆը եղել է Ռինուս Միխելսի կողմից մշակված Տոտալ ֆուտբոլի փիլիսոփայության կողմնակիցը, այն նաև կիրառել է որպես մարզիչ։ Իր խաղային ոճի և մարզչական գաղափարների շնորհիվ նա համարվում է ժամանակակից ֆուտբոլի ամենաազդեցիկ դեմքերից մեկը, ինչպես նաև բոլոր ժամանակների լավագույն մարզիչներից մեկը։

1960-ական թվականների վերջին և 1970-ական թվականների սկզբին հոլանդական ֆուտբոլը կիսապրոֆեսիոնալ թիմից վերածվեց սպորտի հզոր մեքենայի։ 1974 թվականին Կրոյֆը երեք գոլով և երեք գոլային փոխանցումով Նիդերլանդների հավաքականին հասցրել է մինչև ՖԻՖԱ-ի աշխարհի առաջնության եզրափակիչ. նա ստացավ «Ոսկե գնդակ» որպես մրցաշարի լավագույն խաղացող։ ՈՒԵՖԱ Եվրո-1976-ում երրորդ տեղը գրավելուց հետո, Կրոյֆը հրաժարվել է խաղալ 1978 թվականի ՖԻՖԱ-ի աշխարհի առաջնությունում, քանի որ Բարսելոնայում իր և իր ընտանիքին փորձել էին առևանգել։ Այդ դեպքից հետա նա հեռացել է ֆուտբոլից։

Ակումբային մակարդակում Կրոյֆը սկսել է իր կարիերան Ամստերդամի Այաքսում, որտեղ նա նվաճել է ութ Էրեդիվիզյայի տիտղոս, երեք Եվրոպական գավաթ և մեկ Միջմայրցամաքային գավաթ։ Այաքսի կազմում անցկացրած 329 խաղում նա խփել է 257 գոլ և կատարել է ավելի քան 170 գոլային փոխանցում։ 1973 թվականին Կրոյֆը ռեկորդային գումարով տեղափոխվել է Բարսելոնա, և առաջին իսկ մրցաշրջանում թիմին օգնել է նվաճել Լա Լիգայի տիտղոսը՝ դառնալով «Ոսկե գնդակի» հաղթող։ Բարսելոնայի կազմում անցկացրած 180 պաշտոնական խաղում նա խփել է 60 գոլ և կատարել է 83 գոլային փոխանցում։ 1984 թվականին խաղացողի կարիերան ավարտելուց հետո Կրոյֆը մեծ հաջողություններ է ունեցել որպես Այաքսի և հետագայում Բարսելոնայի գլխավոր մարզիչ։ մարզչական աշխատանքները ավարտելուց հետո նա երկու ակումբներում մնացել է որպես խորհրդատու։

1999 թվականին Կրոյֆը ճանաչվել է դարի լավագույն ֆուտբոլիստ Եվրոպայում՝ ֆուտբոլի պատմության և վիճակագրության ֆեդերացիայի կազմակերպած քվեարկության արդյունքում, իսկ «Դարի լավագույն ֆուտբոլիստ» համաշխարհային քվեարկության արդյունքում զբաղեցրել է երկրորդ տեղը՝ Պելեից հետո։ Նա զբաղեցրել է երրորդ տեղը France Football ամսագրի կազմակերպած քվեարկությունում, որը տեղի է ունեցել նախկին «Ոսկե գնդակի» դափնեկիրների մասնակցությամբ՝ դարի լավագույն ֆուտբոլիստին ընտրելու համար։1998 թվականին Կրոյֆը ընդգրկվել է 20-րդ դարի աշխարհի հավաքականում, 2002 թվականին՝ FIFA-ի Աշխարհի առաջնության երազանքների հավաքականում, իսկ 2004 թվականին նրա անունը տեղ է գտել ՖԻՖԱ 100 ցուցակում։

## Վաղ կյանք

**Հենդրիկ Յոհաննես «Յոհան» Կրոյֆը** ծնվել է 1947 թվականի ապրիլի 25-ին Ամստերդամում։ Նա մեծացել է մի վայրում, որը գտնվում էր Այաքսի մարզադաշտից ընդամենը հինգ րոպե հեռավորության վրա, որը հետագայում դարձավ իր առաջին ֆուտբոլային ակումբը։ Յոհանը *Հերմանուս Կորնելիս Կրոյֆի* (1913-1959) և *Պետրոնելլա Բերնարդա Դրայերի* (1917-2007) երկրորդ որդին էր՝ համեստ, աշխատավոր ընտանիքից, որը բնակվում էր Ամստերդամի արևելքում։ Կրոյֆը, ոգեշնչվել էր իր ֆուտբոլասեր հորից, շատ հաճախ խաղում էր ֆուտբոլ իր դասընկերների և ավագ եղբոր՝ *Հեննիի* (1944-2023) հետ։ Նա հիանում էր հոլանդացի հայտնի դրիբլինգի վարպետ Ֆաաս Վիլկեսով։

1959 թվականին Կրոյֆի հայրը մահացել է սրտի կաթվածից։ Հոր մահը մեծ ազդեցություն է ունեցել նրա մտածելակերպի վրա։ Ինչպես նշել է Կրոյֆը իր 50-ամյակի տոնակատարության ժամանակ. «Հայրս մահացավ, երբ ես ընդամենը 12 տարեկան էի, իսկ նա՝ 45։ Այդ օրվանից իմ մեջ ավելի ուժեղացավ այն զգացողությունը, որ ես նույնպես մահանալու եմ նույն տարիքում։ Եվ երբ 45 տարեկանում լուրջ սրտի խնդիրներ ունեցա, մտածեցի՝ “Ահա և վերջ”։ Միայն բժշկագիտությունը փրկեց իմ կյանքը, որը հասանելի չէր իմ հորը փրկելու համար»։ Ֆուտբոլային կարիերան նա ընկալում էր որպես հարգանքի տուրք իր հորը։ Նրա մայրը հոր մահից հետո սկսել է աշխատել Այաքսում՝ որպես մաքրուհի, քանի որ որոշել էր, որ այլևս չի կարող աշխատել մթերային խանութում առանց ամուսնու։ Այս հանգամանքը Կրոյֆին դարձրեց գրեթե մոլորած ֆինանսական ապահովության հարցում, բայց միևնույն ժամանակ նա սկսեց ավելի գնահատել ֆուտբոլիստներին աջակցող միջոցները։ Կարճ ժամանակ անց նրա մայրը ծանոթացավ իր երկրորդ ամուսնու՝ *Հենք Անգելի* հետ, ով Այաքսի մարզադաշտում աշխատում էր որպես դաշտի աշխատող։ Նա հետագայում կարևոր ազդեցություն ունեցավ Կրոյֆի կյանքում։

## Ակումբային կարիերա
### Այաքսի փառքը և տոտալ ֆուտբոլի ոսկե դարաշրջանը

Կրոյֆը միացել է Այաքսի երիտասարդական թիմին իր տասներորդ տարեդարձին։ Կրոյֆը և իր ընկերները հաճախ էին այցելում իրենց թաղամասի խաղահրապարակ, որտեղ էլ Այաքսի երիտասարդական թիմի մարզիչ *Յան վան դեր Վենը* նկատել է Կրոյֆի տաղանդը և որոշել է առաջարկել նրան միանալ ակումբին՝ առանց պաշտոնական փորձաշրջանի։ Երբ նա նոր էր միացել Այաքսին, Կրոյֆը նախընտրում էր բեյսբոլը և զբաղվում էր այդ մարզաձևով մինչև տասնհինգ տարեկանը, երբ մարզիչների հորդորով թողել է բեյսբոլը՝ ամբողջությամբ կենտրոնանալով ֆուտբոլի վրա։

Կրոյֆը իր առաջին հանդիպումը Այաքսի հիմնական կազմում անց է կացրել 1964 թվականի նոյեմբերի 15-ին Էրեդիվիզիայում՝ ընդդեմ «GVAV»-ի, խփելով Այաքսի միակ գոլը 3-1 հաշվով պարտության մեջ։ Այդ տարում Այաքսը ավարտեց մրցաշրջանը 13-րդ տեղում՝ իր ամենացածր ցուցանիշը պրոֆեսիոնալ ֆուտբոլի հաստատումից ի վեր։  Կրոյֆը սկսել է իր իրական ազդեցությունը թողնել 1965-1966 մրցաշրջանում՝ հաստատվելով հիմնական թիմի կազմում։ Հատկապես նշանակալի էր նրա ելույթը 1965 թվականի հոկտեմբերի 24-ին, երբ նա երկու գոլ խփեց «DWS»-ի դեմ՝ ապահովելով Այաքսի 2-0 հաղթանակը։ Այդ ձմռանը յոթ խաղում նա խփեց ութ գոլ, իսկ 1966 թվականի մարտին լիգայի խաղում «Տելստարի» դեմ նա խփեց  6-2 հաղթանակի առաջին երեք գոլերը։ Չորս օր անց՝ գավաթի խաղարկությունում, «Վեենդամի» դեմ խաղում, որը ավարտվեց 7-0 հաշվով, Կրոյֆը խփեց չորս գոլ։ Այդ մրցաշրջանում Կրոյֆը ընդհանուր առմամբ խփեցլ է 25 գոլ 23 խաղում, իսկ Այաքսը նվաճեց լիգայի չեմպիոնությունը։.

1966-67 մրցաշրջանում Այաքսը կրկին նվաճել է լիգայի չեմպիոնությունը և հաղթել է KNVB Գավաթը, ինչը Կրոյֆի համար դարձել է առաջին «դուբլը»։ Կրոյֆը մրցաշրջանը ավարտել է որպես Էրեդիվիզիայի լավագույն գոլահար՝ խփելով 33 գոլ։ 1967-68 մրցաշրջանում Կրոյֆը երրորդ անգամ անընդմեջ դարձել է լիգայի չեմպիոն։ Նա երկրորդ անգամ անընդմեջ ճանաչվել է տարվա լավագույն հոլանդացի ֆուտբոլիստ, ինչը կրկնել է 1969 թվականին։ 1969 թվականի մայիսի 28-ին Կրոյֆը մասնակցել է իր առաջին Եվրոպական գավաթի եզրափակչին՝ մրցելով Միլանի դեմ, սակայն իտալացիները հաղթել են 4-1 հաշվով։

1969-70 մրցաշրջանում Կրոյֆը նվաճել է իր երկրորդ լիգայի և գավաթի «դուբլը»։ 1970-71 մրցաշրջանի սկզբում նա ստացել է աճուկի վնասվածք։ Նա վերադարձել է խաղադաշտ 1970 թվականի հոկտեմբերի 30-ին՝ ընդդեմ ՊՍՎ-ի, և, իր սովորական 9 համարը կրելու փոխարեն, որը կրում էր *Գերի Մյուրհենը*, ընտրել է 14 համարը։ Այդ խաղում Այաքսը հաղթել է 1-0 հաշվով։ Չնայած այդ ժամանակներում անսովոր էր, որ մեկնարկային կազմի խաղացողները չկրեին 1-ից 11 համարները, այդ պահից սկսած Կրոյֆը մշտապես կրել է 14 համարը, նույնիսկ Նիդերլանդների ազգային հավաքականում։ Կրոյֆի մասին նկարահանվել է վավերագրական ֆիլմ՝ «Համար 14 Յոհան Կրոյֆ» վերնագրով, իսկ Նիդերլանդներում «Voetbal International» հանդեսը սկսել է հրատարակել «Համար 14» ամսագիրը։

1970 թվականի նոյեմբերի 29-ին AZ '67-ի դեմ լիգայի խաղում Կրոյֆը խփել է վեց գոլ՝ ապահովելով Այաքսի 8-1 հաղթանակը։ KNVB գավաթի վերսկսված եզրափակչում Այաքսը հաղթել է Սպարտա Ռոտերդամին 2-1 հաշվով, իսկ դրանից հետո Եվրոպայում առաջին անգամ հաղթանակ է տարել։ 1971 թվականի հունիսի 2-ին, Լոնդոնում, Այաքսը նվաճել է Եվրոպական գավաթը՝ 2-0 հաշվով հաղթելով Պանաթինաիկոսին։ Կրոյֆը ստորագրել է յոթ տարվա պայմանագիր Այաքսի հետ։ Մրցաշրջանի վերջում նա ճանաչվել է 1971 թվականի տարվա լավագույն հոլանդացի և եվրոպացի ֆուտբոլիստ։

1972 թվականին Այաքսը երկրորդ անգամ նվաճել է Եվրոպական գավաթը՝ եզրափակչում 2-0 հաշվով հաղթելով Ինտեր Միլանին, ընդ որում՝ երկու գոլերն էլ խփել է Կրոյֆը։ Այս հաղթանակից հետո հոլանդական թերթերը հայտարարեցին իտալական կատենաչո պաշտպանական ոճի «վախճանը» Տոտալ ֆուտբոլի ֆոնին։ *Soccer: The Ultimate Encyclopaedia*-ն գրել է. «Միանձնյա, Կրոյֆը ոչ միայն ամբողջությամբ քանդեց Իտալիայի Ինտերին 1972 թվականի Եվրոպական գավաթի եզրափակչում, այլև խփեց երկու գոլ՝ ապահովելով Այաքսի 2-0 հաղթանակը»։ Կրոյֆը գոլ է խփել նաև KNVB գավաթի եզրափակչում՝ 3-2 հաշվով հաղթելով ԱԴՕ Դեն Հաագին։ Լիգայում այդ տարի նա դարձավ լավագույն ռմբարկու՝ խփելով 25 գոլ, իսկ Այաքսը նվաճեց չեմպիոնությունը։ Այաքսը հաղթել է նաև միջմայրցամաքային գավաթը ՝ առաջին խաղում 1-1 հաշիվ գրանցելուց հետո երկրորդ խաղում 3-0 հաշվով հաղթելով Արգենտինայի Ինդեպենդիենտեին։ Այնուհետև, 1973 թվականի հունվարին, նրանք նվաճել են Եվրոպական Սուպերգավաթը՝ արտագնա խաղում Ռեյնջերսին հաղթելով 3-1 և 3-2 Ամստերդամում։ Կրոյֆի կարիերայի միակ ինքնագոլը գրանցվել է 1972 թվականի օգոստոսի 20-ին՝  Ամստերդամի դեմ խաղում։ Մի շաբաթ անց, Գո Ահեդ Իգլսի դեմ 6-0 հաշվով հաղթանակի ժամանակ, Կրոյֆը խփել է չորս գոլ։ 1972-73 մրցաշրջանը եզրափակվել է ևս մեկ լիգայի չեմպիոնությամբ և երրորդ անընդմեջ Եվրոպական գավաթով՝ եզրափակչում 1-0 հաշվով Յուվենտուսին հաղթելով։

### Բարսելոնան և 14 տարում առաջին Լա Լիգա տիտղոսը
1973 թվականի կեսերին Կրոյֆին գնել է Բարսելոնան՝ 6 միլիոն գիլդեր (մոտ $2 միլիոն, 1973 թվականի արժեքով) ռեկորդային տրանսֆերային արժեքով։ 1973 թվականի օգոստոսի 19-ին նա խաղացել է իր վերջին հանդիպումը Այաքսի կազմում, որտեղ թիմը 6-1 հաշվով հաղթել է Ամստերդամին՝ 1973-74 մրցաշրջանի երկրորդ խաղում։

Կրոյֆը հոգևոր կապ հաստատեց Բարսելոնայի երկրպագուների հետ, երբ ընտրեց կատալոնական անուն՝ Ջորդի, իր որդու համար։ Նա օգնեց թիմին նվաճել Լա Լիգան՝ առաջին անգամ 1960-ից հետո, հաղթելով իրենց ամենամեծ մրցակից Ռեալ Մադրիդին 5-0՝ Սանտիագո Բերնաբեու մարզադաշտում։ Բարսելոնայի հազարավոր երկրպագուներ, որոնք դիտել էին խաղը հեռուստատեսությամբ, դուրս եկան իրենց տներից՝ փողոցներում տոնելու։ *New York Times* պարբերականի լրագրողը գրել էր, որ Կրոյֆը 90 րոպեում արել էր ավելին կատալոնիայի ոգու համար, քան շատ քաղաքական գործիչներ տարիների պայքարում։ Ֆուտբոլի պատմաբան *Ջիմի Բերնսը* նշել է. «Կրոյֆի հետ թիմը զգում էր, որ նրանք չէին կարող զիջել»։ Նա տվեց թիմին արագություն, ճկունություն և ինքնուրույնություն։ 1974 թվականին Կրոյֆը արժանացել է *Եվրոպայի տարվա ֆուտբոլիստի* կոչման։

Բարսելոնայում գտնվելու ընթացքում, Աթլետիկո Մադրիդի դեմ խաղում, Կրոյֆը խփել է մի գոլ, որի ընթացքում նա շրջադարձ հարվածով գնդակը հարվածել է Միգել Ռեինայի պաշտպանած դարպասին։ Այս գոլը ներառվել է *En un momento dado* վավերագրական ֆիլմում, որտեղ Կրոյֆի երկրպագուները փորձել են վերարտադրել այդ պահը։ Գոլը անվանվել է Le but impossible de Cruyff (Կրոյֆի անհնարին գոլ)։

1978 թվականին Բարսելոնան 3-1 հաշվով հաղթել է Լաս Պալմասին՝ նվաճելով Կոպա դել Ռեյը։

Կրոյֆը 1975 թվականին երկու խաղ է անցկացրել Պարի Սեն-Ժերմենի կազմում՝ Պարիզի մրցաշարում։ Նա համաձայնել էր միայն այն պատճառով, որ նա դիզայներ Դանիել Հեխթերի մեծ երկրպագու էր, ով այդ ժամանակ ՊՍԺ-ի նախագահն էր։

### Կարճաժամկետ կարիերայի ավարտ և վերադարձ ԱՄՆ
Կրոյֆը կարճ ժամանակով ավարտել էր կարիերան 1978 թվականին։ Սակայն, երբ նա կորցրեց իր գումարների մեծ մասը մի շարք անհաջող ներդրումների արդյունքում, այդ թվում՝ խոզաբուծության ֆերման, որի համար նա գործարք եր կապել մի խարդախի հետ, Կրոյֆը և իր ընտանիքը տեղափոխվեցին Միացյալ Նահանգներ։ Ինչպես ինքն է նշել. «Ես կորցրել էի միլիոններ խոզաբուծության մեջ, և դա էր պատճառը, որ որոշեցի կրկին ֆուտբոլիստ դառնալ»։ Կրոյֆը պնդում էր, որ ԱՄՆ-ում իր խաղային կարիերան շարունակելու որոշումը կարևոր էր իր կարիերայի համար։ «Սխալ էր, սխալ քայլ էր, 31 տարեկանում ընդհանրապես հեռանալ խաղերից՝ այնպիսի բացառիկ տաղանդով, որը ես ունեի», և ավելացնելով՝ «Ամերիկայում զրոյից սկսելը եղավ ամենալավ որոշումներից մեկը, որ ես արել եմ։ Այստեղ ես սովորեցի, թե ինչպես զարգացնեմ իմ չկառավարվող ամբիցիաները, մտածել որպես մարզիչ և սպոնսորության մասին»։

1979 թվականի մայիսին Կրոյֆը ստորագրել է շահավետ պայմանագիր Հյուսիսային Ամերիկայի Ֆուտբոլի Լիգայի (NASL) Լոս Անջելես Ազտեկս թիմի հետ։ Նախապես խոսակցություններ էին շրջանառվում, որ նա կմիանա Նյու Յորք Կոսմոս, բայց այդ գործարքը չի կայացել, և նա միայն մի քանի ցուցադրական խաղ է խաղացել Կոսմոսի համար։ Նա մնացել է Ազտեկսում միայն մեկ մրցաշրջան, և ընտրվել է *NASL* տարվա խաղացող։ Հետո, քննարկելով Դամբարտոն Ֆ.Ա-ի՝ Շոտլանդիայում խաղալու առաջարկը, 1980 թվականի փետրվարին նա տեղափոխվել է Վաշինգտոն Դիպլոմատս ակումբ։ Նա խաղացել է ամբողջ 1980 թվականի մրցաշրջանը Դիպլոմատսի հետ, նույնիսկ այն ժամանակ, երբ թիմը ուներ ֆինանսական մեծ դժվարություններ։ 1979 թվականին Կրոյֆը մի մրցաշրջան խաղացել է Միլանի կազմում, բայց ստացել է վնասվածք։ Արդյունքում, նա բաց է թողել 1981 թվականի *NASL* մրցաշրջանի սկիզբը, ինչը հետագայում հանգեցրել է նրան, որ նա որոշել է լքել թիմը։

### Վերադարձ Իսպանիա՝ Լևանտե

1981 թվականի հունվարին Կրոյֆը երեք ընկերական հանդիպում է անցկացրել Դորդրեխտի հետ։ Հետագայում, 1981 թվականի հունվարին Անգլիական Լեսթեր Սիթիի մարզիչ *Ջոկ Վոլեսը* փորձել է տրանսֆերային համաձայնագիր կնքել Կրոյֆի հետ, մրցակցելով Արսենալի և անանուն գերմանական ակումբի հետ։ Չնայած երեք շաբաթ տևած բանակցություններին, որոնց ընթացքում Կրոյֆը հայտնել էր իր ցանկությունը խաղալ այդ ակումբում, համաձայնագիր չի կնքվել։ Փոխարենը, Կրոյֆը որոշել է պայմանագիր ստորագրել Իսպանիայի Սեգունդա Դիվիզիոնի Լևանտե ակումբի հետ 1981 թվականի փետրվարին։

1981 թվականի մարտի 1-ին Կրոյֆը առաջին անգամ դուրս եկավ խաղադաշտ Լևանտեի կազմում՝ 1-0 հաղթելով Պալենսիային։ Սակայն վնասվածքները և ակումբի վարչակազմի հետ ունեցած տարաձայնությունները խանգարեցին նրա ելույթներին Սեգունդա Դիվիզիոնում, և նա միայն տասը խաղ անցկացրեց՝ խփելով երկու գոլ։ Կրոյֆին չհաջողվեց Լևանտեին առաջնորդել Պրիմերա Դիվիզիոն, ուստի պայմանագիրը ակումբի հետ խզվեց։

1981 թվականի հունիսին Կրոյֆը վերադարձել է Միացյալ Նահանգներ։ Նա կրկին խաղացել է Վաշինգտոն Դիպլոմատս թիմում 1981 թվականի *NASL* մրցաշրջանում։

### Վերադարձը Այաքս

Նրա ԱՄՆ-ում անցկացրած ժամանակահատվածից և Իսպանիայում կարճատև մնալուց հետո՝ 1981 թվականի դեկտեմբերին, Կրոյֆը վերադարձել է Այաքս։ Ի սկզբանե նա վերադարձել է Այաքս 1980 թվականի նոյեմբերի 30-ին՝ Լևանտեում խաղալու իր ժամանակաշրջանից առաջ, որպես  մարզիչի տեխնիկական խորհրդատու։ 1981 թվականի դեկտեմբերին Կրոյֆը ստորագրել է պայմանագիր որպես Այաքսի խաղացող մինչև 1983 թվականի ամառ։

1981-82 և 1982-83 մրցաշրջաններում Այաքսը, Կրոյֆի հետ միասին, դարձել է լիգայի չեմպիոն։ 1982-83 մրցաշրջանում Այաքսը նվաճել է Նիդերլանդների Գավաթը (KNVB-Beker)։ 1982 թվականին նա հեղինակել է իր հայտնի գոլը Հելմոնդ Սպորտի դեմ։ 11 մետրանոցի ժամանակ նա սովորականի պես դրել է գնդակը, բայց ուղիղ հարվածի փոխարեն, Կրոյֆը գնդակը փոխանցել է կողք՝ թիմակից Ժեսպեր Օլսենին, որը, իր հերթին, վերադարձրել է գնդակը Կրոյֆին, ով հեշտությամբ գոլ է խփել դատարկ դարպասին, երբ Հելմոնդի դարպասապահ Օտո Վերսֆելդը արդեն ընկած էր։

### Վերջին մրցաշրջանը Ֆեյենորդում և կարիերայի ավարտը

1982-83 մրցաշրջանի ավարտին Այաքսը որոշել է նոր պայմանագիր չառաջարկել Կրոյֆին։ Սա բարկացրել է Կրոյֆին, և ի պատասխան նա պայմանագիր է ստորագրել Այաքսի հակառակորդ Ֆեյենորդի հետ։ Կրոյֆի մրցաշրջանը Ֆեյենորդում հաջողակ էր, որտեղ ակումբը տասը տարում առաջին անգամ նվաճեց Էրեդիվիզիան, ինչպես նաև KNVB Գավաթը։ Թիմի հաջողությունը պայմանավորված էր Կրոյֆի, ինչպես նաև Ռուդ Գուլիտի և Պետր Հաուտմանի կատարած աշխատանքով։

Չնայած իր համեմատաբար պատկառելի տարիքին, Կրոյֆը խաղացել է այդ մրցաշրջանի բոլոր լիգայի հանդիպումներում բացի մեկից։ Իր դաշտում կատարած աշխատանքի շնորհիվ նա ընտրվել է Նիդերլանդների տարվա ֆուտբոլիստ՝ հինգերորդ անգամ։ Մրցաշրջանի ավարտին, վետերանը հայտարարել է կոշիկները կախելու մասին։ Նա ավարտել է իր Էրեդիվիզիայի կարիերան 1984 թվականի մայիսի 13-ին՝ գոլ խփելով PEC Զվոլլեի դեմ։ Կրոյֆը իր վերջին խաղը անց է կացրել Սաուդյան Արաբիայում՝ Ալ-Ահլի-ի դեմ, որտեղ վերադարձրեց Ֆեյենորդին խաղի մեջ՝ գոլ և փոխանցում կատարելով։

## Միջազգային կարիերա

Որպես Նիդերլանդների ազգային հավաքականի խաղացող Կրոյֆը մասնակցել է 48 հանդիպման՝ խփելով 33 գոլ։ Ազգային թիմը երբեք չի պարտվել այն խաղերում, որտեղ Կրոյֆը գոլ է խփել։ 1966 թվականի սեպտեմբերի 7-ին նա իր պաշտոնական նորամուտը նշել է Նիդերլանդների կազմում՝ հանդես գալով Հունգարիայի դեմ ՈՒԵՖԱ Եվրո 1968-ի ընտրական փուլում՝ աչքի ընկնելով գոլով․արդյունքում խաղն ավարտվել է 2-2 հաշվով։ Իր երկրորդ խաղում՝ *Չեխոսլովակիայի* դեմ ընկերական հանդիպման ժամանակ, Կրոյֆը դարձել է առաջին հոլանդացի ֆուտբոլիստը, ով կարմիր քարտ է ստացել։ Նիդերլանդների Թագավորական ֆուտբոլային ասոցիացիան (KNVB) նրան որակազրկել է միջազգային խաղերից, սակայն այդ արգելքը չէր վերաբերում Էրեդիվիզիային կամ KNVB գավաթին։

Կրոյֆն ուներ նաև առանձին հովանավորչական պայմանագիր Պումայի հետ։ 1970 թվականից սկսած՝ նա Նիդերլանդների կազմում հանդես էր գալիս 14 համարի մարզաշապիկով՝ դուրս գալով ավանդական 1-11 համարների շրջանակից։

Կրոյֆը Նիդերլանդների հավաքականին առաջնորդել է մինչև 1974 թվականի աշխարհի առաջնության եզրափակիչ, որտեղ թիմը գրավել է երկրորդ տեղը, իսկ նա ճանաչվել է մրցաշարի լավագույն խաղացող։ Թիմը, շնորհիվ Տոտալ ֆուտբոլի հմտության, հեշտությամբ հասել է եզրափակիչ՝ ճանապարհին հաղթելով Արգենտինային (4-0), Արևելյան Գերմանիային (2-0) և Բրազիլիային (2-0)։ Կրոյֆը Արգենտինայի դեմ հանդիպման ընթացքում դարձել է դուբլի հեղինակ, իսկ Բրազիլիայի դեմ խաղում խփել է երկրորդ գոլը՝ մրցաշարի գործող չեմպիոններին դուրս թողնելով պայքարից։
[մինի|Տոտալ ֆուտբոլի ամենահայտնի դեմքերից՝ [Յոհան Նեսկենս, Յոհան Կրոյֆ և Ռինուս Միխելս]]
Նիդերլանդները եզրափակիչում հանդիպեցին տանտերերի՝ Արևմտյան Գերմանիայի հետ։ Կրոյֆը սկսեց խաղը, գնդակը նարնջագույնները փոխանցեցին 15 անգամ, որից հետո այն վերադարձավ Կրոյֆին, ով սկսեց դիստանցիոն վազք Բերտի Ֆոգտսի կողքով, տուգանային հրապարակում Ուլի Հյոնեսը խախտեց կանոնները, Յոհան Նեսկենսը անվրեպ իրականացրեց 11-մետրանողը ՝ Նիդերլանդներին 1-0 առաջատար մղելով, մինչդեռ գերմանացիները դեռ չէին հասցրել գնդակին մոտենալ։ Երկրորդ խաղակեսում Ֆոգտսիը կարողացավ արդյունավետ պաշտպանվել Կրոյֆի դեմ, իսկ Ֆրանց Բեկենբաուերը, Ուլի Հյոնեսը և Վոլֆգանգ Օվերատը սկսեցին գերիշխել, նրանց շնորհիվ Արևմտյան Գերմանիան վերադարձավ և հաղթեց 2-1 հաշվով։

### 1976 թվականից հետո
Կրոյֆը ավարտել է իր միջազգային կարիերան 1977 թվականի հոկտեմբերին՝ օգնելով ազգային թիմին մոտենալ հաջորդ աշխարհի առաջնության ընտրական փուլին։ Իրականում առանց նրա՝ Նիդերլանդները կրկին գրավել են երկրորդ տեղը 1978 թվականի աշխարհի առաջնությունում։ 2008 թվականին Կրոյֆը *Կատալունյա Ռադիոյին* տված հարցազրույցի ժամանակ հայտարարել է, որ Բարսելոնայում իր ընտանիքը առաջնությունից մեկ տարի առաջ ենթարկվել էր առևանգման փորձի, և այդ հանգամանքը պատճա է դարձել կարիերան ավարտելու համար։ «Աշխարհի առաջնությունում  խաղալու համար պետք է լինել 200%-ով պատրաստ, կան պահեր, երբ կյանքում այլ արժեքներ են կարևոր»,-ասել է Յոհանը։

## Մարզչական կարիերա
### Կարիերայի սկիզբը Այաքսում
[մինի|Կրոյֆը որպես մարզիչ, [Մարկո վան Բաստեն|Վան Բաստենի և Ռայկարդի հետ]]
Ֆուտբոլիստի կարիերան ավարտելուց հետո Կրոյֆը շարունակել է քայլել իր մենթոր Ռինուս Միխելսի հետքերով։ 1985 թվականի հունիսին Կրոյֆը վերադարձել է Այաքս, բայց արդեն որպես մարզիչ։ Նա Այաքսի երիտասարդական թիմը առաջնորդել է ՈՒԵՖԱ գավաթակիրների գավաթում՝ հաղթանակ բերելով 1987 թվականին (1-0): 1985-86 մրցաշրջանում լիգայի տիտղոսը անցավ *Յան Ռեքերի* ՊՍՎ-ին, չնայած որ Այաքսը ուներ +85 գոլերի տարբերություն (120 խփած, 35 ընդունած): 1985-86 և 1986-87 մրցաշրջաններում Այաքսը նվաճել է KNVB գավաթը։

Այս ժամանակահատվածում որպես մարզիչ Կրոյֆը կարողացավ կիրառել իր նախընտրած թիմի կազմաձևը՝ երեք շարժունակ պաշտպաններ, որոնք մեծ տարածք էին փակում, հարձակման ծամանակ առաջ էին գնում՝ դառնալով պաշտպանական կիսապաշտպան (նրանցից էին Ռայկարդը, Բլինդը, Սիլոյը, Վերլատը, Լարսոնը և Սպելբոսը), երկու «կառավարող» կիսապաշտպաններ (Ռայկարդ, Շոլթեն, Վինտեր, Վոուտերս, Մյուրեն, Վիչգե), որոնց պարտականությունն էր գնդակ մատուցել հարձակվողական խաղացողներին, մեկ հետ քաշված հարձակվող (Բոսման, Շոլթե), երկու եզրային խաղացողներ (Բերգկամպ, վան ’տ Սխիպ, Դե Վիտ, Վիչգե) և մեկ բազմակողմանի կենտրոնական հարձակվող (Վան Բաստեն, Մեյեր, Բոսման)։ Այս համակարգը այնքան լավն էր, որ Այաքսը 1995 թվականին հաղթեց Չեմպիոնների լիգայում։

### Վերադարձը Բարսելոնա և երազանքների թիմի կառուցումը
Խաղացողի կարգավիճակում ակումբում հանդես գալուց հետո՝ Կրոյֆը վերադարձավ Բարսելոնա 1988-89 մրցաշրջանում՝ այս անգամ ստանձնելով առաջին թիմի մարզչի դերը։ Նախքան Բարսելոնա վերադառնալը, Կրոյֆը արդեն ձեռք էր բերել բավականաչափ փորձ որպես մարզիչ։ Նիդերլանդներում նրան բարձր էին գնահատում իր թիմերին տված գրոհային ոճի համար, ինչպես նաև նրա տաղանդներ հայտնաբերելու համար։ Երբ Կրոյֆը վերադարձավ Բարսելոնա 1988-89 մրցաշրջանում՝ որպես առաջին թիմի մարզիչ, նա սկսեց աշխատել ամբողջությամբ նոր ձևավորված թիմի հետ, հաշվի առնելով նախորդ մրցաշրջանի սկանդալը, որը հայտնի է որպես *Հեսպերիա ապստամբություն*(կատ․՝«El Motí de l'Hespèria»)։ Կրոյֆը անմիջապես սկսել է Բարսելոնային խաղացնել իր գրոհային ֆուտբոլով։ Դա տեղի ունեցավ ոչ միայն առաջին թիմում, երիտասարդական թիմերն էլ ցուցադրեցին նույն գրոհային ոճը, ինչը հեշտացրեց երիտասարդական թիմի խաղացողներին տեղափոխվել և խաղալ Բարսելոնայում։ Ինչպես նշել է Սիդ Լոուն՝ «երբ Կրոյֆը ստանձնեց  մարզչի դերը, 1980-ականների վերջին Բարսելոնան եղել է ճգնաժամում գտնվող ակումբ։ Արդյունքները վատ էին, խաղը՝ ավելի վատ, մթնոլորտը՝ ահավոր, իսկ հանդիսատեսները նվազել էին, նույնիսկ ակումբի նախագահ Խոսեպ Լլուիս Նյունեսի և Իսպանիայի ինքնավար համայնքի նախագահ Ժորդի Պույոլի միջև հարաբերություններն էին վատացել։ Կրոյֆի փիլիսոփայությունը չի աշխատել անմիջապես, բայց նա վերականգնեց այն նույն կարգավիճակը, որը կրում էր որպես խաղացող։ Նա ռիսկի դիմեց, իսկ պարգևները չուշացան»։

Բարսելոնայում Կրոյֆը թիմ է բերել այնպիսի խաղացողներ, ինչպեսիք են՝ Պեպ Գվարդիոլան, Խոսե Մարի Բակերոն, Չիկի Բեգիրիստայնը, Անդոնի Գոյկոետխան, Ռոնալդ Կումանը, Մայքլ Լաուդրուպը, Ռոմարիոն, Գեորգե Հաջին և Խրիստո Ստոյչկովը։ Կրոյֆի հետ Բարսան ապրել է փառահեղ դարաշրջան։ Հինգ տարվա ընթացքում (1989-1994) նա ակումբը առաջնորդել է չորս եվրոպական եզրափակիչ (երկու Եվրոպական Գավաթակիրների գավաթի եզրափակիչներ և երկու Եվրոպական Գավաթի եզրափակիչ)։ Կրոյֆի մարզչական արդյունքներն ընդգրկում են մեկ Եվրոպական Գավաթ, չորս Լիգայի չեմպիոնություն, մեկ Գավաթակիրների գավաթ, մեկ Կոպա դել Ռեյ և չորս Սուպերգավաթ։

Կրոյֆի ներքո, Բարսայի «Երազանքների թիմը» հաղթեց չորս Լա Լիգայի տիտղոս անընդմեջ (1991-1994), հաղթեց Սամպդորիային 1989 թվականի Եվրոպական Գավաթակիրների գավաթի եզրափակիչում և Ուեմբլիում կայացած 1992 թվականի Եվրոպական Գավաթի եզրափակչում։ 1989 թվականի մայիսի 10-ին, *Սալինասի* և *Լոպես Ռեկարտեի* գոլերով Բարսան 2-0 հաղթել է Սամպդորիային։ Ավելի քան 25,000 երկրպագու գնացել էին Շվեյցարիա՝ աջակցելու թիմին։ Կրոյֆի նոր Բարսան տուն է վերադարձրել ակումբի երրորդ Գավաթակիրների գավաթը։ Եվրոպական Գավաթի երազանքը իրականություն է դարձել 1992 թվականի մայիսի 20-ին Լոնդոնի Ուեմբլիում, երբ Բարսան հաղթեց Սամպդորիային։ Կրոյֆի վերջին ցուցումը իր խաղացողներին նախքան դաշտ դուրս գալը եղել է *«Salid y disfrutad»* (Իսպ․՝ «Դուրս եկեք և վայելեք»)։ Խաղը տեղափոխվել է լրացուցիչ ժամանակ՝ գոլազուրկ ոչ ոքիից հետո։ 111-րդ րոպեին Ռոնալդ Կումանի հրաշալի ազատ հարվածը ապահովել է Բարսայի առաջին Եվրոպական Գավաթի հաղթանակը։ 25,000 երկրպագու ուղեկցում էր թիմին Ուեմբլիում, իսկ մեկ միլիոն մարդ դուրս էր եկել Բարսելոնայի փողոցները՝ ողջունելու Եվրոպայի չեմպիոններին։ Կրոյֆի ժամանակ վաստակված նշանակալի հաղթանակներից են 5-0 հաղթանակը Ռեալ Մադրիդի նկատմամբ Էլ Կլասիկոյում, ինչպես նաև 4-0 հաղթանակը Մանչեսթեր Յունայթեդի նկատմամբ Չեմպիոնների լիգայում։ Բարսան 1990 թվականին նվաճել է Կոպա դել Ռեյը, 1992 թվականին՝ Եվրոպական Սուպերգավաթը, և երեք իսպանիայի սուպերգավաթ։ Դրանից բացի, Բարսան երկու եվրոպական եզրափակիչներում զբաղեցրել է երկրորդ տեղը՝ պարտվելով Մանչեսթեր Յունայթեդին և Միլանին։

11 գավաթներով Կրոյֆը եղել է Բարսելոնայի ամենահաջողակ մարզիչը, սակայն հետագայում նրան գերազանցել է իր նախկին խաղացող Պեպ Գվարդիոլան, ով նվաճել է 15 գավաթ։ Կրոյֆը նաև եղել է ակումբի ամենաերկարամյա մարզիչը։ Սակայն նրա վերջին երկու մրցաշրջաններում նա չի կարողացել նվաճել որևէ գավաթ, իսկ հարաբերությունները վատացել էին ակումբի նախագահ Խոսեպ Լլուիս Նունյեսի հետ, ով վերջում նրան հեռացրել է Բարսելոնայի մարզչի պաշտոնից։

Բարսելոնայում դեռ աշխատելու ընթացքում Կրոյֆը բանակցություններ է վարել «KNVB»-ի հետ՝ 1994 թվականի Աշխարհի առաջնությունում ազգային թիմը մարզելու համար, սակայն բանակցությունները կանգ են առել վերջին պահին։

### Կատալոնիայի ազգային հավաքական

1976 թվականին Կրոյֆը ներկայացրել է Կատալոնիան դաշտում, իսկ 2009-ից 2013 թվականներին նա մարզել է Կատալոնիայի ազգային հավաքականը։

2009 թվականի նոյեմբերի 2-ին Կրոյֆը նշանակվել է Կատալոնիայի ազգային հավաքականի մարզիչ։ Դա եղել է նրա առաջին մարզչական աշխատանքը 13 տարիների ընթացքում։ 2009 թվականի դեկտեմբերի 22-ին նրանք խաղացել են ընկերական հանդիպում Արգենտինայի հետ, որը ավարտվել է Կատալոնիայի հաղթանակով՝ 4-2 Կամպ Նոուում։ 2010 թվականի դեկտեմբերի 28-ին Կատալոնիան խաղացել է ընկերական խաղ Հոնդուրասի հետ՝ հաղթելով 4-0 Էստադի Օլիմպիկ Լլուիս Կոմպանյոսում։ 2011 թվականի դեկտեմբերի 30-ին Կատալոնիան խաղացել է Թունիսի հետ՝ 0-0 ոչ-ոքի խաղում Լլուիս Կոմպանյոսում։ Կրոյֆի վերջին խաղում, 2013 թվականի հունվարի 2-ին, Կատալոնիան ոչ-ոքի է խաղացել Նիգերիայի հետ՝ 1-1 Կոռնելյա-Էլ Պրատում։

## Այլ ֆուտբոլի ֆաստիքներ
### Որպես տեխնիկական խորհրդատու
#### Բարսելոնայում Նախագահ Լապորտայի ոչ օֆիցյալ խորհրդատու
Բարսելոնայի մարզչի պաշտոնում իր վերջին տարիներին Կրոյֆը տարել է սրտի կաթված և բժիշկները խորհուրդ են տվել դադարեցնել մարզչական գործունեությունը։ Նա հեռացել է 1996 թվականին և այլևս երբեք չի զբաղեցրել այդ պաշտոն, սակայն նրա գործունեությունը այդտեղ չի ավարտվել։ Չնայած նրան, որ նա խոստացել է այլևս չմարզել, նա մնացել է որպես ակտիվ ֆուտբոլային վերլուծաբան և քննադատ։ Նրա բացահայտ աջակցությունը նպաստել է Ժոան Լապորտայի հաղթանակին Բարսելոնայի նախագահական ընտրություններում։ Նա շարունակել է լինել նրա խորհրդատուն, թեև ակումբում պաշտոնական կարգավիճակ չի ունեցել։ Լապորտայի կողքին՝ որպես խորհրդատու, 2003 թվականին նա խորհուրդ է տվել մարզիչ նշանակել Ֆրանկ Ռայկարդին։ Բարսան կրկին հաջողության է հասել՝ երկու անգամ անընդմեջ նվաճելով Լա Լիգայի տիտղոսը և 2006 թվականին՝ ևս մեկ Չեմպիոնների լիգայի գավաթ։

Երկու համեմատաբար անհաջող մրցաշրջաններից հետո ակումբը կարիք է ունեցել վերակառուցման։ 2008 թվականի ամռանը Ռայկարդը հեռացել է ակումբից, և չնայած Ժոզե Մոուրինյոն ակտիվորեն ցանկանում էր զբաղեցնել այդ պաշտոնը Կամպ Նոուում, Կրոյֆը ընտրել է Պեպ Գվարդիոլային։ Շատերը մատնանշում էին Գվարդիոլայի մարզչական փորձի պակասը, սակայն Կրոյֆն ասում էր. «Մարզչի ամենամեծ փորձությունն այնպիսի ակումբում, ինչպիսին Բարսան է, դժվար որոշումներ կայացնելը ու մամուլի հետ շփվելու ունակությունն են։ Դրանից հետո ամեն ինչ հեշտ է նրանց համար, ովքեր գիտեն ֆուտբոլ։ Բայց այդպիսիք շատ չեն»։

2010 թվականի մարտի 26-ին Կրոյֆը ճանաչվել է Բարսելոնայի պատվավոր նախագահ՝ որպես գնահատական նրա կատարած ներդրման՝ և՛ որպես խաղացող, և՛ որպես մարզիչ։ Սակայն 2010 թվականի հուլիսին նոր նախագահ Սանդրո Ռոսելը նրան զրկել է այդ կոչումից։

#### Վերադարձը Այաքս որպես տեխնիկական տնօրեն
2008 թվականի փետրվարի 20-ին, խոսակցություններ կային, որ Կրոյֆը կդառնա իր հարազատ ակումբի՝ Այաքսի նոր տեխնիկական տնօրենը։ Սակայն մարտին Կրոյֆը հայտնել է, որ հրաժարվում է Այաքս վերադառնալու ծրագրից՝ նշելով, որ իր և ակումբի նոր մարզիչ Մարկո վան Բաստենի միջև առկա են «մասնագիտական տարաձայնություններ»։ Վան Բաստենը նշել է, որ Կրոյֆի ծրագրերը «չափազանց արագ էին զարգանում», քանի որ նա «այնքան էլ դժգոհ չէր այն իրավիճակից, որը կար այդ պահին»։

2011 թվականի փետրվարի 11-ին Կրոյֆը վերջապես վերադարձավ Այաքս՝ որպես խորհրդատու՝ համաձայնելով անդամակցել երեք «խորհրդատվական խմբերից» մեկին։ Իր ծրագրերը ներկայացնելուց հետո, որոնք հիմնականում ուղղված էին ակումբի վերակազմավորմանը և հատկապես երիտասարդական ակադեմիայի թարմացմանը, 2011 թվականի մարտի 30-ին Այաքսի խորհրդի անդամներն ու գործադիր տնօրենը հրաժարական են տալիս։ 2011 թվականի հունիսի 6-ին Կրոյֆը նշանակվում է Այաքսի նոր խորհրդատվական խորհրդի անդամ՝ իր բարեփոխումները կյանքի կոչելու համար։

Այաքսի խորհրդատվական խորհուրդը բանավոր համաձայնություն է ձեռք բերել Լուի վան Գալի հետ՝ նրան ակումբի նոր գործադիր տնօրեն նշանակելու համար՝ առանց Կրոյֆի հետ խորհրդակցելու։ Կրոյֆը, լինելով նույն խորհրդի անդամ, դիմել է դատարան՝ փորձելով արգելափակել այդ նշանակումը։ Դատարանը չեղարկել է որոշումը՝ նշելով, որ խորհուրդը «դիտավորյալ հեռացրել է Կրոյֆին գործընթացից»։ Խորհրդի ներսում շարունակվող հակասությունների պատճառով Կրոյֆը 2012 թվականի ապրիլի 10-ին հրաժարական է տվել, սակայն Այաքսը հայտարարել է, որ նա «կշարունակի ներգրավված մնալ ակումբում իր ֆուտբոլային տեսլականի իրականացման գործընթացում»։

#### Տեխնիկական խորհրդատու Գվադալախարայում
Կրոյֆը 2012 թվականի փետրվարին դարձել է մեքսիկական Գվադալախարա ակումբի տեխնիկական խորհրդատու։ Ակումբի սեփականատեր *Խորխե Վերգարան* նրան նշանակել է թիմի մարզական խորհրդատու՝ արձագանքելով Գվադալախարայի վատ արդյունքներին 2011 թվականի վերջին ամիսներին։ Չնայած երեք տարվա պայմանագրին, 2012 թվականի դեկտեմբերին՝ 9 ամիս հետո, պայմանագիրը խզվեց։

## Ժառանգություն
### Խաղավոճ (տոտալ ֆուտբոլ)

Պատմության լավագույն ֆուտբոլիստներից մեկը և լավագույն հոլանդացի խաղացող համարվող Կրոյֆը իր կարիերայի ընթացքում դարձել է Տոտալ ֆուտբոլ խաղաոճի խորհրդանիշը։ Այս համակարգում, եթե մի խաղացող հեռանում է իր դիրքից, նրան փոխարինում է թիմակիցը, ինչի արդյունքում թիմը պահպանում է իր կազմակերպվածությունը։ Այս դինամիկ մոտեցմամբ որևէ ֆուտբոլիստ չունի ֆիքսված դիրք խաղադաշտում։ Խաղաոճը կատարելագործվել է Այաքսի մարզիչ Ռինուս Միխելսի կողմից, իսկ Կրոյֆը եղել է դրա «դիրիժորը» խաղադաշտում։ Տոտալ ֆուտբոլում տարածությունը և դրա ստեղծումը հանդիսանում էին կենտրոնական գաղափարներ։ Այաքսի պաշտպան Բարի Հուլշոֆը, ով խաղացել է Կրոյֆի հետ, բացատրել է, թե ինչպես է թիմը 1971, 1972 և 1973 թվականներին հաղթել Եվրոպայի գավաթը. «Մենք մշտապես քննարկում էինք տարածությունը։ Կրոյֆը միշտ խոսում էր այն մասին, թե որտեղ պետք է վազեն մարդիկ, որտեղ պետք է կանգնեն, որտեղ նրանք չպետք է շարժվեն։ Դա ամբողջությամբ կապված էր տարածության ստեղծման և դրա մեջ մտնելու հետ։ Դա մի տեսակ ճարտարապետություն է խաղադաշտում։ Մենք միշտ խոսում էինք գնդակի արագության, տարածության և ժամանակի մասին։ Որտե՞ղ է ամենամեծ տարածությունը։ Որտե՞ղ է խաղացողը, ով ունի ավելի շատ ժամանակ, որտե՞ղ պետք է փոխանցենք գնդակը։ Յուրաքանչյուր խաղացող պետք է հասկանա ողջ խաղադաշտի և համակարգի ամբողջ ճշգրտությունը»։

Թիմի կազմակերպիչ Կրոյֆը ստեղծագործական հարձակվող էր՝ յուրահատուկ փոխանցում կատարելու հմտություններով։ Անվանապես նա խաղում էր կենտրոնական հարձակվողի դիրքում այս համակարգում և շատ արդյունավետ գոլերի հեղինակ էր, սակայն հաճախ իջնում էր ավելի խորք՝ խառնաշփոթ առաջացնելու պաշտպանների մեջ կամ տեղափոխվում էր թև՝ գրոհի ազդեցությունը մեծացնելու համար։ 1974 թվականի Աշխարհի առաջնության եզրափակչում, որտեղ հանդիպեցին Գերմանիան և Նիդերլանդները, խաղի սկզբից հոլանդացիները տիրում էին գնդակին։ Չնայած դրան՝ որոշ ժամանակ անց՝ բացման գոլից հետո, Կրոյֆը սկսեց խաղը իր սեփական կեսից։ Նիդերլանդների ավագը, որը սովորաբար կենտրոնական հարձակվող էր, եղել է ամենախորից խաղացողը, և մի շարք փոխանցումների արդյունքում նա վազեց կենտրոնական շրջաններից՝ գնալով դեպի Գերմանիայի տուգանային հրապարակ։ Չկարողանալով կանգնեցնել Կրոյֆին՝ Ուլի Հյունեսը նրան գցեց՝ 11-մետրանոց բերելով, որը իրականացրեց Յոհան Նեսկենսը։ Այս ազատ կենտրոնական հարձակվողի դերը, որով Կրոյֆը գործում էր, հետագայում համեմատվել է ժամանակակից ֆուտբոլում «կեղծ 9» դիրքի հետ։ Կրոյֆի խաղավոճի շնորհիվ նա հայտնի է որպես «տոտալ ֆուտբոլիստ»։

Կրոյֆը հայտնի էր իր տեխնիկական հմտություններով, արագությամբ, արագացմանբ, դրիբլինգով և տեսողությամբ՝ հարձակման ժամանակ իր թիմակիցների դիրքերի մասին իմանալով։ «Ֆուտբոլը բաղկացած է տարբեր տարրերից՝ տեխնիկայից, մարտավարությունից և դիմադրությունից», ասել է նա «Այաքս, Բարսելոնա, Կրոյֆ» գրքում։ «Կային մարդիկ, ովքեր կարող էին ունենալ ավելի լավ տեխնիկա, քան ես, և ինչ-որ մեկը կարող էր ավելի լավ պատրաստված լինել, բայց հիմնականն այն տակտիկան էր։ Հազարավոր խաղացողների մոտ տակտիկան բացակայում է։ Տակտիկական ոլորտում կարծում եմ՝ ես պարզապես ավելի շատ ունեմ, քան շատ ուրիշ խաղացողներ»։ Ֆուտբոլում տեխնիկայի մասին Կրոյֆը մեկ անգամ ասել է. «Տեխնիկան այն չէ, որ կարող ես գնդակով մի հազար անգամ հնարք անես, փորձելով դա կարող է անել յուրաքանչյուրը։ Տեխնիկան այն է, որ գնդակը փոխանցես մեկ հպումով՝ ճիշտ արագությամբ, քո թիմակցի  ճիշտ ոտքին»։

### Մարզչական ոճը և տակտիկան
Կրոյֆին շատ են դիտարկել որպես հեղափոխական կերպար Այաքսի, Բարսելոնայի և Նիդերլանդների ֆուտբոլի պատմության մեջ։ Հարձակողական ոճը, որը նա ներդրել է Բարսելոնայում, հետագայում հայտնի է դարձել որպես տիկի-տակա՝ բնորոշված կարճ փոխանցումներով, գնդակը տարբեր ուղղություններով փոխանցելով և պահելով վերահսկողությունը։ Այդ ոճն ավելի ուշ ընդունել է Իսպանիայի ազգային հավաքականը, որը հաղթել է Եվրո 2008-ը, 2010 թվականի Աշխարհի առաջնությունը և Եվրո 2012-ը։ Որպես մարզիչ՝ Կրոյֆի մարտավարությունը ձևավորվել է հոլանդական տոտալ ֆուտբոլի համակարգի ազդեցության տակ, որում ինքը խաղացել է իր նախկին մարզիչ Միխելսի ղեկավարությամբ։ Կրոյֆը  Բարսելոնայումհ աճախ կիրառել է փոփոխվող *3-4-3* սխեման կամ երբեմն 4*-3-3-*ը*։* Նա հաճախ նախընտրել է տեխնիկապես զարգացած և շարժունակ խաղացողներին ֆիզիկապես ուժեղ ֆուտբոլիստների փոխարեն և երբեմն օգտագործել է իր խաղացողներին նրանց համար անսովոր դիրքերում։ Օրինակ, նա օգտագործել է իսպանացի կիսապաշտպան Պեպ Գվարդիոլային, որպես պաշտպանողական կիսապաշտպան, որը կկառավարեր խաղը փոխանցումների միջոցով։ Գվարդիոլան երբեմն նահանջել է ավելի խորը, որպես լրացուցիչ կենտրոնական պաշտպան։ Կրոյֆը նաև դանիացի կիսպաշտպան Միքայել Լաուդրուպին տեղավորել է ազատ կենտրոնական հարձակվողի դիրում՝ հաշվի առնելով նրա շարժունակությունը, դիրքավորումը, փոխանցումները և հարձակվողական խաղի կառուցմանը մասնակցելու հակվածությունը։ Լաուդրուպը հաճախ նահանջել է դեպի կիսադաշտ, ինչը շփոթության մեջ է գցել մրցակից պաշտպաններին՝ հնարավորություն տալով մյուս կիսապաշտպաններին կամ  եզրային հարձակվողներին, օրինակ՝ Ստոյչկովին, որը օգտվում էր առաջացած տարածությունից և հարմար դիրքեր զբաղեցնում դարպասին հարվածելու համար։ Այդ դիրքը հետագայում վերլուծաբանները համեմատել են ժամանակակից *կեղծ 9-ի* հետ, ինչպես նաև նմանեցրել Կրոյֆի խաղային դիրքին։ Այնուամենայնիվ, Կրոյֆը երբեմն օգտագործել է նաև դասական հարձակվող, հատկապես այն ժամանակ, երբ Ռոմարիոն միացավ թիմին։ Պաշտպանությունում նրա թիմերը կիրառում էին ուժեղ պրեսինգ, գրավում էին բարձր պաշտպանական գիծ և խաղից դուրս վիճակի թակարդի մեջ էին գցում հակառակորդ թիմին, ինչպես նաև խաղացողների արագ վերադիրքավորման շնորհիվ արագորեն հետ էին խլում գնդակը և պահում այն իրենց մոտ՝ նվազեցնելու մրցակցի հակագրոհելու հնարավորությունները։ Այդպիսով, Կրոյֆի փիլիսոփայությունը հիմնված է եղել հարձակման միջոցով պաշտպանվելու վրա։

Նա նաև օգտագործել է Սերխիին և Ֆերերին որպես եզրային պաշտպաններ, որոնք շարժվում էին դեպի կենտրոնական հատվածներ՝ տեղ զբաղեցնելով հարձակվողական լիբերոյի կողքին, որը սովորաբար եղել է Ռոնալդ Կումանը։ Վերջինս կարողանում էր տանել գնդակը, սկսել գրոհներ կամ փոխել խաղի ուղղությունը պաշտպանությունից։ Կրոյֆը նաև նախընտրում էր դարպասապահների, որոնք իրենց հանգիստ են զգացել գնդակով և կարողացել են խաղը կառուցել փոխանցումներով։

### Գեղեցիկ հաղթելու փիլիսոփայությունը

### Կրոյֆի երազանքների թիմը
Կրոյֆը իր հետմահու հրապարակված «Իմ հերթը ինքնակենսագրական»-ում ներկայացրել է իր երազանքների լավագույն թիմը՝ նախընտրելի 3-4-3 կամ 4-3-3 սխեմայով։ Նրա թիմը (3-4-3 ադամանդե կազմով) կազմված է հետևյալ խաղացողներից՝ Լև Յաշին (դարպասապահ), Ռուդ Կրոլ (պաշտպան), Ֆրանց Բեկենբաուեր (կենտրոնական պաշտպան/լիբերո), Կառլոս Ալբերտո (պաշտպան), Պեպ Գվարդիոլա (հենակետային կիսապաշտպան), Բոբի Չարլթոն, Ալֆրեդո Դի Ստեֆանո, Դիեգո Մարադոնա (փլեյմեյքեր/հարձակվողական կիսապաշտպան/երկրորդ հարձակվող), Փիթ Կեյզեր (ձախ հարձակվող), Գարինչա (աջ հարձակվող) և Պելե (կենտրոնական հարձակվող)։

Համեստությունից ելնելով՝ Կրոյֆը ինքն իրեն չի ընդգրկել այս կազմում, սակայն այնտեղ տեղ է գտել իր սանը՝ Պեպ Գվարդիոլան, ինչպես նաև իր նախկին թիմակիցները՝ Ռուդ Կրոլը և Փիթ Կեյզերը։ Սա գրոհող կազմ է, բայց Կրոյֆը մանրամասն բացատրել է իր ընտրությունը. «Իդեալական կազմի համար ես փորձում եմ գտնել այնպիսի բանաձև, որտեղ յուրաքանչյուր խաղացողի տաղանդն օգտագործվում է առավելագույնս», — նշել է նա։ «Մեկի որակները պետք է լրացնեն մյուսի որակները»։

### Կրոյֆի 14 օրենքները
Իր ինքնակենսագրությունում Կրոյֆը բացատրել է, թե ինչու է ստեղծել 14 հիմնական կանոններ, որոնք ցուցադրված են աշխարհի բոլոր Կրոյֆի դաշտերում. «Մի անգամ կարդացել եմ մի հոդված Եգիպտական բուրգերի կառուցման մասին։ Պարզվել է, որ որոշ թվեր լիովին համընկնում են բնական օրենքների հետ։ Եվ դա ստիպում է մտածել՝ ինչպե՞ս է հնարավոր, որ այդ հին մարդիկ կառուցել են մի բան, որն այդքան գիտականորեն բարդ է։ Նրանք պետք է ունենային ինչ-որ բան, ինչ մենք չունենք, թեև միշտ մտածում ենք, որ շատ ավելի առաջադեմ ենք, քան նրանք։ Վերցրեք Ռեմբրանդին ու վան Գոգին. ո՞վ կարող է այսօր համեմատվել նրանց հետ։ Երբ այսպես եմ մտածում, ավելի ու ավելի եմ համոզվում, որ ամեն ինչ իրականում հնարավոր է։ Եթե նրանք կարողացել են անհնարինը անել գրեթե հինգ հազար տարի առաջ, ինչո՞ւ մենք չենք կարող դա անել այսօր։ Դա նույն կերպ վերաբերում է նաև ֆուտբոլին։ Իմ 14 կանոնները սահմանված են յուրաքանչյուր դաշտի և յուրաքանչյուր դպրոցական մարզահրապարակի համար։ Դրանք գոյություն ունեն, որպեսզի երիտասարդներին սովորեցնեն, որ սպորտն ու խաղերը կարող են արտացոլվել նաև առօրյա կյանքում»։

Ահա նրա 14 օրենքները՝

# Թիմային խաղ - Որևէ բան ձեռք բերելու համար այն պետք է անել միասին։
# Պատասխանատվություն - Հոգ տարեք իրերի մասին այնպես, կարծես դրանք ձերն են։
# Հարգանք - Հարգեք միմյանց։
# Ինտեգրում - Ներգրավեք ուրիշներին ձեր գործունեության մեջ։
# Նախաձեռնողականություն - Համարձակվեք փորձել ինչ-որ նոր բան։
# Մարզչություն - Միշտ օգնեք միմյանց թիմում։
# Անհատականություն - Ձեզ պահեք այնպես, ինչպիսին կաք։
# Հասարակական ներգրավվածություն - Շփումն առանցքային է՝ ինչպես սպորտում, այնպես էլ կյանքում։
# Տեխնիկա - Իմացեք հիմունքները։
# Տակտիկա - Իմացեք, թե ինչ պետք է անել։
# Զարգացում - Սպորտը ուժեղացնում է մարմինն ու հոգին։
# Սովորել - Փորձեք ամեն օր ինչ-որ նոր բան սովորել։
# Խաղալ միասին - Ցանկացած խաղի կարևորագույն մաս։
# Ստեղծարարություն - Բերեք գեղեցկություն սպորտի մեջ։

## Կեղծանուններ
Կրոյֆն ուներ բազմաթիվ մականուններ Նիդերլանդներում և Իսպանիայում, այդ թվում՝ «Յոպի», «Համար 14», «Բետոնդորփի մարգարեն», «Փրկիչը» և «Բարակը»։ Նրա ամենահայտնի մականուններից մեկը «Փրկիչ»-ն էր, որը նա ստացել է 1973-74 մրցաշրջանի ընթացքում և կրկին 1988-ին, երբ օգնել է հաղթահարել Բարսելոնայի պատմության ճգնաժամային շրջանները։ Սակայն, ի տարբերություն տարածված համոզմունքի, «Փրկիչը» մականունը իսպանական չէ, այլ՝ հոլանդական։

## Ֆուտբոլից դուրս
### Հոբբիներ
Ֆուտբոլից դուրս Կրոյֆի սիրելի մարզաձևը (և հոբբին) գոլֆն էր։

1970-ականներին նա սիրում էր մեքենաներ հավաքել։ *Սանդրո Չիոտիի* 1976 թվականի «Գոլի մարգարեն»  (*Il Profeta del gol*) վավերագրական ֆիլմում Կրոյֆն ասել է. «Ես սիրում եմ վարել այն 20 կիլոմետրը, որը բաժանում է մարզաբազան իմ տնից, դա ինձ հանգստացնում է։ Ես սիրում եմ մեքենաները»։

### Բիզնեսներ
1979 թվականին, երբ Կրոյֆի կարիերան Բարսելոնայում մոտենում էր ավարտին, նա սկսեց մտածել սեփական մարզակոշիկների ստեղծման մասին, որոնք տեխնիկական ու շքեղ որակով կգերազանցեին շուկայում առկա մոդելներին։ Մի քանի տարի փորձելով մեծ մարզահագուստի բրենդերին հետաքրքրել իր գաղափարով, այն անհաջողությունների էր մատնվում։ Վերջապես նա համագործակցեց իր մտերիմ ընկերոջ՝ իտալացի դիզայներ *Էմիլիո Լաձարինիի* հետ։ Օգտագործելով իր գիտելիքները՝ նա ստեղծեց տեխնիկական մարզակոշիկ, որը միաժամանակ գործնական էր և էլեգանտ։ Սկզբում շարքում ընդգրկված էին միայն «շքեղ» ֆուտզալի կոշիկներ, որոնք իրենց գեղագիտական գրավչության շնորհիվ դրանք արագորեն դարձան նորաձևության տարր։ Այսպես ծնվեց «Cruyff Classics» բրենդը։

### Գրքեր
Կրոյֆը մի քանի գրքերի հեղինակ կամ համահեղինակ է (հոլանդերեն և իսպաներեն), որոնք հիմնականում վերաբերում են նրա ֆուտբոլային կարիերային, սկզբունքներին և հայացքներին խաղի վերաբերյալ։ Նա նաև շաբաթական սյունակներ էր գրում Բարսելոնայի *El Periódico* և Ամստերդամյի *De Telegraaf* թերթերի համար։

Կրոյֆը բազմալեզու էր։ բրիտանացի ֆուտբոլային գրող *Բրայան Գլանվիլը* գրել է. «Նրա ինտելեկտը ոչ միայն խաղադաշտում, այլև դրանից դուրս զարմանալի էր։ Շատ լավ եմ հիշում, թե ինչպես 1978 թվականին Կրոյֆը, շրջապատված լինելով տարբեր երկրների լրագրողներով, առանց ջանքի պատասխանում էր նրանց հարցերին մի քանի լեզուներով։ Ոչ միայն հոլանդերեն, այլև անգլերեն, ֆրանսերեն, իսպաներեն և գերմաներեն»։

## Բարեգործություններ
*Յոհան Կրոյֆի հիմնադրամը* ստեղծել է ավելի քան 200 «*Cruyff»* *դաշտեր* 22 երկրներում, այդ թվում՝ Իսրայելում, Մալայզիայում, Ճապոնիայում, ԱՄՆ-ում և Մեքսիկայում, որպեսզի տարբեր ծագում ունեցող երեխաները կարողանան միասին փողոցային ֆուտբոլ խաղալ։ ՈւԵՖԱ-ն բարձր է գնահատել հիմնադրամի դրական ազդեցությունը երիտասարդների վրա, և 2009 թվականի վերջում, 100-րդ դաշտի բացման ժամանակ, Կրոյֆը ստացել է «ՈւԵՖԱ *Grassroots»* մրցանակը։

1999 թվականին նա հիմնել է Յոհան Կրոյֆի ինստիտուտը՝ 35 մարզիկների համար նախատեսված ծրագրով՝ որպես *Ամստերդամի Յոհան Կրոյֆի համալսարանի* մի մաս, որը հետագայում դարձել է միջազգային ցանց։

Կրոյֆը նաև *Postcode Lottery Group*-ի դեսպանն էր․ կազմակերպության, որը բարեգործական վիճակախաղեր է անցկացնում ամբողջ աշխարհում՝ սոցիալական կազմակերպությունների համար գումարներ հավաքելու նպատակով։

## Անձնավորություն

Կրոյֆը ծնվել է Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի հետևանքով խիստ վնասված Նիդերլանդներում, համեստ ընտանիքում, և մանուկ հասակում կորցրել է հորը։ Դա մեծ ազդեցություն է ունեցել նրա ապագա կարիերայի և բնավորության վրա։ Նրա կերպարը, թե՛ ֆուտբոլային աշխարհում, թե՛ դրանից դուրս, հաճախ նկարագրվել է որպես բարդ համադրություն՝ իդեալիստ, ինդիվիդուալիստ, ազատամիտ, կոլեկտիվիստ, ռոմանտիկ, պրագմատիկ և ըմբոստ։ Կրոյֆի մտերիմ ընկեր, հոլանդացի սպորտային լրագրող *Յոհան Դերքսենը* նրա մասին ասել է. «Յոհանը բացարձակապես կրոնական է, թեև երբեք չի հաճախում եկեղեցի»։
[մինի|Կրոյֆի արձանը [Ամստերդամ Արենայի մուտքի մոտ]]
1973 թվականի օգոստոսին Այաքսի խաղացողները գաղտնի քվեարկությամբ թիմի ավագ ընտրել են Փիթ Կայզերին՝ շրջանցելով Կրոյֆին։ Կրոյֆը որոշել է, որ Ամստերդամում իր ժամանակը սպառվել է։ Մի քանի շաբաթ անց նա տեղափոխվել է Բարսելոնա։ Եվրոպական մամուլի հետ զրույցում նա հայտարարել է, որ նախընտրել է Բարսելոնան, այլ ոչ թե Ռեալ Մադրիդը, քանի որ երբեք չէր կարող միանալ ակումբի, որը «կապ ուներ Ֆրանկոյի (իսպանացի բռնապետ Ֆրանցիսկո Ֆրանկո) հետ»։ TV3 հեռուստաալիքի վավերագրական ֆիլմում նա նշել է. «Հիշում եմ, որ Իսպանիա տեղափոխությունս բավականին վիճահարույց էր։ … Այաքսի նախագահը ցանկանում էր ինձ վաճառել Ռեալ Մադրիդին, … Բարսելոնան ֆուտբոլային առումով նույն մակարդակի վրա չէր, ինչ Մադրիդը, բայց կատալոնական ակումբում խաղալը մարտահրավեր էր։ Բարսելոնան ավելին էր, քան պարզապես ակումբ»։

Կրոյֆի ուժեղ բնավորությունը դեր է խաղացել Պումայի և Ադիդասի միջև պայքարում. այս երկու մրցակից ապրանքանիշերը ծագել էին *Դասլեր եղբայրների* հակամարտությունից։ Կրոյֆը նախընտրել է Պումայի King մոդելի խաղակոշիկները և 1974 թվականին պայմանագիր է կնքել գերմանական այս սպորտային ապրանքանիշի հետ։ 1974 թվականի աշխարհի առաջնության ընթացքում նա եղել է Պումայի պայմանագրային խաղացող, ինչը նրան արգելել է գովազդել այլ սպորտային ապրանքանիշեր։ Երբ մրցաշարը սկսել է, Կրոյֆը կտրականապես հրաժարվել է կրել Ադիդասի երեք սև գծերով համար 14 մարզաշապիկը։ Նիդերլանդների ֆուտբոլային ֆեդերացիան ստիպված է եղել հարգել իրենց լավագույն խաղացողի ցանկությունը, և հոլանդացի պաշտոնյաները ի վերջո համոզել են Ադիդասին հատուկ Կրոյֆի համար ստեղծել առանձին մարզաշապիկ՝ միայն երկու գծերով թևքերի վրա։

### Մարզաշապիկ համար 14

Մինչև 1990-ականները ֆուտբոլիստներն ամրագրված համարներ չեն ունեցել, բացառությամբ որոշ կարճաժամկետ մրցաշարերի, ինչպիսիք են Աշխարհի առաջնությունն ու Եվրոպայի առաջնությունը, որտեղ նրանց տրվել է որոշակի համար։ Սկզբնական կազմի խաղացողները սովորաբար կրել են 1-ից 11 համարները, իսկ փոխարինողները՝ 12-ից 16։ Կրոյֆի սովորական համարը եղել է 9։

1970 թվականի հոկտեմբերի 30-ին Կրոյֆը երկարատև վնասվածքից հետո վերադարձել է խաղադաշտ՝ մասնակցելու Այաքսի և ՊՍՎ-ի դիմակայությանը։ Սակայն հանդիպումից առաջ հանդերձարանում նրա թիմակից *Գերի Մյուրհենը* չի գտել իր 7 համարի մարզաշապիկը։ Կրոյֆը նրան տվել է իր շապիկը և պատահականորեն վերցրել է մեկ ուրիշը՝ համար 14։ Այաքսը հաղթել է 1-0 հաշվով, և Կրոյֆը առաջարկել է հաջորդ խաղում ևս պահպանել այդ համարը։ Մյուրհենի խոսքով՝ այս քայլն ավելի շատ Նիդերլանդների ֆուտբոլի ֆեդերացիային մարտահրավեր նետելու միջոց է եղել։ Այդ պահից սկսած՝ Կրոյֆը, երբ հնարավորություն ունեցել է, շարունակել է կրել 14 համարը թե՛ Այաքսում, թե՛ Նիդերլանդների հավաքականում։

1974 թվականի աշխարհի առաջնությունում Նիդերլանդների գլխավոր մարզիչ Ռինուս Միխելսը ցանկացել է, որ թիմի խաղացողները համարակալվեն այբբենական կարգով։ Դրա արդյունքում  Կրոյֆը պետք է կրեր 1 համարը, սակայն նա հրաժարվել է և պնդել, որ կրի իր հաջողակ 14 համարը։ Արդյունքում հարձակվող Ռուդ Գելսը ստացել է 1 համարը, մինչդեռ դարպասապահ Յան Յոնգբլոդը խաղացել է 8 համարով։

Չնայած 14 համարը դարձել էր Կրոյֆի խորհրդանիշը, նա երբեմն կրում էր իր հին 9 համարը, օրինակ՝ իր կարիերայի մեծ մասում Բարսելոնայում, քանի որ լիգայի կանոնները պահանջում էին, որ մեկնարկային խաղացողները համարակալվեն 1-ից 11,կամ Նիդերլանդների հավաքականի կազմում՝ 1976 թվականի Եվրոպայի առաջնության ժամանակ։ 2007 թվականին Այաքսը հանել է 14 համարը՝ հավերժ տալով այն Կրոյֆին։

## Անձնական կյանք

1967 թվականի հունիսի 13-ին, Այաքսի խաղընկեր Փիթ Կեյզերի հարսանիքի ժամանակ, Կրոյֆը հանդիպել է իր ապագա կնոջը՝ *Դիանա Մարգարետա Դենի Կոստերին* (ծնված 1949 թ.)։ Նրանք սկսել են հանդիպել, և 1968 թվականի դեկտեմբերի 2-ին, 21 տարեկանում, Կրոյֆը ամուսնացել է Դենիի հետ։ Նրա հայրը՝ *Կոր Կոստերը*, հոլանդացի գործարար էր և միևնույն ժամանակ Կրոյֆի գործակալը։ Հենց Նա է մեծապես նպաստել 1973 թվականին Կրոյֆի տեղափոխությանը Բարսելոնա։ Ասում են, որ նրանց ամուսնությունը մոտ 50 տարի երջանիկ է եղել։ Չնայած իր հայտնի բարդ բնավորությանը և աստղային կարգավիճակին, Կրոյֆն անձնական կյանքում բավականին հանգիստ ապրելակերպ է վարել։ Դենիին շատ է ազդել խիստ սկզբունքային, վճռական և ընտանիքին նվիրված Կրոյֆի ֆուտբոլային կարիերային՝ թե՛ որպես խաղացող, թե՛ որպես մարզիչ։

Կրոյֆն ու Դենին ունեցել են երեք երեխա՝ *Չանտալ* (1970 թ. նոյեմբերի 16), *Սուզիլա* (1972 թ. հունվարի 27) և Յորդի (1974 թ. փետրվարի 9)։

1977 թվականին Կրոյֆը հայտարարեց ազգային հավաքականում խաղալուց հրաժարվելու իր որոշման մասին 30 տարեկանում, չնայած, որ նա դեռևս շատ լավ ֆիզիկական վիճակում էր, և կարող էր օգնել իր հավաքականին՝ 1978 թվականի Մունդիալին ուղեգիր ստանալ։ Այդ որոշումը, որը սկզբումանընդունելի էր, միայն 2008 թվականին բացահայտվեց, երբ Կրոյֆը բացատրեց իր որոշումը «Catalunya Ràdio»-ի հետ հարցազրույցում։ 1977 թվականի վերջում, երբ նա դեռ ապրում էր Բարսելոնայում, Կրոյֆը և իր ընտանիքը առևանգման էին ենթարկվել։ Ֆուտբոլի այն ժամանակվա աստղը ստիպված էր ընտրություն անել ընտանիքի և կարիերայի միջև։ Հարցազրույցում Կրոյֆը պատմեցլ է. «Պետք է իմանաք, որ ես խնդիրներ ունեի կարիերայի վերջին տարիներին այստեղ, և չգիտեմ, արդյոք գիտեք, որ մի մարդ զենքը պահել էր իմ գլխին, կապել ինձ ու կնոջս երեխաներիս առջև մեր բնակարանում։ Երեխաները դպրոց էին գնում ոստիկանության ուղեկցությամբ էին։ Ոստիկանությունը մեր տանը քնում էր երեք-չորս ամիս։ Ես հանդիպումների էի գնում պաշտպանով։ Այս բոլոր բաները փոխում են քո մտածելակերպը շատ բաների նկատմամբ։ Կան կյանքի պահեր, երբ այլ արժեքներ են կարևոր։ Մենք ուզում էինք կանգնեցնել սա և մի քիչ ավելի խելացի լինել։ Ես չէի կարող խաղալ աշխարհի առաջնությունում այս ամենից հետո։

Կրոյֆը իր երրորդ երեխային անվանել է Կատալոնիայի պատրիարք Սբ․ Յորդիի անունով, որն անգլերենում հայտնի է որպես Սուրբ Գեորգի՝ Լիդդայի սուրբ։ Սա դիտվեց որպես պրովոկացիոն քայլ այն ժամանակվա իսպանական դիկտատոր Ֆրանկոյի հանդեպ, ով արգելել էր Կատալոնական ազգայնականության բոլոր խորհրդանիշները։ Կրոյֆը ստիպված էր իր որդուն վերադարձնել Նիդերլանդներ՝ ծննդյան գրանցումը կատարելու համար, քանի որ «Յորդի» անունը արգելված էր իսպանական իշխանությունների կողմից։

Յորդի Կրոյֆը խաղացել է այնպիսի թիմերում, ինչպիսիք են Բարսելոնան (երբ նրա հայրը՝ Հովհանը մարզիչ էր), Մանչեսթեր Յունայթեդը, Ալավեսը և Էսպանյոլը։ Նա կրում էր Յորդի անունը իր  մարզաշապիկին, որպեսզի տարբերվեր իր հորից։ Էսթելլե Կրոյֆը՝ Կրոյֆի զարմուհին, 12 տարի (2000-2012) ամուսնացած էր Ռուուդ Գուլիտի հետ, իսկ նրանց որդին՝ *Մաքսիմ Գուլիտը*, խաղում է *Կամբուրում*։

## Մեջբերումներ
* «Յուրաքանչյուր մարզիչ խոսում է շարժումների, շատ վազելու մասին: Ես ասում եմ՝ շատ մի վազեք: Ֆուտբոլը խաղ է, որը խաղում են ուղեղով: Պետք է լինես ճիշտ տեղում ճիշտ պահին, ոչ շատ շուտ, ոչ շատ ուշ»:
* «Իմ թիմերում դարպասապահը առաջին հարձակվողն է, իսկ հարձակվողը՝ առաջին պաշտպանը»:
* «Ամեն թերություն ունի իր առավելությունը»:
* «Եթե չես կարող հաղթել, համոզվիր, որ չես պարտվում»:
* «Որակը առանց արդյունքների՝ անիմաստ է: Արդյունքները առանց որակի՝ ձանձրալի»:
* «Հաղթելը կարևոր բան է, բայց ունենալ սեփական ոճը, որ քեզ կրկնօրինակեն, քեզ հարգեն՝ դա ամենամեծ նվերն է»:
* «Ֆուտբոլ խաղալը շատ պարզ է, բայց պարզ ֆուտբոլ խաղալը ամենաբարդ բանն է»:

## Հիվանդություն և մահ
Կրոյֆը միշտ եղել է ծխող դեռ մանուկ հասակից մինչև 1991 թվականին կատարած վիրահատությանը։ Վիրահատությունից հետո նա թողեց ծխելը և խաղերը դիտելիս սկսեց կոնֆետներ ուտել։ Նա մասնակցել է Կատալոնիայի առողջապահության նախարարության գովազդին, որտեղ ասել է. «Ֆուտբոլը ինձ ամեն ինչ տվել է կյանքում, ծխախոտը՝ գրեթե ամեն ինչ տարել»։ Հետո, 1997 թվականին, նոր սրտի խնդիրներից հետո, նա երդվեց, որ այլևս չի մարզի, սակայն շարունակեց լինել ֆուտբոլի թեժ քննադատ և վերլուծաբան։

2015 թվականի հոկտեմբերին Կրոյֆին ախտորոշել են թոքի քաղցկեղ։ Լուրի տարածումից հետո՝ բազմաթիվ հարգանքի տուրքեր էն մատուցվել Կրոյֆի համար, Էրեդիվիզիայի բոլոր խաղերում 14-րդ րոպեին բուռն ծափահարություններ էին հնչում՝ նշելով Կրոյֆիխաղային համարը։ 2015 թվականի հոկտեմբերի 25-ին Բարսելոնան Էյբարի դեմ խաղի նախօրեին՝ Կամպ Նոուում, խաղացողները կրում էին նարնջագույն մարզաշապիկներ՝ «Ànims Johan» գրառմամբ (կատալոներեն՝ «Շուտ ապաքինում, Ջոհան»)։ Շաբաթական «De Telegraaf» սյունակում Կրոյֆը գրել էր. «Տարբեր լրատվամիջոցների միջոցով իմ իրավիճակի մասին խառնաշփոթ է ստեղծվել։ Ես անչափ շնորհակալ եմ բոլոր աջակցությունների համար։ Մինչդեռ պետք է սպասենք։ Ցավալի է, որ դա շատ արագ հրապարակվեց, որովհետև հիմա միայն այն գիտեմ, որ ունեմ թոքի քաղցկեղ։ Առավել ոչինչ, քանի որ հետազոտությունը շարունակվում է»։

2016 թվականի փետրվարի միջին հատվածում նա նշել է, որ լավ քիմիաթերապիան լավ է ընթանում և «հաղթում է» քաղցկեղի դեմ պայքարում։ 2016 թվականի մարտի 2-ին նա ներկա էր Բարսելոնա-Կատալունիա մրցաշարի երկրորդ օրվան և այցելել էր հոլանդացի ֆորմուլա 1-ի վարորդ Մաքս Վերստապենին։ Կրոյֆը կարծես լավ տրամադրություն ուներ, և ենթադրվում է, որ սա նրա վերջին հասարակական ելույթն էր։ 2016 թվականի մարտի 24-ի առավոտյան Բարսելոնայում գտնվող կլինիկայում Կրոյֆը մահացել է 68 տարեկան հասակում։ Նրա թոքի քաղցկեղը տարածվել էր ուղեղում, և մահվանից մեկ շաբաթ առաջ նա սկսել էր կորցնել խոսելու և ձախ կողմը շարժելու կարողությունը։ Նրան դիակիզել են Բարսելոնայում մահից 24 ժամվ հետո։ Շատ մասնավոր հուղարկավորություն է անցկացվել, որին մասնակցել են միայն նրա կինը, երեխաներն ու թոռները։

Մահից հետո՝ մեկ շաբաթվա ընթացքում, մի շարք մարդիկ (ներառյալ խաղացողներ և մարզիչներ) և կազմակերպություններ (ներառյալ ակումբներ) հարգանքի տուրք են մատուցել նրան, հատկապես սոցիալական մեդիայի միջոցով։ Հազարավոր Բարսելոնայի երկրպագուներ անցել են Կրոյֆի հուշարձանի մոտով, որը բացվել է Կամպ Նոու մարզադաշտում՝ հարգանքի տուրք մատուցելու համար։ Բարսելոնայի նախկին նախագահ Սանդրո Ռոսելը, ով չուներ լավ հարաբերություններ Կրոյֆի հետ, եղել է հուշարձանի առաջին այցելուներից։ Ռեալ Մադրիդի նախագահ Ֆլորենտինո Պերեսը ղեկավարել է Ռեալ Մադրիդի պատվիրակությունը հուշարձանի մոտ, որոնց շարքում էին նախկին խաղացողներ Էմիլիո Բուտրագենիոն և Ամանսիո Ամարոն։

Կրոյֆի մահվան հաջորդ օրը Նիդերլանդների և Ֆրանսիայի միջև ընկերական հանդիպում էր անցկացվել։ Խաղը (Ամստերդամի Արենայում) դադարեցվել է 14-րդ րոպեին, երբ խաղացողները, անձնակազմը և աջակիցները մեկ րոպե ծափահարությունով հարգանքի տուրք են մատուցել Կրոյֆին, ով իր երկրի համար խաղում էր 14 համարի մարզաշապիկով։ Երկու թիմերի թալիսմանները խաղադաշտ էին դուրս եկել՝ կրելով Նիդերլանդների ազգային հավաքականի մարզաշապիկներ՝ Կրոյֆի 14 համարի պատկերով, իսկ տրիբունաներում բազմազան պաստառներ կային, որոնց վրա գրրված էր պարզ հաղորդագրություն՝ «*Johan Bedankt*» (հոլ․ ՝«Շնորհակալություն, Յոհան»)։

2016 թվականի ապրիլի 2-ին Ռեալ Մադրիդի դեմ Էլ Կլասիկոյի նախաշեմին Բարսելոնան հայտարարել էր Կրոյֆի հանդեպ հինգ հատուկ հարգանքի տուրքեր ներկայացնելու ծրագրերի մասին՝

# Մոզայիկ, որը կազմված էր Կամպ Նոու-ի 90,000 երկրպագուներից, որի վրա գրված էր «Gràcies Johan» (Կատ․՝ «Շնորհակալություն, Յոհան»)։
# «Gràcies Johan» բառերը փոխարինելու էին Բարսելոնայի խաղացողների մարզաշապիկների առջևում գտնվող Աշխարհի ակումբային չեմպիոնների նշանին։
# Երեխաներ, ովքեր կրելու էին «Gràcies Johan» գրությամբ շապիկներ, միանալու էին Բարսելոնայի և Մադրիդի խաղացողներին խաղադաշտում խաղի սկզբում։ 
#Բարսելոնայի բոլոր ութ ողջ (անցյալ և ներկա) նախագահների ներկայությունը՝ *Ագուստի Մոնտալ ի Կոստա, Ռայմոն Կարասկո, Ժոզեպ Լուիս Նուրէս, Ժոան Գասպարտ, Էնրիկ Ռեյնա, Ժոան Լապորտա, Սանդրո Ռոսել և Ժոզեպ Մարիա Բարտոմեու*։
#Կրոյֆի կյանքի մասին հարգանքի տուրք մատուցող հուշագրական տեսանյութի ցուցադրում Կամպ Նոու մարզադաշտի մեծ էկրաններին։ Բարսելոնայի ութ ներկա և նախկին նախագահների կողմից ստորագրված բաց նամակում նշվում էր. «Կրոյֆի հետ մենք սկսեցինք խաղը սկսսժեցինք այլ կերպ հասկանալ՝ նորարարություն մտցնելով։ Նրա հետ,և որպես խաղացող,և որպես մարզիչ, մենք ստեղծեցինք մեր սեփական ոճը դաշտում, ինչը ավանդաբար հայտնի է որպես տոտալ Ֆուտբոլ՝ Բարսելոնայի ոճը, որով ամենուր հիանում են։ Կրոյֆի ժամանումը փոխեց Բարսելոնայի պատմությունը։ Նա կարևոր ազդեցություն ունեցավ խաղային մենթալիտետի վրա։ Նա մեզ օգնեց պահել մեր գլուխը բարձր և տեսնել, որ ոչ մի մրցակից անպարտելի չէ, որ մենք կարող ենք հասնել մեր նպատակներին։ Կրոյֆը մի կատարալետիպ էր, որը ավելի լավ բացատրեց, որ *Բարսելոնան ավելին է, քան պարզապես ակումբ։* Եթե Կրոյֆիը չլիներ, հնարավոր է, որ մենք չդառնայինք աշխարհի լավագույն ակումբը»։

## Վիճակագրություն
### Ակումբային

### Միջազգային

:

## Մարզչական վիճակագրություն

## Մրցանակներ
### Խաղացող
**Այաքս**

* Էրեդիվիզիա։ 1965-66, 1966-67, 1967-68, 1969-70, 1971-72, 1972-73, 1981-82, 1982-83
* Հոլանդիայի գավաթ (KNVB Գավաթ)։ 1966-67, 1969-70, 1970-71, 1971-72, 1982-83
* Եվրոպական գավաթ։ 1970-71, 1971-72, 1972-73
* Եվրոպական սուպերգավաթ։ 1972
* Միջմայրցամաքային գավաթ։ 1972

**Բարսելոնա**
*Լա Լիգա: 1973-74
*Կոպա Դել Ռեյ: 1977-78

**Ֆելենորդ**
*Էրեդիվիզիա: 1983-84
*Հոլանդիայի գավաթ (KNVB Գավաթ): 1983-84

**Հոլանդիա**
*Ֆուտբոլի աշխարհի առաջնության արծաթե մեդալ: 1974
*ՈՒԵՖԱ Եվրոպայի առաջնության երրորդ տեղ: 1976
*Փարիզի մրցաշար (Tournoi de Paris): 1978

### Մարզիչ
;Այաքս

*Հոլանդիայի գավաթ (KNVB Գավաթ): 1985-86, 1986-87
*Եվրոպայի գավաթակիրների գավաթ: 1986-87
;Բարսելոնա

* Լա Լիգա։ 1990-91, 1991-92, 1992-93, 1993-94
* Իսպանիայի գավաթ (Copa del Rey)։ 1989-90
* Իսպանիայի սուպերգավաթ։ 1991, 1992, 1994
* Եվրոպական գավաթ։ 1991-92
* Եվրոպայի գավաթակիրների գավաթ։ 1988-89
* Եվրոպական սուպերգավաթ։ 1992

### Անհատական
**Խաղացող**
*Սուպեր Ոսկե Գնդակի երկրորդ տեղ: 1989
*Ոսկե գնդակ: 1971, 1973, 1974; երրորդ տեղ: 1975
*Էրեդիվիզիայիի լավագույն ռմբարկու՝: 1966-67, 1971-72
*Հոլանդիայի գավաթի լավագույն ռմբարկու: 1966-67, 1967-68, 1969-70, 1970-71, 1971-72
*Եվրոպական գավաթի լավագույն ռմբարկու: 1971-72
*Հոլանդիայի տարվա լավագույն ֆուտբոլիստ: 1968, 1972, 1984
*Հոլանդիայի տարվա լավագույն մարզիկ: 1973, 1974
*Աշխարհի առաջնության «Ոսկե գնդակ»: 1974
*Աշխարհի առաջնության խորհրդանշական հավաքական: 1974
*Sport Ideal-ի Եվրոպայի թիմ: 1971, 1972, 1973, 1974, 1975, 1976, 1977
*FUWO-ի Եվրոպայի մրցաշրջանի հավաքական: 1972
* Աշխարհի խորհրդանշական հավաքական: 1972, 1977
*Don Balón մրցանակ՝ Լա Լիգայի լավագույն օտարերկրացի խաղացող: 1977, 1978
*Հյուսիսամերիկյան Ֆուտբոլի լիգայի MVP: 1979
*Աշխարհի առաջնության պատմական խորհրդանշական հավաքական: 1994
*Աշխարհի առաջնության երազանքի հավաքական: 2002
*20-րդ դարի աշխարհի խորհրդանշական հավաքական
*ՖԻՖԱ 100: 2004
*AFS բոլոր ժամանակների լավագույն 100 խաղացողներ՝ #21։ 2007
*World Soccer-ի բոլոր ժամանակների լավագույն թիմ: 2013
*World Soccer-ի 20-րդ դարի լավագույն խաղացողներ՝ #3
*France Football-ի դարի լավագույն խաղացող՝ #3
*IFFHS-ի Եվրոպայի դարի լավագույն խաղացող՝ #1
*IFFHS-ի աշխարհի դարի լավագույն խաղացող՝ #2
*Ոսկե գնակի մրցանակակիրների երազանքների հավաքական: 2020
* IFFHS-ի բոլոր ժամանակների տղամարդկանց երազանքի հավաքական։ 2021

**Մարզիչ**
*World Soccer Awards-ի տարվա լավագույն մարզիչ։ 1987 
**Don Balón-ի* տարվա լավագույն մարզիչ։ 1991, 1992  
**Onze d'Or-ի* տարվա լավագույն մարզիչ։ 1991, 1992 
**El País-ի* տարվա լավագույն մարզիչ։ 1992, 1993, 1994  
*World Soccer-ի բոլոր ժամանակների լավագույն մարզիչներ՝ #28։ 2013  
*France Football-ի բոլոր ժամանակների լավագույն մարզիչներ՝ #4։ 2019
*Sports Illustrated-ի բոլոր ժամանակների լավագույն մարզիչներ՝ #6։ 2019

## Նշումներ


## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ

* Profile at the Royal Dutch Football Association website (in Dutch)
* 
* 
* 
* Johan Cruyff Foundation - Johan Cruyff Foundation
* International Football Hall of Fame: Johan Cruyff - ifhof.com
* The World of Johan Cruyff - Explore the World of Johan Cruyff

Կատեգորիա:20-րդ դարի հոլանդացիներ
Կատեգորիա:Այաքսի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Բարսելոնա ՖԱ մարզիչներ
Կատեգորիա:Բարսելոնայի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Թոքի քաղցկեղից մահացածներ
Կատեգորիա:Լա Լիգայի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Լևանտեի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Հոլանդացի ֆուտբոլային մարզիչներ
Կատեգորիա:Հոլանդացի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Նիդերլանդների հավաքականի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Տղամարդկանց ֆուտբոլի հարձակվողներ
Կատեգորիա:Քաղցկեղից մահացածներ
Կատեգորիա:ՖԻՖԱ 100
Կատեգորիա:Ֆեյենորդի ֆուտբոլիստներ