Գոնզո լրագրություն

աջից|մինի|295x295փքս|«Գոնզո բռունցքը», որը բնութագրվում է երկու բութ մատներով և չորս այլ մատներով, որոնք բռնում են պեյոտի կոճակ, սկզբնապես օգտագործվել է Հանթեր Ս. Թոմփսոնի 1970 թվականի քարոզարշավում՝ Կոլորադո նահանգի Փիթքին շրջանի շերիֆի համար։ Այդ ժամանակվանից ի վեր այն դարձել է գոնզո լրագրության խորհրդանիշ։
**Գոնզո լրագրություն,** ժուռնալիստիկայի ոճ, որը գրվում է առանց լրագողական օբյեկտիվության պահանջների և հաճախ լրագրողին դարձնում է պատմության մաս՝ օգտագործելով առաջին դեմքից պատմվածնքեր: Ենթադրվում է, որ «գոնզո» բառն առաջին անգամ օգտագործվել է 1970 թվականին՝ Հանթեր Ս. Թոմփսոնի կողմից Կենտուկիի Դերբիի մասին հոդվածը բնութագրելու համար, ով էլ տարածել է այս ոճը: Այն էներգետիկ առաջին դեմքից գրելաոճ է, որտեղ հեղինակը գլխավոր պրոտագոնիստն է և այն իր ուժը ստանում է սոցիալական քննադատության և երգիծանքի համադրությունից: Այդ ժամանակվանից ի վեր այն կիրառվել է նաև այլ սուբյեկտիվ գեղարվեստական ​​​​աշխատանքներում։

Գոնզո լրագրությունը ներառում է ճշգրտության մոտեցում, որը վերաբերում է անձնական փորձառությունների և հույզերի հաղորդմանը՝ ի տարբերություն ավանդական լրագրության, որը նախընտրում է անկողմնակալ ոճը և հիմնվում է փաստերի կամ մեջբերումների վրա, որոնք կարող են ստուգվել երրորդ կողմերի կողմից։ Գոնզո լրագրությունը անտեսում է թերթային լրատվամիջոցների կողմից նախկինում նախընտրելի խիստ խմբագրված արտադրանքը և ձգտում է ավելի անձնական մոտեցման. հոդվածի անհատականությունը նույնքան կարևոր է, որքան հոդվածի իրադարձությունը կամ իրական թեման։ Սարկազմի, հումորի, չափազանցության և հայհոյանքի օգտագործումը տարածված է։

Թոմփսոնը, որը «Նոր լրագրություն» շարժման նախահայրերից մեկն էր, «Rolling Stone»-ի 1973 թվականի փետրվարի 15-ի համարում ասել է. «Եթե ես գրեի այն ճշմարտությունը, որը գիտեի վերջին տասը տարիների ընթացքում, այսօր մոտ 600 մարդ, այդ թվում՝ ես, կփտեին բանտախցերում՝ Ռիոյից մինչև Սիեթլ։ Բացարձակ ճշմարտությունը շատ հազվագյուտ և վտանգավոր ապրանք է պրոֆեսիոնալ լրագրության համատեքստում»:

## Ստուգաբանություն
Հանթեր Ս. Թոմփսոնի «Գոնզո» տերմինն առաջին անգամ օգտագործվել է «Բոստոն Գլոբ» ամսագրի խմբագիր Բիլ Կարդոսոյի կողմից՝ 1970 թվականին։ Նա Թոմփսոնի՝ «Կենտուկիի դերբին անկումային և անբարոյական է» հոդվածը, որը գրվել էր «Սկանլանի ամսագրի» 1970 թվականի հունիսյան համարի համար, նկարագրել է որպես «մաքուր գոնզո լրագրություն»։ Սա նախորդում է Մապետ Գոնզոյի 1970 թվականի դեկտեմբերին «Մեծ Սանտա Կլաուսի Փոխարկիչը» ֆիլմի դեբյուտին։ Կարդոսոն ասաց, որ գոնզոն Հարավային Բոստոնի իռլանդական ժարգոն է, որը նկարագրում է ամբողջ գիշերային խմելու մարաթոնից հետո մնացած վերջին մարդուն։ Նա նաև ասաց, որ դա կանադական ֆրանսերեն gonzeaux բառի աղավաղված տարբերակն է, որը նշանակում է փայլ՝ չնայած սա վիճարկելի է։

Մեկ այլ ենթադրություն այն է, որ բառը կարող է ոգեշնչված լինել ռիթմ ընդ բլյուզ դաշնակահար Ջեյմս Բուքերի 1960 թվականի հիթային «Գոնզո» երգից։ Այս հնարավորությունը հաստատվում է Թոմփսոնի 2007 թվականի բանավոր կենսագրության մեջ, որտեղ նշվում է, որ տերմինը վերցված է Բուքերի երգից սակայն չի բացատրում, թե ինչու Թոմփսոնը կամ Կարդոսոն պետք է ընտրեին այս տերմինը Թոմփսոնի լրագրությունը նկարագրելու համար։ 2013 թվականի «Բայոու Մահարաջա. Ջեյմս Բուքերի ողբերգական հանճարը» վավերագրական ֆիլմը մեջբերվում է Թոմփսոնի գրական կատարողի խոսքերը, որն ասում է, որ երգը տերմինի ծագումնաբանությունն է։ Գրեգ Ջոնսոնի Բուքերի մասին կենսագրական նշումի համաձայն՝ «Գոնզո» երգի վերնագիրը ծագում է «Մղող» ֆիլմի կերպարից, որը, իր հերթին, կարող է ոգեշնչված լինել Էվան Հանթերի 1956 թվականի նույնանուն վեպից։

2025 թվականին Դեյվիդ Ս. Ուիլսը, «Բարձր սպիտակ նշումներ. Գոնզո լրագրության վերելքն ու անկումը» գրքի հեղինակը, ուսումնասիրել է «գոնզո» բառի ծագումը և պարզել, որ Կարդոսոն այն գտել էր The Boston Globe Sunday Magazine-ի համար խմբագրած հոդվածում՝ Թոմփսոնի պատմությունը «մաքուր գոնզո լրագրություն» անվանելուց ընդամենը մեկ շաբաթ առաջ։ Հոդվածը վերաբերում էր հակամշակութային խորհրդանիշ Բաբա Ռամ Դասին, և «գոնզո» բառն օգտագործվել էր «համատեքստում, որը ենթադրում էր «վայրենալ» կամ «վերահսկողությունը կորցնել» հալյուցինոգեն նյութի ազդեցության տակ։ Սկզբնական հոդվածում ասվում էր, որ Դասը «մարիխուանա է ծխել և գոնզո է խմել STP-ն՝ երբևէ ստեղծված ամենաուժեղ հալյուցինոգեն նյութը»։

## Հանթեր Ս. Թոմփսոն
Թոմփսոնն իր ոճը հիմնել է Ուիլյամ Ֆոլքների այն գաղափարի վրա, որ «գեղարվեստական ​​գրականությունը հաճախ լավագույն փաստն է»։ Թեև Թոմփսոնի գրածները հիմնականում ճշմարիտ են, նա օգտագործում էր երգիծական հնարքներ՝ իր կետերը հստակեցնելու համար։ Նա հաճախ գրում էր հանգստի հոգեմետ դեղերի կիրառումը որպես հանգստացնող միջոցներ և ալկոհոլային խմիչքների օգտագործման մասին, ինչը նրա լրագրությանը սուբյեկտիվ երանգ էր հաղորդում։ «Գոնզո» տերմինը (երբեմն՝ վիրավորական) օգտագործվել է նաև Թոմփսոնի ոճով լրագրությունը նկարագրելու համար, որը բնութագրվում է թմրանյութերով լիցքավորված գիտակցության հոսքի գրելու տեխնիկայով։

«Վախ և զզվանք Լաս Վեգասում» գիրքը հաջորդեց 1971 թվականի Mint 400-ի հոդվածին և ներառում էր գլխավոր հերոս Ռաուլ Դյուկին, որին ուղեկցում էր իր փաստաբան՝ դոկտոր Գոնզոն, իսկ նկարազարդումները՝ Ռալֆ Ստեդմանի։ Չնայած այս գիրքը համարվում է գոնզո լրագրության վառ օրինակ, Թոմփսոնը այն համարեց անհաջող փորձ։ Նա մտադիր էր, որ այն լինի իր արածների չխմբագրված արձանագրություն, սակայն հրատարակությունից առաջ հինգ անգամ խմբագրեց գիրքը։

Թոմփսոնն ինքն էր հրահրում իրադարձությունները, հաճախ խաղարկային կատակներով կամ ռազմատենչ ձևով, ապա փաստաթղթավորում իր և ուրիշների գործողությունները։ Ժամկետները չպահպանելու հայտնիությամբ հայտնի Թոմփսոնը հաճախ նյարդայնացնում էր իր խմբագիրներին, քանի որ հոդվածները ներկայացնում էր ուշացած՝ «չափազանց ուշ խմբագրելու համար, բայց դեռևս ժամանակին տպագրիչի համար»։ Թոմփսոնը ցանկանում էր, որ իր աշխատանքը կարդացվի այնպես, ինչպես ինքն է գրել՝ իր «իսկական գոնզո» ձևով։ Պատմաբան Դուգլաս Բրինկլին ասել է, որ գոնզո լրագրությունը գործնականում վերաշարադրում չի պահանջում և հաճախ օգտագործում է սղագրված հարցազրույցներ և բառացի հեռախոսազրույցներ։

«Ես որևէ բավարարվածություն չեմ ստանում հին ավանդական լրագրողի տեսակետից. «Ես պարզապես լուսաբանեցի պատմությունը։ Ես պարզապես հավասարակշռված տեսակետ ներկայացրեցի», - ասել է Թոմփսոնը The Atlantic-ի առցանց հրատարակությանը տված հարցազրույցում։ «Օբյեկտիվ լրագրությունը հիմնական պատճառներից մեկն է, որ ամերիկյան քաղաքականությունը երկար ժամանակ թույլ է տրվել այդքան կոռումպացված լինել։ Դուք չեք կարող օբյեկտիվ լինել Նիքսոնի հարցում»։

Գոնզո ուսումնասիրությունների ընկերությունը առաջարկում է տասնմեկ առանձնահատկություն, որոնք տարբեր աստիճաններով ներառված են Հանթեր Ս. Թոմփսոնի գոնզո լրագրության մեջ.

* Օբյեկտիվություն և սուբյեկտիվություն
* Անմիջականություն (նշումների, տեքստերի և այլնի միջոցով)
* Փաստի և գեղարվեստական ​​​​համադրություն
* Սև հումոր
* Յուրահատուկ բառապաշար
* Ինչ-որ կողմնակի կերպար
* Չափանզացություն և/կամ ֆանտազիա
* Թմրանյութերի օգտագործում
* Բռնություն
* Շեղումներ
* Դավադրական տոն

## Ազդեցություն և ժառանգություն
Թոմփսոնը կարծում էր, որ լրագրության մեջ օբյեկտիվությունը առասպել է։ Գոնզո լրագրությունն այժմ դարձել է գրելու իսկական ոճ, որը նման է 1960-ականների «Նոր լրագրութանը», որը գլխավորում էր հիմնականում Թոմ Վուլֆը, իսկ պաշտպանում էին նաև Լեսթեր Բենքսը, Ջորջ Փլիմպտոնը, Թերրի Սաուզենը և Ջոն Բիրմինգհեմը, և համարվում է «Նոր լրագրության» ենթաժառանգ։ Երբ Թոմփսոնին հարցրին, թե արդյոք տարբերություն կա այս երկուսի միջև, նա պատասխանեց. «Այո, կարծում եմ՝ այո։ Օրինակ՝ ի տարբերություն Թոմ Վուլֆի կամ Գեյ Թալիզի, ես գրեթե երբեք չեմ փորձում վերականգնել որևէ պատմություն։ Նրանք երկուսն էլ շատ ավելի լավ լրագրողներ են, քան ես, բայց ես ինձ իրականում լրագրող չեմ համարում»։

1998 թվականին Քրիստոֆեր Լոքը պնդեց, որ վեբզինի ժանրը սկիզբ է առել գոնզո լրագրությունից, պնդում, որն այդ ժամանակվանից ի վեր տարածվել է նաև սոցիալական մեդիայում։ Թոմփսոնի գոնզո լրագրության ազդեցությունը արտացոլվում է ներկայիս Gonzo Today կայքում, որի գլխավոր պաստառը ներկայացնում է Թոմփսոնի վաղեմի նկարազարդող Ռալֆ Ստեդմանը, որին հաջորդաբար մասնակցել են նաև այլ մարդիկ, այդ թվում՝ Թոմփսոնի գործընկեր, բանաստեղծ Ռոն Ուայթհեդը։

Պնդվում է, որ թաիլանդցի գրող Ռոնգ Վոնգսավանը գրել է Գոնզո ոճով՝ սկսած 1960-ական թվականներից, երբ նա հաղորդում էր Սան Ֆրանցիսկոյից։ Սակայն նա գրել է թաիլանդերեն, և հավանաբար մշակել է այդ ոճը Հանթեր Ս. Թոմփսոնից անկախ։ Նա նաև օգտագործել է այդ ոճը իր «Սատտահիպ» և «Տակլի» գրքերում, որոնք նկարագրում են ամերիկացի զինվորներին և թաիլանդցի բարմենուհիներին Վիետնամի պատերազմի ժամանակ։ Նրա «Մարդը Բանգկոկից. Սան Ֆրանցիսկոյի մշակույթը 60-ականներին» գիրքը 1978 թվականին թաիլանդերեն հրատարակված գրքի անգլերեն թարգմանությունն է։

## Գոնզո լրագրության ասպեկտները
Ջեսսի Ջարնոուն նշում է, որ գոնզո լրագրության հիմնական կողմերն են լիակատար սուբյեկտիվությունը և առաջին/լավագույն նախագծի մտածելակերպը։ Այս մտածելակերպը Բոստոնի համալսարանի լրագրության պրոֆեսոր և «Օրենքից դուրս լրագրող. Հանթեր Ս. Թոմփսոնի կյանքն ու ժամանակները» գրքի հեղինակ Ուիլյամ Մաքքինը նկարագրում է որպես այնպիսի մտածելակերպ, երբ լրագրողը «գործնականում ոչ մի վերաշարադրում չի անում»։ Նա հավելում է, որ հաշվետվությունների գործընթացի շրջանակներում ամեն ինչ փաստաթղթավորված է, այդ թվում՝ նշումներ, հարցազրույցներ, հեռախոսազրույցների սղագրություններ, հեռագրեր և այլն։ Ջեսոն Մոսերը նշում է, որ գոնզո լրագրությունը յուրահատուկ է նրանով, որ պատմողին տեղադրում է պատմության կենտրոնում։ Այնուամենայնիվ, գոնզո լրագրությունը հիմնականում հիմնված է ճշմարտության վրա հիմնված լինելու վրա։

Թոմփսոնը հիմնականում հավատում էր գոնզո լրագրության այս բոլոր ասպեկտներին, սակայն, նրա մասին նաև մեջբերվում է որպես Ջորջ Օրուելի հետ նմանատիպ նախասիրություն ունեցող անձնավորություն՝ քաղաքական գրվածքները արվեստի վերածելու հարցում: Թոմփսոնի գրելաոճը մեծապես հիմնված էր բայերով պայմանավորված շարահյուսության վրա՝ փոխաբերությունների, ակնարկների, բացականչությունների և այլնի հետ միասին: Քննադատական ​​​​էսսե սա օգտագործվում էր իր պատմողների մեջ հուսահատության, անկման և հուսահատության զգացողություններ ստեղծելու համար։

## Գոնզո լրագրությունը այլ երկրներում
### Եվրոպական երկրներ
Միլարը գոնզո լրագրության օրինակ է Միացյալ Նահանգներից դուրս: Միլարը Ուզբեկստանի հեռուստատեսային լրատվական ծրագիր է: 2025 թվականի սեպտեմբերի դրությամբ ծրագիրն ունի 27,500 բաժանորդ Յութւուբում։ Չնայած հեռուստատեսությունը համարվում է մի փոքր վիճահարույց՝ սենսացիոնալիզմի և բեմադրված կադրերի օգտագործման պատճառով, ոլորտի գիտնականները այն մասամբ համարում են գոնզո լրագրության կատեգորիային համապատասխանող։ Գիտնականները պնդում են, որ ծրագիրը համարվում է գոնզո լրագրություն՝ սուբյեկտիվ տոնի, ներգրավված անձանց տեսակետների և ներքին լուսաբանման պատճառով։

## Տես նաև
* Քաղաքացիական լրագրություն
* Նոր լրագրություն
* Ժուռնալիստիկա
* Բանալի վեպեր
* Պոստմոդեռնիստական գրականություն

## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն

* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 

## Արտաքին հղումներ
* Gonzo Today՝ անկախ գոնզո լրագրության կայք

Կատեգորիա:Լրագրության տեսակներ
Կատեգորիա:Լրագրություն