Եռակի միգամածություն

**Եռակի միգամածություն** (, կատալոգում՝ Messier 20 կամ M20, և NGC 6514), H II տիպի միգամածություն է, որը գտնվում է Աղեղնավոր համաստեղության հյուսիս-արևմուտքում՝ Ծիր Կաթինի ճանապարհի Վահան-Կենտավրոսի պարույրի թևի աստղաստեղծման շրջանում։ Այն հայտնաբերվել է  Շառլ Մեսսիեի կողմից 1764թ. հունիսի 5-ին։ Անվանումը նշանակում է «եռաթև»։

Այս երկնային օբյեկտը համադրում է միանգամից երեք երևույթ՝ ցրված աստղային կուտակումներ, արտաճառագայթող միգամածություն (հաստ, կարմրավուն-վարդագույն հատվածը), անդրադարձման միգամածություն (հիմնականում մուգ կապույտ մաս) և մութ միգամածություն (նախկինի մեջ ընկած «բացերը», որոնք ստեղծում են երեք մասի բաժանված տեսք, նաև հայտնի որպես Barnard 85)։ Փոքր աստղադիտակով այն դիտելիս՝ եռակի միգամածությունը շատ վառ և յուրահատուկ է, և այդ պատճառով սիրողական աստղագետների մշտական սիրելի թիրախներից է։

Այս շրջանում ձևավորված ամենամեծ զանգվածով աստղը HD 164492A-ն է՝ O7.5III տիպի աստղ, որի զանգվածը ավելի քան 20 անգամ գերազանցում է Արեգակի զանգվածը։ Այն շրջապատված է մոտ 3100 երիտասարդ աստղերից բաղկացած կույտով։

## Բնութագիր
Եռակի միգամածությունը 1997 թ․ աստղագետների կողմից ուսումնասիրվել է Հաբլի տիեզերական աստղադիտակով՝ օգտագործելով ֆիլտրեր, որոնք առանձնացնում են ջրածնի ատոմներից, իոնացված ծծմբի ատոմներից և կրկնակի իոնացված թթվածնի ատոմներից եկող ճառագայթումը։ Ստացված պատկերները համադրվել են կեղծ-գունային կոմպոզիտ պատկերում՝ ցույց տալու համար, թե ինչպես միգամածությունը կարող է երևալ մարդկային աչքին։

Մոտ տարածությունից ստացված պատկերները ցույց են տվել խիտ փոշու և գազի ամպ՝ իսկական աստղային մանկասենյակ, որտեղ գտնվում են զարգացող աստղային սաղմեր։ Այս ամպը գտնվում է միգամածության կենտրոնական աստղից մոտ 8 լուսատարի հեռավորության վրա։ Ամպի «գլխից» դուրս է գալիս աստղային ռեակտիվ հոսք, որը մոտ 0.75 լուսատար երկարություն ունի։ Ռեակտիվ հոսքի աղբյուրը ամպի խորքում գտնվող երիտասարդ աստղային օբյեկտ է։ Այս հոսքերը աստղային առաջացման «արտազատված գազերն» են, և միգամածության կենտրոնական աստղից եկող ճառագայթումը ստիպում է, որ դրանք փայլեն։

Պատկերներում երևում է նաև մատանման աստղային հոսք աջ կողմում։ Այն ուղղված է ամպի գլխից ուղիղ դեպի այն աստղը, որը «կերակրում» է եռակի միգամածությունը։ Այս հոսքը գոլորշիացող գազային գնդիկների (EGGs) հայտնի օրինակ է։ Աստղային հոսքը պահպանվել է, քանի որ դրա ծայրը գազի բավականին խիտ գունդ է, որպեսզի դիմակայի աստղից եկող հզոր ճառագայթմանը։

2005 թ․ հունվարին ՆԱՍԱ-ի Spitzer տիեզերական աստղադիտակըհայտնաբերեց 30 աստղային սաղմ և 120 նորածին աստղ, որոնք տեսանելի լույսի պատկերներում չէին երևում։

Եռակի միգամածությունը գտնվում է Երկրից մոտ 4100 լուսատարի հեռավորության վրա։ Նրա ակնհայտ աստղային մեծությունը՝ 6.3 է։

## Մանրամասներ և առանձնահատկություններ

Պատկեր:Trifid.nebula.arp.750pix.jpg|Եռակի միգամածությունը։ Նշագծված հատվածը մեծացված է աջ կողմում։
Պատկեր:Trifid.nebula.jet.arp.750pix.jpg|Եռակի միգամածության մեջ գտնվող աստղային հոսքի Հաբլով արված լուսանկարը։
Պատկեր:Cross-fade_video_comparing_views_of_the_Trifid_Nebula_in_visible_and_infrared_light.ogg|Այս տեսանյութերի հաջորդականությունը համեմատում է Եռակի միգամածության նոր տեսարանը՝ ինֆրակարմիր լույսում, ստացված VVV VISTA հետազոտությունից, ավելի ծանոթ տեսանելի լույսի պատկերի հետ, որը նկարված է փոքր աստղադիտակով։
Պատկեր:Triffid_Nebula.jpg|Եռակի միգամածություն։
Պատկեր:Trifid_Nebula_Upclose.jpg|Եռակի միգամածությունը մոտեցրած տարբերակով։
Պատկեր:Trifid_Widefield.jpg|Լայնադաշտ պատկեր՝ Եռակի միգամածությունը Լագուն միգամածության կողքին։
Պատկեր:Ssc2005-02a.jpg|Եռակի միգամածությունը՝ տարբեր ալիքի երկարություններով։


## Տես նաև
* Նոր ընդհանուր կատալոգ

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* New Views of a Familiar Beauty, Spitzer IR Trifid discoveries
* Messier 20, SEDS Messier pages
* Search results for 'Trifid Nebula' at ESA/Hubble
* 
* Trifid Nebula – Messier 20 at Constellation Guide

Կատեգորիա:Աստղագիտական մարմիններ
Կատեգորիա:Աստղագիտություն
Կատեգորիա:Արտաճառագայթող միգամածություններ
Կատեգորիա:Գալակտիկաներ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Միգամածություններ
Կատեգորիա:Նոր ընդհանուր կատալոգի օբյեկտներ