Ազգային հիշողություն

**Ազգային հիշողություն,** հավաքական հիշողության ձև, որը սահմանվում է ընդհանուր փորձի և մշակույթի միջոցով։ Այն ազգային ինքնության անբաժանելի մասն է։ Ազգային հիշողությունն իրենից ներկայացնում է մշակութային հիշողության յուրահատուկ ձև, որն էական ներդրում է ունենում ազգային խմբերի ձևավորման գործում։ Պատմականորեն ազգային համայնքներն ընդհանուր պատմություն ստեղծելու համար հիմնվել են ոգեկոչման արարողությունների և կոթողների, առասպելների ու ծեսերի, փառավոր անհատների, առարկաների և իրենց պատմության մեջ կատարված իրադարձությունների վրա։

Լորրեն Ռայանի կարծիքով՝ ազգային հիշողությունը հիմնված է հասարակության կողմից ազգային պատմվածքների ընդունման և մարդկանց կողմից այդ պատմությունների օրինականությունը հաստատելու ունակության վրա։

## Հակասական վարկածներ
Ազգային հիշողությունը սովորաբար բաղկացած է ազգի անցյալի ընդհանուր մեկնաբանությունից։ Նման մեկնաբանությունները կարող են լինել տարբեր և երբեմն մրցակցել միմյանց հետ։ Դրանք կարող են վիճարկվել և լրացվել մի շարք շահագրգիռ խմբերի կողմից, որոնք պայքարում են իրենց պատմության ճանաչման, փաստագրման և հավերժացման, ինչպես նաև ազգային պատմությունների փոփոխության համար։

Հաճախ ազգային հիշողությունն անցյալի քաղաքականացված տեսլական առաջարկելու համար ճշգրտվում է, որպեսզի քաղաքական դիրքորոշումը համահունչ լինի ազգային ինքնությանը։ Բացի այդ, այն խորապես ազդում է պատմական փաստերի ընկալման և արձանագրման վրա և կարող է շրջանցել կամ համապատասխանեցնել փաստերը։

Տրամաբանական ռազմավարության ռեպերտուարը կոչված է առավել հուզական դարձնել անձնական պատմությունները և ազգայնացնել կենսագրական անցյալը։

Ազգային հիշողությունը տասնվեցերորդ դարից սկսած կառավարությունների կողմից հաշվարկվել է դինաստիկական, քաղաքական, կրոնական և մշակութային նպատակներով։

Մշակութային արդյունաբերության կողմից հիշողության շուկայավարումը և դրա կիրառումը քաղաքական նպատակներով կարող են դիտվել որպես ազգի անցյալի օբյեկտիվ ընկալման լուրջ սպառնալիքներ։

Լորրեն Ռայանը նշում է, որ անհատական հիշողությունը ինչպես ձևավորում է ազգային հիշողություն, այնպես էլ ինքը ձևավորվում է ազգային հիշողությամբ, և որ կա մրցակցություն ազգի գերիշխող և անհատական հիշողությունների միջև։

Հյոնգ Պակը պնդում է, որ ազգը մշտապես վերածնվում, վերաիմաստավորվում, վերստեղծվում է իր քաղաքացիների ընդհանուր հիշողությունների միջոցով։

Ազգային հիշողությունները կարող են և հակասել այլ ժողովուրդների հավաքական հիշողությանը։

## Մեդիայի դերը
Ազգային հիշողության մասին ուսումնասիրությունները անցյալը բնութագրում են այնպես, որ անցյալը, ներկան և ապագան միաձուլվում են «մեկ շարունակական պատմվածքի» մեջ։

Պիեռ Նորան պնդում է, որ «պատմության ժողովրդավարացումը» հնարավորություն է տալիս տարածել անցյալի հուզական վարկածները։

Սակայն մշակութային արդյունաբերությամբ անցնող ազգային պատմությունը, ինչպիսին պատմական ֆիլմերն են, կարող են դիտվել որպես լուրջ սպառնալիքներ ազգի անցյալի օբյեկտիվ ընկալման համար։

### Միջազգային մեդիա
Ազգերի հիշողությունը ազգերի միջև տարածելու համար կարող են օգտագործել այնպիսի միջոցներ, ինչպիսին է համացանցը (սոցիալական ցանցերի և լայնորեն տարածված հաղորդակցման այլ միջոցների միջոցով) և լրատվամիջոցները։

## Ազդեցություն և գործառույթներ
Ազգային հիշողությունը կարող է լինել համախմբման, ինչպես նաև բաժանման և հակամարտության ուժ։ Այն կարող է նպաստել կառուցողական ազգային բարեփոխումներին, միջազգային համայնքներին և համաձայնագրերին, երկխոսությանը, ինչպես նաև խորացնել խնդրահարույց քաղաքականությունները և հռետորաբանությունը։

Ինքնության ճգնաժամը կարող է առաջանալ վատ հիշողությունների (ինչպիսիք են ազգային հանցագործությունները) կամ ընդհանուր անցյալի հանդեպ հավատի բացակայության պատճառով։

Հաճախ նոր զարգացումները, գործընթացները, խնդիրները և իրադարձությունները իմաստավորվում են ազգային հիշողությունից փոխառության ճանապարհով։

## Քննադատական ազգային հիշողություն
Քննադատական պատմությունը կամ պատմական հիշողությունը տարանջատվում է ազգային ժառանգությանը միտված ազգային հիշողության ավանդույթից և առավել սոցիոլոգիական իմաստով կենտրոնացած է մասնագիտացված ուսումնասիրության պատմությանը։

Առաջարկվել է, որ աներևակայելին չպետք է բացահայտվի, այլ փոխարենը պետք է վերակառուցվի այն, ինչը նրան մտածելի էր դարձնում, և որ ազգային հիշողության անհիշելի վայրերը կամ վատ վայրերը քննարկելու դժվարությունը անհրաժեշտ է դարձնում հայեցակարգում ներառել մոռացկոտությունն ու ամնեզիան: Համատեղ անցյալի հանդեպ հավատի բացակայությունը կարող է մեկ այլ գործոն լինել:

Ազգային հիշողությունը կարող է կասկածի տակ դնել ազգին որպես այդպիսին, ինչպես նաև նրա ինքնությունը և ենթադրել հանրային բանակցություններ այն մասին, թե երկիրն ինչ է ցանկանում լինել որպես ազգ։ Հիշողության, մոռացության, ինքնության և ազգի երևակայական կառուցվածքի միջև կապը հասկանալու համար հիշողության մեջ քննարկումների վերլուծությունը հիմնարար է, քանի որ ազգային պատմության բոլոր ստեղծագործություններում տեղի է ունենում ազգի կերպարի վերակառուցում։

## Տես նաև
* Կրթություն
* Հասարակական կարծիք

## Գրականություն
* 

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Ցեղասպանության հիշողությունը՝ ազգային համախմբումի գործոն
* Միքայել Զոլյան, Պատմական հիշողություն և ազգային ինքնության քաղաքական ասպեկտները․ ազգային պատմության կառուցումը Խորհրդային Ադրբեջանում 

Կատեգորիա:Կոլեկտիվ բանականություն
Կատեգորիա:Հիշողություն
Կատեգորիա:Մշակութաբանություն
Կատեգորիա:Պատմություն