open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Մխիթարություն (ֆիլմ)

«**Մխիթարություն**» (), ռեժիսոր Աֆոնսո Պոյարտի դետեկտիվ ժանրի ամերիկյան թրիլերը։ Գլխավոր դերերում հանդես են գալիս Էնթոնի Հոփքինսը, Քոլին Ֆարելը, Ջեֆրի Դին Մորգանը և Էբի Քորնիշը։ Ֆիլմը վարձույթի է դուրս եկել 2015 թվականի սեպտեմբերին։ Ռուսաստանում պրեմիերան տեղի է ունեցել 2016 թվականի մարտի 31-ին։

## Սյուժե
Հետաքննությունների դաշնային բյուրոյի հմուտ դետեկտիվը (Ջեֆրի Դին Մորգան) և նրա ամբիցիոզ երիտասարդ գործընկերուհին (Էբի Քորնիշ) դիմում են մենակյաց էքստրասենս Ջոն Քլենսիի (Էնթոնի Հոփքինս) օգնությանը։ Վերջինս թոշակի անցած հոգեբույժ է։ Դետեկտիվը խնդրում է Քլենսիին՝ օգնելու բացահայտել տարօրինակ սպանությունների շարքը։ Երբ բացառիկ ինտուիցիան, որն ի հայտ է գալիս վառ և տագնապային տեսիլքներով, նրան հանում է մարդասպանի (Քոլին Ֆարել) հետքի վրա։ Բժիշկը շուտով հասկանում է, որ նրա պայծառատեսության շնորհքը հավասար է անորսալի մարդասպանի էքստրաօրդինար հնարավորությունների հետ։

## Դերերում

## Նկարահանում
Նկարահանումները սկսվել են 2013 թվականի մայիսի վերջին և տեղի ունեցել Ատլանտայում։

Սկզբնապես ստուդիան գնել էր ապագա ֆիլմի սցենարը, որպեսզի օգտագործի «Ei8gt» ֆիլմի սցենարի համար։ Վերջինս դառնալու էր «Յոթ () ֆիլմի սիքվելը։ Ավելի ուշ, կինոստուդիան հրաժարվել է այդ մտադրությունից։

Սկզբնական շրջանում ֆիլմի ռեժիսորի հավանական թեկնածու էր դիտարկվում Շեքհար Կապուրը, իսկ գլխավոր դերում հանդես էր գալու Բրյուս Ուիլիսը։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* 
* 
* 
* 

Կատեգորիա:2010-ականների ամերիկյան ֆիլմեր
Կատեգորիա:2010-ականների անգլերեն ֆիլմեր
Կատեգորիա:2015 ֆիլմեր
Կատեգորիա:Ամերիկյան դետեկտիվ ֆիլմեր
Կատեգորիա:Ամերիկյան թրիլեր ֆիլմեր
Կատեգորիա:Ատլանտայում նկարահանված ֆիլմեր
Տագիլցի զինվորների հուշարձան

**Տագիլցի զինվորների հուշարձան** (, հուշարձան Նիժնի Տագիլում՝  նվիրված քաղաքի բնիկներին, ովքեր զոհվել են հակամարտությունների թեժ կետերում։ Գտնվում է քաղաքի կենտրոնում՝ Լենինսկի շրջանում, Տագիլ լճակի հյուսիսային ափին գտնվող պուրակում։

## Նկարագրություն
Հուշարձանն իրենից ներկայացնում է խոնարհված զինվորի ֆիգուր, որի աջ ուսին ավտոմատ հրացանն է,  ձախ ձեռքին՝ բերետը։ Զինվորի ֆիգուրը ձուլվել է թուջից և տեղադրված է լայն գրանիտե պատվանդանի վրա։ Զինվորը գլուխը խոնարհել է երկրի և խաչի վրա։ Զինվորի շուրջ գրանիտե սյուներին անմահացրել են 58 տագիլցիների անունները, որոնք զոհվել են Աֆղանստանում, Լեռնային Ղարաբաղում, Հարավային Օսիայում և Չեչնիայում։ Հուշարձանի բարձրությունը պատվանդանի հետ միասին 4,6 մետր է, քաշը`5 տոննա։ Գորոշնիկով  փողոցից դեպի հուշարձան է ձգվում ծառուղի, որի վերջում, հուշարձանի մուտքի մոտ դափնեպսակի տեսքով գրանիտե հենքով թուջե կամար է։

## Պատմություն
1992 թվականի դեկտեմբերի 18-ին Նիժնի Տագիլում տեղի է ունեցել զինվոր-ինտերնացիոնալիստների համաժողով, որի ընթացքում որոշում է կայացվել հավերժացնելու Աֆղանստանում զոհված զինծառայողների հիշատակը։ Թեև 1988 թվականին քաղաքում արդեն տեղադրվել էր աֆղանցի զինվորներին նվիրված հուշարձան, որոշվել է կանգնեցնել ևս մեկ հուշարձան. Խորհրդային զորքերին Աֆղանստանից դուրս բերմամբ և ԽՍՀՄ փլուզմամբ, տեղական պատերազմները չեն դադարեցվել, և նիժնիտագիլցի զինվորները շարունակում էին զոհվել այդ հակամարտություններում։

1996 թվականին Նիժնի Տագիլի քաղաքային դումայի կազմում ընտրվել են երեք նախկին «աֆղանցի» պատգամավորներ, իսկ Ռուսաստանի աֆղանական վետերանների միության նիժնիտագիլյան վարչությունը որոշել է հուշարձանը նվիրել տեղական հակամարտություններում զոհված բոլոր տագիլցիներին։ Հուշարձանի տեղադրման համար ընտրվել է Նիժնի Տագիլի լճակի առափնյան, Դեմիդովսկի կենտրոնական քաղաքային հիվանդանոցի հարևանությամբ։ Հուշարձանի համար սկսվել է դրամահավաք, եւ մրցույթ է հայտարարվել հուշարձանի նախագծերի համար։ Մրցույթը հաղթել է տագիլցի քանդակագործ Անատոլի Գլեբովիչ Նևերովի նախագիծը, որը ստացել է «Թափառում անհայտության մեջ»։

Հուշարձանի հիմնարկեքը տեղի է ունեցել 1997 թվականի օգոստոսի 2-ին։ 1998 թվականին հուշարձանը ֆինանսավորման համար հաստատվել է 400 հազար ռուբլի գումար, սակայն մինչև 1998 թվականի ֆինանսական ճգնաժամ շինարարության բյուջեից յուրացվել էր միայն մեկ տասներորդ մասը, իսկ գների հետագա աճով պայմանավորված այդ գումարը բավարար չէր, ուստի քաղաքացիների շրջաում հայտարարվեց դրամահավաք։ 1999 թվականի փետրվարի 20-ի հեռուստամարաթոնի ընթացքում հավաքվեց 324620 ռուբլի։ 1999 թվականի հունիսին քանդակագործն ավարտել է հուշարձանի մակետի աշխատանքները և սկսվել է բրոնզե հուշարձանի ձուլումը, որն իրականացվել է  «Тагильское литьё» ֆիրմայում։

Հուշարձանի բացման հանդիսավոր արարողությունը տեղի է ունեցել 1999 թվականի հոկտեմբերի 9-ին, որին մասնակցել են քաղաքապետ Ն. Դիդենկոն,  40-րդ բանակի նախկին հրամանատար, բանակի գեներալ Վիկտոր Երմակովը, Աֆղանստանի վետերանների ռուսական միության ղեկավարներ և այլք։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Тагильские истории. Брод в неизвестность 

Կատեգորիա:Սվերդլովսկի մարզի հուշարձաններ
Կատեգորիա:Նիժնի Տագիլի հուշարձաններ
Կատեգորիա:1999 հիմնադրումներ Ռուսաստանում
Լեոնիդ Բիչևին

**Լեոնիդ Ալեքսանդրովիչ Բիչևին** (, ), ռուսական կինոյի ու թատրոնի դերասան։ Դերասանին հանրաճանաչություն են բերել «Բեռ 200», «Մորֆի», «Փակ տարածություններ», «Մի անգամ պրովինցիայում» ֆիլմերում կատարած դերերը։

## Կենսագրություն
Լեոնիդ Բիչևինը ծնվել է 1984 թվականի դեկտեմբերի 27-ին Կլիմովսկում։ 9-րդ դասարանն ավարտելուց հետո ընդունվել է Կոլոմնայի գյուղատնտեսական ուսումնարան, սակայն 2 տարի անց թողել է ուսումը՝ որոշելով դառնալ դերասան։ Ընդունվել է Բ․ Շչուկինի անվան թատերական ուսումնարան՝ Յուրի Շլիկովի դասարան։ 2006 թվականին դիպլոմ ստանալուց հետո աշխատանքի է անցել Ե․ Վախթանգովի անվան թատրոնում։ Թատրոնի բեմին Բիչևինը Ռիմաս Տումինասի բեմադրած «Տրոիլուս և Կրեսիդա» ներկայացման մեջ մարմնավորել է Տրոիլուսին։

Առաջին նշանակալի դերը կինոյում Լեոնիդ Բիչևինը խաղացել է Ալեքսեյ Բալաբանովի սկանդալային «Բեռ 200» ֆիլմում (2007)։ Ֆիլմի նկարահանման հրապարակում երիտասարդ դերասանը հայտնվեց Ագնիա Կուզնեցովայի շնորհիվ, ում հետ միասին սովորել էր Շչուկինի անվան ուսումնարանում։ Բալաբանովի հաջորդ՝ «Մորֆի» ֆիլմում Բիչևինն արդեն ստացավ գլխավոր դերը։ Միխայիլ Բուլգակովի արձակի հիման վրա նկարահանված ֆիլմում դերասանը խաղաց երիտասարդ բժիշկ-մորֆինամոլի դեր, որն աշխատում էր գյուղի հիվանդանոցում։ Բալաբանովը գոհ մնաց դերասանի հետ համագործակցությունից։ Իր հարցազրույցներից մեկում ռեժիսորը կարծիք հայտնեց, որ Լեոնիդ Բիչևինը «աստղ է դառնալու»։

### Անձնական կյանք
Ժամադրվել է թատերական ինստիտուտի իր համակուրսեցու՝ դերասանուհի Ագնիա Կուզնեցովայի հետ։

2011 թվականի հուլիսի 29-ին ամուսնացել է դերասանուհի Մարիա Բերդինսկիխի հետ։ 2014 թվականի սեպտեմբերին ծնվել է նրանց որդին՝ Իվանը։

## Գործունեություն
### Դերերը թատրոնում
;Դիպլոմային աշխատանքներ Բ․ Շչուկինի անվան թատերական ինստիտուտում
;

;Անժելիկա Խոլինայի թատրոն
;

;Ե․ Վախթանգովի անվան թատրոն
;

### Ֆիլմագրություն

## Մրցանակներ և պարգևներ
* 2009 ֊ «Ժորժ» մրցանակի առաջադրում «Լավագույն ռուս դերասան» անվանակարգում
* 2009 - Ալեքսանդր Աբդուլովի անվան մրցանակ՝ «Դուխ օգնյա» կինեմատոգրաֆիական առաջնելույթների 8-րդ միջազգային փառատոնում՝ «Սնձենու վալս» ֆիլմում դերակատարման համար
* 2009 - «Ընտանիքի շրջանում» միջազգային կինոփառատոնի մրցանակ՝ «Լավագույն դերասանական աշխատանք (տղամարդու դեր)» անվանակարգում՝ «Սնձենու վալս» ֆիլմում դերակատարման համար

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Լեոնիդ Բիչևինը Ե․ Վախթանգովի անվան թատրոնի կայքում 
* 
* Գործ։ Լեոնիդ Բիչևին // Մարիա Կուվշինովայի հոդվածը GQ ամսագրի համար (№ 10, հոկտեմբեր, 2008) 
* Լեոնիդ Բիչևին․ «Այս տարին իմն էր»  // Լյուդմիլա Բեշիրովայի հարցազրույցը «Наш фильм» կայքի համար 
* Լեոնիդ Բիչևին․ «Իսկական սիրո համար խոչընդոտներ չեն կարող լինել» // Տ․ Դուդուակովայի հարցազրույցը «Spletnik» կայքի համար (հունիսի 3, 2013) 

Կատեգորիա:Ե․ Վախթանգովի անվան թատրոնի անձինք
Կատեգորիա:Կլիմովսկ քաղաքում ծնվածներ
Կատեգորիա:Ռուս դերասաններ
Լը Շաբանե

thumb|200px|Արքայազն Բերտի Ուելսցուն նվիրված ծաղրանկար, որտեղ արքայազնը պատկերված է Լը Շաբանե հասարակաց տանը՝ մանրավաճառների շրջապատում։ Տպագրվել է ''L’indiscret'' թերթում 1903 թվականին։
**Լը Շաբանե** կամ **Շաբանե** (), Փարիզի ամենաշքեղ և հայտնի հասարակաց տներից մեկը, որը գործել է 1878-1946 թվականներին։ 1946 թվականին Ֆրանսիայում հասարակաց տների գործունեությունը օրենսդրությամբ արգելվել է։ Տեղակայված է եղել Փարիզի կենտրոնում, Լուվրի հարևանությամբ՝ *12 rue Chabanais* հասցեով։

Հիմնադրվել է իռլանդուհի Մադամ Քելլի կողմից, ով լավ կապեր է ունեցել Փարիզի հեղինակավոր Ժոկեյի ակումբ () էլիտար հաստատության անդամների հետ։ Հաստատության բաժնետոմսերը վաճառվել են հարուստ անանուն ներդրողների։ Միջոցների ընդհանուր ծավալը, որը ներդրվել է հասարակաց տան աշխատանքների մեկնարկի և զարգացման համար, կազմել է 1,7 միլիոն ֆրանսիական ֆրանկ։ Սենյակներից յուրաքանչյուրը կահավորված է եղել համապատասխան ոճով՝ ճապոնական, մավրիտանական, հնդկական, չինական և այլն։ Անհրաժեշտ է նշել, որ ճապոնական ոճով կահավորված սենյակի նախագիծը և դիզայնը մրցանակ է շահել 1900 թվականին տեղի ունեցած Համաշխարհային ցուցահանդեսի ժամանակ։

Հասարակաց տան ներքին պատերը զարդարված են եղել Անրի դը Տուլուզ-Լոտրեկի կտավներով։ Վերջինս եղել է հաստատության հաճախորդներից մեկը։ Հատուկ Լե Շաբանեի համար նկարիչը ստեղծել է 16 մեծ կտավներ։ Հասարակաց տան հաճախորդներից մեկն էլ եղել է Գի դը Մոպասանը, ով այնքան էր հավանում մավրիտանական ոճով կահավորված սենյակը, որ դրա կրկնօրինակը կառուցեց իր առանձնատանը։ 1880-1890-ական թվականներին հասարակաց տան մշտական հաճախորդ է եղել արքայազն Բերտի Ուելսացին, ով հետագայում դարձել է Մեծ Բրիտանիայի թագավոր։ Հաստատության սենյակներից մեկը նախատեսված է եղել միայն նրա համար, անկողնու վրա կախված է եղել արքայազնի զինանշանը։ Սենյակը հայտնի է եղել նաև իր մեծ պղնձե լվացարանով, որն ուներ կնոջ դեմքով կարապի տեսք։ Ապագա թագավորն այն կիրառում էր շամպայնով լողանալու համար։ 1951 թվականին, հասարակաց տան փակվելուց հետո, Սալվադոր Դալին գնել է այդ պղնձե լվացարանը 112&nbsp;000 ֆրանկով։

Եղել են դեպքեր, երբ ֆրանսիական կառավարությունը օտարերկրյա պետությունների ղեկավարների այցելությունների օրակարգում մտցրել է այց Լե Շաբաներ՝ պաշտոնական փաստաթղթերում, որպես կանոն, այն ներկայացնելով որպես «այց Սենատի նախագահին»։

1920-ական թվականների կեսերին «Մեկ երկու երկու» հասարակաց տան հայտնվելուց հետո՝ Շաբանեն կորցրեց Փարիզի գլխավոր և ամենաշքեղ հասարակաց տան տիտղոսը։ Սակայն այն շարունակել է գոյություն ունենալ և մեծ պահանջարկ վայելել։ Փարիզի ֆաշիստական բռնազավթման ժամանակ՝ օկուպացիոն իշխանությունների որոշմամբ պահպանվել են 20 հասարակաց տներ, այդ թվում նաև Լե Շաբանեն։ Հասարակաց տունը իր գործունեությունը դադարեցրել է 1946 թվականին՝ Ֆրանսիայում հասարակաց տների և սփոփման կայանների փակման մասին որոշման ընդունումից հետո։

Ներկայումս հասարակաց տան շենքում գտնվում է բազմաբնակարան շենք, որտեղ տեղակայված է թանգարան՝ նվիրված Ֆրանսիայի գլխավոր հասարակաց տան 50-ամյա պատմությանը։

## Տես նաև
* Մեկ երկու երկու
* Սֆինքս (հասարակաց տուն)

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Фотографии борделя времен его работы.''

Կատեգորիա:Հասարակաց տներ
Կատեգորիա:Փարիզի պատմություն
Սիքստոս II (Հռոմի պապ)

**Սիքստոս II** () ()՝ Հռոմի եպիսկոպոս 257 թվականի օգոստոսի 30–ից մինչև 258 թվականի օգոստոսի 6–ը։ Հալածվել է Վալերիանոս կայսեր օրոք քրիստոնյաների հետապնդումների ժամանակ։

## Կենսագրություն
*[[Liber Pontificalis]]–ի համաձայն*, Սիքիստոսը ծնվել է Հունաստանում և եղել է փիլիսոփա։ Սակայն ժամանակակից հետազոտողները վիճարկում են այս տեսությունը՝ հաստատելով, որ *Liber Pontificalis–*ի հեղինակները նրան շփոթել են մեկ այլ Սիքիստոսի՝ հույն փիլիսոփա–պյութագորասականի հետ։

մինի|ձախից|Սուրբ Սիքիստոսի նահատակությունը XIV դար
Մինչ պապ ընտրվելը Սիքիստոսը ապրել է Իսպանիայում։ Դառնալով պապ՝ նա վերականգնել է Կարթագենյան եկեղեցու հետ հարաբերությունները, որոնք ընդհատվել էին նովատիանոսական հերետիկոսության պատճառով, նրա նախորդի կողմից։ 258 թվականին քրիստոնյաների դեմ կայսր Վալերիանոսի հալածանքների ժամանակ բազմաթիվ եպիսկոպոսներ, քահանաներ և սարկավագներ մահապատժի ենթարկվեցին։ Սիքիստոս II պապը դարձավ այս հալածանքների զոհերի մեջ առաջիններից  մեկը. օգոստոսի 6–ին նա գլխատվել է։ Նա նահատակվել է վեց այլ սարկավագների՝ Յանուարիոսի, Վինսենտի, Մագնի, Ստեփանոսի, Ֆելլիցիսսիանոսի ւ Ագապիտի հետ։ Լավրենտի Հռոմեացին, նրա ամենահայտնի սարկավագը, նահատակվեց օգոստոսի 10–ին, իր եպիսկոպոսից երեք օր հետո, ինչպես մարգարեացել էր Սիքիստոսը։

Կալիստոսի կատակոմբներում Սիքիստոսի գերեզմանին գրված է՝

Երկրպագվում է ինչպես կաթոլիկների, այնպես էլ ուղղափառների կողմից։

## Գեղանկարչության մեջ
* Պատկերված է Ռաֆայելի «Սիքստինյան Տիրամայր» կտավում.

## Հետաքրքիր փաստեր
* Ըստ լեգենդի, պապը իր աջ ձեռքին վեց մատ ուներ, և դրա համար էլ ստացել է Սիքիստոս անունը (լատիներենով նշանակում է «վեց»)։ Հնարավոր է, որ այս լեգենդի տարածմանը նպաստել է այն, որ  «Սիքստինյան Տիրամայր» կտավում պապը, համաձայն լայն տարածում գտած սխալ ընկալման, Ռաֆայելի կողմից պատկերված է վեց մատով։ Իրականում սա միֆ է. երևակայական «երկրորդ ճկույթը» իրականում ափի ներքին հատվածի մի մասն է։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* 

Կատեգորիա:Կաթոլիկ եկեղեցու սրբեր
Միքայել Հրեշտակապետի տաճար (Նիժնի Նովգորոդ)

**Միքայել Հրեշտակապետի տաճար** (), 17-րդ  դարի վրանային ճարտարապետության հուշարձան Նիժնեգորոդյան կրեմլի տարածքում։ Նիժնի Նովգորոդի հնագույն քարե տաճար, որի պատմությունը սկսվում է  քաղաքի հիմնադրման օրվանից։ Տաճարը օծվել է ռուսական բանակի հովանավոր Միքայել Հրեշտակապետի պատվին։

## Պատմություն
մինի|ձախից|200px|Վլադիմիր Պուտինը ծաղիկներ է դնում Կուզմա Մինինի գերեզմանին Նիժնեգորդսկի կրեմլի Միքայել Հրեշտակապետի տաճարում
1221 թվականին կառուցվեց փայտե տաճարը, իսկ 1227 թվականին դրվեցին 4 հենասյուներով եռապսիդ, երեք նախասրահով սպիտակ քարե տաճարի հիմքերը, որն ամբողջությամբ վերակառուցվեց 1359 թվականին։ 1628 թվականի ապրիլի 23-ին (մայիսի 3-ին) ճարտարապետներ Լավրենտի Սեմյոնովի և Անտիպի ղեկավարությամբ սկսվեց գոյություն ունեցող շենքի վերակառուցումը։ Վերակառուցման աշխատանքներն իրականացվեցին Նիժնեգորոդյան աշխարհազորի հիշատակին և ավարտվեցին 1631 թվականին։

1704 թվականի կրեմլյան հրդեհի հետևանքով Հրեշտակապետի տաճարը վնասվեց։ Ծառայությունները վերսկսվեցին իրականացվել 1732 թվականի մարտի 18 (29)-ից, իսկ տաճարը կրկին օծվեց Նիժնի Նովգորոդի արքեպիսկոպոս Պիտիրիմի կողմից։
    
1962 թվականին Սվյատոսլավ Աղաֆոնովի ղեկավարությամբ իրականացված ռեստավրացիայից հետո տաճար տեղափոխվեց Կուզմա Մինինի աճյունը, որը նախկինում գտնվում էր ավերված Փրկչի Փոխակերպման տաճարում։

2006 թվականի  փետրվարի 16-ին Ռուսաստանի նախագահ Վլադիմիր Պուտինը պաշտոնական այցով ժամանեց Նիժնի Նովգորոդ։ Նա այցելեց Նիժնի Նովգորոդի կրեմլ և ծաղիկներ դրեց տաճարի հանգստարանում գտնվող Կուզմա Մինինի գերեզմանին։

2008 թվականին  տաճարից ոչ հեռու կանգնեցվեց իշխան Յուրի Վսեվոլոդովիչի և եպիսկոպոս Սիմոն Սուզդալսկու հուշարձանը։ Բացումը տեղի ունեցավ փետրվարի 17-ին, այդ օրը Նիժնի Նովգորոդի բոլոր եկեղեցիներում մատուցվեց տոնական պատարագ, իսկ հուշարձանը օծեց Նիժնի Նովգորոդի արքեպիսկոպոս Գեորգի Արզամասսկին։

2009 թվականի մարտի 16-ին Նիժնի Նովգորոդի օրենսդիր ժողովի պատգամավորների կողմից Միքայել Հրեշտակապետի տաճարին նվիրաբերվեց  9 զանգեր։ 2009 թվականի մարտի 26-ին տաճարի զանգակատանը տեղադրվեց ամենամեծ զանգը, որի քաշը 530 կիլոգրամ էր։

2009 թվականի սեպտեմբերին տաճար այցելեց Մոսկվայի և համայն Ռուսիո պատրիարք Կիրիլը և հարգելով հայրենասեր Կուզմա Մինինի հիշատակը  կատարեց հոգեհանգստյան պատարագ։ Ի հիշատակ իր այցելության  պատրիարքը տաճարին նվիրաբերեց Աստվածամոր Կազանյան սրբապատկերը։

## Պատկերասրահ

Михайло - Архангельский собор - panoramio.jpg
Россия, Нижний Новгород, Нижегородский район, кремль, собор Михайло-Архангельский, 17-10 03.01.2007 - panoramio.jpg
Россия, Нижний Новгород, Нижегородский район, кремль, собор Михайло-Архангельский, 14-09 08.05.2006 - panoramio.jpg
Inside the Kremlin - panoramio (2).jpg
Archangel Cathedral.JPG
Камни у Михайло-Архангельского собора.jpg
Nizhny Novgorod (5970206410).jpg


## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Депутаты Законодательного собрания Нижегородской области подарили новый комплект колоколов древнейшему собору Нижнего Новгорода (фото, видео). nne.ru, 16 марта 2009 года

Կատեգորիա:1221 հիմնադրումներ
Կատեգորիա:1227 հիմնադրումներ
Կատեգորիա:1631 հիմնադրումներ
Կատեգորիա:Միքայել Հրեշտակապետի տաճարներ
Կատեգորիա:Նիժնի Նովգորոդի ճարտարապետական հուշարձաններ
Կատեգորիա:Նիժնի Նովգորոդի տաճարներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի մշակութային ժառանգություն
Սեռերի մենամարտ (թենիս)

right|thumb|180px|Բիլի Ջին Քինգի դիմանկարը և Ռիգսի հետ նրա խաղի հաշիվը
**Սեռերի մենամարտ** (), 1973 թվականի խաղ տղամարդկանց թենիսի վետերան Բոբի Ռիգսի և այդ ժամանակ պրոֆեսիոնալ թենիսիստուհիներից մեկի՝ Բիլի Ջին Քինգի միջև։ Հյուսթոնում անցկացվող խաղը, որ թենիսային հանդիպման համար ռեկորդային հանդիսատեսի էր հավաքել, կայացել է կին թենիսիստուհիների պայքարի ֆոնին՝ հանուն տղամարդկանց հետ հավասար մրցանակային ֆոնդի։ Պայքարի ղեկավարը Քինգն էր և խաղում հաղթանակը նշանակալիորեն նպաստեց այդ նպատակի իրագործմանը։ Ավելի ուշ Քինգն օգտագործեց իր ճանաչվածությունը ԱՄՆ օրենսդրության մեջ փոփոխություններ իրականացնելու ժամանակ։ Փոփոխությունները հայտնի էին որպես «Title IX» և կանանց հավասար իրավունքներ էին վերապահում համալսարանում ուսուցման ժամանակ սպորտային կրթաթոշակներ ստանալու համար։ Հետագայում ենթադրություններ արվեցին, որ Ռիգսը գիտակցաբար է պարտվել խաղը, սակայն փաստացի հաստատում դրան չկար։

«Սեռերի մենամարտ» հասկացության մեջ սովորաբար ներառում են նաև Քինգի և Ռիգսի խաղին նախորդած մենամարտը, որը կայացել էր կրկին Ռիգսի և մեկ այլ հանրահայտ թենիսիստուհի Մարգարեթ Սմիթ-Քոթի հետ, որը ևս ավարտվել էր կնոջ հաղթանակով։ Հետագայում «Սեռերի մենամարտ» անվանումը մեկ անգամ չէ, որ օգտագործվել է կանանց և տղամարդկանց միջև ցուցադրական խաղերի համար։ Քինգի  Ռիգսի միջև կայացած թենիսային հանդիպման իրադարձությունները հիմք են դարձել 2001 թվականին նկաահանված «Երբ Բիլին հաղթում է Բոբիին» հեռուստատեսային ֆիլմի և 2017 թվականին մեծ էկրաններ բարձրացած «Սեռերի մենամարտ» կինոֆիլմի համար։
col2ver

## Պատմական ենթատեքստ
Տասնամյակներ շարունակ թենիսիստները պահպանում էին թենիսի իմիջը՝ որպես խաղի, որը ֆինանսական որևէ կախվածություն չուներ։ Մինչև 1968 թվականը պոշոր մրցաշարերի մեծամասնությունը փակ էր պրոֆեսիոնալ թենիսիստների համար, որոնք գումար էին ստանում խաղի դիմաց, ինչը տղամարդկանց թենիսում առաջացրեց սիրողականի և պրոֆեսիոնալի բաժանումը։ Չնայած Ուիլմբլդոնի մրցաշարում, ԱՄՆ թենիսի բաց առաջնությունում և այլ հանրահայտ մրցաշարերում հանդես գալու հնարավորության կորստին՝ տղամարդ թենիսիստների մի մասը մշտապես պրոֆեսիոնալ սպորտ է հեռանում, որը հոնորարներ էր առաջարկում ելույթների համար։ Երկրորդ համաշխարհային պատերազմից հետո առաջին պրոֆեսիոնալ մրցաշարերի մասնակիցների թվում էր 1939 թվականի Ուիմբլդոնի մրցաշարի բացարձակ հաղթող և ԱՄՆ կրկնակի չեմպոն Բոբի Ռիգսը, որը 1947 թվականին պրոֆեսիոնալների շրջանում լավագույն թենիսիստի կոչումն էր խլել հանրահայտ Դոն Բաջից։ Ավելի ուշ Ռիգսը զբաղեցրեց այդ մրցաշարի մենեջերի պաշտոնը՝ իր հերթին գլխավոր աստղի տեղը զիջելով Ջեք Քրեյմերին, իսկ ևս մի քանի տարի անց արդեն ինքը՝ Քրայմերը, զբաղեցրեց մենեջերի պաշտոնը, սակայն Ռիգսը մնում էր մրցաշարի գլխավոր կազմակերպիչների թվում։

## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն
* 
* 
* 
* 

Կատեգորիա:Թենիսի մրցաշարեր
Կատեգորիա:Թենիսի պատմություն
Կատեգորիա:Ֆեմինիզմը Հյուսիսային Ամերիկայում
«Գորկեցիները ռազմաճակատին» հուշահամալիր

**«Գորկեցիները ռազմաճակատին» հուշահամալիր** (),  հուշահամալիր Նիժնի Նովգորոդում՝ նվիրված Հայրենական մեծ պատերազմի ժամանակ գորկեցիների աշխատանային սխրանքների հիշատակին։ Գտնվում է Կրեմլի ներսում, Դմիտրովյան աշտարակի մոտ։

Նախագծի հեղինակներն են ճարտարապետներ Ս. Ա. Տիմոֆեևը, Բ. Ս. Նելյուբինը, Վ. Յա. Կովալյովը։

## Ստեղծման պատմություն
Հաղթանակի 30-րդ տարեդարձի կապակցությամբ Նիժնի Նովգորոդի Կրեմլում, Դմիտրովյան աշտարակի մոտ, 1975 թվականի մայիսի 8-ին բացվել է «Գորկեցիները ռազմաճակատին» մշտական ցուցահանդեսը՝ նվիրված Հայրենական մեծ պատերազմի տարիներին գորկեցիների աշխատանային սխրանքների հիշատակին։ Նույն օրը բացվել է հուշատախտակ Հայրենական մեծ պատերազմի տարիներին Գորկի քաղաքում և Գորկի մարզում ձևավորված միությունների պատվին։

1979 թվականին Գորկու քաղաքային գործադիր կոմիտեն որոշում է կայացրել. *«Հաղթանակի 35-ամյակին Կրեմլի զենքի ցուցահանդեսին շնորհելու հուշահամալիրի կարգավիճակ։ Հուշահամալիրի տարածքում տեղադրել  «Գորկեցիները ռազմաճակատին» հուշատախտակ»:*  Հուշատախտակը տեղադրվել է 1980 թվականի մայիսի 8-ին։

## Հուշարձանի նկարագրություն
Հուշարձանի մուտքի մոտ կա գրանիտե սալերով երեսապատված հուշատախտակ։ Սալաքարերից մեկի վրա փորագրված է տեքստ. *«Սերնդեսերունդ կփոխանցվի խոսքը նրանց մասին, ովքեր սարսափելի փորձությունների ժամանակ պաշտպանել են խորհրդային հայրենիքը զենքն իրենց ձեռքում, և նրանց մասին, ովքեր ստեղծել են զենքը, կառուցել են տանկեր և ինքնաթիռներ, պողպատ են կռել ռումբերի համար, ովքեր իրենց աշխատանքով արժանացել են զինվորական սխրանքի»։ «Պրավդա», հունիսի 8, 1942։ Մեկ այլ սալաքարի վրա փորագրված է. «Ռազմաճակատ է հասցվել 2360 տանկ, 1500 օդինքնաթիռ, 9000 ինքնագնացներ, 10000 ականանետներ։  Քաղաքային ձեռնարկություններն արտադրել են ռազմական «Կատյուշան» և այլ ռազմական տեխնիկա»:*

Կրեմլի պատի մոտ տեղադրված պատվանդաներին ցուցադրվում են Հայրենական պատերազմի ժամանակ Գորկի (այժմ՝ Նիժնի Նովգորոդ)  քաղաքում արտադրված զենքերը՝ Т-34 տանկ, БА-64 զրահամեքենա, SU-76 ինքնագնաց տեխնիկա, BM-13 «Կատյուշա», Ла-7 կործանիչ, «С-13» սուզանավի խցիկ։

## Պատկերասրահ

Nizhny-Kremlin-T-34-1446.jpg
Танк Т-34-85 в Нижнем Новгороде.jpg
Ba64 nn.jpg
Stele to hero Vasily Raizanov.jpg
ZiS3 nn.jpg
Броневик БА-64.jpg
Рубка подводной лодки С-13.jpg
Inside Nizhniy Novgorod Kremlin. Russia. На территории Нижегородского Кремля. Россия - panoramio (3).jpg

## Աղբյուրներ
* Памятники истории и культуры Горьковской области. - Горький: Волго-Вятское кн. изд-во. - 1987.
* Нижний Новгород: 785 вопросов и ответов. - Н. Новгород: Изд-во «Кварц». - 2007.

Կատեգորիա:1980 հիմնադրումներ Ռուսաստանում
Կատեգորիա:Նիժնի Նովգորոդի հուշարձաններ
Ստեփանոս Տեր-Հուսկանորդի

**Ստեփանոս Տեր-Հուսկանորդի** (), հայ մատենագիր, վարդապետ։

Ստեփանոս Տեր-Հուսկանորդու ավագ ժամանակակիցը՝ Կիրակոս Գանձակեցին, նրան անվանել է «*այր սքանչելագործ և սուրբ*»։ Ուսանել է Արգելանի Սուրբ Աստվածածին վանքում, եղել «*բանիբուն*» վարդապետ, ունեցել բազմաթիվ աշակերտներ ու հետևորդներ։ Աշխատություններից հայտնի են երկուսը՝ «Պատմութիւն Երկրորդ գալստեանն Քրիստոսի» և «Խրատ հաւատացելոց» (Մատենադարան, ձեռ. դդ 1520, 2190, 3070)։

Ստեփանոս Տեր-Հուսկանորդու մահից հետո նրա վարքը մտել է Հայսմավուրք. պահպանվել են վարքի մի քանի խմբագրություններ, որտեղ ներկայացվում է նրա ընտանիքի դժվարին ճակատագիրը, նշվում նրա անվան հետ կապված զանազան հրաշագործություններ։ Մահվանից հետո նրա գերեզմանը ձեռք է բերել բուժիչ սրբավայրի հռչակ և դարձել ուխտատեղի։

Ստեփանոս Տեր-Հուսկանորդու գերեզմանի վրա 13-րդ դարում հիմնվել է վանք և կոչվել նրա անունով՝ Սուրբ Ստեփանոս կամ Տեր Հուսկանորդի։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Հայ մատենագիրներ
Կատեգորիա:Միջնադարյան հայ հոգևորականներ
Կատեգորիա:Հայ առաքելական վարդապետներ
Ֆրանսիայի տոներ և հիշատակի օրեր

Ֆրանսիայում կա 11 պաշտոնական տոների և հիշատակի օր։ Էլզաս շրջանը և Մոզել դեպարտամենտը ունեն երկու հավելյալ օրեր։ Ի տարբերություն երկրների մեծ մասի, այս օրերը չեն փոխվում, երբ համընկնում են ոչ աշխատանքային օրերի հետ, ինչը նշանակում է, որ աշխատանքային օրերի հետ համընկնող տոների կամ հիշատակի օրերի տարեկան միջին թիվը 8.7 է և տատանվում է 7-10 թվերի միջև։ Հյուսիսային Ամերիկայի բոլոր երկրները և Ասիայի երկրների մեծ մասը աշխատանքային օրերին միջինում ունենում է 2-10 ավելի պետական տոնի կամ հիշատակի օր։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Տոների ցանկեր
Կատեգորիա:Ֆրանսիայի մշակույթ
Կատեգորիա:Ֆրանսիայի հասարակություն
Կատեգորիա:Ցանկեր:Ֆրանսիա
Դոմինիկ Լիվակովիչ

**Դոմինիկ Լիվակովիչ** (, ), խորվաթ պրոֆեսիոնալ ֆուտբոլիստ։ Ներկայումս հանդես է գալիս Դինամո Զագրեբի և Խորվաթիայի ազգային հավաքականի կազմում։ Խաղում է դարպասապահի դիրքում։

## Ակումբային կարիերա
### Զագրեբ
Ֆուտբոլիստի կարիերան Լիվակովիչը սկսել է Զադարում։ 2012 թվականին նա միացավ Զագրեբի ակադեմիային։ Իր պրոֆեսիոնալ դեբյուտը նշեց 2012 թվականի օգոստոսի 31-ին՝ Ցիբալիայի դեմ խաղում։ Շուտով նա դարձավ թիմի հիմնական դարպասապահը, սակայն հենց առաջին մրցաշրջանում Զագրեբը դուրս մնաց Խորվաթիայի առաջնությունից։ 1 տարի երկրորդ դիվիզիոնում անցկացնելուց հետո Լիվակովիչը Զագրեբի հետ տեղափոխվեց Խորվաթիայի բարձրագույն դիվիզիոն։ Ակումբի կազմում նա անցկացրեց 108 հանդիպում՝ բաց թողելով 162 գնդակ և 28 խաղում պահելով իր դարպասը անառիկ։

### Դինամո Զագրեբ
2015 թվականի օգոստոսի 30-ին Լիվակովիչը համաձայնեց տեղափոխվել Դինամո Զագրեբ 2015-16 մրցաշրջանից հետո։ Իր դեբյուտը Դինամոյի կազմում նշեց 2016 թվականի հոկտեմբերի 2-ին՝ Հայդուկ Սպլիտի դեմ խաղում։ Իր առաջին հանդիպումը Չեմպիոնների Լիգայում անցկացրեց հոկտեմբերի 18-ին՝ Սևիլյայի դեմ խաղում։ 2017-18 մրցաշրջանում Լիվակովիչը անցկացրեց 37 հանդիպում բոլոր մրցաշարերում՝ Դինամոյի հետ հաղթելով Խորվաթիայի առաջնությունը և Խորվաթիայի գավաթը։

## Միջազգային կարիերա
Լիվակովիչը հանդես է եկել Խորվաթիայի բոլոր տարիքային երիտասարդական հավաքականներում։ Խորվաթիայի ազգային հավաքական առաջին անգամ հրավիրվեց 2016 թվականի մայիսին՝ Մոլդովայի և Սան Մարինոյի դեմ խաղերի համար, սակայն այդպես էլ խաղադաշտ դուրս չեկավ։ Ազգային հավաքականի կազմում իր դեբյուտը նշեց 2017 թվականի հունվարի 11-ին՝ Չիլիի դեմ ընկերական խաղում։

2018 թվականի մայիսին Լիվակովիչը ընդգրկվեց Խորվաթիայի՝ աշխարհի առաջնության համար վերջնական կազմում։

## Կարիերայի վիճակագրություն
### Ակումբային վիճակագրություն
*2018 թվականի հունիսի 25-ի դրությամբ*

### Միջազգային վիճակագրություն
*2018 թվականի հունիսի 25-ի դրությամբ*

## Նվաճումներ
### Ակումբային

; Զագրեբ

* Խորվաթիայի երկրորդ դիվիզիոն․ 2013-14

**Դինամո Զագրեբ**

* Խորվաթիայի առաջնություն․ 2017–18
* Խորվաթիայի գավաթ․ 2017–18

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Լիվակովիչի պաշտոնական Ինստագրամի էջը
* Լիվակովիչը transfermarkt-ում
* Լիվակովիչը soccerbase.com-ում
* Լիվակովիչը WhoScored.com կայքում
* Լիվակովիչը Դինամո Զագրեբի պաշտոնական կայքում 
* Լիվակովիչը ՈՒԵՖԱ-ի պաշտոնական կայքում
* Լիվակովիչը Խորվաթիայի ֆուտբոլի ֆեդերացիայի կայքում

Կատեգորիա:2018 թվականի ֆուտբոլի աշխարհի առաջնության մասնակիցներ
Կատեգորիա:Դինամո Զագրեբի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Զագրեբի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Խորվաթ ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Խորվաթիայի հավաքականի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:ՈՒԵՖԱ Եվրո 2020-ի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Տղամարդկանց ֆուտբոլի դարպասապահներ
Կատեգորիա:Ֆեներբահչեի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Թուրքական Սուպերլիգայի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:ՈՒԵՖԱ Եվրո 2024-ի ֆուտբոլիստներ
Սուսաննա Բաղդասարյան (դերասանուհի)

**Սուսաննա Սուրենի Բաղդասարյան** (), հայ դերասանուհի։

## Կենսագրություն
Ծնվել է դեկտեմբերի 15-ին, Երևանում։ 1974-1984 թվականներին սովորել է Երևանի Եղիշե Չարենցի անվան թիվ 67 դպրոցում։ 1984-1988 թվականներին ուսանել է Երևանի գեղարվեստա-թատերական ինստիտուտում (Ալեքսան Քոչարյանի արվեստանոց)։

Առաջին անգամ կապույտ էկրանին հայտնվել է 9 տարեկանում (Էքզյուպերի՝ «500 միլիոն զանգակ», ռեժ.՝ Ա. Բայաթյան), թատրոնում՝ 14 տարեկանից (Օստրովսկու՝ «Գարնանը կվերադառնամ», ռեժ.՝ Ե. Ղազանչյան)։ 

Ներկայացումներով հանդես է եկել Իրանում, Թուրքիայում, Բուլղարիայում, Լեհաստանում, Մակեդոնիայում, Ռուսաստանում, Ուկրաինայում, Ֆրանսիայում, Շվեյցարիայում։ 

Խաղացել է Պատանի հանդիսատեսի թատրոնում, Հ. Պարոնյանի անվան երաժշտական կոմեդիայի պետական թատրոնում, Էդգար Էլբակյանի անվան «Օրիոն» թատրոնում, Երևանի Մհեր Մկրտչյան արտիստական թատրոնում։

## Թատրոն
* Ու. Շեքսպիր - Համլետ - Օֆելյա / ռեժ.՝ Հ. Ղազանչյան
* Սոփոկլես - Անտիգոնե - Անտիգոնե / ռեժ.՝ Հ. Ղազանչյան
* Թ. Ուիլյամս - Ապակե գազանանոց - Լաուրա / ռեժ.՝ Ա. Էլբակյան
* Ֆ. Դյուրենմաթ - Ֆիզիկոսներ - Մոնիկա Շտետլեր / ռեժ.՝ Ա. Էլբակյան
* Ա. Չեխով - Առաջարկություն - Նատալյա Ստեպանովնա / ռեժ.՝ Ն. Բոխյան
* Պ. Բոմարշե - Ֆիգարոյի ամուսնությունը - Ֆանշետ / ռեժ.՝ Ն. Ծատուրյան
* Ռ. Կոսսա - Պետք չէ ողբալ - հարս / ռեժ.՝ Հ. Ղազանչյան
* Ռ. Կոսսա - Տատը - թոռնուհի / ռեժ.՝ Հ. Ղազանչյան
* Վ. Պետրոսյան - Դեղատուն «Անի» - Անի / ռեժ.՝ Հ. Ղազանչյան
*Ս. Հարությունյան - Ծիպիլին, Տիմբական և ծիծաղը - Մանուշ / ռեժ.՝ Զ. Տատինցյան
*Ն. Դուրյան - Զոքանչը Փարիզից / ռեժ.՝ Ն. Դուրյան
* Ս. Բաղդասարյան - Ապրել եմ ուզում (մենաներկայացում) / ռեժ.՝ Հ. Ղազանչյան 
* Մ. Հեյֆեց - Սիրտս քեզ - հերոսուհի / ռեժ.՝ Ա. Սարիբեկյան և այլն։

## Հեռուստաթատրոն
* Դ. Ռուբինա - Երբ է գալու ձյունը - Նինա / ռեժ.՝ Օ. Մելիք-Վրթանեսյան
*Օ. Հենրի - Վերջին տերևը

## Ֆիլմագրություն
* Հեռուստասերիալ «Կարմիր բլուր» - Լորետա / ռեժ.՝ Գ. Սարգսյան
* Հեռուստասերիալ «Կախվածություն» - Լարիսա / ռեժ.՝ Ռ. Հովհաննիսյան

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Հայ դերասանուհիներ
Աբդլազիզ

**Աբդլզիզ**, արաբական ծագումով հայկական արական անձնանուն։ Ծագում է արաբերեն عبد العزیز (‘Abd-ul-‘azīz) անունից, որը նշանակում է «ծառա Նվիրականի (Աստծո)»։

## Հայտնի անվանակիրներ
* Աբդլազիզ, Արմինիայի արաբ ոստիկան (706-709).
* Աբդլազիզ, Զաքարի որդին, Աբդուլ Ոստանցու եղբայրը, Ոստանի տանուտերը, օգնում էր աղքատներին, կառուցել է մի եկեղեցի (1459).
* Աբդլազիզ, հիշվում է 15-րդ դարում.
* Աբդլազիզ, որդի հալեպցի Սւոլեյման վարպետի (1654), ով հետո դարձավ քահանա Սողոմոն անունով (1661).
* Աբդուլ Ազիզ, Օսմանյան սուլթան (1861-1876).

## Ծանոթագրություններ

## Աղբյուրներ
* «Հայոց անձնանունների բառարան», Հրաչյա Աճառյան, Երևան, 1944, Հատոր 1, Ցուցակ 1, Էջ 12 
* «Հայոց Պատմություն», Միքայել Չամչյան, Հատոր Բ, էջ 381, 402 
* «Նօտարք Հայոց», Ղևոնդ Փիրղալեմյան, Կ.Պոլիս, 1888, էջ 193-195
* «Ցուցակ ձեռագրաց Դադեան Խաչիկ վարդապետի», Խաչիկ վարդապետ, Վաղարշապատ, 1898, մաս Ա, էջ 12բ
* «Ցուցակ հայերէն ձեռագրաց Հալէպի», Արտավազդ Սյուրմեյան, Երուսաղեմ, 1935, Հատոր Ա, էջ 75բ, 127բ

Կատեգորիա:Հայկական արական անձնանուններ
Մարգար Եսայան

**Մարգար Եսայան** (), հայազգի թուրքական քաղաքական և կուսակցական գործիչ, գրող, լրագրող, հրապարակախոս, վերլուծաբան, Թուրքիայի Ազգային մեծ ժողովի 25-րդ, 26-րդ և 27-րդ գումարման պատգամավոր 2015 թվականի նոյեմբերի 1-ից, Արդարություն և զարգացում կուսակցության անդամ, կուսակցության ղեկավար խորհրդի անդամ։

## Կենսագրություն
Մարգար Եսայանը ծնվել է 1969 թվականի փետրվարի 11-ին Ստամբուլ քաղաքում։ Սովորել է Կեդրոնական վարժարանում, այնուհետև Ստամբուլի Բիլիջի համալսարանում։ 1997-2008 թվականներին հոդվածներ է գրել «Ակոս» շաբաթաթերթի համար, 2008 թվականից իր առանձին սյունակն է ունեցել թուրքական «Թարաֆ» օրաթերթում։ Աշխատել «Ենի Շաֆաք» պարբերականում, որպես լրագրող։

2018 թվականի հունիսի 24-ին Թուրքիայի իշխող «Արդարություն եւ զարգացում» կուսակցության կողմից Ստամբուլի 2-րդ ընտրատարածքում պատգամավորի թեկնածու առաջադրված Մարգար Եսայանը դարձել է խորհրդարանի պատգամավոր։

Մարգար Եսայանը մահացել է 2020 թվականի հոկտեմբերի 16-ին։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* ԵԽԽՎ թուրքական պատվիրակության հայազգի անդամի ինքնախոստովանությունն ու սպառնալիքը
* Markar Esayan
* Թուրքիայի հայազգի պատգամավոր. Հայաստանը չի կարող դուրս գալ Ռուսաստանի առաջարկած գծից. «Հաբերթուրք»
* Թուրքիայի խորհրդարանի հայազգի պատգամավորն անդրադարձել է հայ-թուրքական հարաբերություններին. «Աքշամ»
* Հայազգի պատգամավորը Թուրքիայի իշխող կուսակցության ղեկավար խորհրդի կազմում. «Հաբերլեր»
* Մարգար Եսայանը կրկին Թուրքիայի մեջլիսի պատգամավոր է դարձել
* Մարգար Եսայան

Կատեգորիա:Թուրք գրողներ
Կատեգորիա:Թուրքահայ լրագրողներ
Կատեգորիա:Թուրքիայի 25-րդ գումարման մեջլիսի պատգամավորներ
Կատեգորիա:Թուրքիայի 26-րդ գումարման մեջլիսի պատգամավորներ
Կատեգորիա:Թուրքիայի Ազգային մեծ ժողովի 27-րդ գումարման պատգամավորներ
Կատեգորիա:Թուրքիայի Արդարություն և զարգացում կուսակցության քաղաքական գործիչներ
Կատեգորիա:Թուրքիայի քաղաքական գործիչներ
Կատեգորիա:Ստամբուլի Բիլգի համալսարանի շրջանավարտներ
Կատեգորիա:Ստամբուլում ծնված գրողներ
Պոպովի-Ելագինի քաղաքային դաստակերտ

**Ս. Գ. Պոպովի և Պ. Դ. Ելագինի քաղաքային դաստակերտ** (), շենք Մոսկվայի կենտրոնում (Լյալինի նրբանցք, տուն 10/14)։ Կառուցվել է 1830-ական թվականներին ուշ ամպիր ոճով։ Քաղաքային դաստակերտն ունի մշակութային ժառանգության դաշնային նշանակության օբյեկտի կարգավիճակ։

## Պատմություն
1833 թվականին մոսկվացի վաճառական Ս. Գ. Պոպովը Մոսկվայի կառուցապատման հանձնաժողովին Լյալինի նրբանցքի անկյունում առանձնատան կառուցման խնդրագիր է ներկայացրել։ Ենթադրվում է, որ շինարարությունն ավարտվել է 1838 թվականին։ Խորհրդային տարիներին նախկին դաստակերտում տեղակայված էին կոմունալ բնակարաններ։ Այդ ժամանակաշրջանում առանձնատունը զրկվել է ծեփածո դեկորի մի մասից։

Հետխորհրդային շրջանում շենքում տեղակայված են եղել տարբեր գրասենյակներ։ 2016 թվականին առանձնատունը հանվել է աճուրդի։ Պայմանագրի պայմաններով՝ նոր սեփականատերը պետք է անցկացնի ինժեներատեխնիկական, վերականգնողական և վերանորոգման աշխատանքներ, շենքը դարձնի ժամանակակից օգտագործմանը հարմար։

## Ճարտարապետություն
Երկհարկանի ուշ ամպիրի ոճով կառուցված առանձնատունը գտնվում է Լյալինի և Բարաշևսկու նրբանցքների անկյունում։ Գլխավոր ճակատը, որը նայում է Լյալինի նրբանցքին, ընդգծվում է 6-որմնասյունանոց սյունաշարքով։ Ճակատն ավարտվում է ատտիկոսով, որն ունի 1830-1840-ական թվականներին բնորոշ ձև։

Բարաշևսկու նրբանցքին նայող ճակատի կենտրոնական մասում առկա է փոքր-ինչ դուրս ցցված ելուն։ Երկրորդ հարկի երեք կենտրոնական պատուհանները շրջանակված են կիսաշրջանաձև խորշերով։ Շենքի կողքին կա դարպասով ամպիր ոճի ցանկապատ, որով կարելի է մտնել բակ։

Դաստակերտի համակառույցում ընդգրկված է նաև եռահարկ աղյուսե շենքը (Բարաշևսկու նրբանցք, տուն 12), որը կառուցվել է XIX դարի երկրորդ կեսին։ Այնտեղ տեղակայված էին օժանդակ ծառայությունները։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Մոսկվայի շենքեր և կառույցներ
Լատիք

**Լատիք**, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Սեբաստիայի վիլայեթի Լաոդիկեայի գավառակում։ Գտնվում է Մարզվան քաղաքից հարավ-արևելք։ Հանդիսանում է գավառակի կենտրոն։

## Աշխարհագրություն
Գյուղի մոտակայքում է գտնվում Լադիկ լճակը։

## Պատմություն
Բնակավայրի տեղում գտնվել է հին Պոնտական թագավորության Լաոդիկեա քաղաքը։

## Բնակչություն
Մինչև 1915 թվականն ուներ 100 տուն՝ 860 հայ բնակիչ։

## Տնտեսություն
Բնակչության հիմնական զբաղմունքը հողագործությունն ու արևհեստներն էր։

## Պատմամշակութային կառույցներ
Լատիքն ուներ Ս. Լուսավորիչ անունով փայտաշեն եկեղեցի, որը կառուցված էր 1254 թվականին։

## Կրթություն
Եկեղեցուն կից գործում էր վարժարան։

## Տես նաև
* Սեբաստիայի նահանգի հայաբնակ բնակավայրեր

## Ծանոթագրություններ

## Աղբյուրներ
* «Հայաստանի և հարակից շրջանների տեղանունների բառարան» (5 հատորով), 1986-2001 թթ., Երևանի Համալսարանի հրատարակչություն
* Արեւմտահայաստանի եւ Արեւմտահայութեան Հարցերու Ուսումնասիրութեան Կեդրոն

Կատեգորիա:Արևմտյան Հայաստանի գյուղեր
Սուրբ Նիկողայոս տաճար (Վոլգոգրադ)

**Սուրբ Նիկոլայ Միրլիկիյսկու տաճար** (), կաթոլիկ տաճար Վոլգոգրադ քաղաքում։ Վարչականորեն վերաբերվում է Աստրախանի առաջնորդարանի սուրբ Կլիմենտի թեմին, Սարատով կենտրոնով եպիսկոպոս Կլեմենս Պիկելի ղեկավարությամբ։ Գտնվում է Պրաժսկի փողոցի թիվ 14 հասցեում։

## Պատմություն
Ժամանակակից Վոլգոգրադի մարզի տարածքում առաջին կաթոլիկները պովոլժյան գերմանացիներն էին, որոնք  հայտնվել էին այստեղ  XVIII դարի վերջին, գերմանացի գաղթականների կողմից Պովոլժեի գաղութացման ընթացքում։ 19-րդ դարի կեսերից Ցարիցինի ծուխը պատկանում էր Խերսոնյան թեմին, որը հետագայում վերանվանվեց Տիրասպոլյան։

Կաթոլիկ եկեղեցին Վոլգոգրադում կառուցվել է 1899 թվականին արքեպիսկոպոս-միտրոպոլիտ Եժի Շեմբեկի անձնական միջոցներով։ Եկեղեցին կառուցված է քարե հիմքի վրա, թրծված աղյուսից, ամբողջ եկեղեցին  գեղազարդված և ներկված է։ Գլխավոր զոհասեղանը օծված է Մայր Աստծո Հայտնության պատվին։  Եկեղեցու կողքի մատուռները նվիրված են Սուրբ Աստվածածնին և Սուրբ Ստանիսլավին։ 1917 թվականին Ցարիցինյան կաթոլիկ եկեղեցու ծխում հաշվառված էին 600 մարդ։

30-ական թվականներին եկեղեցին փակվեց և կողոպտվեց, 1935 թվականին այնտեղ դպրոց տեղակայվեց, այնուհետև ակումբ։ 20-րդ դարի 80-ական թվականներին շինությունն այնքան էր հնացել և քայքայվել, որ նախագիծ առաջ քաշվեց նրա տեղում Տեխնիկայի երիտասարդական տուն կառուցելու վերաբերյալ։ 90-ական թվականներից Կաթոլիկ եկեղեցու գործունեությունը Ռուսաստանում սկսվեց կարգավորվել։ 1991 թվականի օգոստոսի 19-ին Վոլգոգրադում գրանցվեց կաթոլիկական եկեղեցու ծխական համայնքը։ 1992 թվականի հունվարի 9-ին եկեղեցին կիսավեր վիճակում հանձնվեց համայնքին։ Եկեղեցու ռեստավրացիան տևեց հինգ տարի, 1997 թվականի մայիսի 4-ին այն օծվեց սուրբ Նիկոլայ Միրլիկիյսկու պատվին։ 1999 թվականին հանդիսավորությամբ նշվեց եկեղեցու հարյուրամյակը։

Ծխում գործում է «Կարիտաս» բարեգործական կազմակերպությունը, «Իոհան XXIII ասոցիացիա» կաթոլիկ շարժումը, կուսակրոն միանձնուհիների միաբանությունը։

## Ճարտարապետություն
Եկեղեցին կառուցված է աղյուսից, կեղծ գոթական ոճով։ Գլխավոր ճակատը զարդարված է սլաքակամարներով և վարդազարդերով։ Հիմնական մուտքի վերևում գտնվում է զանգակատան աշտարակը սրաձողով, որը կառուցված է գոթական ոճով։

## Ծխական մասունքներ
Եկեղեցում են գտնվում սուրբ Նիկոլայ Միրլիկինսկու մասունքների մի մասը, որոնք բերվել են Բարիից և Ստալինգրադյան մադոննայի սրբապատկերը  (այլ կերպ կոչվում է «Հաշտության Կույս Մարիամ»)։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Приход Святого Николая, Волгоград
* Приход Святого Николая , Санкт-Петербургский Католический Информационно-просветительский Центр

Կատեգորիա:Ռուսաստանի մշակութային ժառանգություն
Կատեգորիա:Վոլգոգրադի շենքեր և կառույցներ
Կատեգորիա:1899 հիմնադրումներ Ռուսաստանում‎
Կատեգորիա:Վոլգոգրադի տեսարժանություններ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի կաթոլիկ տաճարներ
Գևորգ Կարապետյան (ֆուտբոլիստ)

**Գևորգ Կարապետյան** (), հայ ֆուտբոլիստ, հարձակվող։ Հանդես է եկել Հայաստանի երիտասարդական հավաքականի կազմում։

## Կարիերա
2007 թվականից մինչև 2008 թվականը Գևորգ Կարապետյանը հանդես է եկել Հայաստանի Առաջին լիգայի «Արարատ» պահեստային կազմում, որտեղ հանդես է եկել 11 համարի ներքո։ Երեսունյոթ խաղերի ընթացքում նա խփել է տասը գոլ լիգայում և մասնակցել Հայաստանի գավաթի խաղարկության երեք հանդիպումների։

2009 մրցաշրջանում Գևորգ Կարապետյանն ընդգրկվել է «Արարատի» առաջին կազմում և մնացել ակումբում մինչև 2011 թվականը։ «Արարատի» կազմում իր նորամուտը Գևորգ Կարապետյանը նշել է «Ուլիս» ակումբի դեմ տնային խաղում, որտեղ նրա թիմը պարտվել է 0:1 հաշվով։ Ընդհանուր առմամբ նա 22 խաղերի ընթացքում խփել է 22 գոլ՝ «Արարատի» կազմում հանդես գալով Հայաստանի առաջին լիգայում և Հայաստանի առաջնությունում։ 2012 թվականին Գևորգ Կարապետյանը եռամյա պայմանագիր է կնքել «Բանանցի» հետ, որը նույնպես հանդես էր գալիս Հայաստանի առաջնությունում։ Այդ ակումբում նա մնացել է մինչև 2015 թվականը՝ լիգայի 70 հանդիպումներում խփելով 28 գոլ։ Ակումբի կազմում նա մասնակցել է նաև 2014/15 մրցաշրջանի ՈՒԵՖԱ Չեմպիոնների լիգայի որակավորման փուլի մի քանի խաղերի։ Հաջորդ մրցաշրջանում նա խաղացել է Հայաստանի առաջնության «Միկա» ակումբում՝ տասներկու հանդիպումներում խփելով ինը գոլ (երկուսը՝ գավաթի խաղարկությունում)։ «Միկայում» կարճ ժամանակով հանդես գալուց հետո Կարապետյանը պայմանագիր է կնքել «Ալաշկերտի» հետ։ Նոր ակումբի կազմում նա հանդես չի եկել Հայաստանի առաջնությունում, սակայն մասնակցել է ՈՒԵՖԱ Եվրոպայի լիգայի 2015-16 մրցաշրջանի մի քանի հանդիպումների։

2016 թվականի մարտին հայտարարվել է, որ Գևորգ Կարապետյանը պայմանագիր է կնքել United Soccer League-ի «Օրինջ Քաունթի Բլյուզ» ակումբի հետ։ Նոր ակումբի կազմում իր նորամուտը կատարել է մրցաշրջանի առաջին՝ «Վանկուվեր Ուայթքեփս 2» ակումբի դեմ խաղում, սակայն փոխարինվել է առաջին խաղակեսին վնասվածքի պատճառով։

### Միջազգային
2011 թվականից մինչև 2012 թվականը Գևորգ Կարապետյանը Հայաստանի երիտասարդական հավաքականի կազմում մասնակցել է 2013 թվականի Եվրոպայի մինչև 21 տարեկանների առաջնության որակավորման փուլին՝ մասնակցելով վեց հանդիպման։ 

## Ձեռքբերումներ
### Թիմային
 **«Արարատ» (Երևան)**
* Հայաստանի Սուպերգավաթի դափնեկիր – 2009

 **«Բանանց»**
* Հայաստանի չեմպիոն – 2013/14
* Հայաստանի գավաթի խաղարկության եզրափակչի մասնակից – 2014/15
* Հայաստանի Սուպերգավաթի դափնեկիր – 2014

### Անհատական
* Հայաստանի առաջին լիգայի լավագույն ռմբարկու – 2010

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Ֆուտբոլիստի էջը  ՀՖՖ կայքում
* 
* 
* Ֆուտբոլիստի էջը United Soccer League կայքում

Կատեգորիա:Ալաշկերտի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Արարատի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Հայ ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Միկայի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Ուրարտուի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Տղամարդկանց ֆուտբոլի հարձակվողներ
Մյուրա ջրվեժներ

**Մյուրա ջրվեժներ** (, կամ ավելի հազվադեպ ), ջրվեժների համակարգ, որը գտնվում է Ներքին Ավստրիա հողի Մուգենդորֆ բնակավայրին պատկանող տարածքում` կիրճի մեջ։ Այն պետք է տարբերել Միրա ջրվեժներից, որոնք գտնվում են Էչերգրաբենից հիսուն կիլոմետր դեպի արևմուտք։ Հեղեղատը ձևավորվել է Միրաբախ գետակից, որը Փիսթինգի փոքր վտակն է։ Մյուրա ջրվեժներն սկիզբ են առնում Ունտերբերգի ստորոտից` Միրալուքե աղբյուրից, որի ջուրն, ըստ հավատալիքի, սկիզբ է առնում ստորգետնյա լճից։ Չնայած այն բանին, որ ջրվեժային համակարգն ընդամենը մի քանի կիլոմետր է` այն օգտագործվել է մեծ քանակով ջրաղացների և փայտահատարանների աշխատանքի համար։.

## Ծագում, պատմություն, օգտագործում
Ջրվեժը չպետք է շփոթել Միրա ջրվեժների հետ, որոնք գտնվում են Էչերգրաբենից հիսուն կիլոմետր դեպի արևմուտք։ Հազար ութ հարյուր ինսունիննը թվականին նախատեսվում էր այս ջրվեժը շահագործել արդյունաբերական նպատակով, և արդյունքում ոչնչացվելու էր ներկայիս բնական տեսքը։ Հազար ինը հարյուր տասներկու թվականին Օսկար էդլեր ֆոն Ռոսթորնը կառուցել է փոքր էներգակայան` օգտագործելով ջրվեժի ջրի հոսքը։ Հիդրոէլեկտրոկայանը գործել է հազար ինը հարյուր յոթանասունչորսից մինչև հազար ինը հարյուր յոթանասունհինգ թվականները։

Ջրամբարը ջրվեժի հետ ունի վեց հարյուր մետր երկարություն։ Ջրվեժի բարձրությունը մոտ յոթանասուն մետր է։ Կիրճն անցնում է հյուսիսից հարավ և պահպանվում է որպես բնական հուշարձան։ Կիրճի հողը պարունակում է կրաքար։ Գետն անցնում է կիրճում մի շարք կասկադների միջով։ Իր վերին և ստորին մասերում գետը թափվում է ոչ մեծ լճակների մեջ։ Գետը միախառնվում է Փերնիցին։

Կիրճի վրայով անցնում է լավ պահպանված և շատ օգտագործվող արշավային արահետ։ Այն կառուցվել է հազար ութ հարյուր ութսունհինգ թվականին Ավստրիական զբոսաշրջային ակումբի () Փերնիցի մասնաճյուղի կողմից և ունի տասնիննը կամուրջ և ութ վերելք։ Ակումբն այդ ճանապարհը հանդիսավոր կերպով բացել է հազար ութ հարյուր ութսունհինգ թվականի օգոստոսի իննին և մինչև օրս վերահսկում է արահետի վիճակը և աջակցում դրա բարելավմանը։

Մյուրի ջրվեժի մուտքի մոտ կա երկու հուշատախտակ։ Առաջինը հիշեցնում է «ջրվեժի բացումը» և արահետի կառուցումը Փերնից ակումբի կողմից։ Երկրորդը նվիրված է 1801 թվականին արքայական ընտանիքի մի քանի անդամների այցին ջրվեժներ։ Հուշատախտակը նվիրաբերվել Ավստրիական տուրիստական ակումբի եւ «Էնցյան» ալպիական ընկերակցության կողմից` հազար իննը հարյուր երկու թվականի հունիսի ութին։

Դրսի վերին եւ ստորին մասերում կան ռեստորաններ։ Կիրճի մուտքին կարելի է հեշտությամբ հասնել ոտքով կամ մեքենայով (կա կայանատեղի)։ Այն գտնվում է Մուգենդորֆ գյուղից մոտ 300 մ հյուսիս։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Ավստրիայի ջրվեժներ
Կատեգորիա:Ավստրիայի ձորեր և կիրճեր
Սինագոգ (Ցարիցին, 1911)

**Սինագոգ Պորտ-Սաիդ փողոցում** (), տարածաշրջանային նշանակության ճարտարապետական հուշարձան, այժմ չգործող սինագոգ, Պորտ-Սաիդ փողոցի 11-ա հասցեում։ Այժմ՝ քաղաքային ֆիզիոթերապևտիկ պոլիկլինիկա։

Վոլգոգրադի մարզի դումայի 1997 թվականի հունիսի 5-ի թիվ 62/706 որոշմամբ հռչակվել է տարածաշրջանային նշանակության ճարտարապետական հուշարձան։

## Պատմություն
1905 թվականի օգոստոսի 24-ին Ցարիցինայի բնակիչները դիմեցին Սարատովի նահանգի շինարարության բաժնին՝ աղոթքի տուն կառուցելու խնդրանքով։ 1906 թվականի հունիսին առաջարկված ծրագիրը մերժվեց, քանի որ սխալներ էին թույլ տվել գմբեթի բեռի բաշխման համար։ Հունվարի 24-ին ծրագիրը բարեփոխվել և հաստատվել է, իսկ 1911 թվականին շինարարությունը ավարտվել է։

1926-1928 թվականներին կառուցվել է քարե ցանկապատով երկաթյա դարպաս։ Բացի այդ, կառուցվել է ճակատային դուռ, սալիկապատվել է մայթը, տնկվել է այգի։

1929 թվականի նոյեմբերի 17-ին Ստալինգրադի գործադիր կոմիտեի որոշմամբ սինագոգը փակվեց, որոշում կայացվեց այն ակումբին տալ։ Սակայն երկար ժամանակ դատարկ է մնացել։

## Ճարտարապետություն
Սինագոգը ուղղանկյուն նախագծով, նկուղով, հարուստ ճակատային ձևավորմամբ աղյուսե շինություն է։ Ճակատները բաժանված են երեք մասերի, որոնցից կենտրոնում գտնվողն ավելի լայն է, քան կողայինները։ Ստորին և վերին հարկաշարքերի միջև գոյություն ունի մոդուլոններով քիվ։ 
Սինագոգի կառուցման ժամանակ օգտագործվել են այդ ժամանակվա համար նոր մետաղական կոնստրուկցիաները (թուջե սյուներ, Մոնյեի կամարներ)։

## Գրականություն
* С.А. Аргасцева, Л.В. Гуренко. «Свод историко-архитектурного наследия Царицына-Сталинграда-Волгограда. (1589-2004гг.)». - «Панорама», 2004. - С. 168. - 240 с.
* В. В. Серебряная. Культовое зодчество Волгоградской области. - 2002. - С. 159-161. - 336 с.

## Պատկերասրահ

Second Tsaritsyn Synagogue 001.jpg
Табличка на здании царицынской синагоги.jpg
Синагога на Порт-Саида.jpg
Синагога на Порт Саида 3.jpg
Элемент здания бывшей синагоги в Волгограде.JPG
Ограда с воротами синагоги в центре Волгограда 001.JPG


## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:1911 հիմնադրումներ Ռուսաստանում
Կատեգորիա:Ռուսաստանի մշակութային ժառանգություն
Կատեգորիա:Վոլգոգրադի տեսրժանություններ
Պրիկլոնսկայայի-Լևաշովի-Կիլդյուշևսկու դաստակերտ

**Ն. Ն. Պրիկլոնսկայայի-Վ. Յ. Լևաշովի-Ն. Պ. Կիլդյուշևսկու դաստակերտ** (), շենք Մոսկվայի կենտրոնում (Արխանգելսկի նրբանցք, տուն 10, շինություն 2)։ XVII դարի վերակառուցված ապարանք է։ Շենքն ունի մշակութային ժառանգության դաշնային նշանակության օբյեկտի կարգավիճակ։

## Պատմություն
Արխանգելսկի նրբանցքի ապարանքը կառուցվել է XVII դարի վերջին։ XVIII դարի սկզբին այն պատկանել է նպարապետ Դումաշևին։ 1763 թվականին ապարանքը գնել են Պրիկլոնսկի եղբայրները։ Նրանց օրոք դաստակերտում գործել է Փրկչի տնային եկեղեցին։ XIX դարի սկզբին ապարանքը պատկանել է բրիգադավար Վասիլի Յակովլևիչ Լևաշովին (1747-1831)։ Նրա օրոք 1834 թվականին ապարանքին վերնակառուցվել է երկրորդ՝ քարե հարկ (նախկին փայտե հարկն այրվել էր 1812 թվականի հրդեհի ժամանակ)։ Դրանից հետո ապարանքի սեփականատեր է դարձել շտաբս-կապիտան Ն. Պ. Կիլդյուշևսկին՝ բժիշկ Պավել Կիլդյուշևսկու հայրը։ Նրա օրոք են վերափոխվել են հատակագծումն ու ներսույթները։ XIX երկրորդ կեսին - XX դարի սկզբին շենքում եղել են բնակարաններ, որոնք հանձնվել են վարձակալությամբ։ 1862 թվականին դրանցից մեկը վարձակալել է ապագա իրավաբան Անատոլի Կոնին, դա նրա առաջին բնակարանն էր Մոսկվայում։

Խորհրդային տարիներին շենքում տեղակայված էին բնակարաններ։ 1930-ական թվականներին շրջանառվում էր շենքը քանդելու և տեղում տպարան կառուցելու նախագիծ, սակայն այն չի իրագործվել։ 2014 թվականին շենքը վերականգնվել է։ Ներկայումս այն զբաղեցնում է Ռուսական ռազմապատմական ընկերությունը։ Շենքի դիմացի բակում, այսպես կոչված, «Զորահրամանատարների պուրակում», տեղադրվել են բազմաթիվ հուշարձաններ և կիսանդրիներ։

## Ճարտարապետություն
Ապարանքի երկհարկանի շենքը կառուցված է մեծ չափերի աղյուսից։ Հարևան տան հետ (Արխանգելսկի նրբանցք, տուն 10, շինություն 1) այն միանում էր սրահով։ Արխանգելսկի նրբանցքի կարմիր գծին կանգնած է շենքի կողաճակատը, որը կցակառուցվել է ավելի ուշ։ Գլխավոր ճակատը նայում է դեպի Պոտապովսկի նրբանցքը և նրանից տարանջատված է գլխավոր բակով։ Շենքի ճակատները զարդարված են ուշ կլասիցիզմի ոճով։ Ապարանքի սկզբնական դեկորը (քիվերի կողաշարվածքը, աղյուսե երեսկալները) մասնակիորեն կորսվել է և թաքնված է սվաղի տակ։ Գլխավոր մուտքի կողքին բացվել է ողնուցաձև ավարտով բնօրինակ երեսկալի մի հատված։ Առաջին հարկում և նկուղում պահպանվել են հնագույն թաղերը։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Մոսկվայի շենքեր և կառույցներ
Ազիզ Բուհադուզ

**Ազիզ Բուհադուզ** (), մարոկկացի ֆուտբոլիստ, 2-րդ Բունդեսլիգլայի «Սանկտ Պաուլի» ակումբի և Մարոկկոյի հավաքականի հարձակվող։

## Ակումբային կարիերա
Բուհադուզը ծնվել է Մարոկկոյի Բերկան քաղաքում։ Երբ նա եղել է մեկ տարեկան․ նրա ընտանիքը տեղափոխվել է հարավային Հեսսենի Դիտցենբախ քաղաք, որտեղ նա սկսել է իր կարիերան «Դիտցենբախ» ակումբում։

Ըստ SpVgg Neu-Isenburg-ի՝ 2006 թվականին նա միացել է «Ֆրանկֆուրտ» ակումբին, որն այդ ժամանակ հանդես էր գալիս Հեսսենի Օբերլիգայում։ 2009 թվականի փետրվարին մեկուկես տարի ժամկետով վարձավճարային հիմունքներով տեղափոխվել է «Էրցգեբիրգե» ակումբ։

2011 թվականին Բուհադուզը միացել է «Վեհեն Վիսբադենին» ազատ տրանսֆերով։ Ակումբի կազմում իր առաջին գոլը խփել է «Օսնաբրյուկ» ակումբի դեմ խաղում։ 2012 թվականի ամռանը նա համաձայնել է դադարեցնել իր պայմանագիրը, որը նախատեսված էր մինչև 2013 թվականի վերջը։

2013 թվականի սեպտեմբերին Բուհադուզը տեղափոխվել է «Բայեր Լևերկուզենի» պահեստային կազմ «Վիկտորիա Քյոլնի» պայմանագրի ավարտից հետո։ Նա խփել է 24 գոլ «Արևմուտք» տարածաշրջանային լիգայի 27 խաղերում։

2014 թվականի մայիսի 5-ին նա երկու տարվա պայմանագիր է կնքել «Զանդհաուզենի» հետ։

2016 թվականի ապրիլին Բուհադուզը համաձայնել է երեք տարի ժամկետով պայմանագիր կնքել «Սանկտ Պաուլիի» հետ։

## Միջազգային կարիերա
Բուհադուզը ծնվել է Մարոկկոյում, սակայն մեծացել է Գերմանիայում, այդ պատճառով իրավունք ունի խաղալու այդ երկու երկրների ազգային հավաքականներում։ Մարոկկոյի ազգային հավաքականի կազմում իր նորամուտը կատարել է Ալբանիայի հետ ընկերական խաղում, որը կայացել է 2016 թվականի օգոստոսին և ավարտվել 0-0 հաշվով։ Մեկ ամիս հետո նա խփել է իր առաջին գոլը իր երկրի համար՝ աչքի ընկնելով Աֆրիկայի ազգերի գավաթի խաղարկության՝ Սան Տոմե և Պրինսիպիի դեմ խաղում։

2018 թվականի մայիսին ընդգրկվել է Մարոկկոյի հավաքականի կազմում (23 խաղացող)՝ մասնակցելու Ռուսաստանում կայանալիք 2018 թվականի աշխարհի առաջնությանը։ Նա խփել է ինքնագոլ Իրանի դեմ խաղում, որն ավարտվել է Մարոկկոյի պարտությամբ։

## Կարիերայի վիճակագրություն
### Միջազգային
:**

### Միջազգային գոլեր
:*Մարոկկոյի հավաքականի կազմում խփած գոլերը և արդյունքները*։
 

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Ազիզ Բուհադուզի էջը fussballdaten.de կայքում (գերմ․)
* Ազիզ Բուհադուզի էջը WorldFootball.net կայքում
* 

Կատեգորիա:2018 թվականի ֆուտբոլի աշխարհի առաջնության մասնակիցներ
Կատեգորիա:Մարոկկացի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Մարոկկոյի հավաքականի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Սանկտ Պաուլիի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Տղամարդկանց ֆուտբոլի հարձակվողներ
Ադրբեջանի բժշկության թանգարան

**Ադրբեջանի բժշկության թանգարան** (), Ադրբեջանի բժշկական թանգարան։ Հիմնադրվել է 1984 թվականին և գտնվում է Ադրբեջանի մայրաքաղաք Բաքվում։ Թանգարանը պաշտոնապես գործում է 1986 թվականի հունվարի 29-ից։

## Թանգարանի մասին
Թանգարանը գտնվում է Բաքվի Նաջաֆկուլի Ռաֆիև փողոցում։ 1996 թվականին թանգարանը գրանցվել է Ադրբեջանի մշակույթի նախարարության մասնավոր թանգարանների ցուցակում։ Թանգարանի նպատակն է նաև հավաքել, պահպանել, ցուցադրել և սերունդներին փոխանցել Ադրբեջանիի բժշկական մշակութային ժառանգությունը հանդիսացող նյութական և հոգևոր արժեքները։

## Ցուցադրություն
Թանգարանի հավաքածուն կազմված է մոտ 24 000 նմուշից, որոնց թվում են բժշկության մեջ օգտագործվող տարատեսակ հնագույն սարքեր, հայտնի բժիշկների լուսանկարներ, շատ տարվա պատմություն ունեցող գանգեր և ոսկրեր, հազարամյակներ առաջ օգտագործվող սափորներ, հին բժշկական գրքեր և բժշկության պատմությունը լուսաբանող շատ այլ նյութեր։ Թանգարանը ունի 6 դահլիճ։ Առաջին դահլիճում ցուցադրվում է XII դարի արևելքի ամենամեծ գիտնականներից մեկի՝ Աբու Ալի իբն Սինայի կիսանդրին և նրա «Բժշկական գիտության մասին» գրքի նկարը։ Այս դահլիճում առանձնանում է նաև Հիպոկրատի կիսանդրին, որը գիտական բժշկության հիմքն է։ Երկրորդ դահլիճում ցուցադրվում է միջնադարյան վիրաբուժական գործիքներ, XIII-XIX դդ. Ադրբեջանցի բժիշկների պատկերները։ Երրորդ դահլիճում ցուցադրվում են 20-րդ դարի սկզբին պատկանող  բժշկական նյութերը։ Չորրորդ դահլիճում կա Ադրբեջանի ժողովրդավարական հանրապետության ժամանակի  բժշկական ցուցահանդես։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:1984 հիմնադրված թանգարաններ
Կատեգորիա:Բաքվի թանգարաններ
Կատեգորիա:Բժշկության թանգարաններ