Հանդիսությունների զգեստ

**Հանդիսությունների զգեստ**, երկար զգեստ, որը սովորաբար կրում են պաշտոնական առիթների ժամանակ: Նման զգեստները սովորաբար կրում են երեկոյան ձեռնոցների հետ: Երեկոյան զգեստները սովորաբար պատրաստվում են շքեղ գործվածքներից, ինչպիսիք են շիֆոնը, վելվետը, սատինը կամ օրգանդան: Բամբակը շատ տարածված նյութ է  երեկոյան զգեստներ կարելու համար: Այնուամենայնիվ, չնայած այս տերմինները հաճախ օգտագործվում են փոխադարձաբար,  տոնահանդեսի զգեստներն ու երեկոյան զգեստները տարբերվում են նրանով, որ տոնահանդեսի զգեստը միշտ ունի լիարժեք շրջազգեստ և հարմարեցված կորսետ, մինչդեռ երեկոյան զգեստը կարող է ունենալ ցանկացած տեսք՝ դասական, ջրահարսի, բարձր ու լայն, A-ձևով կամ շեփորաձև։

## Պատմություն
**Վաղ ժամանակակից շրջանը**

Երեկոյան հագուստը կանանց համար, որը երբեմն կոչվում էր նաև պալատական հագուստ, ծագել է 15-րդ դարում՝ Բուրգունդիայի պալատի համբավի և նրա  նորաձևության պատասխանատու ղեկավար Ֆիլիպ Մեծի օրոք: Կոստյումներ ստեղծելու համար ամենատարածված նյութը բուրդն էր՝ տարբեր հյուսվածքներով: Ճոխ գործվածքները և մանրաթելերը սովորաբար համարվում էին ազնվականության նշան, և  հագուստը օգտագործվում էր սոցիալական  դիրքն ընդգծելու համար: Վերածննդի սկիզբը հսկայական կերպով փոխեց խիստ սոցիալական դասակարգային համակարգը՝ թույլ տալով հարուստ ազնվականներին և վաճառականներին ակնհայտորեն ցուցադրել իրենց հաջողությունները: Բամբակի  հյուսման արվեստը հաստատվեց Միջերկրական ծովի տարածաշրջանում մոտ 1400 թվականին, և արդյունքում բամբակի  հյուսվածքները դարձան նորաձև այն մարդկանց համար, ովքեր կարող էին իրենց թույլ տալ դրանք կրել: Պալատական պարահանդեսների և նմանատիպ տոնակատարությունների համար զգեստները հաճախ պատրաստվում էին մանրամասն հյուսված բամբակից և զարդարվում էին թանկարժեք մորթիներով՝ հագուստ կրողի սոցիալական դիրքն ընդգծելու համար:

16-րդ և 17-րդ դարերի կենսուրախ պալատական կյանքը, որը կենտրոնացած  էր արվեստի, գրականության ու երաժշտության վրա, նպաստավոր միջավայր ստեղծեց կանացի պաշտոնական հագուստի զարգացման համար։ Ընտիր ընթրիքները, պարերը և թատերական ներկայացումները հնարավորություն էին տալիս նորաձև կանանց ցուցադրել իրենց շքեղությունը։ Իտալական Վերածննդի պալատները Եվրոպայում ոճի և էլեգանտության կենտրոններն էին։ Բարոկկոյի դարաշրջանի գալուստով նորաձևությունը սկսեց կենտրոնանալ Ֆրանսիայի և Լուի XIV-ի պալատի վրա։

17-րդ դարի պալատական զգեստները բնորոշվում էին ծալքավոր շրջազգեստներով՝ երկար վզաթելերով, կիպ կորսետներով, թավշյա դեկոլտեներով, որոնք զարդարված էին ժանյակներով, ինչպես նաև ասեղնագործված, ժանյակներով ու ժապավեններով զարդարված լայնաթևերով։ Շքեղ զգեստները պատրաստվում էին բարձրարժեք մետաքսե գործվածքներից, ինչպիսիք էին ատլասը, տաֆտան և թավիշը։

Այս ամբողջ ժամանակահատվածում բալային կամ երեկոյան զգեստը նույնացվում էր պալատական հագուստի հետ, քանի որ պարահանդեսները անցկացվում էին արքունիքում կամ ազնվական պալատներում և սրահներում, որտեղ նրանք կրկնօրինակում էին վերջին նորաձևությունները։

18-րդ դարի վերջից սկսած «երեկոյան կամ պարահանդեսային զգեստ» տերմինը սկսեց կիրառվել, քանի որ պարահանդեսներն ու պաշտոնական պարերը դադարեցին լինել միայն պալատականների և արիստոկրատների մենաշնորհը։ Սա պայմանավորված էր Ֆրանսիական հեղափոխությամբ, որը ամրապնդեց վերին միջին և բարձր խավի քաղաքացիների տեղը բարձր հասարակության մեջ։

Երեկոյան հագուստի համար տարածված ուրվագիծը, ինչպես նաև ցերեկային հագուստի համար, բարձր գոտկատեղով Էմպիր կամ Ռեգենսյան ոճի զգեստն էր։ Երեկոյան տարբերակները բնորոշվում էին ավելի բաց դեկոլտեով, կարճ թևքերով, ինչպես նաև շքեղ գործվածքներով և ասեղնագործությամբ։

**19-րդ և 20-րդ դարեր**

Երեկոյան ոճը 19-րդ դարում զգալիորեն փոխվեց՝ զարգանալով վաղ տասնամյակների համեմատաբար պարզ, դասական ոգեշնչված ձևերից դեպի աստիճանաբար ընդլայնվող շրջազգեստներ և երբեմն նաև թևքեր (1830-1840-ականներ)։ Այս ժամանակահատվածում ոճերը բազմազան էին. 1830-ականներին տարածված էին լայնաթև զգեստները, 1840-ականներին՝ ուսերից իջնող լայն թևերով, 1850-ականներին՝ խորը դեկոլտեով, 1860-ականներին՝ ցածր դեկոլտեով և կարճաթև, 1870-ականներին՝ երկար ու նեղ, 1880-ականներին՝ առանց թևքերի, բաց դեկոլտեով և  ձեռնոցներով, իսկ 1890-ականներին՝ քառակուսի դեկոլտեով, նեղ իրանով («մրջյունի իրան») և երկար վզաթելերով շրջազգեստներով։

19-րդ դարում տարբերակում էին բարձր դեկոլտեով  զգեստները՝ պաշտոնական ընթրիքների և երեկույթների համար, երեկոյան զգեստները՝ պարահանդեսների և թատերական միջոցառումների համար, և բալային զգեստները՝ ամենահանդիսավոր առիթների, այդ թվում՝ պարահանդեսների և օպերայի համար։
**Ժամանակակից նորաձևություն**

Այսօր երեկոյան զգեստները ներկայացված են տարբեր ուրվագծերով և նույնիսկ տարբեր երկարություններով, սակայն լայն շրջազգեստով բալային զգեստը շարունակում է մնալ հանդիսավորության գագաթնակետը։ Երեկոյան զգեստները կրում են տարբեր կիսապաշտոնական սև փողկապով (և երբեմն սպիտակ փողկապով) միջոցառումներին՝ ներառյալ պաշտոնական ընթրիքները, օպերայի և թատրոնի պրեմիերաները, պաշտոնական պարերը, երեկոյան հարսանյաց ընդունելությունները և բարեգործական պարահանդեսները։

## Տես նաև
* Հարսանեկան զգեստ

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Evening Dresses at Chicago History Museum Digital Collection 

Կատեգորիա:18-րդ դարի եվրոպական նորաձևություն
Կատեգորիա:20-րդ դարի նորաձևություն
Կատեգորիա:Հագուստ
Կատեգորիա:Հագուստի պատմություն
Կատեգորիա:Նորաձևություն