open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Իսրայելցիներ

**Իսրայելցիներ** (, *Յիսրա'ելիմ*), Իսրայելի պետության քաղաքացիություն ունեցող անձինք։ Չնայած որ Իսրայելը պաշտոնապես «հրեական պետություն» է հռչակված, նա ունի բազմազգ հասարակություն։ Պետության խոշորագույն էթնիկ խումբն են իսրայելցի հրեաները, արաբները (հիմնականում մուսուլման, բայց կան նաև փոքր թվով քրիստոնյա արաբներ), ինչպես նաև դրուզերը, հայերը և չերքեզները։

## Տես նաև
* Իսրայելի բնակչություն
* Իսրայելի մշակույթ

## Արտաքին հղումներ
*BBC News | Իսրայելի ժամանակակից իմիգրանտները
*BBC News | Israel faces Russian brain drain
*Kehilot | Secular & Religious Jewish Communities of Israel 
*Իսրայելի վիճակագրության կենտրոնական բյուրո 

Կատեգորիա:Իսրայելի հասարակություն
Եբրայերեն Վիքիպեդիա

**Եբրայերեն Վիքիպեդիա** (), Վիքիպեդիայի եբրայերեն բաժինը։

## Վիճակագրություն
Այսօր՝    թվականին Վիքիպեդիայի եբրայերեն բաժինը ունի  ։ Գրանցված է  , նրանցից  կատարել են գոնե մեկ խմբագրում անցած 30 օրվա ընթացքում, իսկ   ունի ադմինիստրատորի կարգավիճակ։ Ընդհանուր խմբագրումների թիվը հատում է -ը։

### Խորություն

Վիքիպեդիայի որակը, ընդհանուր առմամբ, կանխորոշել դժվար է։ Առանձին լեզվական բաժինների զարգացվածության հարաբերական ցուցանիշներից մեկը, որն առաջարկվել է դեռևս 2006 թվականին, այսպես կոչված «խորություն»-ն է։ «Խորություն»-ը հաշվարկելիս հաշվի է առնվում ծառայողական էջերի և լեզվական բաժնի ընդհանուր հոդվածների քանակի հարաբերակցությունը, ինչպես նաև յուրաքանչյուր հոդվածի խմբագրումների միջին քանակը։ Եբրայերեն Վիքիպեդիան այդ ցուցանիշով զիջում է միայն Անգլերեն և Սերբախորվաթերեն Վիքիպեդիաներին.։

## Արտաքին հղումներ
* ויקיפדיה העברית Եբրայերեն Վիքիպեդիայի կայքը

## Տես նաև
* Իդիշերեն Վիքիպեդիա
## Ծանոթագրություններ

Եբրայերեն
Կատեգորիա:Եբրայերեն
Կատեգորիա:2003 հայտ եկած կայքեր
Գեորգի Շերմադինի

**Գեորգի Շերմադինի** (վրաց.՝ *გიორგი შერმადინი*, ), վրաց պրոֆեսիոնալ բասկետբոլիստ, կենտրոնական։ Ներկայումս հանդես է գալիս Հունաստանի սուպեր լիգայի «Պանատինաիկոս» ակումբում։

Ծնվել է Վրաստանի Նատախտարի գյուղում։ Հասակը 2,16 մ է։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* NBA.com էջը 
* Euroleague.net էջը

Կատեգորիա:Վրացի բասկետբոլիստներ
Կատեգորիա:1989 ծնունդներ
Կատեգորիա:Ապրիլի 2 ծնունդներ
ՈՒԵՖԱ Չեմպիոնների Լիգա 2000-2001

**Չեմպիոնների Լիգա 2000-2001** մրցաշրջանը Չեմպիոնների Լիգայի պատմության մեջ 46-րդն էր։ Եզրափակիչն անց է կացվել Ջուզեպե Մեացա մարզադաշտում, Միլան, Իտալիա։ Եզրափակչում խաղում էին Բավարիա Մյունխեն ու Վալենսիան։ Բավարիա Մյունխենը 4-րդ անգամ նվաճեց տիտղոսը հաղթելով Վալենսիային։ Խաղի հիմնական և ավելացված ժամանակն ավարտվեց 1։1 հաշվով, նշանակվեց 11 մետրանոց հարվածներ։ Հետխաղյա 11 մետրանոցների արդյունքում հաղթեցին Բավարիայի ֆուտբոլիստները 5-4 հաշվով։

Կատեգորիա:ՈՒԵՖԱ Չեմպիոնների Լիգայի մրցաշրջաններ
Կատեգորիա:2000 ֆուտբոլում
Կատեգորիա:2001 ֆուտբոլում
Լա Լիգա 2012-13

**«Լա Լիգա 2012-13»**-ը Իսպանիայի ֆուտբոլի առաջնության Լա Լիգայի **82-րդ** առաջնությունն է։ Որում կատալոնական «Բարսելոնա» ֆուտբոլային ակումբը հռչակվեց ժամանանկից շուտ չեմպիոն։

## Մասնակիցներ (Ոչ բոլոր)

## Անցյալ մրցաշրջանի համեմատ փոփոխությունները
**Լա Լիգա մուտք գործած ակումբներ**
* Դեպորտիվո
* Սելտա
* Վալլադոլիդ

**[[Սեկունդա]] հեռացած ակումբները**
* Վիյառեալ
* Սպորտինգ Խիհոն
* Ռասինգ Սանտանդեր

## Աղյուսակ

## Ռմբարկուներ

## Առաջնության առաջատարները
* Տվյալները վերցվել են մայիսի 25-ին, 2013 թ.


ImageSize = width:800 height:80 
PlotArea  = left:20 right:30 bottom:40 top:0
Period     = from:1 till:38.7
ScaleMajor = unit:year increment:1 start:1

TimeAxis = orientation:hor format:yyyy

Colors =  
  id:Barcelone value:darkblue
  id:Málaga value:blue
  id:AtléticoMadrid value:red
  id:RealMadrid value:rgb(0.90,0.90,0.90)
  
PlotData= 
  bar:Leaders width:15 mark:(line,white) align:left fontsize:S 
  from:01 till:38 shift:(-31,15) text:"Բարսելոնա" color:Barcelone
  

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:2012 ֆուտբոլում
Կատեգորիա:2013 ֆուտբոլում
Լա Լիգա 2012-13
Կործանողը

**«Կործանողը» **(), ռեժիսոր Մարկո Բրամբիլայի ֆիլմերից, որի գլխավոր դերերը մարմնավորում են Սիլվեսթր Ստալոնեն, Ուեսլի Սնայփսը, Սանդրա Բուլոկը, Նայջել Հոտորնը, Բենջամին Բրեթը, Բոբ Գանթոնը, Գլեն Շեդիքսը, Դենիս Լիրին, Գրանդ Լ. Բուշը, Փոթ Սկիփերը։

## Սյուժե
2032 թվականին կրիո-բանտից 35 տարվա սառեցումից հետո վերակենդանանում է ամենավտանգավոր հանցագործներից մեկը՝ Սայմոն Ուեսթը և նա որոշում է մի հարվածով ամեն տեսակ բռնություններից ազատ Լոս Անջելեսը վերցնել իր բռի մեջ։ Ներկայիս քաղաքակրթությունը չկարողանալով այլևս համակերպվել Ֆենիքսի արարքների հետ, կառավարության որոշումով ման են գալիս 90-ականների ոստիկանների, ով Ֆենիքսի ժամանակակիցն է։ Դրա համար նրանք վերակենդանացնում են կրիո-բանտում գտնվող ոստիկանության սերժանտ Ջոն Սպարտանին, որին ոչ արդարացի կերպով բանտ են գցել Ֆենիքսի հետ հերթական պայքարից հետո։

## Դերերում

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* 
* 

Կատեգորիա:1990-ականների ամերիկյան ֆիլմեր
Կատեգորիա:1990-ականների անգլերեն ֆիլմեր
Կատեգորիա:1993 ֆիլմեր
Կատեգորիա:Warner Bros. ֆիլմեր
Կատեգորիա:Ամերիկյան գիտաֆանտաստիկ էքշն ֆիլմեր
Կատեգորիա:Ամերիկյան էքշն կինոկատակերգություններ
Կատեգորիա:Ամերիկյան թրիլեր ֆիլմեր
Կատեգորիա:Ամերիկյան մարտաֆիլմեր
Կատեգորիա:Ամերիկյան քրեական ֆիլմեր
Կատեգորիա:Ամերիկյան ֆանտաստիկ ֆիլմեր
Կատեգորիա:Կալիֆոռնիայում նկարահանված ֆիլմեր
Կատեգորիա:Հակաուտոպիական ֆիլմեր
Կատեգորիա:Մարկո Բրամբիլայի ֆիլմեր
Կատեգորիա:Ֆիլմեր, որոնց գործողությունները տեղի են ունենում Լոս Անջելեսում
Կատեգորիա:Ֆիլմեր, որոնց գործողությունները տեղի են ունենում ապագայում
Կատեգորիա:Ֆիլմեր, որոնց գործողությունները տեղի են ունենում 2032 թվականին
Կատեգորիա:Ֆիլմեր, որոնց գործողությունները տեղի են ունենում 1996 թվականին
Հավերժ վիշապներ

**«Հավերժ վիշապներ» **(), ռեժիսորներ Սամո Հունգի և Կորի Յուենի համատեղ ֆիլմը, որի գլխավոր դերերը մարմնավորում են Ջեքի Չանը, Սամո Հունգը, Յուեն Բյաոն, Պոլին Ենգը, Դիննի Յիպը, Յուեն Վան, Բենի Ուրկիդեզը, Քրիստալ Կվոկը, Ֆանգ Վուն, Դիկ Վեյը։

## Սյուժե
Թմրանյութեր արտադրող գաղտնի գործարանը փչացնում է տեղի փոքրիկ լճակի էկալոգիան։ Լճակի տիրուհին՝ գեղեցկուհի Լաոն, դատական գործ է հարուցում նարկոմաֆիայի դեմ։ Տաղանդավոր փաստաբան Ջոնի Լոն կոռումպացված իշխանությունների հրամանով դատում պետք է պաշտպանի նարկոմաֆիայի շահերը։ Փաստաբանն իր ընկերների հետ սկսում է գաղտնի հետաքննել մաֆիայի գործողությունները։

## Դերերում

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* 
* 

Կատեգորիա:1988 ֆիլմեր
Կատեգորիա:Կինոկատակերգություններ
Կատեգորիա:Կորի Յուենի ֆիլմեր
Կատեգորիա:Հոնկոնգյան ֆիլմեր
Կատեգորիա:Մարտաֆիլմեր
Կատեգորիա:Մելոդրամաներ
Կատեգորիա:Սամո Հունգի ֆիլմեր
ABC (ծրագրավորման լեզու)

**ABC**, ընդհանուր նշանակության իմպերատիվ, գործընթացային, կառուցվածքային բարձր մակարդակի ծրագրավորման լեզու և IDE, որոնք մշակվել են 1987 թ․-ին Նիդերլանդների Մաթեմատիկայի և ինֆորմատիկայի կենտրոնում։

ABC-ն ի սկզբանե ստեղծվել է այն նույն նպատակով, ինչի համար ստեղծվել են BASIC, Pascal և AWK լեզուները։ Այն նախատեսված չէր համակարգային ծրագրավորման համար։ Այն պետք է ծառայեր որպես ծրագրավորման լեզվի ուսուցման և ոչ ծրագրավորողների կողմից ամենօրյա աշխատանքում խնդիրների լուծման համար։

## Հատկություններ
ABC լեզուն աջակցում է վերևից ներքև ծրագրավորման նմուշը։

ABC-ն ունի միայն հինգ հիմնական տվյալների տիպեր, որոնք նախօրոք հայտարարման կարիք չունեն։ Տվյալների տիպերն ապահովում են հանրահաշվական անվերջ ճշտություն, տողերի և ցուցակների անսահմանափակ երկարություններ, ինչպես նաև այլ հնարավորություններ, որոնք հեշտացնում են նորեկների աշխատանքը։

ABC-ով գրված ծրագրերը չեն կարող ուղղակիորեն աշխատել ֆայլային համակարգի կամ օպերացիոն համակարգի ֆունկցիաների հետ։

Լեզվի ստեղծողներն պնդում են, որ ABC-ով գրված ծրագրերն մոտ չորս անգամ ավելի փոքր են ծավալով, քան նույն գործողություններն կատարող ծրագրերը՝ գրված C կամ Pascal ծրագրավորման լեզուներով։ Միևնույն ժամանակ դրանք հեշտ ընթեռնելի են։

ABC-ի պաշտոնական IDE-ն ներառում է խմբագրիչը, ինտերպրետատորն ու կոմպիլյատորը, որոնք հասանելի են UNIX-ի, Linux-ի, Microsoft Windows/DOS-ի, Atari-ի և Macintosh-ի համար։

## Օրինակ
Ծրագիր, որը վերադարձնում է փաստաթղթում բառերի քանակը։

```c
PUT {} IN collection
FOR line IN document:
 FOR word IN split line:
  IF word not.in collection:
   INSERT word IN collection
 RETURN collection
```


## Հետաքրքիր փաստեր
ABC-ն հաճախ կապում են Python-ի հետ, քանի որ վերջինիս մշակողը՝ Գվիդո վան Ռոսումը, նախնական շրջանում աշխատում էր ABC լեզվի ստեղծման վրա։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* A Short Introduction to the ABC Language (ABC լեզվի կարճ ներկայացումը)
* ABC Programmer’s Handbook  (ABC։ Ծրագրավորողի ուղեցույց)

Կատեգորիա:Ծրագրավորման լեզուներ
Հաշվեհարդար Բրոնքսում

**«Հաշվեհարդար Բրոնքսում» **() ռեժիսոր Սթենլի Թոնգի ֆիլմերից, որի գլխավոր դերերը մարմնավորում են Ջեքի Չանը, Անիտա Մուին, Ֆրանսուազա Յիպը, Բիլ Տունը, Մարկ Էկերսթրիմը, Գարվին Կրոսը, Մորգան Լամը, Էյլեն Սիթը, Չան Ման Չինգը, Ֆրեդ Անդրուչին։

## Սյուժե
Հոնկոնգյան ոստիկան Կեունգը Ամերիկա է գալիս իր հորեղբոր մոտ՝ հարսանիքին մասնակցելու համար։ Հորեղբայրը իր խանութը վաճառել է մի գեղեցիկ չինուհու, տեղյակ չպահելով վերջինիս, որ խանութի վրա ավազակային հարձակում է սպասվում։ Կեունգն, իհարկե, սատար կանգնեց գեղեցկուհի բիզնես լեդիին։ Բայց դրանով Կեունգի և ավազակների հակամարտությունը չի ավարտվում, քանի որ ավազակները սկսում են որոնել իրենց կորցրած ադամանդները։

## Դերերում

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* 
* 

Կատեգորիա:1990-ականների անգլերեն ֆիլմեր
Կատեգորիա:1995 ֆիլմեր
Կատեգորիա:Թրիլեր ֆիլմեր
Կատեգորիա:Կանադական կինոկատակերգություններ
Կատեգորիա:Կանադական մարտաֆիլմեր
Կատեգորիա:Կանադական քրեական ֆիլմեր
Կատեգորիա:Հոնկոնգյան ֆիլմեր
Կատեգորիա:Ստենլի Տոնգի ֆիլմեր
Կատեգորիա:Վանկուվերում նկարահանված ֆիլմեր
Կատեգորիա:Ֆիլմեր, որոնց գործողությունները տեղի են ունենում Նյու Յորքում
Պիկ ժամ

**«Պիկ ժամ» **(), ռեժիսոր Բրեթ Ռետների ֆիլմերից, որի գլխավոր դերերը մարմնավորում են Ջեքի Չանը, Քրիս Թաքերը, Էլիզաբեթ Պենյան, Թոմ Ուիլկինսոնը, Մարկ Ռոլստոնը, Ֆիլիպ Բեյքեր Հոլը, Քեն Լյունը, Ցի Ման, Ռոբերտ Լիտմանը, Մայքլ Չոուն։

Լոս Անջելեսում չարագործները գողանում են չինական դեսպանի փոքրիկ աղջկան, որին Հոնկոնգում կունգ ֆու է սովորեցրել քննիչ Լին։ Կոնսուլը Լիին կանչում է Ամերիկա, որպեսզի վերջինս մասնակցի աղջկան ազատագրելու միջոցառմանը։ ԴՀԲ-ի գործակալները ոստիկանությունից ուզում են ամենաանպիտան աշխատակցին, որպեսզի վերջինս չինացուն ցույց տա Ամերիկայի տեսարժան վայրերը և չխառնվեն իրենց գործերին։ Իսկ այդ անձը Կարտերն է, որն ամենաշատախոս ոստիկանն է։ Որոշ տարձայնություններից հետո երկու ոստիկանները լրջորեն գործի են անցնում, որպեսզի ազատագրեն աղջկան։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* 
* 

Կատեգորիա:1990-ականների ամերիկյան ֆիլմեր
Կատեգորիա:1990-ականների անգլերեն ֆիլմեր
Կատեգորիա:1998 ֆիլմեր
Կատեգորիա:Spyglass Entertainment ֆիլմեր
Կատեգորիա:Ամերիկյան էքշն կինոկատակերգություններ
Կատեգորիա:Ամերիկյան թրիլեր ֆիլմեր
Կատեգորիա:Ամերիկյան կինոկատակերգություններ
Կատեգորիա:Ամերիկյան մարտաֆիլմեր
Կատեգորիա:Ամերիկյան քրեական ֆիլմեր
Կատեգորիա:Բադի մուվի
Կատեգորիա:Բրեթ Ռետների ֆիլմեր
Կատեգորիա:Լոս Անջելեսում նկարահանված ֆիլմեր
Կատեգորիա:Նյու Լայն Սինեմայի ֆիլմեր
Կատեգորիա:Ֆիլմեր, որոնց գործողությունները տեղի են ունենում Լոս Անջելեսում
Կատեգորիա:Ամերիկյան բադի մուվի կինոկատակերգություններ
Կատեգորիա:Ֆիլմեր, որոնց գործողությունները տեղի են ունենում 1997 թվականին
Հարություն Շամշինյան

**Հարություն Իսահակի Շամշինյան** (), հայ նկարիչ։

## Կենսագրություն
1874-1877 թվականներին սովորել է Գեղարվեստը խրախուսող կովկասյան ընկերության նկարչական դպրոցում, 1877-1882 թվականներին՝ Սանկտ Պետերբուրգի գեղարվեստի ակադեմիայում։ 1883 թվականին կատարելագործվել է Փարիզում, Մյունխենում, Վենետիկում։

1884 թվականից հաստատվել է Թիֆլիսում, դասավանդել Ներսիսյան, Գայանյան և Սուրբ Նշան դպրոցներում, մշակել նկարչության դասավանդման ծրագրեր, կազմել և հրատարակել գծագրության ու հեռանկարի ձեռնարկ։

Շամշինյանի արվեստին (կենցաղային ժանրի կտավ, բնանկար, դիմանկար) բնորոշ է իրականության հավաստի վերարտադրումը («Հին Թիֆլիս», 1887, «Շեյթան բազար», 1890, «Սանահինի կամուրջը», 1899, «Լեռնցիների դադարը», 1902, «Նկարչի մոր դիմանկարը» և այլն։ Շամշինյանի հայ իրականության մեջ առաջիններից է, որ ստեղծել է օֆորտի տեխնիկայով գրաֆիկ, թերթեր (Պ. Պ. Չիստյակովի, Խ. Աբովյանի դիմանկարները, «Փոստատան բակում» բնանկարը)։

Անհատական ցուցահանդեսներ՝ Թիֆլիսում (1913), մահվան 40-րդ տարելիցին՝ Երևանում (1954)։ Շամշինյանի գործերից պահվում են Հայաստանի ազգային պատկերասրահում (նաև Շամշինյանի դիմանկարը, գործ՝ Մ. Վռուբելի, 1883), Թբիլիսիի պատմաազգագրական և թատերական թանգարաններում։

## Գրականություն
* Շիշմանյան Ռ., Բնանկարն ու հայ նկարիչները, Երևան, 1958։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
*Հարություն Շամշինյան 

Կատեգորիա:Հայ նկարիչներ
Կատեգորիա:1856 ծնունդներ
Կատեգորիա:Փետրվարի 9 ծնունդներ
Կատեգորիա:1914 մահեր
Կատեգորիա:Փետրվարի 1 մահեր
Կատեգորիա:Թբիլիսի քաղաքում ծնվածներ
Կատեգորիա:Թբիլիսի քաղաքում մահացածներ
Կատեգորիա:Նկարիչներ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Սանկտ Պետերբուրգի գեղարվեստի ակադեմիայի շրջանավարտներ
Կատեգորիա:Խոջիվանքի գերեզմանատանը թաղվածներ
Քրիս Փայն

**Քրիստոֆեր Ուայթլոու «Քրիս» Փայն** (, ), ամերիկացի դերասան։ Սկսել է նկարահանվել 2003 թվականից։ Իրեն համարում է ագնոստիցիզմի հետևորդ։ Կրթության մի մասը ստացել է Անգլիայի Լիդս քաղաքում։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:1980 ծնունդներ
Կատեգորիա:21-րդ դարի ամերիկացի տղամարդ դերասաններ
Կատեգորիա:Ամերիկացի տղամարդ թատերական դերասաններ
Կատեգորիա:Ամերիկացի տղամարդ կինոդերասաններ
Կատեգորիա:Ամերիկացի տղամարդ հեռուստատեսային դերասաններ
Կատեգորիա:Ամերիկացի տղամարդ հնչյունավորողներ
Կատեգորիա:Լոս Անջելես քաղաքում ծնվածներ
Էմի Ադամս

**Էմի Լու Ադամս** (, ), ամերիկացի դերասանուհի և երգչուհի է։  Վեց անգամ ներկայացված է եղել Օսկարի, Ստացել է երկու Ոսկե գլոբուս - ի մրցանակ  Խաբեություն ամերիկյան ձևով  և Մեծ աչքեր ֆիլմերում մարմնավորած դերերի համար։

Էմին իր դերասանական կարիերան սկսեց տարբեր  թատրոններում կատարելով դերեր   մյուզիքլների և թեթև կատակերգությունների բեմադրություններում, 1999   տեղի ունեցավ նրա կինոդեբյուտը, երբ մեծ էկրաններ բարձրացավ     «Սպանող գեղեցկուհիները» սև կատակերգությունը։  2002-ին  Ադամսը նկարահանվել է որպես Բրենդա «Բռնիր ինձ, եթե կարող ես» ֆիլմում։  Այնուամենայնիվ իրական հայտնության հասավ 2005 թվականին մարմնավորելով  Էշլի Ջոնսթենի դերը  անկախ «Հունիսյան բզեզ» ֆիլմում որը  արժանացավ  կինոքննադատների կողմից գովեստի խոսքերի, այս դերի  համար նա աառաջադրվել է Օսկարի ` «Երկրորդ պլանի լավագույն դերասանուհի» անվանակարգում։

2007-ին Disney Studios- ի արտադրած «Կախարդվածը» ֆիլմը  որտեղ Ադամսը նկարահանվեց որպես արքայադուստր Ժիզել կոմերցիոն հաջողությունների հասավ և արժանացավ քննադատների դրական կարծիոներին,այս դերը  նրան բերեց Ոսկե գլոբուս մրցանակի անվանակարգում։

## Ֆիլմագրություն

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:1974 ծնունդներ
Կատեգորիա:20-րդ դարի ամերիկացի դերասանուհիներ
Կատեգորիա:21-րդ դարի ամերիկացի դերասանուհիներ
Կատեգորիա:21-րդ դարի ամերիկացի երգիչներ
Կատեգորիա:21-րդ դարի ամերիկացի երգչուհիներ
Կատեգորիա:21-րդ դարի երգիչներ
Կատեգորիա:«Ոսկե գլոբուս» մրցանակի դափնեկիրներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի երգչուհիներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի կին հնչյունավորողներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի կինոդերասանուհիներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի հեռուստատեսային դերասանուհիներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի պարուհիներ
Կատեգորիա:Դերասանուհիներ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Թատրոնի դերասանուհիներ
Կատեգորիա:Օգոստոսի 20 ծնունդներ
Կատեգորիա:Թատրոնի ամերիկացի դերասանուհիներ
Բեռնուլիի հավասարում

մինի|Բեռնուլիի հավասարումը խողովակաշարի երեք կետերում
thumb|right|280px
**Բեռնուլիի հավասարում**, հիդրոդինամիկայի հիմնական հավասարումներից. կապ է հաստատում հեղուկի ստացիոնար շարժման v արագության, p ճնշման և հաշվարկի հարթությունից հեղուկի դիտարկվող տարրի և բարձրության միջև։ Արտածել է Դանիել Բեռնուլին (1738)։

Ծանրության ուժերի ազդեցության տակ գտնվող հաստատուն \rho խտությամբ իդեալական անսեղմելի հեղուկի ստացիոնար շարժման համար Բեռնուլիի հավասարումն ունի

: \frac{\rho v^2}{2} + \rho g h + p = \mathrm{const}

տեսքը, որտեղ g-ն ազատ անկման արագացումն է։ Բեռնուլիի հավասարումն այս տեսքով արտահայտում է էներգիայի պահպանման օրենքը։ Հավասարման առաջին անդամը հեղուկի ծավալի միավորի կինետիկ էներգիան է, իսկ մյուս երկու անդամների գումարը ճնշմամբ ու կշիռով պայմանավորված պոտենցիալ էներգիան է։ Փոփոխական խտությամբ միջավայրի համար Բեռնուլիի հավասարում զանգվածի անփոփոխելիության և վիճակի հավասարումների հետ կազմում է գազային դինամիկայի հիմքը։

Բեռնուլիի հավասարումն օգտագործվում է հիդրավլիկայում և տեխնիկական հիդրոդինամիկայում։

Կատեգորիա:Ֆիզիկայի օրենքներ
Կատեգորիա:Հիդրավլիկա
Կատեգորիա:Հիդրոդինամիկա
Էնդրյու Գարֆիլդ

**Էնդրյու Ռասսել Գարֆիլդը** (, ), բրիտանացի դերասան, ծնվել է Լոս Անջելեսում՝ հրեական ծագմամբ ամերիկացի հոր և անգլիացի մոր ընտանիքում։

Վաղ հասակում տեղափոխվել է Մեծ Բրիտանիա։ Նկարահանվել սկսել է 2005 թվականից։ Հանդիպում էր Էմմա Սթոունի հետ։ 2015 թվականին ԶԼՄ-ները հայտնել են, որ զույգը բաժանվել է։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:21-րդ դարի ամերիկացի տղամարդ դերասաններ
Կատեգորիա:BAFTA մրցանակի դափնեկիրներ
Կատեգորիա:«Թոնի» մրցանակի դափնեկիրներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի մոդելներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի տղամարդ թատերական դերասաններ
Կատեգորիա:Ամերիկացի տղամարդ կինոդերասաններ
Կատեգորիա:Ամերիկացի տղամարդ հեռուստատեսային դերասաններ
Կատեգորիա:Անգլիացի դերասաններ
Կատեգորիա:Անգլիացի մոդելներ
Կատեգորիա:Բրիտանացի հեռուստատեսային դերասաններ
Կատեգորիա:Հեռուստատեսային դերասաններ
Կատեգորիա:21-րդ դարի անգլիացի տղամարդ դերասաններ
Կատեգորիա:Անգլիացի տղամարդ հեռուստատեսային դերասաններ
Կատեգորիա:Ամերիկացիներ անգլիական սերմամբ
Կատեգորիա:Անգլիացի տղամարդ կինոդերասաններ
Կատեգորիա:Անգլիացի տղամարդ թատրոնի դերասաններ
Ապոլոն 8

մինի|Ապոլո 8-ի անձնակազմը, Ջեյմս Լովել, Վիլյամ Անդերս, Ֆրենկ Բորման
**Ապոլոն 8**, Միացյալ Նահանգների Ապոլո ծրագրի շրջանակներում մարդու կողմից ղեկավարվող երկրորդ արշավանքն է, որ իրականացվեց 1968 թ. դեկտեմբերի 21-ին և առաջինն էր, որ երկրից լուսին թռիչք կատարեց և ապահով վերադարձավ։
Երեք տիեզերագնացներ՝ անձնակազմի հրամանատար Ֆրենկ Բորմանը, օդաչուներ Ջեյմս Լովելը և Վիլյամ Անդերսը - առաջին մարդիկ էին, որ ճամփորդեցին երկրի ուղեծրից դուրս, առաջինը տեսան երկիրը որպես ամբողջական մոլորակ և այնուհետ առաջինը անմիջականորեն տեսան լուսնի հեռավոր կողմը։

Կատեգորիա:Ապոլոն ծրագիր
Կատեգորիա:Time-ի վարկածով «Տարվա մարդ» ճանաչվածներ
Պիկ ժամ 2

**«Պիկ ժամ 2» **(), ռեժիսոր Բրեթ Ռետների ֆիլմերից, որի գլխավոր դերերը մարմնավորում են Ջեքի Չանը, Քրիս Թաքերը, Ջոն Լոունը, Չժան Ցզիին, Ռոզելին Սանչեզը, Ալան Կինգը, Հարիս Յուլինը, Քենետ Ցանը, Լիզա ԼոՑիցերոն, Մեյ Մելանկոնը։

Պատմությունն անմիջապես սկսվում է առաջին ֆիլմի ավարտման դրվագից։ Առաջին ֆիլմում Լին և Կարտերը Հոնկոնգ են գալիս առևանգված չինական հարստությունների հետքերով և ընկնում են մի խճճված պատմության մեջ։ Նրանք ստիպված առանց դադարի Հոնկոնգից թռչել Լոս Անջելես, այնուհետև Լաս Վեգաս և ընկնում են հետաքրքիր, ծիծաղելի և վտանգավոր արկածների մեջ։ Ոստիկանները ստիպված են գործի դնել իրենց բոլոր հնարքները, որպեսզի կարողանան բռնել աշխարհի ամենավտանգավոր հանցագործներից մեկին։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* 
* 

Կատեգորիա:2000-ականների ամերիկյան ֆիլմեր
Կատեգորիա:2000-ականների անգլերեն ֆիլմեր
Կատեգորիա:2001 ֆիլմեր
Կատեգորիա:Spyglass Entertainment ֆիլմեր
Կատեգորիա:Ամերիկյան էքշն կինոկատակերգություններ
Կատեգորիա:Ամերիկյան թրիլեր ֆիլմեր
Կատեգորիա:Ամերիկյան կինոկատակերգություններ
Կատեգորիա:Ամերիկյան մարտաֆիլմեր
Կատեգորիա:Ամերիկյան սիքվել ֆիլմեր
Կատեգորիա:Ամերիկյան քրեական ֆիլմեր
Կատեգորիա:Բադի մուվի
Կատեգորիա:Բրեթ Ռետների ֆիլմեր
Կատեգորիա:Լոս Անջելեսում նկարահանված ֆիլմեր
Կատեգորիա:Նյու Լայն Սինեմայի ֆիլմեր
Կատեգորիա:Ֆիլմեր, որոնց գործողությունները տեղի են ունենում Լոս Անջելեսում
Կատեգորիա:Ամերիկյան բադի մուվի կինոկատակերգություններ
Կատեգորիա:Ֆիլմեր, որոնց գործողությունները տեղի են ունենում 1997 թվականին
Պիկ ժամ 3

**«Պիկ ժամ 3» **(), ռեժիսոր Բրեթ Ռետների ֆիլմերից, որի գլխավոր դերերը մարմնավորում են Քրիս Թաքերը, Ջեքի Չանը, Մաքս ֆոն Սյուդովը, Հիրոյուկի Սանադան, Իվան Աթալը, Յուկի Կուդոն, Նոեմի Լենուարը, Չժան Ցզինչուն, Ցի Ման, Դենա Այվին։

Լոսանջելեսյան ոստիկան Ջեյմս Կարտերին աշխանքային կոպիտ սխալի պատճառով հիմա տվել են ճանապարհային ոստիականի պաշտոն։ Միևնույն ժամանակ հոնկոնգյան ոստիկան Լիին տվել են հատուկ առաջադրանք՝ պաշտպանել չինական դեսպան Հանին, որն ուղևորվում է Լոս-Անջելոս, որպեսզի ելույթ ունենա Համաշխարհային քրեական դատարանում։ Հանը մտադիր է մերկացնել Չինական Տրիադայի ինտրիգները, որը համարվում է աշխարհի ամենավտանգավոր քրեական սինդիկատը։ Իսկ Տրիդան անգործության մատնված չէ։ Նրանք վարձու մարդասպան են ուղարկում, որը պետք է մահափորձ իրականացնի ելույթի ժամանակ։ Լին ընկնում է հանցագործի հետևից, իսկ Կարտերն իմանալով դեսպանի վրա կատարված մահափորձի մասին, շտապում է Լիի մոտ, և բնականաբար ահագին խանգարում է նրան։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* 
* 

Կատեգորիա:2000-ականների ամերիկյան ֆիլմեր
Կատեգորիա:2007 թվականի ԱՄՆ ֆիլմեր
Կատեգորիա:2007 ֆիլմեր
Կատեգորիա:Spyglass Entertainment ֆիլմեր
Կատեգորիա:Ամերիկյան էքշն կինոկատակերգություններ
Կատեգորիա:Ամերիկյան թրիլեր ֆիլմեր
Կատեգորիա:Ամերիկյան կինոկատակերգություններ
Կատեգորիա:Ամերիկյան մարտաֆիլմեր
Կատեգորիա:Ամերիկյան սիքվել ֆիլմեր
Կատեգորիա:Ամերիկյան քրեական ֆիլմեր
Կատեգորիա:Անգլերեն ֆիլմեր
Կատեգորիա:Բադի մուվի
Կատեգորիա:Բրեթ Ռետների ֆիլմեր
Կատեգորիա:Լոս Անջելեսում նկարահանված ֆիլմեր
Կատեգորիա:Նյու Լայն Սինեմայի ֆիլմեր
Կատեգորիա:Փարիզում նկարահանված ֆիլմեր
Կատեգորիա:Ֆիլմեր Փարիզի մասին
Կատեգորիա:Ֆիլմեր, որոնց գործողությունները տեղի են ունենում Լոս Անջելեսում
Կատեգորիա:Ֆրանսիական ֆիլմեր
Կատեգորիա:Ամերիկյան բադի մուվի կինոկատակերգություններ
Կատեգորիա:Ֆիլմեր, որոնց գործողությունները տեղի են ունենում 2000 թվականին
Կատեգորիա:2000-ականների ֆրանսիական ֆիլմեր
Կատեգորիա:Նյու Յորքում նկարահանված ֆիլմեր
Կատեգորիա:Ֆրանսիական կինոկատակերգություններ
Կատեգորիա:Կալիֆոռնիայում նկարահանված ֆիլմեր
Կատեգորիա:Փարիզը մշակույթում
Ապոլոն 17

մինի|Ապոլոն 17-ի անձնակազմը
**Ապոլոն 17**, Միացյալ Նահանգների Ապոլոն ծրագրի տասնմեկերորդ և վերջին արշավախումբն էր։
Տիեզերանավը ուղեծիր դուրս եկավ 1972 թ. դեկտեմբերի 7-ին երեք տիեզերագնացներով․ հրամանատար՝ Յուջին Սերնան, օդաչուներ՝ Ռոլանդ Էվանս և Հարիսոն Շմիտ։ Ապոլոն 17-ն առ այսօր մարդու կողմից ղեկավարվող լուսնի վրա վայրէջք կատարած վերջին տիեզերական թռիչքն է։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Ապոլոն ծրագիր
Ballast der Republik

**Ballast der Republik**, գերմանական Die Toten Hosen խմբի տասնհինգերորդ ստուդիական ալբոմը, թողարկվել է 2012 թվականի մայիսի 4-ին։

## Երգացանկ
# "Drei Kreuze (Dass Wir Hier Sind)" – 1:27
# "Ballast der Republik" – 2:39
# "Tage Wie Diese" – 4:28
# "Traurig einen Sommer Lang" – 3:03
# "Altes Fieber" – 3:30
# "Zwei Drittel Liebe" – 3:32
# "Europa" – 2:49
# "Reiß Dich Los" – 2:54
# "Drei Worte" – 3:39
# "Schade, Wie Kann das Passieren?" – 3:40
# "Draußen vor der Tür" – 3:03
# "Das Ist der Moment" – 3:00
# "Ein Guter Tag zum Fliegen" – 3:31
# "Oberhausen" – 4:17
# "Alles Hat Seinen Grund" – 3:38
# "Vogelfrei" – 3:37

## Ձայնագրել են
* Կամպինո – վոկալ
* Անդրեաս վոն Հոլսթ – կիթառ
* Միխաել Բրայթքոփֆ – կիթառ
* Անդրեաս Մոյրեր – բաս-կիթառ
* Ֆոմ Ռիչի – հարվածային
* Թոմաս Շմիթց – թավջութակ
* Կոնստանց Զաննենմյուլլեր – ջութակ
* Ադրիան Բլեյեև – ջութակ
* Իրինա Բայևա – վիոլա

Կատեգորիա:2012 ալբոմներ
Կատեգորիա:Die Toten Hosen ալբոմներ
Կատեգորիա:Գերմանալեզու ալբոմներ
Բունդեսլիգա

**Բունդեսլիգա** (), բարձրագույն պրոֆեսիոնալ ֆուտբոլային առաջնությունը Գերմանիայում։

## Չեմպիոններ
### Ըստ տարիների

## Հաղթող ակումբներ (բոլոր առաջնություններում)

## Արտաքին հղումներ

*
Կատեգորիա:Գերմանիայի ֆուտբոլի լիգաներ
Կատեգորիա:Եվրոպայի ֆուտբոլի բարձրագույն լիգաներ
Տրիստան դա Կունյա

[մինի|աջից|Մայրաքաղաք [Յոթ ծովերի Էդինբուրգը]]

**Տրիստան դա Կունյա** (իսպ.՝ *Tristan da Cunha*), Բրիտանիայի ծովային տարածքների մաս կազմող Սուրբ Հեղինեի, Համբարձման և Տրիստան դա Կունյա կղզիների կղզեխմբային միությանը պատկանող կղզեխումբ։ Կղզեխմբի մեջ է մտնում նաև Սուրբ Հեղինեի կղզին (2430 կմ)՝ Տրիստան դա Կունյայից դեպի հյուսիս և հասարակածային՝ Համբարձման կղզին։

Տրիստան դա կունյան գտնվում է Ատլանտյան օվկիանոսի ծայր հարավում՝ կազմված հրաբխային ծագման կղզիներից։ Համարվում է աշխարհի առավել հեռադիր բնակեցված կղզեխմբերից։ Ամենամոտ ցամաքը Հարավային Աֆրիկան է։ Հեռավորությունը Հարավային Աֆրիկայից կազմում է 1750 կմ, իսկ Հարավային Ամերիկայից՝ 3360 կմ։

## Արտաքին հղումներ
* Պաշտոնական կայք
* «Տրիստան թայմս» 

Կատեգորիա:1816 հիմնադրված պետություններ և տարածքներ
Կատեգորիա:Անգլիախոս երկրներ և տարածքներ
Կատեգորիա:Կղզեխմբեր այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Միացյալ Թագավորության կղզիներ
Լուսնային ապար

[մինի|[Ապոլոն 15-ի հավաքած բազալտը։]]
**Լուսնային ապար**, Լուսնի մակերևույթից վերցրած հող։ Տերմինը ազատ օգտագործվում է նաև Լուսնի մակերևույթից հավաքած այլ նյութերի համար։
Լուսնից բերված ապարները չափվել են ռադիոմետրիկ մեթոդներով։ Նրանց տարիքը տատանվում է լուսնային ծովից վերցրած բազալտի նմուշների համար 3,16 միլիարդ տարուց մինչև մոտ 4,5 միլիարդ տարի՝ ժայռերից վերցրած նմուշների համար։

## Լուսնային ժայռերի դասակարգումը
Լուսնային լեռնային ապարը բաժանվում են երեք խմբի։

# Լուսնային ծովերի բազալտն է
# ANT-ցեղատեսակի
# KREEP-ցեղատեսակի

## Քարանձավները Լուսնի վրա
Լուսինը, ինչպես նաև Մարսն ունի իր մակերեսային այնպիսի երկրաբանական օբյեկտներ, ինչպես քարանձավները։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Ապոլոն ծրագիր
Կարիբյան ծովի ծովահենները (ֆիլմաշար)

**«Կարիբյան ծովի ծովահենները»** (), արկածային ֆիլմաշար է, որի ռեժիսորներն են Գոռ Վերբինսկին (1-3) և Ռոբ Մարշալը (4)։ Բոլոր մասերի սցենարի հեղինակներն են Թերի Ռոսսիոն և Թեդ Էլիոտը, իսկ պրոդյուսերը՝ Ջերրի Բրուքհայմերը։ Walt Disney Pictures ընկերությունը սկսել է նկարահանվել ֆիլմը Դիսնեյլենդ զբոսայգիներում նույնանուն խաղահրապարակներ բացելուց հետո։ Գլխավոր՝ Ջեք Ճնճղուկի դերում հանդես է գալիս Ջոնի Դեփը։

Առաջին ֆիլմի վերնագիրն է «Կարիբյան ծովի ծովահենները. «Սև մարգարտի» անեծքը», որի պրեմիերան կայացավ 2003 թվականին։ Ֆիլմը ունեցավ մեծ հաջողություն, որի հետևանքով Walt Disney Pictures կինոընկերությունը որոշում կայացրեց շարունակել նկարահանումները։ Երկրորդ մասի նկարահանումները ավարտվեցին 2006 թ. մարտի 1-ին։ Ֆիլմը ստացավ «Կարիբյան ծովի ծովահենները. Մեռյալի սնդուկը» վերնագիրը, և ամբողջ աշխարհում հավաքեց ավելի քան 1 միլիարդ դոլարի շահույթ բերեց։ Այդ ցուցանիշով ֆիլմը 2006 թ. ամենաշահույթաբեր ֆիլերի ցանկում զբաղեցրերց երրորդ տեղը։ Երրորդ ֆիլմի՝ «Կարիբյան ծովի ծովահենները. Աշխարհի ծայրին» նկարահանումները ավարտվեցին 2007 թ. հունվարի 10-ին, որի շահույթը կրկնապատկեց նախկին ֆիլմի եկամուտը, հավաքելով արդեն 2 միլիարդ դոլար։ 2008 թվականին Ջոնի Դեփը երկարացրեց ֆիլմաշարում նկարահանումները շարունակելու համար պայմանագիրը։ ֆիլմի համար։ 2010 թ. հունիսի 15-ին Հավայան կղզիներում սկսվեցին չորրորդ՝ «Կարիբյան ծովի ծովահենները. Օտար ափերին» ֆիլմի նկարահանումները, և ավարտվեցին նույն թվականի նոյեմբերի 19-ին։ Ֆիլմի պրեմիերան կայացավ 2011 թվականի մայիսի 20-ին։ Նաև հաստատվեց ևս երկու ֆիլմ նկարահանելու որոշումը։

### Ֆիլմեր
# 2003 - Կարիբյան ծովի ծովահենները. «Սև մարգարտի» անեծքը
# 2006 - Կարիբյան ծովի ծովահենները. Մեռյալի սնդուկը
# 2007 - Կարիբյան ծովի ծովահենները. Աշխարհի ծայրին
# 2011 - Կարիբյան ծովի ծովահենները. Օտար ափերին
# 2017 - Կարիբյան ծովի ծովահենները. Մեռյալները հեքիաթներ չեն պատմում

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Պաշտոնական կայք
* Pirates of the Caribbean-wiki

Կատեգորիա:Ամերիկյան արկածային ֆիլմեր
Կատեգորիա:Ամերիկյան կինոկատակերգություններ
Կատեգորիա:Ամերիկյան ֆանտաստիկ ֆիլմեր
Կատեգորիա:Անգլերեն ֆիլմեր
Կատեգորիա:Ֆենտեզի ֆիլմեր
Կատեգորիա:Ֆիլմեր Կարիբյան ծովի ծովահենների մասին
Օղին լավն է, բայց միսը նեխած է

**Օղին լավն է, բայց միսը նեխած է** (), սխալ մեքենայական թարգմանության օրինակ կամ առասպել։

Նախադասությունը «ծնվել է» ԱԻ-ի (արհեստական ինտելեկտի) վաղ շրջանում՝ մեքենայական թարգմանության փորձի ժամանակ։ Թե արդյոք իսկապես նման փորձ տեղի է ունեցել, հաստատված չէ։

Ըստ պատմության, փորձի համար վերցվել է Մատթևոսի ավետարանի «Հոգին հոժար է, բայց մարմինը՝ տկար» (*The spirit is willing, but the flesh is weak*) նախադասությունը, թարգմանվել ռուսերեն, ապա ռուսերենից կրկին անգլերեն։ Արդյունքում ստացվել է․ «Օղին լավն է, բայց միսը նեխած է» (*The vodka is good but the meat is rotten*)։

Սխալ թարգմանության պատճառը բառերի երկիմաստությունն էր և այն, որ վաղ շրջանի ԱԻ-համակարգերը դեռևս հաշվի չէին առնում բառերի համատեքստը։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Թարգմանություն
Կատեգորիա:Արհեստական բանականություն
Հարավարևելյան Եվրոպա

մինի|աջից|200px|Եվրոպան մշակութային հարևանությամբ։
**Հարավարևելյան Եվրոպան** ընդգրկվում է՝ Եվրոպա աշխարհամասի մեջ, կազմված է 9 պետություններից որոնք հիմնականում մտնում են Բալկանյան թերակղզու կազմի մեջ։ Դրանք են՝

Բուլղարիա

Սերբիա

Հայաստան

Վրաստան

Հունաստան

Ալբանիա
մինի|250x250փքս
Բոսնիա և Հերցեգովինա

Մոնտենեգրո

Հյուսիսային Մակեդոնիա

Սրանցից Հունաստանը, Մոնտենեգրոն Ալբանիան գտնվում են Միջերկրական ծովի ափին, իսկ Բուլղարիան և Վրաստանը Սև ծովի ափին, մնացածները (Բոսնիա և Հերցեգովինա, Հյուսիսային Մակեդոնիա, Հայաստան, Սերբիա) ցամաքային պետություններ են։



Կատեգորիա:Եվրոպա
Կատեգորիա:Եվրոպայի տարածաշրջաններ
Դոդեկանես

**Դոդեկանես** (, *Dodekánisa*, բառացի` *տասներկու կղզի*), Հունաստանում գտնվող 12 մեծ և 150 փոքր կղզեխումբ՝ Էգեյան ծովում, որոնցից բնակեցված են 26-ը։ Կղզեխումբը հիմնականում սահմանում է Կրետե ծովի արևելյան սահմանը։ Դրանք ունեն հարուստ պատմություն և բնակեցված կղզիներից շատերը՝ նույնիսկ ամենափոքրերը, կարող են հպարտանալ Բյուզանդական ճարտարապետության տասնյակ եկեղեցիներով և միջնադարյան ամրոցներով։

## Աշխարհագրական դիրք
Չնայած անվանումը նշանակում է «տասներկու կղզիներ», բայց ամեն դեպքում կղզիախումբը իր մեջ ընդգրկում է տասնյոթից ավել միայն բնակելի կղզիներ։ Մակերեսը կազմում է 2.7 հազար կմ²։ Բարձրությունը  ծովի մակերևույթից կազմում է 1216 մետր (Ատավիրոս լեռը Հռոդոս կղզու վրա)։

### Կղզիների ցանկ
Հիմնական կղզիները (տե՛ս նաև ամբողջական ցանկը)։

* Աստիպելիա
* Կալիմնոս
* Կարպատոս
* Կասոս
* Կոս
* Լերոս
* Պատմոս
* Հռոդոս
* Սիմի

## Պատմություն
Կղզիները տարբեր ժամանակաշրջաններում գտնվել են Հին Հունաստանի, Հռոմեական կայսրության, Բյուզանդական կայսրության և Արաբական խալիֆայության, այնուհետև կրկին Բյուզանդիայի, Վենետիկյան հանրապետության և Օսմանյան կայսրության տիրապետության ներքո (մինչև 1912 թվականը)։

1912-1947 թվականներին կղզիները պատկանել են Իտալիային, սակայն Երկրորդ համաշխարհային պատերազմից հետո՝ գաղութացման գործընթացի արդյունքում, դրանք հանձնել են Հունաստանին։

## Բնակչություն
Վարչականորեն նրանք ներկայացնում են տարածաշրջանի Հարավային Էգեյան կղզիները։ Բնակչությունը կազմում է 200,452 մարդ (2005 թվական), որի կեսից ավելին (102,000) ապրում է Հռոդոս կղզում, որը կղզիախմբի ամենամեծ կղզին է։ Գտնվում է միջերկրածովյան կլիմայում։ Ներկայիս բնակչությունը ուղղափառություն դավանող էթնիկ հույներ են (90%)։ Երկու ամենամեծ կղզիներում (Հռոդոս և Կոս) պահպանվել է մի փոքր թուրքական համայնք՝ Օսմանյան կայսրությունից ի վեր, այսպես կոչված դոդեկանյան թուրքեր, որոնց թիվը կազմում է մոտ 5000 մարդ (Հռոդոսում մոտ 3000 մարդ և Կոսում մոտ 2000)։ Հռոդոսում նաև ապրում են Եվրոպայի և Ասիայի այլ երկրներից ներգաղթյալներ (տնտեսական և հանգստի)։ Կղզիախմբի փոքր կղզիները բնութագրվում են ցածր կենսամակարդակով և չզարգացած ենթակառուցվածքով, նրանց բնակչությունն աստիճանաբար նվազում է։

## Աշխարհագրություն
### Ռելիեֆ, երկրաբանություն, կլիմա, կենդանական աշխարհ
Կղզիներում տարածված են քարքարոտ բլուրներն ու ցածր լեռները, որոնք բաղկացած են կրաքարից և թերթաքարից։ Տարեկան արևոտ օրերի քանակը հասնում է 350-ի։ Բուսականությունը ներկայացված է քսերոֆիտիկ թփերով, կաղնու, սոճու, նոճու մշտադալար անտառների տարածքներով։

## Տնտեսություն
Տնտեսության ճյուղերից զարգացած են ձկնորսությունը և զբոսաշրջությունը (կան հին հունական մշակույթի բազմաթիվ հուշարձաններ)։

## Տես նաև
# Հյուսիսային սպորադներ

## Ծանոթագրություն

Կատեգորիա:Իտալիայի թագավորություն (1861–1946)
Կատեգորիա:Կղզեխմբեր այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Հունաստանի կղզիներ
Կատեգորիա:Միջերկրական ծովի կղզիներ
Ինդիանա Ջոնս

**Դոկտոր Հենրի Ուոլթոն "Ինդիանա" Ջոնս կրտսերը** Ինդիանա Ջոնսի արկածների մասին պատմող ստեղծագործությունների գլխավոր հերոսն է։ Ջորջ Լուկասն ու Սթիվեն Սփիլբերգն այդ հերոսին ստեղծել են ի պատիվ 1930-ականների ֆիլմաշարերի հերոսների։ Հերոսն առաջին անգամ հանդես է եկել 1981 թ.-ին լույս տեսած *«[[Ինդիանա Ջոնս.Կորուսյալ տապանը որոնելիս]]»* ֆիլմում, որին հաջորդեցին *«[[Ինդիանա Ջոնսը և ճակատագրի տաճարը]]»* (1984), *«[[Ինդիանա Ջոնսը և խաչակրաց վերջին արշավանքը]]»* (1989), *«[[Երիտասարդ Ինդիանա Ջոնսի քրոնիկները]]»* (1992-1996) և *«[[Ինդիանա Ջոնսը և բյուրեղապակյա գանգերի թագավորությունը]]»* (2008) ֆիլմերը։ Ֆիլմերի և սերիալների հետ մեկտեղ կերպարը նաև հանդես է գալիս վեպերում, կոմիքսներում, վիդեո խաղերում և այլ մասսայական ինֆորմացիայի աղբյուրներում։ Բացի այդ կան Դիսնեյլենդում և Տոկյո Դիսնեյծովում կան *[[Ինդիանա Ջոնսի արկածները]]* վերնագրով ատրակցիոններ։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Հորինված ամերիկացիներ
Կատեգորիա:Ֆիլմերի հերոսներ
Էդմոնտ Յաղճյան

**էդմոնտ Յաղճյան** (1904, օգոստոսի 4, Խարբերդ - 1997, հուլիսի 21, Կոլումբիա, Հարավային Կարոլինա), հայ նկարիչ։

## Կենսագրություն
1907 թվականին ընտանիքի հետ հաստատվել է ԱՄՆ-ում, սովորել Նյու Յորքի գեղարվեստի դպրոցում։ 1945 թվականին՝ Հարավային Կարոլինայի համալսարանի գեղարվեստի բաժնի տնօրեն։ Յաղճյանի նախասիրած ժանրը քաղաքային բնանկարն է (Նյու Յորքի ցերեկային, գիշերային ու ձմռան պահերը և այլն)։ Գործերին բնորոշ կուռ գծանկարը, գունաձևերի ռիթմիկան, մութ ու լույսի փոխհարաբերումները շեշտում են մեծ քաղաքի եռուն դիմագիծը («Քարշող շոգենավերը» և այլն)։

## Ցուցահանդեսներ
Անհատական ցուցահանդեսներ՝ Նյու Յորքում, Միսսուրիում, Հարավային Կարոլինայում։ 
 
## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Էդմոնտ Յաղճյանի կենսագրությունը Հարավային Կարոլինայի պետական թանգարանի կայքում
* Էդմոնտ Յաղճյանի ստեղծագործություններից
* Էդմոնտ Յաղճյանը thejohnsoncollection.org կայքում

Կատեգորիա:Հայ նկարիչներ
Վիսենտե դել Բոսկե

**Վիսենտե դել Բոսկե** Գոնսալես ( իսպ.Vicente del Bosque González, ), իսպանացի ֆուտբոլիստ և մարզիչ։ 2008-ից նա գլխավորում է Իսպանիայի ֆուտբոլի ազգային հավաքականը։ Աշխարհի և Եվրոպայի չեմպիոն։ Նա միակ մարզիչն է պատմության մեջ, ով կարողացել է նվաճել աշխարհի և Եվրոպայի, ինչպես նաև Չեմպիոնների լիգայի գավաթները։

## Ֆուտբոլիստի կարիերա
«Ռեալում» Վիսենտեն հայտնվել է 18 տարեկան հասակում, այն ժամանակ «Ռեալի» հայտնի ֆուտբոլիստ Սանտիագո Բեռնաբեուի օգնությամբ, սակայն «Ռեալի» առաջին թիմում հայտնվել է միայն 6 տարի հետո։ Վիսենտեն աչքի էր ընկնում հիանալի դրիբլինգով, անզիջողությամբ և գրեթե անսպառ էներգիայով։ Իր ամենահաջող հանդիպումը «Ռեալի» կազմում Վիսենտեն անցկացրել է 1977/78 մրցաշրջանում՝ «Բարսելոնայի» դեմ. այդ խաղում «Ռեալը» հաղթեց, իսկ դել Բոսկեն դարձավ հանդիպման իսկական հերոսը։ Իսպանիայի հավաքականում դել Բոսկեն այնքան էլ պահանջված խաղացող չի եղել և շատ հազվադեպ է հրավիրվել։ «Ռեալում» դել Բոսկեն վայելում էր խաղընկերների հարգանքը։ Սերն իր թիմի նկատմամբ լավ հարաբերություններ ստեղծեց նրա և թիմի ղեկավարների միջև, և հիմնականում դա պատճառ հանդիսացավ, որ 1984-ին նրան առաջարկեցին ստանձնել «Ռեալի» գլխավոր մարզչի պարտականությունը, և նա համաձայնեց։

## Արտաքին հղումներ
*BDFutbol player profile
*BDFutbol coach profile
*National team data 

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:1950 ծնունդներ
Կատեգորիա:Դեկտեմբերի 23 ծնունդներ
Կատեգորիա:Իսպանացի ֆուտբոլային մարզիչներ
Կատեգորիա:Իսպանացի տղամարդ ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Իսպանիայի հավաքականի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Լա Լիգայի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Կորդովայի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Ռեալ Մադրիդ ՖԱ մարզիչներ
Կատեգորիա:Ռեալ Մադրիդի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Տղամարդկանց ֆուտբոլի կիսապաշտպաններ
Կատեգորիա:Ֆուտբոլային մարզիչներ այբբենական կարգով
Արևմտյան մշակույթ

**Արևմտյան մշակույթը**, երբեմն նույնացնում են **Արևմտյան քաղաքակրթության**, **Արևմտյան ապրելաոճի** կամ **Եվրոպական քաղաքակրթության** հետ, տերմին է, որ լայնորեն օգտագործվում է հասարակական նորմերի ժառանգության, բարոյական արժեքների, ավանդական սովորույթների, քաղաքական համակարգերի, Արվեստի գործերի և տեխնոլոգիաների վերաբերյալ։ Տերմինը սկսեց կիրառվել նաև այն երկրների նկատմամբ, որոնց պատմությունը Եվրոպայից արտագաղթի հետ է խստորեն կապված, այնպիսի երկրներ, ինչպիսիք են Ամերիկան, Ավստրալիան։

Կատեգորիա:Արևմտյան մշակույթ
Կատեգորիա:Սոցիոլոգիայի տերմինաբանություն
Յոհանես Վարդպետ

**Յոհանես Վարդպետ** (), ճարտարապետ։

1244 թվականին կառուցել է Երնջատափ գյուղի (այժմ՝ Հայաստանի Արագածոտնի մարզում) Աստվածընկալ վանքի գավիթը՝ Վաչուտյան Քուրդ իշխանի և նրա կնոջ՝ Խորիշահի հովանավորությամբ։ Ճարտարապետի անունը՝ «Յոհանէս... յիշեցէք» կիսաեղծ արձանագրությամբ, հարավարևելյան սյան վրա է։

## Ծանոթագրություններ

## Աղբյուրներ
* Բարխուդարյան Ս.. Միջնադարյան հայ ճարտարապետներ և քարգործ վարպետներ. Ե., 1963, էջ 57։

Կատեգորիա:Միջնադարյան հայ ճարտարապետներ
Յուշարի

**Յուշարի** (իսկական անունը Խաչատուր Նահատակյան, 1850 թ., Ալեքսանդրապոլ (այժմ՝ Գյումրի) - 1922, Ալեքսանդրապոլ), աշուղ։ 1892-1895 թվականներին երգել է Ջիվանու խմբում։ Նրա դավթարը չի պահպանվել։ Մեզ են հասել մի քանի երգեր ու մուհամմաներ (հանելուկներ)։ Հիշատակելի է Յուշարու 1885 թվականին հայկական դպրոցների փակման առիթով հորինած «Երկդիմի երգը»։ Ունի նաև խրատական ու սիրային երգեր։

## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն
* Շիրակի հայ աշուղները (ժող.), Երևան, 1986։

Կատեգորիա:1850 ծնունդներ
Կատեգորիա:1922 մահեր
Կատեգորիա:Հայ աշուղներ
Յուրի Յուրովսկի

**Յուրի Իլյայի Յուրովսկի** (Սարուխանով, Սարուխանյան) ), դերասան, ռեժիսոր։ ԽՍՀՄ ժողովրդական արտիստ (1956)։ ԽԱՀՄ պետական մրցանակներ (1950, 1951)։

## Կենսագրություն
Ազգությամբ հայ է։ Բեմական գործունեությունը սկսել է 1914 թվականից՝ Թիֆլիսի արտիստական թատրոնում։ Աշխատել է Ռուսաստանի տարբեր թատրոններում, 1924 թվականից Ռիգայի ռուսական դրամայի, 1934 թվականից, միաժամանակ՝ բանվորական թատրոնների դերասան։ Դերերից են՝ Չացկի (Գրիբոյեդովի «Խելքից պատուհաս», Տեվյե («Կաթնավաճառ Տեվյե», ըստ Շոլոմ-Ալեյխեմի), Լիր, Մակբեթ (Շեքսպիրի «Լիր արքա», «Մակբեթ»), բեմադրություններից՝ Կոռնեյչուկի «Պլատոն Կրեչետ» (1937), Բլաումանիսի «Կրակի մեջ» և այլն։ Նկարահանվել է կինոյում («Հանդիպում էլբայի վրա», 1949, «Ժուկովսկի», 1950, և այլն)։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Вахрушева Е..Юрий Юровский. Рига. 1957.

Կատեգորիա:Ռուս դերասաններ
Կատեգորիա:Ռուս թատերական ռեժիսորներ
Կատեգորիա:ԽՍՀՄ ժողովրդական արտիստներ
Կատեգորիա:Աշխատանքային կարմիր դրոշի շքանշանի ասպետներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի թատերական արվեստի ինստիտուտի շրջանավարտներ
Կատեգորիա:20-րդ դարի դերասաններ
Կատեգորիա:Ստալինյան մրցանակի դափնեկիրներ
Կատեգորիա:Ռուս ռեժիսորներ
Կատեգորիա:Լատիշ դերասաններ
Կատեգորիա:Խորհրդային դերասաններ
Կատեգորիա:ԽՄԿԿ անդամներ
Կատեգորիա:Խորհրդային թատերական մանկավարժներ
Սիլվա Յուզբաշյան

**Սիլվա Համբարձումի Յուզբաշյան** (), հայ ասմունքող։ Հայաստանի վաստակավոր արտիստ (2008)։

## Կենսագրություն
Սիլվա Յուզբաշյանը ծնվել է Գյումրիում։ 1975 թ. ավարտել է Երևանի գեղարվեստա-թատերական ինստիտուտը։ 1976 թվականից եղել է Երևանի Սունդուկյանի անվան թատրոնի դերասանուհի (Վասիլիսա, Գորկու «Հատակում», Թուխծամ, Վ. Դավթյանի «Ծիրանի ծառ» և այլն), միաժամանակ՝ Հայֆիլհարմոնիայի ասմունքող, 1984 թվականից՝ հեռուստառադիոպետկոմի ռեժիսոր։ Երկացանկում՝ Գրիգոր Նարեկացու, Ավետիք Իսահակյանի, Հովհաննես Շիրազի, Վահագն Դավթյանի, Համո Սահյանի և այլոց երկերից։ 1976-1980 թթ. Վարդան Աճեմյանի հրավերով աշխատել է Գաբրիել Սունդուկյանի անվան պետական ակադեմիական թատրոնում։ 1980 թ. մինչ այսօր Հայաստանի պետական ֆիլհարմոնիայի մենակատար է։ 1984-2005 թթ. աշխատել է հանրային ռադիոյի գրական խմբագրությունում ռեժիսոր-ասմունքող։ Մենահամերգներով բազմիցս հանդես է եկել հայրենիքում և արտերկրում Մոնրեալ, Տորոնտո, Բոստոն, Նյու-Յորք, Վաշինգտոն, Չիկագո, Դեթրոյթ, Տեխաս, Բեյրութ, Հալեպ, Թեհրան, Իսպահան, Աբու-Դաբի, Արգենտինա, Բրազիլիա, Չեխիա և այլն։ 1988 թ. և 1992 թ. ամերիկահայ համայնքի հրավերով Համո Սահյանի և Վահագն Դավթյանի հետ շրջագայել է ԱՄՆ տարբեր քաղաքներում՝ ներկայացնելով բանաստեղծների ստեղծագործությունները։ Սիլվա Կապուտիկյանի հետ եղել է իրանահայության հյուրը։ 2004 թ. Լոս Անջելեսի «Ալեքս» թատրոնում կայացած մենահամերգից հետո պարգևատրվել է Գլենդեյլի քաղաքապետի հատուկ շնորհակալագրով։ Այժմ Հայֆիլհարմոնիայի մենակատար-ասմունքող է, Հանրային ռադիոյում ունի իր հեղինակային գրական ծրագիրը։

2015 թվականից «Պոեզիա» ռադիոհաղորդումը հեռարձակվում է Հայաստանի միակ մշակութային հեռուստաալիքի եթերում։

## Պարգևներ
* ՀԼԿԵՄ պետական մրցանակի դափնեկիր, 1986
* Հարավային Կալիֆոռնիայի «Motion Picture» ընկերության սահմանած «Golden Halo Award» ամենամյա մրցանակ, 1991, 1999
* ՀՀ Վարչապետի շնորհակալագիր, 2006
* ՀՀ մշակույթի նախարարության ոսկե մեդալ, 2007
* ՀՀ սփյուռքի նախարարության «Վիլյամ Սարոյան» մեդալ, 2011
* ՀՀ վաստակավոր արտիստ, 2008
* ՀՀ Ազգային ժողովի ոսկե մեդալ, 2012
* «Համո Սահյան» մեդալ, 2014
* Գրիգոր Նարեկացի հուշամեդալ, 2016 ․ Երևանի քաղաքապետի ոսկե մեդալ

## Ծանոթագրություններ

* Չակերտներ. Սիլվա Յուզբաշյան / Առաջին Ալիք
* Ձայնի Կախարդանքը Սիլվա Յուզբաշյան / Մշակութային Ալիք
* Հայելու առաջ Սիլվա Յուզբաշյան / Կենտրոն ՀԸ
* «Հագիր, իջիր, Իլյիչը գալիս է». Սիլվա Յուզբաշյան / Հայելի Ակումբ

## Արտաքին հղումներ
* Սիլվա Յուզբաշյան
* Ֆեյսբուքյան էջը

Կատեգորիա:Հայ ասմունքողներ
Կատեգորիա:Հայաստանի վաստակավոր արտիստներ
Կատեգորիա:Երևանի պետական գեղարվեստաթատերական ինստիտուտի շրջանավարտներ
Կատեգորիա:ՀՀ մշակույթի նախարարության ոսկե մեդալակիրներ
Ռիչարդ Յարդումյան

**Ոիչարդ Եղիայի  Յարդումյան** (Յարդըմյան, էարդըմյան, ), կոմպոզիտոր։ Փենսիլվանիայի Մերվիլ (1972) և Վիդեներ (1978) քոլեջների պատվավոր դոկտոր։

## Կենսագրություն
Մասնագիտացել է ինքնակրթությամբ։ Գրել է «Հայկական սյուիտ» (1937, չորս մասից, «Վերջաբանը»՝ 1954), «Պատարագ» (1967), «Աբրահամի պատմությունը» (1973)՝ երգչախմբի և նվագախմբի, Երկու խորալային պրելյուդ (1976)՝ նվագախմբի, «Նարեկ» (1983)՝ կոնտրալտոյի, տավիղի, գալարափողի, «Հրաշափառը» (1985)՝ երգեհոնի, երգչախմբի, նվագախմբի համար, նաև ջութակի, դաշնամուրի պիեսներ և այլն։ Յարդումյանի երկերին բնորոշ են միջնադարյան ձայնակորդային համակարգերի, դոդեկաֆոնիայի, իմպրեսիոնիստական արտահայտչամիջոցները։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Ռիչարդ Յարդումյան 

Կատեգորիա:20-րդ դարի դասական կոմպոզիտորներ
Կատեգորիա:Կոմպոզիտորներ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Հայ կոմպոզիտորներ
Յիսայ

**Յիսայ**, (Յիսայ Հռոմկլացի, ծ. և մ. թթ. աևհտ), Հիսայ, 15-րդ դարի վերջ – 16-րդ դարի առաջին կեսի ճարտարապետ։ Ապրել և ստեղծագործել Է Հալեպում։ Անունը և կառուցումները հիշատակված են Հալեպի Սբ. Քառասուն Մանկունք եկեղեցում պահվող ձեռագրերում (Հայսմավուրք, 1536, Զեյթուն (Կիլիկիա), № 71 Գանձարանի ոտանավոր-հիշատակարան՝ 1500)։ Ըստ պահպանված վկայությունների՝ Յիսայը 1499 թվականին նորոգել է Սբ. Քառասուն Մանկունք եկեղեցու «հնագույն սեղանը», ապա շինել խորաններ, եկեղեցու շուրջը՝ խցեր, հյուրատուն, սենյակներ, ամառանոց և այլն։

Հռչակվել է Հալեպի նշանավոր ճարտարապետ։

## Ծանոթագրություններ

* Բարխուդարյան Ս.. Միջնադարյան հայ ճարտարապետներ և քարգործ վարպետներ, Ե.. 1963, Էջ 107-108։

Կատեգորիա:Միջնադարյան հայ ճարտարապետներ
Ռոբերտ Յոլչյան

**Ռոբերտ Ալեքսանդրի Յոլչյան** (), հարվածային գործիքների կատարող, մենակատար։ ՀԽՍՀ վաստակավոր արտիստ (1950)։

## Կենսագրություն
1939 թվականից աշխատել է Հայաստանի պետական ջազ նվագախմբում։ Հանդես է եկել նաև որպես երգիչ՝ քաղաքային («Աղջի, հագինդ չիթ ա» և այլն), ժողովրդական և հատուկ իր համար գրված («Թմբկահարի երգը» և այլն) երգերով, վարել համերգներ։

Յոլչյանին հատուկ էր կատարողական բարձր վարպետությունը։ Հյուրախաղերով շրջագայել է ԱՄՆ-ում, Ֆրանսիայում, Լիբանանում, Սիրիայում, Եգիպտոսում և այլուր։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
*ՄԻՇՏ ԵՐԻՏԱՍԱՐԴ ՌՈԲԵՐՏ ՅՈԼՉՅԱՆԸ

Կատեգորիա:Հայ երաժիշտներ
Կատեգորիա:ՀԽՍՀ վաստակավոր արտիստներ
Յոհան

**Յոհան** (ծննդ. և մահ. թթ. անհայտ են), ճարտարապետ։

Փորագրված անունը և դիմաքանդակը պահպանվել են Զվարթնոց տաճարի (Էջմիածնից 3&nbsp;կմ հվ.) կամարամեջերից մեկի վրա։ Պատմիչների վկայությամբ և ըստ պահպանված հուն, արձանագրության՝ տաճարը կառուցել է Ներսես Գ Տայեցի (Շինող) կաթողիկոսը։ Հիմնականում ավարտվել է 652 թվականին։ Ենթադրվում է, որ ձեռքերին քարտաշության և որմնադրության գործիքներով այդ տաճարի դիմաքանդակները (հայտնաբերվել են 9-ը) կառուցող վարպետ-ճարտարապետներինն են, որոնցից անվան փորագրումով առանձնացված Յոհանը եղել է գլխավոր վարպետ-ճարտարապետը։ Զվարթնոցը ճարտարապետ Յոհանի հանճարի վկայությունն է։

## Ծանոթագրություններ

* Բարխուդարյան Ս., Միջնադարյան հայ ճարտարապետներ և քարգործ վարպետներ, Ե., 1963, էջ 27-29։

Կատեգորիա:Միջնադարյան հայ ճարտարապետներ
Մկրտիչ Ճիվանյան

**Մկրտիչ Հովհաննեսի Ճիվանյան** (), նկարիչ։

## Կենսագրություն
մինի|Մայրամուտ ծովի վրա (1900-ական թթ.)
Մկրտիչ Ճիվանյանը ծնվել է Կոստանդնուպոլիսի արվարձաններից մեկում՝ Պեշիկթաշ հայաշատ գյուղում, արքունական երաժշտի ընտանիքում։ Նախնական կրթությունն ստացել է տեղի դպրոցում՝ նկարչության ուսուցիչ Ա. Սարգսյանի դասարանում, միաժամանակ ծնողների ցանկությամբ այցելել է տարբեր արհեստավորական և առևտրական ընկերություններ։

Մասնագիտացել է Կ. Պոլսի Սուրբ Փրկիչ ազգային վարժարանում, ապա՝ ֆրանսիացի նկարիչ Մասոնի մոտ (1871-1873), կատարելագործվել Իտալիայում (1876-1879)։ 1894-1905 թվականներին ապրել Է Օդեսայում, Սանկտ Պետերբուրգում։

Ստեղծել է Ոսկեղջյուրի և Բոսֆորի ափերը պատկերող ռոմանտիկ, բնապատկերներ («Գարուն», «Ալեհույզ ծովը փոթորկից առաջ» (1894), «Ֆեներիի փարոսը», «Լորդ Բայրոնի երազը», «Առավոտը ծովի վրա»)։ Վարպետորեն է վերարտադրել օդի և լույսի համադրումն ու դրանց ելևէջումների նյութականությունը։ 1860-ական թվականներին Կ. Պոլսում ձևավորել է թատերական ներկայացումներ, մասնակցել ճարտարապետներ Պալյանների կառուցած շենքերից մի քանիսի ներքին հարդարմանը։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Ճիվանյան Մկրտիչ Հովհաննեսի
* Հայ կերպարվեստում ռոմանտիկական ուղղության սկզբնավորողներից, Մկրտիչ Ճիվանյան

Կատեգորիա:Հայ ծովանկարիչներ
Կատեգորիա:1848 ծնունդներ
Կատեգորիա:1906 մահեր
Կատեգորիա:Հայերն Օսմանյան կայսրությունում
Կատեգորիա:Անձինք:Ստամբուլ
Կատեգորիա:Օսմանյան կայսրության նկարիչներ
Կատեգորիա:Համիդյան ջարդերից փրկվածներ
Կատեգորիա:Անձինք Կոստանդնուպոլսից
Կատեգորիա:Թուրքահայ նկարիչներ
Նազանի

**Նազանի** (Հովհաննես Տեր-Մարտիրոսյան), Թորոս Թառլանյան, Հովհաննես Տերենց, ), գրող, աշուղ։

## Կենսագրություն
1895 թվականին ավարտել է Մոսկվայի կայսերական համալսարանի իրավաբանական ֆակուլտետը։ Աշխատել է Ալեքսանդրապոլում՝ որպես իրավաբան և կրթության գործիչ։ Լույս են տեսել Նազանու «Սրտի խօսքեր» (1892) բանաստեղծությունների ժողովրդական, «Մեր խալֆան» (1906) վիպակը, «Սիրոյ տաղեր» (1913) ժողովրդական։ Նազանին առավել հայտնի է աշուղական երգերով («Ես մի խոսնակ թառ ունեի», «Տերն, աչքերիդ ատլաս փայլից», «Ո՞ւր ես, ուր ես, ազիզ աղջիկ», «Յար, քեզ հետ խոսելիք ունեմ» և այլն)։

## Ծանոթագրություններ

## Աղբյուրներ
* Լեվոնյան Գ, Սայաթ-Նովայի համալսարանական աշակերտը. Հովհաննես Տերենց, «Ձիթենի», ժող, Թ., 1915։

Կատեգորիա:Հայ աշուղներ
Կատեգորիա:Հայ տղամարդ գրողներ
Կատեգորիա:Գրական կեղծանուններով հայտնի հեղինակներ
In aller Stille

**In aller Stille**, գերմանական Die Toten Hosen խմբի տասնչորրորդ ստուդիական ալբոմն է, թողարկվել է 2008 թվականի նոյեմբերի 14-ին։ Գերմանական չարթում ալբոմը հասել է մինչ առաջին հորիզոնական և ստացել եռակի Պլատինե կարգավիճակ։

## Երգացանկ
# «Strom» − 2:48 
# «Innen alles neu» − 2:57
# «Disco» − 3:22
# «Teil von mir» − 3:00
# «Auflösen» − 3:19
# «Leben ist tödlich» − 3:26
# «Ertrinken» − 4:13
# «Alles was war» − 3:05
# «Pessimist» − 2:47
# «Wir bleiben stumm» − 3:33
# «Die letzte Schlacht» − 3:03
# «Tauschen gegen dich» − 3:16
# «Angst» − 3:12

## Ձայնագրել են
* Կամպինո – վոկալ
* Անդրեաս վոն Հոլսթ – կիթառ
* Միխաել Բրայթքոփֆ – կիթառ
* Անդրեաս Մոյրեր – բաս-կիթառ
* Ֆոմ Ռիչի – հարվածային
* Հանս Սթայնգեն - դաշնամուր, ակորդեոն
* Ռաֆաել Ցվայֆել – թավջութակ (5, 12)
* Բիրգիթ Մինիքմայր – վոկալ (5)

Կատեգորիա:2008 ալբոմներ
Կատեգորիա:Die Toten Hosen ալբոմներ
Կատեգորիա:Գերմանալեզու ալբոմներ
Zurück zum Glück

**Zurück zum Glück**, գերմանական Die Toten Hosen խմբի տասներորդ ստուդիական ալբոմն է, թողարկվել է 2004 թվականի հոկտեմբերի 11-ին։ Գերմանական չարթում ալբոմը զբաղեցրել է առաջին հորիզոնականը։ Ալբոմից թողարկվել է 4 սինգլ։

## Երգացանկ
# *Kopf oder Zahl* − 2:46
# *Wir sind der Weg* − 2:18
# *Ich bin die Sehnsucht in dir* − 4:03	
# *Weißes Rauschen* − 2:07
# *Alles wird vorübergehen* − 3:11
# *Beten* − 2:47
# *Wunder* − 2:41
# *Herz brennt* − 3:57
# *Zurück zum Glück* − 2:42
# *Die Behauptung* − 3:05 
# *How Do You Feel?* − 3:22
# *Freunde* − 4:01
# *Walkampf* − 3:34
# *Goldener Westen* − 2:50 
# *Am Ende* − 3:19

## Ձայնագրել են
* Կամպինո – վոկալ
* Անդրեաս վոն Հոլսթ – կիթառ
* Միխաել Բրայթքոփֆ – կիթառ
* Անդրեաս Մոյրեր – բաս-կիթառ
* Ֆոմ Ռիչի – հարվածային
* Հանս Սթայնգեն - դաշնամուր (10)
* Ռաֆաել Ցվայֆել – թավջութակ (10)

Կատեգորիա:2004 ալբոմներ
Կատեգորիա:Die Toten Hosen ալբոմներ
Կատեգորիա:Գերմանալեզու ալբոմներ
Ich bin die Sehnsucht in dir

**«Ich bin die Sehnsucht in dir»**, գերմանական Die Toten Hosen ռոք-խմբի երգն է Zurück zum Glück ալբոմից։ Առանձին սինգլով թողարկվել է 2004 թվականի սեպտեմբերի 6-ին։ Երգի հեղինակներն են Անդրեաս Ֆրեգեն և Անդրեաս ֆոն Հոլսթը։ Նկարահանվել է տեսահոլովակ ռեժիսոր Ֆիլիպ Շթոլցլի կողմից։

## Երգացանկ
# "Ich bin die Sehnsucht in dir" (von Holst/Frege, Weitholz) − 4։03
# "Es geht auch ohne" (*It's okay without*) (Meurer/van Dannen, Frege) - 2։07
# "Niemandslied" (*No one's song*) (van Dannen, Frege/van Dannen, Frege) - 2։24
# "Fallen" (*Falling*) (Breitkopf/Frege) - 3։30

Կատեգորիա:2004 սինգլներ
Կատեգորիա:Die Toten Hosen երգեր
Սինգլ

**Սինգլ** (, *single play record*-ից և նշանակում է **մեկ նվագարկման ձայնագրություն** կրճատ **ՄՆՁ**), նախնապես վինիլային ձայներիզ, որի մեկ կողմում տեղավորվում էր մեկ երգ։ Սինգլները կարող են թողարկվել վաճառքի համար տարբեր ֆորմատներով։ Շատ դեպքերում սինգլը երգ է, որը ալբոմից առանձին է թողարկվում, սակայն սովորաբար ընդգրկվում է ալբոմում։ Որպես կանոն սինգլները թողարկվում են թվային ներբեռնման համար և սպասվում է, որ պետք է դառնան ալբոմի ամենահայտնի երգերը։ «Սինգլ» տերմինը առաջացել է 1950-ական թվականներին, որպեսզի տարբերվի երկարատև սկավառակները 1-2 երգանոց ձայներիզներից։ Ներկայում սինգլները թողարկվում են CD և DVD սկավառակներով։

## Տեսակներ
Սինգլների ամենատարածված և ավանդական ֆորմատն է համարվում 7" (18 սմ) վինիլային սկավառակները՝ վայրկյանում 45 պտույտ արագությամբ։ Տվյալ ֆորմատը ստեղծվել է ԱՄՆ-ում 1949 թ. մարտին «Radio Corporation of America» ընկերության կողմից։

1980-ական թվականների կեսերին սկսեցին թողարկվել CD-սկավառակներ։ Այս սինգլները երբեմն ունենում են մինչ 60 րոպե հնչողություն։ Նաև թույլ են տալիս սկավառակում տեղադրել տեսահոլովակներ։ Տեսահոլովակների հետ առաջին սինգլը թողարկվել են 1988 թվականին։ 2000 թ. Մեծ Բրիտանիայում հրապարակվեց կանոն, ըստ որի սինգլ համարվելու համար սկավառակում պետք է լինի առավելագույնս 3 կատարում՝ 20 րոպեից ոչ ավել տևողությամբ։ Դրանից երկարատև սինգլները անվանում են մաքսի-սինգլ ()։

Սինգլները կարճ ժամանակահատված թողարկվել են նաև աուդիոկասետներով։ 

Կատեգորիա:Երաժշտական ալբոմների տեսակներ