Արտադրության մասնագիտացում

**Արտադրության մասնագիտացում**, աշխատանքի հասարակական բաժանման ձև. արտահայտվում է արտադրության գործող ճյուղերի տրոհմամբ, նորերի ձհավորմամբ, նաև ճյուղի ներսում աշխատանքի բաժանմամբ։ Մասնագիտացման արտադրության խորացման կարևորագույն գործոններն են գիտատեխնիկական առաջընթացն ու արտադրության մասշտաբների ընդլայնումը։ Այն զարգանում է հատուկ տեխնոլոգիայի ձևավորման, աշխատանքի առարկաների աճող բազմազանության, արուրքների տեսականու ավելացման ու դրանց ստանդարտացման, դետալների միատեսակացման հետ սերտ փոխազդեցության մեջ։ Մասնագիտացնել ձեռնարկությունը նշանակում է կենտրոնացնել նրանց գործունեությունը արտադրանքի համասեռության վրա, այսինքն արտադրանքի որոշակի տեսակի թողարկման վրա, որոնց քանակի ավելացումը իրականացվելու է շինվածքների ու դետալների լայն ստանդարտեցման, տեխնոլոգիական պրոցեսների տիպականացմամբ, որոնք նպաստելու են աշխատանքի արտադրողականության աճի բարձրացմանը, նախագծային ու վերանորոգման աշխատանքներին կատարվող ծախսերի կրճատմանը։ Արդյունաբերության մեջ արտադրության մասնագիտացումը իրականացվում է մեկ կամ մի քանի միատիպ արտադրատեսակ, պատրաստի արտադրանքի առանձին մաս թողարկող ինչպես նաև արտադրության առանձին պրոցեսներ և օպերացիաներ կատարող առանձին ճյուղերի, միավորումների (կոմբինատների), ձեռնարկությունների ձևավորմամբ։ Գյուղատնտեսության մեջ արտադրության մասնագիտացումը ընթանում է, ըստ տնտեսական նշանակության՝ հիմնական, լրացուցիչ ու օժանդակ ճյուղերի և արտադրությունների, ըսա արտադրական ուղղության՝ հացահատիկային, կաթնային, մսակաթնային և այլ ուղղությունների տնտեսությունների	կազմավորմամբ։ Տրանսպորտ ու մեքենաները մասնագիտացվում են ավտոմոբիլային, երկաթուղային, ծովային ու գետային տրանսպորտով փոխադրումները։ Շինարարության մեջ արտադրության մասնագիտացումը արտահայտվում է նրանում, որ իր ֆունկցիաներն ավելի ու ավելի սահմանափակում է շենքերի ու կառույցների մոնտաժման աշխատանքներով, իսկ շինարարական դետալների ու կոնստրուկցիաների արտադրությունը կազմակերպվում է գործարաններում։ Արտադրության մասնագիտացման շնորհիվ ամբողջանում է աշխատանքի գործիքների և նյութական ռեսուրսների օգտագործումը, բարձրանում աշխատողների որակավորումն ու աշխատանքի արտադրողականությունը, իջնում արտադրանքի ինքնարժեքը, աճում արտադրության շահութաբերությունը։

Արդյունաբերության մեջ արտադրական մասնագիտացումը իրականացվում է հետևյալ հիմնական ձևերով՝

# **Առարկայական մասնագիտացում՝** դա նշանակում է արտադրանքի որոշակի տեսակների արտադրության կենտրոնացում մեկ ձեռնարկությունում, նրա առանձին արտադրամասերում։
# **Դետալային մասնագիտացում՝** դա որոշակի դետալների ու հանգույցների արտադրության կենտրոնացումն է մեկ ձեռնարկությունում։
# **Տեխնոլոգիական մասնագիտացում՝** դա արտադրության առանձին փուլերի կամ օպերացիաների փոխարինումն է ինքնուրույն արտադրության։

Մասնագիտացման մակարդակը բնորոշում է հետևյալ ցուցանիշները.

# Մասնագիտացված ձեռնարկությունների թողարկած արտադրանքի տեսակարար կշիռը տվյալ տեսակի արտադրանքի ամբողջ ծավալում։
# Արտադրանքի համասեռության աստիճանի ցուցանիշը, դա որոշվում է ձեռնարկության մասնագիտացման պրոֆիլին համապատասխանող արտադրանքի քանակը բաժանելով նրանց կողմից թողարկվող ամբողջ արտադրանքի ծավալի վրա։
# Մի ձեռնարկության կողմից պատրաստվող արտադրանքի խմբերի, տեսակների կամ տիպերի քանակը։ Այս ցուցանիշը թողարկվող արտադրանքի մեջ տեսական քանակի որոշման ցուցանիշն է, որը համարվում է ձեռնարկությունների մասնագիտացման կարևոր ցուցանիշը։
# Արտադրանքի առանձին դետալների և հանգույցների պատրաստման առանձին օպերացիաների գծով մասնագիտացված ձեռնարկությունների կողմից թողարկվող արտադրանքի տեսակարար կշիռը, ճյուղի, շրջանի կամ երկրի մասշտաբով թողարկվող արտադրությունում։

Մասնագիտացման տնտեսական արդյունավետությունը պայմանավորված է՝

# Բարձր արտադրողական սարքավորումների ներդրումով,
# Առաջավոր տեխնոլոգիական պրոցեսների և կազմակերպական մեթոդների առաջավոր եղանակների ներդրման միջոցով,
# Սարքավորումների օգտագործման մակարդակի բարձրացումը՝ պարապուրդների կրճատման, սարքավորումների ժամանակի պակասեցման միջոցով,
# Շրջանառու ֆոնդերի օգտագործման բարելավումով, որը կարտահայտվի թափոնների կրճատման և այլն։ 

Կատեգորիա:Արտադրություն