Վալդիս Բիրկավս

**Վալդիս Բիրկավս** (, ), իրավաբան, իրավագիտության դոկտոր, դասախոս, Լատվիայի իրավաբանների ասոցիացիայի հիմնադիր, Լատվիայի Հանրապետության Գերագույն խորհրդի նախագահի տեղակալ, անկախության վերականգնումից հետո Լատվիայում պետական ​​կառավարման նոր մոդելի ստեղծող և վարչապետ 1993-1994 թվականներին, Լատվիայի արտաքին գործերի նախարար հինգ կաբինետների ընթացքում (1994-1999), արդարադատության նախարար 1999-2000 թվականներին, նախագահի թեկնածու 1999 թվականին։

## Կենսագրություն
Վալդիս Բիրկավսը ծնվել է Ռիգայում: Նրա մայրը Վերոնիկա Բիրկավան էր (1911–2007): Վալդիսը նաև ուներ երկու քույր՝ Միրձա և Ինեզե:

1957 թվականին նա ավարտել է Զասուլաուկս շրջանի Մարգրիետաս փողոցի թիվ 47 դպրոցը, որից հետո ընդունվել է Արդյունաբերական պոլիտեխնիկական դպրոց և 1961 թվականին ավարտել է ինժեներա-տեխնոլոգիական ֆակուլտետը:

Սակայն շուտով նա թողել է գործարանում իր աշխատանքը՝ Լատվիայի պետական ​​համալսարանի իրավաբանական ֆակուլտետում սովորելու համար, որն ավարտել է գերազանցությամբ 1969 թվականին:

Հետագայում նա հետաքրքրվել է հետազոտություններով և 1978 թվականին պաշտպանել է իր դիսերտացիան քրեագիտության ոլորտում՝ ստանալով իրավաբանական գիտությունների թեկնածուի կոչում: 1993 թվականին, խորհրդային դիպլոմների ճանաչումից հետո, ստացել է իրավաբանական գիտությունների դոկտորի կոչում:

«Զարթոնքի» ժամանակ նա հիմնադրել է Լատվիայի իրավաբանների ասոցիացիան, որը նրան առաջադրել է Լատվիայի ԽՍՀ Գերագույն խորհրդի ընտրություններում: Երբ Ժողովրդական ճակատը և նրա դաշնակից կազմակերպությունները մեծամասնություն ստացան խորհրդարանում, Բիրկավսը սկսեց իր աշխատանքը՝ հռչակելով Լատվիայի Հանրապետության անկախության վերականգնման մասին հռչակագիրը, որի մշակմանը Բիրկավսը նույնպես մասնակցել է:

Անկախության դե յուրե վերականգնումից հետո, որը տեղի ունեցավ 1991 թվականի օգոստոսին՝ Ռուսաստանի նախագահ Բորիս Ելցինի կողմից Լատվիայի Հանրապետության ինքնիշխանության ճանաչումից հետո, Բիրկավսը մասնակցեց հանրապետության նոր կառավարական կառուցվածքների և օրենսդրության ձևավորմանը: Այս աշխատանքը հիմնականում կենտրոնացած էր «Ակումբ 21»-ում (լրիվ անվանումը՝ «Եվրոպա, 21-րդ դար» ակումբ), որի ստեղծմանը նա նպաստեց:

Այս ակումբը հետագայում դարձավ «Լատվիական ուղի» կուսակցության ձևավորման հիմքը: Այս կուսակցությունը հաղթեց 1993 թվականի ամռանը հինգերորդ Սեյմի (խորհրդարանի) ընտրություններում, և Բիրկավսը դարձավ Լատվիայի Հանրապետության վերականգնված Սահմանադրությամբ ձևավորված կառավարության առաջին վարչապետը՝ որպես Նախարարների կաբինետ: Կառավարության անկումից հետո՝ 1994 թվականի ամռանը, Բիրկավսը դարձավ արտաքին գործերի նախարար՝ այս պաշտոնը զբաղեցնելով հինգ տարի՝ հինգ տարբեր կաբինետներում: Այս ընթացքում Լատվիայի համար կարևոր բանակցություններ վարվեցին ռուսական զորքերի դուրսբերման և Սկրունդայի ռադարի ապամոնտաժման վերաբերյալ, և սկսվեցին Լատվիայի ԵՄ-ին և հետագայում՝ ՆԱՏՕ-ին անդամակցելու վերաբերյալ բանակցություններ:

1999 թվականին Բիրկավսը Լատվիայի նախագահական ընտրություններում առաջադրվեց «Լատվիական ուղի» կուսակցությունից, բայց պարտվեց Վայրա Վիկե-Ֆրեյբերգային: Նույն թվականին նա առաջադրվեց որպես Լատվիայի տարվա մարդ:

Այնուհետև նա դարձավ արդարադատության նախարար Ա. Շելեի երրորդ կաբինետում՝ այս պաշտոնը զբաղեցնելով մինչև 2000 թվականը:

2009 թվականի դեկտեմբերին Բիրկավսի բանկային հաշիվները սառեցվեցին Լատգալեում չորս հողամաս գնելու համար վերցրած բազմամիլիոնանոց լատ վարկի պարտքերի պատճառով:

Քաղաքականությունից հեռանալուց հետո նա ղեկավարեց «Բիզնես ծրագրային ապահովման դաշինք» գրասենյակը, որը ծրագրային ապահովման հեղինակային իրավունքի պաշտպանության կազմակերպություն է:

## Մանկապղծության մեղադրանքներ
2000 թվականի փետրվարի 17-ին, Սեյմայի լիագումար նիստում, պատգամավոր Յանիս Ադամսոնսը Վալդիս Բիրկավսին, վարչապետ Անդրիս Շելեին և պետական ​​անվտանգության տնօրեն Անդրեյս Սոնչիկսին մեղադրեց մանկապղծության մեջ: Ի պատասխան, Բիրկավսը հերքեց բոլոր մեղադրանքները՝ դրանք անվանելով քաղաքական սադրանքներ, և Սեյմայի ամբիոնից հայտարարեց, որ հացադուլ է սկսում՝ որպես բողոքի նշան: Հետագայում հարուցվեց քրեական գործ: 2002 թվականին դատարանը Յանիս Ադամսոնսին ճանաչեց ՊԱԿ-ի գործակալ և հրամայեց նրան վճարել 11,700 լատ տուգանք՝ վերոնշյալ քաղաքական գործիչների մասին «գիտակցաբար կեղծ տեղեկություններ տարածելու» համար։

## Անձնական կյանք
Վալդիս Բիրկավսն ամուսնացած էր Այնա Բիրկավսի հետ: Զույգը հետագայում ամուսնալուծվեց: Նրանք ունեին մեկ որդի՝ Գատիս Բիրկավսը (1968–2016): Գատիսը Յուրմալայում գործարար էր, ով ուներ «Haizivs un bullis» սրճարանի սեփականատերը։ 2006 թվականին նա վաճառեց սրճարանը և տեղափոխվեց Վենեսուելայի մոտ գտնվող կղզի։ Ավելի ուշ նա վերադարձավ Լատվիա։ Նա հանկարծամահ եղավ 2016 թվականի փետրվարի 3-ին։

Վալդիս Բիրկավսն այժմ հարաբերությունների մեջ է Մարինա Դիանովայի հետ։

## Պարգևներ
* Երեք աստղերի 2-րդ աստիճանի շքանշան (1999)[10]։ Արժանիքի շքանշանի աստղի հրամանատար (1998, Նորվեգիա)։
* Լատվիայի նախագահի պատվո վկայական (2022)։
* Բալթյան ասամբլեայի մեդալ (2011)։

## Աշխատություններ
* Zinātne — pret noziedzību. (Գիտություն հանցագործության դեմ) / Наука — против преступности. — Rīga: Avots, 1986

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Биография до 2000 г. 

Կատեգորիա:Լատվիայի քաղաքական գործիչներ