open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Դեյլ Քարնեգի

**Դեյլ Բրեքենրիջ Քարնեգի** (, ), ամերիկացի դասախոս և գրող։

Մշակել է ինքնաբարելավման, առևտրով զբաղվելու շնորհի ձևավորման, կորպորատիվ ուսուցման, հանրային ճարտասանության և միջանձնային հարաբերությունների հմտություններին վերաբերող դասընթացներ։ Հեղինակ է մի շարք գրքերի, այդ թվում «Ինչպես ձեռք բերել բարեկամներ և ազդեցություն ունենալ մարդկանց վրա» (1936), «Ինչպես դադարել անհանգստանալ և սկսել ապրել» (1948), «Անհայտ Լինկոլնը» (1932)։

## Կենսագրություն
Դեյլ Քարնեգին ծնվել է Մերիվիլում, Միսսուրի։ Նա աղքատ գյուղացի տղա էր, Ջեյմս Ուիլյամ Քարնեգիի (James William Carnegie) և նրա կնոջ՝ Ամանդա Էլիզաբեթ Հարբիսոնի (Amanda Elizabeth Harbison) երկրորդ որդին։
Պատանեկան տարիքում՝ դեռ ստիպված լինելով արթնանալ առավոտյան 3-ին, որպեսզի կովերին պահեր, նա կարողացավ ընդունվել Միսսուրիի պետական մանկավարժական քոլեջ Ուորենսբուրգում և ստանալ բավականին լավ կրթություն։ Քոլեջից հետո նրա առաջին աշխատանքը ագարակապանների կրթության հարցն էր։ Հետո նա Armour & Company-ում սկսեց զբաղվել բեկոնի, օճառի և ճարպի վաճառքով։

Կուտակելով 500 դոլար՝ Քարնեգին դադարեց զբաղվել առևտրով 1911 թվականին, որպեսզի իրագործեր իր վաղեմի երազանքը՝ դառնար մանկավարժ։

1922 թվականին Քարնեգին փոխեց իր ազգանվան գրությունը՝ Carnagey-ից դարձնելով Carnegie։ Հավանաբար նա դա կատարեց գովազդային նպատակներով, քանի որ այդ ժամանակ բոլորին հայտնի էր միլիոնատեր Էնդրյու Քարնեգիի անունը (որի անունը մի անգամ չէ, որ հիշատակվում է Քարնեգիի գրքերում)։

Քարնեգին նկարահանվել է 1947 թվականի «Jiggs and Maggie in Society» ֆիլմում (իր դերում)։

Դեյլ Քարնեգին մահացել է Հոջքինի հիվանդությունից 1955 թվականի նոյեմբերի 1-ին Ֆորեսթ Հիլզի իր բնակարանում (Նյու Յորք) չհաստատված տվյալներով՝ կատարելով ինքնասպանություն։ Գրողը թաղվել է Բելթոնում (Միսսուրի)։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ

* Դեյլ Քարնեգի «Ինչպես ձեռք բերել բարեկամներ և ազդել մարդկանց վրա»
*  — կենսագրություն

Կատեգորիա:Ամերիկացի գրողներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի կենսագիրներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի հոգեբաններ
Կատեգորիա:Ամերիկացի մանկավարժներ
Աննա Կոմնենե

**Աննա Կոմնենե** (, ), բյուզանդական կայսր Ալեքսիոս Ա Կոմնենոսի դուստրը, պատմության մեջ հայտնի առաջին կին պատմիչներից մեկը։

## Կենսագրություն
Բյուզանդիայի կայսր Ալեքսիոս Ա Կոմնենոսի և Իրինա Դուկենեի ավագ դուստրը։ Գրել է «Ալեքսիադա» երկը, որտեղ պատմական տեղեկություններ է հաղորդում իր հոր իշխանության գալու հանգամանքների և գահակալության տարիների մասին։ Շնորհիվ այդ աշխատության` ձեռք է բերել առաջին կին պատմիչներից մեկի համբավը։

«Ալեքսիադա» երկը հարուստ տեղեկություններ է պարունակում նաև հայ ժողովրդի պատմության վերաբերյալ։

## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն
* Κωνσταντίνος Βαρζός: *Η Γενεαλογία των Κομνηνών* (= *Βυζαντινά Κείμενα και Μελέται.* T. 20α, ). Τόμος A'. Κέντρο Βυζαντινών Ερευνών – ΑΠΘ, Θεσσαλονίκη 1984, S. 176–197 Nr. 32, Digitalisat (PDF; 264 MB) .
* Friedrich Wilhelm Bautz: Anna Komnena. In: Biographisch-Bibliographisches Kirchenlexikon (BBKL). Band 1, Bautz, Hamm 1975. 2., unveränderte Auflage Hamm 1990, ISBN 3-88309-013-1, Sp. 176.
* Peter Frankopan: *Perception and projection of prejudice. Anna Comnena, the Alexiad and the First Crusade.* In: Susan B. Edgington, Sarah Lambert (Hrsg.)։ *Gendering the crusades.* University of Wales Press, Cardiff 2001, ISBN 0-7083-1698-0, S. 45–59, (Columbia University Press, New York NY 2002, ISBN 0-231-12598-4).
* Thalis Gouma-Peterson (Hrsg.)։ *Anna Komnene and her Times* (= *Garland Medieval Casebooks.* 29 = *Garland Reference Library of the Humanities.* 2201). Garland, New York NY u. a. 2000, ISBN 0-8153-3645-4.
* Herbert Hunger: *Die hochsprachliche profane Literatur der Byzantiner.* Band 1: *Philosophie, Rhetorik, Epistolographie, Geschichtsschreibung, Geographie* (= *Handbuch der Altertumswissenschaft.* Abt. 12: *Byzantinisches Handbuch.* Teil 5, 1). Beck, München 1978, ISBN 3-406-01427-5, S. 400 ff.
* Jan Olof Rosenqvist: *Die byzantinische Literatur. Vom 6. Jahrhundert bis zum Fall Konstantinopels 1453.* de Gruyter, Berlin u. a. 2007, ISBN 978-3-11-018878-3, S. 127 ff.
* Alexios G. Savvides, Benjamin Hendrickx (Hrsg.)։ *Encyclopaedic Prosopographical Lexicon of Byzantine History and Civilization.* Band 1: *Aaron – Azarethes.* Brepols Publishers, Turnhout 2007, ISBN 978-2-503-52303-3, S. 273–276.
* Warren Treadgold: *The Middle Byzantine Historians.* Palgrave Macmillan, Basingstoke u. a. 2013, ISBN 978-1-137-28085-5, S. 354 ff.

## Արտաքին հղումներ
* «Ալեքսիադա»-յի տեքստը (ռուսերեն)

Կատեգորիա:Բյուզանդական պատմիչներ
Կատեգորիա:Պատմիչներ
Կատեգորիա:Անձինք:Ստամբուլ
Կատեգորիա:Անձինք Կոստանդնուպոլսից
Կատեգորիա:11-րդ դարի բյուզանդացիներ
Կատեգորիա:Բյուզանդացի գրողներ
Կատեգորիա:Կին պատմաբաններ
Կյուրեղ Երուսաղեմացի

**Կյուրեղ Երուսաղեմացի** (հունարեն՝ Κύριλλος Α΄ Ἱεροσολύμων, ), աստվածաբան, եկեղեցական գործիչ, ընդհանրական եկեղեցու հայր, Հայոց և ընդհանրական եկեղեցիների սուրբ։ Եղել է Երուսաղեմի եպիսկոպոս։ Հետապնդվել է Արիոսականության կողմնակիցների կողմից, աքսորվել, սակայն ի վերջո վերահաստատվել է հայրապետական իր աթոռին։ Մասնակցել է 381 թ. Կոստանդնուպոլսի Ա տիեզերական ժողովին։ Կյուրեղի քարոզներն ու ճառերը միջնադարում թարգմանվել են նաև հայերեն, իսկ Երուսաղեմի երկնակամարում Սուրբ Խաչի երևման առիթով Կոստանդիոս կայսերն ուղարկած նրա թուղթն առ այսօր ընթերցվում է հայոց եկեղեցիներում։ Առավել հայտնի է նրա «Կոչումն ընծայութեան» գրվածքը, որը նախատեսված է մկրտության պատրաստվողների կողմից ընթերցվելու համար։

Կյուրեղ Երուսաղեմացու անունը Հայ Եկեղեցում հիշատակվում է երկու անգամ՝ Մեծ Պահքի երկրորդ շաբաթ օրը և 12 վարդապետների շարքում՝ հոկտեմբերի վերջին շաբաթ օրը։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Կյուրեղ Երուսաղեմացի «Կոչումն ընծայության» երկը (հայերեն աշխարհաբար թարգմանությամբ)

Կատեգորիա:Եկեղեցական հայրեր
Կատեգորիա:4-րդ դարի քրիստոնեական սրբեր
Կատեգորիա:4-րդ դարի հռոմեացիներ
Կատեգորիա:Եկեղեցու հայրեր
Կատեգորիա:Քրիստոնյա ագնոստիկներ
Կատեգորիա:4-րդ դարի քրիստոնեական աստվածաբաններ
Կատեգորիա:Եկեղեցու ուսուցիչներ
Կատեգորիա:Կաթոլիկ եկեղեցու սրբեր
Կատեգորիա:Կաթոլիկ եպիսկոպոսներ
Սևերոսներ

thumb|Սևերոսների դինաստիայի հիմնադիր Սեպտիմիոս Սևերոսը կնոջ և որդիներ՝ Գետայի ու Կարակալլայի հետ
**Սևերոսներ**, հռոմեական կայսրերի դինաստիա, որի ներկայացուցիչները կառավարել են կայսրությունը 193-235 թթ.-ին։ Սևերոսները ստեղծել են ստրկատերների շահերը պաշտպանող ռազմաբյուրոկրատական միապետություն։ Սևերոսների քաղաքանությունը, բացառությամբ Ալեքսանդր Սևերոսի, հակածերակույտական բնույթ ուներ։ 212-ին կայսրության բոլոր ազատ քաղաքացիներին շնորհվել է հռոմեական քաղաքացիության իրավունք։ Սևերոսների օրոք սկզբնավորվել է կայսրության տնտեսագիտական և հասարակական-քաղաքական ճգնաժամը։
Հայաստանի հանդեպ Սևերոսների քաղաքականությունը հակասական էր։ Սեպտիմիոս Սևերոսը վարել է սիրաշահելու, Կարակալլան՝ անհաջող նվաճողական քաղաքականություն։ 

Սևերոսների ներկայացուցիչները.
* Սեպտիմիոս Սևերոս 193-211 թթ.
* Կարակալլա 211-217 թթ.
* Գետա (Կարակալլայի եղբայրը և գահակիցը) 211-212 թթ.
* Էլագաբալուս 218-222 թթ.
* Ալեքսանդր Սևերոս 222-235 թթ.

Կատեգորիա:Արքայական ընտանիքներ
Կատեգորիա:Հռոմի կայսրերի հարստություններ
Կատեգորիա:Սևերոսների արքայատոհմ
Ալցեստա (Գլյուկ)

**Ալցեստա** (), ավստրիացի երգահան Քրիստոֆ Վիլիբալդ Գլյուկի օպերա (երաժշտական ողբերգություն) երեք գործողությամբ։ Իտալերեն լիբրետտոն՝ Ռանիերի դը Կալցաբիջիի ըստ Եվրիպիդեսի համանուն ողբերգության։

Առաջին անգամ բեմադրվել է Վիեննայի քաղաքային թատրոնում («Բուրգտեատր») 1767 թվականի դեկտեմբերի 26-ին։ Հետագայում Գլյուկը վերամշակել է ստեղծագործությունը՝ հարմարացնելով այն ֆրանսիական բեմի համար։ Ֆրանսերեն լիբրետտոյի հեղինակը Լեբլան դը Ռուլե։ Երկրորդ (ֆրանսիական) տարբերակի առաջնախաղը կայացել է 1776 թվականի ապրիլի 23-ին Փարիզի Երաժշտության թագավորական ակադեմիայում։ Օպերան դասվում է Գլյուկի այսպես կոչված «բարեփոխական» օպերաների թվին։

Օպերայի ֆրանսիական տարբերակը համարվում է առավել հաջողված և այսօր էլ գերազանցապես կատարվում և/կամ ձայնագրվում է։ Գլխավոր՝ Ալկեստեի դերերգը ժամանակին կատարել է Մարիա Կալլասը։ Օպերան երգել են իտալերեն։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:1776 բեմադրվածներ
Կատեգորիա:Դիցաբանությունն արվեստում
Կատեգորիա:Իտալերեն օպերաներ
Ազատ Շերենց

**Ազատ Արմենակի Շերենց** (), հայ դերասան, հայկական կինեմատոգրաֆիկ կատակերգության հիմնադիրներից մեկը։ ՀԽՍՀ ժողովրդական արտիստ (1965)։

## Կենսագրություն
Դերասանական կարիերան սկսել է 1931 թվականին՝ Երևանի Գաբրիել Սունդուկյանի անվան թատրոնում։ 1934-1937 թվականներին Շերենցն ուսուցանում է Մոսկվայի հայկական թատրոն-ստուդիայում։ 1937-1968 թվականներին աշխատել է Լենինականի (այժմ՝ Գյումրի) թատրոնում։ 1968 թվականից սկսած դերեր է ստացել «Հայֆիլմ» կինոստուդիայի թողարկած մի շարք կինոնկարներներում, որոնցից կարելի է նշել «Տղամարդիկ», «Մենք ենք, մեր սարերը», «Սերոբի ծառը» (ֆիլմ), «Խաթաբալան» և «Խնձորի այգին»։

## Ընտրված ֆիլմագրություն

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* IMDb էջը

Կատեգորիա:1913 ծնունդներ
Կատեգորիա:1993 մահեր
Կատեգորիա:Ապրիլի 5 ծնունդներ
Կատեգորիա:Դեկտեմբերի 25 մահեր
Կատեգորիա:Երևան քաղաքում մահացածներ
Կատեգորիա:Թատրոնի հայ դերասաններ
Կատեգորիա:Թբիլիսի քաղաքում ծնվածներ
Կատեգորիա:Խորհրդահայեր
Կատեգորիա:ՀԽՍՀ ժողովրդական արտիստներ
Կատեգորիա:ՀԽՍՀ վաստակավոր արտիստներ
Կատեգորիա:Հայ կինոդերասաններ
Հեղուկ հատակներ

**Հեղուկ հատակներ** են անվանվում շինարարության մեջ օգտագործվող հորիզոնական մակերեսների, հատակների համար նախատեսված հատուկ ծածկանյութերը։ Բնորոշ է մեծ հոսունությունը։ Հեղուկ հատակի առանձնահատկությունն այն է, որ հնարավոր մինիմալ հաստությունը 3,5 մմ է։ Գոյություն ունի հեղուկ հատակների առնվազն երկու տեսակ՝
* վերջնական ծածկույթ, որը և հանդիսանում է վերջնական հատակային մակերեսը,
* ինչպես նաև արագագործ ծածկույթ՝ ցեմենտային կամ գիպսային հիմքով, որն օգտագործվում է մակերևույթի նախապատրաստման համար հետագայում դրա վրա հատակային մակերես հարմարեցնելու համար, օրինակ՝ մանրահատակ, լինոլեում, սալիկ և այլն։

Ճշգրիտ տեխնոլոգիա կիրառելու դեպքում լցոնված հատակն ինքնուրույնաբար պետք է հավասարվի ընդհուպ իդեալական հարթ մակերևույթ։

Կատեգորիա:Շինարարական տարրեր և կառուցվածքներ
Հոնկոնգ

**Հոնկոնգ հատուկ վարչական շրջան** (չինարեն գրությամբ՝香港特別行政區, ՝ 香港特别行政区, կրճատ՝ 香港), Չինաստանի հատուկ վարչական շրջան, Ասիայի և աշխարհի առաջատար ֆինանսական կենտրոններից մեկը։

Տեղակայված է Կոուլունի թերակղզու վրա, արևմուտքից, հարավից և արևելքից շրջապատված է Հարավ-Չինական ծովով, ինչպես նաև ավելի քան 260 կղզիների վրա, որոնցից ամենախոշորը Հոնկոնգ (այնտեղ են գտնվում կենտրոնական իշխանության մարմինները և ֆինանսական հաստատությունները), Լանտաու և Լամմա կղզիներն են։ Հյուսիսից Հոնկոնգը սահմանակից է Գուանդուն նահանգի Չենչժեն հատուկ տնտեսական գոտուն։

Հոնկոնգն ընդունված է բաժանել երեք մասի՝ բուն Հոնկոնգ կղզին, Կոուլուն և նոր տարածքներ։ Հոնկոնգը մտնում է Չժուցյան գետի ճյուղաբերանի տարածաշրջանի մեջ՝ գտնվելով նրա գետաբերանի ձախ ափին։

1842 թվականին Հոնկոնգը գրավվել է Անգլիայի կողմից։ Մնացել է որպես Անգլիայի գաղութ մինչև 1997 թվականը, երբ տարածքի նկատմամբ գերիշխանությունը փոխանցվել է Չինաստանին։ Չինաստանի և Մեծ Բրիտանիայի կողմից ընդունված համատեղ հռչակագրի և Հոնկոնգի հիմնական օրենքի համաձայն մինչև 2047 թվականը տարածքին տրված է լայն ինքնավարություն։ Չինաստանին է պատկանում պաշտպանության և արտաքին քաղաքականության տնօրինումը, մինչդեռ Հոնկոնգին են վերապահված ներքին օրենսդրության, ոստիկանության, ֆինանսական քաղաքականության, հարկային և մաքսային քաղաքականության ոլորտները։

## Աշխարհագրություն
Հոնկոնգը գտնվում է Չինաստանի հարավ-արևելքում Հարավ-Չինական ծովի ափին։ Կազմված է հիմնական Հոնկոնգ և Լանտաու կղզիներից, Կոլուն և Նոր տարածքներ թերակղզիներց։ Հոնկոնգը կազմված է 260 ավելի փոքր կղզիներց։ Հոնկոնգի տարածքի մեծ մասն զբաղեցնում են լեռները։ Տարածքի մի մասն էլ ծածկված է կանաչ հարթավայրերով։ Հոնկոգը գտնվում է 60 կմ հեռավորության վրա Մակաոից` Չժուցզյան գետի դելտայի ափին։ Հյուսիսում սահմանակցում է Շենժեն քաղաքին, որը գտնվում է Գուանդուն նահանգում։ Ամենաբարձր կետը Տայմոշան լեռն է (958 մ), որը գտնվում է Նոր տարածքներ թերակղզու վրա։ 700px|thumb|center|Հոնկոնգի համայնապատկերը

## Պատկերասրահ
 
File:Hong Kong Exchange Trade Lobby 2007.jpg
File:Cross Harbour Tunnel (1).JPG
File:New Town Plaza Void 201301.jpg
File:In Charter Park HK.jpg| Պողոս Խաչիկ Աստվածատրյանի (Paul Chater) անունով Հոն Կոնգի կենտրոնական այգում
File:Charter road in HK.jpg| Պողոս Խաչիկ Աստվածատրյանի (Paul Chater) անունով կոչվում է Հոն Կոնգի գլխավոր պողոտան
File:Cachik Street in HK.jpg| Պողոս Խաչիկ Աստվածատրյանի (Paul Chater) անունով կոչվում է Հոն Կոնգի մեկ այլ փողոցը
File:St. Peter and Paul Cathedral in HK.jpg| Պողոս Խաչիկ Աստվածատրյանի(Paul Chater) կարուցվաձ տաճարը Հոն Կոնգում
File:Foundation Stone in St.Peter and St. Paul Cathedral in HK.jpg| Պողոս Խաչիկ Աստվածատրյանի(Paul Chater) անունով հիմնադրության քարը տաճարում
File:The memorial stone near Charter Hall in HK.jpg| Պողոս Խաչիկ Աստվածատրյանի անունով (Paul Chater) հիմնադրության քարը Կովլուն քաղաքամարզի խոլլի բակում
File:The city hall in HK.jpg|  Պողոս Խաչիկ Աստվածատրյանի (Paul Chater) կարուցվաձ Կովլուն քաղաքամարզի խոլլը
 

## Նշումներ

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:1602 կառույցներ
Կատեգորիա:Անգլիախոս երկրներ և տարածքներ
Կատեգորիա:Հոնկոնգ
Կատեգորիա:Չինաստանի Ժողովրդական Հանրապետություն
Ռեգբիի աշխարհի առաջնություն 2011

**2011 թվականի Ռեգբիի Աշխարհի Առաջնությունը**, որը անց է կացվում չորս տարին մեկ անգամ և լինելու է թվով յոթերորդը, իր սկիզբն է առել 1987 թվականին։ Ռեգբիի Միջազգային Խորհուրդը (IRB) որպես առաջնությունը ընդունող երկիր ընտրել է Նոր Զելանդիային։ 2005 թվականի Նոյեմբերի 17-ին կայացած ժողովին առաջնությունը ընդունող երկրների հավակնորդ էին նաև Ճապոնիան և Հարավաֆրիկյան Հանրապետությունը։ Առաջին երկու քվեարկություններում IRB խորհուրդը հանեց Հարավաֆրիկյան Հանրապետությանը հավակնորդների ցուցակից։

Այս առաջնությունը կլինի ամենածավալունը, որը անց է կացվել Նոր Զելանդիաում ստվեր նետելով հետևյալ իրադարձությունների վրա - 1987 թվականի Ռեգբիի Աշխարհի Առաջնություն, 1990 թվականի Commonwealth խաղեր, 1992 թվականի Կրիկետի Աշխարհի Առաջնություն, 2003 թվականի Ամերիկայի գավաթ և 2005 թվականի Բրիտանական և Իռլանդական Առյուծների (British and Irish Lions) տուր դեպի Նոր Զելանդիա։ Կազմակերպիչները ակնկալում են 95,000 արտերկրյա այցելու, որոնք կայցելեն Նոր Զելանդիա։

Հանդիպումները կսկսվեն 2011 թվականի սեպտեմբերի 9–ից և կտևեն ավելի քան յոթ շաբաթ։ Եզրափակիչ հանդիպումը տեղի կունենա հոկտեմբերի 23-ին Աուքլենդի Էդեն Պարկում։

Ենթադրությունները, որ մասնակցող հավաքականները լինելու են 16-ը, հերքվեց և IRB-ն 2007 թվականի նոյեմբերի 30-ին հայտարարեց 20 թիմերի մասնակցության մասին, որոնցից տասներկուսը որակավորվել են 2007 թվականի առաջնությանը գրավելով իրենց խմբերում առաջինից երրորդ տեղերը, իսկ մնացած ութը որոշվել են իրենց տարածքային առաջնություններով։

## Առաջնության կանոնները
20 թիմերը բաշխվել են 4 խբմերի մեջ, ամեն խմբում կա հինգ հավաքական։ Խմբային փուլը անց է կացվելու մեկ շրջանով, և ամեն թիմ կմրցի խմբակիցների հետ մեկական անգամ։ Բոլոր դեպքերում ամեն խմբում կխաղարկվի 10-ական խաղ և 40 ընդհանուր խմբային հանդիպում։

## Միավորային համակարգը
Խմբային մրցաշարում կգործածվի հետևյալ միավորային համակարգը –

* Հաղթանակ – 4 միավոր
* Ոչ ոքի – 2 միավոր
* Պարտություն – 0 միավոր
* 4 կամ ավելի փորձեր – 1 միավոր
* Պարտություն 7 կամ ավելի միավորով – 1 միավոր

## Խմբային մրցաշարի որակավորում
Ամեն խմբի հաղթողը և երկրորդ տեղ զբաղեցրած թիմը կմասնակցի քառորդ-եզրափակչին։ Թիմերը, որոնք կզբաղեցնեն երրորդ, չորրորդ և հինգերորդ տեղերը դուրս կմնան առաջնությունից։

## Որակավորում
2011 թվականի Ռեգբիի Աշխարհի Առաջնությանը կմասնակցեն քսան թիմեր։ Հետևյալ տասներկու թիմերը որակավորվել են 2007-ի Աշխարհի Առաջնությունը՝ խմբային մրցաշարում գրավելով առաջին երեք տեղերը։ 

*Արգենտինա
*Ավստրալիա
*Անգլիա
*Ֆիջի
*Ֆրանսիա
*Իռլանդիա
*Իտալիա
*Նոր Զելանդիա
*Շոտլանդիա
*Հարավաֆրիկյան Հանրապետություն
*Տոնգա
*Ուեյլզ

Մնացած ութ թիմերը որակավորվել են իրենց տարածքային առաջնությունների շնորհիվ։

*Կանադա
*Վրաստան
*Ճապոնիա
*Նամիբիա
*Ռումինիա
*Ռուսաստան
*Սամոա
*ԱՄՆ

Ռուսաստանը կլինի միակ երկիրը, որը 2011 թվականին առաջին անգամ է մասնակցելու Աշխարհի Առաջնությանը։

## Տես նաև

* Ռեգբի 15

Կատեգորիա:Ռեգբի
Էվանս Մբամբա

**Էվանս Մբամբա** (անգլ.` *Evans Mbamba*, ), հարավաֆրիկացի պրոֆեսիոնալ բռնցքամարտիկ։ Նախկին IBO վարկածով թեթևքաշային չեմպիոն է, ով կորցրեց տիտղոսը Վիկ Դարչինյանի հետ մրցապայքարում, որը տեղի ունեցավ 2011 թ.-ի սեպտեմբերի 3-ին` Մարզահամերգային համալիրում։

## Արտաքին հղումներ
* boxrec.com պրոֆիլ

Կատեգորիա:1981 ծնունդներ
Կատեգորիա:Հարավաֆրիկացի բռնցքամարտիկներ
Բյորն

**Բյորն** (շվեդերեն և իսլանդերեն գրությամբ՝ *Björn*, նորվեգերեն և դանիերեն՝ *Björn*), արական սեռի անձնանուն է Սկանդինավյան երկրներում, ազգակից է գերմաներեն Բեռնհարդ (Bernhard) ձևին և նշանակում է «արջ» կամ «գորշ»։

### Հայտնի անվանակիրներ
* Բյորն Բորգ, շվեդ թենիսիստ
* Բյորնստյերնե Բյորնսոն, նորվեգ գրող
* Բյորն Լոմբորգ, դանիացի քաղաքագետ
* Բյորն Դեհլի, նորվեգ լանգլաուֆեր
* Բյորն Ուլվեուս, շվեդ երգիչ, երգահան

### Այլ գործածություններ
Բյորն անունն են կրում նաև Բոտնիական ծոցում գտնվող երկու շվեդական կղզիներ։

Կատեգորիա:Արական անձնանուններ
Պայթուցիկ նամակ

մինի|250px|ռումբ-նամակ
**Պայթուցիկ նամակ** (կամ *ռումբ-նամակ*), արտաքինից փոստային նամակի կամ ծանրոցի տեսք ունեցող պայթուցիկ սարք։ Ուղարկվում է փոստային ծառայության միջոցով զոհին ֆիզիկական վնաս հասցնելու կամ ահաբեկելու նպատակով զոհին։

Պայթուցիկ նամակներ են ստացել Թոմաս Մարշալը (1915 թ.) Մարգարետ Թետչերը (1982 թ.), Ռոմաո Պրոդին (2003 և 2004 թթ.)։ Պայթուցիկ նամակների միջոցով երեք սպանություն է կատարել ամերիկացի մաթեմատիկոս, անարխիստ Թեոդոր Կաչինսկին։

Կատեգորիա:Ահաբեկչություն
Կատեգորիա:Նամակներ
Կատեգորիա:Ռումբեր
Փրովիդենս (Ռոդ Այլենդ)

**Փրովիդենս** (), ԱՄՆ-ի Ռոդ Այլենդ նահանգի վարչական կենտրոնն ու ամենաբնակեցված քաղաքը։ Տնտեսական, մշակութային և քաղաքական կենտրոնն է։ Բնակչությունը՝ 178 042 մարդ (2010)։

## Աշխարհագրություն
Քաղաքը տեղակայված է երեք գետերի՝ Մոշասուկի, Վունասկվատուկետի և Փրովիդենսի հորդության վայրում, վերջինս թափվում է Նարագանսետ ծովածոց։ Քաղաքը կանգնած է մի քանի բլուրների վրա՝ Քոնստիտյուշեն Հիլ, Քոլեջ (կամ Պրոսպեկտ) Հիլ, Ֆերեդալ Հիլ, Տոկվոտեն Հիլ, Սմիթ Հիլ, Քրիստիան Հիլ և Վեյնոսետ Հիլ։

## Կլիմա

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:1636 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր
Կատեգորիա:ԱՄՆ-ի համալսարանական քաղաքներ
Կատեգորիա:Ռոդ Այլենդի քաղաքներ
Ջրածնային ավտոմեքենա

մինի|200px
**Ջրածնային ավտոմեքենան** ի տարբերություն ավանդական վառելանյութով (օրինակ բենզինով կամ դիզելով) աշխատող փոխադրամիջոցների, օգտագործում է ջրածին (H2)։ Կարող է ունենալ ավանդական ներքին այրման շարժիչ, որտեղ վառելանյութի դեր է կատարում ջրածինը կամ 
էլեկտրական շարժիչ, երկու դեպքում էլ սակայն միակ մնացորդային արտանետումը ջրագոլորշին է։ Էլեկտրոնային շարժիչի դեպքում, մեքենան ունի վառելիքային մարտկոց, որտեղ ջրածինը թթվածնի (O2) օգնությամբ վերածվում է ջրի (H2O)։

Ավտոմեքենաներից բացի, ստեղծված են ջրածնային վառելիքային մարտկոցով աշխատողներ ավտոբուսներ, մոտոցիկլներ, նավեր և նույնիսկ հիբրիդ ինքնաթիռներ։

Կատեգորիա:Ավտոմեքենաներ
Կատեգորիա:Էկոլոգիապես մաքուր տրանսպորտ
Կատեգորիա:Զարգացող տեխնոլոգիաներ
Զենոն (այլ կիրառումներ)

**Զենոն** կամ **Զենո** (հին հունարեն՝ *Ζήνων*) հունական արական անուն, նշանակում է «Զևս պարգև»։

### Հայտնի անվանակիրներ
* Զենոն-Արտաշես
* Զենոն Էլեացի
* Զենոն Կիտիոնացի
* Զենոն Տարսոնացի
* Զենոն Ֆլավիոս

Կատեգորիա:Արական անձնանուններ
Ֆրանսիայի հայկական թանգարան

**Մուզե Արմենի դե Ֆրանս** (), մասնավոր թանգարան է Փարիզում։

Թանգարանը ներկայումս չի գործում։ Հավաքածուին կարելի է ծանոթանալ www.le-maf.com կայքում։

## Պատմություն
Թանգարանը հիմնվել է 1949 թվականին, Նուրհան Ֆրինգյանի կողմից՝ պահպանելու հայ ժողովրդի մշակութային հարստությունը և հիշողությունը սփյուռքում։

Ֆրանսիայի հայկական թանգարանը (ՖՀՄ) մշակութային արժեքները ցուցադրվել են Փարիզի «Էնների» հյուրանոցի առաջին հարկում տեղակայված երկու սրահներում, որոնք տրամադրվել էին համաձայն 1953 թվականի ապրիլի 24-ի նախարարական դեկրետի։ Թանգարանը պաշտոնապես բացվել է 1953 թվականի հոկտեմբերի 9-ին, որին ներկա են գտնվել Ֆրանսիայի նախագահ Վենսան Օրիոլը, ֆրանսիացի քաղաքական գործիչ Ժորժ Բիդոն և այլք։

1978 թվականին թանգարանը հանձնվել է Ֆրանսիայի պետությանը և ճանաչվել որպես հանրային սեփականություն։

1995 թվականին շենքային պայմաններից ելնելով թանգարանը հանրության համար փակվել է։

## Թանգարանը կործանման եզրին
2011 թվականին թանգարանի զբաղեցրած փարիզյան առանձնատան վերանորոգման աշխատանքների պատրվակով, Ֆրանսիայի մշակույթի նախարարությունն առաջարկել է Հայկական թանգարանին ժամանակավորապես ազատել իր ցուցասրահները և տեղափոխել հավաքածուն, հավաստիացնելով, որ աշխատանքների ավարտից հետո՝ 2012 թվականի մայիսին, նույնությամբ կվերադարձվի իր նախնական վայրը։ Սակայն շենքի վերանորոգման ավարտից հետո, մշակույթի նախարարությունը մերժել է ազատել այժմ մեկ այլ թանգարանի պահոց դարձած ցուցասրահները։

## Հավաքածու
Հավաքածուն ընդգրկում է հայկական մշակութային ժառանգության նմուշներ, այդ թվում ձեռագրեր, եկեղեցական զարդեր, Աստվածաշունչը՝ թարգմանված տարբեր լեզուներով, գեղանկարներ, արձաններ, հմայագրեր և շուրջ 500 մետաղադրամներ։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Evene.fr կայքում 

Կատեգորիա:1949 հիմնադրումներ Ֆրանսիայում
Կատեգորիա:Փարիզի թանգարաններ
Կատեգորիա:1949 հիմնադրված թանգարաններ
Կատեգորիա:Ֆրանսահայ մշակութային կազմակերպություններ
Մեսյե 103

**Մեսյե 103** (M103 կամ NGC 581), բաց աստղաբույլ Կասսիոպեա համաստեղությունում։ 1781 թ. հայտնաբերվել է ֆրանսիացի աստղագետ Պիեռ Մեշենի կողմից։ Երկիր մոլորակից գտնվում է 8.000 լուսային տարի հեռավորության վրա։

Կատեգորիա:Կասիոպեա համաստեղություն
Կատեգորիա:Բաց աստղաբույլեր
Կատեգորիա:Մեսյեի մարմիններ
Կատեգորիա:NGC մարմիններ
Կասիոպեա (այլ կիրառումներ)

**Կասիոպեա** անունը կարող է վերաբերել.

* Կասիոպեա, հունական դիցաբանության մեջ Եթովպիայի թագուհին և Անդրոմեդայի մայրը
* Կասիոպեա, համաստեղություն հյուսիսային երկնքում
* Կասիոպեա A, սուպերնովայի մնացորդներ այդ համաստեղության մեջ
Մեսյե 52

**Մեսյե 103** (M52 կամ NGC 7654), բաց աստղաբույլ Կասսիոպեա համաստեղությունում։ 1774 թ. հայտնաբերվել է ֆրանսիացի աստղագետ Շառլ Մեսյեի կողմից։ Երկիր մոլորակից գտնվում է մոտ 5.000 լուսային տարի հեռավորության վրա։ Տարիքը գնահատվում է 35 միլիոն։ Կենտրոնում խտությունը կազմում է մոտ 3 աստղ մեկ խորանարդ պարսեկում։

Երկրի մակերեսից տեսանելի է հեռադիտակի օգնությամբ։

Կատեգորիա:Կասիոպեա համաստեղություն
Կատեգորիա:Բաց աստղաբույլեր
Կատեգորիա:Մեսյեի մարմիններ
Կատեգորիա:NGC մարմիններ
Շեդար

մինի|200px|Կասիոպեա համաստեղության աստղերը
**Շեդար** (*α Cas*,*Կասիոպեի α*), 2 մագնիտուդ պայծառութան աստղ է Կասիոպե համաստեղության մեջ։ Երկիր մոլորակից գնտվում է 228 լուսատարի հեռավորության վրա։

Անունն առաջացել է արաբերեն *շադր* («կուրծք») բառից

Կատեգորիա:Աստղեր
Կատեգորիա:Կասիոպեա համաստեղություն
ԿՈՆԿԱԿԱՖ-ի ոսկե գավաթ (մրցավայրեր)

**[[ԿՈՆԿԱԿԱՖ-ի ոսկե գավաթ|ԿՈՆԿԱԿԱՖ-ի առաջնության և ոսկե գավաթի]]** 19 խաղարկություններ հյուրընկալվել են **[[ԿՈՆԿԱԿԱՖ|ԿՈՆԿԱԿԱՖ-ի]]** անդամ ութ երկրներում, իսկ մրցաշարի երկու խաղարկություններ (1985 և 1989 թվականներին) չեն ունեցել կազմակերպիչ երկիր։ Ընդհանուր առմամբ 1963-2011 թվականների ընթացքում եզրափակիչ մրցաշարի շրջանակներում տեղի ունեցած 389 հանդիպումը անց են կացվել 9 երկրների 42 քաղաքների 48 մարզադաշտերում (որից ԱՄՆ-ում՝ 28 մարզադաշտեր 26 քաղաքներում)։

## Կազմակերպիչ երկրները

** Համատեղ կազմակերպել են Միացյալ Նահանգներներն ու Մեքսիկան։*

## Մրցավայրեր
###### 

###### 

###### 

###### 

###### 

###### 

###### 

###### 

###### 

## Նայիր նաև
* ԿՈՆԿԱԿԱՖ-ի ոսկե գավաթ

## Ծանոթություն

## Արտաքին հղումներ
* ԿՈՆԿԱԿԱՖ-ի ոսկե գավաթը; ԿՈՆԿԱԿԱՖ-ի պաշտոնական կայք , worldfootball.net  , arquivodosmundiais.com  
* Հյուսիսային ու Կենտրոնական Ամերիկայի և Կարիբյան ավազանի մայրցամաքային առաջնությունները; RSSSF-ի արխիվ 
* ԿՈՆԿԱԿԱՖ-ի առաջնությունը աշխարհի առաջնության ընտրական մրցաշարի շրջանակում; RSSSF-ի արխիվ 1, 2, 3, 4, 5 

Կատեգորիա:ԿՈՆԿԱԿԱՖ-ի ոսկե գավաթ
Անա Իվանովիչ

**Անա Իվանովիչ** (), սերբ պրոֆեսիոնալ թենիսիստուհի։ Թենիսի նախկին աշխարհի առաջին ռակետ և «Մեծ սաղավարտի» չեմպիոն (Ռոլանդ Գարրոս-2008 թ.)։ 15 WTA մրցաշարների հաղթող (մենախաղում), Ֆեդերացիայի (2012 թ.) և Հոփմանի (2013 թ.) գավաթի ֆինալիստ Սերբիայի ազգային հավաքականի կազմում։

## Մեծ սաղավարտ
### Եզրափակիչ հանդիպումներ (1-2)

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* 

Կատեգորիա:Սերբ թենիսիստներ
Կատեգորիա:ՅՈՒՆԻՍԵՖ-ի բարի կամքի դեսպաններ
Ժյուստին Էնեն

**Ժյուստին Էնեն** (, ), բելգիացի թենիսիստուհի։ Թենիսի նախկին աշխարհի առաջին ռակետ, ով «Մեծ սաղավարտի» չեմպիոն է դարձել 7 անգամ։

## Մեծ սաղավարտ
### Հաղթանակներ (7)

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* 

Կատեգորիա:Բելգիացի թենիսիստներ
Կատեգորիա:2004 թվականի Ամառային օլիմպիական խաղերի չեմպիոններ
ԿՈՆԿԱԿԱՖ-ի ոսկե գավաթ 1991 (ընտրական մրցաշար)

1991 թ. **[[ԿՈՆԿԱԿԱՖ-ի ոսկե գավաթ]]ի** եզրափակիչ մրցաշարին մասնակցելու իրավունք ավտոմատ կերպով ստացան մրցաշարի կազմակերպիչ ը, ինչպես նաև՝ ն և ն։ Կենտրոնամերիկյան զոնայում ընտրական մրցաշարի դեր կատարեց **[[Ֆուտբոլի կենտրոնամերիկյան գավաթ|UNCAF-ի ազգերի գավաթի]]** 1991 թ. խաղարկությունը, իսկ կարիբյան զոնայում՝ **[[Ֆուտբոլի կարիբյան գավաթ|կարիբյան գավաթի]]** 1991 թ. խաղարկությունը։

## UNCAF-ի ազգերի գավաթ 1991

Մրցաշարի արդյունքներով երեք հավաքականներ՝ ն, ը և ն, ձեռք բերեցին 1991 թ. ԿՈՆԿԱԿԱՖ-ի ոսկե գավաթի ուղեգրեր։

## Կարիբյան գավաթ 1991

}
|2||0||0||2||3||5||-2||**0
|}
Մրցաշարի արդյունքներով ն ու ն ձեռք բերեցին [[ԿՈՆԿԱԿԱՖ-ի ոսկե գավաթ 1991|1991 թ. ԿՈՆԿԱԿԱՖ-ի ոսկե գավաթի]] ուղեգրեր։

==Նայիր նաև==
* **ԿՈՆԿԱԿԱՖ-ի ոսկե գավաթ 1991'''

## Հղումներ

* 1991 թ. ԿՈՆԿԱԿԱՖ-ի ոսկե գավաթի արդյունքները. terra.com 
* 1991 թ. UNCAF-ի ազգերի գավաթի վիճակագրությունը RSSSF-ի արխիվում 
* 1991 թ. կարիբյան գավաթի վիճակագրությունը RSSSF-ի արխիվում 

Կատեգորիա:ԿՈՆԿԱԿԱՖ-ի ոսկե գավաթ (ընտրական մրցաշար)
ԿՈՆԿԱԿԱՖ-ի ոսկե գավաթ 1993 (ընտրական մրցաշար)

1993 թ. **[[ԿՈՆԿԱԿԱՖ-ի ոսկե գավաթ]]ի** եզրափակիչ մրցաշարին մասնակցելու իրավունք ավտոմատ կերպով ստացան մրցաշարի կազմակերպիչներ ը և ն, ինչպես նաև՝ ն։ Կենտրոնամերիկյան զոնայում ընտրական մրցաշարի դեր կատարեց **[[Ֆուտբոլի կենտրոնամերիկյան գավաթ|UNCAF-ի ազգերի գավաթի]]** 1993 թ. խաղարկությունը, իսկ կարիբյան զոնայում՝ **[[Ֆուտբոլի կարիբյան գավաթ|կարիբյան գավաթի]]** 1993 թ. խաղարկությունը։

## UNCAF-ի ազգերի գավաթ 1993

Մրցաշարի արդյունքներով երեք հավաքականներ՝ ը, ն և ն, ձեռք բերեցին 1993 թ. ԿՈՆԿԱԿԱՖ-ի ոսկե գավաթի ուղեգրեր։

## Կարիբյան գավաթ 1993

Մրցաշարի արդյունքներով ն ու ն ձեռք բերեցին 1993 թ. ԿՈՆԿԱԿԱՖ-ի ոսկե գավաթի ուղեգրեր։

## Նայիր նաև
* **[[ԿՈՆԿԱԿԱՖ-ի ոսկե գավաթ 1993]]**

## Արտաքին հղումներ
* 1993 թ. UNCAF-ի ազգերի գավաթի արդյունքները ԿՈՆԿԱԿԱՖ-ի պաշտոնական կայքում 
* 1993 թ. կարիբյան գավաթի արդյունքները ԿՈՆԿԱԿԱՖ-ի պաշտոնական կայքում 
* 1993 թ. ԿՈՆԿԱԿԱՖ-ի ոսկե գավաթի արդյունքները. terra.com 
* 1993 թ. UNCAF-ի ազգերի գավաթի վիճակագրությունը RSSSF-ի արխիվում 
* 1993 թ. կարիբյան գավաթի վիճակագրությունը RSSSF-ի արխիվում 

Կատեգորիա:ԿՈՆԿԱԿԱՖ-ի ոսկե գավաթ (ընտրական մրցաշար)
Հակոբ

**Հակոբ**, հայկական տարածված անձնանուն, փոխառյալ է եբրայերենից, Աստվածաշնչի միջոցով։ Բառացի նշանակում է «կրկնակոխ հետևող» ,  «կրունկ» բառից։ Տարածված է նաև նրանով կազմված Հակոբյան ազգանունը։

### Հայտնի անվանակիրներ
*Հակոբ Թերզյան (1879 - 1915) - հայ հրապարակախոս, բանասեր։
*Հակոբ Պարոնյան (Օգոստոսի 6, 1843, Ադրիանապոլիս - 1891, Կ. Պոլիս) հայ գրող-երգիծբան։
* Հակոբ Հակոբյան - 19–20 դդ. թիֆլիսահայ գրող։
* Հակոբ Հակոբյան - 1917-ին ծնված հայ բանաստեղծ, թարգմանիչ, գյոթեագիտական վայմարյան ընկերության անդամ։
* Հակոբ Հակոբյան - 20 դ. հայ գեղանկարիչ։
* Հակոբ Հակոբյան (ԱՍԱԼԱ) - Ասալա-ի հիմնադիրը։
* Հակոբ Ռաֆիկի Հակոբյան - հայ քաղաքական գործիչ։
*Հակոբ Մովսես (իսկական անուն՝ Հակոբ Մովսեսի Հակոբյան) (սեպտեմբերի 3, 1952, Աշոցքի շրջան, գյուղ Սիզավետ) - հայ բանաստեղծ, թարգմանիչ։
*Հակոբ Ղրիմեցի (1360-1426), տոմարագետ, րաբունապետ, երաժիշտ, քերական, մեկնիչ։
*Հակոբ Նորունի (Հակոբ Լևոնի Նորաշխարհյան, 1926, դեկտեմբերի 8 - 1985, հուլիսի 4) - հայ բանաստեղծ, արձակագիր, դրամատուրգ։
*Հակոբ Մծբնացի (Մծբինի ս. Հակոբ հայրապետ), 4-րդ դարի եկեղեցական գործիչ։
*Հակոբ Օշական (1883-1948) - արևմտահայ հայտնի գրող, ուսուցիչ և մանկավարժ։
*Հակոբ Մանանդյան (1873, նոյեմբերի 22 - 1952, փետրվարի 4) - հայ պատմաբան, բանասեր, աղբյուրագետ։
*Հակոբ Կոջոյան (Դեկտեմբեր 13 1883 թ Ախալցխա - Ապրիլ 24 1959 թ Երևան), հայ նկարիչ, գեղարվեստի և գրաֆիկայի վարպետ։
*Հակոբ Մեղապարտ (ծննդ. և մահվ. թվակ. անհայտ են) - հայ առաջին տպագրիչ, հայկական տպագրության սկզբնավորող և հիմնադիր։
*Հակոբ Մնձուրի (իսկական անունը՝ Հակոբ Թեմերճյան, 1886-1978) - հայ արձակագիր։
*Հակոբ Խաչատրյանց (1884, դեկտեմբեր - 1960, նոյեմբերի 1) - հայ գրականագետ, թարգմանիչ։
*Հակոբ Դ Ջուղայեցի կաթողիկոս, օծվել է 1655 թվականին։
*Հակոբ Արամյան (1908 - 1955, նոյեմբերի 20), հայ արձակագիր։
*Հակոբ Ջուղայեցի (17-րդ դար) - Հայաստանում գործած մանրանկարիչ։
*Հակոբ Մելքումյան (1885 թ. դեկտեմբերի12(24), Շուշի, Արցախ, - 1962 թ. հուլիսի 3, Մոսկվա) - հայազգի խորհրդային ռազմական գործիչ։
*Հակոբ Հովհաննիսյան (1875, դեկտեմբերի 7 - 1941, դեկտեմբերի 22) - կենսաքիմիկոս։
*Հակոբ Հակոբյան (գրող) (1866-1935)-հայ բանաստեղծ։
*Հակոբ Գուրգեն (Պիպեռճյան) (1850 - 1915) - հայ մանկավարժ, խմբագիր։
*Հակոբ Սալախյան (1922, սեպտեմբերի 1 - 1969, սեպտեմբերի 1) - հայ գրականագետ։
*Հակոբ Կարապենց հայ գրող ու վիպասան։
*Հակոբ Խանլարյան (1885, դեկտեմբերի 7 - 1966) - հայ բանաստեղծ, մանկավարժ։
*Հակոբ Անտոնյան (1887 - 1967) - հայ բանաստեղծ, հրապարակախոս, թարգմանիչ։
*Հակոբ Հաճյան (1828 - 1903) - հայ արձակագիր, հրապարակախոս-խմբագիր։
*Հակոբ Իշխանյան (ծնվ. հուլիսի 27 1938 թ.) - հայ ժամանակակից քանդակագործ։

Կատեգորիա:Հայկական արական անձնանուններ
ԿՈՆԿԱԿԱՖ-ի ոսկե գավաթ 2005 (ընտրական մրցաշար)

2005 թ. **[[ԿՈՆԿԱԿԱՖ-ի ոսկե գավաթ]]ի** եզրափակիչ մրցաշարին մասնակցելու իրավունք ավտոմատ կերպով ստացան մրցաշարի կազմակերպիչ ը, ն և ն, ինչպես նաև այլ կոնֆեդերացիաներից մրցաշարին հրավիրված հավաքականները՝ ն և ն։ Կենտրոնամերիկյան զոնայում չորս ուղեգրեր խաղարկվեցին **[[Ֆուտբոլի կենտրոնամերիկյան գավաթ|UNCAF-ի ազգերի գավաթի]]** 2005 թ. խաղարկության արդյունքներով։ Կարիբյան զոնայում երեք ուղեգրեր խաղարկվեցին **[[Ֆուտբոլի կարիբյան գավաթ|կարիբյան գավաթի]]** 2005 թ. խաղարկության արդյունքներով։

### UNCAF-ի ազգերի գավաթ 2005

Մրցաշարի արդյունքներով ն, ը, ն և ն ձեռք բերեցին եզրափակիչ մրցաշարի ուղեգրեր։

### Կարիբյան գավաթ 2005

Մրցաշարի արդյունքներով ն և ն ու ն ձեռք բերեցին եզրափակիչ մրցաշարի ուղեգրեր։

### Նայիր նաև
* ԿՈՆԿԱԿԱՖ-ի ոսկե գավաթ 2005

## Գրականություն
* CONCACAF 2005 Gold Cup Technical Report *Confederation of North, Central American and Caribbean Association Football; New York, USA, 2005* ԿՈՆԿԱԿԱՖ-ի պաշտոնական կայք 

### Հղումներ
* 2005 թ. UNCAF-ի ազգերի գավաթը ԿՈՆԿԱԿԱՖ-ի պաշտոնական կայք, RSSSF-ի արխիվ 
* 2005 թ. կարիբյան գավաթը ԿՈՆԿԱԿԱՖ-ի պաշտոնական կայք, RSSSF-ի արխիվ 
* 2005 թ. ԿՈՆԿԱԿԱՖ-ի ոսկե գավաթի ընտրական և եզրափակիչ մրցաշարերը terra.com 

Կատեգորիա:ԿՈՆԿԱԿԱՖ-ի ոսկե գավաթ (ընտրական մրցաշար)
ԿՈՆԿԱԿԱՖ-ի ոսկե գավաթ 2007 (ընտրական մրցաշար)

2007 թ. **[[ԿՈՆԿԱԿԱՖ-ի ոսկե գավաթ]]ի** եզրափակիչ մրցաշարին մասնակցելու իրավունք ավտոմատ կերպով ստացան մրցաշարի կազմակերպիչ և գործող չեմպիոն ը, ն և ն։ Կենտրոնամերիկյան զոնայում հինգ ուղեգրեր խաղարկվեցին **[[Ֆուտբոլի կենտրոնամերիկյան գավաթ|UNCAF-ի ազգերի գավաթի]]** 2007 թ. խաղարկության արդյունքներով։ Կարիբյան զոնայում չորս ուղեգրեր խաղարկվեցին **[[Ֆուտբոլի կարիբյան գավաթ|կարիբյան գավաթի]]** 2007 թ. խաղարկության արդյունքներով։

### UNCAF-ի ազգերի գավաթ 2007

Մրցաշարի արդյունքներով ն, ն, ը, ն և ը ձեռք բերեցին եզրափակիչ մրցաշարի ուղեգրեր։

### Կարիբյան գավաթ 2007

Մրցաշարի արդյունքներով ն, ն, ն և ն ձեռք բերեցին եզրափակիչ մրցաշարի ուղեգրեր։

### Նայիր նաև
* ԿՈՆԿԱԿԱՖ-ի ոսկե գավաթ 2007

### Հղումներ
* 2007 թ. ԿՈՆԿԱԿԱՖ-ի ոսկե գավաթի ընտրական մրցաշարը ( 1, 2)

Կատեգորիա:ԿՈՆԿԱԿԱՖ-ի ոսկե գավաթ (ընտրական մրցաշար)
Արամ

**Արամ՝** տարածված հայկական արական անուն է։

## Հայտնի անձինք Արամ անունով
* Արամ Ա (1947 - )
* Արամ Ասատրյան (1953-2006)
* Արամ Ենգոյան (ծ. 1936)
* Արամ Խաչատրյան (1903-1978)
* Արամ Մանուկյան (1879-1919)
* Արամ Պետրոսյան (ծ.1972)
* Արամ Ռամազյան (ծ. 1978)
* Արամ Սարոյան (ծ. 1943)

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Հայկական արական անձնանուններ
Դեյվ Ֆրոյդենտալ

**Դեյվիդ Դուեյն (Դեյվ) Ֆրոյդենտալը** () ծնվել է 1950 թվականի հոկտեմբերի 12-ին Թերմոպոլիսում, Վայոմինգ։ Դեյվն ամերիկացի քաղաքական գործիչ է Դեմոկրատական կուսակցությունից։ 2003-2011 թթ. եղել է Վայոմինգ նահանգի նահանգապետը։

## Արտաքին հղումներ
* Wyoming Governor Dave Freudenthal *Վայոմինգի նահանգային խորհուրդ*
* Dave for Governor  *Նահանգապետի անձնական էջը*
* *Follow the Money*&nbsp;-&nbsp;Դեյվ Ֆրոյդենտալ
** 2008 2006  2004 2002 campaign contributions

Կատեգորիա:Անձինք այբբենական կարգով
Կատեգորիա:ԱՄՆ-ի քաղաքական գործիչներ
Կատեգորիա:Վայոմինգի նահանգապետեր
Կատեգորիա:1950 ծնունդներ
Կատեգորիա:Հոկտեմբերի 12 ծնունդներ
Կատեգորիա:ԱՄՆ-ի դեմոկրատական կուսակցության անդամներ
Մեթյու Միդ

**Մեթյու Հենսեն (Մեթ) Միդ** (), ), ամերիկացի քաղաքական գործիչ Հանրապետական կուսակցությունից։ Վայոմինգի 32-րդ նահանգապետը (ընտրվել է 2010 թվականի նոյեմբերին)։ Նախկինում եղել է այդ նահանգի գլխավոր դատախազը (2001—2007 թթ.):

Մեթյու Միդի ավագ քույրը՝ Մաֆֆի Միդ-Ֆեռոն, գրող է, *Confessions of a Slacker Mom* գրքի հեղինակը, հորաքույրը՝ Անդրեա Միդ Լոուրենսը, լեռնադահուկորդուհի, ով ԱՄՆ-ի հավաքական թիմի կազմում մասնակցել է երեք ձմեռային օլիմպիադաների, նվաճել երկու ոսկե մեդալ։

Մեթյուն ամուսնացել է Քերոլ Միդի (օրիորդական ազգանունը՝ Մինցեր, ծնվ. 1965 թ.) հետ։ Ամուսնական զույգն ունի երկու երեխա։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Wyoming Governor Matt Mead *Վայոմինգի նահանգային խորհուրդ*
* Matt Mead for Governor  *Մեթյու Մեդի անձնական էջը*

Կատեգորիա:21-րդ դարի ամերիկացի քաղաքական գործիչներ
Կատեգորիա:ԱՄՆ-ի հանրապետական կուսակցության անդամներ
Կատեգորիա:ԱՄՆ-ի քաղաքական գործիչներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի գործարարներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի իրավաբաններ
Կատեգորիա:Ամերիկացի փաստաբաններ
Կատեգորիա:Վայոմինգի նահանգապետեր
Օգյուն Սամասթ

**Օգյուն Սամաստ** (թուրք.` *Ogün Samast*, , թուրք ազգայնամոլ, ով 2007 թ.-ի հունվարի 19-ին սպանել է **«Ակոս»** թերթի խմբագիր, հայազգի լրագրող Հրանտ Դինքին։ Մարդասպանությունը տեղի է ունեցել Ստամբուլում՝ թերթի խմբագրատան առջև։

Սպանության ժամանակ Սամաստը եղել է 17 տարեկան։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:1990 ծնունդներ
Կատեգորիա:Անձինք:Ստամբուլ
Կատեգորիա:Թուրքիայի կալանավորներ և ձերբակալվածներ
Կատեգորիա:Մարդասպաններ
Դիմաքսյաններ

**Դիմաքսյաններ**, նախարարական տոհմ հին և միջնադարյան Հայաստանում։

## Պատմություն
Ըստ Մովսես Խորենացու, նախարարական աստիճանի է բարձրացրել Արտաշես Ա-ի օրոք, երբ վերջինիս դայակորդի Գիսակը փրկելով նրան՝ զոհվել է դեմքը սրով երկատվելուց, այստեղից էլ ըստ պատմիչի՝ նախարարության Դիմաքսյան անվանումը։ Մ.թ.ա. I դ. 40-ական թթ. Դեմոնաքս իշխանի գլխավորությամբ հայ ավագանին դիմագրավել է Հայաստան ներխուժած հռոմեա-իբերական զորքին։ Ըստ Գահնամակի, Դիմաքսյանները ունեցել են չորս ճյուղ, Հայոց արքունիքում գրավել 34, 35, 37 և 67-րդ գահերը, բանակին տվել 600 հեծյալ։ Նրանք ժառանգական տիրույթներ են ունեցել Շիրակում, Տայք նահանգի Բուխա գավառում՝ նստոց ունենալով Բողբերդ ամրոցը։ Դիմաքսյանների մի ճյուղը կալվածներ է ունեցել Վանանդում, ուստի Եղիշեի Պատմության մեջ հիշատակվող զորապետ Թաթուլ Դիմաքսյանը Ղազար Փարպեցու մոտ ունի «Վանանդեցի» վերադիրը։ 380-ական թվականներին Դիմաքսյաններից Աշխադարը, ուրիշ ազատների հետ, Արշակ Գ թագավորի գանձերը Հայաստանի բյուզանդական հատվածից գաղտնի տեղափոխել է երկրի մյուս մասում թագավորող Խոսրով Դ Արշակունու մոտ, փոխարենը ստանալով գյուղեր և ագարակներ։ V դ. կեսի ազատագրական պատերազմում Վարդան Մամիկոնյանին զինակցել է Հմայակը։ Նույն ժամանակ Խաղխաղի ճակատամարտին մասնակցել է Դիմաքսյանների զորագունդը՝ Գազրիկի և Մուշի գլխավորությամբ։ Դիմաքսյաններից Վարդանի կուսակիցների թվում էին նաև Թաթուլը, Սատը և երկու ուրիշ ազատներ։ VII դ. սկզբին Վրկանից մարզպան Սմբատ Բագրատունու զինակիցներից են Դիմաքսյաններ Միհրուն և Սարգիսը։ 653 թվականի հայ-արաբական պայմանագրի կնքումից հետո զորքով Հայաստան ներխուժած բյուզանդական կայսր Կոստանդինին դիմավորող հայ նախարարների թվում հիշվում են նաև Դիմաքսյաններ, որոնք այնուհետև չեն երևում պատմաբեմում։

## Տես նաև
* Գիսակ Դիմաքսյան

Կատեգորիա:Դիմաքսյաններ
ԿՈՆԿԱԿԱՖ-ի ոսկե գավաթ (թիմերի մասնակցություններ)

**[[ԿՈՆԿԱԿԱՖ-ի ոսկե գավաթ|ԿՈՆԿԱԿԱՖ-ի առաջնության և ոսկե գավաթի]]** եզրափակիչ մրցաշարի 26 խաղարկություններին մասնակցել են 30 ազգային հավաքականներ, որոնցից յոթը հանդիսանում են այլ կոնֆեդերացիաների անդամներ։

## Խաղարկությունների նորեկ թիմերը

*Շեղատառով նշված են մրցաշարին հրավիրված թիմերը այլ կոնֆեդերացիաներից։*

## Թիմերի արդյունքներն ըստ տարիների

* *<span style="border: 3px solid red">&nbsp;&nbsp;</span> Ընդգծումով նշված են կազմակերպիչ երկրները։*
* * Չի անդամակցել ԿՈՆԿԱԿԱՖ-ին*

## Թիմերն ըստ մասնակցությունների քանակի

*Շեղատառով նշված են մրցաշարին հրավիրված թիմերը այլ կոնֆեդերացիաներից։*

## Բոլոր ժամանակների վիճակագրությունը

*Կրճատ նշված են. *'Խ**` խաղ, **Հ**` հաղթանակ, **Ո**` ոչ ոքի, **Պ**` պարտություն, **ԽԳ**` խփած գոլեր, **ԲԳ**` բաց թողած գոլեր, **ԳՏ**` գոլերի տարբերություն, **Մ*'` միավոր։*
*[[Լրացուցիչ ժամանակ (ֆուտբոլ)|Լրացուցիչ ժամանակի]] արդյունքում ավարտված հանդիպումները հաշված են որպես հաղթանակ և պարտություն, [[Հետխաղյա 11 մետրանոց հարվածաշար (ֆուտբոլ)|11 մետրանոց հարվածաշարի]] արդյունքում ավարտված հանդիպումները` ոչ ոքի։*
*Հաղթանակի համար տրված է 3 միավոր, ոչ ոքիի համար` 1 միավոր, պարտության համար` 0 միավոր։*
*Շեղատառով նշված են մրցաշարին հրավիրված թիմերը այլ կոնֆեդերացիաներից։*

## Տես նաև
* ԿՈՆԿԱԿԱՖ-ի ոսկե գավաթ

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* ԿՈՆԿԱԿԱՖ-ի ոսկե գավաթը; ԿՈՆԿԱԿԱՖ-ի պաշտոնական կայք 1, 2 , worldfootball.net , RSSSF-ի արխիվ , mediotiempo.com , arquivodosmundiais.com  
* ԿՈՆԿԱԿԱՖ-ի առաջնությունը; ԿՈՆԿԱԿԱՖ-ի պաշտոնական կայք 
* Հյուսիսային ու Կենտրոնական Ամերիկայի և Կարիբյան ավազանի մայրցամաքային առաջնությունները; RSSSF-ի արխիվ 
* ԿՈՆԿԱԿԱՖ-ի առաջնությունը աշխարհի առաջնության ընտրական մրցաշարի շրջանակում; ՖԻՖԱ-ի պաշտոնական կայք 1 , 2 , 3 , 4 , 5  

Կատեգորիա:ԿՈՆԿԱԿԱՖ-ի ոսկե գավաթ
Կարոլին Վոզնյացկի

**Կարոլին Վոզնյացկի** (), դանիացի թենիսիստուհի։

## Կենսագրություն
Վոզնյացկին լեհական ներգաղթողների, Պյոտր և Աննա Վոզնյացկիների դուստրն է։ Մայրը խաղացել է Լեհաստանի ազգային վոլեյբոլի կանանց հավաքականում, իսկ հայրը խաղացել է պրոֆեսիոնալ ֆուտբոլ։ Ամուսինները տեղափոխվեցին Դանիա, երբ Պյոտրը պայմանագիր կնքեց Դանիայի ֆուտբոլային ակումբ Բոլդկլուբբեն 1909-ի հետ։ Կարոլինի ավագ եղբայրը՝ Պատրիկը, պրոֆեսիոնալ ֆուտբոլիստ է Հվիդովրե ԻՖ դանիական ակումբում։

## Մեծ սաղավարտ
### Եզրափակիչ հանդիպումներ (0-1)

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* 

Կատեգորիա:1990 ծնունդներ
Կատեգորիա:Դանիացի թենիսիստներ
Աջիկա

մինի|Աջիկա

**Աջիկան** (, ), կովկասյան կծու և բուրումնավետ սոուս է։ Բաղադրության մեջ մտնում են կարմիր պղպեղ, աղ, սխտոր, ընկույզ և խմելի սունելի։

Աջիկան հիմնականում լինում է կարմիր գույնի, սակայն եթե կարմիր պղպեղի փոխարեն օգտագործվում է կանաչ պղպեղ, ապա աջիկան ունենում է կանաչ գույն։ Սովորական աջիկայի բաղադրության մեջ լոլիկ չի մտնում։

## Անվան ծագում
**Աջիկա** բառն ունի աբխազական ծագում և նշանակում է «աղ»։

## Գրականություն
* Կոպեշավիձե Գ. Գ. 1989, Աբխազական խոհանոց, էջ 77, 78.

## Արտաքին հղումներ
* Ախուսխուա ջիկա (կանաչ աջիկա)  
* Ապարպիլ ջիկա (կարմիր կծու աջիկա)  
* Կարմիր վրացական աջիկա  
* Հայկական աջիկա  
* Կրասնոդարյան աջիկա  

Կատեգորիա:Աբխազական խոհանոց
Կատեգորիա:Վրացական խոհանոց
Հասմիկ Պողոսյան

**Հասմիկ Ստեփանի Պողոսյան** (), հայ պետական և քաղաքական գործիչ, ՀՀ մշակույթի նախարար (2006-2016)։

## Կենսագրություն
1977 - 1982 թվականներին սովորել է ԵՊՀի կենսաբանության բաժնում, 1982 - 1985 թվականներին՝ ԵՊՀ-ի ասպիրանտ, 1985 - 1993 թվականներին՝ Երևանի N 182 դպրոցի ուսուցչուհի, 1986 - 2006 թվականներին՝ օտարերկրյա երկրների հետ կապերի հանձնաժողովի անդամ։ 2006 թվականի մայիսին նշանակվել է Հայաստանի մշակույթի և երիտասարդության հարցերի նախարար, 2007 թվականի հունիսի 8-ին ՀՀ Նախագահի հրամանագրով նշանակվել է ՀՀ մշակույթի նախարար։ 2008 թվականի ապրիլի 17-ին ՀՀ Նախագահի հրամանագրով վերանշանակվել է ՀՀ մշակույթի նախարարի պաշտոնում։ 2012 թվականի հունիսի 16-ին վերանշանակվել է ՀՀ Նախագահի հրամանագրով վերանշանակվել է ՀՀ մշակույթի նախարարի պաշտոնում։
2013 թվականի մայիսի 8-ին ՀՀ Նախագահի հրամանագրով վերանշանակվել է ՀՀ մշակույթի նախարարի պաշտոնում։ 2014 թվականի ապրիլի 22-ին վերանշանակվել է ՀՀ մշակույթի նախարարի պաշտոնում։ 2018 թվականի փետրվարի 24-ին նշանակվել է ՀՀ նախագահի խորհրդական։

2022 թ․ նրա նկատմամբ հարուցվել է քրեական հետապնդում՝ պետական սեփականությունը խարդախությամբ հափշտակելուն օժանդակելու մեղադրանքով։

## Պարգևներ
*Մովսես Խորենացու մեդալ (2011)
*ՀՀ վարչապետի հուշանվեր (2014)։
*«Հայրենիքին մատուցած ծառայությունների համար» 2-րդ աստիճանի մեդալ (2015)

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Հասմիկ Պողոսյանի կենսագրությունը

Կատեգորիա:«Հայրենիքին մատուցած ծառայությունների համար» 2-րդ աստիճանի մեդալակիրներ
Կատեգորիա:ԵՊՀ շրջանավարտներ
Կատեգորիա:Երևան քաղաքում ծնվածներ
Կատեգորիա:Հայ պետական գործիչներ
Կատեգորիա:Հայ քաղաքական գործիչներ
Կատեգորիա:Մովսես Խորենացու մեդալակիրներ
Ջոնի Այզաքսոն

**Ջոն (Ջոննի) Հարդի Այզաքսոնը** (, ), ԱՄՆ սենատոր Ջորջիա նահանգից։

Ջոն Հարդի Այզաքսոնը ծնվել է 1944 թվականի դեկտեմբերի 24-ին Ատլանտայում, Ջորջիա նահանգ, ԱՄՆ։ Ամերիկացի սենատոր է 2005 թվականից Ջորջիա նահանգից։ Հանդիսանում է Հանրապետական կուսակցության անդամ։ Հայրը եղել է ավտոբուսի վարորդ, հետագայում հիմնել է անշարժ գույքի առուվաճառքի ֆիրմա։

2015 թվականի հունիսին Ջոնի Այզաքսոնը հայտարարել է, որ բժիշկներն իր մոտ ախտորոշել են պարկինսոնյան հիվանդություն, բայց և հավելել է, թե դա չի խանգարի, որ ինքը 2016 թվականին վերընտրվի սենատոր։ 2019 թվականի օգոստոսի 28-ին էլ հայտարարել է, որ առողջական վիճակի պատճառով մտադիր է տարեվերջին թողնել իր պաշտոնը սենատում։

## Անձնական կյանք
1968 թվականին Ջոնի Այզաքսոնն ամուսնացել է Դայանա Դևիդսոնի հետ։ Ունեն երեք զավակ, ութ թոռ։

## Ծանոթագրություններ

## Հղում
* պաշտոնական կայք էջը  

Կատեգորիա:20-րդ դարի ամերիկացի գործարարներ
Կատեգորիա:21-րդ դարի ամերիկացի քաղաքական գործիչներ
Կատեգորիա:ԱՄՆ-ի կոնգրեսմեններ
Կատեգորիա:ԱՄՆ-ի հանրապետական կուսակցության անդամներ
Կատեգորիա:ԱՄՆ-ի քաղաքական գործիչներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի տնտեսագետներ
Քոլին Ֆերթ

**Քոլին Էնդրյու Ֆերտ**(, ), թատրոնի, կինոյի և հեռուստատեսության բրիտանացի դերասան։

Սկսելով իր կարիերան 1984 թվականին՝ Ֆերտը համաշխարհային քննադատների ուշադրությունն իր վրա գրավեց միայն 1995 թվականին՝ Ջեյն Օստինի «Հպարտություն և նախապաշարմունքներ» վեպի հիման վրա նկարահանված ֆիլմում կատարելով միստր Դարսիի դերը։ Բազմաթիվ մրցանակների է արժանացել Ֆերտի աշխատանքը «Միայնակ տղամարդ» ֆիլմում, որտեղ նա մարմնավորել է պրոֆեսոր-հոմոսեքսուալ Ջորջ Ֆալկոներին, ով փնտրում է կյանքի իմաստը ավտովթարից մահացած սիրեցյալի մահից հետո․ մասնավորապես այս դերի համար դերասանն արժանացել է BAFTA մրցանակի և արժանացավ Վոլպի գավաթ տղամարդու լավագույն դերակատարման համար։ Հաջորդ տարի Ֆերտն արժանացավ «Օսկարի» «Թագավորի ելույթը» ֆիլմում Գեորգ VI թագավորի դերը կատարելու համար։

Քոլին Ֆերթը «Օսկար» և «Ոսկե Գլոբուս» մրցանակների դափնեկիր է, BAFTA մրցանակի կրկնակի դափնեկիր, Վոլպի գավաթի դափնեկիր, ինչպես նաև «Էմմի» մրցանակի դափնեկիր։

Կոլին Ֆերտի մասնակցությամբ ֆիլմերից ու հեռուստասերիալներից առավել ուշագրավ են՝ «Վալմոն», «Հպարտություն և նախապաշարմունք», «Անգլիացի հիվանդը», «Սիրահարված Շեքսպիրը», «Բրիջիտ Ջոնսի օրագիրը», «Մարգարտե ականջօղով աղջիկը», «Իրական սեր», «Բրիջիտ Ջոնս։ Բանականության եզրին», «Իմ անտանելի դայակը», «Մամա միա», «Դորիան Գրեյ», «Թագավորի ելույթը» և «Լրտես, դուրս եկ»։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ

Կատեգորիա:1960 ծնունդներ
Կատեգորիա:20-րդ դարի անգլիացի տղամարդ դերասաններ
Կատեգորիա:21-րդ դարի անգլիացի տղամարդ դերասաններ
Կատեգորիա:BAFTA մրցանակի դափնեկիրներ
Կատեգորիա:«Ոսկե գլոբուս» մրցանակի դափնեկիրներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի դերասաններ
Կատեգորիա:Անգլիացի դերասաններ
Կատեգորիա:Անգլիացի կինոդերասաններ
Կատեգորիա:Անգլիացի կինոպրոդյուսերներ
Կատեգորիա:Անգլիացի տղամարդ թատրոնի դերասաններ
Կատեգորիա:Անգլիացի տղամարդ կինոդերասաններ
Կատեգորիա:Անգլիացի տղամարդ հեռուստատեսային դերասաններ
Կատեգորիա:Աուդիոգիրք կարդացողներ
Կատեգորիա:Բրիտանացի դերասաններ
Կատեգորիա:Բրիտանացի հեռուստատեսային դերասաններ
Կատեգորիա:Թատրոնի դերասաններ
Կատեգորիա:Լավագույն դերասան Օսկարի մրցանակակիրներ
Կատեգորիա:Հեռուստատեսային դերասաններ
Կատեգորիա:Հոլիվուդյան դերասաններ
Կատեգորիա:Սեպտեմբերի 10 ծնունդներ
Վաչե Ավագյան

**Վաչե Արշակի Ավագյան** (1931, մայիսի 29, Նորաշեն, Տավուշի մարզ - 2010, օգոստոսի 30), կենսաբանական գիտությունների դոկտոր, պրոֆեսոր։

## Կենսագրություն
Վաչե Ավագյանը ծնվել է Հայկական ԽՍՀ-ի Շամշադինի շրջանի (այժմ՝ ՀՀ Տավուշի մարզ) Նորաշեն գյուղում 1931 թվականի մայիսի 29-ին։

### Կրթություն
1948 թվականին ոսկե մեդալով ավարտել է շրջկենտրոն Բերդի միջնակարգ դպրոցը։ Դպրոցն ավարտելուց հետո ընդունվում է Հայկական գյուղատնտեսական ինստիտուտի ագրոնոմիական ֆակուլտետը։ Մեկ տարի անց՝ 1949 թվականին տեղափոխվում է Մոսկվա՝ ուսումը շարունակելու Տիմիրյազևի անվան գյուղատնտեսական ակադեմիայում, որն էլ գերազանցությամբ ավարտում է 1954 թվականին։

## Կարիերա
* 1954-1956 թթ - Ղազախստանի Կոկչետավի մարզի Շարիկյան ՄՏԿ-ի գլխավոր գյուղատնտես։ 1956 թ-ին պարգևատրվել է «За освоение целинных земель» մեդալով։ 
* 1956-1959 թթ - ՀՀ Տավուշի մարզի Նորաշեն գյուղի սերմնաբուծական տնտեսության սերմնաբույծ գյուղատնտես։ Երկու անգամ արժանացել է ՀԽՍՀ գերագույն խորհրդի պատվոգրի (1958, 1960)։ 
* 1962-1980 թթ - ՀՀ ԳԱ փորձարարական կենսաբանության ինստիտուտի ռադիացիոն գենետիկայի լաբորատորիայի ավագ գիտ. աշխատող (1962-1964), լաբորատորիայի վարիչ (1964-1968), բույսերի մուտագենեզի լաբորատորիայի վարիչ (1968-1980)։ 
* 1980-1987 թթ - ԽՍՀՄ գյուղ.նախարարության բնության պահպանության Համամիութենական ինստիտուտի (Մոսկվա) Հայաստանի բնության պահպանության բաժանմունքի վարիչ։ 
* 1987-1994 թթ - ՀՀ գյուղ.նախարարության սերմարտադրության ԳԱՄ-ի գլխավոր տնօրեն, Երկրագործության ինստիտուտի տնօրեն և նույն ինստիտուտի ագրոէկոլոգիայի և գենետիկական մոնիտորինգի բաժնի վարիչ։ 
* 1994-2010 թթ - Երկրագործության և բույսերի պաշտպանության գիտական կենտրոնի Ագրոէկոլոգիայի բաժնի վարիչ։ 
* 1994-1999 թթ - «Ագրոգիտասփյուռ» ձեռնարկության փոխտնօրեն։ 
* 1999-2001 թթ - ՀԳԱ-ի «Ագրոգիտասփյուռ» դեպարտամենտի առաջատար մասնագետ։ 
* 2002-2010 թթ - ՀԳԱ-ի պրոֆեսոր։

### Գիտական աստիճաններ և կոչումներ
* 1962 թ - Կենսաբանական գիտությունների թեկնածու։ 
* 1976 թ - Կենսաբանական գիտությունների դոկտոր։ 
* 1982 թ - Պրոֆեսոր (գենետիկա)
* 1991 թ - Ռուսաստանի Գյուղատնտեսական գիտությունների ակադեմիայի թղթակից-անդամ (նախկին ВАСХНИЛ)

### Գիտական հրապարակումներ
* Մենագրություններ՝ 2
* Գրքեր և գրքույկներ՝ 8
* Գիտական հոդվածներ՝ 236
* Հոդվածներ լրագրերում՝ 42
* Հեռուստա-ռադիո հաղորդումներ՝ 17
* Տպագրության պատրաստ գրքեր՝ 3

## Պարգևներ
* Մեդալ «1941-1945 թվականների Հայրենական մեծ պատերազմի ժամանակ կատարած անձնվեր աշխատանքի համար» 1945
* Հոբելյանական մեդալ «1941-1945 թվականների Հայրենական մեծ պատերազմում հաղթանակի երեսուն տարի»
* Հոբելյանական մեդալ «1941-1945 թվականների Հայրենական մեծ պատերազմում հաղթանակի քառասուն տարի»
* Հոբելյանական մեդալ «1941-1945 թվականների Հայրենական մեծ պատերազմում հաղթանակի հիսուն տարի»
* Հոբելյանական մեդալ «1941-1945 թվականների Հայրենական մեծ պատերազմում հաղթանակի վաթսուն տարի»
* Մեդալ «Խոպան հողերի յուրացման համար»
* Մեդալ «Աշխատանքի վետերան»

## Տես նաև
* Նորաշեն (Տավուշի մարզ)

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին աղբյուրներ
* Լավրենտի Միրզոյան, «Տավուշ», Երևան 2010
* Ով ով է հայեր կենսագրական հանրագիտարան

Կատեգորիա:1931 ծնունդներ
Կատեգորիա:Մայիսի 29 ծնունդներ
Կատեգորիա:Նորաշեն (Տավուշի մարզ) գյուղում ծնվածներ
Կատեգորիա:Օգոստոսի 30 մահեր
Կատեգորիա:2010 մահեր
Կատեգորիա:Հայ պրոֆեսորներ
Կատեգորիա:Կենսաբանական գիտությունների դոկտորներ
Աշդոդ

**Աշդոդ** (), մեծությամբ Իսրայելի վեցերորդ քաղաքը, որը գտնվում է երկրի Հարավային մարզում Միջերկրական ծովի ափին, Թել Ավիվից դեպի հարավ 30&nbsp;կմ հեռավորության վրա։ Քաղաքը կարևոր տարածաշրջանային արդյունաբերական կենտրոն է։ Աշդոդի նավահանգիստը Իսրայելի ամենամեծն է, դրանով անցնում է ներմուծվող ապրանքների 60%-ը։ Բնակչությունը՝ ։

Ժամանակակից Աշդոդի տեղում գտնվող առաջին փաստագրված բնակավայրը վերագրվում է մթա 17-րդ դարին, ինչով Աշդոդը դառնում է աշխարհի հնագույն քաղաքներից մեկը։ Աշդոդը 13 անգամ հիշատակավում է Աստվածաշնչում։ Տարբեր ժամանակաշրջաններում քաղաքը բնակեցված է եղել փղշտացիներով, հրեաներով, բյուզանդացիներով, խաչակիրներով և արաբներով։

## Տես նաև
* Իսրայելի քաղաքներ

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
### Պաշտոնական
* Աշդոդի մունիցիպալիտետը 
* Աշդոդի նավահանգիստը 

### Այլ
* Տեսագրություն Աշդոդի մասին
* Տեսագրություններ Աշդոդի մշակութայն կյանքի մասին
* Ֆոտորեպորտաժ Աշդոդի մասին


Կատեգորիա:Իսրայելի քաղաքներ
Կատեգորիա:1956 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր