Օսիպ Ավսիյան

**Օսիպ Աբրամի Ավսիյան**  ()՝  նկարիչ, ուսուցիչ, Ռուսաստանի ֆեդերացիայի վաստակավոր գործիչ (22 դեկտեմբերի, 1975), ԽՍՀՄ նկարիչների միության անդամ 1944 թվականից։

## Կենսագրություն
Օսիպ Ավսիյանը ծնվել է Պավլոգրադում Եկատերինոսլավի  մարզում (այժմ Ուկրաինայի Դնեպրոպետրովսկի մարզում)։ 1999 թվականին ընտանիքը տեղափոխվում է Սիմֆերոպոլ։ Մանկությունը և երիտասարդությունը անցնում է Ղրիմում, Սիմֆորոպոլում, այստեղ Օսիպը սովորում է ակադեմիկ Նիկոլայ Սամոկիշայի նկարչական ստուդիայում, որտեղից դուրս են եկել այնպիսի նկարիչներ, ինչպիսիք են Լ. Մ. Բրունի, Պ. Վ. Միտուրին, Պ. Լվով, Գ. Ֆրենց, Յա. Ա. Բասով և այլք։ 1937 թ. Սամսկիշայի  ստուդիայի բազային հիման վրա ստեղծվեց Ղրիմի գեղարվեստի ուսումնարանը։ «Նիկոլայ Սեմյոնովիչի մանկավարժական հնարքները յուրովի էին։ Ես նկատի չունեմ, որ նրա մոտ բացակայում են ինչ-որ համակարգեր կամ սկզբունքներ, այլ դրանց մատուցման ձևն էր ուրիշ։ Ամեն ինչ մատուցվում էր անկաշկանդ, ինձ թվում է, որ նա ձգտում էր պահպանել աշակերտի կյանքի նկատմամբ անմիջական հարաբերությունը»։ (Օ. Ա. Ավսիյան, մարտական հատվածների նկարիչ)։

1936 թ. Օ. Ավսիյանը ընդունվում է Լենինգրադի գեղարվեստի ակադեմիա։  1930-ական թվականների վերջում Լենինգրադում նա հաճախում է նաև Պ. Ն. Ֆիլոնովի դպրոց։ «Այդ դպրոցում հիմնական անկյունաքարը «կատարվածի սկզբունքն» էր, նա միշտ ձգտում էր ապացուցել, որ այն ինչ նկարի վրա է դա լինի ռեալիստական կամ աբստրակցիոն կտավ պետք է առաջին հերթին հաղորդի նկարչի հոգեկան կերպարանափոխությունը...Հիշատակվում է, որ Պավել Նիկոլաևիչը միշտ մեզ կոչ էր անում, որպեսզի մաքսիմալ օգտագործենք մեր ուժերը։ Դա շատ կարևոր է նրա աշխատանքի մեթոդը հասկանալու համար։ (Օ. Ա. Ավսիյան, «կատարվածի սկզբունք»)։ Ֆիլոնովի դպրոցում ոչ միայն ձգտում էին ձևավորել մշակույթի զարգացման նոր ուղիներ կապված փորձառության, ձևի, նկարի գույնի հետ, այլև միաժամանակ այնտեղ սովորում էին նաև դասական ժառանգություն, ռուսական արխայիկ, ժողովրդական արվեստ։ «Վարպետը և աշակերտը, - ասում էր Ֆիլոնովը, -  իրենց մասնագիտության մեջ պետք է սիրեն այն ինչ լավ է արված և ատեն այն, ինչը վատ է արված»։

Նրա ուսուցումը շարունակվեց Մոսկվայի գեղարվեստական ինստիտուտում, որն այն ժամանակ գլխավորում էր Ի. Է. Գրաբարը։ Այնտեղ տեղի ունեցավ հանդիպում հրաշալի վարպետների հետ։  Վ. Ն. Բակշեևի հետ, ով լավ ճանաչում էր Սուրիկովին, Ռեպինին, Սերովին, Սավրասովին, Նեստերովին, ովքեր սովորում էին Լևիտանի, Ա. Վ. Լենտուլովի, Կ. Կ. Զեֆիրովի և Ն. Է. Ռադլովի հետ։

Սկսած 20-րդ դարի 40-ական թվականներից Օսիպը մասնակցում է շրջանային, մարզային, հանրապետական և համամիութենական ցուցահանդեսներին։ 1944 թվականին Ռուսաստանի նկարիչների միության անդամ է դառնում։ Օսիպ Ավսիյանի աշխատանքները գտնվում են Մոսկվայի Ն. Օստրովսկու թանգարանում, Սիմֆերոպոլի գեղարվեստի թանգարանում, Սիմֆերոպոլի ազգագրական թանգարանում, Սևոստոպոլսի նկարչական պատկերասրահում, Սիմֆերոպոլկու երաժշտական ուսումնարանում, Լվովի պատկերասրահում, Ռիբինսկու պատմա-ճարտարապետական և թանգարան արգելանոցում, Տագանռոգսկու թանգարանում,  Կլինում գտնվող Պ. Ի. Չայկովսկու թանգարանում և նաև մասնավոր հավաքածուներում։

Նա թաղված է Մոսկվայի Վոստրյակովսկու գերեզմանատանը։

## Դաստիարակչական գործունեություն
Ինստիտուտն ավարտելուց հետո  Օսիպ Ավսիյանը դասավանդում էր նկար, գեղանկարչություն և կոմպոզիցիա Ղրիմի Ն. Ս. Սամոկիշի անվան գեղարվեստի ուսումնարանում, Պոդոլսկու գեղարվեստի դպրոցում, Մոսկվայի Ստրոգանովսկու ինստիտուտում ( այժմ ՄԳԽՊԱ Ս. Գ. Ստրոգանովի), Մոսկայի պետական ակադեմիական գեղարվեստի ուսումնարանում, որը կառուցվել էր ի հիշատակ 1905 թվականի (այժմ ՄԳԱԽՈՒ ի հիշատակ 1905 թվականի)։ Նրա հանրաճանաչ աշակերտներից են Դմիտրի Պլավինսկին, Եվգենի Շուկաևան, Միխայիլ Պետրովը և ուրիշներ։ Նրանցից ոմանք հաջողությամբ աշխատում են կինոյում, թատրոնում, հեռուստատեսությունում, մյուսները՝ դիզայնի և գրքային գրաֆիկայում։

«Ունիկալ մարդ է Օսիպ Աբրամի Ավսիյանը, նա դասավանդում էր կոմպոզիցիա, ես մինչև այսօր նրան մտովի աում եմ շնորհակալություն։ Այդպիսի դասախոսների համար պետք է արձան կանգնեցնել» (Վ. Ի. Սուրիկովի անվան ՄԳԱԽԻ գեղարվեստի ֆակուլտետի դեկան Վիկտոր Սլատինսկի)։ «Կոմպոզիցիաները, ինչպես սպիտակ թղթի կամքի վերափոխումներ, իհարկե ես պարտական եմ հրաշալի ուսուցիչ Ավսիյանին, ում հետ մենք աշխատել ենք 1952 թվականին» (Դմիտրի Պլավինսկի)։

Օսիպ Ավսիյանը համարվում է բազմաթիվ հոդվածների հեղինակ «Պատանի նկարիչ», «Նկարիչ» և մի շարք այլ ամսագրերում։ Դեռ 20-րդ դարի 70-ական թվականներին ուսուցիչները իրենց աշխատանքներում օգտագործում էին կոմպոզիցիայի մասին նրա մշակած ծրագիրը, իսկ նրա գիրքը «Բնությունն ու պատկերային նկարչությունը» («Նկարչական արվեստ» հրատարակչություն, Մ., 1985 թ.) ներառված էր ուսումնական պրոցեսի մեջ բոլոր նկարչական հաստատություններում և հայտնի էր մի քանի ուսանողական սերունդների։ Նրա մյուս գիրքը «Կոմպոզիցիան արվեստի ճանապարհին» («Լինոր» հրատարակչություն, Մ., 2004) ներառեց իր մեջ մտահղացումներ, որոնք կուտակվել և փորձարկվել էին գեղարվեստական ու կրթական գործունեության մեջ տասնամյակների ընթացքում։

## Նկարազարդում
Նկարիչ Ավսիյանը շատ լուրջ էր վերաբերվում նկարազարդմանը։ Եվ նա այստեղ նույնպես շատ մեծ տեղ է հատկացնում կոմպոզիցիաներին, հաստատելով, որ դա է որոշում նկարված պատկերի իմաստը և, որ կարևոր է նաև էմոցիոնալ  տրամադրվածությունը։ Նրա կարծիքով նկարազարդումը պետք է առաջացնի ոչ միայն այն տեսնելու ուղղակի ցանկություն, այլ նաև արտահայտի «մտահղացում, խորը իմաստ, բացահայտի մարդկային հարաբերությունների բարդությունն ու իմաստը, և կատարվածի բնութագիրը պետք է իսկույն հասնի հանդիսատեսին մինչ նա  կտեսնի այդ պատկերում մարդկան դեմքի արտահայտությունը»։ Հեղինակի կարծիքով այդ դեպքում նկարի դրամատիկ լարվածությունը  «կախված է կոմպոզիցիայից, գծերից, լույսի հետքերից և շողքից»։ Ավսիյանը հեղինակ է Ն. Օստրովսկու «Ինչպես է կոփվում պողպատը» վեպի, Ա. Մ. Գորկու «Կայեն և Արտեմ» պատմվածքի, Ա. Պ. Չեխովի «Կաշտանկա» պատմվածքի, Ն. Վ. Գոգոլի «Այն մասին, թե ինչպես Իվան Իվանովիչը վիճեց Իվան Նիկիֆորովիչի հետ» պատմվածքի , Ա. Ս. Պուշկինի պատմվածքների, Ի. Ա. Կոզլովի «Ղրիմի ընդհատակում» գրքի, Է. Կազակևիչի «Աստղ» պատմվածքի, Ն. Վագների «Զոյկայի փեսացուն» պատմվածքի, Պ. Պրոսկուրինի «Տայգայի երգը» պատմվածքների, ռուսական ժողովրդական հեքիաթների, «Նոր դպրոցական գրադարան, արծաթե դար» գրքերի հավաքածույի և նախադպրոցական գրքերի հատորների՝ «Ես սկսում եմ սովորել», «Ես ուզում եմ սովորել», կրթական բառարանների շարքի՝ «Կանադա», «Ամերիկա» «Ավստրալյա» և այլն։

## Ընտանիքը
* Կինը – Ռախիլ Աբրամովնա Ավսիյան (1922-2008 թթ.)
* Տղան – Վլադիմիր Օսիպովիչ Ավսիյան  ինժեներ, ծրագրավորող (ծնված 1953 թ.)

## Գրքեր
* О. А. Авсиян. Натура и рисование по представлению. М.։ Изобразительное искусство, 1985.
* О. А. Авсиян. Композиция. На пути к творчеству. М.։ Линор, 2004.

## Թանգարանային աշխատանքներ
Օսիպ Ավսիյանի աշխատանքները գտնվում են Մոսկվայի Ն. Օստրովսկու թանգարանում, Սիմֆերոպոլի գեղարվեստի թանգարանում, Սիմֆերոպոլի ազգագրական թանգարանում, Սևոստոպոլսի նկարչական պատկերասրահում, Սիմֆերոպոլկու երաժշտական ուսումնարանում, Լվովի պատկերասրահում,Տագանռոգսկու թանգարանում, Ինգուշեթիայի հանրապետության պետական ազգային գեղարվեստի թանգարան, Կլինում գտնվող Պ. Ի. Չայկովսկու թանգարանում,  Ռիբինսկու պատմա-ճարտարապետական և թանգարան արգելանոցում և նաև մասնավոր հավաքածուներում։
* Севастопольская панорама. Севастопольский художественный музей 
* «Севастополь». Симферопольский художественный музей
* «Мужской портрет». Симферопольский художественный музей
* «Портрет бойца». Симферопольский художественный музей
* «Портрет бойца. Участник Великой Отечественной войны». Симферопольский художественный музей
* «Тральщики у причала». Симферопольский художественный музей
* «В метро». Государственный музей изобразительных искусств Республики Ингушетия
* «У метро Краснопресненская». Государственный музей изобразительных искусств Республики Ингушетия
* «У стадиона». Государственный музей изобразительных искусств Республики Ингушетия
* "Последний лист «Патетической» из серии «П. И. Чайковский в Клину». Музей П. И. Чайковского в Клину
* "У рояля из серии «П. И. Чайковский в Клину». Музей П. И. Чайковского в Клину
* «В литейном цехе». Рыбинский государственный историко-архитектурный и художественный музей-заповедник
* «Монтажники». Рыбинский государственный историко-архитектурный и художественный музей-заповедник

## Ծանոթագրություններ
# **[[Авсиян, Осип Абрамович#cite ref-1|↑]]** Павел Филонов. Идеология Аналитического Искусства
# **[[Авсиян, Осип Абрамович#cite ref-2|↑]]** Могила О. А. Авсияна
# **[[Авсиян, Осип Абрамович#cite ref-3|↑]]** Надгробный памятник на Востряковском еврейском кладбище в Москве

## Արտաքին հղումներ
* Персональный сайт Осипа Авсияна на русском языке
* ''Юрий Попков''. Спаси и сохрани. Статья к юбилею МХУ (О педагогах Московского художественного академического училища «Памяти 1905 года»)
* ''Людмила Вагурина''. Масштаб творческой личности. Осип Авсиян
* Московское государственное академическое художественное училище памяти 1905 года. История. 
* *Виктор Слатинский.* Мы здесь учились. // Юный художник.-2005/-№ 9.
* Московское государственное академическое художественное училище памяти 1905 года. 75 лет. Юбилейное издание. Москва, 2000
* *Павел Филонов*. Идеология Аналитического Искусства. Тезисы из рукописи Филонова, напечатанные в каталоге его персональной выставки (ГРМ, 1929)
* ''О. А. Авсиян.'' Натура и рисование по представлению. М.:Изобразительное искусство, 1985. 
* ''Осип Авсиян.'' Дневник художника. Уроки изобразительного искусства. // Юный художник.-1987.-№ 3.-С.24-28. 
* ''Осип Авсиян.'' Рисование по памяти. Избирательная память Уроки изобразительного искусства. // Юный художник.1987.-№ 5.-С.18-22. 
* ''Осип Авсиян.'' Рисование по памяти в связи с композиционным замыслом. Уроки изобразительного искусства. // Юный художник.-1987.-№ 11.
* ''Осип Авсиян.'' Импровизация. Уроки изобразительного искусства. // Юный художник.-1988.-№ 8.-С.24-27. 
* ''Осип Авсиян.'' Фрагментарная композиция. Уроки изобразительного искусства. // Юный художник.-1988.-№ 12.-С.34-37. 
* ''Осип Авсиян.'' Композиция в работе с натурой. Уроки изобразительного искусства. // Юный художник.-1989.-№ 4.-С.34-37. 
* ''Осип Авсиян.'' Рисование по воображению. Уроки изобразительного искусства. // Юный художник.-1990.-№ 7.-С.40-43. 
* ''Осип Авсиян.'' Ракурс в рисунке и композиции. Уроки изобразительного искусства. // Юный художник.-1991.-№ 4.-С.16-19. 
* ''Осип Авсиян.'' Картон. Уроки изобразительного искусства. // Юный художник.-1988.-№ 4.-С.30-33. 
* *Осип Авсиян.* Композиция картины и сбор материалов к ней. // Художник.-1960/-№ 7.

Կատեգորիա:Ռուս նկարիչներ
Կատեգորիա:ԽՍՀՄ նկարիչների միության անդամներ
Կատեգորիա:ՌԽՖՍՀ մշակույթի վաստակավոր գործիչներ
Կատեգորիա:Խորհրդային նկարիչներ