Ռիկարդո Ֆուլեր

**Ռիկարդո Դուեյն Ֆուլեր** (; ), ճամայկացի ֆուտբոլիստ, «Օլդհեմ Աթլետիկ» ակումբի հարձակվող։ Հանդես է եկել Ճամայկայի հավաքականում։

Ֆուլերն իր ֆուտբոլային կարիերան սկսել է Ջամայկայում՝ «Տիվոլի Գարդենս» ակումբում, նախքան Անգլիա տեղափոխվելը «Քրիսթալ Փելասում»:2001 թվականի փետրվարին նա վերադարձավ Ջամայկա, իսկ հետո վարձավճարով տեղափոխվեց Հարթ օֆ Միդլոթիան, որից հետո տեղափոխվեց «Պրեստոն Նորթ Էնդ»։ Այս ակումբի կազմում նա 58 խաղում դարձել է 27 գոլի հեղինակ, ինչը «Պորտսմութին» դրդել է 1 մլն ֆունտ վճարել նրա տրանսֆերի համար։ Բայց Ֆուլերը չկարողացավ ապացուցել իրեն Պորտսմութում և միացավ նրանց մրցակիցներին «Սաութհեմփթոնից» 2005 թվականին։ 2006 թվականի օգոստոսին «Սթոք Սիթին» նրան կնքել է 500 հազար ֆունտի դիմաց։

«Սթոք Սիթիում» նա դարձավ հիմնական կազմի կարևոր անդամ, և նրա ջանքերը օգնեցին  «բրուտներին» 2008 թվականին բարձրանալ Պրեմիեր լիգա։ Բարձրագույն դիվիզիոնում նա մնաց հիմնական խաղացող, չնայած կարգապահական խնդիրներին և օգնեց «Սթոք Սիթիին» դուրս գալ 2011 թվականի Անգլիայի գավաթի եզրափակիչ, բայց վնասվածքի պատճառով ինքը բաց թողեց եզրափակիչը։ Վնասվածքից ապաքինվելուց հետո նա չկարողացավ վերադառնալ հիմնական կազմ և հեռացավ ակումբից 2012 թվականի հունիսին՝ մեկ մրցաշրջանով տեղափոխվելով Չարլթոն Ատլետիկ։ 2013/14 մրցաշրջանը նա անցկացրել է «Բլեքփուլում», իսկ հաջորդը՝ «Միլուոլում»։  2015 թվականի հոկտեմբերին միացել է «Օլդհեմ Աթլետիկին»։

## Ակումբային կարիերա
### «Քրիսթալ Փելաս»
Ֆուլերը ծնվել է Քինգսթոնում, Ջամայկա, և իր կարիերան սկսել է տեղի «Տիվոլի Գարդենս» - ում։  Նա հրավիրվել է փորձաշրջան «Չարլթոն Ատլետիկում»՝ խաղալով պահեստային թիմի երեք խաղերում։ 2001 թվականի փետրվարին, նախորդ ամսվա հաջող դիտումից հետո, մոտ 1 մլն ֆունտով տեղափոխվեց անգլիական «Քրիսթալ Փելաս» ակումբ (տրանսֆերի ստույգ թիվը կախված էր Ֆուլերի անցկացրած խաղերի քանակից)։ Տրանսֆերի ձևակերպման պահին Ֆուլերը կրել է Ճամայկայի ֆուտբոլային իշխանությունների կողմից սահմանված որակազրկումը մրցակցի գլխին հարվածելու համար։ Նոր ակումբում Ֆուլերը ծնկի հետ կապված խնդիրներ է ունեցել և ընդամենը ութ խաղ է անցկացրել «արծիվների» կազմում։ Արդյունքում նա վերադարձավ «Տիվոլի»՝ չկարողանալով ամրապնդվել Լոնդոնում։

Հաջորդ մրցաշրջանը՝ 2001/02, Ֆուլերը վարձավճարով անցկացրեց շոտլանդական «Հարթ օֆ  Միդլոթիան» - ում։ 27 խաղում Ֆուլերը խփել է 8 գոլ՝ արդյունքում կիսելով ակումբի լավագույն ռմբարկուի տիտղոսը Քևին Մաքեննայի հետ։ Սակայն Էդինբուրգի ակումբը չի կարողացել իրեն թույլ տալ ձեւակերպել Ֆուլերի տեղափոխությունը։

### «Պրեստոն Նորթ Էնդ»
«Պրեստոն Նորթ Էնդ» - ը 500 հազար ֆունտի դիմաց ստորագրեց Ֆուլերին։ Ֆուլերը գոլ խփեց արդեն Պրեստոնի իր նորամուտի խաղում «Քրիսթալ Փելասի» դեմ խաղում, որն ավարտվեց հօգուտ իր թիմի 2-1-ի, և շուտով դարձավ թիմի կարևոր խաղացող։ Նա աչքի ընկավ պայթյունավտանգ արագությամբ, բայց, ցավոք, ծնկի կապանների վնասվածք ստացավ դեկտեմբերի սկզբին և վաղաժամ ավարտեց մրցաշրջանը։ Ընդհանուր առմամբ, նա «Պրեստոնի» կազմում անցկացրած 20 խաղում դարձել է 11 գոլի հեղինակ։ Վնասվածքից ապաքինվելուց հետո Ֆուլերը վստահորեն սկսեց 2003/04 մրցաշրջանը՝ 5 խաղում խփելով 6 գնդակ, բայց շուտով կորցրեց իր մարզավիճակը ծնկի վնասվածքի կրկնության պատճառով։ Չնայած դրան, նա այդ մրցաշրջանում խփեց 19 գոլ և դարձավ ակումբի լավագույն ռմբարկուն։ 2004 թվականի հունիսին Ֆուլերը ակումբին խնդրեց տրանսֆերի հանել իրեն՝ Պրեմիեր լիգայում ավելի բարձր դիվիզիոն խաղալու համար։

### «Պորտսմութ»
Ֆուլերի նկատմամբ հետաքրքրություն են ցուցաբերել «Լիդս Յունայթեդն» ու «Պորտսմութը», սակայն ծնկների հետ կապված խնդիրները հանգեցրել են նրան, որ երկու ակումբներն էլ հետ են կանչել իրենց առաջարկները այն բանից հետո, երբ Ֆուլերը բուժզննում չի անցել։ Այնուամենայնիվ, «Պորտսմութի» մենեջեր Հարրի Ռեդնապը դեռ հետաքրքրված էր հարձակվողով, և ակումբը գործարք կնքեց Ֆուլերի հետ «Pay-As-You-Play» սկզբունքով, ինչը նշանակում էր, որ «Պորտսմութը» մեծ գումար չի կորցնի ֆուտբոլիստի հաճախակի վնասվածքների դեպքում։ Ֆուլերը «Ֆրատոն Պարկ» է տեղափոխվել 2004 թվականի օգոստոսին 1 միլիոն ֆունտով։

«Ֆուլերը» չկարողացավ Պրեմիեր լիգայում ցուցադրել իր լավագույն որակները, թիմը դուրս էր գալիս խմբից, իսկ Ռեդնապը վիճեց ղեկավարության հետ և հեռացավ ակումբից։ Չնայած մրցաշրջանի ավարտին որոշ հարձակվողների վաճառքին, Վենսան Պերիկարի և Սվետոսլավ Տոդորովի վնասվածքներից հետո վերադառնալը և Քոլինս Մբեսումայի գնումը այլևս չէր երաշխավորում Ֆուլերի տեղը կազմում։ Նոր գլխավոր մարզիչ Ալեն Պերինը համաձայնել է, որ Ֆուլերը հեռանա։ «Սանդերլենդ» տեղափոխությունը խափանվել է, երբ Ֆուլերը չի կարողացել բուժզննում անցնել։ Այդ ժամանակ նա կրկին Ռեդնապի գլխավորությամբ եկել է «Սաութհեմփթոն», որը նրա համար վճարել է 90 հազար ֆունտ։

### «Սաութհեմփթոն»
Ֆուլերի դեբյուտը Սաութհեմփթոնում հաջող էր. նա 2005 թվականի օգոստոսի 29-ին խփեց «Սրբերի» միակ գոլը Քովենթրի քաղաքում և կրկին գոլ խփեց սեպտեմբերի 18-ին դերբիում։ Բայց հետո Ֆուլերի կարիերան «Սաութհեմփթոնում» չստացվեց։  Նրա անհաջող հանդիպումները երկրպագուները կապում էին նրա պորտսմության անցյալի հետ, արդյունքում երկրպագուների մեծ մասը զինվեց խաղացողի դեմ։ 2006 թվականի փետրվարին Ֆուլերը վարձավճարով տեղափոխվեց «Իփսվիչ Թաուն»՝ խաղային պրակտիկայի համար։ Այդ ակումբի կազմում Ֆուլերը մասնակցել է ընդամենը երեք հանդիպման, խփել է երկու գոլ, սակայն «Քրիսթալ Փելասի» հետ խաղում ստացել է երկու դեղին քարտ և մեկ կարմիր քարտ՝ լոնդոնյան ակումբի երկրպագուների հասցեին անպարկեշտ ժեստի համար։ Մխիթարյանը «Սաութհեմփթոն» է վերադարձել մարտի վերջին։

«Սաութհեմփթոն» վերադառնալուց հետո Ֆուլերը ցույց տվեց իր լավագույն ֆուտբոլը. մրցաշրջանի վերջին 6 խաղերում նա խփեց 6 գոլ՝ իր ռմբարկուների հաշիվը հասցնելով 9 գոլի մրցաշրջանում և դառնալով ապրիլ ամսվա խաղացող։ Չնայած այս հաջողություններին, նա չէր մտնում մարզիչ Ջորջ Բերլիի ծրագրերի մեջ և «Սթոք Սիթիում» վաճառվեց տրանսֆերային արշավի վերջին օրը՝ 2006 թվականի օգոստոսի 31-ին։

### «Սթոք Սիթի»
Ֆուլերը «Սթոք Սիթիին» միացել է 500 հազար ֆունտի դիմաց, չնայած վճարի զգալի մասը կախված էր նրա անցկացրած խաղերի քանակից։ «Ստոկում» իր առաջին մրցաշրջանում նա 11 գոլով դարձավ լավագույն ռմբարկու, բայց նաև կարգապահական հակա ռեկորդ սահմանեց՝ ստանալով 2 կարմիր քարտ և 10 դեղին քարտ։

2007/08 մրցաշրջանում Ֆուլերի գոլերը դարձան Պրեմիեր լիգա դուրս եկած թիմի հաջողության կարևոր բաղադրիչը։ Ինքը՝ ֆուտբոլիստը դարձել է ակումբի երկրպագուների սիրելին։ Ֆուլերը բաց է թողել «Սթոք» - «Հալլ Սիթի» տնային հանդիպումը, քանի որ եղել է Յամայկայում իր տատիկի հուղարկավորությանը։ Ֆուլերը նոր պայմանագիր է կնքել 2007 թվականի դեկտեմբերին, այն նախատեսված էր մինչև 2011 թվականը։ Այս մրցաշրջանում Ֆուլերը խփել է 15 գնդակ։

Ֆուլերը Պրեմիեր լիգայի պատմության մեջ առաջին գոլը խփեց «Սթոք Սիթիին» 2008/09 մրցաշրջանի բացման օրը «Բոլթոն Ուոնդերերսի» դեմ 1-3 պարտված խաղում։ Այնուհետև նա դարձավ գոլի և թիմի համար հաղթական 3-2 խաղում «Աստոն Վիլայի» դեմ Պրեմիեր լիգայում «Սթոք Սիթիի» առաջին տնային խաղում։ Այս գոլերի շնորհիվ Ֆուլերը դարձավ օգոստոս ամսվա խաղացող, և նաև գովասանքի արժանացավ մենեջեր Թոնի Պյուլիսից։

2008 թվականի դեկտեմբերի 28-ին Ֆուլերը կարմիր քարտ ստացավ «Վեստ Հեմ Յունայթեդի» դեմ խաղում ագրեսիվ պահվածքի համար։ Այն բանից հետո, երբ մրցակիցը հավասարեցրեց հաշիվը, Ֆուլերը մրցեց թիմակից Էնդի Գրիֆինի հետ՝ ապտակելով նրան։ Մրցավար Մայք Ջոնսը հեռացրեց Ֆուլերին ագրեսիվ պահվածքի համար, իսկ «Վեսթ Հեմը» հաղթեց 2-1 խաղում։ Պյուլիսը և «Սթոկի» խաղացող Դենի Հիգինբոթամը հայտարարել են, որ միջադեպը չի ազդի ակումբի վրա։ 2009 թվականի հունվարի 1-ին Պյուլիսը հաստատեց, որ Ֆուլերն ու Գրիֆինը հաշտվել են, Ֆուլերը Գրիֆինին ասաց, որ նա «շատ կոպիտ է և անհարգալից», բայց խոստովանեց, որ իր գործողություններն ավելի վատն են։ 2009 թվականի փետրվարին «Սանդերլենդի» դեմ խաղում Ֆուլերը տեղահանեց ուսը, և մտավախություն առաջացավ, որ մրցաշրջանն ավարտված է նրա համար։ Սակայն Ֆուլերը արագ վերականգնվեց և խաղադաշտ դուրս եկավ արդեն երկու շաբաթ անց։ «Աստոն Վիլլայի» դեմ խաղում նրա հաջող ելույթն ու «Բոլթոնի» դարպասը խփած գոլն օգնեցին «Ստոկին» ապահովել ԱՊԼ-ում գրանցման պահպանումը։

2009/10 մրցաշրջանի «Ֆուլերի» համար ծանր մեկնարկից հետո Պյուլիսը մամուլում հայտարարել է, որ հարձակվողը պետք է նիհարի։ Ֆուլերի տեսանկյունից իր պատասխանը․ խփել է երկու գոլ 2010 թվականի հունվարի 24 ին «Արսենալի» 4-րդ ռաունդում Անգլիայի Գավաթին, ինչպես նաև Պրեմիեր լիգայի հաջորդ տուրում «Մանչեսթեր Սիթիի» դեմ խաղում։ Ֆուլերը երրորդ անգամ անընդմեջ դարձավ թիմի լավագույն ռմբարկուն, իսկ մրցաշրջանի գագաթնակետը նրա համար փայլուն գոլն էր  «Վեսթ Հեմ Յունայթեդի» դարպասը, երբ նա շրջեց մուրճի երեք պաշտպաններին և հարվածեց դարպասապահ Ռոբերտ Գրինին։

2010/11 մրցաշրջանում Ֆուլերը տնային խաղում խփեց իր առաջին գոլը «Տոտենհեմ Հոտսպուրի» դարպասը։ Այնուհետև նա իր կարիերայի ընթացքում երկրորդ անգամ տեղահանեց ուսը «Սթոք» - ում՝ «Նյուքասլ Յունայթեդ» - ի դեմ արտագնա խաղում, իսկ հետո նոր վնասվածք ստացավ Բոլթոնի հաջորդ արտագնա խաղում։ 2010 թվականի նոյեմբերի 6-ին Ֆուլերը անցկացրեց իր 150-րդ հանդիպումն Անգլիայում, իսկ նոյեմբերի 9-ին խփեց իր 100-րդ գոլը բրիտանական ֆուտբոլում՝ «Բիրմինգհեմ Սիթիի» դեմ խաղում։ Հունվարին լուրեր էին պտտվում, որ Ֆուլերը կհեռանա «Սթոքից» և կմիանա «Սանդերլենդին»։ «Սանդերլենդը» հերքել է, որ առաջարկներ է արել «Ֆուլերի» վերաբերյալ։ Անգլիայի Գավաթի կիսաեզրափակչի (5-0) «Բոլթոն Ուոնդերերսի» դեմ խաղից հետո «Սթոքի» ավագ Ռայան Շոուկրոսը պատմել է, որ հանդերձարանում Ֆուլերի ելույթը ոգեշնչել է թիմին։ «Աստոն Վիլայի» դեմ հաջորդ խաղում Ֆուլերը աքիլեսյան ջիլի վնասվածք ստացավ և բաց թողեց 2010/11 մրցաշրջանի մնացած հատվածը, այդ թվում՝ Անգլիայի Գավաթի եզրափակիչը։

2011 թվականի նոյեմբերի 19-ին Ֆուլերը շարք է վերադարձել «Քուինս Պարկ Ռեյնջերսի» դեմ խաղին։ Նա իր 50-րդ գոլը «Սթոքի» կազմում խփել է թուրքական «Բեշիկթաշի» դարպասը Եվրոպա լիգայում 2011 թվականի դեկտեմբերին։ 2012 թվականի մարտի 10-ին «Չելսիի» դեմ խաղում «Ֆուլերը» հեռացվեց 24-րդ րոպեին Բրանիսլավ Իվանովիչի դեմ խախտման համար, «Սթոքը» պարտվեց 0-1 հաշվով։ Մենեջեր Պյուլիսն այն ժամանակ Ֆուլերի գործողությունները անվանեց «ծիծաղելի»։ Ֆուլերը 2011/12 մրցաշրջանի ավարտից հետո հեռացավ «Սթոք Սիթիից» իր պայմանագրի ժամկետը լրանալուց հետո։

### Ուշ կարիերա
Ֆուլերը միացել է «Չարլթոն Ատլետիկին» 2012 թվականի օգոստոսի 22-ին՝ կնքելով մեկ տարվա պայմանագիր՝ այն ևս մեկ տարով երկարաձգելու հնարավորությամբ։ Նա իր համար վերցրեց 19 համարի մարզաշապիկն ու նորամուտը նշեց՝ փոխարինման դուրս գալով «Նոթինգհեմ Ֆորեստի» դեմ արտագնա խաղում։ Նա կարևոր գոլեր խփեց «Իփսվիչ Թաունի» և «Քրիսթալ Փելասի» դեմ արտագնա խաղում և գոլ խփեց դաշտի կենտրոնից «Պիտերբորո Յունայթեդի» դեմ խաղում։ Ֆուլերը մի քանի անգամ բուժել է վնասվածքները, օգնել է «Չարլթոնին» անգլիական ֆուտբոլի երկրորդ դիվիզիոն վերադառնալուց հետո Չեմպիոնշիփում զբաղեցնել 9-րդ տեղը։ Այնուամենայնիվ, ակումբը չի երկարաձգել նրա հետ պայմանագիրը 2012/13 մրցաշրջանի ավարտին։

2013 թվականի օգոստոսի 15-ին Ֆուլերը մեկ տարվա պայմանագիր կնքեց «Բլեքպուլի» հետ՝ երկարաձգման հնարավորությամբ։ 2013/14 մրցաշրջանում Բլեքպուլի կազմում անցկացրած 28 խաղում նա խփել է 6 գոլ։

2014 թվականի հուլիսի 16-ին «Բարսելոնան» միացել է «Միլանին» մեկ տարվա պայմանագրով։ Նա «առյուծների» կազմում մասնակցել է 40 հանդիպման՝ դառնալով 6 գոլի հեղինակ, սակայն ակումբը, միևնույն է, դուրս է մնացել Չեմպիոնշիփից։

Վերջապես, 2015 թվականի հոկտեմբերի 16-ին, հաջող դիտումից հետո, Ֆուլերը երեք ամսվա պայմանագիր կնքեց «Օլդհեմ Աթլետիկի» հետ։

## Միջազգային կարիերա
Ֆուլերը Ջամայկայի մինչև 20 տարեկանների հավաքականի խաղացող էր 1998 թվականի աշխարհի առաջնությունում։  Հիմնական թիմ Նա առաջին անգամ հրավիրվել է 1999 թվականին և մասնակցել 2002, 2006 և 2010 թվականների աշխարհի առաջնությունների ընտրական արշավներին, ինչպես նաև 2000, 2005 և 2009 թվականների ԿՈՆԿԱԿԱՖ-ի ոսկե գավաթի հանդիպումներին։

## Անձնական կյանք
Ֆուլերը մեծացել է տատիկի կողմից Յամայկա նահանգի Քինգսթոն քաղաքի շատ քրեածին Տիվոլի թաղամասում։ Որպես ֆուտբոլիստ իր վաստակից նա կարողացավ վերականգնել իր տատիկի տունը այն բանից հետո, երբ այն ավերվեց 2010-ի սկզբին Յամայկայում տեղի ունեցած անկարգությունների պատճառով։

2009 թվականի փետրվարին Ֆյուլերը ձերբակալվել էր ճանապարհային երթևկության կանոնները խախտելու կասկածանքով։ Ավելի ուշ նա իրեն մեղավոր է ճանաչել Մեծ Բրիտանիայում առանց վարորդական իրավունքի մեքենա վարելու համար և տուգանվել։ 2010 թվականի փետրվարին Ֆուլերը ձերբակալվել էր հարձակման կասկածանքով, սակայն արդյունքում նրա վրայից մեղադրանքները հանվել են։

## Վիճակագրություն

## Պարգևներ
Թիմային՝
* Չեմպիոնշիփ, 2-րդ տեղ՝ 2007/08 (Սթոք Սիթի)
* Ֆուտբոլի Անգլիայի գավաթ, եզրափակչի մասնակից․ 2011 (Սթոք Սիթի)

Անհատական՝
* Շոտլանդիայի Պրեմիեր լիգայի ամսվա խաղացող. դեկտեմբեր 2001
* Չեմպիոնշիփ ամսվա խաղացող. ապրիլ 2006
* Չեմպիոնշիփի տարվա թիմի անդամ․ 2008

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* 
* 

 
Կատեգորիա:Ճամայկացի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Պորտսմութի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Սաութհեմփթոնի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Քրիսթալ Փելասի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Օլդհեմ Ատլետիկի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Չառլտոն Ատլետիկի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Իպսվիչ Թաունի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Սթոք Սիթիի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Բլեքփուլի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Միլուոլի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Պրեմիեր Լիգայի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Անգլիական ֆուտբոլի լիգայի խաղացողներ
Կատեգորիա:Անգլիայի լեգեոներ ֆուտբոլիստներ