Դոու-Ջոնսի արդյունաբերական ցուցանիշ

**Դոու-Ջոնսի արդյունաբերական ցուցանիշ** (, հնչ․։ ), ֆոնդային ցուցանիշներից մեկը, որ ստեղծվել է The Wall Street Journal  ամսագրի խմբագրի և *[[Dow Jones & Company]]* ընկերության հիմնադիր Չարլզ  Դոուի կողմից ()։

## Ցուցանիշի մասին
Դոու-Ջոնսը համարվում է գոյություն ունեցող ամերիկյան շուկայական ցուցանիշներից ամենահինը։ Այս ցուցանիշը ստեղծվել է ամերիկյան ֆոնդային շուկայի զարգացումը հետևելու համար։

Ցուցանիշը ներառում է ԱՄՆ-ի 30 խոշոր ընկերությունները։ «Արդյուբերական» անվանումը պատմականորեն է տրված․ ներկայումս ցուցանիշում ներառված ընկերությունների մեծամասնությունը չի պատկանում այդ ոլորտին։ Սկզբնականում ցուցանիշը հաշվվում էր որպես ընկերության բաժնետոմսերի գնի թվաբանական միջին։ Հիմա հաշվարկի համար օգտագործվում է *լայնածավալ միջին*՝գների գումարը բաժանվում էր բաժանարարի վրա, որը ամեն անգամ փոխվում է, երբ ցուցանիշի մեջ ներառված բաժնետոմսերը ենթակա են լինում մասնատման կամ միավորման։ Սա թույլ է տալիս պահպանել ցուցանիշի և նրա կազմում ներառված բաժնետոմսերի համադրելիությունը։

## Պատմություն
lang=ru|thumb|250px|1896 թվականի հունվարի 4-ից մինչ 2015 թվականի մարտի 30 ժամանակահատվածում ցուցանիշի փոփոխության գծային գրաֆիկ
lang=ru|thumb|250px|1896 թվականի հունվարի 4-ից մինչ 2015 թվականի մարտի 30 ժամանակահատվածում ցուցանիշի փոփոխության լոգարիթմական գրաֆիկ
Ցուցանիշի առաջին տարբերակները հայտնվել են 1884 թվականին և ներառում էին երկաթգծային և երկու արդյունաբերական ընկերությունների բաժնետոմսերի գները։ Ցուցանիշի այս տարբերակը չի հրապարակվել և ծառայել է միայն ներքին վերլուծության համար։ Առաջին անգամ ցուցանիշը հրապարակվել է 1896 թվականի մայիսի 26-ին արդեն իսկ «արդյունաբերական» անվանումով։ Այդ պահին ցուցանիշը ներկայացնում էր 12 ամերիկյան արդյուբերական ընկերությունների բաժնետոմսերի գների թվաբանական միջինը, որոնցից ներկայիս ցուցանիշում ներառված է միայն «General Electric» ընկերությունը։ Դրանից բացի ցուցանիշի մեջ ներառված էին հետևյալ ընկերությունները՝
* *American Cotton Oil Company*, *Bestfoods* ընկերության նախորդը, որն այսօր *Unilever* ընկերության մի մասն է
* *American Sugar Company*, այժմ *Domino Foods, Inc.*
* *American Tobacco Company*, մասնատված 1911 թվականին
* *Chicago Gas Company*, գնված *Peoples Gas Light & Coke Co.* ընկերության կողմից 1897 թվականին (այժմ *Peoples Energy Corporation*)
* *Distilling & Cattle Feeding Company*, այժմ *Millennium Chemicals*
* *Laclede Gas Light Company*, *The Laclede Group* անունով գոյություն ունեցող
* *National Lead Company*, այժմ*NL Industries*
* *North American Company*, մասնատված 1940 թվականին
* *Tennessee Coal, Iron and Railroad Company*,գնված *U.S. Steel* ընկերության կողմից 1907 թվականին 
* *U.S. Leather Company*, դադարել է գոյություն ունենալ 1952 թվականին
* *U.S. Rubber Company*, անվանափոխված *Uniroyal* 1967 թվականին և  գնված *Michelin* ընկերության կողմից 1990 թվականին

1916 թվականին ընկերությունների քանակը հասցվեց 20-ի, իսկ 1928 հոկտեմբերի 1-ին՝ 30-ի։ Հիմնականում ցուցանիշի վերահաշվարկի ժամանակ ամեն անգամ փոխվում է 1-2 ընկերություն։ «Ամենաբուռն» ժամանակահատվածը եղել է 20-րդ դարի 30-ական թվականներին՝ Մեծ ճգնաժամին։ 1930 թվականի հուլիսի 18-ին ցուցանիշում փոփոխվեցին միանգամից յոթ ընկերություններ, իսկ 1932 թվականի մայիսի 26-ին՝ ութ։ Երկու ժամանակահատված է եղել միայն (1939—1956 և 1959—1976 թվականներ), որ 17 տարի ցուցանիշի կազմում ոչ մի ընկերության փոփոխություն չի եղել։

Ցուցանիշի առաջին հրապարակված արժեքը եղել է 40,94։ 1000 տարրերից նշանը, որը բվաճվեց 1966 թվականի սկզբին, 15 տարի դարձավ սանդղակի գագաթնակետը, որի ընթացքում ցուցանիշը կրեց չորս դաժան «արջային» միտումներ, շրջանցելով իր արժեքը միջինում երեք անգամ։ 80-ականներին, և հատկապես 90-ականներին նկատվեց ցուցանիշի բուռն աճ։ 1995 թվականի նոյեմբերի 21-ին այն առաջին անգամ հատեց 5000-ի սահմանը(5023,55), իսկ 1999 թվականի մարտի 29-ին 10000-ի արժեքը հատեց(10 006,78)։ Ընդամենը մեկ ամիս անց՝ 1999 թվականի մարտի 3-ին, ցուցանիշի արժեքը հասավ 11 014,70-ի։ 2000 թվականի հունվարի 14-ին Դոու-Ջոնսի ցուցանիշի արժեքը հասավ այդ պահին եղած առավելագույն արժեքին՝11 722,98։ Այնուհետև ցուցանիշի արժեքը սկսեց ընկնել և 2002 թվականի հոկտեմբերի 9-ին  հասավ նվազագույն արժեքի՝7286,27։ 2013 թվականի մարտին արժեքը հատեց սահմանված օրական ռեկորդը , հասնելով 14198,10-ի։

### Պատմական առավելագույններ

### Լավագույն օրեր
Աղյուսակը ցույց է տալիս լավագույն օրերը սկսած 1885 թվականից, դասավորված փոփոխության տոկոսային աստիճանով։

Աղբյուրը՝ Wall Street Journal

### Վատագույն օրեր
Աղյուսակը ցույց է տալիս վատագույն օրերը սկսած 1885 թվականից, դասավորված փոփոխության տոկոսային աստիճանով։

Աղբյուրը՝ Wall Street Journal

### Լավագույն ամիսներ
Աղյուսակը ցույց է տալիս լավագույն ամիսները սկսած 1885 թվականից, դասավորված փոփոխության տոկոսային աստիճանով։

Աղբյուրը՝ EconStats

### Վատագույն ամիսներ
Աղյուսակը ցույց է տալիս վատագույն ամիսները սկսած 1885 թվականից, դասավորված փոփոխության տոկոսային աստիճանով։

Աղբյուրը՝ EconStats

### Լավագույն տարիներ
Աղյուսակը ցույց է տալիս լավագույն տարիները սկսած 1885 թվականից, դասավորված փոփոխության տոկոսային աստիճանով։

Աղբյուրը՝ Dow Jones & Company

### Վատագույն տարիներ
Աղյուսակը ցույց է տալիս վատագույն տարիները սկսած 1885 թվականից, դասավորված փոփոխության տոկոսային աստիճանով։

Աղբյուրը՝ Dow Jones & Company

## Թերություններ
* Դոու-Ջոնսի ցուցանիշի առանձնահատկությունը կայանում է նրանում, որ այն ցույց է տալիս բաժնետոմսերի միջին ընթացիկ գինը առանց դրանք համեմատելու բազային արժեքի հետ։ Այդ իսկ պատճառով ցուցանիշը պետք է համեմատել որոշակի արժեքի հետ, որը ընդունվում է որպես համեմատություն կատարելու հիմք(ընտտրված որոշակի ժամանակահատվածի համար)։
*Դոու-Ջոնսի ցուցանիշի մյուս թերությունը կայանում է նրա հաշվարկի մեթոդը՝ ցուցանիշի կազմում մտնող բաժնետոմսերի գները գումարվում են, իսկ հետո բաժանվում են կարգավորված գործակցի վրա։ Արդյունքում անգամ եթե մի ընկերություն զգալիորեն քիչ է կապիտալիզացիայում, քան մյուսը, բայց նրա բաժնետոմսերի գինքը ավելի բարձր են, ապա այն զգալիորեն ազդում է ցուցանիշի արժեքի վրա։ Նույն մեծ տոկոսային փոփոխությունը զգալիորեն ցածր գին ունեցող բաժնետոմսերը կարող են աննշանորեն հարթեցնել ավելի բարձր գին ունեցող բաժնետոմսերի նկատմամբ ունեցած տոկոսային տարբերությունը։
*Ներառում է ընդամենը 30 ընկերություն, Դոու-Ջոնսի ցուցանիշը չի համապատասխանում ֆոնդային շուկայի ընդհանուր ակտիվության հետ։ Օբյեկտիվության համար Դոու-Ջոնսի ցուցանիշի հետ միասին օգտագործվում է նաև S&P 500 ցուցանիշը։

## Կառուցվածք
Ընկերությունների ցանկը, որոնք ներառվում են Դոու-Ջոնսի ցուցանիշի մեջ, փոփոխվում է ֆոնդային շուկայում իրավիճակների զարգացումներից։ Ցուցակ կազմելով զբաղված է *The Wall Street Journal* ամսագրի խմբագրությունը։

2015 թվականի մարտի 19-ի տվյալներով Դոու-Ջոնսի արդյունաբերական ցուցանիշի կազմում ներառված են հետևյալ 30 ընկերությունները՝
* 3M Co.  (արդյունաբերական ընկերություն)
* American Express Co.  (քարտային ծառայություններ)
* Apple Inc. (էլեկտրոնիկա)
* Boeing Co., The (ինքնաթիռների կառուցում և պաշտպանություն)
* Caterpillar, Inc. (գյուղատնտեսական և շինարարական տեխնիկա)
* Cisco Systems (հեռահաղորդակցություն)
* Chevron Corp. (նավթագազային ընկերություն)
* Կոկա-Կոլա (խմիչքներ)
* E.I. du Pont de Nemours &amp; Co. (քիմիա)
* Exxon Mobil Corp. (նավթագազային ընկերություն)
* Ջեներալ էլեկտրիկ (արդյունաբերական ընկերություն)
* Գոլդման Սաքս (ֆինանսներ)
* Home Depot, Inc. (շինարարական ապրանքների խանութներ)
* Ինթել (կիսահաղորդիչներ)
* International Business Machines Corp. (հաշվողական տեխնիկա)
* JPMorgan Chase and Co. (ֆինանսական ընկերություն)
* Johnson & Johnson Inc. (քիմիա, դեղագործություն)
* McDonald’s Corp. (արագ սննդի ցանց)
* Merck & Co., Inc. (դեղագործություն)
* Մայքրոսոֆթ (ծրագրային ապահովում)
* Նայքի (հագուստ)
* Pfizer, Inc. (դեղագործություն)
* Procter & Gamble Co. (քիմիա)
* Travelers (ապահովագրություն)
* UnitedHealth Group Inc (առողջապահություն)
* United Technologies Corp. () (промышленный конгломерат)
* Verizon Communications (հեռահաղորդակցություն)
* Visa, Inc. (ֆինանսներ)
* Wal-Mart Stores, Inc. (առևտրային ցանց)
* Walt Disney Co., The (ժամանց)

## Արտաքին հղումներ
* официальная страница ''Dow Jones & Company'' 		 
* график индекса Dow Jones на портале Bloomberg

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Ամերիկյան ընկերություններ
Կատեգորիա:ՆԱՍԴԱՔ-ում ցուցակված ընկերություններ
Կատեգորիա:Տնտեսագիտական ցուցանիշներ