Չարլզ I-ը պարոն դը Սեն Անտուանի հետ

***«Չարլզ I-ը պարոն դը Սեն Անտուանի հետ»*** ֆլամանդացի նկարիչ Անտոնի վան Դեյքի կտավի վրա յուղաներկ երփնագիրը, որը պատկերում է Չարլզ I Ստյուարտին ձիու վրա՝ իր ձիավարության վարպետ Պիեռ Անտուան Բուրդոնի՝ պարոն դը Սեն Անտուանի ուղեկցությամբ։

Չարլզ I-ը դարձել է Անգլիայի, Շոտլանդիայի և Իռլանդիայի թագավոր 1625 թվականին՝ իր հոր ՝ Ջեյմս I- ի մահից հետո, իսկ վան Դեյքը դարձել է Չարլզի գլխավոր պալատական նկարիչը 1632 թվականին։ Այս դիմանկարը թվագրվում է 1633 թվականին և Չարլզ I-ի առաջին ձիավոր դիմանկարն էր, որը նկարել է վան Դեյքը։

Նկարի հիմնական տարբերակը գտնվում է Թագավորական հավաքածուում և կախված է Բուքինգհեմյան պալատի Արևելյան պատկերասրահում։

## Նկարագրություն
Չարլզ I-ը սպիտակ ձիով մոտենում է մեզ՝ անցնելով հաղթական կամարի միջով։ Վան Դեյքը օգտագործել է ճարտարապետությունը՝ կոմպոզիցիոն կառուցվածք ապահովելու համար՝ տեսարանը բաժանելով երեք ուղղահայաց հատվածների և յուրաքանչյուրում տեղադրելով մեկ հիմնական տարր՝ զինանշան, թագավոր և կարմիր հագուստով կերպար։ Միասին նրանք ստեղծում են մոտավորապես բուրգ, որի գագաթնակետին թագավորի գլուխն է։ Այնուամենայնիվ, դասավորության պարզությունը կենդանացել է որոշ ալիքավոր կանաչ վարագույրների ավելացմամբ և մարդկային և կենդանական կերպարների շարժմամբ, մասնավորապես՝ ձիու կարճացած մարմնի, երբ այն առաջ է քայլում, նրա առջևի սմբակը դիպչում է պատկերի հարթության եզրին։

Անգլիայի թագավոր Չարլզ I-ը հատկապես կարիք ուներ  խորհրդանշական ասոցիացիաների, քանի որ նա ֆիզիկապես գրավիչ չէր՝ հասակը ընդամենը 163 սմ էր և տառապում էր խոսքի խանգարումից։ Անտոնի վան Դեյքը միտումնավոր ընտրել է այս ձևաչափը՝ Չարլզի կարգավիճակը բարձրացնելու համար բրիտանական պատմության հատկապես անկայուն պահին:

Չարլզը պատկերված է ասպետական հանդերձանքով, որպես միապետ՝ նստած մեծ, մկանուտ սպիտակ՝ հնարավոր է Լիպիցիան ձիու վրա, նեոդասական հաղթական կամարի տակ, որից կախված են կանաչ մետաքսե  կախազարդեր։ Նա հագած է շքահանդեսի զրահ՝ Գարտերի շքանշանի կապույտ գոտիով, և կրում է մարշալական մական, ի նշան  ռազմական հրամանատարության։

Չարլզ I-ը պատկերված է գրեթե միայնակ, հնարավոր է՝ ակնարկելով իր անձնական կառավարման ժամանակաշրջանին՝ առանց խորհրդարանի, և դիտվում է ներքևից, ինչպես վան Դեյքի 1635 թվականի *«Չարլզ I-ը որսի ժամանակ»* նկարում, որը քողարկում է թագավորի ցածր հասակը։ Աջ կողմում կանգնած է նրա ձիավարության վարպետը՝ Պիեռ Անտուան Բուրդոնը, պարոն դը Սեն Անտուանը՝ 1603 թվականին Ֆրանսիայի Հենրի IV-ը Ուելսի արքայազն Հենրիիn վեց ձի էր նվիրել և նրանց հետ ուղարկել էր դը Սեն Անտուան, նա մնացել է արքայազնի, իսկ ավելի ուշ՝ Չարլզ I-ի ծառայության մեջ՝ որպես ձիավարության վարպետ և ձիավար: Նկարում նա հնարավոր է՝ պարանոցին Սուրբ Ղազարոսի միաբանության անդամության ժապավենով։ Նա նայում է թագավորին և ձեռքին բռնել է նրա սաղավարտը։ Սեն Անտուանի հարգալից և ենթարկվող հայացքն ավելի է ընդգծում թագավորի խորհրդավորությունը մեր աչքերում, բայց, թերևս, նաև խորհրդանշում է Անգլիայի երկար սպասված գերակայությունը իր եվրոպացի հարևանի նկատմամբ։

Նկարի ներքևի ձախ կողմում Ստյուարտների տան մեծ թագավորական զինանշանն է՝ բաղկացած չորս մասից. առաջին և չորրորդ մասերում Ֆրանսիայի հերալդիկ շուշանները, որոնցում տեղակայված են Անգլիայի երեք առյուծները, երկրորդը՝ Շոտլանդիայի կրկնակի զարդանախշերով առյուծը, և երրորդը՝ Իռլանդիայի տավիղը՝ պսակված Ջեյմս I-ի թագով՝ ցույց տալու Միացյալ Թագավորության՝ Անգլիա, Հյուսիսային Իռլանդիա, Շոտլանդիա և Ուելս)միավորումը Չարլզի հոր՝ Ջեյմս I-ի կառավարման ներքո:

Նկարը յուղաներկ է կտավի վրա, չափսերը 3.68 x 2.7 մ։ Հնարավոր է, որ այն նախատեսված է եղել որպես թատերական *խաբկանք* Սուրբ Ջեյմսի պալատի Թագավորական պատկերասրահի վերջում։

## Պատմություն
Նկարը գնահատվել է 150 ֆունտ ստեռլինգ և ներառվել է Թագավորական հավաքածուի աճուրդում՝ Չարլզ I-ի մահապատժից հետո։ Այն վաճառվել է «Պապին» 1652 թվականի դեկտեմբերի 22-ին, իսկ հետագայում ձեռք է բերվել Լոնդոնում ապրող ֆլամանդացի նկարիչ Ռեմիգիուս վան Լեմպուտի կողմից։ Այն դատական գործընթացների միջոցով վերադարձվել է վան Լեմպուտից և վերադարձվել Չարլզ II-ին 1660 թվականին՝ միապետության վերականգնումից հետո։ Նկարը մնում է Թագավորական հավաքածուում և ցուցադրվում է Բուքինգհեմյան պալատի Արևելյան պատկերասրահում։

## Տարբերակներ
Վան Դեյքը նկարել է այս դիմանկարի մի քանի տարբերակ։ Հիմնական տարբերակը գտնվում է Թագավորական հավաքածուում։ Մեկ այլ տարբերակ 1635 թվականի պատճենն է, որը գտնվում է Կարնարվոնի կոմսի հավաքածուում և կարելի է տեսնել Հայկլեր ամրոցի պետական ճաշասենյակում։ Նա ազդվել է իր սեփական՝ 1627 թվականին Գրոպոլիի մարկիզ Անտոն Ջուլիո Բրինյոլե-Սալեի և 1632 թվականին Այտոնայի 3-րդ մարկիզ Ֆրանցիսկո դե Մոնկադայի ձիավարության դիմանկարներից, ինչպես նաև իր ուսուցչի՝ Պիտեր Պաուլ Ռուբենսի 1603 թվականին ստեղծված Լերմայի դուքսի դիմանկարից։ Չնայած Վան Դեյքը չէր տեսել այս աշխատանքը, այն պետք է տեսներ Չարլզ I-ը և, հավանաբար, ոգեշնչեր պատվերը։

Առանց Սen Անտուանի մեկ այլ անավարտ տարբերակ գտնվում է Պետվորթ Հաուսի Ազգային Թրաստի հավաքածուում։ 
Պատկեր:Portrait_of_King_Charles_I_of_England_by_Van_Dyck.png|alt=Van Dyck, Charles I with M. de St Antoine (Highclere version)|Վան Դեյք, *Չարլզ I-ը պարոն դը Սեն Անտուանի հետ* (Հայկլերի տարբերակ)
Պատկեր:Retrato_ecuestre_del_duque_de_Lerma_(Rubens).jpg|alt=Peter Paul Rubens, Equestrian portrait of the Duke of Lerma, 1603|Պիտեր Պաուլ Ռուբենս, *Լերմայի դքսի ձիավոր դիմանկարը*, 1603
Պատկեր:Anton_Van_Dyck_-_Anton_Giulio_Brignole-Sale_on_horseback_-_Google_Art_Project.jpg|alt=Van Dyck, Equestrian portrait of Anton Giulio Brignole Sale [it], 1627|Վան Դեյք Թագավորի ձիավոր *դիմանկարը*, 1627
Պատկեր:Anthony_van_Dyck_-_Portrait_of_Francesc_de_Montcada.jpg|alt=Van Dyck, Equestrian portrait of Francisco de Moncada, 3rd Marquis of Aitona, 1632|Վան Դեյկ, *Այտոնայի 3-րդ մարկիզը Ֆրանցիսկո դե Մոնկադայի ձիավոր դիմանկարը,* 1632
Պատկեր:Anthony_van_Dyck_(1599-1641)_-_Charles_I_(1600–1649),_on_Horseback_(left_unfinished_by_van_Dyck)_-_486181_-_National_Trust.jpg|alt=Van Dyck, King Charles I on horseback (Petworth version)|Վան Դեյք, *Չարլզ I թագավորը ձիու վրա* (Փեթվորթի տարբերակ)


## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:1633 նկարներ
Կատեգորիա:Անտոնիս վան Դեյքի նկարներ
Կատեգորիա:Թագավորական հավաքածուի նկարներ