Ադոլֆ Յուշկևիչ

**Ադոլֆ-Անդրեյ Պավլովիչ Յուշկևիչ** (, ), խորհրդային մաթեմատիկայի պատմաբան, որն առաջատար փորձագետ էր Արևելքի միջնադարյան մաթեմատիկայի և Լեոնարդ Էյլերի աշխատությունների բնագավառում։ Ջորջ Սարտոնի մեդալի դափնեկիր։

## Կենսագրություն
Յուշկևիչը ծնվել է Ռուսական կայսրության Օդեսա քաղաքում՝ հրեաների ընտանիքում։ Հայրը՝ Պավել Յուշկրիչը, Սորբոնի համալսարանն ավարտած փիլիսոփա և մաթեմատիկոս էր, ակտիվ էր քաղաքականության մեջ որպես մենշևիկ։ Հորեղբայրը՝ Սեմյոն Սոլոմոնովիչ Յուշկևիչը, հայտնի հրեա գրող էր։ Յուշկևիչը մեծացել է Սանկտ Պետերբուրգում և հետագայում տեղափոխվել Փարիզ, որտեղ ապրել է մինչև 1917 թվականի Ռուսական հեղափոխություն, երբ Յուշկևիչի ընտանիքը վերադարձավ Օդեսա։ Որոշ ժամանակ Սոֆյա Յանովսկայան գիմնազիայում Յուշկևիչի ուսուցիչն էր։

1923 թվականին Յուշկրիչը սկսում է սովորել Մոսկվայի պետական համալսարանի մաթեմատիկայի ֆակուլտետում։ Իր դոկտորական ղեկավարը Դմիտրի Եգորովն էր, բայց նա գիտությունների թեկնածուի կոչում ստացել է առանց պաշտպանության։ 1930-1952 թվականներին աշխատել է Մոսկվայի Ն. Բաումանի անվան պետական տեխնիկական համալսարանում, որտեղ 1940 թվականին դարձել է դասախոս, իսկ 1941 թվականից՝ մաթեմատիկայի բաժնի ղեկավար։ 1941-1943 թվականներին էվակուացվել է Իժևսկ` Մոսկվայի Ն. Բաումանի անվան պետական տեխնիկական համալսարանի հետ միասին։ 1952 թվականից մինչև թոշակի անցնելը  աշխատել է Վավիլովի անվան բնական պատմության ինստիտուտում որպես գիտաշխատող։

Յուշկրիչը հրատարակել է ավելի քան 300 աշխատություն մաթեմատիկայի պատմության բնագավառում։ Իր աշխատանքի համար ստացել է բազմաթիվ մրցանակներ, այդ թվում՝ Ջորջ Սարտոնի մեդալ (1978), Կոյրեի մեդալ (1971), Քեննեթ Օ. Մայի մրցանակ (1989), Գերմանիայի գիտությունների ակադեմիայի մրցանակ (1978 և 1983 թվականներին) և Ֆրանսիայի գիտությունների ակադեմիայի մրցանակ (1982)։ Բազմաթիվ արտասահմանյան ակադեմիաների, այդ թվում՝ Լեոպոլդինայի ադամ։ 1965-1968 թվականներին եղել է Գիտության պատմության միջազգային ակադեմիայի նախագահ։

Յուշկևիչը մահացել է Մոսկվայում 1993 թվականի հուլիսի 17-ին։ Իր անձնական գրադարանը կտակել է Վավիլովի անվան ինստիտուտին։

## Ծանոթագրություններ

## Աղբյուրներ
* 
* I.G. Bashmakova, A.O. Gelfond, B.A. Rosenfeld, K.A. Rybnikov, S.A. Yanovskaya, Adolf Pavlovich Yushkevich is 60 (in Russian),  *Russian Mathematical Surveys* **22** (1967), 187–194.
* I.G. Bashmakova et al. Adolf-Andrei Pavlovich Yushkevich (in memoriam), Russian Mathematical Surveys, 49:4 (1994), 75–77.
* Adolf-Andrei Pavlovich Yushkevich  (in Russian).
* Boris Rosenfeld, Memoirs  (in Russian).
* K. Shelma, "An interview with Adolf-Andrei Pavlovich Iushkevich", in *Voprosy Istorii Estestvoznaniya i Techniki* (ed. by B.G. Yudin), Vol. 94, No. 1-2 (1994), 26–42.
* S.S. Demidov, T.A. Tokareva, Adolf P. Yushkevich (1906–1993) and formation of the society of mathematical historians (in Russian), in *Proc. 6-th Tambov All-Russian Conference in History of Mathematics*,  Pershin Publ., 2006, 9–28.

## Արտաքին հղումներ
* 
* A.P. Yushkevich, The Lusin Affair.
* A Brief History of the Kenneth O. May Prize in the History of Mathematics

Կատեգորիա:1906 ծնունդներ
Կատեգորիա:1993 մահեր
Կատեգորիա:Գիտնականներ Օդեսայից
Կատեգորիա:Գրողներ Մոսկվայից
Կատեգորիա:Լեոպոլդինայի անդամներ
Կատեգորիա:Խորհրդային մաթեմատիկոսներ
Կատեգորիա:Խորհրդային պատմաբաններ
Կատեգորիա:Հրեա գիտնականներ
Կատեգորիա:Հրեաներ Օդեսայից
Կատեգորիա:Մաթեմատիկայի պատմաբաններ
Կատեգորիա:Մոսկվայի պետական համալսարանի շրջանավարտներ
Կատեգորիա:Ուկրաինացի պատմաբաններ
Կատեգորիա:Ֆիզիկամաթեմատիկական գիտությունների դոկտորներ