open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Նիկոլայ Օբյորտիշև

**Նիկոլայ Օբյորտիշև** (, ), ռուս դիվանագետ։

## Կենսագրություն
1964 թվականին ավարտել է ԽՍՀՄ արտաքին գործերի նախարարության Մոսկվայի Լոմոնոսովի անվան պետական համալսարանը։

1964 թվականից զբաղվել է դիվանագիտական գործունեությամբ։

* 1964 թվականից մինչև 1971 թվականը եղել է ԽՍՀՄ արտաքին գործերի նախարարության կենտրոնական համակարգի աշխատակից։
* 1964 թվականից մինչև 1971 թվականը Նիդերլանդներում եղել է ԽՍՀՄ դեսպանատան աշխատակից։
* 1971-1979 թվականներին եղել է ԽՍՀՄ արտաքին գործերի նախարարի տեղակալի օգնական։
* 1979 թվականից մինչև 1986 թվականը Շվեյցարիայում եղել է ԽՍՀՄ դեսպանատան խորհրդական, խորհրդական-դեսպանորդ։
* 1986-ից մինչև 1988 թվականը եղել է ԽՍՀՄ արտաքին գործերի նախարարության Եվրոպական առաջին բաժնի փորձագետ, վարիչի տեղակալ։
* 1989-1992 թվականներին Մյունխենում եղել ԽՍՀՄ, իսկ 1991 թվականից հետո՝ Ռուսաստանի Դաշնության գլխավոր հյուպատոս։
* 1992 թվականի օգոստոսի 6-ից մինչև 1996 թվականի օգոստոսի 15-ը Լիտվայի Հանրապետությունում եղել է Ռուսաստանի Դաշնության արտակարգ և լիազոր դեսպան։

## Անձնական կյանք
Ամուսնացած է եղել, ունեցել մեկ որդի։

## Դիվանագիտական աստիճան
* Արտակարգ և լիազոր դեսպան (1992 թվականի հուլիսի 2)

## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն
* Кто есть кто в России и в ближнем зарубежье: Справочник. - М: Издательский дом «Новое время», «Всё для Вас», 1993. - С. 469. - ISBN 5-86564-033-X

## Արտաքին հղումներ
* Биография на сайте Центра военно-политических исследований МГИМО

Կատեգորիա:Դիվանագետներ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Խորհրդային դիվանագետներ
Կատեգորիա:Ռուս դիվանագետներ
Կատեգորիա:Մոսկվայի պետական համալսարանի իրավաբանական ֆակուլտետի շրջանավարտներ
Լունապարկ

**Լունապարկ** (), զվարճանքի զբոսայգիների տեսակ, որտեղ համախմբված են տարբեր ատրակցիոններ։ Իր անվանումն ստացել է «Թռիչք լուսնի վրա» ատրակցիոնի նավի անվանմամբ։ Այդ նավը անվանվել է զբոսայգին ստեղծողներից մեկի՝ Էլմերա Դանդիի քույր՝ Լունա Դանդիի պատվին։
մինի|200x200փքս
Ռուսաստանում առաջին Լունապարկը բացվել է 1912 թվականի մայիսին Սանկտ Պետերբուրգում։ Կառուցվել է անգլիական ընկերության կողմից, ռուս միլիոնատիրոջ գումարով։ Այդ Լունապարկը կառուցվել է նույն ոճով, ինչ-որ Լոնդոնի Լունապարկը։ 1924 թվականին Լունապարկը քանդել են, և հիմա նրա տեղում գտնվում է Լեսգաֆտի անվան համալսարանի մարզադաշտը։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Բնօրինակում անաղբյուր հոդվածներ
Կատեգորիա:Զվարճանքի այգիներ
Կատեգորիա:Մանկական զվարճություն
Յուրի Նոսենկո

**Յուրի Նոսենկո** (, ), ռուս դիվանագետ։

## Կենսագրություն
1967 թվականին ավարտել է ԽՍՀՄ արտաքին գործերի նախարարության Մոսկվայի Լոմոնոսովի անվան պետական համալսարանը և 1981 թվականին ԽՍՀՄ արտաքին գործերի նախարարության բարձրագույն դիվանագիտական դպրոցը։ Տիրապետում է իսպաներենին և անգլերենին։

1967 թվականից զբաղվում է դիվանագիտական գործունեությամբ։

* 1967 թվականից մինչև 1972 թվականն Արգենտինայում եղել է ԽՍՀՄ դեսպանատան աշխատակից։
* 1974 թվականից մինչև 1980 թվականը և 1983 թվականից մինչև 1988 թվականը Կուբայում եղել է ԽՍՀՄ դեսպանատան աշխատակից։
* 1980-ից մինչև 1981 թվականը եղել է ԽՍՀՄ արտաքին գործերի նախարարության դիվանագիտական ակադեմիայի դիվանագիտական ղեկավար կադրերի կատարելագործման դասընթացների լսորդ։
* 1992-1995 թվականներին եղել է Ռուսաստանի Դաշնության արտաքին գործերի նախարարության Կենտրոնական և Հարավային Ամերիկայի վարչության պետի տեղակալ։
* 1995 թվականի հունվարի 31-ից մինչև 1998 թվականի հունիսի 30-ը Բոլիվիայում եղել է Ռուսաստանի Դաշնության արտակարգ և լիազոր դեսպան։

## Անձնական կյանք
Ամուսնացած է եղել, ունի մեկ դուստր։

## Դիվանագիտական աստիճան
* 2-րդ դասի արտակարգ և լիազոր դեսպանորդ (1992 թվականի հոկտեմբերի 16)
* 1-ին դասի արտակարգ և լիազոր դեսպանորդ (1995 թվականի հունվարի 31)

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Биография на сайте МБУК «Централизованная библиотечная система Красногвардейского района»
* Сообщение МИД России «О кончине Ю.Ю.Носенко»

Կատեգորիա:Դիվանագետներ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Խորհրդային դիվանագետներ
Կատեգորիա:Ռուս դիվանագետներ
Կատեգորիա:Մոսկվայի պետական համալսարանի իրավաբանական ֆակուլտետի շրջանավարտներ
Կատեգորիա:Մոսկվայի 850-ամյակի հուշամեդալով պարգևատրվածներ
Ալեքսանդր Օբլով

**Ալեքսանդր Օբլով** (, ), ռուս դիվանագետ։

## Կենսագրություն
1961 թվականին ավարտել է ԽՍՀՄ արտաքին գործերի նախարարության Մոսկվայի Լոմոնոսովի անվան պետական համալսարանը և 1974 թվականին ԽՍՀՄ արտաքին գործերի նախարարության բարձրագույն դիվանագիտական դպրոցը։ Տիրապետել է պարսկերենին և անգլերենին։

1961 թվականից զբաղվել է դիվանագիտական գործունեությամբ։

1958-1964 թվականներին՝ Աֆղանստանի ռազմական մասնագետների խմբի կազմում ռեֆերենտ թարգմանիչ։

1964-1968 թվականներին՝ ԽՍՀՄ մշակույթի նախարարության արտաքին հարաբերությունների վարչության Ասիայի և Աֆրիկայի բաժանմունքի ռեֆերենտ, պետ։

1968 թվականից Աֆղանստանի ԽՍՀՄ դեսպանատան Խորհրդային ընկերությունների բարեկամության միության նախագահ։

1974-1979 թվականներին՝ Աֆղանստանի ԽՍՀՄ դեսպանատան առաջին քարտուղար։

1979-1981 թվականներին՝ ԽՍՀՄ արտաքին գործերի նախարարության Միջին Արևելքի երկրների բաժնի առաջին քարտուղար։

1981-1985 թվականներին՝ Աֆղանստանի ԽՍՀՄ դեսպանատան խորհրդական, խորհրդական-դեսպանորդ։

1985-1990 թվականներին՝ ԽՍՀՄ արտաքին գործերի նախարարության Միջին Արևելքի երկրների բաժնի փորձագետ, վարիչ։

1990-1992 թվականներին՝ Աֆղանստանի ԽՍՀՄ դեսպանատան խորհրդական-դեսպանորդ։

1992-1993 թվականներին՝ Ռուսաստանի արտաքին գործերի նախարարության Արևմտյան և Հարավային Ասիայի դեպարտամենտի ավագ խորհրդական։

1993-1999 թվականներին՝ Ռուսաստանի արտաքին գործերի նախարարության հատուկ հանձնարարականների դեսպան։

1999 թվականի օգոստոսի 6-ից մինչև 2004 թվականի սեպտեմբերի 24-ը Եթովպիայում եղել է Ռուսաստանի Դաշնության արտակարգ և լիազոր դեսպան։

2001 թվականի նոյեմբերից Աֆղանստանում հանդիսանում է Ռուսաստանի արտաքին գործերի նախարարի հատուկ ներկայացուցիչ, հատուկ հանձնարարականների։

## Դիվանագիտական աստիճան
* 2-րդ դասի արտակարգ և լիազոր դեսպանորդ (1990 թվականի հուլիսի 5)
* 1-ին դասի արտակարգ և լիազոր դեսպանորդ (1992 թվականի հոկտեմբերի 16)
* Արտակարգ և լիազոր դեսպան (1994 թվականի մարտի 20)

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Биография 
* Сообщение МИД России «О кончине А.С.Облова»

Կատեգորիա:«Աշխատանքի վետերան» մեդալակիրներ
Կատեգորիա:«Հայրենիքին մատուցած ծառայությունների համար» շքանշանի 2-րդ աստիճանի մեդալով պարգևատրվածներ
Կատեգորիա:Դիվանագետներ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Ժողովուրդների բարեկամության շքանշանի դափնեկիրներ
Կատեգորիա:Խորհրդային դիվանագետներ
Կատեգորիա:Մոսկվայի պետական համալսարանի իրավաբանական ֆակուլտետի շրջանավարտներ
Կատեգորիա:Ռուս դիվանագետներ
Էռնեստ Օբմինսկի

**Էռնեստ Օբմինսկի** (, ), խորհրդային և ռուս դիվանագետ։

## Կենսագրություն
1953 թվականին ավարտել է ԽՍՀՄ արտաքին գործերի նախարարության Մոսկվայի Լոմոնոսովի անվան պետական համալսարանը։

1953 թվականից զբաղվել է դիվանագիտական գործունեությամբ։

* 1953 թվականից մինչև 1959 թվականը եղել է ԽՍՀՄ սպորտի կոմիտեի ավագ ռեֆերենտ։
* 1962-ից մինչև 1969 թվականը եղել է ԽՍՀՄ արտաքին գործերի նախարարության Մոսկվայի Լոմոնոսովի անվան պետական համալսարանի ավագ դասավանդող, դոցենտ։
* 1969-1974 թվականներին Ժնևում ՄԱԿ-ի բաժանմունքի ԽՍՀՄ ներկայացուցչության աշխատակից։
* 1974 թվականից մինչև 1979 թվականը եղել է ԽՍՀՄ արտաքին գործերի նախարարության դիվանագիտական ակադեմիայի փոխռեկտոր։
* 1979-1983 թվականներին եղել է Թաիլանդում ԽՍՀՄ մշտական ներկայացուցիչ։
* 1983 թվականից մինչև 1984 թվականը եղել է ԽՍՀՄ գիտությունների ակադեմիայի համաշխարհային տնտեսության և միջազգային հարաբերությունների ինստիտուտ բաժնի վարիչ։
* 1986-1991 թվականներին եղել է ԽՍՀՄ գիտությունների ակադեմիայի միջազգային աշխատանքային շարժման ինստիտուտի փոխտնօրեն։

## Դիվանագիտական աստիճան
* Արտակարգ և լիազոր դեսպան (1989 թվականի դեկտեմբերի 15)

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Биография на сайте biografija.ru

Կատեգորիա:Դիվանագետներ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Խորհրդային դիվանագետներ
Կատեգորիա:Ռուս դիվանագետներ
Կատեգորիա:Մոսկվայի պետական համալսարանի իրավաբանական ֆակուլտետի շրջանավարտներ
Կատեգորիա:Ռուս տնտեսագետներ
Կատեգորիա:Տնտեսագիտական գիտությունների դոկտորներ
Միրիամ Ադելսոն

**Միրիամ Ադելսոն** (նախկինում՝ **Օչշորն**, , ), իսրայելցի-ամերիկացի բարերար, բժիշկ։ 1991 թվականին ամուսնացել է ամերիկացի գործարար մագնատ Շելդոն Ադելսոնի հետ և այդ ժամանակից դարձել հանրապետական նշանավոր դոնոր։ *Իսրայել Հայոմ* թերթի ներկայիս հրատարակիչն է։ 2013 թվականին ստացել է Երուսաղեմի պատվավոր քաղաքացիություն։ 2018 թվականին պարգևատրվել է Ազատության նախագահական մեդալով։

## Կյանք և աշխաատանք
Ադելսոնը ծնվել է Թել Ավիվում, Մանդատային Պաղեստին, 1945 թվականին, մինչև Հոլոքոստը Լեհաստանից գաղթած ընտանիքում։ Նրա հայրը եղել է «Մապամ» քաղաքական կուսակցության անդամ։ 1950-ական թվականներին նրա ընտանիքը բնակություն է հաստատել Հայֆա քաղաքում, որտեղ Ադելսոնի հայրը տնօրինում և ղեկավարում էր մի քանի կինոթատրոններ։ Միրիամը 12 տարի հաճախել է հրեական դպրոց։ Որպես բժշկական սպա՝ պարտադիր զինվորական ծառայություն է անցել Նես Ցիոնայում։ Երուսաղեմի հրեական համալսարանում մանրէաբանության և գենետիկայի բակալավրի աստիճան և Թել Ավիվի համալսարանի Սակլերի բժշկական դպրոցում բժշկական աստիճան ստանալով՝ դարձել է Թել Ավիվի Ռոկաչ հիվանդանոցի շտապ օգնության բաժանմունքի (Խադասա) գլխավոր թերապևտ։ Այնուհետև Ադելսոնն ամուսնացել է բժիշկ Արիել Օքսհորնի հետ և ունեցել երկու երեխա։

Ադելսոնը Օքսհորնից բաժանվել է 1980-ականներին, և 1986 թվականին ընդունվել է Ռոքֆելլերովի համալսարան՝ փոխանակման ծրագրով, որը մասնագիտացած է թմրամոլության մեջ։  Ռոքֆելլերում ուսանելու ժամանակ ծանոթացել է Շելդոն Ադելսոնի հետ, ում հետ ամուսնացել է 1991 թվականին։ 1993 թվականին այնտեղ հիմնադրել է հոգեմետ նյութերի չարաշահման դեմ պայքարի կենտրոն և հետազոտական կլինիկա, իսկ 2000 թվականին ամուսինները Լաս Վեգասում բացել են Դոկտոր Միրիամի և Շելդոն Գ. Ադելսոնի հետազոտական կլինիկան։

## Պատվավոր կոչումներ և պարգևներ
### Պատվավոր կոչումներ
* 60x60px  Ազատության նախագահական մեդալ - Նոյեմբերի 16, 2018

### Պարգևներ
* Թել Ավիվի համալսարանի պատվավոր բժիշկ - 2007

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Հրեա բժիշկներ
Կատեգորիա:Իսրայելցի բժշկուհիներ
Կատեգորիա:Երուսաղեմի հրեական համալսարանի շրջանավարտներ
Կատեգորիա:Ազատության նախագահական մեդալով պարգևատրվածներ
Կատեգորիա:Թել Ավիվի համալսարանի շրջանավարտներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի միլիարդատերեր
Կատեգորիա:Բարեգործներ
Կատեգորիա:ԱՄՆ-ի հանրապետական կուսակցության անդամներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի բարերարներ
Կատեգորիա:Կին գործարարներ
Սերգեյ Օրջոնիկիձե

**Սերգեյ Օրջոնիկիձե** (, ), ռուս դիվանագետ։

## Կենսագրություն
1969 թվականին ավարտել է ԽՍՀՄ արտաքին գործերի նախարարության Մոսկվայի Լոմոնոսովի անվան պետական համալսարանը և 1978 թվականին ԽՍՀՄ արտաքին գործերի նախարարության բարձրագույն դիվանագիտական դպրոցը։ Տիրապետում է ֆրանսերենին, հունարենին և անգլերենին։

1970 թվականից զբաղվում է դիվանագիտական գործունեությամբ։

* 1996 թվականից մինչև 1999 թվականը եղել է Ռուսաստանի Դաշնության արտաքին գործերի նախարարության միջազգային կազմակերպությունների դեպարտամենտի տնօրեն։
* 1999-ից մինչև 2002 թվականը եղել է Ռուսաստանի Դաշնության արտաքին գործերի նախարարի տեղակալ։
* 2002-2011 թվականներին ՄԱԿ-ի գլխավոր քարտուղարի տեղակալը և Ժնևում ՄԱԿ-ի գրասենյակի գլխավոր տնօրենը, ՄԱԿ-ի զինաթափման խորհրդաժողովի գլխավոր քարտուղար։
* 2012 թվականից մինչև 2014 թվականը եղել է Ռուսաստանի Դաշնության հասարակական պալատի անդամ։ 2014 թվականից՝ Ռուսաստանի Դաշնության հասարակական պալատի քարտուղարի տեղակալ։

## Դիվանագիտական աստիճան
* Արտակարգ և լիազոր դեսպան (1998 թվականի հուլիսի 27)

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* 

Կատեգորիա:Բարեկամության շքանշանի ասպետներ (Ռուսաստան)
Կատեգորիա:Դիվանագետներ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Խորհրդային դիվանագետներ
Կատեգորիա:Մոսկվայի պետական համալսարանի իրավաբանական ֆակուլտետի շրջանավարտներ
Կատեգորիա:Ռուս դիվանագետներ
Ազար Անդամի

**Ազար Անդամի** (, ), իրանցի բժիշկ-բակտերիաբան, հայտնի է խոլերայի պատվաստանյութի զարգացման համար։

## Կենսագրություն
Ծնվել է 1926 թվականին Իրանի Ռաշթ քաղաքում, կարիերան սկսել է որպես Մշակույթի նախարարության դասախոս։ Դասավանդումից հետո Ազար Անդամին ընդունվել Է Թեհրանի համալսարան և 1953 թվականին ստացել բժշկի կոչում։ Սկզբում  մասնագիտացել է գինեկոլոգիայի ոլորտում։ Այնուհետև տեղափոխվել է Թեհրանի Պաստերի ինստիտուտում, իսկ հետագայում Փարիզ՝ մանրէաբանություն սովորելու նպատակով։

Ազար Անդամին հրապարակել է մի քանի գիտական աշխատություններ և հորինել է պատվաստանյութ խոլերայի դեմ, բակտերիալ հիվանդությունը, որն առաջին հերթին պայմանավորված է աղտոտված ջրի օգտագործմամբ։

## Մահ
Ազար Անդամին մահացել է Թեհրանում, 1984 թվականի օգոստոսի 28-ին, 58 տարեկան հասակում։ Միջազգային աստղագիտական միության կողմից Վեներա մոլորակի վրա գտնվող «Անդամի» անունով խառնարանն անվանվել է Ազար Անդամիի անունով։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Թեհրանի համալսարանի շրջանավարտներ
Կատեգորիա:Իրանցի բժշկուհիներ
Վալերի Օռլով

**Վալերի Օռլով** (, ), ռուս դիվանագետ։

## Կենսագրություն
1971 թվականին ավարտել է ԽՍՀՄ արտաքին գործերի նախարարության Մոսկվայի Լոմոնոսովի անվան պետական համալսարանը։

1973 թվականից զբաղվում է դիվանագիտական գործունեությամբ։

* 1990 թվականից մինչև 1991 թվականը Բրատիսլավայում եղել է Խորհրդային Միության գլխավոր հյուպատոս։
* 1991-1997 թվականներին Չեխիայում եղել է ԽՍՀՄ, իսկ 1991 թվականից հետո՝ Ռուսաստանի Դաշնության խորհրդական-դեսպանորդ։
* 1997 թվականի հուլիսից մինչև 2002 թվականի փետրվարը եղել է Ռուսաստանի Դաշնության դաշնային սուբյեկտների, խորհրդարանի և հասարակական-քաղաքական կազմակերպությունների հետ կապերի դեպարտամենտի փոխտնօրեն։
* 2002 թվականի ապրիլի 4-ից մինչև 2006 թվականի հուլիսի 26-ը Գանայում եղել է Ռուսաստանի Դաշնության արտակարգ և լիազոր դեսպան։
* 2002 թվականի ապրիլի 15-ից մինչև 2006 թվականի հուլիսի 26-ը Լիբերիայում եղել է Ռուսաստանի Դաշնության արտակարգ և լիազոր դեսպան։
* 2006 թվականից մինչև 2009 թվականը եղել է Ռուսաստանի Դաշնության դաշնային սուբյեկտների, խորհրդարանի և հասարակական միավորումների հետ կապերի դեպարտամենտի փոխտնօրեն։
* 2009 թվականի հունվարի 20-ից մինչև 2015 թվականի նոյեմբերի 27-ը Ջիբութիում եղել է Ռուսաստանի Դաշնության արտակարգ և լիազոր դեսպան<:
* 2013 թվականի հուլիսի 25-ից մինչև 2015 թվականի նոյեմբերի 27-ը Սոմալիում եղել է Ռուսաստանի Դաշնության արտակարգ և լիազոր դեսպան։

## Անձնական կյանք
Ամուսնացած է, ունի երկու երեխա։

## Դիվանագիտական աստիճան
* 1-ին դասի արտակարգ և լիազոր դեսպանորդ (2004 թվականի հունվարի 23)
* Արտակարգ և լիազոր դեսպան (2011 թվականի նոյեմբերի 4)

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Биография на сайте посольства России в Джибути

Կատեգորիա:Դիվանագետներ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Խորհրդային դիվանագետներ
Կատեգորիա:Ռուս դիվանագետներ
Կատեգորիա:Մոսկվայի պետական համալսարանի իրավաբանական ֆակուլտետի շրջանավարտներ
Թփեր

250px|մինի|Gastrolobium minus, Արևմտյան Ավստրալիա
**Թփեր**, ծառանման բույսերի տեսակներից մեկը։ Ցածրահասակ (ոչ ավելի, քան մի քանի տասնյակ սանտիմետր բարձրությամբ), գլխավոր բուն չունեցող բազմամյա բույս է` խիստ ճյուղավորված փայտացած ծիլերով։

Ի տարբերություն թփուտների, որոնք, ըստ Ռաունկիերի, ֆաներոֆիտ են, թփերի կենսաձևը քամեֆիտն է։

Սովորաբար թփերը փռված և բարձրանման բույսեր են։

Ծիլի կյանքի տևողությունը ոչ ավելին է, քան 5-12 տարի, բայց կոճղարմատները կարող են շատ ավելի երկար ապրել (սովորական հապալասենին՝ մինչև երկու հարյուր տարի)։ Իր չափերով կոճղարմատը կարող է գերազանցել վերերկրյա մասը, օրինակ՝ հապալասի մրտենականի մոտ հասնում է երեք մետրի։

Թփերի ծիլերի վրա լավ նկատելի է տարեկան աճի սահմանը՝ ընկած երիկամային թեփուկները սպիանում են (հապալասենի սովորական, հապալասի մրտենական, լոռամրգի)։

Թփերը տարածված են տունդրայում, ճահիճների վրա, փշատերև անտառներում, բարձր լեռներում։

## Տեսակներ
Վարդերի շատ տեսակներ աճում են` ձողերին փաթաթվելով, իսկ որոշները կարող են ձևավորվել մասրենուց և աճել հողում առանց որևէ օգնության։ Գոյություն ունեն նաև, այսպես կոչված, «գորգ վարդեր», որոնք աճում են հողածածկույթի վրա։ Ցածրաաճ գիհին սովորաբար հանդիպում է որպես մշտադալար բույսեր։ Չմենու մի շարք տեսակներ տարածվող դեկորատիվ բույսեր են։

## Մի շարք թփեր

Պատկեր:Vaccinium myrtillus 02.JPG|Հապալասի մրտենական
Պատկեր:Vaccinium vitis-idaea 20060824 001.jpg|Հապալասենի սովորական
Պատկեր:VacciniumOxycoccos.jpg|Լոռամրգի

Պատկեր:Calluna vulgaris 1.jpg|Հավամրգի
Պատկեր:Andromeda-polifolia-flowering.JPG|Մեծ հազադեղ
Պատկեր:Empetrum nigrum a1.jpg|Ակնաթուփ


## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն
* 
* *[[:ru:Коровкин, Олег Алексеевич|Коровкин О. А.]]* Анатомия и морфология высших растений: словарь терминов. — : Дрофа, 2007. — С. 91. — ISBN 978-5-358-01214-1.
*  — УДК 582.912.42

## Արտաքին հղումներ
''Кустарничек'' — статья на сайте «Экосистема»


Կատեգորիա:Բնօրինակում անաղբյուր հոդվածներ
Կատեգորիա:Թփեր
Միխայիլ Օռլովեց

**Միխայիլ Օռլովեց** (, ), խորհրդային և ռուս դիվանագետ։ Արտակարգ և լիազոր դեսպան։

## Կենսագրություն
1972 թվականին ավարտել է ԽՍՀՄ արտաքին գործերի նախարարության Մոսկվայի Լոմոնոսովի անվան պետական համալսարանը և 2002 թվականին ԽՍՀՄ արտաքին գործերի նախարարության բարձրագույն դիվանագիտական դպրոցը։ Տիրապետում է իսպաներենին և անգլերենին։

1972 թվականից զբաղվում է դիվանագիտական գործունեությամբ։

* 1993-1995 թվականներին Չիլիում եղել է Ռուսաստանի Դաշնության դեսպանատան խորհրդական-դեսպանորդ։
* 1995 թվականից մինչև 1998 թվականը Կուբայում եղել էՌուսաստանի Դաշնության դեսպանատան խորհրդական-դեսպանորդ։
* 1998-ից մինչև 2000 թվականը եղել է Ռուսաստանի Դաշնության արտաքին գործերի նախարարության հյուպատոսական ծառայության դեպարտամենտի բաժնի պետ։
* 2000 թվականից մինչև 2002 թվականը եղել է Ռուսաստանի Դաշնության արտաքին գործերի նախարարության լատինամերիկյան դեպարտամենտի տնօրենի տեղակալ։
* 2002 թվականի հուլիսի 2-ից մինչև 2004 թվականի հունիսի 24-ն Էկվադորում եղել է Ռուսաստանի Դաշնության արտակարգ և լիազոր դեսպան։
* 2004 թվականի նոյեմբերի 11-ից մինչև 2009 թվականի հունիսի 23-ը Վենեսուելայում, Դոմինիկյան Հանրապետությունում և Հայիթիի Հանրապետությունում եղել է Ռուսաստանի Դաշնության արտակարգ և լիազոր դեսպան։
* 2011 թվականի հուլիսի 26-ից մինչև 2015 թվականի դեկտեմբերի 17-ը Չիլիում եղել է Ռուսաստանի Դաշնության արտակարգ և լիազոր դեսպան։

## Դիվանագիտական աստիճան
* 2-րդ դասի արտակարգ և լիազոր դեսպանորդ (1995 թվականի հուլիսի 18)
* 1-ին դասի արտակարգ և լիազոր դեսպանորդ (2005 թվականի մարտի 5)
* Արտակարգ և լիազոր դեսպան (2018 թվականի փետրվարի 11)

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Դիվանագետներ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Խորհրդային դիվանագետներ
Կատեգորիա:Ռուս դիվանագետներ
Կատեգորիա:Մոսկվայի պետական համալսարանի իրավաբանական ֆակուլտետի շրջանավարտներ
Կատեգորիա:Բարեկամության շքանշանի ասպետներ (Ռուսաստան)
Սուրբ Սարգիս եկեղեցի (Բերդ)

**Սուրբ Սարգիս եկեղեցի ** , միջնադարյան բազիլիկ եկեղեցի Բերդ քաղաքի արևմտյան եզրին , Նավուր գյուղ տանող ճանապարհի ձախ կողմում։
## Պատմություն
Եկեղեցի կառուցվել է 12-րդ-13-րդ դարերում։ Ըստ եկեղեցու արձանագրությունների 1871 թվականին  եկեղեցին հիմնովին վերաակառուցվել է Թումանյանների կողմից։ Եկեղեցու տարածքում կա հին գերեզմանոց, որի տարածքում կա Բերդի պատմության և մշակույթի անշարժ հուշարձանների ցանկի ավելի քան  10 խաչքար, որոնք 13-17-րդ դարի են։

## Կառուցվածք
Եկեղեցին բազիլիկ տեսքի է, դուռը գտնվում է  հարավային կողմում, որի դռան վերևում և ձախ կողմում  կա արձանագրություններ։ Մնացած պատերի վրա կա փոքր  խաչաձև պատուհաններ։

## Տես նաև
* Մարիամ Մայրի վանք
* Նոր Վարագավանք

## Արտաքին հղումներ
* Տավուշի մարզի հուշարձանների ցանկը։ Տես՝ «10.2 ԲԵՐԴ քաղաք, 14»

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Տավուշի թեմի վանքեր և եկեղեցիներ
Կատեգորիա:17-րդ դարի հայկական վանքեր և եկեղեցիներ
Կատեգորիա:Եկեղեցիներ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Բերդի շենքեր և կառույցներ
Եվգենի Օստրովենկո

**Եվգենի Օստրովենկո** (, ), խորհրդային և ռուս դիվանագետ։ Արտակարգ և լիազոր դեսպան։

## Կենսագրություն
1963 թվականին ավարտել է ԽՍՀՄ արտաքին գործերի նախարարության Մոսկվայի Լոմոնոսովի անվան պետական համալսարանը և ԽՍՀՄ արտաքին գործերի նախարարության բարձրագույն դիվանագիտական դպրոցը։ Պատմական գիտությունների թեկնածու։

1980 թվականից զբաղվում է դիվանագիտական գործունեությամբ։

* 1980 թվականից մինչև 1985 թվականն Իրանում եղել է ԽՍՀՄ դեսպանության խորհրդական-դեսպանորդ։
* 1989 թվականի հունիսի 30-ից մինչև 1991 թվականի հունիսի 17-ը Գանայում եղել է ԽՍՀՄ արտակարգ և լիազոր դեսպան։
* 1991-1992 թվականներին եղել է Ռուսաստանի Դաշնության արտաքին գործերի նախարարության Միջին Արևելքի երկրների վարչության պետ։
* 1992 թվականի հունվարի 24-ից մինչև դեկտեմբերի 31-ն Աֆղանստանում հանդիսացել է Ռուսաստանի Դաշնության արտակարգ և լիազոր դեսպան։
* 1992 թվականի դեկտեմբերի 31-ից մինչև 1997 թվականի հոկտեմբերի 7-ը Ռումինիայում եղել է Ռուսաստանի Դաշնության արտակարգ և լիազոր դեսպան։
* 1997 թվականից մինչև 1999 թվականը եղել է Ռուսաստանի Դաշնության արտաքին գործերի նախարարության Ասիայի երկրորդ դեպարտամենտի տնօրենի տեղակալ։
* 1999-2001 թվականներին հատուկ հանձնարարականների դեսպան։
* 2001 թվականի հունվարի 29-ից մինչև 2004 թվականի նոյեմբերի 9-ը Թաիլանդի թագավորությունում եղել է Ռուսաստանի Դաշնության արտակարգ և լիազոր դեսպան։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* ''Справочник по истории Коммунистической партии и Советского Союза 1898 - 1991''
* Островенко, Евгений Дмитриевич - упоминания в других статьях

Կատեգորիա:Դիվանագետներ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Խորհրդային դիվանագետներ
Կատեգորիա:Մոսկվայի պետական համալսարանի իրավաբանական ֆակուլտետի շրջանավարտներ
Կատեգորիա:Պատմական գիտությունների թեկնածուներ
Կատեգորիա:Ռուս դիվանագետներ
Իգոր Ստուդենիկով

**Իգոր Ստուդենիկով** (, ), ռուս դիվանագետ։

## Կենսագրություն
1968 թվականին ավարտել է ԽՍՀՄ արտաքին գործերի նախարարության Մոսկվայի Լոմոնոսովի անվան պետական համալսարանը և 1989 թվականին ԽՍՀՄ արտաքին գործերի նախարարության բարձրագույն դիվանագիտական դպրոցը։ Տիրապետում է ֆրանսերենին և անգլերենին։

1968 թվականից զբաղվում է դիվանագիտական գործունեությամբ։

* 1968 թվականից մինչև 1970 թվականը Կոնգոյի Դեմոկրատական Հանրապետությունում եղել է ԽՍՀՄ դեսպանատան ռեֆերենտ, թարգմանիչ։
* 1973-1979 թվականներին Ալժիրում եղել է ԽՍՀՄ դեսպանատան երրորդ, երկրորդ, առաջին քարտուղար։
* 1981-ից մինչև 1982 թվականը Նիգերում եղել է ԽՍՀՄ դեսպանատան խորհրդական։
* 1982 թվականից մինչև 1987 թվականն Ալժիրում եղել է ԽՍՀՄ դեսպանատան մշակույթի գծով ատաշե։
* 1990-1992 թվականներին եղել է ԽՍՀՄ արտաքին գործերի նախարարության Աֆրիկայի երկրների վարչության պետի տեղակալ։
* 1992 թվականի մարտի 2-ից մինչև 1998 թվականի օգոստոսի 27-ը Գվինեայում եղել է Ռուսաստանի Դաշնության արտակարգ և լիազոր դեսպան։
* 1992 թվականի նոյեմբերի 2-ից մինչև 1998 թվականի օգոստոսի 27-ը Սիերա Լեոնեուեղել է Ռուսաստանի Դաշնության արտակարգ և լիազոր դեսպան։
* 1998 թվականի դեկտեմբերից մինչև 1999 թվականի մայիսը եղել է Ռուսաստանի արտաքին գործերի նախարարության Աֆրիկայի դեպարտամենտի տնօրենի պաշտոնակատար։
* 1999 թվականի մայիսից մինչև 2001 թվականի փետրվարը եղել է Ռուսաստանի արտաքին գործերի նախարարության Աֆրիկայի դեպարտամենտի տնօրեն։
* 2001 թվականի փետրվարի 13-ից մինչև 2004 փետրվարի 13-ը Լատվիայում Ռուսաստանի Դաշնության արտակարգ և լիազոր դեսպան։

## Անձնական կյանք
Ամուսնացած է, ունի երկու երեխա։

## Դիվանագիտական աստիճան
* Արտակարգ և լիազոր դեսպան (1996 թվականի դեկտեմբերի 11)

## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն
 — С. 623.

## Արտաքին հղումներ
* Биография на сайте МИД России

Կատեգորիա:Բարեկամության շքանշանի ասպետներ (Ռուսաստան)
Կատեգորիա:Դիվանագետներ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Խորհրդային դիվանագետներ
Կատեգորիա:Մոսկվայի պետական համալսարանի իրավաբանական ֆակուլտետի շրջանավարտներ
Կատեգորիա:Ռուս դիվանագետներ
Հվարան

**Հվարան** (, բառացիորեն՝  *ծաղիկ երիտասարդներ*), երիտասարդական սոցիալական համակարգ՝ Սիլլայի հին կորեական թագավորությունում, որը գոյություն է ունեցել մինչև 10-րդ դարը։ Հվարանում հավաքագրում էին 14-15 տարեկան պատանիների, ինչպես արիստոկրատների ընտանիքներից, այնպես էլ հասարակ ընտանիքներից, որոնք հետո հատուկ կրթություն էին ստանում։

Խաղաղ ժամանակ նրանք սովորում էին կանոնիկ կոնֆուցիոսական և բուդդիստական տեքստեր,ճանապարհորդում էին լեռներուվ և դաշտերով, այցելում սրբավայրեր, աշխարհի ներդաշնակությունը ամրապնդող արարողություններ կատարում, սովորում էին երկիր կառավարել։ Պատերազմի ժամանակ նրանք կռվում էին առաջին շարքում և շատ լավ պատրաստված մարտական ջոկատներ էին, որոնց քաջագործությունների մասին շատ տեղեկություններ էին պահպանվել կորեական մատյաններում՝ ինչպիսիք էին *Սամգուկ սագի*ն և *Սամգուկ յուսա*ն են։

Հվարանների հոգեբանական պատրաստվածությունը հիմնված էր հինգ կանոնների վրա, որը ձևակերպվել էր հվարանների առաջին հոգևոր ուսուցչի կողմից՝ բուդդիստ վանական Վոնգվանի կողմից, ով ապրել է Չինյոն-Վան արքայի ղեկավարման տարիներին (579-631)։
# Եղիր հավատարիմ պետությանդ ( )
# Հարգիր ծնողներիդ ()
# Անկեղծ եղիր ընկերներիդ հետ()
# Մարտում եղիր խիզախ ()
# Եղիր դժվարահաճ ()

Հիերարխիա
# Վոնհվա (  «*ծաղիկների աղբյուր*») - ազնվական տիկին - հովանավորություն
# Կուկսոն ( «*պետական սրբեր*») - մեծ վարպետ
# Վոն Սոնհվա () - ավագ սպա, վերապատրաստման համար պատասխանատու 
# Փունվոլչու( «*քամու և լուսնի տերեր*») - գլխավոր սպա
# Նանդո( «*ուղեկցող մարտիկներին*») - հվարանների կրտսեր ենթակաները

## Արտաքին հղումներ
* Курбанов Сергей. История Кореи: с древности до начала XXI в. Глава 8 § 3. Силлаский институт хваранов 

Կատեգորիա:Կորեայի պատմություն
Աննա Ազգապետյան

**Աննա Ազգապետյան** (), նաև **Անն Ազգապետյան,** իսկ հետագայում որպես **Անն** **Հիլդ** կամ **Այա** **Հիլդ,** Առաջին համաշխարհային պատերազմի ժամանակ եղել է Կարմիր Խաչի աշխատակից, պատերազմից հետո դասախոս և դրամահավաք իրականացնող, ինչպես նաև գրող։ Ծնվել է Ռուսաստանում, ամուսնացել է հայ գեներալի հետ և իր կյանքի մեծ մասն ապրել է Միացյալ Նահանգներում։

## Վաղ կյանք
Աննա Ազգապետյանը ծնվել է Գրոդնո քաղաքում, որն այժմ գտնվում է Բելառուսի կազմում։ Ընտանիքի հետ տեղափոխվել է Միացյալ Նահանգներ և դպրոց հաճախել Ինդիանապոլիսում։ Աննան ազգայնացվել է որպես Միացյալ Նահանգների քաղաքացի 1893 թվականին։ 1915 թվականին ամուսնացել է դիվանագետ Մեսրոպ Նևթոն Ազգապետյանի հետ։ Մեսրոպ Ազգապետյանը ծնվել է Ստամբուլում և կրթություն ստացել Կոլումբիայի համալսարանում։ Առաջին աշխարհամարտի պատճառով նրանք հեռացել են Նյու Յորքից։

Աննա Ազգապետյանը ռուսական Կարմիր Խաչի բուժքույր է աշխատել պատերազմի ժամանակ՝ 1916 թվականին։ Նա Ռուսաստանում պարգևատրվել է Սուրբ Ստանիսլաուսի մեդալով, ինչպես նաև Պարսկաստանի Շահի կողմից ոսկե մեդալով՝ ի նշան նրա ներդրումների։

## Դասախոսություն Ամերիկայի Միացյալ Նահանգներում
Աննա Ազգապետյանը երկար դասախոսական շրջագայություն է կատարել Միացյալ Նահանգներում։ Խոսել է եկեղեցիների, կանանց կազմակերպությունների և մասնագիտական և քաղաքական կոնվենցիաների, ներառյալ Կրթության ազգային ասոցիացիայի և Ազգային կանանց կուսակցության մասին։ Մասնակցել է նաև թատերականացված ներկայացումներին և զորահանդեսներին՝ ի աջակցություն հայկական պատերազմի։

## Հետագա կյանք
Աննա Ազգապետյանը և նրա ընտանիքը Միացյալ Նահանգներում են մնացել 1918 թվականից հետո։  Նրա ամուսինը մահացել է 1924 թվականին։ 1920-ականների կեսերին տեղափոխվել է Նյու Յորք նահանգի Լեյք Փլեսիդ քաղաք։ 1930 թվականից հետո Աննա Ազգապետյանը կրկին ամուսնացել է Ուիլիս Հիլդի հետ։ Մահացել է 1973 թվականին, 85 տարեկան հասակում։ Նրա դուստրը՝ Արաքսի Ազգապետյան Դանը (1916-2012), եղել է գործարարուհի Նյու Յորքի Լեյք Փլեսիդ քաղաքում։ Նրա որդին՝ Ահզատ Վիկտոր Ազգապետյանը (1919-1978), եղել է տիեզերական արդյունաբերության գիտնական։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:20-րդ դարի ամերիկացի կին գրողներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի բուժքույրեր
Կատեգորիա:Հայ բուժքույրեր
Ֆրենսիս Սքոթ Քի

**Ֆրենսիս Սքոթ Քի** (կամ **Քեյ**, , ), ամերիկացի իրավաբան և  բանաստեղծ, ԱՄՆ-ի օրհներգի տեքստի հեղինակը։

## Կենսագրություն
Ֆրենսիս Սքոթ Քին ծնվել է 1779 թվականին Մերիլենդ նահանգի Ֆրեդերիկ շրջանում՝ Թերա Ռուբայի ընտանեկան կալվածքում։ Աննապոլիսի Սենթ-Ջոնս քոլեջում սովորել է իրավաբանություն, այնուհետև ուսումը շարունակել է իր հորեղբոր՝ Ֆիլիպ Բարտոն Կիի ղեկավարությամբ։

1812 թվականի պատերազմի ժամանակ Ֆրենսիս Կին գնդապետ Ջոն Սքիների հետ միասին գնացել է բրիտանական նավատորմի ներկայացուցիչների հետ հանդիպման՝ գերեվարված բժիշկ Ուիլյամ Բինսին՝ իր ընկերոջն ազատ արձակման շուրջ բանակցություններ վարելու համար։ Բանակցությունները հաջողությամբ ավարտվեցին և Սքիներին, Բինսին և Կիին  թույլ տվեցին վերադառնալ իրենց նավը։ Սակայն նրանց թույլ չեն տվել վերադառնալ Բալթիմոր, քանի որ բանակցողներին հայտնի են դարձել բրիտանական զորքերի տեղակայումը, ինչպես նաև քաղաքի վրա հարձակվելու նրանց մտադրությունները։ Արդյունքում, Բալթիմորի ՄաքՀենրի ամրոցի ռմբակոծության ընթացքին Կին հետևել է իր նավից։  Ամրոցի հերոսական պաշտպանությունը ոգեշնչել է Կիին գրել «Մաքհերի ամրոցի պաշտպանությունը» բանաստեղծությունը, որն ավելի ուշ դարձել է ԱՄՆ-ի պետական օրհներգի տեքստի հիմքը՝ «Աստղերից խճողված դրոշ» ()։
մինի|ձախից|Ֆրենսիս Սքոթ Քի
Հետպատերազմյան շրջանում Կին ծառայել է որպես Վաշինգտոնի շրջանային դատախազ, ինչպես նաև լինելով սիրողական բանաստեղծ ժամանակ առ ժամանակ գրել է բանաստեղծություններ։ Կին մահացել է 1843 թվականին թոքամզի բորբոքումից։

Նրա որդին՝ Ֆիլիպ Բարտոն Քին ծնվել է 1818 թվականին և դարձել փաստաբան։ 1859 թվականին նրան սպանել է Նյու Յորքի քաղաքական գործիչ և ապագա գեներալ Դենիել Սիքլսը։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Կարճ կենսագրություն

Կատեգորիա:19-րդ դարի ամերիկացի գրողներ
Կատեգորիա:19-րդ դարի բանաստեղծներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի գրողներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի իրավաբաններ
Կատեգորիա:Ամերիկացի փաստաբաններ
Կատեգորիա:Ամերիկացի քննադատներ
Կատեգորիա:Անգլալեզու բանաստեղծներ
Կատեգորիա:Բնօրինակում անաղբյուր հոդվածներ
Կատեգորիա:Օրհներգերի հեղինակներ
Ֆարահ Ալիևա

**Ֆարահ Շիրմամեդ գըզը Ալիևա** (, ), ԱՀ նախագահի աշխատակազմի մարդասիրական քաղաքականության վարչության պետ, Ադրբեջանի մշակույթի և արվեստի պետական համալսարանի նախկին ռեկտոր (2014-2018), Արվեստագիտության դոկտոր, ԱՀ արվեստի վաստակավոր գործիչ (2017), պրոֆեսոր։

## Կենսագրություն
Ֆարահ Ալիևան ծնվել է 1961 թվականի սեպտեմբերի 7-ին Բաքվում։ Ավարտել է Ադրբեջանի պետական կոնսերվատորիան 1984 թվականին։ Այդ տարվանից աշխատել և դասավանդել է այս համալսարանում, եղել է Բաքվի երաժշտական ակադեմիայի գիտական քարտուղար, առաջադեմ դասընթացների ֆակուլտետի դեկան։ 1986-1991 թվականներին ստացել է հետդիպլոմային կրթությունը։ 1994-2006 թվականներին աշխատել է Բաքվի երաժշտական ակադեմիայում որպես գիտական քարտուղար։

1994 թվականին պաշտպանել է դիսերտացիան և ստացել է Արվեստի թեկնածուի գիտական կոչում։ 1995 թվականից դոցենտ է, իսկ 2005 թվականից ՝ պրոֆեսոր։ Ֆարահ Ալիևան նաև Կրթության նախարարության գիտամեթոդական խորհրդի երաժշտագիտության և արվեստի բաժնի անդամ և գիտական քարտուղար է։ Նա Ադրբեջանի Կոմպոզիտորների միության անդամ է։ Հեղինակ է գիտական մենագրությունների, դասագրքերի, բազմաթիվ գիտական հոդվածների։

Լույս են տեսել նրա հոդվածները Ու.Հաջիբեկլիի, Ա.Զեյնալլու, Գ.Գարաևի, Ֆ.Ամիրովի, Ա.Ալիզադեի, Ֆ. Գարաևի, Ֆ.Ալիզադեի, Ս.Ալասգարովի, Ջ. Ջահանգիրովի, Տ.Գուլիևի և այլ կոմպոզիտորների մասին։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Ադրբեջանի քաղաքական գործիչներ
Կատեգորիա:21-րդ դարի կին քաղաքական գործիչներ
Կատեգորիա:Նոր Ադրբեջան կուսակցության անդամներ
Մարտիկ Մկրտումյան

**Մարիտին Մկրտումյան** (), հայ ֆուտբոլիստ, դարպասապահ։

## Ակումբային կարիերա
Իր կարիերան սկսել է «Կիլիկիա» ակումբում, 20 տարեկան հասակում։ 2007 և 2008 թվականների առաջնություններում Մկրտումյանը անցկացրել է 16 հանդիպում։ 2007 թվականին, մասնակցելով Հայաստանի գավաթի խաղարկությանը, ««Բանանցի» հետ տնային պատասխան խաղի ժամանակ հաշիվը բացել է` խաղի 87-րդ րոպեում իրացնելով տուգանային հատվածը։

2009 թվականի խաղաշրջանին մասնակցել է ընդամենը 6 խաղի։ Հիմնական կազմում նրա տեղի հիմնական մրցակիցը Արտուր Խաչտրյանն էր։ Թույլ թիմային կազմի պատճառով ակումբն առաջնության ընթացքում շատ գոլեր է բաց թողել, և այդ գործոնը մեծապես ազդել է նաև դարպասապահի վիճակագրության վրա։ 2011 թվականի սկզբին «Կիլիկիա» ակումբի ղեկավարությունը պաշտոնական նամակ է ուղարկել Հայաստանի ֆուտբոլի ֆեդերացիային` հաղորդելով, որ թիմը կազմալուծվում է և չի կարող մասնակցել 2011 թվականի Հայաստանի ֆուտբոլի առաջնությանը ֆինանսական խնդիրների պատճառով։ 2011 թվականի հունվարի 31-ին Հայաստանի ֆուտբոլային ֆեդերացիան պաշտոնապես որոշում է ընդունել բացառել «Կիլիկիա» ակումբի մասնակցությունը ՀՖՖ-ի հովանաորությամբ անցկացվող բոլոր ֆուտբոլային մրցաշարերում։ Այդպիսով դադարել է ակումբի գոյությունը։

Պրոֆեսիոնալ մակարդակի իր վերջին խաղերը Մկրտումյանն անցկացրել է 2012 թվականի աշնանը։

## Ելույթների վիճակագրություն
2013 թվականի մարտի 4-ի տվյալներով.

## Կարիերան հավաքականում
2008 Հայաստանի ֆուտբոլի  գլխավոր մարզիչների կողմից առաջարկ է ստացել որպես երրորդ դարպասապահ խաղալու Հայաստանի ֆուտբոլի երիտասարդական հավաքականում, սակայն այդպես էլ չի մասնակցել հավաքականի որևէ հանդիպման։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Պրոֆիլը ՀՖՖ պաշտոնական կայքում

Կատեգորիա:Արարատի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Կիլիկիայի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Հայ ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Տղամարդկանց ֆուտբոլի դարպասապահներ
Կատեգորիա:Փյունիկի ֆուտբոլիստներ
Ստեֆան Գրապելլի

**Ստեֆան Գրապելլի** (, ),  ֆրանսիացի ջազային ջութակահար։ Կիթառահար Ջանգո Ռեյնhարդի հետ հիմնադրել է  «Quintette du Hot Club de France» ջազային խումբը  միայն լարային գործիքների համար։

## Կենսագրություն
250px|մինի|ձախից|Ստեֆան Գրապելլի
Ստեֆան Գրապելլին ծնվել է Փարիզ քաղաքում՝ իտալական ծագումով ծնողների ընտանիքում։ Մոր մահից և հոր՝ Առաջին համաշխարհային պատերազմ զորակոչվելուց  հետո նա դաստիարակվել է մանկատանը։

12 տարեկանից ջութակ է նվագել, իսկ երաժշտի կարիերան սկսել է Մոնմարտրում որպես թափառաշրջիկ ջութակահար։ 1924 թվականից մինչև 1928 թվականը Փարիզի կոնսերվատորիայում սովորել է երաժշտության տեսություն։ Ուսման ընթացքում շարունակել է նվագել փողոցում, աշխատել է որպես պարերեկույթի դաշնակահար, սովորել է նվագել սաքսոֆոն և ակորդեոն։

Ջանգո Ռեյնhարդի հետ հիմնադրել է գործիքային կվինտետ։ Նրանց առաջին ձայնագրությունը տեղի է ունեցել 1934 թվականի նոյեմբերի 15-ին «Ալբերտ» ստուդիայում (), իսկ դեկտեմբերի 2-ին Փարիզում կայացել է նրանց առաջին համերգը։ Այդ անսամբլը, որը հետագայում անվանվել է «Quintette du Hot Club de France», այսօր համարվում է  փարիզյան վաղ ջազային արվեստի առավել նշանավոր խմբերից մեկը։

Պատերազմից հետո մասնակցել է ձայնագրությունների տարբեր անձնակազմերում՝ ներառյալ Դյուկ Էլինգտոնի, Օսկար Փիթերսոնի, Ժաննա Լյուկ Պոնտի, Ստաֆ Սմիթի, Լակշմինարայան Սուբրամանիամի, Գերի Բյորտոնի, Պոլ Սայմոնի, Իեհուդի Մենուհինի, Անդրե Պրևինի, Բակի Պիցառելիի, Ջո Պասսի, Յո-Յո Մայի, Մարկ Օ՚Կոննորի և այլոց։

13 ալբոմ է ձայնագրել  բրիտանացի կիթառահարներ Դիզ Դիսլիի և  Մարտին Թեյլորի հետ միասին, 1980-ական թվականներին բրիտանացի երիտասարդ թավջութակահար Ջուլիան Լլոյդ Ուեբերի հետ մի քանի համերգներ է տվել։

1975 թվականին Գրապելլին, Pink Floyd  խմբի երաժիշտների հետ պատահաբար հայտնվելով մի ստուդիայում, ձայնագրել է  ջութակի մի քանի պասաժներ «Wish You Were Here» ալբոմի խորագրային կոմպոզիցիայի համար, սակայն վերջնական տարբերակում  դրանք ներառված չեն եղել։  2011 թվականի նոյեմբերի 4-ին վերոհիշյալ ձայնագրությունը լույս է տեսել «Wish You Were Here» ալբոմի հատուկ թողարկումներում Immersion և Experience  տարբերակներով «Why Pink Floyd» ընկերության շրջանակներում։

1997 թվականին Գրապելլին ստացել է «Գրեմմի» մրցանակ՝ ամբողջ կյանքի  ձեռքբերումների համար։

Թաղվել է Փարիզի Պեր Լաշեզ գերեզմանոցում։

## Ծանոթագրություններ

## Աղբյուրներ
* 
* 

## Արտաքին հղումներ
* Биографические сведения 
* «Twelve Essential Stéphane Grappelli Recordings» by Scott Albin (Jazz.com 
* Некролог 

Կատեգորիա:Պատվո լեգեոնի շքանշանի ասպետներ
Կատեգորիա:Պեր Լաշեզ գերեզմանատանը թաղվածներ
Կատեգորիա:Ֆրանսիացի երաժիշտներ
Կատեգորիա:Ֆրանսիացի կինոդերասաններ
Կատեգորիա:Ֆրանսիացի կոմպոզիտորներ
Կատեգորիա:Ֆրանսիացի ջազմեններ
Կատեգորիա:Ֆրանսիացի ջութակահարներ
Լենս Բաս

**Ջեյմս Լենս Բաս** (, ), ամերիկացի երգիչ և դերասան, հայտնի է որպես «’N Sync» փոփ խմբի մասնակիցներից մեկը։

## Կենսագրություն
Երբ Բասը երեխա էր, նրա ծնողները Լորելից տեղափոխվել են Քլինթոն։ Լենսը ոչ թե ավարտել է միջնակարգ դպրոցը, այլ սովորել է Նեբրասկա նահանգի համալսարանի ծրագրով` կրկնուսույցների հետ։ Երաժշտության հանդեպ սիրուց բացի Բասը հետաքրքրվել է բնական գիտություններով, իսկ վաղ մանկության տարիներին նա երազել է տիեզերագնաց դառնալ։ Խմբի փլուզումից կարճ ժամանակ առաջ Լենսն ընդունվել է տեղի քոլեջներից մեկի առաջին կուրսը, որտեղ նա ուսումնասիրել է շոու-բիզնեսի ոլորտում մենեջմենթի հիմունքները։

## Երաժշտական կարիերա
Բասերի ընտանիքը Լորելից տեղափոխվել է Քլինթոն, և Բասը իր երաժշտական կարիերան սկսել է դպրոցական երգչախմբում յոթերորդ դասարանում։ Մեկ տարի անց Լենսը միացել է Mississippi Show Stoppers խմբին, որը հովանավորվում էր Միսիսիպի նահանգի հողագործության և անտառաբուծության թանգարանի կողմից։ Նրանց հետ տեղի է ունեցել Լենսի առաջին ելույթը՝ նա բեմի վրա հայտնվել է Պուֆու փոքրիկ շան կոստյումով։

Ջասթին Թիմբերլեյքի և երեք այլ կատարողների հետ նա արագ ժողովրդականություն ձեռք բերած «'N Sync» փոփ խմբի մենակատարն էր։ Լենսը փոփ խմբում ամենահամեստն էր։ Նրա խոսքով՝ ինքն իրեն բեմին ավելի վստահ է զգում պարային շարժումներ անելիս։ Խմբում Լենսին անվանում էին «№ 2 սիրունիկ» կամ Լենստեն։

Հյուրախաղերի ժամանակ տարած սթրեսներից Լենսն ազատվում է տեսախաղերի միջոցով։

## Չկայացած թռիչք դեպի տիեզերք
Լենսը պատրաստվում էր դառնալ երրորդ տիեզերական զբոսաշրջիկը և անցել էր մարզումների փուլն ու նույնիսկ համապատասխանում էր ֆիզիկական չափանիշներով։ Նախաթռիչքային պատրաստության կուրսից հետո նրանից պահանջվում էր միայն բավականին մեծ գումար վճարել` նավի վրա հայտնվելու համար, սակայն ֆինանսական խնդիրների պատճառով թռիչքը չ կայացել։

## Անձնական կյանք
Լենսը խոստովանել է իր միասեռական կողմնորոշումը հայտնի «People» ամսագրի շապիկին։ Նույն հարցազրույցում 27-ամյա Բասը հրապարակավ հայտարարել է 32-ամյա Ռեյչեն Լեմկուլի հետ հարաբերությունների մասին։ Սակայն նույն տարում զույգը բաժանվել է։

2014 թվականի դեկտեմբերի 20-ին Բասն ամուսնացել է իր ընկերոջ՝ Մայքլ Տուրչինի հետ, որի հետ հանդիպել է մոտ 4 տարի։ Հարսանիքը կայացել է Լոս Անջելեսում։

## Ֆիլմագրություն

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Լենս Բասի պաշտոնական կայքը 
* 'N Sync փոփ-խմբի պաշտոնական կայքը

Կատեգորիա:20-րդ դարի ամերիկացի երգիչներ
Կատեգորիա:20-րդ դարի ամերիկացի տղամարդ դերասաններ
Կատեգորիա:21-րդ դարի ամերիկացի տղամարդ դերասաններ
Կատեգորիա:21-րդ դարի դերասաններ
Կատեգորիա:21-րդ դարի երգիչներ և երգչուհիներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի երգիչներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի երեխա երգիչներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի կինոպրոդյուսերներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի հեռուստապրոդյուսերներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի պարողներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի տղամարդ թատերական դերասաններ
Կատեգորիա:Ամերիկացի տղամարդ կինոդերասաններ
Կատեգորիա:Ամերիկացի տղամարդ հեռուստատեսային դերասաններ
Կատեգորիա:Ամերիկացի տղամարդ հնչյունավորողներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի փոփ երաժիշտներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի փոփ երգիչներ
Կատեգորիա:Բասեր
Կատեգորիա:ԼԳԲՏ-ն երաժշտության մեջ
Ալեքսանդր Սուրիկով

**Ալեքսանդր Սուրիկով** (, ), ռուս դիվանագետ։

## Կենսագրություն
1978 թվականին ավարտել է ԽՍՀՄ արտաքին գործերի նախարարության Մոսկվայի Լոմոնոսովի անվան պետական համալսարանը և ԽՍՀՄ արտաքին գործերի նախարարության բարձրագույն դիվանագիտական դպրոցը։ Տիրապետել է իսպաներենին, պորտուգալերենին և անգլերենին։

1978 թվականից զբաղվել է դիվանագիտական գործունեությամբ։

2004 թվականից մինչև 2008 թվականը եղել է Ռուսաստանի Դաշնության արտաքին գործերի նախարարության տնտեսական համագործակցության վարչության պետ։

2008-ից մինչև 2012 թվականն Իսպանիայում եղել է Ռուսաստանի դեսպանատան խորհրդական-դեսպանորդ։

2013 թվականից մինչև 2016 թվականը եղել է Ռուսաստանի Դաշնության արտաքին գործերի նախարարության տպագրության և տեղեկատվության դեպարտամենտի տնօրենի տեղակալ։

2016-2017 թվականներին եղել է Ռուսաստանի Դաշնության արտաքին գործերի նախարարության Աֆրիկայի դեպարտամենտի տնօրենի տեղակալ։

2017 թվականի հուլիսի 29-ից մինչև մահը եղել է Մոզամբիկում Ռուսաստանի Դաշնության արտակարգ և լիազոր դեսպանը։

2018 թվականի փետրվարի 16-ից զբաղեցրել է նաևՍվազիլենդում Ռուսաստանի Դաշնության արտակարգ և լիազոր դեսպանի պաշտոնը։

Հանկարծամահ է եղել 2024 թվականի մայիսի 12-ին։

## Դիվանագիտական աստիճան
* 2-րդ դասի արտակարգ և լիազոր դեսպանորդ (2010 թվականի սեպտեմբերի 3)
* 1-ին դասի արտակարգ և լիազոր դեսպանորդ (2018 թվականի դեկտեմբերի 28)

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Биография на сайте МИД России

Կատեգորիա:Դիվանագետներ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Խորհրդային դիվանագետներ
Կատեգորիա:Մոսկվայի պետական համալսարանի իրավաբանական ֆակուլտետի շրջանավարտներ
Կատեգորիա:Ռուս դիվանագետներ
Իզել

**Իզել** (, կեղծանուն, ծննդյան անուն՝ Իզել Չելիքյոզ (, ), թուրք փոփ երգչուհի։

## Կենսագրություն
Ծնվել է Յալովայում։ 1991 թվականին դարձել է «Եվրատեսիլ»-ում Թուրքիայի ներկայացուցիչներից մեկը։ Ռեյհան Քարաջայի և Ջան Ուղուրլուերի հետ համատեղ կատարել է «İki Dakika» երգը, մրցույթի արդյունքում Թուրքիայի ներկայացուցիչները զբաղեցրել են 12-րդ տեղը 22-ից։ Հանդես է եկել Իզել-Չելիք-Էրջան եռյակի կազմում, սակայն 1993 թվականին խումբը լուծարվել է, և Իզելը սկսել է մենակատարի կարիերան։ Նրա դեբյուտային ալբոմը կոչվում էր «Adak»։ 1997 թվականին Իզելը թողարկել է երկրորդ սոլո ալբոմը, որը ստացել է «Emanet» անվանումը, որի մեջ մտնող երգերից մեկը ձայնագրվել է Մուստաֆա Սանդալի մասնակցությամբ, հենց նա էլ դարձել է ալբոմի պրոդյուսերը։ Սկզբում Իզելը ցանկացել է, որ իր երկրորդ ալբոմի պրոդյուսերները դառնան Էրջան Սաաթչին և Այքութ Գյուրելը, սակայն նրանց հետ բանակցությունները փակուղի են մտել։ 1999 թվականին Իզելը թողարկել է երրորդ ալբոմը, որը ստացել է «Bir Küçük Aşk» անվանումը։ Դրա ստեղծմանը մասնակցել է երգահան Ալթան Չեթինը, որը գրել է ալբոմում ընդգրկված բոլոր երգերը։ Այդ ալբոմը վաճառվել է կես միլիոն տպաքանակով և Իզելին լայն ճանաչում է բերել։ 2001 թվականին թողարկվել է Իզելի չորրորդ` «Bebek» ալբոմը, այն դարձել է Իզելի երկրորդ ալբոմը, որի ստեղծմանը մասնակցել է Ալթան Չեթինը։ Մի շարք երգերում օգտագործվել են արաբեսկներ։ 2003 թվականին Իզելը թողարկել է իր հինգերորդ սոլո «Şak» ալբոմը։ 2005-ին վեցերորդը՝ «Bir Dilek Tut Benim İçin»։ Իզելը մասնակցել է նաև Էմել Մյուֆթյուօղլուի ալբոմի ձայնագրությանը, որի վրա աշխատելիս ծանոթացել է Սեզեն Աքսուի և գործիքավորող Սինան Աքչիլի հետ։ 2007 թվականին թողարկվել է Իզելի «Işıklı Yol» յոթերորդ ալբոմը, այն թողարկել է Սինան Աքչիլը։ Դրանից հետո Իզելն սկսել է աշխատել նոր ալբոմի վրա։

Իզելի ալբոմներն ընդհանուր առմամբ թողարկվել են ավելի քան քան երկու միլիոն օրինակով։

### Անձնական կյանք
2008 թվականի դեկտեմբերին Իզելը ենթարկվել է ակնեի հեռացման վիրահատության։ Երգչուհու կարծիքով՝ ակնեն հայտնվել է այն բանից հետո, երբ իմացել է, որ իր զուգընկերը դավաճանում է իրեն։

2009 թվականի ապրիլին Իզելը երկրորդ վիրահատությունն է անցել և հայտարարել է, որ նա կունենա այնպիսի մաշկ, «ինչպիսին երեխայինն է»։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:21-րդ դարի երգիչներ և երգչուհիներ
Կատեգորիա:Թուրք երգչուհիներ
Կատեգորիա:Թուրքիայի մասնակիցները Եվրատեսիլ երգի մրցույթում
Վսևոլոդ Սուխով

**Վսևոլոդ Սուխով** (, ), ռուս դիվանագետ։

## Կենսագրություն
1961 թվականին ավարտել է ԽՍՀՄ արտաքին գործերի նախարարության Մոսկվայի Լոմոնոսովի անվան պետական համալսարանը։ Տիրապետում է ֆրանսերենին և անգլերենին։

1961 թվականից զբաղվում է դիվանագիտական գործունեությամբ։

* 1990 թվականից մինչև 1991 թվականը եղել է ԽՍՀՄ արտաքին գործերի նախարարության առաջին եվրոպական վարչության պետի տեղակալ։
* 1991-1994 թվականներին Ստրասբուրգում եղել է ԽՍՀՄ, իսկ 1991 թվականից հետո՝ Ռուսաստանի Դաշնության գլխավոր հյուպատոս։
* 1996-ից մինչև 1999 թվականը եղել է Ռուսաստանի Դաշնության արտաքին գործերի նախարարության համաեվրոպական համագործակցության դեպարտամենտի փոխտնօրեն։
* 1999 թվականի հուլիսի 9-ից մինչև 2003 թվականի նոյեմբերի 11-ը Գաբոնում եղել է Ռուսաստանի Դաշնության արտակարգ և լիազոր դեսպան։
2003 թվականին հրաժարական է տվել։

## Դիվանագիտական աստիճան
* 1-ին դասի արտակարգ և լիազոր դեսպանորդ (1990 թվականի նոյեմբերի 14)
* Արտակարգ և լիազոր դեսպան (2000 թվականի օգոստոսի 8)

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* МИД России

Կատեգորիա:Դիվանագետներ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Խորհրդային դիվանագետներ
Կատեգորիա:Մոսկվայի պետական համալսարանի իրավաբանական ֆակուլտետի շրջանավարտներ
Կատեգորիա:Ռուս դիվանագետներ
Յուրի Սպիրին

**Յուրի Սպիրին** (, ), ռուս դիվանագետ։

## Կենսագրություն
1964 թվականին ավարտել է ԽՍՀՄ արտաքին գործերի նախարարության Մոսկվայի Լոմոնոսովի անվան պետական համալսարանը։ Տիրապետում է ֆրանսերենին և անգլերենին։

1964 թվականից զբաղվում է դիվանագիտական գործունեությամբ։

* 1993 թվականի մարտի 16-ից մինչև 1998 թվականը Կոնգոյի Դեմոկրատական Հանրապետությունում եղել է Ռուսաստանի Դաշնության արտակարգ և լիազոր դեսպան։
* 1999 թվականից մինչև 2001 թվականը եղել է Ռուսաստանի Դաշնության արտաքին գործերի նախարարության ԱՊՀ երկրների երկրորդ դեպարտամենտի տնօրենի տեղակալ։
* 2002-2004 թվականներին Անտվերպենում եղել է Ռուսաստանի Դաշնության գլխավոր հյուպատոս։

## Անձնական կյանք
Ամուսնացած է, ունի երկու դուստր։

## Դիվանագիտական աստիճան
* 1-ին դասի արտակարգ և լիազոր դեսպանորդ (1992 թվականի հոկտեմբերի 12)
* Արտակարգ և լիազոր դեսպան (1997 թվականի սեպտեմբերի 12)

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Биография на сайте Центра военно-политических исследований МГИМО

Կատեգորիա:Դիվանագետներ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Խորհրդային դիվանագետներ
Կատեգորիա:Ռուս դիվանագետներ
Կատեգորիա:Մոսկվայի պետական համալսարանի իրավաբանական ֆակուլտետի շրջանավարտներ
Լուկա դելլա Ռոբբիա

[thumb|[Մադոննան Օրսանմիքելի տաճարում]] 
[thumb|[Ֆլորենցիական տաճարների կամարամահիկներից մեկի ծեփապատճենը հավաքի ժամանակ  
Ա․Ս․Պուշկինի անվան կերպարվեստի Պետական թանգարան]]
**Լուկա դելլա Ռոբբիա** (), քվատրոչենտոյի ժամանակաշրջանի ֆլորենցիացի առաջատար քանդակագործ, որին Ջորջո Վազարին անվանել է բազմագույն կերամիկայի (մայոլիկա) գյուտարար։

## Կենսագրություն
Նկարչի մանկության և պատանեկության, ինչպես նաև  ստեղծագործական վաղ շրջանի մասին քիչ բան է հայտնի։ Ենթադրաբար  ունեցել է Լորենցո Գիբերտի ազդեցությունը։ Սկզբում աշխատել է մարմարով։ 1430-ականներին կերտել է քաղաքի տաճարի խմբերգչական ճառաբեմի մարմարե բարձրաքանդակները, որոնք լայնորեն հայտնի են դարձել Ֆլորենցիայում։

ՄՍՀ-ը նշում է, որ  ավագ դելլա Ռոբբիայի  աշխատելաոճին բնորոշ  առանձնահատկություններն են եղել երկրային կենսահաստատ ոգին  և քնարական ոգեշնչվածության զգացողությանը, սակայն Պիստոյիայից «Մարիամի հանդիպումը Ելիզավետայի հետ» խմբի օրինակով կարելի է տեսնել, որ նրա մարմարե քանդակներին  խորթ չէ լարված դրամատիզմը։

Մայր տաճարի լունետների վրա աշխատելիս Լուկա դելլա Ռոբբին հորինել է յուրահատուկ բաղադրության փայլ (թիթեղի հիման վրա)։ Հետագայում  Ֆլորենցիայում և նրա սահմաններից դուրս նա շատ եկեղեցիներ է զարդարել բազմագույն կերամիկական լունետներով (որպես կանոն, Մադոննայի պատկերով), այդ թվում` Սանտա Կրոչեի մատուռը (ճարտարապետ Ֆ. Բրունելեսկի), Խաչելության տաճարը Սան Մինիատո Ալ Մոնտեում և սուրբ Դոմինիկի եկեղեցին Ուրբինոում։

16-րդ դարում դելլա Ռոբբիայի ստեղծած ոճը շարունակել է զարգացնել գունավոր  մայոլիկայի տեխնիկան, որը կիրառվում  էր կլոր պլաստիկայի և բարձրաքանդակների վրա։ Լուկայից հետո արհեստանոցը ղեկավարում էին նրա եղբորորդին՝  Անդրեա դելլա Ռոբբիան, իսկ հետո վերջինիս որդին ՝ Ջովաննին։ 19-րդ դարի Պրեռաֆայելիտների (նախառաֆայելականներ) շարքում դելլա Ռոբբիայի ստեղծագործությունների ժողովրդականությունն այնքան մեծ էր, որ 1894 թվականին անգլիական Բիրկենհեյդ քաղաքում սկսեց աշխատել «Դելա Ռոբբիայի ազդեցության ներքո» կերամիկայի արտադրության մեջ մասնագիտացած արտադրամասը։

## Պատկերասրահ

Capilla Pazzi, Apóstoles, Luca della Robbia, Florencia, Italia, 2019 01.jpg
Luca della robbia e aiuti, croce processionale, 1470 circa 02.JPG
Arms of Gianfigliazzi Impaling Adimari MET SF18 70 27.jpg
Luca Della Robbia Bode Berlin 1.jpg
Platon et Aristote par Della Robbia détail.jpg
Luca della robbia (attr.), madonna col bambino dormiente, 1425-30 ca..JPG


## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
*Luca della Robbia at the National Gallery of Art
*THAIS.it: Luca della Robbia 
*Illustrated biography (based on Giorgio Vasari's *Lives*)
*

Կատեգորիա:Բնօրինակում անաղբյուր հոդվածներ
Կատեգորիա:Իտալացի արվեստագետներ
Կատեգորիա:Իտալացի քանդակագործներ
Կատեգորիա:Վերածննդի դարաշրջանի քանդակագործներ
Լիժիա Ֆագունդես Թելլես

**Լիժիա Ֆագունդես Թելլես** (, ), բրազիլացի գրող։ Հայտնի է իր նուրբ հոգեբանական պատմվածքներով և վեպերով։

## Կենսագրություն
Լիժիա Ֆագունդես Թելլեսը ծնվել է 1923 թվականին Սան Պաուլոյում։ Հոր աշխատանքի պատճառով ընտանիքը շատ հաճախ ստիպված է եղել տեղափոխվել տեղից տեղ։

Լիժիան սովորել է գիմնազիայում, շատ է ընթերցել և շուտ սկսել է փորձել ստեղծագործել։ Հորից ստացված միջոցներով 1938 թվականին հրատարակել է «Porões e Sobrados» («Հողեր ու թաունհաուսներ») պատմվածքների ժողովածուն։

1939 թվականին Ֆագունդեսն ավարտել է Սան Պաուլուի համալսարանը՝ իրավունքի և ֆիզիկական դաստիարակության բակալավրի աստիճանով։ 1941 թվականին նա ընդունվել է Սան Պաուլուի համալսարանին կից իրավաբանական դպրոց (պորտ․՝ Faculdade de Direito do Largo de São Francisco)՝ լինելով վեց ուսանողուհիներից մեկը ավելի քան հարյուր տղամարդկանց կողքին։

1944 թվականին լույս է տեսել նրա պատմվածքների երկրորդ ժողովածուն՝ «Ապրող լողափ» («Praia Viva»), որին հաջորդել է մեկ այլ` «Կարմիր կակտուս» ժողովածուն (1949) և երկու վեպ։

Հետագա երկու տասնամյակների ընթացքում՝ 1960-1980-ական թվականներին, լույս են տեսել ևս ութ պատմվածքների ժողովածուներ և երկու վեպ։

Լիժիա Ֆագունդես Թելլեսն ստացել է Բրազիլիայի գրեթե բոլոր կարևորագույն գրական մրցանակները։ Նա արժանացել է Գրքերի ազգային ինստիտուտի, Բրազիլիայի PEN ակումբի, Քննադատների, Բրազիլիայի ակադեմիայի, Գիմարաենսա Ռոզայի և «Բոա լեյտուրի» մրցանակների։ Երկրի ամենաշատ ընթերցվող արձակագիրներից մեկն է։

Լիժիա Ֆագունդես Թելլեսն իրավաբան էր ինչպես կրթությամբ, այնպես էլ զբաղմունքով, ապրում է Ռիո դե Ժանեյրոյում, աշխատում է կանխատեսումների պետական ինստիտուտում։

## Ճանաչում
* Գրքի ազգային ինստիտուտի մրցանակ (1958)
* Գիմարաենսա Ռոզի մրցանակ (1972)
* Բրազիլիայի գրականության ակադեմիայի Կոելյո Նետոյի մրցանակ (1973)
* Պեդրո Նավայի մրցանակ տարվա լավագույն գրքի համար (1989)
* Ազգային գրադարանի մրցանակ լավագույն պատմվածքի համար
* APLUB մրցանակ գրականության բնագավառում
* Բունգե հիմնադրամի մրցանակ (2005)
* Ժաբուտի մրցանակ (1966, 1974, 2000)
* Կամոենսի մրցանակ (2005)

## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն

* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 

Կատեգորիա:20-րդ դարի բրազիլացի վիպասաններ
Կատեգորիա:20-րդ դարի կին գրողներ
Կատեգորիա:21-րդ դարի գրողներ
Կատեգորիա:Բրազիլացի գրողներ
Կատեգորիա:Բրազիլացի կին գրողներ
Կատեգորիա:Բրազիլացի վիպասաններ
Կատեգորիա:Լատինաամերիկացի գրողներ
Վլադիմիր Սպրինչան

**Վլադիմիր Սպրինչան** (, ), ռուս դիվանագետ։

## Կենսագրություն
1985 թվականին ավարտել է ԽՍՀՄ արտաքին գործերի նախարարության Մոսկվայի Լոմոնոսովի անվան պետական համալսարանը։ Տիրապետում է ռումիներենին, իսպաներենին և անգլերենին։

1985 թվականից զբաղվում է դիվանագիտական գործունեությամբ։

2007 թվականից մինչև 2011 թվականը Ղազախստանում եղել է Ռուսաստանի Դաշնության դեսպանատան ավագ խորհրդական, խորհրդական-դեսպանորդ։

2013 թվականից մինչև 2017 թվականը եղել է Ռուսաստանի Դաշնության արտաքին գործերի նախարարության ԱՊՀ երկրների երրորդ դեպարտամենտի փոխտնօրեն։

2017 թվականի հուլիսի 26-ից Բոլիվիայում հանդիսանում է Ռուսաստանի Դաշնության արտակարգ և լիազոր դեսպան։

## Դիվանագիտական աստիճան
* 2-րդ դասի արտակարգ և լիազոր դեսպանորդ (2010 թվականի մայիսի 21)
* 1-ին դասի արտակարգ և լիազոր դեսպանորդ (2018 թվականի փետրվարի 10)

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* МИД России
* Страница посла на сайте посольства России в Боливии 

Կատեգորիա:Դիվանագետներ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Խորհրդային դիվանագետներ
Կատեգորիա:Ռուս դիվանագետներ
Կատեգորիա:Մոսկվայի պետական համալսարանի իրավաբանական ֆակուլտետի շրջանավարտներ