Սանտա Չեչիլիա ին Տրաստևերե

**Սանտա Չեչիլիա ին Տրաստևերե** (), միջնադարյան տիտղոսակիր եկեղեցի Հռոմի Տրաստևերե շրջանում։ Եկեղեցին նվիրված է Սուրբ Չեչիլիա քրիստոնյա նահատակին։ Առաջին եկեղեցին այստեղ կառուցվել է 3-րդ դարում, որը, ըստ լեգենդի, հռոմեացի ազնվականի դուստր Չեչիլիայի և նրա ամուսնու՝ Վալերիանի տան վայրն է եղել։ Վերջիններս նահատակվել են Ալեքսանդր Սևերոսի օրոք։

Նոր կառույցն այստեղ կանգնեցվել է 9-րդ դարում Սանտա Սաբինա բազիլիկի օրինակով, իսկ 16-րդ դարում այն վերակառուցվել է բարոկկո ոճով։ Հետագա վերանորոգումներն այստեղ իրականացվել են 1725, 1823, 1955 և 1980 թվականներին։

## Պատմություն
[մինի|ձախից|Ստեֆանո Մադերնայի «Սանտա Չեչիլիա նահատակը» արձանը ամենահայտնի [բարոկկո ոճով կերտված արձաններից մեկն է|300 px]]
մինի|Սանտա Չեչիլիա ին Տրաստևերե բազիլիկի ինտերիերը
Այս վայրում առաջին եկեղեցին հավանաբար կառուցվել է 3-րդ դարում Ուրբանոս I Պապի կողմից։ Եկեղեցին նվիրված է եղել հռոմեացի երիտասարդ կնոջը՝ Չեչիլիային, որը նահատակվել է Ալեքսանդր Սևերոսի օրոք (222-235)։ Ըստ ավանդության եկեղեցին կառուցվել է Սուրբ Չեչիլիայի տան տեղում։ Այս եկեղեցու հետ առնչվող մկրտարանը, ինչպես նաև հռոմեական տան մնացուկները, հայտնաբերվել են Մասունքների մատուռի տակ։
5-րդ դարի վերջում եկեղեցին նշված է եղել որպես Titulus Cecilia։

Պասքալիս I Պապը 822 թվականին վերակառուցել է եկեղեցին և այստեղ բերել Սուրբ Չեչիլիայի մասունքները։ Հետագա վերականգնողական աշխատանքներ հիմնականում իրականացվել են 18-րդ դարում։
Սանտա Չեչիլիայում հայտնաբերված ձեռագրերը արժեքավոր աղբյուրներ են, որոնցում արտացոլվում է եկեղեցու պատմությունը։ Դրանք հավաքել և տպագրել է Վինչենցո Ֆորչելլլան։

Սանտա Չեչիլիայի ներկայիս կարդինալը Գուլտիերո Բասսետտին է։

## Արվեստ և ճարտարապետություն
[մինի|ձախից|Կենտրոնական [Նավ (ճարտարապետություն)|նավի առաստաղը]]
մինի|Սանտա Չեչիլիա
մինի|Նկուղային հարկ|300 px
Եկեղեցու ճակատամասը կառուցվել է 1725 թվականին Ֆերդինանտո Ֆուգայի կողմից։ Այն բացվում է դեպի անտիկ խճանկարներով և սյուներով զարդարված բակ։ Ճակատամասը ձևավորված է գերբով, որը նվիրված է տիտղոսակիր կարդինալ Ֆրանչեսկո Աքուավիվա դ՛Արագոնային։

13-րդ դարից մնացած արվեստի գործերից են Պիետրո Կավալինիի «Վերջին դատաստանը» որմնանկարը (1289–93), ինչպես նաև պրեսբիտերիումի ամպհովանին, որի հեղինակն է Արնոլֆո դի Կամբիոն։ Գոթական ոճով կառուցված ամպհովանին շրջապատված է չորս սև ու սպիտակ մարմարե սյուներով, որոնք զարդարված են հրեշտակների, սրբերի, մարգարեների և ավետարանականների արձանիկներով։ Բազիլիկի աբսիդում պահպանված են խճանկարներ, որոնցում պատկերված է Փրկիչը Պողոս առաքյալի, Պասքալիս I Պապի, Սուրբ Չեչիլիայի և նրա ամուսնու՝ Վալերիանի, Պետրոս առաքյալի և Սուրբ Ագաթայի հետ։

Կապելլա դեի Պոնցիանի առաստաղը, որտեղ պատկերված է հայր Աստվածը ավետարանականների հետ, ձևավորվել է Անտոնիո դել Մասսարոյի կողմից (1470)։ Կապելլա դելլա Ռելիքուին Լուիջի Վանվիտելիի աշխատանքն է, իսկ նավի հեղինակը Սեբաստիանո Կոնկան է (1727)։

Ամենաուշագրավ աշխատանքներից է Սուրբ Չեչիլիայի արձանը (1600)։ Այն ուշ Վերածննդի քանդակագործ Ստեֆանո Մադերնայի աշխատանքն է։

Բազիլիկի նկուղը ևս արժանի է ուշադրության։ Այն ձևավորված է «կոսմատեսկո» ոճով, և այստեղ ամփոփված են Սուրբ Չեչիլիայի և նրա ամուսնու՝ Սուրբ Վալերիանի մասունքները։ Նկուղի աբսիդում կա մի խորանի մնացուկ, որի վրայի մակագրությունը նշում է, որ այն նվիրված է եղել Գրիգոր VII Պապին (1073-1085)։

## Ծանոթագրություններ

## Մատենագրություն
* Jacobus Laderchius, *S. Cæciliæ virg. et mart. acta et Transtyberina basilica* 2 vols. (Roma: Pagliarini 1723).
* Vincenzo Forcella, *Inscrizioni delle chiese di Roma* (Roma 1873), pp.&nbsp;17–46. (The inscriptions found in the church)
* Bertha Ellen Lovewell, *The Life of St. Cecilia* (Boston-New York-London: Lamson, Wolffe and Company, 1898).
* Torquato Picarelli, *Basilica e casa romana di Santa Cecilia in Trastevere* (Roma : Romana, 1904).
* Torquato Piccarelli, *Monografia storica anecdotica della chiesa, cripta, e casa di S. Cecilia in Trastevere* (Roma 1922).
* Neda Parmegiani and Alberto Pronti, *Il complesso di S. Cecilia in Trastevere* (Roma : Sydaco Editrice, 1997).
* Anna Maria Panzera, *The Basilica of Santa Cecilia in Trastevere* (Roma: Nuove Edizioni Romane, 2001).
* Valentina Oliva, *La basilica di Santa Cecilia* (Genua : Marconi arti grafiche, 2004) (Edizioni d'arte Marconi, N. 73).

## Արտաքին հղումներ
* Chris Nyborg, "Santa Cecilia in Trastevere".
* Armellini, Mariano, () "S. Cecilia in Trastevere", *Le chiese di Roma dal secolo IV al XIX*, Tipografia Vaticana, 1891. Through Bill Thayer's site, Lacus Curtius.
* Kunsthistorie.com , պատկերասրահ

Կատեգորիա:Հռոմի կաթոլիկ եկեղեցիներ
Կատեգորիա:Վատիկան