Վարվարա Ջորջաձե

**Վարվարա Ջորջաձե** (, ծնունդով՝ Էրիսթավի , ), առաջին վրացի ֆեմինիստուհի, դրամատուրգ, բանաստեղծուհի, հասարակական գործիչ, առաջին ֆեմինիստական ​​մանիֆեստի և «Վրացական խոհանոցի և տնային տնտեսության խորհուրդներ» առաջին խոհարարական գրքի հեղինակ։

## Կյանք և գործունեություն
Վարվարա Դավիթի Ջորջաձեն ծնվել է 1833 թվականին Կիստաուրիում, Դավիթ և Նինո Էրիսթավիների ընտանիքում։ Նա սկզբնական կրթություն է ստացել տանը։

1845 թվականին 12 տարեկանում ամուսնացել է զինվորական Զախարի Ջորջաձեի հետ, ում ռազմական կարիերան անհաջող է անցել։ Վարվարայի եղբայրը՝ Ռաֆայել Էրիսթավին, այդ ժամանակ մեծ օգնություն է ցուցաբերեց երիտասարդ ընտանիքին։ Նորապսակները հաստատվել են Գրեմում՝ Ջորջաձեի կալվածքում։

1850 թվականին նա սկսեց գրել իր առաջին բանաստեղծությունները։ 1854 թվականին Կախեթի վրա լեզգինների արշավանքի ողբերգական հետեւանքների մասին նրա ծավալուն հոդվածը տպագրվել է «Իվերիա» թերթում։ Լրագրությանը զուգահեռ զբաղվել է պատմվածքներ ու պիեսներ գրելով։

1858 թվականին Վարվարայի գրավոր բանավեճը մատաղ սերնդի ազատական ​​տրամադրությունների արտահայտիչ Իլյա Ճավճավաձեի հետ տպագրվել է «Ցիսկարի» («Առավոտյան լուսաբաց») ամսագրում։ Հակասությունը կոչվում էր «հայրերի և որդիների պատերազմ», քանի որ Վարվարա Ջորջաձեն հանդես էր գալիս որպես Ճավճավաձեի դիրքորոշման քննադատ (20 տարի անց նրանց համոզմունքները փոխվեցին)։

Քութայիսիի թատրոնը բեմադրեց Վարվարա Ջորջաձեի «Ինչ փնտրում էի և ինչ գտա» պիեսը, որը սուր քննադատության արժանացավ Իլյա Ճավճավաձեի կողմից, սակայն բանաստեղծուհու մի շարք ստեղծագործություններ տպագրեց իր «Սաքարթվելոս Մոամբե» («Վրաստանի տեղեկագիր» հասարակական և գրական ամսագրում)։

Կյանքի վերջին տարիներն Վարվարան ապրել է որդու՝ Միխայիլի հետ, որն աշխատում էր Լենքորանում։

1895-ի ապրիլի 10-ին Վարվարան ֆայտոնով Գրեմից ճամփա ընկավ Թիֆլիս,այնտեղից մեկնելու էր Լենքորան՝ որդուն տեսակցելու, սակայն մահացավ ճանապարհին՝ սրտի կանգից։ Թաղվել է եղբոր՝ Ռաֆայել Էրիսթավիի կողքին։

## Աշխատություններ
Վարվարան հայտնի դարձավ իր «Վրացական խոհանոց և խորհուրդներ տնային տնտեսության համար» գրքի շնորհիվ՝ առաջին խոհարարական գիրքը Վրաստանում, որը հրատարակվել է 1874 թվականին (երկրորդ հրատարակությունը կատարել է թիֆլիսցի գրող և թարգմանիչ Միխայիլ Ախալթելովը, իսկ երրորդ անգամ տպագրել է 1914 թվականին բանաստեղծուհի Մանանայի դուստրը)։

Գրել է նաև պիեսներ, բանաստեղծություններ, ռեալիստական ​​պատմվածքներ, ինչպես նաև «Ուսման սկիզբ» դասագիրքը (չի պահպանվել), որը 1860-ականների սկզբին (մինչև Յակով Գոգեբաշվիլին, որը համարվում է առաջին այբուբենի «Դեդա Էնա» հեղինակը) առաջարկել է այբուբենի ուսումնասիրության նոր հայեցակարգ.

## Հիշատակ
*1988 թվականին լույս է տեսել Վարվարա Ջորջաձեի «Ընտիր գործեր» գիրքը, որը ներառում էր արձակ, պոեզիա, լրագրություն, քննադատություն և դրամա։
*Վրաստանի Ազգային գրադարանում, Վրաստանում Կանանց հիմնադրամի, ՄԱԿ-ի Զարգացման ծրագրի և Շվեդիայի կառավարության աջակցությամբ, ՄԱԿ-ի «Գենդերային հավասարություն» համատեղ ծրագրի շրջանակներում 2017 թվականին ստեղծվել է Վարվարա Ջորջաձեի անվան ֆեմինիստական ​​գրասենյակ։
*Մի շարք ռեստորաններ մասնագիտանում են վրացական խոհանոցի վրա՝ Վարվարա Ջորջաձեի գրքում գրված բաղադրատոմսով։
*2017 թվականին Վրաստանի Ազգային խորհրդարանական գրադարանը Ջորջաձեի անունով է անվանակոչել ընթերցասրահ։ Սենյակում կան նաև Անուկ Բելուգայի որմնանկարները, որոնց վրա պատկերված են Ջորջաձեն և վրացի այլ կին գրողներ և ակտիվիստներ[։

## Արտաքին հղումներ
*Վարվարա Ջորջաձե, Վրացական հանրագիտարան

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Վրացի բանաստեղծուհիներ
Կատեգորիա:Վրացի ֆեմինիստներ