Յազդի նահանգ

**Յազդ օսթան** (, *Օսթան-է Յազդ*) օսթան (նահանգ) Իրանի կենտրոնական մասում, Իրանի 31 օսթաններից մեկը։ Հյուսիս-արևելքից սահմանակից է Հարավային Խորասան, հարավ-արևելքից` Քերման, հարավ-արևմուտքից` Ֆարս, հյուսիս-արևմուտքից` Սպահան օսթաններին։ Օսթանի տարածքը կազմում է , բնակչությունը վերջին մարդահամարի տվյալներով` ։ Վարչական կենտրոնը Յազդ քաղաքն է։

Օսթանը ձևավորվել է 1970-ական թվականներին Սպահան օսթանի հարավ-արևելյան շրջանների անջատման արդյունքում։ 2014 թվականից օսթանը մասն է կազմում Իրանի 5-րդ տարածաշրջանի, որի կենտրոնը Մաշհադ քաղաքն է։

## Բնակչություն
2006 թվականի մարդահամարի տվյալներով օսթանի բնակչությունը կազմում էր 958 323 մարդ` 258 691 տնային տնտեսություններում։ 2011 թվականի մարդահամարը հաշվառել էր 1 074 428 մարդ, որոնք ապրում էին 309 749 տնտեսություններում։ Ըստ վերջին` 2016 թվականի մարդահամարի տվյալների` բնակչությունը կազմում էր արդեն 1 138 533 մարդ 340 657 տնտեսություններում։

Տասը հազարից մեծ բնակչություն ունեցող քաղաքներն են Յազդը (բնակչությունը 2016 թվականի դրությամբ` 529 673 մարդ), Մեյբոդը (80 712 մարդ), Արդաքանը (75 271 մարդ), Համիդիան (51 793 մարդ), Բաֆքը (45 453 մարդ), Մեհրիզը (34 237 մարդ), Աբարքուն (27 524 մարդ), Աշքեզարը (19 123 մարդ), Թաֆթը (18 464 մարդ), Շահիդիեն  (18 309 մարդ), Հերաթը  (13 032 մարդ), Զարաչը  (11 691 մարդ)։ Ընդհանուր առմամբ քաղաքներում է ապրում օսթանի բնակչության 85,3%-ը։

Մարզում գերակշռում են պարսիկները, որոնց մեծ մասը շիա մուսուլմաններ են։ Կա նաև փոքր զրադաշտական համայնք։

## Վարչական բաժանում
Օսթանը բաժանված է 12 շահրեստանների (գավառների).

400px

## Տնտեսություն
Տնտեսության հիմնական ճյուղերն են՝ մանրագործական, սննդային, մետաղական, ավտոմոբիլային, էլեկտրական, նավթաքիմիական, կերամիկական, կոշկեղենի, զարդեղենի արդյունաբերություն, շինանյութերի, մետաղամշակման, էներգետիկայի արտադրությունը, երկաթի, կապար-ցինկի հանքաքարերի, ֆոսֆատների, մագնեզիումի և մարմարի արդյունահանումը, գյուղատնտեսությունը (բամբակ, նուռ, խաղող, գետնընկույզ, ընկույզ), առևտուրը, տրանսպորտը։

Յազդ քաղաքում տեղակայված են Յազդի տեքստիլ արդյունաբերության ազատ տնտեսական գոտին, Յազդի գիտատեխնիկական այգին և «Նոսա» հետազոտական կենտրոնը, ինչպես նաև «Խոդրո Կավիր» ավտոմեքենաների գործարանը և «Յազդե անվադողեր» ընկերությունը։

2005 թվականին Թեբեսի ածուխի արդյունահանման տարածքներով անցնող նոր 800 կմ երկաթուղային ցանցը միացրեց Բաֆք և Մաշհադ քաղաքներին։

thumb|center|600px|<center>Յազդի տեսարանը Ամիր-Չակմակից։</center>

## Տեսարժան վայրերը
Յազդ քաղաքում տեղակայված են երկրի ամենաբարձր մինարեթներով Ուրբաթ (Մայր տաճար) մզկիթը, Ամիր-Չակմակը և Մուլա Իսմալ մզկիթները, Դովազդեհ-Իմամի, Իբն-Ալիի և Ահմադ Ֆահադանի դամբարանները, Շամսիայի մադրասը, «քամու աշտարակը» Դովլաթ-Աբադը, Զրադաշտական տաճարը, Խանի և Զարգարի բազարները, սուրբ Թեքի Ամիր Չախմագի հրապարակը, հնագույն ամրոցը և հին քաղաքի Իսատիս ավերակները, քաղաքի ծայրամասում կա մի զառիթայական սրբավայր ունեցող բլուր։

Էրդեկան քաղաքում տեղակայված են Ուրբաթ մզկիթը և Թեքի շուկան, ծայրամասում կան զրադաշտական սրբերի տաճարներ և դամբարաններ։ Մեյբոդն ունի հետաքրքիր պատմական կենտրոն ՝ ավանդական ճարտարապետությամբ, ներառյալ հին ամրոցը և «աղավնի աշտարակները»։ Բաղե-Գոլշանի պարտեզը գտնվում է Տեբես քաղաքում (Տաբաս)։ Սագենդ քաղաքի մոտակայքում գտնվում է հին քարավանատուն։ Մարվաստ ամրոցը տեղակայված է Հաթամ քաղաքի մոտակայքում:Նադոշանի ամրոցը գտնվում է Մեհրիզ քաղաքի մոտակայքում։ Էբերկու քաղաքում հետաքրքիր է աշխարհի ամենահին եղևնին ՝ Սարվ-է Էբերկուն։

Մարզում է գտնվում Հերանեք ուրվական-քաղաքը։

## Պատկերասրահ

Yazd Province-maps-for-free.jpg|Յազդ նահանգի ռելեֆը
Ateshkadeh yazd.jpg|Յազդի Զրադաշտականության տաճարը
Amir Chakhmaq Complex, Yazd.jpg|Ամիր-Չակմակ 
File:Yazd-jame.jpg|800-ամյա մզկիթը Պարսկաստանի ամենաբարձր մինարեթով
File:Citadelle meybod.jpg|Միջնադարյան ամրոց Մեյբոդում
File:Pigeonnier meybod.jpg|Աղավնաբներ Մեյբոդում


## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Յազդ նահանգ 
* Yazd Geography and History
* Iran Chamber of Commerce

Կատեգորիա:Իրանի նահանգներ
Կատեգորիա:Կաղապարներ:Իրան