Տիգրան Նալբանդյան (շախմատիստ)

**Տիգրան Վահանի Նալբանդյան** (), հայ շախմատիստ, գրոսմայստեր (2004), մարզիչ։ Որպես Հայաստանի տղամարդկանց հավաքականի մարզիչ դարձել է Թուրինի համաշխարհային օլիմպիադայի (2006) հաղթող։

## Շախմատիստի գործունեություն
1984 - 1993-ին եղել է Հայաստանի տարբեր տարիքային խմբերի բազմակի չեմպիոն։

1985 - 1988-ին եղել է ԽՍՀՄ «Դինամո» մարզական ընկերության կանանց աշխարհի չեմպիոն Մայա Չիբուրդանիձեի անվան համամիութենական դպրոցի դասընթացների ամենակրտսեր մասնակիցը։

1990-ին հաղթել է Մոսկվայում կայացած ԽՍՀՄ տարածքում պատանիների առաջին միջազգային մրցաշարում՝ Բելավենեցի հուշամրցաշարում։

1991-ին Ալմա Աթայում դարձել է ԽՍՀՄ մինչև 16 տարեկան պատանիների առաջնության բրոնզե մեդալակիր։ Ելույթ է ունեցել մինչև 18 տարեկանների ԽՍՀՄ առաջնության եզրափակիչ փուլում։ Արժանացել է ԽՍՀՄ սպորտի վարպետի կոչման։

1992 և 1993 թվականներին Մոսկվայի միջազգային մրցաշարում երկու անգամ լրացրել է միջազգային վարպետի նորմա։

1992-ին Հայաստանը ներկայացրել է Եվրոպայի մինչև 20 տարեկանների առաջնությունում, իսկ 1994-ին և 1995-ին մասնակցել է նույն տարիքային խմբի աշխարհի առաջնությանը։

1996-ին Հայաստանի 2-րդ հավաքականի կազմում մասնակցել է Երևանում կայացած շախմատի համաշխարհային օլիմպիադային` 11 հնարավորից վաստակելով 5 միավոր։

1993-ին Սմբատ Լպուտյանի և Գիորգի Բագատուրովի հետ բաժանել է 2—3-րդ տեղերը Պրոտվինոյում կայացած աշխարհի տղամարդկանց առաջնության փնջային մրցաշարում` իրավունք նվաճելով մասնակցելու աշխարհի առաջնության միջփնջային մրցաշարին, նաև 1 միավորով գերակատարելով միջազգային վարպետի նորման։

Նույն թվականին Վոսկրեսենսկի միջազգային մրցաշարում ևս մեկ անգամ գերակատարել է միջազգային վարպետի նորման և ՖԻԴԵ-ի կողմից արժանացել այդ կոչմանը։

1996-ին Երևանում կայացած միջազգային բաց մրցաշարում բաժանել է 3-րդ տեղը։

1998-ին Երևանում նվաճել է Հայաստանի փոխչեմպիոնի կոչումը՝ 9 հնարավորից վաստակելով 6 միավոր։ Այդ առաջնությունում նա առաջին անգամ լրացրել է գրոսմայստերի նորմա։

2000-ին Թեհրանի բաց մրցաշարում բաժանել է 1 - 6-րդ տեղերը։

2002-ին Դորտմունդում (Գերմանիա) նա դարձել է Schachtage Dortmund բաց մրցաշարի հաղթող, իսկ 2003-ին ևս երկու անգամ լրացրել է գրոսմայստերական նորմա՝ Կապել լա Գրանդում (Ֆրանսիա) և Ալուշտայում (Ուկրաինա) կայացած մրցաշարերում։ Վերջին մրցաշարում Նալբանդյանը դարձել է միանձնյա հաղթող։ 2004-ին ՖԻԴԵ-ն Նալբանդյանին շնորհեց միջազգային գրոսմայստերի կոչում։

Նույն թվականին 3-րդ տեղն է բաժանել Երևանում կայացած Տիգրան Պետրոսյանի հուշամրցաշարում։

2007-ին Լև Գուտմանի և 2010-ին Թոմաս Հենրիխի ու Միխայիլ Զայցևի հետ դարձել է Դորտմունդի ավանդական մրցաշարի հաղթող։

Կարիերայի ընթացքում առավելագույն անհատական վարկանիշը եղել է 2005-ի հոկտեմբերին` 2527։ Այդ պահին նա Հայաստանի շախմատիստների շարքում 11-րդն էր։

## Մարզչական գործունեություն
Մարզչական գործունեությունը սկսել է 2001-ին` համալրելով աշխարհի 14-րդ չեմպիոն Վլադիմիր Կրամնիկի մարզչական շտաբը, նրա հետ մասնակցել է տարբեր մրցախաղերի, մրցաշարերի, կարևորագույն շախմատային միջոցառումների և մարզական հավաքների։

2004 - 2008-ին եղել է Հայաստանի տղամարդկանց հավաքականի մարզիչը, որի հետ մասնակցած թիմային մրցաշարերից 4-ում վերադարձել է մեդալներով. 2004` համաշխարհային օլիմպիադա (Մալյորկա, Իսպանիա)` «բրոնզ», 2005` աշխարհի թիմային առաջնություն (Բեեր Շևա, Իսրայել)` «բրոնզ», 2006` համաշխարհային օլիմպիադա (Թուրին, Իտալիա)` «ոսկի», 2007` Եվրոպայի թիմային առաջնություն (Կրետե, Հունաստան)` «արծաթ»։ 2006-ի օլիմպիադայում հաղթելու համար Տիգրան Նալբանդյանն ու հավաքականի մյուս անդամները պարգևատրվել են Մովսես Խորենացու մեդալով։

2009-ին եղել է Հայաստանի պատանեկան հավաքականի մարզիչ, որի հետ պատանիների համաշխարհային օլիմպիադայում նվաճել է բրոնզե մեդալ։

Տիգրան Նալբանդյանը նաև անվանի տարբեր շախմատիստների մարզիչ է եղել. 2006-ից՝ Զավեն Անդրիասյանի, 2009-ից՝ Սամվել Տեր-Սահակյանի, 2010-ից՝ Հովհաննես Գաբուզյանի և Ռոբերտ Աղասարյանի, 2003 - 2006 և 2011-ին՝ Էլինա Դանիելյանի, 2009- 2011-ին՝ Վահե Բաղդասարյանի (այդ ժամանակահատվածում Վահե Բաղդասարյանը լրացրել է 4 միջազգային նորմաներ՝ 2-ը միջազգային վարպետի և 2-ը միջազգային գրոսմայստերի)։

Որպես մարզիչ աշխատել է Երևանի «Կաիսա» շախմատի դպրոցում։

Տիգրան Նալբանդյանը մահացել է 2025 թվականի հունիսի 28֊ին

## Վարկանիշի փոփոխության գրաֆիկ

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Տիգրան Նալբանդյանի անձնական քարտը ՖԻԴԵ-ի կայքում
* Տիգրան Նալբանդյանի պարտիաները chessgames.com կայքում
* Տիգրան Նալբանդյանի անձնական քարտը 365chess.com կայքում
* Տիգրան Նալբանդյանի կենսագրությունը «Կաիսա» շախմատի դպրոցի կայքում 

Կատեգորիա:Երևան քաղաքում ծնվածներ
Կատեգորիա:Հայ գրոսմայստերներ
Կատեգորիա:Հայ շախմատիստներ
Կատեգորիա:Շախմատի գրոսմայստերներ