Սան Անդրեսի բարձրագույն համալսարան

## Սան Անդրեսի բարձրագույն  համալսարան

Սան Անդրեսի բարձրագույն համալսարանը (Սան Անդրեսի բարձրագույն համալսարան կամ ՍԱԲՀ) Բոլիվիայի առաջատար հասարակական համալսարանն է, որը Լա Պազ քաղաքում հաստատվել է 1830 թվականից ի վեր։ Սան Ֆրանցիսկոյի  Քսավիե դե Չիկիսակա համալսարանից (1624) հետո երկրորդ ամենահին համալսարանը Բոլիվիայում ՍԱԲՀ-ն է։

Այն երկրի ամենահեղինակավոր բարձրագույն ակադեմիական կենտրոններից մեկն է։ 2013 թվականի դրությամբ ՍԱԲՀ- ն ուներ շուրջ 80434 գրանցված ուսանող, որն այն դարձնում է Բոլիվիայի ամենամեծ ուսանողական կազմ ունեցող համալսարան։ Բոլիվիայի մի քանի նախագահներ ուսում են ստացել այս համալսարանում։

2017 թվականին QS  Լատինական Ամերիկայի համալսարանների վարկանիշային աղյուսակը  հաստատեց  ՍԱԲՀ- ն որպես Բոլիվիայի լավագույն համալսարան, և զբաղեցրեց Լատինական Ամերիկայի համալսարանների 91-րդ հորիզոնականը։

## Պատմություն
Համալսարանը հիմնադրվել է Անդրես դե Սանտա Կրուսի կողմից  1830 թվականի հոկտեմբերի 25-ին բարձրագույն որոշման համաձայն։ Գտնվելով ազգերի կառավարության նստավայրում՝ Լա Պազը, Սան Անդրեսի բարձրագույն համալսարան, իր հիմնադրումից ի վեր մեծ ազդեցություն է ունեցել Բոլիվիայի սոցիալական կյանքի և պատմության վրա։ Համալսարանի ստեղծման պատմությունը բաղկացած է երեք հստակ սահմանված ժամանակաշրջաններից։ Իր ստեղծման օրվանից՝ 1830 թվականից մինչև 1930 թվականի հունիսյան հեղափոխությունը, համալսարանը պաշտոնական էր։ 1930-ից 1936 թվականներին Համալսարանի ռեկտորատի ստեղծումը, որը ղեկավարում էր Հեկտոր Օրմաչեա Ալալեսը, համալսարանը կիսաինքնավար կամ քաղաքային համալսարան էր։ Դրանից հետո մինչ օրս համալսարանը ինքնավար է դարձել։

## Վարչական շենք
Շենքը, որտեղ այժմ գտնվում են  է համալսարանի գլխավոր գրասենյակները,  հայտնի է որպես  Մոնոբլոկ և գտնվում է Վիլյասոն պողոտայում։ Այն նախագծել է ճարտարապետ Էմիլիո Վիլանուևան 1942 թվականին,  և համարվում է բոլիվիական ճարտարապետության խորհրդանշական եզակի օրինակ։ Շենքը համալսարանական համալիրի մի մասն է կազմում, և ոգեշնչված է նախակոլումբական ճարտարապետությունից, որը երբեք ամբողջությամբ չի նյութականացվել։ Շինարարությունը սկսվել է 1942-ին և ավարտվել 1947-ի հուլիսի 4-ին։ Այն քննադատվեց քաղաքի առաջին երկնաքերը լինելու համար։

Այն նաև սոցիալ տեղաշարժման  էպիկենտրոնն է, քանի որ այն քաղաքի կենտրոնն է։

Այն ունի 13 հարկ, որից 11-ը օգտագործվում են որպես դասասենյակներ։ Այնտեղ է գտնվում աշխարհի ամենամեծ գրադարանը, լսարանը, որը հասարակության համար բաց է տարբեր միջոցառումների համար, և ստորգետնյա  պարտեզը, որի մուտքը տանում է դեպի  կենտրոնական նախասրահ։ Գրադարանը ստեղծվել է 1930 թվականին։

Սենյակների բարձր պահանջարկի շնորհիվ հարակից տարածքներում կառուցվել են տարբեր տաղավարներ և երկու շենք։ Նրանք Մոնոբլոկից առանձնացվում  են  բաց տարածքներով և ռազմական քոլեջի շենքի պատերով, որոնք նույնպես նախագծվել են Վիլանուևայի կողմից։

## Քոլեջներ
Համալսարանն ունի հետևյալ քոլեջները.

* Իրավագիտություն և քաղաքական գիտություններ
* Բժշկության կայք
* Ճարտարապետություն, արվեստ, դիզայն և ծրագրավորման  կայք
* Հասարակական գիտությունների կայք
* Տնտեսագիտություն և ֆինանսներ
* Հումանիտար գիտություններ և կրթության կայք
* Դեղագործական և կենսաքիմիական գիտությունների կայք
* Ինժեներական կայք
* Մեխանիկա
* Մաքուր և բնական գիտությունների կայք (որը պահպանում է Max Schreier Planetarium- ը և Patacamaya- ի աստղագիտական աստղադիտարանը)
* Ատամնաբուժություն
* Ագրոնոմիա
* Երկրագիտություններ

## Պատվավոր դոկտորներ
* Գրեգորիո Բարո, արգենտինացի գիտնական
* Հայմե Էսկալանտե, ուսուցիչ
* Էդուարդո Բայրո, բոլիվիացի գիտնական, երկրաչափական թվաբանության փորձագետ
* Տակաակի Կաջիթա, 2015 թվականի նոբելյան մրցանակակիր ֆիզիկայից
*

## Ծանոթագրություններ