Բետյուն

**Բետյուն** (), Ֆրանսիայի քաղաք, մտնում է Պա դը Կալեի գավառի և Արտուա նախկին նահանգի կազմի մեջ։ Մտնում է նաև Նոր-Պա-դը-Կալեի և Բետյուն։

Բնակչության թիվը 2011 թվականի տվյալներով կազմել է 25 հազար 430 մարդ։

## Աշխարհագրություն
Բետյունը գտնվում է Լիլ քաղաքից 33 կմ դեպի արևմուտք և 186 կմ դեպի հյուսիս՝ մայրաքաղաք Փարիզից հեռավորության վրա, Լավ գետի և Դյուներկ Շելդա նավարկելի ջրանցքի խաչմերուկում, 3 կմ А26 «Անգլիա» Տրուա-Կալե մայրուղիններից հեռու։

## Պատմություն
Մինչև 1248 թվականը քաղաքը կառավարել են Բետյունյան կոմսերը, որոնցից հետո քաղաքը ղեկավարվել է տրուբադուրների և խաչակիր Կոնոն դը Բեթյուի կողմից։ Բետյունների տոհմի մեկ այլ ճյուղի ներկայացուցիչներից մեկն եղել է հռչակավոր դուքս Սյուլլին։ Քաղաքի անկախությունը կորցնելուց հետո, ենթարկվեց Արտուա դքսությանը մինչև Ներվեգենյան երկրի ձևավորմանը ժամանակաշրջանում (1678), որտեղ Հաբսբուրգները զիջեցին նրան Բուրբոններին։

## Տեսարժան վայրեր
thumb|left|200px|Բեֆֆրուան և Սուրբ Վեդաստի եկեղեցին
Քաղաքի պատմական կենտրոնը համարվում է Գլխավոր հրապարակը (Grand-Place): Նրա կենտրոնում է, ժամանակակից քաղաքապետարանի շենքի վայրում, միջին դարերում կանգնած է եղել քաղաքի քաղաքապետարանը (ռատուշա)։ Առաջին համաշխարհային պատերազմի ժամանակ հրապարակը, բացառությամբ բեֆֆրուայի, ամբողջությամբ ոչնչացվել է և կրկին վերականգնվել է 1920-1927 թվականներին, մի խումբ ճարտարապետերի նախաձեռնությամբ, որոնց գլխավորում էր Լուի-Մարի Կորդոննիեն։ Հրապարակի ճարտարապետական ոճն է` նեո-ռեգիոնալիզմի և ար-դեկոյի համադրությունը։

Հրապարակի շինությունների մեծ մասը ավերվել են Առաջին համաշխարհային պատերազմի ընթացքում, իսկ քաղաքապետարանը վերակառուցվել է 1926 թվականին։ Այն շենքը, որում գտնվում է ներկայիս քաղաքապետարանը, պահպանել է նախկին շենքի համամասնությունները և համապատասխանում է իր շենքի շրջակա ճարտարապետությանը։

Բետյունի գլխավոր խորհրդանիշը 47 մետրանոց բեֆֆրուայի զանգակատունն է, պսակավորված վիշապի կերպարով, գտնվում է հենց Գլխավոր հրապարակի կենտրոնում։ Բեֆֆրուան, որը կառուցվել է 1388 թվականին, ունի 36 զանգակ և նաև նա համարվում է ՅՈՒՆԵՍԿՈ-ի համաշխարհային ժառանգության նշանակալից կառույց, մտնելով Բելգիայի և Ֆրանսիայի բեֆֆրուանների կազմի մեջ։ Հրապարակի կողքին է գտնվում նաև նեո-բյուզանդական Սուրբ Վեդաստի եկեղեցու շենքը, որը կառուցվել է 1924-1927 թվականներին, 1918 թվականին ավերված կայսր Կառլ V-ի երբեմնի եկեղեցու վայրում։

 
Բետյունի տեսարժան վայրերի շարքում իր ուրույն տեղն է զբաղեցնում նաև հին Սուրբ Իգնասիայի հրետանային աշտարակը, որը կառուցվել է XIV-XV դարերում։ Նա եղել է հին քաղաքային ամրոցների մասնիկը։ XVII դարում ընթացող ռազմական գործողությունների ժամանակ ամրոցները ավերվել են, կանգուն է մնացել միայն հենց աշտարակը և Սեն-Պրիի բաստիոնը։

Քաղաքը խիզախության համար պարգևատրվել է Պատվավոր Լեգեոնի շքանշանով։ Այստեղ է գտնվում նաև ամենախոշոր գերեզմանատունը, որը նվիրված է Առաջին համաշխարհային պատերազմի ընթացքում զոհվածների հիշատակին։

## Տնտեսություն
XIX դարում Բետյունը սկսել է արագ զարգանալ որպես ածխի հանածոյի կենտրոն։ Քաղաքում է գտնվում Բետյունի Ածուխի ընկերությունը (Compagnie des mines de Béthune), որը վերահսկում է մոտակայքի վայրերից մեկում տեղի ունեցող յուրաքանչյուր հանքարդյունաբերական աշխատանքները։

Բնակչության զբաղվածության կառուցվածքը.

* գյուղատնտեսություն — 0,2 %
* արդյունաբերություն — 17,1 %
* շինարարություն — 3,0 %
* առևտուր, տրանսպորտ և ծառայությունների ոլորտ — 38,8 %
* քաղաքական և քաղաքապետարանային աշխատանքներ — 40,9 %

Անաշխատունակների մակարդակը (2011) - 20,4 % (Ամբողջ Ֆրանսիայում - 12,8 %, Պա դը Կալե գավառում - 16,2 %)։ 
Միջին տարեկան եկամուտը 1 անձին, եվրո (2011) - 19 483 (Ամբողջ Ֆրանսիայում - 25 140, Պա դը Կալե գավառում- 20 511)։

## Ժողովրդագրություն

**Բնակչության թվի դինամիկա, մարդ**

Colors=
  id:lightgrey value:gray(0.8)
  id:darkgrey  value:gray(0.6)
  id:sfondo value:rgb(1,1,1)
  id:barra value:rgb(0.8,0.75,0.6)

ImageSize = width:655 height:300
PlotArea = left:50 bottom:30 top:20 right:10
DateFormat = x.y
Period = from:0 till:30000
TimeAxis = orientation:vertical
AlignBars = justify
ScaleMajor = gridcolor:darkgrey increment:5000 start:0
ScaleMinor = gridcolor:lightgrey increment:1000 start:0
BackgroundColors = canvas:sfondo

BarData=
  bar:1793 text:1793
  bar:1831 text:1831
  bar:1851 text:1851
  bar:1876 text:1876
  bar:1901 text:1901
  bar:1926 text:1926
  bar:1954 text:1954
  bar:1975 text:1975
  bar:1990 text:1990
  bar:1999 text:1999
  bar:2006 text:2006
  bar:2011 text:2011

PlotData=
  color:barra width:30 align:left
  bar:1793 from:0 till:6932
  bar:1831 from:0 till:6889
  bar:1851 from:0 till:7692
  bar:1876 from:0 till:9315
  bar:1901 from:0 till:12404
  bar:1926 from:0 till:20141
  bar:1954 from:0 till:22376
  bar:1975 from:0 till:26982
  bar:1990 from:0 till:24556
  bar:1999 from:0 till:27781
  bar:2006 from:0 till:26472
  bar:2011 from:0 till:25430




## Վարչակազմ
Բետյունի քաղաքապետի պաշտոնը սկսած 2014 թվականից զբաղեցրել է դեմոկրատների և անկախների Միության անդամ Օլիվիե Գասկերը (Olivier Gacquerre): 2014 թվականի ընտրությունների ժամանակ նա կարողացել է օգտվել ձախակողմյան ուժերի տարաձայնություններից և մեջբերել է միակ աջակողմյան բլոկը, որպիսզի 2-րդ տուրում հասնի հաղթանակի։

## Հայտնի քաղաքացիներ
* Ժան Բուրիդան (մոտ. 1300-մոտ. 1358), փիլիսոփա, միջնադարյան նոմինալիզմի ներկայացուցիչ
* Անտուան Բյունուա (մոտ. 1430—1492), կոմպոզիտոր, առաջին հոլանդական դպրոցների ներկայացուցիչ

## Քաղաք եղբայրներ
*  Գաստինգս, Մեծ Բրիտանիա
*  Կորտրեյկ, Բելգիա
*  Շվերտե, Գերմանիա

## Տես նաև
* Պա դը Կալե գավառի կոմունաներ

## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն
* 

## Արտաքին հղումներ
* Վիճակագրական ազգային ինստիտուտ
* [2014 թվականի քաղաքապետարանի ընտրությունների արդյունքները](http://www.interieur.gouv.fr/Elections/Les-resultats/Municipales/elecresult__MN2014/(path)/MN2014/062/062119.html)

## Պատկերասրահ

Պատկեր:20111023 bethune21.jpg|Քաղաքապետարան
Պատկեր:St vaast bethune 5.jpg|Սուրբ Վեդաստի զանգակատնային եկեղեցին
Պատկեր:Bellfoi de Béthune.jpg|Բեֆֆրուա
Պատկեր:Bethune mairie verriere.JPG|Քաղաքապետարանի շենքում վիտրաժ ոճի ար-դեկոր
Պատկեր:Béthune Place Lamartine.jpg|Լամարտինի հրապարակ
Պատկեր:Bethune beffroi et mairie 1544x778.jpg|Գլխավոր հրապարակ


Կատեգորիա:Ֆրանսիայի բնակավայրեր
Կատեգորիա:Ֆրանսիայի համայնքներ
Կատեգորիա:Ֆրանսիայի քաղաքներ