Ենս Լիեբլեյն

**Ենս Դանիել Կարոլուս Լիեբլեյն ** (, ), նորվեգացի եգիպտաբան, լեզվաբան ու բանասեր։

## Կենսագրություն
Ենս Դանիել Կարոլուս Լիեբլեյնը ծնվել է 1827 թվականի դեկտեմբերի 23-ին Քրիստիանիայում՝ ներկայիս Օսլո մայրաքաղաքում։ Նրա հայրը կոշկակար Յոնաս Մարտին Լիեբլեյնն էր, իսկ մայրը՝ Աննա Կարինա Հովգորդը։

Կարոլուս Լիեբլեյնի հայրը վաղ է մահանում՝ 1838 թվականին ու արդյունքում որդին որբ է մնում։ Դեռահաս Ենս Դանիել Կարոլուս Լիեբլեյնը ստիպված անցնում է աշխատանքի փայտասղոցարանում։ Ազատ ժամանակ լինելու դեպքում ապագա բանասերն ուսումնասիրում էր պատմություն, գրականություն և լեզուներ։ Լեզուներից հատկապես նախընտրում էր գերմանարեն, ֆրանսերեն, լատիներեն, հունարեն։ Որոշ ժամանակ անց Լիեբլեյնը սկսում է Օսլոյում դպրոց հաճախել։ Իսկ 1855 թվականից ընդունվում է Օսլոյի համալսարան, որտեղ ուսումնասիրոևւմ է լեզվաբանություն և պատմություն։ Համալսարանն ավարտում է 1861 թվականին։ Որից անմիջապես հետո սկսում է ուսումնասիրել հինհնդկական մշակույթն ու սանսկրիտը։ Դրանից հետո կենտրոնանում է Հին Եգիպտոսի մշակույթի և հիերոգլիֆների վրա։ Հերթափոխով սովորում է Բեռլինում, Փարիզում Թուրինում, Լոնդոնում և Լեյդենում։ Ենս Դանիել Կարոլուս Լիեբլեյնը մասնակցել է 1869 թվականին Եգիպտոսում Սուեզի ջրանցքի բացման արարողությանը. նրա հետ էր նորվեգացի հռչակավոր դրամատուրգ Հենրիկ Իբսենը։ 1876 թվականին, Նորվեգիայի պատմության մեջ առաջին անգամ, Օսլոյի համալսարանում նրան շնորհվում է եգիպտաբանի պրոֆեսորի կոչում։ 1866-ից  1868 թվականներին հրատարակում է «Նորդեն» իսկ 1877-ից 1878 թվականներին «Nyt norsk Tidskrift» ամսագրերը Էռնստ Սարսի հետ համատեղ։

Նրա բազմաքանակ աշխատությունների պսակն է համարվում եգիպտական հիերոգլիֆներին նվիրված աշխատություն-բառարանը՝ «Dictionnaire de noms hiéroglyphiques, en ordre généalogique et alphabétique», որը հրատարակվել է ֆրանսերենով 1871 թվականին։  Իսկ ավելի ուշ՝ 1891 թվականին նույն աշխատության գերմաներեն տարբերակն է լույս տեսնում։ Մայրենի լեզվով՝ նորվեգերենով այս աշխատանքը հրատարակվում է 1883-ից 1885 թվականներին։ Նորվեգիայում հրատարակում է նաև հինեգիպտոսյան կրոնի մասին պատմող եռահատոր աշխատությունը՝ «Gammelægyptisk Religion, populært fremstillet»:

Ենս Դանիել Կարոլուս Լիեբլեյնը ամուսնացել է երեք անգամ.
* Յոհաննա Ալետտա Դանիելսեն՝ 1864-ից 1866 թվականներին
* Յունետ Նիելսեն՝ 1869-ից 1893 թվականներին
* Դ. Լ. Բրոդերսեն՝ 1899 թվականից։ 
Ենս Դանիել Կարոլուս Լիեբլեյնը գրող Սևերին Լիեբլեյնի հայրն է։

Իր մահկանացուն Ենս Դանիել Կարոլուս Լիեբլեյնը կնքել է ութսուներեք տարեկան հասակում՝ 1911 թվականի օգոստոսի 13-ին Էյդսվոլում։

## Պարգևներ և մրցանակներ
Ենս Դանիել Կարոլուս Լիեբլեյնը Սուրբ Օլաֆի շքանշանի ասպետ է 1899 թվականից։ Իսկ նույն  շքանշանի կոմանդոր 1905 թվականից։ Իտալիայի թագի ասպետ է։ Պորտուգալիայի կառավարության կողմից պարգևատրվել է Քրիստոսի շքանշանով, իսկ Ավստրիայի կառավարության կողմից՝ Երկաթի թագի շքանշանով։ Թուրքերն էլ նրա կուրծքը զարդարել են Մեջիդիե շքանշանով։

## Ընտիր ստեղծագործություններ
* Aegyptische Chronologie (1863)
* Deux papyrus hiératiques du Musée de Turin (1868)
* Dictionnaire des noms hiéroglyphiques (1871)
* Recherches sur la Chronologie Egyptienne d’après les listes généalogiques (1873)
* Die ägyptischen Denkmäler in Skt Petersburg, Helsingfors, Upsala und Copenhagen (1873)
* Index alphabétique de tous les mots contenus dans le Livre des Morts (1875)
* Gammelægyptisk Religion (1883-85)
* Egyptian Religion (1885)
* Handel und Schifffahrt auf dem rothen Meere in alten Zeiten (1886)
* Le Livre Egyptien: Que mon nom fleurisse (1895)
* Recherches sur l’histoire de l’ancienne Egypte (1914)

## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն
* 
* 

## Արտաքին հղումներ
* Digitaliserte bøker av Lieblein hos Nasjonalbiblioteket.

Կատեգորիա:Եգիպտագետներ
Կատեգորիա:Նորվեգացի արևելագետներ
Կատեգորիա:Նորվեգացի բանասերներ
Կատեգորիա:Նորվեգացի գիտնականներ
Կատեգորիա:Նորվեգացի լեզվաբաններ
Կատեգորիա:Օսլոյի համալսարանի շրջանավարտներ