open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Կոմիտաս Հակոբյան

**Կոմիտաս Արսենի Հակոբյան**  (), բանաստեղծ, ազատամարտիկ, Արցախի գրողների միության անդամ, ԼՂՀ Պաշտպանության բանակի ավագ լեյտենանտ։

## Կենսագրություն
Կոմիտաս Հակոբյանը ծնվել է 1972 թվականի հունիսի 1-ին Լեռնային Ղարաբաղի ինքնավար մարզի Մարտունու շրջանի Քերթ գյուղում մտավորականի ընտանիքում։ 1989 թվականին տեղի միջնակարգ դպրոցն ավարտելուց հետո ուսանել է Կիրովականի (այժմ՝ Վանաձոր) Մանկավարժական ինստիտուտի Ստեփանակերտի բաժանմունքի Բանասիրական ֆակուլտետում։ Մինչև կանոնավոր բանակի կազմակերպումը Կ. Հակոբյանը կամավոր մասնակցել է պաշտպանական և ազատագրական մի շարք մարտերի, մասնավորապես Դիվանալար և Ղաջար գյուղերի ազատագրման օպերացիային, Մարզիլլուի, Ամիրանլարի, Գևորգավան ռազմական հենակետերի վերացմանը։ 1992-1994 թվականներին ԼՂՀ Պաշտպանության բանակի ստորաբաժանումների կազմում որպես գումարտակի հրամանատարի տեղակալ մասնակցել է ԼՂՀ Մարտակերտի շրջանի ազատագրական մարտերին։ Հերոսաբար զոհվել է 1994 թվականի մայիսի 5-ին ԼՂՀ Մարտակերտի շրջանի Կարմիրավան գյուղի պաշտպանության ժամանակ 22 տարեկան հասակում։ Հեղինակ է Արցախյան ազատամարտին նվիրված «Գոյության պատրանք» (Երևան, 1993) և «Նվիրում» (Երևան, 1997) բանաստեղծական ժողովածուների։ Ստեղծագործության հիմնական թեման սերն է, հայրենիքը, մարտնչող զինվորի հոգու հզորությունը։ Կոմիտաս Հակոբյանի մարմինն ամփոփված է հայրենի Քերթ գյուղում։

## Պարգևներ
* 2003 թվականին Կոմիտաս Հակոբյանը հետմահու պարգևատրվել է «Արիության համար» մեդալով։

## Երկեր
* Գոյության պատրանք (բանաստեղծություններ), Երևան, 1993, 46 էջ։
* Նվիրում (բանաստեղծություններ, օրագրային գրառումներ), Երևան, 1997, 74 էջ։
* Գոյության պատրանք, Երևան, 2018։

## Գրականություն
* Ղարաբաղյան ազատագրական պատերազմ (1988-1994 թթ.) հանրագիտարան, Երևան, 2004, էջ 403։

## Արտաքին հղումներ
* Կոմիտաս Հակոբյան. Մեկը սիրել է ինձ։
* Կոմիտաս Հակոբյան. Մամուլի խոսնակ
*  Կոմիտաս Հակոբյան. Արցախում զոհված պոետը
* Արցախում զոհված պոետը. Կոմիտաս Հակոբյան 
* Կոմիտաս Հակոբյան 

Կատեգորիա:Արցախի գրողների միության անդամներ
Բոյայի մրցանակ

**Բոյայի մրցանակ** (), Հունգարիայի գիտությունների ակադեմիայի միջազգային մաթեմատիկական մրցանակը։ Կրում է հունգարացի մաթեմատիկոս Յանոշ Բոյայի անունը։  2010 թվականի մրցանակի հանձնման արարողության ժամանակ ներկա էին Միջազգային մաթեմատիկական միության, Եվրոպական մաթեմատիկական հասարակության և Հունգարիայի գիտությունների ակադեմիայի ներկայացուցիչները։

Մրցանակը ստեղծվել է 1902 թվականին և պարգևատրվել է երկու անգամ՝ մինչև Առաջին համաշխարհային պատերազմ, պատերազմը սկսելու պատճառով երրորդ պարգևատրումը 1915 թվականին տեղի չի ունեցել։ Մրցանակով պարգևատրվել են այն գիտնականները, որոնք առավելագույն ներդրում են ունեցել մաթեմատիկայի զարգացման բնագավառում վերջին 25 տարվա ընթացքում, և կազմել է 10 հազար կրոն։

Վերականգնվել է 1994 թվականին, պարգևատրումները անցկացվում են 2000 թվականից հինգ տարին մեկ անգամ։ Մրցանակը շնորհվում է վերջին 15 տարիների ընթացքում մաթեմատիկայի բնագավառում լավագույն մենագրության համար և ներառում է 25 հազար դոլար և բրոնզե մեդալ։

## Պարգևատրված գիտնականներ

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Մրցանակի կայքը

Կատեգորիա:Դափնեկիրների ցանկեր
Կատեգորիա:Հունգարիայի մրցանակներ
Մեդեա Ջուղելի

**Մեդեա Նիկոլաևնա Ջուղելի** (, , ), խորհրդային մարմնամարզուհի, 1952 թվականի օլիմպիական խաղերի չեմպիոն։ ԽՍՀՄ սպորտի վաստակավոր վարպետ (1952)։

## Մարզական կարիերա
1959 թվականին ավարտել է ֆիզիկական կուլտուրայի ինստիտուտը։ Եղել է ԽՍՀՄ-ի հավաքականի կազմում, որը  թիմային մրցումներում հաղթել է Հելսինկիում անցկացվող (1952) ամառային օլիմպիական խաղերին, խմբային վարժություններում արծաթե մեդալակիր։  ԽՍՀՄ մարմնամարզության ութակի չեմպիոն, հաղթել է 1946-1947 թթ. և 1951-1955 թթ. ուղիղ թռիչքի մրցաշարերում։

Համաշխարհային ուսանողական խաղեր քառակի չեմպիոն։

1962 թվականից  Խորհրդային Միության կոմունիստական կուսակցության անդամ։ Աշխատել է Վրաստանի սպորտային մարմնամարզության  հավաքականի մարզիչ (1962-1965) և ԽՍՀՄ հավաքականի (1965-1970) մարզիչ, եղել է միջազգային կարգի մրցավար, ինչպես նաև Վրաստանի  սպորտային մարմնամարզության ֆեդերացիայի փոխնախագահ (1991-2005)։

## Պարգևներ և կոչումներ
Պարգևատրվել է «Պատվո շքանշանով»։

Վրացական ԽՍՀ-ի վաստակավոր մարզիչ (1971), Վրացական ԽՍՀ սպորտի և ֆիզիկական կուլտուրայի վաստակավոր գործիչ (1973)։

Թբիլիսիի պատվավոր քաղաքացի։ 2012 թվականին Վրաստանի սպորտի նախարարության որոշմամբ նրան շնորհվեց Վրաստանի սպորտի ասպետ  բարձրագույն սպորտային կոչումը։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* 

Կատեգորիա:ԽՍՀՄ սպորտի վաստակավոր վարպետներ
Կատեգորիա:ԽՍՀՄ օլիմպիական չեմպիոններ
Կատեգորիա:Խորհրդային մարմնամարզիկներ
Կատեգորիա:Պատվո շքանշանի ասպետներ (Վրաստան)
Կատեգորիա:Վրացական ԽՍՀ-ի վաստակավոր մարզիչներ
Ժիգմոնդ Կունֆի

**Ժիգմոնդ Կունֆի** (), ի ծնե՝ **Ժիգմոնդ Կոն** (, ), հունգարացի քաղաքական գործիչ, Ավստրո-Հունգարիայում Խորվաթիայի գործերով նախարար, անկախ Հունգարիայում՝ աշխատանքի և սոցիալական քաղաքականության, ինչպես նաև կրթության նախարար։

## Կենսագրություն
Դպորցի ուսուցիչ Բենեդեկ Կունշտետերի և Յանկա Կոնի որդին է։ Ավարտել է միջնակարգ դպրոցը, 1903 թվականին ավարտել է Կլուժի մանկավարժական ուսումնարանը «գերմաներենի ուսուցչի» որակավորմամբ։ Դասավանդել է Տեմեշվարայի (Տիմիշոարի) ռեալական ուսումնարանում։ Հետաքրքրվել է Կարլ Կաուցկու գաղափարաբանական հայացքներով։ Մտել է Հունգարական սոցիալ-դեմոկրատական կուսակցություն, ինչի համար հեռացվել է աշխատանքից։ Տիմիշոարիում միավորվել է տեղի ֆրանկամասոնական լոժային (կազմակերպության բաժանմունք), որից հետո տեղափոխվել է Բուդապեշտ և 1907 թվականին դարձել է «Népszava» (Ժողովրդի ձայն) թերթի խմբագիրը։ Բուդապեշտում Կոնֆիի զինակիցներից է դարձել Օսկար Յասին, որը ևս ֆրանկամասոնական արմատական քաղաքական լոժայի կազմում էր։ 1908-1914 թվականներին Կունֆին եղել է «Szocializmus» թերթի խմբագիրը։ Բարեկամական հարաբերություններ մեջ է եղել բանաստեղծ Էնդրե Ադիի հետ, սատար եղել նրա հեղափոխական հայացքներին և «Քսաներորդ դար» կազմակերպությանը։ Ադիի բանաստեղծությունները տպագրվել են բազմաթիվ թերթերում՝ շնորհիվ Կունֆիի ջանքերի։

1918 թվականին Ավստրո-Հունգարիայում հեղափոխական շարժման սկսելուց հետո Կունֆին ընտրվել է Հունգարիայի Ազգային խորհրդում։ Միխայ Կարոյիի կառավարության ժամանակ նա եղել է աշխատանքի և սոցիալական ապահովության նախարար (առանց պորտֆելի), ինչպես նաև Խորվաթիայի, Սլավոնիայի և Դալմաթիայի գործերով նախարար։ Դենեշ Բերինկեիի կառավարության ժամանակ նա զբաղեցրել է կրթության նախարարի պաշտոնը։ Հունգարական խորհրդային միության գոյության ժամանակ 1919 թվականին եղել է կրթության ժողկոմ։ 1919 թվականի հունիսին Կունֆին պաշտոնաթող է եղել, հանդես է եկել Հանրապետության բռնապետության դեմ, իսկ Հունգարական խորհրդային միության անկումից հետո սպիտակ տեռորից փախել է Ավստրիա, որտեղ դարձել է ավստրիական «Arbeiter Zeitung» և «Világosság» հունգարալեզու թերթերի խմբագիրը։ 1929 թվականին Կունֆին ինքնասպան է եղել՝ թունավորվելով վերոնալից (քնաբեր դեղ)։

## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն
* Új magyar irodalmi lexikon II. (H-Ö). Főszerk. Péter László. Budapest: Akadémiai. 1994. 1166. o. ISBN 963-05-6806-3
* Új magyar életrajzi lexikon III. (H-K). Főszerk. Markó László. Budapest: Magyar Könyvklub. 2002. 1253—1254. o. ISBN 9635474148
* Köves Rózsa-Erényi Tibor: Kunfi Zsigmond életútja. Budapest, 1974, Kossuth Könyvkiadó, 387 old.
* Erényi Tibor: Kunfi Zsigmond. Életek és korok. Budapest, 1974, Akadémiai Kiadó-Zrínyi Kiadó, 289 old.
* Kunfi Zsigmond. Magyar Életrajzi Index. Petőfi Irodalmi Múzeum. Hozzáférés ideje: 2016. február 12.
## Արտաքին հղումներ
* Հոդված Հունգարական կենսագրական բառարանում 

Կատեգորիա:Հունգարացի պետական գործիչներ
Կատեգորիա:Հունգարացի լրագրողներ
Կատեգորիա:Հունգարացի մանկավարժներ
Կատեգորիա:Ինքնասպաններ
Կատեգորիա:Հունգարիայի քաղաքական գործիչներ
Կատեգորիա:Արտագաղթածներ
Քարի կտրման և ոսկերչական արվեստի պատմության թանգարան

**Քարի կտրման  և ոսկերչական արվեստի պատմության թանգարան** (), թանգարան Եկատերինբուրգում։ Նմանատիպ պրոֆիլի առաջին թանգարանը Ռուսաստանում, որը ստեղծվել է 1992 թվականին։ Թանգարանը գտնվում է Եկատերինբուրգի պատմական կենտրոնում` Լեռնային գերատեսչության նախկին դեղատան շենքում (, ճարտարապետ`  Միխայիլ Մալախով, 1821-1822 թթ.):

## Պատմություն
1992 թվականին Խորհրդային մշակութային ֆոնդի նախագահությունը, Դմիտրի Լիխաչյովի գլխավորությամբ, առաջարկեց  մարզային պետական գավառագիտական թանգարանի գլխավոր պահապան Նադեժդա Պետրովնա Պախոմովային մշակել «Քարի աշխարհ» թանգարանային ծրագիրը։ Ծրագրի արդյունքում որոշվեց գավառագիտական թանգարանի հավաքածուի մի մասի բազայի վրա ստեղծել քարի կտրման, ոսկերչական և նստավորման արվեստի պատմության Ուրալյան թանգարանը։

## Թանգարանի հավաքածու
* 9-րդ դարից մինչև 20-րդ դարի սկզբի ռուսական ոսկերչական արվեստի պատմության թանգարան (Արծաթե սենյակ և  Ոսկու պահոց)։
* Եկատերինբուրգի կայսերական նստավորման ֆաբրիկայի () արտադրանքի հավաքածու  
* Ուրալյան նստավորման արհեստներ  
* Ուրալյան ժամանակակից ոսկերչական արվեստ   
* Քարի կտրման Ուրալյան ժամանակակից արվեստ   
* Հանքաբանական հավաքածու  
մինի|Թանգարանի ցուցանմուշներից

Թանգարանի քարի կտրման հավաքածուում պահվում են 1920—1930-ական թվականների ուրալյան տնայնագործների աշխատանքները։ Թանգարանի հավաքածուում ներկայացված են Եկատերինբուրգի կայսերական նստավորման ֆաբրիկայի ավանդույթների շարունակող «Ռուսական փայլաքարեր» ընկերության գործունեության հիմնական ուղղություններն ու ժամանակահատվածները, սկսած 1920- ական թվականներից մինչև 2004 թվականը , երբ ձեռնարկությունը դադարեցրեց գործունեությունը։ Այս շարքում մեծ արժեք են ներկայացնում ԵՆՖ-ում ենթավարպետ, վարպետ, այնուհետև  1950 թվականից «Ռուսական փայլաքարեր»  գործարանի առաջատար քար կտրող Ն. Դ. Տատաուրովի կողմից պատրաստված առարկաների հավաքածուի նմուշները։  Քարերի կտրման ստեղծագործության ժամանակակից հավաքածուում հաշվառված  են շուրջ 300 առարկաներ, որտեղ ներկայացված են շուրջ 30 հեղինակների աշխատանքներ  (Օ. Ն. Ալեքսանդրով, Դմիտրի Նիկոլաևիչ Եմելյանենկո, Ս. Ա. Մատրենին, Ա. Ի. Ժուկով, Վ. Ն. Շիցալով, Լ. Մ. Խալեմին, Յու. Ն. Բախտին, Ն. Ն. Միրյուկ, Օ. Ն. Զագորսկի և ուրիշներ)։

## Պատկերասրահ

Kalkan Jasper objects (Russia, 19 c.).jpg
Demantoid brooche and earrings.jpg
Malachite boxes (Russia, 19 c).jpg


## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Պաշտոնական կայք 
* Страница музея в интернет энциклопедии современного камнерезного искусства
* Здание музея на карте Екатеринбурга с панорамой 

Կատեգորիա:1992 հիմնադրումներ Ռուսաստանում
Կատեգորիա:1992 հիմնադրված թանգարաններ
Կատեգորիա:Եկատերինբուրգի թանգարաններ
Ամադու Դիավարա

**Ամադու Դիավարա** (, ), գվինեացի պրոֆեսիոնալ ֆուտբոլիստ։ Ներկայումս հանդես է գալիս Ռոմայի և Գվինեայի ազգային հավաքականի կազմում։ Խաղում է հենակետային կիսապաշտպանի դիրքում։

## Ակումբային կարիերա
### Վաղ կարիերա
Պրոֆեսիոնալ ֆուտբոլիստի կարիերան Դիավարան սկսել է Սան Մարինոյում։ Իր առաջին հանդիպումը անցկացրեց 2015 թվականի փետրվարի 2-ին՝ Ասկոլիի դեմ խաղում։

2015 թվականի հուլիսին Դիավարան 300․000 եվրոյի դիմաց տեղափոխվեց Բոլոնյա։ Իր դեբյուտը նշեց 2015 թվականի օգոստոսի 14-ին՝ Իտալիայի գավաթի Պավիայի դեմ խաղում։ Առաջին հանդիպումը Սերիա A-ում անցկացրեց օգոստոսի 22-ին՝ Լացիոյի դեմ խաղում։ Շուտով Դիավարան դարձավ թիմի հիմնական կազմի խաղացող և 2015-16 մրցաշրջանում մասնակցեց 34 հանդիպման առաջնությունում։

### Նապոլի
2016 թվականի օգոստոսի 26-ին Դիավարան տեղափոխվեց Նապոլի 15 միլիոն եվրոյի դիմաց։ Իր դեբյուտը նշեց 2016 թվականի հոկտեմբերի 19-ին՝ Չեմպիոնների Լիգայի Բեշիկթաշի դեմ խաղում։ Առաջին հանդիպումը Սերիա A-ում Նապոլիի կազմում անցկացրեց հոկտեմբերի 23-ին՝ Կրոտոնեի դեմ խաղում։ Իր առաջին գոլը պրոֆեսիոնալ կարիերայում խփեց 2017 թվականի հոկտեմբերի 17-ին՝ Չեմպիոնների Լիգայի Մանչեսթեր Սիթիի դեմ խաղում։ Սերիա A-ում իր առաջին գոլը գվինեացին խփեց 2018 թվականի ապրիլի 8-ին՝ Կիևոյի դեմ խաղում։ Նապոլիի կազմում Դիավարան անցկացրեց 74 հանդիպում՝ դառնալով 2 գոլի և 1 գոլային փոխանցման հեղինակ։

### Ռոմա
2019 թվականի հուլիսի 1-ին Դիավարան 5 տարվա պայմանագիր կնքեց Ռոմայի հետ։ Ակումբը նրա համար վճարեց 21 միլիոն եվրո։

## Միջազգային կարիերա
Դիավարան ծնվել է Գվինեայում, և 2014 թվականից խաղում էր Իտալիայում՝ փորձելով ստանալ Իտալիայի քաղաքացիություն։ 2018 թվականին Իտալիայի հավաքականի գլխավոր մարզիչ Ջան Պյերո Վենտուրան փորձեց Դիավարային հրավիրել ազգային հավաքական, սակայն հաջողության չհասավ։ Մարտին նա ընտրեց հանդես գալ Գվինեայի կազմում։ Գվինեայի ազգային հավաքական նա առաջին անգամ հրավիրվեց հոկտեմբերի 4-ին՝ Ռուանդայի դեմ խաղերի համար։ Իր դեբյուտը ազգային հավաքականում նշեց հոկտեմբերի 12-ին՝ Ռուանդայի դեմ խաղում։

2019 թվականի հունիսի 12-ին Դիավարան ընդգրկվեց Գվինեայի՝ Աֆրիկայի ազգերի գավաթի համար վերջնական կազմում։ Առաջնությունում նա մասնակցեց թիմի բոլոր 4 հանդիպումներին՝ դառնալով գոլային փոխանցման հեղինակ Մադագասկարի դեմ խաղում։ Գվինեան դուրս մնաց գավաթի 1/8 եզրափակչից՝ 3-0 հաշվով պարտվելով Ալժիրին։

## Կարիերայի վիճակագրություն
### Ակումբային վիճակագրություն
*2019 թվականի օգոստոսի 3-ի դրությամբ*

### Միջազգային վիճակագրություն
*2019 թվականի օգոստոսի 3-ի դրությամբ*

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Դիավարայի պաշտոնական Ֆեյսբուքի էջը
* Դիավարայի պաշտոնական Ինստագրամի էջը
* Դիավարան transfermarkt-ում
* Դիավարան soccerbase.com-ում
* Դիավարան WhoScored.com կայքում
* Դիավարան Ռոմայի պաշտոնական կայքում
* Դիավարան Նապոլիի պաշտոնական կայքում 
* Դիավարան ՈՒԵՖԱ-ի պաշտոնական կայքում

Կատեգորիա:Բոլոնիայի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Գվինեայի հավաքականի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Գվինեացի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Իտալացի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Իտալիայի լեգեոներ ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Նապոլիի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Ռոմայի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Սան Մարինոյի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Տղամարդկանց ֆուտբոլի կիսապաշտպաններ
Կատեգորիա:Անդերլեխտի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Լեգանեսի ֆուտբոլիստներ
Ենյո Ռեյտյո

**Ենյո Ռեյտյո** (իսկական անունը՝ **Ենյո Ռեյխ **), հունգարացի գրող, ֆանտաստ, թատերագիր և լրագրող։ Ստեղծագործում էր Պ. Խովարդ, Գիբսոն Լեվերի կեղծանուններով։

## Կենսագրություն
Ծնվել է 1905 թվականին մարտի 29-ին, Բուդապեշտում, Հունգարիա։ 1934 թվականին Բուդապեշտում ավարտել է թատերական ուսումնարանը և ուղևորվել է ճանապարհորդելու Եվրոպա։ Վերադառնալով տուն` Ռենյոն սկսել է զբաղվել թատերագրությամբ։ Նրա ստեղծագործությունները հաճախ էին հաջողության հասնում, ինչպես դա տեղի ունեցավ  «Ով է համարձակվում հաղթել» (1934) օպերայի դեպքում։ Ավելի ուշ Ռենյոն սկսում է գրել արկածային նովելներ, որոնք հիմնված էին նրա արտասահմանյան ճանապարհորդությունների վրա։  Երիտասարդին գերել էին խոշոր նավահանգստային քաղաքների բնակիչների խիզախ ազատությունը. Նավաստիները, դոկերները, զինվորները, համակրելի թափառաշրջիկները նրա  բազմաթիվ վեպ-ծաղրերգություններում դարձաել են  անհավանական արկածների հերոսներ։

Նրա ստեղծագործությունները՝ գրված Պ. Խովարդ կեղծանվան տակ, ծաղրելով ֆրանսիական Արտասահմանյան լեգեոնը մեծ հաջողություն էին վայելում ընթերցողների շրջանում։ Դրանցից որոշները դիտվում էին որպես գիտական ֆանտաստիկա։

Յենյո Ռեյտյոն նաև կաբարեների համար գրված մեծ քանակությամբ կատակերգությունների հեղինակ է, և *Նադկյորուտ* թերթի խմբագիրն էր։

1942 թվականին, լինելով ծանր հիվանդ, Յենյո Ռեյտյոն Խաչված նետերի կուսակցության կողմից մեղադրվել է «վնասակար» գործունեություն ծավալելու մեջ և հենց հիվանդանոցից ուղարկվել է տուգանային վաշտ։ Նա մահացել է 1943 թվականի հունվարի 1-ին, Եվդոկովի մոտ գտնվող աշխատանքային ճամբարում, օկուպացված Ուկրաինայի տարածքում։

Յենյո Ռեյտյոյի հիշատակը այժմ էլ հարգում են Բուդապեշտի Japán սրճարանում (Japán kávéház), որտեղ նա մշտական հաճախորդ էր։ 2001 թվականին Բուդապեշտում նրա պատվին փողոց են կոչել,  իսկ 2003 թվականին Պետյոֆիի անվան գրականության թանգարանում (Petőfi Irodalmi Múzeum) նրան նվիրված ցոււցահանդես է տեղի ունեցել։ 2005 թվականին «Մեծ հունգարացիներ» շարքում թողարկվել է հունգարական փոստային դրոշմանիշ գրողի դիմանկարով։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* 

Կատեգորիա:20-րդ դարի վիպասաններ
Կատեգորիա:Գիտաֆանտաստիկ գրողներ
Կատեգորիա:Գրական կեղծանուններով հայտնի հեղինակներ
Կատեգորիա:Հունգարացի գրողներ
Կատեգորիա:Հունգարացի դրամատուրգներ
Կատեգորիա:Հունգարացի թատերագիրներ
Կատեգորիա:Հունգարացի լրագրողներ
Էնգելգարդտի տուն

**Էնգելգարդտի տուն** (), հայտնի է որպես Սանկտ Պետերբուրգի երաժշտական կյանքի կենտրոն։ Գտնվում է Գրիբոեդովի ջրանցքի առափնյայի (տուն № 16) և Նևսկի պողոտայի (տուն №  30) անկյունում։

## Պատմություն
1759-1761 թվականներին այս վայրում գեներալ Ալեքսանդր Վիլբոայի համար կառուցվել է 3 հարկանի առանձնատուն։ 1766 թվականին շենքը դարձել է Ա. Մ. Գոլիցինի սեփականությունը։ 18-րդ դարի վերջում նրա այրին տունը վարձակալությամբ հանձնել է ֆրանսիացի արտագաղթող Լիոնին, որն այստեղ կազմակերպել է դիմակահանդեսներ և համերգներ։ 1799 թվականին շենքն անցել է առևտրական-միլիոնատեր Մ. Ս. Կուսովնիկովին։

19-րդ դարի սկզբից այստեղ կազմակերվել են Սանկտ Պետերբուրգի ֆիլհարմոնիայի համերգները։ 1823-1828 թվականներին առաջին հարկում տեղավորվել է Իվան Սլյոնինի գրախանութը, որտեղ եղել են Ալեքսանդր Պուշկինը, Վասիլի Ժուկովսկին, Իվան Կռիլովը, Անտոն Դելվիգը, Պյոտր Վյազեմսկին, Նիկոլայ Դնեդիչը, Կոնդրատի Ռիլեևը։

1829-1832 թթ. Օ. Մ. Էնգելգարդտին  (օրիորդական անունը՝ Կուսովնիկովա) պատկանող տունը վերակառուցվել է ճարտարապետ Պ. Պ. Ժակոյի կողմից ուշ կլասիցիզմի ձևերով։ Շենքը դարձել է 4 հարկանի, Նևսկի պողոտայի դուրս եկող ճակատի կենտրոնական մասը 3-րդ և 4-րդ հարկերի մակարդակով է։ Նոր սենյակների շարքում առանձնանում էր հիանալի ակուստիկայով համերգասրահը։ Տիկնոջ ամուսինը՝ գնդապետ Վ. Վ. Էնգելգարդը, շարունակել է ավանդաբար կազմակերպել երաժշտական երեկոներ և դիմակահանդեսներ։

Էնգելգարդտների մոտ կազմակերպվել են  պալատական և քաղքենիական երեկոներ։ Ֆիլհարմոնիկ դահլիճում հանդես են եկել Էկտոր Բեռլիոզը, Ռիխարդ Վագները, Յոհան Շտրաուսը, Ֆերենց Լիստը, Կլարա Շումանը, Միխայիլ Գլինկան, Անտոն Ռուբինշտեյնը, Պոլինա Վիարդո-Գարսիան։ 1845-1850 թթ. առաջին հարկում է գտնվել Ալեքսանդր Սմիրիդինի գրախանութը։

1859 թվականին, երբ տունը պատկանում էր Ե. Վ. Օլխինային, այն տեղավորվեց Առևտրականների ակումբը, 1869-1900-ական թվականներին՝ Հաշվապահական և վարկային բանկը։ 1880-ական թվականների սկզբին մի շարք փոփոխություններ են կատարվել, և շենքի բակում կառուցվել է բանկային պահեստ (ճարտարապետ՝ Ռուդոլֆ Բերնգարդ և Պավել Ալիշ)։ 1895-1896 թթ.  իրականացվել է բանկային տարածքների վերակառուցում (ճարտարապետ՝ Լեոնտի Բենուա)։

## Այժմեականություն
thumb|280px|Էնգելգարդտի տունը Կազանսկի հրապարակից
1934 թվականից ի վեր շենքում է տեղակայված եղել Գիպոնիկելի հետազոտական ինստիտուտը։ Բլոկադայի ժամանակ վնասված շենքը վերակառուցվել է 1944-1948 թվականներին (ճարտարապետ՝  Վալենտին Կամսկի և Աննա Լեյման)։ 1949 թվականին բացվել է Գլինկայի անվան Լենինգրադի ֆիլհարմոնիայի փոքր դահլիճը։  1966-1968 թվականներին շենքի անկյունային հատվածում՝ ուղղված դեպի Գրիբոեդովի ջրանցք, կառուցվել է մետրոյի «Նևսկի պողոտա» կայարանի գմբեթը։ 1995 թվականին այստեղ բացվել է «Նևսկի, 30» միջազգային բիզնես կենտրոնը։

## Գրականություն
* Гозенпуд А. А. Дом Энгельгардта: Из истории концертной жизни Петербурга первой половины 19 в. СПб., 1992.
* Кириков Б. М., Кирикова Л. А., Петрова О. В. Невский проспект: Архитектурный путеводитель. М., 2004.
## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Дом В. В. Энгельгардта

Կատեգորիա:1761 հիմնադրումներ
Կատեգորիա:Սանկտ Պետերբուրգի տեսարժան վայրեր
Կոժևնիկովի տուն

**Կոժևնիկովի տուն** (), 1834-1835 թվականներին ռուսական կլասիցիզմի ոճով ճարտարապետ Պավել Վոցկու կողմից կառուցված եկամտաբեր տուն։ Գտնվում է Սանկտ-Պետերբուրգում՝ Նևսկի 51 հասցեում։ Տունը մեր օրեր է հասել անփոփոխ վիճակում։

## Պատմություն
Տունը 1834-1835 թթ. գվարդիայի պարուչիկ Կոժևնիկովի համար կառուցել է ճարտարետ Պավել Ֆեոդորովիչ Վոցկին։  1855-1856 թթ. տան դեպի բակ նայող բնակարաններից մեկում է բնակվել Իվան Ալեքսանդրիչ Գոնչարովը։ Հենց այստեղ է գրողն աշխատել «Օբլոմով» վեպի վրա։

20-րդ դարի սկզբին տունը ձեռք է բերել առաջին գիլդիայի վաճառական Սոլովյովը, որն այդ ժամանակ Նևսկի պողոտայի այդ շրջանում մի քանի շենքերի սեփականատեր էր և առանձնատանը բացել էր «Բոլշայա Սևերնայա» հյուրանոցի մասնաճյուղը և «Մուլեն Ռուժ»  կինոթատրոնը։ Կոժևնիկովի նախկին տանը տարբեր ժամանակներում եղել է Պ. Եֆիմովի բանկային տունը և «Սկորոխոդ» ընկերության կոշիկի խանութը։ 1928 թվականի դրությամբ տանը գործել է պետերբուրգցի նկարիչ Յուրի Միխայլովիչ Հիդեկելի «Կարմիր լուսավորություն» լուսանկարչական արվեստանոցը։

Ներկայումս այստեղ է գտնվում «Դելտա» պատկերասրահը։

## Գրականություն
* Кириков Б. М., Кирикова Л. А., Петрова О. В. Невский проспект. - М.-СПб.: ЦЕНТРПОЛИГРАФ, МиМ-Дельта, 2004. - С. 268-270. - 378 с.

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* 
* 

Կատեգորիա:Սանկտ Պետերբուրգի եկամտաբեր տներ
Կատեգորիա:Սանկտ Պետերբուրգի ճարտարապետական հուշարձաններ
The Chronic

***The Chronic***, ռեփեր Dr. Dre-ի դեբյուտային ալբոմը, որը թողարկվել է 1992 թվականի դեկտեմբերի 15-ին նրա սեփական Death Row լեյբլում և Priority Records լեյբլում։ Ալբոմի ձայնագրումը տեղի է ունեցել 1992 թվականի հունիսին Լոս Անջելեսի Death Row Studios-ում և Հոլիվուդի Bernie Grundman Mastering-ում։ Ալբոմի անունը ժարգոնային բառ է, որը նշանակում է բարձր որակի մարիխուանա։ Ալբոմի շատ երգերի ձայնագրմանը մասնակցել է նաև Snoop Dogg-ը, ով դեռ նոր էր սկսել իր կարիերան։

*The Chronic* երգն ստացել է դրական արձագանքներ բազմաթիվ քննադատների կողմից և մեծ հաջողություն ունեցել հիթ-շքերթներում։ Ալբոմն իր նորամուտը կատարել է Billboard 200 հիթ-շքերթի երրորդ հորիզոնականում՝ վաճառվելով ավելի քան 300 միլիոն օրինակով, ինչն օգնել է Dr. Dre-ին դառնալ 1993 թվականի 10 լավագույն կատարողներից մեկը։ 2003 թվականին ալբոմը *[[Rolling Stone]]* թերթի «Բոլոր ժամանակների 500 մեծագույն ալբոմներն ըստ Rolling Stone թերթի» ցանկում գրավել է 137-րդ հորիզոնականը։

## Ալբոմի մասին
Ալբոմի երգերի տեքստերը բազմաթիվ վեճերի տեղիք են տվել, քանի որ դրանցում արծարծվում են հոմոֆոբիային և բռնությանը վերաբերող թեմաներ։ Նշվել է, որ ալբոմը հանդիսանում է «կնոջն ատելու այլանդակ քաղաքականություն պարունակող փողոցային ավազակային ձայնի և սպանությունների և վրեժի վերաբերյալ բավականին դաժան պատմությունների վախեցնող համադրություն է»։ Չնայած նշվել է, որ նրա երգերը «բառերի բավականին խելացի և գրագետ օգտագործում է հանգերով ու ալյաբանություններով, այլ կերպ ասած՝ չնայած երգերը պարունակում են վիրավորական և անցենզուր բառեր, սակայն դա եղել է խելացի և գեղեցիկ անցենզուրություն», իր տեքստերում Dr. Dre-ը բաց կերպով դիսսի է ենթարկել N.W.A խմբում իր նախկին գործընկեր Eazy-E-ին։

Ռեփեր Snoop Dogg-ը, որն ալբոմում մեծ դեր է կատարել, բավականին բարձր գնահատականի է արժանացել իր տեքստերի և կատարման համար։ Նշվել է, որ «իր հնարամիտ ռիթմերի հետ մեկտեղ Snoop-ին սուպերաստղ է դարձրել նրա հատուկ ոճը և դա դեռ նախքան այն պահը, երբ նա դա ապացուցել է հասարակությանն իր առանձին ալբոմով»։

1994 թվականին «Nuthin' but a "G" Thang» և «Let Me Ride» երգերն առաջադրվել են Գրեմմի մրցանակի։ Արդյունքում «Let Me Ride» երգը հաղթել է *Լավագույն ռեփ կատարում* անվանակարգում։ Ինչպես նաև այն ստացել է եռակի պլատինե սկավառակի հավաստագիր։

«The Chronic» երգը դարձել է իր ժամանակի հիփ-հոփի դասական։ Ալբոմով սկսվել է արևմտյան ծովափի բազմաթիվ կատարողների կարիերան, որոնց թվում են նաև Snoop Dogg-ը, Daz Dillinger-ը, Kurupt-ը, Nate Dogg-ը և Warren G-ը՝ Դրեի խորթ եղբայրը, որոնք բոլորն ավելի ուշ սկսել են իրենց հաջող սոլո կարիերան։

## Երգացանկ
* Բոլոր երգերի պրոդյուսերը եղել է Dr. Dre-ը։

## Հիթ-շքերթներ

## Հավաստագրումներ

## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն
* 

## Արտաքին հղումներ
* *[http://www.discogs.com/Dr-Dre-The-Chronic/master/33951 The Chronic]* Discogs կայքում
* ''The Chronic'' Accolades and Ratings  at acclaimedmusic.net
* RapReviews: «Back to the Lab» Series — By Jesal Padania
* Parents' Weekend with Dr. Dre: ''The Chronic''  at *[[The Yale Herald]]*

Կատեգորիա:Dr. Dre-ի երգեր
Գառնիկ Շահինյան

**Գառնիկ Սերյոժայի Շահինյան** (), ազատամարտիկ, բանաստեղծ, Երկրապահ Կամավորականների Միության պատվավոր անդամ (հետմահու, 1997 թվականից)։

## Կենսագրություն
Գառնիկ Շահինյանը ծնվել է 1962 թվականի մարտի 12-ին Խորհրդային Հայաստանի մայրաքաղաք Երևանում։ 1881-1882 թվականներին ծառայել է ԽՍՀՄ զինված ուժերում։ 1992-1994 թվականներին Երևան քաղաքի Նոր Նորք վարչական շրջանի Երկրապահ կամավորականների ջոկատի տարբեր զորամիավորումների կազմում մասնակցել է ՀՀ Ճամբարակի (Վահան – Արծվաշեն ուղղություն) ինքնապաշտպանական և ԼՂՀ Լաչինի (այժմ՝ Բերձոր) միջանցքի բացման, Մարտակերտի և Աղդամի շրջանների ազատագրական մարտերին։ Հեղինակ է «Տագնապի զանգեր» (Երևան, 1998) բանաստեղծական ժողովածուի։ Գառնիկ Շահինյանը զոհվել է 1994 թվականի մայիսի 3-ին 32 տարեկան հասակում Լեռնային Ղարաբաղի հանրապետության Աղդամի շրջանում ծավալված մարտական գործողությունների ժամանակ։ Նրա մարմինն ամփոփված է Արցախյան ազատամարտիկների Եռաբլուր զինվորական պանթեոնում։

## Հիշատակ
* Երևանի թիվ 141 դպրոցի դասարաններից մեկը անվանակոչվել է Գառնիկ Շահինյանի անունով։

## Պարգևներ
* Գառնիկ Շահինյանը պարգևատրվել է ՀՀ «Արիություն» մեդալով։

## Երկեր
* Տագնապի զանգեր, Երևան, 1998, 64 էջ։

Կատեգորիա:Հայ բանաստեղծներ
Կատեգորիա:Հայ ազատամարտիկներ
Կատեգորիա:Արիության մեդալակիրներ
Յուրի Օվչիննիկով

**Յուրի Օվչիննիկով** (, ), խորհրդային գեղասահորդ (մենասահք)։ ԽՍՀՄ չեմպիոն  և  Եվրոպայի  չեմպիոնատի բրոնզե մրցանանակիր (1975 թվական)։ Ռուսաստանի օլիմպիական կոմիտեի գործադիր տնօրենի խորհրդական։

## Կենսագրություն

Օվչիննիկովի հայրը` Լև Կոնստանտինովիչը, 1-ին աստիճանի կապիտան էր, ինժեներ, մայրը Եվդոկիա Պետրովնան էր։ Առաջին մարզիչը Ի. Բ. Մոսկվին էր, 1974 թվականից մարզվել է Ա. Ն. Միշինի ղեկավարությամբ։ Հանդես է եկել` ներկայացնելով Լենինգրադը («Буревестник»): 1970-1978 թվականների ԽՍՀՄ չեմպիոնատում եղել է մրցանակակիր (բացի 1972 և 1974 թվականները)։ 1969 թվականին ԽՍՀՄ  հավաքականի կազմում էր, իսկ դեբյուտը եղավ Եվրոպայի և աշխարհի առաջնություններում։ Ավելի հաջող  դարձավ 1975 թվականը, երբ նա դարձավ ԽՍՀՄ չեմպիոն և Եվրոպայի առաջնությունում` բրոնզե մրցանանակիր։

Օվչիննիկովը համարվում էր ազատ ծրագրի վարպետ, բազմիցս տարբեր առաջնություններում զբաղեցնում էր բարձր տեղեր (այդ թվում` նաև առաջին)։ Առանձնանում էր բացառիկ երաժշտականությամբ (երաժշտության և թատրոնի գիտակ էր, հաճախ էր լինում Լենինգրադի Մարիինյան թատրոնում), ինչն  էլ հանգեցրեց նրա վառ անհատական ոճին։ Տիրապետում էր գեղասահորդների համար հազվագյուտ թռիչքի ամպլիտուդային (կրկնակի ակսելով  թռիչք` բարձր 6  մետրից)։ Աշխարհում առաջիններից մեկն  է, ով փորձել է ազատ ծրագրում ընդգրկել չորս եռակի թռիչք, այնուհետև առաջիններից  էր, ով  տիրապետել է չորս տարբեր եռակի թռիչքների (տուլուպ, սալխ, ռիտտբերգեր և  ֆլիպ)։ Պատմության մեջ է մտել նրա յուրահատուկ կարճ ծրագիրը Յ. Ս. Բախի երգեհոնային  երաժշտությամբ` դանդաղ քայլերով, ինչի համար էլ 1975 թվականի աշխարհի առաջնությանը հիացած ու ապշած մրցավարները արտիստիզմի համար նրան գնահատեցին առավելագույնը` 6.0: Այնուամենայնիվ, պարտադիր շարժումների անհաջող կատարումը («школы») թույլ չտվեց Օվչիննիկովին բազմամարտում հասնել հաղթանակի։

1980 թվականից մարզել է Իգոր Բոբրինին, սակայն միջագգային մրցաշարերին Բոբրինին ուղեկցում էր Սերգեյ Վոլկովը, քանի որ Օվչիննիկովին արգելվում էր արտերկիր մեկնել արտասահմանում մնացած Միխայիլ Բարիշնիկովի հետ ընկերության  համար։

1983 թվականին եղել է Տատյանա Տարասովայի «Բոլոր աստղերը» Սառցե  թատրոնի առաջին տնօրենը, միևնույն ժամանակ նա նաև թատրոնի մենակատար էր։ Այնուհետև հանդես է եկել միջազգային սառցե շոուում, որը ղեկավարում էր Տ.Տարասովան և անգլիացի գեղասահորդներ Ջեյն Տորվիլլը և Քրիստոֆեր Դինը։

20 տարի ապրել է Սան Դիեգոյում (Կալիֆոռնիա, ԱՄՆ)։ Մարզել է սինխրոն գեղասահքի թիմը` «Team del Sol»: Ամուսնացած է, ունի երկու երեխա։ Այս պահին ապրում է Ռուսաստանում` Մոսկվայում։

## Դերասանի գործունեություն

1980 թվականին նկարահանվել է «Фантазия на тему любви» լիրիկական երաժշտական կոմեդիայում (ռեժիսոր` Աիդա Մանասարովա)։

## Սպորտային ձեռքբերումներ

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ

* Профиль на сайте В.Соловьёва

Կատեգորիա:ԽՍՀՄ չեմպիոններ
Ընդդիմության ելույթները Վրաստանում (2007)

**2007 թվականին ընդդիմության ելույթները Վրաստանում**, ընդդիմադիր կուսակցությունների առաջնորդների և նրանց աջակցող բնակչության բազմահազարանոց հանրահավաքները Թբիլիսիում (50 000 մարդ), որը ուղղված էրքաղաքական կուրսի դեմ և  անցկացվում էր Վրաստանի կառավարության և անձամբ նախագահ Միխայիլ Սահակաշվիլու կողմից։

## 2007 թվականի սեպտեմբեր
Առաջին բողոքները հաջորդեցին 2007 թվականի սեպտեմբերին և կրում էին խաղաղ բնույթ, ցուցարարների թվաքանակը փոքր էր։ Սակայն վրացական «Իմեդի» հեռուստաալիքի ուղիղ եթերում ներքին գործերի նախկին նախարար Իրակլի Օկրուաշվիլիի արտահայտած մեղադրանքներից հետո, որոնք ուղղված էին գործող նախագահին,  իրավիճակը Վրաստանում ավելի սրվեց։ Մասնավորապես, Օկրուաշվիլիի  խոսքում ասվում էր Միխեիլ Սաակաշվիլիի ֆիզիկական քաղաքական ընդդիմախոսների ոչնչացման մասին հենց նախագահի իմացությամբ, օրինակը բերեվեց Զուրաբ Ժվանիայի սպանությունը։

## 2007 թվականի նոյեմբեր
Ելույթների հաջորդ փուլը սկսվել է 2007 թվականի նոյեմբերին, իսկ հենց նոյեմբերի 2-ին Թբիլիսիի խորհրդարանի շենքի դիմաց հավաքվել էին, ըստ տարբեր գնահատականների համաձայն, 50-ից 100 հազար ընդդիմության կողմնակիցներ, որոնք պահանջում էին անցկացնել արտահերթ խորհրդարանական ընտրություններ, փոփոխել ընտրական օրենսդրությունը և ազատ արձակել բոլոր քաղբանտարկյալներին։ Երբ իշխանությունները հրաժարվեցին զիջումների գնալ, ընդդիմության առաջնորդները հայտարարեցին, որ իրենց գլխավոր պահանջը նախագահի հրաժարականն է։ Հաջորդ օրերին ցուցարարների թիվը կազմել է 10 000-ից 15 000 մարդ, ավելի ուշ՝ ցուցարարների թիվը նվազել է մինչև մի քանի հազարի։ Նոյեմբերի 7-ի առավոտյան, երբ խորհրդարանի շենքի մոտ կային շուրջ 200 մարդ, նրանց հրապարակից դուրս բերեցին ոստիկանության աշխատակիցները, պատճառաբանելով, որ ակցիայի մասնակիցները խանգարում են հասարակական տրանսպորտի երթևեկությանը, իսկ հրապարակը պետք է կարգի բերվի։ Ցուցարարների և ոստիկանության միջև ծեծկռտուք սկսվեց, տեղի իրադարձություններին զոհ դարձան բազմաթիվ ընդդիմադիր ուժեր, որոշ ժամանակ անց հրապարակ մտան հատուկ նշանակության ստորաբաժանումները։ Նրանք հավաքվածների դեմ կիրառեցին արցունքաբեր գազ և ջրցան մեքենաներ։ Թբիլիսիի հիվանդանոցներ տեղափոխվեցին մոտ 360 տուժածներ տարբեր աստիճանի թունավորումներով, ավելի ուշ տեղեկություններ տարածվեցին 600 տուժածների մասին։
thumb|300 px|Խաղաղ ցուցարարների ցրումը նոյեմբերի 7-ին
Ինչպես նշել է այդ առիթով միջազգային իրավապաշտպան Human Rights Watch կազմակերպությունը։
Մեր հետազոտությունները հստակ ցույց են տալիս, որ վրացական իշխանությունները չափն անցել են, երբ ոստիկանությունը հետապնդում էր և ծեծում խաղաղ ցուցարարներին և տեռորի ենթարկել լրագրողներին։ Ոստիկանության գործողությունները նոյեմբերի 7-ին  իրավակարգի պահպանության համար ոչ օրինական միջոցներով են կատարվել։
Ոստիկանության կողմից ծեծվել էին ընդդիմության առաջնորդները, լրագրողները և Վրաստանի օմբուդսմեն Սոզար Սուբարին, ով ասել է.

«Ես տեսել եմ, թե ինչպես էին մահակներով ծեծում ընկած մարդկանց։ Փորձեցի կանգնեցնել նրանց, սակայն, ինձ դաժանորեն ծեծեցին, Վրաստանը դարձել է մի երկիր, որտեղ մարդու իրավունքները պաշտպանված չեն տարրական մակարդակով»։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Վրաստանի քաղաքականություն
Կատեգորիա:Թբիլիսիի պատմություն
Աստրախանի կամուրջ (Վոլգոգրադ)

**Աստրախանի կամուրջ** (), ավտոմոբիլային և հետիոտնային կամուրջ Վոլգոգրադի Ցարիցա գետի վրա։

Կամուրջը քաղաքի կարևոր տրանսպորտային միջավայրի տարր է՝ Առաջին երկայնակի մայրուղին է և կապում է Վորոշիլովսկու (հարավում` Ռաբոչե-Կրեստյանսկայա փողոց) և Կենտրոնական (հյուսիսում`Լենինի պողոտա) շրջանները։

Կամրջի տակով անցնում է Մալայա Պրիվոլժսկայա երկաթուղին։ Կամրջի ավտոմոբիլային մասի մոտ է Վոլգոգրադի մետրոտրամվայի կամուրջը, որի վրա տեղակայված է «Պիոներսկայա» կայարանը։

## Պատմություն
Կամուրջների խնդիրը Ցարիցինում շատ լուրջ է եղել, քանի որ քաղաքը գտնվում էր մի վայրում, որտեղ մեծ թվով ձորեր էին, իսկ 20-րդ դարի սկզբին այնտեղ կար միայն երեք կամուրջ։
### Ցարիցին
thumb|left|300px|Աստրախանի կամուրջը Ցարիցինում
Կամուրջը կոչվել է Աստրախանի, քանի որ Աստրախանի փողոցի շարունակությունն էր (այժմ` Սովետական)։ Կամրջի անվան մեկ այլ հնարավոր պատճառ էլ կա, այն, որ կամուրջը ձգվում է Աստրախանի ուղղությամբ։

Ցարիցա գետի վրա առաջին փայտյա կամուրջը կառուցվել է 1868 թվականին։

1911 թվականից սկսվել է երկաթբետոնե կամրջի շինարարությունը փայտե կամրջի փոխարեն։ Շինարարության անհրաժեշտությունը պայմանավորված էր Վոլգոգրադում տրամվայի արագ մեկնարկով։ 1913 թվականի դեկտեմբերի 15-ին ավարտվեց Ցարիցա գետի վրա Աստրախանի կամրջի կառուցումը։ Այն քաղաքի առաջին երկաթբետոնե կամուրջն էր։  Այժմ գոյություն չունի։

### Վոլգոգրադ
մինի|Կամուրջը 2008 թվականին
Ցարիցա գետի վրա ժամանակակից կամրջի նախագիծն ավարտվել է Վոլգոգրադգրաժդանպրոեկտ» նախագծային ինստիտուտի կողմից։

Շինարարական աշխատանքները կատարվել են անմիջապես «Հիդրոսպեցստրոյ» և Մոստոպոեզդ No. 480 ընկերությունների կողմից (այժմ՝ Մոստոօտրյադ № 57 ԲԲԸ «Վոլգոմոստ»)։

Կամրջի շինարարական աշխատանքները սկսվել են 1958 թվականին, շահագործման է հանձնվել 1964 թվականին։

21-րդ դարի սահմանագծում կամուրջը հիմնովին վերանորոգվել է և մի փոքր ընդլայնվել։

## Բնորոշում
Ժամանակակից կամրջի բնութագրերը՝
* Կամրջի սխեման՝ 4,08+2х18, 17+5х41, 5+2х18, 17+4,08 մետր
* Կամրջի ընդհանուր երկարությունը՝ 288,34 մետր
* Թռիչքային կառուցվածքի տեսակը՝ համակցված համակարգի 5 հատվածի կառույցներ (հեծանները ամրացված են ճկուն կամարներով), 4 հեծանային թռիչքային կառույցներ
* Թռիչքային կառույցների նյութը՝ երկաթբետոն

## Հետաքրքիր փաստեր
* 2007 թվականին նախատեսվել էր Ցարիցա գետի ջրատարի տակ սկսել Սովետսկի և Ցիոլկովսկի փողոցները միացնող  առևտրային կամրջի կառուցումը։ Այսպիսով, Ցարիցա գետի վրա կվերականգնվեր հին փայտյա կամուրջը, որի վրա մի ժամանակ եղել են  փոքր առևտրականների խանութներ։
* Անտոն Բաբիչևը կամրջի վրայից ցատկել է Ցարիցա գետով Պիոներսկայա մետրոտրամվայրի կայարանի տանիք։ Հետագայում էքստրեմալը մահացել է՝ ցատկելով  շինարարության փուլում գտնվող Վոլգոգրադի կամրջից։

## Տես նաև
* Վոլգոգրադի կամուրջ

## Գրականություն
* Митрофанов Ю.М., Попов О.А., Харебава Ж.А. Возрождение конструкций пролетных строений мостов из монолитного железобетона. Строительство моста через р. Царицу в г. Волгограде // Трансп, стр-во. - 1990. - № 11. - С. 12-16.

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Мост через р. Царица в г. Волгограде // BridgeArt: Искусство строить мосты. Информационно-познавательно-развлекательный портал для мостовиков

Կատեգորիա:1964 հիմնադրումներ Ռուսաստանում
Կատեգորիա:Կամուրջներ այբբենական կարգով
Բաբկեն Ներսիսյանի հուշասյուն

**Բաբկեն Ներսիսյանի հուշասյուն**, բրոնզե դիմաքանդակով բազալտե հուշասյունը գտնվում է Երևանի Կենտրոն համայնքում՝ Աբովյան փողոցի թիվ 21 հասցեում (այդ շենքում է ապրել Բաբկեն Ներսիսյանը)։

## Պատմություն
Հուշասյունը բացվել է 2018 թվականին ապրիլի 7-ին՝  ԽՍՀՄ ժողովրդական արտիստ Բաբկեն Ներսիսյանի ծննդյան 100-ամյա հոբելյանի առիթով։ Հուշասյան գաղափարն իրականություն է դարձել ՀՀ մշակույթի նախարարության, «Բաբկեն Ներսիսյան» մշակութային-բարեգործական հիմնադրամի և Երևանի քաղաքապետարանի համատեղ ջանքերով։ Հուշասյան բացմանը ներկա են գտնվել ՀՀ մշակույթի նախարար Արմեն Ամիրյանը, բեմադրիչ Երվանդ Ղազանչյանը, ռեժիսոր Արմեն Էլբակյանը, Բաբկեն Ներսիսյանի որդին՝ Տիգրան Ներսիսյանը և հարսը՝ Նելլի Խերանյանը։

## Հեղինակներ
* Քանդակագործ՝ Տիգրան Արզումանյան
* Ճարտարապետ՝ Լևոն Իգիթյան

## Պատկերասրահ

Babken Nersisyan Memorial Pillar (1).jpg
Babken Nersisyan Memorial pillar (2).jpg
Babken Nersisyan Memorial pillar (5).jpg
Babken Nersisyan Memorial pillar (8).jpg
Babken Nersisyan Memorial pillar (7).jpg


## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Երևանում բացվել է անվանի դերասան Բաբկեն Ներսիսյանի հուշասյունը

Կատեգորիա:2018 հիմնադրումներ
Կատեգորիա:Երևանի հուշարձաններ
Կատեգորիա:Տիգրան Արզումանյանի քանդակներ
Զարմինե Զեյթունցյան

**Զարմինե Պերճի Զեյթունցյան** (), հայ պետական գործիչ։ Զբոսաշրջության պետական կոմիտեի նախկին նախագահ (2016-2018)։

Հայ արձակագիր, ՀԽՍՀ մշակույթի վաստակավոր գործիչ Պերճ Զեյթունցյանի դուստրն է։

## Կենսագրություն
Զարմինե Զեյթունցյանը ծնվել է 1968 թվականին Երևանում Պերճ Զեյթունցյանի ընտանիքում։ 1990 թվականին ավարտել է Երևանի պետական համալսարանի արաբերեն լեզու և գրականություն բաժինը, Մոսկվայի Ֆինանսների ակադեմիայում 1992-1993 թվականներին ուսանել է բանկային գործ և ֆինանսներ, 2001-2004 թվականներին Կալիֆորնիայի համալսարանում՝ բիզնես կառավարում։

### Աշխատանքային գործունեություն
2010-2011 թվականներին Հայաստանի ազգային մրցունակության հիմնադրամում եղել է ֆոնդահայթայթման համակարգող, 2011 թվականի ապրիլ-սեպտեմբեր ամիսներին նույն հիմնադրամի  Տաթևի վերածնունդ ծրագրի ղեկավար, 2013-2014 թվականներին՝ ՌՎՎԶ հիմնադրամի հանրային կապերի և զարգացման տնօրեն, 2013-2014 թվականներին Դիլիջանի միջազգային դպրոցի զարգացման տնօրեն (ՌՎՎԶ հիմնադրամ), 2014-2016 թվականներին Հայաստանի ամերիկյան համալսարանի հանրային կապերի  բաժնի տնօրեն։ 2016-2018 թվականներին եղել է ՀՀ տնտեսական զարգացման և ներդրումների նախարարության զբոսաշրջության պետական կոմիտեի նախագահ։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Զարմինե Զեյթունցյան
* «Կյանքը ափի մեջ» Զարմինե Զեյթունցյան

Կատեգորիա:ԵՊՀ շրջանավարտներ
Կատեգորիա:Հայ պետական գործիչներ
Օրհնյալ է Ռուսաստանի և Հայաստանի ժողովուրդների դարավոր բարեկամությունը

**«Օրհնյալ է Ռուսաստանի և Հայաստանի ժողովուրդների դարավոր բարեկամությունը»** (, հեղինակային անվանումը՝ **«Միացյալ  խաչ»**), Հայաստանի և Ռուսաստանի քրիստոնյա ժողովուրդների բարեկամության հուշարձան Ռուսաստանի Դաշնության մայրաքաղաք Մոսկվայում։ Հուշարձանը  ներկայացնում է հայ և ռուս ժողովուրդները խորհրդանշող երկու կանանց, որոնք գլուխ են խոնարհել ընդհանուր հավատի խորհրդանիշ խաչի առջև և այդ խոնարհումով միաժամանակ պաշտպանում են խաչը։ Գրանիտե հուշարձանի հեղինակներն են Ֆրիդ Սողոյանը և Վահե Սողոյանը ճարտարապետ Ռազմիկ Մանուկյանի, Տիգրան Մանուկյանի համատեղ աշխատանքով։

## Պատմություն
Հուշարձանը 1997 թվականին Մոսկվային է նվիրել Հայաստանը՝ քաղաքի 850-ամյա հոբելյանի առթիվ։ Արձանը տեղադրվել է Մոսկվայի կենտրոնում՝ Նիկիտյան դարպասների հրապարակում և դարձել է հայ և ռուս ժողովուրդների բարեկամության խորհրդանիշ։ Այն բացվել է 1997 թվականի օգոստոսի 29-ին։ Պատվանդանի վրա փորագրված է. 

Պատվանդանի փորագրությունն օրհնել է Համայն Ռուսիո պատրիարք Ալեքսի Երկրորդը։

Հուշարձանի կառուցումը հովանավորել են մոսկվայաբնակ Սերգեյ Համբարձումյանը և Մակար Նահապետյանը։

2013 թվականի դեկտեմբերի 2-ին Երևանի Օղակաձև զբոսայգու Մոսկովյան-Նալբանդյան-Իսահակյան փողոցներով պարփակված տարածքում հանդիսավորությամբ բացվել է նույն հուշարձանի կրկնօրինակը, որը Երևանում կոչվում է հեղինակային անունով՝ «Միացյալ խաչ»։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* 

Կատեգորիա:1997 հիմնադրումներ Ռուսաստանում
Կատեգորիա:Հուշարձաններ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Մոսկվայի հուշարձաններ
Գյուղատնտեսությունը Սերբիայում

right|class=cx-linter-disallow cx-linter-warn|thumb|250x250px|Սերբիայի ամբողջ տարածքի ավելի քան 60 % զբաղեցնում են վարելահողերը
**Գյուղատնտեսությունը Սերբիայում** տնտեսության ամենակարևոր ճյուղն է շարունակում մնալ։ Երկիրը տարեկան արտահանում է 12 միլիարդ եվրոյի գյուղմթերք։ Գյուղատնտեսական հողերի ընդհանուր մակերեսը կազմում է 6,12 միլիոն հեկտար։ Սերբիայի գյուղատնտեսական ամենամեծ շրջանը համարվում է հյուսիսը՝ Միջինդանուբյան դաշտավայրի բերրի հողային շրջանը, որտեղ գտնվում են Սավա, Դանուբ և Մորավա գետերը։ Այսօր գյուղատնտեսական աշխատանքներով է զբաղվում Սերբիայի բնակչության մեկ չորրորդը։

## Արտադրություն
Սերբիան արտադրում է գյուղատնտեսական զանանազան մթերք, որոնց մեջ առյուծի բաժինը հասնում է հացահատիկային մշակաբույսերին, մրգերին և բանջարեղենին։ Այս ամենը կազմում է համախառն ներքին արդյունքի զգալի մասը։ Սերբիան աշխարհի երկրորդ երկիրն է ազնվամորու (84 299 տոննա, առաջին տեղում Ռուսաստանն է) և սալորի (146 776  տոննա, առաջին տեղում է Չինաստանը) մշակմամբ։ Երկիրն արտադրում է նաև մեծ քանակությամբ եգիպտացորեն (6 158 120 տոննա, 32-րդն աշխարհում), ցորեն (2 095 400 տոննա, 35-րդ աշխարհում)։ Շաքարի ճակնդեղի (2 299 770 տոննա) քանակն ապահովում է սեփական պահանջարկը, նույնն է նաև արևածաղկի դեպքում (454 282 տոննա)։  180 000 տոննա շաքարավազ Սերբիան արտահանում է Եվրոպական Միություն։

## Գինիներ
աջից|class=cx-linter-disallow cx-linter-warn|մինի|250x250փքս|Խաղողի այգի Սերբիայում, Վլաստոնիցե
Սերբիայում խաղողի այգիները զբաղեցնում են ավելի քան 70 000 հեկտար։ Տարեկան արտադրվում է մոտավորապես 425 000 տոննա խաղող։ Գինիների արտադրությամբ Սերբիան աշխարհի տասնհինգ մեծ երկրների շարքում է։

Ամենահայտնի գինիներից են համարվում՝ *Belgrade Seedless, Prokupac, Sauvignon, "Italian Riesling", Cabernet, Chardonnay, White *и *Red Burgundy, Hamburg, Muscat, Afus Ali, Vranac, Tamjanka, Krstac, Smederevka *և *Dinka.*

## Մրգեր
Սերբիայում մրգային ֆերմաները զբաղեցնում են 310 000 հեկտար։

2012 թվականի տվյալներով արտադրվել է.

* խնձոր՝ 178 713 տոննա
* խաղող՝ 263 419 տոննա
* դեղձ՝ 53 894 տոննա
* տանձ՝ 39 112 տոննա
* սալոր՝ 391 485 տոննա
* ազնվամորի՝ 70 320 տոննա
* բալ՝ 74 656 տոննա

## Ընկերություններ
* Fresh&Co՝ հյութեր արտադրող ընկերություն 
* Foodland՝ ավանդական մրգեր արտադրող ընկերություն
* Nektar՝ մրգեր արտադրող ընկերություն
* Malina Produkt (First Fruit)՝ մրգեր արտադրող ընկերություն
* Mondi Foods (Mondi Serbia)՝ մրգեր արտադրող ընկերություն

## Տես նաև
* Սերբական խոհանոց

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Սերբիայի տնտեսություն
Լենա Դանհեմ

**Լենա Դանհեմ** ⟨, ⟩, ամերիկացի դերասանուհի, գրող, պրոդյուսեր և ռեժիսոր։ Առավել հայտնի է որպես HBO ստուդիայի Աղջիկներ սերիալի ստեղծող, սցենարիստ և աստղ․ այս դերակատարման համար նա առաջադրվել է Էմմի մրցանակի բազում անվանակարգերում և արժանացել երկու Ոսկե գլոբուսի։ Դանհեմը հանդես է եկել նաև որպես Աղջիկներ սերիալի մի քանի էպիզոդի ռեժիսոր և դարձել առաջին կինն, ով արժանացել է Ամերիկայի ռեժիսորների գիլդիայի մրցանակաբաշխության մրցանակին Հումորային սերիալի լավագույն ռեժիսոր անվանակարգում։ Աղջիկներ սերիալից առաջ Դանհեմը հեղինակել, նկարահանել և խաղացել է իր կիսակենսագրական "Մատնաչափ կահույք" (Tiny Furniture, 2010) հեղինակային ֆիլմում, որի համար նա արժանացել է "Անկախ ոգի" մրցանակի Լավագույն առաջին սցենար անվանակարգում։

2013 թվականին Դանհեմն ընդգրկվել է Թայմս տարեգրի՝ Աշխարհի 100 ամենաազդեցիկ անձանց ցուցակում։ 2014 թվականին լույս է տեսեն Դանհեմի առաջին գիրքը՝ "Ես ձեր մտածածը չեմ․ Երիտասարդ կինը պատմում է, թե ինչ է "սովորել""։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:21-րդ դարի ամերիկացի դերասանուհիներ
Կատեգորիա:21-րդ դարի ամերիկացի կին գրողներ
Կատեգորիա:«Ոսկե գլոբուս» մրցանակի դափնեկիրներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի գրողներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի կին հնչյունավորողներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի կինոդերասանուհիներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի կինոռեժիսորներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի հեռուստապրոդյուսերներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի հեռուստատեսային դերասանուհիներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի պրոդյուսերներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի ռեժիսորներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի սցենարիստներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի ֆեմինիստներ
Կատեգորիա:Հրեա ֆեմինիստներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի կինոպրոդյուսերներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի կինոսցենարիստներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի հասարակական գործիչներ
Կատեգորիա:Ֆեմինիստ արվեստագետներ
Կատեգորիա:ԼԳԲՏ իրավունքների ակտիվիստներ
Հերոս դպրոցականների հուշարձան

**Հերոս դպրոցականների հուշարձան** (), հուշակոթող Ռուսաստանի Դաշնության մայրաքաղաք Մոսկվայում, որը նվիրված է Հայրենական մեծ պատերազմում զոհված դպրոցականներին։ Տեղադրվել է 1971 թվականին թիվ 110 դպրոցի շենքի մոտ (Ստոլովի նրբանցք, 10/2)։ Հուշարձանի հեղինակներն են քանդակագործ Դանիել Միտլյանսկին, ճարտարապետներ Եվգենի Ռոզենբլյումը և Պյոտր Սկոկանը։ Հուշարձանն ունի մշակութային ժառանգության տարածաշրջանային նշանակության օբյեկտի կարգավիճակ։

## Պատմություն
1968 թվականին «ՀամԼԿԵՄ-ի 50-ամյակը» համամիութենական գեղարվեստական ցուցահանդեսի կենտրոնական ցուցասրահում թիվ 110 դպրոցի շրջանավարտ Դանիել Միտլյանսկին ներկայացրել է իր «41 թվականի ռեքվիեմ» քանդակը, որը նա նվիրել է ռազմաճակատում զոհված ընկերներին։ Դպրոցի աշակերտները հանդես են եկել այդ հուշարձանը դպրոցի բակում տեղադրելու առաջարկով։

Հուշարձանի հանդիսավոր բացումը տեղի է ունեցել 1971 թվականի հունիսի 22-ին։ Այն պատրաստված է այդ դպրոցի շրջանավարտներ քանդակագործ Դանիել Միտլյանսկու, ճարտարապետներ Եվգենի Ռոզենբլյումի և Պյոտր Սկոկանի նախագծով։ Հուշարձանը պատկերում էր ամբողջ հասակով պատվանդանի վրա կանգնած զոհված տասներոդցի կամավորների (Յուրի Դիվիլկովսկի, Իգոր Կուպցով, Իգոր Բոգուշևսկի, Գրիգորի Ռոդին և Գաբոր Ռաաբ) հինգ բրոնզե պատկերաքանդակները։ Դպրոցականները շինելներով են, նրանց ուսերին հրացաններ են։ Պատվանդանի վրա եղել է գրված. *«Եղեք նահատակվածների հիշատակին արժանի։ 1941-1945»*։ Պատվանդանի հիմքի մոտ եղել է մարմարե տախտակ դպրոցի՝ պատերազմում զոհված 100 աշակերտների և ուսուցիչների ազգանուններով։

1993 թվականին հուշարձանը ենթարկվել է վանդալիզմի, որից հետո պատկերաքանդակները ստիպված էին տեղափոխել դպրոցական թանգարան։ Վանդալիզմի հետագա դեպքերից հուշարձանը պաշտպանելու համար քանդակագործ Դ. Միտլյանսկին և ճարտարապետ Բ. Մարկուսը մշակել են նրա վերակառուցման նախագիծ։ Նորացված հուշարձանը տեղադրվեց դպրոցի պատին՝ Նոժովի նրբանցքի կողմից։ Նոր հուշարձանը հնի փոքրացված պատճենն է, նրա պատվանդանին գրված է ավելի ճշգրիտ մեջբերում Ռոբերտ Ռոժդեստվենսկու «Ռեքվիեմից»՝ *«Նահատակվածների հիշատակին եղե՛ք արժանի»*։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:1971 հիմնադրումներ
Կատեգորիա:Հուշարձաններ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Մոսկվայի հուշարձաններ
Առաջին կոմերիտականները (հուշարձան)

**«Առաջին կոմերիտականները»** (), հուշարձան Ռուսաստանի Դաշնության մայրաքաղաք Մոսկվայում, որը նվիրված է  ԽՍՀՄ-ի կայացման շրջանի հերոսական երիտասարդությանը։ Տեղադրվել է 1972 թվականին Համալսարանական պողոտայի բուլվարում։ Մշակութային ժառանգության բացահայտված օբյեկտ է։

## Պատմություն
«Առաջին կոմերիտականները» հուշարձանը տեղադրվել է 1972 թվականի  աշնանը (ըստ որոշ տվյալների՝ 1972 թվականի աշնանը) Համալսարանական պողոտայի բուլվարում՝ Վերնադսկու պողոտայից ոչ հեռու, Պ. Կ. Շտերնբերգի անվան աստղագիտական ինստիտուտի առջև։ Հուշարձանի բացումը կապված է Հոկտեմբերյան հեղափոխության 55-րդ տարեդարձի հետ։ Պաշտոնական բացման պահից հուշարձանի մոտ տեղի էր ունենում երիտասարդ մոսկվացիների՝ կոմերիտմիություն ընդունելու արարողություն։

2008 թվականին Յուրի Ներոդայի և Եվգենի Ստամոյի ստեղծագործությունը, ինչպես նաև նրա պատվանդանը վերականգնվել են։ 2013 թվականին մշակվել է «Առաջին կոմերիտականները» հուշարձանը վերականգնելու նոր նախագիծ։

## Նկարագրություն

Բաց-մոխրագույն գրանիտե պատվանդանի վրա տեղադրված են գլուխները հպարտորեն բարձրացրած երկու պատանիների՝ կռած պղնձից ձուլված 4-մետրանոց պատկերաքանդակները, որոնք պատկերում են  բուդյոնովկայով և ուսներին հրացանով բանվորի և Բանվորագյուղացիական Կարմիր բանակի զինվորի։

Երիտասարդ և Հայրենիքին մինչև վերջ հավատարիմ քաղաքացիական պատերազմի հերոսների բավականին ընդհանրացված կերպարները հաղորդում են հեղափոխական դարաշրջանի «խիստ» տրամադրությունը։ Հորինվածքը թեման բացահայտելու մակարդակով չի զիջում գեղարվեստական հիմնախնդիրը ներկայացնող ազգակցական շատ կոթողներին։

Հուշարձանի պատվանդանի կողային նիստերին ագուցված են  բանաստեղծություններով բրոնզե տախտակներ, որոնք հատուկ այս հուշակոթողի համար կյանքի է կոչել առաջին կոմերիտական բանաստեղծներից մեկը՝ Ալեքսանդր Ժարովը։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:1972 հիմնադրումներ Ռուսաստանում
Կատեգորիա:Հուշարձաններ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Մոսկվայի հուշարձաններ
Անդրեյ Սախարովի տուն-թանգարան (Նիժնի Նովգորոդ)

մինի|Շենքը, որտեղ գտնվում է թանգարանը
**Անդրեյ Սախարովի տուն-թանգարան** (), գտնվում է Նիժնի Նովգորոդի Գագարինի պողոտա 214 հասցեում (Շերբինկի միկրոշրջան)։ Թանգարանը բացվել է 1991 թվականին այն բնակարանի առաջին հարկում, որտեղ անցել են Անդրեյ Սախարովի քաղաքական աքսորի յոթ տարիները (1980-1987 թթ.):

## Էքսկուրսիա թանգարանի սրահներում
Թանգարանը բաղկացած է երկու մասից`
* Հուշային ցուցադրություն՝ վերստեղծվել է Անդրեյ Դմիտրիևիչ Սախարովի բնակարանի ինտերիերն ու կահավորանքը, որտեղ ԿԳԲ-ի հսկողության տակ նա անցկացրել է ազատազրկման յոթ տարիները։
* Ցուցասրահ՝ այստեղ ներկայացված են գիտնականի Սարովի դաշնային միջուկային կենտրոնում աշխատած ժամանակաշրջանի կյանքի և գործունեության մասին նյութեր, ցուցադրվում է «Անդրեյ Սախարով. գաղտնի տարիներ» ֆիլմը։ Ամեն տարի դեկտեմբերի 14-ին, Սախարովի հիշատակի օրը, ցուցադրվում է նրա մահվան դիմակը։

## Թանգարանի կրթական- մշակութային գործունեություն
Աշակերտների համար թանգարանի աշխատակիցները մշակել են մի շարք թեմատիկ զրույցներ, դասախոսություններ, որոնք նվիրված են Անդրեյ Սախարովի ստեղծագործական ուղուն։

* «Անդրեյ Սախարով՝ խորհրդային ջերմամիջուկային զենքի հայր»
* «Գորկովսկայա աքսոր»
* «Մարդու մեջ պահպանել մարդկությունը»՝ ըստ Սախարովի «Խաղաղություն մարդու միջոցով» աշխատանքի, «Սախարովի հուշագիր- Երկրի վրա կյանքի պահպանման հուշաթերթ»։

Թանգարանում կազմակերպվում են «Սախարովյան ընթերցումներ» գիտական-գործնական կոնֆերանսը, Սախարովի հիշատակի օրերին՝ «Ես և իմ իրավունքը» մրցույթը։

## Գրականություն
* Вестник свободомыслия. - Н. Новгород, 2006.
* Нижний Новгород: 785 вопросов и ответов. - Н. Новгород: Кварц, 2007.

## Արտաքին հղումներ
* Страница Музея-квартиры на сайте «Музеи России»
* Здание Музея-квартиры на карте Нижнего Новгорода 

Կատեգորիա:Նիժնի Նովգորոդի թանգարաններ
Կատեգորիա:1991 հիմնադրված թանգարաններ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի տուն-թանգարաններ
Կատեգորիա:Անդրեյ Սախարով