Ծառայապետ (ֆիլմ)

**«Ծառայապետ»** (), ամերիկյան գեղարվեստական ֆիլմ, որի ռեժիսորն է Լի Դենիելսը, քաղաքական կենսագրական դրամա։ Ֆիլմը էկրան է բարձրացել 2013 թվականի օգոստոսի 16-ին։ Գլխավոր դերերում հանդես են գալիս Ֆորեստ Ուիթաքերը և Օփրա Ուինֆրին։ Ի տարբերություն Դենիելսի նախորդ՝ «Լրագրավաճառը» ֆիլմի, համաշխարհային կինոմամուլը շատ ջերմ է ընդունվել «Ծառայապետ» ֆիլմը։ 

Ուինֆրիի դերակատարումն արժանացել է BAFTA մրցանակի և ԱՄՆ կինոդերասանների Գիլդիայի մրցանակի անվանակարգերում ներկայացումների։ Քննադատները նաև կանխատեսում էին նրա առաջադրումը «Օսկար» մրցանակի, սակայն ի վերջո նա չընդգրկվեց թեկնածուների կարճ ցանկում՝ տեղը զիջելով Սալի Հոկինսին։

## Սյուժե

Ֆիլմը սկսվում է տեսարանով, որտեղ արդեն խոր ծերության հասած Սեսիլ Հեյնսը (Ֆորեստ Ուիթաքեր) Սպիտակ տանը սպասում է հանդիպման նոր ընտրված՝ ԱՄՆ-ի 44-րդ նախագահ Բարաք Օբամայի հետ։ Սպասասրահում նստելու ընթացքում, նրա ամբողջ կյանքը անցնում է աչքերի առաջ։

Սեսիլ Հեյնսը, ծնված 1919 թվականին, իր մանկության մեծ մասն անց է կացրել Ջորջիա նահանգի Մեյկոն քաղաքում գտնվող բամբակի տնկադաշտում, նրա հետ աշխատում էին նաև ծնողները։ Մի օր ֆերմայի սեփականատեր Թոմաս Ուեսթֆոլը (Ալեքս Փեթիֆեր) բռնաբարում է նրա մորը՝ Հեթիին (Մարայա Քերի)։ Հայրը՝ Էրլը (Դեյվիդ Բեններ), փորձելով պաշտպանել կնոջը, գնդակահարվում է։ Յոթամյա Սեսիլի խնամքը ստանձնում է պլանտացիայի տարեց խնամակալ Աննաբեթը (Վանեսա Ռեդգրեյվ), որը նրան սովորեցնում է սպասավորի աշխատանքի հիմունքները։

1937 թվականին, դառնալով չափահաս, Սեսիլը լքում է պլանտացիան, շնորհակալություն հայտնում Աննաբեթին և վերջնականապես հրաժեշտ տալիս մտացնոր մորը։ Առանց գումարի և կեցության վայրի, նա թափառում է փողոցներում։ Բարի սրտով Մեյնարդը (Քլարենս Ուիլյամս III), որը ղեկավարում է տեղական քաղցրավենիքների խանութը, նրան աշխատանքի է ընդունում որպես ծառայապետ՝ հեղինակավոր հյուրանոցում։ Մի քանի տարի անց Մեյնարդը նրան խորհուրդ է տալիս նմանատիպ պաշտոնի համար Վաշինգտոնի հյուրանոցում, որտեղ Սեսիլը հանդիպում է իր ապագա կնոջը՝ Գլորիային (Օփրա Ուինֆրի)։ Շուտով նրանք ունենում են երկու որդի՝ կրտսեր Չարլզը (Իլայա Քելի) և ավագ Լուիսը (Դևիդ Օյելոուո)։

1957 թվականին Սեսիլի մասնագիտական հմտությունների մասին տեղեկանում են Սպիտակ տանը։ Մետրդոտել Ֆրեդի Ֆելոուսը (Քոլման Դոմինգո) նրան ընդգրկում է սպասավորների կազմում և ներկայացնում ծառայապետ Քարթեր Ուիլսոնին (Քյուբա Գուդինգ-Կրտսեր) և Ջեյմս Հոլոուեյին (Լենի Քրավից)։ Նախագահ Դուայթ Էյզենհաուերի (Ռոբին Ուիլյամս) օրոք Հեյնսը ականատես է լինում մի շարք կարևոր պատմական իրադարձությունների, այդ թվում՝ Լիթլ Ռոքի իննյակի դեպքերին։

Լուիսը ավարտում է դպրոցը և մեկնում Նեշվիլ, որտեղ ընդունվում է Ֆիսկ համալսարան։ Սեսիլը դեմ է որդու որոշմանը՝ պնդելով, որ ԱՄՆ հարավը չափազանց վտանգավոր է երիտասարդ աֆրոամերիկացու համար։ Համալսարանում Լուիսը սկսում է հետաքրքրվել քաղաքականությամբ։ Գլորիայի մոտ ի հայտ են գալիս ալկոհոլի հետ կապված խնդիրներ։

1961 թվականին նախագահ է դառնում Ջոն Քենեդին։ Լուիսը, արդեն լիիրավ «ազատության հեծյալ», ենթարկվում է Կու-կլուքս-կլանի հարձակմանը և հրաշքով կենդանի մնում։ 1963 թվականի նոյեմբերին Քենեդին սպանվում է Դալլասում։ Նախքան Սպիտակ տունը լքելը, նորահայտ այրին Սեսիլին նվիրում է ամուսնու փողկապներից մեկը։

1960-ականների վերջում, Մարտին Լյութեր Քինգի սպանությունից հետո, Լուիսը վերադառնում է տուն և հայտարարում, որ իր ընկերների հետ ստեղծել են այսպես կոչված Սև հովազների կուսակցությունը։ Սեսիլը, չճանաչելով այն որդուն, որին ինքն էր մեծացրել, հրամայում է նրան լքել տունը և երբեք չվերադառնալ։ Չարլին անդամագրվում է ԱՄՆ զինված ուժերին և մեկնում Վիետնամ։ Մի քանի ամիս անց Սեսիլին և Գլորիային հայտնում են, որ նրանց որդին զոհվել է։

Լուիսը դուրս է գալիս «Սև հովազներ» կուսակցությունից, ստանում է քաղաքագիտության մագիստրոսի կոչում և զբաղեցնում Կոնգրեսում պաշտոն։ Ռեյգանի (Ալան Ռիքման) իշխանության գալուց հետո Սեսիլը հասկանում է, որ ժամանակն է անցնել թոշակի։ Նա հայտարարում է այդ մասին նախագահին, սակայն մինչ այդ հասնում է, որ Սպիտակ տան բոլոր սևամորթ սպասավորների աշխատավարձը բարձրացվի։ Սեսիլը հաշտվում է որդու հետ և աջակցում նրան ապարտհեյդի դեմ պայքարի առաջատար գործիչ Նելսոն Մանդելային կալանավորելու դեմ բողոքի ակցիայում։

Անցնում է ավելի քան քսան տարի։ Թոշակառու Սեսիլը պատրաստվում է աջակցել նախագահական ընտրություններում սևամորթ թեկնածու Բարաք Օբամային։ Ընտրություններից մեկ օր առաջ Գլորիան հանկարծամահ է լինում։ Լսելով պաշտոնական արդյունքները (Օբամայի անառարկելի հաղթանակը)՝ Սեսիլը չի կարողանում զսպել հուզմունքը և արտասվում է որդու ուսին։

Շուտով նա պատրաստվում է հանդիպել ԱՄՆ նոր ընտրված 44-րդ նախագահ Բարաք Օբամային։ Սեսիլը հագնում է Քենեդիին երբևէ պատկանած փողկապը, Լինդոն Ջոնսոնի նվիրած կրծքանշանը և գնում է Սպիտակ տուն։ Գլխավոր ծիսավարի առաջարկին՝ ուղեկցել իրեն Օվալաձև գրասենյակ, հազիվ քայլող Սեսիլը պատասխանում է. «Ես ճանապարհը գիտեմ»։

## Դերերում

* Ֆորեսթ Ուիթակեր — *Սեսիլ Գեյնս* (նախատիպ — **Ալլեն Յուջին**
* Օփրա Ուինֆրի — *Գլորիա Գեյնս* (նախատիպ — **Հելեն Ալեն**
* Դևիդ Օյելոուո — *Լուի Գեյնս*
* Քյուբա Գուդինգ Կրտսեր — *Քարթեր Ուիլսոն*
* Լենի Կրավից — *Ջեյմս Հոլոուեյ*
* Էլայջա Քելլի — *Չարլի Գեյնս* (նախատիպ — **Չարլի Ալեն**
* Թերենս Հովարդ — *Հովարդ*
* Յայա Դաքոստա — *Քերոլ*
* Քոլման Դոմինգո — *Ֆրեդի Ֆելոուս*
* Էմել Ամին — *երիտասարդ Սեսիլ Գեյնս*
* Մրայա Քերի — *Հեթի*
* Վանեսա Ռեդգրեյվ — *Աննաբեթ*
* Ալեքս Փեթիֆեր — *Թոմաս*

**Պատմական կերպարներ՝**
* Ռոբին Ուիլյամս — նախագահ *[[Դուայթ Էյզենհաուեր]]*
* Ջեյմս Մարսդեն — նախագահ *[[Ջոն Ֆ. Քենեդի|Ջոն  Քենեդի]]*
* Մինկա Քելլի — առաջին տիկին *[[Ժաքլին Քենեդի]]*
* Լև Շրայբեր — նախագահ *[[ Լինդոն Բ. Ջոնսոն| Լինդոն Ջոնսոն]]*
* Ջոն Քյուսաք — նախագահ *[[Ռիչարդ Նիքսոն|Ռիչարդ Միլհաուս Նիքսոն]]*
* Ալան Ռիքման — նախագահ *[[Ռոնալդ Ռեյգան]]*
* Ջեյն Ֆոնդա — առաջին տիկին *[[Նենսի Ռեյգան]]*
* Նելսան Էլիս — *[[ Մարտին Լյութեր Քինգ]]*
* Ռեյ Գասպար — *Պատրիկ Ջոզեֆ Բյուքենեն*
* Ալեքս Մանեթ — Սպիտակ տան աշխատակազմի ղեկավար *Հարրի Հալդեման*
* Ջեսի Ուիլյամս — *Ջեյմս Լոուսոն*
* Սթիվեն Ռայդեր — Սպիտակ տան գլխավոր արարողությունների վարիչ *Սթիվեն Ռոչոն*

## Մրցանակներ և անվանակարգեր
* 2014  — «Սփութնիկ» մրցանակի երեք անվանակարգ․ լավագույն տղամարդու դեր (Ֆորեսթ Ուիթաքեր), լավագույն երկրորդ պլանի կանացի դեր (Օփրա Ուինֆրի), լավագույն բեմական ձևավորում (Դայան Լեդերման, Թիմ Գելվին)
* 2014 — BAFTA մրցանակի երկու անվանակարգ․ լավագույն երկրորդ պլանի կանացի դեր (Օփրա Ուինֆրի), լավագույն դիմահարդարում և վարսահարդարում (Դեբրա Դենսոն, Բևերլի Ջո Փրայոր, Քենդիս Նիլ)
* 2014 — ԱՄՆ կինոդերասանների Գիլդիայի մրցանակի երեք անվանակարգ՝ լավագույն տղամարդու դեր (Ֆորեսթ Ուիթակեր), լավագույն երկրորդ պլանի կանացի դեր (Օփրա Ուինֆրի), լավագույն դերասանական կազմ
* 2014 — «*People's Choice Awards*» մրցանակի անվանակարգ՝ լավագույն դրամատիկական ֆիլմ

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:2013 ֆիլմեր
Կատեգորիա:21-րդ դարի ամերիկացի կանայք
Կատեգորիա:The Weinstein Company ֆիլմեր
Կատեգորիա:Ամերիկյան դրամա ֆիլմեր
Կատեգորիա:Ամերիկյան կենսագրական դրամա ֆիլմեր
Կատեգորիա:Ամերիկյան պատմական ֆիլմեր
Կատեգորիա:Ամերիկյան ֆիլմեր
Կատեգորիա:Անգլերեն ֆիլմեր
Կատեգորիա:Բարաք Օբամա
Կատեգորիա:Դրամա ֆիլմեր
Կատեգորիա:Դրամատուրգիա
Կատեգորիա:Իրական դեպքերի հիման վրա նկարահանված ֆիլմեր
Կատեգորիա:Իրական դեպքերի վրա հիմնված դրամա ֆիլմեր
Կատեգորիա:Լուիզիանայում նկարահանված ֆիլմեր
Կատեգորիա:Կենսագրական ֆիլմեր
Կատեգորիա:Նոր Օռլեանում նկարահանված ֆիլմեր
Կատեգորիա:Պատմական ֆիլմեր
Կատեգորիա:Ջոն Ֆ. Քենեդի
Կատեգորիա:Սպիտակ տուն
Կատեգորիա:Քաղաքական ֆիլմեր
Կատեգորիա:Ֆիլմեր այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Ֆիլմեր բռնաբարության մասին
Կատեգորիա:Ֆիլմեր ռասիզմի մասին
Կատեգորիա:Ֆիլմեր, որոնց գործողությունները տեղի են ունենում Ալաբամայում
Կատեգորիա:Ֆիլմեր, որոնց գործողությունները տեղի են ունենում Թենեսիում
Կատեգորիա:Ֆիլմեր, որոնց գործողությունները տեղի են ունենում Լուիզիանայում
Կատեգորիա:Ֆիլմեր, որոնց գործողությունները տեղի են ունենում Կալիֆոռնիայում
Կատեգորիա:Ֆիլմեր, որոնց գործողությունները տեղի են ունենում Ջորջիայում
Կատեգորիա:Ֆիլմեր, որոնց գործողությունները տեղի են ունենում Վաշինգտոն ԿՇ-ում