Օխրիդի սանջակ

**Օխրիդի սանջակ** (, ), Օսմանյան կայսրության վարչաքաղաքական միավոր Բալկանյան թերակղզու տարածքում, հիմնադրվել է 1395 թվականին։ Դրա մի մասը գտնվում էր Մակեդոնիայի Պրիլեպի թագավորությունում, որը կառավարում էր օսմանյան վասալ՝ սերբ արքայազն Մարկոն, մինչև 1395 թվականին Ռովինի ճակատամարտում իր մահը։

## Վարչական բաժանում
Երբ 1395 թվականին ստեղծվեց Օխրիդի սանջակը, այն դարձավ Ռումելիայի էյալեթի մի մասը և նրա ամենավաղ օսմանյան սանջակներից մեկը։ Մինչ 1395 թվականին Օսմանյան կայսրության մաս դառնալը, նրա սկզբնական տարածքը պատկանում էր Մարկո Մրնյավչևիչի թագավորությանը։ Սկզբում սանջակի մայրաքաղաքը եղել է Բիտոլա քաղաքը, իսկ ավելի ուշ՝ Օխրիդը, ուստի աղբյուրներում այն ​​հիշատակվում է նաև որպես Մոնաստիրի (կամ Բիթոլայի) սանջակ։ Օխրիդի սանջակի տարածքը ժամանակի ընթացքում փոխվել է։

1406 թվականին Ջունայդ Այդընը Օխրիդի սանջակբեյն էր։ 1464-1465 թվականներին Օխրիդի սանջակի սանջակբեյը Բալաբան Բադերան էր, ով հայտնի դարձավ Սկանդերբեգի դեմ իր մարտերով՝ փոխարինելով Շերեմեթ բեյին այս պաշտոնում։ Թեև Հալիլ Ինալջիկը բացատրում է, որ Էլբասանի սանջակը հիմնադրվել է 1466 թվականին Էլբասանի ամրոցի կառուցումից անմիջապես հետո՝ հիմնվելով Թուրսուն բեյի արձանագրությունների վրա, հավանականություն կա, որ Էլբասանն ի սկզբանե եղել է Օխրիդի սանջակի մաս[8]։

Օսմանյան պաշտոնական մարդահամարները () կազմակերպվել են 1467, 1519 (հավաքական մարդահամար) և 1583 թվականներին Օխրիդի սանջակի տարածքում։ 16-րդ դարի սկզբի մարդահամարը ցույց է տվել, որ Օխրիդի սանջակն ուներ Օխրիդ, Դեբար, Աքչահիսար (Կռուջա) և Մատ կազին (վարչություններ), ինչպես նաև ուներ 4 քաղաք, 6 բերդ, 849 գյուղ, 32648 քրիստոնյա ընտանիք և 623 մուսուլման։ ընտանիքներ։ 1583 թվականի մարդահամարի տվյալներով Օխրիդի սանջակը ներառում էր երեք կազին, որոնք բաժանված էին 13 նախիյաների[12]։ Ավելի ուշ ընդլայնվելուց հետո Օխրիդի սանջակը կազմված էր 22 նահիայից, 6 նահիա՝ Մակեդոնիայում և 16 նահիա՝ Ալբանիայում։ Այս սանջակում կար ալբանացիների զգալի ներկայություն։

1794 թվականի աշնանը Կարա Մահմուդ Բուշաթին, ով Սկյուտարի փաշան էր, վերահսկում է Օխրիդի սանջակը։ 1796-1817 թվականներին Օխրիդի սանջակը ղեկավարել է Ջանինի Ալի փաշայի որդին՝ Մուխթար փաշան։ 1820 - 1831 թվականներին Օխրիդի սանջակը դրվել է Սկյուտարի մեկ այլ փաշայի՝ Մուստաֆա Ռեսիթ փաշա Բուշաթիի հսկողության տակ։

Ռումելյան Էյալեթի վարչական բաժանումը բարեփոխվեց 1836 թվականի հունիսի 21-ի սուլթանի հաթիշերիֆի հիման վրա, և նրա սանջակների տարածքները զգալիորեն փոխվեցին, մինչդեռ Օխրիդի սանջակը դարձավ Վալիդե սուլթանի անձնական տիրույթը (արփալիկը)։ Մինչև 1864 թվականը Օխրիդի սանջակը մտնում էր Մոնաստիրի էյալեթի մեջ, մինչդեռ Կրուջայի կազանը ժամանակավորապես մտնում էր Սկյուտարի սանջակի մեջ։ 1864 թվականին Մոնաստիրի վիլայեթի ստեղծումից հետո Օխրիդի սանջակը դադարեց գոյություն ունենալ և նրա տարածքն ընդգրկվեց Բիթոլայի սանջակի մեջ (ստեղծվել է որպես սանջակ՝ Օխրիդի սանջակից առանձին, 1826 թվականին)։

## Պատմություն
Օխրիդի արքեպիսկոպոս Դորոթեոսը, նրա հոգևորականներն ու տղաները 1466 թվականին աքսորվել են Ստամբուլ, հավանաբար Սկանդերբեգի ապստամբության ժամանակ նրանց հակաօսմանական գործունեության պատճառով։ 1467 թվականին Սկոպիեի, Օխրիդի, Սերեսի և Կաստորիայի բազմաթիվ քրիստոնյաներ բռնի տեղահանվեցին Էլբասան՝ Ալբանիայի օսմանյան նոր ամրոցը։

Օխրիդի ապստամբության գյուղացիները տասը տարի մասնակցել են Մարիովոյի և պրիլեպցի գյուղացիների 1564 թվականի հակաօսմանյան ապստամբությանը։ 1571 թվականի հուլիսի 25-ին առաջարկվեց Օխրիդի սանջակը բաժանել երկու մասի՝ այս սանջակում մշտական ​​ապստամբությունների պայմաններում հասարակական անվտանգությունը բարձրացնելու նպատակով։

1613 թվականին օսմանյան իշխանությունները հրամայեցին ավերել Օխրիդի սանջակի գյուղերի բոլոր նորակառույց քրիստոնեական եկեղեցիները։

Օսմանյան ճանապարհորդ Էվլիյա Չելեբին (1611–1682) իր աշխատության մի ամբողջ գլուխ նվիրել է Օխրիդի սանջակի Սեյահաթնամային։

## Տես նաև
* Ալբանիայի իսլամացում
* Իսլամը Հյուսիսային Մակեդոնիայում

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:1395 հիմնադրված պետություններ և տարածքներ
Կատեգորիա:1864 կազմալուծված պետություններ և տարածքներ
Կատեգորիա:Հյուսիսային Մակեդոնիայի Հանրապետության պատմություն
Կատեգորիա:Օսմանյան կայսրության գավառներ