open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
1871

## Իրադարձություններ
* Բեմադրվել է Գաբրիել Սունդուկյանի «Պեպո» պիեսը։

## Ծնունդներ
* Հունվարի 1 - Մանուել Գոնդրա, Պարագվայի նախագահ 1910 թ. նոյեմբերի 25-ից 1911 թ. հունվարի 11-ը և 1920 թ. օգոստոսի 15-ից 1921 թ. հոկտեմբերի 31-ը
* Մարտի 8 - Յակոբ Կյունցլեր, շվեյցարիացի, Հայկական ցեղասպանության ականատես
* Օգոստոսի 16 - Զաքարե Փալիաշվիլի, վրացական ազգային պրոֆեսիոնալ երաժշտության հիմնադիրների
* Սեպտեմբերի 9 - Իվան Գուբկին, ռուս խորհրդային երկրաբան, խորհրդային նավթային երկրաբանության հիմնադիր, ԽՍՀՄ ԳԱ ակադեմիկոս
* Ալեքսանդր Ստոպանի, խորհրդային կուսակցական և պետական գործիչ
* Օնիկ Ստեփանյան, հայ դերասան
* Հունվար 10 - Նիկողայոս Ադոնց, հայ պատմաբան, բանասեր (վ. 1942)
* Մարտի 7 - Օլգա Մայսուրյան, հայ դերասանուհի
* Հուլիս 10 - Մարսել Պրուստ, ֆրանսիացի գրող (վ. 1922)
* Նոյեմբեր 1 - Ալեքսանդր Սպենդիարյան, կոմպոզիտոր (վ.1928)

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:1871
Կատեգորիա:Տարեթվեր
Նոյեմբերի 1

**Նոյեմբերի 1**, տարվա 305-րդ (նահանջ տարիներին՝ 306-րդ) օրն է։
* Տարվա ավարտին մնում է 60 օր։
## Դեպքեր
* 1179 - Ֆրանսիայում թագադրվում է Ֆիլիպ II թագավորը
* 1520՝ հայտնաբերվում է Մագելանի նեղուցը
* 1555՝ ֆրանսիական հուգենոթները հիմնադրում են ներկայիս Ռիո դե Ժանեյրոն
* 1755 - երկրաշարժից և ցունամիից Լիսաբոնում զոհվում է վաթսունից իննսուն հազար մարդ
* 1894 - Նիկոլայ II-ը դառնում է Ռուսաստանի նոր և վերջին ցարը
* 1897՝ հիմնվում է «Յուվենտուս» ակումբը
* 1928 - Թուրքիայում գործածության մեջ է մտնում լատինական այբուբենի վրա հիմնված այբուբենը
* 1945 - Ավստրալիան միանում է ՄԱԿ-ին
* 1952 - ԱՄՆ-ում առաջին անգամ իրականացվում է ջրածնային ռումբի փորձարկում
* 1954 - Ալժիրի պատերազմի սկիզբը
* 1981 - Անտիգուան և Բարբուդան անկախանում է Միացյալ Թագավորությունից
* 1993՝
** Մաասթրիխթի պայմանագրով ստեղծվում է Եվրամիությունը
** Թուրքմենստանում շրջանառության մեջ է դրվում նոր՝ մանաթ արժույթը

## Ծնունդներ
* 1757 - Անտոնիո Կանովա Antonio Canova իտալացի քանդակագործ (մ. 1822)
* 1871 - Ալեքսանդր Սպենդիարյան, Александр Афанасьевич Спендиаров հայ կոմպոզիտոր (մ. 1928)
* 1878 - Կոնրադ Մյագի Konrad Vilhelm Mägi էստոնացի բնանկարիչ (մ. 1925)
* 1899 - Արմեն Գուլակյան հայ սովետական ռեժիսոր, դերասան և թատերական գործիչ (մ. 1960)
* 1908 - Կարապետ Ավագյան Garabed Avachian ռումինահայ ջութակահար (մ. 1967)
* 1911 - Անրի Թրուայա (Լեոն Տարասով) Henry Troyat ռուս-հայկական ծագումով ֆրանսիացի գրող, կենսագրագիր և պատմաբան (մ. 2007)
* 1913 - Լիւթեր Էսքիջեան, հայ ճարտարապետ և բարերար (մ. 2007)
* 1923 - Վիկտորիա դե Լոս Անխելես Victoria de los Ángeles կատալոնացի սոպրանո երգչուհի (մ. 2005)
* 1924 - Սուլեյման Դեմիրել1993-2000 թթ. եղել է Թուրքիայի նախագահը։
*1973 - Այշվարիա Ռայ, հնդիկ ճանաչված դերասանուհի և մոդել, 1994 թ. Միսս Աշխարհ մրցույթի հաղթող
* 1986 - Փեն Բեջլի Penn Bedgley ամերիկացի դերասան
## Մահեր
* 1888՝ ռուս ճանապարհորդ և բնախույզ Նիկոլայ Պրժևալսկի
* 1899՝ հայ ազատագրական շարժման հերոս **[[Աղբյուր Սերոբ]]** (Սերոբ Վարդանյան)
* 1945՝ ռուս խորհրդային դերասան Նիկոլայ Խմելյով
* 1955՝ ամերիկացի հոգեբան և գրող Դեյլ Քարնեգի
* 1960՝ հայազգի գրականագետ, թարգմանիչ Հակոբ (Յակով) Խաչատրյանց
* 1968՝ բանասեր Պահարե (Հայկ Պետրոսյան)
* 1977՝ հայազգի մարշալ Համազասպ Բաբաջանյան
* 1982՝ ամերիկացի դերասան Քինգ Վիդոր
* 2004՝ քանդակագործ Արշամ Շահինյան

## Տոներ
### Կրոնական
* Բոլոր սրբերի օր՝ 
** Հռոմի Կաթոլիկ եկեղեցի, ոչ աշխատանքային օր է հետևյալ երկրներում՝
*** Արգենտինա, Ավստրիա, Բելգիա, Բրազիլիա, Գերմանիա, Գվատեմալա, Էկվադոր, Իսպանիա, Պորտուգալիա, Իտալիա, Լիբանան,
*** Լիտվա, Լեհաստան, Լուքսեմբուրգ, Խորվաթիա, Հունգարիա, Մալթա (միայն դպրոցների համար), Մավրիտանիա,
*** Մեքսիկա, Շվեյցարիա (մի մասում), Չիլի, Սեյշելներ, Սլովակիա, Սլովենիա, Փիլիպիններ, Ֆինլանդիա և Ֆրանսիա։
* Մեռելոց
** Մեքսիկա, Միացյալ նահանգներ

### Միջազգային
* Վեգանների համաշխարհային օր՝
** Տոնում են վեգանները
### Ազգային
* Անկախության օր՝
** Անտիգուա և Բարբուդա
* Ազգային օր՝
** Ալժիր
1786

## Իրադարձություններ

## Ծնունդներ

* Միշել Էժեն Շևրո, ֆրանսիացի քիմիկոս-օրգանիկ
* Փետրվար 1 - Հովհաննես Նազարյան, մշակութային գործիչ (վ.1858)

## Մահեր

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:1786
Կատեգորիա:Տարեթվեր
Հուլիսի 13

**Հուլիսի 13**, տարվա 194-րդ (նահանջ տարիներին՝ 195-րդ) օրն է։
* Տարվա ավարտին մնում է 171 օր։

## Դեպքեր
* 1908 - Լոնդոնում բացվեցին IV օլիմպիական խաղերը
## Ծնունդներ
* 1896 - Վարդան Ատրյան, արձակագիր, լրագրող
* 1925 - Սերո Աբրահամյան, հայ բանաստեղծ, արձակագիր։ 
* 1936 - Ալիսիա Կիրակոսյան, հայ բանաստեղծուհի
* 1942 - Հարիսոն Ֆորդ Harrison Ford ամերիկացի դերասան
* 1948 - Կատրին Բրեյա Catherine Breillat ֆրանսիացի ռեժիսոր և դրամատուրգ
* 1954 - Սեզեն Աքսու Sezan Aksu թուրք երգչուհի
* 1964 - Ռադիկ Առուշանյան, անեսթեգիոլոգ-ռեանիմատոլոգ
* 1987 - Եվա Ռիվաս երգչուհի
* 1988 - Քոլթոն Հեյնս,ամերիկացի դերասան, մոդել
2013-Աննա Խաչատրյան
Նկարչուհի

## Մահեր
* 1896 - Ֆրիդրիխ Կեկուլե գերմանացի քիմիկոս
* 1913 - Կամիլ Լըմոնյե, բելգիացի արձակագիր, արվեստագետ, քննադատ
* 1924 - Ալֆրեդ Մարշալ, անգլիացի տնտեսագետ
* 1933 - Յոհան Վոլդեմար Յանսեն էստոնացի բանաստեղծ
* 1933 - Նար-Դոս, հայ գրող
* 1964 - Զորայր Միրզայան, բանաստեղծ
* 2002 - Յուսուֆ Քարշ, կանադահայ լուսանկարիչ
* 2011 - Այվազ Ավոյան, նկարիչ
* 2012 - Հեղինե Աբրահամյան, հայ գեղանկարիչ

## Տոներ
* Չեռնոգորիա՝ Պետականության օր
Հոկտեմբերի 14

**Հոկտեմբերի 14**, տարվա 287-րդ (նահանջ տարիներին՝ 288-րդ) օրն է։
* Տարվա ավարտին մնում է 78 օր։

## Դեպքեր
* 1794 – Հիմնադրվեց «Ազդարար» թերթը
* 1926 – Լոնդոնում լույս տեսավ Ալան Միլնի «Վինի Թուխ» գրքույկը
* 1964 – Լեոնիդ Բրեժնևը դարձավ Սովետական Միության կոմունիստական առաջնորդ
* 1981 – Անվար Սադաթի սպանությունից մեկ շաբաթ անց Հոսնի Մուբարաքն ընտրվում է Եգիպտոսի նախագահ
## Ծնունդներ
* 1542 – Աքբար Մեծ, մողոլների տիրակալ 1556 թվականից մինչև մահը (մ. 1605)
* 1585 – Հենրիխ Շյուց, գերմանացի կոմպոզիտոր (մ. 1672)
* 1784 – Ֆերդինանդ VII, Իսպանիայի թագավոր 1800 և 1813-ից մինչև մահը (մ. 1833)
* 1824 – Ադոլֆ Մոնտիչելլի, ֆրանսիացի նկարիչ (մ. 1886)
* 1879 – Ռաֆայել դե Նոգալեզ Մենդես, վենեսուելցի զինվորական (մ. 1936)
* 1890 – Դուայթ Էյզենհաուեր, ԱՄՆ-ի 34-րդ նախագահ 1953-61 թթ. (մ. 1969)
* 1902 – Համազասպ Հարությունյան, խորհրդային դիվանագետ (մ. 2011)
* 1922 - Վաչագան Վլասով, գեներալ-մայոր (մ. 2003)
* 1928 –Հեկտոր Ռիալ, արգենտինացի ֆուտբոլիստ (մ. 1991)
* 1930 – Լևոն Գևորգյան, ճարտարապետ
* 1944 – Ուդո Կիր, գերմանացի դերասան
* 1944 - Ալեքսեյ Սիսակյան, հայ սովետական ֆիզիկոս-տեսաբան
* 1952 – Նիկոլայ Անդրիանով, ռուս սովետական մարմնամարզիկ (մ. 2011)
** Արցախի պատերազմի մասնակիցներ՝
*** 1953 – Սերյոժա Առուշանյան (զոհվել է 1992)
*** 1961 – Արթուր Աղաբեկյան (զոհվել է 1992)
*** 1969 – Գառնիկ Բալայան (զոհվել է 1992)
* 1963 – Ալեսանդրո Սաֆինա, իտալացի տենոր
* 1978 – Աշեր, ամերիկացի երգիչ և երգերի հեղինակ, պարող և դերասան
* 1981 - Անի Բայաթյան, հայ դերասանուհի
* 1986 – Իվետա Մուկուչյան, երգչուհի և մոդել

## Մահեր
* 1957 – Լևոն Հայկազունի, կրկեսի դերասան (ծն․ 1917)
* 1960 – Աբրամ Իոֆե, ռուս սովետական ֆիզիկոս (ծն․ 2011)
* 1967 – Ստեփան Զորյան, գրող (ծն․ 1890)
* 1990 – Լեոնարդ Բերնսթայն, ամերիկացի կոմպոզիտոր, դաշնակահար և դիրիժոր (ծն․ 1918)
** Արցախյան ազատամարտում զոհվածներ՝
*** 1990 – Կարեն Գաբրիելյան (ծն 1968)
* 2000 – Շավարշ Մարգարյան, հայ խորհրդային տնտեսագետ (ծն․ 1930)

## Տոներ
* Բնական աղետների ազդեցության նվազեցման միջազգային օր
* Ստանդարտների համաշխարհային օր
*  – Մցխեթոբա
951

Հանդիսանում է 10-րդ դարի վեցերորդ տասնամյակի՝ 950-ականների տարեթիվ, որը հանդիսանում է 950 և 952 թվականների միջև ընկած տարին։

## Իրադարձություններ
* Գիորգի Մերչուլեն գրել է «Գրիգոր Խանձթեցու վարքը»։

## Ծնունդներ
* Մայիս 7 - Գրիգոր Նարեկացի, բանաստեղծ և փիլիսոփա (վ.1003)

## Մահեր

## Ծանոթագրություններ
Մարտի 16

**Մարտի 16**, տարվա 75-րդ (նահանջ տարիներին՝ 76-րդ) օրն է։
* Տարվա ավարտին մնում է 290 օր։

## Դեպքեր
* 37 - Կալիգուլան դարձավ Հռոմի կայսր, հաջորդելով Տիբերիոսին։
* 1521 - պորտուգալացի ծովագնաց Ֆեռնան Մագելանը հասավ Ֆիլիպինների ափերին
* 1921 - Մոսկվայում կնքվեց ռուս-թուրքական պայմանագրով, Հայաստանը բաժանվեց քեմալական Թուրքիայի և բոլշևիկյան Ռուսաստանի միջև
* 1935 - Գերմանիայում կազմավորվեց Վերմախտը՝ ֆաշիստական Գերմանիայի բանակը
* 1968՝
** Վիետնամի պատերազմի ժամանակ ամերիկացի զինվորները սպանեցին մոտ 350 վիետնամցի խաղաղ բնակիչ
** Ջեներալ Մոթորս ընկերությունն արտադրում է 100 միլիոներորդ ավտոմեքենան
* 1995 - Հայաստանը և Ռուսաստանը կնքեցին պայմանագիր ռուսական զորքերի Հայաստանում մնալու մասին։

## Ծնունդներ
* 1751 - Ջեյմս Մեդիսոն ԱՄՆ 4-րդ նախագահը (մ. 1836)
* 1789 - Գեորգ Օհմ գերմանացի ֆիզիկոս (մ. 1854)
* 1839 - Սյուլի Պրյուդոմ ֆրանս. բանաստեղծ, Նոբելյան մրցանակակիր (մ. 1907)
* 1859 - Ալեքսանդր Պոպով ռուս ֆիզիկոս, ռադիոյի գյուտարարը (մ. 1906)
* 1892 - Սեսար Վալյեխո, պերուացի բանաստեղծ (մ. 1938)
* 1906 - Թամարա խանում, ուզբեկստանցի հայազգի պարուհի, երգչուհի, բալետմեյստեր (մ. 1991)
* 1913 - Էդուարդ Աղայան, բանասեր (մ. 1991)
* 1920 - Տոնինո Գուերրա,իտալացի բանաստեղծ, գրող և սցենարիստ
* 1927 - Վլադիմիր Կոմարով (մ. 1967)
* 1936 - Ռեյմոնդ Վահան Դամադյան, հայազգի գյուտարար
* 1940 - Բեռնարդո Բերտոլուչի, իտալ. ռեժիսոր, դրամատուրգ
* 1948 - Նորայր Կարգանյան,հայ քանդակագործ
* 1949 - Վիկտոր Գարբեր, Կանադացի դերասան և երգիչ
* 1960 - Ժորա Դավթյան, բորտմեխանիկ, Արցախյան ազատամարտի մասնակից
* 1964 - Գոռ Վերբինսկի, ամերիկացի կինոռեժիսոր, պրոդյուսեր և սցենարիստ
* 1981 - Մահեր Զեյն, լիբանանցի ծագումով շվեդ երգիչ
* 1989 - Բլեյք Գրիֆին, ամեր. բասկետբոլիստ
* 1989 - Թեո Ուոլկոտ, անգլիացի ֆուտբոլիստ, հարձակվող

## Մահեր
* 37 - Տիբերիոս, Հռոմի կայսր (* մ.թ.ա. 46)
* 1736 - Ջովաննի Բատիստա Պերգոլեզի իտալ. կոմպոզիտոր (* 1710)
* 1912 - Գաբրիել Սունդուկյան,Հայ բանաստեղծ
* 1940 - Սելմա Լագերլյոֆ շվեդ գրող, Նոբելյան մրցանակակիր (* 1858)
* 1994 - Գագիկ Ստեփանյան, Արցախյան ազատամարտի հերոս
* 2001 Հենրիկ Սիրավյան, ՀԽՍՀ վաստակավոր նկարիչ (1977)
* 2017 - Արթուր Սարգսյան , հայ քանդակագործ, փայտի փորագրող, Արցախյան ազատամարտի մասնակից, Էրեբունու ոստիկանական զորամասը գրաված «Սասնա Ծռերի» անդամներին սնունդ հասցրած անձ

## Տոներ
* ՝ Լատիշների լեգիոնի օր
410

Հանդիսանում է 5-րդ դարի առաջին տասնամյակի՝ 400-ականների տարեթիվ, որը հանդիսանում է 409 և 411 թվականների միջև ընկած տարին։

## Իրադարձություններ

## Ծնունդներ
* Հունվար 30 - Մովսես Խորենացի, պատմաբան

## Մահեր

## Ծանոթագրություններ
Մայիսի 7

**Մայիսի 7**, տարվա 127-րդ (նահանջ տարիներին՝ 128-րդ) օրն է։
* Տարվա ավարտին մնում է 238 օր։

## Դեպքեր
* 1997 - Կաննի կինոփառատոնում կայացավ Լյուկ Բեսոնի Հինգերորդ տարրը ֆիլմի առաջին ցուցադրությունը

## Ծնունդներ
* 951 - Գրիգոր Նարեկացի, բանաստեղծ և փիլիսոփա
* 1711 - Դեյվիդ Հյում, շոտլանդացի տնտեսագետ, պատմաբան
* 1833 - Յոհաննես Բրամս, գերմանացի դաշնակահար և կոմպոզիտոր
* 1840 - Պյոտր Չայկովսկի, ռուս կոմպոզիտոր
* 1857 - Վասիլ Բարնովի, ვასილ ზაქარიას ძე ბარნოვი (ბარნაველი) վրացի արձակագիր
* 1861 - Ռաբինդրանաթ Թագոր, հնդիկ բանաստեղծ, արձակագիր
* 1892 - Արչիբալդ Մաքլիշ, ամերիկացի բանաստեղծ, դրամատուրգ
* 1893 - Եղիշե Շեկ-Հովսեփյան, հայ բժիշկ գիտնական
* 1901 - Գերի Կուպեր, ամերիկացի դերասան և երգիչ
* 1941 - Կարեն Գևորգյան, ռեժիսոր
* 1947 - Գարուշ Հարյանց, բանաստեղծ
* 1957 - Արա Ղևոնդյան, հայ նկարիչ
* 1965 - Օուեն Հարթ, կանադացի ըմբիշ
* 1987 - Ժերեմի Մենեզ, ֆրանսիացի պրոֆեսիոնալ ֆուտբոլիստ, կիսապաշտպան
* 1988 - Մարիամ Վարդանյան, Քարահունջի միջն. դպրոցի տնօրեն

## Մահեր
* 1800 - Նիկոլո Պիչինի իտալացի երգահան
* 1825 - Անտոնիո Սալիերի Antonio Salieri ավստրիացի կոմպոզիտոր
* 1879 - Շառլ դը Կոստեր Բելգիացի ֆրանսալեզու գրող
* 1928 - Ալեքսանդր Սպենդիարյան, կոմպոզիտոր
* 1942 - Ֆելիքս ֆոն Վայնգարտներ,ավստրիացի դիրիժոր, կոմպոզիտոր
* 1966 - Ստանիսլավ Եժի Լեց Stanisław Jerzy Lec լեհ երգիծաբան
* 1984 - Գուրգեն Անտոնյան, հայ գրականագետ
* 1999 - Մելինե Համամջյան, դերասանուհի
* 2012 - Ռազմիկ Գրիգորյան,հայ պատգամավոր

## Տոներ
* 40px Լիտվա՝ Տպագրության վերադարձի&nbsp;օր (Spaudos draudimas)
* 40px Ղազախստան՝ Հայրենիքի պաշտպանի օր
1100

Հանդիսանում է 11-րդ դարի վերջին տասնամյակի՝ 1090-ականների տարեթիվ, որը հանդիսանում է 1099 և 1101 թվականների միջև ընկած տարին։

## Իրադարձություններ
* Երկրաշարժ, որի ժամանակ կործանվել է Ալեքսանդրիայի փարոսը
* Երուսաղեմում գահ բարձրացավ Բալդուին I թագավորը, իսկ նրա կինը՝ Արդան, դառնում է Երուսաղեմի առաջին, հայ թագուհին
* Կիլիկիայում գահ բարձրացավ Թորոս Ա իշխանը
* Յաֆֆայի և Ասկալոնի կոմսությունը հիմնադրվում է Երուսաղեմի թագավոր Բալդուինի կողմից
* Նավարրայում սկիզբ է դրվում Պամպլոնա տաճարի կառուցմանը
* Շվեդիայի թագավորությունում հիմնադրվում է Կալմար քաղաքը
* Պիրի իշխանությունը գրավվեց Եդեսիայի կոմսության կողմից

## Ծնունդներ
* Հունիս 4 - Ներսես Շնորհալի (վ. 1173)

## Մահեր
* Կոստանդին Ա - Կիլիկյան Հայաստանի իշխան (1095-1100)
* Էդմունդ Շոտլանդացի - Շոտլանդիայի թագավոր Մալքոլմ III-ի ու իր երկրորդ կնոջ՝ Ուեսսեքսի Մարգարեթի որդի

## Ծանոթագրություններ
Հունվարի 30

**Հունվարի 30**, տարվա 30-րդ օրն է։
* Տարվա ավարտին մնում է 335 (նահանջ տարիներին՝ 336) օր։

## Դեպքեր
* 1889 - ինքնասպան եղավ Ավստրիայի կրոնպրինց Ռուդոլֆ Հաբսբուրգը
* 1896՝ Թուրքական զորքերը ետ են քաշվում Զեյթուն գավառից։
* 1927՝ Երևանի մշակույթի տանը տեղի ունեցավ Երևանի պետական համալսարանի անդրանիկ շրջանավարտների հանդիսավոր նիստը
* 1975 - Երևանում բացվեց Եղիշե Չարենցի տուն-թանգարանը
* 1969 - The Beatles բրիտանական ռոք-խմբի վերջին համերգը
* 2009 - Մակեդոնիայի մայրաքաղաք Սկոպյեում բացվել է Մայր Թերեզայի թանգարանը

## Ծնունդներ
* 1882 - Ֆրանկլին Դելանո Ռուզվելտ, քաղաքական գործիչ, ԱՄՆ 32-րդ նախագահ (մ. 1945)
* 1888 - Վահրամ Փափազյան,հայ նշանավոր դերասան,գրող
* 1901 - Աղասի Խանջյան, կուսակցական, պետական գործիչ (մ. 1936)
* 1921 - Իվան Շամյակին, բելառուս խորհրդային գրող և պետական գործիչ (մ. 2004)
* 1930 - Ջին Հեքմեն, ամերիկացի գրող, դերասան, ստացել է 2 Օսկար
* 1933 - Գաբրիել Մոլոյան,հայ հասարակական գործիչ, Նոր սերունդ մշակութային միության հիմնադիր
* 1937 - Բորիս Սպասկի, ռուս նշանավոր շախմատիստ, աշխարհի 10-րդ չեմպիոն։
* 1937 - Վանեսա Ռեդգրեյվ, անգլիացի դերասանուհի
* 1941 - Դիկ Չեյնի, ամերիկացի քաղաքական գործիչ
* 1953 - Սթիվեն Զաիլյան,հայ ամերիկյան սցենարիստ, կինոռեժիսոր։
* 1962 - Աբդալա II, Հորդանանի թագավոր
* 1966 - Անդրեյ Սկոչ, ՌԴ Պետդումայի պատգամավոր, բարերար
* 1964 - Պետրոս Ղևոնդյան, հայ ազատամարտիկ (զոհվել է 1994 թ.)։ 
* 1974 - Քրիստիան Բեյլ, ամերիկյան օսկարակիր կինոդերասան

## Մահեր
* 1649 - Չարլզ I, Անգլիայի թագավոր (ծ. 1600)
* 1730 - Պետրոս II, Ռուսաստանի ցար (ծ. 1715)
* 1889 - Ռուդոլֆ Հաբսբուրգ, Ավստրիայի կրոնպրինց (ծ. 1858)
* 1948՝
**Մահաթմա Գանդի հնդիկ ապստամբության առաջնորդ (ծ. 1869)
** Օրվիլ Ռայթ, ամերիկացի օդագնացության առաջնեկ (ծ. 1871)
* 1963 - Ֆրանսիս Պուլենկ, ֆրանսիացի կոմպոզիտոր (ծ. 1899)

## Տոներ
## Պետական տոներ
* Հնդկաստան՝ Անկախության համար կռվողների հիշատակի օր
* Ռուսաստան՝ Ձմեռ պապի և Ձյունանուշի օր
* Ադրբեջան՝ Մաքսավորների օր

## Ծանոթագրություններ
1845

## Իրադարձություններ

## Ծնունդներ
* Մարտի 27 - Վիլհելմ Ռենտգեն, գերմանացի ականավոր ֆիզիկոս
* Սեպտեմբերի 25 - Արչիբալդ Հենրի Սեյս, անգլիացի արևելագետ։ Խեթագիտության հիմնադիրներից
* Լաֆարգ Մարքս, ֆրանսիական սոցիալիստական և բանվորական շարժման գործիչ
* Փետրվար 27 - Գրիգոր Արծրունի, հրապարակախոս (վ. 1892)
* Մարտ 16 - Նորայր Բյուզանդ, բանասեր (վ.1964)

## Մահեր
* Ռուստամ Ռազա իսկական անունը՝ Ռոստոմ Հովնանի Խաչատուրյան - Ֆրանսիայի կայսր Նապոլեոն Բոնապարտի թիկնապահը։ (ծնվ. 1780)

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:1845
Կատեգորիա:Տարեթվեր
Հունիսի 4

**Հունիսի 4**, տարվա 155-րդ (նահանջ տարիներին՝ 156-րդ) օրն է։
* Տարվա ավարտին մնում է 210 օր։

## Դեպքեր
* 1679 - Գառնիում տեղի ունեցավ ուժեղ երկրաշարժ։
* 1878 - Օսմանյան կայսրությունը Կիպրոսի կառավարումը հանձնում է Մեծ Բրիտանիային
* 1989՝ Ալի Խամենեին ընտրվում է Իրանի նոր հոգևոր առաջնորդ
## Ծնունդներ
* 1867 - Կարլ Մաներհայմ Carl Gustaf Emil Mannerheim ֆինն գեներալ
* 1906 - Իվան Կնունյանց, սովետական քիմիկոս
* 1920 - Ֆեդորա Բարբիերի Fedora Barbieri իտալացի օպերային երգչուհի
* 1941 - Անատոլի Գրիգորյան, նկարիչ
* 1952 - Բրոնիսլավ Կոմորովսկի Bronisław Maria Komorowski լեհ պատմաբան, քաղաքական գործիչ
* 1955 - Համլետ Անդրեասյան, Արցախյան պատերազմի մասնակից
* 1961 - Տիգրան Դավթյան, պետական գործիչ
* 1962 - Օնիկ Անդրյան, Արցախյան պատերազմի մասնակից
* 1966 - Չեչիլիա Բարտոլի Cecilia Bartoli իտալացի սոպրանո երգչուհի
* 1974 - Հարութ Առստամյան, Արցախյան պատերազմի մասնակից
* 1975 - Անջելինա Ջոլի Angelina Jolie ամերիկացի դերասանուհի, ռեժիսոր և թատերագիր
* 1977 - Արթուր Մինասյան, ֆուտբոլիստ
* 1986 - Էդուարդ Կակոսյան, ֆուտբոլիստ
* 1989 - Էլդար Ղասիմով Eldar Qasimov ադրբեջանցի երգիչ
* 1993 - Խուան Իտուրբե, արգենտինացի ֆուտբոլիստ

## Մահեր

* 1942 - Էուսեբիո Այալա, իրավաբան և լրագրող
* 1984 - Կոստանդին Հովհաննիսյան, հայ ճարտարապետ
* 1985 - Լևոն Բաբայան, հայ պատմաբան
* 1998 - Գալուստ Խանենց, իրանահայ գրող
* 2004 - Մարվին Ջոն Հիմեյեր, զոդող, զրահապատ բուլդոզեր ստեղծող

## Տոներ
* ՄԱԿ՝ Ագրեսիայի զոհ դարձած անմեղ երեխաների միջազգային օր
* Ղրղզստան՝ Հիշատակի օր
* ԱՄՆ՝ Ընտանիքի օր
* Տոնգա՝ Անկախության օր
* Ֆինլանդիա՝ Պաշտպանական ուժերի օր
* Էստոնիա՝ Դրոշի օր
* Հունգարիա՝ Ազգային միասնության օր

## Ծանոթագրություններ
1118

Հանդիսանում է 12-րդ դարի երկրորդ տասնամյակի՝ 1110-ականների տարեթիվ, որը հանդիսանում է 1117 և 1119 թվականների միջև ընկած տարին։

## Իրադարձություններ

## Ծնունդներ
* Նոյեմբեր 11 - Մխիթար Հերացի, բժիշկ (վ.1173)

## Մահեր

## Ծանոթագրություններ
Նոյեմբերի 11

**Նոյեմբերի 11**, տարվա 315-րդ (նահանջ տարիներին՝ 316-րդ) օրն է։
* Տարվա ավարտին մնում է 50 օր։
## Դեպքեր
* 1942 - նացիստական Գերմանիան ավարտին հասցրեց Ֆրանսիայի օկուպացումը
* 1983 - համացանցում հայտնվեց համակարգչային վիրուսի առաջին նախատիպը

## Ծնունդներ
* 1493 - Պարացելս (մ.1547) Paracelsus ֆիզիկոս, բուսաբան, ալքիմիկոս և աստղաբաշխ
* 1579 - Ֆրանս Սնայդերս (մ.1657) Frans Snyders ֆլամանդացի նկարիչ
* 1762 - Մկրտիչ Ավգերյան (մ.1854) աստվածաբան և լեզվաբան-բառարանագիր
* 1797 - Գևորգ Հյուրմյուզյան (մ.1876) թարգմանիչ, եկեղեցական և մշակութային գործիչ
* 1821 - Ֆեոդոր Դոստոևսկի (մ. 1881) Федор Михайлович Достоевский ռուս վիպասան, էսեիստ և փիլիսոփա
* 1869 - Վիկտոր Էմանուիլ III (մ.1947) Vittorio Emanuelle III, Իտալիա թագավոր (1900-1946)։
* 1866 - Անտուան Մեյե Antoine Meillet ֆրանսիացի լեզվաբան, հայագետ և սլավոնագետ
* 1897 - Գորդոն Օլպորտ (մ.1967) Gordon Allport ամերիկացի հոգեբան
* 1898 - Ռենե Կլեր (մ.1981) ֆրանսիացի ֆիլմարտադրող և գրող
* 1922 - Կուրտ Վոննեգուտ, ամերիկացի գրող (մ. 2007):
* 1923 - Միքայել Տեր-Միքայելյան (մ.1986), տեսաբան ֆիզիկոս
* 1933 - Զարեհ Սահակյանց (մ.1986), ջութակահար և դիրիժոր
* 1939 - Բեսիկ Խարանաուլի, վրացի բանաստեղծ։
* 1949 - Սերգեյ Կուրղինյան Сергей Ервандович Кургинян խորհրդային և ռուսաստանյան քաղաքագետ և վերլուծաբան
** Արցախի պատերազմի մասնակիցներ՝
*** 1953 - Գարեգին Շառոյան հրամանատար
* 1959 - Միշել Մոսեսյան ֆրանսահայ ճարտարապետ
* 1961 - Արթուր Կիրակոսյան հաղորդավար և մեկնաբան
* 1962 - Դեմի Մուր Demi Moore ամերիկացի դերասանուհի, նախկին մոդել
* 1974 - Լեոնարդո ԴիԿապրիո Leonardo DiCaprio ամերիկացի կինոդերասան

## Մահեր
* 1484 - իտալացի բանաստեղծ Լուիջի Պուլչի
* 1920 - Գևորգ Ազնավուր,հայ բուսաբան
* 1924 - Վանո Սարաջիշվիլի, վրացի երգիչ
* 1979 - ռուսական ծագումով ամերիկացի կոմպոզիտոր Դմիտրի Տյոմկին
* 1981 - Գեորգի Խուբով հայազգի խորհրդային երաժշտագետ
* 1983 - Առնո Բաբաջանյան,հայ կոմպոզիտոր և դաշնակահար, Խորհրդային Միության ժողովրդական արտիստ
* 1988՝
** հայ խորհրդային գիտնական Աբրահամ Աբրահամյան
** հայ խորհրդային իրավագետ Խոսրով Թորոսյան
* 1997 - Ալբերտ Պապիկյան, հայ նկարիչ,
* 2004 - Պաղեստինի նախագահ Յասեր Արաֆաթ
* 2015 - Լևոն Մութաֆյան հայ թատերագետ, թատերագիր,

## Տոներ
### Պետական
* Անկախության օր՝
** Անգոլա
** Լեհաստան
* Լաչփլեսիսի օր՝
** Լատվիա
* Վետերանների օր՝
** Միացյալ Նահանգներ
### Ազգային
* Հաշտեցման օր՝
** Բելգիա
** Ֆրանսիա
* Ամուրիների օր (Չինաստան)
* Կանանց օր՝ (Բելգիա)
* Կարնավալի սկիզբը (11.11-ին ժամը 11։11-ին)
** Գերմանիա
** Նիդերլանդներ
1661

Հանդիսանում է 17-րդ դարի յոթերորդ տասնամյակի՝ 1660-ականների տարեթիվ, որը հանդիսանում է 1660 և 1662 թվականների միջև ընկած տարին։

## Իրադարձություններ

## Ծնունդներ
* Մայիս 27 - Նաղաշ Հովնաթան, բանաստեղծ (վ.1722)

## Մահեր

## Ծանոթագրություններ
Ապրիլի 1

**Ապրիլի 1**, տարվա 91-րդ (նահանջ տարիներին՝ 92-րդ) օրն է։
* Տարվա ավարտին մնում է 274 օր։

## Դեպքեր
* 1396 - Լենկթեմուրը Ալանաց դռնով վերադառնում է Հարավային Կովկաս։
* 2004 - Գուգլն ակտիվացրեց Gmail էլեկտրոնային փոստի ծառայությունը։

## Ծնունդներ
* 1657 - Ավետիք Եվդոկացի, եկեղեցական գործիչ
* 1815 - Օտտո ֆոն Բիսմարկ, Գերմանիայի կանցլեր (վ. 1898)
* 1868 - Էդմոն Ռոստան, նեոռոմանտիկական ուղղության ֆրանսիացի պոետ և դրամատուրգ
* 1873 - Սերգեյ Ռախմանինով, ռուս կոմպոզիտոր (վ. 1943)
* 1878 - Արազի (Մովսես Հարությունյան), հայ գրող (վ. 1964)։
* 1887 - Լեոնարդ Բլումֆիլդ, լեզվաբանության հիմնադիրներից մեկը, ամերիկյան լեզվաբանական ընկերության նախագահ (1935-ից)
* 1920 - Տոսիրո Միֆունե, ճապոնացի դերասան, հայտնի է առավելապես Ակիրա Կուրոսավայի ֆիլմերից
* 1920 - Գևորգ Ջահուկյան, հայ ականավոր բանասեր, լեզվաբան (վ. 2005)
* 1921 - Անդրե Ստիլ, ֆրանսիացի գրող, հրապարակախոս
* 1930 - Խորեն Աբրահամյան, դերասան և ռեժիսոր (վ. 2004)
* 1932 - Ժորժ Կառվարենց, կոմպոզիտոր
* 1933 - Բարսեղ Թուղլաճյան, հայ բանասեր, բառարանագիր
* 1937 - Վալենտին Չեռնիկով, ԽՍՀՄ սուսերամարտիկ, աշխարհի չեմպիոն (1961), սուսերամարտի թիմային մրցույթների Օլիմպիական խաղերի մրցանակակիր (1960)։ ԽՍՀՄ սպորտի վարպետ (1958)
* 1945 - Հերման Գոլց, գերմանացի գիտնական, աստվածաբան
* 1946 - Օլեքսանդր Բոժկո, ուկրաինացի դիվանագետ, թարգմանիչ, հայագետ, հայ գրականության թարգմանիչ, 1996-2001, 2005-2010 թվականներին՝ Հայաստանում Ուկրաինայի արտակարգ և լիազոր դեսպան
* 1960 - Էդուարդ Գրիգորյան, հայ ժամանակակից գրող, արվեստագետ, դերասան
* 1968 - Ջուլիա Բուտրոս, լիբանանցի երգչուհի
* 1975 - Արթուր Գևորգյան, Ազգային Ժողովի պատգամավոր
* 1976 - Կլարենս Զեեդորֆ, հոլանդացի նախկին կիսապաշտպան, ֆուտբոլային մարզիչ
* 1979 - Էլիզաբեթ Գուտիերես, մեքսիկացի ծագումով, ամերիկյան դերասանուհի և մոդել
## Մահեր
* 313 - Դիոկղետիանոս, հռոմի կայսր
* 1985 - Գրիգոր Շլդյան, հայ նկարիչ (ծ. 1900)
* 2002 - Ալեքսանդր Կովալենկո, ԽՍՀՄ ֆուտբոլիստ, պաշտպան

## Տոներ
* Թռչունի օր
* Ծիծաղի օր
Մայիսի 27

**Մայիսի 27**, տարվա 147-րդ (նահանջ տարիներին՝ 148-րդ) օրն է։
* Տարվա ավարտին մնում է 218 օր։

## Դեպքեր
* 1703 - Պետրոս Մեծ ցարը հիմնադրում է Սանկտ Պետերբուրգը
* 1883 - Ռուսաստանում թագադրվում է Ալեքսանդր III ցարը
* 1918 - Ադրբեջանի անկախության հռչակումը
* 1960 - Թուրքիայում տեղի է ունենում ռազմական հեղաշրջում
* 1990 - Երևանի «Սասունցի Դավիթ» երկաթուղային կայարանում առավոտյան ժամը 8:30-ին խորհրդային զինվորների և ազատամարտիկների բախումից զոհվեցին ազատամարտիկներ՝ Արսեն Հարությունյանը, Գարեգին Կարապետյանը, Սամսոն Հարությունյանը, Վազգեն Վարդանյանը, Խաչիկ Մալխասյանը և Էդիկ Պետրոսյանը, որից հետո խորհրդային բանակն իր անօրեն գործողությունները շարունակեց Էրեբունի խճուղում։
* 1994՝ քսանհինգ տարվա վտարումից հետո Ռուսաստան է վերադառնում Ալեքսանդր Սոլժենիցինը
## Ծնունդներ
* 1332 - Իբն Խալդուն, թունիսցի պատմաբան
* 1661 - Նաղաշ Հովնաթան, բանաստեղծ
* 1799 - Ֆրոմենտալ Հալևի ֆրանսիացի երգահան
* 1837 - Իլլարիոն Վորոնցով-Դաշկով Илларион Воронцов-Дашков ռուս կոմս
* 1877 - Այսեդորա Դունկան Isadora Duncan ամերիկացի պարուհի
* 1882 - Կամո, հայ բոլշևիկ հեղափոխական գործիչ, ՌՍԴԲԿ անդամ։
* 1887 - Կազիմիր Ֆայանս Kazimierz Fajans լեհական ծագումով ամերիկացի ֆիզիկոս և քիմիկոս
* 1894 - Դեշիլ Հեմմեթ Dashiel Hammett ամերիկացի գրող
* 1897 - Ջոն Կոկրոֆտ John Douglas Cockroft բրիտանացի ֆիզիկոս
* 1898 - Ռուզաննա Վարդանյան, դերասանուհի
* 1911 - Վինսենտ Փրայզ Vincent Price ամերիկացի դերասան
* 1912 - Ջոն Չիվեր John William Cheever ամերիկացի վիպասան և կարճ պատմվածքներ գրող
* 1922 - Քրիստոֆեր Լի Christopher Lee անգլիացի գրող և երգիչ
* 1927 - Ֆրունզե Դովլաթյան, կինոռեժիսոր, սցենարիստ և դերասան
* 1932 - Լիա Սաֆարյան, ճարտարապետ
* 1937 - Անդրեյ Բիտով,ռուս գրող
* 1938 - Իգոր Զայցև, խորհրդային և ռուսաստանցի շախմատիստ
* 1956 - Ջուզեպե Տորնատորե Giuseppe Tornatore իտալացի ռեժիսոր և թատերագիր
* 1971 - Պոլ Բեթանի Paul Bettany անգլիացի դերասան
* 1974 - Մուրադ Ալեքսանյան, Արցախյան պատերազմի մասնակից
* 1987 - Ժերվինյո Gervinho իվուարցի ֆուտբոլիստ
* 1990 - Նադին Բեյլեր Nadine Beiler ավստրիացի երգչուհի

## Մահեր
* 1525 - Թոմաս Մյունցեր, գերմանացի հեղափոխական
* 1564 - Ժան Կալվին Jean Calvin ֆրանսիացի աստվածաբան
* 1730 - Լեոնարդո Վինչի Leonardo Vinci իտալացի կոմպոզիտոր
* 1840 - Նիկոլո Պագանինի Niccolo Paganini իտալացի վիրտուոզ ջութակահար
* 1891 - Հակոբ Պարոնյան, գրող, երգիծաբան
* 1896 - Ալեքսանդր Ստոլետով Александр Столетов ռուս ֆիզիկոս
* 1907 - Գևորգ Չաուշ (Ղազարյան), ազգային-ազատագրական պայքարի հերոս
* 1910 - Ռոբերտ Կոխ Robert Koch գերմանացի մանրէաբան
* 1937 - Ատրպետ, հայ գրող և հասարակական գործիչ
* 1964 - Ջավահարլալ Ներու, հնդիկ քաղաքական գործիչ
* 1970 - Օլգա Գուլազյան, դերասանուհի
* 1989 - Արսենի Տարկովսկի Арсений Тарковский ռուս բանաստեղծ և թարգմանիչ
* 1998 - Ղազարոս Սարյան, կոմպոզիտոր

## Տոներ
* Ղրղզստան՝ Ղրղզստանի գրադարանների օր
* Ռուսաստան - Սանկտ Պետերբուրգի ծննդյան օր
* Նիգերիա՝ Երեխաների օր

## Ծանոթագրություններ
1666

Հանդիսանում է 17-րդ դարի յոթերորդ տասնամյակի՝ 1660-ականների տարեթիվ, որը հանդիսանում է 1665 և 1667 թվականների միջև ընկած տարին։

## Իրադարձություններ
* Մարտ 11 - Սկսեց առաջին հայերեն Աստվածաշնչի տպագրությունը

## Ծնունդներ

## Մահեր

## Ծանոթագրություններ
1672

Հանդիսանում է 17-րդ դարի ութերորդ տասնամյակի՝ 1670-ականների տարեթիվ, որը հանդիսանում է 1671 և 1673 թվականների միջև ընկած տարին։

## Իրադարձություններ

## Ծնունդներ
* Օգոստոս 4 - Պետրոս Մեծ, ցար (վ.1725)

## Մահեր

## Ծանոթագրություններ
Օգոստոսի 4

**Օգոստոսի 4**, տարվա 216-րդ (նահանջ տարիներին՝ 217-րդ) օրն է։
* Տարվա ավարտին մնում է 149 օր։

## Դեպքեր
* 1783 - Գեորգիևյան դաշնագրի կնքումը Ռուսաստանի և Վրաստանի միջև
* 1914 - Անգլիան պատերազմ հայտարարեց Գերմանիային։
* 1974 - Իտալիայում գնացքի մեջ տեղի ունեցած ռումբի պայթյունից զոհվում է տասներկու մարդ
* 1984 - Վերին Վոլտայի Հանրապետությունն իր անունը դարձնում է Բուրկինա Ֆասո
* 1990 - Լևոն Տեր-Պետրոսյանը ընտրվում է ՀԽՍՀ Գերագույն խորհրդի նախագահ
## Ծնունդներ
* 1792 - Պերսի Բիշի Շելլի, անգլիացի բանաստեղծ
* 1839 - Ուոլթեր Փեյթեր, անգլիացի էսսեիստ
* 1854 - Մարիա Զանկովեցկայա, ուկրաինացի սովետական դերասանուհի
* 1859 - Կնուտ Համսուն, նորվեգացի գրող, բանաստեղծ և թատերագիր
* 1901 - Լուի Արմսթրոնգ, ամերիկացի ջազային երաժիշտ և երգիչ
* 1904 - Էդմոնտ Յաղճյան, նկարիչ
* 1911 - Միխայիլ Բոտվիննիկ, խորհրդային շախմատիստ
* 1926 - Հեղինե Հովհաննիսյան, դերասանուհի
* 1933 - Սուրեն Այվազյան, երկրաբան և հասարակական գործիչ
* 1957 - Արտո Թունջբոյաջյան, թուրքահայ ռոք, ջազ երաժիշտ
* 1960 - Խոսե Լուիս Ռոդրիգես Սապատերո, Իսպանիայի վարչապետ
* 1961 - Բարաք Օբամա, Միացյալ Նահանգների 44-րդ նախագահ
* 1977 - Ֆրենկի Կազարյան, ամերիկացի պրոֆեսիոնալ ըմբիշ
* 1982 - Լուկա Անտոնինի, իտալացի ֆուտբոլիստ, պաշտպան
* 1985 - Անտոնիո Վալենսիա, էկվադորցի ֆուտբոլիստ
* 1987 - Չան Կըն Սոկ, հարավկորեացի երգիչ և դերասան
* 1989 - Ջեսիկա Մաուբոյ, երգչուհի, երգահան և դերասանուհի

### [[Արցախի պատերազմ]]ի մասնակիցներ
* 1954 - Վլադիկ Ոսկանյան
* 1958 - Բարխուդար Գալստյան
* 1960 - Արկադի Աղաջանյան

## Մահեր
* 1875 - Հանս Քրիստիան Անդերսեն, դանիացի հեքիաթագիր
* 1918 - Սեբաստացի Մուրադ, հայ հայտնի հայդուկապետ (ծ. 1874)
* 1922 - Էնվեր փաշա, թուրք պետական և ռազմական գործիչ
* 1950 - Անայիս, արևմտահայ արձակագիր 
* 1981 - Երջանիկ Առաքելյան, խորհրդահայ բանաստեղծ

## Տոներ
1676

Հանդիսանում է 17-րդ դարի ութերորդ տասնամյակի՝ 1670-ականների տարեթիվ, որը հանդիսանում է 1675 և 1677 թվականների միջև ընկած տարին։

## Իրադարձություններ

## Ծնունդներ
* Փետրվար 7 - Մխիթար Սեբաստացի, մշակութային և եկեղեցական գործիչ, Մխիթարյան Միաբանության հիմնադիր (վ. 1749)

## Մահեր
* Հունվարի 14 - Ֆրանչեսկո Կավալլի, իտալացի երգահան, երգեհոնահար

## Ծանոթագրություններ
1679

Հանդիսանում է 17-րդ դարի ութերորդ տասնամյակի՝ 1670-ականների տարեթիվ, որը հանդիսանում է 1678 և 1680 թվականների միջև ընկած տարին։

## Իրադարձություններ
* Հունիս 4 - Գառնիում և Երևանում տեղի ունեցավ ուժեղ երկրաշարժ

## Ծնունդներ

## Մահեր

## Ծանոթագրություններ
1701

**1701 թվական**, ոչ նահանջ տարի, ըստ Գրիգորյան օրացույցի սկսում է ուրբաթ։ Սա մեր թվարկության 1701 թվականն է, 1-ին տարին XVIII դարի։

## Իրադարձություններ

* Սեպտեմբեր 8՝ Մխիթարյան Միաբանությունի հիմնադրումը Կ. Պոլսում
* Ապրիլի 21՝ Ճապոնիայում 47 րյոնինների խումբն սկսում է վրիժառությունն իրենց նախկին տիրոջ ինքնասպանության ծեսի համար։

## Ծնունդներ
* Նոյեմբերի 27՝ Անդերս Ցելսիուս, շվեդ աստղագետ, (մ. 1744)
## Մահեր
* Մայիսի 23՝ Ուիլյամ Քիդ Captain William Kidd, շոտլանդացի ծովահեն (ծն. 1645)
* Սեպտեմբերի 16 Ջեյմս II Անգլիայի և Շոտլանդիայի թագավոր (ծն. 1633)
մինի|ձախից|120px|Ուիլյամ Քիդի կախաղան հանելը։ Մայիսի 23

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:1701
Կատեգորիա:Տարեթվեր
Սեպտեմբերի 8

**Սեպտեմբերի 8**, տարվա 251-րդ (նահանջ տարիներին՝ 252-րդ) օրն է։
* Տարվա ավարտին մնում է 114 օր։

## Դեպքեր
* 1380 - Կուլիկովյան ճակատամարտ (1380)
* 1504 - Միքելանջելոն ավարտում է Դավթի արձանը
* 1701 - Մխիթար Սեբաստացին Կ.Պոլսում հիմնում է Մխիթարյան Միաբանությունը
* 1860 - Միչիգան լճում Lady Elgin շոգենավի խորտակվելու հետևանքով զոհվում է շուրջ 300 մարդ
* 1888՝ անցկացվում է Անգլիայի ֆուտբոլի լիգայի առաջին խաղը
* Երկրորդ համաշխարհային պատերազմ՝
** 1941՝ գերմանական զորքերն սկսում են Լենինգրադի պաշարումը
* 1978՝ շահի դեմ ապստամբող ցուցարարներին ցրելու համար զորքը կրակ է բացում, սպանելով նրանցից 122-ին
## Ծնունդներ
* 1812 - Նատալյա Գոնչարովա, ռուս գրող Ալեքսանդր Պուշկինի կինը (մ.1863 թ.)
* 1830 - Ֆրեդերիկ Միստրալ, ֆրանսիացի գրող
* 1841 - Անտոնին Դվորժակ, չեխ կոմպոզիտոր
* 1846 - Փոլ Չաթեր, հայկական ծագումով բրիտանացի մեծահարուստ գործարար
* 1848 - Վիկտոր Մեյեր, գերմանացի քիմիկոս
* 1867 - Ալեքսանդր Պարվուս, մարքսիզմի տեսաբան և հեղափոխական
* 1877 - Առանձար, հայ երգիծաբան-նովելիստ։
* 1889 - Ալեքսանդր Ալեքսանդրյան, կոմպոզիտոր, երաժիշտ։
* 1898 - Նատալյա Ուժվի, ուկրաինացի դերասանուհի
* 1906 - Անդրեյ Կիրիլենկո, խորհրդային պետական գործիչ
* 1922 - Օհան Դուրյան, հայ դիրիժոր
* 1923 - Ռասուլ Համզաթով, խորհրդային պոետ և հասարակական գործիչ
* 1925 - Պիտեր Սելլերս, բրիտանացի դերասան, կատակերգու
* 1956 - Սամվել Մանգասարյան, ազատամարտիկ  (զոհվել է 1992 թ. Մաղավուզում)
* 1963 - Ռոբ դե Վիտ Rob de Vit հոլանդացի  ֆուտբոլիստ
* 1979 - Պետեր Լեկո, հունգարացի շախմատիստ, գրոսմայստեր (1994)
* 1979 - Փինկ ամերիկացի երգիչ-երգահան, դերասանուհի և մոդել
* 1987 - Վիզ Խալիֆա Wiz Khalifa ամերիկացի րեփեր, երգիչ-երգահան
* 1989 - Ավիչի Aviccii շվեդ դիջեյ

## Մահեր
* 117՝ Մարկոս Ուլփիոս Ներվա Տրայանոս, Հռոմի կայսր (* 53 թ.)
* 1894՝ գերմանացի ֆիզիկոս, ֆիզիոլոգ և հոգեբան Հերման Հելմհոլց
* 1933 - Իրաքի և Սիրիայի թագավոր (1921 թվականից մինչև մահանալը) Ֆեյսալ I
* 1949՝ գերմանացի կոմպոզիտոր և դիրիժոր Ռիխարդ Շտրաուս
* 1973՝ ճարտարապետ Ռաֆայել Իսրայելյան (* 1908 թ.)
* 1978 - Մակար Ալավերդյան,հայ վաստակավոր գինեգործ
* 2003՝ գերմանացի ռեժիսոր, լուսանկարիչ և դերասանուհի Լենի Ռիֆենշթայլ
* 2013՝ պատմաբան Գարեգին Հարությունյան
* 2017 - Սերգեյ Մատինյան,հայ ֆիզիկոս 
* 2022  Մեծ Բրիտանիայի թագուհի ԵղիսաբեթII

## Տոներ
* Գրագիտության համաշխարհային օր
* Անկախության օր՝
** Մակեդոնիա (Հարավսլավիայից, 1991 թ.)
* Անկախության օր՝
** Հաղթանակի օր՝
* Մալթա
* Պակիստան (Հնդկաստանի դեմ 1965 թ. ծովում տարած հաղթանակի կապակցությամբ)
Մարտի 11

**Մարտի 11**, տարվա 70-րդ (նահանջ տարիներին՝ 71-րդ) օրն է։
* Տարվա ավարտին մնում է 295 օր։

## Դեպքեր
* 1666՝ Ամստերդամում սկսվեց առաջին հայերեն Աստվածաշնչի տպագրությունը
* 1851՝ Ջուզեպպե Վերդիի «Ռիգոլետտո» օպերայի առաջին ցուցադրությունը՝
**1851՝ Վենետիկ
** 1867՝ Փարիզ
* 1864՝ Շեֆիլդում ուժեղ ջրհեղեղի զոհ է դառնում 238 մարդ
* 1888՝ ԱՄՆ-ի արևելյան ծովեզրին ձնաբքից մահանում է 400 մարդ
* 1978՝ Երևանում կայացավ «Զինվորն ու փիղը» ֆիլմի առաջին ցուցադրությունը
* 1983՝ Պակիստանն իրականացնում է միջուկային զենքի հաջող փորձարկում
* Չիլի
**1990՝ Պատրիսիո Էլվինը դառնում է Չիլիում ժողովրդավարորեն ընտրված առաջին նախագահը
** 2010՝ Չիլիում Սեբաստիան Պինյերայի երդմնակալության ժամանակ տեղի է ունենում ուժեղ երկրաշարժ

## Ծնունդներ
* 1811՝ Ուրբեն Լե Վերյե Urbain Le Verrier ֆրանս. մաթեմատիկոս և աստղագետ (մ. 1877)։
* 1887՝ Ռաուլ Ուոլշ Raoul Walsh ամեր. դերասան և ռեժիսոր (մ. 1980)։
* 1920՝ Նիկոլաս Բլոմբերգեն Nicolaas Bloembergen հոլ.-ամեր. ֆիզիկոս
* 1921՝ Աստոր Պիացոլա արգենտ. կոմպոզիտոր (մ. 1992)
* 1930՝ Ռուզան Քյուրքչյան, հայ քանդակագործ
* 1952՝ Դուգլաս Ադամս Douglas Adams անգլ.-ամեր. գրող և դրամատուրգ (մ. 2001)
* 1955՝ Նինա Հագեն Nina Hagen գերմ. երգիչ, երգահան և դերասանուհի
* 1957՝ Վիկտոր Ռանխել, մեքսիկացի ֆուտբոլիստ և գլխավոր մարզիչ
* 1962՝ Մեթյու Միդ Matt Mead ամեր. քաղ. գործիչ Վայոմինգի 32-րդ նահանգապետը
* 1977՝ Բեքի Հեյմոն, ամերիկացի նախկին բասկետբոլիստուհի
* 1978՝ Դիդիե Դրոգբա Didier Drogba իվուարցի ֆուտբոլիստ
* 1988՝ Ֆաբիո Կոենտրաո պորտ. ֆուտբոլիստ
* 1989՝ Անտոն Ելչին Антон Ельчин Anton Yelchin ռուս-ամեր. դերասան (մ. 2016)
* 1993՝ Էնթոնի Դեյվիս Anthony Davis ամեր. բասկետբոլիստ

## Մահեր
* 1883՝ Ալեքսանդր Գորչակով, ռուս դիվանագետ և պետական գործիչ
* 1914՝ Պյոտր Սեմյոնով-Տյան-Շանսկի, ռուս աշխարհագրագետ, վիճակագիր, հասարակական գործիչ
* 1936՝ Դեյվիդ Բիթի, բրիտանացի ծովակալ
* 1952՝ Վարդիթեր Ֆելեկյան, հայ դերասանուհի
* 1955՝ Ալեքսանդր Ֆլեմինգ Alexander Fleming շոթլ. կենսաբան, բուսաբան, դեղագործ (ծն. 1881)
* 1965՝ Գևորգ Աբով, հայ բանաստեղծ, արձակագիր, թարգմանիչ, գրականագետ (ծ. 1897)
* 1990՝ Օրոնցո Պուլյեզե, Իտալացի նախկին ֆուտբոլիստ և մարզիչ, ով հանդես է եկել իտալական մի շարք ակումբներում
* 2006՝ Սլոբոդան Միլոշևիչ, Հարավսլավիայի նախագահ (ծն. 1941)
* 2008՝ Աննա Կալանդաձե, վրացի բանաստեղծուհի, թարգմանիչ (ծն. 1924)

## Տոներ

Երկրաչափության միջազգային օրը
Մայիսի 20

**Մայիսի 20**, տարվա 140-րդ (նահանջ տարիներին՝ 141-րդ) օրն է։
* Տարվա ավարտին մնում է 225 օր։

## Դեպքեր
* 526՝ Անտիոքում երկրաշարժից մահանում է 250 000 մարդ
* 1570՝ քարտեզագիր Աբրահամ Օրտելիուսը հրապարակում է առաջին Theatrum Orbis Terrarum Ատլասը
* 1940 - Հոլոքոստ. բանտարկյալների առաջին խումբը հասնում է Աուշվիցի նորաբաց կենտրոնացման ճամբար
* 1990 - ՀԽՍՀ-ում առաջին անգամ անցկացվում են ՀԽՍՀ Գերագույն խորհրդի բազմակուսակցական ընտրություններ, որտեղ կոմկուսը պարտվում է։ 
* 2002 - Պորտուգալիան ճանաչում է Արևելյան Թիմորի անկախությունը
*2019 - Վլադիմիր Զելենսկին պաշտոնապես դառնում է Ուկրաինայի նախագահ

## Ծնունդներ

* 1799 - Օնորե դը Բալզակ Honoré de Balzac ֆրանսիացի գրող և թատերագիր
* 1804 - Միխայիլ Գլինկա Михаил Глинка ռուս երգահան
* 1842 - Ալեքսանդր Վոեյկով,ռուս աշխարհագետ և կլիմայագետ
* 1851 - Պետրոս Դուրյան, արևմտահայ բանաստեղծ
* 1872 - Պյոտր Կոգան գրականագետ
* 1883 - Ֆեյսալ I, 1921-33 թ. Իրաքի թագավոր
* 1901 - Մաքս Էյվե Max Euwe հոլանդացի շախմատիստ, մաթեմատիկոս
* 1906 - Նատալյա Մելիքյան,հայ գիտնական
* 1908 - Ջեյմս Ստյուարտ, ամերիկացի դերասան (մ. 1997)
* 1914 - Ալիո Ադամիա ალიო ადამია վրացի գրող
* 1920 - Նվարդ Աբալյան, դերասանուհի (վ. 1994)
* 1931 - Սարգիս Յուխանյան, քանդակագործ
* 1935 - Խոսե Մուխիկա 2010 թ. Ուրուգվայի 40-րդ նախագահը
* 1944 - Ջո Քոքեր Joe Cocker անգլիացի երգիչ-երգահան
* 1946 - Շերլին Սարգիսյան (Շեր), Cher (Cherilyn Sarkisian) ամերիկացի դերասանուհի
* 1950 - Զինաիդա Սիմոնյան ռուսական ծագումով հայաստանցի հրաձգուհի
* 1981 - Իկեր Կասիլյաս Iker Casillas իսպանացի ֆուտբոլիստ
* 1982 - Պետր Չեխ Petr Čech չեխ ֆուտբոլիստ

## Մահեր
* 1506 - Քրիստափոր Կոլումբոս Cristoforo Colombo իսպանացի ծովագնաց
* 1896 - Կլարա Շուման Clara Schumann գերմանացի դաշնակահարուհի և կոմպոզիտոր
* 1919 - Ազնիվ Հրաչյա, դերասանուհի
* 1945 - Ալեքսանդր Ֆերսման Александр Ферсман ռուս հանքագետ
* 1954 - Ստեփան Թարյան նկարիչ, քանդակագործ
* 1981 - Սուրեն Այվազյան, հայ արձակագիր
* 1991 - Քաջիկ Սարգսյան, ԱՊ մասնակից
* 2008 - Յուրգեն Էյլերս, գերմանացի ֆիզիկոս
* 2009 - Օլեգ Յանկովսկի Олег Янковский ռուս դերասան

## Տոներ
* Անկախության օր՝
* Արևելյան Թիմոր (Ինդոնեզիայից՝ 2002 թ.)
* Կուբա (Միացյալ Նահանգներից՝ 1902 թ.)
* Սաուդյան Արաբիա (Միացյալ Թագավորությունից՝ 1927 թ.)
1796

## Իրադարձություններ

* Ռուսական զորքի արշավանքը Հարավային Կովկաս։

## Ծնունդներ

* Վազեհ, ադրբեջանցի բանաստեղծ, լուսավորիչ, մանկավարժ
* Սեպտեմբեր 25 - Հարություն Ալամդարյան (վ.1834)

## Մահեր

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:1796
Կատեգորիա:Տարեթվեր
Սեպտեմբերի 25

**Սեպտեմբերի 25**, տարվա 268-րդ (նահանջ տարիներին՝ 269-րդ ) օրն է։
* Տարվա ավարտին մնում է 97 օր։

## Դեպքեր
* 275 - Սենատը կայսր է հռչակում Մարկոս Տակիտոսին
* 1972 - Նորվեգիայում անցկացված հանրաքվեում ընտրողները մերժում են Եւրամիությանն անդամակցելուն;
## Ծնունդներ
* 1644 - Օլե Ռյոմեր Ole Christensen Rømer դանիացի աստղագետ (մ. 1710)
* 1683 - Ժան Ֆիլիպ Ռամո Jean-Philippe Rameau ֆրանս. կոմպոզիտոր (մ. 1764)
* 1845 - Արչիբալդ Հենրի Սեյս,անգլիացի արևելագետ։ Խեթագիտության հիմնադիրներից
* 1897 - Ուիլյամ Ֆոլքներ William Faulkner ամեր. գրող, Նոբելյան մրցանակակիր (մ. 1962)
* 1906 - Դմիտրի Շոստակովիչ Дмитрий Шостакович ռուս կոմպոզիտոր (մ. 1975)
* 1908 - Ալեքսանդր Մանուչարյան, հայազգի խորհրդային անասնաբույծ-սելեկցիոներ։
* 1932 - Գլեն Գուլդ Glenn Gould կանադացի երաժիշտ (մ. 1982)
* 1939 - Արթուր Չիլինգարով, հայազգի մեծանուն բևեռախույզ, գիտնական, հասարակական-քաղաքական գործիչ
* 1944՝
** Բաբկեն Արարքցյան, հայ քաղաքական, պետական գործիչ
** Մայքլ Դուգլաս Michael Douglas ամեր. դերասան և արտադրող
* 1949 - Պեդրո Ալմոդովար Pedro Almodóvar Caballero իսպ. ռեժիսոր, դրամատուրգ
* 1957 - Մայքլ Մեդսեն Michael Madsen ամեր. դերասան
* 1968 - Ուիլ Սմիթ Will Smith ամեր. դերասան
* 1969 - Քեթրին Զետա-Ջոնս Catherine Zeta-Jones ամեր. դերասանուհի, երգչուհի
* 1976 - Չանսի Բիլապս, ամերիկացի պրոֆեսիոնալ բասկետբոլիստ
* 1978 - Իրակլի Կաբախիձե, վրացի պետական և քաղաքական գործիչ
* 1991 - Ալեսանդրո Կրեշենցի Alessandro Crescenzi իտալ. ֆուտբոլիստ
* 1994 - Իննա Խոջամիրյան, հայ դերասանուհի 

## Մահեր
* 275 - Ավրելիանոս,Հռոմի կայսր 270-ից առ 275 թթ.
* 1944 - Մանուկ Աբեղյան, հայ բանասեր, գրականագետ, բառարանագիր (ծն. 1865)։
* 1968 - Քորնելլ Վուլրիչ Cornell Woolrich ամեր. գրող (ծն. 1903)
* 1970 - Էրիխ Մարիա Ռեմարկ Erich Maria Remarque գերմ. շվեյց. գրող (ծն. 1898)
* 1980՝
** Լյուիս Մայլսթոուն ռուս-ամեր. ռեժիսոր, դրամատուրգ (ծն. 1895)
** Մարիա Ունդեր Marie Under էստ. գրող, բանաստեղծ (ծն. 1883)
* 1990 - Իվան Մոզգով,խորհրդային անասնաբույժ-դեղաբան
* 1993 - Մանիլո Սկոպինյո,իտալացի ֆուտբոլիստ, պաշտպան և գլխավոր մարզիչ

## Տոներ
Մոզամբիկ՝ Հեղափոխության օր

## Արտաքին հղումներ

* BBC: Այս օրը 
* Այս օրը Կանադայում
Քաբուլ

thumb|right|205px|Տեսարան դեպի քաղաք
**Քաբուլը** (), Աֆղանստանի մայրաքաղաքը, երկրի քաղաքական, տնտեսական, մշակութային և Քաբուլ նահանգի վարչական կենտրոնն է։ Գտնվում է Քաբուլ գետի հովտում, 1820 մ բարձրության վրա։ Կլիման մերձարևադարձային ցամաքային է, հունվարի միջին ջերմաստիճանը 1&nbsp;°C է, հուլիսինը՝ 26&nbsp;°C։ Տարեկան տեղումները 317 մմ են։ Բնակչությունը՝ ։

## Պատմություն
Առաջին հիշատակությունը (Քաբուր, Քարուր) հանդիպում է Կլավդիոս Պտղոմեոսի (II դ․) մոտ։ Գտնվել է Քուշանական թագավորության, այնուհետև հեփթաղների ցեղային միավորման կազմում։ Այդ միավորման տրոհումից (6-րդ դար) հետո Քաբուլը կառավարել են տեղական կառավարիչները՝ Քաբուլշահերը։ Արաբական նվաճումների ժամանակաշրջանում Քաբուլը անվանապես ենթարկվել է Մուավիա I (661 - 680) խալիֆային։ IX դ․ Քաբուլը նվաճել են Սաֆարյանները, այնուհետև՝ Սամանյանները, Ղազնևիները, Թեմուրյանները։

13-րդ դարում ավերել է Չինգիզ խանը։ Բարուրի օրոք (որը Քաբուլը նվաճել էր 1504 թվականին) Քաբուլը դարձել է Մեծ Մոնղոլների պետության մայրաքաղաք։ 1738 թվականին նվաճել է Քաբուլը Նադիր շահը։ 1747 թվականից Դուռանիների պետության կազմում էր, 1773 թվականից՝ մայրաքաղաքը։ Այդ պետության անկումից (1818) հետո Քաբուլը դարձել է կենտրոն, որի շուրջ հետագայում ձևավորվել է աֆղանական պետությունը։

1839 թվականին, անգլո-աֆղանական առաջին պատերազմի (1838-42) ժամանակ, Քաբուլը զավթել են անգլիական զորքերը։ 1841 թվականին բռնկվել է հակաանգլիական զանգվածային ապստամբություն․ անգլիական զորքերը հարկադրված էին 1842 թվականին հեռանալ քաղաքից։ 1878-80 թվականների անգլո-աֆղանական երկրորդ պատերազմի ժամանակ զավթել են անգլիական զորքերը։ Պատերազմից հետո ամիրա Աբդուռահմանը Քաբուլը դարձրել է աֆղանական պետության մայրաքաղաքը։

1919 թվականի փետրվարին ամիրա Ամանուլլա խանը Քաբուլում հռչակեց Աֆղանստանի անկախությունը։ 1973 թվականի հուլիսից Աֆղանստանի Հանրապետության, 1978 թվականի ապրիլից Աֆղանստանի Դեմոկրատական Հանրապետության մայրաքաղաքն է։ Քաբուլում են գտնվում երկրի գլխավոր բանկերը, առևտրաարտադրական, բաժնետիրական ընկերությունների վարչությունները։ Ունի համալսարան, պոլիտեխնիկական ինստիտուտ, Աֆղանստանի պատմաբանասիրական ակադեմիա, Ազգային գիտությունների ակադեմիա, Պատմաազգագրական թանգարան, հանրային գրադարան, 4 դրամատիկական թատրոն։

1965 թվականին (ճարտարապետ՝ Սերաջ) քաղաքի հին մասը նշանակալի չափով վերակառուցվել է։

## Պատկերասրահ

1843 Cabul a fulloodeh stall by Haghe.jpeg|Քաբուլի կենցաղը 19-րդ դարի կեսերին
Kabul during civial war of fundamentalists 1993-2.jpg|Քաբուլը 1993 թ․-ին
Microrayon, Petržalka of Kabul.jpg|200px]]
Вадим Чуприна-Кабул VADIM CHUPRINA © Kabul 1982.jpg|Քաբուլը 1982 թ․-ին


## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:1200 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր
Կատեգորիա:Մետաքսի ճանապարհի բնակավայրեր
1946

## Իրադարձություններ

* Մայիսի 1-ին Եկատերինբուրգում բացվել է Դմիտրի Նարկիսովիչ Մամին-Սիբիրյակին նվիրված թանգարան
* Սեպտեմբերի 27-ից հոկտեմբերի 1-ը տեղի է ունեցել ՀԳՄ 2-րդ համագումարը։

## Ծնունդներ

* Մարտի 8 - Մարտին Զաքարյան (ճարտարապետ), ճարտարապետ
* Մարտի 21 - Թիմոթի Դալթոն, թատրոնի և կինոյի բրիտանացի դերասան
* Հունիսի 18 - Ֆաբիո Կապելլո, իտալացի ֆուտբոլիստ, կիսապաշտպան և գլխավոր մարզիչ
* Դեկտեմբերի 5 - Խոսե Կարերաս, իսպանացի օպերային երգիչ (տենոր), որը հայտնի է Ջուզեպպե Վերդիի և Ջակոմո Պուչինիի ստեղծագործությունների իր մեկնաբանություններով։
* Խաչիկ Ասմարյան, մարզիկ-մանկավարժ, ՀՀ սպորտի վաստակավոր գործիչ
* Օգոստոսի 1 - Արաքս Մանսուրյան, հայ օպերային երգչուհի, սոպրանո
* Հոկտեմբերի 15 - Սարո Կալենց, հայ նկարիչ
* Նոյեմբերի 8 - Գուս Հիդինգ, հոլանդացի նախլին ֆուտբոլիստ և մարզիչ
* Ալեքսանդր Մելիքյան, ինժեներ-տեխնոլոգ, մաթեմատիկոս, մանկավարժ
* Փետրվարի 13 - Վազգեն Մանուկյան, հայ քաղաքական գործիչ, մաթեմատիկոս, ֆիզիկամաթեմատիկական գիտությունների թեկնածու, դոցենտ, ՀՀՇ վարչության առաջին նախագահ, ԱԺՄ կուսակցության հիմնադիրը և նախագահը, Ռազմավարական հետազոտությունների կենտրոնի ղեկավար
* Փետրվարի 19 - Ալեն Մանուկյան, ֆրանսահայ դիզայներ, անշարժ գույքի ոլորտում զբաղվող ֆրանսիական FINANCIERE SAXE ընկերության նախագահ
* Ապրիլի 1 - Օլեքսանդր Բոժկո, ուկրաինացի դիվանագետ, թարգմանիչ, հայագետ, հայ գրականության թարգմանիչ, 1996-2001, 2005-2010 թվականներին՝ Հայաստանում Ուկրաինայի արտակարգ և լիազոր դեսպան
* Ապրիլի 12 - Ռուդիկ Պետրոսյան, հայ օդաչու-հրամանատար, Արցախյան ազատամարտի մասնակից։ 
* Մայիսի 17 - Գալինա Ստարավոյտովա, ռուս քաղաքական և պետական գործիչ, միջազգային հարաբերությունների մասնագետ, իրավապաշտպան, պատմական գիտությունների թեկնածու
* Մայիսի 17 - Գալինա Ստարովոյտովա, ռուս քաղաքական և պետական գործիչ, միջազգային հարաբերությունների մասնագետ, իրավապաշտպան, պատմական գիտությունների թեկնածու
* Մայիս 20 - Շեր, Շերիլին Սարգիսյան, երգչուհի, դերասանուհի, կինոռեժիսոր
* Հունիս 8 - Ռաֆայել Նահապետյան հայ ժամանակակից գրող, արձակագիր
* Հուլիս 6 - Ջորջ Վոկեր Բուշ, ԱՄՆ-ի 43-րդ նախագահ
* Օգոստոս 19 - Բիլ Քլինթոն, ԱՄՆ-ի 42-րդ նախագահ
* Սեպտեմբեր 5 - Ֆրեդի Մերկուրի, բրիտանացի երգիչ, «Քուին» ռոք խմբի վոկալիստը
* Նոյեմբեր 13 - Վանո Սիրադեղյան, հայ ժամանակակից արձակագիր, հրապարակախոս, հասարակական և քաղաքական գործիչ

## Մահեր
* Օգոստոսի 3 - Վիկտոր Դենի, ռուս խորհրդային գրաֆիկ
* Նոյեմբերի 26 - Հենրի Մորգենթաու, ամերիկյան դիվանագետ, ԱՄՆ դեսպանը Օսմանյան կայսրությունյում (1913 - 1916 թթ.)
* Ալբեր Սեշե, շվեյցարացի լեզվաբան
* Լուիջի Սքուարցինա, իտալացի ռեժիսոր և դրամատուրգ
* Հոկտեմբերի 24 - Դմիտրի Մոոր, խորհրդային նկարիչ

Կատեգորիա:1946
Կատեգորիա:Տարեթվեր
Մանամա

**Մանամա** (արաբ.՝ المنامة Ալ-Մանամահ), Բահրեյնի մայրաքաղաքը և գլխավոր տնտեսական կենտրոնը։ Բնակչությունը՝ ։ Գտնվում է Պարսից ծոցի Բահրեյն կղզու հյուսիսային ափին, Մանամայի մունիցիպալիտետում։

## Պատմություն
Քաղաքի մասին առաջին հիշատակությունը հանդիպում է իսլամական քրոնիկներում 1345 թվականին։ 1521 թվականին քաղաքը գրավվել է պորտուգալացիների, իսկ 1602 թվականին՝ պարսիկների կողմից։ 1783 թվականին սկսվել է Ալ-Խալիֆայի դինաստիայի ղեկավարումը։

Մանաման 1958 թվականին հայտարարվել է ազատ նավահանգիստ, իսկ 1971 թվականին դարձել է անկախ Բահրեյնի մայրաքաղաքը։

## Տնտեսություն
Մանամայի, ինչպես և ամբողջ Բահրեյնի տնտեսության հիմք են հանդիսանում ֆինանսական շուկան, առափնյա նավագնացության դոու նավերի շինարարությունը, ձկնորսությունը և մարգարտի արտադրությունը։ Քաղաքի կենտրոնական հրապարակն է համարվում Մարգարտյա հրապարակը։ 
Բահրեյնի մայրաքաղաքում են գտնվում մեծ քանակությամբ երկնաքերեր, որոնցից առանձնանում է Բահրեյնի Համաշխարհային Առևտրի Կենտրոնը։ Քաղաքը Մուհարաք կղզում գտնվող Բահրեյնի միջազգային օդանավակայանի հետ կապված է դամբի վրայով անցնող մայրուղու օգնությամբ։

## Կլիմա
Կլիման անցումային է՝ արևադարձայինից մերձարևադարձային։ Հունվարի միջին ջերմաստիճանը 16&nbsp;°C է, օգոստոսի միջին ջերմաստիճանը՝ 31&nbsp;°C, տեղումների տարեկան քանակը մոտ 90 մմ է։

## Մշակույթ
Մանամայում է գտնվում Բահրեյնի համալսարանը, որը հիմնվել է 1986 թվականին։

Քաղաքում խիստ զգացվում է արևմտյան՝ հատկապես բրիտանական մշակույթի ազդեցությունը։ Քաղաքային տաքսիների ավտոմեքենաները լոնդոնյան քեբերի նմանակներն են, հարկերի համարակալումը կատարվում է բրիտանական համակարգով, և բազմաթիվ հանրահայտ բարեր ձևավորված են իռլանդական փաբերի ոճով։ Մասնագիտացված խանութներում առանց խնդիրների կարող եք գնել ալկոհոլ, առկա են մեծ քանակությամբ գիշերային ակումբներ և ժամանակակից կինոթատրոններ։ Դրա շնորհիվ, ինչպես նաև լայն զարգացած առևտրա-ժամանցային համալիրների շնորհիվ Մանաման աստիճանաբար ամրապնդում է իր դիրքերը որպես տարածաշրջանային տուրիստական կենտրոն Պարսից ծոցի երկրների թվում։

## Քույր քաղաքներ
*  Ալ-Քուվեյթ, Քուվեյթ
*  Դոհա, Կատար
*  Թունիս, Թունիս (1999)
*  Բեյրութ, Լիբանան (1977)
*  Չիկագո, ԱՄՆ (2004)
*  Դուբայ, ԱՄԷ
*  Երուսաղեմ, Իսրայել
*  Չիանգմայ, Թաիլանդ

## Գրականություն
* Густерин П. В. Города Арабского Востока. — М.: Восток—Запад, 2007. — 352 с. — (Энциклопедический справочник). — 2000 экз. — ISBN 978-5-478-00729-4.

Կատեգորիա:Բահրեյնի քաղաքներ
Կատեգորիա:1345 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր
Դաքքա

300px|մինի|Բենգալյան նավաբների պալատը
**Դաքքան** (նաև **Դաքա**, բենգալերեն՝ ঢাকা), Բանգլադեշի մայրաքաղաքն է։ Գտնվում է Բուրիգանգա գետի ափին՝ Գանգեսի և Մեղնայի գետխառնուրդի մոտ։ Միջազգային օդանավակայան է, մետաղամշակման, բամբակեղենի, ջուտեղենի արդյունաբերության կենտրոն։

Աշխարհի խոշորագույն քաղաքներից մեկն է. Մեծ Դաքքա կոչվող տարածաշրջանում բնակվում է 18.89 միլիոն մարդ։ Այն նաև համարվում է աշխարհի ամենախիտ բնակեցված վայրերից մեկը։  Բանգլադեշի տնտեսական, քաղաքական, մշակութային կենտրոնն է։ Հարավարևելյան Ասիայի և Բենգալյան ծոցի երկրների խոշորագույն քաղաքն է, Հարավային Ասիայում և Իսլամական համագործակցության կազմակերպության անդամ երկրներում՝ խոշորագույններից մեկը։ Գտնվում է Բենգալական դաշտավայրում՝ սահմանագծվելով Բուրիգանգա, Թուրագ, Դալեշվարի և Շիտալակշյա գետերով։

Դաքքայի ներկայիս տարածքում բնակավայր հիմնվել է  դեռևս առաջին հազարամյակի սկզբներում։ Նրա դերն ու նշանակությունը նկատելիորեն աճել են 
17-րդ դարում, երբ դարձել է Մոգոլական կայսրության հարավասիական նահանգային մայրաքաղաք ու առևտրական կենտրոն։ 75 տարի Դաքքան եղել է Մոգոլական Բենգալիայի մայրաքաղաքը, Բենգալիայում բամբակյա կտորեղենի հատուկ տեսակի՝ մուսլինի առևտրի կենտրոնը, Հնդկական ենթամայրցամաքի առավել ծաղկուն քաղաքներից մեկը։ Միջնադարում քաղաքը կրել է մոգոլական կայսր Ջհանգիրի անունը, եղել նահանգապետի նստավայրը։ Հին քաղաքը ծաղկման բարձրակետին է հասել 17-18-րդ դարերում, երբ այստեղ առևտուր անելու են եկել հարյուրավոր առևտրականներ Եվրոպայի ու Ասիայի տարբեր երկրներից։ Մոգոլ տիրակալները զարդարել են քաղաքը գեղեցիկ այգիներով ու պարտեզներով, մզկիթներով, պալատներով, ամրոցներով ու դղյակներով։ Քաղաքը հայտնի է դարձել «Արևելքի Վենետիկ» անունով։ Բրիտանացիների տրիապետության ժամանակաշրջանում այստեղ մուտք են գործել էլեկտրականությունը, արդիական ջրամատակարարումը, կառուցվել են երկաթուղի, կինոթատրոններ, արևմտաեվրոպական տիպի համալսարաններ, քոլեջներ։ 1905 թվականից Դաքքան վերածվել է  Արևելյան Բենգալիայի և Ասսամի վարչական, կրթական կենտրոնի։ 1947 թվականին, բրիտանական գաղութատիրական լծից ազատվելուց հետո, դարձել է Արևելյան Պակիստանի մայրաքաղաքը, 1962-ին՝ ամբողջ Պակիստանի օրենսդիր մարմնի նստավայրը, 1971-ին՝ անկախացած Բանգլադեշի մայրաքաղաքը՝ համաձայն Բանգլադեշի սահմանադրության հինգերորդ հոդվածի։

## Անվանում
Գոյություն ունեն անվանման ստուգաբանության մի քանի տարբերակներ. անհիշելի ժամանակներից այժմյան քաղաքի տեղում գոյություն է ունեցել մի բնակավայր, որը ծառայել է իբրև պահակետ՝ բենգալերեն *դհաքքա*. այդ բառն ընկած է քաղաքի այժմյան անվանման հիմքում։ Այստեղից էլ եկել է անվանումը։

## Բնակչություն

## Գրականություն
* 
* 
* 
* 
* 
* 

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ

* Capital Development Authority 
* Dhaka North City Corporation
* Dhaka South City Corporation
* Dhaka Transport Coordination Authority
* Dhaka Metropolitan Police website

Կատեգորիա:1608 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր
Կատեգորիա:Բանգլադեշի քաղաքներ
1657

Հանդիսանում է 17-րդ դարի վեցերորդ տասնամյակի՝ 1650-ականների տարեթիվ, որը հանդիսանում է 1656 և 1658 թվականների միջև ընկած տարին։

## Իրադարձություններ

## Ծնունդներ
* Ապրիլ 1 - Ավետիք Եվդոկացի, գրիչ

## Մահեր

## Ծանոթագրություններ