Մարիաննա Նորթ

**Մարիաննա Նորթ** (, ), անգլիացի ճանապարհորդ և նկարչուհի, որը հայտնի է իր բուսաբանական նկարազարդումներով և լանդշաֆտներով, ինչպես նաև բույսերի նոր տեսակների հայտնաբերմամբ։ Քույր Ջանեթ Քեթրին Նորթ (, 1837-1913), բանաստեղծ Ջոն Սիմոնդսի կինը, բրիտանացի ռազմական բուժքույր Կատարինա Ֆուրսի մորաքույրը։

## Վաղ տարիներ և կրթություն
Մարիաննան ծնվել է ծաղկուն հողատերերի ընտանիքում։ Նրա ծնողները սերում են ազնվական անգլիական տոհմից։ Նա երեք երեխաներից ավագն էր։

Մարիաննան վոկալի դասեր էր վերցնում և ցանկանում էր երգչուհի դառնալ, նրա ուսուցմամբ զբաղվում էր Շառլոտ Հելեն Դոլբին։ Սակայն հետո Նորթի ձայնը փոխվել է և այլևս թույլ չի տրվել նրան երգել, ինչից հետո նա սկսել է զբաղվել նկարչությամբ։thumb|ձախից|174px|<center>Մարիաննա Նորթ</center>

Մարիաննան ստացել է ավանդական քիչ կրթություն, բայց նրա ընտանիքը հարուստ և մշակութային էր, ուստի Մարիաննան ծանոթ էր հայտնի նկարիչների և բուսաբանների հետ։ Ընտանիքի ծանոթներից մեկը հայտնի բուսաբան-գիտնական Ջոզեֆ Դոլթոն Գուկերն էր, թագավորական բուսաբանական այգու տնօրենը։

1847 թվականին նրա ընտանիքը սկսել է ճանապարհորդություն Եվրոպայում, որը տևել է երեք տարի, որի ընթացքում Մարիաննան սովորել է բուսաբանություն, երաժշտություն և նկարչություն։ Նույն ճանապարհորդության ժամանակ նա նկարել է իր առաջին լանդշաֆտները։

1855 թվականին մոր մահից հետո Մարիաննան դարձել է Հասթինգսի և Լոնդոնի ընտանեկան կալվածքների տիրուհին։ Նա շարունակել է նկարել և հետաքրքրվել բուսաբանությամբ, դա համարելով իր հոբբին և երբեք չի համարել այն իր կարիերան, քանի որ այն ժամանակ հարուստ կանանց համար սովորական չէր աշխատելը։ Մարիաննան հոր հետ շատ էր ճանապարհորդում աշխարհով մեկ, իսկ նրա մահից հետո որոշել է շարունակել ճանապարհորդել՝ էկզոտիկ բույսեր և լանդշաֆտներ նկարելու համար։

## Ճանապարհորդություն, հայտնագործություն և աշխատանք
Հոր մահից հետո Նորթը միայնակ ճանապարհորդել է աշխարհով մեկ, ինչը շատ անսովոր էր իր ժամանակի կնոջ համար։ Իր կենսագրության մեջ նա գրել է, որ նախընտրում է ընկերությունը «ավելի քիչ քաղաքակիրթ և ավելի հետաքրքիր մարդկանց»։ 
մինի|Մարիաննա Նորթի արվեստի պատկերասրահ

Նկարագրելով իր ճանապարհորդությունները՝ Նորթը մեծ ուշադրություն չէր դարձնում այն ծանր պայմաններին, որոնցում նա ստիպված էր ապրել, և սովորաբար նկարագրում էր դրանք մի քանի բառով։ Բուսաբանական նմուշներ որոնելիս Մարիաննան այցելել է երկրների այնպիսի անկյուններ, որտեղ տրանսպորտով հնարավոր չէր հասնել։

Նրան հաջողվել է այցելել տասնյակ երկրներ, այդ թվում՝ Ճապոնիա, ԱՄՆ, Կանադա, Հնդկաստան, Աֆրիկայի երկրներ։ Բրազիլիա կատարած իր ուղևորություններից մեկի ժամանակ Նորթը նկարել է մոտ 100 նկար՝ ապրելով ջունգլիների խրճիթում։ Իսկ Հնդկաստան ճանապարհորդելիս Մարիաննան նկարել է ավելի քան 200 նկար։ 1875 թվականին սկսվել է նրա երկամյա շուրջերկրյա ճանապարհորդությունը։

Բոռնեո կղզում Մարիաննան հայտնաբերել է ամենամեծ hայտնի մսակեր բույսը, որը հետագայում անվանվել է նրա պատվին՝ Նեպենտես Նորթ (*Nepenthes northiana*)։ Դրանից հետո նա հայտնաբերել է ևս մի քանի բույսեր (ներառյալ ծառեր), որոնցից մի քանիսը նույնպես անվանակոչվել են նրա անունով։

## Ժառանգություն
մինի|Նորթի բաց ծաղիկը ''Nepenthes northiana'', որը պատկերված է հենց Մարիաննա Նորթի կողմից|ձախից

Մարիաննան նկարում էր ոչ միայն ծաղիկներ, այլև կենդանիներ, միջատներ և լանդշաֆտներ։ Նրա նկարները տարածված էին ժամանակակիցների շրջանում, քանի որ դրանք մարդկանց գաղափարներ էին տալիս հեռավոր երկրների մասին։ Շատ բույսեր, որոնք պատկերում էր Նորթը, այդ ժամանակ դեռ քիչ ուսումնասիրված էին, ուստի նրա նկարազարդումները դարձան կարևոր բուսաբանական աշխատանքների մի մասը։ Այնուամենայնիվ, այն, թե ինչպես է Նորթը ճշգրիտ և մանրամասն պատկերում բույսերը այն դարաշրջանում, երբ լուսանկարը դեռ հասանելի չէր, նրա աշխատանքը արժեքավոր է դարձնում նաև ժամանակակից գիտնականների համար։ Մարիաննայի անունով կոչվել են մի քանի բույսեր, այդ թվում՝ *Areca northiana, Crinum northianum, Kniphofia northiana, Nepenthes northiana*, ինչպես նաև բույսերի մի ամբողջ սեռ՝ *Northia*։

Նորթի աշխատանքները պատրաստված են յուղով, որպես հիմք նա օգտագործել է ավելի խիտ ստվարաթղթե հիմքով ամրացված սպիտակ թուղթ։ Նույնիսկ նկարչուհու կենդանության օրոք նրա նկարները ցուցադրվել են Բրիտանիայի թանգարաններում, իսկ Քյուի թագավորական Բուսաբանական այգում նրանց համար հատուկ պատկերասրահ են կառուցել։ Ներկայումս պատկերասրահն ունի Նորթի 832 աշխատանք, որոնցում ներկայացված են մոտ 1000 տեսակներ և բույսերի տեսակներ։ Նկարները մնացել են նույն տեղերում, որտեղ նկարչուհին դրանք տեղադրել է կենդանության օրոք։

2016 թվականի սեպտեմբերի 26-ին BBC-ում լույս է տեսել «Մոռացված թագուհի Քյու» վավերագրական ֆիլմը՝ նվիրված Մարիաննա Նորթի կյանքին։

## Պատկերասրահ

Պատկեր:Kew Gardens Marian North Gallery.jpg|Մարիաննա Նորթի արվեստի պատկերասրահ
Պատկեր:Marianne North04.jpg|*Olearia argophylla*
Պատկեր:Marianne North02.jpg|Ռաջպուտներ
Պատկեր:Flowers and fruit of the mangosteen, and Singapore monkey, by Marianne North.jpg|Մանգոստանի ծաղիկներն ու պտուղները
Պատկեր:The Taj Mahal at Agra, North West India by Marianne North.jpg|Թաջ Մահալ
Պատկեր:A Painting of the Fort 1857.jpg|Բերդ
Պատկեր:Thismia neptunis.jpg|*Thismia neptunis*
Պատկեր:Nieves eternas desde Santiago.jpg|Սանտյագոյի հավերժական ձյունը
Պատկեր:Udaipur from island of Jagmandir. '1st Janr. 1879'.jpg|Ուդայպուրի տեսարանը Յագմանդիր կղզուց
Պատկեր:Oil painting on paper by Marianne North of Beypore.jpg|Լանդշաֆտ
Պատկեր:Santiago desde Apoquindo - Marianne North.jpg|Սանտյագոն Ապոկինդոյից
Պատկեր:'Poshkur, India. Decr. 1878'.jpg|Պուշկար, Հնդկաստան


## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ

* 
* 
* Մարիաննա Նորթի նկարները։
* Մարիաննա Նորթի պատկերասրահը։

Կատեգորիա:19-րդ դարի անգլիացի նկարիչներ
Կատեգորիա:19-րդ դարի բրիտանացիներ
Կատեգորիա:Անգլիացի նկարչուհիներ
Կատեգորիա:Բրիտանացի նկարիչներ
Կատեգորիա:Բրիտանացի նկարչուհիներ
Կատեգորիա:Կին արվեստագետներ
Կատեգորիա:Բրիտանացի պատկերազարդողներ
Կատեգորիա:Բրիտանացի բնագետներ
Կատեգորիա:Բրիտանացի բուսաբաններ
Կատեգորիա:Բրիտանացի բարեգործներ