Գագիկ Սարուխանյան

200px|right|Գագիկ Սարուխանյան
thumb| '''Հայաստանի ազատագրության համաշխարհային կազմակերպություն''' Միջազգային Շարժման գլխաւոր խորհրդանիշը՝ Մեծ Հայքի դրոշը։
**Գագիկ Քերոբի Սարուխանյան** (), ՀՀ հասարակական քաղաքական գործիչ, ազատամարտիկ, Հայաստանի ազատագրության համաշխարհային կազմակերպություն՝ ՀԱՀԿ Միջազգային Շարժման Ղեկավար Խորհրդի անդամ, ՀԱՀԿ Համանախագահ, ՀԱՀԿ Ինքնապաշտպանական խորհրդի Նախագահ։,

## Ուսման տարիներ
Գագիկ Սարուխանյանը ծնվել է 1962 թվականին հունվարի 6-ին, Թբիլիսիում, Վրաստան։ Սովորել է Թբիլիսիի թիվ 139 միջնակարգ դպրոցում։

1972 թվականին՝ ընտանիքի հետ մշտական բնակության է տեղափոխվել Երևան, Հայաստան։ Միջնակարգ կրթությունն ստացել է Երևանի թիվ 38 միջնակարգ դպրոցում (1972֊1978 թթ․):

1978֊ին ընդունվել է ՌԴ Ուլյանովսկ քաղաքի Համամիութենական Իրավաբանական Համալսարան։ Մեկ տարի ուսանելուց հետո փոխել է նախասիրությունները, քանի որ այն ժամանակների իրավապահ համակարգի վարքուբարքը անընդունելի էին իր համար։

1979֊ին դուրս է եկել Ուլյանովսկի Իրավաբանական Համալսարանից և ընդունվել Ուլյանովսկի պոլիտեխնիկ ինստիտուտի շինարական ֆակուլտետ։

1980֊ին տեղափոխվել է Հայաստան՝ Երևանի պոլիտեխնիկական ինստիտուտի ճարտարապետաշինարարական ֆակուլտետ։ Սովորել է "արդյունաբերական և քաղաքացիական շինարարություն" մասնագիտության գծով։ Երևանի պոլիտեխնիկական ինստիտուտի լրիվ դասընթացն ավարտել է 1984֊ին՝ ստանալով ճարտարագետ֊շինարարի (Engineer Constructor) որակավորում։

1990 թվականին գերազանց ավարտել է Մոսկվայի  Կույբիշևի անվան Ճարտարագիտա-շինարարական ինստիտուտի Երևանի մասնաճյուղը, ստանալով շինարարության տնտեսագիտության, կառավարման, նոր տեխնիկայի և տեխնոլոգիաների որակավորում։

## Աշխատանքային գործունեություն
Աշխատել է Հայաստանի «Երևանշին» արտադրական միավորումում՝ որպես աշղեկ, ավագ աշղեկ։ Այնուհետև՝ Հայաստանի ճանապարհաշինարարության նախարարության «Ճանշինկազմ» տրեստում՝ որպես արտադրական վերահսկողության բաժնի ավագ ինժեներ։ Ապա՝ «Զվարթնոց» օդանավակայանում՝ որպես տնտեսական ծառայության պետ։

Հայաստանում Անկախության գործընթացին մասնակցելու և Արցախի ազատագրմանը մասնակցելու համար ենթարկվել է հետապնդման Լևոն Տեր-Պետրոսյանի և ՀՀՇ քաղաքական կուսակցության իշխանավարման ընթացքում։ Բազմիցս Գագիկ Սարուխանյանի կյանքին ուղղված սպառնալիքներ հնչելուց հետո՝ ստիպված է եղել հեռանալ Հայաստանից։

Արցախյան Պատերազմի ավարտից հետո՝ 1995֊ին մեկնել է ՌԴ Չիտայի մարզ։ Այնտեղ աշխատել է որպես Բժշկական ինստիտուտի պրոռեկտոր տնտեսական գծով։

Շատ կարճ ժամանակում հասկացել է, որ իրեն ուղղակի աքսորել են՝ կտրել Հայրենիքից և այն իսկապես Ազատ և անկախ դարձնելու հնարավորությունից։ Վերադարձել է Հայաստան 1996֊ին և միացել քաղաքական, հասարակական  ազգային կյանքին՝ ծավալելով բուռն գործնեություն։

Այդ ժամանակ էլ ընդունվել է ԱԻՄ֊ի անդամ, իսկ մինչ այդ ԱԻՄ կուսակցության աջակիցն ու համակիրն է եղել։

## Քաղաքական գործունեություն
Գագիկ Սարուխանյանը երիտասարդ տարիքում ակտիվորեն մասնակցել է քաղաքական կյանքին։ 1987 թվականից աջակցել է հենց այդ տարվա սեպտեմբերին Պարույր Հայրիկյանի և իր համախոհներ Մովսես Գորգիսյանի, Ռազմիկ Մարկոսյանի, Սուսաննա Ավագյանի, Մեխակ Գաբրիելյանի կողմից Ազգային միացյալ կուսակցություն՝ ԱՄԿ-ի հենքի վրա ստեղծված Ազգային ինքնորոշում միավորմանը՝ ԱԻՄ։ ԱԻՄ-ի նպատակն էր ազգային անկախության վերականգնումը՝ հանրաքվեի ճանապարհով ինքնորշման միջոցով։

Հայաստանում Անկախության գործընթացին մասնակցելու և Արցախի ազատագրմանը մասնակցելու համար ենթարկվել է հետապնդման Լևոն Տեր-Պետրոսյանի և ՀՀՇ քաղաքական կուսակցության իշխանավարման ընթացքում։ Բազմիցս իր կյանքին ուղղված սպառնալիքներ հնչելուց հետո՝ Գագիկ Սարուխանյանը ստիպված է եղել հեռանալ Հայաստանից։

1996-ին վերադարձել է Հայաստան։

1996֊2021թթ տարբեր տարիների եղել է ԱԻՄ֊ի ավագանու անդամ, ԱԻՄ֊ի ղեկավար խորհրդի, ապա՝ ԱԻՄ-ի նախագահության անդամ։ ԱԻՄ֊ի նախագահությունից դուրս է եկել 2021֊ին, մնալով ԱԻՄ-ի անդամ։ ԱԻՄ֊ի նախագահությունից դուրս գալու մասին հայտարարություն չի արել։

Գագիկ Սարուխանյանը եղել է Ազգային ինքնորոշում միավորման Երևան քաղաքի Շենգավիթի շրջանի կուսակցական կառույցի նախագահը։ Այնուհետև՝ Ազգային ինքնորոշում միավորման Երևան-4 մարզային կառույցի ղեկավարը։ 1987-2022 թթ․ եղել է Ազգային ինքնորոշում միավորման ղեկավար Խորհրդի և ԱԻՄ Նախագահության անդամ։

Հանդիսանում է ՀՀ Rights & Support իրավապաշտպան կազմակերպության գործադիր տնօրենը։

### Եւրադատարանում հաղթանակ ընդդեմ Ռոբերտ Քոչարյանի ռեժիմի
Մասնակցել է 2000-ական թթ․ սկզբի մի շարք խորհրդարանական և ՏԻՄ ընտրությունների, որոնց ժամանակ ՀՀ կառավարող ռեժիմը նրա դեմ կիրառել է ապօրինի գործողություններ։ "Արդարություն" ընդդիմադիր կուսակցությունների դաշինքի ակտիվ անդամ է եղել 2003 թվականին։ Այդ քաղաքական դաշինքի մեջ մտնում էին՝ մի շարք կուսակցություննյեր։ Այդ թվում՝ հետևյալ կուսակցությունները՝ Հայաստանի Ժողովրդավարական կուսակցության նախագահ՝ Ստեփան Դեմիրճյան, Հայաստանի Սահմանադրական իրավունք միություն կուսակցության նախագահ՝ Հայկ Խաչատրյան, Հայաստանի Ազգային Ժողովրդավարական Կուսակցության նախագահ՝ Վազգեն Մանուկյան, Հայաստանի Դեմոկրատական կուսակցության նախագահ՝ Արամ Գ․ Սարգսյան, Հայաստանի "Հանրապետություն" կուսակցության Շենգավիթի մասնաճյուղի նախագահ՝ Ռոմիկ Մխիթարյան։

2003 թ․ ՀՀ Նախագահական ընտրություններին Երևանի Շենգավիթ համայնքում, որն ընդգրկում է թիվ 12, 13, 14 ընտրատարածքները, Գագիկ Սարուխանյանը հանդիսացել է որպես ընտրական ճշտող նախաձեռնող խմբի ղեկավար և սերտ համագործակցություն է ունեցել ընդդիմադիր կուսակցությունների միացյալ շտաբի հետ։

ՀՀ նախագահական ընտրությունների առաջին փուլից հետո, երբ ամբողջ հանրապետությունում անօրինական կալանավորման էին ենթարկվում ընդդիմադիր կուսակցությունների ակտիվիստները, կալանավորվեց նաև Շենգավիթ համայնքի միասնական շտաբի պետ "Հանրապետություն" կուսակցության մասնաճյուղի նախագահ Ռոմիկ Մխիթարյանը։ Այդ պահից սկսած Գագիկ Սարուխանյանը ընդհատակ է անցել և իր վրա է վերցրել միասնական շտաբի ղեկավարման մի մասը։

2003 թ․ ՀՀ Ազգային Ժողովի ընտրությունների նախաձեռնող խմբի կողմից առաջադրվել է որպես Շենգավիթի շրջանի թիվ 12 ընտրատարածքում որպես ՀՀ Ազգային Ժողովրդի պատգամավորության թեկնածու։

Այս ընտրախախտումներին անդրադարձել են ՀՀ մի շարք ԶԼՄ-ներ, այդ թվում՝ ՀՅԴ «Երկիր» պաշտոնաթերթը՝ իր 2003 թ․ հունիս ամսվա հրապարակումներում։

Այդ կապակցությամբ 2003 թ․ նոյեմբերի 6-ին հայց է ներկայացրել Մարդու իրավունքների եվրոպական դատարան (նստավայրը՝ քաղաք Ստրասբուրգ, Ֆրանսիա),Եւրոպայի Խորհրդի Մարդու իրավունքների Դատարանում միակն է եղել Արևելյան Եվրոպայից՝ ընտրական իրավունքների խախտման վերաբերյալ հայց ներկայացնելու տեսակետից։ Դատը շահել է և Եվրոդատարանի որոշմամբ ՀՀ իշխող ռեժիմը՝ Ռոբերտ Քոչարյանի գլխավորությամբ՝ հարկադրված է եղել Գագիկ Սարուխանյանին՝ որպես վնասի հատուցում, վճարել 3.000 եվրոյին համարժեք գումար՝ որպես Գագիկ Սարուխանյանին հասցված ոչ նյութական վնասի փոխհատուցում, ինչպես նաև՝ ևս 1850 եւրոյին համարժեք գումար՝ դատական ծախսերի փոխհատուցման համար։

Եւրոպայի Խորհրդի Մարդու Իրավունքների Դատարանը  2008թ․ մայիսի 27-ին գրավոր ծանուցել է Գագիկ Սարուխանյանին՝ իր հայցի մասին կայացված դրական որոշման մասին՝ նշելով, որ տեղի է ունեցել Մարդու Իրավունքների Կոնվենցիայի Առաջին արձանագրության Երրորդ հոդվածի խախատում։

Այս դատական գործը մարդու իրավունքների եվրոպական մի շարք մասնագետների կողմից գնահատվել է որպես քրեստոմատիական գործ և որպես դասական օրինակ՝ դասավանդվում է Ֆրանսիայի Սորբոնի համալսարանի համապատասխան ֆակուլտետներում։ Հրապարակվել է Brill-ում՝ Sarukhanyan v. Armenia, Brill, In: Human Rights Case Digest, Author: Editors Human Rights Case Digest, Online Publication Date: 03 Oct 2008. Title: Sarukhanyan v. Armenia. Article Type: Research Article. DOI: . Language: English, Pages: 917–918. In: Human Rights Case Digest. In: Volume 18: Issue 9-10. Publisher: Brill | Nijhoff. E-ISSN: 1571-8131. Print ISSN: 0965-934X. Subjects: Human Rights, Human Rights and Humanitarian Law. Բրիլլը ակադեմիական հրատարակչություն է Հոլանդիայում, հիմնադրված 1683թ. Լեյդեն քաղաքում (Brill Academic Publishers is a Dutch international academic publisher founded in 1683 in Leiden, Netherlands.): Գագիկ Սարուխանյանին այս դատական գործը համարվում է մարդու իրավունքների գծով դասական գործ նաև ԱՄՆ-ում։ Մասնավորապես ԱՄՆ-ի Մինեսոտա նահանգի պետական համալսարանի կայքում այն պահվում է որպես այդ գծով դասական գործ։

Եվրոպայի Խորհուրդը և Մարդու իրավունքների եվրոպական դատարանը մինչև այժմ նամակագրություն են պահպանում Գագիկ Սարուխանյանին հետ։

### Մասնակցություն մերօրյա ազատագրական պայքարին
Գագիկ Սարուխանեան, Հայաստանի Ազատագրութեան Շարժման ղեկավարներից մէկը։|alt=Գագիկ Սարուխանեան, Հայաստանի Ազատագրութեան Շարժման ղեկավարներից մէկը։|մինի

2012-ից եղել է Հիմնադիր խորհրդարան, սկզբում՝ "Նախախորհրդարան" կազմակերպության անդամներից։

Ընդդիմացել է Հայաստանը՝ Ռուսաստանի կողմից գլխավորվող Մաքսային Միության, Եւրասիական տնտեսական Միության մեջ մտցնելու և Եւրամիությունից հեռացնելու, փաստացի՝ ՀՀ ինքնիշխանությունը վերացնելու ՀՀ ղեկավարության, մասնավորապես Սերժ Սարգսյանի վարած քաղաքականությանը։

Պաշտպանում է Հայաստանը Ռուսաստանից ազատագրելու և իրականում անկախ պետություն ստեղծելու գաղափարը և այդ հիմքի վրա կտրուկ քննադատության ենթարկում Նիկոլ Փաշինյանի քաղաքականությունը՝ վերջինիս իշխանության գալու առաջին իսկ օրերից։ 2022 թ․ ապրիլին՝ ՀՀ վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանին խամաճիկ անվանելու համար՝ Գագիկ Սարուխանյանի դեմ Նիկոլ Փաշինյանին ռեժիմը քրեական գործ է հարուցել։

2022 թ․ հուլիսի սկզբից անդամակցել է «Հայաստանի Ազատագրության Համաշխարհային Շարժում» կազմակերպությանը։ 2022 թ․ դեկտեմբերի վերջից հանդիսանում է «Հայաստանի Ազատագրության Համաշխարհային Շարժում» կազմակերպության ղեկավար Խորհրդի անդամ և Երևանի կոորդինատոր։ 2023 հուլիսից՝ "Հայաստանի Ազատագրության Համաշխարհային Շարժում" կազմակերպության համանախագահն է, ինչպես նաև նույն կազմակերպության Ռազմական Խորհրդի նախագահը։

Գագիկ Սարուխանյանը, ինչպես և իր ղեկավարած Կազմակերպությունը՝ «Հայաստանի Ազատագրության Համաշխարհային Շարժումը», պահանջում է պատասխանատվության ենթարկել ՀՀ բոլոր ռուսական դրածո ղեկավարներին՝ որոնք 1991-2023թթ․ ՀՀ-ն հասցրել են աղետալի վիճակի։

Որպես «Հայաստանի Ազատագրության Համաշխարհային Շարժում» կազմակերպության համանախագահ և կազմակերպության Ռազմական Խորհրդի նախագահ Գագիկ Սարուխանյանը զբաղվում է ՀՀ-ում ազգային ազատագրական ուղղվածություն ունեցող և Հայաստանը Ռուսաստանի գաղութային տիրապետությունից ազատագրելու նպատակ ունեցող հասարական և քաղաքական կազմակերպությունների համախմբմամբ՝ համագործակցելով Ազգային ժողովրդավարական բևեռի հետ։

## Ռազմական գործունեություն
alt=Գագիկ Սարուխանեանը զէնքով՝ ՀՀ սահմանի վրայ։|ձախից|մինի
Գագիկ Սարուխանյանը՝ Ազգային ինքնորոշում միավորման կազմում՝ որպես ԱԻՄ֊ի «Նժդեհ» կամավորական ջոկատի մարտիկ՝ պարբերաբար մասնակից է եղել 1988-1994 թվականնների Արցախյան պատերազմի մարտական գործողություններին, որոնք ծավալվել էին Արցախի հարցի շուրջ։ Կուսակցության դիքորոշմամբ այդ պատերազմը հրահրել է պաշտոնական Մոսկվան՝ Խորհրդային Միության քաղաքական ղեկավարությունը, սակայն Հայ ազգի ինքնորոշմանը և մարդու իրավունքների պաշտպանությանը կողմնակից լինելով՝ ԱԻՄ–ը ճիշտ էր համարում զենքով պաշտպանել Հայ ժողովրդի խախտված իրավունքները։

Առաջին Արցախյան Պատերազմի ընթացքում՝ աշխատելով Երևանի «Զվարթնոց» օդանավակայանում՝ որպես  տնտեսական ծառայության պետ՝ օգնել է պատերազմին մասնակից ջոկատներին պարենի մատակարարմամբ «էրեբունի» օդանավակայանից, ինչպես նաև՝ այլ միջոցներով։

1989-1994 թթ․ ակտիվորեն մասնակցել է Հայաստանի Հանրապետության և Արցախի սահմանների պաշտպանության մարտական գործողություններին։ Պատերազմին մասնակցել է մի շարք տարբեր ջոկատների կազմում, պարբերաբար, տարբեր ուղություններում, ինչը պայմանավորված էր իր կատարած բեռնափոխադրումների ուղղությամբ։ Մասնակցել է 1990 թ․ հունվարին Երասխ բնակավայրի պաշտպանական մարտերին, ինչպես նաև՝ 1990 թ․ ապրիլին Վարդենիսի շրջանի Զոդ բնակավայրի, Իջևանի շրջանի Կիրանց, Սևքար, Այգեհովիտ բնակավայրերի ինքնապաշտպանական մարտերին, 1991թ․ Գորիս, Կոռնիձոր, Խոզնավար բնակավայրերի պաշտպանական մարտերին, իսկ 1992 թ․ Նոյեմբերյանի շրջանի Ոսկեպար և Կոթի բնակավայրերի պաշտպանական մարտերին։ Ազատամարտի մասնակիցների շրջանում վայելում է մեծ հարգանք և վստահություն։

Գագիկ Սարուխանյանը եղել է Լեոնիդ Ազգալդյանի հրամանատարությամբ գործող «Ազատագրական բանակ» կամավորական ջոկատի մարտիկ։

Հետագայում ևս մասնակցել է Արցախի պաշտպանության մարտերին՝ լինելով 2016 թ․ Ապրիլյան Քառօրյա պատերազմի, իսկ ապա՝ 2020 թ․ աշնանային 44-օրյա պատերազմի մասնակից։

Մարտնչել է Լեոնիդ Ազգալդյանի անվան կամավորական ջոկատի կազմում, որպես դասակի հրամանատար։ Սպայական կոչումը՝ կապիտան։

Գագիկ Սարուխանյանը հանդիսանում է նաև ՀՀ «Ազատամարտի վետերանների միության» վարչության անդամ։

### Գնդապետ Վ․ Ավետիսյանի նկատմամբ ՀՀ իշխող ռեժիմի ապօրինի գործողությունների դեմ պայքար
Գագիկ Սարուխանեան․ Ռեժիմ Ես հա՛յ եմ։|alt=Գագիկ Սարուխանեան․ Ռեժիմ Ես հա՛յ եմ։|մինի

Գագիկ Սարուխանյանը 2013թ.՝ «Ազատագրական բանակի» փոխհրամանատար, գնդապետ Վոլոդյա Ավետիսյանի հետ միասին  սկսել է ազատամարտիկների իրավունքների պաշտպանության շարժում՝ բարձրացնելով նրանց սոցիալական խնդիրներին և իրավունքների պաշտպանությանը վերաբերվող հարցեր։ Իրականում այդ շարժումը ուղված էր ՀՀ֊ի կոռումպացված իշխանությունների դեմ։ Շարժման առաջնորդներից մեկին՝ գնդապետ Վոլոդյա Ավետիսյանին շինծու քրեական գործով  ՀՀ իշխող Սերժ Սարգսյանի ռեժիմը դատապարտեց 6 տարի ազատազրկման։ Բայց Գագիկ Սարուխանյանը շարունակեց այդ շարժումը իր մյուս զինակից ընկերների հետ։ էական հաջողության Շարժումը չհասավ, բայց ստիպեց ազատամարտիկների և նրանց ընտանիքների արտոնությունները փոքր-ինչ բարելավել, ինչպես նաև գնդապետ Վոլոդյա Ավետիսյանին վաղաժամկետ ազատել կալանավայրից՝ ձերբակալումից և բանտարկելուց 4,5 տարի անց՝ թեպետ Սերժ Սարգսյանի ռեժիմը գնդապետ Ավետիսյանին դատապարտել էր վեց տարով։ Բացի այդ Եվրադատարանում Գ․Սարուխանյանին կազմակերպած աշխատանքների արդյունքում՝ գնդապետ Ավետիսյանը շահեց դատը ընդդեմ Սերժի ռեժիմի՝ ստանալով վերջինից մոտ չորս հազար եվրո գումարին համարժեք փոխհատուցում։

### Հետագա գործունեություն ռազմական և կամավորական շարժման ասպարեզում
alt=Գագիկ Սարուխանեանը, Վոլոդիա Ավետիսյանը՝ իրենց կողմնակիցների հետ՝ հակակառավարական բողոքի ցույցի ժամանակ։|ձախից|մինի

Գնդապետ Վոլոդյա Ավետիսյանի ազատ արձակումից հետո Գագիկ Սարուխանյանը իր մյուս զինակից ընկերների հետ հիմնել է «Արժանապատիվ Ազատամարտիկ» ռազմահայրենասիրական հասարակական կազմակերպութիւնը՝ ՀԿ֊ն, որի խորհրդի նախագահն է մինչև օրս։

2022-2023 թթ․ ընթացքում զբաղվել է ՀՀ-ում ինքնապաշտպանական կամավորական ուժերի, ստեղծման, ՀՀ բնակչության քաղաքացիական պաշտպանության կազմակերպման, ինչպես նաև Ուկրաինայում և աշխարհի այլ հայաշատ համայնքներում հայկական կամավորական լեգեոնների ստեղծման հարցերով։

Գագիկ Սարուխանեանը՝ Կոմանդոսի՝ գեներալ Արկադի Տէր Թադևոսեանի հետ։|alt=Գագիկ Սարուխանեանը՝ Կոմանդոսի՝ գեներալ Արկադի Տէր Թադևոսեանի հետ։|մինի

## Տես նաև
## Պատկերասրահ

Պատկեր:Գագիկ_Սարուխանեան-204355286_1740113926174917_2179007983571591623_n.jpg|մինի|Գագիկ Սարուխանյան
Պատկեր:Գագիկ զէնքով-344904718 145404888370551 8833364970539060439 n.jpg|մինի|Գագիկ Սարուխանեանը զէնքով՝ ՀՀ սահմանի վրայ։
Պատկեր:Գագիկ Սարուխանեան-Ազատագրում-69259791 1193910304128618 408672550600572928 n.jpg|մինի|Գագիկ Սարուխանեան, Հայաստանի Ազատագրութեան Շարժման ղեկավարներից մէկը։
Պատկեր:Գագիկ_Սարուխանյան-Ես_հայ_եմ-10394105_841970945814226_5034033256231289112_n.jpg|600px|right|Գագիկ Սարուխանեան․ Ռեժիմ Ես հա՛յ եմ։
Պատկեր:Գագիկ Սարուխանյան, Վոլոդյա Ավետիսյան-20934101 2052120008351301 9105024183663001938 o.jpg|600px|Գագիկ Սարուխանեանը, Վոլոդիա Ավետիսյանը՝ իրենց կողմնակիցների հետ՝ հակակառավարական բողոքի ցույցի ժամանակ։
Պատկեր:Գագիկ_և_Կոմանդոս-167900368_1681535995366044_5920680931798963526_n.jpg


## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն
* Gagik Sarukhanyan vs Republic of Armenia. CONSEIL DE L’EUROPE, COUNCIL OF EUROPE, COUR EUROPÉENNE DES DROITS DE L’HOMME EUROPEAN COURT OF HUMAN RIGHTS, THIRD SECTION, CASE OF SARUKHANYAN v. ARMENIA, (Application no. 38978/03), JUDGMENT, STRASBOURG 27 May 2008, FINAL, 27/08/2008, This judgment may be subject to editorial revision. Election observation and democracy support. https://www.eods.eu/elex/uploads/files/57c44425bd288-SARUKHANYAN%20v.%20ARMENIA.pdf
* Sarukhanyan v. Armenia, Brill, In: Human Rights Case Digest, Author: Editors Human Rights Case Digest, Online Publication Date: 03 Oct 2008. Title: Sarukhanyan v. Armenia․ Article Type: Research Article․ DOI: https://doi.org/10.1163/15718131-90000018. Language: English, Pages: 917–918. In: Human Rights Case Digest. In: Volume 18: Issue 9-10. Publisher: Brill | Nijhoff. E-ISSN: 1571-8131. Print ISSN: 0965-934X. Subjects: Human Rights, Human Rights and Humanitarian Law.https://brill.com/view/journals/hudi/18/9-10/article-p917.xml
* Գագիկ Սարուխանյանի դատը ՀՀ դեմ, Եւրոպայի Խորհուրդ:https://www.coe.int/en/web/impact-convention-human-rights/-/an-election-candidate-s-unfair-disqualification-leads-to-new-rules-on-property-declarations
* Գագիկ Սարուխանյանի հաղթանակը Եւրոպայի Խորհրդի Մարդու Իրաւունքների Դատարանում՝ ընդդէմ ՀՀ ռեժիմի։ Անգլերեն:https://hudoc.echr.coe.int/eng#%7B%22itemid%22:%5B%22001-86482%22%5D%7D:
* Եւրոպայի Խորհրդի Նախարարների Կոմիտէի դրական որոշումը Գագիկ Սարուխանեանի գործով, 2014թ.: Անգլերէն:https://hudoc.echr.coe.int/eng#%7B%22itemid%22:%5B%22001-147161%22%5D%7D:

## Արտաքին հղումներ
* Gagik Sarukhanyan: The purpose of these negotiations is not to solve the problem (video). a1plus.am 10/16th/2017, 5:30. https://a1plus.am/en/article/173769
* Кавказский Узел., Armenia lost a case against its citizen at the European Court.. 10 June 2008, 07:32. The European Court for Human Rights in Strasbourg has passed a decision against the Republic of Armenia, having recognized illegality of Gagik Sarukhanyan's removal from elections. The "Caucasian Knot" correspondent reports that the Court ruled on May 27 that resident of Yerevan Gagik Sarukhanyan had full rights to participate in the parliamentary elections in May 2003. However, Mr Sarukhanyan was rejected as a candidate at the elections under the pretext that his property declaration had been wrongly filled in. The Court has ruled that the fact that Gagik Sarukhanyan was a co-owner of 64.7 square meters of dwelling area could not affect the will of voters in any way. By rejecting his participation in the elections as a candidate, the electoral commissions of all levels and the justice of Armenia have broken the First Protocol to the Third Convention on the Right of Free Elections. The Court ruled that the government of the Republic of Armenia should pay 3000 euros as compensation of moral damage to Gagik Sarukhanyan and 1850 euros as legal fees to the Court.https://eng.kavkaz-uzel.eu/articles/7714/.
* University of Minnesota Human Rights Library, Մինեսոտայի համալսարան, Մարդու իրավունքների գծով գրադարան։ umn.edu, http://hrlibrary.umn.edu/research/armenia/armenia_38978-03.html.
* Sarukhanyan v. Armenia, Brill, In: Human Rights Case Digest, Author: Editors Human Rights Case Digest, Online Publication Date: 03 Oct 2008. https://brill.com/view/journals/hudi/18/9-10/article-p917.xml
* Գագիկ Սարուխանյանի դատը ՀՀ դեմ, Եւրոպայի Խորհուրդ։ https://www.coe.int/en/web/impact-convention-human-rights/-/an-election-candidate-s-unfair-disqualification-leads-to-new-rules-on-property-declarations
* Գագիկ Սարուխանյանի հաղթանակը Եւրոպայի Խորհրդի Մարդու Իրաւունքների Դատարանում՝ ընդդէմ ՀՀ ռեժիմի։ Անգլերեն:https://hudoc.echr.coe.int/eng#%7B%22itemid%22:%5B%22001-86482%22%5D%7D:
* Եւրոպայի Խորհրդի Նախարարների Կոմիտէի դրական որոշումը Գագիկ Սարուխանեանի գործով, 2014թ.: Անգլերէն:https://hudoc.echr.coe.int/eng#%7B%22itemid%22:%5B%22001-147161%22%5D%7D:
* Gagik Sarukhanyan vs Republic of Armenia. CONSEIL DE L’EUROPE, COUNCIL OF EUROPE, COUR EUROPÉENNE DES DROITS DE L’HOMME EUROPEAN COURT OF HUMAN RIGHTS, THIRD SECTION, CASE OF SARUKHANYAN v. ARMENIA, (Application no. 38978/03), JUDGMENT, STRASBOURG 27 May 2008, FINAL, 27/08/2008, This judgment may be subject to editorial revision. Election observation and democracy support. https://www.eods.eu/elex/uploads/files/57c44425bd288-SARUKHANYAN%20v.%20ARMENIA.pdf
* Gagik Sarukhanyan speaks against Armenia's joining the Customs Union․ 27 November, 2013. https://www.youtube.com/watch?v=ZxDpXmKBC_Q
* Գագիկ Սարուխանեանի ելոյթը ՀՀ ԱԺ շէնքի մօտ՝ ընդդէմ ՀՀ կառավարող ռեժմի կողմից կատարուող բռնութիւնների՝ Գնդապետ Վոլոդիա Աւետիսեանի նկատմամբ։ Gagik Sarukhanyan. News Am. 11.03.2014. 390 հզր բաժանորդ, 65 726 տեսանիւթ։ 524 239 963 դիտում։ Ալիքը գրանցուել է YouTube-ում 26 ապրիլ, 2011 թուական։ Միացեալ Նահանգներ։ https://www.youtube.com/watch?v=_iWNw-rb9a0
* ՀԻՄՆԱՀԱՐՑ ֍ HIMNAHARC ֎ Քննարկում Կարո Եղնուկյանի եւ Գագիկ Սարուխանյանի հետ։ 12 March, 2022. https://www.youtube.com/watch?v=LdBrPlYnl6g:
* Norhayacq News, 15 June, 2016. https://www.youtube.com/watch?v=dl-i2spaX-w
* "Վերլուծություն եվ գործնական լուծումներ": Ազատ զրույց Գագիկ Սարուխանյանի հետ։ Khustup. 24 January, 2022. ՀԻՄՆԱՀԱՐՑ ֍ HIMNAHARC ֎ Հաղորդման հյուր` Գագիկ Սարուխանյան։ https://www.youtube.com/watch?v=Er1sBRlJA9I
* «Путин заставляет сдать суверенитет Армении. Вот почему закрыт коридор». Гагик Саруханян. 27 December, 2022. Channel of the National Democratic Pole, Ազգային Ժողովրդավարական Բևեռ, ԱԺԲ. https://www.youtube.com/watch?v=fFMIhGnANRo&t=1s
* Սերժի կոստյումը։ 22 May, 2019. Gagik Sarukhanyan. https://www.youtube.com/watch?v=uuO0oYtMNxY
* #1․ Ազատ Հայերը բացում են նոր ճակատ Ռուսաց դէմ` ի պատասխան Բերձորի միջանցքի փակման՝ 102ՌԲ-ի փակում։ January 8, 2023. Հայաստանի 🇦🇲 Ազատագրման Համաշխարհային Կազմակերպութեան՝ ՀԱՀԿ նիստը 2023 թ․ Յունուարի 8։ Part 1. https://www.youtube.com/watch?v=DDOQVVqPDRQ&t=639s
* #2․ Ազատ Հայերը բացում են նոր ճակատ Ռուսաց դէմ` ի պատասխան Բերձորի միջանցքի փակման՝ 102ՌԲ-ի փակում։ January 8, 2023. Հայաստանի 🇦🇲 Ազատագրման Համաշխարհային Կազմակերպութեան՝ ՀԱՀԿ նիստը 2023 թ․ Յունուարի 8։ Part 2. https://www.youtube.com/watch?v=kjxADaI0A4o&t=10s
* #3․ Ազատ Հայերը բացում են նոր ճակատ Ռուսաց դէմ` ի պատասխան Բերձորի միջանցքի փակման՝ 102ՌԲ-ի փակում։ January 8, 2023. Հայաստանի 🇦🇲 Ազատագրման Համաշխարհային Կազմակերպութեան՝ ՀԱՀԿ նիստը 2023 թ․ Յունուարի 8։ Part 3. https://www.youtube.com/watch?v=xN92AWnDdzY&t=791s
* #4․ Ազատ Հայերը բացում են նոր ճակատ Ռուսաց դէմ` ի պատասխան Բերձորի միջանցքի փակման՝ 102ՌԲ-ի փակում։ January 8, 2023. Հայաստանի 🇦🇲 Ազատագրման Համաշխարհային Կազմակերպութեան՝ ՀԱՀԿ նիստը 2023 թ․ Յունուարի 8։ Part 4. https://www.youtube.com/watch?v=lKQQZw_5ZIg&t=1281s

## Աղբյուրներ
* Sarukhanyan v. Armenia, Brill, In: Human Rights Case Digest, Author: Editors Human Rights Case Digest, Online Publication Date: 03 Oct 2008. Title: Sarukhanyan v. Armenia․Article Type: Research Article․ DOI: https://doi.org/10.1163/15718131-90000018. Language: English, Pages: 917–918. In: Human Rights Case Digest. In: Volume 18: Issue 9-10. Publisher: Brill | Nijhoff. E-ISSN: 1571-8131. Print ISSN: 0965-934X. Subjects: Human Rights, Human Rights and Humanitarian Law.
* Գագիկ Սարուխանյանի դատը ՀՀ դեմ, Եւրոպայի Խորհուրդ։ Անգլերեն:https://www.coe.int/en/web/impact-convention-human-rights/-/an-election-candidate-s-unfair-disqualification-leads-to-new-rules-on-property-declarations
* Գագիկ Սարուխանյանի հաղթանակը Եւրոպայի Խորհրդի Մարդու Իրաւունքների Դատարանում՝ ընդդէմ ՀՀ ռեժիմի։ Անգլերեն:https://hudoc.echr.coe.int/eng#%7B%22itemid%22:%5B%22001-86482%22%5D%7D:
* Եւրոպայի Խորհուրդ։ Պաշտօնական կայք։ Մարդու Իրավունքների Եւրոպական Կոնվենցիայի ազդեցութիւնը։ Ընտրութիւններ:https://www.coe.int/en/web/impact-convention-human-rights/all-cases
* Գագիկ Սարուխանեանը ընդդէմ ՀՀ ռեժիմի։ Անգլերէն։ https://www.coe.int/en/web/impact-convention-human-rights/-/an-election-candidate-s-unfair-disqualification-leads-to-new-rules-on-property-declarations
* Եւրոպայի Խորհրդի Նախարարների Կոմիտէի դրական որոշումը Գագիկ Սարուխանեանի գործով, 2014թ.: Անգլերէն:https://hudoc.echr.coe.int/eng#%7B%22itemid%22:%5B%22001-147161%22%5D%7D
* Gagik Sarukhanyan vs Republic of Armenia. CONSEIL DE L’EUROPE, COUNCIL OF EUROPE, COUR EUROPÉENNE DES DROITS DE L’HOMME EUROPEAN COURT OF HUMAN RIGHTS, THIRD SECTION, CASE OF SARUKHANYAN v. ARMENIA, (Application no. 38978/03), JUDGMENT, STRASBOURG 27 May 2008, FINAL, 27/08/2008, This judgment may be subject to editorial revision. Election observation and democracy support. https://www.eods.eu/elex/uploads/files/57c44425bd288-SARUKHANYAN%20v.%20ARMENIA.pdf

Կատեգորիա:Հայ քաղաքական գործիչներ
Կատեգորիա:1962 ծնունդներ
Կատեգորիա:Հունվարի 6 ծնունդներ