A23a

**A23a,** մեծ հարթ սառցասար, որը 1986 թվականին անջատվել է Ֆիլխներ-Ռոննե սառցադաշտից։ Դրա մակերեսը մոտ 4 հազար կմ² է (մոտ երեք անգամ մեծ է Նյու Յորքի չափից), իսկ զանգվածը՝ 1 տրիլիոն տոննա։ 2025 թվականի հունվարին նրա տարածքը կազմել է մոտ 3500 կմ², և այդ պահին նա համարվել է աշխարհի ամենամեծ սառցաբեկորը{։ Այն երկար տարիներ մնացել է խրված ծանծաղուտի մեջ և երկար ժամանակ անշարժ է մնացել, բայց հետո՝ 2020 թվականին, սկսել է շարժվել։ 2025 թվականի մարտի 25-ին այն կանգնել է Հարավային Ջորջիա կղզու մոտ։

Խորհրդային Դրուժնայա I կայանը սկզբնապես տեղակայված է եղել Ֆիլխներ-Ռոնեի սառցադաշտի վրա և հայտնվել է սառցաբեկորի վրա, երբ այն պոկվել է: 1987 թվականին սկսվել է փրկարարական առաքելություն, որի արդյունքում կայանը տեղափոխել է և վերանվանել՝ Դրուժնայա III:

2023 թվականի նոյեմբերին A23a-ն նկատվել է Անտարկտիդական թերակղզու հյուսիսային ծայրամասի մոտով, Հարավային օվկիանոսի ուղղությամբ շարժվելիս։ 2023 թվականի դեկտեմբերին 1-ին սառցասարը Անտարկտիկական թերակղզու ծայրամասում դիտարկել է RRS ''Sir David Attenborough'' բևեռային հետազոտական նավը։ 10 հանգույց արագությամբ շարժվող նավին մի քանի ժամ է պահանջվել սառցաբեկորի երկու կողմերով նավարկելու համար։ Ինչպես սպասվում է A23a-ի հալվելուց կառաջանա հանքային փոշու զգալի քանակություն, ուստի նավը ջրի նմուշներ է վերցրել սառցալեռան պարագծի շուրջը։

2024 թվականի հունվարի 14-ին Eyos Expeditions-ի տեսանկարահանող Ռիչարդ Սայդին և արշավախմբի ղեկավար Իան Ստրաչան անօդաչու թռչող սարքի միջոցով A23a-ի վրա հայտնաբերել և փաստագրել են ալիքների ազդեցության հետևանքով  առաջացած կամարներ։ Նրանց կադրերը լայնորեն հրապարակել են BBC-ն և CNN-ն։ 2024 թվականի ապրիլի սկզբին սառցասարը մտել է Անտարկտիկական շրջանաձև բևեռային հոսանքի մեջ, բայց մնացել է տեղում, քանի որ այն խրված է եղել Թեյլորի սյան մեջ՝ ինչպես հաստատվել է 2024 թվականի օգոստոսին՝ Հարավային Օրկնեյան կղզիների մոտ գտնվող Պիրի բանկ ծովային լեռան վրա՝ Անտարկտիկական թերակղզուց մոտ 375 մղոն հեռավորության վրա, ամեն օր պտտվել է ժամացույցի սլաքի հակառակ ուղղությամբ մոտ 15 աստիճանով։ 2024 թվականի դեկտեմբերին Բրիտանական Անտարկտիդայի ծառայությունը (BAS) հայտնել է, որ սառցաբեկորը դուրս է եկել Թեյլորի սյունից և այժմ սկսում է շարժվել դեպի հյուսիս՝ Հարավային օվկիանոսով։

​Հունվարի 25-ին A23a-ն գտնվել է Հարավային Ջորջիայից 278 կմ հեռավորության  վրա և դեռևս ճանապարհին դեպի կղզի, ինչը կարող է սպառնալ պինգվինների և փոկերի պոպուլյացիաներին՝ փակելով նրանց մուտքը դեպի կերակրավայրեր։

2025 թվականի մարտի 4-ին հաղորդվել է, որ A23a-ն 73 կմ շարժվել է և կտրուկ կանգ առել Հարավային Ջորջիայի մոտ։ Որոշ գիտնականներ ասում են, որ այն կարող է սպառնալ տեղական վայրի բնությանը` փակելով պինգվինների և փոկերի հիմնական կերակրավայրերը, չնայած մյուսները նշում են, որ չեն սպասում, որ դա էականորեն կազդի վայրի բնության վրա։ Գիտնականները զգուշացնում են, որ սառցասարի հալվելը կարող է խաթարել ծովային էկոհամակարգերը՝ փոխելով սննդանյութերի հոսքերը և խեցգետնանմանների պոպուլյացիաները, չնայած նշվել է նաև, որ դրա ծովի հատակին նստելը կնպաստիի սննդանյութերի արտադրությանը հատակից և կարող է խթանել տարածաշրջանային էկոհամակարգին։ Այս իրադարձությունը ընդգծում է կլիմայի փոփոխության մեծ ազդեցությունը Անտարկտիդայի վրա,   սառույցների հալմանը և հետազոտողները ուշադիր հետևում են դրա ազդեցությանը կենսաբազմազանության և տարածաշրջանային կայունության վրա։

Iceberg A23A Approaching South Georgia Island (MODIS 2025-02-21).jpg|A23a սառցասարը մոտենում է Հարավային Ջորջիային 2025 թվականի փետրվարի 20-ին
Iceberg A23a from 2011 to 2023.png|A23a-ի 2011-2023 թվականների ընթացքը քարտեզագրված է NASA-ի Երկրի աստղադիտարանի կողմից։


## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:1986 Անտարկտիդայում
Կատեգորիա:Անտարկտիդայի աշխարհագրություն
Կատեգորիա:Հարավային օվկիանոս
Կատեգորիա:Ջրաբանություն
Կատեգորիա:Սառցաբանություն
Կատեգորիա:Օվկիանոսագիտություն