Սառա Աարոնսոն

**Սառա Աարոնսոն** (), Նիլիի անդամ, Հրեա լրտեսների խումբ, որոնք աշխատում էին Մեծ Բրիտանիայի համար Առաջին համաշխարհային պատերազմի ժամանակ։ Երբեմն նրան անվանում են «Նիլիի հերոսուհի»։

Հայտնի բուսաբան Ահարոն Աարոնսոնի քույրը։

## Վաղ կյանքը
Սառա Աարոնսոնը ծնվել է և մահացել Իսրայելի Զիխրոն Յակով քաղաքում, որը այն ժամանակ հանդիսանում էր Օսմանյան կայսրության մաս։ Նա որոշ ժամանակ ապրել է Կոստանդնուպոլիսում մինչև 1915 թվականը, երբ դեկտեմբերին Սառան վերադարձավ հայրենի քաղաք, որպեսզի խուսափի անցանկալի ամուսնությունից։

### Լրտես դառնալու որոշումը
Կոստանդնուպոլիսից Հայֆա ուղևորության ժամանակ Աարոնսոնը ականատես է եղել Հայոց Ցեղասպանությանը։ Իր վկայությունների ժամանակ նա պատմել է հարյուրավոր տղամարդկանց, կանանց ու երեխաների դիակների մասին, խոշտանգված հայերի գնացքներով տեղափոխման, մոտ 5000 հայերի կոտորածի, նրանց մարմինների խոշտանգումների և այրման մասին։ Նրա ճանապարհորդությունից հետո հայերի մասին ցանկացած ակնարկ նրան հասցնում էր հիստերիայի։ Համաձայն Խայմ Հերցոգի, Աարոնսոնը որոշել է օգնել բրիտանական զինված ուժերին այն բանից հետո, երբ նա վկա է դարձել Հայոց Ցեղասպանության Օսմանական Անատոլիայում։

## Լրտեսական գործունեությունը
Աարոնսոնը, նրա եղբայրները և քույրը, Աարոնը, Ալեքսը և Ռեբեկան, ինչպես նաև նրանց ընկեր Աբսալոմ Ֆեյնբերգը ստեղծեցին և ղեկավարել են Նիլի լրտեսական կազմակերպությունը։ Աարոնսոնը վերահսկում էր լրտեղների աշխատանքները և փոխանցում էր տեղեկությունները բրիտանական գործակալներին։ Աարոն Աարոնսոնի բացակայության դեպքում Սառան ստանձնում էր կազմակերպության կառավարումը Պաղեստինում։ Երբեմն նա ճանապարհորդում էր Օսմանական կայսրության տարածքում և անձամբ հասցնում էր հավաքված տեղեկությունները բրիտանացիների կողմից վերահսկվող Եգիպտոս։ Ի վերջո նա վերադառնում է Զիխրոն Յակով և շարունակում Նիլիում իր գործունեությունը։

## Բացահայտումը և մահը
thumb|right|Սառա Աարոնսոնիի և նրա մոր գերեզմանները Զիխրոն Յակովի գերեզմանոցում
1917 թվականի սեպտեմբերին ոստիկանները բռնում են աղավնուն, որի միջոցով Սառան տեղեկություններ էր փոխանցում բրիտանացիներին, և վերծանեցին Նիլիի հաղորդակցման կոդը։ Հոկտեմբերին օսմանյան զինված ուժերը շրջապատեցի Զիխրոն Յակովը և ձերբակալեցին մի շարք մարդկանց, այդ թվում նաև Աարոնսոնին։ Չորս&nbsp;օր շարունակվող կտտանքներից հետո, Աարոնսոնը հաջողացնում է գտնել ատրճանակ և ինքնասպան է լինում։

Իր վերջին նամակում նա հույս է հայտնել, որ Նիլիի գործունեությունը&nbsp;կմոտեցնի Հրեաների համար տան ձեռք բերումը Էրեց Իսրայելում։

Ինքնասպանության վերաբերյալ հրեաների տեսանկյան պատճառով Աարոնսոնին արգելվել է թաղել Հրեական գերեզմանոց։ Այնուամենայնիվ նրա դին թաղվել է հրեական գերեզմանոցում, սակայն շրջապատվել է ցանկապատով, որը խորհրդանշում էր նրա գերեզմանի անջատ լինելը շրջապատող սուրբ հողից։ Աարոնսոնի մայրը մահից հետո կտակել է թաղել իրեն իր դստեր մոտ, ինչի պատճառով էլ գերեզմանի ցանկապատը մեծացվել է։

## Տես նաև
* Սիոնիզմ

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
*  שרה אהרנסון Sarah Aaronsohn (izkor.gov.il)
* Prof. Billie Melman, Sarah Aaronsohn (*Jewish Women: A Comprehensive Historical Encyclopedia,* Jewish Women's Archive)
* Biography on MyJewishLearning.com

Կատեգորիա:Առաջին համաշխարհային պատերազմ
Կատեգորիա:Կին լրտեսներ
Կատեգորիա:Հայոց ցեղասպանության ականատեսներ
Կատեգորիա:Հրեաներն Օսմանյան կայսրությունում
Կատեգորիա:Միացյալ Թագավորության լրտեսները Առաջին Համաշխարհային պատերազմում
Կատեգորիա:Օսմանյան կայսրության անձինք