Իսրայելի հարձակումը Եմենի վրա

**Եմենի վրա Իսրայելի հարձակում** (), զինված հարձակում, որը տեղի է ունեցել 2024 թվականի հուլիսի 20-ին, երբ Իսրայելի պաշտպանության ուժերը (IDF) հարձակում են սկսել Եմենի Հոդեյդա քաղաքի համանուն նավահանգստի վրա։ Հարձակման հետևանքով վնասվել են էլեկտրակայան, նավթավերամշակման գործարան, Եմենի նավթային կորպորացիային (YPC) պատկանող վառելիքի պահեստարաններ և նավահանգստային կռունկներ։ Իսրայելը հայտարարել է, որ թիրախավորել է զենքի պահեստարանները։ Զոհվել է 14 մարդ, այդ թվում՝ նավահանգստի 12 աշխատակից և վիրավորվել է ավելի քան 90 մարդ, որոնցից շատերը ծանր այրվածքներ են ստացել։

IDF-ը հարձակումն անվանել է «Մեկնած ձեռք գործողություն» (): Հարձակումից մեկ օր առաջ Իսրայելի Թել Ավիվում գտնվող բնակելի շենքին հուսիների անօդաչու թռչող սարք է բախվել, որի հետևանքով մեկ քաղաքացիական անձ է զոհվել։ Հուսիները հարձակվել են Իսրայելի վրա, ի պատասխան Իսրայելի՝ Գազայի հատված  ներխուժման, որի հետևանքով այդ ժամանակ զոհվել է ավելի քան 30,000 պաղեստինցի։ Հուսիների պաշտոնյաները դատապարտել են Ալ-Հոդեյդային Իսրայելը ռմբակոծելու համար, խոստացել են հակահարված տալ և ասել, որ չեն դադարի, մինչև չդադարեցվի այն, ինչ նրանք անվանում են «Գազայի ցեղասպանություն»։

Այս գործողությունը նշանավորում է Եմենի վրա Իսրայելի անմիջականորեն առաջին հարձակումը։ Այն օգտագործել է F-15 և F-35I կործանիչներ, ինչպես նաև Boeing 707 ինքնաթիռներ՝ օդային լիցքավորման համար։ Մեկնաբանները նշել են գործողության կարևորությունը՝ ընդգծելով, որ այն ներառել է Իսրայելից 1700 կիլոմետր հեռավորության վրա գտնվող թիրախներ (Թեհրանից մոտավորապես 200 կիլոմետր հեռու գտնվող թիրախներ), ինչը ցույց է տալիս Իսրայելի ռազմական գործողությունների լայնածավալ ազդեցությունը։

## Նախապատմություն
Հուսիները շատ վաղուց կոչ են արել ոչնչացնել Իսրայելը, բայց դրա դեմ ուղղակի գործողություններ չեն ձեռնարկել մինչև Համասի հոկտեմբերի 7-ի հարձակումները, որոնք էլ սկիզբ են դրել Գազայի պատերազմին։ Պատերազմի սկսվելուց ի վեր Իրանի կողմից աջակցվող հուսիթական ուժերն անօդաչու թռչող սարքերով և հրթիռներով հարձակումներ են իրականացրել Իսրայելի ուղղությամբ, չնայած դրանց մեծ մասը կասեցվել է՝ պատճառելով նվազագույն վնաս։ Հուսիները հայտարարել են, որ այս հարձակումները պատասխան են եղել Գազայի հատվածում Իսրայելի կողմից ռմբակոծությանը և խոստացել են շարունակել մինչև «իսրայելական ագրեսիայի դադարեցումը»։ Իսրայելի կողմից Գազա ներխուժման ընթացքում զոհվել է ավելի քան 30,000 պաղեստինցի, այդ թվում՝ հազարավոր կանայք և երեխաներ։

Կարմիր ծովում միջազգային նավագնացության նավերի վրա հուսիների հարձակումները որոշների կողմից որակվել են որպես միջազգային ծովահենություն՝ ինչը մի շարք երկրների կողմից ռազմական արձագանք է առաջացրել։ 2024 թվականի հունվարին ՄԱԿ-ի Անվտանգության խորհուրդն ընդունել է 2722 բանաձևը, որով դատապարտել է հուսիների հարձակումները և հաստատել նավարկության ազատությունը Միացյալ Նահանգների գլխավորությամբ մեկնարկել է «Բարգավաճման պահապան» գործողությունը՝ Կարմիր ծովի նավագնացությունը պաշտպանելու համար։ Հունվարի 12-ից ի վեր ԱՄՆ-ն և Մեծ Բրիտանիան գլխավորել են կոալիցիայի հուսիների դեմ օդային և հրթիռային հարվածները, մինչդեռ այլ երկրներ անկախ կերպով պարեկել են Եմենի մոտ գտնվող ջրերը։

### Եմենի պատերազմ
Հուսիների շարժումը պաշտոնապես՝ «Անսար Ալլահ», Եմենում իսլամիստական խմբավորում է, որը հետևում է շիաների զայդիական հավատքին։ Շարժումը սկսվել է Եմենում շիաների նկատմամբ տասնամյակներ շարունակ իրականացված խտրականությունից և իշխանության է եկել 2014 թվականին։ Ի պատասխան՝ Սաուդյան Արաբիան և նրա դաշնակիցները հարձակվել են, որի հետևանքով 150,000 մարդ է զոհվել։ Նրանց ահաբեկչական կազմակերպություն են ճանաչել Միացյալ Նահանգները, Սաուդյան Արաբիան, Միացյալ Արաբական Էմիրություններտ, Մալայզիան և Ավստրալիան։ Խումբը կոչ է արել ոչնչացնել Իսրայելը։ Շարժման զինյալները դեմ են Եմենի միջազգայնորեն ճանաչված կառավարությանը, որը 2014 թվականից ի վեր Կարմիր ծովի երկայնքով վերահսկում է երկրի տարածքի զգալի մասը։

### Թել Ավիվի վրա անօդաչու թռչող սարքի հարձակում (հուլիսի 19)
[մինի|ԱՄՆ դեսպանատան մասնաճյուղը [Թել Ավիվում։ Հարձակումը տեղի է ունեցել համալիրի մոտակայքում։]]
Հուլիսի 19-ին Եմենից եկած հուսիների արձակած անօդաչու թռչող սարքը հարվածել է Իսրայելի տնտեսական կենտրոն Թել Ավիվին՝ ԱՄՆ դեսպանատան մասնաճյուղի մոտ գտնվող բնակելի շենքին։ Անօդաչու թռչող սարքի հարվածի հետևանքով շենքի բնակարաններից մեկում մեկ մարդ զոհվել, իսկ 10-ը՝ վիրավորվել է։ Իսրայելի պաշտպանության բանակը կասկածում է, որ անօդաչու թռչող սարքը իրանական արտադրության «Սամադ-3» է, որը հուսիները ձևափոխել են և փորձել են ավելի շատ վառելիք տեղափոխել դրա միջոցով (ավելի երկար հեռավորության համար)՝ փոքր մարտագլխիկի դիմաց։ Իսրայելի պնդմամբ՝ անօդաչու թռչող սարքը նկատվել է, բայց չի խափանվել, և մարդկային սխալի պատճառով օդային հարձակման ազդանշան չի հնչել: Հուսիները հակադարձել են՝ պնդելով, որ իրենց անօդաչու թռչող սարքը, որը նրանք անվանել են «Յաֆա»՝ կարողացել է հաղթահարել «Երկաթե գմբեթի» պաշտպանությունը և անտեսանելի լինել ռադարների համար։ Նրանց պնդումը հերքել է Ռազմավարական հետազոտությունների միջազգային ինստիտուտի հետազոտող Ֆաբիան Հինզը։ Հուսիները Թել Ավիվի վրա հարձակումը նկարագրել են նաև որպես Իսրայելի հետ իրենց հակամարտության հինգերորդ փուլի սկիզբ։

### Իսրայելի կողմից հարձակման նախապատրաստություն
Իսրայելի պաշտպանության նախարարությունը հայտարարել է, որ Եմենի վրա հարվածների օպերատիվ պլանները վերանայվել և հաստատվել են հուլիսի 20-ի առավոտյան։ Քննարկումները վերահսկել են պաշտպանության նախարար Յոավ Գալանտի, Իսրայելի պաշտպանության բանակի շտաբի պետ Հերզի Հալևիի և պաշտպանության այլ բարձրաստիճան պաշտոնյաների կողմից։ Իսրայելի կաբինետը հրավիրել է արտակարգ նիստ, որին նախարարները հրավիրվել են կարճ ժամանակով, գործողությունը հաստատելու համար։ Պաշտպանության նախարար Յոավ Գալանտի և շտաբի պետ Հերզլ Հալևիի նախագահությամբ անցկացված կաբինետի նիստն անցկացվել է խիստ գրաքննության ներքո։

## Հարձակում
Իսրայելական հարձակումը սկսվել է տեղական ժամանակով ժամը 18:00-ին։ Հարձակումները հարվածել են նավթավերամշակման գործարանին, էլեկտրակայանին, վառելիքի պահեստներին, կռունկներին և մարդասիրական օգնության գործակալություններին պատկանող սարքավորումներին։ (Հոդեյդա նավահանգիստն օգտագործվել է Եմենին մարդասիրական օգնություն մատակարարելու համար): Եմենի նավթային ընկերության ինը նավահանգստային աշխատակիցներ են զոհվել, իսկ 87 մարդ վիրավորվել է, որոնց մեծ մասը ծանր այրվածքներ է ստացել։ Ականատեսներ (մոտ 2 մղոն հեռավորության վրա գտնվող ռմբակոծված տարածքներից) հաղորդել են երկու ռմբակոծությունների ժամանակ տեղի ունեցած մոտ 12 առանձին պայթյունների մասին և ասել, որ Իսրայելի հարձակումն այնքան ինտենսիվ է եղել, որ իրենց հիշեցրել է 2015 թվականին քաղաքի վրա Սաուդյան Արաբիայի կողմից իրականացված ռմբակոծությունը։

### Նպատակներ
Իսրայելական հարձակումներն ուղղված են եղել էլեկտրաէներգիայի արտադրության կայանի վրա, ըստ տեղական եմենյան «Ալ-Մասիրա» հեռուստաալիքի (կառավարվում է հուսիների կողմից)։ Այլ փորձագետներ նույնպես հաստատել են էլեկտրակայանի վրա հարձակումները։ Բնակիչները հաստատել են էլեկտրաէներգիայի լայնածավալ անջատումները։ Navanti Group-ի Մերձավոր Արևելքի փորձագետը նշել է, որ էլեկտրաէներգիայի պակասը կխորացնի տեղի բնակչության տառապանքները։

Իսրայելի կողմից նավահանգստում գտնվող «Եմենի նավթային (YPC) պատկանող նավթավերամշակման գործարանի և վառելիքի պահեստների ռմբակոծությունից հետո առաջացել է «հսկայական» հրդեհ։ Հաշվարկվել է, որ վառելիքի պահեստը պարունակել է ավելի քան 100 հազար լիտր վառելիք։ Վառելիքի մի մասը պատկանել է YPC-ին, իսկ մնացածը՝ անկախ եմենական բիզնեսներին։ Հուսիները, որոնք կազմում են Հուդայդայի կառավարությունը՝ հայտնի են նաև նրանով, որ գումար են վաստակում Եմենում վառելիքի վաճառքից։

Իսրայելը նաև հարվածել է նավահանգստում գտնվող կռունկներին։ Պարենի համաշխարհային ծրագիրը հայտնել է իր օգնության նավի կողմից օգտագործվող կռունկի վնասման մասին։ Իսրայելի պաշտպանության բանակի կողմից հարվածված կռունկների հարևանությամբ եղել են այլ առևտրային նավեր և դրանց վնասի չափը պարզ չէ։ Ռազմական գոտին հայտնել է, որ Հոդեյդա նավահանգիստն ունեցել է ընդամենը երկու ծանր նավահանգստային կռունկ և երկուսն էլ լուրջ վնասվել են Իսրայելի կողմից։ Դրանց կորուստը զգալիորեն կդանդաղեցնի դեպի Եմեն մարդասիրական առաքումները։ Սակայն Իսրայելը պնդում է, որ այդ կռունկներն օգտագործվել են իրանական զենքը բեռնաթափելու համար և կռունկների ոչնչացման կադրեր է հրապարակել։

Ամերիկացի և իսրայելցի պաշտոնյաները պնդել են, որ Իսրայելը թիրախավորել է միայն նավահանգստի տարածքում գտնվող հուսիների ռազմական օբյեկտները, որոնք օգտագործվում են զենքի պահեստավորման համար։ Այս պաշտոնյաների խոսքով՝ Իսրայելը հարձակվել է Հոդեյդա նավահանգստի վրա, քանի որ այն օգտագործվում է Իրանից զենքի տեղափոխման համար և նպաստում է ապրանքների արտահանմանն ու ներմուծմանը։

Սոցիալական ցանցերում տեղադրված լուսանկարներում և տեսանյութերում երևում է, թե ինչպես են քաղաքում բոցեր և ծուխ բարձրանում։ Հարձակումից հետո մի քանի օր շարունակ հրդեհները շարունակվել են, ծխի շերտը պահպանվել է։

### Ռազմական լոգիստիկա
Օդային հարվածը ներառել է բարդ լոգիստիկ և մարտավարական միջոցառումներ՝ Իսրայելից 1700 կիլոմետր հեռավորության պատճառով։ Գործողության ընթացքում օգտագործվել են Բոինգ 707 «Re'em» ինքնաթիռներով օդային լիցքավորում, թշնամու ռադարներից խուսափելու համար ցածր բարձրության վրա թռիչքներ և Սաուդյան Արաբիայի հետ գործողությունների համակարգում։ Ավիահարվածները նշանավորվել են Իսրայելի կողմից Եմենի վրա հարձակման առաջին դեպքով։ Իսրայելի պաշտպանության բանակի աշխատանքային խումբը ներառել է օդային հետախուզություն և «Նախշոն» էսկադրիլիայի կողմից իրականացվող հսկողություն, ռազմանավեր և հնարավոր է նաև Կարմիր ծովում գտնվող սուզանավից ռազմածովային աջակցություն, ինչպես նաև 100 կիլոմետր հեռավորության վրա գործող «դիմակայուն» զինամթերքի օգտագործում: Հիմնական հարվածային ուժը բաղկացած է եղել F-35I «Adir» և F-15 կործանիչներից։

Իսրայելի կառավարությունը սպասել է ինքնաթիռի վերադարձին, նախքան գործողության համար պատասխանատվությունը հաստատելը։

### Այլ երկրների ներգրավվածություն
Սաուդյան Արաբիայի «Ալ Արաբիա» լրատվական կայքը հայտարարել է, որ ռմբակոծությունը Իսրայելի, ԱՄՆ-ի և Մեծ Բրիտանիայի համատեղ գործողություն է եղել։ ԱՄՆ պաշտոնյաները հերքել են իրենց մասնակցությունը: «The Guardian»-ը նշել է, որ ԱՄՆ ուժերը վերջերս՝ 2024 թվականի հունիսին ռմբակոծել են Հոդեյդան։

Իսրայելական Ynet News լրատվական կայքը հաղորդել է, որ Իսրայելը, հավանաբար, համակարգել է Սաուդյան Արաբիայի իշխանությունների հետ հարձակումը՝ հաշվի առնելով Սաուդյան Արաբիայի օդային տարածքի մոտ լինելը այն հավանական երթուղուն, որով իսրայելական ինքնաթիռները հասել են Եմեն:

## Հրդեհաշիջում և վերանորոգում
Հրշեջ խմբերը անմիջապես ժամանել են նավահանգիստ, սակայն դժվարությամբ են մարել հրդեհը։ Հրդեհը տարածվել է և սպառնացել է ինչպես մարդասիրական նավերին, այնպես էլ սննդի պահեստներին։ Միևնույն ժամանակ, Եմենի նավահանգստային իշխանությունները նավահանգստի այլ հատվածներ աշխատունակ են պահել՝ սնունդ, դեղորայք և վառելիք տեղափոխող նավերը ընդունելու համար։ Եմենի «Մվատանա» մարդու իրավունքների պաշտպանության խումբը հայտնել է, որ փլատակների տակ կարող են թաղված լինել ևս մի քանի զոհեր, որոնց հետ հնարավոր չէ կապ հաստատել հրդեհների պատճառով։

Սկսվել են Իսրայելի կողմից վնասված էլեկտրակայանի վերանորոգումները, քանի որ իշխանությունները փորձել են վերականգնել Եմենի ժողովրդին տրամադրվող էլեկտրաէներգիան։

Հուլիսի 23-ին երկու կոնտեյներատար նավ է նավահանգստում կանգ առել՝ դառնալով առաջին առևտրային նավերը, որոնք կարողացել են օգտագործել նավահանգիստը՝ իսրայելական օդային հարվածներից հետո։ Հուլիսի 28-ին նավահանգիստն արդեն լիովին գործարկված է եղել։

Եմենի Կարմիր ծովի նավահանգիստների կորպորացիան, որը կառավարում է Հոդեյդա նավահանգիստը՝ գնահատել է, որ հարվածները ավելի քան 20,000,000 ԱՄՆ դոլարի վնաս են պատճառել, բացառությամբ վառելիքի պահեստների ոչնչացման հետևանքով առաջացած կորուստների: Ոչնչացվել են երկու կռունկ և մեկ փոքր նավ, իսկ վնաս է հասցվել մոտակա շենքերին և նավահանգստերին:

## Արձագանքներ
* : Վարչապետ Բենիամին Նեթանյահուն ասել է, որ հարվածները նավահանգստի վրա են ուղղված, քանի որ այն օգտագործվել է ռազմական նպատակներով և որ դրանք ցույց են տվել, որ «չկա մի տեղ, որտեղ Իսրայել պետության երկար ձեռքը չի հասնի»։ Իսրայելի ռազմական խոսնակ Դանիել Հագարին Իսրայելի պաշտպանության ուժերի անունից ստանձնել է հարձակումների պատասխանատվությունը՝ նշելով, որ իսրայելական կործանիչները հարվածել են Հուսիների ռազմական թիրախներին՝ «ի պատասխան վերջին ամիսներին Իսրայելի պետության դեմ հարյուրավոր հարձակումներին»՝ «ուղերձ հղելու համար»։ Արտաքին գործերի նախարար Իսրայել Կացը նշել է, որ հարվածները նախազգուշացում են ծառայել Իրանին և «ծանր հարված են հասցրել Եմենում Իրանի ահաբեկչական ճյուղին»։ Պաշտպանության նախարար Յոավ Գալանտը հայտարարել է. «Իսրայելի քաղաքացիների արյունն ունի իր գինն» ու ընդգծել, որ իսրայելցիների վրա ցանկացած հարձակում կարժանանա Լիբանանում և Գազայում տեղի ունեցածին «նույնական» պատասխանի։ Գալանտը հավելել է. «Հոդեյդայում ներկայումս այրվող կրակը տեսանելի է ամբողջ Մերձավոր Արևելքում, և դրա նշանակությունը պարզ է»։ Նա նաև նշել է. «Առաջին անգամ, երբ նրանք վնասել են Իսրայելի քաղաքացու, մենք հարվածել ենք նրանց։ Եվ մենք դա կանենք ցանկացած վայրում, որտեղ դա կարող է անհրաժեշտ լինել»։
* Հուսիներ: Հուսիների խոսնակ Նասրուդդին Ամերը հարձակումները անվանել է «իսրայելական դաժան ագրեսիա», որը հատուկ նպատակ ուներ տառապանքներ պատճառել Եմենի բնակչությանը և ստիպել հուսիներին դադարեցնել Գազայի պատերազմի ընթացքում Գազայի աջակցությունը: Նա նշել է, որ հարձակումները միայն կբարձրացնեն Եմենի բնակչության վճռականությունը՝ աջակցելու Գազային և նրանց պատրաստակամությունը՝ դժվարությունների դիմակայելու նրանց համար։ Հուսիների գլխավոր բանակցողը վերահաստատել է այս միտքը հրապարակային հայտարարության մեջ։ Հուսիների քաղաքականության հեղինակ Մոհամմեդ ալ-Բուխաիտին հայտարարել է, որ ավիահարվածը միայն կուժեղացնի Եմենի ռազմական գործողությունները Իսրայելի դեմ մինչև պատերազմի ավարտը՝ նշելով, որ նրանք «կպատասխանեն սրացմանը՝ սրացմամբ», նա նաև նշել է, որ « սիոնիստական կազմակերպությունը կվճարի քաղաքացիական օբյեկտները թիրախավորելու համար, և մենք կպատասխանենք սրացմանը՝ սրացմամբ»։ Հուսիների պաշտոնյաներն ասել են. «Սա կբարձրացնի մեր վճռականությունը՝ Գազայում ցեղասպանությունը դադարեցնելու համար»։
* : Երկիրը դատապարտել է հարձակումը, արտաքին գործերի նախարարության խոսնակը զգուշացրել է տարածաշրջանային ավելի լայն հակամարտության հնարավորության մասին և հարձակման համար պատասխանատու է համարել Իսրայելի դաշնակիցներին։
* Համաս: Խումբը դատապարտել է հարձակումը։ Քաղաքական բյուրոյի անդամ Իզզաթ ալ-Ռիշկը հայտարարել է, որ «օկուպացիոն պետությունը, անկասկած, կայրվի այսօր Հոդեյդայում բռնկված կրակում և սիոնիստական հանցագործությունների աճը կփոխի ամբողջ հավասարումը»։
* Հեզբոլլահ: Խումբը գործողությունը անվանել է «հիմար քայլ» և ասել, որ այն Մերձավոր Արևելքում հակամարտության նոր և վտանգավոր փուլ է հրահրել։
* : Արտաքին գործերի նախարարությունը դատապարտել է նավթային և քաղաքացիական օբյեկտների, այդ թվում՝ Ալ Հոդեյդա նավահանգստի և էլեկտրաէներգիայի ընկերության դեմ ուղղված հարձակումները, որոնք հանգեցրել են խաղաղ բնակիչների մահվան և վիրավորման: Նրանք հարձակումը համարել են վտանգավոր սրացում, որը սպառնում է տարածաշրջանի կայունությանը: Իրաքը հաստատել է իր լիակատար համերաշխությունը Եմենի ժողովրդի հետ և Իսրայելին պատասխանատու է համարում տարածաշրջանում ցանկացած ռազմական սրացման համար։
* : Արտաքին գործերի նախարարությունը դատապարտել է հարձակումը՝ նշելով, որ Իսրայելի գործողությունները նպաստում են տարածաշրջանում «բռնության ցիկլը դադարեցնելուն ուղղված միջազգային ջանքերի խաթարմանը»։
* : Արտաքին գործերի նախարարությունը դատապարտել է հարձակումը՝ նշելով, որ հարձակումը «ներկայացնում է տարածաշրջանում լարվածության նոր սրացում, որն ավելի կբարդացնի տարածաշրջանային իրավիճակը և կխոչընդոտի իրավիճակի հանդարտեցման ջանքերին»:
* : Պաշտպանության նախարարության խոսնակ Թուրքի Ալ-Մալիքին հայտարարել է, որ Սաուդյան Արաբիան ներգրավված չէ հարձակման մեջ՝ հավելելով, որ Սաուդյան Արաբիան թույլ չի տա, որ որևէ կողմ ներխուժի իր օդային տարածք։
* : Գլխավոր քարտուղար Անտոնիո Գուտերեշը խորը մտահոգություն է հայտնել Իսրայելի կողմից Եմենի վրա հարձակման կապակցությամբ։
* : ԱՄՆ Ազգային անվտանգության խորհրդի խոսնակը հայտարարել է, որ ԱՄՆ-ն չի համակարգել Իսրայելի հետ ավիահարվածները՝ հավելելով, որ երկիրը լիովին ճանաչում է Իսրայելի ինքնապաշտպանության իրավունքը։
* : Միջազգային ճանաչում ունեցող կառավարությունը դատապարտել է Իսրայելի հարձակումը, բայց նաև զգուշացրել է հուսիներին՝ չներքաշել Եմենի ժողովրդին «իրանական ռեժիմի շահերից բխող անհեթեթ մարտերի մեջ» և զգուշացրել է Իրանին ու Իսրայելին երկիրը չվերածել «իրենց անհեթեթ պատերազմների և տարածաշրջանում իրենց դիվերսիոն նախագծերի ասպարեզի»:

### Մեդիա
*Ynet-*ի տվյալներով՝ գործողությունը նախատեսված է եղել որպես Սանայում իրանամետ կառավարությանը զսպող միջոց և որպես ազդանշան ԱՄՆ-Մեծ Բրիտանիա կոալիցիային, որ Իսրայելի պաշտպանության բանակը այլևս հույսը չի դնի միայն դաշնակիցների օդային պաշտպանության վրա։

Ըստ The Washington Post-ի՝ Եմենից վերլուծաբանները որոշել են, որ գործողությունը, հավանաբար, չի խանգարի հուսիներին, այլ փոխարենը նրանց հնարավորություն կտա մոբիլիզացնել եմենցիներին՝ ենթադրյալ արտաքին սպառնալիքի դեմ պայքարելու և նրանց տեղական աջակցությունը ամրապնդելու համար:

«The Economist»-ը գրել է, որ իր հարվածներով «Իսրայելը փորձել է ոչ միայն զսպել հուսիներին, այլև ուղերձ է հղել Իրանին։ Հոդեյդան, վերջիվերջո, ավելի հեռու է Իսրայելից, քան Իրանի քաղաքների մեծ մասը»։

«The Jerusalem Post»-ը նշել է, որ գործողությունը նմանություններ ունի 1985 թվականի «Փայտե ոտք» գործողության հետ, որտեղ Իսրայելի ռազմաօդային ուժերը թիրախավորել են Պաղեստինի ազատագրման կազմակերպության (ՊԱԿ) Թունիսում գտնվող դիրքերը՝ Իսրայելից 2200 կիլոմետր հեռավորության վրա: Այն ընդգծում է F-35-երի դերը 2024 թվականի գործողության մեջ՝ նշելով, որ դրանց գաղտնիության հնարավորությունները կարևոր են հուսիներին հարվածելու համար։ Նրանք արդեն օգտագործել են հակաօդային հրթիռային համակարգեր ամերիկյան անօդաչու թռչող սարքերը խոցելու համար: Լրատվականը գործողությունը նկարագրել է որպես «կարևոր հանգրվան» Իսրայելի ռազմաօդային ուժերի F-35-ների համար՝ նշելով Իսրայելում դրանց սկզբնական տեղակայման ութ տարին։

Human Rights Watch-ը հարվածները որակել է որպես հնարավոր պատերազմական հանցագործություն, քանի որ դրանք, ըստ երևույթին՝ «անխտիր կամ անհամաչափ հարձակում են եղել քաղաքացիական բնակչության վրա»։

## Հետևանքներ
Հուլիսի 21-ի առավոտյան Իսրայելի պաշտպանության բանակը որսացել է Եմենից արձակված հրթիռ։ Էյլաթում հնչել են հրթիռային և ռմբակոծման սիրեններ, սակայն Իսրայելի պաշտպանության բանակը հայտարարել է, որ քաղաքը թիրախավորված չէ և հերքել է պայթյունի մասին հաղորդագրությունները։ Հուսիները հայտարարել են, որ իրենք մի քանի հրթիռներով թիրախավորել են Էյլաթը։

2024 թվականի սեպտեմբերի 29-ին, Թել Ավիվի մոտ գտնվող Բեն-Գուրիոն միջազգային օդանավակայանի վրա հուսիների կողմից հրթիռի արձակումից հետո (տեղի է ունեցել 2024 թվականին «Հեզբոլլահի» շտաբ-բնակարանի վրա կատարված հարվածի պատասխան)՝ Իսրայելը ևս մեկ հարձակում է սկսել Հոդեյդայի նավահանգստի և էլեկտրակայանի վրա, սպանելով առնվազն 4 քաղաքացիական անձի։ Նավահանգստում 10-ից ավելի ավիահարվածներ են հասցվել, որոնք խոշոր պայթյուններ են առաջացրել, որոնք արձագանքել են ամբողջ քաղաքում։ Ըստ որոշ տեղեկությունների, հարվածները թիրախավորել են Ռաս Իսա նավահանգստի նավթային բաքերը և այլ օբյեկտները։ Ըստ Իսրայելի պաշտպանության բանակի՝ հուսիների ռեժիմը նպաստում է տարածաշրջանում իրանական զենքի և պաշարների, այդ թվում՝ նավթի, տեղափոխմանը (ռազմական նպատակներով)։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:2024 Իսրայելում
Կատեգորիա:2024 հարձակումներ շենքերի և շինությունների վրա
Կատեգորիա:2024 միջազգային հարաբերություններում
Կատեգորիա:21-րդ դարը Եմենում
Կատեգորիա:Ընթացիկ իրադարձություններ
Կատեգորիա:Իսրայելա-պաղեստինյան պատերազմ (2023)