open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Պեչենեգներ

մինի|350px|Պեչենեգների տարածվածությունը
**Պեչենեգներ**, կիսաքոչվոր թյուրքական ցեղային միություն, առաջացել է անդրվոլգյան տափաստաններում վաչկատուն թյուրքերի, սարմատական և ուգրոֆիննական ցեղերի խառնուրդից։ Մարդաբանորեն պեչենեգները եվրոպեոիդ էին՝ մոնղոլոիդ տարրերով։ Ութերորդից իններորդ դարերում բնակվել են Վոլգա և Ուրալ գետերի միջև ընկած տարածքում, իններորդ դարում, ջախջախելով մերձսևծովյան տափաստաններում բնակվող հունգարներին, գրավել են հսկայական տարածք՝ ստորին Վոլգայից մինչև Դանուբի գետաբերանը։ Պեչենեգների հիմնական զբաղմունքը վաչկատուն անասնապահությունն էր։ Տասներորդ դարում պեչենեգները բաժանվել են երկու ճյուղի (արևմտյան և արևելյան), որոնք կազմված էին 8 ցեղից (40 տոհմ)։ Ցեղերի առաջնորդները «մեծ իշխաներն» էին, տոհմերինը՝ «փոքր իշխանները». ընտրվում էին ցեղային և տոհմական ժողովներում. գոյություն ուներ նաև ժառանգական իշխանություն։ 915-ին, 920-ին, 968-ին պեչենեգները ասպատակել են ռուսական հողերը։ 1036-ին Կիև քաղաքի մոտ Յարոսլավ Իմաստուն իշխանը ջախջախել է պեչենեգներին և վերջ տվել նրանց հարձակումներին Ռուսիայի վրա։ Տասնմեկերորդից տասներկուերորդ դարերում շատ պեչենեգներ բնակեցվել են Կիևյան Ռուսիա պետության հարավում՝ նրա սահմանները պաշտպանելու նպատակով։ Տասերորդից տասնմեկերորդ դարերում բյուզանդական կայսրերը փորձել են պեչենեգներին օգտագործել Ռուսիայի և Դանուբյան Բուլղարիայի դեմ պայքարում։ Տասներկուերորդ դարում պեչենեգները թափանցել են Հունգարիա։ Տասներեքերորդից տասնչորսերորդ դարերում, ձուլվելով ղփչաղների, հունգարների, ռուսների, մոնղոլների և այլ էթնիկական խմբերի հետ, պեչենեգները դադարել են գոյություն ունենալուց։

Կատեգորիա:Անհետացած ազգեր
Կատեգորիա:Թյուրքական ազգեր
Խուտոր

240px|մինի|Կոնստանտին Կրիժիցկի․ «Խուտոր Փոքր Ռուսիայում»
**Խուտոր** (, , ), մեկ կամ մի քանի ագարակներից բաղկացած բնակավայր Արևելյան Եվրոպայում, մասնավորապես Դոնի կոզակների բնակավայրեր Ռուսաստանում, Ուկրաինայում։ Խորհրդային շրջանում խուտորների մեծ մասը վերածվել են կոլխոզների և սովխոզների։

Սկզբում եղել է միաբակ (յուրահատուկ է հողագործ ժողովուրդներին՝ նոր հողեր յուրացնելիս), հետագայում՝ բազմաբակ։ Գյուղատնտեսության մեջ կապիտալիստական տարրերի զարգացման հետ սկսեցին խուտոր անվանել անհատական օգտագործման հողակտորի վրա առանձնացված տնտեսությունը։ 1905—1907 թթ.-ի հեղափոխությունից հետո Ռուսաստանում խուտորերի քանակը խիստ աճեց։ Նախկին ԽՍՀՄ-ում, գյուղատնտեսության կոլեկտիվացումից հետո, ստեղծվեցին Խուտորները խոշոր կոլտնտեսային գյուղերում համախմբելու պայմաններ։

Կատեգորիա:Գյուղական բնակավայրեր
Ալեքսեևկա (Օկտյաբրսկի շրջան)

**Ալեքսեևկա** (), գյուղ Ռուսաստանի Ռոստովի մարզի Օկտյաբրսկի շրջանում։ Մտնում է Ալեքսեևսկովո գյուղական համայնքի կազմի մեջ։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Ռոստովի մարզի Օկտյաբրսկի շրջանի բնակավայրեր
Օկտյաբրսկի շրջան (Ռոստովի մարզ)

մինի|250px|Շրջանի քարտեզը
**Օկտյաբրսկի շրջան** (), Ռուսաստանի Ռոստովի մարզի 43 շրջաններից մեկը։ Շրջկենտրոնն է Կամենոլոմնի ավանը՝ Դոնի Ռոստովից 60 կմ հեռավորության վրա։ Տարածքը կազմում է 1998,7 կմ², բնակչությունը՝ 72,7 հզ (2009 թ. տվյալներով)։ Շրջանի մեջ է մտնում 1 քաղաքային և 11 գյուղական համայնք։
Կամենոլոմնի

**Կամենոլոմնի** (), ավան Ռուսաստանի Ռոստովի մարզի Օկտյաբրսկի շրջանում։ Կամենոլոմնենսկովո գյուղական համայնքի շրջկենտրոնն է։ ից գտնվում է s&nbsp;կմ հեռավորության վրա։
2011 թ. տվյալներով բնակչությունը կազմում է 10.619&nbsp;մարդ։ Առաջին անգամ հիշատակվում է 1859 թ.։

## Բնակչություն

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղում
* բնակավայրի կայքը

Կատեգորիա:Ռոստովի մարզի Օկտյաբրսկի շրջանի բնակավայրեր
Կերչիկ-Սավրով

**Կերչիկ-Սավրով** (), խուտոր Ռուսաստանի Ռոստովի մարզի Օկտյաբրսկի շրջանում։ Մտնում է Կերչիսկովո գյուղական համայնքի կազմի մեջ։

## Բնակչություն

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:1763 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր
Կատեգորիա:Ռոստովի մարզի Օկտյաբրսկի շրջանի բնակավայրեր
M (ֆիլմ, 1931)

**«M»** ( - *Eine Stadt sucht einen Mörder*, այլ անվանումը՝ «М». քաղաքը փնտրում է մարդասպանին»), գերմանական ֆիլմ՝ սերիական մարդասպանի մասին պատմող դասական թրիլլեր, նկարահանված 1931 թվականին ռեժիսոր Ֆրից Լանգի կողմից։

Համարվում է կինոյի պատմության լավագույն ֆիլմ-նուարներից մեկը և իր ժամանակի լավագույն թրիլլերներից մեկը։

## Սյուժե
Գերմանիայի քաղաքներից մեկի ոստիկանությունը փակուղում է հայտնվել, փորձելով գտնել սերիական մարդասպանին, ով արդեն սպանել է մի քանի երեխաների։ Եղած փաստերը բավարար չեն մարդասպանին գտնելու համար։ Իսկ այդ ընթացքում սպանությունները շարունակվում են։

Քաղաքի բնակիչները տագնապի մեջ են, նրանք կասկածում են ամեն պատահածի, ով փողոցում փորձում է խոսել որևէ երեխայի հետ։ Յուրաքանչյուրը կասկածում է իր մտերիմներից կամ հարևաններից որևէ մեկին։

Ոստիկանությունն անընդհատ ստուգումներ և պարեկային հսկողություն է իրականացնում, սակայն ապարդյուն։ Քաղաքի հանցագործ խմբավորումները նույնպես անհանգստացած են անորսալի մարդասպանին չգտնելու հետևանքով ոստիկանության չափից դուրս ակտիվությունից և իրենց հերթին փորձում են գտնել խորհրդավոր անձնավորությանը։ Մարդասպանը, չվախենալով ոչ ոքից, գաղտնի կերպով մամուլին է հանձնում նամակ, որտեղ գրված է, թե զոհերն ավելանալու են։

Ոստիկանության գլխավոր տեսուչ Կառլ Լոմաննը (*Օտտո Վերնիկե*) հանձնարարում է իր աշխատակիցներին ստուգել վերջին տարիներին հոգեբուժարաններից դուրս գրված անձանց ցուցակը և փորձել մարդասպանին գտնել նրանց մեջ։ Ոստիկաններից մեկին հաջողվում է գտնել փաստեր ընդդեմ հոգեբուժարաններից մեկի նախկին հիվանդ Հանս Բեկերտի (*[[Պետեր Լորրե]]*) ...

## Դերերում
* Պետեր Լորրե - *Հանս Բեկերտ*
* Օտտո Վերնիկե - *Կառլ Լոմանն*
* Թեոդոր Լոոս - *տեսուչ Գրեբեր*
* Գուստավ Գրյուդգենս - *Շրենկեր*
* Ֆրիդրիխ Գնասս - *Ֆրանց*
* Ռուդոլֆ Բլյումմեր - *Բեկերտի պաշտպան*
* Գեորգ Ջոն - *փուչիկների կույր վաճառող*
* Ֆրանց Շտայն - *նախարար*
* Էռնստ Շտալ-Նախբաուր - *ոստիկանապետ*
* Էլլեն Վիդմանն - *ֆրաու Բեկմանն*

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* ֆիլմը allmovie կայքում
* ֆիլմը ինտերնետի արխիվում

Կատեգորիա:1931 ֆիլմեր
Կատեգորիա:Գերմանական ֆիլմեր
Կատեգորիա:Սև-սպիտակ ֆիլմեր
Կատեգորիա:Paramount Pictures ֆիլմեր
Կատեգորիա:Գերմաներեն ֆիլմեր
Կատեգորիա:1930-ականների գերմանական ֆիլմեր
Կիրեևվկա (Օկտյաբրսկի շրջան)

**Կիրեևվկա** (), գյուղակ Ռուսաստանի Ռոստովի մարզի Օկտյաբրսկի շրջանում։ Մտնում է Արտեմոսկովո գյուղական համայնքի կազմի մեջ։ 
Բնակչությունը կազմում է 1006&nbsp;մարդ։ Հիմնվել է 1801 թ.։

## Բնակչություն

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:1801 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր
Կատեգորիա:Ռոստովի մարզի Օկտյաբրսկի շրջանի բնակավայրեր
Կրիվյանսկայա

**Կրիվյանսկայա** (), ստանիցա Ռուսաստանի Ռոստովի մարզի Օկտյաբրսկի շրջանում։ Կրիվյանսկովո գյուղական համայնքի շրջկենտրոնն է։ Նովոչերկասկ քաղաքից գտնվում է 3&nbsp;կմ հեռավորության վրա։
Բնակչությունը կազմում է 10.219&nbsp;մարդ։ Առաջին անգամ հիշատակվում է 1705 թ.։

## Արտաքին հղում
* բնակավայրի կայքը

## Բնակչություն

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:1705 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր
Կատեգորիա:Ռոստովի մարզի Օկտյաբրսկի շրջանի բնակավայրեր
Նովոկադամովո (Օկտյաբրսկի շրջան)

**Նովոկադամովո** (), ավան Ռուսաստանի Ռոստովի մարզի Օկտյաբրսկի շրջանում։ Արտեմոսկովո գյուղական համայնքի շրջկենտրոնն է։
Բնակչությունը կազմում է 1478 մարդ։

## Բնակչություն

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Ռոստովի մարզի Օկտյաբրսկի շրջանի բնակավայրեր
Շահ

**Շահ** (պարսկ.՝ տիրակալ, արքա), միապետի տիտղոս Մերձավոր և Միջին Արևելքի երկրներում, Հնդկաստանում (Դելիի սուլթանությունում)։ Առաջին անգամ շահ և ապա շահնշահ (արքայից արքա) օգտագործվել է Իրանում, Սասանյանների տիրապետության ժամանակ և պահպանվել մինչև 1979 թվականի փետրվարը, երբ գահընկեց արվեց շահ Մոհամմադ Ռեզա Փահլավին։

## Հղում

Կատեգորիա:Ազնվական տիտղոսներ
Կատեգորիա:Թուրքիայի պատմություն
Կատեգորիա:Ազգային և էթնիկ առաջնորդման կոչումներ
Կատեգորիա:Օսմանյան տիտղոսներ
Կատեգորիա:Իրանի տիտղոսներ
Շահի Զինդա

**Շահի Զինդա** ( - բառացիորեն «կենդանի արքա», պարսկերեն հնչում է - Շոխ-ի Զինդա), միջինասիական միջնադարյան ճարտարապետական հուշարձան Սամարղանդ քաղաքում։ Կազմավորվել է 11-րդ-12-րդ դարերում, Աֆրասիաբ քաղաքատեղիի արևելքում (պեղումներից բացվել են դամբարանների, փայտե պորտիկի և մինարեթի մնացորդներ)։ Ներկա համալիրի (հիմնականում՝ 14-15-րդ դարեր) կազմում են նեղ փողոցի երկայնքով տեղադրված բազմագույն ջնարակած փորագիր թրծակավով, խեցե նկարազարդ երեսպատումով, հավաքովի խճանկարներով ճոխ հարդարված մեմորիալ-պաշտամունքային կառույցները.

* Կուսամ իբն Աբբասի (1334 թ.) դամբարանը,
* Շադի Մուլկ (1372 թ., ճարտարապետներ՝ Շամսեդդին, Բարեդդին, Զայնուդդին, Բուխարի) դամբարանը,
* Շիրին բեկ ակի (1385 թ.) դամբարանը,
* Թուման ակի համալիրը (15-րդ դարի սկիզբ)
* Կազի զադե Ռումի դամբարանը (15-րդ դ.)
* մզկիթներ (15-րդ դար)։

Կատեգորիա:Ուզբեկստանի դամբարաններ
Շատ ալ-Արաբ

**Շատ ալ-Արաբ** (), գետ Իրաքում։ Ստորին հոսանքում սահմանային է Իրաքի և Իրանի միջև։ Երկարությունը 195 կմ է, ավազանը՝ ավելի քան 1 միլիոն կմ²։ Կազմվում է Տիգրիս և Եփրատ գետերի միախառնումից, հոսում Միջագետքի դաշտավայրով և, առաջացնելով դելտա, թափվում է Պարսից ծոց։ Վարարում է գարնանը։ Ձախից ընդունում է Քարուն գետը։ Ջրի ծախսը 1-2հզ. մ³/վրկ-ից (աշնանը) 6-8հզ. մ³/վրկ (գարնանը) է։ Նավարկելի է։ Ափերին են Բասրա և Աբադան քաղաքները։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Ասիայի միջազգային գետեր
Կատեգորիա:Իրաքի գետեր
Կատեգորիա:Պարսից ծոցի ավազանի գետեր
Կատեգորիա:Սահմանային գետեր
Ռենե Ադորե

**Ռենե Ադորե** ( ), ազգությամբ ֆրանսիացի ամերիկյան դերասանուհի։ Առավել հայտնի է եղել համր ֆիլմերում իր դերերով։ Ռենե Ադորեի իսկական անուն - ազգանունը՝ Ժաննա դե լա Ֆոնտե է ()։ Նրա ծնողները եղել են կրկեսի ակրոբատներ։ Հիմնականում նկարահանվել է համր ֆիլմերում, սակայն նա այն հաջողակներից էր, ով հնչուն ֆիլմերի հայտնագործումից հետո նկարահանվել է նաև այդ ֆիլմերում։ Ռենե Ադորի առավել նշանակալի ու հիշարժան աշխատանքը համարվում է Առաջին համաշխարհային պատերազմի մասն պատմող «Մեծ շքերթ» (*The Big Parade*) ֆիլմի գլխավոր հերոսուհու՝ Մելիզանդեի դերի տպավորիչ կատարումը։ Կինոդերասանուհու ստեղծագործական գործունեությունն ընդհատվել է ուժերի ծաղկման շրջանում. նա մահացել է 35 տարեկան հասակում, տուբերկուլյոզից, Լոս Անջելեսի առողջարաններից մեկում։ Թաղվել է *Hollywood Forever* գերեզմանատանը։ Նրա ողջ ունեցվածքը, որ գնահատվել է 2.429 դոլար, փոխանցվել է Անգլիայում ապրող մորը։ Տարիներ անց Հոլիվուդի փառքի ճեմուղում բացվել է համր կինոյի վառ աստղերից մեկը համարվող Ռենե Ադորեին նվիրված աստղ։

## Ծանոթագրություն

## Արտաքին հղումներ
* Ռենե Ադորի Ֆիլմագրությունն

Կատեգորիա:Ամերիկացի կինոդերասանուհիներ
Կատեգորիա:Բեմական կեղծանուններ
Կատեգորիա:Դերասանուհիներ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Թատրոնի դերասաններ
Կատեգորիա:Տուբերկուլոզից մահացածներ
Կատեգորիա:Ֆրանսիացի դերասանուհիներ
Կատեգորիա:Ֆրանսիացի կինոդերասանուհիներ
Շավշեթի լեռնաշղթա

**Շավշեթի լեռնաշղթա** (), լեռնաշղթա Անդրկովկասի հարավարևմտյան մասում, Աջարիայի և Թուրքիայի սահմանին։ Երկարությունը 65 կմ է, բարձրությունը՝ 2812 մ (Խևա լեռ)։ Գերակշռում է սարավանդաձև մակերևույթը։ Կազմված է հրաբխաշին ֆլիշներից և ավազաքարերից։ Լանջերը անհամաչափ են, ծածկված լայնատերև և եղրնու, եղրինի անտառներով, մշտականաչ ենթաանտառով, կատարային մասը՝ ենթաալպյան մարգագետիններով։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Լեռնաշղթաներ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Վրաստանի լեռնաշղթաներ
Կատեգորիա:Թուրքիայի լեռնաշղթաներ
Կատեգորիա:Աջարիայի աշխարհագրություն
Կատեգորիա:Արդվինի մարզ
Ջիլ Այրլենդ

**Ջիլ Դորոթի Այրլենդ** (, ), անգո-ամերիկյան դերասանուհի և երգչուհի։

Ջիլը ծնվել է գինեգործի ընտանիքում։ Նա իր կարիերան սկսել է դեռ վաղ հասակից՝ 1950 թվականների կեսերից։ Առաջին դերը խաղացել է «Օ, Ռոզալինդա» ֆիլմում։

Դերասան Չառլզ Բրոնսոնի հետ, ով նրա երկրորդ ամուսինն էր, նկարահանվել է տասնհինգ ֆիլմում։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Holliwood Star Walk — Los-Angeles Times
* Ջիլ Այրլենդի կենսագրությունը

Կատեգորիա:Անգլիացի դերասանուհիներ
Կատեգորիա:Կին ինքնակենսագիրներ
Կատեգորիա:20-րդ դարի կին գրողներ
Կատեգորիա:Դերասանուհիներ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Բրիտանացի հեռուստատեսային դերասանուհիներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի կինոդերասանուհիներ
Կատեգորիա:Անգլիացի կինոդերասանուհիներ
Կատեգորիա:Քաղցկեղից մահացածներ
Մոնղոլիայի վարչական բաժանում

**[[Մոնղոլիայի Հանրապետություն]]ը** վարչատարածքային առումով բաժանվում է 21 շրջանի՝ այմակի և Ուլան Բատոր մայրաքաղաքի։ Ամեն այմակը բաժանվում է մի քանի սումերի։ «Այմակ» անվանումը ծագում է մոնղոլերեն և թյուրքերեն «ցեղ» բառից։ Մոնղոլիայի ժամանակակից այմակները հիմնադրված են եղել 1921 թվականին։ Մայրաքաղաք Ուլան Բատորը շրջապատված է Տուվե այմակով, բայց դրա կազմի մեջ չի մտնում և կազմում է առանձին վարչական միավոր։

## Այմակների ցանկ

*- Govisümber այմակը առանձնացված է եղել Dornogovi այմակից 1994 թվականին։

## Ծանոթագրություններ


Կատեգորիա:Առաջին աստիճանի վարչական միավորներ
Քեմբրիջ (Մասաչուսեթս)

**Քեմբրիջ**, քաղաք ԱՄՆ-ի հյուսիսարևելյան մասում՝ Մասաչուսեթս նահանգում։ Քաղաքը Չարլզ գետով բաժանվում է Բոստոն քաղաքից։ 2002 թ-ի տվյալներով քաղաքի բնակչությունը կազմում է 101 355 մարդ։ Քեմբրիջում գործում է երկու համալսարան՝ Հարվարդի համալսարանը և Մասաչուսեթսի տեխնիկական համալսարանը։

## Քույր քաղաքները

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Քեմբրիջի պաշտոնական կայք էջը
* Քեմբրիջի կարճ պատմությունը 
* Քեմբրիջի կառույցները 

### Քարտեզներ
* Քեմբրիջի քարտեզները 
* Քեմբրիջի աշխարհագրական դիրքը

Կատեգորիա:Մասաչուսեթսի քաղաքներ
Կատեգորիա:1630 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր
Կատեգորիա:ԱՄՆ-ի համալսարանական քաղաքներ
Կատեգորիա:ԱՄՆ-ի բնակավայրեր
Գաետա

**Գաետան** (), քաղաք է Իտալիայի կենտրոնական մասում՝ Լացիո մարզի Լատինա գավառում, Հռոմից 110&nbsp;կմ դեպի հարավ-արևելք։ Քաղաքը գտնվում է Գաետայի ծովածոցի ափին։ 2004 թ-ի տվյալներով այստեղ բնակվում է 21522&nbsp;մարդ։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Իտալիայի քաղաքներ
Ազովի շրջան

մինի|250px|Շրջանի քարտեզը
**Ազովի շրջան** (), Ռուսաստանի Ռոստովի մարզի 43 շրջաններից մեկը։ Շրջկենտրոնն է Ազով նավահանգստային քաղաքը։ Տարածքը կազմում է 2.966 կմ², բնակչությունը՝ 91,1 հզ (2010 թ. տվյալներով)։ Շրջանի մեջ է մտնում 1 քաղաքային և 18 գյուղական համայնք։
Ալեքսանդրովկա (Ազովի շրջան)

**Ալեքսանդրովկա** (), գյուղ Ռուսաստանի Ռոստովի մարզի Ազովի շրջանում։ Մտնում է Ալեքսանդրովսկովո գյուղական համայնքի կազմի մեջ։

2002 թ. տվյալներով բնակչությունը կազմում է 4738&nbsp;մարդ։ Հիմնվել է 1740 թ.։

## Բնակչություն

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:1740 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր
Կատեգորիա:Ռոստովի մարզի Ազովի շրջանի բնակավայրեր
Բերեգովո (Ազովի շրջան)

**Բերեգովո** (), գյուղակ Ռուսաստանի Ռոստովի մարզի Ազովի շրջանում։ Մտնում է Պեշկովսկովո գյուղական համայնքի կազմի մեջ։ Ազով քաղաքից գտնվում է 40&nbsp;կմ հեռավորության վրա։

## Բնակչություն

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Ռոստովի մարզի Ազովի շրջանի բնակավայրեր
Ելիզավետինսկայա (Ազովի շրջան)

**Ելիզավետինսկայա** (), ստանիցա Ռուսաստանի Ռոստովի մարզում։ Մտնում է Ելիզավետինսկոյե գյուղական համայնքի կազմի մեջ։ Ազով քաղաքից գտնվում է 4&nbsp;կմ հեռավորության վրա։
Բնակչությունը կազմում է 500-ից պակաս&nbsp;մարդ։

## Բնակչություն

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Ռոստովի մարզի Ազովի շրջանի բնակավայրեր
Երեմեևկա (Ազովի շրջան)

**Երեմեևկա** (), գյուղակ Ռուսաստանի Ռոստովի մարզում։ Մտնում է Զադոնսկովո գյուղական համայնքի կազմի մեջ։ Ազով քաղաքից գտնվում է 25&nbsp;կմ հեռավորության վրա։

## Աշխարհագրություն
Գտնվում է շրջկենտրոնից՝ Ազով քաղաքից, 25 կմ (ճանապարհով) հարավ-արևելք՝ Կագալնիկ գետի ափին։

## Փողոցներ
* Դումենկո նրբանցք
* Սոկոլովի նրբանցք
* Վորոշիլովի փողոց
* Կոմերիտմիության փողոց
* Պարտիզանների փողոց
* Տափաստանային փողոց

## Բնակչություն
Բնակչության թիվը

2002 թվականի մարդահամարի տվյալներով՝ ռուսները կազմում էին բնակչության ազգային կառուցվածքի 75%-ը։

## Տեսարժան վայրեր
* Կաթնաապրանքային ֆերմայից 2,5 կիլոմետր հարավ գտնվում է հնագիտական հուշարձան համարվող «Երեմեեվկա-3» (4 հողափումբ) Դամբանաթմբերի խումբը։ Հուշարձանը թվագրվում է մ.թ.ա. II հազարամյակից մինչև մ.թ. XIV դարով։ Մարզային խորհրդի 1992 թվականի նոյեմբերի 18-ի թիվ 301 որոշմամբ «Դամբանաթմբերի» խումբը ներառված է տեղական նշանակության մշակութային ժառանգության օբյեկտների ցանկում՝ թիվ 6100308000 ծածկագրով։ 
* Խուտորից 2,5 կիլոմետր հարավ գտնվում է հնագիտական հուշարձան համարվող «Երեմեևկա-3» (14 հողափումբ) Գերեզմանաթմբերի խումբը։ Հուշարձանը թվագրվում է մ. թ. ա. II հազարամյակից մինչև մ.թ. XIV դարով։ Մարզային խորհրդի 1992 թվականի նոյեմբերի 18-ի թիվ 301 որոշմամբ դամբանատեղին ներառված է տեղական նշանակության մշակութային ժառանգության օբյեկտների ցանկում՝ թիվ 6100306000 ծածկագրով։
* Քարհանքից 4,5 կմ հարավ ընկած տարածքում գտնվում է  հնագիտության հուշարձան` «Երեմեևկա-2» դամբանաթմբերի խումբը (4 հողաթումբ)։ Հուշարձանը թվագրվում է մ. թ. ա. II հազարամյակից մինչև մ.թ.XIV դարը։ Մարզային խորհրդի 1992 թվականի նոյեմբերի 18-ի թիվ 301 որոշմամբ դամբանաթմբերի խումբը ներառված է տեղական նշանակության մշակութային ժառանգության օբյեկտների ցանկում՝ թիվ 6100307000 ծածկագրով։ 
* Թռչնաբուծական տնտեսությունից 2,5 կմ հարավ ընկած տարածքում գտնվում է հնագիտության հուշարձան`«Երեմեևկա-4» դամբանաթմբերի խումբը (4 հողաթումբ)։ Հուշարձանը թվագրվում է մ. թ. ա. II հազարամյակից մինչև մ. թ. XIV դարը։ Մարզային խորհրդի 1992 թվականի նոյեմբերի 18-ի թիվ 301 որոշմամբ «Դամբանաթմբերի» խումբը ներառված է  տեղական նշանակության մշակութային ժառանգության օբյեկտների ցանկում՝ թիվ 6100309000 ծածկագրով։   
* Խուտորի հարավային ծայրամասում գտնվում է հնագիտության հուշարձան` «Էրեմեևկա-5» դամբանաթմբերի խումբը։ Հուշարձանը թվագրվում է մ. թ. ա. II հազարամյակից մինչև մ.թ.  XIV դարը։ Մարզային խորհրդի 1992 թվականի նոյեմբերի 18-ի թիվ 301 որոշմամբ «Դամբանաթմբերի» խումբը ներառվել է տեղական նշանակության մշակութային ժառանգության օբյեկտների ցանկում ՝ թիվ 6100309000 ծածկագրով։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Ռոստովի մարզի Ազովի շրջանի բնակավայրեր
Ելիզավետովկա (Ազովի շրջան)

**Ելիզավետովկա** (), գյուղ Ռուսաստանի Ռոստովի մարզում։ Ելիզավետովսկովո գյուղական համայնքի շրջկենտրոնն է։ Ազով քաղաքից գտնվում է 80&nbsp;կմ հեռավորության վրա։

## Բնակչություն

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Ռոստովի մարզի Ազովի շրջանի բնակավայրեր
Կուլեշովկա (Ազովի շրջան)

**Կուլեշովկա** (), գյուղ Ռուսաստանի Ռոստովի մարզի Ազովի շրջանում։ Մտնում է գյուղական համայնքի կազմի մեջ։ Կուլեշովսկովո գյուղական համայնքի շրջկենտրոնն է։ 
2002 թ. տվյալներով բնակչությունը կազմում է 14690&nbsp;մարդ։

## Բնակչություն

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Ռոստովի մարզի Ազովի շրջանի բնակավայրեր
Եվմենոս I

**Եվմենես I** (մ.թ.ա. 263-241 թթ.), Պերգամոնի արքա Ատտալյան դինաստիայից։ Փիլիտերոսի զարմիկը։

Գահը ժառանգելով իր հորեղբայր Փիլոտերոսից, կարողացել է ամրապնդել իշխանությունը և ընդարձակել Պերգամի սահմանները։ Մոտ մ.թ.ա. 261-ին Սարդիսի մոտ ջախջախել է Անտիոքոս I-ի զորաբանակը։ Հետ է մղել գալատների հարձակումը։ Մահից առաջ իշխանությունը փոխանցել է զարմիկին՝ Ատտալոսին։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Պերգամոնի արքաներ
Պլատոնովկա (Ազովի շրջան)

**Պլատոնովկա** (), գյուղակ Ռուսաստանի Ռոստովի մարզի Ազովի շրջանում։ Մտնում է Օտրադովսկովո գյուղական համայնքի կազմի մեջ։

## Աշխարհագրություն
Գտնվում է շրջկենտրոն Ազով քաղաքից 70 կմ (ավտոճանապարհով) դեպի հարավ։ 
Գյուղը գտնվում է Եյա գետի աջ ափին, որով անցնում է Կրասնոդարի երկրամասի հետ սահմանը։

### Փողոցներ
* Պրուդովոյ նրբանցք
* Օխոտնիչյա փողոց

## Բնակչություն
2010 թվականին անցկացված մարդահամարի տվյալներով բնակչության թիվը կազմում էր 62 մարդ, որոնցից 26-ը տղամարդիկ (41,9 %), 36-ը՝ կանայք (58,1%)։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Ռոստովի մարզի Ազովի շրջանի բնակավայրեր
Ռոգոժկինո (Ազովի շրջան)

**Ռոգոժկինո** (), գյուղակ Ռուսաստանի Դաշնության Ռոստովի մարզի Ազովի շրջանում։ Ռոգոժինսկովո գյուղական համայնքի շրջկենտրոնն է։ 
Բնակչությունը կազմում է մոտ 1000 մարդ։ Հիմնվել է 1838 թվականին։

## Բնակչություն

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:1838 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր
Կատեգորիա:Ռոստովի մարզի Ազովի շրջանի բնակավայրեր
Սամարսկոյե (Ազովի շրջան)

**Սամարսկոյե** (), գյուղ Ռուսաստանի Ռոստովի մարզի Ազովի շրջանում։ Սամարսկովո գյուղական համայնքի շրջկենտրոնն է։
2002 թ. տվյալներով բնակչությունը կազմում է 10654 մարդ։ Հիմնվել է 1770 թ.։

## Բնակչություն

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:1770 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր
Կատեգորիա:Ռոստովի մարզի Ազովի շրջանի բնակավայրեր
Սովետսկի Դար (Ազովի շրջան)

**Սովետսկի Դար** (), գյուղ Ռուսաստանի Դաշնության Ռոստովի մարզի Ազովի շրջանում։ Մտնում է Օտրադովսկովո գյուղական համայնքի կազմի մեջ։ Ազով քաղաքից գտնվում է 70 կմ հեռավորության վրա։

## Բնակչություն

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Ռոստովի մարզի Ազովի շրջանի բնակավայրեր
Ուստ-Կոիսուգ

**Ուստ-Կոիսուգ** (), գյուղակ Ռուսաստանի Դաշնության Ռոստովի մարզի Ազովի շրջանում։ Մտնում է Օբիլնենսկովո գյուղական համայնքի կազմի մեջ։
Բնակչությունը կազմում է մոտ 300 մարդ։

## Բնակչություն

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Ռոստովի մարզի Ազովի շրջանի բնակավայրեր
Եվմենոս II

**Եվմենես II** (մ.թ.ա. 197-159 թթ.), Պերգամոնի կառավարիչ, որի օրոք Պերգամոնի թագավորությունը հասել է իր հզորության գագաթնակետին, իսկ Պերգամոն քաղաքը սկսել է մրցակցել Ալեքսանդրիայի հետ հելլենիստական մշակույթի կենտրոն կոչվելու համար։

Եվմենոսը շարունակել է հոր քաղաքականությունը՝ դաշնակցել Հռոմի հետ սիրիացիների ու մակեդոնացիների դեմ։ Մ.թ.ա. 190 թ.-ին Մագնեսիայի ճակատամարտում ջախջախել է Սելևկյաններին և տիրացել նրանց փոքրասիական տիրույթներին ու Թրակիական Խերսոնեսին։ Մ.թ.ա. 176 թվականին Սելևկյան գահին հաստատեց Անտիոքոս IV Եպիփանեսին։ Դրանից հետո Եվմենեսը հայացքը թեքել է հյուսիս և ոազմական գործողություններ սկսել Պոնտոսի և Բութանիայի դեմ, որի կողմում էր ինքը՝ Հաննիբալը։ Երրորդ Մակեդոնյան պատերազմի ժամանակ դաշնակցել է հռոմեացիներին և Հռոմի հետ կապերը սերտացնելու համար մ.թ.ա. 172 թվականին այցելել է Հռոմ։

Եվմենոսի կառավարման տարիներին են կառուցվել Պերգամոնի ակրոպոլիսի համարյա բոլոր սքանչելի շինությունները, նաև հանրահայտ Զևսի զոհասեղանը (Պերգամյան զոհասեղան)։ Նրա օրոք Պերգամի գրադարանը սկսել է մրցակցել Ալեքսանդրիայի գրադարանի հետ, ինչը ստիպել է Պտղոմեոսյաններին արգելել պապիրուսի արտահանումը Եգիպտոսից։ Ի պատասխան այս քայլի պերգամցիները հայտնագործել են նոր տեսակի նյութ՝ մագաղաթ (պերգամենտ)։

Կատեգորիա:Պերգամոնի արքաներ
Անուշավանի եկեղեցի

**Անուշավանի եկեղեցի**, Հայ առաքելական եկեղեցու տաճար ներկայիս Ադրբեջանական Հանրապետության Շահբուզի շրջանի (պատմական Ճահուկ գավառի) Անուշավան (այժմ՝ Գյունեյ Ղշլաղ) գյուղի հարավարևելյան ամսում։

## Պատմություն
Անուշավանի եկեղեցին կառուցվել է 13-14-րդ դարերում։ Մուտքը գտնվում է արևմտյան ճակատում։ Աբսիդը կիսաշրջանաձևէ։ Կա մեկ զույգ ավանդատներ։ Շրջակայքում եկեղեցին ունեցել է մի քանի օժանդակ շինություններ, որոնք արդեն քայքայված են։ Եկեղեցին ավերակների է վերածվել դեռևս 19-րդ դարի սկզբներին։

## Տես նաև
* Շահբուզի շրջան
* Ճահուկ (Սյունիքի գավառ)

## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն
* 

Կատեգորիա:Շահբուզի շրջանի վանքեր և եկեղեցիներ
Կատեգորիա:13-րդ դարի հայկական վանքեր և եկեղեցիներ
Կատեգորիա:Եկեղեցիներ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Ադրբեջանում ոչնչացված հայկական հուշարձաններ
Սուրբ Նշան վանք (այլ կիրառումներ)

**Սուրբ Նշան վանք** կարող է վերաբերել.
* Սուրբ Նշան վանք (Կուքի) - Հայ առաքելական եկեղեցու տաճար ներկայիս Ադրբեջանական Հանրապետության Շահբուզի շրջանի (պատմական Ճահուկ գավառի) Կուքի (այժմ՝ Կուքու) գյուղից մոտ 700 մ հյուսիս, լեռնալանջի հարթ վայրում
* Սուրբ Նշան վանք (Սեբաստիա) - հայկական միջնադարյան եկեղեցական համալիր Սեբաստիայում
* Սուրբ Նշան վանք - գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Էրզրումի վիլայեթի Կամախի գավառակում
## Տես նաև
* Սուրբ Նշան եկեղեցի (այլ կիրառումներ)
Հազարաբյուրաց վանք

**Հազարաբյուրաց վանք** (կամ **Սուրբ Նշան վանք**), Հայ առաքելական եկեղեցու տաճար ներկայիս Ադրբեջանական Հանրապետության Շահբուզի շրջանի (պատմական Ճահուկ գավառի) Կուքի (այժմ՝ Կուքու) գյուղից մոտ 700 մ հյուսիս, լեռնալանջի հարթ վայրում։

## Պատմություն
Հազարաբյուրաց վանքը կառուցվել է 10-11-րդ դարերում։ 13-րդ դարում Պռոշյանների Պապաք իշխանի հովանավորության ներքո վանքը վերանորոգվել է։ Հետագայում վերանորոգվել է նաև 15 և 17-րդ դարերում։

## Ճարտարապետություն
Համալիրի հորինվածքը՝ եռաբսիդ գմբեթավոր, արտաքուստ քառանկյունի, իսկ ներքուստ խաչաձև հատակագծով։ Կառուցվել է սրբատաշ բազալտից։ Մուտքը գտնվում է արևմտյան ճակատում։ Աբսիդները կիսաշրջանաձև են։ Կա ավանդատների երկու զույգ։ Ներսից կան որոշ արձանագրություններ։ Լուսամուտների և մուտքերի շուրջը կան զարդաքանդակներ։

Եկեղեցու արևմտյան ճակատին կցված է գավիթը, որից քիչ հյուսիս-արևմուտք գտնվում է վանքի գրատունը։ Հուշարձանի հյուսիսային, հարավային և արևմտյան կողմերում, պարսպի մեջ վերցված գտնվել են վանական օժանդակ այլ շինությունները, աղբյուրը, որոնք այժմ կիսականգուն կամ իսպառ քայքայված տեսքով են։

1980-ականների դրությամբ համալիրը արդեն ավերակ էր, քանդված էին եկեղեցու և արևելյան ավանդատների ամբողջ ծածկերը, պատերի վերին մասերը։

### Գավիթ
14-րդ դարում նույն սրբատաշ բազալտից կառուցվել է վանքի գավիթը, որը կցված է եկեղեցու արևմտյան ճակատին։ Հորինվածքը՝ միանավ, թաղածածկ դահլիճ։ 17-րդ դարում գավիթը վերանորոգվել է։ Մուտքը գտնվում է արևմտյան ճակատում։ Ներսից կան արձանագրություններ։ Մուտքի շուրջ և ներսում կան զարդաքանդակներ։ Դեռ 1980-ականներին գավիթը կիսականգուն էր, քանդված էր ամբողջ ծածկը։

### Գրատուն
13-րդ դարում եկեղեցու գավթի արևմտյան կողմում սրբատաշ և կիսամշակ քարից գրատուն է կառուցվել։ Հորինվածքը՝ միանավ, թաղակապ դահլիճ, կազմված է երկու մասից։ 17-րդ դարում ընդհանուր համալիրի հետ միասին վերանորոգվել է։ Մուտքը գտնվում է հարավային ճակատում։ Գրատան հարավային ճակատի առջև եղել է ինչ-որ շինություն։ Դեռ 1980-ականներին գավիթը կանգուն էր, քանդված էին ծածկի առանձին հատվածները։

### Գերեզմանատուն
Գերեզմանատունը շահագործվում էր 10-15-րդ դարերում վանքի արևմտյան կողմում։ Այնտեղ կար 18 հարթ տապանաքար և խաչքարեր։ 3 տապանաքարերը արձանագիր էին։ 1980-ականներին տապանաքարերը տեղահան են արված, արձանագրությունները քայքայված ու եղծված են։

## Տես նաև
* Շահբուզի շրջան
* Ճահուկ (Սյունիքի գավառ)
* Կուքի

## Արտաքին հղումներ
* ԿՈՒՔԻԻ Ս. ՆՇԱՆ ՎԱՆՔ

## Գրականություն
* 

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Շահբուզի շրջանի վանքեր և եկեղեցիներ
Կատեգորիա:10-րդ դարի հայկական վանքեր և եկեղեցիներ
Կատեգորիա:Վանքեր այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Ադրբեջանում ոչնչացված հայկական հուշարձաններ
Դիոդոտոս II

**Դիոդոտոս II** (, մոտ մ.թ.ա. 252 – մոտ մ.թ.ա. 223), Բակտրիայի երկրորդ թագավոր մոտ մ.թ.ա. 239-ից (կամ մ.թ.ա. 248-235)։ Դիոդոտյան դինաստիայից։ Դիոդոտոս I-ի որդին։ Սկզբում եղել է հոր գահակիցը, իսկ նրա մահից հետո դարձել է Բակտրիայի թագավոր։ 
 
«Դիոդոտոս I-ի մահից քիչ ժամանակ անց Արշակը խաղաղություն է հաստատում և դաշն կնքում նրա որդու հետ, որի անունը նույնպես Դիոդոտոս էր. որոշ ժամանակ անց նա կռվում է Սելևկոս ի դեմ, որը եկել էր պատժելու ապստամբներին, բայց նա գերակշռում էր. պարթևները տոնում էին այս օրը, ինչպես այն մեկը, որից սկսեց իր անկախությունը։» (Հուստին, XLI,4)

Դաշն է կնքել պարթևների առաջին թագավոր Արշակի հետ։ Մ.թ.ա. 235-ի ու 223-ի միջև գահընկեց է արվել Սողդիանայի սատրապ և իր խորթ եղբայր Եվտիդեմոս I-ի կողմից։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Բակտրիայի թագավորներ

Կատեգորիա:Հունա-Բակտրիայի արքաներ
Կորդիլերներ

**Կորդիլիերներ** կամ **Կորդիլիերյան լեռներ** (, ), աշխարհի ամենաերկար լեռնաշղթան, որը ձգվում է Հյուսիսային Ամերիկայի և Հարավային Ամերիկայի արևմտյան շրջաններով։ Լեռները հարուստ են օգտակար հանածոներով։ Շատ են ոսկու, արծաթի, պղնձի, ցինկի, կապարի, երկաթի պաշարները։ Միջլեռնային ճկվածքներում կան քարածխի, նավթի, գազի պաշարներ։

Կորդիլիերները բաժանվում են երկու հատվածի - Հյուսիսային Ամերիկայի Կորդիլերներ և Հարավային Ամերիկայի Կորդիլերներ, կամ Անդեր։ Երկարությունն ավելի քան 18 հզ է։ Հյուսիսում ծովափին զուգահեռ, աղեղնաձև ձգվում են Ալյասկայի լեռները։ Այստեղ է գտնվում Հյուսիսային Ամերիկայի ամենաբարձր գագաթը՝ Մակ- Քինլի լեռը (6194 մ)։ Ալյասկայի լեռներից հարավ ձգվում է Առափնյա լեռնաշղթան, որից արևելք նրան զուգահեռ տարածվում են Ժայռոտ լեռները։ Կորդիլիերաների ամենալայն հատվածը գտնվում է ԱՄՆ-ի արևմուտքում։ Խաղաղ օվկիանոսի ափով ձգվում են ցածր լեռներ, որոնք արևելքում իջնում են Կալիֆոռնիական հովիտ։ Վերջինս արևելքից եզրավորվում է Սիեռա Նևադա («Ձյունապատ լեռներ») լեռներով։ Այստեղ շատ են փշատերև անտառները։ 1500 մետր բարձրությունների սահմաններում պահպանվել են սեքվոյայի անտառապուրակները։ Էնդեմիկ ծառատեսակ է, անվանում են նաև մամոնտի ծառ, բարձրությունը մինչև 150 մետր, բնի տրամագիծը հասնում է 10-15 մետրի։ Սեքվոյաներն ապրում են 3000-4000 տարի։ Նրա բնափայտը բարձր է գնահատվում, այն չի փտում։ Նույնիսկ կրակը չի կարող ոչնչացնել հսկային։ Այդ հազվագյուտ ծառի պահպանության համար Սիեռա-Նևադայի լեռներում ստեղծվել են Յոսեմիտյան և Սեքվոյա արգելոցները։

## Անվանում
Անվանումը բառացի նշանակում է «լեռնաշղթաներ». առաջացել է լատիներեն corda ― «լար» բառից։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Կորդիլերներ
Ռենդի Կուտուր

**Ռենդի Դուեյն Կուտուր** (, ), ամերիկացի նախկին ընդհանուր մենամարտիկ (MMA), հունահռոմեական ըմբիշ և կինոդերասան։ Կուտուրը 3 անգամ դարձել է ծանրքաշային չեմպիոն, 2 անգամ կիսածանրքաշային չեմպիոն, հաղթել է «UFC 13» մրցույթի գլխավոր իրադարձությունը։ Մրցել է 15 տիտղոսային մենամարտերում, ինչը ռեկորդային ցուցանիշ է։ Ունեցել է ընդհանուր առմամբ 5 տիտղոս, ինչը նույնպես ռեկորդային ցուցանիշ է տվյալ ասպարեզում։

UFC-ի փառքի սրահի անդամ է։

## Արտաքին հղումներ

*Պաշտոնական կայք 
*Xtreme Couture Mixed Martial Arts պաշտոնական կայք 
*IMDb էջ
*Ռենդի Կուտուրի էջը ըմբշամարտի ազգային փառքի սրահում 
*UFC էջ

Կատեգորիա:1963 ծնունդներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի ընդհանուր մենամարտիկներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի ըմբշամարտիկներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի տղամարդ կինոդերասաններ
Լոբի

**Լոբի** (*Phaseolus vulgaris*), ընդավորների ընտանիքին (Leguminosae) պատկանող խոտանման ցողուններով բույս։ Ըստ թփի ձևի՝ լոբին կարող է լինել *փաթաթվող* և *թփային*։

Մեծ տեղ է գրավում սննդի գործում ինչպես հատիկների, այնպես էլ կանաչ ունդերի գործածությամբ։ Լոբին մշակում են հատիկ և կանաչ լոբի ստանալու համար։

Սպիտակուցային նյութերով լոբու հատիկները մոտենում են մսին։ Լոբու հատիկների մեջ սպիտակուցները կազմում են 20-22% (մսում՝ 20-23%)։ Կանաչ լոբու մեջ սպիտակուցները 6-7% են։ Բացի այդ լոբին պարունակում է մոտ 2% ճարպ և, վերջապես, վիտամիններ ու մարդու օրգանիզմի համար անհրաժեշտ հանքային աղեր։

Հարավային Կովկասի ժողովուրդների սննդի մեջ լոբին կարևոր տեղ է գրավում և օգտագործվում է հատիկ և կանաչ ունդերի եփած և թթու դրած ձևով։ Լոբին արժեքավոր հումք է նաև պահածոների արդյունաբերության համար։

Լոբին համարվում է ԱՄՆ ազգագրական գրականության մեջ արմատավորված «Երեք քույրերից»՝ բնիկ հնդկացիների մոտ տարածված երեք գլխավոր մշակաբույսերից մեկն է։ Մյուս երկուսն են դդումը և եգիպտացորենը։


File:Tuinboon_zaden_in_peul.jpg|
File:Phaseolus vulgaris white beans, witte boon.jpg|
File:Black Turtle Bean.jpg|
File:Kidney beans.jpg|


## Պատմական տեղեկություններ
մինի|ձախից|160px|Լոբու մշակման հայրենիքը<br />
1՝Կենտրոնական Ամերիկա<br />
2՝Հարավային Ամերիկա
Լոբին Կենտրոնական և Հարավային Ամերիկայի հողագործության գլխավոր բույսերից մեկն է, համարվում է աշխարհի հնագույն մշակաբույսերից մեկը։
Լոբին Եվրոպա է բերվել Կոլումբոսի երկրորդ ճանապարհորդությունից հետո։
Սկզբնական շրջանում եվրոպացիներն այն աճեցնում էին որպես դեկորատիվ բույս և միայն XVII դարի վերջում լոբին լայն տարածում ստացավ որպես բանջարանոցային մշակաբույս։

## Քիմիական բաղադրությունը
Լոբու հատիկները պարունակում են մինչև 31 %-ի հասնող սպիտակուցներ, 40–60% ածխաջրեր, մինչև 3.6% ճարպեր, կալիում, ֆոսֆոր, սելեն, մոլիբդեն, պղինձ և ցինկ, ամինաթթուներ, օրգանական թթուներ, ինչպես նաև վիտամիններ՝ B6, B1, B5 և ասկորբինաթթու։
Բույսի տարբեր մասերը պարունակում են յոդ, քրոմ, ծծումբ, կոբալտ, նիկել, կրեմնիում, պղինձ, երկաթ։

## Բուժական հատկությունները
Բուժիչ նպատակներով մթերում են ծաղիկները և արդեն հասունացած պտղի պատիճը։ Ծաղկաբաժակի թերթիկները ձուլված են խողովակի ձևով, դա է պատճառը, որ մեղուն դժվարանում է հասնել ծաղկահյութին։ Այնուամենայնիվ երկար կնճիթիկ ունեցող հայկական դեղին մեղուն կարողանում է ծակել ծաղկաթերթերը։ Ծաղիկը չորացնում են բաց ծածկի տակ։ Ունի տարրալուծող, արյունը մաքրող հատկություն։ Պատիճը չորացնում են արևի տակ, պարունակում է հակադիաբետիկ նյութ (արգինին)։

Թուրմը և եփուկը կիրառում են աթերոսկլերոզի, հիպերտոնիայի, ռևմատիզմի, երիկամների և միզապարկի բորբոքումների, սրտային կամ երիկամային բնույթի այտուցների, շաքարային դիաբետի թեթև ընթացքի, պանկրեատիտի դեպքում։

## Զգուշացում
Լոբին պետք է սահմանափակել հոդատապի, նեֆրիտի, ստամոքսաբորբի, խոլեցիստիտի, կոլիտի, ստամոքսի և 12-մատնյա աղիի խոցերի դեպքում։ Հատիկը պարունակում է բարդ շաքարներ, որոնք չեն մարսվում մարդու օրգանիզմում։ Որպես դիետիկ սննդահումք՝ կարող են դիտվել միայն նախապես 8-10 ժամ ջրում թրջված հատիկները։ Կարելի է նաև եփել, մեկ ժամ թրմել, քամել։ Ջուրը պիտանի չէ խմելու կամ այլ ուտեստ պատրաստելու համար։

## Արտադրությունը

Կատեգորիա:Ընդավորներ
Կատեգորիա:1753 թվականին նկարագրված բույսեր
Սուրբ Վարդան եկեղեցի (Կուքի)

**Սուրբ Վարդան եկեղեցի** (կամ **Սուրբ Նահատակաց եկեղեցի**), Հայ առաքելական եկեղեցու տաճար ներկայիս Ադրբեջանական Հանրապետության Շահբուզի շրջանի (պատմական Ճահուկ գավառի) Կուքի (այժմ՝ Կուքու) գյուղում, Հազարաբյուրաց վանքից 2-2,5 կմ հյուսիս-արևմուտք։

## Ճարտարապետություն
Եկեղեցին կառուցվել է 10-12-րդ դարերում սրբատաշ քարից։ 16 և 17-րդ դարերում վերանորոգվել է։ Մուտքը գտնվում է արևմտյան և հարավային ճակատներում։ Աբսիդը կիսաշրջանաձև է։ Կա ավանդատների մեկ զույգ։ Եկեղեցին ունեցել է մի քանի շինություններ, որոնք այժմ ավերված են։ Կան նաև 16-17-րդ դարերի մի քանի խաչքարեր։ Դեռ 1980-ականներին եկեղեցին հիմնականում քայքայված էր։

## Տես նաև
* Շահբուզի շրջան
* Ճահուկ (Սյունիքի գավառ)
* Կուքի

## Գրականություն
* 

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Շահբուզի շրջանի վանքեր և եկեղեցիներ
վ
Կատեգորիա:Եկեղեցիներ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Ադրբեջանում ոչնչացված հայկական հուշարձաններ
Ատտալոս I Սոտեր

**Ատտալոս I Սոտեր** (հին հուն. Άτταλος Α' ο Σωτήρ, մ.թ.ա. 269-197 թթ.), Պերգամոնի կառավարիչ Ատտալյան դինաստիայից, որը գահը ժառանգել է հորեղբորից մ.թ.ա. 241 թվականին և ընդունել թագավորի տիտղոս մ.թ.ա. 230 թվականին։

Ատտալոսը Սելևկյաններից սերած արքայադստեր զավակ էր և Ատտալյաններից առաջինն էր, ով հայտարարեց Պերգամոնի գահի նկատմամբ իր ունեցած իրավունքների մասին։ Նա հրաժարվեց հարկ վճարել փոքրասիական կելտերին (գալատներ), և ջախջախելով նրանց Պերգամոնի պարիսպների տակ, սկսեց իրեն թագավոր անվանել։ Նրա փառասիրությունը կասկած առաջացրեց Անտիոքոս Հիերաքսի մեջ, և առաջացած պատերազմի ընթացքում Ատտալոսը Սելևկյաններին դուրս մղեց Փոքր Ասիայից դեպի Կիլիկիա։

Մ.թ.ա. 228-222 թվականներին Սելևկյաններին հաջողվեց վերադարձնել կորցրած տարածքները Անատոլիայում, մասամբ այն պատճառով, որ Ատտալոսը զբաղված էր պատերազմով Մակեդոնիայի թագավոր Փիլիպպոս V-ի հետ։ Նա հանդես եկավ Հռոմի կողմից I և II Մակեդոնյան պատերազմների ժամանակ, նաև աջակցել է մակեդոնացիների կողմից ճնշված հռոդոսցիներին, բայց մահացել է իր ոխերիմ թշնամու վերջնական պարտությունից քիչ առաջ։

## Տես նաև
* Պերգամյան զոհասեղան
* Մակեդոնյան պատերազմներ

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Պերգամոնի արքաներ
Սուրբ Ստեփանոս եկեղեցի (Կուքի)

**Սուրբ Ստեփանոս եկեղեցի**, Հայ առաքելական եկեղեցու տաճար ներկայիս Ադրբեջանական Հանրապետության Շահբուզի շրջանի (պատմական Ճահուկ գավառի) Կուքի (այժմ՝ Կուքու) գյուղի հյուսիսարևմտյան կողմում։

## Ճարտարապետություն
Եկեղեցին կառուցվել է 12-13-րդ դարերում սրբատաշ և կիսամշակ քարից։ 17-րդ դարում վերանորոգվել է։ Մուտքը գտնվում է արևմտյան ճակատում։ Աբսիդը կիսաշրջանաձև է։ Կա ավանդատների մեկ զույգ։ Շրջակայքում կան 12-13-րդ դարերին բնորոշ մշակված քարեր և մի քանի հարթ տապանաքարեր։

Դեռ 1980-ականներին համալիրը արդեն քայքայված էր, եկեղեցուց տեսանելի էին միայն արևելյան ճակատի հիմնաշարերը։

## Տես նաև
* Շահբուզի շրջան
* Ճահուկ (Սյունիքի գավառ)
* Կուքի

## Գրականություն
* 

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Շահբուզի շրջանի վանքեր և եկեղեցիներ
Կատեգորիա:12-րդ դարի հայկական վանքեր և եկեղեցիներ
Կատեգորիա:Եկեղեցիներ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Ադրբեջանում ոչնչացված հայկական հուշարձաններ
Ռուսաստանի Դաշնության արտաքին գործերի նախարարություն

**Ռուսաստանի Դաշնության արտաքին գործերի նախարարություն, ՌԴ ԱԳՆ**, Ռուսաստանի գործադիր իշխանության դաշնային մարմին, որը իրականացնում է Ռուսաստանի Դաշնության և օտար երկրների ու միջազգային կազմակերպությունների հետ հարաբերությունների պետական կառավարումը։

Ենթարկվում է ՌԴ Նախագահին Սահմանադրությունում կամ համաձայն ՌԴ օրենսդրական ակտերում նշված հարցերով։

Ղեկավարում է արտոգործնախարարը (2004 թվականից՝ Սերգեյ Լավրովը)։

ՌԴ ԱԳՆ-ն (1946-1992 թթ.՝ ՌԽՖՍՀ ԱԳՆ) կազմավորվել է որպես Օտարերկրյա գործերի ժողովրդական կոմիսարիար 1944 թվականի փետրվարի 1-ին և գոյություն է ունեցել զուգահեռ ԽՍՀՄ ԱԳՆ-ի հետ։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* ՌԴ ԱԳՆ-ի և դրա հաստատությունների իրավական կարգավիճակը
* Ռուսաստանի ԱԳՆ պաշտոնական կայք
* ՌԴ և ԽՍՀՄ դեսպանները ԱՄՆ-ում
* Ռուսաստանի դիվանագետները

Կատեգորիա:Ռուսաստանի արտաքին գործերի նախարարություն
Կատեգորիա:Ռուսաստանի արտաքին հարաբերություններ
Վլորա

**Վլորա** (, ՝ Ավալոնը), քաղաք է Ալբանիայի արևմտյան մասում, Ադրիատիկ ծովի ափին։ Բնակչությունը՝ ։

## Տեսարժան վայրեր
* Ազգագրական թանգարան
* Պատմության թանգարան
* Անկախության թանգարան
* Մուրադիե մզկիթ
* Կանինի պալատ
* Պորտո-Պալերմո ամրոց
* Մամիրոի եկեղեցի

Կատեգորիա:Ադրիատիկ ծովի նավահանգիստներ
Ինգեգերդա

**Ինգեգերդա** (, ), իշխանուհի։

Շվեդիայի թագավոր Օլաֆի և Էստրիդի (Աստրիդ) դուստրը։

## Կենսագրություն
Ծնվել է Սիգտունայում (Շվեդիա), պետք է ամուսնանար Նորվեգիայի թագավոր Օլաֆ II-ի հետ, սակայն շվեդական թագավոր Օլաֆը իր դստերը կնության է տվել Կիևյան Ռուսիայի ապագա իշխան Յարոսլավ Իմաստունին, իսկ Օլաֆ II-ը ամուսնացել է նրա խորթ քույր Էստրիդի հետ։ Ինգեգերդան Կիև ժամանեց 1019 թ. (կամ 1016-ին)։ Ըստ ամուսնական պայմանագրի Ինգեգերդայի օժիտի մեջ էր մտնում Ալդեյգաբորգ քաղաքը (այժմ՝ Հին Լադոգա գյուղ), որը ստացել է Ինգերմանլանդիա անվանումը։ Նովգորոդում Ինգեգերդան մկրտվել է Իրինա անվամբ։ Կարծիք կա, որ նա մանկուց իմացել է սլավոնական լեզուն, քանի որ նրա մայր Էստրիդը օբոդրիդների ցեղի իշխանի դուստրն էր։

## Զավակներ
### Որդիներ
[մինի|250px|[Յարոսլավ Իմաստունի և Ինգեգերդայի դստրերը` Աննան, Անաստասիան, Ելիզավետան և Ագաթան։]]

* Վլադիմիր Յարոսլավիչ- նովգորոդյան իշխան։ 
* Իզյասլավ I Յարոսլավիչ- ամուսնացել է լեհական թագավոր Մեշկո I-ի դստեր հետ։ 
* Վսեվոլոդ Յարոսլավիչ- ամուսնացել է հունահան արքայադուստր Անաստասիայի հետ. այս ամուսնությունից ծնվել է 
Վլադիմիր Մոնոմախը։ 
* Վյաչեսլավ Յարոսլավիչ- ամուսնացել է գերմանական արքայադուստր Օդայի հետ։ 
* Իգոր Յարոսլավիչ- ամուսնացել է գերմանական Կունիգունդա արքայադստեր հետ։

### Աղջիկները
* Եղիսաբեթ (Ելիզավետա), 
* Աննա, 
* Անաստասիա, 
* Ագաթա Կիևցի,

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Թագավորների դուստրեր
Կատեգորիա:Շվեդ իշխաններ
Փիլետերոս

**Փիլետերոս** (, ), Պերգամոնի կառավարիչ և Ատտալյան դինաստիայի հիմնադիր։ Մակեդոնացու և պափլագոնուհու որդի էր։ Թեացի Փիլիտերոսը մանկուց ներքինի էր (դժբախտ դեպքի պատճառով)։ Նրան հանձնարարված էր Լիսիմաքոս թագավորի գանձերի և Պերգամոն քաղաքի վերահսկողության գործը։ Սկզբում նա հավատարիմ ծառայում էր իր արքային, բայց շուտով նա վիճում է նրա կնոջ՝ Արսինոայի հետ։ Դա առիթ է տալիս Փիլիտերոսին կառավարել քաղաքն ինքնուրույն։ Անվանականորեն հնազանդվուն էր Սելևկյաններին։ Մահվանից առաջ գահը հանձնում է որդուն՝ Եվմենոս I-ին։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Г. Берве "Тираны Греции"
* К. Рыжов "Все монархи мира"

Կատեգորիա:Պերգամոնի արքաներ
Սուոնսի

**Սուոնսի** (, արտասանվում է , *Սուանզի*), (, «Աբերտաուե»), քաղաք է Ուելսի հարավային մասում, Մեծ Բրիտանիայում։ Բնակչության թվով այն երկրորդն է ամբողջ Ուելսում Քարդիֆից հետո։ Սուոնսիին «սիթիի» () կարգավիճակ տրվել է 1969 թ-ին։

### Քույր քաղաքները
*  Մանհայմ (Գերմանիա)
*  Պո (Ֆրանսիա)
*  Կորկ (Իռլանդիա)
*  Ֆերրարա (Իտալիա)
*  Օրհուս (Դանիա)
*  Նանտուն (Չինաստան)
*  Նյու Յորք (ԱՄՆ)

## Հղումներ
* Տեղական ադմինիստրացիայի պաշտոնական կայք էջը 
* Սուոնսի քաղաքի կենտրոնը
* Էյսթեդվոդ 2006

### Պատմություն
* Swansea Heritage  Սուոնսիի պատմական վայրերը
* Կայք քաղաքի պատմության մասին 

### Սուոնսիի ամրոցները
* Լադիմոր ամրոց
* Լոուգոր ամրոց
* Օսքվիչ ամրոց
* Փեննարդ ամրոց
* Ուէոբլի ամրոց

Կատեգորիա:1158 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր
Կատեգորիա:Մեծ Բրիտանիայի քաղաքներ
Կատեգորիա:Ուելսի քաղաքներ
Հելիոկլոս

**Հելիոկլոս** (Հելիոկլոս Դիկեոս, ), Հունա-Բակտրիական թագավորության վերջին տիրակալը։ Կառավարել է մ.թ.ա. 140-130 թթ.: Եվկրատիդոսի որդին և հաջորդը։ Իշխանության է եկել դավելով սեփական հոր դեմ և անձամբ նրան սպանելով։ Կառավարման վերջում Բակտրիան գրավվել է Ամու-Դարյայի հակառակ ափից թափանցած յուեչժենների ցեղի կողմից, իսկ նրա բանակի մնացած մասը անցնելով Հինդուկուշը, հաստատվել է Արահոզիայում, տարածքներ խլելով Հունա-Հնդկական թագավորությունից։

Կատեգորիա:Հունա-Բակտրիայի արքաներ
Գիվաթ Շմուել

**Գիվաթ Շմուել** (, թարգմանաբար՝ *Սամուելի բլուրը*), քաղաք Իսրայելի Կենտրոնական մարզում, Շարոն դաշտավայրում, Բնեյ Բրաք, Փեթահ Տիկվա, Կիրյատ Օնո քաղաքների մոտ։ Բնակչությունը՝ ։

## Բնակչություն

ImageSize = width:500 height:220
PlotArea = left:70 right:40 top:20 bottom:20
TimeAxis = orientation:vertical
AlignBars = justify
Colors =
 id:gray1 value:gray(0.9)
DateFormat = yyyy
Period = from:0 till:20200
ScaleMajor = unit:year increment:2500 start:0 gridcolor:gray1
PlotData =
 bar:1948 color:gray1 width:1 
 from:0 till:1900 width:15 text:1900 textcolor:red fontsize:8px
 bar:1955 color:gray1 width:1 
 from:0 till:3300 width:15 text:3300 textcolor:red fontsize:8px
 bar:1961 color:gray1 width:1 
 from:0 till:3500 width:15 text:3500 textcolor:red fontsize:8px
 bar:1972 color:gray1 width:1 
 from:0 till:5100 width:15 text:5100 textcolor:red fontsize:8px
 bar:1983 color:gray1 width:1 
 from:0 till:8300 width:15 text:8300 textcolor:red fontsize:8px
 bar:1995 color:gray1 width:1 
 from:0 till:10400 width:15 text:10400 textcolor:red fontsize:8px
 bar:2005 color:gray1 width:1 
 from:0 till:18200 width:15 text:18200 textcolor:red fontsize:8px
 bar:2008 color:gray1 width:1 
 from:0 till:20200 width:15 text:20200 textcolor:red fontsize:8px


## Արտաքին հղումներ
* Տեղական խորհրդի պաշտոնական կայքը 

Կատեգորիա:1942 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր
Կատեգորիա:Իսրայելի Կենտրոնական մարզ
Կատեգորիա:Իսրայելի քաղաքներ
Արմա (քաղաք)

**Արմա**, (, ), քաղաք Հյուսիսային Իռլանդիայի հարավարևելյան մասում, Մեծ Բրիտանիայում։ Քաղաքի կարգավիճակ տվել է Եղիսաբեթ II-ը 1994 թվականին։

## Բնակչություն
Այն իր բնակչության թվով Հյուսիսային Իռլանդիայի և ընդհանուր Իռլանդիա կղզու ոչ մեծ քաղաք է։ Ըստ 2001 թվականի մարդահամարի տվյալների բնակչությունը կազմում է 14590 մարդ։

## Կրոն
Արաման դեռևս կելտական ժամանակներից համարվում է Իռլանդիայի կրոնական կարևոր կենտրոններից մեկը։ Ներկայումս այն քրիստոնեական երկու ճյուղերի երկու թեմերի կենտրոն է (կաթոլիկ և բողոքական)։
մինի|ձախից|Քաղաքի համայնապատկերը

## Պատմամշակույթային կառույցներ
XIX դարում քաղաքում կառուցվել է Սուրբ Պատրիկի կաթոլիկական տաճար, որի հեղինակն է Թոմաս Դաֆֆան։ Արմայում կա նաև հայական աստղադիտարան։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Հյուսիսային Իռլանդիայի քաղաքներ
Կատեգորիա:Մեծ Բրիտանիայի քաղաքներ
Եհուդ Մոնոսոն

**Եհուդ Մոնոսոն** (), Իսրայելի Կենտրոնական մարզում գտնվող Եհուդ քաղաքի և հարևան Նևե Մոնոսոն բնակավայրի միացյալ մունիցիպալիտետ, որը ստեղծված է եղել դրանց մունիցիպալ միավորումով 2003 թվականին։ Բնակչությունը՝ ։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Եհուդ Մոնոսոնի պաշտոնական կայքը 
* Նևե Մոնոսոնի Վարչության պաշտոնական կայքը  

Կատեգորիա:1948 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր
Կատեգորիա:Իսրայելի Կենտրոնական մարզ
Կատեգորիա:Իսրայելի քաղաքներ
Արևադարձային անտառ

[մինի|աջից|250 px|Արևադարձային անտառ [Պանամայում։]]
մինի|աջից|250px|Արևադարձային անտառների տարածվածությունը։
**Արևադարձային անտառ** (, -ից - անտառ), աշխարհագրական եզրույթ, որն օգտագործվում է բնութագրելու խոնավ արևադարձային անտառները (ջունգլի)։ Արևադարձային անտառներ կան Բրազիլիայում, Պերուում, Սուրինամում, Վենեսուելայում, Գայանայում, Պարագվայում, Կոլումբիայում և այլն։ Արևադարձային անտառներն առաջանում են այնպիսի վայրերում, որտեղ կա մշտական խոնավություն։ Արևադարձային անտառների ամենամեծ կուտակումը Բրազիլիայում է՝ Ամազոն գետի ավազանում (Ուկրաինայի տարածքից կրկնակի անգամ մեծ)։

## Բուսական և կենդանական աշխարհ
Աշխարհի կենդանական և բուսական տեսակների ավելի քան կեսը կարելի է գտնել արևադարձային անտառներում։ Արևդարձային անտառներին բնորոշ են լիանները։ Լիանները կառչում են ծառերի բներին և այնտեղից մագլցում վեր՝ դեպի լույսը։ Լիանները բավականին երկար են, հաճախ 100 մետրից ավելի երկարության։ Շատ են հանդիպում նաև արմավենիները՝ հսկա ծառերից մինչև ցածրիկ թփերը։ Լույսին ավելի մոտ լինելու համար շատ բույսեր աճում են ծառերի բների և ճյուղերի վրա։ Այստեղ աճում է նաև բանան, խոլորձներ, հնդեղեգ, մանգո և այլն։ Արևադարձային անտառներում կան մեծ քանակությամբ միջատներ։ Այստեղ նաև կան խոշոր, մինչև 20 սմ մեծության թիթեռներ։ Անողնաշարավորների տասնյակ ընտանիքներ կան արևադարձային անտառներում։

Կատեգորիա:Անտառներ
Կատեգորիա:Կլիմայական գոտիներ
Նիդերլանդների դրոշ

**Նիդերլանդների դրոշ** (), Նիդերլանդների և Նիդերլանդների թագավորության ազգային դրոշը։ Այն իրենից ներկայացնում է կարմիր, սպիտակ և կապույտ հորիզոնական շերտերից կազմված պաստառ։

Առաջին անգամ 1579 թ. պաշտոնապես օգտագործվել է որպես Յոթ միացյալ Նիդերլանդների Հանրապետության դրոշ։ Այն ժամանակ դրոշի վերևի շերտը նարնջագույն էր, սակայն հետագայում փոխարինվել է կարմիրով՝ հավանաբար այն պատճառով, որ ծովագնացների համար կարմիրը ավելի տեսանելի էր հեռվից։ Հետագայում բազմաթիվ անգամ այս երկու գույները վիճարկվել են։ Ներկայիս տարբերակը 1937 թ. հաստատվել է Նիդերլանդների թագուհի Վիլհելմինայի կողմից։

Որոշ ազգային տոների ժամանակ (մասնավորապես ապրիլի 30-ին՝ Թագուհու տոնին) դրոշից կապվում է նարնջագույն ծոպիկ՝ քանի որ նարնջագույնը Նիդերլանդների արքայական տան խորհրդանիշն է։


Պատկեր:Prinsenvlag.svg|16-րդ դար
Պատկեր:Flag of the navy of the Batavian Republic.svg|1795–1801 թթ.
Պատկեր:Flag of The Netherlands with Orange Pennant.jpg|Նարնջագույն ծոպով


Կատեգորիա:1937 դրոշներ
Կատեգորիա:Ազգային դրոշներ
Կատեգորիա:Նիդերլանդներ
Նիդերլանդների վարչական բաժանում

**Նիդերլանդերը վարչականորեն բաժանվում** է 12 մարզերի (*պրովինցիաների*)։ Մարզերն իրենց հերթին բաժանված են 418 համայնքների։ Համայնքների մեջ մտնում են քաղաքներ, գյուղեր, ավաններ և այլ կարգավիճակ ունեցող բնակավայրեր։

Յուրաքանչյուր մարզ ունի իր Մարզային խորհուրդը (), որն ընտրում է գործադիր մարմին (*Gedeputeerde Staten*)։ Գործադիր մարմնի նախագահը նշանակվում է թագուհու կողից, իսկ մարզային խորհուրդի անդամները ընտրվում են մարզի բնակչության կողմից 4 տարի ժամկետով։

## Մարզեիր ցանկ

Կատեգորիա:Նիդերլանդների վարչական բաժանում
Կատեգորիա:Առաջին աստիճանի վարչական միավորներ
Հիդրոստատիկ հավասարակշռություն

**Հիդրոստատիկ հավասարակշռություն** (), դա պայման է հեղուկների մեխանիկայում, երբ հեղուկը գտնվում է հանգստի մեջ կամ շարժվում է մշտական արագությամբ։ Սա տեղի է ունենում, երբ ձգողության հետևանքով սեղմումը հավասարակշռված է ճնշման գրադիենտ ուժով։ Օրինակ, ճնշման գրադիենտ ուժը թույլ չի տալիս ձգողականության ուժին սեղմելու Երկրի մթնոլորտը բարակ, խիտ թաղանթի, իսկ ձգողականության ուժը թույլ չի տալիս ճնշման գրադիենտ ուժի ազդեցության տակ մթնոլորտի ցրումը տիեզերք։

Հիդրոստատիկ հավասարակշռությունը հանդիսանում է այժմյան տարբերանշանը գաճաճ մոլորակների և Արեգակնային համակարգի փոքր մարմինների միջև, և ունի նաև այլ կիրառումներ աստղաֆիզիկայի և մոլորակների երկրաբանության մեջ։ Եթե մարմինը գտնվում է հիդրոստատիկ հավասարակշռության մեջ, դա սովորաբար նշանակում է, որ այն սիմետրիկորեն գնդաձև է և ներկայացնում է իրենից սֆերոիդ կամ էլիպսոիդ, որտեղ մակերևույթի անկանոնությունները հաշվի չեն առնվում կեղևի համեմատաբար բարակության պատճառով։ Կան այսպիսի 30 մարմիններ (այդ թվում նաև Արեգակը), որոնց գոյությունը Արեգակնային համակարգում ներկայումս հաստատված է, ևս 7 մարմիններ որոնց գոյությունը հաստատված չէ, և հարյուր կամ ավելին որորնք հավանական է, որ կան։

Կատեգորիա:Ստատիկա
Թոնի Պարկեր

[մինի|աջից|210px|Պարկերը նախկին կնոջ` [Եվա Լոնգորիայի հետ]]
**Ուիլյամ Էնթոնի «Թոնի» Պարկեր II** (, ), ֆրանսիացի նախկին բասկետբոլիստ, խաղարկող։ Առավելապես հայտնի է Բասկետբոլի ազգային ասոցիացիայի (NBA) «Սան Անտոնիո Սփըրս» ակումբում անցկացրած տարիներից։

Պարկերը երկու տարի խաղացել է Ֆրանսիայի բասկետբոլի լիգայում (*Ligue Nationale de Basketball*), որից հետո մուտք է գործել 2001 թ. NBA-ի դրաֆթ և ընտրվել «Սան Անտոնիոյի» կողմից՝ 28-րդ ընտրության իրավունքով։ Պարկերը միանգամից դառնում է մեկնարկող հնգյակի խաղացող և ակումբի կազմում դառնում է NBA-ի չեմպիոն 2003, 2005, 2007 և 2014 թվականներին, ընդ որում՝ 2007 թվականին ճանաչվել է գերեզրափակիչի ամենաարժեքավոր խաղացող (MVP)։

Պարկերը նաև երգիչ է և ունի «TP» անվամբ թողարած ալբոմ։

## Տես նաև
* 1000 և ավելի խաղի մասնակցած NBA բասկետբոլիստների ցանկ

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ

* Թոնի Պարկեր – Պաշտոնական կայք
* interbasket.net պրոֆիլը

Կատեգորիա:1982 ծնունդներ
Կատեգորիա:Ֆրանսիացի բասկետբոլիստներ
Կատեգորիա:Սան Անտոնիո Սփըրսի բասկետբոլիստներ
Կարլ Ֆլեշ

**Կարլ Ֆլեշ** (; հոկտեմբերի 9, 1873, Վիզելբուրգ, Ավստրո-Հունգարիա - նոյեմբերի 14, 1944, Լյուցեռն), ավստրո-գերմանացի ջութակահար և երաժշտական մանկավարժ։

Կարլ Ֆլեշը ծնվել է հրեա բժշկի ընտանիքում։ Չորսից վեց տարեկանում սովորել է հրեական ազգային դպրոցում (), որտեղ սովորել է գերմաներեն և եբրայերեն, իսկ տնային դաստիարակչուհուց սովորել է ֆրանսերեն։ Վեց տարեկանում սկսել է ջութակ նվագել սովորել։ Տասը տարեկանում մեկնել է Վիեննա, որտեղ սովորել է գիմնազիայում և երաժշտության բարեկամների ընկերության կոնսերվատորիայում։ Հետո՝ 1886-1889 թվականներին սովորել է Վիեննայի կոնսերվատորիայում Յակոբ Գրյունի մոտ։ 1890-1894 թվականներին սովորել է Փարիզի կոնսերվատորիայում Էժեն Սոզեի և Մարտեն Մարսիկի մոտ։

1895 թվականին առաջին ելույթն է ունեցել Վիեննայում, որից հետո համերգային շրջագայություն է ունեցել Գերմանիայում։ 1897 թվականին ընդունել է Բուխարեստի կոնսերվատորիայում ջութակի պրոֆեսորի պաշտոնտ, իսկ 1903 թվականին զբաղեցրել է Ամստերդամի կոնսերվատորիայի նույն պաշտոնը։ 1908 թվականին տեղափոխվել է Բեռլին, որտեղ հիմնականում տվել է մասնավոր դասեր, և շատ համերգներ է տվել դաշնակահար Արթուր Շնաբելի հետ մեկտեղ դուետով, և տրիոյով վիոլոնչելիստի հետ՝ սկզբում Ժան Ժերարդիի, հետո Հուգո Բեքերի հետ։ Ավստրո-Հունգարիայի անկումից հետո պահել է հունգարական քաղաքացիությունը։

## Աղբյուրներ
* Կարլ Ֆլեշի կենսագրությունը 

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:1873 ծնունդներ
Կատեգորիա:Հոկտեմբերի 9 ծնունդներ
Կատեգորիա:1944 մահեր
Կատեգորիա:Նոյեմբերի 14 մահեր
Կատեգորիա:Հունգարացի ջութակահարներ
Կատեգորիա:Գերմանացի ջութակահարներ
Կատեգորիա:Հունգարացի երաժշտական մանկավարժներ
Կատեգորիա:Գերմանացի երաժշտական մանկավարժներ
Կատեգորիա:Գերմանացի դասական երաժիշտներ