Փոլ Սթենլի

**Փոլ Սթենլի** (, ի ծնե **Սթենլի Բերտ Էյզեն** (), ), ամերիկացի երաժիշտ, ամերիկյան Kiss հարդ ռոք խմբի հիմնադիր անդամ, ֆրոնտմեն, ռիթմ կիթառահար` 1973 թվականին խմբի հիմնադրումից մինչև 2023 թվականին խմբի լուծարումը։ Նա խմբի բազմաթիվ երգերի հեղինակ և համահեղինակ է։ Սթենլին ստեղծել է **Սթարչայլդ** (, ) կերպարը Kiss խմբում իր անհատականության համար։ Որպես խմբի անդամ Սթենլին 2014 թվականին ընդգրկվել է Ռոքնռոլի փառքի սրահում։

2006 թվականին «Hit Parader»-ը նրան ընդգրկել է բոլոր ժամանակների լավագույն 100 մետալ վոկալիստների ցանկի 18-րդ հորիզոնականում։ 2010 թվականին «Gibson.com»-ի ընթերցողների հարցման արդյունքում Սթենլին 25 լավագույն ֆրոնտմենների ցուցակում զբաղեցրել է 13-րդ հորիզոնականը։

## Վաղ կյանք
Ծնվել է 1952 թվականի հունվարի 20-ին Մանհեթենում։ Ծնողները հրեաներ են։ Սթենլին ընտանիքի կրտսեր երեխան է․ իր քույրը՝ Ջուլիան երկու տարի մեծ է Սթենլիից։ Նրանց մայրը սերում է մի ընտանիքից, որը փախել էր Նացիստական Գերմանիայից Ամստերդամ, Նիդեռլանդներ, այնուհետև Նյու Յորք քաղաք։ Հոր ծնողները Լեհաստանից են։ Սթենլիին որպես հրեա են մեծացրել, թեև նա իր ընտանիքին այնքան էլ ուշադիր չէր համարում և չէր նշում իր բար միցվան։ Նրա ծնողները լսում էին դասական երաժշտություն և կոմիկական օպերա․ Սթենլիի վրա մեծապես ազդել է Բեթհովենի ստեղծագործությունները։

Սթենլիի աջ ականջը դեֆորմացվել է միկրօտիա կոչվող բնածին արատի արդյունքում. նա այդ ականջով չէր կարողանում լսել, դժվարանում էր ձայնի ուղղությունը որոշել, ինչպես նաև հասկանալ խոսքը աղմկոտ միջավայրում։ Հերման Ռիդեր կրտսերի ավագ դպրոցը հաճախելու տարիներին նա այլ երեխաների կողմից ծաղրվում էր իր դեֆորմացված ականջի համար։

Չնայած լսողական խնդրին, Սթենլին սիրում էր երաժշտություն լսել և հեռուստացույցով դիտում էր «American Bandstand» երաժշտական շոուն։ Նրա սիրելի երաժշտական արտիստներից էին Էդդի Կոքրանը, Dion and the Belmonts-ը, Ջերի Լի Լյուիսը և Լիթլ Ռիչարդը։ Սթենլին իր ընտանիքի հետ երգել է սովորում, իսկ յոթ տարեկանից սկսում է կիթառի դասերի հաճախել։

1960 թվականին Սթենլիի ընտանիքը տեղափոխվում է Քուինսի Քյու Գարդենս թաղամաս:։ Նա հաճախ դու-վոպ երաժշտություն էր լսում, բայց երբ ամերիկյան հեռուստատեսությամբ տեսնում է The Beatles և The Rolling Stones խմբերին, շատ է ոգեշնչվում և կարծում է, որ այդ մակարդակին հասնելն այսքան էլ իր ուժերից վեր չէ։ 13 տարեկան հասակում Սթենլիին նվիրում են իր առաջին՝ ակուստիկ կիթառը, սակայն նա էլեկտրոկիթառ էր նախընտրում։ Նա հաճախ էր նվագում Բոբ Դիլանի, The Byrds-ի և The Lovin' Spoonful-ի երգերը։

Իր մանկության ընթացքում Սթենլին ճանաչվել է գրաֆիկական արվեստում իր տաղանդի համար, ուստի նա հաճախում է Նյու Յորքի Երաժշտության և Արվեստի Բարձրագույն Դպրոցը, որն ավարտել է 1970 թվականին։

## Kiss

thumb|left|120px|Սթենլիի «Սթարչայլդ» կերպարի դիմահարդարումը։
Kiss-ից առաջ Սթենլին Rainbow խմբի, ինչպես նաև Uncle Joe և Post War Baby Boom խմբերի անդամ էր։  1970-ականների սկզբին ընդհանուր ընկերոջ՝ Ջին Սիմոնսի միջոցով Սթենլին միանում է Wicked Lester խմբին։ 1972 թվականին խումբը ձայնագրել է ալբոմ, բայց այն երբեք պաշտոնապես չի թողարկվել։ Wicked Lester-ը լուծարվում է, իսկ Սթենլին և Սիմոնսը պատասխանում են «Rolling Stone» ամսագրում հրապարակված Փիթեր Քրիսի գովազդին։ Կազմավորվելուց անմիջապես հետո նրանք լսումներ են անցկացնում առաջատար կիթառահարի համար և Սթենլին գովազդ է տեղադրում «Village Voice»-ում։ Էյս Ֆրեյլին իր նվագով գրավում է խմբին և գրեթե լիովին համապատասխանում է խմբի հնչողությանը։ Kiss-ը թողարկում է իր նույնանուն դեբյուտային ալբոմը 1974 թվականի փետրվարին։

Սթենլին որոշում է փոխել իր անունը ոչ միայն մարկետինգի համար, այլ նաև այն պատճառով, որ ատում էր իր իրական անունը։ Ոգեշնչվելով Փոլ ՄաքՔարթնիից և Փոլ Ռոջերսից, նա պաշտոնապես փոխում է իր անունը Փոլ Սթենլիի։

Kiss-ում Սթենլիի կերպարը «Սթարչայլդն» է, որը պայմանավորված է իր աչքի վրա նկարած աստղով։ Կարճ ժամանակում Սթենլին ստեղծում է այլ՝ «Բանդիտ» () կերպարը։ Այս կերպարի դիմահարդարումն օգտագործվել է 1973-1973 թվականների ցուցադրությունների և ֆոտոսեսիաների ժամանակ, որոնցից մի քանիսում նրան լուսանկարում են երկու դիմահարդարումներով․ «Ես նույնիսկ փորձել եմ դեմքս ամբողջովին կարմիր ներկել»,- խոստովանել է Սթենլին․ «Ես նման էի երկար մազերով լոլիկի։ Մինչ աչքիս աստղ նկարելը, ես ուղղակի սև կլոր էի աչքիս նկարում․․․ Մեզնից յուրաքանչյուրը կրում է մի բան, որն արտացոլում է մեր ով լինելը։ Ես միշտ սիրել եմ աստղերը և միշտ նույնացվել եմ նրանց հետ, և երբ եկավ դեմքիս ինչ-որ բան նկարելու ժամանակը, ես գիտեի, որ դա աստղ է լինելու»։

[thumb|right|Սթենլին կատարում է «Love Gun» երգը [Մոնրեալում։]]Իր «Սեքս, Փող, Kiss» գրքում Ջին Սիմոնսը ասում է, որ 1980-ականներին Սթենլին եղել է խմբի շարժիչ ուժը, երբ խումբն առանց դիմահարդարման է ելույթ ունենում։ Այդ տարիները, ըստ Սթենլիի, «ինձ համար հրաշալի էին։ Ես այն ինձ բավարարող էի համարում, քանի որ հնարավորություն ունեցա ելույթ ունենալ առանց դիմահարդարման, այդ ժամանակ ես դա շատ էի ուզում։ Ես կարծում եմ, որ ինձ համար առավել հեշտ էր (քան Սիմոնսին), քանի որ իմ անհատականությունը դիմահարդարմամբ չի որոշվում․․․ Դիմահարդարումն ուղղակի ընդգծում է այն, ինչ դուք տեսնում եք և որը ես հանդիսանում եմ»։

2007 թվականին Սթենլին հոսպիտալացվել է հաճախասրտությամբ։ Նրա բացակայության ժամանակ Kiss-ը տասնամյակների ընթացքում առաջին անգամ կենդանի ելույթ է ունենում որպես եռյակ։ Համերգը Kiss-ի առաջին կատարումն է, որը Սթենլին բաց է թողել։

Խմբի վերջին շրջագայության առաջին փուլի ժամանակ Սթենլիին երկրպագուները նրան մեղադրում են ֆոնոգրամմայի մեջ։ Ի պատասխան մեղադրանքների՝ Սթենլին չի հաստատում և չի հերքում, որ ինքը բեմում ֆոնոգրամմա է օգտագործում՝ ասելով, որ հոգ է տանում իր ձայնի մասին։ Ավելի ուշ երկրպագուների կողմից վերսկսվել են մեղադրանքները՝ Բելգիայում 2022 թվականի հունիսի 6-ին խմբի համերգի ժամանակ «Detroit Rock City» երգի կատարման վերջում ֆոնոգրամմա նկատելուց հետո։ Խմբի մենեջեր Դոկ Մաքջին, ավելի ուշ հաստատել է, որ Սթենլին իսկապես կենդանի է երգում՝ հերքելով ֆոնոգրամմայի կիրառումը։

## Սոլո կարիերա
Սթենլին թողարկել է իր առաջին նույնանուն սոլո ալբոմը, որպես Kiss խմբի միաժամանակ թողարկված չորս սոլո ալբոմների մաս։

1987-1988 թվականներին նա գրել և ձայնագրել է նյութեր մեկ այլ ալբոմի համար, սակայն դադարեցրել է Kiss-ի՝ «Smashes, Thrashes & Hits» հավաքածու ալբոմի թողարկման համար։ «Don't Let Go» և «When Two Hearts Collide» երգերը, թեև երբեք պաշտոնապես չեն թողարկվել, սակայն շրջանառվել են որպես բութլեգ ձայնագրություններ։ Նախագծից մեկ երգ՝ «Time Traveler», թողարկվել է Kiss-ի 2001 թվականի բոքս սեթում։

1989 թվականին Սթենլին կարճատև ակումբային շրջագայություն է սկսել։ Նրա շրջագայող խմբի կազմում էին կիթառահար Բոբ Կուլիկը և Kiss-ի ապագա թմբկահար Էրիկ Սինգերը։ Նույն տարում Սթենլին Դեսմոնդ Չայլդի հետ թողարկել է Ուես Քրեյվենի «Էլեկտրաշոկ» սարսափ ֆիլմի սաունդթրեքը։

thumb|Սթենլին, Սթինգը և Թոմի Թայերը Ազկենայի ռոք փառատոնի ժամանակ, հունիսի 26, 2010:
Իր առաջին սոլո ալբոմը թողարկելուց քսանութ տարի անց, 2006 թվականի հոկտեմբերի 24-ին, Սթենլին թողարկել է իր երկրորդ՝ «Live to Win» ալբոմը։ 2006 թվականի հոկտեմբերին և նոյեմբերին Սթենլին սկսել է շրջագայություններ՝ ի աջակցություն «Live to Win» ալբոմին։ Շրջագայության որոշ հատվածներ նկարահանվել են «Փոլ Սթենլի. Ապրիր երազելու համար» վավերագրական ֆիլմի համար՝ «Ֆիլմ Ֆետուս» ընկերության կողմից։

2008 թվականին Սառա Բրայթմանը համագործակցել է Սթենլիի հետ՝ «I Will Be with You», որն ընդգրկվել է Սառայի «Symphony» ալբոմում։ 2016 թվականին նա հյուրընկալել է Էյս Ֆրելիի «Origins, Vol. 1» քավեր ալբոմում՝ կատարելով Free խմբի «Fire and Water»-ը երգը։։

2015 թվականին Սթենլին հիմնել է Paul Stanley's Soul Station խումբը, որը հարգանքի տուրք է մատուցել 1960-ականների և 1970-ականների երգերին։ Փոլ Սթենլիի Soul Station-ը թողարկել իր առաջին ալբոմը 2021 թվականին՝ իր գլխավոր՝ «I, Oh I» սինգլի հետ միասին։

## Վոկալ և նվագաոճ
Ունենալով տենոր վոկալ՝ Սթենլին հակված է երգել բարձր ձայնասահմանով և հայտնի է իր ֆալցետով։ Սթենլին օգտագործում է Ibanez կիթառներ (ներկայումս հասանելի են տարբեր մոդելներ), Seymour Duncan ձայնահաններ, Ernie Ball լարեր և ENGL ուժեղացուցիչներ, ինչպես նաև հատուկ Kiss-ի պատվերով մոդիատորներ։ Տարիների ընթացքում նա օգտագործել է նաև այլ ապրանքանիշերի կիթառներ, այդ թվում՝ Washburn, Gibson, B.C. Rich, Ampeg, Ovation և այլն։ Նա նաև նախկինում օգտագործել է Fender, ապա Randall ուժեղացուցիչներ։

## Այլ նախագծեր
thumb|Սթենլին և Թայերը 2006 թվականին։
1999 թվականին Սթենլին խաղացել է Տորոնտոյի «Օպերայի ուրվականը» ներկայացման մեջ, կատարելով Ֆանտոմի դերը։ Նա խաղացել է մյուզիքլում մայիսի 25-ից օգոստոսի 1-ը, և 1999 թվականի սեպտեմբերի 30-ից հոկտեմբերի 31-ը՝ փակելով շոուի տասը տարին Տորոնտոյում։ Սթենլին իր դեբյուտը որպես նկարիչ կատարել է 2006 թվականին՝ ցուցադրելով և վաճառելով արվեստի իր բնօրինակ գործերը։ Սթենլին համագործակցել է բոստոնյան Click Five փոփ խմբի հետ՝ թողարկելով «Angel To You (Devil To Me)» հիթ սինգլը։

Սթենլին հանդիսանում է New England խմբի դեբյուտային ալբոմի պրոդյուսերը։ 2012 թվականին Սթենլին համագործակցել է Ջին Սիմոնսի և երեք այլ ներդրողների հետ՝ ստեղծելով «Rock & Brews» ռեստորանային ցանցը։

2013 թվականի օգոստոսի 15-ին Սթենլին, Ջին Սիմոնսը և մենեջեր Դոկ Մաքջին դարձել են L.A. Kiss ֆուտբոլային թիմի սեփականատերերը։ Թիմը համալրվել է 2016 թվականին։

2014 թվականի ապրիլին Սթենլին հրապարակել իր՝ «Առերեսվելով երաժշտության հետ․ Բացահայտված կյանք» հուշագրությունը։ Հուշագրության մեջ Սթենլին, ով հրեա է, խմբի նախկին գործընկերներ Էյս Ֆրելիին և Փիթեր Քրիսին մեղադրել է հակասեմականության մեջ։

«Like a Bee to the Honey» վերնագրով չթողարկված երգը, որը գրվել է Սթենլիի և Ժան Բովուարի կողմից, ձայնագրվել և թողարկվել է ֆիննական Hardi ռոք խմբի կողմից իրենց «Killection» ալբոմի համար։

## Անձնական կյանք
thumb|Սթենլին ելույթ է ունենում Kiss-ի հետ 2019 թվականին։
1982 թվականին Սթենլին վերականգնողական վիրահատություն է կատարել իր աջ ականջի միկրօտիայի համար, որն իրականացրել է Ֆրեդերիկ Ռյուկերտը, ով այդ պրոցեդուրան կատարում էր հիմնականում երեխաների համար։ Սթենլին ասել է, որ վիրահատությունն իրեն «նոր կյանք է տվել» և այնքան երախտապարտ է Ռյուկերտին, որ բժշկին Rolex ժամացույց է նվիրում։ Սթենլին հանդիսանում է «AboutFace» բարեգործական կազմակերպության դեսպանը, կազմակերպություն, որն աջակցություն և տեղեկատվություն է տրամադրում դեմքի տարբերություններ ունեցող մարդկանց։ Նա մասնակցել է կազմակերպության դրամահավաքի միջոցառումներին և հայտնվել է տեսահոլովակներում՝ իրազեկվածությունը բարձրացնելու նպատակով։

2001 թվականին Սթենլիի առաջին կինը՝ դերասանուհի Պամելա Բոուենը,  ամուսնալուծության դիմում է ներկայացրել ինը տարվա ամուսնությունից հետո։ Նրանք ունեն մեկ որդի՝ Էվանը, որը ծնվել է 1994 թվականի հունիսին։ 2005 թվականի նոյեմբերի 19-ին Սթենլին ամուսնացել է իր երկարամյա ընկերուհու՝ Էրին Սաթթոնի հետ։ Զույգի որդին ծնվել է 2006 թվականի սեպտեմբերին, դուստրը՝ 2009 թվականի հունվարին, իսկ մյուս դուստրը՝ 2011 թվականի օգոստոսին։

Սթենլին ազդրի փոխարինման երկու վիրահատություն է տարել՝ մեկը «Rock the Nation» շրջագայությունից հետո՝ 2004 թվականի հոկտեմբերին, և երկրորդը՝ 2004 թվականի դեկտեմբերին՝ առաջին վիրահատությունից հետո առաջացած բարդությունների պատճառով։ 2005 թվականին հայտարարել է, որ ապագայում ազդրի երրորդ վիրահատության կարիք կունենա։ Նա իր ձախ ազդրի դեգեներացիան համարում է մասամբ որպես 1970-ականների սկզբից բարձրակրունկ կոշիկներով հազարավոր ելույթների արդյունք։

2011 թվականի հոկտեմբերին Սթենլին վիրահատել է իր ձայնալարերը։ Նա ասել է. «Ես ուզում էի շտկել մի քանի աննշան խնդիրներ, որոնք առաջացել են 40 տարի ռոքնռոլ երգելու արդյունքում»։

## Մրցանակներ
* 2006 թվականին ընդգրկվել է Լոնգ Այլենդի երաժշտության փառքի սրահում,
* 2008 թվականի Դասական ռոքի մրցանակաբաշխության տարվա շոումեն,
* 2009 թվականին «Classic Gold Telly» մրցանակ «Մեկ կյանք՝ Kiss» համերգային ֆիլմի համար,
* Հաուս հետազոտական ինստիտուտի կողմից կյանքի նվաճումների «Sound Partners» մրցանակ,
* «Gibson.com»-ի ընթերցողների հարցման արդյունքում Սթենլին ընդգրկվել է բոլոր ժամանակների 25 լավագույն ֆրոնտմենների ցուցակում,
* 2014 թվականին Սթենլին Kiss-ի անդամների՝ Ջին Սիմոնսի, Փիթեր Քրիսի և Էյս Ֆրեյլիի հետ ընդգրկվել է Ռոքնռոլի փառքի սրահում։

## Սկավառակագրություն
մինի|2025

### Ստուդիական ալբոմներ
#### Սոլո
*Paul Stanley (1978)
*Live to Win (2006)

#### Paul Stanley's Soul Station
*Now and Then (2021)

#### Kiss-ի հետ
*Kiss (1974)
*Hotter than Hell (1974)
*Dressed to Kill (1975)
*Destroyer (1976)
*Rock and Roll Over (1976)
*Love Gun (1977)
*Dynasty (1979)
*Unmasked (1980)
*Music from "The Elder" (1981)
*Creatures of the Night (1982)
*Lick It Up (1983)
*Animalize (1984)
*Asylum (1985)
*Crazy Nights (1987)
*Hot in the Shade (1989)
*Revenge (1992)
*Carnival of Souls: The Final Sessions (1997)
*Psycho Circus (1998)
*Sonic Boom (2009)
*Monster (2012)

### Համերգային ալբոմներ
*Alive! (1975)
*Alive II (1977)
*Alive III (1993)
*MTV Unplugged (1996)
*KISS Symphony: Alive IV (2003)
*One Live Kiss (2008) (DVD և թվային ներբեռնում)

### Այլ
*Fire and Water (Էյս Ֆրեյլիի «Origins, Vol. 1» ալբոմից) (2016)

## Ծանոթագրություններ
### Մեջբերումներ

### Աղբյուրներ
*
*

## Արտաքին հղումներ
*Փոլ Սթենլիի պաշտոնական կայք
*Հարցազրույթ Փոլ Սթենլիի հետ
*
*Հարցազրույթ Փոլ Սթենլիի հետ, ClassicRockCentral.com, 1999

Կատեգորիա:Ամերիկացի երաժիշտներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի երգիչներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի երգահաններ
Կատեգորիա:Ամերիկացի երգիչ-երգահաններ
Կատեգորիա:Ամերիկացի կիթառահարներ
Կատեգորիա:Ռոք երաժիշտներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի ռոք երգահաններ
Կատեգորիա:Հրեա երաժիշտներ
Կատեգորիա:Հրեա երգիչներ
Կատեգորիա:Տենորներ
Կատեգորիա:20-րդ դարի ամերիկացի երգիչներ
Կատեգորիա:21-րդ դարի ամերիկացի երգիչներ