open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Վերա ֆոն Կրեմեր

**Վերա ֆոն Կրեմեր** (, ), շվեդ լրագրող, գրող և թարգմանչուհի։

## Կենսագրություն
Վերա ֆոն Կրեմերը ծնվել է 1878 թվականին, Վիսբյու  քաղաքում։ Նրա ծնողներն էին լեյտենանտ Գուստավ ֆոն Կրեմերը և Աննա Յադերինը։ Մանկության տարիներն անցել են Վիսբյուում և Սմոլանդում։ Չափահաս տարիքում նա մոր հետ տեղափոխվել է Ստոկհոլմ։ Գուստավի հետ  ամուսնալուծվելուց հետո նրա մայրը նորից ամուսնացավ Կարլ Բրանտինգի հետ, որը երեք անգամ դարձել էր Շվեդիայի վարչապետ։ Հետևաբար Վերան ապրում էր պետության մտավոր և քաղաքական վերնախավի միջավայրում։ 1897 թվականին Վերան առաջին անգամ հանդես եկավ որպես թարգմանիչ՝ թարգմանելով Հենրիկ Սենկևիչի ստեղծագործությունները և դրանք հրատարակելով *Social-Demokraten* թերթում, իսկ հաջորդ տարի նրա թարգմանությունը հրատարակվեց առանձին գրքով՝  *Från Neros dagar* (*Quo Vadis*) անվանումով։ Վերա ֆոն Կրեմերն աշխատել է որպես լրագրող, նախ *[[Svenska Dagbladet]]*-ում  (1900-1905), այնուհետև մինչև 1913 թվականը՝ *Social-Demokraten*-ում, ապա՝ *Stockholms-Tidningen*-ում (1913-1918)։ 1905-1912 թվականներին աշխատել է նաև որպես *Mitt hem* շաբաթաթերթի խմբագիր, որն այնուհետև վերանվանվել է *Vi och vårt*: 1918-1919 թվականներին Վերա ֆոն Կրեմերը եղել է նաև սուֆրաժիստ կանանց շարժման խմբագիրը։  Նա գրել է նաև այլ թերթերում և ամսագրերում, մասնավորապես՝ *Idun*-ում  և  *Husmodern*-ում։ Հետագայում նա գրեթե մինչև իր մահը վարում էր *Svar omgående*-ի խորհուրդների սյունակը։

1918 թվականին Վերան թողեց լրագրությունը և միացավ *Svenska biografbyrån*-ին, որը շուտով կոչվեց  *Svensk Filmindustri*՝ դառնալով շվեդական ֆիլմերի առաջին գրախոսներից մեկը։ Այստեղ նա աշխատել է 10 տարի, իսկ 1928 թվականից եղել է անկախ գրախոս։

Վերա ֆոն Կրեմերը շվեդերեն է  թարգմանել է ավելի քան 50 վեպեր և գրքեր, հիմնականում անգլերենից և նորվեգերենից։ Նա գրել է 20 գիրք։

Մահացել է 1940 թվականին, քաղցկեղից։

## Անձնական կյանք
1899 թվականին Վերան ամուսնացել է Բու Գուստավ Յարնի հետ, բայց ֆինանսական դժվարությունների պատճառով այս ամուսնությունը ավարտվել է 1905 թվականին։ Հետագայում նա ապրել է Հյուգո Լինդբլադի հետ, չնայած պաշտոնապես հարաբերություններն օրինականացրել են միայն երկու տասնամյակ անց, երբ որոշել են որդեգրել աղջիկ՝ Գրետա Լիզային։

## Մատենագիտություն

## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն
* Berger, Margareta, Pennskaft: kvinnliga journalister i svensk dagspress 1690—1975, Norstedt, Stockholm, 1977.

## Արտաքին հղումներ
* Vera Adelaide Sofia von Kræmer

Կատեգորիա:Շվեդ կին գրողներ
Կատեգորիա:Շվեդ լրագրողներ
Կատեգորիա:Շվեդ թարգմանիչներ
Կատեգորիա:Շվեդ խմբագիրներ
Կատեգորիա:Քաղցկեղից մահացածներ
Կատեգորիա:Գրական կեղծանուններով հայտնի հեղինակներ
Ապրելու պատճառ (ֆիլմ, 2011)

***Ապրելու պատճառ*** (; lit. "Today"), 2011 թվականին նկարահանված հարավկորեական ֆիլմ։ Այն գրվել և ստեղծվել է Լի Ջոն Հյանի կողմից։ Սոն Հե Քյոն Ֆիլմում նկարահանվել է ռեժիսորի դերում, որը ներել է իր փեսացույին սպանած պատանուն։ Պրեմեիրան տեղի է ունեցել 2011 թվականին Բուսանի միջազգային կինոփառատոնում, իսկ կինոթատրոններում է հայտնվել 2011 թվականի հոկտեմբերի 27-ին։ Այն հավաքել է 131,194 մուտքի տոմս։

## Սյուժե
Վավերագրական ֆիլմերի ռեժիսոր Դա Հին (Սոն Հե Քյո) վրաերթի պատճառով իր ծննդյան օրը կորցնում է փեսացույին։ Բայց նա ներում է 15-ամյա հանցագործին՝ ելնելով նրա կաթոլիկ լինելու հանգամանքից, և ստորագրում է անչափահասի համար մահապատժի չեղարկման մասին միջնորդությունը։ Մեկ տարի անց Կաթոլիկ եկեղեցին Դա Հիին հանձնարարում է վավերագրական ֆիլմ նկարահանել մահապատժի անմարդկայնության մասին։ Սակայն նրա բարոյական համոզմունքները և կարեկից լինելու ցանկությունը լրջորեն կասկածի տակ են դրվում, երբ նա իմանում է, որ իր ներելուց կարճ ժամանակ անց դեռահաս վարորդը սպանել է համադասարանցուն։

## Դերերում
*Սոն Հե Քյո - Դա Հի
*Նամ Ջի Հյուն - Ջի Մին
*Սոն Չան Ու - Ջի Սուկ
*Կի Տա Յոն - Սան Ու

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
*  
*  
* 

Կատեգորիա:2011 դրամա ֆիլմեր
Կատեգորիա:2011 ֆիլմեր
Կատեգորիա:Կորեերեն ֆիլմեր
Կատեգորիա:Հարավկորեական դրամա ֆիլմեր
Կատեգորիա:Հարավկորեական ֆիլմեր
Կատեգորիա:2010-ականների կորեերեն ֆիլմեր
Հասան Բարոև

**Հասան Մահարբեկովիչ Բարոև** (, , ), հունահռոմեական ոճի ըմբշամարտիկ, 2004 թվականի օլիմպիական չեմպիոն, աշխարհի երկակի և Եվրոպայի երկակի չեմպիոն, Ռուսաստանի սպորտի վաստակավոր վարպետ։ ՀՍՀ-Ալանիայի երիտասարդության, ֆիզիկական կուլտուրայի և սպորտի նախարար։

## Կենսագրություն
Հասան Բարոևը ծնվել է 1982 թվականի դեկտեմբերի 1-ին Տաջիկական ԽՍՀ Դուշանբե քաղաքում, օսական ծագում ունեցող ընտանիքում։ Ծնողները ծագումով եղել են Հյուսիսայի Օսիա-Ալանիայի Հանրապետության Պրավոբերեժնի շրջանի Զամանկուլգյուղից։ 1992 թվականին ընտանիքը Տաջիկստանից տեղափոխվել է Ռուսաստան՝ բնակություն հաստատելով Վլադիկավկազում։

Մարզվել սկսել է տասներեք տարեկանում հայտնի մարզիչների, մասնավորապես սպորտի վաստակավոր վարպետ Վլադիմիր Ուրույմագովի մոտ։ Հանդես է եկել Հյուսիսային Օսիա-Ալանիայի «Տորպեդո» թիմում, Ռոստովի ՍԿԱ ակումբում։

Ռուսաստանի հավաքականում ելույթներն սկսել է 2000 թվականին։ Ներկայացրել է «Դինամո» միությունը։

Հասան Բարոևն ամուսնացած է, բնակվում է Մոսկվայում։ 2016 թվականին Միջազգային օլիմպիական կոմիտեն Հասան Բարոևին զրկել է 2008 թվականի Օլիմպիական խաղերի արծաթե մեդալից թուրինաբոլի օգտագործման համար։

## Մարզական ձեռքբերումներ
* Օլիմպիական չեմպիոն – 2004 թվական
* Աշխարհի երկակի չեմպիոն (2003, 2006)
* Եվրոպայի երկակի չեմպիոն (2007, 2011)

## Պարգևներ և կոչումներ
* Բարեկամության շքանշան (4 նոյեմբերի, 2005 թվական) – *ֆիզիկական կուլտուրայի և սպորտի զարգացման գործում ունեցած մեծ ներդրման, 2004 թվականի Աթենքի 18-րդ Օլիմպիական խաղերում ցուցաբերած մարզական մեծ ձեռքբերումների համար*
* «Հայրենիքին մատուցած ծառայությունների համար» II աստիճանի մեդալ (2 օգոստոսի, 2009 թվական) – *ֆիզիկական կուլտուրայի և սպորտի զարգացման գործում ունեցած մեծ ներդրման, 2008 թվականի Պեկինի 19-րդ Օլիմպիական խաղերում ցուցաբերած մարզական մեծ ձեռքբերումների համար*
* «Ի փառս Օսիայի» մեդալ
* Ռուսաստանի սպորտի վաստակավոր վարպետ

## Հետաքրքիր փաստեր
* Իր հաղթանակներից մեկի համար Հասան Բարոևը Սուլեյման Քերիմովից նվեր է ստացել «Բենթլի» ավտոմեքենա։
* Օլիմպիական խաղերի համար ստացած մրցանակային գումարով Բարոևն իր մարզիչի հետ Վլադիկավկազում կառուցել է երեք յոթհարկանի շենք։
* Հասան Բարոևը նկարահանվել է Ջանիկ Ֆայզիևի «Օգոստոս։ Ութին» () ֆիլմի գլխավոր դերերից մեկում։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Հասան Բարոևը Ռուսաստանի սպորտային ըմբշամարտի ֆեդերացիայի կայքում 
* Հասան Բարոևի էջը «Դինամո» ՀՖՄՄ կայքում
* 
* Հասան Բարոևի էջը International Wrestling Database կայքում 
* Разговор по пятницам. Хасан Бароев: скорпион, злодей и парижская тарзанка — *«Спорт-Экспресс», 12 августа 2011*

Կատեգորիա:2004 թվականի Ամառային օլիմպիական խաղերի չեմպիոններ
Կատեգորիա:«Հայրենիքին մատուցած ծառայությունների համար» շքանշանի 2-րդ աստիճանի մեդալով պարգևատրվածներ
Կատեգորիա:Բարեկամության շքանշանի ասպետներ (Ռուսաստան)
Կատեգորիա:Ռուս ըմբշամարտիկներ
Կատեգորիա:Ռուս օլիմպիական չեմպիոններ
Ջորդան Ֆիշեր

**Ջորդան Ֆիշեր** (, ), ամերիկացի դերասան և երգիչ։

## Կենսագրություն
Ջորդան Ֆիշերը հայտնիություն ձեռք բերեց «Ամառ։ Ծովափ։ Ֆիլմ» և «Բրիոլին. Ուղիղ եթեր» ֆիլմերով։ Նա նաև խաղացել է «Ծածուկ ծնողներից» և «Լիվ ու Մադի» ֆիլմերում։ 2016 թվականին նա մասնակցել է Բրոդվեյ թատրոնի Համիլթոն-ի (մյուզիքլ) մեջ։ Նույն թվականին լույս է տեսել նրա առաջին մինի ալբոմը՝ «Jordan Fisher», որտեղ նրա երգերն էին։ 2017 թվականին նա «Պարեր աստղերի հետ» 25-րդ սեզոնում գրավել է առաջին տեղը, նրա զույգը Լինդսի Առնոլդն էր։ 2018 թվականին Ֆրենկի Մյունիզի հետ դարձել է երեխաների շոուի համահիմնադիրներից մեկը։ 2020 թվականի հունվարին Ֆիշերը փոխարինեց Էնդրյու Բարտա Ֆելդմանին, խաղալով «Հարգելի Էվան Հենսեն» ֆիլմում։

## Աշխատանքներ
### Ֆիլմագրություն

### Տեսահոլովակներ

## Մրցանակներ և անվանակարգեր

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:21-րդ դարի ամերիկացի երգիչներ
Կատեգորիա:21-րդ դարի դերասաններ
Կատեգորիա:Ամերիկացի կոմպոզիտորներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի պարողներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի տղամարդ կինոդերասաններ
Կատեգորիա:Ամերիկացի տղամարդ հեռուստատեսային դերասաններ
Կատեգորիա:Ամերիկացի տղամարդ հնչյունավորողներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի փոփ երգիչներ
Կատեգորիա:Դերասաններ այբբենական կարգով
Սոնյա Բրանտինգ-Վեստերստոլ

**Սոնյա Բրանտինգ-Վեստերստոլ** (, ծննդյամբ՝ Բրանտինգ, , ), շվեդ փաստաբան և քաղաքական գործիչ։ Շվեդիայի առաջին կին փաստաբաններից մեկը, ընտանեկան իրավունքի մասնագետ։ Սոցիալ-դեմոկրատական կուսակցության անդամ, 1930-40-ականներին ակտիվ  քարոզարշավ է կազմակերպել ծայրահեղ աջ քաղաքականության սպառնալիքի վերաբերյալ։ 1948 թվականին կարճ ժամանակ եղել է Ռիքսդագի ստորին պալատի անդամ։

## Կենսագրություն
Սոնյա Բրանտինգը ծնվել է 1890 թվականի սեպտեմբերի 15-ին, Կարլ Յալմար Բրանտինգի և նրա կնոջ Աննա Բրանտինգի ընտանիքում (ծննդյամբ՝ Յադերին, ): Նրա հայրը Շվեդիայի Սոցիալ-դեմոկրատական բանվորական  կուսակցության առաջնորդն էր, որը երեք անգամ զբաղեցրել էր երկրի վարչապետի պաշտոնը, ավելի ուշ արժանացել է Խաղաղության Նոբելյան մրցանակի (1921), մայրը եղել է  գրող և լրագրող։ Մինչև 1909 թվականը Սոնյան սովորել  է Պալմգրենի դպրոցում, որն ավարտելուց հետո սովորել է իրավաբանություն և 1916 թվականին ստացել է իրավաբանի  դիպլոմ։  Համալսարանում ուսման ընթացքում Բրանտինգը ծանոթացել է իր ապագա ամուսնու՝ Օլոֆ Վեստերստոլի () հետ, ով այդ ժամանակ նույնպես իրավաբանություն էր սովորում։ 1914 թվականին նրանք ամուսնացել են, այնուհետև  ունեցել  մեկ երեխա՝ Յորգենին (), որը հետագայում դարձել է քաղաքագետ։

Համալսարանն ավարտելուց հետո Բրանտինգ-Ուեսթերստոլը աշխատել է Ստոկհոլմի քաղաքային իրավաբանական ծառայությունում, բայց 1927 թվականին նա բացել է իր սեփական գրասենյակը (ամուսնու հետ միասին)։ Մասնագիտանալով ընտանեկան իրավունքի բնագավառում՝ 1930 թվականին ստացել է փաստաբանի կոչում։

Իրավաբանական կարիերայից բացի, Բրանթինգ-Վեսթերստոլը գնացել է ծնողների հետքերով՝  դառնալով հասարակական և քաղաքական ակտիվիստ, ֆեմինիստական շարժման անդամ։  Բացի այդ, Սոնյան անդամակցել է Շվեդիայի Սոցիալ-դեմոկրատական բանվորական կուսակցությանը, որը հիմնադրվել էր նրա հոր կողմից, իսկ 1936-1952 թվականներին եղել է Սոցիալ-դեմոկրատական կանանց կազմակերպության գործադիր խորհրդի անդամ։

1930-ականների ընթացքում Բրանտինգ Վեստերստոլը ակտիվորեն մասնակցել է  նացիստական գաղափարախոսության վտանգների վերաբերյալ հասարակության իրազեկվածության բարձրացմանը։ 1935 թվականին,  իր գործունեության շրջանակներում, նա մեկնել է Միացյալ Նահանգներ, որտեղ իր մտահոգություններն է արտահայտել տոտալիտարիզմի սպառնալիքի և 1936 թվականի ամառային Օլիմպիական խաղերը Բեռլինում անցկացնելու դեմ ուղղված արշավների վերաբերյալ։ Բրանտինգ Վեստերստոլը նաև հրապարակայնորեն աջակցել է Իսպանիայի քաղաքացիական պատերազմի զոհերին,  որպես միջազգային պատվիրակության անդամ, նա ստուգել է փախստականների ճամբարները Ֆրանսիայում և Աֆրիկայում։

Պատերազմից հետո  շարունակել է քաղաքական  ակտիվություն  դրսևորել, 1948 թվականին եղել է Սոցիալ-դեմոկրատական կուսակցությունից Ռիքսագի ստորին պալատի անդամ։

## Ընտրյալ երկեր
* Branting-Westerståhl, Sonja. (1936) Kvinnor! Se utåt!. Stockholm.
* Branting-Westerståhl, Sonja. (1935) "Vem söker skilsmässa?". Hertha. (22)3. pp.&nbsp;67–70.

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Շվեդիայի կին քաղաքական գործիչներ
Կատեգորիա:Շվեդ իրավագետներ
Դյուլա Հորն

**Դյուլա Հորն** (, ), հունգարացի քաղաքական գործիչ, 1989-1990 թվականներին եղել է արտաքին գործերի նախարար, 1994-1998 թվականներին՝ Հունգարիայի 37-րդ վարչապետը։

## Կենսագրություն
Ավարտել է Ռոստովի ֆինանսատնտեսագիտական ինստիտուտը։ 1956 թվականի ապստամբության ընթացքում միացավ pufajkás՝ կամավորական կազմավորումներին, որոնք օգնեցին խորհրդային զորքերին ապստամբության ճնշմանը, ապստամբության ճնշման ժամանակ իր գործունեության համար պարգևատրվեց։ Աշխատել է ֆինանսների և արտաքին գործերի նախարարություններում։

1983 թվականին դարձել է ՀԽՍՀ Կենտկոմի միջազգային բաժնի վարիչ։ 1985 թվականին դարձել Է ԱԳ նախարարի տեղակալ և ՀԽՍՀ կենտկոմի անդամ։ Ղեկավարում էր միջազգային խնդիրների և միջազգային-իրավական քաղաքականության հարցերով հանձնաժողովը։ Միկլոշ Նեմետի կառավարությունում (1988-1990) եղել է արտաքին գործերի նախարար, համաշխարհային ճանաչում է ձեռք բերել «Երկաթե վարագույրի» բացումով։

1989 թվականին հանդես է եկել որպես Հունգարական սոցիալիստական աշխատավորական կուսակցության հիմնադիրներից մեկը և դարձել կուսակցության նախագահության անդամ։ 1994 թվականին վարչապետ է դարձել սոցիալիստների կոալիցիոն կառավարությունում և Ազատ դեմոկրատների դաշինքում։ 1995-1996 թվականներին Հունգարիայում իրականացվել է տնտեսական ծրագիր, որը հայտնի է որպես «Բոկրոշի պլան» (բարեփոխումների փաթեթի հեղինակ Լասլո Բոկրոշի անունով), որը ներառում էր ֆորինտի արժեզրկում, սոցիալական վճարումների կրճատում, ներմուծման հարկի սահմանում։ Չնայած մակրոտնտեսական ցուցանիշների հաջող կայունացմանը (բյուջեի դեֆիցիտը կրճատվել է 9,6 %-ից մինչև 3,8 %, արտաքին առևտրային բալանսը՝ 9,4 %-ից մինչև 3,8 %), Հորնի ժողովրդականությունը և աճը նվազել են աշխատավարձի իրական ծավալի անկման պատճառով, ինչը հանգեցրել է 1998 թվականի ընտրություններում սոցիալիստների պարտության (նախկին 208-ի փոխարեն խորհրդարանում ստացել են 134 տեղ)։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Արտաքին գործերի նախարարներ
Կատեգորիա:Դիվանագետներ
Կատեգորիա:Հունգարացի տնտեսագետներ
Կատեգորիա:Հունգարիայի վարչապետներ
Կատեգորիա:Հունգարիայի քաղաքական գործիչներ
Պետեր Մեդյեշի

**Պետեր Մեդյեշի** (, ), հունգարացի քաղաքական գործիչ, Հունգարիայի Հանրապետության վարչապետը 2002-2004 թվականներին։ 2004 թվականի օգոստոսի 25-ին նա հրաժարական տվեց կոալիցիայի գործընկերներից մեկի՝ Ազատ դեմոկրատների միության հետ տարաձայնությունների պատճառով, սակայն վարչապետի պարտականությունները շարունակում էր կատարել դեռևս 30 օրվա ընթացքում, ինչպես պահանջում է Սահմանադրությունը, ինչպես նաև մի քանի լրացուցիչ օր, մինչև նրա իրավահաջորդը՝ Ֆերենց Դյուրչանը խորհրդարանի կողմից հաստատվեց։

## Կենսագրություն
Պետեր Մեդյեշին ծնվել է Բուդապեշտում և ուսումնասիրել Տնտեսագիտական տեսություն Կարլ Մարքսի անվան տնտեսագիտության համալսարանում (այժմ՝ Կորվինի համալսարան), որն ավարտել է 1966 թվականին, բայց հետո վերադարձել է դոկտորանտուրա։ Կատարելապես տիրապետում է ֆրանսերեն և ռումիներեն լեզուներին, ինչպես նաև տիրապետում է ռուսերեն և անգլերեն լեզուներին։

70-ական թվականներին եղել է ներքին գործերի նախարարության հակահետախուզության գործակալ՝ D-209 կոդային անվամբ։ 1966-1982 թվականներին ղեկավար պաշտոններ է զբաղեցրել ֆինանսների նախարարության դեպարտամենտներում։ 1982 թվականին դարձել է ֆինանսների նախարարի տեղակալ, իսկ 1987 թվականին՝ հենց նախարար։ Մեդյեշիի օրոք ստեղծված հարկային համակարգը Հունգարիայի համար կարևոր քայլ էր ազատ շուկայական տնտեսության ճանապարհին։

1988-1990 թվականներին եղել է վարչապետի տնտեսական հարցերով տեղակալը, 1990-1996 թվականներին՝ Հունգարիայի տարբեր բանկերի վարչական տնօրեն և վարչության նախագահ։ Երբ Դյուլա Հորնը ձևավորեց կառավարություն, 1996 թվականին Մեդյեշին վերադարձավ ֆինանսների նախարարի պաշտոնին։ Կառավարության լիազորությունների ավարտից հետո աշխատել է որպես «Inter-Europa» բանկի գործադիր խորհրդի ղեկավար և «Atlasz» ապահովագրական ընկերության փոխնախագահ։ Այդ պաշտոնները նա պահպանել է 1998 թվականից մինչև 2001 թվականը, իսկ 2002 թվականի մայիսի 27-ին Հունգարիայի խորհրդարանը քվեարկել է Մեդյեշիին Հունգարիայի Հանրապետության վարչապետ նշանակելու օգտին։ Նա ղեկավարում էր կառավարությունը մինչև 2004 թվականի օգոստոսը։

Ամուսնացած է, ունի երկու երեխա։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Պաշտոնական կայք

Կատեգորիա:Պատվո լեգեոնի շքանշանի ասպետներ
Կատեգորիա:Հունգարիայի քաղաքական գործիչներ
Կատեգորիա:Հունգարիայի վարչապետներ
Կատեգորիա:Հունգարացի տնտեսագետներ
Նաիլյա Ալլահվերդիևա

**Նաիլյա Ալլահվերդիևա** (, ), ռուս արթ-մենեջեր, կուրատոր, նկարիչ, Սերգեյ Կուրյոխինի մրցանակի դափնեկիր։

## Կենսագրություն
1999 թվականին ավարտել է  Ա. Գորկու անվան Ուրալի պետական համալսարանը։

1998 թվականին Երիտասարդ արվեստաբանների ասոցիացիայի անդամներ Ի. Բաբաեցի, Ե. Կրժիվիցկու, Ի. Լյապնևայի հետ համատեղ Եկատերինբուրգում տեղի նկարչական կյանքն ակտիվացնելու նպատակով ստեղծել է «Ցետկինի դարան» հակաֆեմինիստական բաժնետիրական արթ-խումբը։ Խումբն իր աշխատանքներում ուշադրությունը կենտրոնացրել է կանանց խնդիրների վրա։ 2003 թվականին «Ցետկինի դարան» խումբը մասնակցել է АртКлязьма փառատոնին։

Աշխատել է Պերմի դիզայնի զարգացման կենտրոնում` որպես տնօրենի տեղակալ։

Համակարգել է Պերմի ակադեմիական թատրոնի իմիջային արշավը։

2013 թվականի ապրիլին արժանացել է Սերգեյ Կուրյոխինի մրցանակին` «Լավագույն համադրողական նախագիծ» անվանակարգում («Հարսնացուի դեմքը։ Ղազախստանի ժամանակակից արվեստ» ցուցահանդես, Պերմ):

## Համադրական հայտնի աշխատանքներ
* 2005` «Հուշարձան ստեղնաշարին» (Ա. Սերգեևի հետ համատեղ), Եկատերինբուրգ։
* 2012` «Հարսնացուի դեմքը։ Ղազախստանի ժամանակակակից արվեստը» Պերմ.
* 2011` «Կարմիր մարդիկ», Պերմ

## Պարգևներ, մրցանակներ
* 2013 թվական` Սերգեյ Կրյոխինի մրցանակ` «Լավագույն համադրողական նախագիծ» անվանակարգում։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Ռուս նկարչուհիներ
Կատեգորիա:Ռուս ժամանակակից արվեստագետներ
Կատեգորիա:Ուրալի պետական համալսարանի շրջանավարտներ
Ենյո Ֆուքս

**Ենյո Ֆուքս** (հունգարերեն՝ **Jenő Fuchs**, ), հրեական ծագումով հունգարացի մարզիկ, սուսերամարտիկ։ Մասնակցել է 1908 և 1912 թվականների օլիմպիական խաղերին և հաղթող ճանաչվելով թե՛ անհատական և թե՛ թիմային հաշվարկներով՝ արժանացել ոսկե մեդալների։ Հաղթահարելով որակավորման փուլը՝ իրավունք է նվաճել մասնակցելու նաև 1920 թվականի օլիմպիական խաղերին, բայց քանի որ Հունգարիային թույլ չի տրվել մասնակցելու խաղերին, հարկադրված է եղել բաց թողնելու այդ օլիմպիադան։ Հաղթահարել է նաև 1924 թվականի օլիմպիադայի ընտրական փուլը, սակայն Հունգարիայի ազգային հավաքականի կազմում իր տեղը զիջել է ավելի երիտասարդ մարզիկի։ 1982 թվականին միջազգային սպորտի հրեական փառքի սրահում բացվել է Ենյո Ֆուքսին նվիրված անկյուն։

Սպորտով զբաղվելուն զուգահեռ՝ նա Բուդապեշտի համալսարանում իրավունք է ուսումնասիրել, 1911 թվականին հաջողությամբ պաշտպանել դոկտորական ատենախոսությունը և ստացել իրավաբանական գիտությունների դոկտորի աստիճան։ Զբաղվել է փաստաբանական, իրավաբանական աշխատանքներով, աշխատել է նաև Բուդապեշտի ֆոնդային բորսայում։ Գերազանց սուսերամարտիկ լինելով հանդերձ՝ եղել է նաև բարձրակարգ թիավարող ու բոբսլեյիստ (սահնակորդ)։ Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի տարիներին հունգարական երկրորդ բանակի կազմում կռվել է ֆաշիստական Գերմանիայի կողմից, պարգևատրվել երկրորդ աստիճանի երկաթե խաչով։ Երկրորդ աշխարհամարտի ավարտին կալանավորվել է՝ Գերմանիային մարտական ծառայություններ մատուցած լինելու պատճառով և կյանքի վերջին տարիներն անցկացրել բուդապեշտյան բանտում։

## Արտաքին հղումներ
*Досьє на sport.references.com 
*
*

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Հունգարացի սուսերամարտիկներ
Կատեգորիա:Հունգարացի օլիմպիական չեմպիոններ
Electronic Sports League

**Electronic Sports League**, կիբեռսպորտային հանդիպումների կազմակերպիչ և արտադրողական ընկերություն, որը կազմակերպում է տեսախաղերի առաջնություններ։ ESL-ը աշխարհի ամենամեծ կիբեռսպորտային և ամենահին ընկերությունն է, որը դեռ գործում է։ Տեղակայված է Քյոլնում (Գերմանիա), ընդհանուր առմամբ ESL-ը ունի 11 գրասենյակ և բազմաթիվ միջազգային հեռուստատեսային ստուդիաներ։ ESL-ը Twitch-ում հեռարձակում կատարող ընկերությունն է։

## Պատմություն
thumb|200px|ESL-ի լոգո
Electronic Sports League բացվել է 2000 թվականին, որպես Deutsche Clanliga ընկերության շարունակող, որը հիմնադրվել է 1997 թվականին։ Ընկերությունը սկսել է խաղային առցանց լիգաների կազմակերպումից և ամսագրից։ Ինչպես նաև այն վարձով է տվել սերվերներ խաղային առաջնությունների համար։

2015 թվականին ESL Intel Extreme Masters Katowice ցուցահանդեսը համարվեց իր ժամանակի ամենաշատ այցելված կիբեռսպորտային իրադարձությունը։ Այս իրադարձությանը ամենտարի ժամանում է ավելի քան 100,000 հանդիսկան, իսկ Twitch-ում ավելի քան 1 միլլիոն դիտում։

2015 թվականի հուլիսին Modern Times Group (MTG)-ը գնեց ESL-ի 74% մասը իր Turtle Entertainment ընկերության համար, 86 միլլիոն դոլլարով։ Նույն ամսում ընկերությունը հայտարարեց «կիբեռսպորտը ֆիլմում»  արարողությանը։ Կիբեռսպորտը ֆիլմում մրցությունը իր մեջ էր ներառում Dota 2 և Counter-Strike: Global Offensive խաղերը։

ESL One Katowice 2015-ից հետո երբ խաղացողներից մեկը հաստատեց, որ օգտագործել է ադդերալլ, ESL, Միջազգային հակադոպինգային գործակալությունը և Համաշխարհային հակադոպինգային  գործակալությունը մշակեցին նոր հակաթմրանյութային քաղաքականություն։ Այն դարձավ աշխարհի առաջին կիբեռսպորտային ընկերությունը, որը օգտագործել է հակադոպինգային քաղաքականություն։

## ESL տեխնոլոգիաներ
ESL-ը ստեղծել է ESL Wire Anti Cheat ծրագրային ապահովումը, որը նախատեսված է համացանցում խարդախությունների դեմ պայքարի համար։ 2015 թվականին ESL-ը բարելավեց իր ծրագրային ապահովումը և իր մրցություններում ինտեգրեց Wargaming's "Battle API" համակարգը։ Նույն թվականին, ESL-ը թողարկեց ESL Matchmaking-ը, որը օգտագործում է  ESL API-ն, այն համակարգում է մրցակիցներին ըստ իրենց հմտությունների։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Պաշտոնական կայք

Կատեգորիա:2000 հիմնադրված ընկերություններ
Կատեգորիա:Առաջնություններ
Կատեգորիա:Գերմանիայի ընկերություններ
Կատեգորիա:Համակարգչային խաղեր
Քրիստիանա Դիմիտերե

**Քրիստիանա Դիմիտերե** (, ), լատվիացի նկարիչ։

## Կենսագրություն
Քրիստիանա Դիմիտերեն ծնվել է 1965 թվականի մայիսի 11-ին դերասաններ Արթուր Դիմիտերսի (1915-1986) և Վիյա Արտմանեի (1929-2008) ընտանիքում։ Կյանքի ավարտին Վիյա Արտմանեն խոստովանել է, որ իրականում Քրիստիանայի հայրը դերասան Եվգենի Մատվեևն է։ Այդ մասին հայտնել է նաև Քրիստիանայի եղբայրը՝ Կասպար Դիմիտերսը։

Քրիստիանա Դիմիտերեն ավարտել է Ռիգայի կիրառական արվեստի ուսումնարանի դեկորատիվ քանդակագործության բաժինը (1985)։

1991 թվականից մասնակցել է արվեստի ցուցահանդեսների։ Եղել է Լատվիայի հեռուստատեսության, Լատվիայի տիկնիկային թատրոնի և «Սկատուվե» անկախ թատրոնի որոշ բեմադրությունների բեմանկարիչ և հագուստի նկարիչ, «Գիսաստղ» (Հյուսիսային երկրների կինոյի փառատոնի մրցանակ, 1998) և «Ջրային ոգի» (2001) նկարած ֆիլմերի նկարիչ-անիմատոր։

## Ստեղծագործություն
Անհատական ցուցահանդեսներ է ունեցել Լատվիայում, Շվեդիայում և Նորվեգիայում։ Ամենահայտնի գործերն են (գեղանկարչություն, գրաֆիկա և դեկորատիվ քանդակներ)՝ «Համլետ» (1998), «Գայլ» (1999), «Ցեց» (2001), «Բալերինա» (1991), «Դահուկորդուհի» (1995), «Կապկի մումիա» (1997)։

## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն
* Kristiana Dimitere: glezniecība, tēlniecība, zīmējums. — R., 2003 (կատալոգ)

## Արտաքին հղումներ
* Քրիստիանա Դիմիտերեի «La bella bambina» անհատական ցուցահանդեսի մասին

Կատեգորիա:Լատիշ նկարչուհիներ
Կատեգորիա:Խորհրդային նկարչուհիներ
Կատեգորիա:21-րդ դարի կին արվեստագետներ
Կատեգորիա:20-րդ դարի նկարչուհիներ
Վլադիմիր Բաթաև

**Վլադիմիր Ալեքսեևիչ Բաթաև** (), ռուս նկարիչ, Ռուսաստանի նկարիչների միության անդամ (2007 թվականից)։

## Կենսագրություն
Ծնվել է 1966 թվականի ապրիլի 16-ին Մուրոմում, որտեղ դպրոցական տարիներին սկսել է զբաղվել գեղանկարչությամբ։

1981 թվականին ավարտել է Մուրոմի գեղարվեստի մանկական դպրոցը, որտեղ նրա՝ որպես նկարչի ձևավորման վրա մեծ ազդեցություն է թողել մուրոմացի գեղանկարիչ Իվան Միխայլովիչ Մինեևը։

1986 թվականին ավարտել է Իվանովսկի նկարչության դպրոցի արդյունաբերական գրաֆիկայի բաժինը։

Խորհրդային բանակում ծառայելուց հետո 1988 թվականին վերադարձել է Մուրոմ, որտեղ շարունակել է զբաղվել գեղանկարչությամբ։

1990 թվականից Մուրոմի 1100-ամյակի անվան մշակույթի պալատում ղեկավարել է «Էտյուդ» ժողովրդական իզոստուդիան։

2007 թվականին ընդունվել է Ռուսաստանի նկարիչների միություն։

Մուրոմում ունի նկարչական արհեստանոց՝  Պլեխանով փողոց 7, բնակարան 1։

## Ստեղծագործություններ
Բազմաթիվ գեղարվեստական աշխատանքների հեղինակ և քաղաքական, տարածաշրջանային և տեղական ցուցահանդեսների մասնակից է։ Ուսումնական տարիներին փորձել է իրեն նաև այլ ժանրերում․ նկարել է դիմանկարներ, նատյուրմորդներ, բայց այժմ նրա նկարները բացառապես Մուրումի բնապատկերներն են, իսկ ստեղծագործության մեջ զգալի է ռուս իմպրեսիոնիստների ազդեցությունը։

Գեղանկարչի աշխատանքները գտնվում են Մուրոմի պատմա-գեղարվեստական թանգարանում, Բլագովեշենսկի վանքում և Ռուսաստանի և արտասահմանյան մի շարք մասնավոր հավաքածուներում։

;Ցուցահանդես
* 2004 — Վլադիմիր (*խմբակային*)
* 2005 — Մուրոմ (*անհատական*, Մուրոմի պատմա-նկարչական թանգարան)
* 2007 — Մոսկվա (*անհատական,*  «Ռուսական սփյուռք» գրադարանային ֆոնդ)
* 2008 — (*խմբակային,* Անդրեյ Նեգանովի հետ)
* 2009 — Մուրոմ (*անհատական*)
* 2009 — Վլադիմիր (*անհատական*)
* 2014 «Ռուսական բնապատկերի հմայք» — Մոսկվա (*անհատական,*  «Ռուսական սփյուռք» գրադարանային ֆոնդ, մայիսի 12-ից մինչև սեպտեմբերի 30)
* 2016 «Արտացոլում» — Մուրոմ (*անհատական* հոբելյանական ցուցահանդես ապրիլի 8-ից մայիսի 3-ը)
* 2018 «Շրջանային գեղանկարչական ցուցահանդես», նվիրված Ա. Ի. Սոլժենիցինի ծննդյան հարյուրամյակին (Վլադիմիր, սեպտեմբերի 7-ից մինչև 30-ը)

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:1966 ծնունդներ
Կատեգորիա:20-րդ դարի ռուս նկարիչներ
Կատեգորիա:Անձինք այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Ապրիլի 16 ծնունդներ
Կատեգորիա:Նկարիչներ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Ռուս նկարիչներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի նկարիչների միության անդամներ
Թինա Բիրբիլի

**Թինա Բիրբիլի** (, ), հույն քաղաքական գործիչ, Գեորգիոս Պապանդրեուի կառավարության կազմում 2009-2011 թվականներին եղել է շրջակա միջավայրի, էներգետիկայի և կլիմայի փոփոխության հարցերով նախարար։

## Կենսագրություն
Մասնագիտությամբ ֆիզիկոս Թինա Բիրբիլին կրթություն է ստացել Աթենքի համալսարանում, 1991-1992 թվականներին ստացել է էկոլոգիական տեխնոլոգիաների մագիստրոսի աստիճան։ Հետագայում ուսանել է Լոնդոնի կայսերական քոլեջում (1992-1995)։ 1995 թվականին ստացել է PhD գիտական աստիճան՝ էկոլոգիական տնտեսման և կառավարման բնագավառում։

Թինա Բիրբիլին զգալի փորձ ունի շրջակա միջավայրի պահպանության և կայուն զարգացման եվրոպական նախագծերի մշակման, համակարգման և իրականացման գործում։ Նա որպես Հունաստանի ներկայացուցիչ մասնակցել է շրջակա միջավայրի և կայուն զարգացման ոլորտում դիվանագիտության պանեվրոպեական ցանցի ստեղծմանը։ Համարվում է Համահունական սոցիալիստական շարժման շրջակա միջավայրի պահպանության հարցերի վերաբերյալ առավել սկզբունքային քաղաքական գործիչը։

2004 թվականից ծառայել է որպես շրջակա միջավայրի հարցերով պետական դեպարտամենտի փորձագետ և պետությունների միջև արտաքին հարաբերություններում էկոլոգիական քաղաքականության ինտեգրման հարցերով խորհրդական Գեորգիոս Պապանդրեուին արտաքին գործերի նախարարի պաշտոնում իր պաշտոնավարման ընթացքում։

2009 թվականին նշանակվել է շրջակա միջավայրի, էներգետիկայի և կլիմայի փոփոխության հարցերով նախարար։ Հրաժարական է տվել Գեորգիոս Պապանդրեուի կաբինետի հետ միասին։

Ամուսնացած է, ունի որդի։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Биография на сайте ana-mpa 
* Ελευθεροτυπία, η νέα κυβέρνηση του Γιώργου Παπανδρέου — Элефтеротипия

Կատեգորիա:Աթենքի համալսարանի շրջանավարտներ
Կատեգորիա:Հույն ֆիզիկոսներ
Կատեգորիա:Հունաստանի կին քաղաքական գործիչներ
Կատեգորիա:Հունաստանի նախարարներ
Կատեգորիա:Հունաստանի քաղաքականություն
Յանոշ Ֆադրուս

**Յանոշ Ֆադրուս** (, ), հունգարացի քանդակագործ։ Հունգարական արվեստում նեոկլասիցիզմի ներկայացուցիչ է։

## Կենսագրություն
Ծնվել է 1858 թվականին Պոժոնում (ներկայումս՝ Բրատիսլավա), չքավոր գյուղացու ընանիքում։ Տարրական կրթության մի քանի դասարան ավարտելուց հետո սովորել է հյուսնի մասնագիտություն, ազատ ժամանակ շատ է նկարել։ Այնուհետև Ուգրովցի քաղաքային իշխանությունների աջակցությամբ դպրոցում փայտագործություն է սովորել։ Ընդունակություններով օժտված երիտասարդին սատարել են, որ ընդունվի Վիեննայի գեղարվեստի ակադեմիա։

1879-1883 թվականներին Պրահայում ռազմական ծառայության ժամանակ ծանոթացել է չեխ նշանավոր քանդակագործ Յոսեֆ Վացլավ Միսլբեկին, որի արվեստը մեծ ազդեցություն է թողել Յանոշ Ֆադրուսի վրա։ Իր տաղանդը նա ուղղել է քանդակների ու հախճապակու վրա գեղանկարների ստեղծմանը։ Նրա աշխատանքները գովեստով են ընդունվել, ու նա հովանավորների պակաս չի ունեցել։

1885 թվականին Յանոշ Ֆադրուսը կրթությունը շարունակելու համար թոշակ է շահել։ 1886 թվականից աշխատել է Վիեննայի ակադեմիայի դասախոս Վիկտոր Տիլգների ղեկավարությամբ, այնուհետև դարձել է նույն ակադեմիայի դասախոս Էդմունդ Հելմերի աշակերտը։

1880-ական թվականների երկրորդ կեսին Յանոշ Ֆադրուսը ստեղծել է քանդակային դիմանկարների հաջող շարքեր։

1892 թվականին «Խաչելություն» քանդակը նրան ճանաչում է բերել ողջ Հունգարիայում։

1892 թվականի վերջերին նրան հանձնարարվել է քանդակել կայսրուհի Մարիա Թերեզայի՝ ձիու վրա նստած արձանը, որի վրա քանդակագործն աշխատել է 1892-1896 թվականներին։ 1893 թվականին Բուդապեշտում բացել է քանդակագործական արվեստանոց և զբաղվել դիմաքանդակներով ու մոնումենտալ քանդակագործությամբ։

1894 թվականին Յանոշ Ֆադրուսը Մատյաշ Հունյադիի (բացվել է Կլուժ-Նապոկայում) արձանի համար արժանացել է առաջին մրցանակի։ 1893 թվականին քանդակագործն ավարտել է այլաբանական քանդակները Հունգարիայի արդարադատության պալատի համար։

Մահվանից առաջ ստեղծված հիմնական աշխատանքներից են Բելա Վինկհայմի (Կիշբեր, 1901), Միկլոշ Վեշելենյիի (Զալեու, 1901), Հունգարների մուտքը Դանուբ (Զալեու, 1902, ավերվել է Ռումինիայի կոմունիստական իշխանությունների կողմից) և Լայոշ Տիսայի (Սեգեդ, 1903) քանդակները։

## Պարգևներ
* Ֆրանց Յոզեֆի կայսերական ավստրիական օրդենի ասպետի շքանշան
* Երկաթե թագի 3-րդ կարգի շքանշան
* Կլուժ Նապոկի համալսարանի պատվավոր դոկտոր

## Պատկերասրահ

CLUJ - STATUIA LUI MATEI CORVIN - INCEPUT DE 1900.jpg|мини|250пкс|Մատյաշ Հունյադիի արձանը Կոլովժարում (ներկայումս՝ Կլուժ Նապոկա), 1900
Vitam et 1897-21 Mária Terézia.jpg|мини|170пкс|Կայսրուհի Մարիա Թերեզայի արձանը (ոչնչացվել է)
Zilah szobor.jpg|мини|слева|250пкс|Միկլոշ Վեշելենյիի արձանը
TiszaLajosszobraSF-1.jpg|мини|250пкс|Լայոշ Տիսայի արձանը


## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Կենսագրություն
* Յանոշ Ֆադրուս
* Յանոշ Ֆադրուս

Կատեգորիա:20-րդ դարի քանդակագործներ
Կատեգորիա:Հունգարացի քանդակագործներ
Ախթալայի անանուն եկեղեցի

**Անանուն եկեղեցի**, միջնադարյան քաղկեդոնական եկեղեցի, որը գտնվում է Հայաստանի Լոռու մարզի  Ախթալայի հյուսիսարևելյան կողմում՝ «Բարիտ» գյուղատեղիում գետակի ստորին հոսանքում՝ անտառի եզրին։ Ընդգրկված է Ախթալա գյուղի պատմության և մշակույթի անշարժ հուշարձանների ցանկում (պետական ցուցիչ՝ 7.5.1/4.2):

## Հիշատակություններ
Մուտքի ճակատակալ քարի վրա փորագրված է եղել եկեղեցու կառուցման վերաբերյալ շինարարական արձանագրություն.

Արձանագրությունն ավարտված չէ, ուստի եկեղեցու կառուցման ճիշտ ժամանակը պարզ չէ։ Արձանագրության մեջ հիշատակված տեր Հովհաննեսը Հաղպատի վանական համալիրի առաջնորդ Հովհաննես եպիսկոպոսն է` Զաքարեի և Իվանեի քրոջ որդին, որի առաջնորդության ժամանակը վերաբերում է 13-րդ դարի երկրորդ քարորդին։ Արձանագրության մեջ հիշատակված տեր Հովհաննեսը, իրոք, Զաքարե և Իվանե եղբայրների քրոջ որդի Հովհաննես եպիսկոպոսն է և ոչ թե մյուս Հովհաննես անունով առաջնորդները՝ դրանից առաջ և հետո, դա երևում է եկեղեցուն կից, վերջինիս կառուցումից հետո, 1245 թվականին կանգնեցրած խաչքարի արձանագրությունից, ուր Հաղպատի առաջնորդ է հիշվում տեր Համազասպը։ Եկեղեցին, ենթադրաբար, կառուցվել է 13-րդ դարի երկրորդ քառորդի ժամանակահատվածում։

## Նկարագրություն
### Եկեղեցի
Եկեղեցու շենքը շատ փոքր է, համարյա մատուռի ձևով, հատակագիծը ուղիղ, քառանկյունի ձև ունի, ծածկը թաղակապ է։ Արևելյան կողմից ունի կիսակլոր փոքր աբսիդ՝ ցածրիկ բեմով։ Միակ մուտքը հարավային կողմից է՝ կիսակլոր ճակատակալ քարով և գեղազարդ պարակալով։ Արևելյան և արևմտյան պատերը արտաքուստ զարդարված են գլանաձև բներ ունեցող զույգ կիսասյուններով, որոնք ունեն խարիսխներ ու խոյակներ։ Այդ նույն պատերի մեջ բացվում են մեկական փոքր լուսամուտ։

Ամբողջ շենքը կառուցված է կապտագույն բազալտի սրբատաշ քարերով՝ կրաշաղախի միացությամբ, սալահատակված է, տանիքը պատած է սալաքարերով։ Շուրջը կան մի քանի գերեզմաններ՝ տափակ-հարթ երես ունեցող տապանաքարերով։

### Խաչքար
Խաչքար-մահարձանը բաղկացած է պատվանդանից և կոթող-խաչքարից, որոնք կապտագույն բազալտի ամբողջական խոշոր քարերից են։ Պատվանդանի հատվածը քառակուսի ձև ունի, բարձրադիրն է, բոլոր կողմերից ողորկ ձևով մշակված։ Խաչքարը շատ մեծ է, բարձր ու շքեղ քանդակազարդված։

Այս խաչքարը գտնվում է եկեղեցու հարավային պատի կից։ Կանգնեցված է եկեղեցու կառուցումից հետո։ Խաչքարի հակառակ երեսի և հարավային կողի վրա փորագրված արձանագրության համաձայն մահարձանը կանգնեցրել է Հակոբ երեցը։

## Տես նաև
* Ախթալա գյուղի պատմության և մշակույթի անշարժ հուշարձանների ցանկ (Լոռու մարզ)
* Ախթալայի վանք
* Ախթալայի Սուրբ Երրորդություն վանք
* Ախթալայի եկեղեցական համալիր
* Ախթալայի սուրբ Գևորգ եկեղեցի

## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն
* Ազգագրական հանդես, գիրք 7-8, Թիֆլիս, 1901 թվական, էջ 450-480
* Ա. Թադևոսյան, Հայաստանի պատմական հուշարձաններ՝ ԱԽԹԱԼԱ, Երևան, 2007 թվական

Կատեգորիա:Հայկական առաքելական չգործող վանքեր և եկեղեցիներ (Հայաստան)
Կատեգորիա:13-րդ դարի հայկական վանքեր և եկեղեցիներ
Կատեգորիա:Եկեղեցիներ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Լոռու մարզի տեսարժան վայրեր
Կատեգորիա:Գուգարաց թեմի վանքեր և եկեղեցիներ
Պեր Կիրկեբյու

**Պեր Կիրկեբյու** (, ), ժամանակակից դանիացի նկարիչ, քանդակագործ, գրող և ճարտարապետ։

## Կյանք և ստեղծագործություն
1957 թվականից մինչև 1964 թվականը սովորել է Կոպենհագենի համալսարանում՝ ավարտելով այն երկրաբանի մասնագիտությամբ։ 1958 թվականին մասնակցել է դեպի Գրենլանդիա արշավին։

1962 թվականին մտել է ավանգարդ «Den Eksperimenterende Kunstskole» գեղարվեստական խումբ, որտեղ զբաղվել է գրաֆիկայով, կինոյով և ինստալյացիաներով։ 1965 թվականին նկարիչը ստացել է երեքամյա State Art Foundation կրթաթոշակ։ 1971 թվականին մեկնել է Կենտրոնական Ամերիկա, որտեղ ուսումնասիրել է մայաների մշակույթը։

Ապագայում վարպետը համագործակցել է նկարիչներ Յոզեֆ Բոյսի, Նամ Ջուն Փայքի, Հենինգ Քրիստիանսենի հետ՝ աշխատելով կարճամետրաժ ֆիլմերում։ 1968 թվականից մինչև 1989 թվականը թողարկել է 24 ֆիլմ, որում զգացվել է Էնդի Ուորհոլի ազդեցությունը։

1970-ականների սկզբին հեռացել է փոփ արտից և հակվել ինֆորմալիզմին, որը նախկինում կոշտ քննադատության էր ենթարկում։ 1973 թվականին ստեղծել է իր առաջին «Տուն»`աղյուսից քանդակը։ 1974 թվականին են վերաբերում նրա առաջին յուղաներկով արված կտավները։ 1980-ականների սկզբին ստեղծել է նաև իր առաջին բրոնզե քանդակները։ 1980-ականներին նկարիչը աշխատել է մի շարք խոշոր ձևաչափերով յուղանկարների և աղյուսից քանդակի վրա։

1980-ականներին վարպետը մասնակցել է մի քանի աբստրակտ արվեստի ցուցահանդեսների, վենետիկյան բիենալների, Գերմանիայի Կասել քաղաքում տեղի ունեցած ժամանակակից արվեստի ցուցահանդեսներին։ 1987 թվականին պարգևատրվել է Տորվալդսենի մեդալով։

Մինչև իր մահը նկարիչը ապրել է Դանիայում, Գերմանիայում և Իտալիայում։ 2013 թվականին նա անհաջող ընկել է աստիճաններից, ինչի հետևանքով ծանր վնասվածք է ստացել և հեռացել ստեղծագործական կյանքից։

## Ցուցահանդեսներ
* 2012 թվականի մայիսի 24-ից օգոստոսի 26` Պեր Կիրկեբյու, Lignum vitae, Ազգային արվեստի պատկերասրահ, Վիլնյուս, Լիտվա։
* 2003 թվականի սեպտեմբերի 18-ից  հոկտեմբերի 11՝ Արտացոլում, նոր ժամանակակից լույսի տակ (խմբակային), Սանկտ Պետերբուրգի Շտիգլիցի անվան գեղարվեստաարդյունաբերական ակադեմիա, Սանկտ Պետերբուրգ, Ռուսաստան։

## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն
* Kunstsammlung Nordrhein-Westfalen, Düsseldorf (Hrsg.): *Einblicke. Das 20. Jahrhundert in der Kunstsammlung Nordrhein-Westfalen, Düsseldorf*, Hatje Cantz Verlag, Ostfildern-Ruit 2000; ISBN 3-7757-0853-7

## Արտաքին հղումներ
* Пер Киркебю.

Կատեգորիա:1938 ծնունդներ
Կատեգորիա:20-րդ դարի նկարիչներ
Կատեգորիա:20-րդ դարի քանդակագործներ
Կատեգորիա:2018 մահեր
Կատեգորիա:21-րդ դարի նկարիչներ
Կատեգորիա:Դանիացի արվեստագետներ
Կատեգորիա:Դանիացի բանաստեղծներ
Կատեգորիա:Դանիացի գրողներ
Կատեգորիա:Դանիացի ճարտարապետներ
Կատեգորիա:Դանիացի նկարիչներ
Կատեգորիա:Դանիացի ռեժիսորներ
Կատեգորիա:Դանիացի քանդակագործներ
Կատեգորիա:Կոպենհագեն քաղաքում ծնվածներ
Կատեգորիա:Կոպենհագեն քաղաքում մահացածներ
Կատեգորիա:Կոպենհագենի համալսարանի շրջանավարտներ
Կատեգորիա:Մայիսի 9 մահեր
Կատեգորիա:Շվեդիայի գեղարվեստի թագավորական ակադեմիայի անդամներ
Կատեգորիա:Սեպտեմբերի 1 ծնունդներ
Կատեգորիա:Դանիացի երկրաբաններ
Կատեգորիա:Դանիացի գիտնականներ
Ադամ Քշոթ

**Ադամ Քշոթ** (, ), միջին մրցատարածության լեհ վազորդ, 2014 և 2016 թվականների Եվրոպայի չեմպիոն և 2011, 2013, 2017 թվականներին Եվրոպայի չեմպիոն 800 մետր փակ մրցատարածությունում, աշխարհի առաջնությունների մեդալակիր։ 2012 թվականի  և 2016 թվականի Ամառային օլիմպիական խաղերի մասնակից։

## Մարզական գործունեություն
2007 թվականին Ադամ Քշոթն արժանացել է բրոնզե մեդալի Եվրոպայի թեթև ատլետիկայի պատանեկան 800 մետր մրցատարածության վազքի առաջնությունում։ Երիտասարդական կատեգորիա տեղափոխվելուց հետո ճանաչվել է կրկնակի հաղթող մինչև 23 տարեկան սպորտսմենների մայրցամաքային մրցույթում (2009, 2011)։

Չափահասների կատեգորիայում առաջին հաջողությունը ձեռք է բերել 2010 թվականին, երբ Թեթև աթլետիկայի աշխարհի և եվրոպայի փակ առաջնության և Եվրոպայի ամառային բացօթյա խաղերում եզրագծին հասել է երրորդը։

2011 թվականին հաղթել է Եվրոպայի թեթև աթլետիկայի փակ առաջնության խաղերում և Աշխարհի եզրափակիչ խաղի ֆինալում գրավել է վեցերորդ տեղը։

Լոնդոնում կայացած 2012 թվականի Ամառային օլիմպիական խաղերի 800 մետր վազքուղու ժամանակ հասել է կիսաեզրափակիչ փուլ։

thumb|Ադամ Քշոթ։ Եվրոպայի թեթև ատլետիկա 2013

Պահպանել է իր տիտղոսը 2013 թվականի Եվրոպայի ձմեռային խաղերի ժամանակ։ Մասնակցել է նաև Մոսկվայում ընթացող աշխարհի խաղերին, բայց չի անցնել 800 մետր վազքուղու եզրափակիչ փուլ։

2014 թվականին՝ թեթև ատլետիկայի Եվրոպայի առաջնության ժամանակ հաղթել է՝ 800 մետրը վազելով 1.44,15 վայրկյանում։ Բրյուսելում կայացած 2014 թվականի Ադամանդե լիգայի վերջին փուլում, Ադամ Քշոթը հաստատել է իր անձնական և ազգային նոր ռեկորդը՝ 2.15,72 վայրկյանում վազելով 1000 մետր մրցատարածությունը։

2015 թվականի Աշխարհի առաջնության եզրափակիչ փուլում 0,24 վայրկյանի տարբերությամբ զիջել է աշխարհի ռեկորդակիր Դեյվիդ Ռուդիշին և նվաճել արծաթե մեդալ։

Երկրորդ անգամ չեմպիոն հռչակվել է 2016 թվականի Ամառային օլիմպիական խաղերի ժամանակ՝ եզրափակչում ցույց տալով 1.45,18 վայրկյան արդյունք։  2016 թվականին Ռիո դե Ժանեյրո քաղաքում Ամառային օլիմպիական խաղերի կիսաեզրափակիչ փուլում գրավել է երրորդ տեղը՝ չկարողանալով հասնել վճռորոշ մրցավազքին։ Թեև նրա ցուցաբերած արդյունքը՝ 1.44,70, լավագույնն է եղել դուրս մնացած մասնակիցների ցուցանիշներից։

2017 թվականի ձմռանը՝ իր գործունեության ընթացքում երրորդ անգամ, դարձել է Եվրոպայի փակ առաջնության հաղթող։
2017 թվականին՝ աշխարհի խաղերի եզրափակիչ փուլում, Ադամ Քշոթը զիջել է միայն ֆրանսիացի Պիեռ-Ամբրուազ Բոսսին՝ երկրորդ անգամ նվաճելով արծաթե մեդալ։

2018 թվականի մարտի երեքին Քշոթը 800 մետր վազքուղում վաստակել է աշխարհի փակ առաջնությունում  իր առաջին աշխարհի չեմպիոնի կոչումը։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* 
* 
* 
* 
* 

Կատեգորիա:Լեհ թեթև ատլետներ
Իվետտ Գոնդա

**Իվետտ Գոնդա** (), հունգարաբնակ կանադացի թեքվոնդոիստ։ Կանադա է տեղափոխվել 4 տարեկան հասակում։ 1995 թվականից մինչև 2013 թվականի կեսը Գոնդան պրոֆեսիոնալ կերպով հանդես է եկել Կանադայի դրոշի ներքո, հետագայում որոշել է պայքարել իր հայրենի երկրի  Հունգարիայի համար։ Չնայած նրան, որ Իվետտը ներկայումս մրցում է Հունգարիայի դրոշի ներքո, նա դեռ շարունակում է մարզվել և ապրել Կանադայում։

## Կարիերա
Նա սկսել է թաեքվոնդոյով զբաղվել 1995 թվականից։ Նա դարձել է երկրորդ կանադուհին, որը 2004 թվականին եղել է օլիմպիական հավաքականում։ Նա հինգերորդ տեղն Է զբաղեցրել 2003 թվականի աշխարհի առաջնությունում մինչև 47 կգ քաշային կարգում։

### 2008 թվականի ամառային Օլիմպիական խաղեր
Գոնդան Կանադայի օլիմպիական թեքվանդոյի թիմի երեք անդամներից էր ամառային Օլիմպիական խաղերում  Կարին Սերժերիի և Սեբաստիան Միշոյի հետ։

2008 թվականի օգոստոսի 20-ին Գոնդան մրցել է Հաննա Զայցին Շվեդիայից Պեկինի Օլիմպիական խաղերում իր առաջին մենամարտում և պարտվել է 2:0 հաշվով։ Հանդիպման արդյունքը անմիջապես վիճաբանություններ է առաջացրել, քանի որ Գոնդան բազմաթիվ հարվածներ է հասցրել, որոնցով նա կարող էր 2 միավոր ստանալ, եթե նա ընդունվեր մրցավարների կողմից։ Գոնդայի գլխավոր մարզիչ Շին Ուուկ Լիմը բողոքել է խաղի ընթացքում և դրանից հետո, սակայն անտեսվել է  դատավորների կողմից։

### Կարիերայի շարունակությունը
Գոնդան 2011 թվականի Համաամերիկյան խաղերի մասնակից է, որտեղ ոսկե մեդալ է նվաճել այս մրցաշարում։

### Մրցանակներ
* Ճանաչվել է 2002 թվականի պատանեկան ազգային առաջնության և 2006 թվականի Ազգային ավագ առաջնության ամենաարժեքավոր խաղացողը։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* http://www.olympic.ca/Beijing2008/EN/632/Athletes.htm  
* Պեկինի օլիմպիական խաղերի պաշտոնական կայք 

Կատեգորիա:1986 ծնունդներ
Կատեգորիա:Ապրող անձինք
Կատեգորիա:Հունգարացի մարզիկներ
Իմաստաբանություն (սեմասիոլոգիա)

**Իմաստաբանություն, սեմասիոլոգիա,** (, **, «նշանակություն») լեզվաբանության գիտաճյուղ, որն առնչվում է այն հարցին, թե «Ի՞նչ է X բառը նշանակում»։ Այն ուսումնասիրում է բառերի նշանակությունները՝ հաշվի չառնելով, թե ինչպես են արտասանվում։ Իմաստաբանությունը վերաբերում է բառերին և իրենց նշանակություններին։

Իմաստաբանության ճշգրիտ նշանակությունը որոշ չափով անորոշ է։ Այն հաճախ օգտագործվում է որպես նշանակաբանության հոմանիշ (լեզվաբանության բաժին,որը։ զբաղվում է լեզվական տարբեր միավորների (ձևույթների, բառերի, քերականական ձևերի և այլն) իմաստների ուսումնասիրությամբ)։ Այնուամենայնիվ, իմաստաբանությունը նաև երբեմն համարվում է բառային իմաստաբանության մաս, բառագիտության և նշանակաբանության նեղ ենթաճյուղ։

Տերմինը առաջին անգամ օգտագործվել է Քրիստիան Կարլ Ռայսիգի կողմից գերմաներենում,1825 թվականին, իր՝ «Լատիներենի լեզվաբանության դասախոսություններ» () ստեղծագործության մեջ։ Տերմինը առաջին անգամ անգլերենում օգտագործվել է 1847 թվականին։ Նշանակաբանությունը փոխարինեց իմաստաբանությանը 1893 թվականին։

## Գրականություն

Կատեգորիա:Բառագիտություն
Կատեգորիա:Իմաստաբանություն
Խաչատուր Կալամքարով

**Խաչատուր Արտեմի Կալամքարով** (), հայ ստոմատոլոգ։ Բժշկական գիտությունների դոկտոր (1967), պրոֆեսոր (1968):

Հմայակ Արտեմի Կալամքարյանի եղբայրը։

## Կենսագրություն
Խաչատուր Կալամքարովը ծնվել է 1927 թվականին, Կրասնոդարում։ 1950 թվականին ավարտել է Մոսկվայի բժշկական ստոմատոլոգիայի ինստիտուտը։ 1963-1974 թվականներին՝ նույն ինստիտուտի, 1976-1998 թվականներին՝ Բժիշկների կատարելագործման կենտրոնական ինստիտուտի օրթոպեդիական ստոմատոլոգիայի ամբիոնների, 1974-1978 թվականներին՝ Ստոմատոլոգիայի կենտրոնական գիտահետազոտական ինստիտուտի օրթոպեդիական ստոմատոլոգիայի բաժնի վարիչ։

Աշխատանքները վերաբերում են երեխաների ատամնածնոտային անկանոնությունների կլինիկայի և բուժման, ատամների պրոթեզավորման բարդությունների կանխարգելման, դիմային գանգի ձևախախտումների, ատամների կարծր հյուսվածքների ախտաբանական մաշվածության օրթոպեդիական բուժման հարցերին։

Խաչատուր Կալամքարովը մահացել է 1998 թվականին, Մոսկվայում։ Թաղված է Մոսկվայի հայկական գերեզմանատանը (հատված 3)։

## Երկեր
* Клиника и лечение зубочелюстных аномалий у детей, Москва, 1978.
* Деформация лицевого черепа, Москва, 1981.
* Ортопедическое лечение патологической стираемости твердых тканей зубов, Москва, 1984.
* Ортопедическое лечение с применением металлокерамических протезов, Москва, 1996.

## Գրականություն
* Айриян А. П. Армянские учёные-медики. - Ер., 1998 - 276 с. ISBN 99930-1-001-7

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Բժշկական գիտությունների դոկտորներ
Կատեգորիա:Հայ բժիշկներ
Կատեգորիա:Հայ պրոֆեսորներ
Կատեգորիա:Հայ ստոմատոլոգներ
Կատեգորիա:Մոսկվայի պետական բժշկա-ատամնաբուժական համալսարանի շրջանավարտներ
Դանիել Եվրոպեուս

**Դանիել Եվրոպեուս** (, ), ֆինն բանահավաք, հնագետ, ազգագրագետ։

## Կենսագրություն

Ծնվել է պաստորի (բողոքականների քահանա) ընտանիքում։ 1844 թվականին Վիբորգի գերմանական լիցեյն ավարտելուց հետո, ընդունվել է Հելսինկիի համալսարան։

1845-1853 թվականներին հավաքել է ֆիննների, կարելացիների, վեպսերի, իժորների, վոդերի, ինգերմանլանդացի ֆինների ժողովրդական բանահյուսություններ և նյութեր` Արևելյան Ֆինլանդիայի, Օլոնեցկի, Սանկտ Պետերրբուրգի նահանգներում` ֆիննա-շվեդական բառարանի համար։ 1847 թվականին Ավգուստ Ալկիվիստի և Պաավո Տիկկանենի հետ հիմնել է «Սոումետար» թերթը ():

Գրել է մոտ 2500 ռուն (էպիկական երգեր), որոնցից շատերը Էլիաս Լյոնրոտը ներառել է Կալեվալայիի երկրորդ խմբագրության մեջ։

1872-1879 թվականներին հնագիտական պեղումներ է իրականացրել Տվերի և Նովգորդի նահանգներում։

Ֆիններեն, շվեդերեն, գերմաներեն, ռուսերեն լեզուներով գիտական հրապարակումների հեղինակ է։

Մահացել և թաղվել է Սանկտ Պետերբուրգում, 1884 թվականի դեկտեմբերին վերահուղարկավորվել է Հելսինկիի «Հիետանիեմի» գերեզմանատանը։

## Ստեղծագործություն

* Ուգարացիների մասին, ովքեր ապրում էին Ռուսաստանի կենտրոնական և հյուսիսային մասերում և Սկանդինավիայի հյուսիսային մասում` մինչև այստեղ ներկայիս բնակիչների ժամանումը (1874)։

Այս ստեղծագործությունը, որտեղ Եվրոպեուսը տեղանվանաբանական հետքեր էփնտրում ամբողջ Արևելյան Եվրոպայում և անգամ Աֆրիկայում, սիրողական էր անգամ իր ժամանակների համար։ Մ. Ֆասմերը բնութագրել է նրա եզրակացությունները որպես «երևակայության արդյունք»։ Չնայած այն փաստին, որ Եվրոպեուսի գաղափարները անհուսորեն հնացած են,  որոշ տարածաշրջանային հետազոտողներ շարունակել են որոնել «ուգրո-սամոդյան» տեղանունը Արևելյան Եվրոպայի տարբեր շրջաններում (օրինակ` Մ. Ատամանովը Ուդմուրդիայում)։

## Հիշատակ

1999 թվականին Դանիել Եվրոպեուսի հայրենիքում` Սավիտայպալում, կանգնեցվել է գիտական հուշարձան և բացվել թանգարան, ինչպես նաև` Դանիել Եվրոպեուսի անունով է կոչվել միջնակարգ դպրոց։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ

* Դանիել Եվրոպեուս 

Կատեգորիա:Ֆինն բանահավաքներ
Լասլո Պապ

**Լասլո Պապ** (հունգարերեն՝ **László Papp**, ), հունգար բռնցքամարտիկ, միմյանց հաջորդած օլիմպիական երեք խաղերում անընդմեջ հաղթած և ոսկե մեդալ նվաճած առաջին բռնցքամարտիկը։

## Կենսագրություն
Օլիմպիական իր առաջին ոսկին Լասլո Պապը նվաճել է 1948 թվականին Լոնդոնում անցկացված ամառային օլիմպիական խաղերում՝ եզրափակիչ մենամարտում հաղթելով Ջոն Ռայթին։ Չորս տարի անց իր համար նոր քաշային կարգում (մինչև 71 կիլոգրամ) եզրափակիչում պարտության է մատնել հարավաֆրիկացի Տեունիս վան Շալվիկին, իսկ երրորդ ոսկե մեդալին արժանացել է 1956 թվականին Մելբուրնում անցկացված ամառային օլիմպիական խաղերում՝ եզրափակիչում հաղթանակ տանելով ԱՄՆ-ի ներկայացուցիչ Խոսե Տոռեսի նկատմամբ։ Լասլո Պապը նվաճել է նաև սիրողական բռնցքամարտի Եվրոպայի չեմպիոնի տիտղոսը (երկու անգամ)։

1957 թվականից իր ուժերը փորձել է պրոֆեսիոնալ բռնցքամարտում, տարել 27 հաղթանակ (դրանցից 15-ը՝ նոկաուտով), ոչ մի պարտություն չի կրել, դարձել է նաև պրոֆեսիոնալ բռնցքամարտի Եվրոպայի վեցակի չեմպիոն։ Սակայն այն ժամանակների Հունգարիայի կոմունիստական ղեկավարությունը թույլ չի տվել, որ Լասլո Պապը շարունակի մրցելույթները պրոֆեսիոնալ ռինգում և պայքարի աշխարհի չեմպիոնի տիտղոսը նվաճելու համար։ Այնուամենայնիվ՝  1989 թվականին Բռնցքամարտի համաշխարհային խորհուրդը (*World Boxing Council*) նրան շնորհել է աշխարհի չեմպիոնի կոչումը, Միջազգային օլիմպիական կոմիտեն էլ պարգևատրել է Օլիմպիական պատվո շքանշանով։ 2001 թվականին Բռնցքամարտի միջազգային փառքի սրահում բացվել է հունգար նշանավոր բռնցքամարտիկին նվիրված անկյուն։

1971-ից մինչև 1992 թվականը Լասլո Պապն աշխատել է որպես բռնցքամարտի Հունգարիայի ազգային հավաքականի գլխավոր մարզիչ։ Մահացել է 2003 թվականի հոկտեմբերի 16-ին։ 2004 թվականին նրա պատվին է անվանակոչվել Բուդապեշտի ամենամեծ մարզասրահներից մեկը։

## Պատկերասրահ

Papp László háromszoros olimpiai bajnok, későbbi profi Európa bajnok ökölvívó. Fortepan 55392.jpg|Լասլո Պապը իր հիմնած մարզադպրոցում պարապմունք անցկացնելիս
László Papp plaque Bp13 Kassák48.jpg|Հուշատախտակ այն տան պատին, որտեղ մանկության տարիներին ապրել է Լասլո Պապը
Papp Laci sírja.jpg||Լասլո Պապի շիրիմը Բուդապեշտի գերեզմանատանը


## Գրականություն
* Kurt Castka: *Die Laszlo Papp Story*, Wien : Wedl, 1965

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
*Կենսագրությունը  boxrec.com-ում
*Biografi på Բռնցքամարտի միջազգային փառքի սրահ
*Rekordliste som amatør 
* Պաշտոնական կայքէջ
*  Palmarès amateur sur le site geocities.com 
*  http://www.ibhof.com/papp 
* My-Boxing. Լասլո Պապ (1926—2003) 
* Ласло Папп. Какая Олимпиада была самой трудной для трехкратного олимпийского чемпиона? 
* Умер Ласло Папп. Некролог. Газета «Коммерсантъ», №&nbsp;191 (2794), 18.10.2003 
* http://naorehi.com/news/laslo-papp-pervyj-sredi-pervyx.html
* http://www.olegmaskaev.ru/boxeri/bukva-l/laslo-papp
* 
* Filmdokumentation über László Papp

Կատեգորիա:Բռնցքամատիկներ
Կատեգորիա:Օլիմպիական չեմպիոններ
Կատեգորիա:Հունգարացի օլիմպիական չեմպիոններ
Կատեգորիա:Հունգարացի մարզիկներ
Կատեգորիա:Օլիմպիական բռնցքամարտիկներ
Կատեգորիա:Բռնցքամարտի մարզիչներ
Նայվա Նիմրի

**Նայվա Նիմրի** (, , ),  իսպանացի դերասանուհի և երգչուհի հորդանանյան ծագմամբ։ Առավել հայտնի է Antena 3 հեռուստաալիքի (հետո գնվել է Նեթֆլիքսի կողմից) կողմից թողարկված «Թղթե տունը» հեռուստասերիալում Ալիսիա Սիերայի դերով։ Հեռուստասերիալում սկսել է նկարահանվել 3-րդ եթերաշրջանից։ Նաև հայտնի է «Դեմ առ դեմ» հեռուստասերիալում Սուլեմա Սաիրի դերով։

## Կենսագրություն
Նայվայի մայրը նավառացի է, իսկ հայրը՝ հորդանանցի։ Նա ունի եղբայր՝ Կարիմը և երկու քույրեր՝ Սառան և Նադիան։ Նրա զարմիկը՝ Ալեքսանդր Նայմերը, նույնպես իսպանացի երգիչ է։

Նրա անունը արաբերենից թարգմանաբար նշանակում է «էքստազ»։ Դեռ մանուկ հասակում Նիմրին ընտանիքի հետ տեղափոխվել է Բիլբաո։ Ներկայումս Նայվան բնակվում է Մադրիդում։

## Կարիերա
### Կինոյում
Առաջին դերը խաղացել է «Թռիչք դեպի դատարկություն» ֆիլմում։ 1997 թվականին նկարահանվել է ռեժիսոր Ալեխանդրո Ամենաբարի «Բացիր աչքերդ» ֆիլմում, Պենելոպե Կրուսի և Էդուարդո Նորյեգայի հետ, կատարելով այն դերը, որը մարմնավորել է Քեմերոն Դիասը «Վանիլային երկինք» ֆիլմի ամերիկյան տարբերակում։

### Երաժշտությունում
Երգչուհին կարիերան սկսել է փոքր խմբում։ 1996 թվականին Նաջվան եղել է «Najwajean» խմբի անդամ Կառլոս Ջինի հետ։ Բացի այդ, թողարկել է չորս սոլո ալբոմներ։ *Capable* սինգլը 2006 թվականին գլխավորել է իսպանական հիթ-շքերթը։ «Ասֆալտ» և «Խաղաղապահներ» ֆիլմերի երաժշտության համար ստացել է «Գոյա» մրցանակ։

## Սևավառակագրություն
### Կարլոս Ջենի հետ
**No Blood* (1998) – No. 80
**Asfalto* (2001) (soundtrack) – No. 175
**Guerreros* (2002) (soundtrack) – No. 88
**Najwajean Selection* (2002) (compilation album) – No. 108
**Till It Breaks* (2008) – No. 20
**Bonzo* (2015)

#### Najwajean խմբի սինգլ
**Crime* (2008)

### Սոլո ալբոմներ
**Carefully* (2001) – No. 76
**Mayday* (2003) – No. 48
**Walkabout* (2006) – No. 10 (50,000 copies sold; Gold).
**El último primate* (2010)
**Donde rugen los volcanes* (2012)
**Rat Race* (2014)
**Viene de Largo* (2020)

#### Սոլո սինգլներ
**That Cyclone*   (2001) from Carefully – No. 37
**Following Dolphins*   (2001) from Carefully – No. 68
**Go Cain*   (2003) from Mayday – No. 20
**Hey Boys, Girls*   (2003) from Mayday – No. 26
**Capable*   (2006) from Walkabout – No. 3
**Push It*   (2006) from Walkabout
**Le Tien, Le Mien* (2006) from Walkabout
**Feed Us* (2014) from Rat Race

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* 

Կատեգորիա:21-րդ դարի դերասանուհիներ
Կատեգորիա:21-րդ դարի երգչուհիներ
Կատեգորիա:Դերասանուհիներ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Իսպանացի դերասանուհիներ
Կատեգորիա:Իսպանացի երգչուհիներ
Կատեգորիա:Իսպանացի կինոդերասանուհիներ
Կատեգորիա:Իսպանացի կոմպոզիտորներ
Կատեգորիա:Իսպանացի հեռուստատեսային դերասանուհիներ