Ադոլֆ Հեեր

**Ադոլֆ Հեեր** (, ), գերմանացի քանդակագործ։

## Կենսագրություն
Ադոլֆ Հեերը ծնվել և մեծացել է քանդակագործ Ջոզեֆ Հեերի ընտանիքում, որը Ֆյոհրենբախից էր, Շվարցվալդ, այն ժամանակվա անկախ Բադենի Մեծ Դքսությունում։ Նա 10 քույր-եղբայրներից երրորդն էր, որոնցից չորսը մահացել են մանկության տարիներին։ Նա իր առաջին դասերը ստացել է հորից՝ Յոսեֆից  և հորեղբորից՝ Կառլ Հեերից, որոնք ունեին իրենց սեփական քանդակագործական բիզնեսը՝ «Հեեր եղբայրներ»։ Նրանց բիզնեսը հայտնի է եղել Ֆյոհրենբախի սահմաններից դուրս։ Նրանք, մասնավորապես, մասնակցել են Սուրբ Պետրոսի եկեղեցու ձևավորմանը։

1867-1871 թվականներին Ադոլֆ Հեերը շարունակել է ուսումնասիրել քանդակագործություն Նյուրնբերգի կիրառական արվեստի դպրոցում, այնուհետև՝ Բեռլինում՝ Ռուդոլֆ Զիմերիգի և Ալեքսանդր Կալանդրելլիի արվեստանոցներում, ինչպես նաև Գեղարվեստի ակադեմիայում (1871-1873): Երկու տարի աշխատել է Դրեզդենում՝ պրոֆեսոր Ադոլֆ Բրայմանի (1873-1875) մոտ: 1877-1880 թվականներին բնակվել է Հռոմում, որտեղ շարունակել է իր գեղարվեստական կրթությունը՝ ուսումնասիրելով անտիկ շրջանի մեծ ստեղծագործությունները։

1881 թվականից եղել է պրոֆեսոր  Կարլսռուեի այն ժամանակվա կիրառական արվեստի դպրոցում, որը եղել է նրա գործունեության վերջին աշխատատեղը  մինչև իր մահը՝ 1898 թվականին: Նրան փոխարինող է նշանակվել Ֆրիդոլին Դիչեն (Fridolin Dietsche)։

## Ստեղծագործություններ
thumb|250px|<center>Յոսեֆ Վիկտոր ֆոն Շեֆելի հուշարձանը Հայդելբերգում (1891): Վերահալվել է Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի ժամանակ</center>
*Բադեն-Բադեն
**Կայսերուհի Ավգուստայի լոգարանների (Kaiserin-Augusta-Bad) զարդապատկերները: Ավերվել է էքսկավատորով 1963 թվականին:
*Դոնաուեշինգեն
**Դանուբյան աղբյուրի (Donauquelle) ճաղաշարի քանդակագործական կոմպոզիցիան, որը պատկերում է «Մայր Բաարին», որը իր «դստերը» ցույց է տալիս դեպի Երիտասարդ Դանուբ գետը տանող ճանապարհը:
*Հայդելբերգ
**Ավազաքարե պատկերաքանդակներ Նոր ռատուշայում:
**Գրականության պատմաբան Գեորգ Գոտֆրիդ Գերվինուսի կիսանդրին ամրոցի գլխավոր աշտարակի վրա:
**«Գիտություն և փառք» բրոնզե պատկերաքանդակներ համալսարանի հանդիսասրահի համար:
*Կարլսռուե
**«Ուրախության և փառքի փառատոն» քանդակների խմբի այլաբանական կերպարներ Ֆեստհալեի հյուսիսային մուտքի մոտ։ Դրանք ոչնչացվել են ռումբի պայթյունից։
**Բանաստեղծ Յոսեֆ Վիկտոր ֆոն Շեֆելի գերեզմանը Կարլսռուեի գլխավոր գերեզմանատանը
**Կայսր Վիլհելմ I-ի (1890–1897) ձիարձանը չորս այլաբանական կերպարներով։ Այլաբանական կերպարները վերահալվել են 1943 թվականին։ Միայն գիպսե մանրատիպարն է պահպանվել, որը գտնվում է մասնավոր անձանց մոտ։
*Նոյդինգեն 
**Երկու հրեշտակների պատկերներ արքայադուստր Մարիի գերեզմանի վրա
*Օսնաբրյուկ
**Կայսր Վիլհելմ I-ը ձիու վրա (1898, Կարլսռուեի հուշարձանի պատճենը): Այն վերահալվել է 1942 թվականին: Դատարկ պատվանդանը քանդել են միայն Երկրորդ համաշխարհային պատերազմից հետո:
**Անհայտ կնոջ կիսանդրին (հնարավոր է՝ քրոջ կամ ազգականի)
**Երկու հրեշտակների քանդակներ արքայազն Ալբերտի դամբարանում (պատվիրված թագուհի Վիկտորիայի կողմից)
**Յոսեֆ Վիկտոր ֆոն Շեֆելի կիսանդրին
**Տապանաքար նրա ազգականի՝ նկարիչ Յոհան Բապտիստ Քիրների գերեզմանի վրա

## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն
* [Thomas] Cathiau: Adolf Heer. In: *Badische Biographien*, V. Teil. 1891–1901. Hrsg. von Friedrich von Weech und Albert Krieger. Winter, Heidelberg 1906, S. 263–267 (Digitalisat)
* Erich Willmann: Bildhauer Prof. Adolf Heer. Sein Leben und seine Werke auf der Baar und dem Umland. In: *Schriften des Vereins für Geschichte und Naturgeschichte der Baar* 53 (2010), S. 81–98 (Digitalisat)

## Արտաքին հղումներ
* Adolf Heer im Stadtwiki Karlsruhe
* ''Figurengruppe an der Donauquelle (Geschichte)'' und Donauquelle

Կատեգորիա:Գերմանացի քանդակագործներ