Կասկաբել Կեսար

**«Կասկաբել Կեսար»** (), ֆրանսիացի գրող Ժյուլ Վեռնի արկածային վեպը, որը մտնում է «Անսովոր ճանապարհորդություններ» շարքի մեջ։ Գրվել է 1890 թվականին։

## Հրատարակություն
Վեպի առաջին հրատարակությունը տեղի է ունեցել Էտցելի «Magasin d’Éducation et de Récréation» ամսագրում՝ 1890 թվականի հունվարի 1-ից դեկտեմբերի 15-ը։ Առանձին հրատարակությամբ վեպը սկզբնապես լույս է տեսել երկու գրքով՝ առաջինը 1890 թվականի հուլիսի 17-ին, իսկ երկրորդը՝ նույն թվականի նոյեմբերի 6-ին։

1890 թվականի նոյեմբերի 17-ին ընծայվել է վեպի պատկերազարդ հրատարակությունը (Ժորժ Ռուի 85 նկարազարդումներով, որոնցից մի քանիսը գունավոր էին), դա «Անսովոր ճանապարհորդություններ»-ի քսանվեցերորդ «երկակի» հատորն էր։ Սկսած այդ հատորից, շարքի բոլոր պատկերազարդ հրատարակությունների ներդիրներում տպվում էին բազմագույն նկարազարդումներ։

## Սյուժե
Կրկեսային դերասաններ Կասկաբելների ընտանիքը ճանապարհորդում է Հյուսիսային Ամերիկայից դեպի Ֆրանսիա՝ Կանադայի, Ալյասկայի և Ռուսական կայսրության միջով։ Ճանապարհորդության ընթացքում նրանց կօգնի արտիստականությունը և կրկեսային հնարքները։

Գործողությունները սկսվում են Սակրամենիտոյում՝ 1867 թվականին։ Ֆրանսիական կրկեսային դերասանների Կասկաբելների ընտանիքը մի քանի տարի Ամերիկայում շրջագայություն կատարելուց հետո որոշում են վերադառնել հայրենիք։ Նրանց խնայողությունները գողացված են և ընտանիքը չի կարող իրան թույլ տալ նավի տոմս գնելու։ Դրա փոխարեն Կեսար Կասկաբելը որոշում է իրենց ձիակառքով՝ Bella Roulotte-ով, ճանապարհ ընկնել ցամաքով՝ Ալյասկայով, Բերինգի նեղուցով, Սիբիրով և Կենտրոնական Ռուսաստանով։

Ճանապարհին նրանց միանում են նաև երիտասարդ հնդկուհի, որբ աղջիկ Կայետտը, որին սիրահարվել է Կեսարի ավագ որդին՝ Ժանը, ռուս ազնվական, քաղաքական վտարանդի և դասալիք, Կոմս Նարկինը, որը ցանկանում է գաղտնի հասնել տուն և հանդիպել հորը։ Կոմս Նարկինը Կայետտին ընդունում է որպես իր դուստր։

Նրանք ականատես են լինում Ալյասկան Միացյալ Նահանգներին հանձնելուն։ Պորտ Կլարենսից գնալու ժամանակ նրանք ընկնում են լողացող սառցաբեկորի վրա, որը նրանց տանում է դեպի Լյախովյան կղզիները և Հյուսիսային սառուցյալ օվկիանոս։ Այնտեղ նրանք գերի են ընկնում տեղաբնակներին, որոնք ցանկանում են կոմս Նարկինին հանձնել ցարական ոստիկանությանը։ Պերմ քաղաքում, ներկայացում տալու ժամանակ, Կեսար Կասկաբելը իմանում է, որ կոմս Նարկինը ներման է արժանացել։
225px|աջից
Կոմս Նարկինը, որպես շնորհակալություն, Ժանին կնության է հանձնում Կայետտին։ Անցնելով Ուրալյան լեռները, ճանապարհը բաց է դեպի Նորմանդիա։

## Բովանդակություն
Գիրքը բաժանված է երկու մասի և երեսունմեկ գլուխների։

### Մաս առաջին
220px|աջից
* *Գլուխ առաջին*. Հիմնադրամ։
* *Գլուխ երկրորդ*․ Կասկաբել ընտանիքը։
* *Գլուխ երրորդ*. Սիեռռա Նևադա։
* *Գլուխ չորրորդ*. Կարևոր որոշում։
* *Գլուխ հինգերորդ*. Ճանապարհ։
* *Գլուխ վեցերորդ*. Ճանապարհի շարունակություն։
* *Գլուխ յոթերորդ*. Կարիբուի միջով։
* *Գլուխ ութերորդ*. Խարդախների գյուղում։
* *Գլուխ իններորդ*. Հրամայված չէ։
* *Գլուխ տասներորդ*. Կայետտա։
* *Գլուխ տասնմեկերորդ*. Սիտկա։
* *Գլուխ տասներկուերորդ*. Սիտկայից մինչև ֆորտ Յուկոն։
* *Գլուխ տասներեքերորդ*. Կորնելիյ Կասկաբելի գաղափարը։
* *Գլուխ տասնչորսերորդ*. Ֆորտ Յուկոնից մինչև Կլարենս նավահանգիստը։
* *Գլուխ տասնհինգերորդ*. Կլարենս նավահանգիստը։
* *Գլուխ տասնվեցերորդ*. Հաջողություն Նոր Աշխարհ

### Մաս երկրորդ
* *Գլուխ առաջին*. Բերինգի նեղուցը։
* *Գլուխ երկրորդ*. Երկու հոսանքների միջև։
* *Գլուխ երրորդ*. Սառցաբեկորի վրա։
* *Գլուխ չորրորդ*. Նոյեմբերի 16-ից մինչև դեկտեմբերի 2-ը։ 
* *Գլուխ հինգերորդ*. Լյախովի կղզիները։
* *Գլուխ վեցերորդ*. Ձմեռում։
* *Գլուխ յոթերորդ*. Կեսար Կասկաբելի մտահղացումը։
* *Գլուխ ութերորդ*. Յակուտիայի մարզ։ 
* *Գլուխ իններորդ*. Մինչ Օբ գետը։
* *Գլուխ տասերորդ*. Օբից մինչ Ուրալ։
* *Գլուխ տասնմեկերորդ*. Ուրալ։
* *Գլուխ տասներկուերորդ*. Ճանապարհորդությունը և վերջացել է և ոչ։
* *Գլուխ տասներեքերորդ*. Երկար օր։
* *Գլուխ տասնչորսերորդ*. Հանգուցալուծում, որը արժանի է հանդիսատեսի ծափահարություններին։
* *Գլուխ տասնհինգերորդ*. Եզրափակում։

## Հետաքրքիր փաստեր
* Վեպի սկզբնական անվանումն է «Ճանապարհորդություն դեպի հետ»։
* Ռուս կոմս Նարկինի կերպարում արտացոլվել են իշխան Պ. Ա. Կրոպոտկինի որոշ հատկանիշներ։
* Հետազոտողները նշում են Սիբիրի նկարագրության բազմաթիվ քանակի սխալներ։

## Կերպարներ
### Կեսարի խումբը
225px|մինի|աջից|Ճանապարհորդության առաջին փուլը
* *Կեսար Կասկաբել*, 45 տարեկան, ընտանիքի ղեկավարը
* *Կոռնելիա Կասկաբել*, 40 տարեկան, Կեսարի կինը
* *Ժան Կասկաբել*, 19 տարեկան, Կեսարի ավագ որդին
* *Ալեքսանդր (Սանդրե) Կասկաբել*, 12 տարեկան, Կեսարի կրտսեր որդին
* *Նապոլեոնա Կասկաբել*, 8 տարեկան, Կեսարի դուստրը
* *Նեդ Հառլի* (Clou-de-Girofle), 35 տարեկան, Կեսարի կողմից աշխատանքի է ընդունվել Ամերիկայում որպես ծաղրածու
* *Վահրամ*, սպանիել, շատ հմուտ որսորդության մեջ
* *Մարենգո*, պուդել, իմաստուն շուն
* *Ջոն Բուլ*, կապիկ
* *Յակո*, թութակ
* *Վերմուտ*, ձի
* *Գլադիատոր*, ձի

### Այլ գործող անձինք
225px|մինի|աջից|Ճանապարհորդություն Ռուսաստանով
* *Սերժ Նարիկին*, 45 տարեկան, ռուս քաղաքական վտարանդի։ Նա փախել է Սիբիրից
* *Կայետտ*, 15-16 տարեկան, հնդկացի, որբ աղջիկ
* *Սըր Էդվարդ Թերներ*, անգլիական բարոն՝ սիրահարված իր քաղաքացիության վրա
* *Ուիլյամ Ջ. Մորգան*, ամերիկացի, սեյֆերի վաճառական
* *Չու*, մոտ 50 տարեկան, Լյախով կղզու բնակիչ
* *Օրտիկ*, 40 տարեկան, ռուս նավաստի
* *Կիրչև*, 50 տարեկան, ռուս նավաստի
* *Իվան*, 30 տարեկան, կոմս Նարիկինի ծառան, մահացել է փոթորկի ժամանակ
* *Ռո Նո*, ծագմամբ հնդկացի առաջնորդ
* *Բժիշկ Հարրի*, Սիտկայի բժիշկը

## Աղբյուրներ
* «Цезарь Каскабель» в Лаборатории Фантастики
* «Цезарь Каскабель» на E-reading-lib.org

## Արտաքին հղումներ
* Նկարազարդումների օրիգինալները. 
* Նկարազարդումների օրիգինալները.
* Իսպաներեն տեքստը.
* Տեքստը իսպաներեն E-bookով.
* Տեքստը իսպաներեն E-bookով. 
* Վեպի մասին
* Ֆչանսերեն տեքստը 
* Տեքստը ֆրանսերեն 
* Ֆիլմը 
* Հատված ֆիլմից
** Հատված իսպաներեն 
** Հատված ֆրանսերեն 

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:1890 թվականի ֆրանսիական վեպեր
Կատեգորիա:1890 վեպեր
Կատեգորիա:Նորսիբիրական կղզիներ
Կատեգորիա:Ֆրանսերեն վեպեր