Լյուդվիգ Բերգեր (ռեժիսոր)

**Լյուդվիգ Բերգեր** (, իսկական անունը՝ **Լյուդվիգ Բամբերգեր** (*Ludwig Bamberger*), ), գերմանացի կինոռեժիսոր, սցենարիստ, գրող, հուշավիպագիր, դերասան։ Հեռուստաներկայացումների պիոներներից մեկն է։

## Կենսագրություն
Լյուդվիգ Բամբերգերը ծնվել է 1892 թվականի հունվարի 6-ին Մայնցում, հրեական ծագմամբ բանկիր Ֆրանց Բամբերգերի ընտանիքում։ Մյունխենի և Հայդելբերգի համալսարաններում սովորել է արվեստ և գերմանագիտություն։ 1914 թվականին գրել է ատենախոսություն «Յոհան Կոնրադ Զեեկաց։ Տասնութերորդ դարի գերմանացի նկարիչը» թեմայով (Հայդելբերգ, 1916)։ Պատերազմի սկզբում կամավոր մեկնել է ռազմաճակատ, սակայն տուն է ուղարկվել վերոսկրի բորբոքման պատճառով։

Լյուդվիգ Բերգերն զբաղվել է թատերական ռեժիսուրայով և 1916 թվականի մարտի 25-ին Մայնցի քաղաքային թատրոնում բեմադրել է իր «Սիրո այգեպանուհին» պիեսը՝ ըստ Մոցարտի «Թվացյալ այգեպանուհին»։ Հետագա տարիներին աշխատել է Բեռլինի թատրոններում՝ բեմադրելով բազմաթիվ դասական ստեղծագործություններ, հիմնականում Վիլյամ Շեքսպիրից։

1920 թվականից Լյուդվիգ Բերգերը աշխատել է կինոյում։ Նշանակալի են եղել նրա «Մի բաժակ ջուր» և «Կորած կոշիկը» ֆիլմերը (երկուսն էլ նկարահանվել են 1923 թվականին)։ Բերգերի առաջին հնչյունային ֆիլմը՝ «Թափառաշրջիկների արքան», ստեղծվել է 1930 թվականին ԱՄՆ-ում։ Նրա ամենահայտնի ֆիլմն է «Վալսերի մարտը» մյուզիքլը (1933, Ռենատա Մյուլլերի, Հաննա Վաագի ու Վիլլի Ֆրիչի մասնակցությամբ)։

1935 թվականին Լյուդվիգ Բերգերը մեկնել է Անգլիա՝ ճանապարհին լինելով Ֆրանսիայում ու Նիդերլանդներում։ Շուտով նա վերադարձել է Գերմանիա, որտեղ մեկուսի կյանք է վարել Շլանգենբադում։ Նա փորձել է պատվերներ ստանալ Փարիզից ու Լոնդոնից, սակայն արտասահմանում նկարահանել է միայն *«Երեք վալս»* և «Բաղդադի գողը» ֆիլմերը։ Ֆրանսիական գործողության ժամանակ Լյուդվիգ Բերգերը գտնվել է Նիդերլանդներում և խուսափել ձերբակալությունից՝ օգտագործելով կեղծ փաստաթղթեր։

Պատերազմից հետո Լյուդվիգ Բերգերը շատ է ճանապարհորդել և Գերմանիա է վերադարձել 1947 թվականին։ Նա աշխատել է ԳԴՀ-ում որպես թատրոնի և ռադիոներկայացումների ռեժիսոր՝ կրկին մեծ մասամբ բեմադրելով Շեքսպիրի ստեղծագործություններից։ Միաժամանակ նա գրել է պիեսներ, արձակ գործեր և մենագրություններ։ Նա հաջողության է հասել նաև հեռուստաներկայացումների վրա աշխատելիս։

Լյուդվիգ Բերգերը եղել է Բեռլինի 6-րդ միջազգային կինոփառատոնի ժյուրիի անդամ։

Լյուդբիգ Բերգերը թարգմանել է Շեքսպիրի մի քանի պիեսներ, այդ թվում՝ «Ցիմբելին», «Համլետ» և «Տիմոն Աթենացի»։

Լյուդվիգ Բերգերը մահացել է 1969 թվականի մայիսի 18-ին։ Թաղված է Մայնցի գլխավոր գերեզմանատանը։

## Ֆիլմագրություն

* 1920 – Der Richter von Zalamea
* 1921 – Der Roman der Christine von Herre
* 1923 – Ein Glas Wasser. Das Spiel der Königin
* 1923 – Der verlorene Schuh
* 1925 – Ein Walzertraum
* 1927 – Der Meister von Nürnberg
* 1928 – Կինը Մոսկվայից – Die Dame aus Moskau
* 1928 – Sünden der Väter
* 1929 – Das brennende Herz
* 1930 – Թափառաշրջիկների արքան – Der König der Vagabunden
* 1930 – Playboy of Paris
* 1930 – Le petit café
* 1932 – Ich bei Tag und Du bei Nacht
* 1932 – A moi le jour, à toi la nuit
* 1932 – Early to Bed
* 1933 – Վալսերի մարտը – Walzerkrieg
* 1933 – La guerre des valses
* 1937 – Պիգմալիոն – Pygmalion
* 1938 – Երեք վալս – Drei Walzer
* 1940 – Բաղդադի գողը – Der Dieb von Bagdad
* 1940 – Ergens in Nederland
* 1950 – Ballerina
* 1954 – Խաղացողը – Die Spieler
* 1955 – Ունդինա – Undine
* 1956 – Շտրեզեման – Stresemann
* 1957 – Սոկրատեսի մահը – Der Tod des Sokrates
* 1958 – Was ihr wollt
* 1961 – Hermann und Dorothea
* 1964 – Ottiliens Tollheiten
* 1968 – Odysseus auf Ogygia

## Ստեղծագործություններ
* *Wir sind vom gleichen Stoff, aus dem die Träume sind. Summe eines Lebens*, 1953 (ինքնակենսագրություն)
* *Die unverhoffte Lebensreise der Constanze Mozart*, 1955.
* *Wenn die Musik der Liebe Nahrung ist*, 1957.
* *Das Irdische und das Unvergängliche. Musiker der Romantik*, 1963.

## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն
* *H. Holba, G. Knorr, P. Spiegel*. Reclams deutsches Filmlexikon. 1984

## Արտաքին հղումներ
* 
* Լյուդվիգ Բերգերը Գերմանիայի ազգային գրադարանի կատալոգում

Կատեգորիա:Գերմանացի գրողներ
Կատեգորիա:Գերմանացի դերասաններ
Կատեգորիա:Գերմանացի ռեժիսորներ
Կատեգորիա:Գերմանացի սցենարիստներ
Կատեգորիա:Գերմանիայի հրեաներ