Բոնդի լողափի կրակոցներ (2025)

2025 թվականի դեկտեմբերի 14-ին, Ավստրալիայում Սիդնեյի Բոնդի լողափում, Բոնդիի Խաբադի կողմից կազմակերպված Խանուկայի մեծ տոնակատարության ժամանակ, տեղի ունեցավ հակասեմական ահաբեկչական հարձակում: Ուշ կեսօրին Քեմփբել Փարեյդի մոտակայքում զանգվածային կրակոցների մասին է հաղորդվել, ինչը լայնածավալ խուճապ է առաջացրեց, քանի որ մարդիկ ապաստան են փնտրել: Նոր Հարավային Ուելսի ոստիկանական ուժերը արձագանքել են միջադեպին և կոչ արել հանրության անդամներին խուսափել տարածքից և ապաստան գտնել, քանի դեռ իրավիճակը զարգանում է:

16 մարդ սպանվել է, այդ թվում՝ երկու կրակողներից մեկը, իսկ երկրորդ կրակողը ձերբակալվել է։ Առնվազն 42 մարդ վիրավորվել է, այդ թվում՝ առնվազն երկու ոստիկան։ Ավելի ուշ ոստիկանությունը կրակողներից մեկին պատկանող մեքենայից հայտնաբերել և հեռացրեց կասկածելի ինքնաշեն պայթուցիկ սարք։ Սա Ավստրալիայում երկրորդ ամենամահացու զանգվածային կրակոցն է՝ 1996 թվականի Թասմանիայում տեղի ունեցած Պորտ Արթուրի կոտորածից հետո։

## Նախապատմություն
Բոնդի լողափը Ավստրալիայի ամենահայտնի ծովափնյա տարածքներից մեկն է և հայտնի տեսարժան վայր զբոսաշրջիկների և գիշերային կյանքի համար։ Այն գտնվում է Սիդնեյի արևելյան արվարձաններում . այս տարածքը հայտնի է որպես Սիդնեյի հրեական համայնքի կենտրոն, որն իր հերթին Ավստրալիայի երկու ամենամեծ հրեական համայնքներից մեկն է՝ Մելբուռնի հետ միասին։  Սիդնեյի Բոնդի շրջանը վերջերս անվտանգության հետ կապված բարձրացված մտահոգություններ էր առաջացրել 2024 թվականի ապրիլին Բոնդի Ջանկշնում տեղի ունեցած դանակահարության պատճառով։

Ավստրալիայի ազգային ահաբեկչական սպառնալիքի մակարդակը 2024 թվականի օգոստոսին բարձրացվել է «հնարավոր»-ից մինչև «հավանական»։ Ավստրալիայի անվտանգության հետախուզական կազմակերպության (ASIO) գլխավոր տնօրեն Մայք Բուրգեսը որպես այս որոշմանը նպաստող գործոններ նշել է հոկտեմբերի 7-ի հարձակումները և Գազայի պատերազմը, ինչպես նաև քաղաքական բևեռացումը, անհանդուրժողականությունը, սոցիալական ցանցերում ապատեղեկատվության տարածումը և շատերի կողմից դավադրության տեսությունների ընդունումը։ Ավստրալիան, ինչպես աշխարհի մեծ մասը,  2023 թվականի հոկտեմբերից ի վեր հրեական համայնքների և անհատների վրա հարձակումների աճ է ապրել։

Դեպքը տեղի է ունեցել Խանուկայի առաջին գիշերը, երբ մոտակայքում նախատեսված էր ամենամյա Խաբադ համայնքային միջոցառում («Խանուկա ծովի մոտ»):

## Հարձակում
Միջադեպի տեսանյութերում երևում են սևազգեստ երկու տղամարդիկ, որոնք, ըստ որոշ տեղեկությունների, կրակում են ամբոխի վրա՝ պոմպային որսորդական հրացաններով և կարմիր կետային նշանոցով փականի հրացանով։ Արտակարգ իրավիճակների ծառայությունները դեպքի վայր են կանչվել ժամը 18:47-ին ( AEDT ) ( UTC+11 ):  Նոր Հարավային Ուելսի ոստիկանությունը ժամը 18:57-ին հայտարարություն է տարածել, որում հաստատվում է, որ միջադեպին արձագանքում են, և նրանք կոչ են արել հանրությանը խուսափել տարածքից։

Կրակողներից մեկին զինաթափել է 43-ամյա Սիդնեյցի Ահմեդ ալ Ահմեդը։ Անցորդը հետապնդել է կրակողին հետևից և կարողացել խլել զենքը նրանից, ապա այն հետ ուղղել կրակողի վրա։ Կռվի ժամանակ անցորդին երկու անգամ կրակել են։ Կրակողը նահանջել է դեպի կամուրջը, որտեղ տեղակայված էր մյուս կրակողը։ Այնուհետև ժամանել է ոստիկանության աշխատակից և կրակ բացել զինյալների վրա հետևից։

Հարձակումից մի քանի ժամ անց ոստիկանությունը հայտնել է, որ Նոր Հարավային Ուելսի ռումբերի ոչնչացման ջոկատը վնասազերծել է Քեմփբել Փարեյդում գտնվող մեքենայի ներսում գտնվող ինքնաշեն պայթուցիկ սարքերը, որոնք գտնվում էին Բոնդի լողափին զուգահեռ գլխավոր ճանապարհին։

## Հետաքննություն
Նոր Հարավային Ուելսի ոստիկանությունը ձերբակալել է երկու հարձակվողի, որոնցից մեկը մահացել է դեպքի վայրում։ Նրանք կոչ են արել հանրությանը խուսափել տարածքից, քանի դեռ իրավիճակը շարունակում է զարգանալ։ Արտակարգ իրավիճակների ծառայությունները դեպքի վայրում բուժօգնություն են ցուցաբերել մի շարք վիրավորների, իսկ իշխանությունները շարունակում են հետաքննել կրակոցների հանգամանքները՝ շարունակվող հասարակական անվտանգության միջոցառումների շրջանակներում։

Ոստիկանությունը կրակոցները հայտարարեց ահաբեկչական միջադեպ։ ASIO-ն նշեց, որ հանցագործներից մեկը ծանոթ էր իրենց։

## Զոհեր
Նոր Հարավային Ուելսի վարչապետ Քրիս Մինսը հաստատել է, որ զոհվել է առնվազն 16 մարդ, այդ թվում՝ կրակողներից մեկը, և առնվազն 42-ը վիրավորվել են, այդ թվում՝ առնվազն երկու ոստիկան։ Մահացածներից մեկը նույնականացվել է որպես Բոնդիի Խաբադի օգնական ռաբբի։ Իսրայելի արտաքին գործերի նախարարությունը հայտնել է, որ մեկ իսրայելցի զոհվել է, իսկ մյուսը՝ վիրավորվել։

## Արձագանք
### Ներքին
Նոր Հարավային Ուելսի վարչապետ Քրիս Մինսը հայտարարել է, որ «այսօր երեկոյան Բոնդիից ստացված հաղորդագրությունները և պատկերները խորապես անհանգստացնող են» և կոչ է արել մարդկանց հետևել ոստիկանության հրահանգներին: Վարչապետ Էնթոնի Ալբանեզեն կրակոցները որակել է որպես «ցնցող և տագնապալի» և նշել, որ «[իր] մտքերը բոլոր տուժածների հետ են»: Ներքին գործերի նախարար Թոնի Բըրքը կրակոցները անվանել է «սարսափելի բռնության ակտ»:

Ավստրալիայի հրեական ասոցիացիայի գործադիր տնօրեն Ռոբերտ Գրեգորին ասել է. «Սա հարձակում է հրեական համայնքի վրա, որը խորապես ցավ է պատճառում մեզ՝ որպես համայնքի»։ Ավստրալիայի Սիոնիստական ​​ֆեդերացիայի նախագահ Ջերեմի Լեյբլերն ասել է . «Հրեաների վրա հարձակումը, որոնք տոնում են իրենց հավատքը, հարձակում է հենց Ավստրալիայի վրա։ Դա հարձակում է մեր արժեքների, մեր սոցիալական համախմբվածության և մարդկանց՝ առանց վախի հավաքվելու հիմնական իրավունքի վրա»։

Ավստրալիայի Իմամների ազգային խորհուրդը նույնպես դատապարտել է կրակոցները՝ նշելով, որ «սա բոլոր ավստրալացիների, այդ թվում՝ Ավստրալիայի մուսուլման համայնքի համար միասնության, կարեկցանքի և համերաշխության պահ է՝ մերժելով բռնությունը դրա բոլոր դրսևորումներով և հաստատելով մեր համատեղ հանձնառությունը սոցիալական ներդաշնակության և բոլոր ավստրալացիների անվտանգության նկատմամբ»։

### Միջազգային
Իսրայելի վարչապետ Բենիամին Նեթանյահուն դատապարտել է կրակոցները և մեղադրեցլ Ալբանեզեի կառավարությանը «այս հակասեմական կրակի վրա յուղ լցնելու» համար։ Իսրայելի նախագահ Իսահակ Հերցոգը ցավակցություն է հայտնել հրեական համայնքին և կոչ արեց Ավստրալիայի կառավարությանը շարունակել «պայքարել հակասեմականության հսկայական ալիքի դեմ, որը պատուհասում է ավստրալական հասարակությանը»։  Իսրայելի արտաքին գործերի նախարար Գիդեոն Սաարը հայտարարել է, որ «սարսափած է» հարձակումից. նա բռնությունը բնութագրել է որպես «վերջին երկու տարիների ընթացքում Ավստրալիայի փողոցներում տեղի ունեցած հակասեմական բռնության» հետևանք։

Ի թիվս այլոց, Նոր Զելանդիայի վարչապետ Քրիստոֆեր Լուքսոնը հայտարարություն է տարածել, որում ասվում է, որ «ցնցված է Բոնդիում տեղի ունեցած սարսափելի տեսարաններից, որը կիվիացիները ամեն օր այցելում են... Իմ և բոլոր նորզելանդացիների մտքերը տուժածների հետ են»։ Միացյալ Թագավորության վարչապետ Քիր Սթարմերը դատապարտել է միջադեպը։ Ֆրանսիայի նախագահ Էմանուել Մակրոնը կրակոցները որակել է որպես «հակասեմական ահաբեկչական հարձակում» և նշել, որ «Ֆրանսիան իր մտքերն է հայտնում զոհերին, վիրավորներին և նրանց սիրելիներին։ Մենք կիսում ենք ավստրալացի ժողովրդի ցավը և կշարունակենք անդադար պայքարել հակասեմական ատելության դեմ, որը վնասում է մեզ բոլորիս, որտեղ էլ որ այն հարվածի»։ Շվեդիայի վարչապետ Ուլֆ Քրիստերսոնը իր միասնությունն է հայտնեց զոհերին և նրանց ընտանիքներին և կոչ արել. «միասին մենք պետք է պայքարենք հակասեմականության տարածման դեմ»։ Հնդկաստանի վարչապետ Նարենդրա Մոդին ցավակցություն է հայտնել։  Գերմանիայի կանցլեր Ֆրիդրիխ Մերցը դատապարտել է հարձակումը՝ այն որակելով որպես հակասեմական հարձակում, որը կատարվել է Խանուկայի ժամանակ։ Նա ասել է, որ խորապես ցնցված է միջադեպից, ցավակցություն հայտնեց զոհերին և նրանց ընտանիքներին և հարձակումը բնութագրել որպես ոտնձգություն ընդհանուր ժողովրդավարական արժեքների նկատմամբ։ Մերցը նաև կոչ է արել շարունակել հակասեմիտիզմի դեմ պայքարը Գերմանիայում և միջազգային մակարդակով։ Արգենտինայի նախագահ Խավիեր Միլեյը դատապարտել է հարձակումները՝ դրանք որակելով որպես «սարսափ» և ցավակցություն հայտնեց զոհերին։ Միացյալ Նահանգների պետքարտուղար Մարկո Ռուբիոն խստորեն դատապարտել է հարձակումը։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:2025 Ավստրալիայում
Կատեգորիա:2025 սպանություններ
Կատեգորիա:Ավստրալիայի պատմություն
Կատեգորիա:Զանգվածային հրաձգություններ