open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Ագրիպինա (օպերա)

մինի|աջից|Հատված «Ագրիպինա» օպերայից
**Ագրիպինա** (HWV 6), գերմանացի երգահան Գեորգ Ֆրիդրիխ Հենդելի օպերա երեք գործողությամբ, լիբրետոյի հեղինակ՝ կարդինալ Վինչենցո Գրիմանի։ Ստեղծվել է 1709-10 թթ. Վենետիկի կառնավալային սեզոնի համար։ Օպերայում պատմվում է հռոմեական կայսր Ներոնի մոր՝ Ագրիպինայի՝ իր որդու համար կայսերական գահն ապահովելու նպատակով բարդ խարդավանքների պատմությունը։ Գրիմանիի լիբրետոն համարվում է Հենդելի համար ստեղծված լավագույն տեքստերից մեկը։

Հենդելը ստեղծել է «Ագրիպինա» օպերան իր Իտալիա կատարած ուղևորության 3-րդ տարվա վերջում։ Այն բեմադրվել է Վենետիկում Սան Ջովաննի Քրիսոսթոմո (Teatro San Giovanni Grisostomo) թատրոնում 1709 թ. դեկտեմբերի 26-ին՝ շլացուցիչ հաջողությամբ՝ հաջորդական ներկայացվելով 27 անգամ։ Ե՛վ հանդիսատեսները, և՛ քննադատները միահամուռ հավանության արժանացրեցին Հենդելի գրած երաժշտությունը։ Հետագայում՝ 18-րդ դարի կեսերին, երաժշտական ճաշակի փոփոխության պատճառով, «Ագրիպինան» կիսեց Հենդելի այլ օպերաների ճակատագիրը՝ մատնվելով մոռացության։

Հենդելի օպերաների վերածնունդը սկսվեց 20-րդ դարի երկրորդ կեսին։ «Ագրիպինան» բեմադրվել է Եվրոպայի տարբեր թատրոններում 1943, 1953, 1958, 1963, 1983, 1985, 1991, 2002 և 2007 թթ։ Ժամանակակից քննադատները ճանաչում են այն որպես Հենդելի առաջին օպերային գլուխգործոց՝ լի թարմությամբ և երաժշտական ներշնչանքով։

Կատեգորիա:1709 բեմադրվածներ
Կատեգորիա:Իտալերեն օպերաներ
Հայաստանի Բարձրագույն խումբ 1995 (ֆուտբոլ)

**«Հայաստանի Բարձրագույն խումբ 1995»**, Հայաստանի ֆուտբոլի առաջնության Բարձրագույն խմբի անցումային մրցաշրջան։ Այս մրցաշրջանին չեմպիոն չի հռչակվել։

## Նախաբան
## Անվանափոխումներ

«ՀՄՄ-ՖԻՄԱ» → «ՀՄՄ»
«Բանանց» ՖԱ → «Կոտայք-2» ՖԱ

## Աղյուսակ
#### Ենթախումբ 1

##### Արդյունքներ

#### Ենթախումբ 2

##### Արդյունքներ

## Ռմբարկուներ

## Տես նաև
* Հայաստանի Առաջին խումբ 1995
* Հայաստանի Անկախության Գավաթ 1995

## Արտաքին հղումներ
* 1995 թվականի Բարձրագույն խմբի բաժինը RSSSF.com կայքէջում 

## Գրականություն

Բարձրագույն խումբ 1995
Հայաստանի Առաջին խումբ 1995 (ֆուտբոլ)

**«Հայաստանի Առաջին խումբ 1995ը»** համարվում է Հայաստանի ֆուտբոլի առաջնության Առաջին խմբի անցումային մրցաշրջան։ Այս մրցաշրջանին չեմպիոն չի հռչակվել և ոչ մի ակումբ չի տեղափոխվել Բարձրագույն խումբ։

## Անվանափոխումներ
«Կանազ» ՖԱ → «Արաբկիր» ՖԱ
«Վանաձոր» ՖԱ → «Աստղ» ՖԱ
«Սիփան» ՖԱ → «Լեռնագործ» ՖԱ
«Արաքս» (քաղաք Արմավիր) ՖԱ → «Արմավիր» ՖԱ
«Արտաշատ» ՖԱ → «Դվին» ՖԱ

## Աղյուսակ
#### Ենթախումբ 1

#### Ենթախումբ 2

## Տես նաև
* Հայաստանի Բարձրագույն խումբ 1995
* Հայաստանի Անկախության Գավաթ 1995

## Գրականություն

Առաջին խումբ 1995
Խորեն Գևոր

**Խորեն Գևոր** (իսկական անուն ազգանունը՝ **Խորեն Ավետիսյան**, ), գերմանահայ պրոֆեսիոնալ բռնցքամարտիկ։

Եվրոպայի բռնցքամարտիկների միության թեթև քաշային կարգում չեմպիոն։ 2014 թ. նոյեմբերի դրությամբ անցկացրել է 41 մենամարտ, տոնել 32 հաղթանակ (17 նոկաուտով), 9 պարտություն (2 նոկաուտ), ոչ-ոքի արդյունք նրա մարտերի ընթացքում չի գրանցվել։

Գերմանիայի պրոֆեսիոնալ բռնցքամարտի ֆեդերացիան 2011 թ. ապրիլ ամսին նրան կես տարի զրկվել է ռինգ դուրս գալու հնարավորությունից և տուգանել էր Գևորին 5 հազար 100 եվրոյով, ինչի պատճառը երկրորդ միջին քաշային կարգի WBO վարկածի աշխարհի չեմպիոնի կոչման համար մենամարտում Ռոբերտ Շտիգլիցին պարտվելուց հետո մրցավարին հարվածելն էր, իսկ 2010 թ. դեկտեմբերին կայացած Բայկեր Բառակատայի դեմ մենամարտին Գևորը հարձակվել էր մրցավարի վրա։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* 

Կատեգորիա:Բռնցքամարտիկներ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Գերմանահայ բռնցքամարտիկներ
Կատեգորիա:Կեղծանուններ
Կատեգորիա:Մարտի 16 ծնունդներ
Արմեն Աժտերյան

**Արմեն Աժտերյան** (1890 -), հայ դերասան։

Ծնվել է Կոստանդնուպոլսում։ Կրթությունն ստացել է Պոլսի Սամաթիա թաղամասի Սահակյան, ապա Կենտրոնական վարժարաններում։ Բեմական ասպարեզ է մտել Օսմանյան սահմանադրությունից հետո։ 1909 թվականին խաղացել է Ենովք Շահենի, Աշ. Մատաթյանի նախաձեռնությամբ կազմակերպված «Ազատ թատրոն» թատերախմբում՝ Օրթագյուղի Բարեսիրաց թատրոնում։ Հետագայում Սամաթիայում կազմակերպել է սիրողներից բաղկացած մի թատերախումբ, որի մեջ են եղել Մկրտիչ Ջանանը, Տրդատ Նշանյանը, օրիորդներ Ատրիկն ու Հրաչյա Ներսիսյանը։ 1913 թվականին խաղացել է Ֆելեկյան քույրերի խմբում, իսկ 1919 թվականին՝ «Պոլսո հայ դրամատիկ ընկերության» խմբում։ 1923 թվականին մեկնել է Մարսել, բեմադրել «Վարդան Մամիկոնյան» պիեսը։

Գլխավոր դերերից են՝ *Ֆրանց Մոորը* (Ֆ.Շիլլերի «Ավազակներ»), *Վասակ Սյունի* («Վարդան Մամիկոնյան»), *կոմս* (Մ.Կամոլետտիի «Քույր Թերեզա»), *լորդ Մերվիլ* (Ա.Դյումայի «Քին») և այլն։

## Աղբյուրներ

Կատեգորիա:1890 ծնունդներ
Կատեգորիա:Կոստանդնուպոլիս քաղաքում ծնվածներ
Կատեգորիա:Հայ դերասաններ
Համբարձում Ալաճաճյան

**Համբարձում Սիմոնի Ալաճաճյան** (), հայ հրապարակախոս։

Ծնվել է Կ. Պոլսում, սովորել է ազգային որբանոցում, ապա պաշտոնավարել նույն տեղում որպես ուսուցիչ։ 1860-1907 թթ.-ին հրատարակել է «Փունջ» շաբաթաթերթը։

Առանձին գրքով լույս են տեսել նրա «Նեկտարինե կույս նահատակ» (Կ. Պոլիս, 1861), «Հավաքածո հայկական ասացվածոց» (1862), «Տողիկք» (1874) երկերը։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Թուրքահայ արձակագիրներ
Կատեգորիա:Թուրքահայ լրագրողներ
Կատեգորիա:Թուրքահայ հասարակական գործիչներ
Կատեգորիա:Հայ խմբագիրներ
Կատեգորիա:Հայ հրապարակախոսներ
Հայաստանի քաղաքները

**Այս ցանկում [[Հայաստան]]ի քաղաքները դասավորված են այբբենական կարգով**

right|frameless|251x251px

**Հայաստանի քաղաքների ցանկ**, Հայաստանի երեք խոշոր քաղաքներն են՝ Երևան, Գյումրի և Վանաձոր, որոնց ընդհանուր բնակչությունը կազմում է 1,273,200 մարդ։ Հայաստանի բնակչության մեծամասնությունը 64,3 % ապրում են քաղաքային բնակավայրերում։

Ըստ 2015 թվականի հուլիսի 1-ի՝ 2011 թ. մարդահամարի հիմքով կատարված հաշվառման Հայաստանի 20 ամենախոշոր քաղաքներն են, Երևան (1,071,800), Գյումրի (118,600), Վանաձոր (82,800), Վաղարշապատ (46,800), Աբովյան (44,400), Կապան (42,700), Հրազդան (41,600),Արտաշատ (29,100),  Արմավիր(29,000), Դիլիջան (23,700), Իջևան(20,700), Սևան (20,600), Չարենցավան (20,500), Մասիս (20,500), Արարատ (20,400), Գորիս (20,300), Գավառ (19,900), Աշտարակ (19,100), Արթիկ (18,900), Սիսիան (14,900) մարդ

## Քաղաքների ցանկ




## Քաղաքների քարտեզ
## Տես նաև
* Հայաստանի վարչական բաժանում

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Երևանի քաղաքապետարան պաշտոնական կայք
* Հայաստանի քաղաքների ցանկ
* Հայաստանի վարչատարածքային բաժանում

Կատեգորիա:Հայաստանի քաղաքներ
Կատեգորիա:Ցանկեր:Հայաստան
ՀՀ ԳԱԱ մաթեմատիկայի ինստիտուտ

**Հայաստանի Հանրապետության Գիտությունների ազգային ակադեմիայի մաթեմատիկայի ինստիտուտը** մաթեմատիկական հետազոտություններով զբաղվող ակադեմիական ինստիտուտ է Հայաստանում։

## Պատմություն
Ժամանակակից մաթեմատիկայի ուղղությամբ հետազոտությունները Հայաստանում սկիզբ են առել դեռևս 1944 թվականից, երբ նորաստեղծ Հայաստանի գիտությունների ակադեմիայում հիմնադրվեց մաթեմատիկայի և մեխանիկայի բաժանմունքը։ Բաժանմունքը հետագայում վերակազմավորվեց որպես Մաթեմատիկայի և մեխանիկայի ինստիտուտ, որի առաջին տնօրենն էր ակադեմիկոս Արտաշես Շահինյանը։

Կազմավորման առաջին տարիներին ինստիտուտը հիմնականում զբաղվում էր ֆունկցիաների տեսությամբ։ Ժամանակի ընթացքում հետազոտությունների դաշտը ընդլայնվելով ներառեց նաև դիֆերենցիալ և ինտեգրալ հաշիվը, ֆունկցիոնալ անալիզը, հավանականությունների տեսությունը և մաթեմատիկական վիճակագրությունը։

1971 թ. Մաթեմատիկայի և մեխանիկայի ինստիտուտից առանձնացավ Մաթեմատիկայի ինստիտուտը։ Ինստիտուտի տնօրեններ են եղել ակադեմիկոս Մխիթար Ջրբաշյանը (1971-1989, 1989-1994 թվականներին պատվավոր տնօրեն), ակադեմիկոս Նորայր Առաքելյանը (1989-1991, 1997-2006 թթ.), ակադեմիկոս Ալեքսանդր Թալալյանը (1991-1997 թթ.), ֆ.մ.գ.դ. Բագրատ Բատիկյանը (2006-2010 թթ.), ԳԱԱ թղթ. անդամ Վալերի Մարտիրոսյանը (2011-2012 թթ.)։ Ակադեմիկոսներ Սերգեյ Մերգելյանը, Ռաֆայել Ալեքսանդրյանը, Ռուբեն Համբարձումյանը, Անրի Ներսեսյանը նույնպես կարևոր ներդրում են ունեցել ինստիտուտի կայացման և զարգացման հարցում։

## Տնօրեններ
1971-1989 թթ. Մխիթար Ջրբաշյան

1989-1991 թթ. Նորայր Առաքելյան

1991-1997 թթ. Ալեքսանդր Թալալյան

1997-2006 թթ. Նորայր Առաքելյան

2006-2010 թթ. Բագրատ Բատիկյան

2011-2012 թթ. Վալերի Մարտիրոսյան

2012-2019 թթ.Ռաֆայել Բարխուդարյան

2019-2022 թթ. Գրիգորի Կարագուլյան

2022 թ. Ռաֆիկ Արամյան

## Արտաքին հղումներ
* ՀՀ ԳԱԱ Մաթեմատիկայի ինստիտուտի պաշտոնական կայք
* ՀՀ ԳԱԱ պաշտոնական կայք
*

Կատեգորիա:Հայաստանի գիտահետազոտական ինստիտուտներ
Կատեգորիա:ՀՀ ԳԱԱ ինստիտուտներ ու կազմակերպություններ
Գրիգորիս Ալեաթճյան

**Գրիգորիս Ալեաթճյան** (), հայ եկեղեցական և կրթական գործիչ։

Ծնվել է Կ. Պոլսում, որտեղ ստացել է կրթությունը, զբաղվել ուսուցչությամբ։ 1863-1866 թվականներին Պոլսում հրատարակել է «Թռչնիկ Պեգասյան» պարբերականը, որը 1866-1868 թվականներին լույս է տեսնում «Պեգասյան թռչնիկ» անունով։ 1870-ականներից եղել է առաջնորդ Խարբերդի, Երզնկայի, Մուշի և Վանի թեմերի։ Վերադառնալով Պոլիս, պաշտոնավարել է Սկյուտարի Ս. Խաչ եկեղեցում։

## Աղբյուրներ
* Գառնիկ Ստեփանյան, Կենսագրական բառարան, հատոր Ա,Երևան 1973, էջ 46

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Հայ մանկավարժներ
Կատեգորիա:Հայ խմբագիրներ
Կատեգորիա:Թուրքահայ կրոնական գործիչներ
Մինաս Ավետիսյանի տուն-թանգարան

**Մինաս Ավետիսյանի տուն-թանգարան**, մշակութային կենտրոն, թանգարան Հայաստանի Շիրակի մարզի Ջաջուռ գյուղում։ Նվիրված է հայ նկարիչ Մինաս Ավետիսյանին։ Թանգարանում ներկայացված են նրա հեղինակած կտավները, անձնական իրերը, ինչպես նաև նրա որդու հեղինակած կտավները։

## Պատմություն
Թանգարանը բացվել է 1982 թվականի հուլիսի 21-ին։ 1988 թվականին տեղի ունեցած երկրաշարժի հետևանքով թանգարանի շենքն ավերվել է։ Երկաշարժից հետո՝ մինչև նոր թանգարանի կառուցումը, թանգարանի ցուցանմուշները պահվել են Մինաս Ավետիսյանի բարեկաների մոտ։

2003 թվականին Քըրք Քըրքորյանի ստեղծած «Լինսի հիմնադրամի» շուրջ 70 հազար ԱՄՆ դոլար ֆինանսավորմամբ թանգարանի համար կառուցվել է նոր շենք, որը բացվել է 2005 թվականին։

## Ցուցադրություն
Ներկայում թանգարանում ցուցադրվում է 30-ից ավելի բնօրինակ կտավ, որը Մինաս Ավետիսյանի ստեղծագործությունների ցուցադրվող ամենամեծ հավաքածուն է։ 2010 թվականին թանգարան է տեղափոխվել «Թորոս Ռոսլինի ծնունդը» որմնանկարը։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
*Մինասի թանգարանը՝ ներսից. Սարյանի և Խաչատրյանի հետ մտերմությունն ու ճակնդեղները

Կատեգորիա:Մինաս Ավետիսյան
Կատեգորիա:Տուն-թանգարաններ Հայաստանում
Կատեգորիա:Հայաստանի պատկերասրահներ
Կատեգորիա:ՀԱՊ մասնաճյուղեր
Կատեգորիա:Շիրակի մարզի մշակույթ
Կատեգորիա:Հայաստանի կենսագրական թանգարաններ
Կատեգորիա:1982 հիմնադրված թանգարաններ
Կատեգորիա:1982 հիմնադրումներ Հայաստանում
Կազիմիր Մալևիչ

**Կազիմիր Սևերինովիչ Մալևիչ** (, ), ռուս նկարիչ, ռուսական ավանգարդի դրոշակակիր, կոնստրուկտիվիտ, սուպրեմատիզմի հիմնադիր։ Ազդեցություն է ունեցել ֆրանսիական պոստիմպրեսիոնիստներից, ֆովիստներից, կուբիստներից։ Նրա աբստրակտ-սուպրեմատիկ «Սև քառակուսին սպիտակ ֆոնի վրա» կտավը համարվում է աբստրակտ արվեստի թագակիր։

## Կենսագրություն
Կազիմիր Մալևիչը ծնվել է 1879 թվականի փետրվարի 11-ին (23) և կնքվել 1879 թվականի մարտի 1-ին (13)։ Նրա հայրը՝ Սեվերին Մալևիչը, ծառայում էր որպես կառավարիչ շաքարի արտադրությամբ զբաղվող հայտնի արդյունաբերող Նիկոլայ Տերեշենկոյի մոտ, մայրը՝ Լյուդվիգա Ալեքսանդրի Գալինովսկայան, եղել է տնային տնտեսուհի, և նրանց պսակադրությունը տեղի է ունեցել Կիևում 1878 թվականի փետրվարի 26-ին։

Ծագումով նրանք լեհեր էին, և նրանց ընտանիքում ծնվում են 14 երեխաներ, սակայն հասուն տարիքի են հասնում միայն 9-ը՝ 5 տղա և 4 աղջիկ։ Կազիմիրը նրանց ընտանիքի առաջնեկն էր։ Մալևիչների ընտանիքը համարվում էր լեհական ընտանիք, խոսում էին լեհերեն։ Ժամանակակիցները նրան համարում են լեհ, ինքը նույնպես իրեն համարում էր լեհ, սակայն 1920 թվականի ինչ-որ անկետաներում Մալևիչը իր ազգությունը գրել է «ուկրաինացի», ինչպես նաև որոշ աղբյուրներում փնտրում են նրա հոր մոտ բելառուսական արմատներ։
[thumb|[Սև քառակուսի, 1915]]
Կազիմիրի մանկությունն անցել է ուկրաինական գյուղում։ Մինչև 12 տարեկանը Մոևկայում, Յամպոլի շրջան, Պոդոլսկայա նահանգում, այնուհետև Պարխոմովկայում, Վոլչոկում, Բելոպոլիեում, հետագա 17 տարիների ընթացքում նա հիմնականում մնաց Կոնոտոպում։ 1895 թվականին նա սովորում է Կիևի Ն. Ի. Մուրաշկոյի նկարչական դպրոցում Ն.Կ.Պիմոնենկոյի մոտ։

1896 թվականին Մալևիչների ընտանիքը տեղափոխվել է Կուրսկ քաղաք։

## Ծանոթագրություններ

## Տես նաև
*Սև քառակուսի
*Սպիտակը սպիտակի վրա

## Արտաքին հղումներ
*Կազիմիր Մալևիչ
*Սուպրեմատիզմ, Աշխարհը որպես առարկայազուրկ կամ հավերժական հանդարտություն 

Կատեգորիա:Ռուս նկարիչներ
Կատեգորիա:Ուկրաինացի նկարիչներ
Կատեգորիա:Խորհրդային նկարիչներ
Կատեգորիա:20-րդ դարի ռուս նկարիչներ
Կատեգորիա:Խորհրդային քանդակագործներ
Կատեգորիա:Խորհրդային մանկավարժներ
Կատեգորիա:Ռուս բեմանկարիչներ
Կատեգորիա:Ռուս դիզայներներ
Կատեգորիա:Ռուս փորագրիչներ
Կատեգորիա:Մոսկվայի նկարչության, քանդակագործության և ճարտարապետության ուսումնարանի շրջանավարտներ
Կատեգորիա:Լեհ նկարիչներ
Կատեգորիա:19-րդ դարի ռուս նկարիչներ
Կատեգորիա:Ռուսական կայսրության նկարիչներ
Տիրան Ալեքսանյան

**Տիրան Ալեքսանյան** (), հայ կոմպոզիտոր, թավջութակահար։

## Կենսագրություն
Ծնվել է Կ. Պոլսում։ 15 տարեկան հասակում մեկնել է Գերմանիա, աշակերտել Դրեզդենի կոնսերվատորիայի պրոֆեսոր Գրյուցմախերին և կոմպոզիտոր Դրեզեկեին (1896-1901)։ Այնուհետև մեկնել է Փարիզ, որտեղ հռչակվել է որպես թավջութակահար։

Գրել է «Թավջութակի ուսուցումը» աշխատությունը, որը լույս է տեսել ժամանակի խոշորագույն ջութակահարներից Պաբլո Կասալսի առաջաբանով։ Երկար տարիներ որպես երաժշտության պրոֆեսոր աշխատել է Փարիզի «Էքոլ նորմալ» երաժշտանոցում, միաժամանակ եղել դպրոցի կամերային բաժնի տեսուչը։ 1938 թվականին հրավիրվել է ԱՄՆ և Նյու Յորքում հիմնել իր մեթոդով գործող թավջութակի դպրոց։

Տպագրության է պատրաստել Բախի սոնետների ժողովածուն։ Տարբեր քաղաքներում տվել է բազմաթիվ համերգներ։ Ունի մի շարք ստեղծագործություններ, ինչպես՝ «Խորհուրդ խորին», «Օրոր», «Ալագյազ», «Հով արեք, սարեր», «Կանչե կռունկ»՝ ջութակի և դաշնամուրի համար։

## Երկեր
* Թավջութակի ուսուցումը (լույս է տեսել ջութակահար Պաբլո Կասալսի առաջաբանով)։
* L՛enseignement du vionloncelle, P., 1914.
* Traite՛ the՛ore՛tique et prantique du violoncelle, P., 1922.

## Աղբյուրներ

Կատեգորիա:Ամերիկահայ դիրիժորներ
Կատեգորիա:Ամերիկահայ երաժիշտներ
Կատեգորիա:Ամերիկահայ թավջութակահարներ
Կատեգորիա:Ամերիկահայ կոմպոզիտորներ
Կատեգորիա:Ամերիկահայ մանկավարժներ
Մինաս Ավետիսյանի ստեղծագործությունների անվանացանկ

**[[Մինաս Ավետիսյան]]ի ստեղծագործությունների անվանացանկ.**

## Գեղանկարչություն
[մինի|250x250px|[Մինաս Ավետիսյանի՝ «Հաց են թխում», «Շեմին», «Սպասում», «Ինքնադիմանկար» և «Ջաջուռ» ստեղծագործությունները Երևանի Ժամանակակից արվեստի թանգարանում]]
*«Ջուլհակուհիներ» 1958 *մասնավոր հավաքածու*
*«Տերևներ հավաքողները» 1960 *մասնավոր հավաքածու*
*«Ջաջուռ» 1960 Ժամանակակից արվեստի թանգարան (Երևան)
*«Հաց են թխում» 1963 *մասնավոր հավաքածու*
*«Տեր–Զորի ճանապարհին» 1964 Դետրոյթ, ԱՄՆ
*«Ինքնանկար փշով» 1967 Արևելքի ժողովուրդների արվեստի թանգարան, Մոսկվա
*«Շեմին» 1967 Ժամանակակից արվեստի թանգարան (Երևան)
*«Կինը ճրագով» 1969 *մասնավոր հավաքածու*
*«Ինքնադիմանկար» 1970 *մասնավոր հավաքածու*
*«Վարպետ Գևորգը» 1970 *մասնավոր հավաքածու*
*«Լավաշ են թխում» 1972 *մասնավոր հավաքածու*
*«Հայաստան» 1973 *մասնավոր հավաքածու*
*«Խաչելություն» 1975 *մասնավոր հավաքածու*
* «Մտորում» 1972 Հայաստանի Ազգային Պատկերասրահ), 
* «Հաց են թխում» 1972 Ժամանակակից արվեստի թանգարան (Երևան)
* «Հայաստան» 1973 *մասնավոր հավաքածու*
* «Սպասում», 1972 Ժամանակակից արվեստի թանգարան (Երևան)
* «Խաչելություն» 1975 *մասնավոր հավաքածու*
300|right| thumb|«Ջուլհակուհիներ»(1970) որմնանկարը

## Որմնանկարչություն
* «Արմենիա» - Վահրամաբերդ գյուղ
* «Թորոս Ռոսլինի ծնունը», 197՞՞՞ - Մինաս Ավետիսյանի տուն-թանգարան (Ջաջուռ)
* «Ջուլհակուհիներ»(1970) -  Զվարթնոց միջազգային օդանավակայան։ Որմնանկարը Զվարթնոց միջազգային օդանավակայանում, Երևան։ Նկարը վնասվել էր Գյումրիում Սպիտակի երկրաշարժի ժամանակ , տեղափոխվել և վերականգնվել Զվարթնոց օդանավակայանում։

## Գրաֆիկա
## Բեմանկարչություն

Կատեգորիա:Մինաս Ավետիսյան
Վիոլետ Գրիգորյան

**Վիոլետ Խաչատուրի Գրիգորյան** (դեկտեմբերի 23, 1963, Թեհրան, Իրան), հայ բանաստեղծ, էսսեիստ, «Ինքնագիր» գրական հանդեսի խմբագիր, «Ինքնագիր» գրական ակումբի և Հայաստանի գրողների միության անդամ։

## Կենսագրություն
Վիոլետ Գրիգորյանը ծնվել է 1963 թ. դեկտեմբերի 23-ին Թեհրանում բանվորի ընտանիքում։ 1975 թվականին ընտանիքով տեղափոխվել է Խորհրդային Հայաստան և բնակություն հաստատել Աբովյան քաղաքում։ 1982-1987 թվականներին սովորել և ավարտել է Երևանի մանկավարժական ինստիտուտը (այժմ Հայկական Պետական Մանկավարժական Համալսարան)։ Համախոհների հետ 2001 թվականին հիմնադրել է «Բնագիր» գրական հանդեսը ու եղել նրա համախմբագիրը։ Ինը համար հրատարակվելուց հետո «Բնագիրը» փակվել է։ 2005 թվականին հիմնադրել է «Ինքնագիր» գրական հանդեսը, որի խմբագիրն է այժմ։ 2001 թվականին համախոհների հետ ստեղծել է գրական ակումբ, իսկ 2007 թվականին այն ներառվել է «Ինքնագիր գրական ակումբ» հասարակական կազմակերպության մեջ։

Բանաստեղծությունները և էսսեները հրապարակվել են Երևանում «Գարուն», «Բնագիր», «Ինքնագիր» ամսագրերում, «Գրական թերթ», «Ժամանակ-Երևան», «Անկախ», «Հայկական ժամանակ», Թերթ.am, Թեհրանի «Ալիք» թերթերում։ Վիոլետ Գրիգորյանի գործերը անգլերեն հրատարակվել են Նյու Յորքի «Ararat» թերթում։

## Հրատարակած գրքեր
*«Կամուրջ դեպի Տանյան», Էսսեներ- Երևան, Անտարես 2012, ISBN 978-9939-51-397-3
*«Հարեմի Վարդը»- "Harem rose", բանաստեղծություններ, հայերեն-անգլերեն, L.A. California 2009, I-BEN 818-246-5553
*«Սեր»-"Amour", բանաստեղծություն, հայերեն-ֆրանսերեն (ֆրանսերեն թարգմանեց Դընի Դոնիկյանը), Ակտուալ արվեստ, Երևան 2006, ISBN 99941-801-2-6
*«Սեր»-Love, բանաստեղծություն (Արարատ Սարգսյանի նկարների հետ), հայերեն և անգլերեն, Երևան 2002 թ.
*"Que cet hiver est rude"-«Այս ինչ դժվար ձմեռ է», բանաստեղծություններ, հայերեն-ֆրանսերեն, et editions A Die, Die 2000, ISBN 2-908730-66-9
*«Քաղաքը», բանաստեղծություն, Լոս Անջելես 1998 թվական
*«Ճշմարիտ ճշմարիտ եմ ասում», բանաստեղծություններ Երևան 1991, Լոս Անջելես 1998

## Պարգևներ և մրցանակներ
* Հայաստանի գրողների միության ամենամյա լավագույն գրքի մրցանակ (1991 թ., «Ճշմարիտ, ճշմարիտ եմ ասում» բանաստեղծությունների ժողովածուի համար),
* «Ոսկե եղեգ» մրցանակ (2000 թ., «Քաղաքը» բանաստեղծության գրքի համար)

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Վիոլետ Գրիգորյանը zarkfoundation.com կայքում
* Բանաստեղծությունների անգլերեն թարգմանությունները Այովայի համալսարանի կայքում 
* Վիոլետ Գրիգորյան «Այս ինչ դժվար ձմեռ է, սեր իմ»
* Վիոլետ Գրիգորյանի Սեր պոեմը Գրանիշում
* Վիոլետ Գրիգորյանը ընթերցում է իր «Քաղաքը» բանաստեղծությունը

Կատեգորիա:1963 ծնունդներ
Կատեգորիա:Դեկտեմբերի 23 ծնունդներ
Կատեգորիա:Թեհրան քաղաքում ծնվածներ
Կատեգորիա:Հայ բանաստեղծներ
Կատեգորիա:Հայաստանի գրողների միության անդամներ
Վանաշեն

**Վանաշեն** (նախկին անվանումը՝ *Թայթան*), գյուղ Հայաստանի Արարատի մարզի Արարատի տարածաշրջանում՝ Վեդի գետի ափին։ Գտնվում է մարզկենտրոնից 16 կմ հարավ-արևմուտք։

Գյուղն ունի մոտ 2364 բնակիչ, միջնակարգ դպրոց, գրադարան և մարզադաշտ։

Վանաշենը հիմնվել է 1873 թվականին։

## Անվանում
Գյուղը մինչև 1978 թվական կոչվել է *Թայթան*։ Գյուղի անվանափոխության մեջ ներդրում ունի Հովհաննես Շիրազը, գյուղում պահպանվում է նրա այդ նամակ-առաջարկությունը։ 1889 թվականին գյուղը նշված էր արդեն քարտեզներում։ Եղիշե Չարենցը 1921 թվականին գրում է, որ ինքը այցելել է այս գյուղը։ Վանաշենում է ծնվել գրող, գրականագետ, լրագրող Հովիկ Չարխչյանը։

## Բնակչություն
Ըստ Հայաստանի 2011 թ. մարդահամարի արդյունքների՝ Վանաշենի մշտական բնակչությունը կազմել է 2364, առկա բնակչությունը՝ 2024 մարդ։ Մինչև 1918 թ. եղել է ադրբեջանաբնակ, այնուհետ ունեցել խառը հայ-ադրբեջանական բնակչություն։ 1988-1989 թթ. գյուղում բնակություն են հաստատել Ադրբեջանից բռնագաղթած 40 տուն հայեր։

Վանաշենի բնակչության փոփոխությունը ժամանակի ընթացքում՝ ստորև.

## Տնտեսություն
Բնակչությունը զբաղվում է այգեգործությամբ, բանջարաբուծությամբ և անասնապահությամբ։

## Պատմամշակութային կառույցներ
Վանաշենից 27 կմ արևելք գտնվում է «Սրբաշեն» գյուղատեղին (միջնադար-XIX-XX դարեր.), 38 կմ արևելք.՝ «Սևահող» գյուղատեղին (X-XIV դարեր., XIX-XX դարեր)։ Վերջինում է գտնվում Սուրբ Աստվածածին եկեղեցին (XII-XIII դարեր)։

## Տես նաև
*Վանաշենի պատմության և մշակույթի անշարժ հուշարձանների ցանկ (Արարատի մարզ)
*Հայոց ցեղասպանության հուշարձան (Վանաշեն)

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:1873 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր
Կատեգորիա:Արարատի մարզի գյուղեր
Հայաստանի Բարձրագույն խումբ 1995-96 (ֆուտբոլ)

**«Հայաստանի Բարձրագույն խումբ 1995-96ը»** Հայաստանի ֆուտբոլի առաջնության Բարձրագույն խմբի **4-րդ** առաջնությունն է։

## Նախաբան
## Անվանափոխումներ

«ՀՄԸՄ» ՖԱ → «Փյունիկ» ՖԱ

## Աղյուսակ

## Արդյունքներ

### Անցումային հանդիպում

## Ռմբարկուներ

## Տես նաև
* Հայաստանի Առաջին խումբ 1995-96
* Հայաստանի Անկախության Գավաթ 1996

## Արտաքին հղումներ
* 1995-96 թվականի Բարձրագույն խմբի բաժինը RSSSF.com կայքէջում 

## Գրականություն

Բարձրագույն խումբ 1995-96
Հայաստանի Բարձրագույն խումբ 1996-97 (ֆուտբոլ)

**«Հայաստանի Բարձրագույն խումբ 1996-97ը»** Հայաստանի ֆուտբոլի առաջնության Բարձրագույն խմբի **5-րդ** առաջնությունն է։

## Նախաբան
## Աղյուսակ

1 Մնացած հանդիպումներում գրանցվել են 0-3 պարտություն։

## Արդյունքներ

### Անցումային հանդիպում

## Ռմբարկուներ

## Տես նաև
* Հայաստանի Առաջին խումբ 1996-97
* Հայաստանի Անկախության Գավաթ 1997

## Արտաքին հղումներ
* 1996-97 թվականի Բարձրագույն խմբի բաժինը RSSSF.com կայքէջում 

## Գրականություն

Բարձրագույն խումբ 1996-97
Հայաստանի Բարձրագույն խումբ 1997 (ֆուտբոլ)

**«Հայաստանի Բարձրագույն խումբ 1997ը»** Հայաստանի ֆուտբոլի առաջնության Բարձրագույն խմբի **6-րդ** առաջնությունն է։ Այն սկսվել է 1997 թվականի օգոստոսի 3-ին և ավարտվել նույն թվականի նոյեմբերի 16-ին։

## Անվանափոխումներ
«ՀՄՄ» → «Էրեբունի-ՀՄՄ»

## Աղյուսակ

## Արդյունքներ

### Անցումային հանդիպում

## Ռմբարկուներ

## Տես նաև
* Հայաստանի Առաջին խումբ 1997

## Արտաքին հղումներ
* 1997 թվականի Բարձրագույն խմբի բաժինը RSSSF.com կայքէջում 

## Գրականություն

Բարձրագույն խումբ 1997
Լյուդվիգ Վիտգենշթայն

**Լյուդվիգ Յոզեֆ Յոհան Վիտգենշթայն** (, 1889 թ. ապրիլի 26, Վիեննա - 1951 թ. ապրիլի 29, Քեմբրիջ, Անգլիա), ավստրիացի փիլիսոփա, անալիտիկ փիլիսոփայության հիմնադիր, 20-րդ դարի նշանավոր մտածողներից մեկը։ 1929 թվականից ապրել է Անգլիայում։ Բ․ Ռասելի հետ մշակել է տրամաբանական ատոմիզմի ուսմունքը։ Փիլիսոփայության կոչումը համարել է ոչ թե աշխարհի մասին տեսության մշակումը (դա մասնավոր գիտությունների խնդիրն է), այլ լեզվի (ըստ էության լեզվամտածողության) տրամաբանական վերլուծությունը՝ ճանաչողության ընթացքում ծագող իմացաբանական-տրամաբանական դժվարությունների լուծման համար։ Նրա «Տրամաբանական-փիլիսոփայական երկը» հեղափոխական ազդեցություն է գործել ժամանակակից արևմտյան փիլիսոփայության մեջ՝ մղելով «Վիեննայի շրջանակին» տրամաբանական պոզիտիվիզմի ծրագրի ստեղծմանը։ Ուշ շրջանի գործերում Վիտգենշտայնը գիտակցում է ձևական տրամաբանական վերլուծության սահմանափակվածությունը ապացուցողական կշռադատության ոլորտով և խնդիր է դնում վերլուծել սովորական լեզուն ոչ ձևական եղանակներով՝ վերցնելով «լեզուն իր գործածության մեջ»։ Այստեղ ևս իր նոմինալիստական տեսակետին հավատարիմ, Վիտգեյնշտայնը լեզվական որևէ միավորի տարբեր գործածությունների մեջ հանդես եկող նշանակությունները դիտում է որպես միևնույն «ընտանիքի» անդամներ և ոչ թե որպես մեկ ընդհանուր նշանակության տարբերակներ (այսպես կոչված, «ընտանեկան նմանությունների» տեսություն)։ Իմաստաբանական-տրամաբանական դժվարությունների, մասնավորապես պարադոքսների առաջացումը նա կապում է լեզուների իմացաբանական համակարգերի տարբերությունների, լեզվի գործածության ոլորտների ու մակարդակների առանձնահատկությունների հետ, որոնք կապված են դրանց բնորոշ լեզվական կանոնների տարբերությունների հետ (այսպես կոչված, «լեզվական խաղերի» տեսություն)։ Վիտգենշտայնի գաղափարներն արժեքավոր են տրամաբանական, լեզվաբանական, մշակութաբանական հետազոտությունների համար, բայց գիտական քննադատության չեն դիմանում փիլիսոփայության, աշխարհայացքային հարցերի վերառումը և իմացաբանական դժվարությունների հանգեցումը լեզվատրամաբանական և իմաստաբանական վերլուծությանը։ Լեզվի բնույթի և կառուցվածքի մասին նրա գաղափարները, շարադրված «Փիլիսոփայական հետազոտություններ» երկում, ծնունդ տվեցին առօրյա լեզվի կամ լեզվաբանական փիլիսոփայությանը։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:20-րդ դարի ավստրիացի գրողներ
Կատեգորիա:20-րդ դարի փիլիսոփաներ
Կատեգորիա:Time-ի վարկածով «Տարվա մարդ» ճանաչվածներ
Կատեգորիա:Առաջին համաշխարհային պատերազմի մասնակիցներ
Կատեգորիա:Ավստրիացի գիտնականներ
Կատեգորիա:Ավստրիացի գրողներ
Կատեգորիա:Ավստրիացի լեզվաբաններ
Կատեգորիա:Ավստրիացի մաթեմատիկոսներ
Կատեգորիա:Ավստրիացի մանկավարժներ
Կատեգորիա:Ավստրիացի փիլիսոփաներ
Կատեգորիա:Բրիտանական ակադեմիայի անդամներ
Կատեգորիա:Գերմանալեզու գրողներ
Կատեգորիա:Գիտությունների դոկտորներ
Կատեգորիա:Հրեա փիլիսոփաներ
Կատեգորիա:Մաթեմատիկայի փիլիսոփաներ
Կատեգորիա:Մանչեսթերի համալսարանի շրջանավարտներ
Կատեգորիա:Վիեննա քաղաքում ծնվածներ
Կատեգորիա:Քաղցկեղից մահացածներ
Կատեգորիա:Քեմբրիջի համալսարանի շրջանավարտներ
Հայաստանի Առաջին խումբ 1997 (ֆուտբոլ)

**«Հայաստանի Առաջին խումբ 1997ը»** Հայաստանի ֆուտբոլի առաջնության Առաջին խմբի **6-րդ** առաջնությունն է։

## Անվանափոխումներ
«Արագած» ՖԱ (քաղաք Գյումրի) → «Շիրակ-2» ՖԱ

## Աղյուսակ

1 Անցկացրած յոթ խաղերի արդյունքները չեղյալ են համարվել։

### Անցումային հանդիպում

## Տես նաև
* Հայաստանի Բարձրագույն խումբ 1997

## Գրականություն

Առաջին խումբ 1997
Հայաստանի Առաջին խումբ 1995-96 (ֆուտբոլ)

**«Հայաստանի Առաջին խումբ 1995-96ը»** Հայաստանի ֆուտբոլի առաջնության Առաջին խմբի **4-րդ** առաջնությունն է։

## Անվանափոխումներ
«Սյունիք» ՖԱ → «Կապան-81» ՖԱ

## Աղյուսակ

## Անցումային հանդիպում

## Տես նաև
* Հայաստանի Բարձրագույն խումբ 1995-96
* Հայաստանի Անկախության Գավաթ 1996

## Գրականություն

Առաջին խումբ 1995-96
Հայաստանի Առաջին խումբ 1996-97 (ֆուտբոլ)

**«Հայաստանի Առաջին խումբ 1996-97ը»** Հայաստանի ֆուտբոլի առաջնության Առաջին խմբի **5-րդ** առաջնությունն է։

## Անվանափոխումներ
«Կապան-81» ՖԱ → «Լեռնագործ» ՖԱ
«Քասախ» ՖԱ (քաղաք Աշտարակ) → «Արագած» ՖԱ
«Իջևան» ԲՄԱ → «Կաեն» ՖԱ
«Հաճն» ՖԱ → «Սապֆիր» ՖԱ

## Աղյուսակ

1Ոսկե խաղ

### Ոսկե խաղ

## Անցումային հանդիպում

## Տես նաև
* Հայաստանի Բարձրագույն խումբ 1996-97
* Հայաստանի Անկախության Գավաթ 1997

## Գրականություն

Առաջին խումբ 1996-97
Հայաստանի Առաջին խումբ 1998 (ֆուտբոլ)

**«Հայաստանի Առաջին խումբ 1998-ը»** Հայաստանի ֆուտբոլի առաջնության Առաջին խմբի **7-րդ** առաջնությունն է։

## Անվանափոխումներ
«Արագած» ՖԱ (քաղաք Աշտարակ) → «Քասախ» ՖԱ
«Դինամո» ՖԱ (քաղաք Երևան) → «Դինամո-Էներգո» ՖԱ

## Աղյուսակ

1 Մնացած հանդիպումներում գրանցվել են 0-3 պարտություն։

### Անցումային հանդիպում

## Տես նաև
* Հայաստանի Բարձրագույն խումբ 1998
* Հայաստանի Անկախության Գավաթ 1998

## Գրականություն

Առաջին խումբ 1998
Հայաստանի Առաջին խումբ 2000 (ֆուտբոլ)

**«Հայաստանի Առաջին խումբ 2000ը»** Հայաստանի ֆուտբոլի առաջնության Առաջին խմբի **9-րդ** առաջնությունն է։ Այն սկսվել է 2000 թվականի ապրիլի 4-ին և ավարտվել նույն թվականի հոկտեմբերի 28-ին։

## Աղյուսակ

## Ռմբարկուներ

## Տես նաև
* Հայաստանի Բարձրագույն խումբ 2000
* Հայաստանի Անկախության Գավաթ 2000

## Գրականություն

Առաջին խումբ 2000
Հայաստանի Բարձրագույն խումբ 1998 (ֆուտբոլ)

**«Հայաստանի Բարձրագույն խումբ 1998»** Հայաստանի ֆուտբոլի առաջնության Բարձրագույն խմբի **7-րդ** առաջնությունն է։

## Նախաբան
## Աղյուսակ

### Առաջին շրջան

### Երկրորդ շրջան
#### Առաջատարների ենթախումբ

#### Ետնապահների ենթախումբ

## Անցումային հանդիպում

## Ռմբարկուներ

## Տես նաև
* Հայաստանի Առաջին խումբ 1998
* Հայաստանի Անկախության Գավաթ 1998

## Արտաքին հղումներ
* 1998 թվականի Բարձրագույն խմբի բաժինը RSSSF.com կայքէջում 

## Գրականություն

Բարձրագույն խումբ 1998
Հայաստանի Առաջին խումբ 1999 (ֆուտբոլ)

**«Հայաստանի Առաջին խումբ 1999»-ը** Հայաստանի ֆուտբոլի առաջնության Առաջին խմբի **8-րդ** առաջնությունն է։

## Անվանափոխումներ
«Քասախ» ՖԱ (քաղաք Աշտարակ) → «Միկա-Քասախ» ՖԱ
«Դինամո-Էներգո» ՖԱ (քաղաք Երևան) → «Դինամո» ՖԱ

## Աղյուսակ

1 Անցկացրած խաղերի արդյունքները չեղյալ են համարվել։

### Անցումային հանդիպում

## Տես նաև
* Հայաստանի Բարձրագույն խումբ 1999
* Հայաստանի Անկախության Գավաթ 1999

## Գրականություն

Առաջին խումբ 1999
Արիստակես Ալթունյան

**Արիստակես Ալթունյան**, **Ալթուն Տյուրի** (), հայ հասարակական գործիչ։

Ծնվել է Կ. Պոլսում։ Նախնական կրթությունը ստացել է Զմյուռնիայի Ազգային վարժարանում, ապա սովորել Ֆրանսիական դպրոցում։ Հետագայում Եգիպտոս մեկնելով կատարելագործել է լեզուների իմացությունը, մի քանի տարուց դարձել Մուհամմադ Ալի փաշայի քարտուղարը։ Միաժամանակ եղել է «Էլ Մասըր» արաբերեն թերթի խմբագիրը, իսկ երբ Պողոս բեյ Յուսուֆը դարձել է Եգիպտոսի արտաքին գործերի նախարար, ընտրվել է խորհրդական։ Մուհամմադ Ալի փաշայի մահից հետո վերադարձել է Զմյուռնիա։ Մասնակցել է արևմտահայերի Ազգային սահմանադրության ստեղծման գործին։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Հայ խմբագիրներ
Կատեգորիա:Հայ հասարակական գործիչներ
Հայաստանի Բարձրագույն խումբ 1999 (ֆուտբոլ)

**«Հայաստանի Բարձրագույն խումբ 1999ը»** Հայաստանի ֆուտբոլի առաջնության Բարձրագույն խմբի **8-րդ** առաջնությունն է։

## Նախաբան
## Անվանափոխումներ

«Շիրակ-2» ՖԱ → «Գյումրի» ՖԱ
«Զվարթնոց» ՖԱ → «Զվարթնոց-ԱԱԼ» ՖԱ
«Ղարաբաղ» ՖԱ → «Ղարաբաղ» ԲՄԱ

## Աղյուսակ

1 Անցկացրած 15 խաղերի արդյունքները չեղյալ են համարվել։

### Անցումային հանդիպում

## Ռմբարկուներ

## Տես նաև
* Հայաստանի Առաջին խումբ 1999
* Հայաստանի Անկախության Գավաթ 1999

## Արտաքին հղումներ
* 1999 թվականի Բարձրագույն խմբի բաժինը RSSSF.com կայքէջում 

## Գրականություն

Բարձրագույն խումբ 1999
Ակոսմիզմ

**Ակոսմիզմ** (հունարեն՝ ա - ժխտող մասնիկ և κόσμος - տիեզերք), աշխարհի ոչնչության մասին դավանող կրոնա-փիլիսոփայական ուսմունք։ Առավել զտված վիճակով հանդիպում է հնդկական փիլիսոփայության մեջ՝ վեդանտայում, սակայն տարածված է նաև քրիստոնեության մեջ։ Ակսոմիզմ ենվանում նաև արտաքին աշխարհի իրական լինելը մերժող սպիրիտուալիստական ուսմունքը։

Կատեգորիա:Փիլիսոփայական ուղղություններ և դպրոցներ
Կատեգորիա:Աստվածաբանություն
Կատեգորիա:Գոյաբանություն
Հայաստանի Բարձրագույն խումբ 2000 (ֆուտբոլ)

**«Հայաստանի Բարձրագույն խումբ 2000-ը»** Հայաստանի ֆուտբոլի առաջնության Բարձրագույն խմբի **9-րդ** առաջնությունն է։

## Նախաբան
## Անվանափոխումներ

«Ցեմենտ» ՖԱ → «Արաքս» ՖԱ
«Միկա-Քասախ» ՖԱ → «Միկա» ՖԱ

## Աղյուսակ

|- align=center style="background:#FFFFFF;"
| 1.||style="text-align:left;"|Արաքս Արարատ
|| 28 || 19 || 4 || 5 || 65 || 33 || +32 || **61** ||style="text-align:left; font-size: 90%; background:#DDEEFF;"|2001-02 Չեմպիոնների Լիգայի որակավորման 1-ին փուլի ուղեգիր
|- align=center style="background:#FFFFFF;" 
| 2.||style="text-align:left;"|Արարատ 
|| 28 || 18 || 5 || 5 || 50 || 23 || +27 || **59** ||style="text-align:left; font-size: 90%; background:#D0F0C0;"|2001-02 ՈՒԵՖԱ-ի Գավաթի որակավորման փուլի ուղեգիր
|- align=center style="background:#FFFFFF;"
| 3.||style="text-align:left;"|Շիրակ
|| 28 || 17 || 7 || 4 || 64 || 21 || +43 || **58** ||style="text-align:left; font-size: 90%; background:#FCF75E;"|2001 Ինտերտոտո-ի Գավաթի 1-ին փուլի ուղեգիր
|- align=center style="background:#FFFFFF;" 
| 4.||style="text-align:left;"|Միկա 
|| 28 || 15 || 4 || 9 || 45 || 31 || +14 || **49**1 ||style="text-align:left; font-size: 90%; background:#D0F0C0;"|2001-02 ՈՒԵՖԱ-ի Գավաթի որակավորման փուլի ուղեգիր2
|- align=center style="background:#FFFFFF;"
| 5.||style="text-align:left;"|Զվարթնոց-ԱԱԼ
|| 28 || 11 || 8 || 9 || 44 || 41 || +3 || **41**1 
|- align=center style="background:#FFFFFF;"
| 6.||style="text-align:left;"|Կիլիկիա
|| 28 || 9 || 3 || 16 || 49 || 56 || -7 || **30** 
|- align=center style="background:#FFFFFF;"
| 7.||style="text-align:left;"|Լեռնագործ Կապան
|| 28 || 3 || 3 || 22 || 29 || 82 || -53 || **12** 
|- align=center style="background:#FFFFFF;"
| 8.||style="text-align:left;"|Դինամո Երևան
|| 28 || 1 || 4 || 23 || 19 || 78 || -59 || **7**1 ||style="text-align:left; font-size: 90%; background:#F4C2C2;"|Թռիչք Հայաստանի Առաջին խումբ 2001
|- align=center style="background:#FFFFFF;"
|||style="text-align:left;"|Էրեբունի-ՀՄՄ
|| - || - || - || - || - || - || - || **-** ||style="text-align:left; font-size: 90%; background:#C9A0DC;"|Լուծարվեց նախքան մրցաշրջանի մեկնարկը
|- align=center style="background:#FFFFFF;"
|||style="text-align:left;"|Երևան 
|| - || - || - || - || - || - || - || **-** ||style="text-align:left; font-size: 90%; background:#C9A0DC;"|Լուծարվեց նախքան մրցաշրջանի մեկնարկը

1 «Միկա», «Զվարթնոց-ԱԱԼ», և «Դինամո» ակումբները հրաժարվեցին մասնակցել վերջին 2 փուլերին։ Այդ 2 հանդիպումներում գրանցվել են 0-3 պարտություն։
2 Հայաստանի Անկախության Գավաթ 2001-ի հաղթող։

## Ռմբարկուներ

## Տես նաև
* Հայաստանի Առաջին խումբ 2000
* Հայաստանի Անկախության Գավաթ 2000

## Արտաքին հղումներ
* 2000 թվականի Բարձրագույն խմբի բաժինը RSSSF.com կայքէջում 

## Գրականություն

Բարձրագույն խումբ 2000
Ուղտասար (լեռ)

**Ուխտասար**, լեռ Հայաստանի Սյունիքի մարզում՝ Սյունիքի բարձրավանդակի կենտրոնական հատվածում, Սիսիանից մոտ 30 կմ հեռու, 3000-3300 մ ծովի մակերևույթից բարձրությամբ, որտեղ 1968 թվականին հայտնաբերվել է ժայռապատկերներով հարուստ հնավայր։

## Ավանդություն
Ժողովուրդը վայրն անվանել է նաև Ուղտասար՝ Սև և Ալ լճերի միջև ընկած լեռնային տեղանքը սապատավոր ուղտի նմանեցնելու պատճառով։ Պատմում են նաև, որ ժամանակին լեռան լանջին ուխտավորները զոհաբերել են իրենց որսը, ապա այն պատկերել քարերի վրա, իսկ նախքան զոհաբերության արարողությունը երկար և դժվարին ճանապարհ անցել, մինչև զոհ մատուցելը՝ մարմնով մաքրվել Ուխտասարի լճերում։ Իրականում Ուխտասարը նախնադարյան ժամանակների մարդկանց ասոցիատիվ, պատկերավոր և գեղարվեստական մտածողության արգասիքն է, նրանց աշխարհընկալման, հոգեբանության, հավատալիքների և հմայությունների սրբատեղի *քարեդարանն* է բաց երկնքի տակ։

## Ժայռապատկերներ

Ուխտասար հնավայրում հայտնաբերվել է ավելի քան 2000 ժայռապատկեր՝ ցրված լեռան ստորոտներում, հրաբխային խառնարանից գոյացած մանր լճակների շուրջ, ձորակներում և դարավանդներում։ Դրանք Սյունիքի հնագույն հուշարձաններից են։ Ժայռապատկերների մեծ մասը փորագրված է պղնձագույն և սև ժայռաբեկորների հորիզոնական կամ ուղղաձիգ հարթ մակերևույթներին՝ 2-6 մմ խորության, 2-20 մմ լայնության ակոսներով։

Ժայռապատկերների բովանդակությունը բազմազան է. դրանցում տեղ են գտել որսորդությանը, մարդուն շրջապատող բնաշխարհին, հմայական արարողություններին, տիեզերաբանական պատկերացումներին, հատկապես արևի պաշտամունքին աղերսվող տեսարաններ։ Ուխտասարում ամենահին ժայռապատկերները վերաբերում են մ.թ.ա. V-IV հազարամյակներին։ Զանգվածեղ ժայռաբեկորների վրա դրոշմված են եղջերուների, գիշատիչների մեծադիր ծավալային պատկերներ։


Ughtasar.JPG
Bull Petroglyph Ukhtasar Volcano.jpg
Ughtasar-raffi kojian-DCP 6211.JPG
Goat Petroglyph Ukhtasar Volcano.jpg
Petrogliph-Ughtasar-Armenia2.jpg


## Տես նաև
*Ուխտասարի ժայռապատկերներ
*Ծղուկ լեռ

## Գրականության
* Կարախանյան Գ., Սաֆյան Պ., Սյունիքի ժայռապատկերները. Հայաստանի հնագիտական հուշարձանները, 4, Ժայռապատկերներ, պրակ 1, Երևան, 1970։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Սյունիքի մարզի լեռներ
Կարլեն Աբրահամյան

**Կարլեն Արամի Աբրահամյան** (), հայ արձակագիր, ԽՍՀՄ գրողների միության անդամ 1985 թվականից։

## Կենսագրություն
Կարլեն Աբրահամյանը ծնվել է ՀԽՍՀ Հոկտեմբերյանի շրջանի Նորապատ գյուղում։ 1962 թվականին ավարտել է Երևանի Կ. Մարքսի անվան պոլիտեխնիկական ինստիտուտի մեքենագիտության ֆակուլտետը (հեռակա)։ 1956-1963 թվականներին աշխատել է Հոկտեմբերյանի հաստացաշինական գործարանում որպես ավագ ինժեներ, 1963-1967 թվականներին եղել է Հոկտեմբերյանի «Կոմունիզմի ուղիով» շրջանային թերթի պատասխանատու քարտուղարը, 1967-1969 թվականներին ՀԿԿ Հոկտեմբերյանի շրջկոմի արդյունաբերության, շինարարության և քաղաքային տնտեսության բաժնի վարիչը։ 1969-1975 թվականներին աշխատել է որպես Հոկտեմբերյանի ապակե տարաների գործարանի տնօրեն, 1975 թվականից եղել է Հոկտեմբերյանի ֆուրնիտուրայի գործարանի տնօրենը։

Նրա առաջին պատմվածքը տպագրվել է 1961 թվականին, «Պիոներ» ամսագրում։

## Երկեր
* Ռիվա Դանո, քեռի, Երևան, «Հայաստան», 1969, 20 էջ։
* Կարոտի երեքնուկ (վիպակներ), Երևան, «Սովետական գրող», 1982, 180 էջ։
* Վաղը դպրոց ենք գնալու (ժողովածուում տպագրվել է Կ. Աբրահամյանի «Ինչու էր տխուր աղջկա ժպիտը» պատմվածքը), Երևան, «Լույս», 1982, 215 էջ։

### Մամուլ
* Հոկտեմբերյան։ «Գարուն», 1967, թիվ 8-9, էջ 198։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:20-րդ դարի արևելահայ արձակագիրներ
Կատեգորիա:ԽՍՀՄ գրողների միության անդամներ
Կատեգորիա:Հայաստանի գրողների միության անդամներ
Կատեգորիա:Նորապատ (Արմավիրի մարզ) գյուղում ծնվածներ
Հայաստանի Առաջին խումբ 2004 (ֆուտբոլ)

**«Հայաստանի Առաջին խումբ 2004ը»** Հայաստանի ֆուտբոլի առաջնության Առաջին խմբի **13-րդ** առաջնությունն է։ Այն սկսվել է 2004 թվականի ապրիլի 23-ին և ավարտվել նույն թվականի նոյեմբերի 6-ին։

## Անվանափոխումներ
«Սպարտակ» ՖԱ (քաղաք Երևան) → «Բանանց-2» ՖԱ

## Աղյուսակ

13 միավոր հանված է։
2 Մնացած հանդիպումներում գրանցվել են 0-3 պարտություն։

## Տես նաև
* Հայաստանի Բարձրագույն խումբ 2004
* Հայաստանի Անկախության Գավաթ 2004

## Գրականություն

Առաջին խումբ 2004
Արշակ Ալթունյան

**Արշակ Ալթունյան** (), հայ արձակագիր։

Ծնվել է Կ. Պոլսում։ Նախնական կրթությունը ստացել է ծննդավայրի Պեզճյան վարժարանում, որն ավարտելուց հետո զբաղվել է ուսուցչությամբ։ 1877 թվականին ռուս-թուրքական պատերազմի օրերին ճանապարհորդել է Մոլդո-Վալաքիայում, Հունգարիայում և Լեհաստանում, գրել է «Տեղեկագրություն հայոց գաղթականության, որք ի Մոլդո-Վալաքիա, Հունգարիա և ի Լեհաստան» գիրքը, տպագրել Ֆոքշանում 1877 թվականին։ Այնուհետև մեկնել է Պոլիս. աշխատակցել պարբերական մամուլին։ Ապա տեղափոխվել է Եգիպտոս, բնակություն հաստատել Կահիրեում, որտեղ 1907 թվականին լույս է ընծայել «Աղքատին պատիվը» վեպը, որը շղարշված լինելով հանդերձ բարոյախոսական քարոզով, ճանաչողական արժեք է ներկայացնում Կ. Պոլսի ամիրայական հարուստ դասի կյանքի ու կենցաղի ցուցադրմամբ։ Այդ արժանիքին պետք է վերագրել, որ 1925 թվականին այն վերահրատարակվել է։ Տպագրել է նաև «Սիրո զոհեր» վերնագրով մի վեպ։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Արևմտահայ արձակագիրներ
Մարտին Գարդներ

**Մարտին Գարդներ** (, ), ամերիկացի մաթեմատիկոս և գիտական գրող մասնագիտացված ժամանցային մաթեմատիկայի մեջ, ում հետաքրքրությունները նաև պարունակում էին աճպարարությունը, կեղծգիտությունը, գրականությունը (հատկապես Լուիս Քերոլի գրվածքները), փիլիսոփայությունը, գիտական թերահավատությունը, և կրոնը։

1956 թ.-ից մինչ 1981 թ. Scientific American հասարակական գիտական ամսագրի «Մաթեմատիկական Խաղեր» սյունակի գրողն էր։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Մի Միտք Խաղալիս՝ Հարցազրույց Մարտին Գարդների հետ (անգլերեն) 

Կատեգորիա:Ամերիկացի փիլիսոփաներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի մաթեմատիկոսներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի գրողներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի աճպարարներ
Կատեգորիա:Գրական կեղծանուններով հայտնի հեղինակներ
Կատեգորիա:Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի մասնակիցներ
Կատեգորիա:Մաթեմատիկոսներ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Չիկագոյի համալսարանի շրջանավարտներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի լրագրողներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի ֆանտաստ գրողներ
Կատեգորիա:20-րդ դարի ամերիկացի մաթեմատիկոսներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի մարզական լրագրողներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի գիտնականներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի հրատարակիչներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի թերահավատներ
Կատեգորիա:21-րդ դարի ամերիկացի մաթեմատիկոսներ
Կատեգորիա:Գիտական գրողներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի երկարակյացներ
Հայաստանի Առաջին խումբ 2006 (ֆուտբոլ)

**«Հայաստանի Առաջին խումբ 2006ը»** Հայաստանի ֆուտբոլի առաջնության Առաջին խմբի **15-րդ** առաջնությունն է։ Այն սկսվել է 2006 թվականի մայիսի 1-ին և ավարտվել նույն թվականի հոկտեմբերի 24-ին։

## Անվանափոխումներ
«ՖԻՄԱ» ՖԱ → «Հայ Արի» ՖԱ

## Աղյուսակ

## Արդյունքներ

1Խաղադաշտը պատրաստ չլինելու պատճառով գրանցվել է 0-3 պարտություն ի վնաս Լեռնային Արցախի։

### Անցումային հանդիպում

## Տես նաև
* Հայաստանի Բարձրագույն խումբ 2006
* Հայաստանի ֆուտբոլի գավաթ 2006
* Հայաստանի ֆուտբոլի Սուպերգավաթ 2006

## Գրականություն

Առաջին խումբ 2006
Հայաստանի Բարձրագույն խումբ 2002 (ֆուտբոլ)

**«Հայաստանի Բարձրագույն խումբ 2002ը»** Հայաստանի ֆուտբոլի առաջնության Բարձրագույն խմբի **11-րդ** առաջնությունն է։ Այն սկսվել է 2002 թվականի ապրիլի 13-ին և ավարտվել նույն թվականի նոյեմբերի 15-ին։

## Նախաբան
## Անվանափոխումներ

«Ղարաբաղ» ՖԱ → «Հայկ» ՖԱ (Լեռնային Արցախ)

## Աղյուսակ

|- align=center style="background:#FFFFFF;"
| 1.||style="text-align:left;"|Փյունիկ
|| 22 || 19 || 2 || 1 || 85 || 14 || +71 || **59** ||style="text-align:left; font-size: 90%; background:#DDEEFF;"|2003-04 Չեմպիոնների Լիգայի որակավորման 1-ին փուլի ուղեգիր
|- align=center style="background:#FFFFFF;" 
| 2.||style="text-align:left;"|Շիրակ 
|| 22 || 16 || 3 || 3 || 49 || 15 || +34 || **51** ||style="text-align:left; font-size: 90%; background:#D0F0C0;"|2003-04 ՈՒԵՖԱ-ի Գավաթի որակավորման փուլի ուղեգիր
|- align=center style="background:#FFFFFF;"
| 3.||style="text-align:left;"|Բանանց
|| 22 || 16 || 2 || 4 || 43 || 15 || +28 || **50** ||style="text-align:left; font-size: 90%; background:#D0F0C0;"|2003-04 ՈՒԵՖԱ-ի Գավաթի որակավորման փուլի ուղեգիր
|- align=center style="background:#FFFFFF;" 
| 4.||style="text-align:left;"|Սպարտակ Երևան 
|| 22 || 15 || 4 || 3 || 58 || 16 || +42 || **49**
|- align=center style="background:#FFFFFF;"
| 5.||style="text-align:left;"|Արարատ
|| 22 || 9 || 6 || 7 || 39 || 22 || +17 || **33** 
|- align=center style="background:#FFFFFF;"
| 6.||style="text-align:left;"|Միկա
|| 22 || 9 || 6 || 7 || 35 || 28 || +7 || **33** 
|- align=center style="background:#FFFFFF;"
| 7.||style="text-align:left;"|Զվարթնոց-ԱԱԼ
|| 22 || 10 || 2 || 10 || 57 || 29 || +28 || **32** 
|- align=center style="background:#FFFFFF;"
| 8.||style="text-align:left;"|Լեռնագործ Կապան
|| 22 || 6 || 5 || 11 || 21 || 43 || -22 || ** 23** 
|- align=center style="background:#FFFFFF;"
| 9.||style="text-align:left;"|Լեռնային Արցախ
|| 22 || 5 || 2 || 15 || 21 || 52 || -31 || **17** 
|- align=center style="background:#FFFFFF;"
|10.||style="text-align:left;"|Դինամո-2000 
|| 22 || 3 || 3 || 16 || 19 || 63 || -44 || **12** 
|- align=center style="background:#FFFFFF;"
|11.||style="text-align:left;"|Կոտայք 
|| 22 || 2 || 5 || 15 || 17 || 62 || -45 || **11** ||style="text-align:left; font-size: 90%; background:#FCF75E;"|2003 Ինտերտոտո-ի Գավաթի 1-ին փուլի ուղեգիր
|- align=center style="background:#FFFFFF;"
|12.||style="text-align:left;"|Լոռի 
|| 22 || 1 || 2 || 19 || 15 || 100 || -85 || **5** ||style="text-align:left; font-size: 90%; background:#F4C2C2;"|Թռիչք Հայաստանի Առաջին խումբ 2003
|- align=center style="background:#FFFFFF;"
|||style="text-align:left;"|Մալաթիա 
|| - || - || - || - || - || - || - || **-** ||style="text-align:left; font-size: 90%; background:#C9A0DC;"|Լուծարվեց նախքան մրցաշրջանի մեկնարկը

## Ռմբարկուներ

## Տես նաև
* Հայաստանի Առաջին խումբ 2002
* Հայաստանի Անկախության Գավաթ 2002

## Արտաքին հղումներ
* 2002 թվականի Բարձրագույն խմբի բաժինը RSSSF.com կայքէջում 

## Գրականություն

Բարձրագույն խումբ 2002
Հայաստանի Բարձրագույն խումբ 2001 (ֆուտբոլ)

**«Հայաստանի Բարձրագույն խումբ 2001ը»** Հայաստանի ֆուտբոլի առաջնության Բարձրագույն խմբի **10-րդ** առաջնությունն է։ Այն սկսվել է 2001 թվականի ապրիլի 17-ին և ավարտվել նույն թվականի նոյեմբերի 28-ին։

## Նախաբան
## Անվանափոխումներ

«Արմենիկում» ՖԱ → «Փյունիկ» ՖԱ
«Արաքս» ՖԱ → «Արաքս-Իմպեքս» ՖԱ → «Սպարտակ» ՖԱ

## Աղյուսակ

|- align=center style="background:#FFFFFF;"
| 1.||style="text-align:left;"|Փյունիկ
|| 22 || 17 || 2 || 3 || 77 || 23 || +54 || **53** ||style="text-align:left; font-size: 90%; background:#DDEEFF;"|2002-03 Չեմպիոնների Լիգայի որակավորման 1-ին փուլի ուղեգիր
|- align=center style="background:#FFFFFF;" 
| 2.||style="text-align:left;"|Զվարթնոց-ԱԱԼ 
|| 22 || 16 || 0 || 6 || 52 || 21 || +31 || **48** ||style="text-align:left; font-size: 90%; background:#D0F0C0;"|2002-03 ՈՒԵՖԱ-ի Գավաթի որակավորման փուլի ուղեգիր
|- align=center style="background:#FFFFFF;"
| 3.||style="text-align:left;"|Սպարտակ Երևան
|| 22 || 15 || 3 || 4 || 57 || 13 || +44 || **48** ||style="text-align:left; font-size: 90%; background:#D0F0C0;"|2002-03 ՈՒԵՖԱ-ի Գավաթի որակավորման փուլի ուղեգիր
|- align=center style="background:#FFFFFF;" 
| 4.||style="text-align:left;"|Շիրակ 
|| 22 || 14 || 5 || 3 || 52 || 19 || +33 || **47** ||style="text-align:left; font-size: 90%; background:#FCF75E;"|2002 Ինտերտոտո-ի Գավաթի 1-ին փուլի ուղեգիր
|- align=center style="background:#FFFFFF;"
| 5.||style="text-align:left;"|Արարատ
|| 22 || 13 || 3 || 6 || 42 || 22 || +20 || **42** 
|- align=center style="background:#FFFFFF;"
| 6.||style="text-align:left;"|Միկա
|| 22 || 12 || 5 || 5 || 44 || 20 || +24 || **41** 
|- align=center style="background:#FFFFFF;"
| 7.||style="text-align:left;"|Բանանց
|| 22 || 10 || 4 || 8 || 46 || 28 || +18 || **34** 
|- align=center style="background:#FFFFFF;"
| 8.||style="text-align:left;"|Լեռնագործ Կապան
|| 22 || 5 || 3 || 14 || 25 || 63 || -38 || ** 18** 
|- align=center style="background:#FFFFFF;"
| 9.||style="text-align:left;"|Դինամո-2000
|| 22 || 4 || 4 || 14 || 18 || 48 || -30 || **16** 
|- align=center style="background:#FFFFFF;"
|10.||style="text-align:left;"|Կոտայք 
|| 22 || 3 || 3 || 16 || 19 || 65 || -46 || **12** 
|- align=center style="background:#FFFFFF;"
|11.||style="text-align:left;"|Ղարաբաղ 
|| 22 || 2 || 6 || 14 || 19 || 63 || -44 || **12** 
|- align=center style="background:#FFFFFF;"
|12.||style="text-align:left;"|Լոռի 
|| 22 || 1 || 2 || 19 || 17 || 83 || -66 || **5** ||style="text-align:left; font-size: 90%; background:#F4C2C2;"|Թռիչք Հայաստանի Առաջին խումբ 2002
|- align=center style="background:#FFFFFF;"
|||style="text-align:left;"|Կիլիկիա 
|| 1 || 0 || 0 || 1 || 2 || 3 || -1 || **0** ||style="text-align:left; font-size: 90%; background:#E4D96F;"|Հեռացվեց առաջնությունից մուտքավճարը չմուծելու պատճառով1

1Անցկացրած միակ հանդիպումը չեղյալ է համարվել։

## Ռմբարկուներ

## Տես նաև
* Հայաստանի Առաջին խումբ 2001
* Հայաստանի Անկախության Գավաթ 2001

## Արտաքին հղումներ
* 2001 թվականի Բարձրագույն խմբի բաժինը RSSSF.com կայքէջում 

## Գրականություն

Բարձրագույն խումբ 2001
Հայաստանի Բարձրագույն խումբ 2004 (ֆուտբոլ)

**«Հայաստանի Բարձրագույն խումբ 2004ը»** Հայաստանի ֆուտբոլի առաջնության Բարձրագույն խմբի **13-րդ** առաջնությունն է։ Այն սկսվել է 2004 թվականի ապրիլի 8-ին և ավարտվել նույն թվականի նոյեմբերի 7-ին։

## Նախաբան
## Անվանափոխումներ

«Դինամո-2000» ՖԱ → «Դինամո-Զենիթ» ՖԱ
«Լեռնագործ» ՖԱ (քաղաք Կապան) → «Լեռնագործ-Արարատ» ՖԱ (քաղաք Երևան)

## Աղյուսակ

|- align=center style="background:#FFFFFF;"
| 1.||style="text-align:left;"|Փյունիկ
|| 28 || 22 || 5 || 1 || 89 || 25 || +64 || **71** ||style="text-align:left; font-size: 90%; background:#DDEEFF;"|2005-06 Չեմպիոնների Լիգայի որակավորման 1-ին փուլի ուղեգիր
|- align=center style="background:#FFFFFF;" 
| 2.||style="text-align:left;"|Միկա 
|| 28 || 16 || 7 || 5 || 41 || 23 || +18 || **55** ||style="text-align:left; font-size: 90%; background:#D0F0C0;"|2005-06 ՈՒԵՖԱ-ի Գավաթի որակավորման 1-ին փուլի ուղեգիր
|- align=center style="background:#FFFFFF;"
| 3.||style="text-align:left;"|Բանանց
|| 28 || 12 || 7 || 9 || 40 || 39 || +1 || **43** ||style="text-align:left; font-size: 90%; background:#D0F0C0;"|2005-06 ՈՒԵՖԱ-ի Գավաթի որակավորման 1-ին փուլի ուղեգիր
|- align=center style="background:#FFFFFF;" 
| 4.||style="text-align:left;"|Լեռնագործ-Արարատ 
|| 28 || 12 || 7 || 9 || 40 || 33 || +7 || **43** ||style="text-align:left; font-size: 90%; background:#FCF75E;"|2005 Ինտերտոտո-ի Գավաթի 1-ին փուլի ուղեգիր
|- align=center style="background:#FFFFFF;"
| 5.||style="text-align:left;"|Դինամո-Զենիթ
|| 28 || 7 || 6 || 15 || 23 || 51 || -28 || **27** 
|- align=center style="background:#FFFFFF;"
| 6.||style="text-align:left;"|Կիլիկիա
|| 28 || 7 || 5 || 16 || 32 || 49 || -17 || **26** 
|- align=center style="background:#FFFFFF;"
| 7.||style="text-align:left;"|Կոտայք
|| 28 || 6 || 6 || 16 || 31 || 54 || -23 || **24** 
|- align=center style="background:#FFFFFF;"
| 8.||style="text-align:left;"|Շիրակ
|| 28 || 4 || 9 || 15 || 27 || 49 || -22 || **21** 

## Ռմբարկուներ

## Տես նաև
* Հայաստանի Առաջին խումբ 2004
* Հայաստանի Անկախության Գավաթ 2004

## Արտաքին հղումներ
* 2004 թվականի Բարձրագույն խմբի բաժինը RSSSF.com կայքէջում 

## Գրականություն

Բարձրագույն խումբ 2004
Հայաստանի Բարձրագույն խումբ 2006 (ֆուտբոլ)

**«Հայաստանի Բարձրագույն խումբ 2006ը»** Հայաստանի ֆուտբոլի առաջնության Բարձրագույն խմբի **15-րդ** առաջնությունն է։ Այն սկսվել է 2006 թվականի ապրիլի 14-ին և ավարտվել նույն թվականի նոյեմբերի 9-ին։

## Նախաբան
## Անվանափոխումներ

«Դինամո-Զենիթ» ՖԱ → «Ուլիս» ՖԱ

## Աղյուսակ

|- align=center style="background:#FFFFFF;"
| 1.||style="text-align:left;"|Փյունիկ
|| 28 || 23 || 4 || 1 || 86 || 23 || +63 || **73** ||style="text-align:left; font-size: 90%; background:#DDEEFF;"|2007-08 Չեմպիոնների Լիգայի որակավորման 1-ին փուլի ուղեգիր
|- align=center style="background:#FFFFFF;" 
| 2.||style="text-align:left;"|Բանանց 
|| 28 || 18 || 3 || 7 || 67 || 26 || +41 || **57** ||style="text-align:left; font-size: 90%; background:#D0F0C0;"|2007-08 ՈՒԵՖԱ-ի Գավաթի որակավորման 1-ին փուլի ուղեգիր
|- align=center style="background:#FFFFFF;"
| 3.||style="text-align:left;"|Միկա
|| 28 || 17 || 6 || 5 || 45 || 21 || +24 || **57** ||style="text-align:left; font-size: 90%; background:#D0F0C0;"|2007-08 ՈՒԵՖԱ-ի Գավաթի որակավորման 1-ին փուլի ուղեգիր
|- align=center style="background:#FFFFFF;" 
| 4.||style="text-align:left;"|Արարատ 
|| 28 || 15 || 4 || 9 || 48 || 35 || +13 || **49** ||style="text-align:left; font-size: 90%; background:#FCF75E;"|2007 Ինտերտոտո-ի Գավաթի 1-ին փուլի ուղեգիր
|- align=center style="background:#FFFFFF;"
| 5.||style="text-align:left;"|Գանձասար
|| 28 || 7 || 3 || 18 || 28 || 60 || -32 || **24** 
|- align=center style="background:#FFFFFF;"
| 6.||style="text-align:left;"|Կիլիկիա
|| 28 || 6 || 5 || 17 || 38 || 69 || -31 || **23** 
|- align=center style="background:#FFFFFF;"
| 7.||style="text-align:left;"|Շիրակ
|| 28 || 4 || 7 || 17 || 21 || 64 || -43 || **19** 
|- align=center style="background:#FFFFFF;"
| 8.||style="text-align:left;"|Ուլիս
|| 28 || 5 || 2 || 21 || 31 || 66 || -35 || **17** ||style="text-align:left; font-size: 90%; background:#F19CBB;"|Անցումային հանդիպում Առաջին խմբի 5-րդ տեղը գրաված թիմի հետ
|- align=center style="background:#FFFFFF;"
|||style="text-align:left;"|Էսթեղլալ-Կոտայք 
|| - || - || - || - || - || - || - || **-** ||style="text-align:left; font-size: 90%; background:#C9A0DC;"|Լուծարվեց նախքան մրցաշրջանի մեկնարկը 
|- align=center style="background:#FFFFFF;"
|||style="text-align:left;"|Լեռնագործ-Արարատ 
|| - || - || - || - || - || - || - || **-** ||style="text-align:left; font-size: 90%; background:#C9A0DC;"|Լուծարվեց նախքան մրցաշրջանի մեկնարկը 

### Անցումային հանդիպում

## Ռմբարկուներ

## Տես նաև
* Հայաստանի Առաջին խումբ 2006
* Հայաստանի Անկախության Գավաթ 2006
* Հակոբ Տոնոյանի անվան Սուպերգավաթ 2006

## Արտաքին հղումներ
* 2006 թվականի Բարձրագույն խմբի բաժինը RSSSF.com կայքէջում 

## Գրականություն

Բարձրագույն խումբ 2006