open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Կելտական մետաղադրամներ

**Կելտական մետաղադրամներ** (), մ.թ.ա. 4-րդ դարի վերջից մինչև մ.թ. 1-ին դարի կեսերը կելտերի շրջանում հատված և օգտագործված մետաղադրամներ։ Կելտական մետաղադրամների վրա ազդել է առևտուրը և հույներին վարձկանների մատակարարումը, և սկզբում կրկնօրինակել են հունական նմուշները, հատկապես Ֆիլիպ II Մակեդոնացու և նրա որդու՝ Ալեքսանդր Մակեդոնացու ժամանակաշրջանի մետաղադրամները։

Այսպիսով, հունական մոտիվներ և նույնիսկ տառեր կարելի է գտնել տարբեր կելտական մետաղադրամների վրա, հատկապես հարավային Ֆրանսիայի մետաղադրամների վրա։

## Գալիական մետաղադրամ

Հունական մետաղադրամների հատումը տեղի է ունեցել Հունաստանի երեք քաղաքներում՝ Մասալիայում, Էմպորիայեում և Ռոդայում, իսկ կրկնօրինակվել է ողջ հարավային Գալիայում։

Կելտական մետաղադրամներում հաճախ հանդիպում էին հունական առարկաներ, ինչպիսիք են Ապոլոնի գլուխը դիմերեսին և Ֆիլիպ II-ի՝ երկու ձիով կառքը դարձերեսին, բայց հետագայում զարգացրին իրենց ոճը, ինչը թույլ տվեց ստեղծել առանձին հունա-կելտական ոճը։

Արմորիկան կելտական ոճը հյուսիս-արևմտյան Գալիայում նույնպես ձևավորվել է Հռենոսի հովտի կելտական ձևավորումներից, որոնք բխում են ավելի վաղ հունական նախատիպերից, ինչպիսիք են գինու ոլորաններ և արմավ:
Կելտերի մի ցեղ, որը կոչվում էր էբուրոններ, հատում էր ոսկե մետաղադրամներ, որոնց վրա պատկերված էին եռակի պարույրներ (կելտական հաջողության խորհրդանիշ) առջևում, իսկ ձիերը՝ հետևում։

Մետաղադրամները կա՛մ «հատված» էին, կա՛մ «ձուլված»։ Երկու մեթոդներն էլ պահանջում էին զգալի գիտելիքներ։ Կավե կաղապարի մեջ ձևավորված դատարկ մետաղադրամը հարվածելը ճանապարհներից մեկն էր։ Բաղադրությունը ձևավորելուց հետո այն պետք է հարթվեր, նախքան երկաթից կամ բրոնզից պատրաստված մածանով հարվածելը։ Մատերի վրա փորագրված մանր դետալները ընդամենը մի քանի միլիմետր տրամագիծ ունեին։ Մետաղադրամ ձուլելը այլ տեխնիկա էր պահանջում։ Դրանք պատրաստվում էին հալած համաձուլվածքը լցնելով կաղապարների մեջ, որոնք կոտրվել էին, երբ մետաղը սառչում էր։

## Բրիտանա-կելտական մետաղադրամ

Հիմնականում պատմաբանները հակված են անտեսել կելտական դրամի դերը բրիտանական փողի վաղ պատմության մեջ։

Բրիտանիայում հայտնաբերված հնագույն բրիտանական և գալիական մետաղադրամներից ավելի քան 45000-ը գրանցվել են Oxford Celtic Coin Index-ում։ Կամուլոդունոնի (ժամանակակից Կոլչեսթեր) Տրինովանտական ցեղային միությունում մ.թ.ա. և մ.թ. առաջին դարերում մեծ քանակությամբ մետաղադրամներ էր հատվում, որոնք հայտնաբերվել են Հարավային Բրիտանիայում։ Կամուլոդունոն մետաղադրամների ընդհանուր մոտիվները ներառում էին ձիեր և ցորենի/գարու խուրձեր, որոնց անունները սովորաբար լատինատառ են, կամ ավելի հազվադեպ՝ հունարեն։

## Ծանոթագրություններ

## Հղումներ
* Boardman, John *The Diffusion of Classical Art in Antiquity*, Princeton 1993 

## Արտաքին հղումներ
* The Oxford Celtic Coin Index

Կատեգորիա:Դրամական միավորներ
Կատեգորիա:Կելտեր
Կատեգորիա:Մետաղադրամ
Կատեգորիա:Պատմական երկրների մետաղադրամներ
Վատիկանի դեղատուն

**Վատիկանի դեղատուն** (Latin and ) Վատիկանի միակ դեղատունը, որը հիմնադրվել է 1874 թվականին կրոնական գործիչ, բոնիֆրատր վանական Էուսեբիո Լյուդվիգ Ֆրոնտմանի կողմից։ Վատիկանի աղբյուրների համաձայն՝ այն աշխարհի ամենածանրաբեռնված դեղատունն է, որն օրական սպասարկում է 2000 հաճախորդի։ Այս հաճախորդների կեսը գալիս է դրսից՝ Իտալիայում անհասանելի կամ դժվար հասանելի դեղամիջոցների համար։

Դեղատան ներկայիս տնօրենը Բինիշ Թոմաս Մուլակալն է՝ նույնպես բոնիֆրատր վանական։ Չնայած դեղատան տնօրենը միշտ եղել է բոնիֆրատր վանական, վերջին 30 տարվա ընթացքում լրիվ դրույքով դեղագործները եղել են աշխարհականներ (2014 թվականին՝ 7 վանական և 53 աշխարհական)։ Դեղատունը կառավարվում է Առողջապահության Դիրեկցիայի կողմից, որը Վատիկանի ութ վարչություններից մեկն է ():

## Պատմություն
Դեղատունը հիմնադրվել է 1874 թվականին «Հռոմեական հարցի» գագաթնակետին, երբ պետքարտուղար կարդինալ Ջակոմո Անտոնելին խնդրեց Էուսեբիո Լյուդվիգ Ֆրոնմենին՝ բոնիֆրատ մի վանականի, ով ղեկավարում էր մոտակա դեղատունը, ստանձնել Հռոմի պապի և Վատիկանում բնակվող կարդինալների դեղորայքի ապահովումը։ 1870 թվականին Իտալիայի կառավարության հետ վեճից հետո, երբ Հռոմը միացվեց Իտալիայի թագավորությանը, Պապերը սահմանափակված էին Վատիկանով։

Դեղատունը պահեստային տարածք էր մինչև 1892 թվականը, երբ ստեղծվեց մշտական գրասենյակ՝ Հռոմի պապին, կարդինալներին և Վատիկանի եպիսկոպոսներին բժշկական ծառայություններ մատուցելու համար։ 1917 թվականին դեղատունը տեղափոխվել է Սուրբ Աննայի Դուռ՝ Վատիկանի գլխավոր մուտքին մոտ։ Այդ ժամանակ Վատիկանի դեղատունը մեծ ժողովրդականություն էր վայելում՝ առաջարկելով դեղամիջոցներ, որոնք Հռոմի այլ վայրերում չկային։ Նույնիսկ այսօր, Իտալիայի կառավարության կողմից դեղերի հաստատման բարդ բյուրոկրատական գործընթացի պատճառով, դեղատունը հաճախ ամիսներ կամ տարիներ շուտ է դեղեր ստանում, քան իտալական դեղատները։

1929 թվականին, Լաթերանյան պայմանագրերի կնքումից հետո, դեղատունը տեղափոխվեց իր ներկայիս վայրը Պալացցո Բելվեդերում՝ Վատիկանի կենտրոնական փոստային բաժանմունքի հետնամասում՝ սուպերմարկետի դիմաց։ Ի տարբերություն իտալական դեղատների, Վատիկանի դեղատունը դեղերը վաճառում է արտասահմանյան դեղատոմսերով։

## Ընդունելիություն
Վատիկանի քաղաքացի չհանդիսացող գնորդները պետք է ժամանակավոր անցագիր ստանան հատուկ գրանցման բյուրոյից, ինչպես նաև ունենան դեղատոմս և նույնականացման քարտ՝ դեղատնից օգտվելու համար։ Վատիկանի մասնավոր առողջապահական ծրագրի 10000 մասնակիցներ ունեն դեղատուն այցելելու մշտական անցագիր։

Քանի որ Վատիկանում հարկեր չկան, դեղատունը գործում է առանց տուրքի։

## Վաճառվող ապրանք
Դեղատանը առկա է 42 000 անուն դեղ, որոնց թվում չկան այնպիսիք, որոնք հակասում են կաթոլիկ սոցիալական ուսմունքներին, ինչպիսիք են հակաբեղմնավորիչները կամ հղիությունը ընդհատող (վիժում առաջացնող) դեղամիջոցները։ Դեղատանը չի վաճառվում նաև սիլդենաֆիլ (վիագրա) կամ բժշկական մարիխուանա։ Այդուհանդերձ, դեղատունը վաճառում է իսկապես «լավագույն ապրանքանիշերի կոսմետիկա» և օծանելիք։ Այստեղ շատ ապրանքների գները 12-25%-ով ցածր են, քան մոտակա իտալական դեղատների նույնանուն ապրանքները։ Դեղատունը նաև վաճառում է իր արտադրած որոշ դեղեր և քսուքները։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Official website

Կատեգորիա:Վատիկանի տնտեսություն
Սադրա

**Սադրա** կամ **Շահր Սադրա**(), քաղաք Իրանի հարավում, Ֆարս օսթանի Շիրազ շահրեստանում։ Բնակչությունը վերջին մարդահամարի տվյալներով կազմում է ։

Գտնվում է Ֆարս օսթանի կենտրոնական մասում` վարչական կենտրոն Շիրազից մոտ մի քանի կիլոմետր հյուսիս, փաստացի հանդիսանում է Շիրազի հյուսիսային արվարձանը։ Նոր քաղաք է, որի պլանավորումը և կառուցումը տեղի է ունեցել 1990-ական թվականներից սկսած։ Քաղաքի կարգավիճակ է ստացել 2009 թվականին։

## Բնակչություն
Ֆարս օսթանի բնակչությամբ վեցերորդ ամենախոշոր քաղաքն է Շիրազից, Մարվդաշտից, Ջահրոմից, Ֆեսայից և Քազերունից հետո։ Բնակչությունը 2016 թվականի մարդահամարի տվյալներով կազմում էր 91 863 մարդ, որոնք կազմում էին 28 741 տնտեսություն։ 2011 թվականի մարդահամարի տվյալներով բնակչությունը կազմում էր 39 979 և 11 419 տնտեսություն։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Իրանի քաղաքներ
Կատեգորիա:Ֆարսի նահանգ
Ֆյուրկ

**Ֆյուրկ** (), 16-17-րդ դարերի շվեդական մանրադրամի անվանումը։

## Ստուգաբանություն
Ֆյուրկն իր անվանումը ստացել է ստորին գերմաներեն «Vierken» («չորս», «քառորդ») բառից։

## Պատմություն
Գուստավ I Վազայի օրոք (1523–1560) ֆյուրկը հավասար էր 4 պենինգի կամ ⅙ էրեի։ Այդ ժամանակաշրջանի բոլոր մետաղադրամները հատվել են արծաթից։

Երկարատև ընդմիջումից հետո դրանց թողարկումը վերսկսվել է 1575 թվականին, բայց այլևս ոչ թե որպես 4 պենինգ, այլ որպես ¼ էրե ։

Մինչև 1624 թվականը ֆյուրկերը հատվել են մոտ 1 գ զանգվածով՝ 10% կամ ավելի պակաս արծաթ պարունակող բիլոնից։ 1624 թվականից դրանք դարձել են պղնձյա՝ 7-12 գ զանգվածով։ Մինչև 1660 թվականը ֆյուրկերը թողարկվել են Ստոկհոլմի, Սետերի, Նյուչոպինգի և Արբուգայի դրամահատարաններում։

Ֆյուրկերը հատվել են ոչ միայն մետաղադրամների, այլև կլիպերի տեսքով։

## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն
* 
* 
* 
* 
* 
* 

Կատեգորիա:Մետաղադրամ
Կատեգորիա:Շրջանառությունից հանված դրամներ
Փերսնալ քապիտալ

**Փերսնալ քապիտալը** (Personal Capital) անձնական կապիտալի կառավարման առցանց ֆինանսական խորհրդատվական  ընկերություն է, որի գլխամասային գրասենյակը գտնվում է Ռեդվուդ Շորսում և Կալիֆորնիա, իսկ գրասենյակները՝ Սան Ֆրանցիսկոյում, Կալիֆորնիա, Դենվեր, Կոլորադո, Դալլաս, Տեխաս և Ատլանտայում, Ջորջիայում։

## Պատմություն
Փերսնալ քապիտալը հիմնադրվել է Բիլ Հարիսի, Ռոբ Ֆորգերի, Լուի Գասպարինիի և Պոլ Բերգհոլմի կողմից 2009 թվականին։ Նախկինում  Փերսնալ քապիտալը հայտնի էր որպես ՍեյֆՔորպ ՖինանսալՔորպ(անգլ․SafeCorp Financial Corp)։ Անունը փոխվել է 2010 թվականին և հրապարակայնորեն գործարկվել 2011 թվականի սեպտեմբերի 9-ին։ 2012 թվականից Փերսնալ  քապիտալը (Personal Capital) գրանցված է ԱՄՆ Արժեթղթերի և բորսաների հանձնաժողովում (SEC)՝ որպես ներդրումային խորհրդատու։

2014 և 2015 թվականներին Փերսնալ Քապիտալը (Personal Capital) ընդգրկվել է CNBC Disruptor 50(կիբեռանվտանգության հարցերով զբաղվող ընկերություն)  ցուցակում։ 2015 թվականի հունիսին Փերսնալ քապիտալը կառավարում էր 1,5 միլիարդ դոլլարի ակտիվներ։ 2015 թվականի սեպտեմբերին ավելի քան 800,000 մարդ օգտագործում էին Փերսնալ քապիտալի անվճար ներդրումային գործիքները 150 միլիարդ դոլարի ակտիվները վերահսկելու համար։

2016 թվականի հունիսին Բասկետբոլիստների ազգային ասոցիացիան (NBPA) միավորվեց Փերսնալ քապիտալի հետ ֆինանսական կրթական ծրագրի շրջանակներում։

2020 թվականի հուլիսին Դենվերում գործող կանադական  Էմպաուվեր  Ռետաիրեմենը (Empower Retirement) հայտարարեց, որ կգնի Փերսնալ քապիտալո 825 միլիոն դոլարով գումարած չնախատեսված ծախսերը։

2023 թվականի փետրվարին Էմպաուեր  Ռետաիրեմենթը (Empower Retirement)պաշտոնապես վերանվանեց Փերսնալ քապիտալը և նրա բոլոր ապրանքները Էմպաուերի։

2023 թվականի փետրվարին Էմպաուեր  Ռետաիրեմենթը (Empower Retirement) պաշտոնապես վերանվանեց Փերսնալ քապիտալը և նրա բոլոր ապրանքները Էմպաուվերի(Empower):

## Ապրանք
Ստեղծման օրվանից Փերսնալ քապիտալը(Personal Capital) տրամադրել է կապիտալի կառավարման  ինչպես անվճար, այնպես էլ վճարովի գործիքներ։

Անվճար գրանցումը ներառում է օգտատերերի ֆինանսների թվային ակնարկ, ինչպես նաև անձնական կապիտալի ֆինանսական վերլուծության և պլանավորման գործիքների հասանելիություն։

Օգտատերերը կապում են իրենց բանկերը, բրոքերներինը, 401(k), հիփոթեքը, վարկային քարտերը և վարկերը։ Վերլուծությունը և պլանավորման խորհուրդներն այնուհետև ավտոմատացված են 401 (k) վճարների անալիզատորի, կենսաթոշակային պլանավորողի, փոխադարձ ֆոնդերի անալիզատորի, ներդրումների ստուգման և դրամական հոսքերի գործիքի միջոցով։ Անվճար Փերսնալ քապիտալը հավելվածը Իոս (iOS) և  Անդրոիդ (Android) սարքերի համար հասանելի է  բոլոր օգտատերերի համար՝  նույն մոնիտորինգի, վերլուծական և պլանավորման գործառույթներով, ինչ վեբ տարբերակը։

Կառավարվող հաշիվները մատչելի տարբերակ են եղել նվազագույնը 100,000 ԱՄՆ դոլար ակտիվներով հաճախորդների համար և ներառում են ֆինանսական խորհրդատուների թիմ, որը վճարի դիմաց նշանակված է յուրաքանչյուր հաշվի համար։

## Անվտանգություն
Փերսնալ քապիտալը համագործակցում է Յուդլ Էնտերակտիվի(Yodlee Interactive )հետ՝ հաճախորդների բրոքերային հավատարմագրերը պահելու և ապահովելու համար։

## Ծանոթագրություններ


## Հղումներ
* 

Կատեգորիա:Կապիտալ
Կատեգորիա:Ներդրումների կառավարում
Կատեգորիա:Ֆինանսական ծառայություններ
Թղթադրամների չկտրված թերթ

մինի|Երկուդոլարանոց թղթադրամների չկտրված թերթ
**Թղթադրամների չկտրված թերթ** (), դրամագիտության մեջ՝ հավաքորդության սովորական առարկա։ Այն հաճախ վաճառում են թողարկողները՝ որպես հուշանվեր։ Կտրելուց հետո թղթադրամները սովորաբար կարելի է օգտագործել որպես օրինական վճարման միջոց։ Այնուամենայնիվ, թղթադրամների չկտրված թերթի ձեռքբերման արժեքը սովորաբար ավելի բարձր է, քան կտրված թղթադրամների համախառն անվանական արժեքը։

## Ամերիկայի Միացյալ Նահանգների դոլար
Փորագրության և տպագրության գրասենյակը (BEP) ԱՄՆ-ի դոլարի չկտրված թերթեր վաճառում է 1981 թվականի հոկտեմբերի 26-ից։ Մինչ այդ թողարկված չկտրված ամերիկյան թղթադրամները հազվագյուտ են։

2019 թվականի դեկտեմբերի դրությամբ ԱՄՆ-ի դրամահատարանի առցանց խանութն առաջարկում է 1, 2, 10, 20, 50 և 100 դոլար արժողությամբ թղթադրամների չկտրված թերթեր։

## Այլ արժույթներ
* Ուկրաինական գրիվնա

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Դրամագիտություն
Կատեգորիա:Դրամի արտադրություն
Կատեգորիա:Թղթադրամներ
Կատեգորիա:Փող
Banc De Binary

**Banc De Binary,** ֆինանսական ծառայություններ մատուցող ընկերություն է, որի գլխամասային գրասենյակը գտնվում է Կիպրոսում։ Այն հիմնադրվել է 2009 թվականի հունվարին, մասնագիտացած է բինարային օպցիոնների (հայտնի են նաև  որպես ֆիքսված եկամուտով օպցիոններ կամ թվային օպցիոններ) ակտիվների վրա, ներառյալ ապրանքները, բաժնետոմսերը, ինդեքսները և արտարժույթը։ Ընկերությունը գործում է առցանց վեբկայքի միջոցով, որտեղ հաճախորդները կարող են գնել և վաճառել (*«Put option»* կամ *«Call option»*) օպցիոններ ()՝ կանխատեսելով, թե կոնկրետ ակտիվի գինը որոշակի ժամանակահատվածում ինչպես կփոխվի (կբարձրանա կամ կիջնի)։
thumb|Banc De Binary Լոնդոնի համաժողովում, 2013 թվական
Ֆինանսների մեջ բինարային օպցիոնը օպցիոնի տեսակ է, որի դեպքում վճարումը որոշակի ակտիվի ֆիքսված գումար է կամ ընդհանրապես ոչինչ։ Բինարային օպցիոնների երկու հիմնական տեսակ կա՝ «կանխիկ կամ ոչինչ» և «ակտիվ կամ ոչինչ»։ «Կանխիկ կամ ոչինչ» բինարային օպցիոնը վճարում է որոշակի ֆիքսված գումար, եթե օպցիոնը փակվի, «ակտիվ կամ ոչինչ» օպցիոնը վճարում է բազային ակտիվի արժեքը։

Բինարային օպցիոնի կանխատեսվող պոտենցյալ եկամտաբերությունը հայտնի է մինչև դրա ձեռքբերումը։ Բինարային օպցիոնները կարելի է ձեռք բերել գործնականում ցանկացած ֆինանսական պրոդուկտի համար։ Հնարավոր է նաև գնումներ կատարել վաճառքի երկու ուղղություններով՝ գնելով *«Call option»* օպցիոններ կամ *«Put option»* օպցիոններ։ Բինարային օպցիոններն աճուրդ իրականացվում է ֆիքսված ժամանակահատվածի ընթացքում, որը կարող է լինել, օրինակ, 30 վայրկյանից մինչև 30 րոպե կամ մինչև առևտրային օրվա ավարտը և փոփոխման ենթակա չէ։

Եվրոպական միության շրջանակներում ընկերությունը վերահսկվում է Կիպրոսի արժեթղթերի և բորսաների հանձնաժողովի կողմից (CySEC)։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Ընկերություններ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Ընկերություններ ըստ երկրի
Կատեգորիա:Ընկերություններ ըստ հիմնադրման տարեթվի
Կատեգորիա:Ընկերություններ ըստ ճյուղի
Կատեգորիա:Ֆինանսական ընկերություններ ըստ երկրի
Էլեկտրոնային գումարի հաստատություն

**Էլեկտրոնային գումարի հաստատությունը (ԷԳՀ),** ֆինանսական հաստատություն, որը լիազորված է թողարկել էլեկտրոնային փող և տրամադրել վճարային ծառայություններ, ինչպիսիք են ներքին և միջազգային էլեկտրոնային դրամական միջոցների փոխանցումները և կարող է տրամադրել բանկային հաշիվներ և էլեկտրոնային դրամապանակներ։ ԷԳՆ-ն նման են բանկերին, բացառությամբ, որ նրանց թույլ չեն տալիս վարկ տալ։ Հայեցակարգը մշակվել է Եվրամիությունում (ԵՄ) և տերմինը ստեղծվել է որպես ԵՄ էլեկտրոնային փողի դիրեկտիվի մաս (2009/110/EC հրահանգ) և այդ ժամանակվանից տարածվել է այլ երկրներում։ Տերմինը ներառում է ֆինանսական ընկերությունները, որոնք մատուցում են վճարային ծառայություններ և բանկային հաշիվ, բայց չունեն բանկային գործունեության ամբողջական լիցենզիա:

EMI-ները սովորաբար լիցենզավորված են միևնույն պետական կազմակերպության կողմից, որը տրամադրում է բանկային լիցենզիաներ, շատ երկրներում, որը կենտրոնական բանկն է կամ համարժեք պետական գործակալությունը։ Դրանք օգտագործվում են ֆինտեխ հիմնված մարտահրավեր բանկերի և նմանատիպ խանգարողների կողմից, որոնք մրցում են ավանդական բանկերի դեմ վճարային ծառայությունների համար։

## Լիցենզավորում և կանոնակարգեր
Եվրոպական Միությունում Էլեկտրոնային փողի հաստատությունը կարող է լիցենզավորվել ցանկացած անդամ երկրում, սակայն կարող է գործել և ծառայություններ մատուցել ԵՄ և ԵՏՀ բոլոր երկրներում։ Եվրոպական միությունում էլեկտրոնային փողի թողարկման իրավական հիմքը ծածկված է Եվրոպական խորհրդարանի և Խորհրդի կողմից սեպտեմբերի 16-ին հրապարակված 2009/110/EC դիրեկտիվով, որը ստեղծվել է էլեկտրոնային փողի հաստատությունների բիզնեսը սկսելու, հետապնդելու և խելամիտ վերահսկողության մասին։ 2009 թվականից Էլեկտրոնային փողի հաստատությունները կարող են տրամադրել վճարային ծառայությունների լայն շրջանակ, ինչպիսիք են IBAN-ներով բանկային հաշիվների, վճարային քարտերի, էլեկտրոնային դրամապանակների և այլ վճարային գործիքների թողարկում, որոնք պահանջում են հաճախորդի միջոցների պահպանում։ ԷԳՀ-ների կողմից ստացված միջոցները չեն կարող պաշտպանված լինել Ֆինանսական ծառայությունների փոխհատուցման սխեմայի (FSCS) ներքո՝ կախված երկրից, սակայն ԷԳՆ-ներից պահանջվում է դրանք պաշտպանել կա՛մ հատուկ հաշիվներում տարանջատման միջոցով, կա՛մ ապահովագրելով դրանք։

ԵՄ-ից դուրս երկրներն ընդունել են կանոններ՝ խրախուսելու նոր կազմակերպություններին տրամադրել ծախսարդյունավետ ցածրարժեք թվային վճարային գործիքներ՝ տարբեր տեսակի վճարումների թվայնացմանն օգնելու համար։

## Տես նաև
* Էլեկտրոնային փողերի ասոցիացիա

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Վճարային համակարգեր
Խոմեյն

**Խոմեյն** (), քաղաք Իրանի կենտրոնական մասում` Մարքազի օսթանում։ Հանդիսանում է համանուն Խոմեյն շահրեստանի վարչական կենտրոնը։ Բնակչությունը վերջին մարդահամարի տվյալներով կազմում էր ։

Քաղաքը գտնվում է Մարքազի օսթանի հարավային մասում` օսթանի վարչական կենտրոն Արաքից մոտ 56 կմ հարավ։ Խոմեյնում է ծնվել Իրանի իսլամական հեղափոխության առաջնորդ Ռուհոլլահ Խոմեյնին։

## Բնակչություն
Բնակչությունը 2016 թվականի մարդահամարի տվյալներով կազմում էր 72 882 մարդ, որոնք կազմում էին 67 230 տնտեսություն։ Մարքազի օսթանի բնակչությամբ երրորդ ամենախոշոր քաղաքն է վարչական կենտրոն Արաքից և Սավեից հետո։ Քաղաքի բնակչության փոփոխությունը ժամանակի ընթացքում՝ ստորև.

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Իրանի աշխարհագրություն
Կատեգորիա:Իրանի քաղաքներ
Վատիկանի տնտեսություն

**Վատիկանի տնտեսությունը** հիմնականում ֆինանսապես ապահովվում է նամականիշերի, մետաղադրամների, մեդալների և զբոսաշրջային հուշանվերների վաճառքով, ինչպես նաև թանգարանների մուտքի և հրատարակությունների վաճառքով։ Վատիկանում 2016 թվականին աշխատել է 4822 մարդ։

Վատիկանը ստանում է սուբսիդիաներ Իտալիայից, որոնք ներառում են անվճար ջրամատակարարում, հարկային արտոնություններ և այլ տեսակի հատուկ պետական ֆինանսավորում։

Վատիկանը թողարկում է իր սեփական մետաղադրամներն ու նամականիշերը։ Այն որպես արժույթ օգտագործում է եվրոն 1999 թվականի հունվարի 1-ից՝ Եվրամիության հետ հատուկ համաձայնագրի շնորհիվ (Խորհրդի որոշում 1999/98): Եվրո մետաղադրամներն ու թղթադրամները սկսել են օգտագործել 2002 թվականի հունվարի 1-ին. Վատիկանը եվրո թղթադրամներ չի թողարկում։ Եվրո մետաղադրամների թողարկումը խստորեն սահմանափակված է պայմանագրով, թեև սովորականից մի փոքր ավելին թույլատրվում է մեկ տարում, երբ Հռոմի պապի փոփոխություն է տեղի ունենում։ Հազվադեպության պատճառով Վատիկանի եվրոյի մետաղադրամները շատ են փնտրում կոլեկցիոներների կողմից։

## Հիմնական վիճակագրություն
### Բյուջե

**եկամուտները:* €770 միլիոն *(2021)*
**ծախսերը:* €803 միլիոն*(2021)*
*դեֆիցիտ։ €33 միլիոն (2021)

## Արդյունաբերություն
Փոքր քանակությամբ խճանկարների և անձնակազմի համազգեստի տպագրություն և արտադրություն,  բանկային և ֆինանսական գործունեություն ամբողջ աշխարհում**

## Էլեկտրաէներգիա
### Արտադրություն

442 մեգավատ/ժամում (2010) արևային մարտկոցներից.

### Ներմուծում
Վատիկանին Էլեկտրաէներգիա մատակարարում է Իտալիան.

## Արժույթ
Ովրո (2002 թվականից)։ Վատիկանը կախված է Իտալիայից թղթադրամների, նամականիշերի և այլ արժեքավոր փաստաթղթերի գործնական արտադրության համար։ Հազվադեպության պատճառով Վատիկանի եվրոյի մետաղադրամները որոնվում են կոլեկցիոներների կողմից:

Ֆինանսական տարին օրացուցային տարի է:

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Տնտեսություն ըստ երկրի
Կատեգորիա:Տնտեսություն ըստ երկրի և քաղաքի
Պորտ Բելլ

**Պորտ Բելլ**՝ փոքր արդյունաբերական կենտրոն մեծ մետրոպոլիայի Կամպալայի տարածքում, Ուգանդա։ Պորտ Բելլն ունի երկաթուղային կապ և երկաթուղային լաստանավային նավահանգիստ, որն օգտագործվում է Վիկտորիա լճի միջով դեպի Տանզանիա և Քենիա միջազգային երթևեկության համար։

## Տեղադրություն
Պորտ Բելլը գտնվում է Կամպալա քաղաքի հինգ վարչական ստորաբաժանումներից մեկում՝ Նակավա շրջանում։ Այն քաղաքի հարավ-արևելյան մասում գտնվող Լուզիրայի մեծ տարածքի շրջան է։ Այն գտնվում է Վիկտորիա լճի նեղ նեղուցի վերջում, մոտավորապես , ճանապարհով, Ուգանդայի մայրաքաղաք և ամենամեծ քաղաք Կամպալայի կենտրոնական բիզնես թաղամասից հարավ-արևելք։ Պորտ Բելլի կոորդինատներն են՝ 0°17'20.0"N, 32°39'13.0"E (լայնություն՝ 0,288900; Երկայնություն՝ 32,653620):

## Ընդհանուր ակնարկ
Նավահանգիստն անվանվել է բրիտանացի կոմիսար Հենրի Հեսկեթ Բելլի պատվին, ով 1906 թվականին ստանձնել է Ուգանդայում Բրիտանիայի շահերի կառավարման գործընթացները։ Նրա երկաթուղային կապը ճյուղային գիծ է Կամպալա-Ջինջա հիմնական գծից։

Վիկտորիա լիճ լաստանավերը գործում են Պորտ Բելլլից՝ կապելով Կամպալան Վիկտորիա լճի այլ երկաթուղային նավահանգիստների հետ, ներառյալ Ջինջա, Կիսումու, Մուսոմա և Մվանզան։

Երբ 1901 թվականին ավարտվեց Ուգանդայի երկաթուղու կառուցման առաջին փուլը, երկաթուղին գտնվում էր Կիսումուում, Պորտ Բելլից նավով 12 ժամ հեռավորության վրա։ Լաստանավերը ապրանքներ էին գնում լճով Պորտ Բելլի և Կիսումուի միջև։ Միայն 1931 թվականին Նակուրուից երկաթուղու հիմնական գիծը հասավ Կամպալա, իսկ հետո՝ Պորտ Բելլ։
File:Portbell Luzira Uganda.jpg|Պորտ Բելլ Լուզիրա
File:Portbell Uganda.jpg|Պորտ Բելլ Լուզիրա Ուգանդա
File:A warehouse at portbell, Uganda.jpg|**պահեստ Պորտ Բելլում**


## Արդյունաբերություն
«Uganda Breweries Limited»-ը, «East African Breweries»-ի դուստր ձեռնարկությունը, ունի գարեջրի գործարան և թորման գործարան «Uganda Waragi» Պորտ Բելլում։

## Հետաքրքրության կետեր
Պորտ Բելլում կամ մոտակայքում գտնվող տեսարժան վայրերը ներառում են.
* Լուզիրայի առավելագույն անվտանգության բանտ — 20000 բանտարկյալների համար նախատեսված, որոնցից 500-ը դատապարտված են մահապատժի։
* «Cipla Quality Chemical Industries Limited». 40 միլիոն դոլար արժողությամբ այս գործարանը միակն է Աֆրիկայում Սահարայից հարավ, որն արտադրում է հակառետրովիրուսային դեղամիջոցներ։
* «Uganda Breweries Limited» - «East African Breweries»-ի բաժին և «Uganda Waragi»-ի արտադրող, եռակի թորած ջին և «Bell» գարեջուր։
* Պորտ Բելլ - նավահանգիստ Նալուբաալե լճի ափին, որը սպասարկում է ուղևորների և բեռների փոխադրումներ, որոնք նախատեսված են Կիսումու, Քենիա, Մվանզա և Մուսոմա քաղաքներ Տանզանիայում։ Նավահանգիստը գտնվում է երկու տարի տևողությամբ տարվա արդիականացման և վերանորոգման փուլում։

## Օդային ճանապարհորդություն
1930-ից 1950 թվականներին Պորտ Բելլը վայրէջքի կետ էր «Imperial Airways»-ով թռչող ուղևորների և փոստի երթուղու մի մասն էր՝ Սաութհեմփթոնից Յոհաննեսբուրգի Վաալ ամբարտակ։ Պորտ Բելլը կապում էր Խարթումն ու Կիսումուն։ Մոտակայքում գտնվող «Silver Springs» հյուրանոցն ի սկզբանե կառուցվել է բրիտանական «Overseas Airways» կորպորացիայի կողմից՝ որպես ուղևորների հանգստի կանգառ երկար թռիչքների ժամանակ։ Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի ժամանակ Պորտ Բելլը գտնվել է Կահիրեն Լիբրևիլի հետ կապող երթուղու վրա։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Պորտ Բելլի մասին 2009 թվական
Միհրան Պողոսյան (լրագրող)

**Միհրան Պողոսյան** (, ), բուլղարահայ ինժեներ, լրագրող, հեռուստահաղորդավար։

## Կենսագրություն
Միհրան Պողոսյանը ծնվել է 1932 թվականին Բուլղարիայի մայրաքաղաք Սոֆիայում։ Ավարտել է հայկական նախակրթարանը, այնուհետև միջնակարգ դպրոցը և Սոֆիայի լեռնաերկրաբանական համալսարանը։ 27 տարի աշխատել է որպես ինժեներ, շինարար, դիզայներ։ 2006-2013 թվականներին եղել է ՍԿԱՏ հեռուստաընկերության «Վտարանդիները աղքատ են» հաղորդաշարի հեղինակն ու վարողը։

Հաղորդաշարի ընթացքում նա հեռուստադիտողին ներկայացրել է թուրքական տիրապետության ժամանակ հայերի ծանր ճակատագիրը և նրանց դեմ իրականացված ցեղասպանությունը, ինչպես նաև պատմական մի շարք փաստեր, որոնք վկայում են բուլղար և հայ ժողովուրդների դարավոր բարեկամության մասին։

Իր երկարամյա ստեղծագործական գործունեության ընթացքում Պողոսյանը եղել է «Երևան» թերթի գլխավոր խմբագիրը։ Նա մի քանի թատերական ներկայացումների հեղինակ է, այդ թվում՝ «Հայկական քաղաքակրթություն» և «Հայերը Սոֆիայում»։ Պողոսյանը նաև «Սունդուկյան» հայկական դրամատիկական թատրոնի գեղարվեստական ղեկավարն էր։

Կյանքից հեռացել է 2013 թվականի օգոստոսի 19-ին, 80 տարեկանում։

## Մատենագիտություն
* «Հայկական քաղաքակրթություն» („Арменската цивилизация“, Սոֆիա, 1996)
* «Հայերը Սոֆիայում» („Арменците в София“, Սոֆիա, 1999)

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Միհրան Պողոսյանի պրոֆիլը ՍԿԱՏ հեռուստաընկերության կայքում
* Միհրան Պողոսյանի ֆեյսբուքյան պրոֆիլը

 
Կատեգորիա:Բուլղարահայ լրագրողներ
Կատեգորիա:Բուլղարահայ բանաստեղծներ
Ջես Հանթ

**Ջես Հանթ** (անգլերեն՝ *Jesse Hunt.* ), Բալթիմորի քաղաքապետը 1832 թվականի նոյեմբերից մինչև 1835 թվականի օգոստոսի 11-ը։ Հրաժարական է տվել բանկային ճգնաժամից հետո, քազի միաժամանակ եղել է ձախողված բանկի տնօրենը։

## Կյանքի վաղ շրջան
Ջեսսի Հանթը ծնվել է 1793 թվականի հուլիսի 3-ին Մերիլենդ նահանգի Բալթիմորի շրջան Գրին Սփրինգ Վելի բնակավայրում։ Նա Կալվերտ շրջանը յուրացնող առաջին ընտանիքներից մեկի ժառանգ էր։ Նրա հայրը 1760 թվականին Կալվերտ շրջանից տեղափոխվել էր Գրին Սփրինգ Վելի։ 1808 թվականին Ջեսը որպես աշկերտ ծառայել է Բալթիմորում գործող թամբի արտադրամասում։

## Կարիերա
Հանթն ընդունվել է կամավորական բանակ և օգնել մեծացնելու «Վաշինգտոն Բլյուզ» ջոկատը, որը  Մերիլենդի 5-րդ գնդին կցված դիվիզիոն էր և 1814 թվականին մասնակցել է Նորդ Փոյնթի ճակատամարտին:. Հետագայում Հանթին շնորհվել է լեյտենանտի կոչում։ 1822 թվականին նա զորացրվել է։

1815 թվականին Հանթն սկսել է աշխատել թամբագործության և զրահագործության ասպարեզում։ 1829, 1830 և 1831 թվականներին ընտրվել է Մերիլենդի Պատվիրակների պալատի անդամ։ 1832 թվականին  առաջադրվել է քաղաքապետի պաշտոնում և ընտրվել դեմոկրատական ընտրությամբ՝ հաղթելով Ջեյքոբ Սմոլին։ 1834 թվականին վերընտրվել է քաղաքապետի պաշտոնում։

1834 թվականին Մերիլենդի բանկը, որի տնօրենը Հանթն էր, իրացվելիության ճգնաժամ՝ liquidity crisis ապրեց և փլուզվեց։ Անցան ամիսներ, պարտատերերը հոգնեցին կարգավորմանն ապարդյուն սպասելուց, և շուտով հետևեց բռնությունը։ 1835 թվականի օգոստոսի 6-ին ամբոխը հավաքվեց և կոտրեց բանկի տնօրեններից մեկի՝ Ռևերդի Ջոնսոնի տան պատուհանները։ Ջեսը փորձեց պաշտպանել իր գործընկերոջ տունը, բայց չկարողացավ կանխել ինչպես այդ, այնպես էլ բանկերի այլ տնօրենների տների, ներառյալ իր տան ոչնչացումը։

Հանթը, կորցնելով քաղաքի վերահսկողությունը, հինգ օր անց՝ 1835 թվականի օգոստոսի 11-ին հրաժարական տվեց։ Դրանից հետո նա ընտրվեց քաղաքային ռեգիստր և տասը տարի աշխատել այդ պաշտոնում։ Նա դարձավ Eutaw Savings Bank-ի առաջին նախագահը և այդ պաշտոնը վարեց մինչեւ 1871 թվականը։

## Անձնական կյանք
Ջեսն ամուսնացել էր Մարգարետ Յունդտի հետ, ով մահացավ 1860 թվականին Նրանք յոթ երեխա ունեին։ Հանթը մահացավ 1872 թվականի դեկտեմբերի 8-ին բալթիմորյան իր տանը։ Նրան թաղեցին Բալթիմորի Գրին Մաունթ գերեզմանատանը։

## Նշումներ

## Արտաքին հղումներ
* www.msa.md.gov  Վերցված է 2012 թվականի հունվարին

Կատեգորիա:1793 ծնունդներ
Կատեգորիա:1872 մահեր
Կատեգորիա:Ֆինանսական խարդախություն
Կատեգորիա:Ֆինանսիստներ
Արշակ Տժիկյան

**Արշակ Տժիկյան** (, ), բուլղարահայ քանդակագործ և նկարիչ։

## Կենսագրություն
Արշակ Տժիկյանը ծնվել է 1955 թվականի հոկտեմբերի 15-ին Երևանում։ Նրա մայրը ծնվել է Պլովդիվում։ Նա ընտանիքով հայրենադարձել է Հայաստան 1946 թվականին։ Հոր ընտանիքն ապրել է Վան քաղաքի մոտ, սակայն 1915 թվականին՝ Հայոց ցեղասպանության ժամանակ, տեղափոխվել է Երևան։

Նկարել սովորել է Երևանի գեղարվեստի ուսումնարանում։ 1984 թվականին նրա ողջ ընտանիքը տեղափոխվել է Պլովդիվ։ Այնտեղ Արշակ Տժիկյանը զբաղվել է դիզայնով և դարձել Նկարիչների միության անդամ։ Մասնակցել է գեղանկարչության, ջրաներկի, խճանկարի և պլաստիկայի տարբեր ցուցահանդեսների։

Պլիսկայի «Կյուրեղյան բակ» մշակութային-պատմական համալիրում կյուրեղագրով գրած գրողների ծառուղում Սևդա Սևանի խորաքանդակի և Պեյո Յավորովի հուշարձանի կիսանդրու հեղինակն է։

## Անձնական կյանք
Արշակ Տժիկյանի կինը՝ Մարինեն, երևանցի հայ է։ Նա նույնպես ստեղծագործող նկարիչ է, փորագրում է ոսկորի և փայտի վրա։ Նրանց տունը վերածվել է մեծ արվեստանոցի՝ բազմաթիվ նկարներով ու քանդակներով։ Նրանք ունեն որդի և դուստր, որոնք եղել են Պլովդիվի համալսարանի ուսանողներ։ Տղան սովորել է պատմություն, իսկ աղջիկը՝ հաշվապահություն։

## Նախասիրություններ
Արշակ Տժիկյանի նախասիրություններն են լեռնագնացությունը և ձկնորսությունը։ Նա «Էդելվեյս» զբոսաշրջային ասոցիացիայի անդամ է։ Երեք անգամ բարձրացել է Բուլղարիայի ամենաբարձր գագաթը՝ Մուսալան (2925 մետր), հաղթահարել է նաև Հայաստանի բարձրագույն լեռան՝ Արագածի գագաթը (4095 մետր), որը նրա համար եղել է ամենաբարդը։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Բուլղարահայ նկարիչներ
Կատեգորիա:Բուլղարահայ քանդակագործներ
Իսասիո Կալյեխա

**Իսասիո Կալյեխա Գարսիա** (, ), իսպանացի ֆուտբոլիստ, որը խաղացել է պաշտպանի դիրքում։ 1964 թվականի Եվրոպայի չեմպիոն։

## Կարիերա
Մադրիդի «Ատլետիկոյում» իր կարիերայի սկզբում Կալյեխան վարձավճարով տեղափոխվել է «Գվադալախարա», որը հանդես էր գալիս Երրորդ դիվիզիոնում։ Լա Լիգայում իր նորամուտը նշել է 1959 թվականի հունվարի 4-ին Օվիեդոյի «Ռեալի» դեմ խաղում։ Իր առաջին մրցաշրջանում խաղացել է ընդամենը 9 խաղ։ Կալյեխան դարձել է թիմի կարևոր անդամ և օգնել է նրան հաղթել «Կոպա դել Ռեյում» 1959-1961 թվականներին։ 1961/62 մրցաշրջանում «Ատլետիկոն» նվաճել է Գավաթների գավաթը, իսկ Կալյեխան մասնակցել է 9 հանդիպման։

1970 թվականի ապրիլի 19-ին Կալյեխան խփել է «Սաբադելի» մրցաշրջանի միակ գոլը։ Ֆուտբոլից հեռացել է 1972 թվականի հուլիսին՝ 35 տարեկան հասակում նվաճելով իր չորրորդ Իսպանիայի գավաթը։

Կալյեխան հավաքականում խաղացել է ավելի քան 10 տարի։ Իր նորամուտը նշել է 1961 թվականի ապրիլի 19-ին Ուելսի դեմ խաղում։

Կալյեխան օգնել է հավաքականին հաղթել Եվրոպայի առաջնությունում 1964 թվականին՝ մասնակցելով խմբային փուլի 4 խաղի և եզրափակչին։ Ընդհանուր առմամբ հավաքականի կազմում մասնակցել է 13 հանդիպման։

## Ձեռքբերումներ
* Իսպանիայի առաջնություն, 1965/1966, 1969/1970
* Ֆուտբոլի Իսպանիայի գավաթ, 1959/1960, 1960/1961, 1964/1965, 1971/1972
* Գավաթակիրների գավաթ, երկրորդ տեղ՝ 1970/1971
* ՈՒԵՖԱ Եվրոպայի առաջնություն՝ 1964

## Թոշակի անցնելուց հետո
Կարիերան ավարտելուց հետո Կալյեխան աշխատել է որպես փաստաբան։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Профиль на futbol.sportec.es
* 
* 

 
Կատեգորիա:Ատլետիկո Մադրիդի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Իսպանացի տղամարդ ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Իսպանիայի հավաքականի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Լա Լիգայի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Տղամարդկանց ֆուտբոլի պաշտպաններ
Նիկոլաե Ռայնյա

**Նիկոլաե Ռայնյա** (, ), ռումինացի ֆուտբոլային մրցավար։

## Կարերիա
Մրցավար է եղել ֆուտբոլի աշխարհի երեք առաջնություններում (1974, 1978, 1982), 1980 թվականի ֆուտբոլի Եվրոպայի առաջնության եզրափակչում, 1978 թվականի ՈՒԵՖԱ-ի Սուպերգավաթի պատասխան խաղում և 1978 թվականի ՈՒԵՖԱ-ի գավաթի եզրափակչի պատասխան խաղում։

Ռայնյան դարձել է Գալացի պատվավոր քաղաքացի, որտեղ նա ապրում է։ Այս քաղաքում ֆուտբոլային մարզադաշտը կոչվում է նրա անունով (2011 թվականից)։ 2008 թվականին «հավատարիմ ծառայության համար» ստացել է շքանշան։

## Անձնական կյանք
Եղել է Ռումինիայի սոցիալ-դեմոկրատական կուսակցության անդամ։

2011 թվականին նշել է ոսկե հարսանիքը։ Ունի որդի և դուստր, որոնք ապրում են Շվեդիայում։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Romania mourns much-celebrated referee Rainea Публикация на сайте УЕФА от 1 апреля 2015 года

 
Կատեգորիա:Ռումինացի ֆուտբոլային մրցավարներ
Կատեգորիա:Ռումինացի ֆուտբոլիստներ
Կարստեն Բաուման

**Կարստեն Բաուման** (,), գերմանացի ֆուտբոլիստ, որը եղել է ֆուտբոլային մարզիչ, խաղացել է պաշտպանի դիրքում։ Որպես ֆուտբոլիստ՝ կարիերայում ամենաշատ հանդիպումներն անցկացրել է «Քյոլնում» (240 հանդիպում)։

## Խաղացողի կարիերա
Ֆուտբոլիստի կարիերան Բաումանը սկսել է «Օլդենբուրգում», որտեղ խաղացել է մինչև 1988 թվականը։ 19 տարեկանում միացել է Բունդեսլիգայի «Քյոլն» ակումբին, որի կազմում խաղացել է 10 տարի, այդ ընթացքում անցկացրել է 240 հանդիպում և խփել՝ 11 գոլ։ «Քյոլնի» կազմում հաջող ելույթների շնորհիվ Բաումանը հրավիրվել է Գերմանիայի երիտասարդական հավաքական (մինչև 21 տարեկաններ)։ Այնուհետև հրավիրվել է Գերմանիայի օլիմպիական հավաքական։

1998 թվականին հրավեր է ստացել Բունդեսլիգայի մեկ այլ ակումբ՝ «Բորուսիա Դորտմունդ», որը մեկ տարի առաջ դարձել էր ՈՒԵՖԱ-ի Չեմպիոնների լիգայի հաղթող։ Երկու մրցաշրջանների ընթացքում Բաումանը պարբերաբար հայտնվել է դորտմունդյան ակումբի մեկնարկային կազմում։ Այնուամենայնիվ, 1999/2000 մրցաշրջանի վերջում տեղափոխվել է Երկրորդ Բունդեսլիգայի «Ռոտ-Վայս» Օբերհաուզեն ակումբ։

Մեկ տարի անց Բաումանը վերադարձել է «Քյոլն», բայց դարձել է մեկ այլ ակումբի՝ «Վիկտորիա 1904-ի» խաղացող։ Այնուհետև 2003 թվականին դարձել է «Վուպերտալի» ֆուտբոլիստ, որի կազմում ընդհանուր առմամբ անցկացրել է 62 հանդիպում։ 2005 թվականին տեղափոխվել է «Ուոթենշայդ 09», որի կազմում խաղացել է մեկ մրցաշրջան, որից հետո ավարտել է ֆուտբոլիստի կարիերան։

## Մարզչի կարիերա
Բաումանը ֆուտբոլային մարզչի կարիերան սկսել է գերմանական Էրֆուրտի «Ռոտ-Վայս» ակումբում 1998 թվականին։ 2018 թվականի փետրվարի 23-ին թիմի գլխավոր մարզիչի պաշտոնում նրա առաջին հանդիպումն ավարտվել է «Վոլֆսբուրգի» երկրորդ թիմի նկատմամբ 5:0 հաշվով հաղթանակով։ 2007-08 մրցաշրջանն ակումբն ավարտել է աղյուսակի 7-րդ հորիզոնականում և դուրս է եկել  Երրորդ լիգա։ 2009 թվականի ապրիլի 28-ին Բաումանը հեռացվել է աշխատանքից։

Բաումանի հաջորդ աշխատավայրը «Օսնաբրյուկն» էր։ Այս ակումբում նրա առաջին հանդիպումն ավարտվել է Բրաունշվեյգի «Այնտրախտի» դեմ խաղում կրած պարտությամբ (0:1)։ Այնուհետև 2013 թվականի փետրվարի 22-ին տեղափոխվել է «Էրցգեբիրգ»։ Այս ակումբի գլխավոր մարզչի պաշտոնում առաջին խաղն ավարտվել է «էներգի Կոտբուսից» կրած պարտությամբ (0:2)։ 2013 թվականի ապրիլ 28-ին Բաումանը լքել է ակումբը։

2013 թվականի հուլիսի 8-ին Կարստեն Բաումանը դարձել է գերմանական «Դույսբուրգի» հերթական թիմի գլխավոր մարզիչը։ 2013 թվականի հուլիսի 8-ին Կարստեն Բաումանը դարձել է գերմանական «Դույսբուրգ» թիմի մշտական գլխավոր մարզիչը։ Սակայն 2015 թվականի դեկտեմբերի 5-ին ազատվել է գլխավոր մարզչի պաշտոնից։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Профиль игрока на сайте Transfermarkt
* Профиль игрока на сайте weltfussball.de
* Профиль игрока на сайте fussballdaten.de
* Профиль игрока на сайте kicker.de
* Профиль тренера на сайте kicker.de

 
Կատեգորիա:Բորուսիա Դորտմունդի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Գերմանացի ֆուտբոլային մարզիչներ
Կատեգորիա:Քյոլնի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Բունդեսլիգայի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Գերմանացի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Տղամարդկանց ֆուտբոլի պաշտպաններ
Ֆարուք Ֆաթիհ Օզեր

**Ֆարուք Ֆաթիհ Օզեր** (, ), թուրք հանցագործ, կրիպտոարժույթների նախկին առևտրական։

Նա ղեկավարել է Thodex Exchange կազմակերպությունը, մինչև դրա փլուզումը 2021 թվականին։ 2023 թվականի սեպտեմբերին Օզերը դատապարտվել է 11,196 տարվա ազատազրկման՝ հանցագործությունների, այդ թվում՝ խարդախության համար։

## Կենսագրություն
Ֆարուք Ֆաթիհ Օզերը ծնվել է 1993 կամ 1994 թվականին։ Ունի մեկ քույր և մեկ եղբայր։

Նա թողել է միջնակարգ դպրոցը՝ նախքան 2017 թվականին Ստամբուլում կրիպտոարժույթի Thodex բորսան հիմնելը։ Thodex-ը դարձավ Թուրքիայի ամենամեծ կրիպտո բորսաներից մեկը, իսկ Օզերը հայտնի դարձավ Թուրքիայում՝ շփվելով մի շարք քաղաքական գործիչների հետ, այդ թվում՝ Մևլութ Չավուշօղլուի և Սուլեյման Սոյլուի հետ։

Thodex-ը փլուզվեց 2021 թվականի ապրիլին։ Օզերը փակեց իր սոցիալական մեդիայի էջերը և 2021 թվականի ապրիլի 20-ին փախավ Ալբանիա։ Թուրքական իշխանությունները ընկերության նկատմամբ հետաքննություն սկսեց ապրիլի 22-ին, նախքան նրան մեղադրեցին մոտ 390,000 ներդրողների խաբեության համար։ Օզերը մերժեց խարդախության մեղադրանքը և ասաց, որ իր ընկերությունը ժամանակավորապես փակել է իր առևտրային հարթակը կիբերհարձակումը հետաքննելու համար։

Օզերի նկատմամբ Ինտերպոլի միջազգային կալանավորման դիմում է տրվել 2021 թվականի ապրիլին և 2022 թվականի օգոստոսի 30-ին նրան ձերբակալել են Ալբանիայում։ 2023 թվականի ապրիլին նա հանձնվել է Թուրքիային։

Ստամբուլի դատարանում 2023 թվականի սեպտեմբերի 7-ին Օզերը տուգանվեց 135 միլիոն թուրքական լիրայով (մոտ 5 միլիոն ԱՄՆ դոլար) և դատապարտվեց 11,196 տարվա ազատազրկման՝ տարբեր մեղադրանքներով, այդ թվում՝ խարդախության համար։ Նրա եղբայրն ու քույրը եղել են 20 այլ մեղադրյալների թվում, և երկուսն էլ նույն պատիժն են ստացել։

## Արտաքին հղումներ

Կատեգորիա:1990-ականների ծնունդներ
Կատեգորիա:Թուրքիայի կալանավորներ և ձերբակալվածներ
Մահդաշտ

**Մահդաշտ** (), քաղաք Իրանի կենտրոնական մասում` Ալբորզ օսթանի Քարաջ շահրեստանում։ Բնակչությունը վերջին մարդահամարի տվյալներով կազմում է ։

Գտնվում է Ալբորզ օսթանի հարավային մասում` վերջինիս վարչական կենտրոն Քարաջից մոտ 7 կմ հարավ-արևմուտք։ Տեղադրված է Էլբուրսի լեռներից հարավ ընկած հարթավայրում` ծովի մակարդակից 1163 մ բարձրության վրա։

## Բնակչություն
Բնակչությունը 2016 թվականի մարդահամարի տվյալներով կազմում էր 62 910 մարդ, որոնք կազմում էին 19 147 տնտեսություն։ Մահդաշտը բնակչությամբ Ալբորզ օսթանի վեցերորդ ամենախոշոր քաղաքն է Քարաջից, Ֆարդիսից, Քամալշահրից, Նազարաբադ (Իրան)ից և Մոհամմադշահրից հետո հետո։ Քաղաքի բնակչության փոփոխությունը ժամանակի ընթացքում բերված է աղյուսակում ստորև.

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Ալբորզի նահանգ
Կատեգորիա:Իրանի քաղաքներ
Արտադրված է Գերմանիայում

**Արտադրված է Գերմանիայում** (), ապրանքային նշան։ Ցույց է տալիս, որ ապրանքն արտադրվել է Գերմանիայում։

## Պատմություն

Պիտակը ստեղծվել է Բրիտանիայում 1887 թվականի *Ապրանքային նշանների մասին ակտով* (Համար 50 & 51 օրենքներ) օտարերկրյա արտադրանքը ակնհայտորեն տարբերակելու համար, քանի որ օտարերկրյա արտադրողները բրիտանական հայտնի արտադրող ընկերությունների նշաններով կեղծում էին ցածրորակ ապրանքները  և ներմուծում դեպի Միացյալ Թագավորություն։ Պարզվել է, որ դրանցից շատերը ծագում են Գերմանիայից, որի կառավարությունը ներմուծել էր պրոտեկցիոնիստական քաղաքականություն՝ օրինականորեն արգելելու ապրանքների ներմուծումը ներքին արդյունաբերությունը զարգացնելու նպատակով։

Պրոֆեսոր Ասաֆ Զուսմանը (Սթենֆորդի Տնտեսական քաղաքականության ինստիտուտի հետազոտող), «Գերմանական պրոտեկցիոնիզմի վերելքը 1870-ականներին. Գերմանիայի արդյունաբերության պաշտպանությունը» հոդվածում նշել է, որ 1879 թվականին Բիսմարկի Գերմանիայում ներմուծված խիստ մաքսատուրքերը հանգեցրել են ներմուծման զգալի կրճատման, որը միտված էր Գերմանիայի արդյունաբերությունը պաշտպանելու համար։

Որպես պատասխան՝ Մեծ Բրիտանիայի ազատ առևտրի լիբերալ կառավարությունը ներկայացրեց ապրանքային նշանների ակտը, որը թույլ կտար սպառողներին ընտրել՝ կշարունակե՞ն ապրանքներ գնել պրոտեկցիոնիստական տնտեսություններից, թե՞ ոչ։

Գերմանիան հաջողությամբ օգտագործեց Made in Germany պիտակը որպես ապրանքի որակի, ամրության և հուսալիության հոմանիշ։

«Made in Germany»-ն չի վերահսկվում կենտրոնական կարգավորող մարմնի կողմից։ Այնուամենայնիվ, 1973 թվականին Արդարադատության դաշնային դատարանը որոշում կայացրեց, որ «Made in Germany» պիտակը չի կարող սահմանափակվել միայն արևմտյան գերմանական ընկերությունների համար։ Այս որոշումից հետո «Արտադրված է Արևմտյան Գերմանիայում» հաճախ օգտագործվում էր Արևմտյան Գերմանիայում, մինչդեռ «Արտադրված է Արևելյան Գերմանիայում»՝ արևելյան Գերմանիայում։ 1995-ին Շտուտգարտի Բարձրագույն տարածքային դատարանը որոշեց, որ «Արտադրված է Գերմանիայում» տերմինը մոլորեցնող է,երբ մեծ մասը գերմանական հումք կամ գերմանական արհեստագործություն չէ։

## Ծանոթագրություններ

## Ընթերցանության նյութեր
* 
* 
* 

Կատեգորիա:Արտադրությունը Գերմանիայում
Կատեգորիա:Գերմանիա
Կատեգորիա:Գերմանիայի արդյունաբերություն
Կատեգորիա:Գերմանիայի պետական խորհրդանիշեր
Կատեգորիա:Գերմանիայի տնտեսություն
Կատեգորիա:Մարքեթինգ
Կատեգորիա:Միացյալ Թագավորության իրավունքի աղբյուրներ
Կատեգորիա:Միջազգային առևտուր
Amazon Coin

**Amazon Coin**, թվային վճարային եղանակ, որը ստեղծել է Amazon.com ընկերությունը։ Դրանք կարող են օգտագործվել միայն Amazon Appstore-ից Kindle, Kindle Fire և Android սարքերի համար ծրագրակազմ գնելու և ներբեռնված հավելվածների վրա միկրոգործարքներ իրականացնելու համար։

## Պատմություն
*Amazon*-ը *Amazon Coin*-երը ներկայացրել է 2013 թվականի հուլիսի 13-ին Ամերիկայի Միացյալ Նահանգներում և Kindle Fire սարքերի բոլոր օգտատերերին նվիրել է $5/£3 արժեքով 500 անվճար *Amazon Coin*-եր, որոնցով հնարավոր էր Amazon Appstore-ից գնել հավելվածներ, խաղեր և ներծրագրային ապահովում։ Այնուամենայնիվ, 2014 թվականին *Amazon*-ը թույլատրել է Գերմանիայում, Միացյալ Թագավորությունում և Ամերիկայի Միացյալ Նահանգներում *Android*-ի բոլոր օգտատերերին վաստակել, գնել և ծախսել *Amazon Coin*-եր *Appstore*-ում՝ օգտագործելով *Android* հեռախոսներ և պլանշետներ։ Օգտատերերը կարող են նաև զեղչեր ստանալ, երբ գնում են մեծաքանակ *Amazon Coin*-եր և դրանք վաստակել *Appstore*-ի որոշ հավելվածների միջոցով։

2014 թվականին, Fire Phone-ի թողարկմամբ, *Amazon*-ը հավելվածների մշակողներին առաջարկել է 500.000 *Amazon Coin*-եր *Fire Phone*-ի համար մշակված և հարմարեցված յուրաքանչյուր վճարովի կամ ներծրագրային գնումներով հավելվածի համար։

## Գործառույթ և արժեք
*Amazon*-ը *Amazon Coin*-երն անվանել է «վիրտուալ արժույթ», բայց, այնուամենայնիվ, *Amazon Coin*-երը գործում են թվային մյուս նվեր քարտերի նման։

Մեկ *Amazon Coin*-ն արժե մեկ ցենտ։ Այնուամենայնիվ, ինչպես շատ կուպոններ, դրանք հնարավոր չէ փոխանակել կանխիկ գումարով։ Թեև գնման գործընթացում կարելի է *Amazon Coin* նվիրել այլ հաշիվների, սակայն դրանք հնարավոր չէ փոխանցել, երբ արդեն ավելացվել են հաշվին։

Գնված *Amazon Coin*-երի ժամկետն անսահմանափակ է, սակայն որոշ գովազդային *Amazon Coin*-երի ժամկետը սպառվում է ձեռքբերման օրվանից մեկ տարի հետո։

Երբ հաճախորդն *Amazon Coin*-ով գնում է ծրագրակազմ, ծրագրավորողին վճարում են սովորական արժույթով։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:2013 հիմնադրումներ
Կատեգորիա:Կրիպտոարժույթներ
Կատեգորիա:Վճարային համակարգեր
Վստահության ազդանշաններ

**Վստահության ազդանշանները** ապացույցներ են, որոնք հայտնվում են առցանց՝ օգնելու հաճախորդներին իրենց ավելի ապահով զգալու բիզնեսից գնելու կամ ապրանք և ծառայություն ձեռք բերելու իրենց որոշման մեջ։

Վստահության ազդանշանները նկարագրվել են 2000 թվականի մարտի հրատարակության Համակարգչային միջնորդավորված հաղորդակցության ամսագրում հրապարակված հոդվածում՝ որպես վստահության նշաններ կամ կնիքներ այնպիսի կազմակերպություններից, ինչպիսիք են Better Business Bureau-ն և TrustArc-ը էլեկտրոնային առևտրի կայքերում։ Այն ժամանակ սպառողները ավելի թերահավատորեն էին վերաբերվում իրենց կրեդիտ քարտի տեղեկությունները և այլ անձնական տվյալները կայքին տրամադրելու հարցում։ Վստահության ազդանշաններն օգնել են այցելուներին հաղթահարել իրենց վախերը։ 2022 թվականին հրատարակվել է Սքոթ Բարադելի «Վստահության ազդանշաններ» գիրքը այդ թեմայով։

Ինտերնետային շուկայավարման ներկայիս ընկալմամբ վստահության ազդանշանները բաժանվում են երեք հիմնական կատեգորիաների.

* Վստահության ազդանշաններ, որոնք խրախուսում են այցելուներին կատարել գնումներ կամ այլ գործողություն,
* Վստահության ազդանշաններ առցանց այլ վայրերում, որոնք այցելուներին տանում են դեպի կայք,
* Վստահության ազդանշանները, որոնք այցելուները կարող են չնկատել, բայց Գուգլը օգտագործում է վարկանիշի համար։

2019 թվականի նեյրոպատկերավորման հետազոտությունը՝ լույս տեսած Ինտերակտիվ մարքեթինգի ամսագրում, ուսումնասիրել է 29 սուբյեկտի, ովքեր մասնակցել են առցանց գնումների մոդելավորման փորձի։ Վերլուծությունը ցույց է տվել, որ երրորդ կողմի կազմակերպությունների հաստատման կնիքները առավել վստահելի են, մինչդեռ վարկանիշային համակարգերը ավելի քիչ վստահելի են, քանի որ դրանք առաջացնում են երկիմաստության և ռիսկի զգացում։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Էլեկտրոնային առևտուր
Բիլոն (համաձուլվածք)

[մինի| Աբբադ II ալ-Մութադիդի բիլոնային [դիրհամ, որը թվագրվում է իսլամական օրացույցի 439 թվականով (1047–1048 թվականներ)]]
**Բիլոն** (), ազնիվ մետաղի (առավել հաճախ՝ արծաթ, բայց երբեմն օգտագործվում է նաև ոսկի) և ոչ թանկարժեք մետաղի (օրինակ՝ պղինձ) գերակշռող պարունակությամբ համաձուլվածք։ Հիմնականում օգտագործվում է մետաղադրամներ, մեդալներ և նշանային մետաղադրամներ հատելու համար։

Բառը գալիս է ֆրանսերեն ** բառից, որը նշանակում է «գերան»։

## Պատմություն
[մինի| [Շոտլանդիայի Ջեյմս V թագավորի բաբբի մետաղադրամը (հատվել է 1538-1543 թվականներին)]]
Բիլոնային մետաղադրամների օգտագործումը ծագել է Հին Հունաստանից և շարունակվել է միջնադարում։ Մ.թ.ա. 6-րդ և 5-րդ դարերում Լեսբոսի որոշ քաղաքներում օգտագործվել են 60% պղնձից և 40% արծաթից պատրաստված մետաղադրամներ։ Ե՛վ հին ժամանակներում, և՛ միջնադարում ընդունվել են ավելի աղքատ խառնուրդներ՝ 2%-ից պակաս արծաթի պարունակությամբ։

Բիլոնային մետաղադրամները, հավանաբար, առավել հայտնի են Հռոմեական կայսրությունից, որտեղ մ.թ. 3-րդ դարում հռոմեական *դենարի* և հռոմեական գավառական *տետրադրախմի* աստիճանական վատթարացումը հանգեցրել է արծաթի նվազմանը և մետաղադրամների այս անվանական արժեքներում բրոնզի պարունակության աճին։ Ի վերջո, մեր թվարկության 3-րդ դարի երրորդ քառորդին այս մետաղադրամները գրեթե ամբողջությամբ բրոնզե էին՝ արծաթի միայն բարակ շերտով կամ նույնիսկ երանգով։
մինի|1942–1945 թվականների նիկել բիլոն՝ «D» դրամահատարանի նշանով և անսովոր գույնով
Ամերիկայի Միացյալ Նահանգների  բիլոնային մետաղադրամի օրինակ է Ջեֆերսոնի նիկելը, որը թողարկվել է 1942-1945 թվականներին։ Նիկելը և պղինձը պատերազմի կարիքների համար խնայելու նպատակով նիկելի բաղադրությունը փոխվել է 35% արծաթի, 56% պղնձի և 9% մանգանի համաձուլվածքի։ Այս մետաղադրամները հեշտությամբ կարելի է ճանաչել իրենց գույնով և Մոնտիչելոյի գմբեթի գագաթին դրամահատարանի մեծ նշանի առկայությամբ։

## Տես նաև
* Բիլոնային մետաղադրամներ
* Ձուլակտոր

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Արծաթ
Կատեգորիա:Դրամի արտադրություն
Կատեգորիա:Համաձուլվածքներ
Կուպերլյա ջրվեժ

[մինի|Կուպերլյա [Բնական կամար|բնական կարստային կամուրջ]]

**Կուպերլյա** ( ,  ), ջրվեժ Բաշկորտոստանի «Բաշկիրիա» ազգային պարկում, Նուգուշ գետի Կուպերլյա վտակի վրա։ Կուպերլյա ջրվեժը և բնական կարստային կամարը Բաշկիրիայի բնության ստեղծած բնական տեսարժանություններից են։

## Տեղադրություն
մինի|Կուպերլա ջրվեժը կասկադներով
Կուպերլյա ջրվեժը գտնվում է Հարավային Ուրալում, «Բաշկիրիա» ազգային պարկում Բաշկորտոստանի Հանրապետության Մելեուզի շրջանում, շրջկենտրոն Մելեուզ քաղաքից ոչ հեռու։ Կուպերլյայից ոչ հեռու կիրճի վրա կա կարստային կամուրջ։ Ջրվեժն առաջանում կամրջանման բնական կամարի տակով թեքության վայրում։

## Կարստային կամուրջ
Կարստային կամուրջն առաջացել է քարածխային ժամանակաշրջանում, երբ Կուպերլյա գետի խորությունը ընդամենը 10 մետր էր։ Դարերի ընթացքում կամրջի մի մասը տաշվել է։ Ժայռը լվացող ջուրը պոկել է դրա մի մասը։ Այսպես հայտնվել է բնական կամարը։ Երկու կամարները՝ միահյուսված են իրար։

Կամուրջը ռելիեֆում կարստի դրսևորման բավականին հազվադեպ ձև է։ Այն ստորգետնյա գետերի հուներով կարստային ապարների լվացման, սառույցի և ձյան ոչնչացման հետ կապված երևույթների ավերածության մնացորդն է։ Այն կախված է ջրի հոսքերի վրա՝ ձևավորելով գեղեցիկ թաղածածկ կամար։

Ջրվեժը կամրջի տակով գահավիժելով անցնում է խորը ձորով։ Հատակից բարձրությունը 20 մ է, կամրջի լայնությունը՝ 4 մ, կախովի մասի երկարությունը՝ 10 մ։  Ջրվեժը բաղկացած է երեք կասկադից, ջրվեժի ամենաբարձր կետը գտնվում է մոտ 15 մ բարձրության վրա։ Իջնելիս անցնում է գետնի տակ, իսկ ամառվա հորդառատ անձրային օրերին կածանից, որը մի փոքր զառիկողություն ունի, ջրերը թեքվում են 10 մետրանոց բլրի վրայով։ Դեպի ներքև իջնող ճանապարհին կա ստորգետնյա կարստային կամուրջ։

## Կուպերլյա գետ
Կուպերլյա առվակը Նուգուշ գետի վտակն է։ Ջուրն արագ է շարժվում կասկադի զառիթափի շնորհիվ և քանի որ գետի հատակը, ինչպես և լանդշաֆտը, շատ անհարթ է։ Ընթացիկ անկումը մի քանի կիլոմետրի վրա 100 մ է, դրան գումարվում են արագ հոսքեր՝ ստեղծելով իդեալական միջավայր ջրվեժի ձևավորման համար։

Կապելյա առվակի ջրերը սառն են, բայց շատ մաքուր, քանի որ ջրվեժը գտնվում է բնակեցված վայրերից հեռու։ Գարնանը ձնհալի հետևանքով ջրի հոսքը շատ ուժեղ է։ Ամռանը, ինչպես և շատ այլ ջրվեժներ, այն չորանում է, մնում է մի փոքրիկ առվակ։

Ջրվեժը գտնվում է Նուգուշի ջրամբարի մոտ, որը հայտնի է զբոսաշրջիկների շրջանում և գտնվում է Նուգուշ գետի հոսանքով դեպի վեր։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* 
* 
* 

Կատեգորիա:Բաշկորտոստանի պահպանվող բնական տարածքներ
Կատեգորիա:Բնության հուշարձաններ
Կատեգորիա:Ջրվեժներ
Կատեգորիա:Ջրվեժներ ըստ երկրի
Սամոայի կենտրոնական բանկ

**Սամոայի կենտրոնական բանկ** (), Սամոայի անկախ պետության կենտրոնական բանկ։ Թողարկում է Սամոայի ազգային արժույթը, ինչպես նաև կարգավորում և կառավարում է արտարժույթի փոխարժեքը։ Որպես կենտրոնական բանկ կառավարության և երկրի համար՝ այն նաև պատասխանատու է առևտրային բանկերի գրանցման և վերահսկողության համար։ 2011 թվականից գործող կառավարիչը Մայավա Աթալինա Էմմա Այնուու-Էնարին է։

## Պատմություն
1920 թվականին թողարկվել են Սամոայի գանձապետական ​​թղթադրամները։ 1922-1959 թվականներին Նոր Զելանդիայի գանձապետարանը թողարկել է գանձապետական թղթադրամներ Արևմտյան Սամոայի համար։

1939 թվականի հունվարի 1-ին ստեղծվել է Արևմտյան Սամոայի բանկը (Bank of Western Samoa), որի 50%-ը պատկանում է Արևմտյան Սամոայի կառավարությանը, 50%-ը՝ Նոր Զելանդիայի մասնավոր բանկին։ Բանկը 1960-1967 թվականներին Արևմտյան Սամոայի համար ֆունտով թղթադրամներ է թողարկել, իսկ 1967-1980 թվականներին՝ թալա։

1974 թվականին ստեղծվել է Սամոայի արժութային խորհուրդը (Monetary Board of Western Samoa), որը գործառնությունները սկսել է 1975 թվականին։ 1980 թվականին արժութային խորհրդին է փոխանցվել թղթադրամների թողարկման իրավունքը, որը նախկինում պատկանում էր Արևմտյան Սամոայի բանկին։

1984 թվականին կառավարության որոշում է ընդունվել Սամոայի Կենտրոնական բանկի ստեղծման մասին։ Բանկը սկսել է թղթադրամների թողարկումը 1985 թվականին։

Բանկի գլխամասային գրասենյակը գտնվում է մայրաքաղաք Ապիայում՝ կառավարական շենքերի մոտ` ժամացույցի պատմական աշտարակից ոչ հեռու։

## Կառավարիչներ
* Ուիլյամ է. Դևիս. ավստրալացի, 1984 թվականի հունվարից մինչև 1987 թվականի փետրվար։
* Ջոն Ա. Հովարդ. բրիտանացի, 1987 թվականի փետրվարից մինչև 1989 թվականի ապրիլ
* Լիզա Պապալի Թոմի Սքանլան. 1989 թվականի հունվարից մինչւ 2011 թվականի օգոստոս
* Աթալինա Էմմա Այնուու-Էնարի. 2011 թվականի օգոստոսից։

## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն
* 

## Արտաքին հղումներ
* 

Կատեգորիա:1984 հիմնադրված կազմակերպություններ
Կատեգորիա:Բանկեր այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Կենտրոնական բանկեր
Կատեգորիա:Սամոա
PlusToken

**PlusToken**, ֆինանսական բուրգ, որը գործել է ամբողջ աշխարհում, բայց ներդրողները հիմնականում եղել են Չինաստանից և Հարավային Կորեայից։

## Պատմություն
*PlusToken*-ը մեկնարկել է 2018 թվականի ապրիլին։ Այն առաջարկել է ամսական վճարումներ իր կրիպտոարժույթի դրամապանակից օգտվողներին։ Դրա հետ էր կապված նաև *Plus* թոքենը։ *PlusToken*-ի ստացած կրիպտոարժույթի ընդհանուր գումարը գնահատվում էր (հիմնվելով 2019 թվականի գների վրա) 2-ից մինչև 2,9 միլիարդ ԱՄՆ դոլար։

Ենթադրվում էր, որ *PlusToken*-ի կրիպտոարժույթի վաճառքը դարձել է բիթքոյնի գների անկման պատճառ։

2019 թվականի հունիսին Չինաստանի վեց քաղաքացիներ, որոնք կապված էին սխեմայի հետ, ձերբակալվել են Վանուատուում և արտաքսվել Չինաստան՝ դատարանի առաջ կանգնելու համար։

2020 թվականի հուլիսին Չինաստանի հանրային անվտանգության նախարարությունը հայտարարել է, որ ձերբակալվել են «հանցագործության 27 գլխավոր կասկածյալները» և *PlusToken*-ի 82 «առանցքային» անդամները։

2020 թվականի նոյեմբերին Ցզյանսուի դատարանը սխեմայի հետևում կանգնած պարագլուխներին դատապարտել է երկուսից տասնմեկ տարվա ազատազրկման։

## Տես նաև
* Բիթքոնեքթ

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:2018 հիմնադրումներ Չինաստանում
Կատեգորիա:Ֆինանսական խարդախություն