Դոմենիկո Գիռլանդայո

**Դոմենիկո Գիռլանդայո** () կամ **Դոմենիկո դի Տոմազո Կուրադի դի Դոֆֆո Բիգորդի** (*Domenico di Tommaso Curradi di Doffo Bigordi*, )՝ վերածննդի դարաշրջանի իտալացի նկարիչ։

Գիռլանդայոն այսպես կոչված ֆլորենտական վերածննդի երրորդ սերնդի ներկայացուցիչներից է՝ Անդրեա դել Վերոկկիոյի, Պոլայոլո եղբայրների և Սանդրո Բոտիչելլիի հետ մեկտեղ։ Նա հիմնել և մեծ արդյունավետությամբ օգտագործել է մի ընդարձակ արվեստանոց, որտեղ նրան աշխատակցել են իր հարազատ եղբայրները՝ Դավիդե և Բենեդետո Գիռլանդայոները, կնոջ եղբայրը՝ Բաստիանո Մեյնարդին, ավելի ուշ՝ նաև որդին՝ Ռիդոլֆո Գիրռանդայոն։ Գիռլանդայոյի արվեստանոցում վրպետության դասեր են ստացել բազմաթիվ շնորհալի աշակերտներ, այդ թվում՝ Բուոնարոտի Միքելանջելոն, ով հետագայում մեծագույն հռչակի արժանացավ։ Գիռլանդայոն կարողանում էր կրոնական թեմաներով արված նկարների համատեքստում մեծ վարպետությամբ ներառել ժամանակակիցների դիմանկարները, իր ժամանակի կյանքի ու կենցաղի տարրերը, որի շնորհիվ մեծ ժողովրդականություն է ձեռք բերել և առատ վարձատրության արժանացել։
## Կենսագրություն
Դոմենիկոն տարիքով ամենամեծն էր Տոմասո Բիգորդիի՝ առաջին կնոջից ունեցած վեց զավակներից, որոնցից երեքը մահացել են վաղ հասակում։ Մահացել է նաև մայրը՝ Անտոնիան, և 1464 թվականին հայրն ամուսնացել է երկրորդ անգամ, ունեցել ևս երկու զավակ։ Դոմենիկոյի խորթ քույրը՝ Ալեսսանդրան, 1494 թվականին ամուսնացել է նկարիչ Բաստիանո Մեյնարդիի հետ։

Ջորջո Վազարին վկայում է, որ Դոմենիկոն նախ աշկերտել է հորը, ով մասնագիտությամբ ոսկերիչ էր, զբաղվում էր նաև մետաքսեղենի մանր առևտրով։ Հայրենի Ֆլորենցիայում նա մեծ համբավ էր ձեռք բերել աղջիկների, կանանց համար ծաղկաշղթայի՝ գիռլանդի տեսք ունեցող մետաղյա գլխազարդեր վարպետորեն պատրաստելու շնորհիվ (այստեղից էլ ծագել է տոհմի *Գիռլանդայո* մականունը)։ Վազարին հիշատակում է, որ պատանի Դոմենիկոն շատ արագ և մեծ նմանությամբ պատկերում էր հոր արհեստանոցն այցելողներին, անցորդներին։ Այնուհետև նա Ալեսսո Բալդովինետիի արվեստանոցում նկարչության ու խճանկարչության դասեր է առել, հետագայում, ըստ պատմաբան Գյունտեր Պասավենտիի, սովորել է նաև Անդրեա դել Վերոկկիոյի մոտ։ Դոմենիկո Գիռլանդայոն սերտ կապեր է պահպանել ֆլորենտացի համբավավոր այլ արվեստագետների, այդ թվում՝ Բոտիչելլիի, ինչպես նաև՝ ումբրիացի նկարիչ Պերուջինոյի հետ և ինքն էլ դարձել է արվեստագետների մի նշանավոր տոհմի հիմնադիր։

## Գրականություն
* Jean K. Cadogan, *Domenico Ghirlandaio: Artist and artisan*, Yale University Press, (2000), 
* André Chastel, *Art of the Italian Renaissance*, Alpine Fine Arts Collection (UK) Ltd., (1983)  
* John T. Paoletti and Gary M. Radke, *Art in Renaissance Italy*, Laurence King Publishing, 3rd edition (2005) 
* Artur Rosenauer, Review of *Domenico Ghirlandaio: Artist and Artisan* by Jean K. Cadogan, Mutual Art.com, http://www.mutualart.com/OpenArticle/Domenico-Ghirlandaio--Artist-and-Artisan/001BBD6C5AD30780 (Sept 2003)
* Giorgio Vasari, *Lives of the Painters- Domenico Ghirlandaio*, http://members.efn.org/~acd/vite/VasariGhirl.html 

## Պատկերասրահ

Պատկեր:Ghirlandaio-Giovanna Tornabuoni.jpg|Ջովաննի Տորնաբուոնիի դիմանկարը (1488)
Պատկեր:Cappella tornabuoni, 11, visitazione.jpg|Մարիամի փորձությունը (Որմնանկար 1488

Domenico Ghirlandaio - Portrait of a Man.jpg|Տղամարդու դիմանկար
Ghirlandaio, Domenico - An Old Man and His Grandson - Louvre - Google Art Project.jpg|Ծերունին թոռան հետ

Domenico ghirlandaio, ritratto di giovane donna, lisbona.jpg|Երիտասարդ կնոջ դիմանկար
Adoration of the Magi Spedale degli Innocenti.jpg|Մոգերի երկրպագությունը

Domenico Ghirlandaio Madonna and Child enthroned with Saint c 1483.jpg|Տիրամայրը մանկան հետ
Domenico ghirlandaio, Madonna in Glory with Saints, munich.jpg|Տիրամայրը՝ փառավորյալ

Domenico ghirlandaio, san girolamo 01.jpg|Սուրբ Հիերոնիմոս
Ghirlandaio, ultima cena di san marco.jpg|Խորհրդավոր ընթրիք

Ghirlandaio, Domenico - Calling of the Apostles - 1481.jpg|Առաքյալների կոչունքը
Ghirlandaio, ultima cena di san marco, dettaglio 02.jpg|Դրվագ ,,Խորհրդավոր ընթրիք,,-ից


## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* 
*ghirlandaio.it , Museums and exhibitions in Florence
*Web Gallery of Art
*Ghirlandaio in Panopticon Virtual Art Gallery
*Ghirlandaio's Cappella Sassetti Frescoes
*Where to find Ghirlandaio's works in Florence
*Ghirlandaio and Renaissance Florence exhibition
*''Italian Paintings: Florentine School'', a collection catalog containing information about the artist and his works (see pages: 128-137).
* Работы в музеях мира
* Сайт, посвящённый художнику 

Կատեգորիա:Իտալացի նկարիչներ
Կատեգորիա:Վերածննդի նկարիչներ
Կատեգորիա:Դոմենիկո Գիրլանդայո