Անտոնի Չորտեկ

**Անտոնի Չորտեկ** (լեհերեն՝ **Antoni "Kajtek" Czortek**, ), լեհ բռնցքամարտիկ, Լեհաստանի բազմակի նախկին չեմպիոն, լեհական բռնցքամարտի լեգենդներից մեկը։ Սիրողական բռնցքամարտի Եվրոպայի 1939 թվականի առաջնությունում նվաճել է արծաթե մեդալ, մինչ այդ իրավունք էր նվաճել և մասնակցել է 1936 թվականին Բեռլինում կայացած ամառային օլիմպիական խաղերին։ Լայն ճանաչման ու համբավի է արժանացել հատկապես Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի տարիներին Օսվենցիմի համակենտրոնացման ճամբարում հանուն իր կյանքի փրկության մղած հերոսական պայքարի շնորհիվ։

## Մարզական գործունեություն
### Սկիզբ
Մարզաշխարհում Չորտեկն իր առաջին քայլերը կատարել է՝ մասնակցելով *GKS Grudziąz* ակումբի բռնցքամարտի խմբակի պարապմունքներին։ Կարճ ժամանակ անց աչքի է ընկել իր օժտվածության շնորհիվ և հրավիրվել է Լեհաստանի մայրաքաղաքի *Skoda Varsovie* մարզական ակումբ, որի կազմում հանդես գալով՝ 1930-ական թվականներին մարզական մի շարք նվաճումների է հասել։
### Փշալարերի ետևում
Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի սկզբում Չորտեկը մասնակցել է Լեհաստանի պաշտպանության համար մղված մարտերին, պարտությունից հետո, թաքնվելով *Անտոնի Կամինսկի* կեղծանվան տակ, ապրել Վարշավայում։ Խույս տալով գեստապոյի հետապնդումներից՝ ընտանիքով տեղափոխվել է Գրոյց քաղաքի մերձակայքում գտնվող մի գյուղ։ Ոտքից վիրավոր էր (գերմանացի պարեկները վիրավորել էին նրան, և կաղությունը պահպանվել է մինչև կյանքի վերջը), դրա պատճառով էլ կասկածել են, կալանավորել, նետել Օսվենցիմի համակենտրոնացման ճամբար։ Այստեղ էսէսականները հարկադրել են, որ մասնակցի բռնցքամարտի մրցումների: Պայմանը մեկն էր. պարտվելու դեպքում պետք է ենթարկվեր մահապատժի։ Հյուծված, վիրավոր Անտոնի Չորտեկը տասնհինգ մարտ է անցկացրել, այն էլ՝ մեծ մասամբ իրենից զգալիորոն ծանր, ուժեղ բռնցքամարտիկների դեմ, մշտապես՝ հոգեբանական ու ֆիզիկական ահավոր ճնշման տակ (հատկապես՝ մարտերից մեկում, երբ ստիպված էր հաղթել իր էսէսական մրցակցին) և կամքի ահռելի ուժ, կյանքի անսահման սեր դսևորելով՝ անչափ դժվարին հաղթանակներ է տարել։ 1944 թվականին Չորտեկին տեղափոխել են Մաուտհաուզենի համակենտրոնացման ճամբար, որտեղ էլ մնացել է մինչև 1945 թվականի գարնանը տեղի ունեցած ազատագրումը։

### Պատերազմից հետո
Ետպատերազմյան առաջին իսկ ամիսներից Չորտեկը վերսկսել է մարզական գործունեությունը, բռնցքամարտի Լեհաստանի 1948 թվականի առաջնությունում արժանացել արծաթե մեդալի, հաջորդ տարում նվաճել հայրենի երկրի չեմպիոնի տիտղոսը, սակայն հետագայում անհայտ մի մարզիկից պարտություն կրելուց հետո հեռացել է մայրաքաղաքից, բնակություն հաստատել Ռադոմում։ Մարզական կարիերան ավարտելով՝ 1949 թվականի կեսերից անցել է մարզչական աշխատանքի, իր հարուստ փորձը փոխանցել բազմաթիվ երիտասարդների, այդ թվում՝ օլիմպիական խաղերի չեմպիոն Կազիմեժ Պաժձյորին։

## Կինոյում
Անտոնի Չորտեկի կյանքի դրամատիկ դրվագներն են ընկած 1979 թվականին կինոռեժիսոր Պյոտր Անդրեևի նկարահանած *Klincz* ֆիլմի հիմքում։

## Նվաճումներ
### Բռնցքամարտի Եվրոպայի առաջնություն
* Արծաթե մեդալ կիսաթեթև քաշային կարգում՝ սիրողական բռնցքամարտի Եվրոպայի առաջնությունում. 1939 թ., Դուբլին

### Բռնցքամարտի  Լեհաստանի առաջնություններ
* Ոսկե մեդալ թեթևագույն քաշային կարգում - 1934 թ.  
* Արծաթե մեդալ թեթևագույն քաշային կարգում - 1935 թ.
* Բրոնզե մեդալ թեթև քաշային կարգում - 1936 թ.
* Ոսկե մեդալներ կիսաթեթև քաշային կարգում - 1938 և 1939 թթ.
* Արծաթե մեդալ կիսաթեթև քաշային կարգում - 1948 թ.
* Ոսկե մեդալ թեթև քաշային կարգում - 1949 թ.

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Sylwetka Antoniego Czortka na stronie Urzędu Gminy w Warlubiu 
* Czortek, Antoni  2004-01-19
* Czortek at the Polish Film database

Կատեգորիա:Լեհ մարզիկներ
Կատեգորիա:Բռնցքամարտիկներ
Կատեգորիա:Երկրորդ համաշխարհային պատերազմին մասնակցած լեհ զինվորականներ