Դելեմոն

**Դելեմոն** կամ **Դելսբերգ** (, ), քաղաք Շվեյցարիայում, Յուրա կանտոնի մայրաքաղաքը։ Գտնվում է Բեռնյան Յուրայի բերրի իջվածքում, Սոռն գետի ափին։ Զբաղեցնում է 21,97 քառակուսի կիլոմետր տարածք, որի 42 տոկոսն անտառապատ է, 37 տոկոսն էլ օգտագործվում է գյուղատնտեսական նպատակներով և միայն 0,1 տոկոսն է անարդյունաբեր։

2017 թվականի դեկտեմբերի տվյալներով քաղաքում ապրում էր 12.625 մարդ, որոնց 23.9%-ը օտարազգիներ էին։ 2000–ից 2010 թվականներն ընդգրկող տասնամյակում բնակչության թվաքանակի միջին տարեկան փոփոխությունը կազմել է 1.7%:  Միգրացիայի ցուցանիշը եղել է 0.5%, ծնունդներինն ու մահերինը՝ 1.4%: Քաղաքում եղած 5.039 բնակարաններից մշտապես զբաղեցված է եղել 4,783-ը կամ 89 տոկոսը,
321-ը կամ 6.0%-ը զբաղեցվել են ժամանակավորապես և 270-ը մնացել են դատարկ։

## Ժողովրդագրություն
Քաղաքի բնակչության թվաքանակը պատմական ժամանակի ընթացքում կրել է հետևյալ փոփոխությունները

Colors=
  id:lightgrey value:gray(0.9)
  id:darkgrey  value:gray(0.8)
ImageSize  = width:900 height:500
PlotArea   = height:350 left: 100 bottom:90 right:100
Legend     = columns:3 left:220 top:70 columnwidth:160
AlignBars  = justify
DateFormat = x.y
Period     = from:0 till:12000
TimeAxis   = orientation:vertical
AlignBars  = justify
ScaleMajor = gridcolor:darkgrey increment:2000 start:0
ScaleMinor = gridcolor:lightgrey increment:400 start:0
Colors=
 id:TO     value:yellowgreen      legend:Ամբողջը
 id:FR     value:teal      legend:Ֆրանսախոս
 id:GE     value:green      legend:Գերմանախոս
 id:PR     value:lightpurple      legend:Բողոքական
 id:CA     value:oceanblue      legend:Կաթոլիկ
 id:SW     value:red      legend:Շվեյց.
PlotData=
  color:yellowgreen width:40   mark:(line,white) align:center
  bar:1850 from:start till:1650 text:"1,650" color:TO
  bar:1880 from:start till:2793 text:"2,793" color:TO
  bar:1910 from:start till:6161 text:"6,161" color:TO
  bar:1930 from:start till:6393 text:"6,393" color:TO
  bar:1950 from:start till:7504 text:"7,504" color:TO
  bar:1970 from:start till:11797 text:"11,797" color:TO
  bar:1990 from:start till:11548 text:"11,548" color:TO
  bar:2000 from:start till:11353 text:"11,353" color:TO
LineData =
  points:(200,141)(300,195)  color:FR
  points:(300,195)(400,222)  color:FR
  points:(400,222)(500,261)  color:FR
  points:(500,261)(600,348)  color:FR
  points:(600,348)(700,365)  color:FR
  points:(700,365)(800,369)  color:FR
  points:(200,126)(300,157)  color:GE
  points:(300,157)(400,141)  color:GE
  points:(400,141)(500,132)  color:GE
  points:(500,132)(600,122)  color:GE
  points:(600,122)(700,103)  color:GE
  points:(700,103)(800,100)  color:GE
  points:(200,111)(300,154)  color:PR
  points:(300,154)(400,160)  color:PR
  points:(400,160)(500,159)  color:PR
  points:(500,159)(600,162)  color:PR
  points:(600,162)(700,139)  color:PR
  points:(700,139)(800,132)  color:PR
  points:(200,154)(300,203)  color:CA
  points:(300,203)(400,204)  color:CA
  points:(400,204)(500,238)  color:CA
  points:(500,238)(600,357)  color:CA
  points:(600,357)(700,350)  color:CA
  points:(700,350)(800,318)  color:CA
  points:(100,133)(200,167)  color:SW
  points:(200,167)(300,244)  color:SW
  points:(300,244)(400,266)  color:SW
  points:(400,266)(500,297)  color:SW
  points:(500,297)(600,365)  color:SW
  points:(600,365)(700,356)  color:SW
  points:(700,356)(800,336)  color:SW


## Տնտեսություն
thumb|200px|Wenger-ի արտադրած դանակ՝ բացված վիճակում
Դելեմոնում դեռ ուշ միջնադարում զարգացած են եղել արհեստները, ապա նաև արդյունաբերությունը։ 1893 թվականին այստեղ հիմնվել է շվեյցարական բանակային նշանավոր դանակների արտադրությամբ ողջ աշխարհում հայտնի **[[Wenger]]** ընկերությունը, որին 2005 թվականին, ի վերջո, կարողացել է տիրանալ մրցակցող *Victorinox* ֆիրման։ *Wenger* ապրանքանիշով թողարկվող շվեյցարական բանակային դանակները *2013 թվական*ից ներառվել են *Victorinox*-ի հավաքածուի մեջ՝ որպես  *Delémont collection*, իսկ  բրենդային *Wenger* ապրանքանիշը պահպանվել է միայն ժամացույցների ու արտոնագրված ապրանքների համար։

## Կլիմա

## Պատմամշակութային հուշարձաններ
Վորբուր մատուռը, Եպիսկոպոսական դղյակը, Սեն Մարսել եկեղեցին, Յուրայի արվեստի ու պատմության թանգարանն ու Կարմիր աշտարակը, լոկոմոտիվ գնացքների համար կառուցված պատմական ռոտոնդան և վագոնների կանգառքի շինությունը ընդգրկված են Շվեյցարիայի համազգային նշանակության պատմամշակութային ժառանգության ցանկում։ Դելեմոն քաղաքի հին թաղամասն ամբողջությամբ ներառված է Շվեյցարական ժառանգության գույքացուցակում

## Պատկերասրահ

File:Chapelle Du Vorbourg.JPG|Վորբուր մատուռը
File:Château de Delémont (5).jpg|Prince-Bishops' Castle (Delémont)|Եպիսկոպոսական դղյակը 
File:Delémont Eglise Saint-Marcel.jpg|Սեն Մարսել եկեղեցին
File:Delémont Porte de Porrentruy.jpg|Յուրայի արվեստի ու պատմության թանգարանն ու Կարմիր աշտարակը 
File:Rotonde pour locomotives 2.JPG|Լոկոմոտիվ գնացքների համար կառուցված պատմական ռոտոնդան և վագոնների կանգառքի շինությունը 

### Քույր քաղաքներ

## Անվանի դելեմոնցիներ
140px|thumb|Ալֆրեդ Կոնտ, 1914
140px|thumb|Դոմինիկ Բետիգ, 2008
* Էժեն Դոմա (1803 – 1871) - ռազմական գործիչ, գրող
* Ալֆրեդ Կոնտ - (1895 – 1965) - Շվեյցարիայի օդագնացության պիոներներից
* Անդրե Յոբին (ծնվ. 1927) - կոմիքսների հեղինակ
* Հայդի Բաադեր Նոբս (ծնվ. 1940) - կոմպոզիտոր
* Պիեռ Մարգո (ծնվ. 1950) - Polilight թեթև հանքային ջրի հայտնաբերողը
* Դոմինիկ Բետիգ (ծնվ. 1953) - բժիշկ, քաղաքական գործիչ
* Մորիս Կոտելա (ծնվ. 1957) - կենսաբան, ձկնագետ

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
*
*Jura.ch
* 

Կատեգորիա:Յուրա կանտոնի բնակավայրեր
Կատեգորիա:Շվեյցարիայի բնակավայրեր
Կատեգորիա:Շվեյցարիայի քաղաքներ