Ալբերտ Մուշեղյան

**Ալբերտ Վարազդատի Մուշեղյան** (), հայ գրականագետ, բանասեր, թարգմանիչ։ Բանասիրական գիտությունների դոկտոր (1996)։ Հայաստանի գրողների միության անդամ (1979)։

## Կենսագրություն
Ալբերտ Մուշեղյանը ծնվել է 1931 թվականին Երևանում։ Վեց տարեկանում դինամիտի պայթյունից կորցրել է տեսողությունը։ 1939-1946 թվականներին սովորել է Երևանի կույր երեխաների գիշերօթիկ յոթնամյա դպրոցում։ 1949 թվականին ավարտել է Երևանի N3 երեկոյան դպրոցը։ 1949 թվականին ընդունվել և 1954 թվականին ավարտել է Երևանի պետական համալսարանի բանասիրական ֆակուլտետի ռոմանո-գերմանական բաժինը, այնուհետև՝ ասպիրանտուրան՝ ավստրո-գերմանական գրականության գծով։

1965-1973 թվականներին եղել է Հայաստանի կույրերի միավորման կենտրոնական վարչության նախագահը։ Ուսումնասիրությունները կատարել է կնոջ՝ բանասեր, թարգմանչուհի Ռիմա Հարությունյանի (1932-1997) օգնությամբ։ 1956 թվականին կազմակերպել է բրայլյան տպարան՝ կույրերի համար ուռուցիկ տառերով գրքեր տպագրելու համար և նշանակվել է գլխավոր խմբագիր, տպագրության պատրաստել և լույս է ընծայել հայկական առաջին բրայլյան գրքերը (Րաֆֆու «Սամվել» վեպը, Եղիշե Չարենցի բանաստեղծությունների ժողովածուն, Մովսես Խորենացու «Հայոց պատմությունը» և այլն)։ 1958-1973 թվականներին եղել է Կույրերի միավորման բրայլյան ամսագրի հիմնադիր-խմբագիրը, 1963-1975 թվականներին՝ բրայլյան հրատարակչության պետ, 1974 թվականից աշխատել է ՀՀ ԳԱԱ արվեստի ինստիտուտում, 1978 թվականից՝ ՀՀ ԳԱԱ Մանուկ Աբեղյանի անվան գրականության ինստիտուտի ավագ գիտաշխատող։ Բնական և հասարակական գիտությունների միջազգային ակադեմիայի անդամ է։ ԽՄԿԿ անդամ 1957 թվականից։

1980 թվականին «Ավետիք Իսահակյանի կյանքի և ստեղծագործության վաղ շրջանը» թեմայով դիսերտացիա է պաշտպանել և ստացել բանասիրական գիտությունների թեկնածուի աստիճան։

Հեղինակ է շուրջ 100 գրականագիտական և հայագիտական ուսումնասիրությունների՝ նվիրված հատկապես հայ հին գրականության չլուծված խնդիրներին։

Մահացել է 2025 թվականի հոկտեմբերի 13-ին, 95 տարեկան հասակում։

## Երկեր
* Տիգրան Մեծը Մովսես Խորենացու և հունա-հռոմեական աղբյուրների գնահատմամբ, Երևան, 2011։
* Մովսես Խորենացու դարը (մենագրություն), Երևան, 2008։
* «Սուրբ գիրքը հայերեն թարգմանելու հանգամանքները և Մեսրոպ Մաշտոցի համառոտ աստվածաշունչը» («Հայ գրականությունը և քրիստոնեությունը») ժողովածու, 2002։
* «Հայ եկեղեցու և հայոց պետության փոխհարաբերությունները 5-րդ դարի հայ մատենագրության մեջ» («Հայոց եկեղեցի և պետություն») ժողովածուներ, 2000։
* Դարի հայ մատենագրության ժամանակագրական խնդիրներ, Երևան, 1996։
* «Ավետիք Իսահակյան. վաղ տարիներ. 1875-1898» (մենագրություն), Երևան, 1983։

## Թարգմանություններ (գերմաներենից)

* Արմին Թ. Վեգներ, Ճանապարհ առանց տունդարձի, (համահեղինակ), Երևան, 2000։
* Վոլֆգանգ Գյոթե, Բանաստեղծություններ, Երևան, 1993։
* Վոլֆգանգ Գյոթե, Վայմարյան քնար, Երևան, 1985։
* Հայնրիխ Հայնե, Բանաստեղծություններ և գեղոններ, Երևան, 1983։
* Հայնրիխ Հայնե, Գերմանիա, Ձմեռային հեքիաթ (պոեմ), Երևան, 1959։

## Պարգևներ
* «Պատվո նշան» շքանշան, 1967
* ԵՊՀ Ոսկե մեդալ, 2010
* ՀԳՄ «Գրական վաստակի համար» մեդալ, 2009
* Մանուկ Աբեղյանի անվան արծաթե մեդալ, 2009
* Մովսես Խորենացու մեդալ, 2020։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Ալբերտ Մուշեղյան. «Չտեսնող մարդիկ ոչ մի արտոնություն չունեն»

Կատեգորիա:Բանասիրական գիտությունների դոկտորներ
Կատեգորիա:Գերմաներենից հայերեն թարգմանիչներ
Կատեգորիա:Կույրեր
Կատեգորիա:Հայ բանասերներ
Կատեգորիա:Հայ գրականագետներ
Կատեգորիա:Հայ թարգմանիչներ
Կատեգորիա:Հայ երկարակյացներ