G77

**77+ խումբ** կամ **G77** (Group of 77), Միավորված ազգերի կազմակերպության 134 զարգացող երկրների կոալիցիա, որը նախատեսված է իր անդամների հավաքական տնտեսական շահերը խթանելու և ՄԱԿ-ում համատեղ բանակցային հզորություն ստեղծելու համար։ Կազմակերպության հիմնադիր անդամներն ի սկզբանե 77-ն էին, որոնց կենտրոնակայանը գտնվում էր Ժնևում, սակայն այն ընդլայնվել է մինչև 134 անդամ երկիր կապված ՄԱԿ-ի կազմում նոր երկրների ընգդրկման հետ։ 2023 թվականի նախագահող երկիրը Կուբան է՝ հաջորդելով Պակիստանին։

## Պատմություն
Խումբը հիմնադրվել է 1964 թվականի հունիսի 15-ին  Չմիացած պետությունների ֆորումում Ասիայի, Աֆրիկայի և Լատինական Ամերիկայի զարգացող երկրների նախարարների հռչակած «Յոթանասունյոթ երկրների համատեղ հռչակագրով»  («Joint Declaration of the Seventy-Seven Countries»):

77-ի խմբի ստեղծման մասին պաշտոնապես հրապարակվել է Ժնևում, նույն թվականին դեկտեմբերի 30-ին ՄԱԿ-ի Առևտրի և զարգացման համաժողովում (UNCTAD): Անդամ-երկրների թիվն աստիճանաբար աճելով հասել է 134-ի։ Խորհրդային տարիներին (մինչև 1991) «77-ի խմբի» անդամ են դարձել Հյուսիսային Կորեա, Կուբա, Վիետնամ, Ռումինիա և Հարավսլավիա սոցիալիստական երկրները։

Առաջին խոշոր հանդիպումը կայացել է Ալժիրի մայրաքաղաքում, 1967 թվականին, որտեղ հռչակվել է *Ալժիրյան հրովարտակը (Charter of Algiers )* և դրվել է Նոր տնտեսական քաղաքականության մշտական ինստիտուցիոնալ կառույցների հիմքը Ռաուլ Պրեբիշի ղեկավարությամբ, ով *ՄԱԿ-ի Լատինական Ամերիկայի և Կարիբյան ավազանի տնտեսական հանձնաժողովի* (ECLA) նախկին աշխատակից էր։ 77-ի խմբի գլխամասային գրասենյակներ կան Ժնևում (ՄԱԿ), Հռոմում (FAO), Վիեննայում (UNIDO), Փարիզում (ՅՈՒՆԵՍԿՕ), Նայրոբիում (UNEP) և Խումբ 24- ը (G-24) Վաշինգտոնում (Արժույթի միջազգային հիմնադրամ և Համաշխարհային բանկ)։

## Նպատակներ և խնդիրներ
G77-ի գործունեության հիմքում ընկած է զարգացող երկրների միջև առևտրատնտեսական, ֆինանսական և տեխնիկական համագործակցությունը, ինչպես նաև նրանց համատեղ դիրքորոշման մշակումը, համաձայնեցումը և համակարգումը ՄԱԿ-ի մարմինների և նրա շրջանակներում գործող կազմակերպությունների կոնֆերանսներում և հանդիպումներում, այլ միջազգային կոնգրեսներում և ֆորումներում, որոնք նվիրված են միջազգային սոցիալ-տնտեսական հարաբերությունների խնդիրներին, ներառյալ երկրների և նրանց բնակչության կյանքի այնպիսի ոլորտները, ինչպիսիք են առևտուրը, արդյունաբերությունը, գյուղատնտեսությունը, կրթությունը, գիտությունը և տեխնիկան։ Նման հանդիպումներում քննարկվում են նաև G77-ի անդամ չհանդիսացող երկրների և առաջին հերթին համաշխարհային հանրության զարգացած երկրների հետ տնտեսական, վարկային, ֆինանսական և տեխնիկական համագործակցության հարցեր։

G77-ի հինական խնդիրներներն են.

* բազմակողմ առևտրային համակարգում անհամաչափությունների վերացում
* զարգացող և զարգացած երկրների միջև ռեսուրսների արդյունավետ փոխանցման կազմակերպում, ներառյալ զարգացման նպատակներով պաշտոնական աջակցությունը և պարտքի մարումը
* հումքային շուկաներում անկայունության հաղթահարում և զարգացած երկրներում շուկա մուտք գործելու համար պրոտեկցիոնիստական խոչընդոտների վերացում
* միջազգային հանրության արձագանքման գլոբալ միջոցների ապահովումը` կայուն և սոցիալական զարգացման, ֆինանսական ճգնաժամերի հաճախակիության աճի, առևտրի սուբսիդավորման (հիմնականում գյուղատնտեսական ապրանքների), տեղեկատվական և հաղորդակցական տեխնոլոգիաների աճող դերի և անօրինական միջազգային գործարքների վերաբերյալ։

**G77-ի գործունեության հիմնական ուղղություններն են.**

* գլոբալացում և միջազգային տնտեսություն
* զարգացմանն ուղղված ֆինանսավորում
* առևտուր և զարգացում
* շրջակա միջավայր և զարգացում
* սոցիալական ապահովություն և գենդերային խտրականություն
* «Հարավ-Հարավ» ուղղության շրջանակներում համագործակցություն
* «Հյուսիս-Հարավ» երկխոսություն
* գիտատեխնիկական զարգացում
* տեղեկատվական և հաղորդակցական տեխնոլոգիաներ։

### Հարավ-Հարավ
G77-ի անդամ երկրների համագործակցությունը *«Հարավ-Հարավ»* նախագծի շրջանակներում հարավի ժողովուրդների բարեկեցությունն ապահովելու նպատակ է հետապնդում և խմբի բոլոր անդամ-երկրների համար մեխանիզմ է հանդիսանում համերաշխության ու միասնության ամրապնդման և պահպանման՝ ապահովելով նրանց հավատարմությունը նախագծին և ընդհանուր նպատակի իրականացմանը։

1981 թվականին գործողությունների *[[Կարակաս]]յան ծրագրով* մշակվել են ընդհանուր սկզբունքներ *«Հարավ-Հարավ»* ուղղության շրջանակներում *Հարավի գագաթնաժողովների* անցկացման համար։ G77-ի կողմից կազմակերպված առաջին Հարավային գագաթնաժողովը տեղի է ունեցել  Հավանայում (Կուբա) 2000 թվականի ապրիլին։ Այն ընդունել է *Հավանայի հռչակագիրը և գործողությունների ծրագիրը*։

2003 թվականի դեկտեմբերին Մարաքեշում (Մարոկկո) տեղի ունեցած Հարավ-Հարավ համագործակցության բարձր մակարդակի կոնֆերանսում ընդունվել է Մարաքեշի հռչակագիրը և *Հարավ-Հարավ համագործակցության իրականացման Մարաքեշի շրջանակները*, որով սահմանվել են խմբի և մասնակից երկրների նախաձեռնություններն ու կոնկրետ գործողությունները՝ այս հարցում արդյունավետ համատեղ քաղաքականության հասնելու համար։ Երկրորդ Հարավային գագաթնաժողովը կայացել է 2005 թվականին Կատարի մայրաքաղաք Դոհայում։ Հարավ-Հարավ երրորդ գագաթնաժողովը կայացել է Աֆրիկայում 2010 թվականին։

Զարգացող երկրների միջև տնտեսական և տեխնիկական համագործակցության համար G77-ի *«Հարավ-Հարավ»* համագործակցությանն աջակցելու նպատակով ստեղծել է *Պերես-Գերերո վստահության հիմնադրամը* (PGTF):

Նաև այս նախագծի նպատակն է *«Հարավ-Հարավ» ուղղությամբ* (այսինքն՝ զարգացող երկրների միջև) առևտրի ընդլայնումը։ Դրա համար 1989 թվականին G77-ը մշակել է զարգացող երկրների միջև Առևտրային արտոնությունների գլոբալ համակարգը (GSTP— *Global System of Trade Preferences):*

Նաև Չինաստանը և Չմիավորման շարժումը ակտիվորեն մասնակցում են Հարավ-Հարավ ծրագրին Համատեղ համակարգող կոմիտեի շրջանակներում՝ խթանելու զարգացող երկրների ընդհանուր առաջնահերթությունների իրականացումը և *«Հարավ-Հարավ»* նախագծում համագործակցության զարգացումը։

### Հյուսիս-Հարավ
*«Հարավ-Հարավ»* բանակցությունների և երկխոսության նպատակը զարգացող և զարգացած պետությունների գլոբալ գործընկերության հիման վրա բոլոր երկրների զարգացման համար համագործակցությունն է։ Այս երկխոսության շրջանակներում G77-ը կոչ է անում զարգացած երկրներին հասնել ավելի մեծ ինտեգրման և համագործակցության զարգացող երկրների գլոբալ խնդիրների և համաշխարհային տնտեսական կառավարման հարցերի շուրջ։

### Տեղեկատվա-հաղորդակցական զարգացում
2005 թվականի նոյեմբերին Թունիսում տեղի է ունեցել *Տեղեկատվական հասարակության համաշխարհային գագաթնաժողովի* երկրորդ փուլը, որտեղ առաջադրանքները դրվեցին՝ բոլոր զարգացող երկրների համար  տեղեկատվական և հաղորդակցական տեխնոլոգիաների և ռեսուրսների հասանելիության ապահովումը, որոնք կարևոր են աշխարհի բոլոր երկրների օգնության, խմբի անդամ երկրների կայուն զարգացման և դրված նպատակներին հասնելու համար։

## Քաղաքականություն
Խմբին վերագրվում է ապարտեիդի դեմ ընդհանուր դիրքորոշում ունենալու և համաշխարհային զինաթափմանն աջակցելու համար։ Այն աջակցել է Նոր միջազգային տնտեսական կարգին։ Այն քննադատության է ենթարկվել էկոլոգիական նախաձեռնություններին իր նվազ աջակցության կամ բացահայտ հակադրվելու համար, որոնք խումբը երկրորդական է համարում տնտեսական զարգացման և աղքատության վերացման նախաձեռնությունների համեմատ։

## Անդամներ
աջից|մինի|350x350փքս|77 երկրների խումբ 2013 թվականին2020 թվականի դրությամբ խումբը ներառում է ՄԱԿ-ի բոլոր անդամ երկրները (ՄԱԿ-ի դիտորդ Պաղեստին պետության հետ միասին)՝ բացառությամբ հետևյալ երկրների.

# Եվրոպայի խորհրդի անդամներ, բացառությամբ Ադրբեջանի։
# Անկախ պետությունների համագործակցության ազատ առևտրի գոտու անդամներ, բացառությամբ Տաջիկստանի։
# Տնտեսական համագործակցության և զարգացման կազմակերպության անդամներ, բացառությամբ նրա (չորս) լատինաամերիկյան անդամների։
# Խաղաղօվկիանոսյան երկու միկրոպետություններ՝ Պալաու և Տուվալու։

### Ներկայիս հիմնադիր անդամ երկրներ

### Ներկայիս անդամ այլ երկրներ

## Տես նաև
* Չմիացած երկրների շարժում
* Երրորդ աշխարհ

## Նշումներ

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* 
* Official website of the Group of 24
* «G77» խմբի պաշտոնական կայք
* Adam Sneyd, «Group of 77», in Globalization and Autonomy Online Compendium, edited by William D. Coleman and Nancy Johnson
* «G77» խմբի երկրների համատեղ հռչակագիր

Կատեգորիա:1964 հիմնադրված կազմակերպություններ
Կատեգորիա:Երկրներրի տնտեսական դասակարգումներ
Կատեգորիա:Հունիսի 15
Կատեգորիա:ՄԱԿ
Կատեգորիա:Միջազգային տնտեսական կազմակերպություններ