Էուրիկու Գասպար Դուտրա

**Էուրիկու Գասպար Դուտրա** (, ), բրազիլացի պետական և ռազմական գործիչ, բանակի մարշալ, Բրազիլիայի տասնվեցերորդ նախագահ (1946-1951 թվականներ):

## Զինվորական գործունեություն
Էուրիկո Դուտրան ծնվել է 1883 թվականի մայիսի 18-ին Մատո Գրոսո նահանգի մայրաքաղաք Կույաբա քաղաքում։ 17 տարեկանում Դուտրան զորակոչվել է զինվորական ծառայության և ընդունվել ռազմական դպրոց, որն ավարտել է 1910 թվականին լեյտենանտի կոչումով։

Հաջորդ քսան տարիներին Դուտրան անշեղորեն առաջադիմել է իր կարիերայում և մինչև 1930 թվականը զբաղեցրել է բանակի հրամանատարական պաշտոններից մեկը, որի շնորհիվ կարողացել է աջակցություն ցուցաբերել իշխանության եկած Գետուլիո Վարգասին: 1932 թվականին Դուտրան նշանակվում է ռազմական ակադեմիայի ղեկավար, իսկ չորս տարի անց զբաղեցրել է Վարգասի կառավարությունում պատերազմի նախարարի պաշտոնը։ Այս պաշտոնում Դուտրան արդիականացրել է բանակը և 1941 թվականին ստեղծել է Բրազիլիայի ռազմաօդային ուժերը:

Այն բանից հետո, երբ 1942 թվականին Բրազիլիան պատերազմ է հայտարարել Գերմանիային, Դուտրան, որպես պատերազմի նախարար, գլխավորել է Բրազիլիայի արշավախումբը, որը դաշնակից ուժերի հետ միասին մասնակցել է Իտալիայի ռազմական գործողություններին:

## Որպես նախագահ
1945 թվականին Դուտրան ակտիվ մասնակցություն է ունեցել հեղաշրջմանը, որը տապալել է Վարգասին։ Դուտրան նախագահի պաշտոնում առաջադրվել է Սոցիալ-դեմոկրատական կուսակցությունից և հաղթել դեկտեմբերի 2-ին կայացած ընտրություններում։

Դուտրայի կառավարության առաջին առաջնահերթությունը երկրի համար եղել է նոր սահմանադրության մշակումն, որը հրապարակվել է 1946 թվականի սեպտեմբերի 18-ին։ Դրա ընդունմամբ ինը տարվա մեջ առաջին անգամ գումարվել է Կոնգրեսը։ Այս սահմանադրությամբ վերականգնվել է նախագահի ուղղակի ընտրության սկզբունքը, որի լիազորությունների ժամկետը նշանակվել է 5 տարիով։ Բոլոր քաղաքական կուսակցությունների գործունեությունը օրինականացվել է։ Վարգասի դիկտատուրայի ժամանակ աշխատողների ստացած բազմաթիվ իրավունքներ և արտոնություններ նոր սահմանադրությամբ ամրագրվել են օրենքով:

Դուտրայի նախագահության նշանավոր իրադարձություններից են՝ մոլախաղերի արգելքը և Ռիո դե Ժանեյրոյում հեռուստատեսային հեռարձակման սկիզբը։ Նրա օրոք, 1947 թվականի հոկտեմբերին խզվել են ԽՍՀՄ-ի հետ դիվանագիտական հարաբերությունները։

Ներքին ոլորտում նախագահ Դուտրան նպաստել է տնտեսական ազատականացմանը և ճանապարհ է բացել օտարերկրյա ձեռնարկությունների համար։ Արտաքին քաղաքականության մեջ նախագահը սառը պատերազմի ժամանակ, անցել է Միացյալ Նահանգների կողմը: Պրամերիկյան դիրքորոշման արդյունքում բրազիլական շուկան լցվել է ԱՄՆ-ից ներմուծումներով, գնաճը բարձրացավ, իսկ ազգային արժույթը՝ Կրուզեյրոն, զգալիորեն արժեզրկվեց։ Արդյունաբերական օլիգարխիան, զգալով իր եկամուտների վտանգը, փորձել է սառեցնել աշխատավարձերը։ Գործադուլների ալիքը տարածվել է ամբողջ երկրում, պետությունը հայտնվել է ճգնաժամի և սոցիալական ապակայունացման մեջ: Դուտրան որպես նախագահ կորցրել է տնտեսական էլիտայի աջակցությունը։ Արդյունքում, 1950 թվականի նախագահական ընտրությունների արդյունքներով Բրազիլիայում կրկին իշխանության է եկել Գետուլիո Վարգասը։

Սրանից հետո մարշալ Դուտրան հեռացել է քաղաքական գործունեությունից։ Մահացել է 1974 թվականի հունիսի 11-ին։ Թաղված է Ռիո դե Ժանեյրոյի Սուրբ Հովհաննես Մկրտչի գերեզմանատանը։

## Հիշողություն
Աշխարհի ամենամեծ ադամանդներից մեկը (409 կարատ քաշով), որը արդյունահանվել է Բրազիլիայում 1949 թվականին, անվանվել է Դուտրա անունով։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* ''Կենսագրությունը'' dec.ufcg.edu.br. կայքում

 
Կատեգորիա:Բրազիլիայի նախագահներ
Կատեգորիա:Բրազիլացի հակակոմունիստներ
Կատեգորիա:Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի զորավարներ
Կատեգորիա:Բրազիլացի ռազմական գործիչներ