Ձիթապտղի տեսակներ

thumb|220px|Կանաչ ձիթապտուղը ճյուղի վրա
thumb|220px|Հասունացած ձիթապտուղը ճյուղի վրա
thumb|220px|Մարինացված ձիթապտղի տեսակներ
thumb|220px|Տարբեր տեսակի մարինացված ձիթապտուղ
Սննդի արդյունաբերության մեջ կիրառվող ձիթապտղերը հանդիսանում են մշակովի կուլտուրաներին պատկանող ձիթենու պտուղները՝ եվրոպական ձիթապտուղները։ Ըստ միջազգային տերմինաբանության, կան  սև ()՝  ձիթապտղի ծառի հասուն պտուղները, և կանաչ ձիթապտղեր, որոնք դեռ չհասունացած պտուղներն են։

## Խմբեր
Ձիթապտղի տեսակները տարբերվում են իրենց օգտագործման բնույթով։ Բաժանվում են 3 խմբերի՝
* Յուղային, օգտագործվում է ձիթապտղի յուղի արտադրության համար։
* Համակցված (ունիվերսալ կամ յուղային)։
* Պահածոյացված, նախատեսված են պահածոյացման և սննդի մեջ համար։

## Գույներ
Պահածոյացված ձիթապտղի գույնը և երանգները կախված են ոչ թե տեսակից, այլ հասունության աստիճանից և այն տեխնոլոգիայից, որը կիրառվել է դրանց պատրաստման ժամանակ։ Ձիթապտուղը քաղում են հասունության տարբեր փուլերում։ Ձիթապտղի բերքահավաքը սկսվում է հոկտեմբերին, որի ընթացքում պտուղը հասնում է անհրաժեշտ չափերի, և տևում մինչև հունվար, երբ բերքը քաղում են և չորացնում, որը պտղի վերջնական տեսքն է։
* Հոկտեմբեր՝ կանաչ(, , )
* Նոյեմբեր՝ սպիտակ (, )
* Դեկտեմբեր՝ սև (, , , )
* Հունվար՝ չորացված ձիթապտուղ։

Հասուն ձիթապտուղը կարող է լինել բաց կանաչ, դեղնավուն, վարդագույն, մանուշակագույն, շագանակագույն և սև գույների։

**«Սև ձիթապտուղը»** (յուղային) լինում է 2 տեսակ՝ պտուղները, որոնք հասունացել են ծառի վրա և պտուղներ, որոնք իրենց գույնը ստացել են արհեստականորեն։ Սև ձիթապտղերի գույնը պայմանական է, քանի որ բնական ձևով հասունացած պտուղները հազվադեպ են սև լինում։ Դուք կարող եք տարբերակել մուգ մանուշակագույն, սև, կարմրավուն-շագանակագույն կամ շագանակագույն երանգները։

Սև ձիթապտղի մեկ այլ տեսակ կոչվում է «*Black oxidized olives*»՝ սև օքսիդացված ձիթապտղեր։ Նրանք արտադրվում են խակ կանաչ պտուղներից և սև գույն ստանում են ոչ թե բնական հասունացմամբ, այլ օքսիդացմամբ, որով թրջում են պտուղները՝ բնական դառնությունը արագ հեռացնելու համար։ Որպես գունավորման կայունացուցիչ օգտագործվում է երկաթի գլյուկոնատ (սննդային հավելում  *E579*):

Բնական հասունացած և օքսիդացված սև ձիթապտուղները, բացի գույնից, տարբերվում են նաև բնական կորիզի առկայությամբ, քանի որ դրանք չափազանց փափուկ են կորիզազրկելու համար։

## Չափսերը
Կոնսերվացման համար օգտագործվում են առնվազն մեկ ու կես սանտիմետր տրամագծով պտուղներ։ Ընդունված է գնահատել ձիթապտղի չափը, ըստ կիլոգրամի քանակի։ Կախված արտադրող երկրից, տարբերում են մինչև 15 տարբեր չափերի պտուղներ։

## Արտադրող երկրներ
Ձիթապտղերի սորտերը սովորաբար կոչվում են իրենց աճեցման վայրի անունով։ Ձիթապտղի հիմնական արդյունաբերական արտադրող երկրներ են միջերկրածովյան երկրները՝ Հարավային Եվրոպա, Ֆրանսիա, Մերձավոր Արևելք և այլն։

Որպես իտալական ձիթապտղի սորտերի մասին ավելի ամբողջական հոդված տես **[[:it:Cultivar di olivo#Cultivar italiane|Cultivar italiane]]**

### [[Հունաստան]]
* Adramintini
* Amigdalolia
* Amphissis (Amfissa)
* Chalkidiki (Chondrolia)
* Daphnoelia
* Doppia
* Gordal
* Kalamata (англ.)
* Kalamon
* Kalokerida
* Karidolia
* Kolovi
* Koroneiki
* Kothreiki
* Koutsourelia
* Lianolia Kerkirias
* Manakis
* Mastoidis (Tsunati)
* Megaritiki
* Patrinia (англ.)
* Pratini
* Prassinolia
* Psiloelia
* Thasitiki (Throumpa Thassou)
* Vasilikada

### [[Իսպանիա]]
* Alfafara
* Arbequina (англ.)
* Blanqueta
* Cacereña
* Callosina
* Cañivano blanco
* Cañivano negro
* Carrasqueño
* Carrasqueño de Alcaudete
* Carrasqueño de la Sierra
* Changlot reial
* Cornicabra
* Cornezuelo
* Empeltre
* Farga
* Gordal sevillana
* Hojiblanca (англ.)
* Lechìn
* Manzanilla
* Morrut
* Negral
* Nevadillo negro
* Nevadillo blanco
* Nevado azul
* Oblonga
* Pico limòn
* Picudo
* Palomar Olesana
* Picual
* Rapasayo
* Sevillenca
* Verdial de Alcaudete
* Verdial de Badajoz
* Verdial de Huevar
* Verdial de Velez-Málaga
* Verdiell
* Vilallonga

### [[Իտալիա]]
* Oliva Ascolana del Piceno
* Bianchera (итал.)
* Biancolilla
* Bosana (англ.)
* Carolea (итал.)
* Cima di Bitonto
* Coratina (итал.)
* Frantoio
* Oliva Itrana (итал.)
* La Bella della Daunia
* Leccino
* Leccio del Corno (итал.)
* Oliva Majatica di Ferrandina (итал.)
* Nera di Gonnos
* Nera di Oliena
* Nocellara del Belice
* Pendolino
* Pisciottana (итал.)
* Pizz’e carroga
* Olivo Quercetano
* Raggia
* Rosciola
* Oliva Taggiasca

### [[Սիրիա]]
* Abou-Satl
* Doebli
* Kaissy
* Sorani
* Souri
* Zaity

### [[Թուրքիա]]
* Ayvalik
* Domat
* Erkence
* Gemlik (англ.)
* Imzir
* Memecik
* Memeli
* Sofralik
* Uslu

### [[Թունիս]]
* Barouni
* Besberi
* Bith el Haman
* Chemlali
* Chemlali di Gafsa
* Chemlali di Sfax
* Chetui
* Gerboua
* Limli
* Limouni
* Meski
* Oueslati
* Zalmati
* Zarasi

### [[Ֆրանսիա]]
* Aglandau (Berruguette)
* Amellau
* Bouteillan
* Cailletier (Niçoise)
* Cayon
* Cipressino
* Germaine
* Grossane
* Lucques (англ.)
* Nyons
* Olivière (англ.)
* Picholine (англ.)
* Sabine
* Salonenque
* Tanche (Nyons)
* Zinzala

### Այլ
* Bari zaitoon (Պաղեստին)
* Barnea (Իսրայել)
* M’slalla (Մարոկկո)
* Maalot (Իսրայել)
* Mission (Կալիֆոռնիա, Ամերիկայի Միացյալ Նահանգներ)
* Nabali (Պալեստինա)
* Souri (Լիվան)

## Պահածոյացված ձիթապտղի սորտեր
* *whole* — ամբողջական (կորիզով)
* *pitted* — առանց կորիզ
* *cracked* — մանրացված
* *sliced* — կտրտված
* *stuffed* — լցոնած

Ձիթապտղերը լցոնում են տաքդեղով, սխտորով, ձկով (անձրուկներով, Թունա ձկով, սաղմոնով), իսկական ծովախեցգետնով, չիլի պղպեղով, սոխով, թթու դրած կապարով, կորնիշոններով, լոլիկով, ֆետա պանրով, նուշով, կիտրոնով, նարինջով և դրանց ցիտրուսակեղևներով։

## Տես նաև
* Ձիթենի եվրոպական
* Ձիթենի

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* 
* OLEA databases
* International Olive Council
* Santa Cruz Olive Tree Nursery
* Olives
* Размеры оливок
* Сорта оливок 

Կատեգորիա:Բույսերի տեսականի
Կատեգորիա:Ձիթապտղեր