Խաղաղության խորհուրդ

**Խաղաղության խորհուրդ** (, համառոտ՝ BoP), միջկառավարական կազմակերպություն, որը հիմնադրել է ԱՄՆ նախագահ Դոնալդ Թրամփը՝ որպես ՄԱԿ-ի Անվտանգության խորհրդի կողմից 2025 թվականի նոյեմբերին հաստատված Գազայի խաղաղության ծրագրի մաս։ Նպատակ ունի խթանել խաղաղապահությունը։ Խորհուրդը սկզբնապես առաջարկվել է 2025 թվականի սեպտեմբերին և պաշտոնապես ստեղծվել է 2026 թվականի հունվարին։

ՄԱԿ-ի Անվտանգության խորհրդի 2803 բանաձևի համաձայն՝ խորհուրդը լիազորված է վերահսկել Գազայի հատվածի հետպատերազմյան վերակառուցումը՝ Գազայի կառավարման ազգային կոմիտեի հետ միասին:Սակայն ԱՄՆ հատուկ դեսպանորդ Սթիվ Վիտկոֆը հետագայում հայտարարել է, որ Խորհրդի մանդատը կընդլայնվի՝ ներառելով նաև այլ հակամարտող տարածաշրջաններ։ Թրամփը նաև ընդգծել է, որ կազմակերպությունը մտադիր է համագործակցել Միավորված Ազգերի Կազմակերպության (ՄԱԿ) հետ, այլ ոչ թե ամբողջությամբ փոխարինել այն։ Քննադատները պնդում են, որ այս հաստատությունը քիչ նմանություն ունի 2803 բանաձևով սկզբնապես նախատեսվածի հետ։*[[The Guardian|The Guardian-]]ը* այն նկարագրել է որպես «վճարիր խաղալու համար ակումբ», որը կենտրոնացած է Դոնալդ Թրամփի վրա, այլ ոչ թե Գազայի վրա կենտրոնացած մեխանիզմ:

Քննադատները, այդ թվում՝ մի շարք արևմտյան առաջնորդներ, կազմակերպությունը բնութագրում են որպես Դոնալդ Թրամփի «ունայն նախագիծ», «բռնապետների նորաստեղծ ակումբ», որը նպատակ ունի խաթարել ՄԱԿ-ի հեղինակությունը: Խորհրդի հիմնական առանձնահատկություններից մեկը դրա առևտրային որակավորումն է. մշտական անդամակցությունը պահանջում է 1 միլիարդ դոլարի ներդրում:  Այն չի կարողացել աջակցություն ստանալ մի շարք եվրոպական երկրներից։ Քիչ համաշխարհային առաջնորդներ են հրապարակայնորեն ընդունել Թրամփի հրավերները կամ ասել, թե արդյոք վճարել են անդամակցության համար։

Մասնագետները նշել են, որ Թրամփը փորձում է կազմակերպությունը դարձնել ՄԱԿ-ի Անվտանգության խորհրդի այլընտրանք, որտեղ միայն ինքն ունի վետոյի իրավունք։ Ֆրանսիան մտահոգություն է հայտնել, որ ձգտում է զավթել Միավորված Ազգերի Կազմակերպության (ՄԱԿ) դերը։ Թրամփը պնդել է, որ իր Խորհուրդը «կարող է» փոխարինել ՄԱԿ-ին։

## Նախապատմություն
Գազայի պատերազմը սկսվել է 2023 թվականի հոկտեմբերին՝ Համասի և մի քանի այլ պաղեստինյան զինյալ խմբավորումների կողմից Իսրայելի հարավում 2023 թվականի հոկտեմբերի 7-ին իրականացված համակարգված զինված հարձակումներից հետո։ Մեծ Բրիտանիայի նախկին վարչապետ Թոնի Բլեերը սկզբնապես առաջարկել է Գազայի հատվածը միջազգային կառավարման տակ դնել 2025 թվականի օգոստոսին։ Միացյալ Նահանգների նախագահ Դոնալդ Թրամփը նմանատիպ ծրագիր ներկայացրել է 2025 թվականի սեպտեմբերի վերջին, որը հաջորդ ամիս մասամբ ընդունվել է և՛ Իսրայելի կառավարության, և՛ Համասի կողմից։

ՄԱԿ-ի Անվտանգության խորհուրդը 2025 թվականի նոյեմբերի 17-ին ընդունել է ՄԱԿ-ի Անվտանգության խորհրդի 2803 բանաձևը՝ ողջունելով Խաղաղության խորհրդի ստեղծումը։ ԱՄՆ Կոնգրեսը որևէ դեր չի խաղացել նախագծի լիազորման գործում, և այն նկարագրվել է որպես Թրամփի կողմից իշխանության զավթման փորձերի շարքի վերջին դեպքը։

Գազայի խաղաղության համաձայնագրի ուժի մեջ մտնելուց հետո, Թոնի Բլեյրը 2025 թվականի հոկտեմբերի 12-ին Հորդանանում հանդիպել է Պաղեստինի փոխնախագահ Հուսեյն ալ Շեյխի հետ՝ Գազայի հատվածի վերակառուցման հարցը քննարկելու համար։ Այդ երեկոյան Թրամփը հայտարարել է, որ «պատերազմն ավարտվել է» և որ Խաղաղության խորհուրդը շուտով կձևավորվի։

## Պատմություն

2026 թվականի հունվարի սկզբին հաղորդվել է, որ Մերձավոր Արևելքի խաղաղության գործընթացի ՄԱԿ-ի նախկին հատուկ համակարգող Նիկոլայ Մլադենովը ընտրվել է Խաղաղության խորհրդի գլխավոր տնօրենի պաշտոնում։ Հետագայում Մլադենովը հանդիպումներ է ունեցել Իսրայելի վարչապետ Բենիամին Նեթանյահուի և Պաղեստինի փոխնախագահ Հուսեյն ալ-Շեյխի հետ։

2026 թվականի հունվարի 11-ին հաղորդվել է, որ Միացյալ Նահանգների նախագահ Դոնալդ Թրամփը շաբաթվա ընթացքում կհայտարարի այն անձանց մասին, որոնց կնշանակի Խաղաղության խորհրդում: Ի պատասխան՝ Համասի խոսնակ Հազեմ Քասեմը կոչ է արել արագացնել Պաղեստինի տեխնոկրատական ​​կոմիտեի ստեղծումը:

2026 թվականի հունվարի 14-ին Գազայի խաղաղության համաձայնագրի երկրորդ փուլի մեկնարկի հետ մեկտեղ, հաղորդվել է, որ Միացյալ Նահանգները մի քանի երկրների հրավերներ է ուղարկել խորհրդին միանալու համար, և որ այն իր առաջին հանդիպումը կանցկացնի հաջորդ շաբաթ Համաշխարհային տնտեսական ֆորումի գագաթնաժողովի շրջանակներում։

Թրամփը խորհրդի ձևավորման մասին հայտարարել է 2026 թվականի հունվարի 15-ին՝ Truth Social-ում գրառման միջոցով, որում ասվել է. Պատիվ ունեմ հայտարարել, որ Խաղաղության խորհուրդը ձևավորվել է։ Խորհրդի անդամների անունները շուտով կհայտարարվեն, բայց կարող եմ վստահորեն ասել, որ սա ամենամեծ և ամենահեղինակավոր խորհուրդն է, որը երբևէ հավաքվել է ցանկացած ժամանակ, ցանկացած վայրում։  2026 թվականի հունվարի 17-ին Արգենտինայի նախագահ Խավիեր Միլեյը և Միացյալ Նահանգներում Արգենտինայի դեսպան Ալեք Օքսենֆորդը հայտարարել են, որ նախագահ Թրամփը պաշտոնապես հրավիրել է Արգենտինային միանալ խորհրդին և դառնալ հիմնադիր անդամ։ Միլեյը X-ում (նախկինում՝ Թվիթթեեր) գրառում է կատարել, որ շնորհակալություն է հայտնել նախագահ Թրամփին հրավերի համար՝ այն անվանելով «պատիվ» և վերահաստատելով, որ Արգենտինան «կանգնում է ահաբեկչությանը դեմ առ դեմ բախվող երկրների կողքին» և «պաշտպանում է կյանքն ու սեփականությունը»։ Թրամփի կողմից հրավիրվել են նաև Թուրքիայի նախագահ Ռեջեփ Թայիփ Էրդողանը և Կանադայի վարչապետ Մարկ Քարնին, որի մասնակցությունը հաստատվել է։ Ալբանիայի վարչապետ Էդի Ռաման Ֆեյսբուքում գրառում է կատարել, որ Ալբանիան անձամբ հրավիրվել է միանալ խորհրդին և դառնալ հիմնադիր անդամ՝ դա որակելով որպես միջազգային ճանաչում և երկրի աճող միջազգային հեղինակության նշան։

2026 թվականի հունվարի 20-ին Թրամփը հղում է արել «Խաղաղության խորհրդին» և ասել, որ «Միավորված Ազգերի Կազմակերպությունը երբեք չի օգնել ինձ», պնդելով, որ իր խորհուրդը «կարող է» փոխարինել ՄԱԿ-ին։

2026 թվականի հունվարի 22-ին Թրամփը Դավոսում կայացած 56-րդ Համաշխարհային տնտեսական ֆորումի շրջանակներում կազմակերպել է Խաղաղության խորհրդի հիմնադիր կանոնադրության ստորագրման արարողություն: Դավոսում Խաղաղության խորհրդի ստորագրման արարողությանը մասնակցեցին և հիմնադիր կանոնադրությունը ստորագրել են 19 երկրների առաջնորդներ և արտաքին գործերի նախարարներ, բացառությամբ Միացյալ Նահանգների։

## Ստեղծում
Խորհուրդը չի ոգևորել աշխարհի առաջնորդների մեծամասնությանը։ Այն չի ստացել մի շարք արևմտյան երկրների, մասնավորապես՝ Միացյալ Թագավորության, Ֆրանսիայի և Նորվեգիայի աջակցությունը, իսկ Քեյր Սթարմերը Վլադիմիր Պուտինի դերը անվանել է «մտահոգիչ»։ Ըստ որոշ տեղեկությունների՝ Եվրամիության որոշ դեսպաններ «լուրջ կասկածներ» են հայտնել և ասել, որ դիրքորոշում ընդունելուց առաջ կուսումնասիրեն իրավական շրջանակը։ Ֆրանսիան մտահոգություն է հայտնել, որ Խաղաղության խորհուրդը ձգտում է զավթել Միավորված Ազգերի Կազմակերպության դերը։ Ի պատասխան Ֆրանսիայի կողմից Դոնալդ Թրամփի այսպես կոչված «Խաղաղության խորհրդին» միանալու հրավերին «բարենպաստ պատասխան չտալու» մտադրության հայտարարության՝ Թրամփը սպառնացել է 200 տոկոսանոց մաքսատուրքեր սահմանել ֆրանսիական գինու և շամպայնի վրա։ Թրամփը նաև մեկնաբանություններ է արել Էմանուել Մակրոնի մասին՝ նշելով. «Ոչ ոք նրան չի ուզում, քանի որ նա շատ շուտով պաշտոնից դուրս է մնալու»։ Կանադական կառավարության աղբյուրը լրատվամիջոցներին հայտնել է, որ Կանադան չի վճարի Թրամփի առաջարկած խաղաղության խորհրդում տեղի համար՝ հավելելով, որ վարչապետ Մարկ Քարնին մտադիր է ընդունել հրավերը, բայց ոչ ԱՄՆ նախագահի կողմից նշված պայմաններով: Ֆինանսների նախարար Ֆրանսուա-Ֆիլիպ Շամպայնը հետագայում հրապարակավ հաստատել է, որ Օտտավան չի վճարի «1 միլիարդ դոլարի ամերիկյան գինը»: Այնուամենայնիվ, Թրամփը չեղյալ է հայտարարել Կանադայի հրավերը Դավոսում Քարնիի ելույթից մի քանի օր անց, որտեղ նա զգուշացրել էր «մեծ տերությունների մրցակցության դարաշրջանի» մասին և պնդել, որ ԱՄՆ-ի գլխավորած համաշխարհային կարգն ավարտվել է: Նմանապես, Բրազիլիան՝ նախագահ Լուիս Ինասիու Լուլա դա Սիլվայի գլխավորությամբ, զգուշությամբ է մոտեցել առաջարկին՝ մտահոգություն հայտնելով, որ այն կարող է չափազանց մեծ իշխանություն կենտրոնացնել ԱՄՆ նախագահության վրա և ստվերել ՄԱԿ-ի դերը:

Նորվեգիան նույնպես հրաժարվել է միանալ, նրա պետական ​​քարտուղար Քրիստոֆեր Թոները նշել է, որ առաջարկը «բարձրացնում է մի շարք հարցեր, որոնք պահանջում են հետագա երկխոսություն Միացյալ Նահանգների հետ»։ Շվեդիան պաշտոնական պատասխան չի տվել, սակայն վարչապետ Ուլֆ Քրիստերսոնը, ըստ տեղեկությունների, 2026 թվականի Համաշխարհային տնտեսական ֆորումի շրջանակներում հայտարարել է, որ երկիրը չի միանա խորհրդին դրա տեքստային բովանդակության պատճառով։ Սլովենիայի վարչապետ Ռոբերտ Գոլոբը մերժել է հրավերը, քանի որ այդ մարմինը «վտանգավոր կերպով միջամտում է միջազգային ավելի լայն կարգին»։ Պորտուգալիայի արտաքին գործերի նախարար Պաուլո Ռանգելը հայտարարել է, որ Պորտուգալիայի կառավարությունը սպասում է պարզաբանման Թրամփի վարչակազմից՝ կասկածներ հայտնելով, որ «խարտիայի գրության ձևը որոշ չափով երկիմաստ է այն մասին, թե արդյոք այն կարող է ունենալ [ոչ միայն Գազայի] այլ շրջանակ», միաժամանակ նշելով, որ միջազգային պայմանագրերի ստորագրումը «կարող է ներառել ներքին ընթացակարգեր, որոնք համատեղելի չեն պարզապես մեկ գիշերվա ընթացքում «այո» ասելու հետ»։

« Սիդնեյ *Մորնինգ Հերալդ»*-ը խորհուրդը բնութագրել է որպես ունայնության նախագիծ, իսկ «*Ֆայնենշլ Թայմս*»-ը՝ որպես «բռնապետների նորաստեղծ ակումբ»։ Անկախ աղբյուրները դրա անունը հաճախ գրում են հեգնական չակերտների մեջ։ *«Գարդիան»-ը* այն անվանել է «Թրամփի գերիշխող «վճարիր խաղալու համար» ակումբ. նրա Մար-ա-Լագոյի համաձայնագրի, որը նպատակ ուներ փոխարինել ՄԱԿ-ին», պնդելով, որ վերջնականապես ուրվագծված մարմինը քիչ նմանություն ունի այն բանի հետ, ինչին ՄԱԿ-ի Անվտանգության խորհուրդը հավանություն էր տվել։ Թերթի տվյալներով՝ բանաձևի ընդունումից երկու ամիս անց երկրների մայրաքաղաքներում շրջանառվող կանոնադրությունը որևէ հղում չէր անում Գազային, փոխարենը Խաղաղության խորհուրդը ներկայացնում էր որպես մշտական ​​​​գլոբալ հաստատություն։ Հոդվածում նշվում էր, որ փաստաթղթի մեծ մասը կենտրոնացած էր ներքին կանոնների վրա, որոնք նախագահին՝ Դոնալդ Թրամփին, որը միակ նշված անունն է, տալիս էին լայն լիազորություններ, այդ թվում՝ անդամներին նշանակելու և ազատելու, օրակարգ սահմանելու և որոշումներ կայացնելու միանձնյա լիազորություններ, մինչդեռ մյուս անդամները կարող էին մշտական ​​կարգավիճակ ստանալ միայն 1 միլիարդ ԱՄՆ դոլար վճար վճարելով, մինչդեռ արդյունավետ վերահսկողությունը դեռևս կենտրոնացած էր Թրամփի ձեռքում: ''Բլումբերգը'' սա նկարագրել է որպես խորհրդի «որոշումներ կայացնելու վերջնական լիազորություն» ունեցող Թրամփի կողմից: Պաղեստինի Արաբա-ամերիկյան համալսարանի միջազգային հարաբերությունների պրոֆեսոր Սանիա Ֆեյսալ Էլ-Հուսեյնին նշել է, որ կազմակերպությունը «իրավաբանական անձի կարգավիճակ ունեցող միջազգային մարմին չէ»:

## Կառուցվածք

Խաղաղության խորհրդի կանոնադրությունը ուրվագծում է կազմակերպության բազմամակարդակ կառուցվածքը, որը ներառում է՝

* Նախագահ Դոնալդ Թրամփը՝ անդամ է ցմահ։
* Խաղաղության գլխավոր խորհուրդը հիմնականում կազմված է երկրների ղեկավարներից։ Հրավիրված է մոտ վաթսուն մարդ։
* Գործադիր խորհուրդ՝ դիվանագիտության և ներդրումների վրա կենտրոնացած։ Նշանակվել են յոթ անդամներ։
* Գազայի գործադիր խորհուրդը՝ Գազայի կառավարման ազգային կոմիտեի ղեկավարման համար, որը կկառավարի տարածքը։ Նրա ղեկավարը կոչվում է Գազայի հարցերով գերագույն ներկայացուցիչ, և Նիկոլայ Մլադենովը նշանակվել է տասը այլ անդամների հետ միասին։

### Նախագահ
Դոնալդ Թրամփը Խաղաղության խորհրդի կանոնադրության մեջ հստակորեն նշված է որպես դրա առաջին նախագահ։ Նախագահը ժամկետային սահմանափակում չունի, և միայն նա ունի իր նշանակած իրավահաջորդին նշանակելու իրավասություն։ Միայն նախագահն ունի երկրներին հրավիրելու խորհրդին միանալու իրավասություն։ Նախագահն ունի Խաղաղության խորհրդի դուստր կազմակերպություններ ստեղծելու, փոփոխելու կամ լուծարելու բացառիկ իրավասություն։ Խաղաղության խորհրդի կողմից տրված կանոնադրության և վարչական հրահանգների բոլոր փոփոխությունները ենթակա են նախագահի հաստատմանը։

### Խաղաղության խորհուրդ

Մոտ 60 երկիր ԱՄՆ նախագահ Դոնալդ Թրամփից հրավեր է ստացել միանալու Խաղաղության խորհրդին։ Հետևյալ երկրները հրավիրվել են մասնակցելու որպես հիմնադիր անդամներ։ Խաղաղության խորհրդի մշտական ​​անդամ դառնալ ցանկացող երկրները պետք է 1 միլիարդ ԱՄՆ դոլար մուծեն նախագահ Դոնալդ Թրամփի կողմից վերահսկվող հիմնադրամին. հակառակ դեպքում նրանք կծառայեն 3 տարի ժամկետով։

#### Անդամ երկրներ
Հետևյալ պետությունները հաստատել են իրենց մասնակցությունը Խաղաղության խորհրդում.

#### Հրավիրվածներ
Հետևյալ պետություններն ու կազմակերպությունները հրավիրվել են մասնակցելու, բայց դեռևս չեն արձագանքել հրավերին.
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* .
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
Հետևյալ պետությունը հրավիրվել էր մասնակցելու, սակայն հրավերը հետագայում հետ է կանչվել.
* 
Հետևյալ պետությունները մերժել են մասնակցության իրենց հրավերը.

### Խաղաղության խորհրդի գործադիր խորհուրդ
Խաղաղության գործադիր խորհրդի անդամները հայտարարվել են 2026 թվականի հունվարի 17-ին։ Նրանք են՝ 

* Նիկոլայ Մլադենով - Գազայի հարցերով գերագույն ներկայացուցիչ, նշանակված Միացյալ Նահանգների կողմից,
* Մարկո Ռուբիո - ԱՄՆ պետքարտուղար,
* Սթիվ Վիտկոֆ - Մերձավոր Արևելքում ԱՄՆ-ի հատուկ դեսպանորդ,
* Ջարեդ Քուշներ - Դոնալդ Թրամփի փեսան,
* Թոնի Բլեեր - Մեծ Բրիտանիայի նախկին վարչապետ,
* Մարկ Ռոուեն – Apollo Global Management- ի գործադիր տնօրեն,
* Աջայ Բանգա - Համաշխարհային բանկի նախագահ,
* Ռոբերտ Գաբրիել կրտսեր – ամերիկացի քաղաքական խորհրդական։

### Գազայի գործադիր խորհուրդ
Գազայի գործադիր խորհուրդը աջակցում է Գազայի հարցերով գերագույն ներկայացուցչին և Գազայի կառավարման ազգային կոմիտեին։ Դրա անդամների անունները հայտարարվել են 2026 թվականի հունվարի 17-ին։ Նրանք են՝ 

* Սթիվ Վիտկոֆ - Մերձավոր Արևելքում ԱՄՆ-ի հատուկ դեսպանորդ,
* Ջարեդ Քուշներ - Դոնալդ Թրամփի փեսան,
* Հաքան Ֆիդան - Թուրքիայի արտաքին գործերի նախարար,
* Ալի ալ-Թավադի - Կատարի ռազմավարական հարցերի նախարար,
* Հասան Ռաշադ - Եգիպտոսի գլխավոր հետախուզական վարչության տնօրեն,
* Թոնի Բլեեր - Մեծ Բրիտանիայի նախկին վարչապետ,
* Մարկ Ռոուեն - Apollo Global Management-ի գործադիր տնօրեն,
* Ռիմ Ալ-Հաշիմի - Արաբական Միացյալ Էմիրությունների միջազգային համագործակցության պետական ​​նախարար,
* Նիկոլայ Մլադենով - Գազայի հարցերով գերագույն ներկայացուցիչ, նշանակված Միացյալ Նահանգների կողմից,
* Յակիր Գաբայ - իսրայելցի գործարար,
* Սիգրիդ Կաագ- ՄԱԿ-ի Մերձավոր Արևելքի խաղաղության գործընթացի հատուկ համակարգող։

## Խորհրդանիշեր
Խաղաղության խորհրդի կանոնադրությունը նշում է, որ այն պետք է ունենա իր նախագահի կողմից հաստատված պաշտոնական կնիք: 2026 թվականի հունվարի 22-ին կայացած բացման նիստում օգտագործվել է պատկերանիշ, որը լոգոն զարմանալիորեն նման է Միավորված Ազգերի Կազմակերպության զինանշանին՝ ձիթենու ճյուղերով շրջապատված գլոբուս: Այնուամենայնիվ, Խաղաղության խորհրդի լոգոյում գլոբուսի կենտրոնում Միացյալ Նահանգներն են, և միայն Հյուսիսային Ամերիկան ​​և Հարավային Ամերիկայի որոշ հատվածներ են ներկայացված: Այն լայնորեն ծաղրի է ենթարկվել սոցիալական ցանցերում և նկարագրվել է որպես արհեստական ​​բանականության կողմից ստեղծված:

## Նշումներ


## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Official X Account of the Board of Peace
* Charter of the Board of Peace

Կատեգորիա:2020-ականներին հիմնադրված կազմակերպություններ
Կատեգորիա:2025 հիմնադրված կազմակերպություններ
Կատեգորիա:Իսրայելա-պաղեստինյան պատերազմ (2023)
Կատեգորիա:Միջազգային կազմակերպություններ