open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Անգլո-բուրական պատերազմ

մինի|աջից
**Անգլո-բուրական պատերազմ**՝ 1880–1881 (Առաջին Անգլո-բուրական պատերազմ) և 1899–1902 (Երկրորդ Անգլո-բուրական պատերազմ), Անգլիայի նվաճողական պատերազմներ ընդդեմ հարավաֆրիկյան Օրանժ և Տրանսվաալ բուրական հանրապետությունների։

Բուրերը համառ դիմադրություն ցույց տվեցին, սակայն հետագայում պարտվեցին հակառակորդի գերակշռող ուժերից և հաշտության պայմանագիր ստորագրեցին (1902 թվական), որով Տրանսվաալն ու Օրանժը դարձան անգլիական գաղութներ։ 1910 թվականին բուրական հանրապետությունները մտցվեցին նոր կազմակերպված Հարավ-Աֆրիկյան Միություն դոմինիոնի մեջ։

Կատեգորիա:Անգլիայի պատերազմներ
Կատեգորիա:Աֆրիկայի ժողովուրդների պատերազմներ
Կատեգորիա:Վիկտորյական դարաշրջան
Կատեգորիա:19-րդ դարի պատերազմներ
Կատեգորիա:Մեծ Բրիտանիայի պատերազմներ
Բուրավետ նյութեր

thumb|240px|Գերանիլացետատի մոդելը
**Բուրավետ նյութեր** կամ **հոտավետ նյութեր** օրգանական միացություններ, որոնց բնորոշ է հաճելի հոտը։ Օգտագործվում են օծանելիքի ու կոսմետիկական տարբեր նյութերի, օճառի, սինթետիկ լվացող միջոցների, սննդի և այլ ապրանքների արտադրության մեջ։ Դրանք լայնորեն տարածված են բնության մեջ։ Դրանք մտնում են եթերային յուղերի, հոտավետ խեժերի, ինչպես նաև բուսական և կենդանական ծագում ունեցող նյութերից անջատվող օրգանական այլ նյութերի բարդ խառնուրդների մեջ։ Օրգանական նյութերի հոտի և դրանց կառուցվածքի փոխադարձ կապի մասին կան բավականաչափ փորձնական տվյալներ, սակայն դեռևս հնարավոր չէ ճշգրտորեն կանխագուշակել սինթեզված նոր նյութի հոտը՝ հիմնվելով նրա կառուցվածքի վրա։ Բայց և այնպես կարելի է դուրս բերել մի քանի օրինաչափություններ օրգանական նյութի հոտի վրա կառուցվածքի ունեցած ազդեցության վերաբերյալ։ Մասնավորապես, հոտի վրա մեծ ազդեցություն ունի մոլեկուլի մեծությունը և ճյուղավոր վածության աստիճանը։ Մոլեկուլի մեջ ածխածնի ատոմների ճյուղավորված շղթա ունեցող միացություններն ունեն ավելի ուժեղ և հաճախ ավելի հաճելի հոտ, քան գծային շղթա ունեցողները։ Հոտի վրա ազդում են նաև տեղակալիչների դիրքը, բազմակի կապերի առկայությունը, տարածական գործոնները և ամբողջությամբ վերցված մոլեկուլի կառուցվածքը։

## Հիմնական տեղեկություններ
Բուրավետ կամ անուշաբույր նյութերը օգտագործվում են տնտեսության մեջ՝ հիմնականում թեթև արդյունաբերությունում։ Օգտագործվում են հիմնականում օծանելիքների և կոսմետիկայի արտադրության մեջ, ինչպես նաև այն օճառին, սննդին և այլ ապրանքներին տալիս են որոշակի բույր։ Բուրավետ նյութերը լայն տարածում ունեն բնության մեջ։

Նրանք հայտնաբերված են եթերային յուղերի, անուշաբույր խեժերի և այլ բարդ նյութերի (կամ խառնուրդների) կամ օրգանական միացությունների տեսքով։ Բնության մեջ տարածված են ինչպես բուսական, այնպես էլ կենդանական ձևերով։

## Տեսակներ
Արդյունաբերության մեջ կիրառվում են հետևյալ նյութերը. 
# լինալոոլն ունի հովտաշուշանի հոտ - (CH3)2C=CH (CH2)2C (CH3) (OH)CH=CH2 
# ցիտրոնելոլը - (CH3)2C==CH (CH2)2CH (CH3)CH2CH2OH 
# β-ֆենիլէթիլսպիրտը ունի վարդի հոտ - C6H5CH2CH2OH 
# ցիտրալը ունի կիտրոնի հոտ - (CH3)2C=CH (CH2)2C (CH3)=CHCHO 
# դիֆենիլեթերը ունի խորդենու հոտ, իոնոնների նոսր լուծույթները՝ մանուշակի հոտ - C6H5OC6H5

Արդյունաբերության մեջ hոտավետ նյութերը սինթեզում են քիմիական հումքից և անտառաքիմիական արդյունաբերության նյութերից (բևեկնայուղեր)։ Մշակված են նախկինում բնական հումքից ստացվող բազմաթիվ հոտավետ նյութերի, ինչպես նաև բնության մեջ դեռևս չհայտնաբերված հոտավետ նյութերի սինթեզի եղանակներ։

## Բուրավետ նյութերի ցանկ
### Ա
* Ադոկսալ
* Ակվանալ
* Անիսիլացետատ
* Անիսիլյան ալդեգիդ
* Ացետոին
* Ացետոյան էֆիր

### Բ
* Բենզալգեդիդ
* Բենզինացետատ

## Ծանոթագրություններ

## Տես նաև
* Օծանելիք

Կատեգորիա:Բուրավետ նյութեր
Ակրեդիտ

**Ակրեդիտ** ( - հավատարմագրային), բանկային հաշվի ձևավորումը բացվում է գնորդի կամ պատվիրատուի հանձնարարությամբ այն բանկում, որն սպասարկում է ապրանք վաճառողին, ծառայություն մատուցողին և այլն։

Ակրեդիտի բացումը հնարավորություն է ստեղծում ակրեդիտիվային հանձնարարականում նշված պայմաններով ստանալ ապրանքի, աշխատանքի կամ ծառայության համար վճար՝ պարտավորությունն անհապաղ կատարելուց հետո։

Ակրեդիտը, որպես անկանխիկ հաշվարկների ձև, կիրառվում է սոցիալիստական ձեռնարկությունների վճարների իրագործման ժամանակ և առևտրական գործառնությունների միջազգային հաշվարկներում։ Անվանական արժեթուղթ, հավաստում է անձի՝ վարկային հաստատությունում (բանկ, խնայողական դրամարկղ) ակրեդիտով նշված գումարն ստանալու իրավունքը։

Վարկային հաստատությունն ակրեդիտ է վճարում դրամական այն գումարի հաշվին, որ մուծված է դրամարկղ կամ դուրս է գրված տիրոջ հաշվից։

Կատեգորիա:Բանկային հաշիվներ
Յուրամայա

**Յուրամայա** (), Կենդանիների թագավորության, Քորդավորների տիպի և Կաթնասունների դասի նախապատմական ոչնչացած տեսակ։ Ըստ սկզբնական աղբյուրների, յուրամայաները երկրի վրա ապրել են թերևս 160 միլիոն տարի առաջ։ Կենդանիների մնացորդներ գտնվել են Չինաստանի Ժողովրդական Հանրապետության արևմտյան հատվածից։

Այս կաթնասունների մնացորդների եզակի նմուշները պահվում են միայն Չինաստանում` Պեկինի բնության թանգարանում։ Այնտեղ պահվում է այս կաթնասունի մասնակի գանգը, կմախքի գրեթե բոլոր մասերը և ատամնաշարը։ Կաթնասունի անվանումը տրվել է 2011 թվականին` լատիներենից տառադարձելուց հետո։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Նախակենդանիներ այբբենական կարգով
Լուսաղբյուր (հուշարձան)

**Լուսաղբյուր**, աղբյուր-հուշարձան Երևանի Էրեբունի վարչական շրջանի Նուբարաշեն խճուղում՝ Մեծ եղեռնի ռումտիկինցի զոհերի հիշատակին։ Հուշարձանն ընդգրկված է Էրեբունի վարչական շրջանի պատմության և մշակույթի անշարժ հուշարձանների ցանկում։

## Պատմություն
1975 թվականին՝ Մեծ եղեռնի 60-ամյակի կապակցությամբ, Երևանի Էրեբունի համայնքի Նուբարաշեն խճուղում կանգնեցվել է «Լուսաղբյուր» հուշարձանը ի հիշատակ Կեսարիայի նահանգի Ռումտիկին գյուղի նահատակված բնակիչների։ Նշանավոր է եղել Ռումտիկինի Լուսաղբյուր սրբավայրը Հալիս գետի ափին, որտեղ, ըստ ավանդության, մարմարե ավազանում մկրտվել է Գրիգոր Լուսավորիչը։ 1915 թվականին գյուղի բնակիչների մեծ մասը նահատակվել է, իսկ փրկվածները հետագայում ապաստանել են Հայաստանում։

Հուշարձանը կարմիր տուֆից կերտված ուղղանկյուն կտրվածքով քիվազարդ սյունակոթող է, որի ստորոտին կառուցված աղբյուրից ջուրը թափվում է առջևում տեղադրված փոքր ավազանի մեջ։

## Տվյալներ
Արծվի թևի վրա բարձրացող հուշակոթողի վրա մակագրված է.

## Հեղինակ
* Ճարտարապետ՝ Ռաֆայել Իսրայելյան

## Պատկերասրահ

Հուշաղբյուր` Մեծ եղեռնի ռումտիկինցի զոհերին (17).JPG
Հուշաղբյուր` Մեծ եղեռնի ռումտիկինցի զոհերին (12).JPG
Հուշաղբյուր` Մեծ եղեռնի ռումտիկինցի զոհերին (10).JPG
Հուշաղբյուր` Մեծ եղեռնի ռումտիկինցի զոհերին (20).JPG
Հուշաղբյուր` Մեծ եղեռնի ռումտիկինցի զոհերին (27).JPG


## Արտաքին հղումներ
*Մայրաքաղաքում բարեկարգվում են Եղեռնի զոհերի հիշատակին նվիրված հուշարձանները
 

Կատեգորիա:Երևանի հուշարձաններ
Կատեգորիա:Ռաֆայել Իսրայելյանի հուշարձաններ
Կատեգորիա:Հայոց ցեղասպանության հուշարձաններ
Կրիտիկական օպալեսցենցիա

մինի|աջից|200px|Երևույթը
մինի|Սև օպալի օպալեսցենցիան
մինի|Լույսի տակ ապակու արտացոլանքը դեղնավուն է, իսկ ապակին իրականում կապույտ գույնի է
** Կրիտիկական օպալեսցենցիա** (օպա և լատիներեն  - վերջածանց, որ նշանակում է թույլ ազդեցություն), լույսի ցրման կտրուկ ուժեղացումը մաքուր նյութերում՝ կրիտիկական վիճակներում, ինչպես նաև հեղուկների կամ գազերի լուծույթներում, երբ դրանք հասնում են լուծելիության կրիտիկական կետերին։

## Երևույթ
Երևույթը բացատրել է լեհ ֆիզիկոս Մ․ Սմոլուխովսկին (*M․ Smoluchowski*, 1872-1917), 1908 թվականին։ Նա ցույց է տվել, որ կրիտիկական ջերմաստիճանում նյութի սեղմությունը խիստ մեծանում է, որի հետևանքով մասնիկների ջերմային շարժման էներգիան բավարար է դառնում խտության *ֆլուկաուացիաների* թվի «հանկարծակի» կտրուկ աճի համար։

Յուրաքանչյուր այդպիսի ֆլուկտուացիա նշանակում է միջավայրի օպտիկական համասեռության խախտում, այսինքն՝ տվյալ միկրոծավալում միջավայրի բեկման ցուցչի փոփոխություն։ Կրիտիկական օպալեսցենցիայի դեպքում ֆլուկտուացիաների թվի կտրուկ աճը գործնականում թափանցիկ միջավայրը դարձնում է պղտոր միջավայր։

## Տես նաև
* Ֆիզիկա

## Գրականություն
* Словарь по геологии нефти, 1952
* Большой словарь иностранных слов (А. Ю. Москвин. 2003)
* Большой энциклопедический словарь
* СТБ 1650—2008 «Винодельческая промышленность. Термины и определения»

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Օպտիկական երևույթներ
Սևան (թերթ, Սևան)

**«Սևան»**, խորհրդային շրջանի հայկական երկօրյա թերթ։ Հանդիսացել է ՀԿԿ Սևանի շրջանային կոմիտեի, պատգամավորների շրջանային և քաղաքային խորհուրդների օրգանը։ Առաջին անգամ լույս է տեսել 1939 թվականին (1939-1956 թվականներին՝ տարբեր անուններով) Սևանում։

Կոմունիստական գաղափարախոսության դիրքերից, լուսաբանել է շրջանի աշխատավորության գործունեությունը ԽՄԿԿ և ՀԿԿ համագումարների և պլենումների որոշումների կատարման ասպարեզում, կուսակցական, խորհրդային անցուդարձը։

Տպագրել է հոդվածներ շրջանում սոցմրցության ընթացքի մասին, ներկայացրել առաջավոր համարվողներին, նյութեր փոխանակել այլ շրջանային թերթերի հետ։

«Մասնագետի ամբիոն», «Գիտության և տեխնիկայի նորություններ», «Բարձր գիտելիքներ արտադրությանը» մշտական խորագրերը ծանոթացնում էին աշխատանքի արդյունավետության բարձրացման ուղիներին, տալիս գործնական խորհուրդներ։ Տպագրել է նաև հոդվածներ մարդաբնություն փոխհարաբերության, Սևանի պահպանման խնդրի շուրջ, աշխարհագրական տեղեկանքներ, բժշկական, իրավաբանական խորհրդատվություններ, մարզական լուրեր։

Կատեգորիա:Հայաստանի օրաթերթեր
Կատեգորիա:Հայկական քաղաքական պարբերականներ
Կատեգորիա:Հայկական հասարակական պարբերականներ
Կատեգորիա:Հայկական ԽՍՀ օրաթերթեր
Կատեգորիա:Պարբերականներ այբբենական կարգով
Ոսկե ճյուղը

**Ոսկե ճյուղը. մոգության և կրոնի ուսումնասիրություն** (), շոտլանդացի գիտնական սեր Ջեյմս Ջորջ Ֆրեզերի (1854-1941 թթ.) կողմից գրված առասպելների և կրոնի հետազոտություն։ Համարվում է մարդաբանության կարևորագույն փուլանիշ։

Գրքի առաջին հրատարակությունը լույս է տեսել 1890 թվականին Լոնդոնում երկու հատորով, երկրորդ հրատարակությունը՝ եռահատոր, լույս է տեսել 1900 թվականին, իսկ երրորդ 12 հատորից կազմված հրատարակությունը տպվել է 1906-1915 թվականներին։ Հետագայում Ֆրեզերը կազմել է գրքի համառոտ տարբերակը, այն ընթերցողների ավելի լայն շրջանակներին մատչելի դարձնելու համար։

«Ոսկե ճյուղը» խթանել է աշխարհի աստվածաբանական պատկերացման նվազեցմանը։ Այն ակնհայտորեն մարմնավորել է գիտության տեսանկյունից բոլոր ժողովուրդների համար ընդհանուր երևույթի՝ կրոնի քննարկման ժամանակակից գիտական մոտեցումը։

Գիրքը թարգմանվել է բազմաթիվ լեզուների։ Հայերեն հրատարակությունը լույս է տեսել 1989 թվականին «Հայաստան» հրատարակչությունում։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Ոսկե ճյուղը գրապահարանում 
1922 թվականի հրատարակության տեքստի պատճենները՝
* HTML version of ''The Golden Bough'' on the Internet Sacred Text Archive
* ''The Golden Bough'' audiobook on LibriVox
* The Golden Bough  on eBooks@Adelaide

Կատեգորիա:1890 գրքեր
Կատեգորիա:Մարդաբանական գրքեր
Կատեգորիա:Համեմատական առասպելաբանություն
Կատեգորիա:Մայրիշխանություն
Կատեգորիա:Առասպելաբանական գրքեր
Կատեգորիա:Կրոնագիտական գրքեր
Կատեգորիա:Անգլերեն գրքեր
Կատեգորիա:Անգլերեն գրականություն
Կատեգորիա:1890 ոչ գեղարվեստական գրքեր
Wild (մինի ալբոմ)

«**Wild**» (թարգմ․՝ «Վայրի»), ավստրալիացի երգիչ Թրոյ Սիվանի չորրորդ մինի ալբոմը։ Այն թողարկվել է 2015 թվականի սեպտեմբերի 4-ին EMI Music Australia և Capitol Records լեյբլների կողմից։ Ալբոմի երգացանկը ներառում է վեց երգ, որից երկուսը համագործակցություն են այլ կատարողների հետ։

Ալբոմը գլխավորել է ավստրալիական ալբոմների հիթ շքերթը, իսկ Միացյալ Նահանգների Billboard 200 և Մեծ Բրիտանիայի ալբոմների պաշտոնական հիթ շքերթում զբաղեցրել է 5-րդ հորիզոնականը։

## Երգացանկ

## Charts

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:2015 մինիալբոմներ
Անգլո-եգիպտական պայմանագիր

մինի|Անգլո-եգիպտական պայմանագիր
**Անգլո-եգիպտական պայմանագիր** (), պաշտոնապես՝ **«Դաշնագիր Միացյալ Թագավորության կողմից հանդես եկող նորին մեծության և նորին մեծություն Եգիպտոսի թագավորի միջև»** (*The Treaty of Alliance Between His Majesty, in Respect of the United Kingdom, and His Majesty, the King of Egypt*), ստորագրվել է 1936 թվականի օգոստոսի 26-ին Լոնդոնում։

Անգլո-եգիպտական պայմանագրով Անգլիան դուրս էր հանում Եգիպտոսում տեղակայված զորքերը, բացառությամբ նրանց, ովքեր անհրաժեշտ են Սուեզի ջրանցքը և դրա շրջակայքը պաշտպանելու համար (10,000 զինծառայող), ինչպես նաև օժանդակ անձնակազմի։ Բացի այդ, Միացյալ Թագավորությունը պարտավորվում էր վարժեցնելու եգիպտական բանակին և պատերազմի դեպքում աջակցելու էր նրա պաշտպանությանը։ Անգլիային իրավունք էր վերապահում զորքեր ունենալ Եգիպտոսում և իր ձեռքում պահել Ալեքսանդրիայի ծովային բազան։ Պատերազմի դեպքում Եգիպտոսը պարտավոր էր իր նավահանգիստները, օդանավակայանները ու կապի միջոցները տրամադրել անգլիական հրամանատարությանը։

Պայմանագիրը վերականգնում էր նաև Արևելյան Սուդանը համատեղ կառավարելու մասին 1899 թվականի անգլո-եգիպտական համաձայնությունը, որը փաստորեն չեղյալ էր համարվել 1924 թվականին, երբ Անգլիան իր տիրապետությունը հաստատեց Սուդանում։ 1954 թվականի անգլո-եգիպտական համաձայնագրով 1936 թվականի անգլո-եգիպտական պայմանագիրը կորցրեց իր ուժը։

## Արտաքին հղումներ
* ЕГИПЕТ: ИСТОРИЯ — Ш. АНГЛО-ЕГИПЕТСКИЙ ДОГОВОР 1936 
* Anglo-egyptian treaty. 

Կատեգորիա:Պայմանագրեր այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Միջպատերազմական ժամանակաշրջանի պայմանագրեր
Կատեգորիա:Եգիպտոսի պատմություն
Կատեգորիա:20-րդ դարի պայմանագրեր
Կատեգորիա:Մեծ Բրիտանիայի պատմություն
Վիլհելմ Դյորպֆելդ

**Վիլհելմ Դյորպֆելդ** (), գերմանացի ճարտարապետ, հնագետ և ստրատոգրաֆիկ պեղման պիոներ։ Նա հայտնի է Հենրիխ Շլիմանի հետ համատեղ իր գործունեությամբ, հենց նրա ջանքերի շնորհիվ էր որ Շլիմանը կարողացավ գտնել Տրոյայի ճշգրիտ գտնվելու վայրը։ Դյորպֆելդը շարունակում է համարվել կարևոր հնագետ, որը իր օրինաչափությունների շնորհիվ շատ հին վայրեր պահպանեց որոնք կարող էին կործանվել Շլիմանի անփորձ պեղումների պատճառով։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Գերմանացի արվեստագետներ
Կատեգորիա:Գերմանացի հնագետներ
Կատեգորիա:Գերմանացի ճարտարապետներ
Կատեգորիա:Գերմանացի մարդաբաններ
Կատեգորիա:Շվեդիայի գիտությունների թագավորական ակադեմիայի անդամներ
Կատեգորիա:Պրուսիայի գիտությունների ակադեմիայի անդամներ
Կատեգորիա:Գերմանացի պատմաբաններ
Ապրանք (այլ կիրառումներ)

**Ապրանք**, կարող է վերաբերել՝

* Ապրանք, փոխանակության համար արտադրված՝ աշխատանքի արդյունք։
## Աշխարհագրություն
* Ապրանք, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում՝ Դիարբեքիրի վիլայեթի Բալուի գավառակում,
* Ապրանք, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում՝ Էրզրումի վիլայեթի Բաբերդի գավառակում,
* Ապրանք, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում՝ Էրզրումի վիլայեթի Դերջանի գավառում։
Հելեն Դե Վիտ

right|thumb|250px|Հելենի ձայնը (2015)
**Հելեն Դե Վիտ** (, ), ամերիկացի վիպասան։ Հայտնի է Վերջին Սամուրայը վեպով։

## Կենսագրություն
Հելեն Դե Վիտը ծնվել է ԱՄՆ Մերիլենդ նահանգում։ Ծնողները եղել են ԱՄՆ-ում աշխատող դիվանագետներ, և նրա մանկությունն անցել է Լատինական Ամերիկայում (Մեքսիկա, Բրազիլիա, Կոլումբիա, Էկվադոր)։ Մեկ տարի սովորել է Northfield Mount Hermon դպրոցում, 1975 թվականին ավարտել է Սմիթ քոլեջը, այնուհետև ավարտել է Օքսֆորդի համալսարանի նախ Lady Margaret Hall-ը, ապա փիլիսոփայության դոկտորի կոչումը ստացել է Brasenose College-ից։

Հելենին հռչակ բերեց նրա դեբյուտային վեպը՝ «Վերջին Սամուրայը»։ Գիրքը գրելու ժամանակահատվածում նա ունեցել է տարբեր աշխատանքներ, եղել է բառարանի տեքստերը նշող, հաշվետվություններ մուտքագրող, աշխատել է Dunkin' Donuts-ում, նաև աշխատել է լվացքատանը։

2005 թվականին Հելենը համագործակցել է լոնդոնաբնակ նկարչուհի Ինգրիդ Կերմայի հետ, գրել է “limit5” “Blushing Brides” («Կարմրող հարսնացուներ») ցուցահանդեսի համար։

2012 թվականին Հելենը հրատարակել է իր երկրորդ վեպը։

Հելենի «Climbers» պատմվածքը ներկայցնում է ստեղծագործական գաղափարները և առևտրային իրողությունները գրողի կյանքում. հրատարակվել է 2014 թվականին, Harper's ամսագրում։

## Վեպեր
* *[[Վերջին Սամուրայը (վեպ)|Վերջին Սամուրայը]]* (New York: Hyperion, 2000; ISBN 0-7868-6668-3)
* *Lightning Rods* (High Wycombe: And Other Stories, 2012; ISBN 978-1-908276-11-7)
* *Your Name Here* (Քո անունն այստեղ է)

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Հելեն Դե Վիտի կայքը
* «Քո անունն այստեղ է», ահմառոտ ակնարկ 
* Դե Վիտի բլոգը
* n+1 

Կատեգորիա:20-րդ դարի ամերիկացի կին գրողներ
Կատեգորիա:20-րդ դարի ամերիկացի վիպասաններ
Կատեգորիա:21-րդ դարի ամերիկացի կին գրողներ
Կատեգորիա:21-րդ դարի ամերիկացի վիպասաններ
Կատեգորիա:Ամերիկացի կին վիպասաններ
Կատեգորիա:Փիլիսոփայական գիտությունների դոկտորներ
Կատեգորիա:Օքսֆորդի համալսարանի շրջանավարտներ
1901 թվականը գրականության մեջ

## Իրադարձություններ
* հունվարի 18 — գրող Էռնստ ֆոն Վոլցոգելը բացեց Բեռլինի առաջին կաբարեն՝ «Uberbrett», որը դադայիստների ու էքսպրեսիոնիստների բանավեճերի վայրն էր։

## Մրցանակներ
* Գրականության Նոբելյան մրցանակ — Սյուլի-Պրյուդոմ, ֆրանսիացի բանաստեղծ

## Գրքեր
* «Թոթափիր շղթաները» (Up from Slavery, 1901), ամերիկացի սևամորթների ազատության համար պայքարող Բուկեր Վաշինգտոնի ստեղծագործությունը,
* «Գյուղը օդում», Ժյուլ Վեռնի ստեղծագործությունը,
* «Մեղուների կյանքը», Մորիս Մետերլինկի պիեսը,
* «Ժան Մարի Կաբիդուլենի պատմությունները», Ժյուլ Վեռնի ստեղծագործությունը,
* «Քաղքենիներ», Մաքսիմ Գորկու պիեսը,
* «Մրրկահավի երգը», Մաքսիմ Գորկու պոեմը,
* «Երեքը», Մաքսիմ Գորկու վեպը,
* «Խավարում քայլող մարդուն», Մարկ Տվենի էսսեն։

## Ծնվել են
* 31 դեկտեմբերի, 1900 (13 հունվարի, 1901) - Նաիրի Զարյան, հայ գրող (մահացել է 1969 թվականին),
* 26 հուլիսի (8 օգոստոսի) - Նինա Բերբերովա, ռուս գրող, ռուսական մասոնության պատմաբան (մահացել է 1993 թվականին),
* 23 սեպտեմբերի — Յարոսլավ Սեյֆերտ, չեխ գրող (մահացել է 1986 թվականին)։

## Մահացել են
* փետրվարի 3 — Յուկիչի Ֆուկուզավա, ճապոնացի գրող, թարգմանիչ և փիլիսոփա (ծնվել է 1835 թվականին),
* մայիսի 24 — Շառլոտա Մերի Յանգ, անգլիացի գրող (ծնվել է 1823 թվականին),
* 19 մայիսի (1 հունիսի) — Կոզմա Սալդատենկով, ռուս գործարար, բարերար, կինոարտադրող և կոլեկցիոներ (ծնվել է 1818 թվականին),
* հուլիսի 7 — Յոհաննա Սփիրի, շվեյցարացի գրող, մանկական պատմվածքների հեղինակ (ծնվել է 1827 թվականին),
* նոյեմբերի 9 - Ղևոնդ Ալիշան, հայ բանաստեղծ, հայագետ, բանասեր, պատմաբան, աշխարհագրագետ, թարգմանիչ (ծնվել է 1820 թվականին),
* Յուրի Բոգուշևիչ, ռուս լրագրող, հրատարակիչ (ծնվել է 1836 թվականին)։

## Ծանոթագրություններ
1659 թվականը գրականության մեջ

## Իրադարձություններ
* Էնդրյու Մարվելը դառնում է Մեծ Բրիտանիայի խորհրդարանի անդամ։

## Գրքեր
* Սատուրնի համակարգը (), հոլանդացի գիտնական Քրիստիան Հյույգենսի աստղագիտական աշխատությունը
* Գիտնական աղջիկը կամ կարո՞ղ է աղջիկը լինել գիտնական (), Աննա Մարիա վան Սխուրմանի գիրքը (1638 թվականին գրված լատիներեն բնօրինակի անգլերեն թարգմանություն)
* Մարդու մասին (), անգլիացի փիլիսոփա Թոմաս Հոբսի գիրքը
* Լյուկաստա (), անգլիացի բանաստեղծ Ռիչարդ Լավլեյսի գիրքը (հետմահու հրատարակություն)
* Սրբազան համագործակցություն (), անգլիացի պուրիտանական աստվածաբան ու հասարակական գործիչ Ռիչարդ Բաքստերի գիրքը
* Դատողություններ Բնության, Ծառայությունների ու Ընկերության դրսևորումների վերաբերյալ (), անգլիացի աստվածաբան Ջերեմի Թեյլորի գիրքը
* Կոկետուհու վրեժը (), ֆրանսիացի կուրտիզանուհի Նինոն դը Լանկլոյի գիրքը

## Դրամատուրգիա
* Զվարճալի սեթևեթուհիներ, Մոլիերի դրաման
* Օվկիանիայի ու Բրիտանիայի ամուսնությունը (), Ռիչարդ Ֆլեկնոյի () պիեսը (առաջին հրատարակություն)
* Հովիվների դրախտը (), Ուոլտեր Մոնտեգյուի պիեսը (առաջին հրատարակություն)
* Այաքսի ու Ուլիսի վեճը (), Ջեյմս Շիրլիի պիեսը (առաջին հրատարակություն)

## Ծնվել են
* 26 մարտի — Ուիլյամ Ուոլաստոն, փիլիսոփա (մահացել է 1724 թվականին)
* 29 ապրիլի — Սոֆյա Էլիզաբեթ Բրեներ, բանաստեղծ, գրող (մահացել է 1730 թվականին)
* *Ծննդյան ամսաթիվն անհայտ է*
** Ջոն Էսգիլ, անգլիացի գրող և քաղաքական գործիչ (մահացել է 1738 թվականին)
** Համֆրի Հոդի, գիտնական ու տեսաբան (մահացել է 1707 թվականին)
** Աննա Մարգարետ Լասոն, դանիացի գրող (մահացել է 1738 թվականին)

## Մահացել են
* հունվարի 7 — Լոուրենս Ֆորեր, գրող (ծնվել է 1580 թվականին)
* հունվարի 31 — Յանուշ Ապուզար Քսիր, հունգարացի լեզվաբան, մաթեմատիկոս, հանրագիտակ (ծնվել է 1625 թվականին)
* փետրվարի 4 — Ֆրենսիս Օսբորն, անգլիացի էսեիստ (ծնվել է 1593 թվականին)
* ապրիլի 15 — Սիմոն Դախ, բանաստեղծ (ծնվել է 1605 թվականին)
* հոկտեմբերի 27 — Ջիովաննի Ֆրանչեսկո Բուսենելո, բանաստեղծ և լիբրետոների հեղինակ (ծնվել է 1598 թվականին)

## Ծանոթագրություններ
Աղբենիս (Մշո գավառ)

**Աղբենիս**, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Բիթլիսի վիլայեթի Մշո գավառում։ Գտնվում էր Դատվան գյուղաքաղաից արևմուտք, Բաղեշ քաղաքից 15 կմ հյուսիս՝ Մուշից Բիթլիս տանող ճանապարհին։

## Բնակչություն
XIX դարի վերջին ուներ 40 տուն, ըստ այլ աղբյուրների՝ 100 տուն բնակիչ։

## Տնտեսություն
Բնակչության հիմնական զբաղմունքը անասնապահությունն ու երկրագործությունն էր։

## Պատմամշակութային կառույցներ
Աղբենիսից հյուսիս գտնվում է Մորխախան քարավանատան ավերակները։

## Տես նաև
* Բիթլիսի նահանգի հայաբնակ բնակավայրեր

## Ծանոթագրություններ

## Աղբյուրներ
* «Հայաստանի և հարակից շրջանների տեղանունների բառարան» (5 հատորով), 1986-2001 թթ., Երևանի Համալսարանի հրատարակչություն
* Արեւմտահայաստանի եւ Արեւմտահայութեան Հարցերու Ուսումնասիրութեան Կեդրոն

Կատեգորիա:Արևմտյան Հայաստանի գյուղեր
Զարգացման հայկական բանկ

**Զարգացման Հայկական Բանկ** ԲԲԸ, Հայաստանում մինչև 2016-ը գործող ունիվերսալ բանկ էր, որը մատուցում էր բանկային ծառայություններ (ավանդներ, վարկեր, վճարային քարտեր, դրամական փոխանցումներ, հեռահար սպասարկում, փաստաթղթային գործառնություններ, թանկարժեք իրերի պահպանություն) ինչպես իրավաբանական, այնպես էլ ֆիզիկական անձանց։ Բանկը ներկայացված էր ինչպես Երևան քաղաքում, այնպես էլ Հայաստանի մի շարք մարզերում և Արցախում։ Բանկի կենտրոնական գրասենյակը գտնվում էր քաղաք Երևանում։

## Բանկի գործունեության հիմնական ուղղությունը

Բանկը նաև թղթակցային սերտ կապերի մեջ է Եվրամիության երկրների, Ռուսաստանի և Վրաստանի առավել ճանաչված բանկերի հետ։

## Բանկի կողմից մատուցվող ծառայությունները
Բանկը տրամադրում է սպառողական վարկեր, քարտային վարկեր, բիզնեսվարկեր, հիպոտեկային վարկեր, ավտովարկեր, քարտային վարկային գծեր, ինչպես նաև իրականացնում է ժամկետային ավանդների ներգրավում, պլաստիկ քարտերի տրամադրում և սպասարկում, հեռահարսպասարկում, դրամական փոխանցումների իրականացում, անհատական պահատեղերի տրամադրում, փաստաթղթային գործառնություններ (ակրեդիտիվների, ինկասոյի և նպատակային էսքրոու հաշիվների սպասարկում), ռեեստրի վարում, օպցիոնների և ֆորվարդների գործարքներ, ներդրումային և պահառուական ծառայություններ։ 
2011 թ. Զարգացման Հայկական Բանկը հանդես է գալիս հատուկ առաջարկով, այն է՝ ֆիզիկական և իրավաբանական անձանց առաջարկում է շուրջ 14 բանկային ծառայությունների անվճար սպասարկում բանկի կողմից սահմանված պայմաններին բավարարելու դեպքում։ 
Բանկը նաև պարբերաբար հանդես է գալիս նոր պրոդուկտների առաջարկով.օրինակ՝ պարզեցված վարկ, բազմարժութային ավանդ (հնարավորություն դրված ավանդը մի արժույթից մյուսը փոխարկելու),ինչպես նաև տարբեր խրախուսական առաջարկներ է ներկայացնում հաճախորդներին, օրինակ՝ ներդնելով ավանդ (կախված ներդրված գումարի չափից)՝ հաճախորդներին տրամադրվում է բանկի վճարային քարտը։ 
Բանկի կողմից տրամադրվող վարկ և ավանդ պրոդուկտները Բանկը պարբերաբար մշակում է և, ելնելով շուկայի պահանջարկից, ներկայացնում է հաճախորդին նորացված առաջարկներով։
Բանկն առաջինն է տրամադրել ՀՀ ֆիզիկական և իրավաբանական անձանց միջազգային ֆինանսական շուկաներում արտաժութային (Forex margin trading) գործառնություններ իրականացնելու հնարավորություն։

## Բանկի մասնաճյուղերը

Բանկն ուներ 9 մասնաճյուղ, որից 5-ը Երևան քաղաքում, մյուս 4-ը՝ Արմավիր, Վանաձոր, Գյումրի քաղաքներում և 1-ը ԼՂՀ-ում՝ Ստեփանակերտ քաղաքում։

=Տես նաև=
*ՀՀ կենտրոնական բանկ

## Արտաքին հղումներ

*Պաշտոնական կայք
Թեփուկավորներ

**Թեփուկավորներ** (), սողունների ժամանակից 4 կարգերից ամենամեծը, որը ներառում է օձերին, մողեսներին, ինչպես նաև քիչ հայտնի ամֆիսբենաներին կամ երկգնացներին։ Ներառում է ավելի քան 10000 տեսակ և թռչունների հետ կազմում է հավասար ողնաշարավորների՝ ամենամեծ բազմազանությունը ունեցող խումբը ճառագայթալողակ ձկներից հետո։ Այս կարգի կենդանիները լայն տարածում ունեն ողջ աշխարհում՝ մայրցամաքներում և կղզիներում։ Բացակայում են բևեռային և մերձբևեռային տարածաշրջաններում։ Թեփուկավորների կարգի ներկայացուցիչների մարմինը վերևից պատված է եղջրային թեփուկներով և վահանիկներով։ Ունեն շարժուն քառակուսի ոսկոր, որը թույլ է տալիս շարժել վերին ծնոտը։ Գանգի շարժունությունը հատկապես լավ է զարգացած օձերի մոտ։ Թեփուկավորների չափերն ունեն ամենից մեծ տատանումը ժամանակակից զավրոպսիդների շարքում․ թզուկ գեկոնի (*Sphaerodactylus ariasae*) չափերը կազմում են 16 մմ, կոմոդյան վարանի (*Varanus komodoensis*), կանաչ անակոնդայի (*Eunectes murinus*) և ցանդավոր պիթոնի (*Python reticulatus*), չափերը կարող են հասնել մինչև 3,13, 5,21 և 6,95 մ համապատասխանաբար։ Ոչնչացած մազոզավրներն ունեցել են ավելի մեծ չափեր, երբեմն՝ մինչև 17 մետր կամ ավելի։

## Կառուցվածք
Մարմինը վերևից պատված է եղջրային թեփուկներով, վահանիկներով և հատիկներով։ Քառակուսի ոսկորը սովորաբար գանգի հետ միացված է շարժուն։ Քունքային աղեղներից պահպանված է միայն վերինը, կամ դա էլ է բացակայում։ Ատամները ամրացված են ծնոտների վերին նաև ներքին մակերևույթներին և ունեն ակրոդոնտալ կամ պլևրոդոնտալ տիպ։ Ողերը ամֆիցելային կամ պարացելային են։ Խաչաձև ողերը, եթե դրանք արտահայտված են, 2-3 հատ են։ Կողերն ունեն մեկ գլխիկ։ Փորային կողերը բացակայում են կամ ապաճած են։ Յակոբսոնի օրգանը սովորաբար լավ է զարգացած։ Զուգավորման օրգանը զույգ է։ 

## Դասակարգում
Ավանդաբար թեփուկայինների կարգը բաժանվում է 3 ենթակարգերի.
* Օձերի ենթակարգ (Serpentes),
* Ամֆիսբենաների կամ երկգնացների ենթակարգ (Amphisbaenia),
* Մողեսների ենթակարգ (Lacertilia)։

Երբեմն առանձնացվում է ևս մեկ լրացուցիչ ենթակարգ.
* Քամելեոնների ենթակարգ (Chamaeleonia)։

Այսպիսով մողեսների ենթակարգը ստեղծել է պարաֆիլետիկ խումբ, քանի որ առանձնացել են օձերից ու ամֆիսբենաներից, որոնք, համաձայն գենետիկական հետազոտությունների, մողեսների որոշ խմբերին ավելի մոտ են, քան մյուսներին։ Մոլեկուլային կենսաբանության տվյալները հնարավորություն են տալիս կարգը բաժանել մի քանի մոնոֆիլետիկ գծերի, չնայած տարբեր հետազոտությունների արդյունքում կատարվում են տարբեր դասակարգումներ։ Թեփուկավորների առավել ժամանակակից ֆիլոգենետիկ ծառն ունի հետևյալ տեսքը.Վերջին մոլեկուլային բոլոր հետազոտությունները ցույց են տվել, որ թեփուկավորների մի քան իխմբեր կազմում են *[[Toxicofera]]*, որ ներառում է այդ կարգի ժամանակակից տեսակների մեծ մասը (շուրջ 60%)։ Այն միավորում է *Anguimorpha* (վարաններ և այլն), *Iguania* (քամելեոն, իգուանաներ, ագամաներ և այլն) և *Ophidia* (օձեր) խմբերը։

## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն

* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* Evans SE. 2008. The skull of lizards and tuatara. In Biology of the Reptilia, Vol.20, Morphology H: the skull of Lepidosauria, Gans C, Gaunt A S, Adler K. (eds). Ithaca, New York, Society for the study of Amphibians and Reptiles. pp1–344. Weblink to purchase
* 
* 
* 
* 
* 
* 

## Արտաքին հղումներ
* Palaeos.com: Squamata

Կատեգորիա:Սողուններ
Իսպանիան 2016 ամառային օլիմպիական խաղերում

**[[Իսպանիա]]ն** մասնակցելու է 2016 թվականի օգոստոսի 5-ից մինչև օգոստոսի 21-ը Ռիո դե Ժանեյրոյում (Բրազիլիա) կայանալիք **[[Ամառային Օլիմպիական խաղեր 2016|31-րդ ամառային Օլիմպիական խաղերին]]**։

## Մեդալակիրներ

|  style="text-align:left; width:78%; vertical-align:top;"|

|  style="text-align:left; width:22%; vertical-align:top;"|

## Նետաձգություն
 
Իսպանացի նետաձիգները որակավորվել են տղամարկանց մրցաշարում Կոպենհագենում կայացած 2015 թվականի նետաձգության աշխարհի առաջնությունում առաջին ութնյակում ընդկրկվելուց հետո։

## Ատլետիկա

Իսպանացի մարզիկները որակավորված են հետևյալ ատլետիկայի մրցույթներին (ամեն մրցույթում առավելագույնը 3 մարզիկu).


;Բանալի
***Ո** = Որակավորվել է մյուս փուլ
***ո** = չի որակավորվել հաջորդ փուլ
***ԱՌ** = Ազգային ռեկորդ
*N/A = Այս փուլում մրցույթ չի լինելու
*Bye = Մարզիկը չի հասել վերջնագծին


;Տղամարդիկ
;վազքային մրցույթներ

Համաձայն Իսպանիայի Ատլետիկայի ֆեդերացիայի հետևյալ մրցույթներում հանդես կգան մարզիկներ, որոնց անունները դեռ հաստատված չեն։

* Տղամարդկանց 800 մ &ndash; 1 տեղ
* Տղամարդկանց 1500 մ &ndash; 1 տեղ
* Տղամարդկանց 5000 մ &ndash; 3 տեղ
* Տղամարդկանց 110 արգելավազք &ndash; 2 տեղ
* Տղամարդկանց 3000 m արգելքներով &ndash; 3 տեղ
* Տղամարդկանց Մարաթոն &ndash; 1 տեղ
* Տղամարդկանց 20 կմ քայլք &ndash; 2 տեղ
* Տղամարդկանց 50 կմ քայլք &ndash; 2 տեղ
* Տղամարդկանց դեկալտոն &ndash; 1 տեղ
* Կանանց 10000 մ &ndash; 1 տեղ 
* Կանանց 100 արգելավազք &ndash; 1 տեղ
* Կանանց 3000 m արգելքներով &ndash; 1 տեղ 
* Կանանց Մարաթոն &ndash; 1 տեղ
* Կանանց 20 կմ քայլք &ndash; 3 տեղ
* Կանանց թռիչք բարձրություն; 1 տեղ
* Կանանց թռիչք երկարություն; 1 տեղ
* Կանանց դիսկի նետում &ndash; 1 տեղ

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:2016 սպորտում
Կատեգորիա:Իսպանիան օլիմպիական խաղերում
M16

**M16 հրացան** (, այլ անվանումներ՝ *Rifle*, *Caliber 5.56 mm*, *M16*, ժարգոնում՝ *«սև հրացան»*), ամերիկյան արտադրության ավտոմատ գրոհային ինքնաձիգ հրացան։ Շահագործման է հանձնվել 1962 թվականին՝ որպես «ArmaLite AR-15» տեսակի հրացանի նորացված տարբերակ։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* M16-ի առաջին նմուշները 

Կատեգորիա:ԱՄՆ-ի ինքնաձիգներ
Թոնի Հիբբերտ

**Էնթոնի Ջեյմս (Թոնի) Հիբբերտ ** (, ), անգլիացի ֆուտբոլիստ, Էվերթոն ՖԱ-ի պաշտպան։

## Կարիերա
### Ակումբային

Հիբբերտը հանդիսանում է Էվերթոնի ակադեմիայի սան։ Թիմում խաղում է 10 տարեկան հասակից, որի հետ 1998 թվականին դարձել է Անգլիայի երիտասարդական գավաթի հաղթող։ Էվերթոնի կազմում դեբյուտը նշել է Վեստ Հեմ Յունայթեդի դեմ խաղում։ 2002/03 թվականի մրցաշրջանից դարձել է թիմի հիմնական կազմի խաղացող։ 2006 թվականին նա ծանր վնասվածք ստացավ, և շար վերադարձավ 2007/08 թվականի մրցշարջանում։

2010 թվականի օգոստոսի 23-ին նա պայմանագիր ստորագրեց թիմի հետ մինչև 2014 թվական։ Պայմանագիրը նա մեկնաբանեց այսպես.

Հիբբերտը հայտնի է նրանով, որի իր կարիերայում, պաշտոնական խաղերում ոչ մի գնդակ չի խփել թիմի կազմում։ 2012 թվականի օգոստոսի 8-ին, Գուդիսոն Պարկում, ԱԵԿ-ի դեմ կայացած ընկերական խաղում, 52-րդ րոպեին նա դիպուկ իրացրեց տուգանայինը։ Երկրպագուները միանգամից դաշտ մտան շնորհավորելու Հիբբերտին։ Խաղից հետո դա շարունակվեց։

## Վիճակագրություն
### Ակումբային

## Ձեռքբերումներ
 Էվերթոն ՖԱ
*Անգլիայի գավաթի խաղարկության եզրափակիչի մասնակից 2008/09

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Պռոֆիլը էվերթոնի պաշտոնական կայք էջում 
* Խաղացողի պռոֆիլ ''soccerbase.com'' կայքում

Կատեգորիա:Անգլիական ֆուտբոլի լիգայի խաղացողներ
Կատեգորիա:Անգլիացի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Լիվերպուլ քաղաքում ծնվածներ
Կատեգորիա:Պրեմիեր Լիգայի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Տղամարդկանց ֆուտբոլի պաշտպաններ
247 °F

**«247 աստիճան ֆարենհայթ»** (247&nbsp;°F), ֆիլմի ռեժիսոր Լևան Բարխ, Վրաստան 2011 թվական։

## Սյուժե
Չորս ընկերներով ուղևորվում են լճի մոտ գտնվող տունը, որպեսզի ուրախ անցկացնեն հանգստյան օրերը... Բայց հանգիստը վերածվում է իսկական մղձավանջի, երբ նրանցից երեքը հայտվում են տաք շոգեբաղնիքում։ Կանչում էին օգնություն, բայց անարդյունք։ Ջերմաստիճանը գնալով բարձրանում էր։ Յանը ստիպված կոտրում է պատուհանը։ Նրանք գտնվում էին կայունաջերմոցի ջերմաչափի հետնակողմում և որոշում են դրան ձերռք չտալ։ Դուրս գալու փորձի ժամանակ Յանը կարճ միացում է առաջացնում, հույս ունենալով, որ կանջատի տաքացուցիչը։ Դա չի հաջողվում։ Վազող շունը լսում է օգնության ձայները և վազում է Վեիդի մոտ, որպեսզի նրան բերի շոգեբաղնիքի մոտ, բայց նա չի հասկանում շանը, մտածելով, որ հրավառություն է։ Վերջապես Ռենեն որոշում է հանել կայունաջերմոցը։ Ջենը խանգարում էր նրան այդ իրականացնել, և Ռենեն ընկնում է։ Անսպասելիորեն Յանը սկսում է խելացնոր ծիծաղել և կոտրում է տաքացուցիչը։ Մի քանի վայրկյան հետո այն պայթում է, Յանին նետելով շոգեբաղնիքի անկյունը։ Դուռը բացվում է և դուրս է գալիս Ջենը։ Նա գնում է սառնարանի մոտ, վեցնում է ջրի շիշը ու ագահությամբ խմում է այն։ Հետո աղջիկը գնում է ննջասենյակ, նստում է մահճակալին և լսում է Ռենեի ձայները։ Այնուհետև նա գալիս է գիտակցության սաունայի անկյունում։ Դա ընդամենը տեսիլք էր թվում։ Նա ամբողջ ուժերով փորձում է փրկել Ռենեին։ Հետո աղջիկը կորցնում է գիտակցությունը։ Հետագայում երևում է պատճառը, թե ինչու էին ընկերները հայտնվել շոգեբաղնիքում։ Հաջորդ գործողությունը սկսվում է մի քանի րոպե հետո։ Գալիս է ոստիկանությունը և շտապ օգնությունը։ Ոստիկանությունը հարցաքննում է Վեիդին, իսկ բժիշկները Ջենին և Ռենեին տեղափոխում են հիվանդանոց։

## Դերակատարներ

## Տես նաև
*451 աստիճան ըստ Ֆարենհայթի

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:2010-ականների ամերիկյան ֆիլմեր
Կատեգորիա:2010-ականների անգլերեն ֆիլմեր
Կատեգորիա:2011 ֆիլմեր
Կատեգորիա:Սարսափ ֆիլմեր
Կատեգորիա:Վրացական ֆիլմեր
1902 թվականը գրականության մեջ

## Մրցանակներ
* Նոբելյան մրցանակ — Թեոդոր Մոմզեն՝ «Հռոմի պատմությունը» կոթողային աշխատության համար

## Գրքեր
* Քեմբրիջի համալսարանի հրատարակչությունը լույս ընծայեց «Ժամանակակից աշխարհի քեմբրիջյան պատմություն» բազմահատորյակի առաջին հատորը,
* «Եպիսկոպոսը» () — Անտոն Չեխովի պատմվածքը,
* «Կիպ եղբայրները» — Ժյուլ Վեռնի վեպը,
* «Մոննա Վաննա» — Մորիս Մետերլինկի պատմական դրաման,
* «Հատակում» () — Մաքսիմ Գորկու պիեսը,
* «Բասկերվիլների շունը» () — Արթուր Կոնան Դոյլի դետեկտիվ վիպակը,
* «Սուրբ տաճար» — Մորիս Մետերլինկի ստեղծագործությունը,
* «Դժոխքի ծաղիկներ» — ճապոնացի գրող Կաֆու Նագաիի վիպակը,
* «Հուլիսի տասնչորս» — Ռոմեն Ռոլանի պիեսը։

## Ծնվել են
* 29 մարտի — Մարսել Էմե, ֆրանսիացի գրող (մահացել է 1967 թվականին),
* 2 մայիսի - Ալան Մարշալ, ավստրալիացի գրող (մահացել է 1984 թվականին),
* 30 հուլիսի - Հովիկ Մելիքյան, հայ արձակագիր, գրականագետ, պրոֆեսոր (մահացել է 1953 թվականին),
* 25 դեկտեմբերի - Գեղամ Սարյան, հայ բանաստեղծ (մահացել է 1974 թվականին),
* Նիկողոս Սարաֆեան - սփյուռքահայ գրող, բանաստեղծ (մահացել է 1972 թվականին),
* Վազգեն Շուշանյան -ֆրանսահայ գրող, բանաստեղծ, հասարակական գործիչ (մահացել է 1941 թվականին)։

## Մահացել են
* 5 մայիսի — Բրետ Գարտ, ամերիկացի գրող (ծնվել է 1836 թվականին),
* 29 սեպտեմբերի — Էմիլ Զոլա, ֆրանսիացի գրող (ծնվել է 1840 թվականին։

## Ծանոթագրություններ
Վլաստիմիլ Բաբուլա

**Վլաստիմիլ Բաբուլա** (, ), չեխ շախմատիստ, գրոսմայստեր։ Դարձել է Աշխարհի երիտասարդական առաջնության փոխչեմպիոն։ Հավաքականի կազմում 14 անգամ մասնակցել է Շախմատի օլիմպիադաների և 7 անգամ Եվրոպայի առաջնության։

## Վարկանիշի փոփոխության գծապատկեր

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Անձնական քարտը ՖԻԴԵ-ի կայքում
* Անձնական քարտը 365chess.com կայքում

Կատեգորիա:Չեխ շախմատիստներ
Կատեգորիա:Չեխ գրոսմայստերներ
Կատեգորիա:Շախմատի գրոսմայստերներ
Կատեգորիա:Շախմատային օլիմպիադաների մասնակիցներ
Ազոտային հավասարակշռություն

**Ազոտային հավասարակշռություն**, կենդանի օրգանիզմի վիճակ, երբ սննդանյութերի (սպիտակուցային միացություննե]) հետ ընդունված և արտաթորության օրգաններով հեռացված ազոտի քանակը հավասար է։ Հասուն օրգանիզմը բնականոն պայմաններում գտնվում է ազոտային հավասարակշռության վիճակում։ Ազոտային հաշվեկշիռը դրական է, եթե ընդունված ազոտի քանակը գերակշռում է արտաթորվածին։ Այս վիճակը հատուկ է աճող օրգանիզմներին։ Իսկ երբ օրգանիզմից ավելի շատ ազոտ է հեռացվում, քան ընդունվում, ազոտային հաշվեկշիռը բացասական է։ Մարդուն անհրաժեշտ է օրական 13-16 գ ազոտ (80-100 գ սպիտակուց)։

Կատեգորիա:Ազոտ
Կատեգորիա:Քիմիական հավասարակշռություն
Կատեգորիա:Նյութափոխանակություն
Գուդիսոն Պարկ

**Գուդիսոն Պարկ ** (), ֆուտբոլային մարզադաշտ Լիվերպուլում, Անգլիա, Էվերթոն ՖԱ-ի տնային մարզադաշտ։

Կառուցվել է 1892 թ., և դարձել աշխարհի ամենամեծ մարզադաշտերից մեկը։ Վերակառուցվել է 1971 թ., և դարձել առաջին ջեռուցվող մարզադաշտը։

1966 թ. աշխարհի առաջնությանը ընդունել է 5 խաղ։

## Հետաքրքիր փաստեր
* 1948 թ. դեկտեմբերի 18-ին, Լիվերպուլի դեմ կայացած խաղում ստադիոնը ընդունել է 78299 երկրպագու.

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* http://www.toffeeweb.com/club/goodison/gp-history.asp Ստադիոնի պատմությունը Toffeeweb կայքում
* Ստադիոնի պռոֆիլը [ allstadium.org կայքում



[Կատեգորիա:1892 հիմնադրումներ Անգլիայում]
Լեոնիդ Վոլոշին

**Լեոնիդ Վոլոշին** (մայիսի 10, 1964, Կազան), չեխ շախմատիստ, գրոսմայստեր։ 1993 թվականին ստացել Միջազգային վարպետի կոչում։ 2015 թվականի սեպտեմբերի դրությամբ ՖԻԴԵ-ի վարկանիշային աղյուսակում ունի 2400 միավոր։

## Արդյունքներ

## Վարկանիշի փոփոխության գծապատկեր

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Անձնական քարտը ՖԻԴԵ-ի կայքում
* Անձնական քարտը 365chess.com կայքում

Կատեգորիա:Շախմատի գրոսմայստերներ
Կատեգորիա:Չեխ գրոսմայստերներ
Կատեգորիա:Չեխ շախմատիստներ
Կրյուզիյ լե Մեպիյյա

**Կրյուզիյ լե Մեպիյյա** (), համայնք Ֆրանսիայում, գտնվում է Ռոն Ալպեր մարզում, Էնի գավառում, մտնում է Պոն դե Վելի կազմի մեջ, կոմունայի օկրուգը՝ Բուրկ ան Բրեսն է։

INSEE կոդը՝ 01136։

## Աշխարհագրություն
Համայնքը գտնվում է 350 կիլոմետր հարավ-արևելք Փարիզից, 55 կիլոմետր հյուսիս Լիոնից, 27 կիլոմետր արևմուտքԲուրկ ան Բրեսից։

## Բնակչություն
Ըստ 2010 թվականի մարդահամարի, համայնքում ապրում է 818 մարդ։

## Տնտեսություն
2010 թվականի մարդահամարի արդյունքներով 514 մարդ ի վիճակ էր աշխատելու (15-64 տարեկան), 411 մարդ տնտեսապես ակտիվ էին, 104 մարդ աշխատունակ էին։ 411 աշխատունակ մարդկանցից աշխատում էին միայն 396-ը (215 տղամարդ, 181 կին), գործազուրկ էին 15 մարդ (4 տղամարդ, 11 կին)։ 103 չաշխատող մարդկանցից 38-ը աշակերտներ և ուսանողներ էին, 40-ը ոչ աշխատունակ այլ պատճառներով։

## Նկարներ

|%C3%89glise_Cruzilles_M%C3%A9pillat.jpg|
|Map_commune_FR_insee_code_01136.png|


## Արտաքին հղումներ
* վիճակագրության ազգային ինստիտուտ 
* Проверено 12 мая 2014.

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Ֆրանսիայի բնակավայրեր
Կատեգորիա:Ֆրանսիայի համայնքներ
Պետր Վելիչկա

**Պետր Վելիչկա** (չեխ.` Petr Velička, ), չեխ շախմատիստ, գրոսմայստեր սկսած 2007 թվականից։ 1999 թվականին դարձել է Չեխիայի փոխչեմպիոն։ «Էլո Ռեյտինգ» վարկանիշային աղյուսակում 2013 թվականի օգոստոսի դրությամբ ունեցել է 2421 միավոր։

## Վարկանիշի փոփոխության գծապատկեր

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Անձնական քարտը ՖԻԴԵ-ի կայքում
* Անձնական քարտը 365chess.com կայքում

Կատեգորիա:Շախմատի գրոսմայստերներ
Կատեգորիա:Չեխ շախմատիստներ
Անավարտ շինարարություն

մինի|Անավարտ շենք Ռումինիայում
**Անավարտ շինարարություն**, չավարտված և շահագործման չհանձնված շենքեր, կառույցներ, տեղակայվող ու տեղակայված սարքավորում, որոնք չեն գործարկվել և գրանցվել որպես հիմնական ֆոնդեր։

Շինարարական կազմակերպության համար անավարտ շինարարության ծավալը փաստացի արժեքով հաշվի է առնվում պատվիրատուի հաշվեկշռում։

Անավարտ շինարարությունը օրինաչափ երևույթ է, որի անհրաժեշտ չափը կախված է արտադրական պարբերաշրջանի տևողությունից և կարգավորվում է պատրաստուկի նորմաներով։ Անավարտ շինարարթույան ծավալի կրճատումը բարձրացնում է կապիտալ ներդրումների արդյունավետությունը։

Կատեգորիա:Շինարարություն
Կուրմանգու

**Կուրմանգու ** (), համայնք Ֆրանսիայում, գտնվում է Ռոն Ալպեր մարզում, Էնի գավառում, մտնում է Տրեֆոր Կյուզիայի կազմի մեջ, կոմունայի օկրուգը՝ Բուրկ ան Բրեսն է։

INSEE կոդը՝ 01127։

## Աշխարհագրություն
Համայնքը գտնվում է 360 կիլոմետր հարավ-արևելք Փարիզից, 80 կիլոմետր հյուսիս-արևելք Լիոնից, 18 կիլոմետր հյուսիս-արևելք Բուրկ ան Բրեսից։

## Կլիմա
Կլիման փոփոխական է, ձմռանը ցուրտ է, իսկ ամռանը տաք։ Անձրևներ հազվադեպ են լինում, հիմնականում ամռանը։

## Բնակչություն
Ըստ 2010 թվականի մարդահամարի, համայնքում ապրում է 507 մարդ։

## Ադմինիստրացիա

## Տնտեսություն
2010 թվականի մարդահամարի արդյունքներով 313 մարդ ի վիճակ էր աշխատելու (15-64 տարեկան), 239 մարդ տնտեսապես ակտիվ էին, 74 մարդ աշխատունակ էին։ 239 աշխատունակ մարդկանցից աշխատում էին միայն 227-ը (128 տղամարդ, 99 կին), գործազուրկ էին 12 մարդ (6 տղամարդ, 6 կին)։ 74 չաշխատող մարդկանցից 16 -ը աշակերտներ և ուսանողներ էին, 34-ը ոչ աշխատունակ այլ պատճառներով։

## Նկարներ

Courmangoux_chevet_de_l%27%C3%A9glise.JPG|
Courmangoux_la_mairie.JPG|
Roissiat_Aigle2.jpg|
Map_commune_FR_insee_code_01127.png|


## Արտաքին հղումներ
* պաշտոնական կայք
* վիճակագրության ազգային ինստիտուտ 
* Проверено 12 мая 2014.

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Ֆրանսիայի բնակավայրեր
Կատեգորիա:Ֆրանսիայի համայնքներ
Ամրդոլու վանքի դպրոց

**Ամրդոլու վանքի դպրոց**, հայ մշակութային կենտրոն Բաղեշի Ամրդոլու վանքում։

## Պատմություն
XV դարում վանքում եղել է գրչության դպրոց։ Դարեվերջին Գրիգոր Տաթևացու աշակերտ Դանիել վարդապետը այնտեղ հիմնել է հոգևոր դպրոց, ուր դասավանդել է կրոնագիտություն, աստվածաբանություն, տրամաբանություն։ Նրա գործը շարունակեցին Հովհաննես Համշենցին, Գրիգոր Արճիշեցին, Ներսես Մատաղը, Ներսես Բաղիշեցին, Ներսես Ամկեցին, Հովհաննես Տարոնացին։ Բարսեղ Աղբակեցին (մահացել է 1615 թվականին) վերծանեց վանքի մատենադարանի իմաստասիրական գրքերը, ընդարձակեց դասատունը, բարեփոխեց ուսման ծրագիրը։

## Դասավանդվող առարկաներ
Դպրոցում սկսեցին դասավանդել փիլիսոփայություն, ճարտասանություն, քերականություն ևն։ Դպրոցը մեծ համբավ ձեռք բերեց Ներսես Մոկացու օրոք։ Այստեղ սովորելու էին գալիս տարբեր վայրերից։ Ամրդոլու վանքի դպրոցում ծաղկում ապրեց հատկապես Վարդան Բաղիշեցի վարդապետի ժամանակ (մահացել է 1704 թվականին) և կոչվեց համալսարան։

Ըստ հիշատակարանի՝ Ամրդոլու վանքը Վարդան Բաղիշեցու օրոք ուներ «Խե (45) միաբան, որից՝ Խ (40) կարդացող, Ե(5) տնտես և մշակ»։ Համալսարանում դասավանդվող գիտություններին Բաղիշեցին ավելացրեց նաև պատմական մատենագրությունը։ Նա վերանորոգեց դպրոցը, հարստացրեց մատենադարանը և բարձր աստիճանի հասցրեց գրչության արվեստը։ Դասավանդվում էին նաև մանրանկարչություն և որմնանկարչություն։

## Վերանորոգում
Վարդան Բաղիշեցին ձեռք բերեց հին ձեռագրեր, նորոգել տվեց և հանձնեց ընդօրինակման։ Այդտեղից են մեզ հասել Փավստոս Բուզանդի, Կորյունի, Ղազար Փարպեցու, Սեբեոսի, Ղևոնդ Երեցի, Ասողիկի, Արիստակես Լաստիվերցու, Թովմա Մեծոփեցու և այլոց գործերը։

Պահպանվել է Վարդան Բաղիշեցու կազմած՝ Ամրդոլու մատենադարանի գրացուցակը, որտեղ նշված է ձեռագիր և տպագիր 193 գիրք։ Վարդանի մահից հետո Ամրդոլու վանքի դպրոց դադարեց գործել (վանքը կանգուն էր մինչև 1915 թվականը)։

## Նշանավոր սաներ
Դպրոցի նշանավոր սաներից են եղել.
* Հովհաննես Կոլոտը (Կ․ Պոլսի պատրիարք),
* Գրիգոր Շղթայակիրը (Երուսաղեմի պատրիարք),
* դասասաց վարդապետներ Ներսես Մոկացին, Մելքիսեթ Վժանեցին և ուրիշներ։

Կատեգորիա:Ուշ միջնադարի հայկական դպրոցներ
Սեն Բենին

**Սեն Բենին** (), կոմունա Ֆրանսիայում, մտնում է Ռոն Ալպեր մարզի կազմի մեջ։ Գավառը՝ Էն։ Մտնում է Պոն դե Վո կանտոնի կազմի մեջ։ Կոմունայի շրջանը Բուրկ ան Բրեսն է։ Կոդ INSEE ՝01337

Կոմունայի կոդը՝ 01344։

## Աշխարհագրություն
Կոմունան Փարիզ քաղաքից գտնվում է 340 կմ հարավ-արևելք, դեպի հյուսիս-արևելք՝ Լիոն քաղաք, 80 կմ է և 33 կմ արևմուտք Բուրկ ան Բրեսից։

Կոմունայի տարածքում հոսում է դեպի հյուսիս Սոնա գետը, իսկ դեպի հարավ՝ Ռեսուզ։

## Բնակչություն
Կոմունայի բնակչությունը 2010 թվականին կազմել է 1161 մարդ։

## Տնտեսություն
2010 թվականին աշխատունակ տարիքի (15-64 տարեկան) ունեցող 701 մարդկանցից 530-ը տնտեսապես ակտիվ են եղել, 891-ը `պասիվ (ակտիվության ցուցանիշը` 75,6% է, 1999 թվականին՝ 74,4%)։ 530 ակտիվ բնակիչներից աշխատել են 483-ը (277 տղամարդ, 206 կին), գործազուրկ է եղել 47 մարդ (20 տղամարդ և 27 կին)։ 171 պասիվներից 40 հոգի եղել են աշակերտ կամ ուսանող, 95-ը՝ թոշակառու, 36 պասիվ են եղել այլ պատճառներով։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* 
* 

Կատեգորիա:Ֆրանսիայի համայնքներ
Կատեգորիա:Ֆրանսիայի բնակավայրեր
Անասնաբուժական տեղամաս

**Անասնաբուժական տեղամաս**, անասնաբուժական ծառայության հիմնարկ։ Սպասարկում է մի քանի տնտեսությունների և բնակավայրերի անասնապահությանը։ Անասնաբուժական տեղամասի նպատակն է արմատավորել զոոհիգիենիկ, անասնաբուժա–սանիտարական կանոնները, անցկացնել կանխարգելիչ, հակահամաճարակային, բուժական միջոցառումներ, կատարել կենդանիների նախասպանդային զննում, կենդանիներից ստացված սննդամթերքների անասնաբուժա–սանիտարական փորձազննություն և այլն։ Տիպային անասնաբուժական տեղամաս ունի մանեժ, դեղատուն, ախտահանիչ նյութերի ու կենսաբանական պատրաստուկների պահեստ, կենսաջերմային հորեր, մեկուսարան և այլն։
Անավարտ արտադրություն

**Անավարտ արտադրություն**, ձեռնարկության արտադրամասերում մշակման տարբեր փուլերում գտնվող աշխատանքի առարկաներ՝ պատրաստուկներ, կիսաֆաբրիկատներ։

## Ընդհանուր բնութագիր
Անավարտ արտադրությունը՝ ձեռնարկության նորմավորվող (սեփական) շրջանառու միջոցների կարևորագույն տարրերից է, որի չափը կախված է արտադրվող արտադրանքի ծավալից և արտադրության պարբերաշրջանի տևողությունից։ Անավարտ արտադրությունը իրենից ներկայացնում է այն նյութերը, որոնք չեն ենթարկվում բոլոր նախատեսված տեխնոլոգիական գործառույթներին, և սվորաբար դեռ ենթակա չեն վաճառքի։ Անավարտ արտադրությունը հաշվապահական հաշվառման մեջ արտահայտվում է 214 հաշվում։

## Օրինակներ
Օրինակ՝ մեքենաշինության մեջ անավարտ արտադրությունը կազմում է նորմավորվող շրջանառումիջոցների ամբողջ ծավալի 20—25 %, իսկ երբեմն (ծանր մեքենաշինության մեջ)՝ մինչև 60 %, թեթև արդյունաբ]րության մեջ՝ 1—2 % և այլն։ Մշակվող առարկաներն արժեքային արտահայտությամբ կազմում են անավարտ արտադրության ընդհանուր ծավալը, որը սահմանվում է պլանային կարգով։

Կատեգորիա:Հաշվապահություն
Դեղագետ

thumb|250px|Բժիշկը և դեղագետը։ Պատկեր «Կյանքի Գրքից», Ֆլորենցիա 1508
**Դեղագետ**, **պրովիզոր**, բարձրագույն դեղագործական կրթություն ունեցող մասնագետ, որը տիրապետում է դեղանյութերի հետազոտման, պատրաստման, չափորոշման, պահպանման, թողարկման և պահանջարկի որոշման մեթոդներին։ Դեղագետը կազմակերպում և իրականացնում է բնակչությանը տրվող դեղորայքային օգնության աշխատանքները։ Իմանալով դեղանյութերի դեղաբանական ազդեցությունը, դրանց կիրառման, համատեղելիության, փոխներգործության, հաջորդականության և ընդունման ժամանակի կանոնները, համանման ազդեցություն ունեցող այլ դեղանյութով փոխարինելու հնարավորությունները՝ դեղագետը այդ մասին տեղեկացնում է բժիշկներին։ Նա հայտնում է նաև դեղատնային ցանցում դեղորայքի առկայության և նոր դեղային պատրաստուկների մասին։ Դեղագետը պացիենտների առողջապահությամբ զբաղվող առողջապահական թիմի անդամ։ Դեղագետի կոչում տրվում է դեղագործական ինստիտուտների, բժշկական ինստիտուտների և համալսարանի դեղագործական ֆակուլտներն ավարտողներին։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Դեղագիտություն
Բլի

**Բլի** (), կոմունա Ֆրանսիայում՝ Ռոն Ալպեր մարզում՝ Էն գավառում։ Մտնում է Լանյո կանտոնի կազմի մեջ։ Բելլե շրջանի կոմունա։

INSEE կոդը՝ 01047։

## Աշխարհագրություն
Համայնքը գտնվում է մոտ 400 կմ հարավ-արևելք Փարիզից, 33 կմ հյուսիս Լիոնից, 40 կմ հարավ-արևմուտք Բուրկ ան Բրեսից։

## Եղանակ
Կլիման ցամաքային է ցուրտ ձմեռներով և տաք ամառներով։ Անձրևներ հազվադեպ են լինում, հիմնականում՝ ամռանը։

## Բնակչություն
2010 թվականն բնակչությունը կազմել է 886 մարդ

## Վարչակազմ

## Տնտեսություն
2010 թվականի տվյալներով 573 աշխատունակ բնակիչներից 456-ը (15-64 տարեկան) տնտեսապես ակտիվ են, 117-ը՝ պասիվ (ակտիվության ինդեքսը՝ 79,6%, 1999 թվականին 72,1% էր)։ 456 ակտիվ բնակիչներից 431-ը (234 տղամարդ և 197 կին) աշխատում են, գործազուրկ էր 25-ը (9 տղամարդ և 16 կին)։ 117 պասիվներից 55-ը աշակերտներ և ուսանողներ են, 40-ը՝ թոշակառուներ, 22-ն էլ պասիվ են այլ պատճառներով.

## Պատկերասրահ

Պատկեր:Église de Blyes - 3.JPG|Եկեղեցին
Պատկեր:Mairie de Blyes.JPG|Քաղաքապետարանը
Պատկեր:Monument aux morts de Blyes.JPG|Ռազմական հուշարձանը
Պատկեր:Map commune FR insee code 01047.png|Կոմունայի քարտեզը


## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ

* Официальный сайт 
* 
* 

Կատեգորիա:Ֆրանսիայի բնակավայրեր
Կատեգորիա:Ֆրանսիայի համայնքներ
Անգլո-աֆղանական պատերազմներ (այլ կիրառումներ)

**Անգլո-աֆղանական պատերազմներ**, Անգլիայի նվաճողական պատերազմներն Աֆղանստանի դեմ։

## Առաջին պատերազմ
Առաջին պատերազմը (1838-1842) անգլո-աֆղանական 383 ավարտվել է Աֆղանստան ներխուժած անգլիական զորքերի արտաքսումով։

## Երկրորդ պատերազմ

Երկրորդ պատերազմի (1878-1880) հետևանքով Աֆղանստանի էմիր Աբդոաուհմանը ճանաչել է անգլիական վերահսկողությունր իր երկրի արտաքին քաղաքականության նկատմամբ և համաձայնել է տարածքային զիջումների, պահպանելով, սակայն, ներքին գործերի տնօրինման իրավունքը։

## Երրորդ պատերազմ
Երրորդ պատերազմը (1919 թվականի մայիսի 3-հունիսի 3) ավարտվել է Ռավալպինդիում՝ 1919 թվականի օգոստոսին ստորագրված անգլո-աֆղանական հաշտության նախնական պայմանագրով, որով պահպանվել է Աֆղանստանի տարածքային ստատուս քվոն։

Կատեգորիա:Անգլիայի պատերազմներ
Կատեգորիա:Աֆղանստանի պատերազմներ
Անանիա առաքյալի անապատի դպրոց

**Անանիա առաքյալի անապատի դպրոց**, կրթական օջախ համանուն վանքում՝ անապատում (Երևանի ներկայիս Թումանյան և Մոսկովյան փողոցների հատման տեղում)։ Հիմնել է Մովսես Գ Տաթևացի կաթողիկոսը 1620 թվականին։ Դպրոցում ուսուցչություն են արել Մովսես Տաթևացին, Մելքիսեթ Վժանցի կամ Երևանցի փիլիսոփան և ուրիշներ։ Դասավանդվում էր աստվածաբանություն, փիլիսոփայություն, գրչության արվեստ (բոլորագիր և նոտրգիր գրատեսակներով) և քերականություն։ Դպրոցը գործել է շուրջ երկու տասնամյակ, տվել եկեղեցական և մշակութային անվանի գործիչների (Զաքարիա Վսւղարշապատցի, Եսայի Սյունեցի, Պողոս Տիվրիկեցի և ուրիշներ)։ Այդտեղ ուսանած գրիչների ընդօրինակությունների մեծ մասը պահվում է Երևանի Մեսրոպ Մաշտոցի անվան Մատենադարանում։

Կատեգորիա:Ուշ միջնադարի հայկական դպրոցներ
Սեյոնա

**Սեյոնա** ()՝ կոմունա Ֆրանսիայում, մտնում է Ռոն Ալպեր մարզի կազմի մեջ։ Մտնում է Էն կանտոնի կազմի մեջ։ Կոմունայի շրջանը Բելլեն է։

Կոմունայի կոդը INSEE՝ 01400։

## Աշխարհագրություն
Կոմունան Փարիզ քաղաքից գտնվում է 420 կմ հարավ-արևելք, դեպի հյուսիս-արևելք՝ Լիոն քաղաք, 55 կմ է և 50 կմ արևմուտք Բուրկ ան Բրեսից։

Կոմունայի տարածքում հոսում դեպի հյուսիս հոսում է Բրիվ գետը։

## Կլիմա
Կլիման խոնավ է, ձմռանը ցուրտ է և ամռանը տաք է։ Հիմնականում ամռանն անձրևները ոչ հաճախակի են։

## Բնակչություն
Կոմունայի բնակչությունը 2010 թվականին կազմել է 138 մարդ։

## Տնտեսություն
2010 թվականին աշխատունակ տարիքի (15-64 տարեկան) ունեցող 86 մարդկանցից 70-ը տնտեսապես ակտիվ են եղել, 16-ը՝ պասիվ (ակտիվության ցուցանիշը` 81.4% է, 1999 թվականին՝ 79.2%)։ 70 ակտիվ բնակիչներից աշխատել են 65-ը (35 տղամարդ, 30 կին), գործազուրկ է եղել 5 մարդ (3 տղամարդ և 2 կին)։ 16 պասիվներից 4 հոգի եղել են աշակերտ կամ ուսանող, 7-ը՝ թոշակառու, 5 պասիվ են եղել այլ պատճառներով։

## Պատկերասրահ

Church, Seillonnaz.jpg
Townhall, Seillonnaz.jpg
Map commune FR insee code 01400.png


## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* 
* 

Կատեգորիա:Ֆրանսիայի բնակավայրեր
Կատեգորիա:Ֆրանսիայի համայնքներ