open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Չարախափան վանք Սուրբ Պողոս-Պետրոս

**Չարախափան վանք Սուրբ Պողոս-Պետրոս **, Հայ առաքելական եկեղեցի, գտնվում է Արևմտյան Հայաստանի Երզնկա քաղաքից մոտ 11 կմ դեպի հյուսիս-արևելք՝ Քեշիշ տաղ սարի լանջին։

Վանական համալիրը բաղկացած էր՝ քարաշեն եկեղեցուց, կացարաններից և տնտեսական շինություններից։

19-րդ դարասկզբին վանքը գտնվել է Պոլսո Տատեան գերդաստանի հովանու ներքո, որի ընթացքում այն վերանորոգվել է։ 1870-ական թվականներին վանքը արդեն անցել է թուրք վանապանի վերահսկողության տակ, որը վանքը վերածել է գոմի։ 1880-ական թվականների սկզբում Հմայակ եպիսկոպոս Դիմաքսյանի նախաձեռնությամբ վանքի վանապանությունը հանձնվել է հայ աշխարհականի և Բզվան գյուղի բնակիչներից կազմված հոգաբարձության։ Նրա մեծ ջանքերի շնորհիվ հետ են ստացել վանքապատկան կալվածքների մի մասը, որը զավթել էին հարևան գյուղերի թուրք և քուրդ բնակիչները։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Էրզինջանի մարզի հայկական վանքեր և եկեղեցիներ
Կատեգորիա:Թուրքիայի հայկական գոյություն չունեցող եկեղեցիներ
Կատեգորիա:Վանքեր այբբենական կարգով
Հմայակ Հովհաննիսյան

**Հմայակ Կոնստանտինի Հովհաննիսյան** (), քաղաքական գործիչ, Հայաստանի Ազգային ժողովի նախկին պատգամավոր,

## Կենսագրություն
Հմայակ Հովհաննիսյանը ծնվել է 1960 թվականի ապրիլի 8-ին Երևանում։ 1982 թվականին ավարտել է Մոսկվայի Միխայիլ Լոմոնոսովի անվան պետական համալսարանը։ Ստացել է փիլիսոփայի որակավորումը։ Եղել է քաղաքագետ, փիլիսոփայական գիտությունների թեկնածու, քաղաքագիտության դոկտոր։ 1982-1986 թվականներին սովորել է Մոսկվայի պետհամալսարանի ասպիրանտուրայում։ 1986-1988 թվականներին աշխատել է Մոսկվայի հասարակական գիտությունների ակադեմիայում, 1988-1992 թվականներին ԵՊՀ փիլիսոփայության և սոցիոլոգիայի ֆակուլտետում եղել է ավագ գիտաշխատող, ապա առաջատար գիտաշխատող։ 1991 թվականին եղել է Հայաստանի քաղաքագետների միության նախագահ, իսկ 1994-1998 թվականներին որպես հրավիրված մասնագետ, աշխատել է ՌԴ Պետդումայի Անդրկովկասի հանրապետությունների գծով գլխավոր փորձագետ։

1999-2003 թվականներին եղել է Ազգային Ժողովի պատգամավոր («Միասնություն» դաշինքի համամասնական ընտրացուցակով)։ Եղել է Ազգային Ժողովի արտաքին հարաբերությունների մշտական հանձնաժողովի անդամ։ Եղել է «Միասնություն» խմբակցության անդամ, ապա խմբակցություններում և պատգամավորական խմբերում չի ընդգրկվել, այնուհետև եղել է Ագրարային-արդյունաբերական ժողովրդական միավորում պատգամավորական խմբի ղեկավար։ 2003 թվականի մայիսի 25-ին ընտրվել է Ազգային Ժողովի պատգամավոր ԱՄ կուսակցության համամասնական ընտրացուցակով։ Եղել է Ազգային Ժողովի արտաքին հարաբերությունների մշտական հանձնաժողովի անդամ։ Եղել է ԱՄ խմբակցության անդամ, 2004 թվականի մարտից խմբակցություններում և պատգամավորական խմբում ընդգրկված չէ։ Ոչ մի կուսակցության չի պատկանում։

## Անձնական կյանք
Ամուրի է։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:ՀՀ ԱԺ 2-րդ գումարման պատգամավորներ
Կատեգորիա:ՀՀ ԱԺ 3-րդ գումարման պատգամավորներ
Կատեգորիա:ՀՀ Ազգային ժողովի պատգամավորներ
Կատեգորիա:Հայ փիլիսոփաներ
Կատեգորիա:Հայ քաղաքագետներ
Կատեգորիա:Հայ քաղաքական գործիչներ
Կատեգորիա:Փիլիսոփայական գիտությունների թեկնածուներ
Էվրան

**Էվրան** (, ), կոմունա Ֆրանսիայում՝ տեղակայված Բրետանի շրջանում։ Դեպարտամենտը՝ Կոտ դ'Արմոր։ Մտնում է Լանվալե կանտոնի կազմի մեջ։ Կոմունայի շրջան՝ Դինան։

Կոմունայի INSEE կոդը՝ 22056։

## Աշխարահագրություն
Կոմունան գտնվում է Փարիզից մոտավորապես 330 կմ արևմուտք, Ռենից 38 կմ հյուսիս արևմուտք, Սեն Բրիոյից 60 կմ արևելք։

Ռանս գետը հոսում է կոմունայի տարածքով և անցնում է Իլ-է-Ռանս ջրանցքը։

## Բնակչություն
Կոմունայի բնակչությունը 2016 թվականին կազմում էր 1 705 մարդ։

## Տնտեսություն
2007 թվականին 929 աշխատունակ տարիքի (15-64 տարեկան) մարդկանց շրջանում 633-ը տնտեսապես ակտիվ էին, 296-ը՝ ոչ ակտիվ (գործունեության ցուցանիշը 68,1% էր, 1999 թվականին՝ 68,0%)։ 633 ակտիվ մարդկանցից աշխատում էին 561-ը (303 տղամարդ և 258 կին), կար 72 գործազուրկ (40 տղամարդ և 32 կին)։ 296 անգործունակ մարդկանց մեջ 72-ը եղել են աշակերտներ կամ ուսանողներ, 98-ը՝ թոշակառուներ, 126-ը՝ անգործունակ այլ պատճառներով։

## Տեսարժան վայրեր
*  (XVII դար)։ Պատմական հուշարձան 1925 թվականից։
* Մակերել կոթողային խաչը (XIV դար)։ Պատմական հուշարձան 1964 թվականից։

## Պատկերասրահ

Պատկեր:Evran église.JPG|Սբ. Պետրոս և Պողոս եկեղեցի
Պատկեր:Chateau Beaumanoir Evran 1.png|Բոմանուար ամրոց
Պատկեր:Croix Macquerel Evran 1.png|Մակերելի խաչը
Պատկեր:Evran Monument aux morts.JPG|Ռազմական հուշահամալիր


## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* 
* 

Կատեգորիա:Բնակավայրեր այբբենական կարգով
Մարտին Շահբազյան

**Մարտին Շահբազյան** (), լրագրող, լուսանկարիչ։

## Կենսագրություն
Մարտին Շահբազյանը ծնվել է Երևանում։ 1958 թվականին ավարտել է Երևանի Նար-Դոսի անվան միջնակարգ դպրոցը։ 6-րդ դասարանից հաճախել է Ղուկաս Ղուկասյանի անվան պիոներների պալատի լուսանկարչական խմբակ։ Դպրոցն ավարտելուց հետո, որպես արտահաստիքային թղթակից, համագործակցել է Հայաստանի մի շարք լրատվամիջոցների հետ։ 1966 թվականից հաստիքային ֆոտոլրագրողի կարգավիճակով աշխատել է «Ռյա Թազա», «Հայրենիքի ձայն» և «Կոմունիստ» թերթերում։ 1974-1976 թվականներին աշխատել է «Նովոստի» մամուլի գործակալության Հայաստանի մասնաճյուղում՝ որպես սեփական թղթակից։ 1976-2001 թվականներին աշխատել է «Արմենպրես» գործակալությունում։ 2001-2010 թվականներին եղել է Հայաստանի նախագահի աշխատակազմի ղեկավարի գրասենյակի ֆոտոթղթակիցը։ Բազմիցս մասնակցել է միջազգային և հանրապետական ցուցահանդեսների, երեք անգամ ճանաչվել է ՏԱՍՍ-ի լավագույն լուսանկարիչ։ 1988 թվականին Սպիտակի երկրաշարժի զոհերին նվիրված լուսանկարը «Ռոյթերս» գործակալության կողմից արժանացել է «Տարվա լավագույն լուսանկար» մրցանակին։ Ունեցել է անհատական ցուցահանդեսներ աշխարհի մի շարք երկրներում։

2004 թվականի դեկտեմբերի 24-ին ստացել է «Հանրապետության Նախագահի երիտասարդական մրցանակ»-ը։ Եղել է Հայաստանի նախագահների անձնական լուսանկարիչը։ Մահացել է 2010 թվականի նոյեմբերի 28-ին, 70 տարեկան հասակում։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ

Կատեգորիա:Լուսանկարիչներ
Կատեգորիա:Լրագրողներ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Հայ լուսանկարիչներ
Կատեգորիա:Հայ լրագրողներ
Անսգար Կնաուֆ

**Անսգար Կնաուֆ** (գերմ․՝Ansgar Knauff, ), գերմանացի ֆուտբոլիստ, վինգեր։ Հանդես է գալիս գերմանական «Բորուսիա Դորտմունդի» և Գերմանիա Մ19 հավաքականի կազմում։

## Ակումբային կարիերա
2015 թվականին Անսգար Կնաուֆը միացել է «Հաննովեր 96»-ի մանկապատանեկան թիմին, որտեղ մեկ տարի անցկացնելուց հետո տեղափոխվել է «Բորուսիա Դորտմունդի» ակադեմիա։ Այս թիմի կազմում նա մասնակցել է 2019-20 մրցաշրջանի Եվրոպայի երիտասարդական լիգային։

Իր առաջին պրոֆեսիոնալ պայմանագիրը գերմանացի ֆուտբոլիստը կնքել է 2020 թվականի նոյեմբերի 25-ին «Բորուսիայի» հետ։ Պայմանագիրը նախատեսված է մինչև 2023 թվականը։ Թիմի կազմում Կնաուֆը իր նորամուտի հանդիպումը անցկացրել է 2020 թվականի դեկտեմբերի 8-ին՝ մասնակցելով Չեմպիոնների լիգայի շրջանակներում կայացած «Զենիթի» դեմ հանդիպմանը։ Նա 83-րդ րոպեին փոխարինել է Տորգան Ազարին։ 2021 թվականի ապրիլի 10-ին ֆուտբոլիստը իր առաջին գոլն է խփել գերմանական ակումբի կազմում «Շտուտգարտի» դեմ կայացած խաղում, որն ավարտվել է 3-2 հաշվով՝ դորտմունդյան թիմի հաղթանակով։

## Ձեռքբերումներ
* Գերմանիայի գավաթակիր - 2020-21

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* 
* Անսգար Կնաուֆի էջը fussballdaten.de կայքում

Կատեգորիա:2002 ծնունդներ
Կատեգորիա:Այնտրախտ Ֆրանկֆուրտի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Բորուսիա Դորտմունդի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Գերմանացի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Հաննովեր 96-ի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Հունվարի 10 ծնունդներ
Կատեգորիա:Տղամարդկանց ֆուտբոլի կիսապաշտպաններ
Կատեգորիա:Քյոլն քաղաքում ծնվածներ
Balantidium coli

***Balantidium coli*** ինֆուզորիաների տեսակ,  մակաբուծում է որոշ կաթնասունների հաստ աղիքում․ որպես կանոն, խոզերի, ավելի քիչ առնետների, շների, ինչպես նաև մարդու։ Առաջացնում է բալանտիդիազ կամ ինֆուզորային դիզենտերիա հիվանդությունները։ Չնայած հիվանդության հատուկենտությանը, *Balantidium coli-ն* մարդու միակ լավ ուսումնասիրված մակաբույծներից է։ Տեսակը առաջին անգամ նկարագրվել է շվեդ գիտնական Մալմստենի կողմից 1857 թվականին։ Մարդու մոտ հիվանդություն առաջացնելու ունակությունը նկարագրել և ապացուցել է Ն. Ս. Սոլովյովը 1901 թվականին։

## Կառուցվածքը և ապրելակերպը
*Balantidium coli-ն* ամենամեծ աղիքային նախակենդանին է․ վեգետատիվ ձևերի չափսերն են՝ 50-80 × 35-60 մկմ, իսկ ցիստի տրամագիծը հասնում է մոտ 50 մկմ։ *Balantidium coli-ի* բջիջները բնութագրվում են ձվաձև տեսքով, դրանց մակերեւույթը ծածկված է պելիկուլայով, առկա են մեծ քանակությամբ երկարաձգված կարճ թարթիչներ, որոնք շարժման օրգանոիդներն են։ Պելիկուլան շարժվելիս դառնում է առաձգական,որը թույլ է տալիս ինֆուզորիային խախտել մարմնի համաչափությունը։ Պելիկուլայի տակ ընկած է թափանցիկ ալվեոլային էկտոպլազմայի բարակ շերտ։ Ընդ որում, մարմնի առջևի մասում առկա է ճեղք, որը կոչվում է պերիստոմ, որի հատակին տեղակայված է ցիտոստոմ կոչվող բերանային անցք։ Կորիզային համակարգը, ինչպես և բոլոր ինֆուզորիաներինը, ներկայացված է մակրո- և միկրոկորիզներով։

Սնվում է օսլայի հատիկներով, էրիթրոցիտներով, մանրէներով, սնկով և այլ բջջային տարրերով, որոնք լցված են մարսողական վակուոլում։
ձախից|մինի|195x195փքս|''Balantidium coli-ի'' կենսացիկլը․ առավել հաճախ մարդու օրգանիզմ ինֆուզորիան ներթափանցում է խոզի հետ անմիջական շփման արդյունքում

## Կենսական ցիկլը
Balantidium coli-ի կենսացիկլը ներառում է սեռական և անսեռ փուլեր։ Սեռական վերարտադրության (կոնյուգացիա) ժամանակահատվածի ավարտին Balantidium coli ցիստավորվում է և, որպես կանոն, արտաթորանքի հետ միասին ընկնում է արտաքին միջավայր։ Balantidium coli-ի ցիսը երկշերտ ծածկված է և չունի թարթիչներ։Նրա ցիստերը արտաքին միջավայրում երկար ժամանակ կենսունակ են մնում։ Սենյակային ջերմաստիճանում ցիստերը պահպանվում են մինչև 30 ժամ, ծորակի և կեղտաջրերի մեջ կենսունակության ժամկետը հասնում է 7 օրվա։ Բնապահպանական օբյեկտներում Balantidium coli-ի ցիստերը  սենյակային ջերմաստիճանի և բավարար խոնավության առկայության դեպքում մնում են մինչև 2 ամիս, իսկ ստվերավորված չոր վայրերում` մինչև 2 շաբաթ։ Կարբոլաթթվի 5% ջրային լուծույթում դրանք մնում են մինչև 3 ժամ, իսկ 10% ֆորմալինի լուծույթում՝ 4 ժամ։ Հնարավոր է դրանց մշակումը նաև լաբորատոր պայմաններում՝ արհեստական սննդարար միջավայրերում։

## Նշումներ

Կատեգորիա:Ինֆուզորիաներ
Թղթի արտադրության թանգարան

**Թղթի արտադրության թանգարան** (), թանգարան, որը գտնվում է Դուշնիկի-Զդրույ քաղաքում, Ներքին Սիլեզյայի վոյևոդությունում (Լեհաստան)։ Գրանցված է Թանգարանների պետական ռեեստրում։ Կրում է պատմության հուշարձանի պահպանության կարգավիճակ։ Թանգարանը գտնվում է 17-րդ դարի շինության մեջ, որում եղել է թղթի արտադրություն։ Թանգարանում ցուցադրվում են մշտական ցուցահանդեսներ, որոնք նվիրված են թղթի արտադրության պատմությանը, քաղաքակրթության զարգացման պատմության մեջ դրա դերին և առօրյա կյանքում դրա օգտագործմանը։

## Պատմություն
Թղթի պատրաստման ավանդույթը Դուշնիկի-Զդրույ քաղաքում սկսվել է 16-րդ դարում։ Առաջին հիշատակումը քաղաքում թղթի գործարանի մասին եղել է 1562 թվականին։ 1601 թվականին թղթի գործարանը ավերվել է ջրհեղեղից։ 1605 թվականին գործարանը վերականգնվել է։ Թղթի գործարանի ծաղկումն ավարտվել է 18-րդ դարում։ 19-րդ դարում գործարանում թղթի արտադրությունն անկում է ապրել։ 1905 թվականին փորձ է արվել ընդլայնել թղթի արտադրությունը, երբ գործարանի տերը այնտեղ տեղադրել է նոր թղթի մամլիչ։ 20-րդ դարի 20-ական թվականներին թղթի արտադրության գործարանում վերջնականապես ավարտվել է, և այն դարձել է քաղաքապետարանի սեփականությունը։

20-րդ դարի 60-ական թվականներին շինությունում դրվել են թղթի արտադրության տարբեր հնաոճ հաստոցներ։ 1968 թվականի հուլիսի 26-ին թանգարանը բացվել է։

2008 թվականի հոկտեմբերի 10-ին թանգարանն արժանացել է Մշակույթի և ազգային ժառանգության նախարարության «Gloria Artis» արծաթե մեդալին։

2011 թվականի սեպտեմբերի 20-ին թղթի արտադրության գործարանի շենքը ընդգրկվել է Լեհաստանի պատմական հուշարձանների ռեեստրի մեջ։

## Պատկերասրահ

Պատկեր:2024 Duszniki-Zdrój, muzeum papiernictwa (1).jpg
Պատկեր:Kalander.jpg
Պատկեր:Kamien scieraka lancuchowego.jpg
Պատկեր:Holender.jpg
Պատկեր:Rafka.jpg


## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն
* F. Hohaus Die Papierfabrikation in der Grafschaft Glatz, «Vierteljahrschrift für Geschichte und Heimatkunde der Grafschaft Glatz», 1886
* F. Hössle Alte Papiermühlen der Provinz Schlesien, «Der Papier — Fabrikant», 1935
* W. Tomaszewska Historia zabytkowej papierni w Dusznikach, «Przegląd Papierniczy», XV/11, 1959
* W. Tomaszewska Z dziejów zabytkowej papierni w Dusznikach, «Przegląd Papierniczy», XXII/5, 1966
* W. Tomaszewska O papierze, który zyskał miano wiecznotrwałego, «Przegląd Papierniczy», XXIV/8, 1968
* Teresa Windyka Młyn papierniczy w Dusznikach, «Muzealnictwo», 41/1999

## Արտաքին հղումներ
* Պաշտոնական կայք 

Կատեգորիա:Լեհաստանի թանգարաններ
Կատեգորիա:1968 հիմնադրված թանգարաններ
Կատեգորիա:1968 հիմնադրումներ Լեհաստանում
Կատեգորիա:Արդյունաբերության թանգարաններ
Հիմենոլեպիդոզ

**Հիմենոլեպիդոզ** (), ցեստոդոզների խմբի հելմինթոզ, հիվանդություն, որը հարուցում է գաճաճ երիզորդը՝ մակաբուծային կյանք վարելով մարդու բարակ աղիներում։

## Պատճառագիտություն
Հիվանդությունը պայմանավորված է գաճաճ երիզորդով, որը մակաբուծում է մարդու բարակ աղիներում։ Երեխաները հիվանդանում են 4-5 անգամ ավելի հաճախ, քան մեծահասակները։ Վարակումը՝ կոնտակտային է։ Երիզորդը ունի 1,5-3 սմ երկարություն, շարժական գլուխ (սկոլեքս) 4 ծծաներով և խիտինային կարթերով։ Մարմինը կազմված է մինչև 200-300 հատվածից (պրոգլոտիդ)։ Հատվածները շատ նուրբ են և արագորեն քայքայվում են աղիներում։ Ձվերը, ընկնելով աղիների լուսանցք, դառնում են վարակիչ մարդկանց համար։ Ամբողջ զարգացումը տեղի է ունենում մեկ օրգանիզմի մեջ․ մարդը հանդիսանում է և՛ միջական, և՛ վերջնական տեր։

## Ախտածագումնաբանություն
Հիմենոլեպիդոզի վարակը փոխանցվում է կոնտակտային ճանապարհով։ Հասուն սաղմեր պարունակող գաճաճ երիզորդի ձվերը դուրս են գալիս հիվանդի արտաթորանքով։ Հիգիենայի խախտման հետևանքով ձվերը բերանային ճանապարհով ընկնում են առողջ մարդու օրգանիզմ։ Այնուհետև սաղմերը ներդրվում են բարակ աղիքի պատին և 2 շաբաթ անց վերածվում են սեռահասուն մակաբույծի։

## Կլինիկական դրսևորումներ
Հիվանդության կլինիկական պառտկերը․ ախորժակի փոփոխություն, որովայնի ուժեղ, տեղ-տեղ սուր ցավեր, կղանքում արյուն և լորձ։ Այրոց, գխտոց, սրտխառնոց, փսխում, ԿՆՀ խանգարումներ․ գլխացավեր, լացկոտություն, էպիլետիկ ցնցումներ։

## Բուժում
* *[[Վահանապտեր արական|Վահանպտեր արական]]-ի հանուկ։* Բուժումից 2 օր առաջ հիվանդին նշանակվում է դյուրամարս սնունդ։ Պատրաստուկը վերցնելու նախօրեին երեկոյան տրվում է աղի լուծողական լուծույթ։ Բուժման օրվա առավոտյան կատարվում է մաքրող հոգնա։ Հանուկի ամբողջ չափաբաժինը տրվում է երկու դեղաչափով` 15 րոպե ընդմիջումով, 1 ժամ անց նշանակվում է աղի լուծողական լուծույթ։ Թեթև նախաճաշ թույլատրվում է լուծողականից 1,5 ժամ անց։ Բուժման ընթացքը բաղկացած է 3 ցիկլից՝ 7-10 և 12 օր ընդմիջումներով։ Այս ժամանակահատվածում սնունդը պետք է լինի վիտամիններով հարուստ։
* *[[Աքրիխին]]։* Բուժման մեկնարկի նախօրեին և բուժման օրը` առավոտյան, կատարել մաքրող հոգնա։ Աքրիխինի դոզան ընդունվում է դատարկ ստամոքսին 30 րոպեի ընթացքում։ Մեկ ժամ անց տրվում է աղի լուծողական լուծույթ։ Նախաճաշ՝ լուծողականից 2 ժամ անց։ Կուրս՝ 3 ցիկլ՝ 2 շաբաթ ընդմիջումներով։
* *[[Պրազիկվանտել]]ոմ։* Հաբը պետք է ընդունել բերանային ամբողջական, առանց ծամելու, ուտելուց առաջ կամ դրա ընթացքում՝ փոքր քանակությամբ հեղուկով։ Հաբը պետք է խմել երեկոյան։ Չափաբաժինը մեկ անգամ 25 մգ է 1 կգ մարմնի քաշի համար։ Պրազիկվանտելոմը հակացուցված է 4 տարեկանից ցածր երեխաների համար։ Բուժման արդյունավետության գնահատակնը կատարվում է 1 ամիս անց, այնուհետև 6 ամիսը մեկ։

## Հայտնի մշակույթում
Կա մի անեկդոտ (տարբեր տարբերակներով) այն մասին, թե ինչպես է բժշկական ուսանողը քննության ժամանակ տոմս ստացել հիմենոլեպիդոզի մասին, և նա, չիմանաոլվ թեմայի վերաբերյալ որևէ բան, լատիներենից թարգմանել է այս բառը «կուսաթաղանթի ճարպակալում» և դրա հիման վրա սկսել է կառուցել &#x5B;**&#x5D;։

## Նշումներ

## Գրականություն

Կատեգորիա:Հիվանդություններ այբբենական կարգով
Քալեբ Լենդրի Ջոնս

**Քալեբ Լենդրի Ջոնս** (, ), ամերիկացի դերասան և երաժիշտ, որն առավել հայտնի է «Իքս մարդիկ։ Առաջին դաս» (2011), «Հեռու գնա» (2017) և «Երեք բիլբորդ Էբինգի սահմանին, Միսսուրի» (2017) ֆիլմերում խաղացած դերերով։

## Վաղ կյանք
Ջոնսը ծնվել է Տեխաս նահանգի Գարլենդ քաղաքում՝ Սինդիի և Պատրիկ Ջոնսի ընտանիքում։ Մեծացել է Ռիչարդսոնից ոչ հեռու, որտեղ ընտանիքի հետ տեղափոխվել է դեռ երեխա ժամանակ և Ռոբերտ Հադսոնի հետ ձևավորել էքպերիմենտալ ֆոլկ ռոք խումբ։ Որպես դերասան հասնելով որոշակի հաջողության՝ Ջոնսը կարիերան շարունակելու համար տեղափոխվել է Լոս Անջելես։

## Կարիերա
«Սա ծերերի տեղը չէ» և «Superbad» հանրաճանաչ ֆիլմերում փոքր դերերից հետո Ջոնսը սկսել է դերեր ստանալ հեռուստատեսությունում՝ հայտնվելով «Գիշերային ուրբաթի լույսերը»-ի Ջիմի Ադլերի և «Ամբողջ ծանրությամբ»-ի Լուիսի դերերում։ Անմիջապես հետո Ջոնսը նկարահանվել է «Սատանայի վերջին վտարումը» ֆիլմում, որը թողարկվել է 2010 թվականին, իսկ 2011 թվականին կատարել է «Իքս մարդիկ։ Առաջին դաս» ֆիլմի մուտանտ Բանշիի դերը։ Հաջորդ տարի թողարկվել են «Կոնտրաբանդա» և «Բյուզանդիա» ֆիլմերը, որոնցում Ջոնսը կատարել է երկրորդ պլանի դերեր։ Նույն թվականին նա «Անտիվիրուս» կինոպատկերում, որը հայտնի ռեժիսոր Դեյվիդ Քրոնենբերգի որդու՝ Բրենդոն Քրոնենբերգի առաջնաելույթային ֆիլմն է, խաղացել է իր առաջին գլխավոր դերը։

Ջոնսը շարունակել է նկարահանվել երկորդ պլանի դերերում ինչպես անկախ, այնպես էլ մեյնսթրիմ ֆիլմերում։ 2017 թվականին հայտնվել է «Նախագիծ «Ֆլորիդա»», «Հեռու գնա» և «Երեք բիլբորդ Էբինգի սահմանին, Միսսուրի» ֆիլմերում։ Բոլոր երեք ֆիլմերն էլ առաջադրվել են «Օսկար»-ի։ Վերջին երկուսը ստացել են անվանակարգ «Լավագույն ֆիլմ» կատեգորիայում։

## Ֆիլմագրություն
### Կինո

### Հեռուստատեսություն

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:21-րդ դարի ամերիկացի դերասաններ
Կատեգորիա:21-րդ դարի ամերիկացի տղամարդ դերասաններ
Կատեգորիա:Ամերիկացի երաժիշտներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի տղամարդ կինոդերասաններ
Կատեգորիա:Ամերիկացի տղամարդ հեռուստատեսային դերասաններ
Կատեգորիա:Ամերիկացի տղամարդ հնչյունավորողներ
Կանաչ ու սև

**Կանաչ ու սև․ Արցախյան օրագիր**, լրագրող Թաթուլ Հակոբյանի փաստավավերագրական գիրքը, որի առաջին հրատարակությունը լույս է տեսել 2008 թվականի օգոստոսին։ ԳԻրքը անդրադառնում է հայ-ադրբեջանական հակամարտությանը, արցախյան շարժմանն ու պատերազմին։ Գիրքը անցնող տարիներին ունեցել 8 հրատարակություն, այդ  թվում արևելահայերենով, արևմտահայերենով, մեսրոպյան ուղղագրությամբ, ռուսերենով, անգլերենով, թուրքերենով և արաբերենով։ Գիրքն ունեցել է 7 հազար տպաքանակ։ Նախորդ հրատարակություններին ժամանակի ընթացքում ավելացել է ևս 3 գլուխներ, որոնք ընդգրկում են 2011-2020 ժամանակաշրջանը, ինչպես նաև 44-օրյա պատերազմը։

Հադրութում տեղի ունեցած շնորհանդեսի ժամանակ գրքի անվան ընտրության մասին հեղինակը նշել է․

## Տես նաև

*Թաթուլ Հակոբյան (լրագրող)

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Թաթուլ Հակոբյանի գրքեր
Կատեգորիա:Գրքեր արցախյան պատերազմի մասին
Կատեգորիա:Գրքեր Հայաստանի մասին
Կատեգորիա:Գրքեր Ադրբեջանի մասին
Կատեգորիա:Հայերեն գրքեր
Կատեգորիա:Գրքեր աշխարհաքաղաքականության մասին
Կատեգորիա:2008 գրքեր
Բրուգիոզ

**Բրուգիոզ** (**Brugiosis**), ֆիլարիատոզների խմբի նեմատոդոզ, բնութագրվում է ավշային համակարգի ախտահարմամբ։ Դասվում է մոռացված հիվանդությունների շարքին։

## Պատճառագիտություն և համաճարակաբանություն
Հարուցիչն է *Brugia malayi* նեմատոդը (Brug, 1927)։ Արուի երկարությունը 22-25 մմ է, հաստությունը 0.09 մմ, պոչի ծայրը պարուրաձև ծռվում է։ Էգի երկարությունը հասնում է մինչև 60 մմ, հաստությունը մինչև 0.2 մմ։ Հայտնի են մակաբույծների երկու շտամներ՝ գիշերային պարբերականությամբ և գիշերային են;ապարբերականությամբ։

Հասուն ֆիլարիաները մակաբուծում են ավշային անոթներում, միկրոֆիլարիաները՝ արյան անոթներում։

Հիվանդությունը տարածված է Ասիայի երկրներում՝ Հնդկաստանում, Չինաստանում, Կորեայում, Վիետնամում, Ֆիլիպիններում, Մալայզիայում, Թաիլանդում, Ինդոնեզիայում։

B. malayi-ն փոխանցվում է *Mansonia*, *Aiansonia*, *Anopheles,* *Aedes, Gulex* ցեղի մոծակների կողմից։ Գիշերային պարբերականությամբ ներխուժման աղբյուր կարող է ծառայել միայն մարդը։

## Ախտածագումնաբանություն
մինի|300x300փքս|Բրուգիա մալայիի կենսական ցիկլը
Գաղտնի շրջանը տևում է 2-3 ամիս։

Հիվանդության նախնական դրսևորման հիմնական ախտանշաններն են ընդհանուր գերզգայունությունը և տեղային ալերգիկ ռեակցիաները․ ջերմություն, ցան, մաշկային քոր, նյարդացավ, ավշային հանգույցների բորբոքում։ Հիվանդության ուշ շրջանում (2-ից 7 տարի) կարող է զարգանալ մաշկի ու ենթամաշկային հյուսվածքի այտուց։ Ավշային հանգույցները կտրուկ մեծանում են, որովայնի և աճուկի շրջանում ցավեր են առաջանում։ Հիվանդության վերջին փուլում կարող է զարգանալ ոտքերի կամ սեռական օրգանների փղախտ կոչվող հիվանդությունը, երբ ծնկից ներքև գտնվող օրգանները հասնում են հսկայական չափերի։

Բրուգիոզի առանձնահատկությունն այն է, որ հատիկավոր լիմֆանգիտը և լիմֆադենիտը զարգանում են ինչպես ստորին, այնպես էլ վերին վերջույթների վրա։

Հիվանդության օբստրուկտիվ փուլը բնութագրվում է տարբեր օրգանների, բայց հիմնականում ստորին վերջույթների փղախտի զարգացմամբ։ Սեռական օրգանները, ի տարբերություն վուխերերիոզի, ծայրաստիճան հազվադեպ են ախտահարվում։ Տուժած օրգանը այլանդակվում է, դեֆորմացվում և հսկայական չափերի է հասնում։ Առաջանում են ունենում տրոֆիկ խոցեր և մկանների ատրոֆիա։

## Բուժում
Նշանակվում է իվերմեկտին կամ դիէթիլկարբամազին, բայց վերջինիս չափաբաժինը ավելի քիչ է. 30-40 մգ / կգ ցիտրատի (կամ 15-20 մգ / կգ հիմքի) ընթացքի համար։

## Տես նաև
* Տրանսմիսիվ հիվանդություններ

## Նշումներ

Կատեգորիա:Հիվանդություններ այբբենական կարգով
Ճամ

**Ճամ**, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Բիթլիսի վիլայեթի Խուլփի գավառակի Խիանքի գյուղախմբում։

Բնակչության մասին տվյալներ չեն պահպանվել։

## Տես նաև
* Բիթլիսի նահանգի հայաբնակ բնակավայրեր

## Ծանոթագրություններ

## Աղբյուրներ
* «Հայաստանի և հարակից շրջանների տեղանունների բառարան» (5 հատորով), 1986-2001 թթ., Երևանի Համալսարանի հրատարակչություն
* Արեւմտահայաստանի եւ Արեւմտահայութեան Հարցերու Ուսումնասիրութեան Կեդրոն

Կատեգորիա:Արևմտյան Հայաստանի գյուղեր
Աբրահամ Սյունի

**Աբրահամ եպիսկոպոս Սյունի** (), հայ հոգևորական, Սյունիքի 16-րդ եպիսկոպոս։

## Կենսագրություն
Մաթուսաղա Սյունու մահվանից 8 տարի հետո, 651 թվականին Աբրահամ եպիսկոպոսը Սյունիքի եպիսկոպոս է ձեռնադրվել, հաջորդելով՝ նրան։ Ըստ Ստեփանոս Օրբելյանի աթոռակալել է 30 տարի՝ 651-681 թվականներին։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:7-րդ դարի հայ եպիսկոպոսներ
Կատեգորիա:Սյունիքի եպիսկոպոսներ
Սուրբ Գևորգ եկեղեցի (Թիլ Արմեն)

**Սուրբ Գևորգ եկեղեցի**, Հայ կաթողիկե եկեղեցուն պատկանող եկեղեցի Հայոց Միջագետքում, Մարդին քաղաքից 25 կմ դեպի հարավ գտնվող Թիլ Արմեն ավանում։ Այժմ գտնվում է՝ Թուրքիայի Հանրապետության Մարդինի նահանգի Քըզըլթեփե շրջանի կենտրոն Թիլ Արմեն քաղաքում։

## Պատմություն
Սուրբ Գևորգ եկեղեցին բավականին հին է, բայց կառուցման ստույգ թվականն անհայտ է։ Եկեղեցին գործել է մինչև 1915 թվականը (Մեծ Եղեռն)։

## Հետագա ճակատագիրը
Եկեղեցին, Թուրքիայի գյուղատնտեսության նախարարության կողմից տարիներ շարունակ օգտագործվել է որպես թունաքիմիկատների պահեստ։ 2004 թվականին պաշտպանության տակ առնված եկեղեցին վերենորոգելու որոշում է կայացվել, սակայն մինչ դրա իրագործումը եկեղեցու պահակը 7 մետրանոց փոս է փորել և գանձ որոնել։ 2007 թվականից վերակառուցման սպասող եկեղեցու տանիքի փլուզումից հետո այն վերադարվել է Հայ կաթողիկե եկեղեցու «Սուրբ Գևորգ հիմնադրամ»-ին։ Ներկայումս եկեղեցուց մնացել են միայն պատերը։ Որպես պահեստ ծառայելու տարիներին եկեղեցու ներսում բետոնե աստիճաններ են կառուցվել։

Եկեղեցու վերջնական տեսքը լուսանկարած Զուբեյդե Սարըն նշել է, որ եկեղեցու գոյության մասին մինչև 2000-ական թվականները հայտնի չի եղել։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Պոլսո թեմի վանքեր և եկեղեցիներ
Կատեգորիա:Մարդինի մարզի հայկական վանքեր և եկեղեցիներ
Կատեգորիա:Եկեղեցիներ այբբենական կարգով
NGC 6467

**NGC 6467** (այլ նշանակությունը՝ **NGC 6468**, **UGC 11004**, **MCG 3-45-35**, **ZWG 112.58**, **NPM1G +17.0638**, **PGC 60972**), պարուրաձև գալակտիկա Վահագնի համաստեղությունում։ Այս աստղագիտական մարմինը մտնում է Նոր ընդհանուր կատալոգի (NGC) բնօրինակ խմբագրության թվարկած ցուցակի մեջ։ Այս աստղագիտական մարմինը մի քանի անգամ է մտցվել Նոր ընդհանուր կատալոգ՝ **NGC 6467** և **NGC 6468** նշանակումներով։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Տեղեկատվություն անգլերենով և ֆրանսերենով բնօրինակ «Նոր ընդհանուր կատալոգից»
* Տեղեկատվություն Նոր ընդհանուր կատալոգի վերանայված տարբերակից
* SIMBAD
* VizieR
* NASA/IPAC Extragalactic Database
* GC-ին նվիրված հրատարակությունների ցանկ 6467

Կատեգորիա:Պարուրաձև գալակտիկաներ
Կատեգորիա:1864 թվականին հայտնաբերված աստղագիտական մարմիններ
Կատեգորիա:Նոր ընդհանուր կատալոգի գալակտիկաներ
Կատեգորիա:Գալակտիկաներ
Կատեգորիա:Վահագն (համաստեղություն)
Ազգային քրիստոնեական կուսակցություն

**Ազգային քրիստոնեական կուսակցություն**, նաև հայտնի՝ որպես *Զարթոնք ազգային քրիստոնեական կուսակցություն*՝ պահպանողական քաղաքական կուսակցություն Հայաստանում։

## Պատմություն
Կուսակցությունը հիմնադրվել է 2021 թվականի ապրիլի 29-ին՝ Հայաստանում 2020-2021 թվականներին տեղի ունեցած բողոքի ակցիաների ժամանակ և ղեկավարվում է Արա Զոհրաբյանի կողմից։ Կուսակցությունը չունի ներկայացուցչություն Ազգային ժողովում և ներկայումս հանդես է գալիս որպես արտախորհրդարանական ուժ։ Կուսակցությունը մասնակցել է 2021 թվականի Հայաստանի խորհրդարանական ընտրություններին, սակայն չի հաղթահարել շեմը։

## Ընտրությունների հաշվետվություն
### Խորհրդարանական ընտրություններ

## Տես նաև
* Հայաստանի կուսակցությունների ցանկ

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* National Ազգային քրիստոնեական կուսակցություն ը Facebook-ում

Կատեգորիա:Հայաստանի կուսակցություններ
Արվին Քոչարյան

**Արվին Արմենի Մասիհի Քոչարյան** (), հայազգի գրաֆիկ-դիզայներ, լուսանկարիչ։

## Կենսագրություն
Արվին Արմենի Մասիհի Քոչարյանը ծնվել է 1979 թվականի հունիսի 27-ին, Թեհրանում։ Սովորել է Թեհրանի Արվեստի պետական համալսարանի գրաֆիկայի բաժնում։ 2001 թվականին տեղափոխվել է Հայաստան և 2008 թվականին ավարտել է Երևանի Գեղարվեստի պետական ակադեմիայի գրաֆիկայի բաժինը։ 14 տարեկանից սկսել է զբաղվել լուսանկարչությամբ, Թեհրանում, զուգահեռ գրաֆիկ-դիզայնի հետ լուսանկարչությունը շարունակել է որպես մասնագիտություն։ 2005 թվականին հիմնադրել է «Արվին Քոչարյան Փրոդաքշնս» ընկերությունը։

Համագործակցել է բազմաթիվ երգիչ-երգչուհիների, դերասանների, մի շարք կազմակերպությունների և մեծ ընկերությունների հետ։ 2009 թվականից ստեղծել է իր «Միստիկուս» գեղարվեստական լուսանկարչության խորագիրը, որը անդրադառնում է մարդկանց ներքին աշխարհի մելանխոլիկ, հոգեկան ու էմոցիոնալ աշխարհին ու ժամանակակից լուծումներով դա լուսանկարի միջոցով ներկացնում է հանրությանը։ Ունեցել է անհատական ցուցահանդեսներ Հայաստանում, Գերմանիաում ու ԱՄՆ-ում։ Եղել է մի շարք նախագծերի և հեռուստատեսային հաղորդումների ժյուրիի անդամ։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
*Անի Լուպեն գրեթե մերկացել է Արվին Քոչարյանի ֆոտոխցիկի առաջ (ֆոտո)

Կատեգորիա:Գրաֆիկական դիզայներներ
Կատեգորիա:Երևանի գեղարվեստի պետական ակադեմիայի շրջանավարտներ
Կատեգորիա:Հայ լուսանկարիչներ
Խարույկ

right|thumb|300px|Խարույկ անտառում
**Խարույկ**, վառվող կամ վառելու համար պատրաստվող փայտերի՝ տարբեր տեսակի վառելիքի կույտ։ Սովորաբար իրականացվում է բացօթյա տարածքում և վերահսկվում մարդկանց կողմից։

Խարույկը նաև օգտագործում են օգտակար նպատակների՝ լուսավորման, տաքացման, խոհարարության, աղբի ոչնչացման, ազդանշանային, կողմնորոշման, վայրի կենդաննիներին վախեցնելու համար։

Խարույկի հիմնական բաղադրիչներն են այրվող նյութերը, ածխածինը, ծուխը, բոցը և ածխափոշին։ Խարույկի այրման արագությունն ու ծխի խտությունը կախված են այրվող նյութի որակից և քանակից, եղանակից և տեղանքից, քամու ուղղությունից։

Խարույկը հաճախ եղել և շարունակում է մնալ տոնական արարակարգ։ Հայոց եկեղեցու տոներից մեկի՝ Տյառնընդառաջի  հիմնական ծեսը խարույկ վառելն է և այդ խարույկի շուրջ տոնակատարությունն անցկացնելը։ Նախկինում խարույկի վառելանյութ հանդիսացել է ցորենի հասկերը, որի ժամանակ գուշակություններ են արել։

Խարույկից առաջացած կրակի բոցը, ջերմային ճառագայթումը, գազերը, ծուխը, ածխափոշին մարդու վրա կարող է բացասական ազդեցություն թողնել։ Խարույկ վառելու ժամանակ պետք է խուսափել կրակի տարածումից, որի համար շրջակա տարածքը 1,5-2,0 մետր շառավղով անհրաժեշտ է մաքրել դյուրավառ չոր տերևներից ու թփուտներից։ Անհրաժեշտ է նկատի ունենալ նաև այն, որ բոցը կարող են բարձրանալ 2-5 մետր և վնասել ու այրել ծառերի տերևներն ու չոր ճյուղերը։ Խարույկի բոցի ու կայծերի տարածումն առավել արագ ու մեծ կարող է լինել քամու առկայության դեպքում։

## Գրականությունում

## Պատկերասրահ

Midsummer bonfire.jpg
Ognisko ubt 0126.jpeg
MidsummerNightBonfire2.jpg
Bonfire4.jpg
Danish Bonfire.jpg
Hexenfeuer 2015 in Deutschland IMG 6780WI.jpg
Landschaftspark Hachinger Tal Johannisfeuer Scheiterhaufen.jpg
భోగి మంట.gif
The Vice President, Shri M. Venkaiah Naidu celebrating Bhogi with family and elders residing at the Senior Citizens Home, at Swarna Bharat Trust, in Venkatachalam near Nellore, in Andhra Pradesh on January 14, 2018.jpg
Bonfire during Holi.jpg


## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
*Dancing May Day Through History
*Night Through History

Կատեգորիա:Ավանդույթներ
Կատեգորիա:Եղանակային ավանդույթներ
Կատեգորիա:Կրակ
Կատեգորիա:Հավաքույթներ
Կատեգորիա:Մահապատժի միջոցներ
Կատեգորիա:Թափոնների կառավարում
Լեոնիդ Սոբինովի հուշարձան (Յարոսլավլ)

**Լեոնիդ Սոբինովի հուշարձան** (), Լեոնիդ Սոբինովին նվիրված հուշարձան Յարոսլավլի կենտրոնում։ Տեղակայված է Լեոնիդ Սոբինովի անվան համերգասրահի (Յարոսլավլի ֆիլհարմոնիա) դիմաց, քանդակագործ՝ Ելենա Պասխինա։

## Ստեղծման պատմություն
ՌԽՖՍՀ ժողովրդական արտիստ, օպերային երգիչ, Ռուսաստանի դասական վոկալ դպրոցի խոշորագույն ներկայացուցիչ (քնարական տենոր) Լեոնիդ Վիտալիևիչ Սոբինովի հուշարձանը Յարոսլավլում։ Մոտակայքում գտնվում է Սոբինովի փողոցը (նախկին՝ Սռուբնայա), որտեղ ծնվել է ապագա երգիչը և անցկացրել իր երիտասարդ տարիները։ Քանդակը տեղակայված է մարզային ֆիլհարմոնիայի շենքի մոտ՝ Մաքսիմով և Տրեֆոլև փողոցների խաչմերուկում։

Ստեղծագործության հեղինակը քանդակագործ, Ռուսաստանի վաստակավոր արտիստուհի Ելենա Պասխինան Սոբինովի բրոնզաձույլ արձանը մտադրվել էր կերտել դեռ 1999 թվականին։ Այդ կապակցությամբ նա հիշում է․ «Ես վերանայեցի այդ ժամանակների հսկայական քանակությամբ նորաձևության ամսագրեր։ Նրա հագուստի մեջ պատահական ոչինչ չկար, ամեն ինչ մանրակրկիտ մտածված էր, մինչև այն կոճակները, որոնք նա պատվիրել էր իր համար»։ Այս հայտնի անձնավորության մասին յուրաքանչյուր մանրուք իմանալու համար Ելենա Վասիլևնան ստիպված էր հաճախակի այցելել գրադարաններ և արխիվներ, ինչպես նաև Մոսկվայում գտնվող Սոբինովի տուն։ «Երբ դիպչում ես այն իրերին, որոնց դիպել է Սոբինովը, նստում ես նույն բազմոցին և նույն սեղանի շուրջը, ապա, անկախ քեզանից, լրացուցիչ հոգևոր սնունդ ես ստանում։ Ես հասկացա, որ նա շատ կրթված ու նուրբ անձնավորություն էր», ասել է Ելենա Պասխինան։

## Հուշարձանի նկարագիր
Լեոնիդ Վիտալիևիչի քանդակը բնօրինակ չափերից մեկուկես անգամ ավելի է, այսինքն՝ ավելի քան երկու մետր։ Սոբինովը պատկերված է բեմական տարազով Լենսկու դերում, որը համարվում է երգչի լավագույն ստեղծագործություններից մեկը։ Միևնույն ժամանակ, նայելով հուշարձանին, կարելի է պատկերացնել, որ Լեոնիդ Վիտալիևիչը վերադարձել է իր ծննդավայր և հանգստանում է Վոլգայի ափին գտնվող տաղավարում։ Սոբինովի հուշարձանի պատվանդանն ու արձանը ձուլված են բրոնզից, իսկ հարթակը պատրաստված է բետոնից, որը երեսապատված է փայլեցված գրանիտե սալերով։

Հուշարձանի բացումը կայացել է 2008 թվականի հունվարի 3-ին։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:2008 հիմնադրումներ
Կատեգորիա:Յարոսլավլի հուշարձաններ
Կատեգորիա:Բնօրինակում անաղբյուր հոդվածներ
Խաղի սկզբում

**«Խաղի սկզբում»** (), խորհրդային գեղարվեստական ֆիլմ, որը նկարահանել է ռեժիսոր Յուրի Մաստյուգինը 1981 թվականին։

## Սյուժե
Դժվար է եղել գավառական քաղաքի երիտասարդ ֆուտբոլիստ Վիկտոր Կրուգլովի համար երկրի ուժեղագույն թիմի խաղացող դառնալը։ Այժմ նա պետք է ցույց տա իր նոր թիմակիցներին, թե ինչի է ընդունակ առաջին պատասխանատու խաղում։

## Դերերում
* Պյոտր Վելյամինով – *Նիկոլայ Պետրովիչ Սելիվանով, ֆուտբոլային ակումբի տնօրեն
* Անդրեյ Սմոլյակով – *Վիտյա Կրուգլով
* Ռիմա Կորոստելյովա – *Նինա
* Իգոր Յանկովսկի – *Դիմա Սելիվանով
* Օլգա Մաշնայա – *Կատյա Սելիվանովա
* Յուրի Սարանցև – *Մեզենցև, մարզիչ
* Լյուդմիլա Իվանովա – *Կլավդիա Միխայլովնա
* Վսեվոլոդ Պլատով – *գլխավոր մարզիչ
* Սոֆյա Պավլովա – *Իրմա Նիկոլաևնա
* Լեոնիդ Տրուտնև – *էպիզոդ
* Ռինատ Դասաև – *կամեո
* Յուրի Գավրիլով – *կամեո
* Սերգեյ Ռոդիոնով – ''կամեո

## Նկարահանող խումբ
* Սցենարի հեղինակ՝ Անատոլի Ստեպանով
* Ռեժիսոր՝ Յուրի Մաստյուգին
* Օպերատոր՝ Կոնստանտին Հարությունով
* Նկարիչ՝ Վալերի Իվանով
* Կոմպոզիտոր՝ Բոգդան Տրոցյուկ

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:1980-ականների ռուսերեն ֆիլմեր
Կատեգորիա:1981 ֆիլմեր
Կատեգորիա:Բնօրինակում անաղբյուր հոդվածներ
Կատեգորիա:Խորհրդային դրամա ֆիլմեր
Կատեգորիա:Խորհրդային ֆիլմեր
Կատեգորիա:Մաքսիմ Գորկու անվան կինոստուդիայի ֆիլմեր
Թվակիր Խաչքար (Արագածոտնի մարզ)

**Արագածոտնի մարզի ամենահին թվակիր խաչքարերը**, Հայաստանում պահպանվել են բավականին շատ հին խաչքարեր, սակայն մինչև օրս 9-րդ դարաշրջանի թվակիր խաչքարեր հայտնաբերվել են 8 միավոր։

Արագածոտնի մարզում պահպանվել են ամենահին թվակիր 3 խաչքարերը, 882 թվական, 975 թվական և 986 թվական։

Ըստ ուսումնասիրությունների այդ երեք խաչքարերն էլ համապատասխանում են իրենց կանգնեցման թվականներին։

Թվակիր խաչքարեր կարելի է հանդիպել՝ եկեղեցիների, վանքերի և մատուռների պատերի մեջ, կոթողների և գերեզմանների մետ, նաև կամուրջների վրա կամ ճամփեզրերին և ժայռաքարերին։

Խաչքարերի կանգնեցման նպատակները տարբեր են օրինակ՝ մահարձան կամ հիշատակման համար։

Յուրաքանչյուր նմանատիպ խաչքար տվյալ դարաշրջանի բնորոշ ոճաբանությամբ և հյուսվածքազարդ հորինվածքներով են։

## 882 (ԵԼԱ) թվակիր խաչքար
Այս խաչքարը գտնվում է Դաշտադեմ գյուղում, 8 թվակիր խաչքարերից 3-րդն է։

Խաչքարը վարդագույն տուֆից է, նրա բարձրությունը 1,75մ է, իսկ լայնությունը 1,05։

Խաչքարը  ունի պարզ հորինվածք, քանդակի երկճյուղ ծայրերը ավարտվում են մեկական գնդիկներով, իսկ մեկ գնդիկ էլ կա կենտրոնում։ Ներքևի աջ և ձախ կողմերից վեն են բարձրանում արմավենում ճյուղեր, որոնց վրա առկա են տերևներ։ Խաչքարը տեղադրված է եռաստիճան պատվանդանի վրա։ Խաչքարի վրա պահպանված արձանագրությունից հնարավոր է կարդալ ընդամենը թվագրությունը և երկու բառ։

## 975 (ՆԴԻ) թվակիր խաչքար
Խաչքարը գտնվում է Դաշտադեմ (Արագածոտնի մարզ)Դաշտադեմ]] գյուղում, այն վարդագույն տուֆից, է իսկ նրա բարձրությունը 1,60մ է, իսկ լայնությունը 0,70։

Այս խաչքարի առանձնահատկությունը նրանում է կայանում որ 1/10 կազմում է խաչաքանդակը իսկ մնացաց մասը արձանագրություն է։

Խաչաքանդակի բոլոր թևերի միջնամասում առկա է մեկ գնդիկ, իսկ նրանց ծայրերը ավարտվում են շրջագծով։ Խաչը նստաց է եռաստիճան պատվանդան վրա։

Ըստ արձանագրության տվյալների խաչքարը կանգնեցվել է ոմն Ալպիհինանը իր որդիների համար որպես բարեխոսություն, նաև Սահակ որդու կողմից ս. Գրիգոր և ս. Սարգիս եկեղեցիների վերականգնման կապակցությամբ։

## 986 (ՆԼԵ) թվակիր խաչքար
Խաչքաչը գտնվում է Մուղնի գյուղում, Սուրբ Գևորգ վանքի սեղանատան արևելյան պատին։

Այն պատրաստավծ է բազալտից, նրա բարձրությունը 1,55մ է, իսկ լայնությունը 1,0։

Խաչի երիզները կրկնակի են, կան ակոսներ խաչաթևիկների մեջ։

Վերեևի 2 խաչաթևիկներից ներգև են իջնում նռան մեկական քանդակ։ Հորիզոնական թևերի ներքևում առկան են մեկական գնիդիկ, իսկ եռակողմ շրջանակը հարդարված է նռան տերևներով։

Խաչաքանդակը դրված է եռաստիճան պատվանդանի վրա։

Համաձայն արձանագրության՝ այն կանգնեցվել է ոմն Միհրանը, իր և որդիների հիշատակի համար։

2006–2007 թվականներին՝ տեղափոխվել է Փարիզ, Լուվրի թանգարան, այնտեղ անցկացվելիք «Հայաստան՝ իմ բարեկամ» ցուցահանդեսում ցուցադրելու նպատակով։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:10-րդ դար
Կատեգորիա:Արագածոտնի մարզի հուշարձաններ
Կատեգորիա:Խաչքարեր
Կատեգորիա:Հայկական ճարտարապետություն
Կատեգորիա:Մշակութային ժառանգություն
Երվանդ Թաղիանոսյան

**Երվանդ Թադևոսի Թաղիանոսյան** (), հայ թարգմանիչ։

## Կենսագրություն
Երվանդ Թաղիանոսյանը ծնվել է 1864 թվականին՝ Երևանում։ Սովորել է Էջմիածնի Գևորգյան ճեմարանում, Մոսկվայի համալսարանում։ 1895-1999 թվականներին եղել է մատենադարանապետ և դաստիարակ Լազարյան ճեմարանում։ 1899 թվականից աշխատել է Բաքվի զանազան հաստատություններում՝ Հայոց մարդասիրական, Հայոց հրատարակչական ընկերություններ և այլ ընկերություններում։ 1919-1920 թվականներին Բաքվում խմբագրել է «Նաշե վրեմյա» օրաթերթը և եղել Ադրբեջանի խորհրդարանի անդամ։

1921 թվականին եղել է որպես Հայաստանի օգնության կոմիտեի (ՀՕԿ) քարտուղար, Հովհաննես Թումանյանի հետ մեկնել է Կոստանդնուպոլիս։ 1922-1928 թվականներին եղել է Հայաստանի հանրային պետական գրադարանի տնօրենը։ Բնագրերից հայերենի է թարգմանել Ֆրանսուա Ռաբլեի, Ժյուլ Վեռնի, Մաքսիմ Գորկու և այլ գրողների գործեր։ Մահացել է 1948 թվականի մայիսի 13-ին՝ Երևանում։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Հայ թարգմանիչներ
Կատեգորիա:Հայ հասարակական գործիչներ
Կատեգորիա:Հայաստանի ազգային գրադարանի տնօրեններ
Հովհաննես Տետեյան

**Հովհաննես Կարապետի Տետեյան** (), հայազգի հրատարակիչ, մշակութային գործիչ։

## Կենսագրություն
Հովհաննես Տետեյանը ծնվել է 1795 թվականի հունիսի 28-ին՝ Զմյուռնիայում։ Զբաղվել է Անատոլիայից Եվրոպա գյուղատնտեսական ապրանքների արտահանությամբ։ 1867 թվականին Փարիզում կայացած բուսատեսակների համաշխարհային ցուցահանդեսում ներկայացրած 54 տեսակ մրգերի և պտուղների, ինչպես նաև վարդայուղի համար արժանացել է Մեծ ոսկյա մեդալի և այլ պարգևների։ 1853 թվականին որդու՝ Տիգրան-Հարությունի, ինչպես նաև հանգանակությամբ ձեռք բերված միջոցներով և եղբայրների աջակցությամբ հիմնադրել է տպարան «Տպարան Տետեյան եղբարց» դրոշմատիպով, որը գործել է շուրջ 40 տարի։ Տպարանը մեծ դեր է կատարել արևմտահայ նոր ինքնուրույն և թարգմանական գրականության ավանդույթների ստեղծման ու զարգացման գործում։ Այստեղ են տպագրվել «Արփի արարատյան», «Ծաղիկ» հանդեսները, ավելի քան 208 հատոր ինքնուրույն և թարգմանական գրականություն, դասագրքեր, ձեռնարկներ, Ս. Տեր-Գասպարյանի, Գ. Չիլինկիրյանի, Մ. Մամուրյանի, Գ. Մսերյանի, Մ. Նուպարյանի, Մ. Միրզայանի և այլոց, ինչպես նաև Տետեյանների բազմաթիվ թարգմանություններ անգլերենից և ֆրանսերենից, այդ գրքերից շատերն առաջին հայերեն թարգմանություններ են և մեծ դեր են կատարել հայ մշակույթի պատմության մեջ։

Նրա աշխատասիրությամբ է հրատարակվել «Օսմանյան պատմություն» աշխատությունը։ Նրանց տպարանում է լույս տեսել նաև հայատառ թուրքերեն Նարեկը։ 1859 թվականին՝ Արամ-Կարապետ Տետեյանի, Տիգրան-Հարություն Տետեյանի, Տ. Սավալանյանի, Գ. Կոստանդյանի, Ս. Վանանդեցու և այլոց նախաձեռնությամբ հիմնադրվել է կրթական-մշակութային «Հաշտենից ընկերություն»-ը, 1860 թվականին՝ նրա օրգան «Միություն» («Հանդես Հաշտենից»-ը), որն իր առջև նպատակ էր դրել հսկել ազգային վարժարանների գործունեությանը, օգնել որբ ու անտեր երեխաների ուսումնառությանը, ծավալել կրթալուսավորական գործունեություն։ 1861 թվականի նոյեմբերին Կալկաթայից վերադարձի ճանապարհին Միքայել Նալբանդյանը կանգ է առել Զմյուռնիայում, հանդիպումներ ունեցել զմյուռնահայ մտավորականության հետ, այցելել Տետեյանների տպարան, ծանոթացել «Հաշտենից ընկերության» գործունեության ու նրա ղեկավարների հետ, ներկա եղել Զմյուռնիայի «Վասպուրական» թատրոնում բեմադրված ներկայացմանը։ Հովհաննես Տետեյանը մահացել է 1878 թվականի փետրվարի 1-ին՝ Զմյուռնիայում։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ

Կատեգորիա:Հայ հրատարակիչներ
Կատեգորիա:Հայ մշակութային գործիչներ
Մարխաթուն եկեղեցի

**Եկեղեցի Մարխաթուն**
, Հայ Առաքելական Սուրբ Եկեղեցի, գտնվում է Արցախի Հանրապետության Հադրութի շրջանի Մեծ Թաղեր գյուղից մոտ 1,5-ից 2 կմ հեռավորության վրա, դեպի հյուսիս-արևելք, կառուցվել է 17-րդ դարում։
2020 թվականի Արցախյան երկրորդ պատերազմից հետո Մեծ Թաղեր գյուղը օկուպացվել է ադրբեջանի կողմից։

## Պատմություն
Եկեղեցու կառուցման մասին ստույգ վկայություններ չկան, եկեղեցու անունը՝ Մարխաթուն որը պարզաբանվում է որպես «Մայր խաթուն», այսինքն Մայր Տիրուհի որը եկել է Աստվածամոր տեղական անվանումից։

## Ճարտարապետություն
Եկեղեցին միանավ ուղղանկյուն հորինվածքով կառույց է, չափերն են (8,8 մետր երկարություն, 5 մետր լայնություն և 5,5 մետր բարձրություն)։ Եկեղեցին կառուցված է անմշակ քարերով և կրաշաղախով, ներսի հատվածը թաղակապ է, ունի երկլանջ տանիք։
Ունի մեկ մուտք արևմուտքի կողմից, հենասյուների քանդված են որոնք եղել են սրբատաշ քարերից։ Եկեղեցին ունի երկու լուսամուտ՝ մեկը արևելյան իսկ մյուսը՝ արևմտյան կողմերից։ Խորանը եղել է սրբատաշ սալիկներով, բայց պահպանվել է մի փոքր հատված։

Ըստ արձանագրության եկեղեցին կառուցվել է 1603 թվականին։ Եկեղեցու խաչքարերից պահպանվել են երկուսը, նրանցից մեկի չափերն են (0,64x0,34 մետր) որը գտնվում է եկեղեցու մեջ, իսկ մյուսը տեղափոխվել է և տեղադրվել է Մեծ Թաղերի գյուղի Ամենափրկիչ եկեղեցում։
Եկեղեցու տարածքում կա հին գերեզմանոց և բազմաթիվ տապանաքարեր։
Եկեղեցին գտնվում է կիսավեր վիճակում, 2020 թվականին ադրբեջանի կողմից սանձազերծված պատերազմից հետո եկեղեցում մասին չկա ոչ մի տեղեկություն։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Եկեղեցիներ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Հադրութի շրջանի վանքեր և եկեղեցիներ
Կատեգորիա:17-րդ դարի հայկական վանքեր և եկեղեցիներ
Արտյոմ Մանուկյան

**Արտյոմ Մանուկյան** (), հայ բաս-կիթառահար, թավջութակահար։

## Կենսագրություն
Արտյոմ Մանուկյանը ծնվել է 1983 թվականի հունիսի 28-ին, Երևանում։ 8 տարեկան հասակից սկսել է հաճախել Երևանի Ստեփան Ջրբաշյանի անվան երաժշտական դպրոցի թավջութակի դասարան։ Այդ տարիներին նվագել է «Փոքր ջազ» համույթում։ Կոնտրաբաս և բաս-կիթառ սովորել է ինքնուրույն։ 2005 թվականին ավարտել է Երևանի Կոմիտասի անվան պետական կոնսերվատորիայի թավջութակի բաժինը։ Սովորել է Մեդեա Աբրահամյանի և Արամ Թալալյանի դասարաններում։ Սովորելուն զուգահեռ մասնակցել է մի շարք մրցույթների ու փառատոների Գերմանիայում, Հունաստանում, Ռուսաստանում։ 2005 թվականից նվագել է «Armenian Navy Band» և «Կատուներ» խմբերում, որոնց հետ մասնակցել է բազմաթիվ հեղինակավոր ջազ-փառատոների, նվագել աշխարհահռչակ երաժիշտների հետ։ 2006 թվականից համագործակցել է Ինգա և Անուշ Արշակյանների, իսկ 2009 թվականից՝ Ռուբեն Հախվերդյանի հետ։

2010 թվականին Վահագն Հայրապետյանի հետ դարձել է «Night Ark» հանրահայտ խմբի մասնակիցը։ 2011 թվականին տեղափոխվել է ԱՄՆ Լոս Անջելես քաղաք, որտեղ ձայնագրվել և նվագել է «Run DMC»-ի, Բոբի Բրաունի և այլ հայտնի արտիստների հետ։ Որպես թավջութակահար և բաս-կիթառահար՝ ձայնագրվել է «Դորիանս» ռոք խմբի «Ես կուլամ» երգի, «Կատուներ» ռոք խմբի երկու ալբոմների, «Armenian Navy Band» խմբի հինգ ալբոմների և ավելի քան 10 հայ փոփ երգիչների ձայնասկավառակների մեջ և երեք ջազային ձայնասկավառակ՝ ամերիկացի երաժիշտների հետ։ 2015 թվականին թողարկել է «Citizen» ձայնասկավառակը։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
*Արտյոմ Մանուկյան

Կատեգորիա:Հայ թավջութակահարներ
Բերքանուշի եկեղեցի

**Բերքանուշի եկեղեցի**, Հայ Առաքելական եկեղեցուն պատկանող անավարտ եկեղեցի Հայաստանի Արարատի մարզի Բերքանուշ գյուղում։

## Պատմություն
Բերքանուշի եկեղեցու անունն անհայտ է, կառուցվել է 20-րդ դարի սկզբին։ Եկեղեցին կիսավեր վիճակում է, պահպանվել են արևելյան և հյուսիսային պատերը։ Գտնվում է գյուղապետարանի հարակից տարածքում։

## Հետագա ճակատագիրը
Ըստ «Բերքանուշ գյուղի հնգամյա զարգացման ծրագրի (2017-2021)»՝ գյուղի կենտրոնում գտնվող անավարտ եկեղեցու վերանորոգումը որպես պատմամշակութային հուշարձան կարող է մեծ նշանակություն ունենալ գյուղի զբոսաշրջության զարգացման բնագավառում։

## Պատկերասրահ

Եկեղեցի Բերքանուշում (1).jpg|
Եկեղեցի Բերքանուշում (4).jpg|
Եկեղեցի Բերքանուշում (5).jpg|
Եկեղեցի Բերքանուշում (3).jpg|
Եկեղեցի Բերքանուշում (2).jpg


## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:20-րդ դարի հայկական վանքեր և եկեղեցիներ
Կատեգորիա:Արարատի մարզի շենքեր և կառույցներ
Կատեգորիա:Արարատյան Հայրապետական թեմի վանքեր և եկեղեցիներ
Կատեգորիա:Եկեղեցիներ այբբենական կարգով
Թեժ եկեղեցի

**Թեժ եկեղեցի**
, Հայ Առաքելական Սուրբ Եկեղեցի, գտնվում է Արցախի Հանրապետության Հադրութի շրջանի Տող գյուղի Տողասարի գագաթին, Քթիշ բերդի մոտակայքում, կառուցվել է 13-րդ դարում։

2020 թվականի Արցախյան երկրորդ պատերազմից հետո Հադրութի շրջանը օկուպացվել է Ադրբեջանի կողմից։

## Պատմություն
Ըստ ավանդության եկեղեցին կառուցվել է այն բանից հետո, երբ, Բուղա զորավար կրելով մեծ պարտություն,  հրամայում է քանդել այնտեղ գտնվող Գտչավանքի սրբարանները։ Որից հետո Եսայի իշխանը հրամայում է իր որմնադիրներին որ 7 օրվա ընթացքում նույն տեղը որտեղ ավերել են  սրբավայրերը կառուցեն նոր եկեղեցի, և քանի որ  եկեղեցու կառուցումը զուգորդվում էր թեժ մարտերով,  այդ իսկ պատճառով էլ եկեղեցին անվանվեց «Թեժ եկեղեցի»։

## Ճարտարապետություն
Եկեղեցին միանավ, ուղղանկյուն և կիսաշրջան խորանով կառույց է։ Եկեղեցին ունի 2 պատուհան, նրանց չափերն են (7,50 մետր երկարություն, 4,50 մետր  լայնություն, 3 մետր բարձրություն)։ Եկեղեցին կառուցված է անտաշ քարով և կրաշաղախով, թաղածածք է։
Ունի 2 մուտք, մեկը ՝ արևմտյան կողմից, իսկ մյուսը՝ հարավային կողմից։

Եկեղեցու մեջ կար 5 փոքր արձանագիր խաչքարեր՝ «Խաչս Նազազին», «Խաչս Մրհապետին»  «Խաչս Շահումին», «Խաչս Ղազարայ», «Խաչս Եղուայ»։

Ըստ Մ․ Բարխուդարյանի տեղեկություններով, հարավային մուտքի պատին քանդակված է Սուրբ Աստվածածինը Մանկան հետ և «մի աղերսարկու վեղարավոր վարդապետի պատկեր», իսկ արևմտյան մուտքի պատին  «երկու աղոթավոր վարդապետի պատկերներ և մի խաչ»։

Եկեղեցու արևելյան կողմում պահպանվել են տապանաքարեր։ Մ․ Բարխուդարյանը պատմում է որ նրանցից մեկի վրա գրված է եղել հետևյալը՝ «թվին ։ՉԶ։ (1257) այս է տապան Մովսես վարդապետին»։ Այդ տապանաքարի վրա պատկերված է եղել «երկգլուխ օձագավազան և այն բռնած ձեռքի թաթ»։

Ցավոք 2020 թվականին ադրբեջանի կողմից սանձազերծված պատերազմից հետո եկեղեցում մասին չկա ոչ մի տեղեկություն։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Եկեղեցիներ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Հադրութի շրջանի վանքեր և եկեղեցիներ
Կատեգորիա:13-րդ դարի հայկական վանքեր և եկեղեցիներ
Աղջիկն շտապում է ժամադրության

**«Աղջիկն շտապում է ժամադրության»** (), խորհրդային գեղարվեստական լիամետրաժ սև-սպիտակ ֆիլմ, որը բեմադրել է Միխայիլ Վերները և ռեժիսոր-դեբյուտանտ Սերգեյ Սիդելյովը։ Պրեմիերան կայացել է 1936 թվականի օգոստոսի 23-ին։ 1987 թվականին ֆիլմն ամբողջությամբ վերահնչյունավորվել է, բացառությամբ Եֆրեմ Ֆլաքսի երգի, ինչի մասին նշվում է ֆիլմի վերջին լուսագրերում։

## Սյուժե
Մոսկվա, 1930-ական թվականների կեսեր։ Պրոֆեսոր Լեոնիդ Սերգեևիչ Ֆեոդորով և կոշկագործ «Մոսկոոմպրոպսոյուզի» (ֆիլմի մեկ այլ դրվագում կազմակերպության անվանումը հնչում է արդեն ինչպես «Москусткожремобувь») Նիկոլայ Նիկոլաևիչ Գուրովը, թողնելով իր կանանց Մոսկվայում, մեկնում են առողջարանային Եսենտուկի։ Երկուսն էլ մոռացել են տանը անձնագրերը, և կանայք գնում են փոստ, որպեսզի ուղարկեն դրանք։ Փոստով առաքող աղջիկը գրանցելիս միաժամանակ հեռախոսով պայմանավորվում է ժամադրության մասին և շփոթում ծրարները։ Արդյունքում Գուրովն ստանում է պրոֆեսոր Ֆեոդորովի անձնագիրը, իսկ պրոֆեսորը` կոշկագործի։ Կատակերգական թյուրիմացություններից հետո ամեն ինչ բացատրվում է տուժածների կանանց՝ առողջարան ժամանելուց հետո։

## Դերերում

## Նկարահանող խումբ
* Սցենարի հեղինակ` Ա. Զորիչ
* Ռեժիսոր` Միխայիլ Վերներ, Սերգեյ Սիդելյով (համառեժիսոր)
* Ասիստենտ՝ Ի. Շչիպանով
* Օպերատոր` Անդրեյ Բուլինսկի
* Նկարիչ՝ Սեմյոն Մանդել
* Կոմպոզիտոր՝ Իսահակ Դունաևսկի
* Երգերի տեքստերի հեղինակ` Վասիլի Լեբեդև-Կումաչ
* Արտադրության տնօրեն` Ե. Լագանսկի

## Պատկերասրահ

File:Ru-Fed-and-wife.png| Պրոֆեսոր Ֆեոդորովը կնոջ հետ
File:Ru-Gurov-and-wife.png| Գուրովը կնոջ հետ (ձախից)
File:Ru-dev-svidan.png| Աղջիկը, որն շտապում է ժամադրության
File:Ru-tufelki.png| Կոշկագործ Գուրովի «նոր արտադրանքը»
File:Ru-dev-podr-zheny.png| Գուրովի կնոջ ընկերուհին
File:Ru-Dev-sp-svidan(1936)003.jpg| Ֆեոդորովը, Գուրովն ու աղջիկը Եսենտուկիում



## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:1930-ականների ռուսերեն ֆիլմեր
Կատեգորիա:1936 ֆիլմեր
Կատեգորիա:«Բելառուսֆիլմ» ստուդիայի ֆիլմեր
Կատեգորիա:Բնօրինակում անաղբյուր հոդվածներ
Կատեգորիա:Խորհրդային կինոկատակերգություններ
Կատեգորիա:Խորհրդային սև-սպիտակ ֆիլմեր
Կատեգորիա:Խորհրդային ֆիլմեր
Լուսնի խավարման գիշերը

«**Լուսնային խավարման գիշերը**» (), խորհրդային գեղարվեստական ֆիլմ, որը նկարահանել է ռեժիսոր Բարաս Խալզանովը  Սվերդլովսկի կինոստուդիայում 1978 թվականին։

## Սյուժե
Ֆիլմը բեմադրվել է Բաշկորտոստանի ժողովրդական բանաստեղծ Մուսթայ Քարիմի համանուն պիեսի հիման վրա։

Ֆիլմի իրադարձությունները տեղի են ունենում XVII դարում և ներկայացնում են դրաման Բաշկիրիայի ժողովրդի պատմությունից։

## Դերերում
* Գյուլի Մուբարյակովա – *Տանկաբիկե
* Սովետբեկ Ժումադիլով – *դերվիշ]
* Նատալյա Արինբասարովա – *Շաֆակ
* Չոռոբեկ Դումանաև – *Ակեգետ / Յուլմուրզա
* Դիլոր Կամբարովա – *Զուբարժատ
* Բեկտիմիր Մուլլաբաև – *Դիվանա
* Նուրժուման Իխտիմբաև – *Յալսիգուլ
* Դիմաշ Ահիմով – *Քուսերբեյ
* Բարաս Հալզանով – *Ռիսկուլ բեյ
* Վալիահմեթ Գալիմով – *ակսակալ

## Նկարահանող խումբ
* Սցենարիստ՝ Վլադիմիր Վալուցկի
* Ռեժիսոր՝ Բարաս Խալզանով
* Օպերատոր՝ Վիկտոր Օսեննիկով
* Կոմպոզիտոր՝ Մուրադ Կաժլաև
* Նկարիչ՝ Վիկտոր Տիխոնենկո

## Մրցանակներ
* 1979 - 12-րդ համամիութենական կինոփառատոն Աշխաբադում – ժյուրիի դիպլոմ

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* «Լուսնի խավարման գիշերը»

Կատեգորիա:1970-ականների ռուսերեն ֆիլմեր
Կատեգորիա:1978 ֆիլմեր
Կատեգորիա:Խորհրդային դրամա ֆիլմեր
Կատեգորիա:Խորհրդային մելոդրամա ֆիլմեր
Կատեգորիա:Խորհրդային պատմական ֆիլմեր
Կատեգորիա:Խորհրդային ֆիլմեր
Վասա (ֆիլմ)

«**Վասա**» (), խորհրդային գեղարվեստական ֆիլմ, որը նկարահանել է  կինոռեժիսոր Գլեբ Պանֆիլովը Մաքսիմ Գորկու «Վասա Ժելեզնովա» պիեսի մոտիվներով։

## Սյուժե
Ֆիլմը պատմում է վաճառական ընտանիքի կործանման մասին։ Վասա Ժելեզնովան երկար տարիներ գլխավորում է ընտանեկան գործը և, չնայած անխոհեմ երեխաների, ազատամիտ ամուսնու, հարբեցող եղբոր և հեղափոխական հարսի, փորձում է պահպանել գոնե նորմալ ընտանիքի տեսլականը։ Գալիս է 1913 թվականը, և այն ամենը, ինչին նվիրված էր նրա կյանքը, կործանվում է։

## Դերերում
* Իննա Չուրիկովա – *Վասա Ժելեզնովա
* Վադիմ Մեդվեդև – *Սերգեյ Պետրովիչ, Վասայի ամուսինը
* Նիկոլայ Սկորոբոգատով – *Պրոխոր Բորիսովիչ Խրապով, Վասայի եղբայրը
* Օլգա Մաշնայա – *Նատալյա, Վասայի ավագ դուստրը
* Յանա Պոպլավսկայա – *Լյուդմիլա, Վասայի կրտսեր դուստրը
* Վալենտինա Յակունինա – *Ռաշել Մոիսեևնա Տոպազ, Վասայի հարսը, Կոլյայի մայրը
* Իվան Պանֆիլով – *Կոլյա, Վասայի թոռը
* Վալենտինա Տելիչկինա – *Աննա Օնոշենկովա, Վասայի գործընկերը
* Վյաչեսլավ Բոգաչյով – *Ալեքսեյ Պյատյորկին, Վասայի վարորդը
* Ալբերտ Ֆիլոզով – *Յուրի Վասիլևիչ Մելնիկով, շրջանային դատարանի անդամ
* Վսեվոլոդ Սոբոլև – *Գուրի Լվովիչ Կրոտկիխ, շոգենավագնացության կառավարիչ
* Տատյանա Կրավչենկո – *Լիզա, սպասուհի
* Տատյանա Ստեպանովա – ''Պոլինա, սպասուհի (լուսագրերում՝ Տ. Կալիստրատովա)

## Նկարահանող խումբ
* Սցենարի հեղնակ՝ Գլեբ Պանֆիլով
* Բեմադրող ռեժիսոր՝ Գլեբ Պանֆիլով
* Բեմադրող օպերատոր՝ Լեոնիդ Կալաշնիկով
* Նկարիչ՝ Նիկոլայ Դվիգուբսկի
* Կոմպոզիտոր՝ Վադիմ Բիբերգան

Ֆիլմում նկարահանված «Վոլոդարսկի» շոգենավը ֆիլմի սյուժեի համաձայն կրում էր երկու անուն՝ «Նիկոլայ Ժելեզնով» (նախքան հեղափոխությունը) և «Կարմիր դյուցազն» (, հեղափոխությունից հետո)

## Մրցանակներ
* Մոսկվայի 13-րդ միջազգային կինոփառատոնի գլխավոր մրցանակ
* 1985 թվականին Գլեբ Պանֆիլովը, սցենարի հեղինակ և ռեժիսոր, Լեոնիդ Կալաշնիկովը, օպերատոր, Նիկոլայ Սկորոբոգատովը, Պրոխոր Բորիսովիչ Խրապովի դերակատարը, Վալենտինա Տելիչկինան, Աննա Օնոշենկովայի դերակատարը, Իննա Չուրիկովան, գլխավոր դերակատարը, արժանացել են ՌԽՖՍՀ Վասիլև եղբայրների անվան պետական մրցանակի «Մոսֆիլմ»  կինոստուդիայի արտադրության «Վասա» գեղարվեստական ֆիլմի համար (1983)։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* «Васса» на сайте «Энциклопедия отечественного кино»
* Фильм «Васса» на официальном сайте режиссёра

Կատեգորիա:1936 ֆիլմեր
Կատեգորիա:1980-ականների ռուսերեն ֆիլմեր
Կատեգորիա:1983 դրամա ֆիլմեր
Կատեգորիա:«Մոսֆիլմ» ստուդիայի ֆիլմեր
Կատեգորիա:Խորհրդային դրամա ֆիլմեր
Կատեգորիա:Խորհրդային ֆիլմեր
Կատեգորիա:Մաքսիմ Գորկու ստեղծագործությունների էկրանավորումներ
Կատեգորիա:1983 ֆիլմեր
Կատեգորիա:Ֆիլմեր, որոնց գործողությունները տեղի են ունենում 1913 թվականին
Կատեգորիա:1980-ականների խորհրդային ֆիլմեր