open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Մեծկերտ

**Մեծկերտ** (, ), քաղաք և շրջան ներկայիս Թուրքիայի Հանրապետության Թունջելիի մարզի կազմում։ Պատմական առումով գտնվում է Ծոփքում, Օսմանյան կայսրության ժամանակաշրջանում՝ Խարբերդի նահանգում։

## Պատմություն
Մեծկերտը մտնում էր Մեծ Հայքի Ծոփք նահանգի Բալահովիտ գավառի մեջ։ Միջնադարում հայտնի է եղել իր բերդով, որի ավերակները պահպանված են մինչև օրս։ Այն գտնվում էր գյուղաքաղաքի հարավարևմտյան կողմում, քարաժայռի վրա, շրջափակված սրբատաշ քարերով շարված պաշտպանական պարսպով։ XIX դարի առաջին կեսում Մեծկերտը զուտ հայաբնակ էր, այդ հարյուրամյակի սկզբում նա ուներ 800 բնակիչ, 1872- 1873 թթ. 80 տուն հայ և 60 տուն քուրդ ու թուրք բնակիչ, իսկ XX դարի սկզբներին նրա բնակչության թիվը հասնում էր ավելի քան 4100 մարդու, որից շուրջ 3890-ը՝ հայեր 18։ Նրա բնակիչները, հողագործությունից և անասնապահությունից բացի, զբաղվում էին նաև արհեստներով (կտավագործություն, երկաթագործություն և այլն) և տեղական մանրածախ առևտրով։ Գյուղաքաղաքն ուներ իր շուկա-հրապարակը, որի շուրջը գտնվում էին առևտրական ու արհեստավորական տասնյակ կրպակներ և արհեստանոցներ։ XIX դարում և ХХ-ի սկզբներին Մեծկերտն ունեցել է հայկական երկու կանգուն եկեղեցի՝ Սուրբ Աստվածամայր և Սուրբ Հակոբ անուններով։ Ուներ նաև մզկիթ։ Բացի դրանցից, կային 7 - 8 ավերակ եկեղեցիներ, որոնք գտնվում էին գյուղաքաղաքի հարավարևելյան կողմում։ Այդ կողմում էր գտնվում նաև ավերակների կույտի վերածված՝ Ճերմակա վանքը։ Այստեղ, ժայռակերտ մի սենյակի պատի վրա, պահպանված է ուրարտական Ռուսա Բ թագավորի արձանագրությունից մի փոքրիկ հատված։ Մեծկերտի մոտ է գտնվում Քառասուն Մանկունք ժայռափոր եկեղեցին, որը հավանաբար նույնն է Մեծկերտ վանքի հետ։ Այդ եկեղեցին հիշատակվում է ձեռագրաց ցուցակում և եղել է գրչության կենտրոն։ XIX դարում և ХХ-ի սկզբներին Մեծկերտում գործում էր հայկական վարժարան, որը 1872-1873 թթ. ուներ 40 աշակերտ և 3 ուսուցիչ։ Ներկայումս Մեծկերտ գյուղաքաղաքն իր վաղեմի բերդով, եկեղեցիներով ու ճարտարապետական նշանակալի այլ կառույցներով վերածվել է ավերակների կույտի։

## Արտաքին հղումներ
* Շրջանի պաշտոնական կայք
* Քաղաքի պաշտոնական կայք 

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Թուրքիայի քրդաբնակ բնակավայրեր
Կատեգորիա:Ծոփքի բնակավայրեր
Կյանքի որակի ցուցանիշ

**Կյանքի որակի ցուցանիշ** (, where-to-be-born index, QLI), մշակվել է Economist Intelligence Unit կազմակերպության կողմից։ Դրանում փորձ է արվում պարզել, թե որ երկիրն է առաջիկա տարիներին ապահովելու  լավագույն հնարավորություններն առողջ, անվտանգ և բարեկեցիկ կյանքի համար։  Այն հիմնվում է այնպիսի մեթոդաբանության վրա, որը երկրներում կյանքի սուբյեկտիվ  գնահատման վերաբերյալ հարցումների արդյունքները այդ երկրներում կյանքի որակի օբյեկտիվ դետերմինանտների հետ։

## Մեթոդաբանություն
Երկրի գնահատականը որոշելու համար հաշվի է առնվել կյանքի որակի գործոնները.
.
# *Առողջություն* – կյանքի սպասվող միջին տևողությունը (տարիներով), աղբյուր` *US Census Bureau*,
# *Ընտանեկան կյանք* – ամուսնալուծությունների թիվը (1000 մարդու հաշվով), գնահատվում է 1-ից (քիչ ամուսնալուծություններ) մինչև 5 (շատ ամուսնալուծություններ), աղբյուր՝ *ՄԱԿ*, *Euromonitor*),
# *Հասարակական կյանք* – գնահատվում է 1, եթե տվյալ երկրում բարձր է եկեղեցի հաճախելիությունը կամ պրոֆմիության անդամակցումը, աղբյուր՝ *World Values Survey*),
# *Նյութական ապահովվածություն*, աղբյուր՝ *Economist Intelligence Unit*,
# *'Քաղաքական կայունություն ու անվտանգություն*, աղբյուր՝ *Economist Intelligence Unit*,
# *Կլիմա ու աշխարհագրություն*, աղբյուր՝ *CIA World Factbook*,
# *Աշխատանք ունենալու գրավականներ* – հաշվի է առնվում գործազրկության մակարդակը (տոկոսներով), աղբյուր՝ *Economist Intelligence Unit*,
# *[[Քաղաքական ազատություն]]* – հաշվի է առնվում քաղաքական ու քաղաքացիական ազատության մակարդակը, գնահատվում է 1-ից (լրիվ ազատ) մինչև 7 (ոչ ազատ), աղբյուր՝ *Freedom House*,
# *[[Սեռական հավասարություն|Գենդերային հավասարություն]]* – հավասար է տղամարդկանց և կանանց ստացած միջին աշխատավարձերի քանորդին, աղբյուր՝ *UNDP Human Development Report*,
# Կառավարում – հաշվի է առնվում կաշառակերության մակարդակը։

## 2019
thumb|right|450px|2019 թվականի ցուցանիշներն ըստ երկրների
Նախնական միավոր ընդունվում է հարյուրը, որին գումարվում կամ որից հանվում են որոշակի միավորներ։

## 2005

## Տես նաև
* Մարդկային ներուժի զարգացման ինդեքս
* Համախառն ներքին երջանկություն

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Թոփ ցանկեր
Կատեգորիա:Կյանքի որակ
Կատեգորիա:Վարկանիշներ
Սանթոս ՖԱ

**Սանտոս ֆուտբոլային ակումբ** (), բրազիլական ֆուտբոլային ակումբ, Սանտոս քաղաքից։ Ակումբը հիմնադրվել է 1912 թվականի ապրիլի 14-ին։ Ակումբի տնային մազադաշտն է՝ Վիլա Բելմիռոն, որը տեղավորում է 20,120 հանդիսական։ Սանտոսի ներկա գլխավոր մարզիչը Կլաուդինեն Օլիվեիրան է, որը ստանձում է ժամանակավոր այդ պաշտոնը, իսկ ավագը Էդու Դրասենան է։

thumb|Սանտոսի Զինանշանը


## Պատմություն
Սանտոսում է խաղացել է աշխարհահռչակ ֆուտբոլիստ Պելեն լավագույն խաղացողների մեջ է մտնում նաև Նեյմար Ժունիորը որը հիմա խաղում է Բարսելոնա ֆուտբոլային ակումբում 11 համարի ներքո։

Կատեգորիա:Ֆուտբոլային ակումբներ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Բրազիլական ֆուտբոլային ակումբներ
Քելլի Օլինիկ

մինի|աջից|Օլինիկը Գոնզագայի համալսարանի բասկետբոլային հավաքականի կազմում
**Քելլի Թայլեր Օլինիկ** (, ), կանադացի պրոֆեսիոնալ բասկետբոլիստ, կենտրոնական և ծանր հարձակվող։ Ներկա պահին հանդես է գալիս Բասկետբոլի ազգային ասոցիացիայի (NBA) «Յութա Ջազ» ակումբում։

Համալսարանային առաջնությունը անցկացրել է Գոնզագայի համալսարանում, ընդ որում ունի հաշվապահի բակալավրի աստիճան (2012)։

Ընտրվել է 2013 թվականի NBA-ի դրաֆթի 13-րդ ընտրությամբ՝ «Դալաս Մավերիքսի» կողմից, որից հետո տեղափոխվել է «Բոստոն Սելտիքս»։

## Վաղ կյանքը
Օլինիկը ծնվել է «բասկետբոլային» ընտանիքում. Օլինիկի հայրը՝ Քենը, 1989-2002 թվականներին մարզել է Տորոնտոյի համալսարանի տղամարդկանց բասկետբոլային թիմը, ինչպես նաև 1983-1996 թվականների ընթացքում եղել է Կանադայի բասկետբոլի երիտասարդական հավաքականի մարզիչը։ Նույն հավաքականում հանդես էր գալիս կանադական բասկետբոլի ապագա գերաստղ Սթիվ Նեշը։ Մայրը՝ Առլին անունով, եղել է Կանադայի համալսարանային առաջնության կանաց բասկետբոլիային հանդիպումների մրցավարուհի, իսկ 1995-2004 թթ. եղել է «Տորոնտո Ռեպտորսի» աշխատակից, մասնավորապես եղել է ակումբի հանդիպումների հաշիվ պահող։ Շուտով Քելլիի հայր Քենը դառնում է Թոմսոն Ռիվերսի անվան համալսարանի սպորտային բաժնի տնօրեն, և ընտանիքը տեղափոխվում է բնակվելու Քեմփլուփս քաղաքում (Բրիտանական Կոլումբիա նահանգ)

Օլինիկը, ի տարբերություն շատ կանադացի հեռանկարային դեռահաս բասկետբոլիստների, որոշում է չհաճախել ամերիկյան դպրոց, այլ փոխարենը հանդես գալ հայրենիքում։ Սկզբնապես Օլինիկը հանդես էր գալիս որպես խաղարկող, նույնիսկ երբ տարիների ընթացքում նրա հասակը 190 սմ-ից աճում է 208-ի։

## Համալսարանային կարիերան
Գոնզագայի համալսարանում հանդես գալու տարիներին Օլինիկը 2012–2013 մրցաշրջանում դարձել էր «Academic All-America» խորհրդանշական հավաքականի անդամ։ Նույն մրցաշրջանը Օլինիկը ավարտում է 17, 8 միավոր, 7, 3 անդրադարձ և 1, 7 արդյունավետ փոխանցում միջին ցուցանիշներով

## Պրոֆեսիոնալ կարիերան
Օլինիկն ընտրվում է NBA-ի 2013 թվականի դրաֆթի 13-րդ ընտրությամբ՝ «Դալաս Մավերիքսի» կողմից, սակայն փոխանակվում է և տեղ գտնում «Բոստոն Սելտիքսում», որն իր հերթին զիջում է Լուկաս Նոգեյրայի հանդեպ ունեցած իրավունքները, ինչպես նաև երկու ընտրության իրավունքներ ապագա դրաֆթների երկրորդ ռաունդներում։

2013 թվականի հուլիսի 7-ին՝ NBA-ի ամառային առաջնության առաջին իսկ հանդիպումից հետո, «Բոստոնը» որոշում է պայմանագիր կնքել նրա հետ։ Վերջինս այդ հանդիպման ժամանակ վաստակել էր 25 միավոր՝ կատարած ընդհանուր 13 նետումներից իրացնելով 9-ը։

## Կարիերայի վիճակագրություն

### Կանոնավոր առաջնություն

|-
| align="left" | 
| align="left" | Բոստոն
| 70 || 9 || 20.0 || 0.466 || 0.351 || 0.811 || 5.2 || 1.6 || 0.5 || 0.4 || 8.7
|-class="sortbottom"
| align="left" | Կարիերայում
| align="left" | 
| 70 || 9 || 20.0 || 0.466 || 0.351 || 0.811 || 5.2 || 1.6 || 0.5 ||0.4 || 8.7

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ

*Կենսագրությունը Գոնզագայի համալսարանի սպորտային բաժնում 
*ESPN էջը

Կատեգորիա:1991 ծնունդներ
Կատեգորիա:Ապրիլի 19 ծնունդներ
Կատեգորիա:Բոստոն Սելտիքսի բասկետբոլիստներ
Կատեգորիա:Կանադացի բասկետբոլիստներ
Կատեգորիա:Հյուստոն Ռոքեթսի բասկետբոլիստներ
Կատեգորիա:Մայամի Հիթի բասկետբոլիստներ
Շուշիի պատմության և մշակույթի անշարժ հուշարձանների ցանկ (Շուշիի շրջան)

Այս հոդվածը ներկայացնում է Արցախի Հանրապետության Շուշիի շրջանի Շուշի քաղաքի պատմության և մշակույթի հուշարձանների ցանկը (կառավարության կողմից դեռևս չհաստատված)։ Ցանկում ներառված է ընդամենը 197 հուշարձան (158 միավոր)։

|}

## Տես նաև
* Արցախի պատմության և մշակույթի անշարժ հուշարձանների ցանկ

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Արցախի հուշարձանների ցանկեր
Կատեգորիա:Շուշի
Մարզասրահի շորտ

thumb|right|Մարզասրահի շորտ
**Մարզասրահի շորտ** կամ **սպորտային վարտիք**, մարզասրահում մարզվելու համար նախատեսված հագուստ։ Մարզասրահի շորտերը հիմնականում օգտագործում են մարզասրահում ավելի հարմար սպորտով զբաղվելու համար, և այն կրում են նաև ելնելով հիգիենայի որոշակի կանոններից։

Այս տեսակի շորտերը սովորաբար լինում են փայլուն և ունենում են նաև վերնաշապիկ։ Մարզասրահի շորտերը շատերը նաև կրում են առանց ներքնազգեստի։

Առաջին այս տեսակի շորտերը արտադրվել են 1970-ականներին։

Կատեգորիա:Սպորտային հագուստ
Հաֆեզ ալ-Ասադ

**Հաֆեզ ալ-Ասադ** (, ), սիրիացի ռազմական, պետական և քաղաքական գործիչ, Սիրիայի Զինված ուժերի գեներալ, պաշտպանության նախարար (1966-1972 թթ.), Սիրիայի վարչապետ (1970-1971 թթ.), Սիրիայի 15-րդ նախագահ (1971-2000 թթ.)։

## Կենսագրություն
Հաֆեզ ալ-Ասադը ծնվել է 1930 թվականի հոկտեմբերի 6-ին Լաթակիա քաղաքի մոտ գտնվող փոքր Կարդահա գյուղում, բազմազավակ գյուղական ընտանիքում։ Ի ծնե ազգանունը եղել է ալ-Վահշ։ Նրա ընտանիքը պատկանում էր ալավիների կրոնական համայնքին։

1946 թվականից Բաաս կուսակցության անդամ է եղել։

1955 թվականին ավարտել է Հալեպի ռազմական ավիացիայի ուսումնարանը, այնուհետև պրակտիկա անցկացրել ԽՍՀՄ-ում՝ Ղրղզստանի Քանդ քաղաքում։ Միացյալ Արաբական Հանրապետության (Սիրիայի և Եգիպտոսի միացյալ պետություն) կազմավորումից հետո գործուղվել է Կահիրե, որտեղ ծառայել է որպես ռեակտիվ կործանիչների ստորաբաժանման հրամանատար։ Հանդես էր գալիս Եգիպտոսի հետ միության դեմ, և այդ պատճառով հեռացվել է զինված ուժերից։

1963 թվականին մասնակցել է ռազմական հեղաշրջմանը, որի արդյունքում տապալվեց Սիրիայի նախկին կառավարությունը և Սիրիայում իշխանության եկավ Բաաս կուսակցությունը։

1964-1970 թվականներին եղել է Ռազմաօդային և հակաօդային զորքերի հրամանատար, 1966 թվականից՝ Սիրիայի պաշտպանության նախարար։

1970 թվականի նոյեմբերի 16-ին, Հաֆեզ ալ-Ասադի գլխավորած հեղաշրջման արդյունքում իշխանությունից հեռացվել է նախագահ Սալահ Ջադիդը, և 1971 թվականի մարտի 12-ին ալ-Ասադը դարձել է Սիրիայի նոր նախագահը։

Հաֆեզ ալ-Ասադի իշխանությունը փաստացի բռնապետություն էր։ Գլխավորում էր Բաաս կուսակցության սիրիական բաժանմունքը։ Նրա իշխանության տարիներին Սիրիան ձգտում էր սահմանափակել Իսրայելի ազդեցությունը տարածաշրջանում։ 1973 թվականին Սիրիան և Եգիպտոսը կրկին պատերազմել են Իսրայելի հետ և կրկին պարտություն կրել (տե՛ս Արաբա-իսրայելական պատերազմ)։

1982 թվականի փետրվարին Սիրիայի Հոմս քաղաքում բռնկել է «Մուսուլման եղբայրներ» իսլամիստական կազմակերպության գլխավորած ապստամբություն Հաֆեզ ալ-Ասադի իշխանության դեմ։ Ապստամբության ճնշման հետևանքով սպանվել են հազարավոր խաղաղ բնակիչներ և ավերվել է Հոմս քաղաքի մի զգալի հատվածը։

Հաֆեզ ալ-Ասադը վախճանվել է 2000 թվականի հունիսի 10-ին Դամասկոսում։ Նախագահի պաշտոնում նրան հաջորդել է իր որդին՝ Բաշշար ալ-Ասադը, որը մինչև 2024 թվականի դեկտեմբերի 8-ը զբաղեցրել է այդ պաշտոնը։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Ասադներ
Կատեգորիա:Ասիացի հակակոմունիստներ
Կատեգորիա:Սիրիայի նախագահներ
Կատեգորիա:Սիրիայի քաղաքական գործիչներ
Կատեգորիա:Պետության ղեկավարներ
Ինչպես հանդիպեցի ձեր մայրիկին

**«Ինչպես հանդիպեցի ձեր մայրիկին»** (), ամերիկյան հեռուստասերիալ, սիթքոմ։ Առաջին անգամ եթեր է հեռարձակվել CBS հեռուստաալիքով՝ 2005 թվականի սեպտեմբերի 19-ին՝ ունենալով 9 եթերաշրջան։ Սերիալի գործողությունները տեղի են ունենում գլխավոր հերոս Թեդ Մոզբիի (Ջոշ Ռեդնոր) և նրա չորս անբաժան ընկերների՝ Մարշալ Էրիկսենի (Ջեյսոն Սիգել), Լիլի Օլդրենի (Էլիսոն Հենիգան), Ռոբին Շերբատսկիի (Քոբի Սմալդերս) և Բառնի Սթինսոնի (Նիլ Պատրիկ Հարիս) շուրջ, որոնք բնակվում են Նյու Յորքի Մանհեթեն թաղամասում։ Յուրաքանչյուր սերիա սկսվում է 2030 թվականին, երբ Թեդը որդուն և դստերը պատմում է, թե ինչպես է ծանոթացել նրանց մոր հետ, և գործողությունները միանգամից տեղափոխվում են մեր օրեր։

Հեռուստասերիալի ստեղծման գաղափարը պատկանում է մտերիմ ընկերներ Կարտեր Բեյսին և Քրեյգ Թոմասին, ովքեր ներշնչվել էին Նյու Յորքում իրենց անցկացրած տարիներից։

Հեռուստասերիալը, երկար ցուցադրման ընթացքում արժանացել է բարձր գնահատականների՝ նույնիսկ ստանալով կուլտային հեռուստաշոուի որակավորում։ Շոուն շահել է յոթ «Էմմի» մրցանակ՝ առաջադրված 24-ից։ 2010 թվականին Էլիսոն Հենիգանը հաղթել է «People's Choice Awards» մրցանակաբաշխության «Հեռուստատեսության լավագույն կատակերգական ժանրի դերասանուհի» անվանակարգում, իսկ 2012 թվականին սերիալը հաղթել է նույն մրցանակաբաշխության «Կաբելային հեռուստացանցի լավագույն կատակերգական ժանրի հաղորդում» անվանակարգում, իսկ Նիլ Պատրիկ Հարիսն արժանանացել է հեռուստատեսության լավագույն կատակերգական ժանրի դերասանի տիտղոսին։

Հեռուստասերիալի վերջին՝ 9-րդ եթերաշրջանի մեկնարկումը տեղի ունեցավ 2013 թվականի սեպտեմբեր 23-ին։

## Դերերում
### Գլխավոր
* Ջոշ Ռեդնոր - Թեդ Մոզբի
* Քոբի Սմալդերս - Ռոբին Շերբաթսկի
* Ջեյսոն Սիգել - Մարշալ Էրիկսեն
* Էլիսոն Հենիգան - Լիլի Օլդրեն
* Նիլ Պատրիկ Հարիս - Բառնի Սթինսոն
* Քրիսթին Միլիոտի - Թրեյսի Մակկոնել

### Երկրորդական
* Լինսի Ֆոնսեկա - Փենի
* Դեյվիդ Հենրի - Լյուկ
* Քրիս Էլիոտ - Կարլ
* Էշլի Ուիլյամս - Վիկտորիա
* Ալեքսիս Դենիսոֆ - Սենդի Ռիվերս
* Դեյվիդ Բուրտկա - Սկուտեր
* Ֆրենսիս Կոնրոյ - Լորետա Սթինսոն
* Սարա Չոկ - Ստելլա Զինման
* Ջենիֆեր Մորիսոն - Զոուի Փիրսոն
* Կայլ Մակլահլեն - Կապիտան
* Նազանի Բոնիադի - Նորա
* Քել Փեն - Քևին
* Բեքի Նյուտոն - Քուին
* Էբբի Էլիոտ - Ջանեթ
* Ուեյն Բրեյդի - Ջեյմս Սթինսոն

### Հրավիրված դերասաններ

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Պաշտոնական կայք 
* Էջը TV.com-ում 
* Բառնիի բլոգը 

Կատեգորիա:2010-ականների ամերիկյան հեռուստասերիալներ
Կատեգորիա:Ամերիկյան հեռուստասերիալներ
Կատեգորիա:Ամերիկյան սիթքոմներ
Կատեգորիա:Անգլերեն հեռուստասերիալներ
Օտոմո Տաբիտո

**Օտոմո Տաբիտո** (, մոտ 662/665 - 731, օգոստոսի 31), 8-րդ դարի ճապոնացի հինգ խոշոր բանաստեղծներից, պալատական պաշտոնյա, պոետ Օտոմո Յասումարոյի որդին և հայտնի պոետ Օտոմո Յակամուտիի հայրը։

Զբաղեցրել է բարձր պաշտոններ, սակայն ենթարկվել է շնորհազրկման և տարիներ շարունակ եղել Կյուսյու կղզում աքսորված։ Միայն կյանքի վերջին տարիներին է նրան թույլատրվել վերադառնալ մայրաքաղաք։

Նրա բանաստեղծություններից առավել հայտնի են գինուն ձոնված երգերի շարքը, որոնցում ծաղրում է բուդդիստական կոնֆուցիոսական սխոլաստիկներին։ Շատ են նրա երգերում հարազատ վայրերի կարոտը և մահացած կնոջ համար թախիծը։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Օտոմո Տաբիտոն «Ակադեմիկ»-ում

Կատեգորիա:Ճապոնացի գրողներ
Կատեգորիա:Ճապոնացի բանաստեղծներ
Կատեգորիա:8-րդ դարի բանաստեղծներ
Կատեգորիա:Բանաստեղծներ այբբենական կարգով
Սնոբ

մինի|Պատկերազարդում
**Սնոբ** (), մարդ, որ հիանում է բարձրաշխարհիկ հասարակությամբ, ամեն կերպ նմանակում նրանց ու ձգտում հայտնվել այդ հասարակության շարքերում։ Այսպես են կոչում նրանց, ովքեր ընդունում են, որ մարդիկ բոլորն իրար հավասար չեն։ Սնոբներն իրենց համարում են հասարակ մարդկանցից բարձր, խելացի, նուրբ ճաշակի տեր անձնավորություններ ու քամահրանքով են վերաբերվում մյուսներին, ովքեր, իրենց կարծիքով, զրկված են նման արժանիքներից։ Այդ բառից կազմվել է *սնոբիզմ* բառը, որ նշանակում է սնոբին հատուկ մտքերի ամբողջությունն ու վարքագիծը։

## Ստուգաբանություն
Բառի ծագումը հստակ հայտնի չէ։ 1775-1785 թվականներին այդպես անվանում էին կոշկակարին կամ վերջինիս աշակերտին։ Հետագայում սնոբ էին կոչում հասարակ մարդկանց ընդհանրապես, ավելի ուշ՝ միայն այն հասարակ մարդկանց, ովքեր ձգտում էին նմանակել բարձրաշխարհիկ մարդկանց վարքը։ Վարկած կա, թե *սնոբ* բառն առաջացել է լատիներեն «s. nob.» ( - ոչ ազնվական ծագում) հապավումից։

Գոյություն ունեն նաև բառի ժողովրդական ստուգաբանության մի քանի տարբերակներ։ Դրանցից մեկի համաձայն՝ «սնոբ» բառը 19-րդ դարի սկզբին օգտագործվել է Էտոն համալսարանի ուսանողների շրջանում, որտեղ «նոբերը» (ազնվական ծագմամբ սովորողներ, հավանաբար  - *ազնվական* բառից) հակադրվում էին «սնոբներին» (ոչ ազնվականներ)։

## Գրականություն
* Միսիս Դելոուեյ, Վիրջինիա Վուլֆ
* «Սնոբների գիրքը՝ գրված նրանցից մեկի կողմից», Ուիլյամ Մեյքփիս Թեքերեյ
* «Սուր ածելիներ», Վիլյամ Սոմերսեթ Մոեմ
* «Սնոբիզմի անատոմիա», Արթուր Կեստլեր

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Էթիկա
Կատեգորիա:Խտրականություն
Կատեգորիա:Մարդ
Առաքել Քեչյան

**Առաքել Մարտիրոսի Քեչյան** (), ռումինահայ հասարակական գործիչ, հրապարակագիր, գրող, բանասեր։ Սովորել է Կամարակապի Արամյան վարժարանում։ 1912 թվականին մասնակցել է Թուրքիայի առաջին բանվորական հուզումներին։ 1902 թվականից եղել է հնչակյան կուսակցության անդամ, գործել է Ակնում, Կ․ Պոլսում, Կիլիկիայում (1916-1921 թթ.) և Ռումինիայում (1925-1930 թթ.)։ Աշխատակցել է «Երկիր», «Պալքանյան մամուլ», «Նոր երկիր», «Տավրոս», «Հնչակ», «Նոր արշալույս», «Նոր կյանք» և այլ պարբերականների։

1935 թվականին տպագրվել է Քեչյանի «Ուխտավորներ հայ ազատագրության ճամբուն վրա» վեպը, որը պատմում է համիդյան արյունոտ օրերի մասին։ Ուշագրավ են նաև «Կարմիր դրվագներ հերոսներու կյանքեն. 1915-1918» (հ. 1—3, 1938 - 1940 թթ.) վիպաշարը և «Անկումը հարստության ճամբուն վրա» (1946 թ.) վեպը։ Երկար տարիների աշխատանքի արդյունք է Բուխարեստում լույս տեսած «Ակն և ակնցին. 1020—1915» (1942 թ.) բանասիրական երկի առաջին հատորը, որը լրացվել և 1952 թվականին վերահրատարակվել է Փարիզում՝ «Ակն և ակնցիք» խորագրով։

Կատեգորիա:Ռումինահայ արձակագիրներ
Կատեգորիա:Ռումինահայ հասարակական գործիչներ
Կատեգորիա:Հայ հրապարակագիրներ
Կատեգորիա:Հայ բանասերներ
Այզեա Թոմաս

**Այզիա Լորդ Թոմաս III** (, ), ամերիկացի նախկին բասկետբոլիստ, բասկետբոլային մարզիչ։ Մարզական կարիերայի ընթացքում (1981–1994) հանդես է եկել Բասկետբոլի ազգային ասոցիացիայի (NBA) «Դետրոյթ Փիստոնս» ակումբում որպես խաղարկող։ 12 անգամ ճանաչվել է NBA աստղ, 2 անգամ անընդմեջ դարձել է NBA-ի չեմպիոն՝ 1989 և 1990 թվականներին՝ վերջին տարում արժանանալով գերեզրափակիչի ամենաարժեքավոր խաղացողի տիտղոսին։ 2000 թվականին առաջադրվել է Բասկետբոլի փառքի սրահ։ Ընդգրկվել է NBA-ի պատմության 50 մեծագույն բասկետբոլիստների ցուցակում։

Բասկետբոլիստի կարիերան ավարտելուց հետո զբաղվել է մարզչական գործունեությամբ, եղել է «Նյու Յորք Նիքսի», «Ինդիանա Փեյսերսի», և բոլորովին վերջերս՝ Ֆլորիդայի միջազգային համալսարանի բասկետբոլային թիմի գլխավոր մարզիչը։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Էջը NBA.com կայքում
* Էջը Բասկետբոլ-ռեֆերենսում 
* Էջը ԻնտերԲասկետ կայքում

Կատեգորիա:Ամերիկացի բասկետբոլիստներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի բասկետբոլային մարզիչներ
Կատեգորիա:Չիկագո քաղաքում ծնվածներ
Մակբայ

**Մակբայ**, իբրև խոսքի մաս, բնութագրվում է նրանով, որ ցույց է տալիս գործողության հատկանիշ և հատկանիշի հատկանիշ։

Շատ լեզուներում մակբայը համարվում է չթեքվող խոսքի մաս։ Միայն 2 լեզվում է թեքվում, որտեղ մակբայները կարող են հանդես գալ որպես համաձայնեցնող վերջավորություն։

Հայերենում  չթեքվող խոսքի մաս է (մասնակի բացառություններով) և նախադասության մեջ հիմնականում հանդես է գալիս պարագայի շարահյուսական պաշտոնով. երբեմն էլ կարող է լինել նաև որոշիչ և հանդես գալ փոխանվանական կիրառություններով։ Ածականներից կազմված մակբայը անվանվում է ածականակազմ մակբայ։

Պատասխանում են «ե՞րբ», «որտե՞ղ», «ինչու՞», «ինչպե՞ս» հարցերին։

Նախադասության մեջ կատարում են պարագաների (տեղի, ժամանակի, չափ  ու քանակի, ձևի), որոշչի և ստորոգյալի գործառույթներ։

## Տեսակներ
Անհատական մակբայը մակբայի տեսակ է, որն արտահայտում է քանակի, չափի, ժամանակի ընդհանուր իմաստ՝ *հանապազ, միշտ, ցանկ, հավերժ, բազում անգամ, շատ անգամ, քանիցս անգամ, որչափ, որքան, այսքան, այսչափ, շատ, փոքր-ինչ, սակավ մի* բառերը։

Տեղի մակբայ - ցույց է տալիս գործողության կատարման տեղը։ Պատասխանում է ու՞ր, որտե՞ղ, որտեղի՞ց հարցերին։

Ժամանակի մակբայ - ցույց է տալիս գործողության կատարման ժամանակը։ Պատասխանում է ե՞րբ, երբվանի՞ց հարցերին։ Օր.՝ Նրանք ***գիշեր-ցերեկ*** աշխատում էին առաջադրանքը լիովին կատարելու համար։ Կան նաև հարաբերական դերանուններ, որոնք ցույց են տալիս գործողության կատարման ժամանակը՝ առանց դրանք անվանելու։ Դրանք են երբ, երբևէ, երբևիցե հարաբերական դերանունները։

Ձևի մակբայ - ցույց է տալիս գործողության կատարման ձևը։ Պատասխանում է ինչպե՞ս հարցին։ Կան հարաբերական դերանուններ՝ (այսպես, այնպես, այդպես, նույնպես, ինչպես), որոնք ցույց են տալիս գործողության կատարման ձևը՝ առանց մատնանշելու։ Կազմվում են -աբար, -ապես, -որեն, -ովին, -ովի, -ակի մակբայակերտ ածանցների օգնությամբ։ Օր.՝ ***Մեղմաբար*** փչում էր աշնան սառը քամին։

Չափ ու քանակի մակբայ - ցույց է տալիս գործողության կատարման չափն ու քանակը։ Պատասխանում է ինչքա՞ն, որքա՞ն, ի՞նչ չափ, ո՞ր չափ հարցերին։ Կան հարաբերական դերանուններ՝ այսքան, այնքան, այդքան, նույնքան, այսչափ, այնչափ, այդչափ, նույնչափ, ինչքան, որքան, որչափ։ Օր.՝ Նրանց ձայնը ***քիչ-քիչ*** մարեց։

Ընդհանրական մակբայ - կան մակբայներ, որոնք հանդես են գալիս բայի մեկից ավելի մակբայի տեսակներով, նաև այլ խոսքի մասերով։ Օր.՝ անընդհատ, անմիջապես, արտաքուստ, իսկույն, հաճախ, հաճախակի և այլն։

## Ծանոթագրություններ

## Աղբյուրներ
* Լևոն Եզեկյան // Հայոց լեզու // Երևան 2007

Կատեգորիա:Խոսքի մասեր
Շտետլ

[thumb|300px|[Նստակեցության շրջանը]]
**Շտետլ** ( *ավան* կամ *փոքր քաղաք*), մինչև Հոլոքոստը Արևելյան Եվրոպայում տարածված փոքր կիսաքաղաքատիպ ավաններ, որոնց հիմնական բնակչությունը կազմում էին հրեաները։ Հրեական շտետլերը գտնվում էին այն տարածքներում, որոնք 18-րդ դարի վերջից կազմում էին Ռուսական կայսրությունում հրեաների համար սահմանված նստակեցության շրջանները (Լեհական թագավորություն, Լիտվա, Բելառուսական նահանգապետություն, Բեսարաբիա, ինչպես նաև ժամանակակից Ուկրաինայի տարածքի մի մասը).)։ Հրեական շտետլերի հիմնական լեզուն էր իդիշը։

19-20-րդ դարերի ընթացքում տեղի ունեցած մի շարք պատմական իրադարձությունների պատճառով և դրանց հաջորդող Հոլոքոստի արդյունքում համարյա ամբողջապես ոչնչացվել են հրեական շտետլերը և եվրոպական իդիշերեն մշակույթը։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Ռուսական կայսրության հրեաների պատմություն
Կատեգորիա:Հրեաների պատմություն
Կիկոս (ֆիլմ)

**Կիկոս**, 1931 թ. նկարահանված սև-սպիտակ համր ֆիլմ։ Մաթևոս Դարբինյանի համանուն վիպակի էկրանավորումն է։

## Սյուժեն
Ֆիլմը մի գյուղացու մասին է, որ քաղաքացիական պատերազմի ժամանակ հայտնվում է մեկ մի բանակի շարքերում, մեկ՝ մյուսի, սակայն վերջում միանում է Կարմիր բանակին։

## Դերերում
* Համբարձում Խաչանյան - *Կիկոս*
* Հրաչյա Ներսիսյան - *Արամ*
* Խաչատուր Աբրահամյան - *մաուզերիստ*
* Ավետ Ավետիսյան - *Մուրադ*
* Սուրեն Քոչարյան - *սպա*
* Ա. Աշիմովա - *Օսան*
* Ա. Պապյան - *Վարդուհի*
* Ամասի Մարտիրոսյան - *քաղաքի պարետ*
* Կ. Կոգամով - *ենթասպա*
* Վասիլի Իլյին - *Իվան*
* Միքայել Գարագաշ - *ուսուցիչ*

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:«Հայֆիլմ» ստուդիայի ֆիլմեր
Կատեգորիա:Խորհրդային կինոկատակերգություններ
Կատեգորիա:Խորհրդային սև-սպիտակ ֆիլմեր
Կատեգորիա:Խորհրդային ֆիլմեր
Կատեգորիա:Համր ֆիլմեր
Կատեգորիա:Հայերեն ֆիլմեր
Կատեգորիա:Հայկական ֆիլմեր
Կատեգորիա:Պատվական Բարխուդարյանի ֆիլմեր
Կատեգորիա:Սև-սպիտակ ֆիլմեր
Կատեգորիա:1931 ֆիլմեր
Կատեգորիա:1932 ֆիլմեր
Կատեգորիա:1930-ականների խորհրդային ֆիլմեր
Շրթներկ №4

**«Շրթներկ №4»**, 1964 թվականին «Երևան» հեռուստաֆիլմերի ստուդիայում նկարահանված սև-սպիտակ ֆիլմ։

## Սյուժե
Հարբեցողը, որին խնդրել էին նամակ փոխանցել, շփոթում է բնակարանը, ինչի պատճառով թյուրիմացութուններ են առաջանում։

## Դերերում
* Սարգիս – *[[Թաթուլ Դիլաքյան]]*
* Պողոսյան – *[[Մայիս Ղարագյոզյան]]*
* Ռուզան – *[[Մարգո Մուրադյան]]*
* միլիցիոներ – *[[Արմեն Խոստիկյան]]*
* Արմեն – *[[Կիմ Երիցյան]]*
* Գոհար – *[[Անետա Հարությունյան]]*

## Դրվագներում
* Գևորգ Աշուղյան
* Նադեժդա Գևորգյան
* Մելինե Համամջյան
* Ռազմիկ Ամիրգուլյան

## Բալետային համարների կատարողներ
Նորայր Մեհրաբյան, Ն. Խաչատրյան, Ա. Անդրեասյան, Վանուշ Խանամիրյան, Ջուլիետ Քալանթարյան, Մ. Միտյայ, Աննա Մարիկյան, Մ. Սահակյան, Ս. Մարաբյան

## Նկարահանող խումբ
* Սցենարի հեղինակ՝ Ժորա Հարությունյան
* Բեմադրող ռեժիսոր՝ Ժիրայր Ավետիսյան
* Բեմադրող օպերատոր՝ Է. Հակոբյան
* Բեմադրող նկարիչ՝ Ստեփան Անդրանիկյան
* Կոմպոզիտոր՝ Վաղարշակ Կոտոյան
* Հնչյունային օպերատոր՝ Ֆրունզե Ամիրխանյան
* Բալետմեյստերներ` Զ. Մուրադյան, Ա. Ղարիբյան
* Դիրիժոր՝ Ա. Քաթանյան
* Տնօրեն՝ Ռ. Նազարյան

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:1964 ֆիլմեր
Կատեգորիա:Ժիրայր Ավետիսյանի ֆիլմեր
Կատեգորիա:Խորհրդային ֆիլմեր
Կատեգորիա:Հայկական ֆիլմեր
Կատեգորիա:Սև-սպիտակ ֆիլմեր
Կատեգորիա:Ֆիլմերի երաժշտություն ըստ Վաղարշակ Կոտոյանի
Ալան Ալեքսանդր Միլն

**Ալան Ալեքսանդր Միլն** (, ), անգլիացի գրող, բանաստեղծ։ Վինի Թուխի մասին պատմությունները Միլնն ստեղծել է իր որդու՝ Քրիստոֆեր Ռոբին Միլնի համար (1920-1996)։ Մինչ Վինի Թուխի մասին գրքի հրատարակությունը Միլնն արդեն բավականին հայտնի դրամատուրգ էր, սակայն Միլնը հայտնի է առաջին հերթին Վինի Թուխի մասին իր ստեղծագործություններով։

## Կենսագրություն
Ալան Ալեքսանդր Միլնը ծնվել է Լոնդոնում։ Նա սովորել է ոչ մեծ մասնավոր դպրոցում, որի սեփականատերն էր իր հայրը՝ Ջոն Միլնը (John Vine Milne)։ 1889—1890 թվականներին նրա ուսուցիչներից էր Հերբերտ Ուելսը։ Հետո ընդունվել է Վեստմինստերյան դպրոց, այնուհետև՝ Քեմբրիջի Տրինիտի քոլեջ, որտեղ 1900-1903 թվականներին ուսումնասիրել է մաթեմատիկա։ Ուսանողական տարիներին նա նյութեր էր գրում ուսանողական «Grant» թերթի համար։ Սովորաբար նա գրում էր եղբոր՝ Քեննեթի հետ, և նրանք ստորագրում էին ԱՔՄ անունով։ Միլնի հետ սկսեց համագործակցել բրիտանական հումորային «Punch» ամսագիրը։ Հետագայում Միլնն սկսեց աշխատել այնտեղ որպես խմբագրի օգնական։

1913 թվականին Միլնն ամուսնացավ Դորոթի «Դաֆնի» դե Սելինկուրտի հետ։

Միլնը՝ որպես բրիտանական բանակի սպա, մասնակցել է առաջին համաշխարհային պատերազմին։ Նա աշխատել է բրիտանական հետախուզության քարոզչական ենթակառույցում՝ MI7։ Ավելի ուշ նա գրել է «Պատվով խաղաղություն» գիրքը, որում քննադատել է պատերազմը։

1920 թվականին ծնվել է Միլնի միակ որդին՝ Քրիստոֆեր Ռոբին Միլնը։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Ալան Ալեքսանդր Միլնը Գրքասերում
* Ալան Միլնը գրապահարանում
* Ալան Միլնը Զանգակ հրատարակչությունում

Կատեգորիա:Անգլիացի մանկագիրներ
Կատեգորիա:Անգլիացի բանաստեղծներ
Կատեգորիա:Լոնդոն քաղաքում ծնվածներ
Կատեգորիա:Առաջին համաշխարհային պատերազմի մասնակիցներ
Կատեգորիա:20-րդ դարի բանաստեղծներ
Կատեգորիա:20-րդ դարի վիպասաններ
Կատեգորիա:Քեմբրիջի համալսարանի շրջանավարտներ
Կատեգորիա:20-րդ դարի անգլիացի վիպասաններ
Կատեգորիա:Անգլիացի արձակագիրներ
Կատեգորիա:Անգլիացի դրամատուրգներ
Կատեգորիա:Անգլիացի սցենարիստներ
Կատեգորիա:Բանաստեղծներ այբբենական կարգով
Նահապետ (ֆիլմ)

**«Նահապետ»**, Հրաչյա Քոչարի համանուն վիպակի հիման վրա 1977 թվականին նկարահանված հայկական ֆիլմ։

## Սյուժե
Նահապետը Եղեռնի տարիներին կորցնում է իր ընտանիքը. կնոջն ու երեխաներին սպանել են նրա աչքի առաջ, իսկ իրեն ազատ են արձակել։ Նահապետը հասնում է Արևելյան Հայաստան, բնակություն հաստատում գյուղերից մեկում։ Այստեղ նա նոր ընտանիք է կազմում։

## Դերերում
* Սոս Սարգսյան – *Նահապետ* 
* Սոֆիկ Սարգսյան – *Նուբար* 
* Մհեր Մկրտչյան – *Ափրո* 
* Գալյա Նովենց – *Անթառամ* 
* Վրույր Փանոյան – *Մովսես* 
* Գուժ Մանուկյան – *Ղուկաս* 
* Արտաշես Գյոդակյան – *Նհո* 
* Ս. Բաբայան – *Մանուշակ*
* Ռուդոլֆ Ղևոնդյան – *Մուշեղ* 
* Ալեքսանդր Խաչատրյան – *Հարություն* 
* Հարություն Ֆոդուլյան – *Կարո* 
* Մ. Միրզոյան – *Նորայր* 
* Ռ. Մարտիրոսյան – *Հակոբ*

## Դրվագներում
* Ավետիք Ջրաղացպանյան
* Ս. Չոլախյան
* Ա. Ղազարյան
* Թ. Սարգսյան
* Լ. Մարտիրոսյան
* Վ. Սմբատյան
* Ս. Հովհաննիսյան
* Ս. Աջաբխանյան

## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն
* Որպեսզի չսիրահարվեր Սոս Սարգսյանին։ Աննա Բաբաջանյան, Դա եղել է այսպես…, Ե., Դարակ, 2019, էջ 54-61։

Կատեգորիա:1970-ականների խորհրդային ֆիլմեր
Կատեգորիա:1977 դրամա ֆիլմեր
Կատեգորիա:1977 ֆիլմեր
Կատեգորիա:«Հայֆիլմ» ստուդիայի ֆիլմեր
Կատեգորիա:Գրական ստեղծագործությունների էկրանավորումներ
Կատեգորիա:Խորհրդային դրամա ֆիլմեր
Կատեգորիա:Խորհրդային ֆիլմեր
Կատեգորիա:Հայերեն ֆիլմեր
Կատեգորիա:Հայկական ֆիլմեր
Կատեգորիա:Հենրիկ Մալյանի ֆիլմեր
Կատեգորիա:Ֆիլմեր Հայոց ցեղասպանության մասին
Կատեգորիա:Ֆիլմերի երաժշտություն ըստ Ալեքսանդր Հարությունյանի
IPhone 5S

**iPhone 5S**, սմարթֆոն, նախագծվել է Apple Inc., իրենից ներկայացնում է iPhone-ի յոթերորդ սերնդի հեռախոս, աշխատում է iOS 7 օպերացիոն համակարգով։

Պաշտոնապես ներկայացվել է 2013 թվականի սեպտեմբերի 10-ին ԱՄՆ-ի Կալիֆոռնիա նահանգի Սան Ֆրանցիսկո քաղաքում։

## Արտաքին հղումներ
* iPhone 5S-ի բաժին Apple-ի կայքում 
* Apple iPhone 5S-ի մանրամասն տվյալներ

Կատեգորիա:2013 հիմնադրումներ
Կատեգորիա:IPhone
Կատեգորիա:IPhone 5
Կատեգորիա:Բջջային կապ
Կատեգորիա:Էլեկտրոնիկա
Կատեգորիա:Էփլ
Կատեգորիա:Սմարթֆոններ
Կատեգորիա:Տեխնոլոգիա
Կարլ Մելոուն

[մինի|Մելոունը [Դայմոնդ Դալաս Փեյջի հետ]]
**Կարլ Էնթոնի Մելոուն** (, ), ամերիկացի նախկին բասկետբոլիստ, ծանր հարձակվող, բասկետբոլային մարզիչ։ Մասնագիտական ողջ կարիերայի ընթացքում (1985–2004) հանդես է եկել Բասկետբոլի ազգային ասոցիացիայի (NBA) «Յութա Ջազ» և «Լոս Անջելես Լեյքերս» ակումբներում։

## Տես նաև
* 1000 և ավելի խաղի մասնակցած NBA բասկետբոլիստների ցանկ
* NBA-ի պատմության լավագույն 50 դիպուկահարների ցանկ
* 30000 և ավելի միավոր հավաքած NBA բասկետբոլիստների ցանկ

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Էջը NBA.com կայքում
* Էջը Բասկետբոլ-ռեֆերենսում 
* Էջը IMDb կայքում

Կատեգորիա:1963 ծնունդներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի բասկետբոլիստներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի բասկետբոլային մարզիչներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի օլիմպիական չեմպիոններ
Կատեգորիա:Յութա Ջազի բասկետբոլիստներ
Կատեգորիա:Լոս Անջելես Լեյքերսի բասկետբոլիստներ
Հե՜յ, ո՞վ կա այդտեղ (ֆիլմ)

**Հե՜յ, ո՞վ կա այդտեղ**, 1979 թվականին «Երևան» կինոստուդիայում նկարահանված գեղարվեստական ֆիլմ։ Վիլյամ Սարոյանի համանուն պիեսի էկրանավորումն է։ Ֆիլմում պատմում է երիտասարդ տղայի և աղջկա մասին, ում սերը զոհ է դառնում քաղքենիների անհանդուրժողականությանը։

Ֆիլմում նկարահանվել են Անդրեյ Պոդոշյանն ու Մարի Սեթխանյանը։

## Սյուժե
Բանտարկված պատանին անընդհատ գոռում է՝ Հե՜յ, ո՞վ կա այդտեղ։ Նրա ձայնը լսում մի աղջիկ, ում հետ նա խոսքի է բռնվում։ Էմիլի Սմիթը տղային պատմում է, որ մարդիկ պատրաստվում են սպանել նրան իբր թե մի կնոջ բռնաբարելու համար։ Տղան պատմում է, որ ինքը թափառական է, այդ կինն ուզում էր, որ ինքը նրան փող տար, իսկ ինքը ոչինչ չուներ։ Երբ Էմիլին գնում է ատրճանակ բերելու, վանդակի մոտ է գալիս այն կնոջ ամուսինը։ Տղան նրան պատմում է, որ կինն ինքն է մոտեցել իր հետ ծանոթնալու, հետո հրավիրել է իր տուն, իսկ երբ ինքը հրաժարվել է փող տալ, կինն աղմուկ է բարձրացրել և իրեն բռնել են։ Նա կրակում է տղայի վրա, երբ վերջինս ասում է, թե նա ամենայն հավանականությամբ իմացել է իր կնոջ արարքների մասին և ուղղակի վախենում է իր ընկերներից։ Էմիլին վերադառնում է, բայց չի կարողանում փրկել տղային։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* «Հե՜յ, ո՞վ կա այդտեղ»  ֆիլմը Ոսկե ծիրան կինոփառատոնի էջում

Կատեգորիա:1979 ֆիլմեր
Կատեգորիա:Գրական ստեղծագործությունների էկրանավորումներ
Կատեգորիա:Խորհրդային ֆիլմեր
Կատեգորիա:Հայկական ֆիլմեր
Կատեգորիա:Մարատ Վարժապետյանի ֆիլմեր
Քևին Մակհեյլ

մինի|Մակհեյլը 1986 թվականի NBA-ի գերեզրափակչի հանդիպումներից մեկի ժամանակ
**Քևին Էդվարդ Մակհեյլ** (անգլ.՝ *Kevin Edward McHale*, ), ամերիկացի նախկին բասկետբոլիստ, բասկետբոլային մարզիչ։ Ողջ մասնագիտական կարիերան (1980–1993) անցկացրել է Բասկետբոլի ազգային ասոցիացիայի (NBA) «Բոստոն Սելտիքս» ակումբում, խաղացել է ծանր հարձակվողի և կենտրոնականի դիրքերում։ 2011-2015 թվականները զբաղեցրել է է «Հյուսթոն Ռոքեթս» ակումբի գլխավոր մարզչի պաշտոնը։

«Բոստոն Սելտիքսի» կազմում Մակհեյլը 1981, 1984 և 1986 թվականներին հաղթել է NBA-ի առաջնությունը՝ թիմակցելով Լարի Բըրդին և Ռոբերտ Փերիշին։

Բասկետբոլիստի կարիերայից հեռանալով Մակհեյլը 1993 թվականին աշխատանքի է անցնում «Մինեսոտա Թիմբերվուլվզ» ակումբում՝ ստանձնելով հեռուստավերլուծաբանի, ակումբի գլխավոր մենեջերի, և ի վերջո գլխավոր մարզչի պաշտոններ։ 1999 թվականին առաջադրվել է Բասկետբոլի փառքի սրահ։ Ընդգրկվել է NBA-ի պատմության 50 մեծագույն բասկետբոլիստների ցուցակում։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Էջը NBA.com կայքում (որպես բասկետբոլիստ)
* Էջը NBA.com կայքում (որպես մարզիչ)
* Էջը Բասկետբոլ-ռեֆերենսում 

Կատեգորիա:Ամերիկացի բասկետբոլային մարզիչներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի բասկետբոլիստներ
Կատեգորիա:Ամերիկացիներ իռլանդական սերմամբ
Կատեգորիա:Բոստոն Սելտիքսի բասկետբոլիստներ
Արտանուջ

**Արտանուջ** (), քաղաք և շրջան Թուրքիայի Հանրապետության Արդվինի մարզի կազմում։

## Անվանում
Արտանուջը հիշատակվում է իր անվան մի քանի տարբերակներով՝ Արտանույշ, Արտանուչ, Արտանուշ, ինչպես նաև թուրքական Էրդենուջ աղավաղված ձևով։ Թուրքերը պաշտոնապես այն այժմ կոչում են Արդանուչ։ Ըստ ավանդության, այստեղ է թաղված ինչ-որ թագավորի դուստր Արտանուշը կամ Վարդանուշը, որի անունով էլ իբր կոչվել է քաղաքը։

## Աշխարհագրություն
Գտնվում է Ճորոխ գետի աջակողմյան վտակ Արտանուշ գետի ձախ եզրին, Արդվին քաղաքից 21—22&nbsp;կմ հարավ-արևելք, լեռան զառիվայրում։ Բնականից ունի ամուր դիրք՝ պատած է ժայռերով, որն ավելի անմատչելի է դարձվել պաշտպանական ամրակուռ պարիսպներով։ Ջրառատ, մեղմ կլիմայով ու առողջարար օդով քաղաք է։

## Պատմություն
Հնում Արտանուջը մտնում էր Մեծ Հայքի Գուգարք նահանգի Կաղարջք գավառի մեջ և համարվում էր վերջինիս կենտրոնը։ Թուրքական վարչական բաժանմամբ նախկինում Չըլդըրի կամ Ախալցխայի փաշայության Արտանուջի գավառակի կենտրոնն էր։

Ըստ Սեն Մարտենի, Արտանուջը այն նույնացնում է Ղազար Փարպեցռւ հիշատակած Ողջնհազ գյուղին, որտեղ V դարում, Վարդանանց պատերազմի ժամանակ, զոհվել ու թաղվել է Վարդանի եղբայրը՝ Հմայակ Մամիկոնյանը։ Պատկանում էր Բագրատունիներին։ VII դարում նվաճել ու ավերել է արաբական ոստիկան (էմիր) Մրվանը, բայց շատ չանցած Աշոտ Կյուրոպաղատը այն նորից հետ է վերցրել։ IX—XI դարերում այն առևտրական ճանապարհներով կապված էր Վրաստանի, Աբխազիայի, Տրապիզոնի, Բյուզանդիայի և Անի-Շիրակի թագավորության կենտրոնների հետ։ XI դարում Արտանուջը Բագրատունիների այն ճյուղի բնակատեղին էր, որը հետո հաստատվեց Վրաց գահի վրա։ Այդ ժամանակներում Արտանուջը սովորական բերդ էր, որի մասին հիշատակություն ունի Կոստանդին Ծիրանածինը (905—958 թթ.)։ Նրա բերդ լինելու վերաբերյալ տեղեկություններ է հաղորդում նաև թուրք պատմագիր Քյաթիբ Չելեբին, բայց ավանդությամբ և զրույցներով զուգորդված, որ դրանք դարձնում են քիչ արժանահավատ։ Հետագայռւմ Արտանուջը մտնում էր վրաց Բագրատունիների թագավորության, իսկ XVI դարից՝ Օսմանյան պետության կազմի մեջ։

1878 — 1921 թթ., Ռուսական կայսրության տիրապետության ժամանակ, մտնում էր Բաթումի մարզի Արդվինի օկրուգի մեջ։ Արտանուջը նաև Հայ Առաքելական եկեղեցու հոգևոր թեմի կենտրոն էր։

## Բնակչություն
Արտանուջը սակավամարդ քաղաք էր։ XIX դարի վերջերին ուներ 1000 բնակիչ, որից 960—ը հայեր, իսկ մնացածը՝ թուրքեր, 1907 թ.՝ 1214 բնակիչ, մեծագույն մասը՝ դարձյալ հայեր։

Բնակչությունը զբաղվում էր արվեստներով, առևտով և նաև գյուղատնտեսությամբ։ Կարևոր դեր էր խաղում հատկապես խաղողագործությունը։ Արտանուջը արտահանում էր ընտիր գինի, որը մեծ համբավ ուներ զանազան շուկաներում։ Արհեստներից տարածված էին դերձակությունը, ներկարարությունը, կոշկակարությունը, դարբնությունը, ասեղնագործությունը, կերպասագործությունը, մետաքսագործությունը։ Բավական աշխույժ բնույթ ուներ նրա ներքին ու արտաքին առևտուրը։ Գինուց բացի, արտահանում էր մորթիներ, բուրդ և այլ ապրանքներ։ Մեծ Եղեռնի ժամանակ տեղի հայ բնակչության 1276&nbsp;մարդ սպանվել է, մնացածից հաջողվել է փախչել, գաղթելով այլ երկրներ։

Ներկայում քաղաքում բնակվում է 6,332&nbsp;մարդ (2012), քրդեր և թուրքեր։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Քաղաքի պաշտոնական կայք 
* Շրջանի պաշտոնական կայք 

Կատեգորիա:Արդվինի մարզի բնակավայրեր
Կատեգորիա:Արևմտյան Հայաստանի քաղաքներ
Կատեգորիա:Գուգարքի բնակավայրեր
Կատեգորիա:Թուրքիայի փոքր քաղաքներ
Կատեգորիա:Տայք-Կղարջք
Լանջառ

**Լանջառ** (նախկին անվանումը՝ *Բիրալու*),
գյուղ Հայաստանի Արարատի մարզի Արարատի տարածաշրջանում, մարզկենտրոնից 55 կմ հարավ-արևելք։ Բարձրությունը ծովի մակերևույթից կազմում է 1800 մ։ Գյուղը հիմնադրվել է 1873 թվականին։

Նախկինում *Բիրալու* անվան տակ ընդգրկված է եղել Ցարական Ռուսաստանի Երևանի նահանգի Երևանի գավառում։ Խորհրդային տարիներին մասն է կազմել Հայկական ԽՍՀ Երևանի գավառի, իսկ 1930 թվականից` Վեդու (1968 թվականից` Արարատի) շրջանի։ Վերանվանվել է **Լանջառ** 1968 թ. հուլիսի 3-ին։ 1995 թվականից մտնում է ՀՀ Արարատի մարզի մեջ։

## Բնակչություն
Ըստ Հայաստանի 2011 թ. մարդահամարի արդյունքների՝ Լանջառի մշտական բնակչությունը կազմել է 204, առկա բնակչությունը՝ 198 մարդ։ Բնակիչները հայեր են, որոնց մի մասի նախնիները գաղթել են Խոյի և Սալմաստի գավառներից 1828-1829 թթ., մի մասը` Մարտունու շրջանի Երանոս և այլ գյուղերից 1940-50-ական թթ.։
Լանջառի բնակչության փոփոխությունը ժամանակի ընթացքում՝ ստորև.

## Տնտեսություն
Բնակչությունը զբաղվում է հացահատիկի մշակությամբ և անասնապահությամբ։

## Պատմամշակութային կառույցներ
Գյուղից 1 կմ հարավ-արևմուտք գտնվում է մ.թ.ա. 2-րդ-1-ին հազարամյակներին վերագրվող ամրոց։

## Տես նաև
* Լանջառի պատմության և մշակույթի անշարժ հուշարձանների ցանկ

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:1873 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր
Կատեգորիա:Արարատի մարզի գյուղեր
IPhone 5C

**iPhone 5C,** Apple կազմակերպության սմարթֆոն, հաջորդում է iPhone 5-ին, աշխատում է iOS 7-10.3.3 օպերացիոն համակարգով։ Այն արտադրվում է հինգ տարբեր գույներով՝ կապույտ, դեղին, վարդագույն, կանաչ և սպիտակ։ Այն աշխատում է 32-բիթանոց Apple A6 պրոցեսսորով։ Ընդհանրապես, իր հնարավորություններով շատ մոտ է iPhone 5-ին։ Հեռախոսի կորպուսը պատրաստված է պոլիկարբոնատից, ի տարբերություն iPhone 5s-ին (Ալյումին)։ Պաշտոնապես ներկայացվել է 2013 թվականի սեպտեմբերի 10-ին ԱՄՆ-ի Կալիֆորնիա նահանգի Սան Ֆրանցիսկո քաղաքում, iPhone 5s-ի հետ։

= Վաճառքը =
ԱՄՆ-ում և ութ այլ երկրներում՝ Չինաստանը ներառյալ, վաճառքը սկսվեց 2013 թ. սեպտեմբերի 20-ին։ Ինչպես ասել է կազմակերպությունը, 2013 թ. Սեպտեմբերի 20-ից մինչև 22-ը վաճառվել է մոտ 9 մլն հեռախոս, ինչն այդ ժամանակ ճանաչվեց կազմակերպության ամենամեծ քանակությամբ վաճառված հեռախոսը։ 2014 թ սեպտեմբերին ներկայացված iPhone 6-ը խփեց այդ ռեկորդը։

Հեռախոսի գինն առանց պայմանագրի, կախված հիշողությունից կազմում է` 549-649 դոլար ԱՄՆ-ում և 599-699 դոլար Եվրոպայում։

= Սպեցիֆիկացիաներ =
Ըստ Էփլի

### Դիզայն
iPhone 5c-ի կորպուսը պատրաստված է պոլիկարբոնատից և հասանելի է հինգ գույնով՝ սպիտակ, բաց կապույտ, վարդագույն, դեղին և կանաչ։

### Հիշողություն
Սկզբնականորեն վաճառվում էին 16 կամ 32 GB հիշողություն ունեցող մոդելները։ 2014 թ սեպտեմբերից հասանելի դարձավ 8 GB հիշողություն ունեցող մոդելը։

### Անլար Կապ
Կան մի քանի տարբեր մոդելներ, կախված բջջային ցանցից՝
* **Մոդել A1532**: (GSM) : UMTS / HSPA + / DC-HSDPA (850, 900, 1700/2100, 1900, 2100 Մեգահերց); GSM / EDGE (850, 900, 1800, 1900 МГц); LTE (1 գոտի, 2, 3, 4, 5, 8, 13, 17, 19, 20, 25)
* **Մոդել A1532**: (CDMA) : CDMA EV-DO Rev B и Rev (800, 1700/2100, 1900, 2100 Մեգահերց); UMTS / HSPA + / DC-HSDPA (850, 900, 1700/2100, 1900, 2100 Մեգահերց), GSM / EDGE (850, 900, 1800, 1900 МГц), LTE (1 գոտի, 2, 3, 4, 5, 8, 13, 17, 19, 20, 25)
* **Մոդել A1456**: CDMA EV-DO Rev B. и Rev (800, 1700/2100, 1900, 2100 Մեգահերց); UMTS / HSPA + / DC-HSDPA (850, 900, 1700/2100, 1900, 2100 Մեգահերց); GSM / EDGE (850, 900, 1800, 1900 Մեգահերց), LTE (1 գոտի, 2, 3, 4, 5, 8, 13, 17, 18, 19, 20, 25, 26)
* **Մոդել A1507**: UMTS / HSPA + / DC-HSDPA (850, 900, 1900, 2100 Մեգահերց); GSM / EDGE (850, 900, 1800, 1900 Մեգահերց); LTE (1 գոտի, 2, 3, 5, 7, 8 , 20)
* **Մոդել A1529**: UMTS / HSPA + / DC-HSDPA (850, 900, 1900, 2100 Մեգահերց); GSM / EDGE (850, 900, 1800, 1900 Մեգահերց); FDD-LTE (1 գոտի, 2, 3, 5, 7 , 8, 20); TD-LTE (38 գոտի, 39, 40)
Բոլոր մոդելները պարունակում են լրացուցիչ անլար կապեր։
* 802.11a/b/g/n Wi-Fi (802.11n 2,4 и 5 Գիգահերց)
* Bluetooth 4.0

### Գտնվելու վայրը իմանալու միջոցներ
* GPS (Assisted GPS տեխնոլոգիայով) և ԳՆԱՍ (Գլոբալ Նավիգացիոն Արբանյակային Սիստեմ)
* Թվային Կողմանցույց
* Wi-Fi-ցանցերի անվանումներով
* Ռադիոցանցային անտենաների իդենտիֆիկատորներով, և դրանց ազդանշանների հզորությամբ

## Առավելագույն արագությունը ստանալու տվյալների, բջջային ցանցերի տարբեր սերունդների և անլար տեխնոլոգիաների համար

## Արտաքին հղումներ
* iPhone 5C-ի բաժին Apple-ի կայքում 

Կատեգորիա:Էփլ
Կատեգորիա:IPhone
Կատեգորիա:IPhone 5
Կատեգորիա:Սմարթֆոններ
Զարիշատ (Կարսի մարզ)

**Զարիշատ** (, ), ինչպես նաև՝ **Գրենադերսկոյե**, քաղաք և շրջան ներկայիս Թուրքիայի Հանրապետության Կարսի մարզի կազմում։

## Անվանում
Ըստ Ղևոնդ Ալիշանի, Զարիշատը Արտաշեսյանների օրոք եղել է արքայական ամուր դաստակերտ, որ կառուցվել էր Արտաշես Ա թագավորի օրոք և նրա հոր՝ Զարեհի անունով կոչվել Զարեհաշատ, իսկ հետագայում ձևափոխվելով դարձել Զարիշատ։ Ուշ շրջանի մի ավանդության համաձայն, իբր ոմն արքայադստեր Զարուհու անունով է, որին են վերագրում հին Երվանդակերտ դաստակերտի մոտ եղած բերդի կառուցումը։ Պատմագրության մեջ քաղաքը հիշատակվում է նաև Զարեհաշատ, Զաբոլշատ և թուրքական Արփաչայ անուններով։ Մովսես Խորենացին այս Զարիշատը հիշատակում է «Զարիշատ Վանանդայ» ձևով՝ Տուրուբերան նահանգի Աղիովիտ գավառի Զարիշատից տարբերելու համար։ Ներկայիս թուրքական պաշտոնական անվանումն է Արփաչայ, սակայն տեղի քուրդ բնակիչները շարունակում են այն անվանել Զարուշադ։

## Աշխարհագրություն
Զարիշատը գտնվում է թուրք-հայկական պետական սահմանից 10&nbsp;կմ հեռավորության վրա, Կարս քաղաքից հյուսիս, Ախուրյան գետի Զարիշատ և Մեծագետ վտակների միջև, բնականից ունենալով ամուր դիրք։ Շրջակայքում տարածվում են արգավանդ դաշտեր։

## Բնակչություն
Զարիշատ շրջանում բնակվում է 19,724 (2012 թ,), հենց քաղաքում՝ 2,956 մարդ, հիմնականում քրդեր։

## Պատմություն
Ենթադրվում է, որ Զարիշատը հիմնել է Արտաշես Ա թագավորը։ Մեծ Հայքի ժամանակաշրջանում մտել է Այրարատ նահանգի Վանանդ գավառի մեջ։ Զարիշատն ուներ իր ամրոցը, որը պարսպապատ էր և գրավում էր մի քառակուսի տարածք։ Ամրոցի ավերակները XX դարի սկզբներին դեռևս պահպանված էին։ Զարիշատը XIX դարի երկրորդ կեսում ավերված վիճակում էր և երբ 1878 թ. Սան Ստեֆանոյի պայմանագրով Կարսի մարզը միացվեց Ռուսական կայսրությանը, վաղեմի քաղաքի ավերակների տեղում նոր բնակավայր հաստատեցին ռուս մոլոկանները՝ այն կոչելով Գրենադյորսկոյե։ Մոլոկանների այդ գյուղը XX դ. սկզբին ուներ 63 տուն 344 ռուս բնակիչներով, որոնք, սակայն, 1920 թվականին թուրքերի կողմից բռնությամբ տեղահանվեցին, իսկ ամայացած Զրիշատ-Գրենադյորսկոյեն էլ ամբողջ Կարսի մարզի հետ միասին 1921 թ. Մոսկվայի և Կարսի պայմանագրերով նորից անցավ Թուրքիային։
Հայերը բռնությամբ տեղահանվել են 1920 թվականի հայ-թուրքական պատերազմի ժամանակ և բնակություն հաստատել Արևելյան Հայաստանում։

## Արտաքին հղումներ
*Շրջանի պաշտոնական կայք

## Աղբյուրներ
* «Հայաստանի և հարակից շրջանների տեղանունների բառարան» (5 հատորով), 1986-2001 թթ., Երևանի Համալսարանի հրատարակչություն
* Արեւմտահայաստանի եւ Արեւմտահայութեան Հարցերու Ուսումնասիրութեան Կեդրոն

## Տես նաև
* Կարսի նահանգի հայաբնակ բնակավայրեր

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Այրարատի բնակավայրեր
Կատեգորիա:Արևելյան Հայաստանի գյուղեր
Կատեգորիա:Թուրքիայի փոքր քաղաքներ
Ալլա Թումանյան

**Ալլա Միքայելի Թումանյան** (իրական անունը՝ **Ալտոլինա**, ), թատրոնի և կինոյի հայ դերասանուհի։

## Կենսագրություն
Ալլա Թումանյանը ծնվել է 1950 թվականի մարտի 17-ին Երևանում։ Սովորել է Երևանի գեղարվեստա-թատերական ինստիտուտի դերասանական ֆակուլտետում, որն ավարտել է 1971 թվականին։ 1971-1990 թվականներին եղել է Երևանի Սունդուկյանի անվան ազգային ակադեմիական թատրոնի, 1990-1991 թվականներին՝ «Մետրո» թատրոնի դերասանուհի։

Ներկայումս բնակվում է Լոս Անջելեսում

## Դերերը կինոյում
* 1972 - «Տղամարդիկ» - *Կարինե*
* 1973 - «Ժայռը» - *Թերեզա*
* 1973 - «Քաոս» - *Շուշանիկ*
* 1972 - «Հնձան» - *Սանամ*
* 1973 - «Պետք է սիրել» - *Ջեմալ*
* 1975 - «Սպիտակ ափեր (Ջուրը մեր հանապազօրյա)» - *Գոհար*
* 1978 - «Հուսո աստղ» - *Գոհար*
* 1982 - «Երջանկության մեխանիկան» - *Սոնա*
* 1983 - «Կիսակայարան»- *Անահիտ*
* 1985 - «Խնձորի այգին» - *Նունուֆար*
* 1986 - «Օտար խաղեր» - *Նելլի Գուրգենովնա*
* 1986 - «Օդապարուկի օրը» - *Անետ*
* 1987 - «Խաչմերուկի դեղատունը» - *Աննա*
* 1988 - «Շնչառություն» - *Անահիտ*
* 1988 - «Ադամամութ (Եվ կրկնվելու է ամեն ինչ)» - *Սիրարփի*
* 1992 - «Որտե՞ղ էիր, մարդ աստծո»
* 2002 - «Ալիսիա» - *քույր Մարի*
* 2012 - «Անմեղ մեղավորները» - *Բելլա*
* 2014 - «Հարսնացուն Վեգասից» - *մայր*
* 2015 - «Մանդարին» - *Աշխեն*

## Հեռուստասերիալներ
* «Կյանքի գինը», 2008
* «Էմիգրանտներ», 2009
* «Լոս», 2010
* «Մեղավորները», 2011
* «Ամերիկյան պատմություն», 2012
* «Մաեստրո, 2012
* «Կտակով թագուհին», 2014
* «Վտանգավոր խաղեր», 2015

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Միացյալ Նահանգներում եթե որևէ բանի կարոտում էի, ապա դա տեսախցիկն էր
* ԲԱՆԱՁԵՎ. Ալլա Թումանյան մաս 1-ին
* ԲԱՆԱՁԵՎ. Ալլա Թումանյան մաս 2-րդ

Կատեգորիա:Խորհրդային դերասանուհիներ
Կատեգորիա:Հայ դերասանուհիներ
Լոս Անջելեսի կալիֆոռնյան համալսարան

**Լոս Անջելեսի կալիֆոռնիական համալսարան** (անգլ.` *University of California, Los Angeles*, կրճատ՝ *UCLA*), պետական գիտահետազոտական համալսարան։ Տեղակայված է Լոս Անջելեսի Վեստվուդ թաղամասում։ Հիմնադրվել է 1882 թվականին։

2012 թվականի դրությամբ համալսարանն ունի 39 945 ուսանող, որոնցից 27 941-ը սովորում են բակալավրային ծրագրում, իսկ 12 004-ը մագիստրանտներ և ասպիրանտներ են։ Համալսարանը ստորաբաժանված է 5 բակալավրային քոլեջների, 7 մասնագիտական դպրոցների և բժշկական ուղղվածության 4 դպրոցների, որոնք միասին ունեն 337 աստիճանաշնորհ ծրագրեր։ 1974 թվականին համալսարանը դարձել է Ամերիկյան համալսարանների ասոցիացիայի անդամ։

Բավականին զարգացած է համալսարանի սպորտային բաժինը։ Համալսարանային առաջնությունում համալսարանը ներկայացնում է «Բրուինս» կոչվող թիմը, որը հաղթել է ազգային 125 առաջնություններում։ Համալսարանի մարզիկ ուսանողները 1920 թվականից ի վեր հանդես են եկել օլիմպիական խաղերում և նվաճել օլիմպիական 250 մեդալ (125 ոսկի, 65 արծաթ և 60 բրոնզ)։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Պաշտոնական կայք
* Սպորտային բաժնի պաշտոնական կայք

Կատեգորիա:1919 հիմնադրված կրթական հաստատություններ
Կատեգորիա:Ամերիկյան համալսարանների ասոցիացիա
Կատեգորիա:Լոս Անջելես
Կեմերի

**Կեմերի**, բալնեոլոգիական և ցեխաբուժական առողջարան Լատվիայում, Յուրմալա առողջարանի մի մասը։ Գտնվում է Ռիգայից 44  կմ հեռավորության վրա։

## Անվանում
Հիմնադրվել է 1383 թվականին ծծմբային ջրերի բնական ելքի մոտ անտառապահ Ա․ Կեմերի տնամերձ հողատարածության վրա։ Մինչև 1922 թվականը պաշտոնական անվանումն էր **Կեմմեռն**։

## Առողջապահություն
Բուժիչ միջոցներն են տորֆային և նեխատիղմային ցեխը, ծծմբաջրածնային, սուլֆատա-հիդրոկարբոնատային կալցիումային ջուրը, որն օգտագործվում է լոգանքների համար, խմելու նպատակով՝ քլորիդա-սուլֆատային, նատրիում-կալցիում-մագնեզիումային ջրերը։ Բուժվում են հենաշարժական ապարատի, նյարդային և մարսողության համակարգերի, գինեկոլոգիական, մաշկի, արյունատար անոթների (էնդարտերիտ) հիվանդություններով տառապողները։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Լատվիայի քաղաքներ
Կատեգորիա:Ցեխաբուժական առողջարաններ
Փելաս օֆ Օբուրն Հիլս

[thumb|right|255px|[Բրիթնի Սփիրսի համերգը Փելասում]]

**Փելաս օֆ Օբուրն Հիլս** (անգլ.՝ *The Palace of Auburn Hills*, երբեմն հանդիպում էր՝ *The Palace*), ապամոնտաժված մարզահամերգային համալիր։ Տեղակայված է եղել ԱՄՆ Միչիգան նահանգի Օբուրն Հիլս բնակավայրում, որն հանդիսանում է Դետրոյթի արվարձաններից մեկը։ Մարզապալտի բացումը կատարվել է 1988 թ. Օգոստոսի 13-ին։ Երկար տարիներ (1988–2017) ծառայել է որպես «Դետրոյթ Փիստոնս» (NBA) բասկետբոլային ակումբի տնային դաշտ, ինչպես նաև նախկինում եղել է «Դետրոյթ Շոկ» կանանց բասկետբոլի, «Դետրոյթ Վայպերս» հոկեյի, «Դետրոյթ Սաֆարի» շոուբոլի և «Դետրոյթ Ֆյուրի» ամերիկյան ֆուտբոլի ակումբների տնային դաշտը։

Մարզապալատում համերգներ են ունեցել այնպիսի երաժշտական գործիչներ, ինչպիսիք են Սթինգը, Մայքլ Ջեքսոնը, Օզզի Օզբորնը և այլք։

Մարզապալատը քանդվել է 2020 թվականին։

## Բաններներ
Մարզապալատի ներսում առկա էին բազմապիսի բաններներ, որոնք ցույց են տալիս տղամարդկանց և կանանց բասկետբոլային թիմերի տարբեր տարիների ձեռքբերումները և հավերժացված համարները։
**Հավերժացված մարզաշապիկներ**
* Ուիլիամ Դեյվիդսոն
* Ջեք Մակլոսկի
*2 Չակ Դեյլի
* 4 Ջո Դումարս
* 10 Դենիս Ռոդման
* 11 Այզիա Թոմաս
* 15 Վինի Ջոնսոն
* 16 Բոբ Լենիեր
* 21 Դեյվ Բինգ
* 40 Բիլ Լեմբիր

**Թիմային տիտղոսներ**
*Դետրոյթ Փիստոնս.*
* 1988–89 Արևելյան կոնֆերենցիայի չեմպիոն
* 1988–89 NBA չեմպիոն
* 1989–90 Արևելյան կոնֆերենցիայի չեմպիոն
* 1989–90 NBA չեմպիոն
* 2001–02 Կենտրոնական դիվիզիայի չեմպիոն
* 2002–03 Կենտրոնական դիվիզիայի չեմպիոն
* 2003–04 Արևելյան կոնֆերենցիայի չեմպիոն
* 2003–04 NBA չեմպիոն
* 2004–05 Արևելյան կոնֆերենցիայի չեմպիոն
* 2004–05 Կենտրոնական դիվիզիայի չեմպիոն
* 2005–06 Կենտրոնական դիվիզիայի չեմպիոն
* 2006–07 Կենտրոնական դիվիզիայի չեմպիոն
* 2007–08 Կենտրոնական դիվիզիայի չեմպիոն

*Դետրոյթ Շոկ.*
* 2003 WNBA չեմպիոն
* 2006 WNBA չեմպիոն
* 2008 WNBA չեմպիոն

## Արտաքին հղումներ
* Պաշտոնական կայք 
* Մարզապալտը Գուգլ քարտեզում

Կատեգորիա:Բասկետբոլի ազգային ասոցիացիայի սպորտային համալիրներ
Ուղիղ ժողովրդավարություն

**Ուղիղ ժողովրդավարություն**, ժողովրդի իշխանության ուղղակի իրա­կանացման միջոցների և ձևերի ամբող­ջություն։ Անվանվում է նաև ուղղակիի ժողովրղավարություն։ Անմիջական ժողովրդավարությունը ժողովրդավարության իրականացման հիմնական ձևերից ներկայացուցչական ժողովրդա­վարության հետ մեկտեղ։ Սահմանադ­րական իրավունքում ընդունված է առանձնացնել անմիջական ժողովրդավարության հրամայական և խորհրդատվական ձևերը։ Հրամայա­կանի դեպքում ժողովուրդը ինքն է ընդունամ վերջնական որոշումը, որի իրականացամը պարտադիր է պետական բոլոր մարմինների համար։ Հրամայական ձևերն են՝ հանրաքվեն, ընտրությունները (նախագահի, պատգամավորների և այլն)։ Խորհրդատվական ձևերն են՝ հար­ցումները (հանրաքվեները), ժողովրդական քննարկումները, քաղաքացիական ժողովրղական նախաձեռնությունները և այլն, ինչը հնարավորություն է տալիս ժողովրդի կամքին համահունչ որոշումներ ընդունել։

Կիրառված միայն տնտեսական ոլորտին՝ ուղիղ ժողովրդավարությունը հաճախ կոչվում է ինքնակառավարում։

Ի սկզբանե, ժողովրդավարություն ասելով հասկացել են հենց ուղիղ ժողովրդավարությունը (Հին Հունաստանի ժամանակաշրջանից մինչև 13-րդ դար), սակայն ներկայացուցչական ժողովրդավարությունն աստիճանաբար անվանվեց ժողովրդավարություն, և այսօր մենք ավելացնում ենք «ուղիղ» բառը ժողովրդավարությունը նկարագրելու համար։

Մեր թվարկությունից առաջ 5-րդ դարի աթենյան ժողովրդավարությունը սովորաբար պատմաբանների կողմից համարվում է ուղիղ ժողովրդավարության առաջին օրինակը, չնայած որ կանայք, օտարազգիները ու ստրուկները բացառվում էին։ Հիմնական մարմինները 500 տղամարդ քաղաքացուց բաղկացած ժողովներն էին։

Մեր օրերում բազմաթիվ երկրներում գոյություն ունեն ուղիղ կամ կիսաուղիղ ժողովրդավարության մեխանիզմներ. Շվեյցարիա, ԱՄՆ, Իսլանդիա, Իտալիա։ Ուղիղ ժողովրդավարության համակարգի ստեղծման շրջանակներում գոյություն ունեն միջազգային նախագծեր։

## Աղբյուրներ
* Հայկական Սովետական Հանրագիտարան, հատոր 1-12, 1974-1986 թթ, Երևան
* Է․ Աղայան «Արդի հայերենի բացատրական բառարան», հատոր 1-2, 1976 թ, Երևան
* А․ Б. Барихин "Большой юридический словарь", 2002 թ, Москва

Կատեգորիա:Ժողովրդավարություն
Կատեգորիա:Ձախաթևյան քաղաքականություն