Sade (խումբ)

**Sade** (), բրիտանական երաժշտական խումբ, որի կազմում ընդգրկված են Շադե Ադուն, Ստյուարտ Մեթյումենը, Պոլ Սպենսեր Դենմենը և Հեյլ Էնդրյուն։ Խմբի անունը կրում է միակ վոկալիստուհու՝ Շադե Ադուի անունը և հաճախ էլ ասոցացվում է հենց նրա հետ։ Խմբի երաժշտությունն ունի էկլեկտիկ բնույթ, որը համեմված է սոուլ, ջազ, ռիթմ ընդ բլյուզ, պանկ, սոֆթ ռոք ժանրերի նոտաներով։ Խմբի դեբյուտը կայացել է 1984 թվականին և միանգամից մեծ հաջողություններ է արձանագրել ամբողջ աշխարհում։ Առաջին դեբյուտային ալբոմը լույս է տեսել 1985 թվականին՝ *[[Diamond Life]]* անվանումով։ Խումբը վաճառեց ավելի քան 23 միլիոն օրինակ միայն ԱՄՆ-ում և ավելի քան 50 միլիոն օրինակ ամբողջ աշխարհում։ Գրեմմի մրցույթի քառակի դափնեկիր է։ 2010 թվականին Շադեն, տասը տարի ընդմիջումով, լույս ընծայեց նոր ալբոմ՝ *[[Soldier of Love]]*:

## 1980-ական թվականներ
### 1982—1983
*Sade* ձևավորվել է 1982 թվականին, երբ *Pride* լատինո-սոուլ խմբի երգչուհի Հելեն Ֆոլաշադե Ադուն և Ստյուարտ Մեթյումենը՝ Պոլ Կուկի () հետ միասին ձևավորեցին նոր խումբը և սկսեցին առաջին ձայնագրությունները։ 1983 թվականին *Sade* խմբին միացավ Էնդրյու Հեյլը։ Իսկ 1984 թվականին Պոլ Կուկը լքեց խումբը։
Sade-ի դեբյուտը տեղի ունեցավ 1982 թվականի դեկտեմբերին Լոնդոնի Ռոնի Սկոթի ակումբում, երբ խումբը ելույթ էր ունենում հաջակցություն *Pride*-ի։ 1983 թվականի մայիսին *Sade* սկսեց ելույթ ունենալ Նյու Յորքի Դենսետերիա ակումբում։ Սա հանդիսացավ խմբի առաջին ամերիկյան ելույթը։ *Sade* խմբին սկսեցին ավելի շատ ուշադրություն դարձնել զանգվածային լրատվության միջոցները և ձայնագրող ընկերությունները։ 
1983 թվականի հոկտեմբերի 18-ին Շադե Ադուն ստորագրեց պայմանագիր Epic Records-ի հետ։ Հետո, 1984 թվականին, պայմանագիր կնքեցին նաև խմբի մյուս անդամները։ Հետագա բոլոր ալբոմները թողարկվեցին այս ընկերությունում։

### 1984
1984 թվականի փետրվարի 25-ին *Sade* Մեծ Բրիտանիայում թողարկեց իր անդրանիկ սինգլը՝ «Your Love Is King»: Հուլիսի 28-ին, կրկին իրենց հայրենիքում, նրանք թողարկեցին անդրանիկ դեբյուտայի ալբոմը՝ *[[Diamond Life]]*:

*Diamond Life* ալբոմը ցայժմ էլ մնում է բրիտանական խմբի լավագույն աշխատանքը և համարվում է բեստսելլեր-ալբոմ։

Այս նույն տարում *Sade* կատարեց իր առաջին հյուրախաղերը Մեծ Բրիտանիայում։ Հրավիրյալ երաժիշտներից էին՝ Դեյվ Զոլի (*Dave Early*) (թմբուկ), Մարտին Դիչեմ (*Martin Ditcham*) (հարվածային գործիքներ), Թերի Բեյլի (*Terry Bailey*) (շեփոր) և Գորդոն Մեթյումեն (*Gordon Matthewman*) (տրոմբոն)։
1984 թվականի դեկտեմբերի 8-ին *Sade* թողարկեց իր առաջին ամերիկյան սինգլը՝ «Hang On To Your Love»: Իսկ արդեն 1985 թվականի փետրվարի 23-ին *[[Diamond Life]]* ալբոմը լույս ընծայվեց ԱՄՆ-ում։

### 1985
1985 թվականին *Sade*-ն Բրիտանական ձայնագրողների ասոցիացիայի (*British Phonographic Institute Award*) կողմից արժանացավ մրցանակի լավագույն ալբոմ անվանակարգում՝ *Diamond Life* համար։ «Smooth Operator», տեսահոլովակը, որի ռեժիսորը Ջուլիան Թեմփլն (*Julian Temple*) էր, նոմինացվեց MTV Video Music Awards երկու անվանակարգերում՝ լավագույն կնոջ տեսահոլովակ և լավագույն նոր երգիչ։
1985 թվականի հուլիսի 13-ին *Sade* ելույթ ունեցավ Live Aid համերգին Լոնդոնի «Ուեմբլի» մարզադաշտում։ Շադե Ադուն դարձավ առաջին աֆրիկական ծագում ունեցող երգչուհին, ով հանդես եկավ այստեղ։ Համերգը դիտեցին 75 000 հանդիսատես և 1,4 միլիարդ հեռուստադիտող աշխարհի ավելի քան 170 երկրներում։
1985 թվականի նոյեմբերի 16-ին *Sade* Բրիտանիայում թողարկեց թվով երկրորդ ալբոմը՝ *[[Promise]]* անվանումով։ Նույն թվականի դեկտեմբերի 21-ին *Promise* թողարկվեց նաև ԱՄՆ-ում։

### 1986
1986 թվականին Շադե Ադուն ամերիկյան American Music Awards-ի կողմից արժանացավ «Սոուլ-ռիթմ ընդ բլյուզ ոճի լավագույն տեսահալովակ» անվանակարգի։ Շադեն ստացավ նաև իր առաջին Գրեմմին՝ որպես «Լավագույն նոր կատարող»։
1985—1986 թվականներին *Sade* կատարեց իր առաջին միջազգային հյուրախաղերը։ Այս ուղևորությանը հրավիրված էին ներքոհիշյալ երաժիշտները՝ Դեյվ Էոլի (թմբուկ), Մարտին Դիչեմ (հարվածային գործիքներ), Գորդոն Մեթյումեն (շեփոր), Ջեյք Ջեյքաս (*Jake Jacas*) (տրոմբոն և բեկ-վոկալ), Լերոյ Օսբորն (*Leroy Osbourne*) (վոկալ), Գորդոն Հանտ (*Gordon Hunte*) (կիթառ)։ 
1986 թվականի հունիսի 28-ին *Sade* ելույթ ունեցավ *Artists Against Apartheid* համերգին, որն անցկացվում էր Ազատության փառատոնի շրջանակներում լոնդոնյան Clapham Common-ում։

### 1987
1987 թվականին *Sade*-ն և նրանց *Promise* ալբոմը նոմինացվեց Գրեմմիի "Ռիթմ ընդ բլյուզ ոճի վոկալ կատարում (դուետ կամ խմբային)" անվանակարգում։

### 1988
1988 թվականի մայիսի 14-ին *Sade* Մեծ Բրիտանիայում (նույն թվականի հունիսի 4-ին ԱՄՆ-ում) թողարկեց իր երրորդ ալբոմը՝ *[[Stronger Than Pride]]* անվանումով։ Նույն տարում *Sade* կատարեց համաշխարհային հյուրախաղեր, որին մասնակցելու համար հրավիրվեցին երաժիշտներ Բլէեր Կաննինգեմը (*Blair Cunningham*) (թմբուկ), Մարթեն Դիչեմը (հարվածային գործիքներ), Լերոյ Օսբորնը (վոկալ), Գորդոն Հանտը (կիթառ), Ջեյմս ՄակՄիլանը (*James McMillan*) (շեփոր) և Ջեյք Ջեյքասը (տրոմբոն և վոկալ)։

### 1989
1989 թվականին Շադե Ադուն առաջադրվեց American Music Awards, որպես «Սոուլի լավագույն կատարող»։

## 1990-ական թվականներ
### 1992
1992 թվականի նոյեմբերի 11-ին *Sade* Մեծ Բրիտանիայում (ԱՄՆ-ում նոյեմբերի 21-ին) թողարկեց իր չորրորդ ալբոմը՝ *[[Love Deluxe*:

### 1993
1993 թվականին *Sade* կրկին հյուրախաղերով հանդես եկավ աշխարհով մեկ։ Հրավիրյալ երաժիշտներից էին՝ Լերոյ Օսբորնը (վոկալ), Գորդոն Հանտը (կիթառ), Թրեվոր Մյուրելը (*Trevor Murrell*) (թմբուկ), Կարլ Վանդեն Բոշը (*Karl Vanden Bossche*) (հարվածային գործիքներ) և Ռիկ Բրաունը (*Rick Braun*) (շեփոր)։

### 1994
1994 թվականին *Sade* արժանացավ Գրեմմիի «No Ordinary Love» երգի համար «"Ռիթմ ընդ բլյուզ ոճի վոկալ կատարում (դուետ կամ խմբային)" անվանակարգում։
Նույն տարվա նոյեմբերի 12-ին *Sade* մեծ Բրիտանիայում (ԱՄՆ-ում նոյեմբերի 26-ին) թողարկեց հինգերորդ ալբոմը՝ լավագույն երգերի ժողովածուն՝ *[[The Best of Sade]]*:

## 2000-ական թվականներ
### 2000
2000 թվականի նոյեմբերի 13-ին, երկար ընդմիջումից հետո, *Sade* Մեծ Բրիտանիայում (ԱՄՆ-ում նոյեմբերի 14-ին) թողարկեց իր թվով վեցերորդ ալբոմը՝ *[[Lovers Rock]]* անվանումով։

### 2001
2001 թվականին *Sade* հյուրախաղերով հանդես եկավ ԱՄՆ-ում *Lovers Rock* խորագրով։

### 2002
2002 թվականի փետրվարի 18-ին *Sade* Մեծ Բրիտանիայում թողարկեց իր թվով յոթերորդ ալբոմը՝ *[[Lovers Live]]* վերնագրով։

### 2009
2009 թվականին շշուկներ տարածվեցին, թե խումբը աշխատում է նոր ալբոմի վրա։ Ինչպես հայտնեց Reuters գործակալությունը՝ վկայակոչելով Billboard.com աղբյուրին, Շադեն սկսել էր այդ աշխատանքները հունիսից։ Բացի դրանից, *[http://www.sade2009.com Sade2009.com] * կայքը, որը խմբի նոր պաշտոնական կայքն էր, սկզբում հայտնեց, որ իրենց նոր ալբոմը կթողարկվի 2009 թվականի նոյեմբերին։ Սակայն հետո հայտարարեց, որ ճշգրիտ ամսաթվին դեռևս չեն տիրապետում։

## 2010-ական թվականներ
### 2010
«Soldier of Love» ալբոմի համանուն երգը iTunes-ում առաջին սինգլն էր՝ 2010 թվականի հունվարի 12-ին։ Այսպիսով փետրվարի 8-ին լույս ընծայվեց խմբի վեցերորդ ալբոմը՝ «Soldier of Love»: Ալբոմը հանդես եկավ ամերիկյան Billboard 200 չարտում։

### 2011
2011 թվականի մայիսի 3-ին խումբը թողարկեց սիրված երգերի թվով երկրորդ ալբոմը՝ «The Ultimate Collection»: Հավաքածուում ընդգրկվեցին «Your Love Is King», «Smooth Operator», «By Your Side», «No Ordinary Love» և «Soldier of Love» սինգլները։ Նրանում ներառվեցին նաև նոր 4 կոմպոզիցիաներ՝ 
* Thin Lizzy’s 1974 թվականի քավեր «Still in Love with You»
* «The Moon and the Sky» featuring Jay-Z ռեմիքս
* «I Would Have Never Guessed»
* «Love is Found»

## Կազմ
* Շադե Ադու (*Helen Folasade Adu*)՝ վոկալ
* Ստյուարտ Մեթյումեն (*Stuart Matthewman*)՝ սաքսոֆոն, կիթառ 
* Պոլ Սպենսեր (*Paul Spencer Denman*)՝ բաս-կիթառ
* Էնդրյու Հեյլ (*Andrew Hale*)՝ ստեղնաշարային գործիքներ

## Սկավառակագրություն
### Ստուդիական ալբոմներ
* *[[Diamond Life]]* (Epic, 1984) (4 պլատինե) #2 UK, #5 US (ԱՄՆ-ում Portrait, 1985)
* *[[Promise]] * (Epic, 1985, Portrait 1985) (4 պլատինե) #1 UK, #1 US
* *[[Stronger Than Pride]]* (Epic, 1988) (3 պլատինե) #3 UK, #7 US
* *[[Love Deluxe]]* (Epic, 1992) (4 պլատինե) #10 UK, #3 US
* *[[Lovers Rock]]* (Epic, 2000) (3 պլատինե) #18 UK, #3 US
* *[[Soldier of Love]]* (2010) — #4 UK, #1 US

### Ծաղկաքաղ և համերգային ալբոմներ
* *[[The Best of Sade]]* (Epic, 1994) (4 պլատինե) #6 UK, #9 US
* *[[Lovers Live]]* (Epic, 2002) (Ոսկե) #10 US
* *[[Best Of - The Remixes]]* (Epic, 2006)
* The Ultimate Collection (RCA, Epic, 2011)
* Bring Me Home/Live 2011 (Sony, Epic, 2012)

### Սինգլեր
* «[Your Love Is King» (Epic, 1984) #6 UK, #54 US (ԱՄՆ-ում Portrait, 1985)
* «[When Am I Going to Make a Living» (Epic, 1984) #36 UK
* «[Smooth Operator» (1984) #19 UK, #5 US (ԱՄՆ-ում Portrait, 1985), #1 US Adult Contemporary
* «[Hang on to Your Love» (Portrait, 1984, Epic, 1984) առաջին ամերիկյան սինգլ
* «The Sweetest Taboo» (Epic, 1985, Portrait, 1985) #31 UK, #5 US, #1 US Adult Contemporary
* «[Is It a Crime» (Epic, 1986, Portrait, 1986) #49 UK
* «[Never As Good As the First Time» (Portrait, 1986, Epic, 1986) # 89 UK #20 US
* «Love Is Stronger Than Pride» (Epic, 1988) #44 UK
* «Paradise» (Epic, 1988) #29 UK, #16 US, #1 US R&B
* «Nothing Can Come Between Us» (Epic, 1988) #92 UK
* «Haunt Me» (Epic, 1989)
* «No Ordinary Love» (Epic, 1992) #14 UK, #28 US
* «Feel No Pain» (Epic, 1992) #56 UK
* «Kiss of Life» (Epic, 1993) #44 UK, #78 US
* «Cherish the Day» (Epic, 1993) #53 UK
* «By Your Side» (Epic, 2000) #17 UK, #75 US
* «King of Sorrow» (Epic, 2001) #59 UK
* «Like a Tatoo (RMX)» (GMmS, 2008) #14 RU

### Մինի ալբոմներ
* *Solid Gold — Sade* (Epic, 1989)
* *Remix Deluxe* (Epic, 1993) (լույս է տեսել Ճապոնիայում)

### VHS և DVD
* Diamond Life (1985)
* Life Promise Pride Love (1993, իսկ DVD՝ 2000 թվական)
* Live Concert Home Video (1994, իսկ DVD՝ 2001 թվական)
* Lovers Live (2002)
* Bring Me Home — Live 2011 (RCA, 2012)

### Ֆիլմագրություն
* *Absolute Beginners* (1986) — Athene Duncannon
* *Philadelphia (ОСТ)* (1993)

## Տեսագրություն
* *[[Diamond Life Video]]* (CBS, 1985)
* *[[Life Promise Pride Love]]* (Sony Music Entertainment, 1993) 
* *[[Live]]* (Sony Music Entertainment, 1994) 
* *[[Lovers Live]]* (Sony Music Entertainment, 2002)
* The Ultimate Collection DVD Videos (2011)

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Պաշտոնական կայք Sade.com
* Ոչ պաշտոնական կայք՝ 'Sade — Lovers Rock'
* Խմբի լուսանկարներ

Կատեգորիա:1980-ականներին հիմնադրված երաժշտական խմբեր
Կատեգորիա:1982 հիմնադրված երաժշտական խմբեր
Կատեգորիա:Brit Awards մրցանակի դափնեկիրներ
Կատեգորիա:RCA Records-ի արտիստներ
Կատեգորիա:«Գրեմմի» մրցանակի դափնեկիրներ
Կատեգորիա:Անգլիական ռոք երաժշտական խմբեր
Կատեգորիա:Անգլիական փոփ խմբեր
Կատեգորիա:Բրիտանական երաժշտական խմբեր
Կատեգորիա:Քառյակներ