open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Լիտվական գրականություն

**Լիտվական գրականություն** (), հնագույն հուշարձանները գրված են հին բելառուսերենով, լատիներենով։

Առաջին գեղարվեստական գործերը (լիտվերեն) ստեղծվել են 16-րդ դարում «Ա. Մաժվիդաս», «Կատեխիզիս», 1547)՝ Ռեֆորմացիայի շարժման և հումանիստական գաղափարների տարածման շրջանում։ 17-րդ- 18-րդ դարերում գրականության զարգացմանը խանգարել են քաղաքական, սոցիալական և մշակութային անբարենպաստ պայմանները։ Լիտվական գրականությունը հաջողությամբ զարգացել է Արևելյան Պրուսիայի՝ լիտվացիներով բնակեցված մասում։ Այնտեղ է ստեղծագործել Լիտվական գեղարվեստական գրականության հիմնադիր Դոնելայտիս Քրիստիոնասը։ 19-րդ դարի առաջին կեսի գրականության աշխուժացումը կապված է դեմոկրատորեն տրամադրված գրողներ Դիոնիզաս Պոշկայի (1757-1830), Սիմոնաս Ստանյավիչյուսի (1799-1848), Սիմոնաս Դաուկանտասի (1793-1864), Անտանաս Ստրազդասի (1763-1833) և ուրիշների ստեղծագործության հետ։ Բարձր գեղարվեստականությամբ աչքի է ընկել Անտանաս Բարանաուսկասի «Անիկշչյայի անտառը» (1860) պոեմը։

Լիտվական գրականության զարգացման վրա բացասականորեն է անդրադարձել լիտվական մամուլի արգելումը (1864-1904) ռուսական ցարական իշխանությունների կողմից։ 19-րդ դարի երկրորդ կեսի 20-րդ դարի սկզբի գրականությունը կրել է ազգային և սոցիալական ազատագրության գաղափարների կնիքը։ Ռոմանտիզմի ակնառու ներկայացուցիչն է բանաստեղծ Մայրոնիսը, ով մեծ ազդեցություն է թողել լիտվական պոեզիայի հետագա զարգացման վրա։ Քննադատական ռեալիզմի գծերը բնորոշ են Վինցաս Կուդիրկայի (1858-1899), Պրանաս Վայչայտիսի (1876-1901) և ուրիշների ստեղծագործությանը։ Դրանք հատկապես ցայտուն են արտահայտված ժեմայտեի, Լազդինու Պելեդայի (Իվանաուսկայտե քույրերի կեղծանունը) և Յոնաս Բիլյունասի (1879-1907) պատմվածքներում։

20-րդ դարի սկզբներին գրականության մեջ ակտիվացավ գաղափարական-գեղագիտական տարբեր ուղղությունների (քննադատական ռեալիզմ, իմպրեսիոնիզմ, սիմվոլիզմ) պայքարը, աչքի ընկան արձակագիրներ Վինցաս Կրևեն (1882-1954), Վայժգանտասը (1869-1933), Անտանաս Վենուոլիսը (1882-1957), բանաստեղծներ Լյուդաս Գիրան (1886-1946), Վինցաս Միկոլայտիս-Պուտինասը (1893-1967), Բալիս Սրուոգան (1896-1947), Կազիս Բինկիսը (1893-1942) և ուրիշներ։ Նորաստեղծ պետականության տարիներին գրական ասպարեզ մտան երիտասարդ գրողներ (Ցվիրկա, Վենցլովա, Կորսակաս և ուրիշներ)։

Բալթյան հանրապետությունների խորհրդային օկուպացիայից հետո (1940) հետո լիտվական գրականության զարգացումն ընթանում է կենտրոնական մարմինների կողմից պարտադրված սոցիալիստական ռեալիզմի ուղիով։ Մեծ ներդրում ունեն արձակագիրներ Ցվիրկան, Վենուոիսը, Բալթուշիսը, Սիմոնայտիտեն, Պաուկշտյալիսը, Ավիժյուսը և ուրիշներ։ Պոեզիան ներկայացված է Գիրայի, Սալոմեա Ներիսի, Վիտաուտաս Մոնտվիլայի, Անտանաս Վենցլովայի, Վինցաս Միկոլայտիս-Պուտինասի, Թեոֆիլիս Տիլվիտիսի, Էդուարդաս Մեժելայտիսի և այլոց բանաստեղծություններով ու պոեմներով։ Դրամատուրգիայում աչքի են ընկնում Յուոզաս Գրուշասը, Կ. Մայան, Յուստինաս Մարցինկյավիչյուսը։ Մեծ հաջողությունների են հասել գրականագիտությունն ու գրաքննադատությունը (Կոստաս Կորսակաս, Վ. Գալինիս, Վ. Կուբիլյուս)։

19-րդ դարի վերջին Լիտվական մամուլում տպագրված Անտանաս Կրիշչյուկայտիսի՝ հայ գրականության մասին հոդվածին հաջորդեցին լիտվերեն առաջին թարգմանությունները հայ պոեզիայից։ Գրական կապերն ավելի սերտացան սովետական շրջանում։ Լիտվական մոտիվներով բանաստեղծություններ գրեցին Աշոտ Գրաշին, Սիլվա Կապուտիկյանը, Գևորգ Էմինը։

Կատեգորիա:Լիտվայի գրականություն
Պարզ աշխատանք

**Պարզ աշխատանք**, աշխատանք, որը կատարողից հատուկ պատրաստվածություն, որակավորում չի պահանջում, այսինքն՝ չորակավորված աշխատանք։ Բարդ աշխատանքի մեկ ժամը, որպես կարգ, պարունակում է պարզ աշխատանքի մի քանի ժամ, այդ պատճառով որակավորված աշխատուժը ժամանակի միավորի ընթացքում ավելի մեծ արժեք է ստեղծում, քան չորակավորվածը։ Պարզ աշխատանքի հասարակայնորեն անհրաժեշտ քանակով որոշվում է ապրանքի արժեքի մեծությունը։

Կատեգորիա:Աշխատանք
Իվան Պապասկիրի

**Իվան Գևորգի Պապասկիրի** (), աբխազ խորհրդային գրող։ Վրացական ԽՍՀ արվեստի վաստակավոր գործիչ (1968)։ Աբխազական ԻԽՍՀ ժողովրդական գրող (1977)։

## Կենսագրություն
Տպագրվել է 1926 թվականից։ «Թեմիր» (1937) վեպում պատմում է աբխազական գյուղի վերակառուցման, նախապաշարումների դեմ պայքարի մասին։ Հրատարակվել են Պապասկիրիի «Կանացի պատիվ» (սկզբնական անունը՝ «Ւփմուրի ուղին», գիրք 1-3, 1949), «էրցախուի ստորոտում» (1953) վեպերը, «Պատմվածքներ» (1956) ժողովածուն։ Մեծ է Պապասկիրիի ստեղծագործության դերը աբխազական արձակի և գրական լեզվի կազմավորման գործում։ Երկերը թարգմանվել են բազմաթիվ լեզուներով։

Եղել է Աբխազական ԻԽՍՀ Գերագույն խորհրդի Նախագահության անդամ (1971)։

Պարգևատրվել է Հոկտեմբերյան հեղափոխության և 2 այլ շքանշաններով։

Կատեգորիա:Խորհրդային գրողներ
Կատեգորիա:Աբխազ գրողներ
Կատեգորիա:ԽՄԿԿ անդամներ
Բյուրեղների պարզ ձևեր

**Բյուրեղների պարզ ձևեր**, նիստերի համախումբ, որն ստացվում է տվյալ որևէ նիստից բյուրեղագիտական կետային խմբի համաչափության գործողություններով։ Այդ նիստերը երկրաչափորեն համաչափ են, ֆիզիկական և քիմիական հատկություններով՝ միանման։ Եթե պարզ ձևի նիստերի միակցությունը չի պարունակում տարածությունը, կոչվում է *բաց պարզ ձև*, եթե պարունակում է՝ *փակ*։ Բյուրեղների պարզ ձևերը հնարավոր են բոլոր համակարգերի համար, բացի խորանարդայինից, որի համար բնորոշ են միայն փակ պարզ ձևեր։ Եթե պարզ ձևի նիստերը բյուրեղի համաչափության միևնույն տարրին ուղղահայաց կամ զուգահեռ չեն և հավասար անկյուններով համաչափության համարժեք տարրեր չեն հատում, կոչվում են *ընդհանուր*, հակառակ դեպքում՝ *մասնակի*։ Գոյություն ունեն 47 պարզ ձևեր, որոնք ստացվում են համաչափության 32 բյուրեղագիտական կետային խմբերից ընդհանուր և մասնակի ձևերի ընտրությամբ։ Համաչափության այն կետային խմբերում, որոնք պարունակում են միայն պարզ առանցքներ, հնարավոր են բյուրեղների էնանտիամորֆ՝ աջ և ձախ ձևեր, որոնց հետ միասին պարզ ձևերի թիվը դառնում է 53։

Կատեգորիա:Բյուրեղագիտություն
Քոմֆորթ (բժիշկ)

**Ա. Հ. Քոմֆորթ** (Յոզղաթ, Յոզղաթի գավառ, Անկարայի նահանգ - ?), հայ ատամնաբույժ։

## Կենսագրություն
Ազգությամբ հայ է։ Ծնվել է Անկարայի նահանգի Յոզղաթի գավառի կենտրոն Յոզղաթ քաղաքում։ Սովորել է Անկարայի նահանգի Կեսարիայի գավառի Թալաս ավանի բարձրագույն վարժարանում, սակայն կրթությունն անավարտ է մնացել։ Ավարտել է Կ. Պոլ­սի Օսմանյան կայսերական բժշկական վարժարանի ատամնաբուժական բաժինը։ 1902 թվականից ի վեր Ադանայում ատամնաբույժ է աշխատել։

1909 թվականին Ադանայի կոտորածից հրաշքով փրկվելուց հետո ձերբակալվել է և դատապարտվել 15 տարի բանտարկության, սակայն կարողացել է փախչել և ԱՄՆ մեկնել։ 1909 թվականին բնակություն է հաստատել ԱՄՆ-ի Նյու Ջեր­սիի նահանգի Դելաուեր քաղաքում։ 1917 թվականից աշխատել է Նյու Ջերսիի նահանգի Կամդեն քաղաքում (Camden, Haddon ave., 1211), ուր քննություն է հանձնել և նահանգային վկայագիր ստացել։ 1924 թվականի դրությամբ բնակվել է ԱՄՆ-ում և ատամնաբույժ աշխատել։

## Գրականություն
*Հայաստանի կոչնակ, Նիւ Եորք, 19-01-1924։

## Աղբյուր
*

Կատեգորիա:Հայ բժիշկներ
Կատեգորիա:Հայ ատամնաբույժներ
Կատեգորիա:Յոզղաթ քաղաքում ծնվածներ
Արամաշոտ Պապայան

**Արամաշոտ (Աշոտ) Պետրոսի Պապայան** (), հայ խորհրդային դրամատուրգ։ 1945 թվականից իր անվանն է միացրել եղբորորդու՝ Արամ Պապայանի անունը։ ԽՍՀՄ արվեստի վաստակավոր գործիչ (1975)։ ԽՍՀՄ գրողների միության անդամ 1944 թվականից։

## Կենսագրություն
Արամաշոտ Պապայանը ծնվել է Բաթումի քաղաքում։ 1926 թվականին ավարտել է Բաթումի Շահումյանի անվան հայկական դպրոցը։ 1927-1930 թվականներին աշխատել է Նովոռոսիյսկում։ 1930 թվականին սովորել է Դոնի Ռոստովի մանկավարժական ինստիտուտում։ 1931-1940 թթ. դերասան է եղել Դոնի Ռոստովի հայկական, 1944-1945 թթ.՝ Կիրովականի, այնուհետև՝ Էջմիածնի թատրոններում։ 1947-1949 թվականներին սովորել է Երևանի մարքսիզմ-լենինիզմի երեկոյան համալսարանում։ 1951 թ. ավարտել է Մաքսիմ Գորկու անվան գրականության ինստիտուտի գրական բարձրագույն դասընթացները։ Աշոտ Պետրոսի Պապայանի առաջին գործերն են «Երազ» (բեմ․ 1936) և «Մեր կռիվն արդար է» (բեմ․ 1941) դրամաները։ Հայտնի է դարձել եղբոր՝ դրամատուրգ Արամ Պապայանի հետ գրած «Մեծ հարսանիք» (բեմ․ 1944) կատակերգությամբ (1944-1945 թվականներին արժանացել է մրցանակի)։ Բեմադրվել են Պապայանի «Բարձունք» (1943), «Շշմեցուցիչ հարված» (1956), «Անաղուհաց փեսան» (1956), «Կենդանի հանգուցյալ» (1963), «Համեցեք Հակոբ Նշանիչի ծննդին» (1965), «Աշխարհն, այո, շուռ է եկել» (1967), «Արտասահմանյան փեսացու» (1972) և այլ կատակերգություններ։ Նրա սցենարներով «Հայֆիլմ»-ը նկարահանել է «Մանրուք» (1954), «Փեսատես» (1954) և «Իմ ընկերոջ մասին» (1959) կինոնկարները։ Պապայանի պիեսները ներկայացվել են Երևանի, Թբիլիսիի, Բաքվի, Ստեփանակերտի, ինչպես նաև այլ հանրապետությունների և արտասահմանյան մի քանի երկրների բեմերում։ Լույս են տեսել նրա «Աշխարհն, այո, շուռ է եկել» (ռուսերեն, Մոսկվա, 1974) և «Փարիզյան փեսացու» (բուլղարերեն, Սոֆիա, 1974) գրքերը։

## Պարգևներ
* Ժողովուրդների բարեկամության շքանշան
* «Պատվո նշան» շքանշան

## Երկեր
* Պիեսների ժողովածու (գրքի մեջ տեղ է գտել Աշոտ Պապայանի «Բախտավորյալներ» պիեսը, հեղինակակից Արամ Պապայան), Երևան, Կուլտլուսհրատ, 1950, 116 էջ։
* Շշմեցուցիչ հարված, Երևան, 1955, 39 էջ։
* Մեծ հարսանիք, Երևան, 1960, 115 էջ։
* Կատակերգություններ, Երևան, 1962, 450 էջ։
* Ծիծաղ, Երևան, 1965, 396 էջ։
* Աշխարհն, այո, շուռ է եկել, Երևան, «Հայաստան», 1968, 112 էջ։
* Աշխարհն, այո, շուռ է եկել, Երևան, «Հայաստան», 1972, 449 էջ։
* Արտասահմանյան փեսացու։ Պիեսների ժողովածու։ Սովետական գրող, 1982, 408 էջ։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Հայ դրամատուրգներ
100 LIVES (նախաձեռնություն)

**«100 LIVES»**, մարդասիրական նախաձեռնությունը, որի նպատակն է երախտագիտություն արտահայտել այն անհատներին ու կազմակերպություններին, որոնց ջանքերի շնորհիվ 1915 թվականին՝ Հայոց ցեղասպանության ժամանակ, բազմաթիվ հայեր են փրկվել։

## Նպատակ
Նախաձեռնության նպատակն է ուշադրություն հրավիրել Ցեղասպանության և մարդու իրավունքների ոտնահարման խնդիրների վրա և ներկայացնել դրական քայլերի ազդեցությունը 3 ուղղությամբ.
*դասեր քաղել անցյալից՝ կոչ անելով վեր հանել Հայոց ցեղասպանության ընթացքում փրկության մինչև օրս անհայտ պատմությունները՝ ի մի բերելով դրանք 100LIVES.com կայքում
*անդրադառնալ ներկային՝ սահմանելով համաշխարհային «Ավրորա» մրցանակ (Aurora Prize for Awakening Humanity), որը շնորհվելու է նրանց, ովքեր սեփական կյանքը վտանգելով հնարավորություն են տվել մարդկանց գոյատևելու և բարեկեցության հասնելու,
*կերտել ավելի լավ ապագա՝ երախտագիտության նախագծեր իրականացնելու միջոցով, որոնք կուղղվեն մեկ դար առաջ հայերի կյանքի փրկության գործում մեծ դեր ունեցած համայնքներին և կազմակերպություններին։

## Հիմնադիրներ
Նախաձեռնության համահիմնադիրներն են հայտնի գործարարներ և բարերարներ Ռուբեն Վարդանյանը, Նուբար Աֆեյանը, Նյու Յորքի Քարնեգի հիմնադրամի նախագահ Վարդան Գրեգորյանը։

## «Ավրորա»
«Ավրորան» համաշխարհային մրցանակ է (Aurora Prize for Awakening Humanity), որը շնորհվելու է նրանց, ովքեր սեփական կյանքը վտանգի ենթարկելով հնարավորություն են տալիս մարդկանց գոյատևելու և հասնելու բարեկեցության։

«Ավրորա» մրցանակի ընտրող հանձնաժողովի անդամներն են՝
*Օսկարակիր դերասան Ջորջ Քլունի
* Խաղաղության Նոբելյան մրցանակակիրներ Էլի Ուիզել, Օսկար Արիաս
* ՄԱԿ-ի Մարդու իրավունքների հարցերով նախկին գերագույն հանձնակատար Մերի Ռոբինսոն
*Ցեղասպանության հարցերով ՄԱԿ-ի գլխավոր քարտուղարի խորհրդական Գարեթ Էվանս
* Մարդու իրավունքների պաշտպան Հինա Ջիլանի
* Նյու Յորքի Քարնեգի հիմնադրամի նախագահ Վարդան Գրեգորյան
* Կոստա-Ռիկայի կրկնակի նախագահ, Նոբելյան դափնեկիր Օսկար Արյաս
* Մարդու իրավունքների գծով իրավաբան, Իրանի առաջին կին դատավոր, Նոբելյան դափնեկիր Շիրին Էբադի
* Կանանց խաղաղության և անվտանգության ընկերակցության գործադիր տնօրեն (WIPSEN-Africa), Նոբելյան դափնեկիր Լեյմա Գբովե

Մրցանակի հանձնման արարողությունը տեղի կունենա ամեն տարի ապրիլի 24-ին Երևանում։

Մրցանակն անվանվել է ի պատիվ Ցեղասպանություն վերապրած Ավրորա Մարտիկանյանի, որի աչքի առաջ սպանել էին ընտանիքի բոլոր անդամներին։ Նա իր կյանքը նվիրել էր Հայոց ցեղասպանության մասին բարձրաձայնելուն և 1919 թվականին նկարահանվել է «Հոշոտված Հայաստան» ֆիլմում։

## Տես նաև
* «Ավրորա» մրցանակ

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
*Պաշտոնական կայք
*Vardanyan, Clooney, Ifill Discuss the Vision of the "100 Lives" Project

Կատեգորիա:Հայոց ցեղասպանություն
Հայկ Յազմաջյան

**Հայկ Հովհաննեսի Յազմաջյան** (30 հունվարի, 1898, Կոստանդնուպոլիս- 12 փետրվարի, 1975, Երևան), հայ բժիշկ, հոգեբույժ, մանկավարժ, գիտնական, ազգային և հասարակական գործիչ։

## Կենսագրություն
Ծնվել է 1898 թվականի հունվարի 30-ին Կոստանդնուպոլսում։ Տարրական կրթությունն ստացել է Վառնայում, միջնակարգը՝ Կ. Պոլ­սում։ Բժշկական բարձրագույն կրթությունն ստացել է Կ. Պոլ­սի (1918-1922) և Փա­րի­զի (1923-1925) համալսարաններում։ Մասնագիտացել է հոգեբուժություն մեջ։ 1927 թվականին Փարիզի համալսարանում արժանացել է բժշկության դոկտորի կոչման։ Փարիզում զբաղվել է բժշկական, գիտական, հասարակական և ազգային գործունեությամբ, եղել Փարիզի Հայ բժշկական միության եռանդուն անդամներից։

1936 թվականին, ուղեկցելով Կոմիտասի աճյունը, հայրենադարձվել է Խորհրդային Հայաստան։ 1936-1975 թվականներին Երևանի հանրապետական հոգեբուժական կլինիկական դիսպանսերում հոգեբույժ է աշխատել։ Համատեղությամբ աշխատել է Երևանի պետական բժշկական ինստիտուտի հոգեբուժության ամբիոնում, որպես ասիստենտ, ինչպես նաև Երևանի պետական համալսարանում, որպես իրավաբանական ֆակուլտետի դատական հոգեբուժության դասախոս։ 1944-1946 թվականներին եղել է Հայկական ՍՍՌ Գիտությունների ակադեմիայի բժշկության և կենսաբանության պատմության սեկտորի գիտաշխատող և քարտուղարը։ Եղել է խորաթափանց գիտնական, փորձառու կլինիցիստ, հմուտ մանկավարժ, ազնվագույն անձնավորություն։

1954 թվականին պաշտպանել է գիտական թեզ՝ «Հո­գե­բու­ժա­կան հա­յացք­նե­րը Հայաստանում հնա­գույն ժա­մա­նակ­նե­րից մին­չև 11-րդ դար» թեմայով և արժանացել բժշկական գիտությունների թեկնածուի գիտական աստիճանին։ Կլինիկական հոգեբուժության և հոգեբուժության պատմության վերաբերյալ ավելի քան 40 տպագրված և անտիպ հոդվածների հեղինակ է։ Լինելով բազմակողմանի զարգացած անձնավորություն՝ եղել է նաև արվեստի մեծ սիրահար։ Պաշտել է Կոմիտասին, Մե­ծա­րեն­ցին, անչափ սիրել ֆրանսիական մշակույթը։ Ունի ֆրանսերեն և հայերեն գրած անտիպ բանաստեղծությունների տետրակ և «Օրա­գիր»։ Հայկական ՍՍՀ վաստակավոր բժշկի կոչման է արժանացել (1966), մեդալներով ու պատվոգրերով պարգևատրվել։

Մահացել է 1975 թվականի փետրվարի 12-ին Երևանում։

## Աղբյուր
*

Կատեգորիա:Հայ բժիշկներ
Կատեգորիա:Հայ հոգեբույժներ
Կատեգորիա:Հայ մանկավարժներ
Կատեգորիա:Հայ հասարակական գործիչներ
Կատեգորիա:Հունվարի 30 ծնունդներ
Կատեգորիա:1898 ծնունդներ
Կատեգորիա:Կոստանդնուպոլիս քաղաքում ծնվածներ
Կատեգորիա:Փետրվարի 12 մահեր
Կատեգորիա:1975 մահեր
Կատեգորիա:Երևան քաղաքում մահացածներ
Կատեգորիա:ՀԽՍՀ վաստակավոր բժիշկներ
Կատեգորիա:Փարիզի համալսարանի շրջանավարտներ
Շթոկհայմ (Վերին Ֆրանկոնիա)

**Շթոկհայմ **(), կոմունա Գերմանիայում, Բավարիա երկրամասում։

Գտնվում է Վերին Ֆրանկոնիա վարչական շրջանի ենթակայության տակ։ Մտնում է Կրոնախ շրջանի կազմի մեջ։ Բնակչությունը 5111 մարդ է (2010 թվականի դեկտեմբերի 31–ի տվյալներով)։ Զբաղեցնում է 25,37 կմ² տարածք։ Պաշտոնական կոդ՝ *09 4 76 178*։

Համայնքը բաժանված է 7 գյուղական թաղամասերի։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Պաշտոնական էջ 

Կատեգորիա:Գերմանիայի բնակավայրեր
Պարամետրական տատանումներ

**Պարամետրական տատանումներ**, **տատանումների պարամետրական գրգռում**, տատանումներ, որոնք առաջանում են տատանողական համակարգի ֆիզիկական որևէ էներգաունակ պարամետրի մոդուլմամբ։ Պարամետրական տատանումները հնարավոր են ինչպես էլեկտրական, այնպես էլ՝ մեխանիկական տատանողական համակարգերում։ Պարամետրական տատանումներ առաջանում են այն դեպքերում, երբ համակարգի սեփական տատանումների ω0 հաճախության և պարամետրի փոփոխության ωp հաճախության հարաբերությունը (ω0/ωp) մոտ է լինում n/2-ի(n = 1, 2, 3․․․), ամենաբարենպաստը ωp=2ω0 պայմանն է։

## Տիպերը
### Մեխանիկական պարամետրական տատանումներ
Մեխանիկական պարամետրական տատանումների ծագումը կարելի է բացատրել փոփոխական երկարության ճոճանակի օրինակով։ Քանի որ ճոճանակի տատանումների պարբերությունը կախված է թելի երկարությունից, ապա փոփոխելով վերջինս, ասենք, ճոճանակի սեփական տատանումների պարբերությունից երկու անգամ փոքր պարբերությամբ, հնարավոր է պարամետրական տատանումներ։ Թելի ձգվածությունը նվազագույնն է տատանման ծայրակետերում և առավելագույնը՝ միջնակետում (ճոճանակի միջին դիրքում), հետևաբար, եթե թելը կարճացվի միջին դիրքում և երկարացվի ծայրակետերում, ապա առաջին դեպքում, ձգողության դաշտը հաղթահարելու համար արտաքին ուժի կատարած աշխատանքն ավելի մեծ կլինի, քան այն բացասական աշխատանքը, որ կատարվում է երկրորդ դեպքում։ Այսպիսով, պարբերության ընթացքում երկու անգամ ճոճանակին կհաղորդվի էներգիայի պաշար, և նրա պատահական փոքր տատանումները (ֆլուկտուացիաները) կուժեղացվեն։

### Էլեկտրական պարամետրական տատանումներ
Էլեկտրական պարամետրական տատանումների առաջացումը և ուժեղացումը կարելի է դիտարկել միակոնտուր համակարգի (օրինակ, կոնդենսատորի) միջոցով, որի ռեակտիվ պարամետրերից մեկը, ասենք, ունակությունը, մոդուլվում է արտաքին ուժով (այս դեպքում՝ արտաքին լարումով)։ Կոնդենսատորում կուտակված էներգիան՝ W=1/2(Q2·C) (Q-ն լիցքն է, C-ն՝ ունակությունը)։ Եթե ունակությունը նվազի ΔC-ով (ΔC p≈2ω0/n առնչության անգամ մոտավոր ապահովման դեպքում, այսինքն՝ հաճախությունների որոշ տիրույթում։ n-ի աճման հետ կնվազի կոնտուրին հաղորդվող էներգիայի քանակը, հետևաբար պետք է մեծացվի պարամետրական մոդուլման խորությունը (ΔC-ի չափը)։ Հաճախությունների որոշ տիրույթում տատանումների ամպլիտուդի աճը, ռեզոնանսի համանմանությամբ, երբեմն անվանում են *պարամետրական ռեզոնանս*։ Սակայն սովորական ս պարամետրական ռեզոնանսների միջև կան էական տարբերություններ։ Նախ, սովորական ռեզոնանսը հաստատվում է արտաքին լարման և սեփական տատանումների հաճախությունների հավասարության դեպքում, իսկ պարամետրական ռեզոնանսը դիտվում է նաև ωp/2ω0 տարբեր հարաբերություններ ապահովելիս, ընդ որում լավագույն պայմաններն ստեղծվում են այն ժամանակ, երբ մղման հաճախությունը սեփականի կրկնապատիկն է։ Բացի այդ, սովորական ռեզոնանսային կորը համեմատաբար սահուն է, մինչդեռ պարամետրական ռեզոնանսը (գրգռումը) իրագործվում է հաճախությունների խիստ սահմանափակ շերտում, որի եզրերի մոտ նկատվում է ամպլիտուդի կտրուկ անկում (ուղղանկյուն տեսքի հաճախային բնութագիծ)։

## Կիրառություններ
Տատանումների գրգռման պարամետրական սկզբունքը լայնորեն կիրառվում է ռադիոէլեկտրոնիկայում և քվանտային էլեկտրոնիկայում հատուկ գեներատորների ստեղծման համար, ինչպես նաև հաճախությունների փոխակերպման (բաժանման, բազմապատկման) խնդիրներում։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Տատանումների տեսություն
Կատեգորիա:Դիֆերենցիալ հավասարումներ
Ասպասիա Պապաթանասիու

**Ասպասիա Պապաթանասիու** (, ամուսնական ազգանունը՝ **Մավրոմատի**, ), հույն դերասանուհի։

1940 թվականին ավարտել է Աթենքի ազգային թատրոնի թատերական դպրոցը։ Առաջին ելույթն ունեցել է 1941 թվականին, Մ․ Կոտոպուլիի թատրոնում (Աթենք)։ Եղել է Դիմադրության շարժման մասնակից։ 1953-1954 թվականներին խաղացել է Մ․ Կատրակիսի թատերախմբում, 1957 թվականից՝ Պիրեայի թատրոնում։ Լավագույն դերերից են՝ էլեկտրա (Սոֆոկլեսի «Էլեկտրա»), Մեդեա (Եվրիպիդեսի «Մեդեա»)։ Հյուրախաղերով հանդես է եկել Եվրոպայի համարյա բոլոր երկրներում, ԱՄՆ-ում, Խորհրդային Միությունում (1963-1964 թվականներին, 1967)։ 1960-ական թվականների վերջին, 1970-ական թվականների սկզբին ստեղծել է մեկ դերասանի թատրոն՝ ցուցադրելով տեսարաններ Սոֆոկլեսի, Եվրիպիդեսի ողբերգություններից։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Հույն դերասաններ
Կատեգորիա:Հույն գրողներ
Կատեգորիա:Հույն ռեժիսորներ
Կատեգորիա:Հույն դերասանուհիներ
Հռոդոս

**Հռոդոս**, կղզի Միջերկրական ծովի արևելյան մասում, Հարավային Սպորադներ կղզեխմբում։ Պատկանում է Հունաստանին։ Տարածությունը 1404 կմ² է, բարձրությունը՝ մինչև 1215 մետր (Աթավիրոս լեռ)։ Բնակիչները զբաղվում են այգեգործությամբ, ցիտրուսային կուլտուրաների և ձիթենու մշակությամբ, ձկան և սպունգի որսով։ Առողջավայր է։ Հռոդոսը եղել է Եգեյան մշակույթի կենտրոններից մեկը։ Մ. թ. ա. 8-րդ-7-րդ դարերի Հռոդոսի բնակիչները՝ հույները, Սիկիլիայում, Հյուսիսային Աֆրիկայում հիմնել են գաղութներ, զբաղվել ծովային առևտրով։ Հույն-պարսկական պատերազմների ժամանակ (500-449 մ. թ. ա.) Հռոդոսը զավթել է Պարսկաստանը։ Մ. թ. ա. 478 թ.-ին մտել է Աթենական առաջին ծովային միության մեջ։ 408-405 թթ.-ին տեղի է ունեցել Հռոդոսի քաղաքների սինոյկիսմոս միասնական պոլիսի մեջ։ Հռոդոսը եղել է զարգացած ստրկատիրական պետություն՝ առևտրա-արհեստավորական և երկրագործական օլիգարխիայի գլխավորությամբ։ Մ. թ. 44 թ.-ին կղզին նվաճել է Հռոմը, 4-րդ-13-րդ դարերում պատկանել է Բյուզանդիային, 14-րդ դարում նվաճել է Ս. Հովհաննեսի (Հովհանյանների) հոգևոր-ասպետական օրդենը, 16-րդ դարին՝ Օսմանյան կայսրությունը։ 1912-1947 թթ.-ին իշխել է Իտալիան։ 1947 թ.-ին վերամիավորվել է Հունաստանին, մտնում է Դոդեկանեսի նոմոսի մեջ։

Կղզու գլխավոր բնակավայրը և համայնքի վարչակազմի նստավայրը Հռոդոս քաղաքն է, որտեղ 2011 թվականի տվյալներով ապրում էր 50,636 մարդ (ամբողջ կղզու ընդհանուր բնակչության թվաքանակը 115.490 էր): Տարածքը 1401,459 քառակուսի կիլոմետր է, ափագծի երկարությունը՝ 251 կիլոմետր։

Հռոդոսին շնորհվել են «Միջերկրական ծովի մարգարիտ», «Ասպետների կղզի» պատվանունները (վերջինիս դեպքում նկատի է առնվել այն հանգամանքը, որ 1310-ից մինչև 1522 թվականն այստեղ իշխել են Երուսաղեմի Սուրբ Հովհաննեսի անունը կրող ասպետության իշխանները)։

Պատմականորեն Հռոդոսը լայնորեն ճանաչված է առաջին հերթին նշանավոր կոլոսի՝ հսկայական սյան շնորհիվ, որ համարվում է Հին աշխարհի յոթ հրաշալիքներից մեկը։ Ինչպես պատմամշակութային այդ հուշարձանը, այնպես էլ Հռոդոսի հին՝ միջնադարյան քաղաքամասն ընդգրկված են ՅՈՒՆԵՍԿՕ-ի Համաշխարհային ժառանգության ցանկում։ Այսօր Հռոդոսը զբոսաշրջային մեծ գրավչություն ունեցող վայրերից մեկն է Եվրոպայում։

Քաղաքին սպասարկող «Դիագորիս» միջազգային օդանավակայանը գտնվում է նրանից 14 կիլոմետր հեռավորության վրա՝ Պարադիսիոն գյուղի մերձակայքում):

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Իտալիայի թագավորություն (1861–1946)
Կատեգորիա:Կղզիներ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Հին Հունաստանի աշխարհագրություն
Կատեգորիա:Հունաստանի Միջերկրական ծովի նավահանգստային քաղաքներ
Կատեգորիա:Հունաստանի կղզիներ
Սալցա դի Պիներոլո

**Սալցա դի Պիներոլո** () կոմունա Իտալիայում՝ Պիեմոնտ մարզի Թուրինի գավառում։ Բնակչությունը ըստ 2008 թվականի տվյալների՝ 78 մարդ։ Զբաղեցնում է 15 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը՝ 5 մարդ/կմ²։ Փոստային ինդեքսը՝ 10060 ։ Հեռախոսային կոդը՝ 0121։

## Ժողովրդագրություն
Բնակչության թվաքանակի փոփոխությունները.

Colors=
 id:lightgrey value:gray(0.9)
 id:darkgrey value:gray(0.7)
 id:sfondo value:rgb(1,1,1)
 id:barra value:rgb(0.6,0.8,0.6)
ImageSize = width:455 height:373
PlotArea = left:50 bottom:50 top:30 right:30
DateFormat = x.y
Period = from:0 till:550
TimeAxis = orientation:vertical
AlignBars = justify
ScaleMajor = gridcolor:darkgrey increment:50 start:0
ScaleMinor = gridcolor:lightgrey increment:10 start:0
BackgroundColors = canvas:sfondo
BarData=
 bar:1861 text:1861
 bar:1871 text:1871
 bar:1881 text:1881
 bar:1901 text:1901
 bar:1911 text:1911
 bar:1921 text:1921
 bar:1931 text:1931
 bar:1936 text:1936
 bar:1951 text:1951
 bar:1961 text:1961
 bar:1971 text:1971
 bar:1981 text:1981
 bar:1991 text:1991
 bar:2001 text:2001
PlotData=
 color:barra width:20 align:left
 bar:1861 from:0 till: 520
 bar:1871 from:0 till: 460
 bar:1881 from:0 till: 470
 bar:1901 from:0 till: 419
 bar:1911 from:0 till: 340
 bar:1921 from:0 till: 317
 bar:1931 from:0 till: 291
 bar:1936 from:0 till: 295
 bar:1951 from:0 till: 330
 bar:1961 from:0 till: 299
 bar:1971 from:0 till: 149
 bar:1981 from:0 till: 104
 bar:1991 from:0 till: 92
 bar:2001 from:0 till: 78
PlotData=
 bar:1861 at: 520 fontsize:S text: 520 shift:(-8,5)
 bar:1871 at: 460 fontsize:S text: 460 shift:(-10,5)
 bar:1881 at: 470 fontsize:S text: 470 shift:(-10,5)
 bar:1901 at: 419 fontsize:S text: 419 shift:(-10,5)
 bar:1911 at: 340 fontsize:S text: 340 shift:(-10,5)
 bar:1921 at: 317 fontsize:S text: 317 shift:(-10,5)
 bar:1931 at: 291 fontsize:S text: 291 shift:(-10,5)
 bar:1936 at: 295 fontsize:S text: 295 shift:(-10,5)
 bar:1951 at: 330 fontsize:S text: 330 shift:(-10,5)
 bar:1961 at: 299 fontsize:S text: 299 shift:(-10,5)
 bar:1971 at: 149 fontsize:S text: 149 shift:(-10,5)
 bar:1981 at: 104 fontsize:S text: 104 shift:(-10,5)
 bar:1991 at: 92 fontsize:S text: 92 shift:(-10,5)
 bar:2001 at: 78 fontsize:S text: 78 shift:(-10,5)
TextData=
 fontsize:S pos:(20,20)
 text:Տրված ISTAT


## Տվյալներ
* Հեռախոսային կոդ - 0121 808836
* էլեկտրոնային փոստ - comune.salza@dag.it
* Պաշտոնական կայք - http://www.comune.salzadipinerolo.to.it

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Պաշտոնական կայք 
* Ազգային ինստիտուտի վիճակագրություն 
* http://www.istat.it/english/ 

Կատեգորիա:Իտալիայի քաղաքներ
Յանա (գետ)

**Յանա** (), գետ Ռուսաստանի Դաշնության Սախա-Յակուտիայի Հանրապետությունում։

## Աշխարհագրություն
Երկարությունը 872 կմ է, ավազանը՝ 238 հազար կմ²։ Կազմվում է Վերխոյանսկի լեռնաշղթայից սկիզբ առնող Սարաանգ և Դուլզալախ գետերի միախառնումից։ Առաջացնելով դելտա (10200 կմ²) թափվում է Յանայի ծոցը (Լապտևների ծով)։

Յանայի ավազանում կան մոտ 40000 լճեր։ Սնումը անձրևային և ձևային է։ Վերխոանսկի մոտ ջրի միջին ծախսը 150 մ³/վրկ է, գետաբերանից 381 կմ հեռավորության վրա՝ 925 մ³/վրկ։ Սառցակալում է հոկտեմբերին, սառցազերծվում՝ մայիս-հունիսին։ Յանայի ավազանի հիդրոէներգետիկ պաշարները գնահատվում են 6,9 միլիոն եվրո։

## Վտակներ
Խոշոր վտակներն են Ադիչան, Օլջոն, Աբիրաբիդը, Բիտանտայը, Բակին։ Զարգացած է ձկնորսությունը։

Նավահանգիստներն են Վերխոյանսկը, Բատագայը, Ուստ-Կույգան, Նիժնեյանսկը։

Կատեգորիա:Ռուսաստանի գետեր
Սան Ջորջո Կանավեզե

**Սան Ջորջո Կանավեզե** (), կոմունա Իտալիայում՝ Պիեմոնտ մարզի Թուրինի գավառում։ Բնակչությունը ըստ 2008 թվականի տվյալների՝ 2.544 մարդ։ Զբաղեցնում է 20 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը՝ 125 մարդ/կմ²։ Փոստային ինդեքսը՝ 10090 ։ Հեռախոսային կոդը՝ 0124։

## Ժողովրդագրություն
Բնակչության թվաքանակի փոփոխությունները.

Colors=
 id:lightgrey value:gray(0.9)
 id:darkgrey value:gray(0.7)
 id:sfondo value:rgb(1,1,1)
 id:barra value:rgb(0.6,0.8,0.6)
ImageSize = width:455 height:373
PlotArea = left:50 bottom:50 top:30 right:30
DateFormat = x.y
Period = from:0 till:4500
TimeAxis = orientation:vertical
AlignBars = justify
ScaleMajor = gridcolor:darkgrey increment:500 start:0
ScaleMinor = gridcolor:lightgrey increment:100 start:0
BackgroundColors = canvas:sfondo
BarData=
 bar:1861 text:1861
 bar:1871 text:1871
 bar:1881 text:1881
 bar:1901 text:1901
 bar:1911 text:1911
 bar:1921 text:1921
 bar:1931 text:1931
 bar:1936 text:1936
 bar:1951 text:1951
 bar:1961 text:1961
 bar:1971 text:1971
 bar:1981 text:1981
 bar:1991 text:1991
 bar:2001 text:2001
PlotData=
 color:barra width:20 align:left
 bar:1861 from:0 till: 3733
 bar:1871 from:0 till: 3677
 bar:1881 from:0 till: 4008
 bar:1901 from:0 till: 4185
 bar:1911 from:0 till: 3779
 bar:1921 from:0 till: 3347
 bar:1931 from:0 till: 2666
 bar:1936 from:0 till: 2511
 bar:1951 from:0 till: 2355
 bar:1961 from:0 till: 2228
 bar:1971 from:0 till: 2263
 bar:1981 from:0 till: 2236
 bar:1991 from:0 till: 2294
 bar:2001 from:0 till: 2396
PlotData=
 bar:1861 at: 3733 fontsize:S text: 3.733 shift:(-8,5)
 bar:1871 at: 3677 fontsize:S text: 3.677 shift:(-10,5)
 bar:1881 at: 4008 fontsize:S text: 4.008 shift:(-10,5)
 bar:1901 at: 4185 fontsize:S text: 4.185 shift:(-10,5)
 bar:1911 at: 3779 fontsize:S text: 3.779 shift:(-10,5)
 bar:1921 at: 3347 fontsize:S text: 3.347 shift:(-10,5)
 bar:1931 at: 2666 fontsize:S text: 2.666 shift:(-10,5)
 bar:1936 at: 2511 fontsize:S text: 2.511 shift:(-10,5)
 bar:1951 at: 2355 fontsize:S text: 2.355 shift:(-10,5)
 bar:1961 at: 2228 fontsize:S text: 2.228 shift:(-10,5)
 bar:1971 at: 2263 fontsize:S text: 2.263 shift:(-10,5)
 bar:1981 at: 2236 fontsize:S text: 2.236 shift:(-10,5)
 bar:1991 at: 2294 fontsize:S text: 2.294 shift:(-10,5)
 bar:2001 at: 2396 fontsize:S text: 2.396 shift:(-10,5)
TextData=
 fontsize:S pos:(20,20)
 text:Ըստ ISTAT-ի տվյալների


## Պատկերասրահ

Malesina a san giorgio canavese.jpg
San giorgio canavese monumento carlo vigna.jpg
San giorgio canavese museo ala mercatale.jpg


## Տվյալներ
* Հեռախոսային կոդ - 0124 32121
* էլեկտրոնային փոստ -municipio@comunesangiorgio.it
* Պաշտոնական կայք -http://www.comune.sangiorgiocanavese.to.it

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Պաշտոնական կայք 
* Վիճակագրության ազգային ինստիտուտ 
* http://www.istat.it/english/ 

Կատեգորիա:Իտալիայի քաղաքներ
Չարլզ Ստյուարտ Պառնել

270px|մինի|Պառնելի հուշարձանը Դուբլինում՝ Օ՛Քոնելի և Պառնելի փողոցների հատման վայրի մերձակայքում
**Չարլզ Ստյուարտ Պառնել** (, ), իռլանդացի քաղաքական գործիչ, հոմրուլ շարժման առաջնորդ (1877 թվականից)։ 1875 թվականից անգլիական պառլամենտի անդամ։ Գիտակցելով ժողովրդական զանգվածների աջակցության անհրաժեշտությունը՝ Պառնելը դաշնակցել է իռլանդական շարժման արմատական թևի հետ։ 1879 թվականին մասնակցել է Տողային լիգայի ստեղծմանը և դարձել դրա նախագահը։ 1881 թվականին ձերբակալվել է և մինչև 1882 թվականը եղել բանտում, որտեղ փոխզիջողական պայմանագիր է կնքել անգլիական լիբերալ կառավարության հետ։ Ձգտել է ինքնավարության հասնել պառլամենտական պայքարի միջոցով։ 1890 թվականի վերջին հոմրուլականների աջ մեծամասնությունը Պառնելին մեկուսացրել է ղեկավարությունից։

Պառնելն Իռլանդիայի ամենահամբավավոր հայրենասերներից է, նրա անունով են կոչվել փողոցեր, հրապարակներ, կազմակերպություններ, նրան անվանել են «առանց թագի արքա»։

## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն
### Անգլերեն
* 
* 
* 
* 
* 
* 

### Ռուսերեն
* 
* 
* 

## Արտաքին հղումներ
* 

* The Parnell Society  website
*Charles Parnell Caricature by Harry Furniss – UK Parliament Living Heritage

Կատեգորիա:Իռլանդիայի քաղաքական գործիչներ
Երևանի ճշգրիտ էլեկտրասարքերի գործարան

**Երևանի ճշգրիտ էլեկտրասարքերի գործարան**, խորհրդային շրջանի արդյունաբերության ձեռնարկություն ՀՀ մայրաքաղաք Երևանում։

Հիմնադրվել է 1946 թվականին։

Թողարկել է էլեկտրական ճշգրիտ սարքեր՝ վոլտմետրեր, միլիվոլտմետրեր, լոգոմետրեր և այլն։ 1978 թվականին, 1946 թվականի համեմատ, արտադրության ծավալն աճել է 80 անգամ։ Արտադրանքն առաքվել է ԽՍՀՄ բոլոր հանրապետությունները, արտասահմանյան 32 երկիր՝ Բուլղարիա, Արևելյան Գերմանիա, Արևմտյան Գերմանիա, Չեխոսլովակիա, Անգլիա, Ֆրանսիա և այլուր։

Նոր արտադրատեսակների մշակման և արտադրության տեխնոլոգիայի կատարելագործման հարցերով զբաղվում էին Մոսկվայի, Լենինգրադի, Կրասնոդարի, Երևանի ԳՀԻ-ները։

1973 թվականին ներառվել է «էլեկտրասարք» արտադրատեխնիկական միավորման մեջ։

Կատեգորիա:Երևանի գործարաններ
Կատեգորիա:1946 հիմնադրումներ Հայաստանում
Սամոնե (Թուրին)

**Սամոնե** (), կոմունա Իտալիայում՝ Պիեմոնտ մարզի Թուրինի գավառում։ Բնակչությունը ըստ 2008 թվականի տվյալների՝ 1.611 մարդ։ Զբաղեցնում է 3 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը՝ 589 մարդ/կմ²։ Փոստային ինդեքսը՝ 10010 ։ Հեռախոսային կոդը՝ 0125։

Սամոնեն սահմանակից է Ֆիորանո Կանավեզե, Բանշետ, Սալերանո Կանավեզե, Լորանցե, Պավոնե Կանավեզե և Կոլերետո Ջակոզա համայնքներին։

Բնակավայրի հովանավորն է սուրբ Ռոխը։

## Ժողովրդագրություն
Բնակչության թվաքանակի փոփոխությունները.

Colors=
 id:lightgrey value:gray(0.9)
 id:darkgrey value:gray(0.7)
 id:sfondo value:rgb(1,1,1)
 id:barra value:rgb(0.6,0.8,0.6)
ImageSize = width:455 height:373
PlotArea = left:50 bottom:50 top:30 right:30
DateFormat = x.y
Period = from:0 till:1500
TimeAxis = orientation:vertical
AlignBars = justify
ScaleMajor = gridcolor:darkgrey increment:500 start:0
ScaleMinor = gridcolor:lightgrey increment:100 start:0
BackgroundColors = canvas:sfondo
BarData=
 bar:1861 text:1861
 bar:1871 text:1871
 bar:1881 text:1881
 bar:1901 text:1901
 bar:1911 text:1911
 bar:1921 text:1921
 bar:1931 text:1931
 bar:1936 text:1936
 bar:1951 text:1951
 bar:1961 text:1961
 bar:1971 text:1971
 bar:1981 text:1981
 bar:1991 text:1991
 bar:2001 text:2001
PlotData=
 color:barra width:20 align:left
 bar:1861 from:0 till: 703
 bar:1871 from:0 till: 716
 bar:1881 from:0 till: 746
 bar:1901 from:0 till: 821
 bar:1911 from:0 till: 708
 bar:1921 from:0 till: 780
 bar:1931 from:0 till: 725
 bar:1936 from:0 till: 680
 bar:1951 from:0 till: 827
 bar:1961 from:0 till: 1029
 bar:1971 from:0 till: 1433
 bar:1981 from:0 till: 1285
 bar:1991 from:0 till: 1493
 bar:2001 from:0 till: 1473
PlotData=
 bar:1861 at: 703 fontsize:S text: 703 shift:(-8,5)
 bar:1871 at: 716 fontsize:S text: 716 shift:(-10,5)
 bar:1881 at: 746 fontsize:S text: 746 shift:(-10,5)
 bar:1901 at: 821 fontsize:S text: 821 shift:(-10,5)
 bar:1911 at: 708 fontsize:S text: 708 shift:(-10,5)
 bar:1921 at: 780 fontsize:S text: 780 shift:(-10,5)
 bar:1931 at: 725 fontsize:S text: 725 shift:(-10,5)
 bar:1936 at: 680 fontsize:S text: 680 shift:(-10,5)
 bar:1951 at: 827 fontsize:S text: 827 shift:(-10,5)
 bar:1961 at: 1029 fontsize:S text: 1.029 shift:(-10,5)
 bar:1971 at: 1433 fontsize:S text: 1.433 shift:(-10,5)
 bar:1981 at: 1285 fontsize:S text: 1.285 shift:(-10,5)
 bar:1991 at: 1493 fontsize:S text: 1.493 shift:(-10,5)
 bar:2001 at: 1473 fontsize:S text: 1.473 shift:(-10,5)
TextData=
 fontsize:S pos:(20,20)
 text:Տրված ISTAT


## Տվյալներ
* Հեռախոսային կոդ - 0125 53908
* էլեկտրոնային փոստ - samone@ruparpiemonte.it
* Պաշտոնական կայք - http://www.comune.samone.to.it/

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Պաշտոնական կայք 
* Ազգային ինստիտուտի վիճակագրություն 
* http://www.istat.it/english/ 

Կատեգորիա:Իտալիայի քաղաքներ
Նիկիտա Մուրավյով

**Մուրավյով Նիկիտա Միխայլովիչ** (), դեկաբրիստ, գվարդիայի կապիտան։

## Կենսագրություն
Սովորել է Մոսկվայի համալսարանում։ Մասնակցել է ռուսական բանակի 1813-1814 թվականների արտասահմանյան արշավանքներին։ Մուրավյովը դեկաբրիստների «Փրկության միության» (1816) կազմակերպիչներից էր։ 1820թվականին «Բարօրության միությունում» հանդես է եկել Ռուսաստանում հանրապետական կառավարման օգտին։ 1821 թվականից դեկաբրիստների Հյուսիսային միության ղեկավարն էր։ Միաժամանակ ընտրվել է դեկաբրիստների Հարավային ընկերության դիրեկտորիայի անդամ։ Կազմել է ապագա ռուսական պետության սահմանադրության նախագիծ, ապացուցել բռնապետության դեմ ապստամբության անհրաժեշտությունը։ 1825 թվականի դեկտեմբերի 14-ի ապստամբությանը չի մասնակցել՝ գյուղում լինելու պատճառով, սակայն ձերբակալվել է (1825 թվականի դեկտեմբերին) և բանտարկվել Պետրոպավլովյան ամրոցում։ Դատպարտվել է սկզբում գնդակահարության, որը փոխարինվել է 20 տարվա տաժանակրությամբ (Սիբիր, Ներչինսկի հանքեր)։ 1835 թվականին փոխադրվել է Իրկուտսկի նահանգ (որտեղ և մահացել է)։ Հայտնի է որպես պատմաբան, քննադատել է Կարամզինի «Ռուսական պետության պատմություն»-ը, գրել ռազմական պատմության վերաբերյալ աշխատություններ։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Ռուս պատմաբաններ
Կատեգորիա:Ռուս դեկաբրիստներ
Կատեգորիա:Մոսկվայի պետական համալսարանի շրջանավարտներ
Սան Բենինիո Կանավեզե

**Սան Բենինիո Կանավեզե** (), կոմունա Իտալիայում՝ Պիեմոնտ մարզի Թուրինի գավառում։ Բնակչությունը ըստ 2008 թվականի տվյալների՝ 5.307 մարդ։ Զբաղեցնում է 22 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը՝ 225 մարդ/կմ²։ Փոստային ինդեքսը՝ 10080 ։ Հեռախոսային կոդը՝ 011։

Սուրբ Տիբուրտիուսը (Սան Տիբուրցիո) հարգվում է որպես կոմունայի հովանավոր։ Տոնակատարությունը հուլիսի 14-ին է։

## Ժողովրդագրություն
Բնակչության թվաքանակի փոփոխությունները.

Colors=
 id:lightgrey value:gray(0.9)
 id:darkgrey value:gray(0.7)
 id:sfondo value:rgb(1,1,1)
 id:barra value:rgb(0.6,0.8,0.6)
ImageSize = width:455 height:373
PlotArea = left:50 bottom:50 top:30 right:30
DateFormat = x.y
Period = from:0 till:5500
TimeAxis = orientation:vertical
AlignBars = justify
ScaleMajor = gridcolor:darkgrey increment:500 start:0
ScaleMinor = gridcolor:lightgrey increment:100 start:0
BackgroundColors = canvas:sfondo
BarData=
 bar:1861 text:1861
 bar:1871 text:1871
 bar:1881 text:1881
 bar:1901 text:1901
 bar:1911 text:1911
 bar:1921 text:1921
 bar:1931 text:1931
 bar:1936 text:1936
 bar:1951 text:1951
 bar:1961 text:1961
 bar:1971 text:1971
 bar:1981 text:1981
 bar:1991 text:1991
 bar:2001 text:2001
PlotData=
 color:barra width:20 align:left
 bar:1861 from:0 till: 3220
 bar:1871 from:0 till: 3166
 bar:1881 from:0 till: 3583
 bar:1901 from:0 till: 3067
 bar:1911 from:0 till: 3174
 bar:1921 from:0 till: 3310
 bar:1931 from:0 till: 2589
 bar:1936 from:0 till: 2419
 bar:1951 from:0 till: 2603
 bar:1961 from:0 till: 2673
 bar:1971 from:0 till: 2757
 bar:1981 from:0 till: 4437
 bar:1991 from:0 till: 5160
 bar:2001 from:0 till: 5154
PlotData=
 bar:1861 at: 3220 fontsize:S text: 3.220 shift:(-8,5)
 bar:1871 at: 3166 fontsize:S text: 3.166 shift:(-10,5)
 bar:1881 at: 3583 fontsize:S text: 3.583 shift:(-10,5)
 bar:1901 at: 3067 fontsize:S text: 3.067 shift:(-10,5)
 bar:1911 at: 3174 fontsize:S text: 3.174 shift:(-10,5)
 bar:1921 at: 3310 fontsize:S text: 3.310 shift:(-10,5)
 bar:1931 at: 2589 fontsize:S text: 2.589 shift:(-10,5)
 bar:1936 at: 2419 fontsize:S text: 2.419 shift:(-10,5)
 bar:1951 at: 2603 fontsize:S text: 2.603 shift:(-10,5)
 bar:1961 at: 2673 fontsize:S text: 2.673 shift:(-10,5)
 bar:1971 at: 2757 fontsize:S text: 2.757 shift:(-10,5)
 bar:1981 at: 4437 fontsize:S text: 4.437 shift:(-10,5)
 bar:1991 at: 5160 fontsize:S text: 5.160 shift:(-10,5)
 bar:2001 at: 5154 fontsize:S text: 5.154 shift:(-10,5)
TextData=
 fontsize:S pos:(20,20)
 text:Տրված ISTAT


## Տվյալներ
* Հեռախոսային կոդ - 011 9880054 — 011 9880100
* Պաշտոնական կայք - http://www.comunesanbenigno.it/ 

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* http://www.comunesanbenigno.it/ 
* Ազգային ինստիտուտի վիճակագրություն 
* http://www.istat.it/english/ 

Կատեգորիա:Իտալիայի քաղաքներ
Հայոց ցեղասպանության խաչքար (Վրոցլավ)

**Հայոց ցեղասպանության խաչքար**, խաչքար Լեհաստանի Վրոցլավ քաղաքի Դոմինիկյան եկեղեցու տարածքում։

## Պատմություն
Խաչքարը նվիրված է հայ և լեհ ժողովուրդների դարավոր բարեկամությանը և Հայոց Ցեղասպանության զոհերի հիշատակին։ Տեղադրվել է 2012 թվականի սեպտեմբերի 21-ին Աշխարհի հայ նկարիչների միության և «ԱրմենՏել» ընկերության աջակցությամբ։

Խաչքարի բացման արարողությանը ներկա են գտնվել Լեհաստանի խորհրդարանի նախագահը, մշակույթի նախարարը, պետական և հոգևոր գործիչներ, Աշխարհի հայ նկարիչների համանախագահները և «ԱրմենՏել» ընկերության գլխավոր տնօրենը։

## Տվյալներ
Հուշարձանն իրենից ներկայացնում է 4.5 և 3.5 մետր բարձրությամբ բնական կարմիր տուֆից պատրաստած խաչքար։

## Հեղինակներ
* Տարոն Մարտիրոսյան
* Բագրատ Բալաբեկյան

## Պատկերասրահ

Armenian Genocide Khachqar, Wroclaw (1).JPG
Armenian Genocide khachqar, Wroclaw 1 (1).JPG
Armenian Genocide khachqar, Wroclaw 1 (3).JPG
Armenian Genocide Khachqar, Wroclaw (2).JPG


## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
*  Wrocław, pl. Dominikański, Chaczkar

Կատեգորիա:Լեհաստանի հայկական հուշարձաններ
Կատեգորիա:Հայոց ցեղասպանության հուշարձաններ
Ֆորսթի Գրուբ

**Ֆորսթի Գրուբ** () կոմունա Գերմանիայում՝ Բավարիա քաղաքում։ Մտնում է Կոբուրգ (շրջան) կազմի մեջ՝ Վերին Ֆրանկոնիայում։ Բնակչությունը ըստ 2011 թվականի տվյալների կազմում է 3010 մարդ։ Զբաղեցնում է 11,97 կմ² տարածք։ Փոստային ինդեքս՝ 96271։ Հեռախոսային կոդը +49 9560։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Գերմանիայի քաղաքներ
Ալ-Թելլի գավառ

**Ալ-Թելլի գավառ,** (), Սիրիայի Արաբական Հանրապետության գավառի կարգավիճակ ունեցող վարչական միավոր, որը հանդիսանում է Ռիֆ Դիմաշկի մարզի 10 գավառներից մեկը։

Վարչական կենտրոնն է Ալ-Թելլ քաղաքը։ 2004 թվականի մարդահամարի տվյալներով գավառը ունի 115,937 բնակչություն։ Տարածք կազմում է 559.06 քառ. կմ։

Ալ-Թելլի գավառը բաղկացած է 3 շրջաններից՝
* Ալ-Թելլի շրջան (), կենտրոն՝ Ալ-Թելլ, բնակչություն 85,933
* Սայդնայայի շրջան (), կենտրոն՝ Սայդնայա, բնակչություն 18,846
* Ռանքուսի շրջան (), կենտրոն՝ Ռանքուս, բնակչություն 11,158

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Ալ-Թելլի գավառ
Ալ-Կուտեյֆայի գավառ

**Ալ-Կուտեյֆայի գավառ,** () Սիրիայի Արաբական Հանրապետության գավառի կարգավիճակ ունեցող վարչական միավոր, որը հանդիսանում է Ռիֆ Դիմաշկի մարզի 10 գավառներից մեկը։

Վարչական կենտրոնն է Ալ-Կուտեյֆա քաղաքը։ 2004 թվականի մարդահամարի տվյալներով գավառը ունի 119,283 բնակչություն։ Տարածք կազմում է 1,587.63 քառ. կմ։

Ալ-Կուտեյֆայի գավառը բաղկացած է 4 շրջաններից՝
* Ալ-Կուտեյֆայի շրջան (), կենտրոն՝ Ալ-Կուտեյֆա, բնակչություն 44,820
* Ջեյրուդի շրջան (), կենտրոն՝ Ջեյրուդ, բնակչություն 31,821
* Մաալուլայի շրջան (), կենտրոն՝ Մաալուլա, բնակչություն 12,192
* Ալ-Ռուհեյբայի շրջան (), կենտրոն՝ Ալ-Ռուհեյբա, բնակչություն 30,450

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Ալ-Կուտեյֆայի գավառ
Ալ-Կուդսայայի գավառ

**Ալ-Կուդսայայի գավառ,** () Սիրիայի Արաբական Հանրապետության գավառի կարգավիճակ ունեցող վարչական միավոր, որը հանդիսանում է Ռիֆ Դիմաշկի մարզի 10 գավառներից մեկը։

Վարչական կենտրոնն է Ալ-Կուդսայա քաղաքը։ 2004 թվականի մարդահամարի տվյալներով գավառը ունի 105,974 բնակչություն։ Տարածք կազմում է 321.64 քառ. կմ։

Ալ-Կուդսայայի գավառը բաղկացած է 3 շրջաններից՝
* Ալ-Կուդսայայի շրջան (), կենտրոն՝ Ալ-Կուդսայա, բնակչություն 64,412
* Այն ալ-Ֆիջայի շրջան (), կենտրոն՝ Այն ալ-Ֆիջա, բնակչություն 19,584
* Ալ-Դիմասի շրջան (), կենտրոն՝ Ալ-Դիմաս, բնակչություն 21,978

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Ալ-Կուդսայայի գավառ
Իցգրունդ

**Ֆրոսթի Գրուբ** ()՝ կոմունա Գերմանիայում՝ Բավարիա քաղաքում։ Մտնում է Կոբուրգ (շրջան) կազմի մեջ՝ Վերին Ֆրանկոնիայում։ Բնակչությունը ըստ 2011 թվականի տվյալների կազմում է 2303 մարդ։ Զբաղեցնում է 33,08 կմ² տարածք։ Փոստային ինդեքս՝ 96274 ։ Հեռախոսային կոդը +09533 teilw. 09573։

## Բնակչություն

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Գերմանիայի քաղաքներ
Ալ-Յաբրուդի գավառ

**Ալ-Յաբրուդի գավառ,** ()՝ Սիրիայի Արաբական Հանրապետության գավառի կարգավիճակ ունեցող վարչական միավոր, որը հանդիսանում է Ռիֆ Դիմաշկի մարզի 10 գավառներից մեկը։

Վարչական կենտրոնն է Ալ-Յաբրուդ քաղաքը։ 2004 թվականի մարդահամարի տվյալներով գավառը ունի 48,370 բնակչություն։ Տարածք կազմում է 580.34 քառ. կմ։

Ալ-Յաբրուդի գավառը բաղկացած է 2 շրջաններից՝
* Ալ-Յաբրուդի շրջան (), կենտրոն՝ Ալ-Կուտեյֆա, բնակչություն 39,604
* Ասալ ալ-Վարդի շրջան (), կենտրոն՝ Ասալ ալ-Վարդ, բնակչություն 8,766

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Ալ-Յաբրուդի գավառ
Կատեգորիա:Սիրիայի գավառներ
Լաութերթալ (Վերին Ֆրանկոնիա)

**Լաութերթալ (Վերին Ֆրանկոնիա)** (), կոմունա Գերմանիայում՝ Բավարիա քաղաքում։ Մտնում է Կոբուրգ (շրջան) կազմի մեջ՝ Վերին Ֆրանկոնիայում։ Բնակչությունը ըստ 2011 թվականի տվյալների կազմում է 4060 մարդ։ Զբաղեցնում է 30,34 կմ² տարածք։ Փոստային ինդեքս՝ 96486։ Հեռախոսային կոդը 09561, 09566։

## Պատկերասրահ

Neukirchen Johanniskirche.jpg
Rottenbach-St-Matthaeus.jpg


## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Գերմանիայի քաղաքներ
Անցոլա դ’Օսոլա

**Անցոլա դ’Օսոլա** (), կոմունա Իտալիայի Պիեմոնտ մարզի Վերբանիո Կուզիո Օսոլայի գավառում։

Բնակչությունը կազմում է 455 մարդ (2008 թվականի տվյալներով)։ Բնակչության խտությունը՝ 33 մարդ/կմ²։ Տարածքը՝ 14 կմ²։ Փոստային ինդեքս՝ 28877։ Հեռախոսային կոդ՝+39 0323։

## Ժողովրդագրություն
'''Բնակչության թվաքանակի փոփոխությունները.


Colors=
 id:lightgrey value:gray(0.9)
 id:darkgrey value:gray(0.7)
 id:sfondo value:rgb(1,1,1)
 id:barra value:rgb(0.6,0.8,0.6)
ImageSize = width:455 height:373
PlotArea = left:50 bottom:50 top:30 right:30
DateFormat = x.y
Period = from:0 till:600
TimeAxis = orientation:vertical
AlignBars = justify
ScaleMajor = gridcolor:darkgrey increment:50 start:0
ScaleMinor = gridcolor:lightgrey increment:10 start:0
BackgroundColors = canvas:sfondo
BarData=
 bar:1861 text:1861
 bar:1871 text:1871
 bar:1881 text:1881
 bar:1901 text:1901
 bar:1911 text:1911
 bar:1921 text:1921
 bar:1931 text:1931
 bar:1936 text:1936
 bar:1951 text:1951
 bar:1961 text:1961
 bar:1971 text:1971
 bar:1981 text:1981
 bar:1991 text:1991
 bar:2001 text:2001
PlotData=
 color:barra width:20 align:left
 bar:1861 from:0 till: 466
 bar:1871 from:0 till: 558
 bar:1881 from:0 till: 539
 bar:1901 from:0 till: 511
 bar:1911 from:0 till: 526
 bar:1921 from:0 till: 547
 bar:1931 from:0 till: 492
 bar:1936 from:0 till: 427
 bar:1951 from:0 till: 454
 bar:1961 from:0 till: 428
 bar:1971 from:0 till: 470
 bar:1981 from:0 till: 479
 bar:1991 from:0 till: 442
 bar:2001 from:0 till: 443
PlotData=
 bar:1861 at: 466 fontsize:S text: 466 shift:(-8,5)
 bar:1871 at: 558 fontsize:S text: 558 shift:(-10,5)
 bar:1881 at: 539 fontsize:S text: 539 shift:(-10,5)
 bar:1901 at: 511 fontsize:S text: 511 shift:(-10,5)
 bar:1911 at: 526 fontsize:S text: 526 shift:(-10,5)
 bar:1921 at: 547 fontsize:S text: 547 shift:(-10,5)
 bar:1931 at: 492 fontsize:S text: 492 shift:(-10,5)
 bar:1936 at: 427 fontsize:S text: 427 shift:(-10,5)
 bar:1951 at: 454 fontsize:S text: 454 shift:(-10,5)
 bar:1961 at: 428 fontsize:S text: 428 shift:(-10,5)
 bar:1971 at: 470 fontsize:S text: 470 shift:(-10,5)
 bar:1981 at: 479 fontsize:S text: 479 shift:(-10,5)
 bar:1991 at: 442 fontsize:S text: 442 shift:(-10,5)
 bar:2001 at: 443 fontsize:S text: 443 shift:(-10,5)
TextData=
 fontsize:S pos:(20,20)
 text:Ըստ ISTAT-ի տվյալների


## Կոմունայի վարչակազմ
* Հեռախոսահամար՝ 0323 83909
* Էլեկտրոնային փոստ՝ anzola.dossola@reteunitaria.piemonte.it
* Պաշտոնական կայք՝ http://www.comune.anzoladossola.vb.it/

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Բնակավայրի պաշտոնական կայք 
* Ազգային վիճակագրության ինստիտուտ 
* http://www.istat.it/english/ 

Կատեգորիա:Իտալիայի բնակավայրեր
Լեոյի փողոց (Երևան)

**Լեոյի փողոց**, փողոց Երևանի Կենտրոն վարչական շրջանում։ Անվանվել է ի պատիվ հայ նշանավոր պատմաբան, հասարակական գործիչ, հրապարակախոս և գրող Լեոյի։

## Տվյալներ
Սկսվում է Սարյան փողոցի վերջին հատվածից, ձգվում հարավարևմտյան ուղղությամբ և ավարտվում Պարոնյան փողոցում։ Ոչ մի փողոցի հետ հատում չունի։ Նախկինում կոչվել է սկզբում՝ Մյասնիկյան փողոց, այնուհետև՝ Մայիսյան փողոցի նրբանցք։

## Նշանակալի օբյեկտներ
Փողոցում են գտնվում.
* №1 պոլիկլինիկան
* Հայպետհիդրոմետ ծառայությունը

## Պատկերասրահ

Leo street (1).JPG
Leo street.JPG
Leo street (3).jpg
Leo street (5).JPG|№1 պոլիկլինիկայի շենքը
Leo street (7).jpg|Հայպետհիդրոմետ ծառայության շենքը
Leo-Paronyan (1).JPG|Լեոյի և Պարոնյան փողոցների խաչմերուկ


## Տես նաև
* Երևանի փողոցների ցանկ
* Երևանի վարչական բաժանում

## Աղբյուրներ
* Երևան քաղաքի հասցեների տեղեկատու, Երևան, 1983, էջեր 369-506, Երևան քաղաքի փողոցների անվանումները
* Երևան քաղաքի քաղաքային նշանակության փողոցների ցանկ
* 

Կատեգորիա:Երևանի փողոցներ
Մեդեր (Բավարիա)

**Մեդեր** (), կոմունա Գերմանիայում՝ Բավարիա դաշնային նահանգում։ Մտնում է Կոբուրգ (շրջան) կազմի մեջ՝ Վերին Ֆրանկոնիայում։ Բնակչությունը ըստ 2011 թվականի տվյալների կազմում է 3859 մարդ։ Զբաղեցնում է 79,59 կմ² տարածք։ Փոստային ինդեքս՝ 96484։ Հեռախոսային կոդը +49 9566։

Մեդեր համայնքի բնակչությունը 2015 թվականի դեկտեմբերի 31-ի դրությամբ կազմել է 3695 մարդ։

Կոմունան ստորաբաժանվում է 15 գյուղական շրջանների։

## Պատկերասրահ

Meeder-St-Laurentius.jpg
Meeder-Sternbergschloss.jpg


## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Գերմանիայի քաղաքներ
Ալ-Նաբքի գավառ

**Ալ-Նաբքի գավառ,** () Սիրիայի Արաբական Հանրապետության գավառի կարգավիճակ ունեցող վարչական միավոր, որը հանդիսանում է Ռիֆ Դիմաշկի մարզի 10 գավառներից մեկը։

Վարչական կենտրոնն է Ալ-Նաբք քաղաքը։ 2004 թվականի մարդահամարի տվյալներով գավառն ունի 80,001 բնակչություն։ Տարածքը կազմում է 1,122.87 քառ. կմ։

Ալ-Նաբքի գավառը բաղկացած է 3 շրջաններից՝
* Ալ-Նաբքի շրջան (), կենտրոն՝ Ալ-Նաբք, բնակչություն 50,747
* Դեյր Ատիյայի շրջան (), կենտրոն՝ Դեյր Ատիյա, բնակչություն 15,006
* Կարայի շրջան (), կենտրոն՝ Կարա, բնակչություն 14,248

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Ալ-Նաբքի գավառ
Ալեքսանդր Մյասնիկյանի կիսանդրի (Երևան)

**Ալեքսանդր Մյասնիկյանի կիսանդրի**, գտնվում է Երևանի Շենգավիթ համայնքում՝ Երևանի Ալեքսանդր Մյասնիկյանի անվան թիվ 66 հիմնական դպրոցի առջև։ Հուշարձանը տեղադրվել է 1959 թվականին։ Ընդգրկված է Երևանի Շենգավիթ վարչական շրջանի պատմության և մշակույթի անշարժ հուշարձանների ցանկում։

## Հեղինակներ
* Քանդակագործ՝ Գրիգոր Ահարոնյան
* Ճարտարապետ՝ Էդուարդ Սարապյան

## Տես նաև
* Ալեքսանդր Մյասնիկյանի հուշարձան (Երևան)
* Երևանի Ալեքսանդր Մյասնիկյանի անվան թիվ 66 հիմնական դպրոց

Կատեգորիա:Գրիգոր Ահարոնյանի քանդակներ
Կատեգորիա:Երևանի հուշարձաններ
Կատեգորիա:Էդուարդ Սարապյանի հուշարձաններ
Կատեգորիա:1959 քանդակներ
Դարայայի գավառ

**Դարայայի գավառ** (), Սիրիայի Արաբական Հանրապետության գավառի կարգավիճակ ունեցող վարչական միավոր, որը հանդիսանում է Ռիֆ Դիմաշկի մարզի 10 գավառներից մեկը։

Վարչական կենտրոնն է Դարայա քաղաքը։ 2004 թվականի մարդահամարի տվյալներով գավառը ունի 260,961 բնակչություն։ Տարածքը կազմում է 102.48 քառ. կմ։

Դարայայի գավառը բաղկացած է 3 շրջաններից՝
* Դարայայի շրջան (), կենտրոն՝ Դարայա, բնակչություն 50,747
* Սահնայայի շրջան  (), կենտրոն՝ Սահնայա, բնակչություն 15,006
* Ալ-Հաջար ալ-Ասվադի շրջան (), կենտրոն՝ Ալ-Հաջար ալ-Ասվադ, բնակչություն 14,248

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Դարայայի գավառ
Նատրիումի սելենատ

**Նատրիումի սելենատ**, անօրգանական միացություն, մետաղական նատրիումից և սելենաթթվից առաջացած աղ, քիմիական բանաձևը՝ Na2SeO4, իրենից ներկայացնում է անգույն բյուրեղներ, լուծվում է ջրում՝ վերածվելով բյուրեղահիդրատի։

## Ստացում
Սելենի լուծելիությունը մետաղական կոնցենտրացիայով լուծույթում.
::\mathsf{Se + 2NaOH + 3H_2O_2 \ \xrightarrow{}\ Na_2SeO_4 + 4H_2O }

Նատրումի սելենատի օքսիդացումը ջրածնի պերօքսիդով, կամ էլեկտրոլիզով.
:\mathsf{Na_2SeO_3 + H_2O_2 \ \xrightarrow{}\ Na_2SeO_4 + H_2O }
::\mathsf{2Na_2SeO_3 + O_2 \ \xrightarrow{700-750^oC}\ 2Na_2SeO_4 }
::\mathsf{Na_2SeO_3 + H_2O \ \xrightarrow{e^-}\ Na_2SeO_4 + H_2\uparrow }

Սելենաթթվի և մետաղի հիդրօքսիդի կամ նատրումի կարբոնատի փոխազդեցությունից.
::\mathsf{H_2SeO_4 + 2NaOH \ \xrightarrow{}\ Na_2SeO_4 + 2H_2O }
::\mathsf{H_2SeO_4 + Na_2CO_3 \ \xrightarrow{}\ Na_2SeO_4 + CO_2\uparrow }

## Ֆիզիկական հատկություններ
Նատրիումի սելենատը իրենից ներկայացնում է անգույն բյուրեղներ, լավ լուծվում է ջրում։

Առաջացնում է բյուրեղահիդրատներ՝ Na2SeO4•10H2O քիմիական բանաձևով։

## Քիմիական հատկություններ
* Ուժեղ տաքացնելիս քայքայվում է.
::\mathsf{2Na_2SeO_4 \ \xrightarrow{500^oC}\ 2Na_2SeO_3 + O_2 }

::\mathsf{Na_2SeO_4\cdot 10H_2O \ \xrightarrow{200^oC, vacuum}\ Na_2SeO_4 + 10H_2O }

::\mathsf{Na_2SeO_4 + H_2SeO_4 \ \xrightarrow{}\ 2NaHSeO_4 }

* Հանդիսանում է ուժեղ օքսիդացնող.
::\mathsf{Na_2SeO_4 + 4HCl \ \xrightarrow{100^oC}\ SeO_2 + Cl_2\uparrow + 2NaCl + 2H_2O }

::\mathsf{Na_2SeO_4 + 4H_2 \ \xrightarrow{600-700^oC}\ Na_2Se + 4H_2O }

## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն
* 
* 
* 

Կատեգորիա:Նատրիումի միացություններ
Ալ սայիդական ժեստերի լեզու

**Ալ սայիդական ժեստերի լեզու** (, , ), հին նշանակությամբ լեզու, որը տարածված է շուրջ 150 խուլ և լսողությունից թույլ արաբ բնիկների շրջանում, ովքեր բնակվում են հին Ալ Սայիդիում, Նեգևի շրջան Իսրայելի հարավում։

## Արտաքին հղումներ
* Аль-сайидский жестовый язык на Ethnologue

Կատեգորիա:Իսրայելի լեզուներ