Ադրբեջանի գիտությունների ազգային ակադեմիայի պատմության ինստիտուտ

**Աբբասղուլի աղա Բաքիխանովի անվան պատմության և ազգաբանության ինստիտուտ** (), գիտահետազոտական ինստիտուտ, որը գործում է Ադրբեջանի գիտությունների ազգային ակադեմիայի կազմում։

## Պատմություն
Ադրբեջանի գիտությունների ազգային ակադեմիայի Աբբասղուլի աղա Բաքիխանովի անվան պատմության և ազգաբանության ինստիտուտը հիմնադրվել է 1935 թվականին որպես Պատմության, հնագիտության և ազգաբանության ինստիտուտ, որը ենթակա էր ԽՍՀՄ գիտությունների ակադեմիայի ադրբեջանական մասնաճյուղին։ Ինստիտուտը գործում է 1936 թվականից։ Սկսած 1940 թվականից ԽՍՀՄ Գիտությունների ակադեմիայի ադրբեջանական մասնաճյուղի կազմում ինստիտուտը սկսել է գործել որպես անկախ գիտահետազոտական մարմին։ Երբ 1945 թվականին ստեղծվեց Ադրբեջանական ԽՍՀ գիտությունների ակադեմիան, ինստիտուտը անցավ նորաստեղծ կառույցի կազմ ու դարձավ անկախ գիտական հաստատություն։ Ավելի ուշ՝ 1951 թվականին, Պատմության ինստիտուտը վերանվանվեց Ադրբեջանական ԽՍՀ Գիտությունների ակադեմիայի Պատմության և փիլիսոփայության ինստիտուտի ու 1956 թվականին, երբ Գիտությունների ակադեմիայի կազմում ստեղծվեց փիլիսոփայության բաժինը, այն դարձյալ սկսեց գործել որպես անկախ ինստիտուտ։ 1974 թվականին հիմնադրվեց Հնագիտության և ազգաբանության բաժինը, որը մինչ այդ գործում էր որպես Պատմության ինստիտուտի ենթակայության ներքո գտնվող մարմին։ 1993 թվականից սկսած այն վերամիավորվեց Պատմության ինստիտուտի հետ։

Ինստիտուտը գործում է Բաքվում, Յուսիֆ Մամեդալիևի փողոց 3 հասցեում։ Ինստիտուտը ստացել է գիտնական, բանաստեղծ և գրող Աբբասղուլի աղա Բաքիխանովի անունը։

## Ինստիտուտի ղեկավարներ
Ադրբեջանի գիտությունների ազգային ակադեմիայի Աբբասղուլի աղա Բաքիխանովի անվան պատմության և ազգաբանության ինստիտուտը ղեկավարել են հետևյալ գիտնականները.

* Իվան Մեշչանինով (1936 - 1937),
* Արթուր Զիֆելդ-Սիմումյագի (մայիսի 8, 1937 - հունիսի 1, 1937),
* Ահմեդ Ալի օղլու Ահմեդով (հունիսի 1, 1937 - հուլիսի 11, 1937),
* Իդրիս Մեշադի Զաման օղլու Հասանով (հուլիսի 19, 1937 - փետրվարի 17, 1938),
* Յակով Կոզին (հունվարի 9, 1940 - հոկտեմբերի 28, 1940),
* Ալեքսեյ Կլիմով (փետրվարի 17, 1938 - հունվարի 1, 1939/հոկտեմբերի 29, 1940 - ապրիլի 10, 1941 (2)),
* Իսմայիլ Աբաս օղլու Հուսեյնով (ապրիլի 10, 1941 - փետրվարի 25, 1944),
* Աբդուլքերիմ Ալի օղլու Ալիզադե (փետրվարի 25, 1944 - հունիսի 16, 1950),
* Մամեդալի Խալիլ օղլու Շարիֆլի (հունիսի 16, 1950 - փետրվարի 16, 1951),
* Վիտալի Յունուս օղլու Սամեդով (փետրվարի 16, 1951 - հունիսի 14, 1952),
* Մամեդ Սալման օղլու Իսկենդերով (հունիսի 14, 1952 - մայիսի 5, 1953),
* Ալիովսաթ Նաջաֆքուլու օղլու Գուլիև (մայիսի 5, 1953 - հունվարի 16, 1958),
* Իսմայիլ Աբաս օղլու Հուսեյնով (հունվարի 17, 1958 - նոյեմբերի 12, 1960),
* Զյուլֆելի Իմամալի օղլու Իբրահիմով (նոյեմբերի 12, 1960 - հունիսի 6, 1967),
* Ալիովսաթ Նաջաֆքուլու օղլու Գուլիև (հունիսի 6, 1967 - նոյեմբերի 6, 1969),
* Ալիսոհբեթ Սումբաթ օղլու Սումբաթզադե (ապրիլի 16, 1970 - մարտի 24, 1972),
* Ջամիլ Բահադուր օղլու Գուլիև (մարտի 27, 1972 - հունվարի 17, 1978),
* Իգրար Բահադուր օղլու Ալիև (մարտի 27, 1972 - հունիսի 11, 2004),
* Յաղուբ Միկայիլ օղլու Մահմուդով (սեպտեմբերի 13, 2004 - հունվարի 22, 2021),
* Քերիմ Քերամ օղլու Շյուքյուրով (հունվարի 28, 2021 - մինչ օրս)

## Գործունեության նպատակ
Ադրբեջանի գիտությունների ազգային ակադեմիայի կազմում գործող այս ինստիտուտը նպատակ ունի ուսումնասիրել և վերլուծել Ադրբեջանի Հանրապետության պատմությունը։ Ինստիտուտն ունի գործունեության 4 ուղղություն`

* Ադրբեջանի պատմության վերաբերյալ գիտական հետազոտություններ իրականացում,
* Ադրբեջանի պատմության վերաբերյալ պատմագրության և աղբյուրագիտության ուսումնասիրություն,
* Ադրբեջանի քաղաքական պատմության հետազոտություն,
* Ադրբեջանի սոցիալ-տնտեսական պատմության ուսումնասիրություն։

## Կառուցվածք
Աբբասղուլի աղա Բաքիխանովի անվան պատմության և ազգաբանության ինստիտուտի կազմում գործում են ղեկավար ստորաբաժանումները, գիտահետազոտական բաժին ու այլ բաժանմունքներ։

### Ղեկավարություն

* Տնօրեն,
* Գիտական գծով փոխտնօրեն,
* Գիտական քարտուղար,
* Ընդհանուր հարցերի գծով փոխտնօրեն

### Գիտահետազոտական բաժիններ

* «Ալիևագիտության» բաժին,
* «Պատմության, աղբյուրագիտության և պատմագրության» բաժին,
* «Աղբյուրագիտական հետազոտությունների և պատմագրության» բաժին,
* «Հին աշխարհի պատմության» բաժին,
* «Ատրպատականի և Կովկասյան Ալբանիայի» բաժին,
* «Ադրբեջանի՝ 7-14-րդ դարերի պատմության» բաժին,
* «Ադրբեջանի՝ 15-18-րդ դարերի պատմության» բաժին,
* «19-20-րդ դարի սկզբի Հյուսիսային Ադրբեջանի պատմության» բաժին,
* «Ադրբեջանի ժողովրդական հանրապետության» պատմության բաժին,
* «Ադրբեջանի խորհրդային ժամանակաշրջանի պատմության» բաժին,
* «Ադրբեջանի Հանրապետության պատմության» բաժին,
* «Արևմտյան Ադրբեջանի պատմության» բաժին,
* «Ադրբեջանի միջազգային հարաբերությունների պատմության» բաժին,
* «Համաշխարհային պատմության» բաժին,
* «Թյուրքական ժողովուրդների ազգագրության» բաժին,
* «Պատմական ազգագրության» բաժին,
* «Ժամանակակից ազգագրության» բաժին

### Այլ բաժիններ

* Մարդկային ռեսուրսների կառավարման բաժին,
* Կրթության բաժին,
* Միջազգային հարաբերությունների բաժին,
* Հանրային հարաբերությունների բաժին,
* Փաստաթղթերի հետ աշխատանքի բաժին,
* Մատակարարման և ծառայությունների բաժին,
* Գիտական տեղեկատվության և հրատարակչական աշխատանքների բաժին,
* Գիտական արխիվ
* Գրադարան

## Գործընկեր կազմակերպություններ

* Չախա Ախրիևի անվան սոցիալական հետազոտությունների ինստիտուտ, Ինդոնեզիա
* Տ.Մ.Կերաշևի անվան հասարակագիտական հետազոտությունների ինստիտուտ, Ադըղեայի Հանրապետություն
* Մայկոպի պետական տեխնոլոգիական համալսարան, Ադըղեայի Հանրապետություն
* Դաղստանի գիտական կենտրոնի Պատմության, հնագիտության և ազգագրության ինստիտուտ,
* «Պատմության, տնտեսագիտության և իրավունքի ինստիտուտ» հասարակական կազմակերպություն, ՌԴ,
* Պետրոս Մեծի անվան հնագիտության և ազգագրության թանգարան,
* Թաթարստանի Հանրապետության գիտությունների ակադեմիայի Շ. Մարջանիի անվան պատմության ինստիտուտ

## Տես նաև

* Ադրբեջանի գիտությունների ազգային ակադեմիա

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Պաշտոնական կայք էջ 

Կատեգորիա:Ադրբեջանի գիտահետազոտական ինստիտուտներ
Կատեգորիա:ԽՍՀՄ ԳԱ
Կատեգորիա:Գիտությունն Ադրբեջանում
Կատեգորիա:Ադրբեջանի Գիտությունների ազգային ակադեմիա