open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Ինգա Աբելե

**Ինգա Աբելե** (, ), լատվիացի արձակագիր, դրամատուրգ, բանաստեղծ։

Իր պիեսներում և պատմվածքներում խիստ դրամատիկորեն ներկայացնում է ժամանակն ու քաղաքային միջավայրը, մարդուն։ «Թուխ եղնիկներ», «Մետաղյա խոտ», «Հասմիկ», «Դպրոց» և «Կղզի» պիեսները բեմադրվել են Լատվիայի տարբեր թատերաբեմերում, ինչպես նաև՝ Գերմանիայում, Դանիայում, Ֆինլանդիայում, Հունաստանում։ «Գիշերային պրագմատիկը» բանաառեղծություների ժողովածուն լույս է տեսել 2000 թվականին։ Պատմվածքները լույս են տեսել «Ջրհորի տունը» (1999), «Ձյան ժամանակների նշանները» (2008) «Իշամեղուներ և մրջյուններ» (2010) վերնագրերով ժողովածուներում։

«Մակընթացություն» վեպը 2008 թվականին արժանացել է Տարվա գրական մրցանակին, իսկ 2009 թվականին՝ Բալթյան ասամբլեայի մրցանակին։

Նրա «Սիրո տարիներ» պատմվածքը 2003 թվականին ընդգրկվել է «Նորավեպեր առանց սահմանների։ Երիտասարդ գրողները երիտասարդ Եվրոպայի համար» Եվրոպայի 25 երկրի երիտասարդ գրողների պատմվածքների ժողովածուում, որը լույս է տեսել Իտալիայում իտալերենով և ժողովածուում ընդգրկված հեղինակների մայրենի լեզուներով։

«Իշամեղուներ և մրջյուններ» պատմվածքը համանուն ժողովածուից 2010 թվականին ընդգրկվել է «Եվրոպական լավագույն արձակ 2010» անթոլոգիայում։

Ապրում է Ռիգայում։

## Ինգա Աբելեն հայերեն
* Իշամեղուներ և մրջյուններ։ Լատվիայի ժամանակակից արձակ, Ե., «Անտարես», 2013, էջ 5-14։ Լատվիերենից թարգմ.՝ Նաիրա Խաչատրյան։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Լատիշ դրամատուրգներ
Կատեգորիա:Լատիշ բանաստեղծներ
Կատեգորիա:Լատիշ կին գրողներ
Կատեգորիա:Լատիշ արձակագիրներ
The Chainsmokers

**The Chainsmokers,** ամերիկյան DJ/պրոդյուսեր դուո (դուետ), կազմված է 2 անդամներից՝ Էնդրյու Թեգգարթ ( ) և Ալեքս Փոլ ():
Խումբը հասել է բեկման 2014 թ.-ին իրենց «Selfie» երգով, որը եղել է լավագույն թոփ 20 սինգլում՝ մի քանի երկրներում։ 2015 թ.-ին թողարկվել է 
«Bouquet» մինի ալբոմը, որտեղ «Roses» սինգլը հայտնվել է Միացյալ նահանգների «Billboard Hot 100»-ի լավագույն թոփ տասնյակում։ «Don't Let Me Down»-ն երգը դարձել է իրենց լավագույն թոփ 5 սինգլը և հաղթել Գրեմմի 59-րդ մրցանակաբաշխության արարողության ժամանակ, որպես լավագույն պարային երգ (), մինչդեռ «Closer»-ը դարձավ իրենց առաջին համար մեկ սինգլը չարթում։ Նրանք հաղթել են նաև «American Music Award»-ում և « iHeartRadio Music Awards»-ում։
Դուետի երկրորդ մինի ալբոմ՝ «Collage»-ը թողարկվել է 2016 թ.-ի նոյեմբերին, բաղկացած նախապես թողարկված մի քանի սինգլներից, իսկ իրենց դեբյուտային աուդիո ալբոմ՝ «Memories...Do Not Open»-ը թողարկվել է 2017 թ.-ի ապրիլին։

## Անդամները

### Ալեքս Փոլ

Ֆրանսիական ծագում ունեցող Ալեքսանդր (կրճատ՝ Ալեքս) Փոլը ծնվել է 1985 թ.-ի մայիսի 16-ին Վեստչեստեր շրջանում () (Նյու Յորք, ԱՄՆ)։ Նրա մայրը տնային տնտեսուհի է, իսկ հայրը արտ-դիլեր։

### Էնդրյու Թեգգարթ
 
Էնդրյու Թեգգարթը ծնվել է 1989 թ.-ի դեկտեմբերի 31-ին։ Ունի շոտլանդական, իռլանդական, ֆրանս-կանադական ծագում և մեծացել է Մեյն նահանգի Ֆրիփորթ քաղաքում (): Մայրը ուսուցչուհի է, իսկ հայրը պրոթեզներ վաճառող։

## Կարիերա

Խումբն ի սկզբանե կազմված է եղել Փոլից և նախկին դիջեյ՝ Ռեթ Բիքսլերից։ Խումբը ձևավորվել է որպես Էլեկտրոնային պարային երաժշտություն () դիջեյ դուո 2012 թ.-ին Նյու Յորք քաղաքում ՝ Ադամ Ալպերտի ղեկավարության ներքո։ Փոլը, ով մեծացել է դիջեյինգով ներկայացվել է Թեգգարթին Ալպերտի կողմից։
Փոլը ներկա է գտնվել Նյու Յորք համալսարանում () արվեստի պատմության և երաժշտական բիզնեսի համար։ Թեգգարթը ներկա է գտնվել Սիրաքյուսի համալսարանում () և պրակտիկա է անցել «Interscope Records»-ում, մինչև նրանց երկուսի հանդիպելը։ Նա հետաքրքրված է եղել դիջեյինգով և թողարկել որոշ հեղինակային երգեր SoundCloud վեբ կայքում։ Թեգգարթը տեղեկացվում է ինչ-որ մեկի կողմից ով աշխատում էր Ալպերտի համար, որ դուոն, որը կառավարվում էր նրա կողմից, ունի ազատ տեղ՝ Բիքսլերի հեռանալուց հետո և հուշում նրան թողնել Մեյնը և գալ Նյու Յորք։ Նրանք սկսում են պատրաստել ռեմիքսեր ինդի (, indipendent(անկախ) բառի կրճատ տարբերակը) խմբերից։
2012 թ.-ին նրանք համագործակցում են հնդիկ դերասանուհի Պրիանկա Չոպրայի հետ «Erase» սինգլի համար, որին հետևում է «The Rookie»-ին, որը թողարկվում է 2013 թ.-ի սկզբին։
Դուոյի առաջին կենդանի կատարումը եղել է բաց՝ Timeflies-ի համար,  Terminal 5-ում 2014 թ.-ի սեպտեմբերին։ Սինգլ «Սելֆի»-ին թողարկվել է անվճար 2013 թ.-ի դեկտեմբերին։

## Դիսկոգրաֆիա
* Memories...Do Not Open (2017)

## Շրջագայություններ
* Memories Do Not Open Tour (2017)

http://www.2lin.cc/memories

Կատեգորիա:«Գրեմմի» մրցանակի դափնեկիրներ
Տետովոյի պետական համալսարան

**Տետովոյի պետական համալսարան** (, ), Մակեդոնիայի չորս պետական համալսարաններից մեկն է։ Գտնվում է Տետովոյում։ Հիմնադրվել է 1994 թվականի հունիսի 4-ին որպես ալբաներեն լեզվով Մակեդոնիայի առաջին բարձրագույն ուսումնական հաստատություն, սակայն մինչև 2004 թվականի հունվար ազգային կառավարության կողմից չի ճանաչվել որպես պետական համալսարան։ Համալսարանում դասընթացները կազմակերպվում են ալբաներեն, մակեդոներեն և անգլերեն լեզուներով։

## Պատմություն
Տետովոյի պետական համալսարանը հիմնադրվել է 1994 թվականի հունիսի 4-ին Մակեդոնիայի Ալբանական մշակութային ընկերության նախաձեռնությամբ։ Առաջին դասախոսությունները կազմակերպվել են 1995 թվականի փետրվարի 16-17-ին։

## Ֆակուլտետներ և բաժիններ
Համալսարանն ունի 11 ֆակուլտետ՝
* Տնտեսագիտության ֆակուլտետ
* Իրավունքի ֆակուլտետ
* Կիրառական գիտությունների ֆակուլտետ
* Գեղարվեստի ֆակուլտետ
* Փիլիսոփայության ֆակուլտետ
* Բանասիրության ֆակուլտետ
* Բժշկագիտության ֆակուլտետ
* Մաթեմատիկայի և բնական գիտությունների ֆակուլտետ
* Սննդարդյունաբերության ֆակուլտետ 
* Ֆիզիկական կրթության ֆակուլտետ
* Բիզնես վարչարարության ֆակուլտետ
## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Պաշտոնական կայք

Կատեգորիա:Մակեդոնիայի համալսարաններ
Մայրա Ասարե

**Մայրա Ասարե** (, ), լատիշ արձակագիր, բանաստեղծ, թարգմանիչ։

Ծնվել է Սիգուլդայում։ Պոեզիայում առաջին փորձերն արել է 28 տարեկանում։ Բանաստեղծությունների առաջին ժողովածուն լույս է տեսել «Այն ո՞վ է խաղում կկվի հետ» վերնագրով (1995), որն արժանացել է «Պոեզիայի օրեր» փառատոնի մրցանակին։ Սրան հաջորդել են «Ճանապարհ դեպի Տույա» (2009), «Հանզայի սառը կրակը» (2010, համահեղինակ՝ Սերգեյ Մորեյնո) ժողովածուները։ 2009 թվականին լույս է տեսել Ասարեի առաջին արձակ ստեղծագործությունը՝ «Կանանց զոնա» վեպը։ Նույն տարում ստացել է Տարվա գրական մրցանակ և՛ «Արձակ», և՛ «Պոեզիա» անվանակարգերամ «Կանանց զոնա» և «ճանապարհ դեպի Տույա» գրքերի համար։ Թարգմանություններից առավել աչքի են ընկնում Սաշա Սոկոլովի «Դպրոց հիմարների համարը» (2010), Միխայիլ Շիշկինի «Նամակագիրքը» (2012), «Լատվիայի ռուս գրողների անթոլոգիան» (2011), որի նաև կազմողն է։ Աշխատել է Աքրամ Այլիսլիի «Քարե երազներ» վեպի լատվիերեն թարգմանության վրա։

Ապրել է Վենտսպիլս քաղաքում։

## Մայրա Ասարեն հայերեն
* Սուրճ։ Լատվիայի ժամանակակից արձակ, Ե., «Անտարես», 2013, էջ 15-21։ Լատվիերենից թարգմ.՝ Նաիրա Խաչատրյան։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Լատիշ բանաստեղծներ
Կատեգորիա:Լատիշ թարգմանիչներ
Կատեգորիա:Լատիշ արձակագիրներ
Կատեգորիա:Լատիշ գրողներ
Սեն-Մանդե

**Սեն-Մանդե՛** (), համայնք Ֆրանսիայում` Իլ-դը-Ֆրանս արևելյան արվարձանի Վալ-դը-Մարնե հատվածում։ Այն գտնվում է Փարիզի կենտրոնից 5.3 կմ հեռավորության վրա։ Համայնքը Իլ-դը-Ֆրանսի վեցերորդ ամենափոքր տարածքն է, և հետևաբար, Եվրոպայի ամենախիտ բնակեցված համայնքն է։ Այն տեղակայված է Փարիզի 12-րդ շրջանի եզրին` Պորտ դը Վինսենի և Պորտ դը Սեն-Մանդե՛ի մոտակայքում։ Քաղաքի նշանաբանն է «Կրեսկո և Ֆլորեսկո», որը նշանակում է «Ես մեծանում և ծաղկում եմ»։

## Պատմություն
1860 թ. հունվարի 1-ին Փարիզը ընդարձակվեց՝ միանալով հարևան համայնքներին։ Այդ պատճառով, Սեն-Մանդե՛ համայնքի շուրջ 2/3-ը միացավ Փարիզին, և այժմ այն կազմում է Փարիզի ստորաբաժնի Բել-Աիր և Փիքփուս թաղամասերը։

1929 թվականին Սեն-Մանդե՛ համայնքը կորցրեց տարածաշրջանի մեկ-քառորդը, երբ Փարիզը միացավ Բուա դը Վենսենին (Bois de Vincennes), որի մի փոքր մասը պատկանում էր Սեն-Մանդե՛ին։ 1860 և 1929 թթ. տարածաշրջանային կորուստներից հետո վերջինս դարձավ որպես փոքր ծայրամասային համայնք։

## Անհատներ
* Շառլ Բերլինգ, դերասան
* Մորիս Բուատել, նկարիչ
* Արմանդ Կարրել, քաղաքական գրող, ով այնտեղ զոհվեց մենամարտի ժամանակ
* Կլոդետ Կոլբերտ, դերասանուհի
* Ժորժ Կուրտելին, գրող 
* Բրունո Կրեմեր, դերասան
* Ֆրեդերիկ Դիեֆենտալ, դերասան
* Ջուլիետտա Դրուե, Վիկտոր Հյուգոյի սիրուհին ---
* Ալֆրեդ Գրեվեն, ծաղրանկարիչ, Գրեվեն թանգարանի հիմնադիր 
* Ժորժ Գինեմեր, օդաչու
* Չարլզ Նունգեսսեր, օդաչու
* Ջուլիետտա Բենզոնի, վիպագիր
* Ալեքսանդր Դավիդ-Նեել, արևելագետ

## Տրանսպորտ
Քաղաքապետարանն անցնում է հյուսիս-հարավային հիմնական "Avenue du Général-de-Gaulle" առանցքով, (նախկինում հայտնի  "Rue de la République" անվանմամբ), իսկ արևելք-արևմտյան առանցքով անցնում է "Avenue de Paris"-ն։ Համայնքի մյուս կարևոր և պատմական փողոցը "Chaussée de l'Étang"-ն է, որը ձգվում է  "Bois de Vincennes"-ի երկայնքով։ Սեն-Մանդե՛ն սպասարկվում է Փարիզի մետրոյի N1 գծի Սեն-Մանդե՛ կայարանի կողմից։

## Կրթություն
Դպրոցները ներառում են.
* Նախնական դպրոցներ/մանկապարտեզներ. Պոլ Բեղտ, Կարլ Դիժոն, Լա Տուղնել, Ե.Գ. Տիյյոն 
* Տարրական դպրոցներ. Պոլ Բեղտ, Կարլ Դիժոն, Ե.Գ. Տիյյոն 
Կրտսեր դպրոցականներին սպասարկում են Ecole & Collège Decroly-ն և Collège Jacques Offenbach-ը։

Ensemble Scolaire St Michel de Picpus մասնավոր դպրոցի համակարգը շարունակում է մնալ Սեն-Մանդե՛ի երկրորդային լսարանը։

## Քույր քաղաքներ
Սեն-Մանդե՛ի հետ քույր քաղաքներ են.
*  Ուոլթամ Ֆորեստ, Մեծ Բրիտանիա, սկսած 1956թ. ապրիլի 21-ից
*  Էշվեգե, Գերմանիա, սկսած 1989թ. սեպտեմբերի 23-ից
*  Կոնկորդ, Մասաչուսեթս, ԱՄՆ, սկսած 1997 թ. մարտի 15-ից 
*  Տրես Կանտոս, Իսպանիա, սկսած  2005 թ. մարտի 12-ից
*  Դռոգեդա, Իռլանդիա, սկսած 2011թ. սեպտեմբերի 9-ից 
*  Յանգգու, Հարավային Կորեա, սկսած 2011 թ. հոկտեմբերի 12-ից

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Պաշտոնական կայք  (ֆրանսերեն)

Կատեգորիա:Իդ դե Ֆրանսի բնակավայրեր
Կատեգորիա:Իդ դե Ֆրանսի համայնքներ
Կատեգորիա:Ֆրանսիայի բնակավայրեր
Կատեգորիա:Ֆրանսիայի քաղաքներ
Բեռնար Ֆարսի

**Բեռնար Ֆարսի** (, ), կոմեդիա ժանրի ֆրանսիացի դերասան։ Հայտնի է Տաքսի ֆիլմաշարում կոմիսար Ժիբերի դերակատարմամբ։ Ֆարսին նաև նկարահանվել է «Գայլի եղբայրություն» ֆիլմում։ Համարվում է Ֆրանսիայի ամենահայտնի դերասաններից մեկը։ 1979 թվականին մշտական բնակության է տեղափոխվել Փարիզ։ 2006 թվականին արժանացել է Էմմի կինոմրցանակի։

2006 թվականին մարմնավորել է Շառլ դը Գոլի դերը «Մեծ Շառլ» հեռուստաֆիլմում, որն արժանացել է կինոքննադատների հավանությանը։ Այդ դերի համար ստացել է Fipa մրցանակ։

## Ֆիլմագրություն
* 1979 — Նապոլեոն և Ժոզեֆինա կամ ցանկությունների իշխանություն / *Joséphine ou la comédie des ambitions*
* 1982 — Ջրի աղբյուր / *Le point d’eau*
* 1983 — Լուսինը հոսող առվում / *La lune dans le caniveau* — Հիսուս
* 1984 — Կին մարդը / *Femmes de personne* — Բրունո
* 1984 — Մեր պատմությունը / *Notre histoire* — Ֆարիդ
* 1984 — Քայլ դեպի ստվեր / *Marche à l’ombre* — պարոն Քրիստիան
* 1986 — Բարեկամական կապեր / *Lien de parenté* — Լյուսիեն Դոնաթի
* 1986 — Երեկոյան զգեստ / *Tenue de soirée*
* 1987 — Միայնակը / *Le Solitaire*
* 1988 — Մի արթնացրեք քնած ոստիկանին / *Ne Reveillez Pas Un Flic Qui Dort*
* 1998 — Տաքսի / *Taxi* — կոմիսար Ժիբեր
* 2000 — Տաքսի 2 / *Taxi 2* — կոմիսար Ժիբեր
* 2001 — Աստերիքսն ու Օբելիքսը։ Առաքելությունը՝ Կլեոպատրա / *Astérix et Obélix: Mission Cléopâtre* — Կարմրամորուս
* 2001 — Գայլի եղբայրություն / *Le Pacte des loups* — интендант Лаффон
* 2003 — Տաքսի 3 / *Taxi 3* — կոմիսար Ժիբեր
* 2007 — Տաքսի 4 / *Taxi 4* — կոմիսար Ժիբեր
* 2009 — Չարագործը / *Le Vilain*

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* 

Կատեգորիա:«Էմմի» մրցանակի դափնեկիրներ
Կատեգորիա:Թատրոնի դերասաններ
Կատեգորիա:Հեռուստատեսային դերասաններ
Կատեգորիա:Ֆրանսիացի դերասաններ
Կատեգորիա:Ֆրանսիացի կինոդերասաններ
Եղիշե Չարենցի դիմանկարը (Սարյան)

**«Եղիշե Չարենցի դիմանկարը»**, հայ մեծ նկարիչ Մարտիրոս Սարյանի 1923 թվականին ստեղծած կտավը, որը գտնվում է Եղիշե Չարենցի անվան գրականության և արվեստի թանգարանում։ 1924 թվականին կտավը ցուցադրվել է Վենետիկյան 14-րդ միջազգային ցուցահանդեսում (բիենալե)։

## Նկարագրություն
Սարյանը Եղիշե Չարենցի կտավը ստեղծել է գաղափարական շեշտադրմամբ։ Հետևի ֆոնի երկնագույն գլխաշորի վրա պատկերել է եգիպտական դիմակներից մեկը։ Սարյանի արխիվում գտնվել է այն մետաքսե ծաղկազարդ գլխաշորը, որի ֆոնի վրա արված է Չարենցի դիմանկարը։ Կտավի բնօրինակը իր տեղն է գտել Ե․ Չարենցի անվան գրականության և արվեստի թանգարանի մշտական (Երևան)|ցուցադրության մեջ։

## Սարյանը կտավի մասին

## Կտավը Ստալինյան բռնապետության տարիներին
Երբ Սարյանին պահանջում են ստեղծել Իոսիֆ Ստալինին փառաբանող պատկերը, նա պատասխանում է, որ դիմանկար ստեղծելու իր սկզբունքն է աչքի առջև բնորդին ունենալը։ 1937 թվականին պատկերասրահի բակում այրում են Սարյանի վրձնած հայ առաջավոր պետական գործիչների և մտավորականների 12 դիմանկար, քանի որ դրանց բնորդները դատապարտված էին՝ որպես «ժողովրդի թշնամի»։ Այդ դիմանկարներից փրկվում է միայն «Եղիշե Չարենցի դիմանկարը» կտավը, որ թաքցրել էին թանգարանի աշխատակիցները։ Կտավը ոչնչացումից փրկել է գրականագետ, արվեստաբան Նշան Մուրադյանը, երբ աշխատել է գրականության թանգարանում։ Պարգևուհի Սիմոնյանի հետ նա կտավը թաքցրել է չերևացող մի անկյունում։ Ավելի ուշ, երբ հայտնի է դարձել այդ իրողությունը, զգացված ու հուզված Սարյանը փորձել է նրան նվիրել նկարը` որպես պարգև։ Բայց Նշան Մուրադյանը հրաժարվել է։

## Տվյալներ
* «Եղիշե Չարենցի դիմանկարը», 1923, կտավ, յուղաներկ, 46 х 59 սմ, Եղիշե Չարենցի անվան գրականության և արվեստի թանգարան, Երևան

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Բեքարյան, Ա. Ա. (2012) Նշան Մուրադյան. մարդը, գրականագետը, իմաստասերը, Ե., ՀՀ ԳԱԱ «Գիտություն» հրատ., 2011, 411 էջ:. Լրաբեր Հասարակական Գիտությունների, № 1 . pp. 354-357. ISSN 0320-8117
* Կյանքն ինքնանկարներում, Մ. Մ. Ղազարյան (Մարտիրոս Սարյանի ծննդյան 100-ամյակի առթիվ)

## Աղբյուրներ
* Վ. Մաթևոսյան «Մարտիրոս Սարյանի էսթետիկական հայացքները»։

Կատեգորիա:1923 նկարներ
Կատեգորիա:Հայկական կերպարվեստ
Կատեգորիա:Մարտիրոս Սարյանի նկարներ
Ագնի-II

**Ագնի-II**, բջջային բազավորմամբ հնդկական երկաստիճան փոքր հեռահարության բալիստիկ հրթիռ։ Կարող է ընդունել միջուկային լիցք։ Ներկա պահին այն արտադրության մեջ է։ Այն կարող է թիրախավորել Արևմտյան Չինաստանի մեծ մասը, նաև կենտրոնական և հարավային մասերը։

## Պատմություն
Այս հրթիռի մշակումը սկսվել է 1998 թվականին Հնդկաստանի որոշմամբ, «Ագնի» հրթիռի հիման վրա։

2002 թվականի սկզբին ընդունվել է հնդկաստանի բանակի սպառազինության մեջ։

## Նկարագրություն
Որպես առաջին աստիճան օգտագործվել է Ագնի-I-ը։

Համալիրի տեղակայման ընթացքը կազմում է մոտավորապես 15 րոպե։ Համալիրի բազավորումը իրականացվում է բջջային, երկաթուղային կամ ավտոմոբիլային հարթակի վրա, ինչը թույլ է տալիս տեղափոխել համալիրը և հարվածել երկրի յուրաքանչյուր հատվածից։

## Բնութագիր
* Ընդունվել է սպառազինության մեջ՝ 2002 թվական
* Հեռահարությունը՝ 2500 կմ
* Մեկնարկային քաշը՝ 16000 կգ
* Երկարությունը 20 մ
* Տրամագիծը՝ 1 մ
* Մարտագլխիկի տեսակ՝ միջուկային

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* 

Կատեգորիա:Բալիստիկ հրթիռներ
Կատեգորիա:Հնդկաստանի հրթիռային զենքեր
Ինգա Ժոլուդե

**Ինգա Ժոլուդե** (, ), լատվիացի արձակագիր։

## Կենսագրություն
Ծնվել է Ռիգայում 1984 թվականին։ Սկսած 2002 թվականից՝ տպագրվում է մշակութային և գրական տարբեր հանդեսներում։ Նրա պատմվածքներն ընդգրկված են լատվիերեն և այլ լեզուներով՝ գերմաներեն, ֆրանսերեն, շվեդերեն, լեհերեն, հունգարերեն, չեխերեն, լիտվիերեն լույս տեսած անթոլոգիաներում։ 2008 թվականին լույս է տեսել նրա առաջին վեպը՝ «Տաք հող» վերնագրով, 2010 թվականին՝ «Հանգստություն Ադամի ծառին» պատմվածքների ժողովածուն, ուր մեկտեղված են 13 պատմվածք կյանքի ու մահվան մասին։ Ժողովածուն 2011 թվականին ստացել է Եվրամիության գրական մրցանակ։ 2012 թվականին լույս է տեսել «Կարմիր երեխաներ» վեպը, որն արժանացել է Լատվիայի գրողների միության և Ռայմոնդ Գերկենի սահմանած մրցանակի «Լավագույն ձեռագիր» անվանակարգում, «Արծաթյա թանաքաման» մրցանակին, 2012 թվականի «Դիենա» թերթի Տարվա մշակութային մրցանակին։ Ապրում է Ռիգայում։

## Ինգա Աբելեն հայերեն
* Հանգստություն Ադամի ծառին։ Լատվիայի ժամանակակից արձակ, Ե., «Անտարես», 2013, էջ 33-43։ Լատվիերենից թարգմ.՝ Նաիրա Խաչատրյան։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Լատվիայի համալսարանի շրջանավարտներ
Կատեգորիա:Լատիշ կին գրողներ
Կատեգորիա:Ֆուլբրայթի կրթաթոշակակիրներ
Կատեգորիա:21-րդ դարի կին գրողներ
Կատեգորիա:Լատիշ արձակագիրներ
Օսվալդս Զեբրիս

**Օսվալդս Զեբրիս** (, ), լատվիացի արձակագիր, խմբագիր։

Ծնվել է Ռիգայում 1975 թվականին։ Գրական ասպարեզ է մուտք գործել «Ազատություն ցանցերի մեջ» պատմվածքների ժողովածուով 2010 թվականին, որը 2011 թվականին արժանացել է Տարվա գրական մրցանակի «Փայլուն դեբյուտ» անվանակարգում։ 2013 թվականին ընթերցողի դատին է հանձնել երկրորդ գիրքը՝ «Փայտե տան մարդիկ» վեպը։

Ապրում է Ռիգայում, «Կուլտուրաս դիենա» թերթի խմբագիրն է։

## Օսվալդս Զեբրիսը հայերեն
* Երկվորյակները։ Լատվիայի ժամանակակից արձակ, Ե., «Անտարես», 2013, էջ 23-30։ Լատվիերենից թարգմ.՝ Նաիրա Խաչատրյան։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Լատվիացի խմբագիրներ
Կատեգորիա:Լատիշ արձակագիրներ
Կատեգորիա:Լատիշ գրողներ
Կոսովոյի ազգային թատրոն

**Կոսովոյի ազգային թատրոն** (), օպերային թատրոն Կոսովոյում, որը գտնվում է մայրաքաղաք Պրիշտինայում։ Կոսովոյի ազգային թատրոնը մասամբ ճանաչված երկրի միակ պետական թատրոնն է։ Ֆինանսավորվում է Կոսովոյի մշակույթի, երիտասարդության և սպորտի հարցերով նախարարության կողմից։

Մինչև 1989 թվականը թատրոնում բեմադրվել են 400 պրեմիերաներ և մոտ 10 000 ներկայացումներ։ Դիտումների քանակը կազմել է 3 միլիոն հանդիսատես։

Կոսովոյի ազգային թատրոնը հիմնադրվել է 1945 թվականին Պրիզրենում և եղել է քաղաքի առաջին պրոֆեսիոնալ թատրոնը, որը կառուցվել է Երկրորդ համաշխարհային պատերազմից հետո։ Սկզբնական շրջանում կոչվել է Ազգային պրովինցիալ թատրոն և տեղակայված է եղել «Պարտիզան» սպորտային կենտրոնում։ Առաջին ներկայացումը, որը ցուցադրվել է թատրոնում եղել է «Շաքարե գունդը» (): 1946 թվականին թատրոնը տեղափոխվել է Պրիշտինա, որտեղ ստիպված է եղել դադարեցնել գործունեությունը՝ թատրոնի նոր շենքի կառուցման պատճառով։ 1949 թվականի մայիսի 1-ին Սերբիայի մշակույթի նախարարությունը պաշտոնապես հայտնեց թատրոնի վերաբացման մասին։ Թատրոնի նոր տնօրեն դարձավ Միլյուտին Յանսիչը։

1999 թվականին՝ Բոսնիական պատերազմից հետո թատրոնը ստացել է իր ներկայիս անվանումը։ 1981 թվականից սկսած թատրոնը գործել է սերբական քաղաքական ազդեցության տակ։ Հաջորդ 10 տարիներին թատրոնում անց են կացվել միջազգային և տեղական մի շարք փառատոներ։ Այդպիսի փառատոներից են՝ «Գերմանական շաբաթը», «Ֆրանկոֆոնյան շաբաթը» և «Շվեյցարական շաբաթը»։
## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Կոսովոյի մշակույթ
Փոքր հեռահարության բալիստիկ հրթիռ

300px|մինի|աջից|Տարբեր երկրների ՓՀԲՀ-ների համեմատական պատկերը
**Փոքր հեռահարության բալիստիկ հրթիռ** (ՓՀԲՀ), մինչև 1000 կիլոմետր հեռահարության բալիստիկ հրթիռներ։ Կարող են վերազինվել միջուկային մարտագլխիկներով։

Այս տիպի առաջին հրթիռն է համարվում Ֆաու-2-ը (V-2), այն մշակվել է Գերմանիայում 1940-ական թվականներին և առաջին անգամ արձակվել է 1942 թվականի հոկտեմբերի 3-ին։ Նրա առաջին ռազմական օգտագործումը կայացել է 1944 թվականի սեպտեմբերի 8-ին։

## ՓՀԲՀ-ների ցանկ
* MGM-18 Lacrosse (300 կմ) 
* MGM-31A Pershing 1A (740&nbsp;км) 
* Ագնի 1(800 կմ) 
* Շաուրյա (600—700 կմ) 
* Պրիտհվի
** Պրիտհվի I (150 կմ)
** Պրիտհվի II (250—350 կմ)
** Պրիտհվի III (350—750 կմ)
* Գազնավի (350 կմ) 
* Նասր (60 կմ) 
* Աբդալի (200 կմ) 
* Դունֆեն-11 (350 կմ) 
* Դունֆեն-15 (600 կմ) 
* SY-400 (300 կմ) 
* Իսկանդեր (մինչև 500 կմ) 
* Սկադ (300 կմ) 
* Տոչկա (120 կմ) 
* 9К714 «Օկա» (300—400 կմ) 
* Naze'at (100-130 կմ) 
* Զալզալ-1 (150 կմ) 
* Զալզալ-2 (210 կմ) 
* Զալզալ-3 (200-250 կմ) 
* Շահաբ-1 (350 կմ) 
* Շահաբ-2 (700 կմ) 
* Ֆատեխ-110 (300 կմ) 
* Qiam 1 (750 կմ) 
* Էլ-Հուսեյն (550 կմ) 
* Էլ-Աբբաս (850 կմ) 
* Իերիհոն 1 (500 կմ) 
* Ֆաու-2 (V-2) (322 կմ) 
* J-600T Յըլդըրըմ I(150 կմ) 
* J-600T Յըլդըրըմ II(300 կմ) 
* Hyunmoo 
** Hyunmoo-1 (180—250 կմ)
** Hyunmoo-2 (300—500 կմ)

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Բալիստիկ հրթիռներ
Գունդարս Իգնատս

**Գունդարս Իգնատս** (, ), լատվիացի արձակագիր։

Ծնվել է Վալմիերա քաղաքում 1981 թվականին։ 2005 թվականից տպագրվում է լատվիական պարբերականներում։ 2007 թվականին Լատվիայի «Դիենա» ամենամեծ օրաթերթի կազմակերպած «Պատմվածքների տրամվայ» մրցույթում նրա «Առանց բաճկոնի» պատմվածքն արժանացել է երկրորդ մրցանակի։ 2009 թվականին լույս է տեսել «Առանց բաճկոնի» պատմվածքների առաջին ժողովածուն և նույն տարում արժանացել է «Արձակի ընթերցումներ» փառատոնի գլխավոր մրցանակին։ Բանաստեղծ Եդվինս Ռաուպսը հեղինակին բնորոշել է որպես «հմայքով ռեալիստ»։ Նրա պատմվածքները լույս են տեսել Շվեդիայի, Ֆրանսիայի, Չեխիայի, Լիտվայի պարբերականներում և անթոլոգիաներում։

Ապրում և աշխատում է Ռիգայում։

## Գունդարս Իգնատսը հայերեն
* Արժեզրկում։ Լատվիայի ժամանակակից արձակ, Ե., «Անտարես», 2013, էջ 45-53։ Լատվիերենից թարգմ.՝ Նաիրա Խաչատրյան։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Լատիշ արձակագիրներ
Կատեգորիա:Լատիշ գրողներ
Ստեփան Բաբաթորոսյան

**Ստեփան Միհրանի Բաբաթորոսյան** (), հայ կոմպոզիտոր։ Հայաստանի կոմպոզիտորների միության անդամ (1982): 

## Կենսագրություն
Ստեփան Բաբաթորոսյանը ծնվել է 1957 թվականին, Երևանում։ 1976 թվականին ավարտել է Երևանի Առնո Բաբաջանյանի անվան պետական երաժշտամանկավարժական ուսումնարանը, 1981 թվականին՝ Երևանի Կոմիտասի անվան պետական կոնսերվատորիայի ստեղծագործական բաժինը (Գրիգոր Եղիազարյանի դասարան), 1985 թվականին՝ Երևանի Կոմիտասի անվան պետական կոնսերվատորիայի ասպիրանտուրան։ 1982 թվականից Հայաստանի կոմպոզիտորների միության անդամ է։ 1983-2006 թվականներին եղել է Ս. Ասլամազյանի անվան երաժշտական դպրոցի կոմպոզիցիայի ուսուցիչ, 1987-1989 թվականներին դասավանդել է Խ. Աբովյանի անվան մանկավարժական ինստիտուտում։ 1996-1999 թվականներին աշխատել է ՀՀ ՊՆ-ում` որպես «Զինուժ» ծրագրի և «Ասպար» ռադիոհաղորդման երաժշտական խմբագիր։ 1998-2006 թվականներին դասավանդել է Երևանի Կոմիտասի անվան պետական կոնսերվատորիայի ստեղծագործական ամբիոնում։ 1991 թվականից «Երևանի Էստրադային և ջազային արվեստի պետական քոլեջում» դասավանդում է տեսական առարկաներ։ ՀՀ Նախագահին կից հանրային խորհրդի «Մշակութային արժեքների պահպանման» հանձնաժողովի, Հայաստանի «Երկրապահ Կամավորականների» միության անդամ է, ՀԿՄ վարչության և նույն միության «Խմբերգային և մանկապատանեկան երաժշտության» հանձնաժողովի նախագահ։ 2006 թվականին ստացել է դոցենտի գիտական աստիճան։

## Ստեղծագործական գործունեություն
Հեղինակ է սիմֆոնիկ, կամերային, երգչախմբային, վոկալ, երաժշտաթատերական ստեղծագործությունների, ինչպես նաև գիտական հոդվածների, որոնք լույս են տեսել «Երաժշտական Հայաստան» ամսագրում։

Ստեղծագործությունների ցանկ

## Մրցանակներ
* «Հայաստանի երկրապահ» հուշամեդալ
* «ԵԿՄ 20 ՏԱՐԻ» հոբելյանական մեդալ
* «Հոգևոր առակներ» (ըստ Վ. Այգեկցու) ստեղծագործության համար «Armenian Music Awards» (ԱՄՆ) մրցույթի երգչախմբային ժանրում արժանացել է 1-ին մրցանակի
* «Նամակ ռազմաճակատից» (խոսք Յուրի Սահակյանի), հայրենասիրական երգի մրցույթում արժանացել է 1-ին մրցանակ և հանդիսատեսի մրցանակի
* «Ծաղրածուն և ծաղրաձուն»՝ ռադիոյի մանկական երգի մրցույթում արժանացել է 2-րդ մրցանակի
* «Կճուճն ու ճուտը»՝ Սայաթ-Նովա և Արևիկ-Քենդի մրցույթներում արժանացել է 1-ին մրցանակի
* «Հարավ քամի»՝ Սայաթ-Նովա մրցույթում արժանացել է 2-րդ մրցանակի
* «Կարմիր նժույգներ» (խոսք` Եղիշե Չարենցի), 1997 թվականի համամիութենական մրցույթում արժանացել է դիպլոմի
* «Ֆուգա-սոնատ» շվիի, բլուլի և դուդուկի համար՝ 1986 թվականի մրցույթում արժանացել է 3-րդ մրցանակի

## Երկեր
* «Քայլեք հպարտ հայորդիներ» զինվորական երգերի ժողովածու. «Ցնծա հայոց աշխարհ» (խոսք` Յուրի Սահակյանի) և «Շարային քայլերք» (խոսք`Հ. Սրապյանի) 1997, խմբագիր՝ Ստեփան Բաբաթորոսյան։
* «Նամակ ռազմաճակատից» երգ (խոսք` Յուրի Սահակյանի), Հայրենասիրական երգերի «Արծիվ մահապարտ» ժողովածու։
* Մանկական երգչախմբային ստեղծագործություններ, «Մանկական երգարան», 2009։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
*  Ստեփան Բաբաթորոսյանի կենսագրությունը composers.am կայքում

Կատեգորիա:Երևանի Կոմիտասի անվան պետական կոնսերվատորիայի շրջանավարտներ
Կատեգորիա:Կոմպոզիտորներ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Հայ կոմպոզիտորներ
Կատեգորիա:Հայաստանի կոմպոզիտորների և երաժշտագետների միության անդամներ
Վլադիմիր Գոդար

**Վլադիմիր Գոդար** (, ), սլովակ կոմպոզիտոր, ով աշխատում է ժամանակակից դասական երաժշտության բնագավառում ու ստեղծում երաժշտություն ֆիլմերի համար։ Հայտնի է նաև չեխ ջութակահար, երգիչ ու կոմպոզիտոր Իվա Բիտովայի հետ իր համագործակցությամբ։ Վլադիմիր Գոդար հեղինակել, խմբագրել ու թարգմանել է երաժշտության պատմությանը նվիրված գրքեր։ Զբաղվել է սլովակ կոմպոզիտոր Յան Լևոսլավ Բելլայի ստեղծագործության ժողովրդականացմամբ։

## Կենսագրություն
Վլադիմիր Գոդարը ծնվել է 1956 թվականի մարտի 16-ին Բրատիսլավայում։ Սովորել է երաժշտական դպրոցի դաշնամուրի դասարանում, կոմպոզիցիայի մասնավոր դասեր առել։ 1971 թվականից մինչև 1975 թվականը սովորել է Բրատիսլավայի կոնսերվատորիայում, սովորել է կոմպոզիցիա Յուրի Պոսպիշիլի մոտ և դաշնամուր՝ Մարիա Մասարիկովայի մոտ։ 1979 թվականից Վլադիմիր Գոդարը աշխատել է որպես խմբագիր Opus-ի երաժշտական գրքերի բաժնում։ 1985 թվականից մինչև 1991 թվականը եղել է Կատարողական արվեստի բարձրագույն դպրոցի կոմպոզիցիայի ամբիոնի դասախոս։ 1988-1989 թվականներին սովորել է Վիեննայի երաժշտության ու կատարողական արվեստի համալսարանում։ 1992-1996 թվականներին աշխատել է Սլովակիայի գիտությունների ակադեմիային կից Երաժշտագիտության ինստիտուտում։ 1993 թվականին Վլադիմիր Գոդարը պաշտպանել է դոկտորական ատենախոսություն երաժշտագիտությունից։

1997 թվականից Վլադիմիր Գոդարը եղել է Բրատիսլավայի Կոմնսկու անվան համալսարանի փիլիսոփայության ֆակուլտետի գեղագիտության ամբիոնի դասախոս։ 2011 թվականից մինչև 2015 թվականը նա եղել է Բրատիսլավայի Կատարողական արվեստի բարձրագույն դպրոցի կոմպոզիցիայի ու դիրիժորության ամբիոնի դասախոս։

## Արվեստ
Վլադիմիր Գոդարի ստեղծագործությունը քիչ հայտնի է Սլովակիայի սահմաններից դուրս։ Նրա ստեղծագործությունների մեծ մասը թողարկվել է «Slovart Music» լեյբլով։ Նրա ստեղծագործությունների շարքում է թավջութակի համար մեծ սոնետը, որ նվիրված է Վիկտոր Շկլովսկու հիշատակին։

2001 թվականին Վլադիմիր Գոդարն արժանացել է Ժորժ Դելերյուի մրցանակի «Բնանկար» ֆիլմի երաժշտության համար։ 2006 թվականին նա ստացել է Սլովակիայի *Բյուրեղապակե թև* ազգային մրցանակ երաժշտության բնագավառում։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Պաշտոնական կայք 
* 
* 

Կատեգորիա:20-րդ դարի դասական կոմպոզիտորներ
Կատեգորիա:Սլովակ երաժշտագետներ
Կատեգորիա:Սլովակ կոմպոզիտորներ
Կատեգորիա:Սլովակ մանկավարժներ
Վիքիճամփորդ

**Վիքիճամփորդ** (բնօրինակը՝ **Wikivoyage**), ազատ բազմալեզու նախագիծ, որը նվիրված է զբոսաշրջությանն ու զբոսաշրջության ազատ ուղեցույցների ստեղծմանը։ 2012 թվականի նոյեմբերից այն դարձավ Վիքիմեդիա հիմնադրամի նախագիծ, որն առաջնորդվում է Բետա-թեստ ռեժիմով, իսկ 2013 թվականի հունվարի 15-ին պաշտոնապես բացվեց որպես Հիմնադրամի տասներկուերորդ նախագիծ։

Վիքիճամփորդի ծրագրային ապահովումը իրականացվում է ՄեդիաՎիքի ազատ ծրագրային ապահովմամբ, որը դրված է նաև Վիքիպեդիայի և Վիքիմեդիա Հիմնադրամի այլ նախագծերի հիմքում։

## Տես նաև
* Վիքիճամփորդություն

## Ծանոթագրություններ

## Աղբյուրներ
* www.wikivoyage.org - ցանցային զբոսաշրջային տեղեկատու։
*  Wikimedia meta կայքում նախագծի ստեղծման առաջարկի մասին տեղեկատվություն: 
:*  — Request for Comments on the proposal, which garnered a lot of comments/discussion.
:* Migration FAQ on Wikivoyage.org  — Plan for the migration of Wikitravel content to Wikivoyage and then to Wikimedia Foundation.
* 

Կատեգորիա:2006 ստեղծված կայքեր
Կատեգորիա:Զբոսաշրջություն
Կատեգորիա:Վիքիմեդիայի նախագծեր
*
Տան ոգի

**Տան ոգի** (домовой) - սլավոնական առասպելաբանությունում տանն ապրող ոգիներ։ Հին տներում ապրում են բազում տարբեր ոգիներ։ Մեկը հին տերերի ոգիները, մնացածը` մոլորված ոգիներ (հիմնականում անվտանգ)։ Տան ոգին բարի ոգի է։ Նա ժրաջան տեր է, ով օգնում է համերաշխ ընտանիքին։ Երբենմ չարաճճի է, եթե նրան ինչ-որ բան դուր չի գալիս։ Իրար է կապում սիրահարված ձիերի բաշերն ու քանդում նրանցը, ովքեր չեն սիրում։ Տան մնացած ոգիներն ենթարկվում են իրեն։

Սլավոնական առասպելաբանությունում ընդունված էր, որ տան ոգիները ենթարկվել են Յարիլո աստծուն և նրա հորը՝ Վելեսին։ Նրան հաճախ նաև ներկայացնում են տան տիրոջ դեմքով կամ ինչպես փոքր ծերուկ ամբողջությամբ սպիտակ մորթով պատված։ Նա նաև սերտ կապված է տան բարեկեցության հետ։ Ըստ որոշ հավատալիքների տան ոգին կարող էր փոխակերպվել կատվի, շան, կովի երբեմն էլ օձի, մկան կամ գորտի։ Տան ոգի կարող են դառնալ տան անդեմներից յուրաքանչյուրն, ով մահացել է սովորական մահով։ Տան ոգիներին զոհ էին մատուցում գոմում, որտեղ նրանք կարող էին ապրել։

## Առաջացում
Տան կառուցումը սուրբ դեր ուներ սլավոնների մշակույթում, քանի որ տուն կառուցելիս մարդը նմանվում է աշխարհն արարող Աստծուն։ Տան կառուցման համար փայտ ընտրելիս երբեք չեն ընտրում ճռռացող ծառը, քանի ըստ նրանց հավատալիքների այդպիսի ծառերում էին ապրում տառապող մարդու հոգին։ Չէին ընտրում նաև փտած կամ չորացած արմատներով ծառերը. նրանցում չկար կենսական ուժ և տան անդամները կսկսեն հիվանդանալ։ Ծառը կտրելով` հեթանոս սլավոնը մեղանչում էր ծառի ոգիների առաջ` նրանց ծառերից դուրս քշելով, իսկ ինքը երկար ժամանակ մաքրագործման ծեսեր էր անում։ Բայց հին սլավոնը մինչև վերջ համոզված չէր, որ հատված ծառերի ոգիները իրենից վրեժ չէին լուծի և իր իսկ ապահովության համար ձիու կամ ցլի գանգ էր թաղում տան դիմաց(շինարարության զոհաբերումներ)։ Հենց այս մահացած կենդանիների հոգիներն էլ հետո դառնում էին տան ոգի։

## Ապրելու վայր/բնավորություն/տան անդամների հետ հարաբերություն
Տան ոգին նախընտրում էր ապրել թաքնված` վառարանի տակ:Բնավորությամբ նա պատուհաս էր, շատ բողոքող, բայց և այնպես նա հոգատար էր և բարի։ Մարդիկ փորձում էին նրա հետ լավ հարաբերություններ պահպանել, նրա ընդունում էին որպես պատվավոր հյուր և ըստ հավատալիքների, տան ոգին կզգուշացներ մոտալուտ վտանգի մասին։ Մի տնից մյուսը տեղափոխվելիս` տան անդամները միշտ հրավիրում էին տան ոգուն իրենց հետ։ Տան ոգիները միշտ կապվում են իրենց բնակատեղին և շատ դժվարությամբ։ Ըստ հավատալիքների, նրանք հաճախ հրաժարվում են նոր տուն գնալ և մնում են ապրելու մկների հետ։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Գերբնական լեգենդներ
Կատեգորիա:Դիցաբանական կերպարներ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Եվրոպական դիցաբանության էակներ
Կատեգորիա:Կերպարներ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Ռուսական բանահյուսություն
Կատեգորիա:Սլավոնական հեթանոսություն
«Ավատար. Աանգի լեգենդները» մուլտսերիալի սերիաների ցանկ

Հետևյալ հոդվածը իր մեջ պարունակում է «Ավատար. Լեգենդ Աանգի մասին» անիմացիոն մուլտսերիալի սերիաների ցանկը։ Մուլտսերիալը կազմված է երեք եթերաշրջաններից, որոնք անվանում են գրքեր և որոնք գլուխներից են կազմված։ Առաջին և երկրորդ գրքերը կազմված են 20 գլուխներից, իսկ երրորդ գիրքը 21 գլուխներից։

## Առաջին եթերաշրջան

**Գիրք 1-ին։ Ջուր (Book One: Water)**

### Սյուժե
Կատարան և նրա եղբայրը` Սոկկան գտնում են Աանգին Ապպայի հետ միասին և ազատում են նրանց այսբերգից։ Աանգը խոստովանում է նրանց, որ ինքը Ավատարն է, սակայն դեռ տիրապետում է հայրենի տարերքին` օդին։ Նա պետք է սովորի մյուս երեք տարերքները ճիշտ հերթականությամբ` ջոր, հող և կրակ։ Երեքով նրանք որոշում են գնալ Ջրի հյուսիսային ցեղը, որտեղ Անգը կկարողանար իր համար ուսուցիչ գտնել ջրի տարերքը սովորելու համար։ Ճանապարհին նրանք մտնում են Օդի հարավային տաճարը, որտեղ Աանգը իմանում է, որ իր ցեղը մահացել է և այնտեղ գտնում է վերջին լեմուրին` Մոմոին, ում իր հետ է վերցնում։ Ամբողջ ճանապարհորդության ընթացքում Աանգին և իր ընկերներին հետևում է արքայազն Զուկկոն, կրակի թագավորի` Օզայաի հեռացված որդին, ով անկանում է բռնել Ավատարին և դրանով իրեն պատիվ և հարգանք ձեռք բերել։ Զուկոն ճանապարհորդում է իր հորեղբոր` Այրոի հետ, ով կրակի թագավորության ադմիրալ է եղել, ինչպես նաև Օզայաի ավագ եղբայրը։

Եթերաշրջանի վերջում կրակի թագավորության ադմիրալ Ջաոն հարձակվում է Ջրի հյուսիսային ցեղի վրա, փորձելով սպանել լուսնի հոգուն, ցանկանալով իրենց թշնամիներին` ջրի մոգերին, զրկի կախարդանքից։ Այդ ժամանակ կրակի արքան իր որդուն և եղբորը թշնամիներ է հայտարարում և իր աղջկան` Ազուլային, ուղարկում է նրանց բռնելու։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Ամերիկյան հեռուստասերիալներ
Ողջերն ու մեռածները

**Ողջերն ու մեռածները** (), խորվաթական լիամետրաժ գեղարվեստական ֆիլմ՝ նկարահանված 2007 թվականին Յոսիպ Մլակիչի վեպի հիման վրա։ Ֆիլմի նկարահանումներն անցկացվել են Բոսնիա և Հերցեգովինայում և Խորվաթիայի Հանրապետությունում։ Ֆիլմում զուգահեռ զարգանում են սյուժետային երկու գծեր, որոնցից մեկը ներկայացնում է Բոսնիական պատերազմի դեպքերը (1993 թվական), մյուսը՝ Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի (1943 թվական)։

## Սյուժե
1943 թվականին խորվաթ դոմոբրանների (, , , բառացի՝ «տան (հայրենիքի) պաշտպաններ») մի խումբ հրաման է ստանում ոչնչացնել հարավսլավական պարտիզանական ջոկատը, որ թաքնվում էր Բոսնիայի լեռներում ու անտառներում։ Խորվաթ մարտիկներն ուղևորվում են դեպի Սև ջրեր կոչվող վայրը, բայց ընկնում են պարտիզանների շրջափակման մեջ, ու մի քանի կարճատև մարտերից հետո նրանց ջոկատից գրեթե ոչ ոք կենդանի չի մնում։

Ուղիղ հիսուն տարի անց Խորվաթիայի պաշտպանության խորհրդի մի խումբ զինվորներ հանձնարարություն են ստանում գրավել ռազմավարական կարևոր նշանակություն ունեցող բարձունք այդ նույն վայրում։ Պատմությունը միստիկորեն կրկնվում է։ Ընդ որում՝ Խորվաթիայի պաշտպանության խորհրդի մարտիկներից մեկի պապը եղել է այն դոմոբրանների շարքում, ովքեր 1943 թվականին կռվել են հարավսլավական պարտիզանական ջոկատի դեմ։

## Դերերում
* Ֆիլիպ Շովագովիչ – *Տոմո* / *Մարտին*
* Վելիբոր Տոպիչ – *Վիյալի*
* Սլավեն Կնեզովիչ – *Չորո*
* Մարինկո Պրգա – *Մալի*
* Բորկո Պերիչ – *Ռոբե*
* Միրո Բարնյակ – *Իվո*
* Բոժիդար Օրեշկովիչ – *հրամանատար*
* Էնես Վեյզովիչ – *Ֆերիդ* / *Բոսնիայի և Հերցեգովինայի Հանրապետության մարտիկ*
* Իզուդին Բայրովիչ – *Ստոյան*
* Լյուբոմիր Յուրկովիչ – *Սեմին*
* Ռոբերտ Ռոկլիցեր – *հրամանատար Դանե Բորո*
* Զվոնկո Զեչևիչ – *ավագ լեյտենանտ Կնեզ*
* Նինո Սորիչ – *Պեյո*
* Ներմին Օմիչ – *դոմոբրան*

## Մրցանակներ
* Ֆիլմն 2007 թվականի Պուլայի կինոփառատոնում արժանացել է մրցանակների «Լավագույն ռեժիսոր», «Երկրորդ պլանի լավագույն դերասան», «Լավագույն մոնտաժ» և այլ անվանակարգերում։

## Փաստեր
* Ֆիլմի նկարահանումներն անցկացվել են Բոսնիա և Հերցեգովինայի Գորնի Վակուֆ Ուսկոպլե և Պրոզոր Ռամա համայնքներում։
* 2010 թվականի նոյեմբերին բրիտանական *The Independent* թերթում տպագրվել է նացիստական հանցագործ Սամուել Կունցի մահվան մասին լուրը, և սխալմամբ նյութին կցվել է դերասան Լյուբոմիր Յուրկովիչի նկարը «Ողջերն ու մեռածները» ֆիլմի հերոսներից մեկի կերպարում։ Լյուբոմիր Յուրկովիչը դատի է տվել թերթին և հաղթել գործը, իսկ թերթի խմբագիրներն ստիպված են եղել ներողություն խնդրել։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* 

Կատեգորիա:2007 ֆիլմեր
Կատեգորիա:Խորվաթական ֆիլմեր
Կատեգորիա:Խորվաթերեն ֆիլմեր
Կատեգորիա:Ֆիլմեր Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի մասին
Ամերիկայի սիրելի ճարտարապետություն

[250px|right|thumb|«[Ութանկյուն տուն»՝ Ճարտարապետների ամերիկյան ինստիտուտի շենքը]]
***«Ամերիկայի սիրելի ճարտարապետություն»*** (), 150 առավել հայտնի շենքերի ու շինությունների ցանկ ԱՄՆ-ում՝ ըստ Ճարտարապետների ամերիկյան ինստիտուտի։

2006 և 2007 թվականներին Ճարտարապետների ամերիկյան ինստիտուտը հովանավորեց ԱՄՆ ամենահայտնի շինությունների հայտնաբերման հետազոտությունը։ *[[Harris Interactive]]* ընկերությունը հետազոտություն անցկացրեց նախ ինստիտուտի անդամների, իսկ այնուհետև այլ ամերիկացիների շրջանում։ Հարցման առաջին փուլում ինստիտոիտի 2448 անդամներից յուրաքանչյուրին առաջարկվեց նշել 15 կատեգորիայից նշել 20 ճարտարապետական շինություն։ 248 շինություն, որը նշվեց գոնե վեց անդամների կողմից, ներառվեց հաջորդ փուլի ցուցակներում։ Այս փուլին մասնակցեցին 2214 մարդ, որոնց առաջարկվեց ցանկից ընտրել 248 շինություն։ Քվեարկողների նախասիրությունները մշակվեցին հատուկ սանդղակով, որը ստեղծվել էր հատուկ հետազոտության համար։

Ճարտարապետների ամերիկյան ինստիտուտի 150-ամյակի տոնակատարությունների շրջանակում 2007 թվականին հայտարարվեց 150 շենքերից և շինություններից մի ցանկ՝ որօես «*Ամերիկայի սիրելի ճարտարապետություն*»։ Այս ցանկում Նյու Յորքին բաժին է ընկնում 32 օբյեկտ՝ ավելի շատ, քանի ցանկացած այլ քաղաքի։ Չիկագոյում և Վաշինգտոնում գտնվում է 17-ական օբյեկտ, ընդ որում ԱՄՆ մայրաքաղաքում գտնվում է 6 շինություն, որոնք գտնվում են ցանկի առաջին տասնյակում։

Ցանկում ներառվեց նաև երկու շինություն, որոնք ներառման պահին արդեն քանդված էին՝ Առևտրի համաշխարհային կազմակերպություն (№ 19) և Փենսիլվանիայի կայարան (№ 143):

## Շենքերի և շինությունների ցանկ

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:ԱՄՆ շենքերի և կարույցների ցանկեր
Կատեգորիա:ԱՄՆ-ի ճարտարապետություն
Կատեգորիա:Թոփ ցանկեր
Վիեննայի զինանշան

**Վիեննայի զինանշան** (), Ավստրիայի մայրաքաղաք Վիեննայի պաշտոնական խորհրդանիշը։

Խորհրդանիշը պաշտոնապես ընդունվել է 1998 թվականին։ Բավականին նման է Ավստրիայի Հանրապետության զինանշանին։ Այն իրենից ներկայացնում է սև արծիվ, որն իր վրա կրում է կարմիր վահան։

## Նկարագրություն
Զինանշանն օգտագործվում է երկու տարբերակով։ Վիեննայի մեծ զինանշանն իրենից ներկայացնում է միագլուխ սև արծիվ՝ ոսկե ճիրաններով ու կտուցով։

Արծվի կրծքի շրջանում գտնվում է կարմիր վահան՝ արծաթյա վահանով։ Փոքր զինանշանը կազմված է միայն վահանից։

Մեծ զինանշանը ներկայացնում է Ավստրիայի մայրաքաղաքը միջազգային մարաթոնների և պաշտոնական հանդիպումների ժամանակ։

## Պատմություն
Վիեննային վերաբերվող ամենահին փաստաթղթերում  հայտնաբերված կնիքի վրա, որպես Վիեննայի խորհրդանիշ եղել է հասարակ սև արծիվ՝ առանց որևէ այլ տարրերի։ Ամենայն հավանականությամբ այս ընտրությունը կապված էր Ավստրիայում կառավարող Բաբենբերգ դքսերի հետ։

13-րդ դարի վերջում Ավստրիայի զինանշանի փոխարեն եղել է միայն քրիստոնեական խաչ, սակայն այն ո՛չ տպագրվել է, և՛ ոչ էլ հայտնվել է մետաղադրամների դիմերեսներին կամ դարձերեսներին։ Խաչը եղել է արծաթագույն։

Խաչի և արծվի առաջին համադրությունը ի հայտ է եկել 1327 թվականին։ Ավստրիայի մայրաքաղաքի ներկայիս զինանշանն ընդունվել է 1998 թվականին։

## Տես նաև
* Ավստրիայի զինանշան

## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն
* *Peter Csendes, Wolfgang Mayer.* Wappen und Siegel der Stadt Wien / Венский городской и земельный архив. — Вена, 1986.
* *Peter Diem, Michael Göbl, Eva Saibel.* Die Wiener Bezirke. Ihre Geschichte, ihre Persönlichkeit, ihre Wappen / Deutike. — Вена, 2002. — .
* *Peter Diem.* Die Symbole Österreichs. Zeit und Geschichte in Zeichen / Kremayr & Scheriau. — Вена, 1995. — .
* *Franz Gall.* Österreichische Wappenkunde / Böhlau. — Вена, 1996. — .
* Hanns Jäger-Sunstenau: *500 Jahre Wappenbrief für die Stadt Wien*. In: *Jahrbuch des Vereines für Geschichte der Stadt Wien* 17/18, 1961/62, 1011-4726, стр. 53-85

Կատեգորիա:Վիեննա
Կորոնադո (այլ կիրառումներ)

**Կորոնադո**, կարող է վերաբերել՝ 
* Կորոնադո - 2003 թվականին ռեժիսոր Կլաուդիո Ֆախի նկարահանած ֆիլմը։
* Կորոնադո - հրաբուխ Կալիֆոռնիայի ծոցում՝ Մեքսիկայի Ներքին Կալիֆոռնիա նահանգում։
* Կորոնադո - քաղաք ԱՄՆ-ում։
Բորիս Գերնգրոս

**Բորիս Գերնգրոս** (, ), գեներալ-մայոր, Ելիզավետգրադյան հեծելազորային ուսումնարանի պետ։ Ուղղափառ, հնագույն ազնվականական տոհմից։

## Կենսագրություն
Բորիս Գերնգրոսը ծնվել է 1878 թվականին Պոլտավայի գուբերնիայում։ 1896 թվականին ավարտել է Պետրովյան Պոլտավյան կադետական և 1899 թվականին՝ Միխայլովսկի հրետանային ուսումնարանը, ստանալով ենթապորուչիկի կոչում` գործուղվել է 17-րդ հեծելա-հրետանային մարտկոց։
 
Կոչումները` պորուչիկ (1901), շտաբս-կապիտան (1905), կապիտան (1906), փոխգնդապետ (1912), գնդապետ (1915), գեներալ-մայոր (1917)։

Ավարտել է Գլխավոր շտաբի Նիկոլաևյան ակադեմիան 1-ին կարգով (1906) և Սպայական հեծելազորային դպրոցի տարեկան դասընթացները (1907)։ Հեծելավաշտային հրամանատարական արտոնակարգն անցել է Օդեսայի 10-րդ ուլանյան գնդում (1907-1909)։

Այնուհետև եղել է 11-րդ հեծելազորային (1909-1912) և 9-րդ հեծելազորային (1912-1913) դիվիզիաների շտաբի ավագ համհարզը։ 1913 թվականի սեպտեմբերի 27-ին գործուղվել է Ելիզավետգրադյան հեծելազորային ուսումնարան ռազմագիտություն դասավանդելու։ Մասնակցել է Առաջին համաշխարհային պատերազմին։ 1915 թվականի հունվարի 8-ին գործուղվել է Դոնի 12-րդ կազակական գունդ, այնուհետև նորից Ելիզավետգրադյան հեծելազորային ուսումնարան։ 1915 թվականի հունիսի 12-ին նշանակվել է Դոնի 3-րդ կազակական դիվիզիայի շտաբի պետի պաշտոնակատար, 1917 թվականի փետրվարի 7-ից` 14-րդ հուսարական Միտավյան գնդի հրամանատար։ Վերջին պաշտոնը զբաղեցրել է մինչև 1917 թվականի սեպտեմբերի 16-ը։

1917 թվականի հոկտեմբերի 17-ից նորից դասավանդել է Ելիզավետգրադյան հեծելազորային ուսումնարանում։ 1917 թվականի դեկտեմբերին եղել է ուկրաինացված զորամասի հրամանատար։ 1918 թվականին ծառայել է հետմանական բանակում, վերանվանվելով գեներալական խորունժի։ 1918 թվականի սեպտեմբերի 24-ին նշանակվել է Ելիզավետգրադյան հեծելազորային ուսումնարանի տնօրեն։ Սկորոպադսկու ռեժիմի անկումից հետո Ռուսաստանի հարավի զինված ուժերի կազմում մասնակցել է Սպիտակ շարժմանը։ 1920 թվականի հունվարի 10-ից նորից 14-րդ հուսարական գնդի հրամանատարն է։ Մինչև Ղրիմի էվակուացիան եղել է 2-րդ հեծելազորային դիվիզիայի շտաբում։ Մասնակցել է Գալիպոլիի ճակատամարտին, եղել է 3-րդ հեծելազորային գնդի, այնուհետև` 2-րդ հեծելազորային բրիգադայի հրամանատար։ Արտագաղթել է Հարավսլավիա։ Եղել է Գլխավոր շտաբի սպաների ընկերության անդամ և Գորիցայի գնդային միավորման նախագահ։ Եղել է Ռուսական բանակի 2-րդ բրիգադի հեծելազորային դիվիզիայի հրամանատար։ Դասավանդել է Բելգրադի Բարձրագույն ռազմա-գիտական դասընթացներում։

Մահացել է 1943 թվականին։

## Պարգևներ
* Սուրբ Ստանիսլավի 3-րդ աստիճանի շքանշան (1911)
* Սուրբ Աննայի 3-րդ աստիճանի շքանշան (1913)
* Սուրբ Վլադիմիրի 4-րդ աստիճանի շքանշան սրերով և ժապավեններով (08.02.1915)
* Սուրբ Աննայի 4-րդ աստիճանի շքանշան (15.02.1915)
* Սուրբ Ստանիսլավի 2-րդ աստիճանի շքանշան սրերով (13.04.1915)

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Гернгросс, Борис Владимирович на сайте «Русская армия в Великой войне»

Կատեգորիա:Առաջին համաշխարհային պատերազմի մասնակիցներ
Կատեգորիա:Սուրբ Ստանիսլավի 3-րդ աստիճանի շքանշանի ասպետներ
Կատեգորիա:Սուրբ Ստանիսլավի 2-րդ աստիճանի շքանշանի ասպետներ
Memrise

**Memrise** (արտասանվում է «մեմրայզ»), առցանց դասընթացներ սովորելու գործիք է։ Դասընթացները ստեղծվում են Memrise համայնքի կողմից։ Դրանց հիմնական նպատակը լեզու սովորեցնելն է։ Կայքը ներառում է նաև ակադեմիական և ոչ ակադեմիական առարկաների ուսուցում, ինչպիսիք են երաժշտությունը, պատմությունը, աշխարհագրությունը, մաթեմատիկան, հիշողության մարզումը և փիլիսոփայությունը։ Memrise-ն օգտագործում է մեմեր պարունակող ֆլեշ քարտեր և «ընդմիջումների ազդեցություն», որպեսզի արագացնի և հեշտացնի ուսուցման գործընթացը։

## Ստեղծում և զարգացում
Memrise-ի համահիմնադիրներն են նյարդաբան Գրեգ Դետրը (մասնագիտացումը՝ հիշողություն և մոռացում) և Էդ Քուքը։ Վերջինս Memrise-ի գործադիր տնօրենն է և Աշխարհի հիշողության առաջնության գրոսմայստեր։ Վեբկայքի բետա տարբերակը թողարկվել է Փրինսթոնյան ձեռնարկատիրության ակումբի 2009 թվականին անցկացրած TigerLaunch մրցույթը հաղթելուց հետո։ 2012 թվականի հոկտեմբերի մեկին 100 օգտատեր հնարավորություն ստացան փորձարկել վեբկայքը, որը կոչվում էր Memrise 1.0: 2013 թվականի մայիսին Memrise-ի հավելվածն արդեն հասանելի էր App Store-ում և Google Play-ում։

## Մրցանակներ
2010 թվականի հուլիսին Memrise-ը դարձավ London Mini-Seedcamp մրցույթի հաղթողներից մեկը։ 2010 թվականի նոյեմբերին կայքը ճանաչվեց TechCrunch Europas-ի «Լավագույն նոր ստարտափ անվանակարգի» ֆինալիստ։ 2011 թվականի մարտին Memrise-ն ընտրվեց Techstars Boston-ի ստարտափ։

## Memrise մրցանակ
2014 թվականի նոյեմբերին Լոնդոնի համալսարանական քոլեջի հետ համատեղ Memrise-ը ստեղծեց Memrise մրցանակը։ Այն մարտահրավեր է ստեղծել առավել հզոր մեթոդ նոր ինֆորմացիա հիշելու համար։ Մրցանակը կազմում է 10.000 դոլար։

## Հակասություններ
2012 թվականի սեպտեմբերին կայքի առաջատարների աղյուսակը ժամանակավորապես դադարել է գործել «լայնածավալ խաբեության» պատճառով։ Որոշ օգտատերեր օգտագործում էին բոտեր և ոչ ինտենսիվ մեխանիզմներ, որպեսզի ստանան միավորներ։ Դրան ի պատասխան, ադմինիստրատորները հրապարակեցին նոր առաջատարների աղյուսակ։

## Մամուլ
2011 թվականին Memrise-ը վերանայվել է AOL's Daily Finance, the MIT Technology Review, MSNBC և Gizmodo-ի կողմից։

## Տես նաև
* Duolingo
* Մնեմոնիկա
* Լոկիի մեթոդ
* Հիշողություն

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
*Memrise-ն ուսուցումը դարձնում է արագ, հաճելի և արդյունավետ 
* Ինչպե՞ս զարգացնել բառապաշարը 

Կատեգորիա:Ծրագրային ապահովում այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Կայքեր այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Ուսուցում
Կաբինդա

**Կաբինդա** (), քաղաք Անգոլայում, Կաբինդա նահանգի կենտրոնը։ Գտնվում է ծովի մակարդակից 24 մետր բարձրության վրա։ 2010 թվականի տվյալներով բնակչության թիվը կազմում էր 399 427 մարդ։

Կաբինդայում է գտնվում միջազգային օդանավակայանը։ 2010 թվականին քաղաքում է անցկացվել Աֆրիկայի ազգերի գավաթի խաղարկությունը։

Կլիման արևադարձային է։ Օդի միջին տարեկան ջերմաստիճանը 24,6°С: Տեղումների տարեկան քանակը 958 մմ։ Առավել մեծ քանակությամբ տեղումներ դիտվում են փետրվարից ապրիլ ընկած ժամանակահատվածում, ամենաքիչը հունիսից սեպտեմբեր։ Քամու տարեկան միջին արագությունը 3,8 մ/վրկ։
 

## Պատմություն
1521 թվականին Կաբինդայում ստեղծվեց թեմ՝ եպիսկոպես Էնրիկեյի հետ, նա հանդիսանում էր Աֆոնսի որդին՝ Կոնգոյի կառավարիչը, որը դարձավ առաջին աֆրիկացի եպիսկոպոսը։

Ժամանակակից Կաբինդան կառուցվել էր որպես գյուղ 1883 թվականին։ Նրա տեղադիրքը ծովախորշի խորքում շատ հարմար էր և հնարավորություն էր տալիս զբաղվել առևտրով։ Քաղաքի կարգավիճակ ստացել է 1956 թվականի մայիսի 28-ին։ 1960 թվականին սկսվում է առևտրային գործունեության, նավահանգստի, հասարակական շեքերի ու բնակելի տների շինարարությունների, ավտոճանապարհների զարգացումը։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
*www.ibinda.com Cabinda Digital 
*Porto de Cabina em www.portodecabinda.com 
*Desenvolvimento do Município de Cabinda - Governo da Província de Cabinda 

Կատեգորիա:1883 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր
Կատեգորիա:Անգոլայի քաղաքներ
Բաղդասարովների տուն (Տագանրոգ)

**Բաղդասարովների տուն** (), ՌԴ Ռոստովի մարզի Տագանրոգ քաղաքի պատմական կառուցապատման օբյեկտ, որը կառուցվել է XIX դարի վերջին և պատկանել է Բաղդասարով եղբայրներին։ Շենքը գտնվում է Տուրգենևի նրբանցք, 7 հասցեում։

## Պատմություն
Այս հողակտորում XIX դարում կառուցվել է փոքր ճարտարապետական կառույց, որը գնահատվում էր 1000 ռուբլի։ Այն պատկանել է վաճառականուհի Սոֆյա Լուցկայային։ Այնուհետև, ինչ-ինչ պատճառներով, շինությունը քանդվել է, և 1898 թվականին Տուրգենևի նրբանցք, 7 հասցեում Մելքոն և Գրիգոր Բաղդասարով եղբայրները կառուցել են տուն։ Առանձնատան շինարարությունն արժեցել է 3000 ռուբլի։ Ժամանակի ընթացքում տան արժեքը մեծացել է` մինչև Հոկտեմբերյան հեղափոխությունը հասնելով 24 հազար ռուբլու։

Տունն ուներ մի քանի հարկ, վերին հարկը հանձնվում էր վարձակալությամբ։ XX դարի սկզբին տան սեփականատեր է դարձել վաճառական Իվան Վասիլևիչ Կաֆերին։ Նա ուներ երշիկի գործարան, որը գտնվում էր Չեխովի փողոցում։ Դրանից բացի նրա սեփականությունն էր Մյասնիցկայա, 19-ում գտնվող ճարպահալարանը։ Իր գործունեությունը վաճառականը ժամանակին սկսել էր անգլիական բիսկվիտներ պատրաստելով և տարածելով։ Լինելով Ալեքսանդրի փողոցի 1-ին և 3-րդ տների սեփականատերը, նա տուն գնեց Տուրգենևի նրբանցքում։ Վերոնշյալ տների արժեքը եղել է համապատասխանաբար 500 և 150 ռուբլի։ Իվան Կաֆերիի կնոջ անունը Անաստասիա Վասիլևնա էր։ Նրանք ունեին երեք երեխա՝ Վասիլի, Իվան և Պարասկևա։ Տունը մասամբ տրվել է վարձակալությամբ, ինչը վաճառականին եկամուտ էր ապահովում։ Նա նաև ուներ երշիկեղենի խանութ Պետրոսի, 38 հասցեում։ Տան վարձակալների թվում էր երդվյալ հավատարմատար Միխայիլ Մարկովիչ Իլշտեյնը։

Տանը բնակվել է Վալենտինա Աբրամովնա Գովբերգը։ Նա եղել է գնչուական ռոմանսների և ռուսական ժողովրդական երգերի կատարող, ունեցել հզոր ձայն` մեցցո-սոպրանո։ Տուրգենևի նրբանցքի տուն նա տեղափոխվել է 1940-ական թվականներին, որտեղ ապրել է քրոջ` Ելենա Աբրամովնայի հետ, որը Տագանրոգում հայտնի փաստաբան Յակով Բորիսովիչ Սվետի կինն էր։ Մինչև հեղափոխությունը Յակով Սվետը եղել է հրեական օրենքի երդվյալ հավատարմատարի օգնական։

1920-ական թվականներին բակի աջ տնակում բնակություն հաստատեց Օրեշկո ընտանիքը` Ֆեոդոր Վասիլևիչը և նրա կինը` Ռաիսա Կոնստանտինովնան։ Ժամանակի ընթացքում նրանք ունեցան դուստրեր` Օլգա և Վերա։ Ֆեոդոր Վասիլևիչը եղել է քաղաքային դատախազության հաշվապահ, աչքի է ընկել բծախնդրությամբ և գործերը ճիշտ վարելով։ Ժամանակի ընթացքում դուստրը` Վերան, դարձավ ժամագործ, իսկ Օլգան սկսեց հետաքրքրվել արվեստի և պատմության հետ կապված ոլորտներով։ Նա հեշտ կյանք չի ունեցել. տուժել է ստալինյան ռեպրեսիաների ժամանակ։ Օրեշկո ընտանիքը հայտնի էր անտուն կենդանիների մասին հոգատարությամբ։

1930-ական թվականներին բնակարաններից մեկում ապրել է ջութակահար Միխայիլ Ստեշենկոն։ Նրա նվագը սեանսներից առաջ կարող էին լսել «Լուչ» կինոթատրոնի այցելուները։ Նաև բնակարանում ապրել է ջութակահար Բեյնցմանը, որը նվագել է Վալերիան Մոլլայի նվագախմբում։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Տագանրոգի շենքեր և կառույցներ
Կատեգորիա:Տագանրոգի տեսարժան վայրեր
Սուրբ Համբարձում եկեղեցի (այլ կիրառումներ)

**Սուրբ Համբարձում** անունով հայտնի են հետևյալ եկեղեցիները.

* Սուրբ Համբարձում եկեղեցի (Նոր Նախիջևան)
* Սուրբ Համբարձում եկեղեցի (Չալթր)
Ռաֆայել Համբարձումյան (լուսանկարիչ)

**Ռաֆայել Միհրանի Համբարձումյան** (), հայ լուսանկարիչ։

## Կենսագրություն
Ռաֆայել Համբարձումյանը ծնվել է 1932 թվականին Երևանում։ Լուսանկարչությամբ տարվել է մանուկ հասակից։ 12 տարեկան հասակում սովորել է լուանկարիչ Թորգոմ Բոյաջյանի մոտ։ 1951 թվականին աշխատել է կինոստուդիայում, եղել Արտաշես Ջալալյանի օգնականը։ 1952 թվականին ծառայել է բանակում, եղել դիվիզիայի լուսանկարիչ։ 1955 թվականին աշխատել է Վոլոդյա Ամալյանի հետ միասին։ 1957 թվականին հաղթելով լուսանկարչի տեղի համար հայտարարված մրցույթում` «Երեկոյան Երևան» օրաթերթի հիմնադրման առաջին օրվանից դարձել է նրա ֆոտոթղթակիցը։ 1972 թվականին եղել է Կենտկոմի հրատարակչության լուսանկարիչը, 1977 թվականին՝ ՀԽՍՀ մշակույթի նախարարության լուսանկարիչը։ 1999 թվականին տեղափոխվել է ԱՄՆ, որտեղ շարունակել է լուսանկարչական գործունեությունը։ 2002 թվականին դարձել է Կառլիֆոռնիայի պրոֆեսիոնալ լուսանկարիչների միության անդամ, 2003 թվականին՝ ԱՄՆ-ի պրոֆեսիոնալ Լուսանկարիչների միության անդամ։

Ռաֆայել Համբարձումյանի լուսանկարներում թեմատիկ, կոմպոզիցիոն աշխատանքներից բացի կան դիմանկարներ (Վիկտոր Համբարձումյան, Արամ Խաչատրյան, Պարույր Սևակ, Գոհար Գասպարյան, Վահրամ Փափազյան, Հրաչյա Ներսիսյան, Գուրգեն Ջանիբեկյան, Երվանդ Քոչար, Մարտիրոս Սարյան, Վիլյամ Սարոյան, Հովհաննես Շիրազ), քաղաքային պատկերներ։ Ռաֆայել Համբարձումյանի լուսանկարներով ձևավորվել են Արամ Խաչատրյանի ծննդյան 100-ամյակին թողարկված սկավառակները (2004, Լոս Անջելես)։ Համբարձումյանի լուսանկարների ընտրանին հրատարակվել է «Հավերժի ճամփորդները» ֆոտոալբոմում («Տիգրան Մեծ» հրատարակչություն, Երևան, 2005)։ 

## Մրցանակներ
* ՀԽՍՀ Երիտասարդական փառատոնի դափնեկիր, 1957 թվական
* «Վիրահատությունից հետո» աշխատանքը արժանացել է բազմաթիվ մրցանակների` 2003 թվականին ԱՄՆ-ի պրոֆեսիոնալ լուսանկարիչների մրցույթում դարձել է առաջին մրցանակակիր, 1967 թվականին Գերմանիայում կայացած միջազգային լուսանկարչական ցուցահանդեսում` արծաթե մեդալի
* 2003 թվականին Լաս Վեգասում կայացած ամենամյա ցուցահանդեսում արժանացել է 1-ին մրցանակի

## Ցուցահանդեսներ
Մասնակցել է միջազգային և համամիութենական բազմաթիվ ցուցահանդեսների։
* Արվեստի աշխատողի տուն, Երևան, 1962 թվական
* Մոսկվա, 1977 թվական
* Բուդապեշտ, Հունգարիա, 1987 թվական
* Լոս Անջելես, Թեքեյան մշակութային կենտրոն, 1990, 1999 թվականներ
* Լոս Անջելես, Իրանահայ մշակութային միություն, 2000, 2001 թվականներ
* Լոս Անջելես, Դելայտ, 2004, 2005 թվականներ
* Հայաստանի գրողների միություն, Երևան, 2010 թվական

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Հայ լուսանկարիչներ