open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Էդվարդ Նինո Էրնանդես

**Էդվարդ Նինո Էրնանդես** (, ) աշխարհի երկրորդ ամենակարճահասակ շարժվող մարդն է։ Նա հավաստագրվել է Գինեսի ռեկորդների գրքում 2010 թվականի սեպտեմբերի 4-ին։

Էրնանդեսը դադարել է աճել դեռ երկու տարեկանից։ Ծնված օրվանից նրա հասակն ավելացել է ընդամենը 40 սմ-ով։ 24 տարեկանում Էրնանդեսը 0,7 մ հասակ է ունեցել և կշռել է 10 կգ։ 33 տարեկանում Էրնանդեսի հասակը եղել է 0,721 մ։ Նա ապրում է Կոլումբիայի Բոգոտա քաղաքում

Գինեսի այս ռեկորդի նախորդ տիտղոսակիրը՝ Մոնղոլիայից Հե Պինգպինգն է եղել, որի հասակը Էրնանդեսից 3,8 սմ բարձր է եղել։ Նա մահացել է 2010 թվականի մարտի 13-ին Հռոմում, որտեղ նկարահանվում էր Lo show dei record հեռուստահաղորդումում։ Էրնանդեսի ռեկորդը գերազանցել է երբ նեպալցի Խագենդրա Թապա Մագարը։ Ռեկորդը վերականգնվել է 2020 թվականի հունվարի 17-ին՝ Մագարի մահից հետո, բայց կրկին կորցրել է այն 2022 թվականի դեկտեմբերի 13-ին, երբ իրանցի Աֆշին Ղադերզադեն 20 տարեկան է դարձել։

Էրնանդեսը գումար է վաստակում տարբեր շոուներում հանդես գալով և ֆիլմերում նկարահանվելով, նա հանդես է եկել Արգենտինայի Susana Giménez հեռուստածրագրում։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Կոլումբիացի դերասաններ
Կատեգորիա:Գինեսի գրքի ռեկորդակիրներ
Մարգարիտա Միրիմանովա

**Մարգարիտա Հովհաննեսի Միրիմանովա (Միրիմանյան)** (դեկտեմբերի 12, 1894, Վրաստան, Թիֆլիս – օգոստոսի 20, 1985, Փարիզ), հայ դաշնակահարուհի։

## Կենսագրություն
Մարգարիտա Միրիմանովան ծնվել է 1894 թվականին Վրաստանի մայրաքաղաք Թիֆլիսում։

Դաշնամուր նվագել սովորել է հինգ տարեկանում մորից։

Սկզբնական երաժշտական կրթությունը ստացել է Թիֆլիսի երաժշտական ուսումնարանում (Վրաստանի դաշնամուրային դպրոցի հիմնադիր, ազգությամբ հույն Ալոիզ Միզանդարիի դասարան), ապա 1910-1912 թվականներին սովորել է Սանկտ Պետերբուրգի կոնսերվատորիայում (Աննա Եսիպովայի դասարան), կատարելագործվել Վիեննայում՝ աշակերտելով Լեոպոլդ Գոդովսկու մոտ։

1910-ական թվականներին համերգներով շրջագայել է Սանկտ Պետերբուրգում, Թիֆլիսում, Բաթումում, բարեգործական համերգով՝ Երևանում։

1921 թվականից ապրել է արտերկրում (Վիեննայում, Իտալիայում, Կահիրեիում, 1945 թվականից՝ Փարիզում)։ Մտերիմ է եղել անվանի երաժիշտներ Մորիս Ռավելի, Մարսել Դյուպրեի և ուրիշների հետ։ Հանդես է եկել մենահամերգներով և սիմֆոնիկ նվագախմբերի հետ՝ դիրիժորներ Բերնհարդ Փաումգարտների, Ֆրանց Շալկի և ուրիշների ղեկավարությամբ։

Նվագացանկում հիմնականում ներառված էին Ֆրեդերիկ Շոպենի, Ֆրանց Շուբերտի, Ալեքսանդր Սկրյաբինի, Կոմիտասի, Արամ Խաչատրյանի երկերից։

1969 թվականին Բեռլինում Կոմիտասի ծննդյան 100-ամյակին նվիրված տոնակատարությանը կատարել է նրա «Պարերը»։ «Կոլումբիա» ֆիրման Մարգարիտայի կատարմամբ թողարկել է ձայնասկավառակ։

1930 թվականին ստացել է Բոլոնիայի ֆիլհարմոնիկ ակադեմիայի դիպլոմ։

Մարգարիտան մահացել է 1985 թվականին Փարիզում։

## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն
* Шушаник Апоян. Маргарита Ивановна Мириманова (2008)

Կատեգորիա:Հայ դաշնակահարուհիներ
Կատեգորիա:Հայ երաժիշտներ
Կատեգորիա:Հայ երկարակյացներ
Հայկ Դավթյան (ջութակահար)

**Հայկ Յուրիի Դավթյան** (), ջութակահար, դիրիժոր։

## Կենսագրություն
Դիրիժոր, ՀԽՍՀ ժողովրդական արտիստ Յուրի Դավթյանի որդին է։ Ավարտել է Երևանի Չայկովսկու անվան երաժշտական դպրոցի (1980 թվական, դասատու՝ Տատյանա Հայրապետյան), Կոմիտասի անվան Երևանի պետական կոնսերվատորիայի ջութակի (1985 թվական, Էդուարդ Թադևոսյանի դասարան), կոմպոզիցիայի (1986 թվական, Ղազարոս Սարյանի դասարան), դիրիժորության (1990 թվական, Յուրի Դավթյանի դասարան) բաժինները։

1987–1991 թվականներինին՝ Երևանի օպերայի և բալետի թատրոնի, 1991 թվականին՝ Հայաստանի ռադիոյի սիմֆոնիկ նվագախմբի դիրիժոր, 1990–1991 թվականներին՝ Հայաստանի կոմպոզիտորների միության նվագախմբի ղեկավար։

1991 թվականին տեղափոխվել է Ֆրանսիա, որտեղ ստեղծել է «Նաիրի» դուետը (1991 թվականից՝ դաշնակահար Արմեն Ահարոնյանի հետ)։

1993 թվականից դասավանդել է Սեն-Մանդե քաղաքի (ջութակ, անսամբլ), 2004–1013 թվականներին՝ Ստրասբուրգի ազգային (մենակատար և նվագախմբի դիրիժոր), 2013 թվականից՝ Սերժի Պանտուազի (ջութակ, նաև նվագախմբի դիրիժոր), 2015 թվականից՝ Փարիզի ազգային (ջութակ) կոնսերվատորիաներում։

1992–1997 թվականներին՝ Թուր և Մասսի քաղաքների սիմֆոնիկ նվագախմբերի մենակատար, 1993–97 թվականներին՝ Լիտվայի ազգային օպերայի, Ուլյանովսկի սիմֆոնիկ, Սոֆիայի կամերային, Ֆրանշ-Կոնտեի նվագախմբերի դիրիժոր։

2000–2004 թվականներին՝ Սեն Մանդեի նվագախմբի մենակատար։

1994–1996 թվականներին որպես մենակատար հանդես է եկել Պերիգորի «Բեյնաքյան գիշերներ», 2000–2002 թվականներին, որպես դիրիժոր, Փարիզի լիրիկական նվագախմբի հետ՝ «Ուազի անտառային» (Ֆրանսիա) փառատոներում։

1992–2002 թվականներին համագործակցել է Փարիզի օպերայի և Ֆրանսիայի ռադիոյի ֆիլհարմոնիկ, 2003 թվականին՝ Տորոնտոյի (Կանադա) սիմֆոնիկ, 1998 թվականից՝ Հայաստանի ֆիլհարմոնիկ (Մորիս Մետերլինկի դրամայի համար գրված սյուիտը) նվագախմբերի հետ։ Իր հիմնադրած «Խրոմա» կվինտետի (1999–2004 թվականներին) հետ համերգներով շրջագայել է Ֆրանսիայում, Ավստրիայում, Հունգարիայում։

2007 թվականին ստեղծել է նաև «Նաիրի» կվինտետը։ Ձայնագրել է (Արմեն Ահարոնյանի հետ) Արամ Խաչատրյանի, Էդուարդ Բաղդասարյանի, Կոմիտասի, Ղազարոս Սարյանի, Էդվարդ Միրզոյանի, Ալեքսանդր Սպենդիարյանի ստեղծագործություններից (փոխադրումները՝ Դավթյանի, Արմեն Ահարոնյանի), Լուիջի Բոկերինիի կվինտետը (կիթառահար Պ. Իվանեզի հետ), Կոմիտասի մեղեդիների հիման վրա՝ Սերգեյ Ասլամազյանի և Ռուբեն Ալթունյանի մանրանվագները և այլ գործեր։ Հայաստանի ֆիլհարմոնիկ նվագախմբի հետ հյուրախաղերով հանդես է եկել ԱՄՆ-ում և Արևելյան Եվրոպայում։

## Մրցանակներ
Հայաստանի երիտասարդ կատարողների հանրապետական մրցույթի Գլխավոր (1980), Այսրկովկասյան մրցույթի 2-րդ (1981), «Պիեռ Լանտիե» միջազգային մրցույթի Մեծ (1996, Փարիզ) մրցանակներ։

Կատեգորիա:Հայ ջութակահարներ
Կատեգորիա:Հայ դիրիժորներ
Հովհաննես Անաստասյան

**Հովհաննես Անաստասյան** (), բուլղարահայ երաժիշտ, ալտահար։

## Կենսագրություն
Հովհաննես Անաստասյանը ծնվել է Բուլղարիայի Բուրգաս քաղաքում։ Ավարտել է Բուլղարիայի կոնսերվատորիան, 1963 թվականից կատարելագործվել է Փարիզում։ 1965 թվականից եղել է Բուլղարիայի ռադիոյի սիմֆոնիկ նվագախմբի մենակատար։ Նվագախմբի հետ նա համերգներով շրջագայել է Ֆրանսիայում, Իտալիայում, Չեխոսլովակիայում, Գերմանիայում, Ռումինիայում և Հայաստանում։ 1970-ական թվականներից բնակության է հաստատվել Անտվերպենում, եղել է սիմֆոնիկ նվագախմբի կոնցերտմայստերը։

## Ստեղծագործություն
Հովհաննես Անաստասյանը հիմնադրել է «Սևան» լարային քառյակը, որի երկացանկում եղել են Վոլֆգանգ Ամադեուս Մոցարտ, Լյուդվիգ վան Բեթհովենի, Անտոնին Դվորժակի, Կոմիտասի, Առնո Բաբաջանյանի, Էդվարդ Միրզոյանի, Արտեմի Այվազյանի, Գոհարիկ Ղազարոսյանի և այլ կոմպոզիտորների 
ստեղծագործություններից։

1968 թվականին Հովհաննես Անաստասյանը մենանվագով հանդես է եկել հայկական հեռուստառադիոյով։ Հետագայում նա ֆիլհարմոնիայի սիմֆոնիկ նվագախմբի 
հետ կատարել է Գեորգ Ֆիլիպ Տելեման 4-մասանոց կոնցերտը (ալտի և նվագախմբի համար)։ 1973 թվականինին մասնակցել է Բրյուսելի 
թագավորական կոնսերվատորիայում կազմակերպված հայկական համերգին։

Հովհաննես Անաստասյանը հիմնադրել է «Ամադեուս» մրցույթ-փառատոնը, որն անցկացվել է Երևանում (1992 թվականից), Գյումրիում (1993 թվականից), Սպիտակում, Վանաձորում և Արցախում (1994 թվականից, 2012 թվականին՝ Սայաթ-Նովայի ծննդյան 300-ամյակի առթիվ)։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
*Die Armenische Musik-Vereinigung (in englischer Sprache)

Կատեգորիա:Ալտահարներ
Կատեգորիա:Բուլղարահայ երաժիշտներ
Մարտունու ռմբակոծում (2020)

**Մարտունու ռմբակոծում**, Արցախի Հանրապետության Մարտունու շրջանի քաղաքների, ավանների և գյուղերի ռմբակոծումը ադրբեջանական զինված ուժերի կողմից, որը տեղի է ունեցել Արցախյան երկրորդ պատերազմի ընթացքում։ Հրթիռակոծության հետևանքով մեծ վնասներ են կրել Մարտունի քաղաքը, մայրաքաղաք Ստեփանակերտը։ Հրթիռակոծության հետևանքով զոհվել է հինգ խաղաղ բնակիչ։ Արցախի քաղաքաշինության նախարարության տվյալներով՝ ռմբակոծության հետևանքով շրջանում վնասվել է շուրջ 1203 շինություն։ Լեռնային Ղարաբաղի Մարտունու շրջանի բնակչուհի Վիկտորյա Գևորգյանը պատերազմի հենց առաջին օրը դարձավ զոհված առաջին երեխան։

## Նախապատմություն
Ռազմական գործողությունները Արցախյան հակամարտության մաս են կազմում, որոնց նպատակը Արցախի Հանրապետության գրավումն էր Ադրբեջանի կողմից և հայերի էթնիկ զտումները։ Էթնիկ բռնությունները սկսվեցին 1980-ականների վերջին և ԽՍՀՄ-ի փլուզումից հետո, 1991 թվականին վերածվեցին լիակատար պատերազմի։ Պատերազմն ավարտվեց 1994 թվականին՝ հրադադար պայմանագրով, երբ Արցախի Հանրապետությունը վերահսկում էր Լեռնային Ղարաբաղի շրջանի մեծ մասը, ինչպես նաև հարակից շրջաններ։

## Ժամանակացույց
Մարտունու հրետակոծությունը սկսվել է 2020 թվականի սեպտեմբերի 27-ին։

2020 թվականի հոկտեմբերի 1-ին Արցախի Հանրապետության Մարտունի քաղաքը ենթարկվել է Ադրբեջանի զինված ուժերի հրետանային կրակի և ռմբակոծության։ Քաղաքը հրթիռակոծվել է նաև TOS-1 համազարկային կրակի ռեակտիվ կայաններից, որոնք հարվածել են բնակելի շենքերին։

## Տուժածներ
Արցախի Հանրապետության Մարտունու շրջվարչակազմի ղեկավար Էդիկ Ավանեսյանի խոսքով՝ հոկտեմբերի սկզբի դրությամբ Մարտունի քաղաքում զոհվել է 5 բնակիչ, վիրավորվել 10 բնակիչ։ Ավերվել են նաև ենթակառուցվածքները։ Մարտունեցիները ստիպված են եղել թաքնվել ապաստարաններում։

## Արձագանքներ
### Amnesty International
 
2020 թվականի Արցախում հրադադարի համաձայնագրից հետո Amnesty International-ն այցելել է Հայաստանում, Ադրբեջանում և Արցախի Հանրապետությունում հարվածային կետեր։

### Human Rights Watch
Human Rights Watch-ը և Հայաստանի իշխանությունները հայտարարել են, որ հակամարտության ընթացքում Մարտունիում և Լեռնային Ղարաբաղի այլ շրջաններում վնասվել է առնվազն ինը բժշկական հաստատություն։

## Տես նաև
* Ստեփանակերտի ռմբակոծում (2020)
* Սուրբ Ղազանչեցոց եկեղեցու հրթիռակոծություն (2020)

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:44-օրյա պատերազմ
Կատեգորիա:Ադրբեջանի պատերազմական հանցագործություններ
Կատեգորիա:Արցախյան հակամարտություն
Կամո Ցուցուլյան

**Կամո Կոլյայի Ցուցուլյան** (հունվարի 2, 1973, Իջևան, Հայկական ԽՍՀ, Խորհրդային Սոցիալիստական Հանրապետությունների միություն), հայ պետական և իրավապահ մարմինների գործիչ։ ՀՀ ոստիկանության պետի նախկին տեղակալ (2021-2023)։ ՀՀ ՆԳՆ փրկարար ծառայության տնօրեն-ներքին գործերի նախարարի տեղակալ (2023-2026)։ ՀՀ ոստիկանության պետ-ներքին գործերի նախարարի տեղակալ։ Ոստիկանության գեներալ-մայոր։

## Կրթություն
1995 թվականին ավարտել է Երևանի Ճարտարապետաշինարարական պետական ինստիտուտը, իսկ 2009 թվականին՝ ՀՀ ոստիկանության կրթահամալիրը։

## Աշխատանքային գործունեություն
2001-2003 թվականներին Ցուցուլյանը աշխատել է Տավուշի մարզային ՆԳ վարչությունում, որպես ` օպերատիվ կապի և հատուկ տեխնիկայի գծով ինժեներ։

2003-2004 թվականներին աշխատել է  ՀՀ ոստիկանության Տավուշի մարզային վարչությունում, Իջևանի բաժնի անչափահասների գործերով տեսուչ։

2004-2010 թվականներին` ՀՀ ոստիկանության Տավուշի մարզային վարչության Իջևանի բաժնի ՔՀ բաժանմունքի օպերլիազոր, այնուհետև ` ավագ օպերլիազոր։

2010-2011 թվականներին` ՀՀ ոստիկանության Տավուշի մարզային վարչության Դիլիջանի բաժնի պետի օպերատիվ գծով տեղակալ։

2011 թվականի դեկտեմբերի 19-ից մինչև 30-ը, եղել է ՀՀ ոստիկանության Տավուշի մարզային վարչության Դիլիջանի բաժնի պետ։

2011-2012 թվականներին և 2013 թվականի հունիսի 12-ից` 27-ը գրանցած է եղել ՀՀ ոստիկանության կադրերի ռեզերվում։

2012-2013 թվականներին եղել է ՀՀ ոստիկանության Տավուշի մարզային վարչության շտաբի պետ։

2013 թվականի հունիս-նոյեմբեր ամիսներին եղել է ՀՀ ոստիկանության Տավուշի մարզային վարչության պետի տեղակալ։

2013-2020 թվականներին` ՀՀ ոստիկանության Տավուշի մարզային վարչության պետի օպերատիվ գծով տեղակալ։

2020-2021 թվականներին զբաղեցրել է ՀՀ ոստիկանության Արարատի մարզային վարչության պետի պաշտոնը։

2021-2023 թվականներին զբաղեցրել է ՀՀ ոստիկանության պետի տեղակալի պաշտոնը։

2023 թվականի հունվարի 9-ին նշանակվել է ՀՀ ՆԳՆ փրկարար ծառայության տնօրեն-ներքին գործերի նախարարի տեղակալ։

2024 թվականի մայիսի 28-ին շնորհվել է փ/ծ գեներալ-մայորի կոչում։

2026 թվականի հունվարի 19-ին` ՀՀ վարչապետի որոշմամբ ազատվել է ՀՀ փրկարար ծառայության տնօրենի-ներքին գործերի նախարարի տեղակալի պաշտոնից և նշանակվել ՀՀ ոստիկանության պետ-ներքին գործերի նախարարի տեղակալ։

2026 թվականի հունվարի 21-ին շնորհվել է ոստիկանության գեներալ-մայորի կոչում։

## Պարգևներ և կոչումներ
2016 թվականին ՀՀ նախագահի հրամանագրով պարգևատրվել է «Հասարակական կարգի գերազանց պահպանման համար» մեդալով։ Պարգևատրվել է նաև ոստիկանության և այլ գերատեսչությունների մեդալներով և կրծքանշաններով։

Ունի ոստիկանության գեներալ-մայորի կոչում։

## Այլ տվյալներ
Ամուսնացած է, ունի երկու երեխա։

1996-1998 թվականներին ծառայել է ՀՀ զինված ուժերում։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:ՀՀ ոստիկանության գնդապետներ
Կատեգորիա:Հայ գնդապետներ
Կատեգորիա:ՀՀ փրկարարական ծառայության գեներալ-մայորներ
Կատեգորիա:Հայ պետական գործիչներ
Կատեգորիա:Հայ գեներալ-մայորներ
Յոտեյ

, ակտիվ հրաբուխ Ական հրաբխային համալրում՝ Հոկայդո, Ճապոնիա։ Շիկոցու Տոյա ազգային պարկի կազմի մեջ է մտնում և համարվում է տուրիստական կարևորագույն կետ։ Հրաբուխի կատարի բարձրությունը 1898 մետր է։ Յոտեյը նաև անվնաում են «Էձո Ֆուձի» (հայ.՝ Հոկայդոյի Ֆուձիյամա), քանի որ տեղացիները նմանեցնում են հրաբուխը հայտնի ճապոնական սարին՝ Ֆուձիյամային

## Երկրաբանություն
Յոտեյն ունի սիմետրիկ տեսք և բաղկացած է հիմնականում անդեզիտներից և դացիտներից։ Տեֆրոկրոնոլոգիայի տվյալները ցույց են տվել, որ վերջին ժայթքումը տեղի է ունեցել մ.թ.ա. մոտ 1050։ Նախորդ ժայթքումը ենթադրաբար տեղի է ունեցել մ.թ.ա. 3550 թվականին։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ

Կատեգորիա:Ակտիվ հրաբուխներ
Կատեգորիա:Հանգած հրաբուխներ
Կատեգորիա:Հրաբուխներ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Ճապոնիա
Կատեգորիա:Ճապոնիայի լեռներ
Կատեգորիա:Ճապոնիայի հրաբուխներ
Կատեգորիա:Ստրատոհրաբուխներ
Արամ Հովհաննիսյան (գեներալ)

**Արամ Կառլենի Հովհաննիսյան** (նոյեմբերի 7, 1966, Արտաշատ, Հայկական ԽՍՀ, Խորհրդային Սոցիալիստական Հանրապետությունների Միություն), հայ ոստիկան, պետական և իրավապահ մարմինների գործիչ։ ՀՀ ՆԳՆ ոստիկանության պետ-ներքին գործերի նախարարի տեղակալ, ոստիկանության գեներալ-մայոր։

## Կրթություն
1993 թվականին ավարտել է Ֆիզիկական կուլտուրայի հայկական պետական ինստիտուտը։

## Աշխատանքային գործունեություն
1990-1991 թվականներին եղել է Արտաշատի ՆԳ բաժնի պարեկապահակետային ծառայության միլիցիոներ։

1991 թվականին Հովհաննիսյանը ազատվել է ՆԳ մարմիններում ծառայությունից։

1993-2000 թվականներին աշխատել է Արտաշատի ՆԳ բաժնի քրեական հետախուզության բաժանմունքի օպերլիազոր։

2000-2002 թվականներին՝ Արտաշատի ՆԳ բաժնի անչափահասների գործերով բաժանմունքի ավագ օպերլիազոր։

2002-2007 թվականներին եղել է ՀՀ ոստիկանության Արարատի մարզային վարչության Մասիսի բաժնի քրեական հետախուզության բաժանմունքի պետ։

2007-2008 թվականներին եղել է ՀՀ Արարատի մարզային վարչության Արտաշատի բաժնի պետի օպերատիվ գծով տեղակալ։

2008-2012 թվականներին զբաղեցրել է ՀՀ ոստիկանության Արարատի մարզային վարչության Արտաշատի բաժնի պետի պաշտոնը։

2012-2014 թվականներին զբաղեցրել է ՀՀ ոստիկանության Արմավիրի մարզային վարչության Արմավիրի բաժնի պետի պաշտոնը։

2014-2016 թվականներին՝ ՀՀ ոստիկանության Երևան քաղաքի վարչության Շենգավիթի բաժնի պետ։

2016-2018 թվականներին՝ ՀՀ ոստիկանության Երևան քաղաքի վարչության Կենտրոնական բաժնի պետ։

2018-2019 թվականներին զբաղեցրել է ՀՀ ոստիկանության Կոտայքի մարզային վարչության պետի պաշտոնը։

2019 թվականի հունիս-սեպտեմբեր ամիսներին եղել է ՀՀ ոստիկանության Արարատի մարզային վարչության պետի ժամանակավոր պաշտոնակատարը։

2019-2020 թվականներին՝ ՀՀ ոստիկանության Արարատի մարզային վարչության պետ։

2020-2023 թվականներին զբաղեցրել է ՀՀ ոստիկանության պետի առաջին տեղակալի պաշտոնը։

2023 թվականի հունվարի 9-ին նշանակվել է ՀՀ ՆԳՆ ոստիկանության պետ-ներքին գործերի նախարարի տեղակալ։

## Պարգևներ և կոչումներ
ԼՂՀ նախագահի 2002 թվականի հրամանագրով պարգևատրվել է Մարտական ծառայության մեդալով։

ՀՀ նախագահի 2010 թվականի հրամանագրով պարգևատրվել է Մարտական ծառայության, մեդալով, իսկ 2016 թվականի հրամանագրով «Հասարակական կարգի գերազանց պահպանման համար» մեդալով։

2022 թվականի հուլիսի 5-ի ՀՀ վարչապետի առաջարկությամբ և նախագահի հրամանագրով շնորհվել է ոստիկանության գեներալ-մայորի կոչում։

## Այլ տվյալներ
Ամուսնացած է, ունի երեք որդի։

1985-1987 թվականներին ծառայել է զինված ուժերում։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:ՀՀ ոստիկանության գեներալ-մայորներ
Կատեգորիա:Ֆիզիկական կուլտուրայի հայկական պետական ինստիտուտի շրջանավարտներ
Լիդիա Աղաբալյան

**Լիդիա Սիմոնի Աղաբալյան** (), հայ կոմպոզիտոր։ ԽՍՀՄ կոմպոզիտորների միության անդամ (1958)։

## Կենսագրություն
Ավարտել է Մոսկվայի Գնեսինների անվան երաժշտամանկավարժական ինստիտուտը (1957 թվական, Ն. Ի. Պեյկոյի և Արամ Խաչատրյանի դասարան)։ 1959–1966 թվականներին աշխատել է Նովոսիբիրսկի կոնսերվատորիայում, 1966–1977 թվականներին՝ Քիշնևի արվեստի պետական ինստիտուտում, ապա վերադարձել է Հայաստան։

1973–1974 թվականներին ստեղծել է «Մանկական անկյուն» դաշնամուրային շարքը, որը շատ բարձր է գնահատվել։

## Ստեղծագործություններ
Գրել է «Արա Գեղեցիկ» (1958) օպերան, սյուիտ (1956)՝ նվագախմբի համար, դաշնամուրային կվինտետ (1955), լարային կվարտետ (1954), տրիո (1953, տավիղ, ֆլեյտա և ալտ), դաշնամուրային վարիացիաներ (1951), պիեսներ՝ մանուկների (1950), նաև ջութակի և դաշնամուրի (1951) համար։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:ԽՍՀՄ կոմպոզիտորների միության անդամներ
Կատեգորիա:Հայ կոմպոզիտորներ
Մարինե Օթարյան

**Մարինե Իսահակի Օթարյան** (), հայ կոմպոզիտոր։ Հայաստանի մշակույթի վաստակավոր գործիչ (2012 թվական)։

## Կենսագրություն
Ավարտել է Երևանի պետական կոնսերվատորիայի վոկալ-տեսական ֆակուլտետի կոմպոզիցիայի բաժինը (1997 թվական, Ստեփան Լուսիկյանի դասարան)։ Ալեքսանդր Սպենդիարյանի տուն-թանգարանի տնօրեն (1996 թվականից), գիտական խորհրդի նախագահ։

Ալեքսանդր Սպենդիարյանի տուն-թանգարանում Օթարյանի նախաձեռնությամբ ու ղեկավարությամբ իրականացվել են 50-ից ավելի ժամանակավոր ցուցադրություններ, «Ալեքսանդր Սպենդիարյանը և ժամանակը» գիտաժողովը (2011 թվական), մի շարք գիտակրթական ծրագրեր, մշակութային միջոցառումներ, թողարկվել է «Ալեքսանդր Սպենդիարյանի ռոմանս» ձայնասկավառակը (2006 թվական)։ Կազմել է (Տիգրան Սարգսյանի հետ) Ալեքսանդր Սպենդիարյանի ծննդյան 140-ամյակին նվիրված «Հուշեր» (2012 թվական) գիրքը։ Զեկուցումներով հանդես է եկել գիտաժողովներում, Ալեքսանդր Սպենդիարյանի կյանքն ու ստեղծագործական ժառանգությունը ներկայացրել Հայաստանում, ԱՄՆ-ում, Լիբանանում և այլուր։

Գրել է Սպիտակ քաղաքի օրհներգը՝ «Իմ հին ու նոր Սպիտակ» (1998 թվական)։

## Պարգևներ
* Հայաստանի մշակույթի նախարարության ոսկե մեդալ (2017 թվական)։

Կատեգորիա:Հայ կոմպոզիտորներ
Կատեգորիա:ՀՀ մշակույթի վաստակավոր գործիչներ
Կատեգորիա:Երևանի Կոմիտասի անվան պետական կոնսերվատորիայի շրջանավարտներ
Աշոտ Տանիա

**Աշոտ Տանիա** (իսկական անուն-ազգանունը՝ **Տատյանա Աշոտի Հարությունյան**, ), իրանահայ դաշնակահար և մանկավարժ, Շոպենի 6-րդ միջազգային դաշնամուրային մրցույթի 3-րդ մրցանակի դափնեկիր (1960)։

## Կենսագրություն
Տատյանայի հայրը եղել է հայ, մայրը՝ ռուս։ Նա ծնվել է 1937 թվականի հունվարի 3-ին Թեհրանում, որտեղ էլ ստացել է նախնական երաժշտական կրթություն։ 14 տարեկանում մոր հետ տեղափոխվել է Փարիզ, որտեղ էլ ավարտել է կոնսերվատորիան (Ժ. Ֆիվրեի և Ն. Բուլանժեի դասարաններ), որից հետո կատարելագործվել Մոսկվայում՝ Լև Օբորինի ղեկավարությամբ։

Սովորելու ընթացքում Տատյանա Հարությունյանը մասնակցել է Ժնևի միջազգային, Մարգերիտ Լոնգի և Ժակ Տիբոյի անվան միջազգային VII (1959) մրցույթներին։ 1956 թվականին Գերմանիայի Մյունխեն քաղաքում մասնակցել է ARD միջազգային երաժշտական մրցույթին և արժանացել պատվավոր մրցանակի։

Համերգներով հանդես է եկել Թեհրանում, Իտալիայում, Ֆրանսիայում, Պորտուգալիայում, Լեհաստանում, ԱՄՆ-ում, Միջին Արևելքում։ Որպես մենակատար՝ ելույթներ է ունեցել դիրիժորներ Լ. Ֆլիչի, Դ. Զինմանի, Մ. Կորբոզի, Պ. Բելուջջիի հետ։ Նրա Երկացանկում եղել են Յոհան Սեբաստիան Բախի, Ֆրեդերիկ Շոպենի, Ֆերենց Լիստի, Բելա Բարտոկի, Պաուլ Հինդեմիթի, Սերգեյ Ռախմանինովի, Սերգեյ Պրոկոֆևի, Դմիտրի Շոստակովիչի ստեղծագործություններից։ Նրա ստեղծագործություններից աչքի են ընկնում Շոպենի էտյուդների, մազուրկաների, կոնցերտի կատարումները։

1961 թվականինին ամուսնու՝ դաշնակահար Սեկեյրա Կոստայի հետ համերգներով հանդես է եկել Երևանում։ Ապրել է Ֆրանսիայում։ Միջազգային մրցույթների 2-րդ (1958, Վարշավա՝ Ֆ. Շոպենի մահվան 110-րդ տարելիցին), 3-րդ (1960, Վարշավա՝ Ֆ. Շոպենի ծննդյան 150-ամյակին) մրցանակակիր է։

Մահացել է 2022 թվականի հունվարի 6-ին, Լիսաբոն քաղաքում։

## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն
*Stanisław Dybowski: Laureaci Konkursów Chopinowskich w Warszawie. Warszawa: Selene, 2005, s. 238. ISBN 83-910515-1-X.
*Stefan Wysocki: Wokół Konkursów Chopinowskich. Warszawa: Wydawnictwa Radia i Telewizji, 1987. ISBN 83-212-0443-0.

## Արտաքին հղումներ
* Arquivos RTP | Tania Achot entrevistada por Ana Sousa Dias no programa Por Outro Lado (2002)
* Arquivos RTP | Tania Achot entrevistada por João Lobo Antunes no programa Encontros (1985)
* Tania Achot toca Schumann "Aufschwung" from Fantasiestücke, op.12 
* Chopin Institute | Toca Etude in F major, Op. 10 No. 8 (1960)

Կատեգորիա:Կին արվեստագետներ
Կատեգորիա:Հայ երաժիշտներ
Վազգեն Ասատրյան

**Վազգեն Ժորժի Ասատրյան** (), հայ երաժիշտ, կոնտրաբասահար, բաս կիթառահար, հարվածային գործիքներ նվագող, դերասան, ՀՀ մշակույթի վաստակավոր գործիչ (2014)։

## Կենսագրություն
Վազգեն Ասատրյանը ծնվել է 1958 թվականի սեպտեմբերի 22-ին, Երևան քաղաքում։ Ավարտել է Երևանի Անտոն Չեխովի անվան թիվ 55 դպրոցը, 2 տարի սովորել է Սայաթ-Նովայի անվան երաժշտական դպրոցի կոնտրաբասի բաժնում (դասատու՝ Հ. Մհերյան)։ 14 տարեկանից Վազգեն Ասատրյանը ուսումը շարունակել է Երևանի Ռ.Մելիքյանի անվան երաժշտական ուսումնարանի կոնտրաբասի բաժնում, իսկ 1985 թվականից՝ Մոսկվայի թատերարվեստի ինստիտուտում։

Որպես բաս-կիթառահար 1978 թվականից նվագել է «Հայհամերգ», «Էրեբունի», 1979 թվականից` «Արմինա», «Երևան» խմբերում։ Որպես բաս-կիթառահար և թմբկահար 1981-1983 թվականներին աշխատել է Մոսկվայում՝ խորհրդային և ռուս երաժիշտ, կոմպոզիտոր Ստաս Նամինի խմբում։ 1983 թվականից եղել է Երևանի մարզահամերգային համալիրի գլխավոր հնչյունային ռեժիսորը, 2015-2018 թվականներին՝ տնօրենը։

1980-ական թվականներին Լևոն Մալխասյանի հետ կազմակերպել է մի քանի ջազային փառատոներ, նվագել է երևանյան ռեստորաններում, ակումբներում։ 1983-1985 թվականներին դասավանդել է Գեղագիտության ազգային կենտրոնում։ 1989 թվականին եղել է «Յուրմալա 89» միջազգային երաժշտական մրցույթի ծրագրի տնօրենը, 1990 թվականին՝ Մոսկվայի «Սոյուզկոնցերտ» միավորման ծրագրերի տնօրենը, ԽՍՀՄ կենտրոնական հեռուստատեսության «Տարվա 
երգ» նախագծի փոխտնօրենը։

1989-1991 թվականներին Վազգեն Ասատրյանը սովորել է Տաշքենդի համալսարանի ֆինանսներ և էկոնոմիկայի ֆակուլտետում։ 1994-1997 թվականներին նա ղեկավարել է ՀՀ ՊՆ արտաքին տնտեսական կապերի վարչության պետի տեղակալի պաշտոնը։ 1995-2007 թվականներին հիմնադրել և ղեկավարել է «Փարիզյան սուրճ» ընկերությունը։ 2005 թվականին ստեղծել է «Երգում է 70-ականների Երևանը» նախագիծը, որի շրջանակներում անցկացրել է համերգներ, հեռուստանախագծեր։

2008 թվականին Մոսկվայում, ռուս-հայկական բարեկամության ամրապնդման գործում ունեցած ավանդի համար, Վազգեն Ասատրյանը արժանացել է ՌԴ «Պետրոս Առաջին» ոսկե մեդալի։

2010 թվականին Աշոտ Աղաբաբյանի հետ համատեղ հիմնադրել է «Ֆրանսիական սուրճ» ընկերությունը։

2013 թվականին Դաթոյի դերում խաղացել է Կարեն Ադամյանի «Շախմատիստի համախտանիշ» հեռուստասերիալում։

2014 թվականին Վազգեն Ասատրյանն արժանացել է Հայաստանի մշակույթի վաստակավոր գործչի կոչմանը, իսկ 2016 թվականին Երևանի քաղաքապետ Տարոն Մարգարյանը մայրաքաղաքի 2798-րդ տարեդարձի առթիվ երաժշտին պարգևատրել է «Արգիշտի առաջին» շքանշանով։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
*Этот настоящий ереванец Вазген Асатрян
*Փ/Ֆ «Վազգեն Ասատրյան. Դո մաժոր» 
*Իմ Երևանը. Վազգեն Ասատրյան 
*Մեր մեջ ասած - Վազգեն Ասատրյան

Կատեգորիա:ՀՀ մշակույթի վաստակավոր գործիչներ
Կատեգորիա:Հայ երաժիշտներ
Շիրիբեցու

**Շիրիբեցու** կամ **Շիրիբեցու լեռ** (), հրաբուխ Հոկայդոյում, Ճապոնիա։ Հրաբուխը վերջին անգամ ժայթքել է հարյուր հազարավոր տարիներ առաջ։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Shiribetsu Dake - Ճապոնիայի երկրաբանական ծառայություն
* Համաշխարհային հրաբխային ծրագրի էջ Շիրիբեցու լեռան համար

Կատեգորիա:Հրաբուխներ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Ճապոնիա
Կատեգորիա:Ճապոնիայի հրաբուխներ
Հակոբոս Այվազյան

**Հակոբոս Այվազյան** (), երաժիշտ։

## Կենսագրություն
Հակոբոս Այվազյանը սովորել է Կոստանդնուպոլիսի Նարեկյան վարժարանում, ապա՝ Արմաշի դպրեվանքում, ավարտել է Բրուսայի շերամապահության ուսումնարանը։ Տիրապետել է քաղաքային մասնագիտացված երաժշտության հիմունքներին, Հայ եկեղեցու տարեկան շրջանի երգասացություններին, նոր հայկական ձայնագրությանը։ Ինքնուրույն յուրացրել է եվրոպական նոտային համակարգը, սովորել նվագել ուդ, ջութակ։

Ուսումնառության վաղ տարիներից մասնակցել է ժամերգությունների և իր գեղեցիկ ձայնով ու երաժշտական լսողությամբ արժանացել Համբարձում Չերչյանի ուշադրությանը։

1891-1915 թվականին (ընդմիջումով) եղել է Արմաշի դպրեվանքի երաժշտության ուսուցիչ, նպաստել է եկեղեցական գործիչների երաժշտական կրթությանն ու ճաշակի ձևավորմանը։

1915 թվականին ձերբակալվել է, տարագրվել, հալածանքների ենթարկվել և մահացել բանտում։

## Աշխատություններ
Այվազյանի ձեռագրերը փրկել է որդին՝ Գեղամը, որը հայրենադարձել է 1959 թվականին․ դրանք հանձնել է Գրականության և արվեստի թանգարանին։

Ձեռագրերից կարելի է առանձնացնել «Արևելյան երաժշտության ձեռնարկը» և դրան առնչվող «Հայ եկեղեցական ձայնագրության դասագիրքը», որն անավարտ է։ Այստեղ հայ երաժշտական համակարգի ձայնաստիճանները, 8 ձայնեղանակներն ու դրանց դարձվածքները ներկայացված են համապատասխան մերձավորարլյան անվանումներով ու համարժեքներով (հայկական ձայնագրության նշաններով)։ Այվազյանի 1901 թվականի արևմտահայերեն ձեռնարկը, որը հարում է նախակոմիտասյան շրջանի հայ եկեղեցական երաժիշտների տեսական գործնական թեքումով սակավաթիվ աշխատություններին (ուշագրավ է Թամբուրի Հարութինի «Արևելյան երաժշտության ձեռնարկը»), որտեղ հաստատագրված և դասակարգված են շուրջ 100՝ սերնդեսերունդ բանավոր փոխանցված ավանդական եղանակներ, չափակշռույթային տիպական բանաձևեր (ուսուլներ)՝ իրենց ձայնելևէջները կանոնների տեսական և գործնական արժեքավոր պարզաբանումներով ուշմիջնադարյան երաժշտության մշակույթի յուրատիպ դսևորումներից է։ Այվազյանի «Ձեռնարկը» մանրամասն մեկանաբանություններով և առաջաբան հոդվածով արևմտահայերենից ռուսերեն է թարգմանել և հրատարակել է Նիկողոս Թահմիզյանը։

Կատեգորիա:Հայ երաժիշտներ
Incentive Software

**Incentive Software Ltd. **, բրիտանական ընկերություն, որը հիմնադրվել է 1983 թվականին Յան Էնդրյուի կողմից և զբաղվել է համակարգչային խաղերի հրապարակմամբ։ Ընկերությունում աշխատող ծրագրավորողներն էին՝ Շոն Էլլիսը, Սթիվեն Նարքոթթը և Քրիս Էնդրյուն։

## Պատմություն
Ընկերության ավելի ուշ հրապարակված խաղերը ստեղծված էին Freescape խաղային շարժիչի հիման վրա։ Հետագայում ընկերությունը անվանափոխվել է դառանալով՝ *Dimension International*, ինչպես նաև սկսել է մշակել նոր սերնդի խաղային շարժիչը, որը կրում էր Superscape անվնումը։

## Խաղերի ցանկ

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Incentive Software  MobyGames
* Легенды: Incentive Software Ltd
* Incentive Software World of Spectrum

Կատեգորիա:Ընկերություններ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Համակարգչային խաղեր
Կատեգորիա:Ստուդիաներ
Կատեգորիա:1983 հիմնադրված ընկերություններ
Նատալի Պոսա

270px|մինի|Նատալի Պոսան Գոյա-2018 մրցանակաբաշխության ժամանակ
270px|մինի|Նատալի Պոսան Գոյա-2019 մրցանակաբաշխության ժամանակ
270px|մինի|Նատալի Պոսային կինոքննադատների շրջանակի մեդալ է հանձնվում
**Նատալի Պոսա Մոպեն** (, ), թատրոնի, կինոյի և հեռուստատեսության իսպանացի դերասանուհի, ով իսպանական ազգային «Գոյա» կինոմրցանակի է արժանացել «Լավագույն դերասանուհի» անվանակարգում (2018)։

## Կենսագրություն
Ծնվել է Մադրիդում, իսպանացի հորից և ֆրանսիացի մորից։ Թատրոնի հետ Նատալիի ծանոթությունը տեղի է ունեցել դեռ դպրոցական տարիներին, երբ ուսուցիչներից մեկը նրան տարել է շեքսպիրյան «Մակբեթ»-ի ներկայացմանը։ Դպրոցն ավարտելուց հետո աղջիկը սովորել է Մադրիդի Կոմպլուտենսե համալսարանում, ապա՝ Քրիստինա Ռոտայի վարած դերասանական վարպետության դպրոցում, որն ավարտել է 1996 թվականին։ 1997 թվականին Նատալին անդամակցել է *Animalario* թատերախմբին, որի բեմադրություններին մասնակցելու հետ մեկտեղ՝ սկսել է նկարահանվել հեռուստասերիալներում՝ հանդես գալով երկրորդական կամ դրվագային դերերում։ Կինոյում նրա առաջնելույթը տեղի է ունեցել 2002 թվականին, կինոռեժիսոր Էմիլիո Մարտինես-Լասարոյի նկարահանած «Անկողնի մյուս կողմը» կատակերգությունում։

Հաջորդ տարում Պոսան նկարահանվել է «Բոլշևիկի թուլությունը» և «Ֆուտբոլի օրերը» ֆիլմերում, վերջինի համար առաջադրվել «Գոյա» կինոմրցանակի «Լավագույն առաջնելույթ» անվանակարգում։

2010-ական թվականների սկզբից նա նկարահանվել է իսպանական հեռուստատեսության՝ պատմական թեմատիկայով սերիալներում։ «Կառլոսը՝ արքա և կայսր» սերիալում Նատալին տպավորիչ կերպով մարմնավորել է Արագոնի թագավոր Ֆերդինանդ II-ի կնոջ՝ Ժերմենա դը Ֆուայի կերպարը։

## Ֆիլմագրություն
### Կարճամետրաժ կինոնկարներ

### Գեղարվեստական կինոնկարներ

### Հեռուստատեսություն

### Թատրոն

## Մրցանակներ և առաջադրումներ
;«Գոյա» կինոմրցանակ

;Դերասանների միության մրցանակներ

;«Ֆերոս» մրցանակներ

; «Պլատինո» մրցանակներ

;Կինոքննադատների շրջանակի մեդալներ

;Ֆորկեի անվան կինոմրցանակներ

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* 

Կատեգորիա:20-րդ դարի դերասանուհիներ
Կատեգորիա:21-րդ դարի դերասանուհիներ
Կատեգորիա:Թատրոնի դերասաններ
Կատեգորիա:Իսպանացի դերասանուհիներ
Կատեգորիա:Իսպանացի կինոդերասանուհիներ
Կատեգորիա:Իսպանացի հեռուստատեսային դերասանուհիներ
Կատեգորիա:Իսպանացի մոդելներ
Արա Ավանյան

**Արա Արտուշի Ավանյան** (), երգիչ (տենոր)։

## Կենսագրություն
Արա Ավանյանը ծնվել է 1967 թվականի օգոստոսի 13-ին Գեղարքունիքի մարզի Լիճք գյուղում։

Ավարտել է Մարտունու երաժշտական դպրոցի ակորդեոնի, 1987 թվականին՝ Երևանի Ռոմանոս Մելիքյանի անվան երաժշտական ուսումնարանի ժողովրդական գործիքների, 1995 թվականին Երևանի Պետական Կոնսերվատորիայի մեներգեցողության (Ս. Դանիելյանի դասարան) բաժինները։

1995 թվականին Մոսկվայի օպերային թատրոնում Արմեն Տիգրանյանի «Անուշ» օպերայում հանդես է եկել Սարոյի, իսկ Մոսկվայի Մեծ թատրոնում՝ Գաետանո Դոնիցետիի «Պոսիտկոս»-ում Պողիկտոսի դերերգերով։

1998 թվականին մասնակցել է եվրոպական առաջին «Բաբել» միջազգային փառատոնին․ երգացանկում եղել են Կոմիտասի գործերից։

1993–2015 թվականներինին (ընդմիջումով) եղել է մեներգիչ Երևանի օպերայի և բալետի (Սարո՝ Արմեն Տիգրանյանի «Անուշ»), 1997 թվականից՝ Ստրասբուրգի, 2006–07 թվականին «Անգեր-Նանթես», 2008–10 թվականին՝ Մոնտե Կառլոյի օպերային թատրոններում։

2012 թվականին Ֆրանսիայում կայացած «Օպերա բաց երկնքի տակ» («Opera en plain air») միջազգային փառատոնին մասնակցել է Ջուզեպպե Վերդիի «Աիդա» օպերայի Ռադամեսի դերերգով։

1998 թվականից հանդես է եկել Ստրասբուրգի Մայր տաճարում։

Դերերգերից են՝ Կասիո (Ջուզեպպե Վերդիի «Օթելլո»), Առլեկին, Պեպպե (Ռուջերո Լեոնկավալո «Պայացներ»), Պոլլիոն (Վինչենցո Բելլինիի «Նորմա») և այլն։

Մեծ եղեռնի տարելիցներին ելույթներ է ունենում համերգներով. երգացանկում՝ հայ հոգևոր և Կոմիտասի երգերից։

2005– 2006 թվականներին դասավանդել է Երևանի պետական կոնսերվատորիայում։

2013– 2014 թվականին Հարավային Օսիայում եղել է մեներգիչների վերապատրաստման խորհրդական։

Համերգներով շրջագայել է Ֆրանսիայում, Գերմանիայում, Շվեյցարիայում, Լոնդոնում, Ֆինլանդիայում։

## Մրցանակներ
* «Բացառիկ կարգի մրցանակ» (1994, Երևան)
* Վոկալիստների Ֆ. Վինիասի անվան փառատոնի մրցանակ (1997, Բարսելոնա)
* Վոկալիստների ամենամյա (Մարմանդ, Ֆրանսիա, 1999) մրցույթի մրցանակ
* «Բաբել» փառատոնի (Ստրասբուրգ, 1999) դափնեկիր
* Ա. Իսահակյանի անվան մրցույթի 1-ին մրցանակ
* «Bell Canto» մրցույթի 1-ին մրցանակ
* Կոմիտասի անվան մրցույթի 2-րդ մրցանակ

Կատեգորիա:Հայ տենորներ
Դավիթ Գ (Աղվանքի կաթողիկոս)

**Դավիթ Գ,** հայ առաքելական եկեղեցու Աղվանից եկեղեցու կաթողիկոսության 25-րդ առաջնորդը, ով պաշտոնավարեց 9 տարի փոխարինելով նախկին, Դավիթ Բ, կաթողիկոսին։

Մովսես Կաղանկատվացին նրա մասին գրում է, որ Մեծ Կուենկա եպիսկոպոսությունից է նա և անհավատներին վաճառեց Դաստակերտն ու Սահմանախաչը։ Կիրակոս Գանձակեցու մոտ գրված է, որ ինքը վաճառել է«անհավատներին» Դաստակերտն ու Սախմանախաչը գյուղերը։

## Տես նաև
* Մովսես Կաղանկատվացի
* Ցուցակ Կովկասի Ալբանիայի եկեղեցու կաթողիկոսների

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Գանձասարի կաթողիկոսներ
Կատեգորիա:8-րդ դարի հայ կաթողիկոսներ
Պաոլո Անանյան

**Պաոլո Անանյան** (), հայ երգիչ (բաս, բարիտոն)։

## Կենսագրություն
Երաժշտական կրթությունն ստացել է Իտալիայում, ապա՝ Ֆրանսիայում։ Մեկ տարի երգել է Փարիզի «Օպերա-Կոմիկ», 4 տարի՝ Մոնտե-Կառլոյի օպերային թատրոններում։ Բոստոնի օպերային, ապա՝ Նյու Յորքի «Մետրոպոլիտեն օպերա» թատրոնների մեներգիչ (Գրենվիլ՝ Ջուզեպպե Վերդիի «Տրավիատա», Անջելոտտի՝ Ջակոմո Պուչինիի «Տոսկա»)։

1921–1929 թվականներին երգել է Ֆեոդոր Շալյապինի խաղընկերությամբ (Մոդեստ Մուսորգսկիու «Բորիս Գոդունով», Ջոակինո Ռոսսինիի «Սևիլյան սափրիչ», Շառլ Գունոյի «Ֆաուստ», Ժյուլ Մասնեի «Դոն Կիխոտ»)։

Երաժշտական բացառիկ տվյալների շնորհիվ հանդես է եկել նաև բարիտոնական դերերգերով (Վալենտին՝ Շառլ Գունոյի «Ֆաուստ», Սանչո՝ Ժյուլ Մասնեի «Դոն Կիխոտ»)։

Չեխ նշանավոր երգչուհի Էմմի Դեստինի հետ հանդես է եկել Ջ. Պուչինիի «Աղջիկն Արևմուտքից» օպերայում։ Երգել է Ջ. Վերդիի «Օթելլո», Ջ. Պուչինիի «Մանոն Լեսկո», Գաետանո Դոնիցետիի «Սիրո նեկտար», Էդուար Լալոյի «Իզ քաղաքի արքան» և այլ օպերաներում։

Երգել է նաև ժամանակի նշանավոր այլ երգիչների՝ Բենիամինո Ջիլիի, Էլվիրա դե Իդալգոյի, Տիտո Սկիպայի հետ, երկար տարիներ հանդես եկել դիրիժոր Արտուրո Տոսկանինիի ղեկավարությամբ։

Կատեգորիա:Հայ երգիչներ
Հարութ Ֆազլյան

**Հարութ Պերճի Ֆազլյան** (), հայ դիրիժոր։

## Կենսագրություն

1976 թվականին ընտանիքի հետ տեղափոխվել է Մոնրեալ։ Ավարտել է Երևանի Ռոմանոս Մելիքյանի անվան երաժշտական ուսումնարանի խմբավարական (1978) և Երևանի պետական կոնսերվատորիայի դիրիժորական (1990) բաժինները։ Վերադառնալով Մոնրեալ՝ զբաղվել է համերգային գործունեությամբ։ Մասնակցել է դիրիժորների միջազգային մրցույթին Չեխոսլովակիայում (1-ին մրցանակ, 1992 թվական)։

1997 թվականին վերադարձել է Լիբանան, հիմնադրել առաջին սիմֆոնիկ նվագախումբը։

1999 թվականից՝ Լիբանանի ֆիլհարմոնիկ նվագախմբի դիրիժոր, ապա՝ գլխավոր դիրիժոր։ Կասլիկի Սուրբ Հոգի և Հայկազյան (երաժշտական բաժնի հիմնադիրը, 2004 թվական) համալսարանների երաժշտության պրոֆեսոր։

2006 թվականին Ֆրանկոֆոն երկրների միջազգային կոմիտեի պատվերով երաժշտություն է գրել Նադիա Թուենիի բանաստեղծությունների հիման վրա։

2007 թվականին (լիբանանցի բանաստեղծ Անրի Զուղեյպի գործակցությամբ) արաբերեն է թարգմանել Վոլֆգանգ Ամադեուս Մոցարտի «Բաստիեն և Բաստիենա» օպերայի լիբրետտոն և ղեկավարել համաշխարհային պրեմիերան՝ Լիբանանի ազգային սիմֆոնիկ նվագախմբի կատարմամբ։

2010 թվականին Մարոկկոյի «Ասիլլա Արթ» արվեստի փառատոնին ներկայացրել է Նիկոլայ Ռիմսկի-Կորսակովի «Շեհերեզադե» սիմֆոնիկ սյուիտը՝ իր մեկնաբանությամբ եվրոպական դասական գործիքների հետ նվագախմբում ներառել է նաև մերձավորարևելյան ավանդական գործիքներ՝ ստանալով նոր գույներ ու հնչյուններ։

2011 թվականին Բաալբեկի միջազգային փառատոնին մասնակցել է «Սալահէտտինի օրերը» (առաջին անգամ Լիբանանում երաժշտական պիեսը ներկայացվել է 
նվագախմբի մասնակցությամբ), 2012 թվականին Beiteddine-ի արվեստի փառատոնին՝ «Քարաքալլա» պարային թատրոնի հետ՝ «Once Upon a Time» պարը, 2015 թվականին՝ «For You Baalbeck» ներկայացումներով։

2014 թվականին Բիբլոսի միջազգային փառատոնին ներկայացրել է Մարսել Խալիֆէի համերգը՝ Լիբանանի ֆիլհարմոնիկ նվագախմբի հետ։

Համագործակցում է լիբանանցի նշանավոր երգչուհիներ Ջուլիա Բուտրոսի (2000 թվականից) և Ֆեյրուզի (2010 թվականից) հետ։

Ֆրանսիայի Մշակույթի նախարարության արվեստի և գրականության ասպետի շքանշան (2015)։

Կատեգորիա:Ռոմանոս Մելիքյանի անվան պետական երաժշտական քոլեջի շրջանավարտներ
Կատեգորիա:Հայ դիրիժորներ
Երեմիա (Աղվանքի կաթողիկոս)

**Երեմիա**, Աղվանից առաքելական եկեղեցու կաթողիկոս։ Արսվաղեն թագավորի ժամանակաշրջանում, հաջորդել է Հովհան Ա կաթողիկոսին։

Մովսես Կաղանկատվացու ցուցակում Երեմիան կաթողիկոսների ցուցակի տասներկուերորդ տեղում էր, իսկ Կիրակոս Գանձակեցին նրան և իրեն նախորդողին անվանեց «Հոների եպիսկոպոսներ»։

## Տես նաև
* Ալբանական առաքելական եկեղեցու կաթողիկոսների ցանկ

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Գանձասարի կաթողիկոսներ
Կատեգորիա:5-րդ դարի հայ կաթողիկոսներ
Նինա Ասատուրովա

**Նինա Ալեքսանդրի Տեր-Ասատուրովա** (), հայազգի երգչուհի, սոպրանո։

## Կենսագրություն
Նինա Ասատուրովան ծնվել է 1874 թվականին, Թիֆլիս քաղաքում։ Երգեցողություն է սովորել Թիֆլիսի երաժշտական դպրոցում, որից հետո ուսումը շարունակել է Սանկտ Պետերբուրգի կոնսերվատորիայում և այն ավարտել 1897 թվականին (Կ. Ֆեռնի-Ջիրալդոնիի և Օ. Պալեչեկի դասարաններ)։

1896 թվականին Սանկտ Պետերբուրգ Միխայլովսկի թատրոնում առաջինն է կատարել Ջենովևայի դերերգը (Ռոբերտ Շումանի «Ջենովևա»)։

Երգչուհու դերերգերից են նաև՝ Գորիսլավա (Միխայիլ Գլինկայի «Ռուսլան և Լյուդմիլա»), Նատաշա, Դոննա Աննա (Ալեքսանդր Դարգոմիժսկուի «Ջրահարս », «Քարե հյուրը», Քսենյա (Մոդեստ Մուսորգսկու «Բորիս Գոդունով»), Մաշա (Է. Ֆ. Նապրավնիկի «Դուբրովսկի»), Լիզա, Մարիա, Տատյանա (Պյոտր Իլյիչ Չայկովսկու «Պիկովայա դամա», «Մազեպա», «Եվգենի Օնեգին»), Վալենտինա (Ջակոմո Մեյերբերի «Հուգենոտներ»), Աիդա, Դեզդեմոնա (Ջուզեպե Վերդիի «Աիդա», «Օթելլո»)։

Երգչուհին համերգներով հանդես է եկել Պերմ, Կազան, Սարատով, Մոսկվա, Թիֆլիս և այլ քաղաքներում։ Նա համագործակցել է դիրիժորներ Ա. Պ. Ասլանովի, Ե. Ե. Պլոտնիկովի, Ա. Ա. Էյխենվալդի հետ։ Ըստ մասնագետների՝ Ասատուրովան աչքի է ընկել ձայնի հաճելի տեմբրով և հնչողությամբ, վոկալ տեխնիկայի բարձր մակարդակով, բեմական վարպետությամբ։

## Գրականություն
*Пружанский А. М. Отечественные певцы. 1750—1917: Словарь. Часть первая — М., 1991. С. 32
*Словарь сценических деятелей. — СПб., 1898. Вып. 1. С. 25

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
*Асатурова Нина Александровна
Մարի Արագյան

**Մարի Գաբրիելի Արագյան** (), ազգությամբ հայ երգչուհի, սոպրանո։

## Կենսագրություն
Ծննդյան տարեթիվն անհայտ է։ 1922 թվականին Իզմիրից գաղթել է ԱՄՆ, 1951 թվականին հաստատվել Դետրոյտում։ 1938-1955 թվականներին համերգային ծրագրերով հանդես է եկել ամերիկյան լավագույն բեմահարթակներում։ Նրա երգացանկում տեղ են գտել Յոհան Սեբաստիան Բախի, Գեորգ Ֆրիդրիխ Հենդելի, Դոմենիկո Սկարլատիի, Վոլֆգանգ Ամադեուս Մոցարտի, Լյուդվիգ վան Բեթհովենի, Ֆրանց Շուբերտի, Յոհան Շտրաուսի, Քամիլ Սեն-Սանսի, Կոմիտասի, Սյունու, Ալան Հովհաննեսի, Գոհարիկ Ղազարոսյանի, Ալեքսանդր Սպենդիարյանի, Գուրգեն Ալեմշահի, Հարո Ստեփանյանի, Աշոտ Սաթյանի ստեղծագործություններից։

Մարի Գաբրիելի Արագյանը երաժշտական երկերի հեղինակ է, եղել է Նյու Յորքի «Մետրոպոլիտեն օպերայի» դիրիժոր, Պ. Չիմարայի երգերի (ըստ Հայնրիխ Հայնեի, Ադա Նեգրիի, բանաստեղծությունների) առաջին կատարողը՝ հեղինակի նվագակցությամբ։

Մարի Արագյանը մահացել է 1955 թվականին։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
Օննիկ Սյուրմելյան

**Օննիկ Սյուրմելյան** (), հայ ջութակահար, դիրիժոր, մանկավարժ։

## Կենսագրություն
Օննիկ Սյուրմելյանը ծնվել է 1905 թվականին։ Տրապիզոնից մեկնել է Կ. Պոլիս, ապա՝ Սիրիա և Իրան, 1939 թվականին հաստատվել է Բեյրութում։ Ավարտել է Վիեննայի երաժշտական ակադեմիայի ջութակի բաժինը (1926), նվագել սիմֆոնիկ նվագախմբերում։ Եղել է Բեյրութի կոնսերվատորիայի սիմֆոնիկ նվագախմբի դիրիժոր, ջութակի դասարանի հիմնադիր-ղեկավար (պրոֆեսոր)։

Բեյրութում հիմնադրել է «Կոմիտաս» քառյակը և «Լիբանանյան» եռյակը, որոնց հետ համերգներով շրջագայել է Լիբանանում, Սիրիայում, Իրաքում, Իրանում, Հարավային Ամերիկայում և այլուր. երկացանկում ընդգրկվել են Լ. վան Բեթհովենի, Ռ. Շումանի, Ֆ. Մենդելսոնի, Պ. Ի. Չայկովսկու, Ա. Տ. Գրեչանինովի, Ա. Ս. Արենսկու, Ա. Խաչատրյանի, Գ. Ալեմշահի, Գ. Չեբոտարյանի և ուրիշների ստեղծագործություններից։

Օննիկ Սյուրմելյանը դաստիարակել է ջութակահարների մի քանի սերունդ (հայ, արաբ, հույն, հրեա), լավագույններից են Միհրան և Վարուժան Գոճյանները, Սարգիս Խարտալյանը և ուրիշներ։

Օննիկ Սյուրմելյանը մահացել է 1994 թվականին։

Կատեգորիա:Հայ ջութակահարներ
Կատեգորիա:Հայ դիրիժորներ
Կատեգորիա:Հայ մանկավարժներ
Սպեղանի (երգչախումբ)

**«Սպեղանի» երգչախումբ**, 1996 թվականի Երևանում հիմնադրված երգչախումբ (հիմնադիր և գեղարվեստական ղեկավար՝ Սարինա Ավթանդիլյան), որի անդամ են դարձել Արցախյան ազատագրական պատերազմում զոհված մարտիկների զավակները։

## Պատմություն
«Սպեղանի» երգչախումբը 1996 թվականին հիմնադրել է Սարինա Ավթանդիլյանը, որի ամուսինը՝ Գագիկ Օսիպյանը, 1992 թվականին զոհվել էր Շուշիի ազատագրման ժամանակ, իսկ նույն թվականի հուլիսի 4-ին Մարտակերտի տեղահանության ժամանակ անհետ կորել էին նրա մայրը, տատն ու պապը։ Զինկոմիսարիատների պատերին փակցրած նրա հայտարարություններին արձագանքել են ավելի քան հարյուր երեխաներ, որոնցից Սարինան ընտրել է ութսունին (բոլորը՝ մինչև տասը տարեկան, որոնցից ամենակրտսերը եղել է իր դուստրը՝ հնգամյա Մարինան)։

2007 թվականից երգչախմբում գործում են մանկական և երիտասարդական խմբեր։ Վերջինը բաղկացած է աղջիկներից, որոնք Երևանի պետական կոնսերվատորիա շրջանավարտներ կամ ուսանողներ են (կամ երգել են մանկական խմբում)։

Երկացանկում ընդգրկված են հոգևոր, ազգային, նաև ժամանակակից կոմպոզիտորների երկերից։ Նրա կատարմամբ Հայաստանում առաջին անգամ հնչել են այնպիսի կոմպոզիտորների ստեղծագործություններ, ինչպիսիք են Բերտրան Ռասելը, Ջովաննի Անիմուչիան, Լուկա Մարենցիոն, Գիյոմ Կոստելեյը և ուրիշներ։ Երգչախմբի կատարմամբ ձայնագրվել և խտասալիկով թողարկվել է Կոմիտասի «Պատարագը»։ Խումբը նպաստում է արդի խմբերգային արվեստի զարգացմանը, հետևում հայկական երգչախմբային ավանդույթներին, յուրացնում նաև այլ դպրոցների մեթոդներ։

Համերգներով շրջագայել է Հայաստանում, Արցախում, Ռուսաստանում, Լիբանանում, Լիտվայում, Իտալիայում, Գերմանիայում, Ավստրիայում, Շվեյցարիայում, մասնակցել միջազգային փառատոների, արժանացել մրցանակների։

2004 թվականին Իտալիայի Արեցո քաղաքում անցկացված *Concorso Polifonico Internationale* հեղինակավոր ավանդական փառատոնում «Սպեղանի» երգչախումբն արժանացել է երկրորդ մրցանակի։ 2010 թվականին Սանկտ Պետերբուրգում արժանացել է «Հոգևոր երաժշտություն», «Ազգային երաժշտություն» անվանակարգերում 1-ին մրցանակների, «Ժամանակակից երաժշտություն» անվանակարգում՝ Հատուկ մրցանակի։

«Սպեղանի» երգչախումբն ինձ հիացնում է իր կատարողական արվեստով։ Սիրում եմ լսել այս երգչախմբին, քանի որ նրա երգեցողության մեջ ներկա է խոստովանանքի, ներհայաց երգեցողության երանգը, որն այնքան բնորոշ է հայ երգին։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Հայկական երաժշտական խմբեր
Երևանի թատրոնների ցանկ

Հայաստանի մայրաքաղաք Երևանը նաև երկրի մշակութային կենտրոնն է։

2016 թվականի դրությամբ Երևանում գործում է 21 թատրոն՝
մինի|Հայաստանի օպերայի և բալետի ազգային թատրոն
մինի|Պարոնյանի անվան երաժշտական կոմեդիայի թատրոն

* Գաբրիել Սունդուկյանի անվան ազգային ակադեմիական թատրոն (1922)
* Երևանի պատանի հանդիսատեսի թատրոն (1929)
* Ալեքսանդր Սպենդիարյանի անվան օպերայի և բալետի ազգային ակադեմիական թատրոն (1933 թ.)
* Երևանի պետական տիկնիկային թատրոն (1935 թ.)
* Կոնստանտին Ստանիսլավսկու անվան ռուսական պետական դրամատիկական թատրոն (1937 թ.)
* Հակոբ Պարոնյանի անվան երաժշտական կոմեդիայի պետական թատրոն (1941)
* Երևանի մնջախաղի պետական թատրոն (1974)
* Երևանի երիտասարդական փորձարարական պետական թատրոն (1978)
* Հենրիկ Մալյանի անվան կինոդերասանի թատրոն (1980 թ.)
* Երևանի պետական կամերային երաժշտական թատրոն (1982)
* Գեղագիտության ազգային կենտրոնի փոքր թատրոն (1986 թ.)
* Երևանի պետական կամերային երաժշտական թատրոն (1987 թ.)
* Երևանի խամաճիկների պետական թատրոն (1987)
* Սոս Սարգսյանի անվան Համազգային թատրոն (1991 թ.)
* Գեղագիտության ազգային կենտրոնի Մետրո թատրոն (1992)
* Հայաստանի երգի պետական թատրոն (1994 թ.)

## Քաղաքային թատրոններ
մինի|Հ.Ղափլանյանի անվան դրամատիկական թատրոն

* Հրաչյա Ղափլանյանի անվան դրամատիկական թատրոն (1967 թ.)
* Մհեր Մկրտչյանի անվան արտիստական թատրոն (1986 թ.)

## Մասնավոր թատրոններ
* «Ագուլիս» տիկնիկային թատրոն-ստուդիա (1988)
* Բեմարվեստի ազգային փորձարարական կենտրոնի ԳՈՅ թատրոն (1988 թ.)
* Էդգար Էլբակյանի անվան դրամայի և կոմեդիայի թատրոն (1993 թ.)

## Կինոթատրոններ
մինի|Մոսկվա կինոթատրոն

* «Նաիրի» կինոթատրոն (1920 թ.)
* Մոսկվա կինոթատրոն (1936)
* Սինեմա Սթար ( Դալմա Գարդեն Մոլ ) (2013)
* «Հայաստան» կինոթատրոն (վերաբացվել է 2015 թ.)
* KinoPark ( Երևան Մոլ ) (2015)

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Երևանի շենքեր և կառույցներ
Կատեգորիա:Հայաստանի թատրոններ
Կատեգորիա:Հայկական մշակույթ
Սայաթ-Նովա (երգչախումբ)

«**Սայաթ-Նովա**», երգչախումբ, որն ստեղծվել է Ստամբուլում 1972 թվականի ապրիլի 24-ին՝ Բոյաջը գյուղի Սբ. Երից մանկանց եկեղեցում՝ որպես դպրաց դաս երգչախումբ։ 1990 թվականից ունի նաև մանկական երգչախումբ, 1992 թվականից՝ նվագախումբ։ Խմբավարը Մելիքջան Զամանն է (մանկական երգչախմբի նախկին սաներից)։

Երգչախումբը հավաքում, ուսումնասիրում և ներկայացնում է Սիփանից Մուսալեռ, Ստամբուլից Բինգյոլ տարածքներում ապրած հայերի երգն ու երաժշտությունը։

2008 թվականին «Սայաթ-Նովա» երգչախումբը հյուրախաղերով հանդես է եկել Երևանում և Վանաձորում՝ «Քարդեշ Թյուրքուլար» թուրքական երգչախմբի հետ (Հրանտ Դինքի հիշատակին), 2017 թվականին՝ Երևանում և Գյումրիում (17 հոգանոց կազմով)՝ «Երգում ենք Կոմիտաս» ծրագրով։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Երգչախմբի պաշտոնական էջը

Կատեգորիա:Հայկական երաժշտական խմբեր
Խուան Դիեգո Բոտտո

**Խուան Դիեգո Բոտտո-Ռոտա** (, ), կինոյի, թատրոնի և հեռուստատեսության արգենտինա-իսպանական դերասան։

## Կենսագրություն
Ծնվել է 1975 թվականի օգոստոսի 29-ին Բուենոս Այրեսում, դերասանների ընտանիքում։ Հայրը՝ Դիեգո Ֆեռնանդո Բոտտոն, որ իր հայացքներով պերոնիստ էր, 1977 թվականին՝ արգենտինական Կեղտոտ պատերազմի ընթացքում, առևանգվել է և ամենայն հավանականությամբ սպանվել։ Մայրը՝ Քրիստինա Ռոտան, 1978 թվականին երկրորդ ամուսնու և փոքրիկ Խուան Դիեգոյի ու նրա ավագ քրոջ՝ Մարիայի հետ տեղափոխվել է Մադրիդ, թատրոնում ու կինոյում ստեղծագործելու հետ մեկտեղ դերասանական վարպետության դպրոց է բացել, որտեղ հետագայում ուսանել են նաև իր երեխաները՝ Մարիան, Խուան Դիեգոն ու Մադրիդում ծնված նրանց կրտսեր քույրը՝ Նուր ալ Լևին (շրջանավարտներից շատերը անվանի դերասաններ են դարձել)։ Մոր վարած դերասանական վարպետության դպրոցն ավարտելուց հետո Խուան Դիեգոն մեկնել է Նյու Յորք, որտեղ ապրել է երկու տարի և շարունակել ուսումնառությունը, դերասանական իր ձիրքը զարգացրել ու մշակել Ուտա Հագենի ղեկավարությամբ։

## Ստեղծագործական գործունեություն
Խուան Դիեգոյի առաջնելույթը կինոյում տեղի է ունեցել 1983 թվականին, երբ նա ընդամենը ութ տարեկան էր. հանդես է եկել Ֆաուստո Կանելի «Իշխանության խաղը» գեղարվեստական կինոնկարում։ Դերասանին միջազգային համբավ է բերել նրա տպավորիչ դերակատարումը 1999 թվականին նկարահանված «Sobreviviré» («Գոյատևել») ֆիլմում։ Հանդիսատեսի ջերմ ընդունելությանն ու քննադատների բարձր գնահատականին է արժանացել նաև Բոտտոյի խաղը թատերական մի շարք ներկայացումներում։

2016 թվականին նրան վստահվել է ամերիկյան «Լավ վարք» հեռուստասերիալի գլխավոր հերոսի կերպարի մարմնավորումը։

## Անձնական կյանք
Բոտտոն փաստացի ամուսնական կապի մեջ է իսպանացի գրող և լրագրողուհի Օլգա Ռոդրիգեսի հետ։ Ապրում են Մադրիդում, ունեն մեկ դուստր՝ Սալմա անունով։ Խուան Դիեգոն ակտիվորեն մասնակցում է քաղաքական պայքարին. 2003 թվականին ընդգրկված է եղել Իրաքում պատերազմի դեմ բողոքի շարժման մեջ, օգնություն է ցույց տվել անհայտ կորածների երեխաներին։

## Ֆիլմագրություն

### Կինո

### Հեռուստատեսություն
* *Zorro*, Ֆելիպեի դերում (Don Diego de la Vega/Զոռոյի համր ծառան)
* Lucrecia (1996)
* *Augustus* (2003, հեռուստաֆիլմ)
* *Լավ վարք* (2016–2017, հեռուստասերիալ)
* *Pulsaciones*/Երակազարկեր (2017, հեռուստասերիալ)
* Instinto/Բնազդ (հեռուստասերիալ) (2019)
* *Սպիտակ գծեր* (հեռուստասերիալ) (2020)
* Արգելափակման պատմություններ (հեռուստասերիալ) (2020)
* *Todos mienten*/Բոլորը խաբում են (2021, հեռուստասերիալ)
* *No me gusta conducir*/Չեմ սիրում մեքենա վարել (2022, հեռուստասերիալ) Պաբլո Լոպետեգիի դերում

### Երաժշտական տեսաֆիլմ
* *Somos Anormales* (2017, երաժշտական տեսաֆիլմ)

## Ձեռքբերումներ

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Entrevista en marzo de 2004 en el periódico ''El Mundo''
* 
* Խուան Դիեգո Բոտտոյի երկրպագուների ոչ պաշտոնական կայքէջը

Կատեգորիա:20-րդ դարի դերասաններ
Կատեգորիա:21-րդ դարի դերասաններ
Կատեգորիա:Արգենտինացի դերասաններ
Կատեգորիա:Արգենտինացի կինոռեժիսորներ
Կատեգորիա:Թատրոնի դերասաններ
Կատեգորիա:Իսպանացի կինոդերասաններ
Կատեգորիա:Իսպանացի հեռուստատեսային դերասաններ
Հայաստանի ոչ նյութական մշակութային ժառանգության ցանկ

ՅՈՒՆԵՍԿՕ-ն սահմանել է իր **ոչ նյութական մշակութային ժառանգության ցանկը**՝ նպատակ ունենալով ապահովել ամբողջ աշխարհում ոչ նյութական մշակութային ժառանգության ավելի լավ պաշտպանությունը և բարձրացնել դրանց կարևորության մասին իրազեկումը։ Ոչ նյութական մշակութային ժառանգությունը հանրության, խմբերի, որոշ դեպքերում առանձին անձանց կողմից որպես իրենց մշակութային ժառանգության մաս ճանաչված, կենցաղում հաստատուն տեղ զբաղեցնող սովորույթների, ավանդույթների, ծեսերի, պատկերացումների ու արտահայտման ձևերի, գիտելիքների ու հմտությունների, ինչպես նաև դրանց առնչվող գործիքների, առարկաների, ստեղծագործությունների և մշակութային տարածքների ամբողջությունն է։

Ցանկում ներառված օբյեկտները համարվում են մարդկության ոչ նյութական ժառանգության նշանակալի բաստիոններ, ինչը համաշխարհային ասպարեզում ոչ նյութական ժառանգության բարձրագույն կոչումն է։

## ՀՀ ոչ նյութական մշակութային ժառանգության արժեքների ցանկն ըստ ոլորտների
Հայաստանի Հանրապետության ոչ նյութական մշակութային ժառանգության արժեքների ցանկն ըստ ոլորտների վերցված է ՀՀ կրթության, գիտության, մշակույթի և սպորտի նախարարության ՀՀ ոչ նյութական մշակութային ժառանգության կայքից։

## ՀՀ անհապաղ պաշտպանության կարիք ունեցող ՈՆՄԺ արժեքների ցանկ
այաստանի Հանրապետության անհապաղ պաշտպանության կարիք ունեցող ոչ նյութական մշակութային ժառանգության արժեքների ցանկն ըստ ոլորտների վերցված է ՀՀ կրթության, գիտության, մշակույթի և սպորտի նախարարության ՀՀ ոչ նյութական մշակութային ժառանգության կայքից։

## Տես նաև
* Հայաստանում ՅՈՒՆԵՍԿՕ-ի Համաշխարհային ժառանգության ցանկ

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Հայկական մշակույթ
Զեյթունցյան

**Զեյթունցյան,** հայկական ազգանուն՝ ծագումով հավանաբար Միջերկրածովյան տարածաշրջանից։ Ազգանվան «Զեյթուն» արմատը որոշ լեզուներով նշանակում է «ձիթապտուղ» ( իսպաներեն ՝ aceituna; արաբերեն ՝ zeitun), այն նաև պատմական Արևմտյան Հայաստանում գտնվող հայկական քաղաքի անունն է, որը գտնվում է Միջերկրական ծովի հյուսիսարևելյան ավազանում։

Զեյթուն քաղաքի անունը կամ անկախ Զեյթունցյան ազգանունը, հավանաբար, կապված է Միջերկրական ծովի ավազանում ձիթենու աճեցման հետ։ Ազգանունը կարող է լինել տեղագրական (տեղանքի առանձնահատկությունների հետ կապված), մասնագիտական (ձիթապտղի մշակության հետ կապված) կամ տեղական (բնակավայրում բնակության վայրի հետ կապված)։

## Զեյթունցյան ազգանունով նշանավոր մարդիկ
* Զարմինե Պերճի Զեյթունցյան (ծնվ․ 1968), պետական գործիչ։
* Պերճ Զեյթունցյան (1938-2017), դրամատուրգ, սցենարիստ, Հայաստանի մշակույթի նախկին նախարար։
* Վահան Զեյթունցյան (1882-1959), խմբագիր-հրատարակիչ։

## Տես նաև
* Զեյթուն

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղում
* Զեյթունի մշակույթի կենտրոն
* Հայկական անունների շտեմարան «ԶԵՅԹՈՒՆ»

Կատեգորիա:Հայկական ազգանուններ
Կատեգորիա:Ազգանուններ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Յան վերջածանցով ազգանուններ
Կատեգորիա:Տեղանվանական հիմքով ազգանուններ