open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Մոաբիթյան տետր

**Մոաբիթյան տետր** () թաթար բանաստեղծ Մուսա Ջալիլի բանաստեղծությունների ցիկլն է, որը նա գրել է Մոաբիթ բանտում։ Պահպանվել է 93 բանաստեղծություն պարունակող երկու տետր։ Բանաստեղծությունները թաթարերենով գրվել են առաջին տետրում՝ արաբատառ, երկրորդում՝ լատինատառ։

1946 թվականին նախկին ռազմագերի Նիգմատ Տերեգուլովը Թաթարստանի գրողների միություն է բերել Ջալիլի վեց տասնյակ բանաստեղծություններով տետր։ Մեկ տարի անց Բրյուսելի խորհրդային հյուպատոսությունից երկրորդ նոթատետրը եկավ։ Բելգիացի հայրենասեր Անդրե Թիմերմանսը տետրը դուրս էր բերել Մոաբիթ բանտից և կատարելով բանաստեղծի վերջին կամքը՝ բանաստեղծություններ ուղարկել է հայրենիք։

Մեկ այլ բանաստեղծությունների ժողովածու կար Մոաբիթից, որը բերել էր նախկին ռազմագերի Գաբբաս Շարիպովը։ Հետպատերազմյան տարիներին Տերեգուլովն ու Շարիպովը ձերբակալվել են։ Տերեգուլովը մահացել է ճամբարում։ Գաբբաս Շարիպովը տասը տարի կրել է պատիժը), ապա ապրել Վոլգոգրադի մարզում։

1946 թվականի հունվարին  թուրքահպատակ ազգությամբ թաթար Քազըմ Միրշանը Հռոմում խորհրդային դեսպանատուն է բերեց հերթական նոթատետրը։ Տետրը ուղարկվել է Մոսկվա, հանձնվել է արտաքին գործերի նախարարությանը, ապա փոխանցվել է Ազգային անվտանքության նախարարություն, հետո ՍՄԵՐՇ-ին։ Տետրի հետքերը անհետացել են և 1979 թվականից դրա որոնումները ոչ մի արդյունք չեն տվել։

Բանաստեղծություններն առաջին անգամ տպագրվել են Ստալինի մահից հետո՝ 1953 թվականին, «Լիտերատուրնայա գազետա»-ում՝ գլխավոր խմբագիր Կոնստանտին Սիմոնովի շնորհիվ։ 1957 թվականին բանաստեղծությունների այս ցիկլի համար հեղինակը հետմահու արժանացել է Լենինյան մրցանակի։

Մոաբիթյան տետրը թարգմանվել է ավելի քան 60 լեզուներով։ 2013 թվականին բանաստեղծությունների ցիկլը ներառվել է Ռուսաստանի Դաշնության կրթության և գիտության նախարարության կողմից դպրոցականներին անկախ ընթերցանության համար առաջարկվող «100 գրքերի» ցանկում։

Մոաբիթյան տետրը կազմող բանաստեղծությունները բովանդակությամբ և տրամադրությամբ շատ բազմազան են։ Հայրենասիրական տեքստերի և նացիզմի հանցագործությունները դատապարտող ստեղծագործությունների հետ մեկտեղ (օրինակ՝ «Բարբարոսություն»), ցիկլը ներառում է սիրային բանաստեղծություններ և նույնիսկ հումորային էսքիզներ քաղաքացիական կյանքից։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Муса Джалиль, Моабитская тетрадь, Государственное издательство художественной литературы, Москва 1957
* Поиск ненайденных «Моабитских тетрадей» продолжается
* MUSA CӘLIL Latin Moabit dәftәre M 2:1 факсимиле

Կատեգորիա:Բնօրինակում անաղբյուր հոդվածներ
Կատեգորիա:Թաթար բանաստեղծներ
Երիտասարդություն (կինոփառատոն)

**Կիևի ''Molodist'' (Երիտասարդություն) միջազգային կինոփառատոն** (),  յուրաքանչյուր տարի հոկտեմբեր ամսին Ուկրաինայի մայրաքաղաք Կիևում անցկացվող միջազգային կինոփառատոն։ Սկիզբ է առել 1970 թվականին՝ որպես Կիևի թատերական արվեստի ինստիտուտի ուսանողների նկարահանած ֆիլմերի երկօրյա փառատոն։ Եթե առաջին տարում փառատոնին ներկայացվել է 33 կինոնկար, ապա 2010 թվականին այդ ցուցանիշը հասել է 439-ի, և այն դարձել է Ուկրաինայում անցկացվող խոշորագույն կինոփառատոնը, որի այցելուների թիվն անցել է 127 հազարից։ Փառատոնի նախագահը Անդրիյ Խալպախչին է (Андрій Халпахчі): Դա ուկրաինական միակ կինոփառատոնն է, որ հավաստագրվել է FIAPF-ի (կինոպրոդյուսերների ասոցիացիաների միջազգային ֆեդերացիայի) կողմից (1993 թվականից) և համարվում է աշխարհում անցկացվող  մասնագիտացված, միջազգային, մրցութային 26 կինոփառատոներից մեկը։ *Molodist*-ի նպատակն է բացահայտել երիտասարդ տաղանդավոր կինոգործիչների և նպաստել նրանց հետագա առաջընթացին։ Մրցութային գլխավոր անվանակարգերն են՝
* Գրան պրի մրցանակ՝ «*Սկյութական եղնիկ*» (Скіфський олень).
* Լավագույն առաջին լիամետրաժ ֆիլմ
* Լավագույն առաջին կարճամետրաժ ֆիլմ
* Լավագույն առաջին փաստավավերագրական ֆիլմ
* Լավագույն առաջին ուսանողական ֆիլմ

Կիևյան այդ կինոփառատոնում արդեն իսկ կայացել են հետագայում լայն ճանաչում ու համբավ նվաճած եվրոպացի մի շարք կինոգործիչների առաջին ստեղծագործությունների պրեմիերաներ։ Նրանց թվում են Ֆրեդ Քելեմենը, Թոմ Տիկվերը, Դենի Բոյլը, Ֆրանսուա Օզոնը, Անդրաշ Մոնորին, Իլդիկո Էնիեդին, Գերա Պոպելաարսը, Ժակ Օդիարը, Սերգեյ Մասլոբոյչիկովը, Ալեքսեյ Բալաբանովը, Դենիս Եվստիգնեևը, Սթիվեն Դոլդրին... *Molodist*-ի մրցույթի մի քանի մասնակիցներ հետագայում արժանացել են «Ոսկե արմավենու ճյուղի» (Բրյունո Դյումոն), «Օսկարի» (Ալեն Բեռլիներ)։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Կինոփառատոնի պաշտոնական էջը 
* Ֆեյսբուքյան պաշտոնական էջը
* Festival archives (1997-2000 years) on the first official festival web site
* Պաշտոնական ալիքը YouTube-ում
* Ինստագրամյան պաշտոնական էջը
* Історія КМКФ «Молодість» до 2010 року: НАУКОВИЙ ВІСНИК Київського національного університету театру, кіно і телебачення імені І. К. Карпенка-Карого, випуск 9, стор. 120—133: «Кінофестиваль «Молодість» як віддзеркалення генези національного кінопростору України», авторка Людмила Новікова 
* Інформація про фестиваль з 1997 по 2000&nbsp;рр. на першому офіційному сайті фестивалю 
* ''ПРЕМІАЛЬНІ''. 40 років «Молодості»: історія в гран-прі  // «Україна молода» №&nbsp;199 за 26 жовтня 2010 року
* Кінофестиваль «Молодість» на сайті IMDB.

Կատեգորիա:Կինոփառատոներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի մշակույթ
Ուկրաինայի քաղաքների բնակչություն

**Ուկրաինայի քաղաքների բնակչությունը թվաքանակով**, ներկայացված է Ուկրաինայի քաղաքների ցանկը (1 նոյեմբերի 2019-ի դրությամբ), ինչպես նաև դրանց բնակչությունը՝ ըստ բնակչության համաուկրաինական մարդահամար (2001) դեկտեմբերի 5-ի և «Ուկրաինայի բնակչության թվաքանակը» վիճակագրական ժողովածուի 2014 թվականի հունվարի 1-ի դրությամբ։
Քաղաքների բնակչությունը 2001 թվականի դրությամբ ներկայացված է 2003 թվականի հունվարի 1-ի սահմաններում, բնակչությունը՝ 2014 թվականի հունվարի 1-ի սահմաններում։ Այդ ընթացքում քաղաքների սահմանները կարող էին փոխվել։ Օրինակ, 2003 թվականին Չերմովցի կազմից առանձնացվել է Նոր Կիսելև գյուղը։ 2014 թվականի հունվարի 1-ի դրությամբ Ուկրաինայում 460 քաղաք կար։ Եվս մեկ նոր քաղաք է հայտնվել 2014-2017 թվականների ընթացքում։

## Ուկրաինայի քաղաքները (բնակչության թվաքանակով)
Более 1 000 000 | 500 000 — 1 000 000 | 250 000—500 000 | 100 000—250 000 | 50 000—100 000 | 25 000 — 50 000 | 10 000 — 25 000 | 5000 — 10 000 | 2500 — 5000 | До 2500

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Ուկրաինայի քաղաքներ
Չապաև (քանդակ)

**Չապաև**, հայ քանդակագործ Արա Սարգսյանի բարձրաքանդակը, որը ստեղծվել է 1934 թվականին, ցեմենտից և զարդարում է «Մոսկվա» կինոսրահի ճակատի խորշը։

## Պատմություն
1934 թվականին Արա Սարգսյանին հնարավորություն է ընձեռնվում ճարտարապետության և քանդակագործության ոլորտում իր ձեռքբերումները մարմնավորելու։ Նրան հանձնարարվում է քանդակել «Չապաև» ֆիլմի դրվագներից մեկը՝ «Մոսկվա» կինոսրահի արևմտյան ճակատի խորշը զարդարելու համար։

Քանդակագործը ընտրում է ֆիլմի հենց սկզբի ամենաարտահայտիչ դրվագներից մեկը, որտեղ Չապաևը եռաձի մարտակառքով, գնդացրային կրակ բաց անելով, հետապնդում է թշնամուն։

## Նկարագրություն
Չնայած բարձրաքանդակի կատարողականը առանձնակի բարեմասնություններով աչքի չի ընկնում, բայց առանձնանում է քանդակագործության և ճարտարապետության օրինակելի սինթեզով, ինչպես ֆունկցիոնալ բովանդակության, այնպես էլ ծավալների և ձևերի առումով։

Եթե չհաշվենք ձիերի դասական մեկնաբանությունը և մարտակառքին հետևող խումբը, ապա բարձրաքանդակի և կինոկադրի կոմպոզիցիաներն իրարից քիչ բանով կտարբերվեն։ Դա ես բերում եմ ոչ թե որպես բարձրաքանդակի թերություն, այլ նկարագրած լինելու համար հեղինակի մոտեցումը, նշելու համար, որ չնայած ֆիլմի կադրը վերարտադրելու հանձնարարությանը, հեղինակը ստեղծագործական մոտեցում է ցուցաբերել։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:1934 քանդակներ
Կատեգորիա:Արա Սարգսյանի քանդակներ
Սևանի ձկնորսները

**Սևանի ձկնորսները** կամ **Սևան,** հայ քանդակագործ Արա Սարգսյանի բարձրաքանդակ-պաննոն, որը ստեղծվել է 1961 թվականին գիպսից։

## Նկարագրություն
Բարձրաքանդակն ունի առօրեական բովանդակություն․ մինչև կոմպոզիցիոն հրապարակի վերին եզրը կուտակված ալիքների ֆոնի վրա ձախից քանդակված են երկու բանվոր՝ մեկը կրծքով, մյուսը մեջքով դեպի դիտողը։ Նրանց մոտ ձկան հարուստ որսը տեղավորելու համար արկղեր են դրված։ Մեջքով դեպի դիտողը կանգնած բանվորի ոտքերի մոտից մինչև կոմպոզիցիայի վերին աջ անկյունը ուղիղ թեքող ձգվում է ձկներով լի ուռկանը։ Սա ունի դեկորատիվ նշանակություն։ Ի տարբերություն «Այգեկութի», որը ստեղծված էր բաց տարածության մեջ դրվելու և երկկողմանի դիտման համար, «Սևանի ձկնորսները» նպատակ ունի պատը, լինի դա բնակելի կամ հասարակական շենքի, զբոսավայրի կամ այլ կառույցի պատ՝ պայմանով, որ այն ունենա ճարտարապետական ժամանակակից ձևեր, հակառակ դեպքում այն դրա հետ չի մերվի։

Քանդակը ստեղծված է այն հաշվով, որ պատի հետ օրգանապես կապվի, պահպանի նրա հարթությունը, բայց նրան ստրկորեն չենթարկվի, ոչ թե շարունակի պատը, այլ ունակ լինի նրան հաղորրտելու գեղարվեստական ուրույն կերպար։

## Կառուցվածք
Բարձրաքանդակն ունի շատ պարզ կոմպոզիցիոն կառուցվածք, սակայն իր պարզության մեջ էլ չափազանց արտահայտիչ է։ Կոմպոզիցիայի հիմքում ընկած է 1929-1931 թվականների բարձրաքանդակներին հատուկ ռիթմը (ոչ այնքան ծավալների, որքան գծերի)։

Ֆակտուրային մշակման և քանդակաձևերի առումով շատ դինամիկ է նաև բարձրաքանդակի մակերեսը։ Իրենց ռեալականությամբ հանդերձ՝ ձկները ընկալվում են նաև որպես զարդանախշ։ Այստեղ հիանալի կերպով կիրառվում է ազգային ավանդույթը, որից քանդակագործը վերցրել է ոչ այնքան քանդակաձևեր, որքան սկզբունքը, զարդանախշի մեջ աշխարհի և իրերի ռեալիստական բնույթը պահպանելու կարելիությունը, ինչն էլ  օգնել է, որ ուժգին հնչեղություն ստանա ռեալիստական գեղարվեստական պայմանականությունը և նպաստել է պաննոյի դեկորատիվ պարտավորության իրականացմանը։

Ֆոնը (ալիքները) տրված է ալիքաձև հորիզոնականներով, որոնց հաջորդականության միապաղաղությունը սրամտորեն ջարդված է նույն ալիքների ձևն ունեցող, բայց այլ ուղղություններով տեղադրված երկու ճայի թևերով։ Ալիքների բեկբեկուն կորընթաց ֆոնի վրա ուղիղ գծով իրար են հանգում ուռկանի թեքերը՝ աջից և բանվորների ուղղահայացները՝ ձախից՝ ստեղծելով դինամիկ հակադրություններ։ Այդ դինամիկան առանձնապես սրվում է նրանից, որ վերին աջ անկյունից դեպի ներքև ու ձախ սլացող ուռկանի ուղղագիծ թեքին հակադրված է բանվորներից մեկի ձեռքի նույնքան ուղղագիծ ու սլացիկ շարժումը, որը հակառակ ուղղությամբ պարզվում է դեպի ուռկանի ելման անկյունը։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:1961 քանդակներ
Կատեգորիա:Արա Սարգսյանի քանդակներ
Կատեգորիա:Գիպսե քանդակներ
Սամարա (Դնեպրի վտակ)

**Սամարա** (), գետ Ուկրաինայում. Դնեպրի ձախ վտակը, որի հետ միախառնվելու վայրի մերձակայքում էլ գտնվում է Դնիպրո (Դնեպր, նախկին Դնեպրոպետրովսկ) քաղաքը։

## Ստուգաբանություն
Լեզվաբանական, աշխարհագրական և պատմական տեսակետներից առավել հիմնավորված է թվում, որ *Սամարա* հնագույն ջրանունն առաջացել է վաղնջական ժամանակների անասնապահների հնդ-իրանական կամ հնդ-արիական խոսվածքներում և նշանակել է  **‘ամառային գետ/ջուր’**:

## Հոսքը
Սամարան սկիզբ է առնում Դոնեցի բլրաշարի արևմտյան լանջերից, Մարևկա գյուղի մերձակայքում։ Այնուհետև հոսում է Մերձդնեպրյան ցածրավայրով՝ գերազանցապես դեպի արևմուտք։ Թափվում է Դնեպրի ջրամբարը (Դնիպրո քաղաքի սահմանագծում)։

Գետն ունի մոտավորապես 320&nbsp;կիլոմետր երկարություն։ Ջրահավաք ավազանի ընդհանուր մակերեսը 22,600&nbsp;քառակուսի կիլոմետր է։ Քանի որ Սամարան հիմնականում սնվում է ձնհալի ջրերով, նրա ջրի ծախսի ցուցանիշը խիստ փոփոխական է։ Գետի միջին լայնությունը տատանվում է 40-ից 60 մետրի միջակայքում, առանձին տեղերում հասնում մինչև 300 մետր առավելագույն լայնության։

Սամարայի գլխավոր վտակներն են Վովչան և Բիկը։

Նրա ափերին գտնվող խոշոր բնակավայրերն են Տերնիվկան և Նովոմոսկովսկը։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* 
* 
* 
* 

Կատեգորիա:Ուկրաինայի աշխարհագրություն
Կատեգորիա:Ուկրաինայի գետեր
Կարապետ Դավիթյան

**Կարապետ Դավիթյան** (, ), **Կարո**, հայկական ծագումով հյուսիսային մակեդոնացի թմբկահար է, ով եղել է «Լեբ ի Սոլ» () ռոք խմբի անդամ։ Դավիթյանը համարվում է մակեդոնացի ամենահայտնի թմբկահարը։ Մասնակցել է ավելի քան 1200 համերգի։

## Կենսագրություն
Կարապետ Դավիթյանը ծնվել է 1953 թվականին Սկոպիեում։ Նա սկսել է թմբուկ նվագել 12 տարեկանում։ Նվագել է  Հարավսլավիայի գրեթե բոլոր կարևոր խմբերում։ 1976 թվականին Դավիթյանը դարձավ մակեդոնական մեծագույն «Լեբ ի Սոլ» ռոք խմբի անդամ։ Նա թմբուկ ու հարվածային գործիքներ է նվագել և նաև երաժշտություն է հորինել «Լեբ ի Սոլ»-ի բազմաթիվ ալբոմների համար։

1990 թվականին Դավիթյանը հիմնել է «Պարամեցիում» խումբը, որի հետ նվագում է մինչ օրս։ Իր երկարամյա երաժշտական գործունեության ընթացքում Դավիթյանը երաժշտություն է ստեղծել նաև բալետի և թատերական ներկայացումների համար, ինչի համար արժանացել է մի շարք մրցանակներիորոնցից ամենահեղինակավորը «Մշտական արժեքներ» մրցանակն է։

Դավիթյանը հայտնի է, որպես  գործիքավորող, նա համագործակցում է ինչպես իր երկրի, այնպես էլ արտերկրի ամենանշանավոր երաժիշտների հետ։

## Սկավառակագրություն
* Гаро и Парамециум  Live (МКП, МРТВ 1995)
* Live (SJF Records 1995)
* Гарабет Тавитијан (Gemini 2 1996)
* А бре, Македонче (Matav 2001)

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Garabet Tavitijan Discography at Discogs 

Կատեգորիա:Հայ ջազմեններ
Ալեքսանդր Էկման

**Կարլ Վիլհելմ Ալեքսանդր Էկման** (, ), շվեդ դերասան,  բալետի խորիոգրաֆ։

## Կենսագրություն
Էկմանը սովորել է Ստոկոլմում գտնվող Շվեդիայի թագավորական բալետի դպրոցում։ 15 տարեկանում Ալեքսանդրը պարել է Ֆրանսիայում գտնվող *Europa Danse*–ում և իր համար բացահայտել բազմաթիվ միջազգային վարպետների։ 16 տարեկանում սկսել է իր պրոֆեսիոնալ պարային կարիերան և միացել է Շվեդիայի թագավորական բալետին։ Մեկ տարի անց տեղափոխվել է Հոլանդիա՝ Հաագայում գտնվող Նիդեռլանդների բալետի թատրոն, ապա՝ Ստոլկհոլմում գտնվող Կուլբերգ բալետ ընդունվելու համար։ 5 տարի պրոֆեսիոնալ պարելուց հետո, երբ 25 տարեկան էր, որոշել է դառնալ խորիոգրաֆ և լիովին նվիրվել է կարիերայի այդ ուղղությանը։

2013 թվականին արժանացել է Լոուրենս Օլիվիեի մրցանակի «Կակտուսներ» օրիգինալ աշխատանքի խորիոգրաֆիայի համար։ Նրա մյուս հայտնի աշխատանքից են «Թայլ»–ը, «Կարապի լիճ»–ը, «Էպիզոդ 31»–ը և «Էսկապիստ»–ը։ 2015 թվականին նա եղել է SR P1 հաճախականության շվեդական «Ամառ» ռադիոծրագրի հաղորդավար։

Նրա բեմադրությունները կատարել են Մոնտե Կարլոյի բալետը, Բոստոնի բալետը, Զապերի օպերայի պարախումբը, Շվեդիայի թագավորական բալետը, Նորվեգիայի ազգային բալետը, Սան Պաուլոյի քաղաքային բալետը, Սիդնեյի պարային խումբը և Վիեննայի պետական բալետը։ Դրանցից մի քանիսի համար նա նաև մշակել է դեկորացիաներ և կոստյումներ կամ հորինել է երաժշտություն։

2018 թվականին պարել է իր սեփական խորիոգրաֆիան («Բերգմանի մասին մտքերում») Փարիզի Ելիսեյան դաշտերի թատրոնում։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Александр Экман: «Реальность нужно проживать, а не показывать»
* 
* Александр Экман. От первого лица
* 
* Alexander Ekman  på Göteborgsoperan

Կատեգորիա:Շվեդ դերասաններ
Կատեգորիա:Շվեդ խորեոգրաֆներ
Վոլոդիմիր Դախնո

**Վոլոդիմիր Դախնո** (, ), ուկրաինացի մուլտիպլիկատոր, մուլտֆիլմերի ռեժիսոր, կինոսցենարիստ։ Ուկրաինայի Տարաս Շևչենկոյի անվան ազգային մրցանակի դափնեկիր (1988)։ Ուկրաինայի ժողովրդական արտիստ (1996)։ Լայն ճանաչում ու համբավ է ձեռք բերել հատկապես «Կազակներ» մուլտֆիլմաշարն ստեղծելու շնորհիվ։ Աշխատել է «Կիևնաուչֆիլմ» ստուդիայում, որը հետագայում վերանվանվել է «Ուկրանիմաֆիլմ»։

## Կենսագրություն
Վոլոդիմիր Դախնոն ծնվել է 1932 թվականի մարտի 7-ին, Զապորոժիե քաղաքում։ Դպրոցն ավարտելուց հետո ընդունվել է Կիևի բժշկական ինստիտուտ, բայց կարճ ժամանակ անց տեղափոխվել է շինարարության և ճարտարապետության ուկրաինական պետական համալսարան, որտեղ ուսանել է ուկրաինացի նշանավոր ճարտարապետ Իոսիֆ Կարակիսի դասարանում։

2013 թվականի մարտի 7-ին՝ Վոլոդիմիր Դախնոյի ծննդյան տարելիցի օրը, Google-ը նրա հիշատակին նվիրված Doodle է թողարկել։

## Ֆիլմագրություն

## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն
*

## Արտաքին հղումներ
*
*Volodymyr Dakhno at animator.ru
*Ukranimafilm official site 

Կատեգորիա:Խորհրդային մուլտիպլիկատորներ
Կատեգորիա:Ուկրաինացի արվեստագետներ
Կատեգորիա:Ուկրաինացի կինոռեժիսորներ
Կատեգորիա:Ուկրաինացի ռեժիսորներ
Կատեգորիա:Ուկրաինացի սցենարիստներ
Փարիզի արվարձաններ (նկար, Վան Գոգ)

***Փարիզի արվարձանները***, Վինսենթ վան Գոգի նկարը, որը ստողծվել է 1887 թվականին, երբ նա իր եղբոր՝ Թեոյի հետ ապրում էր Փարիզում։

## Փարիզի արվարձաններ, հովվական վայրեր
Վան Գոգը սիրում էր ուսումնասիրել Փարիզի արվարձանները, որոնել հովվական վայրեր զբոսայգիներում և արվարձանների անտառապատ տարածքներում։ Նրա նպատակն էր գտնել տեսարաններ, որոնք նրան թույլ կտային ուսումնասիրել Փարիզում սովորած տեխնիկան։


File:Van Gogh - Am Stadtrand von Paris1.jpeg|*Փարիզի արվարձաններում*1887 Անձնական հավաքածու (F351)


## Փարիզի ծայրամասեր, ինդուստրացման հետևանքներ
Ինչպես շատ իմպրեսիոնիստներ Վան Գոգը նույնպես մտահոգված էր, թե ինչպես է տեխնիկական առաջընթացը և ինդուստրացումը ազդել լանդշաֆտի և ապրելակերպի վրա։ Նա անհանգիտություն է զգացել դեռևս Նիդեռլանդներում, որի մասին նա հայտնել է Անթոն վան Ռապարդին. 

*Փարիզի արվարձանների* տարբերակներից մեկը (F264) ցույց է տալիս քաղաքային էքսպանսիայի ոտնձգությունը հովվական կյանքին։ Վան Գոգի համար ինդուստրացում նշանակում էր հարգված ապրելակերպի, գյուղացու պարզ կյանքի կորուստ։ Պոլ վան դեր Գրիպը՝ «Արվեստ և էկզոտիկա. իսկության ձգտման մարդաբանություն» գրքի հեղինակը, գրել է Վան Գոգի՝ իր մտահոգությունն արտահայտող ուղերձը պատկերելու մտադրության մասին. «Քաղաքի մասին իր պատկերացումներում նա հիմնականում ուշադրություն է դարձրել այն ընդլայնվող ծայրամասերին, որոնք կլանել են տեղանքը, ընդ որում, քաղաքային և գյուղական կյանքը հաճախ համակցված, երբեմն գնացքների տեսքով գործարանների համար, որոնք ջնջում էին գյուղը»։

Վան Գոգի *Փարիզի արվարձանները* (F264) կտավից Շվարցը և Պրժիբլիսկին գրում են, որ թեև Վան Գոգը գունավոր կետեր է տալիս մռայլ տեղանքում, "Գործարանները, քանի որ հենց այդպիսին են այդ անշնորհք շենքերը, կփոխարինեն հողմաղացին, իսկ վիլլաները կշրջեն ցեխերով ու եգիպտացորենի դաշտերով, մինչև նրանք հասնեն գազի նախնական ստանդարտին"։


File:Van Gogh - Am Stadtrand von Paris.jpeg|*Փարիզի արվարձանում*1887Սանտա Բարբարայի արվեստի թանգարան, Կալիֆորնիա (F264)
File:Van Gogh - Am Stadtrand von Paris nahe Montmartre.jpeg|*Փարիզի արվարձանները Մոնմարտրի մոտ*, ջրաներկ, 1887, Ամստերդամի քաղաքային թանգարան (F1410)


## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:1887 նկարներ
Կատեգորիա:Վինսենթ վան Գոգի նկարներ
Վիկինգներ։ Վալհալա

**«Վիկինգներ։ Վալհալա»** (), ամերիկյան պատմական դրամա ժանրի ստրիմինգային հեռուստասերիալ՝ ստեղծված Ջեբ Ստյուարտի կողմից, «Վիկինգներ» հեռուստասերիալի սպին-օֆը։

Գործողությունները տեղի են ունենում «Վիկինգներ» հեռուստասերիալի հանգուցալուծումից շուրջ հարյուր տարի անց, Վիկինգների ժամանակաշրջանի մայրամուտին։

Պրեմիերան տեղի է ունեցել 2022 թվականի փետրվարի 25-ին՝ «Netflix» հարթակում։ 2022 թվականի մարտին հայտարարվեց, որ հեռուստասերիալը կունենա երկրորդ և երրորդ եթերաշրջաններ։

## Դերասանական կազմ
### Գլխավոր
* Սեմ Քորլեթ - Լեյֆ Էրիկսոն
* Ֆրիդա Գուստավսոն - Ֆրեյդիս Էրիկսդոտիր
* Լեո Սուտեր - Հարալդ Սիգուրդսոն
* Բրեդլի Ֆրիգարդ - Կնուդ արքա
* Յոհանես Հյոյկյուր Հոհանեսսոն - Օլաֆ II Հարալդսոն
* Քերոլայն Հենդերսոն - Յառլ Հակոն
* Լաուրա Բեռլին - Էմմա Նորմանդացի
* Դեյվիդ Օուքս - Գոդվին

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Էջը Netflix.com կայքում
* Էջը IMDb․com կայքում

Կատեգորիա:Անգլերեն հեռուստասերիալներ
2022 թվականին մահացածների ցանկ

Այս ցանկը պարունակում է այն անձանց ցուցակը, որոնք  (տես՝ Վիքիպեդիա:Նշանակալիություն (մարդիկ)), ովքեր մահացել են 2022 թվականին։

Մահվան պատճառը նշվում է միայն բացառիկ դեպքերում (սպանություն, ինքնասպանություն, ճանապարհատրանսպորտային պատահար կամ դժբախտ պատահար)։ Մնացած դեպքերում դա **չի նշվում**։

Տվյալները ընթացիկ ամսվա ցանկին փոխանցվում են յուրաքանչյուր հաջորդ ամսվա 7-րդ օրը։

*Տես նաև՝ [[:Կատեգորիա:2022 մահեր|«2022 թվականի մահեր» կատեգորիան]]*։

## Դեկտեմբեր
### [[Դեկտեմբերի 29]]

## Նոյեմբեր

## Հոկտեմբեր

## Սեպտեմբեր

## Օգոստոս

## Հուլիս

## Հունիս

## Մայիս

## Ապրիլ

## Մարտ

## Փետրվար

## Հունվար

Կատեգորիա:2022 մահեր
*
Բնական լեզուներ

**Բնական լեզուներ** () են համարվում հիմնականում այն լեզուները  ( օրինակ՝ անգլերեն), որոնք բնականոն կերպով զարգանում են տվյալ մշակույթի հետ։ Բնական լեզուների օրինակներ են *[[չինարեն]]ը, [[անգլերեն]]ը, [[ֆրանսերեն]]ը, [[իսպաներեն]]ը, [[պորտուգալերեն]]ը, [[ճապոներեն]]ը, [[կորեերեն]]ը, [[իտալերեն]]ը* ու *[[գերմաներեն]]ը*։ Իսկ *[[էսպերանտո]]ն*, մյուս կողմից, արհեստական լեզու է, որը մարդիկ հատուկ ստեղծել են ինչ-որ կոնկրետ նպատակի համար։ Այնուամենայնիվ, երբեմն այն բոլոր լեզուները, որոնցով մարդիկ խոսում են (ներառյալ վերոնշյալ լեզուների, որոնք բնականոն կերպով զարգանում ե մշակույթի հետ, ինչպես նաև արհեստական լեզուների) համարվում են «բնական» լեզուներ՝ ի տարբերություն համակարգիչների համար ստեղծված «արհեստական» լեզուների, ինչպիսիք են ծրագրավորման լեզուները։ Այսպիսի գործածում կարելի է հանդիպել մշակված բնական լեզվի բառապաշարում։ Բնական լեզուն մարդկային հաղորդակցության ու մտածողության հիմնական գործիքն է։

## Բնական լեզվի սահմանումը
Բնական լեզուն տարբեր է.

* արհեստական կամ ստեղծված լեզուներից, ինչպիսիք են, օրինակ, համակարգչային լեզուները
* միջազգային օժանդակ լեզուներից
* բանության մեջ ոչ մարդկային հաղորդակցման համակարգերից, ինչպիսիք են մեղուների պարը, կետերի կամ այլ ծովային կաթնասունների վոկալիզացիաները և այլն։

Աշխարհի բոլոր տեսակի լեզուները բնական են, նույնիսկ նրանք, որոնք կապված են լեզվական նախադրյալների կամ լեզվի կարգավորման հետ։ Համեմատած սովորական լեզուների հետ՝ ոչ ստանդարտ բարբառները կարող են դիտվել որպես վայրի տեսակ։ Օրինակ՝ ստանդարտ ֆրանսերենը, որը վերահսկվում է Ֆրանսիական ակադեմիայի կողմից, համարվում է բնական լեզու (օրինակ՝ բնական լեզվի մշակման ոլորտում), քանի որ այն բավականաչափ ստացված չէ ստեղծված լեզու կոչվելու համար և բավականաչափ վերահսկված չէ վերահսկվող բնական լեզու կոչվելու համար։

## Ծանոթագրություններ

## Աղբյուրներ
* ter Meulen, Alice, 2001, "Logic and Natural Language," in Goble, Lou, ed., *The Blackwell Guide to Philosophical Logic*. Blackwell.

Կատեգորիա:Բնական լեզվի մշակում
Կատեգորիա:Բնօրինակում անաղբյուր հոդվածներ
Կատեգորիա:Լեզուներ
Կատեգորիա:Լեզուներն ըստ տիպի
Մադմուազել Դյուվալ

**Մադմուազել Դյուվալ** (, ), ֆրանսիացի կլավեսինահար, երգչուհի և կոմպոզիտոր։

## Կենսագրություն և ստեղծագործություն
Մադմուազել Դյուվալի ծագման, կյանքի և կրթության մասին ոչ մի տեղեկություն չի պահպանվել, նույնիսկ նրա անունը հայտնի չէ։ Նրա մասին կցկտուր տեղեկությունները հանդիպում են իր ապրած դարաշրջանի փատաթղթերում։ Հնարավոր է, որ նա Փարիզի ազգային օպերայում եղել է երգչուհի և պարուհի։ Պահպանվել է 1736 թվականի անստորագիր նամակ, որում ասվում էր, որ Փարիզը «տաղանդավոր Դյուվալին» գիտեր «Լեգենդ» անվամբ, քանի որ նա եղել է ապօրինածին երեխա։

1736 թվականին, երբ նա դարձել է 18 տարեկան, կայացել է նրա կոմպոզիտորական դեբյուտը` «Հանճարներ, կամ Սիրո կերպարանքներ» () «հերոսական բալետն» ըստ Փլյորի դե Լիոնայի լիբրետոյի։ Ներկայացումից երևում է, որ օրիորդ Դյուվալի հովանավորն եղել է արքայազն Կարինիանոն։ Դյուվալի ստեղծագործությունը դարձել է կին կոմպոզիտորների երկրորդ օպերան, որը բեմադրվել է Փարիզի ազգային օպերայում (առաջինը եղել է 1694 թվականին, Էլիզաբեթ Ժակե դե լա Գերրի «Կեփալոս և Պրոկրիս» բալետը)։ Ըստ կարծիքի, որը հրապարակվել է Mercure de France-ում, օրիորդ Դյուվալն զարմացրել է հանրությանը նրանով, որ ամբողջ բալետի հետ միաժամանակ նվագել է կլավեսին, «նախերգանքից մինչև վերջին նոտա»։ Քննադատներից մեկը գրել է, որ նրա երաժշտությունն արժանի է Ժան Ֆիլիպ Ռամոյի «Նրբակիրթ Հնդկաստանի» հարմոնիային»։

Հետագայում Դյուվալը կանոնավոր կերպով հանդես է եկել Օպերայում երկու դերով. ըստ երևույթի, մոտավորապես 1770 թվականին նրա համար նշանակվել է դրամական նպաստ։ Վերջին անգամ նրա անունը հիշատակվել է 1775 թվականին, Օպերայի պարուհիների շարքում։

## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն
* 
* 
* 

## Արտաքին հղումներ
* 

Կատեգորիա:Սոպրանոներ
Կատեգորիա:Կին կոմպոզիտորներ
Կատեգորիա:Ֆրանսիացի կոմպոզիտորներ
Կատեգորիա:Ֆրանսիացի երգչուհիներ
Արինա Մոսկալենկո

**Արինա Ստանիսլավովնա Մոսկալենկո** (, նախքան ամուսնությունը՝ Բիստրովա, *Быстрова*, ), ռուս ռեգբիստ «РГУТИС-Подмосковье» ակումբի խաղացող։ Եվրոպայի չեմպիոն (2016, 2017, 2018), Ռուսաստանի սպորտի վաստակավոր վարպետ։

## Կենսագրություն
Ռեգբիով զբաղվել սկսել է 2014 թվականի սեպտեմբերից, ավելի վաղ զբաղվել է բարձրացատկով (13 տարեկանում ստացել է սպորտի վարպետի թեկնածուի կոչում), ամերիկյան ֆուտբոլով (ոչ կոնտակտային տարբերակով)։ Հրավիրվել է «ՌԳՈՒՏԻՍ-Պոդմոսկովիե»՝ իր քրոջ հետ փորձաշրջան անցնելու։ 2015 թվականին Ռուսաստանի առաջնությունում զբաղեցրել է 5-րդ տեղը, ինչը եղել է Արինա Մոսկալենկոյի դեբյուտային ելույթը համառուսաստանյան պաշտոնական մրցաշարերում։ Նույն թվականին նվաճել է Ռուսաստանի գավաթը։

Ընդգրկվել է Ռուսաստանի ռեգբի-7 հավաքականում, նորամուտը նշել է 2015 թվականի դեկտեմբերի 4-ին Ավստրալիայի դեմ Ռուսաստանի հավաքականի խաղում աշխարհի առաջնության եզրափակիչ փուլում (մինչ այդ խաղադաշտ դուրս չէր եկել)՝  խաղադաշտ դուրս գալով հանդիպման վերջին երեք րոպեներին։ Արդյունքում թիմը նվաճել է արծաթե մեդալներ։ Արինա Մոսկալենկոն նաև ներգրավվել է 2017/2018 մրցաշրջանի համաշխարհային սերիայի խաղերին (այդ թվում՝ Դուբայի, որտեղ նվաճել է բրոնզե մեդալներ և Սիդնեյի էտապներում)։ Երեք անգամ դարձել է Եվրոպայի չեմպիոն (2016, 2017 և 2018 (երկու փուլով)։

## Անձնական կյանք
Ունի երկվորյակ քույր՝ Դարյա Շեստակովան, որը նույնպես Ռուսաստանի ռեգբի-7-ի հավաքականի և «ՌԳՈՒՏԻՍ-Պոդմոկովիեի» խաղացող է։

Ամուսինը՝ Դենիս Մոսկալենկոն, «Մոսկովսկիե Դրակոնի» ակումբի ռեգբիստ է։ Նրանց դուստրը՝ Լյուդմիլան, ծնվել է 2021 թվականին։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Ռուս մարզիկներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի սպորտի վաստակավոր վարպետներ
Դարյա Շեստակովա

**Դարյա Ստանիսլավովնա Շեստակովա** (, օրիորդական ազգանունը՝ Բոբկովա, *Бобкова*, ), ռուս ռեգբիստ, ԲԿՄԱ ակումբի խաղացող։ Ռեգբի-7-ի Եվրոպայի չեմպիոն (2016, 2017, 2018, 2019, 2021), ռեգբի-15-ի Եվրոպայի առաջնությունների բրոնզե մեդալակիր  (2015)։ Ռուսաստանի միջազգային դասի սպորտի վարպետ, Ռուսաստանի սպորտի վաստակավոր վարպետ։

## Կենսագրություն
Ծնվել է Ուժգորոդում, հետագայում տեղափոխվել է Չելյաբինսկ։ Սովորել է թիվ 138 դպրոցում, նրա դասընկերներից մեկը եղել է բասկետբոլիստ Կիրիլ Պիսկլովնը (2020 թվականի Ամառային օլիմպիական խաղերի արծաթե մեդալակիր (բասկետբոլ 3x3)։ Դարյան զբաղվել է թեթև ատլետիկայով (բարձրացատկ) և դարձել սպորտի վարպետի թեկնածու, սակայն հետագայում սկսել է զբաղվել ռեգբիով։ Քույրը՝ Արինա Բիստրովան, նույնպես ռեգբիստ է, Դարյայի հետ դարձել է 2016 և 2017 թվականների Եվրոպայի չեմպիոն Ռուսաստանի ռեգբիի հավաքականի կազմում, Հանդես է գալիս «ՌԳՈՒՏԻՍ-Պոդմոսկովիե» ակումբում և Ռուսաստանի ռեգբի-7-ի հավաքականում, բազմիցս ներգրավվել է ռեգբիի Համաշխարհային սերիայի խաղերին․ 2017 թվականի նոյեմբեր-դեկտեմբերին Դուբայում անցկացված էտապում նվաճել է բրոնզե մեդալներ։

Դարյան զբաղվում է բարեգործական գործունեությամբ. 2017 թվականի սեպտեմբերի 20-ին մասնակցել է «Մարզաշապիկը նվիրում է կյանք» () հիմնադրամի կողմից Դմիտրի Ռոգաչևի անվան մանկական արյունաբանության, ուռուցքաբանության և իմունոլոգիայի ԲԿ-ի հիվանդ երեխաների համար կազմակերպված միջոցառմանը։

2021 թվականին հանդես է եկել Եվրոպայի ռեգբիի առաջնության երկու փուլերում՝ Լիսաբոնում և Մոսկվայում и Москве՝ նվաճելով Եվրոպայի չեմպիոնի հինգերորդ տիտղոսն իր կարիերայում։ Նույն թվականի հուլիսին ընդգրկվել է Ռուսաստանի օլիմպիական կոմիտեի թիմի հայտացուցակում՝ մասնակցելու Տոկիոյի Ամառային օլիմպիական խաղերին։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Ռուս մարզիկներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի սպորտի վաստակավոր վարպետներ
Արտիկուլյար հնչյունաբանություն

**Արտիկուլյար հնչյունաբանություն**, հնչյունաբանության ճյուղ։

Այս ճյուղը ուսումնասիրող հնչյունաբանները հույս ունեն մանրամասնորեն փաստագրել մարդու խոսքի գործընթացը, որպեսզի հասկանան, թե ինչպես են աշխատում ձայնային տարբեր օրգանները ՝ կարգավորող օրգանը, ներառյալ լեզուն, շուրթերը, ատամները, ստորին քիմքը, կոշտ քիմքը և այլն և թե ինչպես կարելի է գործողությունները համակերգելով՝ ազդել ձայնային օդի հոսքի վրա արտիկուլյացիայի հասնելու և տարբեր ձայներ արտաբերելու համար։

Խոսքային գործընթացը հասկանալու համար հաճախ անհրաժեշտ է լինում կիրառել գործարարական մեթոդներ։ Սա հաճախ դասակարգվում է որպես փորձարարական լեզվաբանության ճյուղ։ Օրինակ որոշակի խոսք հնչելու ժամանակ լեզվի և կոշտ քիմքի միջև շփման աստիճանը հասկանալու համար փորձագետը չափելու է էլեկտրապալատոգրաֆիայի մեթոդով։ 
Էլեկտրոնային կոշտ քիմքի փորձարարական գործընթացի ժամանակ բերանում տեղադրվում է հատուկ արհեստական  քիմք, իսկ դրա վրա տեղադրվում են բազմաթիվ էլեկտրոդներ։ Երբ  արտասանվում է կոնկրետ խոսք, այս էլեկտրոդները  հայտնաբերում են անհրաժեշտ տեղեկատվությունը, Օրինակ, թե կեղծ քիմքի որ մասերն են շփվում լեզվի հետ և նաև այդ կոնտակտային կետերի ժամանակային չափումների փոփոխությունները։

## Բաղադրիչ մասերը

Վոկալը կարելի է դիտարկել աերոդինամիկ-բիոմեխանիկական մոդելի միջոցով, որը ներառում է երեք հիմնական բաղադրիչ.
# օդային խոռոչ
# մխոց
# օդային փական

## Օդային հոսքի ձայն

Ցանկացած ձայն արտաբերելու համար տեղի է ունենում օդի շարժում։ Որպեսզի մարդիկ լսեն և հասկանան հնչյուններ,  օդը պետք է շարժվելով անցնի ձայնալարերի միջով, կոկորդի միջով, այնուհետև բերանի կամ քթի մեջ և դուրս գա մարմնից։ Բերանի տարբեր դիրքերից ստացվում են տարբեր հնչյուններ, որոնք լեզվաբաններն անվանում են «բերանի խոռոչ»՝ քթի խոռոչից տարբերելու համար։

## Բղաձայն հնչյուններ

Բաղաձայնները սովորաբար առաջանում են թոքերից արտաշնչվող օդի հոսքի փոփոխությամբ։

Շնչառական օրգանները, որոնք մասնակցում են օդի հոսքը ստեղծելու և փոփոխելու գործընտացին, բաժանված են երեք շրջանների՝ ձայնային տրակտ (վերին կոկորդ), կոկորդ և ենթագլոտային համակարգ։ Օդի հոսքը կարող է արտաշնչվել (ձայնային տրակտից դուրս) կամ ներշնչվել (ձայնային տրակտի մեջ)։ Թոքային օդային հոսքի հնչյուններում օդի հոսքը արտադրվում է թոքերի կողմից ենթագլոտիկ համակարգում և կոկորդների և ձայնալարերի միջոցով։

## Ձայնավոր հնչյուններ

Ձայնավորները առաջանում են կոկորդով և ձայնային ուղիներով օդի անցմամբ։ Ձայնավորների մեծ մասը հնչուն են (այսինքն ձայնալարերը թրթռում են)։ Բացառություն են կազմում մի քանի հազվագյուտ դեպքեր,  երբ ալիքը բաց է, որպեսզի օդի հոսքը դուրս գա առանց աղմուկի։

## Ձայնային օրգաններ

Մարդու ձայնային օրգանները բաժանվում են գեղձերի, կեղևի, փափուկ քիմքի, լեզվի և շուրթերի։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Հնչյունաբանություն
Կատեգորիա:Բնօրինակում անաղբյուր հոդվածներ
Ավստրո-հունգարական համաձայնագիր

[thumb|right|300px|[Վիեննայի (մուգ վարդագույն) և Բուդապեշտի (կապույտ) միջև վարչական տարածքների բաժանումը 1867 թվականի համաձայնության դեպքում։ 1878 թվականից Բոսնիա-Հերցեգովինայի տարածքը (կանաչ) կառավարել են միասին։]]
**Ավստրո-հունգարական համաձայնագիր 1867** (, ), որով հիմնադրվել է Ավստրո-Հունգարիան։ Համաձայնագրով միայն մասնակի վերականգնվեց 1848 թվականից առաջ Հունգարիայի թագավորության անկախությունը, որը բաժանված էր Ավստրիական կայսրությունից։ Համաձայնությամբ վերջ դրվեց Հունգարիայի նկատմամբ 18-ամյա դիկտատուրային, որը Ֆրանց Յոզեֆ I-ը ներդրել էր 1848 թվականի Հունգարական հեղափոխությունից հետո։ Հունգարիայի թագավորության տարածքային ամբողջականությունը վերականգնվեց։ Համաձայնագրով վերականգնվեց նաև Հունգարիայի թագավորության հին սահմանադրությունը։

Հունգարիայի քաղաքական ղեկավարները ունեին երկու հիմնական նպատակ քննարկումների ժամանակ։ Վերականգնել Հունգարիայի նախկին կարգավիճակը, որը կորցրել էին Հունգարիայի հեղափոխությունից հետո։ Մյուսը վերականգնել բարեփոխումների մասին մի շարք օրենքներ, որոնք հիմնված էին հունգարացի հեղափոխականների 12 պահանջների վրա, որոնք ենթադրում էին քաղաքացիական, քաղաքական, տնտեսական և սոցիալական իրավունքներ Հունգարիայում։ Ֆրանց Ժոզեֆի կողմից վերականգնվեցին անգամ հունգարիայի հեղափախական խորհրդարանի Ապրիլյան օրենքները։

Համաձայնության ներքո Հաբսբուրգների տարածքները ճանաչվեցին որպես իրական միություն Ավստրիական կայսրության և Հունգարիայի թագավորության միջև և կայսրության մի մասը ղեկավարում էր Ավստրիայի կայսրը, մյուս մասը Հունգարիայի թագավորը։ Ցիսլեյտանիա (ավստրիական) և Տրանսլեյտանիա (հունգարական) պետությությունները ղեկավարում էին առանձին խորհրդարաններ և վարչապետներ։ Երկու երկրները ունեին միասնական դիվանագիտական և պաշտպանական քաղաքականություն։ Այդ պատճառով կար միասնական արտաքին գործերի և պաշտպանության նախարարներ, որոնք երնթարկվում էին ուղղակի միապետներին։

Հունգարիայի և Ավստրիայի հարաբերությունները մինչև հեղափոխությունը անձնական միություն էին, իսկ համաձայնությունից հետո դարձավ իրական միություն։ Այսպիսով, համաձայնությունը հունգարական հասարակության կողմից համարվում էր որպես դավաճանություն հունգարական կենսական շահերին և 1848 թվականի բարեփոխումների ձեռքբերումներին։ Փոխզիջումը մնաց անընդունելի էթնիկ հունգար ընտրողների շրջանում։ Էթնիկ հունգարները չէին աջակցում իշխող Ազատական կուսակցության Հունգարիայի խորհրդարանական ընտրություններում։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Ավստրո-Հունգարիայի պատմություն
Այգեկութ (քանդակ)

**Այգեկութ**, հայ քանդակագործ Արա Սարգսյանի (1902-1969) գիպսե խորաքանդակը, որը նա ստեղծել է 1960 թվականին։ Ներկայում գիպսե քանդակը (չափերը՝ 185x45) պահվում է Արա Սարգսյանի և Հակոբ Կոջոյանի տուն-թանգարանում, իսկ 1961 թվականին ստեղծված և նույն չափերն ունեցող բրոնզե տարբերակը՝ Հայաստանի ազգային պատկերասրահում։
Լինելով բարձրաքանդակի ու բոլորաքանդակի սինթեզ՝ այն առանձնահատուկ է հայկական քանդակագործության մեջ։
Առույգ դինամիկայով հագեցած, կանացի մարմիների ու խաղողի վազերի նրբաճաշակ, ռիթմիկ հաջորդականություններով կառուցված այս աշխատանքը պատկանում է դեկորատիվ արվեստի յուրատիպ օրինակների շարքին։ Աչքի է ընկնում կեցվածքների բնական գեղեցկությամբ, շարժումների վայելչությամբ, իրար հաջորդող դրվագների ներդաշնակ միասնությամբ։

## Նկարագրություն
Բարձրաքանդակ հիշեցնող «Այգեկութ» կոմպոզիցիան «իրականում բոլորաքանդակ է, որտեղ, սակայն, օգտագործված են բարձրաքանդակի որոշ առանձնահատկությունները, այն է՝ ֆրիզաձև ծավալումը երկու հորիզոնական զուգահեռների միջև, մարմինների դասավորումը մեկ պլանի վրա, բարձրաքանդակին հատուկ դեկորատիվ տարրերը և այլն»։ Խորաքանդակը երկու կողմից էլ հավասարապես դիտելի է և ներկայացնում է խաղող հավաքող հինգ կանանց, որոնք դասավորված են մեկ գծի վրա, իսկ նրանց միջև խաղողի թփեր են։ Քանդակում «գործող անձինք» են ոչ միայն կանայք, այլ խաղողի թփերը, որոնք բովանդակայնորեն վերին աստիճանի ակտիվացված են և այնպես են մեկնաբանված, որ ձեռք են բերել թե՛ բնապատկերի, թե՛ զարդանախշի ձևեր ու նշանակություն և, որպես այդպիսին, մարմինների մեջ եղած դատարկ պաուզաները դարձնում են նյութեղեն, անցումներ են ստեղծում մի մարմնից մյուսը, նրանց շուրջը ծավալում պեյզաժային միջավայր։ Միևնույն ժամանակ կանայք իրար հետ կապված են իրենց կեցվածքներով, շարժումների տենդենցով ու ռիթմով, որոնք, ասես պատկերում, հիանալիորոն հավաքված են ու պահված կոմպոզիցիոն մի անտեսանելի շրջանակի մեջ»։

Կանացի մարմինները լայն, տեղ-տեղ ողորկ մշակում ունեն, այստեղից էլ նրանք խոշոր մակերևույթներով են լուսավովում կամ ստվերվում, այնինչ խաղողի թփերը մանր ձևեր և մանրակրկիտ մշակում ունեն և լույսն ու ստվերը նրանց վրա բեկբեկուն խաղ են ստեղծում։ Կանացի մարմինները խաղաղ են ու վայելչագիծ, այնինչ խաղողի թփերն անհանգիստ են, ծռմռված, կանացի մարմինները միակուռ են, այնինչ խաղողի թփերը ցանցկեն, և նրանց միջով լույսն է թափանցում, վերջապես կանացի մարմինները, թեպետ ոչ ծանր, բայց այնուամենայնիվ հողին կապված են, այնինչ խաղողի թփերը գալարվում են դեպի վեր։ Դեպի վեր այդ գալարումը հասցված է մինչև կանանց ուսերը, այդպիսով նրանց գլուխերը հայտնվել են թփերից ազատ մնացած «պաուզաների» մեջ, շեշտվել են, ու չունեն դիտողի ուշադրությունը շեղող հարևաններ։
«Այգեկութում» մեր առաջ ծավալվում է հայ գեղջկուհիների մի տպավորիչ շարք։ Նրանք կյանքով լի են, իրենց կենսական ճշմարտությամբ գեղեցիկ, ժամանակակից և միանգամայն ազգային, նորի օրգանական զգացումով պատկերված։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Արա Սարգսյանի քանդակներ
Կատեգորիա:Գիպսե քանդակներ
Մինա Ահադի

**Մինա Ահադի** (, ), իրանա-ավստրիական քաղաքական գործիչ։ Կոմունիստական գաղափարների ջատագով է, անդամակցում է Իրանի աշխատավորական կոմունիստական կուսակցության կենտրոնական կոմիտեին և քաղբյուրոյին։ Հանդես է գալիս դավանանքի վրա հիմնված օրենքների դեմ, առաջ է մղում քաղաքացիական իրավունքների, աշխարհիկ օրենքների անհրաժեշտությունն ու կարևորությունը։ Մահապատժի դեմ պայքարի միջազգային կոմիտեի, ինչպես նաև՝ քարկոծելով մահապատժի ենթարկելու դեմ պայքարի միջազգային կոմիտեի գլխավոր դեմքերից է և Գերմանիայի նախկին մուսուլմանների կենտրոնական խորհրդի հիմնադիրներից մեկը, ձգտում է վերացնել իսլամից հրաժարվելու արգելքը, ընդդիմանալ հավատը խախտելու համար սահմանված օրենքներին։

## Կենսագրություն
Մինայի ամուսինը, ով նույնպես քաղաքական ակտիվիստ էր, Իրանում մահապատժի է ենթարկվել իրենց ամուսնության տարեդարձի օրը։ Այդ բեկումնային իրադարձությունը խթան է հանդիսացել, որ Մինան եռանդուն կերպով մասնակցի մահապատիժը վերացնելու համար մղվող պայքարին։ Նրա ներդրած մեծ ջանքերի շնորհիվ է նաև, որ Իրանում մահապատժից փրկվել և ազատություն է ստացել Նազանին Ֆաթեհին։ Եվ թեկուզ Ահադին ապրում ու գործում է Գերմանիայում կամ Ավստրիայում, այդուհանդերձ՝ նրա նկատմամբ հաշվեհարդար տեսնելու սպառնալիքներն անպակաս են։ Դրանք ավելի հաճախակի են դարձել հատկապես այն բանից հետո, երբ նա հանդես է եկել որպես նախկին մուսուլմանների կենտրոնական խորհրդի նախագահ։ Ուստի ակտիվիստ այս կինը հարկադրված է ապահովություն փնտրել՝ ապավինելով ոստիկանության հսկողությանը։ 2018 թվականի հոկտեմբեր ամսից նա դարձել է նաև պաշտոնական «դեսպանը» վերջերս գրանցված *intaktiv eV* ընկերակցության (ասոցիացիայի), որը հանդես է գալիս արական սեռի երեխաների թլպատման կարգի դեմ։

2007 թվականի հոկտեմբերի 20-ին Մեծ Բրիտանիայի ազգային աշխարհիկ ընկերությունը Մինա Ահադիին շնորհել է «Տարվա սեկուլյարիստ» («Տարվա աշխարհիկ անձ») մրցանակ։

## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն
* Mina Ahadi mit Sina Vogt: *Ich habe abgeschworen*. Heyne Verlag, München 2008, ISBN 978-3-453-15288-5 (Autobiografie)
* Annika Joeres: Porträt. Atheistin in Schutzweste. Mina Ahadi, 52, iranische Ex-Muslimin, kämpft in Köln gegen Kopftuch und religiöse Einengung. FR v. 31. Mai 2008.

## Արտաքին հղումներ
* https://www.secularism.org.uk/iraniandissidentwinssecularistof.html 
* https://www.giordano-bruno-stiftung.de/en/news/mina-ahadi-zde-secularist-year

Կատեգորիա:Կին ակտիվիստներ
Կատեգորիա:Ավստրիայի քաղաքական գործիչներ
Կատեգորիա:Իրանցի իրավապաշտպաններ
Կատեգորիա:Իրանի քաղաքական գործիչներ
Կատեգորիա:Իրանցի հասարակական գործիչներ
Կատեգորիա:Իրանցի ֆեմինիստներ
Կատեգորիա:Կանանց իրավունքների իրավապաշտպաններ
Քրիստինա Սերեդինա

**Քրիստինա Սերգեևնա Սերեդինա** (, ), ռուս ռեգբիստ, Մոսկվայի ԲԿՄԱ ակումբի և Ռուսաստանի ռեգբի-7 և ռեգբի-15 կանանց հավաքականների խաղացող։  Ռուսաստանի սպորտի վաստակավոր վարպետ։

## Կենսագրություն
Նախքան ռեգբիի անցնելը Քրիստինան զբաղվել է հանդբոլով․ այդ մարզաձևում կարիերան ավարտել է նախքան նրան հրավիրելը մասնակցելու ռեգբիի մարզումներին։ Ռուսաստանի հավաքականում ընդգրկվել է 2014 թվականից։ 2014, 2016, 2018 և 2019 թվականներին ճանաչվել է Եվրոպայի ռեգբի-7 առաջնության չեմպիոն, 2016 թվականին՝ Եվրոպայի ռեգբի-15 առաջնության բրոնզե մեդալակիր։ Ռուսաստանի համար չորրորդ հաղթական Եվրոպայի 2017 թվականի առաջնությունը բաց է թողել վնասվածքի պատճառով։ Ռուսաստանի սպորտի վաստակավոր վարպետ։

2021 թվականին հանդես է եկել Եվրոպայի ռեգբիի առաջնության երկու էտապներում՝ Լիսաբոնում և Մոսկվայում՝ նվաճելով Եվրոպայի չեմպիոնի հինգերորդ տիտղոսն իր կարիերայի ընթացքում։ Նույն թվականի հուլիսին ընդգրկվել է Ռուսաստանի օլիմպիական կոմիտեի հայտացուցակում՝ մասնակցելու Տոկիոյի Օլիմպիական խաղերին։ Նույն թվականին ԱՄԷ-ում Համաշխարհային սերիայի երկրորդ էտապում հայտնվել է մրցաշարի խորհրդանշական հավաքականում։

2022 թվականի հունվարի 28-ին Սևիլիայի համաշխարհային սերիայի էտապի՝ Լեհաստանի դեմ խաղում (հաղթանակ 29:5) Սերեդինան վաստակել է 300-րդ միավորը։

Ռեգբի-7-ի հավաքականում Սերեդինան ոչ միայն փորձեր է անում, այլև կանոնավոր կերպով կատարում է իրացումները. համաշխարհային սերիայի 158 խաղում հավաքել է 39 փորձ և կատարել 58 իրացում՝ հավաքելով 308 միավոր (մեկ անգամ ստացել է դեղին քարտ)։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Ռուս մարզիկներ
Էմել Էմին

**Էմել Էմին** (. ՄՀԱ՝ , ), ազգությամբ ղրիմի թաթար ռումինացի բանաստեղծուհի, թարգմանչուհի, թյուրքագետ և մանկավարժ։ Ստեղծագործում է թուրքերեն։

Էմել Էմինի պոեզիայի մեծ մասը ազատ չափածո է, բայց նա երբեմն օգտագործում է վանկական ոտանավոր և ։ Պոեզիայի ավանդական ձևերի հանդեպ սիրով նա նաև հրատարակել է գազելներ և ռուբայաթներ։ Աշխատակցում է է Ռումինիայի գրողների միության և Թուրքիայի լեզվաբանական ընկերության հետ։

## Կենսագրություն
Էմել Էմինը ծնվել է 1938 թվականի դեկտեմբերի 12-ին Ռումինիայի Թագավորության Դոբրուջայի Պազարջիկ շրջանում։ Դրանից անմիջապես հետո, Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի սկզբում, Ռումինիան Հարավային Դոբրուջան զիջեց Բուլղարիային, և այսօր քաղաքը պաշտոնապես հայտնի է որպես Դոբրիչ։

Բուլղարիայում իր առաջին տարիներին սովորել է Սոֆիայի մանկավարժական դպրոցում, այնուհետև 1960 թվականին ավարտել է Սոֆիայի համալսարանի բանասիրական ֆակուլտետը՝ ստանալով արևելագիտության որակավորում։ Աշխատել է որպես թուրքերենի ուսուցչուհի Դոբրիչում և Վառնայի շրջանի Բելոգրադեցում։

1967 թվականին ամուսնացել է և տեղափոխվել Ռումինիա՝ Կոնստանցա։ Էմելը Ռումինիայում թուրքերենի առաջին ուսուցիչներից է եղել։ 1972 թվականից դասավանդել է Կոնստանցայի բարձրագույն մանկավարժական դպրոցում։ 1991 թվականից թուրքական գրականության է դասավանդել Կոնստանցայի Օվիդի համալսարանի գրականության ֆակուլտետի դպրոցների ուսուցիչների կոլեգիայում։

Հրատարակվել է  Renkler (Բուխարեստ), Türk Dili (Անկարա), Turnalar (Իզմիր), IIS (Պրիզրեն), Kado (Յասի), Karadeniz, «Hakses» և «Emel» (Կոնստանցա) հրատարակություններում ու ամսագրերում։

Ռումինիայում և Թուրքիայում հրատարակվել են նրա «Umut», «Arzu», «Hanımeli», «Divan esintisi» բանաստեղծությունների ժողովածուները։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* 
* 
* 
* 
* 
* 

Կատեգորիա:Ղրիմի թաթարներ
Կատեգորիա:Ռումինացի բանաստեղծուհիներ
Կատեգորիա:Ռումինացի գրողներ
Կատեգորիա:Ռումինացի թարգմանիչներ
Կատեգորիա:Ռումինացի մանկավարժներ
Varso

**Varso,** երկնաքեր, որը գտնվում է Վարշավայում**:** 2021 թվականի փետրվարից հանդիսանում է Լեհաստանի և Եվրոպական միության ամենաբարձր շենքը։
ձախից|մինի|2019 թվական

## Պատմություն
Varso աշտարակը նախագծվել է «Foster + Partners»-ի կողմից և մշակվել «HB Reavis»-ի կողմից։ 2016 թվականին շինարարության թույլտվություն է ստացվել։ 2017 թվականի սկզբին մեկնարկել է շենքի շինարարությունը։ Սկզբնապես գլխավոր շենքը նախատեսվում էր ավարտել 2020 թվականի կեսերին։ Սակայն COVID-19-ի պատճառով օբյեկտի հանձնման ժամկետը փոխվել է։

2021 թվականի փետրվարին շենքը հասել է նախագծային բարձրության։ Այսպիսով, այն դարձել է Եվրոպական միության ամենաբարձր շենքը։ Այն նաև համարվում է Եվրոպայում բարձրությամբ 6-ը, գերազանցում է հինգ ռուսական երկնաքերերին։ Շինարարությունը վերջնականապես ավարտին կհասցվի 2022 թվականին։
մինի|274x274փքս|2020 թվականի մայիս

## Նկարագրություն
Համալիրը բաղկացած է երեք շենքերից, որոնք իրար մեջ միացված են առաջին հարկի մակարդակով։ Գլխավոր շենքի բարձրությունը կազմում է 310 մ, ներառյալ 80 մ բարձրությամբ սրաձողը։ Շենքում կա 53 վերգետնյա հարկ և 4 ստորգետնյա։ Գրասենյակային շենքը սպասարկվելու է երկհարկանի վերելակներով։

Հիմնական տարածքները աշտարակի կզբաղեցնի գրասենյակներ։ Երկնաքերում տեղակայվելու են երկու դիտահարթակներ՝ մեկը 205 մ բարձրության վրա, իսկ մյուսը՝ 230 մ։ 46-48-րդ հարկից նախատեսվում է ռեստորան բացել։
ձախից|մինի|2020 թվականի հուլիս

## Մրցանակներ
2019 թվականին Verso աշտարակը «BREEAM Awards»-ում նշվել է որպես նախագիծ, որը նպատակամղված Է բնապահպանական և էներգաարդյունավետության բարձր մակարդակի հասնելուն։

## Տես նաև
* Մշակույթի և գիտության պալատ, 1955-ից մինչև 2021 թվականը հանդիսացել է Լեհաստանի ամենաբարձր շինությունը 
մինի|2022 թվական

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Varso պաշտոնական կայք
* «Foster and Partners» պաշտոնական կայքում աշտարակի նկարագրություն
* «Emporis» կայքում աշտարակի նկարագրություն

Կատեգորիա:Երկնաքերներ
Կատեգորիա:Կառուցվող շենքեր և կառույցներ
Կատեգորիա:Լեհաստանի շենքեր և կառույցներ
Կատեգորիա:2022 կառուցումն ավարտված շենքեր և կառույցներ
Կատեգորիա:Վարշավայի շենքեր և կառույցներ
Կատեգորիա:2022 հիմնադրումներ Լեհաստանում
Լաուրա Բեռլին

**Լաուրա Բեռլին** (, ), գերմանացի դերասանուհի և մոդել։ Առավելապես հայտնի է «Netflix»-ի «Վիկինգներ։ Վալհալա» սերիալում Էմմա Նորմանդացու կերպարը մարմնավորելու համար։

## Կենսագրություն
Ծնվել է Բեռլինում։ 15 տարեկանից զբաղվել է մոդելի կարիերայով։ 17 տարեկանում «VIVA Models» գործակալության կազմում մասնակցել է «Hugo Boss», «Balenciaga» և «Michael Michalsky» նորաձևության ընկերությունների ցուցադրություններին։ «IMG Models» գործակալության հետ աշխատելիս բազմաթիվ անգամներ հրավիրվել է Փարիզի և Միլանի ցուցադրություններում ելույթներ ունենալու։ 2008 թվականի փետրվարին, առաջին անգամ հայտնվել է «Elle» ամսագրի իտալական հրատարակության շապիկին

Դպրոցական թատերախմբում հանդես գալուց և դերասանական մասնավոր դասընթացներից նախնական փորձ ձեռք բերելուց հետո 19 տարեկանում առաջին անգամ նկարահանվել է Թոմաս Ֆրեյնդների «Սպիտակաձյունիկ» հեռուստաֆիլմում (գլխավոր դեր, դերերում՝ Սոնյա Կիրխբերգեր, Յակի Շվարց, Մարտին Բրամբախ, Յորգ Շյութաուֆ)։ Բազմաթիվ դերասանական գործակալությունների հետ համագործակցության շրջանակներում Բեռլինը հետագայում մասնակցեց մի շարք կինոնախագծերի։ Նկարահանվել է նաև բազմաթիվ հայտնի ապրանքանիշերի գովազդային հոլովակներում, ինչպես նաև գերմանական «Ումֆ» ռոք խմբի տեսահոլովակում։

2022 թվականից նկարահանվել է «Netflix»-ի «Վիկինգներ։ Վալհալա» ստրիմինգային սերիալում (ռեժիսոր՝ Ջեբ Ստյուարտ), կերտելով Անգլիայի, Դանիայի և Նորվեգիայի թագուհի Էմմա Նորմանդացու դերը։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Պաշտոնական կայք
* Էջը IMDb․com կայքում

Կատեգորիա:Գերմանացի դերասանուհիներ
Կատեգորիա:Գերմանացի կինոդերասանուհիներ
Կատեգորիա:Գերմանացի մոդելներ
Լուռ վիշտը (քանդակ)

**«Լուռ վիշտը»**, Արա Սարգսյանի կողմից 1924 թվականին քանդակված մարմարե հուշարձան, որն այժմ գտնվում է Զադեյանների անձնական հավաքածուում։

## Պատմություն
«Լուռը վիշտը» հեղինակի դիպլոմային աշխատանքն է։ Բոլոր կողմերից դիտելի արձանը, այն էլ նստած վիճակում, միշտ էլ եղել է քանդակագործական ամենադժվար խնդիրներից մեկը, և Արա Սարգսյանին հաջողվել է պրոֆեսիոնալ մոտեցում ցուցաբերել։ Սարգսյանի քանդակած արձանը դիտելի է բոլոր կողմերից, բոլոր դարձվածքներում ունի արտահայտիչ եզրագծեր, բոլոր տեսանկյուններից երկխոսության մեջ է մտնում դիտողի հետ։ Դրանում կարելի է համոզվել՝ դիտելով թեկուզ հենց «Լուռ վիշտի» մեջքի լարված գիծը, որտեղ հեղինակը լուծում է մի շատ դժվար ու առանձնահատուկ  խնդիր։ Մեջքը այստեղ կոմպոզիցիայի հիմնական մասն է և նա այնքան կենդանի տեսք ունի, այնքան արտահայտիչ է քանդակված, որ նրա վրա կարելի է «կարդալ»  մարմնի մյուս բոլոր մասերի  դիրքերը, հեղինակի ամբողջ մտահղացումն ու խոհերը։ Աշխատելով ընդհանրացված ձևերի և մեծ մասսաների օգնությամբ՝ Արա Սարգսյանն իր այս ստեղծագործության մեջ առաջին անգամ ընդհուպ մոտենում է մոնումենտալիզմին, որը հետագայում դառնում է նրա արվեստի գլխավոր ասպարեզներից մեկը։ Կատարողական վարպետության տեսանկյունից «Լուռ վիշտը», ինչպես նաև դրան նախորդած «Տառապանքը» վկայում են, որ հեղինակը բովանդակության ու պլաստիկ արտահայտչաձևերի ներդաշնակության է հասել նաև կոմպոզիցիոն քանդակի դրսևորումներում։

## Նկարագրություն
«Լուռ վիշտը» քանդակի առարկան կանացի մարմինն է, որը օժտված է ատլետիկ մարմնաձևով (Արա Սարգսյանը ատլետիկ մարմնաձևերի հանդեպ իր սիրո համար պարտական է ինչ-որ չափով Միքելանջելոյին)։

Նստած է կինը ժայռի բեկորին, վշտի նման մերկ ու բացահայտ։ Նրա ամուր մեջքը լուռ վշտի օրհասական ծանրության տակ կորացել է, խոնարհվել այնքան, որ գլուխը հենվել է ոտքերին, մազերը՝ ծնկները ծածկել, դեմքը տեսանելի է մնացել միայն կողքից։ Նախորդ քանդակի նման այստեղ էլ մատները ջղաձգորեն  կարկամել են և մխրճվել ազդրերի մոտ գտնվող ժայռի բեկորի մեջ։:

Եթե «Տառապանքում» ամեն ինչ երերում է, սահում ու «ընկնում», այսինքն՝ տիրականը դինամիկան է, ապա «Լուռ վիշտում» տիրականը ստատիկան է. այստեղ ամեն ինչ քարացել է վշտի մեջ, սառել, և այդ քարացման մեջ այնքան լռություն կա, կամ, ավելի ճիշտ, այդ քարացած լռության օգնությամբ քանդակագործը կարողացել է կերպավորել խոր վիշտը։

Այս կոմպոզիցիայի գաղափարական-գեղարվեստական կերպարը հենվում է մեկ մարմնում երկու հակադիր գործոնների՝ ուժի և անուժության, միասնական գոյակցության վրա, և դա իրենով պայմանավորել է քանդակի արտահայտչությունն ու ներգործության ուժը։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Արա Սարգսյանի քանդակներ
Կատեգորիա:1924 քանդակներ
Մարիա Գրիմանի

**Մարիա Մարգերիտա Գրիմանի** (, գործուներության տարիները՝ 1713-1718), իտալացի կոմպոզիտոր։

## Կենսագրություն և գործունեություն
Մարիա Մարգերիտա Գրիմանիի մասին կենսագրական տեղեկություններ չեն պահպանվել։ Կա վենետիկյան նշանավոր Գրիմանի տոհմը, սակայն առկա չէ Գրիմանիի՝ այդ տոհմին պատկանելության ապացույց։ Հայտնի չէ նաև այն, թե արդյոք դա նրա օրիորդական ազգանունն է, թե ամուսնու ազգանունը։ Հնարավոր է, որ 1713-1718 ընկած ժամանակահատվածում նա ապրել է Վիեննայում, որտեղ նրա ստեղծագործությունները, հնարավոր է, ցուցադրվել են Վիեննական պալատական թատրոնում։ Չի բացառվում նաև այն, որ նա եղել այն ժամանակ արքունիքում ապրող կանոսիսներից։

Մեզ հասած ստեղծագործությունների արդյունքում, Գրիմանին հայտնի միայն, որպես կոմպոզիտոր։ Նրա ստեղծագործություններից են՝ «Պալլադա և Մարս»՝ ()՝ երկու երգչի համար նախատեսված «դրամատիկ երգ», որը կատարվել է 1713 թվականի նոյեմբերի 4-ին՝ Կառլ VI կայսեր անվանակոչության օրը։ Դա վիեննական արքունիքում կատարված առաջին օպերային բնույթի ստեղծագործությունն էր։ Այն գրվել է սոպրանոյի և ալտի համար՝ թավջութակի, հոբոյի, թեորբայի, լարային գործիքների և բաս կոնտինուոյի ուղեկցությամբ։ Վոկալային պարտիան սոլիստների կողմից արիաների կատարման և ավարտական զուգերգի հաջորդականություն է։ Երաժշտական արիաները բնորոշ են այդ ժամանակաշրջանի իտալական և վիեննական երաժշտությանը և շատ ընդհանրություններ ունեն այլ կին կոմպոզիտորների ստեղծագործությունների հետ։

Բացի այդ, պալատում կատարվել են նաև Գրիմանիի երկու օրատորիաները՝ «Մարիայի և Ելիզավետայի հանդիպումը»՝ () 1713 թվականին (կրկնակի կատարումը՝ 1718) և «Հովհաննես Մկրտչի գլխատումը» () 1715 թվականին։ Լիբրետոյի հեղիանակն անհայտ է։

1718 թվականից հետո Գրիմանիի անունը չի հիշատակվել։

## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն
* 
* 
* 

## Արտաքին հղումներ
* 

Կատեգորիա:Իտալացի կոմպոզիտորներ
Կատեգորիա:Կին դասական կոմպոզիտորներ
Կատեգորիա:Կին կոմպոզիտորներ
Տիկին Պապավուան

**Տիկին Պապավուան** (, ի ծնե՝ Պելսիե, , ), ֆրանսիացի կոմպոզիտոր։

## Կենսագրություն և գործունեություն
Տիկին Պապավուանի մասին գրեթե ոչինչ հայտնի չէ, այդ թվում՝ նրա անունը։ Նրա ազգանունն առաջին անգամ հիշատակվել է «Mercure de France»-ում 1755 թվականին, «Պարոն և տիկին Պապավուանների ստեղծագործությունների կատալոգում», որտեղից հետևում է, որ նա եղել է ջութակահար Լուի Օգյուստ Պապավուանի կինը։

Նա նշված է որպես վեց կամերային կանտատի հեղինակ (Les arrets d'amour, La tourterelle, Les charmes de la voix, La fête de l'amour, Issé and Le joli rien) իր օրիորդական Պելսիե անունով, և ևս երկուսի (Le triomphe des plaisirs և Le Cabriolet)՝ ամուսնու անունով։ Նույն թողարկումը պարունակում է նրա կարճ երգը (Nous voici donc au jour l'an), մյուսը (Vous fuyez sans vouloir m'entendre) տպագրվել է հաջորդ տարվա հուլիսյան համարում։ Նրա վերջին հրատարակությունը «Reviens, aimable Thémire» «հովվական» մեղեդին է։

1761 թվականից հետո տիկին Պապավուան անունն այլևս չի հիշատակվում։ Նրա ստեղծագործությունների ոճը բնորոշ է 18-րդ դարի սիրողական ստեղծագործություններին, սակայն «Le Cabriolet»-ն ավելի լուրջ ստեղծագործություն է ձայնային և լարային նվագախմբի համար։

Տիկին Պապավուանը մահացել է մոտ 1790 թվականին Մարսելում։

## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն
* 

## Արտաքին հղումներ
* 

Կատեգորիա:Ֆրանսիացի կոմպոզիտորներ
Կատեգորիա:Մարսել քաղաքում մահացածներ
Կատեգորիա:1790 մահեր
Կատեգորիա:Փարիզ քաղաքում ծնվածներ
Կատեգորիա:Կին կոմպոզիտորներ
Կատեգորիա:Բնօրինակում անաղբյուր հոդվածներ
Կատեգորիա:Ֆրանսիացի երաժիշտներ