open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Մովսիսյան

**Մովսիսյան**` հայկական ազգանուն է, ստեղծվել է Մովսես անունով։

## Ազգանունը կրողներ
* Աբգար Խաչատուրի Մովսիսյան (1905-1967), մանկավարժ։
* Ալեքսանդր Մինասի Մովսիսյան, (1858-1935), արձակագիր, դրամատուրգ։
* Առաքել Աբրահամի Մովսիսյան (ծնվ․ 1966), պատգամավոր։
* **[[Արմեն Մովսիսյան (այլ կիրառումներ)|Արմեն Մովսիսյան]]**
** Արմեն Խիկարի Մովսիսյան (1962-2015), քաղաքական գործիչ։
** Արմեն Մովսիսյան (ծնվ․ 1964), երգահան, երգիչ, կիթառահար։
* Արտակ Երջանիկի Մովսիսյան (1970-2020), պատմաբան, արևելագետ։
* Արտյոմ Սարգսի Մովսիսյան (ծնվ․ 1954), ֆուտբոլիստ։
* Գուրգեն Գարեգինի Մովսիսյան (1915), մանկավարժ։
* Եղիշե Մովսեսի Մովսիսյան (1899-1973), ագրոքիմիկոս։
* Զարեհ Գրիգորի Մովսիսյան (1900-1977), ռենտգենաբան։
* Զարզանդ Մովսեսի Մովսիսյան, (*[[Դարյան]]*, 1912-1984), արձակագիր, դրամատուրգ։
* Ժորա Անդրեյի Մովսիսյան (1926-2007), դերասան։
* Լավրենտի Ալեքսանդրի Մովսիսյան (ծնվ․ 1933), մեխանիկոս։
* Լերմոնտ Մուշեղի Մովսիսյան (1943-1995), ռադիոֆիզիկոս։
* **[[Կարեն Մովսիսյան (այլ կիրառումներ)|Կարեն Մովսիսյան]]**
** Կարեն Էմիլի Մովսիսյան (ծնվ. 1963), շախմատիստ։
* Համլետ Տիգրանի Մովսիսյան (*[[Աբրահամյան]]*) (1930-2004), արձակագիր։
* Հարություն Գրիգորի Մովսիսյան (ծնվ․ 1951), դերասան։
* Հրանտ Ժիրայրի Մովսիսյան (ծնվ․ 1953), ռեժիսոր, սցենարիստ։
* Հովհաննես Ը Մովսիսյան (Հովհաննես Ը Զմյուռնիացի, 18-րդ դար-1860), հոգևորական։
* Մեսրոպ Լևոնի Մովսիսյան (ծնվ․ 1950), հասարակական գործիչ, լրագրող։
* Մերի Մովսիսյան, օպերային երգչուհի։
* Մուշեղ Աբրահամի Մովսիսյան (1956-2004), քաղաքական գործիչ։
* Յուրա Սարգիսի Մովսիսյան (ծնվ․ 1987), ֆուտբոլիստ։
* Յուրի Թադևոսի Մովսիսյան (1929-1994), տնտեսագետ։
* Նունե Ռուբիկի Մովսիսյան (ծնվ. 1968), ՀՀ պետական գործիչ։
* Ռաֆայել Հակոբի Մովսիսյան (1925-2002), ինժեներական գեոդեզիայի բնագավառի գիտնական։
* Սահակ Մովսեսի Մովսիսյան (1867-1939), ազգագրագետ, բանահավաք֊ բանասեր, մանկավարժ, հասարակական գործիչ։
* **[[Սարգիս Մովսիսյան (այլ կիրառումներ)|Սարգիս Մովսիսյան]]**
** Սարգիս Արմենի Մովսիսյան (1994-2014), ԱՀ ՊԲ սերժանտ։
** Սարգիս Արտյուշայի Մովսիսյան (ծնվ. 1984), ֆուտբոլիստ։
* Սեդրակ Գարեգինի Մովսիսյան (1932-1979), կենսաքիմիկոս։
* **[[Սերգեյ Մովսիսյան (այլ կիրառումներ)|Սերգեյ Մովսիսյան]]**
** Սերգեյ Մուշեղի Մովսիսյան (ծնվ․ 1978), շախմատիստ։
** Սերգեյ Մովսիսյան (ծնվ․ 1989), քաղաքական գործիչ։
* Սոս Միքայելի Մովսիսյան (1923-2021), խմբագիր-հրատարակիչ, հրապարակախոս, թարգմանիչ։
* Վահագն Վլադիմիրի Մովսիսյան (1961-2008), ՀՀ պետական գործիչ, դիվանագետ։ 
* Վարդգես (Վարդան) Կարապետի Մովսիսյան (1935-1988), դրամատուրգ, լրագրող։
* Վիկտորյա (Վիկի) Մովսիսյան-Լամորելլո (ծնվ․ 1972), հոկեյիստուհի։
* Վլադիմիր Միհրանի Մովսիսյան (1933-2014), պետական գործիչ, գյուղատնտես։
* Տիգրան Բեգլարի Մովսիսյան (1902-1986), անասնաբույժ։
* Ֆելիքս Վազգենի Մովսիսյան (ծնվ․ 1952), պատմաբան։

## Գրելաձևերը
* դասական ուղղագրությամբ` ՄՈՎՍԻՍԵԱՆ
* անձնագրերում, լատինագիր` MOVSISSYAN

## Տե՛ս նաև
* Մովսեսյան
* Մոսունց

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Հայկական ազգանուններ
Կատեգորիա:Ազգանուններ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Յան վերջածանցով ազգանուններ
Կատեգորիա:Անձնանվանական հիմքով ազգանուններ
Կատեգորիա:Եբրայերեն հիմքով ազգանուններ
Կատեգորիա:Հունարեն հիմքով ազգանուններ
Հնգամատ ճագարամկներ

**Հնգամատ ճագարամկներ**, (Allactagidae), ցատկամկներ, կրծողների կարգի կաթնասունների ընտանիք։

## Ընդհանուր բնութագիր
Փոքր, միջին և խոշոր չափերի կենդանիներ են։ Մարմնի երկարությունը՝ 85-230 մմ է, պոչինը՝ 80-315 մմ, կենդանի զանգվածը՝ 40-415 գ։ Գլուխը միջին չափի է՝ թեթևակի կարճացած դնչիկով, քիթը՝ տափակ, աչքերը՝ մեծ, ականջները՝ բավական երկար և հիմքի մոտ ծայրերը կճացած։ Հետևի ոտքերը երկար են (կազմում են մարմնի երկարության 52%-ը), թաթերը հնգամատ Են, արտաքին և ներքին մատները՝ խիստ կարճացած՝ հարմարեցված երկոտանի հետաթռիչքային (ռիկոշետային) արագ վազքին։ Պոչը հիմնականում բարակ է (օգտագործվում է վազքի ընթացքում հավասարակշռությունը պահելու համար), մարմնից բավական Երկար և վերջանում է լավ արտահայտված, տափակավուն, սովորաբար՝ 2-3-գունանի, երկար մազափնջով՝ վրձնիկով (դրոշ)։ Մորթին խիտ է և փափուկ։ Գլուխը և մարմինը թուխ են, բաց կավամոխրագույնից մուգ գորշաօքրայագույն։ Փորը սպիտակ է։

## Տեսակներ
Հայտնի է 6 ցեղի 14 տեսակ։ Հայաստանում հանդիպում է 2 տեսակ՝ փոքրասիական ճագարամուկ և փոքր ճագարամուկ։ Տեսակների մեծ մասը գիշերային, ամենակեր կամ բուսակեր, անապատային կամ կիսաանապատային, ձմռանը քուն մտնող կրծողներ են։

Կատեգորիա:Մկներ
Հաստակտուց քարադր

**Հաստակտուց քարադր**, (Charadrius leschenaultii), քարադրների ընտանիքի թռչուն։

## Ընդհանուր բնութագիր
Բնադրող-չվող է, հազվագյուտ։ Մարմնի երկարությունը՝ 22-25 սմ է, թևերի բացվածքը՝ 53-60 սմ՚. երկարաոտ է, կտուցը՝ սև, երկար։ Թռչելիս տեսանելի է թևի սպիտակ շերտը։ Հանգստի պահին թևի ծայրը հավասար է պոչի ծայրին։ Բնադրման շրջանում արուի կրծքի կարմիր-դարչնագույն շերտն անցնում է սև ակնաշերտի վերին սահմանը։ Էգն ավելի խամրած է, հաճախ կրծքի կողքերին կան բաց կարմիր-դարչնագույն բծեր։ Երիտասարդի գլուխը, կուրծքը դեղնավուն դարչնագույն են, փետուրները վերևից՝ բաց երիզով։ Կերակրվում է քարադրներին բնորոշ շարժումներով (կանգ-վազք-կանգ)։ Ձայնը բաղկացած է բարձր դայլայլուն հնչյուններից։ Բնակվում է ձկնաբուծական լճակներում, լճափերին։ Արմաշի ձկնաբուծական լճակներում 1989-1990 թթ.-ի տվյալներով գրանցված է 1-4 և 8-10 թռչուն։

## Բնադրում
Բնադրազույգերը ձևավորվում են մայիսի 1-ին կեսին։ 1-ին ձվերը բներում հայտնվում են ապրիլի վերջին-մայիսի ընթացքում։ Հունիսի 2-րդ տասնօրյակում հայտնվում են աղվափետրածածկ, չթռչող ձագեր, որոնք հուլիսից օգոստոս հմուտ թռչելու ունակ են։ Աշնանային չուին նախապատրաստվող խմբերը կազմվում են օգոստոս-սեպտեմբերին։ Որպես հազվագյուտ, փոքրաքանակ և բավական սահմանափակ տարածված տեսակ՝ կարիք ունի հատուկ պաշտպանության։
thumb|300px|left|Հաստակտուց քարադր, Ավստրալիա

## Պատկերասրահ

വലിയ മണൽക്കോഴി Charadrius leschenaultii 04.jpg
Charadrius leschenaultii MHNT.jpg


Կատեգորիա:Թռչուններ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Կենտրոնական Ասիայի թռչուններ
Նատրիումի հեքսաքլորոպլատինատ (IV)

**Նատրիումի հեքսաքլորոպլատինատ(IV)**, անօրգանական միացություն՝ Na2[PtCl6] բանաձևով։ Լուծվում է ջրում։ Առաջացնում է բյուրեղահիդրատներ։ Առաջացնում է նարնջագույն բյուրեղներ։

## Ստացումը
* Ստացվում է H_2[PtCl_6]-ի և նատրիումի կարբոնատի փոխազդեցությունից.
::\mathsf{H_2[PtCl_6] + Na_2CO_3 \ \xrightarrow{}\ Na_2[PtCl_6] + CO_2\uparrow + H_2O }

## Ֆիզիկական հատկությունները
Լուծվում է ջրում և էթանոլուն։

Չի լուծվում եթերներում։

Առաջացնում է բյուրեղահիդրատներ՝ Na2[PtCl6]•6H2O բանաձևով։

## Քիմիական հատկությունները
* Բյուրեղահիդրատները տաքացման պայմաններում քայքայվում են.
::\mathsf{Na_2[PtCl_6]\cdot 6H_2O \ \xrightarrow{100^oC}\ Na_2[PtCl_6] + 6H_2O }

## Գրականություն
* Справочник химика / Редкол.։ Никольский Б.П. и др.. — 3-е изд., испр. — Л.։ Химия, 1971. — Т. 2. — 1168 с.
* *Рипан Р., Четяну И.* Неорганическая химия. Химия металлов. — М.։ Мир, 1972. — Т. 2. — 871 с.

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Նատրիումի միացություններ
Կատեգորիա:Քլորպլատինատներ
Կատեգորիա:Քլորի միացություններ
Ֆիզիկայի բաժիններ

## Դասական մեխանիկա
Դասական մեխանիկան ֆիզիկայում մեխանիկայի երկու գլխավոր ենթաբաժիններից մեկն է։ Այն դիտարկում է ուժային համակարգի ազդեցության տակ ֆիզիկական մարմինների շարժումը նկարագրող ֆիզիկական օրենքների բազմությունը։ Դասական մեխանիկան երբեմն անվանվում է նյուտոնյան մեխանիկա՝ ի պատիվ Իսահակ Նյուտոնի։ Այն ներառում է նաև համիլտոնյան և լագրանժյան ֆունկցիաներով տրվող դասական մոտեցումները։

## Ջերմադինամիկա և վիճակագրական մեխանիկա
«Ֆիզիկայի ֆեյնմանյան դասախոսություններ»-ի առաջին գլուխը վերաբերում է ատոմային տեսությանը, որը Ֆեյնմանը համարում էր ֆիզիկայի ամենակոմպակտ պնդումը, որից գիտությունը կարող է նորից ստեղծվել, եթե մնացած ամբողջ գիտելիքը կորի։ Նյութը պինդ մարմինների բազմությամբ մոդելավորելով՝ հնարավոր է նկարագրել մոլեկուլային-կինետիկ տեսություն, որի հիմավ վրա ստեղծված է ջերմադինամիկան։

Ջերյմադինամիկան ուսումնասիրում է ջերմաստիճանի, ճնշման և ծավալի փոփոխության ազդեցությունները ֆիզիկական համակարգի վրա մակրոսկոպիկ աշխարհում, և էներգիայի տեղափոխությունը ջերմաքանակի տեսքով։ Պատմականորեն ջերմադինամիկան առաջացել է շոգեմեքենաներ կառուցելու գործնական ձգտումներից։

Ջերմադինամիկական նկատառումների մեծ մասը սկսվում է ջերմադինամիկայի օրենքներից, որոնք պնդում են, որ էներգիան ֆիզիկական համակարգերում կարող է փոխարինվել որպես ջերմություն կամ  աշխատանք։ Նրանք նաև պնդում են էնտրոպիայի գոյությունը, որը կարող է սահմանվել կամայական համակարգի համար։ Ջերմադինամիկան ուսումնասիրում և դասակարգում է մեծ քանակությամբ օբյեկտների խմբերը։ Սրա հիմքում է համակարգի և շրջապատի գաղափարները։ Համակարգը կազմված է մասնիկներից, որոնց միջին շարժը սահմանում է իրենց հատկությունները, որոնք էլ իրենց հերթին կապված են միմիյանց հետ վիճակի հավասարումներով։ Հատկությունները կարող են օգտագործվել ներքին էներգիան և թերմոդինամիկական պոտենցիալը նկարագրելու համար, որոնք օգտակար են հավասարակշռության և ինքնաբուխ պրոցեսների վիճակը որոշելու համար։

## Էլեկտրամագնիսականություն

## Հարաբերականություն

## Քվանտային մեխանիկա

## Ամփոփում

## Տես նաև
* Դասական ֆիզիկա
* Ժամանակակից ֆիզիկա

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Ֆիզիկա
Կատեգորիա:Ֆիզիկայի ենթաբաժիններ
Գրոս Կրոյց (Հաֆել)

**Գրոս Կրոյց**(), կոմունա Գերմանիայի Բրանդենբուրգ հողատարածքում։

Գտնվում է Պոտսդամ Միթելմարկ շրջանի կազմում։ Բնակչությունը կազմում է 8197 մարդ (ըստ 2010 թվականի դեկտեմբերի 31-ի)։ Տարածքը կազմում է 98,95 կմ²։ Պաշտոնական կոդ՝ 12 069 249։

Կոմունան ներառում է 8 գյուղական շրջան։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Պաշտոնական էջ

Կատեգորիա:Գերմանիայի քաղաքներ
Ռոզենաու (Բրանդենբուրգ)

**Ռոզենաու ** (), կոմունա Գերմանիայի Բրանդենբուրգ հողատարածքում։

Գտնվում է Պոտսդամ Միթելմարկ շրջանի կազմում։ Բնակչությունը կազմում է 950 մարդ (ըստ 2010 թվականի դեկտեմբերի 31-ի)։ Տարածքը կազմում է 49,36 կմ²։ Պաշտոնական կոդ՝ 12 069 537։

Կոմունան ներառում է 4 գյուղական շրջան։

## Արտաքին հղումներ
*Պաշտոնական էջ

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Գերմանիայի քաղաքներ
Նատրիումի հեքսաքլորոռոդատ (III)

**Նատրիումի հեքսաքլորոռոդատ(III)**, անօրգանական միացություն՝ Na3[RhCl6] բանաձևով։ Առաջացնում է վարդագույն բյուրեղներ։ Ջրում լավ է լուծվում։ Առաջացնում է բյուրեղահիդրատներ։

## Ստացումը
* Ստացվում է ռոդիումի, քլորի և նատրիումի քլորիդի փոխազդեցությունից.
::\mathsf{2Rh + 3Cl_2 + 6NaCl \ \xrightarrow{300^oC}\ 2Na_3[RhCl_6] }
* Ստացվում է ռոդիումի քլորիդի և նատրիումի քլորիդի փոխազդեցությունից.
::\mathsf{RhCl_3 + 3NaCl \ \xrightarrow{}\ 2Na_3[RhCl_6]\downarrow }

## Ֆիզիկական հատկությունները
Առաջացնում է վարդագույն բյուրեղներ։

Լավ է լուծվում ջրում։

Առաջացնում է բյուրեղահիդրատ՝ Na3[RhCl6]•12H2O բանաձևով։

## Քիմիական հատկությունները
* Տաքացման պայմաններում քայքայվում է.
::\mathsf{2Na_3[RhCl_6] \ \xrightarrow{550^oC}\ 2Rh + 6NaCl + 3Cl_2 }
* Փոխազդում է աղաթթվի հետ.
::\mathsf{Na_3[RhCl_6] + 3HCl \ \xrightarrow{0^oC}\ H_3[RhCl_6] + 3NaCl }
* Փոխազդում է նատրիումի հիդրօքսիդի ջրային լուծույթի հետ.
::\mathsf{2Na_3[RhCl_6] + 6NaOH + 2H_2O \ \xrightarrow{}\ Rh_2O_3\cdot 5H_2O\downarrow + 12NaCl }
* Փոխազդում է ջրածնի հետ.
::\mathsf{2Na_3[RhCl_6] + 3H_2 \ \xrightarrow{400-500^oC}\ 2Rh + 6NaCl + 6HCl }

## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն
* Химическая энциклопедия / Редкол.: Кнунянц И.Л. и др.. — М.: Советская энциклопедия, 1995. — Т. 4. — 639 с. — ISBN 5-82270-092-4.
* Справочник химика / Редкол.: Никольский Б.П. и др.. — 3-е изд., испр. — Л.: Химия, 1971. — Т. 2. — 1168 с.
* *Лидин Р.А. и др.* Химические свойства неорганических веществ: Учеб. пособие для вузов. — 3-е изд., испр. — М.: Химия, 2000. — 480 с. — ISBN 5-7245-1163-0.
* *Рипан Р., Четяну И.* Неорганическая химия. Химия металлов. — М.: Мир, 1972. — Т. 2. — 871 с.

Կատեգորիա:Նատրիումի միացություններ
Սեդիլյո դել Կոնդադո

**Սեդիլյո դել Կոնդադո** (), մունիցիպալիտետ Իսպանիայում՝ Տոլեդո նահանգում (Կաստիլիյա-Լա-Մանչա ինքնավար մարզում)։ Մունիցիպալիտետը գտնվում է Լա-Սագրա շրջանում։ Տարածքը 26 կմ² է։ Բնակչությունը 3097 մարդ (2010 թվականի տվյալներով)։ Պրովինցիայի վարչական կենտրոնից հեռու է 36 կմ։

## Բնակչություն

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Պաշտոնական կայք

Կատեգորիա:Իսպանիայի քաղաքներ
Չարչարանց երգեր

250px|frameless|աջից
**«Չարչարանց երգեր»**, **պասսիոններ** ,  - տառապանք, չարչարանք), ավետարանական տեքստով երաժշտական ստեղծագործություն Հուդայի դավաճանության և Հիսուսի խաչելության մասին՝ հատկացված նախազատիկյան այսպես կոչված «ավագ շաբաթվա» արարողությանը։

Սկզբնապես (4-րդ դար) եղել է սաղմոսերգական տիպի երգ–արտասանություն, մեղեդիապես զարգացած հանգաձևերով։ Մոտավորապես 14–րդ դարից կատարվել է մեներգչի և երգչախմբի «հարց ու պատասխանի» վրա հիմնված փոխերգեցողությամբ, ապա դրամայի մասնակիցների (Հիսուս, Պետրոս, Հուդա, Պիղատոս և ուրիշներ) երգամասերը անհատականացել են։

Պոլիֆոն երգեցողության զարգացման դարաշրջանում (16-րդ դար) կանոնիկ տեքստը կատարել է երգչախումբը, իսկ 17-րդ դարում գոյացել ու 18–րդ դարում ամրապնդվել է «չարչարանց երգեր»-ի օրատորային տեսակը։

Ստեղծվել են նաև եկեղեցական արարողությունից անկախ, ժողովրդական թատերականացումներ։ «Չարչարանց երգեր»-ի թեմայով ժանրային առումով տարբեր տեսակի նշանավոր երկեր են գրել Օբրեխտը, Օ․ Լասսոն, Հ․ Շյուցը և ուրիշներ։ Այդ թեմայով ստեղծված երաժշտության նվաճումներից է համարվում Յոհան Սեբաստիան Բախի՝ մարդկայնությամբ խորապես ներթափանցված պասսիոններն են՝ գրված բողոքական (լյութերական) ավանդույթով գոյացած գերմանական տեքստով։

Նոր ժամանակներում նույն թեման ազատ մեկնաբանված Է, օրինակ, Քշիշտոֆ Պենդերեցկու «Չարչարանքները ըստ Ղուկասի» ստեղծագործության մեջ։

«Չարչարանաց» թեմատիկան հայ հոգևոր երաժշտության մեջ անդրադարձված է ասերգային և երգային տիպի բազմազան մոնոդիկ ստեղծագործություններում։ Վերջինների թվում, Պատարագի հատվածներից բացի, կան շարականներ, երգեր (հատկապես Ներսես Շնորհալու հորինած), գանձեր և տաղեր, որոնք մեղեդիապես, ընդհանուր առմամբ, հարազատ են ժողովրդական երաժշտական ոճին։ Դրանց մի մասը բազմաձայն մշակել են Մակար Եկմալյանը, Կոմիտասը և ուրիշներ։

Կատեգորիա:Երգեր
Կատեգորիա:Հոգևոր երաժշտություն
Սոցիալիստիչեսկայա ինդուստրիա

**«Սոցիալիստիչեսկայա ինդուստրիա»** ( - *«Սոցիալիստական ինդուստրիա»*), խորհրդային շրջանի պարբերական։ Հանդիսացել է ԽՄԿԿ ԿԿ օրաթերթը։ Առաջին անգամ լույս է տեսել 1969 թվականին, Մոսկվայում (միաժամանակ լուսատիպով՝ տպագրվել է ԽՍՀՄ 27 քաղաքներում, այդ թվում՝ Երևանում)։

Ըստ խորհրդային ժամանակվա պնդումների, լուսաբանում էր խորհրդային արդյունաբերության զարգացման, գիտատեխնիկական առաջընթացի, արտադրության ղեկավարման համակարգի կատարելագործման խնդիրները, սոցիալիստական մրցության կազմակերպումը ԽՍՀՄ-ում, ինչպես նաև անդրադառնում էր սոցիալիստական ճամբարի երկրների տնտեսական ինտեգրացման փորձին, կապիտալիդըսկսն երկրներում գիտատեխնիկական հեղափոխության սոցիալ-տնտեսական հետևանքներին, ներկայացնում էր ԽՍՀՄ և արտասահմանյան երկրների տնտեսական կապերը։

ՀԽՍՀ-ում «Սոցիալիստիչեսկայա ինդուստրիա»-ի սեփական թղթակիցը եղել է Ն․ Օրդինյանը (1976 թվականից - ?)։

Կատեգորիա:ԽՍՀՄ թերթեր
Գրադարա

**Գրադարա** (), կոմունա Իտալիայում, գտնվում է Մարկե շրջանում՝ Պեզարո է Ուրբինո պրովինցիայում։ Բնակչությունը կազմում է 4515 մարդ (2008 թվականի տվյալներով), բնակչության խտությունը՝ 258 մարդ/կմ²։ Տարածքը կազմում է 18 կմ²։ Փոստային ինդեքս՝ 61012։ Հեռախոսային կոդ՝ 0541։

## Ժողովրդագրություն
**Բնակչության գրաֆիկը**.

Colors=
  id:lightgrey value:gray(0.9)
  id:darkgrey  value:gray(0.7)
  id:sfondo value:rgb(1,1,1)
  id:barra value:rgb(0.6,0.8,0.6)
ImageSize  = width:455 height:373
PlotArea   = left:50 bottom:50 top:30 right:30
DateFormat = x.y
Period     = from:0 till:3500
TimeAxis   = orientation:vertical
AlignBars  = justify
ScaleMajor = gridcolor:darkgrey increment:500 start:0
ScaleMinor = gridcolor:lightgrey increment:100 start:0
BackgroundColors = canvas:sfondo
BarData=
  bar:1861 text:1861
  bar:1871 text:1871
  bar:1881 text:1881
  bar:1901 text:1901
  bar:1911 text:1911
  bar:1921 text:1921
  bar:1931 text:1931
  bar:1936 text:1936
  bar:1951 text:1951
  bar:1961 text:1961
  bar:1971 text:1971
  bar:1981 text:1981
  bar:1991 text:1991
  bar:2001 text:2001
PlotData=
  color:barra width:20 align:left
  bar:1861 from:0 till: 1966
  bar:1871 from:0 till: 2059
  bar:1881 from:0 till: 2072
  bar:1901 from:0 till: 2392
  bar:1911 from:0 till: 2502
  bar:1921 from:0 till: 2674
  bar:1931 from:0 till: 2697
  bar:1936 from:0 till: 2695
  bar:1951 from:0 till: 2622
  bar:1961 from:0 till: 2540
  bar:1971 from:0 till: 2165
  bar:1981 from:0 till: 2329
  bar:1991 from:0 till: 2685
  bar:2001 from:0 till: 3381
PlotData=
  bar:1861 at: 1966 fontsize:S text: 1.966 shift:(-8,5)
  bar:1871 at: 2059 fontsize:S text: 2.059 shift:(-10,5)
  bar:1881 at: 2072 fontsize:S text: 2.072 shift:(-10,5)
  bar:1901 at: 2392 fontsize:S text: 2.392 shift:(-10,5)
  bar:1911 at: 2502 fontsize:S text: 2.502 shift:(-10,5)
  bar:1921 at: 2674 fontsize:S text: 2.674 shift:(-10,5)
  bar:1931 at: 2697 fontsize:S text: 2.697 shift:(-10,5)
  bar:1936 at: 2695 fontsize:S text: 2.695 shift:(-10,5)
  bar:1951 at: 2622 fontsize:S text: 2.622 shift:(-10,5)
  bar:1961 at: 2540 fontsize:S text: 2.540 shift:(-10,5)
  bar:1971 at: 2165 fontsize:S text: 2.165 shift:(-10,5)
  bar:1981 at: 2329 fontsize:S text: 2.329 shift:(-10,5)
  bar:1991 at: 2685 fontsize:S text: 2.685 shift:(-10,5)
  bar:2001 at: 3381 fontsize:S text: 3.381 shift:(-10,5)
TextData=
  fontsize:S pos:(20,20)
  text:По данным  ISTAT


## Համայնքի վարչակազմ
*Հեռախոս։ 0541 823901
*Էլ-փոստ։ comune.gradara@provincia.ps.it
*Պաշտոնական կայք։ http://www.comune.gradara.pu.it/

## Արտաքին հղումներ
* Պաշտոնական կայք 
* Վիճակագրության ազգային ինստիտուտ 
* http://www.istat.it/english/ 

Կատեգորիա:Իտալիայի քաղաքներ
Վիքիպեդիա Զրո

thumb|Վիքիպեդիա Զրոյի լոգոն
մինի|Ncell բջջային օպերատորից Վիքիպեդիա մուտք գործելու դեպքում հայտնվում է այսպիսի գրություն։
**Վիքիպեդիա Զրո** (), Վիքիմեդիա հիմնադրամի նախագիծ, որի նպատակն է զարգացող երկրներում հասանելի դարձնել Վիքիպեդիայի ազատ բովանդակությունը բջջային հեռախոսների միջոցով։ Նախագծի հիմնական նպատակը առաջին հերթին ազատ գիտելիքի արգելքը և վերջինիս մատչելիության արժեքը հաղթահարելն է։

## Պատմություն
Նախագիծը մեկնարկել է 2012 թվականին Մալայզիայում։ Նույն թվականի հոկտեմբերին նախագիծը սկիզբ է դրվել Թաիլանդում և Սաուդյան Արաբիայում՝ համապատասխանաբար DTAC և Saudi Telecom բջջային օպերատորների հետ համագործակցության արդյունքում։

2013 թվականին Վիքիպեդիա Զրոն մեկնարկել է Պակիստանում՝ Mobilink, Շրի Լանկայում՝ Dialog, Հնդկաստանում՝ Aircel, Հորդանանում՝ Umniah և Ռուսաստանում՝ Բիլայն օպերատորների հետ համագործակցությամբ։

## Նախագծի տարածվածությունը 2014 թվականի օգոստոսի տվյալներով

## Մեդիաֆայլեր

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Վիքիմեդիա հիմնադրամի էջում։

Կատեգորիա:Վիքիմեդիայի նախագծեր
Կարպենիա

**Կարպենիա** (), կոմունա Իտալիայում, գտնվում է Մարկե շրջանում՝ Պեզարո է Ուրբինո պրովինցիայում։ Բնակչությունը կազմում է 1683 մարդ (2008 թվականի տվյալներով), բնակչության խտությունը՝ 59 մարդ/կմ²։ Տարածքը կազմում է 28 կմ²։ Փոստային ինդեքս՝ 61021։ Հեռախոսային կոդ՝ 0722։
մինի|աջից

## Ժողովրդագրություն
**Բնակչության գրաֆիկը**.

Colors=
  id:lightgrey value:gray(0.9)
  id:darkgrey  value:gray(0.7)
  id:sfondo value:rgb(1,1,1)
  id:barra value:rgb(0.6,0.8,0.6)
ImageSize  = width:455 height:373
PlotArea   = left:50 bottom:50 top:30 right:30
DateFormat = x.y
Period     = from:0 till:2500
TimeAxis   = orientation:vertical
AlignBars  = justify
ScaleMajor = gridcolor:darkgrey increment:500 start:0
ScaleMinor = gridcolor:lightgrey increment:100 start:0
BackgroundColors = canvas:sfondo
BarData=
  bar:1861 text:1861
  bar:1871 text:1871
  bar:1881 text:1881
  bar:1901 text:1901
  bar:1911 text:1911
  bar:1921 text:1921
  bar:1931 text:1931
  bar:1936 text:1936
  bar:1951 text:1951
  bar:1961 text:1961
  bar:1971 text:1971
  bar:1981 text:1981
  bar:1991 text:1991
  bar:2001 text:2001
PlotData=
  color:barra width:20 align:left
  bar:1861 from:0 till: 1326
  bar:1871 from:0 till: 1434
  bar:1881 from:0 till: 1477
  bar:1901 from:0 till: 1626
  bar:1911 from:0 till: 1747
  bar:1921 from:0 till: 1778
  bar:1931 from:0 till: 2037
  bar:1936 from:0 till: 2136
  bar:1951 from:0 till: 1997
  bar:1961 from:0 till: 1823
  bar:1971 from:0 till: 1613
  bar:1981 from:0 till: 1570
  bar:1991 from:0 till: 1592
  bar:2001 from:0 till: 1605
PlotData=
  bar:1861 at: 1326 fontsize:S text: 1.326 shift:(-8,5)
  bar:1871 at: 1434 fontsize:S text: 1.434 shift:(-10,5)
  bar:1881 at: 1477 fontsize:S text: 1.477 shift:(-10,5)
  bar:1901 at: 1626 fontsize:S text: 1.626 shift:(-10,5)
  bar:1911 at: 1747 fontsize:S text: 1.747 shift:(-10,5)
  bar:1921 at: 1778 fontsize:S text: 1.778 shift:(-10,5)
  bar:1931 at: 2037 fontsize:S text: 2.037 shift:(-10,5)
  bar:1936 at: 2136 fontsize:S text: 2.136 shift:(-10,5)
  bar:1951 at: 1997 fontsize:S text: 1.997 shift:(-10,5)
  bar:1961 at: 1823 fontsize:S text: 1.823 shift:(-10,5)
  bar:1971 at: 1613 fontsize:S text: 1.613 shift:(-10,5)
  bar:1981 at: 1570 fontsize:S text: 1.570 shift:(-10,5)
  bar:1991 at: 1592 fontsize:S text: 1.592 shift:(-10,5)
  bar:2001 at: 1605 fontsize:S text: 1.605 shift:(-10,5)
TextData=
  fontsize:S pos:(20,20)
  text:По данным  ISTAT


## Համայնքի վարչակազմ
*Հեռախոս։0722 727065
*Էլ-փոստ։ comune.carpegna@provincia.ps.it
*Պաշտոնական կայք։ http://www.comune.carpegna.pu.it/ 

## Արտաքին հղումներ
* Պաշտոնական կայք  
* Վիճակագրության ազգային ինստիտուտ 
* http://www.istat.it/english/ 

Կատեգորիա:Իտալիայի քաղաքներ
Տրոյենբրիցեն

**Տրոյենբրիցեն ** () կոմունա Գերմանիայի Բրանդենբուրգ հողատարծքում։

Գտնվում է Պոտսդամ Միթելմարկ շրջանի կազմում։ Բնակչությունը կազմում է 7776 մարդ (ըստ 2010 թվականի դեկտեմբերի 31-ի)։ Տարածքը կազմում է 211,32 կմ²։ Պաշտոնական կոդ՝ 12 069 632։

Կոմունան ներառում է 16 քաղաքային շրջան։


PM08-13 img16 Treuenbrietzen.jpg|
PM08-13 img13 Treuenbrietzen.jpg|
PM08-13 img18 Treuenbrietzen.jpg|


## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Պաշտոնական էջ

Կատեգորիա:Գերմանիայի քաղաքներ
Կալի (Իտալիա)

**Կալի (Իտալիա)** (), կոմունա Իտալիայում, գտնվում է Մարկե շրջանում՝ Պեզարո է Ուրբինո պրովինցիայում։ Բնակչությունը կազմում է 8998 մարդ (2008 թվականի տվյալներով), բնակչության խտությունը՝ 40 մարդ/կմ²։ Տարածքը կազմում է 226 կմ²։ Փոստային ինդեքս՝ 61043։ Հեռախոսային կոդ՝ 0721։

## Ժողովրդագրություն
**Բնակչության գրաֆիկը**.

Colors=
  id:lightgrey value:gray(0.9)
  id:darkgrey  value:gray(0.7)
  id:sfondo value:rgb(1,1,1)
  id:barra value:rgb(0.6,0.8,0.6)
ImageSize = width:455 height:373
PlotArea = left:50 bottom:50 top:30 right:30
DateFormat = x.y
Period = from:0 till:15000
TimeAxis = orientation:vertical
AlignBars = justify
ScaleMajor = gridcolor:darkgrey increment:5000 start:0
ScaleMinor = gridcolor:lightgrey increment:1000 start:0
BackgroundColors = canvas:sfondo
BarData=
  bar:1861 text:1861
  bar:1871 text:1871
  bar:1881 text:1881
  bar:1901 text:1901
  bar:1911 text:1911
  bar:1921 text:1921
  bar:1931 text:1931
  bar:1936 text:1936
  bar:1951 text:1951
  bar:1961 text:1961
  bar:1971 text:1971
  bar:1981 text:1981
  bar:1991 text:1991
  bar:2001 text:2001
PlotData=
  color:barra width:20 align:left
  bar:1861 from:0 till: 9530
  bar:1871 from:0 till: 10505
  bar:1881 from:0 till: 10676
  bar:1901 from:0 till: 12533
  bar:1911 from:0 till: 12964
  bar:1921 from:0 till: 12908
  bar:1931 from:0 till: 12739
  bar:1936 from:0 till: 12658
  bar:1951 from:0 till: 13250
  bar:1961 from:0 till: 11225
  bar:1971 from:0 till: 10044
  bar:1981 from:0 till: 9565
  bar:1991 from:0 till: 9473
  bar:2001 from:0 till: 9076
PlotData=
  bar:1861 at: 9530 fontsize:S text: 9.530 shift:(-8,5)
  bar:1871 at: 10505 fontsize:S text: 10.505 shift:(-10,5)
  bar:1881 at: 10676 fontsize:S text: 10.676 shift:(-10,5)
  bar:1901 at: 12533 fontsize:S text: 12.533 shift:(-10,5)
  bar:1911 at: 12964 fontsize:S text: 12.964 shift:(-10,5)
  bar:1921 at: 12908 fontsize:S text: 12.908 shift:(-10,5)
  bar:1931 at: 12739 fontsize:S text: 12.739 shift:(-10,5)
  bar:1936 at: 12658 fontsize:S text: 12.658 shift:(-10,5)
  bar:1951 at: 13250 fontsize:S text: 13.250 shift:(-10,5)
  bar:1961 at: 11225 fontsize:S text: 11.225 shift:(-10,5)
  bar:1971 at: 10044 fontsize:S text: 10.044 shift:(-10,5)
  bar:1981 at: 9565 fontsize:S text: 9.565 shift:(-10,5)
  bar:1991 at: 9473 fontsize:S text: 9.473 shift:(-10,5)
  bar:2001 at: 9076 fontsize:S text: 9.076 shift:(-10,5)
TextData=
  fontsize:S pos:(20,20)
  text:По данным  ISTAT


## Պատկերասրահ

Veduta_di_Cagli_-_Pala_chiesa_Cappuccini251.jpg
Panorama di Cagli, Italia, con chiese.jpg
Cagli_-_Basilica_Cattedrale_-_maggio_2011.jpg
Cagli_-_Chiesa_di_Sant%27Angelo_Minore_-_2009.jpg
Cagli_-_Chiesa_di_Santa_Chiara_-_anno_2008_-_025.jpg
Torrok.jpg
Ppubbok.jpg
Cagli,_Ponte_Mallio_(Via_Flaminia)_-_Marche,_Italia_-_01.jpg
Palio.jpg
PROC26.jpg


## Քույր քաղաքներ
*Սպալատո

## Համայնքի վարչակազմ
*Հեռախոս։ 0721 78071
*Էլ-փոստ։ municipio@comune.cagli.ps.it
*Պաշտոնական կայք։ http://www.comune.cagli.ps.it/

## Արտաքին հղումներ
* Պաշտոնական կայք 
* Վիճակագրության ազգային ինստիտուտ 
* http://www.istat.it/english/ 

Կատեգորիա:Իտալիայի քաղաքներ
Կանտիանո

**Կանտիանո** (), կոմունա Իտալիայում, գտնվում է Մարկե շրջանում՝ Պեզարո է Ուրբինո պրովինցիայում։ Բնակչությունը կազմում է 2433 մարդ (2008 թվականի տվյալներով), բնակչության խտությունը՝ 29 մարդ/կմ²։ Տարածքը կազմում է 83 կմ²։ Փոստային ինդեքս՝ 61044։ Հեռախոսային կոդ՝ 0721։

Կոմունայի հովանավոր սրբերն են՝ Կույս Մարիամը (Madonna della Misericordia), տոնը նշվում է օգոստոսի չորրորդ կիրակի օրը և Հովհաննես Մկրտիչը, տոնը նշվում է հունիսի 24-ին։

## Ժողովրդագրություն
**Բնակչության գրաֆիկը**.

Colors=
  id:lightgrey value:gray(0.9)
  id:darkgrey  value:gray(0.7)
  id:sfondo value:rgb(1,1,1)
  id:barra value:rgb(0.6,0.8,0.6)
ImageSize  = width:455 height:373
PlotArea   = left:50 bottom:50 top:30 right:30
DateFormat = x.y
Period     = from:0 till:5500
TimeAxis   = orientation:vertical
AlignBars  = justify
ScaleMajor = gridcolor:darkgrey increment:500 start:0
ScaleMinor = gridcolor:lightgrey increment:100 start:0
BackgroundColors = canvas:sfondo
BarData=
  bar:1861 text:1861
  bar:1871 text:1871
  bar:1881 text:1881
  bar:1901 text:1901
  bar:1911 text:1911
  bar:1921 text:1921
  bar:1931 text:1931
  bar:1936 text:1936
  bar:1951 text:1951
  bar:1961 text:1961
  bar:1971 text:1971
  bar:1981 text:1981
  bar:1991 text:1991
  bar:2001 text:2001
PlotData=
  color:barra width:20 align:left
  bar:1861 from:0 till: 3236
  bar:1871 from:0 till: 3518
  bar:1881 from:0 till: 3695
  bar:1901 from:0 till: 4052
  bar:1911 from:0 till: 4658
  bar:1921 from:0 till: 5017
  bar:1931 from:0 till: 4855
  bar:1936 from:0 till: 4857
  bar:1951 from:0 till: 4908
  bar:1961 from:0 till: 4050
  bar:1971 from:0 till: 3400
  bar:1981 from:0 till: 3106
  bar:1991 from:0 till: 2744
  bar:2001 from:0 till: 2547
PlotData=
  bar:1861 at: 3236 fontsize:S text: 3.236 shift:(-8,5)
  bar:1871 at: 3518 fontsize:S text: 3.518 shift:(-10,5)
  bar:1881 at: 3695 fontsize:S text: 3.695 shift:(-10,5)
  bar:1901 at: 4052 fontsize:S text: 4.052 shift:(-10,5)
  bar:1911 at: 4658 fontsize:S text: 4.658 shift:(-10,5)
  bar:1921 at: 5017 fontsize:S text: 5.017 shift:(-10,5)
  bar:1931 at: 4855 fontsize:S text: 4.855 shift:(-10,5)
  bar:1936 at: 4857 fontsize:S text: 4.857 shift:(-10,5)
  bar:1951 at: 4908 fontsize:S text: 4.908 shift:(-10,5)
  bar:1961 at: 4050 fontsize:S text: 4.050 shift:(-10,5)
  bar:1971 at: 3400 fontsize:S text: 3.400 shift:(-10,5)
  bar:1981 at: 3106 fontsize:S text: 3.106 shift:(-10,5)
  bar:1991 at: 2744 fontsize:S text: 2.744 shift:(-10,5)
  bar:2001 at: 2547 fontsize:S text: 2.547 shift:(-10,5)
TextData=
  fontsize:S pos:(20,20)
  text:По данным  ISTAT


## Համայնքի վարչակազմ
*Հեռախոս։ 0721 788321
*Էլ-փոստ։ comune.cantiano@provincia.ps.it
*Պաշտոնական կայք։ http://www.comune.cantiano.pu.it/

## Արտաքին հղումներ
* Պաշտոնական կայք 
* Վիճակագրության ազգային ինստիտուտ 
* http://www.istat.it/english/ 

Կատեգորիա:Իտալիայի քաղաքներ
Մաուրիցհեյս

Թագավորական թանգարան **Մաուրիցհեյս** ( ), պատկերասրահ Հաագայում՝ Նիդեռլանդներում։

## Պատմություն
Բիննենխովից առաջ ոչ մեծ դղյակը կառուցել էր 1636-1641 թվականներին հոլանդական Բրազիլիայի կառավարիչ Յոհան Մորից Նասաու Զիգենցու կողմից և ճարտարապետներ Յակոբ վան Կամպենի ու Պիտեր Պոստայի նախագծով։ 1704 թվականին դղյակը հրդեհվել է և վերակառուցվել, բայց առանց գմբեթի։

1820 թվականին Նիդեռլանդների թագավորությունը գնեց Մորիցայի տունը՝ իր ամբողջ ունեցվածքով։ Շենքը, որպես թանգարան բացեց իր դռները 2 տարի անց։ Պատկերասրահը ոչ մեծ ցուցադրություն ունի, բայց ներառում է ոսկեդարյան մեծ նկարիչների Յան Վերմեերի, Յան Ստենի, Ֆրանս Հալսի և այլնի նկարները։

Մաուրիցհեյսը համարվում էր ազգային թանգարան մինչև իր վաճառքը մասնագիտացված հիմնադրամին (1995 թվական)։ Այսօր Մաուրիցհեյս թանգարանը Նիդեռլանդների ամենաայցելվող թանգարաններից է։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:1822 հիմնադրումներ Նիդերլանդներում
Կատեգորիա:1822 հիմնադրված թանգարաններ
Կատեգորիա:Հաագայի թանգարաններ
Ռոբլեդո դել Մասո

**Ռոբլեդո դել Մասո** (), քաղաք և մունիցիպալիտետ Իսպանիայում, գտնվում է Տոլեդո պրովինցիայում՝ Կաստիլիա Լա Մանչ ինքնավար մարզի կազմում։ Մունիցիպալիտետը գտնվում է Լա Հարա շրջանի կազմում։ Տարածքը կազմում է 136,71 կմ²։ Բնակչությունը՝ 371 մարդ (ըստ 2010 թվականի)։ Քաղաքը պրովինցիայի վարչական կենտրոնից գտնվում է 115 կմ հեռավորության վրա։

## Բնակչություն

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Իսպանիայի քաղաքներ
Աֆրիկյան աղվես

**Աֆրիկյան աղվես** (), աղվեսների ցեղի շնազգիների ընտանիքի կաթնասուն կենդանի։ Շատ փակ կենդանիներ են, նրանց կյանքի մասին շատ քիչ բան է հայտնի։ Կազմում են 5 ենթատեսակ։

## Արտաքին տեսք
Աֆրիկյան աղվեսը իր մարմնի կառուցվածքով հիշեցնում է սովորական աղվեսին, սակայն այն ավելի փոքր է, ունի ավելի երկար ոտքեր և ականջներ։ Մարմնի երկարությունը 38-45 սմ է, զանգվածը՝ 1,5-3,6 կգ։ Գունավորումը բաց շիկակարմիր է, շագանակագույն, պոչը՝ շիկակարմրաշագանակագույն՝ սև ծայրով։ Թաթերը և մեջքը շիկակարմիր են։ Մեջքի կենտրոնում կա մուգ շերտ։ Մարմնի ստորին հատվածը, դունչը և ականջների ներսի կողմը սպիտակ են։

## Վարքագիծ և ապրելակերպ
Աֆրիկական աղվեսները վատ ուսումնասիրված կենդանիներ են։ Ենթադրվում է, որ նրանք ապրում են ոչ մեծ ընտանեկան խմբերով՝ կազմված հասուն արուից, էգից և ձագերից։ Նրանք փորում են ընդարձակ բներ՝ 15 մ երկարությամբ և 2-3 մ խորությամբ։ Այդ բները օգնում են աղվեսներին խուսափել ցերեկային շոգից, իսկ մթնշաղն ընկնելուն պես նրանք դուրս են գալիս սնունդ որոնելու։

Իր ցեղակիցների համեմատ աֆրիկյան աղվեսը ավելի բուսակեր է։ Նրա սննդակարգի մեջ են մտնում հիմնականում խոտաբույսերը, հատապտուղներն ու պտուղները։ Մարմնի փոքրության պատճառով նրանք կարողանում են որսալ միայն փոքր չափսի կենդանիներ՝ մանր կրծողներ, սողուններ և միջատներ և անողնաշարավորներ։ Այս կենդանիները կարող են իրենց սննդից ստանալ բավականաչափ խոնավություն որպեսզի կարողանան երկար, շոգ, չորային եղանակներին ապրել անապատներում։

Հղիությունը տևում է 7-8 շաբաթ։ Տալիս է 50-100 գրամանոց 3-4 ձագ, որոնք շատ արագ են մեծանում և 6-8 շաբաթականում տարբերվում են իրենց ծնողներից։

Անազատության մեջ ապրում են 3 տարի, սակայն բնության մեջ կարող են ապրել կրկնակի երկար։

## Ենթատեսակներ
Հայտնի են աֆրիկական աղվեսի հինգ տարատեսակ՝

* Vulpes pallida pallida
* Vulpes pallida cyrenaica
* Vulpes pallida edwardsi
* Vulpes pallida harterti
* Vulpes pallida oertzeni

## Տարածվածություն
Աֆրիկական աղվեսներն ապրում են Աֆրիկայում՝ Սահարա անապատից հարավ։ Տարածված են Սոմալիում, Սենեգալում, Սուդանում։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Աղվեսներ
Կատեգորիա:Կաթնասուններ
Կատեգորիա:Շնազգիներ
Ցիեզար

**Ցիեզար ** ( ), կոմունա Գերմանիայի Բրանդենբուրգ հողատարածքում։

Գտնվում է Պոտսդամ Միթելմարկ շրջանի կազմում։ Բնակչությունը կազմում է 2553 մարդ (ըստ 2010 թվականի դեկտեմբերի 31-ի)։ Տարածքը կազմում է 67,47 կմ²։ Պաշտոնական կոդ՝ 12 069 696։

Կոմունան ներառում է 3 գյուղական շրջան։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Պաշտոնական էջ

Կատեգորիա:Գերմանիայի քաղաքներ
Կարտոչետո

**Կարտոչետո** (), կոմունա Իտալիայում, գտնվում է Մարկե շրջանում՝ Պեզարո է Ուրբինո պրովինցիայում։ Բնակչությունը կազմում է 7933 մարդ (2008 թվականի տվյալներով), բնակչության խտությունը՝ 343 մարդ/կմ²։ Տարածքը կազմում է 23 կմ²։ Փոստային ինդեքս՝ 61030։ Հեռախոսային կոդ՝ 0722։

Սան Բերնարդինոն համարվում է բնակավայրի հովանավորը։

## Ժողովրդագրություն
**Բնակչության գրաֆիկը**.

Colors=
  id:lightgrey value:gray(0.9)
  id:darkgrey  value:gray(0.7)
  id:sfondo value:rgb(1,1,1)
  id:barra value:rgb(0.6,0.8,0.6)
ImageSize  = width:455 height:373
PlotArea   = left:50 bottom:50 top:30 right:30
DateFormat = x.y
Period     = from:0 till:6500
TimeAxis   = orientation:vertical
AlignBars  = justify
ScaleMajor = gridcolor:darkgrey increment:500 start:0
ScaleMinor = gridcolor:lightgrey increment:100 start:0
BackgroundColors = canvas:sfondo
BarData=
  bar:1861 text:1861
  bar:1871 text:1871
  bar:1881 text:1881
  bar:1901 text:1901
  bar:1911 text:1911
  bar:1921 text:1921
  bar:1931 text:1931
  bar:1936 text:1936
  bar:1951 text:1951
  bar:1961 text:1961
  bar:1971 text:1971
  bar:1981 text:1981
  bar:1991 text:1991
  bar:2001 text:2001
PlotData=
  color:barra width:20 align:left
  bar:1861 from:0 till: 2760
  bar:1871 from:0 till: 2821
  bar:1881 from:0 till: 2861
  bar:1901 from:0 till: 3198
  bar:1911 from:0 till: 3249
  bar:1921 from:0 till: 3442
  bar:1931 from:0 till: 3482
  bar:1936 from:0 till: 3567
  bar:1951 from:0 till: 3781
  bar:1961 from:0 till: 3823
  bar:1971 from:0 till: 4441
  bar:1981 from:0 till: 5259
  bar:1991 from:0 till: 5664
  bar:2001 from:0 till: 6490
PlotData=
  bar:1861 at: 2760 fontsize:S text: 2.760 shift:(-8,5)
  bar:1871 at: 2821 fontsize:S text: 2.821 shift:(-10,5)
  bar:1881 at: 2861 fontsize:S text: 2.861 shift:(-10,5)
  bar:1901 at: 3198 fontsize:S text: 3.198 shift:(-10,5)
  bar:1911 at: 3249 fontsize:S text: 3.249 shift:(-10,5)
  bar:1921 at: 3442 fontsize:S text: 3.442 shift:(-10,5)
  bar:1931 at: 3482 fontsize:S text: 3.482 shift:(-10,5)
  bar:1936 at: 3567 fontsize:S text: 3.567 shift:(-10,5)
  bar:1951 at: 3781 fontsize:S text: 3.781 shift:(-10,5)
  bar:1961 at: 3823 fontsize:S text: 3.823 shift:(-10,5)
  bar:1971 at: 4441 fontsize:S text: 4.441 shift:(-10,5)
  bar:1981 at: 5259 fontsize:S text: 5.259 shift:(-10,5)
  bar:1991 at: 5664 fontsize:S text: 5.664 shift:(-10,5)
  bar:2001 at: 6490 fontsize:S text: 6.490 shift:(-10,5)
TextData=
  fontsize:S pos:(20,20)
  text:По данным  ISTAT


## Քույր քաղաքներ
* Հյուգելշեիմ

## Համայնքի վարչակազմ
*Հեռախոս։0721 898123
*Էլ-փոստ։ comune.cartoceto@provincia.ps.it
*Պաշտոնական կայք։  http://www.comune.cartoceto.pu.it/

## Արտաքին հղումներ
* Պաշտոնական կայք 
* Վիճակագրության ազգային ինստիտուտ 
* http://www.istat.it/english/ 

Կատեգորիա:Իտալիայի քաղաքներ
Գերոնտի Թալալյան

**Գերոնտի Սեմյոնի Թալալյան** (), հայ թավջութակահար, ՀԽՍՀ ժողովրդական արտիստ (1987)։

Հայաստանի վաստակավոր արտիստ Արամ Թալալյանի հայրն է, ՀԽՍՀ ժողովրդական արտիստ, ալտահար Հենրիխ Թալալյանի եղբայրը։

## Կենսագրություն
1951 թվականին ավարտել է Մոսկվայի կոնսերվատորիան։ 1951 թվականից եղել է Հայֆիլհարմոնիայի մենակատար, 1956 թվականից՝ Երևանի օպերային թատրոնի թավջութակահարների խմբի կոնցերտմայստեր։ 1951-2000 թվականներին դասավանդել է Երևանի պետական կոնսերվատորիայում, պրոֆեսոր` 1977 թվականից։ Ղեկավարել է իր ստեղծած (1951) թավջութակահարների անսամբլը, Երևանի Ռոմանոս Մելիքյանի անվան երաժշտական ուսումնարանի սիմֆոնիկ, Երևանի կոնսերվատորիայի կամերային նվագախմբերը։ Հանդես է եկել անսամբլներում` Յու. Սիտկովեցկու, Մ. Ղամբարյանի, Հ. Վարդանյանի, Առնո Բաբաջանյանի հետ։ Հեղինակել է բազմաթիվ փոխադրումներ և մշակումներ թավջութակի համար։ Նրան նվիրված ստեղծագործություններ են գրել կոմպոզիտորներ Ալեքսանդր Հարությունյանը, Էդգար Հովհաննիսյանը, Ալեքսանդր Աճեմյանը, Ս. Նաղդյանը և այլք։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Մեկնարկում է Թալալյան եղբայրների անունը կրող փառատոնը

Կատեգորիա:ՀԽՍՀ ժողովրդական արտիստներ
Կատեգորիա:Հայ երաժիշտներ
Կատեգորիա:Հայ թավջութակահարներ
Հմայակ Մելիք-Աղամիրյան

**Հմայակ Ռոստոմի Մելիք-Աղամիրյան** (), հայ քիմիկոս, ճարտարագետ-տեխնոլոգ։ Տեխնիկական գիտությունների թեկնածու (1954)։ Եղել է Հայաստանի քիմիական արդյունաբերության առաջնեկը։

## Կենսագրություն
Ծնվել է 1887 թվականի հոկտեմբերի 29-ին ՀԽՍՀ Ղափանի շրջանի Նորաշենիկ գյուղում (այժմ՝ Սյունիքի մարզում)։

Ավարտել է Գրենոբլի համալսարանը (1913)։ Մասնակցել է Երևանի ձեթօճառ գործարանի (1923-1928), Կիրովականի քիմիական կոմբինատի (1928-1934 թվականներին՝ տեխնիկական տնօրեն), Երևանի սինթետիկ կաուչուկի գործարանի (1934-1937 թվականներին՝ տեխնիկական տնօրեն) հիմնադրմանը, միաժամանակ դասախոսել է ԵՊԻ-ում։ 1935-1937 թվականներին եղել է ՀԽՍՀ Պետպլանի նախագահի տեղակալ։ 1946 թվականից աշխատել է Կիրովականի քիմիական կոմբինատում, 1957 թվականից՝ Երևանի լեռնամետալուրգիական ԳՀԻ-ում։

Զբաղվել է բազալտների թրծման և ձուլման ուսումնասիրությամբ։

Անհիմն բռնադատվել է (1937-1944), արդարացվել 1954 թվականին։

## Երկեր
* Ջերմափոխանցումը հանքաջերմային էլեկտրական վառարանում։ Երևան, 1967։
* Рождение завода, Ереван, 1978.

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Հայ քիմիկոսներ
Կատեգորիա:Հայ ճարտարագետներ
Կատեգորիա:Տեխնիկական գիտությունների թեկնածուներ
Կատեգորիա:Հայ երկարակյացներ
Հենրիխ Թալալյան

**Հենրիխ Սեմյոնի Թալալյան** (), հայ ալտահար, ՀԽՍՀ ժողովրդական արտիստ (1963)։

Հայաստանի Հանրապետության ժողովրդական արտիստ Գերոնտի Թալալյանի եղբայրն է, Հայաստանի վաստակավոր արտիստ Արամ Թալալյանի հորեղբայրը։

## Կենսագրություն
1948 թվականին ավարտել է Մոսկվայի կոնսերվատորիան՝ Մ. Տերյանի դասարանը։ 1948-1972 թվականներին եղել է Մոսկվայի Գնեսինների անվան երաժշտամանկավարժական ինստիտուտի դասատու, պրոֆեսոր՝ 1972 թվականից, կամերային նվագախմբի դիրիժոր, 1947-1972 թվականներին՝ Կոմիտասի անվան լարային քառյակի ալտահար։ Ալտի, լարային նվագախմբի քառյակի համար մշակել և փոխադրել է մի շարք երկեր։ Հենրիխ Թալալյանի անունով է կոչվել Գավառի երաժշտական դպրոցը։ Հանդես է եկել տարբեր անսամբլներում՝ Մստիսլավ Ռոստրոպովիչի, Ռ. Բարշայի, Լեոնիդ Կոգանի, Սվյատոսլավ Ռիխտերի հետ։

## Պարգևներ
* ՀԽՍՀ պետական մրցանակ, 1965

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Մեկնարկում է Թալալյան եղբայրների անունը կրող փառատոնը

Կատեգորիա:Հայ ալտահարներ
Ռափայել Պատկանյանի հուշարձան (Վաղարշապատ)

**Ռափայել Պատկանյանի հուշարձան**, գտնվում է Արմավիրի մարզի Վաղարշապատ քաղաքի կենտրոնում՝ Էջմիածնի Գևորգյան ճեմարանի շենքի գլխավոր ճակատի առջև։ Բրոնզե հուշարձանը տեղադրվել է 1902 թվականի դեկտեմբերի 15-ին։ Ընդգրկված է Վաղարշապատի պատմության և մշակույթի անշարժ հուշարձանների ցանկում։

## Հեղինակ
* Քանդակագործ՝ Անդրեաս Տեր-Մարուքյան

## Պատմություն
Հայ գրող և մտավորական Ռափայել Պատկանյանի բրոնզե կիսանդրին Անդրեաս Տեր-Մարուքյանի՝ 1901 թվականի սեպտեմբերի 23-ին Նոր Նախիջևանում տեղադրված հուշարձանի կրկնությունն էր՝ դրված նոր պատվանդանի վրա։
Հուշարձանի բացումը տեղի է ունեցել մեծ հանդիսավորությամբ։ Հուշարձանը բացվել է Կոմիտասի գլխավորությամբ քառաձայն երգեցիկ խմբի երգից հետո։ Բացումից հետո ճեմարանի դահլիճում տեղի է ունեցել հանդես, որտեղ ճառ է ասել և բանաստեղծություն կարդացել ճեմարանի ուսուցիչ և բանաստեղծ Հովհաննես Հովհաննիսյանը։ Հուշարձանի պատվիրատուն է եղել նախիջևանցի Ավետիք Պողոսյանը։

## Պատկերասրահ

Ռափայել Պատկանյանի հուշարձանը 02.jpg
Ռափայել Պատկանյանի հուշարձանը 03.jpg
Ռափայել Պատկանյանի հուշարձանը 01.jpg


## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:1902 քանդակներ
Կատեգորիա:Անդրեաս Տեր-Մարուքյանի քանդակներ
Կատեգորիա:Արմավիրի մարզի հուշարձաններ
Կատեգորիա:Վաղարշապատի շենքեր և կառույցներ
Կոմիտասի հուշարձան (Վաղարշապատ)

**Կոմիտասի հուշարձան**, գտնվում է Արմավիրի մարզի Վաղարշապատ քաղաքի կենտրոնում՝ Կոմիտասի անվան հրապարակում։ Հուշարձանը տեղադրվել է 1969 թվականին։ Ընդգրկված է Վաղարշապատի պատմության և մշակույթի անշարժ հուշարձանների ցանկում։

## Հեղինակ
* Քանդակագործ՝ Երվանդ Քոչար

## Տվյալներ
Հուշարձանի նյութը բազալտ է։

## Տես նաև
* Կոմիտասի մահարձան
* Կոմիտասի հուշարձան (Երևան)
* Կոմիտասի հուշարձան (Փարիզ)
* Կոմիտասի հուշարձան (Դեթրոյթ)
* Կոմիտասի հուշարձան (Սանկտ Պետերբուրգ)
* Կոմիտասի կիսանդրի (Քվեբեկ)
* Կոմիտասի կիսանդրի (Փարիզ)

## Պատկերասրահ

Կոմիտասի արձանը էջմիածին քաղաքում.JPG
Statue of Komitas 12.JPG
Statue of Komitas 13.JPG
Statue of Komitas 03.jpg


## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Արմավիրի մարզի հուշարձաններ
Կատեգորիա:Երվանդ Քոչարի քանդակներ
Կատեգորիա:Վաղարշապատի շենքեր և կառույցներ
Կատեգորիա:1969 քանդակներ
Անդրանիկ Ճաղարյան

**Անդրանիկ Ջումշուդի Ճաղարյան** (), հայ վիրաբույժ, մարդաբան, բժշկական գիտությունների դոկտոր (1957), պրոֆեսոր (1960)։ ՀԽՍՀ գիտության վաստակավոր գործիչ (1963)։

## Կենսագրություն
1938 թվականին ավարտել է Երևանի պետական բժշկական ինստիտուտը։ Մասնակցել է Հայրենական մեծ պատերազմին։ Սրտաբանության և սրտային վիրաբուժության ինստիտուտի կազմակերպիչներից է։ 1957-1960 թվականներին՝ նույն ինստիտուտի սրտային վիրաբուժության բաժանմունքի վարիչ, (1958 թվականին կատարել է սրտի արատի առաջին վիրահատությունը Հայաստանում), 1960-1982 թվականներին՝ ԵԲԻ վիրահատական վիրաբուժության և տեղագրական անատոմիայի ամբիոնի վարիչ։
մինի|Անդրանիկ Ճաղարյանի հուշատախտակը Երևանում

## Գործունեություն
Աշխատանքները վերաբերում են սրտի արատների վիրաբուժության, աորտայի բնածին նեղացման, սրտի պսակածն անոթների անբավարարության հարցերին։ Օժտված լինելով կերպարվեստագետի արտակարգ ձիրքով՝ նա ինքն է ստեղծել իր գրքերի բոլոր գունավոր ատլասները։ Մշակել է դեմքի պլաստիկ վերականգնման մեթոդ։ 1970 թվականին ՀԽՍՀ ԳԱ Հնագիտության և ազգագրության ինստիտուտին կից հիմնել է մարդաբանության լաբորատորիա, 1978 թվականին ՀԽՍՀ ազգագրության թանգարանում (Սարդարապատ)՝ բրոնզեդարյան մարդկանց գանգերի հիման վրա վերականգնված դիմաքանդակների պատկերասրահ։ Վերականգնել է Պետրոս Դուրյանի (1972), խուռիական (բրոնզեդարյան), ուրարտական և Շենգավիթում 6 հազար տարի առաջ ապրած բնիկների դեմքեր։ Այդ դիմաքանդակներից մի քանիսը դարձել են Նոր Զելանդիայի և Լիբանանի ազգային թանգարանների սեփականությունը։ ԱՄՆ-ի հայ մասնագետների միության անդամ (1967)։

## Պարգևներ
* Մեծ մրցանակ (Բրյուսել, 1958)
* ԽՍՀՄ ԲԳԱ Ն. Բուրդենկոյի անվան մրցանակ (1961)

## Երկեր
* Ճաղարյան Ա. Ջ., Սրտի վիրաբուժության նվաճումները, 1959։
* Օպերատիվ վիրաբուժություն և տեղագրական անատոմիա, Ե., 1969։
* Պետրոս Դուրյան։ Դեմքի վերականգնումը, Ե., 1971։
* Атлас врожденных пороков сердца и магистральных сосудов, М., 1957;
* Атлас хирургии сердца, Е., 1961;
* Внешняя морфология лица и пластическая реконструкция, Е., 1984.

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Բժշկական գիտությունների դոկտորներ
Կատեգորիա:Երևանի պետական բժշկական համալսարանի շրջանավարտներ
Կատեգորիա:ՀԽՍՀ գիտության վաստակավոր գործիչներ
Կատեգորիա:Հայ պրոֆեսորներ
Կատեգորիա:Հայ վիրաբույժներ
Կատեգորիա:Հայրենական մեծ պատերազմի հայ մասնակիցներ
Դյոբելն (շրջան)

**Դյոբելն ** (), շրջան Գերմանիայում։ Շրջկենտրոնն է Դյոբելն քաղաքը։ Զբաղեցնում է 424,34 կմ2։ Բնակչությունը՝ 71.163 մարդ։ Բնակչության խտությունը՝ 168 մարդ/կմ2։

Շրջանի պաշտոնական կոդը՝ 14 3 75։ Շրջանում 13 համայնք կա։

## Ծանոթագրություններ
 
մինի|ձախից|Շրջանը մարզի քարտեզին

Կատեգորիա:Գերմանիայի շրջաններ
Մարգար (անուն)

**Մարգար**` տղամարդու հայկական անուն է։ Ազգանունաստեղծ է Մարգարյանի համար։ Ունի նաև Մարգարե ձևը։

## Նշանակությունը
Ըստ Հրաչյա Աճառյանի հայերեն մարգարե բառի կրճատ ձևն է։ 
## Կրողները
* **[[Մարգար]]** (Մարգար Ավետիսյան, 1880 թ.Նոր Բայազետ, Ռուսական Կայսրություն-1944 թ.Թբիլիսի)` հայ արձակագիր և թարգմանիչ
* **[[Մարգար Առուստամով]]** (Առուստամյան) (1854-1904 թթ.)` բժիշկ-համաճարակագետ
* **[[Մարգար Դավթյան]]** (1910 թ.Շոռոթ, Նախիջևանի տարածք-1964 թ.Բաքու)` հայ արձակագիր և թարգմանիչ
* 100px
* **[[Մարգար Ղարաբեկյան]]** (Մականունը՝ Դև, 1901-76 թթ.Թեհրան)` իրանահայ բանաստեղծ
* **[[Մարգար Հասրաթյան]]** (Մորուս Հասրաթյան, 1902 թ.Ախլաթյան, ներկայիս` Սյունիքի մարզ-1979 թ.Երևան)
* **[[Մարգար Մարգարյան]]** (1894 թ.Վաղարշապատ-1941 թ.Երևան)` հայտնի դուդուկահար
* **[[Մարգար Սեդրակյան]]** (1907 թ.Խառակոնիս, Վանի վիլայեթ, Օսմանյան կայսրություն-1973 թ.Երևան)` հայտնի կոնյակագործ
* **[[Մարգար Վարժապետ]]** (1858 թ.Վարդենիս, Մուշի գավառ-1893 թ.Բաղեշ)՝ հայ ազատագրական պայքարի գործիչ
## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Անուններ
Գեորգի Լիանոսյան

**Գևորգ Ստեփանի Լիանոսյան** (, ), հայազգի նշանավոր գործարար, ձկան խավիարի արտադրող ու արտհանող։

## Կենսագրություն
Գևորգ Ստեփանի Լիանոսյանը Լիանոսյանների տոհմի ներկայացուցիչներից է, ընտանեկան գործի հիմնադիր Ստեփան Մարտինի Լիանոսյանի որդին։ Հոր մահից հետո 1894 թվականին նա սկսում է տնօրինել ընտանեկան խավիարի ու նավթի գործի մի մասը իր հորեղբայր Գևորգ Մարտինի Լիանոսյանի հետ։

1900 թվականին Գևորգը մահանում է՝ թողնելով ողջ գործը հորեղբորն ու նրա որդիներին։

## Լիանոսյանների տոհմածառը


## Հղումներ

Կատեգորիա:Ադրբեջանահայ գործարարներ
Կատեգորիա:Հայ նավթարդյունահանողներ
Մեսրոպ Մաշտոցի հուշարձան (Վաղարշապատ)

**Մեսրոպ Մաշտոցի հուշարձան**, գտնվում է Արմավիրի մարզի Վաղարշապատ քաղաքի կենտրոնում՝ Կոմիտասի անվան հրապարակամերձ պուրակում։ Հուշարձանը տեղադրվել է 1981 թվականին։ Ընդգրկված է Վաղարշապատի պատմության և մշակույթի անշարժ հուշարձանների ցանկում։

## Հեղինակ
* Քանդակագործ՝ Լևոն Թոքմաջյան

## Տվյալներ
Հուշարձանի նյութը բազալտ է։ Քանդակագործը պատկերել է Մեսրոպ Մաշտոցին և նրա աշակերտ Կորյունին, նրանց առջև Հայոց այբուբենի տառերը։

## Տես նաև
* Մեսրոպ Մաշտոցի հուշարձան (Երևան)

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Արմավիրի մարզի հուշարձաններ
Կատեգորիա:Լևոն Թոքմաջյանի քանդակներ
Կատեգորիա:Վաղարշապատի շենքեր և կառույցներ
Սանտ Անջելո ին Վադո

**Սանտ Անջելո ին Վադո ** (), կոմունա Իտալիայում՝ Մարկե մարզի Պեզարո է Ուրբինո պրովինցիայում։ Բնակչությունը կազմում է 4115 մարդ (2008 թվականի տվյալներով), բնակչության խտությունը՝ 61 մարդ/կմ²։ Տարածքը կազմում է 67 կմ²։ Փոստային ինդեքս՝ 61048։ Հեռախոսային կոդ՝ 0722։

Կոմունան սահմանակից է Ապեկիոյին, Բելֆորտե ալ Իզաուրոյին, Կարպենիային, Մերկատելլո սուլ Մետաուրոյին, Պելիոյին, Պիանդիմելետոյին, Ուրբանիային և Ուրբինոյին։ Այն նաև սահմանակից է Մոնտե Ռուպերտոյին՝ Ումբրիայի մի մասնիկն է և փոքր անկլավ Մարկեում, որը պատկանում է Պերուջա նահանգի Կիտա դի Կաստելլո մունիցիպալիտետին։

Համայնքի հովանավորն է սուրբ Միքայել հրեշտակապետը։ Տոնը նշվում է սեպտեմբերի 29-ին։

## Ժողովրդագրություն

Colors=
  id:lightgrey value:gray(0.9)
  id:darkgrey  value:gray(0.7)
  id:sfondo value:rgb(1,1,1)
  id:barra value:rgb(0.6,0.8,0.6)
ImageSize = width:455 height:373
PlotArea = left:50 bottom:50 top:30 right:30
DateFormat = x.y
Period = from:0 till:5000
TimeAxis = orientation:vertical
AlignBars = justify
ScaleMajor = gridcolor:darkgrey increment:500 start:0
ScaleMinor = gridcolor:lightgrey increment:100 start:0
BackgroundColors = canvas:sfondo
BarData=
  bar:1861 text:1861
  bar:1871 text:1871
  bar:1881 text:1881
  bar:1901 text:1901
  bar:1911 text:1911
  bar:1921 text:1921
  bar:1931 text:1931
  bar:1936 text:1936
  bar:1951 text:1951
  bar:1961 text:1961
  bar:1971 text:1971
  bar:1981 text:1981
  bar:1991 text:1991
  bar:2001 text:2001
PlotData=
  color:barra width:20 align:left
  bar:1861 from:0 till: 3640
  bar:1871 from:0 till: 4130
  bar:1881 from:0 till: 4103
  bar:1901 from:0 till: 4247
  bar:1911 from:0 till: 4050
  bar:1921 from:0 till: 4177
  bar:1931 from:0 till: 4364
  bar:1936 from:0 till: 4569
  bar:1951 from:0 till: 4838
  bar:1961 from:0 till: 4031
  bar:1971 from:0 till: 3603
  bar:1981 from:0 till: 3706
  bar:1991 from:0 till: 3777
  bar:2001 from:0 till: 3868
PlotData=
  bar:1861 at: 3640 fontsize:S text: 3.640 shift:(-8,5)
  bar:1871 at: 4130 fontsize:S text: 4.130 shift:(-10,5)
  bar:1881 at: 4103 fontsize:S text: 4.103 shift:(-10,5)
  bar:1901 at: 4247 fontsize:S text: 4.247 shift:(-10,5)
  bar:1911 at: 4050 fontsize:S text: 4.050 shift:(-10,5)
  bar:1921 at: 4177 fontsize:S text: 4.177 shift:(-10,5)
  bar:1931 at: 4364 fontsize:S text: 4.364 shift:(-10,5)
  bar:1936 at: 4569 fontsize:S text: 4.569 shift:(-10,5)
  bar:1951 at: 4838 fontsize:S text: 4.838 shift:(-10,5)
  bar:1961 at: 4031 fontsize:S text: 4.031 shift:(-10,5)
  bar:1971 at: 3603 fontsize:S text: 3.603 shift:(-10,5)
  bar:1981 at: 3706 fontsize:S text: 3.706 shift:(-10,5)
  bar:1991 at: 3777 fontsize:S text: 3.777 shift:(-10,5)
  bar:2001 at: 3868 fontsize:S text: 3.868 shift:(-10,5)
TextData=
  fontsize:S pos:(20,20)
  text:По данным  ISTAT


## Համայնքի վարչակազմ
* Հեռախոս։ 0722 819901
* Էլ-փոստ։comune.sangelo-vado@provincia.ps.itSito Web= www.comune.santangeloinvado.pu.it
* Պաշտոնական կայք։ http://www.comunesantangeloinvado.it/ 

## Արտաքին հղումներ
* Официальный сайт населённого пункта  
* Վիճակագրության ազգային ինստիտուտ 
* http://www.istat.it/english/ 

Կատեգորիա:Իտալիայի քաղաքներ
Ջերմադինամիկա

**Ջերմադինամիկա**, ֆիզիկայի ճյուղ, որն ուսումնասիրում է ջերմությունը, ջերմաստիճանը և նրանց կապը աշխատանքի և էներգիայի հետ։ Այն սահմանում է մակրոսկոպիկ փոփոխականները, ինչպես օրինակ՝ ներքին էներգիան, ճնշումը, էնտրոպիան, որոնք մասամբ մարմնավորում են ճառագայթումը և մատերիան։ Այն նշում է որ այս փոփոխականների վարքագիծը ընդհանուր հարկադրանքների հետևանք է, որոնք բոլոր մատերիաների համար ընդհանուր են։ Այս ընդհանուր հարկադրանքները արտահայտված են ջերմադինամիկայի օրենքներում։

Ջերմադինամիկան կիրառվում է գիտության և ճարտարագիտության լայն բնագավառներում։

Պատմականորեն ջերմադինամիկան առաջացել է ավելի արդյունավետ շոգեմեքենաներ կառուցելու ձգտումներից։ Մասնավորապես Ֆրանսիացի ֆիզիկոս Նիկոլա Լեոնար Սադի Կառնոի աշխատանքի միջոցով։ Նա կարծում էր, որ ֆրանսիան կարող էր հաղթող դուրս գալ նապոլեոնյան պատերազմներից ավելի արդյունավետ շոգեմեքենաներ կառուցելով։ Իռլանդական ծագում ունեցող անգլիացի ֆիզիկոս Վիլյամ Թոմսոնը առաջինն էր, որ 1854 թ-ին տվեց ջերմադինամիկայի սահմանումը։

Սկզբում ջերմադինամիկան՝ որպես գիտություն ջերմային շարժիչների մասին, ուսումնասիրում էր ջերմային շարժիչները «աշխատեցնող նյութերի», ինչպես օրինակ՝ գոլորշու ջերմային հատկություները՝ փորձելով բարձրացնել ջերմային շարժիչներ ՕԳԳ-ն։ Սակայն ջերմադինամիկան հետագայում սկսեց ուսումնասիրել նաև էներգիայի շարժը քիմիական գործընթացներում։

## Ծանոթագրություն

Կատեգորիա:Ջերմադինամիկա