Ջյուջյան

**Ջյուջյան** (, կրճատ՝ **Սյուն**, նախկինում հայտնի՝ որպես **Չայսան**, **Սյունյանգ** և **Ջյանչժոու**), Չինաստանի Ժողովրդական Հանրապետությունում՝ Ջյանջի նահանգի ենթակա դաշտային քաղաք է։ Նահանգի հյուսիսում գտնվող քաղաքը հայտնի է որպես «Ցիանսիի Հյուսիսային Դարպաս»: Այն սահմանակից է Շանրաո քաղաքին հարավ-արևելքում, Նանչան և Իչուն քաղաքներին հարավում, Հունան նահանգի Յուեյան քաղաքին հարավ-արևմուտքում, Հուբեյ նահանգի Սյաննին և Հուանշի քաղաքներին հյուսիս-արևմուտքում, իսկ հյուսիսում Յանծի գետը բաժանում է այն Հուբեյ նահանգի Հուանան և Անչին նահանգի Անչին քաղաքներից։ Արև-հյուսիսում այն հասնում է Անչին նահանգի Չիժոու քաղաքին։ Գտնվելով Ցիանսի, Հուբեյ, Անչին և Հունան նահանգների խաչմերուկում՝ Յանծի գետի հարավային ափին, քաղաքը վերահսկում է Պոյան լճի ափը։ Մուֆու լեռնաշղթան ձգվում է հյուսիս-արևմուտք, Ջիուլին լեռնաշղթան՝ հարավ-արևմուտք, իսկ Լուշան լեռը բարձրանում է քաղաքի կենտրոնական մասում։ Արևելյան հատվածը Պոյան լճի հարթավայրն է, որտեղ Հան գետը ներթափանցում է Պոյան լիճ։ Սյու գետը հոսում է արևմուտքից արևելք՝ քաղաքի կենտրոնական հատվածով, իսկ նրա միջնամասում տեղակայված է Զելիին ջրամբարը։ Քաղաքային կառավարությունը գտնվում է Բալիհու պողոտայի 166 հասցեում։

Ջյուջյանը հանդիսանում է Ջյանջի նահանգի տարածաշրջանային կենտրոններից մեկը։ Այն ունի կարևոր դեր՝ որպես Չանջիու ինտեգրման կենտրոն, Յանծի գետի միջին հոսքի քաղաքային կլաստերի անդամ, Յանծի գետի տնտեսական գոտու հանգույց քաղաք և որպես Ջյանջի, Հուբեյ, Անհույ և Հունան նահանգների ժամանակակից կենտրոնական քաղաք։

## Ջյուջյանի պատմական զարգացում
Պատմական աղբյուրների համաձայն՝ ըստ «Ջին դինաստիայի Տայկանգի երկրի արձանագրությունների», Ջյուջյանի անվանումը առաջացել է Լյու Սինի համոզմունքից, որ Հանի գետի 9 գետերը (այդ թվում՝ Գան գետ, Պո գետ, Յու գետ, Սյու գետ, Գան գետ, Շու գետ, Նան գետ և Պենգ գետ) լցվում են Պենլի լիճ։

### Քաղաքային վարչական բաժանումներ ըստ դինաստիաների
Ցին դինաստիա – ստեղծվեց Ջյուջյան հրամանատարությունը՝ մայրաքաղաքը՝ Շոուչուն (այժմ՝ Շոուի շրջան, Անհույ նահանգ):Այդ տարածքում ներառվում էր ներկայիս Ջյուջյանը, բայց այնտեղ դեռևս գավառներ չէին հիմնվել։ Դա Ջյուջյան անվան առաջին հիշատակություն էր։ Քաղաքային տարածքը շուտով զգալիորեն կրճատվեց, և Երեք թագավորությունների շրջանում այն վերանվանվեց Հուայնան հրամանատարությունը։

Մ.թ.ա. 201 (Հան դինաստիայի Գաոզու կայսեր 6-րդ տարի) – հիմնվեց Չայսան գավառը։ Հան դինաստիայի Վեն կայսրը ավելի ուշ ստեղծեց Սյունյան գավառը (քաղաքապետարանը գտնվել է Յանծի գետից հյուսիս, ներկայիս Թայբայ և Լոնգգան լճերի շրջակայքում), ինչը նշանավորեց գավառային վարչակարգի սկիզբը։

Երեք թագավորությունների ժամանակ Տարածքը պատկանում էր Ու թագավորությանը։ Չայսանը՝ Վուչան հրամանատարության ենթակայության ներքո, Սյունյանը՝ Լուջյան  հրամանատարության  ներքո։

Արևմտյան Ջին դինաստիա, Յոնսին շրջանի առաջին տարի (մ.թ․ ա․ 304)։ Սյունյանի նահանգ ստեղծվեց՝ առանձնացնելով Սյունյան գավառը Լուջյանից և Չայսանը Վուչանից։ Սկզբնականում վարչական կենտրոնը գտնվում էր Սյունյանում։ Շիանկան շրջանի ժամանակ՝ կենտրոնը տեղափոխվեց Չայսան և ենթարկվեց Ջյանջժոու հրամանատարությանը։

Յոնգջիա շրջանի 3-րդ տարի (մ.թ․ ա․ 309) Սյունյան գավառի կենտրոնը տեղափոխվեց հարավ:Գետի հյուսիսային տարածքը միացվեց Քիչուն գավառին։ Հին Սյունյանգ քաղաքը՝ գետի հյուսիսում, վերանվանվեց Սյունշուի քաղաք։

Արևելյան Ջին դինաստիա, Շիանհե շրջան. Վեն Չիաո տեղափոխեց Ջյանջժոու մայրաքաղաքը Սյունյան։ Այսուհետև՝ «գետի հարավային Սյունյանը դարձավ հայտնի, իսկ հյուսիսային Սյունյանը՝ մոռացվեց»։ Հետագայում Հան դինաստիայի Սյունյան գավառը վերացվեց և միացվեց Չայսանին։ Սյունյանի նահանգի քաղաքը սկսեց կոչվել Սյունյան քաղաք։

Հարավային դինաստիաների (Լյան դինաստիա) օրոք ստեղծվեց Ռունան գավառը՝ բաժանելով Չայսան գավառը, և Յունին գավառը՝ բաժանելով: Չեն դինաստիայի Տիանջիա շրջանի 4-րդ տարում՝ Գաոչժոու հրամանատարությունը վերացվեց, այնուհետև վերացվեց նաև Սիջյան նահանգը։ Սյունյան և Յունին կոմանդատները մնացին Ջյանջժոուի ենթակայության ներքո։

Սույ դինաստիայի Կայհուան դարաշրջանի իններորդ տարում (589)  հրամանատարությունները վերացվեցին, և ստեղծվեց Ջյանջժոու։ Չայսանը և Ռունանը վերացվեցին, և Սյունյան շրջանը վերականգնվեց։ Տասնիններորդ տարում (599) Սյունյան շրջանը վերանվանվեց Պենլի շրջան։ Դեյե դարաշրջանի երկրորդ տարում (606) Պենլի շրջանը վերանվանվեց Պենչեն շրջան, իսկ Պենչեն շրջանը հետագայում վերացվեց և վերանվանվեց Պենչեն շրջան։ Երեք տարի անց Ցզյանչժոուն վերանվանվեց Ցզյանչժոուի հրամանատարությունը։

Թան դինաստիայի Ուդե դարաշրջանի չորրորդ տարում (621) այն կրկին վերանվանվեց Ջյանջժոու։ Չժենգուանի վաղ դարաշրջանում այն պատկանում էր Ջյանջժոու շրջանին։ Կայյուանի դարաշրջանի քսանմեկերորդ տարում այն պատկանում էր Ջյանջժոու Արևմտյան շրջանին։ Տյանբաոյի դարաշրջանի առաջին տարում (742) Ջյանջժոու վերանվանվեց Սյունյանգի հրամանատարություն։ Ցյանյուանի դարաշրջանի առաջին տարում (758) այն կրկին վերանվանվեց Ցզյանչժոու։ Սյունյանի և Չուչենի շրջանները ստեղծվեցին Պենչենը առանձնացնելով, իսկ ավելի ուշ երկուսն էլ միացվեցին Սյունյանգի շրջանին։ Հարավային Թան դինաստիայի օրոք Սյունյանգի շրջանը վերանվանվեց Դեհուա շրջան, իսկ Ցզյանչժոուն լուծարվեց։

Ջյանջժոու վերականգնվեց Սոնի դինաստիայի օրոք։ 982 թվականին Ցզյանչժոուի Շինցզիի և Դուչանի, ինչպես նաև Հոնչժոուի Ջյանջժոուի շրջանները առանձնացան՝ կազմելով Նանկանի բանակը։ 915 թվականին և՛ Ջյանջժոու, և՛ Նանկանգի բանակը պատկանեցին  Ջյաննան Արևելյան շրջանին։ 926 թվականին Ջյանջժոուն պատկանում էր  Ջյաննան Արևմտյան շրջանին, իսկ Նանկան բանակը՝ Ցզյաննան Արևելյան շրջանին։ Յուան դինաստիայի օրոք դրանք էին Ջյանջժոուի շրջանը և Նանկանգի շրջանը, որոնք գտնվում էին  Ջյանսի նահանգային կառավարության իրավասության ներքո։ Յուան դինաստիայի վերջում Չեն Յուլիանը իրեն հռչակեց կայսր և Ջյանջժոուն դարձրեց իր մայրաքաղաքը:

Մին դինաստիայի օրոք Ջյանջժոունի շրջանը և Նանկանգի շրջանը վերանվանվեցին Ջյուջյանգ նահանգ և Նանկանգի նահանգ, և Ջյուջյանգ անվանումը մեծ մասամբ մնաց անփոփոխ այդ ժամանակից ի վեր։

1853 թվականի սեպտեմբերին Թայպինի Երկնային Թագավորության Արևմտյան արշավախմբային բանակը գրավեց Ջյուջյանը։ Ռազմական հրամանատար Լին Ցիրունը իր զորքերը տեղակայեց քաղաքում և կազմակերպեց խիստ պաշտպանություն։ Ջյուջյանը, գետի հակառակ ափին գտնվող Սյաոչիկոուի և քաղաքից 50 լի արևելք գտնվող Հուկոուի հետ միասին, կազմում էր եռանկյուն պաշտպանական դասավորություն՝ փոխադարձ աջակցությամբ ամրացված դիրքերով։

1858 թվականի ապրիլին Լի Սյուբինի Սյան բանակը ճեղքեց Ջյուջյանի պաշտպանությունը և քաղաքում կոտորեց մոտ 20 000 զինվորների և խաղաղ բնակիչների։ Գուան Վենը, Հուգուանի գեներալ-նահանգապետը և Լի Սյուբինի վերադասը, կայսր Սյանֆենգին ուղղված զեկույցում գրել է. «Քաղաքից դուրս գտնվող քաջարի զինվորները ներխուժեցին քաղաք և կոտորեցին ապստամբներին։ Քաղաքի ներսում գտնվող զինվորներն ու բնակիչները փախուստի տեղ չունեին։ Նրանց ճիչերն այնքան սարսափելի էին, որ անհնար էր լսել։ Առավոտյան լուսաբացից մինչև կեսօր բոլորը լիովին ոչնչացվեցին… դիակները կուտակվել էին, և ջուրը կարմրել էր արյունից» 1861 թվականի Ջյուջյանը բացվեց որպես պայմանագրային նավահանգիստ՝ Տյանցզինի պայմանագրի և Պեկինի պայմանագրի համաձայն։ Քաղաքի արևմտյան մասում՝ Յանցզի գետի և Գանտան լճի միջև գտնվող նեղ հողաշերտում, հիմնվեց Ջյուջյանի բրիտանական կոնցեսիան՝ մոտ 150 մու տարածքով (որը Չինաստանը վերադարձրեց 1927 թ.)։ Օտարերկրյա առևտրի բացումից անմիջապես հետո Ջյուջյանը, որպես Ճյանսի նահանգում Ջարդին Մաթեսոն և Swire ընկերությունների շոգենավերի միակ կանգառ, արագորեն փոխարինեց Չժանշու և Ուչենգ քաղաքներին՝ դառնալով նահանգի գլխավոր առևտրային կենտրոնը։ Այն զարգացավ՝ դառնալով Չինաստանի առավել հայտնի «Չորս խոշոր բրնձի շուկաներից» և «Չորս խոշոր թեյի շուկաներից» մեկը։ 19-րդ դարի վերջերին Լու լեռան գագաթին գտնվող Գուլինը դարձավ հայտնի ամառային առողջարան՝ ամեն ամառ գրավելով բազմաթիվ չինացի և օտարերկրյա այցելուների։ Չինաստանի Հանրապետության շրջանում այն նույնիսկ կոչվում էր Չինաստանի «ամառային մայրաքաղաք»։

1912 թվականի վերացվեցին նահանգային պրեֆեկտուրաները, և գավառները անմիջապես ենթարկվեցին նահանգին։ 1914 թվականի ստեղծվեց Սյունյան շրջանը, իսկ Դեհուա գավառը (որը նույնանուն էր Ֆուցզյանի Դեհուա գավառին) վերանվանվեց Ջյուջյան գավառ։ 1917 թվականի հիմնվեց Ջյուջյանգ քաղաքը, որը հետագայում միացվեց Ջյուջյանգ գավառին։ Յանցզի գետի պատնեշների խնդիրը լուծելու նպատակով, 1936 թվականի հունվարի 31-ին Կենտրոնական օրաթերթը հրապարակեց Գործադիր յուանի որոշումը, ըստ որի Հուբեյ, Ճյանսի և Անհույ նահանգների սահմանները պետք է սահմանազատվեին Յանցզի գետի բնական հիմնական հունով։ Ջյուջյան գավառի Տուանպայչժոուն և Ֆենգկուո համայնքը միացվեցին Հուբեյ նահանգի Հուանմեյ գավառին, իսկ Սանլուոբան համայնքը, Լաոչժոուտոու գյուղը և այլ տարածքներ՝ Անհույ նահանգի Սուսուն գավառին։ Այս սահմանազատմամբ Ճյանսի նահանգը կորցրեց Յանցզի գետի հիմնական հունից հյուսիս գտնվող ամբողջ տարածքը, և վերջնականապես ձևավորվեց Հուբեյ, Ճյանսի և Անհույ նահանգների միջև վարչական սահմանը։

1938 թվականի հուլիսի 26-ին ճապոնական զորքերը գրավեցին Ջյուջյանը և այնտեղ հաստատեցին գաղութային վարչակարգ։

1945 թվականի սեպտեմբերի 5-ին Ջյուջյանը ազատագրվեց։

1949 թվականի մայիսի 7-ին Ջյուջյանը ազատագրվեց Չինաստանի ժողովրդաազատագրական բանակի կողմից։ Հուլիսի 19-ին հիմնվեց Ջյուջյանի հատուկ ներկայացուցիչների վարչությունը, իսկ նույն տարում Ջյուջյագ գավառի քաղաքային հատվածից առանձնացվեց և հիմնվեց գավառային մակարդակի Ջյուջյան քաղաքը։

1980 թվականի մարտի 28-ին Ջյուջյանը առանձնացվեց Ջյուջյան շրջանից և բարձրացվեց նահանգային ենթակայության քաղաքի կարգավիճակի։ Նույն տարվա մայիսի 20-ին քաղաքում ստեղծվեցին երեք վարչական շրջաններ՝ Լուշան շրջան, Սյունյան շրջան և Արվարձանային շրջան։

1983 թվականի հուլիսի 27-ին իրականացվեց շրջանների և քաղաքի վարչական միավորումը։

1989 թվականի դեկտեմբերին Ռուիչան գավառը վերացվեց և վերափոխվեց գավառային մակարդակի Ռուիչան քաղաք։

2010 թվականի սեպտեմբերին հիմնվեց գավառային մակարդակի Գունցին քաղաքը։ Դրա կառավարման ներքո հանձնվեցին Դեանի գավառի Չաշան փողոցային վարչությունը, Գանլու ավանը, Ջինհու գյուղական համայնքը, Յոնգսյու գավառի Ջյանյի ավանը և Յանֆան ավանի Պինտան և Յանֆան գյուղերը, ինչպես նաև Սինցզի գավառի Սուջյադան և Ձեցյուան համայնքները։

2015 թվականի մայիսին քաղաքային կառավարությունը տեղափոխվեց Սյունյան շրջանի Չանհուն  66 հասցեից դեպի Բալիհու 166 հասցե։

2016 թվականի մայիսին Լուշան շրջանը վերանվանվեց Լյանսի շրջան, իսկ Սինցզի գավառը վերացվեց և վերափոխվեց գավառային մակարդակի Լուշան քաղաք
։

2017 թվականի օգոստոսին վերացվեց Ջյուջյան գավառը, և ստեղծվեց Չայսան շրջան։ 2022 թվականի մարտի 28-ին Ջյուջյանը ընդգրկվեց Չինաստանի ազգային պատմամշակութային քաղաքների ցանկում։

#### Վերջին տարիների բնական աղետներ
1998 թվականի օգոստոսի 7-ին, ժամը 13:50-ին, Ջյուջյան քաղաքում՝ Յանծի գետի հակաջրհեղեղային պատնեշի 4-րդ և 5-րդ ջրարգելակների միջև, տեղի ունեցավ պատնեշի փլուզում։ 2005 թվականի նոյեմբերի 26-ին Ջյուջյան քաղաքի Ջյուջյան գավառում տեղի ունեցավ 5.2 բալ ուժգնությամբ երկրաշարժ, որի հետևանքով զոհվեց 13 մարդ, իսկ մոտ 8000 մարդ վիրավորվեց։ 2020 թվականի Չինաստանի հարավային ջրհեղեղների ընթացքում Հունիսի 23-ին Ջյուջյան քաղաքի Ունին գավառում, շարունակական ուժեղ և շատ ուժեղ անձրևների հետևանքով, բազմաթիվ բնակելի տներ հեղեղվեցին։ Հուլիսի 6–8-ը Ջյուջյան քաղաքի մեծ մասում գրանցվեցին ուժեղից մինչև շատ ուժեղ տեղումներ, որոշ շրջաններում՝ ծայրահեղ ուժեղ անձրևներ։ Մինչև հուլիսի 8-ի ժամը 11:30-ը, տեղատարափ անձրևների և ջրհեղեղների հետևանքով ամբողջ քաղաքում տուժել էր մոտ 308 000 մարդ։ 25 220 մարդ ենթարկվել էր արտակարգ տարհանման կամ կարիք ուներ շտապ կենսապահովման օգնության, այդ թվում՝ 18 544 մարդ՝ շտապ տարհանվել և տեղակայվել էր ապահով վայրերում, 6 676 մարդ՝ կարիք ուներ շտապ կենսապահովման օգնության։ Հուլիսի 8-ին Ջյուջյան քաղաքը գործարկեց քաղաքային մակարդակի IV աստիճանի արտակարգ օգնության արձագանքման ռեժիմը։ Հուլիսի 12-ին, ժամը 00:00-ին, Պոյա լճի Սինցզի չափակայանի ջրի մակարդակը հասավ 22.53 մետրի, ինչը գերազանցեց 1998 թվականի օգոստոսի 2-ի գրանցված առավելագույն մակարդակը՝ 22.52 մետր։ Նույն օրը՝ ժամը 19:40-ին, Սյու գետի վրա (որը պատկանում է Պոյան լճի ջրահավաքին), Ջյուջյան քաղաքի Յոնսյու գավառի Սանջյաո լյանվեյ հակաջրհեղեղային պատնեշում տեղի ունեցավ ճեղքում։ Սկզբում ճեղքվածքի լայնությունը կազմում էր ավելի քան 20 մետր, իսկ մինչև հուլիսի 13-ի ժամը 10:00-ը այն ընդարձակվեց մինչև 200 մետրից ավելի։ Գետի ջրերը ներխուժեցին Սանջյաո գյուղական շրջանի տարածք։ Հուլիսի 16-ին, ժամը 21:43-ին, Սյու գետի Սանջյաո լյանվեյ պատնեշի ճեղքումը ամբողջությամբ փակվեց։

## Աշխարհագրական դիրք
Ջյուջյանը հանդիսանում է Ճյանսի նահանգի հյուսիսային դարպասը։

Հյուսիսից այն բաժանված է Յանծի գետով և Մուֆու լեռներով, հարևանելով Անհույ և Հուբեյնահանգներին։ Արևմուտքում գտնվում են Լուոսյաո լեռնաշղթայի շարունակությունները, որոնց միջոցով սահմանակից է Հունան նահանգին։ Քաղաքի արևմտյան և արևելյան մասերը հիմնականում լեռնային են։ Յոնգսյու և Ունին գավառների տարածքում կառուցված է Ջըլին ջրամբարը, որը Ճյանսի նահանգի ամենամեծ ջրամբարն է։ Կենտրոնական հատվածը կազմում են Պոյանգ լճի դաշտավայրը և Պոյանգ լճի ավազանը, իսկ Ջյուջյան քաղաքի և Պոյան լճի միջև բարձրանում է Լու լեռը։

## Կառավարում
### Ներկայիս ղեկավարություն

### Հաջորդական ղեկավարներ

Քաղաքային կուսակցական կոմիտեի քարտուղարներ (市委书记)

*Վան Զե (1983 թ. հուլիս – 1984 թ. օգոստոս)
*Լյու Ֆանժեն (1984 թ. օգոստոս – 1985 թ. մայիս)
*Ջան Գոչժեն (1985 թ. սեպտեմբեր – 1988 թ. սեպտեմբեր)
*Սուն Ռուիլին (1988 թ. սեպտեմբեր – 1990 թ. հունիս)
*Ժոնգ Ցիխուան (1990 թ. հունիս – 1992 թ. մարտ)
*Պեն Հոնգսոնգ (1992 թ. մարտ – 1995 թ. ապրիլ)
*Սյոն Չենչժոնգ (1995 թ. ապրիլ – 1998 թ. փետրվար)
*Լու Շանյանգ (1998 թ. փետրվար – 2001 թ. դեկտեմբեր)
*Լյու Ծզիֆու (2001 թ. դեկտեմբեր – 2005 թ. հունիս)
*Ժաո Չժիյունգ (2005 թ. հունիս – 2006 թ. նոյեմբեր)
*Չեն Անչժոնգ (2006 թ. նոյեմբեր – 2008 թ. դեկտեմբեր)
*Ժոնգ Լիգուեյ (2008 թ. դեկտեմբեր – 2013 թ. սեպտեմբեր)
*Ին Մեյգեն (2013 թ. սեպտեմբեր – 2015 թ. դեկտեմբեր)
*Յան Վեյդունգ (2015 թ. դեկտեմբեր – 2018 թ. հունվար)
*Լին Բինյանգ (2018 թ. մարտ – 2021 թ. մարտ)
*Սե Լայֆա (2021 թ. մարտ – 2022 թ. մայիս)
*Լյու Վենհուա (2022 թ. նոյեմբեր – մինչ օրս)Քաղաքապետեր (市长)
*Ջյան Գոչժեն (1983 թ. հուլիս – 1985 թ. մայիս)
*Չենգ Ցզինֆա (1985 թ. հունիս – 1988 թ. սեպտեմբեր)
*Ժոնգ Ցիխուան (1988 թ. սեպտեմբեր – 1990 թ. մայիս)
*Պեն Հոնգսոնգ (1990 թ. հունիս – 1992 թ. օգոստոս)
*Ցի Շանհոնգ (1992 թ. օգոստոս – 1998 թ. փետրվար)
*Լյու Ծզիֆու (1998 թ. փետրվար – 2001 թ. դեկտեմբեր)
*Վան Չժոնգու (2001 թ. դեկտեմբեր – 2003 թ. փետրվար)
*Ցայ Սյաոմին (2003 թ. փետրվար – 2006 թ. նոյեմբեր)
*Վան Պին (2006 թ. դեկտեմբեր – 2008 թ. դեկտեմբեր)
*Զեն Ցինհոնգ (2009 թ. հունվար – 2011 թ. օգոստոս)
*Ին Մեյգեն (2011 թ. օգոստոս – 2013 թ. սեպտեմբեր)
*Ժոնգ Չժիշենգ (2013 թ. սեպտեմբեր – 2015 թ. հուլիս)
*Լին Բինյանգ (2015 թ. հուլիս – 2018 թ. մարտ)
*Սե Իպին (2018 թ. մարտ – 2019 թ. դեկտեմբեր)
*Սե Լայֆա (2019 թ. դեկտեմբեր – 2021 թ. սեպտեմբեր)
*Յան Վենբին (2021 թ. սեպտեմբեր – 2023 թ. մարտ)
*Ջյան Վենդին (2023 թ. մայիս – մինչ օրս)

### Վարչատարածքային բաժանում

Յինտան քաղաքը ներկայումս ներառում է 2 քաղաքային շրջան և ունի 1 գավառային մակարդակի քաղաք իր կառավարման ներքո։ Քաղաքային շրջաններ Յուեհու շրջան Յուջյան շրջան Գավառային մակարդակի քաղաք Գույսի քաղաք Բացի այդ, Գույսի քաղաքի տարածքում գտնվող Լունհու լեռան գեղատեսիլ շրջանըհանդիսանում է Յինտան քաղաքի կողմից ստեղծված գավառային մակարդակի հատուկ վարչական միավոր։

## Հասարակություն
### Բնակչություն
Քաղաքի բնակչությունը, ըստ 2020 թվականի Չինաստանի յոթերորդ ազգային մարդահամարի, կազմում է 1,154,223 մարդ։ Համեմատած վեցերորդ ազգային մարդահամարի (1,125,156 մարդ) տվյալների հետ՝ վերջին տասը տարիների ընթացքում բնակչությունն աճել է 29,067 մարդով, ինչը կազմում է 2.58%, իսկ տարեկան միջին աճի տեմպը՝ 0.26%։ Բնակչության սեռային կազմը հետևյալն է․ Տղամարդիկ՝ 598,095 մարդ (ընդհանուրի 51.82%), Կանայք՝ 556,128 մարդ (ընդհանուրի 48.18%)։ Ընդհանուր սեռային հարաբերակցությունը (կանայք = 100) կազմում է 107.55։ Տարիքային կառուցվածքը․ 0–14 տարեկաններ՝ 252,827 մարդ (ընդհանուրի 21.9%), 15–59 տարեկաններ՝ 699,916 մարդ (ընդհանուրի 60.64%), 60 և բարձր տարիքի բնակչություն՝ 201,480 մարդ (ընդհանուրի 17.46%), այդ թվում՝ 65 և բարձր տարիքի՝ 140,275 մարդ (ընդհանուրի 12.15%)։ Բնակավայրային բաշխումը․ Քաղաքային բնակչություն՝ 743,407 մարդ (ընդհանուրի 64.41%), Գյուղական բնակչություն՝ 410,816 մարդ (ընդհանուրի 35.59%)։

Քաղաքային տարածքներում բնակչության մեծ մասը ձևավորվել է երկաթուղային միգրանտներից, իսկ հիմնականում գործածվող լեզուներն են ստանդարտ չինարենը (պուտունհուա) և Շանգրաուի երկաթուղային բարբառը։

### Պաշտոնական լեզու
Մեծ մասում խոսվող բարբառը պատկանում է Ցզյուցզյան մանդարինի՝ հյուսիսային բարբառի Հուանսյաո ենթաբարբառին։ Մնացած շրջաններն ու քաղաքները խոսում են Գանի բարբառով։

### Կրթական հաստատություններ
Ջյուջյան մասնագիտական-տեխնիկական ինստիտուտ (Արխիվացված է 1 մայիսի 2022 թվականին, Wayback Machine-ի միջոցով)

Ջյուջյան մասնագիտական համալսարան

Ցզյանսիի ֆինանսատնտեսական մասնագիտական ինստիտուտ

Ջյուջյան ռադիոհեռուստատեսային համալսարան

Նանչան համալսարան (Պոյան լճի մասնաճյուղ)

Նանչան համալսարանի Գունցին ինստիտուտ

Նանչան գիտատեխնիկական ինստիտուտ (Գունցինչեն մասնաճյուղ)

Ցզյանսի Ֆենլին միջազգային տնտեսագիտության և առևտրի մասնագիտական ինստիտուտ

Ջյուջյան գիտատեխնիկական մասնագիտական ինստիտուտ

## Տնտեսություն
Ջյուջյան քաղաքի հիմնական տնտեսական ճյուղերն են նավագնացությունը, նավթավերամշակումը, զբոսաշրջությունը և պարարտանյութերը: 2021 թվականին Ջյուջյան քաղաքի ՀՆԱ-ն կազմել է 373.568 միլիարդ յուան, իսկ պետական ​​բյուջեի եկամուտները՝ 29.223 միլիարդ յուան:

## Տրանսպորտ

Երկաթուղի Ջյուջյանը գտնվում է Հու–Կուն, Յին–Շյա և Անհույ–Ճյանգի երկաթուղային ուղիների հանգույցում։ Հու–Կուն բարձր արագության երկաթուղում գործում է Յինտան Հյուսիս կայարան։ Ավտոմայրուղի Թվ. 206 ազգային մայրուղի, Թվ. 320 ազգային մայրուղի, G60 Հու–Կուն ավտոմայրուղի։ Ազգային կարևոր մշակութային հուշարձաններ Սյենշու յան կիրճի գերեզմանների համալիր Ջաոշան բանըչշրի լեռան պեղումների կայան Լունհու լեռան հին շենքերի համալիր։

## Հուշարձաններ և գեղատեսիլ վայրեր

Հուշարձաններ և գեղատեսիլ վայրեր Լունհու լեռ Չինաստանի պատմական և մշակութային հայտնի քաղաքներ Շանգչինգ գյուղ, Լունհու լեռի գեղատեսիլ շրջան Տանգուան գյուղ, Գույնսի քաղաք Չինաստանի պատմական և մշակութային հայտնի գյուղեր Ցենգջիա գյուղ, Էրկոու համայնք, Գույնսի քաղաք Նշումներ Հողատարածքի մակերեսը ներկայացված է երկրորդ ազգային հողային ուսումնասիրության տվյալներով։ Մշտական բնակչությունը հիմնված է 2020 թվականի յոթերորդ ազգային մարդահամարի տվյալների վրա

### Չինաստանի ազգային նշանակության մշակութային ժառանգության պաշտպանված միավոր

### Բնորոշ ուտեստներ
* Դեղնաբույր օշարակով քաղցրավենիք
* Թեյի ծաղկի թեյի բիսկվիթ
* Հին պահեստավորված գինու կոնտեյներ
* Լուշանի ամպային ուխտի թեյ
* Լուշանի քարե հավ
* Լուշանի քարե ձուկ
* Լուշանի թարմ ծառի բողբոջ
* Պոյան լճի մեծ գլուխով ձուկ
* Պոյան լճի արծաթե ձուկ
* Ռուչանգ լեռան հորմ
* Դուչանգի բրնձի բիսկվիթ
* Դուչանգի սոևյայի հատիկներ
* Յուանմին թարջի տոֆու
* Սյուշուի ծղոտե ձողիկ
* Կաղամբի բիսկվիթ
* Լիհաո թեյով և խոզի մսով տապակած թանաքով աղի

## Քաղաքի պատվավոր կոչումներ
* Չինաստանի տասը ամենագրավիչ քաղաքներ
* Չինաստանի գերազանց տուրիստական քաղաքներ
* Չինաստանի տասը ամենաբարեկեցիկ քաղաքներ ապրելու համար
* Ազգային «Երկխմբություն» մոդելային քաղաքներ (լիարժեք բանակ-հասարակություն համատեղության օրինակ)
* Ազգային անտառային քաղաք
* Չինաստանի Յանցծի գետի տասը կարևոր նավահանգիստ քաղաքները
* Ազգային այգիներով և կանաչապատմամբ քաղաքներ
* Ազգային պատմամշակութային քաղաք[1]

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* 

Կատեգորիա:Չինաստանի քաղաքներ