Գարնանային ջրեր

**«Գարնանային ջրեր»** (), Իվան Տուրգենևի վիպակը, որը պատմում է ռուս կալվածատիրոջ սիրո մասին։

## Համատեքստ
1860-ական թվականների վերջին և 1870-ական թվականների առաջին կեսին Տուրգենևը գրել է մի շարք վիպակներ, որոնք դասվում էին հեռավոր անցյալի հիշողությունների շարքին («Բրիգադիրը», «Լեյտենանտ Երգունովի պատմությունը», «Դժբախտը» (), «Տարօրինակ պատմություն», «Տափաստանային արքա Լիր» (), «Стук, стук, стук», «Գարնանային ջրեր», «Պունին և Բաբուրին», «Стучит» և այլն)։ Դրանցից «Գարնանային ջրեր» վիպակը, որի հերոսը Տուրգենևի կամազուրկ մարդկանց պատկերասրահի ևս մեկ հետաքրքիր լրացում է, դարձել է այս շրջանի ամենանշանակալի աշխատանքը։ 

«Вешние» բառը «весенние» (թարգմ.՝ *գարնանային*) բառի հնացած ձևն է։

## Գործող անձինք
* Դմիտրի Պավլովիչ Սանին –  *ռուս կալվածատեր
* Ջեմմա Ռոզելի (հետագայում՝ Սլոկոմ) –  *հրուշակեղենի խանութի տիրուհու դուստրը
* Էմիլ –  *Ջեմմայի եղբայրը, ֆրաու Լենորեի որդին
* Պանտալեոնե –  *ծեր ծառա
* Լուիզա –  *աղախին
* ֆրաու Լենորե –  *հրուշակեղենի խանութի տանտիրուհի, Ջեմմայի մայրը
* Կառլ Կլյուբեր –  *Ջեմմայի փեսացուն
* բարոն Դյոնգոֆ –  *գերմանացի սպա, հետագայում՝ մայոր
* ֆոն Ռիխտեր –  *բարոն Դյոնգոֆի համհարցը
* Իպոլիտ Սիդորովիչ Պոլոզով –  *Սանինի ընկերը գիշերօթիկ դպրոցում
* Մարիա Նիկոլաևնա Պոլոզովա –  *Պոլոզովի կինը, կալվածքի գնորդ

== Սյուժե ==
Հիմնական պատումը ներկայացվում է որպես 52-ամյա ազնվական և կալվածատեր Սանինի հիշողություններ 30 տարի առաջ կատարված  իրադարձությունների մասին, որոնք տեղի են ունեցել նրա կյանքում, երբ նա ճանապարհորդում էր Եվրոպայում։

Իտալիայում ապրելով հեռավոր ազգականի ժառանգության հաշվին՝ Սանինը մեկնում է հայրենիք։ Ճանապարհին նա այցելում է [[Մայնի Ֆրանկֆուրտ|Ֆրանկֆուրտ]]. այնտեղ նա մտնում է հրուշակեղենի խանութ, որտեղ օգնում է  տանտիրուհու երիտասարդ դստերը ուշաթափված կրտսեր եղբորը ուշքի բերելու հարցում։ Ընտանիքը համակրանք է զգում Սանինի հանդեպ, և նա անսպասելիորեն մի քանի օր անցկացնում է նրանց հետ։ Երբ Սանինը Ջեմմայի և նրա փեսացուի հետ զբոսնում էր, գերմանացի երիտասարդ սպաներից մեկը, որը նստած էր մոտակա պանդոկի սեղանի մոտ, իրեն անպատկառ արարք է թույլ տալիս, և Սանինը նրան մենամարտի է հրավիրում։ Մենամարտը բարեհաջող ավարտ է ունենում երկու մասնակիցների համար։ Այնուամենայնիվ, այս միջադեպը մեծապես ցնցում է աղջկան։ Նա մերժում է փեսացուին, որը չէր կարողացել պաշտպանել իր արժանապատվությունը, և Սանինը հանկարծ հասկանում է, որ սիրում է նրան։ Այդ զգացմունքը Սանինին ստիպում է մտածել ամուսնանալու մասին։ Նույնիսկ Ջեմմայի մայրը, որն սկզբում սարսափում էր փեսացուից Ջեմմայի բաժանվելուց, աստիճանաբար համակերպվում է և սկսում է ծրագրեր կազմել նրանց հետագա կյանքի վերաբերյալ։ Իր ունեցվածքը վաճառելու և համատեղ կյանքի համար գումար ստանալու համար Սանինը գնում է Վիսբադեն՝  գիշերօթիկի իր դասընկեր Պոլոզովի հարուստ կնոջ մոտ, որին նա պատահաբար հանդիպում է Ֆրանկֆուրտում։ Հարուստ և երիտասարդ ռուս գեղեցկուհի Մարիա Նիկոլաևնան իր քմահաճույքի համար գայթակղում է Սանինին և նրան դարձնում իր սիրեկաններից մեկը։ Չկարողանալով դիմակայել Մարիա Նիկոլաևնայի ուժեղ բնավորությանը՝ Սանինը նրա հետևից գնում է Փարիզ, բայց շուտով պարզվում է, որ նո բոլորովին ավելորդ է և ամոթահար վերադառնում է Ռուսաստան, որտեղ անցկացնում է իր կյանքը աշխարհիկ եռուզեռի մեջ։ Միայն 30 տարի անց նա պատահաբար գտնում է հրաշքով պահպանված նռնաքարե խաչը, որն իրեն նվիրել էր Ջեմման։ Նա շտապում է Ֆրանկֆուրտ, որտեղ պարզում է, որ Ջեմման այդ իրադարձություններից երկու տարի անց ամուսնացել է և երջանիկ ապրում է [[Նյու Յորք|Նյու Յորքում]] ամուսնու և հինգ երեխաների հետ։ Նա գրում է Ջեմմային՝ ներողություն խնդրելով, և այն ստանում է Ջեմմայի դստեր լուսանկարի հետ միասին. վերջինս շատ նման է այն երիտասարդ իտալացի աղջկան, որին ժամանակին Սանինն առաջարկել էր իր սերը։

== Էկրանավորումներ ==
* [[1915 թվական|1915]] – «Գարնանային ջրեր» (Ռուսաստան, ֆիլմը չի պահպանվել)
* [[1924 թվական|1924]] – «Գարնանային ջրեր» / Frühlingsfluten (Германия), ռեժիսոր՝ Նիկոլայ Մալիկով
* [[1950 թվական|1950]] – «Գարնանային ջրեր» / Torrents of Spring (ԱՄՆ), ռեժիսոր՝ Ֆրանկլին Շեֆներ (հեռուստասերիալ, Studio One)
* [[1957 թվական|1957]] – «Գարնանային ջրեր» / Chun chao (Հոնկոնգ), ռեժիսոր՝ Չինգ Դոու
* [[1959 թվական|1959]] – «Գարնանային ջրեր» / The Torrents of Spring (Մեծ Բրիտանիա)
* [[1962 թվական|1962]] – «Գարնանային ջրեր» / Proljetne vode (Հարավսլավիա), ռեժիսոր՝ Անտե Վիկուլին
* [[1968 թվական|1968]] – «Գարնանային ջրեր» / *Jarní vody* (Չեխոսլովակիա), ռեժիսոր՝ Վացլավ Կրշկա
* [[1971 թվական|1971]] – «Գարնանային ջրեր» / Aguas primaverales (Իսպանիա), «Hora once» սերիալ
* [[1974 թվական|1974]] – «Գարնանային ջրեր» / Frühlingsfluten {ԳՖՀ), ռեժիսոր՝ Վոյտեխ Ռասնի]
* [[1976 թվական|1976]] – «Ֆանտազիա» (ԽՍՀՄ), ռեժիսոր՝ Անատոլի Էֆրոս, ֆիլմ-բալետ «Գարնանային ջրեր» վիպակի մոտիվներով
* [[1989 թվական|1989]] – «Գարնանային ջրեր» / Torrents of Spring) (Իտալիա, Ֆրանսիա, Մեծ Բրիտանիա), ռեժիսոր՝ Եժի  Սկոլիմովսկի
* [[1989 թվական|1989]] – «Ուղևորություն դեպի Վիսբադեն» (, ԽՍՀՄ, Ավստրիա, Չեխոսլովակիա), ռեժիսոր՝ Եվգենի Գերասիմով

== Արվեստի ստեղծագործություններ ==
* «Գարնանային ջրեր» սիմֆոնիկ պոեմ (, 1891), հեղինակ՝ գերմանացի կոմպոզիտոր Ֆիլիպ Շարվենկա, առաջին անգամ կատարվել է 1891 թվականի դեկտեմբերի 12-ին Նյու Յորքում Նյու Յորքի ֆիլհարմոնիկ նվագախմբի կողմից՝ Անտոն Զայդլի ղեկավարությամբ։
* «Գարնանային ջրեր» բալետ երկու գործողությամբ (կոմպոզիտոր՝ [[Վլադիմիր Կոբեկին]], լիբրետոյի հեղինակներ՝ Վլադիմիր Կոբեկին և Կիրիլ Սիմոնով), Սարատովի օպերայի և բալետի թատրոն (պարուսույց՝ Կիրիլ Սիմոնով, դիրիժոր-բեմադրիչ՝ Յուրի Կոչնև, նկարիչներ՝ Եկատերինա Զլայա և Ալեքսանդր Բարմենկով, պրեմիերան կայացել է Սոբինովսկի 31-րդ փառատոնի շրջանակներում 2018 թվականի մայիսի 23-ին)։
* «Ռուս մարդը rendez-vous-ում» ներկայացում (բեմադրության ղեկավար՝ Եվգենի Կամենկովիչ), Պյոտր Ֆոմենկոյի արվեստանոց, պրեմիերան կայացել է 2011 թվականի հոկտեմբերի 21-ին։

== Ծանոթագրություններ ==


== Գրականություն ==
* *Сонькин В. В.* [http://old.russ.ru/journal/kniga/99-03-05/sonkin.htm Вешние воды. Рандеву с ностальгией.] // Русский журнал — 2003. — № 13.
* *Ромащенко С.'' Итальянский вариант «тургеневской девушки» (повесть «Вешние воды») // Италия в русской литературе. — Новосибирск, 2007. — C. 86-95.
*Волков И. О. «Итальянский текст» в повести И. С. Тургенева «Вешние воды» (1871) // Вестник Томского государственного университета. 2017. № 418. С.  5-13.

## Արտաքին հղումներ
* Գարնանային ջրեր (ռուսերեն տեքստը)
* Биография Тургенева

Կատեգորիա:Իվան Տուրգենևի ստեղծագործություններ
Կատեգորիա:1872 թվականի ռուսական վեպեր