Սամսոն

**Սամսոն, Սամփսոն** կամ **Շիմշոն** (, , Šímšōn, Šimšôn, բառացի՝ *արևի մարդը, արեգակնային,*  ), աստվածաշնչյան առասպելական հերոս, հին իսրայելցիների վերջին դատավորը, որ հիշատակվում է Հրեական Աստվածաշնչի Դատավորների գրքում (գլուխ 13-16) և վերջին առաջնորդներից մեկը, որ «քննել» է Իսրայելի անկախությունը միապետությունից առաջ։ Հաճախ համարվում է մերձավորարևելյան ժողովրդական հերոսի հրեական տարբերակը, որի մարմնավորումներն են նաև շումերական Էնկիդուն և հունական Հերակլեսը։

Սամսոնն Աստվածաշնչում հիշատակվում է որպես Նազովրեական, ով օժտվել է հսկայական ուժով, որպեսզի պայքարի թշնամիների դեմ և կատարի գերմարդկային սխրանքներ։ Նա սպանել է առյուծին մերկ ձեռքերով և կոտորել փղշտացիների մի ամբողջ բանակ միայն ավանակի ծնոտոսկրով։ Սակայն այդ հզորության գաղտնիքը Սամսոնի երկար մազերի մեջ էր, որոնք կտրելու դեպքում նա կկորցներ իր ուժը։

## Կենսագրություն
Հիշվում է որպես Մանուեի որդի՝ իսրայելյան Դանա տոհմից։ Ըստ առասպելի, ի վերուստ կանխորոշված էր, որ Սամսոնը օժտվելու է գերբնական ուժով և իսրայելցիներին փրկելու է փղշտացիների 40-ամյա լծից։ Փղշտացիների դեմ պայքարում Սամսոնը հռչակվել է բազմաթիվ սխրանքներով, ընտրվել իսրայելցիների դատավոր և կառավարել 20 տարի։ 

## Դալիլա
Սամսոնը սիրահարվում է Դալիլային Սորեկ գետի հովտում:

Փղշտացիները մոտենում են Դալիլային և դրդում նրան 1100 արծաթե մետաղադրամով գտնել Սամսոնի ուժի գաղտնիքը, որպեսզի նրանք կարողանան գերել իրենց թշնամուն, սակայն Սամսոնը հրաժարվում է բացահայտել գաղտնիքը և ծաղրում է նրան՝ ասելով, որ նա կկորցնի իր ուժը, եթե իրեն կապեն ճկուն ճոպանալարերով: 

Դալիլան նրան կապում է քնած ժամանակ, բայց երբ Սամսոնն արթնանում է, պոկում է լարերը: Դալիլան համառում է, և Սամսոնն ասում է նրան, որ իրեն կարող է կապել նոր պարաններով։ Նա քնած ժամանակ կապում է նրան նոր պարաններով, և Դամսոնը դրանք նույնպես կտրում է: Կրկին համառելուց հետո Սամսոնն ասում է, որ իրեն կարող են կապել, եթե իր գանգուրները հյուսեն ջուլհակի հաստոցին։ Դալիլան այդպես էլ անում է, բայց նա պարզապես ոչնչացնում է ամբողջ հաստոցը, երբ արթնանում է:

Այնուամենայնիվ, Սամսոնը Դալիլայի հմայքին խաբվելով վերջապես զիջում է անում: Նա ասում է, որ Աստված իրեն զորությունն է տալիս նազովրեական պահեցողության համար, որը խորհրդանշվում է նրանով, որ ածելին երբեք չի դիպել նրա գլխին, և որ եթե նրա մազերը կտրեն, ուխտը կխախտվի և նա կկորցնի իր ուժը: Այնուհետև Դալիլան հրապուրում է նրան, որ նա քնի «իր գրկում» և կանչում է ծառաներին, որպեսզի կտրեն նրա մազերը:

Այդպիսով, փղշտացի սիրուհի Դալիլան խարդավանքով, երբ քնած ժամանակ կտրում է Սամսոնի մազերը, որոնց մեջ էր նրա կախարդական զորության գաղտնիքը: Սամսոնն ի վերջո ընկել է թշնամու ձեռքը: Նրան կուրացնում և շղթայակապ նետվում են բանտ։ Գերության մեջ Սամսոնի մազերը երկարում են, և նա վերստին օժտվում է գերբնական ուժով։ 
մինի|Սամսոնը քանդում է տաճարը
Տոնախմբություններից մեկի ժամանակ, երբ Սամսոնին բերում են Դագոն աստծո տաճարը (Գազայում), մասնակիցներին զվարճացնելու համար, նա գլխով հենասյունը հրելով՝ կործանում է տաճարը և թշնամիների հետ զոհվում փլատակների տակ։ 

## Մշակույթում
Սամսոնի կերպարն արտացոլվել է քանդակագործության (Պյերինո դա Վինչի, Ջ. Բոլոնյա, Մ․ Ի․ Կազլովսկի), գեղանկարչության (Ա․ Դյուրեր, Ա․ Մանտենյա, Ա․ վան Դեյկ, Ռեմբրանդ), գեղարվեստական գրականության (Ջոն Միլթոն), երաժշտության (Գ․ Ֆ․ Հենդել, Ք․ Սեն Սանս) մեջ։

## Տես նաև

* Սամսոնի վանք *([[Հայ առաքելական եկեղեցի|առաքելական]] վանքային համալիր [[Հայաստան|Հայաստանի]] [[Տավուշի մարզ|Տավուշի մարզի]] [[Կիրանց (Տավուշի մարզ)|Կիրանց]] գյուղից)*

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Հին Կտակարանի անձինք
Կատեգորիա:Մարգարեներ