Կուրացում

**Կուրացումը** ֆիզիկական պատժի տեսակ է, որը հանգեցնում է տեսողության լրիվ կամ գրեթե լրիվ կորստի։ Այն օգտագործվել է որպես վրեժխնդրության և տանջանքի ակտ:  Այս պատիժը կիրառվել է հնագույն ժամանակներից. հունական դիցաբանությունը մի քանի անգամ հղում է կատարում կուրացմանը որպես աստվածային պատիժ, որը արտացոլում է մարդկային սովորույթները։

Բյուզանդական կայսրությունում և շատ այլ պատմական հասարակություններում կուրացումը կատարվում էր աչքերը հանելով, երբեմն օգտագործելով տաք առարկաներ, և երբեմն աչքերի վրա վրա լցնելով տաք նյութեր, օրինակ՝ քացախ
[մինի|''[Սամսոն|Սամսոնի կուրացումը։ Ռեմբրանդտ վան Ռեյն, 1636, Ֆրանկֆուրտ Ստեդել'']]

## [[Դիցաբանություն|Դիցաբանության]] և կրոնական իրավունքի մեջ
Էդիպը հանեց իր աչքերը՝ երբ պատահմամբ կարատվեց այն մարգարեությունը, որ նա կսպանի իր հորը և կամուսնանա իր մոր հետ: Աստվածաշնչում Սամսոնը կուրացվել է փղշտացիների կողմից գերի ընկնելուց հետո:

Վաղ քրիստոնյաները հաճախ կուրացվել են որպես պատիժ իրենց համոզմունքների համար:  Օրինակ՝ Սուրբ Լյուսիայի տանջողները պոկել են նրա աչքերը: Այս տեսակի խոշտանգումները կիրառվել են նաև կույս նահատակներ Սուրբ Տատյանայի և Սուրբ Հռիփսիմեի նկատմամբ, ըստ նրանց պատմությունների։

## Պատմության մեջ
Միջնադարում կուրացումը կիրառվել է որպես դավաճանության պատիժ կամ քաղաքական հակառակորդին պատերազմում կառավարելու և բանակը առաջնորդելու կարողությունից զրկելու միջոց: Բյուզանդական զորավար Բելիսարիոսի (500 – 565) կուրացումը Հուստինիանոս կայսեր հրամանով, հավանաբար, անյուսալի  է։ Հունգարիայի Արպադ թագավորական տնից Վազուլը (մինչև 997 – 1031/1032) կուրացվել է կամ իր զարմիկ Ստեփանոս I թագավորի, կամ նրա թագուհի Գիզելայի հրամանով։

Իտալիայի Բեռնարդի ժառանգությունից զրկվելուց և հետագա ապստամբությունից հետո Լյուդովիկոս Բարեպաշտը փորձել է նրան կուրացնել, բայց ընթացքը ձախողվել է, ինչի հետևանքով նա սպանվել է:

1014 թվականի Կլեդիոնի ճակատամարտից հետո Բյուզանդական կայսր Բարսեղ  II-ը Բուլղարական կայսրությունից գերի է վերցրել մի քանի հազար զինվորի։ Նա նրանց բաժանեց 100 հոգուց բաղկացած խմբերի և յուրաքանչյուր խմբում կուրացրեց 99-ի։ Վերջին զինվորներից միայն մեկ աչք էր հանվել, և այս միաչքանի տղամարդկանց հրամայվեց իրենց կույր ընկերներին տանել իրենց հրամանատարի մոտ։ Սա կայսր Բարսեղ II-ին բերեց «Բուլղարասպան» մականունը: Պատմության որոշ աղբյուրների համաձայն՝ Բուլղարիայի ցար Սամուելը մահացել է սրտի կաթվածից՝ տեսնելով վերադարձող կույր զինվորներին։

11-րդ դարում Վիլհելմ Նվաճողը կուրացումը որպես պատիժ օգտագործեց ապստամբության համար՝ Անգլիայի օրենքներում մահապատժի փոխարեն։ Նրան նաև մեղադրեցին թագավորական անտառում եղջերուի կամ եղնիկի սպանությունը կուրացմամբ պատժվող հանցագործության դարձնելու մեջ, սակայն անգլոսաքսոնական ժամանակագրությունը պնդում է, որ սա հորինվել է Վիլհելմ թագավորի հեղինակությունը զրպարտելու համար։

Անգլիայի Հենրի I-ը կուրացրեց Մորտենի կոմս Վիլհելմին, որը 1106 թվականին Թինչեբրեյում կռվել էր նրա դեմ։ Նա նաև հրամայեց կուրացնել և կաստրացիա կիրառել որպես գողերի պատիժ: Հունգարիայի արքայազն Ալմոսը և նրա չորսամյա որդին՝ Բելա II-ը, կուրացվել են 1113 թվականին Ալմոսի եղբայր Կոլոմանի կողմից։

Դուրանի կայսրության Աֆղանստանի կայսր Մահմուդ Շահ Դուրանին կուրացրել է իր եղբորը և նախկին կառավարիչ Զաման Շահ Դուրանիին՝ նրան զրկելու ժառանգությունից կամ իր իշխանությունը երբևէ վիճարկելու հնարավորությունից:

## Ժամանակակից դարաշրջան
Կուրացումը որպես պատժի ձև պահպանվում է ժամանակակից դարաշրջանում, հատկապես Հնդկական ենթամայրցամաքում։ 2003 թվականին Պակիստանի դատարանը կուրացման դատապարտեց մի տղամարդու, որը իր հարսնացուին թթվային հարձակման էր ենթարկել, որի արդյունքում նա կորցրել էր տեսողությունը:

Ամենե Բահրամիին թթվային հարձակման ժամանակ կուրացրած տղամարդը 2009 թվականին Իրանի դատարանի կողմից դատապարտվել է կուրացման։ Բահրամին, ի վերջո, ներում է շնորհել հարձակվողին:

## Տես նաև
* Մահապատիժ
* Խեղում

## Ծանոթագրություններ