open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Պել

**Պել** (գեր.՝ Pähl), կոմունա Գերմանիայի Բավարիա երկրամասում։ Բնակչության 2, 394 մարդ (31 դեկտեմբերի 2010 թ.)։

## Ժողվրդավարություն
### Բնակչություն

### Հայտնի մարդիկ
* Վարներ Դիեմ (* 1944), Գերմանացի Իսլամական հետազոտություների պրոֆեսոր։
* Ֆրանց Հարթ (1910–1996), Գերմանացի ճարտարապետ, Մյունխենի դպրոցի պրոֆեսոր։
* Կարլ Հաուսհոֆեր (1869–1946), Գերմանացի աշխարհագրագետ, դասախոս։
* Թոմաս Մյուլեր, (* 1989), Գերմանացի ֆուտբոլիստ, Գերմանիայի ազգային հավաքականի անդամ։
* Կարոլա Ռեգնիեր (1946-2011), Գերմանացի դերասանուհի, պարուհի։

## Պատկերասրահ

Պատկեր:P%C3%A4hl_vor_dem_30j%C3%A4hrigen_Krieg.jpg
Պատկեր:Schloss_Paehl.jpg
Պատկեր:St._Laurentius_P%C3%A4hl-1.jpg
Պատկեր:Blick_auf_P%C3%A4hl.jpg
Պատկեր:P%C3%A4hler_Schlucht-HB.02.jpg


## Տես նաև
* Բավարիա
* Գերմանիայի վարչական բաժանում
* Գերմանիա

## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն
* Berger, Dieter (1999). *Geographische Namen in Deutschland*. Bibliographisches Institut.ISBN 3411062525.
* Fulbrook, Mary (1991). *A Concise History of Germany*. Cambridge University Press.ISBN 978-0-521-36836-0.
* Gareth, Shaw (2011). *Urban Historical Geography: Recent Progress in Britain and Germany (Cambridge Studies in Historical Geography)* (Reprint edition izd.). Cambridge University Press. ISBN 0521189748.
* Home, William R.; Pavlovic, Zoran (2007). *Germany (Modern World Nations)* (2 ed. izd.). Chelsea House Pub. ISBN 0791095126.
* Hamm, Ingrid; Werding, Martin; Seitz, Helmut (3540681353). *Demographic Change in Germany* (8. izd.). New York։ Springer-Verlag.ISBN 2007.
* Berghahn, V. R. (2004). *Modern Germany: Society, Economy and Politics in the Twentieth Century* (2. izd.). Cambridge University Press. ISBN 0521347483.
* Jähnig, Bernhart; Biewer, Ludwig (1991). *Kleiner Atlas zur deutschen Territorialgeschichte* (2. izd.). Bonn։ Kulturstiftung der Deutschen Vertriebenen. ISBN 3885570963.
* Dornbusch, Joachim; Aner, Ekkehard (1997). *Grosser Atlas zur Weltgeschichte*. Braunschweig։ Westermann. ISBN 307509520

## Արտաքին հղումներ
* Պաշտոնական կայք
* Պելի զինանշանի պատմություն
* Պելի մանրամասն նկարագրություն
* Պել Վիքիպահեստում

Կատեգորիա:Գերմանիայի քաղաքներ
Հայոց ցեղասպանության հուշարձան (Սան Պաուլո)

**Հայոց ցեղասպանության հուշարձան** (), հիշատակի պատ, հուշարձան Բրազիլիայի Սան Պաուլո քաղաքի Արմենիա հրապարակում (Tiradentes avenue)։

## Պատմություն
Հուշահամալիրը նվիրված է Հայոց ցեղասպանության զոհերի հիշատակին։ Հուշապատի կառուցման աշխատանքները սկսվել են 1965 թվականի ապրիլի 24-ին Սան-Պաուլոյի հայ համայնքի նախաձեռնությամբ։ Կառուցման աշխատանքներն ավարտվել են 1966 թվականին։ Պատին պորտուգալերեն մեջբերված է հայ բանաստեղծ Միքայել Նալբանդյանի ստեղծագործությունից։ Արմենիա Հրապարակում է գտնվում նաև գրանիտե, բրոնզե հուշարձանը, որի ստեղծման նախաձեռնությունը Ե. Քիսաջիկյանին է։ Համալիրն ամբողջացնում է Ժ. Ռիկալդենի՝ ցեղասպանության զոհերի հիշատակին նվիրված տուֆե խաչքարը (նախաձեռնությունը՝ Ա. Քիսաջիկյանի)։

## Պատկերասրահ

Monumento aos Mártires Armênios 2017 8.jpg|Հիշատակի պատ
Monumento aos Mártires Armênios 2017 6.jpg|Խաչքար
Monumento aos Mártires Armênios 2017 2.jpg|Խաչքար



## Ծանոթագրություններ

հ
Կատեգորիա:Սփյուռքի հայկական հուշարձաններ
հ
Կատեգորիա:Հայոց ցեղասպանության հուշարձաններ
Վայլհայմ (Վերին Բավարիա)

**Վայլհայմ **(գեր. *<span lang="de">Weilheim in Oberbayern*), կոմունա Գերմանիայի Բավարիա երկրամասում։ Բնակչություն՝ 21 649 մարդ (31 դեկտեմբերի 2010 թ.)։ Տարածքը 55.44 կմ2։ Քաղաքը բաժանված է երեք քաղաքային տարածքներում։

## Միջազգային հարաբերություններ
* Նարբոնե, Ֆրանսիա

## Հայտնի մարդիկ
* Թոմաս Մյուլեր, (* 1989), Գերմանացի ֆուտբոլիստ, Գերմանիայի ազգային հավաքականի անդամ։

## Տես նաև
* Բավարի
* Գերմանիայի վարչական բաժանում
* Գերմանիա

## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն
* Bernhard Wöll (Stadtarchiv Weilheim i. OB)։ *Jubiläums-Chronik* der Stadt Weilheim, anlässlich der 1000-jährigen erstmaligen urkundlichen Erwähnung im Jahr 1010 von Weilheim und Polling. Herausgeber։ Stadt Weilheim i. OB 2010
* Christian Buck (Hrsg.), Hans Rid։ *Aus Weilheims Vergangenheit.* Entwicklungsgeschichte der Stadt Weilheim vom Mittelalter bis zum Beginn des 20. Jahrhunderts, Stöppel Verlag Weilheim, 1. Auflage 1984
* Theobald Wirth։ *Weilheimer Heimatbuch.* Geschichte – Kunst und Wissenswertes aus der Stadt an der Ammer. Selbstverlag 1977
* Christian Buck։ *Rund um die Mariensäule* – Weilheimer Glossen aus 20 Jahren. Stöppel, Weilheim 1983
* Peter Frank։ *Weilheim* – Die Stadt, das Land, der Fluss. Edition Ecorna, Ottersberg 2001, ISBN 3-9806835-2-4
* Reinhardt Helm։ *750 Jahre Stadt Weilheim in Oberbayern*. Stöppel, Weilheim 1987, ISBN 3-924012-19-9
* Carl August Böhaimb։ *Chronik der Stadt Weilheim vom Ursprunge der Stadt bis auf die neueste Zeit*. Verlag/Druck։ Martin Warth, Weilheim 1865

## Արտաքին հղումներ
* Պաշտոնական կայք
* Վայլհայմ զինանշան 
* Վայլհայմ վիճակագրություն
* Վայլհայմ Վիքիպահեստ

Կատեգորիա:Գերմանիայի բնակավայրեր
Կատեգորիա:Գերմանիայի քաղաքներ
Հայոց ցեղասպանության հուշարձան (Միսլատա)

**Հայոց ցեղասպանության հուշարձան**, խաչքար Իսպանիայի Վալենսիա քաղաքի Միսլատա բնակավայրի Garden of Sendra այգում։

## Պատմություն
Խաչքարը նվիրված է Հայոց ցեղասպանության զոհերի հիշատակին։ Տեղադրվել է 2010 թվականին։ Իսպանիայում Հայոց ցեղասպանության զոհերին նվիրված երկրորդ հուշակոթողն է, առաջին հուշակոթողը 2009-ին Հայկական խաչքարը` Բարսելոնայում է։ Խաչքարն ունի 3 մետր բարձրություն։

Օրերս Բարսելոնայում տեղի ունեցավ Հայաստանի եւ Կատալոնիայի բարեկամությունը խորհրդանշող եւ ցեղասպանության զոհերի հիշատակին նվիրված խաչքարի տեղադրումը, որի նախաձեռնողը Հայաստանի Բարեկամության միության նախագահ Դավիթ Համբարձումյանն է։ Այս գործին ակտիվ մասնակցություն են ունեցել Միության 18 անդամները եւ տեղի մի խումբ հայեր։ Մոտ 2 ու կես տարի պահանջվեց այդ գործն իրականացնելու համար։ Այս գործում սատարել են Կատալոնիայի խորհրդարանում ներկայացված 12 կուսակցությունները եւ խորհրդարանի պատգամավորները, ՅՈՒՆԵՍԿՕ-ի տեղի գրասենյակը (Amics de la UNESCO de Barcelona), Բարսելոնայի Արքեպիսկոպոսարանը, որոնց աջակցությամբ Բարսելոնայի քաղաքապետարանի կողմից տրվեց քարի տեղադրման թույլտվությունը եւ տրամադրվեց տարածքը։ Խաչքարը գտնվում է Բարսելոնայի Montjuic թաղամասում` Թագավորական պալատի եւ Օլիմպիադայի թանգարանի հարեւանությամբ։ Խաչքարը պատրաստվել է Հայաստանում, այնուհետեւ տեղափոխվել Բարսելոնա։ Քաղաքապետարանի կողմից խաչքարի տեղադրման եւ տարածքի բարեկարգման աշխատանքների համար քաղաքապետարանը հատկացրել է մոտ 11 հազար եվրո։ Խաչքարի բացմանը ներկա էին ՀՀ-ից ժամանած պատվիրակությունը եւ Կատալոնիայի Կառավարության անդամները։ Խաչքարի բացման օրը քարի տեղադրման աշխատանքներին մեծագույն ներդրում եւ աջակցություն ցուցաբերած անձինք պարգեւատրվել են Ազատամարտի Վետերանների Միության եւ Հայաստանի Բարեկամության Միության կողմից շնորհակալագրերով։ Այս խաչքարի տեղադրմանը առանձնապես մեծ աջակցություն են ցուցաբերել Կատալոնիայի խորհրդարանի պատգամավոր, «Դեմոկրատական Միություն» կուսակցության անդամ Մարիա Ռոսա Ֆորտունին, Խուան Խոսե Սանմարտին Խիլը եւ Անտոնի Վիվես Տոմասը։

## Հեղինակ
* Քանդակագործ՝ Ջիվան Միրզոյան

## Պատկերասրահ

Mislata. Monument al genocidi armeni.jpg
Monumento en memoria del genocidio Armenios.JPG
MonumentoArmeniosMislata 2.jpg
MonumentoArmeniosMislata 1.jpg


## Ծանոթագրություններ

հ
Կատեգորիա:Սփյուռքի հայկական հուշարձաններ
հ
Կատեգորիա:Հայոց ցեղասպանության հուշարձաններ
Ջիվան Միրզոյան

**Ջիվան Միրզոյան** (), հայ քանդակագործ, նկարիչ։

## Կենսագրություն
1970-1976 թվականներին սովորել է Լենինգրադի Ռեպինի անվան գեղարվեստի ակադեմիայում։ Այնուհետև ընդունվել է նույն ակադեմիայի քանդակագործության ֆակուլտետը (քանդակագործ, ԽՍՀՄ գլխավոր մրցանակի դափնեկիր Մ. Կ. Անիկուշինի հովանու ներքո)։

1984 թվականին Միրզոյանը մասնակցել է Կալինին քաղաքում գտնվող Երեխաների պալատի շենքի վերանորոգման աշխատանքներին, 1986-1987 թվականներին՝ Կույբիշև քաղաքի Սպորտի պալատի շենքի վերնամասի վերանորոգման աշխատանքներին։ 1992 թվականին Միրզոյանի ձևավորմամբ կառուցվել է «Ֆաբրիկա Սվետլանայի» կավապատ լողավազանը։

2000 թվականին Միրզոյանը տեղափոխվում է Վալենսիա։ Նույն թվականին՝ որպես որպես քանդակագործ-ռեստավրատոր, մասնակցում է քաղաքի գերեզմանատան վերականգնողական աշխատանքներին։ 2001 թվականին մասնակցում է Սեգորբեի եկեղեցու վերականգնողական, այնուհետև՝ Ալիկանտեի ֆայաներից մեկի տոնակատարության նախապատրաստողական աշխատանքներին։ 2004-2005 թվականներին Միրզոյանը մասնակցել է Վալենսիայի «Action Park Multimedia»-ում իրականացվող աշխատանքներին։ 2006 թվականին Միրզոյանը ներգրավվում է Արարատ Հայկական Միության շարքերը, մասնակցում միության կազմակերպչական աշխատանքներին։

2010 թվականին Իսպանիայի Վալենսիա քաղաքի Միսլատա բնակավայրի Garden of Sendra այգում տեղադրվել է Հայոց ցեղասպանության զոհերի հիշատակին նվիրված Միրզոյանի կերտած խաչքարը։
[մինի|[Հայոց ցեղասպանության հուշարձան (Միսլատա, Վալենսիա)]]

Միրզոյանի ստեղծագործություններից գտնվում են Հայաստանի ազգային պատկերասրահում, Սանկտ Պետերբուրգի ուսումնական կենտրոններում, «Սուսերամարտիկը» քանդակը գտնվում է Սոչիի Արվեստի Թանգարանում, Գրիգորի Զորոբայի կիսանդրին՝ Երևանում, Սանկտ Պետերբուրգի Զինված Ուժերի թանգարանում է պահպանվում Երկրորդ Համաշխարհային պատերազմի մասնակից կապիտան Մ. Մ. Կազանսկու կիսանդրին։ 1990-1991 թվականներին Միրզոյանի ստեղծած կտավները զարդարում են Սանկտ Պետերբուրգի համալսարանի պատերը։ Սանկտ Պետերբուրգի մանկական դպրոցի և մշակույթի տանն են գտնվում գրող Ալեքսանդր Բլոկի և տիեզիրագնաց Յուրի Գագարինի կիսանդրիները։

## Անհատական ցուցահանդեսներ
* Սանկտ Պետերբուրգ, 1978
* Մոսկվայի միջազգային ցուցահանդես, 1982
* «Լենինգրադի շրջափակումը» ցուցահանդես, «Սով» ստեղծագործություն, 1985
* Ալկոբենդասի (Մադրիդ) «Անաբել Սեգուրա» քաղաքացիական կենտրոն, 1999 (այստեղ է գտնում Անաբել Սեգուրային նվիրված աշխատանքը)
* Ատենեո Մերկանտիլ կենտրոն, 2000
* Միսլատայի մշակույթի տուն, Իսպանիա (2008, դեկտեմբերի 22 - 2009, հունվարի 23։ Ցուցահանդեսում ներկայացվում են արվեստագետի 30 կտավներ և 4 քանդակներ) 
* Վալենսիայի Միսլատա բնակավայրի Մշակութային կենտրոն, 2012

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Հայ նկարիչներ
Կատեգորիա:Հայ քանդակագործներ
Pagani Huayra

**Pagani Huayra**, յուրահատուկ սպորտային մեքենա։ Արտադրում է իտալական Pagani-ն։ Արտադրությունը սկսվել է 2012 թվականի գարնանից։ Նախատեսված քանակը չի գերազանցում տարեկան 20 մեքենան, յուրաքանչյուրը մոտ 1 միլիոն եվրո արժողությամբ (1.34 միլիոն դոլար)։
Huayra կեչուա (ինկերի հին լեզու) լեզվից թարգմանաբար նշանակում է «քամի»։

## Տեխնիկական առանձնահատկությունները
Ինչպես Zonda-ի, այնպես էլ Huayra-ի համար ընտրվել է Mercedes-AMG-ի V12 շարժիչը 2 տուրբո ներմղիչներով։ Շարժիչի հզորությունը կազմում է 733 ձիաուժ, առավելագույն պտտող մոմենտը՝ 1000 Նյուտոն/մետր։ Առավելագույն արագությունը կազմում է 370կմ/ժ, 0-ից 100կմ/ժ արագությանը մեքենան հասնում է 3.3 վայրկյանում։ Փոխանցման տուպը 7 աստիճան հաջորդական։
### Շարժիչը
Պատվիրատուի խնդրանքով Mercedes-AMG ընկերությունը՝ Huayra-ի շարժիչի մատակարարը որոշ փոփոխություններ է կատարել շարժիչի մեջ, ինչը հանգեցրել է ցածր արագությամբ տուրբոների մակարդակին։

Յուղի քսելու համակարգը կատարվում էր այսպես կոչված > կարտեռով, որը խոչընդոտում է շարժիչի նավթի սովի բացթողումը չափազանց արագ արագության բարձրացմանը եւ նպաստում է մեքենայի զանգվածի կրճատմանը, որի պատճառով շարժիչը նավթի լոգանք չի ընդունում սովորական իմաստով։

## Պաշտոնական նորամուտը
Pagani Huayra-ն առաջին անգամ հասարակությանը ներկայացվել է 2011 թվականի մարտին։ Առաջին անգամ այն մամուլում թողարկվել է 2011 թվականի հունվարի 25-ին։

## Հետաքրքիր փաստեր
Pagani Huayra-ն ներկայացված է ներքոհիշյալ տեսախաղերում.

# Forza Horizon 2
# Forza Motorsport 5
# Gran Turismo 6
# Need for Speed: Shift 2 Unleashed.
# Need for Speed: The Run.
# GRID 2
# Project Cars
# Forza motorsport 4
# Need for Speed: Most Wanted (2012)
# CSR Racing (2012) (iOS, Android)
# Asphalt Heat 7 (2012) (Windows Phone, iOS, Android,)
# Asphalt 8: Airborne (iOS, Android, WIndows Phone, Windows 8)
# Real Racing 3 (iOS, Android)
# Need for Speed: Rivals
# Driveclub
# The Crew
# Assetto Corsa

Հանդիսանում է ամենաարագ մեքենան Top Gear մայրուղու վրա՝ ցուցադրելով 1։13։8 ժամանակ։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
# http://www.pagani.com/huayra/default.aspx 

Կատեգորիա:Ավտոմեքենաներ
Հայոց ցեղասպանության հուշարձան (Պիտեշտ)

**Հայոց ցեղասպանության հուշարձան**, խաչքար Ռումինիայի Պիտեշտ քաղաքում։

## Պատմություն
Խաչքարը նվիրված է Հայոց ցեղասպանության զոհերի հիշատակին։ Խաչքարի բացման արարողությանը մասնակցել են Հայ առաքելական եկեղեցու Ռումինական թեմի առաջնորդը՝ եպիսկոպոս Տաթև Հակոբյանը, ՀՀ ԱԺ պատգամավոր Վահրամ Բաղդասարյանը, ռումինական հայ համայնքի առաջնորդներ, ՀԲԸՄ ներկայացուցիչներ և տարբեր երկրների հայկական հարցի լուծման ջատագովներ։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Հայոց ցեղասպանության հուշարձաններ
հ
Կատեգորիա:Սփյուռքի հայկական հուշարձաններ
հ
Մոնտմանեու

**Մոնտմանեու** (), մունիցիպալիտետ Իսպանիայում, գտնվում է (Կատալոնիա ինքնավար համայնքում)։ Մունիցիպալիտետը գտնվում է *Անոիա* շրջանում։ Տարածքը կազմում է 13,62 կմ²։ Բնակչությունը՝ 184 մարդ (2010 թվականի տվյալներով)։

## Ժողովրդագրություն

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* պաշտոնական կայք 
* Datos estadísticos
* Datos del consejo comarcal de l’Anoia

Կատեգորիա:Իսպանիայի բնակավայրեր
Պրեմիա դե Մար

**Պրեմիա դե Մար** (, , ), մունիցիպալիտետ Իսպանիայում, գտնվում է (Կատալոնիա ինքնավար համայնքում)։ Մունիցիպալիտետը գտնվում է *Մարեսմե* շրջանում։ Տարածքը կազմում է 1,8  կմ²։ Բնակչությունը՝ 27802 մարդ (2010 թվականի տվյալներով)։

## Պատկերասրահ

Catalonia Premià De Mar CeràmicaHistoria.JPG
Catalonia Premià De Mar PatronatSocial.jpg
Catalonia Premià De Mar FabricaDelGas.JPG
Catalonia PremiàDeMar EsglèsiaSantCristòfor.jpg


## Ժողովրդագրություն

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* պաշտոնական կայք 
* Patrimonio histórico-artístico de Premià De Mar
* Premià Pirata
* Meteo Premià 

Կատեգորիա:Իսպանիայի բնակավայրեր
Կատեգորիա:Իսպանիայի քաղաքներ
Էտցելվանգ

**Էտցելվանգ **(գեր.՝*<span lang="de">Etzelwang*) համայնք Բավարիայում, Գերմանիա։ Ենթարկվում է Վերին Պֆալց վարչական շրջանին։ Մտնում է Ամբերգ Զալցբախի շրջանի կազմի մեջ։

Բնակչությունը 1,442 մարդ (31 դեկտեմբերի 2010 թ.)։ Տարածքը 21.69 կմ ²։

### Վարչական բաժանում
Քաղաքը բաժանված է 14 վարչական շրջանի։

### Տեսարժան վայրեր
* Շլոս Նայդշտեյն, ամրոց
* Սուրբ նիկոլաս եկեղեցի
* Բնական Ժայռեր
* Բուրգ Ռուպերշտեյն
* Սուրբ ուրիխ եկեղեցի

## Տես նաև
* Բավարիա
* Գերմանիա
* Վերին Պֆալց

## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն
* *Etzelwang, ein Streifzug in Bildern.* Bildband 2009

## Արտաքին հղումներ
* Պաշտոնական կայք
* Էտցելվանգի զինանշանի պատմություն
* Էտցելվանգի օդային լուսանկարներ
* Էտցելվանգ վիճակագրություն

Կատեգորիա:Գերմանիայի քաղաքներ
Սկանիելլո

**Սկանիելլո** (), կոմունա Իտալիայի Պիեմոնտ մարզի Կունեո գավառում։

Բնակչությունը կազմում է 218 մարդ (2008 թվականի տվյալներով)։ Բնակչության խտությունը՝ 27 մարդ/կմ²։ Տարածքը՝ 8 կմ²։ Փոստային ինդեքս՝ 12070։ Հեռախոսային կոդ՝ 0174։

## Ժողովրդագրություն
'''Բնակչության թվաքանակի փոփոխությունները.


Colors=
  id:lightgrey value:gray(0.9)
  id:darkgrey  value:gray(0.7)
  id:sfondo value:rgb(1,1,1)
  id:barra value:rgb(0.6,0.8,0.6)
ImageSize = width:455 height:373
PlotArea = left:50 bottom:50 top:30 right:30
DateFormat = x.y
Period = from:0 till:650
TimeAxis = orientation:vertical
AlignBars = justify
ScaleMajor = gridcolor:darkgrey increment:50 start:0
ScaleMinor = gridcolor:lightgrey increment:10 start:0
BackgroundColors = canvas:sfondo
BarData=
  bar:1861 text:1861
  bar:1871 text:1871
  bar:1881 text:1881
  bar:1901 text:1901
  bar:1911 text:1911
  bar:1921 text:1921
  bar:1931 text:1931
  bar:1936 text:1936
  bar:1951 text:1951
  bar:1961 text:1961
  bar:1971 text:1971
  bar:1981 text:1981
  bar:1991 text:1991
  bar:2001 text:2001
PlotData=
  color:barra width:20 align:left
  bar:1861 from:0 till: 538
  bar:1871 from:0 till: 566
  bar:1881 from:0 till: 584
  bar:1901 from:0 till: 542
  bar:1911 from:0 till: 572
  bar:1921 from:0 till: 605
  bar:1931 from:0 till: 532
  bar:1936 from:0 till: 521
  bar:1951 from:0 till: 449
  bar:1961 from:0 till: 323
  bar:1971 from:0 till: 227
  bar:1981 from:0 till: 214
  bar:1991 from:0 till: 220
  bar:2001 from:0 till: 209
PlotData=
  bar:1861 at: 538 fontsize:S text: 538 shift:(-8,5)
  bar:1871 at: 566 fontsize:S text: 566 shift:(-10,5)
  bar:1881 at: 584 fontsize:S text: 584 shift:(-10,5)
  bar:1901 at: 542 fontsize:S text: 542 shift:(-10,5)
  bar:1911 at: 572 fontsize:S text: 572 shift:(-10,5)
  bar:1921 at: 605 fontsize:S text: 605 shift:(-10,5)
  bar:1931 at: 532 fontsize:S text: 532 shift:(-10,5)
  bar:1936 at: 521 fontsize:S text: 521 shift:(-10,5)
  bar:1951 at: 449 fontsize:S text: 449 shift:(-10,5)
  bar:1961 at: 323 fontsize:S text: 323 shift:(-10,5)
  bar:1971 at: 227 fontsize:S text: 227 shift:(-10,5)
  bar:1981 at: 214 fontsize:S text: 214 shift:(-10,5)
  bar:1991 at: 220 fontsize:S text: 220 shift:(-10,5)
  bar:2001 at: 209 fontsize:S text: 209 shift:(-10,5)
TextData=
  fontsize:S pos:(20,20)


## Կոմունայի վարչակազմ
* Հեռախոս՝ 0174 783310

## Արտաքին հղումներ
* Վիճակագրության ազգային ինստիտուտ 
* http://www.istat.it/english/ 

Կատեգորիա:Իտալիայի քաղաքներ
Պրեմիա դե Դալտ

**Պրեմիա դե Դալտ** (, , ), մունիցիպալիտետ Իսպանիայում, գտնվում է (Կատալոնիա ինքնավար համայնքում)։ Մունիցիպալիտետը գտնվում է *Մարեսմե* շրջանում։ Տարածքը կազմում է 6,5  կմ²։ Բնակչությունը՝ 10064 մարդ (2010 թվականի տվյալներով)։

## Պատկերասրահ

Catalonia PremiàDeDalt Vista.JPG
Catalonia PremiàDeDalt CanCoromines.JPG
Catalonia PremiàDeDalt CanXarrié1.JPG
Catalonia PremiàDeDalt CanXarrié2.JPG
Catalonia PremiàDeDalt Rectoria.JPG
Catalonia PremiàDeDalt EsglesiaDeSantPere.JPG
Catalonia PremiàDeDalt PontDeLaRectoria.JPG
Catalonia PremiàDeDalt CanMoles.JPG
Catalonia PremiàDeDalt HomenatgeAValeriaPujolIBosch.JPG
Catalonia PremiàDeDalt IESValeriàPujol.JPG
Catalonia PremiàDeDalt CanWerBoom.JPG
Catalonia PremiàDeDalt CanWerboom Façana.JPG
Catalonia PremiàDeDalt PlaçaJordiPujol2.JPG


## Ժողովրդագրություն

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* պաշտոնական կայք 
* Ayuntamiento de '''Premià de Dalt''' 
* Patrimonio histórico-artístico de '''Premià de Dalt'''
* Información de la Generalitat de Catalunya 
* Información de l'Institut d'Estadística de Catalunya

Կատեգորիա:Իսպանիայի բնակավայրեր
Կատեգորիա:Իսպանիայի քաղաքներ
Պրատս դե Լյուսանես

մինի|ձախից
**Պրատս դե Լյուսանես ** (, ), մունիցիպալիտետ Իսպանիայում, գտնվում է (Կատալոնիա ինքնավար համայնքում)։ Մունիցիպալիտետը գտնվում է *Օկոնա* շրջանում։ Տարածքը կազմում է 13,8  կմ²։ Բնակչության թվաքանակը 2007 թվականի տվյալներով եղել է 2709, խտությունը՝ 201,49 մարդ/կմ²։

## Ժողովրդագրություն

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Página web del Ayuntamiento
* Información de la Generalitat de Catalunya 
* Información del Institut d’Estadística de Catalunya

Կատեգորիա:Իսպանիայի քաղաքներ
Սկառնաֆիջի

**Սկառնաֆիջի** (), կոմունա Իտալիայի Պիեմոնտ մարզի Կունեո գավառում։

Բնակչությունը կազմում է 1984 մարդ (2008 թվականի տվյալներով)։ Բնակչության խտությունը՝ 66 մարդ/կմ²։ Տարածքը՝ 30 կմ²։ Փոստային ինդեքս՝ 12030։ Հեռախոսային կոդ՝ 0175։

Կոմունայի հովանավորներն են կատակոմբի սրբերը։ Տոնը նշվում է սեպտեմբերի վերջին կիրակի օրը։

## Ժողովրդագրություն
'''Բնակչության թվաքանակի փոփոխությունները.


Colors=
  id:lightgrey value:gray(0.9)
  id:darkgrey  value:gray(0.7)
  id:sfondo value:rgb(1,1,1)
  id:barra value:rgb(0.6,0.8,0.6)
ImageSize = width:455 height:373
PlotArea = left:50 bottom:50 top:30 right:30
DateFormat = x.y
Period = from:0 till:3500
TimeAxis = orientation:vertical
AlignBars = justify
ScaleMajor = gridcolor:darkgrey increment:500 start:0
ScaleMinor = gridcolor:lightgrey increment:100 start:0
BackgroundColors = canvas:sfondo
BarData=
  bar:1861 text:1861
  bar:1871 text:1871
  bar:1881 text:1881
  bar:1901 text:1901
  bar:1911 text:1911
  bar:1921 text:1921
  bar:1931 text:1931
  bar:1936 text:1936
  bar:1951 text:1951
  bar:1961 text:1961
  bar:1971 text:1971
  bar:1981 text:1981
  bar:1991 text:1991
  bar:2001 text:2001
PlotData=
  color:barra width:20 align:left
  bar:1861 from:0 till: 3332
  bar:1871 from:0 till: 3291
  bar:1881 from:0 till: 3156
  bar:1901 from:0 till: 2901
  bar:1911 from:0 till: 2874
  bar:1921 from:0 till: 2866
  bar:1931 from:0 till: 2591
  bar:1936 from:0 till: 2500
  bar:1951 from:0 till: 2465
  bar:1961 from:0 till: 2151
  bar:1971 from:0 till: 1935
  bar:1981 from:0 till: 1839
  bar:1991 from:0 till: 1771
  bar:2001 from:0 till: 1910
PlotData=
  bar:1861 at: 3332 fontsize:S text: 3.332 shift:(-8,5)
  bar:1871 at: 3291 fontsize:S text: 3.291 shift:(-10,5)
  bar:1881 at: 3156 fontsize:S text: 3.156 shift:(-10,5)
  bar:1901 at: 2901 fontsize:S text: 2.901 shift:(-10,5)
  bar:1911 at: 2874 fontsize:S text: 2.874 shift:(-10,5)
  bar:1921 at: 2866 fontsize:S text: 2.866 shift:(-10,5)
  bar:1931 at: 2591 fontsize:S text: 2.591 shift:(-10,5)
  bar:1936 at: 2500 fontsize:S text: 2.500 shift:(-10,5)
  bar:1951 at: 2465 fontsize:S text: 2.465 shift:(-10,5)
  bar:1961 at: 2151 fontsize:S text: 2.151 shift:(-10,5)
  bar:1971 at: 1935 fontsize:S text: 1.935 shift:(-10,5)
  bar:1981 at: 1839 fontsize:S text: 1.839 shift:(-10,5)
  bar:1991 at: 1771 fontsize:S text: 1.771 shift:(-10,5)
  bar:2001 at: 1910 fontsize:S text: 1.910 shift:(-10,5)
TextData=
  fontsize:S pos:(20,20)


## Կոմունայի վարչակազմ
* Հեռախոս` 0175 74101
* Պաշտոնական կայք` http://www.comune.scarnafigi.cn.it/

## Արտաքին հղումներ
* Պաշտոնական կայք 
* Վիճակագրության ազգային ինստիտուտ 
* http://www.istat.it/english/ 

Կատեգորիա:Իտալիայի քաղաքներ
Ջոն Աթանասով

**Ջոն Վինսենտ Աթանասով** (, ), ամերիկացի ֆիզիկոս, մաթեմատիկոս, ինժեներ-էլեկտրիկ կիսով չափ բուլղարական ծագումով, առաջին էլեկտրոնային համակարգչի համահեղինակներից մեկը։ Բուլղարական ԳԱ օտարազգի անդամ (1985)։

## Վաղ տարիներ
Ջոն Աթանասովը ծնվել է Համիլտոնում, 1903 թ. հոկտեմվերի 4-ին։ Նրա հայրը՝ Իվան Աթանասովը բուլղարացի էմիգրանտ էր և ինժեներ-էլեկտրիկ։ Մայրը՝ ամերիկուհի Ավա Լուցենա Պարդին եղել է հանրահաշվի ուսուցչուհի։ Աթանասովը ավարտել է Մալիբորի(Ֆլորիդայի նահանգ) դպրոցը մաթեմատիկայի բնագավառում գերազանց առաջադիմությամբ։ 1921 թ. ընդունվել է Գեյնվիլի համալսարան, որն ավարտել է 1925 թ. և ստացել ինժեներ-էլեկտրիկի կոչում։ Այդ նույն թվականի սեպտեմբերից Աթանասովը սկսեց դասավանդել Այովա նահանգի քոլեջում, գրել է դիպլոմային աշխատանքներ ֆիզիկայից և մաթեմատիկայից։ 1930 թ. մայիսին պաշտպանել է դոկտորական թեզը Վիսկոնսինի համալսարանում։ Աշխատել է մաթեմատիկայի և ֆիզիկայի պրոֆեսոր Այովա նահանգի պետական քոլեջում։

## Համակարգիչ «Աթանասով-Բերի»
մինի|ձախից|«Աթանասով-Բերի» համակարգիչը
Սկզբում Ջոն Աթանասովը փորձում էր ձևափոխել IBM ֆիրմայի հաշվիչը հավասարումների լուծման համար, բայց հետո հրաժարվեց այդ մտքից։ 1937 թ. նա աշխատում էր ստեղծել մեխանիզմ գծային հանրանաշվական հավասարումների համար։ Նա ինժեներական ֆակուլտետի դեկանին դիմեց խմդրանքով, որ իրեն էլեկտրատեխնիկական ֆակուլտետից տրամադրի մի ուսանողի, որը լավ գլուխ կհաներ էլեկտրոնիկայից և անհրաժեշտ կլիներ իր գաղափարների իրականացման համար։ Դեկանը առաջարկեց Կլիֆֆորդ Էդվարդ Բերիին և նա դարձավ Աթանասովի ուսանողը։ Նրանք մշակեցին և ստեղծեցին առաջին էլեկտրոնային, թվային համակարգիչը ԱՄՆ-ում։ Աթանասովը այն անվանեց համակարգիչ «Աթանասով-Բերի» ()։

## Մրցանակներ
* «Կիրիլ և Մեֆոդի» շքանշան, 1970
* ԱՄՆ-ի ազգային մեդալ տեխնոլոգիաների և նորարարության համար, 1990

## Գրականություն
* Աթանասով և Կլիֆֆորդ  Բերի

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* johnatanasoff.com 
* jva.cs.iastate.edu

Կատեգորիա:20-րդ դարի ֆիզիկոսներ
Կատեգորիա:ԱՄՆ-ի ինֆորմատիկայի ոլորտի գիտնականներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի գիտնականներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի գյուտարարներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի ճարտարագետներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի մաթեմատիկոսներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի ֆիզիկոսներ
Կատեգորիա:Ամերիկացիներ իռլանդական սերմամբ
Կատեգորիա:Բուլղարիայի գիտությունների ակադեմիայի անդամներ
Կատեգորիա:Կաթվածից մահացածներ
Կատեգորիա:Տեղեկատվական տեխնոլոգիաների անձինք
Կատեգորիա:Ֆիզիկոսներ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Ամերիկացի երկարակյացներ
Հայոց այբուբենի հուշակոթող (Օշական)

**Հայոց այբուբենի հուշակոթող**, գտնվում է Հայաստանի Արագածոտնի մարզի Օշական գյուղի հյուսիսարևմտյան մասում՝ գյուղ մտնող ճանապարհին՝ ցածրիկ բլրի վրա։ Հուշակոթողն ընդգրկված է Օշականի պատմության և մշակույթի անշարժ հուշարձանների ցանկում, կանգնեցվել է 1962 թվականին։

## Պատմություն
Հուշակոթողը կանգնեցվել է Մեսրոպ Մաշտոցի ծննդյան 1600-ամյակի առթիվ։ Այն բաղկացած է բացված գրքի նմանվող երկու հուշասալերից, որոնցից ձախակողմյանի վրա քանդակված է Հայոց այբուբենը։

Հայոց այբուբենին նվիրված հուշարձան կա նաև Ապարան-Երևան ավտոմայրուղու աջ կողմում, Ապարանի և Աշտարակի վարչական սահմանագլխին։

## Հեղինակ
* Ճարտարապետ՝ Ջիմ Թորոսյան

## Տես նաև
* Հայոց այբուբենի հուշարձան

## Պատկերասրահ

Հայոց այբուբենի հուշակոթող, Օշական, 2015 (4).JPG
Օշական ՀՈՒՇԱԿՈԹՈՂ` ՀԱՅՈՑ ԱՅԲՈՒԲԵՆԻՆ25.JPG
Հայոց այբուբենի հուշակոթող, Օշական, 2015.JPG
Հայոց այբուբենի հուշակոթող, Օշական, 2015 (3).JPG


## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Արագածոտնի մարզի հուշարձաններ
Կատեգորիա:Հայաստանի հուշարձաններ
Կատեգորիա:Ջիմ Թորոսյանի հուշարձաններ
Բարտուլդակ

**Բարտուլդակ**, գետ է Ռուսաստանում, հոսում է Ալթայի Հանրապետությունով, Ալտայ երկրամասով։ Գետաբերանը գտնվում է Արգուտ գետի ձախ ափի 46-րդ կմի վրա։ Գետի երկարությունը 14 կմ է։

## Ջրային ռեեստրի տվյալներ
Ըստ Ռուսաստանի պետական ջրային գրանցամատյանի՝ գետը պատկանում է Վերին Օբի ավազանին։ Գետի նավարկելի մասն է Կատունը։

Կատեգորիա:Մինչև 50 կմ երկարությամբ գետեր
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գետեր
Կատեգորիա:Վերին Օբի ավազանային շրջանի գետեր
Ֆյուսեն

**Ֆյուսեն** (), քաղաք Գերմանիայի Բավարիա երկրամասում, ենթարկվում է ''Շվաբիա'' վարչական շրջանին։ Գտնվում է *Արևելյան Ալգոյ* շրջանի կազմում։ Բնակչությունը կազմում է 14 213 մարդ (ըստ 2010 թվականի դեկտեմբերի 31-ի)։ Տարածքը կազմում է 43,52 կմ²։ Պաշտոնական կոդ՝ *09 7 77 129*։ Ֆյուսեն բաժանված է չորս քաղաքային տարածքներում։

## Բնակչություն

## Քույր քաղաքներ

## Տես նաև
* Գերմանիա
* Բավարիա

## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն
* Feistle։ *Materialien zur Geschichte der Stadt Füssen*, Füssen, 1861.
* Wüst, Wolfgang։ "Füssen", in։ Werner Paravicini, ed.։ *Höfe und Residenzen im spätmittelalterlichen Reich: ein dynastisch-topographisches Handbuch*, 2 Teilbde (1։ Dynastien und Höfe, 2։ Residenzen) (Residenzenforschung 15 I/ 1,2) Ostfildern 2003, Bd. 1, pp.&nbsp;204–205

## Արտաքին հղումներ
* Պաշտոնական կայք
* Ֆյուսենի զինանշանի պատմություն
* Ֆյուսենի վիճակագրություն

Կատեգորիա:Գերմանիայի քաղաքներ
Գենադի Մելքոնյան

**Գենադի Իշխանի Մելքոնյան** (), հայ ռեժիսոր, սցենարիստ, օպերատոր, դերասան։

## Կենսագրություն
Գենադի Մելքոնյանը ծնվել է 1944 թվականին Երևանում։ 1962 թվականից աշխատել է Հայֆիլմում որպես լուսավորիչ, ռեժիսորի օգնական, երկրորդ ռեժիսոր, այնուհետև ռեժիսոր։

1969 թվականին ավարտել է Երևանի գեղարվեստա-թատերական ինստիտուտի ռեժիսուրայի ֆակուլտետը։

2012 թվականի հունիսի 15-ին Երևանի Արամի 64 հասցեում տեղի ունեցավ անվանի կինոռեժիսորի հիշատակին նվիրված հուշատախտակի բացման արարողությունը, որին ներկա էին կինոռեժիսորի ընտանիքի անդամները, բարեկամները և գործընկերները։ Հուշատախտակի հեղինակն է քանդակագործ Տիգրան Արզումանյանը։
մինի|Գենադի Մելքոնյանի հուշատախտակը Երևանի Արամի 64 հասցեում

## Ֆիլմագրություն
### Ռեժիսոր

### Սցենարիստ

### Օպերատոր

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Գենադի Մելքոնյանի մասին dic.academic.ru կայքում

Կատեգորիա:Հայ կինոռեժիսորներ
Կատեգորիա:Հայ սցենարիստներ
Կատեգորիա:Հայ կինոօպերատորներ
Կատեգորիա:Հայ դերասաններ
Կատեգորիա:Երևանի պետական գեղարվեստաթատերական ինստիտուտի շրջանավարտներ
Մարգարիտա Միքայելյան

**Մարգարիտա Իսահակի Միքայելյան** (), թատրոնի և կինոյի հայ ռեժիսոր, սցենարիստ։

Կինոռեժիսոր Սերգեյ Միքայելյանի կինը։

## Կենսագրություն
Մարգարիտա Միքայելյանը ծնվել է 1927 թվականին Մոսկվայում։ 1952 թվականին ավարտել է Մոսկվայի Ա․ Լունաչարսկու անվան Թատերական արվեստի պետական ինստիտուտի (ԳԻՏԻՍ) ռեժիսուրայի ֆակուլտետը։ 1951 թվականից ներկայացումներ է բեմադրել Սարատովի, Գորկու, Մոսկվայի «Սովրեմեննիկ» և այլ թատրոններում։ 1953-1956 թվականներին եղել է Տաշքենդի Օստրովսկու անվան գեղարվեստա-թատերական ինստիտուտի դերասանական դասընթացների ղեկավարը։ Բեմադրել է մի շարք ներկայացումներ ուզբեկական թատրոններում։ 1966-1982 թվականներին աշխատել է Մոսկվայի *Սատիրա* թատրոնում որպես ռեժիսոր։

Մահացել է 2004 թվականին։ Թաղված է Պերեդելկինոյի գերեզմանոցում։

## Թատերական աշխատանքներ
* Շողք
* Փոքրիկը և Կառլսոնը, ով բնակվում է տանիքում
* Երկարագուլպա Պեպին

## Ֆիլմագրություն
### Ռեժիսոր

### Սցենարիստ

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Մարգարիտա Միքայելյանի մասին dic.academic.ru կայքում
* Մարգարիտա Միքայելյանի մասին Կինոյի հանրագիտարանում

Կատեգորիա:1927 ծնունդներ
Կատեգորիա:2004 մահեր
Կատեգորիա:Դեկտեմբերի 10 մահեր
Կատեգորիա:Հայ կինոռեժիսորներ
Կատեգորիա:Հայ ռեժիսորներ
Կատեգորիա:Հայ սցենարիստներ
Կատեգորիա:Մոսկվա քաղաքում մահացածներ
Կատեգորիա:Օգոստոսի 30 ծնունդներ
Մուշեղ Մամիկոնյան (այլ կիրառումներ)

Մամիկոնյան տոհմից Մուշեղ անունն են կրել վեց նշանավոր իշխաններ՝

* Մուշեղ Մամիկոնյան - Հայոց սպարապետ Պապ թագավորի իշխանության տարիներին
* Մուշեղ Մամիկոնյան - Բյուզանդական Հայաստանի իշխաններից 6-րդ դարի վերջին 7-րդ դարի սկզբին
* Մուշեղ Մամիկոնյան - Հայ զորահրամանատար, 636 թվականին Կադիսիայի ճակատամարտում արաբների կողմից սպանված
* Մուշեղ Մամիկոնյան - Բյուզանդական Հայաստանի կառավարիչ, մարզպան 654 թվականին
* Մուշեղ Մամիկոնյան - Հայոց սպարապետ 706-709 թվականներին
* Մուշեղ Մամիկոնյան - Հայոց իշխան 748-753 թվականներին, 774-775 թվականների ապստամբության ղեկավարներից
* Մուշեղ Մամիկոնյան - ՀԽՍՀ վաստակավոր մարզիչ
ՀՀ տարածքային կառավարման և արտակարգ իրավիճակների նախարարություն

Հայաստանի Հանրապետության **Տարածքային կառավարման և արտակարգ իրավիճակների նախարարությունը** գործադիր իշխանության հանրապետական մարմին է, որը գործել է 2014 թ. դեկտեմբերի 1-ից մինչև 2016 թվականը։

## Ընդհանուր տեղեկատվություն

**Առաջին տեղակալ**՝
*Վաչե Տերտերյան

**Տեղակալներ**
*Կարեն Իսախանյան
*Արտաշես Բախշյան
*Դավիթ Կարապետյան
*Հայկարամ Մխիթարյան
Սահակ Բագրատունի (այլ կիրառումներ)

**Սահակ Բագրատունի** անունով անձինք Հայաստանում իշխել են՝

* Սահակ Բագրատունի - Բագրատունյաց նահապետ իշխան 4-րդ դարի վերջին
* Սահակ Բագրատունի - հայոց մարզպան 481-482 թվականներին
* Սահակ Բագրատունի - հայոց իշխան 753-770 թվականներին
Սուրբ Գևորգ եկեղեցի (Սան Պաուլո)

**Սուրբ Գևորգ եկեղեցի, Սան Պաուլո** քաղաքում գտնվող կրոնական կառույց։ Պատկանում է Մայր Աթոռ Սուրբ Էջմիածնի Բրազիլիայի հայոց թեմին, դրա առաջնորդնաիստն է։ Գտնվում է Բրազիլիայի Սան Պաուլոյի մարզում։ Համակարգում է Սան Պաուլո քաղաքում բնակվող առաքելական հայության հոգևոր կյանքը, հանդիսանում է բրազիլահայ համայնքի կարևոր հոգևոր կենտրոններից մեկը։

## Պատմություն
Սան Պաուլոյի հայկական Սուրբ Գևորգ առաջին եկեղեցին կառուցվել է 1937 թվականի մարտի 21-ին և ունեցել 35մ բարձրություն։ Այն օծվել է հայր Գաբրիել Սամուելյանի կողմից 1938 թվականի ապրիլի 10-ին։ Սակայն 1943 թվականին քաղաքային իշխանությունները փողոցի ընդլայնման համար եկեղեցին քանդել են։ Հայ բարեգործ Ջորջ Թահանիանի որոշմամբ նոր հայկական եկեղեցի է կառուցվել քաղաքի մեկ այլ թաղամասում, որը նույնպես կոչվել է Սուրբ Գևորգ։ Հիմնարկեքի արարողությունը տեղի է ունեցել 1945 թվականի մարտի 25-ին, բացումը՝ 1949 թվականի ապրիլի 3-ին, օծումը՝ ապրիլի 24-ին արքեպիսկոպոս Գարեգին Խաչատուրյանի կողմից։

Եկեղեցու առաջնորդն է եղել Տաթև արքեպիսկոպոս Ղարիբյանը, 2014 թվականից Բրազիլիայի հայոց թեմի առաջնորդ է ընտրվել առաջնորդական փոխանորդ Տեր Նարեկ վարդապետ Բերբերյանը։

## Դուրյան ազգային վարժարան
Ամենօրյա վարժարանը հիմնվել է 1928 թվականին, Սան Պաուլոյում՝ համայնքի հանգանակությամբ։ 1931 թվականին անվանակոչվել է Դուրյան ազգային վարժարան՝ ի հիշատակ Երուսաղեմի հայոց պատրիարք Եղիշե արքեպիսկոպոս Դուրյանի։ Գործում է եկեղեցու հովանավորությամբ։ Ունի մանկապարտեզ, նախակրթարան և երկրորդական (միջնակարգ) բաժին։ 2002 թվականին ունեցել է 120 աշակերտ։

## Տես նաև
* Սուրբ Գրիգոր Լուսավորիչ եկեղեցի (Սան Պաուլո)

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:20-րդ դարի հայկական վանքեր և եկեղեցիներ
Կատեգորիա:Բրազիլիայի հայոց թեմի վանքեր և եկեղեցիներ
Կատեգորիա:Եկեղեցիներ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Սան Պաուլուի եկեղեցիներ
Հայաստանի երկրապահ (հուշամեդալ)

thumb|Հայաստանի Երկրապահ հուշամեդալի վկայական
«Հայաստանի երկրապահ» հուշամեդալը հիմնվել է 1996-ին, «Երկրապահ կամավորական միության» (ԵԿՄ) վարչության որոշմամբ։

Հուշամեդալն իրենից ներկայացնում է Եռագույն դրոշի երկայնքի ֆոնի վրա պատկերված երկրապահ զինանշանը, դրոշի սահմաններից դուրս ձգվող արծվի թևերով, ներքևում օղակվում է «Հայաստանի Հանրապետություն», վերևում «Երկրապահ» բառերով։
»Հայաստանի Երկրապահ» հուշամեդալը տրվում է ԵԿՄ վարչության նախագահի հրամանով։

Երկրապահական խրախուսանքների շարքին դասվում են ԵԿՄ պատվոգրերը (տրվող վարչության, ինչպես նաեւ մարզային եւ տարածքային կառույցների կողմից), երկրապահի զինանշանը պատկերող հուշանվերները։

## Արտաքին հղումներ
«Հայաստանի երկրապահ» հուշամեդալ - www.ekm.am 

Կատեգորիա:Հուշամեդալներ
Մանդարինկա (ձուկ)

**Մանդարինկա** (), փոքրամարմին, վառ գունավորմամբ ձուկ՝ *dragonet* ընտանիքից։ Մանդարինկաներն աշխարհի ամենագունագեղ ձկներն են։ Վաճառքի կետերում կենդանին հայտնի է նաև այլ անուններով՝ «Կանաչ մանդարինկա», «Գծավոր մանդարինկա»։

## Էկոլոգիա
Այս 16 սմ երկարություն ունեցող կենդանին բնակվում է Խաղաղ օվկիանոսի արևմտյան ջրերում՝ Ճապոնիայի Րյուկյու կղզու և Ավստրալիայի հարավային շրջաններում։ Մանդարինկաներն, իջնելով ջրի խորքերը, սկսում են որսալ մանր խեցեմորթներ և այլ անողնաշարավոր կենդանիներ, որոնք հանդիսանում են մանդարինկաների հիմնական սնունդը։

## Անվանում
Կենդանին իր անվանումն ստացել է իր վառ գունավորման համար, որը հիշեցնում է Չինական կայսրության Տանժերների (Մանդարին) հագուստը։ Կարևոր պաշտոնյաների գունագեղ թիկնոցներն այնպես էին ազդել եվրոպացի հետազոտողների վրա, որ բազմաթիվ գույնզգույն կենդանիներ սկսեցին համեմատվել Արևելքի հետ։

## Մարմնի կառուցվածք
Մանդարինկաներն ունեն մի փոքր ձգված մարմին՝ թեթևակի տափակ գլխով։ Մարմինը հարթ է՝ առանց թեփուկների։ Աչքերը բավականին մեծ են։ Շուրթերը մեծ են նմանատիպ փոքր բերանի համեմատ, բայց դա կենդանուն հաղորդում է բնական տեսք։ Մեջքին առկա են 2 լողակներ։ Հետին՝ պոչային լողակը մեծ է, երբեմն գերազանցում է մեջքի երկրորդային հատվածը։

Այս կենդանիները պահվում են նաև աքվարիումներում։ Կենդանուն անհրաժեշտ է հատուկ խնամք. պետք է պահել ծովի թարմ ջրում, բնական քարերով պատված աքվարիումում։ Նրանց կերակրումը բարդ է այն առումով, որ չեն ուտում տարբեր սնունդ, այլ անհրաժեշտ է կերակրել կենդանի խոտակերներով և խեցգետնակերպերով ()։ Հակառակ դեպքում նրանք կմահանան քաղցից։ Երբեմն հանդիպում են բացառություններ։ Կենդանուն կարելի պահել միայնակ, զույգով կամ համատեղելով մեկ արուն մի քանի էգերի հետ։

Մանդարինկային չպետք է շփոթել Չինաստանի մեկ այլ՝ համանուն ձկան (Siniperca chuatsi) հետ, որն օգտագործվում է որպես սնունդ։

## Պատկերասրահ

Synchiropus splendidus 2 Luc Viatour.jpg|*Լեժա, , Թանգարան-ակվարիում*
Synchiropus splendidus.jpg|*[[Ակվարիում]]ում պահվող մանդարինկա*
Mandarin Fish - mating.jpg|*Երկու մանդարինկաներ*


## Տես նաև
* Արծաթաձուկ
* Ոսկե ձուկ

## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն
* Dieter Brockmann։ *Nachzuchten für das Korallenriff-Aquarium: Handbuch zur erfolgreichen Zucht von Korallen und Fischen*. Birgitt Schmettkamp Verlag, 2006, ISBN 978-3866590038 
* Wolfgang Mai։ *Leierfische im Meerwasseraquarium: Pflege und Nachzucht*. NTV Natur und Tier-Verlag, 2009, ISBN 9783866591097 

## Արտաքին հղումներ
* "Synchiropus splendidus". *FishBase*. Ed. Ranier Froese and Daniel Pauly. 10 2005 version. N.p.։ FishBase, 2005. 
* Մանդարինկա ձկան նկարներ 
* Մանդարինկա  
* Ինչպես խնամել մանդարինկային 
* Մանդարինկա ձկան մասին տվյալներ և նկարներ 
* Նկարներ 

Կատեգորիա:Ընտանի կենդանիներ
Կատեգորիա:Ձկներ
Գրիգոր Մամիկոնյան (այլ կիրառումներ)

**Գրիգոր Մամիկոնյան** անունով Հայաստանում կառավարել են երկու իշխաններ՝

* Գրիգոր Մամիկոնյան - հայոց իշխան 661-685
* Գրիգոր Մամիկոնյան - հայոց իշխան 745-746, ապա՝ 748 թվականներին
Մարտական գործողությունների մասնակից (կրծքանշան)

thumb|1992-1994 Մարտական գործողությունների մասնակից
**Մարտական գործողությունների մասնակից կրծքանշանի** Կանոնադրությունը գործում է 1996 թ. դեկտեմբերի 20-ից։ (ՀՀ ՊՆ 20.12. 1996 թ. N 586 հրաման)։
Կանոնադրության մեջ փոփոխություն է կատարվել 1997 թ. մարտի 13-ին։ (ՀՀ ՊՆ 13.03. 1997 թ. N 70 հրաման)
1. Մարտական գործողությունների մասնակից կրծքանշանով պարգևատրվում են 1992-1994 թթ. պարտադիր զինվորական ծառայության զորակոչված զինծառայողներն ու վարժական հավաքների կանչված զինծառայողները, ովքեր ակտիվորեն մասնակցել են ՀՀ սահմանների պաշտպանության մարտերին։
2. Մարտական գործողությունների մասնակից կրծքանշանով պարգևատրումը կատարվում է ՀՀ պաշտպանության նախարարի հրամանով՝ բանակային կորպուսների հրամանատարների, համապատասխան վարչությունների պետերի և հանրապետական զինվորական կոմիսարի ներկայացմամբ։
Այլ պետական մարմինների մարտական գործողությունների մասնակից աշխատակիցների պարգևատրումը կատարվում է այդ մարմինների ղեկավարների միջնորդության հիման վրա՝ ՀՀ պաշտպանության նախարարի հրամանով։
3. Մարտական գործողությունների մասնակից կրծքանշանով պարգևատրումը կատարվում է Մարտական գործողությունների մասնակից վկայականի հանձնման հետ միաժամանակ։ Հետմահու պարգևատրման դեպքում կրծքանշանը վկայականի հետ միասին հանձնվում է պարգևատրվածի ընտանիքին։
4. Մարտական գործողությունների մասնակից կրծքանշանը կրում են կրծքի աջ կողմում՝ բոլոր կրծքանշաններից առաջ։
5. Կրծքանշանը կամ վկայականը կորցնելու դեպքում կրկնօրինակ տրվում է, եթե այն տեղի է ունեցել մարտական գործողությունների պայմաններում, տարերային աղետի հետևանքով կամ այլ պայմաններում, երբ կրծքանշանը պահելու համար անհրաժեշտ միջոցներ ձեռնարկելու հնարավորություն չի եղել։

## Աղբյուրներ
ՀՀ պետական պարգևներ  *(բեռնել)*

Կատեգորիա:ՀՀ պետական պարգևներ
Սուրբ Հովհաննես Մկրտիչ եկեղեցի (այլ կիրառումներ)

**Սուրբ Հովհաննես Մկրտիչ** անվանումով կան հետևյալ եկեղեցիները՝

* Սուրբ Հովհաննես Մկրտիչ, քաղաք Աբովյան (Հայաստան)
* Սուրբ Հովհաննես Մկրտիչ, քաղաք Երևան (Հայաստան)
* Սուրբ Հովհաննես Մկրտիչ, քաղաք Շուշի (Արցախ)
* Սուրբ Հովհաննես Մկրտիչ, քաղաք Սպահան (Իրան)
* Սուրբ Հովհաննես Մկրտիչ, գյուղ Ուջմանա (Վրաստան)
* Սուրբ Հովհաննես Մկրտիչ, քաղաք Փարիզ (Ֆրանսիա)
* Սուրբ Հովհաննես Մկրտիչ, քաղաք Օզասկու (Բրազիլիա)
Եթերային յուղեր

**Եթերային յուղեր**, օրգանական ցնդող հեղուկ նյութերի խառնուրդներ, որոնց հիմնական բաղադրիչ մասը տերպեններն են։ 200px|մինի|Բուսական յուղ

## Ստացում
Ստացվում են եթերայուղատու բույսերից և պայմանավորում դրանց հոտը։

### Ստացման եղանակներ
Եթերային յուղերը ստացվում են հիմնականում երեք եղանակով՝ ջրային գոլորշիներով թորում, ցածրաեռ լուծիչներով լուծահանում ն մամլում, և նաև այնպիսի հազվագյուտ մեթոդով, ինչպիսին է էնֆլյորաժը։

## Ֆիզիկական բնութագիր
Սենյակային ջերմաստիճանում եթերային յուղերը թափանցիկ, դյուրաշարժ կամ մածուցիկ, անգույն կամ գունավոր (դեղին, կանաչ) հեղուկներ են։

## Լուծում
Լուծվում են օրգանական լուծիչներում, բուսական և կենդանական ճարպերում, հազվագյուտ՝ ջրում։ Օդում, լույսի ազդեցությամբ արագ օքսիդանում են, խեժանում և փոխում իրենց հոտը։

## Անջատված միացություններ
Եթերային յուղերից անջատված է մոտ հազար օրգանական նյութ՝ հագեցած, չհագեցած, ալիֆատիկ, արոմատիկ, տերպենային, ցիկլավոր ածխաջրածիններ և դրանց թթվածնավոր ածանցյալները՝ սպիրտներ, ալդեհիդներ, կետոններ, եթերներ, օքսիդներ, լակտոններ, ինչպես նան հետերոցիկլավոր միացություններ։ եթերային յուղեր պարունակող բույսերը շատ են։ Տարբեր բույսեր պարունակում են տարբեր քանակի եթերային յուղեր, օրինակ, վարդը՝ 0,07— 0,1%, մեխակը՝ 20—22%։

## Կիրառում
Եթերային յուղեր օգտագործում են բժշկության մեջ և կոսմետիկայում, սննդի և քիմիական արդյունաբերության մեջ (նուրբ օրգանական սինթեզների համար, օրինակ, պինինը՝ կամֆորայի և սկիպիդարի սինթեզում), օծանելիքի, լաքերի և ներկերի արտադրության բնագավառում։

Կատեգորիա:Եթերայուղեր
Եռյակ (փիլիսոփայություն)

**Եռյակ**, տրիադա ( — երրորդություն), տերմին փիլիսոփայության մեջ, որ նշանակում է զարգացման եռաստիճանություն։

## Գաղափար
Եռյակի գաղափարը հանդիպում է տարբեր փիլիսոփաների (Պլատոն, Պրոկլես, Ֆիխտե, Շելինգ) և հատկապես Հեգելի երկերում։ Վերջինիս Փիլիսոփայության մեջ այն բացարձակ և համընդհանուր սկզբունքն է, սխեմա (թեզիս, հակաթեզիս, սինթեզիս), որում իրականանում է զարգացումը։ Դիալեկտիկական մատերիալիզմը մերժում է եռյակի բացարձականացումը և իդեալիստական մեկնաբանումը՝ այն համարելով զարգացման մասնակի օրինաչափություն։

Կատեգորիա:Դիալեկտիկա
Կատեգորիա:Փիլիսոփայական տերմինաբանություն
Տաթև Ղարիբյան

**Տաթև (Հովհաննես) արքեպիսկոպոս Ղարիբյան ** (), Մայր Աթոռ Սուրբ Էջմիածնի երիցագույն միաբան, Բրազիլիայի հայոց թեմի առաջնորդ (1980-2013)։

## Կենսագրություն
Տաթև արքեպիսկոպոս Ղարիբյանը նախնական կրթությունն ստացել է Հալեպի Վարդանանց վարժարանում՝ Հիսուսյան հայրերի մոտ։ 1952 թվականին ավարտելով ուսումը՝ շարունակել է զբաղվել ինքնակրթությամբ, սովորել է Երուսաղեմի ժառանգավորաց վարժարանում, որի ընծայարանն ավարտել է 1963 թվականին։ 1963 թվականի հուլիսի 21-ին ձեռամբ Երուսաղեմի Պատրիարք Տ. Եղիշե արքեպիսկոպոս Տերտերյանի ձեռնադրվել է կուսակրոն քահանա՝ համալրելով Երուսաղեմի Սրբոց Հակոբյանց միաբանության շարքերը։
1963-1966 թվականներին վարել է Ժառանգավորաց վարժարանի և ընծայարանի փոխտեսչի պաշտոնը։ 1966 թվականին ստացել է մասնավոր վարդապետության աստիճան և Հարավային Ամերիկայի հայրապետական պատվիրակ Տ. Բաբգեն արքեպիսկոպոս Ապատյանի հրավերով մեկնել է Արգենտինա։ 1966-1980 թվականներին ծառայել է Արգենտինայում որպես Կորդոբայի հայ համայնքի հոգևոր հովիվ։ 1975 թվականին ստացել է ծայրագույն վարդապետության աստիճան ձեռամբ Տ. Բաբկեն արքեպիսկոպոս Ապատյանի, 1980 թվականին ընտրվել է Բրազիլիայի հայոց թեմի առաջնորդ։ 1984 թվականի հոկտեմբերի 14-ին ձեռամբ Վազգեն Ա Ամենայն Հայոց Կաթողիկոսի ձեռնադրվել և օծվել է եպիսկոպոս։ 1993 թվականի հունվարին նրան շնորհվել է Արքության պատիվ։

Տաթև արքեպիսկոպոս Ղարիբյանի պաշտոնավարության ընթացքում ստեղծվել են բրազիլահայ գաղութի պաշտոնաթերթը, «Արևագալ» պատանիների երգչախումբը և եկեղեցու նոր դպրաց դասը, նորոգվել է եկեղեցին, կառուցվել «Սահակ-Մեսրոպ» վարժարանի նոր շենքը, որի հայերեն բաժնի տնօրինությունը վարել է մինչև իր պաշտոնավարության վերջը։

## Պարգևներ
*Հայաստանյայց Առաքելական Սուրբ Եկեղեցու «Սուրբ Ներսես Շնորհալի» պատվո բարձր շքանշան, Գարեգին Բ Ամենայն Հայոց Կաթողիկոսի կողմից քահանայագործության հիսնամյա հոբելյանի առիթով, 2013 թ.
*Սան Պաուլոյի համալսարանի պատվավոր դիպլոմ

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Բրազիլահայ կրոնական գործիչներ
Կատեգորիա:Հայ առաքելական եպիսկոպոսներ
Կատեգորիա:Հայ արքեպիսկոպոսներ
Աբաս Բագրատունի (այլ կիրառումներ)

**Աբաս Բագրատունի** անունով իշխանական ծագման անձինք են՝

* Աբաս Բագրատունի - հայոց սպարապետ Աշոտ Մեծի ժամանակ (862-892)
* Աբաս Բագրատունի - հայոց թագավոր 928-953
* Աբաս Բագրատունի - Կարսի թագավոր 984-1029
* Աբաս Բագրատունի - Գագիկ Ա-ի կրտսեր որդին
* Աբաս Բագրատունի - Կարսի թագավոր 1029-1065
* Աբաս Բագրատունի - Տաշիր-Ձորագետի վերջին թագավոր 1090-1113
Սուրբ Հովհաննես Մկրտիչ եկեղեցի (Օզասկու)

**Սուրբ Հովհաննես Մկրտիչ եկեղեցի**, առաջին հայ առաքելական եկեղեցին Բրազիլիայում։ Գտնվում է Սան Պաուլո նահանգի Օզասկու քաղաքում։

## Պատմություն
Սուրբ Հովհաննես եկեղեցու համար հողատարածք հայ համայնքը ձեռք է բերել 1928 թվականին, շինարարությունը մեկնարկել է 1930 թվականին։ Եկեղեցու հիմնարկեքի արարողությունը տեղի է ունեցել 1930 թվականի մայիսի 4-ին։ Շինարարական աշխատանքներն ավարտվել են 1932 թվականին։ Սուրբ Հովհաննես Մկրտիչ եկեղեցին օծվել է 1941 թվականի փետրվարի 16-ին արքեպիսկոպոս Գարեգին Խաչատուրյանի կողմից։

Եկեղեցու բակում է գտնվում հայ համայնքի նախաձեռնությամբ կանգնեցված Հայոց այբուբենին նվիրված գրանիտե հուշարձանը։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:1941 հիմնադրումներ Բրազիլիայում
Կատեգորիա:20-րդ դարի հայկական վանքեր և եկեղեցիներ
Կատեգորիա:Բրազիլիայի հայոց թեմի վանքեր և եկեղեցիներ
Կատեգորիա:Եկեղեցիներ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Օզասկուի եկեղեցիներ
Գրիգոր Մելիք-Սարգսյան

**Գրիգոր Համբարձումի Մելիք-Սարգսյան** (), գրող, իրավաբան, Հայաստանի Գրողների միության անդամ (2003)։ Ռուսաստանի Դաշնության բնական գիտությունների ակադեմիայի և Բնության ու հասարակության մասին միջազգային ակադեմիայի ակադեմիկոս։ Հայաստանի Հանրապետության դատախազության մասին օրհներգի տեքստի հեղինակը։

## Կենսագրություն
Ավարտել է Երևանի պետական համալսարանի իրավաբանական ֆակուլտետը, Մոսկվայի և Խարկովի կադրերի կատարելագործման ինստիտուտները։ 1985 թվականից Հայաստանի ազնվականների միության անդամ է, նրան շնորհվել է իշխանի կոչում՝ իր մելիք նախապապերի ժառանգության կարգով։ Ունի պրոֆեսորի, արդարադատության խորհրդականի կոչումներ։ Կառուցել է եկեղեցի (2002) և մատուռ (2007)։ Ավանի սուրբ Աստվածածին եկեղեցու ատենապետն է։ Վերաքննիչ դատարանի դատավոր է։

## Ստեղծագործություններ
Հրատարակել է իրավական, խոհական և երգիծական թեմաներով 28 գիրք՝ «Համբարձում», «Ծիծաղացավ», «Զվարճալիք», «Առեղծվածային տեսիլներ», «Հիմարության շքահանդես», «Հանցագործության լաբիրինթոսում», «Հանցավոր աշխարհի ուրվապատկերը», «Հուշարձան կատվին», «Արդյոք ովքե՞ր են», «Զավեշտի հանդես», «Պայազատ», «Հուշերի  և անուրջների առկայծումներ», «Ադամի ճամփան», «Գիժ Համլետի կյանքն ու վախճանը», «Ուստա Սանոյի արկածները», «Հիմարության և խենթության անթոլոգիա», «Հերկեր», «Թույն մի թափեք բաժակիս մեջ», «Ադամորդու կատակարան», «Մարդ արարածը և իր արածը», «Հանաքներ և  ծանակներ», «Երգիծանք և քծնանք», «Հրավառվող վերջալույս», «Դիմաքանդակ», «Խեղկատակները», «Հողմապտույտ», «Գյումրվա տրնգի», «Անցավ վախճան»։ «Ոզնու» կրկնակի դափնեկիր է։ 

## Պարգևներ
2014 թվականին ճանաչվել է Վերաքննիչ քրեական դատարանի տարվա լավագույն դատավոր։ 

## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն
# Արտեմ Գրիգորյան, «Հավատամք», (մենագրություն գրող Գրիշա Մելիք-Սարգսյանի մասին), Ե., 2004 թ.
# Ալբերտ Փարսադանյան, «Դպրոցական ուղեկից», 2008 թ., էջ 183
# Հենրիկ Գևորգյան, «Քողարկված դեմքեր» Ե., 1985 թ

Կատեգորիա:Հայ իրավաբաններ
Կատեգորիա:Հայ տղամարդ գրողներ
Տիգրան արքա (այլ կիրառումներ)

**Տիգրան** անունով արքաներ Հայաստանում թագավորել են՝

* Տիգրան Ա - հայոց թագավոր Երվանդունի տոհմից, մ.թ.ա. 560-535
:* Տիգրան կամ Տիրան Ա - հայոց թագավոր Արտաշեսյան տոհմից, մ.թ.ա. 115-95
* Տիգրան Բ - հայոց թագավոր Արտաշեսյան տոհմից, մ.թ.ա. 95-55
* Տիգրան Գ - հայոց թագավոր Արտաշեսյան տոհմից, մ.թ.ա. 20-8
* Տիգրան Դ - հայոց թագավոր Արտաշեսյան տոհմից, մ.թ.ա. 8-1, ընդհատումներով
* Տիգրան Ե - հայոց թագավոր, ազգությամբ հրեա, մ.թ. 6
* Տիգրան Զ - հայոց թագավոր, ազգությամբ հրեա մ.թ. 60-61 թվականներին

## Տես նաև

* Տիրան Բ - հայոց թագավոր Արշակունի տոհմից, 338-350 թվականներին
Մուրազ Սարգսյան

**Մուրազ Սարուխանի Սարգսյան** (), հայ ռազմական գործիչ, գեներալ-լեյտենանտ (2008):

## Կենսագրություն
1965 թվականին ավարտել է Թբիլիսիի բարձրագույն հրետանային հրամանատարական ուսումնարանը, իսկ 1977-ին` Մոսկվայի ռազմական ակադեմիան։

Ծառայել է խորհրդային բանակի Հեռավորարևելյան ռազմական օկրուգում, Հյուսիսային զորախմբավորումում, Օդեսայի ռազմական օկրուգում։ Օդեսայում և Հեռավորարևելյան ռազմական օկրուգում եղել է դիվիզիայի հրամանատար, բանակային կորպուսի հրամանատարի տեղակալ Հեռավորարևելյան ռազմական օկրուգում (1985-1989) և Միջինասիական բանակային կորպուսի հրամատարի տեղակալ (1989-1992)։

1990 թվականի ապրիլի 26-ին ստացել է գեներալ-մայորի կոչում։

1992 թվականից ծառայության է անցել Հայկական բանակում` ստանձնելով ՀՀ ԶՈՒ մարտական պատրաստության վարչության պետի պաշտոնը։ Այդ պաշտոնում աշխատել է մինչև 2008 թվականը։ Նույն թվականին ՀՀ պաշտպանության նախարարի հրամանով ստացել է գեներալ-լեյտենանտի կոչում և զորացրվել է բանակից` նշանակվելով պաշտպանության նախարարի խորհրդական։ Զբաղվում է դպրոցներում ռազմական կրթության և ռազմահայրենասիրական դաստիարակության հարցերով։

## Պարգևներ
Արժանացել է Պատվո շքանշանի, Մարտական խաչ 2-րդ աստիճանի շքանշանի, «Հայրենիքին մատուցած ծառայությունների համար» 1-ին աստիճանի մեդալի, Արիության, Մարտական ծառայության մեդալների, բազմաթիվ պատվոգրերի։

## Աղբյուրներ
* Զինվորից գեներալ տանող ճանապարհը
* Մեր ապագան լավ երիտասարդության ձեռքում է, օգնե´նք, որ մեզ գերազանցեն. գեներալ Մուրազ Սարգսյան 

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:«Հայրենիքին մատուցած ծառայությունների համար» 1-ին աստիճանի մեդալակիրներ
Կատեգորիա:ՀՀ զինված ուժերի գեներալ-լեյտենանտներ
Կատեգորիա:Մարտական ծառայության մեդալակիրներ
Այգեձոր (այլ կիրառումներ)

**Այգեձոր**, կարող է վերաբերել՝
* Այգեձոր, գյուղ Հայաստանի Տավուշի մարզում,
* Այգեձոր, գյուղ Հայաստանի Սյունիքի մարզում,
* Այգեձոր, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում՝ Բիթլիսի վիլայեթի Խիզանի գավառակում,
* Այգեձորի ջրամբար, ջրամբար Հայաստանի Տավուշի մարզում՝ համանուն գետի վրա։
* Այգեձոր, թաղամաս Երևանի Արաբկիր վարչական շրջանում։
Պուիգրեիգ

**Պուիգրեիգ** (Իսպ.՝ Puigreig, բասկ.՝ Puig-reig, կատ.՝ Puig-reig), մունիցիպալիտետ Իսպանիայում, Բարսելոնա նահանգում (Կատալոնիա ինքնավար համայնքում)։ Մունիցիպալիտետը գտնվում է Բերգեդա շրջանում։ Զբաղեցնում է 46.20 կմ2 տարածք։ Բնակչությունը 4333 մարդ (2010 թվականի տվյալներով)։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Página web del Ayuntamiento
* Información de la Generalitat de Catalunya 
* Información del Institut d'Estadística de Catalunya

Կատեգորիա:Իսպանիայի բնակավայրեր
Սուրբ Լեոն տաճար

**Սրբոց Ղևոնդյանց Մայր Տաճար** (Բըրբանքի հայկական եկեղեցի), հայ առաքելական եկեղեցին Լոս Անջելեսի Բըրբանք քաղաքում։

## Պատմություն
Սրբոց Ղևոնդյանց հայկական տաճարի կառուցումն սկսվել է 2007 թվականին, օծվել է 2010 թվականի սեպտեմբերի 11-ին։ Սուրբ Լեոնին կից գործում են Զորայան թանգարանը, որտեղ կազմակերպվում են տարբեր երկրների հայ նկարիչների ցուցահանդեսներ, և Պայծառ Թուփանջյանի գրախանութը, ուր վաճառվում է հայկական գեղարվեստական և աստվածաբանական գրականություն։

2015 թվականի հունվարի 13-ին եկեղեցու բակում բացվել է Հայոց ցեղասպանության զոհերի հիշատակին նվիրված խաչքար-հուշարձանը։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:21-րդ դարի հայկական վանքեր և եկեղեցիներ
Կատեգորիա:ԱՄՆ-ի հայոց արևմտյան թեմի վանքեր և եկեղեցիներ
Կատեգորիա:Բըրբանքի եկեղեցիներ
Կատեգորիա:Կալիֆոռնիայի հայկական վանքեր և եկեղեցիներ
Կատեգորիա:Հայկական քրիստոնեական տաճարներ
Կատեգորիա:Տաճարներ այբբենական կարգով
Տերողորմյա

մինի|Իսլամական թազբեհ՝ սուբխա

**Տերողորմյա**, **համրիչ** կամ **թազբեհ**, ժապավեն կամ թել, որի վրա հերթականությամբ գնդեր են հավաքված։ Բազմաթիվ կրոններում (բուդդիզմ, քրիստոնեություն, իսլամ, հինդուիզմ) օգտագործվում է մանթրաների, աղոթքների կամ այլազան կրոնական գործողությունների հաշվման, ռիթմի պահպանման, կենտրոնացման և այլ նպատակներով։ Տերողորմյաները օգտագործվում են նաև բանտերում՝ կալանավորների կողմից։

Կատեգորիա:Կրոնական պաշտամունք
Կատեգորիա:Մեխանիկական հաշվիչ մեքենաներ
Ձորակ (այլ կիրառումներ)

**Ձորակ**, կարող է վերաբերել՝
*Ձորակ, գյուղ ՀՀ Սյունիքի մարզում։
*Ձորակ (Ակնի գավառ), գյուղ Արևմտյան Հայաստանում` Խարբերդի վիլայեթի Ակնի գավառակում։
*Ձորակ (Չարսանջակի գավառ), գյուղ Արևմտյան Հայաստանում` Խարբերդի վիլայեթի Չարսանջակի գավառակում։