open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Կենտրոնական քաղաքային հիվանդանոցի շենք (Ազով)

**Կենտրոնական քաղաքային հիվանդանոցի շենք** (), տեսարժանություն ՌԴ Ռոստովի մարզի Ազով քաղաքի Իզմայլովի փողոց, 58 հասցեում։

## Պատմություն
1890-ական թվականների վերջում տեղեկություն էր տարածվել այն մասին, որ Ազովի քաղաքային դուման որոշել է հիվանդանոց կառուցել ըստ ինժեներ Սոկոլովի մշակած նախագծի։ Շինարարությունը ղեկավարել է վաճառական Սիրովատսկին։ Ժամանակի ընթացքում գաղափարը կյանքի կոչվեց, և քաղաքի ծայրամասերում հայտնվեց հիվանդանոցային երկու շենք։ Հիվանդանոցում բուժման հնարավորություն ստանալու համար անհրաժեշտ էր վճարել, բայց եղել են նաև բացառություններ. օրինակ, հիվանդանոցում կար 5 անվճար մահճակալ, և բուժման միջոցներy ստացվում էին Սեմյոնկինայի ժառանգությունից։ Այս կինը կտակել էր տարեկան 5 հազար ռուբլի հատկացնել հիվանդատեղեր պահելու համար։ Բժիշկներն Ազովում շատ չէին, պատմությունը պահպանել է տեղեկություններ նրանցից միայն երկուսի մասին. հայտնի են բժիշկ Ֆաբիան Նատանովիչ Գուվարին, որը եղել է հիվանդանոցի ղեկավարը, և բժիշկ Ալեքսանդր Ալեքսանդրովիչ Կրավցովը։

XIX դարի վերջին հիվանդանոցը տեղավորված էր փոքր չափերի շենքում, որը նախատեսված էր 20 մահճակալի համար։ Բացի դրանից, հիվանդանոցում իրականացվել է հիվանդների ամբուլատորային ընդունելություն։

1911 թվականի դրությամբ Ազովի հիվանդանոցում կար կանանց 5 և տղամարդկանց 10 հիվանդասենյակ, իսկ 1940-ական թվականներին այստեղ գտնվել են ռազմական հոսպիտալներ։ Պատերազմի ավարտից հետո, բժիշկներին հիվանդներին այցելելու և հիվանդներին հիվանդանոց հասցնելու հնարավորություն ստեղծելու համար հաստատությանը հատկացվել է մի քանի ձի և երկու սայլ։

1955 թվականի սեպտեմբերին հիվանդանոցը դարձավ ինքնուրույն հաստատություն, որը կարող էր տեղավորել 135 մահճակալ։ Հիվանդանոցի կազմում էին վիրաբուժական, թերապևտիկ, մանկական և ծննդաբերական բաժանմունքները։ Վիրաբուժական բաժանմունքի վարիչը 1956 թվականին դարձել է Վասիլի Միխայլովիչ Կոնդաուրովը, որը 1977 թվականին դարձել է ՌԽՖՍՀ վաստակավոր բժիշկ։

1956 թվականին քաղաքային հիվանդանոցի կարիքների համար հատկացվել է առաջին սանիտարական ավտոմեքենան, բացվել է շտապօգնության առաջին կետը։ 1960-ական թվականներին հիվանդանոցը դարձել է ավելի ժամանակակից հիմնարկ։ Այն ուներ կլինիկական լաբորատորիայով պոլիկլինիկական բաժանմունք, ֆիզիոթերապևտիկ բաժանմունք, ռենտգենի կաբինետ։ Սկսել է գործել մանկական պոլիկլինիկական բաժանմունքը, բժշկական և բուժակային կետերը։ Մեր ժամանակներում այդ շենքերը զբաղեցնում են շտապօգնության բաժանմունքը, հակատուբերկուլյոզային դիսպանսերը և սրտաբանական բաժանմունքը։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Ռուսաստանի մշակութային ժառանգություն
Միխայիլ Նագիբինի պողոտա

**Միխայիլ Նագիբինի պողոտա** (), փողոց ՌԴ Դոնի Ռոստով քաղաքում։ Անցնում է Վորոշիլովսկի շրջանով, մի մասը` Օկտյաբրսկի շրջանի և Կիրովսկի շրջանի սահմանով։ Սկսվում է Տեկուչովի փողոցի հետ հատումով, Նարիմանովի փողոցը հատելուց հետո վերածվում է Պլիևի փողոցի և Օլխովսկի նրբանցքի։ Ուղղությունը Գագարինի հրապարակից սկսած հատվածում` հարավից հյուսիս, Լենինի հրապարակից հետո թեքվում է դեպի հյուսիս-արևելք։ Պողոտան ամբողջ երկայնքով ունի երթևեկության վեց շերտ։

## Անվանում
Մինչև 1967 թվականը կոչվել է Հյուսիսային պողոտա, հետո ստացել է Հոկտեմբերի պողոտա անվանումը։ 2000 թվականին մայրուղին հերթական անգամ փոխել է անվանումը` դառնալով Միխայիլ Նագիբինի պողոտա։ Միխայիլ Նագիբինը (1935-2000) եղել է Ռոստովի ուղղաթիռների գործարանի երկարամյա ղեկավարը (1980-2000)։

## Պատմություն
1940-ական թվականների սկզբին - 1950-ականների վերջին Դոնի Ռոստովը սկսել է արագորեն զարգանալ հյուսիսային ուղղությամբ։ Այն ժամանակ զարգացող շրջանի հետ ավտոմոբիլային կապն իրականացվում էր Բուդյոննու պողոտայով, որը նույն մակարդակի վրա հատում ուներ երկաթգծի հետ, ինչը ստեղծում էր հսկայական դժվարություններ։ Որոշվեց հյուսիսային ուղղությամբ շարունակել Վորոշիլովի պողոտան։ Նոր մայրուղում կառուցվեց ուղի, որն ապահովում էր երկու մակարդակով հատում Վորոնեժի ուղղության երկաթգծի հետ։ Հետագայում կառուցվեց ամբարտակ, որը փակեց Բեզիմյաննայա հեղեղատը և արդեն 1950-ական թվականների սկզբին պողոտայում անցկացվեց տրամվայի գիծ, իսկ վեց տարի անց հայտնվեց նաև տրոլեյբուսը։

## Տրանսպորտ
Մ. Նագիբինի պողոտան ունի կարևորագույն նշանակություն Հյուսիսային բնակելի զանգվածի բնակիչների համար, հենց նրանով է անցնում հիմնական ուղևորահոսքը քաղաքի այդ հատվածից։ Պողոտայով անցնում են մեծ թվով համայնքային և մասնավոր ավտոբուսային երթուղիներ (22, 33, 42, 45, 46, 47, 49, 65, 77, 78, 83, 90, 99), թիվ 6 տրոլեյբուսը և մեծ թվով երթուղային տաքսիներ։

## Ուշագրավ օբյեկտներ
* Դոնի պետական տեխնիկական համալսարան (ԴՊՏՀ)
* Եղբայրական գերեզման
* Ուսանողական զբոսայգի
* ԴՊՏՀ-ի հանրակացարան
* Հարավային դաշնային համալսարանի հոգեբանության ֆակուլտետ
* «Ռոստվերտոլ» ձեռնարկություն (Ռոստովի ուղղաթիռների գործարան)
* «Գորիզոնտ» առևտրի կենտրոն
* Հարավային համալսարան
* «Ռիո» առևտրի կենտրոն

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Դոնի Ռոստովի փողոցներ
Անգլիացիների ընտանիքը, որոնք դարձել են քրիստոնյաներ, պաշտպանում են այդ կրոնի քարոզչին դրուիդների հետապնդումից (նկար)

**«Անգլիացիների ընտանիքը, ովքեր դարձել են քրիստոնյաներ, պաշտպանում են այդ կրոնի քարոզչին դրուիդների հետապնդումից»** (), անգլիացի գեղանկարիչ, պրեռաֆայելիտների եղբայրության հիմնադիրներից Ուիլյամ Հոլման Հանտի նկարը։ Հեղինակը կտավը վրձնել է 1849-ից 1850 թվականներն ընկած ժամանակահատվածում։ Յուղաներկով կտավի չափերն են՝ 111 × 141 սմ։ «Անգլիացիների ընտանիքը, ովքեր դարձել են քրիստոնյաներ, պաշտպանում են այդ կրոնի քարոզչին դրուիդների հետապնդումից» ստեղծագործությունն այսօր պահպանվում և ցուցադրվում է Էշմոլի թանգարանում (Օքսֆորդ, Միացյալ Թագավորություն)։

Նախկինում կտավը ցուցադրվում էր Լոնդոնի Գեղարվեստի թագավորական ակադեմիայում մեկ այլ անգլիացի պրեռաֆայելիտ նկարիչ Ջոն Էվերեթ Միլլեի «Քրիստոսը հայրական տանը» կտավի հարևանությամբ։ Երկու նկարիչներն էլ վաղ շրջանի քրիստոնեություն են պատկերել՝ պրիմիտիվիզմի տարրերով։

## Սյուժե
Ուիլյամ Հոլման Հանտի այս ստեղծագործությունում պատկերված է բրիտների ընտանիքը։ Նրանք բնակվում են կոպիտ կառուցվածք ունեցող փայտաշեն հյուղակում, որը գետի ափին է գտնվում։ Իրենց կեցավայրում ընտանիքը թաքցնում է քրիստոնյա միսիոների. վերջինս հետապնդվում է Բրիտանիայի հեթանոս կելտերի ամբոխի կողմից։ Ստեղծագործության վերին ձախ հատվածում նկարիչը պատկերել է ճերմակահանդերձ դրուիդի, ով ձեռքով ցույց է տալիս ամբոխից փախչող մեկ այլ միսիոների։

Խրճիթի դռան աջ հատվածում երևում են սպիտակ քարեր՝ քարային շրջաններ, որոնք խորհրդանշում են հեթանոսությունը։ Կելտական և քրիստոնեական խորհրդանիշերի հակադրությունը երևում է կացարանի դռան վրա, ուր քրիստոնեական խաչ է պատկերված։

«Անգլիացիների ընտանիքը, ովքեր դարձել են քրիստոնյաներ, պաշտպանում են այդ կրոնի քարոզչին դրուիդների հետապնդումից» կտավում դրուիդի ներկայությունը վերաբերում է Հռոմի կողմից Բրիտանիայի գրավման ժամանակաշրջանին՝ 1-ին դարի կեսերին։ Սա միսիոներության համար շատ վաղ շրջան է համարվում, չնայած այն հանգամանքին, որ նրանց հագին սպիտակ շուրջառ է, որն ավելի ուշ շրջանում է հայտնվել։

## Քննադատություն
Ուիլյամ Հոլման Հանտի այս ստեղծագործությունը համարվում է սակավ հակասական, քան Ջոն Էվերեթ Միլլեի «Քրիստոսը հայրական տանը» կտավը։ Սակայն «Անգլիացիների ընտանիքը, ովքեր դարձել են քրիստոնյաներ, պաշտպանում են այդ կրոնի քարոզչին դրուիդների հետապնդումից» նկարը ենթարկվել է քննադատության տարօրինակ կոմպոզիցիայի և ֆիգուրների խեղաթյուրված դիրքերի համար։

1860 թվականին Ֆլորենս Քլաքսթոնն իր «Փարիզի ընտրությունը. հովվերգություն» (անգլ. The Choice of Paris: An Idyll) (1860 թվական) նկարում ընդօրինակել է Հանտի նկարի կոմպոզիցիան և այլ պրեռաֆայելիտ նկարիչների գործեր։

Անձամբ Հանտը այս կտավը համարել է իր լավագույն ստեղծագործություններից մեկը։ Այդ մասին հեղինակը գրել է իր նամակում՝ 1872 թվականին՝ ուղղված անգլիացի բանաստեղծ և նկարիչ Էդվարդ Լիրին։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Typological Symbolism in Hunt's Major Works

Կատեգորիա:1849 նկարներ
Կատեգորիա:Անգլիայի արվեստ
Կատեգորիա:Էշմոլի թանգարանի նկարներ
Կատեգորիա:Ուիլյամ Հոլման Հանտի նկարներ
Կատեգորիա:Պրեռաֆայելիտներ
Գիշերն Ուկրաինայում

**«Գիշերն Ուկրաինայում»** (), ռուս նկարիչ Արխիպ Կուինջիի նկարը, որը վրձնել է 1878 թվականին (և մասամբ վերամշակվել է 1901 թվականին)։ Նկարը հանդիսանում է ռուսական պետական թանգարանի հավաքածուի մի մասը։ Նկարի չափսը՝ 81 × 163 սմ։

## Պատմություն և նկարագրություն
«Գիշերը Ուկրաինայում» նկարը (վերնագրված «Երեկո») առաջին անգամ ցուցադրվել է 1878 թվականին, Գեղարվեստական շրջիկ ցուցահանդեսների ընկերության 6-րդ ցուցահանդեսի ժամանակ նկարչի մեկ այլ նկարի՝ «Անտառ» հետ միասին։

Նկարի վրա պատկերված է խուտոր, որը լուսավորված է հարավային մայրամուտի ցոլքով։ Նկարի կառուցվածքը հիշեցնում է Կուինջիի ավելի վաղ վրձնած կտավնեից մեկը՝ «Ուկրաինական գիշեր» (1876 թվական), որտեղ խրճիթը լուսավորված է ոչ թե լուսնի լույսով, այլ արևի ճառագայթներով, որն ընդգծվում է վառ բոսորագույնի օգտագործմամբ։ Ինչպես այդ ժամանակաշրջանի մյուս կտավներում, Կուինջիի աշխատանքի հիմնական ուժը լուսավորության, լույսի խաղի և ստվերի գաղտնիքների բացահայտումն է։

## Գնահատականներ
Արվեստաբան Վլադիմիր Պետրովը Արխիպ Կուինջիի ծննդյան 150-ամյակին նվիրված հոդվածում գրել է.

Արխիպ Կուինջինի արվեստի մասին հոդվածում արվեստագետ Վիտալի Մանին նշում է.
    

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* http://kuinje.ru/shedevr/kuinji15.php
* http://www.artprojekt.ru/gallery/kuinji/kui24.html

Կատեգորիա:1878 նկարներ
Կատեգորիա:Արխիպ Կուինջիի նկարներ
Կատեգորիա:Նկարներ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Ռուսական պետական թանգարանի նկարներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի արվեստ
Ջեյմս Էնսոր

**Ջեյմս Էնսոր** (, ), բելգիացի նկարիչ, գծանկարիչ, գեղանկարիչ։

## Կենսագրություն
Ծնվել է նավահանգստային Օստենդ քաղաքում։ Հայրը, ով ծագումով անգլիացի էր, ուներ էկզոտիկ ապրանքների (զանազան հուշանվերներ, պարահանդեսային դիմակներ, ծովախեցիներ) կրպակ։ Ջեյմս Էնսորը 15 տարեկանից թողել է դպրոցը և կիրառական արվեստի դասեր վերցրել։ Այնուհետև սովորել է Բրյուսելի գեղարվեստի ակադեմիայում (1877-1880), որտեղ նրա համադասարանցին է եղել բելգիացի նկարիչ, արվեստագետ Ֆեռնան Կնոպֆը։

Ուսումնառության ավարտից հետո վերադարձել է հայրենի քաղաք, որտեղ վարել է մոր կրպակի գործերը` միաժամանակ շարունակելով զբաղվել գեղանկարչությամբ։ Դարձել է բրյուսելյան «XX-ի ընկերություն» խմբի հիմնադիրը, եղել «Ժամանակակից արվեստ» անտվերպենյան ընկերության անդամ։ 1929 թվականին Բրյուսելում ունեցած մեծ ռետրոցուցահանդեսից հետո ստացել է բարոնի տիտղոս։

## Ստեղծագործություն
200px|մինի|ձախից|Էնսորի կիսանդրին Օստենդում
Էնսորը հայտնի է որպես գեղանկարիչ, սակայն մեծ հետաքրքրություն է ցուցաբերել օֆորտի հանդեպ։ Էնսորի գծանկարներն առանձնանում են հիասքանչ պատկերներով ու առանձնատիպ դրոշմով։

Նկարիչը կրել է իմպրեսիոնիզմի ազդեցությունը։ 1883 թվականին նա հրաժարվել է իմպրեսիոնիստական ոճից և կենցաղային թեմաներից։ Խորհրդապաշտական թեմաներին անցումը ժամանակակիցների կողմից այնքան էլ լավ չի ընդունվել։ Նա ավելի շատ հիշվել է իր էքսցենտրիկ, արտահայտիչ կերպարներով` գանգեր, կմախքներ, ինքնադիմանկարներ, տառապող Հիսուս։ Նրանցից շատերը ծնողների հուշանվերների խանութի հիշողությունների ծնունդ են։ Լավագույն նկարները ստեղծվել են 1885-1891 թվականներին։

Ուշացած ճանաչման է հասել։ Էնսորին համարում են սյուրռեալիզմի և ժամանակակից ֆանտաստիկ արվեստի նախակարապետ։

Էնսորը պատկերված է 1974 թվականի բելգիական նամականիշերին։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Ջեյմս Էնսոր

Կատեգորիա:Բելգիացի գրաֆիկներ
Կատեգորիա:Բելգիացի նկարիչներ
Կատեգորիա:Սիմվոլիստ նկարիչներ
Կատեգորիա:Անձինք նամականիշերի վրա
Անատոլի Վելյուգին

**Անատոլի Ստեփանովիչ Վելյուգին** (, ), , Բելառուսի Խորհրդային բանաստեղծ, վիպասան, սցենարիստ, թարգմանիչ։ Արժանացել է Յանկա Կուպալայի գրական մրցանակին (1964)։ Բելառուսի ԽՍՀՄ-ի պետական մրցանակի դափնեկիր է (1968)։ ԽՍՀՄ-ի ժամանակաշրջանի մշակույթի վաստակավոր գործիչ (1969)։ Խորհրդային միության գրողների անդամ է (1946)։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:20-րդ դարի բանաստեղծներ
Կատեգորիա:Խորհրդային գրողներ
Կատեգորիա:Խորհրդային բանաստեղծներ
Կատեգորիա:Խորհրդային թարգմանիչներ
Կատեգորիա:Ստալինգրադի ճակատամարտի մասնակիցներ
Կատեգորիա:Խորհրդային մանկագիրներ
Կատեգորիա:ԽՍՀՄ գրողների միության անդամներ
Կատեգորիա:Խորհրդային սցենարիստներ
Կատեգորիա:Բանաստեղծներ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Բելառուս թարգմանիչներ
Կատեգորիա:Բելառուս գրողներ
Կատեգորիա:Բելառուս բանաստեղծներ
Կատեգորիա:Բելառուս մանկագիրներ
«Բաֆֆի, վամպիրների բնաջնջողը» հեռուստասերիալի սերիաների ցանկ

**«[[Բաֆֆի` վամպիրների բնաջնջողը (հեռուստասերիալ)|Բաֆֆի` վամպիրների բնաջնջողը]]»**, Ջոսս Ուիդոնի կողմից ստեղծված ամերիկյան սերիալ, որի պրեմիերան տեղի է ունեցել 1997 թվականի մարտի  10-ին։ Սերիալի վերջին սերիան ցուցադրվել է 2003 թվականի մայիսի 20-ին, այն բաից հետո, երբ հեռարձակվել է յոթ եթերաշրջան, ընդհանուր 144 սերիա, չհաշված նաև առաջին սերիան, որը եթեր դուրս չի եկել։

## Եթերաշրջանների ամփոփում

## Սերիաների ցանկ
### 1-ին եթերաշրջան (1997)

### 2-րդ եթերաշրջան (1997–98)

### 3-րդ եթերաշրջան (1998—99)

### 4-րդ եթերաշրջան (1999—2000)

### 5-րդ եթերաշրջան (2000—01)

### 6-րդ եթերաշրջան (2001—02)

### 7-րդ եթերաշրջան (2002—03)

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Ամերիկյան հեռուստասերիալներ
Իոաննիս Քսանթակիս

**Իոաննիս Քսանթակիս** (, ), հույն աստղագետ։

## Կենսագրություն
Իոաննիս Քսանթակիսը ծնվել է 1904 թվականի նոյեմբերի 21-ին Հունաստանի Գիթիո քաղաքում։ Ավարտել է Աթենքի պետական համալսարանը։ 1924-1929 թվականներին աշխատել է Աթենքի աստղադիտարանում, 1929-1931 թվականներին՝ Աթենքի համալսարանում, իսկ 1931-1934 թվականներին տեղափոխվել է Ֆրանսիա և աշխատել Ստրասբուրգի աստղադիտարանում։

1940-1956 թվականներին եղել է Սալոնիկի Արիստոտելի համալսարանի աստղագիտության պրոֆեսոր։

1955 թվականին դարձել է Աթենքի ակադեմիայի անդամ և 1964 թվականին ստանձնել վերջինիս տնօրենի պաշտոնը։ 1959  թվականին հեռացել է պաշտոնից։

Իոաննիսի հիմնական աշխատությունները նվիրված են արեգակին և երկրային գործընթացների վրա դրա ազդեցությանը։ Նա ուսումնասիրել է նաև հյուսիս-հարավ ասիմետրիային և արեգակնային ակտիվության երևույթին։ Հետազատել է արեգակնային ակտիվության միջև ընկած հարաբերությունները և բաշկումը երկրային տարբեր գոտիների վրա։

Իոաննիսի այլ աշխատություններ վերաբերվում են մաթեմատիկական վերլուծությանը, դիրքային աստղագիտությանը, գեոդեզիային  և այլն։ 1964 թվականին դառնալով Հունաստանի տիեզերական հետազոտությունների ազգային հանձնաժողովի նախագահ՝ Իոաննիսը ձեռնամուխ է լինում տիեզերքում հույն գիտնականների մասնակցությամբ ուսումնասիրությունների անցկացման։ 1957-1980 թվականներին գլխավորել է  Հունաստանի աստղագիտության և մաթեմատիկայի ազգային հանձնաժողովը։

Եղել է նաև Հունաստանի մաթեմատիկական միության նախագահ (1965-1972)։ Հեղինակել է «Աստղագիտություն» (1949-1955) վերնագրով քառահատոր ձեռնարկ, ինչպես նաև մաթեմատիկայի և հավանականությունների տեսության դասագրքեր։

## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն
* *Колчинский И.Г.,Корсунь А.А.,Родригес М.Г.* Астрономы.Биографический справочник. — Киев: Наукова думка, 1986.

Կատեգորիա:Աթենքի համալսարանի շրջանավարտներ
Կատեգորիա:Հույն աստղագետներ
Կատեգորիա:Հույն գիտնականներ
Կատեգորիա:Հույն մաթեմատիկոսներ
Մումու

**Մումու** (),  ռուս գրող Իվան Տուրգենևի պատմվածքներից, որը գրվել է 1852 թվականին։ Ստեղծագործության հիմքում ընկած է իրական դեպք, որը տեղի է ունեցել գրողի մոր՝ Վարվարա Պետրովնայի Մոսկվայի տանը։ 
Առաջին անգամ լույս է տեսել 1854 թվականին։
## Սյուժե
Մոսկվայի տներից մեկում ապրում է մի կին, շրջապատված բազմաթիվ ծառաներով։ Նրա ծառաների թվում առանձնանում է պահակ Գերասիմը, որը բարձրահասակ էր (մոտ 195 սմ) և դյուցազնի կազմվածքով, սակայն ի ծնե խուլ ու համր էր։ Նա եկել էր գյուղից և երկար ժամանակ է արդեն կարոտում է իր հայրենի տանը, սակայն աստիճանաբար հարմարվեց քաղաքի կյանքին։ Նա ջանասեր աշխատող է և բակում միշտ կարգ ու կանոն է։
Տվյալ պահին տան բնակիչները սկսում են նկատել, որ Գերասիմը համակրում է 28-ամյա լվացարարուհի Տատյանային։ Նրա սիրատածումները հուզիչ են և հարցը հասնում է արդեն ամուսնության։ Գերասիմը միայն սպասում է, երբ պատրաստ կլինի իր նոր վերարկուն, որպեսզի պատշաճ տեսքով հանդիպի օրիորդին և խնդրի նրա ձեռքը։ Օրիորդը, նկատելով հարբած Կապիտոնի վարքագիծը, հանկարծ որոշում է, որ նրան կուղղի միայն ամուսնությունը և մատնացույց է անում Տատյանային։ Գավրիլի ծառայապետը, իմանալով այդ մասին, վախենում է։ Նա հասկանում է, որ Գերասիմի պատասխան արձագանքը կարող է լինել անկանխատեսելի։ Այս իրավիճակից դուրս գալու համար առաջարկեցին Տատյանային հարբած ձևանալ և այդպես անցնել դռնապանի դիմացով։ Այդ հնարքը գործեց, Գերասիմը ամբողջ օրը նստեց իր սենյակում և որոշեց չմիջամտել ուրիշի երջանկությանը։
[250px|մինի|Մումու. [Սովրեմեննիկ (ամսագիր)|Սովրեմեննիկ ամսագիր, 1854]]
Մեկ տարի անց Տատյանան Կապիտոնի հետ գյուղ է գնում։ Գերասիմը, հրաժեշտ տալով նրանց Ղրիմի կամրջի մոտ, տուն գալու ճանապարհին հանում է ջուրն ընկած փոքրիկ շանը և տուն է բերում, կերակրում  է նրան ու անվանում Մումու (այն քիչ բառերից է, որը նա կարող է արտասանել)։ Ժամանակի ընթացքում Մումուն վերածվում է համակրելի շան, որը բակում բոլորին վստահությամբ էր վերաբերվում և սիրում էր միայն Գերասիմին։ Տիկինը ամենավերջինն  է իմանում նրա գոյության մասին։ Նա փորձում է լավ հարաբերություններ հաստատել նրա հետ, սակայն ոչինչ չի ստացվում։ Պահանջում է, որ հենց այսօրվնից նա այստեղ այլևս չլինի։ Գավրիլան, որին հասցեագրված էր այդ հրամանը, փորձում էր կատարել այն։ Սկզբում նրան վաճառեցին, սակայն օրեր անց նա պարանը վզին կրկին վերադարձավ Գերասիմի մոտ։ Այդ ժամանակ ծառան բացատրում է, որ տիկինը դժգոհում է։ Գերասիմը պատասխանում է, որ անձամբ կլուծի այդ հարցը։
Մեկ ժամ անց Գերասիմը շան հետ միասին դուրս է գալիս առանձնասենյակից։ Դռնապանը շանը տանում է պանդոկ և նրա համար պատվիրում մսով ապուր։ Այնուհետև նրանք միասին գնացին Ղրիմի կամուրջ, այնտեղ նստեցին նավակ։ Երբ արդեն նրանք Մոսկվայից շատ հեռու էին, Գերասիմը կատարեց տիկնոջ հրամանը՝ շանը կուլ տվեց գետի ջուրը, իսկ նա վերադարձավ գյուղ։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Ռուսական պատմվածքներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գրականություն
Ալեքսանդր Գոլիկով

**Ալեքսանդր Գոլիկով** (, ), Բանվորա-գյուղացիական Կարմիր բանակի կոմբրիգ, Քաղաքացիական պատերազմի մասնակից, Կարմիր դրոշի կրկնակի շքանշանակիր (1920, 1921)։

## Կենսագրություն
Ալեքսանդր Գոլիկովը ծնվել է 1896 թվականին Վոյսկա Դոնսկի մարզի Սիրոտինսկ ստանիցայում (ներկայումս՝ Վոլգոգրադի մարզի Իլովլինսկի շրջան), (այլ տվյալներով՝ Նովո Նովոխոպյորսկում)։ Ծառայել է Ցարական բանակում, մասնակցել է Առաջին համաշխարհային պատերազմի մարտերին՝ հասնելով պորուչիկի կոչման, զբաղեցնելով մարտկոցի հրամանատարի պաշտոն։ 1918 թվականի հունիսին կամավորական հիմունքներով ծառայության է անցել Բանվորա-գյուղացիական Կարմիր բանակում։ Սկզբում եղել է դիվիզիայի հրամանատարի օգնական և 23-րդ հրաձգային դիվիզիայի հրետանու հրամանատար, այնուհետև դիվիզիայի հրամանատարի պաշտոնում փոխարինել է Ֆիլիպ Միրոնովին։ Ավելի ուշ եղել է 7-րդ հրաձգային դիվիզիայի հրամանատար։ Բազմիցս աչքի է ընկել մարտերում։

Հանրապետության Հեղափոխական Ռազմական Խորհրդի № 260 հրամանով 1920 թվականին դիվիզիայի հրամանատար Ալեքսանդր Գոլիկովը պարգևատրվել է ՌՍՖՍՀ Կարմիր Դրոշի առաջին շքանշանով։ Հանրապետության Հեղափոխական Ռազմական Խորհրդի № 353 հրամանով 1921 թվականին դիվիզիայի հրամանատար Ալեքսանդր Գոլիկովը երկրորդ անգամ պարգևատրվեց ՌՍՖՍՀ Կարմիր Դրոշի շքանշանով։

1921 թվականի մարտին ձերբակալվել է Հակահեղափոխության և դիվերսիայի դեմ պայքարի համառուսական հանձնաժողովի կողմից Ֆիլիպ Միրոնովի (եղել է նրա փեսան) դավադրությանը մասնակից լինելու կասկածանքով, պահվել է Բուտիրյան բանտում, սակայն շուտով ազատվել է և վերականգնվել Բանվորա-գյուղացիական Կարմիր բանակի կադրային կազմում։ Շարունակել է ծառայությունը բանակում։ Ավարտել է ռազմական ակադեմիան։ 1937 թվականին զբաղեցրել է ԽՍՀՄ Բանվորա-գյուղացիական Կարմիր բանակի հեծելազորի տեսուչի օգնականի պաշտոնը։ Բնակվել է Մոսկվայում։

1937 թվականի հուլիսի 17-ին ձերբակալվել է ԽՍՀՄ Ներքին գործերի ժողովրդական կոմիսարիատի օրգանների կողմից, ռազմա-ֆաշիստական դավադրության կազմակերպմանը մասնակցելու մեղադրանքով։ Նույն տարվա դեկտեմբերի 10-ին ԽՍՀՄ Գերագույն դատարանի Ռազմական կոլեգիայի որոշմամբ դատապարտվել է պատժի առավելագույն չափին՝ գնդակահարության։ Գնդակահարվել է նույն օրը։ Գոլիկովի աճյունը թաղված է «Կոմունարկա» հրաձգարանում։

## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն
* «Сборник лиц, награждённых орденом Красного Знамени и Почётным революционным оружием». Воениздат, 1926.

Կատեգորիա:Առաջին համաշխարհային պատերազմի մասնակիցներ
Կատեգորիա:ԽՍՀՄ-ում գնդակահարվածներ
Կատեգորիա:Կարմիր դրոշի շքանշանի ասպետներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի քաղաքացիական պատերազմի մասնակիցներ
Ավստրո-Հունգարիայի ռազմածովային ուժեր

**Ավստրո-Հունգարիայի ռազմածովային ուժեր** (), Ավստրո-Հունգարիայի կայսրության զինված ուժերի երեք զորատեսակներից մեկը։

## Պատմություն
Ավստրո-Հունգարիայի կայսրության ռազմածովային ուժերը ձևավորվել է 1867 թվականին՝ Ավստրիայի կայսերական նավատորմի հիման վրա։ Որպես Ավստրիայի կայսրության ռազմածովային մարմին՝ նավատորմը 1866 թվականին մասնակցել է ավստրո-պրուսիական պատերազմին։

Ավստրո-Հունգարիայի զինված ուժերի մաս կազմող ռազմածովային նավատորմը եղել է ժամանակի նշանավորներից մեկը։ 1891 թվականի տվյալներով այն բազկացած էր զրահակիր նավերից և էսկադրային ականակիրներից։

Նախքան Առաջին համաշխարհային պատերազմը՝ Ավստրո-հունգարական նավատորմը բաղկացած էր երկու էսկադրաներից։ Բացի հիմնական նավոտորմից, Ավստրո-Հունգարիան ուներ նաև դանուբյան առանցքային նավատորմ։ Այն բաղկացած էր մոնիտորից, պարեկային և օժանդակ նավերից ։ Վերջինիս կենտրոնը պատերազմից առաջ եղել է Բուդապեշտը։

Ավստրո-Հունգարիայի դանուբյան նավատորմը արդյունավետ կերպով մասնակցել է Առաջին համաշխարհային պատերազմին։

Ավստրո-Հունգարիայի ռազմածովային նավատորմը դադարել է գոյություն ունենալ 1918 թվականից։ Այն պայմանավորված էր համաշխարհային պատերազմում Ավստրո-Հունգարիայի կրած պարտությունից հետո կայսրության փլուզմամբ։ Ավստրո-Հունգարիայի ժառանգորդ երկու պետությունները՝ Ավստրիան և Հունգարիան, դեպի ծով ազատ ելք չունեին և դա էր պատճառը, որ նախկին կայսերական նավատորմը ցրվեց։

## Գրականություն
* Donko, Wilhelm M. (2012). A brief history of the Austrian navy : Wilhelm M. Donko. Berlin: E-publi Verlag. ISBN 978-3-8442-2129-9.
* Hauke, Erwin; Schroeder, Walter; Tötschinger, Bernhard (1988). Die Flugzeuge der k.u.k. Luftfahrtruppe und Seeflieger, 1914–1918 (in German) (1. Aufl. ed.). Graz: H. Weishaupt. ISBN 978-3900310462.
* Kemp, Peter (1971). "The Otranto Barrage". History of the First World War. Bristol: BPC Publishing. Vol.6 (No.1): 2265–2272.
* Schupita, Peter (1983). Die k.u.k. Seeflieger: Chronik und Dokumentation der österreichisch-ungarischen Marineluftwaffe, 1911–1918. Koblenz: Bernard und Grafe.
* Sokol, Anthony (1968). The Imperial and Royal Austro-Hungarian Navy. Annapolis: United States Naval Institute.

Կատեգորիա:Ավստրո-Հունգարիայի զինված ուժեր
Նեյյիրե Նեյիր

**Նեյյիրե Նեյիր** (իրական անուն՝ *Մյունիրե Էյուպ*, հետամուսնական անվանում *Մյունիրե Էյուպ Էրթուղրուլ*, ), թատրոնի և կինոյի թուրք դերասանուհի։ Համարվում է առաջին կին մուսուլման դերասանուհիներից մեկը։ Եղել է դերասան և ռեժիսոր Մուհսին Էրթուղրուլի կինը։

## Կենսագրություն
Ծնվել է 1902 թվականին Կոստանդնուպոլսում։ Ավարտել է աղջիկների մանկավարժական ուսումնարանը, այնուհետ ընդունվել է աղջիկների ամերիկյան քոլեջը, սակայն չի ավարտել։ Ուսանողական տարիներին եղել է թատերական խմբակի անդամ։

1929 թվականին ամուսնացել է դերասան և ռեժիսոր Մուհսին Էրթուղրուլի հետ։

1942 թվականի հոկտեմբերին հոսպիտալացվել է՝ կրծքի հատվածում ունեցած սուր ցավերի համար։ 1943 թվականի փետրվարի 13-ին մահացել է սրտի հիվանդությունից։ Թաղված է Զինջիրլիքույու գերեզմանատանը։

## Պրոֆեսիոնալ կարիերա
1923 թվականին նկարահանվել է «Կրակե վերնաշապիկ» ֆիլմում, որի ռեժիսորը եղել է Մուհսին Էրթուղրուլը։ Ֆիլմի գործողությունները տեղի են ունեցել Թուրքիայի անկախության պատերազմի ժամանակ։ Ֆիլմը նկարահանվել է Հալիդե Ադըվարի համանուն վեպի հիման վրա։ Ադըվարը, ով հանդես է եկել կանանց իրավունքների պաշտպանությամբ,հայտարարել է, որ կհամաձայնվի իր գործի էկրանավորմանը այն դեպքում, եթե գլխավոր դերը հատկացվի մուսուլման դերասանուհու։ Օսմանյան կայսրության ժամանակ կանանց արգելվել է նկարահանվել ֆիլմերում՝ ելնելով կրոնական պատճառներից, այդ իսկ պատճառով այդ ժամանակ նկարահանված բոլոր ֆիլմերում կանացի գլխավոր դերում հանդես է եկել կամ քրիստոնեուհի կամ հրեուհի։ Ֆիլմում գլխավոր դերի համար ընտրվել էր Մուհսին Էրթուղրուլի ընկերոջ՝ Բեդիա Մուվահհիթի կինը։ Որպեսզի գտնեն երկրորդ պլանի դերասանուհի, ֆիլմի նկարահանողական կազմը հայտարարություն է տպագրում թերթում։ Միակը, ով արձագանքեց հայտարարությանը, եղել է Մյունիրե Էյուպը։ Նկարահանումների ժամանակ նա կիրառել է Նեյյիրե Նեյիր մականունը։ Բեդիա Մուվահհիթի հետ միասին դարձել են Թուրքիայի առաջին կին դերասանուհիները։

Հաջորդ տարի Նեյյիրե Նեյիրը նկարահանվել է Էրթուղրուլի «Ողբերգություն Կույսի աշտարակում» ֆիլմում։ Իզմիրի թատերական ընկերությունում կարճ ժամանակահատված աշխատելուց հետո, 1924 թվականին վերադարձել է Ստամբուլ և միացել Էրթուղրուլի թատրոնին։ Կյանքի վերջին տարիներին նկարահանվել է իր իրական անունով։

Գրել է հոդվածներ Էրթուղրուլի կողմից 1930 թվականին ստեղծված «Darülbedayi» ամսագրում, որտեղ զբաղեցրել է նաև գլխավոր խմբագրի պաշտոնը։ 1941 թվականին հրապարակվել է նաև «Perde ve Sahne» () ամսագրում։

## Հիշատակություն
Դերասանուհու անունով է կոչվել Ստամբուլի Բեհչելիևլերի շրջանի փողոցներից մեկը։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:20-րդ դարի թուրք դերասանուհիներ
Կատեգորիա:20-րդ դարի կին գրողներ
Կատեգորիա:Զինջիրլիքույու գերեզմանատանը թաղվածներ
Կատեգորիա:Թատրոնի թուրք դերասանուհիներ
Կատեգորիա:Թուրք գրողներ
Կատեգորիա:Թուրք դերասանուհիներ
Կատեգորիա:Թուրք կին գրողներ
Կատեգորիա:Թուրք կինոդերասանուհիներ
Կատեգորիա:Ստամբուլում ծնված դերասանուհիներ
Կատեգորիա:Օսմանյան կայսրության թուրքեր
Ֆիլիպ Ժակոտե

**Ֆիլիպ Ժակոտե** (, ), շվեյցարացի բանաստեղծ, արձակագիր, թարգմանիչ։

Ծնվել է 1925 թվականին Վոյի կանտոնի Մուդոն գյուղում։ Լոզանի համալսարանի բանասիրական ֆակուլտետն ավարտելուց հետո նա մի քանի տարի ապրել է Փարիզում և աշխատել «Մերմո» հրատարակչությունում։ 1953 թվականին ամուսնանալուց հետո հաստատվել է Գրինյանում (Ֆրանսիա)։ Բազմաթիվ թարգմանություններ է արել Հոմերոսից, Պլատոնից, Պետրարկայից, Ֆրիդրիխ Հյոլդեռլինից, Լուիս դը Գոնգորաից, Ջակոմո Լեոպարդիից, Ռայներ Մարիա Ռիլկեից, Մուսիլից և Ջուզեպպե Ունգարետիից։

Նրա ամենահայտնի գործերն են «Գիշերաբու և այլք», «Բնապատկեր՝ բացակա դեմքերով», «Խոհեր՝ ամպերի ներքո»։ Նա «Սեմեզոն» անունով մի ամբողջ շարք է հրատարակել։ Նրա ստեղծագործությունների մեծ մասի հրատարակիչը «Գալիմարն» է։ Ժակոտեն նաև քննադատական մի խոշոր երկի հեղինակ է, որն ներառում է ժամանակագրական և չափածո գործեր։

Ապրում է Գրինյանում։

## Ֆիլիպ Ժակոտեն հայերեն
* Բնապատկերներ՝ բացակա դեմքերով; Արձակ՝ օձով։ Մեծության կարիքը (XX դարի Շվեյցարիայի ռոմանական արձակ), Ե., «Գարուն», 2002, էջ 86-107։ Թարգմ.՝ Իրինա Հովսեփյան։

## Աղբյուրներ

Կատեգորիա:Շվեյցարացի բանաստեղծներ
Կատեգորիա:Շվեյցարացի արձակագիրներ
Կատեգորիա:Շվեյցարացի թարգմանիչներ
Կատեգորիա:Ֆրանսալեզու գրողներ
Կատեգորիա:Լոզանի համալսարանի շրջանավարտներ
Կատեգորիա:Լեզվի և պոեզիայի գերմանական ակադեմիայի անդամներ
Կատեգորիա:20-րդ դարի բանաստեղծներ
Կատեգորիա:Գոնկուրյան մրցանակի դափնեկիրներ
Լույսի մարտիկները (ֆիլմ)

**«Լույսի մարտիկները»** (), կինոֆանտաստիկա- հակաուտոպիա վամպիրների մասին, որի պրեմիերան կայացել է 2010 թվականի սկզբին։ Ֆիլմի պրեմիերան կայացել է հունվարի 6-ին Մեծ Բրիտանիայում իսկ հունվարի 7-ին Ռուսաստանում։ Ֆիլմի ռեժիսորներն են՝ Փիթեր և Մայքլ Սպիրիգները (): Գլխավոր դերերում նկարահանվել են՝ Իթան Հոուքը (), Ուիլեմ Դեֆոն () և Սեմ Նիլը ():

## Սյուժե
2019 թվական։ Գլոբալ համաճարակից անցել է 10 տարի, որը մարդկանց մեծամասնությանը դարձրել է վամպիր։ Չվարակվածները կազմում են բնակչության թվի ընդամենը 5%-ը, որոնք այժմ համարվում են արյան աղբյուր վամպիրների համար և գտնվում են անհետանալու եզրին։ Խաղաղ ապագա չի սպասվում նաև արյունախումներին. արյան քանակի պակասի պատճառով, նրանք պետք է շտապ գտնեն արհեստական փոխարինող։ Գիտնական վապիրները ստիպված են շտապել, քանի որ արյան պաշարը կբավականացնի ընդամենը մեկ ամիս, քաղաքներում սով է, իսկ առանց արյան մնացած վամպիրներն արագ դեգրադացիայի են ենթարկվում։ Այդ ժամանակ անընդհատ որսում են մնացած մարդկանց։ Մարդիկ դեռ փնտրում են միջոցներ՝ վամպիրներին դիմակայելու համար։

Գիտնական- արյունաբան Էդվարդ Դալտոնը համակրում է մարդկանց և խմում է կենդանիների արյուն։ Վերադառնալով նոր արյան փոխարինողի չհաջողված փորձարկումից՝ նա հանդիպում է մարդկանց։ Էդվարդը իմանում է մարդկանց գաղտնի խմբի մասին, որոնց գլխավորում է հանկարծակի բուժված մի վամպիր՝ Լիոնել Կորմակ անունով, և Էլվիս կեղծանունով։ Դալտոնը անցկացնում է հաջողված փորձարկում՝ ընդօրինակելով այն պայմանները, որոնցով բուժվել էր Լիոնելը, և կրկին դառնում է մարդ։ Այդ ժամանակ մարդկանց պաշարները վերջանում են և սկսվում է վամպիրների դեգրադացիայի համաճարակ։

Գործընկեր գիտնականի հետ հանդիպման ժամանակ Էդվարդի ընկերուհուն առևանգում են։ Դալտոնը միանգամից գնում է իր տնօրենի՝ Չարլզ Բրոմլիի մոտ։ Նա կծում է նրան և դառնում է մարդ. փոխակերպված մարդկանց արյունը դառնում է պատվաստանյութ վամպիրների դեմ։ Էդվարդը Բրոմլիին ուղարկում է ուղիղ վամպիրների ճանկը՝ մահ։ Այժմ «հակահամաճարակը» գործարկվում է։ Էդվարդը, Օդրին և Լիոնելը հեռանում են քաղաքից։

## Դերերում
* Իթան Հոուք — *Էդվարդ Դալտոն*
* Ուիլեմ Դեֆո — *Լիոնել «Էլվիս» Կորմակ*
* Իզաբել Լուկաս — *Էլիսոն Բրոմլի*
* Սեմ Նիլ — *Չարլզ Բրոմլի*
* Կլոդիա Կերվան — *Օդրի Բենեթ*

## Հետաքրքիր փաստեր
* Էդվարդ Դալտոնի դերի համար հարցազրույցին մասնակցել է 12 դերասան, նրանց թվում էին՝ Ջեյսոն Քոուպը, Քրիստոֆեր Էկկլսթոնը, ինչպես նաև Քրիստոֆ Վալցը։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
### Աղբյուրներ
* 
* 
* 

### Արձագանքներ
* Обзор фильма «Воины света» 
* *Վլադիսլավ Նիկիտկին.* Լույսի զինվորներ. Հակամթնշաղ

Կատեգորիա:2000-ականների ամերիկյան ֆիլմեր
Կատեգորիա:2000-ականների անգլերեն ֆիլմեր
Կատեգորիա:2009 ֆիլմեր
Կատեգորիա:2010 ֆիլմեր
Կատեգորիա:Lionsgate ֆիլմեր
Կատեգորիա:Ամերիկյան էքշն արկածային ֆիլմեր
Կատեգորիա:Ամերիկյան մարտաֆիլմեր
Կատեգորիա:Ավստրալիական ֆանտաստիկ ֆիլմեր
Կատեգորիա:Հակաուտոպիական ֆիլմեր
Կատեգորիա:Ֆիլմեր վամպիրների մասին
Կատեգորիա:Ֆիլմեր, որոնց գործողությունները տեղի են ունենում ապագայում
Կատեգորիա:Ֆիլմեր, որոնց գործողությունները տեղի են ունենում 2019 թվականին
Գեորգի Գիրս (ռազմական գործիչ)

**Գեորգի Գիրս** (, ), ռուս զինվորական, ռուսական կայսերական բանակի գնդապետ, մանկավարժ ու ռազմական պատմաբան։

## Կենսագրություն
Գեորգի Գիրսը ծնվել է 1877 թվականի դեկտեմբերի 28-ին Սանկտ-Պետերբուրգում, ուղղափառ ընտանիքում։ Սովորել է Պաժեսկի կորպուսում, զինվորական ծառայության է անցել 1895 թվականի սեպտեմբերի 1-ին։ 1897 թվականին Պաժեսկի կորպուսն ավարտելուց հետո ստացել է կամեր-պաժի պոդպորուչիկի կոչում և ծառայել Պրեոբրաժենսկի գնդի լեյբ-գվարդիայում։ 1901 թվականին ստացել է պորուչիկի կոչում։ 1905 թվականին ավարտել է Ալեքսանդրովյան ռազմա-իրավաբանական ակադեմիան և նույն տարում ստացել շտաբս-կապիտանի կոչում։ Այնուհետև 1906 թվականին ավարտել է սպաների պատրաստման դասընթացները, կադետական կորպուսներում դաստիարակչական գործունեություն իրականացնելու նպատակով։ 1907 թվականին Պրեոբրաժենսկի գնդից տեղափոխվել է Պաժեսկի Նորին Կայսերական Մեծության կորպուս, որպես սպա-դաստիարակ, կոչումը բարձրացնելով կապիտանի աստիճանի։ 1914 թվականի հունիսի 19-ից եղել է Պաժեսկի կորպուսի դասարանների տեսուչի օգնական, 1910 թվականից` փոխգնդապետ, 1914 թվականից` գնդապետ։ 1914 թվականի հունիսի 20-ից Գեորգի Գիրսը եղել է Ֆինլանդական գեներալ-նահանգապետի գրասենյակի բաժնի վարիչ։ Մասնակցել է Առաջին համաշխարհային պատերազմին։ Մինչև 1916 թվականի ապրիլի 23-ը ծառայել է 425-րդ հետևակային Կարգոպոլյան գնդում, որից հետո փոխադրվել է 10-րդ Թուրքեստանյան հրաձգային գունդ, այնուհետև նշանակվել է 9-րդ Թուրքեստանյան հրաձգային գնդի հրամանատար, 1917 թվականի սեպտեմբերի 15-ից` 3-րդ Մոսկովյան կադետական կորպուսի տնօրեն։

Հոկտեմբերյան հեղափոխությունից հետո Պաժեսկի կորպուսը փակվել է։ Գիրսը որոշ ժամանակ բնակվել է մոր մոտ` Սերգիև Պասադում։ 1918 թվականից Գեորգի ֆեոդրովիչը ծառայել է Բանվորա-գյուղացիական Կարմիր բանակում։ Եղել է Ռազմա-մանկավարժական ակադեմիայի պետ և «Ռազմա-մանկավարժական ամսագրի» գլխավոր խմբագիրը, ինչպես նաև «Ռազմական միտք և հեղափոխություն»ամսագրի խմբագրական հանձնաժողովի անդամ, դասավանդել Ռազմա-մանկավարժական ինստիտուտում։ 1930-ական թվականներին գործուղվել է Պերմի մարզ, որտեղ Բերեզնիկի ավանում (ներկայումս` քաղաք) 1942 թվականի դեկտեմբերի 4-ին ձերբակալվել է ՆԳԺԿ-ի օրգանների կողմից։ Գործը կարճվել է, և 1943 թվականի մարտի 13-ին Գեորգի Գիրսն ազատ է արձակվել։ Մահվան ճշգրիտ ժամկետը և վայրն անհայտ է։ ԽՍՀՄ Պետական պահոցի անձնական արխիվներում առկա են Գեորգի Գիրսին վերաբերվող փաստաթղթեր։

## Պարգևներ
* Սուրբ Ստանիսլավի 3-րդ աստիճան (1907)
* Սուրբ Աննայի 3-րդ աստիճան (1910)
* Սուրբ Վլադիմիրի 3-րդ աստիճան սրերով (1917)
* Գեորգիևյան զենք (1917)

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Гирс Георгий Федорович
* Списки генералов и офицеров русской армии, осужденных в 1930—1931 годах 

Կատեգորիա:Առաջին համաշխարհային պատերազմի մասնակիցներ
Կատեգորիա:Ռուս զինվորականներ
Կատեգորիա:Ռուս մանկավարժներ
Կատեգորիա:Սուրբ Ստանիսլավի 3-րդ աստիճանի շքանշանի ասպետներ
Կորինա Բիյ

**Կորինա Բիյ** (, ), շվեյցարացի բանաստեղծուհի, արձակագիր։ Բանաստեղծ Մորիս Շապայի կինն է։ Գրել է ֆրանսերեն։

## Կենսագրություն
Բիյ Ստեֆանի Կորինան ծնվել է Լոզանում 1912 թվականին։ Ստեֆանին ընտրել է Կորինա անունը՝ ի պատիվ իր մոր ծննդավայր Կորին գյուղի։ Սովորել է Սիերի առևտրական դպրոցում, այնուհետև հաճախել է Ցյուրիխի Օրիորդաց բարձրագույն դպրոցը և Դաշնային պոլիտեխնիկ դպրոցում մասնակցել գրականության դասընթացին։ 1934 թվականին «Ռապտ» ֆիլմի նկարահանման ժամանակ ծանոթացել է դերասան Վիտալ Գեյմոնի հետ, ամուսնացել և տեղափոխվել Փարիզ։ 1936 թվականին լքել է նրան և վերադարձել Վալե։ Նույն թվականին հիվանդացել է թոքախտով։ 1942 թվականին թողել է Գլերոլ դղյակը և Ժորժ Բորժոյին, որի հետ ապրում էր այդ ժամանակ, որպեսզի Մորիս Շապայի հետ հաստատվի Վալեում։ 1947 թվականին նա երկրորդ անգամ է ամուսնացել։ Ունեցել է երեք երեխա։ Ամուսինները երկար ժամանակ ստիպված են եղել տեղափոխվել մի բնակարանից մյուսը։

Նրա առաջին ստեղծագործությունները հրատարակվել են դեռևս 1937 թվականին «Ռոմանիայի երտասարդ պոետների անթոլոգիայում»։ 1953 թվականին նա լույս է ընծայել «Գեղջկուհու տառապանքներ» նովելների ժողովածուն, «Գաղտնի երկիրը» (1961) պոեմների գիրքը, «Սև ելակը» (1968, նովելներ), «Հարյուր սարսափելի փոքրիկ պատմություններ» (արձակ պատմություններ, 1973), «Վայրի օրիորդը» (1975, որը նրան ճանաչում է բերում) նովելի համար ստանում է Գոնկուր կրթաթոշակ, «Օվալաձև սալոնից» հետո (բարոկկո նովելներ և հեքիաթներ, 1976) և «Երկու կիրք» (պատմվածքներ, 1979)։

Նրա բոլոր ստեղծագործություններում առկա է սիրո և մահվան, Կրքի և ցանկության զուգորդումը և, ինչպես ասում է Պիեռ ժան Ժուվը, վերերկրային ողբերգությունը։ Նրա կյանքում հսկայական տեղ է գրավում երազանքը, որի արդյունքում էլ ծնվում են իր ստեղծագործությունները։

Կորինա Բիյը նախընտրում է խոսքի հակիրճ և զուսպ արվեստը՝ ցույց տալու համար ցանկության պայթյունն ու ավերիչ ուժը։

Կորինան շատ է ճանապարհորդել Աֆրիկայում, Գերմանիայում, Մեծ Բրիտանիայում, Ռուսաստանում։ Ռուսաստան կատարած երրորդ ճանապարհորդության ժամանակ, 1979 թվականին Սիբիրից մինչև Խաբարովսկ, հիվանդությունը վերջնականապես հաղթում է նրան։ Նա մահացել է Վեյրաս-սյուր-Սիերում (Վալե)։

## Կորինա Բիյը հայերեն
* Երազը; Հանգույցը։ Մեծության կարիքը (XX դարի Շվեյցարիայի ռոմանական արձակ), Ե., «Գարուն», 2002, էջ 109-125։ Թարգմ.՝ Իրինա Հովսեփյան։

## Աղբյուրներ

Կատեգորիա:Շվեյցարացի բանաստեղծուհիներ
Կատեգորիա:Շվեյցարացի արձակագիրներ
Կատեգորիա:Գոնկուրյան մրցանակի դափնեկիրներ
Կատեգորիա:Շվեյցարացի կին գրողներ
Կատեգորիա:Բանաստեղծներ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Ֆրանսալեզու գրողներ
Էնվեր Իզմայլով

**Էնվեր Սերվերովիչ Իզմայլով** (, ; ), ղրիմաթաթարական ծագմամբ ուկրաինացի երաժիշտ, վիրտուոզ, կիթառահար։
## Կենսագրություն
Էնվերը ծնվել է 1955 թվականին Ուզբեկական Խորհրդային Սոցիալիստական Հանրապետության Ֆերգանա քաղաքում, որտեղ նրա ծնողները աքսորվել էին 1944 թվականին՝ ղրիմի թաթարների աքսորի ժամանակ։ Ավարտելով տեղի ուսումնարանը՝ ինքնուրույն սովորել և սկսել է նվագել էլեկտրոնային կիթառ։ Սկզբնական շրջանում զբաղվել է միայն ռոք երաժշտությամբ։ 80-ական թվականներին նվագել է «Սատո» ջազ- ռոք խմբում։ Հանդես է եկել համամիութենական մի շարք փառատոներում։

Իզմայլովը համարվում է տեպպինգի քարոզողներից մեկը, ով ելույթներով հանդես է եկել ԽՍՀՄ ողջ տարածքում։

90-ական թվականներին Էնվեր Իզմայլովը տեղափոխվել է բնակության Ֆոնտան գյուղ (ներկայումս Սիմֆերոպոլի արվարձաններից մեկը), որտեղ սկսել է հավաքել իր նախնիների՝ ղրիմի թաթարների, երաժշտական ֆոլկլյորը։ Այդ տարիներին նա գրել է մի քանի սոլո ծրագրեր, որտեղ ներկայացրել է էթնոջազի սինթեզի վերաբերյալ իր պատկերացումները։ Զուգահեռաբար, Էնվեր Իզմայլովը ղեկավարել է տրիո, որը ձևավորվել է 1995 թվականին ֆլեյտահար Նարկետ Ռամազանովի և թմբուկահար Ռուստեմ Բարիի կողմից («Մինարեթ» ալբոմ, 1999 թվական)։ Միջազգային փառատոններում Էնվեր Իզմայլովը հանդես է եկել թուրք երաժիշտ Բուրհան Օչալոմի, ֆրանսիացի դաշնակահար Քսավիե Գարսիայի և այլ երաժիշտների հետ։

Անկետավորման տվյալների համաձայն, որն անց է կացրել «Սովետսկայա մոլոդյոժ» թերթի կողմից (Ռիգա), Էնվեր Իզմայլովը զբաղեցրել է 6-րդ տեղը ԽՍՀՄ կիթառահարների շարքում, հինգերորդ հորիզոնականը «Տարվա երաժիշտ» կատեգորիայում և երկրորդը, որպես «Երաժիշտ, ով մեծ ճանաչում է ունեցել»։ Նա Լոզանում դարձել է Կիթառահարների եվրոպական մրցույթի հաղթող։ Իզմայլովը ստացել է մի շարք դիպլոմներ և մրցանակներ։

1995 թվականին դարձել է Ուկրաինայի ջազային ասոցիացիայի անդամ։

Մասնակցել է ջազային փառատոների Ուկրաինայում, Լատվիայում, Ռուսաստանում, Ֆինլանդիայում, Գերմանիայում, Նորվեգիայում, Ֆրանսիայում, Իտալիայում, Ավստրիայում, Շվեյցարիայում, Շվեդիայում։
## Արտաքին հղումներ
Պաշտոնական կայք էջ 

Կատեգորիա:Ուկրաինացի կիթառահարներ
Կատեգորիա:Խորհրդային կիթառահարներ
Կատեգորիա:Ուկրաինացի երաժիշտներ
Ժակ Շեսսե

**Ժակ Շեսսե** (, ), շվեյցարացի արձակագիր, բանաստեղծ, նկարիչ։ Առաջին շվեյցարացին է, որ արժանացել է Գոնկուրյան մրցանակի։

Ժակ Շեսսեն ծնվել է 1934 թվականին Պայերնում՝ Վոդի կանտոնում։ Նա կրթություն է ստացել Ֆրիբուրգում, այնուհետև Լոզանում ուսումնասիրել բանասիրություն, որտեղ էլ նվիրվել է տեղական գիմնազիայում ֆրանսերենի դասավանդմանը։ 1953 թվականին Շեսսեն դարձել է «Լեման լճի երկիր», իսկ 1964 թվականին Բերթիլ Գալանի հետ «Լոզանյան գրվածքներ» գրական ամսագրերի համահիմնադիրը։ Գրականություն է մուտք գործել բանաստեղծություններով։

Շեսսեն առաջին շվեյցարացի հեղինակն էր, որ Գոնկուրյան մրցանակ է ստացել («Հրեշը» հետաքրքրաշարժ և գրավիչ ստեղծագործության համար)։

Իր երկրի հանդեպ նրա տածած խորը սերն արտացոլում է գտել «Վոդեցիների դիմանկար»-ում (1969) և շատ այլ ստեղծագործություններում, որոնք լի են գեղարվեստական մեծ ուժով և կատարյալ ներդաշնակությամբ։

Իր ոճի յուրօրինակությամբ, հրատարակչությունում կազմակերպչի իր դերով և «Նոր Պարբերականում» հրատարակված իր ժամանակագրություններով Շեսսեն գերակշռող տեղ է զբաղեցնում ռոմանական գրականության մեջ։ Լինելով վոդական և ռոմանական գրականության ավանդույթների վառ կրողը՝ նա միշտ սերտ կապերի մեջ է եղել Փարիզի հետ։

Շեսսեն ֆրանսիական «Նոր ամսագրի» ժամանակագիրն էր և Գոնկուր Ակադեմիայի թղթակից անդամը։ Իր առաջին արձակ ստեղծագործությունը նա տվել է «Գալիմար» հրատարակչությանը, իսկ 1971 թվականից սկսած նրա վեպերը տպագրվել են «Գրասե» հրատարակչատանը։ Շեսսեն Շառլ Ֆերդինանդ Ռամյուից հետո նոր ժամանակաշրջան է բացել ռոմանական Շվեցարիայի համար։

## Ժակ Շեսսեն հայերեն
* Ո՞ւր են գնում մեռնելու թռչունները; Մեռյալների կացարանը։ Մեծության կարիքը (XX դարի Շվեյցարիայի ռոմանական արձակ), Ե., «Գարուն», 2002, էջ 135-146։ Թարգմ.՝ Իրինա Հովսեփյան։
* Մարդակեր դևը (վեպ), Երևան «Նոր-Դար», 2014։ Թարգմ.՝ Ալեքսանդր Թոփչյան

## Աղբյուրներ

Կատեգորիա:Շվեյցարացի բանաստեղծներ
Կատեգորիա:Շվեյցարացի արձակագիրներ
Կատեգորիա:Շվեյցարացի թարգմանիչներ
Կատեգորիա:Ֆրանսալեզու գրողներ
Կատեգորիա:Գոնկուրյան մրցանակի դափնեկիրներ
Կատեգորիա:20-րդ դարի տղամարդ գրողներ
Կատեգորիա:Շվեյցարացի նկարիչներ
Կատեգորիա:Շվեյցարացի գրողներ
Կատեգորիա:Սրտամկանի ինֆարկտից մահացածներ
Կատեգորիա:Շվեյցարացի գրաֆիկներ
Ժորժ Հալդաս

**Ժորժ Հալդաս** (, ), շվեյցարացի բանաստեղծ, արձակագիր, թարգմանիչ։

Ծնվել է 1917 թվականին Ժնևում։ 1970 թվականին արժանացել է Տաորմինայի մրցանակի, 1971 և 1977 թվականներին՝ Շիլլերի մրցանակի, ինչպես նաև 1971 թվականին՝ ժնև քաղաքի մրցանակին։ Նա բազմաթիվ ժամանակագրական երկերի հեղինակ է։ Հրատարակել է 60-ից ավելի աշխատություն, որոնցից վերջինները բանաստեղծությունների ժողովածուներ են՝ «Երիտասարդության բանաստեղծություններ», «Եկա, որ ասեմ», «Երեք անապատների գիրքը», «Թափառող Օրփեոսը» (1989), «Հավերժության հիման», «Ոդիսևսը և մարդու չափանիշը» (1995): Հալդասի երկերը դասվում են ժամանակակից գրականության ամենահագեցած ու ամենաբովանդակալից էջերի շարքին։

1999 թվականին Հալդասը Ժնևի վարչական խորհրդի կողմից արժանացել է «Երախտագետ ժնև» մրցանակին՝ քաղաքի համար արած մեծ գործերի համար։

## Ժորժ Հալդասը հայերեն
* Լռության արահետները («Սրճարանների լեգենդը» գրքից); Մարդու մեծ ծառը։ Մեծության կարիքը (XX դարի Շվեյցարիայի ռոմանական արձակ), Ե., «Գարուն», 2002, էջ 127-133։ Թարգմ.՝ Իրինա Հովսեփյան։

## Աղբյուրներ

Կատեգորիա:Շվեյցարացի բանաստեղծներ
Կատեգորիա:Շվեյցարացի արձակագիրներ
Կատեգորիա:Շվեյցարացի թարգմանիչներ
Կատեգորիա:Ֆրանսալեզու գրողներ
Կատեգորիա:Շվեյցարացի գրողներ
Կատեգորիա:Երկարակյացներ
Առան

**Առան** (պարս.` اَرّان (Արան), արաբերեն տարբերակում` Ալ-Ռան, Ռան), երկրամաս Մեծ Հայքի արևելքում։ Նախապես ընդգրկել է Խաչեն և Տրտու (Թարթառ) գետերի միջին և ստորին ավազանները կամ Արցախ նահանգի Առանռոտ, Ուտիքի Առանձակ գավառները։

## Պատմական ակնարկ
[thumb|300px|right|Առանը [Կասպից ծովից արևմուտք]]
Ըստ Մովսես Խորենացու, Առանի և նրա իշխանական տների անունների ծագումը կապվում է ավանդական նախահայր, հայկազուն Առանի հետ, ով ըստ ավանդության, համարվում էր Առանշահիկների նախահայրը։ Նշված տարածքը Առան են անվանել նաև պարսկական հնագույն աղբյուրները։ Արաբական որոշ աղբյուրներում Առանը, իբրև աշխարհագրական հասկացություն, տարածվել է Երասխ գետից մինչև Կովկասյան լեռնաշղթան։ Արաբական ավելի ուշ աղբյուրներում Առանը վերստացել է իր նախկին իմաստը։

Արաբ ճանապարհորդ Իբն Հաուկալը հիշատակում է երկու Առանների մասին, հավանաբար ի նկատի ունենալով Կուրից հարավ գտնվող տարածքները և Կուրից հյուսիս` Շիրվանը։ Ռուս արևելագետ Վասիլի Բարտոլդը նշում է, որ Առանը հինավուրց Աղվանքի անվանումն է։ Այն ներառում էր նաև ժամանակակից Բաքու քաղաքը և ավելի նեղ իմաստով` Արաքսի և Կուրի միջագետքը։

Նախկինում Առանի տարածքը մտել է Հայաստանի կազմի մեջ և հայկական ազդեցությունն այդ երկրամասի վրա եղել է բավականին մեծ, քանի որ դարեր շարունակ այն եղել է Մեծ Հայքի անբաժանելի մասը։ Առանը կիսաէթնիկ երկրամաս էր։ Կուր գետի ձախակողմյան ափերին բնակվող Աղվանքի ցեղերը խոսում էին Իբերա-կովկասյան լեզվաընտանիքին պատկանող դաղստանյան լեզուներով։ Հարավային մերձկասպյան շրջաններում ապրում էին պարսկալեզու հինավուրց կասպերը, որոնք գտնվում էին Պարսկաստանի ազդեցության ոլորտում, իսկ արևմտյան մարզերում ապրում էին հայերը։ Այդ մասին հաղորդում է 10-րդ դարի արաբ հեղինակ Իսթախրին. «Ճանապարհը Պարտավից դեպի Դվին, անցնում է հայերի հողերով և այդ բոլոր քաղաքները Աշոտի որդի Սմբատի թագավորության մեջ են»։ Երկրամասում էր գտնվում հայկական ֆեոդալական Խաչենի իշխանությունը։

Սկսած 7-րդ դարից, Առանի արևելյան մասի բնակչությունը աստիճանաբար իսլամացվում էր։ Այդ ժամանակ Առանի տարածքը գտնվում էր արաբական Խալիֆայության կազմի մեջ։ 970 թվականից մինչև 1075 թվականն ընկած ժամանակահատվածում Առանի հարթավայրային տարածքներում իշխում էր Շադդադյանների քրդական տոհմը։ 11-րդ դարի կեսերից Առանը ենթարկվել է սելջուկների ներխուժմանը և աստիճանաբար սկսել է թյուրքացվել։ 13-րդ դարի հեղինակը նշում է, որ. «Տիեզերքի բնակելի տարածքներից ոչ մեկում չկան այնքան շինություններ, որքան Առանում։ Ուրիշ ոչ մի տեղ չկա թյուրքերի այդքան շատ կուտակում։ Ասում են, այնտեղ կան մինչև հարյուր հազար թյուրքական հեծյալներ»։

Սելջուկների կողմից Առանը միացվեց Արաքս գետից հարավ գտնվող պարսկական Ադրբեջան կոչվող պատմական մարզին և այդ ժամանակներից ի վեր այլևս չունեցավ սեփական արքայատոհմ։ Ավելի ուշ այն մտել է Մոնղոլ-թաթարների պետության կազմի մեջ, Կարակոյունլուների և Ակկոյունլուների տերությունների կազմի մեջ, իսկ 16-րդ դարում` Սեֆյանների պետության կազմի մեջ։ Սկսած 14-րդ դարից երկրամասի Առան անվանումը վերջնականապես մոռացվեց և պահպանվեց միայն պատմական ու գրական աղբյուրներում։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Աղվանք
Կատեգորիա:Արմինիա կուսակալություն
Կատեգորիա:Հայկական մարզպանություն
Մարկո Լեշկովիչ

**Մարկո Լեշկովիչ** (, ), խորվաթ ֆուտբոլիստ, որ խաղում է պաշտպանի դիրքում։

## Ակումբային կարիերա
Մարկո Լեշկովիչն իր ֆուտբոլային կարիերան սկսել է «Օսիեկ» ակումբում, որի հետ պրոֆեսիոնալ պալմանագիր է կնքել 2009 թվականի դեկտեմբերին։ 2010/11 մրցաշրջանի առաջին կեսը նվարձավճարով անցկացրել է Խորվաթիայի Երկրորդ լիգայի «Սուխոպոլե» ակումբում։ 2011 թվականի մարտի 5-ին Մարկո Լեշկովիչը կատարել է իր նորամուտը Խորվաթիայի Առաջին լիգայում՝ փոխարինման դուրս գալով «Իստրա 1961» ակումբի դեմ տնային խաղի վերջում։ 2012 մարտի 20-ին Մարկո Լեշկովիչը խփել է իր առաջին գոլը բարձրագույն մակարդակում՝ «Զագրեբ» ակումբի դեմ արտագնա խաղում գրավելով հակառակորդի դարպասը։

2013 թվականի փետրվարին Մարկո Լեշկովիչը դարձել է «Ռիեկա» ակումբի խաղացող, սակայն դրանից հետո չորս ամիս վարձավճարով խաղացել է «Օսիեկ» ակումբի կազմում։ 2016 թվականի հուլիսին նա պայմանագիր է կնքել Զագրեբի «Դինամո» ակումբի հետ։

## Կարիերան հավաքականում
2014 թվականի նոյեմբերի 12-ին Մարկո Լեշկովիչը կատարել է իր նորամուտը Խորվաթիայի հավաքականում՝ թիմի հիմնական կազմում մասնակցելով Արգենտինայի հավաքականի դեմ ընկերական խաղին։

## Ձեռքբերումներ
 «*Ռիեկա*»
* Խորվաթիայի գավաթակիր (**1**) - 2013/14
* Խորվաթիայի սուպերգավաթակիր (**1**) - 2014

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* 
* 
* 

Կատեգորիա:Խորվաթ ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Խորվաթիայի հավաքականի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Տղամարդկանց ֆուտբոլի պաշտպաններ
Կատեգորիա:Դինամո Զագրեբի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Ռիեկայի ֆուտբոլիստներ
Անն-Լիզ Գրոբետի

**Անն-Լիզ Գրոբետի** (, ), շվեյցարացի արձակագիր։

Անն-Լիզ Գրոբետին ծնվել է Շո դը Ֆոնում, 1949 թվականի դեկտեմբերին 21-ին։ Նյոշատելի համալսարանի բանասիրական ֆակուլտետն ավարտելուց հետո ակտիվ կյանքի նկատմամբ ձգտումը նրան դրդում է հետևել լրագրողական դասընթացներին և համագործակցել տարբեր թերթերի հետ։ 1973 թվականին նա դառնում է Նյոշատելի Մեծ Խորհրդի պատգամավոր սոցիալիստական կուսակցության կողմից՝ այդ պաշտոնում մնալով ինը տարի։

Գրոբետին իր առաջին վեպը հրատարակել է 19 տարեկան հասակում։ Նրա «Փետրվարին մեռնելու համար» վեպը 1968 թվականին պարգևատրվել է Ժորժ Նիկոլի մրցանակով։ Այնուհետև շատ արագ նա ճանաչում է գտել ողջ ռոմանական Շվեյցարիայում՝ որպես իր սերնդի լավագույն հեղինակներից մեկը և ստացել Ռամբերի անվան մրցանակ «Ձմեռային հարսնացուն» նովելների ժողովածուի համար։ Նրա հետագա հրապարակումներից են. «Դրական զրո» (1975), «Հեքիաթ-կաթիլներ» (1986), «Անսահմանորեն ավելի» (1989), «Գեղեցիկ կինը, որ կծում է» (1992), «Կոմպոստ բլյուզ» (2000):

1998-2000 թվականներին նա մասնակցել է նաև որոշ համատեղ ժողովածուների հրատարակությանը, իսկ 2000 թվականին ստացել է Ռամյուի անվան Մեծ մրցանակ՝ իր ողջ ստեղծագործական ճանապարհի համար։ Անն-Լիզ Գրոբետին առանց դժվարության համատեղել է գրական, լրագրողական և քաղաքական գործունեությունը մայրական պարտականությունների հետ. ունի երեք դուստր։

Անն-Լիզ Գրոբետին իր վեպերում արտացոլում է ֆեմինիստական շարժման առաջին մեծ ձեռքբերումները՝ նկարագրելով ժամանակակից կնոջ կյանքը՝ իր երջանկությամբ ու դժբախտությամբ։ Նրա նկարագրած աշխարհը հեռու է հովվերգական լինելուց։ «Մայրական» վեպում նա արծարծում է մայրական բնազդի խնդիրը, իսկ «Բնուատ»-ում՝ նրանց ճակատագիրը, որոնք ազատ են, բայց որոնք սերը ճանաչելու են միայն ուրիշներին հասցեագրված նամակներից։ Նովելի ժանրը հեղինակին թույլ է տալիս ներկայացնել կյանքը բազմազան տեսանկյուններից։

Այս ժողովածուում տեղ գտած «Ձմեռային հարսնացուն» նովելն իր մեջ խտացնում է հեղինակի ստեղծագործության լավագույն կողմերը. մարմնի և զգայարանների պոեզիան, փոխաբերական էրոտիզմը, որը փառաբանում է բնությունը նույնքան, որքան ցանկությունը, տարվա եղանակները նույնքան, որքան մարմինները՝ ընդհուպ մինչև այն մարդու հաճույքները, ով կարող է թվալ ամենատհաճն ու ամենանվազ մարմնականը։ Բուսականության, երկնքի, բնության բույրերի, սառցաշերտի տակ ջրի մեղմ կարկաչի ներկայությունը մեծ դեր են խաղում այստեղ, նրանք լցնում ու լուսավորում են ձմեռային հարսնացուի մենությունը և փրկում են նրան ընդամենը «սիրո պահեստախցիկում թողնված կին» լինելուց։

## Անն-Լիզ Գրոբետին հայերեն
* Ձմեռային հարսնացուն։ Մեծության կարիքը (XX դարի Շվեյցարիայի ռոմանական արձակ), Ե., «Գարուն», 2002, էջ 156-162։ Թարգմ.՝ Իրինա Հովսեփյան։

## Աղբյուրներ

Կատեգորիա:Շվեյցարացի արձակագիրներ
Կատեգորիա:Ֆրանսալեզու գրողներ
Կատեգորիա:20-րդ դարի պատմվածքագիրներ
Կատեգորիա:Շվեյցարացի կին գրողներ
Կատեգորիա:Շվեյցարացի լրագրողներ
Կատեգորիա:Շվեյցարացի բանաստեղծուհիներ
Լիլյա Բուջուրովա

**Լիլյա Ռուստեմովնա Բուջուրովա** (, ), Ղրիմի թաթար բանաստեղծուհի և լրագրող։

## Կենսագրություն
Լիլյա Բուջուրովան ծնվել է 1958 թվականի նոյեմբերի 1-ին Ուզբեկստանի Անգրեն քաղաքում։ 1979 թվականին ավարտել է Տաշքենդի մարզային պետական մանկավարժական ինստիտուտի բանասիրության ֆակուլտետը։ 1989 թվականին Լիլյա Բուջուրովան տպագրել է իր առաջին ժողովածուն՝ «Չգնված տոմս» (ինքնահրատարակության, ), ապա «Երբ մենք կվերադառնանք» ժողովածուն։ 1989 թվականին վերադարձել է Ղրիմ։ 1991 թվականից մինչև 1997 թվականը Լիլյա Բոջուրովան աշխատել է Ղրիմի թաթարների «Ավդե» թերթում որպես գլխավոր խմբագիր, որտեղից, ըստ իր խոսքերի, հեռացվել է աշխատանքից Մուստաֆա Ջեմիլևին քննադատելու համար։

1994 թվականից Լիլյա Բուջուրովան ATR հեռուստաալիքով վարել է «Անա յուրտ» (*Մայր հայրենիք*) և «Ոչ անվտանգ գոտի» հաղորդումները (ալիքի ղեկավարի պաշտոնը թողել է նրա փակվելուց հետո՝ 2015 թվականի ապրիլի 1-ին)։ 2004 թվականից մինչև 2014 թվականը Լիլյա Բուջուրովան եղել է «Первая Крымская» թերթի գլխավոր խմբագիր, «СТБ» ալիքի և «France Press» գործակալության թղթակից, ինչպես նաև «Ղրիմ» հեռուստառադիոընկերության (ГТРК «Крым») խմբագիր։ Նրա ստեղծագործությունները տպագրվել են «Українська правда» ինտերնետ-թերթում։ 1997 թվականին Լիլյա Բուջուրովան դարձել է Ազատ լրագրողների Ղրիմի միության նախագահ։ Տաղանդների «Tatlı ses» ամենամյա մանկական մրցույթի կազմակերպիչներից մեկն է։

### Քաղաքական գործունեություն
1991 թվականին Լիլյա Բուջուրովան ընտրվել է Ղրիմի թաթարների II Կուրուլտայի պատվիրակ։ Երկու անգամ ընտրվել է Ղրիմի թաթարներ Մեջլիսի պատգամավոր (անդամ է եղել 1991 թվականից մինչև 1997 թվականը), 1994 թվականից մինչև 1998 թվականը եղել է Ղրիմի Ինքնավար Հանրապետության Գերագույն խորհրդի պատգամավոր։ ATR հեռուստաալիքի սեփականատեր Լենուր Իսլյամովի՝ Ղրիմի Հանրապետության իշխանությունների հետ ունեցած կոնֆլիկտի պատճառով լքել է ալիքի ղեկավարի պաշտոնը։ 2015 թվականի նոյեմբերի 2-ին Լիլյա Բուջուրովան հայտնել է, որ իր տանը կատարվել է խուզարկություն՝ կապված Իսլյամովի դեմ հարուցված քրեական գործի հետ։

### Պարգևներ
* Իսմաիլ Գասպրինսկու մրցանակ բանաստեղծությունների երկու ժողովածուների (ինքնահրատարակություն) և հրապարակախոսական հոդվածների շարքի համար (1992),
* Վասիլի Ստուսի անվան մրցանակ (2001),
* Ուկրաինայի վաստակավոր լրագրող (2005),
* «Ծառայությունների համար» III աստիճանի շքանշան (2015)։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Лиля Буджурова (Слезы народа) 
* Кримология  

Կատեգորիա:Ղրիմի թաթարներ
Կատեգորիա:Ուկրաինացի լրագրողներ
Կատեգորիա:Ուկրաինացի բանաստեղծներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի վաստակավոր լրագրողներ
Կատեգորիա:Խորհրդային բանաստեղծուհիներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի քաղաքական գործիչներ
Կատեգորիա:Բանաստեղծներ այբբենական կարգով