Խաժակ Գյուլնազարյան

**Խաժակ Մեսրոպի Գյուլնազարյան** ( (թաղված է Օշական գյուղում)), հայ արձակագիր, գրականագետ, բանասիրական գիտությունների դոկտոր, ՀԽՍՀ մշակույթի վաստակավոր գործիչ (1985), ՀԽՍՀ պետական մրցանակի դափնեկիր (1972, մանկական ու պատանեկան ստեղծագործությունների համար), ԽՍՀՄ գրողների միության անդամ 1957 թվականից։

## Կենսագրություն
1941 թ. ավարտել է Երևանի պետական համալսարանի բանասիրական ֆակուլտետի հայկական բաժինը։ 1941-1945 թթ. ծառայել է խորհրդային բանակում, մասնակցել է Երկրորդ համաշխարհային պատերազմին։ Զորացրվելուց հետո սովորել և ավարտել է ՀԽՍՀ ԳԱ Մանուկ Աբեղյանի անվան գրականության ինստիտուտի ասպիրանտուրան։ 1950 թվականից եղել է ՀՀ ԳԱԱ գրականության ինստիտուտի ավագ գիտաշխատող։ 1950 թ. «Հայրենական պատերազմի արտացոլումը խորհրդահայ արձակում» թեմայով դիսերտացիա է պաշտպանել և ստացել բանասիրական գիտությունների թեկնածուի աստիճան։ 1972 թվականին «Հայ քննադատական միտքը 1920-ական թվականներին» թեմայով դիսերտացիա է պաշտպանել և ստացել բանասիրական գիտությունների դոկտորի աստիճան, ինչպես նաև ստացել է ՀԽՍՀ պետական մրցանակ։ 1985 թվականին արժանացել է ՀԽՍՀ մշակույթի վաստակավոր գործիչ կոչմանը։

Խաժակ Գյուլնազարյանի ստեղծագործությունները թարգմանվել և առանձին գրքերով լույս են տեսել ռուսերեն, ուկրաիներեն, էստոներեն, մոլդավերեն, տաջիկերեն, վրացերեն, ղազախերեն, լատիշերեն, լիտվերեն։ ԽՄԿԿ անդամ 1962 թվականից։

Ստեղծագործություններում անդրադարձել է Հայրենական մեծ պատերազմին՝
* «Ոսկի որոնողները», 1964, ժողովածու
* «Ինչ-որ տեղ վերջանում է հորիզոնը», 1966, վեպ
* «Պատվո քարը», 1970, ժողովածու
* «Նռանի», 1971, պատմավեպ
* «Չուղարկված նամակներ», 1975
* «Գիրք անակնկալ», 1985, ժողովածու
Գրել է նաև մանուկների և պատանիների համար՝
*«Լավ ճանապարհորդներ», 1953
* «Օրերի ճանապարհը», 1962
* «Մեռած աշխարհի ակամա բնակիչները», 1968
* «Սինանտրոպ-պիտեկանտրոպ», 1977
* «Հետքեր գետնի վրա և գետնի տակ», 1984
 
Գրականագիտական աշխատություններից են՝ 
* «Վախթանգ Անանյան» (1963)
* «Աթաբեկ Խնկոյան» (1968)
* «Հայ քննադատական միտքը 1920-ական թվականներին» (1971)

## Մատենագիտություն
### Գրքեր
* Գրական հարցերը նախառևոլյուցիոն շրջանի հայ պարբերական մամուլում, Երևան, 1954, 159 էջ։
* Կեսօր (վիպակ, պատմվածքներ), Երևան, 1957, 172 էջ։
* Շարքերում (վիպակ, պատմվածքներ), Երևան, 1959, 244 էջ։
* Ակնարկներ հայ մանկական գրականության պատմության, Երևան, 1961, 247 էջ։
* Օրերի ճանապարհը, Երևան, 1962, 392 էջ։ 
* Ոսկի որոնողները (պատմվածքներ), Երևան, 1964, 391 էջ։
* Հակոբ Հակոբյանի կյանքի և գործունեության տարե-գրությունը (հեղինակակից), Երևան, 1965, 298 էջ։
* Ինչ–որ տեղ վերջանում է հորիզոնը, Երևան, 1966, 408 էջ։
* Մեռած աշխարհի ակամա բնակիչները։ Անտեսանելի ստվերներ, Երևան, 1968, 232 էջ։
* Պատվո քարը (պատմվածքներ, վիպակներ), Երևան, 1970, 348 էջ։
* Նռանի (պատմավեպ), Երևան, 1971, 420 էջ։
* Հայ քննադատական միտքը 1920–ական թվականներին, Երևան, 1971, 368 էջ։
* Չուղարկված նամակներ (պատմվածքներ), Երևան, 1975, 340 էջ։ 
* Սինանտրոպ-պիտեկանտրոպ, Երևան, 1977, 300 էջ։
* Две повести: Пер. с арм, Дет. лит., 1978, 302 էջ։
*Մոռացկոտ ծերունու հեքիաթը։ Հեքիաթ դպր. կրտսեր տարիքի համար, Սովետական գրող, 1980, 64 էջ։
* Իմ տան բաց պատուհանները (պատմվածքներ, վիպակներ), Երևան, 1981, 436 էջ։ 
* Օրերի ճանապարհը, Երևան, 1982, 376 էջ։ 
* Հետքեր գետնի վրա և գետնի տակ (վիպակներ), Երևան, 1984, 216 էջ։
* Դեռ դպրոց չենք գնում (մանկական պատմվածքներ), Երևան, 1987, 238 էջ։
*Իմ նկարիչ Գոռը։ Պատմվածքներ, Արևիկ, 1988, 60 էջ։
* Երկեր, հատ. 1–2, Երևան, 1989։
* Ջրաղաց (վեպ, վիպակ, պատմվածքներ), Երևան, 1989, 560 էջ։
* Մեր գյուղի հանաքները, Երևան, 1991, 112 էջ։
* Ձախորդ Փանոս և Քաջ Նազար (վեպ), Երևան, 2003, 143 էջ։

### Մամուլ
* Վեցերորդը; Տղան քայլում է պատի վրայով; Զրույց շան հետ (պատմվածքներ)։ «Գարուն», 1967, № 4, էջ 47-54։

## Պարգևներ
* ՀԽՍՀ պետական մրցանակ, 1972
* ՀԽՍՀ մշակույթի վաստակավոր գործիչ, 1985

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Խաժակ Գյուլնազարյան. «Էլեգիա»
* ԽԱԺԱԿ ՄԵՍՐՈՊԻ ԳՅՈՒԼՆԱԶԱՐՅԱՆ

Կատեգորիա:Բանասիրական գիտությունների դոկտորներ
Կատեգորիա:Հայ արձակագիրներ
Կատեգորիա:Հայ գրականագետներ
Կատեգորիա:Հայրենական մեծ պատերազմի հայ մասնակիցներ
Կատեգորիա:Ռուսերենից հայերեն թարգմանիչներ