open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Բահա ադ-Դին Կարակուշ

**Բահա ադ-Դին Կարակուշ** այուբյան շրջանի ականավոր հայ երևելիներից էր, ում բարենորոգումներն ու կատարած շինարարական գործը նշանակալի ազդեցություն ունեցավ այուբյան Եգիպտոսի տնտեսական և քաղաքական կյանքում։ Արաբ շատ մատենագիրներ հայազգի Կարակուշին հաճախ որակում են որպես Ռումի։ Բահա ադ-Դին Կարակուշը այուբյան արքունիքում սկզբից ստանձնեց ամրոցի ղեկավարի, այնուհետև երկրում կատարվող շինարարությունների ղեկավարի պաշտոնները։ Պատմական աղբյուրներում տեսակետ կա, որ Բահա ադ-Դին Կարակուշը քանդել է տվել եգիպտական բուրգերի մեծ քարերը, Գիզայից Կահիրե բերելով կառուցել Կահիրեի շրջակա պարիսպը, ալ-Ջաբալ ամրոցը և մոտավորապես 40 կամուրջ։

## Աղբյուրներ
# Ալ-Մաքրիզի, ալ-Խիտատ, հ.3, էջ 246
# Մըսրլեան Գ. Ականաւոր Հայեր Եգիպտոսի մեջ, տպարան Սահակ-Մեսրոպ, Կահիրե 1947, էջ 112

Կատեգորիա:Միջնադարի եգիպտահայեր
Կատեգորիա:Միջնադարյան հայ ռազմական գործիչներ
Սանսեվյերա

**Սանսեվյերա** (), պատկանում է շուշանազգիների (*Liliaceae*) ընտանիքին։ Հայրենիքը Արևադարձային Ասիան է և Աֆրիկան։

## Կենսաբանական նկարագիր
Մշտադալար կոճղարմատավոր բույս է, գետնատարած սողացող ցողուններով։ Տերևները արմատամերձ են կաշեկերպ և խայտաբղետ, բավական ամուր են և ուղիղ կանգնած։ Ծաղիկները նստած են երկար ծաղկակոթունների վրա և հավաքված են փնջերով։ Դրանք իրենց կառուցվածքով նման են շուշանին։

## Մշակում
մինի|ձախից
Մշակության մեջ հանդիպում են Գվինեական (*S.quianensis Willd*) և Ցեյլոնյան (*S.Zejlonica Willd*) տեսակները։ Վերջինս վաղուց ի վեր մշակվում է հնդիկների կողմից մանրաթել ստանալու նպատակով։ Դեկորատիվ բարձր առանձնահատկությունների շնորհիվ մեր պայմաններում հաջողությամբ մշակվում է ծածկած գրունտում տերևների գեղեցիկ, խայտաբղետ գույնը պահպանում է միայն արևի տակ, ուժեղ լուսավորության պայմաններում աճելու դեպքում։ Բազմանում է թփի բաժանումով և տերևային կտրոններով։ Կտրոնների համար օգտագործվում են տարիքավոր տերևները, դրանք բաժանելով մասերի՝ 5-10 սմ երկարությամբ։ Կտրոնները տնկում են ջերմատանը, բազմացման արկղերի մեջ լցված ավազում։ Միապաղաղ խոնավ և 18-20° ջերմության պայմաններում կտրոնները սովորաբար արմատակալում են 1-1,5 ամսում։ Արմատակալումից հետո բույսերը փոխադրում են լայն, ոչ խոր թաղարների մեջ։ Հողախառնուրդ պատրաստելու համար վերցնում են 2 մաս թեթև ճմահող, մեկ մաս թեթև տերևահող և 0,5 մաս ավազ։ Պահանջվում է չափավոր ոռոգում, քանի որ ավելորդ խոնավության դեպքում արմատնեը նեխում են։ Ձմռանը պահվում է 16-18° ջերմության պայմաններում, հարավային դիրք ունեցող լուսամուտագոգերում։ Ջուրը տրվում է սակավ՝ գոլ վիճակում։

## Տեսակներ
մինի|աջից

## Գրականություն
* Ծաղկաբուծություն և դեկորատիվ այգեգործություն, Հ. Ե. Նարինջյան

Կատեգորիա:Շուշանազգիներ
Կատեգորիա:Դեղաբույսեր
Ագրեման

**Ագրեման** (, պետության նախնական համաձայնությունը՝ ընդունել որևէ անձի՝ որպես այլ պետության դիվանագիտ. ներկայացուցչության ղեկավարի։ Ագրեմանը խնդրվում է նախօրոք դիվանագիտական կարգով։ Խնդիրքը կարող է մերժվել առանց շարժառիթները նշելու, որը չի դիտվում որպես անբարյացակամ ակտ։

## Գրականություն
* Արթուր Իսրայելյան, Դիվանագիտական և քաղաքական տերմինների հայերեն–արաբերեն բառարան, Երևան, հեղ. հրատ., 2014. էջ 5

Կատեգորիա:Տերմիններ
Կատեգորիա:Դիվանագիտություն
Կատեգորիա:Դիվանագիտական իրավունք
Կատեգորիա:Փաստաթղթեր
Գործերի ժամանակավոր հավատարմատար

**Գործերի ժամանակավոր հավատարմատար**, ղեկավարում է դի­վա­նագիտական ներկայացուցչությունը դեսպանի բացակայության դեպքում։ Գործերի ժամանակավոր հավատարմատար նշանակվում է դիվանագիտական ներկայացուցչության ավագ դիվանագետը՝ դեսպանի որոշմամբ՝ համաձայնելով իր երկրի արտգործնախարարության հետ։

## Աղբյուր
* Արթուր Իսրայելյան, Դիվանագիտական և քաղաքական տերմինների հայերեն–արաբերեն բառարան, Երևան, հեղ .հրատ., 2014. էջ 54

Կատեգորիա:Դիվանագիտական աստիճաններ
Լիկի աստղադիտարան

**Լիկի աստղադիտարան**, Կալիֆոռնիայի (ԱՄՆ) համալսարանի գիտահետազոտական հիմնարկ։ Հիմնադրվել է 1881 թվականին (պաշտոնական բացումը կատարվել է 1888 թվականին), մեծահարուստ Ջ. Լիկի (1796-1876) կտակած միջոցներով։ Գտնվում է Համիլտոն լեռան գագաթին (1306 մ), Սան–Խոսեից 46 կմ արևելք։ Հիմնական գործիքներն են՝ 30 և 91 սմ ռեֆրակտորները, 61, 91 և 305 սմ ռեֆլեկտորները, 51 սմ կրկնակի աստրոգրաֆը։

Հետազոտությունների հիմնական ուղղություններն են՝ Գալակտիկայի կառուցվածքը և պտույտը, աստղերի ֆիզիկական հատկությունները և սեփական շարժումները, արտագալակտիկական միգամածությունները են։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Աստղադիտարաններ ԱՄՆ-ում
Սպիտակ վագր

[մինի|Սպիտակ վագր [Երևանի կենդանաբանական այգի|Երևանի կենդանաբանական այգում]]
**Սպիտակ վագր**, Ամուրյան վագրն ու Բենգալյան վագրն է՝, ենթարկված է գունային պիգմենտացիոն փոփոխության և գենետիկ մուտացիայի, անկախ է ու կախված է վագրի տեսակից - ենթատեսակից (չի համարվում առանձին տեսակ)։ Փոփոխության հետևանքով ամբողջովին ստացել է սպիտակ գույն։ Սպիտակ վագրն ունի սև նաև բաց ու մուգ շագանակագույն շերտեր սպիտակ մորթու վրա և կանաչ ու կապույտ կամ արծաթամոխրագույն աչքեր։ Բայց սրանք ալբինոսներ չէն, որովհետև ալբինոսների վագրերի իրենց վրա գծեր չեն լինում, կամ լինում են սպիտակ դեղնավուն գծեր, որոնց ամբողջ մարմինը 100-%-ով ամբողջությամբ սպիտակ է լինում առանց գծերի, նրանց վրա կան սպիտակ դեղնավուն գծեր։ Սպիտակ վագրերը կշռում են մոտ 100—380 կիլոգրամ, իսկ մարմնի երկարությունը պոչով հասնում է 2,5-3,8 մետրի։ Ինչպես բոլոր գիշատիչ կենդանիները, որոնք ապրում են իրենց բնական միջավայրում, սպիտակ վագրերը նախընտրում են միսը։ Բայց որոշ դեպքերում վագրերը ուտում են ձուկ և նույնիսկ կապիկ։ Սպիտակ վագրն առաջին անգամ հանդիպել է 1951 թվականին։ Վերջին վագրին բնության մեջ կրակել են 1973 թվականին։ Մահացությունները նորածին սպիտակ վագրերի մոտ բարձր են։ Սպիտակ վագրը ընդգրկված է Կարմիր գրքում։ Բացի այդ՝ կարևոր հանգամանք է, որ նրանք մի քիչ ուշ են ծնվում։

## Գրականություն
* Park, Edwards «Around The Mall And Beyond.» Smithsonian September 1979
* Reed, Elizabeth C., «White Tiger In My House.» National Geographic May 1970
* «Genetic abnormality of the visual pathways in a „white“ tiger» R.W. Guillery and J.H. Kaas Science June 22, 1973
* Сладков, Николай Иванович, "Белые тигры : Рассказы о природе Индии." Детская литература, 11 августа 1981 г.

Կատեգորիա:Կատվանմաններ
Կատեգորիա:Վագրեր
Հեղկոմի նախագահը

**«Հեղկոմի նախագահը»**, 1977 թվականին «Հայֆիլմ» կինոստուդիայում նկարահանված հայկական խորհրդային ֆիլմ։ Նկարահանվել է ԿՀ պատվերով, Ստեփան Զորյանի համանուն վիպակի մոտիվներով։

## Սյուժե
Ֆիլմի հերոս Հովսեփ Միրաքյանը գավառական քաղաքում, որտեղ դեռևս ոչ բոլորն են համակերպվել խորհրդային իշխանությունների հետ, հեղկոմի նախագահ է։ Բոլշևիկների հաղթանակից հետո «հակահեղափոխականները» գրավում են մայրաքաղաքը։ Հովսեփը ստիպված է ընտրություն կատարել հայրենիքի հանդեպ պարտքի և անձնական երջանկության միջև, քանի որ հեղաշրջում կատարող դավադիրների առաջնորդը իր կնոջ եղբայրն է։

## Գլխավոր դերերում
* Հովսեփ Միրաքյան – Կարեն Ջանգիրյան
* շտաբի պետ – Գուժ Մանուկյան
* Վերգինե՝ նախագահի կինը – Կարինե Սուքիասյան
* Սուրեն Ասլանյան – Վլադիմիր Մսրյան

## Դերերում
* Ռուբեն Ասլանյան – Վիգեն Չալդրանյան
* Աթայան – Իշխան Ղարիբյան
* դաշնակցական նախարար – Արմեն Սանթրոսյան
* դաշնակցական գնդապետ – Ալեքսանդր Խաչատրյան
* Ասլանյանների մայրը – Վերջալույս Միրիջանյան
* կուլակ – Սուրեն Բաբայան
* ուսուցիչ – Լևոն Շարաֆյան
* գյուղացի – Ալեքսանդր Հովհաննիսյան
* նաև՝ Հ. Ավագյան, Ալիս Կապլանջյան, Ավետիք Ջրաղացպանյան, Լ. Գևորգյան, Էվելինա Շահիրյան, Ս. Կիրակոսյան, Ռ. Տոնոյան, Ա. Կիրակոսյան

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:1977 ֆիլմեր
Կատեգորիա:«Հայֆիլմ» ստուդիայի ֆիլմեր
Կատեգորիա:Խորհրդային դրամա ֆիլմեր
Կատեգորիա:Խորհրդային պատմական ֆիլմեր
Կատեգորիա:Հայկական ֆիլմեր
Կատեգորիա:Հենրիկ Մարգարյանի ֆիլմեր
Կատեգորիա:Ֆիլմերի երաժշտություն ըստ Էդուարդ Միրզոյանի
Քարե հովիտ

**Քարե հովիտ**, 1977 թվականին «Հայֆիլմ» կինոստուդիայում նկարահանված հայկական ֆիլմ։ Ֆիլմը նկարահանվել է ԿՀ պատվերով, Մուշեղ Գալշոյանի «Բովտուն» վեպի էկրանավորումն է։

## Սյուժե
Սոցիալ-կենցաղային դրամա Արևմտյան Հայաստանից գաղթածների ժառանգների մասին, որոնք քարքարոտ հովտում նոր գյուղ են հիմնում։

## Դերերում
* Արմա – Միհրան Քեչողլյան
* Նազիկ – Անաիդա Աղաջանյան
* Վարոս – Ռուդոլֆ Ղևոնդյան
* Զանան – Արուս Ազնավուրյան
* Սանթրո – Մհեր Մկրտչյան
* Կիրակոս – Հ. Ավագյան
* Երեմ – Ռաֆայել Սարոյան
* Բագրատ – Արմեն Այվազյան
* սովխոզի տնօրեն – Գուժ Մանուկյան
* Արտուշ – Շահում Ղազարյան
* Արև – Ջուլիետա Բաբայան
* Ներսես – Ա. Հովհաննիսյան
* Երեմի կինը – Լ. Ջիգարջյան

## Դրվագներում
Տ. Խաչատրյան, Ժ. Հակոբյան, Է. Վարդանյան, Կ. Գրիգորյան, Մ. Մելքոնյան, Լեոնարդ Սարկիսով

## Նկարահանող խումբ
* Սցենարի հեղինակ - Մուշեղ Գալշոյան (Է. Տրոպինինի մասնակցությամբ)
* Բեմադրող ռեժիսոր - Ալբերտ Մկրտչյան
* Բեմադրող օպերատոր - Լևոն Աթոյանց
* Բեմադրող նկարիչ - Ռ. Աթոյան
* Կոմպոզիտոր - Ջ. Տեր-Թադեւոսյան
* Հնչյունային օպերատոր - Կ. Կուրդիյան
* Ռեժիսոր - Վ. Դանիելյան
* Օպերատոր - Ս. Սարգսյան
* Զգեսների նկարիչ - Կիրարինա Անդրանիկյան
* Նկարիչ դիմահարդար - Խ. Զահալյան
* Ռեժիսորի ասիստենտ - Ռ. Խոստիկյան
* Օպերատորի ասիստենտ - Կ. Կյուրեղյան, Գ. Մելքոնյան
* Ռեժիսորի օգնական - Ա. Օհանյան
* Մոնտաժը - Վ. Միսակյան
* Խմբագիր - Ս. Սարուխանյան, Մ. Ստամբոլցյան
* Տնօրեն - Մ. Ղամբարյան

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:1977 ֆիլմեր
Կատեգորիա:«Հայֆիլմ» ստուդիայի ֆիլմեր
Կատեգորիա:Խորհրդային ֆիլմեր
Կատեգորիա:Հայկական ֆիլմեր
Կատեգորիա:Ֆիլմերի երաժշտություն ըստ Ջիվան Տեր-Թադևոսյանի
Ամենալավ մարդը (ֆիլմ)

**Ամենալավ մարդը**, 1979 թվականին Հայֆիլմ կինոստուդիայում նկարահանված հայկական ֆիլմ։

## Աշխարհը հայելու մեջ
Ֆիլմը նկարահանվել է Գ. Քեշիշյանի պատմվածքի մոտիվներով։ 21 րոպե (575 մ)։

### Նկարահանող խումբ
* Սցենարի հեղինակ- Կ. Կաֆիևա, Վանցետի Դանիելյան
* բեմադրող ռեժիսոր- Վանցետի Դանիելյան
* բեմադրող օպերատոր- Ա. Միրաքյան
* բեմադրող նկարիչ- Մ. Անտոնյան
* կոմպոզիտոր- Դ. Ազարյան
* հնչյունային օպերատոր- Ի. Օրդուխանյան
* խմբագիր- Դ. Մուրադյան
* տնօրեն- Մ. Փիլոյան

### Գլխավոր դերերում
* տաքսու վարորդ – Հենրիկ Ալավերդյան
* ուղևորներ – Գ. Խաչիկյան, Ա. Փոստիջյան

### Սյուժե
Ֆիլմը պատմում է տաքսու վարորդի մեկ օրվա մասին։ Մարդ, որը պատրաստ է կիսել իր ուղևորների հոգսերը։

## Այցելություն
Ֆիլմը նկարահանվել է Գ. Քեշիշյանի պատմվածքի մոտիվներով։ 20 րոպե (570 մ)։

### Նկարահանող խումբ
* Սցենարի հեղինակ- Ա. Վերդյան
* բեմադրող ռեժիսոր- Հ. Իսկուդարյան
* բեմադրող օպերատոր- Գ. Հայրապետով
* բեմադրող նկարիչ- Լ. Գևորգյան
* կոմպոզիտոր- Հ. Մելիքյան
* հնչյունային օպերատոր- Ա. Դրոժենկո
* մոնտաժ- Ի. Միքայելյան
* խմբագիր- Դ. Մուրադյան
* տնօրեն- Ն. Ասատրյան

### Դերերում
* Մ. Քեչողլյան, Ա. Պապյան

### Սյուժե
Նորապսակները մեկնում են հեռավոր գյուղ՝ ծեր ծնողներին այցելության։

## Վերադարձի ուղին
Ֆիլմը նկարահանվել է Մ. Սլուցկիսի պատմվածքի մոտիվներով։ 30 րոպե (822 մ)։

### Նկարահանող խումբ
* Սցենարի հեղինակ- Վ. Մելիքսեթյան
* բեմադրող ռեժիսոր- Ռուբեն Գևորգյանց
* բեմադրող օպերատոր- Յու. Բաբախանյան
* բեմադրող նկարիչ- Ա. Շաքարյան
* կոմպոզիտոր- Ա. Սաթյան
* հնչյունային օպերատոր- Կ. Կուրդիյան
* խմբագիր- Դ. Մուրադյան
* տնօրեն- Ռ. Պողոսյան

### Դերերում
Կ. Արմենյան, Ռ. Մակարյան, Կարեն Ջանիբեկյան

### Սյուժե
Միմյանց օտարացած ամուսինները քաղաք տանող ճանապարհին հարկադրաբար հանգրվանում են մի ծերուկի հարկի տակ։ Եվ այդ գիշերը նրանց է վերադարձնում իրար հանդեպ ունեցած երբեմնի զգացմունքը։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:1979 ֆիլմեր
Կատեգորիա:«Հայֆիլմ» ստուդիայի ֆիլմեր
Կատեգորիա:Խորհրդային ֆիլմեր
Կատեգորիա:Հայկական ֆիլմեր
Երկնագույն առյուծ

**Երկնագույն առյուծ**, 1979 թվականին «Հայֆիլմ» կինոստուդիայում նկարահանված հայկական ֆիլմ։ Նկարահանվել է ԿՀ պատվերով, Վ. Ստեպանովի և Յու. Պետրովի «Սուրբ Մավրիկիոս» վիպակի մոտիվներով։

## Սյուժե
Հոգեբանական դետեկտիվ. երկու հանցագործ որոշում են հազվագյուտ փոստային դրոշմանիշ գողանալ։ Բայց բնակարանում մարդ է լինում, որը և նրանց պատանդն է դառնում։

## Դերերում
* «Ոսկերիչ» – Սոս Սարգսյան
* Տիգրան – Վ. Նահապետյան
* Գայանե – Ա. Ղուկասյան
* մոնտյոր – Ա. Սանթրոսյան
* տեղամասի պետ – Ս. Աջաբխանյան
* նկարչուհի – Ալիս Կապլանջյան
* տնային աշխատաող – Վարդուհի Վարդերեսյան
* պրոֆեսոր – Գևորգ Ասլանյան

### Դրվագներում
Ս. Առաքելյան, Ռ. Հունանյան, Ա. Հովհաննիսյան, Ու. Մարգարյան, Պ. Խաչիկյան, Վ. Ստեփանյան, Ե. Ալոյան, Ա. Հարությունյան, Ա. Ղազարյան, Ա. Եդիգարյան

## Կազմը
* Արտադրված է՝ «Հայֆիլմ»
* Երկիր՝ Հայաստան ԽՍՀՄ
* Ժանր՝ դետեկտիվ
* Տևողություն՝ 01:03:29
* Թվական՝ 1979
* Լեզու՝ հայերեն
* Սց. հեղ.՝ Ա. Քալանթարյան, Հ. Մարգարյան
* Բեմ. ռեժ.՝ Հ. Մարգարյան
* Բեմ. օպեր.՝ Գ. Հայրապետով
* Բեմ. նկ.՝ Մ. Անտոնյան
* Կոմպոզ. ՝Հ. Մելիքյան
* Հնչ. օպեր.՝ Կ. Կուրդիյան
* Ռեժ.՝ Ժ. Հովսեփյան
* Օպեր.՝ Ս. Սարգսյան
* Զգ. նկ.՝ Գ. Մանուկյան
* Նկ. դիմ.՝ Վ. Ասատրյան
* Նկ. դեկ.՝ Հ. Ղոչիկյան
* Ռեժ. աս.՝ Ն. Եդիգարյան, Մ. Մինասյան
* Օպեր. աս.՝ Պ. Նազարյան, Հ. Սիսլյան
* Մոնտ.՝ Ս. Ջոնյան
* Խմբ.՝ Դ. Մուրադյան
* Տն.՝ Ն. Ասատրյան, Է. Բաղդասարյան

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:1970-ականների ռուսերեն ֆիլմեր
Կատեգորիա:1979 ֆիլմեր
Կատեգորիա:«Հայֆիլմ» ստուդիայի ֆիլմեր
Կատեգորիա:Խորհրդային ֆիլմեր
Կատեգորիա:Հայկական ֆիլմեր
Աղվերան

**Աղվերան**, լեռնային հանգստավայր և առողջարան Հայաստանի Կոտայքի մարզի Արզական գյուղի տարածքում, Բուժական գյուղից հյուսիս։

Գտնվում է Երևանից 30 կմ հյուսիս, ծովի մակարդակից 1550 մ բարձրության վրա՝ Դալար գետի աջ ափին։

## Պատմություն
Դեռ վաղ ժամանակներից Աղվերանը հայտնի է եղել իր առողջարար կլիմայով և շրջակա սարերի բնապատկերներով։ Աղվերանում են տեղակայված Հայաստանի բազմաթիվ հանգստյան տներ, հյուրանոցներ և հյուրատներ։ Աղվերանի հանգստյան տներից և հյուրանոցներից են՝
* Պարկ Ռեզորթ Աղվերան (Park Resort Aghveran)
*Արթուրս (Arturs Hotel)
* Բեսթ Վեսթերն Աղվերան (Best Western Aghveran Hotel)
* Ոսկե Գետակ (Voske Getak- Golden River)
* Ալպիական Մանուշակ (Alpian Violet)
* Աղվերան Ռեզորթ (Aghveran Resort Hotel)
* Կրիստալ Ռեսորթ Աղվերան (Kristal Resort Aghveran)
* Կարին հանգստյան տուն
* Երեքնուկ Աղվերանի հանգստի տուն

## Կլիմա
Օդի միջին ջերմաստիճանն ամռանը հասնում է +22&nbsp;°C - 23&nbsp;°C, իսկ ձմռանը՝ նվազում մինչև -6&nbsp;°C - 7&nbsp;°C։

## Պատկերասրահ

Resort in Aghveran, Armenia.jpg|Աղվերան հանգստավայր
«Արթուրզ» հանգստյան գոտի.JPG|«Արթուրզ» հանգստյան գոտի
Aghveran.jpg|«Ոսկե գետակ» հանգստյան գոտի
Voske Getak river.jpg|Ոսկե գետակը համանուն հանգստյան գոտում
Aghveran, Kotayk Province 2022.jpg


## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* 

Կատեգորիա:Հայաստանի հանգստավայրեր
Հուսամ ադ-Դին Լուլու ալ-Հաջիբ

**Հուսամ ադ-Դին Լուլու ալ-Հաջիբ**, այուբյան ժամանաշրջանում գործած ականավոր հայերից մեկը։ Պատմիչ ալ-Մակրիզին իր «ալ-Խիտատ» չորսհատորյա արժեքավոր աշխատության մեջ Լուլու ալ-Հաջիբի մասին տալիս է հետևյալը. «Ծագումով հայ՝ Լուլու ալ-Հաջիբը ֆաթիմյան խալիֆայության զինվորներից էր։ Այուբյան սուլթան Սալահ ադ-Դինը բարձր գնահատելով նրա ռազմական կարողությունները նշանակում է Եգիպտոսի նավատորմի ղեկավար։ Նա ամեն օր կերակրում էր սոված մարդկանց, իսկ Ռամադան ամսին նրանց թիվը կրկնապատվում էր։ Մեծ վրանների մեջ կանգնած, մեկ ձեռքին շերեփ, մյուսին յուղի կարաս, բաժանում էր ուտելիքը աղքատներին»։Արաբ պատմիչների կողմից բարձր է գնահատվում հայազգի Լուլու ալ-Հաջիբի կատարած աշխատանքը՝
մասնավորապես խաչակիրների դեմ պայքարում, ինչպես նաեւ քաղաքաշինության եւ տնտեսության զարգացման մեջ։
Նա շարունակեց իր բարենորոգումները մինչեւ իր մահը`1200թ.: 
«Ալ-Խիտատ»-ում պահպանված են տեղեկություններ Լուլու ալ-
Հաջիբի կառուցած շենքերի մասին։

## Աղբյուրներ
Ալ-Մակրիզի, Խիտատ, Լոնդոն 2002 թ., հ. 3., էջ 138-139

Կատեգորիա:Եգիպտահայ ռազմական գործիչներ
Օ՜, Գևորգ

**Օ՜, Գևորգ**, 1979 թվականին «Հայֆիլմ» («Մոսֆիլմ» կ/ս «Դեբյուտ» ս/մ հետ համատեղ) կինոստուդիայում նկարահանված հայկական ֆիլմ։

## Սյուժե
Ֆիլմը սիրային հարաբերությունների մեջ խճճված մի կնամոլի մասին է։

## Դերերում
Մհեր Մկրտչյան, Ժենյա Ավետիսյան, Էվելինա Շահիրյան, Մարի-Ռոզ Աբուսեֆյան, Մ. Ավետիսյան, Հենրիկ Ալավերդյան

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:1979 ֆիլմեր
Կատեգորիա:Խորհրդային ֆիլմեր
Կատեգորիա:Հայերեն ֆիլմեր
Կատեգորիա:Հայկական ֆիլմեր
Կատեգորիա:Ֆիլմերի երաժշտություն ըստ Յուրի Հարությունյանի
Արարման ութերորդ օրը

**«Արարման ութերորդ օրը»**, 1980 թվականին «Հայֆիլմ» կինոստուդիայում նկարահանված հայկական ֆիլմ։ Նկարահանվել է Ռեյ Բրեդբերիի «Մարսյան քրոնիկոն», «Ապրիլ 2026», «Երկար տարիներ» պատմվածքների մոտիվներով։

## Սյուժե
Ընտանիքի բոլոր անդամներին կորցրած հերոսը փորձում է նրանց փոխարինել բիոռոբոտներով։ Սակայն միևնույն է, հոգին տեղ չունի այդ մարմիններում։

## Դերերում
* Ամոս – Ա. Տրիշկին
* Լուկա – Վլադիմիր Քոչարյան
* Ամոսի կինը – Ե. Կրասնոշչյոկովա
* Ամոսի դուստրերը – Ն. Բալուշկովա, Ն. Ասլանյան,
* ինչպես նաև՝ Յու. Բոգատիրյով, Ա. Տեր-Գրիգորյան

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:1980 ֆիլմեր
Կատեգորիա:«Հայֆիլմ» ստուդիայի ֆիլմեր
Կատեգորիա:Խորհրդային ֆիլմեր
Կատեգորիա:Հայկական ֆիլմեր
Կատեգորիա:Սուրեն Բաբայանի ֆիլմեր
Կատեգորիա:Ֆիլմերի երաժշտություն ըստ Յուրի Հարությունյանի
Բոլոր տարիքներն են սիրուն ենթակա

**Բոլոր տարիքներն են սիրուն ենթակա**, 1980 թվականին «Հայֆիլմ» (ժողովածու, ԿՀ պատվերով) կինոստուդիայում նկարահանված հայկական ֆիլմ։

## Մոր տունը
Ֆիլմը նկարահանվել է Վարդգես Պետրոսյանի պատմվածքի հիման վրա։ 28 րոպե (776 մ)։

### Նկարահանող խումբ
* Սցենարի հեղինակ/բեմադրող ռեժիսոր- Գենադի Մելքոնյան
* բեմադրող օպերատոր- Միքայել Վարդանով
* բեմադրող նկարիչ- Լ. Գևորգյան
* կոմպոզիտոր- Ա. Բոյամյան
* հնչյունային օպերատոր Ա. Դրոժենկո
* ռեժիսոր- Ռ. Մկրտչյան
* ռեժիսորի ասիստենտ- Ժ. Բարսոյան
* մոնտաժ- Գ. Միլոսերդովա
* խմբագիր- Դավիթ Մուրադյան
* տնօրեն- Ն. Ասատրյան

### Դերերում
Նելսոն Շիրվանյան, Է. Պետրոսյան, Թ. Հովհաննիսյան, Ռ. Մկրտչյան, Մ. Կոստանյան, Ռ. Եսայան։

### Սյուժե
Երկար ժամանակ մորը չայցելած քաղաքաբնակ որդին հարազատ գյուղ է վերադառնում, բայց չի կարողանում տեսնվել մոր հետ, քանի որ նրա օգնության կարիքը շատերն են զգում, և նա մի տեղում երկար մնալ չի կարող։

## Մեր բակի աստղերը
### Նկարահանող խումբ
* Սցենարի հեղինակ- Հենրիկ Մալյան
* բեմադրող ռեժիսոր- Վ. Դանիելյան
* բեմադրող օպերատոր- Ա. Միրաքյան
* բեմադրող նկարիչ- Մ. Առաքելյան
* կոմպոզիտոր- Ա. Սաթյան
* հնչյունային օպերատոր- Յու. Սայադյան
* մոնտաժ- Գ. Միլոսերդովա
* խմբագիր- Դ. Մուրադյան
* տնօրեն- Ն. Ասատրյան

Տեքստը կարդում է Խորեն Աբրահամյանը։

### Դերերում
Երևանի դպրոցականներ

### Սյուժե
Մանկական ֆիլմ մի բակի ֆուտբոլային թիմի մասին, որին ոգևորում է տղաների հավատարիմ ընկերուհին։

## Այդքան սպասված օրը
Ֆիլմը նկարահանվել է Դ. Պարկերի պատմվածքի մոտիվներով, 18 րոպե (506 մ)։

### Նկարահանող խումբ
* Սցենարի հեղինակ- Ա. Վերդյան, Վ. Գրիգորյան
* բեմադրող ռեժիսոր- Էդ. Մարտիրոսյան
* բեմադրող օպերատոր- Մ. Շահբազյան
* բեմադրող նկարիչ- Ֆելիքս Եղիազարյան
* կոմպոզիտոր- Հ. Մելիքյան
* հնչյունային օպերատոր- Թ. Կուրդիյան
* զգեստների նկարիչ- Կ. Անդրանիկյան
* նկարիչ- դիմահարդար- Թ. Մարգարյան
* ռեժիսորի ասիստենտ- Ա. Թադևոսյան, Հ. Հակոբյան,
* օպերատորի ասիստենտ -Կ. Կյուրեղյան
համակցված նկարահանումներ՝
* օպերատոր-Ս. Մարտիրոսյան
* նկարիչ Հ. Հովհաննիսյան
* մոնտաժ- Գ. Միլոսերդովա
* խմբագիր- Դ. Մուրադյան
* տնօրեն- Ն. Ասատրյան

### Դերերում
Վիոլետ Գևորգյան, Կարեն Ջանգիրյան

### Սյուժե
Սիրո փորձություններին դիմանալու մասին։ Երկրաբան ամուսինը երկար բացակայությունից հետո վերադառնում է տուն, բայց նույն օրը նրան նոր գործուղման են ուղարկում։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:1980 ֆիլմեր
Կատեգորիա:«Հայֆիլմ» ստուդիայի ֆիլմեր
Կատեգորիա:Գենադի Մելքոնյանի ֆիլմեր
Կատեգորիա:Խորհրդային ֆիլմեր
Կատեգորիա:Հայկական ֆիլմեր
Մասյաֆի բերդ

**Մասիաֆի բերդը** () շատ կարևոր ռազմավարական դեր է կատարել հատկապես խաչակրած արշավանքների ժամանակ։ Այն այժմ գտնվում է Սիրիայում։ Խաչակիրները այն գրավել են 1103 թվականին ՝ Ռայմոնդ Սանժիլեցու դեպի Տրիպոլի արշավանք կատարելու ճանապարհին։ Բերդը մնաց նրանց տիրապետության տակ մինչև 1143 թվականը։ 1176 թվականին Սալահ ալ-Դին Այուբին գրավում է այն։ մամլուք սուլթան Զահեր Բայբարսը Այն Ջալուտի ճակատամարտից հետո շատ մեծ դժվարությամբ գրավում է բերդը և այն միացնում մամլուքյան տարածքներին։

## Աղբյուրներ
Mansuri, Zubdat, p.&nbsp;264

Կատեգորիա:Սիրիայի ամրոցներ
Կատեգորիա:Ամրոցներ այբբենական կարգով
Լեգենդ ծաղրածուի մասին

**Լեգենդ ծաղրածուի մասին**, 1979 թվականին «Հայֆիլմ» կինոստուդիայում նկարահանված հայկական ֆիլմ։

## Սյուժե
Ֆիլմը պատմում է ծաղրածու-լարախաղաց Սիմոնի չարաբախտ արկածների և հեղափոխական դառնալու մասին։

## Դերերում
* Սիմոն – Ավետիք Գևորգյան
* Նազան – Լաուրա Գևորգյան
* կեղծ հոգևորական – Խորեն Աբրահամյան
* բանտապետ – Արմեն Ջիգարխանյան
* Մհեր – Կորյուն Գրիգորյան
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
* Ռուբեն – Ռուդոլֆ Ղևոնդյան
* ոստիկան – Սերգեյ Փոթիկյան
* Հովակ Գալոյան, Լյուսյա Հովհաննիսյան, Ազատ Շերենց, Գառնիկ Կարապետյան, Ռաֆայել Սարոյան, Ազատ Գասպարյան, Աշոտ Ներսիսյան, Էդմոնդ Քեոսայան

## Նկարահանող խումբ
* Սցենարի հեղինակ՝ Ա. Մեխակյան (Էդմոնդ Քեոսայանի մասնակցությամբ)
* Բեմադրող ռեժիսոր՝ Էդմոնդ Քեոսայան, Լ. Ասատրյան
* Բեմադրող օպերատոր՝ Գ. Հայրապետով
* Բեմադրող նկարիչ՝ Լ. Գևորգյան
* Կոմպոզիտոր՝ Տիգրան Մանսուրյան
* Հնչյունային օպերատոր՝ Ռ. Բերզ
* Ռեժիսոր՝ Է. Ասոյան, Ջ. Մարտիրոսյան
* Օպերատոր՝ Ս. Սարգսյան
* Նկարիչ-դիմահարդար՝ Պ. Ասչյան
* Ռեժիսորի ասիստենտ՝ Ա. Արզումանյան, Հ. Բաղդասարյան, Լ. Ղուկասյան
* Օպերատորի ասիստենտ՝ Գ. Խոշաբաև (Խաչատրյան)
* Նկարիչ-ասիստենտ՝ Մ. Փուրթոյան
* Մոնտաժող՝ Հ. Մելքոնյան
* Խմբագիր՝ Ա. Թոփչյան
* Տնօրեն՝ Մ. Ղուկասյան

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:1979 ֆիլմեր
Կատեգորիա:«Հայֆիլմ» ստուդիայի ֆիլմեր
Կատեգորիա:Խորհրդային ֆիլմեր
Կատեգորիա:Հայկական ֆիլմեր
Կատեգորիա:Ֆիլմերի երաժշտություն ըստ Տիգրան Մանսուրյանի
Կյանքի լավագույն կեսը

**Կյանքի լավագույն կեսը**, 1979 թվականին «Հայֆիլմ» կինոստուդիայում նկարահանված հայկական ֆիլմ։

## Սյուժե
Երկու ընկերների ճակատագրերը տարբեր կերպ են դասավորվել. մեկը բարեկեցիկ ու ճոխ կյանքով ապրելու համար խաբելով ու ստորանալով է հատուցում, մյուսը, թեև դժվար ու նվազ եկամուտով, բայց հետաքրքիր աշխատանք ու իսկական ընկերներ ունի։

## Գլխավոր դերերում
* Արմեն – Գուժ Մանուկյան
* Հայկ – Շահում Ղազարյան

### Դերերում
Սոս Սարգսյան, Լևոն Շարաֆյան, Վ. Ռինդին, Արուս Աճեմյան, Մ. Գալստյան, Գ. Ասլանյան, Խ. Նազարեթյան, Մ. Մկրտչյան, Ա. Բեյլերյան

### Դրվագներում
Հ. Մովսիսյան, Է. Վարդանյան, Թ. Հովհաննիսյան, Պ. Միքայելյան, Ա. Եդիգարյան, Հ. Թարոյան

## Նկարահանող խումբ
* Սցենարի հեղինակ - Ռ. Սվյատոպոլկ-Միրսկի
* Բեմադրող ռեժիսոր - Ալբերտ Մկրտչյան
* Բեմադրող օպերատոր - Գ. Ավագյան
* Բեմադրող նկարիչ - Ռ. Պ. Բաբայան
* Կոմպոզիտոր - Յուրի Հարությունյան
* Հնչյունային օպերատոր -Յուրի Սայադյան
* Ռեժիսոր - Ժ. Հովսեփյան
* Օպերատոր - Կ. Այվազյան
* Զգեստների նկարիչ - Գրետա Նալչաջյան
* Նկարիչ դիմահարդար - Վ. Ասատրյան
* Ռեժիսորի ասիստենտ - Ա. Թադևոսյան, Պ. Դնոյան
* Օպերատորի ասիստենտ - Կ. Կյուրեղյան, Ռ. Բալասանյան
* Նկարիչ ասիստենտ - Մ. Մարտիրոսյան
* Մոնտաժ - Ս. Գաբրիելյան
* Խմբագիր - Ս. Սարուխանյան, Մ. Ստամբոլցյան
* Տնօրեն - Ա. Սեկոյան

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:1979 ֆիլմեր
Կատեգորիա:«Հայֆիլմ» ստուդիայի ֆիլմեր
Կատեգորիա:Ալբերտ Մկրտչյանի ֆիլմեր
Կատեգորիա:Խորհրդային ֆիլմեր
Կատեգորիա:Հայկական ֆիլմեր
Կատեգորիա:Ֆիլմերի երաժշտություն ըստ Յուրի Հարությունյանի
Մալիա (Բարսելոնա)

**Մալիա ** (), մունիցիպալիտետ Իսպանիայի Կատալոնիա ինքնավար համայնքի Բարսելոնա պրովինցիայում։ Մունիցիպալիտետը գտնվում է Օսոնա շրջանում։ Զբաղեցնում է 11 կմ2 մակերես տարածք։ Բնակչությունը կազմում է 255 մարդ (2010 թվականի տվյալներով)։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Página oficial del Ayuntamiento  
* Información de la Generalitat de Catalunya 
* Información del Institut d'Estadística de Catalunya 

Կատեգորիա:Իսպանիայի բնակավայրեր
Թռիչքն սկսվում է երկրից

**Թռիչքն սկսվում է երկրից**, 1980 թվականին «Հայֆիլմ» կինոստուդիայում նկարահանված հայկական ֆիլմ։

## Սյուժե
Ֆիլմի գործողությունները ծավալվում են գավառական օդանավակայանում, ուր վերադառնում է այստեղից իր ուղին սկսած և հիմա նշանավոր դարձած օդաչուն։ Այդ փոքրիկ աշխարհում հիմա արդեն շատ բան նրան օտար է ու անհասկանալի։

## Դերերում
Խորեն Աբրահամյան, Արմեն Ջիգարխանյան, Լյուսյա Հովհաննիսյան, Անահիտ Թոփչյան, Վերջալույս Միրիջանյան, Ա. Մելիքջանյան, Արմեն Խոստիկյան, Ավետիք Ջրաղացպանյան, Վրեժ Հակոբյան, Լեոնարդ Սարկիսով, Մ. Թումասովա, Ա. Շատախցյան, Տ. Վլասովա, Տ. Շահինյան, Սոֆիկ Սարգսյան, Ռ. Գաբրիելյան, Լ. Բատիկյան, Պ. Միքայելյան, Կարինա Բուռնազյան, Մ. Պայազատյան, Ֆ. Մարտիրոսյան, Գևորգ Ասլանյան

## Նկարահանող խումբ
* Սցենարի հեղինակ՝ Ա. Այվազյան (Ներսես Հովհաննիսյանի մասնակցությամբ)
* Բեմադրող ռեժիսոր՝ Ներսես Հովհաննիսյան
* Բեմադրող օպերատոր՝ Ալբերտ Յավուրյան
* Բեմադրող նկարիչ՝ Ռ. Պ. Բաբայան
* Կոմպոզիտոր՝ Առնո Բաբաջանյան
* Հնչյունային օպերատոր՝ Ի. Օրդուխանյան
* Ռեժիսոր՝ Ռ. Խոստիկյան
* Օպերատոր՝ Ս. Օրմանյան
* Զգեստների նկարիչ՝ Գրետա Նալչաջյան
* Նկարիչ ղեկավար՝ Մ. Մարտիրոսյան
* Նկարիչ դիմահարդար՝ Ն. Խաչատրյան
* Ռեժիսոր ասիստենտ՝ Հ. Հակոբյան, Ս. Ավետիսյան
* Օպերատոր ասիստենտ՝ Պ. Նազարյան, Ա. Ստեփանյան
* Մոնտաժ՝ Ի. Միքայելյան
* Խմբագիր՝ Էվերտ Պայազատյան (Պայազատ)
* Տնօրեն՝ Ս. Պետրոսյան

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:1980 ֆիլմեր
Կատեգորիա:«Հայֆիլմ» ստուդիայի ֆիլմեր
Կատեգորիա:Խորհրդային ֆիլմեր
Կատեգորիա:Հայկական ֆիլմեր
Կատեգորիա:Ներսես Հովհաննիսյանի ֆիլմեր
Կատեգորիա:Ֆիլմերի երաժշտություն ըստ Առնո Բաբաջանյանի
«Մարտական խաչ» 1-ին աստիճանի շքանշանի ասպետների ցանկ

Ստորև ներկայացված է «Մարտական խաչ» 1-ին աստիճանի շքանշանի ասպետների ցանկը։ Ներկայացված են միայն ՀՀ Նախագահ Ս. Սարգսյանի կողմից պարգևատրված անձինք (2008 թ. ապրիլի 9-ից առ այսօր)։ Մինչ այդ պարգևատրվածների ցանկը կտեղադրվի տվյալների ձեռքբերումից հետո։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:ՀՀ շքանշաններ
Կատեգորիա:Ցանկեր:Հայաստան
Լիրիկական երթ (Կովկասյան բնապատկեր)

**Լիրիկական երթ**, 1981 թվականին Հայֆիլմ կինոստուդիայում նկարահանված հայկական ֆիլմ։

## Սյուժե
1918 թվականի քաղաքացիական պատերազմի խառն օրերին երիտասարդ, համեստ ուսուցչուհի Մարիամիկը մորաքրոջ ընկերակցությամբ ուղևորվում է որոնելու բոլշևիկների հետ կալանավորված իր խաղամոլ ամուսնուն։ Նրա ճանապարհը երկար է, դժվար, մահացու վտանգներով լի։

## Դերերում
* Մարիամիկ - Սաթենիկ Սահակյանց
* Անահիտ Գեորգիևնա - Լիա Էլիավա
* Օսիկ Օսիպով - Վլադիմիր Քոչարյան
* Արսեն Բեյբութով - Կորյուն Գրիգորյան
* Փիլիպոս - Կառլ Մարտիրոսյան
* Ալիս - Անահիտ Թոփչյան
* Կոստյա - Լեոնարդ Սարկիսով
* Սավելի - Միխայիլ Շիրոկով
* Դավիթ - Ռազմիկ Արոյան
* Նաբի - Ռուդոլֆ Ղևոնդյան
* Շպալով - Եվգենի Լեբեդև

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:1981 ֆիլմեր
Կատեգորիա:«Հայֆիլմ» ստուդիայի ֆիլմեր
Կատեգորիա:Աղասի Այվազյանի ֆիլմեր
Կատեգորիա:Խորհրդային ֆիլմեր
Կատեգորիա:Հայկական ֆիլմեր
Կատեգորիա:Ֆիլմերի երաժշտություն ըստ Տիգրան Մանսուրյանի
Թիոկարբոնաթթուներ

thumb|200 px|Մոնոթիոկարբոնաթթուների թիոնային ձև
**Թիոկարբոնաթթուներ**, օրգանական միացություններ, որոնք հանդիսանում են կարբոնաթթուների ածանցյալները, որոնցում մեկ կամ երկու թթվածնի ատոմները տեղակալված են երկվալենտ ծծմբի ատոմով։ Մոնոթիոկարբոնաթթուների քիմիական բանաձևն է RC(=O)SH (թիոլային ձև) կամ RC(=S)OH (թիոնային ձև), իսկ դիթիոկարբոնաթթուների քիմիական բանաձևն է RC(=S)SH։

## Կառուցվածք և հատկություններ
Մոնոթիոկարբոնաթթուները իրենցից ներկայացնում են դեղնավուն հեղուկ նյութեր, որոնք ունեն ուժեղ տհաճ հոտ։ Ցածր կարգի ներկայացուցիչների եռման ջերմաստիճանը կազմում է մոտավորապես 50&nbsp;°C, իսկ բարձր կարգի ներակայացուցիչներինը՝ 100&nbsp;°C։ Մոնոթիոկարբոնաթթուները գոյություն ունեն երկու տաուտոմեր ձևերի տեսքով՝ R-CO-SH (թիոլային) և R-CS-OH (թիոնային, հիմնականում գերակշռում է թիոլային ձևը)։ Ջրածնային կապերի ավելի փոքր էներգիայի հաշվին թիոկարբոնաթթուների եռման ջերմաստիճանը ավելի փոքր է, քան համապատասխան կարբոնաթթուներինը։

Ցածր կարգի դիթիոկարբոնաթթուները իրենցից ներկայացնում են անտանելի հոտով դեղնակարմրավուն հեղուկներ։ Նրանք օդում հեշտ օքսիդանում են առաջացնելով բիս-(թիոացիլ) դիսուլֆիդներ RC(S)S-SС(S)R։

## Քիմիական հատկություններ
# Հիդրոլիզ՝ СH3COSH+H2O=CH3COOH+H2S
# Թիոկարբոնաթթուները ենթարկվում են ալկիլացման և ացիլացման
# Թիոկարբոնաթթուները միանում են ալկեններին և ալկիններին առաջացնելով թիոեթերներ։
# Թիոկարբոնաթթուները փոխազդում են ալդեհիդների հետ առաջացնելով դիթիոացետալներ։

## Ստացում
Թիոկարբոնաթթուների ստացման հիմնական մեթոդը կայանում է ծծմբաածխածնի (CS2) կամ ածխածնի սուլֆօքսիդի (COS) և Գրինյարի ռեակտիվի կամ CH-թթուների փոխազդեցությունը։
: RMgX + X=C=S \to RC(=X)S-
: X = S (դիթիոկարբոնաթթուներ), X = O (մոնոթիոկարբոնաթթուներ)

Թիոկարբոնաթթուների ստացման այլ եղանակ է հանդիսանում կարբոնաթթուների փոխազդեցությունը ֆոսֆորի պենտասուլֆիդի հետ, որի հետևանքով նախ առաջանում է մոնոթիոկարբոնաթթու, որը հետագայում վերածվում է դիթիոկարբոնաթթվի։
: RCOOH + P2S5 \to RC(=O)SH
: RC(=O)SH + P2S5 \to RC(=S)SH

Դիթիոկարբոնաթթուներ հնարավոր է ստանալ հիմնային միջավայրում տրիհալոգենմեթիլային միացությունների և հիդրոսուլֆիդների փոխազդեցությունից։
: R-CCl3 + KSH \to RC(=S)S-
: R = H, Ph

Մոնոթիոկարբոնաթթուներ և նրանց էսթերները հնարավոր է ստանալ ծծմբաջրածնի, կարբոնաթթուների անհիդրիդների թիոլների կամ կետենների ացիլացումից։
: RCOCl + H2S \to RC(=O)SH HСl
: R2C=C=O + RSH \to R2CHC(=O)SR

## Կիրառություն
Թիոկարբոնաթթուներից ամենամեծ կիրառությունն ունեն թիոամիդները (RC(=S)NH2)։ Նրանք լայնորեն կիրառվում են հետերոցիկլիկ միացությունների սինթեզում, մասնավորապես, ըստ Հանչի α-հալոգենկարբոնիլային միացություններից թիազոլների սինթեզում։
: 550 px
Իզոնիկոտինաթթվի α-ալկիլտեղակալված թիոամիդները հանդիսանում են հակատուբերկուլոզային միացություններ (էթիոնամիդ, պրոտիոնամիդ)

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Թիոկարբոնաթթուները Xumuk.ru կայքում
* Թիոկարբոնաթթուները chemical encyclopedia-ում

Կատեգորիա:Թիոկարբոնիլային միացություններ
Խոլեցիստոկինին

thumb|Խոլեցիստոկինինի արտադրման գծապատկեր
**Խոլեցիստոկինին** (խոլեցիստոկինին-պանկրեոզիմին,  chole՝ լեղի, cysto՝ պարկ, kinin՝ շարժում), մարսողական համակարգի հորմոն։ Հիմնականում մասնակցում է մարսողության կարգավորմանը, ինչպես նաև սննդի վարքագծի ձևավորմանը։ *Պանկրեոզիմին* հին անվանումը կապված է այն բանի հետ, որ այդ հորմոնը խթանում է նաև ենթաստամոքսային գեղձի (pancreas) աշխատանքը։

## Հատկություններ
Հորմոնը կազմված է ամինաթթուներից։ Ամինաթթուների քանակից կախված տարբերում են խոլեցիստոկինին-8, խոլեցիստոկինին-12 և խոլեցիստոկինին-33, խոլեցիստոկինին-58։
 
Հիմնականում արտադրվում է տասներկումատնյա և աղիճ աղիների լորձաթաղանթի I-բջիջների կողմից։ Դրա որոշակի քանակ արտադրվում է նաև ենթաստամոքսային գեղձի կղզյակներում, աղիների տարբեր նեյրոններում և ուղեղում։

Հրոմոնը սկզբում առաջանում է պրեպրոհրոմոնի տեսքով, CCK գենի միջնորդությամբ։ Նրա առկայության մաիսն առաջին անգամ կարծիք է հայտնվել 1905 թվականին բրիտանացի ֆիզիոլոգ Ջոյ Սիմկա Կոհենի (Joy Simcha Cohen) կողմից։ Կառուցվածքով շատ է նման գաստրինին։

Խոլեցիստոկինինի հյութազատությունը խթանվում է սննդի հետ բարակ աղիներ անցած սպիտակուցների, ճարպերի, ճարպաթթուների և ալկալոիդների կողմից։ Այս հորմոնի արգելակիչը սոմատոստատինն է, պանկրեատիկ պոլիպեպտիդը։

## Ֆունկցիաներ
Խոլեցիստոկինինը, որպես նեյրոմիջնորդանյութ, մարսողությունից բացի մասնակցում է նաև օրգանիզմի մի շարք վարքագծային գործողությունների կարգավորմանը։ Խոլեցիստոկինինը.
* առաջացնում է լեղապարկի հարթ մկանների կծկում և լեղու արտազատում, 
* թուլացնում է Օդդի սեղմանը, 
* խթանում է ենթաստամոքսային գեղձի հյութի արտազատումը, 
* կծկում է ստամոքսաելքի սեղմանը՝ արգելակելով սննդի մուտքը 12մատնյա աղիք, 
* արգելակում է ստամքսի շրջադիր բջիջների կողմից աղաթթվի արտազատումը,
* արտադրվում է վախի ժամանակ, 
* կարգավորում է ախորժակը և առաջացնում հագեցվածության զգացում։

Այս հորմոնն իր ֆունկցիաներով հիմանկանում նպաստում է լեղիի արտադրությանը և դրանով մեծ մասնակցություն է ունենում մարսողական համակարգում ճարպերի մարսմանը։ Այն հիմնականում խթանում է լեղիի առաջացումն ու հյութազատությունը, ինչպես նաև ենթաստամոքսային գեղձի հյութազատությունը։ Ընդ որում, եթե սեկրետինի ազդեցությամբ արտադրվում է երկկարբոնատներով հարուստ, ֆերմենտներով աղքատ ենթաստամոքսային գեղձի հյութ, ապա խոլեցիստոկինի ազդեցությամբ հակառակն է։

Վերջին հետազոտությունները վկայում են, որ այդ հորմոնը մեծ դեր է խաղում օփիոիդային թմրամիջոցերի (մորֆին, հերոին) նկատմամբ հարմավողականության առաջացման և ցավազգայնության բարձրացման հարցում։

Այս հորմոնն ընկճում է ստամոքսի շարժողական և հյութազատական գործունեությունը։

Ազդելով կենտրոնական նյարդային համակարգում սեփական ընկալիչների վրա, առաջացնում է հագեցվածության զգացում։ Խոլեցիստոկինի-4-ը որոշ դեպքուրում օգտագործվում է մարդկանց մոտ ախորժակի նվազեցման համար։

Խոլեցիստոկինինը խթանում է թափառող նյարդի տոնուսը։

Այս հորմոնի ազդեցությունը տատանվում է տարբեր ազդեցություններից։ Օրինակ, հասուն արու առնետների մոտ այն թուլացնում է քաղցի զգացողությունը, բայց այն ավելի թույլ է ազդում, քան երիտասարդների, և ավելի շատ թույլ, քան էգերի մոտ։

Խոլեցիստոկինինը չի կարող թափանցել արյունաուղեղային պատնեշով, սակայն հիպոթալամուսի և ուղեղաբնի որոշ հատվածներ թափանցել են։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Հորմոններ
Կատեգորիա:Մարսողական հորմոններ
Կատեգորիա:Ներզատաբանություն
Կատեգորիա:Հեպատոլոգիա
Ատամնաբույժն արևելյան (ֆիլմ)

**«Ատամնաբույժն արևելյան»**, 1981 թվականին «Հայֆիլմ» կինոստուդիայում նկարահանված հայկական ֆիլմ։ Ֆիլմը նկարահանվել է ԿՀ պատվերով, Հակոբ Պարոնյանի համանուն պիեսի մոտիվներով։

## Սյուժե
Նորանոր սիրային արկածներ որոնող հերոսը պարբերաբար արտառոց իրավիճակներում է հայտնվում։ Դեպքերը կատարվում են 19–րդ դարի վերջում Պոլսի հայկական միջավայրում։

## Դերերում
* Թափառնիկոս – Ալեքսանդր Շիրվինդտ
* Մարթա – Իվետա Բաբուրյան
* Նիկո – Կարպ Խաչվանքյան
* Երանյակ – Տաթևիկ Ղափլանյան
* Լևոն – Հմայակ Հակոբյան
* Մարգար – Եվգենի Գերչակով
* միջնեկ դուստր – Մ. Սանթուրյան
* կրտսեր դուստր – Լուսինե Մարտիրոսյան
* Սոֆի – Անահիտ Թոփչյան
* Թովմաս – Հենրիկ Ալավերդյան
* Կիրակոս – Ռազմիկ Արոյան
* Մարկոս – Լեոնիդ Կանևսկի

Երգերը կատարում են Տաթևիկ Հովհաննիսյանը, Լարիսա Դոլինան, Լ. Սերեբրյաննիկովը, Գ. Տրոֆիմովը, Ե. Գերչակովը, Լ. Կազանցևը, երաժշտության ձայնագրումը՝ «Մելոդիա» նվագախումբ և ԽՍՀՄ–ի սիմֆոնիկ նվագախումբ, դիրիժոր՝ Գեորգի Գարանյան։

## Նկարահանող խումբ
* Սցենարի հեղինակ/բեմադրող ռեժիսոր- Էռնեստ Մարտիրոսյան
* բեմադրող օպերատոր - Լևոն Աթոյանց
* բեմադրող նկարիչ/զգեստնեևի նկարիչ - Լիդիա Գևորգյան
* կոմպոզիտոր- Գեորգի Գարանյան
* հնչյունային օպերատոր- Վ. Ալեքսեևա
* մոնտաժ- Գ. Միլոսերդովա
* բալետմեյստեր- Բ. Մոնավարդիսաշվիլի
* երգերի տեքստի հեղինակներ- Յա. Խալեցկի, Ա. Սահրադյան
* խմբագիր - Պերճ Զեյթունցյան, Դավիթ Մուրադյան
* երաժշտական խմբագիր - Յուրի Հարությունյան
* տնօրեն - Ռ. Հարությունյան, Լ. Մուրադյան

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:1981 ֆիլմեր
Կատեգորիա:«Հայֆիլմ» ստուդիայի ֆիլմեր
Կատեգորիա:Գրական ստեղծագործությունների էկրանավորումներ
Կատեգորիա:Խորհրդային ֆիլմեր
Կատեգորիա:Հայկական ֆիլմեր
Յոթ սարից այն կողմ

**Յոթ սարից այն կողմ**, 1980 թվականին «Հայֆիլմ» կինոստուդիայում նկարահանված հայկական ֆիլմ։

## Սյուժե
Հայ շինարարների փոքրիկ մի խումբ փող վաստակելու նպատակով հեռավոր Սիբիր է մեկնում։ Տեղացիների և Հայաստանից եկած «խոպանչիների» միջև բավական բարդ փոխհարաբերություններ են ստեղծվում։

## Գլխավոր դերերում
* Ալյոնա – Տատյանա Բոժոկ
* Սուրիկ – Արա Մանուկյան
* Հովսեփ – Սոս Սարգսյան
* Մաթոս – Խորեն Աբրահամյան

### Դերերում
Ռազմիկ Արոյան, Արտյուշա Գյոդակյան, Գ. Նավոյան, Ս. Սարգսյան, Ռ. Սարոյան, Ա. Գորյաչև, Լ. Դանիլինա, Պ. Կոլբասին, Լ. Մակարովա, Վ. Պոժիդաև, Ա. Պոտապով, Զ. Սլավինա։

## Նկարահանող խումբ
* Սցենարի հեղինակ` Ա. Աղաբաբով, Երվանդ Գրիգորյանց
* Բեմադրող ռեժիսոր` Ա. Աղաբաբով
* Բեմադրող օպերատոր` Գ. Ավագյան
* Բեմադրող նկարիչ` Հ. Կարապետյան, Անատոլի Բուրդո
* Կոմպոզիտոր` Տիգրան Մանսուրյան
* Հնչյունային օպերատոր` Կ. Կուրդիյան
* Ռեժիսոր` Էդ. Մարտիրոսյան, Ջ. Մարտիրոսյան
* Օպերատոր` Կ. Այվազյան
* Զգեստների նկարիչ` Գ. Իսայան
* Նկարիչ- դիմ.` Ա. Աղաջանյան
* Ռեժիսորի ասիստենտ` Ա. Օհանյան, Հ. Բաղդասարյան
* Օպերատորի ասիստենտ` Ս. Տիշկեւիչ
* Մոնտաժ` Լ. Երյոմենկո
* Խմբագիր` Ն. Օհանյան
* Տնօրեն` Հ. Ոպյան, Դ. Վարժապետյան

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Յոթ սարից այն կողմ, (1980)

Կատեգորիա:1980 ֆիլմեր
Կատեգորիա:Հայկական ֆիլմեր
Կատեգորիա:Խորհրդային ֆիլմեր
Կատեգորիա:Սև-սպիտակ ֆիլմեր
Կատեգորիա:Առնոլդ Աղաբաբովի ֆիլմեր
Կատեգորիա:«Հայֆիլմ» ստուդիայի ֆիլմեր
Կատեգորիա:Ֆիլմերի երաժշտություն ըստ Տիգրան Մանսուրյանի
Հրաժեշտ սահմանագծից անդին

**Հրաժեշտ սահմանագծից անդին**, 1981 թվականին «Հայֆիլմ» կինոստուդիայում նկարահանված հայկական ֆիլմ։ Ֆիլմն ավարտվել է, սակայն արգելվել և ցուցադրման չի թույլատրվել։

## Սյուժե
Համալսարանի երիտասարդ ուսանողուհին խորապես ծանր է տանում սուտն ու երեսպաշտությունը, կեղծիքն ու հոգևոր սնանկությունը։ Եվ տանջող հարցերի պատասխանը փորձում է գտնել այն տղամարդկանց օգնությամբ, որոնց հետ հանդիպում է։ Սակայն ոչ մեկը նրա զգացմունքները կիսելու նույն անկեղծությունն ու համարձակությունը չի ցուցաբերում։

## Դերերում
* Լուսինե – Լ. Մանուկյան
* Լուսինեի մայրը – Ա. Միրաքյան
*Լուսինեի հայրը – Վ. Պլուզյան
* Ասպետ – Լ. Հարությունյան
* Ֆելո – Վ. Հարությունյան
* բժիշկ – Վ. Մարտիրոսյան
* Ֆելոյի հայրը – Գ. Յավուրյան

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:1981 ֆիլմեր
Կատեգորիա:«Հայֆիլմ» ստուդիայի ֆիլմեր
Կատեգորիա:Խորհրդային ֆիլմեր
Կատեգորիա:Հայկական ֆիլմեր
Կատեգորիա:Ֆիլմերի երաժշտություն ըստ Յուրի Հարությունյանի
Ձնծաղիկներ և էդելվեյսներ

**Ձնծաղիկներ և էդելվեյսներ**, 1981 թվականին «Հայֆիլմ» կինոստուդիայում նկարահանված հայկական ֆիլմ։

## Սյուժե
Ֆիլմը Հայրենական մեծ պատերազմի մի դրվագ է ներկայացնում. խորհրդային զինվորների փոքրաթիվ ջոկատի և գերմանական «Էդելվեյս» հրաձգային դիվիզիայի լեռնային ջոկատի անհավասար մարտը Կովկասի լեռներում։

## Դերերում
* Մինասյան – Լորենց Առուշանյան
* Անդրանիկ – Ա. Հովհաննիսյան
* Անուշ – Ա. Աղաջանյան
* Ֆեդուլով – Ա. Յանվարև
* Աբուլաձե – Ա. Զատիկյան
* Անդրեև – Պ. Ռեմեզով
* Ժիխարև – Մ. Պողոսյան
* Կատյա – Ն. Դմիտրյուկ
* Վարդան – Ա. Եդիգարյան
* Վեբեր –Ա. Տրիշկին
* Իսկանդար – Լ. Գրիգորյան,
* Գայեվոյ – Ա. Ռոստոցկի
* Մեդվեդև – Վ. Մամաև
* Պավլովիչ – Գ. Մարտիրոսյան
* Տյուլենև – Ս. Լոձեյսկի
* Շարիպով – Ն. Բեգալին
### Դրվագներում
Ե. Ներսիսյան, Վ. Ռուդովիչ, Ա. Նիկուլին, Ու. Խուդայբերգենով, Վ. Սարգսյան, Յա. Կրումինշ, Բ. Լեզբոսկի, Ս. Գասպարյան, Մ. Ստեփանյան, Կ. Սարաֆյան, Վ. Կոչերգին

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:1981 ֆիլմեր
Կատեգորիա:«Հայֆիլմ» ստուդիայի ֆիլմեր
Կատեգորիա:Խորհրդային ֆիլմեր
Կատեգորիա:Հայկական ֆիլմեր
Սանտանդեր

**Սանտանդեր** (), քաղաք Իսպանիայում, Կանտաբրիա մարզի վարչական կենտրոնն է։ Բնակչությունը կազմել է՝ 179,9 հազար մարդ (2011 թվականի տվյալներով)։ Սանտանդեր քաղաքը գտնվում է Ատլանտյան օվկիանոսի ափին։ 1941 թվականին քաղաքում հրդեհ բռնկվեց, որը տևեց երկու օր։ Քաղաքի կենտրոնը ենթարկվել է վերակառուցման։

## Ժողովրդագրություն
Քաղաքի բնակչությունը 2011 թվականին եղել է 179,921 մարդ (183 955 2006 թվականին)։ Սկսած 1990-ական թվականներին բնակչությունը նվազում էր, ծնելիությունը ևս նվազում էր, և աճում էր մահացությունը։ Միջին տարիքը բնակչության 1996 թվականին կազմել է 40 տարի։

## Բնակչություն

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* 
* 

Կատեգորիա:1755 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր
Կատեգորիա:Իսպանիայի քաղաքներ
Համեստ մարդը

**Համեստ մարդը**, 1981 թվականին «Երևան» ՀՖՍ-ում նկարահանված հայկական ֆիլմ։

## Սյուժե
Պատմություն համեստ մի պաշտոնյայի մասին, որին պետի հանդեպ ունեցած վախի զգացումը հանգիստ չի տալիս նույնիսկ առողջարանում հանգստանալու ժամանակ։

## Դերերում
Մհեր Մկրտչյան, Ռաֆայել Քոթանջյան, Ազատ Շերենց, Կարեն Ջանգիրյան, Լեոնարդ Սարկիսով, Մելիք Մավիսակալյան, Ռուդոլֆ Ղևոնդյան, Վիգեն Ստեփանյան

## Նկարահանող խումբ
* Սցենարի հեղինակ՝ Վիկտոր Բալայան
* Բեմադրող ռեժիսոր՝ Կարեն Մեսյան
* Բեմադրող օպերատոր՝ Ստեփան Մարտիրոսյան
* Բեմադրող նկարիչ՝ Հ. Խալաթյան
* Կոմպոզիտոր՝ Մելիք Մավիսակալյան
* Հնչյունային օպերատոր՝ Հ. Հակոբյան
* Մոնտաժ՝ Ա. Սիմոնյան
* Խմբագիր՝ Ս. Առուստամյան
* Տնօրեն՝ Ռ. Ներսիսյան

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:1981 ֆիլմեր
Կատեգորիա:Խորհրդային ֆիլմեր
Կատեգորիա:Հայկական ֆիլմեր
Թիոէսթերներ

thumb|150px| Թիոէսթերների կառուցվածքը
**Թիոէսթերներ**, օրգանական միացություններ, որոնք պարունակում են C-S-CO-C և հանդիսանում են թիոլների և կարբոնաթթուների էսթերներ։ Թիոէսթերները կարևոր դեր են խաղում կենսաքիմիական ռեակցիաներում։ Այս դասի ամենահայտնի ներկայացուցիչն է ացետիլ-CoA-ն։

## Ստացում
Թիոէսթերների ստացման եղանակաները բազմազան են, բայց ամենահայտնի ստացման եղանակը թիոլների և կարբոնաթթուների կոնդենսացիան է (օրինակ՝ *N*,*N*'-դիցիկլոհեքսիլկարբոդիիմիդ)։
: RSH + R’CO2H → RSC(O)R' + H2O
Կարբոնաթթուների անհիդրիդները և որոշ լակտոններ հիմնային միջավայրում փոխազդում են թիոլների հետ նույն կերպով։

Թիոէսթերները ստացվում են սպիրտներից և թիոկարբոնաթթուներից Միցունոբի ռեակցիայով (օրինակ՝ թիոացետատներ թիոքացախաթթվից)։

Թիոէսթերներ հնարավոր է ստանալ նաև թիոլների ներկայության պայմաններում ալկենների և ալկինների կարբոնիլացումից։

## Քիմիական հատկություններ
Թիոէսթերների կարբոնիլային խումբը ռեակցունակ է։ Թիոէսթերները ռեակցվում են ամինների հետ առաջացնելով ամիդներ։
: 500px|Թիոէսթերներով ամինների ացիլացում

Թիոէսթերների համար յուրօրինակ ռեակցիա է հանդիսանում Ֆուկույամայի ռեակցիան։
: Ֆուկույամայի ռեակցիա

α-դիրքի ջրածնի ատոմը ցուցաբերում են մեծ թթվայնություն և դա ապացուցված է թիոլների ալդոլային կոնդեսացիայով։

## Կենսաքիմիա
[thumb|320 px|[Ացետիլ-CoA]]
Թիոէսթերները հանդիսանում են միջանկյալ նյութեր բազմաթիվ կենսաքիմիական փոխարկումներում (ճարպաթթուների և մեվալոնատի՝ ստերեոիդների ստացման սինթետիկ ռեակտիվի, առաջացման և քայքայման ռեակցիաներում)։ Լիգնինների կենսասինթեզը ընթանում է թիոէսթերի՝ սրճաթթվի առաջացմամբ։ Թիոէսթերների այլ օրինակներ են հանդիսանում մալոնիլ-CoA-ն, ացետոացետիլ-CoA-ն, պրոպիոնիլ-CoA-ն և ցիանամոիլ-CoA-ն։ Ացետոգենեզը ընթանում է ացետիլ-CoA-ի առաջացմամբ։ Կենդանի օրգանիզմներում թիոէսթերներ առաջանում են էսթերացման ռեակցիաների հետևանքով, ընդ որում, ԱԵՖ-ը խաղում է դեհիդրատացնող նյութի դեր։

Ենթադրվում է, որ թիոէսթերների ծծմբի ատոմի օքսիդացումը հանդիսանում է թրոմբոցիտների ագրեգացիայի ինհիբիտորների դասի մակածիչ։

## Թիոնային էսթերներ
**Թիոնային էսթերներ** ( թիոկարբոնաթթուների *О*-էսթերներ), թիոէսթերների իզոմերներ։ Թիոնային էսթերներում ծծմբի ատոմը տեղակալում է էսթերային խմբի թթվածնի կարբոնիլային ատոմը, օրինակ՝ C6H5C(S)OCH3 (մեթիլթիոբենզոատ)։ Այս միացությունները հիմնականում ստանում են թիոացիլքլորիդների և սպիրտների միջև ռեակցիայից։ Նրանք կարող են ստացվել նաև էսթերների՝ Լոուսոնի ռեագենտով մշակումից։

400 px

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Էսթերներ
Կատեգորիա:Թիոմիացություններ
Կայաշկան

**Կայաշկան,** գետ Ռուսաստանում, հոսում է Տուրոչակսկի շրջանում, Ալթայի երկրամասում։ Գետաբերանը գտնվում է Սիյա գետի աջ ափից 23 կիլոմետր հեռավորության վրա։ Գետի երկարությունը 17 կիլոմետր է։

## Աշխարհագրություն և ջրագրություն
Գետը սկիզբ է առնում Բիյսկայա Գրիվայի մոտ, վերին հոսանքում բաժանվում է երկու վտակի՝ Աջ և Ձախ Կայաշկան համապատասխանաբար։ Սիյա թափվելու վայրում գտնվում է նույնանուն՝ Կայաշկան գյուղը։

## Ջրագրության տվյալներ
Ռուսաստանի ջրային գրանցման պետական տվյալների համաձայն՝ գետը պատկանում է Վերին Օբի ավազանային շրջանին, Բիյա գետի ջրօգտագործման մասն է, Բիա և Կատուն գետերի գետային ենթաավազանն է։ Օբի գետային ավազանն է մինչև Իրտիշ թափվելը։

Աշխարհատեղեկատվական համակարգի ՌԴ տարածքի ջրատնտեսական շրջանացման տվյալներով՝
* Ջրային գրանցման տվյալների կոդ՝ 13010100212115100000809
* Հիդրոլոգիական ստուգման կոդ՝ 115100080
* Ավազանի կոդ՝ 13.01.01.002
* Հիդրոլոգիական ուսումնասիրության ծավալի համար՝ 15
* Հիդրոլոգիական ուսումնասիրության թողարկում՝ 1։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Ռուսաստանի գետեր
Կատեգորիա:Վերին Օբի ավազանային շրջանի գետեր
Գոտեմարտ (ֆիլմ)

**Գոտեմարտ**, 1982 թվականին «Հայֆիլմ» կինոստուդիայում նկարահանված հայկական ֆիլմ։ Ֆիլմը նկարահանվել է ԿՀ պատվերով, ըստ Զորի Բալայանի պատմվածքների։

## Սյուժե
Ֆիլմի գործողությունները ծավալվում են հեռավոր հյուսիսում։ Կալանավայրից փախուստի դիմած հանցագործը անմարդաբնակ տունդրայում հանդիպում է տեղացի մի ծերունու, որը եղջերվապահների աշխատավարձն է տանում։ Գոյության համար համատեղ պայքարը մահացու վտանգի պայմաններում հերոսին հոգևոր դարձի է բերում։

## Դերերում
Արմեն Ջիգարխանյան, Մաքսիմ Մունզուկ, Վիկտոր Կորեշկով, Կարա-Կիս Մունզուկ, Ա. Օնդար, Նարտայ Բեգալին

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:1982 ֆիլմեր
Կատեգորիա:«Հայֆիլմ» ստուդիայի ֆիլմեր
Կատեգորիա:Խորհրդային ֆիլմեր
Կատեգորիա:Հայկական ֆիլմեր
Կատեգորիա:Յուրի Երզնկյանի ֆիլմեր
Կատեգորիա:Ֆիլմերի երաժշտություն ըստ Տիգրան Մանսուրյանի
Ինչպե՞ս դա պատահեց

**Գոտեմարտ**, 1982 թվականին «Հայֆիլմ» կինոստուդիայում նկարահանված հայկական ֆիլմ։ Ֆիլմը նկարահանվել է ՀԽՍՀ Պետավտոտեսչության պատվերով։

## Սյուժե
Փոքրիկ Դավիթը տոկունորեն է հաղթահարում սեփական անզգուշության հետևանքները, որոնք նրա ընկերների համար յուրօրինակ նախազգուշացում են դառնում։

## Դերերում
Դ. Դովլաթյան

## Նկարահանող խումբ
* Սցենարի հեղինակ - Ե. Վարդանյան, Վ. Մուրադով
* Բեմադրող ռեժիսոր - Լևոն Իսահակյան
* Բեմադրող օպերատոր - Մ. Խանամիրյան
* Բեմադրող նկարիչ - Ռ. Պ. Բաբայան
* Խմբագիր - Էվերտ Պայազատյան (Պայազատ)

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:1982 ֆիլմեր
Կատեգորիա:«Հայֆիլմ» ստուդիայի ֆիլմեր
Կատեգորիա:Լևոն Իսահակյանի ֆիլմեր
Կատեգորիա:Խորհրդային ֆիլմեր
Կատեգորիա:Հայկական ֆիլմեր
Կորիոլան

**Կորիոլան**, 1982 թվականին «Երևան» ՀՖՍ-ում նկարահանված հայկական ֆիլմ։ Ֆիլմը Վիլյամ Շեքսպիրի համանուն ողբերգության էկրանավորումն է։

## Սյուժե
Ֆիլմը Գաբրիել Սունդուկյանի անվան թատրոնի՝ Հայաստանի պետական մրցանակի արժանացած բեմադրության հեռուստատեսային տարբերակն է։

## Դերերում
Խորեն Աբրահամյան, Հովակ Գալոյան, Խաչիկ Նազարեթյան, Գևորգ Ասլանյան, Լյուսյա Հովհաննիսյան, Գևորգ Աշուղյան, Ալիս Կապլանջյան, Շահում Ղազարյան, Կարեն Ջանիբեկյան, Վահրամ Եղշատյան, Յուրի Ամիրյան, Վիգեն Ստեփանյան, Ռուդոլֆ Ղևոնդյան, Ալեքսանդր Խաչատրյան, Մամիկոն Մանուկյան, Արմեն Մարության, Ալլա Վարդանյան, Ալլա Թումանյան, Մուրադ Կոստանյան, Մայիս Կարագյոզյան, Նորայր Գևորգյան, Արմեն Էլբակյան

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:1982 ֆիլմեր
Կատեգորիա:Գրական ստեղծագործությունների էկրանավորումներ
Կատեգորիա:Խորհրդային ֆիլմեր
Կատեգորիա:Հայկական ֆիլմեր
Կատեգորիա:Ֆիլմերի երաժշտություն ըստ Տիգրան Մանսուրյանի
Ժուրավլիխա (Չարիշի վտակ)

**Ժուրավլիխա,** գետ Ռուսաստանում, հոսում է Ալթայի երկրամասում։ Գետաբերանը գտնվում է Չարիշ գետի ձախ ափից 69 կիլոմետր հեռավորության վրա։ Գետի երկարությունը 16 կիլոմետր է։

## Ջրային գրանցամատյանի տվյալներ
Ռուսաստանի ջրային գրանցման պետական տվյալների համաձայն՝ գետը պատկանում է Վերին Օբի ավազանային շրջանին, Օբ գետի ջրօգտագործման մասն է Բիա և Կատուն գետերի՝ մինչև Բարնաուլ թափվելը։ Վերին Օբի գետային ենթաավազանն է մինչև Տոմի թափվելը։ Վերին Օբի գետային ավազանն է մինչև Իրտիշ թափվելը։

Տվյալներն ըստ ջրային ռեսուրսների ֆեդերատիվ տեսչության՝
* Ջրային գրանցման տվյալների կոդ՝ 13010200312115100010255
* Հիդրոլոգիական ստուգման կոդ՝ 115101025
* Ավազանի կոդ՝ 13.01.02.003
* Հիդրոլոգիական ուսումնասիրության ծավալի համար՝ 15
* Հիդրոլոգիական ուսումնասիրության թողարկում՝ 1։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Ռուսաստանի գետեր
Կատեգորիա:Վերին Օբի ավազանային շրջանի գետեր
Մի կաթիլ մեղրը (ֆիլմ)

**Մի կաթիլ մեղրը**, 1982 թվականին «Հայֆիլմ» կինոստուդիայում նկարահանված հայկական ֆիլմ։ Ֆիլմը նկարահանվել է ԿՀ պատվերով, ըստ Հովհաննես Թումանյանի հեքիաթների։

## Սյուժե
Ֆիլմը Հովհաննես Թումանյանի հեքիաթներից հյուսված յուրատեսակ ներկայացման կինոտարբերակն է։

## Դերերում
Աշոտ Ադամյան, Լիզա Ազիզյան, Վահան Անդրեասյան, Գրիգոր Բաբայան, Ռուզան Բանդուրյան, Արա Բարսեղյան, Աշոտ Եդիգարյան, Սիրվարդ Հաբեշյան, Դավիթ Հակոբյան, Սառա Համբարձումյան, Գեորգի Հովակիմյան, Անահիտ Մազմանյան, Ստեփան Շահինյան, Ազատ Շերենց, Կարինե Ոսկանյան, Վարդուհի Ռուշանյան, Ադելինա Վանյան, Էդգար Վիրապյան

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:1982 ֆիլմեր
Կատեգորիա:«Հայֆիլմ» ստուդիայի ֆիլմեր
Կատեգորիա:Խորհրդային ֆիլմեր
Կատեգորիա:Հայկական ֆիլմեր
Կատեգորիա:Հենրիկ Մալյանի ֆիլմեր
Կատեգորիա:Ֆիլմերի երաժշտություն ըստ Տիգրան Մանսուրյանի
Քաղաքական տեխնոլոգ

thumb|Քաղաքական ռազմավարության խորհրդանիշ
**Քաղտեխնոլոգ** (կրճատված քաղաքական տեխնոլոգ), (հին հունական πολιτική) «պետական գործունեություն» հին հունական τέχνη- արվեստ, հմտություն, կարողություն, λόγος - միտք, պատճառ։ գործնական քաղաքականության քաղաքական տեխնոլոգիայի մասնագետ։ Ռուսաստանում քաղտեխնոլոգ բառը առաջին անգամ օգտագործվել է 1996 թ. հոլիսին «Անկախություն թերթում»  «Միզոնտրոպ» սյունակում, որը վերաբերվում էր Բորիս Ելցինի նախընտրական շտաբներին, որպես  որոշակի մասնագիտության մասնագետ։ Ինչպես ռուսական, այնպես էլ միջազգային քաղաքական գիտություն մեջ քաղաքական տեխնոլոգներին հաճախ նաև անվանում են կապված մասնագիտությունների ներկայացուցիչներ, որը նշանակում էր, որ քաղաքական խորհրդատվությունների մասնագետները հարաբերականորեն վերջին ժամանակներին են ի հայտ եկել։

Քաղտեխնոլոգը քաղաքական խորհուրդատուին տարբերում է քաղաքական կոմպանիանների ընդգրկավծության աստիճանից։ Այսպիոսով քաղաքական տեխնոլոգը այդպիսի կոմպանիանների ղեկավարն է, իսկ խորհուրդատուն հանդես է գալիս միայն որպես թեկնածուի, կամ կոմպանիայի խորհրդական։ Եթե քաղաքական խորհրդատուն զբաղվում է խորհրդատվությամբ, ապա քաղտեխնոլոգը մարքետինգով։ Ռոմանալեզու պետություններում հենց քաղաքական խորհրդատուն ընդունված է անվանել քաղաքական մարքետոլոգ։

Նեղ իմաստով « քաղտեխնոլոգներ» անվանում են այն քաղաքական մասնագետներին, ում մասնագիտական հմտություններին համապատասխանում են, կրեատիվ ղեկավարում, որոնք հանդես են գալիս որպես քաղաքագիտության ճարտարապետներ, ռեժիսորներ։ Հաճախ այդպիսի մասնագետները իրենց անվանում են «քաղաքական կարկանդակներ» «գործունյա քաղաքագետներ։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Ընտրություններ
Կատեգորիա:Հասարակայնության հետ կապեր
Կատեգորիա:Սոցիալական դերեր
Կատեգորիա:Քաղաքականություն
Կատեգորիա:Քարոզչություն