open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Օկտոբերֆեստ

**Օկտոբերֆեստ** (գերմ. արտասանություն։ [ɔkˈtoːbɐˌfɛst]), աշխարհի ամենամեծ ֆոլկսֆեստն է (գարեջրային, գինու և զբոսաշրջության փառատոն). Անցկացվում է հիմնականում Գերմանիայի բավարական Մյունխեն քաղաքում, տևում է սեպտեմբեր ամսի կեսից կամ վերջից մինչև հոկտեմբերի առաջին հանգստյան օրերը։ Կազմակերպողն ու անցկացնողը քաղաքի վարչակազմն է։ Տեղացիները հաճախ այն անվանում են «**Wiesen**», որը քաղաքի տոնավաճառ-հրապարակ «Theresienwiese»-ի կարճ անվանումն է։ Օկտոբերֆեստը բավարական մշակույթի կարևոր մասն է, նշվում է 1810 թվականից։ Ամբողջ աշխարհում տարբեր քաղաքներ տոնում են Օկտոբերֆեստը՝ հետևելով Մյունխենի օրինակին։

## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն
*Культура Германии: лингвострановедческий словарь|OKTOBERFEST ПРАЗДНИК «ОКТОБЕРФЕСТ»|723
* 
* *А. В. Петроченков*. Баварское пиво. — М.: ООО «Издательство Жигульского», 2008. — 160 с. — ISBN 978-5-902617-43-3.
* *А. В. Петроченков*. Пиво. Путеводитель — М.: Издательство Жигульского (ООО "Бизнес ту Бизнес Продашн Групп «Би-Би-Пи-Джи»), 2003. — 304 с. — ISBN 5-93679-038-X.
* *А. В. Петроченков*. Пиво: Путеводитель — М.: Издательство BBPG, 2009. — 336 с. — ISBN 978-5-93679-099-7.
* *Maria von Welser*, Münchner Oktoberfest, Bummel-Verlag, München 1982. — ISBN 3-88781-004-X.
* 175 [Hundertfünfundsiebzig] Jahre Oktoberfest: 1810—1985, herausgegeben von der Landeshauptstadt München, zusammengestellt von Richard Bauer u. Fritz Fenzl, Bruckmann-Verlag, München 1985. — ISBN 3-7654-2027-1.
* *Reiner Stolte*: Die Geschichte vom Münchner Oktoberfest — The History of the Munich Oktoberfest. Comic, Herbert-Utz-Verlag, München 2004. — ISBN 3-8316-1168-8.

## Արտաքին հղումներ
* Сайт фестиваля пива — Октоберфест
* Сайт Октоберфеста 
* Официальный сайт города Мюнхена об Октоберфесте
* Фотографии Октоберфест
* Главный пивной праздник Фоторепортаж Deutsche Welle
* Октоберфест: Инструкция по применению с иллюстрациями
 

Կատեգորիա:Գարեջուր
Կատեգորիա:Գերմանիայի փառատոներ
Կատեգորիա:Մյունխեն
Իբրահիմ Մարաաշլի

**Իբրահիմ Մարաաշլի** (, ), լիբանանցի դերասան։

## Կենսագրություն
Իբրահիմ Մարաաշլին իր արվեստագիտական կյանքի ավելի քան 30 տարվա ընթացքում ներկայացրել է բազմաթիվ թատրոններ և հեռուստահաղորդումներ։ Արվեստագիտական կյանքը սկսել է 60-ական թվականներին, դերեր խաղալով եգիպտական և լիբանանյան կինոթատրոններում։ Այնուհետև նա աշխատել է Հասան Ալաը Ալ-Դինի հետ, ով հիմնադրել էր Ազգային Թատրոնը։ Իբրահիմ Մարաաշլին Հասան Ալաը Ալ-դինի հետ բազմաթիվ պիեսների է մասնակցել, որոնք համբավ են ունեցել՝ «Շուշուն և միլիոնը», «Երջանկության հյուրանոցը», «Ա՜խ, մեր երկիրը» և այլն… Հեռուստատեսությունում Մարաաշլին հայտնի է դարձել իր կատակերգական դերերով։

## Գործերը
### Թատրոն
* Շուշուն Սոֆարում
* Ոսպ ու խավիար
* Հարևանների պատը
* Հասա 99-ին
* Ստոպ Բոբի դպրոցը

### Կինոթատրոն
* Կյանքիս ամենգեղեցիկ օրերը
* Օտար եղբայրները
* Փարիզը և սերը
* Կյանքի հետ հանդիպում

### Հեռուստատեսություն
* Կապիտան Բոբը
* Սիրո աշտարակը
* Երկար գիշերը
* Դպրոցական օրերը
* Հումորի թատրոնը
* Երգերը և իմաստները

### Ռադիո
* Հումորային էսքիզներ

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղում
* إبراهيم مرعشلي على قاعدة بيانات الأفلام العربية.
* الراحل إبراهيم مرعشلي 
* إبراهيم مرعشلي القن والعفوية - مجلة الجيش اللبناني 
* كان يا مكان زمن التلفزيون السعيد

Կատեգորիա:Լիբանանցի կատակերգուներ
Եկատերինե Սոխաձե

**Եկատերինե Սոխաձե** (;  (16) մարտի, 1907, Քութայիս - 1984), վրացի խորհրդային օպերային երգչուհի, սոպրանո։ Վրացական ԽՍՀ ժողովրդական արտիստ (1946): Ստալինյան երկրորդ աստիճանի մրցանակի դափնեկիր (1947)։

## Կենսագրություն
Եկատերինա Սոխաձեն ծնվել է 1907 թվականի մարտի 3-ին (մարտի 16) Քութայիս քաղաքում։ 1922—1928 թվականներին սովորել է Քութայիսի երաժշտական տեխնիկումում։ 1930 թվականին ավարտել է Թբիլիսիի կոնսերվատորիան (Օլգա Բախուտաշվիլի-Շուլգինայի դասարան)։ 1930 թվականից եղել է Թբիլիսիի Զաքարիա Փալիաշվիլու անվան օպերայի և բալետի թատրոնի մեներգչուհի։ 1952 թվականին թողել է բեմը։

Եկատերինա Սոխաձեն մահացել է 1984 թվականին։

## Օպերային դերերգեր
* «Դաիսի», Զաքարիա Փալիաշվիլի — *Մարո*
* «Լադո Կեխցովելի», Գրիգորի Կիլաձե — *Էթերի, Լելա*
* «Ասք Տարիելի մասին», Շալվա Մշվելիձե — *Նեստան-Դարեջան*
* «Ասք Շոթա Ռուսթավելու մասին», Դիմիտրի Արակիշվիլի — *Նինո*
* «Պատարա Կախի» , Իվան Գոկիելի — *Տուրպա*
* «Աբեսալոմ և Էթերի», Զաքարիա Փալիաշվիլի — *Էթերի*
* «Պատգամավոր», Շալվա Թաքթաքիշվիլի — *Դորա*
* «Եվգենի Օնեգին», Պյոտր Չայկովսկի — *Տատյանա*
* «Պիկովայա դամա», Պյոտր Չայկովսկի — *Լիզա*
* «Օթելլո», Ջուզեպպե Վերդի — *Դեզդեմոնա*
* «Մադամ Բատերֆլայ», Ջակոմո Պուչչինի — *Չիո-Չիո-սան*
* «Կարմեն», Ժորժ Բիզե — *Միքայելա*
* «Խաղաղ Դոն», Իվան Ձերժինսկի — *Նատալյա*

## Պարգևներ
* Վրացական ԽՍՀ ժողովրդական արտիստ (1946)
* Ստալինյան երկրորդ աստիճանի մրցանակ (1947) - Շալվա Մշվելիձեի «Ասք Տարիելի մասին» օպերային ներկայացման մեջ Նեստան-Դարեջանի դերերգի կատարման համար, Թբիլիսիի Զաքարիա Փալիաշվիլու անվան օպերայի և բալետի թատրոն
## Ծանոթագրություններ
 
## Գրականություն
* Театральная энциклопедия. Том 4/Глав. ред. П. А. Марков - М.: Советская энциклопедия, 1965. - 1152 стб. с илл., 76 л. илл.

Կատեգորիա:Վրացի օպերային երգիչներ
Կատեգորիա:Վրացի սոպրանոներ
Կատեգորիա:Վրացական ԽՍՀ ժողովրդական արտիստներ
Կատեգորիա:Ստալինյան մրցանակի դափնեկիրներ
Կատեգորիա:Քութայիս քաղաքում ծնվածներ
Կատեգորիա:Թբիլիսիի կոնսերվատորիայի շրջանավարտներ
Կատեգորիա:20-րդ դարի օպերային երգիչներ
Կատեգորիա:Խորհրդային օպերային երգիչներ և երգչուհիներ
Գալոյան եղբայրների փողոց (Երևան)

**Գալոյան եղբայրների փողոց**, փողոց Երևանի Կենտրոն վարչական շրջանում։

## Տվյալներ
Գտնվում է Սարմենի փողոցի և Մարշալ Բաղրամյան պողոտայի միջև՝ ՀՀ Գիտությունների ազգային ակադեմիայի պատկերասրահի մոտ։ Հատվում է Զարոբյան փողոցի հետ։

Նախկինում անվանում չի ունեցել։ 2015 թվականի հոկտեմբերի 28-ին Երևանի ավագանու նիստում որոշվեց փողոցը վերանվանել Մուսայել, Ալեքսանդր և Գալուստ Գալոյան եղբայրների անունով։

## Պատկերասրահ

Galoyan Brothers street, Yerevan 04.jpg|
Galoyan Brothers street, Yerevan 01.jpg|
Galoyan Brothers street, Yerevan 02.jpg|
Galoyan Brothers street, Yerevan 07.jpg|


## Տես նաև
* Երևանի փողոցների ցանկ
* Երևանի վարչական բաժանում

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Երևանի փողոցներ
Կատուների ազգային օր

**Կատուների ազգային օր**, հիմնվել է կենդանիների իրավապաշտպաններ Քոլին Փեյջի և Ադամ Օլիսի կողմից։ Տոնը նշվում է ամեն տարվա հոկտեմբերի 29-ին ԱՄՆ-ում։ *The National Cat Day* կայքէջը նշում է, որ տոնն առաջին անգամ նշվել է 2005 թվականին՝ «օգնելու դրդել հասարակությանը՝ ճանաչելու այն կատուներին, որոնք փրկվել էին յուրաքանչյուր տարի, ինչպես նաև խրախուսելու կատու սիրողներին, որպեսզի տոնեն այն իրենց կատու(ների) հետ՝ անվերապահ սիրո և ընկերակցության համար, որը պարգևում են նրանք մեզ»։ Օրը հովանավորվում է Կենդանիների նկատմամբ դաժանության կանխարգելման ամերիկյան միության կողմից, որը շահույթ չհետապնդող կազմակերպություն է, նաև աշխատում է օգնելու կենդանիների որդեգրմանը։

Կատուների միջազգային օրը՝ օգոստոսի 8-ին, ստեղծվել է 2002 թվականին Կենդանիների բարօրության միջազգային ֆոնդի կողմից։ Աշխարհի կատուների օրը նշվում է փետրվարի 17-ին հիմնականում Եվրոպայում կամ մարտի 1-ին՝ Ռուսաստանում։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Կատուներ
Կատեգորիա:Օգոստոսի տոներ
Սուխումի պետական համալսարան

**Սուխումիի պետական համալսարան** (), պետական համալսարան, որը գտնվում է Վրաստանի մայրաքաղաք Թբիլիսիում։

## Պատմություն
Սուխումիի մանկավարժական ինստիտուտը նախապես հիմնադրվել է 1932 թվականի փետրվարի 6-ին, Սուխումիում։ 1979 թվականին Սուխումիի մանկավարժական ինստիտուտը վերահաստատվել է որպես Աբխազիայի համալսարան։ 1989 թվականի մայիսի 14-ին Աբխազիայի պետական համալսարանի վրացական բաժինը դարձել է Թբիլիսիի պետական համալսարանի Սուխումիի մասնաճյուղ։ 1993 թվականից (Աբխազիայի 1992-1993 թվականների պատերազմից հետո) Թբիլիսիի պետական համալսարանի Սուխումիի մասնաճյուղը տեղակայվել է Թբիլիսիում։ 2007 թվականին մասնաճյուղը վերանվանվել է Սուխումիի պետական համալսարան (ՍՊՀ)։

## Դասընթացներ
* Բնական գիտություններ և առողջապահություն
* Հումանիտար
* Տնտեսագիտություն և բիզնես
* Մաթեմատիկա և համակարգչային գիտություններ
* Իրավագիտության ֆակուլտետ
* Կրթություն
* Սոցիալական գիտություններ և քաղաքագիտություն

## Ռեկտորներ
* 1989-1993 - Ֆ. Թխեբուշավա
* 1993-2005 - Օ. Ժորդանիա
* 2005-2006 - Ռ. Կակուբավա
* 2006-2007 - Ա. Շանգուա
* 2007 - Ջոնի Ափակիձե

## Արտաքին հղումներ
* 
* INFOMAN.GE - Sokhumi State University
* Sokhumi State University - Web Ranking

Կատեգորիա:1932 հիմնադրումներ Աբխազիայում
Կատեգորիա:Վրաստանի համալսարաններ
Թեդո Ժորդանիա

**Թեդո Ժորդանիա** (, 1854, ապրիլի 10, Մոկվի, Օչամչիրայի շրջան - 1916, հոկտեմբերի 22, Կասպի), վրացի պատմաբան, բանասեր, մանկավարժ։

## Կենսագրություն
Թեդո Ժորդանիան ծնվել է 1854 թվականին, ուղղափառ քահանայի ընտանիքում։ Բանասիրություն ուսանել է Քութայիսում, Թբիլիսիում, Մոսկվայում։ Ռուս պատմաբան Վասիլի Կլուչևսկին նրան խորհուրդ է տվել ուսումը շարունակել Մոսկվայում, սակայն Ժորդանիան վերադարձել է Թբիլիսի, որտեղ աստվածաբանական քոլեջում սովորել է աշխարհագրություն։ Եղել է եկեղեցական դպրոցների վերահսկիչ։

Որպես սիրողական պատմաբան՝ Ժորդանիան բացահայտել, ուսումնասիրել և հրատարակել է մի շարք պատմական գրառումներ, որոնցից շատերի աղբյուրները կորել են և անհայտ են մնացել, բացի Ժորդանիայի հրատարակումից։

Մահացել է Կասպիում։ Թաղված է Դիդուբեի պանթեոնում։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Վրացի պատմաբաններ
Կատեգորիա:Վրացի մանկավարժներ
Կատեգորիա:Վրացի բանասերներ
Կատեգորիա:Դիդուբեի պանթեոնում թաղվածներ
Այգի

մինի|Լոռու մարզ, Գյուլագարակի բուսաբանական այգի, Դենդրոպարկ
**Այգի**, տարածք մարդու կողմից աճեցված պտղատու ծառերով և թփերով։ Միևնույն ժամանակ այգում կարելի է աճեցնել նաև դեկորատիվ թփեր, ծաղիկներ, կարող է լինել նաև բանջարանոցային տարրեր։

## Տեսակները
Այգիները լինում են տարբեր տեսակի.

* Բուսաբանական այգի - տարածք է, որտեղ գիտահետազոտական, ուսուցողական, ճանաչողական նպատակներով աճեցնում են բազմատեսակ բույսեր, ուսումնասիրվում և ներկայացվում են աշխարհի տարբեր երկրներից բերված և տարբեր կլիմայական պայմաններում աճեցվող բույսերի հավաքածուներ։
* Պտղատու այգի - տարածք է, որտեղ աճեցնում են պտղատու թփեր և ծառատեսակներ։
* Դեկորատիվ այգի
* Ձմեռային այգի
* Ճապոնական այգի և նրա տարատեսակները
* Չինական այգի
* Անգլիական բնապատկերային այգի
* Ֆրանսիական կանոնավոր այգի

Այգի են անվանում նաև հատապտղային կուլտուրաներով աճեցրած տարածքները։
Գյուղատնտեսության ճյուղերից մեկը, որն զբաղվում է այգիների մշակմամբ, անվանում են այգեգործություն։

## Տես նաև
* Զբոսայգի
* Ձմեռային այգի
* Շամիրամի կախովի այգիներ
* Սիրահարների այգի
* Այգիները Հին Եգիպտոսում
* Քանդակագործության Ազգային պարկ-թանգարան

## Գրականություն
*  
*  
*  
* *Новикова Е. В.* Китайский сад — модель взаимоотношений Человека и Природы  // Человек и Природа в духовной культуре Востока. — М.: ИВ РАН: Крафт+, 2004. — С. 397—417. 
* *Малявин В. В.* Волшебство сада  // Малявин В. В. Сумерки Дао. Культура Китая на пороге Нового времени. — М., 2003. — С. 302—351. 

Կատեգորիա:Այգեգործություն
Կատեգորիա:Բուսաբուծություն
Կատեգորիա:Գյուղատնտեսություն
Կատեգորիա:Լանդշաֆտ
Լանա Ղողոբերիձե

**Լանա Գոգոբերիձե** (, ), վրացի կինոռեժիսոր, քաղաքական գործիչ։ Վրացական ԽՍՀ ժողովրդական արտիստ (1979)։

## Կենսագրություն
1950 թվականին ավարտել է Թբիլիսիի պետական համալսարանի բանասիրության ֆակուլտետը, 1953 թվականին՝ Գերասիմովի անվան կինոմատոգրաֆիայի ինստիտուտի ռեժիսուրայի ֆակուլտետը (Սերգեյ Գերասիմովի և Տամարա Մակարովայի արվեստանոց)։

Կինոռեժիսուրա է դասավանդում Շոթա Ռուսթավելիի անվան թատրոնի և կինոյի պետական համալսարանում։ 1957 թվականից Վրացֆիլմ կինոստուդիայի ռեժիսոր է։

Գոգոբերիձեի արկածային և վավերագրական ֆիլմերն արժանացել են տարբեր միջազգային մրցանակների։ Նրա «Ցերեկը երկար է քան գիշերը» («Երկար գիշերվա օրը») ֆիլմը 1984 թվականին ներկայացվել է Կաննի կինոփառատոնում։ Նույն թվականին Գոգոբերիձեն եղել է Բեռլինի 34-րդ միջազգային կինոփառատոնի ժյուրիի անդամ։

## Քաղաքական գործունեություն
1992-1995 թվականներին ընտրվել է Վրաստանի խորհրդարանի պատգամավոր։ 2004 թվականին եղել է Վրաստանի դեսպանը Ֆրանսիայում։

## Ֆիլմեր
* 1961 - «Մեկ երկնքի տակ»
* 1965 - «Տեսնում եմ արևը»
* 1970 - «Սահմանագծեր»
* 1972 - «Երբ ծաղկեց նշենին»
* 1975 - «Իրարանցում»
* 1978 - «Մի քանի հարցազրույց անձնական հարցերով»
* 1984 - «Երկար գիշերվա օրը»
* 1986 - «Շրջանառություն»
* 1992 - «Վալս Պեչորեի վրա»

## Ընտանիք
1958 թվականին ամուսնացել է ճարտարապետ Վլադիմիր Ալեքսի-Մեսխիշվիլու հետ։ 
Ունի երկու դուստր։

## Գրականություն
* Лана Гогоберидзе. К. Д. Церетели. 1987

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
*  Լանա Գոգոբերիձեի մասին imdb.com կայքում

Կատեգորիա:1928 ծնունդներ
Կատեգորիա:20-րդ դարի կին քաղաքական գործիչներ
Կատեգորիա:Անձինք Թբիլիսիից
Կատեգորիա:Արվեստի և գրականության ֆրանսիական շքանշանի ասպետներ
Կատեգորիա:Թբիլիսի քաղաքում ծնվածներ
Կատեգորիա:Թբիլիսիի պատվավոր քաղաքացիներ
Կատեգորիա:Թբիլիսիի պետական համալսարանի շրջանավարտներ
Կատեգորիա:Ժողովուրդների բարեկամության շքանշանի դափնեկիրներ
Կատեգորիա:ԽՄԿԿ 25-րդ համագումարի պատվիրակներ
Կատեգորիա:ԽՄԿԿ անդամներ
Կատեգորիա:ԽՍՀՄ Պետական մրցանակի դափնեկիրներ
Կատեգորիա:Հոկտեմբերի 13 ծնունդներ
Կատեգորիա:Պատվո շքանշանի ասպետներ (Վրաստան)
Կատեգորիա:ՎԳԻԿ-ի շրջանավարտներ
Կատեգորիա:Վրաստանի խորհրդարանի պատգամավորներ
Կատեգորիա:Վրաստանի քաղաքական գործիչներ
Կատեգորիա:Վրացական ԽՍՀ արվեստի վաստակավոր գործիչներ
Կատեգորիա:Վրացական ԽՍՀ ժողովրդական արտիստներ
Կատեգորիա:Վրացի դիվանագետներ
Կատեգորիա:Վրացի թարգմանիչներ
Կատեգորիա:Վրացի կինոռեժիսորներ
Կատեգորիա:Վրացի ռեժիսորներ
Կատեգորիա:Վրացի սցենարիստներ
Վրաստանի խորհրդարան

**Վրաստանի խորհրդարան** (), Վրաստանի գերագույն օրենսդիր մարմինը։

2012 թվականից Վրաստանի խորհրդարանի նոր շենքը գտնվում է Քութայիսում։

Համաձայն Վրաստանի սահմանադրությանը՝ խորհրդարանը կենտրոնական օրենսդիր իշխանության ճյուղ է, որի լիազորությունները սահմանափակվում են Աջարիայի և Աբխազիայի ինքնավար հանրապետությունների խորհրդարաններով։

## Գտնվելու վայր
Վրաստանի խորհրդարանի գտնվելու վայրը հանդիսանում է Քութայիս քաղաքի նոր շենքը՝ Աբաշիձեների փողոց 26 հասեցում։ Մինչ այդ խորհրդարանը գտնվել է Թբիլիսի քաղաքի հին շենքում, Ռուսթավելիի պողոտայում։ Հին շենքը կառուցվել է 1938-1953 թվականներին Վիկտոր Կոկորինի և Գեորգի Լեժավի նախագծով։

## Կարգավիճակ և կանոնակարգ
Ներկա ժամանակներում Վրաստանի խորհրդարանը գումարվում է երկու նստաշրջանով. գարնանային (փետրվար-հունիս) և աշնանային (սեպտեմբեր-դեկտեմբեր)։ Իրար հաջորդում են լիակազմ նիստեր և աշխատանքներ կոմիտեներում։

Վրաստանի խորհրդարանի օրենսդիր իշխանությունը, համաձայն Վրաստանի ահմանադրության, սահմանագծվում է խորհրդարանի օրենսդիր իշխանությամբ ինքնավար հանրապետությունում՝ Աբխազիայում և Աջարիայում։

## Գործող կազմ
Խորհրդարանը միապալատ է, բաղկացած 150 անդամներից՝ պատգամավորներից, որոնցից 77-ը ընտրվում են համամասնական ընտրական համակարգով, 73-ը՝ մեծամասնական՝ ներկայացնելով իրենց ընտրական շրջանները։ Պատգամավորները ընտրվում են չորս տարի ժամկետով։
### 2016-2020 թթ.-ի գումարում
Ընտրությունների մասաթիվ՝ 2016, հոկտեմբերի 29

Խորհրդարանի խոսնակ՝ Իրակլի Կաբախիձե

#### Ֆրակցիաներ
2017 թվականի մարտ

* Մեծամասնություն՝ 1 Վրացական երազանք-Ժողովրդավարական Վրաստան, 2 Վրացական երազանք-Պահպանողականներ, 3 Ձեռնարակատերեր, 4 Կանաչներ, 5 մարզերի զարգացման համար, 6 Սոցիալ դեմոկրատներ
* Փոքրամասնություն՝ 7 Եվրոպական Վրաստան, 8 Ազատության շարժում-Եվրոպական Վրաստան, 9 Ազատության շարժում-շրջաններ
* Անկախ ֆրակցիաներ՝ 10 Ազգային շարժումներ
* Անկախ ֆրակցիաներ՝ Պատրիոտների դաշինք
## Նախորդ կազմ
### 2012-2016
ԸՆտրությունների ամսաթիվ՝ 2012, հոկտեմբերի 1

Խորհրդարանի խոսնակ՝ Դավիթ Ուսուպաշվիլի

#### Ֆրակցիաներ

2016 թվականի հուլիս
 
* Մեծամասնություն՝ 1 Վրացական երազանք-դեմոկրատական Վրաստան 2 Հանրապետականներ, 3 Պահպանողականներ,4 Ազգային ֆորում, 5 Ձեռնարկատերեր, 6 Անկախ դեմոկրատներ, 7 Անկախ դեմոկրատները հանուն ուժեղ շրջանների
* Փոքրամասնություն՝ 8 Միավորված ազգային շարժում, 9 Մեծամասնականներ, 10 Շրջաններ
* Անկախ ֆրակցիաներ՝ 11 Ազատ դեմոկրատներ
* Ֆրակցիաներում չընդգրկված պատգամավորներ

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Պաշտոնական կայք
* Վրաստանի խորհրդարան (անգլերեն)

Կատեգորիա:Վրաստան
Կատեգորիա:Խորհրդարաններ ըստ երկրի
Դավիթ Ուսուփաշվիլի

**Դավիթ Ուսուփաշվիլի**, (, ), վրացի իրավաբան, քաղաքական գործիչ, ով 2012 թվականի հոկտեմբերի 21-ից զբաղեցնում է Վրաստանի խորհրդարանի նախագահի պաշտոնը։ 2005 թվականի հունիսի 27-ից 2013 թվականի նոյեմբերի 3-ը եղել է Վրաստանի հանրապետական կուսակցության նախագահը։

## Կենսագրություն
Դավիթ Ուսուփաշվիլիծնվել է 1968 թվականին Մագարոյում։ 1992 թվականին ավարտել է Թբիլիսիի պետական համալսարանի իրավագիտական ֆակուլտետը։ 1993-1995 թվականներին մասնակցել է Վրաստանի Սահմանադրության մշակմանը։ 1994-1997 թվականներին եղել է Վրաստանի երիտասարդ իրավաբանների ընկերակցության նախագահը, միացել է Հանրապետական կուսակցությանը։ 2008-2012 թվականներին ընտրվել է Վրաստանի խորհրդարանի պատգամավոր։

Ակտիվ գործունեություն է ցուցաբերել 2003 թվականի նոյեմբերին Վարդերի հեղափոխության ժամանակ, որի արդյունքում տապալվեց Միխայիլ Սահակաշվիլու իշխանությունը։ Ուսուփաշվիլին դարձավ ընդդիմություն և 2005 թվականի հունիսից նախագահեց Վրաստանի հանրապետական կուսակցությունը, որտեղ նրան 2013 թվականի նոյեմբերին փոխարինեց Խաթունա Սամնիձեն։

2011 թվականին Ուսուփաշվիլին սկսեց համագործակցել հարուստ գործարար, քաղաքական գործիչ Բիձինա Իվանիշվիլիի հետ և դարձավ Իվանիշվիլիի Վրացական երազանք կոալիցիայի առաջնորդներից։ Երբ 2012 թվականի խորհրդարանական ընտրություններում կոալիցիան հաղթանակ տարավ, 2012 թվականի հոկտեմբերի 21-ին Ուսուփաշվիլին ընտրվեց խորհրդարանի նախագահ :

## Ընտանիք
Կինը՝ Թինաթին Խիդաշելին, Վրաստանի հանրապետական կուսակցության աշխատակից և ակտիվիստ է։ Ունեն 2 զավակ։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Վրաստանի քաղաքական գործիչներ
Կատեգորիա:Թբիլիսիի պետական համալսարանի շրջանավարտներ
Կատեգորիա:21-րդ դարի վրացի քաղաքական գործիչներ
Կատեգորիա:Վրաստանի խորհրդարանի պատգամավորներ
Դավիթ VIII

**Դավիթ VIII** (), Բագրատունիների արքայատոհմից, Վրաստանի թագավոր(1293-1311):

Ավագ որդին Դեմետրե II-ի (Տրապիզոնուհի կնոջից)։

Դավիթը Վրաստանի թագավոր էր նշանակվել Ռումելական 1293 թվականի ապստամբության ժամանակ ռազմական ծառայության համար։ Հաջորդել է հորաքրոջ որդուն՝ Վախթանգ II-ին։ Դավիթ VIII-ի թագավորությունը իրականում տարածվում էր թագավորության արևմտյան մասի վրա, չնայած որ Արևմտյան Վրաստանը Բագրատունիների Իմերեթյան ճյուղի տիրապետության տակ էր եղել 1259 թվականից։ Դավիթը աջակցում է Բաիդու խանին երկրում եղած ներքին հակասությունները վերացնելու համար, սակայն Բաիդու խանը սպանվում է, և նրան փոխարինում է Ղազան խանը, ով հրամայում է վրաց թագավորին գալ Թավրիզ։ Հիշելով հոր ճակատագիրը՝ Դավիթը հրաժարվում է գնալ և պատրաստվում է պատերազմի։ Ղազան խանը պատժիչ արշավախումբ է ուղարկում երկիր։ Դավիթ VIII-ը պատսպարվում է Մթիուլեթի լեռներում և պարտիզանական կռիվների միջոցով հաղթում է մոնղոլական բանակին։ Հետագայում Դավիթի դեմ կռվի է դուրս գալիս մոնղոլական մեկ այլ բանակ, որին չի հաջողվում թափանցել երկրի խորքերը, և զինադադար է կնքվում մոնղոլների և Դավիթի միջև։ Դավիթը իր եղբոր հետ ճանաչվում է անկախ և իշխանություն է ձեռք բերում Ջավախքի հարավային մասի վրա։ Նա բարիդրացիական հարաբերություններ է հաստատում եգիպտական մամլուքների հետ։ Դավիթ VIII-ը ամուսնացել է երկու անգամ։ Առաջինը մոնղոլ արքայադուստր Օլջաթի հետ, երկրորդ անգամ՝ վրաց ազնվական Համադա Սուրամելիի դստեր հետ։

## Ծանոթագրություններ

Kapananadze, D. G. Gruzinskaja Numizmatika. Moskau 1955

Կատեգորիա:Վրաց արքաներ
Տիգրան Պետրոսյան (ազատամարտիկ)

**Տիգրան Հրանտի Պետրոսյան** (մարտի 29, 1965, Արտավազ, Հրազդանի շրջան, Հայկական ԽՍՀ, ԽՍՀՄ - հոկտեմբերի 1, 1992, Բերձոր, Քաշաթաղի շրջան, Արցախ), հայ ազատամարտիկ, Արցախյան պատերազմի մասնակից:

## Կենսագրություն
Ծնվել է 1965 թ. մարտի 29-ին ՀՀ Կոտայքի մարզի Արտավազ գյուղում։ 1980 թ. ավարտելով տեղի ութամյա դպրոցը՝ ընդունվել է Երևանի հաշվիչ մեքենաների տեխնիկում։ Ուսումնառության տարիներին Պետրոսյանների ընտանիքը տեղափոխվել է Աբովյան քաղաք՝ մշտական բնակության։ Տեխնիկումն ավարտելուց հետո Տիգրանն աշխատանքի է անցել Ս. Մերգելյանի անվան հաշվողական կենտրոնում։ 1984 թ. զորակոչվել է խորհրդային բանակ և ծառայությունն անցկացրել Աֆղանստանի Սալանգի լեռնանցքում տեղակայված զինվորական ստորաբաժանումում, որտեղ Աֆղանստանի ղեկավարության կողմից արժանացել է բազմաթիվ պարգևների ու մեդալների։ 1987 թ. զորացրվելուց հետո ընդունվել է Երևանի պետական համալսարանի իրավաբանական ֆակուլտետի երեկոյան բաժին։

Արցախյան շարժումը Տիգրանին ստիպում է կիսատ թողնել համալսարանական ուսումը և Աբովյանի երկրապահ ջոկատի կազմում մասնակցել հայրենիքի ազատագրմանը։ 1992 թ. «Արծիվ» մահապարտների գումարտակի կազմում մասնակցել է Արցախի ինքնապաշտպանական մարտերին։ Զոհվել է 1992 թ. հոկտեմբերի 1-ին Բերձորում (Լաչին) մղված ռազմական գործողությունների ժամանակ։ 

Ամուսնացած էր, ուներ մեկ որդի։

## Պարգևներ

* ՀՀ պաշտպանության նախարարի 1996 թ. դեկտեմբերի 20-ի № 586 հրամանով Տիգրան Պետրոսյանը հետմահու պարգևատրվել է «1992-1994 թթ.-ի մարտական գործողությունների մասնակից» կրծքանշանով
* ՀՀ նախագահի 2002 թ. հունիսի 1-ի հրամանագրով պարգևատրվել է «Արիության» մեդալով:

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:1965 ծնունդներ
Կատեգորիա:1992 մահեր
Կատեգորիա:Արցախյան պատերազմի մասնակիցներ հայկական կողմից
Կատեգորիա:Հայ ազատամարտիկներ
Ձմեռային այգի

մինի|Ձմեռային այգի
**Ձմեռային այգի** (; ), բնական լուսավորություն ունեցող ջերմացվող տարածք նախատեսված էկզոտիկ և ոչ ցրտադիմացկուն, նաև սենյակային բույսերի համար։ Ձմեռային այգին սովորաբար ապակե շինություն է մետաղյա, ալյումինե կամ փայտյա հենքով։

Որպես տան մի մաս, որը ապակեպատված է և պաշտպանված անձրևից և քամուց, ձմեռային այգին մոդայիկ դարձավ (տներում ջեռուցման համակարգի տեխնիկական ներդրման հետևանքով) 19-րդ դարի եվրոպական առանձնատներում՝ ձմռանը արմավենիների աճեցման համար։ Ներկայումս այն տարածք է, տան և այգու կապող օղակ, որն օգտագործվում է ընտանիքի հանգստի համար որպես այգի կամ զբոսայգի։

Ձմեռային այգին չի կարելի շփոթել ջերմոցի հետ։

## Տես նաև
*Ջերմոցներ
## Գրականություն
# Словарь Ушакова.
# *Ожегов С. И.* Словарь русского языка. — М.: Русский язык, 1986. — 798 с.
# Дубынин Н. В. Балкон или лоджия? // Жилищное строительство. — 2007 г. — № 7. — С. 25 — 28, ил.

Կատեգորիա:Բուսաբանություն
Միխեիլ Մրևլիշվիլի

**Միխեիլ Նիկոլայի Մրևլիշվիլի** (,  (19) օգոստոսի, 1904, Օնի, Վրաստան, Ռուսական կայսրություն - 1 մարտի, 1980), վրացի խորհրդային գրող, դրամատուրգ։ Վրացական ԽՍՀ արվեստի վաստակավոր գործիչ (1961)։

## Կենսագրություն
Միխեիլ Մրևլիշվիլին ծնվել է 1904 թվականի օգոստոսի 6-ին (օգոստոսի 19) Արևմտյան Վրաստանի Օնի քաղաքում։

Միխեիլ Մրևլիշվիլին ստեղծագործել է գրական տարբեր ժանրերով։ Գրել է «Իննո» վեպը, «Խորաթելի օջախը» (1947) վիպակը, «Թբիլիսյան նովելներ» (1964) ժողովածուն, «Վտանգավոր շրջադարձ» (1964) վեպը, «Նիկոլոզ Բարաթաշվիլի» (1949), «Հեղեղ» (1956) պիեսները, ինչպես նաև «Կրակոտ երազողը» (1957) ստեղծագործությունը Ալեքսանդր Գրիբոյեդովի մասին։

Միխեիլ Մրևլիշվիլու պիեսները բեմադրվել են Վրաստանի տարբեր թատրոններում. 1958 թվականին Թբիլիսիի Ա. Գրիբոյեդովի անվան ռուսական դրամատիկական թատրոնում բեմադրվել է «Կրակոտ երազողը» պիեսը։

Կոմունիստական կուսակցության անդամ է եղել 1951 թվականից։ Պարգևատրվել է «Պատվո նշան» շքանշանով։ 1961 թվականին արժանացել է Վրացական ԽՍՀ արվեստի վաստակավոր գործչի կոչման։

Միխեիլ Մրևլիշվիլին մահացել է 1980 թվականի մարտի 1-ին։

## Ստեղծագործությունները հայերեն
* Խառատանց օջախը (վիպակ), Ե., Հայպետհրատ, 1952, 133 էջ։ Վրացերենից թարգմ.՝ Արմենակ Մուրվալյան։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Խորհրդային գրողներ
Կատեգորիա:Վրացական ԽՍՀ արվեստի վաստակավոր գործիչներ
Կատեգորիա:Վրացի գրողներ
Կատեգորիա:Վրացի դրամատուրգներ
Աշխատանքի աշխարհագրական բաժանում

**Աշխատանքի աշխարհագրական բաժանում**, (ԱԱԲ) տարածքների մասնագիտացումն է որոշակի ապրանքների արտադրության և ծառայությունների մատուցման ուղղությամբ, որի հիմքում ընկած է փոխանակման գործընթացը։ Այն աշխատանքի հասարակական բաժանման տարածքային ձևն է։
## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Տնտեսական աշխարհագրություն
Ապակատար դերբայ

**Ապակատար դերբայ**, ժամանակակից հայերենի կախյալ դերբայներից կամ ձևաբայերից մեկը։ Ցույց է տալիս գործողությունը չսկսված, կատարելի վիճակում։

## Ապակատար դերբայն արևելահայերենում
### Կազմություն
Կազմվում է ***-ու*** մասնիկով, որն ավելանում է անորոշ դերբային, ինչպես՝

:գրել → *գրելու*
:կարդալ → *կարդալու*
:զարմանալ → *զարմանալու*։

### Ժամանակաձևեր
Ապակատար դերբայը միշտ հանդես է գալիս օժանդակ բայի ներկա և անցյալ ձևերի հետ՝ կազմելով սահմանական եղանակի ներկա ապակատար և անցյալ ապակատար ժամանակաձևերը.

**1. Սահմանական եղանակ. Ապակատար ներկա**

**2. Սահմանական եղանակ. Ապակատար անցյալ**

Ապակատար դերբայը ձևով նման է անորոշ դերբայի սեռական և տրական հոլովներին։

## Ապակատար դերբայն արևմտահայերենում
### Կազմություն
Կազմվում է ***-ու*** մասնիկով՝ անորոշի ձևերից։ **Ի** և **Ու** լծորդները հնչյունափոխվում են **Ե**-ի։

:գրել → *գրելու*
:թռչիլ → *թռչելու* (ի > ե)
:թողուլ → *թողելու* (ու > ե)։

### Ժամանակաձևեր
Միանալով օժանդակ բայի ներկայի և անցյալ ձևերին կազմում է հարկադրական եղանակի ապառնի և անցյալի ապառնի ժամանակաձևեր, որոնք մեծ գործածություն չունեն արևմտահայերեն գրական լեզվում։ Դրանք իրենց իմաստով համընկնում են արևելահայերենի հարկադրական եղանակի հետ։

**1. Հարկադրական եղանակ. Ապառնի**

**2. Հարկադրական եղանակ. Ապակատար անցյալ**

## Գրականություն
* **Յու. Ս. Ավետիսյան**, Արևելահայերենի և արևմտահայերենի զուգադրական քերականություն, Երևան, 2007, էջ 161, 185-183։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Բայ
Հանդիպում լեռներում

**Հանդիպում լեռներում** (), 1966 թվականին «Վրացֆիլմ» կինոստուդիայում նկարահանված կատակերգական գեղարվեստական ֆիլմ։

## Սյուժե
Վրաստանի լեռներում՝ Խևսուրեթում, տեղի են ունենում գեղարվեստական ֆիլմի նկարահանման աշխատանքներ։ Ռեժիսորը չափազանց դժգոհ է դերասանուհի Լալիի խաղից, որը պիտի կատարեր խևսուրեթցի աղջկա՝ Մզեվինարի դերը։ Լալին որոշում է ապացուցել, որ ինքը կարող է փայլուն կատարել իրեն վստահված դերը։

## Դերերում
* Լեյլա Աբաշիձե – *Լալի, Մզեվինար*
* Վախթանգ Կիկաբիձե – *Գիա*
* Իպոլիտ Խվիչիա – *Մերաբ*
* Թենգիզ Արչվաձե – *Վախթանգ*
* Լալի Մեսխի
* Կոտե Դաուշվիլի – *Զվիադ*
* Ելենա Ղիպշիձե
* Գ. Լելոնիձե
* Ա. Մամրիկիշվիլի
* Ա. Մաչավարիանի
* Նինո Չխեիձե – *Գվիրիստինե*
* Ա. Էբրալիձե
* Ս. Էբրալիձե

## Նկարահանող անձնակազմ
* Ռեժիսոր՝ Նիկոլոզ Սանիշվիլի
* Սցենարի հեղինակներ՝ Պետր Գրուզինսկի, Նիկոլոզ Սանիշվիլի
* Օպերատոր՝ Ֆելիքս Վիսոցկի
* Կոմպոզիտորներ՝ Բիձինա Կվերնաձե, Արչիլ Կերեսելիձե, Գեորգի Ցաբաձե
* Նկարիչ՝ Լեոնիդ Մամալաձե

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* «Հանդիպում լեռներում» ֆիլմը kinopoisk.ru կայքում

Կատեգորիա:1960-ականների ռուսերեն ֆիլմեր
Կատեգորիա:1966 կինոկատակերգություններ
Կատեգորիա:1966 ֆիլմեր
Կատեգորիա:«Վրացֆիլմ» ստուդիայի ֆիլմեր
Կատեգորիա:Խորհրդային ֆիլմեր
Կատեգորիա:Վրացական ֆիլմեր
Կատեգորիա:Վրացերեն ֆիլմեր
Apple Design Awards

**Apple Design Awards** **(ADA)**, առանձնահատուկ միջոցառում, որը կազմակերպվում է Apple Inc.-ի կողմից իր՝ ծրագրավորողների համաշխարհային ամենամյա համաժողովին։
Միջոցառումը նախատեսված է բացահայտել Macintosh եւ iOS արտադրանքի համար անկախ ծրագրավորողների կողմից մշակված լավագույն և առավել նորարար ծրագրային և ապարատային ապահովումները, ինչպես նաեւ Apple-ի արտադրանքների լավագույն և առավել ստեղծագործական կիրառումները։ Apple Design Awards-ը ներկայացված է եղել ամեն տարի՝ սկսած 1996 թ., թեև առաջին երկու տարիներին հայտնի է եղել որպես Human Interface Design Excellence (HIDE) Awards.
Մրցանակները հանձնվում են տարբեր անվանակարգերում, որոնք փոխվում են յուրաքանչյուր տարի։
2003 թ․-ից պարգևները հանձնվում են յուրաքանչյուր թեկնածուի։ Պարգևները ալյումինե խորանարդի տեսքով են, որի նիստին Apple-ի լոգոտիպն է, որը լուսավորվում է նրան դիպչելիս։ Խորանարդն ունի 1,57 կգ քաշ, նրա կողմերի երկարությունը 9,9 սմ է։ Մրցանակը նախագծել ու պատրաստել է *Sparkfactor Design* ընկերությունը։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Apple Design Awards Պաշտոնական կայք 

Կատեգորիա:Դիզայնի մրցանակներ
Կատեգորիա:Մրցանակներ
Հյուսիսային գամբիտ

**Բաց սկզբնախաղ**, շախմատի մեջ լայնորեն տարածված սկզբնախաղերի տեսակ։ Այն սկսվում է 1. e2-e4 e7-e5 քայլերով։

## Հյուսիսային գամբիտ
**Հյուսիսային (դանիական) գամբիտ**֊բաց սկզբնախաղի տեսակ շախմատում, որը սկսվում է **1. e2-e4 e7-e5,2. d2-d4 e5:d4, 3. c2-c3 d4։c3, 4. Փc4 c3:b2, 5.Փ։b2** քայլերով։

Հյուսիսային գամբիտը մշակվել է դանիացի տեսաբանների կողմից և կիրառվել սկանդինավյան վարպետների պարտիաներում։ Այն դեպքում, եթե սևերը ձգտում են միայն նյութական առավելության հասնել՝ ի վնաս զարգացման, սպիտակները ուժեղ գրոհ են ստանում։ Ներկայումս սևերի համար գտնված են պաշտպանության հուսալի ուղիներ՝ կապված ակտիվ հակախաղի հետ, օրինակ, 5․․․ d7֊d5,6. Փc4:d5 Ձg8-f6 7. Փd5:f7+ Աe8:f7 8. Թd1:d8 Փf8-b4+ 9. Թd8-d2 Փb4:d2+ 10.Աb1:d2։ Այդ պատճառով էլ հյուսիսային գամբիտի մասսայականությունը խստիվ նվազել է։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Շախմատի տեսություն
Քոս

[200px|մինի|Քոսով վարակված փողոցային [Շներ|շուն (Բալի, Ինդոնեզիա)]]
**Քոս** (լատ.` scabies), մաշկի մակաբուծական հիվանդություն։ Հարուցիչը քոսի տիզն է։ Հիվանդության գաղտնի շրջանը 7-10 օրից մինչև մեկ ամիս և ավելի է։ Վարակվում են հիվանդի հետ անմիջական շփումից կամ նրա սպիտակեղենից օգտվելիս։

## Նկարագիր
Քոսի գլխավոր կլինիկական ախտանշանը ուժեղ քորն է, որը հատկապես սրանում է երեկոյան և գիշերը։ Բնորոշ է նաև զույգ-զույգ դասավորված կետային հանգուցիկաբշտիկային ցանավորումը, 1-2 մմ երկարությամբ շագանակագույն գծիկների ու քորելուց առաջացած ճանկռվածքների առկայությունը։

Քոսը հաճախ բարդանում է մաշկի թարախային բորբոքումներով և մանրէային էկզեմայով, որից հիվանդության ճիշտ ախտորոշումը դժվարանում է։ Անկանոն բուժման դեպքում կարող են դիտվել քոսի սքողված ձևեր, որոնք բնորոշվում են ցաների բացակայությամբ՝ քորի պահպանումով։

Քոսը հաճախ շփոթում են քորպտիկ հիվանդության հետ։ Թուլակազմ և մտավորապես ոչ լիարժեք անձանց քոսը ընթանում է յուրահատուկ ախտանշաններով՝ ախտահարման օջախներում մաշկի չորությամբ ու հաստ կեղևների առկայությամբ, որից շարժումները դառնում են ցավոտ ու սահմանափակ (այսպես կոչված՝ նորվեգական քոս)։

Քոսով հիվանդանում են նաև կենդանիները։

## Բուժումը
Բուժումն իրականացվում է հիմնականում Դեմյանովիչի և մի շարք այլ եղանակներով՝ օգտագործում են ծծումբ, բենզիլբենզոատ, «K» օճառ և այլն։

Կատեգորիա:Արևադարձային հիվանդություններ
Կատեգորիա:Հիվանդություններ այբբենական կարգով
Առաջաբան

**Առաջաբան**, գեղարվեստական երկի կամ գիտական աշխատության ներածական մաս, ուր հեղինակը կամ մեկ ուրիշը բացատրում է տվյալ երկի գրության հանգամանքները, բնույթը, ծավալն ու նպատակները (օրինակ՝ Խաչատուր Աբովյան «Վերք Հայաստանի» և Րաֆֆու «Սամվել» վեպերի, Հրաչյա Աճառյանի «Հայոց անձնանունների բառարան»–ի առաջաբանները)։ Առաջաբան հաճախ տրվում է «*Երկու խոսք*», «*Հեղինակի կողմից*», «*Խմբագրության կողմից*» և այլ անվանումներով։

## Տես նաև
Ներածություն

Կատեգորիա:Գրականագիտություն
Կատեգորիա:Տեքստաբանություն
Իպոլիտ Խվիչիա

**Իպոլիտ Խվիչիա** (, ), վրացի խորհդրային դերասան, Վրացական ԽՍՀ ժողովրդական դերասան (1960)։

## Կենսագրություն
Իպոլիտ Խվիչիան ծնվել է Վրաստանի Կենտաուրի գյուղում 1910 թվականին։ 1934-1937 թվականներին Ցուլուկիձե քաղաքում աշխատել է որպես դերասան, 1937 թվականից՝ Քութայիսի Մեսխիշվիլիի թատրոնի դերասան, 1961 թվականից՝ «Վրացֆիլմ» կինոստուդիայի դերասան։

## Ֆիլմեր
* 1957 թվական - Մեր բակը
* 1958 թվական - Վերջինը Սաբուդարայից
* 1959 թվական - Օր վերջին, օր առաջին
* 1961 թվական - Գանձ
* 1962 թվական - Խլուրդ
* 1962 թվական - Գնդակը դաշտում
* 1963 թվական - Տիկնիկները ծիծաղում են
* 1963 թվական - Ռոմեոն իմ հարևանն է
* 1964 թվական - Ճանապարհին
* 1965 թվական - Պիեռը ոստիկանության աշխատակից
* 1965 թվական - Ես տեսնում եմ արևը
* 1965 թվական - Ներեցեք, Ձեզ մահ է սպասվում
* 1966 թվական - Հանդիպում լեռներում
* 1966 թվական - Հանդիպում անցյալի հետ
* 1967 թվական - Շուտով գարուն կգա
* 1967 թվական - Քաղաքը կանուխ է զարթնում
* 1968 թվական - Տագնապ
* 1969 թվական - Մի վշտանա
* 1969 թվական - Ֆիլատելիստի մահը 
* 1970 թվական - Ֆելոլա
* 1970 թվական - Իմ քաղաքի աստղը
* 1971 թվական - Հարևաններ
* 1971 թվական - Լուսաբացից առաջ
* 1971 թվական - Խաթաբալա
* 1972 թվական - Ուրախ սիրավեպ
* 1975 թվական - Առաջին ծիծեռնակը
* 1976 թվական - Իսկական թբիլիսցին և այլք
* 1977 թվական - Դաթա Թութաշխիա
* 1977 թվական - Միմինո
* 1977 թվական - Ռաչա, իմ սեր
* 1983 թվական - Սառնարանում ինչ-որ մեկը նստած էր

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* 
* http://mediateka.km.ru/cinema_2001/Encyclop.asp?Topic=topic_segida_p5580 

Կատեգորիա:Վրացի դերասաններ
Կատեգորիա:20-րդ դարի դերասաններ
Կատեգորիա:Վրացական ԽՍՀ ժողովրդական արտիստներ
Կատեգորիա:Վրացի կինոդերասաններ
Քինսիի սանդղակ

[մինի|Քինսիի սեռական արձագանքների սանդղակը, որը ցույց է տալիս մարդու [սեռական կողմնորոշումը]]

**Քինսիի սանդղակը**, որը նաև հայտնի է **Տարասեռական-նույնասեռական չափման սանդղակ**, սանղակ է, որը նախատեսված է նկարագրելու համար անձի սեռական փորձառությունը կամ արձագանքը որոշակի ժամանակում։ Այն հաշվվում է 0-ից, որը նշանակում է բացառապես տարասեռական, մինչև 6, որը նշանակում է բացառապես նույնասեռական։ Ալֆրեդ Քինսիի երկու հաշվետվություններում էլ X է նշանակվում, երբ անձը չունի որևէ սոցիո-սեռական կապեր կամ արձագանքներ։

## Նկարագրություն
Ներկայացնելով սանդղակը՝ Քինսին գրում է.

Արուները չեն ներկայացնում երկու ծայրահեղ բնակչություններ՝ տարասեռական և նույնասեռական։ Աշխարհը բաժանված չէ ոչխարների և այծերի։ Դա կենդանաբանության ֆունդամենտալ հասկացություն է, որ բնությունում հազվադեպ են ծայրահեղ կատեգորիաները... Կենդանի աշխարհը իր բոլոր ասպեկտներով կոնտինուում է։ Ցանկանալով ընդգծել աստիճանականությունը բացարձակ տարասեռական և բացարձակ նույնասեռական պատմությունների միջև, ցանկալի եղավ զարգացնել մի տեսակ դասակարգություն, որը կարող էր հիմնված լինել տարասեռական և նույնասեռական փորձառությունների և արձագանքների համեմատական չափաքանակի վրա յուրաքանչյուր պատմության մեջ։ Անձը կարող է գտնվել այս սանդղակի որևէ կետում իր կյանքի որևէ շրջանում։ Յոթ կետանոց սանդղակը ավելի է մոտենում մարդկանց սեռական փորձառությունների և արձագանքների տարատեսակների բազմազանությունը ցույց տալուն, որն իրականում գոյություն ունի։
— Քինսի, 1948 թվական, 639, 656 էջեր

## Սանդղակը
Քինսիի սանդղակը տատանվում է 0-ից, որը բնութագրում է անձանց, ովքեր իրենց համարում են բացառապես տարասեռական՝ առանց որևէ փորձառության կամ սեռական գործողության ցանկության սեփական սեռի հետ, մինչև 6-ը, որը բնութագրում է անձանց, ովքեր իրենց համարում են բացառապես նույնասեռական՝ առանց որևէ փորձառության կամ սեռական գործողության ցանկության հակառակ սեռի հետ։

## Բացահայտումներ
* **Տղամարդիկ**. 20-35 տարեկան եվրոպոիդ տղամարդկանց 11.6%-ը իրենց բնութագրել են 3՝ ըստ սանդղակի, իրենց կյանքի այդ փուլում։ Ուսումնասիրությունը նաև պարզել է, որ ամերիկացի տղամարդկանց 10%-ը քիչ թե շատ մեծապես նույնասեռական են՝ նվազագույնը 16-ից 55 տարեկան հատվածում և սանդղակում բնութագրվում են 5 կամ 6։ 
* **Կանայք**. 20-35 տարեկան չամուսնացած կանանց 7 և նախկինում ամուսնացած կանանց 4%-ը իրենց կյանքի այդ փուլում իրենց բնութագրել են որպես 3։ 20-35 տարեկան կանանց 2-ից 6%-ը բնութագրվում է որպես 5, իսկ 1-ից 3%-ը՝ որպես 6։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Սեռական կողմնորոշում
Կատեգորիա:Սեքսոլոգիա
Կատեգորիա:Սանդղակներ
Կատեգորիա:Երկսեռականություն
Գիվի Թոխաձե

**Գիվի Թոխաձե** (, ), վրացի խորհդրային կինոյի և թատրոնի դերասան, Վրացական ԽՍՀ վաստակավոր դերասան (1969)։ Վրացական ԽՍՀ ժողովրդական արտիստ (1982)։

## Կենսագրություն
Գիվի Թոխաձեն ծնվել է Փոթիում, 1922 թվականին։ 1949 թվականին ավարտել է Շոթա Ռուսթավելու անվան Թբիլիսիի թատերական ինստիտուտը և նույն թվականին ընդունվել աշխատանքի Շոթա Ռուսթավելու անվան պետական ակադեմիական թատրոնում։ 1956 թվականից «Վրացֆիլմ» կինոստուդիայի դերասան է։

## Ֆիլմեր
* 1957 - Վերջինը Սաբուդարայից
* 1959 - Օր վերջին, օր առաջին
* 1961 - Ինգուրիի ափերին
* 1965 - Ներեցեք, Ձեզ մահ է սպասվում
* 1967 - Հիմա ժամանակներն ուրիշ են
* 1969 - Ֆիլատելիստի մահը
* 1971 - Քո ձեռքերի ջերմությունը
* 1971 - Ասք ռուստամի մասին
* 1971 - Ռուստամ և Զոհրաբ
* 1971 - Մեր հույսերի ծովը
* 1972 - Տնկիներ
* 1973 - Քաոս
* 1975 - Կապիտան Նեմո
* 1975 - Օդային կամուրջ
* 1975 - Մարած կրակների լույսը
* 1976 - Կախարդական պտույտ
* 1978 - Սխալների կոմեդիա
* 1979 - Տեսնում եմ նպատակը
* 1979 - Մարդը փոխում է մաշկը
* 1980 - Անտառային տունը
* 1980 - Բոռը
* 1981 - Պահպանեք կանանց
* 1982 - Կուկարաևա (Խավարասերը)
* 1985 - Դոն-Ժուանի փորձությունը
* 1987 - Տատիկ բոլորի համար
* 1991 - Առիթ
* 1996 - Սիրահարված խոհարարը

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* 
* Գիվի Թոխաձե 

Կատեգորիա:1922 ծնունդներ
Կատեգորիա:20-րդ դարի դերասաններ
Կատեգորիա:2010 մահեր
Կատեգորիա:«Մարտական ծառայությունների համար» մեդալով պարգևատրվածներ
Կատեգորիա:Հայրենական պատերազմի 1-ին աստիճանի շքանշանակիրներ
Կատեգորիա:Հոկտեմբերի 20 ծնունդներ
Կատեգորիա:Նոյեմբերի 25 մահեր
Կատեգորիա:Պատվո շքանշանի ասպետներ (Վրաստան)
Կատեգորիա:Վրացական ԽՍՀ ժողովրդական արտիստներ
Կատեգորիա:Վրացական ԽՍՀ վաստակավոր արտիստներ
Կատեգորիա:Վրացի դերասաններ
Կատեգորիա:Վրացի կինոդերասաններ
Մուհամեդ Ասիմով

**Մուհամեդ Սայֆիտդինովիչ Ասիմով** (, ), տաջիկ փիլիսոփա։ Տաջիկական ԽՍՀ ԳԱ ակադեմիկոս (1965), Տաջիկական ԽՍՀ ԳԱ պրեզիդենտ (1965 թ.-ից)։ ԽՍԿԿ անդամ 1945 թ.-ից։

Ծնվել է սեպտեմբերի 1-ին, Խուջանդ (նախկինում՝ Լենինաբադ) քաղաքում։ 1941 թվականին ավարտել է Սամարղանդի պետական համալսարանը։ Գրել է «*Մատերիան և աշխարհի ֆիզիկական պատկերը*» (1966), «*Փիլիսոփայական մտածողության առաջացումը*» (1970) աշխատությունները։ Սասնակցել է Վ. Ի. Լենինի «*Մատերիալիզմ և էմպիրիոկրիտիցիզմ*», «*Փիլիսոփայական տետրակներ*» գրքերի տաջիկերեն թարգմանությանը։ Ասիմովը հոդվածներ է գրել Աբու Ալի իբն Սինայի, Օմար Խայամի և Ջամիի փիլիսոփայական հայացքների մասին։

Մասնակցել է Հայրենական մեծ պատերազմին։

1946‒1952 թթ. պաշտոնավարել է որպես Լենինաբադի մանկավարժական ինստիտուտի տնօրենի տեղակալ, 1956‒1962 թթ.՝ Ստալինաբադի պոլիտեխնիկական ինստիտուտի ռեկտոր, 1962‒1965 թթ.՝ Տաջիկական ԽՍՀ ժողովրդական կրթության նախարար։ 1966-1989 թվականներին ընտրվել է ԽՍՀՄ Գերագույն խորհրդի պատգամավոր։ Եղել է տաջիկական խորհրդային հանրագիտարանի գլխավոր խմբագիրը։

1996 թվականի հուլիսի 27-ին աշխատավայր գնալու ճանապարհին սպանվել է անհայտ անձի արձակած կրակոցից։

1997 թվականին Տաջիկստանի Հանրապետության կառավարության որոշմամբ տաջիկական տեխնիկական համալսարանին շնորհվել է Մուհամեդ Ասիմովի անունը։

Պարգևատրվել է Լենինի 2 և ԽՍՀՄ այլ շքանշաններով, մեդալներով։

## Հիմնական աշխատություններ
* Асари барчастаи философия и марксисти (Дар бораи асари В. И. Ленин «Материализм и эмпириокритицизм|Материализм ва эмпириокритицизм»), [Душанбе], 1960;
* Материя ва тасвири физикииолам, Душанбе, 1966;
* Русско-таджикский терминологический философский словарь. Душанбе, 1966. [В соавт.];
* Пайдоиш ва инкишофи таффакури фалсафи, Душанбе, 1970.
* Возникновение и становление философского мышления. Душанбе, 1970;
* Понятие материи и проблемы физической реальности (докторская диссертация). 1971.
* Авиценна и мировая цивилизация // Народы Азии и Африки. 1980. № 5;
* Исторический прогресс социалистических наций. [В соавт.]. М., 1987.

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* 
* Краткая биография на сайте агентства «Asia-Plus»
* Историческая справка на сайте Архива РАН
* Мемориальный сайт

Կատեգորիա:Տաջիկ փիլիսոփաներ
Կատեգորիա:ԽՄԿԿ 27-րդ համագումարի պատվիրակներ
Կատեգորիա:Փիլիսոփայական գիտությունների դոկտորներ
Կատեգորիա:ԽՍՀՄ ԳԱ թղթակից անդամներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի ԳԱ թղթակից անդամներ
Կատեգորիա:ԽՄԿԿ 23-րդ համագումարի պատվիրակներ
Կատեգորիա:ԽՄԿԿ 26-րդ համագումարի պատվիրակներ
Կատեգորիա:ԽՍՀՄ ԳԽ 9-րդ գումարման պատգամավորներ
Կատեգորիա:ԽՍՀՄ ԳԽ 8-րդ գումարման պատգամավորներ
Կատեգորիա:ԽՍՀՄ քաղաքական գործիչներ
Կատեգորիա:Սպանված քաղաքական գործիչներ
Կատեգորիա:Խորհրդային փիլիսոփաներ
Կատեգորիա:Փիլիսոփաներ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:ԽՍՀՄ ԳԽ 11-րդ գումարման պատգամավորներ
Կատեգորիա:ԽՍՀՄ ԳԽ 10-րդ գումարման պատգամավորներ
Իմեդա Կախիանի

**Իմեդա Կախիանի** (, ), վրացի դերասան, Վրացական ԽՍՀ ժողովրդական դերասան (1979)։

## Կենսագրություն
Իմեդա Կախիանին ծնվել է Թբիլիսիում 1937 թվականին։ 1956-1959 թվականներին սովորել է Թբիլիսիի Շոթա Ռուսթավելու անվան թատերական ինստիտուտում։ ԽՄԿԿ անդամ 1967 թվականից.

Կինոյում դեբյուտը կատարել է դեռ ուսանողական տարիներին՝ խաղալով ռեժիսոր Շոթա Մանագաձեի «Վերջինը Սաբուդարայից» («Սաբուդարացի տղան») (1958) կատակերգությունում։ 1963 թվականին Կախիանիին հրավիրել են գլխավոր դեր խաղալու Էլդար Շենգելայայի և Թամազ Մելիավայի «Սպիտակ քարավան» դրամայում (1964), որտեղ խաղացել է Արիադնա Շենգելայայի հետ։ Ալոիզ Բրենչի և Ռոստիսլավ Գորյաևի «24-25-ը չի վերադառնում» դետեկտիվում հանդես է եկել ոստիկանության կապիտանի դերում, Վայներով եղբայրների «Այցելություն Մինոտավրին» վեպի հիման վրա նկարահանված «Գիշերային այցելություն» (1974) ֆիլմում մարմնավորել է դատաբժշկական փորձագետ Գամելաուրիին։ Կախիանիի ֆիլմագրությունը ներառում է նաև Ճաբուա Ամիրեջիբիի «Դաթա Թութաշխիա» վեպի հիման վրա նկարահանված «Ափեր» հեռուստասերիալը (1977), «Սամանիշվիլու խորթ մայրը» տրագիկոմեդիան (1977), «Լողորդը» առակ-ֆիլմը, «Հավերժության օրենքը» (1982) դրաման՝ հիմնված Նոդար Դումբաձեի համանուն վեպի վրա։

1957-1995 թվականներին Իմեդա Կախիանին նկարահանվել է 36 ֆիլմում։

## Ընտանիք
Դուստրը՝ Էկա Քախիանի (ծն. 16.01.1964), թատրոնի և կինոյի դերասանուհի, երգչուհի։ Աշխատում է Թբիլիսիի երաժշտական կոմեդիայի և դրամայի թատրոնում։ Մանուկ հասակում եղել է ВИА «Мзиури»-ի մեներգչուհի։

## Ֆիլմեր
* 1958 թվական - Վերջինը Սաբուդարայից
* 1959 թվական - Դատավճիռ
* 1964 թվական - Սպիտակ քարավան
* 1965 թվական - Պիեռը ոստիկանության աշխատակից
* 1974 թվական - Գիշերային այց
* 1976 թվական - Փախուստ լուսաբացին
* 1977 թվական - Դաթա Թութաշխիա
* 1977 թվական - Սամանիշվիլու խորթ մայրը
* 1980 թվական - Նպատակ 
* 1981 թվական - Լողորդ
* 1982 թվական - Հավերժության օրենքը - Բաչնա Ռամիշվիլի
* 1982 թվական - Դմիտրի II
* 1983 թվական - Կարմիր գիծ
* 1983 թվական - Ռատիլի - Ֆիլիմոն Կորիձե
* 1984 թվական - Փորձառու օդաչուի պատմություն - ուղևոր կնոջ հետ
* 1985 թվական - Ծովի բանվորներ - ատաղձագործ
* 1985 թվական - Սկապինի հնարքները - Արգանտ
* 1986 թվական - Լերմոնտով - Ալեքսանդր Ճավճավաձե
* 1987 թվական - Էլլիի և Ռառուի արկածները - վաճառող
* 1988 թվական - Լապտեր քամու դիմաց
* 1989 թվական - Երազանքներ տոների միջև
* 1990 թվական - Յակով՝ Ստալինի որդին - Սեմյոն
* 1992 թվական - Ոսկե սարդ - Բուիշվիլի
* 1992 թվական - Միայն մահն է անպայման գալիս
* 1996 թվական - Անցյալի ստվերներ
* 2015 թվական - Կովկասյան եռյակ
* 2016 թվական - Բազկաթոռ - երաժշտության ուսուցիչ

## Պարգևներ
* Վրացական ԽՍՀ վաստակավոր դերասան (1967)
* Վրացական ԽՍՀ ժողովրդական դերասան (1979)

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* 

Կատեգորիա:ԽՄԿԿ անդամներ
Կատեգորիա:Խորհրդային դերասաններ
Կատեգորիա:Պատվո շքանշանի ասպետներ (Վրաստան)
Կատեգորիա:Վրացական ԽՍՀ ժողովրդական արտիստներ
Կատեգորիա:Վրացական ԽՍՀ վաստակավոր արտիստներ
Կատեգորիա:Վրացի դերասաններ
Լին Աբբի

**Մերիլին Լորրեն «Լիննի» Աբբի** (, ), ամերիկուհի գրող և սցենարիստ։

## Կենսագրություն
Ավարտել է Ռոչեստերական և Նյու Յորքի համալսարանները։ Նա աշխատել է որպես ծրագրավորող և համակարգերի վերլուծաբան. Առաջին Պատմական Ֆանտազիա «Daughter of the Bright Moon» հրատարակվել է 1979 թ.-ին, նույն տարում մասնակցել է գրավոր «կոլեկտիվ վեպի» «Համաշխարհային գողերի» (Eng. Գողեր 'World). Հեղինակ է մի շարք նովելիստ համակարգչային և դերային խաղերի շարքի վեպերի, այդ թվում, «Մուգ աստղերի երկիր» (անգլերեն՝ Darksun) 1980 թ. ամուսնացել է հայտնի գիտության գեղարվեստական գրող Ռոբերտ Ասպրինի հետ, որի հետ նա գրել է մի քանի աշխատանքներ։ 1993 թ.-ին նրանք ամուսնալուծվեցին։

## Ֆանտազիա
* «Planewalker» (Սերիա «Արտեֆակտի դարաշրջան» գործեղությունը տեղի է ունենում սետտինգեում՝ Magic: The Gathering )

## Արտաքին հղումներ
* Պաշտոնական կայքը
* Կենսագրություն և մատենագիտությունը на fantlab.ru

Կատեգորիա:Ամերիկացի ֆանտաստ գրողներ
Կատեգորիա:21-րդ դարի ամերիկացի վիպասաններ
Կատեգորիա:20-րդ դարի ամերիկացի կին գրողներ
Կատեգորիա:21-րդ դարի ամերիկացի կին գրողներ
Կատեգորիա:20-րդ դարի ամերիկացի վիպասաններ
Կատեգորիա:Ամերիկացի կին վիպասաններ
Կատեգորիա:Ամերիկացի սցենարիստներ
Կախի Կախիաշվիլի

**Կախի Կախիաշվիլի** (*Ակակիոս Կակիաշվիլիս*) (, ; 13 հուլիսի 1969, Ցխինվալ, Հարավ-Օսեթական ինքնավար մարզ, Վրացական ԽՍՀ, ԽՍՀՄ), սովետական, վրացական ու հունակաան հայտնի ծանրամարտիկ, օլիմպիական խաղերի եռակի չեմպիոն, աշխարհի եռակի չեմպիոն։

## Կենսագրություն
Ծնվել է Վրացական ԽՍՀ կազմում գտնվող Հարավ-Օսեթական ինքնավար մարզի Ցխինվալ քաղաքում։

## Կարիերան
Կախի Կախիաշվիլին սպորտով սկսել է զբաղվել 1980 թվականից՝ մարզիչ Ի. Ս. Գրիկուրովի ղեկավարության տակ։ Կախիաշվիլիի թե՛ սպորտային, թե՛ մարզչական կյանքում կարևոր նշանակություն ունեցավ Դոնի Ռոստով տեղափոխվելը։ Այստեղ տաղանդավոր ծանրամարտիկի համար ստեղծված էին կանոնավոր մարզումների բոլոր պայմանները։ Նա ապացուցեց, որ լիովին արժանի է լինել Միացյալ հավաքականի կազմում և 1992 թվականին մեկնել Բարսելոնա՝ Օլիմպիական խաղերի։ Այնտեղ Կախի Կախիաշվիլին գրավեց իր առաջին ոսկե մեդալը։ Օլիմպիադայից հետո նա մի ամբողջ տարի հանդես եկավ նորից վերաձևավորված Վրաստանի դրոշի ներքո։

### Հունաստանի դրոշի ներքո
Սակայն արդեն 1994 թվականին՝ Եվրոպայի առաջնությունից հետո, Կախի Կախիաշվիլին արտագաղթում է Հունաստան և մինչև իր սպորտային կարիերայի ավարտը ներկայացնում է Հունաստանը՝ *Ակակիոս Կակիաշվիլիս* մարզական կեղծանունով։ Ատլանտայի Օլիմպիական խաղերում երկրորդ ոսկե մեդալին արժանանալուց հետո ծանրամարտիկն ասաց.
:

2006 թվականին Կախի Կախիաշվիլիին տրվեց Վրաստանի քաղաքացիություն, ինչի մասին որոշումը կայացրել էր անձամբ նախագահ Միխեիլ Սաակաշվիլին։ 2010 թվականին նա ներգրավվեց ծանրամարտի փառքի սրահում։

### Սպորտային նվաճումներ

## Սահմանված ռեկորդներ
Կախիաշվիլին իր ամբողջ սպորտային կարիերայի ընթացքում սահմանել է յոթ համաշխարհային ռեկորդ։ Ձգման ռեկորդը՝ 188 կգ, ուժի մեջ է 1999 թվականից։ Երկամարտի գումարային ռեկորդը՝ 412 կգ, որը սահմանել է նույն թվականին, 12 տարի մնաց անհաղթահարելի, հետագայում այն բարելավեց Իլյա Իլյինը (Ղազախստան) 2012 թվականի Լոնդոնի օլիմպիական խաղերի ժամանակ։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Վիճակագրական տվյալները Օլիմպիական ծանրամարտի պատմության կայքում 
* Կախիաշվիլիի հարցազրույցը «Հունաստանն այսօր» կայքում

Կատեգորիա:Հուլիսի 13 ծնունդներ
Կատեգորիա:1969 ծնունդներ
Կատեգորիա:Ցխինվալ քաղաքում ծնվածներ
Կատեգորիա:Վրացի ծանրորդներ
Կատեգորիա:Օլիմպիական չեմպիոններ
Կատեգորիա:2000 թվականի Ամառային օլիմպիական խաղերի չեմպիոններ
Կատեգորիա:Ծանրամարտի աշխարհի չեմպիոններ
Կատեգորիա:Ծանրամարտի Եվրոպայի չեմպիոններ
Կատեգորիա:Սպորտի մարզիչներ
Ալոկազիա

**Ալոկազիա** (), պատկանում են նվիկազգիների () ընտանիքին։ Բազմամյա բույսերի ցեղ է։ Հայտնի է մոտ 70 տեսակ։

## Կենսաբանական նկարագիր
250px|մինի|Ալոկազիա Սանդերի
Ալոկազիաի ենթատեսակները կարող են հասնել 40-200 սմ բարձրության, միջին չափերի, ոչ հաճախ ծառանման կամ հսկայաչափ։ Մշտադալար բույս է, հանդիպում է նաև ձմռանը տերևաթափող տեսակներ։ Տերևները արտազատում են կաթնանման հեղուկ։
Արմատը պալար է։ Երբեմն ունենում է ընդամենը մեկ տերև, որը պաշտպանում է նոր «ծնվող» տերևիկի ընձյուղը։ Կյանքի ընթացքում տերևի ուրվագիծը փոխվում է։
Տերևաթաղանթի ջղերը դեղին կամ սպիտակ են, վառ արտահայտված կանաչ տերևի վրա, պարունակում են մոմով լցված գեղձեր։ Ծաղկակիր ցողունն ավելի կարճ է, քան տերևի կոթունը, իգական և արական ծաղիկները գտնվում են մեկ կողրի վրա, պաշտպանված են պարուրող տերևով։
Հասունացման շրջանում կողրի տերևը՝ որպես օրենք, չորանում և թափվում է, իսկ ստորին (իգական) մասում երևում են բազմաթիվ արտահայտիչ գույներով գնդաձև պտուղները, որոնք պարունակում են 1-5 սերմ։ A.amazonica (sanderiana) տեսակի տերևի երկարությունը հասնում է 40-50 սմ-ի, այն երկարավուն է, նետաձև։
Ալոկազիաները բնական պայմաններում հանդիպում են արևադարձային կլիմայական գոտիներում։ Համարվում է հնագույն ժամանակներից հայտնի դեկորատիվ բույսերից մեկը։ Տերևների թաղանթը գրեթե կաշվենման է, ջղերը հաստ են, արտահայտված տերևի երկու կողմերից։ Տերևակոթունները երկար են, համեմատելի տերևի հետ, աճում են անմիջապես հզոր, հյութալի կոճղարմատից։
Բույսը նախազգում է անձրևոտ եղանակը, օդի բարձր խոնավության դեպքում տերևի գագաթի վրա գոյանում են հեղուկի թափանցիկ կաթիլներ՝ բույսը կարծես թե արտասվում է։ Այս առանձնահատկությունների շնորհիվ ալոկազիան երբեմն անվանում են եռատերևուկ կամ եղանակացույց (բարոմետր)։
250px|մինի|Ալոկազիայի պտուղը

## Տարածում
Բույսի տեսակները հանդիպում են տրոպիկական Ասիայի երկրներում՝ Չինաստան, Թայվան, Հնդկաստան, Բանգլադեշ, Ճապոնիա, Օվկիանիայում, Ավստրալիայում ինչպես նաև կենտրոնական Ամերիկայում։
Աճում են առաջնային և երկրորդային անտառներում, ճահճուտ տեղանքում, ոչ հաճախ լեռնային շրջաններում։

## Մշակում
Բարձրարժեք դեկորատիվ բույս է, տեսակների մեծ մասը չի հանդուրժում բացասական ջերմաստիճան, դրա համար էլ որպես այգինեգործական բույս օգտագործում են միայն տաք և խոնավ կլիմա ունեցող երկրներում։ Մյուս երկրներում օգտագործվում է բնակարանների և ինտերյերի կանաչապատման համար։
Նախընտրում է հումուսով հարուստ հող, տաք և խոնավ կլիմա, պահանջում է հավելյալ սնուցում։ Ամռանը պահանջում է կիսաստվեր, ձմռանը՝ վառ լուսավորություն։

## Բազմացում
Ալոկազիայան բազմանում է սերմերով, ցողունային կտրոններով ինչպես նաև բաժանումով։

## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն
* 
* 

Կատեգորիա:Ծածկասերմեր
Կատեգորիա:Միաշաքիլավորներ
Կատեգորիա:Նվիկազգիներ
Մինչև ես կընկնեմ

***Մինչև ես կընկնեմ***, վեպ, որը գրվել է ամերիուհի գրող Լորեն Օլիվերի կողմից։ Նրա դեբյուտային վեպը, որը հրատարակվել է 2010 թվականին, միանգամից հայտնվել է բեստսելլերների ցանկում։ Վեպը հիմնականում կենտրոնացած է 16-17 տարեկան դեռահասների վրա։

### Հերոսներ
Սամանտա Էմիլի Կինգստոն(Սեմ, Սեմյուել)- 17տարեկան, գլխավոր հերոսուհի։ Սուրբ Վալենտինի օրը ընկերուհիների հետ ավտովթարի է ենթարկվել։ Նա ողջ է մնում, սակայն ստիպված է լինում կրկին և կրկին(7անգամ) վերապրել այդ ողբերգական օրը, մինչև նա չի գիտակցում իր սխալները և չի ուղղում դրանք։
Լինդսի - Սեմի ընկերուհին,
Էլոդի - Սեմի ընկերուհին, ակնոց է կրում։ Ընկերական շրջապատի ամենահանգիստն է։
Էլլի - Սեմի ևս մեկ ընկերուհին։ 9-րդ դասարանում մանրանկարներով զարդարված ճենապակե կովեր էր հավաքում։
Ռոբ - Սեմի ընկերը։ Դպրոցի ամենահայտնի տղաներից մեկը։
Քենթ - Սեմի մանկության ընկերը։ Ողջ կյանքում սիրահարված է եղել Սեմին։
Ջուլիետ Սիխա - գեղեցիկ և համեստ աղջիկ։ Դառնում է Լինդսիի, Էլլիի, Էլոդիի և Սեմի ծիծաղի առարկան։ Բոլորը նրան խելագար են անվանում։ Իրենց վերաբերմունքով նրանք Ջուլիետային ինքնասպանության են դրդում։

Կատեգորիա:2010 վեպեր
Կատեգորիա:Անգլերեն վեպեր
Կատեգորիա:Էկրանավորված ամերիկյան վեպեր
Կատեգորիա:Անգլերեն գրքեր
Կատեգորիա:Անգլերեն գրքեր
Կատեգորիա:2010 թվականի ամերիկյան վեպեր
Շոթա Ռուսթավելու հուշարձան (Թբիլիսի)

**Շոթա Ռուսթավելու հուշարձան**, վրացի քաղաքական գործիչ և բանաստեղծ Շոթա Ռուսթավելու հուշարձանը Թբիլիսիում։

## Պատմություն
Հուշարձանը տեղադրվել է 1942 թվականին։ Գտնվում է մեծ բանաստեղծի անունը կրող պողոտայում։ Հուշարձանի նյութը քար է և մարմար։

Ռուսթավելուն նվիրված հուշարձաններ կան նաև Մոսկվայում (1966, Մոսկվայի Վրացական հրապարակ, քանդակագործ՝ Մ. Բերդզենիշվիլի), Տաշքենդում, [[խորաքանդակ] Կիևի Շոթա Ռուսթավելու զբոսայգում]։

## Հեղինակ
Քանդակագործ՝ Կոստանտին Մերաբիշվիլի

## Պատկերասրահ

Shota Rustaveli 25 cropped.jpg
Tbilisi, Georgia — Shota Rustaveli Monument pedestal bas-relief.jpg


## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Շոթա Ռուսթավելու հուշարձանը

Կատեգորիա:Թբիլիսիի արձաններ