Իվան Սավենկո

**Իգոր Գրիգորևիչ Սավենկո ** (), խորհրդային նկարիչ, ՌԽՖՍՀ վաստակավոր նկարիչ, ՌԽՖՍՀ նկարիչների միության Լենինգրադի կազմակերպության անդամ։

## Կենսագրություն
Ծնվել է 1924 թվականի հունվարի 17-ին Ուկրաինայի Դոլինսկի շրջանի Վարվարովկա գյուղում։

1930-ական թվականներին սովորել է Ուրալում գտնվող Վերխնայա Գուբախա հանքագործական գյուղի միջնակարգ դպրոցում, ապա Կիզելովսկի լեռնագործության տեխնիկումում՝ միաժամանակ հաճախելով իզոստուդիա։ Սավենկոյին արվեստին հաղորդակից դարձնելու գործում կարևոր դեր է խաղացել նրա ծանոթությունը Ն. Սերեբրեննիկովի հետ, ով Պերմի պատկերասրահի հիմնադիրն է։

Հայրենական մեծ պատերազմի սկսվելուց հետո աշխատել է Ուրալ տարահանված պաշտպանական գործարանների վերականգնման ուղղությամբ։  1942 թվականին զորակոչվել է բանակ և ուղարկվել տանկային ուսումնարան։ Ավարտելուց հետո ընդունվել է գվարդիայի 19-րդ տանկային կորպուս։  Մարտնչել է Կենտրոնական, 3-րդ Ուկրաինական և 4-րդ Ուկրաինական ճակատներում։  1943 թվականի հոկտեմբերի 26-ին Կախովկայում տեղի ունեցած մարտում կոնտուզիայի է ենթարկվել և ծանր վիրավորվել, արկը պոկել է նրա աջ ձեռքը։  Նա բուժվել է Սարատովի զինվորական հոսպիտալում։ Զորացրվել է վիրավորվելու պատճառով։ Պարգևատրվել է Փառքի 3-րդ աստիճանի շքանշանով, «Գերմանիայի նկատմամբ հաղթանակի համար» մեդալով։

1944 թվականին Սավենկոն ընդունվել է Սարատովի գեղարվեստի ուսումնարան, իսկ աշնանը ընդունվել է Կիևի գեղարվեստի ինստիտուտ, որը նա գերազանցությամբ ավարտել է 1950 թվականին Գրիգորի Սվետլիցկու արվեստանոցում։ Լենինգրադի Ի. Ե. Ռեպինի անվան գեղանկարչության, քանդակագործության և ճարտարապետության ինստիտուտի ասպիրանտուրայում Ալեքսանդր Գերասիմովի մոտ։ Արվեստագիտության թեկնածու (1954)։ 1952 թվականին ընդունվել է ՌԽՖՍՀ նկարիչների միության Լենինգրադի կազմակերպության անդամ։ 1954 թվականին ամուսնացել է նկարիչ Իրինա Մասլեննիկովայի հետ։ 1954-1957 թվականներին աշխատել է Գեղարվեստի ակադեմիայի ստեղծագործական արվեստանոցում Ալեքսանդր Գերասիմովի մոտ։

Մասնակցել է ցուցահանդեսների 1950 թվականից։ Նկարել է բնանկարներ, դիմանկարներ, ժանրային և թեմատիկ կոմպոզիցիաներ։ Ստեղծագործական ուղևորություններ է կատարել դեպի միջին Ուրալ, Կամա, Չուսովայա, Արևելյան Սիբիր, Չերնիգովշչինա։ Աշխատել է Լենինգրադի նկարիչների ստեղծագործական բազայում Հին Լադոգայում։ 1975 թվականին արժանացել է ՌԽՖՍՀ վաստակավոր նկարչի պատվավոր կոչման։ 1957-1987 թվականներին ընտրվել է ԽՍՀՄ և ՌԽՖՍՀ նկարիչների համագումարների պատվիրակ։ Անհատական ցուցահանդեսներ է ունեցել Մոսկվայում (1973, 1990)։ Նրա ստեղծագործություններից են «Դնեպրը երեկոյան», «Спелый хлеб», «Տարեկան» (բոլորը 1950), «Կթվորուհիներ», «Լենինգրադ՝ կոմունիզմի շինարարներին», «Գարունը Լենինգրադում» (բոլորը 1951),«Կոլտնտեսական նախիր» (1950), «Կանաչ տարեկան» (1953), «Ձմռանը» (1955), «Սառցագնացը Նևայի վրա», «Մայիս․ առաջին կանաչ» (երկուսն էլ 1956), «Չուսովայա։ Աշնանային օր» (1957), «Անտառի լուղարկում Չուսովայայի վրա» (1958), «Աշունն Ուրալում», «Ձմեռ Մստե գետի վրա» (երկուսն էլ 1959), «Սեպտեմբերն Ուրալում» (1960), «Երկրաբաններն Ուրալում», «Գետի նվաճումը», «Տայգան նահանջում է» (բոլորը 1961), «Հյուսիսի լայնարձակ տարածությունները», «Գարունը Սաբլինում», «Փետրվարյան օր», «Երկնագույն մարտ» (բոլորը 1962), «Գարնանային հեղեղում», «Վերին Գուբախա։ Ուրալ», «Зима в РТС» (բոլորը 1963), «Ֆերմայում», «Լենինգրադ։ Թարմ քամի» (երկուսն էլ 1964), «Ուրալ։ Արծաթե օր», «Կամսկի լայնարձակ տարածությունները», «Կաման աշնանը» (բոլորը 1967), «Полдень» (1973), «Пора колосения», «Երկրաբանների առավոտը» (1969), «Առավոտը տայգայում» (1974), «Տերեփուկներ», «Կայծքար», «Օգոստոսյան արև» (բոլորը 1975), «БАМ. Первопроходцы», «Մերձբալթյան հող» (երկուսն էլ 1977), «Երկնագույն Անդրբայկալ», «Ռուսական դաշտ», «Մայրուղի» (բոլորը 1980), «Սիբիրուհի Դինա Ուստյուգովա» (1983)  և այլն։

Մահացել է 1987 թվականի դեկտեմբերի 17-ին Լենինգրադում՝ կյանքի 64-րդ տարում։

Ի. Սավենկոյի ստեղծագործությունները գտնվում են Ռուսական թանգարանում, Տրետյակովյան պատկերասրահում, թանգարաններում և մասնավոր հավաքածուներում Ռուսաստանում, Ճապոնիայում, Ֆրանսիայում, ԱՄՆ-ում, Մեծ Բրիտանիայում և այլ երկրներում։

## Ծանոթագրություններ

## Աղբյուրներ

* *Художественная выставка 1950 года. Живопись. Скульптура. Графика. Каталог.* — М: Советский художник, 1950. — С.59.
* *Выставка изобразительного искусства Украинской ССР. Декада Украинского искусства и литературы . 1951 года. Живопись. Скульптура. Графика. Каталог.* — Х: Мистецтво, Киев-1951. — С.30.
* *Коровкевич C. Ярче и глубже показывать новое, передовое. Заметки о весенней выставке работ ленинградских художников.* // Вечерний Ленинград, 1954, 12 июня.
* *Серов В. Знать жизнь, показывать правду жизни* // Ленинградский альманах. Кн. 8. Л., Лениздат, 1954. С.306—311.
* *Серебряный И. Молодые живописцы* // Ленинградский альманах. Кн. 9. Л., Лениздат, 1954. С.338—342.
* *Весенняя выставка произведений ленинградских художников 1955 года. Каталог.* — Л: ЛССХ, 1956. — С.16.
* *1917—1957. Выставка произведений ленинградских художников. Каталог.* — Л: Ленинградский художник, 1958. — С.28.
* *Никифоровская И. Итоги большой творческой работы* // Вечерний Ленинград. 1957, 10 октября.
* *Бродский В. Жизнеутверждающее искусство.* // Ленинградская правда, 1957, 11 октября.
* *Всесоюзная художественная выставка, посвящённая 40-летию Великой Октябрьской социалистической революции. Каталог.* — М: Советский художник, 1957. — С.68.
* *Осенняя выставка произведений ленинградских художников 1958 года. Каталог.* — Л: Художник РСФСР, 1959. — С.23.
* *Выставка произведений ленинградских художников 1960 года. Каталог*. — Л: Художник РСФСР, 1963. — С.16.
* *Выставка произведений ленинградских художников 1960 года. Каталог.* — Л: Художник РСФСР, 1961. — С.36.
* *Советская Россия. Республиканская художественная выставка. Каталог.* — М: Министерство культуры РСФСР, 1960. — С.72.
* *Выставка произведений ленинградских художников 1961 года. Каталог*. — Л: Художник РСФСР, 1964. — С.35.
* *Осенняя выставка произведений ленинградских художников 1962 года. Каталог*. — Л: Художник РСФСР, 1962. — С.24.
* *Григорьева Н. Всесоюзная художественная*. // Ленинградская правда, 1963, 26 декабря.
* *Ленинград. Зональная выставка.* — Л: Художник РСФСР, 1965. — С.46—47.
* *Кривенко И. «Ленинград» (раздел живописи)* // Художник. 1965, № 3. С.27—36.
* *Каталог весенней выставки произведений ленинградских художников 1965 года.* — Л: Художник РСФСР, 1970. — С.27.
* *Советская Россия. Вторая Республиканская художественная выставка. Каталог.* — М: Советский художник, 1965. — С.34.
* *Старостин Г. Художники советуются со зрителем*. // Смена, 1965, 8 декабря.
* *Советская Россия. Третья Республиканская художественная выставка. Каталог.* — М: Министерство культуры РСФСР, 1967. — С.49.
* *Аникушин М. О времени и о себе.* // Вечерний Ленинград, 1967, 17 октября.
* *Осенняя выставка произведений ленинградских художников. 1968 года. Каталог*. — Л: Художник РСФСР, 1971. — С.14.
* *Весенняя выставка произведений ленинградских художников 1969 года. Каталог.* — Л: Художник РСФСР, 1970. — С.16.
* *Выставка произведений ленинградских художников, посвящённая 25-летию победы над фашистской Германией. Каталог.* — Л: Художник РСФСР, 1972. — С.9.
* *Весенняя выставка произведений ленинградских художников 1971 года. Каталог.* — Л: Художник РСФСР, 1972. — С.14.
* *Каталог произведений художников Российской Федерации, переданных в дар организациям и учреждениям культуры (1963—1971 гг.)*. — М: СХ РСФСР, 1972. — С.94.
* *Наш современник. Каталог выставки произведений ленинградских художников 1971 года.* — Л: Художник РСФСР, 1972. — С.20.
* *Наш современник. Вторая выставка произведений ленинградских художников 1972 года.* — Л: Художник РСФСР, 1973. — С.11.
* *Каталог произведений художников Российской Федерации, переданных в дар организациям и учреждениям культуры (1963—1971 гг.).* — М: СХ РСФСР, 1972. — С.94.
* *Колесова О. Широка страна моя … Творческий отчёт ленинградских художников, посвящённый 50-летию образования СССР*. // Ленинградская правда, 1972, 23 сентября.
* *По Родной стране. Выставка произведений ленинградских художников. Каталог.* — Л: Художник РСФСР, 1974. — С.22.
* *Наш современник. Зональная выставка произведений ленинградских художников 1975 года. Каталог*. — Л: Художник РСФСР, 1980. — С.23.
* *Изобразительное искусство Ленинграда. Каталог выставки.* — Л: Художник РСФСР, 1976. — С.29.
* *Портрет современника. Пятая выставка произведений ленинградских художников 1976 года. Каталог*. — Л: Художник РСФСР, 1983. — С.19.
* *Exhibition of modern Soviet Painting. 1976. Gekkoso Gallery. Catalogue*. — Tokyo, 1976. — Р.94,155.
* *Выставка произведений ленинградских художников, посвящённая 60-летию Великого Октября.* — Л: Художник РСФСР, 1982. — С.20.
* *Дмитренко А. Человек на своей земле.* // Ленинградская правда, 1977, 20 ноября.
* *Exhibition of modern Soviet Painting. 1977. Gekkoso Gallery. Catalogue*. — Tokyo, 1977. — Р.61,82.
* *Exhibition of modern Soviet Painting. 1978. Gekkoso Gallery. Catalogue*. — Tokyo, 1978. — Р.59.
* *Пейзаж. Выставка произведений живописи художников Российской Федерации. Каталог.* — М: Советский художник, 1978. — С.8, 47.
* *Справочник членов Союза художников СССР. Том 2.* — М: Советский художник, 1979. — С.301.
* *Зональная выставка произведений ленинградских художников 1980 года. Каталог*. — Л: Художник РСФСР, 1983. — С.22.
* *Леняшин В. Поиски художественной правды* // Художник. 1981, № 1. С.8—17.
* *По Родной стране. Всероссийская художественная выставка.* — М: Советский художник, 1981. — С.15.
* *Справочник членов Ленинградской организации Союза художников РСФСР.* -Л: Художник РСФСР, 1987. — С.114.
* *Иван Григорьевич Савенко. Живопись. Рисунок. Каталог выставки*. — М: Советский художник, 1990. — 32 с.
* *Saint-Petersbourg — Pont-Audemer. Dessins, Gravures, Sculptures et Tableaux du XX siecle du fonds de L' Union des Artistes de Saint-Petersbourg.* — Pont-Audemer: 1994. — Р. 92.
* *Связь времён. 1932—1997. Художники — члены Санкт-Петербургского Союза художников России. Каталог выставки*. — Санкт-Петербург: ЦВЗ «Манеж», 1997. — С.297.
* *Мы помним… Художники, искусствоведы — участники Великой Отечественной войны*. — М: Союз художников России, 2000. — С.242.
* *Художники — городу. Выставка к 70-летию Санкт-Петербургского Союза художников. Каталог*. — Санкт-Петербург: Петрополь, 2003. — С.183.
* *Иванов С. В. Неизвестный соцреализм. Ленинградская школа.* — Санкт-Петербург: НП-Принт, 2007. — С.18, 20, 368, 388—391, 393—397, 399—401, 403—406, 445. ISBN 5-901724-21-6, ISBN 978-5-901724-21-7.
* *Академическая дача. Каталог выставки*. — Санкт-Петербург: Санкт-Петербургский Союз художников, 2009. — С.22.

## Արտաքին հղումներ
* *[http://leningradschool.com/bio/s_rus.htm#3 Савенко Иван Григорьевич] на сайте [http://www.leningradartist.com/index_r.html «Неизвестный соцреализм. Поиски и открытия»]*
* ''Ленинградская школа живописи. Очерк истории.''
* ''Хронология Ленинградской школы живописи.''

Կատեգորիա:Ռեպինի անվան ինստիտուտի շրջանավարտներ
Կատեգորիա:«1941-1945 թթ. Հայրենական մեծ պատերազմում Գերմանիայի դեմ տարած հաղթանակի համար» մեդալակիրներ
Կատեգորիա:Հայրենական պատերազմի 1-ին աստիճանի շքանշանակիրներ
Կատեգորիա:ՌԽՖՍՀ վաստակավոր նկարիչներ
Կատեգորիա:Սանկտ Պետերբուրգի նկարիչների միության անդամներ
Կատեգորիա:Ուկրաինացի նկարիչներ
Կատեգորիա:ԽՍՀՄ նկարիչների միության անդամներ
Կատեգորիա:Խորհրդային նկարիչներ
Կատեգորիա:Ռուս բնանկարիչներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի Դաշնության վաստակավոր արտիստներ
Կատեգորիա:20-րդ դարի ռուս նկարիչներ