Դեյվիդ Վեքսլեր

**Դեյվիդ «Վեշի» Վեքսլեր** (, ), ռումինա-ամերիկյան հոգեբան։ Նա մշակել է բանականության հայտնի սանդղակներ, ինչպիսիք են Վեքսլերի Մեծահասակների Բանականության Սանդղակը (ՎՄԲՍ) և Վեքսլերի Երեխաների Բանականության Սանդղակը (ՎԵԲՍ)՝ Բելվյու հիվանդանոցում իր հիվանդներին ավելի լավ ճանաչելու համար։ «Ընդհանուր հոգեբանության ակնարկ» ամսագրի 2002 թվականին հրապարակված հետազոտությունը Վեքսլերին դասակարգել է որպես 20-րդ դարի 51-րդ ամենաշատ մեջբերվող հոգեբան։

## Վաղ կյանք և կրթություն
Վեքսլերը ծնվել է հրեական ընտանիքում Ռումինիայի Լեսպեզի քաղաքում և մանուկ հասակում ծնողների հետ գաղթել է Միացյալ Նահանգներ։ Նա սովորել է Նյու Յորքի Քաղաքային քոլեջում և Կոլումբիայի համալսարանում, որտեղ ստացել է մագիստրոսի աստիճան 1917 թվականին և դոկտորի աստիճան 1925 թվականին՝ Ռոբերտ Ս. Վուդվորթի ղեկավարությամբ։ Առաջին համաշխարհային պատերազմի ժամանակ նա աշխատել է Միացյալ Նահանգների բանակի հետ՝ մշակելով հոգեբանական թեստեր նոր զորակոչիկների ընտրության համար, միաժամանակ ուսումնասիրելով Չարլզ Սպիրմենի և Կարլ Պիրսոնի ղեկավարությամբ։

## Կարիերա
### Բելվյու հիվանդանոց
Տարբեր վայրերում կարճ աշխատանքից հետո (ներառյալ հինգ տարի մասնավոր պրակտիկան), Վեքսլերը 1932 թվականին դարձել է Բելվյու հոգեբուժական հիվանդանոցի գլխավոր հոգեբանը, որտեղ մնացել է մինչև 1967 թվականը։ 

Վեքսլերը 1947 թվականին մասնակցել է առաքելության՝ ստեղծելու հոգեկան առողջության ծրագիր և կլինիկա Հոլոքոստից փրկված հրեաների համար։

### Բանականության սանդղակներ
Վեքսլերը հայտնի է իր բանականության թեստերով։ Նա թեստավորման մեջ ոչ ինտելեկտուալ գործոնների դերի ամենաազդեցիկ պաշտպաններից էր։ Նա ընդգծում էր, որ բանական վարքի մեջ մտավոր կարողություններից բացի ներգրավված են նաև այլ գործոններ։ Վեքսլերը առարկում էր 1937 թվականի Բինեի սանդղակի առաջարկած միասնական միավորին՝ այդ ժամանակվա Բինեի IQ թեստը համարելով ոչ բավարար։ Վեքսլերը սկզբնապես ստեղծել է իր թեստերը Բելվյու կլինիկայում իր հիվանդների մասին ավելին իմանալու համար։ Այս թեստերի շարքը մեծապես տարբերվում էր Բինեի սանդղակից, որը Վեքսլերի ժամանակ համարվում էր բանականության թեստավորման գերագույն հեղինակությունը։ Քանի որ Լյուիս Թերմանի Սթենֆորդ-Բինեի բանականության սանդղակների 1960 թվականի տարբերակն ավելի քիչ էր մշակված, քան նախորդ տարբերակները, WAIS-ի I ձևը 1960-ականներին գերազանցել է Սթենֆորդ-Բինեի թեստերի հանրաճանաչությունը։

Թեև նրա թեստը ուղղակիորեն չէր չափում ոչ ինտելեկտուալ գործոնները, այն մանրակրկտորեն հաշվի էր առնում այդ գործոնները իր հիմքում ընկած տեսության մեջ։ Վեքսլերի մեծահասակների բանականության սանդղակը (WAIS) առաջին անգամ մշակվել է 1939 թվականին և այն ժամանակ կոչվում էր Վեքսլեր-Բելվյու բանականության թեստ։ Դրանցից նա ստեղծեց Վեքսլերի երեխաների բանականության սանդղակը (WISC) 1949 թվականին և Վեքսլերի նախադպրոցական և տարրական բանականության սանդղակը (WPPSI) 1967 թվականին։ Թեստերը դեռ հիմնված են նրա փիլիսոփայության վրա, որ բանականությունը «գլոբալ կարողությունն է նպատակաուղղված գործելու, ռացիոնալ մտածելու և արդյունավետ կերպով գործ ունենալու [մեկի] միջավայրի հետ» (մեջբերված Կապլանի և Սակուցոյի կողմից, էջ 256)։

Վեքսլերի սանդղակները ներկայացրեցին բազմաթիվ նոր հասկացություններ և առաջընթաց բանականության թեստավորման շարժման մեջ։ Նախ, նա հրաժարվել է հին բանականության թեստերի քանակական միավորներից (Q-ն "I.Q."-ում)։ Փոխարենը, նա միջին բանականությանը վերագրել է կամայական 100 արժեք և ավելացրել կամ հանել է ևս 15 միավոր յուրաքանչյուր ստանդարտ շեղման համար միջինից վերև կամ ներքև։ Չմերժելով ընդհանուր բանականության հասկացությունը (ինչպես մշակել էր նրա ուսուցիչ Չարլզ Սպիրմենը), նա բաժանել է բանականության հասկացությունը երկու հիմնական ոլորտների՝ բանավոր և կատարողական (ոչ բանավոր) սանդղակների, որոնցից յուրաքանչյուրը գնահատվում էր տարբեր ենթաթեստերով։

## Անձնական կյանք
Մահացել է 1981 թվականի մայիսի 2-ին։

## Մատենագրություն
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 

## Ծանոթագրություններ

 
Կատեգորիա:20-րդ դարի ամերիկացի հրեաներ
Կատեգորիա:20-րդ դարի հոգեբաններ
Կատեգորիա:Ամերիկացի գիտնականներ
Կատեգորիա:Ինտելեկտ
Կատեգորիա:Հոգեմետրիկա
Կատեգորիա:Հրեա գիտնականներ
Կատեգորիա:Ռումինացի գիտնականներ
Կատեգորիա:Ռումինիայի հրեաներ