UnionPay

**UnionPay** (), հայտնի է որպես **China UnionPay** () կամ իր հապավումով՝ ***CUP*** կամ ***UPI*** միջազգային մակարդակով, չինական պետական ֆինանսական ծառայությունների կորպորացիա, որի կենտրոնակայանը գտնվում է Շանհայում, Չինաստան։ Այն տրամադրում է բանկային քարտերի ծառայություններ և ղեկավարում հիմնական քարտային սխեման մայրցամաքային Չինաստանում։ 2002 թվականի մարտի 26-ին հիմնադրված China UnionPay-ը Չինաստանի բանկային քարտերի արդյունաբերության ասոցիացիա է, որը գործում է Չինաստանի Ժողովրդական բանկի (*PBOC*, Չինաստանի կենտրոնական բանկ) հաստատման ներքո։ Այն նաև էլեկտրոնային դրամական փոխանցում է վաճառքի կետում (*EFTPOS*) և միակ միջբանկային ցանցը Չինաստանում, որը կապում է բոլոր բանկերի բոլոր ավտոմատ գանձապահ մեքենաները (բանկոմատները) ամբողջ երկրում։ UnionPay քարտերը կարող են օգտագործվել աշխարհի 181 երկրներում և տարածաշրջաններում։

2015 թվականին UnionPay-ն առաջ է անցել Visa-ից և Mastercard-ից հաճախորդների կողմից կատարված վճարումների ընդհանուր արժեքով և դարձել աշխարհում քարտերով վճարումների մշակման խոշորագույն կազմակերպությունը (դեբետային և կրեդիտ քարտերը միասին վերցրած)՝ գերազանցելով երկուսին։ Սակայն այս վճարումների ծավալի միայն 0,5%-ն է եղել Չինաստանից դուրս։

UnionPay-ն առաջարկում է բջջային և առցանց վճարումների ծառայություններ։

## Պատմություն
[thumb|[Ճապոնիայի Չիբա քաղաքում գտնվող ճաշասենյակի դռան վրա UnionPay պիտակ]]
Չինաստանի Ժողովրդական բանկի (*PBOC*) հաստատմամբ՝ China UnionPay-ը գործարկվել է 2002 թվականի մարտի 26-ին Շանհայում։ Բանկի կառավարիչ Դայ Սյանգլոնը, Չինաստանի արդյունաբերական և առևտրային բանկը, Չինաստանի գյուղատնտեսական բանկը, Չինաստանի բանկը և Չինաստանի շինարարական բանկը հանդիսացել են նրա առաջին անդամները։ Այնուամենայնիվ, չինական բանկային քարտերի միասնական ցանցի հայեցակարգը սկիզբ է առել 1993 թվականից, երբ ձևավորվել է «Ոսկե քարտի նախագիծը», որը պաշտպանում էր այն ժամանակվա Չինաստանի առաջնորդ Ցզյան Զեմինը։ UnionPay-ը համարվում է նրա ժառանգությունը, չնայած Չինաստանի տարբեր վարկային քարտերի և միջբանկային ցանցերի միավորման փորձերը տեղի են ունեցել 1990-ական թվականներից։

2014 թվականին հաղորդվեց, որ UnionPay-ը նպաստում էր Չինաստանից կապիտալի արտահոսքին Մակաոյում խանութների վատ կարգավորվող գործառնությունների միջոցով։ Նույն տարում CUP քարտով միջբանկային գործարքների ընդհանուր ծավալը գերազանցել է 41,1 տրիլիոն յուանը։

Սի Ցզինպինի հակակոռուպցիոն արշավի շրջանակներում կենտրոնական կառավարության պաշտոնյաները հանդիպել են Մակաոյի տեղական պաշտոնյաների հետ և 2014 թվականի դեկտեմբերին համաձայնություն ձեռք բերել, որը թույլ է տալիս տնտեսական հանցագործությունների դեմ պայքարի կենտրոնական բյուրոյին իրական ժամանակում մուտք ունենալ Մակաոյի բոլոր գործարքներին, որոնք ներառում են UnionPay քարտեր։

#### Գործընկերություններ
2005 թվականին UnionPay-ը պայմանագրեր է կնքել այլ վճարային ցանցերի հետ՝ ամբողջ աշխարհում ճանաչումը մեծացնելու համար։ Որոշ հիմնական օրինակներ ներառում են․

* «Discover» Միացյալ Նահանգներում
*«RuPay» Հնդկաստանում
*«JCB» Ճապոնիայում
*«BC քարտ» Հարավային Կորեայում
*«Mir» Ռուսաստանում

#### Օգտագործումը Եվրոպայում
2016-ին UnionPay-ը հայտարարեց, որ ավելի քան 2,2 միլիոն վաճառողներ 39 եվրոպական երկրներում և տարածաշրջաններում ընդունել են UnionPay-ը՝ զբաղեցնելով բանկային քարտերով վճարումները աջակցող բոլոր առևտրականների 50%-ը։ Բոլոր ոլորտների առևտրականները կարող են ինտեգրվել UnionPay-ին և վճարումներ ընդունել իրենց հաճախորդներից առցանց տարբերակով կամ խանութում։ UnionPay-ն ընդունվում է խոշոր հանրախանութներում, ավիաընկերություններում, անմաքս խանութներում և նորաձևության խանութներում, հյուրանոցներում, ռեստորաններում, պատմամշակութային վայրերում և զվարճանքի հաստատություններում, ինչպիսիք են Լյուվր թանգարանի, Վերսալի, Օրսեի, Պիկասոյի և Ստրասբուրգի գրախանութները և նվերների խանութները։ UnionPay-ն ընդունվում է նաև բիզնես դպրոցներում և համալսարաններում, որպեսզի ասիացի ուսանողներին թույլ տա մեծ գումարներ վճարել իրենց ուսման համար։

Բարձր ռիսկային համարվող կամ կառավարության կողմից արգելված որոշ ոլորտների առևտրականները չեն կարող բացել UnionPay հաշիվ։

##### UnionPay-ի ընդունման կարգը Եվրոպայի առևտրականների համար
Եվրոպայում UnionPay-ի ընդունումը պահանջում է երրորդ կողմի բանկային ծառայություն։ UnionPay-ը փորձում է զգալիորեն բազմապատկել իր գործընկերությունները՝ ընդլայնելու UnionPay-ի ընդունման շրջանակը Եվրոպայում։ 
	
Եվրոպացի վաճառականը կարող է բացել UnionPay հաշիվ և սկսել վճարումներ ընդունել վճարային դարպասների միջոցով, որոնք լիցենզավորված են վաճառողի երկրում։ Եվրոգոտու երկրներում լիցենզավորված վճարային դարպասներն են․
* *Adyen*
* *[[BNP Paribas]]*
* *Silkpay*

#### Օգտագործումը այլ վայրերում
UnionPay-ի որոշ վարկային քարտեր կապված են նաև American Express-ի (*AmEx*), MasterCard-ի կամ Visa-ի հետ, և դրանք կարող են օգտագործվել արտերկրում որպես *American Express*, *MasterCard* կամ *Visa* վարկային քարտեր։ UnionPay դեբետային քարտերը, սակայն, կարող են օգտագործվել միայն UnionPay ցանցում և այլ ցանցերում, որոնք պայմանագրեր են կնքել UnionPay-ի հետ։ 2006 թվականից ի վեր *China UnionPay* քարտերը կարող են օգտագործվել Չինաստանից դուրս ավելի քան 100 երկրներում։

2005 թվականի մայիսին Discover Network-ը հայտարարեց դաշինք China UnionPay Network-ի հետ։ Երկու ընկերությունները ստորագրել են երկարաժամկետ պայմանագիր, որը թույլ է տալիս Discover Network ապրանքանիշի քարտերի ընդունումը UnionPay բանկոմատներում և Չինաստանի վաճառքի կետերում և China UnionPay քարտերի ընդունումը ''PULSE'' ցանցում ԱՄՆ-ում Նոյեմբերի 1-ի դրությամբ։ 2007 թվականին China UnionPay քարտերը կարող են ընդունվել այնտեղ, որտեղ Discover ցանցային քարտերն ընդունվում են, օրինակ՝ Միացյալ Նահանգներում, Կանադայում, Մեքսիկայում, Կենտրոնական Ամերիկայում և Կարիբյան ավազանում։ 2013 թվականի սկզբի դրությամբ խաչաձև ընդունման համաձայնագիրը ընդլայնվել է՝ աջակցելու էլեկտրոնային առևտրին կամ քարտից չներկայացված գործարքներին։ 2010 թվականի մարտին PayPal-ը հայտարարեց Չինաստանի UnionPay-ի հետ համագործակցության մասին՝ հնարավորություն տալով PayPal-ի օգտագործումը UnionPay-ի անդամ քարտերով։ 2015-ին Չինաստանի արտարժույթի պետական վարչությունը (*SAFE*) սահմանեց 100,000 ¥ տարեկան սահմանաչափ Չինաստանի բանկերի կողմից թողարկված UnionPay հաշիվներից արտերկրում կանխիկացման համար։ 2017 թվականի նոյեմբերին *Azoya*-ն միավորվեց UnionPay-ի հետ՝ Չինաստանում սպառողներին հնարավորություն ընձեռելու շահույթ ստանալ «Սև ուրբաթ» առցանց գնումների փառատոնից՝ միջսահմանային մարքեթինգային հարթակի միջոցով։

### 2022 Ռուսաստանի ներխուժումը Ուկրաինա
2022 թվականի մարտի 6-ին Sberbank-ը, Alfa Bank-ը և Tinkoff Bank-ը հայտնել են, որ մի քանի ռուսական բանկեր կանցնեն UnionPay-ի այն բանից հետո, երբ Visa-ն և Mastercard-ը հայտարարեցին, որ կդադարեցնեն իրենց գործունեությունը Ռուսաստանում ՝ Ռուսաստանի կողմից Ուկրաինա ներխուժելու պատճառով։ Ռուսական բանկերը մտադիր են UnionPay համակարգը կապել ռուսական Mir ցանցի հետ։

Հաղորդվում է, որ 2022 թվականի ապրիլի 20-ին UnionPay-ը դադարեցրել է համագործակցությունը ռուսական խոշոր բանկերի հետ, այդ թվում՝ Սբերբանկի։ Ռուսական RBC լրատվամիջոցը հայտարարել է, որ իրենք դա արել են երկրորդական պատժամիջոցների վախից։

2022 թվականի օգոստոսին հաղորդվեց, որ Ֆինլանդիայի ռուս այցելուները շրջանցում են բանկային սահմանափակումները՝ ֆիննական կանխիկացման մեքենաներից եվրո հանելով UnionPay քարտերով։

## Անդամներ
UnionPay-ը չինական այս բանկերի առաջնային ցանցն է.

* Չինաստանի գյուղատնտեսական բանկ
* *Bank of China* (ներառյալ իր Հոնկոնգում գործող դուստր ձեռնարկությունները *Nanyang Commercial Bank* և *BOC Hong Kong* )
* Հաղորդակցության բանկ ( *co-issued with*-ի հետ համատեղ թողարկված վարկային քարտեր)
* Պեկինի բանկ
* Բանկ Նինգբո
* Շանհայի բանկ
* Չինաստանի *CITIC* բանկ
* Չինաստանի շինարարական բանկ
* *China Everbright Bank*
* *China Merchants Bank*
* *China Minsheng Banking Corporation*
* Գուանդունի զարգացման բանկ
* *Huaxia Bank* (վարկային քարտեր տրամադրված *Deutsche Bank*-ի հետ)
* Չինաստանի արդյունաբերական և առևտրային բանկ (*ICBC*)
* Արդյունաբերական բանկ (վարկային քարտեր՝ *[[Hang Seng Bank]]*-ի հետ համատեղ թողարկված)
* *Ping An Bank*
* Չինաստանի փոստային խնայողական բանկ (նախկինում հայտնի էր որպես Չինաստանի փոստային խնայողությունների և դրամական փոխանցումների բյուրո)
* *Shanghai Pudong Development Bank*
* *Taizhou City Commercial Bank*

UnionPay-ի հետ կապված այլ կազմակերպությունները ներառում են մունիցիպալ առևտրային բանկերը, ինչպես նաև գյուղական վարկային կոոպերատիվները։ Ընդհանուր առմամբ, կան 165 ֆինանսական հաստատություններ, որոնք թողարկում են UnionPay քարտեր։

UnionPay-ը համագործակցում էր *JETCO*-ի հետ Հոնկոնգում և Մակաոյում մինչև 2006 թվականի հունվարի 1-ը։ 2013 թվականի հունվարի դրությամբ *Bank of East Asia*-ն և *Citibank*-ը միակ բանկերն էին, որոնք թույլատրված էին ինքնուրույն թողարկել UnionPay վարկային քարտեր Հոնկոնգում և մայրցամաքում։ HSBC-ն և նրա դուստր *Hang Seng Bank*-ը ինքնուրույն թողարկում են UnionPay վարկային քարտեր Հոնկոնգում, մինչ նրանք քարտեր են թողարկում մայրցամաքում տեղական բանկերի հետ համագործակցությամբ, ինչպես նշվեց վերևում։ *Deutsche Bank*-ն ունի միայն համատեղ թողարկված քարտեր, առանց անկախ թողարկված UnionPay վարկային քարտերի։

Հետևյալ տասնմեկ արտասահմանյան բանկերն իրավունք ունեն թողարկել UnionPay դեբետային քարտեր Չինաստանում.

* Չինաստանի բանկ (Հոնկոնգ)
* Արևելյան Ասիայի բանկ
* Սիթիբանկ
* DBS Bank (2009 թվականի հուլիսի դրությամբ)
* Hana Bank (2009 թվականի նոյեմբերի դրությամբ)
* Hang Seng Bank
* HSBC
* OCBC Bank (2010 թվականի դրությամբ)
* OCBC Wing Hang Bank (2010 թվականի դրությամբ)
* Standard Chartered Bank
* Woori Bank (2009 թվականի մայիսի դրությամբ)

**UnionPay այլ երկրներում.**

* AGD Bank-ն առաջարկում է UnionPay դեբետային քարտ Մյանմայում
* Askari Bank-ն առաջարկում է UnionPay դեբետային քարտ Պակիստանում
* Australia Post-ը, նախկինում տարածել է «Load&Go China» քարտը, որը թողարկվել է Bank of China ( Australia ) Limited-ի կողմից; Մեծ պատի պատկերներով
* Baiduri Bank-ն առաջարկում է UnionPay դեբետային քարտ Բրունեյում
* Bangkok Bank-ն առաջարկում է UnionPay վարկային քարտ Թաիլանդում
* Կենտրոնական Ասիայի բանկը առաջարկում է UnionPay վարկային քարտ Ինդոնեզիայում
* Banque Pour Le Commerce Exterieur Lao (BCEL) առաջարկում է ինչպես UnionPay դեբետային, այնպես էլ կրեդիտ քարտ Լաոսում
* Bank Sinarmas-ն առաջարկում է UnionPay դեբետային քարտ Ինդոնեզիայում
* BDO Յունիբանկն առաջարկում է UnionPay վարկային քարտ Ֆիլիպիններում
* Cebuana Lhuillier Micro Savings առաջարկում է 24K UnionPay դեբետային քարտ Ֆիլիպիններում
* CIM Bank-ը՝ շվեյցարական բանկը, առաջարկում է UnionPay վարկային քարտեր ներքին և արտասահմանյան հաճախորդներին
* DBS Բանկն առաջարկում է UnionPay դեբետային քարտ Սինգապուրում
* Halyk Bank-ն առաջարկում է ինչպես UnionPay վարկային, այնպես էլ դեբետային քարտեր Ղազախստանում
* Գազպրոմբանկն առաջարկում է ինչպես UnionPay վարկային, այնպես էլ դեբետային քարտեր Ռուսաստանում
* Վիետնամի արտաքին առևտրի բաժնետիրական առևտրային բանկը (Vietcombank) առաջարկում է ինչպես UnionPay վարկային, այնպես էլ դեբետային քարտեր Վիետնամում
* Kasikornbank-ն առաջարկում է UnionPay վարկային քարտ Թաիլանդում
* Kazkommertsbank-ն առաջարկում է UnionPay վարկային քարտեր Ղազախստանում
* Krung Thai Bank-ն առաջարկում է UnionPay դեբետային քարտ Թաիլանդում
* Lotte Card-ն առաջարկում է UnionPay վարկային քարտ Կորեայի Հանրապետությունում
* Mitsubishi UFJ NICOS-ն առաջարկում է UnionPay վարկային քարտ Ճապոնիայում
*  առաջարկում է UnionPay վարկային քարտ Ադրբեջանում
* SCT Networks-ն առաջարկում է UnionPay դեբետային քարտ Նեպալում
* Himalayan Bank-ը Նեպալում առաջարկում է UnionPay կանխավճարային քարտեր։
* Nepal Investment Bank Limited-ն առաջարկում է UnionPay քարտեր Նեպալում
* NIC ASIA Bank-ը Նեպալում առաջարկում է UnionPay վիրտուալ քարտեր
* Ամ Բանկն առաջարկում է UnionPay վարկային քարտ Մալայզիայում
* Հանրային բանկը առաջարկում է UnionPay դեբետային քարտ Մալայզիայում
* Ֆիլիպինների ազգային բանկը (PNB) առաջարկում է UnionPay վարկային քարտ Ֆիլիպիններում
* Rizal Commercial Banking Corporation-ը (RCBC) առաջարկում է UnionPay վարկային քարտ Ֆիլիպիններում
* Sacombank-ն առաջարկում է ինչպես UnionPay վարկային, այնպես էլ դեբետային քարտեր Վիետնամում
* Mitsui Sumitomo Bank-ն առաջարկում է UnionPay վարկային քարտ Ճապոնիայում
* Shinhan Bank-ն առաջարկում է UnionPay վարկային քարտ Կորեայի Հանրապետությունում
* Silkpay-ն առաջարկում է UnionPay վարկային քարտ Եվրամիությունում
* United Overseas Bank-ն առաջարկում է UnionPay վարկային քարտ Սինգապուրում
* Diners Club-ն առաջարկում է 2 UnionPay վարկային քարտ Սինգապուրում՝ DCS Ultimate Platinum Card-ը և DCS Lite Card-ը
* Russian Standard Bank-ն առաջարկում է ինչպես UnionPay վարկային, այնպես էլ դեբետային քարտեր Ռուսաստանում
* Պակիստանի ազգային բանկը առաջարկում է UnionPay դեբետային քարտեր Պակիստանում
* 1LINK-ն առաջարկում է UnionPay դեբետային քարտեր Պակիստանի իր անդամ բանկերի միջոցով
* Credicorp Bank-ն առաջարկում է UnionPay կանխավճարային քարտեր Պանամայում
* Yianpay-ն առաջարկում է UnionPay քարտ Իսպանիայում

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
*
*

Կատեգորիա:Բանկային համակարգ
Կատեգորիա:Բանկեր ըստ երկրի