Գուտենբերգի Աստվածաշունչ

**Գուտենբերգի Աստվածաշունչ** (), Աստվածաշնչի առաջին հրատարակությունը՝ իրագործված գերմանացի հրատարակիչ Յոհաննես Գուտենբերգի կողմից 1452 և 1454 թվականների միջև Մայնց քաղաքում։ Հայտնի է նաև «42 տողանի Աստվածաշունչ» (B42) անվամբ և համարվում է եվրոպական գրահրատարակչության երախայրիքը։

## Պատմություն
### Բնագրային հիմքը
Յոհաննես Գուտենբերգն իր հրատարակության համար հիմք է ընդունել Աստվածաշնչի դեռև 4-րդ դարում Հիերոնիմոսի կողմից կատարված լատիներեն թարգմանությունը՝ Վուլգաթան, որի կիրառումը պաշտոնապես ամրագրված էր Հռոմեական Կաթոլիկ Եկեղեցում։

### Ձևավորում
[մինի|<center>Գուտենբերգի Աստվածաշնչի [Ծննդոց գրքի առաջին էջը (Բեռլինի պետական գրադարան)]]
Գուտենբերգի Աստվածաշունչը բաղկացած է երկու հատորից։ Առաջին հատորը բաղկացած է 648 էջից և պարունակում է Հին Կտակարանի մեծ մասը, իսկ երկրորդ հատորը ունի 634 էջ և բովանդակում է Հին Կտակարանի մարգարեական գրքերն ու Նոր Կտակարանն ամբողջությամբ։ Գրքի ամեն մի էջն ունի 19,5 × 29 ձևաչափը և բաղկացած է երկու 42 տողանի սյունակներից։ Հրատարակության համար տառատեսակ է ընտրված Գոթական գրի Տեքստուրա տեսակը, որը մեծ տարածում ուներ այդ ժամանակ Գերմանիայում և հիմնականում կիրառվում էր ծիսական գրքերում, քանի որ այս տառատեսակի խոշոր և հստակ գծագրումն ապահովում էր նրա տեսանելիությունն անգամ վատ լուսավորված միջավայրում։ Գրքի 1-9 էջերում շարվածքը կատարված է 40 տողով, 10-րդ էջում 41 տող կա, իսկ մնացյալ շարվածքը կատարվել է 42 տողով, որի պատճառով էլ այն հայտնի է նաև «42 տողանի Աստվածաշունչ» (B42) անվամբ։ Նմանապես, առաջին էջերում օգտագործվել է երկգույն (սև և կարմիր) տպագրություն, որը, հավանաբար, տպագրության պրոցեսի դանդաղացման պատճառով չի շարունակվել։ Երկգույն տպագրության համար թուղթը կրկնակի անգամ էր մամուլի տակ անցնում։

### Պահպանված օրինակներ
Ամբողջ աշխարհում այժմ առկա է Գուտենբերգի Աստվածաշնչի 49 օրինակ, որոնցից սակայն միայն 21-ն են ամբողջական։ Պահպանված օրինակները գտնվում են աշխարհի խոշոր գրադարաններում (13-ը՝ Գերմանիայում, 11-ը՝ ԱՄՆ-ում, 8-ը՝ Անգլիայում, 4-ը՝ Ֆրանսիայում, 2-ը՝ Ռուսաստանում և այլն), ինչպես նաև տարբեր թանգարանային հավաքածուներում: 

## Գրականություն
* Wolfgang Dobras: *Gutenberg. Aventur und Kunst. Vom Geheimunternehmen zur ersten Medienrevolution*. Herausgegeben von der Stadt Mainz anlässlich des 600. Geburtstages von Johannes Gutenberg. Schmidt, Mainz 2000, ISBN 3-87439-507-3. (Ausstellungskatalog, Mainz, 2000)
* Stephan Füssel: *Gutenberg und seine Wirkung*. Insel Verlag, Frankfurt am Main u.a 1999, ISBN 3-458-16980-6.
* Leonhard Hoffmann: *Gutenberg, Fust und der erste Bibeldruck.* Teil 1 bis 4 In: *Zentralblatt für Bibliothekswesen* Teil 1: 1983 Heft 11, , S. 473–481; Teil 2: 1984 Heft 12, S. 529–536; Teil 3: 1986 Heft 12, S. 533–547; Teil 4: 1987 Heft 1, S. 53–63.
* Eberhard König: *Zur Situation der Gutenberg-Forschung*. Aktualisierte Sonderausgabe. Verlag Bibliotheca Rara, Münster 1995, ISBN 3-928518-25-9.
* Aloys Ruppel: *Johannes Gutenberg. Sein Leben und Werk*. Verlag Gebr. Mann, Berlin 1939.
* Andreas Venzke: *Johannes Gutenberg – Der Erfinder des Buchdrucks und seine Zeit*. 3. Auflage. Piper-Verlag, München 2000, ISBN 3-492-22921-2. (Darin eine kritische Beschreibung der so genannten Gutenberg-Bibel, ihrer Herstellung und der Rolle Gutenbergs)

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Գուտենբերգի Աստվածաշնչի էլեկտրոնային տարբերակը Բավարիայի պետական գրադարանում

Կատեգորիա:Հնատիպ գրքեր
Կատեգորիա:Աստվածաշունչ
Կատեգորիա:Միջնադարյան գրականություն
Կատեգորիա:Վերածննդի դարաշրջանի գրականություն