Ջոկ

**Ջոկ**, շատ պետությունների զինված ուժերում այսպես կոչված սկզբնական, ամենափոքր, ամենաստորին մարտավարական ստորաբաժանումը, որը բաղկացած է 6-ից 12 զինվորից՝ երբեմն սերժանտի կամ կրտսեր սերժանտի, երբեմն կապրալի և դրանց համարժեք կոչումներն ունեցող զինծառայողների հրամանատարությամբ։ 2-4 ջոկը կարող են կազմել մեկ դասակ։ Ջոկերը լինում են հրաձգային, մոտոհրաձգային, պարաշյուտա-դեսանտային, ծովային հետևակի, ինժեներա-սակրավորական, կապի և այլն, և կազմում են համապատասխան զորատեսակների դասակների հիմնական կառուցվածքային միավորը։ Որոշ արևմտյան բանակներում ջոկերը կազմված են սեկցիաներից, այլ բանակներում, ընդհակառակը՝ 2 կամ ավելի սեկցիան կարող են կազմել 1 ջոկ։ Երբեմն ջոկերը կազմված են 2 կրակային խմբից, թիմից, կամ 1 կրակային և 1 մոբիլ խմբից (թիմից)։

## Համապատասխանությունը որոշ զորատեսակների համար
[մինի|300px|աջից|Ստանդարտ [ՆԱՏՕ-ական ռազմական քարտեզագրական խորհրդանիշը՝ յուրային հետևակային *ջոկի* համար:]]
Մոտոհրաձգային, մոտոհետևակային և հետևակային ջոկերը նախատեսված են դասակի կազմում հարձակման և պաշտպանության մարտական խնդիրներ իրականացնելու համար։

*-*Ջոկի* համարժեքը տանկային զորքերում և ռազմաօդային ուժերում համապատասխանաբար՝ տանկի կամ ինքնաթիռի, ուղղաթիռի անձնակազմն է (էկիպաժ)։ 
*-Հրետանային զորքերում ջոկին համապատասխանում է հաշվարկը կամ հրանոթի հաշվարկը։ 
*-Ռազմական նավի անձնակազմում ջոկն իր մեջ միավորում է միևնույն մասնագիտության 2-ից մինչև 10 մարդ և սովորաբար մտնում է թիմի կամ խմբի՝ կոմանդայի կազմի մեջ։

## Ջոկը զանազան պետությունների հետևակային զորքերում
մինի|300px|աջից|Շվեյցարական բանակի հետևակային ջոկը՝ «Մովագ Պիրանյա» ԶՓ-ով՝ զորավարժության ժամանակ: 2006 թ. հոկտեմբերի 27:
ՆԱՏՕ-ի պետությունների բանակներում հետևակի և հեծելազորի դասակներում ջոկերը ստեղծվել են XX դարի 30-ական թվականներին՝ *մարտական խմբերի* փոխարեն։

ԱՄՆ-ի բանակում *մոտոհետևակային* (*հետևակային*) ջոկերը կազմված են 9 մարդուց.
* ջոկի հրամանատար՝ ջոկապետ,
* ջոկապետի օգնական՝ փոխջոկապետ,
* 2 գնդացրորդ,
* դիպուկահար, 
* հակատանկային ռեակտիվ համալիրի՝ ՀՏՌՀ նշանառու,
* մեխանիկ-վարորդ,
* հրանոթի նշանառու,
* հրաձիգ։

Գերմանիայի Բունդեսվերում  *մոտոհետևակային ջոկը* համանման կերպով կազմված է 9 մարդուց։

Խորհրդային Ռուսաստանի Քաղաքացիական պատերազմի ժամանակաշրջանի Բանվորագյուղացիական կարմիր բանակում՝ ԲԳԿԲ-ում, *հրաձգային ջոկը* սկզբնապես կազմված էր 19 մարտիկից, որոնք զինված էին հրացաններով։ Հետագայում *հրաձգային ջոկ* անվանումը կրող ստորաբաժանման կազմը քանիցս փոխվեց։ 1942 թվականին ԽՍՀՄ Կարմիր Բանակի հրաձգային ջոկում հաշվվում էր 9 մարդ, որոնց սպառազինությունը կազմված էր 1—2 ձեռքի գնդացրից, 1 ատրճանակ-գնդացրից և մի քանի հրացանից։

Ներկայիս Ռուսաստանի Դաշնության *մոտոհրաձգային ջոկը*, որը սպառազինության մեջ ունի Հետևակի մարտական մեքենա՝ ՀՄՄ, կազմված է 9 մարդուց և ունի հետևյալ կառուցվածքը՝
* **ՀՄՄ-ի անձնակազմ** 
:* ՀՄՄ-ի հրամանատար, նույն ինքը՝ ջոկի հրամանատար,
:* ՀՄՄ-ի հրամանագարի տեղակալ, նույն ինքը՝ նշանառու-օպերատոր, 
:* մեխանիկ-վարորդ,
* **Դեսանտ**
:* ավագ հրաձիգ,
:* հրաձիգ,
:* 2 գնդացրորդ, 
:* նռնականետորդ
:* նռնականետորդի օգնական։

Ներկայիս Ռուսաստանի Դաշնության *մոտոհրաձգային ջոկը*, որը սպառազինության մեջ ունի զրահափոխադրիչ՝ ԶՓ, կազմված է 9 մարդուց և ունի հետևյալ կառուցվածքը՝
* ջոկի հրամանատար,
* գնդացրորդ,
* ավագ հրաձիգ (ԶՓ-ի գնդացրի նշանառու),
* դիպուկահար,
* հրաձիգ-նռնականետորդ, 
* հրաձիգ-նռնականետորդի օգնական,
* 2 հրաձիգ (ինքնաձիգներով),
* ԶՓ-ի վարորդ։

## Հետևակային ջոկի կիրառում
[մինի|300px|Ռումինական մոտոհրաձգային ջոկը՝ [ԲՏՌ-70|ԹԱԲ-77 զրահապատ փոխադրիչով: Սա տիպական խորհրդային մարտակարգ է, որտեղ կիրառվում է ՊԿ ընդհանուր նշանակության գնդացիր և ՌՊԿ թեթև ձեռքի գնդացիր՝ կենտրոնում և երկու զինվոր ԱԿ-47 ինքնաձիգներով, ինչպես նաև ՌՊԳ-7 նռնականետերը՝ թևերում: ևս մեկ զինվոր ապահովում է կապը նրանց միջև կամ էլ՝ լրացուցիչ կրակը՝ անհրաժեշտության դեպքում:]]

Հետախուզության, երթային և պահակային հսկողության իրականացման ժամանակ ջոկերը կարող են գործել ինքնուրույնաբար։

Ըստ իրադրության՝ ջոկը գործում է հետիոտն կարգով կամ հաստիքային զրահատեխնիկայի մեջ (ՀՄՄ, ԶՓ)։
Հետիոտն կարգով հարձակվելիս ջոկը բացազատվում է շղթայաձև։
Պաշտպանության ժամանակ հետևակի ջոկին տրվում է մինչև 100 մետր լայնությամբ ճակատային գիծ։
Հարձակվելիս ջոկին հանձնարարվում է մինչև 50 մետր լայնությամբ ճակատ։

## Ջոկի հրամանատարներ տարբեր երկրների բանակներում
Տարբեր երկրների բանակներում ջոկի հրամանատարներն ունեն հետևյալ կոչումները`

* Հայկական բանակ` Կրտսեր սերժանտ կամ Սերժանտ
* Ավստրալիական բանակ` Կապրալ
* Ավստրիական բանակ` Վախմիստր, Օբերվախմիստր
* Բրազիլական բանակ` Բրազիլական բանակում *Grupo de Combate*-ը ջոկին համարժեք ստորոբաժանում է, որի հրամանատարն է երրորդ դերժանտը ինչպես ԱՄՆ բանակում։
* Բրիտանական բանակ` Կապրալ
* Կանադական բանակ` Սերժանտ կամ Գլխավոր Կապրալ
* Խորվաթական բանակ` Սերժանտ (դեսանտնիկ) կամ Ստորաբաժանման սերժանտ (նարեդնիկ)
* Դանիական բանակ` Սերժանտ
* Էստոնական բանակ` Սիրժանտ (պահեստային) կամ Նուրեմվիբել (պրոֆեսիոնալ)
* Ֆիննական բանակ` Ալիկերսանտի կամ Կերսանտի (Կապրալ կամ Սերժանտ)
* Գերմանական բանակ` Ֆելդվեբել կամ Օբերֆելդվեբել
* Իսրայելի բանակ` Սերժանտ (Սամալ) կամ Ավագ Սերժանտ (Սամար)
* Նորվեգական բանակ` Սերժանտ
* Պորտուգալական բանակ`  *Էսկուադրայի* (ջոկ) հրամանատարն է *կաբոն* (Կապրալ) 
* Լեհական բանակ` *Դրոժինայի* (ջոկ) հրամանատարն է *Սիերզանտը* (Սերժանտ)
* Նիդերլանդների բանակ` Սերժանտ
* Նիդերլանդների նավատորմ` Կապրալ
* Ռուսական բանակ` Կրտսեր Սերժանտ կամ Սերժանտ
* Սլովակիայի բանակ` Ռոտնի
* Իսպանական բանակ` Սերժանտո
* Շվեդական բանակ` Սերժանտ կամ Առաջին Սերժանտ
* Շվեյցարական բանակ` Վախմիստր (մինչև 2004 թվականը՝ Կապրալ)
* Թուրքական բանակ` Չավուշ
* ԱՄՆ բանակ` Սերժանտ կամ Ավագ Սերժանտ
* ԱՄՆ նավատորմ` Սերժանտ կամ Կապրալ

## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն

* Խորհրդային մեծ հանրագիտարան։ 3-րդ հրատարակություն, հրատարակված «Խորհրդային հանրագիտարան» հրատարակչության կողմից 1969-1978 թթ. 30 հատորով։ Ռուսերեն՝ Большая советская энциклопедия (БСЭ), Третье издание, выпущенной издательством «Советская энциклопедия» в 1969—1978 годах в 30 томах.
* Ռազմական հանրագիտական բառարան։ Մոսկվա, Ռազմական հրատարակչություն՝ Վոյենիզդատ, 1984, 863 էջ՝ նկարազարդումներով, 30 թերթ նկարազարդումներ։ Ռուսերեն՝ Военный энциклопедический словарь (ВЭС), , ВИ, 1984 г., 863 стр. с иллюстрациями (ил.), 30 листов (ил.);

Կատեգորիա:Ռազմական միավորներ և կազմավորումներ ըստ չափսի