Մարգարիտ Հենրի

**Մարգարիտ Հենրի** (, ), մանկական գրքերի ամերիկացի հեղինակ։ Գրել է հիսունինը գիրք՝ ձիերի և այլ կենդանիների մասին իրական պատմությունների հիման վրա։ Նա ստացել է Նյուբերի մեդալ *«Քամու արքա»* գործի համար․ 1948 թվականին գրված ձիերի մասին պատմող գիրք։ Նա նաև երկրորդ տեղն է զբաղեցրել ևս երկու գրքի համար: Վերջիններից մեկը՝ *«Շինկոթիգի մառախուղը»* (1947), հիմք է հանդիսացել մի քանի նման վերնագրերի և 1961 թվականի *«Մառախուղ»* ֆիլմի համար:

## Կենսագրություն
Մարգարիտ Հենրին ծնվել է Լուի և Աննա Բրեյթաուպների ընտանիքում, Վիսկոնսին նահանգի Միլուոքի քաղաքում։ Նա հինգ երեխաներից կրտսերն էր: Հենրին վեց տարեկանում հիվանդացել է ռևմատիկ տենդով, ինչը նրան անկողնուն գամված է պահել մինչև տասներկու տարեկանը։ Նա չէր կարողացել դպրոց հաճախել մյուս երեխաների հետ իր թույլ վիճակի և հիվանդությունը մյուս մարդկանց տարածելու վախից։ Ներսում փակված մնալով, նա բացահայտել է ընթերցանության հաճույքը։  Կենդանիների հանդեպ սերը սկսվել է դեռ մանկուց։ Շուտով նա նաև բացահայտել է գրելու հանդեպ իր սերը, երբ Սուրբ Ծնունդին ծնողները նրան գրասեղան են նվիրել: Հենրին ավելի ուշ ասել է. «Վերջապես ես ունեի իմ սեփական աշխարհը՝ գրելու աշխարհը, և շուտով այն կբնակեցվի իմ երևակայության բոլոր արարածներով»։

Հենրին վաճառել է իր առաջին պատմվածքը 11 տարեկանում։ *The Delineator-ը* (հանրահայտ կանացի ամսագիր) դիմել էր երեխաներին չորս եղանակների մասին հոդվածներ գրելու համար, և նրան վճարել են 12 դոլար (այժմ մոտ 250 դոլար) «Պահմտոցի Աշնանային» ֆիլմի համար։ Նա հաճախ գրել է կենդանիների մասին, այդ թվում շների, կատուների, թռչունների, աղվեսների և ջորիների, բայց հիմնականում նրա պատմությունները կենտրոնացած էին ձիերի վրա:

Սովորել է Միլուոքի նահանգի ուսուցիչների քոլեջում: Ավարտելուց հետո նա ընտանիքի հետ մեկնել է Վիսկոնսինի Նորթ Վուդս և հանդիպել է Շեբոյգանից շրջիկ վաճառող Սիդնի Քրոքեր Հենրիին: 1923 թվականի մայիսի 5-ին Հենրին Միլուոքիում ամուսնացել է Սիդնի Հենրիի հետ։ Զույգը տեղափոխվել է Չիկագոյի հյուսիսային հատված, որտեղ Հենրին սկսել է իր գրական կարիերան՝ գրելով ամսագրերի համար։ Իրենց ամուսնության 64 տարիների ընթացքում նրանք երեխաներ չեն ունեցել, փոխարենը ունեցել են բազմաթիվ ընտանի կենդանիներ, որոնք ոգեշնչել են Հենրիին որոշ պատմություններ գրելու համար: Նրանք ապրել են Իլինոյս նահանգի Ուեյն քաղաքում:

1945 թվականին Հենրին 20-ամյա համագործակցություն է սկսել նկարիչ Ուեսլի Դենիսի հետ։ «Ես հենց նոր էի ավարտել *«Ջասթին Մորգանը ձի ուներ»* վեպը գրելը,- հիշում է նա,- և ցանկանում էի, որ աշխարհի լավագույն նկարիչը նկարազարդեր այն: Այսպիսով, ես գնացի գրադարան, ուսումնասիրեցի ձիու մասին գրքերը և անմիջապես սիրահարվեցի Ուիլ Ջեյմսի և Ուեսլի Դենիսի ստեղծագործությանը։ Երբ իմացա, որ Ուիլ Ջեյմսը մահացել է, ես ուղարկեցի իմ ձեռագիրը Ուեսլի Դենիսին։ Հենրին և Դենիսն ի վերջո համագործակցել են մոտ 20 գրքերի ստեղծման ժամանակ։

*«Շինկոթիգի մառախուղը»* լույս է տեսել 1947 թվականին և մեծ հաջողություն է ունեցել: 1961 թվականին այն ադապտացվել է ֆիլմի համար, ինչպես նաև «*Ջասթին Մորգանը ձի ուներ»* (1972թ․) և *Գրանդ կիրճի լուսավորությունը* (1967թ․): 1977 թվականին «*Սան Դոմինգո, Մեդիսին հեթ հովատակը»* ադապտացվել է հեռուստատեսության համար որպես «*Փիթեր Լանդի և Մեդիսին հեթ հովատակ»*։

Հենրիի վերջին գիրքը 1996 թվականի սեպտեմբերին 94 տարեկան հասակում հրատարակած *«Սոուդասթ հովիտի արևի մուգ շողը»* 93 էջանոց վեպն էր։ Կիրկուս ռիվյուն այն անվանել է «Վինտաժ Հենրի։

Նա մահացել է 1997 թվականի նոյեմբերի 26-ին՝ Կալիֆորնիայի Ռանչո Սանտա Ֆեի իր տանը, բազմաթիվ կաթվածներ ստանալուց հետո։

## Ժառանգություն
«*Շինկոթիգի մառախուղը»* ներկայացնում է Ասսատոգ կղզու ձիերի ամենամյա Պոնի պեննինգը․ երկօրյա հավաք, լող և աճուրդ, որ Հենրին գնացել էր «տեսնելու» իր հուսադրող խմբագիր Մերի Էլիս Ջոնսի պատվերով։ Նա ստեղծել է *մառախուղի* հետ կապված մի քանի վերնագրեր, ներառյալ ևս երկու մանկական վեպեր՝ *«Ծովային աստղ», «Շինկոթիգի որբ»* (1949թ․) և *«Փոթորիկ, մառախուղի քուռակը» (1963թ․)*, որոնք նկարազարդել է Դենիսը: Իր գոյության ընթացքում Պոնի Պենինգն ունեցել է մոտ 25,000 այցելու, և նրանց թիվը տասը տարի անց հասել է 40-ից 50,000-ի, ըստ տեղական հաշվարկների։ 2023 թվականին Շինկոթիգի թանգարանը նվիրատվություններ է հավաքել՝ Բիբի Ռենչը գնելու համար, որտեղ Միսթին ծնվել է 1946 թվականին:

Հենրիի աշխատությունները պահվում են Մինեսոտայի համալսարանի Էլմեր Անդերսեն գրադարանի Մարգարիտ Հենրի հավաքածուի մեջ: Այս ընդարձակ հավաքածուն պարունակում է 1942-1996 թվականներին հրատարակված վերնագրերի ստեղծման համար նյութեր, ինչպես նաև նյութեր չհրապարակված աշխատանքներից, նամակագրությունից, հետազոտական գրառումներից և մրցանակներից:

## Մրցանակներ
1949 թվականին Հենրին արժանացել է Ամերիկյան գրադարանային ասոցիացիայի Նյուբերիի ամենամյա մեդալին, որը ճանաչել է «*Քամու թագավորը. Գոդոլֆին արաբի պատմությունը»* գործը ամերիկյան մանկական գրականության մեջ որպես տարվա ամենաարժեքավոր ներդրում։ Նա երկրորդ տեղն է զբաղեցրել 1946 թվականին հրատարակված «*Ջասթին Մորգանը ձի ուներ»* և 1948 թվականին հրատարակված *«Շինկոթիգի որբ»* գործերի համար։ 1956 թվականին *«Մեծ կիրճի լուսավորությունը»* արժանացել է Ուիլյամ Ալեն Ուայթի մանկական գրքի մրցանակին։ 1960 թվականին *«Սև ոսկին»* արժանացել է «Սեքուոյա գրքի մրցանակին»։ 1961 թվականին «*Գաուդենզիա Պալիոյի հպարտությունը»* արժանացել է Կլարա Ինգրամ Հուդսոն մրցանակին մանկական գրականության ասպարեզում։ «*Շինկոթիգի մառախուղը»* 1961 թվականին ընդգրկվել է Լյուիս Քերոլ մրցանակների ցանկում: 1967 թվականին «*Մուսթանգ, Արևելքի վայրի ոգին»* գործը արժանացել է Արևմտյան ժառանգություն մրցանակին մանկական գրականության համար և 1970 թվականին Սեքուոյա գրքի մրցանակին։

## Ստեղծագործություններ

* *Auno and Tauno: a Story of Finland*, illus. Gladys Rourke Blackwood (1940)
* *Dilly Dally Sally*, illus. Gladys Rourke Blackwood (1940)
* *Birds at Home*, illus. Jacob Bates Abbott (1942)
* *Geraldine Belinda*, illus. Gladys Rourke Blackwood (1942)
* *Their First Igloo On Baffin Island*, illus. Gladys Rourke Blackwood (1943)
* *A Boy and a Dog*, illus. Diana Thorne and Ottilie Foy (1944)
* *Justin Morgan Had a Horse*, illus. Wesley Dennis (1945)
* *The Little Fellow*, illus. Diana Thorne (1945)
* *Robert Fulton, Boy Craftsman*, illus. Lawrence Dresser (1945)
* *Always Reddy*, illus. Wesley Dennis (1947); also published as *Shamrock Queen*
* *Benjamin West and His Cat Grimalkin*, by Henry and Wesley Dennis (1947) – about the artist Benjamin West, 
* *Misty of Chincoteague*, illus. Wesley Dennis (1947)
* *King of the Wind: the Story of the Godolphin Arabian*, illus. Wesley Dennis (1948)
* *Little-or-Nothing from Nottingham*, illus. Wesley Dennis (1949)
* *Sea Star, Orphan of Chincoteague*, illus. Wesley Dennis (1949)
* *Born To Trot*, illus. Wesley Dennis (1950) – about the Standardbred line and specifically the mare Rosalind
* *Album of Horses*, illus. Wesley Dennis (1951)
* *Brighty of the Grand Canyon*, illus. Wesley Dennis (1953) 
* *Justin Morgan Had a Horse* (revised), illus. Wesley Dennis (1954) 
* *Wagging Tails: Album of Dogs*, illus. Wesley Dennis (1955)
* *Cinnabar, the One O'Clock Fox*, illus. Wesley Dennis (1956)
* *Misty, the Wonder Pony, by Misty, Herself*, illus. Clare McKinley (1956) – picture book
* *Black Gold*, illus. Wesley Dennis (1957) – about the horse Black Gold
* *Muley-Ears, Nobody's Dog*, illus. Wesley Dennis (1959)
* *Gaudenzia, Pride of the Palio*, illus. Lynd Ward (1960); also published as *The Wildest Horse Race in the World* – featuring the Palio di Siena horserace
* *All About Horses*, illus. drawings by Wesley Dennis and photos (1962)
* *Five O'Clock Charlie*, illus. Wesley Dennis (1962)
* *Stormy, Misty's Foal*, illus. Wesley Dennis (1963)
* *Portfolio of Horse Paintings*, illus. Wesley Dennis, "with commentary by Marguerite Henry" (1964), 
* *White Stallion of Lipizza*, illus. Wesley Dennis (1964) – about the Vienna Spanish Riding School
* *Mustang, Wild Spirit of the West*, illus. Robert Lougheed (1966) 
* *Dear Readers and Riders* (1969); also published as *Dear Marguerite Henry*
* *San Domingo, the Medicine Hat Stallion*, illus. Robert Lougheed (1972); also published as *Peter Lundy and the Medicine Hat Stallion* (1977) and adapted for television under that title by Ed Friendly (1978) – set in Pony Express-era Wyoming, 
* *Stories from Around the World*, edited and with an introduction by Marguerite Henry (1974)
* *The Little Fellow* (revised), illus. Rich Rudish (1975)
* *A Pictorial Life Story of Misty*, drawings by Wesley Dennis (1976)
* *One Man's Horse*, illus. Wesley Dennis, "with famous paintings and prints by selected artists" (1977) – selections from *Born to Trot* (1950), 
* *The Illustrated Marguerite Henry*, illus. Wesley Dennis, Robert Lougheed, Lynd Ward, Rich Rudish (1980) – biographical material about these four of her illustrators, with selections from their work, 
* *Our First Pony*, illus. Rich Rudish (1984)
* *Misty's Twilight*, illus. Karen Haus Grandpre (1992)
* *Album of Horses: a pop-up book*, illus. Ezra N. Tucker (1993)
* *Brown Sunshine of Sawdust Valley*, illus. Bonnie Shields (1996)
* *My Misty Diary*, illus. Bill Farnsworth (1997)

### Նկարազարդված աշխարհագրություն
Ալբերտ Ուիթմանը և Չիկագոյի ընկերությունը 1940-ականներին հրատարակել են «Պատկերազարդ աշխարհագրություն» շարքը: Աշխարհի ազգերի և այլ տարածքների մասին ութ 28 էջանոց մանկական պատկերազարդ գրքերի չորս հավաքածուներ նկարազարդել է Կուրտ Ուիզեն: Հենրին գրել է առաջին և չորրորդ հավաքածուների տեքստերը։ Գրադարանի առնվազն մեկ ցանկը  գրանցել է «նախադպրոցական» լսարան։ *Կիրկուս ռիվյուն* դիտարկում է չորրորդ շարքի համառոտ ժամանակակից դրական ակնարկում. «Երրորդ և չորրորդ դասարանցիները սա կհամարեն հաճելի միջոց՝ ընդլայնելու դպրոցական աշխարհագրության գիտելիքները»։

;First Series, 1941
* *Alaska in Story and Pictures*
* *Argentina in Story and Pictures*
* *Brazil in Story and Pictures*
* *Canada in Story and Pictures*
* *Chile in Story and Pictures*
* *Mexico in Story and Pictures*
* *Panama in Story and Pictures*
* *West Indies in Story and Pictures*

;4-րդ շարք, 1946
* *Australia in Story and Pictures*
* *Bahamas in Story and Pictures*
* *Bermuda in Story and Pictures*
* *British Honduras in Story and Pictures*
* *Dominican Republic in Story and Pictures*
* *Hawaii in Story and Pictures*
* *New Zealand in Story and Pictures*
* *Virgin Islands in Story and Pictures*

Բեռնադին Բեյլին գրել է երկրորդ շարքը, 1942 թ-ին. Լոիս Դոնալդսոնը՝ երրորդը, 1944 թ.-ին։ Վիրջինյան կղզիների հատորը համառոտ կերպով վերանայվել է *The Quarterly Review of Biology-*ի «Նոր կենսաբանական գրքեր» բաժնում։ Նկարազարդումներն առանձնահատուկ կերպով չեն գրավում գրախոսին, բայց տեքստը պետք է ծառայի երեխաներին ծանոթացնելու Միացյալ Նահանգների այս քիչ հայտնի ունեցվածքին»։

## Տես նաև

## Ծանոթագրություններ

;Մեջբերումներ
* Collins, David R. (1999). *Write a Book For Me: The story of Marguerite Henry*, Greensboro, NC: Morgan Reynolds, Inc. 112 pp., 
* "Marguerite Henry 1902–1997". *Publishers Weekly*. December 15, 1997. p.&nbsp;27. Archives available to subscribers.
* "Marguerite Henry Books: Once More Out of the Gate". Sally Lodge. *Publishers Weekly*. May 13, 2014. 
* "Marguerite Henry's Legacy" (editorial). *The Washington Post*. December 1, 1997. Page A24. Lead sentences at HighBeam Research (highbeam.com); full text available by subscription. 
* Chincoteague Island first official tourist page

## Արտաքին հղումներ
* 
* Search results: 'Marguerite Henry' (page 1) at *Kirkus Reviews*
*Misty of Chincoteague Foundation — Misty, Chincoteague, Assateague, Marguerite Henry, and Wesley Dennis
*
* 

;Ֆիլմի ադապտացիաներ
*
*
*
*
*

Կատեգորիա:20-րդ դարի ամերիկացի կին գրողներ
Կատեգորիա:20-րդ դարի կին գրողներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի գրողներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի կին վիպասաններ
Կատեգորիա:Ամերիկացի մանկագիրներ
Կատեգորիա:Ամերիկացիներ