Ելիզավետա Բագրյանա

**Ելիզավետա Բագրյանա** (, իսկական անունը՝ Ելիզավետա Լյուբոմիրովա Բելչևա, ), բուլղարացի բանաստեղծ, թարգմանիչ, մանկապատանեկան ստեղծագործությունների հեղինակ։ Բուլղարիայի ժողովրդական հանրապետության հերոս (1983)։ Դիմիտրովյան մրցանակի դափնեկիր (1950)։

Դորա Գաբեի (1886-1983) հետ միասին համարվել են բուլղարական գրականության «առաջին կին գրողները»։

## Կենսագրություն
Ելիզավետա Բագրյանան ծնվել է 1893 թվականին Սոֆիայում։ 1910 թվականին միջնակարգ դպրոցն ավարտել է Սոֆիայում, այնուհետև գյուղական դպրոցում աշխատել է ուսուցիչ։ 1911-1915 թվականներին սովորել է Սոֆիայի համալսարանի սլավոնական բանասիրության ֆակուլտետում, որտեղ էլ ծանոթացել է Բուլղարիայի ապագա մշակութային գործիչներից շատերի հետ։ 1915-1919 թվականներին դասավանդել է Վրացա և Կյուստենդիլ քաղաքներում։ 1921 թվականին վերադարձել է Սոֆիա և Սոֆիայի համալսարանում դասավանդել բուլղարական բանասիրություն։ Համագործակցել է „Вестник на жената“, „Лик“, „Съвременник“, „Златорог“ ամսագրերի հետ։

## Ստեղծագործություններ
Բագրյանան համարվում է բուլղարական գրական նորարարներից։ Իր պոեզիայում ցույց է տվել կնոջ ներքին և ինտիմ հոգևոր անհանգստությունները։ Բագրյանայի ոճն իրենից ներկայացնում է ժողովրդական երգերի և ժամանակակից պոետիկ միջոցների համաձուլվածք՝ ավանդույթի և արդիականության համադրությամբ։ 1915 թվականին «Ժամանակակից միտք» ամսագրում տպագրվել են նրա երկու բանաստեղծությունները՝ «Ինչու» և «Գիշերային երգ»։

«Հավերժ և սուրբ» (1927), «Նավաստու աստղը» (1932), «Մարդկային սիրտ» (1936) ժողովածուներում ամփոփված է շրջապատող իրականության դժգոհությունը, բուրժուական հասարակության մեջ կանանց արժանապատվության նվաստացման դեմ բողոքը։

Բուլղարիայի ազատագրումից հետո ակտիվ մասնակցություն է ունեցել նոր ազգային գրականության և մշակույթի ձևավորման գործում։ «Հինգ աստղ» (1953) ժողովածուն նվիրված է սոցիալիզմ կառուցողներին, բուլղար-խորհրդային բարեկամությանը և ժողովուրդների եղբայրությանը։

մինի|Բագրյանայի անձնական իրերից Բուլղարիայի ազգային պատմական թանգարանում
Ստեղծագործությունները թարգմանվել են շուրջ 30 լեզուներով։ Բագրյանան թարգմանել է ռուս հեղինակների, հեղինակել է մանկական ստեղծագործություններ, հեղինակ է բանաստեղծական ժողովածուների։

մինի|Բագրյանայի գերեզմանը Սոֆիայի կենտրոնական գերեզմանատանը
մինի|Ելիզավետա Բագրյանայի հուշատախտակը Սոֆիայում, այն շենքի պատին, որտեղ բանաստեղծուհին ապրել է 1957-1991 թվականներին
* *Вечната и святата* (1927)
* *Търкулната годинка* (1931)
* *Звезда на моряка* (1931)
* *Сърце човешко* (1936)
* *Пет звезди* (1953)
* *От бряг до бряг* (1963)
* *Контрапункти* (1972)
* *Светлосенки* (1977)
* *SOS*
* *Зовът на морето*
* *Бъдник*
* *Словенски вечери*
* *На брега на времето* (1983)
* *Птица с моторно сърце *

## Մրցանակներ
* Բուլղարիայի ժողովրդական հանրապետության հերոս (1983)
* Գեորգի Դիմիտրովի շքանշան (1983)
* Դիմիտրովյան մրցանակի դափնեկիր (1950)
* 1943, 1944 և 1945 թվականներին առաջադրվել է Գրականության Նոբելյան մրցանակի համար 
* Ելիզավետա Բագրյանայի անունով կոչվել է աստերոիդ - 4400 Բագրյանա, 1985, օգոստոսի 24

## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն
* Цанева, Милена. // Речник по нова българска литература (1978 - 1992). София, Хемус, 1994. ISBN 954-428-061-8

## Արտաքին հղումներ
* Բուլղարական գրականության առցանց գրադարան

Կատեգորիա:Բանաստեղծներ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Բուլղարացի բանաստեղծներ
Կատեգորիա:Բուլղարացի գրողներ
Կատեգորիա:Բուլղարացի թարգմանիչներ
Կատեգորիա:Սոֆիայի համալսարանի շրջանավարտներ