Բրունո Վեսպա

**Բրունո Պաոլո Վեսպա** (, ), իտալացի լրագրող, հեռուստառադիոհաղորդավար, հեռուստատեսային հաորդումների հեղինակ, սցենարիստ և գրող։ 1990-1993 թվականներին տեղեկատվական *TG1* հեռուստածրագրի տնօրեն, 1996 թվականից Rai 1 ալիքով ցուցադրվող «*Porta a Porta»* հեռուստահաղորդաշարի հեղինակ և վարող։

## Կենսագրություն
thumb|Բրունո Վեստան հարցազրույց է վերցնում Էնրիկո Բեռլինգուերայից՝ Սանդրո Պարտինիի երդման և Իտալիայի Հանրապետության նախագահի պաշտոնի ստանձնման արարողության ժամանակ, 1978 թվական
Ծնվել է 1944 թվականի մայիսի 27-ին Աբրուցոյի մարզկենտրոն Լ’Աքվիլա քաղաքում։

Նրա աշխատանքային առաջին փորձը եղել է տասնվեցամյա հասակում որպես Աբրուցոյի տեղական մամուլի աշխատակից՝ *Il Tempo* թերթի *Aquila* բաժնում, որտեղ գրել է սպորտային հոդվածներ։

1962 թվականին, տասնութ տարեկան հասակում, նա դարձել է Rai-ի ռադիոլրագրող։ 

1968 թվականին Հռոմի Սապիենցա համալսարանում ստացել է իրավաբանի աստիճան (պաշտպանելով դիպլոմային աշխատանքը՝ «Տեղեկատվության իրավունք» թեմայով)։

Նույն տարում առաջին տեղն է զբաղեցրել ռադիոմեկնաբանների ազգային մրցույթում։

Այնուհետև նա ընդունվել է միացյալ հեռուստալուրերի խմբագրություն, իսկ 1976 թվականից սկսել է աշխատել TG1 լրատվական հեռուստահանդեսում՝ որպես հատուկ թղթակից։

Նա հարցազրույցներ է վարել 20-րդ դարի յոթանասունական և ութսունական թվականների շատ գլխավոր քաղաքական գործիչների հետ: 1975 թվականի մարտի 10-ին նա հարցազրույց է վարել Խոսե Սանչես Օսորիոյի՝ քրիստոնյա դեմոկրատների (PDC) քարտուղարի հետ՝ Պորտուգալիայում նրա կողմից ծրագրված և ձախողված պետական հեղաշրջման նախօրեին: 

1977 թվականին նա հարցազրույց է վարել Կրակովի արքեպիսկոպոս, կարդինալ Կարոլ Վոյտիլայի՝ ապագա Հռոմի Պապ Հովհաննես Պողոս II-ի հետ: Հետագայում կարդինալը, որը դարձել էր Պապ, զանգահարել է նրան ուղիղ եթերում 1998 թվականին «Porta a Porta» հաղորդման ժամանակ, որը նվիրված էր Պապի կառավարման քսաներորդ տարեդարձին: 1977 թվականին Վեսպան Առիգո Պետակոյի հետ միասին վարում էր «*Tam Tam*» հեռուստահաղորդումը, որը նվիրված էր ընթացիկ իրադարձություններին: 

1978 թվականի մայիսի 9-ին TG1-ի արտահերթ թողարկման ուղիղ եթերում նա հաղորդեց Ալդո Մորոյի սպանության մասին. նույն թվականին նա վարել է «*Ping Pong*» լրատվական ծրագիրը, որին մասնակցում էին ստուդիա հրավիրված հյուրեր, և որը «*Porta a porta*»-ի յուրատեսակ նախորդն էր: 1980 թվականի օգոստոսի 2-ի երեկոյան նա առաջինն էր, ով ուղիղ եթերում հայտնեց, որ Բոլոնիայի կայարանում տեղի ունեցածը ոչ թե դժբախտ պատահար էր, ինչպես նախկինում էր համարվում, այլ ահաբեկչություն էր՝ ռումբի պայթյունի արդյունք: Վեսպան առաջինն էր, ով ցույց տվեց ռումբի պայթյունից առաջացած փոսը: 

1984 թվականի հունիսին նա TG1 լրատվական հեռուստահանդեսի պաշտոնական մեկնաբանն էր իտալական կոմունիստական կուսակցության քարտուղար Էնրիկո Բերլինգուերի թաղման արարողության ուղիղ հեռարձակման ժամանակ՝ Հռոմի Սան Ջովաննի հրապարակից: Պարսից ծոցի պատերազմի ընթացքում (1990 թվականի օգոստոսից մինչև 1991 թվականի հունվար) նա միակ իտալացի լրագրողն էր, ով հարցազրույց վարեց Սադամ Հուսեյնի հետ՝ չնայած իտալական կառավարության պաշտոնական առարկությանը: 

1990-1993 թվականներին եղել է TG1 լրատվական հեռուստահանդեսի տնօրենը: 1996 թվականից վարում է «*Porta a porta»* մշակութային, քաղաքական ժամանակակից ծրագիրը, որը համարվում է իտալական քաղաքական բանավեճերի գլխավոր հարթակներից մեկը, որտեղ Իտալիայի նախկին վարչապետ և ցմահ սենատոր Ջուլիո Անդրեոտիին հեգնանքով անվանել է «Իտալիայի խորհրդարանի երրորդ պալատ»: Հենց այստեղ՝ 2001 թվականի Իտալիայի համընդհանուր ընտրություններից հինգ օր առաջ՝ 2001 թվականի մայիսի 8-ին, Սիլվիո Բեռլուսկոնին՝ այն ժամանակվա ընդդիմության առաջնորդը, ստորագրեց այսպես կոչված «Պայմանագիր իտալացիների հետ»: 

2006 թվականի ապրիլի 3-ին Վեսպան եղել է ձախակենտրոն առաջնորդ Ռոմանո Պրոդիի և հեռացող վարչապետ Սիլվիո Բեռլուսկոնիի միջև երկրորդ հեռուստատեսային նախընտրական բանավեճերի մոդերատորը: 2009 թվականի ապրիլի 6-ին նա վարել է Porta a porta-ի հատուկ թողարկում, որը նվիրված էր 2009 թվականին Աբրուցոյում տեղի ունեցած երկրաշարժին: Ծրագիրը սկսվեց հենց Վեսպայի ելույթով, ով իր սեփական տեսանկյունից պատմեց Լ'Աքվիլայում՝ իր հարազատ քաղաքում երկրաշարժի պատճառած վնասների մասին:

2009 թվականի սեպտեմբերի 15-ին Վեսպան վարել է «*Porta a porta»*-ի հատուկ թողարկումը՝ նվիրված Աբրուցոյի երկրաշարժից տուժածներին նոր բնակարանների բանալիների հանձնմանը, ինչը առաջացրել է ձախակենտրոն ընդդիմության զայրույթը, որը լրագրողին մեղադրել է Բեռլուսկոնիի կառավարության «քարոզչության» մեջ։ 2009, 2010 և 2011 թվականներին եղել է Կամպիելո մրցանակաբաշխության վարողը։ 2011 թվականին Պիպո Բաուդոյի հետ միասին վարել է *Centocinquanta* վարիետեն՝ նվիրված Իտալիայի միավորման 150-ամյակին։ Նույն թվականին նա ստացել է Սեն-Վենսանի լրագրության մրցանակը՝ մասնագիտական ձեռքբերումների համար, երկու անգամ (1978 և 2000) հեռուստատեսության ոլորտում այն շահելուց հետո։ Նա նաև ստացել է *Estense Lifetime Achievement* մրցանակը։ 

2007-2020 թվականներին որդու՝ Ֆեդերիկոյի հետ միասին RTL 102.5 ազգային մասնավոր ռադիոկայանում վարել է առավոտյան *Non Stop News: Tell me* ռադիոհաղորդումը, որը եթեր է հեռարձակվել ամեն ուրբաթ առավոտյան՝ ժամը 8:00-ին։  

2014-2019 թվականներին եղել է *QN-Quotidiano Nazionale*-ի տնօրենը (*La Nazione*, *Il Giorno* և *Il Resto del Carlino* երեք թերթերի միավորում)։ Նա շարունակել է գրել այս երեք հրատարակությունների համար և նաև Il Mattino և Il Gazzettino թերթերում սյունակ է վարել։ Վեսպան նաև հայտնի էսսեագիր է, ով ավելի քան հիսուն տարի տպագրվել է *Mondadori* հրատարակչությունում։  

2021 թվականի դեկտեմբերի 7-ին Միլի Կառլուչիի հետ միասին վարել է Միլանի Լա Սկալա թատրոնում կայացած երեկոն՝ նվիրված Ջուզեպպե Վերդիի «Մակբեթ» օպերայի պրեմիերային, որը ներկայացվել է Հանրապետության նախագահ Սերջիո Մատարելլային։  

2023 թվականից վարում է «Հինգ րոպե» հաղորդումը։ 

Ապրում է Հռոմում, Իսպանիայի հրապարակում։

## Ընտանիք
Կինը՝ Ավգուստա Յանինին, դատավոր է, Արդարադատության նախարարության օրենսդրական վարչության նախկին ղեկավար և Խորհրդապահական երաշխիքի վարչության նախկին անդամ։ Ամուսնացել են 1975 թվականի հունիսի 15-ին։

Երեխաներ․

* Ֆեդերիկո, լրագրող
* Ալեսանդրո, գործարար-իրավաբան

Ընտանիքի հետ միասին Ապուլիայի Մանդուրիա քաղաքում գտնվող «*Masseria Li Reni*» ագարակի սեփականատերն է։

Չորս հեկտար տարածքով խաղողի սեփական այգում աճեցնում է Պրիմիտիվո սորտի խաղող, որը տարածաշրջանի հիմնական գինեգործական սորտերից է: Ընտանեկան Futura 14 գինետան հիմնադիրն է։

## Ստեղծագործություն
### Կինոֆիլմեր
* 2006 ─ *Commediasexi*, կամեո։

**Հեռուստաֆիլմեր**

* 2022 ─ *Վինչենցո Մալիկոնիկո, անհաջողակ փաստաբանը*, կամեո (հեռուստասերիալ)

## Մրցանակներ
* 1978 ─ Սեն-Վենսան մրցանակ լրագրության բնագավառում ձեռքբերումների համար (շնորհվել է հանրապետության նախագահ Սանդրո Պերտինիի կողմից)
* 1995 ─ Գվիդարելլո մրցանակ լրագրության նվաճումների համար
* 1999 ─ Գրան-պրի միջազգային մրցանակ ընթացիկ և մշակութային իրադարձությունների լավագույն զվարճալի ծրագրի համար 
* 2000 ─ Սեն-Վենսան մրցանակ լրագրության ոլորտում ձեռքբերումների համար (շնորհվել է հանրապետության նախագահ Կառլո Ազելիո Չամպիի կողմից)
* 2004 ─ Բանկարելլա մրցանակ, «Ասպետը և պրոֆեսորը» գրքի համար / Il cavaliere e il professore
* 2018 ─ Միներվայի շքանշան
* 2023 — «Վաստակի համար» 3-րդ աստիճանի շքանշան (2023 թվական, սեպտեմբերի 4, Ուկրաինա), պետությունների միջև համագործակցության ամրապնդման, Ուկրաինայի պետական ինքնիշխանության և տարածքային ամբողջականության պահպանման, աշխարհում Ուկրաինական պետության հանրահռչակման գործում նշանակալի ներդրման համար։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Բրունո Վեսպան IMBd կայքում

Կատեգորիա:Իտալացի գրողներ
Կատեգորիա:Իտալացի լրագրողներ
Կատեգորիա:Իտալացի հաղորդավարներ
Կատեգորիա:Իտալացի սցենարիստներ