open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Մարկ Դին

**Մարկ Է. Դին** (, ),  ամերիկացի գյուտարար և համակարգչային ճարտարագետ։ Ընդգրկված է *ISA* շինաների մշակման աշխատանքային խմբի մեջ և ղեկավարել է 1 գեգահերց հաճախականությամբ պրոցեսորների ստեղծման աշխատանքային խումբը։ Որպես *IBM*-ի անհատական համակարգչի ստեղծողներից մեկը, որը թողարկվել է 1981 թվականին,  ունի ինը արտոնագրերից երեքը։ 2011 թվականի օգոստոսին իր բլոգում հայտարարել էր, որ այժմ օգտագործում է պլանշետային համակարգիչ, այլ ոչ թե համակարգիչ։

## Վաղ կյանք
Ծնվել է ԱՄՆ-ի Թենեսի նահանգի Ջեֆերսոն քաղաքում։ Նա տեխնոլոգիաների և գյուտերի նկատմամբ հետաքրքրություն է ցուցաբերել արդեն երիտասարդ տարիքում։

## Կրթություն
Թենեսի պետական համալսարանում ստացել է բակալավրի աստիճան էլեկտրատեխնիկայի բնագավառում, մագիստրոսի աստիճան՝ Ֆլորիդայի Ատլանտյան համալսարանում էլեկտրատեխնիկայի բնագավառում, իսկ էլեկտրատեխնիկայի գծով փիլիսոփայության բժշկի աստիճան՝ Սթենֆորդի համալսարանում։

## Ճանաչում
Առաջին աֆրոամերիկացին է, որը դարձել է IBM Fellow, ինչը հանդիսանում է ընկերության տեխնիկական գերազանցության ամենաբարձր մակարդակը։ 1997 թվականին ընդգրկվել է Գյուտարարների փառքի ազգային սրահում։

## Կարիերա
Ներկայումս Թեննեսիի պետական համալսարանի էլեկտրատեխնիկայի և համակարգչային գիտությունների ֆակուլտետում հետազոտող պրոֆեսոր է։ Նախկինում եղել է IBM-ի տեխնիկական տնօրենը Մերձավոր Արևելքում և Աֆրիկայում *IBM*-ի փոխնախագահը ղեկավարում է Ալմադեն հետազոտական կենտրոնը Սան Խոսեում, Կալիֆորնիա։ Ունի ավելի քան 20 արտոնագիր։ Ընդգրկված է անհատական համակարգչի ISA շինա մշակող թիմում։ Համակարգչային գիտություններ է դասավանդում Հարվարդում։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* 
* 

Կատեգորիա:Մարտի 2 ծնունդներ
Կատեգորիա:Անձինք այբբենական կարգով
Կատեգորիա:ԱՄՆ-ի ինֆորմատիկայի ոլորտի գիտնականներ
Կատեգորիա:Հարվարդի համալսարանի դասախոսներ
Կատեգորիա:Սթենֆորդի համալսարանի շրջանավարտներ
Կատեգորիա:IBM աշխատակիցներ
Կատեգորիա:1957 ծնունդներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի գյուտարարներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի ճարտարագետներ
Կատեգորիա:Ամերիկայի արվեստների և գիտությունների ակադեմիայի անդամներ
Դանիել Աղթամարցի

**Դանիել Աղթամարցի** (), XV դարի հայ գրիչ և մանրանկարիչ։ Ապրել և ստեղծագործել է Աղթամարում։ Աշակերտել է հորեղբորը՝ Զաքարիա նկարչին։ Դանիելի ընդօրինակած կամ պատկերազարդած մեզ հայտնի ձեռագրերն են՝ 1403-ի «Ավետարան»-ը, 1404-ի «Մաշտոց»-ը, 1409-ի «Ճառընտիր»-ը, 1412-ի «Ճաշոց»-ը, 1433-ի և 1436-ի ավետարանները (բոլորն էլ՝ Մեսրոպ Մաշտոցի անվան Մատենադարան, ձեռ․ №№ 4923, 4787, 994, 9093,4963, 5543) ու Վրաստանի ձեռագրերի ազգային կենտրոնում (Թբիլիսի) պահվող 1426-ի «Ավետարան»-ը (ձեռ․№ 23)։ Դանիելը շարունակել է Վասպուրականի մանրանկարչության դպրոցի ավանդները։ Նաև այդ մանրանկարչության «ժողովրդական ուղղության» ներկայացուցիչներից է։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Հայ գրիչներ
Հյուսիսային քամի (նկար, Ուոթերհաուս)

**«Հյուսիսային քամի»** կամ **«Բորեաս»** (), անգլիացի պրեռաֆայելիտ նկարիչ Ջոն Ուիլյամ Ուոթերհաուսի նկարը՝ ստեղծված 1903 թվականին։ Գտնվում է մասնավոր հավաքածուում։

## Նկարագրություն
Նկարը կոչվում է «Բորեաս» («Հյուսիսային քամի»)՝ ի պատիվ հին հունական դիցաբանությունում հյուսիսային քամու աստված Բորեասին։ Կտավում պատկերված է երիտասարդ աղջիկ, որը գնում է ընդդեմ ուժեղ քամու հոսանքի։ Թագավորական ակադեմիայի 1904 թվականի գրաքննության մեջ նկարի սյուժեն նկարագրվում է հետևյալ կերպ.

## Պատմություն
1904 թվականից հետո նկարի գտնվելու վայրն անհայտ էր 90 տարի, և նույնիսկ 1989 թվականի Ուոթերհաուսի կենսագրության մեջ նկարը համարվել է «կորած»։ Երբ նկարը 1990-ական թվականների կեսերին վաճառքի է դրվել, դա մեծ աղմուկ է առաջացրել արվեստասեր հասարակության շրջանում։ Նկարի արժեքը աճուրդում հասել է Ուոթերհաուսի կտավների՝ այդ ժամանակների համար ռեկորդային գնի՝ կազմելով £848 500 ֆունտ ստեռլինգ ($1 294 000)։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* 

Կատեգորիա:1903 նկարներ
Կատեգորիա:Կանանց դիմապատկերներ
Կատեգորիա:Մասնավոր հավաքածուներում գտնվող նկարներ
Կատեգորիա:Ջոն Ուիլյամ Ուոթերհաուսի նկարներ
Սադաֆլի

**Սադաֆլի** () գյուղական բնակավայր Ադրբեջանի հանրապետության Եվլախի շրջանում։ Նախքան 1929 թվականը մտնում էր Բարդայի շրջանի մեջ, սակայն տարբեր գյուղերի հետ առանձնացել է և ձևավորել Եվլախի շրջանը։
## Արտաքին հղումներ

Կատեգորիա:Եվլախի շրջանի բնակավայրեր
Ռուսթեմլը

**Ռուսթեմլը** (նաև ՝ **Ռեսթեմլի**), գյուղական բնակավայր Ադրբեջանի հանրապետության Եվլախի շրջանում։ Այն ունի 862 բնակչություն։ 

## Արտաքին հղումներ

Կատեգորիա:Եվլախի շրջանի բնակավայրեր
Կատեգորիա:Չվավերացված պնդումներով հոդվածներ
Քուշչու

**Քուշչու,** գյուղական բնակավայր Ադրբեջանի հանրապետության Եվլախի շրջանի Խալդան համայնքում։ Քուշչուի բնակչությունը կազմում է ավելի քան 800 մարդ։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ

Կատեգորիա:Եվլախի շրջանի բնակավայրեր
Գոյունբինեսի

**Գոյունբինեսի** (նաև՝ **Կոյունբինասի**), գյուղական բնակավայր Ադրբեջանի հանրապետության Եվլախի շրջանում։ Այն ունի 2,695 բնակիչ։ 
* 

Կատեգորիա:Եվլախի շրջանի բնակավայրեր
Կատեգորիա:Չվավերացված պնդումներով հոդվածներ
Ռաֆայել Արմատո

**Ռաֆայել Արմատո** (, ), գանացի գրող, բանաստեղծ, քաղաքական գործիչ, բժիշկ, մարդաբան, ազգագրագետ, բժշկության և ֆիզիոլոգիայի բնագավառում 1949 թվականին առաջադրվել է Նոբելյան մրցանակի։

## Կենսագրություն
Ծնվել է 1913 թվականի պգոստոսի 12-ին։ Առաջին համաշխարհային պատերազմից հետո նախկին գերմանական գաղութը բաժանվել է երկու մանդատային տարածքների, որոնք գտնվել են ֆրանսիական և բրիտանական տիրապետության տակ։ Բացի իր մայրենի լեզվից Ռաֆայելը տիրապետում էր եվրոպական երեք լեզուների, իսկ ավելի ուշ սկսել է գրել և հրատարակել ֆրանսերեն, գերմաներեն և անգլերեն աշխատություններ։ 1930-1939 թվականներին սովորել է Եվրոպայում, Համբուրգի, Լիլի, Փարիզի, Էդինբուրգի և այլ համալսարաններում սովորել է մարդաբանություն, գրականություն և բժշկություն։ Ուսանել է Հյուսիսային Իռլանդիայում և Բրիտանիայում։

Երկրորդ համաշխարհային պատերազմից հետո նա բժշկական վերապատրաստում է անցել Նորտլենդում։ Հետագայում դարձել է հետազոտական ինստիտուտի տնօրեն։ Բժշկության ոլորտում զբաղվել է հետազոտություններով, մարդու օրգանիզմի մակաբույծների դեմ դեղամիջոցի կիրառման վերաբերյալ հետազոտությունները հանգեցրել են նրան, որ 1948 թվականին Նոբելյան մրցանակի է արժանացել բժշկության և ֆիզիոլոգիայի ոլորտում.։ Ազգագրության վերաբերյալ աշխատությունների հեղինակ («Էվերի ժողովուրդը» և այլն)։

Զբաղվել է քաղաքական գործունեությամբ, եղել է Գանայի կոնգրեսական կուսակցության անդամ, հանդես է եկել էվեի ժողովրդի մեկ ազգային պետության մեջ միավորվելու գաղափարի շուրջ։

Արմատոն ամուսնացած է եղել շվեյցարացի Լեոնի Շվարցի հետ, որը  հայտնի էր «Մարինա» անունով։ Նրանք ունեցել են երկու դուստր։

## Աշխատություններ
Եղել է Գանայ ժամանակակից պոեզիայի հիմնադիրներից։ Գրել է հիմնականում անգլերեն։ Նրա գեղարվեստական ոճի վրա ազդել է անգլիական պոեզիան։ Գրքերի, բազմաթիվ հոդվածների, բանաստեղծությունների ժողովածուների հեղինակ է։ Նրա բանաստեղծությունները մարմնավորում են հեղինակի հարուստ կյանքի փորձը, հեղինակի տպավորությունները Եվրոպա կատարած ճանապարհորդություններից, որոնք նա հաճախ նկարագրել է քննադատորեն։ Արմատոյի պոեզիայում նշանակալի տեղ են գրավում Աֆրիկայի ճակատագրի վերաբերյալ մտորումները, նա պաշտպանել է պոեզիայի սոցիալական նշանակության սկզբունքը։
### Ընտրված հրատարակություններ
* The Swiss contribution to western civilization (1944)
* The golden age of West African civilization (1946)
* Space, time, and race;: Or, the age of man in America (1946)
* Personal recollections of the Nobel Laureation Festival of 1947: With an appendix listing all the distinguished guests at the Nobel banquet (1948)
* Between the Forest and the Sea (1950)
* Deep Down in the Black Man’s Mind (посмертно, 1954).

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
*Amazon book search
* "Dr. Raphael Ernest Grail Armattoe (1913 - 1953): Physician and writer", *Dictionary of Ulster Biography*.

Կատեգորիա:Բանաստեղծներ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Բնօրինակում անաղբյուր հոդվածներ
Կատեգորիա:Գանայի քաղաքական գործիչներ
Կատեգորիա:Գանացի արվեստագետներ
Կատեգորիա:Գանացի բանաստեղծներ
Կատեգորիա:Գրողներ այբբենական կարգով
Ատրորմիզդ Արշակունի

**Ատրորմիզդ Արշակունի** (նաև՝ **Ատրորմիզդ Արշական**, ), հայ պետական գործիչ և ավագ նախարար Սասանյան Պարսկաստանում, Հայոց մարզպան (451-465), Արշակունիների տոհմից։

## Կենսագրություն
450-451 թվականներին տեղի ունեցած Վարդանանց պատերազմից հետո, Սասանյան արքայից արքա Հազկերտ Բ-ն հայոց մարզպանի պաշտոնից հեռացնում է Վասակ Սյունուն և կանչում Տիզբոն, իսկ նրա փոխարեն մարզպան է նշանակվում նրա ավագ նախարարներից մեկը՝ Ատրորմիզդ Արշակունին։ Ըստ Եղիշեի, Ատրորմիզդը «Հայոց աշխարհը մտավ սիրով և խաղաղությամբ»։ Նա երկրով մեկ խաղաղության հրովարտակներ է ուղարկում։ Հազկերտ Բ-ն էլ հատուկ հրովարտակով բոլոին լիակատար կրոնական ազատություն է շնորհում և հրամայվում է ապստամբության տարիներին չմուծված հարկերը չպահանջել, առժամանակ պակասեցվում է Միջին Ասիայում կռվելու համար հավաքագրվող հեծելազորի թիվը, փախստականներին թույլատրվում է վերադառնալ և տեր դառնալ իրենց ունեցվածքին։ Նույնիսկ բռնի կրոնափոխ եղածներին, ըստ հրովարտակի, չէր արգելվում նորից վերադառնալ քրիստոնեության։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Արշակունիներ
Կատեգորիա:Հայոց մարզպաններ
Իվ Նաթ

**Իվ Նաթ** (, ), ֆրանսիացի դաշնակահար, կոմպոզիտոր և երաժշտության ուսուցիչ։

## Կենսագրություն
Իվ Նատը ծնվել է Բեզիերում, վաղ հմտություն է ցուցաբերել ինչպես դաշնամուրի, այնպես էլ կոմպոզիցիայի առումով։ Յոթ տարեկան հասակում նրան թույլատրվում էր ամեն կիրակի Բեզիերի տաճարի երգեհոնում պատարագի ժամանակ իմպրովիզներ անել։ Տասը տարեկանում նա ղեկավարել է իր սեփական նվագախմբը։

Սովորել է Փարիզի կոնսերվատորիայում, Լուի Դեմերի մոտ։ 1907 թվականին ստացել է իր առաջին մրցանակը։ 1911 թվականինին նա հյուրախաղեր է ունեցել Միացյալ Նահանգներում։

Որպես մենակատար նա հայտնի էր գլխավոր կերպարում, որպես Ֆրանց Շուբերտի, Ռոբերտ Շումանի և Յոհաննես Բրամսի կատարող։ Նաև հաճախ է ելույթներ ունեցել ջութակահարներ Ժակ Թիբոյի, Ջորջե Էնեսկուի, Էժեն Իզայի հետ համույթում։ 1934 թվականին հրաժարվել է համերգային գործունեությունից և բացառապես կենտրոնացել Փարիզի կոնսերվատորիայում դասավանդելու վրա։ 1950 թվականին վերադարձել է բեմ, ձայնագրել Բեթհովենի բոլոր 32 սոնատները։ Կոմպոզիտոր Նաթի ժառանգության մեջ մտնում են «Դժոխք» օրատորիան (1942), դաշնամուրային համերգներ, կամերային ստեղծագործություններ։

## Իվ Նաթի մասին

## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն
* Mona Reverchon. Yves Nat, un musicien de légende: Conversation avec Chantal Auber. — Paris, 2006. — 180 p.

## Արտաքին հղումներ
*CRQ 442 Yves Nat: Live, Paris, 1953: Schumann, Beethoven

Կատեգորիա:Բնօրինակում անաղբյուր հոդվածներ
Կատեգորիա:Երաժիշտներ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Ֆրանսիացի դաշնակահարներ
Կատեգորիա:Ֆրանսիացի կոմպոզիտորներ
Կատեգորիա:Ֆրանսիացի մանկավարժներ
Մուհամմադ Սայիդ Ֆալլակ

**Մուհամմադ Սայիդ Ֆալլակ** (, ), կինոյի և թատրոնի ալժիրցի դերասան, գրող և հեռուստահաղորդավար։ Հայտնի է հայրենիքում, Կանադայում, Ֆրանսիայում և ԱՄՆ-ում։ Կինոյում ավելի հայտնի է «Պարոն Լազար» դրամայում դպրոցի մեղմ ուսուցչի` Բաշիր Լազարի դերով, որի համար արժանացել է «Ջինի» մրցանակին` լավագույն տղամարդու դերի համար։

## Կենսագրություն
Ծնվել է 1950 թվականի մարտի 31-ին, բերբերյան ընտանիքում, Ազեֆուն քաղաքում, որը հյուսիսային Ալժիրում է։ Տղան 4 տարեկան էր երբ Ալժիրի անկախության համար պատերազմ սկսվեց։ 1958 թվականին ընդունվել է միջնակարգ դպրոց, որտեղ սկսնակի մակարդակում սովորել է ֆրանսերեն, անգլերեն և որոշ արաբական բարբառներ։

Կինեմատոգրաֆիայի հանդեպ ունեցած կիրքը ստիպում է Ֆալլակին դերասան դառնալու փորձեր կատարել։ Անգլերենի դասընթացներից հետո ընդունվում է Ալժիրի դրամատիկական արվեստի ազգային ինստիտուտ։ Ստանալով բարձրագույն կրթություն` 1973-ից 1978 թվականներին հյուրախաղերով հանդես է եկել Ալժիրում, տարբեր թատերական խմբերով։ Նույն թվականին տեղափոխվել է Քվեբեկ և այնտեղ ապրել է մինչև 1982 թվականը։

1983 թվականին Ֆալլակը հայտնվել է Փարիզում, երկու տարի անց վերադարձել է հայրենիք, որտեղ խաղացել է բազմաթիվ բեմադրություններում։ Այդ ժամանակ էլ սկսել է մենախոսողի կարիերան։ Նախասիրած թեմաներից դերասանը ընտրում է գործող կառավարության և իսլամիստների վեր բարձրացման քննադատությունը։ 1993 թվականի սեպտեմբերին Բեդջայայում զբաղեցրել է պետական թատրոնի տնօրենի պաշտոնը։ Անվախ Ֆալլակը մենախոսությամբ շատ հեռուն է գնացել և 1995 թվականին Թունիսի թատրոններից մեկում, որտեղ նա ելույթ էր ունեցել, ռումբ էին տեղադրել։ Զոհեր չկային, սակայն դերասանը որոշում է վերադառնալ Ֆրանսիա, նկարահանվել է կինոյում, հրապարակել է որոշ գրքեր և պիեսներ։

2011 թվականին Ֆալլակն իր կարիերայում նոր շրջադարձ է կատարում. կինոթատրոններում էկրան է բարձրացել Ֆիլիպ Ֆալարդոյի «Պարոն Լազար» դրաման, որտեղ դերասանը կատարում էր ուսուցչի` Բարիշ Լազարի գլխավոր դերը։ Տեսարանը մեծ հաջողություն է ունեցել Կանադայում, որտեղ արժանացել է բազմաթիվ մրցանակների, ներառյալ «Ջինի» մրցանակը, որը հանձնվել է հենց Ֆալլակին` լավագույն տղամարդու դերի համար, և ԱՄՆ-ում, որտեղ առաջադրվել է «Օսկար» մրցանակին` լավագույն ֆիլմ օտար լեզվով անվանակարգում։

Այժմ հյուրախաղերով հանդես է գալիս Ֆրանսիայի փոքր քաղաքներում, համագործակցում է տեղի հեռուստաընկերության հետ, որոշ հեռուստաշոուներ է վարում։

## Ֆիլմագրություն
thumb|right|Մուհամմադ Ֆալլակը Կաննի 65-րդ կինոփառատոնին, մայիս, 2012

### Անձնական կյանք
Մուհամմադ Ֆալլակը մոտ 40 տարի ամուսնացած է ֆրանսիացի դերասանուհի Մարին Էպինի հետ, երեխաներ չունեն։

## Մրցանակներ
* 1998 թվական` Ֆրանսիայի թատերական քննադատների մրցանակ, լավագույն տղամարդու դերի համար։
* 2003 թվական` Ռեյմոնդ Դևոյի անվան մրցանակ` օտար երկրներում ֆրանսերենի զարգացման համար։
* 2012 թվական` «Ջինի» մրցանակը, լավագույն տղամարդու դերի համար («Պարոն Լազար»)։
* 2012 թվական` «ՌիվեռՌան» միջազգային կինոփառատոնի մրցանակ, որպես լավագույն դերասան («Պարոն Լազար»)։
* 2012 թվական` Վանկուվերի կինոքննադատների շրջանակի մրցանակ` «Լավագույն տղամարդու դեր կանադական կինոֆիլմում» անվանակարգում («Պարոն Լազար»)։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Պաշտոնական կայք
* 

Կատեգորիա:Ալժիրցի գրողներ
Կատեգորիա:Ալժիրցի դերասաններ
Կատեգորիա:Թատրոնի դերասաններ
Կատեգորիա:Կատակերգուներ
Կատեգորիա:Հեռուստատեսային դերասաններ
Կալիքսթ Բեյալա

**Կալիքսթ Բեյալա** (, ), Կամերունում ծնված ֆրանսիացի գրող, Ֆրանսիական ակադեմիայի գլխավոր մրցանակի դափնեկիր։

## Կենսագրություն
Բեյալան ծնվել է Կամերունի Դուալա քաղաքում գտնվող բամիլեկե և բեթի ժողովուրդների ներկայացուցիչների ընտանիքում։ Կրթություն է ստացել տեղի դպրոցում, այնուհետև Կենտրոնական Աֆրիկայի Հանրապետության Բանգուի քաղաքի ճեմարանում, որից հետո՝ տասնյոթ տարեկան հասակում նա շահել է կրթաթոշակ Փարիզում սովորելու համար և տեղափոխվել Եվրոպա։ Հյուսիսային Փարիզի Սորբոնի համալսարանից ստացել է ժամանակակից գրականության բակալավրի աստիճան։ 2005-2012 թվականներին եղել է «Afrique magazine»  ֆրանկոֆոն ամսագրի սյունակագիր։ Ամսագիրը նվիրված է Աֆրիկա մայրցամաքին։

Զբաղվում է գրական գործունեությամբ, Մի քանի տարի Իսպանիայում մնալուց հետո նա 23 տարեկան հրատարակել է իր առաջին գիրքը՝ «C'est le soleil qui m'a brûlée»: 1996 թվականին արժանացել է Ֆրանսիական ակադեմիայի գլխավոր մրցանակի՝ «Կորցրած պատիվը» () վեպի համար։

Իր ստեղծագործություններում Բեյալան ոգեշնչված է եղել մորաքրոջ և տատի կյանքի պատմություններից և Կամերունի ժողովուրդների բանահյուսությունից։

## Մատենագրություն
*Beyala C. C'est le soleil qui m'a brûlée (фр.). — Paris: Stock, 1987. — 174 с.
*Beyala C. Tu t'appelleras Tanga (фр.). — Paris: Stock, 1988. — 202 с.
*Beyala C. Les Honneurs perdus (фр.). — Paris: Albin Michel, 1996. — 411 с.
*Beyala C. La Petite Fille du réverbère (фр.). — Paris: Albin Michel, 1998. — 412 с.
*Beyala C. Lettre d'une Afro-Française à ses compatriotes (фр.). — Paris: Mango, 2000. — 96 с.
*Beyala C. La Plantation (фр.). — Paris: Albin Michel, 2005. — 464 с.

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
*"Calixthe Beyala", The Literary Encyclopedia
*Article, "Neither Here nor There: Calixthe Beyala's Collapsing Homes" by Ayo Abiétou Coly, from *Research in African Literatures* (33: 2)
*"Calixthe Beyala : writing in the margins", *Africultures*, Boniface Mongo-Mboussa
*"Calixthe Beyala, or the Literary Success of a Cameroonian Woman Living in Paris", Jean-Marie Volet, *World Literature Today*, Vol. 67, No. 2 (Spring, 1993), pp.&nbsp;309–314
*Charles Salé, *Calixthe Beyala: analyse sémiotique de Tu t'appelleras Tanga*, Harmattan, 2005, 

Կատեգորիա:Արվեստի և գրականության ֆրանսիական շքանշանի ասպետներ
Կատեգորիա:Կամերունցի գրողներ
Կատեգորիա:Կամերունցի վիպասաններ
Կատեգորիա:Ֆրանսիացի արձակագիրներ
Կատեգորիա:Ֆրանսիացի գրողներ
Կատեգորիա:Ֆրանսիացի հասարակական գործիչներ
Կատեգորիա:Ֆրանսիացի վիպասաններ
Մուֆդի Զաքարիա

**Մուֆդի Զաքարիա**   (), ալժիրցի բանաստեղծ, հայտնի է որպես «Ալժիրյան հեղափոխության բանաստեղծ»։ Բանաստեղծությունները գրված են հիմնականում գրական արաբերենով, երգերը՝ արաբերենի ալժիրյան բարբառով։

## Կենսագրություն
Մուֆդի Զաքարիան ծնվել է 1908 թվականի հունիսի 12-ին Ալժիրի Գարդայա գյուղում։ Սովորել է Զեյթունիայի մեդրեսայում (Թունիս)։ Ակտիվ քաղաքական կյանք է վարել, եղել է Ալժիրի «Հյուսիսաֆրիկյան աստղ» ազգային կուսակցության գլխավոր քարտուղարը։ Ֆրանսիացի գաղութարարների դեմ պայքարին մասնակցելու համար Մուֆդի Զաքարիան ենթարկվել է ճնշումների։ 1956 թվականին, գտնվելով «Սերքաջի-Բերբարուս» բանտում, նա գրել է Քասսամանի երգը, որը Ալժիրի անկախացումից հետո դարձել է ազգային օրհներգ։ 1959 թվականին Մուֆդի Զաքարիան փախել է բանտից, ապրել է Մարոկկոյում և Թունիսում։
մինի|ձախից|Մուֆդի Զաքարիայի գծանկարը

## Գրական գործունեություն
Մուֆդի Զաքարիան Ալժիրի ազգային անկախության համար պայքարի մասին բանաստեղծությունների ժողովածուների հեղինակն է։ Առաջին ժողովածուն՝ «Սրբազան կրակ» («Ալ-Լահաբ Ալ-մուքադաս»), լույս է տեսել 1961 թվականին։ 4 տարի անց լույս է տեսել երկրորդ ժողովածուն՝ «Ձիթենու տակ» («Թահտա զիլյալ ազ-Զեյթուն»)։ Իր բանաստեղծություններում Զաքարիան պահպանել է մարտիկների հերոսությունը, Թունիսի ազատագրական պատերազմը  և Մարոկկոյի հաղթանակները։

## Ժառանգություն
Զաքարիան գրել է Ալժիրի ազգային օրհներգը։ Նա ունեցել է փոստային նամականիշներ, որոնք հետագայում թողարկվել են։ Նումերատ-Մուֆդի Զաքարիա օդանավակայանը Ղարդաայում, Ալժիրի ժողովրդավարական դեմոկրատական հանրապետությունը կոչվել են նրա անունով։

Նրա անունով կոչվել է նաև մշակութային կենտրոն, որը կառուցվել է 1984 թվականին։

## Մատենագիտություն
* «Սուրբ կրակ» («Ալ-Լահաբ Ալ-մուքադաս»), 1961
* «Ձիթենու տակ» («Թահտա զիլյալ ազ-Զեյթուն»), 1965
* «Ալժիրյան հեղափոխության հիմնը» - «Ֆաաշխադու»
*«Ատոմային ռումբի զավակ» - «Վալիդ ալ-կունբուլյա ազ-զարրիյա»»
*«Աճող զոհաբերություն» - «ազ-Զաբիհ աս-Սաիդ»
* «Ալժիրի դուստրերի երգը» - «Նաշիդ Բինթ Ալ Ջազաիր»
*«Ալժիրի ազատագրման բանակի երգը» և այլն։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:20-րդ դարի տղամարդ գրողներ
Կատեգորիա:Ազգային օրհներգեր
Կատեգորիա:Ալժիրցի բանաստեղծներ
Կատեգորիա:Ալժիրցի գրողներ
Կատեգորիա:Ալժիրցիներ
Կատեգորիա:Արաբ գրողներ
Կատեգորիա:Օրհներգերի հեղինակներ
Ջահանգիր Ռուստամով

**Ջահանգիր Մահմուդ օկլի Ռուստամով** (, ), ադրբեջանցի նկարիչ, Ադրբեջանի Հանրապետության ժողովրդական նկարիչ (2002)։

## Կենսագրություն
Ջահանգիր Ռուստամովը ծնվել է 1926 թվականի մարտի 5-ին Շեքի քաղաքում։ 1939 թվականին ավարտել է 7-ամյա դպրոցը։ 1939–1941 թվականներին սովորել է Ադրբեջանի Ա.Ազիմզադեի անվան արվեստի պետական դպրոցում։ Գեղարվեստի դպրոցն ավարտելուց հետո Ջահանգիր Ռուստամովը ընդունվել է Սուրիկովի անվան Մոսկվայի պետական արվեստի ինստիտուտ։ Սակայն ընտանեկան դրության պատճառով նա թողել է դպրոցը և վերադարձել Բաքու։

Ջահանգիր Ռուստամովը 1945 թվականին մասնակցել է հանրապետական արվեստի ցուցահանդեսին ՝ իր «Վերջին թշնամու զինվորը» աշխատանքով։ 1953 թվականին Բաքվում բացվել է նկարչի ցուցահանդեսը։

1955 թվականին Ջահանգիր Ռուստամովին շնորհվել է Համամիութենական Լենինի կոմունիստական երիտասարդական միության «Լավագույն մանկական թեմայի համար» դիպլոմ և հատուկ կրծքանշան։ 1979 թվականին նրա աշխատանքները մասնակցել են արտասահմանում կազմակերպված ադրբեջանցի նկարիչների ցուցահանդեսներին։

1982 թվականին Ջահանգիր Ռուստամովին շնորհվել է Ադրբեջանական ԽՍՀ վաստակավոր նկարչի, իսկ 2002 թվականին ՝ Ադրբեջանի Հանրապետության ժողովրդական արտիստի պատվավոր կոչում ՝ Ադրբեջանում կերպարվեստի զարգացմանը մատուցած ծառայությունների համար։

Ջահանգիր Ռուստամովը մահացել է 2007 թվականին։

## Ծանոթագրություններ
Ջեյմս Ռայթ

**Ջեյմս Ռայթ** (), շոտլանդացի գիտնական և ինժեներ ԱՄՆ General Electric-ում, գյուտարար, 1943 թվականի հորինել է Silly Putty՝ պլաստիկ խաղալիք սիլիկոնաօրգանական պոլիմերի հիման վրա։

Ջեյմս Ռայթը յուրահատուկ հատկություններով պոլիմերն ստացել է որպես կողմնակի արդյունք բնական կաուչուկի սինթետիկ փոխարինիչներ ստանալու համար իրականացվող փորձերի ժամանակ։

Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի ժամանակ Միացյալ Նահանգները չէր կարողանում ստանալ բնական կաուչուկ ասիական մատակարարներից, որոնք այն արտադրում էին ռետինե ծառերից։ General Electric կորպորացիան փորձել է բեռնատար ավտոմեքենաների անվադողերի և զինվորական կոշիկների համար ռետինի արտադրության միջոց գտնել։ Ջեյմս Ռայթը աշխատել է սիլիկոնային յուղով, կպչուն սիլիկոնային միացությամբ, որը կապված է մի քանի այլ տարրերի հետ։ Կաուչուկի հիմնական տարր հանդիսացող ածխածինը փոխարինելով սիլիկոնով՝ ինժեները հույս ուներ ստեղծել նոր միացություն, որը կունենար կաուչուկի ճկունության և առաձգականության բոլոր հատկությունները։

1943 թվականին Ջեյմս Ռայթը կատարել է հայտնագործություն․ նա փորձանոթում խառնել է բորաթթուն սիլիկոնային յուղի հետ։ Կոշտ ռետինե նյութի ձևավորման փոխարեն միացությունը մնացել է մի քիչ կպչուն։ Հիասթափված արդյունքներից՝ նա փորձանոթից ստացված նյութի գունդը նետել է հատակին։ Ի զարմանս իրեն, գունդը ետ է շպրտվել դեպի Ռայթը։ Նոր միացությունը նաև կարող էր շատ ձգվել։ Երկար ժամանակամիջոցում նյութը դրսևորում է հեղուկի հատկություններ։ Որոշ ժամանակ անց այն հոսում է, դանդաղորեն անցնում անցքերի միջով մեծ կաթիլներով։ Կարճ ժամանակահատվածում նյութը իրեն դրսևորում է որպես առաձգական ամուր մարմին (Ռայթի նետած գունդ հետ է շպրտվել գնդակի նման)։ Նման հատկություններ ցուցադրող նյութերը կոչվում են ոչ նյուտոնական հեղուկներ։ Սակայն, դա չի եղել ռետինի ցանկալի փոխարինող, Ռայթն ու  այլ գիտնականներ շարունակել են  որոնումները։

Այդ իրադարձությունից յոթ տարի անց Փիթեր Հոջսոն անունով խաղալիքների վաճառողը փաթեթավորել է Ռայթի գյուտը մի փոքր պլաստիկ ձվի մեջ և ներկայացրել իր նոր արտադրանքը Նյու Յորքի խաղալիքների փառատոնում։ Սկզբում այն կոչվել է *Nutty Putty*, սակայն հետագայում մարքեթինգային նկատառումներով անվանումը փոխվել է։ Silly Putty («հիմար ծեփոն») ապրանքային նշանի ներքո նյութը շատ է սիրվել։ Ռայթի ստեղծած նյութ պարունակող միլիոնավոր ձվերը վաճառվել են բոլոր տարիքի երեխաներին։ Եվրոպայում խաղալիքը ստացել է Handgum («ձեռքի մաստակ») անվանումը։ Այս նյութի գյուտը Ջեյմս Ռայթի կարիերայի ամենամեծ իրադարձությունն էր։

«Ջեներալ Էլեկտրիկ» ընկերության համար Ռայթի մյուս գյուտերի թվում էին վնասված ցելլուլոիդային ֆոտոժապավենների վերականգնման մեթոդը մինչև դրանց սկզբնական վիճակը և մետաղների մշակման գործընթացը՝ օքսիդացումից և կոռոզիայից պաշտպանվելու համար։

## Ծանոթագրություններ

## Աղբյուրներ
* MIT Inventor of the week article: SILLY PUTTY
* The Weird Accident Behind The Invention Of Silly Putty // Science 2.0

Կատեգորիա:Ամերիկացի գյուտարարներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի ճարտարագետներ
Կատեգորիա:Բնօրինակում անաղբյուր հոդվածներ
Տրուբաչովի ջոկատը պայքարում է

**«Տրուբաչովի ջոկատը պայքարում է»** (), ռեժիսոր Իլյա Ֆրեզի գեղարվեստական ֆիլմը, որը նկարահանվել է 1957 թվականին Մաքսիմ Գորկու անվան կինոստուդիայում Վալենտինա Օսեևայի «Վասյոկ Տրուբաչովը և նրա ընկերները» վեպի 2-րդ գրքի հիման վրա։

«Վասյոկ Տրուբաչովը և նրա ընկերները» ֆիլմի շարունակությունն է, որը նկարահանվել է երկու տարի առաջ։

## Սյուժե
Ֆիլմում ներկայացվում են արկածները, որոնք բաժին են ընկել պիոներներին, որոնք հայտնվել են Հայրենական մեծ պատերազմի ժամանակ գերմանացիների կողմից գրավված տարածքում և սկսել են պայքարել թշնամիների դեմ։

## Դերերում
* Օլեգ Վիշնև – *Վասյոկ Տրուբաչով
* Վովա Սեմենովիչ – *Սաշա Բուլգակով
* Սաշա Չուդակով – *Կոլյա Օդինցով
* Սլավա Դևկին – *Կոլյա Մազին
* Ժորա Ալեքսանդրով – *Պետկա Ռուսակով 
* Վալերի Սաֆարբեկով – *Սևա Մալյուտին
* Նատաշա Ռիչագովա – *Նյուրա Սինիցինա
* Օլյա Տրոիցկայա – *Լիդա Զորինա
* Սաշա Վդովին – *Գենկա Նալիվայկո
* Պետրո Դուպակ – *Իգնատ Տարասյուկ
* Իվան Սվիշչ – *Ֆեդկա Գուզ
* Յուրի Բոգոլյուբով – *Սերգեյ Նիկոլաևիչ, ուսուցիչ
* Լեոնիդ Խարիտոնով – *Միտյա Բուրցև
* Սերգեյ Բլիննիկով – *Ստեպան Իլյիչ
* Անատոլի Կուբացկի – *Միխայլո պապ
* Նիկոլայ Յակովչենկո – *Իվան Մատվեիչ, մեղվաբույծ
* Ելենա Մաքսիմովա – *պառավ Իվգա
* Նիկոլայ Պանասյով – *ոստիկան Պետրո
* Եկատերինա Լիտվինենկո – *Օքսանա, ուսուցչի քույրը
* [[Վլադիմիր Եմելյանով]] – *Միրոն Դմիտրիևիչ
* Յուրի Մեդվեդև – *Տրուբաչովի հայրը (լուսագրերում նշված չէ)
* Իվան Ռիժով – *Յակով Պրյանիկ, պարտիզան

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:1950-ականների ռուսերեն ֆիլմեր
Կատեգորիա:1957 ֆիլմեր
Կատեգորիա:Խորհրդային մանկական ֆիլմեր
Կատեգորիա:Խորհրդային սև-սպիտակ ֆիլմեր
Կատեգորիա:Խորհրդային ֆիլմեր
Կատեգորիա:Մաքսիմ Գորկու անվան կինոստուդիայի ֆիլմեր
Կատեգորիա:Ֆիլմեր Հայրենական մեծ պատերազմի մասին
Կատեգորիա:Խորհրդային ֆիլմեր Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի մասին
Կատեգորիա:1950-ականների խորհրդային ֆիլմեր
Յիսկինիա Նիեջվեջա

**Յիսկինիա  Նիեջվեջա** (ընթերցվում է` Yaskeenya Niecwiedza, նշանակում է` Արջի Քարանձավ) Սնիեզնիկ լեռների ամենաերկար քարանձավն է, այդ լեռները համարվում են Սուդետի սարերի մի մասը։ Այն հայտնաբերվել է 1966 թվականին Լեհաստանի Կլետնո գյուղի մոտակայքում։ Այն հայտնի է քարանձավային արջի բազմաթիվ մնացորդներով (*Ursus spelaeus*):

## Պատմություն
Քարանձավի առաջին 200մ-ը (660 ոտնաչափ) հայտնաբերվել 1966 թվականի հոկտեմբերին Կլետնո III նորաստեղծ քարհանքում հանքարդյունաբերության գործընթացի ընթացքում։ 1967 թվականին հայտնաբերվեցին նոր միջանցքներ՝  ներառյալ Sale pałacowe-ի միջին մասերը (թարգմանաբար՝ պալատական սրահներ), իսկ 1972 թվականի հունվարին հայտնաբերվեցին ամենացածրադիր մասերը։ Քարանձավի նոր հատվածները հայտնաբերվել են 2014-ից 2015 թվականներին։ Ընդհանուր առմամբ, քարանձավն ունի ավելի քան 2 կմ երկարություն (1,2 մղոն) և ներկայումս ամենաերկար քարանձավն է Սուդետի լեռներում։

## Աշխարհագրություն
Քարանձավը գտնվում է Կլեչնիցա հովտի աջ կողմում՝ Սուդետի լեռների զանգվածային Սնիեզնիկ Կլոդզկի մասում։ Յիսկինիա  Նիեջվեջան գտնվում է 790 մ բարձրության վրա, Գորա Ստրոմա լեռան վրա (1,166,8 մ)։

## Բրածո կենդանիների մնացորդներ
Քարանձավի ներսում հայտնաբերվել է պլեյստոցեն կենդանիների ոսկորների հարուստ գտածոներ, հիմնականում կաթնասունների, ինչպիսիք են` գորշ արջը, քարանձավային առյուծը, բորենին, գորշ գայլը, վարազը և այլն։ Ոսկորային գտածոների մեջ գերակշռում էին քարանձավային արջի ոսկորները, որոնք կազմում էին պեղումների գրեթե 90%-ը։

## Պատկերասրահ

File:Szkic nowoodkrytych partii Jaskini Niedźwiedziej.gif|Քարանձավի հատակագիծը
File:2015 Jaskinia Niedźwiedzia w Kletnie, pawilon wejściowy 01.JPG|Արջի քարանձավի տաղավարի մուտքը
File:2015 Jaskinia Niedźwiedzia w Kletnie, pawilon wejściowy 03.jpg|Քարանձավային առյուծի և քարանձավային արջի կմախքներով ցուցադրություն տաղավարի ներսում
File:2015 Jaskinia Niedźwiedzia w Kletnie, szkielet niedźwiedzia jaskiniowego 01.JPG|Քարանձավային արջի կմախքը տաղավարի ներսում
File:2015 Jaskinia Niedźwiedzia w Kletnie 01.jpg|Քարանձավի բնական մուտքը
File:2015 Jaskinia Niedźwiedzia w Kletnie, szata naciekowa 08.jpg|Սպելեոտեմներ քարանձավի ներսում
File:2015 Jaskinia Niedźwiedzia w Kletnie, szata naciekowa 14.JPG|Ստալակտիտներ
File:2015 Jaskinia Niedźwiedzia w Kletnie, szata naciekowa 19.JPG|
File:2015 Jaskinia Niedźwiedzia w Kletnie, szata naciekowa 26.jpg|Ստալակտիտներ
File:2015 Jaskinia Niedźwiedzia w Kletnie, szata naciekowa 15.JPG|Ստալակտիտներ
File:2015 Jaskinia Niedźwiedzia w Kletnie, szata naciekowa 11.jpg|Կասկադներ


## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն
*Praca Zbiorowa, "Jaskinia Niedźwiedzia w Kletnie. Badanie i udostępnianie", Polska Akademia Nauk, Ossolineum, Wrocław 1989, .  with  summary.
* *Jaskinie Sudetów* praca zbiorowa pod red. Mariana Puliny, Polskie Towarzystwo Przyjaciół Nauk o Ziemi, Warszawa 1996,  .
* *Jaskinia Niedźwiedzia w Kletnie. 40 lat eksploracji, badań, ochrony i turystyki* praca zbiorowa pod red. Wojciecha Ciężkowskiego, Wydawnictwo "Maria", Wrocław-Kletno 2006,  .

## Արտաքին հղումներ
*Official website of the cave. 

Կատեգորիա:Լեհաստանի քարանձավներ
Բահա Տահիր

**Բահա Տահիր**  (արաբ. بهاء طاهر‎, անգլ. Bahaa Taher. 1935 թվական, Կահիրե, Եգիպտոս), եգիպտացի գրող, 2008 թվականի «Արաբական գրականության միջազգային մրցանակի» դափնեկիր (International Prize for Arabic Fiction):

## Կենսագրություն
Բահա Տահիրը ծնվել է 1935 թվականին Կահիրե քաղաքում (Եգիպտոս)։

Ավարտել է Կահիրեի համալսարանի բանասիրական ֆակուլտետը, սկսել է աշխատել «Radio 2»-ում։

Առաջին 1964 թվականին հրատարակել է հենց իր ստեղծագործությունը (մի փոքրիկ պատմություն)։

Բահը պատկանում էր 1960-ական թվականներին Եգիպտոսում գրական գործընթացի ձախակողմյան ավանգարդին և եղել է այսպես կոչված «Պատկերասրահ 68» խմբի (գրական ամսագրի անվանումը)  աստղերից մեկը։

Թահերին կորցրեց աշխատանքը ռադիոյում՝ իշխանություններին  սուր քննադատելու համար, և 1970-ական թվականներին իր աշխատանքները չհրատարակեց (Սադաթ նախագահի օրոք)։

1981 թվականին գրականագետը տեղափոխվեց Ժնև (Շվեյցարիա), որտեղ  աշխատում էր որպես ՄԱԿ-իթարգմանիչ։

Շատ տարիներ պարտադրված արտագաղթից հետո, Բահա Տահիրը վերադարձավ հայրենիք` Եգիպտոս, և անմիջապես ընդգրկվեց եգիպտական մշակույթի և գրականության պրոցեսի մեջ։ Ժամանակակից Եգիպտոսում Բահա Տահիրը բավականին հայտնի անձնավորություն է, նրա մասին գրում են հոդվածներ, նկարում են ֆիլմեր ու ծրագրեր, նրանից հարցազրույցներ են վերցնում, նրան շնորհում են ազգային և միջազգային մրցանակներ, ինչպես օրինակ` «Եգիպտոսի գրականության պետական մրցանակ» (Այն ամենաբարձրն է երկրում, 1998 թվական), «Ժուզեպպե Աչերբիի անվան մրցանակ» (Հեղինակավոր իտալական մրցանակ, 2000 թվական), «Արաբական գրականության միջազգային մրցանակ» (Բուքերյան մրցանակի արաբական համարժեքը, 2008 թվական)։

## Ստեղծագործություններ
Բահա Տահիրը, հետաքրքիր, հաճախ երգիծական, ինչպես նաև սուր սոցիալական և նույնիսկ քաղաքական արձակ ստեղծագործությունների (վեպեր և պատմվածքներ) հեղինակ է. առաջին աշխատանքները (հիմնականում պատմվածքներ) տպագրվել են ամսագրերում։

Աշխատանքների ընտրանի.

* شرق النخيل ("East of the Palms", 1985 թվական)
* قالت ضحى ("Qalat Duha", 1985 թվական)
* خالتي صفية والدير ("Aunt Safiyya and the Monastery", 1991 թվական)
* الحب في المنفى ("Love in Exile", 1995 թվական)
* "The point of light" (1999 թվական)
* واحة الغروب ("Sunset Oasis", 2007 թվական)

## Գրականության աղբյուրներ
* Человек с гор. Восточный альманах. Выпуск 6., М.: «Художественная литература», стр. 224, 1978 
* Краткая биография Баха Тахера на "www.arabworldbooks.com" 
* Интервью с Баха Тахером для "www.egypttoday.com"  
* Баха Тахер на "www.wbqonline.com" 
* Тахер выиграл арабский «Букер»  // «Аль-Ахрам-"Неделя"» №&nbsp;888 за 13&nbsp;— 19 марта 2008 года - 
* ‘Sunset Oasis’ wins Arabic fiction prize. Egyptian author Baha Taher named inaugural winner of $60,000 International Prize for Arabic Fiction 2008. на "www.middle-east-online.com"  

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Եգիպտացի գրողներ
Կատեգորիա:21-րդ դարի վիպասաններ
Մեջա Մվանգի

**Մեջա Մվանգի**  (անգլ. Meja Mwangi, ), քենիացի ամենանշանավոր գրող՝ Նգուգի Վա Թհիոնգի հետ, երկրի ամենամեծ արձակագիրը։

## Կենսագրություն
Կիկույու ժողովրդից է։ Ավարտել է ծննդավայրի դպրոցը, այնուհետև Լիդսի համալսարանը։ Նա փոխել է շատ աշխատանքներ՝  նախքան ամբողջությամբ գրականություն մեջ մտնելը։ Նա կինոյով զբաղվել է որպես սցենարիստ, ռեժիսորի օգնական և այլն (մասնավորապես՝ Սիդնի Փոլաքի հետ աշխատել է «Աֆրիկայից», Մայքլ Ռեդֆորդի հետ՝ «Սպիտակ չարիք», Մայքլ Էպտեդի հետ՝ «Գորիլա մշուշում» ֆիլմերի վրա)։ Գրողի գրքերը թարգմանվել են գերմաներեն, ֆրանսերեն, հոլանդերեն, շվեդերեն, դանիերեն, լեհերեն, չեխերեն, կորեերեն։

## Ստեղծագործություններ
* Արագ սպանիր ինձ/ *Kill Me Quick* (1973, Ջոմո Կենիատի անվան մրցանակի առաջին դափնեկիր, ռուս. թարգ. 1979, «Անհաջողությունները»)
* Զոհաբերություն որսորդական շների համար */ Carcase for Hounds* (1974, մաու-մաու ապստամբության մասին, ռուս. թարգ. 1983)
* Մահվան համը / *Taste of Death* (1975)
* Ռիվեր-ռոուդ փողոցը */ Going Down River Road* (1976, Ջոմո Կենիատի անվան մրցանակ, ռուս. թարգ. 1979)
* Խավարասերների պարը / *The Cockroach Dance* (1979, ռուս. թարգ. 1983)
* Ժամային Սավաննաներ */ The Bushtrackers* (1979, ռուս. թարգ. 1981 «Ստվերներ նարնջագույն պուրակում», 1983 «Ժամային Սավաննաներ» )
* Վշտի հաց / *Bread of Sorrow* (1987, Նոմե մրցանակի պատվավոր հիշատակում)
* *The Return of Shaka* (1989)
* *Weapon of Hunger* (1989)
* *Striving for the Wind* (1990)
* *The Last Plague* (2000, Ջոմո Կենիատի անվան մրցանակ, Դուբլինի Գրական մրցանակի անվանակարգ)
* *Mountain of Bones* (2001)
* *The Boy Gift* (2006)
* *Mama Dudu, the Insect Woman* (2007)
* *Baba Pesa* (2007)
* *The Big Chiefs* (2007)
* *Gun Runner* (2007)
* Ուժ/ *Power* (2009)
* Արյունակից եղբայրներ / *Blood Brothers* (2009)

## Հրատարակումներ ռուսաց լեզվով
* Ռիվեր-ռոուդ փողոցը։ Խավարասերների պարը։ Մոսկվա. Raduga, 1983:

## Պարգևներ
* Ջոմո Կենիատի անվան մրցանակ գրականության ոլորտում «Արագ սպանիր ինձ» գրքի համար (1974 թվական, անգլիացի հաղթող);
* Գրականության Լոտոս մրցանակ (1978), որը շնորհվել է աֆրո-ասիական գրողների ասոցիացիայի կողմից (հայտնի է նաև որպես ասիական և աֆրիկյան գրողների ասոցիացիա)։
* - Ամերիկյան գրադարանների ասոցիացիա (ԱՄՆ) - Մրցանակ հին ընթերցողների համար Մանկական կարկառուն գրքերի համար, «Մզունգու տղա» (2006):

## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն
* Johansson L. In the shadow of neocolonialism: a study of Meja Mwangi’s novels, 1973—1990. Umeå: University of Umeå; Stockholm: Almqvist & Wiksell International, 1992

## Արտաքին հղումներ
* Официальный сайт 
* На сайте Британского совета
* На сайте IMDB

Կատեգորիա:Լիդսի համալսարանի շրջանավարտներ
Կատեգորիա:Քենիացի արձակագիրներ
Կատեգորիա:Քենիացի գրողներ
Կատեգորիա:Քենիացի արվեստագետներ
Հետքեր ձյան վրա (ֆիլմ, 1955)

**«Հետքեր ձյան վրա»** (), խորհրդային դետեկտիվ գեղարվեստական ֆիլմ, որը նկարահանել է ռեժիսոր Ադոլֆ Բերգունկերը 1955 թվականին Գեորգի Բրյանցևի համանուն վեպի հիման վրա։

## Սյուժե
Ֆիլմի գործողությունները տեղի են ունենում հետպատերազմյան տարիներին։

Մի օր յակուտացի որսորդ Բիկադիրովը տայգայում տեսնում է տարօրինակ և խորհրդավոր հետքեր, որոնք գնում են դեպի գյուղ։

Ավանում նոր է կատարվել երկրաբանական արշավախմբի պետի սպանությունը. նա սպանվել է ատրճանակից արձակված կրակոցով։ Հանցագործությունը հետաքննելու համար Մոսկվայից գալիս են պետական անվտանգության կոմիտեի մի խումբ աշխատակիցներ։ Դիվերսանտները վախենում են մերկացումներից, լքում են բնակավայրը և գնում են պայմանական վայր, որտեղ նրանց պետք է սպասի ամերիկյան ինքնաթիռը։

Պետական անվտանգության աշխատակիցներին հաջողվում է ձերբակալել հանցագործներին, ինչպես նաև նրանց հետևից եկած ինքնաթիռի անձնակազմին։

## Դերերում
* Վլադիմիր Կրասնոպոլսկի – *Ռոման Լուկիչ Շելեստով, պետական անվտանգության մայոր
* Վլադիմիր Գուսև – *Գրիգորի Պետրենկո, պետանվտանգության լեյտենանտ
* Եվգենյա Տեն – *Նադեժդա Էվերստովա, ռադիստա
* Պյոտր Ռեշետնիկով – *Ինոկենտի Նազարովիչ Բիկադիրով, ծեր որսորդ
* Կոնստանտին Ադաշևսկի – *Յակով Ստեպանովիչ Վինոկուրով, № 87 համալիր արշավախմբի ղեկավար
* Օլեգ Ժակով – *Վասիլի Միխայլովիչ Բելոլյուբսկի, լրտես, հայրենիքի դավաճան
* Միխայիլ Մեդվեդև – *Իվան Շարաբորին, հետախուզման մեջ գտնվող քրեական հանցագործ

Մյուս դերասանները նշված են որպես էպիզոդիկ դերերի կատարողներ․
* [[Անտս Էսկոլա]] – *դիվերսանտ ինքնաթիռում
* Սոդոմ Բուդաժապով – *Օչուրով
* Մ. Գերմոգենովա – *Օչուրովի կինը
* Գեորգի Գումիլյովսկի – *Պախոմիչ, գյուղի պահակ
* Զանա Զանոնի – *Զինաիդա Նիկոլաևնա Զամյատինա, արշավախմբի աշխատակից
* Բորիս Լեսկին – *Վասին, մոնտաժորդ

Լուսագրերում նշված չեն․
* Բորիս Իլյասով – *օդաչու
* Ալեքսանդր Բորիսով – ''Գրոխոտով, պետանվտանգության գնդապետ

## Նկարահանող խումբ
* Սցենարի հեղինակ՝ Գեորգի Բրյանցև
* Բեմադրող ռեժիսոր՝ Ադոլֆ Բերգունկեր
* Ռեժիսորներ՝ Եվգենի Նեմչենկո, Մ. Շեյնին
* Բեմադրող օպերատոր՝ Վենիամին Լևիտին
* Օպերատոր՝ Սեմյոն Իվանով
* Կոմպոզիտոր՝ Օրեստ Եվլախով
* Հնչյունային օպերատոր՝ Առնոլդ Շարգորոդսկի
* Նկարիչ՝ Ալեքսեյ Ֆեդոտով
* Կոստյումները՝ Լիդիա Շիլդկնեխտ
* Դիմահարդարում՝ Ա. Գրիբով
* Համակցված նկարահանումների օպերատոր՝ Իլյա Գոլդբերգ, նկարիչ՝ Ի. Դենիսով
* Խմբագիր՝ Դմիտրի Իվանեև
* Մոնտաժող՝ Ա. Ռուզանովա
* Խորհրդատու՝ գնդապետ Բ. Եսիկով
* Տնօրեն՝ Ս. Գոլոշչյոկին

## Տեխնիկական տվյալներ
* Արտադրություն՝ Լենֆիլմ
* Գեղարվեստական ֆիլմ, մեկ սերիա, հեռուստատեսային, գունավոր
* Տևողությունը՝ 76 րոպե

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* 

Կատեգորիա:1950-ականների ռուսերեն ֆիլմեր
Կատեգորիա:1955 ֆիլմեր
Կատեգորիա:«Լենֆիլմ» ստուդիայի ֆիլմեր
Կատեգորիա:Բնօրինակում անաղբյուր հոդվածներ
Կատեգորիա:Խորհրդային արկածային ֆիլմեր
Կատեգորիա:Խորհրդային դրամա ֆիլմեր
Կատեգորիա:Խորհրդային ֆիլմեր
Ուսման Սեմբեն

**Ուսման Սեմբեն** (, , ), սենեգալցի կինոռեժիսոր, սցենարիստ, դերասան, գրող, հասարակական գործիչ, կոմունիստ։ Ստեղծագործել է ֆրանսերեն և վոլոֆ տեղական լեզվով։ Համարվում է  աֆրիկացի ամենակարևոր գրողներից մեկը և աֆրիկյան կինեմատոգրաֆիայի հայրը։

## Ֆիլմագրություն
* 1963 — Սայլակով մարդը/ Borom sarret (Կարճամետրաժ)
* 1963 — Սոնգայ կայսրություն / L'empire sonhrai (Կարճամետրաժ)
* 1964 — Նյայ / Niaye (Կարճամետրաժ)
* 1966 — Սևամորթներից ... / La noire de...
* 1968 — Դրամական փոխանցում / Mandabi
* 1970 — Տաու / Tauw (Կարճամետրաժ)
* 1971 —  Էմիտայ (Ամպրոպի Աստվածը) / Emitaï
* 1975 — Քսալա (Բեսիլիա) / Xala
* 1977 — Սեդդո / Ceddo
* 1988 — Ճամբար Տիարոյում / Camp de Thiaroye
* 1992 — Գյուլվար / Guelwaar
* 2001 — Ֆաթ Կինե / Faat Kiné
* 2004 — Ապաստարան / Moolaadé

## Գրքեր
* Սենեգալի որդին։ Վեպ. Պեր. Ս. Վոլկ. Մոսկվա. Երիտասարդ գվարդիա, 1958 թվական - 208 էջ.
* Աստծո Տիրոջ եղեգները. Վեպ.ֆր. Օ. Գրաևսկայա և Լ. Գալինսկայա Մ. Երիտասարդ գվարդիա հետ, 1962 թվական (վեպը XX դարի աֆրիկյան հարյուր լավագույն գրքերից մեկն է) - 240 էջ։
* Պատմություններ։ Մոսկվա. Առաջընթաց, 1981 թվական - 280 էջ Բովանդակություն՝ փոստային պատվեր։ Վեխի-Տիոսանը կամ անցյալի Թեթև երգը։ Վնաս։
* Նոր էջեր. Պատմվածքներ և բանաստեղծություններ. ֆր. - Մ.- ի հետ, Առաջընթաց, 1964 թվական - 141 էջ։ Բովանդակություն՝ մայրիկ։ Դա Վոլտայի վրա էր։ Մի սև կին ... Շայբայից։
* Համայնք. Նրանք հասկացան. Սեր Սենդի փողոցում։ Դրա երեք օրը։ Կոխ-Բարման։ Պատմություններ Բանաստեղծություններ։ 
* Հարմատան - Թեժ քամի. Վեպ; ֆր. Օ. Գրաևսկայա և Լ. Գալինսկայա, հետ - Մ., Պրոգրես, 1966 թվական - 320 էջ։

## Գրականություն
* Никифорова И. Д. Сембен Усман — писатель новой Африки // Африка. Литературный альманах. Вып. 4. М., 1983.

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Սենեգալցի գրողներ
Կատեգորիա:Սենեգալցի կինոռեժիսորներ
Կատեգորիա:Ֆրանսալեզու գրողներ
Կատեգորիա:Պատվո լեգեոնի շքանշանի սպաներ
Կատեգորիա:20-րդ դարի վիպասաններ
Կատեգորիա:Սենեգալցի սցենարիստներ
Կատեգորիա:Ֆրանսիայի կոմունիստներ
Կատեգորիա:Կինոռեժիսորներ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:21-րդ դարի կինոռեժիսորներ
Կատեգորիա:Բեռլինի գեղարվեստի ակադեմիայի անդամներ
Կատեգորիա:Սենեգալի քաղաքական գործիչներ
Կատեգորիա:Հասարակական գործիչներ
Կատեգորիա:Սենեգալցի ռեժիսորներ
Կատեգորիա:Աֆրիկացի գրողներ
Կատեգորիա:ՎԳԻԿ-ի շրջանավարտներ
Կատեգորիա:Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի մասնակիցներ
Կատեգորիա:Աֆրիկացի կինոռեժիսորներ
Կատեգորիա:Աֆրիկացի սցենարիստներ
Տրիգրադի կիրճ

**Տրիգրադի կիրճ** (բուլղ. Триградско ждрело), Ռոդոպի լեռներում Սմոլյանսկի մարզի Դեվին համայնքի մոտակայքում գտնվող Տրիգրադ գետի (Շադերեի ձախ վտակ) գեղատեսիլ կիրճը  (Բուլղարիա)։

Տրիգրադ գետը հոսում է կիրճով և Սատանայի կոկորդի քարանձավով, դրանից հետո` 530 մետրից հետո հայտնվում է որպես կարստային մեծ աղբյուր։ Ավելի ուշ գետը թափվում է Բույնովսկի գետի մեջ։

Կիրճի արևմտյան պատը հասնում է 300 մ, իսկ արևելյանը՝ մինչև 300-350 մ բարձրության։ Սկզբում երկու պատերը գտնվում են մոտ 300 մ հեռավորության վրա, բայց հյուսիսային մասում կիրճը նեղանում և շարունակվում  է՝ հասնելով մոտ 100 մետրի։  Կիրճը գտնվում է ծովի մակերևույթից 1450 մ բարձրություն ունեցող Տրիգրադ քաղաքից 1,2 կմ հեռավորության վրա, գյուղն ունի ընդհանուր 7 կմ երկարություն, որի մոտ 3 կմ-ը կազմում է կիրճը։

Բույսերի և կենդանիների հազվագյուտ և էնդեմիկ տեսակները պահպանելու, ինչպես նաև նրանց բնական միջավայրերը պաշտպանելու համար, 1963 թվականին ստեղծվեց *Տրիգրադսկայի կիրճի բնապահպանական արգելոցը*։

## Զբոսաշրջություն
Տրիգրադի կիրճը համարվում է Բուլղարիայի 100 զբոսաշրջային օբյեկտներից մեկը (88-րդ տեղ)։ Ձորի հիմնական տեսարժան վայրը «Սատանայի կոկորդի» քարանձավն է, որը գտնվում է ձախ (արևմտյան) լանջին։ Նրա արևելյան լանջից շատ ավելի բարձր է գտնվում մեկ այլ հայտնի քարանձավ՝ Հարամիկ փոսը։ Մինչ կիրճի մուտքը` մոտավորապես 500 մ առաջ են գտնվում Տրիգրադի, իսկ մոտակայքում` Բուլղարիայի միակ «Արջի թանգարանն» է։

## Տրանսպորտ
Կիրճի միջով է անցնում նեղ միակողմանի ճանապարհը, որը միակ կապող օղակն  է Տրիգրադ, Վոդնի Պադ, Զերեբևո և Կեստեն գյուղերի միջև։

## Ծանոթագրություններ



Կատեգորիա:Ձորեր այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Բուլղարիայի կիրճեր
Աշաղի Բուջագ

**Աշաղի Բուջագ** (նաև **Աշաղի-Բուժակ և** **Աշաղի-Բուժալ),** գյուղական բնակավայր և համայնք Ադրբեջանի հանրապետության Եվլախի շրջանում։ Այն ունի 2,391 բնակիչ։ Համայնքը բաղկացած է Աշաղի Բուջագ, Յուխարը Բուջագ և Ենիջե գյուղերից։

Բուջագ անվանումով ընդգրկված է եղել Արևելյան Հայաստանի Ելիզավետպոլի նահանգի Արեշի գավառում։

## Բնակչություն
1908 թվականին գյուղն ունեցել է 451 կովկասի թաթար բնակիչ։

## Ծանոթագրություններ

* 

## Արտաքին հղումներ

Կատեգորիա:Եվլախի շրջանի բնակավայրեր
Ռումյանչո Գորանով

**Ռումյանչո Գորանով** (, ), բուլղարացի ֆուտբոլիստ, Սոֆիայի «Լոկոմոտիվի», Կիպրոսի ԱՊՕԵԼ-ի, ինչպես նաև Բուլղարիայի ազգային հավաքականի դարպասապահ։

Բուլղարիայի 1978 թվականի լավագույն ֆուտբոլիստ։

## Ակումբային կարիերա
Նորամուտը մեծահասակների ֆուտբոլում Ռումյանչո Գորանովը նշել է 1968 թվականին «Սպարտակ» (Պլևեն) ակումբում ելույթներով, որտեղ անցկացրել է երկու մրցաշրջան՝ մասնակցելով առաջնության 14 հանդիպման։

1970-1971 թվականներին պաշտպանել է «Լևսկի» ակումբի թիմի գույները։

Վերջին թիմում իր խաղով Ռումյանչո Գորանովը գրավել է Սոֆիայի «Լոկոմոտիվի» մարզչական շտաբի ներկայացուցիչների ուշադրությունը, որին միացել է 1971 թվականին։ Սոֆիայի թիմում նա խաղացել է իր խաղային կարիերայի հաջորդ տասնմեկ մրցաշրջաններում։ Սոֆիայի «Լոկոմոտիվի» կազմում անցկացրած ժամանակի մեծ մասը եղել է թիմի հիմնական դարպասապահը։ 1978 թվականին, հանդես գալով այդ թիմի կազմում, ճանաչվել է Բուլղարիայի լավագույն ֆուտբոլիստ։

1982 թվականին նա տեղափոխվել է Կիպրոսի ԱՊՕԵԼ ակումբ, որի կազմում խաղացել է մինչև 1984/85 մրցաշրջանի մեկնարկը։ Այնուհետև նա 1984-1986 թվականներին խաղացել է նույն երկիրը ներկայացնող «Արիս Լիմասոլ» և 1986-1988 թվականներին՝ «Օլիմպիակոս Նիկոսիա» թիմերում, այնուհետև տեղափոխվել է Մալթայի առաջնությունում հանդես եկող «Մոստա» ակումբ, որտեղ էլ 1989 թվականին ավարտել է պրոֆեսիոնալ ֆուտբոլիստի կարիերան։

## Կարիերա ազգային հավաքականում
1971 թվականին Ռումյանչո Գորանովն իր նորամուտն է նշել Բուլղարիայի ազգային հավաքականի պաշտոնական խաղերում։ Հավաքականում իր 9-ամյա կարիերայի ընթացքում երկրի հիմնական թիմի մարզաշապիկով նա անցկացրել է 34 հանդիպում։

Եղել է ազգային թիմի հիմնական դարպասապահը 1974 թվականին Գերմանիայում կայացած աշխարհի առաջնությունում, որտեղ խմբային փուլի երեք խաղերից երկուսում պաշտպանել է թիմի դարպասը։ Շվեդիայի հավաքականի հետ խաղում դարպասների գրավում չի արձանագրվել, իսկ Ուրուգվայի հավաքականի հետ խաղն ավարտվել է 1-1 հաշվով։ Բուլղարացիները խմբից դուրս գալ չեն կարողացել։

## Տիտղոսներ և նվաճումներ
* Բուլղարիայի չեմպիոն **(1)**

: Լոկոմոտիվ (Սոֆիա)՝ 1977-1978

* Բուլղարիայի գավաթակիր **(2)**

: Լևսկի՝ 1970-1971
: Լոկոմոտիվ (Սոֆիա)՝ 1981-1982

* Բուլղարիայի 1978 թվականի լավագույն ֆուտբոլիստ

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Ապրող անձինք
Կատեգորիա:Բուլղարացի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Բուլղարիայի հավաքականի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Տղամարդկանց ֆուտբոլի դարպասապահներ
Կատեգորիա:Օլիմպիակոս Նիկոսիայի ֆուտբոլիստներ
Պան Տադեուշ (ֆիլմ)

**«Պան Տադեուշ»** (), Անջեյ Վայդայի (1999) ֆիլմը, որը նկարահանվել է Ադամ Միցկևիչի համանուն պոեմի հիման վրա։

Ֆրանսիական վարձույթում կոչվել է «Պան Տադեուշ։ Երբ Նապոլեոնն անցավ Նեմանը» (ֆր.՝ Pan Tadeusz: Quand Napoléon traversait le Niémen)։

## Սյուժե
Սերը, որսորդությունը, վեճերը և հին շլյախտայի կենցաղը Ռուսաստանի հետ Նապոլեոնի սպասվող պատերազմի ֆոնին։ Սպասելով Նապոլեոնին՝ որպես ազատարարի, լեհերն ապստամբություն են բարձրացնում։ Ֆիլմը պատմում է երկու ազնվական ընտանիքների բարդ հարաբերությունների մասին, որոնցից մեկը (լեհ.՝ Horeszko) ջերմորեն կողմ է Լեհաստանի անկախությունը, իսկ մյուսը (լեհ.՝ Soplica) աջակցում է Ռուսաստանին։

Ինտուիցիան ինձ հուշեց, որ լեհերը ցանկանում են իրենց ազգային պոեզիայի գլուխգործոցը տեսնել մայրենի լեզվով, լեհ դերասանների մասնակցությամբ, վերադառնալ ազգի մանկության ռոմանտիկ դար։ Իհարկե, այս աշխարհը գոյություն ունի միայն երազանքների մեջ, քանի որ նման Լեհաստան չկա, երբեք չի լինի և, ամենայն հավանականությամբ, երբեք չի եղել։ Ադամ Միցկևիչը իդեալականացրել է անցյալը՝ դարձնելով այն ավելի բանաստեղծական։ Ես, կարծես, տեսա ապագա ֆիլմը ընդհանուր առմամբ, նա կանգնեց իմ աչքի առաջ՝ դերասանների, դեկորացիաների հետ։ Մնացածը ռեժիսորական տեխնիկայի գործ էր, որով զբաղվում եմ, փառք Աստծո, արդեն 45 տարի է։ «Պան Տադեուշը» իմ կյանքի ամենակարևոր ֆիլմն է։

## Դերերում
* Բոգուսլավ Լինդա – *Քսյոնձ Ռոբակ / Յացեկ Սոպլիցա
* [[Դանիել Օլբրիխսկի]] – *Գերվազի Ռեբայլո
* Սերգեյ Շակուրով – *կապիտան Նիկիտա Ռիկով
* Քշիշտոֆ Գլոբիշ – *մայոր Պլուտ
* Անջեյ Սեվերին – *Սոպլիցա-ավագ
* Մարեկ Կոնդրատ – *Կոմս Խորեշկո
* Քշիշտոֆ Կոլբերգեր – *[[Ադամ Միցկևիչ]]
* Եժի Բինչիցկի – *Մարչե Դոբրժինսկի Ռոզեչկա
* Ալիսիա Բախլեդա-Ցուրուշ – *Զոսյա
* Միխալ Ժեբրովսկի – *Տադեուշ Սոպլիցա
* Գրաժինա Շապոլովսկա – *Տելիմենա
* Եժի Գրալեկ – *Վոյսկի
* Գրաժինա Բարշչևսկայա – *կախարդի կինը
* Մարեկ Պերեպեչկո – *Մարցեյ Դոբժինսկի «Բապտիստ»
* Հենրիխ Բարանովսկի – *[[Նապոլեոն I]]
* Միրոսլավ Զբրոևիչ – *ռուս սպա

## Նկարահանման խումբ
* Ռեժիսոր՝ Անջեյ Վայդա
* Սցենար՝ Անջեյ Վայդա, Յան Նովինա Զարզիցկի, Պյոտր Վերեսնյակ (Ադամ Միցկևիչի ստեղծագործության հիման վրա)
* Պրոդյուսեր՝ Լև Ռիվին
* Օպերատոր՝ Պավել Էդելման
* Նկարիչ՝ Ալեն Ստարսկի
* Կոմպոզիտոր՝ Վոյցեխ Կիլար
* Մոնտաժող՝ Վանդա Զեման
* Հագուստները՝ Մագդալենա Տեսլավսկա-Բիռնավսկա, Մալգոժատա Ստեֆանյակ

## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն

* 

## Հոդվածներ և հրապարակումներ

* 
* 

## Արտաքին հղումներ
* 

Կատեգորիա:1999 ֆիլմեր
Կատեգորիա:Անջեյ Վայդայի ֆիլմեր
Կատեգորիա:Գրական ստեղծագործությունների էկրանավորումներ
Կատեգորիա:Լեհական դրամա ֆիլմեր
Կատեգորիա:Լեհական պատմական ֆիլմեր
Կատեգորիա:Լեհական ֆիլմեր
Կատեգորիա:Լեհերեն ֆիլմեր
Կատեգորիա:Ֆիլմեր, որոնց գործողությունները տեղի են ունենում 1792 թվականին
Կատեգորիա:Ֆիլմեր, որոնց գործողությունները տեղի են ունենում 1811 թվականին
Կատեգորիա:Ֆիլմեր, որոնց գործողությունները տեղի են ունենում 1812 թվականին
Կատեգորիա:Ֆրանսիական դրամա ֆիլմեր
Կատեգորիա:Ֆրանսիական մելոդրամա ֆիլմեր
Կատեգորիա:Ֆրանսիական պատմական ֆիլմեր
Կատեգորիա:Ֆրանսիական ռազմական ֆիլմեր
Կատեգորիա:Ֆրանսիական ռոմանտիկ ֆիլմեր
Կատեգորիա:Ֆրանսիական ֆիլմեր
Գեորգի Գեորգիև

**Գեորգի Գեորգիև** (, ), բուլղարացի ֆուտբոլիստ, որը կիսապաշտպանի դիրքում խաղացել է Բուլղարիայի ազգային հավաքականի կազմում։

## Ակումբային կարիերա
Գեորգի Գեորգիևը ծնվել է Պլովդիվում։ Կարիերան սկսել է տեղի «Մարիցա» թիմում։

1984-1988 թվականներին նա խաղացել է Պլովդիվի մեկ այլ՝ «Բոտև» ակումբում, որը 1985-1987 թվականներին կոչվել է «Տրակիա»։

1988 թվականին Գեորգիևը տեղափոխվել է Սոֆիայի ԲԿՄԱ, որի հետ երկու անգամ դարձել է Բուլղարիայի չեմպիոն, մեկ անգամ էլ` երկրի գավաթակիր։

1991 թվականին Գեորգի Գեորգիևը դարձել է ֆրանսիական «Մյուլուզ» ակումբի ֆուտբոլիստ, որի կազմում անցկացրել է չորս մրցաշրջան Ֆրանսիայի 2-րդ դիվիզիոնում։

1996 թվականին նա վերադարձել է ԲԿՄԱ (Սոֆիա), ապա նաև՝ «Մարիցա», որտեղ էլ շուտով ավարտել է խաղացողի կարիերան։

## Կարիերա ազգային հավաքականում
1989 թվականի օգոստոսի 23-ին Գեորգի Գեորգիևը Բուլղարիայի ազգային հավաքականում իր նորամուտն է նշել Գերմանիայի Դեմոկրատական Հանրապետության հավաքականի դեմ արտագնա ընկերական խաղում` ընդմիջումից հետո դուրս գալով փոխարինման։

Կիսապաշտպանը 19 համարի մարզաշապիկով ընդգրկվել է ԱՄՆ-ում կայացած ՖԻՖԱ-ի աշխարհի 1994 թվականի առաջնության Բուլղարիայի հավաքականի հայտացուցակում, բայց մրցաշարի ընթացքում խաղադաշտ երբեք դուրս չի եկել։

## Նվաճումներ
### Ակումբային
**ԲԿՄԱ (Սոֆիա)**

* Բուլղարիայի չեմպիոն (**2**)՝ 1988/89, 1989/90
* Բուլղարիայի գավաթակիր (**1**)՝ 1988/89

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* 
* 

Կատեգորիա:Անձինք այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Ապրող անձինք
Կատեգորիա:Բուլղարացի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Բուլղարիայի հավաքականի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Տղամարդկանց ֆուտբոլի կիսապաշտպաններ
Երիտասարդ Լեհաստան (կազմակերպություն)

**Երիտասարդ Լեհաստան** (), լեհական արտագաղթի հեղափոխական կազմակերպություն, որը գոյություն է ունեցել 1834-1836 թվականներին։ Այն հիմնվել է ազատության, հավասարության և եղբայրության սկզբունքների վրա։ Կազմակերպությունը ամենաակտիվ շրջանում 142 անդամ է ունեցել։

Հիմնադրվել է 1834 թվականի մայիսի 12-ին Բեռնում՝ Լեհաստանը անկախ ժողովրդավարական հանրապետություն վերականգնելու նպատակով։ Մաս է կազմել Երիտասարդ Եվրոպային ՝ Ջուզեպպե Մացինիի՝ հեղափոխական ժողովրդավարական կազմակերպությունների գաղտնի միջազգային ասոցիացիայի գլխավորությամբ, որը նպատակ ուներ եվրոպական երկրներում հաստատել հանրապետական համակարգ։ Երիտասարդ Լեհաստանի նպատակն էր վերականգնել Լեհաստանի անկախությունը այն սահմաններով, որով գոյություն ուներ մինչ բաժանումը։ Ազատագրված Լեհաստանը պետք է երաշխավորեր անձնական ազատությունները, առևտուրը, արդյունաբերությունը, մամուլի ազատություն, գյուղացիների ազատագրումը և  իրավունքներ շնորհումը։

1835 թվականի դեկտեմբերից «Երիտասարդ Լեհաստանը» ղեկավարել է յոթ հոգուց բաղկացած մշտական կոմիտեն։ 1835 թվականի Փետրվարի 23-ին Յոահիմ Լելվելը Վալենտին Զվերկովսկու և Վենսան Տիշկևիչի հետ, հիմնել է «Լեհ ժողովրդի երեխաների միությունը», որը «Երիտասարդ Լեհաստան» կազմակերպությունում ծառայել է որպես ազգային աշխատանքի կառավարման գաղտնի կոմիտե։

Ղեկավարությունն իրականացնում էր Կոմիտեն, որի կազմում էին Յոախիմ Լելեվելը, Վալենտին Զվերկովսկին և ուրիշները։ Լեհաստանում Երիտասարդ Լեհաստանի պատվիրակներից մեկը Շիմոն Կոնարսկին էր։ 1836 թվականին կազմակերպության անդամներին Շվեյցարիայից վտարելուց հետո կազմակերպությունը փաստացի դադարել է գոյություն ունենալուց։ Լոնդոնում այն վերակենդանացնելու փորձը անհաջողության է մատնվել։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:1834 հիմնադրումներ
Կատեգորիա:Գաղտնի ընկերություններ
Կատեգորիա:Լեհաստանի պատմություն
Կատեգորիա:Շվեյցարիայի պատմություն