Բեռլինի բուսաբանական այգի

**Բեռլինի բուսաբանական այգի** (), Եվրոպայի և աշխարհի ամենամեծ և ամենահին բուսաբանական այգիներից մեկը։

Ամբողջական անվանումն է «Բուսաբանական այգի և Բուսաբանական թանգարան Բեռլին-Դալեմ»։ Սա համապարփակ գիտահետազոտական, կրթա-օժանդակ, մշակութային և կրթական հաստատություն է, որը հիմնված է մոտ 43 հեկտար տարածքում գտնվող շուրջ 22 հազար կենդանի բույսերի ընդարձակ հավաքածուի վրա։

Այգու հիմնական հավաքածուն գտնվում է Լիխտերֆելդում ՝ Բեռլինի թաղամասում, որը մտնում է քաղաքի հարավ-արևմուտքում գտնվող Շտեգլից-Զելենդորֆ վարչական շրջանի մեջ։ Անվան մեջ «Դալեմ» բառը ոչ այլ ինչ է, քան պատմական մասունք, որը վերաբերում է թագավորական Դալեմ ֆերմայի տարածքում Բուսաբանական այգու հիմնադրման ժամանակներին։ Այգու ժամանակակից տարածքի արևմտյան սահմանը միաժամանակ Լիխտերֆեդե և Դալեմ շրջանների սահմանն է։
150px|մինի|ձախից|Հսկա բամբուկը մեծ ջերմոցում
Բուսաբանական այգու հիմնական շենքերը նախագծվել և կառուցվել են 1897-1910 թվականներին XIX դարի երկրորդ կեսի և 20-րդ դարի առաջին կեսի գերմանացի խոշոր բուսաբան Ադոլֆ Հայնրիխ Գուստավ Էնգլերի (1844–1930) հսկողությամբ։ Էնգլերի վերջին կամքով նա թաղված է իր ստեղծած այգում։

## Հաստատության կառուցվածքը
Սկզբում Դալեմի հետազոտական համալիրը կառուցվել էր էկզոտիկ բույսերի համար, որոնք բերվել են գերմանացի գիտնականների կողմից հեռավոր արշավախմբերից, այդ թվում՝ գերմանական գաղութներից։

Որպես իրավաբանական անձ՝ Բեռլինի բուսաբանական այգին ներկայումս հանդիսանում է Բեռլինի ազատ համալսարանի հաստատությունների համակարգի մի մասը և ներառում է Բուսաբանական թանգարանը՝ ամենամեծ հերբարիումով և հիմնավոր գիտական գրադարանով։
 
Բացի հետազոտական նպատակներով կառուցվածշենքերից, բուսաբանական այգու շենքերի համալիրը ներառում է նաև մի շարք ջերմոցներ։ Ջերմատների և ջերմոցների ընդհանուր մակերեսը կազմում է 6000 մ²։ Դրանցից բացի, մոտ 43 հեկտար տարածքում մշակվում են բաց գրունտային բույսեր՝ ըստ աշխարհագրական ծագման կարգով դասավորված։ Բուսաբանական այգու դենդրարիումը զբաղեցնում է 14 հա տարածք։

## Հավաքածու
մինի|ձախից|Մեծ ջերմոցի կառուցումը (1905)
Բեռլինի բուսաբանական այգու ջերմոցներից է, օրինակ՝ կակտուսների տաղավարը։ Լայն ճանաչում ունի  ջերմատունը՝ իր լողավազանով և հսկա Ամազոնյան վիկտորիայով (), որի անունով էլ կոչվել է ջերմատունը։ Այգու այցելուների ոչ պակաս ուշադրություն են գրավում խոլորձների և էկզոտիկ Միջատակեր բույսերի հավաքածուները։

Մեծ արևադարձային ջերմոցը () իր կառուցման ժամանակ ամենամեծն էր իր տեսակի մեջ աշխարհում։ Այն 25 մ ապակյա և պողպատե կոնստրուկցիա է՝ 30x60մ հիմքով։ Այս ծավալի ողջ ընթացքում (ավելի քան 40 հազար խորանարդ մետր) պահպանվում է 30&nbsp;°C մշտական ջերմաստիճան և բարձր խոնավություն։ Ի թիվս այլ արևադարձային բույսերի, այս ջերմոցում աճում է հսկա բամբուկ։

## Պատկերասրահ

Botanical Garden Berlin - Cacti House.jpg|Կակտուսի ջերմոց
Botanical Garden Berlin - Victoria House (flo).jpg|Վիկտորիա ջերմոցը
1909 Botanischer Garten Plan.jpg|Բեռլինի բուսաբանական այգու հատակագիծը 20-րդ դարի սկզբին
Botanischer Garten B-Dahlem 07-2017.jpg|Բուսաբանական այգու գլխավոր մուտքը
Botanischer Garten Berlin Viktoria-Seerosen 2.jpg|Ամազոնյան Վիկտորիան


## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:1904 հիմնադրված թանգարաններ
Կատեգորիա:Բեռլինի թանգարաններ
Կատեգորիա:Բեռլինի մշակույթ
Կատեգորիա:Բեռլինի տեսարժան վայրեր
Կատեգորիա:Բնագիտական թանգարաններ
Կատեգորիա:Գերմանիայի բուսաբանական այգիներ
Կատեգորիա:Գերմանիայի զբոսայգիներ
Կատեգորիա:Զբոսայգիներ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Վիքիպեդիա:ՈՒՎ 2023-ի հոդվածներ