Ֆրանց Բաբինգեր

**Ֆրանց Բաբինգեր** (, ), գերմանացի պատմաբան, արևելագետ, ով զգալի ավանդ է ներդրել հատկապես թյուրքագիտության, օսմանյան կայսրության պատմության ուսումնասիրման բնագավառում։ Նրա գլուխգործոցը համարվում է օսմանյան սուլթան Մեհմեդ II Նվաճողի մասին հեղինակած ծավալուն մենագրությունը, որն առաջին անգամ հրատարակվել է 1953 թվականին, «Մեհմեդ Նվաճողն ու նրա ժամանակը» (*Mehmed der Eroberer und seine Zeit*) վերնագրով։ Հիշարժան է նաև Բաբինգերի ծանրակշիռ մասնակցությունը իսլամի հիմնարար, կոթողային հանրագիտարանի երկրորդ հրատարակության պատրաստման աշխատանքներին։

## Կենսագրություն
Ֆրանցը պատանեկան հասակից հետաքրքրվել է Մերձավոր արևելքով, դեռ դպրոցում սովորելու տարիներին տրիապետել իվրիտին ու պարսկերենին, նամակագրական կապ պահպանել անվանի արևելագետ Իգնաց Գոլդցիերի հետ, մի քանի հոդված լույս ընծայել գիտական ամսագրերում։ Դպրոցից հետո ավարտել է Մյունխենի համալսարանը, որտեղ էլ 1914 թվականին դոկտորական ատենախոսություն է պաշտպանել։

Առաջին համաշխարհային պատերազմի տարիներին ծառայել է Մերձավոր արևելքում (ըստ որոշ աղբյուրների՝ օսմանյան բանակում)։ Պատերազմից հետո շարունակել է ուսումնառությունը Բեռլինի Ֆրիդրիխ Վիլհելմի անվան համալսարանում և 1921 թվականին այդտեղ պաշտպանել իր դոկտորական երկրորդ դիսերտացիան։ Մինչև 1933 թվականը պրոֆեսորի կոչումով աշխատել է Ֆրիդրիխ Վիլհելմի անվան համալսարանում, նացիստների՝ իշխանության գլուխ անցնելուց հետո ստիպված է եղել թողնել աշխատանքը, քանի որ ամուսնացած էր հրեուհու հետ։ Ռումին անվանի արևելագետ Նիկոլայե Յորգայի օգնությամբ Ֆրանց Բաբինգերն աշխատանքի է տեղավորվել Բուխարեստում։ 1948-ից մինչև 1958 թվականը դասախոսել է Մյունխենի համալսարանում։ Թոշակի անցնելուց հետո էլ շարունակել է եռանդուն կերպով զբաղվել գիտա-մանկավարժական աշխատանքով, հոդվածներ, գրքեր հրատարակել։ Մահացել է 1967 թվականին, Ալբանիայում, դժբախտ պատահարի հետևանքով (խեղդվել է գետում)։

Ֆրանց Բաբինգերը Գյոթինգենի, Բավարիայի, դեի Լինչեի (*Accademia Nazionale dei Lincei*) գիտությունների ակադեմիաների, ամերիկյան փիլիսոփայական ընկերության անդամ էր։

## Աշխատությունների ընտրանի
* *Die Geschichtsschreiber der Osmanen und ihre Werke*. Leipzig 1927 
* *Dalmatien und die Adria. Baedeker-Reiseführer|Handbuch für Reisende von Karl Baedeker*. Karl Baedeker, Leipzig 1929 – Abschnitt über Albanien, S. 227–250
* *Mehmed der Eroberer und seine Zeit. Weltenstürmer einer Zeitenwende.* München 1953 Digitalisat Universitäts- und Landesbibliothek Sachsen-Anhalt (ULB) 
* *Aufsätze und Abhandlungen zur Geschichte Südosteuropas und der Levante.* 2 Bände, München 1962/66
* Reliquienschacher am Osmanenhof im XV. Jahrhundert. Zugleich ein Beitrag zur Geschichte der osmanischen Goldprägung unter Mehmed II., dem Eroberer. (Bayerische Akademie der Wissenschaften, Philosophisch-historische Klasse, Sitzungsberichte, Jahrgang 1956, Heft 2) online

## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն Ֆրանց Բարբինգերի մասին
* Deutscher Wirtschaftsverlag AG (Hrsg.): *Reichshandbuch der deutschen Gesellschaft*. Band 1. Berlin 1931, ISBN 3-598-30664-4
* Hans-Joachim Kißling: *[http://www.biolex.ios-regensburg.de/BioLexViewview.php?ID=496 Babinger, Franz]*. In: *Biographisches Lexikon zur Geschichte Südosteuropas*. Band 1. München 1974, S. 117
* Utz Maas: *Verfolgung und Auswanderung deutschsprachiger Sprachforscher 1933-1945*. Osnabrück 1996, S. 48–50 (aktualisierte Internetfassung)
## Արտաքին հղումներ
* Veröffentlichungen von Franz Babinger im Opac der Regesta Imperii
* Der umfangreiche Nachlass befindet sich in der Bayerischen Staatsbibliothek https://www.bsb-muenchen.de/sammlungen/handschriften/personen/nachlaesse/#c1242
* Literatur von und über Franz Babinger im Katalog der Deutschen Nationalbibliothek
* Historians of the Ottoman Empire

Կատեգորիա:Գերմանացի գիտնականներ
Կատեգորիա:Գերմանացի պատմաբաններ
Կատեգորիա:Գերմանացի արևելագետներ
Կատեգորիա:Բնօրինակում անաղբյուր հոդվածներ
Կատեգորիա:Ամերիկյան փիլիսոփայական ընկերության անդամներ
Կատեգորիա:Գերմանացի լեզվաբաններ
Կատեգորիա:Գերմանացի բանասերներ
Կատեգորիա:Գերմանացի կենսագիրներ