open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Գլյուքսբուրգ ամրոց

**Գլյուքսբուրգ ամրոց** *([[դանիերեն]]` Lyksborg Slot, Լյուքսբորգ շլոթ)*, Գլյուքսբուրգներ դինաստիայի ընտանեկան բնակավայր։ Գտնվում է դանիական սահմանի մոտակայքում, Գերմանիայի ամենահյուսիսում, Գլյուքսբուրգ քաղաքում, Ֆլենսբուրգից 11 կմ հեռավորության վրա։

Ամրոցը լճի մեջ է, լճի մակերեսից 2,5 մետր բարձրություն ունեցող հիմքի վրա։ Կառուցել է նրա նախագծող ճարտարապետ Նիկոլաուս Կերիեսը () Հանս II կրտսերի հրամանով։

## Պատմություն
Ամրոցի պատմությունը սկսվել է 1192 թվականին Շլեզվիգի Սուրբ Միքայել կրկնակի վանական համալիրից, որը անբարոյականության և հարբեցողության հեղինակություն էր վայելում։ Շլեզվիգի եպիսկոպոսը վանկաններին տեղափոխել է։ Միանձնուհիներն այնտեղ մնալով հիմնել են Սուրբ Հովհաննես վանքը, իսկ վանականները տեղափոխվել են Լանգսի լճի ափ և հիմնել են Գուլդենհոլմ աբայությունը (գերմաներեն՝ Güldenholm): Սակայն այս տեղափոխությունը նպատակին չի ծառայել և վանականներին նորից տեղափոխել են մեկ այլ վայր՝ Մունկբրարուպ։ Սա համընկել է Դանիայում ցիստերցիանական կանոնների խստացման հետ։ 

1209-1210 թվականներին հիմնվել է նոր՝ Ռայդ Քլասթեր (դանիերեն` Ryd Kloster) ցիստերցիանական աբբայությունը (), այսօրվա Գլյուքսբուրգ ամրոցի տեղում։ Լքված շենքերն անմխիթար վիճակում են եղել, երբ Հանս II կրտսերի՝ Շլեզվիգ Հոլշտայն Զոնդերբուրգի առաջին դուքսի () հրամանով քարերը քանդվել են և այդ քարերով կրկին կառուցվել է ամրոց։ Ամրոցի շինարարությունը սկսվել է 1582 թվականին և ավարտվել է հինգ տարում։

2005 թվականի պեղումների ժամանակ լճի հատակում հայտնաբերել են վանական համալիրի հիմքերը, գերեզմաններ և համալիրի գոյության բազմաթիվ վկայություններ։

## Գլյուքսբուրգների ժառանգական սեփականություն
Մի քանի հարյուրամյակ շարունակ ամրոցը պատկանել է Շլեզվիգ Հոլշտայնի դուքսերին։ XIX դարի կեսերին եղել է դանիական թագավոր Քրիստիան IX -ի տիրապետության տակ։ Ամրոցը Գլյուքսբուրգների ժառանգական սեփականությունն է։

## Պատկերասրահ
Ներկայումս Գլյուքսբուրգ ամրոցում թանգարան է գործում, ինչպես նաև լինում են համերգներ, հարսանիքներ և այլ միջոցառումներ։


Պատկեր:Hanstheyounger.jpg|Ամրոցի պատվիրատու՝ Հանս II կրտսեր, 16-րդ դար
Պատկեր:GedenksteinKlosterGlbg.jpg|Ռայթ Քլասթեր աբբայության տեղում կանգնեցված հուշաքար
Պատկեր:Schloss Gluecksburg 2007.jpg|Ամրոցի տեսքը և առջևի ամրացումները արևմտյան մասից
Luftbild Kulturdenkmal Schloss Glücksburg Wasserschloss Schleswig-Holstein - Foto Wolfgang Pehlemann Steinberg IMG 6753.jpg|Ամրոցային համալիր


## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Замок Глюксбург - был летней резиденцией датских королей 
* Historische Gesellschaft Glücksburg (Գլյուքսբուրգ պատմագիտական ընկերություն) 
* Klöster in Schleswig-Holstein 

Կատեգորիա:Ամրոցներ
Կատեգորիա:Գերմանիայի ամրոցներ
Կատեգորիա:Շլեզվիգ-Հոլշտայնի թանգարաններ
Յուլիուշ Կոսակ

**Յուլիուշ Կոսակ** (, ), լեհ մարտանկարիչ։

Նկարիչ Վոյցեխ Կոսակի հայրը, ռեալիստ նկարիչ Եժի Կոսակի պապը։

## Կենսագրություն
Յուլիուշ Կոսակը մեծացել է Լվովում Լեհաստանի բաժանումների ժամանակաշրջանում։ Իրավաբանական կրթություն է ստացել Լվովի համալսարանում, միաժամանակ նկարչություն է սովորել Յան Մաշկովսկու և Պյոտր Միխալովսկու մոտ։ 1844 թվականից Կոսակը կոմիսիոն վճարով աշխատել է Փոքր Լեհաստանի, Պոդոլիայի, Վոլինի տեղական արիստոկրատիայի համար։ 1855 թվականին ամուսնացել է Զոֆիա Գալինսկայի հետ, և մեկնել են Փարիզ, որտեղ ապրել են հինգ տարի։ Նրանց որդիները՝ երկվորյակներ Վոյչեխն ու Թադեուշը (1856-1857 թվականներ, ամանորի նախօրեին) և կրտսեր որդին Ստեֆանը (1858), ծնվել են Փարիզում։ 1860 թվականին ընտանիքը եկել է Վարշավա, որտեղ Կոսակն աշխատել է որպես «Tygodnik Illustrowany» ամսագրի նկարազարդող և փորագրող վարպետ։ Մեկ տարով մեկնել են Մյունխեն, 1868 թվականին հաստատվել են Կրակովում. այդ ժամանակ արդեն ունեցել են հինգ երեխա։ Կրակովում Կոսակը մի փոքրիկ կալվածք է գնել, որը հայտնի է որպես Կոսակովկա (Kossakówka), հայտնի է դարձել իր գեղարվեստական և գրական սալոնով ուր այցելել են Ադամ Ասնիկը, Հենրիկ Սենկևիչը, Ստանիսլավ Վիտկևչը, Յուզեֆ Խելմոնսկին և այլք։ Մինչև կյանքի վերջ Կոսակն ապրել ու ստեղծագործել է Կրակովում։

1880 թվականին Կոսակին շնորհվել է Պատվո խաչ շքանշան Ավստրո-Հունգարիայի կայսեր Ֆրանց Յոզեֆի կողմից կյանքի ընթացքում որպես արվեստագետ ձեռքբերումների համար։

## Պատկերասրահ

Ksiaze Jozef.jpg|Յուզեֆ Պոնյատովսկի
File:Eustachy Erazm Sanguszko.jpg|Եվստախի Սանգուշկո
Kazimierz Pułaski pod Częstochową.PNG|Գեներալ Կազիմիր Պուլավսկի
Kossak-Wierny towarzysz.jpg|Հավատարիմ ուղեկից
Berek joselewicz.jpg|Բերեկ Յոսելևիչ
Ogniem i mieczem Henryka Sienkiewicza - album 1886 (58315384) (cropped).jpg|Թրով և կրակով
Szwolezer.JPG|Լեհական լեգիոն (Նապոլեոնի ժամանակներ)
Attack of Krakusi on Russians in Proszowice 1846.jpg|1846 թվականի Կրակովյան ապստամբություն
HetmanChodkiewicz.jpg|Յան Կառոլ Խոդկևիչ

## Գրականություն

* Maciej Masłowski: Juliusz Kossak, Warsaw 1984, ed. „Auriga” - Wydawnictwa Artystyczne i Filmowe (Art and Film Publishers, 2nd ed. - 1986, 3rd ed. - 1990) ISBN 83-221-0294-1.

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Լեհ նկարիչներ
Կատեգորիա:Լվովի համալսարանի շրջանավարտներ
Կատեգորիա:Պատմանկարիչներ
Կատեգորիա:Անձինք նամականիշերի վրա
Արեմարկ

աջից|մինի|200px|Արեմարկ կոմունան Էստֆոլդ ֆյուլքեի քարտեզին
աջից|մինի|200px|Էստֆոլդ ֆյուլքեն Նորվեգիայի քարտեզին
**Արեմարկ** (), կոմունա Նորվեգիայի Էստֆոլդ ֆյուլքեյում։ Կոմունայի վարչական կենտրոնը Ֆուսբյու բնակավայրն է։ Պաշտոնական լեզուն բուկմոլն է։ Զբաղեցնում է 318.93 կմ² տարածք։ Որպես Նորվեգիայի ֆյուլքե՝ ստեղծվել է 1838 թվականի հունվարի 1-ին։

## Արեմարկի զինանշանը
Արեմարկ կոմունայի զինանշանը հաստատվել է 1986 թվականի նոյեմբերի 7-ին և իրենից ներկայացնում է կապույտ գույնով ներկված վահան, ներքևի մասը սուր, որի վրա պատկերված են կապույտ գույնի երկու որմզդեղն։ Որմզդեղնի պատկերումը զինանշանի վրա խորհրդանշում է այն հանգամանքը, որ կոմունայի տարածքում առկա են բազմաթիվ անտառներ, որտեղ բնակվում են հազարավոր որմզդեղներ ու այլ կենդանիներ:ref name="kkk"/>

## Բնակչություն
Համաձայն 2007 թվականի մարդահամարի տվյալների՝ Արեմարկ կոմունայում բնակվում է 1429 մարդ։ Կոմունայի բնակչության քանակը վերջին 60 տարում հիմնականում պահպանվել է նույն մակարդակի վրա։

## Տնտեսություն
Արեմարկի տնտեսության առանցքային ճյուղերն են գյուղատնտեսությունն ու փայտավերամշակումը։ Կոմունայի տարածքում առկա են բազմաթիվ անտառապատ տարածքներ, որտեղ աճում են սոճու և կեչու, ինչպես նաև կաղնու ծառեր, որոնք լայնորեն օգտագործվում են փայտավերամշակման ոլորտում։ Արեմարկում լայն տարածում ունի անասնապահությունն ու հողագործությունը։

## Մշակույթ
Արեմարկում սկսած 1998 թվականից յուրաքանչյուր երկու տարին մեկ կազմակերպվում է որմզդեղնի փառատոն։ Այդ նպատակով ստեղծվում է վրանային ճամբար Արեմարկի եկեղեցու հարակից դաշտում։ Փառատոնը սկսվում է վաղ առավոտյան և տևում մինչև ուշ գիշեր։

Արեմարկի տարածքում նկարահանվել են բազմաթիվ ֆիլմեր, ինչպիսիք են «Folk flest bor i Kina» *(Մարդկանց մեծ մասը ապրում է Չինաստանում)* և «Celofan»: Այստեղ է նկարահանվել նաև «Farmen» հեռուստահաղորդումը։

### Կրոն
Արեմարկում գործում է երկու եկեղեցի՝ Քիրքենգի մոտ գտնվող Արեմարկի եկեղեցին և Բյուրքեբեքի Հոլմգիլ մատուռը։

## Պատկերասրահ

Պատկեր:Holmegil kirke.jpg|Հոլմեգիլի եկեղեցի
Պատկեր:Aremark kirke.jpg|Արեմարկի եկեղեցի
Պատկեր:Strømsfoss kraftverk.JPG|Ստրոմսֆոս
Պատկեր:Aremarksjøen ved Aremark kirke.jpg|Արա լիճ


## Աղբյուրներ
* Store norske leksikon.

## Արտաքին հղումներ
* Կոմունայի վիճակագրական տվյալները վերցված Նորվեգիայի վիճվարչությունից: 

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Էստֆոլդ ֆյուլքեի կոմունաներ
Ասքիմ

աջից|մինի|200px|Ասքիմ կոմունան Էստֆոլդ ֆյուլքեի քարտեզին
աջից|մինի|200px|Էստֆոլդ ֆյուլքեն Նորվեգիայի քարտեզին
**Ասքիմ** (), կոմունա Նորվեգիայի Էստֆոլդ ֆյուլքեյում։ Կոմունայի վարչական կենտրոնը Ասքիմ քաղաքն է։ Պաշտոնական լեզուն բուկմոլն է։ Զբաղեցնում է 69.14 կմ² տարածք։ Որպես Նորվեգիայի ֆյուլքե՝ ստեղծվել է 1838 թվականի հունվարի 1-ին։

## Ասքիմի զինանշանը
Ասքիմ կոմունայի զինանշանը հաստատվել է 1963 թվականի նոյեմբերի 1-ին և իրենից ներկայացնում է կապույտ գույնով ներկված վահան, ներքևի մասը կլոր, որի վրա վերից վար, աջից ձախ գծված են ոլորավուն երեք գծեր։ Զինանշանի վրայի երեք գծերը խորհրդանշում են կոմունայի տարածքում գտնվող Սոլբերգֆոս, Քուկելռուդֆոս և Վաամաֆոս ջրվեժները։

## Բնակչություն
Համաձայն 2014 թվականի մարդահամարի տվյալների՝ Ասքիմ կոմունայում բնակվում է 15,511 մարդ։ Կոմունայի բնակչության քանակը վերջին 60 տարում աճ է գրանցել։

## Պատկերասրահ

Պատկեր:Askim kirke.jpg|Աքսիմի եկեղեցի
Պատկեր:Lakelandscape800.jpg|Գլոմա գետ
Պատկեր:Rom 03.JPG|Ռոմի քարանձավ
Պատկեր:Askim stasjon.jpeg|Աքսիմի երկաթուղային կայարան


## Ծանոթագրություններ

## Աղբյուրներ
* Store norske leksikon.

## Արտաքին հղումներ
* Կոմունայի վիճակագրական տվյալները վերցված Նորվեգիայի վիճվարչությունից: 

Կատեգորիա:Էստֆոլդ ֆյուլքեի կոմունաներ
Վալեր (Էստֆոլդ)

աջից|մինի|200px|Վալեր կոմունան Էստֆոլդ ֆյուլքեի քարտեզին
աջից|մինի|200px|Էստֆոլդ ֆյուլքեն Նորվեգիայի քարտեզին
**Վալեր** (), կոմունա Նորվեգիայի Էստֆոլդ ֆյուլքեյում։ Կոմունայի վարչական կենտրոնը Շերհալդեն բնակավայրն է։ Պաշտոնական լեզուն բուկմոլն է։ Զբաղեցնում է 89.54  կմ² տարածք։ Որպես Նորվեգիայի ֆյուլքե՝ ստեղծվել է 1838 թվականի հունվարի 1-ին:Կոմունան իրենից ներկայացնում է կղզիախումբ։

Կոմունայի տարածքում է գտնվում 12-րդ դարի Հվալերի եկեղեցին, որը կղզեխմբի գլխավոր կրոնական կառույցն է։

## Վալերի զինանշանը
Վալեր կոմունայի զինանշանը հաստատվել է 1983 թվականի դեկտեմբերի 9-ին և իրենից ներկայացնում է կապույտ գույնով ներկված վահան, ներքևի մասը սուր, որի վրա պատկերված է սպիտակ գույնի նավակ։ Կոմունայի պատմության բոլոր ժամանակափուլերում նավակը եղել է կղզու բնակչության առօրյայի անբաժան մասը։ Նավակով բնակիչները կապվել են մայրցամաքի հետ, ինչպես նաև ձկնորսությամբ են զբաղվել։

## Բնակչություն
Համաձայն 2007 թվականի մարդահամարի տվյալների՝ Վալեր կոմունայում բնակվում է 3961 մարդ։ Կոմունայի բնակչության քանակը վերջին 40 տարում  աճ է գրանցել։

## Պատկերասրահ

Պատկեր:Utgårdskilen.JPG|Ձկնորսական նավակները, որոնք կոմունայի տնտեսությունում կարևոր դերակատարություն ունեն
Պատկեր:Hvaler kirke, sydvest 02-1200.jpg|Հավալերի եկեղեցի
Պատկեր:Akerøya mot Festningsholmen.jpg|Ակերֆոյա կղզի
Պատկեր:SANDMARINA.jpg|Սանդմարինա բնակավայր


## Աղբյուրներ
* Store norske leksikon.

## Արտաքին հղումներ
* Կոմունայի վիճակագրական տվյալները վերցված Նորվեգիայի վիճվարչությունից: 

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Էստֆոլդ ֆյուլքեի կոմունաներ
Ռինգեբուի ստավկիրկա

**Ռինգեբուի ստավկիրկա** (), փայտյա եկեղեցի, որը գտնվում է Նորվեգիայի Օպլանդ ֆյուլքեի Ռինգեբու կոմունայում։

## Պատմություն
Ռինգեբուի եկեղեցին հիմնադրվել է 13-րդ դարում։ Թվագրումը կատարվել է համաձայն Ռինգեբույից հայտնաբերված մետաղադրամների վրայի արձանագրությունների և հնագիտական պեղումների։ Առաջին հիշատակությունները եկեղեցու մասին թվագրվում են 1270 թվականով։

1630 թվականին վերակառուցվել է և ստացել խաչի տեսք։ Վերակառուցման ճարտարապետ-շինարարն է եղել Վերներ Օլսենը։ 1631 թվականին կառուցվել է տանիքի կարմիր գույնի ցիցը, որը Ռինգեբուի ստավկիրկան ճարտարապետական արտաքին տեսքով տարբերվում է Նորվեգիայի մյուս ստավկիրկաներից։ Եկեղեցու ներկա տեսքից միայն նավն է, որ թվագրվում է 13-րդ դարով։

1717 թվականին եկեղեցին ներկվել է սպիտակ գույնի։ 1921 թվականին կրկին վերակառուցվել է և բերվել նախնական տեսքի, եկեղեցու վրայից քերվել է սպիտակ ներկը։

Ռինգեբուի եկեղեցու տարածքում իրականացվել են հնագիտական պեղումներ, որոնց ընթացքում հնագետները ուսումնասիրել են եկեղեցու հատակը։ Վերջին պեղումները տեղի են ունեցել 1980-1981 թվականներին։ Այդ աշխատանքների ընթացքում հայտնաբերվել է միջնադարյան շուրջ 900 մետաղադրամ։ Մետաղադրամները հիմնականում թվագրվում են 1217-1263 թվականներով։ Նաև հայտնաբերվել են ավելի հին եկեղեցու հիմնասյուներ։

## Աղբյուրներ
* Ringebu stave church in Stavkirke.org  &mdash.
* Ringebu stave church. 

Կատեգորիա:Նորվեգիայի հիմնակմախքային եկեղեցիներ
Կատեգորիա:Նորվեգիայի լյութերական եկեղեցիներ
Սվոլդերի ճակատամարտ

**Սվոլդերի ճակատամարտը **999 կամ 1000 թվականին մղված ծովամարտ է արևմտյան Բալթիկ ծովում Նորվեգիայի Օլաֆ Տրիգվասոն թագավորի և իր թշնամիների դաշինքի միջև։ Ծովամարտի հիմքում ընկած էր Նորվեգիայի՝ մեկ պետության մեջ միավորումը, Դանիայի երկարամյա ջանքերը այդ երկիրն իր վերահսկողության տակ վերցնելու համար, ինչպես նաև Սկանդինավիայում քրիստոնեության տարածումը։

Օլաֆ թագավորին Վենդլանդ (Պոմերանիա) արշավից  տուն վերադառնալիս նրան դարանակալել էր Դանիայի թագավոր Սվեյն Ֆորկբերդի, Շվեդիայի թագավոր Էյրիկ Հակոնարսոնի (նաև հայտնի որպես Օլաֆ Էյրիկսոն) և Լեյդի Յարլի դաշինքը։ Օլաֆն ուներ միայն 11 ռազմանավ թշնամու 70-ի դեմ։ Նրա նավերը մեկ առ մեկ վերցվեցին, իսկ Օլաֆն իրեն նետեց ծովը։ Մարտից հետո Նորվեգիան սկսեց կառավարվել Լեյդի յարլերի կողմից, որպես Դանիայի և Շվեդիայի ֆեոդ։

## Ծովամարտից հետո
Սվոլդերի ճակատամարտից հետո հաղթանակած առաջնորդները բաժանեցին Նորվեգիան վերահսկողության գոտիների։ Շվեդիայի թագավոր Օլաֆը ստացավ չորս շրջան Տրոնհեյմում, ինչպես նաև Մյորեն, Ռոմսդալը և Ռանրիկեն։ Նա այս տարածքները տվեց իր դստեր ամուսին յարլ Սվեյն Հակոնարսոնին որպես վասալական։ Սվեյն Ֆորկբերդը ստացավ Վիկենի շրջանը, որտեղ դանիական ազդեցությունը երկար ժամանակ ուժեղ էր։ Մնացած Նորվեգիան կառավարվում էր Էյրիկ Հակոնարսոնի կողմից, որպես Սվեյնի վասալ։ 

## Ժառանգություն
Մի քանի գործոններ դարձնում են Սվոլդերի ճակատամարտը Վիկինգների դարաշրջանի ամենահայտնի ճակատամարտերից մեկը։ Նորվեգա-իսլանդական պատմագրության մեջ Օլաֆ Տրիգվասոնը ներկայացվում է բարձր լույսի ներքո, որպես մի մարդ, ով քրիստոնեությունը բերել է հյուսիս։

Կատեգորիա:Նորվեգիայի ճակատամարտեր
Կատեգորիա:Նորվեգական կայսրություն
Կատեգորիա:1000 Եվրոպայում
Կատեգորիա:10-րդ դարի ճակատամարտեր
Կատեգորիա:Նորվեգիայի պատմություն
Էլիզա Էնն Գրիեր

**Էլիզա Աննա Գրիեր**(, ), ամերիկացի բժիշկ,  առաջին աֆրոամերիկացին, ում իրավունք  է տրվել ԱՄՆ Ջորջիա նահանգում զբաղվելու բժշկությամբ։

## Կենսագրություն
Էլիզա Աննա Գրիերը ծնվել է Հյուսիսային Կարոլինայի Մեկլենբերգ շրջանում 1864 թվականին, Էմիլի և Ջորջ Վաշինգտոն Գրիերների ընտանիքում։ Չնայած նա ծնվել է Ստրուկների ազատագրման հռչակագրի ընդունումից հետո, չզբաղեցրած Հյուսիսային Կարոլինայում եղել է ստրուկ։ Նա ազատ մարդ է դարձել պատերազմի վերջում (դեռևս մանուկ հասակում), այնուհետև տեղափոխվել է Թենեսի նահանգ Նեշվիլ քաղաք Ֆիսկի համալսարանում մանկավարժություն ուսանելու։ Որպեսզի կարողանա վճարել ուսման վարձը, նա ուսումն ընդմիջում էր աշխատանքով, այսպիսով համալսարան ընդունվել է 1884 թվականին, ավարտել՝ 1891 թվականին։

1890 թվականին Գրիերը նամակ է գրում Փենսիլվանիայի իգական բժշկական քոլեջին և բացատրում, որ ինքն ունի քիչ գումար և արդյոք կարող է ազատական ստրուկը որևէ օգնություն ստանալ մասնագիտական ունակությունները ծառայեցնելու համար։ 1893 թվականին նրան աշխատանքի են ընդունում քոլեջում, և նա ընդմիջումներով աշխատում և սովորում է՝ հոգալով իր կարիքները։ Աշխատում է մեկ տարի՝ վճարելու իր հաջորդ տարվա բժշկական քոլեջի ուսման վարձը և քոլեջն ավարտում է 7 տարում։ 1897 թվականին ավարտելուց հետո Գրիերը տեղափոխվում է Ատլանտա, դիմում ներկայացնում Ֆուլտոն շրջանում բժիշկ աշխատելու թույլտվություն ստանալու համար՝ այսպիսով դառնալով առաջին աֆրոամերիկացին, ով Ջորջիա նահանգում իրավունք  է ստանում զբաղվելու բժշկությամբ։
  
Գրիերն Ատլանտայում հիմնում է իր անձնական պրակտիկան՝ մասնագիտանալով մանկաբարձության և գինեկոլոգիայի բնագավառներում, միաժամանակ վաստակում է դասավանդելով։ 1901 թվականին, իր պրակտիկ գործունեությունն սկսելուց երեք տարի հետո հիվանդանում է և ի վիճակի չի լինում աշխատելու։ Գրիերը նամակ է գրում սուֆրաժիստ Սյուզան Էնթոնիին՝ խնդրելով օգնել թեթևացնելու իր ֆինանսական հոգսերը։ Էնթոնին ֆինանսապես ի վիճակի չի լինում օգնելու նրան, բայց Գրիերի անունից դիմում է Կանանց բժշկական քոլեջին։ Էլիզան տեղափոխվում է Ջորջիա նահանգի Օլբիա քաղաք, որտեղ աշխատում էր նրա եղբայրը՝ Ռիչարդ Էդգար Գրիերը, ով նույնպես բժիշկ էր։

Էլիզա Գրիերը մահացել է 1902 թվականին, թաղված է Հյուսիսային Կարոլինայի Շառլոթ քաղաքում։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Ամերիկացի բժշկուհիներ
Սկաուգում

**Սկաուգում** (), դղյակ, որը հանդիսանում է Նորվեգիայի թագաժառանգ Հակոնի և նրա կին՝ Մետե-Մարիտի պաշտոնական նստավայրը։

Դղյակը գտնվում է Ասքերկոմունայում՝ Օսլոյից 12 միլ հյուսիս։ Կառուցվել է միջնադարում և պատկանել Նորվեգիայի եկեղեցուն։ Հետագայում ունեցել է մի քանի սեփականատերեր։ 1909 թվականին 120.000 նորվեգական կրոնով գնել է նորվեգացի ազնվական Ֆրից Վեդել Յարլսբերգը։ Երբ 1929 թվականին թագաժառանգ Ուլաֆը և Մարտա Շվեդացին ամուսնացան, Ֆրիցը դղյակը նվիրեց նորապսակ զույգին։

1930 թվականին դղյակը ամբողջությամբ այրվում է։ Նորվեգացի հայտնի ճարտարապետ Արնսթեյն Արնեբերգին հանձնարարվում է հին դղյակի նույնությամբ կառուցել նոր շինություն։

1968 թվականին Ուլաֆ թագավորը դղյակը, որպես հարսանեկան նվեր, նվիրում է իր որդուն՝ թագաժառանգ Հարալդին և նրա կին՝ Սոնյա թագուհուն։ 2001 թվականին Հարալդ V թագավորը թագավորական դղյակը, որպես հարսանեկան նվեր, նվիրում է իր որդի՝ թագաժառանգ Հակոնին և նրա կին՝ Մետե-Մարիտին։

## Պատկերասրահ

Պատկեր:1385. Kronprinsparets bolig. Skougum, Norge. Flyvefoto - no-nb digifoto 20150629 00002 bldsa PK21842.jpg
Պատկեր:913. Kronprinsparets bolig. Skaugum, Asker - no-nb digifoto 20150629 00004 bldsa PK21873.jpg
Պատկեր:Asker skaugumaasen IMG 4401.JPG
Պատկեր:Skaugum gard.jpg


## Ծանոթագրություններ

## Աղբյուրներ
* Skaugum Estate page at the official Norwegian Royal website.
* Kongehuset.no om Skaugum.

Կատեգորիա:Ասքերի շենքեր և կառույցներ
Կատեգորիա:Նորվեգիայի թագավորական նստավայրեր
Կատեգորիա:Նորվեգիայի դղյակներ
Ֆոլա (ֆյորդ)

**Ֆոլա** (, կամ *Folla*),  ծոց Նորվեգիայի հյուսիսում, որն իրենից ներկայացնում է ֆյորդ։ Գտնվում է Նուրլան ֆյուլքեի Սալթեն պատմական շրջանում (դիսթրիքթ)։ Պատկանում է Նորվեգական ծովի ավազանին։

## Տվյալներ
Առավել մեծ Վեստ-ֆյորդի ճյուղավորումներից մեկն է հանդիսանում Ֆոլան, որն առանձնանում է ցամաքից Լաֆոտենյան կղզիներից։

Ֆոլա ֆյորդի մուտքը գտնվում է մոտավորապես 35 կիլոմետր հյուսիս-արևելք Բուդյոյից։ Գրեթե 14 կիլոմետր ֆյորդի մուտքից հետո այն ճյուղավորվում է երկու հատվածների։ Դեպի հյուսիս-արևելք ուղղությամբ տարածվում է Նորդֆոլա ֆյորդը, իսկ դեպի հարավ-արևելք երկրորդը՝ Սյորֆոլլա ֆյորդը։ Այդ երկու ճյուղավորություններն էլ իրենց հերթին են բաժանվում առավել մանր ֆյորդերի։

Ֆյորդի գետաբերանից մինչև նրա հեռավոր վերջավորությունը, մինչև Նորդֆոլե (գրեթե Մյորսվիքբոթն բնակավայրի մոտ) կազմում է ավելի քան 60 կիլոմետր։

Վարչատարածքային բաժանման արդյունքում այսօր Ֆոլա ֆյորդը պատկանում է Բուդյո, Սթեյգեն և Սյորֆոլ մունիցիպալիտետներին։

Ֆոլա ֆյորդի ամենաբարձր կետը կազմում է 1020 մետր՝ ծովի մակարդակի բարձրությունից։

## Պատմական ակնարկ
Հռչակավոր շվեդ բնագետ Կառլ Լիննեյը (1707-1778 թվականներ) իր Լապլանդիայի արշավախմբի ժամանակ, որը մեկնարկել է մենակ 1732 թվականին, շարժվել է Լուլեոյից մինչև Քվիքյոք։ Անցնելով Սկանդինավյան լեռները (Հյոլեն լեռնազանգվածը), ընկնում է Նորվեգիայի տարածքի մեջ և ընդհուպ հասնում Նորվեգական ծովի ափերին։ Հենց նույն տեղը, որտեղ Ֆոլա ֆյորդն ու ծովը իրար են խառնվում։ Այստեղ մեծ գիտնականը եղավ Սյորֆոլև Ռյոսթադ բնակավայրերում, որից հետո, կրկին նույն երթուղիով, վերադարձավ Լուլեո։ Գիտարշավի ժամանակ գիտնականն ահռելի նյութ հավաքեց և ներկայացրեց հանրությանը, ինչպեսն նաև մինչ այդ անհայտ մեծ թվով նոր փաստեր։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* 

Կատեգորիա:Նորվեգական ծովի ծոցեր
Կատեգորիա:Նորվեգիայի ֆյորդեր
Բելգիայի թագավորական գրադարան

240px|մինի
**Բելգիայի թագավորական գրադարան** (, , ոչ պաշտոնական անվանումը՝ **Ալբերտինա**), ազգային գիտական գրադարան Բելգիայում։ Գրադարանի հիմնական նպատակն է հավաքագրել և պահպանել Բելգիայում հրապարակվող, ինչպես նաև արտերկրում բելգիացիների աշխատանքների բոլոր հրատարակությունները։ Համաձայն Բելգիայում գործող օրենսդրության՝ գրադարանը ստանում է Բելգիայում լույս տեսնող յուրաքանչյուր խմբագրության առնվազն մեկ օրինակ։ Բացի բելգիական գրականությունը, գրադարանն ունի նաև մեծ քանակությամբ արտասահմանյան հրապարակումներ։ Գրադարանը գտնվում է Բրյուսելի Mont des Arts-ում (Արվեստի լեռ)՝ Բրյուսելի կենտրոնական կայարանի հարևանությամբ։

## Պատմություն
Գրքերի հավաքածուի պատմությունը, որը հետագայում դարձել է թագավորական գրադարան, սկսվում է դեռևս 15-րդ դարից, երբ բուրգունդյան դուքսերը սկսել են ձեռագրեր հավաքել։ 1559 թվականին Ֆիլիպ II-ի հրամանով այդ ձեռագրերը տեղափոխվել են Բրյուսելի Կաուդենբերգ պալատ։ 1731 թվականին Կաուդենբերգ պալատն այրվել է, սակայն գրադարանի մեծ մասը փրկվել է։

1837 թվականի հունիսի 9-ին կառավարության որոշմամբ Բելգիայում ստեղծվել է թագավորական գրադարան, որի հիմքը կազմել է Կառլ վան Հյուլետի հավաքածուն՝ բաղկացած շուրջ յոթանասուն հազար գրքերից։ Բուրգունդյան դուքսերի օրոք հիմնված գրքերի հավաքածուն թագավորական գրադարանի հիմնադրման ժամանակ պատկանել է Բրյուսել քաղաքին (սկսած 1803 թվականից)։ 1842 թվականին այն դարձել է պետական սեփականություն և ներառվել է թագավորական գրադարանի կազմում։

1935 թվականին որոշվել է կառուցել Թագավորական գրադարանի նոր շենք։ Պատերազմի պատճառով կառույցի շինարարությունն սկսվել է միայն 1954 թվականին։ Շենքը, որտեղ տեղակայված է գրադարանը, հանդիսավոր բացվել է 1969 թվականի փետրվարի 17-ին։

## Հավաքածու
Գրադարանն ունի ավելի քան 6 միլիոն գիրք (ավելի քան 150 կմ գրադարակներ) և համարվում է երկրի ամենամեծ գրադարանը։ Այն ներառում է՝

* 4000000 գիրք
* 21500 ամսագիր
* 150000 քարտեզ
* 32000 ձեռագիր
* 300000 անտիկ տպագիր նյութեր
* 700000 նկարներ
* 9200 միկրոֆիլմեր
* 50000 երկարաձիգ ձայնագրություններ
Գրադարանն ունի 6 «հատուկ» բաժիններ, մասնավորապես՝ արժեքավոր աշխատանքների, քարտեզների և պլանների, պարտիտուրի, ձեռագրերի, մետաղադրամների, մեդալների։ Այն նաև ծառայում է որպես հոլանդերենով արվեստի գործերի հավաքման կետ։

Գրադարանն ունի երաժշտությանը վերաբերող շուրջ 60 փոքր հավաքածու։ Երաժշտության բաժանմունքը հանդիսանում է նշանակալից ռեսուրս Բելգիայում և արտերկրում երաժշտական պատմության ուսումնասիրության համար։ Հավաքածուների ներկայացուցչական մաս են կազմում Ֆրանսուա Ժոզեֆ Ֆետին, Էժեն Իզային, Անրի Վիյոտանը, Մարկ Դանվալը, Այվես Բեկոն, Ֆլոր Պիտերսը, Էդգար Տինելը։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* 
* Official Website of the Center for American Studies 
* Floorplan of the Library 

Կատեգորիա:Ազգային գրադարաններ
Կատեգորիա:Բելգիայի գրադարաններ
Կատեգորիա:Բրյուսելի շենքեր և կառույցներ
Լեհաստանի գիտությունների ակադեմիա

**Լեհաստանի գիտությունների ակադեմիա** (, **PAN**), Լեհաստանի առաջատար գիտությունների ակադեմիա, որի գլխավոր գրասենյակը գտնվում է Վարշավայում։ Ակադեմիան պատասխանատու է ակնառու գիտնականների և  գիտահետազոտական ինստիտուտների ցանցի միջոցով երկրում գիտության զարգացման խթանման համար։ Հիմնադրվել է 1951 թվականին։

## Պատմություն
Լեհաստանի գիտությունների ակադեմիան պետական աջակցությամբ բուհ է, որի գլխամասը գտնվում է Վարշավայում։ Այն հիմնադրվել է վաղ կրթական ընկերությունների, այդ թվում, Լեհաստանի գիտելիքի ակադեմիայի (Polska Akademia Umiejętności, կրճատ՝ PAU), որի նստավայրը Կրակովում է և Վարշավայի բարեկամների գիտելիքի ընկերության, որը հիմնադրվել էր 18-րդ դարում, միաձուլման արդյունքում։ Ձևավորվել է Լեհաստանի գիտությունների ակադեմիայի 1951 թվականի հոկտեմբերի 30-ի կանոնադրությամբ, որի քաղաքական նպատակը գիտական միջավայրի վերահսկումն էր։ Ի սկզբանե եղել է միայն գիտնականների միություն, սակայն 1960 թվականին վերակազմավորվել է կենտրոնական կառավարչական կազմակերպության, որը պատասխանատու է Լեհաստանում գիտության և ինստիտուտների ցանցի վերահսկման համար։ 1989 թվականին Կրակովի Լեհաստանի գիտելիքի ակադեմիան առանձնացել է Լեհաստանի գիտությունների ակադեմիայից։

## Նախագահներ
* Յան Բոգդան Դեմբովսկի (1952-1956)
* Տադեուշ Կոտարբինսկի (1957-1962)
* Յանուշ Գրոշկովսկի (1962-1971)
* Վլոդզիմեժ Տշեբյատովսկի (1971-1977)
* Վիտոլդ Նովացկի (1977-1980)
* Ալեքսանդր Գեյշտոր (1980-1983)
* Յան Կարոլ Կոստշևսկի (1984-1990)
* Ալեքսանդր Գեյշտոր, 1990-1992 թվականների դեկտեմբերի 31
* Լեշեկ Կուզնիցկի, 1993 թվականի հունվարի 1 - 1998 թվականի դեկտեմբերի 31
* Միրոսլավ Մոսակովսկի, 1999 թվականի հունվարի 1 -  2001 թվականի դեկտեմբերի 26
* Եժի Կոլոձեյչակ, 2002 թվականի հունվարի 16 -  2003 թվականի մարտի 31
* Անդժե Լեգոցկի, 2003 թվականի ապրիլի 1 -  2006 թվականի դեկտեմբերի 31
* Միխալ Կլյաբեր 2007 թվականի հունվարի 1

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:1952 հիմնադրումներ Լեհաստանում
Կատեգորիա:Գիտությունների ազգային ակադեմիաներ
Կատեգորիա:Լեհաստանի գիտական կազմակերպություններ
Նորվեգիայի տաճարների ցանկ

Նորվեգիայում գործում են քրիստոնեական տարբեր ուղղություններ, որոնք ունեն իրենց կրոնական կառույցները։ Ստորև ներկայացվում է Նորվեգիայի տաճարների ցանկը ըստ եկեղեցական պատկանելիության։

## [[Նորվեգիայի եկեղեցի]]

## [[Հռոմի Կաթոլիկ եկեղեցի]]

## Աղբյուրներ
* Cathedrals in Norway

Կատեգորիա:Նորվեգիայի տաճարներ
Կատեգորիա:Կրոնը Նորվեգիայում
Սուրբ Օլաֆի տաճար (Օսլո)

**Սուրբ Օլաֆի տաճար** (), կաթոլիկ եկեղեցի, որը գտնվում է Նորվեգիայի մայրաքաղաք Օսլոյում։ Հանդիսանում է Օսլոյի թեմի գլխավոր տաճարը, թեմի առաջնորդի նստավայրը։ Անվանումը ստացել է սուրբ Օլաֆի անունից։

## Պատմություն
Սուրբ Օլաֆի եկեղեցին կառուցվել է 1856 թվականին նեոգոթիկա ոճով ճարտարապետ Շիրմենի նախագծով։ Տաճարի օծման կապակցությամբ Նորվեգիայի Ժոզեֆինա թագուհին նվիրել է Ռաֆայելի հեղինակած Սիքստինյան Տիրամայր կտավի կրկնօրինակը։ 1857 թվականին Հռոմի Պապ Պիոս IX-ը եկեղեցուն նվիրել է իտալական մարմարից պատրաստված սուրբ պահատուփ։

1953 թվականին, Օսլոյի թեմի կազմավորումից հետո, Սուրբ Օլաֆ տաճարը դարձավ թեմի գլխավոր եկեղեցին։

1975-1976 թվականներին եկեղեցին վերանորոգվել է։ Խորանը փոխվել է, ամրացվել են նավերը և պատվել նորվագական գրանիտով։

1989 թվականի տաճար է այցելել Հռոմի պապ Հովհաննես Պողոս II-ը, ով տաճարին է նվիրել սուրբ Օլաֆի մասունք։

Սուրբ Օլաֆի տաճարում որպես քահանա է աշխատում նորվեգացի հայտնի տիբեթագետ Փեր Քվերնեը։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Սուրբ Օլաֆի տաճարի պաշտոնական կայք: 

Կատեգորիա:Նորվեգիայի տաճարներ
Կատեգորիա:Կրոնն Օսլոյում
Վաչագան Այվազյան

**Վաչագան Պետրոսի Այվազյան** (), հայ վնասվածքաբան-օրթոպեդ։ Բժշկագիտության դոկտոր (1987), պրոֆեսոր (2002)։ ՀՀ ԲԳԱ (1997), ՌԴ բժշկատեխնիկական ակադեմիաների (2001) անդամ։

Պետրոս Այվազյանի որդին է, Գ. Այվազյանի եղբայրը։

## Կենսագրություն
Վաչագան Այվազյանը ծնվել է 1949 թվականին Կիրովաբադում (այժմ՝ Գանձակ)։ 1972 թվականին ավարտել է Երևանի բժշկական ինստիտուտը։ 1987 թվականին Ուկրաինայի օրթոպեդիայի գիտահետազոտական ինստիտուտում (Կիև) պաշտպանել է դոկտորական ատենախոսություն` ստանալով բժշկական գիտությունների դոկտորի գիտական աստիճան։
1989 թվականից Վնասվածքաբանության և օրթոպեդիայի ԳՀԻ բաժանմունքի վարիչ, 1990 թվականից՝ տնօրեն, 1992 թվականից, միաժամանակ՝ ԱԱԻ վնասվածքաբանության և օրթոպեդիայի ամբիոնի վարիչ։ 1988 թվականից՝ ՀՀ առողջապահության նախարարության գլխավոր վնասվածքաբան-օրթոպեդ, 1990 թվականից ՀՀ վնասվածքաբանների և օրթոպեդների ընկերակցության նախագահ, 1995 թվականից՝ Վիրաբուժական օրթոպեդիայի և վնասվածքաբանության միջազգային ընկերակցության անդամ։

Աշխատանքները վերաբերում են ոսկրածուծաբորբի (օսթեոմիելիտ) վիրաբուժության, խոշոր հոդերի ներքին պրոթեզավորման և ողնաշարի վիրաբուժության, ոսկրային հյուսվածքի վերականգնող, հատկությունների, ոսկրային պակասի բուժման, ֆունկցիոնալ կայուն ոսկրամիացման հարցերի մշակմանը։ 
ՀՀ-ում ներդրել է հոդերի ներքին պրոթեզավորման մեթոդը։

## Պարգևներ
* «Անձնական արիության» շքանշան, 1989
* «Մարտական ծառայության» մեդալ, 2001
* ՀՀ ԱՆ ոսկե մեդալ, 2009
* Ակադեմիական պարգևների եվրոպական հանձնաժողովի Պաուլ Էռլիխի անվան մեդալ, 2009

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Բժշկական գիտությունների դոկտորներ
Կատեգորիա:Երևանի պետական բժշկական համալսարանի շրջանավարտներ
Կատեգորիա:Հայ բժիշկներ
Կատեգորիա:Հայ պրոֆեսորներ
Կատեգորիա:Հայ վնասվածքաբաններ
Կատեգորիա:Հայ օրթոպեդներ
Կատեգորիա:Մարտական ծառայության մեդալակիրներ
Ալեքսիս Սմիթ

**Ալեքսիս Սմիթ** (, ), ամերիկացի դերասանուհի, «Թոնի» մրցանակի դափնեկիր։

## Կյանքը և Կարիերան
Գլեդիս Սմիթը ծնվել է Պենտիկտոնում, Բրիտանական Կոլումբիա, իսկ իր կարիերան նա սկսել է Լոս Անջելեսում, որտեղ տեղափոխվել էր ընտանիքի հետ՝ պատանի հասակում։ 1940 թվականին նա «Warner Bros» ընկերության հետ կնքեց պայմանագիր։ Նա նկարահանվել է մի քանի հայտնի հոլիվուդյան ֆիլմերում 1940-ական թվականներին, իսկ ավելի ուշ նաև նա հաջողություններ ունեցավ Բրոդվեյի բեմում։ Սմիթը նկարահանվել է ավելի քան 50 կինոֆիլմում, հիմնականում գլխավոր դերում։ 1980-ականներին նա նկարահանվում էր Դալլաս սերիալում, որտեղ խաղում էր չար տիկնոջ՝ Ջեմիկ Մոլտֆորդի դերը։ Նրան նաև առաջարկվել էր մասնակցել «Ուրախ Ընկերություն» սիտկոմին։ Դերասանուհին մահացել է 1993 թվականին Լոս-Անջելեսում՝ գլխի ուռուցքի պատճառով, իր 72-ամյակից ուղիղ մեկ օր հետո։

## Ֆիլմագրություն

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:20-րդ դարի ամերիկացի դերասանուհիներ
Կատեգորիա:20-րդ դարի ամերիկացի երգչուհիներ
Կատեգորիա:«Թոնի» մրցանակի դափնեկիրներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի դերասանուհիներ
Կատեգորիա:Կանադացի կինոդերասանուհիներ
Կատեգորիա:Կանադացի հեռուստատեսային դերասանուհիներ
Ղարաբաղ Կարպետ

**Ղարաբաղ Կարպետ**,  ընկերությունը  հիմնվել է 2013 թվականին Արցախի Հանրապետությունում։ Այն զբաղվում է ձեռագործ գորգերի արտադրությամբ։ «Ղարաբաղ Կարպետը» գործարաններ ունի Ստեփանակերտում, Շուշի, Հադրութ, Բերձոր քաղաքներում և Մարտունու շրջանի Ճարտար գյուղում։

## Ընկերության մասին
մինի|«Ղարաբաղ կարպետի» գործարանը
Ընկերությունը մեծ մասամբ արտադրում է հայկական, մասնավորապես տիպիկ արցախյան գորգեր, ինչպես նաև տարբեր տիպի և ոճի, տարբեր մշակույթներին հատուկ գորգեր։ Դարեր շարունակ Արցախի գորգերը մեծ ճանաչում և համբավ են ունեցել աշխարհով մեկ։ Արցախը հայոց գորգագործական մշակույթի հարստության ու ինքնատիպության մասին պատկերացում տվող բացառիկ տարածաշրջաններից է։ Եվ «Ղարաբաղ Կարպետի» հիմնական նպատակը, գորգագործության այդ դարավոր փառքն ու ավանդույթը վերականգնելն է։ Ընկերությունն արտադրում է տարբեր չափսի և գունային բաշխման, տարբեր խտության գորգեր, տեղական ոչխարի բրդյա թելից և բամբակից։ Արցախում կատարվում է թելերի ներկում, գործված գորգերի քիմիական մշակում, խուզում և մյուս բոլոր գործընթացներ։ Ներկայումս «Ղարաբաղ Կարպետ» ընկերությունում գործում են մինչև 32 խտության գորգեր՝ հիմնականում 3, 4 մինչև 5 քմ մակերեսով։ Գործվում են հիմնականում ավանադական գորգերի տեսակներ, ինչպես Արծվագորգեր, Արևագորգեր, Հարսանեկան գորգեր, Աստղ-հավք, Արծվենշան, Խնձորեսկ, Կեռանախշ վարդյակներով գորգեր, Թռչնաբուն, Վիշապագորգեր, Խաչ-խորան, Թագ գորգ և այլն։
մինի|«Ղարաբաղ կարպետի» արտադրության եվրոպական ոճի գորգեր

## Գորգագործության պատմությունն Արցախում
Գորգագործական մշակույթն Արցախում խոր արմատներ ունի։ Արցախյան հին գորգերը ներկայացված են այսօր աշխարհի բազմաթիվ թանգարաններում։ Պայմանավորված այն հանգամանով, որ Արցախը տարբեր ժամանակահատ­վածներում եղել է տարբեր երկրների տիրապետության տակ, արցախյան գորգերը տարածվել են գրեթե ամբողջ Ասիայի և Եվրոպայի երկրներում։

Արցախյան շարժման և Արցախյան ազատամարտի հետ կապված անկում ապրեց սոցիալ-տնտեսական և մշակութային կյանքը, այդ թվում նաև բազմաթիվ այլ արտադրություններ, կիրառական արվեստի ճյուղերի և տարբեր ոլորտների հետ միասին Արցախում անկում է ապրել ձեռագործ գորգագործությունը։ Սակայն անհատական նախաձեռնությամբ տնայնագործության մակարդակով հաջողվեց պահպանել գորգագործության մշակույթը՝ որպես ընտանեկան ավանդույթ և ժառանգություն։
 
Ավանդական գորգերի արտադրությունը մասամբ կասեցվել է նաև խորհրդային տարիներին՝ երբ գորգագործական գործարաններում գործված ձեռագործ ու մեքենագործ գորգերը գրավել են շուկան։ Այդ իսկ պատճառով Արցախում հետզհետե վերանում էր գորգագործության ավանդույթը։

Այժմ «Ղարաբաղ կարպետի» հիմնական նպատակներից մեկը՝ այդ դարավոր ավանդույթն վերականգնելն ու արցախյան գորգերի համբավն աշխարհով տարածելն է։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Արցախի Հանրապետության տնտեսություն
Կատեգորիա:Հայկական գորգեր
Կատեգորիա:Հայկական ընկերություններ
Գերբնական (3-րդ եթերաշրջան)

**Գերբնական** (անգլերեն՝ Supernatural), ամերիկյան սարսափ ժանրի հեռուստասերիալ, ստեղծված Էրիկ Կրիպկեի կողմից։ Պրեմիերան ցուցադրել է The WB հեռուստաալիքով՝ 2007 թվականի հոկտեմբերի 4-ինː  Եզրափակիչ սերիան ցուցադրվել է 2008 թվականի մայիսի 15-ին։

Սերիալը պատմում է երկու եղբայրների մասին, որոնք տեղափոխվելով ԱՄՆ, կռվում են դեմոնների դեմː

## Սյուժե
Վինչեստեր եղբայրներին հաջողվում է սպանել իրենց թշնամիներին, որոնք վնասում էին թե՛ իրենց, թե՛ մնացած մարդկանց.Ազազելը պարտված էրː դժոխքի դռները երկար ժամանակ բաց չմնացին,սակայն դուրս եկան բավականին դեմոններ, որոնք սկսեցին պատրաստվել ապոկալիպսիսինː

Աշխարհը գտնվում էր բավականին մեծ վտանգի տակ, քանզի մի քանի դեմոններ պատրաստվում էին իրենց լայնածավալ վտանգավոր գործողությունները ծավալելːՍեմը և Դինը մշտապես փորձում էին վերացնել բոլոր չար էակներին, որոնք գրեթե հանդես էին գալիս միայն փաքր քաղաքներում, սակայն ամեն անգամ նրանք հայտվում էին անհանգստությունների մեջ և վտանգում իրենց կյանքըː

Սակայն կար մեկ այլ թշնամի.ժամանակ, որի դիմաց ամեն բան անզոր էրː Դինին մնացել է 366 օր, սկսած այն օրից, երբ նա իր հոգին վաճառեց դեմոններին եղբորը՝ Սեմին կյանքի վերադարձնելու համարː

Վինչեստեր եղբայրները Ռուբիի հետ միասին փնտրում են այդ դեմոնին, դա միակ հնարավորությունն էր փրկելու Դինին իր սարսափելի ճակատագրիցː

## Դերերում
### Գլխավոր
* Ջարեդ Պադալեկի- Սեմ Վինչեստեր
* Ջենսեն Էքլս - Դին Վինչեսթր
* Քեթի Քեսիդի - Ռուբի
* Լոուրեն Քոհեն - Բելա Թալբոտ

## Հատուկ հյուրեր
* Ջիմ Բիվեր - Բոբբի Սինգեր
* Սթերլինգ Բրաուն - Գորդոն Ուելքեր
* Մայքլ Մասսի - Կուբրիկ
* Սինդի Սեմպսոն - Լիզա Բրեյդեն
* Նիկոլաս Էլիա - Բեն Բրեյդեն
* Սիերա Մաքկորմիկ - Լիլիթ
* Ջեֆրի Դին Մորգան - Ջոն Վինչեստեր
* Ռիչարդ Սփեյթ - Տրիկստեր
* Թրեվիս Ուեսթեր - Գարրի Սպենգլեր
* Սթիվեն Ուիլիամս - Ռուֆուս Տյորներ

## Սերիաներ



## Թողարկում DVD-ի վրա
### Հրատարակչական նկարագրություն
* DVD ձևաչափ՝ 16 սերիա 5 DVD-ր վրա (Box set)
* Տարածաշրջանի կոդը ՝ 1
* Ենթագրեր ՝ անգլերեն, իսպաներեն, ֆրանսերեն, պորտուգալերեն,կորեերեն
* Երաժշտություն ՝ Անգլերեն Dolby Digital 5.1 Stereo
* Պատկերի ձևաչափ՝ Widescreen Anamorphic, 1.78:1
* Ստուդիա՝ Warner Home Video
* Արձակման ամսաթիվ ՝ 2 սեպտեմբեր 2008 (ԱՄՆ)

### Սկավառակի վրա ևս
* Աուդիո մեկնաբանություն
* Չստացված կադրեր
* Պատկերասրահ

## Արտաքին հղումներ
* Պաշտոնական կայք  

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:«Գերբնական» հեռուստասերիալի եթերաշրջաններ
Կատեգորիա:Ամերիկացի դերասաններ
Կատեգորիա:Ամերիկյան հեռուստասերիալներ
Կատեգորիա:Գերբնական
Կատեգորիա:Սարսափ ֆիլմեր
Կատեգորիա:Ֆանտաստիկ ֆիլմեր
Օսլոյի մայր տաճար (լյութերական)

**Օսլոյի մայր տաճար** (),  լյութերական եկեղեցի Նորվեգիայի մայրաքաղաք Օսլոյում։ Պատկանում է Նորվեգիայի եկեղեցու Օսլոյի թեմին։ Կառուցվել է 1694 - 1697 թվականներին։ Հանդիսանում է Օսլոյի երեք քրիստոնեական տաճարներից մեկը։ Օծվել է 1697 թվականին:Այն օգտագործվում է Նորվեգիայի թագավորական ընտանիքի և Նորվեգիայի կառավարության կողմից տարբեր հանդիսավոր պածշտոնեական միջոցառումների կազմակերպման համար։ 1968 և 2001 թվականներին Օսլոյի տաճարում է կազմակերպվել Նորվեգիայի թագավորի թագադրման արարողությունները։

1848-1850 թվականներին ճարտարապետ Ալեքսիս դե Շատոնեֆայի կողմից տաճարը վերակառուցվել է։ 1950 թվականին կրկին վերանորոգվել է։ 2006 թվականի օգոստոսին կրկին փակվել է վերանորոգման նպատակով և կրկին վերաբացվել է 2010 թվականին։

Օսլոյի տաճարը նաև հայտնի է իր վիտրաժներով և երգեհոնով։ Առաջին երգեհոնը տեղադրվել է տաճարում 1711 թվականին, իսկ վերջինը՝ 1997 թվականին։

## Արտաքին հղումներ
* Karl Gervin. *Oslo domkirke: mennesker og miljøer i 900 år* Oslo Cathedral: People and Community for 900 Years. (1997) ISBN 82-03-22191-2.
* Storsletten, Ola *Kirker i Norge, b. 5: Etter reformasjonen : 1600-tallet* Churches in Norway, Vol. 5: After the Reformation: The 1600s (2008) ISBN 978-82-91399-15-7.
* Tronshaug, Hans Jacob *Oslo domkirkes orgelhistorie : orgler, organister, kantorer og orgelbyggere gjennom fem århundrer* The Organ of the Oslo Cathedral: Organs, Organists, Cantors and Organ Buiiders through Five Centuries (1998) ISBN 82-994632-0-3.

## Պատկերասրահ

Պատկեր:Oslodomkirke.jpg
Պատկեր:Oslo Cathedral.jpg
Պատկեր:Oslo Domkirke 2013 02.JPG
Պատկեր:Oslo domkirke 85250 1.jpg


## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Նորվեգիայի տաճարներ
Խաղաղության Նոբելյան կենտրոն

**Խաղաղության Նոբելյան կենտրոն** (), կենտրոն Նորվեգիայի մայրաքաղաք Օսլոյում, որտեղ ներկայացված են Խաղաղության Նոբելյան մրցանակի գաղափարներն ու մրցանակաբաշխությունները։ Կենտրոնը նաև միջավայր է, ուր մշակութային ու քաղաքական ուժերը կազմակերպում են քննարկումներ խաղաղության, պատերազմի, կոնֆլիկտների հանգուցալուծման թեմաների շուրջ։

Կենտրոնը ներկայացնում է Խաղաղության Նոբելյան մրցանակի թեկնածուներին, նրանց աշխատանքները։ Այնտեղ ներկայացված են նաև Ալֆրեդ Նոբելի և Նոբելյան մրցանակաբաշխությունների պատմությունը։ Դա կատարվում է ինտերակտիվ տեխնոլոգիաների, մուլտիմեդիայի կիրառմամբ, ցուցահանդեսների, համերգների, բանավեճերի, համաժողովների, ներկայացումների, էքսկուրսիաների կազմակերպմամբ։

150px|մինի|ձախից|Կենտրոնի մուտքը
Խաղաղության Նոբելյան կենտրոնը Նոբելյան մրցանակաբաշխության համակարգի մի մասն է, որ զարգանում է Նոբելյան հիմնադրամի միջոցներով։ Կենտրոնը բացվել է 2005 թվականին Նորվեգիայի թագավոր Հարալդ V-ի կողմից։ Կենտրոնի բացման արարողությանը ներկա են գտնվել Նորվեգիայի և Շվեդիայի թագավորական ընտանիքները, ինչպես նաև Խաղաղության Նոբելյան մրցանակի դափնեկիր, քենիացի քաղաքական ակտիվիստ Վանգարի Մաթայը։ Նույն թվականից կենտրոնի առաջին տնօրենն է դարձել Բենտ Էրիքսենը, խորհրդի քարտուղարը` Ջեյր Լանդեսթադը։ 2009 թվականի հոկտեմբերի 1-ի տվյալներով կենտրոն է այցելել ավելի քան 400.000 այցելու։

Կենտրոնը գտնվում է Օսլոյի Արևմտյան երկաթուղային կայարանի մոտ, որը կառուցվել է 1872 թվականին և շահագործվել մինչև 1989 թվականը։ Հարևանությամբ գտնվում է Օսլոյի քաղաքային խորհուրդը, որը ամեն տարվա դեկտեմբերի 10-ին` Ալֆրեդ Նոբելի մահվան օրը, զբաղեցնում է Խաղաղության Նոբելյան մրցանակի կենտրոնը։

Խաղաղության Նոբելյան կենտրոնը ֆինանսավորվում է Նորվեգիայի մշակույթի նախարարության կողմից, ինչպես նաև հովանավորների և անդամավճարների միջոցով։ Ժամանակավոր ցուցահանդեսները ամբողջովին ֆինանսավորվում են։

## Տես նաև
* Նոբելյան հիմնադրամ

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Պաշտոնական կայք

Կատեգորիա:Օսլոյի թանգարաններ
Կատեգորիա:2005 հիմնադրված թանգարաններ
Կատեգորիա:2005 հիմնադրումներ Նորվեգիայում
Կատեգորիա:Խաղաղության Նոբելյան մրցանակ
Բերգենի տաճար

**Բերգենի տաճար** (), լյութերական տաճար Նորվեգիայի Բերգեն քաղաքի հյուսիսարևմտյան մասում։ Ենթարկվում է Նորվեգիայի եկեղեցու Բերգենի թեմին։ Առաջին հիշատակությունը թվագրվում է 1181 թվականին սուրբ Օլաֆ անունով։ Տաճարում կարող են տեղավորվել միանգամից 1000 մարդ։

Նորվեգիայի Հոկոն IV թագավորի օրոք եկեղեցու տեղում գործել է մենաստան, որը տաճարի կառուցման ընթացքում ներառվում է վերջինիս ենթակառուցվածքի մեջ։ Տարբեր տարիներին հրդեհի հետևանքով այրվել է 1248 և 1270 թվականներին և կրկին վերականգնվել։ 1463 թվականին կրկին այրվում է, սակայն այս անգամ չի վերականգնվում մինչև 1550-ական թվականները։ Չնայած կիսավեր վիճակին՝ եկեղեցին 1539 թվականին ստանում է տաճարի կարգավիճակ։

1623 և 1640 թվականների հրդեհից հետո տաճարը վերականգնվել է և ստացել ներկայիս տեսքը։ Գմբեթի ցիցը տեղադրվել է հենց այդ ժամանակ իրականացված շինարարության ժամանակ։ Ճարտարապետ Քրիստիան Քրիստին և Պիտեր Անդերսեն Բլիսկը 1880 թվականի վերնորոգման ժամանակ վերականգնել են եկեղեցու ներսի միջնադարյան տեսքը։

1665 թվականին Բերգենի ափերին տեղի ունեցած անգլո-հոլանդական ճակատամարտի ժամանակ թնդանոթի արկը դիպչել է տաճարի պատին, որը մինչ օրս պահպանվում է նույն տեղում։

## Պատկերասրահ

Պատկեր:Domkirken17Mai2009.jpg
Պատկեր:Bergen - Cathédrale - Orgue.JPG
Պատկեր:Domkirken, Bergen...jpg
Պատկեր:Domkirken bg 4.jpg


## Տես նաև
* Նորվեգիայի տաճարների ցանկ

## Արտաքին հղումներ
* Bergen Cathedral  — histos.no

Կատեգորիա:Նորվեգիայի տաճարներ
Կատեգորիա:Բերգենի շենքեր և կառույցներ
Սուրբ Մարիամ Աստվածածին տաճար (Թրոմսյո)

**Սուրբ Մարիամ Աստվածածին տաճար** (), կաթոլիկ եկեղեցի Նորվեգիայի Թրոմս ֆյուլքեի Թրոմսյո կոմունայի Թրոմսյո քաղաքում։ Այն ենթարկվում է Հռոմի կաթոլիկ եկեղեցու Թրոմսյոյի թեմին։ Սուրբ Մարիամ Աստվածածին տաճարը համարվում է ամենահյուսիսային կաթոլիկ եկեղեցին։

## Պատմություն
Սուրբ Մարիամ Աստվածածին տաճարի շինարարությունը ավարտվել է 1861 թվականին նեոգոթիկա ոճով։ Տաճարի ներքին տեսքը կառուցման սկզբից մի քանի անգամ ձևափոխության է ենթարկվել։

1944 - 1945 թվականների ձմռանը եկեղեցում են պատսպարվել Ֆինմարքից ժամանած փախստականները։ 1967 թվականին տաճարի տարածքում գործել է կաթոլիկ դպրոց։ 1969 թվականի մայիսի 14-ին տաճարը տուժել է հրդեհից, որը սկսվել էր քաղաքի այլ վայրում։ 1989 թվականի հունիսին տաճար է այցելել Հռոմի պապ Հովհաննես Պողոս II-ը։

Ներկայումս Սուրբ Մարիամ Աստվածածին եկեղեցու քրիստոնեական համայնքը միավորում է տարբեր ազգությունների շուրջ 500 հավատացյալների, որոնց մեծ մասը նորվեգացիներ, լեհեր և ֆիլիպինցիներ են։

## Պատկերասրահ

Պատկեր:22 Tromso Cathedral (5618698280).jpg
Պատկեր:Our Lady of Tromsoe Norway.JPG
Պատկեր:Our Lady of Tromso interior.JPG
Պատկեր:OurLadyofTromsofacade.JPG


## Աղբյուրներ
* Թրոմսյոյի Սուրբ Մարիամ Աստվածածին եկեղեցու թեմ: 

Կատեգորիա:Նորվեգիայի տաճարներ
Կայո Ժունիոր

**Լուիս Կարլոս Սարոլի** (), ավելի հայտնի որպես **Կայո Ժունիոր** ), բրազիլացի ֆուտբոլիստ և մարզիչ։

## Կենսագրություն
Բրազիլիայում հայտնի է «Պարանա», «Պալմեյրաս», «Բահիա», «Գոյաս», «Ֆլամենգո», «Բոտաֆոգո», «Գրեմիո», «Վիկտորիա» և «Քրիսիումա» թիմերի հետ աշխատանքով։ Կայո Ժունիորը աշխատել է նաև հայրենիքից դուրս՝ մարզել է Ճապոնական «Վիսսել Կոբե», Կատարի «Ալ Գարաֆա», «Ալ Ջազիրա» ու «Ալ Շաբաբ», որոնք ներկայացնում են Արաբական Միացյալ Էմիրությունները։

2016 թվականի նոյեմբերի 28-ին զոհվել է Կոլումբիայում ավիավթարից, նրա հետ զոհվել են «Շապեկոենսե» ակումբի շատ խաղացողներ և ամբողջ մարզչական կազմը, որը Կայոն ղեկավարում էր 2016 թվականից։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* 

Կատեգորիա:Բելենենսիշի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Բրազիլացի ֆուտբոլային մարզիչներ
Կատեգորիա:Բրազիլացի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Գրեմիոյի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Էշտրելա Ամադորայի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Ինտերնասիոնալի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Պաուլիստայի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Վիտորիա Գիմարայնշի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Տղամարդկանց ֆուտբոլի հարձակվողներ
Կատեգորիա:Ֆուտբոլային մարզիչներ այբբենական կարգով
Քերրիի օրագրերը (հեռուստասերիալ)

**Քերրիի օրագրերը** (), ամերիկյան պատանեկան/պատմական քոմեդի-դրամա է։ Հեռարձակվել է The CW հեռուստաընկերության կողմից 2 եթերաշրջանով 2013 թ.-ի հունվարի 14-ից 2014 թ.-ի հունվարի 31-ը։ Հեռուստաշոուն HBO հեռուստաընկերության Սեքսը մեծ քաղաքում հեռուստասերիալի դեպքերի նախապատմությունն է ներկայացնում և հիմնված է Քենդիս Բուշնելի համանուն ստեղծագործության վրա։ Առաջին եթերաշրջանի կիզակետում Քերրի Բրեդշոուն է (Աննասոֆիա Ռոբ) իր ավագ դպրոցական տարիներին 1984 թ-ին։ Այս շրջանում նա, նորաձևության ամսագրում պրակտիկանտ լինելով, նյույորքյան կյանքն է բացահայտում։ Երկրորդ եթերաշրջանում ներկայացնում է իր կյանքը քաղաքում, ինչպես նաև իր ընկերների կյանքը։

Առաջին եթերաշրջանի 4-րդ ամսում հայտարարվեց երկրորդ եթերաշրջանի մասին, որի պրեմիերան կայացավ 2013 թվականի հոկտեմբերին։ 2014 թվականի Մայիսին The CW հեռուստաընկերությունը փակեց հեռուստաշոուն երկու եթերաշրջանից հետո։

## Կերպարներ և դերասանական կազմ
### Հիմնական դերեր
* Աննասոֆիա Ռոբը Քերրի Բրեդշոուի դերում։ Հեռուստասերիալի գլխավոր հերոսն ու պատմողը։ 16 տարեկան ավագ դպրոցի աշակերտուհի է Քասլբերրի, Կոնեկտիկուտից։ Նա երազում է հայտնի գրող դառնալու մասին։ Քերրիի մայրը վերջերս մահացել է քաղցկեղից, այդ պատճառով նրա կրտսեր քույրը՝ Դորրիթը, ավելի կոնֆլիկտային է, քան երբևէ, իսկ նրա հայրը՝ Թոմը, գլուխը կորցրել է՝ երկու թինեյջեր աղջկա խնամքի պատասխանատվությունը միայնակ հանկարծակի ստանձնելու պատճառով։ Քերրին պրակտիկայի է անցնում Նյու Յորքում գտնվող իրավաբանական գրասենյակում։ Այնուհետև նա լքում է այս պրակտիկան, որպեսզի աշխատի Լարիսա Լաֆլինի մոտ Ինտերվյու Ամսագրում։ Ավագ դպրոցի ավարտին ընդառաջ Լարիսան Քերրիին առաջարկում է ամբողջօրյա աշխատանք Ինտերվյու ամսագրում, որը նա ընդունում է։ Ցավոք, Լարիսային հեռացնում են աշխատանքից, Քերրիին՝ նույնպես։ Նա որոշում է մնալ Նյու Յորքում Սեբաստիանի հետ Մալիբու գնալու փոխարեն։ Երկրորդ սեզոնի վերջում նա Սամանտայի հետ տեղափոխվում է Լարիսայի բնակարան։
* Օսթին Բոլթերը Սեբասթիան Քիդդի դերում։ Քասլբերիի Ավագ դպրոցի նորեկ աշակերտ և Քերրիի սիրո օբյեկտը։ Սեբասթիանը տեղափոխվում է Քասլբերի, որովհետև նախկին դպրոցից նրան հեռացրել էին՝ պատմության ուսուցչուհու հետ սիրավեպի պատճառով։ Նա ապրում է իր ամուսնալուծված մոր հետ, ով երբևէ իր կողքին չէ։ Նա և Քերրին սկսում են հանդիպել Առաջին եթերաշրջանի կեսերից, բայց բաժանվում են (այդ ընթացքում Սեբասթիանը համբուրում է Մեգիին, ինչի պատճառով նրանք էլ ավելի լուրջ են վիճում)։ Նրանք աշխատում են չհանդիպել, արհամարհել իրար, բայց պարզ է, որ նրանք զգացմունքներ ունեն միմյանց նկատմամբ։ Երկրորդ եթերաշրջանի ավարտին Սեբասթիանը տեղափոխվում է Մալիբու՝ իր կազմակերպությունը ղեկավարելու համար, ինչի պատճառով նրանք վերջնականապես բաժանվում են։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:CW-ի բնօրինակ ծրագրեր
Կատեգորիա:Ամերիկյան հեռուստասերիալներ
Կատեգորիա:Անգլերեն հեռուստասերիալներ
Cup of China 2008

**«Cup of China 2008»** **առաջնություն**, 2008-2009 թվականներին կայացած գեղասահքի երրորդ գրան պրի։ Տեղի է ունեցել Չինաստանի մայրաքաղաք Պեկինում, 2008 թվականի նոյեմբերի 6-ին։ Կազմակերպիչները եղել են Չինաստանի գեղասահքի ասոցիացիայի անդամները։

Առաջնությանը մասնակցել են և՛ տղամարդիկ, և՛ կանայք։

Պարտադիր պար՝ Վիեննայի վալսը։

## Արդյունքներ
### Տղամարդկանց

### Կանանց

### Զույգեր

### Պարեր

## Արտաքին հղումներ
* Արդյունքները ИСУ կայքում  
* Сайт Chinese Skating Association  ,
* Առաջնության պաշտոնական կայքը  ,

Կատեգորիա:Cup of China ըստ տարվա
Երկքառակուսի հավասարում

**Երկքառակուսային հավասարումներ**, ax^4+bx^2+c=0  \qquad (1) տեսքի հավասարումը, որտեղ a, b և c-ն տրված թվերն են, a-ն զրոյից տարբեր է, իսկ x-ը անհայտ է, անվանում են երկքառակուսային հավասարումներ։
\qquad(1) հավասարումը լուծելու համար ներմուծում են նոր փոփոխական՝ y=x^2  \qquad (2)։ Այդ դեպքում (1) հավասարումը դառնում է ay^2+by+c=0  \qquad (3) քառակուսային հավասարում y անհայտի նկատմամբ։
Եթե (3) հավասարումն արմատներ չունի, ապա այդ դեպքում ակնհայտ է, որ (1) հավասարումը նույնպես արմատներ չունի։ Իսկ եթե (3) հավասարումն արմատներ ունի, ապա դրանք, տեղադրելով (2) հավասարման մեջ y-ի փոխարեն, կստանանք x-ի նկատմամբ հավասարումներ։ Ստացված հավասարումների լուծումները, եթե դրանք գոյություն  ունեն, կհանդիսանան (1) հավասարման լուծումներ։ Ակնհայտ է՝ (1) հավասարումն այլ լուծումներ չունի։
        
Լուծենք x^4-3x^2+2=0  \qquad (4) հավասարումը։
y=x^2 նշանակումից հետո (4) հավասարումը դառնում է y^2-3y+2=0 քառակուսային հավասարում։

       Հվենք D-ն 
      D=b2-4ac=9-8=1
      այս ունի  երկու արմատ x1 և x2 
     y1=-b+քառակուսի արմատD բաժանած 2a-ի ,որը հավասար է 3+քառակուսի արմատ 1բաժանած 2=2
     y2=-b-քառակուսի արմատD բաժանած 2a-ի ,որը հավասար է 3-քառակուսի արմատ 1բաժանած 2=1 
     x1=քառակուսի արմատ2=(+)(-)քառակուսի արմատ2
     x2=քառակուսի արմատ1=(+)(-)քառակուսի արմատ=(+)(-)1  այստեղից հետևում է ,որ (4) հավասարումը ունի 4 արմատ։

Կատեգորիա:Հավասարումներ
Չարաճճի տղա (քանդակ, Օսլո)

«Չարաճճի տղա» քանդակ (), քանդակ Նորվեգիայի մայրաքաղաք Օսլոյում։

«Չարաճճի տղա» քանդակը Ֆրոգեն զբոսայգու ամենահայտնի քանդակներից է, ինչպես նաև Օսլոյի այցեքարտը։ Այն իրենից ներկայացնում է փոքրիկ տղայի արձան, որը իրեն պահում է չարաճճի ձևով։ Հեղինակը նորվեգացի հայտնի քանդակագործ Գուստավ Վիգելանդն է։ Ենթադրվում է, որ այն զբոսայգում տեղադրվել է մոտավորապես 1940 թվականին։ Պատրաստված է բրոնզից և ունի 43 սմ բարձրություն։ Իր գոյության ամբողջ ընթացքում քանդակը հաճախակի ենթարկվել է վանդալային հարձակման։ Նույնիսկ մեկ անգամ այն գողացել են, բայց ոստիկանության հաջողվել է արագորեն հայտնաբերել և վերադարձնել քանդակն իր տեղը։ Երեկոյան ժամերին քանդակը լուսավորվում է հատուկ լուամպերով, ինչը այն դարձնում է առավել հետաքրքիր։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Օսլոյի քանդակներ
Վարդ (քանդակ, Օսլո)

«Վարդ» քանդակ (), քանդակ Նորվեգիայի մայրաքաղաք Օսլոյում։

Օսլոն հայտնի է իր քանդակներով։ Այդպիսի քանդակներից է «Վարդը», որը իրենից ներկայացնում է գետնի միջից դուրս եկող ձեռք, որը ամուր բռնել է վարդ։

Քանդակը ստեղծվել է բետոնից ու երկաթից աբստրակտ ոճով և ներկված է անփայլ ներկով։ Ունի չորս մետր բարձրություն։ Քանդակի հեղինակը հանդիսանում է նորվեգացի հայտնի քանդակագործ Գուստավ Վիգելանդը։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Օսլոյի քանդակներ
Քայլող վագր (քանդակ, Օսլո)

«Քայլող վագր» քանդակ (), քանդակ Նորվեգիայի մայրաքաղաք Օսլոյում։

«Քայլող վագր» քանդակը բավականին հայտնի է, քանի որ տեղադրված է մայրաքաղաքի կայարանում։ Պատրաստված է մետաղից։ Քանդակի չափսերը համապատասխանում են վագրի իրական չափերին։ Բոլոր մանրամասնությունները քանդակված են նրբորեն, որպեսզի հնարավորինս նմանվի իրական կենդանուն։

Կայարանը բացվել է 1987 թվականին և նույն տարում էլ տեղադրվել է քանդակը։ Հեղինակն է անհայտ նորվեգացի քանդակագործ։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Օսլոյի քանդակներ
Ազատության համաշխարհային օր

**Ազատության համաշխարհային օր** (), Չինաստանի Հանրապետության հիշարժան ամսաթիվ, որը նշվում է հունվարի 23-ին։ Նշվում է 1954 թվականից՝ Կորեական պատերազմի թայվանյան ռազմագերիների՝ հայրենիք վերադառնալու և ազատագրման առիթով։ Ամեն տարի նշվում է Ազատության և ժողովրդավարության համաշխարհային լիգայի կողմից։

## Նախապատմություն և հիմնում
Կորեական պատերազմում հակակոմունիստական ընդդիմության կողմից մասնակցում էին ավելի քան 30 հազար թայվանյան չինացիներ (ըստ կարգավիճակի՝ նրանք համարժեք էին «ժողովրդական կամավորներին» ՉԺՀ)։ Նրանցից 14 հազարը գերի է վերցվել հյուսիսկորեական զորքերի կողմից։ Պատերազմի ավարտից հետո ստորագրված համաձայնության հիման վրա նրանք վերադարձել են Թայվան։ Հանդիսավոր հանդիպումը կայացավ 1954 թվականի հունվարի 23-ին Ցզիլունում։

## Նշելու ժամանակակից ձևը
1990 թվականին WACL-ը վերանվանվեց Ազատության և ժողովրդավարության համաշխարհային լիգայի (*WLFD*): Հակակոմունիստական հակամարտության ապաակտիվացումը և Չինաստանի հանրապետության և ՉԺՀ միջև հարաբերությունների բարելավումը դրդեցին ստեղծելու *Ազատության համաշխարհային օրը*։ Ամեն տարի անցկացվում են տոնական միջոցառումներ՝ Գոմինդանի և WLFD-ի պաշտոնական դեմքերի մասնակցությամբ։ Այդ ժամանակ նաև պաշտոնապես վառում են *Ազատության ջահը*։

2016 թվականի հունվարի 23-ի միջոցառմանը մասնակցել են Չինաստանի հանրապետության նախագահ Մա Ինցզյուն և WLFD նախագահ Ժաո Ինցին։ Մա Ինցզյուն խոսել է Թայվանի՝ ժողովրդավարական սկզբունքների հաստատմաբ և ցամաքային Չինաստանի հետ ընկերական հարաբերությունների ամրապնդման նվաճումների մասին։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Հակակոմունիզմ