Ադելա Փանքհերսթ

**Ադելա Կոնստանցիա Մերի Փանքհերսթ Ուոլշ** (, ), բրիտանացի և ավստրալիացի սուֆրաժիստ, հասարակական և քաղաքական գործիչ, Ավստրալիայի կոմունիստական կուսակցության հիմնադիրներից։

Էմմելին և Ռիչարդ Փանքհերսթների դուստրը, Քրիստաբելի և Սիլվիի քույրը։

## Կենսագրություն
Ադելա Փանքհերսթը ծնվել է 1885 թվականին Մանչեսթերում, սուֆրաժիստ և հասարակական-քաղաքական գործիչ Էմելին Փանքհերսթի (ծննդյամբ` Գուլդենի) և փաստաբան ու սոցիալիստ Ռիչարդ Պանկյորսթի ընտանիքում։ Նրա ծնողները հայտնի են եղել որպես կանանց իրավունքների պաշտպաններ։ Ադելան իր ավագ քույրերի՝ Քրիստաբելի և Սիլվիայի հետ միասին, շարունակել է նրանց գործը։ Ռիչարդը կյանքից հեռացել է 1898 թվականին։ Հետագայում Ադելան հիշում է, որ հայրը կարևոր դեր է խաղացել իր դաստիարակության գործում։ Նա իրեն համարել է մոր չսիրված զավակը։

Ադելան լավ է սովորել դպրոցում և ուսուցիչները նրան խորհուրդ են տվել փորձել ընդունվել Օքսֆորդի համալսարան, բայց Էմելին Պանկհյորսթը դեմ է եղել։ 1901 թվականին Ադելան հիվանդացել կարմիր տենդով։ Մայրը նրան ուղարկել է Շվեյցարիա։ Երբ Ադելան վերադարձել է Մանչեսթեր, նա որոշել է ուսուցիչ դառնալ։ Էմմելինը դեմ է եղել այդ աշխատանքին, քանի որ այն համարել է «բանվոր դասակարգի զբաղմունք»։ Չնայած դրան, 1903 թվականին Ադելան աշխատել է տարրական դպրոցում որպես ուսուցիչ։

Ադելան եղել է Կանանց սոցիալական և քաղաքական միության անդամ, որը հիմնադրել էին մայրը և քույրերը։ Նրանց հետ միասին մասնակցել է բողոքի ցույցերի, քննադատել Ուինսթոն Չերչիլին։ 1909 թվականին նա և իր գործընկերները ձերբակալվել են Դանդիում ոստիկանին հարվածելու համար տուգանք վճարելուց հրաժարվելուց հետո։ Նա 7 օր անցկացրել է բանտում։ Ադելան հացադուլ է սկսել, բայց, ի տարբերություն այլ ակտիվիստների, առողջական նկատառումներից ելնելով նրան ստիպողաբար չեն կերակրել։ 1912 թվականին ընդունվել է *Studley College* կանանց քոլեջ։

Տարիների ընթացքում ընտանեկան հարաբերությունները սկսեել են վատանալ։ Ադելան և Սիլվիան հարել են ձախերին՝ ի տարբերություն իրենց մոր և Քրիստաբելի։ Ադելան նաև հավանություն չի տվել սուֆրաժիստների կողմից բողոքի բռնի մեթոդներին։ Արդյունքում, Սիլվիան հեռացվել է կանանց հասարակական-քաղաքական միությունից, իսկ Ադելային 1914 թվականին ուղարկել են Ավստրալիա։ Առաջին համաշխարհային պատերազմի տարիներին Ադելան սուֆրաժիստ Վիդա Գոլդշտեյնի հետ միասին հակապատերազմական արշավ է սկսել Ավստրալիայում։ Էմմելինը կտրականապես դեմ է եղել կրտսեր դստեր գործողություններին։

1917 թվականի սեպտեմբերի 30-ին Ադելան ամուսնացել է երեք դուստրերի հայր և արհմիութենական գործիչ Թոմ Ուոլշի հետ։ Ամուսնության ընթացքում նրանք ունեցել են վեց երեխա։ Հարսանիքից վեց օր անց Ադելան դատապարտվել է չորս ամսվա ազատազրկման՝ զորակոչի դեմ կազմակերպված ցույցերի ժամանակ հասարակական կարգի խախտման հանցագործությունների համար։ Նա ազատ է արձակվել 1918 թվականի հունվարին։ 1921 թվականին զույգը դարձել է Ավստրալիայի Կոմունիստական կուսակցության հիմնադիրներից և գործադիր կոմիտեի անդամ։ Այնուամենայնիվ, 1923 թվականին նրանք դուրս են եկել կուսակցությունից և սկսել համակրել աջակողմյան հայացքներին։ 1927 թվականին Ադելան հիմնադրել է «Ավստրալիայի կանանց կայսրության գիլդիա» () հակակոմունիստական կազմակերպությունը։ Նա հանդես է եկել հակաբեղմնավորիչ միջոցներին, աբորտի և մանկապարտեզների դեմ։ 1930-ականներին մասնակցել է *Australia First Movement* ֆաշիստական և հակասեմական շարժման ստեղծմանը, որը հանդես է եկել նացիստական Գերմանիայի և Ճապոնիայի հետ դաշինքի օգտին։ 1942 թվականի մարտին Ադելան ձերբակալվել է իր քաղաքական գործունեության համար և մի քանի ամիս անցկացրել բանտում։ Թոմը մահացել է 1943 թվականին։

Ադելա Պանկյորսթը կյանքից հեռացել է 1961 թվականին։ Մահվանից առաջ նա ընդունել է կաթոլիկություն։ Նա ավելի քիչ է հայտնի եղել, քան մայրն ու քույրերը։ Ադելայի անունն ու լուսանկարը, կանանց ընտրական իրավունքների համար պայքարող 58 այլ մարտիկների հետ միասին, անմահացվել է 2018 թվականին Լոնդոնում տեղադրված Միլիսենտ Ֆոսեթի արձանի պատվանդանին։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Ավստրալիացի ֆեմինիստներ
Կատեգորիա:Բրիտանացի հասարակական գործիչներ
Կատեգորիա:Բրիտանացի սուֆրաժիստներ
Կատեգորիա:Բրիտանացի ֆեմինիստներ
Կատեգորիա:Մեծ Բրիտանիայի քաղաքական գործիչներ