Ռուդոլֆ Հաուսներ

**Ռուդոլֆ Հաուսներ** (, ), ավստրիացի նկարիչ, փորագրանկարիչ, քանդակագործ։ Ֆանտաստիկ ռեալիզմի ներկայացուցիչ է։

## Կենսագրություն
Ռուդոլֆ Հաուսները ծնվել է Վիեննայում։ 1931-1936 թվականներին սովորել է Վիեննայի գեղարվեստի ակադեմիայում։ Այն բանից հետո, երբ նրա արվեստը համարել են դեգեներատիվ արվեստի դրսևորում, նրա աշխատանքների ցուցադրությունը Գերմանիայում արգելվել է։ Մինչպատերազմյան տարիներին նրա աշխատանքները հիմնականում եղել են էքսպրեսիոնիզմի ազդեցության տակ։ Չհասցնելով իրեն դրսևորել արվեստում` Հաուսները 1941 թվականին զորակոչվել է բանակ և Վերմախտի շարքերում անցել ողջ պատերազմը։ Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի տարիներին նա աշխատանքի է նշանակվել հակաօդային պաշտպանության բաժանմունքում։

Հետպատերազմյան տարիներին նկարիչը տարվել է սյուրռեալիզմով և Մաքս Էռնսթի արվեստով։ Իր սեփական ոճի որոնումները հանգեցնում էն Էռնստ Ֆուկսի, Էդգար Ժենեի և Վոլֆգանգ Հուտերի հետ սյուրռեալիստ նկարիչների խումբ ստեղծելուն։ Հաուսները մտնում է Արտ-ակումբ և կազմակերպում իր առաջին անհատական ցուցահանդեսը Վիեննայի համերգասրահում։

Հաուսների նշանավոր նկարը` «Ոդիսևսի տապանը» ավարտին է հասցվել 1956 թվականին վեց տարվա աշխատանքից հետո։ Այդ նկարը նախորդել է Ադամին նվիրված նկարաշարքին։ «Ոդիսևսի տապանում» նկարիչն իրեն պատկերել է «Իթաքեի» նավաստիներից մեկի կերպարում` դրանով նշելով Ոդիսևսի դեգերումների նպատակը։

Իր կերպարներին հեղինակը հաղորդել է իր կերպարանքի նմանություն` կարծես իր վրա փորձելով նրանց դերերը և երբեմն ստեղծելով հեգնական ու գրոտեսկային ինքնադիմանկարներ։ Հաուսների գեղարվեստական տեխնիկան մոտ է հին վարպետների գեղանկարչությանը, հիմնվում է վառ լուսապատկերային գույների և իր աշխատանքներում նկարչության պուանտիլիստական ոճի կիրառման վրա (առանձին կետիկների կամ մանր խորանարդիկների կիրառում)։ Գույնի վերջնական տպավորությունը ձևավորվում է միայն թափանցիկ ներկի մի քանի շերտերի համադրությամբ։

1957 թվականին Հաուսները նկարում է իր` Ադամի առաջին նկարը, որ նրա սիրելի կերպարներից էր։ Նա կոնֆլիկտի մեջ է մտնում օրթոդոքսալ սյուրռեալիստների հետ, ովքեր մեղադրում էին նրան` հերետիկոսություն համարելով արվեստում բանական ու անբանական կերպարների հավասարեցումը։ Այս կոնֆլիկտը հանգեցնում է այն բանին, որ Հաուսները իր հին համախոհների` Էռնստ Ֆուկսի և Անտոն Լեմբենի հետ հիմնում է ֆանտաստիկ ռեալիզմի վիեննական դպրոցը։ Իր արվեստում նկարիչները հենվում էին գերմանական վերածննդի ավանդույթների, նրա միստիկ-կրոնական հիմքերի վրա։

1966 թվականից Ռուդոլֆ Հաուսները եղել է Համբուրգի համալսարանի պրոֆեսոր, իսկ 1968 թվականից` Վիեննայի գեղարվեստի ակադեմիայի պրոֆեսոր։

Ամուսնացած է եղել չորս անգամ, ունեցել է երեք դուստր։

Հաուսների ստեղծագործությունը էական դեր է խաղացել ֆանտաստիկ ռեալիզմի զարգացման գործում, որը 1950-1960-ական թվականների Ավստրիայի գեղարվեստական կյանքի առավել նշանակալից շարժումներից էր։ Ռուդոլֆ Հաուսների արվեստը շաղախված է անտիկ ու աստվածաշնչյան սյուժեների վերաիմաստավորմամբ ու նրանց մոդեռնացմամբ։

Ավստրիական փոստի ու ՄԱԿ-ի փոստային ադմինիստրացիայի համար Հաուսները նախագծել է փոստային նամականիշեր։

1970 թվականին Ռուդոլֆ Հաուսներն արժանացել է գեղանկարչության ոլորտում Ավստրիայի պետական մրցանակի։

## Որոշ աշխատանքներ

* *Porträt einer alten Frau*, 1935
* *Selbstporträt mit blauem Hut*, 1936
* *Zwei Gassenbuben*, 1937
* *Gassteg*, 1938
* *Aporisches Ballett*, 1946
* *Unter blauem Himmerl*, 1946
* *Anima*, 1946
* *Forum der einwärtsgewendeten Optik*, 1948
* *Die Arche des Odysseus* («Ոդիսևսի տապանը»), 1948-1956
* *Penelope* (Пенелопа), 1952
* *Adam unterwegs*, 1963
* *Adam und sein Maschinist*, 1963
* *Adam, warum zitterst du?*, 1964
* *Adam gib acht!*, 1966
* *Adam Bei Sich*, 1969
* *Laokoon in der Umlaufbahn* («Լաոոկոնը ուղեծրում»), 1969 - 1977
* *Aufruf zur Verteidigung der persönlichen Freiheit*, 1971
* *Adam maßstäblich I*, 1971 
* *Adam Massiv*, 1972
* *Eva Fundamental*, 1973 (վիմագրություն)
* *Adam ist das Maß*, 1978
* *Erschrockener Europäer*, 1980
* *Erinnerung* («Հիշողություն»), 1987
* *Bunter Narrenhut*, 1987
* *Meine Mutter*, 1989
* *Annes Paravent*, 1990
* *Adams Kinderbildnis*, 1990
* *Labyrinth* («Լաբիրինթոս»), 1991
* *Vor dem Fenster nach innen*, 1992
* *Vor dem großen Tor*, 1992
* *Vater und Sohn*, 1993
* *Adam in Damengesellschaft*, 1994
* *Adam Bigamist*, 1994

## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն
* W. Schmied, R. Hausner, 1970
* H. T. Flemming, R. Hausner, 1976
* H. Holländer, R. Hausner, 1985
* R. Hausner, Werkverzeichnis, 2 Bände, 1975/94
* W. Schurian, Adam: Eine Entwicklung, in: W. Schurian, (Hg.) „Kunstpsychologie heute“, 1993
* R. Kassal-Mikula (Redaktion), Adam und Anima, Ausstellungskatalog, Historisches Museum der Stadt Wien, 1994
* W. Schurian, Rudolf Hausner, 1982-1994, Werkmonographie 2, 1994

## Արտաքին հղումներ
* Ռուդոլֆ Հաուսների համառոտ կենսագրությունը
* Ռուդոլֆ Հաուսների աշխատանքների պատկերասրահ
* Ռուդոլֆ Հաուսների արվեստի պատմություն 
* Ռուդոլֆ Հաուսներ։ Որոշ աշխատանքների պատկերասրահ

Կատեգորիա:Ավստրիացի նկարիչներ