Չորացուցիչ

**Չորացուցիչ**, հիգրոսկոպիկ նյութ, օգտագործվում է իր մոտակայքում չոր վիճակ առաջացնելու կամ պահպանելու համար, վերացնում է խոնավությունը: Հաճախ հանդիպող նախապես փաթեթավորված չորացուցիչները պինդ նյութեր են, որոնք կլանում են ջուրը: Մասնագիտացված նպատակներով չորացնող նյութերը կարող են լինել այլ ձևերով և կարող են գործել այլ սկզբունքներով, ինչպիսիք են ջրի մոլեկուլների քիմիական կապը: Դրանք սովորաբար հանդիպում են մթերքների մեջ՝ փխրունությունը պահպանելու համար: Արդյունաբերական առումով, չորացուցիչները լայնորեն օգտագործվում են գազի հոսքերում ջրի մակարդակը վերահսկելու համար:

## Չորացնող նյութերի տեսակներ
Չնայած որոշ չորացուցիչներ քիմիապես իներտ են, սակայն մյուսները չափազանց ռեակտիվ են և պահանջում են հատուկ մշակման տեխնիկա: Ամենատարածված չորացուցիչը սիլիկա գելն է, իներտ, ոչ թունավոր, ջրի մեջ չլուծվող սպիտակ պինդ նյութ: Այդ նպատակով տարեկան արտադրվում է տասնյակ հազարավոր տոննա։ Այլ սովորական չորացուցիչները պարունակում են ակտիվացված ածուխ, կալցիումի սուլֆատ, կալցիումի քլորիդ և մոլեկուլային մաղեր (սովորաբար՝ ցեոլիթներ): Չորացնող նյութերը կարող են նաև դասակարգվել ըստ իրենց տեսակի՝ I, II, III, IV կամ V: Այս տեսակները կախված են չորացուցիչի խոնավության կլանման իզոթերմի ձևից:

Ալկոհոլներն ու ացետոնները նույնպես ջրազրկող նյութեր են: Բրնձի կեղևից պատրաստված չորացուցիչների մշակումը գյուղատնտեսական թափոնների խոստումնալից օգտագործում է:

### Կատարման արդյունավետություն
Չորացնող նյութի արդյունավետության չափանիշներից մեկը չորացնող նյութի մեջ պահվող ջրի հարաբերակցությունն է (կամ տոկոսը) չորացնող նյութի զանգվածի նկատմամբ:

Մեկ այլ միջոց է չորացման օդի կամ այլ հեղուկի հարաբերական խոնավությունը:

Ցանկացած չորացնող նյութի արդյունավետությունը տարբեր է կախված ջերմաստիճանից, հարաբերական խոնավությունից և բացարձակ խոնավությունից: Որոշ չափով, չորացնող նյութի արդյունավետությունը կարելի է ճշգրիտ նկարագրել, բայց վերջնական ընտրությունը, թե որ չորացուցիչն է լավագույնս համապատասխանում տվյալ իրավիճակին, որքա՞ն է այն օգտագործել և ինչպիսի ձևով, իրականանում է փորձարկման և գործնական փորձի հիման վրա:

### Գունավոր հագեցվածության ցուցանիշներ
 
Երբեմն խոնավության ցուցիչը ներառվում է չորացուցիչի մեջ՝ գունային փոփոխություններով ցույց տալու համար չորացնող նյութի ջրային հագեցվածության աստիճանը: Հաճախ օգտագործվող ցուցանիշներից մեկը կոբալտի քլորիդն է (CoCl2), որը կապույտ է, երբ անջուր է, բայց մանուշակագույն է դառնում ջրի երկու մոլեկուլների հետ կապվելուց (CoCl2·2H2O): Հետագա խոնավացումը հանգեցնում է վարդագույն հեքսաակակոբալտ(II) քլորիդային համալիրի [Co(H2O)6]Cl2: Այնուամենայնիվ, կոբալտի քլորիդի օգտագործումը առողջության հետ կապված մտահոգություններ է առաջացնում՝ լինելով պոտենցիալ քաղցկեղածին:

## Հավելումներ
Չորացնող նյութի օգտագործման օրինակներից մեկը մեկուսացված պատուհանների արտադրությունն է, որտեղ ցեոլիտ գնդերը լցնում են ապակիների միջև: Չորացուցիչն օգնում է կանխել խոնավության խտացումը ապակիների միջև: Զեոլիտների մեկ այլ օգտագործումը սառնարանային համակարգերի «չորանոց» բաղադրիչն է՝ տեղափոխվող ջուրը կլանելու համար, լինի դա համակարգի կառուցումից մնացած մնացորդային ջուրը, թե ժամանակի ընթացքում այլ նյութերի քայքայման հետևանքով առաջաղած ջուրը:

Փաթեթավորված չորացուցիչները սովորաբար օգտագործվում են նաև փակված բեռնատարների բեռնարկղերում գտնվող ապրանքները խոնավությունից (ժանգից, կոռոզիայից և այլն) վնասներից պաշտպանելու համար։  Հիգրոսկոպիկ բեռները, ինչպիսիք են կակաոն, սուրճը, տարբեր ընկույզներն ու հացահատիկները և այլ մթերքներ կարող են հատկապես բորբոսել և փտել: Այդ պատճառով, առաքիչները հաճախ միջոցներ են ձեռնարկում՝ տեղադրելով չորացուցիչներ՝ վնասից պաշտպանվելու համար: Դեղագործական փաթեթավորումը հաճախ ներառում է չորացնող նյութի փոքր փաթեթներ՝ փաթեթի ներսում մթնոլորտը ջրի գոլորշիների կրիտիկական մակարդակից ցածր պահելու համար:

Չորացնող նյութերը առաջացնում են չորություն ցանկացած միջավայրում և նվազեցնում օդում առկա խոնավության քանակը: Չորացնող նյութերը գալիս են տարբեր ձևերով և լայն կիրառություն են գտել սննդի, դեղագործության, փաթեթավորման, էլեկտրոնիկայի և շատ արտադրական արդյունաբերություններում:

Օդորակման համակարգերը կարող են հիմնված լինել չորացնող նյութերի վրա, քանի որ ավելի չոր օդն ավելի հարմարավետ է, իսկ ջուրը կլանելը ինքնին հեռացնում է ջերմությունը։

Չորացնող նյութերն օգտագործվում են անասնաբուծության մեջ, որտեղ, օրինակ, նորածին խոճկորները պաշտպանվում են  խոնավությունից առաջացած հիպոթերմայից։

## Լուծիչների չորացում

Չորացնող նյութերը նաև օգտագործվում են լուծիչներից ջուրը հեռացնելու համար, որը սովորաբար պահանջվում է այն քիմիական ռեակցիաների ժամանակ, որտեղ ջուրը արգելվում է, օրինակ՝ Գրիգնարդի ռեակցիան: Մեթոդը սովորաբար, թեև ոչ միշտ, կատարվում է լուծիչը պինդ չորացնող նյութի հետ խառնելով: Ուսումնասիրությունները ցույց են տալիս, որ մոլեկուլային մաղերը գերազանցում են չորացման քիմիական նյութերի համեմատ, ինչպիսին է նատրիում-բենզոֆենոնը: Մաղերն առավելություններ ունեն օդում անվտանգ և վերամշակելի լինելու առումով։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Նյութեր
Կատեգորիա:Քիմիա
Կատեգորիա:Քիմիական հատկություններ
Կատեգորիա:Քիմիական միացություններ
Կատեգորիա:Քիմիական տեխնոլոգիա