Հակավիրուսային դեղեր

**Հակավիրուսային դեղեր**, դեղամիջոցներ, որոնք նախատեսված են տարբեր վիրուսային հիվանդությունների բուժման համար՝ գրիպի, հերպեսի, ՄԻԱՎ վարակի և այլն։ Կարող են օգտագործվել որոշ վիրուսային վարակների կանխարգելման համար։

## Հակավիրուսային դեղերի դասակարգում
2002 թվականին Ստրաչունսկու և Կոզլովի գրքում բերված տվյալների համաձայն՝ կա փոքր քանակով դեղերի կլինիկական հետազոտություններում ապացուցված արդյունավետություն։

* Հակահերպետիկ
* Հակասիտոմեգալովիրուս
* Հակագրիպային
** Խորհուրդ չի տրվում օգտագործել ռիմանտադին և ամանտադին։ Գրիպի շրջանառվող վիրուսների կայունության բարձր մակարդակի պատճառով, միևնույն ժամանակ խորհուրդ է տրվում օգտագործել զանամվիրրը և օսելտամիվիրն։ Վերջին տվյալների համաձայն՝ գրիպի վիրուսի ներկայումս առկա շտամների 99%-ից ավելին զգայուն են այդ դեղերի նկատմամբ։
** Նեյրամինիդազայի ինհիբիտորներ (զանամվիր, օզելտամիվիր)։ Քոքրեյնովյան համագործակցություն կազմակերպությունը 2009 թվականից փորձել է Roche-ից (օսելտամվիրի արտադրողը) ստանալ կլինիկական հետազոտությունների ամբողջական արձանագրությունները։ 2014 թվականինին սուր շնչառական ինֆեկցիաների խումբը հրապարակել է համագործակցություն, որում եզրակացրել է օսելտամիվիրի ոչ մեծ արդյունավետության մասին՝ մեծհասակների մոտ գրիպի ախտանիշների կրճատման վրա։ Օսելտամիվիրի օգտագործումը մեծացնում է մեծահասակների և երեխաների մոտ կողմնակի բարդությունների հավանականությունը։ Նաև նշվում է, որ արտադրողների կողմից առաջարկվող գրիպի վիրուսի հետ հատուկ փոխազդեցության մեխանիզմը չի ապահովվում կլինիկական ուսումնասիրությունների միջոցով։ Քոքրեյնովյան ընկերությունը համաձայնության է եկել թամիֆլի ընկերության հետ։
* Հակավիրուսային դեղեր
* Գործունեության ընդլայնված սպեկտր
** Ինտերֆերոն
** Լամիվուդին
**Ռիբավիրին

Կան նաև մի շարք վիրուսային դեղեր, որոնք հիմնականում կիրառելի են ՄԻԱՎ-ի բուժման համար։

Առողջապահության համաշխարհային կազմակերպությունը ներառել է հակավիրուսային դեղամիջոցները հիմնական դեղամիջոցների ցանկում (2019 թվականի դրությամբ, 21 խմբագրություն), քանի որ ապացուցվել էր այդ դեղամիջոցների արդյունավետությունը։

*Հակահերպեսային դեղեր
*Հակավիրուսային
**Նուկլեոզիդ / նուկլեոտիդ հակադարձ տրանսպտրիպազի խանգարողներ։ Աբակավիր (ABC), լամիվուդինե (3TC), (նշվում է նաև ՄԻԱՎ-ի նախնական ազդեցության կանխարգելման համար) Զիդովուդին (ZDV կամ AZT)
** Նենուկլեոզիդնիե ինհիբիտորի հետադարձ տրանսկրիպտացի։ էֆավինես (EGV կամ EFZ), նեվիրապին (NVP)
** Պրոտեազի Ինհիբիտոր՝ Ատազնավիր,Դառունավիր, Լապինավիր Ռիտոնավիր (LPV)
** Ինտերգրազի Ինգիբիտոր՝ Դալուտեգրավիր, Ռալտեգրավիր
** Ֆիքսված դեղաչափերով դեղերի համակցություններ՝ Աբակավիր + Լամիվուդին, Դալուտեգրավիր + Լամիվուդին + Տենոֆովիր, էֆաֆիրենեզ + էմտրացիտաբին + Տենոֆովիր, Էֆաֆիրենզ + Լամուվուդին + Տենոֆովիր + Էմտիցիտաբին + Տենոֆովիր, Լամիվուդին + Նեվիրապին + Էդիովուդին, Լամիվուդին + Զիդովուդին։
*Այլ հակավիրուսային դեղեր՝ Ռիբովիրին, Վալգանցիկլովիր
*Հեպատիտային դեղամիջոցներ
**Հեպատիտ B-ի համար՝
***Էնտեկավիր
***Տենոֆովիր դիզոպրոկսիլ ֆումարտ(TDF)
**Հեպատիտ C-ի դեպքում
***Հակավիրուսային համակեցություններ
****Դակլաթասվիր
****Գլեկապռեվիռ + Պիբռենտասվիր
****Սաֆոսբուվիր
****Սաֆոսբուվիր + Բելպատասֆիր
***Ոչ պանգենոտիպական հակավիրուսային դեղեր
****Դասաբուվիր
****Լեդիպասիվ + Սաֆոսբուվիվ
****Օմբիտասվիր + Պարիտապրեվիր + Ռիրոնավիր
***հեպատիտ C
****Ռիբավիրին

## Հակավիրուսային դեղերի օգտագործման սկզբունքը
Հակավիրուսային խմբի դեղերը բաժանվում են երկու խմբի՝ առաջինը, որոնք խթանում են իմունային համակարգին՝ վիրուսների վրա հարձակվելու համար և վիրուսների վրա միանգամից հարձակում գործող։ Երկրորդ խմբի դեղերը տարբերվում եմ վիրուսային ցիկլի փուլում, որտեղ նրանք կանխում են վիրուսի մուտքը բջիջ։

## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն
* De Clercq Em, Antiviral drugs in current clinical use. / Journal of Clinical Virology 30.2 (2004)։ 115-133.  
* RR Razonable, Antiviral Drugs for Viruses Other Than Human Immunodeficiency Virus / Mayo Clin Proc. 2011 Oct; 86(10)։ 1009–1026. , PMID PMC3184032 
* 

Կատեգորիա:Բիոցիդներ
Կատեգորիա:Հակավիրուսային դեղեր