Բեատրիս Լոնգուենսե

**Բեատրիս Լոնգուենսե** (, ), ֆրանսիացի փիլիսոփա և ակադեմիկոս, որը Նյու Յորք համալսարանի Փիլիսոփայության Սիլվեր պրոֆեսոր էր։ Նրա աշխատանքները կենտորնացած էին Իմանուիլ Կանտի, Գեորգ Վիլհելմ Ֆրիդրիխ Հեգելի, Գիտակցության փիլիսոփայության վրա։ Նա Արվեստների և գիտությունների ամերիկյան ակադեմիայի անդամ։ Լոնգուենսեն Կանտի ամենահայտնի ժամանակակից գիտակներից մեկն է, և նրա աշխատանքները կարևոր քննարկումներ են առաջացրել Կանտի այն հատվածների շուրջ, որոնք մինչ այդ մեծապես անտեսված էին։

## Կրթություն և կարիերա
Նա սովորել է Փարիզի École normale supérieure համալսարանում, Փարիզ 1 համալսարանում, ինչպես նաև Փրինսթոնի համալսարանում որպես հրավիրյալ ուսանող։ 1980 թվականին ստացել է իր դոկտորական («doctorat de troisième cycle») գիտական աստիճանը՝ Հելեն Վեդրինի ղեկավարությամբ պաշտպանելով «Մետաֆիզիկայի քննադատությունը Հեգելի «էության» դոկտրինայում» թեմայով դիսերտացիան։ 1992 թվականին Սորբոնայից ստացել է նաև «Doctorat d'État» գիտական աստիճանը՝ Բերնար Բուրժուայի ղեկավարությամբ պաշտպանելով «Դատելու կարողությունը․ զգայություն և դիսկուրսիվություն Կանտի տրանսցենդենտալ անալիտիկայում» թեմայով դիսերտացիան։ Նա դասավանդել է Սորբոնայում (1978–1979 թվականներ), École Normale Supérieure-ում (1980–1982 թվականներ), Ֆրանշ-Կոմտեի համալսարանում (1983–1985 թվական) և Կլերմոն-Ֆերանի համալսարանում (1985–1993 թվականներ), մինչև միանալը Փրինսթոնի համալսարանին՝ սկզբում որպես դոցենտ (1993–1996 թվական), ապա՝ որպես պրոֆեսոր (1996–2004 թվականներ)։ 2004 թվականին նա Փրինսթոնը լքեց, որպեսզի միանա Նյու Յորքի համալսարանին։ 2011 թվականին ընտրվել է Արվեստների և գիտությունների ամերիկյան ակադեմիայի անդամ։

1979-1980 թվականներին Լոնգուենսեն Փրինսթոնում եղել է Ջեյն Էլիզ Փրոքթերի կրթաթոշակառու, իսկ 1981-1983 թվականներին նա Ֆրանսիայի ազգային գրադարանի երաժշության բաժնում աշխատել է որպես գիտական աշխատող։ 2005 թվականին նա նշանակվել է Նյու Յորքի համալսարանի Հումանիտար գիտությունների ինստիտուտի գիտական աշխատակցի պաշտոնում, որը նա զբաղեցնում է մինչ այսօր։ Սկսաց 2006 թվականից՝ նա Wissenschaftskolleg (Առաջադեմ հետազոտությունների ինստիտուտ, Բեռլին) կրթաթոշակառու է, իսկ 2010 թվականին նա նշանակվել է Նյու Յորքի համալսարանի փիլիսոփայության արծաթե պրոֆեսոր։ 2011 թվականին նա ընտրվել է Արվեստների և գիտությունների ամերիկյան ակադեմիայի անդամ։ 2012 և 2013 թվականներին Բեռլինում նա երկու անգամ արժանացավ Բեռլինյան մրցանակի՝ Ամերիկյան ակադեմիայի կողմից՝ համապատասխանաբար Սիմենսի և Ջոն Բիրկելունդի կրթաթոշակ։ Փրինսթոնում Լախլան Մարդոկը եղել է Լոնգյունեսի ուսանողներից մեկը։

## Փիլիսոփայական աշխատանք
Լոնգուենսեն գրել է հինգ գիրք, խմբագրել է երկու հատոր և հրատարակել բազմաթիվ գրախոսված հոդվածներ։ Նրա գրքերը ճանաչվեցին որպես կարևոր ներդրում Կանտի և Հեգալի գիտության մեջ։
**Hegel et la Critique de la métaphysique* (Vrin, 1981 թվական). Appears in English as *Hegel's Critique of Metaphysics* (Cambridge University Press, 2007 թվական), with two new chapters and a new preface։
**Kant at le Pouvoir de juger. Sensibilité et discursivité dans l'Analytique Transcendantale de la Critique de la Raison Pure* (Presses Universitaires de France, 1993 թվական)։ Վերանայված և ընդլայնված անգրելեն տարբերակը հետևյալն է՝ *Kant and the Capacity to Judge. Sensibility and Discursivity in the Transcendental Analytic of the Critique of Pure Reason* (Princeton University Press, 2000 թվական)։
**Kant on the Human Standpoint* (Cambridge University Press, 2005 թվական)։
**I, Me, Mine: Back to Kant, and Back Again* (Oxford University Press, 2017 թվական)։
**The First Person in Cognition and Morality* (Oxford University Press, 2019 թվական)։

### Կանտ․ դատելու կարողություն
Նրա առաջին՝ «Կանտը և դատելու կարողություն։ *Հատկանշողականությունն ու քննարկելիությունը «Մաքուր բանականության քննության» տրանսցենդենտալ վերլուծության մեջ*» գիրքը կենտրոնացած է Կանտի՝ «Դատավարության աղյուսյակի» վրա՝ փաստարկելով, որ այն իրականում կազմել է Կանտի մնացած գործերի հիմքը։

### Կանտը՝ մարդկային տեսանկյունից
Նրա երկրորդ՝ «Կանտը՝ մարդկային տեսանկյունից» գիրքն սկսվում է իր առաջին գրքին արված մի քանի քննադատական նշումները հերքելով, և շարունակում է Կանտի աշխատանի այլ ոլորտներ վերլուծել՝ ներառելով վերջինիս՝ ազատությանը, մտքին և պատճառականության հանդեպ ունեցած հայացքները։

### Հեգելի մետաֆիզիկայի քննություն
Նրա երրորդ՝ «Հեգելի Մետաֆիզիկայի քննություն» գիրքը սկսվում է Հեգելի ստեղծագործություններից մի քանիսի մոտ ընթերցմամբ, որոնք համարվում էին վերլուծության համար խրթին, և շարունակում է փաստել, որ Հեգելի աշխատանքն իրենից ներկայացնում է Կանտի գաղափարների նոր մշակում, և որ Հեգելի գործերը կարող են ծառայել որպես հիմք՝ Լոքյան էմպիրիզմի համար փոխարինող հնարավոր տեսություն կառուցելու նպատակով։

### Փիլիսոփայական այլ աշխատանքներ
Լոնուենեսի խմբագրության տակ է եղել «Կանտ և վաղ ժամանակակիցները» էսսեների ժողովածուն՝ նվիրված նրան, որ Կանտը հասկանում էր մինչ իրեն եղած փիլիսոփայի աշխատանքը, և ինչպես է ձևավորվել նրա սեփական աշխատանքը։

### Թեմաներ
#### Կանտի քննադատական փիլիսոփայություն
Լոնգուենսեն հայտնի է Կանտի դատողության տեսության վրա կատարած աշխատանքներով, որի, ըստ իր փաստարկի, հիմնարար հենասյունը հանդիսանում է Կանտի քննադատական համակարգի հիմնական փաստարկները։ Իր առաջին Կանտյան գիրքը սկզբնապես հրապարակվել է ֆրանսերենով՝ *Kant et le Pouvoir de Juger*, այնուհետև անգլերեն թարգմանվել է վերամշակված և ընդարձակված տարբերակով՝ *Kant and the Capacity to Judge*։ Գիրքը լայն քննարկում է առաջացրել և հատկապես ազդեցիկ էր Կանտի տրամաբանության նկատմամբ նոր հետաքրքրություն ստեղծելու գործում, Կանտի ընկալման և ճանաչողության մեջ երևակայության դերի վերաբերյալ նրա տեսակետների ուսումնասիրության, ինչպես նաև հասկացությունների ձեռքբերման բացատրության հարցում։ Լոնգուենսեի աշխատանքը կապում է Կանտի տեսակետը արդի մտավոր փիլիսոփայության բանավեճերի հետ, օրինակ՝ ընկալման հայեցակարգային կամ ոչ-հայեցակարգային բովանդակության և կանոնների հետևման բնույթի շուրջ քննարկումներում։ Լոնգուենսեի արձագանքները իր գիրքով առաջացած քննարկումներին հրապարակվել են բազմաթիվ հոդվածներում, որոնցից որոշներն ընդգրկվել են նրա երկրորդ Կանտյան գրքում՝ *Kant on the Human Standpoint* (2005 թվական)։ Այս գիրքը ընդլայնում է նրա Կանտի դատողության տեսության մեկնաբանությունը՝ հաշվի առնելով դրա դերը Կանտի բնության փիլիսոփայության, բարոյական փիլիսոփայության և էսթետիկ տեսության մեջ։

#### Հեգելի տրամաբանության գիտություն
Կանտի համակարգված ուսումնասիրությունը սկսելուց առաջ Լոնգուենսեն գրել և հրապարակել է Հեգելի մասին։ *Hegel et la Critique de la Métaphysique* գրքում նա փաստարկում է, որ Հեգելի *տրամաբանության գիտությունը* պետք է ընթերցել որպես Կանտի տրանսցենդենտալ տրամաբանության ռադիկալացում։ Հեգելի, ինչպես և Կանտի համար ավանդական մետաֆիզիկայի կատեգորիաներն ընկալվում են որպես մտածողության համընդհանուր ձևեր, այլ ոչ թե իրականում առանձին գոյություն ունեցող բաների ներհատուկ հատկությունների ներկայացումներ։ Սակայն, ի հակադրություն Կանտի, Հեգելը փաստարկում է, որ կատեգորիաների այս բնորոշումը չի նշանակում, որ մենք չունենք գիտելիք առարկաների վերաբերյալ, ինչպես որ դրանք իրականում գոյություն ունեն։ Վերջերս հրապարակված հոդվածներում, որոնցից որոշներն ընդգրկվել են նրա Հեգելի գրքի անգլերեն տարբերակում, Լոնգուենսեն հետագա ուսումնասիրություններ է կատարում Հեգելի և Կանտի տեսակետների տարբերությունների վերաբերյալ՝ հասկացությունների, դատողությունների և հետևությունների բնույթի շուրջ։ Նա պարզաբանում է այդ տեսակետների հետևանքները՝ մետաֆիզիկայի հնարավորությունների և սահմանների գնահատման համար։

#### Մտքի և ինքնագիտակցության փիլիսոփայություն
Լոնգուենսեի վերջին աշխատանքներն անցել են ժամանակակից փիլիսոփայության մտքի և լեզվի ոլորտը՝ դուրս գալով միայն արդի՝ հոգեբանության և նեյրոտնտեսագիտության հետ կապված փիլիսոփայության պատմության շրջանակից։ Նրա աշխատանքը կենտրոնանում է ինքնագիտակցության բնույթի վրա և նրա վերաբերմունքը լեզվում և մտածողությունում առաջին դեմքի դերանվան օգտագործմանը։ Նա փաստարկում է, որ «ես»-ի օգտագործումները կախված են ինքնագիտակցության երկու հիմնարար տեսակներից. առաջինը՝ մեր համոզմունքների ու գործողության պատճառները գնահատել և գեներացնել ունակ ինքնագիտակցություն որպես մտավոր գործունեության մասնակից,  և երկրորդը՝ ինքնագիտակցություն, որպես մարմնավորված էակ։ Կանտի ժառանգության կարևոր կողմերից մեկը, ըստ նրա, այն է, որ նա հստակ տարբերակել է այս երկու տեսակի ինքնագիտակցությունները և առաջինը համարել հիմնարար՝ «ես»-ի ցանկացած օգտագործման համար։ Նա օգտագործում է ինչպես «վերլուծական», այնպես էլ «կոնտինենտալ» փիլիսոփայական ավանդույթների ռեսուրսները՝ ժամանակակից ինքնագիտակցության վերաբերյալ բանավեճերում բնօրինակ ներդրում առաջարկելու համար։ Նրա աշխատանքը այս ոլորտում ներկայացվել է միջառարկայական հարթակներում՝ լեզվաբանների, լեզվի փիլիսոփաների և նեյրոնեիստների հետ համատեղ։

## Պարգևներ և մրցանակներ
* Հեգել մրցանակ (2021 թվական)

## Գրականություն
* *Kant and the Capacity to Judge* (Փրինսթոն համալսարանի թերթ, 1998 թվական)
* *Kant on the Human Standpoint* (Քեմբրիջի համալսարանի թերթ, 2005 թվական)
* *Hegel's Critique of Metaphysics* (Քեմբրիջի համալսարանի թերթ, 2007 թվական)

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Cornell University faculty page of Béatrice Longuenesse
* New York University faculty page of Béatrice Longuenesse

 
Կատեգորիա:Ամերիկացի կին փիլիսոփաներ
Կատեգորիա:Փարիզի համալսարանի շրջանավարտներ
Կատեգորիա:Ֆրանսիացի կին փիլիսոփաներ