ԱՄՆ դոլարի ինդեքս

աջից|մինի|400x400փքս|
**ԱՄՆ դոլարի ինդեքսը** (**USDX**, **DXY**, **DX,** կամ, ոչ պաշտոնապես, **«Dixie»**) ԱՄՆ դոլարի արժեքի ինդեքս (կամ չափման միավոր) է օտարերկրյա արժույթների զամբյուղի նկատմամբ, որը հաճախ անվանում են ԱՄՆ առևտրային գործընկերների արժույթների զամբյուղ։ Ինդեքսը բարձրանում է, երբ ԱՄՆ դոլարը «ուժեղանում» (արժեք) է ձեռք բերում այլ արժույթների համեմատ։

Ինդեքսը նախագծվել, պահպանվել և հրապարակվել է ICE-ի (Intercontinental Exchange, Inc.) կողմից, որի գրանցված ապրանքանիշը «US Dollar Index» անվանումն է։

Այն դոլարի արժեքի կշռված երկրաչափական միջինն է հետևյալ ընտրված արժույթների նկատմամբ՝

* Եվրո (EUR), 57.6% քաշ
* Ճապոնական իեն (JPY), 13.6% քաշ
* Ֆունտ ստերլինգ (GBP), 11.9% քաշ
* Կանադական դոլար (CAD), 9.1% քաշ
* Շվեդական կրոն (SEK), 4.2% քաշ
* Շվեյցարական ֆրանկ (CHF), 3.6% քաշ

## Պատմություն
USDX-ը սկսվել է 1973 թվականի մարտին, Բրետոն Վուդսի համակարգի ապամոնտաժումից անմիջապես հետո։ Սկզբում ԱՄՆ դոլարի ինդեքսի արժեքը 100,000 էր։ Այդ ժամանակվանից ի վեր այն 1985 թվականի փետրվարին հասել է մինչև 164.720-ի, իսկ 2008 թվականի մարտի 16-ին՝ մինչև 70.698-ի։

«Զամբյուղի» կազմը փոխվել է միայն մեկ անգամ, երբ 1999 թվականի սկզբին մի քանի եվրոպական արժույթներ ներառվեցին եվրոյի մեջ։ Որոշ մեկնաբաններ նշել են, որ «զամբյուղի» կազմը վերանայման կարիք ունի, քանի որ Չինաստանը, Մեքսիկան, Հարավային Կորեան և Բրազիլիան ներկայումս հիմնական առևտրային գործընկերներ են, որոնք ինդեքսի մաս չեն կազմում, մինչդեռ Շվեդիան և Շվեյցարիան շարունակում են մնալ ինդեքսի մաս։

## Կապը զարգացող երկրներում տնտեսական աճի հետ
աջից|մինի|400x400փքս|ԱՄՆ դոլարի ինդեքսը և խոշոր ֆինանսական իրադարձությունները
Որոշ գիտնականներ պնդում են, որ դոլարի ինդեքսի ցիկլային տատանումները, որոնք սովորաբար անվանում են դոլարի ցիկլ, սերտորեն կապված են զարգացող երկրներում տնտեսական աճի միտումների հետ։ Այս վարկածի համաձայն, դոլարի արժևորման ժամանակահատվածը, որը հայտնի է որպես դոլարի վերելք, հակված է համընկնել զարգացող շուկաներում տնտեսական աճի անկման հետ։ Եվ հակառակը, արժեզրկման ժամանակահատվածը կամ դոլարի անկման ցիկլը կապված է այս տնտեսություններում աճի աճի հետ։ ԱՄՆ դոլարի արժեքը նաև կապված է համաշխարհային տոկոսադրույքների հետ, մասնավորապես ազդելով զարգացող երկրների վարկային ծախսերի վրա։ Երբ ԱՄՆ դոլարը արժեզրկվում է, փոխառությունները դառնում են ավելի էժան, և արտասահմանյան ներդրումները աճում են։ Եվ հակառակը, ԱՄՆ դոլարի արժեզրկումը բարձրացնում է տոկոսադրույքները, ինչը վարկավորումը դարձնում է ավելի թանկ և նվազեցնում է այդ երկրներ արտասահմանյան ուղղակի ներդրումների հոսքը։ Քանի որ ապրանքների մեծ մասը համաշխարհային շուկայում առևտրվում է ԱՄՆ դոլարով, դոլարի արժեքի անկումը հաճախ հանգեցնում է զարգացող երկրների տեղական արժույթներով ապրանքների գների բարձրացմանը։ Այս գների աճը կարող է մեծացնել տեղական եկամուտներն ու սպառումը, ինչը կհանգեցնի տնտեսական աճի։ Մյուս կողմից, երբ ԱՄՆ դոլարը ամրապնդվում է, ապրանքների գները, որպես կանոն, նվազում են, ինչը կարող է խոչընդոտել աճին այս տարածաշրջաններում։ Հետևաբար, զարգացող երկրներում տնտեսական զարգացման ցիկլը սերտորեն կապված է ապրանքների գների ցիկլի հետ, որը պայմանավորված է ԱՄՆ դոլարի տատանումներով։

## Առևտրային կշռված ԱՄՆ դոլարի ինդեքս
link=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Trade_Weighted_USD_Index.webp|աջից|մինի|400x400փքս|
ԱՄՆ դոլարի առևտրային կշռված ինդեքսը Դաշնային պահուստային համակարգի կողմից ստեղծված արժութային ինդեքս է ՝ ԱՄՆ դոլարի փոխարժեքը չափելու համար այն երկրների հետ համեմատած, որոնց հետ այն ամենաշատն է առևտուր անում։ Որքան շատ առևտուր ունի երկիրը Միացյալ Նահանգների հետ, այնքան ավելի մեծ է այդ փոխարժեքի ազդեցությունը ինդեքսի վրա։ Ինդեքսը ստեղծվել է 1998 թվականին՝ եվրոյի ստեղծման ժամանակ։

## Մեջբերումներ
ICE-ն ապահովում է Dow Futures-ի ուղիղ հեռարձակումներ, որոնք հայտնվում են Bloomberg.com և CNN Money կայքերում։ USDX-ը թարմացվում է ամեն անգամ, երբ ԱՄՆ դոլարի շուկաները բաց են, այսինքն՝ կիրակի երեկոյան Նյու Յորքի տեղական ժամանակով (երկուշաբթի վաղ առավոտյան՝ Ասիայի ժամանակով)՝ օրական 24 ժամ, մինչև ուրբաթ երեկոյան՝ Նյու Յորքի տեղական ժամանակով։

## Հաշվարկ
ԱՄՆ դոլարի ինդեքսը հաշվարկվում է հետևյալ բանաձևով՝  =  ×  ×  ×  ×  ×  × ։

## Առևտուր
ԱՄՆ դոլարի ինդեքսի ֆյուչերսները ICE հարթակում առևտուր են կատարվում օրական 21 ժամ, իսկ ֆյուչերսներն ունեն մարտ/հունիս/սեպտեմբեր/դեկտեմբեր եռամսյակային ժամկետայնության ցիկլ։ Ֆյուչերսները ֆիզիկապես հաշվարկվում են և կարող են փոխանակվել հիմքում ընկած արժույթներով ժամկետի ավարտից հետո երրորդ չորեքշաբթի օրը։ Այն նաև անուղղակիորեն հասանելի է բորսայում առևտրվող ֆոնդերի (ETF), օպցիոնների, տարբերության պայմանագրերի և փոխադարձ ֆոնդերի միջոցով։

## Տես նաև
* Հատուկ փոխառության իրավունքներ

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* USDX գնանշումներ

Կատեգորիա:1973 հայտնություններ
Կատեգորիա:1973 հիմնադրումներ
Կատեգորիա:ԱՄՆ-ի դոլար
Կատեգորիա:ԱՄՆ-ի դրամական միավորներ
Կատեգորիա:ԱՄՆ-ի տնտեսություն
Կատեգորիա:Արտարժույթի շուկա
Կատեգորիա:Բանկային գործ
Կատեգորիա:Դոլար
Կատեգորիա:Դրամական միավորներ
Կատեգորիա:Համաշխարհային տնտեսություն
Կատեգորիա:Մակրոտնտեսական ցուցանիշներ
Կատեգորիա:Միջազգային տնտեսագիտություն
Կատեգորիա:Տնտեսական համակարգեր
Կատեգորիա:Տնտեսական վիճակագրություն
Կատեգորիա:Տնտեսական ցուցանիշներ
Կատեգորիա:Ֆինանսական մաթեմատիկա
Կատեգորիա:Ֆինանսներ