open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Ջեմալ Գուբազ

**Ջեմալ Ռեզովիչ Գուբազ** (), խորհրդային և ռուս ֆուտբոլիստ։

## Ակումբային կարիերա
Գուդաութայի ֆուտբոլային դպրոցի և Դոնի Ռոստովի սպորտինտերնատի սան է, Յուրի Կովտունի հետ միասին սովորել է նույն իտերնատում։

Դոնի Ռոստովի ՍԿԱ ակումբ հրավիրվել է տասնվեց տարեկանում։

1985 թվականին խաղացել է Վրացական ԽՍՀ-ի մի շարք թիմերում։ 1987 թվականին կատարել է նորամուտը բարձրագույն դիվիզիոնում Թբիլիսիի «Դինամո» ակումբի կազմում։

1992 թվականին ԽՍՀՄ-ի փլուզումից հետո վերադարձել է Ռուսաստան, անցկացրել է մեկ մրցաշրջան հարազատ ՍԿԱ-ում, որը հանդես էր գալիս երկրորդ դիվիզիոնում։ Հաջորդ մրցաշրջանն անցկացրել է «Ռոստսելմաշում»։ 1995 թվականին վարձավճարով խաղացել է նաև «Անժիում»։

Ֆուտբոլային կարիերան ավարտելուց հետո աշխատել է ՍԿԱ-ում։

2012 թվականի մարտի 19-ից մինչև 2015 թվականի սեպտեմբերի 21-ը գլխավորել է Աբխազիայի ֆուտբոլային ֆեդերացիան։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Անժիի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Դինամո Թբիլիսիի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Ռուս ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի Պրեմիեր Լիգայի խաղացողներ
Կատեգորիա:Տղամարդկանց ֆուտբոլի կիսապաշտպաններ
Կատեգորիա:Տղամարդկանց ֆուտբոլի հարձակվողներ
Կատեգորիա:Դինամո Սուխումի ֆուտբոլիստներ
Dress You Up

«**Dress You Up**», ամերիկացի երգչուհի Մադոննայի երգը, որը ձայնագրվել է նրա երկրորդ ստուդիական ալբոմում՝ *[[Like a Virgin (ալբոմ)|Like a Virgin]]* (1984): Երգը թողարկել է նաև որպես առանձին սինգլ, եղել է ալբոմի վերջին սինգլը, իսկ նարնից առաջ եղել են՝ «Like a Virgin», «Material Girl», «Angel» և «Into the Groove» երգերը։

## Հիթ-շքերթներ

### Շաբաթական հիթ-շքերթներ

### Տարավերջյան հիթ-շքերթներ

## Հավաստագրումներ

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Մադոննայի երգեր
Ել, ել

**Ել, ել** (սայլերգ), հայկական ժողովրդական աշխատանքային երգ, որը գրի առել և մշակել է Կոմիտաս վարդապետը։

## Կառուցվածք
«Ել, ել» երգում երևում է հայ գյուղացու վերաբերմունքն իր եզի հանդեպ։ Հնում հայ գյուղացու համար կարևոր նշանակություն ուներ եզը, որն իր ընտանիքը կերակրողն էր։ Երգում գյուղացին խնդրում է եզին, որ վեր կենա, հանկարծ շունչը չփչի։ Երգի մեջ կա մեծ դրամատիզմ, այն է՝ հին ժամանակի հայ մարդու օրվա հացի խնդիրը։ Ընտանիքը պահելու համար տղամարդը պետք է կարողանար հողը մշակել։ Իսկ դրա համար պետք է մեծ հոգատարությամբ վերաբերվեր իր եզին։ Ուրեմն մնում էր Աստծուն խնդրել, որ եզը հանկարծ չսատկի, որ եզը կարողանա ապահովել իրենց վաղվա հացի խնդիրը։

## Բառեր

## Կատարումներ
Երգի հայտնի կատարումներից է Հայաստանի պետական կամերային երգչախբի կատարումը՝ դիրիժոր Ռոբերտ Մլքեյանի խմբավարությամբ։

Հայոց ցեղասպանության 100-րդ տարելիցի միջոցառումների շրջանակներում երգը կատարել է նաև «Հովեր» պետական կամերային երգչախումբը։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Ել, ել (սայլի երգ). Կոմիտաս (Armenian folk)
* «Ել, ել» երգի նոտաները։ Երկերի ժողովածու։ Խմբերգեր /Խմբ.՝ Ռ. Ա. Աթայան .- Երևան։ «Հայաստան»., 1969.

Կատեգորիա:Հայկական աշխատանքային երգեր
Էննի Փերիս

**Էննի Փերիս** (, իսկական անունը՝ **Աննա Մարիա Կանսելմի** (), ), ամերիկացի դերասանուհի, որն առավել հայտնի է «Օրենք և կարգ» հեռուստասերիալում խաղացած Ալեքսանդրա Բորջիայի դերով։

## Կարիերա
Փերիսն իր կարիերան սկսել է «Ինչպես է պտտվում աշխարհը» ցերեկային սերիալում խաղացած դերով, որը 2001 թվականին նրան բերել է «Էմմի» ցերեկային մրցանակի անվանակարգ։ Սերիալից հեռանալուց հետո խաղացել է «Ինչպես ազատվել տղայից 10 օրում», «Ազգի գանձերը», «Եթե սկեսուրը հրեշ է», «Իմ ամենալավ սիրեկանը», «Մի անգամ Հոլիվուդում», «Այո, ոչ, գուցե» և «Մեկը փողի համար» ֆիլմերի երկրորդական պլանի դերերում։

Փերիսը 2005-2006 թվականներին նկարահանվել է «Օրենք և կարգ» սերիալում, որից հետո առաջնաելույթ է ունեցել Բրոդվեյում՝ «Համբույրների նախերգանք» պիեսում։ 2010 թվականին նկարահանվել է «Խաղաղ օվկիանոս» մինի սերիալում, ապա երկրորդական դերեր է ունեցել «Հիշեք ամեն ինչ» և «Շահագրգիռ անձ» սերիալներում։ 2013 թվականին խաղացել է մշտական դեր «Հետևորդները» սերիալում։

## Անձնական կյանք
Փերիսը ծնվել է Ալյասկայի Անքորեջի քաղաքում և ավարտել է Ֆորդեմի համալսարանը։ Ունի երկու եղբայր՝ Լուի Կանսելմի, որը նույնպես դերասան է, և Մայքլ Կանսելմի։

Փերիսն ամուսնացած է դերասան Պոլ Սփարքսի հետ, որի հետ ծանոթացել է 2005 թվականին։ Նրանց առաջնեկը տղա է՝ Էմեթը, որը ծնվել է 2009 թվականի հոկտեմբերին։ Զույգն ունի նաև աղջիկ՝ Լիդիան (ծնվ. 2014 թվականին)։

## Ֆիլմագրություն

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Հուլիսի 31 ծնունդներ
Կատեգորիա:1975 ծնունդներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի հեռուստատեսային դերասանուհիներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի կինոդերասանուհիներ
Կատեգորիա:Թատրոնի դերասանուհիներ
Կատեգորիա:21-րդ դարի ամերիկացի դերասանուհիներ
Կատեգորիա:20-րդ դարի ամերիկացի դերասանուհիներ
Կատեգորիա:Ամերիկացիներ լեհական սերմամբ
Կատեգորիա:Թատրոնի ամերիկացի դերասանուհիներ
Կատեգորիա:Բեմական կեղծանուններ
Մագդալենա Կոժենա

**Մագդալենա Կոժենա** (, ), չեխ երգչուհի (մեցցո-սոպրանո)։

## Կենսագրություն
Ծնվել է գիտնականների ընտանիքում (հայրը՝ մաթեմատիկոս, մայրը՝ կենսաբան)։ Երկու ծնողներն էլ ծնունդով Բոհեմիայից էին։ Նրա հայրը մահացել է, երբ աղջիկն ընդամենը տասնմեկ տարեկան է եղել։ Սկզբում նա զբաղվել է դաշնամուրով, սակայն վեց տարեկանում ձեռքի կոտրվածքի պատճառով սկսել է ուսանել երգեցողություն՝ ընդունվելով Բռնոյի ֆիլհարմոնիկ նվագախմբի մանկական երգչախումբ։ Հետագայում Կոժենան սովորել է Բռնոյի կոնսերվատորիայում Նևա Մեգովայի և Յիրժա Պեշի մոտ, այնուհետև Բրատիսլավայի Երաժշտության բարձրագույն դպրոցում՝ Եվա Բլախովայի մոտ (ավարտել է 1995 թվականին)։ Այդ նույն թվականին նա դարձել է Զալցբուրգի փառատոնի դափնեկիր։ 1996-1997 թվականներին եղել է Վիեննայի ժողովրդական օպերայի մենակատարուհի։

Բացի «սովորական» դասական-ռոմանտիկ երգացանկի՝ Կոժենան աշխատել է նաև բարկայի («վավերական») ձևով։ Նա ակտիվորեն համագործակցել է Ջ. Է. Գարդիների հետ Բախի կանտատների նրա հոբելյանական շրջափուլում (2000)։ Մ. Մինկովսկու հետ ձայնագրել է (1996-2003) Հենդելի և Գլյուկի երաժշտությունը, Ռեյնհարդ Գյոբելի «Musica antiqua» (Քյոլն) բարկայի նվագախմբի հետ՝ Բախ ընտանիքի հազվագյուտ կանտատները (2000-2003)։

2003 թվականին Կոժենային շնորհվել է Արվեստի և գրականության ֆրանսիական շքանշանի ասպետի կոչում։ Նա ամուսնացած է դիրիժոր Սայմոն Ռեթլի հետ, որից ունեցել է որդիներ Յոնաշին (2005), Միլոշին (2008) և դուստր Անեժկուին (2014)։

## Մրցանակներ
* 2001 Gramophone Award՝ անհատական վոկալ։
* 2001 *Czech Crystal Award, Golden Prague International Television Festival*՝ համերգ ներկայացման լավագույն ձայնագրություն (օպերա, օպերետ, բալետ, պար, երաժշտականություն), Մագդալենա Կոժենա և Թիերի Գրեգուար, Չեխական հեռուստատեսություն, Բռնոյի հեռուստատեսային ստուդիա, Չեխական հանրապետություն։
* 2003 թվական՝ Արվեստի և գրականության ֆրանսիական շքանշանի ասպետի կոչում ֆրանսիական կառավարության կողմից։
* 2004 *Gramophone Award*՝ տարվա արտիստ։

## Ձայնագրություններ
* 2009՝ Մորիս Ռավել, «Երեխաներ և կախարդություն», դիրիժոր՝ Սայմոն Ռեթլ։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Պաշտոնական կայք 
* Обзор альбома Магдалены Кожены «Enchantment» Чарльз Т. Дауни (Ionarts-блог, от 17 сентября 2006)

Կատեգորիա:20-րդ դարի օպերային երգչուհիներ
Կատեգորիա:Արվեստի և գրականության ֆրանսիական շքանշանի ասպետներ
Կատեգորիա:Մեցցո-սոպրանոներ
Կատեգորիա:Չեխ երաժիշտներ
Կատեգորիա:Չեխ երգչուհիներ
Կատեգորիա:Չեխ օպերային երգիչներ
Papa Don’t Preach

«**Papa Don’t Preach**», ամերիկացի երգչուհի Մադոննայի երգը, որը ձայնագրվել է նրա երրորդ ստուդիական ալբոմում՝ *[[True Blue (ալբոմ, Մադոննա)|True Blue]]* (1986): Թողարկվել է 1986 թվականի կեսերին որպես սինգլ։ Դարձել է ԱՄՆ-ում երգչուհու չորրորդ հիթը, որն զբաղեցրել է առաջին հորիզոնականը։ Նաև հասել է  Մեծ Բրիտանիայի, Ավստրալիայի և այլ երկրների հիթ-շքերթների առաջին հորիզոնականին։

## Հիթ-շքերթներ

### Շաբաթական հիթ-շքերթներ

### Տարեվերջյան հիթ-շքերթներ

### Բոլոր ժամանակների հիթ-շքերթներ

## Հավաստագրումներ

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Billboard Hot 100 գլխավորած սինգլներ
Կատեգորիա:Irish Singles Chart գլխավորած սինգլներ
Կատեգորիա:UK Singles Chart գլխավորած սինգլներ
Կատեգորիա:Մադոննայի երգեր
Into the Groove

«**Into the Groove**», ամերիկացի երգչուհի Մադոննայի երգը, որը ձայնագրվել է որպես չորրորդ սինգլ նրա երկրորդ ստուդիական ալբոմում՝ *[[Like a Virgin (ալբոմ)|Like a Virgin]]* (1984): Երգը «Հուսահատ փնտրում եմ Սյուզանին» ֆիլմի սաունդթրեքն է։ Երգը հասել է մի քանի երկրների հիթ-շքերթների առաջին հորիզոնականին, այդ թվում նաև Մեծ Բրիտանիա, Ավստրալիա, Իսպանիա, Իտալիա և այլն։ ԱՄՆ-ում եղել է «Billboard» պարային հիթ-շքերթի առաջին հորիզոնականին։

## Հիթ-շքերթներ

### Շաբաթական հիթ-շքերթներ

### Տարեվերջյան հիթ-շքերթներ

## Հավաստագրումներ

## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*

## Արտաքին հղումներ
* 

Կատեգորիա:Irish Singles Chart գլխավորած սինգլներ
Կատեգորիա:UK Singles Chart գլխավորած սինգլներ
Կատեգորիա:Մադոննայի երգեր
Like a Virgin (երգ)

«**Like a Virgin**», ամերիկացի երգչուհի Մադոննայի երգը, որը ձայնագրվել է որպես առաջատար սինգլ նրա երկրորդ ստուդիական ալբոմում՝ *[[Like a Virgin (ալբոմ)|Like a Virgin]]* (1984): Թողարկվել է 1984 թվականի նոյեմբերի 6-ին։ Հասել է ԱՄՆ-ի և Ավստրալիայի հիթ-շքերթների առաջին հորիզոնականը։

«Like a Virgin» երգը՝ Մադոննայի կատարմամբ ներառվում է Ռոքնռոլի փառքի սրահ-ի *500 Songs That Shaped Rock and Roll* ցանկում։

## Հիթ-շքերթներ

### Շաբաթական հիթ-շքերթներ

### Տարեկան հիթ-շքերթներ

### Բոլոր ժամանակների հիթ-շքերթներ

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* 

Կատեգորիա:Billboard Hot 100 գլխավորած սինգլներ
Կատեգորիա:Մադոննայի երգեր
Գեորգիոս Գեորգիադիս (ֆուտբոլիստ)

**Գեորգիոս Գեորգիադիս** (, ), հույն ֆուտբոլիստ, կիսապաշտպան։ Խաղացել է Հունաստանի հավաքականի կազմում։ 2004 ֆուտբոլի Եվրոպայի առաջնության չեմպիոն։ Երեք անընդմեջ մրցաշրջաններում՝ 2012-13 թվականից մինչև 2014-15 թվականները, նշանակվել է ՊԱՕԿ գլխավոր մարզչի պաշտոնակատար, Գիորգոս Դոնիսի, Հաբ Սթիվենսի և Անջելոս Անաստասիադիսի հրաժարականներից հետո համապատասխանաբար։

## Ակումբային կարիերա
Ծնվել է Կավալայում և ծնվելուց կարճ ժամանակ անց տեղափոխվել Գերմանիայի Շտուտգարտ քաղաքը, որտեղ սովորել է ֆուտբոլ խաղալ։ Պատանեկության տարիներին  վերադարձել է Հունաստան և ընդգրկվել «Կերավնոս Կրինիդես» սիրողական ակումբում։ 17 տարեկան հասակում պայմանագիր է կնքել «Դոսկա Դրամա» ֆուտբոլային ակումբի հետ։

1993 թվականին Գեորգիադիսը տեղափոխվել է Պանաթինաիկոս ֆուտբոլային ակումբ։ Նա այն թիմի անդամ էր, որը 1995/1996 մրցաշրջանում հասել է Չեմպիոնների լիգայի կիսաեզրափակիչ փուլ։ 1999 թվականին ընդգրկվել է Նյուքասլ Յունայթեդ ակումբում։ Այդ մրցաշրջանում «Նյուքասլը»  հասավ մինչև Անգլիայի գավաթի եզրափակիչ, որտեղ նրանք պարտվել են «Մանչեսթեր Յունայթեդին»։ «Էվերթոնի» դեմ Անգլիայի գավաթի խաղում Գեորգիադիսը խփել է ընդամենը մեկ գոլ։

1999 թվականին Գեորգիադիսը վերադարձել է Հունաստան, որտեղ ՊԱՕԿ-ի կազմում խաղացել է 4 տարի։

Գեորգիադիսը նաև Հունաստանի հավաքականի անդամ էր, որը հաղթել է Եվրո 2004-ը։

2003 թվականից մինչև 2005 թվականը խաղացել է «Օլիմպիակոսի» կազմում, իսկ 2005 թվականին տեղափոխվել է «Իրակլիս»։

Հունաստանի հավաքականի կազմում անցկացրել է 66 հանդիպում և դարձել 11 գոլի հեղինակ։

## Նվաճումներ
* Եվրոպայի չեմպիոն 2004 թվական
*Հունաստանի չեմպիոն. 1994/95, 1995/96, 2004/05
* Հունաստանի ֆուտբոլային գավաթակիր. 1994, 1995 թվական
** Երկրորդ տեղը՝ 1997, 1998 թվական
* Տարվա խաղացող Հունաստանում. 1996 թվական

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* 
* 
* Профиль на Greecechampion.com

Կատեգորիա:1972 ծնունդներ
Կատեգորիա:Անգլիայի լեգեոներ ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Անձինք այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Կավալա քաղաքում ծնվածներ
Կատեգորիա:Հույն ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Հունաստանի հավաքականի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Մարտի 8 ծնունդներ
Կատեգորիա:Նյուքասլ Յունայթեդի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Պանաթինաիկոսի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Պրեմիեր Լիգայի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Տղամարդկանց ֆուտբոլի կիսապաշտպաններ
Կատեգորիա:Օլիմպիակոս Պիրեյոսի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Ֆուտբոլային մարզիչներ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Ֆուտբոլի Եվրոպայի չեմպիոններ
Չարլզ Բրաուն

**Չարլզ Բրաուն** (, ), ամերիկացի հրապարակախոս և խմբագիր։

## Կենսագրություն
thumb|left|129px|<center>Չ. Բրաունը

Չարլզ Բրոդկեն Բրաունը ծնվել է 1771 թվականի հունվարի 17-ին, Ֆիլադելֆիա քաղաքում։

Նախ սկսել է իրավաբանություն ուսումնասիրել, բայց շուտով որոշել է իր կյանքը նվիրել գրականությանը և 1793 թվականին հրատարակել է «Երկնքի ճանապարհորդություններ» («Sky Walks») վերնագրով հոդվածների ժողովածու։

1799 թվականին Բրաունը հիմնել է «Monthly Magazine» ամսագիրը, որը գոյություն է ունեցել մոտ մեկ տարի, իսկ 1806 թվականին՝ «Amencan Register» պարբերականը, որի հինգ հատորները հրատարակել և խմբագրել է մինչև իր կյանքի վերջը։

Իր առաջին` «Wieland, or the transformation» (1798) պատմվածքի մեջ նա պատկերել է սխալների պատկերը, որոնց կարող է հանգեցնել կրոնական մոլեռանդությունը։ Այս պատմվածքին հետևել են «Ormond», «Arthur Mervyn» և «Edgar Huntly» ստեղծագործությունները։

Իր գործերում Բրաունը սիրում էր պատկերել կյանքի ցնցող կողմը, բայց գրողի այս պատմությունների մեծ մասն արագորեն կորցրել են արդիականությունը։

Նրա գործերի լիակատար ժողովածուն առաջին անգամ լույս է տեսել 1827 թվականին, Բոստոնում (հաջորդը լույս է տեսել 6 հատորով, Ֆիլադելֆիայում, 1857 թվականին)։

Չարլզ Բրոկդեն Բրաունը մահացել է 1810 թվականի փետրվարի 22-ին, իր հայրենի քաղաքում։

## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն
* *[[s:en:1911 Encyclopædia Britannica/Brown, Charles Brockden|Brown, Charles Brockden]]* — հոդված Բրիտանիկա հանրագիտարանից 

Կատեգորիա:Ամերիկացի գրողներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի լրագրողներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի խմբագիրներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի հրատարակիչներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի պատմաբաններ
Կատեգորիա:Ամերիկացի վիպասաններ
Կատեգորիա:Ամերիկացի տղամարդ վիպասաններ
Կատեգորիա:Ամերիկացի փաստաբաններ
Կատեգորիա:Ամերիկացի ֆեմինիստներ
Կատեգորիա:Տղամարդ ֆեմինիստներ
Hanky Panky

**«Hanky Panky»**, ամերիկացի երգչուհի Մադոննայի երգը, որը ձայնագրվել է որպես *[[I’m Breathless]]* ալբոմի վերջին սինգլ։ Մադոննան երկու անգամ կատարել է երգը Blond Ambition World Tour և Re-Invention World Tour շրջագայությունների ժամանակ։ Տեսահոլովակը չի նկարահանվել։

## Երգացանկ
***US cassette / 7" single**
#"Hanky Panky"&nbsp;– 3:57
#"More"&nbsp;– 4:56

***AUS / US / EUR maxi-single**
#"Hanky Panky" (Bare Bones Single Mix)&nbsp;– 3:57
#"Hanky Panky" (Bare Bottom 12" Mix)&nbsp;– 6:36
#"More"&nbsp;– 4:56

## Հիթ-շքերթներ

### Շաբաթական հիթ-շքերթներ

### Տարեվերջյան հիթ-շքերթներ

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Մադոննայի երգեր
Լեհ-շվեդական հարաբերություններ

**Լեհ-շվեդական հարաբերություններ,** երկկողմ դիվանագիտական հարաբերություններ Լեհաստանի և Շվեդիայի միջև։ Երկրները բաժանված են Բալթիկ ծովով և ունեն շատ երկար պատմական կապեր, ինչպես նաև մի քանի ռազմական հակամարտություններ են ապրել։ 20-րդ դարի սկզբին երկրների միջև սերտ հարաբերություններ են հաստատվել։ Սակայն հարաբերությունները խզվել են Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի ժամանակ։ Պատերազմի ավարտից հետո երկրները վերականգնել են հարաբերությունները, և Շվեդիան դարձել է Հյուսիսային Եվրոպայի երկրների շարքում Լեհաստանի խոշորագույն տնտեսական դոնորը։ Ներկայումս երկու երկրներն էլ Եվրոպական միության (ԵՄ) անդամներ են։ Շվեդիայում բնակվում է ավելի քան 90 000 լեհ։

## Պատմություն
1386 թվականից մինչև 1596 թվականը Լեհաստանը կառավարել են Յագելոնները, որոնք շվեդական ծագում են ունեցել և կարևոր դեր են խաղացել պետությունը միջնադարյան Եվրոպայի մեծ տերության վերածելու գործում։

Ռեչ Պոսպոլիտան և Շվեդական կայսրությունը տարածքային տիրապետությունների ընդլայնման և իշխանության համախմբման հավակնոտ ծրագրեր ունեին, ինչը հանգեցրել է երկրների միջև բազմաթիվ խոշոր ռազմական հակամարտությունների։ 1655 թվականին շվեդները ներխուժել են Լեհաստան, որը հայտնի է որպես շվեդական ջրհեղեղ, ինչը զգալի ավերածության է հանգեցրել Լեհաստանի տարածքի մեծ մասում։

### Համաշխարհային պատերազմներ
Առաջին և Երկրորդ համաշխարհային պատերազմների ժամանակ Շվեդիայի լեհական համայնքը աջակցում էր անկախ Լեհաստանին՝ հանդես գալով այդ երկրի խորհրդային-գերմանական օկուպացիայի դեմ։ Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի, մի քանի անդամներ բանակի ծայրահեղ միջոցով չեզոք Շվեդիայի տարածքում կազմակերպել աջակցություն և ֆինանսավորում Լեհական դիմադրության. Մի քանի շվեդ քաղաքացիներ նույնպես պաշտպանել են լեհական դիմադրությունը և ապաստան տրամադրել նրանց, ինչպես նաև պաշտպանել լեհերին նացիստների հետապնդումից։

## Դիվանագիտական ներկայացուցչություններ
* Լեհաստանի դեսպանատունը գտնվում է Ստոկհոլմում։
* Շվեդիայի դեսպանատունը գտնվում է Վարշավայում։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Լեհաստանի երկկողմ հարաբերություններ
Կատեգորիա:Շվեդիայի երկկողմ հարաբերություններ
Իոաննիս Կիրաստաս

**Իոաննիս Կիրաստաս** (, ), հույն ֆուտբոլիստ և մարզիչ։

## Ակումբային կարիերա
Ծնվելով Պիրեյոսում՝ Կիրաստասը սկսել է իր ֆուտբոլային կարիերան Օլիմպիակոսում, որտեղ նա 1972 թվականի դեկտեմբերի 10-ին առաջին անգամ խաղացել է Կավալայի դեմ։ Օլիմպիակոսում խաղացել է 223 խաղ, որոնցից 16-ը՝ Եվրոպայի մրցումներում․ 5 անգամ հաղթել է Հունաստանի Սուպերլիգայում և 3 անգամ դարձել է Հունաստանի գավաթակիր։

1981 թվականին Մայք Գալակոսի հետ տեղափոխվել է Պանաթինակիոս, որտեղ խաղաացել է 145 խաղ, դրանցից 14-ը՝ Եվրոպայի մրցումներում, և 2 անգամ հաղթել է Հունաստանի Սուպերլիգայում և 3 անգամ դարձել է Հունաստանի գավաթակիր։ 1986 թվականին Արիսի դեմ վերջին խաղն անցկացնելուց հետո հեռացել է ֆուտբոլից։

1974 թվականի նոյեմբերի 15-ից մինչև 1985 թվականի մայիսի 19-ը Կիրաստասը Հունաստանի ֆուտբոլի ազգային հավաքականի կազմում 46 հանդիպում է անցկացրել։ Նա նաև մասնակցել է 1980 թվականի Եվրոպայի առաջնությանը։

## Մարզիչի կարիերա
Թոշակի անցնելուց հետո դարձել է մարզիչ։ 1987–1988 մրցաշրջանից սկսած մինչև 2001 թվականը նա մի շարք թիմերի մարզիչն էր, այդ թվում՝ Էինկոս Պիրեոս, Պանիլակոս (երկու անգամ), Պանիոնիոս, Իրակլիս և վերջապես Պանաթինակիոս թիմերը։ Երկրորդ անգամ Պանաթինակիոսի մարզիչ դառնալուց հետո թողել է մարզչի աշխատանքը։

## Մահ
Կիրաստասը 2004 թվականի մարտի 5-ին Ֆուրնյեի գանգրենայով վարակվելուց հետո հիվանդացել է սեպսիսով։ Ասում են, որ Կիրաստասի վիճակը բարելավվում էր, բայց երեքշաբթի, մարտի 30-ին, նա վատացել է, որից հետո այլևս չի առողջացել։ Մահացել է հինգշաբթի օրը՝ 2004 թվականի ապրիլի 1-ին, 51 տարեկանում։

Ֆուտբոլիստներն ու Պանաթինակիոսի աշխատակազմը 2004 թվականին Դուբլը նվիրել են նրա հիշատակին։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
*
*





Կատեգորիա:1952 ծնունդներ
Կատեգորիա:2004 մահեր
Կատեգորիա:Հույն ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Հունաստանի հավաքականի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Պանաթինաիկոսի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Տղամարդկանց ֆուտբոլի կիսապաշտպաններ
Կատեգորիա:Օլիմպիակոս Պիրեյոսի ֆուտբոլիստներ
Rescue Me

**«Rescue Me»** (), , ամերիկացի երգչուհի Մադոննայի երգը, որը ձայնագրվել է *[[The Immaculate Collection]]* լավագույն հիթերի հավաքածուում։ Մադոննան գրել և պրոդյուսերավորել է երգը Շեփ Փեթիբոնի հետ։ Ի սկզբանե չի ծրագրվել երգը թողարկել որպես սինգլ, սակայն ռադիոյում ունեցած հաջողությունների շնորհիվ լեյբլը փոխել է իր մտադրությունը։ Առևտրական թողարկումն ընթացել է մի շարք ռեմիքսներով։ «Rescue Me» եգը ստացել է դրական արձագանքներ քննադատների կողմից։ Սինգլը հայտնվել է մի շարք երկրների հիթ-շքերթների առաջին հորիզոնականում՝ Կանադա, Դանիա, Իռլանդիա, Նիդերլանդներ, Նորվեգիա, Մեծ Բրիտանիա և ԱՄՆ։

## Հիթ-շքերթներ

### Շաբաթական հիթ-շքերթներ

### Տարեվերջյան հիթ-շքերթներ

## Հավաստագրումներ

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Մադոննայի երգեր
Անիտա Բրուքներ

**Անիտա Բրուքներ** (, ), անգլիացի գրող և արվեստի պատմաբան, Թագավորական գրական ընկերության անդամ։

## Կենսագրություն
Աննա Բրուքները ծնվել է 1928 թվականի հուլիսի 16-ին, Լոնդոնում՝ լեհական արմատներով հրեական ընտանիքում։ Նրա աշխատանքի հիմնական թեման հասարակության մեջ գոյատևելու դժվարություններն էր։

Առավել հայտնի է «Հյուրանոցը լճի ափին» վեպով, որը 1984 թվականին ստացել է Բուքերյան մրցանակ։ Վեպի հիման վրա հեռուստատեսային ֆիլմ է նկարահանվել 1986 թվականին։ Այն առաջադրվել է BAFTA 9 անվանակարգերում, որից ֆիլմն ստացել է երեքը։

Որպես իր ձեռբերումների գնահատական Աննա Բրուքներն ընդունվել է Թագավորական գրական հասարակության անդամ։

Աննա Բրուքները մահացել է 2016 թվականի մարտի 10-ին, իր հայրենի քաղաքում։

## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն
* Anita Brookner Collection at the Harry Ransom Center at the University of Texas at Austin .
* .

## Արտաքին հղումներ
* Անիտա Բրուքների կենսագրությունը 

Կատեգորիա:20-րդ դարի անգլիացի վիպասաններ
Կատեգորիա:Անգլիացի արվեստագետներ
Կատեգորիա:Անգլիացի գրողներ
Կատեգորիա:Անգլիացի կին վիպասաններ
Ղազախա-կանադական հարաբերություններ

**Ղազախա-կանադական հարաբերություններ**, երկկողմ դիվանագիտական հարաբերություններ Ղազախստանի և Կանադայի միջև։

## Պատմություն
Այն բանից հետո, երբ երկրները դիվանագիտական հարաբերություններ հաստատեցին 1992 թվականին, Կանադան դեսպանատուն է բացել Ալմաթիում (որն այնուհետև տեղափոխվել է Նուրսուլթան), իսկ Ղազախստանը բացել է իր դեսպանատունը Օտտավայում։ 2009 թվականի մարտի 31-ին Ղազախստանի նախագահ Նուրսուլթան Նազարբաևը հանդիպում է ունեցել Կանադայի վարչապետ Ժան Կրետյենի հետ՝ քննարկելու երկու երկրների միջև հարաբերությունների հետագա զարգացումը։ Նրանց բանակցություններից հետո Ժան Կրետյենը հայտարարել է, որ երկրները պետք է օգտագործեն նոր տնտեսական հնարավորությունները և ժամանակն է նոր նախագծեր իրականացնելու համար։ 2009 թվականի ապրիլին Ղազախստանի վարչապետ Քարիմ Մասիմովը հանդիպել էր կանադացի սենատոր Կոնսիլյո Դի Նինոյի հետ, Կողմերը քննարկել էին ղազախա-կանադական հարաբերությունների հետագա զարգացումը։ 2013 թվականի նոյեմբերի 13-ին Ղազախստանի արտաքին գործերի նախարար Երլան Իդրիսովը և Կանադայի արտաքին գործերի նախարար Ջոն Բերդը ստորագրեցին խաղաղ ատոմային էներգետիկայի և այդ ոլորտում նոր տեխնոլոգիաների մասին նոր համաձայնագիր։ Նրանք նաև քննարկել են գյուղատնտեսության ոլորտն ու երկրների միջև վիզային ռեժիմը։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Կանադայի երկկողմ հարաբերություններ
Կատեգորիա:Ղազախստանի երկկողմ հարաբերություններ
Ռադոմսկո

**Ռադոմսկո**, քաղաք Լեհաստանի Ռոդոմշչան շրջանի Լոձինի վոյեվոդության կազմում։ Ունի քաղաքի վարչական միավորի կարգավիճակ։ Զբաղեցնում է 51,45 կմ² տարածք։ Բնակչությունը 50618 մարդ է (2006 թվականի տվյալներով)։

## Պատմություն
Քաղաքի պատմությունը սկսվում է XI դարից։ Քաղաքային կարգավիճակ ստացել է 1266 թվականին։ XIV դարում քաղաքում տեղի է ունեցել պատմական կարևորագույն իրադարձություններ։ Այդտեղ տեղի են ունեցել երկու հանդիպումներ, որոնց ընթացքում որոշում է կայացվել Լեհաստանում իշխող դինաստիայի ընտրության մասին. 1382 թվականին Լյուքսեմբուրգի Սիգիզմունդ I-ը ընտրվել է լեհական գահի համար, իսկ 1384 թվականին՝ Յադվիգային (Հունգարիայի և Լեհաստանի թագավոր Լյուդովիկոս I Անժուացի թագավորի դուստրը)։

Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի ժամանակ գերմանացի զավթիչները քաղաքը գրավել են դեռևս 1939 թվականի սեպտեմբերի 3-ին։ 1939 թվականի հոկտեմբերին ստեղծվել է հրեական գետտո, 1943 թվականի հուլիսի 21-ին քաղաքում բոլոր հրեաները սպանվել կամ տեղահանվել են մահվան ճամբարներ։

## Քույր քաղաքներ
*  Մակո (Հունգարիա) 
*  Վոզնեսենսկ (Ուկրաինա)
*  Լինքոլն (Միացյալ Թագավորություն)
*  Կիրյատ Բյալիկ (Իսրայել)

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Официальная страница города 
* 
* 

Կատեգորիա:Լեհաստանի քաղաքներ
Կասր բանտի թանգարան

**Կասր բանտի թանգարան** ( *muze-ye zendān-e qasr*), պատմական համալիր Իրանի Թեհրան քաղաքում։

Սկզբնապես անվանվել է Կասր բանտ ( *zendān-e qasr*, "Castle Prison"): Այն Իրանի ամենահին քաղաքական բանտն է, որը հիմա զբոսաշրջիկների առաջ հանդես է գալիս որպես համալիր թանգարան։

## Պատմությունը
Կասրը պաշտոնապես կառուցվել է 1790 թվականին Ֆաթհ Ալի Շահ արքայի օրոք։ Դեռևս նրա ժամանակներից բանտի շրջակայքում շատ այգիներ կային, որոնցիցի հիմա միայն անուններն են մնացել։ 1929 թվականին վերակառուցվել է։ Այն  երկրի առաջին քննչական բանտն է, որտեղ կալանավորներն ունեցել են իրավունքներ։   Ռուսական հեղափոխությունից հետո Իրանում բնակություն հաստատած վրացի ճարտարապետ Նիկոլայ Մարկովը վերակառուցել է շենքը, համատեղել քաղաքային արդյունաբերական դիզայնը ավանդական իրանական տարրերի հետ, ինչպիսիք են կավային աղյուսները, որոնք հայտնի են դարձել որպես մարկովյան աղյուսներ։ Այստեղ կարելի է նշել Ահմադ Ահմադի մասին, որը Ռեզա շահի շատ հակառակորդների մահացու ներարկումներ է արել։ Հետագայում, երբ 1941 թվականին անգլո-խորհրդական ուժերը ներխուժեցին Իրան, Ռեզա շահի իշխանությունը տապալվեց։ Նա ձերբակալվեց, իսկ 1943 թվականին՝ մահապատժի ենթարկվեց։

Մոհամմեդ Ռեզա-Շահի իշխանության օրոք խոշտանգումների ու մահապատիժների են ենթարկվել այն բանտարկյալները, որոնք իրենց դժգոհությունն են արտահայտել բանտի ներքին ռեժիմի վերաբերյալ։ 1979 թվականի փետրվարի 11-ին, շուրջ 1000 մարդ ազատատ է արձակվել բանտից։ 1979 թվականի հեղափոխությունից հետո Մոհամադ Ռեզա Փեհլեվիի իշխանության ժամանակ բազմաթիվ քաղաքացիական և ռազմական պաշտոնյաներ ձերբակալվել և մահապատժի են ենթարկվել բանտում, այդ թվում ՝ Նադեր Ջահանբանին և Ամիր Հոսեյն Ռաբին, գեներալ-մայոր Մանուչեր Հոսրոդադը և վարչապետ Ամիր Աբաս Հովեյդան բանտարկվել են Կասրայի բանտում, այնուհետեւ մահապատժի են ենթարկվել Ռեֆախ դպրոցի տանիքի վրա։

Հաջորդ տասնամյակներում բանտը չի օգտագործվել և եղել է անխնամ վիճակում։ Այդ իրավիճակում է եղել մինչև 2005 թվականը, երբ հայտարարվեց համալիր թանգարան։ 2008 թվականին տրվել է տեղական կառավարությանը։ 2012 թվականին վերաբացվել է նախկին բանտային շենքերն ու գրասենյակները վերածվել են հասարակական զբոսայգով շրջապատված համալիրի, որոնցից յուրաքանչյուրը կրում է իր նախկին անվանումը։ Այստեղ իրականացվում են մշակութային միջոցառումներ, Nowrooz  փառատոնը։ Իրանական ուսանողական լրատվական գործակալության տվյալներով՝ 2013 թվականին Կասրը ճանաչվել է երկրի ամենակրեատիվ թանգարանը։

## Պատկերասրահ

Պատկեր:باغ موزه قصر - زندان سیاسی.jpg|Կասր բանտի թանգարանը
Պատկեր:Qasr Museum (Qasr Prison) 1.png|Կասր թանգարանը
Պատկեր:Qasr Museum (Qasr Prison) 2.png|Կասր բանտի թանգարան
Պատկեր:Qasr Museum (Qasr Prison) 3.png|Կասր թանգարան
Պատկեր:Qasr Museum (Qasr Prison) 4.png|Փոքրիկ տաղավար այգում
Պատկեր:Qasr Museum (Qasr Prison) 5.png|Այգու մուտքը


## Տես նաև
*Թեհրանի ազգային այգի
*Իրանի ազգային թանգարան

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Թեհրանի թանգարաններ
Կատեգորիա:Թեհրանի շենքեր և կառույցներ
Կատեգորիա:Թեհրանի տեսարժան վայրեր
Ալմա (երգչուհի)

**Ալմա-Սոֆիա Միեթինեն** (, ), առավել հայտնի է **ԱԼՄԱ** անվամբ, ֆինն երգչուհի և երգահան։

Նա հաճախակի համագործակցել է անգլիացի երգչուհի Charli XCX-ի, շվեդ երգչուհի Թովե Լոյի, անգլիացի դիջեյ Digital Farm Animals-ի, ով պրոդյուսերավորել է նրա դեբյուտային ալբոմի երգերի մեծ մասը, և ամերիկացի երգչուհի Մայլի Սայրուսի հետ։

## Կարիերա
### 2013: Idols
2013 թվականին, 17 տարեկան հասակում, Ալման մասնակցել է ֆիննական Idols նախագծի յոթերորդ եթերաշրջանին։ Նա անցել է կենդանի շոուների փուլը, որտեղ գրավել է հինգերորդ հորիզոնականը։

### 2015-ներկա։ Dye My Hair
2015 թվականի նա համագործակցել է Սինի Սաբոտաժի հետ և թողարկել է «Muuta ku mä» սինգլը։ 2016 թվականի մարտին պայմանագիր է կնքել Universal Music լեյբլի հետ և հունիսին թողարկել է իր առաջին՝ «Karma» սինգլը։ Ֆիննական սինգլների չարթում երգը զբաղեցրել է 5-րդ հորիզոնականը։ Նրա վոկալը առկա է Ֆելիքս Ջեյնի «Bonfire» սինգլում, որը թողարկվել է 2016 թվականի հուլիսին։ 2016 թվականի հոկտեմբերի 28-ին թողարկվել է նրա դեբյուտային՝ «Dye My Hair» մինի ալբոմը։

2017 թվականի մարտին նա թողարկել է «Chasing Highs» սինգլը։ Երգը զբաղեցրել է Ֆիննական սինգլների չարթի 10-րդ հորիզոնականը։ Հունիսին այն թողարկվել է Միացյալ Թագավորությունում և դարձել է Ալմայի առաջին բրիտանական թոփ 20 երգը։ 2017 թվականի մայիսին թողարկել է Sub Focus-ի հետ համատեղ «Don't You Feel It» սինգլը։ Նրա վոկալը նաև առկա է 2017 թվականի հունիսին թողարկված Մարտի Սոլվեյգի «All Stars» սինգլում։

## Անձնական կյանք
2019 թվականի մարտին Gay Times ամսագրի հոդվածում նա հաստատել է, որ լեսբուհի է և գտնվում է հարաբերությունների մեջ։ Նրա կողակիցը ֆինն գրող և քաղաքացիական իրավունքի ակտիվիստ Նատալիա Կալլիոն է։

## Սկավառակագրություն
### Ալբոմներ

### Մինի ալբոմներ

## Ֆիլմագրություն

## Մրցանակներ և անվանակարգեր

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ

Կատեգորիա:Ֆինն երաժիշտներ
Կատեգորիա:Փոփ երգչուհիներ
Կատեգորիա:ԼԳԲՏ անձինք
Կատեգորիա:21-րդ դարի երգչուհիներ
Կատեգորիա:RCA Records-ի արտիստներ
Lost and Found

***Lost and Found*** (), հարավկորեացի երգչուհի IU-ի դեբյուտային մինի ալբոմը։ Թողարկվել է 2008 թվականի սեպտեմբերի 28-ին LOEN Entertainment-ում։ IU-ն համագործակցել է երգահան, բանաստեղծ և պրոդյուսեր Չխվե Գապվոնի հետ։

## Նախադրյալներ
Երգի երաժշտական տեսահոլովակը՝ Thunder-ի մասնակցությամբ ներբեռնվել է YouTube-ի Loen Entertainment ալիքում 2011 թվականի հունիսի 19-ին այն բանից հետո, երբ երգչուհին հասել է փառքի «Good Day» երգի հաջողության շնորհիվ։

## Երգացանկ

## Մրցանակներ և Անվանակարգեր

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:2005 ալբոմներ
Կատեգորիա:Անգլալեզու ալբոմներ
Կատարժինա Լյուբնաուեր

**Կատարժինա Լյուբնաուեր** (, ), լեհ մաթեմատիկոս և դասախոս, 8-րդ գումարման Սեյմի պատգամավոր, 2017-2018 թվականներին եղել է «Նովոչեսնա» կուսակցության նախագահ։

## Կենսագրություն
Կատաժինա Լիբուձիշը ծնվել է Լոձում 1969 թվականի հուլիսի 24-ին։ Հանրակրթական դպրոցն ավարտելուց հետո Տադեուշ Կոստյուշկոն ընդունվել է Լոձի համալսարան, որտեղ սովորել է մաթեմատիկան։ Կարճ ժամանակ աշխատել է որպես ուսուցիչ ութամյա դպրոցում և վարժարանում՝ ստանալով ասպիրանտուրան դասավանդել է Լոձի համալսարանում։ 2001 թվականին ստացել է մաթեմատիկական գիտությունների դոկտորի աստիճան հավանականության տեսություն մասնագիտությամբ։ Հավանականության տեսության և վիճակագրության ամբիոնում զբաղեցրել է դասախոսության պաշտոնը։

1993 թվականին եղել է ժողովրդավարական միության անդամ, 1994 թվականից  Ազատության միության անդամ։ 1998-2002 թվականներին նա եղել է Լոձի 3-րդ գումարման քաղաքային խորհրդի անդամ։ 2001 թվականին Կատաժինա Լյուբնաուերը Լոձի Վարշավայի համալսարանի նախագահի թեկնածու էր։ 2001 թվականին նա հաջողությամբ առաջադրվել էր Վարշավայի համալսարանի Սեյմում։ 2002 թվականին անարդյունք մասնակցել է ավագանու ընտրություններին։ 2005 թվականին ընդգրկվել է դեմոկրատական կուսակցության մարմինների կազմում։

Եղել է գիտության, տեխնիկայի և արվեստի փառատոնի համակազմակերպիչը։ Հուլիսին Լեշեկ Յաջևսկու հետ միասին նախաձեռնել էր «Աշխարհիկ դպրոց» ակցիան՝ պետական բյուջեից կրոնի ֆինանսավորումը վերացնելու մասին Քաղաքացիական օրենսդրական նախաձեռնությունը։ Շատ ակտիվ ելույթ է ունեցել ԶԼՄ-ներում։ 2016 թվականին նա դարձել է կուսակցության փոխնախագահ, 2017 թվականի հունվար-մայիս ամիսներին եղել է մամուլի քարտուղար, իսկ այդ տարվա ապրիլին ստանձնել է պատգամավորական ակումբի նախագահությունը։ 2017 թվականի նոյեմբերի 25-ին ընտրվել է կուսակցության նախագահ՝ քվեարկությունում առաջ անցնելով նրա հիմնադիր Ռիշարդ Պետրուից։ 2018 թվականի հունվարի 9-ին Կուսակցության նախագահի պաշտոնում նրան փոխարինել է Կամիլ Գասյուկ-Պիխովիչը։

## Անձնական կյանք
Կատաժինայի մայրը միկրոկենսաբանության պրոֆեսոր Զդիսլավա Լիբուդզիշն է։ Հայրը քիմիկոս Եժի Լիբուձիշն է։ Նրա ընտանիքը 19-րդ դարի երկրորդ կեսից ապրել է Լոձում։

1991 թվականի մարտին Կատաժինան ամուսնացել է ֆինանսիստ Մացեյ Լյուբնաուերի հետ։ 1997 թվականին նրանք դուստր են ունեցել։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Լեհ կին մաթեմատիկոսներ
Կատեգորիա:Լեհ մաթեմատիկոսներ
Կատեգորիա:Լեհ ֆեմինիստներ
Կատեգորիա:Լեհաստանի կին քաղաքական գործիչներ
Կատեգորիա:Լեհաստանի քաղաքական գործիչներ
Շուրա Բոզոյան

**Շուրա Երվանդի Բոզոյան** (), հայ մաթեմատիկոս։ Ֆիզիկա-մաթեմատիկական գիտությունների դոկտոր (1989), պրոֆեսոր (1990):

## Կենսագրություն
Շուրա Բոզոյանը ծնվել է 1932 թվականի ապրիլի 12-ին, Վրաստանի Ախալքալաքի շրջանի Բալխո գյուղում։ 1955 թվականին ավարտել է Հայաստանի պետական մանկավարժական ինստիտուտը։ 1960-1969 թվականներին եղել է Երևանի մաթեմատիկական մեքենաների գիտահետազոտական ինստիտուտի հեռանկարային հետազոտությունների լաբորատորիայի վարիչ, 1969-1973 թվականներին՝  Հայաստանի պետական մանկավարժական ինստիտուտի մաթեմատիկայի ֆակուլտետի դեկան։ 1973-1978 թվականներին աշխատել է Երևանի պետական համալսարանում և ՀՀ ԳԱ Հաշվողական կենտրոնում։ 1978 թվականից աշխատել է Հայաստանի պետական ճարտարագիտական համալսարանի մաթեմատիկական դեպարտամենտում, դասավանդել է նաև «Սինսփսիս Արմենիա» ընկերությունում, Հայ-ռուսական սլավոնական համալսարանում։

Աշխատանքները վերաբերում են մեծ ինտեգրալ սխեմաների նախագծման ավտոմատացմանը։ Հեղինակ է բուհական ուսումնական ձեռնարկների։

Շուրա Բոզոյանը մահացել է 2012 թվականին։

## Անդամակցություն
* Հայկական մաթեմատիկական ընկերության անդամ (1993)։

## Երկեր
* Элементы теории булевых функций: Текст лекций, МВиССО АрмССР; Ереванский политехнический институт им. К. Маркса, Ереван: Б. и., 1983.
* Բուլյան ֆունկցիաներ և թվային սխեմաների նկարագրության ALEX լեզուն։ Ուսումնական ձեռնարկ։ Հայաստանի Հանրապետության կրթության և գիտության նախարարություն, Հայաստանի պետական ճարտարագիտական համալսարան, Մաթեմատիկայի դեպարտամենտ, Երևան, ՀՊՃՀ, 2004։
* Annual international microelectronics olympiads of Armenia, I-IV: Tests and problems / By V. Sh. Melikyan; V. M. Movsisyan; Sh. E. Bozoyan. Yerevan: Synopsis, 2011.

## Հոդվածներ
* О некоторых неэквивалентных преобразованиях записи дискретных схем //Изв.НАН и ГИУА, сер.техн.науки. - 1996. - Т.Х1, N 2.
* О восстановлении синхронизации функциональной схемы //Изв.НАН и ГИУА, сер.техн.науки. - 1997. - Т.Х1, N 2.
* Тестирование логической схемы в динамическом режиме по ее активным элементам - Деп. Арм.НИИНТИ 31.07.97, 203-Ар-97.
* Тестирование логической схемы с помощью ее активной части. Полупр. Микроэлектр. первая нац. конф. - Дилижан, 1997
* О вычислении функциональной активности элементов логических схем. - Депонировано в АрмНИИНТИ. - Деп. 21.05.98,7Д8-Ар98
* О приближении логических схем минимальными ее подсхемами. Сб. науч. тр. Моделирование, оптимизация, управление. Вып.2. - Ереван, ГИУА, 1997.
* O восстановлении синхронизации схемы, состоящей из логических и запоминающи элементов. Сб. науч. тр. Моделирование, оптимизация, управление. Вып.4. - Ереван, ГИУА, 2001.
* Новый подход при модульно ориентированном проектировании систем на чипах // Электронный журнал.

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Հայ մաթեմատիկոսներ
Կատեգորիա:Ֆիզիկամաթեմատիկական գիտությունների դոկտորներ
Կատեգորիա:Հայ պրոֆեսորներ
Կատեգորիա:ՀՊՄՀ շրջանավարտներ
Ուղիղ լուսանկար

thumb|250px|Աշխատանքային և շոգե պոմպ:<br>Լյուիս Հայն, 1920 թվական
**Ուղիղ լուսանկար** կամ **անմիջական լուսանկար**, լուսանկարչական արվեստի ուղղություն, հիմնված է իրատեսական վավերագրական եղանակով շրջակա իրականությունը ցուցադրելու վրա, և օբյեկտիվ է այնքան, որքան թույլ են տալիս տեխնիկական հնարավորությունները։ Ընդ որում, չեն թույլատրվում պատկերի նույնիսկ փոքրիկ փոխակերպումներ, ինչպես նկարահանման, այնպես էլ հետմշակման ժամանակ։

## Գեղարվեստական առանձնահատկությունները
Ուղիղ լուսանկարի համար բնորոշ են պատկերի մանրամասն դետալիզացիան և կիսատոների ու գունային երանգների իրատեսական ցուցադրումը։ Պատկերայնություն ստեղծելու համար ուղիղ լուսանկարն ենթադրում է լուսավորության հետ աշխատանք, արտահայտիչ կադրավորում և այլ մեթոդներ, որոնք չեն պահանջում նկարի օպտիկական փոփոխություն։ Այս սկզբունքը նրան տարբերում է *պիկտորալիզմից*, որը հիմնված է ֆոտոտպագրման, ռետուշի միջոցով պատկերների վերափոխման վրա։ «Ուղիղ լուսանկար» եզրույթն առաջին անգամ օգտագործվել է 1904 թվականի սկզբին՝ Գարտման Սադակիտիի կողմից, իսկ հետո՝ Ալֆրեդ Ստիգլիցի կողմից ։

Ուղիղ լուսանկարչության էսթետիկայի հիմնադիրը համարվում է Փոլ Սթրենդը։ Ուղիղ լուսանկարը եղել է նոր տեսության ռազմավարության մի մասը։ Հոսանքի ներկայացուցիչներին առավել բնորոշ օրինակ կարելի է համարել հայտնի լուսանկարիչների խումբը, որը կոչվում է «F/64 խումբ», այն հիմնադրվել է 1932 թվականին։ Նրա կազմի մեջ էին մտնում Անսել Ադամսը, Իմոջեն Քաննինգեմը, Էդվարդ Ուեսթոնը և ուրիշներ։ Խմբի անվանումը դարձել է յուրօրինակ տեխնիկական մանիֆեստ, որը կոչ է անում նկարահանումներ կատարել ցայտունության մեծ խորությամբ, ինչի համար այդ տարիների խոշոր ֆորմատի ֆոտոխցիկներում պահանջվում էր նվազագույն f/64 հարաբերական անցք։ Նման հնարքն առավել բնորոշ էր ուղիղ լուսանկարների սկզբունքներին, որոնք նախատեսում էին ցուցադրման առավելագույն օբյեկտիվություն և իրականության «գեղարվեստական լրամշակումից» հրաժարում։

## Տես նաև
* Ֆոտոռեալիզմ

## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն
* 

## Արտաքին հղումներ
* 

Կատեգորիա:Լուսանկարչական սարքեր
Սարգիս Բեկ-Նազարյան

**Սարգիս Բեկ-Նազարյան** (), հայ մանկավարժ, հասարակական գործիչ։ Հանդես է եկել Ս. Բ. Ն. կեղծանունով։

## Կենսագրություն
Սարգիս Բեկ-Նազարյանը ծնվել է 1849 թվականին, Ուզունթալա (այժմ՝ Այգեհովիտ) գյուղում։ 1861-1865 թվականներին սովորել է Թիֆլիսի Ներսիսյան դպրոցում։ 1870 թվականին ավարտել է Շվեյցարիայի բարձրագույն մանկավարժական սեմինարիան։ 1871-1886 թվականներին եղել է ուսուցիչ և տեսուչ Ալեքսանդրապոլի վիճակային, Երևանի թեմական, Թիֆլիսի Ներսիսյան դպրոցներում։ 1873 թվականին հիմնել է Ալեքսանդրապոլի, 1883 թվականին Երևանի Սահականուշյան օրիորդաց դպրոցները։

Առաջադիմական հայացքների համար հալածանքների ենթարկվելով՝ թողել է մանկավարժությունը, ձեռնադրվել քահանա։ Ուսումնական ձեռնարկների հեղինակ է։

Մահացել է 1903 թվականին, Թիֆլիսում։

## Երկեր
* Համառօտ քրիստոնէական վարդապետութիւն..., Թ., 1892:

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Այգեհովիտ գյուղում ծնվածներ‎
Կատեգորիա:Հայ հասարակական գործիչներ
Կատեգորիա:Հայ մանկավարժներ
Կատեգորիա:Դասագրքերի հեղինակներ
Կատեգորիա:Կեղծանուններ
Նոմադլենդ

«**Նոմադլենդ**» (), 2020 թվականին նկարահանված ամերիկյան դրամա ժանրի ֆիլմ, որի հեղինակը և ռեժիսորը Քլոյի Չժաոն է։ Ֆիլմի գլխավոր դերերում հանդես են գալիս Ֆրենսիս ՄակԴորմանդը, Դեյվիդ Սթրեթհեյրնը, Լինդա Մեյը և Չարլեն Սուոնքին։

## Դերասանական կազմ
* Ֆրենսիս ՄակԴորմանդ՝ Ֆերն
* Դեյվիդ Սթրեթհեյրն
* Լինդա Մեյ
* Չարլեն Սուոնքի

## Արտադրություն
2019 թվականի փետրվարին հայտարարվել է, որ Ֆրենսիս ՄակԴորմանդը, Դևիդ Սթրեթհեյրնը, Լինդա Մեյը և Չարլեն Սուոնքին միացել են դերասանական կազմին։ Դրա հետ մեկտեղ հայտարարվել է, որ Քլոի Չժաոն դարձել է Ջեսիքա Բրադերի «Նոմադլենդ․ Գոյատևող Ամերիկան քսանմեկերորդ դարում» գրքի վրա հիմնված ֆիլմի հեղինակ և ռեժիսոր։ Փիթեր Սփիրսը, Մոլի Աշերը, Դան Ջենվին և Չժաոն լինելու են ֆիլմի պրոդյուսերները, իսկ Searchlight Pictures-ը՝ տեղայնացնողը։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
*

Կատեգորիա:2020 դրամա ֆիլմեր
Կատեգորիա:2020-ականների ամերիկյան ֆիլմեր
Կատեգորիա:2020-ականների անգլերեն ֆիլմեր
Կատեգորիա:IMAX ֆիլմեր
Կատեգորիա:Ամերիկյան դրամա ֆիլմեր
Կատեգորիա:Անգլերեն ֆիլմեր
Կատեգորիա:Գրքերի էկրանավորումներ
Կատեգորիա:Ֆիլմեր, որոնց գործողությունները տեղի են ունենում ԱՄՆ-ում
Կատեգորիա:Ֆիլմեր, որոնց գործողությունները տեղի են ունենում Արիզոնայում
Կատեգորիա:Ֆիլմեր, որոնց գործողությունները տեղի են ունենում Կալիֆոռնիայում
Կատեգորիա:Ֆիլմեր, որոնց գործողությունները տեղի են ունենում Հարավային Դակոտայում
Կատեգորիա:Ֆիլմեր, որոնց գործողությունները տեղի են ունենում Նեբրասկայում
Կատեգորիա:Ֆիլմեր, որոնց գործողությունները տեղի են ունենում Նևադայում
Կատեգորիա:Ֆիլմեր, որոնց գործողությունները տեղի են ունենում 2013 թվականին
Կատեգորիա:Ֆիլմեր, որոնց գործողությունները տեղի են ունենում 2012 թվականին
Կատեգորիա:Ֆիլմեր, որոնց գործողությունները տեղի են ունենում 2011 թվականին
Կատեգորիա:Նեբրասկայում նկարահանված ֆիլմեր
Կատեգորիա:2020 ֆիլմեր
Կատեգորիա:Նևադայում նկարահանված ֆիլմեր
Կատեգորիա:Հարավային Դակոտայում նկարահանված ֆիլմեր
Կատեգորիա:Ֆիլմեր, որոնց գործողությունները տեղի են ունենում 2010-ականներին
Կատեգորիա:BAFTA մրցանակի դափնեկիր ֆիլմեր
Կատեգորիա:Անգլերեն անկախ ֆիլմեր
Քաղցած վագր

**Քաղցած վագրը** (), կերպար հեքիաթային Օզ երկրի մասին Լայման Ֆրենք Բաումի գրքից։

Նախ հայտնվել է «Օզման Օզ երկրից» գրքի 8-րդ գլխում, որպես արքայադուստր Օզմայի կառքը կրող կենդանիներից մեկը (նրա գործընկերն է Վախկոտ առյուծը), չնայած նրան, որ Ջեկ Սնոուն և մյուսները կարծում են, որ նա կարող էր լինել «վագրերից ամենամեծը», որը հիշատակվել է «Զարմանահրաշ կախարդը Օզ երկրից» գրքում։

Սոված վագրը Վախկոտ Առյուծի ընկերն է, նա միշտ սոված է, անկախ նրանից, թե ինչքան է նա կերել և տենչում է ուտել «լավ կերակրված մանկիկների», բայց իրականում նա երբեք նրանց չի ուտում, որովհետև խիղճը թույլ չի տալիս։ Նա աղախին Նանդային խնդրում է նրան թույլ տալ ուտել իրեն, և երբ նա մերժում է, վագրը պահանջում է. «Թող ինձ համար պատրաստեն երեսունհինգ ֆունտ արյունով միս, խաշած կարտոֆիլով, ինչպես նաև` հինգ գալոն պաղպաղակի՝ աղանդերի համար»։ Ամաչելով իր ախորժակի համար` նա հայտարարում է. «Մի օր ես կհանդիպեմ ատամնաբույժի և կխնդրեմ նրան, որ նա դուրս հանի այն (այսինքն` ախորժակը) ունելիով»։ Ի վերջո, արդյունքում Զմրուխտ քաղաքի Օզմա պալատում տեղի ունեցած խնջույքի ժամանակ Վագրը ի վերջո խոստովանում է, որ կշտացել է։

«Ճանապարհ դեպի Օզ երկիր» գրքում Սոված վագրը ներկա է լինում Օզմա արքայադստեր ծննդյան տարեդարձի տոնակատարությանը։

«Օզ երկրի լաթի կտորտանքը» գրքի 18-րդ գլխում նա նկարագրվում է որպես «իր տեսակի ամենամեծն ու ամենաուժեղը» և գալիս է անտառից, որտեղ իշխում էր Վախկոտ առյուծը. սա կարող է գնահատվել նաև որպես անուղղակի հաստատում այն բանի, որ սա հենց այն նույն վագրն է, որը հայտնվել է «Զարմանահրաշ հրաշագործը Օզ երկրից» գրքում։

Սոված վագրը Վախկոտ առյուծի հետ միասին Լ. Բաումի «Փոքր կախարդական պատմություններ Օզ երկրի մասին» ժողովածուից «Սոված վագրը և Վախկոտ առյուծը» հեքիաթի գլխավոր հերոսն է (1913)։ Սոված վագրը նաև Ռութ Թոմփոսի` Օզ երկրի մասին վեցերորդ գլխի «Օզ քաղաքի Սոված վագրը» հեքիաթի գլխավոր հերոսն է (The Hungry Tiger of Oz, 1926):

## Ֆիլմերում և թատերական ներկայացումներում
* Սոված վագրը հայտնվում է «Դորոթին Օզ երկրում» կարճամետրաժ ֆիլմում, որը հնչյունավորել է Ֆրենկ Նելսոնը
* Սոված վագրը հայտնվում է «Դորոթին հանդիպում է Օզմային Օզ երկրից» կարճամետրաժ անիմացիոն ֆիլմում (1987)
* Սոված վագրը հայտնվում է ամերիկյան The Oz Kids (1996-1999) հեռուստասերիալի դրվագների մեկում
* Սոված վագրը հայտնվում է 2016 թվականի «Թոմը և Ջերին։ Վերադարձ Օզ երկիր» անիմացիոն ֆիլմում, հնչյունավորել է Անդրեա Մարտինը

## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն
* 

Կատեգորիա:Հորինված խոսող կենդանիներ
Ջուղայի խաչքար (Էջմիածին, հյուսիսային պարսպի խորշում, 1602 թվական)

**Ջուղայի պահպանված խաչքար**, որը ներկայումս գտնվում է Հայաստանի Արմավիրի մարզի Վաղարշապատ քաղաքում՝ Մայր Աթոռի տաճարը շրջափակող պարսպի հյուսիսային խորշերից մեկում։ Հաշվառված է Հայաստանի պատմության և մշակույթի անշարժ հուշարձանների պետական ցանկում (4.2/14.1.29)։

## Պատմություն

Խաչքարը քանդակվել է Գրիգոր խաչագործի կողմից 1602 թվականին։ Գտնվել է Ջուղայի գերեզմանատանը։

Վազգեն Ա Բուխարեստցի կաթողիկոսի ջանքերով 20-րդ դարի վերջերին խաչքարը տեղափովում է Մայր Աթոռ՝ փրկվելով Ջուղայի խաչքարերի ոչնչացումից։ Տեղադրված է Մայր տաճարը շրջափակող պարսպի հյուսիսային խորշերից մեկում։

## Նկարագրություն

Խաչասալի ստորին՝ հողի մեջ դրվող հատվածը բացակայում է, դրված է խորհանարդաձև նոր պատվանդանի վրա։ Պատվանդանի և խաչքարի հատման գիծը ամրակայման արդյունքում որոշակի վնասվել է։ Վնասված են նաև ստորին աջ աստղազարդը, խորանախաչն ամփոփող ուղղանկյան ստորին և կողային եզրաշերտերը, խաչատակի կիսագնդի վերին հատվածը, Քրիստոսի դեմքը։ Գրեթե ամբողջովին քայքայված են հիշատակագրերը։

### Քանդակներ

Խաչքարի քիվի կենտրոնում քանդակված է Հիսուս Քրիստոսը։

Քրիստոսի ոտքերի կողմերում քանդակված են 4 ավետարանիչներն,
#Մատթեոսը նույնացվում է մարդու հետ, որովհետև նրա Ավետարանը սկսվում է Քրիստոսի մարդեղության պատմությունով։ 
#Մարկոսը ներկայացվում է առյուծի խորհրդանիշով, որովհետև իր Ավետարանի սկզբում առյուծի պես քաջաբար հայտարարում է, թե Հիսուս Աստծո Որդին է։
#Ղուկասը նույնացվում է եզի հետ, որ զոհի խորհրդանիշն է, այն պատճառով, որ նրա Ավետարանը սկսվում է Զաքարիայի`  տաճարում զոհի պատրաստության պաշտամունքի նկարագրությամբ։ Այս պատմությունն իր հերթին դիտվել է իբրև պատրաստություն Քրիստոսի զոհաբերության։
#Հովհաննեսը ներկայացվում է արծվի խորհրդանիշով, որովհետև նա իր Ավետարանի սկզբում սավառնում է վեր` հայտարարելով Քրիստոսի աստվածությունը

Ավետարանիչների կողմերում հրեշտակներ։

Սլաքաձև խորանի տակ Ադամի դիմաքանդակն է, իսկ կողքերին` Գրիգոր քարգործի ստորագրությունն է։

Խաչքարի ստորին հատվածում քանդակված է հեծյալ՝ աղեղը ձեռքին։

### Արձանագրություն

Քիվատակի արձանագրությունից, որը թեև շատ վատ է պահպանվել, ընթեռնելի է.

Աստիճանաձև պատվանդանի երկու կողմերում վարպետի ինքնագիրն է։ Հիշատակարանը կրկնվում է պատկերաքանդակի կողքի արձանագրության մեջ։

 

## Տես նաև
* Ջուղայի գերեզմանատուն
* Ջուղայի խաչքարերի ոչնչացում
* Էջմիածնի Մայր Տաճար

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Ջուղայի գերեզմանատուն
Կատեգորիա:Մայր Աթոռի խաչքարեր
Կատեգորիա:Տեղահանված խաչքարեր
Կատեգորիա:Խաչքարերի վիմական արձանագրություններ
Կատեգորիա:Պատկերաքանդակ խաչքարեր‎
Ջուղայի խաչքար (Մայր Աթոռ, ճեմարանի մոտ, 1603 թվական)

**Ջուղայի պահպանված խաչքար**, որը ներկայումս գտնվում է Հայաստանի Արմավիրի մարզի Վաղարշապատ քաղաքում՝ Մայր Աթոռի տաճարի արևելյան կողմում՝ Գևորգյան հոգևոր ճեմարանի և Գրիգոր Լուսավորչի դարպասի հարևանությամբ քանդակազարդ երեսով դեպի հյուսիս։ Հաշվառված է Հայաստանի պատմության և մշակույթի անշարժ հուշարձանների պետական ցանկում (4.2/14.1.31)։

## Պատմություն
Գտնվել է Ջուղայի գերեզմանատանը։ Քանդակվել է 1603 թվականին Մարգարի, Սուլթանի, Ավետիկի և Բուրթելի հիշատակին։

Վազգեն Ա Բուխարեստցի կաթողիկոսի ջանքերով 20-րդ դարի վերջերին խաչքարը տեղափովում է Մայր Աթոռ՝ փրկվելով Ջուղայի խաչքարերի ոչնչացումից։ Տեղադրված է Մայր Աթոռի տաճարի արևելյան կողմում՝ Գևորգյան հոգևոր ճեմարանի և Գրիգոր Լուսավորչի դարպասի հարևանությամբ քանդակազարդ երեսով դեպի հյուսիս։

## Նկարագրություն

Խաչասալի ստորին՝ հողի մեջ դրվող հատվածը բացակայում է, դրված է խորհանարդաձև նոր պատվանդանի վրա։

### Քանդակներ

Խաչքարի քիվի կենտրոնում քանդակված է Հիսուս Քրիստոսը։ Ստորին հատվածում աղոթող անձնավորություն։

### Արձանագրություն

Էջմիածնի Մայր Տաճարում գտնվող Ջուղայի խաչքարերի համեմատ այն ավելի հարթաքանդակային է և փոքրածավալ.:

Հիմքի հատվածը հողմահարված է։ Վնասված է նաև խորանախաչի ստորին թևը։ Խաչասալն ունի դեպի ներքև փոքր-ինչ նեղացող մակերես։

Խորանային սլաքակամարն ամբողջովին պատված է արձանագրային գոտիով. 

Խաչաթևերի երկու կողմերում թվագրություն է.

## Տես նաև
* Ջուղայի գերեզմանատուն
* Ջուղայի խաչքարերի ոչնչացում
* Էջմիածնի Մայր Տաճար

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Ջուղայի գերեզմանատուն
Կատեգորիա:Մայր Աթոռի խաչքարեր
Կատեգորիա:Տեղահանված խաչքարեր
Կատեգորիա:Խաչքարերի վիմական արձանագրություններ
Կատեգորիա:Պատկերաքանդակ խաչքարեր‎
Մարի-Ժաննա Ռիկկոբոնի

**Մարի-Ժաննա Ռիկկոբոնի** (, ), ֆրանսիացի դերասանուհի և գրող։

## Կենսագրություն
Տրուա քաղաքից է։ Նրա հայրը նրա ծնվելուց կարճ ժամանակ անց մեղադրվել է երկքաղաքացիության համար և ստիպված է եղել վերադառնալ առաջին կնոջ մոտ, իսկ մայրը երեխային տվել է վանքի որբանոց, որտեղ նա պետք է միանձնուհի դառնար։ Մարի Ժաննան, սակայն, 1728 թվականին (14 տարեկանում) հրաժարվել է կուսակրոնություն ընդունել և վերադարձել է մոր մոտ, որի հետ հարաբերությունները չափազանց բարդ են եղել։

Դերասան Անտոնիո Ռիկկոբոնին (դերասան և դրամատուրգ Լյուդովիկո Ռիկոբոնիի որդին) և Մարի-Ժաննան ամուսնացել են 1734 թվականի հուլիսի 7-ին։ Այդ ժամանակ էլ նա մուտք է գործել թատրոն (նրա դեբյուտը տեղի է ունեցել 1734 թվականի օգոստոսի 23-ին), չնայած նա, ըստ քննադատների լուրջ բեմական տաղանդ չի ունեցել։ Ամուսնուց բաժանվելուց հետո` նա հեռացել է թատրոնից 1761 թվականին։ Երբ հրապարակվել են նրա առաջին՝ «L'histoire du marquis de Cressy» (1758) և «Les lettres de Julie Catesby» (1759) գործերը, «Դունսիադեում» Պալիսոն հերքել է, որ դրանք պատկանում են կնոջ գրչին։

Մարի-Ժաննա Ռիկկոբոնիի այլ գործերից են «Les lettres de miss Fanny Butter», «Ernestine», «Amélie» (Հենրի Ֆիլդինգի հանրահայտ վեպի վերափոխումը), «Marianne», «Histoire de miss Jenny Level» (1764), «Lettres d’Adélaide de Dammartin à M-r le Comte de Rancé» (1766), «Lettres d’Elisabeth-Sophie de Vallière à Louise Hortense de Canteleu» (1772), «Lettres de milord Rivers à sir Charles Cardignan» (1777), «Recueil de pièces et d’histoires» (1783): Լագարպը բազմիցս գովաբանել է «գրողի պատկերած տեսարանների նրբությունն ու նրբագեղությունը, նրա միտքը, նրա վանկի նրբագեղությունն ու ճշգրտությունը»։ Չնայած Ռիկկոբոնիի գրական փառքին և Դիդերոյի և Գրիմի նման հայտնի գրողների հետ նրա մտերմությանը, գրողի նյութական վիճակն անկայուն էր, և հեղափոխական ժամանակաշրջանում, երբ նա կորցրել է արքունիքից իրեն նշանակված կենսաթոշակը, դրությունը նույնիսկ աղետալի է դարձել։ Նա մահացել է իր ընկերուհու՝ Թերեզայի ձեռքերում, ում կտակել է իր փոքրիկ ունեցվածքը։

Համարվում է, որ նա նմանակել է Ռիչարդսոնի «պատմական վեպերը»։ Ըստ Բրոքհաուզի և Եֆրոնի հանրագիտական բառարանի գնահատականի՝ ժամանակակից ընթերցողի վրա «Ռիկկոբոնիի ստեղծագործությունները, որոնք զուրկ չեն հետաքրքրությունից, տհաճ տպավորություն են թողնում` պարզության պակասի, բացականչությունների, պիտակների, չափազանցությունների չարաշահման պատճառով»։ Նրա աշխատանքները հրատարակել է Oeuvres Complètes-ը (1786, 1818 և 1826)։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Կենսագրական հոդված 

Կատեգորիա:Ֆրանսիացի ֆեմինիստներ
Կատեգորիա:Դերասանուհիներ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Ֆրանսիացի գրողներ
Կատեգորիա:Փարիզ քաղաքում մահացածներ
Կատեգորիա:1792 մահեր
Կատեգորիա:Դեկտեմբերի 7 մահեր
Կատեգորիա:Փարիզ քաղաքում ծնվածներ
Կատեգորիա:1713 ծնունդներ
Կատեգորիա:Հոկտեմբերի 25 ծնունդներ
Կատեգորիա:18-րդ դարի ֆրանսիացի գրողներ
Կատեգորիա:Ֆրանսիացի դերասանուհիներ
Կատեգորիա:Ֆրանսիացի վիպասաններ
Կատեգորիա:Ֆրանսիացի դրամատուրգներ
Կատեգորիա:Թատրոնի ֆրանսիացի դերասանուհիներ
Կատեգորիա:Ֆրանսիացի ֆեմինիստ գրողներ
Կարտինի (հասարակական գործիչ)

**Կարտինի** (, ), ինդոնեզիացի հասարակական գործիչ և ակտիվիստ, կանանց կրթության գաղափարախոս, համարվում է Ինդոնեզիայի առաջին ֆեմինիստը։

## Կենսագրություն
Կարտինին ծնվել է ճավայական ազնվական ընտանիքում, ստացել արևմտյան կրթություն։ Դեմ է արտահայտվել հին ֆեոդալական սովորույթներին, շեշտել է կանանց կրթության անհրաժեշտությունը, դեմ է արտահայտվել բազմակնությանն ու մանկամուսնություններին։ Կրթությունը համարել է ինդունեցիացիների զարգացման հիմնական գործոնը։ Ստեղծել է երկրի առաջին դպրոցը աղջիկների համար։ Նա ազգային-ազատագրական շարժման առաջատարն էր, որի մասնակիցները որոշակի ազդեցություն են կրել նրա գաղափարներից։ «Ճավանցիների շարժումը ծնվում է,-գրել է նա 1900 թվականին, նկատի ունենալով, ըստ էության, բոլոր ինդոնեզացիներին։ Ապագայում պայքարը ծավալվելու է ամբողջ ծավալով, և նրանք, ովքեր հայտնվելու են մարտիկների շարքերում, ստիպված են լինելու պայքարել ոչ միայն կոնկրետ հակառակորդի, այլ նաև իրենց իսկ ցեղակիցների փափկության դեմ։ Այդ պայքարի նպատակը ազգի շահերն են լինելու»։

Կարտինիի նամակագրությունը եվրոպացի ընկերների հետ հրատարակվել է 1911 թվականին՝ «Խավարից դեպի լույս» վերնագրով և օգնել է տարածել նրա հայացքները։ Ժամանակակից Ինդոնեզիայում Կարտինին համարվում է ազգային շարժման խորհրդանիշներից մեկը։ Երկրում կան դպրոցներ, որ կոչվում են նրա անունով, և Կարտինին հետմահու ստացել է ազգային հերոսուհու կոչումը։ Մահացել է ծննդաբերության ժամանակ։

## Մրցանակներ
* Ինդոնեզիայի ազգային հերոս (1964)

## Հիշողություն
* «Կարտինի» ֆիլմ (1981, ռեժիսոր` Շումանջայա)

## Ծանոթագրություններ

## Մատենագրություն
* 1912, Raden Adj. Kartini, Door duisternis tot licht, with a foreword by J.H. Abendanon, The Hague
* 1920, Raden Adjeng Kartini, Letters of a Javanese princess, translated by Agnes Louise Symmers with a foreword by Louis Couperus, New York: Alfred A. Knopf, ISBN 0-8191-4758-3 (1986 edition), ISBN 1-4179-5105-2 (2005 edition)

Կատեգորիա:Ծննդաբերելիս մահացածներ
Կատեգորիա:Ֆեմինիստներ
Կատեգորիա:Ինդոնեզացի հասարակական գործիչներ
Կատեգորիա:Կանանց իրավունքների իրավապաշտպաններ
Կատեգորիա:Ինդոնեզացի ակտիվիստներ
Կատեգորիա:Կին ակտիվիստներ
Կատեգորիա:Ազգային հերոսներ