Մոնտաժ (կինոարտադրություն)

Մոնտաժը ֆիլմի խմբագրման տեխնիկա, որի դեպքում կարճ կադրերի շարքը հաջորդում է՝ տարածությանը ժամանակը՝ տեղեկատվությունը խտացնելու համար: Մոնտաժները թույլ են տալիս կինոգործիչներին կարճ ժամանակահատվածում մեծ քանակությամբ տեղեկատվություն հաղորդել հանդիսատեսին՝ տարբեր կադրերը համադրելով, ժամանակը մոնտաժի միջոցով սեղմելով կամ պատմողականության բազմաթիվ սյուժետային գծերը միահյուսելով։

Այս տերմինն ունի տարբեր իմաստներ՝ կախված կինոարտադրության ավանդույթներից: Ֆրանսերենում կինոյի համար կիրառվող «մոնտաժ» բառը պարզապես նշանակում է մոնտաժ: Խորհրդային մոնտաժի տեսության մեջ, ինչպես այն ԽՍՀՄ-ից դուրս սկզբնապես ներդրվել է Սերգեյ Էյզենշտեյնի կողմից, այն օգտագործվել է սիմվոլիզմ ստեղծելու համար։ Ավելի ուշ, «մոնտաժային հաջորդականություն» տերմինը, որն օգտագործվում էր հիմնականում բրիտանական և ամերիկյան ստուդիաների կողմից, դարձավ ժամանակի ընթացքը ակնարկելու տարածված տեխնիկա։

1930-ականներից մինչև 1950-ական թվականները մոնտաժային հաջորդականությունները հաճախ համատեղում էին բազմաթիվ կարճ կադրեր հատուկ օպտիկական ֆեկտների (մարում/լուծարում, բաժանված էկրաններ, կրկնակի և եռակի էքսպոզիցիաներ), պարի և երաժշտության հետ։

## Զարգացում
Մոնտաժային կինոարտադրության մեջ նորարարություն մտցրած սկզբնական ֆիլմերից մեկը Աբել Գենսի 1927 թվականի «Նապոլեոն» ֆիլմն է։ Ֆիլմի ողջ ընթացքում իրականացվում է մոնտաժ, իսկ եռապատկերի եզրափակիչը ներառում է երեք կոճերից բաղկացած մի շարք, որոնք ցուցադրում են առանձին կադրերի մոնտաժ։ Սերգեյ Էյզենշտեյնը պարին է վերագրում մոնտաժի հանդեպ իր հետաքրքրության ոգեշնչման տեխնիկա, որի համար նա հայտնի կդառնար՝Երկու տարածված մոնտաժային սարքերն են կինոժապավենները և երկաթուղիները: Առաջինում, ինչպես «Քաղաքացի Քեյն»-ում, տպագրվող թերթերի մի քանի կադրեր կան (թղթերի շարժման մի քանի շերտավոր կադրեր գլանների միջև, տպագրական մեքենայի ծայրից դուրս եկող թղթեր, տպագրիչ, որը նայում է թղթին) և վերնագրեր, որոնք մեծանում են էկրանին և ասում այն, ինչ պետք է ասվի: Երկաթուղային տիպիկ մոնտաժում կադրերում շարժիչները շտապում են դեպի տեսախցիկը, հսկայական շարժիչի անիվները շարժվում են էկրանի վրայով, և երկար գնացքները շտապում են տեսախցիկի կողքով, մինչ նպատակակետի ցուցանակները լցնում են էկրանը:

«Գլանաձև մոնտաժը» բազմաէկրան մոնտաժի մի տեսակ է, որը մշակվել է հատուկ վեբ զննարկիչում շարժվող պատկերի համար: Այն խաղում է իտալացի թատերական ռեժիսոր Էուջենիո Բարբայի «տիեզերական գետի» մոնտաժի հետ, որտեղ հանդիսատեսի ուշադրությունը, ինչպես ասվում է, «[նավարկում է] գործողությունների ալիքի վրա, որը նրանց հայացքը [երբեք] լիովին չի կարող ընդգրկել»։ «Գլանաձև մոնտաժը» սովորաբար օգտագործվում է առցանց աուդիո-վիզուալ աշխատանքներում, որոնցում ձայնը և շարժվող պատկերը առանձնացված են և կարող են գոյություն ունենալ ինքնուրույն. այս աշխատանքներում աուդիոն սովորաբար հեռարձակվում է ինտերնետային ռադիոյով, իսկ տեսանյութը տեղադրվում է առանձին կայքում։

## Նշանավոր ռեժիսորներ
Կինոքննադատ Էզրա Գուդմանը քննարկում է Սլավկո Վորկապիչի ներդրումը, ով աշխատել է MGM-ում և 1930-ականների ամենահայտնի մոնտաժի մասնագետն էր.1933-ից 1942 թվականներին Դոն Սիգելը, ով հետագայում դարձավ հայտնի գեղարվեստական ֆիլմերի ռեժիսոր, Warner Brothers-ի մոնտաժի բաժնի ղեկավարն էր։ Նա մոնտաժային հաջորդականություններ է արել հարյուրավոր գեղարվեստական ֆիլմերի համար, այդ թվում՝ «Նացիստ լրտեսի խոստովանությունը», «Կնուտ Ռոքնը», «Ամբողջ ամերիկյանը», «Բլյուզ գիշերը», «Յանկի Դուդլ Դենդի», «Կասաբլանկա», «Գործողություններ Հյուսիսային Ատլանտիկայում», «Ջենտլմեն Ջիմ» և «Նրանք գիշերով մեքենա են վարում»։ Սիգելը Պիտեր Բոգդանովիչին պատմել է, թե ինչով են իր մոնտաժները տարբերվում սովորականներից.Ի տարբերություն դրա, Սիգելը կարդում էր ֆիլմի սցենարը՝ պատմությունը և գործողությունները պարզելու համար, ապա վերցնում էր սցենարի մոնտաժի մեկ տողանոց նկարագրությունը և գրում իր հինգ էջանոց սցենարը։ Ռեժիսորներն ու ստուդիայի ղեկավարները նրան մենակ են թողել, քանի որ ոչ ոք չէր կարողանում հասկանալ, թե ինչ է նա անում։ Մնալով մենակ իր սեփական անձնակազմի հետ՝ նա անընդհատ փորձարկումներ էր անում՝ պարզելու համար, թե ինչ կարող է անել։ Նա նաև փորձում էր մոնտաժը համապատասխանեցնել ռեժիսորի ոճին՝ ձանձրալի՝ ձանձրալի ռեժիսորի համար, հետաքրքիր՝ հետաքրքիր ռեժիսորի համար։Սիգելը որպես հատկապես լավ մոնտաժներ ընտրել է «Յանկի Դուդլ Դենդի» (1942), «Մարկ Տվենի արկածները» (1944) և «Նացիստ լրտեսի խոստովանությունները» ֆիլմերի համար արված իր մոնտաժները։ «Ես կարծում եմ, որ «Մարկ Տվենի արկածները» ֆիլմի մոնտաժները բացարձակապես արտասովոր էին, ի դեպ, ոչ այնքան լավ ֆիլմ»։

## Մարզումների մոնտաժ
Մարզչական մոնտաժը ստանդարտ բացատրական մոնտաժ է։ Այն սկիզբ է առել ամերիկյան կինոյումսակայն հետագայում տարածվել է Արևելյան Ասիայի ժամանակակից մարտարվեստի ֆիլմերում։ Սկզբնապես պատկերելով ֆիզիկական կամ սպորտային մարզումներ կատարող կերպարի, այս ձևը տարածվել է այլ գործունեության կամ թեմաների վրա։

### Կոնվենցիաներ և կլիշեներ
Մարզական մոնտաժի ստանդարտ տարրերը ներառում են նախապատրաստական ​​տեսարան, որտեղ պոտենցիալ հերոսը բախվում է իր անբավարար մարզմանը: Լուծումը լուրջ, անհատական ​​մարզական ռեժիմն է: Անհատը ցուցադրվում է մարզվելիս կամ սովորելիս՝ կարճ, կտրված հատվածների շարքի միջոցով: Ոգեշնչող երգը (հաճախ արագ ռոք երաժշտություն) սովորաբար միակ ձայնն է տալիս: Մոնտաժի ավարտին մի քանի շաբաթ է անցել ընդամենը մի քանի րոպեների ընթացքում, և հերոսը այժմ պատրաստ է մեծ մրցույթի կամ առաջադրանքի: Ամենահայտնի օրինակներից մեկը 1976 թվականի «Ռոքի» ֆիլմի մարզական հատվածն է, որը գագաթնակետին է հասնում Ռոքիի վազքով դեպի Ֆիլադելֆիայի արվեստի թանգարանի «Ռոքի աստիճաններ» բարձունքը։

Չնայած սկզբնապես սպորտային ֆիլմերից է ծագել, մարզումների մոնտաժն օգտագործվել է տարբեր մարտահրավերներով լի գործողություններում մարզումները ցուցադրելու համար, ինչպիսիք են՝ ռեակտիվ ինքնաթիռ վարելը (Արմագեդոն, 1998), մարտերը (Արյունալի սպորտ, 1988; Զորոյի դիմակը, 1998; Բեթմենի սկիզբը, 2005; Ապագայի եզրին, 2014) լրտեսություն (Լրտեսական խաղ, 2001), մոգություն (Հարրի Փոթերը և Փյունիկի միաբանությունը, 2007) և հրապարակային ելույթներ (Թագավորի ելույթը, 2010)։

Տեխնիկայի պարզությունը և ամերիկյան կինոբառապաշարում դրա չափազանց օգտագործումը հանգեցրել են այն կլիշերի կարգավիճակի: Մարզական մոնտաժի նշանակալի ծաղրերգություն է հայտնվում «Սաութ Պարկ» սերիալի «Asspen» դրվագում: Երբ Ստեն Մարշը պետք է արագ դառնա փորձառու դահուկորդ, նա սկսում է մարզվել մոնտաժի միջոցով, որտեղ ոգեշնչող երգը հստակորեն նկարագրում է հաջող մարզական մոնտաժի տեխնիկան և պահանջները, ինչպես դրանք տեղի են ունենում էկրանին: Այն նաև կեղծվել է «Team America: World Police» ֆիլմում՝ նմանատիպ հաջորդականությամբ։

Այս մարզումների մոնտաժային տեսարանների երաժշտությունը ձեռք է բերել պաշտամունքային երկրպագուների շրջանակ, և այնպիսի արտիստներ, ինչպիսիք են Ռոբերտ Թեփերը, Ստեն Բուշը և Survivor-ը, հայտնվել են 80-ականների մի քանի սաունդթրեքներում: Ֆրենկ Ստալոնեի «Far from Over» և Ջոն Ֆարնհեմի «Break the Ice» երգերը բարձր էներգիայով ռոք երգերի օրինակներ են, որոնք բնորոշ են 80-ականների մարտաֆիլմերի մոնտաժների ժամանակ հնչող երաժշտությանը։ Ինդի ռոք խումբ The Mountain Goats-ը 2021 թվականին թողարկեց «Training Montage» սինգլը՝ հարգանքի տուրք համանուն կինեմատոգրաֆիական տրոպին։

## Ծանոթագրություններ

## Հմումներ
* Movie Montages, Cracked.com
* Top 10 "Best of..." Film Montages, The Script Lab

Կատեգորիա:Արվեստ
Կատեգորիա:Խորհրդային հայտնագործություններ
Կատեգորիա:Կինո
Կատեգորիա:Կինոարտադրություն
Կատեգորիա:Կինոյի տեսություն
Կատեգորիա:Հեռուստատեսություն
Կատեգորիա:Ֆիլմեր
Կատեգորիա:Ֆիլմերի և վիդեոների տերմինաբանություն