Մաթիլդա Ռուս

**Լովիսա Մաթիլդա Ռուս** (, կեղծանունը՝ **M. Rs.**, ), շվեդ գրող։

## Կենսագրություն
Լովիսա Մաթիլդա Ռուսը ծնվել է 1852 թվականի օգոստոսի 2-ին Ստոկհոլմում՝ Սվեա հրետանու զորամասի մայոր Մալթ Լեոպոլդ Ռուսի (1806-1882) և Մաթիլդա (Թիլդա) Բիտա Մուրկի (ծնվ. 1821) ընտանիքում։ Սովորել է Ստոկհոլմի Åhlinska skolan աղջիկների դպրոցում։ Չի ամուսնացել և բնակվել է քրոջ՝ Աննայի հետ, երբեմն՝ Լաուրա Ֆիթինգհոֆի հետ, որի հետ միասին Ստոքսունդում կառուցել է Ֆորուլիդեն տունը, որը հետագայում դարձել է կանանց համար հանգստյան տուն։

Ռուսի վեպերը վերաբերում են կանանց խնդիրներին և հասարակության մեջ սխալ վարքագծին։ Նա չէր վախենում անդրադառնալ այն ժամանակվա զգայուն թեմաներին, ներառյալ լեսբուհիների սերը *Den första kärleken*-ում («Առաջին սերը»)։ 1880-ական թվականների կրոնական ճգնաժամն իր ազդեցությունն ունեցավ նրա  հետագա ստեղծագործությունների վրա։ Hvit ljung («Սպիտակ թոք») վեպում նա անդրադառնում է մի ուսուցչի անորոշ ապրելակերպին ու բռնաբարությանը։ Սա նպաստել է ուսուցիչների աշխատավարձի բարելավման վերաբերյալ կառավարության որոշմանը։ Կանանց վերաբերյալ քաղաքական բրոշյուրներում նա անդրադարձել է Էլեն Քեյի գաղափարներին *Ett ord till fröken Ellen Key och till den svenska kvinnan* (Խոսք տիկին Էլեն Քեյին և շվեդ կնոջը)։

Ռուսը մահացել է 1896 թվականի հուլիսի 17-ին, Դանդերյուդում։

## Ընտրյալ ստեղծագործություններ
;Գեղարվեստական

* *Marianne*, 1881. Libris 8221523
* *Vårstormar*, 1883. Libris 12755378
* *Berättelser och skizzer*, 1884. Libris 11828893
* *Hårdt mot hårdt : berättelse*, 1886. Libris 17419073
* *Höststormar: berättelse*, 1887. Libris 12755374
* *Lifsbilder: berättelser*, 1888. Libris 8222515
* *Familjen Verle: en skildring*, 1889. Libris 17062548
* *Saulus af Tarsus: en själs historia*, 1890. Libris 8203402
* *Genom skuggor: en nutidsskildring*, 1891. Libris 17062577
* *Oförgätliga ord: ett minne*, 1891. Libris 13489421
* *Strejken på Bergstomta: en skildring ur lifvet*, 1892. Libris 8222516
* *Helgmålsklockan: skildring från Norrland*, 1896. Libris 8233750
* *Karin Holm: en berättelse för mödrar*, 1896. Libris 8222997
* *Skepp som förgås i stormen: berättelse*, 1896. Libris 8221533
* *Från norrskenets land: sägner och tilldragelser*, 1897. Libris 8222760
* *Hägringar: berättelser*, 1898. Libris 18583809
* *Hvad Ivar Lyth hörde i fängelset: berättelse*, 1898. Libris 8222761
* *De osynliga vägarna*, 1903-1904. Libris 8228831
* *En springande gnista och andra berättelser*, 1906. Libris 8222413
* *Hvit ljung. Stockholm*, 1907. Libris 8222415
* *Maj: en familjehistoria : prisbelönt vid Iduns stora romanpristäfling år 1905*, 1907. Libris 8235335
* *En moders dagbok och andra berättelser*, 1908. Libris 8222412
* *När bladen falla: dikter*, 1909. Libris 1617016

;Երեխաների և պատանի ընթերցողների համար

* *I vårbrytningen: teckningar ur barnens värld*, 1891. Libris 8222513 - Illustrated by Jenny Nyström.
* *Önskekransen: en berättelse för unga kvinnor*, 1892. Libris 8222518
* *Det roligaste af allt*, 1893. Libris 8222460
* *En liten tviflare*, 1893. Libris 8222461
* *Kärlekens hemlighet*, 1893. Libris 8222459
* *Ur barndomens värld: berättelser*, 1894. Libris 8222517 - Illustrated by Jenny Nyström.
* *Jul*, 1894. Libris 8222463
* *Det allra käraste*, 1894. Libris 8222462
* *Fader vår*, 1895. Libris 8222744
* *Tant Majkens berättelse*, 1898. Libris 8222985
* *Lilla "tröste-mor"*, 1898. Libris 8222984
* *Guds änglar*, 1898. Libris 8222986
* *Djupets sagor: berättelser*, 1901. Libris 8223786
* *Glädjeblomster: berättelser för de små*, 1905. Libris 8223787 - Illustrated by Jenny Nyström.

## Ծանոթագրություններ

### Մատենագիտություն
* Heggestad, Eva (1991). Fången och fri: 1880-talets svenska kvinnliga författare om hemmet, yrkeslivet och konstnärskapet. Uppsala: Avd. för litteratursociologi vid Litteraturvetenskapliga institutionen, Univ. Libris 7746142.  (in Swedish)
* Förbjuden, olycklig kärlek  (in Swedish)
* Mathilda Roose, Svenskt författarlexikon: biobibliografisk handbok till Sveriges moderna litteratur. [1, 1900-1940]. Stockholm: Rabén & Sjögren. 1942. sid. 677-678. Libris 113133 (in Swedish)

## Գրականություն
* Borgström, Eva (2005). ”Erotisk språkförbistring: om queera läckage i Mathilda Roos 1880-talsromaner”. Tidskrift för litteraturvetenskap (1988) 2005(34):3,: sid. 67-88. 1104-0556. ISSN 1104-0556. Libris 10059185
* Borgström, Eva (2006). ”Förord”. Två berättelser om kärlek / (2006): sid. 5-14. Libris 10224536
* Levin, Hjördis: Mathilda Roos i Svenskt biografiskt lexikon (1998-2000)
* Nordlinder, Eva (1993). ”"Socialismens blomma i lifvet": arbetarfrågan i Mathilda Roos senare produktion”. Läsebok / Carina Lidström (red.) ; redaktionskommitté: Boel Westin ... (Stockholm : B. Östlings bokförl. Symposion, 1993): sid. 187-198, 305. Libris 1996026
* Samuelsson, Jenny (1996). Skisser och berättelser: om kvinnoproblematiken i noveller ur Elin Ameens, Mathilda Roos' och Sophie Elkans 1880-talsproduktion. Göteborg: Univ., Litteraturvetenskapliga inst. Libris 9219885
* Sarri, Margareta (1982). Kärlek eller arbete?: om "Kvinnofrågan" hos Mathilda Roos - "Sveriges utan gensägelse främsta författarinna". Stockholms universitet. Litteraturvetenskapliga inst. Libris 12655638
* Storckenfeldt, Sigrid (1908). Mathilda Roos: lefnadsteckning hämtad ur hennes bref och dagboksanteckningar. Stockholm. Libris 1510218

## Արտաքին հղումներ
* Mathilda Roos at Swedish Literature Bank

Կատեգորիա:19-րդ դարի շվեդ կին գրողներ
Կատեգորիա:Շվեդ գրողներ