open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Սեն Ժան սյուր Վել

**Սեն Ժան սյուր Վել** (), կոմունա Ֆրանսիայում, մտնում է Ռոն Ալպեր մարզի կազմի մեջ։ Մտնում է Պոն դե Վել կանտոնի կազմի մեջ։ Կոմունայի օկրուգը Բուրկ ան Բրեսն է։

Կոմունայի կոդը՝ 01365։

## Աշխարհագրություն
Կոմունան Փարիզ քաղաքից գտնվում է 350 կմ հարավ-արևելք, դեպի հյուսիս՝ Լիոն քաղաք, 60 կմ է և 25 կմ արևմուտք Բուրկ ան Բրեսից։

Կոմունայի հարավային մասում հոսում է Մանտոն գետը։

## Կլիմա
Կլիման ցամաքային է՝ ցուրտ ձմեռներով և տաք ամառներով։ Անձրևներ լինում են հիմնականում ամռանը։

## Բնակչություն
Կոմունայի բնակչությունը 2010 թվականին կազմել է 1082 մարդ։

## Քաղաքապետեր

## Տնտեսություն
2010 թվականին աշխատունակ տարիքի (15-64 տարեկան) ունեցող 708 մարդկանցից 539-ը տնտեսապես ակտիվ են եղել, 169-ը `պասիվ (ակտիվության ցուցանիշը` 76,1% է, 1999 թվականին՝ 75,3%)։ 539 ակտիվ բնակիչներից աշխատել են 519-ը (263 տղամարդ, 256 կին), գործազուրկ է եղել 20 մարդ (12 տղամարդ և 8 կին)։ 169 պասիվներից 52 հոգի եղել են աշակերտ կամ ուսանող, 80-ը՝ թոշակառու, 37 պասիվ են եղել այլ պատճառներով։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Պաշտոնական կայք 
* 
* 

Կատեգորիա:Ֆրանսիայի բնակավայրեր
Կատեգորիա:Ֆրանսիայի համայնքներ
Օրջա

**Օրջա** (), հայաբնակ գյուղ Ջավախքում, Վրաստանի Սամցխե-Ջավախք մարզի Ախալքալաքի շրջանում, Ախալքալաք քաղաքից 5 կմ հյուսիս, Փարվանա (Թափարվան) գետի աջափնյակում, Արագովա (Օրջա) վտակի ափին։ Գտնվում է ծովի մակարդակից 1680 մ բարձրության վրա։

## Բնակչությունը
Բնակիչները զբաղվում են անասնապահությամբ և հողագործությամբ։

## Պատմությունը
Գյուղի բնակիչների նախնիները եկել են 1830 թվականին՝ Էրզրումի նահանգից։

Օրջայում պահպանվել է եկեղեցի (XIX դար)։

## Ծանոթագրություններ

## Աղբյուրներ
* Թ. Խ. Հակոբյան, Ստ. Տ. Մելիք-Բախշյան, Հ. Խ. Բարսեղյան, «Հայաստանի և հարակից շրջանների տեղանունների բառարան», Երևանի համալսարանի հրատարակչություն, Երևան, 2001, հ.5, էջ 504։

Կատեգորիա:Ախալքալաքի շրջանի բնակավայրեր
Կատեգորիա:Վրաստանի գյուղեր
Կատեգորիա:Վրաստանի հայաբնակ գյուղեր
Ստյուարտ Լիթլ 3։ Բնության կանչը

**Ստյուարտ Լիթլ 3։ Բնության կանչը** (), 2005 թվականի համակարգչային մուլտֆիլմ, Ստյուարտ Լիթլ և Ստյուարտ Լիթլ 2 ֆիլմերի շարունակությունը։

## Սյուժե
Լիթլների ընտանիքն ուղևորվում է զարմանահրաշ ճամփորդության։ Ջորջը և Ստյուարտը դառնում են սկաուտներ, բայց Ստյուարտն անընդհատ ձախողվում է։ Անտառում նա ծանոթանում է սկունս Ռիկոյի հետ, որը հմուտ ստախոս էր։ Բայց Ստյուարտին վտանգ էր սպառնում. անտառում ապրում էր մի անհայտ գիշատիչ, որին կոչում էին «գազան» և որի մասին լեգենդներ էին պատմվում։ Շուտով պարզվում է, որ գազանը սովորական պումա է։ Նա գողանում է Ձյունիկին, որին խաբել էր Ռիկոն և Ստյուարտը գնում է նրան փրկելու։ Ռիկոն հասկանում է իր սխալը և գնում է նրա ետևից։ Սկզբում Ստյուարտը փրկում է Ձյունիկին և նույնիսկ ջրվեժի մեջ է գցում պումային, բայց նա դուրս է գալիս և հետևում է նրանց։ Վերջինս ցանկանում է ուտել Ստյուարտին, բայց Ռիկոն փրկում է նրան։ Կենդանիներին հաջողվում է պումային գցել թակարդի մեջ։ Գալիս են Լիթլները և մյուս սկաուտները և պումային ուղարկում են կենդանաբանական այգի։ Իսկ Ստյուարտը դառնում է լավագույն սկաուտներից մեկը։

## Կրկնօրինակողներ
* Մայքլ Ջեյ Ֆոքս - Ստյուարտ Լիթլ
* Ջինա Դեվիս - Միսիս Էլիոնոր Լիթլ
* Հյու Լորի - Միստր Ֆրեդրիք Լիթլ
* Կորի Պեդնոս - Ջորջ Լիթլ
* Ուեյն Բրեյդի - Ռիկո
* Կեվին Չոն - Ձյունիկ
* Վերջինիա Մեդսեն - կենդանի
* Ռինո Ռոմանո - Մոնտի
* Տարա Սթրոնգ - Բրուք
* Սոֆիա Պեյդեն - Բաննի

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* 

Կատեգորիա:2000-ականների անգլերեն ֆիլմեր
Կատեգորիա:2005 ֆիլմեր
Կատեգորիա:Columbia Pictures ֆիլմեր
Կատեգորիա:Ամերիկյան ընտանեկան ֆիլմեր
Կատեգորիա:Ամերիկյան սիքվել ֆիլմեր
Կատեգորիա:Կանադական մուլտֆիլմեր
Կատեգորիա:Կանադական ֆիլմեր
Կատեգորիա:Համակարգչային անիմացիոն ֆիլմեր
Կատեգորիա:Մուլտֆիլմեր կենդանիների մասին
Կատեգորիա:Ստյուարտ Լիթլ
Խոսե Անտոնիո Գարսա

**Խոսե Անտոնիո Գարսա ի Օչոա** (), մի շարք աղբյուրներում՝ **Խոսե Անտոնիո Գարսիա** (), 1980-1990-ականների մեքսիկացի ֆուտբոլային մրցավար։ Մարզական կարիերայից հետո աշխատում է որպես իրավաբան։

Գլխավոր մրցավարի պարտականություններ է կատարել 1990 թ․ աշխարհի առաջնության 
:ԿՈՆԿԱԿԱՖ-ի գոտու ընտրական մրցաշարի 
*«- (3-1)», 
*«-» (1-0), 
:ԱՖԿ-ի (ասիական) գոտու ընտրական մրցաշարի 
*«-» (1-0), 
*«-» (2-0), 
*«-» (2-0) հանդիպումներում։

ԿՈՆԿԱԿԱՖ-ի ոսկե գավաթի շրջանակներում վարել է 1 հանդիպում՝ 1991 թ. խաղարկությունում «-» (2-1)։

## Արտաքին հղումներ
* 
* 
* 1990 թ. աշխարհի առաջնության ընտրական մրցաշարի վիճակագրությունը RSSSF-ի արխիվում 

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Մեքսիկացի ֆուտբոլային մրցավարներ
Կատեգորիա:Ֆուտբոլային մրցավարներ այբբենական կարգով
Օրենքով շիկահերը

**«Օրենքով շիկահերը»** (), ամերիկյան կատակերգություն, որի ռեժիսորը Ռոբերտ Լուկետիչն է։ Ֆիլմը նկարահանվել է Ամանդա Բրաունի համանուն վեպի հիման վրա։

## Սյուժե
Էլ Վուդսը գեղեցկուհի է, համալսարանի կանանց ակումբի տնօրենն է, կրում է «Միսս համալսարան» կոչումը։ Նրա ընկերը Ուորներ Հանտինգտոն III-ն է՝ համալսարանի լավագույն տղան։ Սակայն Ուորները չի ցանկանում լուրջ հարաբերություններ ունենալ Էլի հետ, և ամուսնության առաջարկություն անելու փոխարեն նա պատմում է Հարվարդի համալսարանի իրավաբանական ֆակուլտետ ընդունվելու իր ծրագրերի մասին և հեռանում է։ Մի քանի շաբաթ անց Էլը մեկնում է Հարվարդ Ուորներին վերադարձնելու համար։ Այնտեղ նա իմանում է, որ Ուորները ընկերություն է անում մի խելացի աղջկա հետ ինտիլիգենտ ընտանիքից։ Սթրեսից ազատվելու համար Էլը որոշում է գնալ մատնահարդարման սրահ, որտեղ ծանոթանում է մատնահարդար Պաուլետի հետ, ով նրան խորհուրդ է տալիս վրեժ լուծել Ուորներից։

## Դերերում

## Մրցանակներ և առաջադրումներ
### Մրցանակներ
Teen Choice Awards 2001 թվական.
* Ֆիլմ - Ամռան ֆիլմ
BMI Film & TV Awards մրցանակ 2002 թվական.
* BMI Film Music Award (Ռոլֆ Կենտ)
«MTV» հեռուստաալիքի մրցանակաբաշխություն 2002 թվական.
* Լավագույն կատակերգական դեր (Ռիզ Ուիզերսփուն)
* Լավագույն կրկնօրինակ
* Լավագույն հագուստ

### Առաջադրումներ
«Ոսկե Գլոբուս» 2002 թվականին
* Լավագույն ֆիլմ (կատակերգություն կամ մյուզիքլ)
* Լավագույն կանացի դեր (ատակերգություն կամ մյուզիքլ) (Ռիզ Ուիզերսփուն)

«MTV» ալիքի մրցանակ 2002 թվականին
*Լավագույն կանացի դեր (Ռիզ Ուիզերսփուն)
* Լավագույն ֆիլմ

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Ֆիլմի պաշտոնական կայք
* 
* «Օրենքով շիկահերը»  film.ru կայքում

Կատեգորիա:2000-ականների ամերիկյան ֆիլմեր
Կատեգորիա:2000-ականների անգլերեն ֆիլմեր
Կատեգորիա:2000-ականների կինոկատակերգություններ
Կատեգորիա:2001 ֆիլմեր
Կատեգորիա:MGM ֆիլմեր
Կատեգորիա:Ամերիկյան կինոկատակերգություններ
Կատեգորիա:Ամերիկյան ռոմանտիկ կինոկատակերգություններ
Կատեգորիա:Ամերիկյան վեպերի էկրանավորումներ
Կատեգորիա:Գրական ստեղծագործությունների էկրանավորումներ
Կատեգորիա:Լոնդոնում նկարահանված ֆիլմեր
Կատեգորիա:Լոս Անջելեսում նկարահանված ֆիլմեր
Կատեգորիա:Ֆիլմեր, որոնց գործողությունները տեղի են ունենում Լոս Անջելեսում
Կատեգորիա:Ֆիլմեր, որոնց գործողությունները տեղի են ունենում Մասաչուսեթսում
Կատեգորիա:Ֆիլմեր, որոնց գործողությունները տեղի են ունենում 2004 թվականին
Կատեգորիա:Ֆիլմեր, որոնց գործողությունները տեղի են ունենում 2001 թվականին
Տելեգեուզիդներ

**Տելեգեուզիդներ** (), բզեզների ենթաընտանիքի միջատ։

## Տարածվածություն
Տարածված են հիմնականում ԱՄՆ-ից Պանամա ընկած տարածքներում։

## Նկարագիրը
Միջատներն ունեն 2-6 մմ երկարություն։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Explore the Tree of Life

Կատեգորիա:Միջատներ
Սեն Ժան դը Տյուրինյո

**Սեն Ժան դը Տյուրինյո** (), կոմունա Ֆրանսիայում՝ Ռոն-Ալպեր երկրամասի Ռեռյո կանտոնում։ Կոմունայի օկրուգը Բուրկ ան Բրեսն է։

Կոմունայի կոդը՝ 01362։

## Աշխարհագրություն
Կոմունան Փարիզ քաղաքից գտնվում է 380 կմ հարավ-արևելք, դեպի հյուսիս՝ Լիոն քաղաք, 22 կմ է և 39 կմ հարավ-արևմուտք Բուրկ ան Բրեսից։

## Կլիմա
Կլիման ցամաքային է՝ ցուրտ ձմեռներով և տաք ամառներով։ Անձրևներ լինում են հիմնականում ամռանը։

## Պատմություն
Գյուղի առաջին հիշատակումը թվագրվում է X դարում։

## Բնակչություն
Կոմունայի բնակչությունը 2010 թվականին կազմել է 710 մարդ։

## Տնտեսություն
2010 թվականին աշխատունակ տարիքի (15-64 տարեկան) ունեցող 462 մարդկանցից 385-ը տնտեսապես ակտիվ են եղել, 77-ը `պասիվ (ակտիվության ցուցանիշը` 83,3% է, 1999 թվականին՝ 79,1%)։ 385 ակտիվ բնակիչներից աշխատել են 369-ը (194 տղամարդ, 175 կին), գործազուրկ է եղել 16 մարդ (10 տղամարդ և 6 կին)։ 77 պասիվներից 25 հոգի եղել են աշակերտ կամ ուսանող, 32-ը՝ թոշակառու, 20 պասիվ են եղել այլ պատճառներով։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* 
* 

Կատեգորիա:Ֆրանսիայի բնակավայրեր
Կատեգորիա:Ֆրանսիայի համայնքներ
Ռոբերտո Պարիսիուս

**Ռոբերտո Պարիսիուսը** () 90-ականների սուրինամցի ֆուտբոլային մրցավար է։

Առավելապես հայտնի է ԿՈՆԿԱԿԱՖ-ի ոսկե գավաթի շրջանակներում 1991 թ. խաղարկության «-» (2-1) հանդիպման ժամանակ գլխավոր մրցավարի պարտականությունների կատարմամբ։

## Արտաքին հղումներ
* 
* 
* 
* 
* 

Կատեգորիա:Սուրինամցի ֆուտբոլային մրցավարներ
Կատեգորիա:Ֆուտբոլային մրցավարներ այբբենական կարգով
Ախարջե

**Ախարջե**, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Կիլիկիայի Ադանայի նահանգի Քոզանի գավառում։ Գտնվում էր Սարոս գետի հովտում։

## Բնակչություն
Ախարջեն XIX դարի սկզբին հայաբնակ էր։

## Օգտակար հանածոներ
Բնակավայրի մոտ կան մետաղի հանքեր։

## Տես նաև
* Կիլիկիայի հայաբնակ բնակավայրեր

## Ծանոթագրություններ

## Աղբյուրներ
* «Հայաստանի և հարակից շրջանների տեղանունների բառարան» (5 հատորով), 1986-2001 թթ., Երևանի Համալսարանի հրատարակչություն

Կատեգորիա:Արևմտյան Հայաստանի գյուղեր
Կատեգորիա:Թուրքիայի գյուղեր
Շենիկցի Մանուկ

**Շենիկցի Մանուկ**, ծնվել է Սասունի Շենիկ գյուղում։ Եղել է ունևոր, ապահովված ընտանիքից, սակայն դեռ պատանի հասակից հորեղբոր որդիների՝ Ղազարի, Չոլոյի հետ մտել է Շենիկցի Գրգոյի խմբի մեջ և մասնակցել Օսմանյան կառավարության դեմ վերջինիս գլխավորած կռիվներին։ 1894 թ․ Սասունի ապստամբության պարտությունից հետո ապաստանել է լեռներում, սակայն, ընդհանուր ներումից հետո վերադարձել է գյուղ և ապրել շինականի կյանքով։ Աղբյուր Սերոբի Սասուն ժամանելուց հետո՝ 1897 թվականին մտել է նրա խմբի մեջ։ Երբ 1899 թվականի նոյեմբերին մատնությամբ սպանվում է Աղբյուր Սերոբը, պարզվում է, որ դավաճաններից մեկն էլ Մանուկի ազգականն է։ Մանուկը Չոլոյի, Ղազարի հետ հաշվեհարդար է տեսնում դավաճանի հետ՝ սպանելով նրան։ Այդ դեպքից հետո Մանուկը դառնում է երդվյալ ֆիդայի և մտնում Սպաղանաց Մակարի հայդուկային խմբի մեջ։ Մանուկը ֆիդայական շարժման ամենափորձառու և ամենանվիրված դեմքերից էր։ Ավելի քան 20 տարվա հայդուկային պայքարի ընթացքում մեծ անուն է վաստակել հատկապես Աղբյուր Սերոբին սպանած քուրդ ցեղապետ Բշարե Խալիլի գլխատման, Գյուղաշենի ռես Ավոյի հետ հաշվեհարդարի, Բերդակի, Գոմերի, Կարավուի, Խարսի կռիվներին մասնակցելու համար։ Սասունի 1904 թ․ ապստամբության ժամանակ ղեկավարել է Շենիկի ճակատը, որտեղ նույնպես աչքի է ընկել խիզախությամբ։ Երբ 1904 թվականի հուլիսին որոշվեց ֆիդայիներին հեռացնել Սասունից, Մանուկը չհեռացավ։ Նա մնաց Սպաղանաց Մակարի հետ և շարունակեց պայքարել իշխանությունների դեմ։ Մակարը դարձավ Մանուկի կուռքը, որի հետ նա զոհվեց 1907 թվականին Փեթարի կռվում Գևորգ Չաուշի կնոջը և որդուն փրկելիս։

## Գրականություն
* Ստեփան Պողոսյան, Կարո Պողոսյան, «Ինձ բահ տվեք․․․», Երևան, 1990, 448 էջ։
* Ռուբէն, «Հայ յեղափոխականի մը յիշատակները», հատ. Գ, Թեհրան, 1982։
* Ռուբէն, «Հայ յեղափոխականի մը յիշատակները», հատ. Դ, Թեհրան, 1982։
* Աւօ, Գէորգ Չաւուշ, Պէյրութ, 1972։

Կատեգորիա:Հայ ֆիդայիներ
Ախարջա

**Ախարջա**, գյուղ Արևելյան Հայաստանում, Ելիզավետպոլի նահանգի Ելիզավետպոլի գավառում։

## Բնակչություն
XX դարի սկզբին ուներ 321 բնակիչ՝ հիմնականում ադրբեջանցիներ։

## Տես նաև
* Ելիզավետպոլի նահանգի հայաբնակ բնակավայրեր

## Ծանոթագրություններ

## Աղբյուրներ
* «Հայաստանի և հարակից շրջանների տեղանունների բառարան» (5 հատորով), 1986-2001 թթ., Երևանի Համալսարանի հրատարակչություն

Կատեգորիա:Արևելյան Հայաստանի գյուղեր
Ախզա

**Ախզա**, գյուղ Տրապիզոնի վիլայեթի Տրապիզոնի գավառում։ Գտնվում էր Տրապիզոն քաղաքից 35-36 կմ հարավ-արևմուտք։

## Տես նաև
* Տրապիզոնի նահանգի հայաբնակ բնակավայրեր

## Ծանոթագրություններ

## Աղբյուրներ
* «Հայաստանի և հարակից շրջանների տեղանունների բառարան» (5 հատորով), 1986-2001 թթ., Երևանի Համալսարանի հրատարակչություն

Կատեգորիա:Օսմանյան կայսրության հայաբնակ գյուղեր
Ախըլու

**Ախըլու**, գյուղ Երևանի նահանգի Շարուր-Դարալագյազի գավառում։ Գտնվում էր Արևելյան Արփաչայի (Արփա) գետի ձախ ափին։

## Տես նաև
* Երևանի նահանգի հայաբնակ բնակավայրեր

## Ծանոթագրություններ

## Աղբյուրներ
* «Հայաստանի և հարակից շրջանների տեղանունների բառարան» (5 հատորով), 1986-2001 թթ., Երևանի Համալսարանի հրատարակչություն

Կատեգորիա:Արևելյան Հայաստանի գյուղեր
Իզաբել Ֆերնանդես

**Մարիա Իզաբել Ֆերնանդես Գուտիերես** (, ), Իսպանացի ձյուդոյիստ։ Իզաբելը մեկական անգամ դարձել է օլիմպիական չեմպիոն, աշխարհի չեմպիոն և վեց անգամ Եվրոպայի չեմպիոն։ 2000 թվականի օլիմպիական խաղերում նա նվաճել է ոսկե մեդալ կանանց մինչև 57 կգ քաշային կարգում, բացի այդ նվաճել է օլիմպիական բրոնզե մեդալ 1996 թվականի օլիմպիական խաղերում։ Իզաբելը նաև 2004 թվականի Օլիմպիական խաղերի ժամանակ Իսպանիայի օլիմպիական հավաքականի դրոշակակիրն էր։

## Ծանոթագրություններ

 

Կատեգորիա:1972 ծնունդներ
Կատեգորիա:2000 թվականի Ամառային օլիմպիական խաղերի չեմպիոններ
Կատեգորիա:Իսպանացի ձյուդոիստներ
Կատեգորիա:Իսպանիացի օլիմպիական չեմպիոններ
Կատեգորիա:Փետրվարի 1 ծնունդներ
Բոր (լեռնանցք)

**Բոր**, լեռնանցք Հայկական լեռնաշխարհում, Հայկական Տավրոս լեռնահամակարգում, Բիթլիսի նահանգի Բոր գյուղի մոտակայքում։
## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Լեռնանցքներ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Հայկական Տավրոս լեռնային համակարգ
Կատեգորիա:Բիթլիսի մարզի լեռներ
Ախգան

**Ախգան**, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Բիթլիսի վիլայեթի Մշո գավառում։ Գտնվում է Մուշ քաղաքից հյուսիս՝ Արածանիի ձախ ափին։

Ախգանի տեղում ժամանակին եղել է հին Ողական կամ Ողկան ամրոցը։

## Բնակչություն
XX դարի սկզբին ուներ 100 տուն հայ բնակիչ։

## Տես նաև
* Բիթլիսի նահանգի հայաբնակ բնակավայրեր

## Ծանոթագրություններ

## Աղբյուրներ
* «Հայաստանի և հարակից շրջանների տեղանունների բառարան» (5 հատորով), 1986-2001 թթ., Երևանի Համալսարանի հրատարակչություն
* Արեւմտահայաստանի եւ Արեւմտահայութեան Հարցերու Ուսումնասիրութեան Կեդրոն

Կատեգորիա:Արևմտյան Հայաստանի գյուղեր
Գայլ (գետ, Եփրատի ավազան)

**Գայլ**, գետ Եփրատի ավազանում, Արածանիի աջակողմյան վտակը։ Երկարությունը մոտ 43 կմ է։ Սկիզբ է առնում Չիմեն լեռնաշղթայի Եդի–դերելար լեռնանցքից։ Սնումը ձնաանձրևայիև է, հորդացումը՝ ապրիլին։ 
## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Թուրքիայի գետեր
Կատեգորիա:Արածանի գետի վտակներ
Գյոքդաղ (լեռ)

**Գյոքդաղ**, լեռ Հայաստանի Վայոց ձորի մարզում։ Գտնվում է Զանգեզուրի լեռնաշղթայում։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Վայոց ձորի մարզի լեռներ
Կատեգորիա:Զանգեզուրի լեռնաշղթա
Բամբակ (երկաթուղային կայարան)

**Բամբակ**, երկաթուղային կայարան Ադրբեջանական ԽՍՀ-ում, Աղստև գետի վերին հոսանքի շրջանում, նրա աջ կողմում, Ղազախից 8 կմ հյուսիս-արևելք։
## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Կայարաններ այբբենական կարգով
Բորչխա (գետակ)

**Բորչխա**, գետակ Ճորոխի ավազանում՝ նրա ստորին հոսանքի շրջանում։
## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Ճորոխ գետի վտակներ
Կատեգորիա:Հայկական լեռնաշխարհի գետեր
Գայլաքար

**Գայլաքար**, լեռնագագաթ Հայաստանի Լոռու մարզում, Ջավախքի լեռնաշղթայի արևելյան ճյուղերից մեկի վրա, Լիճկատար լեռնագագաթից արևելք, Նորամուտ գյուղից 13 կմ արևմուտք։ Բարձրությունը 3123 մ։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Լեռներ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Հայաստանի լեռնագագաթներ
Կատեգորիա:Լոռու մարզի լեռնագրություն
Կալիկադնոս

**Կալիկադնոս**, գետ Թուրքիայում։

Ձևավորվում է երկու ճյուղերի միախառնումից, որոնք դուրս են գալիս Կենտրոնական Տավրոսի լեռնաշղթայից և միանում Մուտից հարավ։ Գետի երկարությունը 260 կմ է։ Հարավային ճյուղը սկսվում է Ջեյք լեռներից, իսկ մյուս ճյուղը՝ Հայդար լեռներից։ Սիլիֆկեից 16 կմ հարավ-արևելք թափվում է Միջերկրական ծով։

Գետի ձախ կողմում ձգվում է Ալիբեկդաղ լեռը, որը գտնվում է Կիլիկյան Տավրոսի արևմտյան կողմում։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Թուրքիայի գետեր
Կատեգորիա:Մերսինի մարզ
Կատեգորիա:Գետեր այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Կիլիկիայի գետեր
Կատեգորիա:Քոնյայի մարզ
Կատեգորիա:Միջերկրական ծովի ավազանի գետեր
Գեղաղբյուր

**Գեղաղբյուր**, աղբյուր Թուրքիայի Բիթլիսի նահանգում, Շենիկ գյուղում։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Աղբյուրներ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Թուրքիայի աղբյուրներ
Կատեգորիա:Բիթլիսի նահանգ
Ստեփան Փարթամյան

**Ստեփան Փարթամյան** (, , ), հայ հաղորդավար, արտադրիչ։ «Ձեր կարծիքը», «Բարի լույս»  և «Հայը» ծրագրերի հաղորդավարն է, «Հայկական արվեստներ» ընկերության հիմնադիրը։

## Կենսագրություն
Ստեփան Փարթամյանը ծնվել է 1962 թվականին, Բեյրութում։ 1986 թվականին ավարտել է ԱՄՆ-ի Կալիֆորնիա նահանգի «Նորթրիջ» համալսարանի ռադիո-հեռուստատեսության բաժինը։ 1990 թվականին հիմնադրել է «Գառնի» երաժշտական ստուդիան, որտեղ ձայնագրել է ավելի քան 50 ձայնասկավառակ՝ Ռուբեն Հախվերդյան, Արմեն Մովսիսյան, Արթուր Մեսչյան, Լիլիթ Պիպոյան, Բելլա Դարբինյան և այլն։ Լոս Անջելեսի հայկական հեռուստատեսությամբ վարել է «Ձեր կարծիքը» «Հայը», «Բարի լույս» հաղորդաշարերը։ Եղել է բազմաթիվ համերգային ծրագրերի պրոդյուսեր։ Հիմնադրել և ղեկավարում է «Հայկական արվեստներ» ընկերությունը, որը կազմակերպել է բազմաթիվ միջոցառումներ և հայ մշակույթին նվիրված երեկոներ։ Ստեղծել է *PARTAM all things Armenian App*-ը՝ ճամփորդական ուղեցույցը, որում վավերագրված են տեղեկություններ աշխարհի տարբեր անկյուններում գտնվող հայկական վայրերի վերաբերյալ՝ լուսանկարներում ու տեղայնքով։

2009 թվականին հրատարակել է "Yes, We Have" (Այո, մենք ենք) հայի ինքնությունը փաստող գիրքը, որտեղ ներկայացված են ԱՄՆ-ում զգալի ներդրումներ ունեցող հայազգի 700 ամերիկացիների կենսագրականներ։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Stepan Partamian 

Կատեգորիա:ԱՄՆ-ից Հայաստան արտագաղթածներ
Կատեգորիա:Լիբանանից ԱՄՆ արտագաղթածներ
Կատեգորիա:Հայ աթեիստներ
Կատեգորիա:Հայ հաղորդավարներ
Կատեգորիա:Հայ պրոդյուսերներ
Կատեգորիա:Ռամկավար ազատական կուսակցության անդամներ
Էդվարդ Մանուկյան (բալետմայստեր)

**Էդվարդ Վահանի Մանուկյան** (), հայ բալետմայստեր։ ՀԽՍՀ ժողովրդական արտիստ (1965)։

## Կենսագրություն
1926 թվականին ավարտել է Երևանի պարարվեստի ստուդիան։ 1927 թվականին եղել է նույն ստուդիայի բալետմայստեր, 1927-1932 թվականներին՝ Վահրամ Արիստակեսյանի Ազգագրական պարի անսամբլի, 1932-1938 թվականներին՝ Երևանի օպերայի և բալետի թատրոնի մենապարող, 1938-1958 թվականներին՝ Հայկական ժողովրդական երգի-պարի, 1958 -1966 թվականներին՝ Հայաստանի պարի անսամբլների, 1966-1968 թվականներին՝ Հայհամերգի գլխավոր բալետմայստեր, 1968 -1976 թվականներին՝ ժողովրդական ստեղծագործության տան, 1977 թվականից՝ ժողովրդական ստեղծագործության հանրապետական կենտրոնի պարարվեստի բաժնի վարիչ։

Բեմադրել է հայկական ազգային պարեր, որոնք ազգային պարի բեմականացման դասական նմուշներ են։
* «Քոչարի»
* «Ուզունդարա»
* «Տրնգի»
* «Նազելի»
* «Չեմ ու չեմ»

## Մրցանակներ
*ՀԽՍՀ ժողովրդական արտիստ (1965)
*Երիտասարդության և ուսանողների համաշխարհային VI փառատոնի 1-ին մրցանակ (Մոսկվա, 1957)

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Հայ բալետմայստերներ
Դարնա (Մոսկվայի մարզ)

**Դարնա** (), գյուղ Իստրինսկի շրջանում Մոսկվայի մարզում։ 2010 թվականի մարդահամարի տվյալներով բնակչությունը կազմում է 52 մարդ, գյուղում կա 4 փողոց, գրացված են 4 գյուղատնտեսական համայնքներ։ Իստրինսկի հետ ունի ճանապարհատրանսպորտային կապ (ավտոբուս № 39)։

Տեղակայված է Դարիա գետի ձախ ափին, Իստրա քաղաքից մոտավորապես 3 կմ դեպի արևելք, ծովի մակարդակից բարձր է 182 մ։ Մոտակա բնակավայրերն են՝ արևմուտքում, Կաշինո գետի ափին, 1 կմ արևելեք Իվանովյան և Ագրոգարադոկից՝ 2 կմ հարավ-արևելք։

## Տեսարժան վայրեր
Սուրբ Խաչ եկեղեցին կառուցվել է 1686 թվականին և համարվում է ճարտարապետական կառույց։

## Բնակչություն

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Ермолинское 
* Сельское поселение Ермолинское 
* Официальный сайт муниципального образования сельского поселения Ермолинское
* Дарна на картах
* Карта Истринского района Московской области

Կատեգորիա:Ռուսաստանի Մոսկվայի մարզի Իստրինսկի շրջանի բնակավայրեր
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր
Ադուևո (Մոսկվայի մարզ)

**Ադուևո ** (), գյուղ Իստրինսկի շրջանում Մոսկվայի մարզում։ 2010 թվականի մարդահամարի տվյալներով բնակչությունը կազմում է 6 մարդ, գյուղում առկա է 1 փողոց՝ Լազուրնայա, գրանցված են 3 գյուղատնտեսական համայնքներ։ Իստրայի հետ կապված է ավտոճանապարհային ուղով (ավտոբուս № 30К)։

Իստրա քաղաքից գտնվում է մոտավորապես 30 կմ դեպի հյուսիս-արևելք։ Ծովի մակարդակից գյուղը գտնվում է 183 մետր բարձրության վրա։ Հարակից բնակավայրերն են՝ Սիսոևոն՝ 2 կմ հարավ-արևմուտք, Լիսոնիվոն՝ 1 կմ դեպի հյուսիս-արևելք։

## Բնակչություն

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Ермолинское 
* Сельское поселение Ермолинское 
* Официальный сайт муниципального образования сельского поселения Ермолинское
* Адуево на картах
* Карта Истринского района Московской области

Կատեգորիա:Ռուսաստանի Մոսկվայի մարզի Իստրինսկի շրջանի բնակավայրեր
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր
Օգնիկովո

**Օգնիկովո** (), գյուղ Իստրինսկի շրջանում Մոսկվայի մարզում։ 2010 թվականի մարդահամարի տվյալներով բնակչությունը կազմում է 183 մարդ, գյուղում առկա է 3 փողոց, գրանցված են 11 գյուղատնտեսական համայնքներ։ Գյուղում կա եկեղեցի՝ Օգնիկովոյի Սուրբ Աստվածածին եկեղեցին։ Իստրայի հետ կապված է ավտոճանապարհային ուղիով (ավտոբուս № 30)։

Իստրա քաղաքից գտնվում է մոտավորապես 9 կմ դեպի հյուսիս։ Ծովի մակարդակից գյուղը գտնվում է 190 մետրի վրա։ Հարակից բնակավայրերն են՝ Դուհանինոն՝ 3,5 հարավ-արևելքում, Նիկոլսկին՝ 2,5 կմդեպի հարավ, Սոկոլովոն՝ 3,5 կմ դեպի հյուսիս։

## Բնակչություն

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Ермолинское 
* Сельское поселение Ермолинское 
* Официальный сайт муниципального образования сельского поселения Ермолинское
* Усадьба Огниково-Покровское
* Огниково на картах
* Карта Истринского района Московской области

Կատեգորիա:Ռուսաստանի Մոսկվայի մարզի Իստրինսկի շրջանի բնակավայրեր
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր
Բաբուխտու

**Բաբուխտու**, աղբյուրներ Թուրքիայի Մալաթիայի մարզում Ադատի գյուղի մոտ։ Գտնվում է Նոր Մալաթիա քաղաքից 1 կմ դեպի հյուսիս-արևմուտք։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Աղբյուրներ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Թուրքիայի աղբյուրներ
Կատեգորիա:Մալաթիայի մարզ
Բեդենյան լեռնաշղթա

**Բեդենյան լեռնաշղթա**, լեռնաշղթա Փոքր Կովկաս լեռնահամակարգում։ Ձգվում է նախկին Բորչալուի գավառի տարածքով։ Լանջերը ժայռոտ են, տեղ-տեղ պատված համեմատաբար փարթամ բուսականությամբ։ Կովկասի 5-վերստանոց քարտեզում նշանակված է Բեդենի անունով։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Հայկական լեռնաշխարհի լեռնաշղթաներ
Բիզովչի Դարի

**Բիզովչի Դարի**, *Բիզովչի-դար, Բիզովչի-դարա*, լեռնագագաթ Հայաստանի Սյունիքի մարզի և Արցախի Քաշաթաղի շրջանի սահմանագլխին, Զանգեզուրի լեռներում՝ Սիսիան քաղաքից 24 կմ դեպի հյուսիս-արևելք, Ջանլիճ լճից 4,5 կմ արևելք, Անջուր հանդից հյուսիս։ Ունի 2684 մ բարձրություն։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Սյունիքի մարզի լեռնագրություն
Կատեգորիա:Հայաստանի լեռնագագաթներ
Կատեգորիա:Արցախի լեռներ
Կատեգորիա:Քաշաթաղի շրջան
Գեղամաց լիճ

**Գեղամաց լիճ**, լճակ Ադրբեջանի Դաշկեսանի շրջանում, Կեռստավանք բերդի արևելյան կողմում։ Հիշատակում է Հ. Ոսկանյանը։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Ադրբեջանի լճեր
Կատեգորիա:Դաշկեսանի շրջան
Գայլի դրունք

*Չշփոթել Հայաստանի և Նախիջևանի սահմանին գտնվող համանուն լեռնանցքի հետ*

**Գայլի դրունք**, *Գայլի դուռ*։, լեռնանցք Հայաստանի Լոռու մարզի և Վրաստանի Քվեմո Քարթլիի մարզի սահմանում, Վիրահայոց լեռների կենտրոնական մասում։ Բարձրություն 1798 մ։ Միմյանց է կապում Ուռուտի և Աղքյորփիի գետահովիտները։ Հայաստանի և Վրաստանի սահմանը անցնում է լեռնանցքով՝ ըստ Անդրկենտգործկոմին առընթեր գավառների վարչական սահմանազատման գծով հանձնաժողովի 1923 թվականի ապրիլի 30 նիստի որոշման։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Լեռնանցքներ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Լոռու մարզի աշխարհագրություն
Կատեգորիա:Հայաստանի լեռնանցքներ
Կատեգորիա:Վրաստանի լեռնանցքներ
Կատեգորիա:Քվեմո Քարթլիի մարզ
100 միլիոն եվրո

**100 միլիոն եվրո** (), ֆրանսիական կատակերգություն, 2011 թվականին նկարահանել է Օլիվյե Բարրուն։ Պրեմիերան Ֆրանսիայում տեղի է ունեցել 2011 թվականի հուլիսի 1-ին։

## Սյուժե
Բուզուլում բոլորը ճանաչում էին Տուշաների ընտանիքին. ընտանիքի հայրը՝ ամբողջ կյանքում եղավ գործազուրկ, մայրը՝ տնային տնտեսուհի, գեղեցկուհի աղջիկը, հիմար որդին, փոքր որդին՝ հերոս, և խենթ տատիկը։ Ընտանիքը գտնվում էր ճգնաժամում, բայց ոչ մեկ չէր մտածում երջանկություն փնտրելու մասին. նրանք երջանկությունը գտնում էին ֆրի կարտոֆիլի մեջ։ Բայց վերջապես կատարվում է մայրիկի երազանքը, քանի որ երկար տարիներ խաղում էր վիճակախաղ։ Ընտանիքը դառնում է միլիոնատեր։ Նրանք վաճառում են տունը պարտատերերին։ Եվ գնում են Մոնակո, որտեղ ապրում էր մի մեծատուն։ Գնում են մի շքեղ տուն և դասվում էլիտար մարդկանց շարքին։ Այդ ժամանակ Դոլանդլը՝ փոքրիկ որդին, բիզնես է ձեռնարկում։

## Դերերում
* Ժան Պոլ Ռուվ - *Ջեֆ Տուշե*
* Իզաբել Նանտի - *Կատի Տուշե*
* Կլեր Նադո - *Սյուզի մայրիկ, տատիկը*
* Տեո Ֆերնանդես - *Դոնալդ Տուշե*
* Սառա Ստերն - *Ստեֆանի Տուշե*
* Դեյվիդ Կամեննոս - *Օմար*
* Սամի Outalbali - *Ժան-վե*
* Մարտինա Տեստա - *Սալմա*
* Ֆիլլիպ Լեֆևր- *Bickard*
* Ռալֆ Ամուսու - *ժոր- Ժակ Դիուֆ*
* Ժեր Կոմանդոր - *Գեռման*
* Գայ Lecluyse - *քոլեջի տնօրեն*
* Ուգո Brunswick - *Ռաֆաել*
* Կադ Մերադ

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:2010-ականների ֆրանսիական ֆիլմեր
Կատեգորիա:2011 ֆիլմեր
Կատեգորիա:Ֆիլմեր, որոնց գործողությունները տեղի են ունենում Ֆրանսիայում
Կատեգորիա:Ֆրանսերեն ֆիլմեր
Կատեգորիա:Ֆրանսիական կինոկատակերգություններ
Կատեգորիա:Ֆրանսիական ֆիլմեր
Կատեգորիա:Ֆրանսիայում նկարահանված ֆիլմեր
Կատեգորիա:2010-ականների ֆրանսերեն ֆիլմեր
Գոշը Գոփարան

**Գոշը Գոփարան**, գետակ Հայկական լեռնաշխարհում։ Պատկանում է Արաքսի ավազանին, նրա վտակ Փառնաուտի օժանդակը։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Հայկական լեռնաշխարհի գետեր
Կատեգորիա:Արաքսի ավազանի գետեր
Կատեգորիա:Փառնաուտ գետի վտակներ
Գոշի ջուր

**Գոշի ջուր**, գետակ Հայաստանում, Կուրի աջակողմյան վտակ Աղստևի ավազանում, նրա աջ վտակ Գետիկի օժանդակը։ Հոսում է անտառապատ, գեղատեսիլ ձորակներով և մայր գետին է միանում վերջինիս ստորին հոսանքում։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Գետիկ գետի վտակներ
Կատեգորիա:Տավուշի մարզի գետեր
Բաբուսար

**Բաբուսար**, լեռ Հայկական լեռնաշխարհում Արսիանի լեռնաշղթայի հյուսիսային հատվածում։ Գտնվում է Օլթի քաղաքից մոտավորապես 37 կմ դեպի հյուսիս։ Հյուսիսային լանջերն անտառապատ են։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Արսիանի լեռնաշղթա
Կատեգորիա:Էրզրումի մարզի լեռներ
Արիել Քեբել

**Արիել Քեբել** (, ), ամերիկացի դերասանուհի և մոդել։

## Կենսագրություն
Արիելան ծնվել և մեծացել է Ֆլորիդա քաղաքում։ Դեռ մանկությունից նա որոշել է դառնալ դերասանուհի։ Ավարտել է դպրոցի կիսամյակը բարձր կրթությամբ։ Մասնակցել է Միսս Ֆլորիդա մրցույթին։ 2005 թվականին մասնակցել է Տաք աղջիկներ մրցույթին և գրավել 95-րդ տեղը Մաքսիմ ամսագրում։

### Կարիերա և ֆիլմեր
Առաջին իսկ շաբաթում Լոս-Անջելես մեկնելուց առաջ 2003 թվականին Արիելան ստացել է դեր «Գիլմոր աղջիկները» հեռուստասերիալում։ 2004 թվականին նա նկարահանվել է Հեյզեր Հանկի դերով «Օդային տրանսպորտ» ֆիլմում։ Նաև Օրենք և կարգ ֆիլմում։ 2005 թվականին նկարահանվել «Ամերիկյան կարկանդակ 4։ Երաժշտական ճամբար», իսկ 2006 թվականին ստացել է ճապոնացի ռեժիսոր Տակասի Սիմիձուի «Անեծք 2» ֆիլմում։ Նա բնութագրել է ֆիլմի դերասանուհուն զոհ են բերել «Անեծք 2» ֆիլմում, որպես աղջիկը, որին դուք տեսնում եք նկարահանվել է «Անեծք 2» ֆիլմում, որը ցանկություն է հայտնել նկարահանվելու։ 2009 թվականին Արիելան նկարահանվել է Վամպիրի օրագրերը հեռուստասերիալում Լեքսի Բրենսոնի դերով։

## Ընտրված ֆիլմագրություն
* 2003 — «Գիլմոր աղջիկները» / Gilmore Girls
* 2004 — «Օդային տրանսպորտ» / Soul Plane
* 2005 — «Ռիքեր» / Reeker
* 2005 — «Եղիր հանրահայտ» / Be Cool
* 2005 — «10 վատ արարքներ» / *Dirty Deeds*
* 2005 — «Ամերիկյան կարկանդակ 4։ Երաժշտական ճամբար» / American Pie Presents Band Camp
* 2005 — «Ընկերս ու ես» / Kid & I
* 2006 — «Աքվամարին» / Aquamarin — *Սեսիլյա Բենքս*
* 2006 — «Սատկիր, Ջոն Թաքեր» / John Tucker Must Die — *Քերի*
* 2006 — «Անեծք 2» / The Grudge 2 — *Էլլիսոն Ֆլեմինգ*
* 2006 — «հանցագործի հետքը» / Outlaw Trail: The Treasure of Butch Cassidy
* 2008 — «Багровая мгла» / Freakdog — *Քեթրին*
* 2009 — «Անմար» / Forever Strong
* 2009 — «Անանուն» / The Uninvited — *Ալեքս Իվերս *
* 2009 — «Վամպիրի օրագրերը» / The Vampire Diaries — *Ալեքսիյա Լեքսի Բրանսոն*
* 2010 — «Կյանքը անկանխատեսելի է» / *Life Unexpected -- Փեյջ*
* 2010 — «Բրուքլինը Մանհեթթենում» / N.Y.C. Underground
* 2010 — «Վամպիրների մինետը» / Vampires Suck — *Ռեյչել*
* 2010 — Trivial Pursuits
* 2010 — «Իսկական արյուն» / True Blood
* 2011 — «Տղաների խնջույք Նոր Օռլեանում» / Mardi Gras
* 2012 — «90210: Նոր սերունդ» / 90210
* 2012 — «Սա իմ ըներուհին է» / Supporting Characters
* 2012 — «Մտածիր,ինչպես տղամարդ» / Think Like a Man
* 2012 — «Հարսնացուն Սուրբ ծնունդում» / A Bride for Christmas
* 2014 — «Cupid's Bed and Breakfast»
* 2014 — «Անիրական»

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* 

Կատեգորիա:Ամերիկացի մոդելներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի կինոդերասանուհիներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի հեռուստատեսային դերասանուհիներ
Կատեգորիա:21-րդ դարի ամերիկացի դերասանուհիներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի կինոքննադատներ
Անգիոսպազմ

**Անգիոսպազմ** (անոթ + ձգում եմ), զարկերակների և մազանոթների պարբերական կծկում, որը խանգարում է հյուսվածքների և օրգանների արյունամատակարարմանը և սնուցմանը։

## Պատճառներ
Պատճառներն են՝ սիմպաթիկ նյարդային համակարգի գերգրգռվածությունը, արյան մեջ ադրենալինի և ադրենալինանման նյութերի ավելացումը։ Անգիոսպազմ նպաստում է անոթների պատերի ախտաբանական փոփոխությունների առաջացմանը (աթերոսկլերոզ)։

Կարող է առաջացնել հիպերտոնիկ հիվանդություն, անգար, կաթված, բրոնխային հեղձուկ, սրտամկանի ինֆարկտ։

Կատեգորիա:Հիվանդություններ
Անատոլիոս Բերյուտացի

**Անատոլիոս Բերյուտացի Վինդանիոնիոս** (ծննդյան և մահվան թվականներն անհայտ), IV դարի հույն մատենագիր։

## Կենսագրություն
Ծնվել է Բերյուտոս (այժմ՝ Բեյրութ) քաղաքում։

## Աշխատություններ
Հայ մատենագրության մեջ Անատոլիոս Բէրյուտայի անունով հայտնի է «Գիրք վաստակոց» խորագրով երկրագործական աշխատությունը՝ բաղկացած 332 գլուխներից (ըստ նախադրության պետք է բաժանված լիներ 14 գրքերի)։ Երկի հունարեն բնագիրը «Գիրք մշակականաց» անունով՝ 12 գրքերով դեռևս IX դարի ծանոթ էր Բյուզանդիայի նշանավոր եկեղեցական, քաղաքական և մշակութային գործիչ Փոտին (մոտ 820-891)։

Կա հունարեն ևս մի բնագիր՝ «Գեոպոնիկա», 20 գրքերից բաղկացած, որը Փոտին ծանոթ բնագրի և հայերեն թարգմանության հետ համեմատած վերախմբագրված է և ունի զգալի հավելումներ։ Այս աշխատությունը մի հեղինակի գործ չէ, այլ ժամանակի ընթացքում խմբագրվել ու լրացվել է տարբեր անձանց կողմից, որոնցից է նաև Անատոլիոս Բէրյուտայի՝ ըստ հայերեն թարգմանության Պոնիոս (ճիշտը՝ Իոնիոս) Անադալիոսը։ «Գիրք վսւստակոց»–ի հայերեն թարգմանության ժամանակն ու թարգմանիչը հայտնի չեն, այն թարգմանվել է արաբերենից հավանաբար XI–XIV դարերում, Կիլիկիայում։ Հայերեն բնագիրը արժեքավոր է երկրագործության հետ կապված տերմինների ճոխ պաշարով։ Մեզ է հասել նաև «Գիրք վաստակոց»-ի ասորերեն հին թարգմանությունը (հրատտարակություն Լայպցիգ, 1860)։

## Երկեր
* «Գիրք վաստակոց», εωлονιχά։ Թարգմանութիւն նախնեաց յարաբացի լեզուէ», Վնտ., 1877
* Геопоники. Византийская сельскохозайственная энциклопедия X века, М.-Л., 1960
* Geoponica, sive Cassiani Bassi scholastici de re rustica eclogae recensuit Henr. Beckh, Lipsiae, 1895

## Գրականություն
* Անասյան Հ. Ս., Հայկական մատենագիտություն, հ. 1. Ե., 1959, Էջ 832–45
* Duval R., La Lite՚rature Syriacue, P., 1907
* Sabath P., L՚Ouvrage géoponique d՚Anatolios de Berytos (Ive siécle). Manuscrit arabe, «Bulletin de l՚Isntitut d՚Egypte», v. 14, p.&nbsp;47-54.

Կատեգորիա:Հույն մատենագիրներ
Young Guns (երգ)

**«Young Guns»**, բրիտանացի պրոդյուսեր Լյուի Ուայթի դեբյուտային սինգլը, Էդ Շիրանի, Յասմինի, Գրիմինալի և Դեվլինի մասնակցությամբ։ Սինգլը թողարկվել է 2011 թվականի հուլիսի 8-ին digital download ֆորմատով Մեծ Բրիտանիայում։ Սինգլի տեսահոլովակն առաջին անգամ թողարկվել է 2011 թվականի հունիսի 10-ին Յութուբ կայքում։ Տեսահոլովակի ռեժիսորն է Քարլի Քազնը։

## Երգացանկ
# "Young Guns" (Full Version) - 3:31
# "Young Guns" (Full Instrumental) - 3:31
# "Young Guns" (Radio Edit) - 3:18
# "Young Guns" (Radio Instrumental) - 3:18
# "Young Guns" (Music Video) - 3:24

## Վարկանշային աղյուսակ

## Թողարկման պատմություն

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:2011 երգեր
Ջասթին Չոն

**Ջասթին Ջիթեյ Չոն** (, ), ամերիկյան դերասան։

## Կենսագրություն
Ջասթին Չոնը ծնվել է 1981 թվականի մայիսի 29-ին Գարդեն Գրուվում, Կալիֆոռնիայում։ Մեծացել է Իրվին քաղաքում։ 2008 թվականին խաղացել է Էրիկ Յորքի դերում «Մթնշաղ» ֆիլմում։

Նրա հայրը դերասան է եղել Հյուսիսային Կորեաում։ Ինքը՝ Ջասթինը կապ է պահպանում Կորեայի հետ և հաճախ կորեերեն է խոսում։

## Ֆիլմագրություն
* *21 և ավելի* (2013)
* *Մեռյալների կալանավորումը* (2012)
* Մթնշաղ. Լուսաբաց (2011)
* Հաուս (2010-2011)
* Մթնշաղ. Խավարում (2010)
* *Ashley Mason* (2009)
* Մթնշաղ. Նորալուսին (2009)
* *Լաստանավ* (2009)
* *Թենիսի մարզիչ Հարին* (видео) (2009)
* Մթնշաղ (2008)
* *Just Jordan: Behind the Scenes* (տեսահոլովակ) (2008)
* *Just Jordan* (սերիալ) (2007)
* *Վենդի Բու։ Թագուհի մարտում* (2006)
* *Ծալապակաս* (2006)
* *Fleetwood* (2006)
* *Taki & Luci* (2005)
* *Ջեքը և Բոբին* (սերիալ) (2004—2005)
* *Միայնակ սրտեր*

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Պաշտոնական կայք
* Ջասթին Չոնը  Internet Movie Database կայքում

Կատեգորիա:1981 ծնունդներ
Կատեգորիա:21-րդ դարի ամերիկացի տղամարդ դերասաններ
Կատեգորիա:Ամերիկացի տղամարդ կինոդերասաններ
Կատեգորիա:Ամերիկացի տղամարդ հեռուստատեսային դերասաններ
Կատեգորիա:Մայիսի 29 ծնունդներ
Բիթ Հադիպե

**Բիթ Հադիպե**, հնագույն երկրամաս, Նաիրիի երկրներից մեկը։ Գտնվում է Մասիոս լեռների շրջանում։ Հիշատակված է Ասորեստանի Աշուրնասիրպալ 2-րդ թագավորի (մ․թ․ա․ 883-853) արձանագրության մեջ։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Հայկական լեռնաշխարհի հնագույն երկրամասեր
Օուշենի տասնմեկ ընկերները

**Օուշենի տասնմեկ ընկերները** (), ամերիկյան քրեական կատակերգություն, ռեժիսոր Սթիվեն Սոդերբերգ, 1960 թվականի ռեժիսոր Լյուիս Մայլստոունի`Ֆրենկ Սինատռիոյ և Շիրլի Մակլեյն գլխավոր հերոսների մասնակցությամբ  համանուն ֆիլմի վերականգնումը։ Նկարահանվել է ֆիլմի երկու շարունակությունները. «Օուշենի տասներկու ընկերները» (2004 թվական) և «Օուշենի տասներեք ընկերները» (2007 թվական)։

Իրականում Օուշենի ընկերները տասնմեկ չէին, այլ տասը։ Ֆիլմի ռուսերեն թարգմանությունը համարվում է սխալ,քանի որ ֆիլմը "Օուշենի տասնմեկ հոգանոց թիմի" մասին է։ Ընկերուհիները 10-ն էին,Օուշենի հետ միասին դառնում են 11։

## Սյուժե
Բանտից նոր ազատված Դենի Օուշենը (Ջորջ Քլունի) հավաքում է տասնմեկ հոգանոց թիմ (ներառյալ հենց ինքը՝ Օուշենը) և կազմակերպում է Լաս Վեգասի երեք ամենամեծ խաղատների կողոպուտները, որոնք պատկանում են Տերրի Բենեդիկտին, ով հանդիպում է Դենիի նախկին կնոջ՝ Տեսսի (Ջուլիա Ռոբերտս) հետ։

## Դերերում

## Քննադատություն
Entertainment Weekly պարբերականը «Օուշենի տասնմեկ ընկերները» ֆիլմը անվանել է կողոպուտի մասին լավագույն ֆիլմ։

## Տես նաև
* Օուշենի տասներկու ընկերները
* Օուշենի տասներեք ընկերները

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:2000-ականների ամերիկյան ֆիլմեր
Կատեգորիա:2000-ականների անգլերեն ֆիլմեր
Կատեգորիա:2000-ականների արկածային ֆիլմեր
Կատեգորիա:2000-ականների կինոկատակերգություններ
Կատեգորիա:2000-ականների ֆիլմեր
Կատեգորիա:2001 ֆիլմեր
Կատեգորիա:Warner Bros. ֆիլմեր
Կատեգորիա:Ամերիկյան արկածային ֆիլմեր
Կատեգորիա:Ամերիկյան դետեկտիվ ֆիլմեր
Կատեգորիա:Ամերիկյան էքշն կինոկատակերգություններ
Կատեգորիա:Ամերիկյան թրիլեր ֆիլմեր
Կատեգորիա:Ամերիկյան կինոկատակերգություններ
Կատեգորիա:Ամերիկյան մարտաֆիլմեր
Կատեգորիա:Ամերիկյան ռիմեյք ֆիլմեր
Կատեգորիա:Ամերիկյան քրեական թրիլեր ֆիլմեր
Կատեգորիա:Ամերիկյան քրեական կինոկատակերգություններ
Կատեգորիա:Ամերիկյան քրեական ֆիլմեր
Կատեգորիա:Ավստրալիական քրեական ֆիլմեր
Կատեգորիա:Լոս Անջելեսում նկարահանված ֆիլմեր
Կատեգորիա:Կալիֆոռնիայում նկարահանված ֆիլմեր
Կատեգորիա:Նյու Ջերսիում նկարահանված ֆիլմեր
Կատեգորիա:Չիկագոյում նկարահանված ֆիլմեր
Կատեգորիա:Սթիվեն Սոդերբերգի ֆիլմեր
Կատեգորիա:Ֆիլմեր, որոնց գործողությունները տեղի են ունենում Լոս Անջելեսում
Կատեգորիա:Ֆիլմեր, որոնց գործողությունները տեղի են ունենում Չիկագոյում
Կատեգորիա:Ֆիլմեր, որոնց գործողությունները տեղի են ունենում Կալիֆոռնիայում
Կատեգորիա:Ֆիլմեր, որոնց գործողությունները տեղի են ունենում Նյու Ջերսիում
Սահակ Հակոբյան

**Սահակ Սարգսի Հակոբյան** (), ՀՀ պետական գործիչ։

## Կրթություն
* 1990-1995 թթ. - սովորել և ավարտել է ԵՊՀ իրավաբանական ֆակուլտետը։

## Աշխատանքային գործունեություն
* 1995-1996 թթ. ծառայել է ՀՀ Զինված Ուժերում։ Ունի պահեստազորի լեյտենանտի կոչում։
* 1999-2003 թթ. աշխատել է ՀՀ ՆԳՆ համակարգում՝ որպես քննիչ։
* 2003-2005 թթ. աշխատել է «Հայկական ավիաուղիներ» ՓԲԸ-ում՝ որպես իրավախորհրդատու։
* 2005-2007 թթ. - ՀՀ Կառավարությանն առընթեր քաղաքացիական ավիացիայի գլխավոր վարչության իրավաբանական բաժնի պետ։
* 2007 թ. հունիսի 7-ին ՀՀ վարչապետի որոշմամբ նշանակվել է ՀՀ Կառավարությանն առընթեր քաղաքացիական ավիացիայի գլխավոր վարչության աշխատակազմի ղեկավար։
* 2011 թ. հունիսի 7-ին ՀՀ վարչապետի որոշմամբ պաշտոնավարման ժամկետը երկարաձգվել է չորս տարի ժամկետով՝ մինչև 2015 թվականի հունիսի 7-ը։

## Պարգևներ և կոչումներ
* Հայաստանի Հանրապետության քաղաքացիական ծառայության երկրորդ դասի պետական խորհրդական (2012)։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Հայաստանի պետական գործիչներ
Կատեգորիա:1972 ծնունդներ
Կատեգորիա:Մայիսի 9 ծնունդներ
Կատեգորիա:ԵՊՀ իրավաբանական ֆակուլտետի շրջանավարտներ
Կատեգորիա:Երևան քաղաքում ծնվածներ
Կատեգորիա:Հայաստանի Հանրապետության քաղաքացիական ծառայության երկրորդ դասի պետական խորհրդականներ
Տայպան

**Տայպան** (), առավել թունավոր օձերից մեկն է ողջ աշխարհում։

## Նկարագրություն
Մարմնի երկարությունը կազմում է 180-ից մինչև 190 սմ։ Օձի առավելագույն երկարությունը կարող է հասնել 3 մետրի։ Այս տեսակի օձը հիմնականում սնվում է գորտերով, մկներով և առնետներով։ Օձի մեկ խայթոցը պարունակում է 400 մգ թույն։ Օձի մարմինը պատված է դեղին գույնով։ Տայպանը շատ ագրեսիվ է, և շարժվում է շատ արագ։ Օձի խայթոցը կարող է հանգեցնել մահվան 4-ից մինչև 12 ժամվա ընթացքում։

Քանի որ այս տեսակի օձը իր բնույթով ագրեսիվ է և շարժվում է արագ, համարվում է ամենավտանգավոր օձերից ողջ աշխարհում։

## Պատկերասրահ

Coastal-Taipan.jpg
Costal Tiapan at Taronga Zoo.jpg
Taipan (Oxyuranus scutellatus) (10112734454).jpg
Taipan (Oxyuranus scutellatus) (10113100415).jpg
Taipan (Oxyuranus scutellatus) close-up (10249037565).jpg


## Գրականություն
* Barnett, Brian. "Keeping and Breeding the Coastal Taipan ''(Oxyuranus scutellatus)''". *Journal of the Victorian Herpetological Society,* 10 (2/3), 1999 (pages 38–45).
* Boulenger, G.A. 1896. *Catalogue of the Snakes in the British Museum (Natural History). Volume III., Containing the Colubridæ (Opisthoglyphæ and Proteroglyphæ),...* Trustees of the British Museum (Natural History). (Taylor and Francis, printers.) London. xiv + 727 pp. + Plates I.- XXV. (*Pseudechis scutellatus*, pp.&nbsp;331–332.)
* Peters, W. 1867. *Über Flederthiere...und Amphibien...* Monatsberichte der Königlich Preussischen Akademie der Wissenschaften zu Berlin **1867**: 703–712. (*"Pseudechis scutellatus n. sp."*, pp.&nbsp;710–711.)
* Williams, David. "The Death of Kevin Budden". David Williams' Australian Herpetology Online, January 2004.

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Օձեր
Արունա Կոնե

**Արունա Կոնե**(, ), Կոտ դիվուարացի ֆուտբոլիստ, անգլիական Էվերթոնի և Կոտ դ'Իվուար-ի ազգային հավաքականի հարձակվող։

## Ձեռքբերումներ
### Ակումբային
 ՊՍՎ 
* Հոլանդիայի չեմպիոն-2005/06, 2006/07
* Հոլանդիայի գավաթի ֆինալիստ 2007

 Ուիգան Ատլետիկ
* Անգլիայի գավաթակիր 2012/13

### Ազգային հավաքական

*Աֆրիկայի ազգերի գավաթի ֆինալիստ- 2006

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Սևիլիայի պաշտոնական կայք 
* Խաղացողի Պռոֆիլ soccerbase.com կայքում 
* Խաղացողի Պռոֆիլ footballdatabase.com կայքում
* Խաղացողի Պռեֆիլ footballdatabase.eu կայքում
* Վիճակագրությունը  fifa.com  կայքում

Կատեգորիա:Անգլիական ֆուտբոլի լիգայի խաղացողներ
Կատեգորիա:Անգլիայի լեգեոներ ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Բունդեսլիգայի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Թուրքական Սուպերլիգայի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Լա Լիգայի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:ՊՍՎ Էյնդհովենի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Պրեմիեր Լիգայի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Տղամարդկանց ֆուտբոլի հարձակվողներ
Կատեգորիա:Էվերթոնի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Սևիլյայի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Լևանտեի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Ուիգան Ատլետիկի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Կոտ դ'Իվուարի հավաքականի ֆուտբոլիստներ
Բալուի լեռնաշղթա

**Բալուի լեռներ**, լեռներ Հայկական լեռնաշխարհում, Տավրոս լեռնահամակարգում։ Բնական սահմանագիծ էին Բալուի և Դերսիմի շրջանների միջև։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Թուրքիայի լեռնաշղթաներ
Կատեգորիա:Հայկական լեռնաշխարհի լեռնաշղթաներ
Անապլազմոզ

**Անապլազմոզներ**, ընտանի և վայրի որոճող կենդանիների հիվանդություններ։

## Հարուցիչներ
Հարուցիչներն արյան կարմիր գնդիկներ մակաբույծները՝ անապլազմաներն են։ Հիվանդությանը փոխանցում են արոտային տզերը և միջատները (պիծակը, մոծակները և այլն)։ Անապլազմոզներ տարածված են ամենուրեք։

## Ախտանիշներ
Անապլազմոզով հիվանդ կենդանիների մոտ նկատվում է զարգացող սակավարյունություն (արյան կարմիր գնդիկների քանակի խիստ կրճատմամբ), դող, ժամանակ առ ժամանակ ջերմաստիճանի բարձրացում, այտուց, լորձաթաղանթների գունատություն (նման սպիտակ ճենապակու)։ Անապլազմոզները ախտորոշվում են արյան մանրադիտակային հետազոտմամբ, իսկ խոշոր եղջերավորների և այծերի համար մշակված է ախտորոշման շճաբանական մեթոդ։

## Կանխարգելում
Կանխարգելումը՝ պայքար արոտային տզերի դեմ, արյուն վերցնել ու (բոլոր դեպքերում) հականեխային կանոնների պահպանում։

## Բուժում
Բուժումը՝ տետրացիկլինով, բիովիտինով, տերամիցինով, բիոմիցինով։

## Արտաքին հղումներ
* Anaplasmosis fact sheet 
* Biosecurity training video 
* Farm-level biosecurity practices 

Կատեգորիա:Արյան հիվանդություններ
Կատեգորիա:Վարակիչ հիվանդություններ
Կատեգորիա:Կենդանիների հիվանդություններ
Կատեգորիա:Բակտերիալ հիվանդություններ
Ուլ Չովչա

**Ուլ Չովչա** (), գետ Ռուսաստանում, հոսում է Կոմի Հանրապետությունով։ Գետաբերանը գտնվում է Լոպտուգա գետի աջ ափին՝ 9 կմ հեռավորության վրա։ Գետի երկարությունը կազմում է 33 կմ։

## Ջրագրության տվյալներ
Ռուսաստանի ջրային գրանցամատյանի տեղեկությունների համաձայն՝ գետը պատկանում է Դվինսկո Պեչարսկի ավազանային շրջանին, գետի ջրատնտեսային տեղամասը՝ Պեչորա, գետի ենթաավազանը՝ Պեչորա գետի ավազաների վտակները մինչև թափվելը Ուսա, գետի գետային ավազանը՝ Պեչորա։

Ըստ աշխարհագրական տեղեկատվական համակարգի՝ ջրային բաժնի տարածքում Ռուսաստանի Դաշնության պատրաստած դաշնային գործակալության ջրային ռեսուրսների՝

* Ջրային օբյեկտի կոդը հանրային գրանցմամբ — 03030000112103000046835
* Կոդը ըստ հիդրոլոգիական հետազոտության (ՌԴ) — 103004683
* Ավազանի կոդը — 03.03.00.001
* Ծավալի համարը ըստ ՌԴ-ի — 03
* Թողարկումը ըստ ՌԴ-ի — 0

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Դվինսկո Պեչարսկի ավազանային շրջանի գետեր
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գետեր
Մարինարա

250px|frameless|աջից
**Մարինարա** (իտալ.՝ Marinara), լոլիկից, սխտորից, կանաչիից և սոխից պատրաստվող իտալական սոուս։ Կան սոուսի տարբեր բաղադրտոմսեր, որտեղ ավելացված են նաև կապար, ձիթապտուղ և համային տեսականի։ Իտալական խոհանոցում Մարինարա օգտագործում են մակարոնեղենի, բրնձի, ծովամթերքի և պիցցայի մեջ։ Վերջին տարիներին այն նաև լայն տարածում է ստացել ԱՄՆ-ի ավանդական խոհանոցի ուտեստներից կետչուպի մեջ։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
*  Marinara Sauce at Wikibook Cookbooks

Կատեգորիա:Իտալական սոուսներ
Բազարդուզի

**Բազարդուզի** կամ *Պազարտուզի*, լեռներ Հայկական լեռնաշխարհում, Արցախում, Հագարու գետի վերնագավառում, նրա աջակողմյան վտակ Մունջուղ գետակի ավազանում։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Արցախի լեռներ
Կատեգորիա:Քաշաթաղի շրջան
Ռայ Վլուտ

**Ռայ Վլուտ** (հոլ.` Rai Vloet, ), հոլանդացի կիսապաշտպան, ով հանդես է գալիս հոլանդական «ՊՍՎ»-ում։

## Ակումբային կարիերա
### «ՊՍՎ»
Ռայը հանդիսանում է հոլանդական «ՊՍՎ»-ի սան։ Տեղափոխվել է առաջին թիմ 2014 թվականին։ 2014 թվականի օգոստոսի 16-ին Ռայը իր դեբյուտն է նշել հոլանդական ակումբի կազմում։

## Միջազգային կարիերա
Հոլանդիայի Մ17 հավաքականի կազմում դարձել է Եվրոպայի չեմպիոն։

## Անձնական կյանք
Հայրը հանրահայտ մարզիչ Վիլյան Վլուտն է։

## Ձեռքբերումներ
### Ակումբային
* Հոլանդիայի չեմպիոն - 2014/2015

### Միջազգային
* Եվրոպայի երիտասարդական առաջնության չեմպիոն - 2012

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Պրոֆիլը soccerway.com կայքում

Կատեգորիա:ՊՍՎ Էյնդհովենի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Տղամարդկանց ֆուտբոլի կիսապաշտպաններ
Բառնալիքթեփեսի

**Բառնալիքթեփես**, լեռ Թուրքիաում։ Տեղակայված է Արևելա-Պոնտական լեռներում Ճորոխի ավազանում։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Արևելապոնտական լեռնաշղթա
Կատեգորիա:Արդվինի մարզի լեռներ
Կատեգորիա:Լեռներ այբբենական կարգով
Անգլո-ռուսական համաձայնագիր

մինի

**Անգլո-ռուսական համաձայնագիր 1907 թվական** կամ **Անգլո-ռուսական կոնվենցիա 1907 թվական** (, ), կնքվել է օգոստոսի 18 (31)-ին, Սանկտ Պետերբուրգում։ Դրանով վերջ դրվեց Կենտրոնական Ասիայում տեղի ունեցող երկարատև մրցակցությանը և երկու երկրներին հնարավորություն ընձեռեց շրջանցել գերմանացիներին, որոնք սպառնում էին Բեռլինը Բաղդադին միացնել նոր երկաթուղով։

## Բովանդակություն
Աշխարհի բաժանման համար գերտերությունների մղած պայքարում անգլո-գերմանական և ռուս–գերմանական հակասությունների սրման արդյունքն էր։ Երկու կողմերը ճանաչեցին Տիբեթի տերիտորիալ անձեռնմխելիությունը։ Իրանը բաժանվում էր երեք գոտու 1.ռուսական ազդեցության (հյուսիսային), 2.անգլիական ազդեցության (հարավային) և 3. չեզոք (անգլիականի և ռուսականի միջև)։ 3-րդ գոտին դարձավ անգլո-ռուսական մրցակցության ասպարեզ։ Ռուսաստանը ճանաչում էր Անգլիայի ազդեցությունը Աֆղանստանում՝ պայմանով, որ պահպանվի նրա տերիտորիալ ամբողջականությունը։ Համաձայնագիրը Անտանտի ձևավորման կարևոր փուլ էր, միևնույն ժամանակ ուղղված էր Արևելքի ժողովուրդների ազգային-ազատագրական շարժման դեմ։

## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն
* Abrahamiam, Ervand, *A History of Modern Iran* (Cambridge University Press, 2008)
* Adelson, Roger, *London and the Invention of the Middle East: Money, Power, and War, 1902–1922* (St. Edmundsbury Press, 1995)
* Klein, Ira. "The Anglo-Russian Convention and the Problem of Central Asia, 1907-1914," *Journal of British Studies* (1971) 11#1 pp.&nbsp;126–147 in JSTOR
* Palace, Wendy. *The British Empire and Tibet* (Studies in the Modern History of Asia), (Milton Park, England: RoutledgeCurzon, 2005)
* Siegel, Jennifer, *Endgame: Britain, Russia and the Final Struggle for Central Asia* (New York: I.B. Tauris, 2002)
* Tomaszewski, Fiona K., *A Great Russia: Russia and the Triple Entente* (Greenwood Publishing Group, 2002)

## Արտաքին հղումներ
* Текст соглашения о Персии 
* Текст соглашения о Тибете 
* Д. М. Демурин. Русско-британское противостояние в Персии

Կատեգորիա:Անգլիայի պայմանագրեր
Կատեգորիա:Իրանի արտաքին հարաբերություններ
Կատեգորիա:Ռազմաքաղաքական դաշինքներ
Կատեգորիա:Ռուսական կայսրության պայմանագրեր
Հրավիժակ

right|250px|thumb|Առաջին տեսակի հրավիժակ
**Հրավիժակ** կամ **ժայթքալեզու**, Արեգակի մակերևույթին բարձրացող և մագնիսային դաշտով պահվող համեմատաբար սառը (համեմատած արևպսակի հետ) նյութի խիտ կուտակումներ։

## Նկարագրություն
Հրավիժակների դիտման հնագույն հիշատակությունը կապված է 1185 թվականի մայիսի 1-ի Արեգակի ամբողջական խավարման հետ։ Հրավիժակների հետազոտությունները սկսվել է 1842 թվականի հուլիսի 8-ի Արեգակի խավարումից հետո, երբ Դոմինիկ Ֆրանսուա Արագոն, Ջորջ Բիդել Էրին և այլ աստղագետներ բաց վարդագույն ելուստներ են նկատել Լուսնի սև սկավառակի շուրջ։ 1868 թվականի օգոստոսի 18-ի Արեգակի խավարման դիտման ժամանակ Պիեռ Ժանսենը անկախ Ջոզեֆ Նորման Լոկիերից հրավիժակների դիտման նոր մեթոդ է կիրառել, բացահայտելով դրանց գազային վիճակը։ Արեգակնային հրավիժակների մասին բազմաթիվ արժեքավոր տեղեկություններ են ստացվել դանդաղեցված լուսանկարահանման միջոցով այժմ արեգակնային մթնոլորտում տեղի ունեցող գործընթացները դիտվում և հետազոտվում են արբանյակների և տիեզերակայանների օգնությամբ։

Հրավիժակները լավ երևում են Արեգակի ամբողջական խավարման ժամանակ։ Խավարման բացակայության դեպքում հրավիժակները հետազոտվում են հատուկ լուսապատկերային սարքավորումների՝ *հրավիժակի [[լուսապատկերադիտակներ]]ի*, ինտերֆենցիոն ֆիլտրերի, արտախավարային կորոնոգրաֆների (Լիոի կորոնոգրաֆ), գունոլորտային հեռադիտակների միջոցով։ Արեգակնային սկավառակի վրա պրոյեկցիայի ժամանակ հրավիժակները նկատելի են սև թելիկների տեսքով։

## Գրականություն
* 
* 
* 
* 

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Արեգակնային երևույթներ
Բարդիկա

**Բարդիկա**, ճանապարհային կայան Սեբաստիայից Էրզրում տանող ուղեգծում։ Հիշատակում է թուրք պատմագիր Քյաթիբ Չելեբին։
։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Ճանապարհային կայաններ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Հայկական լեռնաշխարհի ճանապարհային կայաններ
Բարձր Գուրգեն

**Բարձր Գուրգեն**, լեռ Փոքր Կովկաս լեռնահամակարգում, Այրում՝ կայարանի մոտակայքում։ Ղևոնդ Ալիշանի ասելով այդտեղ կար պղնձարջասպի հանքավայր։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Տավուշի մարզի լեռներ
Կատեգորիա:Պապաքարի լեռնաշղթա
Սեն Ժան սյուր Ռեսուզ

**Սեն Ժան սյուր Ռեսուզ** (), կոմունա Ֆրանսիայում, մտնում է Ռոն Ալպեր մարզի կազմի մեջ։ Մտնում է Սեն Տրիվե դե կուրտ կանտոնի կազմի մեջ։ Կոմունայի օկրուգը Բուրկ ան Բրեսն է։

Կոմունայի կոդը՝ 01364։

## Աշխարհագրություն
Կոմունան Փարիզ քաղաքից գտնվում է 350 կմ հարավ-արևելք, դեպի հյուսիս՝ Լիոն քաղաք, 75 կմ է և 25 կմ հյուսիս-արևմուտք Բուրկ ան Բրեսից։

Կոմունայի հյուսիսային մասում հոսում է Ռեսուզ գետը։

## Կլիմա
Կլիման ցամաքային է՝ ցուրտ ձմեռներով և տաք ամառներով։ Անձրևներ լինում են հիմնականում ամռանը։

## Բնակչություն
Կոմունայի բնակչությունը 2010 թվականին կազմել է 744 մարդ։

## Քաղաքապետեր

## Տնտեսություն
2010 թվականին աշխատունակ տարիքի (15-64 տարեկան) ունեցող 469 մարդկանցից 340-ը տնտեսապես ակտիվ են եղել, 129-ը `պասիվ (ակտիվության ցուցանիշը` 72,5% է, 1999 թվականին՝ 72,9%)։ 340 ակտիվ բնակիչներից աշխատել են 307-ը (178 տղամարդ, 129 կին), գործազուրկ է եղել 33 մարդ (16 տղամարդ և 17 կին)։ 129 պասիվներից 35 հոգի եղել են աշակերտ կամ ուսանող, 58-ը՝ թոշակառու, 36 պասիվ են եղել այլ պատճառներով։

## Տեսարժան վայրեր
* Ռոմանական եկեղեցի (XI դար)։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* 
* 

Կատեգորիա:Ֆրանսիայի բնակավայրեր
Կատեգորիա:Ֆրանսիայի համայնքներ