Ուգադի

աջից|մինի|Ուգադի Պաչադի
**Ուգադին** կամ **Յուգադին**, որը հայտնի է նաև որպես **Սամվացարադի** (թարգմանաբար՝ *տարվա սկիզբ*), հինդուական օրացույցի Նոր տարին է և նշվում Է Հնդկաստանի Անդհրա Պրադեշ, Թելինգանա, Կառնատակա և Գոա նահանգներում։ Ուգադիի և յուգադիի հիմնական տարբերությունն այն է, որ ուգադին կամ յուգադին հինդուական օրացույցում նշվում է որպես Նոր տարի, մինչդեռ յուգադին նշվում է Հնդկաստանի Անդրա Պրադեշ, Թելանգանա, Կարնատակա և Գոա նահանգներում։ Իրականում ցիկլը բաղկացած է 60 տարուց, ամեն տարին կոչվում է անհատապես: Յուրաքանչյուր տարվա առաջին օրը կոչվում է ուգադի: «Ուգադի» բառը կարելի է բաժանել երկու մասի. «ուգա» նշանակում է աստղերի շարժում, իսկ «ադի» նշանակում է սկիզբ: Այս տոնը նշվում է Չայտրա ամսվա առաջին օրը՝  ըստ Հինդու լուսնային օրացույցի։ Այն սովորաբար ընկնում է մարտի վերջին կամ ապրիլի սկզբին՝ ըստ Գրիգորյան օրացույցի։ Այն նաև ընկնում է թամիլական ամսվա ընթացքում՝ Պանգունի կամ Չիթրայ, երբեմն Ամավասիայի հաջորդ օրը՝ 27-րդ Նակշաթրա Ռևատիի հետ: Ուգադիի օրը նշվում է մարտի գիշերահավասարից հետո առաջին Նոր լուսնի օրը:

Այս օրը սովորական է հատակին նկարել գունագեղ նախշեր, որոնք կոչվում են Մուգգուլու/ Ռանգոլի, դռները զարդարել մանգոյի տերևներով, որոնք կոչվում են տորանա, գնել և նվիրել նվերներ, ինչպիսիք են նոր հագուստը, ողորմություն տալ աղքատներին, կատարել  յուղային մերսումներ, որին հաջորդում են հատուկ լոգանքներ, պատրաստել և բաժանել հատուկ ուտեստներ, որոնք կոչվում են պաչադի և այցելել հինդուական տաճարներ։ Պաչադին հիանալի տոնական ուտեստ է, որը միավորում է բոլոր համերը ՝ քաղցր, թթու, աղի, դառը, տտիպ և կծու։ Թելուգուի և Կաննադայի հինդուական ավանդույթներում սա խորհրդանշական հիշեցում է, որ գալիք Նոր տարում պետք է ակնկալել բոլոր տեսակի փորձառություններ և առավելագույնս օգտագործել դրանք։ Սուրամանի օրացույցային համակարգի հետևորդները նշում են ուգադին Կարնատակա նահանգում, երբ արևը անցնում է Խոյ համաստեղություն, որը նաև Բայսախայի տոն է և հայտնի է որպես Սուրամանա Ուգադի կամ Մեշա Սանկրանտի։

Ուգադին հինդուների կարևոր պատմական տոն էր, և միջնադարյան տեքստերն ու արձանագրությունները խոսում էին այդ օրը հինդուական տաճարներին և համայնքային կենտրոններին մեծ բարեգործական նվիրատվությունների մասին: Այս նույն օրը հինդուները նշում են որպես Նոր տարի Հնդկաստանի շատ այլ մասերում, օրինակ ՝ Մահարաշտրա-ի Գուդի Պադվայում և Մավրիկիոսում ազգային պետական տոն է:

## Տերմինաբանություն
Յուգադի կամ Խաղ անվանումը առաջացել է սանսկրիտ yuga (տարիք) և adi (սկիզբ) բառերից՝ «նոր դարաշրջանի սկիզբ»: Յուգադին կամ ուգադին ընկնում են «Chaytra Shuddha Padami»-ում կամ հնդկական Chaytra ամսվա պայծառ կեսի առաջին օրը։

Թելուգու ժողովուրդը օգտագործում է ուգադի (ఉగాది) տերմինը, իսկ կաննադիգաները՝ յուգադի (ಯುಗಾದಿ) տերմինը այս փառատոնի համար։

## Պրակտիկա
մինի|Muggu (rangoli) 2009 թվականի ապրիլին
Թելուգուի, Կաննադայի, Կոդավայի և Տուլուի բնակիչները, ովքեր ապրում են Անդրա Պրադեշում, Թելինգանայում, Կառնատակայում և Թամիլ Նադու մեծ շուքով նշում են այս տոնը, ուստի այստեղ ընդունված է հավաքվել ամբողջ ընտանիքով և շքեղ խնջույքներ կազմակերպել:
մինի|Ուգադի Պաչադին (աջից) խորհրդանշական ուտեստ է, որը պատրաստել են հինդուները այս փառատոնի ժամանակ
Փառատոնի նախապատրաստական աշխատանքները սկսվում են դրանից մեկ շաբաթ առաջ։ Մարդիկ գնում են նոր հագուստ այդ թվում՝ դհոտի և փառատոնի համար գնում են նոր իրեր, զարդարում իրենց տան մուտքը մանգոյի թարմ տերևներով։  Հինդու ավանդույթներում մանգոյի տերևներն ու կոկոսը համարվում են բարենպաստ, և դրանք օգտագործվում են Ուգադիում: Մարդիկ նաև լվանում են իրենց տան ճակատամասը ջրով և կովի թրիքի մածուկով, այնուհետև նկարում են գունագեղ ծաղկային նախշեր: Մարդիկ աղոթում են տաճարներում։ Ուգադիի տոնը նշանավորվում է կրոնական եռանդով և սոցիալական ուրախությամբ։ Ըստ Ֆլորիդայի համալսարանի կրոնի պրոֆեսոր Վասուդա Նարայանի․Պաչադիի տոնական ուտեստը խորհրդանշորեն հիշեցնում է մարդկանց, որ հաջորդ տարին, ինչպես ամբողջ կյանքը բաղկացած կլինի ոչ միայն քաղցր փորձառություններից, այլ թթու, աղի և դառը դրվագներից: Ճիշտ այնպես, ինչպես տարբեր նյութերը կապված են միմյանց մարդուն հիշեցնում է, որ ոչ մի իրադարձություն կամ դրվագ ամբողջովին լավ կամ վատ չէ: Նույնիսկ դառը փորձառությունների մեջ հաճելի պահեր են լինում։ Այն նաև հիշեցնում է մարդուն, որ համի ընկալումը անցողիկ է, այդպիսին է կյանքը և մարդը պետք է սովորի ընկալել ցավն ու հաճույքը պատշաճ ժամանակային հեռանկարում։Այս առիթով պատրաստվում են հատուկ ուտեստներ։ Կարնատակա նահանգում պատրաստում են այնպիսի ուտեստներ, ինչպիսիք են «Հոլիջը» կամ «Բետերը», ինչպես նաև թթու մանգոն։ Բացի այդ, Կարնատակա նահանգի յուգադիի առանձնահատկությունը «bevu-Bella»-ի պատրաստումն է՝ նեեմի և ջագերիի խառնուրդ, որը նշանակում է և քաղցր և դառը կամ սիհի-կախի (ಸಿಹಿ-ಕಹಿ): Սա խորհրդանշում է սեփական կյանքի փորձը մի փոքր դառնության և քաղցրության հպումով: Անդրա Պրադեշում այնպիսի ուտեստներ, ինչպիսիք են պուլիխորան, բոբբաթլուն (բհակշալու/ պոլելու/ օլիգալ), ամանորյա բուրելոն, պաչադին ինչպես նաև հում մանգոյով պատրաստված ուտեստները հիանալի կերպով զուգորդվում են տոնական ուտեստների հետ: Դրանցից ամենաուշագրավը պաչադին է (կամ Ուգադի պաչադի, այն ծխնելույզի նման ուտեստ է, որը միավորում է բաղադրիչները և տալիս է սննդին բոլոր վեց համերը՝  քաղցր, թթու, աղի, կծու, դառը և տտիպ: Այս տոնական հինդուական ուտեստը պատրաստվում է թամարինդի մածուկով (թթու), նեեմի ծաղիկներով, շագանակագույն շաքարով կամ քաղցր ջագերով, աղով, կանաչ չիլիով (կծու) և հում մանգոյով (տտիպ), այն կարող է նաև ծառայել որպես նախուտեստ:

## Հարակից փառատոններ
Մահարաշտրան հինդուները նշում են փառատոնը  նույն օրը, որպես Գուդի Պադվա (մարաթհի՝ गुढी पाडवा)։ Սինդհիները նշում են նույն օրը, ինչ Չեթի Չանդը, որը նրանց օրացույցում տարվա սկիզբն է։ Մեյթհեյները իրենց Նոր տարին  նշում են որպես Սաջիբու Նոնգմա Պանբա՝  նույն օրը։

Ինդոնեզիայի, Բալիի հինդուները նույնպես նշում են իրենց Նոր տարին Նյեպի հետ նույն օրը:

## Ծանոթագրություններ