Ռազմավարական հետախուզություն

**Ռազմավարական հետախուզություն** (նաև՝ ստրատեգիական հետախուզություն), հետախուզական գործունեության տեսակ, որի նպատակն է հետախուզվող պետության, կազմակերպության կամ այլ տեսակի սոցիալական համայնքի, խմբի ռազմավարական հնարավորությունների և ռազմավարական նպատակների, հավակնությունների մասին տեղեկատվության հավաքագրումը։ Իր տեսակով և նպատակներով հանդիսանում է հետախուզական գործունեության բարձրագույն ձևը, որի արդյունավետությամբ է պայմանավորված այն իրականացնող պետության կամ կազմակերպության կենսագործունեությունը։

Ռազմավարական հետախուզության շրջանակներում իրականացվում է ռազմավարական մակարդակում հետախուզական թիրախների և առաջադրանքների սահմանում, փնտրվում, հավաքվում և մշակվում է ստացված տեղեկատվությունը։ Ստացված տեղեկատվության ոչ էական բաղադրիչները մի կողմ են դրվում, իսկ կարևոր, ռազմավարական տեղեկատվությունն առանձնացվում է և տրամադրվում պետության կամ կազմակերպության բարձրագույն ռազմաքաղաքական ղեկավարությանը։

«Ռազմավարական հետախուզություն» արտահայտությունը վերջնականապես ձևավորվել է 19-րդ դարի առաջին կեսին, երբ գերմանացի ռազմագետ և ռազմական տեսաբան Կարլ Կլաուզևիցն իր «Պատերազմի մասին» աշխատության մեջ հստակ սահմանեց այնպիսի հասկացություններ, ինչպիսիք են «ռազմավարությունը» և «պատերազմը»։ Ակնհայտ էր, որ ինչպես հարձակողական, այնպես էլ պաշտպանողական պատերազմի հաջող նախապատրաստման համար անհրաժեշտ է այնպիսի հետախուզություն, որի միջոցով հնարավոր կլինի յուրային ռազմաքաղաքական բարձրագույն ղեկավարության օգտագործելու համար հավաքել տեղեկություններ հակառակորդի ռազմավարական ներուժի, հնարավորությունների և նպատակների մասին։ Ընդհանուր առմամբ, ռազմավարական հետախուզությունն իր ռազմական, քաղաքական, դիվանագիտական և տնտեսական հետախուզական գործունեության տարբեր դրսևորումներով գոյություն է ունեցել պետությունների և պետական կազմավորումների ձևավորմանը զուգահեռ՝ սպասարկելով վերջինների բնական ռազմավարական կարիքները։

Ռազմավարական հետախուզական տեղեկությունների աղբյուրները կարող են լինել բաց և փակ։

Ռազմավարական հետախուզության մեջ օգտագործվող տեղեկությունների տեսակները կարող են լինել՝

* ռազմական տեղեկատվություն, այսինքն՝ ռազմական ստրատեգիկ բնույթի ցանկացած տեղեկատվություն,
* գիտական տեղեկատվություն, այսինքն՝ գիտության նվաճումների, առողջապահության, գիտական կադրերի և նրանց պատրաստման, արդյունաբերության զարգացմանը նպաստող գիտական հնարավորությունների, հետազոտական աշխատանքի և գիտական այլ բնույթի տեղեկատվություն,
* աշխարհագրական տեղեկատվություն, այսինքն՝ ռելիեֆի, եղանակի, կլիմայի, ջրագրության և աշխարհագրական այլ բնույթի տեղեկատվություն,
* հաղորդակցական տեղեկատվություն կամ ռազմավարական լոգիստիկ տեղեկատվություն, այսինքն՝ հաղորդակցության երթուղիների, տրանսպորտային հոսքերի, ճանապարհների, կամուրջների, թունելների, լեռնային անցուղիների, նեղուցների և նմանատիպ օբեկտների վիճակի, մեկնման և ժամանման կետերի, տրանսպորտային երթուղիների կենտրոնացման և հատման վայրերի, համակարգման և բաշխման կենտրոնների մասին տեղեկատվություն,
* տնտեսական տեղեկատվություն, այսինքն՝ արդյունաբերության, ֆինանսների, զբաղված և ազատ աշխատուժի, տնտեսական այլ բնույթի տեղեկատվություն, 
* հասարակագիտական (սոցիոլոգիական) տեղեկատվություն, այսինքն՝ բնակչության, կրոնի, կրթության, ազգային ավանդույթների, ժողովրդի բարոյահոգեբանական վիճակի և նմանատիպ այլ բնույթի տեղեկատվություն,
* քաղաքական տեղեկատվություն, այսինքն՝ պետական կառավարման համակարգի, կուսակցությունների և քաղաքական այլ ուժերի, արտաքին քաղաքականության և նմանատիպ բնույթի այլ տեղեկատվություն, 
* պետությունում քաղաքական գործիչների, ազդեցիկ անձանց, խոշոր գործարարների, ընդդիմադիր առաջնորդների և նմանատիպ բնույթի այլ տեղեկատվություն։

## Տես նաև
* Հետախուզություն
* Ռազմական հետախուզություն
* Ռազմավարություն
* Ռազմական ստրատեգիա

## Գրականություն
* 

* 

* Геополитика и геостратегия. — М., 2002.
* 

* 
  
* 

* 

* Дмитренко В. В. 

* 

* Кокарев К. А. Советские спецслужбы и Восток // Азия и Африка сегодня. — 2014. — № 5. — С. 77.
* 

* 

* 

* 

* 

* 

* 

Կատեգորիա:Հետախուզություն
Կատեգորիա:Ռազմավարություն