open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Մարտուն Մաթևոսյան

**Մարտուն Սարգսի Մաթևոսյան** (), քիմիկոս, քիմիական գիտությունների թեկնածու, Հայաստանի Հանրապետության Ազգային ժողովի նախկին պատգամավոր։

## Կենսագրություն
Մարտուն Մաթևոսյանը ծնվել է 1955 թվականի մարտի 18-ին Կիրովականում (Վանաձոր)։ 1977 թվականին ավարտել է Երևանի պետական համալսարանը։ Ստացել է քիմիկոսի որակավորումը։ 1977-1980 թվականներին Վանաձորի «Պոլիմերսոսինձ» ԳԱՄ-ում աշխատել է ինժեներ։ 1980-1985 թվականներին սովորել է ԽՍՀՄ ԳԱ Մոսկվայի էլեմենտ օրգանական միացություններ ինստիտուտի ասպիրանտուրայում։

1985-1989 թվականներին  Վանաձորի «Պոլիմերսոսինձ» ԳԱՄ-ում եղել է ավագ գիտաշխատող, 1989-1994 թվականներին՝ լաբորատորիայի վարիչ, դասավանդել է Վանաձորի մանկավարժական ինստիտուտում։ 1999 թվականի մայիսի 30-ին ընտրվել է Ազգային Ժողովի պատգամավոր՝ թիվ 48 ընտրատարածքից։ Եղել է Ազգային Ժողովի ֆինանսավարկային, բյուջետային և տնտեսական հարցերի մշտական հանձնաժողովի անդամ, ՀՀԴ խմբակցության քարտուղար։ Եղել է ՀՀԴ անդամ։

## Անձնական կյանք
Ամուսնացած է, ունի երեք երեխա։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Բնօրինակում անաղբյուր հոդվածներ
Կատեգորիա:Հայ քիմիկոսներ
Կատեգորիա:Հայ քաղաքական գործիչներ
Կատեգորիա:ՀՀ Ազգային ժողովի պատգամավորներ
Կատեգորիա:ԵՊՀ շրջանավարտներ
Կապիլիա դել Սաուսե

**Կապիլիա դել Սաուսե** (), փոքր քաղաք Ուրուգվայի կենտրոնական մասում՝ Ֆլորիդա դեպարտամենտի հյուսիսում։ Մոտակա համեմատաբար խոշոր բնակավայրից՝ Սարանդի դել Յի քաղաքից գտնվում է 18 կիլոմետր հեռավորության վրա (դեպի հարավ ուղղությամբ)։ Բացարձակ բարձրությունը ծովի մակերևույթից 126 մետր է։

## Պատմություն
Բնակավայրը 1924 թվականի մայիսի 26-ին ստացել է *Pueblo*-ի (գյուղի) կարգավիճակ։ 1956 թվականի հուլիսի 5-ին բնակավայրի կարգավիճակը բարձրացվել է, հասցվել *Villa*-ի (փոքր քաղաքի) աստիճանի։

## Բնակչություն
2011 թվականի մարդահամարի տվյալներով Կապիլիա դել Սաուսեում ապրում էր 835 մարդ.

**Աղբյուրը**՝ *Instituto Nacional de Estadística de Uruguay*

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* 

Կատեգորիա:Ուրուգվայի բնակավայրեր
Կատեգորիա:Ուրուգվայի քաղաքներ
Դեղոյնի խաչքար (Մայր Աթոռ)

**Դեղոյնի  խաչքար**, որը գտնվում է Հայաստանի Արմավիրի մարզի Վաղարշապատ քաղաքի կենտրոնում գտնվող Մայր Աթոռի գանձատան գլխավոր մուտք տանող ճանապարհի աջ կողմում։ Հաշվառված է Հայաստանի պատմության և մշակույթի անշարժ հուշարձանների պետական ցանկում (4.2/14.1.5)։

## Տեղադրություն

Մայր Աթոռի գանձատան գլխավոր մուտք տանող ճանապարհի աջ կողմում։ Կանգնեցված է պատվանդանին։ Կանգնեցված է եղել Վայոց ձորի մարզի Վերնաշեն գյուղից մոտ 7 կմ հարավարևելյան հատվածում գտնվող Թանահատի վանքում։

## Վիմական արձանագրություն
Միատող վիմական արձանագրությունը երիզում է ողջ խաչքարը.

Թ[ՎԻՆ] ՇՂԷ. (1148), ԽԱՉՍ ԴԵՂՈՅՆԱ [Է], ՈՐ ՍՊԱՆԻՆ, ՍԲ [ԽԱՉՍ] ԻՆԻՍԱՐԻՆ ՅԻՇԵԱ Ի ՔՍ։

Համաձայն արձանագրության՝ խաչքարը պատվիրել է Ինիսարն, ի հիշատակ սպանվածծ Դեղոյնի։ Խաչքարը կանգնեցվել է 1148 թվականին։

## Այլ տեղեկատվություն

*Համաձայն պատվանդանին փակցված ցուցանակի՝ խաչքարը ծագումով Գլաձորից է և կրում է 1279 թվականը, մինչդեռ ըստ վիմագրի` այն կերտվել է 1148 թվականին (հավանաբար այլ ցուցանակ է փակցված)։
*Եռաստիճան պատվանդանին կանգնած հիմնախաչի խաչաթևերի հատման կետում առկա է հավասարաթև խաչ։ Նման օրինակ խաչ է պատկերված նաև արձանագրության մեջ` «ՍԲ» բառից հետո, որը հավանաբար «ԽԱՉՍ» բառի խորհրդանշման մի ձև է։
*«Ինիսար» անձնանվան այլ հիշատակություններ հայտնի չեն։
*Վայոց ձորի մարզի Վերնաշեն գյուղից մոտ 7 կմ հարավարևելյան հատվածում գտնվող Թանահատի վանքից Մայր Աթոռ տեղափոխվել է նաև Քուրդաշահի խաչքարը։

## Տես նաև
* Էջմիածնի Մայր Տաճար
* Քուրդաշահի խաչքար (Մայր Աթոռ)

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Մայր Աթոռի խաչքարեր
Կատեգորիա:Տեղահանված խաչքարեր
Կատեգորիա:Խաչքարերի վիմական արձանագրություններ
Սարանդի դել Յի

**Սարանդի դել Յի** (), քաղաք Ուրուգվայի կենտրոնական մասում՝ Դուրասնո դեպարտամենտում։ Նույնանուն համայնքի վարչական կենտրոնն է։ Դեպարտամենտի վարչական կենտրոնից՝ Դուրասնո քաղաքից գտնվում է 95 կիլոմետր հեռավորության վրա (դեպի արևելք ուղղությամբ)։ Բացարձակ բարձրությունը ծովի մակերևույթից 104 մետր է։

## Պատմություն
Բնակավայրը հիմնադրվել է 1875 թվականի դեկտեմբերի 19-ին, ստացել գյուղի՝ *Pueblo*-ի կարգավիճակ։ 1906 թվականի հունիսի 13-ին Սարանդի դել Յիի կարգավիճակը բարձրացվել է, հասցվել *Villa*-ի (փոքր քաղաքի) աստիճանի, 1956 թվականի օգոստոսի 23-ին էլ՝ քաղաքի () աստիճանի։

## Բնակչություն
2011 թվականի մարդահամարի տվյալներով Սարանդի դել Յիում ապրում էր 7 176 մարդ։

**Աղբյուրը**՝ *Instituto Nacional de Estadística de Uruguay*

## Պատկերասրահ

Iglesia Sarandí del Yi.jpg|Եկեղեցին
Monumento al mate.jpg|Քաղաքային զբոսայգու հուշարձաններից
Puente Sarandi del yi.jpg|Կամուրջ Յի գետի վրա
14105 med Puente Paso del rey 2.jpg|Պասո դել Ռեյ կամուրջը


## Քաղաքի վարչակազմը
* Քաղաքի վարչակազմի ղեկավարը՝ ալկայդը, Մարիո Սեսար Պերեյրան է։

## Անվանի բնակիչներ
* Խուան Ռամոն Կառասկո (1956) — ուրուգվայցի ֆուտբոլիստ
* Էլիաս Ռեգուլես - բժիշկ, մանկավարժ, գրող, քաղաքական գործիչ
* Ֆեռնան Սիլվա Վալդես - բանաստեղծ

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* |accessdate=2012-10-31|lang=es|archiveurl=

Կատեգորիա:Ուրուգվայի բնակավայրեր
Կատեգորիա:Ուրուգվայի քաղաքներ
Ֆելդսպաթոիդներ

**Ֆելդսպաթոիդները** (գերմաներեն Feldspat - feldspat) ապարներ կազմող օգտակար հանածոներ են, նատրիումի, կալիումի և մասամբ կալցիումի ալյումինասիլիկատներ։ Քիմիական բաղադրության մեջ դրանք մոտ են դաշտային սպաթներին, բայց պարունակում են ավելի քիչ սիլիցիում։ Ձևավորվում են մագմայից, որոնք շատ աղքատ են սիլիցիայից։

Ֆելդսպաթոիդները ներառում են լեյցիտ, սոդալիտ, նեֆելին (էլեոլիտ), կանկրինիտ, նոսեան և գայուին, դեկորատիվ քարերից՝ լազուրիտ, տուգտուպիտ։

Որպես ապարներ առաջացնող օգտակար հանածոներ, ալկալային կրակոտ ապարները փոխարինում են ֆելդսպարտներին ալկալներով գերհագեցած և քվարցից զուրկ ապարների մեջ։

**Ֆելդսպաթիզացումը** ժայռերը ֆելդսպարների նոր կազմավորումներով հարստացնելու գործընթաց է։ Դա պայմանավորված է ալկալային մետազոմատիզմով կամ ապարների վրա հիդրոտերմային լուծույթների ազդեցությամբ։

## Գրականություն
* *Шуман В.* Мир камня. Горные породы и минералы. — М.: Мир, 1986. С.24.
* Минералы. Справочник. Т. 5. Каркасные алюмосиликаты. Вп.1. Фельдшпатоиды / Ред. Н. Н. Мозгова, М. Н. Соколова. М.: Наука, 2003. 379 с.
* Четырёхъязычный энциклопедический словарь терминов по физической географии. — М: Советская энциклопедия, 1980. С.466.

Կատեգորիա:Սիլիկատներ (միներալներ)
Կատեգորիա:Ալյումինի միներալներ
Կատեգորիա:Նատրիումի միներալներ
Կատեգորիա:Կալիումի միներալներ
Կատեգորիա:Կալցիումի միներալներ
Վեինտիսինկո դե Մայո (Ուրուգվայ)

**Վեինտիսինկո դե Մայո** (), փոքր քաղաք Ուրուգվայի կենտրոնական մասի հարավում՝ Ֆլորիդա դեպարտամենտում։ Ընկած է դեպարտամենտի հարավարևմտյան հատվածում, նրա վարչական կենտրոնից՝ Ֆլորիդա քաղաքից 18 կիլոմետր հեռավորության վրա (դեպի արևմուտք ուղղությամբ)։ Բացարձակ բարձրությունը ծովի մակերևույթից 51 մետր է։

## Պատմություն
Բնակավայրը հիմնադրվել է 1875 թվականի սեպտեմբերի 1-ին, *Իսլա Մալա* անվանումով։ Վեինտիսինկո դե Մայո է վերանվանվել 1918 թվականի հուլիսի 17-ին։ 1985 թվականի հունվարի 18-ին ստացել է *Villa*-ի (փոքր քաղաքի) կարգավիճակ:2011|lang=es|archiveurl=https://web.archive.org/web/20160304221442/http://www0.parlamento.gub.uy/leyes/AccesoTextoLey.asp?Ley=12308#|archivedate=2012-12-29|deadlink=no}}:

## Բնակչություն
2011 թվականի մարդահամարի տվյալներով Վեինտիսինկո դե Մայոյում ապրում էր 1.852 մարդ։

**Աղբյուրը**՝ *Instituto Nacional de Estadística de Uruguay*

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Instituto Nacional de Estadística: ''Plano de la localidad de 25 de mayo''

Կատեգորիա:Ուրուգվայի բնակավայրեր
Կատեգորիա:Ուրուգվայի քաղաքներ
Լեյցիտ

**Լեյցիտը** (հին հունական λευκός - լույս) մագմատիկ ծագում ունեցող ապար կազմող միներալ է, շրջանակային ալյումասիլիկատների ենթադաս, ֆելդսպաթոիդ։ Իր անվանումը ստացել է 1701 թվականին բյուրեղների գույնի համար, չնայած հայտնի էր ավելի վաղ։

Այն բյուրեղանում է խորանարդ համակարգում բարձր ջերմաստիճանում, իսկ հովացման արդյունքում վերափոխվում է տետրագոնալ փոփոխության։ Ձևավորում է բնորոշ բյուրեղներ՝ տետրագոնտրիոկտահեդրա կամ իկոզահեդրա տեսքով, երբեմն լինում է նաև հատիկավոր ագրեգատների և ներմուծումների տեսքով։

Քիմիական կազմը՝ K(ALSi_2O_6): Պարունակում է K_2O - 21.58 %, Al_2O_3 23.40 %, SiO_2 - 55.02 %.

Լեյցիտը տիպիկ բարձր ջերմաստիճանի հանքանյութ է, որը առաջացել է միայն էֆուզիվ և ենթալուսանային ապարներում, հարուստ կալիումով, խտանյութով աղքատ լավաների ամրացման ժամանակ։

Լեյցիտը կարելի է շփոթել նռնաքարերի հետ։

## Ծննդավայր
Հայտնաբերվել է Իտալիայի հրաբխային ապարներում  (Լացիո - Արիչյա շրջանում, Կամպանիայի շրջանում - Ռոկամոնֆինա, Վեզուվուս, որտեղ հիմնականում հայտնաբերվել են սպիտակ անթափանց բյուրեղներ մինչև մի քանի սանտիմետր տրամագծով), Գերմանիայում (Էյֆելի լեռնազանգվածի լավաներում), ԱՄՆ-ում, Կանադայում, Ուգանդայում, Կոնգոյում, Ֆրանսիայում, Մեծ Բրիտանիայում, Հայաստանում, Ղազախստանում, Ռուսաստանում (Արևելյան Սիբիր), Լեհաստանում (Սուդետներ)։

## Դիմում
Հանքանյութն օգտագործվում է պոտաշ պարարտանյութերի արտադրության մեջ։ Կոլեկցիոներների կողմից բարձր գնահատական տրված (հատկապես թանկ են ալբանական լեռների բյուրեղները)։ Այն երբեմն օգտագործվում է ստոմատոլոգիայում որպես հավելանյութ կերամիկայի և ոսկերչական արտադրության մեջ։

## Գրականություն
* *Шуман В.* Мир камня. Драгоценные и поделочные камни. — М.: Мир, 1986. С.196.

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Կալիումի միներալներ
Կատեգորիա:Ալյումինի միներալներ
Նոսեան

**Նոսեանը** հանքանյութ է, շրջանակային կառուցվածքի նատրիումի ալյումոսիլիկատ՝ լրացուցիչ անիոնով [SO4] 2-։ Այն առաջին անգամ նկարագրվել է 1815 թվականին Ռեյնլանդիայից (Գերմանիա)։ Այն անվանակոչվել է գերմանացի միներալագետ Կ. Նոսեի անունով (1753-1835)։

## Նկարագրություն

Այս հանքանյութը պարունակում է՝ Na2O - 27,3%, SO3 - 14.1%, Al2O3 - 26,9%, SiO2 - 31,7%։

## Տարածում
Տարածված է Լախեր լճի (Գերմանիա), Ալբանական լեռների (Իտալիա), Կանարյան կղզիների, ինչպես նաև Տահիտիում և Լա Սալայում (Յուտա, ԱՄՆ) նստվածքներում։

## Ծանոթագրություններ

## Աղբյուրներ
* Webmineral data
* Mindat with location data

Կատեգորիա:Նատրիումի միներալներ
Կատեգորիա:Ալյումինի միներալներ
Վեինտիսինկո դե Ագոստո

**Վեինտիսինկո դե Ագոստո** (), փոքր քաղաք Ուրուգվայի կենտրոնական մասի հարավում՝ Ֆլորիդա դեպարտամենտում։ Ընկած է դեպարտամենտի վարչական կենտրոնից՝ Ֆլորիդա քաղաքից 54, երկրի մայրաքաղաք Մոնտեվիդեոյից մոտավորապես 80 կիլոմետր հեռավորության վրա։ Բացարձակ բարձրությունը ծովի մակերևույթից 19 մետր է։

## Պատմություն
Բնակավայրը հիմնադրվել է 1875 թվականի սեպտեմբերի 1-ին։ 1956 թվականի հուլիսի 5-ին ստացել է *Villa*-ի (փոքր քաղաքի) կարգավիճակ։

## Բնակչություն
2011 թվականի մարդահամարի տվյալներով Վեինտիսինկո դե Ագոստոյում ապրում էր 1.849 մարդ։

**Աղբյուրը**՝ *Instituto Nacional de Estadística de Uruguay*:

## Պատկերասրահ

25deAgostoCalle2020.jpg|Քաղաքի փողոցներից մեկը
J34 749 Calle Ramón Álvarez.jpg|Տեսարան Ռամոն Ալվարես փողոցից
25deAgostoIglesia2020.jpg|Եկեղեցին
The Train Is Coming (137144839).jpeg|Գնացքը քաղաքում
Río Santa Lucía, 25 de Agosto con sus dos puentes, "chico" y ferroviario.JPG|«Չիկո» և երկաթուղային կամուրջները Սանտա Լուսիա գետի վրա, որը հոսում է քաղաքի արևելյան սահմանագծով


## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ

* Քաղաքի հատակագիծը
* Ֆլորիդա դեպարտամենտի պաշտոնական կայքէջը (իսպաներեն)

Կատեգորիա:Ուրուգվայի բնակավայրեր
Կատեգորիա:Ուրուգվայի քաղաքներ
Ջոն Հենրի Մաքքեյ

**Ջոն Հենրի Մաքքեյ** (, ), շոտլանդական ծագմամբ գերմանացի գրող։

## Երիտասարդություն
Ծնվել է Շոտլանդիայում, բայց հոր մահից հետո՝ երկու տարեկանից ապրել և մեծացել է Գերմանիայում։ Կյանքի սկզբում զբաղվել է գրքի վաճառքով, հաճախել է համալսարանական դասընթացների, այնուհետև հետաքրքրվել է գրական ստեղծագործությամբ։

## Գրական ստեղծագործականություն
1885 թվականին հրատարակել է բանաստեղծությունների իր առաջին շարքը՝ «Լեռների երգը», նվիրված Շոտլանդիային, որը նա թողել է մանկության տարիներին։ Երիտասարդ բանաստեղծին հռչակ են բերել «Arma parata fero» (1886) և «Փոթորիկ» (1888) բանաստեղծությունների ժողովածուն։ «Arma parata fero»-ն նույնիսկ արգելվել է Գերմանիայում հակասոցիալիստական օրենքի համաձայն, իսկ «Փոթորիկը» հրատարակելուց հետո Մաքքեյին անվանել են «Անարխիայի երգիչ»։ Այդ ժամանակ նա շատ է ճանապարհորդել Եվրոպայում և Ամերիկայում՝ երկար ժամանակ ապրելով Շվեյցարիայում, Մեծ Բրիտանիայում, Իտալիայում, Ֆրանսիայում և Պորտուգալիայում։

### «Անարխիստներ» վեպ
«Անարխիստներ» վեպն առաջին անգամ հրատարակվել է 1891 թվականին Ցյուրիխում, գիրքն անցել է տասնյակ հրատարակություններ անգլերեն, ֆրանսերեն, հոլանդերեն, գերմաներեն, չեխերեն և այլ լեզուներով։ Միայն ռուսերենով վեպը հրատարակվել է առնվազն վեց անգամ։ Վեպը պատմում է 19-րդ դարի վերջին անարխիստական շարժման մասին։ Մաքքեյի քաղաքական հայացքները մանրամասն ներկայացված են գրքում`գլխավոր հերոս Քարար Օբանի անունից։

Շուտով լույս են տեսել Մաքքեյի «Ամուսնության մարդիկ» (1892) և «Վերջին պարտքը» (1893) վեպերը։

### Հետագա ստեղծագործություն
XX դարի սկզբին իր աշխատանքում անդրադառնում է սեռական փոքրամասնությունների հարաբերությունների ազատության խնդրին։ «Սագիտտա» կեղծանվամբ Մաքքեյը գրում է «Անանուն սիրո գրքեր» (1905-1913) պատմվածքների շարք, «Հոլանդիա» (1924) ֆանտաստիկ պատմություն, «Վարձու տղան» (1926) վեպը, որում նա խթանում է մեծահասակների և դեռահասների հոմոսեքսուալ հարաբերությունների ազատությունը։ Այս աշխատանքներն արգելվեցին Գերմանական կայսրությունում, իսկ այնուհետև՝ Վայմարյան հանրապետությունում։ 1920 թվականին լույս է տեսնել «Ազատություն փնտրողը» վեպը՝ նվիրված Բենիամին Թաքերին։

## Քաղաքական գործունեություն
Քանի որ 1890 թվականից Մաքքեյը համարվում էր անարխո-անհատականական շարժման առաջատար ներկայացուցիչը Գերմանիայում, նա հրատարակում է «Անհատական անարխիզմի թերթիկներ», իսկ 1905 թվականից «Անհատական անարխիզմի քարոզչություն» գրքերի շարքը։ Այդ ժամանակ նրա հետևորդներից մեկը եղել է փիլիսոփա Ռուդոլֆ Շտայները, որը հետագայում հեռացել է անարխիզմից և դարձավ մարդաբանության հիմնադիրը։

## Աշխատանքներ
* 1885 - «Լեռների երգեր»
* 1886 - «Arma parata fero»
* 1888 - «Փոթորիկ»
* 1891 - «Անարխիստներ»
* 1892 - «Ամուսնության մարդիկ»
* 1893 - «Վերջին պարտականությունը»
* 1898 - «Մաքս Շտիրները, նրա կյանքն ու ստեղծագործությունը»
* 1905-1913 թվականներ - «Անանուն սիրո գրքեր»
* 1920 - «Ազատություն փնտրողը»
* 1924 - «Հոլանդիա»
* 1926 -« Վարձու տղան»

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Անարխիստ գրողներ
Կատեգորիա:Գերմանալեզու գրողներ
Կատեգորիա:Գերմանացի ակտիվիստներ
Կատեգորիա:Գերմանացի բանաստեղծներ
Կատեգորիա:Գերմանացի կենսագիրներ
Կատեգորիա:Գերմանացի վիպասաններ
Կատեգորիա:Գրական կեղծանուններով հայտնի հեղինակներ
Կատեգորիա:ԼԳԲՏ գրողներ
Կատեգորիա:ԼԳԲՏ իրավունքների ակտիվիստներ
Կատեգորիա:ԼԳԲՏ վիպասաններ
Կատեգորիա:Շոտլանդացի գրողներ
Միքայել Դավթյան

**Միքայել Գաբրիելի Դավթյան** (), հայ մանկավարժ, Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի Արևելյան ռազմաճակատի (*«[[Հայրենական մեծ պատերազմ (տերմին)|Հայրենական մեծ պատերազմ]]»*, 1941-1945) գործողությունների մասնակից։

## Կենսագրություն
Միքայել Դավթյանը ծնվել է 1915 թվականին, Շամշադինի շրջանի Այգեձոր գյուղում։ 1937 թվականին ավարտել է Բերդի միջնակարգ դպրոցը, 1937-1941 թվականներին աշխատել է Նորաշենի և Այգեձորի դպրոցներում, որպես պատմության ուսուցիչ։ Այդ տարիներին հեռակա կարգով սովորել է Երևանի մանկավարժական ինստիտուտի պատմության ֆակուլտետում։

1941 թվականի դեկտեմբերից զորակոչվել է կարմիր բանակ։ Առաջին մարտական մկրտությունն ստացել է Ղրիմի ճակատամարտում, 390-րդ հայկական դիվիզիայի կազմում։ Հետագայում Միքայելը կռվել է Հյուսիսային Կովկասի, Կալինինի, 2-րդ Մերձբալթյան ռազմաճակատներում։ Ակտիվ մասնակցություն է ունեցել Ռիգայի, Դաուգավայի և այլ քաղաքների ու բնակավայրերի ազատագրմանը։ Մարտի դաշտում երեք անգամ վիրավորվել է, ապաքինվել ու վերադարձել է շարք։ 1944 թվականի նոյեմբերի 30-ին Լիպավայի մատույցներում մղված թեժ կռիվներից մեկում Դավթյանը ծանր վիրավորվել է, զրկվել աջ ոտքից։ 29 տարեկան հասակում Միքայելը դարձել է առաջին կարգի հաշմանդամ։

Զորացրվելուց հետո Միքայելը ավարտել է Երևանի հեռակա մանկավարժական ինստիտուտի պատմության ֆակուլտետը, որը կիսատ էր թողել պատերազմի պատճառով և անցել է մանկավարժական աշխատանքի։ 1945 թվականից Դավթյանն աշխատել է Շամշադինի շրջանի Այգեձոր գյուղում։ Ակտիվորեն մասնակցել է գյուղի և դպրոցի հասարակական աշխատանքներին։ Մարտական ծառայությունների համար Դավթյանն արժանացել է հայրենիքի մի շարք պարգևների, այդ թվում՝ «Խիզախության համար» և «Մարտական ծառայությունների համար» մեդալների։

## Պարգևներ
* «Խիզախության համար» մեդալ
* «Մարտական ծառայությունների համար» մեդալ

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Հայ մանկավարժներ
Կատեգորիա:Հայրենական մեծ պատերազմի հայ մասնակիցներ
Վազգեն Դավթյան

**Վազգեն Գաբրիելի Դավթյան** (), հայ մանկավարժ, Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի Արևելյան ռազմաճակատի (*«[[Հայրենական մեծ պատերազմ (տերմին)|Հայրենական մեծ պատերազմ]]»*, 1941-1945) մասնակից։

## Կենսագրություն
Վազգեն Դավթյանը ծնվել է 1915 թվականին, Դիլիջանում։ 1935-1936 թվականներին ավարտել է քաղաքի միջնակարգ դպրոցը, ուսուցիչ է աշխատել Կրասնոսելսկի շրջանի Վերին Ճամբարակ, Սևանի շրջանի Ծովագյուղ, Դիլիջանի Կույբիշև գյուղերում։

Երբ սկսվել է Գերմանա-խորհրդային պատերազմը, Դավթյանը զորակոչվել է կարմիր բանակ։ Նրան ուղարկել են Բաքու՝ ռազմական ուսումնարանում սովորելու։ Ուսումնարանն ավարտելուց հետո մեկնել է ռազմաճակատ, կռվել 347-րդ դիվիզիայի 1179-րդ գնդի կազմում, մասնակցել Մարիուպոլ և Մելիտոպոլ քաղաքների ազատագրմանը։ Ղրիմի ազատագրման մարտերից մեկի ժամանակ Դավթյանն առաջադրանք է ստացել, որը կատարել է հաջողությամբ, որի համար պարգևատրվել է Կարմիր աստղի շքանշանով։ Դավթյանը մասնակցել է Սապուն-Գորա բարձունքի և Սևաստոպոլ քաղաքի համար մղվող մարտերին, որտեղ վիրավորվել է, ապաքինվելուց հետո մեկնել է ռազմաճակատ, այս անգամ՝ 78-րդ հրաձգային դիվիզիայի 458-րդ գնդում, որպես դասակի հրամանատար։ Զորամասը գտնվել է Չեխոսլովակիայում՝ Լուչինեց բնակավայրում։ Կլիմովեց քաղաքն ազատագրելուց հետո զորամասը տեղափոխվել է Հունգարիա։ Դավթյանը մասնակցել է Բուդապեշտում մղվող փողոցային մարտերին, որի համար պարգևատրվել է «Բուդապեշտի ազատագրման համար» մեդալով։ Մասնակցել է նաև Բալատոնյան ճակատամարտին, Հունգարիայի ազատագրման մարտերին։

Պատերազմի հաղթական ավարտից հետո Դավթյանը վերադարձել է հայրենի քաղաք և նվիրվել մանկավարժական աշխատանքին։ Բարեխիղճ աշխատանքի համար արժանացել է մի շարք կառավարական պարգևների։ 1977 թվականին Դավթյանն անցել է կենսաթոշակի։

## Պարգևներ
*Կարմիր աստղի շքանշան
*«Բուդապեշտի ազատագրման համար» մեդալ

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Հայ մանկավարժներ
Կատեգորիա:Հայրենական մեծ պատերազմի հայ մասնակիցներ
Վարազդատ Ենգիբարյան

**Վարազդատ Համբարձումի Ենգիբարյան** (), հայ մանկավարժ, Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի Արևելյան ռազմաճակատի (*«[[Հայրենական մեծ պատերազմ (տերմին)|Հայրենական մեծ պատերազմ]]»*, 1941-1945) գործողությունների մասնակից։

## Կենսագրություն
Վարազդատ Ենգիբարյանը ծնվել է 1915 թվականին, Էջմիածնի շրջանի Հայթաղ գյուղում, չքավոր գյուղացու ընտանիքում։ Թերի միջնակարգ կրթությունը ստացել է հարևան Գեղակերտ գյուղում, որից հետո ընդունվել Էջմիածնի մանկավարժական տեխնիկումը։ 1935 թվականին նշանակվել է շրջանի Աղավնատուն գյուղի թերի միջնակարգ դպրոցի հայոց լեզվի և գրականության ուսուցիչ։ 1936 թվականին ընդունվել է Երևանի պետական հեռակա մանկավարժական ինստիտուտը։ 1939 թվականին նշանակվել է շրջանի Արագած գյուղի 7-ամյա դպրոցի տնօրեն։

1939 թվականի վերջին զորակոչվել է պարտադիր զինվորական ծառայության։ Ենգիբարյանը եղել է կադրային զինվորական, երբ սկսվել է Գերմանա-խորհրդային պատերազմը։ Ծառայել է 25-րդ փառապանծ Չապաևյան դիվիզիայում։ Պատերազմը դիմավորել է Բեսարաբիայում, Պրուտ գետի ափին։ 1941 թվականին Ենգիբարյանը ուղարկվել է Օդեսայի հետևակային ուսումնարանում սովորելու։ Սակայն նրան չի հաջողվել սովորել, ուսումնարանի մի խումբ սաների հետ համալրել է 58-րդ հատուկ հրաձգային բրիգադը։ Կռվել է Մոսկվայի մատույցներում, մասնակցել Կլին քաղաքի ազատագրմանը։ Մասնակցել է նաև Լենինգրադի պաշտպանական մարտերին, ծանր վիրավորվել է և ուղարկվել բուժման։

Ապաքինվելուց հետո Ենգիբարյանը զորացրվել է բանակից և շարունակել մանկավարժական գործունեությունը։ Նշանակվել է Ակնաշեն գյուղի 7-ամյա դպրոցի տնօրեն, զինղեկ, իսկ 1949 թվականից մինչև կենսաթոշակի անցնելը (1976) եղել է Հայթաղի 8-ամյա, ապա՝ միջնակարգ դպրոցի տնօրեն։

Մարտերում ցուցաբերած արիության համար պարգևատրվել է «Արիության համար», «Մոսկվայի պաշտպանության համար» և այլ մեդալներով։ Աշխատանքում ցուցաբերած բարեխղճության համար արժանացել է «Աշխատանքային արիության համար», «Աշխատանքային գերազանցության համար» մեդալների և պատվոգրերի։

## Պարգևներ
* «Արիության համար» մեդալ
* «Մոսկվայի պաշտպանության համար» մեդալ
* «Աշխատանքային արիության համար» մեդալ
*  «Աշխատանքային գերազանցության համար» մեդալ

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:«Աշխատանքային արիության համար» մեդալով պարգևատրվածներ
Կատեգորիա:«Աշխատանքային գերազանցության համար» մեդալակիրներ
Կատեգորիա:Արիության մեդալակիրներ
Կատեգորիա:Դպրոցի տնօրեններ
Կատեգորիա:Հայ մանկավարժներ
Կատեգորիա:Հայրենական մեծ պատերազմի հայ մասնակիցներ
Գագիկ Մելիքյան

**Գագիկ Վաղինակի Մելիքյան** (), պետական և քաղաքական գործիչ, Հայաստանի Հանրապետության Ազգային ժողովի նախկին պատգամավոր։

## Կենսագրություն
*1981 թվականին ավարտել է Երևանի ժողովրդական տնտեսության ինստիտուտի Ֆինանսահաշվային և հասարակական մասնագիտությունների ֆակուլտետը (իրավագիտություն)։ Տնտեսագետ։ Իրավագետ։
*1981-1983 թվականներին ծառայել է խորհրդային բանակում։
*1983-1985 թվականներին աշխատել է  որպես շինարարական մոնտաժման պլանաֆինանսային  թիվ 9 «Հայջրմուղկոյուղի» բաժնի պետ։ 
*1986-1989 թվականներին հայգյուղտնտեսության վերահսկողական աշխատանքների մասնագետ։
*1989-1991 թվականներին ՀԱՄԿ-ի Շամշադինի շրջկոմի կազմկոմիտեի հրահանգիչ։
*1991-1993 թվականներին Բերդի ռելեի գործարանի գլխավոր հաշվապահ։
*1993-1995 թվականներին Տավուշի կապի հանգույցի տնօրեն, իսկ 1995-1999 թվականներին՝ «Հայագրոբանկի» Տավուշի մասնաճյուղի կառավարիչ։
*1999-2003 թվականներին եղել է ԱԺ պատգամավոր։ Ֆինանսավարկային, բյուջետային և տնտեսական հարցերի մշտական հանձնաժողովի անդամ։
«ՀՀԿ» խմբակցության քարտուղար։
*2008 թվականի հուլիսի 3-ին կրկին ընտրվել է ԱԺ պատգամավոր։ Ֆինանսավարկային, բյուջետային և տնտեսական հարցերի մշտական հանձնաժողովի անդամ։
«ՀՀԿ» խմբակցության քարտուղար։
*201 թվականի ապրիլի 26-ին կրկին ընտրվել է ԱԺ պատգամավոր։ Պետական-իրավական հարցերի մշտական հանձնաժողովի անդամ։ 2014 թվականի մայիսի 7-ին ընտրվել է «ՀՀԿ» խմբակցության քարտուղար։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* կենսագրություն

Կատեգորիա:ՀՀ Ազգային ժողովի պատգամավորներ
Կատեգորիա:Հայ պետական գործիչներ
Կատեգորիա:Հայ քաղաքական գործիչներ
Don't Mess Up My Tempo

***Don't Mess Up My Tempo***, հարավկորեական բոյ բենդ EXO-ի հինգերորդ ստուդիական ալբոմը։ Այն թողարկվել է 2018 թվականի նոյեմբերի 2-ին SM Entertainment լեյբլով։

## Թրեք լիստ
Համապատասխանեցված են Spotify, Apple Music և Naver-ից

## Չարթեր

### Շաբաթական չարթեր

### Տարեվերջյան չարթեր

## Վաճառք

## Ռելիզի պատմություն

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:2018 ալբոմներ
Կատեգորիա:Կորեերեն ալբոմներ
Աշխարհիկ կրթություն

thumb|Չիլիի Պապական կաթոլիկ համալսարանի դասարանում խաչելություն:Որոշ երկրներում հանրակրթական դպրոցների դասարաններում խաչելությունները դարձել են հակասությունների առարկա:
**Աշխարհիկ կրթություն**, աշխարհիկ կառավարություն ունեցող կամ կրոնի և պետության միջև բաժանված երկրներում հանրային կրթության համակարգ։

Աշխարհիկ կրթական համակարգի օրինակ կարող է լինել Ֆրանսիայի հանրակրթական համակարգը, որտեղ նկատելի կրոնական խորհրդանիշները արգելվել են դպրոցներում։ Մինչ որոշ կրոնական խմբեր թշնամական էին աշխարհիկ կրթությանը և տեսնում էին այնպիսի միջոցներ, ինչպիսիք են աթեիզմի խթանումը, այլ քաղաքացիներ պնդում էին, որ ցանկացած կրոնական խորհրդանիշի ցուցադրումը կազմում է եկեղեցու և պետության բաժանման խախտում և խտրականութուն է աթեիստների, անգիտակ և ոչ կրոնական մարդկանց դեմ։

## Գործողություններ և հակասություններ
*Թուրքիայում կառավարության կողմից Իմամ Հաթիպ իսլամական դպրոցների խթանումը 2012 թվականի մարտին կրթության բարեփոխումների մասին օրինագծից հետո, իբր, անհանգստացրել է Թուրքիայի որոշ քաղաքացիների : Կրթության բարեփոխումների մասին օրինագիծը գրվել է առանց հանրային բանավեճի կամ նույնիսկ Ազգային կրթության նախարարության սեփական խորհրդատվական մարմնի քննարկման, այն նույնիսկ չի ընդգրկվել կառավարության 2011 թվականի ընտրական օրակարգում։ Բացի թուրքական աշխարհիկությունը խաթարելուց, նոր միջոցառումները խաթարում են կրթական չափորոշիչները և խորացնում սոցիալական անհավասարությունները` ըստ կրթության մասնագետների։ Թուրքիայի առաջատար համալսարաններնը, ներառյալ Սաբանջը համալսարանը, Բոսֆորի համալսարանը, Մերձավոր Արևելքի տեխնիկական համալսարանը և Քոչ համալսարանը, բոլորը թողարկել են մամուլի հայտարարությունները, որոնք նկարագրում են 2012 թվականի բարեփոխումները, ինչպես հապճեպ ընկալվեց, հետադիմական և ընթացիկ մտածողությունից դուրս։
*Իտալիայում «Լաուցին ընդդեմ Իտալիայի» գործը ներկայացվեց Մարդու իրավունքների եվրոպական դատարան ՝ կապված պետական դպրոցների դասարաններում խաչված պատկերներ տեղադրելու հետ։
*Ռումինիայում CNCD– ի 323/2006 որոշումը CNCD բերվել է Բուզաուի շրջանի ուսուցիչ և ծնող Էմիլ Մոիզի կողմից ՝ լսարաններում Ուղղափառ սրբապատկերների հանրային ցուցադրման վերաբերյալ, և դրան աջակցել են բարձրաստիճան որոշ ակտիվիստներ :
*2009 թվականին ստեղծվեց նոր մարմին` Ավստրալիական աշխարհիկ լոբբին, Ավստրալիայում աշխարհիկ կրթությունը խթանելու համար։
*Հարավային Թաիլանդում աշխարհիկ կրթական համակարգը խարխլվում է ապստամբ խմբերի կողմից ՝ դպրոցների ոչնչացման և ուսուցիչների սպանության միջոցով։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Աշխարհիկ կրթական համակարգի գործը
* Աշխարհիկ կրթության սկզբունքը 
* Աշխարհիկ կրթության արշավ

Կատեգորիա:Աշխարհիկություն
Girls’ Generation (2007 թվականի ալբոմ)

***Girls’ Generation*** (; *Sonyeo Sidae*), հարավկորեական գըրլ բենդ Girls' Generation-ի դեբյուտային ստուդիական ալբոմը։ Այն թողարկվել է 2007 թվականի նոյեմբերի 1-ին` S.M. Entertainment լեյբլով։

## Ստեղծագործությունների ցուցակ

## Չարթեր

### Շաբաթական չարթեր

### Ամսական չարթեր

### Տարեկան չարթեր

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:2007 ալբոմներ
Կատեգորիա:Կորեերեն ալբոմներ
Ալբեր Ռու

**Ալբեր Ռու** (, ), ֆրանսիական ծագմամբ անգլիացի խոհարար և ռեստորանատեր։ Եղել է  Ռու տոհմի ռեստորանային բիզնեսի հիմնադիրը։

## Կենսագրություն
Ալբերը ծնվել է Ֆրանսիայի Սեմյուր-ան-Բրիոննե կոմունայում, մսագործի ընտանիքում։ Մանկությունից միացել է ընտանեկան բիզնեսին։ 1949 թվականին ծնողները նրան ուղարկել են հրուշակագործություն սովորելու, որը տևել է մինչև 1954 թվականը։ Նախնական շրջանում նա աշխատել է որպես հրուշակագործ, որից հետո՝ 18 տարեկանում դարձել է անգլիացի պատգամավոր Նենսի Աստորի խոհարարը։ Դրանից հետո նա եղել է Լոնդոնում Ֆրանսիայի դեսպանատան խոհարարը։ Հաջող աշխատանքի արդյունքում ձեռք է բերել հմտություն ու հարգանք։

Ալժիրում ժամկետային ծառայություն անցնելուց հետո  Ալբերն աշխատել է Փարիզում բրիտանական դեսպանատանը, պատրաստել է սոուսներ։ Հետագայում Մեծ Բրիտանիայից հրավեր է ստացել մայոր Փիթեր Քասալեից և մեկնել այնտեղ։ Ութ տարի աշխատել է վերջինիս մոտ։

1967 թվականին նա իր մոտ է հրավիրել իր եղբորը՝ Միշելին, որի հետ նրանք Լոնդոնի Չելսի շրջանում բացել են իրենց «Le Gavroche» ռեստորանը։

Ռեստորանը 1981 թվականին  տեղափոխվել է Լոնդոնի կենտրրոնում գտնվող Մեյֆեյր շրջան։

Ռեստորանը ստացել է «Միշլենի կարմիր էքսկուրսավար» երեք աստղ։ Այդ ժամանակ աշխարհում կար այդպիսի 25 ռեստորան։ 1972 թվականին Ալբերն ու իր եղբայրը բացել են նոր ռեստորան՝ «The Waterside Inn»։ Մեկ տարի անց նրանք բացել են հրուշակեղենի և մսամթերքի խանութներ։ Սեփական բիզնեսն ընդլայնելու նպատակով Ալբերն ու եղբայրը սկսեցին սննդի առաքման ծառայություն մատուցել։

Ալբեր Ռուն զբաղվում էր ոչ միայն ռեստորանային բիզնեսի զարգացման գործընթացով, այլ նաև կատարելագործում էր խոհարարական հմտությունները․ մասնավորապես նա հորինել է սննդի պատրաստման նոր տեխնոլոգիա․ ճաշատեսակը պատրաստում են մեծ ճնշման տակ և անմիջապես այն տեղափոխում վակուումային փաթեթավորմամբ։ Նման մեթոդը պահպանում է արտադրանքի համը, իսկ գաղտնիքը պարունակվում է փաթեթավորման սարքի մեջ։ Այդ գաղտնիքի համար Ռու եղբայրներին առաջարկվել է 250․000 ֆունտ ստեռլինգ, բայց Ալբերն ու Միշելը մերժել են այդ առաջարկը։

1990-ական թվականների սկզբին Ալբեր Ռուն հեռացել է ռեստորանային բիզնեսից և այն փոխանցել իր որդուն՝ Միշելին։

Ալբերը երկրորդ անգամ ամուսնացել է 2006 թվականին Շերիլ Սմիթի հետ և նրա հետ ապրել Սուրեյում և Լոնդոնում։ Մոտ տաս տարի միասին ապրելուց հետո նրանք ամուսնալուծվել են։ Ալբերը երրորդ անգամ ամուսնացել է 2018 թվականին՝ պրոֆեսիոնալ ծառայությունների ֆիրմայի տնօրենի հետ։

Ալբեր Ռոն մահացել է 2021 թվականի հունվարի 4-ին Լոնդոնում՝ երկարատև հիվանդությունից հետո։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
*Legendary French chef Albert Roux reveals his love of the Highlands as he opens new Scots restaurants
*Official website of Albert Roux
*Official website of the Roux Scholarship

Կատեգորիա:Խոհարարներ
Թամթոյի խաչքար (Մայր Աթոռ)

**Թամթոյի խաչքար**, որը գտնվում է Հայաստանի Արմավիրի մարզի Վաղարշապատ քաղաքի կենտրոնում գտնվող Մայր Աթոռի կանգնեցված է գանձատան դիմաց՝ այգու մեջ։ Հաշվառված է Հայաստանի պատմության և մշակույթի անշարժ հուշարձանների պետական ցանկում (4.2/14.1.11)։

## Տեղադրություն

Մայր Աթոռի կանգնեցված է գանձատան դիմաց` այգու մեջ։ Կանգնեցված է պատվանդանին։ Կանգնեցված է եղել Հայկական ԽՍՀ-ի Վարդենիսի շրջանի, իսկ այժմ Հայաստանի վարչատարածքային միավոր այժմյան Գեղարքունիքի մարզի Ակունք գյուղից 3 կմ հարավարևելյան ուղղության վրա գտնվող «Հին գոմեր» գյուղատեղու կիսավեր եկեղեցու արևելյան կողմում։

## Վիմական արձանագրություն
Խաչքարն ունի 2 վիմական արձանագրություններ.

### Արձանագրություն 1

Խաչքարի քիվին՝ ելնդատառ, և խաչի հարավային խաչաթևի երկու կողմերում՝ փորագիր, առկա է 9 տող արձանագրություն.

#Ի Թ[ՎԻՆ] ՉԽԶ. (1297 թվական), ԿԱՄԱՒՆԱՅ Ի ՊԱՐՈՆՈՒԹ[ԵԱՄ]Բ ԻՇ
#ԽԱՆԱՑ ԻՇԽԱՆ
#ԻՆ ԳՐԻԳՈՐ
#ՈՅ, ԵՍ` ՏԱՇՈՒ
#ՐԱԿՍ, ՈՐԴԻ ԲԱ
#ԶՈՒՄՇԱՀԻ ՏՐ
#ՄԻՓՈՐԵԼԱՑ, ԿԱ[Ն]Գ
#ՆԵՑԻ ԶԽԱՉ[Ս]
#ԻՆՁ

Համաձայն արձանագրության՝ խաչքարը պատվիրել է Գրիգոր իշխանի հովանությամբ Բազումշահի որդի Տաշուրակը, իր հոգու փրկության համար։ Կանգնեցվել է 1297 թվականին։

### Արձանագրություն 2

Խաչքարի աջ կողմում, ելնդագիր, 2 տող.

#ԵՒ ԱՄ
#ՈՒՍՆԻՆ ԻՄ
#ՈՅ ԹԱՄ
#ԹՈՅ` Ի Փ
#ՐԿՈՒԹԵ[ԱՆ]
#ՀՈԳՈՅ
#ՄԵՐՈՅ
#ԶԻ ԷԱՔ ԱՆ
#ԶԱՒԱԿ, ՈՐՔ ԵՐԿԻ
#ՐՊԱԳԱՆԷ
#ՔՅԱՂԱՒԹ
#[Ս]
#ՅԻՇԵՑ
#ԵՔ

Համաձայն խաչքարի արձանագրության` խաչքարը պատվիրել է Թամթոն և իր կինը, իրենց հոգու փրկության համար, քանի որ չեն կարողացել զավակներ ունենալ։

## Այլ տեղեկատվություն

*Ուշագրավն այն է, որ ի թիվս այլևայլ շարժառիթների (շինարարություն, նվիրաբերում, ջրօգտագործում և այլն)՝ խաչքարեր են կանգնեցվել նաև անժառանգ անձանց՝ տվյալ դեպքում Տաշուրակի ու Թամթոյի կողմից՝ իրենց հոգու փրկության համար. դրա վառ օրինակներից է հիշյալ արձանագրությունը։
*«Տաշուրակ» հազվադեպ հանդիպող անձնանունը հիշվում է նաև Քարաշամբի 7-րդ դարի կիսավեր եկեղեցու ավագ խորանի աջակողմյան որմի վիմագրում։
*Ս. Բարխուդարյանը «միփորելաց» տերմինը, որը վկայված է նաև Նորատուսի «Հազախաչ» կոչված հուշարձանի վիմագրում «մեփորել», «մեփորեալ» ձևերով, ընդունում է նախ իբրև տեղանուն՝ համարելով Ծմակ գավառի վարչական կենտրոնը, որտեղ Զաքարյանների ժամանակ նստել է նրանց կառավարիչը, որն արձանագրություններում կոչվում է դեմեթար, մեփորել կամ առաջնորդ։
*Ակունք գյուղից 3 կմ հարավարևելյան ուղղության վրա գտնվող «Հին գոմեր» գյուղատեղու կիսավեր եկեղեցու արևելյան կողմից Մայր Աթոռ է տեղափոխվել նաև Վարդանես քահանայի և Արևի խաչքարը։

## Տես նաև
* Էջմիածնի Մայր Տաճար
* Վարդանես քահանայի և Արևի խաչքար (Մայր Աթոռ)

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Մայր Աթոռի խաչքարեր
Կատեգորիա:Տեղահանված խաչքարեր
Կատեգորիա:Խաչքարերի վիմական արձանագրություններ
Բաբակ Սամիդլի

**Բաբակ Մաթլաբ օղլի Սամիդլի** ( , հունվարի 7, 1974, Գյոքչայ, Ադրբեջանական ԽՍՀ, ԽՍՀՄ - նոյեմբերի 23, 2020, Մատաղիս, Մարտակերտի շրջան, Արցախի Հանրապետություն), Ադրբեջանի ռազմական սպա և գնդապետ, ծառայել է Ադրբեջանի զինված ուժերում։

## Կյանք և ծառայություն
Սամիդլին ծնվել է Գոյչայ շրջանում։

2018 թվականին հունիսին ստացել է փոխգնդապետի կոչում։ Եղել է Ադրբեջանի զինված ուժերի 1-ին բանակային կորպուսի հրամանատարի տեղակալ։

2020 թվականին սկսված հայ-ադրբեջանական պատերազմի ժամանակ Սամիդլին ղեկավարել է ադրբեջանական զինված ուժերի ստորաբաժանումները, որոնք նպատակ են ունեցել գրավել Մատաղիսի բնակավայրը։ Հոկտեմբերի 27-ին հարցազրույց է տվել Եվրոնյուզին՝ հայտարարելով Մատաղիսի ամբարտակի գրավման մասին։

Մահացել է 2020 թվականի նոյեմբերի 23-ին Մատաղասի մոտ հրադադարից հետո՝ ականի պայթյունից։ Սամիդլին ընդգրկված է եղել Արցախի Պաշտպանության բանակի զինծառայողներից, Կարմիր Խաչի ներկայացուցիչներից և ռուս խաղաղապահներից բաղկացած խմբում, որոնք զբաղվում էին դիակների հավաքմամբ։ Պայթյունի հետևանքով վիրավորվել է նաև չորս հայ զինծառայողներ և մեկ ռուս խաղաղապահներ։

Դեկտեմբերի 9-ին Ադրբեջանի նախագահ Իլհամ Ալիևը հրամանագիր է ստորագրել Սամիդլիին «Զաֆար» շքանշանով հետմահու պարգևատրելու մասին։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:44-օրյա պատերազմի մասնակիցներ ադրբեջանական կողմից
Կատեգորիա:Ադրբեջանցի զինվորականներ
Ջեյն Ջեքոբս

**Ջեյն Ջեքոբս** (, ), կանադացի-ամերիկացի գրող, ակտիվիստ, քաղաքաշինության տեսաբան և քաղաքաշինության նոր շարժման հիմնադիրներից մեկը։ Հայտնի է որպես «*Ամերիկյան մեծ քաղաքների մահը և կյանքը»* գրքի հեղինակ։

## Վաղ կյանք
Ծնվել է Փենսիլվանիա նահանգի Սքրանթոն քաղաքում, մայրը՝ Բես Ռոբիսոն Բուցները եղել է ուսուցչուհի և բուժքույր, իսկ հայրը՝ Ջոն Դեքեր Բուտցները, աշխատել է որպես բժիշկ։ Նրանք բողոքական ընտանիք էին խիստ կաթոլիկ քաղաքում։ Նրա կրտսեր եղբայրը՝ Ջոն Դեքեր Բուցները, ծառայել է որպես դատավոր Միացյալ Նահանգների չորրորդ շրջանի Վերաքննիչ դատարանում։ «Scranton High School»-ը ավարտելուց  հետո մեկ տարի աշխատել է «Scranton Tribune» ամսագրումորպես աղջիկների համար սյունակի խմբագրի օգնական-կամավոր ։

### Նյու Յորք
1935 թվականին՝ Մեծ ճգնաժամի ժամանակ քրոջ՝ Բեթիի հետ տեղափոխվել է Նյու Յորք։ Ջեյն Բուզներն անմիջապես սիրահարվել է Մանհեթենի Գրինվիչ գյուղին, որը չէր համապատասխանում քաղաքային ցանցի կառուցվածքին։ Քույրերը շուտով Բրուքլինից տեղափոխվել են այնտեղ։

Կյանքի առաջին տարիներին Ջեքոբսն աշխատել է որպես սղազրիչ և ֆրիլանսեր գրող, գրել է քաղաքի աշխատանքային շրջանների մասին։ Նրա առաջին գործը եղել է առևտրի ամսագրում՝ որպես քարտուղար, այնուհետև որպես խմբագիր։ Նա իր հոդվածները վաճառել է «Sunday Herald Tribune», «Cue» և «Vogue» ամսագրերին։

Կրթություն է ստացել Կոլումբիայի ընդհանուր ուսումնասիրությունների դպրոցում (), Կոլումբիայի համալսարանում երկու տարի շարունակ՝ ուսումնասիրել է երկրաբանություն, կենդանաբանություն, իրավագիտություն, քաղաքագիտություն և տնտեսագիտություն:

## Գրքեր
մինի|250x250փքս|Ջեյն Ջեքոբսը և Սփենսեր Բիբեն

### Քաղաքների տնտեսագիտություն
Այս գրքում Ջեքոբսը նկարագրում է քաղաքների տնտեսական գործունեության հիմնական սկզբունքները և սահմանում է քաղաքային ներմուծման փոխարինման սկզբունքը։ Ջեքոբսը պնդում է, որ նեոլիթի ժամանակներից ի վեր հենց քաղաքներն են եղել մարդկության գիտատեխնիկական զարգացման շարժիչ ուժը, և որ քաղաքում, այլ ոչ թե գյուղում առաջին անգամ կարող էին նախադրյալներ ստեղծվել կենդանիների և հացահատիկային բույսերի ընտելացումը սկսելու համար։

## Մատենագիտություն
* 
* *The Economy of Cities* (1969) ISBN 0-394-70584-X
* 
* *The Question of Separatism: Quebec and the Struggle over Sovereignty* (1980 Random House and 2011 Baraka Books) ISBN 978-1-926824-06-2
* *Cities and the Wealth of Nations* (1985) ISBN 0-394-72911-0
* 
* *Systems of Survival: A Dialogue on the Moral Foundations of Commerce and Politics* (1992) ISBN 0-679-74816-4
* *The Nature of Economies* (2000) New York: Random House, The Modern Library. ISBN 0-679-60340-9
* 

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Ամերիկացի լրագրողներ
Կատեգորիա:Կանադացի ճարտարապետներ
Կատեգորիա:Կանադացի վավերագիրներ
Կատեգորիա:Կին ճարտարապետներ
Կատեգորիա:Կոլումբիայի համալսարանի շրջանավարտներ
Կատեգորիա:Կանադացի հասարակական գործիչներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի սոցիոլոգներ
Կատեգորիա:Կանադացի տնտեսագետներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի ոչ գեղարվեստական գրողներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի ֆեմինիստներ
Չիկլայո

**Չիկլայո** (, ; ), քաղաք Պերուի հյուսիսային մասում, Լամբայեկե տարածաշրջանի խոշորագույն բնակավայրը և ամբողջ երկրում բնակչության թվով չորրորդը՝ Լիմայից, Արեկիպայից և Տրուխիլիոյից հետո. 2011 թվականի մարդահամարի տվյալներով այնտեղ ապրում էր մոտավորապես 738.000 մարդ։ Իսկ մետրոպոլիսային ամբողջ տարածքի բնակչության թվաքանակը 2009 թվականին եղել է շուրջ մեկ միլիոն։ Ընկած է Խաղաղ օվկիանոսի ափից 13, երկրի մայրաքաղաք Լիմայից 770 կիլոմետր հեռավորության վրա։

Բնակավայրը 16-րդ դարում հիմնադրել են իսպանացիները և անվանակոչել **Santa María de los Valles de Chiclayo**: 1835 թվականի ապրիլի 15-ին Պերուի նախագահ Ֆելիպե Սանտյագո Սալավերին նրան շնորհել է քաղաքի կարգավիճակ։ Միաժամանակ՝ Չիկլայոյին տվել է «*Հերոսական քաղաք*» մականունը՝ ի գնահատումն անկախության համար մղված պայքարում չիկլայոցիների ներդրած մեծ ավանդի։ Քաղաքն ունի այլ մականուններ ևս («*Բարեկամության մայրաքաղաք*», «*Հյուսիսի մարգարիտ*»)։

Չիկլայոյի մերձակայքում է գտնվում անչափ կարևոր մի հնավայր՝ Հյուսիսային Ուարիի ավերակները, որտեղ պահպանվել են Ուարի կայսրության 7-12-րդ դարերի մի քաղաքի մնացորդները։

## Բնակչություն

## Կլիմա

## Քույր քաղաքներ
* Արեկիպա, Պերու
* Սապորո, Ճապոնիա
* Խուանխուի, Պերու
* Սոննամ, Հարավային Կորեա
* Բանֆիլդ, Արգենտինա
* Կուենկա, Էկվադոր
* Լոխա (Էկվադոր), Էկվադոր
* Բոկոնո, Վենեսուելա

## Պատկերասրահ

Chiclayo plaza.JPG|Քաղաքի կենտրոնը գիշերով
Chiclayo-Peru2.jpg|Տեսարան քաղաքի կենտրոնից
Parque de las Musas.jpg|«Մուսաների շքերթը» արձանախումբը
MuseoSicán lou.jpg|Սիկան թանգարանը
Chiclayo (8).JPG|Քաղաքի հյուսիսային մուտքը


## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն

* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 

* Tourism in Peru#Destinations by Department.23Lambayeque
* :es:Javier Velásquez Quesquén
* :es:Augusto Leguía

## Արտաքին հղումներ
**
*
Աշոտ Աղաբաբյան (քաղաքական գործիչ)

**Աշոտ Սերյոժայի Աղաբաբյան** (), քաղաքական գործիչ, գործարար, Հայաստանի Ազգային ժողովի նախկին պատգամավոր։

## Կենսագրություն
Աշոտ Աղաբաբյանը ծնվել է 1952 թվականի նոյեմբերի 8-ին Երևանում։ 1970-1972 թվականներին ծառայել է խորհրդային բանակում։ 1978 թվականին ավարտել է Երևանի ժողովրդական տնտեսության ինստիտուտը։ Ստացել է տնտեսագետի որակավորումը։ 1974 թվականին Երևանի մետաքսի կոմբինատում աշխատել է հանգուցակապող, իսկ 1974-1977 թվականներին՝ փականագործ։ 1977-1978 թվականներին եղել է Երևանի տրիկոտաժի կոմբինատի տնտեսագետ, ապա՝ ճարտարագետ, իսկ 1979 թվականին՝ «Հայուղևորտրանսի» ավագ տնտեսագետ։ 1979-1980 թվականներին եղել է Երքաղսովետի գործկոմի առևտրի վարչության թիվ 3 սննդառի խանութի վարիչ, 1980-1983 թվականներին՝ Երևանի թիվ 6 սննդառի խանութի վարիչի տեղակալ, իսկ 1983-1992 թվականներին՝ Երևանի թիվ 4 սննդառի խանութի վարիչ։

1988 թվականին մասնակցել է «Անկախության բանակ» ռազմահայրենասիրական կազմակերպության մարտական գործողություններին (Երասխավան, Նուբարաշեն, Նոյեմբերյան, Լաչին և այլն), եղել է ռազմական խորհրդի անդամ, շտաբի պետ։ 1990 թվականին ընտրվել է Երևանի Մաշտոցի շրջխորհրդի պատգամավոր։ 1993-1999 թվականներին եղել է «Հրազդան» մարզահամալիրի գլխավոր տնօրեն, 1999 թվականից եղել է «Հրազդան մարզահամալիր Վ.Ձ.» ՓԲԸ տնօրենների խորհրդի նախագահ։ 2002 թվականին ընտրվել է Երևանի ֆուտբոլի ֆեդերացիայի նախագահ։ 2003-2007 թվականներին եղել է Ազգային Ժողովի պատգամավոր (թիվ 48 ընտրատարածք)։ Եղել է Ազգային Ժողովի գիտության, կրթության, մշակույթի և երիտասարդության հարցերի մշտական հանձնաժողովի անդամ։ 2007-2012 թվականներին եղել է Ազգային Ժողովի պատգամավոր՝ թիվ 33 ընտրատարածքից։ 19.06.2007-11.07.2007-ին եղել է Ազգային Ժողովի մարդու իրավունքների պաշտպանության և հանրային հարցերի մշտական հանձնաժողովի անդամ, իսկ 11.07.2007-06.05.2012 թվականներին՝ եղել է տնտեսական հարցերի մշտական հանձնաժողովի անդամ։ Եղել է ՀՀԿ խմբակցության անդամ։ 2012 թվականի մայիսի 6-ին Ազգային ժողովի պատգամավոր է ընտրվել թիվ 33 ընտրատարածքից։

## Պարգևներ
*«Մարտական ծառայության» մեդալ, (1996)
*Հայաստանի վարչապետի հուշամեդալ, (2006)
*«Վազգեն Սարգսյան» մեդալ, (2006)
*«Մարշալ Բաղրամյան» մեդալ, (2007)
*«ՀՀ զինված ուժեր. 20 տարի» մեդալ, (2012)։

## Անձնական կյանք
Ամուսնացած է, ունի երեք զավակ։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
*Ինչո՞վ է աչքի ընկել ԱԺ պատգամավոր Աշոտ Աղաբաբյանը 2003-ից ի վեր

Կատեգորիա:ՀՀ Ազգային ժողովի պատգամավորներ
Կատեգորիա:ՀՀ վարչապետի հուշամեդալակիրներ
Կատեգորիա:ՀՀԿ անդամներ
Կատեգորիա:ՀՊՏՀ շրջանավարտներ
Կատեգորիա:Հայ գործարարներ
Կատեգորիա:Հայ տնտեսագետներ
Կատեգորիա:Հայ քաղաքական գործիչներ
Կատեգորիա:Մարտական ծառայության մեդալակիրներ
Սերգեյ Մայիլյան

**Սերգեյ Վարդանի Մայիլյան** (), հայ մանկավարժ։ Հայրենական մեծ պատերազմի մասնակից։ «Ժողովրդական կրթության գերազանցիկ»։ ԽՄԿԿ անդամ (1943):

## Կենսագրություն
Սերգեյ Մայիլյանը ծնվել է 1920 թվականին, Արթիկ քաղաքում։ 1938 թվականին ավարտել է Արթիկի միջնակարգ դպրոցը և նշանակվել նույն դպրոցի տարրական դասարանների հայոց լեզվի ուսուցիչ։ Սերգեյը եղել է Երևանի պետական հեռակա մանկավարժական ինստիտուտի պատմության ֆակուլտետի երկրորդ կուրսի ուսանող, երբ զորակոչվել է զինվորական ծառայության։ Բանակում ավարտել է հրամկազմի դպրոցը և ստացել կրտսեր լեյտենանտի կոչում։

Երբ սկսվել է Հայրենական մեծ պատերազմը, նրանց զորամասը՝ 241-րդ հրաձգային գունդը տեղակայված է եղել Մոլդովական ԽՍՀ-ի Ունգեն քաղաքում։ Պատերազմի առաջին օրերից աչքի է ընկել խիզախությամբ և պարգևատրվել է «Մարտական ծառայությունների համար» մեդալով։ 1942 թվականի ամռանը ծանր վիրավորվել է և բուժվելուց հետո զորացրվել։

Զորացրվելուց հետո Մայիլյանը զինղեկի պաշտոնով աշխատանքի է անցել հայրենի գյուղի դպրոցում, միաժամանակ պարապմունքներ է անցկացրել ժողովրդական աշխարհազորի մարտիկների հետ։ 1943 թվականին ընդունվել է կոմունիստական կուսակցության շարքերը։ Հետագա տարիներին աշխատել է Լենինականի դպրոցներում, ՀԿԿ Լենինականի քաղկոմում որպես հրահանգիչ։ 1957 թվականին նշանակվել է Երևանի Եղիշե Չարենցի անվան դպրոցի, այնուհետև՝ Միքայել Նալբանդյանի անվան դպրոցի տնօրեն։ Այդ տարիներին նաև ավարտել է Երևանի հեռակա մանկավարժական ինստիտուտի պատմության ֆակուլտետը և ՀԿԿ Կենտկոմին կից եռամյա կուսակցական դպրոցը։ Պահեստի կապիտան Մայիլյանը ղեկավարել է Լենինականի Միքայել Նալբանդյանի № 11 միջնակարգ դպրոցի մանկավարժական կոլեկտիվի աշխատանքները։ Մայիլյանն արժանացել է «Աշխատանքային արիության համար», «Աշխատանքային գերազանցության համար» մեդալների ու «Ժողովրդական կրթության գերազանցիկ» կրծքանշանի։

## Պարգևներ
* «Մարտական ծառայությունների համար» մեդալ
* «Աշխատանքային արիության համար» մեդալ
* «Աշխատանքային գերազանցության համար» մեդալ
* «Ժողովրդական կրթության գերազանցիկ» կրծքանշան

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Հայ մանկավարժներ
Կատեգորիա:Հայրենական մեծ պատերազմի հայ մասնակիցներ
Կատեգորիա:Դպրոցի տնօրեններ
Thug Life: Volume 1

**Thug Life** (անգլերենից՝ «մարդասպանի կյանք»), Թուփաք Ամարու Շակուրի ստեղծած համանուն խմբի միակ ալբոմը, որը թողարկվել է 1994 թվականի սեպտեմբերի 26-ին։

Սկզբնապես ալբոմը պետք է թողարկվեր Շակուրի սեփական լեյբլի՝ Out da Gutta Records միջոցով, բայց այն ժամանակ ռեփի հասցեին շատ քննադատությունների պատճառով, այն թողարկվեց երգերի ցուցակի շատ փոփոխություններով։ Հետևաբար, ներկայումս շատ երգեր բնօրինակ տարբերակից չեն թողարկվել և Շակուրի հաջորդ՝ հետմահու ալբոմների հավանական մասն են։ Խմբում, բացի ինքը Թուփակից, ընդգրկված էին Բիգ Սայքը, Մակադոշիսը, Մոփրիմը և Ռեյթեդ Ռ․-ը։ 1996 թվականինին Big Syke-ը և Թուփաքը նախատեսում էին թողարկել շարունակությունը` Thug Life: Vol. 2 - Out on Bail-ը արդեն Շակուրի նոր՝ Makaveli Records լեյբլում էր, սակայն վերջինիս մահվան պատճառով ալբոմը այդպես էլ չթողարկվեց։ Ալբոմը հասել է Billboard 200-ի 42-րդ հորիզոնականին՝ ԱՄՆ-ի չարթերում և 6-րդ հորիզոնականին՝ Top R&B/Hip-Hop Albums-ում։ Thug Life–ը որոշակի հաջողություն ունեցավ իր հիմնական լսարանի շրջանում, որի արդյունքում ալբոմը հասավ ոսկե կարգավիճակի։

## Երգացանկ

## Տեսահոլովակներ
* «Shit Don’t Stop»
* «Pour Out a Little Liquor»
* «How Long Will They Mourn Me?»

## Ալբոմի դիրքը չարթերում

## Սինգլների դիրքը չարթերում

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Ալբոմի ավելի քան 500 հազար օրինակի վաճառք

Կատեգորիա:1994 ալբոմներ
Կատեգորիա:Անգլալեզու ալբոմներ
Ալբերտ Խաչատրյան

**Ալբերտ Լորիսի Խաչատրյան** (մայիսի 1, 1935, Երևան, Հայկական ԽՍՀ, ԱԽՖՍՀ, ԽՍՀՄ - դեկտեմբերի 7, 2020, Երևան, Հայաստան), հայ օպերային երգիչ (բարիտոն), մանկավարժ, Հայաստանի ազգային ակադեմիական երգչախմբի մեներգիչ, ՀԽՍՀ ժողովրդական արտիստ (1986)։

Նկարիչ, ՀԽՍՀ ժողովրդական նկարիչ Ռուդոլֆ Խաչատրյանի եղբայրն է, օպերային երգչուհի Վարդուհի Խաչատրյանի հայրը։

## Կենսագրություն
Ալբերտ Խաչատրյանը ծնվել է Երևանում։ Ավարտել է Խաչատուր Աբովյանի անվան թիվ 2 միջնակարգ դպրոցը։

1953 թվականին ընդունվել է Երևանի պետական համալսարանի ֆիզիկամաթեմատիկական ֆակուլտետ։ Համալսարանում ուսմանը զուգահեռ 1956 թվականին ընդունվել է Ռոմանոս Մելիքյանի անվան երաժշտական ուսումնարանի վոկալ բաժին։ 1958 թվականին ավարտել է համալսարանը, ապա որպես մաթեմատիկայի ուսուցիչ անցել աշխատանքի Գաբրիել Սունդուկյանի անվան միջնակարգ դպրոցում։ 1960 թվականին ավարտելով երաժշտական ուսումնարանը ընդունվել է Երևանի Կոմիտասի անվան պետական կոնսերվատորիայի վոկալ բաժին, ուր ուսանել է մինչև 1962 թվականը։

1960 թվականից աշխատել է Հայաստանի ազգային ակադեմիական երգչախմբում՝ որպես մեներգիչ, զուգահեռ 1960-1990 թվականներին ֆիզիկա և մաթեմատիկա դասավանդելով Ռոմանոս Մելիքյանի անվան երաժշտական ուսումնարանում։ 1962-1971 թվականներին նաև աշխատել է Դերենիկ Դեմիրճյանի անվան դպրոցում որպես մաթեմատիկայի ուսուցիչ և ուսումնական մասի վարիչ, իսկ 1964-1970 թվականներին՝ Թաթուլ Ալթունյանի անվան երգի-պարի պետական անսամբլում որպես մեներգիչ։

Հյուրախաղերով ելույթ է ունեցել ինչպես ԽՍՀՄ հանրապետություններում, այնպես էլ արտերկրում (ԱՄՆ, Ֆրանսիա, Անգլիա, Իսպանիա, Գերմանիա, Չեխոսլովակիա, Հարավսլավիա, Սիրիա, Լիբանան, Ճապոնիա)։ Առավել հատկանշական են նրա մեներգերը Հեկտոր Բեռլիոզի «Ռոմեո և Ջուլիետ» դրամատիկ վոկալ սիմֆոնիայում, 
Լյուդվիգ վան Բեթհովենի 9-րդ սիմֆոնիայում, ինչպես նաև Տիգրան Չուխաջյանի «Արշակ Երկրորդ» օպերայում։

Ալբերտ Խաչատրյանը մահացել է 2020 թվականի դեկտեմբերի 7-ին՝ Երևանում։

## Պարգևներ
* ՀԽՍՀ վաստակավոր արտիստ (24.05.1977)
* ՀԽՍՀ ժողովրդական արտիստ (27.03.1986)
* «Աշխատանքի վետերան» մեդալ (22.02.1989)
* ՀՀ մշակույթի նախարարության պատվոգրեր (2005, 2010)։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Հայ օպերային երգիչներ
Կատեգորիա:Խորհրդային օպերային երգիչներ և երգչուհիներ
Կատեգորիա:Հայ ուսուցիչներ
Ատիպէկի խաչքար (Առնեղի վանք)

**Ատիպէկի խաչքար**, գտնվում է Հայաստանի Գավառ քաղաքի Հացառատ թաղամասում գտնվող Առնեղի եկեղեցական համալիրի Սուրբ Գրիգոր եկեղեցու հարավային պատի վերին մասում, պատուհանի գլխին ագուցված։ Ագուցվելու ժամանակ վերին մասը տաշվել է։ Հաշվառված է Հայաստանի պատմության և մշակույթի անշարժ հուշարձանների պետական ցանկում (5.1/18.2.7)։

## Տեղադրություն

Խաչքարն ագուցված է Գավառ քաղաքի Հացառատ թաղամասում գտնվող Առնեղի եկեղեցական համալիրի Սուրբ Գրիգոր եկեղեցու հարավային պատի վերին մասում՝ պատուհանի գլխին։

## Վիմական արձանագրություն

Գեղաքանդակի խաչքարի գնդի շուրջը առկա է 4 տող վիմական արձանագրություն

# ԿԻՆ ԱՏԻՊԷԿԻՆ ՅԻՇԵՑԷՔ
# Ի ՔՍ
# ԹՎ ՋԶ
# Ե

Համաձայան արձանագրության՝ խաչքարը կանգնեցրել է տվել Ատիպէկի կինը, ի հիշատակ Ատիպէկի։ Խաչքարը կանգնեցրել է 1546 թվականին։

## Տես նաև

* Գավառ
* Առնեղի վանքի վիմական արձանագրություններ
* Առնեղի վանք

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Առնեղի վանքի խաչքարեր
Կատեգորիա:Խաչքարերի վիմական արձանագրություններ
Ռոբերտ Լոպես

**Ռոբերտ Լոպես** (, ), ամերիկացի երգահան և երաժշտություն գրող, ով հայտնի է որպես «Մորմոնների գիրք» և «Ավենյու Քյու» մյուզիքլների համատեղ արտադրությամբ, ինչպես նաև Ուոլթ Դիսնեյի, «Սառը սիրտ» և «Կոկոյի գաղտնիքը» մուլտիպլիկացիոն ֆիլմերի երգերի երաժշտության համահեղինակությամբ, իր կնոջ Քրիստեն Անդերսոն-Լոպեսի հետ։

16 մասնակիցներից, ովքեր շահել են Էմմի, Գրեմմի, Օսկար և Թոնի, նա ամենաերիտասարդն է (39 տարեկան) և ամենաարագը (10 տարեկան), իսկ 2018 թվականից միակն է, ով շահել է բոլոր չորս մրցանակները մեկից ավելի անգամ։

## Մրցանակներ և անվանակարգեր
### Օսկարի մրցանակ

### Էննի մրցանակ

### Քննադատների ընտրության մրցանակ

### Ցերեկային «Էմմի» մրցանակ

### Դրամա սեղանի մրցանակ

### «Ոսկե գլոբուս» մրցանակ

### Գրեմմի մրցանակ

### Փրայմ Թայմ «Էմմիի» մրցանակ

### Օսկարի 87-րդ մրցանակ

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* 

Կատեգորիա:«Գրեմմի» մրցանակի դափնեկիրներ
Կատեգորիա:«Դրամա Դեսկ» մրցանակի դափնեկիրներ
Կատեգորիա:«Էմմի» մրցանակի դափնեկիրներ
Կատեգորիա:«Թոնի» մրցանակի դափնեկիրներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի երաժիշտներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի երգահաններ
Կատեգորիա:Ամերիկացի կինոկոմպոզիտորներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի կոմպոզիտորներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի սցենարիստներ
Կատեգորիա:Օսկարակիրներ
2U (երգ, Կանգ Դենիել)

«**2U**», հարավկորեացի երգիչ Կանգ Դենիելի երգը։ Այն թողարկվել է 2020 թվականի մարտի 24-ին *Konnect Entertainment*-ի կողմից և տարածվել Sony Music Korea-ի կողմից։ Երգը ծառայել է որպես երկրորդ մինի ալբոմի գլխավոր սինգլ։

## Նախապատմություն և  ստեղծում
Գլխավոր սինգլի անունն անգլերեն է, նշանակում է «Գնալ քեզ մոտ»։ Բառացի կորեերեն արտասանությունը նման է «պատճառ» բառին (): «2U»-ն ուղերձ է պարունակում իրենց երազանքների ետևից վազող հոգնած կամ միայնակ մարդուն. կան մարդիկ, որոնք մնում են քո կողքին, որոնք սիրում են քեզ, քանի որ դու ես։

«2U»-ն գրել և հեղինակել է կորեացի, ամերիկացի արտիստ Չենսելորը Կանգի հետ (ի սկզբանե մտքում)։ Անգամ երգի հետ Չենսելորի հետ նախնական աշխատանքային փուլերում Կանգը կարծում էր, որ այն իրեն լավ համապատասխանում է։ Նա նկարագրել է «2U»-ն` որպես փոփ և հիփ-հոփ ժանրերի խառնուրդ` «նուրբ և հարմարավետ» հնչյուններով, որը համապատասխանում է գարնանը։ *MTV News*-ը նշել է, որ սինգլը նույնպես ունեցել է «R&B ծաղկում»։ Հվանգ Ին-հոն, գրելով *IZM*-ի համար, երգը նկարագրել է որպես հաուս երգ, որը ներառում է սինթ-ռիթմ, *R&B* ռիթմեր և դանդաղ տեմպ։ Որպես Կորեայի Grazia-յի մայիսյան շապիկի պատմության մի մաս, Կանգին հարցրել են, թե կա՞ արդյոք հատուկ պատճառ «2U»-ի նման խորաթափանց հետքեր ընտրելու համար, չնայած մյուսները կարծել են, որ նա ուժեղ և հզոր կատարումներով արտիստ է։ Նա պատասխանել է, որ ուզում է ցույց տալ, թե քայլ առ քայլ ինչի է ընդունակ՝ լարվածության զգացողությունն ուժեղացնելու համար։

## Տեսահոլովակ
Մարտի 20-ին թողարկվել է երաժշտական տեսահոլովակի պաստառը։ Երգի հետ մեկտեղ թողարկվել է ամբողջ երաժշտական տեսահոլովակը, որն ստեղծել է *VM Project Architecture*-ը։ Դագ Ռիգզը, Կասպար վոն Վինթերֆելդը և Բրայան Սքոթ Ռոբինսոնը գլխավորել են ԱՄՆ խումբը։ Այն նկարահանվել է մեկ օրվա ընթացքում՝ Լոս Անջելեսի թատրոնում։ Կանգը գտել է, որ նկարահանման վայրի ոգեշնչումն ու շունչը լավ կապված են երգի գաղափարի և նրա հետ։

## Կոմերցիոն կատարում
Կանգի «2U» երգը *Gaon* թվային աղյուսակում եղել է առաջին տասնյակի առաջին սինգլը՝ հասնելով 7-րդ հորիզոնականին։ Ըստ Կորեայի երաժշտական բովանդակության ասոցիացիայի` 2020 թվականի տասներեքերորդ շաբաթվա ընթացքում Կանգը նվաճել է Gaon-ի եռակի պսակը` մասամբ «2U» վարկանիշի առաջին ներբեռնման և *BGM* աղյուսակներում։ Այդ վաճառքները հետագայում արտացոլվել են *Gaon* ամսական աղյուսակներում՝ 2020 թվականի մարտ ամսվա համար` «2U»-ով գլխավորելով ներբեռնման աղյուսակը և *BGM* աղյուսակի 15-րդ տեղը։ Երգը նաև գրավել է առաջին տեղը հետևյալ հինգ երաժշտական շոուներում` *The Show*, *Music Bank*, *Show! Music Core*, *Show Champion* և *M Countdown*:

## Հիթ-շքերթներ

## Մրցանակներ և առաջադրումներ
### Երաժշտական ծրագրի մրցանակներ

## Թողարկման պատմություն

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:2020 երգեր
Կատեգորիա:2020 սինգլներ