Օդային բախում Վաշինգտոնի երկնքում

**«CRJ700» ուղևորատար ինքնաթիռի և «UH-60» ռազմական ուղղաթիռի բախում Վաշինգտոնի երկնքում**, ավիացիոն աղետ, որը տեղի է ունեցել 2025 թվականի հունվարի 29-ին։ «American Airlines» ավիաընկերության «Bombardier CRJ700» ուղևորատար ինքնաթիռը վայրէջի պահին Ռոնալդ Ռեյգանի անվան օդանավակայանում բախվել է «Sikorsky UH-60 Black Hawk» ռազմական ուղղաթիռին։ Բախումից հետո երկու օդանավերն էլ ընկել են Պոտոմակ գետը։

Վթարի հետևանքով զոհվել է 67 մարդ՝ 64-ը ինքնաթիռի (60 ուղևոր և անձնակազմի 4 անդամ), 3-ը՝ ուղղաթիռի։

Վաշինգտոնում տեղի ունեցած բախումը 16 տարվա ընթացքում ԱՄՆ-ում մարդատար ինքնաթիռի առաջին խոշոր ավիավթարն էր։

## Տեղեկություն օդանավերի մասին
«Bombardier CRJ701ER» ինքնաթիռը (գործարանային համար՝ 10165, գրանցման համար՝ N709PS) 2004 թվականի հոկտեմբերի 29-ին «US Airways Express» բրենդի ներքո մուտք է գործել «MidAtlantic Airways» ավիաընկերություն՝ չվերթներ իրականացնելու համար։ 2005 թվականի հունվարին այն փոխանցվել է «PSA Airlines» ավիաընկերությանը։ 2013 թվականի դեկտեմբերին «US Airways»-ի և «American Airlines»-ի միավորման արդյունքում ինքնաթիռը շարունակել է իր թռիչքը  «American Eagle» բրենդի ներքո։ Ինքնաթիռը հագեցած է եղել երկու «General Electric CF34-8C5» տուրբոֆանատորային շարժիչներով։

2017 թվականի փետրվարի 16-ին ինքնաթիռը Շարլոթ/Դուգլաս օդանավակայանում ենթարկվել է միջադեպի, երբ թռիչքի պատրաստվելու ժամանակ բախվել է թռիչքուղի դուրս եկած եղջերուին, սակայն այն ավարտվել է առանց մարդկային կորուստների և լուրջ վնասվածքների։ 

«Sikorsky UH-60 Black Hawk» ուղղաթիռը (մարտավարական համարը 00-26860) պատկանել Է ԱՄՆ բանակին, որը թռիչքներ է իրականացրել կանչով։ Այդ կանչերը ԱՄՆ-ի ղեկավարների կամ բարձրաստիճան պաշտոնյաների փոխադրման համար են եղել։ Ուղղաթիռն օդ է բարձրացել Ֆորտ Բելվուար ռազմաօդային բազայից և տեղափոխել է ԱՄՆ բանակի երեք զինծառայող։ Ուղղաթիռում գործադիր կամ բարձրաստիճան պաշտոնյաներ չեն եղել։ Օդանավը պատկանել է 12-րդ ավիացիոն գումարտակի «Բ» վաշտին և վթարի ժամանակ ուսումնական թռիչք է իրականացրել։

## Վթար
Վթարից 30 վայրկյան առաջ օդային երթևեկության վերահսկիչը հարցրերել է «UH-60» ուղղաթիռի անձնակազմին, թե արդյոք նրանք տեսնում են 5342 չվերթը, որը տվյալ պահին կատարում էր վայրէջք։  Ուղղաթիռի անձնակազմի անդամը դրական պատասխան է տվել։ Բախումից մի քանի վայրկյան առաջ ավիադիսպետչերը թույլ է տվել ուղղաթիռի անձնակազմին անցնել 5342 չվերթի հետևից։ 

Ժամը 20:48-ին, ինքնաթիռը բախվել է ուղղաթիռինին, ինչի հետևանքով ուղղաթիռը պայթել է և ընկել Պոտոմակ գետը: Բախումից հետո ինքնաթիռը նույնպես ընկել է գետը և բաժանվել է երկու մասի։ Բախման պահը ֆիքսել է Ջոն Ֆ. Քենեդու անվան կատարողական արվեստների կենտրոնի անվտանգության տեսախցիկը։ 

Բախումից անմիջապես հետո Ռոնալդ Ռեյգանի անվան օդանավակայանի դիսպետչերները սկսել են վերաուղղորդել այլ ինքնաթիռների մոտակա օդանավակայաններ, իսկ Ռեյգանի անվան օդանավակայանը փակվել է։

## Որոնողափրկարարական աշխատանքներ
Օդանավի բախման մասին առաջին հաղորդումը ստացվել է Կոլումբիայի շրջանի Մետրոպոլիտենի ոստիկանության բաժինը, տեղական ժամանակով 20:53-ին։ Դեպքի վայր են ուղարկվել արտակարգ ծառայությունների աշխատակիցներ, այդ թվում՝ Կոլումբիայի շրջանի հրշեջ ծառայության և շտապ բուժօգնության խմբեր։ Փրկվածների և զոհվածների մարմինների որոնման համար դեպքի վայր են ուղարկվել հրշեջ նավակներ։  Փրկարարական ծառայությունների նախնական հաղորդագրությունները հաղորդել են զոհերի մասին։ Փրկարարական աշխատանքներին մասնակցում են ջրասուզակներ, ոստիկաններ, փրկարարներ։

Որոնողական գործողությունները դժվարացել են ջրի ցածր ջերմաստիճանի և սառույցի պատճառով։ Կործանման վայրի մոտ ջրի ջերմաստիճանը գրանցվել է 2 °C։  Վաշինգտոնի մետրոպոլիտենի տրանսպորտային վարչությունը որոնողափրկարարական գործողություններին աջակցելու համար տրամադրել է «ջերմացնող ավտոբուսներ»։

Հետաքննությունների դաշնային բյուրոն նշել է, որ գործակալությունը կաջակցի փրկարարական գործողությանը և հավելել ավիացիոն միջադեպում ահաբեկչության նշանների բացակայան մասին։

## Զոհվածներ
Մի քանի ժամվա ընթացքում իրավապահ մարմինների աշխատակիցներն ու այլ աղբյուրներ հաստատել են, որ կործանման հետևանքով կան զոհեր, և որոշ մարմիններ արդեն դուրս են բերվել Պոտոմակ գետից։ CBS News-ի տվյալներով՝ տեղական ժամանակով 23:30-ի դրությամբ հայտնաբերվել էր առնվազն 18 մարմին։

Ըստ նախնական տվյալների՝ աղետի զոհերի թվում է եղել ԱՄՆ-ի գեղասահքի հավաքականի ամբողջական կազմը, այդ թվում՝ 1994 թվականի աշխարհի չեմպիոններ՝ Եվգենիա Շիշկովան և Վադիմ Նաումովը, որոնք մարզչական գործունեություն էին ծավալում ամերիկյան հավաքականում։

## Մահացած մարզիկների ցուցակ
*Սպենսեր Լեյն
*Ջինա Խան
*Էդի Չժոու
*Էվերլի Լիվինգսթոն
*Լիդիա Լիվինգսթոն
*Ֆրանկո Ապարիսիո
*Շոն Քեյ
*Անժելա Յանգ

## Հետաքննություն
Օդային աղետի բախման պատճառների հետաքննությունը կիրականացնեն Տրանսպորտային անվտանգության ազգային խորհուրդը, Քաղաքացիական ավիացիայի դաշնային վարչությունը, ԱՄՆ Պաշտպանության նախարարությունը և ԱՄՆ բանակը։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ

* Playback of Flight AA5342 – Flightradar24
* KDCA Tower, KDCA Tower/Approach, and Helicopter ATC Audio Archive – LiveATC
* Metropolitan Washington Airports Authority (MWAA) Audio Archive – Broadcastify
* Описание катастрофы рейса JIA5342 на Aviation Safety Network

Կատեգորիա:2025 ԱՄՆ-ում
Կատեգորիա:ԱՄՆ-ի ավիացիա
Կատեգորիա:Ավիապատահարներ