open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Կարծր մրիկ

**Կարծր մրիկ**, **քարամրիկ**, ցորենի և գարու հիվանդություն։ Հարուցիչները բազիդիավորների դասի մրիկասնկերի կարգի սնկերն են։

## Նկարագրություն
Բնորոշվում է բույսերի առանձին օրգանների քայքայումով և նրանց մրի գույնի սպորային զանգվածի (այստեղից՝ անվանումը) փոխակերպմամբ։ Ցորենի կարծրամրիկի հարուցիչներն են *Tilletia caries*-ն (T. tritici) և *T. foetida*-ն (T. levis), գարու քարամրիկինը՝ *Ustilago hordei*-ն (U. jensenii)։ Կարծր մրիկի քլամիդոս պորները բերքահավաքի և կալսման ժամանակ ընկնում են առողջ հատկի վրա, որը ցանելուց հետո, հիֆերի օգնությամբ թափանցում են բույսերի ծիլերի մեջ, սնկամարմինը տարածվում է ամբողջ բույսում։ 

Կատեգորիա:Բույսերի հիվանդություններ
Լեոնս Ասլանգուլ

**Լեոնսե Ժակ Ասլանգյուլ** (), հայկական ծագումով ֆրանսիացի թենիսիստ, ակտիվ է եղել 1920-1930-ական թվականներին։ Ֆրանսիայի ազգային չեմպիոն սքվոշ մարզաձևում։

Փարիզում ծնված Ասլանգյուլը եղել է ֆրանսահայ վաճառականի որդի։ Երկու անգամ հասել է Ֆրանսիայի առաջնության մենախաղի չորրորդ շրջան։ Որպես զուգախաղի խաղացող՝ եղել է 1923 թվականի ծանր կորտի աշխարհի առաջնության եզրափակիչ, 1926 թվականի Ուիմբլդոնի առաջնության քառորդ եզրափակիչ և 1927 թվականի Ավստրալիայի առաջնության կիսաեզրափակչի մասնակից։

Ասլանգուլի կինը՝ Նենան, եղել է, ավստրալիացի, հունական ծագումով հարուստ մելբուռնցի գործարար Անտոնի Ջ. Լուկասի դուստրը: 1939 թվականին Ասլանգյուլի մահից անմիջապես հետո Նենան և նրանց երկու երեխաները փախել են օկուպացված Ֆրանսիայից և հաստատվել Ավստրալիայում: Նրանց որդին՝ Թոնին, Ավստրալիայի դրոշի ներքո մասնակցել է 1956 թվականի ձմեռային Օլիմպիական խաղերին, իսկ դուստրը՝ Ջունը, եղել է մոդել։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ

Կատեգորիա:Ֆրանսիացիներ հայկական սերմամբ
Կաթից կտրում

**Կաթից կտրում**, մատղաշների՝ խոճկորների, գառների, հորթերի մորից առանձնացումը։ Ապրանքային և տոհմային ֆերմաներում խոճկորներին (միանգամից բոլորին) մորից առանձնացնում են 2 ամսականից (համալիրներում՝ 26 կամ 35–36 օրականից)։ 5–6 օրվա ընթացքում ամեն օր կրճատում են մոր կաթով կերակրվելու հաճախականությունը։ Առանձնացված խոճկորներին թողնում են նույն վանդակում, իսկ մերուններին տեղափոխում այլ վանդակներ։ Առանձնացման ժամանակ չի թույլատրվում կերակրման կտրուկ փոփոխություններ. առաջին 20 օրում դրանց կերակրում են նույն լրակերերով, ինչ նրանք ստացել են ամբողջ ծծկերության շրջանում։ Առանձնացված մինչև 4 ամսական խոճկորներին պահում են խոզանոցում, ապա դրանց բաժանում են ըստ սեռի և տարիքի։

Նրբագեղմ և տոհմային ոչխարների հոտերում գառներին մայր մաքիներից առանձնացնում են 3,5–4 ամսականում, կոպտաբրդայիններին և խառնածիններին՝ 3–3,5 ամսականում (սկզբում լավ զարգացած խոյիկներին, ապա երկու սեռերի լավ զարգացած և ուժեղ գառներին, 2 շաբաթ հետո՝ մնացածներին)։ Առանձնացված գառներից կազմում են հոտ (խոյիկներից և շիշակներից առանձին)։ Գառների հոտն արածեցնում են սեռահասուն ու սեռային խմբերի ոչխարներից առանձին, լավագույն արոտավայրերում և լրացուցիչ կերակրում են խտացրած կերերով։

Մտրուկներին առանձնացնում են 5–6 ամսականում՝ խտացրած և կոպիտ կերերին վարժեցնելուց հետո։ Առանձնացնում են միանգամից։ Մոտավորապես նույն զարգացման մտրուկներին տեղավորում են առանձին ձիանոցում։ Երբ մտրուկները կտրվում են մայր զամբիկից և սկսում են լավ ուտել կանաչ կերեր, ողջ խումբը տեղափոխում են արոտավայր՝ զամբիկների արածեցման վայրերից հեռու։ Մսուրական շրջանում առանձնացրած մտրուկներին պարտադիր դուրս են բերում զբոսանքի։ Մսատու ցեղերի ծծկեր հորթերին կովերից առանձնացնում են ոչ ուշ, քան 6 ամիս հետո։ Կատարում են աստիճանաբար, մոտավորապես 3 շաբաթ (սկզբում նրանց թողնում են կովերի կամ կերակրողների մոտ օրական 3, ապա՝ 2 և 1 անգամ)։ Առանձնացրած հորթերին պահում են խմբերով։ Կաթնատու ցեղերի հորթերին մորից կտրում են միանգամից կամ ծնվելուց 12–24 ժամ հետո և կերակրում են (խմեցնում) խիժով, ապա այլ լրակերերի հետ՝ կաթով։
Կարմրենի

**Կարմրենի**, ծիրանենու հայկական միջաուշահաս սորտ։ Ստեղծվել է ժողովրդական ընտրասերման ճանապարհով։ Մշակում են Արարատյան դաշտավայրի այգիներում։ Ծառը համեմատաբար ցածրաբուն է, գնդաձև սաղարթով։ Պտղաբերությունը՝ տնկման 4–5-րդ տարուց։ Պտուղը՝ միջին մեծության (մինչև 45 գ), չափավոր, տափակ կլորավուն, գագաթը՝ կլոր, միջուկակարը՝ լավ արտահայտված։ Մաշկը՝ հոծ, բավականին ամուր, թույլ թավոտ, պտղամսից չանջատվող, դեղնականաչ, 2/3 մասով՝ կամրամանուշակագույն։ Պտղամիսը՝ պինդ, մսալի, կռճիկային, չոր կամ քիչ հյութալի, նարնջագույն, բավականին քաղցր, բուրավետ։ Կորիզը՝ պտղից անջատվող, միջուկը՝ քաղցր։ Պտուղների հասունացումը՝ հուլիսի 15–25-ը։ Բերքատվությունը՝ 80–120 ցենտներ հեկտար։ Լավագույն փոշոտիչներն են՝ Երևանի և Համբան սորտերը։ Պտուղներն օգտագործում են նաև վերամշակված (մուրաբա, չիր)։

Կատեգորիա:Ծիրանենու սորտեր
Կարմիր սլֆահատ

**Կարմիր սլֆահատ**, ցորենի սորտ։ Տեղական հնագույն բարելավված սորտ է։ Հասկն իլիկաձև է, միջին երկարությամբ, կարմիր, մերկ, քիստավոր։ Քիստերը ցրված են կամ հասկին թեթևակի զուգահեռ։ Հասկիկային թեփուկները ձվաձև են։ Հատիկը ձվաձև է, կարմիր, ապակենման կամ կիսաապակենման, 1000 հատիկի զանգվածը 40–45 գ է, չի թափվում։ Ցողունը միջին բարձրության է, պառկում է միջին, երբեմն՝ ուժեղ չափով։ Գորշ և ցողունային ժանգով, ինչպես նաև փոշեմրիկով և քարամրիկով վարակվում է թույլ։ Ձմեռնադիմացկուն է, չորադիմացկունությունը՝ միջակ։ Բերքատվությունը բարձր է։

Կատեգորիա:Հացահատիկային բույսեր
Լասլո Լուկաչ

**Լասլո Լուկաչ** (, ), հունգարացի քաղաքական գործիչ, ֆինանսների նախարար իսկ 1912-1913 թվականներին Հունգարիայի վարչապետ։

## Կենսագրություն
Լուկաչը իրավունք է սովորել Կլուժի համալսարանում և դասավանդել Դյորի իրավաբանական ակադեմիայում:

Հայրը եղել է Դավիդ Լուկաչը, որը հայ գաղթականների ժառանգ էր և հանքի սեփականատեր։ 1877 թվականին Լասլոն ստանձնել է Զլատնայում գտնվող իր ընտանիքի հանքի կառավարումը: 1878 թվականից եղել է Հունգարիայի խորհրդարանի պատգամավոր Լիբերալ կուսակցությունից։

Լուկաչը եղել է հարկային դեպարտամենտի ղեկավարը 1887-1891 թվականներին, 1895 թվականին զբաղեցրել է ֆինանսների նախարարի պաշտոնը Դեսո Բանֆի կաբինետում և պահպանել այն ևս մի քանի պաշտոններում մինչև 1905 թվականը։ Իր քաղաքական կարիերայի ընդմիջումից հետո կրկին դարձել է ֆինանսների նախարար Կարոլի Կուեն-Հեդերվարիի կառավարությունում 1910 թվականին։

Կարոլի Կուեն-Հեդերվարիի հրաժարականից հետո Լուկաչը 1912 թվականի ապրիլի 22-ին նշանակվել է վարչապետ և միևնույն ժամանակ ստանձնել ներքին գործերի նախարարի պաշտոնը։ Իր գտնվելու ընթացքում պայքարել է ընդդիմության բռնի խոչընդոտման, ռազմական և ընտրական օրենքների ընդունման դեմ։ Իր հիմնադրած Ազգային աշխատանքային կուսակցության նախընտրական արշավի ֆինանսավորման կոպիտ ֆինանսական խախտումների պատճառով Լուկաչը 1913 թվականի հունիսի 10-ին ստիպված է եղե; հրաժարական տալ։ Իսթվան Տիսան դարձել է կուսակցության նոր ղեկավար և վարչապետ։

1919 թվականից հետո, առանց մեծ հաջողությունների, մասնակցել է նոր կուսակցությունների՝ Ազգային կենտրոնական և Ազգային քաղաքացիական կուսակցությունների կազմակերպմանը։ Նախկին ծառայությունների համար Միկլոշ Հորթին նրան 1920 թվականին նշանակել է խորհրդարանի վերին պալատում։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ

Կատեգորիա:Ռումինահայ հասարակական գործիչներ
Կատեգորիա:Հունգարացի տնտեսագետներ
Կատեգորիա:Հունգարիայի վարչապետներ
Կատեգորիա:Հայերը Հունգարիայում
Promachocrinus fragarius

***Promachocrinus fragarius*** , *[[Promachocrinus]]* ցեղի Antedonidae (Comatulida, Crinoidea) ընտանիքի ծովաշուշանների տեսակ, որը հայտնաբերվել է Անտարկտիկայում։ Սա *Promachocrinus*-ի մի քանի նոր տեսակներից մեկն է, որը նկարագրվել է 2023 թվականին։ Տեսակի հայտնաբերումն առաջացրել է ԶԼՄ-ների զգալի ուշադրությունը։

## Նկարագրություն
Տեսակը հայտնաբերած թիմը հայտարարել է, որ այն ստացել է «անտարկտիկական ելակային փետրավոր աստղ» անունը՝ ելակի պտղին նման լինելու պատճառով։ *Promachocrinus fragarius*-ի գույնը կարող է տատանվել ծիրանագույնից մինչև մուգ կարմրավուն։ Էակն ունի տասը ճառագայթ և քսան «ձեռք», որոնք նման են յուրօրինակ փետուրների, որոնք նրան անհրաժեշտ են լողալու համար։

Կենդանին ունի երկու տարբեր տեսակի վերջույթներ․ ստորինները կարճ են, զոլավոր ու առաձգական, իսկ վերինները՝ փափուկ։ Այդպիսով, անտարկտիկական ելակային փետրավոր աստղի վերջույթները կազմված են բեղիկներից և յուրատեսակ շոշափուկներից, որոնք ծովաշուշանների և նմանատիպ այլ արարածների մոտ կոչվում են սիրուսներ: Բեղիկների ծայրերին կան փոքրիկ ճանկեր, որոնց օգնությամբ արարածը կառչում է ծովի հատակից։ Բռնված միակ նմուշի «ձեռքերի» երկարությունը մոտ 20 սանտիմետր է, սակայն բացառված չէ, որ Հարավային օվկիանոսի ջրերում ապրում են ավելի մեծ առանձնյակներ։

## Տաքսոնոմիա
Երկար ժամանակ *Promachocrinus* ցեղի ծովաշուշանները համարվում էին մերձանտարկտիկական մեկ տեսակի՝ *Promachocrinus kerguelensis*-ի ներկայացուցիչներ, որը նկարագրվել էր դեռևս 1879 թվականին։ Սակայն մոլեկուլային ուսումնասիրությունների և միտոքոնդրիալ գեների հաջորդականացման արդյունքում 2023 թվականին հայտնաբերվել են չորս նոր տեսակներ, այդ թվում՝ *Promachocrinus fragarius*-ը։

## Տարածում
*Promachocrinus fragarius*-ը հայտնաբերվել է Անտարկտիկայի ջրերում 65-1170 մ խորություններում: Տեսակի գտնվելու վայրը Հարավային Սանդվիչյան կղզիների խումբն է։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* 
* В Антарктиде обнаружили необычное существо. naked-science.ru
* Unknown «Sea Monster» with 20 arms discovered in the dark Antarctic waters. earth.com
* Alien-Like Antarctic Feather Star With 20 Legs Joins Four New-To-Science Species. iflscience.com
* Scientists discover new, 'otherworldly' species with 20 arms in the Antarctic Ocean. ctvnews.ca
* Resolving the taxonomy of the Antarctic feather star species complex Promachocrinus ‘kerguelensis’ bioone.org
* Scientists Just Discovered a ‘Strawberry-Like’ Antarctic Invertebrate With 20 Arms. gizmodo.com.au

Կատեգորիա:2023 հայտնություններ
Կատեգորիա:Անտարկտիդայի կենդանիներ
Կանաչ կեր

**Կանաչ կեր**, բույսեր, որոնց կենդանիներն արածում են արոտավայրում կամ ուտում են հնձած (կանաչ լրակերակրում)։ Կանաչ կերը հիմնական, առավել էժան կեր է ամառային շրջանում։ Բույսերը, որպես կանաչ կեր, սովորաբար օգտագործում են ոչ ուշ, քան ծաղկման սկզբնափուլում, քանի դեռ դրանք չեն կոպտացել և պարունակում են առավել քանակի սննդանյութեր։ Մատղաշ խոտը հարուստ է կարոտինով, C, E, K, B խմբի վիտամիններով։ Բակլազգի խոտի 100 կգ-ն պարունակում է 15–26 կերային միավոր և 2,6–4,6 կգ մարսելի պրոտեին։ Կանաչ կերում բոլոր սննդանյութերը հեշտ յուրացվող են։ Կանաչ կերի օրական պահանջարկը կախված է կենդանու կենդանի զանգվածից և մթերատվությունից (կգ). կովերին՝ 40–80, ոչխարին՝ 6–9, խոզին՝ 8–12, աշխատող ձիերին՝ 40–50։ Կանաչ կերի հիմնական աղբյուրն արոտավայրերն ու խոտհարքներն են։ Կանաչ կերով կենդանիներին ապահովում են կանաչ հարահոսով։ Բնական պայմաններից կախված՝ տավարի օրակերում կազմում է (կերային միավոր) 20–50 %, ոչխարի՝ 30–50 %, խոզի՝ 25–40 %։ Արոտային կանաչ կերի պահվածքի դեպքում կենդանիներին կանաչ կերով ապահովում են ամբողջ տարին։

Կատեգորիա:Գյուղատնտեսություն
Շոլոմ Խոլյավսկի

**Շոլոմ Խոլյավսկի** (), իսրայելցի պատմաբան, Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի ժամանակ Նեսվիժի գետտոյի ապստամբության ղեկավար։

## Կենսագրություն
Շոլոմ Խոլյավսկին ծնվել է Լիդա քաղաքում 1914 թվականին։  Մինչև Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի սկիզբը աշխատել է որպես ուսուցիչ Նեսվիժի «Տարբուտ» ցանցի հրեական դպրոցում, որը Լեհաստանի սիոնիստական կազմակերպությունների դպրոցների ցանցի մի մասն էր:

1939 թվականի սեպտեմբերի 17-ին Կարմիր բանակը մտել է Նեսվիժ, Արևմտյան Բելառուսը միացվել է ԽՍՀՄ-ին։  Եբրայերենով ուսուցումն արգելվել է: Դպրոցի ուսուցիչներն ու աշակերտները, այդ թվում՝ Խոլյավսկին, ստեղծել են ստորգետնյա գրադարան և շարունակել գաղտնի ուսումը։  Նրանք բոլորը եղել են սիոնիստական Խաշոմեր-Հացաիր կազմակերպության անդամներ։ 

1941 թվականի հունիսի 27-ին Նեսվիժ են մտել գերմանական զորքերը, ստեղծվել է հրեական գետտո։ 1941 թվականի հոկտեմբերի 30-ին նացիստները սպանել են գետտոյի բանտարկյալ 4000 հրեաների։

Գերմանական օկուպացիայի ժամանակ Խոլյավսկին գլխավորել է ընդհատակը և ապստամբությունը Նեսվիժի գետտոյում, իսկ ապստամբությունը ճնշելուց և գետտոյի ոչնչացումից հետո միացել է պարտիզաններին։

1948 թվականին գաղթել է Իսրայել և դարձել պատմաբան։ 1977 թվականին Երուսաղեմի Հրեական համալսարանում պաշտպանել է պատմության մեջ առաջին դիսերտացիան Բելառուսի տարածքում Հոլոքոստի վերաբերյալ՝ «Հրեական ընդհատակը և Արևմտյան Բելառուսի գետտոն Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի ժամանակ»։ 

Մահացել է 2011 թվականի մայիսի 22-ին Իսրայելում։

## Հրապարակումներ
* Soldiers from the ghetto. (eng., New York, 1980)
* Նեման և Դնեպր գետերի վրա. Բելառուսի հրեաները Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի տարիներին (եբրայերեն, 1982)։
* Գերմանական հրեաները Մինսկի գետտոյում (եբրայերեն) Yad Vaschem Studies 17  (1986) էջ 219-245.։
* Ոչնչացման փոթորկի մեջ: Արևելյան Բելառուսի հրեականությունը Երկրորդ համաշխարհային պատերազմում (եբրայերեն, 1988)
* The Jews of Belorussia During World War II. (eng., Amsterdam, 1998)

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* 

Կատեգորիա:Գիտնականներ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Իսրայելցի պատմաբաններ
Կատեգորիա:Հայրենական մեծ պատերազմի պարտիզաններ
Կատեգորիա:Հոլոքոստի ուսումնասիրողներ
Կատեգորիա:Հոլոքոստից փրկվածներ
Կատեգորիա:Հրեա պատմաբաններ
Ինտերնետ հանրություն հիմնադրամ

**Ինտերնետ հանրություն հիմնադրամ** (), կառույց, որի նպատակն է ապահովել բաց, գլոբալ առումով փոխկապակցված, վստահելի և ապահով համացանց։ Միևնույն ժամանակ Հիմնադրամը շեշտ է դնում ֆինանսավորման այնպիսի նախաձեռնությունների վրա, որոնք ամրապնդում են համացանցի հասանելիությունը բոլոր մարդկանց համար։ 2019 թվականին ստեղծվելով որպես Ինտերնետ հանրություն (ԻՀ) կազմակերպության աջակից կառույց՝ Հիմնադրամը սկսել է ավելի մեծ դերակատարում ունենալ ԻՀ կազմակերպության գործունեության խթանման և առաջխաղացման գործում։ 

## Դրամաշնորհներ
Ինտերնետ հանրություն հիմնադրամն առաջարկում է դրամաշնորհային ծրագրեր, որոնց նպատակն է զարգացնել համացանցի ճկունությունը, բարձրացնել դրա կայունությունը և հետազոտել համացանցի ապագան։ Այս նպատակով Հիմնադրամը դրամաշնորհներ է տրամադրում 4 հիմնական ուղղություններով՝

* BOLT (Հնարավորությունների ստեղծում/տեխնոլոգիաների կիրառում) դրամաշնորհային ծարգիր,
* ճկունության դրամաշնորհային ծրագիր,
* հետազոտության դրամաշնորհային ծրագիր,
* SCILLS (Համայնքների ամրապնդում/Կյանքի և ապրուստի միջոցների բարելավում) դրամաշնորհային ծարգիր։

## Ծանոթագրություններ


## Արտաքին հղումներ

* Ինտերնետ հանրություն հիմնադրամի պաշտոնական կայքէջ

Կատեգորիա:Կազմակերպություններ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Համացանց
Կատերինա Դուսկա

**Կատերինա Դուսկա** (, ), հունա-կանադացի երգչուհի և երգահան։ Եվրատեսիլ երգի 64-րդ մրցույթում Հունաստանի ներկայացուցիչը։

## Կենսագրություն
Դուսկան ծնվել և մեծացել է Կանադայի Մոնրեալ քաղաքում: Ապրում է Աթենքում, Հունաստան։

Թողարկել է իր դեբյուտային ալբոմը 2015 թվականին՝ «Embodiment» վերնագրով։ 2018 թվականին համերգով հանդես է եկել Աթենքի համերգասրահում, որտեղ կատարել է երգեր իր դեբյուտային ալբոմից, այդ նույն տարում նրա «Fire Away» երգը նկարահանվել է կանադական Nescafé-ի գովազդի սաունդթրեքում:

2019 թվականի փետրվարի 14-ին հայտնի է դարձել, որ Դուսկան ներկայացնելու է Հունաստանը Եվրատեսիլ 2019 երգի մրցույթում։ Եվրատեսիլի առաջին կիսաեզրափակչում զբաղեցրել է 5-րդ հորիզոնականը և անցել եզրափակիչ։ Եզրափակչում հանդես է եկել 13-րդը։ Ժյուրիի և հեռուստադիտողների քվեարկության արդյունքներով զբաղեցրել է 21-րդ հորիզոնականը՝ հավաքելով 74 միավոր։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ

Կատեգորիա:21-րդ դարի երգչուհիներ
Կատեգորիա:Եվրատեսիլ երգի մրցույթի մասնակիցներ
Կատեգորիա:Երաժշտական պրոդյուսերներ
Կատեգորիա:Կանադացի երգահաններ
Կատեգորիա:Կանադացի երգչուհիներ
Կատեգորիա:Հույն երգչուհիներ
Համակարգչային արտակարգ իրավիճակներին արձագանքման թիմ

**Համակարգչային արտակարգ իրավիճակներին արձագանքման թիմ** (, **CERT**), այլ անվանումներն են՝ «միջադեպերին արձագանքող համակարգչային անվտանգության թիմ» (, CSIRT), «արտակարգ պատրաստականության համակարգչային թիմ» (), «տեղեկատվական անվտանգության միջադեպերին արձագանքման կենտրոն», «համակարգչային միջադեպերին արձագանքման կենտրոն» — համակարգչային անվտանգության բնագավառի փորձագետների խմբեր են, որոնք զբաղվում են միջադեպերի վերաբերյալ տեղեկությունների հավաքմամբ, դրանց դասակարգմամբ և այդ միջադեպերի չեզոքացմամբ:

## Պատմություն
**C**omputer **E**mergency **R**esponse **T**eam (
«Համակարգչային արտակարգ իրավիճակներին արձագանքման թիմ») անվանումն առաջին անգամ օգտագործվել է 1988 թվականին Կարնեգի Մելոն համալսարանի (Carnegie Mellon University - CMU) CERT համակարգող կենտրոնի (CERT-CC-ի) կողմից: CMU-ի կողմից աշխարհի բազմաթիվ երկրներում CERT տերմինը գրանցված է որպես առևտրային և սպասարկման ապրանքանիշ: CMU-ն խրախուսում է Computer Security Incident Response Team-ի (CSIRT) օգտագործումը որպես համակարգչային անվտանգության միջադեպերի հետ կապված ընդհանուր տերմին: CMU-ն լիցենզավորում / արտոնագրում է CERT ապրանքանիշը տարբեր կազմակերպություններին, որոնք CSIRT-ի գործունեություն են իրականացնում:

CERT-ի և CSIRT-ի պատմությունները կապված են վնասակար ծրագրերի, մասնավորապես համակարգչային որդերի ու վիրուսների գոյության և դրանց դեմ մղվող պայքարի հետ: Ամեն անգամ, երբ մի նոր տեխնոլոգիա է ի հայտ գալիս, կարճ ժամանակ անց հայտնվում են նաև դրա չարաշահման դեպքեր: Առաջին որդը ինտերնետ թափանցեց 1988 թվականի նոյեմբերի 3-ին, երբ այսպես կոչված Morris Worm-ը կաթվածահար արեց համացանցի զգալի մասը: Սա հանգեցրեց Քարնեգի Մելլոնի համալսարանում համակարգչային արտակարգ իրավիճակներին արձագանքման առաջին խմբի ձևավորմանը՝ ԱՄՆ կառավարության հետ կնքված պայմանագրի հիման վրա: Հետագա տարիներին տեղեկատվական և հաղորդակցական տեխնոլոգիաների կիրառման զանգվածային աճի հետ մեկտեղ «CSIRT» ընդհանուր տերմինը տարածվեց խոշոր կազմակերպությունների կառուցվածքների էական մասի վրա: Շատ կազմակերպություններում CSIRT-ը վերածվում է տեղեկատվական անվտանգության գործառնությունների կենտրոնի :

## Համաշխարհային ասոցիացիաներ (ընկերակցություններ) և թիմեր

## Ազգային կամ տնտեսական տարածաշրջանների թիմեր

## Տես նաև
* Հաճախորդների սպասարկում
* Սպիտակ գլխարկ (համակարգչային անվտանգություն)
* Տեղեկատվական անվտանգություն

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Հայաստանի՝ համակարգչային միջադեպերի արձագանքման ազգային թիմ
* CERT-CC կայք
* FIRST-ի կայք

Կատեգորիա:Գիտական կազմակերպություններ
Կատեգորիա:Տեղեկատվական անվտանգություն
Կատեգորիա:Տեղեկատվական տեխնոլոգիաներ
Կենդանիների հիգիենա

**Կենդանիների հիգիենա**, **զոոհիգիենա** ( – «կենդանի» և  – «առողջություն»  — «առողջ»), գիտություն կենդանիների առողջության պահպանման մասին։ Ուսումնասիրում է կենդանի օրգանիզմի փոխհարաբերությունը շրջակա միջավայրի հետ, մշակում միջավայրի անբարենպաստ պայմանները վերացնելու եղանակներ և որոշում կենդանիների առողջության ու մթերատվության վրա ազդող՝ պահելու, կերակրելու, խնամելու և օգտագործելու պայմանները։ Կենդանիների հիգիենայի խնդիրներից են նաև սանիտարական բարձրորակ անասնաբուծական մթերքներ ստանալը, շրջակա միջավայրի պահպանումը ֆերմաների ու համալիրների կեղտաջրերով, արտադրական թափոններով աղտոտումից։ Կենդանիների հիգիենան ուղղակի կապ ունի անտթոպոզոոնոզներից և մասնագիտական հիվանդություններից մարդուն զերծ պահելու հետ։ Կենդանիների հիգիենան, որպես հիվանդությունների կանխարգելիչ գիտություն, դասվում է անասնաբուժական գիտությունների շարքը և սերտորեն կապված է կենդանիների ֆիզիոլոգիայի, անասնաբուծության, թունաբանության և այլնի հետ։

## Պատմական տեղեկություններ
[alt=|մինի|320x320փքս|Եսիցունեի ձիերի լվացման ջրվեժը Եսինոյի շրջանում, Իձումի գավառում, [Կացուշիքա Հոքուսայ|Կացուսիկա Հոկուսայի նկար (1833 թվական):]]
Հայտնի է կենդանիների հիգիենայի միջոցառումների մասին, որոնք իրականացվել են Հին Եգիպտոսում, Հին Չինաստանում, Հին Հնդկաստանում, Հին Հունաստանում, Հին Հռոմում։ Կենդանիների հիգիենայի զարգացման մեջ էական թռիչք է նկատվել Անգլիայում 15-րդ դարի վերջում և 16-րդ դարի սկզբին, ինչը պայմանավորված էր գյուղատնտեսության տնտեսական վերակազմավորումով։

## Բաժիններ, խնդիրներ, մեթոդներ
Տարբերում են ընդհանուր և մասնավոր կենդանիների հիգիենա։ Ընդհանուր կենդանիների հիգիենան ուսումնասիրում է օդային միջավայրի և հողի, ջրի ու ջրելու, կերերի և կերակրման, անասնապահության շենքերի միկրոկլիմայի, ինչպես նաև կենդանիների ամառային ու ձմեռային պահվածքի ռեժիմի խնդիրները, սահմանում է անասնաբուծության  շենքերի, անասնաբուժության և անասնաբուժասանիտարական  օբյեկտների նախագծման, շինարարության և շահագործման հանդեպ պահանջները, ֆերմաներն ու անասնապահության համալիրները վարակիչ հիվանդությունների ներբերումից պահպանելու հարցեր։

Մասնավոր կենդանիների հիգիենան լուծում է պահպանման ու կերակրման պայմանների նույն խնդիրները, ըստ կենդանու տեսակի, տարիքի, սեռի և նշանակության՝ հաշվի առնելով երկրի կլիմայական զոնաները։ Կենդանիների հիգիենային առաջադրված խնդիրները լուծելու համար օգտագործում են հետազոտման վիճակագրական, կլինիկաֆիզիոլոգիական մեթոդներ։ Հայաստանում մշակվել են կենդանիների հիգիենայի հիմնական ուղղությունները. ուսումնասիրվել են կենդանիների օրգանիզմի վրա կլիմայի և միկրոկլիմայի ազդեցությունը, սահմանվել են շենքերի միկրոկլիմայի նպատակահարմար նորմեր, կատարվել օդափոխության ծավալի և անասնապահության շենքերի մակերեսի ու ծավալի, տարածքի նորմի հաշվարկներ, կատարվել են կերերի որակի որոշման, նրանց թունաբանության գնահատականի և այլնի վերաբերյալ աշխատանքներ։ Գիտահետազոտական աշխատանքներ են տարվել անասնաբուժական, գյուղատնտեսական գիտահետազոտություններում, անասնաբուժական, անասնաբուժանասնաբուծական և գյուղատնտեսական առանձին ինստիտուտներում  (մասնավորապես՝ ՀԱԱՀ-ում)։ Կենդանիների հիգիենանյի վերաբերող լայն հետազոտություններ են կատարվում արևելաեվրոպական երկրներում, ԱՄՆ-ում, Մեծ Բրիտանիայում, Ֆրանսիայում, Գերմանիայում և այլուր։ Յուրաքանչյուր 3–4 տարին մեկ անցկացվում է կենդանիների հիգիենայի միջազգային վեհաժողով։

## Ծանոթագրություններ
Կարտոֆիլի չոր փտում

**Կարտոֆիլի չոր փտում**, ֆուզարիոզ (Fusarium spp.), սնկային հիվանդություն։ Հիվանդության հարուցիչը Fusarium անկատար սունկն է, որն ապրում է հողում և սնվում բուսականությամբ մնացորդներով և այդտեղից անցնում ու վարակում ցրտահարված, մեխանիկական վնասվածքով, ոչ լրիվ հասունացած ու ֆիտոֆտորոզով վարակված պալարները։ Դաշտում զարգացող հիվանդության ժամանակ առանձին պալարների վրա նկատվում են փափուկ փտման նշաններ՝ սնկի սպիտակ կամ վարդագույն բորբոսանման բարձիկներ։ Պահեստներում պալարների վրա սկզբում նկատվում են փոս ընկած և կարծրացած անկանոն կլոր բծեր։ Չոր պայմաններում հիվանդ պալարներն ամրանում են, դառնում փխրուն և կնճռոտ։ 

## Պայքարի միջոցառումներ
Մինչև բերքահավաքը պահեստների ախտահանում, մինչև պահեստավորելը հիվանդ պալարների խոտանում, կարտոֆիլի պահպանում 1–4° C ջերմաստիճանի և 80–85 % խոնավության պայմաններում։

Կատեգորիա:Գյուղատնտեսություն
Կատեգորիա:Բուսաբանություն
Կատեգորիա:Բուսաբուծություն
Միկել Դեսլեր

**Միկել Դեսլեր Պուգոր** (, ), դանիացի ֆուտբոլիստ, «Օսթին» ակումբի կիսապաշտպան։ 2016 թվականի Օլիմպիական խաղերի մասնակից:

## Ակումբային կարիերա
Դեսլերը «Օդենսե» ակումբի սան է։ 2014 թվականի մայիսի 8-ին «Ռաններսի» դեմ խաղում  նորամուտն է նշել Դանիայի Սուպերլիգայում։ Նույն թվականի ամռանը Միկելը երեք տարով երկարաձգել է պայմանագիրը ակումբի հետ։

2019 թվականի մարտի 20-ին տեղափոխվել է նորվեգական «Հեուգեսունդ»՝ կնքելով եռամյա պայմանագիր։

2021 թվականի հուլիսի 20-ին տեղափոխվել է ֆրանսիական «Թուլուզ»։  2021/22 մրցաշրջանի արդյունքներով  ընդգրկվել է Լիգա 2-ի խորհրդանշական հավաքականում։

2024 թվականի հունիսի 3-ին պայմանագիր կնքեց MLS-ի «Օսթին» ակումբի հետ մինչև 2027 թվականի մրցաշրջանի ավարտը՝ 2028 թվականի մրցաշրջանի երկարաձգման տարբերակով։ Ամերիկյան լիգայում  նորամուտը նշել է հուլիսի 20-ին «Շառլոտի» դեմ խաղում՝ երկրորդ խաղակեսում փոխարինման դուրս գալով Հեկտոր Խիմենեսի փոխարեն։

## Միջազգային կարիերա
2016 թվականին Դեսլերը Դանիայի օլիմպիական հավաքականի կազմում մասնակցել է Ռիո դե Ժանեյրոյի Օլիմպիական խաղերին։ Մրցաշարի ընթացքում մասնակցել Է Իրաքի, Հարավային Աֆրիկայի, Բրազիլիայի և Նիգերիայի թիմերի դեմ խաղերին։

## Ձեռքբերումներ
**Թիմային**

**«Թուլուզ»**

* Լիգա 2-Ի հաղթող՝ 2021/22
* Ֆուտբոլի Ֆրանսիայի գավաթի գավաթակիր՝ 2022/23

**Անձնական**

* Լիգա 2-ի խորհրդանշական հավաքականի անդամ՝ 2021/22

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* 
* Профиль на сайте ФК «Оденсе»
* 
* Профиль на сайте Датского футбольного союза 

Կատեգորիա:Դանիացի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Թուլուզի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Հյոուգեսունի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Տղամարդկանց ֆուտբոլի կիսապաշտպաններ
Ուոլթեր Աբբոթ

**Ուոլթեր Աբբոթ** (, ), անգլիացի ֆուտբոլիստ։ Հանդես է եկել անգլիական «Բիրմինգհեմ Սիթի», «Էվերթոն» և «Բըրնլի» ֆուտբոլային ակումբներում.

## Ակումբային կարիերա
Ծնունդով Բիրմինգհեմից՝ Աբբոթը սկսել է ֆուտբոլ խաղալ «Ռոուզվուդ Վիկտորիա» ակումբի կազմում, որից հետո դարձել է տեղի «Բիրմինգհեմ Սիթի» ակումբի խաղացող։ Հանդես է եկել ձախ հարձակվողի դիրքում՝ ակումբի կազմում 85 խաղում դառնալով 66 գոլի հեղինակ։ 1898/99 մրցաշրջանում խփել է ռեկորդային 42 գոլ, այդ թվում՝ 33 գոլ Երկրորդ դիվիզիոնում ՝ դառնալով մրցաշարի լավագույն ռմբարկուն։

1899 թվականի հունիսին տեղափոխվել է լիվերպուլյան «Էվերթոն» ակումբ։  Այնտեղ նա խաղացել է եզրային կիսապաշտպանի դիրքում։ Ակումբում հանդես է եկել մինչև 1908 թվականը՝ ընդհանուր առմամբ խաղալով 291 հանդիպում և դառնալով 37 գոլի հեղինակ։ Օգնել է թիմին երկու անգամ զբաղեցնել երկրորդ տեղը առաջնությունում, ինչպես նաև խաղալ Անգլիայի գավաթի երկու եզրափակիչներում՝ հաղթելով 1906 թվականի եզրափակչում, որտեղ «Էվերթոնը» հաղթել է «Նյուքասլ Յունայթեդ» ֆուտբոլային ակումբին։

1908 թվականի մայիսին տեղափոխվել է երկրորդ դիվիզիոնի «Բըրնլի» ակումբ։ Ակումբի կազմում իր նորամուտը նշել է 1908 թվականի սեպտեմբերի 1-ին «Թերֆ Մուր» մարզադաշտում «Չեսթերֆիլդ» ակումբի դեմ խաղում։  Հանդես է եկել ձախ կիսապաշտպանի և ձախ հարձակվողի դիրքերում։  Ընդհանուր առմամբ ակումբի կազմում անցկացրել է 65 հանդիպում։

1910 թվականին վերադարձել է «Բիրմինգհեմ Սիթի», բայց թիմի կազմում խաղացել է միայն մեկ պաշտոնական հանդիպում, այնուհետև ավարտել է կարիերան վնասվածքի պատճառով։

## Կարիերան հավաքականում
1902 թվականի մարտի 3-ին իր միակ հանդիպումն անցկացրել է Անգլիայի ֆուտբոլի ազգային հավաքականի կազմում՝ Ուելսի դեմ խաղում, «Ռեյկորս Գրաունդ» մարզադաշտում։

Նաև չորս հանդիպում է անցկացրել ֆուտբոլային լիգայի հավաքականում։

## Մրցանակներ
«**Էվերթոն»**
* Անգլիայի փոխչեմպիոն՝ 1901/02, 1904/05
* Անգլիայի Գավաթակիր՝ 1906
* Անգլիայի Գավաթի եզրափակչի մասնակից՝ 1907

**Անձնական նվաճումներ**
* Երկրորդ դիվիզիոնի լավագույն ռմբարկու. 1898/99 (33 գոլ)

## Անձնական կյանք
Ֆուտբոլիստի կարիերան ավարտելուց հետո աշխատել է Բիրմինգհեմի ավտոմոտորային գործարանում։

Աբբոթի որդին՝ Ուոլթեր Աբբոթ կրտսերը դարձել է նաև ֆուտբոլիստ և խաղացել է «Գրիմսբի Թաուն» ակումբում։

Մահացել է Բիրմինգհեմում 1941 թվականին 63 տարեկան հասակում։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Профиль футболиста на сайте England Football Online

Կատեգորիա:Էվերթոնի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Բիրմինգհեմ Սիթիի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Բարնլիի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Անգլիայի հավաքականի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Անգլիացի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Անգլիական ֆուտբոլի լիգայի խաղացողներ
Կատեգորիա:Տղամարդկանց ֆուտբոլի հարձակվողներ
Կատեգորիա:Տղամարդկանց ֆուտբոլի կիսապաշտպաններ
Կարտոֆիլի սև քոս

**Կարտոֆիլի սև քոս**, ռիզոկտոնիոզ, սնկային հիվանդություն: Հարուցիչը *Rhizoctonia solani* սունկն է: Ախտահարվում են հիմնականում պալարները, որոնց մակերեսին առաջանում են ոչ մեծ սև թմբիկաձև գոյացություններ (սկլերոցիումներ): Դրանք մակերեսային են, թափոնը չնչին է և կարտոֆիլը կարելի է օգտագործել պարենի համար: Սերմացու կարտոֆիլի համար ռիզոկտոնիոզը քոսերից առավել վտանգավորն է: Վարակված պալարներով ցանքի դեպքում սկլերոցիումները (վարակող սպորներ) ծլում են, վարակում կարտոֆիլի ծիլերը, առաջացնում մանր, ներս ընկած բծեր, որոնք հաճախ օղակաձև ձուլվելով՝ ընդգրկում են ծիլերը: Հիվանդ ծիլերը սովորաբար չորանում են, երբեմն՝ մինչև հողի մակերես դուրս գալը: Այս երևույթը հատկապես նկատվում է վաղ և խոր ցանքի դեպքում, երբ պալարը տնկվում է ոչ բավարար տաքացած հողում: Ամռանը ռիզոկտոնիոզը կարող է նկատվել ավելի բարձրացողուն բույսերի վրա, այսպես կոչված, սպիտակ ոտիկի տեսքով (ցողունի ստորին մասը պատվում է բնորոշ սպիտակամոխրագույն թաղանթով): Ռիզոկտոնիոզի սկզբնական վարակի աղբյուրը վարակված սերմնանյութի պալարն է: 

## Պայքարի միջոցառումներ
Ցանքի համար առողջ պալարների, վարակազերծ սերմացուի, տնկանյութի ընտրություն, պտղափոխության կիրառում, ցանքաշրջանառություն, հողի լավ նախապատրաստում ցանքի համար, որպեսզի պայմաններ ստեղծվեն ծիլերի արագ աճի համար, պարարտացում հանքաօրգանական միացություններով՝ թթվային պարարտանյութերից խուսափում: Դաշտում «սպիտակ ոտիկի» երևան գալու դեպքում սերմացուի համար հատկացված ցանքերի մաքրում, նախքան ընդհանուր բերքահավաքը հիվանդ բույսերի հեռացում՝ պալարներով հանդերձ: Բերքահավաքը՝ առանց ձգձգումների՝ հատկապես, երբ աշունը ցուրտ է և անձրևային:

Կատեգորիա:Գյուղատնտեսություն
Կատեգորիա:Բուսաբանություն
Դեյվիդ Արտել

**Դեյվիդ Արտել** (, ), անգլիացի և ջիբրալթարցի ֆուտբոլիստ, ֆուտբոլային մարզիչ։ Հանդես է եկել Ջիբրալթարի ֆուտբոլի ազգային հավաքականում։  Ներկայումս «Գրիմսբի Թաուն» ակումբի գլխավոր մարզիչն է։

## Կենսագրություն

### Ակումբային կարիերա
Պրոֆեսիոնալ կարիերան սկսել է տեղի «Ռոտերեմ Յունայթեդ» ակումբում, որի հետ ճանապարհ է անցել չորրորդ դիվիզիոնից դեպի Անգլիայի ֆուտբոլային լիգայի առաջնություն, սակայն առաջնությունում թիմի կազմում ոչ մի խաղ չի անցկացրել։ «Ռոտերեմ Յունայթեդ» ակումբից հեռանալուց հետո Արտելը ավելի քան 10 տարի հանդես է եկել անգլիական «Լիգա 2»-ի տարբեր ակումբներում, որտեղ անցկացրել է ավելի քան 300 հանդիպում: 2013 թվականի ձմռանը վարձավճարով տեղափոխվել է ազգային լիգայի «Ռեքսեմ» ակումբ, որի հետ հետո կնքել է պայմանագիր և անցկացրել մեկ լիարժեք մրցաշրջան։  Այնուհետև երկու մրցաշրջան Արտելը Ուելսի առաջնությունում հանդես է եկել «Բալա Թաուն» և «Պորտ-Թոլբոթ Թաուն» ակումբներում, իսկ 2016/2017 մրցաշրջանն անցկացրել է անգլիական «Քիդսգրով Աթլետիկ» և «Դրոյլսդեն» սիրողական թիմերում, որից հետո ավարտել է խաղային կարիերան:

2014 թվականին, լինելով դեռ գործող ֆուտբոլիստ, սկսել է աշխատել որպես մարզիչ «Կրյու Ալեքսանդրա» ակադեմիայում։  2017 թվականին գլխավորել է ակումբի գլխավոր թիմը՝ փոխարինելով Սթիվ Դեյվիսին։

### Կարիերան հավաքականում
Ջիբրալթարի հավաքականի կազմում նորամուտը նշել է 2014 թվականի մարտի 1-ին Ֆարերյան կղզիների ֆուտբոլի ազգային հավաքականի հետ ընկերական խաղում, որում փոխարինման է դուրս եկել 87-րդ րոպեին Ջոզեֆ Չիպոլինայի փոխարեն։ Ջիբրալթարի հավաքականի կազմում Արտելն ընդհանուր առմամբ 7 հանդիպում է անցկացրել՝ 4 ընկերական և 3 հանդիպում Եվրոպայի 2016 թվականի առաջնության ընտրական մրցաշարի շրջանակներում:

## Ծանոթագրություններ
Կախվող բույսեր

thumb|right|Էպիպրեմնում փետրավոր (ոսկեգույն սկինդափսուս), որը աճեցվում է որպես ամպելային բույս։
**Կախվող բույսեր**, **ամպելային բույսեր** ( – ծաղիկների կախովի սկահակ), կախվող, փռվող կամ գետնատարած ցողուններով գեղազարդիչ բույսեր։ Հաճախ աճեցնում են սկահակներում, կախովի ծաղկամաններում, կախովի թաղարներում և այլն։

Կախվող բույսերը գեղեցիկ տերևներով (տրադեսկանցիա, քլորոֆիտում, քարբեկ, սեդում, խորդենի և այլն) կամ ծաղիկներով (զանգակածաղիկ, պատենենի, լոբելիա, Լիմինգի բեգոնիա, պոլիգոնում և այլն) բույսեր են, որոնցով զարդարում են հասարակական, բնակելի շենքերի սենյակները, պատշգամբները։ Բազմանում են հիմնականում պատվաստաշիվերով։
Զամբյուղ (ծաղկաբույլ)

**Զամբյուղ**, *(Calathidium)*, աստղածաղկազգիների ընտանիքին բնորոշ մոնոպոդիային ծաղկաբույլ` տափակած պարարտ առանցքով (ծաղկաբույլի պատյան)։ Զամբյուղը ըստ երևույթին, ունի բազմացեղային (պոլիֆիլետիկ) ծագում (ծաղկաբույլերի տարբեր տիպերից)։ Զամբյուղի պատյանը համարում են երկրորդային գոյացություն, որը ծագել է իրար մոտեցած և կարճացած ծաղկակոթերով տարբեր տիպերի ծաղկաբույլերի միջև փուխր պարենքիմի զարգացման հաշվին։ Նրա վրա պարուրաձև դասավորված են իրար կիպ կպած և ծայրամասից դեպի կենտրոն բացվող ծաղիկները։ Վերջինները շրջապատված են ամուլ ծաղկատերևներից բաղկացած ծածկոցով։ Զամբյուղումմ ծաղիկների թիվը 10-ից մինչև 1000 է։ Աստղածաղկազգիների տարբեր ցեղերի զամբյուղներում բոլոր ծաղիկները կամ միատեսակ են (լեզվակավոր), կամ ոչ միատեսակ և տարբերակված են ծայրայինների՝ զիգոմորֆների (կեղծ լեզվակավոր, ձագարաձև երկշուրթ), և միջնակաների՝ ակտինոմորֆների (խողովակավորներ)։ Բոլոր ծաղիկները (ներքին և ծայրային) կարող են լինել լեզվակավոր (խատուտիկ, եղերդակ) կամ խողովակավոր (ներքին ծաղիկների դեպքում), ծայրայինները կարող են լինել կեղծ լեզվակավոր (արևածաղիկ, օշինդր), ձագարաձև (տերեփուկ), երկշուրթ (հերբերա)։

## Պատկերասրահ

Պատկեր:Ubor hoofdie.svg|Զամբյուղի դիագրամա
Պատկեր:Bellis perennis white (aka).jpg|Սովորական երիցուկի (*Bellis perennis*) զամբյուղ
Պատկեր:Sunflower 23.jpg|Արևածաղիկ՝ արտահայտված ափսեաձև զամբյուղով
Պատկեր:Pflanze-Sonnenblume2-Asio.JPG|Զամբյուղի ներքևի մասը (արևածաղիկ)
Պատկեր:Thistle 20050725 001.jpg|Գեղավեր՝ կուժաձև զամբյուղով
Պատկեր:Przekwit kwiatostanu 401.jpg|Ռուդբեկիա՝ կոնաձև զամբյուղով


Կատեգորիա:Ծաղկաբույլեր
Յացեկ Գաևսկի

**Յացեկ Գաևսկի** (լեհերեն՝ Jacek Gajewski. ), տարրական մասնիկների գծով մասնագիտացած ֆիզիկոս, ով զգալի ավանդ է ներդրել ինտերնետի տարածման ու զարգացման բնագավառում: 1971 թվականից աշխատում է Վարշավայի համալսարանի ֆիզիկայի ֆակուլտետում: Հեղինակել կամ համահեղինակել է շուրջ 70 գիտական աշխատություն։ Գիտությունների դոկտոր է: 1987-1998 թվականներին աշխատել է Լեհաստանը միջազգային համակարգչային ցանցերին միացնելու ուղղությամբ, եղել է լեհական ինտերնետի հիմնադիրներից մեկը և ղեկավարել «Ինտերնետ՝ դպրոցների համար» նախագիծը: 1994–2011 թվականներին պաշտոնավարել է որպես Կենտրոնական և Արևելյան Եվրոպայի համացանցային ասոցիացիայի (CEENet-ի) գլխավոր քարտուղար, ասոցիացիա, որը միավորում էր 24 երկրների ակադեմիական և կրթական ցանցեր։

Գաևսկին մասնակցել է ՆԱՏՕ-ի և ՄԱԿ-ի խորհրդատվական առաքելություններին Ադրբեջանում, Վրաստանում, Ուկրաինայում և Ուզբեկստանում։ Որպես ԵՄ փորձագետ՝ մասնակցել է դիմումների գնահատման և FP6-ի նախագծերի աուդիտի ընթացակարգերի մշակմանն ու կիրառմանը, ինչպես նաև ԵՄ աջակցության ծրագրեր է իրականացրել Կենտրոնական Ասիայում, Կովկասում և Բալկաններում:  1994 թվականից Ինտերնետ հասարակության (ISOC) անդամ է, 1995 թվականին դարձել է լեհական ինտերնետ համայնքի (PSI) հիմնադիր անդամ, իսկ 1996 թվականին առաջադրվել է ISOC հոգաբարձուների խորհրդի անդամության թեկնածու։ 2000 թվականին դարձել է Ինտերնետ հասարակության Լեհաստանի մասնաճյուղի հիմնադիր անդամ, այնուհետև եղել է այդ ասոցիացիայի կառավարման խորհրդի անդամ: 2011–2013 թվականներին աշխատել է Ինտերնետ հասարակության գլխավոր գրասենյակում՝ որպես Եվրոպայում նրա մասնաճյուղերի համակարգող։ 2014 թվականից աշխատում է Սվերկի Միջուկային հետազոտությունների ազգային կենտրոնում՝ որպես միջազգային նախագծերի համակարգող: Նա նաև նախաձեռնել է բազմաթիվ նախագծեր, այդ թվում՝ NOMATEN-ը, որը խթան հանդիսացավ Միջուկային հետազոտությունների ազգային կենտրոնում Գերազանցության միջազգային կենտրոնի ստեղծման համար:

Յացեկ Գաևսկին արժանացել է կառավարական մի շարք պարգևների, ազգային ու միջազգային մրցանակների: Դրանց թվում են Լեհաստանի կառավարության շնորհած «Ոսկե խաչ» շքանշանը՝ լեհական ինտերնետի զարգացմանը նպաստելու համար (2001 թ.), «Կրիստալ Բրյուսել» մրցանակը՝ Եվրամիության «Հորիզոն 2020» ծրագրի շրջանակներում միջոցների արդյունավետ ձեռքբերման ու գործադրման համար:

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Գիտնականներ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Գիտությունների դոկտորներ
Կատեգորիա:Լեհ գիտնականներ
Կատեգորիա:Լեհ ֆիզիկոսներ
Անար Ալաքբարով

**Անար Սահիբ օղլու Ալաքբարով** (), Ադրբեջանի նախագահի օգնական, Հեյդար Ալիևի կենտրոնի տնօրեն, Հեյդար Ալիևի հիմնադրամի գործադիր տնօրեն, Ադրբեջանի ավտոմոբիլային ֆեդերացիայի նախագահ:

## Կենսագրություն
Անար Ալաքբարովը ծնվել է Բաքվում։ Արմատներով Սամուխի շրջանից է։ 1998 թվականին ավարտել է Բաքվի Արևմտյան համալսարանը՝ ստանալով միջազգային կառավարման բակալավրի աստիճան։ 2001 թվականին Բաքվի Արևմտյան համալսարանում ստացել է միջազգային տնտեսական հարաբերությունների մագիստրոսի աստիճան։

2004 թվականից աշխատում է որպես Հեյդար Ալիևի հիմնադրամի գործադիր տնօրեն։ Ադրբեջանի նախագահի 2012 թվականի հուլիսի 10-ի հրամանով նշանակվել է Հեյդար Ալիևի կենտրոնի տնօրեն։

2013 թվականին Ալաքբարովը պարգևատրվել է Ֆրանսիայի «Արվեստների և գրականության» շքանշանով։

2014 թվականի փետրվարի 21-ին ընտրվել է Ադրբեջանի ավտոմոբիլային ֆեդերացիայի նախագահ։

2014 թվականին արժանացել է Հունգարիայի պետական ​​պարգևի՝ «Հրամանատարի խաչ» շքանշանի՝ Ադրբեջանի և Հունգարիայի միջև հարաբերությունների ընդլայնման և այդ երկրում մշակութային ու հումանիտար նախագծերի իրականացման գործում մատուցած ծառայությունների համար։

2017 թվականին նշանակվել է Ադրբեջանի առաջին փոխնախագահ Մեհրիբան Ալիևայի օգնական։ Անար Ալաքբարովը ներկայումս աշխատում է որպես Հեյդար Ալիևի հիմնադրամի գործադիր տնօրեն։

2019 թվականի մայիսի 6-ին Ադրբեջանի նախագահի հրամանով պարգևատրվել է Փառքի շքանշանով։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Ադրբեջանցի քաղծառայողներ
Կատեգորիա:Ադրբեջանի պետական գործիչներ
Կատեգորիա:Ադրբեջանի քաղաքական գործիչներ
Պարկ Պոյունգ

**Պարկ Պոյունգ** (հանգըլ՝ 박보영; հանջա՝ 朴寶英), ), հարավկորեացի դերասանուհի։

## Մասնագիտություն
Ավարտել է *Dankook University-*ը` ստանալով թատրոնի և կինոդերասանուհու մասնագիտությունը: Նա սկսել է ցուցադրել իր դերասանական ունակությունները դեռահաս տարիքից՝ իր դեբյուտը կատարելով 2006 թվականին։ Դերասանուհուն հաջողվել է աչքի ընկնել իր մրցակիցների շարքում՝ շնորհիվ այնպիսի նախագծերի իր դերերով, ինչպիսիք են «Գնա, սկումբրիա, գնա՛», «Մեր անգլերենի ուսուցիչը» և «Ջունգլի ձուկը»։ Բայց Բո Յանգը ամենամեծ ժողովրդականությունը ձեռք է բերել «Արագ սկանդալ», «Մարդագայլ տղան» և «Ուժեղ կինը շուտով Բոնգին» ֆիլմերից հետո։

## Ֆիլմագրություն
### Դորամաներ

Бездна (tvN, 2019)

Сильная До Бонсун (JTBC, 2017)

Мой призрак (tvN, 2015)

Звёздные возлюбленные (SBS, 2008)

Могучий Чхиль У (KBS2, 2008, cameo)

Рыба Джунглей (KBS, 2008)

Король и я (SBS, 2007)

Вперёд, скумбрия, вперёд! (SBS, 2007)

Влюбленная ведьма (SBS, 2007)

Тайны школьного двора (EBS, 2006)

Մայրիկ (2018)

Однажды разрушение вошло в двери моего дома (2021)

### Ֆիլմեր
Коллективное изобретение (2015)
Вы называете это страстью (2015)

Подавленная (2015)

Бурная молодость (2014)

Парень-оборотень (2012)

Не щелкай по кнопке (2012)

Быстрый скандал (2008)

Странная парочка (2008)

Наш учитель английского (2008)

Король и я (SBS, 2007)

Вперёд, скумбрия, вперёд! (SBS, 2007)

Влюбленная ведьма (SBS, 2007)

Тайны школьного двора (EBS, 2006)

## Մրցանակներ
* 2014 22nd Korean Culture and Entertainment Awards: Excellence Award, Actress in a Film (Blood Boiling Youth)
* 2013 7th Mnet 20’s Choice Awards: 20’s Movie Star — Female (A Werewolf Boy)
* 2009 12th Director’s Cut Awards: Best New Actress (Scandal Makers)
* 2009 32nd Golden Cinematography Awards: Best New Actress (Scandal Makers)
* 2009 30th Blue Dragon Film Awards: Best New Actress (Scandal Makers)
* 2009 4th Andre Kim Best Star Awards: Female Star Award (Scandal Makers)Park Bo Young
* 2009 5th University Film Festival of Korea Awards: Best New Actress (Scandal Makers)
* 2009 17th Korean Culture and Entertainment Awards: Best New Actress in a Film (Scandal Makers)
* 2009 46th Grand Bell Awards: Popularity Award (Scandal Makers)
* 2009 29th Korean Association of Film Critics Awards: Best New Actress (Scandal Makers)
* 2009 2nd Korea Junior Star Awards: Grand Prize (Film category) (Scandal Makers)
* 2009 45th Baeksang Arts Awards: Best New Actress (Scandal Makers)
* 2009 45th Baeksang Arts Awards: Most Popular Actress (Scandal Makers)
* 2009 6th Max Movie Awards: Best New Actress of the Year (Scandal Makers)
* 2007 SBS Drama Awards: Best Young Actress (The King and I)

## Արտաքին աղբյուրներ
* Park Bo-young Fan Cafe at Daum 
* 

Կատեգորիա:21-րդ դարի դերասաններ
Կատեգորիա:Դերասաններ
Կատեգորիա:Կինոդերասաններ
Կատեգորիա:Հարավկորեացի դերասաններ
Կատեգորիա:Հարավկորեացի դերասանուհիներ
Կատեգորիա:Հարավկորեացի կինոդերասաններ
Կատեգորիա:Հարավկորեացի կինոդերասանուհիներ
Կատեգորիա:Հարավկորեացի հաղորդավարներ
Կատեգորիա:Հարավկորեացի հեռուստատեսային դերասաններ
Կատեգորիա:Հարավկորեացի հեռուստատեսային դերասանուհիներ
Կատեգորիա:Հարավկորեացիներ
Բրենդան Մյուրեյ

**Բրենդան Մուրեյ** (, ), իռլանդացի երգիչ, իռլանդական Hometown փոփ խմբի նախկին անդամ։ Որպես մենակատար ներկայացրել է Իռլանդիան Եվրատեսիլ 2017 երգի մրցույթում որը տեղի է ունեցել Կիևում:

## Կենսագրություն
Բրենդան Մյուրեյը ծնվել է 1996 թվականի նոյեմբերի 16-ին Իռլանդիայի Գոլուեյ քաղաքում։ Ունի երեք եղբայր և մեկ քույր։ Քոլեջում սովորելու ընթացքում սկզբում ելույթ է ունեցել քոլեջի երաժշտական բեմում, այնուհետև սկսել է ելույթ ունենալ տեղական խմբի հետ Գոլուեյ քաղաքում տարբեր միջոցառումների ժամանակ: Սկսել է երգել 13 տարեկանում, իսկ կիթառ նվագել՝ 14 տարեկանում։ 15 տարեկանում սկսել է երգեր կատարել փողոցներում և շարունակել է երկու տարի։ Ըստ Բրենդանի՝ դա իրեն վստահություն է հաղորդել և սովորեցրել է, թե ինչպես շփվել հասարակության հետ:

2014 թվականին արձել է իռլանդական Hometown փոփ խմբի անդամ, որի պրոդյուսերը Լուի Ուոլշն է։ Այս խմբի հետ երգիչը թողարկել է«Where I Belong» երգը, որը զբաղեցրել է առաջին տեղը Իռլանդիայի ազգային չարթում, իսկ 2015 թվականի նոյեմբերին խմբի դեբյուտային «HomeTown» ալբոմը, որն եղել է չորրորդը իռլանդական երաժշտական չարթում։ 2016 թվականին հայտարարվել է, որ խումբն այլևս գոյություն չի ունենա, քանի որ նրա անդամները ցանկանում են սկսել իրենց երաժշտական կարիերան։

2016 թվականի դեկտեմբերի 16-ին իռլանդական Irish Daily Mail թերթը հոդված է հրապարակել, որտեղ նշվում է, որ հայտնի պրոդյուսեր Լուի Ուոլշին է վստահվել Կիևում կայանալիք Եվրատեսիլ 2017-ին Իռլանդիայի ապագա ներկայացուցչի ընտրությունը։ Հաջորդ օրը, The Late Late Show-ի ժամանակ, հայտարարել է, որ HomeTown-ի նախկին անդամ Բրենդան Մուրեյը կներկայացնի Իռլանդիան Եվրատեսիլ 2017-ում։ Պրոդյուսերի խոսքով՝ ինքը կանի հնարավոր ամեն ինչ՝ երգչուհու համար արժանի մրցութային երգ գտնելու համար։

Մրցույթի երկրորդ կիսաեզրափակչի արդյունքներով, որը տեղի է ունեցել 2017 թվականի մայիսի 11-ին, Բրենդոնը չի անցել եզրափաիչ։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ

Կատեգորիա:21-րդ դարի երգիչներ
Կատեգորիա:Եվրատեսիլ 2017 երգի մրցույթի մասնակիցներ
Կատեգորիա:Եվրատեսիլ երգի մրցույթի մասնակիցներ
Կատեգորիա:Իռլանդացի երգիչներ
Կատեգորիա:Իռլանդացիներ
Կալիումմագնեզիումական խտանյութ

**Կալիումմագնեզիումական խտանյութ**, կալիմագ, K2SO4·2MgSO4, կալիումմագնեզիումական պարարտանյութ: Փոշենման է, խոնավածուծ չէ, լուծվում է ջրում, պարունակում է 17,5 – 19% K2O և 8–9% MgO: Ստանում են կաինիտալան գբեյնիտ հանքաքարից հանքահարստացման (ֆլոտացում) եղանակով: Կիրառում են բոլոր տիպի հողերում (հատկապես ավազային և կավավազային) տարբեր մշակաբույսերի (1-ին հերթին կարտոֆիլի, վուշի, ծխախոտի, խաղողի վազի, ցիտրուսայինների և քլորի հանդեպ զգայունակ այլ մշակաբույսերի) համար` որպես հիմնական, նախացանքային, ցանքակից պարարտանյութի և սնուցումների ձևով։

Կատեգորիա:Գյուղատնտեսություն
Կատեգորիա:Պարարտանյութեր
Միխայիլ Յակուշև

**Միխայիլ Վլադիմիրովիչ Յակուշև** (, ), կիբերտարածության և տեղեկատվական անվտանգության ոլորտի իրավաբան, ICANN-ի Ռուսաստանի, ԱՊՀ և Արևելյան Եվրոպայի հարցերով փոխնախագահ (2014) (այս պաշտոնում հաջորդել է Վենի Մարկովսկուն)։ Աշխատել է տարբեր միջազգային տեխնոլոգիական ընկերություններում, ներառյալ Մայքրոսոֆթ, SAP, PayPal, Mail.ru։ ՄԱԿ-ի գլխավոր քարտուղարին կից համացանցի կառավարման աշխատանքային խմբի անդամ (2004)։ 

Զբաղվում է տեղեկատվական իրավունքի, այդ թվում՝ տեղեկատվության հասանելիության հարցերով։ Տեղեկատվական տեխնոլոգիաների օգտագործման ոլորտում օրինագծերի համահեղինակ է:

## Կենսագրություն
Միխայիլ Վլադիմիրովիչ Յակուշևը ծնվել է 1967 թվականին Մոսկվայում։ Հայրը եղել է ինժեներ, կապի մասնագետ, մայրը՝ գինեկոլոգ, պապը՝ Միխայիլ Յակուշևը, ղեկավարել է գլխավոր փոստային վարչությունը։ 

1989 թվականին Յակուշևն ավարտել է Մոսկվայի միջազգային հարաբերությունների պետական ինստիտուտը միջազգային իրավունք մասնագիտությամբ՝ տիեզերական իրավունքի մասնագետ դառնալու մտադրությամբ: Ուսումն ավարտելուց հետո աշխատել է որպես իրավաբան և սկսել է հետաքրքրվել ինտերնետում գործունեությամբ: Սկսել է հոդվածներ և գրքեր գրել տիեզերական իրավունքի կարգավորման, կիբերտարածության վերաբերյալ:

1997 թվականին սկսել է աշխատել Global 1 օպերատոր ընկերությունում՝ միաժամանակ ղեկավարելով Ինտերնետ օպերատորների միության իրավական հարցերով աշխատանքային խումբը: 2000 թվականին նշանակվել է Ռուսաստանի Դաշնության ներկայացուցիչ Մեծ ութնյակի իրավական հարցերով աշխատանքային խմբում։ Աշխատել է Մայքրոսոֆթի ՌԴ ներկայացուցչությունում՝ որպես պետական կազմակերպությունների հետ հարաբերությունների գծով ներկայացուցիչ։

2004 թվականի ամռանը նշանակվել է Ռուսաստանի Դաշնության տեղեկատվական տեխնոլոգիաների և կապի նախարարության իրավաբանական վարչության պետ։ Նույն թվականին Ռուսաստանի Դաշնության Տեղեկատվության և կապի նախարարությանը հաջողվել է «Տեղեկատվության, տեղեկատվայնացման և տեղեկատվության պաշտպանության մասին» օրենքում փոփոխություններ մտցնել կառավարության հաջորդ տարվա օրենսդրական գործունեության ծրագրում:

2004 թվականին Յակուշևը դարձել է ՄԱԿ-ի գլխավոր քարտուղարին կից համացանցի կառավարման աշխատանքային խմբի անդամ։ 2006 թվականից Ազգային հետազոտական համալսարանի Տնտեսագիտության բարձրագույն դպրոց իրավագիտության ֆակուլտետի Թվային տեխնոլոգիաների և էկոլոգիական իրավունքի ամբիոնի ավագ դասախոս է։ 

2012-2014 թվականներին եղել է Միջազգային տեղեկատվական անվտանգության և ինտերնետի գլոբալ կառավարման փորձագիտական ՊԻՐ կենտրոնի () աշխատանքային խմբի նախագահը:

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* ArmSIG. Michael Yakushev. DNS, Root Servers (ICANN VP Michael Yakushev speaks about Domain names system and Root Servers at ArmSIG)
* Я-UA ТВ канал․ Michael Yakushev - OPEN
* Internet Technologies and Business: A Strategy for Joint Development?

Կատեգորիա:Մոսկվայի միջազգային հարաբերությունների պետական ինստիտուտի շրջանավարտներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի իրավաբաններ
Իփոհ

**Իփոհ** (), քաղաք Մալայզիայում, Մալակկա թերակղզու արևմտյան մասում, Կինթա գետի ափին: Փերաք նահանգի վարչական կենտրոնն է, ինչպես նաև անագի արդյունահանմամբ համբավված Կինթա լեռնահանքային տարածաշրջանի կենտրոնը:

Մալայզիայի խոշոր բնակավայրերից է. 2023 թվականի տվյալներով բնակչության թվաքանակը եղել է 857.225: Բնակիչների մեջ մեծ թիվ են կազմում չինացիները։

Իփոհը երկաթգծով կապված է Թելոք Անսոն նավահանգստին։ Ունի օդանավակայան: Գործում են տեխնոլոգիական համալսարանը (հիմնադրվել է 1965 թվականին), երկրաբանական թանգարանը: Մերձակայքում է գտնվում 19-րդ դարում քարանձավում կառուցված Սամ Փոհ Թոնգ ժայռափոր սրբավայրը։

Քաղաքի մոտ՝ Փերաք գետի վրա կառուցվել է էլեկտրակայան: 

Իփոհի խորհրդանիշը բուգենվիլի  ծաղիկն է:  Քաղաքը կոչվել է այդ վայրերում լայնորեն տարածված  pokok ipoh ծառի անունով:

## Հուշարձաններ
* Երկաթուղային կայարան – կառուցվել է 1917 թվականին՝ վիկտորյանական ոճի տարրերը համակցելով մավրիտանական և իսլամական ոճերին։
* Քաղաքապետարան – կառուցվել է նեոկլասիկական ոճով: Գտնվում է երկաթուղային կայարանի դիմաց:
* Ժամացույցով աշտարակ - կառուցվել է որպես Փերաք նահանգում բրիտանական իշխանությունների առաջին ներկայացուցիչ Ջեյմս Բիրչի հիշատակին նվիրված համալիր։
* Իփոհը հռչակվել է փողոցային նկարչության ինքնատիպ նմուշների առատությամբ:

## Պատկերասրահ

ExcelsiorPano2.jpg|Քաղաքի կենտրոնի համայնապատկերը
Ipoh.JPG|Քաղաքապետարանը
Ipoh3.JPG|
Ipoh5.JPG
Ipoh City Council.jpg|Քաղաքային խորհրդի շենքը
Sultan Azlan Shah Airport.JPG|Օդանավակայանը
Birch Memorial Clock Tower 2.png|Ժամացույցով աշտարակը
R STATION LOKE 621.jpg|Երկաթուղային կայարանը
Kellie's Castle.jpg|Ամրոցը


## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
*  Ipoh Tourism Board Official Website
* Ipoh City Guide Website

Կատեգորիա:1880 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր
Կատեգորիա:Համալսարանական քաղաքներ
Կատեգորիա:Մալայզիայի բնակավայրեր
Կատեգորիա:Մալայզիայի քաղաքներ
Կենդանիների հյուսվածքներ

**Կենդանիների հյուսվածքներ**, բջիջների համակարգ կենդանիների օրգանիզմում, որոնք ընդհանուր ծագում ունեն և բնորոշվում են ընդհանուր ձևաբանաֆիզիոլոգական հատկություններով։ Կախված հիմնական ֆունկցիայից, կառուցվածքի և զարգացման առանձնահատկություններից՝ տարբերում են սահմանային կամ էպիթելային, շարակցային, ոսկրային, աճառային, մկանային, նյարդային և հեղուկ հյուսվածքներ։ Օրգանների կառուցվածքի մեջ մտնում են տարբեր հյուսվածքներ։

## Տեսակները և ֆունկցիաները
Էպիթելային հյուսվածքին՝ էպիթելին, բնորոշ է բջիջների խիտ շերտավոր համախմբությունը։ Դրանցից են գոյանում մարմնի ծածկույթները և ներքին օրգանների թաղանթները։ Կատարում է պաշտպանման, ներծծման, հյութազատման, արտազատման ֆունկցիաներ, ծածկում է մարմնի արտաքին մակերևույթը, մարսողական, շնչառական և սեռական օրգանների, միզատար ուղիների խոռոչը, առաջացնում գեղձեր։

Շարակցական հյուսվածքը բնորոշվում է ինչպես բջիջների առկայությամբ, այնպես էլ միջբջջային կառուցվածքներով։ Դրանք հիմնականում կատարում են սնուցողական, պաշտպանման և հենարանային ֆունկցիաներ։ Այդ հյուսվածքներից են արյունը, ավիշը, բուն շարակցային հյուսվածքը, ռեթիկուլային, ճարպային, աճառային և ոսկրային հյուսվածքները։

Ոսկրային հյուսվածքը կազմված է ոսկրային բջիջներից, անօրգանական (հիմնականում՝ կալցիումի) աղերով ներծծված հիմնական նյութից, որը ոսկրին տալիս է ամրություն, և օրգանական նյութերից, որոնցով պայմանավորված են ոսկրի ճկունությունն ու առաձգականությունը։

Աճառային հյուսվածքն իրենից ներկայացնում է միջբջջային նյութում ամփոփված աճառային բջիջների խմբեր (հիալինային, թելքավոր և առաձգական)։

Մկանային հյուսվածքը ստորաբաժանվում է հարթ և միջաձիգ զոլավոր (վերջինները՝ կմախքայինի և սրտայինի)։ Հարթ մկանային հյուսվածքը ձևավորում է ներքին օրգանների, գեղձերի ծորանների և արյան անոթների պատերի մկանային շերտերը, միջաձիգ զոլավորը՝ կմախքային մկանունքը։ Այդ մկանների կծկումներն առաջացնում են ամբողջ օրգանիզմի կամ առանձին օրգանների շարժումներ։

Նյարդային հյուսվածքը կազմված է նյարդաբջիջներից (նեյրոններ), որոնք կատարում են ընկալման ու գրգիռների հաղորդման ֆունկցիաներ, և նեյրոգլիայից, որը կատարում է սնուցողական, մեխանիկական և պաշտպանման ֆունկցիաներ։ Տարբեր հյուսվածքների և օրգանների համաձայնեցված գործունեությունը պայմանավորված է նյարդային և ներզատական համակարգերով։

Հեղուկ հյուսվածքներից է արյունը, որը կազմված է պլազմայից, և նրա մեջ գտնվող արյունային մարմնիկներից։

Կատեգորիա:Հյուսվածքներ