open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Էստոնիայի երաժշտության և թատրոնի ակադեմիա

**Էստոնիայի երաժշտության և թատրոնի ակադեմիա** (), բարձրագույն երաժշտա-մանկավարժական ուսումնական հաստատություն և երաժշտագիտության, բանահյուսության, գեղագիտության, երաժշտության մանկավարժության գիտական կենտրոն Էստոնիայի մայրաքաղաք Տալլինում։ Հիմնադրվել է 1919 թվականին։

## Պատմություն
Տալլինի բարձրագույն երաժշտական դպրոցը (էստոներեն` Tallinna Kõrgem Muusikakool) հիմնադրվել 1919 թվականի սեպտեմբերի 28-ին որպես մասնավոր ուսումնական հաստատություն։ 1923 թվականին վերանվանվել է Տալլինի կոնսերվատորիա։ 1925 թվականին տվել է առաջին շրջանավարտները։ Ազգայնացվել է 1935 թվականին։

1940 թվականին Խորհրդային միության կողմից Էստոնիայի անեքսիայով` երաժշտական կրթությունը իրականացվել է համաձայն Խորհրդային գաղափարների, որի հետևանքով վերացվել է եկեղեցական երաժշտության ուսումնասիրությունը որպես մասնագիտություն, սկսվել է քաղաքական առարկաների ուսուցանումը։ Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի սկզբից կոնսերվատորիայի խորհրդային ղեկավարությունը տարհանվել է և կոնսերվատորիա է վերադարձել նախկին ուսուցչական խումբը՝ Յուհան Աավիկի գլխավորությամբ։ Կոնսերվատորիան շրջանավարտներ է տվել նույնիսկ 1944 թվականին, չնայած այն հանգամանքին, որ 1944 թվականի մարտի 9-ին օդային հարձակման հետևանքով քանդվել է կոնսերվատորիայի շենքը։

1944 թվականին կոնսերվատորիայում դասընթացներն անցել են արդեն իսկ խորհրդային ղեկավարության ներքո։ Հատկապես դժվար գաղափարական ճնշում կոնսերվատորիայի վրա եղել է 1950 թվականին՝ Էստոնիայի կոմունիստական կուսակցության 8-րդ պլենումից հետո։ Ձերբակալվել են երեք պրոֆեսորներ՝ Ռիխո Պյատսը, Ալֆրեդ Կարինդին և Տուուդուր Վետիկը։ 1950-ականների կեսերից իրավիճակը կոնսերվատորիայում սկսել է կարգավորվել։ 1957 թվականին բացվել է դրամատիկական ֆակուլտետը, 1970-ականներին վերաբացվել է 1950 թվականին փակված երգեհոնային դասարանը։ 1989 թվականին վերականգնվել է Տալլինի կոնսերվատորիայի նախկին անունը, 1993 թվականին այն վերանվանվել է Էստոնիայի երաժշտության ակադեմիա։

1999 թվականին ակադեմիան տեղափոխվել է նոր շենք։ 1997 թվականից Տարտուում գործում է ակադեմիայի մասնաճյուղը։

## Ակադեմիայի ղեկավարներ
* Միխկել Լյուդվիգ (1919-1923)
* Յան Տամմ (1923-1933)
* Յուհան Աավիկ (1933-1940)
* Պիխո Պյատս (1940.)
* Քսենյա Այզենշտադտ (1940-1941)
* Վլադիմիր Ալումյաէ (1941), (1964-1970)
* Յուհան Աավիկ (1941-1944)
* Վլադիմիր Ալումյաէ (1944-1948)
* Բրունո Լուկ (1948-1951)
* Գևորգ Օտս (1951-1952)
* Էուգեն Կապ (1952-1964)
* Վիկտոր Գուրև (1970-1982)
* Վենո Լաուլ (1982-1992)
* Պեէպ Լասման (1992 թվականից)

## Արտաքին հղումներ
* Պաշտոնական կայքը (անգլերեն)

Կատեգորիա:Էստոնիայի համալսարաններ
Վագուլա (լիճ)

**Վագուլա** (, հին՝ *Վագգոլա*), լիճ Էստոնիայում։ Տեղակայված է Վիրումաա նահանգում՝ Վիռու քաղաքից 2 կմ դեպի արևմուտք։ Լճի միջով անցնում է Վիհանդու գետը։ Գետի հոսանքով 2 կմ դեպի ներքև տեղակայված է Տամուլա լիճը։

Վագուլա լճի ափին են տեղակայված Յավերե, Ռոոզիզարե և Յուբա գյուղերը։ Լճի հարավային ափի մոտ է գտնվում Վագուլա երկաթուղային կայարանը։

Լճի մակերեսը կազմում է 518,7 հա։ Երկարությունը արևելքից դեպի արևմուտք կազմում է 4,6 կմ, լայնությունը՝ 1,7 կմ։ Ամենամեծ խորությունը 11,5 մ է, միջին խորությունը՝ 5,2 մ։ Ափերը ցածր են, մեծ մասամբ ավազային կամ խճային։ Լճի ջրի մակարդակը 1934 թվականին նվազել է ավելի քան մեկ մետրով։ Ներկայում լիճը տեղակայված է ծովի մակարդակից 69,2 մ բարձրության վրա։ 1974 թվականին ակստեղ կազմակերպվել է «Վագուլա» ձկնաբուծական տնտեսությունը։

Լճում բնակվում են տարբեր տեսակի ձկներ՝ բրամ, պերկես, աքերին, մանրածածան, գայլաձուկ, յազ, գետածածան, կարմրախայտ, գետային օձաձուկ, լին, շիղաձուկ, գետային քարադիազ և այլն։ Ջրլող թռչուններից լճի ափերին բնադրում են մեծ սուզակներ, սև փարփարներ, կռնչան բադեր, հողամաղիկներ, թշշան կարապներ և այլն։ 1960-ական թվականների սկզբի տվյալներով՝ լճի ձկնամթերքը շատ չէր՝ շուրջ 20 կգ/հա։ Մասնագետները լիճը դասում են մեզոտրոֆիկ լճերի շարքում։

Վագուլա լիճը հանգստի սիրված վայր է։ Այստեղ պարբերաբար անցկացվում են ձկնորսության մրցույթներ։

XX դարի սկզբին Վագուլա լճի մոտ հայտանբերվել են բրոնզե հնագույն իրեր, որոնցից պահպանվել է հինգերորդ դարի ճարմանդ՝ պատրաստված կարմիր ու սպիտակ էմալից, և հարթ լծաղեղ։ Լճում գտնվել են նաև մամոնտի ու զուբրի ոսկորներ։

## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն
* Aare Mäemets. Eesti NSV järved ja nende kaitse. Tln., 1977
* *Вага А. Я.* Летний планктон озёр Тамула и Вагула. Тарту. 1923.

Կատեգորիա:Եվրոպայի լճեր
Կատեգորիա:Էստոնիայի լճեր
The Fame Ball Tour

**The Fame Ball Tour**, ամերիկացի երգչուհի Լեդի Գագայի առաջին համերգային շրջագայությունը։

## Շրջագայության պատմություն
Շրջագայության մասին հայտնի է դարձել 2009 թվականի հունվարի 12-ին, իր Myspace-ի պաշտոնական կայքից։ Դան նրա առաջին շրջագայությունն էր, մինչ սա նա եղել էր Pussycat Doll World Domination Tour և New Kids on the Block շրջագայություննրում։ Գագան ասել է, «Ես հավատում են, որ ես կանեմ Էնդի Ուրխելի կոնցեպցիաները։ Եվ սա կլինի իմ շոուն»։

Շուտով վաճառքի հանվեցին տոմսերը, որոշ քաղաքներում, երկու համերգների շնորհիվ, նրա տոմսերը բարձր պահանջարկ ունեին։

2009 թվականի փետրվարի 20-ին Huliq News լրատվականը հաղորդեց, որ Գագան նվիրաբերում է տոմսեր և «meet and greet» ԱՄՆ-ի և Կանադայի մի քանի շոուներում, ինչպես նաև համերգերից եկած շահույթի մասն ուղարկվեց Լոս Անջելեսի Odyssey Charter School-ին։

## Հետաքրքիր փաստեր
* Starstruck -ից մի փոքր մաս երգվել է Paparazzi-ի վերջում
* Future Love միակ երգն է, որը կատարվել է կենդանի ձայնով, առանց ձայնգրման
* Նրանք, ովքեր գնել են «The Fame» ալբոմը, եղել է ինքնագրով (սահմանափակ քանակով)

## Տաքացում
* The White Tie Affair (Հյուսիսային Ամերիկա)
* Chester French (Հյուսիսային Ամերիկա)
* Cinema Bizarre (Հյուսիսային Ամերիկա)
* Gary Go (Մեծ Բրիտանիա)

## Երգերի ցանկ
### Հյուսիսային Ամերիկա (սկզբնական) (11 մարտ 2009 — 11 ապրիլ 2009)
# «The Heart» 
# «Paparazzi»
# «LoveGame»
# «Beautiful, Dirty, Rich»
# «The Brain» (
# «Money Honey»
# «Eh, Eh (Nothing Else I Can Say)»
# «The Fame»
# «Space Cowboy» 
# «Poker Face» (Դաշնամուրային տարբերակով)
# «Future Love» 
# «The Face» ( «Just Dance» երգի հատվածներով)
# «Just Dance» (Space Cowboy)
# «Boys Boys Boys»
# "Poker Face (Space Cowboy Remix)

### Եվրոպա/ Ասիա/ Ավստրալիա (25 ապրիլ 2009 — 29 սեպտեմբեր 2009)
# «The Heart» 
# «Paparazzi»
# «LoveGame» 
# «Beautiful, Dirty, Rich»
# «The Brain» 
# «The Fame»
# «Money Honey»
# «Boys Boys Boys»
# «The Face» ( «Just Dance» երգի հատվածներով)
# «Just Dance» (Space Cowboy)
# «Eh, Eh (Nothing Else I Can Say)»
# «Band Introduction» ( «Poker Face» և «Bad Romance» երգերի հատվածներով)
# «Brown Eyes»
# «Poker Face» (Դաշնամուրային տարբերակով)
# «Poker Face» (Space Cowboy Remix) 
մինի|Լեդի Գագան կատարում է «LoveGame» երգը

## Երաժիշտներ (26.06 - 28.09)
* Բրայան Լոնսոն - ստեղնաշարային
* Նիկո Կոնստանտին - гկիթառ, երաժշտական տնօրեն
* Թոմմի Կաֆլաեն- բաս-կիթառ
* Անդրեաս Բրոբեր - հարվաճային

## Համերգների օրեր
մինի
մինի
մինի
մինի
մինի
	

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Լեդի Գագայի համերգային շրջագայություններ
Dead Inside

**Dead Inside**, անգլիական ալտերնատիվ ռոք խումբ Մյուզի երգ։ Խմբի 7-րդ ալբոմի՝ Drones-ի առաջին երգն է հանդիսանում, թողարկվել է 2015 թվականի մարտի 23-ին։ Նույն օրը խմբի յութուբյան էջում հայտնվել է նաև երգի բառերի տեսահոլովակը, մինչ սինգլի՝ BBC ռադիոյում առաջին անգամ հայտնվելը։

Տեղադրելով երգը ալբոմի մեջ՝ Մեթյու Բելամին նշել է. «Ահա թե որտեղից է սկսվում ալբոմի պատմությունը, այնտեղից, երբ գլխավոր հերոսը կորցնում է հույսը և դառնում «ներսից մահացած», այդ իսկ պատճառով էլ խոցելի է դառնում չար ուժերի համար, որ ներկայացված են 'Psycho' երգում, սակայն պատմության շարունակության մեջ դրանք հաղթահարվում են»։

## Երաժշտական տեսահոլովակ
2015 թվականի ապրիլի 3-ին Մյուզը, ինչպես նաև խմբի հարվածային գործիքներ նվագող Դոմինիկ Հովարդսը երգի տեսահոլովակի պատրաստման ընթացքից լուսանկարներ հրապարակեցին իր ինսթագրամի էջում։ 2015 թվականի ապրիլի 5-ին ամերիկացի պարողներ Քեթրին ՄակԿորմիկը և Ուիլ Ուինգֆիլդը համաձայնվեցին նկարահանվել տեսահոլովակում, իսկ 2015 թվականի ապրիլի 28-ին տեսահոլովակը թողարկվեց։ Տեսահոլովակի ռեժիսորը հանդիսանում էր Ռոբերտ Հեյլսը։

## Երգացանկ

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:2014 երգեր
Կատեգորիա:Մյուզ խմբի երգեր
Յամանտաու

**Յամանտաու** ( - բառացի՝ վատ, չար լեռ), Հարավային Ուրալի բարձրագույն գագաթը։

Գտնվում է Բաշկորտոստանի Բելորեցկի շրջանում։ Ձգվում է հյոսիսից արևմուտք։ լայնությունը 3կմ է, երկարությունը՝ 5կմ։ Գագաթներն են Մեծ Յամանտաու () (1640մ) և Փոքր Յամանտաու () (1510մ)։ Գտնվում է Հարավուրալյան արգելավայրում։

Տեղումների տարեկան միջին քանակը 700-1100մմ է։ Ձյան ծակույթը կազմում է 80-100սմ, տևում է 180-205 օր։ Դրսևորված է լանդշաֆտի բարձր գոտայնությունը։ Միջին ջերմաստիճանը հունվարին-14—(-17) °C է, հոլիսին՝ +9—(+16) °C:

## Տեղանուն
Բաշկիրները աշխարհագրական անուններին հատուկ նշանակություն են տվել։ «Չար լեռ» անունը հավանաբար գործածության մեջ է մտել մատնանշելու համար լանջերի թեքությունն ու քարքարոտ լինելը, ինչը խանգարել է հոտերն արածեցնելուն։ Բաշկիրական մի ավանդության համաձայն՝ լեռան վրա սատկել են ձիեր, իսկ լեռան վրա շատ արջեր են եղել։

## Մեժգորիե

Յամանտաու լեռան ստորոտից 10կմ արևմուտք գտնվում է Մեժգորիե քաղաքը։ ԱՄՆ-ն արտահայտել է կարծիք, որ Յամանտաուն կարող է օգտագործվել ռազմական նկատառումներով, քանի որ գտնվում է ռազմական փակ քաղաք Մեժգորիեի հարևանությամբ։

## Պատկերասրահ

## Գրականություն
* 
* Պ. Ի. Ռիչկով. Օրենբուրգյան տեղանուններ, 1762. էջ. 243

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Յամանտաու
* Ի՞նչ է կատարվում Յամանտաուում
* Ուրալի ամենաբարձր լեռան` Յամանտաուի մասին
* Յամանտաուի լուսանկարներ
* Զբոսաշրջությունը Յամանտաուում

Կատեգորիա:Բաշկորտոստանի աշխարհագրություն
Կատեգորիա:Ռուսաստանի լեռներ
Գոնդե Գիզան

**Գոնդե Գիզան**, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Բիթլիսի վիլայեթի Շիրվանի գավառակում։

## Պատմություն
1914 թվականին ուներ 20 տուն հայ բնակիչ։

## Տես նաև
* Բիթլիսի նահանգի հայաբնակ բնակավայրեր

## Ծանոթագրություններ

## Աղբյուրներ
* «Հայաստանի և հարակից շրջանների տեղանունների բառարան» (5 հատորով), 1986-2001 թթ., Երևանի Համալսարանի հրատարակչություն
* Արեւմտահայաստանի եւ Արեւմտահայութեան Հարցերու Ուսումնասիրութեան Կեդրոն

Կատեգորիա:Արևմտյան Հայաստանի գյուղեր
Էնո Ռաուդ

**Էնո Ռաուդ** (, ), էստոնացի մանկագիր, ում գրքերը թարգմանվել են աշխարհի մի շարք լեզուներով։ Էստոնական ԽՍՀ վաստակավոր գրող (1978)։

## Կենսագրություն
Էնո Ռաուդը ծնվել է 1928 թվականի փետրվարի 15-ին Էստոնիայի Տարտու քաղաքում՝ հայտնի բանաստեղծ Մարտ Ռաուդի ընտանիքում։ 1952 թվականին Էնո Ռաուդն ավարտել է համալսարանի «էստոներեն լեզու» բաժինը։ 1952-1956 թվականներին նա աշխատել է Էստոնիայի ազգային հրատարակչությունների միությունում։ Հետագայում զբաղվել է գրական աշխատանքով։

Էնո Ռաուդն ամուսնացած էր գրող, բանաստեղծ ու թարգմանիչ Այնո Պերվիկի () հետ։ Նրանք ունեցել են երեք երեխա՝ Ռեյն Ռաուդ (ծնվել է 1961 թվականին, գրող, ճապոնագետ), Պիրետ Ռաուդ (ծնվել է 1971 թվականին, նկարչուհի, գրող), Միխկել Ռաուդ։

Մահացել է 1996 թվականի հուլիսի 9-ին Հաապսալու քաղաքում։

## Ստեղծագործություն
Իր առաջին ստեղծագործությունները Էնո Ռաուդը հրատարակել է 1930-ական թվականների վերջին «*Laste Rõõm*» մանկական ամսագրում. այդ ժամանակ նա հանդես է եկել Էնո Սամմալհաբե կեղծանունով ( - Էնո «Մամռոտ Մորուք»)։

Էնո Ռաուդի հայտնի երկերից հայտնի է «Նակսիտրալի» («Naksitrallid», 1972, 1975, 1979, 1982) գրքերի շարքը, որ պատմում էր նակսիտրալներ Մուֆտայի, Պոլբոտինկի ու Մամռոտ Մորուքի արկածների մասին։ Հեղինակի ամենահայտնի ստեղծագործություններից է «Սիպսիկ» շորե տիկնիկի մասին պատմվածքների շարքը՝ նախատեսված նախադպրոցական տարիքի երեխաների համար։ Պատմվածքների շարքը մեծ ճանաչում է բերել հեղինակին, իսկ Սիպսիկը ժամանակի ընթացքում դարձել է էստոնական մանկական գրականության խորհրդանիշներից մեկը։

Էնո Ռաուդը հեղինակել է նաև ավագ դպրոցականների համար նախատեսված երկեր։ Դրանցից է «Կրակ խավարած քաղաքում» ստեղծագործությունը, որ պատմում է 1941-1943 թվականների դեպքերի մասին, երբ երկիրը գտնվում էր գերմանական շրջափակման մեջ։ Էնո Ռաուդը գրել է նաև մուլտֆիլմերի սցենարներ՝ «Փոքրիկ վերահսկիչը» (1962), «Յաակն ու ռոբոտը» (1965), «Այդպիսի գործեր» (1973), «Ծաղրածուն ու Կրոպսը» (1976), «Փոշեկուլ» (1978), «Կանաչ ցանկություն» (1989) և այլն։

## Էնո Ռաուդը հայերեն
* Սիփսիկը (հեքիաթ-վիպակ), Ե., «Արևիկ», 1989, 66 էջ։ Թարգմ.՝ Վարդան Ղազարյան, նկարիչ՝ Խաչատուր Գյուլամիրյան։

## Պարգևներ
* Էստոնական ԽՍՀ վաստակավոր գրող (1978 թվական)
* Հանս Քրիստիան Անդերսենի անվան միջազգային գրական մրցանակի պատվավոր դիպլոմ - նակսիտրալների մասին շարքի առաջին գրքի համար (ՅՈՒՆԵՍԿՕ, 1974 թվական)
* Էստոնական ԽՍՀ Յուխան Սմուուլի անվան գրական մրցանակ

## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն
* *Тавель Л.* Рауд Э. // Краткая литературная энциклопедия / Гл. ред. А. А. Сурков. — М.: Сов. энцикл., 1962—1978. — Т. 6: Присказка — «Советская Россия». — 1971. — С. 196.

## Արտաքին հղումներ
* «Муфта, Полботинка и Моховая Борода» (четыре части) в Библиотеке Альдебаран 
* Ռաուդ Էնոն Animator.ru կայքում
* Эно Рауд Библиотеке Максима Мошкова

Կատեգորիա:Էստոնացի գրողներ
Կատեգորիա:Խորհրդային գրողներ
Կատեգորիա:Տալլինի Անտառային գերեզմանատանը թաղվածներ
Կատեգորիա:Տարտուի համալսարանի շրջանավարտներ
Կատեգորիա:Էստոնացի մանկագիրներ
Լյուրա

250x250px|մինի|Լիճ Լյուրա ազգային պարկում
**Լյուրա** (), ազգային պարկ Ալբանիայի հյուսիսարևելյան մասում՝ Դիբերի (Dibër) շրջանում։ Լյուրա ազգային պարկը ստեղծվել է 1966 թվականին։ Զբաղեցնում է 1280 հեկտար տարածք Կունոր լեռան արևելյան մասում, որը Լյուրայի ամենաբարձր գագաթն է։ Բարձրությունը ծովի մակարդակից 2119 մ է։ Պարկը հայտնի է իր 12 լճերով և վայրի բնությամբ։ Այս հանգամանքներով պայմանավորված՝ ամբողջ տարին Լյուրա են գալիս բազմաթիվ այցելուներ։

2014 թվականին ալբանական կառավարությունը սկսել է աշխատանքներ ձեռնարկել անտառի վերականգնման և ճանապարհներ անցկացնելու ուղղությամբ։ Կապիտալիստական շրջանում Լյուրայի անտառներում զանգվածային ծառահատումներ են կատարվել. եղել են նաև անտառային հրդեհներ։ Սրանց հետևանքով տուժել է պարկի էկոհամակարգը։

## Աշխարհագրություն
333x333px|մինի|Ամրացված տուն-ամրոց Լյուրայում
Լյուրա ազգային պարկը գտնվում է Լյուրայի բարձրադիր լեռների արևելյան լանջերին։ Պարկում կան կենդանի բնության հազվագյուտ տեսակներ։

Պարկի 12 լճերն առաջացել են սառցե դարաշրջանում սառույցների հալման արդյունքում։ Նրանց ընդհանուր մակերեսը կազմում է մոտ 100 հեկտար։ Լճերը գտնվում են երկրի հյուսիսարևելյան մաում՝ Դիբերի շրջանում։ Ունեն 1200-1500 մ բարձրություն։ Ամռանը դրանք ծածկվում են մեծ, սպիտակ ջրաշուշաններով։

Լյուրայի լճերն են.
* Մեծ լիճ (), 32 հա
* Սոճիների լիճ, 13 հա
* Սև լիճ (), 8 հա
* Ծաղիկների լիճ (), 4 հա
* Կովերի լիճ ()

## Կենդանական և բուսական աշխարհ
250x250px|մինի|Մեծ լիճ
Պարկում ամենատարածված ծառը հաճարենին է։ Այն աճում է 900-1000 մետրից մինչև 1900-2000 մ բարձրության վրա։ Սև սոճին աճոմ է 1600-1700 մ բարձրություններում, իսկ կարմիր սոճին հանդիպում է 1700-2000 մ քարուտ բարձրություններում։

Անտառներում ապրում են տարբեր կենդանիներ՝ գորշ արջ, սովորական լուսան, եվրասիական գայլ, անտառային կզաքիս, այծյամ, խլահավ ևն։

Լյուրան մեծ հնարավորություններ ունի էկոզբոսաշրջության, ձմեռային մարզաձևերի, ձիավարության ոլորտներում։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Լյուրա ազգային պարկ։ Տեղեկություններ զբոսաշրջիկների համար 
* Ալբանիա։ Յոթ լճեր 
* Լյուրան ոչնչացման վտանգի տակ է. 90-ական թվականներ։ Տեսահոլովակ

Կատեգորիա:1966 հիմնադրված բնության հատուկ պահպանվող տարածքներ
Կատեգորիա:Ալբանիայի ազգային պարկեր
Կատեգորիա:Կատեգորիա ԲՊՀՄ II
Տալկաս

**Տալկաս**(), լիճ Ուրալյան լեռների արևելյան լանջերին։ Այն գտնվում է Բաշկորտոստանի՝ Բայմակսկի շրջանում։

## Աշխարհագրություն
Լիճը քաղցրահամ է, տեկտոնական ծագմամբ։ Գտնվում է Իրենդիկ լեռնաշղթայի արևմտյան լանջին, Տուբին գյուղից 4 կմ դեպի հարավ-արևելք։ Հարավային մասում գտնվում է Իսյանովո գյուղը։ Հյուսիսային և հարավային մասը թեք է՝ երբեմն ճահճոտ, իսկ արևելքից և արևմուտքից ավելի ուղղաձիգ։ Արևելյան մասը հաճախ քարքարոտ է՝ ծածկված ծառերով, իսկ արևմտյան մասը նախկինում եղել է անտառածածկ, սակայն անապատացման պատճառով ժամանակի ընթացքում վերածվել է կեչու անտառի։ 1978 թվականին Տալկաս լիճը հայտարարվել է որպես բնության հուշարձան։

## Կենսառեսուրսներ
Լճում բնակեցված են՝ խեցգետին, սիգ, գայլաձուկ, գուստերա ձկնատեսակներ։ Ափերին կան սևախածի սուզահավ և տուրպաններ։ Արևելյան մասում գտնվում է 8-10 մետր չափս ունեցող ջրիմուռներ, որոնք օգտագործում են ցեխաբուժության համար։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* По тропам Южного Урала. Фотогалерея озера Талкас
* Справочная статья. Озеро Талкас.
* Виртуальный тур по озеру Талкас 

Կատեգորիա:Բաշկորտոստանի աշխարհագրություն
Կատեգորիա:Ռուսաստանի լճեր
Մոնտեգյու Պլանտորել

**Մոնտեգյու Պլանտորել** (), համայնք Ֆրանսիայում, որը գտնվում է Միջին Պիրենեյան մարզի Արյեժ գավառում։ Մտնում է Վարիյ կանտոնի կազմի մեջ։ Հանդիսանում է Պամե շրջանը։

Համայնքի INSEE կոդ՝ 09202։

## Բնակչություն
Համայնքի բնակչությունը 2008 թվականին կազմում էր 320 մարդ։

## Տնտեսություն
2007 թվականի տվյալներով 202 աշխատունակ տարիքի մարդկանցից (15-64 տարեկան) 171-ը տնտեսապես ակտիվ էին, 31-ը անգործունակ (ակտիվության ցուցանիշը 84,7 %, 1999 թվականին եղել է՝ 79,3 %)։ 171 աշխատունակ բնակիչներից 153-ը աշխատում էին (87 տղամարդ և 66 կին), անաշխատանք էին 18-ը (7 տղամարդ և 11 կին)։ 31 անգործունակ մարդկանցից 9-ը աշակերտներ կամ ուսանողներ են, 8-ը թոշակառու, 14-ը անաշխատունակ էին այլ պատճառներով։

## Տեսարժան վայրեր
* Եկեղեցի՝ վերականգնված 1877—1880 թվականներին
* Հիլ դղյակ, որը Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի տարիներին ծառայել է որպես ապաստարան փախստական երեխաների համար Կարմիր Խաչի կողմից
* Մոնտեգյու դղյակի ավերակներ

## Ծանոթագրություններ

## Տես նաև
* Ֆրանսիայի շրջանների ցանկ

## Արտաքին հղումներ
* 
* 

Կատեգորիա:Ֆրանսիայի համայնքներ
Մոնտել (Արյեժի գավառ)

**Մոնտել** (), համայնք Ֆրանսիայում, որը գտնվում է Միջին Պիրենեյան մարզի Արյեժ գավառում։ Մտնում է Լա Բաստիդ դե Սերու կանտոնի կազմի մեջ։ Հանդիսանում է Ֆուա շրջանը։

Համայնքի INSEE կոդ՝ 09203։

## Բնակչություն
Համայնքի բնակչությունը 2008 թվականին կազմում էր 154 մարդ։

## Տնտեսություն
2007 թվականի տվյալներով 99 աշխատունակ տարիքի մարդկանցից (15-64 տարեկան) 71-ը տնտեսապես ակտիվ էին, 28-ը անգործունակ (ակտիվության ցուցանիշը 71,7 %, 1999 թվականին եղել է՝ 76,4 %)։ 71 աշխատունակ բնակիչներից 65-ը աշխատում էին (32 տղամարդ և 33 կին), անաշխատանք էին 6-ը (1 տղամարդ և 5 կին)։ 28 անգործունակ մարդկանցից 10-ը աշակերտներ կամ ուսանողներ են, 12-ը թոշակառու, 6-ը անաշխատունակ էին այլ պատճառներով։

## Ծանոթագրություններ

## Տես նաև
* Ֆրանսիայի շրջանների ցանկ

## Արտաքին հղումներ
* 
* 

Կատեգորիա:Ֆրանսիայի համայնքներ
Մոնտեսքյո Ավանտես

**Մոնտեսքյո Ավանտես** (), համայնք Ֆրանսիայում՝ Միջին Պիրենեյան մարզի Արյեժ գավառում։ Մտնում է Սեն Լիզե կանտոնի կազմի մեջ։ Համայնքի շրջանը Սեն Ժիրոն է։

Համայնքի INSEE կոդ՝ 09204։

## Բնակչություն
Համայնքի բնակչությունը 2008 թվականին կազմում էր 239 մարդ։

## Տնտեսություն
2007 թվականի տվյալներով 127 աշխատունակ տարիքի մարդկանցից (15-64 տարեկան) 98-ը տնտեսապես ակտիվ էին, 29-ը անգործունակ (ակտիվության ցուցանիշը 77,2 %, 1999 թվականին եղել է՝ 68,6 %)։ 98 աշխատունակ բնակիչներից 88-ը աշխատում էին (52 տղամարդ և 36 կին), անաշխատանք էին 10-ը (3 տղամարդ և 7 կին)։ 29 անգործունակ մարդկանցից 6-ը աշակերտներ կամ ուսանողներ են, 8-ը թոշակառու, 15-ը անաշխատունակ էին այլ պատճառներով։

## Տեսարժան վայրեր
* Տրուա Ֆրեր քարանձավ 
* Տյուկ դ’Օդուբեր քարանձավ
* Անլեն քարանձավ
* Լակր դղյակ

## Պատկերասրահ

Պատկեր:Église de Montesquieu-Avantès 1.jpg|Եկեղեցի
Պատկեր:La voie romaine à Montesquieu-Avantès 1.jpg|Հռոմեական ճանապարհ
Պատկեր:La voie romaine à Montesquieu-Avantès 2.jpg|Հռոմեական ճանապարհ


## Ծանոթագրություններ

## Տես նաև
* Ֆրանսիայի շրջանների ցանկ

## Արտաքին հղումներ
* 
* 

Կատեգորիա:Ֆրանսիայի համայնքներ
Երզնկայի գավառ

**Երզնկա**, գավառ Արևմտյան Հայաստանում, Էրզրումի վիլայեթում։ Կենտրոնը Երզնկա քաղաքն էր։

## Աշխարհագրություն
Ուներ բերրի հողեր, հորդաբուխ ջերմուկներ, տարբեր բնական հումքեր։

## Պատմություն
Հայերի մեծ մասը (25500 անձ) բնաջնջվեց կամ դուրս շպրտվեց երիտթուրքերի կողմից 1915 թ.-ի Մեծ Եղեռնի ժամանակ։

## Բնակչություն
1877-1878 թվականներին ուներ 1174 գյուղ՝ 180374 բնակչով, որից 8237 տուն՝ 76 220 անձ, հայեր, 6840 տուն թուրքեր, 2645 տուն քրդեր, 6190 ղզլբաշներ, 230-ը՝ հույներ։

## Տնտեսություն
Բնակչության հիմնական երկրագործությունն էր։ Հայերը զբաղվում էին նաև առևտրով և արհեստներով։

## Պատմամշակութային կառույցներ
1903 թվականի դրությամբ գավառում կար 11 վանք և 33 գործող ու կանգուն եկեղեցի։

## Վարչական բաժանում
Գավառն ուներ հետևյալ գավառակները.
* Երզնկա
* Կամախ
* Կերճանիս
* Կուրուչայ 
* Ղուզուջան

## Տես նաև
* Էրզրումի նահանգի հայաբնակ բնակավայրեր

## Ծանոթագրություններ

## Աղբյուրներ
* «Հայաստանի և հարակից շրջանների տեղանունների բառարան» (5 հատորով), 1986-2001 թթ., Երևանի Համալսարանի հրատարակչություն

Կատեգորիա:Արևմտյան Հայաստանի գավառներ
Ալբանիայի գիտությունների ակադեմիա

**Ալբանիայի գիտությունների ակադեմիա** (), կարևոր գիտական հաստատություն Ալբանիայում։ Հիմնադրվել է 1972 թվականին։

## Պատմություն
Ալբանիայի գիտությունների ակադեմիայի կազմում ընդգրկված են վաստակաշատ գիտնականներ, որոնք ներգրավված են Ալբանիայում և երկրից դուրս գործող գիտահետազոտական կենտրոններում և կազմակերպություններում։ Ակադեմիան ունի 28 անդամ, 11 թղթակից անդամ, 26 պատվավոր անդամ։

Ակադեմիան ունի երկու բաժին՝

* Հասարակական գիտությունների և ալբանագիտության բաժին
* Բնական և տեխնիկական գիտությունների բաժին
Բաղկացած է հետևյալ միավորներից՝

* Տեխնոլոգիական և ինովացիոն զարգացման ծրագրեր
* Արտաքին և հասարակության հետ կապերի մասնաճյուղ
* Գրադարան
* Հրատարակչություն

Ալբանիայի գիտությունների ակադեմիայում է գտնվում երկրի ամենամեծ ակադեմիական գրադարանը, որը հիմնադրվել է 1975 թվականին 10,000 կտոր գրականությամբ, 1986 թվականին հավաքածուն կազմել է 8,120,000 նմուշ։

2008 թվականին չորս հետազոտական ինստիտուտներ (Պատմության ինստիտուտ, Հնագիտության ինստիտուտ, Լեզվաբանության և գրականության ինստիտուտ, Բանահյուսական մշակույթի ինստիտուտ) առանձնացել են ակադեմիայից և ձևավորել Ալբանագիտության կենտրոն։

## Պարբերականներ
* Studia Albanica, ISSN 0585-5047
* AJNTS - Բնական և տեխնիկական գիտությունների ալբանական ամսագիր, ISSN 2074-0867

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Պաշտոնական կայքը 

Կատեգորիա:Գիտությունն Ալբանիայում
Կատեգորիա:Գիտությունների ակադեմիաներ
Կատեգորիա:1972 հիմնադրումներ Ալբանիայում
Կատեգորիա:1972 հիմնադրված կրթական հաստատություններ
Մոնտեգյու ան Կուզրան

**Մոնտեգյու ան Կուզրան** (), համայնք Ֆրանսիայում, որը գտնվում է Միջին Պիրենեյան մարզի Արյեժ գավառում։ Մտնում է Սեն Ժիրոն կանտոնի կազմի մեջ։ Հանդիսանում է Սեն Ժիրոն շրջանը։

Համայնքի INSEE կոդ՝ 09201։

## Բնակչություն
Համայնքի բնակչությունը 2008 թվականին կազմում էր 69 մարդ։

## Տնտեսություն
2007 թվականի տվյալներով 46 աշխատունակ տարիքի մարդկանցից (15-64 տարեկան) 34-ը տնտեսապես ակտիվ էին, 12-ը անգործունակ (ակտիվության ցուցանիշը 73,9 %, 1999 թվականին եղել է՝ 79,5 %)։ 34 աշխատունակ բնակիչներից 34-ը աշխատում էին (20 տղամարդ և 14 կին), անաշխատանք մարդիկ չկային։ 12 անգործունակ մարդկանցից 6-ը աշակերտներ կամ ուսանողներ են, 6-ը թոշակառու։

## Տեսարժան վայրեր
* Ֆեոդալակն դղյակ՝ 1110 թիվ

## Պատկերասրահ

Պատկեր:Montégut-en-Couserans - 20110702 (2).jpg|Մոնտեգյու ան Կուզրան
Պատկեր:Montégut-en-Couserans - 20110702 (1).jpg|Եկեղեցի


## Ծանոթագրություններ

## Տես նաև
* Ֆրանսիայի շրջանների ցանկ

## Արտաքին հղումներ
* 
* 

Կատեգորիա:Ֆրանսիայի համայնքներ
Կվաս

**Կվաս** (), սլավոնական ավանդական թթվաշ ըմպելիք, որը պատրաստում են խմորումով, ալյուրից և ցորենի կամ գարու ածիկից, ինչպես նաև աշորայի հացից, հաճախ դրան ավելացնելով հոտավետ խոտաբույսեր, մեղր և մեղրամոմ։ Կվաս պատրաստում են նաև ճակնդեղից, մրգերից և հատապտուղներից։ Անցյալում հաճախ կվասը հիմք է հանդիսացել նաև սառը ապուրների պատրաստման համար։

## Պատմություն
Կվասը շատ հին ըմպելիք է։ Այդ խմիչքի առաջին նախատիպերը գրավում էին միջանկյալ դիրք կվասի և գարեջրի միջև և ի հայտ են եկել մ.թ.ա 3-րդ հազարամյակում Եգիպտոսում։ Կվասին նմանվող ըմպելիքներ են նկարագրել Հիպոկրատը, Հերոդոտը և Պլինիոս Ավագը։ Մրգային կվասը հայտնի էր նաև Բաբելոնում, չնայած այն տարածում չի գտել Հին Միջագետքում։

Սլավոններին կվասը հայտնի է հազար տարուց ավելի։ Հայտնի է, որ արևելյան սլավոնները դրա բաղադրատոմսն ունեին Կիևյան Ռուսիայի կազմավորումից շատ առաջ։ Կվասի մասին ռուսական գրավոր աղբյուրներում առաջին անգամ հիշատակվում է 996 թվականին։ Իր մկրտությունից հետո իշխան Վլադիմիր Մեծը հրամայել է բաժանել ժողովրդին կերակուր, մեղր և կվաս։ Կվաս կարողանում էին պատրաստել նաև Լեհաստանում, Լիտվայում և Լատվիայում։ Ըստ Նեստորի հաղորդման՝ Անդրեաս առաքյալը տեսել է, թե ինչպես են սլավոնները իրենց բաղնիքներում կվասով ցողվում։ 9-14-րդ դարերում, սլավոնական ազգերը պատրաստել են նաև ալկոհոլային կվաս և այն ժամանակների լեզվով հարբեցողներին անվանել են «կվասնիկ»։ Այն տարիներին կվասը եղել է տոնակատարությունների և հարսանիքների հիմնական ոգելից խմիչքը։

## Նկարագիր
Համաձայն *Beer Judge Certification Program* կազմակերպության դասակարգման՝ կվասը գարեջուր է և պատկանում է «պատմական, ավանդական, տեղական» գարեջրերի դասին։ Ռուսաստանում, Բելառուսում և Ուկրաինայում կվասը համարվում է անկախ և ազգային ըմպելիք։

Կվասն ունի հաճելի ու թարմացնող համ, կարգավորում է նյութափոխանակությունը, լավ է անրադառնում սիրտ-անոթային համակարգի վրա։ Կվասն ունի ընտիր համային որակներ և իր մեջ պարունակվող կաթնաթթուների և քացախաթթուների շնորհիվ հագեցնում է ծարավը, ունի բարձր էներգետիկական արժեք և իր մեջ եղած ածխաթթու գազի շնորհիվ հեշտացնում է կերակուրը մարսելու պրոցեսը և նրա ներծծումը օրգանիզմի կողմից, ինչպես նաև բացում է ախորժակը, այդպիսով օգնելով մարսողության գործընթացին։ Բացի այդ կվասն իր մեջ պարունակում է վիտամիններ B1 և E: Ալկոհոլի պարունակությունը թթխմորային հացից պատրաստված կվասի տեսակների մեջ 0,7 %-ից մինչև 2,6 % է։ Խմորման ճանապարհով պատրաստված և շշալցված կվասը հաճախ նաև գազավորում են։ Կվասը խորհուրդ չի տրվում լյարդի ցիրոզով, գաստրիտով և գերճնշումով հիվանդ մարդկանց։

Ըստ որոշ կարծիքների՝ օղու ի հայտ գալուց հետո, կվասի պատրաստման տեխնոլոգիան ենթարկվեց փոփոխության։ Այլևս ուշադրություն չէին դարձնում նրա թնդության վրա՝ այն իջավ մոտավորապես 8-ից մինչև 4% և ավելի ցածր։ Դրանից առավելապես շահեցին համն ու որակը։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Ռուսական խոհանոց
Կատեգորիա:Ուկրաինական խոհանոց
Կատեգորիա:Ոչ ալկոհոլային խմիչքներ
Լիլի-Ռոուզ Դեփ

**Լիլի-Ռոուզ Մելոդի Դեփ** (, ), դերասանուհի և մոդել։

Ամերիկացի դերասան Ջոնի Դեփի և ֆրանսիացի երգչուհի Վանեսա Պարադիի դուստրը։

## Վաղ տարիներ
Լիլի-Ռոուզ Մելոդի Դեփը ծնվել է 1999 թվականի մայիսի 27-ին Փարիզի ամերիկյան հիվանդանոցում։ Լիլի-Ռոուզն ընտանիքի անդրանիկ երեխան է, նա ունի փոքրիկ եղբայր՝ Ջոն (ծնվել է 2002 թվականի ապրիլի 9-ին)։ Կյանքի առաջին տարիներն անց է կացրել Սեն-Տրոպեից ոչ հեռու գտնվող ֆրանսիական Պլան-դե-լյա-տուր կալվածքում։ Լիլի-Ռոուզն ազատ տիրապետում է 2 լեզուների՝ անգլերեն և ֆրանսերեն։

## Կարիերա
Մանկուց Լիլի-Ռոուզը մասնակցել է դպրոցի թատերական միջոցառումներին, որին այցելում էին նրա ծնողները։ Նրա կարիերայի առաջին պրոֆեսիոնալ քայլը դարձել է ամերիկացի ռեժիսոր Քևին Սմիթի «Tusk» (2014) ֆիլմը, որտեղ նա փոքր էպիզոդում խաղացել է խանութի վաճառողուհու դեր։ «Love» (2015) ամսագրի հարցազրույցում նա խոստովանել է, որ հենց այդ ֆիլմից հետո է ցանկացել դառնալ դերասանուհի։ «Յոգայի սիրահարները» (2016) ֆիլմում, որի պրեմիերան տեղի է ունենալու «Սանդենս» կինոփառատոնում 2016 թվականին, Ջոնի Դեփի և Քևին Սմիթի աղջիկները խաղում են գլխավոր հերոսների դերերը։ 2015 թվականին Լիլի-Ռոուզը Նատալի Պորտմանի հետ մեկտեղ գլխավոր դերում գործարք է ստորագրել «Պլանետարիում» ֆիլմի նկարահանումների համար։ Հենց նույն թվականին հայտնի է դարձել Դեփի կարիերայի այլ ծրագրի՝ «Պարուհին» ֆիլմի մասին, որտեղ դերասանուհին կատարում է երիտասարդ պարուհի Այսեդորա Դունկանի դերը։ Բացի ֆիլմերից Լիլի-Ռոուզը մասնակցել է իռլանդացի ռեփեր Ռեջի Սնոուի «All Around the World» երգի տեսահոլովակի նկարահանումներին, որը 2015 թվականի վերջին հավաքել է ավելի քան 660 000 դիտում։ 2015 թվականի ապրիլին Դեփի ֆոտոշարքը զարդարել է ավստալիական Oyster ամսագրի էջը։ 2015 թվականի հուլիսին հայտնի է դարձել, որ Լիլի-Ռոուզը դարձել է Կարլ Լագերֆելդի մուսան, ինչպես նաև Chanel նորաձևության տան պաշտոնական դեսպանը, ներկայացնելով Pearl ակնոցների գովազդային ընկերությունը (աշուն-ձմեռ հավաքածու 15/16)։ Մոդելային կարիերայում Դեփը նկարահանվել է այնպիսի ամսագրերի համար, ինչպես Gala, Grazia, Vogue:

## Ֆիլմագրություն

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:21-րդ դարի ամերիկացի դերասանուհիներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի երեխա դերասանուհիներ
Կատեգորիա:Թատրոնի ֆրանսիացի դերասանուհիներ
Կատեգորիա:Ֆրանսիացի դերասանուհիներ
Կատեգորիա:Ֆրանսիացի երգչուհիներ
Կատեգորիա:Ֆրանսիացի կինոդերասանուհիներ
Կատեգորիա:Ֆրանսիացի հեռուստատեսային դերասանուհիներ
Կատեգորիա:Ֆրանսիացի մոդելներ
Լաուրա Մերսինի-Հաութն

**Լաուրա Մերսինի-Հաութն** (), Ալբանա-Ամերիկացի տիեզերաբան, տեսական ֆիզիկոս և Հյուսիսային Կալիֆորնիայի համալսարանի դոցենտ պրոֆեսոր։ Նա բազմատիեզեքի վարկածի կողմնակից է, և ասում է որ մեր տիեզերքը դրանցից մեկն է։ Նա պնդում է, որ անոմալիաները տիեզերքի ընթացիկ կառուցվածքում լավագույնս բացատրված է։ Այսինքն գրավիտացիան ձգում է մյուս տիեզերքները։

## Կրթություն
Մերսինի-Հաութնը իր IBDP կրթությունը ստացել է Ալբանիայի մայրաքաղաք Տիրանայում, հետո մագիստրատուրան սովորել է Մերիլենդի համալսարանում : Նա 2000 թվականին արժանացել է դոկտոր պրոֆեսորի աստիճանի։ 2002 թվականին Սիրկազուի համալսարանում նա ուներ դոկտորական կրթաթոշակ երկու տարով։ Նա ընդունում է աշխատանքի առաջարկը Հյուսիսային Կալիֆորնիայի համալսարանում, և 2004 թվականին նա սկսում է աշխատանքը որպես տեսական ֆիզիկոս, և տիեզերաբան։

## Հեռուստատեսություն
2010 թվականի հոկտեմբերի 11-ին Լաուրա Մերսինի-Հաութնը BBC հեռուստաընկերությունում «Happened Before the Big Bang »(ինչ կլինի մեծ պայթյունից առաջ) հաղորդման ժամանակ հանդես եկավ իր տիեզերական տեսությամբ։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Ալբանացի կին գիտնականներ
Կատեգորիա:Ալբանացի կին ֆիզիկոսներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի կին ֆիզիկոսներ
Կատեգորիա:Մերիլենդի համալսարանի շրջանավարտներ
Կատեգորիա:Տեսական ֆիզիկոսներ
Կատեգորիա:Տիրանայի համալսարանի շրջանավարտներ
Ուրալ Բատիր (էպոս)

**Ուրալ Բատիր** (բաշկիրերեն` Урал батыр), բաշկիրական ազգային էպոս, ինչպես նաև բաշկիրական գրականության հիմնասյունը։

«Ուրալ Բատիր»-ը ներառում է հնագույն դիցաբանական տարրեր, հավատալիքներ, որոնք գոյություն են ունեցել դեռևս հազարավոր տարիներ առաջ։ Այս ստեղծագործությունում ներկայացված հավատալիքները հիմնված են ընդերքի և հողի պարզունական հավատալիքների հիման վրա։

Ստեղծագործության գլխավոր առանձնահատկությունը այն է, որ որոշ մոտիվացիոն պահեր կրկնվում են բաշկիրական մյուս էպոսներից։

## Սյուժեի մասին
Էպոսի էպիկական սյուժեն ունի բավականին բարդ կառուցված։ Այս էպոսը ներկայացնում է բաշկիր հերոս Ուրալ Բատիրի պայքարը իր ժողովրդի բարեկեցության և երջանկության համար։

Այդ ճանապարհին նա կռվում էր բնության չար ուժերի, դրակոնի կերպարանքով հրեշների և այլ թունավոր կենդանիների դեմ։

Հեքիաթի հերոսները աշխատավոր գյուղացիներ են, երկնային կենդանակերպեր, բնության չար ուժեր և առասպելական արարածներ (մասնավորապես թռչուններ)։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Статья «Урал-батыр, персонаж» в Башкирской энциклопедии
* 
* *Мирбадалева А. С.* Башкирский народный эпос. М.: Наука, 1977.
* 

Կատեգորիա:Բանահյուսություն
Կատեգորիա:Բաշկիրական գրականություն
Կատեգորիա:Բաշկիրական էպոսներ
Կատեգորիա:Էպոսներ
1-ին գվարդիական հետևակային դիվիզիա (Գերմանական կայսրություն)

**1-ին գվարդիական հետևակային դիվիզիա** (), Պրուսական թագավորության, իսկ հետագայում՝ Գերմանական կայսրության բանակի զորամիավորում։ Այն տեղակայված էր Բեռլինում։

## Մարտական ուղին
Ստեղծվել է 1818 թվականի սեպտեմբերի 5–ին։ Այդ ժամանակ Պրուսական բանակի բրիգադները, որոնք նախկինում խմբավորված էին կորպուսների մեջ, վերածվում էին դիվիզիաների։ Պրուսական գվարդիայի հետևակային գնդերը և հրետանային մարտկոցները միավորվեցին Գվարդիական դիվիզիայի մեջ։

## Կայսերական Գերմանական բանակը մինչև 1918 թվականը
Դիվիզիան մտնում էր Գերմանական կայսերական գվարդիայի կորպուսի մեջ։  I Համաշխարհային պատերազմի սկսվելու պահին դիվիզիայի հրամանատարն էր գեներալ–լեյտենանտ Օսկար ֆոն Հուտիերը։

* Դիվիզիայի մարտակարգը հետևյալն էր 1914 թվականի դրությամբ․
** 1–ին գվարդիական հետևակային բրիգադ
** 2–րդ գվարդիական հետևակային բրիգադ
** 1–ին գվարդիական դաշտային հրետանու բրիգադ
** Գվարդիական հուսարական զորագունդ (2–րդ, 3–րդ, 5–րդ էսկադրոններ)
** 1–ին վաշտ, գվարդիական առաջադետք՝ պիոներ գումարտակ
** 1–ին և 3–րդ բաժանմունքներ, գվարդիական դաշտային բժշկական վաշտ
** 1–ին գվարդիական դիվիզիայի ինժեներներ

Դիվիզիայի անձնակազմի թիվը կազմում էր 18․000 զինծառայող։ Դիվիզիան ենթակա էր Գերմանական կայսրության գվարդիական կորպուսին։ Այս դիվիզիան մտնում էր Բեռլինի կայազորի մեջ։

Դիվիզիան մասնակցել է I Համաշխարհային պատերազմին։

Կազմացրվել–լուծարվել է 1919 թվականի ապրիլի 30–ին։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Prussian Army Units, by Michael Hughes

Կատեգորիա:1818 հիմնադրումներ
Կատեգորիա:Գերմանիայի դիվիզիաներ
Կատեգորիա:Գերմանիայի ռազմական պատմություն
AOA (խումբ)

**AOA** (հանգըլ՝ 에이오에이, Էյ-օ-էյ), հարավկորեական երաժշտական խումբ, որը ձևավորվել է FNC Entertainment ընկերության կողմից 2012 թվականին։ Խմբի անունը «Ace of Angels» բառակապակության հապավումն է։

Խմբում ընդհանուր 8 հոգի են, այն կազմված է երկու ենթախմբերից. «AOA Black» բենդից (որի անդամները ոչ միայն երգում են, այլ նաև նվագում են) և պարային «AOA White» խմբից։ «AOA Black»-ի կազմում հինգ աղջիկներ են՝ Ջիմինը, Չոան, Յունան, Յուկյոնն ու Մինան, իսկ «AOA White»-ի կազմում՝ 3 հոգի՝ Հեջոնը, Սոլհյոնն ու Չանմին։ Հիմնական խումբը, որը ելույթ է ունենում «AOA» անվան տակ բաղկացած է 7 հոգուց (բացի Յուկյոնից)։

## Կազմ

### Խումբ ու ենթախմբեր
**AOA Cream** - ենթախումբ
* Հեջոն, Չանմի, Յունա
**AOA Black** — ենթախումբ, «բենդ-յունիթ» ()
* Ջիմին, Չոա, Յունա, Յուկյոն, Մինա
**AOA White** — պարային ենթախումբ, «դենս-յունիթ» ()
* Հեջոն, Սոլհյոն, Չանմի
**AOA**
* Ջիմին, Չոա, Յունա, Հեջոն, Մինա, Սոլհյոն, Չանմի

## Սկավառակագրություն

### Ալբոմներ
* 2014: «Short Hair»
* 2014: «Like a Cat»
* 2015: «Heart Attack»
* 2016: «Good Luck»
* 2017: «Angel's Knock»

### Տեսահոլովակներ

## Մրցանակներ ու անվանակարգումներ

### Շաբաթական երաժշտական շոուներ
#### Inkigayo

#### Show Champion
 
 
#### Show! Music Core

#### The Show

## Ծանոթագրություններ

## Աղբյուրներ
* 
* AOA на сайте AllMusic
* [Պաշտոնական էջը [Youtube]-ում]

Կատեգորիա:2012 հիմնադրված երաժշտական խմբեր
Կատեգորիա:Հարավկորեական պարային երաժշտական խմբեր
Կատեգորիա:Քեյ փոփ երաժշտական խմբեր
Կապույտ աչք

thumb|150px|ձախից|The Blue Eye, Albania

**Կապույտ աչք** (Ալբաներեն՝ Syri i kaltër), ջրի աղբյուր է, և բնական երևույթ, Ալբանիայի՝ Վլյորայի գավառում։ Հայտնի տուրիստական կենտրոն, այն բխում է ավելի քան հիսուն մետր խորություն ունեցող ավազանից։ Մոտավորապես ունի հիսուն մետր խորություն, բայց դեռ պարզ չէ փաստացի խորությունը։

Սա հանդիսանում է Բիստրիցե գետի սկիզբը, որն ունի 25 մետր երկարություն և ավարտվում է՝ Հոնիական ծովում, Սարանդայի հարավում։ 2004 թվականի ամռանը աղբյուրը ամբողջովին ցամաքում է։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* 
* Blue Eye Spring (Syri I Kalter)  - Sarandaweb.com

Կատեգորիա:Ալբանիայի աշխարհագրություն
Կատեգորիա:Ալբանիայի տեսարժան վայրեր
Կատեգորիա:Վլյորայի գավառ
Major Lazer

**Major Lazer**, (*Մեյջոր Լեյզեր*), դիջեյ և Diplo-ի երաժշտական նախագիծի պրոդյուսեր։ Այս պահին Diplo-ն նախագծի վրա աշխատում է Jillionaire-ի և Walshy Fire-ի հետ համատեղ։

## Պատմություն
Նախագիծը ստեղծել է Diplo-ն, Switch-ի հետ համատեղ։ Նրանք ծանոթացել են M. I. A. երգչուհու հետ համատեղ աշխատանքի ժամանակ։ *Guns don ' t Kill People... Lazers Do* դեբյուտային ալբոմը թողարկվել է 2009 թվականի հունիսի 16-ին, Downtown Records-ում։ Այն ձայնագրվել է ճամայական Tuff Gong ստուդիայում, այնպիսի վոկալիստների մասնակցությամբ, ինչպիսիք են Santigold-ը, Vybz Kartel-ը, Ward 21-ը, Busy Signal-ը, Nina Sky-ը, Amanda Blank-ը, Mr. Vegas-ը, Turbulence-ը, T. O. K-ը, իսկ սկավառակի պրոդյուսերությամբ զբաղվել են Afrojack-ը և Crookers-ը։ «Hold the Line»-ը դարձավ ալբոմի առաջին սինգլը, իսկ տեսահոլովակն առաջադրվել էր MTV երաժշտական տեսահոլովակի մրցանակաբաշխությանը։

2010 թվականի հունիսի 20-ին, նախագիծը թողարկեց *Lazers Never Die *մինի-ալբոմը, որում ընդգրկվել են երկու նոր երգերի երեք ռեմիքսներ Թոմ Յորքից և ուրիշներից։

Diplo-ն և Switch-ը բաժանվեցին 2011 թվականին։ Diplo-ն շարունակեց աշխատել նախագծի վրա այլ երաժիշտների և պրոդյուսերների հետ, որին նաև մասնակցում են պրոդյուսերներ Jillionaire-ը և Walshy Fire-ը։

2016 թվականի մարտին Հավանայում Major Lazer-ի ելույթին հավաքվել էր ավելի քան 450 000 մարդ։

## Սկավառակագրություն
### Ալբոմներ
* *Guns don ' t Kill People... Lazers Do* (2009)
* *Lazers Never Die* (մինի; 2010)
* *Free the Universe* (2013)
* *Apocalypse Soon* (մինի; 2014)
* *Peace Is The Mission (2015)*
* *Peace is The Mission (Extended Edition) (2015)*
* *Lazerism* (2020)

### Միքսթեյփներ
* *Major Lazer Essential Mix* (հասանելի է որպես պոդքաստ) (2009)
* *Lazerproof* (La Roux-ի հետ) (2010)
* *Major Lazer Summer Mix* (հասանելի է որպես պոդքաստ) (2010)

### Սինգլեր
* «Hold The Line» (2009) 
* «Zumbie» (2009) 
* «Pon de Floor» ft Vybz Kartel (2009) 
* «Keep It Going Louder» (2009) 
* «Jump Up» (2009) 
* «Original Don» ft The Partysquad (2011) 
* «Get Free» ft Amber Coffman (2012) 
* «Jah No Partial» ft Flux Pavilion (2012) 
* «Watch Out For This (Bumaye)» (2013)
* "Lean On" (2015) 
* "Too Original"
* "All my love" ft Ariana Grande 
* "Be together" 
* "The Sound" (2015) 
* "Light it up"(2015) 
* "Powerful"(2015)

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* 
* Major Lazer-ը Allmusic-ում
* Major Lazer-ը SoundCloud-ում
* https://www.youtube.com/channel/UCMJ5Qf3sOvQpcYiai1Noa3Q Major Lazer-ը Յութուբում

Կատեգորիա:2008 հիմնադրված երաժշտական խմբեր
Կատեգորիա:Interscope Records-ի արտիստներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի դիջեյներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի երաժշտական պրոդյուսերներ
Կատեգորիա:Ամերիկյան երաժշտական խմբեր
Կատեգորիա:Ամերիկյան հիփ հոփ խմբեր
Կատեգորիա:Բրիտանացի դիջեյներ
Կատեգորիա:Երաժշտական խմբեր այբբենական կարգով
Բելի տաճար (Պալմիրա)

300px|մինի|Բելի գլխավոր տաճարը, 2008
**Բելի տաճար** (), տաճար Սիրիայի Պալմիրա քաղաքում՝ նվիրված գերագույն աստված Բելին։ Մտնում է Պալմիրայի ավերակների համակարգի մեջ, համարվում է քաղաքի գլխավոր սրբավայրը։ Ավերվել է 2015 թվականին։ Տաճարը արևելյան և անտիկ արևմտյան ճարտարապետության յուրօրինակ համադրություն է. նախագծվել է Մերձավոր Արևելքի ճարտարապետական սկզբունքների համաձայն, սակայն ճակատային մասը կառուցվել է հունական և հռոմեական տաճարների օրինակով։ Կառուցվել է Ք. հ. 32 թվականին (քաղաքի ամենահին շինություններից է)։

2015 թվականի օգոստոսի 30-ին «Իսլամական պետություն» ահաբեկչական խմբավորման անդամները տաճարի տարածքում պայթյուն են իրականացրել՝ գրեթե ամբողջությամբ ավերելով տաճարի կենտրոնական շինությունը։

## Էքստերիեր
Բելի տաճարը գտնվել է սրբավայրի ընդարձակ բակի կենտրոնում։ Այն զբաղեցրել է 64.050 մ² մակերեսով տարածք։ Պատերը զարդարված են եղել ոչ մեծ սյուներով։ Բակը բոլոր կողմերից շրջապատված է եղել ծածկած տարածքներով, որոնք հենվել են երկու շարք սյուների վրա։ Արևմտյան մասում գտնվել են գլխավոր դարպասները՝ զարդարված քանդակներով։

### Բելի սրբավայրի գլխավոր տաճարը
Կառուցվել է սանդղահարթակային տարածքի վրա։ Կենտրոնական ուղղանկյունաձև կառույցը բոլոր կողմերից շրջապատված է եղել սյունաշարերով։ Տաճարի կենտրոնական մոտքը գտնվել է ոչ թե դիմային մասում, ինչպես ընդունված է եղել այդ ժամանակ, այլ երկայնաման մասում։ Մուտքը ընդգծվել է քարե աշտարակներով (պիլոն)։

## Ինտերիեր
200px|մինի|Տաճարի ներքին սրահ
Գլխավոր տաճարի ներքին տարածքը մեծ սրահ է եղել, որը չի բաժանվել պատերով կամ սյուներով։ Տաճարը լուսավորվել է հենց տանիքի տակ տեղադրված ուղղանկյունաձև բացվածքներից։ Կենտրոնում տեղադրված են եղել աստվածների արձաններ։ Նախկինում տաճարը ծածկված է եղել հարթ ծածկով, որից մինչ տաճարի վերջնական կործանումը ոչինչ չէր պահպանվել։ Պահպանվել էին միայն տանիք տանող անկյունային աստիճաններից հատվածներ։

## Պատկերասրահ


Պատկեր:The Temple of Bel, Syria 02AM2807.jpg
Պատկեր:The Temple of Bel, Syria 02AM2814.jpg
Պատկեր:The Temple of Bel, Syria 02AM2822.jpg
Պատկեր:The Temple of Bel, Syria 02AM2836.jpg
Պատկեր:The Temple of Bel, Syria 02AM2828.jpg
Պատկեր:The Temple of Bel, Syria 02AM2850.jpg
Պատկեր:The Temple of Bel, Syria 02AM2885.jpg
Պատկեր:The Temple of Bel, Syria 02AM2876.jpg
Պատկեր:The Temple of Bel, Syria 02AM2864.jpg



## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Բելի տաճար, Պալմիրա
* Ճանապարհորդական կայք նկարներով

Կատեգորիա:Սիրիայի ճարտարապետություն
Կատեգորիա:32
Կատեգորիա:1-ին դարում կառուցումն ավարտված շենքեր և կառույցներ
Jack Ü

**Jack Ü** (երբեմն հանդիպում է ինչպես **Skrillex & Diplo**)՝ երաժշտական նախագիծ ԱՄՆ-ից, հիմնադրել է Skrillex և Diplo դիջեյների դուետով, 2013 թվականին, որը միավորում է երկու լեյբլերը՝ OWSLA (Skrillex) և Mad Decent (Diplo): Այդպիսով, նախագիծը գտնվում է միանգամից երկու նահանգներում՝ Լոս Անջելես, Կալիֆորնիա նահանգ (Skrillex), Մայամի, Ֆլորիդա (Diplo)։

Նախագծի դեբյուտը կայացել է 2014 թվականին, «Ultra Music Festival Miami» փառատոնին։ 2014 թվականի սեպտեմբերի 17-ին ներկայացվել է առաջին պաշտոնական երգը՝ "Take Ü There", որը ձայնագրվել է Կայզա երգչուհու հետ։ Իսկ 2015 թվականի փետրվարի 27-ին թողարկվել է առաջին լիարժեք ստուդիական ալբոմը՝ «Skrillex and Diplo Present Jack Ü», որի վրա աշխատել են 2014 թվականից մինչև 2015 թվական։

Նախագծի ընթացքում նրանք համագործակցել են այնպիսի երգիչների հետ, ինչպիսիք են Ջասթին Բիբերը, Կայզան, 2 Chainz-ը, Bunji Garlin-ը և AlunaGeorge-ը։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:«Գրեմմի» մրցանակի դափնեկիրներ
Կատեգորիա:Դուետներ
Կատեգորիա:Երաժշտական խմբեր այբբենական կարգով
Կենդանիների գաղտնի կյանքը

**Կենդանիների գաղտնի կյանքը** 2016 թվականի ամերիկյան առաջիկա 3D համակարգչային անիմացիոն կատակերգական ֆիլմ է Illumination Entertainment-ի կողմից։ Ֆիլմի ռեժիսորներն են Քրիս Ռենաուդը և Յարրոու Չենին, հեղինակներն են Բրայն Լինչը, Գինկո Պոլը և Կեն Դուրիոն։ Ֆիլմի դերասաններն են Լուիս Ց. Կ., Էրիկ Սթոունսթրիթը, Քեվին Հարթը, Ստիվ Քուգանը, Էլի Քեմփերը, Բոբբի Մոյնիհանը, Լեյք Բելը, Հանիբլ Բըրսենդը և Ալբերտ Բրուկսը։ Ֆիլմը թողարկվել է 2016 թվականի հուլիսի 8-ին Universal Pictures-ի կողմից։

## Ձայնային կրկնօրինակում
* Լուիս Սի.Քեյ. Մաքսի դերում
* Էրիկ Սթոունսթրիթը Դյուկի դերում
* Քեվին Հարթը Սնոուբոլի դերում
* Ստիվ Քուգանը սֆինքս կատվի դերում
* Էլի Քեմփերը Քեյթիի դերում
* Բոբբի Մոյնիհանը Մելի դերում
* Լեյք Բելը Քլոուիի դերում
* Դեյնա Քարվին Փոփսի դերում
* Հանիբլ Բըրսենդը Բադիի դերում
* Ջեննի Սլեյթը Գիջեթի դերում
* Ալբերտ Բրուկսը Թայբիրիուսի դերում

## Թողարկում
Ֆիլմը ի սկզբանե պետք է թողարկվեր 2016 թ. փետրվարի 12-ին, սակայն հետաձգվեց մինչև 2016 թ. հուլիսի 8-ը։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:2010-ականների անգլերեն ֆիլմեր
Կատեգորիա:2010-ականների արկածային ֆիլմեր
Կատեգորիա:2010-ականների ֆենտեզի ֆիլմեր
Կատեգորիա:2016 մուլտֆիլմեր
Կատեգորիա:3D մուլտֆիլմեր
Կատեգորիա:IMAX ֆիլմեր
Կատեգորիա:Universal Pictures ֆիլմեր
Կատեգորիա:Ամերիկյան արկածային կինոկատակերգություններ
Կատեգորիա:Ամերիկյան եռաչափ ֆիլմեր
Կատեգորիա:Ամերիկյան կինոկատակերգություններ
Կատեգորիա:Ամերիկյան մուլտֆիլմեր
Կատեգորիա:Համակարգչային անիմացիոն ֆիլմեր
Կատեգորիա:Մուլտֆիլմեր կատուների մասին
Կատեգորիա:Մուլտֆիլմեր կենդանիների մասին
Կատեգորիա:Մուլտֆիլմեր նապաստակների մասին
Կատեգորիա:Մուլտֆիլմեր շների մասին
Կատեգորիա:Ֆիլմեր կենդանիների մասին
Կատեգորիա:Ֆիլմեր, որոնց գործողությունները տեղի են ունենում Նյու Յորքում
Կատեգորիա:Ամերիկյան բադի մուվի կինոկատակերգություններ
Ադոլֆ Ռուդնիցկի

**Ադոլֆ Ռուդնիցկի** (, ), հրեական ծագումով լեհ գրող, արձակագիր, հրապարակախոս։ Հայտնի է Հոլոքոստի և Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի ժամանակ Լեհաստանում հրեական դիմադրության մասին իր ստեղծագործություններով։

## Պատմություն
Ադոլֆ Ռուդնիցկին ծնվել է Ժաբնոյում։ 1931 թվականին ավարտել է Վարշավայի առևտրի դպրոցը, այնուհետև աշխատել է բանկում։ 1944 թվականին դարձել է Լեհաստանի աշխատավորական կուսակցության անդամ։

Գրական գործունեությունն սկսել է 1930-ական թվականներին՝ դեմոկրատական մամուլում հանդես գալով լեհ արհեստավորների կյանքից վերցրած պատմվածքներով։ Ադոլֆ Ռուդնիցկին լայն համբավ է ձեռք բերել «Առնետները» և «Զինվորներ» (1933) վիպակների լույս ընծայվելուց հետո։ «Զինվորներ» վիպակում Ռուդնիցկին վառ նկարագրել է լեհական զորանոցային կյանքը Պիսուդսկու դիկտատուրայի ժամանակաշրջանում՝ մերկացնելով լեհական ռազմամոլներին բուրժուական նացիոնալիզմը և ազգային փոքրամասնությունների ծանր վիճակը բանակում։

մինի|«Նախկին հրեական տարածքում առանց համապատասխան փաստաթղթերի հայտնաբերվածը գնդակահարվելու է»-, Յուրգեն Ստրուպ։ Ծանուցում Վարշավայի արիացի բնակիչներին՝ 1943 թվականի ապրիլի 23-ին
[thumb|Ադոլֆ Ռուդնիցկու գերեզմանը [Վարշավայի մետրոպոլիտեն|Վարշավայում]]

## Պարգևներ
* 2-րդ աստիճանի պետական մրցանակ, 1955 
* Պետական մրցանակ, 1966
* Լեհաստանի մշակույթի նախարարության մրցանակ, 1987

## Երկեր
* Szczury (1932)
* Żołnierze (1933)
* Niekochana (1937)
* Doświadczenia (1939); wydane łącznie z Żołnierzami jako Profile i drobiazgi żołnierskie (1946)
* Pałeczka, czyli Każdemu to na czym mu mniej zależy (1950)
* Żywe i martwe morze (1952)
* Narzeczony Beaty (1961)
* Kupiec łódzki (1963)
* Pył miłosny (1964)
* Sto lat temu umarł Dostojewski (1984)
* Krakowskie Przedmieście pełne deserów (1986)

## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն
* Lesław Marian Bartelski: Polscy pisarze współcześni, 1939-1991: Leksykon. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN, 1995. ISBN 83-01-11593-9.

Կատեգորիա:Լեհ գրողներ
Կատեգորիա:Լեհ արձակագիրներ
Կատեգորիա:Լեհ հրապարակախոսներ
Վատերմալ-Բուաֆոր

**Վատերմաալ-Բոսֆոորդե** (, ) կամ **Վատերմալ Բուաֆոր** (, ), Բրյուսելի մայրաքաղաքային տարածաշրջանը ձևավորող 19 համայնքներից մեկը։

Վատերմաալ-Բոսֆոորդեն գտնվում է մայրաքաղաք Բրյուսելից 5 կմ հարավ-արևմուտք, համայնքի 60%-ը զբաղեցնում է Սուանյան անտառը։

Վատերմաալ-Բոսֆոորդեն Բրյուսելի առավել բարգավաճ համայնքներից մեկն է, նրա տարեկան միջին եկամուտի մեկ շնչի հաշվով ամենաբարձրն է Բրյուսելի մայրաքաղաքային տարածաշրջանում (15 541 եվրո (2015 թ.))։ Համայնքի բնակչությունը՝ 24.300 մարդ (2008 թ.)։

## Աշխարհագրություն
Համայնքը սահմանակցում է հետևյալ համայնքներին (ըստ ժամացույցի սլաքի)՝ Ուկկել, քաղաք Բրյուսել, Իքսել, Օդերգեմ և Ֆլամանդական Բրաբանտ նահանգի համայնքների հետ (Ֆլանդրիա)։

## Պատմություն
250px|thumb|left|Վատերմաալ-Բոսֆոորդեի քաղաքապետարանը

Երեք անտառային գյուղեր (Վատերմաալ, Բուաֆոր և Օդերգեմ) հարյուրամյակներ շարունակ ապրել են միասին։

1784 թվականին Ֆրանսիական հեղափոխության զինվորականները որոշեցին բաժանել Օդերգեմը, Վատերմաալը և Բուաֆորը 3 տարբեր համայնքների։

1811 թվականին, Նապոլեոնը կայսերական հրամանագրով որոշում է կրկին միավորել մեկ վարչական միավորի մեջ։ Բայց շուտով Օդերգերմը, թագավորական ակտով առանձնացվեց, որպեսզի չխաթարվի Վատերմաալ-Բոսֆոորդե զույգի կյանքը։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Համայնքի պաշտոնական կայք  և
Երկաթի երկքլորիդ

**Երկաթի երկքլորիդը** (FeCl_2) խոնավածուծ, մոխրագույն բյուրեղներ են, խտությունը՝ 1980 կգ/մ³, հալման ջերմաստիճանը՝ 672&nbsp;°C, եռմանը՝ 1026&nbsp;°C։ Լուծվում է ջրում, առաջացնում բյուրեղահիդրատներ։ Ալկալիական մետաղների քլորիդների հետ տալիս է 
* Me[FeCl_3], 
* Me_2[FeCl_4], 
* Me_4[FeCl_6] տեսակի կոմպլեքսներ։

##### Ստացում
Ստանում են 300-350&nbsp;°C-ում FeCl_3-ը վերականգնելով ջրածնով և երկաթի ու աղաթթվի փոխազդեցությամբ։ 
:: \mathsf{Fe + 2HCl \rightarrow FeCl_2 + H_2\uparrow}
:: \mathsf{FeO + 2HCl \rightarrow FeCl_2 + H_2O}
:: \mathsf{Fe(OH)_2 + 2HCl \rightarrow FeCl_2 + 2H_2O}
:: \mathsf{2FeCl_3 + SO_2 + H_2O \rightarrow 2FeCl_2 + H_2SO_4 + 2HCl}
:: \mathsf{2FeCl_3 + Fe \rightarrow 3FeCl_2}
:: \mathsf{2FeCl_3 + 2KI \rightarrow 2FeCl_2 + 2KCl + I_2}
:: \mathsf{2FeCl_3 + H_2 \rightarrow 2FeCl_2 + 2HCl}
:: \mathsf{2FeCl_3 + H_2S \rightarrow 2FeCl_2 + S + 2HCl}

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Քլորիդներ
Կատեգորիա:Երկաթի աղեր
Երկաթի եռքլորիդ

**Երկաթի եռքլորիդը** (FeCl3) խիստ խոնավածուծ, մուգ-դարչնագույն բյուրեղներ են, խտությունը՝ 2800 կգ/մ3, հալմաև ջերմաստիճանը՝ 309&nbsp;°C, եռմանը՝ 319&nbsp;°C։ Լուծվում է ջրում, առաջացնում է բյուրեղահիդրատներ։ Ալկալիական մետաղների քլորիդների հետ տալիս է՝
* Me[FeCl4], 
* Me3[FeCl6] տեսակի կոմպլեքսներ։

##### Ստացում
Ստացվում է շիկացած երկաթի վրա չոր քլոր ազդելով, FeCl2 օքսիդացնելով և այլն։ Օգտագործվում է բժշկության մեջ որպես արյան մակարդիչ, գործվածքները նևրկելիս՝ ժանտանյութ, օրգանական սինթեզներում՝ կատալիզատոր և այլն։
:: \mathsf{2Fe + 3Cl_2 \rightarrow 2FeCl_3}

:: \mathsf{2FeCl_2 + Cl_2 \rightarrow 2FeCl_3}

:: \mathsf{4FeCl_2 + SO_2 + 4HCl \rightarrow 4FeCl_3 + S + 2H_2O}

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Քլորիդներ
Կատեգորիա:Երկաթի աղեր