open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Belle

**«Belle»** («Գեղեցկուհի»), երգ «Փարիզի Աստվածամոր տաճարը» մյուզիքլից, կատարում են Գարուն, Դանիել Լավուան և Պատրիկ Ֆիորին։ Երգը որպես սինգլ թողարկվել է 1998 թվականին, և ունեցել մեծ հաջողություն, երկար ժամանակ եղել է հիթ Ֆրանսիայում և Բելգիայում, ճանաչվել է նաև հիսունամյակի լավագույն երգ։

## Երգի պատմություն
մինի
Ինչպես մյուզիքլի մնացած երգերը, «Բելը» ևս գրվել է կանադացի լիբրետիստ, «Սթարմանիա» ռոք օպերայի հեղինակ Լյուկ Պլոմոնդոնը։ Երաժշտությունը գրել է կոմպոզիտոր Ռիկարդո Կոսիանտեն։ «Բելը» ռոմանտիկ ստեղծագործություն է, որտեղ Քվազիմոդոն (Գարու), Ֆրոլոն (Դանիել Լավուան) և Ֆեբը (Պատրիկ Ֆիորին) սեր են խոստովանում Էսմերալդային (Էլեն Սեգարա)։ Առաջին երեք քառյակը նրանք հերթականությամբ են կատարում, իսկ վերջինը՝ միասին։

Երգի ընթացքում հաճախ փոփոխվում է տոնայնությունը։ Առաջին քառյակը սկսվում է ռե մինորով, մեջտեղում մեկ ու կես տոն իջնում՝ մինչև սի մինոր։ Երկրորդ քառյակը մեկ ու կես տոն բարձր է առաջինից, սկսվում է ֆա մինորով և ավարտվում ռե մինորով։ Երրորդ քառյակը ևս մեկ ու կես տոն բարձրանում է, այսինքն՝ լա-բեմոլ մինորում և ֆա մինորում։ Վերջին քառյակը կրկնում է նախորդի երկրորդ մասը՝ մնալով ֆա մինորում։

Մյուզիքլը ստեղծվել է Վիկտոր Հյուգոյի «Փարիզի Աստվածամոր տաճարը» վեպի հիման վրա։ 8-րդ գրքի 6-րդ մասում՝ «Երեք տղամարդկային սիրտ՝ առանձին ստեղծված», այդ երեք հերոսները տեսնում են Էսմերալդային, որը դատապարտվել էր մահապատժի։ Ֆեբը իր ընտրյալի՝ Ֆլյոր դե Լիսի (Ժյուլի Զենատտի) հետ մնում է մի կողմում։ Ֆրոլոն Էսմերալդային ազատություն է առաջարկում՝ պայմանով, որ վերջինս դառնա իր կինը։ Եվ վերջապես Քվազիմոդոն փրկում է Էսմերալդային։

Գոյություն ունի նաև երգի անգլերեն տարբերակը, որը կատարում են Գարուն, Դանիել Լավուան և Սթիվ Բալզամոն։ Դեբյուտ լինելուց ի վեր պրոֆեսիոնալ ներկայացվել է Բելգիայում, Կանադայում, Չինաստանում, Ֆրանսիայում, Իտալիայում, Ճապոնիայում, Լյուքսեմբուրգում, Ռուսաստանում, Սինգապուրում, Հարավային Կորեայում, Շվեյցարիայում, Իսպանիայում, Թայվանում, Թուրքիայում, Միացյալ Թագավորությունում և Ամերիկայի Միացյալ Նահանգներում։ Թարգմանվել է ավելի քան 8 լեզվով (անգլերեն, իսպաներեն, իտալերեն, ռուսերեն, կորեերեն, ֆլամանդերեն և լեհերեն)։ Հայերեն քավեր տարբերակը թարգմանել է Տիգրան Նաղդալյանը, կատարում են Հայկոն, Ֆորշը, և Միքայել Պողոսյանը։

## Հայտնիություն
### Ֆրանիսիայում
**«Բել»** երգը 60 շաբաթ գրավել է առաջին տեղը SNEP-ի թոփ 100 ամենավաճառվող երգերի ցանկում, որին հաջորդել է «AaRON» խմբի «U-Turn (Lili)» երգը՝ մնալով 61 շաբաթ։

1999 թվականին «Բելը» ճանաչվել է Տարվա լավագույն երգ։

**«Բելը»** համարվում է 1990-ականների ամենավաճառված երգը և Ֆրանսիայի բոլոր ժամանակների երրորդ բեսթսելլերը, որը վաճառվել է  2 221 000 օրինակով։

### Բելգիայում
Բելգիայում «**Բելը»** 6 շաբաթ Ultratop-ում զբաղեցրել է առաջատար հորիզոնական և ևս 30 շաբաթ գտնվել լավագույն տասնյակում։ Այն մրցաշարային աղյուսակից դուրս է մնացել միայն 44 շաբաթ անց։ Համարվում է տարվա ամենավաճառվող սինգլը։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* http://notre-dame.necom.ru/default.asp 
* http://propianino.ru/belle-iz-myuzikla-notre-dame-de-paris
* https://www.youtube.com/watch?v=35wd50fqacM

Կատեգորիա:1998 երգեր
Կատեգորիա:1998 սինգլներ
Կատեգորիա:2021 սինգլներ
Կատեգորիա:Ֆրանսերեն երգեր
Թեքական լեզուներ

**Թեքական լեզուներ**, ըստ լեզուների ձևաբանական (տիպաբանական) դասակարգման՝ աշխարհի լեզուների մի խումբ (մյուս խմբերն են՝ անջատական, կցական, բազմահամադրական)։

Թեքական լեզուներին հատուկ կառուցվածքային առանձնահատկություններն են՝ 
# ներքին թեքման առկայությունը, այսինքն՝ արմատահնչյունի փոփոխությամբ բառային և քերականական իմաստներ տարբերակելը (միևնույն արմատից, բառից տարբեր բառեր կամ քերականական ձևեր ստեղծելը), ինչպես՝ արաբ. kitab՝ գիրք, katib՝ գրող, քարտուղար, գրաբար՝ մատն (ուղղ–հայց.), մատին (սեռ–տր.),
# միևնույն մասնիկի (վերջավորության) մեկից ավելի քերականական իմաստ արտահայտելը, ինչպես, գրաբար՝ **(զ)տունս**, որտեղ բառաձևի **ս** մասնիկն ունի հոլովի և թվի քերականական իմաստներ, 
# մասնիկավորման բնույթը, ավելացող մասնիկը կարծես միահյուսվում է հիմքին և շատ դեպքերում հիմքն առանց մասնիկի անկախ (իբրև ինքնուրույն բառաձև) գործածվել չի կարող, օրինակ՝ ռուս. семья, семьи:

Թեքական կառուցատիպ ունեն հիմնականում սեմա–քամյան և հնդեվրոպական լեզուները, ընդ որում, ներքին թեքումը ավելի բնորոշ է սեմականին, թեքական մասնիկավորումը՝ հնդեվրոպականին։ Անխառ թեքական լեզուներ չկան։ Թեքական կառուցվածքը սովորաբար ուղեկցվում է այլ կառուցատիպի միջոցներով։

## Գրականություն
* Աճառյան Հ., Լիակատար քերականություն հայոց լեզվի, Ներածություն, Ե., 1955, հ. 1–6, Ե., 1952 – 71:

Կատեգորիա:Ձևաբանություն
Կատեգորիա:Լեզվաբանական տիպաբանություն
Նիսի (Հիրոսիմա)

**Նիսի** (, «Արևմտյան շրջան»), Ճապոնիայի Հիրոսիմա պրեֆեկտուրայի Հիրոսիմա քաղաքի շրջան։ 2007 թվականի հոկտեմբերի 1-ի դրությամբ շրջանի մակերեսը կազմել է 35,67 կմ²։ 2011 թվականի հունիսի 1-ի մարդահամարի տվյալներով բնակչության թիվը կազմել է 187 956 մարդ։

## Շրջանի խորհրդանիշներ
Նիսի զինանշանը շրջանի հատակագծի ոճավորված պատկերն է, որի կենտրոնում հոսում է Օտա գետը, իսկ լատինատառ այբուբենի W նշանը՝ WEST (արևմուտք) բառի սկզբնական տառը, կապված է շրջանի անվան հետ։

Նիսիի դրոշը սպիտակ կտոր է, որի կողքերը համապատասխանում են 2-3-ին։ Կտորի կենտրոնում պատկերված է տարածաշրջանի կապույտ զինանշանը։ Կապույտ և սպիտակ գույները խորհրդանշում են «հարուստ և մաքուր ջրեր» և «խաղաղություն և մաքրություն»։

## Ընդհանուր տեղեկություն
thumb|200px|«Գանձերի մեհյան», Միտակի դերա, բուդդայական տաճար

Նիսի շրջանը գտնվում է Հիրոսիմայի հարավային մասում՝ Օտա գետի դելտայում։ Նրանից դեպի արևմուտք հոսում է Տեմման գետը, իսկ արևելք՝ Յախատա գետը։ Շրջանի հարավը ողողված է Ճապոնական ներքին ծովի Հիրոսիմա ծոցի ջրերով։

Նիսիի գլխավոր ջրային ճանապարհը Օտա գետի դրենաժային ջրանցքն է, որը հոսում է շրջանի կենտրոնական մասում։ Արևմուտքից արևելք այն հատում է  № 2 ազգային մայրուղին, JR West երկաթուղային գիծը և Հիրոսիմայի տրամվայը դեպի Միյաջիմա։ Հյուսիսում կա № 54 ազգային մայրուղի և JR West Cabe գիծը։

Շրջանի արևելյան մասը գտնվում է Օտա դելտայում։ Այստեղ կան բնակելի շենքեր, խանութներ, կազմակերպություններ ու գործարաններ։ Արևմտյան տարածքը լեռնոտ է, ունի գեղեցիկ տեսարաններ և մեծ բնակելի տարածք է։ Նիսիից արևմուտք է գտնվում նաև քաղաքի առևտրային կենտրոնը, որի ամենամեծ հաստատությունը Կենտրոնական մեծածախ շուկան է։ Այն «Հիրոսիմայի խոհանոցի» դեր է կատարում։

Նիսին քաղաքի կարևոր տրանսպորտային շրջան է։ Այստեղ են գտնվում Յոկոգավա և Նիսի Հիրոսիմա գլխավոր կայանները՝ JR West-ի կողմից և քաղաքի Արևմտյան Հիրոսիմայի օդանավակայանը։

Շրջանում կան բազմաթիվ զբոսայգիներ, որոնցից ամենամեծն է Միտակին և Ռյուոն։ Վերջինիս տարածքում է գտնվում հնագույն բուդդայական Միտակի դերա տաճարը։

## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն
*  (яп.) Ниси (Хиросима) // *Большой словарь японских топонимов Кадокава.* *Префектура Хиросима (34)*. — Токио: Кадокава сётэн, 1987.
* Ниси (Хиросима) // Энциклопедия Ниппоника : [яп.] = 日本大百科全書 : 全26冊巻. — 2版. — 東京 : 小学館, 1994—1997.

## Արտաքին հղումներ
*  Նիսի տարածքի պաշտոնական կայքը

Կատեգորիա:Ճապոնիայի բնակավայրեր
Տինգիր

**Տինգիր**, քաղաք Մարրոկոյի արևելքում։ Մտնում է Սուս-Մասա-Դրաա շրջանի Տինգիր նահանգի մեջ։ Նահանգը 2009 թվականին  առանձնացել է Ուարզահաթ և Էյր Ռաշիդիա նահանգներից։

## Բնակչություն
Բնակչությունը 2004 թվականին կազմել է 36 391 մարդ։ 1994-2004 թվականներին բնակչության թվի միջին աճը եղել է 1,9%։

## Աշխարագրություն
Տինգիրը գտնվում է Տոդրայի հովտում, Տոջայի կիրճում։ Տեղանքն իրենից ներկայացնում է 30 կիլոմետր երկարությամբ և 4 կիլոմետր լայնությամբ օազիս։ Կլիման չորային է, տեղումներ հիմնականում լինում են աշնանն ու ձմռանը։ 
աջից|մինի|338x338փքս|Քաղաքի տեսարանը

## Կրթություն
Տինգիրում գործում է 15 բարձրագույն ուսումնական հաստատություն։

## Տնտեսություն
Տինգիրում տնտեսապես ակտիվ բնակչության մասնաբաժինը կազմում է ընդամենը 28,1% (10209 մարդ)։ Դա պայմանավորված է բնակչության երիտասարդ խավի արտագաղթի բարձր մակարդակով։  Տնտեսապես ակտիվ բնակչության շրջանում տղամարդկանց թիվը կազմում է 47,2%։ Կանանց թիվն ընդամենը 9,5% է, ինչը պայմանավորված է արևելյան երկրների ավանդական                               
ձախից|մինի|250x250փքս|Քաղաքի կավե շինություններ
ապրելակերպով, որտեղ կանանց դերը հիմնականում ընտանեկան հոգսերով զբաղվելն է։ Մարդկանց մեծ մասն աշխատում է այնպիսի ոլորտներում, ինչպիսիք են շինարարությունը, կառավարումը, առևտուրը և                               
ձախից|մինի|250x250փքս|Տինգիրի ծայրամասում գտնվող արմավենու պուրակ
արդյունաբերությունը` ներառյալ տնայնագործությունը։ Ավելի քիչ աշխատողներ կան հանքարդյունաբերության, գյուղատնտեսության և ծառայությունների ոլորտում։

Գյուղատնտեսության ոլորտում մեծամասամբ տարածված են այնպիսի մշակաբույսեր, ինչպիսիք են լոբազգիներն ու հացահատիկային բույսերը։ Քիչ քանակությամբ աճեցնում են եգիպտացորեն, կարտոֆիլ և լոլիկ։ Գյուղատնտեսական տեխնիկայի առկայությունը քիչ է, հիմնականում գյուղատնտեսական բոլոր աշխատանքները կատարվում են արորի և բրիչի օգնությամբ։ ինչ վերաբերՈւմ է անասնապահությանը, տեղի բնակչությունը բուծում է ոչխարներ, կովեր և ձիեր։

Քաղաքը համարվում է զբոսաշրջության կենտրոն, ինչն առաջին հերթին պայմանավորված է բնության տեսարժան վայրերով։ Արդյունաբերության մեջ գերակշռում է շինանյութերի և մեխանիկական սարքավորումների արտադրությունը, օրինակ, հյուսնի աշխատանքը։

## Արտաքին հղումներ
* Պաշտոնական կայք  Տինգիրի քաղաքային համայնք 

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Աֆրիկայի բնակավայրեր
Կատեգորիա:Աֆրիկայի քաղաքներ
Կատեգորիա:Մարոկկոյի բնակավայրեր
Կատեգորիա:Մարոկկոյի քաղաքներ
Իրգիզ (գյուղ)

**Իրգիզ** (Ыргыз, ), գյուղ Ղազախստանի Ակտյուբինսկի մարզի Իրգիզի շրջանում։ Իրգիզի շրջանի վարչական կենտրոնն է։

Գտնվում է Իրգիզ գետի ափին, Սմարա-Շիմկենդ М-32 ավտոճանապարհի մոտակայքում։

Գյուղի մոտակայքում է գտնվում տեղական օդային գծերի նույնանուն օդանավակայանը (լքվել է 1990-ականների վերջին, աշխատանքը վերսկսել է 2011 թվականին)։

## Պատմություն
1845 թվականին Օրսկից 335 վերստ հեռավորության վրա` Տաշքենդի փոստային ճանապարհով, Իրգիզ գետի աջ ափին` ավազոտ, բարձրադիր տեղանքում, տափաստանային սակավաբեր հողերի մեջ, կառուցվել է Ուրալյան ամրոցը։

1868 թվականին վերածվել է Տուրգայի մարզի գավառային քաղաքի։

1878 թվականին Իրգիզի բնակչությունը կազմում էր 922 մարդ (695 տղամարդ, 227 կին)։

1879 թվականին բացվել է ռուս-ղրղզական երկամյա արական դպրոց` 50 աշակերտի համար։

1881 թվականին Իրգիզի բնակչությունը կազմում էր 921 մարդ (695 տղամարդ, 226 կին)։

1893 թվականին Իրգիզի բնակչությունը կազմել է 1523 մարդ, կային երկու ուղղափառ տաճարներ, երկամյա ռուս-ղազախական արական դպրոց (նաև ղազախական ինտերնատ), իգական միամյա քաղաքական ուսումնարան, քաղաքային հասարակական գրադարան, հրշեջային գումարտակ։ Իրգիզի մոտակայքում ստեղծվել է քաղաքային պուրակ, որում տնկվել են պտղատու և այլ ծառեր։ Ղազախները Իրգիզից գնում էին անասուններ (մասնավորապես՝ ուղտեր և ձիեր), որոնք հետո ուղարկվում էին Օրինբուրգ։ Փոխարենը քոչվորները կարող էին ձեռք բերել ռուսական արդյունաբերական ապրանքներ։

Գյուղից 22 կմ դեպի հարավ-արևելք գտնվում է Ալմաթա Տոբաբերգենուլայի դամբարանը, որը կառուցվել է 1886-1888 թվականներին Ժիգա անունով ժողովրդական արհեստավորի կողմից որպես Ալմաթա Տոբաբերգենուլի և նրա որդիների ընտանեկան հուշահամալիր։

## Բնակչություն

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* 
* Հյուսիսային և Արևելյան Պրիարալի յուրացումը 19-րդ դարում 
* Ճանապարհ Իրգիզով 

Կատեգորիա:1845 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր
Կատեգորիա:Ղազախստան
Կատեգորիա:Ղազախստանի բնակավայրեր
Իթան Ալեն

**Իթան Ալեն** (, ), ամերիկացի զինվոր, Հյուսիսային Ամերիկայում Անկախության պատերազմի հերոս, քաղաքական գործիչ, փիլիսոփա, գրող, ինչպես նաև ագարակատեր ու գործարար։ Նա առավել հայտնի է որպես ամերիկյան Վերմոնտ նահանգի հիմնադիրներից մեկը, ինչպես նաև պատերազմի սկզբում Տիկոնդերոգ նավահանգստի գրավման համար։ Ծնվելով Կոնեկտիկուտ նահանգում՝ Ալենը մեծացել է այն ժամանակվա  սահմանային դաժան ավադույթներով, բայց դրա հետ մեկտեղ ստացել է փիլիսոփայության կրթություն։ 1760-ականների վերջերին նա սկսեց հետաքրքրվել Նյու Հեմփշիրի տարածքային հարցերով, դարձավ հողի սեփականատեր, և շրջակա տարածքների իրավական վիճարկելի հարցերում ակտիվ ներգործություն ունեցավ։ Իրավական ասպարեզում ունեցած անհաջողությունները պատճառ դարձան «Կանաչ լեռների երիտասարդներ» աշխարհազորային կազմակերպության ձևավորմանը, որտեղ Ալենը սկսեց Նյու Յորքի բնակիչների ունեցվածքի ոչնչացման հարցերով արշավ, որպեսզի նրանց ստիպի երկիրը լքել։ Ալենին անվանում էին գնդապետ, իսկ նրա զարմիկներ Սեթ Ուորներն ու Բեյքերը երկու վաշտերի ղեկավարներ էին։ Երբ սկսվեց Անկախության պատերազմ Հյուսիսային Ամերիկայում, Ալենն ու իր կողմնակիցները 1775 թվականի մայիսի 10-ին որոշեցին գրավել Տիկոնդերոգի նավահանգիստը։ 1775 թվականի սեպտեմբերին Ալենը Մոնրեալը գրավելու անհաջող փորձ կատարեց, ինչի հետևանքով բրիտանական ուժերը նրան գերեվարեցին։ Ի սկզբանե Թագավորական ռազմածովային նավատորմի նավերից մեկում բանտարկվելով` պայմանականորեն ազատ արձակվեց Նյու Յորքում, և վերջապես, 1778 թվականին գերիների փոխանակաման շրջանակներում ազատ արձակվեց։

Ազատ արձակվելուց հետո Ալենը վերդարձավ Նյու Հեմփշիր հողատարածքներ, որոնք անկախացան 1777 թվականին, և վերականգնեց քաղաքական իր գործունեությունը այդ տարածքում։ Շարունաելով Նյու Յորքի տարածքի նկատմամբ վերահսկողություն հաստատելու փորձերի դիմակայմանը, նա ակտիվորեն աջակցեց Կոնգրեսի կողմից Վերմոնտի հանրապետության` որպես նահանգի ճանաչման գործընթացին, ինչպես նաև մասնակցեց բրիտանական բանակցություններում Վերմոնտի` որպես բրիտանական առանձին նահանգի հնարավոր լինելու հարցում։

Ի լրումն քաղաքական իր գործունեության, Ալենը շատ հաջողակ էր գործարար ոլորտում, ինչպես նաև Վերմոնտի տարածքի հողերի շահարկումը, Կոնեկտիկուտի ծաղկող ֆերմերային և երկաթի հանքային տնտեսությունները։ Ալենի և նրա եղբայրների ձեռք բերած երկիրը, ինչպես նաև հողատարածքները վերջնականապես դարձան Բերլինգտոն, Վերմոնտ։

Ալենը մի շարք փիլիսոփայական տրակտատների ու Վերմոնտի ձևավորմանը վերաբերող քաղաքական փաստաթղթերի, ինչպես նաև պատերազմում իր սխրագործությունների հուշագրությունների հեղինակ է, որոնք 19-րդ դարում բավականին հայտնի էին։ Երկու անգամ ամուսնացել է, և ութ երեխաների հայր է դարձել։

## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն
* 
* 
* 
*
Վիվիան Ռեդինգ

**Վիվիան Ռեդինգ** (, ), լյուքսեմբուրգցի քաղաքական գործիչ, Եվրոպական միության արդարադատության, հիմնարար իրավունքների և քաղաքացիության հանձնակատար։ Նախկինում եղել է տեղեկատվական հասարակության և ԶԼՄ-ների հարցերով հանձնակատար։

## Կենսագրություն
Վիվիան Ռեդինգը ծնվել է 1951 թվականին Էշ-սյուր-Ալզետ քաղաքում։ Սորբոննան ավարտելուց հետո «Luxemburger Wort»-ում աշխատել է լրագրող։ Քաղաքական գործունեությունը սկսել է 1979 թվականին, երբ ընդգրկվել է Լյուքսեմբուրգի խորհրդարանում։ 1989 թվականից եղել է Եվրոպական խորհրդարանի անդամ, 1995-1999 թվականներին Լյուքսեմբուրգի Քրիստոնեա-սոցիալական ժողովրդական կուսակցությունում զբաղեցրել է նախագահի տեղակալի պաշտոնը։ 1999 թվականին նշանակվել է Կրթության, մշակույթի, երիտասարդության, ԶԼՄ-ների և սպորտի հարցերով եվրոպական հանձնակատարի պաշտոնում, իսկ 2004 թվականից նրա պատասխանատվության մեջ են մտել տեղեկատվական հասարակության և ԶԼՄ-ների հարցերը։ Այդ պաշտոնում Վիվիանը դարձել է ռոումինգի, իսկ հետագայում նաև SMS-հաղորդագրությունների գների նվազեցման նախաձեռնողը Եվրոպական Միության երկրներում։ Հանդես է եկել թվային ձևով տարածվող ստեղծագործությունների նկատմամբ հեղինակային իրավունքների պաշտպանության կանոնների վերանայման օգտին։

Ամուսնացած է, ունի 3 երեխա։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Վիվիան Ռեդինգի պաշտոնական կայք

Կատեգորիա:Եվրոպական միության քաղաքական պաշտոնյաներ
Կատեգորիա:Կանայք քաղաքականությունում
Կատեգորիա:Կին լրագրողներ
Կատեգորիա:Պատվո լեգեոնի շքանշանի սպաներ
Ստրահան (Թասմանիա)

**Ստրան** (), ոչ մեծ քաղաք Թասմանիայի արևմուտքում (Ավստրալիա)՝ Մաքքուորի ծովածոցի ափին։ Ըստ 2016 թվականի մարդահամարի տվյալների՝ Ստրանի բնակչությունը կազմում է 658 մարդ։

## Աշխարհագրություն
thumb|left|250px|Ձկնորսական նավեր Ստրանայի նավահանգստում
thumb|left|250px|Ստրանայի գլխավոր փողոցը

Ստրան քաղաքը գտնվում է Լոնգ Բեյ (*Long Bay*) ծովախորշի ափին՝ Մաքքուորի ծովածոցի ամենահյուսիսային կետի մոտ, ծովածոցի մուտքի՝ նեղ նեղուցի մոտ, որն ստացել է Հելլս Գեյթս անվանումը ()։

Քինգ գետի գետաբերանը, որը թափվում է Մաքքուորի ծովածոց, գտնվում է Ստրանից մոտավորապես 5 կմ դեպի հարավ-արևելք։

## Պատմություն
1877 թվականին այս վայրում հայտնվել է մի փոքր նավահանգիստ։ Ստրանի հիմնադրման տարեթիվը համարվում է 1880 թվականը։ Այն կոչվել է Ջորջ Ստրանի (George Strahan, 1838-1887) պատվին, որը եղել է Թասմանիայի նահանգապետը 1881-1886 թվականներին։

Երկար ժամանակ բնակավայրը ծառայել է որպես նավահանգիստ, որն օգտագործվել է հանքանյութի արդյունահանման (հիմնականում Քուինսթաունի և Զիանի շրջանում), ինչպես նաև փայտամշակման նպատակներով, մասնավորապես, Գորդոն, Ֆրանկլին և Քինգ գետերի ստորին հատվածներում։ 1892 թվականին ստեղծվել է երկաթուղային հաղորդակցություն Զիանի և Ստրանի միջև, իսկ 1897 թվականին՝ Քուինսթաունի և Ստրանի միջև։

Ստրանը մնացել է կարևոր նավահանգիստ մինչև 1960-ականների սկիզբը, ինչից հետո բեռնաշրջանառությունը սկսել է արագ կրճատվել։ 1960 թվականին փակվել է մինչև Զիան երկաթգիծը, իսկ 1963 թվականին՝ մինչև Քուինսթաուն երկաթգիծը (որտեղից հանքանյութն սկսել են երկաթուղով տեղափոխել հյուսիսում գտնվող նավահանգստային Բեռնի քաղաք)։

1960-ականներից քաղաքը դարձել է Թասմանիայի կարևոր զբոսաշրջային կենտրոններից մեկը։ 1969 թվականից ի վեր կազմակերպվում են էքսկուրսիաներ Մաքքուորիի ծովածոցում (Գորդոն գետի ստորին հատված մտնելով)։ 2003 թվականին վերաբացվել է դեպի Քուինսթաուն *West Coast Wilderness Railway* երկաթուղին, որը նույնպես հայտնի է դարձել զբոսաշրջիկների շրջանում։

## Բնակչություն
2016 թվականի մարդահամարի տվյալների համաձայն՝ երկրի բնակչությունը կազմել է 658 մարդ, որից տղամարդիկ կազմել են 50,7 տոկոսը, կանայք՝ 49,3 տոկոսը։ Երկրի բնակիչների միջին տարիքը 41 էր։

## Կլիմա
Ստրանում տիրում է օվկիանոսային կլիմա (Cfb)՝ մեղմ խոնավ ամառներով և սառը, շատ անձրևոտ ձմեռներով։ 

## Տրանսպորտ
Հիմնական ավտոճանապարհներ․
* link=|30px արևելյան ուղղությամբ՝ դեպի Քուինսթաուն, 
* link=|30px հյուսիսային ուղղությամբ՝ դեպի Զիան։

Հեռավորությունը մինչև Հոբարթ  կազմում է  298 կմ, իսկ մինչև Քուինսթաուն՝ 41 կմ։

Քաղաքի կենտրոնից երեք կիլոմետր դեպի արևմուտք  կա մի փոքր օդանավակայան՝ Strahan Airport, (IATA - SRN, ICAO - YSRN), որը հիմնականում ծառայում է չարտերային չվերթների և ուղղաթիռների համար, այլ քաղաքների հետ կանոնավոր օդային հաղորդակցություն չկա։

## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն
* 
* 
* 

## Արտաքին հղումներ
* Ստրանի քարտեզը, www.tasmap.tas.gov.au

Կատեգորիա:1880 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր
Կատեգորիա:Ավստրալիայի քաղաքներ
Վինամ

**Վինամ** (, Կավիրոնդո, ), ծովածոց Քենիայում, Արևելյան Աֆրիկայում գտնվող Վիկտորիա լճի հյուսիս-արևելյան մասում։ Գտնվում է Նյանզա նահանգի տարածքում։ Վիկտորիա լճին միացված է Ռուսինգա նեղ նեղուցով, որի լայնությունը 5 կմ է։ Ծովածոցը բաժանում է Ռուսինգա կղզին մայրցամաքից։ Ծովածոցի հյուսիս-արևելյան ափին գտնվում է Կիսումու նավահանգիստը, որը քենիական քաղաքներից մեծությամբ երրորդն է։ Ծովածոցի լայնությունը 25 կմ է, իսկ երկարությունը` 64 կմ։ Ծովածոցի մաս են կազմում բազմաթիվ ծովախորշեր, որոնցից են Նյակաչ Nyakach Bay ծովախորշը, որտեղ թափվում է Նյանդո գետը (Nyando River), Ռուրի (Ruri Bay) և Լամբվե ծովախորշերը։ Ծովածոցի ափին գտնվում են Կենդու Բեյը` Կենդու ծովախորշում, Հոմա-Բեյը` Հոմա ծովախորշում, Ասեմբոն` Ասեմբո ծովախորշում։

Ծովածոցում են գտնվում խոշոր կղզիներ Ռուսինգան, Մաբոկոն և Նդերեն և շատ այլ փոքր կղզիներ։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Հնդկական օվկիանոսի ծոցեր
Տեգալ

**Տեգալ** (), քաղաք Ինդոնեզիայի Ճավա կղզու Կենտրոնական Ճավա նահանգում։ Բնակչությունը 247 076 մարդ (2007 թվականի դրությամբ) է, մակերեսը՝ 39,68 կմ²։

## Ֆիզիկա-աշխարհագրական բնութագիր
### Աշխարհագրական դիրք
Տեգելի աշխարհագրական դիրքը՝ ։

Քաղաքը գտնվում է Կենտրոնական Ճավայի հյուսիսային ափին՝ Կենտրոնական Ճավայի վարչական կենտրոն Սեմարանգից 175 կմ հեռավորության վրա։ Զբաղեցնում է 39,68 կմ² մակերես։

### Կլիմա




## Բնակչություն
2007 թվականի տվյալներով՝ քաղաքի բնակչությունը կազմում է 247 076 մարդ։ Տղամարդիկ կազմում են բնակչության 50,1%-ը (123 792), իսկ կանայք՝ 49,9%-ը (123 284)։ Բնակչության միջին խտությունը 6193 մարդ/կմ² է։ Բնակչության աճի տեմպը 0,55% է։

## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն
* 

## Արտաքին հղումներ
*  

Կատեգորիա:Ինդոնեզիայի քաղաքներ
Բախտիդա

**Բախտիդա** կամ Էլ **Համդանիա** կամ **Կարակոշ** (, ), քաղաք Իրաքի հյուսիսում, գտնվում է մուխավազների տարածքում։ Էլ-Համդանիա նահանգի վարչական կենտրոնն է։

## Աշխարհագրական դիրքը
Քաղաքը գտնվում է նահանգապետարանի արևմտյան մասում՝ Տիգրիս և Մեծ Զաբ գետերի միջև, ծովի մակարդակից 273 մետր բարձրության վրա։Բախդիդան գտնվում է մոտ 14 կիլոմետր հարավ-արևելք (ESE) Մոսուլից՝ նահանգի վարչական կենտրոնից և 330 կիլոմետր հյուսիս-հյուսիս-արևմուտք երկրի մայրաքաղաքից՝ Բաղդադից։

## Բնակչություն
Համաձայն ամենավերջին՝ 1965 թվականի Պաշտոնական մարդահամարի՝  բնակչությունը կազմում էր 7410 մարդ։

Բնակչության թիվը ըստ տարիների։

Էթնիկական կազմի մեջ գերակշռում են ասորիները, դավանականում՝ քրիստոնյաները։

## Պատմություն
Քաղաքը հայտնի է հին ժամանակներից և ենթադրաբար համապատասխանում է հնագույն ասորական Ռասին քաղաքին (*Rasin*): Բնակչությունը, որը սկսել է քրիստոնեություն դավանել համեմատաբար վաղ, և ի սկզբանե հարել էՆեստորական ճյուղին սկսած 7-րդ դարից և մեծ մասամբ արդեն դավանել է Սիրիական Ուղղափառություն։ XI դարում երկրի հարավային շրջաններից քրիստոնյաները, որոնք ստիպված էին լքել իրենց տները չափազանց մեծ հարկերի պատճառով, սկսել են ժամանել քաղաք։Հետագա XIII և XIV դար դարերում քաղաքը և նրա շրջակայքը գրոհել են  քրդերը և  մոնղոլները, իսկ 1743 քաղաքը թալանվել է Նադիր շահի զորքերի կողմից։1580-ին տեղի հոգևորականության որոշ ներկայացուցիչներ սկսել են կապեր հաստատել հռոմեական կուրիայի հետ, իսկ 19-րդ դարում սիրիական կաթոլիկները կազմում էին քաղաքային բնակչության զգալի մասը։ 2014 թվականի օգոստոսի սկզբին քաղաքը գրավել է Իսլամական պետությունը։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Բնակավայրեր այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Իրաքի քաղաքներ
Հաշվողական աստղաֆիզիկա

**Հաշվողական աստղաֆիզիկան** վերաբերում է աստղաֆիզիկայի հետազոտություններում մշակված և օգտագործվող մեթոդներին և հաշվողական գործիքներին։ Ինչպես հաշվողական քիմիան կամ հաշվողական ֆիզիկան , այն և՛ տեսական աստղաֆիզիկայի հատուկ ճյուղ է, և՛ միջդիսցիպլինար ոլորտ, որը հիմնված է համակարգչային գիտության, մաթեմատիկայի և ավելի լայն ֆիզիկայի վրա ։ Հաշվողական աստղաֆիզիկան առավել հաճախ ուսումնասիրվում է կիրառական մաթեմատիկայի կամ աստղաֆիզիկայի ծրագրով PhD մակարդակում։

Աստղաֆիզիկայի լավ հաստատված ոլորտները, որոնք օգտագործում են հաշվողական մեթոդներ, ներառում են մագնիտոհիդրոդինամիկան, աստղաֆիզիկական ճառագայթային փոխանցումը, աստղերի և գալակտիկական դինամիկան և աստղաֆիզիկական հեղուկների դինամիկան ։ Հետաքրքիր արդյունքներով վերջերս զարգացած ոլորտը թվային հարաբերականությունն է ։

## Հետազոտւթյուն
Շատ աստղաֆիզիկոսներ իրենց աշխատանքում օգտագործում են համակարգիչներ, և աստղաֆիզիկայի բաժինների աճող թիվը այժմ ունի հետազոտական խմբեր, որոնք հատուկ նվիրված են հաշվողական աստղաֆիզիկային։ Կարևոր հետազոտական նախաձեռնությունները ներառում են ԱՄՆ էներգետիկայի նախարարության (DoE) SciDAC համագործակցությունը աստղաֆիզիկայի համար և այժմ չգործող եվրոպական AstroSim համագործակցությունը։ Հատկանշական ակտիվ նախագիծ է միջազգային Virgo Consortium-ը, որը կենտրոնանում է տիեզերագիտության վրա։

2015 թվականի օգոստոսին Միջազգային աստղագիտական միության գլխավոր ասամբլեայի ժամանակ բացվեց հաշվողական աստղաֆիզիկայի նոր C.B1 հանձնաժողովը՝ դրանով իսկ ընդունելով հաշվարկների միջոցով աստղագիտական հայտնագործությունների կարևորությունը։

Աստղաֆիզիկական հոսքերի մոդելավորումը առանձնահատուկ նշանակություն ունի, քանի որ աստղագիտական հետաքրքրություն ներկայացնող շատ օբյեկտներ և գործընթացներ, ինչպիսիք են աստղերն ու միգամածությունները, ներառում են գազեր։ Հեղուկի համակարգչային մոդելները հաճախ զուգորդվում են ճառագայթային փոխանցման, (նյուտոնյան) գրավիտացիայի, միջուկային ֆիզիկայի և (ընդհանուր) հարաբերականության հետ՝ ուսումնասիրելու բարձր էներգետիկ երևույթները, ինչպիսիք են գերնոր աստղերը, հարաբերական շիթերը, ակտիվ գալակտիկաները և գամմա ճառագայթների պայթյունները և օգտագործվում են նաև մոդելավորման համար։ աստղերի կառուցվածքը, մոլորակների ձևավորումը, աստղերի և գալակտիկաների էվոլյուցիան և էկզոտիկ օբյեկտները, ինչպիսիք են նեյտրոնային աստղերը, պուլսարները, մագնիսականները և սև խոռոչները։ Համակարգչային սիմուլյացիան հաճախ միակ միջոցն է աստղերի բախումների, գալակտիկաների միաձուլման, ինչպես նաև գալակտիկական և սև խոռոչների փոխազդեցությունների ուսումնասիրության համար։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Հաշվողական ֆիզիկա
Կատեգորիա:Աստղաֆիզիկա
Կետապանգ

**Կետապանգ** (), քաղաք Ինդոնեզիայում։ Արևմտյան Կալիմանտան պրովինցիայի նույնանուն շրջանի (*Kabupaten Ketapang*) կենտրոնն է։ Գտնվում է Կալիմանտան կղզում (Բորնեո), Պավան գետի դելտայում։ 2000 թվականի դրությամբ բնակչությունը կազմել է 77 765 մարդ, իսկ 2012 թվականի մարդահամարի տվյալներով քաղաքում բնակվում է 200 544 մարդ։

## Պատմություն
Քաղաքն անվանակոչվել է հնդկական նուշի տեղական՝ մալայական անվանմամբ (*Terminalia catappa)*։

1930-ական թվականներին Կետապանգ շրջանը ներառված էր Հոլանդական արևելահնդկական ընկերության կազմում, որտեղ համարվում էր Բորնեոյի արևմտյան մասի նստավայրի մի մասը։ Վերջինիս կենտրոնը Պոնտիանակն էր։ 1956 թվականին շրջանը դարձել է ինքնավար (անկախ) և մտել ռեգենտի (bupati) կողմից կառավարվող Արևմտյան Կալիմանտան պրովինցիայի կազմի մեջ։

1961 թվականից ի վեր քաղաքում է գտնվում Պոնտիանակի միտրոպոլիտի կազմի մեջ մտնող Հռոմի կաթոլիկ եկեղեցու թեմը։

## Տնտեսություն
Քաղաքում զբաղվում են արմավենու յուղի, կաուչուկի և փայտանյութի արտադրությամբ։ Բացի այդ, արդյունահանվում են նաև բոքսիտ, ցիրկոն և կապար։

## Ժողովրդագրություն
Կետապանգը բազմազգ քաղաք է։ Քաղաքացիների մեծամասնությունը կազմում են ինդոնեզացիները, իսկ փոքրամասնությունում գերակշռում են չինացիները (հան)։ Փոքրամասնություն են կազմում նաև մադուրացիները և ճավացիները։ Չինացի բնակիչների մեծամասնությունն են կազմում չաոշան և հակա ժողովուրդները, ընդ որում՝ գերակշռում է չաոշանը։

Քաղաքում ապրող բնիկ ինդոնեզացիները հիմնականում մալակացիներ կամ դայակացիներ են։ Կետապանգի բնակիչների մեծամասնությունը ինդոնեզերենում ներառում է մալազիական շեշտադրում, որը փոքր-ինչ նման է Մալայզիայում օգտագործվող լեզվին։

## Տրանսպորտ
Քաղաքը սպասարկում է Կետապանգի օդանավակայանը (Rahadi Osman Airport)։ Օդանավակայանում Pangkalan Bun-ի միջոցով իրականացվում են մի շարք չվերթներ դեպի Պոնտիանակ և Սեմարանգ։ 2011 թվականի հունվարից գործում է նաև ուղիղ չվերթ դեպի Ջակարտա, որը իրականացնում է *Aviastar* ընկերությունը։ Պոնտիանակից Կետապանգ կարելի է հասնել նաև նավի միջոցով (նավով ուղևորությունը տևում է վեց ժամ, ամեն օր ուղևորությունները սկսվում են առվոտյան ժամը վեցից)։

Կետապանգից դեպի Սուկդանու հասարակական երթևեկությունը ապահովում են ավտոբուսները, տաքսիները և մոտոցիկլետները։

## Տեսարժան վայրեր

* Գունունգ Պալունգ՝ ազգային պարկ, գտնվում է քաղաքի հյուսիսում, ստեղծվել է 1937 թվականին որպես անտառային արգելոց։ Պարկում բնակվում է Կալիմանտանում օրանգուտանների ամենախոշոր պոպուլյացիաներից մեկը ()։
* Kelenteng Tua Pek Kong՝ չինական տաճար։
* Tugu Ale-ale՝ էկզոկմախքի հուշարձան (Tugu-հուշարձան, Ale-ale-էկզոկմախքի տեսակ)։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ

* Պաշտոնական կայք
* Աշխարհագրական տվյալները և եղանակը hmn.ru-ում

Կատեգորիա:Ինդոնեզիայի քաղաքներ
Կատեգորիա:Ինդոնեզիայի բնակավայրեր
Էռնեստ Եսայան

**Էռնեստ Համոյի Եսայան** (), բանաստեղծ, լրագրող, մանկավարժ։

## Կենսագրություն
1977 թ. ավարտել է Խ. Աբովյանի անվան հայկական մանկավարժական ինստիտուտը և ժուռնալիստիկայի բարձրագույն դպրոցը։ Աշխատել է «ԼՂ Հանրապետություն» թերթում` որպես Մարտունու շրջանի սեփական թղթակից, «Մեսրոպ Մաշտոց» (ապա` «Մաշտոց», այժմ` «Մեսրոպ Մաշտոց» համալսարան) (2002-2004), «Խաչմերուկ» մանկապատանեկան (2005-2006) թերթերի խմբագիր։ Ստեղծագործությունների հիմնական թեման Արցախյան գոյամարտն է։ Նրա նյութերը տեղ են գտել «Անմեռնելիներու ժամանակը» (Հալեպ, 1998) ժողովածուում։

## Երկեր
# Գրական Ղարաբաղ։ Ղարաբաղի ինքնավար մարզի երիտասարդ գրողների ալմանախ (ժողովածուում գործեր ունի նաև Էռնեստ Եսայանը, էջ 143-150), Երևան, «Սովետական գրող» հրատ., 1988, 264 էջ, տպ. 5000 օր.։
# Զորավար Ավո, Ե., 1993, 
# Չկայացած սպարապետը, Ե., 1994, 
# Բույլ նահատակաց, I մաս, Ե., «Ամարաս», 1996, 104 էջ։ 
# Բույլ նահատակաց, II մաս, Ստ., 1998, 32 էջ։

## Գրականություն
# Հակոբ Չոլաքեան, Արցախեան ինքնաճանաչման բանաստեղծութիւնը, Հալեպ, Սիրիա,  տպարան Արեւելք,  1990։
# Ղարաբաղյան ազատագրական պատերազմ (1988-1994), հանրագիտարան 1 հատորով, Երևան, «Հայկական հանրագիտարան» հրատ., 2004 (էջ 399)։ 
# Լրագրողական հանրագիտակ, Ստեփանակերտ, Արցախի ժուռնալիստների միություն, 2012 (էջ 109)։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Արցախյան պատերազմի մասնակիցներ հայկական կողմից
Կատեգորիա:ՀՊՄՀ շրջանավարտներ
Կատեգորիա:Հայ ազատամարտիկներ
Կատեգորիա:Հայ բանաստեղծներ
Կատեգորիա:Հայ լրագրողներ
Կատեգորիա:Հայ մանկավարժներ
Միրի

**Միրի** (), քաղաք Մալայզիայում, Կալիմանտան կղզում։ Համանուն շրջանի կենտրոնն է։ Ունի «մեծ քաղաքի» կարգավիճակ, որը շնորհվել է 2005 թվականին։ Բնակչությունը՝ 228 212 մարդ (2006 թվականի տվյալներով)։

## Պատմություն
Քաղաքի առաջացումը կապված է 1910 թվականին այս տարածքում նավթի հանքերի հայտնաբերման հետ։ Քաղաքը հիմնադրվել է հաջորդ տարի՝ 1911 թվականին։ Նավթից ստացված եկամուտների շնորհիվ քաղաքը սկսեց արագ զարգանալ. 1920-ականների սկզբին արդեն կար ավելի քան 40 խանութ, մեկ անգլիական դպրոց և մեկ չինական դպրոց։ 1929 թվականին Միրին դարձել է Բարամի շրջանի վարչական կենտրոնը։ Նավթային արդյունաբերությունը ծաղկեց 1930-ական թվականներին։ Շուտով հումքի պաշարները սկսեցին սպառվել, բայց հայտնաբերվեցին նավթի նոր հանքեր։ 1965 թվականին այստեղ օրական 95000 բարել էր արտադրվում։ Մալայական Petronas նավթային ընկերությունը Լուտոնգ քաղաքում հատուկ նավահանգիստ է կառուցել արտադրված ածխաջրածինների արտահանման համար (այժմ Միրիի արվարձան)։

1980-ականներին - 90-ականների սկզբին տեղի ունեցավ քաղաքի զարգացման նոր փուլ՝ կառուցվել են քաղաքային նոր տարածքներ, հյուրանոցներ, առևտրի կենտրոններ։ Նաև այս ժամանակաշրջանում սկսվեց զբոսաշրջության արդյունաբերության վերելքը։

## Կլիմա
Միրին ունի հասարակածային կլիմա։ Գոյություն ունի մուսոնների երկու եղանակ՝  հարավ-արևմտյան մուսոնը, որը չոր սեզոնն է ապրիլից սեպտեմբեր, և հյուսիս-արևելյան մուսոնը, որը խոնավ սեզոնն է հոկտեմբերից մարտ; Տարեկան տեղումների քանակը կազմում է մոտ 250-ից 380 սմ (100-ից 150 դյույմ)։

## Բնակչություն
Քաղաքի բնակչության ազգային կազմը շատ բազմազան է։ Այստեղ ապրում են իբաններ, չինացիներ, մալայացիներ, մելանաուներ, կայաններ, կելաբիթներ, բիդայուներ, պունաններ և մի շարք այլ ժողովուրդների ու ազգությունների ներկայացուցիչներ։

## Պատկերասրահ

Պատկեր:San Ching Temple.jpg|Սան Չինգ Տյան տաճար
Պատկեր:Masjid Nur Hijrah - panoramio.jpg|Նուր Հիջրա մզկիթ
Պատկեր:Miri-sarawak.JPG|thumb|293px|Քաղաքի փողոցներից մեկը
Պատկեր:Beach Luak Esplanade.jpg|thumb|330px|Քաղաքային լողափ մայրամուտին
Պատկեր:Miri seen from satellite.JPG|thumb|left|Միրի քաղաքը, ինչպես երևում է արբանյակային պատկերից
Պատկեր:Sarawak Shell Berhad.JPG|thumb|ձախից|Սարավակ Շելլ Բերհադ


## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* 

Կատեգորիա:Մալայզիա
Կատեգորիա:Մալայզիայի քաղաքներ
Հիմենոպլաստիկա

thumb|250px|Կուսաթաղանթի տեսակները
**Հիմենոպլաստիկա**, վիրահատություն, որը կատարվում է պացիենտի ցանկությամբ՝ կուսաթաղանթի ամբողջականությունը վերականգնելու նպատակով (կրոնական, էթիկական, բարոյական և այլ մոտիվներով)։

## Վիրահատման մեթոդներ
Կուսաթաղանթի վերականգնման երկու տեսակ կա՝ կարճաժամկետ և երկարաժամկետ։ Կարճաժամկետը կատարվում է այն դեպքում, երբ պահանջվող արդյունքը առաջիկա 7-10 օրվա համար է։ Այս դեպքում կուսաթաղանթի հատվածները ուղղակի կարվում են իրար։ Վիրահատությունը կատարվում է ինչպես տեղային, այնպես էլ ընդհանուր անզգայացմամբ։ Որպես կանոն, ամբողջական բուժում չի կատարվում, ուստի արդյունքը կարճատև է։

Երկարաժամկետ հիմենոպլաստիկան ներառում է կուսաթաղանթի ամբողջականության վերականգնում՝ հեշտոցի մուտքի հյուսվածքների հաշվին։ Այս վիրահատությունը մեթոդի առումով ավելի բարդ է, սակայն երաշխավորում է կուսաթաղանթի ամբողջականության վերականգնում անսահմանափակ ժամկետով։ Սովորաբար կատարվում է ընդհանուր անզգայացմամբ։ Ցավազրկման նպատակով օգտագործվում է կարի ներծծվող նյութ (պոլիսորբ, վիկրիլ PDS II):

## Ցուցումներ և հակացուցումներ
Այս վիրահատության միակ ցուցումը հենց պացիենտի ցանկությունն է։ Հակացուցումներ, հատկապես ընդհանուր անզգայացմամբ վիրահատության համար, կարող են լինել տարբեր օրգանների ընդհանուր լուրջ հիվանդություններ, արյան մակարդման խանգարումներ, հոգեկան հիվանդություններ։

## Հետազոտություններ, ախտորոշում, վերլուծություններ
**Պարտադիր*՝ արյան անալիզ ՄԻԱՎ-ի, սիֆիլիսի, հեպատիտ B-ի և C-ի ախտորոշման համար, գինեկոլոգիական քսուքի հետազոտություն ֆլորայի համար։
* *Լրացուցիչ*՝ արյան մակարդելիության հետազոտություն, արյան բիոքիմիական քննություն և արյան ընդհանուր հետազոտություն, ԷՍԳ։

## Վիրահատության առանձնահատկություններ
Հիմենոպլաստիկան կատարվում է հաջորդ դաշտանից ոչ ուշ, քան 4-5 օր առաջ։ Վիրահատությունը կարող է իրականացվել տեղային կամ ընդհանուր անզգայացմամբ։ Ընդհանուր անզգայացումն իրականացվում է դատարկ ստամոքսի վրա։ Վիրահատությունից հետո, կախված անզգայացման տեսակից, կլինիկայի բաժանմունքում 1-3 ժամ մնալը ցանկալի է։

## Հասանելիություն և օրինականություն
Կուսաթաղանթի վերականգնման որոշ վիրահատություններ օրինական են որոշ երկրներում, մինչդեռ այլ երկրներում արգելվում է կուսաթաղանթի բոլոր տեսակի վիրահատությունները։

Վիրահատությունը տարածված է Միջին Արևելքի երկրներում, մասնավորապես՝ Իրանում, որտեղ կանայք կուսությունը պահում են մինչև հարսանեկան գիշեր։ Մեծ Այաթոլլահ Սայիդ Սադեկ Ռոհանին լույս է ընծայել Ֆաթվան, որը թույլատրում է հիմենոպլաստիկա կատարել և վիրահատությունից հետո կնոջը կույս է համարում։

## Տես նաև
* Կուսություն
* Կուսաթաղանթ

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Սեքսոլոգիա
Սթենլի (Թասմանիա)

**Սթենլի** (), ոչ մեծ քաղաք (*town*) Թասմանիայի հյուսիս-արևմուտքում (Ավստրալիա)՝ Բասսի նեղուցի ափին։ Ըստ 2016 թվականի մարդահամարի տվյալների՝ Սթենլիի բնակչությունը կազմել է 476 մարդ։

Սթենլի քաղաքը Թասմանիայի զբոսաշրջային վայրերից մեկն է։ Քաղաքում կա նավահանգիստ, որն օգտագործվում է հիմնականում ձկնորսական նավերի համար։

## Աշխարհագրություն
thumb|left|250px|Նաթ լեռը Սթենլիի մոտ
thumb|left|250px|«Սիդնեյ» շոգենավը (''S.S. Sydney'') Սթենլիի նավահանգստում
Սթենլին տեղակայված է Թասմանիայի հյուսիս-արևմտյան կողմում գտնվող մի նեղ թերակղզում, որը գտնվում է Բասսի նեղուցում և ավարտվում է Նորթ Պոինթ () հրվանդանով։ Թերակղզուց արևելք գտնվում է Սոյեր ծոցը (Sawyer Bay), իսկ արևմուտքում՝ Պերկինս ծոցը (Perkins Bay)։

Սթենլիի մոտ է գտնվում հրաբխային ծագում ունեցող հայտնի լեռը (նեք), որը կոչվում է Նաթ ( — «ընկույզ») կամ Սերքյուլար Հեդ ( — «կլոր գլուխ»)։ Լեռան բարձրությունը 143 մ է։

## Պատմություն
1826 թվականին ններկայիս քաղաքի տարածք են ժամանել առաջին բնակիչները՝ *Van Diemen's Land Company* ընկերության անգլիացի աշխատողները։ 1827 թվականին սկսել է գործել ծովային նավահանգիստը։ Առաջին դպրոցը բացվել է 1841 թվականին։

1843 թվականին քաղաքը կոչվել է Սթենլի՝ ի պատիվ լորդ Սթենլիի, որն այդ ժամանակ Մեծ Բրիտանիայի պատերազմի և գաղութների հարցերով նախարարն էր, իսկ հետագայում (1852 թվականից մինչև 1868 թվականը) երեք անգամ դարձել է Մեծ Բրիտանիայի վարչապետ։

1936 թվականին առաջին հեռախոսային մալուխը միացրել է մայրցամաքային Ավստրալիան և Թասմանիան։ Այն անցկացվել է Ապոլլո Բեյ քաղաքից մինչև Սթենլի։

## Կլիմա
Սթենլին ունի օվկիանոսային կլիմա (ըստ Կյոպպենի կլիմաների դասակարգման՝ Cfb), որը սերտորեն սահմանակից է տաք ամառներով միջերկրածովյան կլիմային (ըստ Կյոպենի դասակարգման՝ Csb): Ամռան ամիսներին տեղումների քանակը գերազանցում է միջերկրածովյան կլիմային հատուկ քանակին, իսկ տեղումների ընդհանուր քանակը գերազանցում է 900 մմ-ը։ Ամենաբարձր ջերմաստիճանը՝ 32,8&nbsp;°C, գրանցվել է 1967 թվականի մարտի 14-ին, իսկ ամենացածր ջերմաստիճանը՝ 2,1&nbsp;°C, գրանցվել է 1963 թվականի օգոստոսի 7-ին։

## Բնակչություն
2016 թվականի մարդահամարի համաձայն՝ Սթենլիի բնակչությունը կազմել է 476 մարդ, որոնցից տղամարդիկ կազմել են 53,0 %, կանայք՝ 47,0 %: Սթենլիի բնակիչների միջին տարիքը 47 տարեկան էր։

Սթենլիում ծնված հայտնի մարդկանց թվում են Ջոզեֆ Լայոնսը (1879-1939), որը եղել է Ավստրալիայի տասներորդ վարչապետը (1932-1939 թվականներին) և Թասմանիայի վարչապետը (1923-1928 թվականներին), ինչպես նաև նատուրալիստ գիտնական, մշտատև գյուղատնտեսության հիմնադիր Բիլ Մոլիսոնը (1928-2016)։

## Տրանսպորտ
Թասմանիայի հյուսիսային ափի երկայնքով ձգվող link=|30px Բասս Հայվեյ (*Bass Highway*) ավտոճանապարհից դեպի Սթենլի է ճյուղավորվում link=|30px Սթենլի Հայվեյ (*Stanley Highway*) ճանապարհը։ Մոտակա Սմիթթոն քաղաքից հեռավորությունը կազմում է 21 կմ։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Stanley Visitors Centre , www.stanley.com.au
* Карта Стэнли с указанием улиц, www.discovertasmania.com
* Карта Стэнли 1843 года (Van Diemens Land Company), National Library of Australia

Կատեգորիա:1826 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր
Կատեգորիա:1826 հիմնադրումներ Ավստրալիայում
Կատեգորիա:Ավստրալիայի քաղաքներ
Բասկետբոլի Եվրոպայի առաջնություն 2019 (կանայք, խումբ B)

**Բասկետբոլի Եվրոպայի առաջնություն 2019 (կանայք, խումբ B)**

## Մրցաշարային աղյուսակ

Աղբյուր. FIBA

## Խաղերի արդյունքներ
### 1-ին տուր
#### [[Շվեդիայի բասկետբոլի կանանց ազգային հավաքական|Շվեդիա]] - Չեռնոգորիա

#### Ֆրանսիա - Չեխիա

### 2-րդ տուր
#### Չեխիա - [[Շվեդիայի բասկետբոլի կանանց ազգային հավաքական|Շվեդիա]]

#### Չեռնոգորիա - Ֆրանսիա

### 3-րդ տուր
#### Չեխիա - Չեռնոգորիա

#### [[Շվեդիայի բասկետբոլի կանանց ազգային հավաքական|Շվեդիա]] - Ֆրանսիա

## Արտաքին հղումներ
* Պաշտոնական կայք

Կատեգորիա:Բասկետբոլը Եվրոպայում
Գոուլբեռն

**Գոուլբեռն** (), գավառական քաղաք Նոր Հարավային Ուելս, Ավստրալիա։ Գտնվում է Կանբերրայից 90 կմ հեռավորության վրա և Սիդնեյից 195 կմ հեռավորության վրա՝ Հյումայի մայրուղով, ծովի մակերևույթից 690 մետր բարձրության վրա։ 2011 թվականի մարդահամարի տվյալներով՝ բնակչությունը կազմում է 21 484 մարդ, 2018 թվականի տվյալներով՝ 23835 մարդ։

Հայտնի է որպես Ավստրալիայում առաջին քաղաքը, որը հիմնադրվել է ոչ թե ափին, այլ մայրցամաքի խորքում։

1984 թվականին Սիդնեյից Գոուլբեռն է տեղափոխվել Նոր Հարավային Ուելսի ոստիկանական ակադեմիան, որն այժմ հարավային կիսագնդում իրավապահ մարմինների սպաների համար խոշորագույն կրթական հաստատությունն է։

Գոուլբեռնում տեղակայված է Գոուլբեռնի ուղղիչ կենտրոնը, որն Ավստրալիայի անվտանգության ամենաբարձր մակարդակի տղամարդկանց բանտն է, որտեղ գտնվում են բազմաթիվ հայտնի վտանգավոր հանցագործներ։

2015 թվականին Գոուլբեռնը դարձել է արտասովոր երևույթի վայր. քաղաքում սարդերից անձրև է տեղացել։

## Կլիմա
Գոուլբեռնն ունի օվկիանոսային կլիման (Cfb) տաք ամառներով և սառը ձմեռներով։ Տեղումների քանակը հավասարաչափ բաշխվում է ամբողջ տարվա ընթացքում, տարեկան միջինը կազմում է 542,8 մմ։ Ժամանակ առ ժամանակ ձյուն է լինում, թեև հազվադեպ է այն տեղում զգալի քանակությամբ։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
*Goulburn Mulwaree Council
*Goulburn Visitor Information Centre
*
* 
*VisitNSW.com – Goulburn Area

Կատեգորիա:Ավստրալիայի քաղաքներ
Բասկետբոլի Եվրոպայի առաջնություն 2019 (կանայք, խումբ C)

**Բասկետբոլի Եվրոպայի առաջնություն 2019 (կանայք, խումբ C)**

## Մրցաշարային աղյուսակ

Աղբյուր. FIBA

## Խաղերի արդյունքներ
### 1-ին տուր
#### Հունգարիա - Սլովենիա

#### Թուրքիա - Իտալիա

### 2-րդ տուր
#### Սլովենիա - Թուրքիա

#### Իտալիա - Հունգարիա

### 3-րդ տուր
#### Հունգարիա - Թուրքիա

#### Իտալիա - Սլովենիա

## Արտաքին հղումներ
* Պաշտոնական կայք
Բասկետբոլի Եվրոպայի առաջնություն 2019 (կանայք, խումբ D)

**Բասկետբոլի Եվրոպայի առաջնություն 2019 (կանայք, խումբ D)**

## Մրցաշարային աղյուսակ

Աղբյուր. FIBA

## Խաղերի արդյունքներ
### 1-ին տուր
#### [[Ռուսաստանի բասկետբոլի կանանց ազգային հավաքական|Ռուսաստան]] - Բելգիա

#### Բելառուս - Սերբիա

### 2-րդ տուր
#### Բելգիա - Բելառուս

#### Սերբիա - [[Ռուսաստանի բասկետբոլի կանանց ազգային հավաքական|Ռուսաստան]]

### 3-րդ տուր
#### Բելառուս - [[Ռուսաստանի բասկետբոլի կանանց ազգային հավաքական|Ռուսաստան]]

#### Բելգիա - Սերբիա

## Արտաքին հղումներ
* Պաշտոնական կայք
Կունդուզ

**Կունդուզ** (; ;  original name: ), քաղաք Աֆղանստանի հյուսիսում. նույնանուն նահանգի վարչական կենտրոնը։ 2015 թվականի տվյալներով բնակչության թվաքանակը եղել է 268.893 (ըստ այլ աղբյուրների՝ մոտավորապես 375 հազար).: Այդ ցուցանիշով համարվում է երկրի յոթերորդ և Հյուսիսարևելյան Աֆղանստանի ամենամեծ բնակավայրը։ Ընկած է պատմական Բակտրիայի Թոխարիստան մարզում, Կունդուզ և Խանաբադ գետերի միախառնման վայրի մերձակայքում։  Ավտոմայրուղիներով կապված է Քաբուլի, Մազարի Շարիֆի, Բադախշանի, Տաջիկստանի մայրաքաղաք  Դուշանբեի հետ։ Ունի ոչ մեծ օդանավակայան, որն օգտագործվում է ինչպես ռազմական, այնպես էլ քաղաքացիական նպատակներով։

Անվանումն առաջացել է պարսկերեն کهن دژ, *kohan dež —* «հին բերդ» բառակապակցությունից։

## Պատմություն
Պատմական հին ժամանակներում բնակավայրը կրել է Դրապսակա հունական անվանումը և եղել է Ալեքսանդր Մակեդոնացու՝ Հինդուկուշի լեռներն անցնելուց հետո նվաճած առաջին քաղաքը (մեր թվականությունից առաջ 329 թ.) Arrian =*Wyprawa Aleksandra Wielkiego* III 29,1: Ստրաբոնը հիշատակում է *Դարապսա* (Strabon =*Geografia* XI 11,2) կամ *Արապսա* (Strabon =*Geografia* XV 2,10), Պտղոմեոսը՝ *Դրեպսա* (Ptolemeusz =*Geografia* VI 12,6), Ամմիանուս Մարցելինուսը՝ *Դրեպսա* (Ammianus Marcellinus =*Dzieje rzymskie* XXIII 6,59) անվանաձևով։

2015 թվականի սեպտեմբերի 28-ին թալիբները անակնկալ գրոհով գրավել են քաղաքը։ Ամերիկյան օդուժի աջակցությամբ աֆղանական կառավարական զորքերը ետ են գրավել այն։ Մարտերից մեկի ժամանակ ամերիկացիները սխալմամբ ռմբակոծել են քաղաքի հիվանդանոցը, և դրա հետևանքով 41 քաղաքացիական անձ է զոհվել։ 2021 թվականի օգոստոսի 8-ին քաղաքն անցել է թալիբանի տիրապետության ներքո։

## Պատկերասրահ

Flughafen Kunduz.jpg|Կունդուզի օդանավակայանը
Afghan Business School Kunduz.jpg|Դպրոցական շենք
Kunduz.JPG|Տեղական բնապատկեր


## Ժողովրդագրություն
Կունդուզի  268.893 բնակիչների (2015 թվականի տվյալներով) մեծ մասը փուշտուներ են; Նրանց հաջորդում են ուզբեկները, տաջիկները, արաբները և այլ ժողովուրդների ներկայացուցիչներ։

Փուշտուները բնակավայրում մեծամասնություն են կազմել քսաներորդ դարի սկզբներին երկրի կառավարության միջամտությամբ այստեղ իրականացված փուշտունացման արդյունքում։

## Կլիմա
Կունդուզին բնորոշ է ցուրտ կիսաչորային կլիման (Köppen climate classification-ի դասակարգմամբ՝ *BSk*)՝ շոգ ամառներով ու զով ձմեռներով։ Տեղումներ գլխավորապես լինում են հունվարից ապրիլ ընկած ժամանակահատվածում։ Ամառները գրեթե միշտ անձրևազուրկ են։

## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն
*Dupree, Nancy Hatch (1977): *An Historical Guide to Afghanistan*. 1st Edition: 1970. 2nd Edition. Revised and Enlarged. Afghan Tourist Organization.
*Thomas J. Barfield, The Central Asian Arabs of Afghanistan: Pastoral Nomadism in Transition. 1982.

## Արտաքին հղումներ
*Kunduz Province by Naval Postgraduate School
*Welcome to Kunduz, Allauddin
*
* 
* 
* 
* 

Կատեգորիա:Աֆղանստանի բնակավայրեր
Կատեգորիա:Աֆղանստանի քաղաքներ
Հեսան

**Հեսան** (), քաղաք Հյուսիսային Կորեայում, Յանգանդո նահանգի վարչական կենտրոնը։

## Աշխարհագրություն
Քաղաքը գտնվում է Յալուցզյան գետի վերին հոսանքի հովտում՝ Չինաստանի հետ սահմանին (չինական կողմի սահմանից մոտակա քաղաքը, որը գտնվում է գետի վրա Գիրին նահանգի Չանբայ քաղաքն է)։

Քաղաքին մոտ կա ածուխի և երկաթի հանքաքարերի հանքավայրեր։

### Կլիմա
Քաղաքը գտնվում է Կորեայի ամենացուրտ մասում, 1915 թվականին այստեղ գրանցվել են Կորեայի համար ռեկորդային ցածր −42&nbsp;°C ջերմաստիճան։

Հեսան քաղաքում չափավոր ցուրտ կլիմա է․ անձրևային ամառ (տեղումների ամենամեծ քանակը դիտվում է հուլիսին) և չոր ձմեռ։ Ըստ Կյոպպենի կլիմաների դասակարգման՝ խոնավ ցամաքային կլիմա՝ տաք ամառով և ձմեռային չորային եղանակով (Dwb ինդեքս)։ Տարեկան միջին ջերմաստիճանը – 3,7&nbsp;°C է, տարեկան տեղումների միջին նորման՝ 679 մմ։

## Պատմություն
1954 թվականին քաղաքը դարձել է Ռյանգան նահանգի վարչական կենտրոն։

1956 թվականին բնակչության թիվը կազմել է 20 հազար մարդ, այստեղ կային փայտանյութի արդյունաբերության մի քանի ձեռնարկություն։

1977-ին բնակչությունը կազմում էր ավելի քան 50 հազար մարդ, գործում էին տեքստիլ (կտավատի վերամշակման գործարան և այլն), փայտամշակման (կահույքի և թղթի արտադրություն), մեքենաշինության և սննդի արդյունաբերության ձեռնարկություններ։

1990 թվականին բնակչությունը կազմում էր ավելի քան 50 հազար մարդ, այստեղ գործում էին տեքստիլ, փայտամշակման և մեքենաշինական արդյունաբերության ձեռնարկություններ։

## Տրանսպորտ
Տրանսպորտային հանգույց, երկաթուղային կայարան։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Հյուսիսային Կորեայի քաղաքներ
Կատեգորիա:Բնակավայրեր այբբենական կարգով
Գրիֆիթ (Ավստրալիա)

**Գրիֆֆիտ** (, ), քաղաք Ավստրալիայում, որը տեղակայված է Նոր Հարավային Ուելս նահանգի հարավ-արևմուտքում և հիմնադրվել է 1916 թվականի օգոստոսի 4-ին։ 2018 թվականի հունիսի տվյալներով՝ բնակչությունը կազմել է 20 251 մարդ։

## Պատմություն
Գրիֆիտի և մոտակա Լիտոնի քաղաքային պլանը մշակել է Ուոլթեր Բերլի Գրիֆինը 1914 թվականին։ Քաղաքը կոչվել է ավստրալիացի քաղաքական գործիչ Արթուր Գրիֆֆիթի պատվին։ Թաուն է հայտարարվել 1916 թվականի օգոստոսին։ 1987 թվականին հռչակվել է քաղաք։

Մինչև 2010 թվականի փետրվարը Գրիֆֆիտում չեն եղել լուսացույցներ։

## Կլիմա
Գրիֆֆիթի կլիման, ըստ Կյոպպենի կլիմաների դասակարգման, կիսաանապատային է՝ տաք ամառներով և ցուրտ  ձմեռներով ու տեղումների բավականին հավասարաչափ բաշխմամբ ըստ ամիսների։ Գրիֆֆիտի օդանավակայանում առավելագույն ջերմաստիճանը՝ 46,4&nbsp;°C, գրանցվել է 2019 թվականի հունվարի 16-ին, իսկ նվազագույնը՝ -5,9&nbsp;°C, 1977 թվականի հուլիսի 17-ին։ 2017 թվականի փետրվարի 10-ին ջերմաստիճանը հասել է 45,8&nbsp;°C, ինչը դարձել է նոր ռեկորդային ցուցանիշ փետրվարի համար։ 2019 թվականի հունվարի 16-ին Գրիֆֆիտի օդանավակայանում երկարատև շոգի ժամանակ գրանցվել է 46,4&nbsp;°C, որը դարձել է ամենաբարձր առավելագույն ջերմաստիճանը ցանկացած ամսվա համար դիտարկումների ողջ պատմության ընթացքում։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Ավստրալիայի քաղաքներ
Նեհավենդ

**Նեհավենդ** կամ **Նահավանդ** (), քաղաք Իրանի արևմուտքում՝ Համադան օսթանում (նահանգում)։ Հանդիսանում է Նեհավենդ շահրեստանի վարչական կենտրոնը։ Բնակչությունը վերջին մարդահամարի տվյալներով կազմում է ։

## Աշխարհագրություն
Քաղաքը գտնվում է Համադանի հարավային մասում՝ լեռնային տեղանքում։ Ծովի մակարդակից ունի 1644 մ բարձրություն։ Նեհավենդը գտնվում է նահանգի վարչական կենտրոնից՝ Համադանից, 65 կմ դեպի հարավ-արևմուտք և երկրի մայրաքաղաքից՝ Թեհրանից, 310 կմ դեպի հարավ-արևմուտք։

## Պատմություն
Քաղաքը հիմնադրվել է Աքեմենյան դինաստիայի Դարեհ I Մեծի օրոք պարսկական սատրապության՝ Մարաստանի տարածքում։ Սելևկյանների մակեդոնական դինաստիայի օրոք Նեհավենդի մոտ հիմնադրվել են հունական Ապամեա և Լաոդիկեա քաղաքները, որոնք հիշատակվում են Ստրաբոնի և Պլինիոս Ավագի աշխատություններում։ 642 թվականին քաղաքի շրջակայքում տեղի է ունեցել ճակատամարտ խալիֆա Օմարի արաբա-մուսուլմանական և շահնշահ Հազկերտ III-ի պարսկական բանակների միջև, որն ավարտվել է պարսիկների լիակատար պարտությամբ։ Քաղաքի պատմության հետ է կապված իրանցի կարաիմների առաջնորդներից մեկի՝ Բենիամին Նահավենդիի (մոտ 830-860) կյանքը։

## Բնակչություն
Բնակչությունը 2016 թվականի մարդահամարի տվյալներով կազմում էր 76 162 մարդ, որոնք կազմում էին 23 947 տնտեսություն։ Համադան օսթանի բնակչությամբ երրորդ ամենախոշոր քաղաքն է Համադանից և Մալայերից հետո։ Քաղաքի բնակչության փոփոխությունը ժամանակի ընթացքում՝ ստորև.

Ազգային կազմում գերակշռում են լոռերն ու լաքերը, իսկ դավանանքայինում՝ շիա մուսուլմանները։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Իրանի քաղաքներ
Կատեգորիա:Բնակավայրեր այբբենական կարգով
Ուտկիագվիկ

**Ուտկիագվիկ** (, մինչև 2016 թվականը՝ *Բարոու*, ), քաղաք Ալյասկայի հեռավոր հյուսիսում։ Աշխարհի  ամենահյուսիսային քաղաքներից մեկը և Միացյալ Նահանգների ամենահյուսիսային բնակավայրն ու քաղաքը։ Բնակչությունը 2021 թվականի տվյալներով կազմում է 4443 մարդ։ Ըստ 2009 թվականի տվյալների՝ բնակչության 61%  կազմում էին էսկիմոսներրը։ Հին անվանումը Ջոն Բարոուի պատվին է։ 2016թ հոկտեմբերին կայացած հանրաքվեի արդյունքներով 2016 թվականի դեկտեմբերին քաղաքը վերանվանվել Ուտկիագվիկ։

Մոտակայքում է Բարոու քաղաքը՝ ԱՄՆ ամենահյուսիսային կետը։ Քաղաքի մոտ կա օդերեւութաբանական կայան, Կատարվում է նավթի արդյունահանում։

## Աշխարհագրություն
Ուտկիագվիկ քաղաքը գտնվում է Հյուսիսային բևեռից մոտավորապես 2100 կմ հեռավորության վրա։ Երկրի ընդհանուր մակերեսի 2,6%-ը գտնվում է Ուտկիագվիկից հյուսիս։

ԱՄՆ մարդահամարի բյուրոյի տվյալներով՝ քաղաքը զբաղեցնում է 54 կմ² տարածք, որից՝ 47 կմ² ցամաքային և 8 կմ² ջրային տարածք է։ Քաղաքի հողային տարածքի մեծ մասին բնորոշ է տունդրան,իսկ հողի սառցակալման խորությունը այստեղ հասնում է 400 մետրի։

Քաղաքից ոչ հեռու գտնվում է հինավուրց 8 կիլոմետրանոց Ավակ հրաբխային խառնարանը։

### Կլիմա
Քանի որ Ուտկիագվիկը գտնվում է Բևեռային շրջանից 515 կիլոմետր դեպի հյուսիս, քաղաքի կլիման ցուրտ է և չոր և համարվում է բևեռային։ Քաղաքում ձմեռները կարող են վտանգավոր լինել սաստիկ սառնամանիքների և ուժեղ քամիների պատճառով, և նույնիսկ ամռանը այնտեղ եղանակը շատ զով է։ Ընդհանուր առմամբ, Ուտկիագվիկում ջերմաստիճանը 0-ից ցածր կարող է լինել տարեկան մոտ 324 օր, իսկ ցրտահարություններ և ձյան տեղումներ հնարավոր են ցանկացած ամսվա ընթացքում

* Տարեկան միջին ջերմաստիճան՝ −11,3 C°
* Քամու միջին արագություն՝ 5,6 մ/վ
* Օդի միջին տարեկան խոնավություն՝ 72 %

## Ուտիագվիկը ժողովրդական  մշակույթում
Քաղաքում են տեղի ունենում«30 գիշերներ», «Բոլորը սիրում են կետերին», « Սառույցի վր» (2011) ֆիլմերի գործողությունները։

## Քույր քաղաքներ
*  Ուշուայա, Արգենտինա

## Կլիմա

## Պատկերասրահ

Պատկեր:Welcome_to_Barrow%2C_Alaska.jpg
Պատկեր:Barrow-Alaska-skyview.jpg
Պատկեր:Arctic_Shore_at_Barrow_Alaska.jpg|
Պատկեր:Barrow-icebow.jpg|
Պատկեր:Nalukataq_Blanket_Toss_Barrow.jpg|
Պատկեր:Barrow_High_School_2007-12-08.jpg
Պատկեր:Barrow-Whalers-turf-field.jpg|
Պատկեր:Barrow_Radio.jpg


## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Ուտկիագվիկի կլիմայագրությունа

Կատեգորիա:Ալյասկայի քաղաքներ
Կատեգորիա:Վերանվանված քաղաքներ
Թթվածնա-կոնվերտերային պրոցես

**Թթվածնա-կոնվերտերային պրոցես**, առանց վառելիքի ծախսի հեղուկ թուջը պողպատի վերամշակելու եղանակ, կատարվում է կոնվերտերում՝ թուջը վերևից տեխնիկապես մաքուր թթվածնով ներփչելու միջոցով։

Թթվածնա-կոնվերտերային պրոցես իրականացվում է հիմնային խեժա– դոլոմիտային աղյուսապատումով և խուլ հատակով կոնվերտերում։ Թթվածինն ավելի քան 10 կգ/սմ² ճնշմամբ ջրահովացվող ֆուրմերով տրվում է կոնվերտերի բկանցքի միջով։ Ֆոսֆորը կապող հիմնային խարամի առաջացման համար ներփչման սկզբում կոնվերտերի մեջ կիր են լցնում։ Փչման ազդեցությամբ թուջի խառնուկները (սիլիցիում, մանգան, ածխածին ևն) օքսիդանում են, անջատելով մեծ քանակությամբ ջերմություն, որի հետևանքով իջնում է խառնուկների պարունակությունը մետաղում և միաժամանակ, բարձրանում մետաղը հեղուկ վիճակում պահող ջերմաստիճանը։ Թթվածնա-կոնվերտերային պրոցեսի ընթացքը կախված է պրոցեսի ջերմաստիճանային ռեժիմից։ Կոնվերտացման ժամանակ օդային փչման (տես Բեսեմերյան պրոցես) փոխարեն թթվածնայինի կիրառումը թույլ է տալիս ստանալ փոքր քանակությամբ (0,002–0,006%) ազոտ պարունակող պողպատ։ Թթվածնա-կոնվերտերային պրոցեսի բարձր ջերմաստիճանը նպաստում է ածխածնի ինտենսիվ օքսիդացմանը, որի հետևանքով մետաղում լուծված թթվածնի պարունակությունը պակասում է մինչև 0,005– 0,01 %:

## Տես նաև
* Բեսեմերյան պրոցես

Կատեգորիա:Պողպատ
Կատեգորիա:Պողպատի արտադրություն
Կատեգորիա:Երկաթի համաձուլվածքներ