«Եվրոպայի ազատականների և ժողովրդավարների դաշինք» կուսակցություն

**«Եվրոպայի ազատականների և ժողովրդավարների դաշինք» կուսակցությունը ** (ԵԱԺԴ կուսակցություն) հիմնականում Եվրոպական Միությունում գործող  եվրոպական քաղաքական կուսակցություն է, որի կազմում ընդգրկված են Եվրոպայի թվով 60 ազգային ազատական կուսակցություններ։ Մինչև 2012 թ. նոյեմբերի 10-ը կուսակցությունը հայտնի էր որպես **Եվրոպայի ազատական, ժողովրդավարական և բարեփոխիչների կուսակցություն **(ԵԱԺԲ, ELDR): ԵԱԺԴ կուսակցությունն անդամակցում է  «Ազատական ինտերնացիոնալ»-ին։

1970-ականների ազգային քաղաքական կուսակցությունների ազատ համադաշնության հիմքով զարգացած ԵԱԺԴ կուսակցությունն այժմ հանդես է գալիս իբրև շահույթ չհետապնդող միասնական ասոցիացիա՝ գրանցված ըստ բելգիական օրենսդրության։

2010 թ. դրությամբ ԵԱԺԴ-ն ԵՄ-ի կառույցներում ներկայացված իր մեծությամբ չորրորդ համաեվրոպական քաղաքական կուսակցությունն է, ունի 67 ԵԽՊ  և Եվրոպական հանձնաժողովի 5 անդամ։ ԵՄ 28 անդամ պետություններից հինգում պաշտոնավարում են ԵԱԺԴ-ին անդամագրված վարչապետներ՝ Քսավյե Բեթելը (ԺԿ) Լյուքսեմբուրգում, Շարլ Միշելը (ԲՇ) Բելգիայում, Տաավի Ռիյվասը (ԷԲԿ) Էստոնիայում, Միրո Ցերարը (ԱԿԿ) Սլովենիայում  և  Մարկ Ռուտեն (ԺԿԱԺ)  Նիդեռլանդներում։

Նիկ Քլեգը (ԱԴ) Միացյալ Թագավորության փոխվարչապետի պաշտոնն է զբաղեցնում։ Կառավարության կազմում ազատականներ են ընդգրկված նաև ևս հինգ ԵՄ անդամ պետություններում՝ Խորվաթիայում, Չեխիայի Հանրապետությունում, Դանիայում, Ֆինլանդիայում  և  Լիտվայում։

2004 թ. հուլիսի 20-ից ԵԱԺԴ կուսակցությունն իբրև քաղաքական ուժ ներկայացված է Եվրախորհրդարանում՝ Եվրոպայի ազատականների և ժողովրդավարների դաշինքի  խորհրդարանական խմբակցության միջոցով, որը ձևավորվել է Եվրոպայի ժողովրդավարական կուսակցության (ԵԺԿ) հետ համատեղ։ ԵԱԺԴ-ի խորհրդարանական խմբակցությունը ղեկավարում է Գի Վերհովստադտը, նախկինում՝ Բելգիայի վարչապետ։ Մինչ 2004 թ. Եվրոպական ընտրությունները կուսակցությունը միավորված էր Եվրոպայի ազատական, ժողովրդավարական և բարեփոխիչների կուսակցության (ԵԱԺԲ) խմբակցության հետ։
ԵԱԺԴ-ի երիտասարդական թևը Եվրոպայի ազատական երիտասարդությունն է (LYMEC). այն հիմնականում գործում է երիտասարդական և ուսանողական ազատական կազմակերպությունների հենքի վրա, սակայն իր կազմում ունի նաև ոչ մեծ թվով անհատ անդամներ։ LYMEC-ի առաջնորդը 2012 թ. մայիսին երկու տարով LYMEC-ի նախագահ ընտրված Յերոեն Դիպեմաատն է (ԺԿԱԺ, Նիդեռլանդներ)։ Կազմակերպությունն ունի 200.000 անդամ։

## Կուսակցության առաջնորդը
ԵԱԺԴ կուսակցության առաջնորդը Սըր Գրեմ Վաթսոնն է (ԵԽՊ)։

## Կառուցվածք
### Վարչություն
ԵԱԺԴ կուսակցության ընթացիկ կառավարումն իրականացնում է նրա Վարչությունը հետևյալ կազմով՝

### Նախագահ
* Գրեմ Վաթսոն  ԵԽՊ (Ազատական ժողովրդավարներ, Միացյալ Թագավորություն), ԵԱԺԴ կուսակցություն նախագահ

### Փոխնախագահներ
* Մարկ Գեռերո ի Տառագո  (ԿԺԿ, Իսպանիա)
* Լուիսվայս վան դեր Լաան   (Ժողովրդավարներ 66, Նիդեռլանդներ)
* Ալեքսանդր Գրաֆ Լամբսդորֆ  ԵԽՊ (ԱԺԿ, Գերմանիա)
* Կարին Ռիիս-Յորգենսեն   ԵԽՊ (Ազատականներ, Դանիա)
* Դիք Ռոշ  (Ֆիաննա Ֆայլ, Իռլանդիա)
* Օլլե Շմիդտ  (Ազատական ժողովրդական կուսակցություն, Շվեդիա)

### Գանձապահ
* Ռոման Յակիչ  (Զարես, Սլովենիա)

### ԵԱԺԴ խմբակցության ղեկավարներ
* Գի Վերհովստադտ  ԵԽՊ (Բաց ՖԱԺ, Բելգիա), ԵԱԺԴ խմբակցության ղեկավար, Եվրախորհրդարան
* Անն Բրասյըր  (ԺԿ, Լյուքսեմբուրգ), Եվրոպայի խորհրդի խորհրդարանական վեհաժողովում Եվրոպայի ազատականների և ժողովրդավարների դաշինքի  նախագահ (ԵԱԺԴ-ԵԽԽՎ)
* Ֆլո Կլուկաս  (Ազատական ժողովրդավարներ, Միացյալ Թագավորություն), ԵԱԺԴ-ի խմբակցության ղեկավար, ԵՄ Տարածաշրջանների կոմիտե

### Կուսակցության այլ պաշտոնյաներ
* Յակոբ Մորոզա-Ռասմուսեն  (Ազատականներ, Դանիա), ԵԱԺԴ կուսակցություն Գլխավոր քարտուղար
* Ալեքսանդր Բիլզ  (ԺԿԱԺ, Նիդեռլանդներ), ԵԱԺԴ խմբակցության գլխավոր քարտուղար
*Վեդրանա Գույիչ    (ԽԺԿ, Խորվաթիա), նախագահ, Եվրոպայի ազատական երիտասարդություն (LYMEC)
*Ջուլի Մինովես    (ԱԱԿ, Անդորրա), նախագահ, Ազատական ինտերնացիոնալ

## Առաջնորդներ
* 1978–1981:  Գաստոն Թորն
* 1981–1985:  Վիլլի դե Կլերք
* 1985–1990:   Կոլետ Ֆլեշ
* 1990–1995:  Վիլլի դե Կլերք
* 1995–2000:  Ուֆֆե Էլլեմանն-Յենսեն
* 2000–2005:  Վեռներ Հոյեր
* 2005–2011:  Աննեմի Նեյց-Ույտեբրուք
* 2011–:  Գրեմ Վաթսոն

### Համաեվրոպական ազատականության պատմությունը
Համաեվրոպական ազատականությունը հարուստ պատմություն ունի. այն սկիզբ է առել 1947 թ. ապրիլին «Ազատական ինտերնացիոնալի» հիմնադրումից։ 1976 թ. մարտին ստեղծվեց Եվրոպայի ազատական և ժողովրդավարական կուսակցությունների դաշնությունը, որն աստիճանաբար վերաճեց Եվրոպայի Ազատական, ժողովրդավարական և բարեփոխումների կուսակցության (ԵԱԺԲ)՝ Եվրախորհրդարանում համապատասխանաբար ներկայացվելով Եվրոպայի Ազատական, ժողովրդավարական և բարեփոխումների կուսակցության խմբակցության միջոցով։

Եվրոպական Միության ընդլայնման նախօրեին՝ 2004 թ. ապրիլի 30-ին Բրյուսելում կայացած արտահերթ համաժողովում, ԵԱԺԲ կուսակցությունն ըստ բելգիական օրենսդրության գրանցվեց որպես Եվրոպական քաղաքական կուսակցություն։

2004 թ. ԵԱԺԲ կուսակցությունը միավորվեց Եվրոպայի ժողովրդավարական կուսակցության հետ և կազմեց Եվրոպայի ազատականների և ժողովրդավարների դաշինքը (ԵԱԺԴ)՝ ներկայանալով Եվրախորհրդարանում ԵԱԺԴ խմբակցության միջոցով։ ԵԱԺԲ կուսակցությունն ընդունել է իր ներկայիս անվանումը 2012 թ. նոյեմբերի 10-ին՝ համաեվրոպական դաշինքի և խորհրդարանական խմբակցության ներդաշնակեցման նպատակով։

### Եվրոպական խորհուրդ և Նախարարների խորհուրդ

## Եվրահանձնաժողովի պատվիրակներ
Եվրոպական հանձնաժողովի 28 անդամներից 5-ը ԵԱԺԴ-ի անդամ կուսակցությունների ներկայացուցիչներն են.

## Անդամ կուսակցություններից ընտրված ներկայացուցիչներ
### Եվրոպական կառույցներ
[thumb|right|150px|[Գի Վերհովստադտ]]

### Եվրոպական Միության անդամ երկրների ազգային խորհրդարաններ
[thumb|right|150px|[Մարկ Ռիուտե]]
[thumb|100px|right|[Տաավի Ռիյվաս]]
[thumb|right|150px|[Մարգրեթ Վեստագեր]]
[thumb|right|150px|[Նիկ Քլեգ]]

### Ազգային խորհրդարաններ՝ Եվրոպական Միությունից դուրս

## Անդամ կուսակցություններ

### ԵՄ-ից  դուրս

* Անդորրայի ազատական կուսակցություն

* Հայ Ազգային Կոնգրես

* Մուսավաթ կուսակցություն

* Բելառուսի Ազատության և առաջադիմության ազատական կուսակցություն

* Մեր Վրաստանը – Ազատ դեմոկրատներ
* Վրաստանի Հանրապետական կուսակցություն

* Պայծառ ապագա

 Kosovo
* Կոսովոյի ազատական կուսակցություն
* Նոր Կոսովոյի դաշինք

* Ազատական կուսակցություն

* Մոնտենեգրոյի Ազատական կուսակցություն

* Ազատական կուսակցություն

* Ռուսաստանի հանրապետական կուսակցություն – Ժողովրդական ազատության կուսակցություն,, Ժողովրդադեմոկրատական միության իրավահաջորդ
* Ռուսաստանի միացյալ ժողովրդավարական "Յաբլոկո" կուսակցություն

* Ազատական ժողովրդավարական կուսակցություն

*ԱԺԿ. Ազատականներ

* Ուկրաինայի եվրոպական կուսակցություն

## Տես նաև
* Եվրոպայի ազատական երիտասարդություն
* Ազատական ինտերնացիոնալ
* Աշխարհի քաղաքական կուսակցությունները

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Alliance of Liberals and Democrats for Europe Party official site
* European Liberal Youth (LYMEC) 

Կատեգորիա:1976 Եվրոպայում
Կատեգորիա:1976 հիմնադրված կազմակերպություններ
Կատեգորիա:1993 հիմնադրված կուսակցություններ
Կատեգորիա:2004 հիմնադրումներ
Կատեգորիա:Եվրոպայի լիբերալ կուսակցություններ
Կատեգորիա:Լիբերալ կուսակցություններ