open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Ձյոյո

, Ճապոնիայի Կիոտո պրեֆեկտուրայում գտնվող քաղաք։ Քաղաքի մակերեսը կազմում է 32,71 կմ², բնակչությունը՝ 75 736 մարդ (2017 թվականի հոկտեմբերի 1-ի տվյալների համաձայն), բնակչության խտությունը՝ 2315,38 մարդ/կմ²։

## Աշխարհագրական դիրք
Քաղաքը տեղակայված է Հոնսյու կղզու Կինկի տարածաշրջանի Կիոտո պրեֆեկտուրայում։ Այս քաղաքի հետ սահմանակցում են Ուձի, Յավատա, Կյոտանաբե քաղաքները և Իդե, Ուձիտավարա, Կումիյամա ավանները։

## Բնակչություն
Քաղաքի բնակչությունը կազմում է 75 736 մարդ (2017 թվականի հոկտեմբերի 1-ի տվյալների համաձայն), իսկ խտությունը՝ 2315,38 մարդ/կմ²։ Բնակչության թվաքանակի փոփոխությունը՝ 1970-2015 թվականներին.

## Սիմվոլիկա
Ձյոյո քաղաքը խորհրդանշող ծառ է համարվում ճապոնական ծիրանենին, ծաղիկ՝ *[[Iris ensata]]*-ն։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* * Ձյոյո քաղաքի պաշտոնական կայք

Կատեգորիա:1972 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր
Կատեգորիա:Ճապոնիայի քաղաքներ
Ռուդիկ Սահակյան

**Ռուդիկ Վարդանի Սահակյան** (), կաթնագործության բնագավառի հայ գիտնական։ Գյուղատնտեսական գիտությունների դոկտոր (1983):

## Կենսագրություն
Ռուդիկ Սահակյանը ծնվել է 1940 թվականի հուլիսի 25-ին Ճարտար (այժմ՝ ԼՂՀ Մարտունու շրջանում) գյուղում։ 1962 թվականին ավարտել է Երևանի անասնաբուծական-անասնաբուժական ինստիտուտը։ 1964-1986 թվականներին աշխատել է Երևանի անասնաբուծական-անասնաբուժական ինստիտուտի կաթի տեխնոլոգիայի հիմնախնդրային լաբորատորիայում, 1974 թվականից՝ կաթի ֆիզիկայի և քինիայի բաժնի վարիչ։

Աշխատանքները վերաբերում են կաթի բաղադրությանն ու տեխնոլոգիայի հատկություններին։ Առաջարկել է մանրէային մերանների ակտիվությունը բարձրացնող մակարդների  տեխնոլոգիայի հատկությունների բարելավման, ինչպես նաև մթերքի հասունացման շարժընթացի արագացման եղանակ՝ միկրոտարրերի (մանգան, ցինկ, պղինձ, կոբալտ) միկրոքանակների ավելացմամբ։ Հետազոտել է միկրոտարրերի նկատմամբ կաթնաթթվային միկրոֆլորայի տարբեր շտամների ընտրող. ունակությունը և ապացուցել բարձրորակ պանիրների արտադրության մեջ ազատ ամինաթթուներ, ցնդելի ճարպաթթուներ և արոմատիկ միացություններ առաջացնող շտամների կիրառման արդյունավետությունը։ Հեղինակ է պանրի և կաթնամթերքների նոր տեսակների։

## Մահ
Մահացել է 1986 թվականին, Երևանում։

## Երկեր
* Биологические методы интенсификации производства крупных сыров, Е., 1985.

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Հայ գիտնականներ
Կատեգորիա:Գյուղատնտեսական գիտությունների դոկտորներ
Կատեգորիա:Երևանի անասնաբուծական-անասնաբուժական ինստիտուտի շրջանավարտներ
Շահեն Մամիկոնյան

**Շահեն Մամիկոնյան** (4-րդ դար), հայ զորավար, Մամիկոնյանների նախարարական տոհմից։ 353 թվականին մի խումբ նախարարների, իշխանների և հոգևորականների հետ ուղեկցել է Ներսես Մեծին դեպի Կեսարիա՝ կաթողիկոս օծվելու համար։

## Ծանոթագրություններ

## Աղբյուրներ
* «Հայոց անձնանունների բառարան», Հրաչյա Աճառյան, Հատոր 4, Ցուցակ 1, Էջ 118․
* «Պատմութիւն Ս․ Ներսէսի Պարթևի հայոց հայրապետի․ Սոփերք», Վենետիկ, 1853, հատոր Զ, էջ 24․

Կատեգորիա:Մամիկոնյաններ
Կատեգորիա:Հայ զորավարներ
Մելիք Դադաշով

**Մելիք Յուսիֆ օկլի Դադաշով** (, ), թատրոնի և կինոյի ադրբեջանցի դերասան, Ադրբեջանական ԽՍՀ ժողովրդական արտիստ (1974);

## Կենսագրություն
Մելիք Դադաշովը ծնվել է 1924 թվականի հունիսի 7-ին Բաքվում։ 1950 թվականին ավարտել է Ադրբեջանի թատերական ինստիտուտը (ներկա Ադրբեջանի մշակույթի և արվեստի պետական համալսարան)։ Ինստիտուտի ավարտելուց հետո աշխատել է Մ. Ազիզբեկովի անվան ակադեմիական թատրոնում (ներկա Ադրբեջանի պետական ակադեմիական դրամատիկական թատրոն), որտեղ կատարել է բազմաթիվ դերեր։ Թատրոնում ստեղծած լավագույն դերերից են՝ *Շեյխ Նասռուլլախ*, *Մոլլա Սադըկ* (Ջալիլ Մամեդկուլիզադե)։

Մելիք Դադաշովը հատուկ ծառայություններն ունի Ադրբեջանի դերեսանական դպրոցի ձևավորման գործում։ Դերասանը իր կյանքի վերջին տարիներին աշխատել է Սամեդ Վուրղունի անվան ռուսական դրամատիկական թատրոնում։ 1980-ական թվականներից նա նաև դասավանդել է Ադրբեջանի մշակույթի և արվեստի պետական համալսարանում։

Մելիք Դադաշովը մահացավ 1996 թվականի դեկտեմբերի 2-ին։

## Դերերը կինոյում
* 1988 - Ağlar-güləyən (Լաց-ծիծաղ),
* 1971 - Axırıncı aşırım (Վերջին լեռնանցք),
* 1978 - Atayevlər ailəsi (Աթաևների ընտանիքը),
* 1959 - Bir qalanın sirri (Մեկ աշտարակի առեղծվածը),
* 1961 - Bizim küçə (Մեր փողոցը),
* 1973 - Bizim küçənin oğlanları (Մեր փողոց տղաները),
* 1967 - Dağlarda döyüş (Ճակատամարտը լեռներում),
* 1969 - Dəli Kür (Խելագար Քուռ),
* 1960 - Koroğlu (Քոռոկլի),
* 1993 - Təhminə (Թեհմինե),

## Տես նաև
* Ադրբեջանական կինո

## Աղբյուրներ
* Azərbaycan Respublikası Mədəniyyət Nazirliyi. C.Cabbarlı adına "Azərbaycanfilm" kinostudiyası. Aydın Kazımzadə. Bizim "Azərbaycanfilm". 1923-2003-cü illər. Bakı: Mütərcim, 2004.- səh. 52.
* Kazımzadə, A. Ştamp və stereotip bu aktyora yad idi: [Xalq artisti Məlik Dadaşov haqqında] //Kaspi.- 2014.- 21-23 iyun.- S.20-21.

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Ադրբեջանցի դերասաններ
Կատեգորիա:ԽՄԿԿ անդամներ
Ֆաթմալի

**Ֆաթմալի**, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Խարբերդի նահանգի Խարբերդի գավառում, Կապան-Մադենի գավառակում, Կապան Մադեն գյուղաքաղաքից 20 կմ հյուսիս-արևելք, Արածանի գետի ստորին հոսանքի ձախափնյա շրջանում։ Նշանակված է եղել Կովկասի 5-վերստանոց քարտեզում։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Արևմտյան Հայաստանի գյուղեր
Կատեգորիա:Խարբերդի նահանգի հայաբնակ բնակավայրեր
Կատեգորիա:Խարբերդի գավառի բնակավայրեր
Կատեգորիա:Կապան Մադենի գավառակի բնակավայրեր
Ուրիցկու փողոց (Ալուշտա)

**Ուրիցկու փողոց** (), փողոց Ղրիմի Ալուշտա քաղաքի կենտրոնում։ Անվանվել է Ռուսաստանի հեղափոխական շարժման գործիչ Մոիսեյ Սոլոմոնովիչ Ուրիցկու (1873-1918) պատվին։ Սկիզբ է առնում Կարլ Մարքսի փողոցից և, կատարելով կիսաշրջանաձև պտույտ, ավարտվում է նույն փողոցի հետ հատումով։ Երկարությունը 280 մետր է։

## Նկարագրություն
Ալուշտա քաղաքի Ուրիցկու փողոցը սկիզբ է առնում Կարլ Մարքսի փողոցից և, կատարելով կիսաշրջանաձև պտույտ, ավարտվում է նույն փողոցի հետ հատումով։ Փողոցում կա համարակալված 13 շինություն. ձախ կողմում (կենտ համարներ) կա 5 շինություն, աջ կողմում (զույգ համարներ)` 8։ Կարճ փողոց է. երկարությունն ընդամենը 280 մետր է։

Ուրիցկու փողոցի փոստային դասիչն է՝ 298500։

Փողոցն անվանվել է Ռուսաստանի հեղափոխական շարժման գործիչ Մոիսեյ Սոլոմոնովիչ Ուրիցկու (1873-1918) պատվին։ 1890-ական թվականների սկզբից նա եղել է հեղափոխական շարժման մեջ։ 1899 թվականին ձերբակալվել և աքսորվել է Յակուտիա։ Հոկտեմբերյան հեղափոխության հաղթանակից հետո աշխատել է արտաքին գործերի նախարարությունում։ Բրեստի հաշտության (1918 թվական) կնքման հարցում հարել է «ձախ կոմունիստներին»։ 1918 թվականի մարտից եղել է Պետրոգրադի արտակարգ հանձնաժողովի նախագահ։ Սպանվել է էսէռների կողմից։

## Ծանոթագրություններ

## Աղբյուրներ
*Улица Урицкого в Алуште
*Подробная карта Улица Урицкого, город Алушта со спутника с номерами домов, индекс и маршруты, Яндекс, Гугл карты

## Արտաքին հղումներ
*г. Алушта, улица Урицкого

Կատեգորիա:Ալուշտայի փողոցներ
Հիլդա Հայն

**Հիլդա Հայն** (), մարշալցի մանկավարժ և քաղաքական գործիչ, Մարշալյան կղզիների նախագահ 2016 թվականի հունվարի 28-ից։ Մինչև պաշտոնը ստանձնելը նա կրթության նախարար էր։ Հայնը առաջին մարդն է Մարշալյան կղզիներում, որը ստացել է գիտությունների դոկտորի աստիճան։ Հանդիսանում է կանանց իրավունքների խմբի հիմնադիրը։

## Կրթություն
Հայնը սովորել է ԱՄՆ-ի քոլեջում։ 1970 թվականին նա ստացել է բակալավրի աստիճան Օրեգոնի համալսարանում, 1975 թվականին՝ մագիստրոսի աստիճան Հավայան համալսարանում, իսկ 2004 թվականին՝ մանկավարժության դոկտորի աստիճան Հարավային Կալիֆորնիայի համալսարանում։

## Կարիերա
thumb|Մարշալյան կղզիների նախագահ Հիլդա Հայնը, որը քայլում է Արլինգթոնի ազգային գերեզմանատանը գտնվող հուշահամալիրի ամֆիթատրոնով, 2017 թվականի սեպտեմբերի 12
1975-1982 թվականներին Հայնն աշխատել է Marshall Islands High School-ում, Մաջուրոյի գլխավոր հանրային դպրոցում, սկզբում՝ ուսուցիչ, ապա 1980 թվականից՝ դպրոցական խորհրդատու։ 2000 թվականին Հայնը հիմնել է Մարշալյան կղզիների կանանց իրավունքների խումբ (WUTMI): 2005 թվականից աշխատել է Խաղաղօվկիանոսյան կղզիներին համալիր օգնություն ցուցաբերելու կենտրոնում՝ որպես Խաղաղօվկիանոսյան ռեսուրսների ստորաբաժանման տնօրեն։ 2009 թվականին Հայնը մասնակցել է կլիմայի փոփոխության հարցերով Խաղաղօվկիանոսյան գործընկերային կրթական ծրագրին։ Այն նաև կապված է եղել Միկրոնեզիայի կրթության Խաղաղօվկիանոսյան հանձնաժողովի և առողջապահական խմբի մարդկային ռեսուրսների ղեկավարների խորհրդատվական խորհրդի հետ։

Մարշալյան կղզիների Օրենսդիր ժողովում ներկայացնելով Աուր աթոլը՝ նա դարձել է կրթության նախարար։

Հայնը միակ թեկնածուն էր ընտրություններում, որը կայացել էր 2016 թվականի հունվարի 27-ին՝ Նախագահ Կաստեն Նեմրայի երդմնակալությունից ընդամենը երկու շաբաթ անց իշխանությունից հեռանալուց հետո, և ստացել է Կոնգրեսի 24 անդամների ձայները 33-ից. վեցը ձեռնպահ են մնացել և երեքը բացակայել են։ Հայնը երդվել է 2016 թվականի հունվարի 28-ին, նա դարձել է Խաղաղօվկիանոսյան Կղզային պետությունների պատմության մեջ առաջին կինը, որը զբաղեցրել է նախագահի պաշտոնը։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Կին նախագահներ
Կատեգորիա:Կին քաղաքական պաշտոնյաներ
Կատեգորիա:Մարշալյան կղզիների նախագահներ
Կատեգորիա:Պետության գործող ղեկավարներ
Կատեգորիա:Պետության կին ղեկավարներ
Կատեգորիա:Ռեկտորներ
Իբրահիմ Սալահ

**Իբրահիմ Սալահ Աբդել-Ֆաթթահ** (, ), եգիպտացի ֆուտբոլիստ, «Արաբ Կոնտրակտորս» ակումբի  և Եգիպտոսի ֆուտբոլի ազգային հավաքականի կիսապաշտպան։

## Ակումբային կարիերա
Սալահն իր կարիերան սկսել է հայրենի քաղաքի «Էլ-Մանսուրա» ակումբում։ 2006 թվականին ակումբում իր նորամուտն է նշել Եգիպտոսի ֆուտբոլի առաջնությունում։ 2009 թվականին Իբրահիմը տեղափոխվել է «Զամալեկ»։ Այս ակումբի կազմում նա 4 անգամ նվաճել է Եգիպտոսի գավաթը։ 2013 թվականին Սալահը մեկ տարով մեկնել է Եգիպտոսից։ Ամռանը Իբրահիմը պայմանագիր է կնքել սաուդյան «Ալ-Օրուբա» ակումբ։ Օգոստոսի 24-ին «Ալ-Հիլյալ» ակումբի դեմ խաղում նա իր նորամուտն է նշել Սաուդյան Արաբիայի առաջնությունում։ Դեկտեմբերի 13-ին «Ալ-Շաբաբ» ակումբի դեմ խաղի ժամանակ իր առաջին գոլն է խփել «Ալ-Օրուբա» ակումբում։ 2014 թվականին նա վերադարձել է «Զեմալեկ»։ 2015 թվականի մայիսի 28-ին «Իթթիհադ Ալ Շուրտա» ակումբի դեմ խաղում իր առաջին գոլն է խփել ակումբի կազմում։

2016 թվականի սկզբերին Սալահը վարձավճարով տեղափոխվել է «Սմուխա» ակումբ։ Փետրվարի 17-ին «Պետրոջետ» ակումբի դեմ խաղի ժամանակ Իբրահիմը իր առաջին գոլն է խփել նոր ակումբում։ Վարձավճարի ավարտից հետո նորից վերադարձել է «Զամալեկ»։

2017 թվականի ամռանը Սալահը տեղափոխվել է «Արաբ Կոնտրակտորս» ակումբ։

## Միջազգային կարիերա
2011 թվականի նոյեմբերի 17-ին Ավստրալիայի ֆուտբոլի ազգային հավաքականի դեմ ընկերական խաղի ժամանակ իր նորամուտն է նշել Եգիպտոսի հավաքականում։ 2013 թվականի օգոստոսի 14-ին Ուգանդայի ֆուտբոլի ազգային հավաքականի դեմ խաղի ժամանակ իր առաջին գոլն է խփել ազգային թիմում։

2017 թվականին Սալահը հավաքականի կազմում Գաբոնում դարձել է Աֆրիկյան ազգերի գավաթի արծաթե մրցանակակիր։

### Գոլեր Եգիպտոսի հավաքականի կազմում

## Ձեռքբերումներ
### Ակումբային
 **«Զամալյոկ»**
*  Եգիպտոսի ֆուտբոլի առաջնություն - 2014/2015
*  Եգիպտոսի գավաթակիր (4) - 2013, 2014, 2015, 2016

### Միջազգային

Աֆրիկայի ազգերի գավաթ-2017

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* 
* Профиль на sports.ru

Կատեգորիա:Տղամարդկանց ֆուտբոլի կիսապաշտպաններ
Moonlight

**Moonlight**, ամերիկացի ռեփեր XXXTentacion-ի երգը երկրորդ՝ «?» ստուդիական ալբոմից։ Երգը մինչ ռեփերի մահը 2018 թվականի օգոստոսի 14-ին ուղղարկվել է rhythmic radio, որպես ալբոմի երրորդ սինգլ։ Ամբողջ աշխարհում երգը հասել է բարձր դիրքերի, այդ թվում՝ 13-րդ տեղը Billboard Hot 100-ում, ինչպես նաև պլատինե հավաստագրման նրա մահից հետո։

Moonlight երգի պաշտոնական տեսահոլովակը թողարկվել է 2018 թվականի հոկտեմբերի 1-ի գիշերը։

## Ձայնագրման մասնակիցներ
* XXXTentacion՝ հեղինակ, երաժշտություն
* John Cunningham՝ հեղինակ, երաժշտություն, պրոդյուսեր, տեղեկություն
* Robert Soukiasyan՝ տեղեկություն, ձայնագրություն, անձնական ստուդիա
* Dave Kutch՝ մաստերինգ, անձնական ստուդիա
* Kevin Peterson՝ այլ

## Չարթեր

### Շաբաթական չարթեր

### Տարեկան չարթեր

## Հավաստագրեր

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:2018 երգեր
Կատեգորիա:XXXTentacion-ի երգեր
Սպիտակաբերան խխունջ

**Սպիտակաբերան խխունջ** (), տափակ խխունջների ընտանիքին պատկանող փափկամարմին կենդանի։ Գրանցված է Հայաստանի Կարմիր գրքում։

## Նկարագրություն
Սկավառակաձև խեցին 6 դանդաղ աճող պտույտներով է։ Վերջին պտույտը 1,5 անգամ նախավերջինից լայն է և գտնվում է ելանցքի մոտ` ներքևում։ Խեցին ունի 1,2 մմ բարձրություն և 7 մմ լայնություն։

## Տարածվածություն
Տարածված է Սիբիրում, Բայկալում և Լենա գետի ավազանում։ Հայաստանում հայտնի է Փարաքար գյուղի մոտակայքում (Արմավիրի մարզ)։

## Էկոլոգիա
Ապրում է ժամանակավոր, ամռանը չորացող, մանր ջրամբարներում։ Կենսաբանական առանձնահատկությունները հայտնի չեն։

## Պահպանություն
Տեսակը, որի վերջին հավաքը եղել 1925 թվականին, բնության պահպանության միջազգային միության Կարմիր ցուցակի չափորոշիչներով ներկայումս գնահատվում է որպես 
կրիտիկական վիճակում գտնվող տեսակ։ Հայաստանից հավաքված է միայն մեկ նմուշ։

Տեսակին սպառանացող հիմնական վտանգներից է՝ լանդշաֆտի գյուղատնտեսական յուրացմամբ պայմանավորված ապրելավայրերի ոչնչացումը։

Պահպանության միջոցառումներ չեն իրականացվում։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Կրիտիկական վիճակում գտնվող տեսակներ
Կատեգորիա:ՀՀ Կարմիր գրքում գրանցված կենդանիներ
Կատեգորիա:Փափկամարմիններ
Ինքնադիմանկար (Արփենիկ Նալբանդյան)

**Ինքնադիմանկար**, ՀԽՍՀ վաստակավոր նկարչուհի Արփենիկ Նալբանդյանի 1938 թվականին ստեղծած ինքնադիմանկարը։ Նկարը գտնվում է Իսաբեկյան ընտանիքի հավաքածուում։

Կտավն ունի 34 սմ բարձրություն, 30 սմ լայնություն, նյութը՝ ստվարաթուղթ, յուղաներկ։

## Նկարագրություն
«Ինքնադիմանկար» աշխատանքը Արփենիկ Նալբանդյանը ստեղծել է Թբիլիսիի գեղարվեստի ակադեմիայում սովորելու տարիներին։ Նկարչուհին ստվարաթղթին է փոխանցել իր երիտասարդ տարիների նուրբ ու կյանքով լեցուն էությունը։ Կտավի կենտրոնական հատվածը զբաղեցնում է նկարչուհու կիսաթեքված դիմապատկերը՝ խորաթափանց հայացքով ուղղված դեպի դիտողը։ Ստեղծագործությունը նկարված է ազատ մաներայով ու անկաշկանդ, խոշոր վրձնահարվածներով։ Հետին ոչ վառ, պարզ գունային լուծումներով հարթության վրա առանձնանում է դիմանկարը, որում պատանի աղջկա լուրջ, միաժամանակ վառ ինքնությունն ընդգծված է ալ կարմիր  գլխարկի շնորհիվ, որը միաժամանակ նաև ավարտունություն է հաղորդում ողջ ստեղծագործությանը։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Արփենիկ Նալբանդյանի էջը Էդուարդ Իսաբեկյան կայքում

Կատեգորիա:1938 նկարներ
Կատեգորիա:Արփենիկ Նալբանդյանի նկարներ
Կատեգորիա:Կանայք կտավներում
Սպիտակ խխունջ

**Սպիտակ խխունջ** (), տափակ խխունջների ընտանիքին պատկանող փափկամարմին կենդանի։ Գրանցված է Հայաստանի Կարմիր գրքում։

## Նկարագրություն
Սկավառակաձև, 4,5 արագ աճող պտույտներով խեցին բաց գունավորված է։ Ելանցքի մոտ գտնվող վերջին պտույտը երկու անգամ լայն է նախավերջինից։ Խեցու մակերեսը 
պարույրաձև կողերից կազմված ավելի բարակ պարզ ցանցաձև նախշով է և դասավորված գծերով։ Խեցին ունի մինչև 6 մմ լայնություն և 2 մմ բարձրություն։

## Տարածվածություն
Տարածված է Եվրոպայում, Արևմտյան Սիբիրում, Ալթայում և Հարավային Կովկասում։ Հայաստանում հայտնի է Գեղարքունիքի (Սևանա լճի Սևան քաղաքի մոտ և նախկին Գիլլի լճի տեղում գտնվող ջրանցքներ) և Լոռու (Ստեփանավան քաղաքի շրջակայքում գտնվող լճակ) մարզերից։

## Էկոլոգիա
Ապրում է խոշոր լճակներում, լճերում և գետերում, հանդիպում են ջրասույզ բուսականության վրա։ Կենսաբանական առանձնահատկությունները հայտնի չեն։

## Պահպանություն
Բնության պահպանության միջազգային միության Կարմիր ցուցակի չափորոշիչներով գնահատվում է որպես վտանգված և հազվագյուտ տեսակ։ Փոքրաքանակ է, հանդիպում է եզակի առանձնյակներով։ Թվաքանակի փոփոխության միտումները հայտնի չեն։

Վտանգման սպառնալիքները հանդիսանում են Սևանա լճի բացթողումը և տեսակի գոյատևման պայմանների փոփոխությունը։ Այլ ջրամբարներում, որտեղ հանդիպում է կենդանին հանդիսանում է հիդրոլոգիական ռեժիմի փոփոխության։

Պահպանվում է «Սևան» ազգային պարկում։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:ՀՀ Կարմիր գրքում գրանցված կենդանիներ
Կատեգորիա:Վտանգված տեսակներ
Կատեգորիա:Փափկամարմիններ
Կատարավոր խխունջ

**Կատարավոր խխունջ** (), տափակ խխունջների ընտանիքին պատկանող փափկամորթ կենդանի, որը գրանցված է Հայաստանի Կարմիր գրքում։

## Նկարագրություն
3 մմ բարձրությամբ և 18 մմ լայնությամբ սկավառակաձև խեցին բավական խոշոր է, արագ աճող պտույտներով, որոնց թիվը հասնում է հինգի, վերջին պտույտի ծայրամասում՝ բարձրության մեջտեղում, ունի լավ արտահայտված սուր կատար։

## Տարածվածություն
Տարածված է Հայաստանում, Եվրոպայում, Արևմտյան Սիբիրում և Անդրկովկասում։ Սևանա լճի ավազանում։ Այս կենդանին նախկինում ապրում էր հենց լճում (հայտնի էր լճի հյուսիսարևելյան ափամերձ տարածքից` Ծափաթաղ և Արեգունի գյուղերի միջև ընկած հատվածում), բայց ջրի մակարդակի իջնելուց հետո, հավաքներում չի հանդիպել։ Լճից դուրս հանդիպման միակ վայրն Արգիճիի գետահովիտն է` Վաղաշեն գյուղի քոչավայրերից վեր։

## Էկոլոգիա
Ապրում է ափամերձ բուսատափակ հատվածներում, ներկայումս լեռնահովիտով թույլ թեքությամբ հոսող գետերի մոտ, հանդիպում է բույսերի սորջրյա մասերի վրա։

## Պահպանություն
Կրճատվող թվաքանակով հազվագյուտ, սառցային շրջանի ռելիկտ տեսակ է, որը բնության պահպանության միջազգային միության Կարմիր ցուցակի չափորոշիչներով գնահատվում է որպես վտանգված տեսակ։

Վտանգման հիմնական գործոններն են՝ Արգիճի գետի հիդրոլոգիական ռեժիմի փոփոխությունը և աղտոտումը և Սևանա լճի մակարդակի իջեցմամբ պայմանավորված տեսակի ապրելավայրերի չորացումը։

Պահպանության միջոցառումներ չեն իրականացվում։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:ՀՀ Կարմիր գրքում գրանցված կենդանիներ
Կատեգորիա:Տափակ խխունջներ
Կատեգորիա:Փափկամարմիններ
Սեղմված խխունջ

**Սեղմված խխունջ** (), պիզիդիիդների ընտանիքին պատկանող փափկամարմին կենդանի։ Հայաստանի Կարմիր գրքում։

## Նկարագրություն
Մինչև 4,2 մմ երկարությամբ, 3,7 մմ լայնությամբ, կարճ, ձվաձև, խիստ ուռչած խեցին փոքր է։ Ուռուցիկ, նկատելիորեն խեցու մյուս մասերից առանձնացված վերին մասը շատ կարճ է։

## Տարածվածությունը
Տարածված է Ֆրանսիայում, Գերմանիայում, Դանիայում, Վրաստանում (Բորժոմի շրջակայք)։ Հայաստանում հայտնի է մեկ կետից՝ Ջան լճից (Գորիս քաղաքի շրջակայք, Սյունիքի մարզ)։

## Էկոլոգիա
Սեղմված խխունջն ապրում է բարձր լեռնային լճերում։ Կենսաբանական առանձնահատկություններ հայտնի չեն։

## Պահպանություն
Հազվագյուտ, ծայրահեղ սահմանափակ արեալով ռելիկտային տեսակ է։ Տարածման վայրում բավականին բազմաթիվ է։ Թվաքանակի տատանումների միտումներ բացահայտված չեն։

Վտանգման հիմնական գործոնները ջրամբարի աղտոտումն ու հիդրոլոգիական ռեժիմի խախտումն է։

Պահպանության միջոցառումներ չեն իրականացվում։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Կենդանիներ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:ՀՀ Կարմիր գրքում գրանցված կենդանիներ
Կատեգորիա:Պիզիդիիդներ
Կատեգորիա:Փափկամարմիններ
Փարի՜զ, Փարի՜զ

**Փարի՜զ, Փարի՜զ** (), ֆրանսիացի ռեժիսոր Քրիստոֆ Բարատյեի 2008 թվականին նկարահանված երաժշտական, դրամատիկական ֆիլմը։

## Սյուժե
Փարիզ, 1936 թվական։ Երեք գործազուրկ դերասաններ ցանկանում են վերադարձնել «Շանսոնիա» համերգասրահը, որտեղ նրանք ժամանակին ելույթ են ունեցել, և որը հիմա փակ է։ Սակայն հանրությանն այլևս դուր չի գալիս նրանց ծեծված համարներն ու կատակները։ Եվ այդ ժամանակ նրանք հուսահատված քայլի են դիմում` թույլ տալով գեղեցկուհի Միլաշկային երգել իր սիրած «Փարիզ, Փարիզ» երգը…

## Դերերում
* Ժերար Ժյունո` Պիգոլ
* Կլովիս Կորնյակ`Միլու
* Պիեռ Ռիշար` պարոն Ռադիոընդունիչ, կոմպոզիտոր
* Կադ Մերադ` Ժակի-Ժակե
* Նորա Անեզեդեր` Դուզ

## Պարգևներ և առաջադրումներ
**«[[Սեզար (կինոմրցանակ)|Սեզար]]» կինոմրցանակ 2009**.
* Լավագույն երաժշտությունը ֆիլմի համար` Ռայնխարդտ Վանգեր (առաջադրում)
* Օպերատորի լավագույն աշխատանք` Թոմ Սթերն (առաջադրում)
* Լավագույն դեկորացիա` Ժան Ռաբաս (առաջադրում)
* Լավագույն հագուստ` Կարին Սարֆատի (առաջադրում)
* Լավագույն հնչյունավորում` Դանիել Սոբրինո, Ռոման Դիմնի, Վենսան Գուժոն (առաջադրում)

**«Լյումեր» մրցանակ 2009**.
* Ամենախոստումնալից դերասանուհի` Նորա Անեզեդեր (**մրցանակ**)

**[[Օսկարի 82-րդ մրցանակաբաշխություն|«Օսկար» մրցանակ 2010]]**.
* Լավագույն երգի համար` *Loin de Paname*` երաժշտությունը` Ռայնխարդտ Վանգերի, բառեր`` Ֆրանկ Տոմայի (առաջադրում)

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Сайт фильма
* 
* Сюжет фильма 

Կատեգորիա:2008 դրամա ֆիլմեր
Կատեգորիա:2008 ֆիլմեր
Կատեգորիա:Գերմանական դրամա ֆիլմեր
Կատեգորիա:Գերմանական երաժշտական ֆիլմեր
Կատեգորիա:Գերմանական մելոդրամա ֆիլմեր
Կատեգորիա:Գերմանական ֆիլմեր
Կատեգորիա:Ֆիլմեր Փարիզի մասին
Կատեգորիա:Ֆիլմեր, որոնց գործողությունները տեղի են ունենում 1930-ականներին
Կատեգորիա:Ֆրանսերեն ֆիլմեր
Կատեգորիա:Ֆրանսիական դրամա ֆիլմեր
Կատեգորիա:Ֆրանսիական երաժշտական ֆիլմեր
Կատեգորիա:Ֆրանսիական մելոդրամա ֆիլմեր
Կատեգորիա:Ֆրանսիական ֆիլմեր
Կատեգորիա:2000-ականների ֆրանսիական ֆիլմեր
Կատեգորիա:2000-ականների գերմանական ֆիլմեր
Կատեգորիա:2000-ականների ֆրանսերեն ֆիլմեր
Ակրամովսկու շադինիա

**Ակրամովսկու շադինիա** (), լիթոգլիֆիդների ընտանիքին պատկանող փափկամարմին կենդանի։ Գրանցված է Հայաստանի Կարմիր գրքում։

## Նկարագրություն
Մինչև 4,5 մմ բարձրությամբ, բարձր կոնաձև խեցին, որի պտույտները ուռչած են, մոխրաեղջրագույն, ելանցքի մոտ ունի կրային կափարիչ։

## Տարածվածություն
Տարածված է Իրանում, Իրաքում, Հայաստանում։ Հայաստանում հայտնի է Արարատյան հարթավայրի մի քանի կետերից՝ Արմավիրի (Սև ջուր գետի ակունքներ՝ Արատաշեն գյուղի մոտակայքում) և Արարատի (Արևաբույր և Ջրահովիտ գյուղերի շրջակայք) մարզերում։

## Էկոլոգիա
Ապրում է հզոր աղբյուրների և դրանցից սկիզբ առնող գետակների վերին հոսանքներում։ Կենսաբանական առանձնահատկությունները հայտնի չեն։

## Պահպանություն
Սահմանակը արեալով և կտրատված ապրելավայրերով հազվագյուտ տեսակ է, որը բնության պահպանության միջազգային միության Կարմիր ցուցակի չափաորոշիչներով գնահատվաում է որպես կրիտիկական վիճակում գտնվող տեսակ։ Տարածման վայրերում ունի բավականին բարձր թվաքանակ, որի փոփոխությունները հայտնի չեն։

Խխունջին սպառնացող վտանգներն են մելիորատիվ աշխատանքներով պայմանավորված գետերի հիդրոլոգիական ռեժիմի խախտումը։

Պահպանության միջոցառումներ չեն իրականացվում։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:ՀՀ Կարմիր գրքում գրանցված կենդանիներ
Կատեգորիա:Հազվագյուտ տեսակներ
Կատեգորիա:Փափկամարմիններ
Իսաակ Պադիլյա

**Իսաակ Կանյադաս Պադիլյա** (, ), իսպանացի ֆուտբոլիստ, «Ռեուս Դեպորտիվո Բ» ակումբի հարձակվող։

## Կենսագրություն
Ֆուտբոլով զբաղվել է «Լա Ֆլորիդա», «Կորնելյա», «Դամմ» և «Էսպանյոլ» ֆուտբոլային ակումբներում։ 2013/14 թվականների մրցաշրջանի ընթացքում խաղալով «Դամմի» կազմում` 24 խաղում խփել է 17 գնդակ, որից հետո հրավեր է ստացել Բարսելոնայից։ Լինելով «Բարսելոնայի» պատանեկան թիմի կազմում` նաև լավագույն ռմբարկուններից մեկն էր և խաղում էր ՈւԵՖԱ-յի լիգայի պատանեկան առաջնությունում։

2016 թվականի ամռանը դարձել է «Սաբադելյա» ակումբի երկրորդ կազմի խաղացող։ Թիմի կազմում անցկացրել է կես տարի` խաղալով Իսպանիայի` իր նշանակությամբ չորրորդ դիվիզիոնում։

2017 թվականի հունվարին պայմանագիր է կնքել անդորրական «Սան-Ժուլիա» ակումբի հետ։ Անդորրայի առաջնությունում իր նորամուտն է նշել 2017 թվականի փետրվարի 5-ին` խաղալով «Լուզիտանսա» ակումբի դեմ։ Գլխավոր մարզիչ Լուիս Բլանկոն իսպանացուն խաղադաշտ է դուրս բերել երկրորդ խաղակեսի սկզբում, և նա մրցակիցի դարպասին գոլ է խփել, ինչի շնորհիվ խաղն ավարտվել է ոչ-ոքի (1-1)։

2017 թվականի ապրիլի 8-ին անդորրական դերբիի ժամանակ, «Սանտա-Կոլոմա» ակումբի դեմ խաղում, դարձել է հեթ-տրիկի հեղինակ։ Այդ խաղն ավարտվել է 3-3 հաշվով։

2017 թվականի օգոստոսին պայմանագիր է կնքել «Ռեուս Դեպորտիու» ակումբի պահեստային թիմի հետ։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* 
* 
* 
* 

Կատեգորիա:Իսպանացի տղամարդ ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Տղամարդկանց ֆուտբոլի հարձակվողներ
Կատեգորիա:Էսպանյոլի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Բարսելոնայի ֆուտբոլիստներ
Լճային խխունջ

**Լճային խխունջ** (), աքրոլոքսիդների ընտանիքին պատկանող փափկամարմին կենդանի, որը գրանցված է Հայաստանի Կարմիր գրքում։

## Նկարագրություն
Գլխարկանման խեցին առանց պարույրագծի է։ Մինչև 8 մմ երկարությամբ խեցին երկու անգամ մեծ է իր լայնությունից և երեք անգամ` բարձրությունից։ Գագաթը գտնվում է խեցու ձախ կողմում։

## Տարածվածություն
Տարածված է Արևմտյան Սիբիրում, Ալթայում, Միջին Ասիայում, Եվրոպայում, Հյուսիսային Իրանում և Հայաստանում (Սևանա լիճ՝ Սևան քաղաք)։

## Էկոլոգիա
Ապրում է լճերում, լճակներում և հարթավայրային գետերի ափամերձ մասերում։ Հանդիպում է բույսերի ջրասույզ ցողունների և տերևների վրա։ Կենսաբանական առանձնահատկությունները հայտնի չեն։

## Պահպանություն
Կենդանին, որը Հայաստանում անհետացած է և վերջին անգամ հավաքվել է 1929 թվականին, բնության պահպանության միջազգային միության Կարմիր ցուցակում գրանցված է որպես կրիտիկական վիճակում գտնվող տեսակ։ Կենդանու համար վտանգ է հանդիսանում Սևանա լճի մակարդակի իջեցումը։

Պահպանության գործողություններ չեն իրականացվում։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Աքրոլոքսիդներ
Կատեգորիա:Խխունջներ
Կատեգորիա:Կրիտիկական վիճակում գտնվող տեսակներ
Կատեգորիա:ՀՀ Կարմիր գրքում գրանցված կենդանիներ
Կատեգորիա:Նստաաչքավորներ
Սյունաձև խխունջ

**Սյունաձև խխունջ** (), նեղ խխունջների ընտանիքին պատկանող փափկամարմին կենդանի, որը գրանցված է Հայաստանի Կարմիր գրքում։

## Նկարագրություն
Վերին կարճ կլորացած մասով խեցին սյունաձև է։ Խեցու բարձրությունը մինչև 2,8-3,5 մմ է, իսկ լայնությունը՝ 1,3-1,5 մմ։ Խիստ ուռուցիկ, ելանցքի մոտ առանց ատամիկների պտույտները 6,5-8-ն են։

## Տարածվածություն
Տարածված է Եվրոպայում, Կենտրոնական Եվրոպայի լեռներում, Սիբիրում, Ղրիմում (Յալթա), Հայաստանում (Քաջարան քաղաքի մոտակայք), Միջին Ասիայի լեռներում և Հյուսիսային Ամերիկայում։

## Էկոլոգիա
Ապրում է վերին անտառային և ենթալպյան գոտինների արոտավայրերում։ Հանդիպում է բույսերի վրա։ Կենսաբանական առանձնահատկությունները հայտնի չեն։

## Պահպանություն
Համարվում է ծայրահեղ սահմանափակ արեալով հազվագյուտ տեսակ և սառցային շրջանի ռելիկտ։ Բնության պահպանության միջազգային միության Կարմիր ցուցակում գրանցված է որպես կրիտիկական վիճակում գտնվող տեսակ։

Վտանգման հիմնական գործոններից է հանդիսանում անասունների գերարածեցումը և արոտավայրերի հերկումը։

Հայտնի են եզակի նմուշներ, իսկ թվաքանակի փոփոխության միտումներն ուսումնասիրված չեն։

Պահպանության գործողություններ չեն իրականացվում։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Աքրոլոքսիդներ
Կատեգորիա:Կրիտիկական վիճակում գտնվող տեսակներ
Կատեգորիա:ՀՀ Կարմիր գրքում գրանցված կենդանիներ
Կատեգորիա:Նստաաչքավորներ
Կատեգորիա:Փափկամարմիններ
Նեղ խխունջ

**Նեղ խխունջ** (), նեղ խխունջների ընտանիքին պատկանող փափկամարմին կենդանի, որը գրանցված է Հայաստանի Կարմիր գրքում։

## Նկարագրություն
4,5-5 ուռուցիկ պտույտներով, կարճ գլանաձև, ձախ-ոլորված, շատ բարակ, համաչափ կողաձև մանրագծված, խոշոր հիմային ելուստով, ծոծրակի վրա երկար և խորը երկայնակի ակոսով և կարմրաշագանակագույն խեցու վերջին պտույտը դեպի ներքև խիստ նեղացած է։ Խեցին ունի 1,6-1,8 մմ բարձրություն և 0,8-0,9 մմ լայնություն։

## Տարածվածություն
Տարածված է Եվրոպայում, Հյուսիսային Իրանում։ Հայաստանում հանդիպում է միայն Լոռու մարզում (նախկին Լոռու սովխոզում և Ստեփանավան քաղաքի մոտակայքում)։

## Էկոլոգիա
Ապրում են խոնավ մարգագետիններում՝ խոտերում և մամուռում։ Կենսաբանական առանձնահատկությունները պարզված չեն։

## Պահպանություն
Հազվագյուտ տեսակ է, որը Հայաստանում ներկայացված է միակ ռելիկտային պոպուլյացիայով։ Բնության պահպանության միջազգային միաության Կարմիր ցուցակում գրանցված է որպես կրիտիկական վիճակում գտնվող տեսակ։ Ընդգրկված է ԲՊՄՄ Կարմիր ցուցակում և Բեռնի կոնվենցիայի 2-րդ հավելվածում։

Տեսակին սպառնում է ապրելավայրերի մելիորացիայի վտանգը։

Պահպանության գործողություններ չեն իրականացվում։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Խխունջներ
Կատեգորիա:Կրիտիկական վիճակում գտնվող կենդանիներ
Կատեգորիա:ՀՀ Կարմիր գրքում գրանցված կենդանիներ
Ակրամովսկու խխունջ

**Ակրամովսկու խխունջ** (), կլաուզիլիդների ընտանիքին պատկանող փափկամարմին կենդանի, որը գրանցված է Հայաստանի Կարմիր գրքում։

## Նկարագրություն
Ելանցքից դեպի հետ հիմնային մեկ ողնուցով, իլիկաձև, 12,5 պտույտներով, շագանակագույն, սպիտակ կարով, խոշոր չափի, խիտ կողաձև-խծբծված մակերեսով, 22,25 մմ բարձրությամբ և 5,25 մմ լայնությամբ խեցու կողերի միջև հեռավորությունը հավասար է դրանց լայնությանը։

## Տարածվածություն
Հայաստանի էնդեմիկ տեսակ է։ Հայտնի է միայն Կապան քաղաքից դեպի հարավ (Սյունիքի մարզ)՝ Խուստուպ լեռան հյուսիսային լանջերից՝։

## Էկոլոգիա
Ապրում է կաղնու և բոխու անտառներում՝ ժայռաճեղքերում։ Կենսաբանական առանձնահատկությունները հայտնի չեն։

## Պահպանություն
Ծայրահեղ սահմանափակ արեալով հազվագյուտ տեսակ է։ Բնության պահպանության միջազգային միության Կարմիր ցուցակում գրանցված է որպես կրիտիկական վիճակում գտնվող տեսակ։ Չափավոր մեծաքանակ է։ Թվաքանակի փոփոխության միտումները հայտնի չեն։

Սպառնացող վտանգներից է անտառահատումներով պայմանավորված միջավայրի պայմանների փոփոխությունը։

Պահպանության միջոցառումներ չեն իրականացվում։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Էնդեմիկ կենդանիներ
Կատեգորիա:Խխունջներ
Կատեգորիա:Կրիտիկական վիճակում գտնվող կենդանիներ
Կատեգորիա:ՀՀ Կարմիր գրքում գրանցված կենդանիներ
Վարդ Մանուկյան

**Վարդ (Ռոզա) Գևորգի Մանուկյան** (), հայ կոմպոզիտոր։ Երևանի Կոմիտասի անվան պետական կոնսերվատորիայի պրոֆեսոր։ Հայաստանի արվեստի վաստակավոր գործիչ։

## Կենսագրություն
Վարդ Մանուկյանը ծնվել է 1955 թվականի հունվարի 12-ին, Էջմիածնում։ 1974 թվականին ավարտել է Երևանի Ռոմանոս Մելիքյանի անվան երաժշտական ուսումնարանը, 1979 թվականին՝ Երևանի Կոմիտասի անվան պետական կոնսերվատորիան (Գրիգոր Եղիազարյանի դասարան)։ 1989 թվականից դասավանդում է նույն կոնսերվատորիայում։

## Ստեղծագործություններ
Գրել է օրատորիա՝ «Վահագնին» (համամիութենական մրցույթի 3-րդ մրցանակ՝ 1980), պոեմներ՝ «Մրրկահավ» (խոսք՝ Վահան Տերյանի, համամիութենական մրցույթի 2-րդ մրցանակ՝ 1978), «Հաղթական» (հանրապետական 3-րդ մրցանակ՝ 1986), կվինտետ՝ ձայնի և անսամբլի, տրիպտիխ՝ ձայնի և լարային քառյակի համար, փողային կվինտետ, սոնատ՝ թավջութակի և դաշնամուրի համար, վոկալ շարքեր («Դու չկաս», խոսք՝ Պարույր Սևակի, համամիութենական 2-րդ մրց.՝ 1978), միջնադարյան տաղերի դաշնակումներ՝ ձայնի և դաշնամուրի համար, էստրադային երգեր («Հայաստան աշխարհ», «Աշնանային», «Անուրջներ», խոսք՝ Հովիկ Հովեյանի) և այլն։ 2008 թվականին Ավստրիայում Եղիշե Չարենցի տեքստով գրված խմբերգային երկը արժանացել է հատուկ մրցանակի։

Մանուկյանի էստրադային երգերը հնչել են Շուշան Պետրոսյանի, Էմմա Պետրոսյանիի կատարմամբ։

## Ընտանիք
* Ամուսին՝ Հովիկ Հովեյան
* Որդի՝ Վաչե Հովեյան
* Դուստր՝ Շողեր Հովեյան, դաշնակահարուհի

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Բարև, ես եմ/Վարդ Մանուկյան/26.10.2016

Կատեգորիա:Երևանի Կոմիտասի անվան պետական կոնսերվատորիայի շրջանավարտներ
Կատեգորիա:ՀՀ արվեստի վաստակավոր գործիչներ
Կատեգորիա:Հայ կին կոմպոզիտորներ
Սիմպեկմա ճպուռ

**Սիմպեկմա ճպուռ** (), նետիկների ազգին պատկանող միջատ։ Գրանցված է Հայաստանի Կարմիր գրքում։

## Նկարագրություն
36-39 մմ երկարությամբ, դեղնադարչնագույն, բարեկազմ մարմնով, գլխի վերին մասը, կրծքի և փորիկի տերգիտների միջնամասերի սովորաբար քիչ թե շատ լավ արտահայտված մետաղական փայլով և բավականին լայն շագանակագույն զոլով փոքր չափի ճպուռ է։

## Տարածվածություն
Տարածված է Կենտրոնական և Հյուսիսային Եվրոպայից մինչև Ճապոնիա, Առաջավոր Ասիայում։ Կովկասում ներկայացված է մեկուսացած օջախներով։ Հայաստանում հայտնի է Տավուշի (Դիլիջան քաղաքի մոտակայք), Արմավիրի (Բագարան գյուղ), Արագածոտնի (քաղաք Աշտարակ, Արագած լեռ՝ Անտառուտ և Բյուրական գյուղերի մոտ, Արայի լեռ), Կոտայքի (Գողթ և Գառնի գյուղերի մոտակայք), Արարատի (Արտաշատ քաղաք, Երասխ, Արմաշ գյուղի մոտակայք), Վայոց ձորի (Եղեգնաձոր և Վայք քաղաքների մոտակայք) մարզերից, Երևան քաղաքից և «Խոսրովի անտառ» պետական արգելոցից։

## Էկոլոգիա
Ապրում են ծովի մակարդակից 900-2000 մ բարձրությունների վրա, տարբեր լանդշաֆտային գոտիների լճացած ջրերով ջրամբարներում։ Ձմեռում են հասուն միջատները։ Ձվադրում են 2-3 ամիսների ընթացքում, նոր սերնդի առանձնյակները դուրս են թռչում հուլիս-սեպտեմբեր ամիսներին։

## Պահպանություն
Հազվագյուտ, ոչ մեծաքանակ տեսակ է, որը Բնության պահպանության միջազգային միության Կարմիր ցուցակի չափորոշիչներով գնահատվում է որպես խոցելի։ Թվաքանակի փոփոխության միտումները հայտնի չեն։

Վտանգման հիմնական գործոններն են հիդրոլոգիական ռեժիմի փոփոխությունը և ջրամբարների աղտոտումը։

Պահպանվում է «Խոսրովի անտառ» պետական արգելոցում և Դիլիջան ազգային պարկում։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:ՀՀ Կարմիր գրքում գրանցված կենդանիներ
Կատեգորիա:Միջատներ
Կատեգորիա:Նետիկներ
Կատեգորիա:Վտանգված տեսակներ
Ժաննա Զուրաբյան

**Ժաննա Պետրոսի Զուրաբյան** (), հայ երաժշտագետ։ Հայաստանի կոմպոզիտորների միության (1981) և վարչության անդամ։ Երևանի Կոմիտասի անվան պետական կոնսերվատորիայի պրոֆեսոր։ Հայաստանի արվեստի վաստակավոր գործիչ (2019)։

## Կենսագրություն
Ժաննա Զուրաբյանը ծնվել է 1941 թվականի օգոստոսի 30-ին, Կիրովական քաղաքում։ 1966 թվականին ավարտել է Երևանի Կոմիտասի անվան պետական կոնսերվատորիայի երաժշտագիտության բաժինը (Ա. Բարսամյանի դասարան)։ 1984 թվականին Կիևի Մ. Ռիլսկու անվան ինստիտուտում պաշտպանել է թեկնածուական ատենախոսություն՝ «Թեմատիզմի ազգային ինքնատիպությունը հայ սիմֆոնիկ երաժշտության մեջ» թեմայով։ 2014 թվականին ՀՀ ԳԱԱ արվեստի ինստիտուտում պաշտպանել է դոկտորական ատենախոսություն՝ «Ազգային մոնոդիայի ստեղծագործական վերադրսևորումները հայ կոմպոզիտորների գործիքային ստեղծագործություններում» թեմայով։

1963-1980 թվականներին Երևանի Սայաթ-Նովայի անվան երաժշտական դպրոցում դասավանդել է երաժշտա-տեսական առարկաներ, 1982-1991 թվականներին ղեկավարել է Հայաստանի կոմպոզիտորների միության երաժշտագիտական սեկցիան։ 1970 թվականից դասավանդում է Երևանի Կոմիտասի անվան պետական կոնսերվատորիայի երաժշտության պատմության ամբիոնում, 1992 թվականից վարում է Երևանի Կոմիտասի անվան պետական կոնսերվատորիայի գիտական քարտուղարի պաշտոնը։

## Անդամակցություն
* ՀՀ մշակույթի նախարարության գեղարվեստական խորհրդի անդամ
* Հայֆիլհարմոնիայի գեղարվեստական խորհրդի անդամ
* ՀՀ Ռադիո-հեռուստատեսության գեղարվեստական խորհրդի անդամ
* ՀՀ վարչապետին կից կանանց հանրային խորհրդի անդամ
* ՀՀ նախագահի կողմից տրվող Պետական մրցանակի մրցութային հանձնաժողովի անդամ
* ՀՀ ԳԱԱ արվեստի ինստիտուտում գործող ՀՀ ԲՈՀ-ի 016 արվեստագիտության խորհրդի անդամ (2014)

## Մենագրություններ
* «Ալ. Աճեմյան», «Արճեշ» հրատարակչություն, Երևան, 1997։
* «Ազգային ինտոնացիոն ակունքները հայ սիմֆոնիկ երաժշտության թեմատիզմում», «Կոմիտաս» հրատարակչություն, Երևան, 2002 (ռուսերեն)
* «Երաժշտության աշխարհում» գիրք II, Հայկական օպերա, համահեղինակ՝ Ռ. Եսայան, «Արևիկ» հրատարակչություն, Երևան, 2006։
* «Մոնոդիան հայ կոմպոզիտորների գործիքային ստեղծագործություններում» – Երևան, 2014, ՀՀ «Գիտություն» հրատարակչություն։

## Պարգևներ, կոչումներ
* ԵՊԿ դոցենտ, 1988
* ԵՊԿ պրոֆեսոր, 1996
* Ամերիկյան կենսագրական ինստիտուտի (ABI) տնօրենների խորհրդի, խմբագիրների կառավարման խորհրդի և հրատարակչությունների խորհրդի որոշմամբ շնորհվել է «Խորհրդատուների պատվավոր անդամի կոչում», 2002
* Մովսես Խորենացու մեդալ, 2013
*Հայաստանի արվեստի վաստակավոր գործիչ, 2019

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Ազգային երգի ակունքները. Ժաննա Զուրաբյան

Կատեգորիա:Հայ երաժշտագետներ
Կատեգորիա:Երևանի Կոմիտասի անվան պետական կոնսերվատորիայի շրջանավարտներ
Կատեգորիա:Մովսես Խորենացու մեդալակիրներ
Կատեգորիա:ՀՀ արվեստի վաստակավոր գործիչներ
Կատեգորիա:Հայաստանի կոմպոզիտորների և երաժշտագետների միության անդամներ
Come Out and Play (երգ, Բիլլի Այլիշ)

«**Come Out and Play**» (ամբողջությամբ փոքրատառերով, անգլ․-ից՝ «դուրս արի և խաղա»), ամերիկացի երգչուհի և երգահան Բիլլի Այլիշի երգը։ Թողարկվել է 2018 թվականի նոյեմբերի 10-ին՝ Darkroom և Interscope Records լեյբլների միջոցով։ Գրել են Այլիշը և իր եղբայր Ֆինիս Օ՛Քոնելը, ով նաև երգի պրոդյուսերն է։ Երգը թողարկվել է Apple ընկերության կազմակերպած առևտրային փառատոնի ժամանակ։ Այն մի շարք երկրների շքերթներում զբաղեցրել է բարձր հորիզոնականներ, այդ թվում` ԱՄՆ, Միացյալ Թագավորություն, հասել է top 40 Նոր Զելանդիայի, Ավստրալիայի, Կանադայի և Իռլանդիայում։

## Ստեղծագործությունը և բառեր
Երգը բալլադ է, որը սկսվում է կիթառի նուրբ հնչյուններով, այնուհետև Այլիշը սկսում է այնքան նուրբ երգել՝ կարծես օրորոցայինը, հետոն ընդգրկում է նուրբ միջավայր և հյուսված հարվածներ։ Երգի բառերը Այլիշի՝ իր ընկերոջը այլևս հասարակությունից չթաքնվելու մասին է, այն օգտագործվել է Apple-ի գովազդի մեջ, որը կոչվում է "Share Your Gifts" (Բաժանիր քո նվերները)։

## Թողարկում
Այլիշին և իր եղբորը Apple ընկերությունը ուղարկում է "Holiday — Share Your Gifts" գովազդի նախնական տարբերակը, իսկ նրանք գրում են ուղերձի վրա հիմնված երգը։ Վերջինս նրանք ձայնագրել են իրենց ծնողների տանը՝ օգտվելով Mac-ից և Logic Pro X ձայնագրման ստուդիական ծրագրից։ Երգի պրեմիերան կայացել է Զեյն Լոուի Beats 1 radio շոուի ժամանակ։

## Անձնակազմ
Տվյալները վերցված են Բիլլի Այլիշի Յություբյան ալիքից

* Բիլլի Այլիշ – երգահան, վոկալ
* Ֆինիս Օ՛Քոնել – երգահան, պրոդյուսեր, բաս կիթառ, կիթառ, հարվածային գործիքներ, դաշնակահար, ծրագրավորող, ինժեներ, երգահան, պրոդյուսեր
* Ռոբ Կինելսկի – միքսինգ
* Ջոն Գրինհեմ – ինժեներ

## Շքերթներ

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* 

Կատեգորիա:2018 երգեր
Կատեգորիա:2018 սինգլներ
Կատեգորիա:Բիլլի Այլիշի գրած երգեր
Կատեգորիա:Բիլլի Այլիշի երգեր
Կատեգորիա:Սինգլներ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Ֆինիս Օ'Քոնելի գրած երգեր
Կատեգորիա:Ֆինիս Օ'Քոնելի պրոդյուսերավորած երգեր
Ստամբուլի ասիական ափ

thumb|300px|Ստամբուլի քարտեզը։ Աջ մասում գտնվում է քաղաքի ասիական կամ անատոլիական հատվածը։
[thumb|300px|sağ|[Բոսֆորի նեղուց|Բոսֆորի ընդհանուր համայնապատկերը Սարայբուրնու պատմական թաղամասից։ Կենտրոնում Բոսֆորի կամուրջն է, ձախում՝ քաղաքի եվրոպական հատվածը, իսկ աջում՝ ասիականը (փետրվար, 2013 թվական)։)]]
[thumb|300px|sağ|Բոսֆորի ընդհանուր տեսարանը քաղաքի [Քյուչուքսյու թաղամասից։ Կենտրոնում գտնվում է Սուլթան Մեհմեդ Ֆաթիհի կամուրջը, ձախում՝ քաղաքի եվրոպական հատվածը, իսկ աջում՝ ասիականը (փետրվար, 2013 թվական)։]]
**Ստամբուլի ասիական ափ** (հայտնի է նաև *Անատոլիական ափ* անվամբ), Ստամբուլի ասիական հատվածում գտնվող շրջանների և թաղամասերի հավաքական անվանումը։ Հայտնի չէ, թե անվանումն առաջին անգամ կոնկրեը երբ է կիրառվել, սակայն հայտնի է, որ կիրառվել է Օսմանյան ժամանակաշրջանից սկսած։ Ստամբուլի ասիական ափի հյուսիսային ափագծում են գտնվում Շիլե և Բեյքոզ շրջանները։ Բեյքոզից հարավ գտնվում են Թուզլա, Փենդիք, Քարթալ, Մալթեփե, Քադըքյոյ շրջանները։

Յուսքյուդար և Բեյքոզ շրջանների ափերը ողողվում են Բոսֆորի նեղուցի ջրերով։ Ներքին շրջաններ են համարվում Սուլթանբեյլին, Յումրանիյեն, Սանջաքթեփեն, Աթաշեհիրը և Չեքմեքյոյը։ Վերջին երեքը համարվում են նորակառույց շրջաններ։

Մինչև 1973 թվականը Ստամբուլի ասիական հատվածը, որը հիմնական շրջաններից կտրված լինելով, կենսունակ չէր, սկսեց ավելի զարգանալ, երբ կառուցվեց Բոսֆորի կամուրջը։

Ստամբուլի բնակչության մեկ երրորդը բնակվում է քաղաքի ասիական հատվածում։ Այն առավել կանաչապատ և նվազ բանուկ, քան քաղաքի եվրոպական հատվածը։

## Ստամբուլի ասիական հատվածում գտնվող շրջանների ցանկ
* Իշխանաց կղզիներ
* Աթաշեհիր
* Բեյքոզ
* Չեքմեքյոյ
* Քադըքյոյ
* Քարթալ
* Մալթեփե
* Փենդիք
* Սանջաքթեփե
* Սուլթանբեյլի
* Շիլե
* Թուզլա
* Յումրանիյե
* Յուսքյուդար

## Տես նաև
*Ստամբուլի եվրոպական ափ

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Anadolu Yakası 

Կատեգորիա:Ստամբուլի թաղամասեր
Կրապիվնու նրբանցք (Ալուշտա)

**Կրապիվնու նրբանցք** (), փողոց Ղրիմի Ալուշտա քաղաքի կենտրոնում։ Անվանվել է Ալուշտայի պարտիզանական ջոկատի խմբի հրամանատար Իվան Վասիլևիչ Կրապիվնու (1911-1965) պատվին։ Սկիզբ է առնում Վլադիմիր Խրոմիխի փողոցից և ավարտվում Կարլ Մարքսի փողոցի հետ հատումով։ Երկարությունը 130 մետր է։

## Նկարագրություն
Ալուշտա քաղաքի Կրապիվնու նրբանցքը սկսվում է Վլադիմիր Խրոմիխի փողոցից, հատում Ուրիցկու նրբանցքը և ավարտվում Կարլ Մարքսի փողոցի հետ հատումով։ Նրբանցքում կա համարակալված 2 շինություն` թիվ 3-ը և թիվ 5-ը։ Շատ կարճ նրբանցք է. երկարությունն ընդամենը 130 մետր է։

Կրապիվնու նրբանցքի փոստային դասիչն է՝ 298500։

Նրբանցքն անվանվել է Ալուշտայի պարտիզանական ջոկատի խմբի հրամանատար Իվան Վասիլևիչ Կրապիվնու (1911-1965) պատվին։ Հայրենական մեծ պատերազմի ժամանակ` 1941-1942 թվականներին, Ղրիմի անտառներում, լինելով մարտական խմբի հրամանատար, նա մասնակցել է գերմանական պատժիչ զորքերի դեմ 10 մարտի` ցուցաբերելով արիություն և խիզախություն։ Իր խմբի հետ կատարել է 36 մարտական գործողություն թշնամու հաղորդակցության ուղիների նկատմամբ, անձամբ ոչնչացրել է զորքերով և բեռներով 18 ավտոմեքենա, մինչև 50 գերմանացի սպա և զինվոր։ Պարգևատրվել է «Կարմիր աստղ» շքանշանով։ 1952 թվականից Կրապիվնիների ընտանիքն ապրել է Ալուշտայում։ Մահացել է 1965 թվականի ապրիլի 2-ին։

## Ծանոթագրություններ

## Աղբյուրներ
*Переулок Крапивного в Алуште
*Подробная карта Переулок Крапивного, город Алушта со спутника с номерами домов, индекс и маршруты, Яндекс, Гугл карты 

## Արտաքին հղումներ
*г. Алушта, Переулок Крапивного 

Կատեգորիա:Ալուշտայի փողոցներ
Կյոտանաբե

, Ճապոնիայի Կիոտո պրեֆեկտուրայում գտնվող քաղաք։ Քաղաքի մակերեսը կազմում է 42,92 կմ², բնակչությունը՝ 72 493 մարդ (2017 թվականի հոկտեմբերի 1-ի տվյալների համաձայն), բնակչության խտությունը՝ 1689,03 մարդ/կմ²։

## Աշխարհագրական դիրք
Քաղաքը տեղակայված է Հոնսյու կղզու Կինկի տարածաշրջանի Կիոտո պրեֆեկտուրայում։ Այս քաղաքի հետ սահմանակցում են Յավատա, Ձյոյո, Հիրակատա, Իկոմա քաղաքները և Իդե, Սեյկա ավանները։

## Բնակչություն
Քաղաքի բնակչությունը կազմում է 72 493 մարդ (2017 թվականի հոկտեմբերի 1-ի տվյալների համաձայն), իսկ խտությունը՝ 1689,03 մարդ/կմ²։ Բնակչության թվաքանակի փոփոխությունը՝ 1970-2015 թվականներին.

## Սիմվոլիկա
Քաղաքը խորհրդանշող ծառ է համարվում *[[Triadica sebifera]]*-ն, ծաղիկ՝ մրտավարդը։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* * Կյոտանաբե քաղաքի պաշտոնական կայք 

Կատեգորիա:1997 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր
Կատեգորիա:Ճապոնիայի քաղաքներ
Վիգդիս Ֆիննբոգադոուտտիր

**Վիգդիս Ֆիննբոգադոուտտիր** (, ), 1980 թվականից Իսլանդիայի չորրորդ նախագահը։ Համարվում է աշխարհում առաջին կինը, որն ընտրվել էր սահմանադրական պետության ղեկավար (և ընդհանրապես աշխարհում երկրորդ կին նախագահը՝ արգենտինացի Իսաբել Մարտինես դե Պիրոնից հետո, որը ժառանգեց իշխանությունն իր ամուսնուց առանց ընտրությունների), սակայն որոշ պատմաբաններ կասկածի տակ են դնում այդ փաստը, օրինակ բերելով Խերտեկ Անչիմաա-Տոկային, Յանժմաա Սուխբաատարն և Սուն Ցինիլին, որոնք ընտրվել էին պետության ղեկավարի պաշտոնին Ֆիննբոգադոուտտիրից առաջ, թեպետ և այդ պետությունները ժողովրդավարական չէին։

Վիգդիս Ֆիննբոգադոուտտիր չէր նախապատրաստվել քաղաքական կարիերային։ 1949-1953 թվականներին նա ուսումնասիրում էր ֆրանսերեն և գրականություն Գրենոբլի և Փարիզի Սորբոնի համալսարաններում, թատրոնի պատմություն՝ Կոպենհագենի համալսարանում։ 1960-1970-ական թվականներին ՆԱՏՕ-յի  և ամերիկյան ռազմական ներկայության դեմ բողոքի ակցիայի մասնակից։

1972 թվականից ղեկավարում էր Ռեյկյավիկի ազգային թատրոնը։ Առաջին անգամ նախագահ ընտրվեց 1980 թվականին և մնում էր այդ պաշտոնին չորս անգամ։ Նախագահի պաշտոնին նա մեծ ուշադրություն էր հատկացնում իսլանդերեն լեզվի զարգացմանը, Իսլանդիայի եզակի մշակույթին և երիտասարդության շահերին։ Իսլանդիայի երեխաների օգնության միության հիմնադիր և ղեկավար։

Որպես Իսլանդիայի նախագահ համարվում էր Իսլանդական բազեի շքանշանի գրոսմայստեր։

1996 թվականին, հերթական ընտրություններին մասնակցելուց հրաժարվելով, նա գլխավորեց Կին-ղեկավարների համաշխարհային խորհուրդը։ Նախագահի պաշտոնից հեռանալուց հետո ընտրվեց Իսլանդիայի կանանց իրավունքների միության ցմահ պատվավոր անդամ։ Միաժամանակ Վիգդիս Ֆիննբոգադոուտտիր համարվում է ՅՈւՆԵՍԿՕ-յում բարի կամքի դեսպան լեզվային զանազանության զարգացման հարցերով և Ֆրանսիայի, ԱՄՆ-ի, Կանադայի, Ֆինլյանդիայի, Շվեդիայի, Մեծ Բրիտանիայի և Ճապոնիայի միշ շարք համալսարանների պատվավոր դոկտոր։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:«Իտալիայի Հանրապետությանը մատուցած ծառայությունների համար» շքանշանի մեծ խաչի ասպետներ
Կատեգորիա:Բաղնիքի շքանշանի Մեծ Խաչի ասպետներ
Կատեգորիա:Կին նախագահներ
Կատեգորիա:Կոպենհագենի համալսարանի շրջանավարտներ
Կատեգորիա:ՄԱԿ-ի պաշտոնյաներ
Կատեգորիա:ՅՈՒՆԵՍԿՕ-ի բարի կամքի դեսպաններ
Կատեգորիա:Պատվո լեգեոնի շքանշանի Մեծ խաչի ասպետներ
Կատեգորիա:Պետության կին ղեկավարներ
Կատեգորիա:Փարիզի համալսարանի շրջանավարտներ
Ամալի Մատերնա

**Ամալի Մատերնա** (, ի ծնե` Ամալիա, ավելի ուշ` Ամալի Ֆրիդրիխ-Մատերնա, ), օպերայի ավստրիացի սոպրանո։ Երեք տասնամյակ տևած իր կարիերայի ընթացքում նա աչքի է ընկել իր հայտնի հզոր ձայնով։ Նա լավագույնս հիշվում է Ռիչարդ Վագների մի քանի օպերաներում մարմնավորած իր կերպարների համար։

## Կարիերա
Օպերայում իր պրոֆեսիոնալ դեբյուտը Մատերնան սկսել է 1865 թվականին, Գրացի Թալիա թատրոնում։ Հետո նա ամուսնացել է դերասան Կառլ Ֆրիդրիխի հետ և նրա հետ Վիեննայի մոտ գտնվող արվարձանների թատրոններում և Վիեննայի Կարլի թատրոնում մասնակցել է օպերետների բեմադրությունների։ Վիեննայի պետական օպերայում իր իր դեբյուտն է նշել 1869 թվականին՝ *L'Africaine* օպերայում երգելով Սելիկայի դերը։ Լայնորեն ընդունվելով` Մատերնան հաջորդ 25 տարիների ընթացքում պարբերաբար հանդես է եկել Վիեննայում։ Նրա նշանակալի դերերից են 1874 թվականին Աիդա օպերայի առաջին բեմադրության մեջ Ամներիսի դերը և Կարլ Գոլդմարկի *Die Königin von Saba* օպերայում գլխավոր դերը (1875 թվական, մարտի 10)։

Մատերնան ամենալայն ընդունելություն է գտել Վագների օպերաներում իր խաղացած դերերի համար։ Նա կատարել է Բրունհիլդայի դերը Նիբելունգի մատանին օպերայի 1876 թվականին բայրոյթյան բեմադրությունում, Վիեննայում մասնակցել է նաև Վալկիրիայի (1877) և Զիգֆրիդ (1878) օպերաների պրեմիերաներին, ինչպես նաև` Նիբելունգի մատանին օպերայի բեռլինյան առաջնախաղին (1881)։ 1882 թվականին նա Բայրոյթում Քանդրիի դերն է մարմնավորել Պարսիֆալ օպերայում` կրկնելով այս դերն ամեն տարի մինչև 1891 թվականը։

1884 թվականին Մատերնան Հերման Վինկելմաննի ու Էմիլ Սկարիայի հետ ճամփորդել է դեպի ԱՄՆ։ 1885 թվականի հունվարի 5-ին Մետրոպոլիտեն օպերայում իր դեբյուտն է նշել` Տանհոյզեր օպերայում խաղալով Էլիզաբեթի դերը։ Այս թատրոնում նրա խաղացած այլ դերերից են Վալենտինայի դերը Հուգենոտներ օպերայում, Ռաքելի դերը La juive-ում և Բրունհիլդայի դերը Վալկիրայում։ The New York Times-ի հեղինակը գրելով երգչուհու մասին` նրա Բրունհիլդայի դերը բնութագրել է որպես «համաշխարհային հռչակ բերող դեր` նրա խորը զգացմունքներով, արտահայտիչ երանգներով և մոգական արտաքինով...»:

Երգչուհին Վիեննա է վերադարձել 1885 թվականին և հաջորդ ինը տարիների ընթացքում հանդես է եկել մի շարք բեմադրություններում։ Նրա վերջին բեմադրությունը Վիեննայում եղել է 1894 թվականի դեկտեմբերի 31-ին։ Աշխատանքից հեռանալուց հետո նա երգեցողություն է դասավանդել Վիեննայում, որտեղ իր վերջին հանրային ելույթն է ունեցել 1913 թվականին՝ Քանդրիի դերը երգելով Վագների ծննդյան օրվա հիշատակի միջոցառմանը։

## Խաղացած դերերի պատկերասրահ

## Ծանոթագրություններ

## Աղբյուրներ
* Elizabeth Forbes: "Amalie Materna", *Grove Music Online* ed. L. Macy (Accessed October 20, 2008), (subscription access)
*Bio at Great Singers of the Past

## Արտաքին հղումներ
* Amalie Friedrich-Materna: North American Theatre Online

Կատեգորիա:Ավստրիացի երգչուհիներ
Կատեգորիա:Օպերային երգչուհիներ
Կատեգորիա:Օպերային սոպրանոներ
Վիկտոր Յանգ Պերես

Վիկտոր «Յանգ» Պերես (, ), պրոֆեսիոնալ բռնցքամարտիկ, թեթև քաշայինների կարգում։ Համարվում է WBA-ի չեմպիոն։

## Կենսագրություն
Ծնվել է Թունիսի հրեական թաղամասերից մեկում։ 14 տարեկանից «Մակկաբի» սպորտային ակումբում սկսել է զբաղվել բռնցքամարտով։ 1931 թվականին նա դարձել է աշխարհի չեմպիոն։ 1930-ական թվականներից ապրել է Փարիզում։ 1943 թվականի սեպտեմբերի 21-ին նրան ֆաշիստները բռնել են, որպես հրեական ծագում ունեցող օտարերկրացի։ Սկզբում նրան տարել են Դրանսի համակենտրոնացման ճամբար, այդտեղից՝ Օսվենցիմ։ Սպանվել է 1945 թվականի հունվարի 22-ին՝ Գլեյվիցի համակենտրոնացված ճամբարում։

## Հիշատակումը ժողովրդական մշակույթում
2013 թվականին Ժակ Ուանիշը նկարահանել է «Դաժան ռինգ» ֆիլմը, որը Պերեսի կյանքի մասին էր։ Գլխավոր դերում Բրահիմ Ասլումն էր։ Ֆիլմի մեջ պատկերվում է բռնցքամարտիկի ամբողջ կյանքը՝ նրա սպորտային կարիերայից մինչև համակենտրոնացված ճամբարում նրա սպանությունը։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
*  

Կատեգորիա:Հոլոքոստի զոհեր
Կատեգորիա:Ֆրանսիացի բռնցքամարտիկներ
Կատեգորիա:Բռնցքամարտիկներ այբբենական կարգով
Գնդե Գալատեան

**Գնդե Գալատեան** Սալվադոր Դալիի նկարն է, վրձնել է 1952 թվականին։ Պահպանվում է Ֆիգերասում գտնվող Դալիի թատրոն-թանգարանի հավաքածուում։

## Նկարագրություն
Աշխատանքը պատկանում է Դալիի  ստեղծագործության  միջուկային-առեղծվածային ժամանակաշրջանին, երբ նկարիչը տարվել էր ատոմի քայքայման տեսությունն ուսումնասիրող գիտությամբ։ Գալատեայի դեմքը կազմում է գնդերից բաղկացած միջավայրը, ինչը  կտավի առանցքում ձեռք է բերում  համաչափություն և եռաչափ ձև։ Ինչպես բացատրել է Դալին իր  «Հակամատերիայի հրովարտակում»

## Աղբյուրներ
* Անտոնի Պիչոտ, Մոնսե Ագեր, Ժորժ Պուչ։ Ֆիգերասի Դալիի թատրոն-թանգարան // Ֆոնդ «Գալա Սալվադոր Դալի», «Տրիանգլե Պոստալս»

Կատեգորիա:1952 նկարներ
Կատեգորիա:Սալվադոր Դալիի նկարներ
Հեռավոր կղզու գաղտնիքը

**«Հեռավոր կղզու գաղտնիքը»** (), 1958 թվականի խորհրդային նկարված մուլտիպլիկացիոն ֆիլմ, որ ստեղծել են Վալենտինա և Զինաիդա Բրումբերգները։

## Սյուժե
Մուլտֆիլմը պատմում է պիոներ Պետյայի, կղզեբնակ Դումի և խորհրդային գիտական սուզանավի արկածների մասին հարավային ծովերում։

Դումն ապրում է կղզում և ծովում որոնում է մարգարիտներ։ Պապը նրան ցույց է տալիս իրենց նախնի առաջնորդ Բատուալոյի դանակը։ Դրա կոթին փորագրված է կղզի, իսկ նրա վրա՝ երկու գագաթներով լեռ։ Պապն ասում է, որ այդ կղզու շուրջը շատ մարգարիտներ կան, և Դումը լողում է որոնելու։ Սկսվում է որոտ, և Դումի նավակը քշում է հենց այդ կղզու մոտ, բայց այնտեղ նրա վրա հարձակվում է մեծ շնաձուկը։ Տղային փրկում են խորհրդային գիտական սուզանավի նավաստիները, որոնք միջազգային գիտական ուսումնասիրությունների ծրագրի համաձայն հետազոտում են Խաղաղ օվկիանոսի հարավային հատվածի բուսական ու կենդանական աշխարհը։ Օվկիանոսագիտական արշավախմբի ղեկավարը՝ պրոֆեսոր Բոբրովը, իր հետ նավարկության էր վերցրել նաև թոռանը՝ Պետյային։ Արշավախումբն իջնում է կղզում, և այնտեղ գտնում խրճիթ, որտեղ կա իսպաներենով ձեռագիր ու մարգարիտ, որն իսպանացի ծովահենները խլել էին Բատուալո ցեղից, երբ փորձում էին ցեղի անդամներին տանել ստրկության։ Բայց կղզեբնակները կարողացել են ազատվել և տախտակամածից դուրս նետել իսպանացիներին, իսկ Բատուալո ցեղի կարավելլան հոսանքը տանում է մեկ այլ կղզու մոտ։ Խորհրդային նավաստիները Դումին տանում են տուն և նրան տալիս իր նախնի Բատուալոյի մարգարիտը։

## Ստեղծողներ

## Վերաթողարկում տեսաերիզով
Մուլտֆիլմը վերաթողարկվել է VHS-ով և DVD-ով մուլտֆիլմերի տարբեր հավաքածուներում՝ «Լավագույն խորհրդային մուլտֆիլմեր», Studio PRO Video, VHS, 1990-ական թվականներ, «Սիրելի մուլտֆիլմերի ոսկե հավաքածու», 2003 թվականի DVD-հրատարակություն, «Հեռավոր կղզիների գաղտնիքները», «Սոյուզմուլտֆիլմ», տեղայնացնող՝ «Союз»։

## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն
*
*

## Արտաքին հղումներ
* 
* 

Կատեգորիա:1958 մուլտֆիլմեր
Կատեգորիա:«Սոյուզմուլտֆիլմ» ստուդիայի մուլտֆիլմեր
Կատեգորիա:Խորհրդային մուլտֆիլմեր
Կատեգորիա:Մուլտֆիլմեր երեխաների մասին
Կատեգորիա:Վալենտինա և Զինաիդա Բրումբերգների մուլտֆիլմեր