Վրացա

**Վրացա** (), քաղաք Բուլղարիայի հյուսիս-արևմուտքում` Ստարա Պլանինա լեռնազանգվածի մոտ։ Վրաչայի մարզի վարչական կենտրոնն է։

Գտնվում է մայրաքաղաք Սոֆիայից 112 կմ հեռավորության վրա։ Քաղաքի նշանաբանն է «Վրացա քաղաք` հին և երիտասարդ»։

## Պատմություն
250px|մինի|ձախից|Թրակիական շրջանի գտածոներ
Ավանդաբար ընդունված է համարել, որ քաղաքը միջնադարում հիմնադրել են թրակիացիները։ Այն սկզբնական շրջանում եղել է ընդամենը ամրոց` շրջապատված աշտարակներով։

1794-1797 թվականներին քաղաքի եպիսկոպոսը եղել է Սոֆրոն Վրացացին։ 1876 թվականին քաղաքից 18 կմ հեռավորության վրա թուրքական զորքերի դեմ կռվի ժամանակ մահացել է բուլղար բանաստեղծ, հեղափոխական գործիչ Խրիստո Բոտևը։

1877 թվականին՝ Պլևենի պաշարումից հետո, Նիկոլայ Լեոնովի գլխավորությամբ հյուսիսարևմտյան Բուլղարիա է ուղարկվում հեծելագունդ, որը բաղկացած էր լեյբ-դրագուններից և լեյբ-ուլաններից։ 1877 թվականի նոյեմբերի 8-ին`կարճ հրաձգությունից հետո, քաղաքն ազատագրվում է։ Մի քանի օր անց դրագունյան ոչ մեծ հեծելազոր և երկու ջոկատներ են ուղարկվում Օրխանիե։ Ռավնա տեղանքում ջոկատն ընկնում է շրջափակման մեջ, իսկ երեք պրապորշչիկները` Միխայիլ Դանիլևսկին, Նիկոլայ Վելինսկին և Դիմիտրի Մազիմովը, մահանում են։ Հեծյալները ստիպված հանձնում են զենքերը, որպեսզի դուրս բերեն զոհված ընկերների դիակները։

Պրապորշչիկները հանդիսավոր հուղարկավորվում են եկեղեցու բակում։ Դա առանձնահատուկ պատիվ էր, քանի որ եկեղեցու բակում կարող էին թաղվել միայն հոգևոր և աշխարհիկ այն մարդիկ, ովքեր բացառիկ ծառայություններ էին մատուցել։

Ներկայումս, ի նշանավորումն Բուլղարիայի ազատագրման, բազմաթիվ փողոցներ, հրապարակներ, տարբեր հաստատություններ կրում են Նիկոլայ Ավագի, բանակի հրամանատար իշխան Վլադիմիր Չերկասկու, գեներալներ Գուրկոյի և Սկոբելևի, Վրացայի ազատագրողներ Նիկոլայ Լեոնովի և Միխայիլ Լուկաշովի, ռուս Ալեքսանդր II արքայի անունները։

## Բնակչություն
### Բնակչության քանակ
1990-91 թվականներին քաղաքի բնակչությունը կազմել է 85.000 մարդ։ 2011 թվականի տվյալներով այն 60.692 բնակիչ ունի։

### Բնակչության կազմ
2011 թվականիտվյալներով  քաղաքի բնակչության կազմն ունի հետևյալ պատկերը.
* Բուլղարացիներ - 53,275 (97.3%)
* Գնչուներ - 1,045 (1.9%)
* Թուրքեր - 54 (0.1%)
* Այլ ազգություններ - 185 (0.3%)
* Անորոշ - 216 (0.4%)
** Գրանցում չունեցող - 5.937 (9.8%)
* Ընդամենը - 60.692

## Տեսարժան վայրեր
200px|մինի|Մեժչիևի աշտարակը
Քաղաքի կենտրոնում տեղադրված է Խրիստո Բոտևի արձանը։ Այնտեղ են գտնվում նաև Կուրպաշովի և Մեժչիևի պաշտպանական աշտարակները։

Բուլղարական ազգային վերածնունդն են խորհրդանշում Խաջիտոշևների, Իվան Զամբինի,Նիկոլա Վոեվոդայի Գրիգորի Նայդենովի, Վրաչանսկու տները և Հարության եկեղեցին (ХVІІІ դար)։

Քաղաքում գործում է գեղարվեստական պատկերասրահ։

Կալե բարձունքին գտնվում է Խրիստո Բոտևի անվան` 1926-1931 թվականներին կառուցված տունը և Ազատության ավետաբերի արձանը։ Որոշ հեռավորության վրա կա կոթող, որի վրա գրված են Վրացան ազատագրողների անունները։

### Պատմության քաղաքային թանգարան
200px|մինի|Պատմության քաղաքային թանգարան
Առանձնահատուկ հետաքրքրություն են ներկայացնում թանգարանում ցուցադրված թրակիական գտածոները և տեղի ոսկերչական դպրոցի կողմից ստեղծված ցուցանմուշները։

Թանգարանում երկայացված են նաև Խրիստո Բոտևին վերաբերող տեղեկատվություն և ցուցանմուշներ։

### Բնություն
Քաղաքը գտնվում է լեռների ստորոտին. որոշ տեղերում ժայռերն ուղղակի կախված են տների վրա։ Քաղաքի միջով հոսում է Լևա գետը։

Քաղաքից 16 կմ հեռու գտնվում է Բուլղարիայում ամենից շատ այցելություններ ունեցող քարանձաներից մեկը` Լեդենիկան։
800px|մինի|կենտրոն|Քաղաքի համայնապատկեր

## Կլիմա
Վրացայի կլիման չափավոր ցամաքային է։

## Քաղաքական իրավիճակ
Վրացա քաղաքի քաղաքապետը Նիկոլայ Իվանովն է։

## Քույր քաղաքներ

## Նշանավոր անձինք
* Անաստաս Յովանովիչ  (1817—1899) - սերբ լուսանկարիչ
* Միտո Օրոզով (1859—1923) - բուլղարացի ձեռնարկատեր, քաղաքական գործիչ
* Անդրեյ Նիկոլով (1878—1959) - քանդակագործ, ստեղծել է Բուլղարիայի արվեստի գործիչների դիմանկարներ։
* Դիմիտր Սավով (1887—1951) - բուլղարացի ձեռնարկատեր, քաղաքական գործիչ

## Պատկերասրահ

Պատկեր:Ledenika_TodorBozhinov_(5).JPG|Լեդենիկա քարանձավը
Պատկեր:Vratsa-by-night.jpg|Վրացան գիշերով
Պատկեր:Vratsata gorge.JPG|Վրացայի շրջակա ժայռեր
Պատկեր:Vratsa 16.jpg|Վրացայի փողոցներից մեկը
Պատկեր:Vratsa 17.jpg|Ազգագրական համալիր
Պատկեր:Teatur vratsa.jpg|Թատրոն
Պատկեր:Vratsa 13.jpg|Աշտարակ Վրացայում
Պատկեր:Vratsa 12.jpg|Աշտարակ Վրացայում
Պատկեր:Vratsa 14.jpg|Զբոսաշրջիկների կենտրոն
Պատկեր:Vratsa 11.jpg|Դպրոց
Պատկեր:Str Kozloduiski Brjag Vratsa.JPG|Փողոցներից մեկը

Պատկեր:Vratsa_in_the_winter-2.jpg|Ձմեռային տեսարան


## Ծանոթագրություններ

## Տես նաև
* Ալեքսանդր II-ի հուշարձան

## Արտաքին հղումներ
* Քաղաքի պաշտոնական կայք
* Բնակչության վիճակագրություն
* Վրացա 
* Վրացայի հյուրանոցները (քարտեզ)

Կատեգորիա:Բուլղարիայի քաղաքներ