open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Մոսկվայի փիլիսոփայության, գրականության և պատմության ինստիտուտ

**Մոսկվայի փիլիսոփայության, գրականության և պատմության ինստիտուտ** (, Մոսկվայի Նիկոլայ Չեռնիշևսկու անվան փիլիսոփայության, գրականության և պատմության ինստիտուտ), բուհական տեսակի հումանիտար բարձրագույն ուսումնական հաստատություն, որը գործել է Մոսկվայում 1931-1941 թվականներին։ 1941 թվականին առանձնացել է Մոսկվայի պետական համալսարանից, սակայն նույն թվականի նոյեմբերին կրկին միացել է համալսարանին։

## Պատմություն
1931 թվականի հուլիսին Մոսկվայի պետական համալսարանի պատմա-փիլիսոփայական բաժնի հիման վրա ստեղծվել է անկախ Պատմության և փիլիսոփայության ինստիտուտը։ Ավելի վաղ՝ 1931 թվականի հունվարին, Մոսկվայի պետական համալսարանի գրականության և արվեստի ֆակուլտետի ամբիոնները հանվել են համալսարանի կազմից և տեղափոխվել տարբեր բաժիններ։ 1933 թվականին դրանց հենքի վրա կազմավորվել է գրականության ֆակուլտետը (1934 թվականի հոկտեմբերից՝ գրականության, արվեստի, լեզվի ֆակուլտետ, МИФЛИ): Սկզբում տեղավորվել է Մեծ Տրուբեցկոյ նրբանցքում, այնուհետև տեղափոխվել է Ռոստովյան անցում 13 ա հասցեում։ Ի սկզբանե բուհում դասավանդել են 29 պրոֆեսորներ, 53 դոցենտներ, 25 ասիստենտներ և դասախոսներ։ 1941 թվականի նոյեմբերին Մոսկվայի փիլիսոփայության, գրականության և պատմության ինստիտուտը միավորվեց Մոսկվայի պետական համալսարանին։

## Տնօրեններ
* Սերգեյ Մոնոսով, 1931-1932 թվականներ
* Մ. Գ. Սմիրնով, 1932-1934 թվականներ
* Աբրամ Պրիգոժին, 1934-1935 թվականներ
* Պաշտոնակատար՝  Մ. Ի. Սուսլին, 1935 թվական
* Աննա Կարպովա (Լուվիշուկ), 1935-1940 թվականներ
* Ասեև Ալեքսանդր Իվանովիչ  1940 թվականի փետրվար -  1941 թվականի դեկտեմբեր
* Պաշտոնակատար՝ Իլյա Գալկին, 1941 թվական

## Գրականություն
* Шарапов Ю. П. Лицей в Сокольниках. Очерк истории ИФЛИ - Московского института истории, философии и литературы имени Н. Г. Чернышевского (1931-1941) М., 1995.
* В том далеком ИФЛИ. М.: Филфак МГУ, 1999. Воспоминания, документы, письма, стихи, фотографии. Сост. А.Коган, С.Красильщиков, В.Малый, Г.Соловьев.

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* МОСКОВСКИЙ ИСТОРИКО-ФИЛОСОФСКИЙ И ЛИТЕРАТУРНЫЙ ИНСТИТУТ

Կատեգորիա:Մոսկվայի համալսարաններ
Վյաչեսլավ Գրիգորով

**Վյաչեսլավ Սերգեևիչ Գրիգորով** (, ), բելառուս նախկին ֆուտբոլիստ, որ հանդես է եկել կիսապաշտպանի դիրքում, «Սլուցկ» ակումբի մարզիչ։

## Կարիերա
Վյաչեսլավ Գրիգորովը ֆուտբոլով զբաղվել սկսել է Բարանովիչիի մանկապատանեկան մարզադպրոցում. առաջին մարզիչը եղել է Վալերի Վլադիմիրովիչ Չերնյակը։

Բելառուսի բարձրագույն լիգայում հանդես է եկել «ԲԱՏԷ», «Տորպեդո ՍԿԱ», «Նեման», «Գրանիտ» և «Սլուցկ» ակումբներում՝ ընդհանուր առմամբ անցկացնելով 189 խաղ և խփելով 12 գոլ։ 2002 թվականին արժանացել է չեմպիոնի կոչման,  2000 թվականին դարձել է արծաթե, իսկ 2001 թվականին՝ բրոնզե մեդալակիր ԲԱՏԷ ակումբի կազմում։

Վյաչեսլավ Գրիգորովը հանդես է եկել Բելառուսի մինչև 19 տարեկանների հավաքականում (2000 թվական)։ Բելառուսի երիտասարդական հավաքականի կազմում նա անցկացրել է երեք խաղ 2001-2002 թվականներին։

Խաղացողի կարիերան ավարտելուց հետո սկսել է աշխատել որպես մարզիչ. 2015 թվականի օգոստոսին նշանակվել է «Սլուցկ» ակումբի գլխավոր մարզչի պաշտոնակատար, իսկ 2016 թվականի հունվարին՝ գլխավոր մարզիչ։

## Ձեռքբերումներ
* Բելառուսի չեմպիոն - 2002
* Բելառուսի առաջնության արծաթե մեդալակիր - 2000
* Բելառուսի առաջնության բրոնզե մեդալակիր - 2001
* Բելառուսի առաջին լիգայի հաղթող - 2003

## Ելույթների վիճակագրություն

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Ֆուտբոլիստի էջը ԲԱՏԷ ակումբի կայքում 
* 
* 
* 

Կատեգորիա:Բելառուս ֆուտբոլային մարզիչներ
Կատեգորիա:Բելառուս ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Տղամարդկանց ֆուտբոլի կիսապաշտպաններ
Կատեգորիա:Ֆուտբոլային մարզիչներ այբբենական կարգով
Տոմաս Դանիլյավիչյուս

**Տոմաս Դանիլյավիչյուս** (, ), լիտվացի ֆուտբոլիստ, հարձակվող։ Հանդես է եկել Լիտվայի ազգային հավաքականում։

## Կարիերա
### Ակումբային
Տոմաս Դանիլյավիչյուսը ֆուտբոլ զբաղվել սկսել է հայրենի Կլայպեդա քաղաքի «Արաս» ակումբի կազմում։ 1995 թվականի կեսերին մեկնել է Բելգիա, որտեղ մասնակցել է Ինտերտոտոյի գավաթի խաղարկության 2 խաղի «Բևերենի» կազմում։ Սակայն այդպես էլ չի անցկացրել առաջնության ոչ մի խաղի և վերադարձել է Լիտվա։

1996 թվականի ամռանը կրկին մեկնել է Բելգիա, որտեղ խաղացել է «Բրյուգե» (տարբեր տարիքային թիմեր) ակումբի կազմում։

1998 թվականին Տոմաս Դանիլյավիչյուսը խաղացել է Մոսկվայի «Դինամոյի» կազմում։ 1999 թվականին կրկին խաղացել է Եվրոպայում՝ փոխելով մի քանի ակումբներ (նրանց մեծ մասում խաղացել է վարձավճարով)։ 2011 թվականի օգոստոսի 1-ին պայմանագիր է կնքել իտալական «Յուվե Ստաբիա» ակումբի հետ 2 տարի ժամկետով։

### Միջազգային
Տոմաս Դանիլյավիչյուսը դարձել է լավագույն ռմբարկուն Լիտվայի հավաքականի պատմության մեջ (19 գոլ)։

## Գոլերը հավաքականում
 

## Ձեռքբերումներ
* Տարվա ֆուտբոլիստ Լիտվայում (2) - 2006, 2007

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Ֆուտբոլիստի էջը Լիվորնոյի կայքում   
* Ֆուտբոլիստի էջը legioner.kulichki.com կայքում 
* 
* 

Կատեգորիա:Անգլիական ֆուտբոլի լիգայի խաղացողներ
Կատեգորիա:Անգլիայի լեգեոներ ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Ավելինոյի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Բոլոնիայի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Իտալիայի լեգեոներ ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Լիտվացի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Պրեմիեր Լիգայի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի Պրեմիեր Լիգայի խաղացողներ
Կատեգորիա:Տղամարդկանց ֆուտբոլի կիսապաշտպաններ
Կատեգորիա:Տղամարդկանց ֆուտբոլի հարձակվողներ
Միլոշ Զլատկովիչ

**Միլոշ Զլատկովիչ** (, ), սերբ ֆուտբոլիստ, պաշտպան։

## Կարիերա
### ակումբային կարիերա
Միլոշ Զլատկովիչը ֆուտբոլով զբաղվել սկսել է «Ռոդնիչկի» պատանեկան թիմում, հետո տեղափոխվել է ՕՖԿ ֆուտբոլային ակումբ։

2015 թվականի մայիսի 16-ին պաշտպանը նշել է իր նորամուտը թիմի հիմնական կազմում՝ փոխարինման դուրս գալով Բելգրադի «Ցրվենա Զվեզդա» ակումբի դեմ խաղի ընդմիջման ժամանակ։ 2014/ մրցաշրջանում Զլատկովիչն անցկացրել է մեկ խաղ ընդդեմ «Յագոդինայի»։

2015/16 մրցաշրջանում Միլոշն անցկացրել է 13 խաղ իր թիմի հետ, իսկ ՕՖԿ-ն, զբաղեցնելով 15-րդ տեղը առաջնությունում, լքել է Սերբիայի ֆուտբոլային բարձրագույն դիվիզիոնը։

### Կարիերան հավաքականում
Միլոշ Զլատկովիչը Սերբիայի պատանեկան հավաքականի կազմում (մինչև 17 տարեկան) մասնակցել է 2014 թվականի Եվրոպայի առաջնության որակավորման փուլին։

2015 թվականին պաշտպանը մասնակցել է 2016 թվականի Եվրոպայի պատանեկան առաջնության որակավորման փուլի 5 հանդիպման։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* 
* 
* ֆուտբոլիստի էջը utakmica.rs կայքում  
* ֆուտբոլիստի էջը footballdatabase.eu կայքում 
* ֆուտբոլիստի էջը ՕՖԿ կայքում 
* ֆուտբոլիստի էջը uefa.com կայքում 

Կատեգորիա:Սերբ ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Տղամարդկանց ֆուտբոլի պաշտպաններ
Կատեգորիա:ՕՖԿ Բեոգրադի ֆուտբոլիստներ
Բոժիդար Կրաև

**Բոժիդար Բոյկով Կրաև** (, ), բուլղարացի ֆուտբոլիստ, «Լևսկի» ակումբի կիսապաշտպան։

## Կարիերա
### Ակումբային կարիերա

Բոժիդար Կրաևը ֆուտբոլով զբաղվել սկսել է Վրացա քաղաքի «Բոտևի» պատանեկան թիմում, որտեղ ժամանակին խաղացել է նրա հայրը։ 2008 թվականին միացել է Խրիստո Ստեիչկովի ակադեմիայի «Վիլյաֆրանկ» երիտասարդական թիմին Իսպանիայում։ Երկու տարի անց կիսապաշտպանը վերադարձել է Բուլղարիա և միացել Ետրոպոլեի «Չավդար» ֆուտբոլային ակումբին։ 2013 թվականի հունվարին տեղափոխվել է «Լևսկիի» երիտասարդական թիմ։

2014 թվականի հուլիսի 19-ին կիսապաշտպանը նշել է իր նորամուտը Բուլղարիայի առաջնությունում՝ դուրս գալով փոխարինման Պլովդիվ քաղաքի «Լոկոմոտիվ» ակումբի դեմ խաղում։ 2014 թվականի սեպտեմբերի 23-ին Բուլղարիայի գավաթի խաղարկության ժամանակ Բոժիդարը հեթ-տրիկի հեղինակ է դարձել Վառնայի «Սպարտակ» ակումբի դեմ խաղում։

2014 թվականի դեկտեմբերի 12-ին Բոժիդար Կրաևը ստորագրել է իր առաջին պրոֆեսիոնալ պայմանագիրը երեք տարի ժամկետով։ Երկու օր անց Բոժիդարը հրավիրվել է դիտումների Թուրինի «Յուվենտուս» ֆուտբոլային ակումբ։ 2015 թվականի հունվարին կիսապաշտպանը մեկ շաբաթ մարզվել է «Մանչեսթեր Սիթիի» հետ։

2015 թվականի փետրվարի 27-ին Բոժիդարը խփել է իր առաջին գոլը առաջնությունում՝ «Խոսկովո 2009» ակումբի դեմ տնային խաղում գրավելով հակառակորդի դարպասը։ Նույն թվականի մայիսի 26-ին խփել է 3 գոլ «Մարեկ» ակումբի դեմ խաղում։

### Հավաքականում
Բոժիդարը Բուլղարիայի հավաքականի պատանեկան կազմում (մինչև 17 տարեկան) մասնակցել է հանդիպումների Մալթայում կայանալիք Եվրոպայի առաջնության որակավորման փուլում։ Նա նաև մասնակցել է Հունաստանում կայանալիք Եվրոպայի պատանեկան առաջնության որակավորման փուլին։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* 
* 
* Ֆուտբոլիստ էջը «Լևսկի» ակումբի կայքում 

Կատեգորիա:Բուլղարացի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Տղամարդկանց ֆուտբոլի կիսապաշտպաններ
Դևիկա Ռանի

**Դևիկա Ռանի** (բենգալ.` দেবিকা রাণী (Devika Rani), իրական անունը` Դևիկա Չոուդհարի (Devika Choudhuri), ), հնդիկ դերասանուհի և պրոդյուսեր։ Նրան համարել են «հնդկական էկրանի առաջին տիկին» և համեմատել Գրետա Գարբոյի հետ։ Բանաստեղծուհի Սարոջինի Նայդուն Դևիկա Ռանիին անվանել է «Հնդկաստանի մոգական ծաղիկ»։ 1958 թվականին արժանացել է Հնդկաստանի մեծությամբ չորրորդ` «Պադմա Շրի» պետական պարգևին։ 1970 թվականին առաջինը նա է արժանացել Դադասահեբ Փհալկեի անվան բարձրագույն պարգևին։ 1989 թվականին նրան շնորհվել է նաև Ջավահառլալ Ներուի անվան խորհրդային պարգևը։

## Կենսագրությունը

Դևիկա Ռանին ծնվել է Հնդկաստանի Անդհրա-Պրադեշ նահանգի Վիշակհապատնամ քաղաքում` հնդկական բանակի գնդապետ Մանմաթհա Նաթհ Չոուդհարիի ընտանիքում, ով Չեննայի (Մադրաս) բժշկական վարչության պետն էր։ Դևիկան Ռաբինդրանաթ Թագորի հարազատ քրոջ թոռնուհին էր։

Դևիկա Ռանին սովորել է Լոնդոնի մասնավոր դպրոցներից մեկում, միաժամանակ ուսումնասիրել է տարբեր արվեստներ` երաժշտություն, թատրոն, դիզայն և ճարտարապետություն։ Դպրոցում սովորելու տարիներին արժանացել է Դրամատիկական արվեստի թագավորական ակադեմիայի մրցանակին և դպրոցն ավարտելուց հետո ընդունվել է նշված ակադեմիա, իսկ հետո նաև Երաժշտության թագավորական ակադեմիա։ Այնուհետև ավարտել է կիրառական արվեստի կուրսերը և աշխատանքի անցել Լոնդոնում գտնվող կտորեղենի նկարազարդման գեղարվեստական ստուդիայում։

Այնուհետև մասնակցել է Բի-բի-սիի առաջին լայնահաղորդչային հեռուստահաղորդմանը, վարել Բի-բի-սիի` Հնդկաստանի համար հեռարձակվող կարճալիք ռադիոհաղորդումներ։ 1926 թվականին, որպես նկարիչ-ձևավորող, աշխատել է Բուդդայի կյանքի մասին պատմող «Լույսը Ասիայից» կինոնկարի ստեղծագործական խմբում։

1933 թվականին նկարահանվելով «Կարմա» կինոնկարում, Դևիկա Ռանին դարձել է առաջին մեծության կինոաստղ։ Այնուհետև նկարահանվել է Մեծ Բրիտանիայի և Գերմանիայի կինոստուդիաներում։ Գերմանիայում իշխանությունը նացիստների կողմից զավթելուց հետո վերադարձել է Հնդկաստան և ամուսնու` Հիմանշու Ռայի հետ միասին, 1934 թվականին հիմնադրել է երկրում առաջին հնչյունային «Bombay Talkies» կինոստուդիան։ Ամուսնու մահից հետո ևս նրա կինոստուդիան թողարկել է մի քանի տասնյակ ֆիլմեր։ 1945 թվականին Դևիկա Ռանին լքել է կինեմատոգրաֆը։

## Անձնական կյանքը

Դևիկա Ռանին 1929-1940 թվականներին ամուսնացած է եղել հնդկական կինեմատոգրաֆի պիոներներից մեկի` Հիմանշու Ռայի հետ։ 1945 թվականին ամուսնացել է ազգությամբ ռուս նկարիչ Սվյատոսլավ Ռերիխի հետ և դարձել վերջինիս ստեղծագործությունների գլխավոր մուսան։ Դևիկա Ռանին երեխաներ չի ունեցել։

## Ընտրյալ ֆիլմագրություն

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Հնդիկ դերասանուհիներ
Կատեգորիա:Անձինք այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Հնդիկ պրոդյուսերներ
Կատեգորիա:Հնդիկ կինոդերասաններ
Կատեգորիա:Անձինք նամականիշերի վրա
Կատեգորիա:Դրամատիկական արվեստի թագավորական ակադեմիայի շրջանավարտներ
Մաքսիմ Գրեչիխա

**Մաքսիմ Անդրեևիչ Գրեչիխա** (, ), բելառուս ֆուտբոլիստ, կիսապաշտպան։

## Ակումբային կարիերա
Մաքսիմ Գրեչիխան 2010 թվականից հանդես է եկել «Վիտեբսկի» երկրորդ կազմում։ «Վիտեբսկի»՝ Բարձրագուն լիգայից դուրս մնալուց հետո ընդգրկվել է թիմի հիմնական կազմում։ 2012-2013 թվականներին սովորաբար դուրս է եկել փոխարինման, իսկ 2014 թվականի առաջին կեսին հիմնականում ընդգրկվել է մեկնարկային կազմում։

2014 թվականի մրցաշրջանի արդյունքում «Վիտեբսկը» վերադարձել է Բարձրագույն լիգա, որտեղ իր նորամուտը Գրեչիխան նշել է 2015 թվականի մայիսի 3-ին Բրեստի «Դինամո» ակումբի դեմ խաղում (2:3)։ Սակայն Բարձրագույն լիգայում չի կարողացել տեղ գրավել թիմի հիմնական կազմում և խաղադաշտ է դուրս եկել 7 անգամ՝ փոխարինում կատարելով։ 2015 թվականի օգոստոսի սկզբին համաձայնություն է ձեռք բերվել ֆուտբոլիստի՝ վարձավճարով «Սլոնիմ» տեղափոխվելու վերաբերյալ։

2016 թվականի հունվարին պայմանագրի ժամկետի ավարտից հետո լքել է «Վիտեբսկ» ակումբը։

### Վիճակագրություն

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* 
* 

Կատեգորիա:Բելառուս ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Տղամարդկանց ֆուտբոլի կիսապաշտպաններ
Սմուրֆիկներ։ Կորսված գյուղ

**«Սմուրֆիկներ.Կորսված գյուղ»** (), ռեժիսոր Քելլի Էսբերիի ամերիկյան ընտանեկան անիմացիոն ֆիլմ։ Ֆիլմը հիմնված է բելգիացի նկարիչ՝ Պեյոյի ստեղծած «Սմուրֆեր» կոմիքսի վրա։ Այն «Սմուրֆիկներ» և «Սմուրֆիկներ 2» ֆիլմերի շարունակություն չի հանդիսանում։ Ֆիլմում հանդես են եկել՝ Դեմի Լովատոն, Ջո Մանգանելոն, Ռեյն Ուիլսոնը, Մենդի Փաթինկին, Ջեկ Մակբրայերը, Դենի Պուդին։ Ֆիլմի պրեմիերան կայացել է 2017 թվականի մարտի 23-ին։

## Սյուժե
Սմուրֆետան փորձում է գտնել իր նպատակը գյուղում։ Երբ կախարդական անտառում նա հանդիպում է մի արարածի, նա ուղևորվում է ճանապարհորդությունների ու արկածների։

## Դերերն հնչյունավորել են
* Դեմի Լովատո - Սմուրֆետա
* Ջո Մանգանելո - Հայր Սմուրֆ
* Ռեյն Ուիլսոն - Անփույթ
* Մենդի Փաթինկի - Խելամիտ
* Ջեկ Մակբրայեր - Ըմբիշ
* Ջուլիա Ռոբերթս - Սմուրֆ Իվի
*Դենի Պուդի - Գարգամել

## Արտադրություն
### Մշակում
2012 թվականի մայիսի 10-ին Sony Pictures Animation և Columbia Pictures ընկերությունները մշակեցին ֆիլմի սցենարը։ Հենկ Ազարիան, ով առաջին երկու ֆիլմերում դերակատարեց՝ Գարգամելին, հարցազրույցում պատմեց, որ՝ «ի տարբերություն նախկին երկու ֆիլմերի, երրորդն ամբողջությամբ կստեղծվի համակարգչային անիմացիայով և շարունակություն չի հանդիսանա»։

2014 թվականի մարտին հայտնի դարձավ, որ Քելլի Էսբերը կլինի ֆիլմի ռեժիսորը։ Ֆիլմի պրոդյուսերն է՝ Ջորդոն Քեները, իսկ համապրոդյուսերը՝ Մերի Էլլեն Բոդերը։

### Քասթինգ
2015 թվականի հունվարի 16-ին, Մենդի Փաթինկինը միացավ անիմացիոն արկածային ֆիլմի հնչյունավորման դերասանական անձնակազմին, հնչյունավորելու՝ Հայր Սմուրֆին։ 2015 թվականի հունիսի 14-ին, Դեմի Լովատոն և Ռեյն Ուիլսոնը մասնակցեցին քասթինգին և ընտրվեցին՝ Սմուրֆետայի և Գարգամելի դերերին։

## Ռելիզ
Ֆիլմի սկզբնական պրեմիերան եղել է 2015 թվականի օգոստոսի 14-ին։ 2015 թվականի մարտին, ֆիլմի պրեմիերան տեղափոխեցին 2017 թվականի մարտի 31։ 2016 թվականի մարտին, ռելիզը կրկին տեղափոխեցին 2017 թվականի ապրիլի 7։ 2016 թվականի սեպտեմբերին, էկրաններին է հայտնվել առաջին թրեյլերը, իսկ նոյեմբերի 21-ին երկրորդը։

2017 թվականի փետրվարի 6-ին հայտնվեց եզրափակիչ թրեյլերը։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:2010-ականների անգլերեն ֆիլմեր
Կատեգորիա:2017 ֆիլմեր
Կատեգորիա:3D մուլտֆիլմեր
Կատեգորիա:Columbia Pictures ֆիլմեր
Կատեգորիա:Ամերիկյան սիքվել ֆիլմեր
Կատեգորիա:Ամերիկյան ֆենտեզի կինոկատակերգություններ
Կատեգորիա:Կոմիքսների էկրանավորումներ
Կատեգորիա:Մուլտֆիլմեր այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Columbia Pictures մուլտֆիլմեր
Պավել Գրեչիշկո

**Պավել Յուրևվիչ Գրեչիշկո** (, ), բելառուս ֆուտբոլիստ, պաշտպան։

## Ակումբային կարիերա
Կարիերան սկսել է Մինսկի «Զվեզդա-ԲԳՈՒ» ֆուտբոլային ակումբում։ Արդեն 17 տարեկան հասակում հաստատվել է թիմի հիմնական կազմում։ 2007 թվականին մեկնել է Չեխիա, որտեղ երեք տարվա ընթացքում հանդես է եկել «Բանիկ» ֆուտբոլային ակումբում։ Վերադառնալուց հետո կրկին հանդես է եկել «Զվեզդա-ԲԳՈՒ» ակումբում, սակայն արդեն Երկրորդ լիգայում։

2011 թվականի ամռանը թիմակիցներ Արթուր Սլաբաշևիչի, Յարոսլավ Շկուրկոյի և Դենիս Տրեպաշկոյի հետ տեղափոխվել է «Սմոլևիչի-ՍՏԻ», որն այդ ժամանակ գլխավորում էր Բելառուսի հայտնի մարզիչ Յուրի Պունտուսը։ Հաջորդ տարի Պավել Գրեչիշկոն ակումբի հետ միասին հաղթանակ է տարել Երկրորդ լիգայում։

2013 թվականի մրցաշրջանում հանդես է եկել «Սմոլևիչի-ՍՏԻ» ակումբում Առաջին լիգայում, եղել է թիմի առաջատարներից։ Մրցաշրջանի ավարտից հետո՝ 2013 թվականի դեկտեմբերին, պայմանագիր է ստորագրել «Գոմել» ակումբի հետ։ Սակայն չի կարողացել ամրապնդվել Գոմելի ակումբի կազմում, և 2014 թվականի փետրվարին վարձավճարով տեղափոխվել է Մոզիրի «Սլավիա» ակումբ, որն այդ պահին գլխավորում էր Պունտուսը։ Եղել է թիմի հիմնական կազմում՝ սովորաբար խաղալով աջ պաշտպանի դիրքում։ 2014 թվականի մրցաշրջանի արդյունքներով Մոզիրի ակումբին օգնել է վերադառնալ Բարձրագույն լիգա։

2014 թվականի դեկտեմբերին՝ վարձակալության պայմանագրի ժամկետի ավարտից հետո, հեռացել է «Գոմելից»։ 2015 թվականի հունվարից կրկին հայտնվել է «Սլավիա» ակումբի կազմում, որի հետ սկսել է 2015 թվականի մրցաշրջանը։

### Վիճակագրություն

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* 
* 

Կատեգորիա:Բելառուս ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Տղամարդկանց ֆուտբոլի պաշտպաններ
Ալեքսանդր Գրենկով

**Ալեքսանդր Նիկոլաևիչ Գրենկով** (, ), բելառուս ֆուտբոլիստ, կիսապաշտպան։

## Կենսագրություն
Ալեքսանդր Գրենկովն իր կարիերան սկսեել է Ժոդինոյի «Տորպեդո» ակումբում, ապա տեղափոխվել Մինսկի «Դինամո» ակումբ, 2004-2005 թվականներին խաղացել է Սոլիգորսկի «Շախտյոր», որի կազմում դարձել է Բելառուսի չեմպիոն 2005 թվականին։ 2006 թվականին տեղափոխվել է ուկրաինական «Կրիվբաս», սակայն այդ ակումբի կազմում չի մասնակցել ոչ մի խաղի և վերադարձել է Ժոդինոյի «Տորպեդո»։

2009 թվականին Ալեքսանդր Գրենկովը տեղափոխվել է «Շախտյոր»։ Երկար ժամանակ խաղացել է հիմնական հենակետային կիսապաշտպան, բայց 2013 թվականի մրցաշրջանում դաշտում սկսել է հայտնվել հազվադեպ։

2014 թվականի փետրվարին Ալեքսանդր Գրենկովը տեղափոխվել է «Սմոլևիչի-ՍՏԻ», սակայն առողջական խնդիրների պատճառով այդ ակումբի կազմում ոչ մի անգամ խաղադաշտ դուրս չի եկել և ավարտել է կարիերան։

## Վիճակագրություն

## Ձեռքբերումներ
* Բելառուսի չեմպիոն - 2005
* Բելառուսի առաջնության արծաթե մեդալակիր - 2001, 2010, 2011, 2012, 2013
* Բելառուսի առաջնության բրոնզե մեդալակիր - 2000, 2003, 2004
* Բելառուսի գավաթակիր - 2002/03, 2003/04

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* 
* 
* Ֆուտբոլիստի էջն Ուկրաինայի ֆուտբոլի ֆեդերացիայի կայքում

Կատեգորիա:Բելառուս ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Դինամո Մինսկի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Տղամարդկանց ֆուտբոլի կիսապաշտպաններ
Աիդա Ավետիսյան (կոմպոզիտոր)

**Աիդա Կոնստանտինի Ավետիսյան** (), հայ կոմպոզիտոր։ Հայաստանի արվեստի վաստակավոր գործիչ (2014)։ Հայաստանի կոմպոզիտորների միության անդամ (1957)։

## Կենսագրություն
Աիդա Ավետիսյանը ծնվել է 1932 թվականին Երևանում։ Ավարտել է Երևանի Պյոտր Չայկովսկու անվան երաժշտական դպրոցի դաշնամուրային և ստեղծագործական բաժինները, 1955 թվականին՝ Երևանի Կոմիտասի անվան պետական կոնսերվատորիայի կոմպոզիցիայի և դաշնամուրային բաժինները։ 1955 թվականին Էջմիածնի երաժշտական դպրոցում եղել է դաշնակահար-մանկավարժ, 1956 թվականից Վանաձորի Մ. Թավրիզյանի անվան երաժշտական ուսումնարանի ստեղծագործական դասարանում դասավանդել է տեսական առարկաներ, վոկալ, 1965-1966 թվականներին՝ Վանաձորի Շարա Տալյանի անվան երաժշտական դպրոցի տնօրեն, 1978-1988 թվականներին՝ Սպիտակի երաժշտական դպրոցի կոնսուլտանտ, միաժամանակ՝ Կիրովականի երաժշտական ուսումնարանի դաշնամուրային բաժնի վարիչ, 2005-2008 թվականներին՝ Վանաձորի Հովհաննես Թումանյանի անվան պետական մանկավարժական ինստիտուտի պետական քննությունների հանձնաժողովի նախագահ։

Հեղինակ է սիմֆոնիկ, կամերային, գործիքային, երգչախմբային, վոկալ ստեղծագործությունների։

## Անդամակցություն
* Հայաստանի կոմպոզիտորների միության անդամ, 1957
* ԽՍՀՄ և Հայաստանի Երաժշտական ֆոնդի անդամ, 1975
* Համաքաղաքային փառատոների, մրցույթների ժյուրիի մշտական անդամ

## Պարգևներ
* Լենինի անվան Հոբելյանական մեդալ, 1970
* «Աշխատանքի վետերան», 1988
* Հայաստանի արվեստի վաստակավոր գործիչ, 2014

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:«Աշխատանքի վետերան» մեդալակիրներ
Կատեգորիա:Կոմպոզիտորներ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Հայ կին կոմպոզիտորներ
Կատեգորիա:Հայաստանի կոմպոզիտորների և երաժշտագետների միության անդամներ
Ահաբեկչություն Ստոկհոլմում (2017)

**Ահաբեկչություն Ստոկհոլմում**, ահաբեկչություն Շվեդիայի մայրաքաղաք Ստոկհոլմում, որը տեղի է ունեցել 2017 թվականի ապրիլի 7-ին։ Ահաբեկչությունը տեղի է ունեցել Ստոկհոլմի Դրոտնինգաթան փողոցում։ Բեռնատար ավտոմեքենան մխրճվել է մարդկանց բազմության մեջ, որի արդյունքում զոհվել է առնվազն 3, վիրավորվել՝ նախնական տվյալներով ութ մարդ։ Որոշ լրատվամիջոցներ հայտնել են նաև, որ Ստոկհոլմի կենտրոնում տեղի է ունեցել փոխհրաձգություն։ Շվեդական հետախուզությունը հայտնում է մեծ թվով վիրավորվածների մասին։ Շվեդական ոստիկանությունը իրադարձությունները անվանել է «ահաբեկչություն»։ Ականատեսները վկայում են, որ բեռնատարը մտածված մխրճվել է ամբոխի մեջ։ Ականատեսները նշում էին, որ անկանոն խուճապ է տիրում Ստոկհոլմի փողոցներում։ Ներկայումս ոստիկանները շրջափակել են Ստոկհոլմի կենտրոնական թաղամասերը։ Դեպքի վայր են ժամանել արդեն ոստիկանական և շտապ օգնության մեքենաները։ Ոստիկանությունը տարածել է տեղեկատվություն այն մասին, որ բեռնատարը մտադրված է եղել մտնելու Åhlens հանրախանութ։ Երևանի ժամանակով ժամը 18:14-ին շվեդական ոստիկանությունը տարածել է հաղորդագրություն, որտեղ նշված է, որ ձերբակալվել է բեռնատարի հնարավոր ահաբեկիչ վարորդը։ Ստոկհոլմի մետրոպոլիտենը դադարեցրել է իր աշխատանքները։ Ընկերությունը, որին պատկանել է բեռնատարը, արդեն հայտարարել է, որ բեռնատարը գողացվել է։ Շվեդիայի վարչապետ Ստեֆան Լյովենը հայտարարել է, որ ուժեղացվել է շվեդական խորհրդարանի շենքի վերահսկողությունը։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:2017 ահաբեկչություններ
Ջանսու Դերե

**Ջանսու Դերե** () (), թուրք դերասանուհի և ֆոտոմոդել։ Ներկայումս նկարահանվում է Մայրիկ հեռուստասերիալում, որը ցուցադրվում է թուրքական Star TV-ով։ Համարվում է Թուրքիայի ամենաթանկ վճարվող դերասանուհիներից մեկը։ Վերջին երեք հեռուստասերիալների յուրաքանչյուր սերիայի համար Ջանսուն ստացել է 80 000 թուրքական լիրա։

## Կենսագրություն
Ջանսու Դերեն ծնվել է Անկարայում։ Մանկուց երազել է դառնալ բալետի պարուհի։ Նախնական կրթությունը ստանալով Իզմիրում՝ Ջանսուն որոշում է համալսարանում ուսումնասիրել հնեագիտություն։ Բարձրագույն կրթությունը ստացել է Ստամբուլի համալսարանում։ 2000 թվականին Kanal D-ի կազմակերպած «Kanal D Miss Turkey Güzellik Yarışması» մրցույթին զբաղեցրել է երրորդ հորիզոնականը։ Դրանից հետո սկսել է զբաղվել մոդելային գործով։ Մասնակցել է Փարիզի և Միլանի նորաձևության շաբաթներին։ Կարճ ժամանակ անց դարձել է Թուրքիայի ամենապահանջված մոդելներից մեկը։ Կինոյում և հեռուստասերիալներում սկսել է նկարահանվել 2002 թվականից։ 2006 թվականին նկարահանվել է Սըլա հեռուստասերիալում, որտեղ մարմնավորել է Սըլա Սյոնմեզի դերը։ Հեռուստասերիալը ցուցադրվել է ATV-ով։ 2012 թվականին միացել է Հոյակապ դար հեռուստասերիալին, որտեղ կատարել է պարսկուհի հարճի դեր, ով պայքարում էր Սուլեյման I-ի սրտի համար։ Ջանսուն եղել է Avon ընկերության դեմքը։ Ներկայումս «Magnum» ընկերության դեմքն է։ 2012 թվականին դարձել է առաջին թրքուհին, ով դարձել է Loreal Paris-ի դեմքը։ Ջանսուն պաշտում է լուսանկարչությունը։ Ստամբուլում 2015 թվականին նա բացել է իր առաջին ցուցադրությունը։ Բացի այդ սիրում է նաև ճանապարհորդել։ 6,5 տարի Ջանսու Դերեն հանդիպել է Ջեմ Յըլմազի հետ, սակայն 2011 թվականի օգոստոսին զույգը բաժանվել է։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* SinemaTürk.com 

Կատեգորիա:Թուրք դերասանուհիներ
Կատեգորիա:Ստամբուլի համալսարանի շրջանավարտներ
Կատեգորիա:21-րդ դարի թուրք դերասանուհիներ
Կատեգորիա:Թուրք կինոդերասանուհիներ
Կատեգորիա:Թուրք հեռուստադերասանուհիներ
Կատեգորիա:Անձինք Անկարայից
Կատեգորիա:Թուրք կին մոդելներ
Սերգեյ Գիմաև

**Սերգեյ Նաիլիևիչ Գիմաև** (, ), ռուս հոկեյիստ և սպորտային մեկնաբան։

Հանդես է եկել ռուսական «ԲԿՄԱ»-ի և «Լենինգրադ»-ի կազմում։

## Կենսագրություն
Սերգեյ Գիմաևը ծնվել է 1955 թվականի հունվարի 1-ին։ Մասնագիտությամբ Գիմաևը ռազմական օդաչու էր։ Հոկեյով սկսել է զբաղվել 21 տարեկանից։ Իր տասնամյա կարիերայի ընթացքում Գիմաևը անցկացրել է 305 հանդիպում՝ դառնալով 45 գոլի հեղինակ։ 2000-ական թվականներին աշխատել է «Ռոսիա 1», «Ռոսիա 2» և «Սպորտ 1» հեռուստաալիքներում՝ որպես սպորտային մեկնաբան։

Մահացել է 2017 թվականի մարտի 18-ին Տուլայում։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Статистика на сайте Eliteprospects.com
* Сергей Гимаев. Хоккей — игра для настоящих мужчин 
* Профиль на сайте ХК «Легенды хоккея СССР» 
* Биография на сайте Хоккеист. Инфо 

Կատեգորիա:Ռուս հոկեյիստներ
Կատեգորիա:ՏԷՖԻ մրցանակի դափնեկիրներ
Կատեգորիա:ԽՍՀՄ սպորտի վարպետներ
Կատեգորիա:Պատվո շքանշանի ասպետներ (Ռուսաստան)
Կատեգորիա:Խորհրդային հոկեյիստներ
Կատեգորիա:ԽՍՀՄ սպորտի վաստակավոր վարպետներ
Կատեգորիա:Ռուս մարզական լրագրողներ
Կատեգորիա:ԽՍՀՄ միջազգային կարգի սպորտի վարպետներ
«Ուեյվերլի Փլեյսի կախարդները» հեռուստասերիալի կերպարների ցանկ

Ներքևում ներկայացված են ամերիկյան Disney Channel ալիքի հայտնի հեռուստասերիալի` «Ուեյվերլի Փլեյսի կախարդները» () կերպարների ցանկը։

## Գլխավոր հերոսներ

### Ալեքսնադրա Մարգարիտա Ռուսսո

**Ալեքսնադրա Մարգարիտա «Ալեքս» Ռուսսո**, Դիսնեյ ալիքի «Ուեյվերլի Փլեյսի կախարդները» սիթքոմի գլխավոր հերոսուհին։ Որպես ընտռանիքի միջնեկ երեխա և միակ աղջիկը ընտանիքում, նա հաճախ շատ խարամանկ և դաժան է լինում ընկերների և ընտանիքի անդամների հանդեպ։ Ալեքսը չի սիրում սովորել, այնպես ինչպես դպրոցում, այնպես էլ կախարդանքի դասընթացների ժամանակ, որոնց նրան բերում է հայրը, ով կորցրել է իր կախարդական ուժերը, սակայն սիրում է կախարդանքը, ամեն գերբնական բան և լավ երաժշտությամբ է հետաքրքրված։ Ալեքսի դերը կատարում է Սելենա Գոմեսը։

Ալեքսը խորամանկ և խելացի է, շատ խանդոտ, ինքնամփոփ, ծույլ, անպատասխատատու, սիրում է գրականությունը սակայն թացնում է դա, արտիստիկ և սպորտային է։ Դողդոջյունով մոտենում իր ավագ եղբոր` Ջասթինի տագնապներին։ Ընտանեկան կախարդ է դառցել «Ուեյվերլի Փլեյսի կախարդները» ֆիլմում, սակայն ժամանակի փոփոխման պատճառով հրաժարվել է իր ուժերից։ Սակայն վերջ ի վերջո նա դառնում է ընտանեկան կախարդը, և այդ ամենը տեղի է ունենում Ջաթինի խնդրանքով, ովորոշել էր քրոջը տալ իր ուժերը, քանի որ մրցույթի ժամանակ նա օգնել է Ջասթինին և պարտվել է։

#### Ալեքսի մասին

Ալեքսը միջնեկ երեխան և միակ աղջիկն է Ռուսսոների ընտանիքում։ Նա ծնվել է Նյու Յորքում, տաքսի համար 804-ում (սերիաներից մեկը դրա հետ էին կապված)։ Նա անընդհատ քննարկում և վիրավորում է իր ավագ եղբորը` (որպես միակ աղջիկն ընտանիքում շատ երեսառած է) Ջասթին Ռուսսոին, չնայած որ նա դա անում է այն պատճառով, որ հիանում է իր եղբորով և ցանկանում է նրան նմանվել, քանի որ նա բարի, խիզակ և խելացի է։ Ինչպես նաև նա դյուրագրգիռ, երազող և իմպուլսիվ է, ինչը ամեն դեպքում չի խանգարում նրան զուսպ լինել։

Նրա մանկության լավագույն ընկերուհին` Հարպեր Ֆինկլը (, կատարում է դերասանուհի Ջենիֆեր Սթոունը, ամեն կերպ փորձում է պաշտպանել նրան բոլոր խնդիրենրից, ինչպես նաև հանդիսանում է նրա «խոհեմության ձայնը»։ Սյուժեի շարունակությամբ Ալեքսը ասում է, որ Հարպերը նրա համար որպես քույր է։

## Արտաքին հղումներ
* Персонажи на Wikia
Երկաթե դարպասներ

**Երկաթե դարպասներ** (, ), կիրճ Դանուբի հովտում` Կարպատների և Ստարա Պլանինա լեռների մոտեցման տեղում։ Գտնվում է Սերբիայի և Ռումինիայի սահմանին` ռումինական Օրշով քաղաքից ներքև։ Երկարությունը 15 կմ է, լայնությունը` 162 մ։ Տեղանքը համարվում է Եվրոպայի ամենագեղեցիկ վայրերից մեկը։

## Կիրճեր
[200px|մինի|ձախից|Միջնադարում Երկաթե դարպասների մուտքը սահմանափակված էր [Գոլուբաց ամրոցով]]
«Մեծ կազանը» («կազան» նշանակում է մեծ կերակրաթաս) կիրճի ամենահայտնի ու ամենանեղ հատվածն է, որի երկարությունն այստեղ 150 մ է, խորությունը` 53 մ։ Այստեղից արևելք հռոմեացի միապետ Տրոյանոսը կառուցել է հայտնի կամուրջը, որի շինարարությունը սկսվել է 103-105 թվականներին։ Կիրճի ռումինական ափին 1994-2004 թվականներին ժայռի վրա քանդակվել է Տրոյանոսի պատկերը։

Հնագիտական կարևոր գտածոներ են հայտնաբերվել կիրճի պակաս տպավորիչ Գոսպոժինա Վիրա հատվածում։ Հատկապես կարևորություն են ներկայացնում կրաքարից քանդակները, որոնք վերաբերում են վաղ նեոլիթին։ Ուսումնասիրությունները ցույց են տալիս, որ շրջանը բնակեցվել է շատ երկար ժամանակ։

## Բնական և պատմամշակութային արժեք
Երկաթե դարպասների աջ ափին Սերբիայի Ջերդալ ազգային պարկն է։ Շրջակայքի ամենահին բնակիչներից են ռոմանալեզու վալախների կիսաքոչվոր անասնապահ ցեղերը։ Հյուսիսային ափին նրանց սերունդները ժամանակակից ռումինացիներն են։ Հարավային ափին ներկայումս ապրում են սերբերը, ինչպես նաև սերբական վլախները։

## Տնտեսական կիրառություն
Դանուբ գետի հունի սահանքն ու քարվազը, որ *Պերեգրադա* են կոչվել, խոչընդոտել են նավագնավությունը մինչև Սիպսկի շրջանցիկ ջրանցքի կառուցումը 1896 թվականին։ Այն ունի 2.5 կմ երկարություն։ 1964-1972 թվականներին Հարավսլավիան ու Ռումինիան ԽՍՀՄ-ի գիտատեխնիկական համագործակցությամբ կառուցել են ամբարտակներ և երկու հզոր հիդրոէլեկտրակայան` Ջերդալ I և Ջերդալ II: Կիրճի հարևանությամբ գտնվող խոշորագույն քաղաքը Դրոբետա Տուրնու Սևերինն է (Ռումինիա)։

## Պատկերասրահ

|Rock sculpture of King Decebal

Պատկեր:RO MH Dubova 12.jpg
Պատկեր:CazaneleDunarii.JPG
Պատկեր:Entrance ponicova cave danube.jpg
Պատկեր:Mraconia Monastery.JPG
Պատկեր:RO MH DN57 near Dubova.jpg
Պատկեր:Iron Gates 02 (2478552430).jpg
Պատկեր:Iron Gates Region Museum.jpg


## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Երկաթե դարպասներ
* Երկաթե դարպասներ ազգային պարկ 

Կատեգորիա:Ռումինիայի աշխարհագրություն
Կատեգորիա:Սերբիայի աշխարհագրություն
Bocca Baciata

«**Bocca Baciata»**, անգլիացի պրեռաֆայելիտ նկարիչ Դանթե Գաբրիել Ռոսսետտիի նկարը, որը ստեղծվել է 1859 թվականին։ Այս ստեղծագործությունը դարձավ Ռոսսետտիի կողմից ստեղծված առաջին միայնակ կնոջ դիմանկարը, հենց դա էլ դարձավ նրա ստեղծագործական կենսագրության շրջադարձային կետը։ Նկարի բնատիպարուհին դարձավ Ֆաննի Կորնֆորտը։ Այժմ նկարը գտնվում է Բոստոնի գեղարվեստի թանգարանում։

## Տեղեկություն նկարի մասին
«Bocca Baciata»-ն Դանթե Գաբրիել Ռոսսետտիի արվեստում սկիզբ դրեց կանանց դիմանկարների շարքին։ Ջոն Էվերեթ Միլլեյի կողմից ստեղծված Սոֆի Գրեյի դիմանկարը կարելի է համարել ոգեշնչման աղբյուրներից մեկը, որի տարբերվող գիծը  համարվում է բնորդուհու զգացմունքների հաղորդումը:Նկարի անվանումը բառացիորեն նշանակում է «շուրթեր, որոնց համբուրել են», բառերը վերցրված են իտալիական առածից, որը մատնանշված է նկարի շուրջ։

Ռոսսետտին, լինելով միջնադարյան իտալիական գրականության ճանաչված թարգմանիչ, ամենայն հավանականությամբ  այս տողը վերցրել էր  Ջովաննի Բոկաչչոյի «Դեկամերոն»-ից։

Իր նամակներից մեկում Ռոսսետտին պարզաբանեց, որ այս նկարի ստեղծման ժամանակ նա փորձեց ինչպես կարող է գեղեցիկ նկարել հերոսուհու մարմինը, որը իր կարծիքով բավականաչափ մշակված չէ շատ այլ արվեստի ստեղծագործություններում, այդ թվում նաև նախառաֆայելականների և ծեր վարպետների աշխատանքներում՝ նկարում մարմնի վրա ավելի խնամքով տարված աշխատանքը կարող էր օգնել առաջ գնալ գեղանկարչության մեջ։

## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն
* Hilto, Timoth (1970). The Pre-Raphelites. London: Thames and Hudson, New York: Abrams.
* Ash, Russell. (1995) Dante Gabriel Rossetti. London: Pavilion Books.
* Todd, Pamela (2001). Pre-Raphaelites at Home, New York: Watson-Giptill Publications.

Կատեգորիա:Նկարներ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:1859 նկարներ
Կատեգորիա:Դանթե Գաբրիել Ռոսսետտիի նկարներ
Կատեգորիա:Բոստոնի գեղեցիկ արվեստների թանգարանի նկարներ
Հովհաննես Մկրտիչ եկեղեցի (Տագանրոգ)

**Հովհաննես Մկրտիչ տաճար / Սկարամանգովյան եկեղեցի** (), ներկայումս գոյություն չունեցող ուղղափառ տաճար Ռուսաստանի Ռոստովի մարզի Տագանրոգ քաղաքում։ Ճարտարապետն է Սերգեյ Իլյիչ Գուշչինը։ Շինարարությունը սկսվել է 1903 թվականին, եկեղեցին փակվել է 1931 թվականին։

## Պատմություն
XIX դարի երկրորդ կեսին սկսվեց Տագանրոգի հրվանդանի հյուսիսային մասի արդյունաբերական յուրացումը։ Դրան սկիզբ դրեց կաշվի գործարանի շինարարությունը։ Մինչև 1890-ական թվականների վերջը բելգիացիներն արդեն կառուցել էին մետաղագործական և կաթսայագործարանները։ Սկարամանգովկա, Կասպերովկա և Նովոսյոլովկա շրջանների բնակչությունը արագ աճում էր, և քաղաքի այդ հսկայական հատվածում չկար ոչ մի եկեղեցի, 1901 թվականին Եկատերինոսլավյան հոգևոր կոնսիստորիան արծարծեց այդ վայրում թեմական եկեղեցի կառուցելու հարցը։

Այդ գաղափարը հավանության արժանացավ նաև մոտակա գործարանների տերերի շրջանում։ Կայացած ընդհանուր ժողովում որոշվեց, որ տաճարը նվիրված է լինելու Հովհաննես Մկրտչին և գտնվելու է Սկարամանգովկա շրջանի կենտրոնում։ Սկարամանգովկա ավանն ավելի վաղ գոյացել էր 1902 թվականին մահացած հարուստ վաճառական և կաշվի գործարանի սեփականատեր, ազգությամբ հույն Իվան Ամվրոսիևիչ Սկարամանգայի նախկին կալվածքների տարածքում։

Եկեղեցին հիմնադրվել է 1903 թվականի մայիսի 14-ին Ամվրոսիևսկայա փողոցի և 2-րդ Կոժևեննի նրբանցքի խաչմերուկի մոտ։ Նախագծի հեղինակը տեղացի ճարտարապետ Ս. Ի. Գուշչինն էր։ Եկեղեցին կառուցվել է մեկ տարի անց։

## Սրբապատկերներ և սրբություններ
1911 թվականի նոյեմբերի 21-ին եկեղեցական թափորով Հովհաննես Մկրտիչ եկեղեցի է բերվել Պոչաևյան Աստվածամոր սրբապատկերների մեծ սրբապատկեր-ձեռագիրը։ Մինչ այդ այն գտնվում էր Կայարանի մատուռում՝ Տագանրոգի երկաթուղային կայարանի մոտ։

## Եկեղեցու հոգևորականություն
Նոր եկեղեցու գոյության առաջին տարիներին այնտեղ չի եղել սեփական հոգևորականություն։ Ժամերգությունները և ծեսերը կատարել են այլ եկեղեցիների քահանաներ։ 1907 թվականին նշանակվել է վանահայր` Միխայիլ Գնուտովսկին, որն ապրել է եկեղեցում և ծառայել այնտեղ մինչև Հոկտեմբերյան հեղափոխությունը։ Այստեղ ծառայել են նաև քահանա Պյոտր Կրավչենկոն և սարկավագ Կ. Պրոսվիրինը։ Եկեղեցու գոյության վերջին տարիներին հոգևոր հովիվ էր ավագ երեց Վ. Պ. Բերյոզկինը, քահանա` ավագ երեց Գ. Տ. Ֆոմինը, դպիր` Ա. Ի. Սախնովսկին։

## Տաճարի ոչնչացում
1929 թվականի սեպտեմբերի 25-ին կաշվի գործարանի բանվորների ժողովում որոշվեց դիմել իշխանություններին՝ խնդրելով «ազատվել խավարամտության օջախից»։ Մեկ ամսից քաղաքային խորհրդի նախագահությունը որոշեց փակել եկեղեցին, գույքը փոխանցել մոտակա կրոնական խմբերին, իսկ եկեղեցու շենքը հանձնել 2-րդ աստիճանի դպրոցին։

Հավատացյալները փորձեցին պաշտպանել իրենց տաճարը, պահպանելու խնդրանքով հավաքվեց մոտ 700 ստորագրություն, սակայն ապարդյուն։ 1931 թվականի նոյեմբերի 11-ին իշխանությունները որոշեցին. «Հովհաննես Մկրտիչ եկեղեցին փակել, տարածքն օգտագործել որպես ակումբ-կինո, եկեղեցական նախկին ունեցվածքն առգրավել»։

## Արտաքին հղումներ
* Храм во имя пророка Иоанна Предтечи на сайте '''drevo-info.ru'''

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Եկեղեցիներ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Տագանրոգի շենքեր և կառույցներ
Ասցիդիաներ

**Ասցիդիաներ**, (), թրթուրաքորդավորներ ենթատիպի դասերից մեկը` սալպերի եւ ապենդիկուլյարների կողքին։

## Արտաքին տեսքը եւ էկոլոգիան
Արտաքինից միայնակ ասցիդիան նման է երկբերան անոթի։ Հիմքով ամուր ամրացած է սուբստրատին և ունի երկու անցք` ***բերանային և կլոակային սիֆոններ***։ Մարմինը դրսից ծածկված է թաղանթով` ***տունիկայով***։ Տունիկան արտադրվում է էպիթելի կողմից և, ներծծվելով անօրգանական աղերով, վերածվում առաձգական և ամուր պաշտպանական թաղանթի։ Բնության մեջ հանդիպում են միայնակ կամ գաղութային կենսակերպ վարող ասցիդիաներ։ Վերջին դեպքում առանձնյակներն այս կամ այն չափով միացած են իրար։ Հայտնի է ասցիդիաների մոտ 2300 տեսակ։
## Մարսողական և շնչառական համակարգերը
Մարսողական համակարգի առաջին բաժինը շատ մեծ ըմպանն է։ Այն բերանային սիֆոնից սահմանազատվում է *հարխռիկային* կամ *հարըմպանային ակոսով*, որի երկայնքով տեղադրված են դրսից չերևացող բարակ *բերանային շոշափուկները*։ Դրանց թիվն առանձին տեսակների մոտ հասնում է մինչև 30-ի։ Ըմպանի պատերին կան բազմաթիվ մանր անցքեր` *ստիգմաներ*, որոնք բացվում են ոչ թե դեպի դուրս, այլ` դեպի *ատրիալային խոռոչ*։
Ըմպանին հաջորդում է կարճ *կերակրափողը*, ապա` *ստամոքսը*, և ապա` *աղին*, որը *հետանցքով* բացվում է ատրիալային խոռոչի մեջ` կլոակային (կոյանոցային) սիֆոնի մոտ։
Ըմպանի փորային կողմով մի փոքրիկ ակոսիկ է անցնում, որը կոչվում է էնդոստիլ։ Այն պատված է թարթիչային էպիթելով եւ ունի գեղձային գոտիներ։ Այստեղ արտադրվող լորձը թարթիչների շարժման շնորհիվ մղվում է դեպի ըմպանի պատերը, եւ դրանց մակերեսով մեկ լորձի անընդհատ հոսք է ստեղծվում։ Այդ ընթացքում ջուրը բերանային սիֆոնից անցնում է ըմպան, ապա ստիգմաների միջով դուրս գալիս ատրիալային խոռոչ (եւ հետո` կլոակային սիֆոնով` արտաքին միջավայր)։ Այսպիսով, ըմպանի մակերեսով հոսող լորձը կլանում է ջրի մեջ գտնվող սննդի մասնիկները, որոնք պետք է ստիգմաներով դուրս գային, եւ հավաքվում էնդոստիլի հակառակ կողմում գտնվող *մեջքային թիթեղիկի* մոտ` առաջացնելով լորձի ժապավեն, որը հոսում է դեպի կերակրափող։ Սնունդը մարսվում եւ ներծծվում է ստամոքսում եւ աղիներում, իսկ չմարսված մնացորդները հետանցքով դուրս են գալիս ատրիալային խոռոչ, ապա` ջրի հոսանքի հետ` արտաքին միջավայր։
Ըմպանը ծառայում է նաեւ որպես շնչառության օրգան։

## Աղբյուրներ
ԵՂԻԱԶԱՐՅԱՆ, Է. Մ., Ողնաշարավորների կենդանաբանություն, (Ուս. ձեռնարկ), Մաս 1, ԵՊՀ հրատ., Երևան, 2009։

Կատեգորիա:Ասցիդիաներ
Մսուր (մատուռ, Տագանրոգ)

**«Մսուր» մատուռ** (), Ռուսաստանի Ռոստովի մարզի Տագանրոգ քաղաքի «Մսուր» բարեգործական ընկերության Մարիայի անվան մանկատանը կից մատուռ։ Ավերվել է 1920-ական թվականներին։

## Պատմություն
XIX դարի վերջին Տագանրոգում հաճախակիացել էին դեպքերը, երբ նորածին երեխաներին մայրը թողնում էր փողոցում։

Իվան Անդրեևիչ Վարվացիի թոռը` Մարկ Նիկոլաևիչ Կոմնինո-Վարվացին, նվիրաբերելով հինգ հազար ռուբլի, առաջարկեց նման երեխաներին խնամելու համար կազմակերպել «Մսուր» բարեգործական ընկերությունը։ Չորս տարին լրանալուց հետո երեխաներին տեղափոխում էին մանկատուն։

1890 թվականի փետրվարի 8-ին տեղի ունեցավ մանկատան բացումը։ Ալեքսանդրի փողոցում (այժմ` Չեխովի փողոց, 96) գտնվող Լակիերի տանը տեղակայված սենյակում ժամը մեկին հավաքվեցին հիմնադիրները` Ե. Մ. Լակիերը և Ռ. Ա. Խրեշչատիցկին։ Տաճարի վանահայր Ֆ. Պ. Պոկրովսկին և հունական վանքի վարդապետը պատարագ մատուցեցին` օրհնելով ջուրը և սուրբ ջուրը ցողելով ամբողջ տարածքում։ Հրավիրված հյուրերին տանտիրուհին առաջարկեց նախաճաշ։ Ընկերության անդամներ Ա. Մ. Ստորոժենկոն, Ն. Պ. Գուձենկոն, Վ. Ի. Բեսչինսկին և պարոն Տրախգերովը հայտարարեցին, որ ցանկանում են իրենց հաշվին խնամել մեկական երեխա։ Առաջին տարին դաստիարակության ընդունվեց 112 երեխա, 1910 թվականին խնամվում էր 43 երեխա։

1894 թվականին «Մսուր» բարեգործական ընկերությունը տեղափոխվեց նոր տարածք Ուսպենսկի նրբանցք, 2 (այժմ` Դոբրոլյուբովի նրբանցք, 2) հասցեով, որին կից հացահատիկի խոշոր արտահանողներ Վենիամին և Իոանն Բեսչինսկի եղբայրները իրենց միջոցներով կառուցեցին աղյուսե մատուռ։ Տնային եկեղեցու օծումը տեղի ունեցավ 1895 թվականի նոյեմբերի 14-ին և նվիրված էր Նորին կայսերական գերազանցությունների ամուսնության հիշատակին։

Մատուռը կանգնած էր Գրադոնաչալնիչեսկի զառիվայրի վերևում գտնվող զառիթափի մոտ, ներկայիս Շմիդտի փողոցի դիմաց։ Յուրաքանչյուր կին, որն ինչ-ինչ պատճառներով ստիպված էր հրաժարվելու իր նորածնից, կարող էր նրան թողնել այստեղ։ Թողնված երեխային վերցնում էին մանկատուն, որտեղ նա դաստիարակվում էր մինչև 4 տարեկան, ապա փոխանցվում էր ավագ տարիքի երեխաների համար Նիկոլաևյան մանկատուն։

«Մսուր» մատուռն ավերվել է 1920-ական թվականներին, նախկին մանկատան տարածքում այժմ գտնվում են բնակելի տներ (Դոբրոլյուբովի նրբանցք, 2ա և 2վ)։ Կորսված մատուռի պատկերներ չեն պահպանվել։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Մատուռներ
Կատեգորիա:Տագանրոգի շենքեր և կառույցներ
Զանդուս (այլ կիրառումներ)

**Զանդուս**, կարող է վերաբերել՝
* Զանդուս - գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Բիթլիսի վիլայեթի Սասունի Փսանք գավառակում
* Զանդուս - գետակ Տիգրիսի ավազանում, Քաղրիդ (Բաթման) գետի համակարգում
Զանի (այլ կիրառումներ)

**Զանի**, կարող է վերաբերել՝
* Զանի - գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Դիարբեքիրի վիլայեթի Մարդինի գավառում
* Զանի - հայկական իգական անուն
Զաչեպիլովսկի գյուղական խորհուրդ (այլ կիրառումներ)

**Զաչեպիլովսկի գյուղական խորհուրդ**, կարող է վերաբերել՝
* Զաչեպիլովսկի գյուղական խորհուրդ - Ուկրաինայի Խարկովի մարզի Զաչեպիլովսկի շրջանում
* Զաչեպիլովսկի գյուղական խորհուրդ -  Ուկրաինայի Պոլտավայի մարզի Նովոսանժարսկի շրջանում
Շամսուտդին Գաֆարով

**Շամսուտդին Գաֆարով** (, ), ռազմական գործիչ, հեղափոխական շարժման, Առաջին համաշխարհային և Քաղաքացիական պատերազմների, 1920 թվականի խորհրդա-լեհական պատերազմի մասնակից։

## Կենսագրություն
Շամսուտդին Գաֆարովը ծնվել է 1896 թվականի օգոստոսի 16-ին Օրենբուրգի գավառի Վերխնեուրալսկի ուեզդի Կուլչուրովո գյուղում (ներկայումս Բաշկորտոստանի Բայմակսկի շրջան)։ Ավարտել է Տեմյասովոյի ռուս-բաշկիրական դպրոցը։ 1915 թվականից մասնակցել է Առաջին համաշխարհային պատերազմին։ Ստացել է վախմիստրի կոչում։ 1918 թվականից համարվել է Բաշկիրական բանակի Ամիր Կարամիշևի անվան Բաշկիրական հեծելազորային գնդի վաշտի հրամանատար։ 1919 թվականից ծառայել է Բաշկիրական առանձնակի հեծելազորային բրիգադի 1-ին Բաշկիրական հեծելազորային գնդում։ 1919 թվականի հոկտեմբերից 5-րդ Բաշկիրական հեծելազորային գնդի կազմում մասնակցել է Պետրոգրադի պաշտպանությանը։ 1920 թվականի մայիսից Բաշկիրական առանձնակի հեծելազորային բրիգադի 27-րդ Բաշկիրական հեծելազորային գնդի 4-րդ էսկադրոնի հրամանատարի պաշտոնում մասնակցել է սովետա-լեհական պատերազմին:Մարտերում ցուցաբերած հերոսության համար երկու անգամ պարգևատրվել է Կարմիր Դրոշի շքանշանով, պատվավոր զենքով (անվանական սրով)։
Պատերազմի ավարտից հետո համարվել է 27-րդ Բաշկիրական հեծելազորային գնդի տնտեսական մասի պետը, այնուհետև ծառայել է 2-րդ Բաշկիրական գնդում դասակի հրամանատար։ 1921 թվականին զորացրվել է և վերադարձել հայրենիք։ 1921-1923 թվականներին ծառայել է Բաշկիրական ԱՍՍՀ Զիլիրսկի շրջանի զինկոմի տեղակալ։ 1924 թվականին ավարտել է Կազանի ռազմա-քաղաքական դպրոցը։ 1924-1929 թվականներին աշխատել է Տուբինսկի հանքավայրի աղացաքարային ֆաբրիկայում որպես տեսուչ, ապա` վարիչ։ 1929 թվականից ծառայել է 1-ին Ուֆիմյան գերատեսչական ոստիկանությունում` որպես դիվիզիոնի հրամանատար, 1934 թվականից` առանձնակի վաշտի հրամանատար։
1937 թվականի հոկտեմբերի 17-ին ենթարկվել է ռեպրեսիայի, մեղադրվելով հակահեղափոխական գործունեության համար, բանտարկվել է։ 1937 թվականի դեկտեմբերի 8-ին գնդակահարվել է։ 1956 թվականին արդարացվել է։

## Պարգևներ
* Կարմիր Դրոշի շքանշան (17.02.1921, 31.12.1920)
* Պատվավոր զենք (սուսեր).

## Գրականություն
* Насиров Р. Х. Ыласын йөрәклеләр //Муса батыр. - Өфө, 1992.
* Ярмуллин А. Ш. Башҡорт армияһы тарихынан. - Өфө: Китап, 2012. - С. 91–108. - 280 с. - ISBN 978-5-295-05503-4.
* Ярмуллин А. Ш. Комбриг Мортазин һәм уның яуҙаштары. - Өфө, 2011. - 280 с.

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Сулейманова С. Г. Гафаров, Шамсутдин Шайхитдинович // Башкирская энциклопедия. - Уфа: ГАУН «Башкирская энциклопедия», 2015-2017. - ISBN 978-5-88185-306-8.

Կատեգորիա:Առաջին համաշխարհային պատերազմի մասնակիցներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի քաղաքացիական պատերազմի մասնակիցներ
Կատեգորիա:Կարմիր դրոշի շքանշանի ասպետներ
Կատեգորիա:ԽՍՀՄ-ում գնդակահարվածներ
Դոբոյի ճամբար

**Դոբոյի ճամբար** (), համակենտրոնացման ճամբար, որը ստեղծվել է ավստրո-հունգարական իշխանությունների կողմից 1915 թվականի դեկտեմբերի 27-ին Բոսնիա և Հերցեգովինայի Դոբոյ քաղաքում։

Նախատեսված է եղել սերբ ռազմագերիների համար, ինչպես նաև Բոսնիա և Հերցեգովինայի հետ սահմանակից Սերբիայի և Չեռնոգորիայի շրջանների սերբ քաղաքացիական բնակչության համար։ Նրանցից բացի Դոբոյի ճամբար են ուղարկվում նաև Սերբիայի և Չեռնոգորիայի այլ տարածքների ազգությամբ սերբ քաղաքացիական անձինք։ Դոբոյի ճամբարում ընդհանուր առմամբ հայտնվել է 45 791 սերբ, այդ թվում` կանայք, երեխաներ, ծերեր։ Ազատազրկման պայմանները ծանր են եղել, մարդիկ զանգվածաբար մահանում էին սովից ու ծեծից։ Հայտնի է, որ միայն 1916 թվականի ապրիլին ճամբարում մահացել է 643 երեխա։ Ընդհանուր թվով ճամբարում զոհվել է մոտ 12 000 մարդ։

Փակվել է 1917 թվականի հուլիսի 5-ին։

## Հիշատակ
Դեկտեմբերի 27-ին Սերբական Հանրապետությունում Դոբոյի ճամբարի զոհերի հիշատակի օր է։

2016 թվականի հուլիսի 1 - ին Դոբոյում բացվել է ճամբարի զոհերի հուշարձան։

## Տես նաև
* Սերբիան Առաջին համաշխարհային պատերազմում

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* 
* 
* 

Կատեգորիա:Ավստրո-Հունգարիան Առաջին համաշխարհային պատերազմում
Կատեգորիա:Համակենտրոնացման ճամբարներ
Կատեգորիա:Սերբերի հալածանքներ
Մորիս Շապա

**Մորիս Շապա** (, ), շվեյցարացի բանաստեղծ, արձակագիր, թարգմանիչ։ Գրել է ֆրանսերեն։

Մեծացել է Մարտինյիում և Շաբլի աբբայությունում։ Սեն-Մորիս քոլեջում ուսանելու տարիներին Լոզանում հաճախել է իրավունքի, իսկ Ժնևում՝ բանասիրության դասընթացներին։ Նրան գուշակում էին մագիստրոսի կարիերա։ Արձակագրի իր տաղանդի մասին առաջին անգամ իմացել է 1939 թվականին, երբ նովելների մրցութի ժամանակ իր ստեղծագործություններն արժանացել են Շառլ Ֆերդինանդ Ռամյուի և Գյուստավ Ռուի ուշադրությանը։

1947 թվականին ամուսնացել է Կորինա Բիյի հետ. ունեցել են երեք երեխա։ Սկզբում Ֆուլիում զբաղվել է իրենց ընտանիքին պատկանող խաղողի որթատունկերի այգիների մշակմամբ, այնուհետև Գրանդ Դիքսանսի ջրամբարտակի կառուցման ժամանակ՝ 1955-1958 թթ. աշխատել է որպես երկրագետի օգնական։ «Վալեզցիների կերպար»-ի (1965) հատուկ համն ու հոտը, հումորը և ուժն են, որ նրան ճանաչում են բերել։ Արդեն ճանաչված լինելով որպես ռոմանական պոեզիայի հզոր ձայներից մեկը՝ նա գովերգում է կնոջը, սառույցների և կիրճերի երկրի գաղտնիքը, խորանի գինին և Ռոնի խաղողի որթատունկերը։ Եթե նա սիրում է քնքշորեն ու կարոտով նկարագրել Վալեի բնակիչներին, ապա գիտի նաև երբեմն նախատել ու մերժել, բարոկկոյական ոճի պաճուճազարդ հումորով և իրոնիայով «Վալե-Ժյուդե մրցամարտը» (1968):

Այդ ժամանակ նա ձեռնարկում է մի ճանապարհորդություն աշխարհի շուրջը՝ Լապոնի, Նեպալ, Մոնթ-Աթոս, Տրանսսիբիր, Պեկին, Բեյրութ։ Ճանապարհորդություններ, որոնք նա հանկարծակի ընդհատում է 1979 թվականին, Կորինա Բիյի մահից հետո։ Դա «Կ-ի գիրքը» (1986), «79-ի Հոկտեմբերը» (1986) գործերին նախորդող տանջալի շրջանն էր։ Բնության և հեռուների կանչը նորից գլուխ է բարձրացնում և 1986 թվականին նա նավ է բարձրանում Սպիտսբերգ գնալու համար։ 1990 թվականին մեկ ուրիշ նավ նրան տանում է Կանադա և Նյու Յորք։

1981-1988 թթ. իր կյանքի և մտորումների մասին շուրջ 7000 էջ է տպագրել մի օրաթերթում։

Մորիս Շապան կրկին ամուսնացել է 1992 թվականին և տեղափոխվել որոշ ժամանակով ապրելու Աբեյ դյու Շաբլում (Վալե), երբեմն էլ Վալոն դը Ռեչիում (Վալե)։ 1997 թվականին նա իր ստեղծագործությունների ժողովածուի, ինչպես նաև բանաստեղծությունների համար արժանացել է Շիլլերի մեծ մրցանակի։

## Մորիս Շապան հայերեն
* Շարունակում եմ թափառել (հատված «Գարնան մեծ օրերը» վիպակից)։ Մեծության կարիքը (XX դարի Շվեյցարիայի ռոմանական արձակ), Ե., «Գարուն», 2002, էջ 35-39։ Թարգմ.՝ Իրինա Հովսեփյան։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Շվեյցարացի արձակագիրներ
Կատեգորիա:Շվեյցարացի բանաստեղծներ
Կատեգորիա:Շվեյցարացի թարգմանիչներ
Կատեգորիա:20-րդ դարի բանաստեղծներ
Կատեգորիա:Գոնկուրյան մրցանակի դափնեկիրներ
Կատեգորիա:Շվեյցարացի գրողներ
Կատեգորիա:Երկարակյացներ
Կարինգթոն Կուտիլեիրոյի պլան

աջից|մինի|300x300փքս|Բոսնիա և Հերցեգովինայի քարտեզ ըստ Կարինգթոն Կուտիլեիրոյի ծրագրի. կարմիր օղակով նշված են սերբական, կապույտով` խորվաթական, կանաչով` բոսնիական  համայնքները
աջից|մինի|300x300փքս|Բոսնիա եւ Հերցեգովինայի  վերանայված տարբերակը ըստ Կարինգթոն Կուտիլեիրոյի պլանի. կարմիր օղակով նշված են սերբական, կապույտով` խորվաթական, կանաչով` բոսնիական համայնքները
**Կարինգթոն Կուտիլեիրոյի ծրագիր** *(, [[1992]] թվական)*, որը նաև հայտնի է որպես **Լիսաբոնի համաձայնագիր** (), Հարավսլավիայի հակամարտության խաղաղ կարգավորման ծրագիր, որն առաջարկել են լորդ Պիտեր Կարինգթոնը եւ Ժոզե Կուտլիեիրոն 1992 թվականի փետրվարին, Նախկին Հարավսլավիայի վերաբերյալ Միջազգային կոնֆերանսում։

## Պլանի էություն
Ծրագիրը, որը մշակվել է 1992 թվականի փետրվարին Բոսնիայում զինված հակամարտությունը շուտափույթ կանխելու նպատակով, նախատեսում էր վարչական բոլոր մակարդակներում իշխանությունների էթնիկ բաժանում տարածաշրջանային իշխանությունների լիազորությունների ընդլայնմամբ։ Երկրի բոլոր օկրուգները պետք է որակվեին որպես «մուսուլմանական», «սերբական» եւ «խորվաթական» անկախ այն բանից, թե նրանք ակնհայտորեն արտահայտված էթնիկական մեծամասնություն կազմում են, թե` ոչ։

Ծրագիրը միաձայն մերժվել է Բոսնիա և Հերցեգովինայի Սերբական Հանրապետության Ազգային սկուպշչինայի կողմից 1992 մարտի 11-ի որոշմամբ։ Եվ սկուպշչինան առաջարկել է նոր ծրագիր, ըստ որի, սերբերը կվերահսկեին Բոսնիա եւ Հերցեգովինայի տարածքի գրեթե երկու երրորդը, անջատելով խորվաթական եւ մուսուլմանական անկլավները։ Այս ծրագիրն էլ մերժել է Կուտիլեիրոն, բացատրելով, որ բոլոր երեք ազգային վարչատարածքային միավորները պետք է ձևավորվեն ըստ ազգության, հաշվի առնելով տնտեսական, աշխարհագրական և այլ չափանիշներ։

1992 թվականի մարտի 18-ին հուշագիր է ստորագրվել  երեք ազգությունների ներկայացուցիչների հետ. Ալիյա Իզետբեգովիչը բոսնիացիների անունից, Ռադովան Կարաջիչ սերբերի անունից եւ Մատե Բոբանը խորվաթների անունից։ Մարտի 28-ին Ուորեն Ցիմերմանի հետ հանդիպումից հետո, որը ԱՄՆ դեսպանն էր Սարաևոյում, Իզետբեգովիչը հետ է ինքնաբացարկ է ներկայացրել և վերջնականապես մերժել է պլանը, նրա նախաձեռնողներին մեղադրելով երկիրը մասնատելու փորձի մեջ։

## Տես նաև
* Բոսնիա և Հերցեգովինայի հակամարտության խաղաղ կարգավորման պլաններ
* Նախկին Հարավսլավիայի վերաբերյալ Միջազգային կոնֆերանս
* Կոնտակտային խումբ
* Կարաջիչ Ֆիլիպովիչի համաձայնագի

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
*  Witness Cutileiro statement  Նախկին Հարավսլավիայի միջազգային քրեական տրիբունալ, Կուտիլերիոյի ստորագրած փաստաթուղթը, 
* Նախկին Հարավսլավիայի միջազգային տրիբունալի պաշտոնական կայք

Կատեգորիա:Բոսնիական պատերազմ
Կատեգորիա:1992
Ալիս Ռիվա

**Ալիս Ռիվա** (, ), շվեյցարացի արձակագիր, ֆեմինիստ։

Սոցիալիստ Պոլ Գոլեի դուստրն է։ Որպես գրական կեղծանուն ընտրել է Ռիվա՝ լեմանական գեղեցիկ գյուղի անվանումը։

Դաշնամուրի և երաժշտագիտության ուսուցիչ աշխատելու փորձերից հետո 1925 թվականին Ռիվան տեղափոխվել է Ժնև՝ ծառայության անցնելով Աշխատանքի միջազգային գրասենյակում։ Այստեղ աշխատելու տարիներին էլ սկսել է գրել իր առաջին վեպը։ Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի հետևանքով ծագած գործազրկությունը, որքան էլ տարօրինակ լինի, նրան հնարավորություն է տալիս իրագործել իր վաղեմի թաքուն երազանքը։ 1940 թվականին Լոզանում լույս է տեսնում նրա առաջին վեպը «Ամպեր՝ ափի մեջ»։ 1942 թվականին Ռիվան ստանում է Շիլլերի անվան մրցանակ։ Այնուհետև, 1946 թվականին հրատարակում է «Ինչպես ավազը» և «Մեղվանոցների անդորրը», իսկ Շառլ Ֆերդինանդ Ռամյուի հետ արդյունավետ համագործակցության արդյունքում ծնվում է «Ֆրանսիական պոեզիայի անթոլոգիան»։

Այնուհետև Ալիս Ռիվայի գրական գործունեության մեջ կատարվում է երկար ընդմիջում։ 1961 թվականին նա հրատարակում է «Առանց ալկոհոլի», 1966 թվականին՝ «Հաշվեք ձեր օրերը» վեպերը։ Վերջինի համար էլ հեղինակն արժանանում է Վոդեցի գրողների մրցանակին։ Հաջորդ տարի նրա «Ալիքի փոսը» (1967 թ.) վեպն արժանանում է ժնևցի գրողների մրցանակին։ Այնուհետև իրար հաջորդում են նրա «Առավոտվա այբուբենը» (1968 թ.), «Հիշողության և մոռացության մասին» (1973 թ.), «Նետիր քո հացը» (1979 թ.), «Կյանքի հետքեր», «Օրատետրերը» (1979-1982 թթ., լույս են տեսել 1983 թվականին) վեպերը, չհաշված ուսումնասիրություններն ու էսսեները, «Այս անունը, որն այլևս իմը չէ» (1980 թ.) վեպը։

Նշված մրցանակներից բացի Ալիս Ռիվան 1969 թվականին երկրորդ անգամ պարգևատրվել է Շիլլերի անվան մրցանակով, 1975 թվականին արժանանում է Ժնև քաղաքի քառամյա մրցանակին, 1980 թվականին՝ Ռամյուի անվան մեծ մրցանակին, իսկ 1997 թվականին՝ Ժնև քաղաքի կողմից՝ Երախտապարտ Ժնևի մեդալին։

## Ալիս Ռիվան հայերեն
* Մարդը և իր տղան; Ոչ ալկոհոլային կամ վերջին շանսը։ Մեծության կարիքը (XX դարի Շվեյցարիայի ռոմանական արձակ), Ե., «Գարուն», 2002, էջ 42-65։ Թարգմ.՝ Իրինա Հովսեփյան։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Շվեյցարացի արձակագիրներ
Կատեգորիա:Ֆեմինիստ գրողներ
Կատեգորիա:Գրական կեղծանուններով հայտնի հեղինակներ
Կատեգորիա:20-րդ դարի կին գրողներ
Կատեգորիա:Շվեյցարացի կին գրողներ
Կատեգորիա:Շվեյցարացի ֆեմինիստներ
Կատեգորիա:Շվեյցարացի լրագրողներ
Կատեգորիա:Շվեյցարացի վիպասաններ