PwC

**PricewaterhouseCoopers International Limited (կամ** **PwC)**, բրիտանական մասնագիտական ​​ծառայություններ մատուցող խոշոր կազմակերպություն։

Այն աշխարհում երկրորդ խոշորագույն կազմակերպությունն է և համարվում է հաշվապահական ընկերությունների Մեծ քառյակից մեկը (Deloitte-ի, EY-ի և KPMG-ի հետ միասին)։ 

PwC-ն ունի մասնաճյուղեր 157 երկրներում՝ 328,000 աշխատակիցներով: 2019 թվականի դրությամբ` աշխատուժի 26%-ը կենտրոնացած էր Ամերիկայում, 26%-ը՝ Ասիայում, 32%-ը՝ Արևմտյան Եվրոպայում և 5%-ը՝ Մերձավոր Արևելքում և Աֆրիկայում։ Ընկերության համաշխարհային եկամուտները 2022 ֆինանսական տարում կազմել են 50,3 միլիարդ ԱՄՆ դոլար, որից 18,0 միլիարդ դոլարը գոյացել է ապահովագրական ծառայություններից, 11,6 միլիարդ դոլարը՝ հարկային և իրավական ծառայություններից և 20,7 միլիարդ դոլարը՝ խորհրդատվական ծառայություններից: 

Ընկերությունը ստեղծվել է 1998 թվականին երկու հաշվապահական ընկերությունների՝ *Coopers & Lybrand*-ի և *Price Waterhouse*-ի միաձուլման արդյունքում: Առևտրային անվանումը կրճատվել է *PwC* 2010 թվականի սեպտեմբերին՝ ռեբրենդինգի շնորհիվ:

Ընկերությունը ներքաշվել է մի շարք կոռուպցիոն վեճերի և հանցավոր սկանդալների, ինչպես նաև հարկերից խուսափելու պրակտիկայի մեջ: Ընկերությունը հաճախ տուգանվել է կարգավորող մարմինների սահմանած ստանդարտներին չհամապատասխանող աուդիտներ իրականացնելու համար: Ուկրաինայում Ռուսաստանի պատերազմի ֆոնին PwC-ն օգնել է ռուս օլիգարխներին թաքցնել իրենց հարստությունը և օգնել խաթարել Ռուսաստանի դեմ գլոբալ պատժամիջոցների ռեժիմը:

## Պատմություն
Ընկերությունը ստեղծվել է 1998 թվականի սեպտեմբերին՝ Coopers & Lybrand-ի և Price Waterhouse-ի միավորման արդյունքում։

### Coopers & Lybrand
1854 թվականին Ուիլյամ Կուպերը Լոնդոնում հիմնել է իր հաշվապահական կազմակերպությունը։ Յոթ տարի անց այն վերանվանվել է *Cooper Brothers*, երբ նրա երեք եղբայրները ևս միացան:

1898 թվականին Ռոբերտ Հ. Մոնտգոմերին, Ուիլյամ Մ. Լայբրանդը, Ադամ Ա. Ռոս կրտսերը և նրա եղբայրը՝ Թ. Էդվարդ Ռոսը, Միացյալ Նահանգներում ստեղծել են *Lybrand, Ross Brothers և Montgomery* ընկերությունը:

1957 թվականին Cooper Brothers-ը Lybrand-ի, Ross Bros & Montgomery-ի և մի կանադական ֆիրմայի (McDonald, Currie and Co.) հետ միասին ընդունել են *Coopers & Lybrand* անվանումը:   

Այնուհետև 1980 թվականին Coopers & Lybrand-ը զգալիորեն ընդլայնել է իր փորձը անվճարունակության ոլորտում՝ ձեռք բերելով Cork Gully կազմակերպությանը, որը Միացյալ Թագավորությունում այդ ոլորտում առաջատար ընկերություններից էր: 

1990 թվականին որոշ երկրներում, ներառյալ Մեծ Բրիտանիայում, Coopers & Lybrand-ը միավորվել է Deloitte, Haskins & Sells-ի հետ՝ դառնալով Coopers & Lybrand Deloitte։

1992 թվականին վերադարձան իրենց նախկին անվանը՝ *Coopers & Lybrand*:
### Price Waterhouse

1849 թվականին հաշվապահ Սամուել Լոուել Փրայսը Լոնդոնում հիմնել է իր հաշվապահական կազմակերպությունը: 1865 թվականին Փրայսը համագործակցել է Ուիլյամ Հոփկինս Հոլիլենդի և Էդվին Ուաթերհաուսի հետ։ Հոլիլենդը կարճ ժամանակ անց հեռացել է, և ընկերությունը 1874 թվականից հայտնի էր որպես *Price, Waterhouse & Co*։

19-րդ դարի վերջին *Price, Waterhouse & Co.* ճանաչում էր ձեռք բերել որպես հաշվապահական ընկերություն: Նրանք գրասենյակ են բացել Նյու Յորքում 1890 թվականին։ Բրիտանական մասնաճյուղի գրասենյակը բացվել է Լիվերպուլում 1904 թվականին, այնուհետև ամբողջ աշխարհում՝ ամեն անգամ հաստատելով առանձին գործընկերություն։ Այսպիսով, Price, Waterhouse & Co. կազմակերպությունը համագործակցող ընկերությունների դաշնություն էր, որն աճել էր օրգանապես, այլ ոչ թե միաձուլման արդյունք։

Մասշտաբի տնտեսումից օգտվելու համար 1989 թվականին *Price, Waterhouse & Co.* և Արթուր Անդերսենը քննարկեցին միաձուլման գաղափարը, սակայն բանակցությունները ձախողվեցին, հիմնականում շահերի անհամապատասխանության պատճառով։ Ձախողված միաձուլման մասնակիցներն ասացին, որ քննարկման վերջում սեղանի շուրջ գտնվող գործընկերները հասկացան, որ բիզնեսի վերաբերյալ տարբեր տեսակետներ ունեն, և հնարավոր միաձուլումը չեղյալ է հայտարարվել:

## Գործունեություն
PwC-ն կազմակերպությունների ցանց է, որոնցից յուրաքանչյուրը տեղական օրենսդրության պահանջներին համապատասխան առանձին իրավաբանական անձ է հանդիսանում: 

Ինչպես մասնագիտական ծառայություններ մատուցող այլ ընկերություններ, յուրաքանչյուր անդամ ընկերություն ֆինանսապես և իրավաբանորեն անկախ է: PwC-ի գործունեությունը համակարգում է PwC International Limited մասնավոր ընկերությունը՝ անգլիական օրենսդրության համաձայն։ 

PwC-ի գործունեությունը համաշխարհային է։ 2016 թվականի դրությամբ Եվրոպային բաժին էր ընկնում ընդհանուր գործունեության 36%-ը, իսկ Ամերիկային՝ 44%-ը: 

Գործունեության 18 տարիների ընթացքում PwC-ի եկամուտների ամենամեծ աճը գրանցվել է Ասիայում, որտեղ եկամուտներն աճել են 15%-ով, իսկ Մերձավոր Արևելքում և Աֆրիկայում՝ 12%-ով:

### Ծառայություններ
PwC-ն մատուցում է հետևյալ երեք խումբ ծառայությունները (2017 թվականի եկամտի մասնաբաժինները նշված են փակագծերում)․

* Ապահովագրություն (41%) - Ապահովագրակամ ծառայություններն այն ծառայություններն են, որոնք սովորաբար կապված են ֆինանսական աուդիտի հետ,
* Խորհրդատվություն (33%) - PwC-ի առաջարկած խորհրդատվական ծառայությունները ներառում են ակտուարային խորհրդատվության երկու բաժին ՝ ակտուարային և ապահովագրական կառավարման լուծումներ () և մարդկային ռեսուրսների ծառայություններ (): Ակտուարական գործունեությունը հիմնականում ընդգրկում է 5 ոլորտ ՝ կենսաթոշակներ, կյանքի ապահովագրություն, ոչ կյանքի ապահովագրություն, առողջապահություն և ներդրումներ: Ակտուարական գործունեությունը  զբաղվում է կյանքի ապահովագրությամբ և ներդրումներով, մինչդեռ Մարդկային ռեսուրսների կառավարման բաժինը հիմնականում զբաղվում է կենսաթոշակային և մարդկանց առողջության պահպանմամբ: PwC-ն ընդլայնել է իր գործունեությունը նաև թվային մեդիայի և գովազդի ոլորտում:
* Հարկեր (25%) - Միջազգային հարկային պլանավորում։

### Տվյալների վերլուծություն
Իր չափերի շնորհիվ PwC-ն կարող է տվյալների վերլուծություն կատարել տարբեր ոլորտներում․ 

* PwC-ն 2016 թվականի զեկույցում նշել է, որ մինչև 2020 թվականը անօդաչու թռչող սարքերի համաշխարհային շուկան կհասներ գրեթե 127 միլիարդ դոլարի, իսկ Լեհաստանը առաջատար կլիներ անօդաչու թռչող սարքերի առևտրային օգտագործումը կարգավորող օրենսդրության ոլորտում:
* PwC գնահատում է երկրում ռիսկի պրեմիումը, ինչը կարևոր գործոն է ընկերության վերլուծության համար:

* Ընկերությունը վերլուծում է տղամարդկանց և կանանց աշխատավարձի հարաբերակցությունը: 2017-ի սկզբին PwC-ն իր «Կանանց զբաղվածության Ինդեքս» ուսումնասիրության արդյունքում պարզել է, որ Մեծ Բրիտանիայում գենդերային աշխատավարձի բացը լուծելու համար հարկավոր է 24 տարի՝ մինչև 2041 թվականը։
* PwC-ն հրապարակում է ցածր ածխածնային տնտեսության ինդեքսը, որը հետևում է G20 երկրների՝ ածխաթթու գազի արտանետումների կրճատման աստիճանին:
* «Ծովի տնտեսություն»-ը PwC-ի երկարաժամկետ վերլուծական նախագիծ է Պորտուգալիայում: Սկսվել է 2006 թվականին ՝ նպատակ ունենալով մշակելու ծովային պրակտիկայի զարգացման հաջող և կայուն մոտեցումներ։ Այն վերլուծում է ամբողջ աշխարհի լավագույն փորձը և հավաքում տվյալներ այն տնտեսություններից, որոնք հաջողությամբ օգտագործում են ծովի բարիքները։
* PwC-ն մշակել է ընդհանուր ազդեցության գնահատման և կառավարման համակարգ (), որը նախատեսված է օգնելու ընկերություններին իրականացնել արտաքին աշխարհի ազդեցության ուսումնասիրություններ, որոնք կօգնեն նրանց գնահատել ընկերության բոլոր գործունեության, ապրանքների կամ ծառայությունների արժեքը:

### Օֆիսներ
PwC-ն գործում է 157 երկրներում՝ ունենալով շուրջ 800 գրասենյակներ, որտեղ աշխատում են 200,000 աշխատակիցներ:

PwC-ի՝ 2018 թվականի հրապարակած գլոբալ տարեկան հետազոտության մեջ ընկերության եկամուտները ըստ տարածաշրջանների ներկայացված են ստորև.

## Լոգո
Ստորև բերված են մի քանի տարբերանշաններ, որոնք ընկերությունը օգտագործել է տարիների ընթացքում: PwC-ի ներկայիս պատկերանշանը սկսվել է օգտագործվել 2010-ի սեպտեմբերին, երբ ընկերությունը փոխեց իր ապրանքային անվանումը PricewaterhouseCoopers-ից PwC: Այն նախագծել է Վոլֆ Օլինս։


File:Coopers & Lybrand logo.svg|Coopers & Lybrand-ի լոգոն մինչև 1998 թվականի միաձուլումը
File:PricewaterhouseCoopers.svg|PricewaterhouseCoopers-ի լոգոն 1998-2010թթ
File:PricewaterhouseCoopers Logo.svg|PwC-ի լոգոն 2010 թվականից մինչ օրս


## Կորպորատիվ մշակույթ
Ընկերությունն ունի մեծ թվով երիտասարդ աշխատակիցներ, որոնք 2017 թվականի դրությամբ աշխատակիցների 80% են կազմել: Ըստ PwC-ի, ընկերությունն օգտագործում է կրթությունը ' սերունդների միջև մշակութային անջրպետը հաղթահարելու համար: 

Ընկերությունն իրականացնում է նաև «Միացում-Իրականացում-Բարելավում» եռաստիճան ծրագիրը, որի նպատակն է բարձրացնել աշխատակիցների ներգրավվածությունը:

2016 թվականին PwC-ի խորհրդի նախագահ Թիմ Ռայանը օգնել է ստեղծել CEO action for Diversity and Inclusion coalition կոալիցիան ՝ ամենամեծ բիզնես ասոցիացիան, որն ուղղված է աշխատավայրում բազմազանության խթանմանը:

PwC-ի աշխատակիցները, ընդհանուր առմամբ, հնարավորություն ունեն ինքնուրույն ընտրել իրենց աշխատանքային ժամերը, պայմանով, որ ղեկավարությունը դա ընդունելի համարի։ 

2002 թվականին PwC-ն հրապարակել է առաջին գլոբալ «Հաշվապահների մասնագիտական էթիկայի կանոնագիրքը»։ 

Strategy& և PwC-ն հրատարակել են Strategy+Business-ը՝ տպագիր և առցանց բիզնես ամսագիր, որը նվիրված է կառավարման և կորպորատիվ ռազմավարության հարցերին։ 

2021 թվականի հունիսին PwC-ն գործարկել է Trust Leadership Institute ծրագիրը։

PwC-ն ստեղծել է ColourBrave բարեգործական կոմիտեն, որի անդամներ էին կազմակերպության աշխատակիցները։ Կոմիտեի նպատակն էր ներառական մշակույթ ձևավորելը և ռասայական անհավասարությունների դեմ պայքարելը:

2021 թվականի դրությամբ PwC-ն Միացյալ Նահանգների չորրորդ խոշորագույն մասնավոր ընկերությունն է:

## Անձնակազմ
2021 թվականի հունիսի 30-ի դրությամբ PwC-ում աշխատել է 295,371 աշխատակից՝ ամբողջ աշխարհից:

Աշխատողների ամենամեծ տոկոսը Արևմտյան Եվրոպայից, Ասիայից և Հյուսիսային/Հարավային Ամերիկայից է:

Ստորև ներկայացված է 2021 ֆինանսական տարվա դրությամբ աշխարհի յուրաքանչյուր շրջանում աշխատողների թիվը:

Ստորև բերված է աշխատողների թիվը ըստ ոլորտների.

Ստորև բերված է աշխատողների թիվը ըստ մակարդակների.

*

## Հակասություններ
Ընկերությունը ներգրավված է եղել մի շարք կոռուպցիոն վեճերի և քրեական սկանդալների մեջ, ինչպես նաև հարկերից խուսափելու մեջ։ 

Ընկերությունը օգնել է նաև ռազմական հանցագործների խուսափել պատժամիջոցներից: 

Ընկերությունը հաճախ իրականացրել է անբավարար աուդիտ, որոնք չեն համապատասխանել աուդիտի հիմնական ստանդարտներին:

### PrivatBank
2017 թվականի հուլիսին Ուկրաինայի Ազգային բանկը չեղարկել է PwC-ի աուդիտորական գործունեության լիցենզիան՝ ենթադրյալ խեղաթյուրված ֆինանսական տեղեկատվության ստուգման համար, ինչը հանգեցրել է Privatbank-ի 5,5 միլիարդ դոլար արժողությամբ հաշվեկշռի ճեղքվածքին: Ուկրաինայի կառավարությունը ստիպված էր փրկել Privatbank-ը ազգայնացման միջոցով 2016 թվականին ՝ իր 20 միլիոն հաճախորդներին պաշտպանելու համար:

### Կոլոնիալ բանկի աուդիտ
2017 թվականին Ալաբամայի շրջանային դատարանը PwC-ին պատասխանատվության է ենթարկել Կոլոնիալ բանկ աուդիտի ընթացքում մասնագիտական անփութության համար: Ավելի ուշ՝ 2018 թվականին, Դաշնային դատարանը պարտավորեցրեց PwC-ին վճարել 625 միլիոն դոլլար Ավանդների ապահովագրման դաշնային կորպորացիային, ինչը պատմության մեջ ամենամեծ դատական որոշումն էր ամերիկյան աուդիտորական ընկերության դեմ: 2019 թվականի մարտին Ավանդների ապահովագրման դաշնային կորպորացիան 335 միլիոն դոլարի պայմանագիր է կնքել PwC-ի հետ։

### Տարիքային խտրականություն
2018-ին PwC-ին մեղադրանք է առաջադրվել ավելի երիտասարդ աշխատակիցների անհամաչափ աշխատանքի ընդունելու համար: Հայցվորները գնահատում են, որ 500% - ով ավելի հավանական է, որ երիտասարդ դիմորդներ վարձեն, քան 40 տարեկանից բարձր դիմորդները: 2019-ի մարտին Սան Ֆրանցիսկոյի դաշնային դատավորը հաստատեց գործի հետ կապված կոլեկտիվ հայցը:

### Ավստրալիայում հարկային արտահոսքի սկանդալ
2023 թվականին պարզվեց, որ PwC-ի գործընկերը, որը Ավստրալիայի ֆինանսների նախարարության ստեղծած խորհրդատվական խմբերի անդամ էր հարկային օրենսդրությունը բարելավելու համար, կառավարության գաղտնի հարկային ծրագրերը փոխանցել է PwC-ին: PwC գործընկերոջ կողմից փոխանցված տվյալները ներառում էին Հարկային նոր կանոններ, որոնք ուղղված էին այն բացերի վերացմանը, որոնք թույլ էին տալիս բազմազգ ընկերություններին խուսափել հարկերից:

Այն բանից հետո, երբ PwC-ն ավարտեց ներքին հետաքննությունը 2023 թվականի հուլիսին, ութ գործընկերներ, այդ թվում ՝ նախկին գործադիր տնօրեն Թոմ Սեյմուրը, դուրս մնացին գործընկերությունից:

### Աջակցություն ռուս օլիգարխներին
Կիպրոսի PwC ստորաբաժանումը օգնել է տասնյակ ռուս օլիգարխների վերաբաշխել իրենց հարստությունները և խուսափել պատժամիջոցներից ՝ Ռուսաստանի՝ Ուկրաինա ներխուժումից հետո:

PwC օգնել է Ալեքսեյ Մորդաշովին 1,4 միլիարդ դոլարի ներդրում փոխանցել իր անունով ՝ ԵՄ պատժամիջոցներից խուսափելու համար:

PwC-ն նաև օգնել է Ռուսաստանի կողմից Ուկրաինայում պատերազմ սանձազերծելու գործում կարևոր դեր խաղացած երկու այլ օլիգարխների թաքցնել 100 միլիոն դոլար։

2022 թվականի մարտի 7-ին Ուկրաինա ռուսական լայնածավալ ներխուժումից հետո PwC-ն նշել է, որ «ստեղծված պայմաններում PwC-ն չպետք է ունենա անդամ ընկերություն Ռուսաստանում, և PwC կլքի Ռուսաստանը»: Այսպիսով, ապրիլի 29-ին Ռուսաստանում PwC-ն հայտարարել է ցանցից դուրս գալու մասին հայտարարությունը, իսկ հունիսի 30-ին ստորագրվել է իրավական համաձայնագիր Ռուսաստանում ընկերության ՝ ցանցից դուրս գալու մասին։ Մեկ շաբաթ անց ՝ 2022 թվականի հուլիսի 5-ին, PwC Ուկրաինան հայտարարեց Ռուսաստանից ընկերության վերջնական հեռանալու մասին: 

Ընկերությունը հայտարարել է, որ Ռուսաստանի կոնկրետ իրավաբանական կամ ֆիզիկական անձանց դեմ ցանկացած պատժամիջոցներ, որոնք սահմանվել են աշխարհի ցանկացած կետում, կկիրառվեն ամենուր: Սակայն 2023 թվականին պարզվեց, որ PwC-ն օգնել է ռուս օլիգարխներին խուսափել պատժամիջոցներից։ 

PwC դադարեցրել է աշխատանքը նաև Բելառուսում, որտեղի աշխատակազմը բաղկացած էր 25 հոգուց:

## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն
* Allen, David Grayson; McDermott, Kathleen, (1992) *Accounting for Success: A History of Price Waterhouse in America 1890–1990*, 1992, Harvard Business School Press, 
* Jones, E., (1995) *True and Fair: A History of Price Waterhouse*, Hamish Hamilton, 
* *A History of Cooper Brothers 1854-1954*, B.T. Batsford, London, 1954
* *An Early History of Coopers & Lybrand*, 1984, Garland Publishing Inc., 

Կատեգորիա:1849 հիմնադրումներ Անգլիայում
Կատեգորիա:1998 Մեծ Բրիտանիայում
Կատեգորիա:1998 հիմնադրումներ
Կատեգորիա:1998 հիմնադրված ընկերություններ
Կատեգորիա:1999 հիմնադրված ընկերություններ
Կատեգորիա:20-րդ դարի հիմնադրումներ Ճապոնիայում
Կատեգորիա:ԱՄՆ-ի ծառայության ընկերություններ
Կատեգորիա:ԱՄՆ-ի ֆինանսական ընկերություններ
Կատեգորիա:Ամերիկյան ընկերություններ
Կատեգորիա:Աուդիտ
Կատեգորիա:Ընկերություններ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Լոնդոնի կազմակերպություններ
Կատեգորիա:Լոնդոնի տնտեսություն
Կատեգորիա:Լոնդոնի ֆոնդային բորսայում տեղադրված ընկերություններ
Կատեգորիա:Ծառայության ընկերություններ
Կատեգորիա:Հաշվապահություն
Կատեգորիա:Ձեռնարկություններ
Կատեգորիա:Մասնագիտություններ
Կատեգորիա:Միացյալ Թագավորության ընկերություններ
Կատեգորիա:Միացյալ Թագավորության ծառայությունների ընկերություններ
Կատեգորիա:Տնտեսություն
Կատեգորիա:Ֆինանսներ