Դոբրիցայի մատանի

**Դոբրիցայի մատանի** ( ), սերբական թատերական կյանքում նշանակալից նվաճումների մրցանակ` սկսած 1980  թվականից։ Այն համարվում է սերբական թատրոնի ամենանշանավոր մրցանակը։

Դափնեկիրն ընտրվում են Սերբիայի դրամատիկական արտիստների ասոցիացիայի 7 հոգանոց ժյուրիի քվեարկությամբ։ Մրցանակը բաղկացած է մատանու ոսկե օրինակից, մագաղաթե դիպլոմից և դափնեկրի կարիերայի մենագրությունից։

## Նախապատմություն

[մինի|[Դոբրիցա Միլուտինովիչը (1880-1956) Լիր արքայի դերում 1924 թվականին]]

Մրցանակի անվանումը ( *Դոբրիցայի մատանի*) վերաբերում է այն ոսկե մատանուն, որը  1937 թվականին Հարավսլավիայի Թագավորության դերասանների ասոցիացիան շնորհել է սերբական թատրոնի պատմության ամենահայտնի դերասաններից մեկին՝ Դոբրիցա Միլուտինովիչին (1880-1956) նրա գեղարվեստական աշխատանքի 40-ամյակի կապակցությամբ։

Մատանին պատրաստել է Բելգրադի թագավորական պալատի ոսկերիչ Միլիվոե Տ. Ստեֆանովիչը՝ որպես տղայի ծննդյան նվեր։ Այն պատրաստված է 44 գրամ 18 կարատանոց ոսկուց (750 պրոբ)։ Մատանու ճակատային մասում փորագրված է Դոբրիցա Միլուտինովիչի գծապատկերը, կողերին՝ նրա հայտնի դերերի կերպարները. Շեքսպիրի Շեյլոկը և Ռոստանի «Օռլիչը» (Orlić u Rostanovom "Orliću"), իսկ ներսի մասում ոսկերիչի մակագրությամբ փորագրված տեքստը Մ. Տ. Ստեֆանովիչի երկու դրոշմանշանով.

Սկզբում որոշվել է, որ մատանին փոխանցիկ բնույթ կկրի, այն կշնորհվի լավագույն դերասանին և այդպես Դոբրիկայի մասին մնայուն հիշողությունը կպահպանվի։ Ընդունվել է կանոնակարգ, ըստ որի Դոբրիկան պետք է որոշեր մրցույթի հաղթողին, կամ դա պետք է աներ ընտրված երեք հոգանոց հանձնաժողովը։

1939 թվականին նոր մատանի է պատրաստվել, որից հետո յուրաքանչյուր նոր մրցանակակիրի համար ոսկերիչը սկսել է պատրաստել նոր մատանի՝ 1939 թվականի մատանու օրինակով, բայց ձևափոխված։

Անհավանական հանգամանքներով 1998 թվականին Զագրեբում հայտնաբերվել է Դոբրիցա Միլուտինովիչի 1937 թվականի օրիգինալ մատանին։  Լյուբոմիր Դրաշկիչի և Սվետլանա Բոյկովիչի շնորհիվ մատանին վերադարձվել է Բելգրադ։ Zepter ընկերությունն այն գնել է Զագրեբում գտնվող Ասոցիացիայի համար։ Այսօր երկու մատանիներն էլ՝ 1937 և 1939 թվականների, պահվում են Սերբիայի թատերական արվեստի թանգարանում»։

## Մրցանակի սահմանում
1980 թվականին Դոբրիցա Միլուտինովիչի ծննդյան հարյուրամյակի օրը Սերբիայի Թատերական արվեստի թանգարանի և Սերբիայի դրամատիկ արտիստների ասոցիացիայի կողմից սահմանվել է «Դոբրիցա Միլուտինովիչի մատանին» մրցանակը։ Մրցանակը շնորհվում է ականավոր դերասաններին՝ իրենց ողջ կյանքի ընթացքում ունեցած դերասանական նվաճման, վաստակի համար։

1994 թվականից ի վեր Սերբիայի դրամատիկական արտիստների ասոցիացիան (այն ժամանակ՝ Ֆեդերացիան) ինքնուրույն է շնորհում երկրում դերասանի այս կարևորագույն մրցանակը։ Մրցանակը բաղկացած է. Դոբրիցա Միլուտինովիչի մատանու ոսկե օրինակից, որի վրա փորագրված է հաղթողի անունը և յուրահատուկ դիպլոմը մագաղաթի վրա (ակադեմիկոս նկարիչ և քանդակագործ Գերոսլավ Զարիչի աշխատանքը)։

## Դափնեկիրների ցուցակ
«Դոբրիցայի մատանի» մրցանակը շնորհվում է 1980 թվականից։ 1980-1984 և 1994-2012 թվականներին այն եղել է ամենամյա մրցանակ, իսկ 1984-1994 թվականներին և 2012 թվականից սկսած` երկու տարին մեկ։ Դափնեկիրը հայտարարվում է հոկտեմբերին, իսկ մրցանակը հանձնվում է հաջորդ տարվա հունվարին։
[աջից|մինի|2011 թվականին [Ռուժիցա Սոկիչին Դոբրիչայի մատանի շնորհելու վկայական, որը որպես նրա ժառանգության մի մաս ներկայացված է «Ադլիգատ» մշակույթի, արվեստի և միջազգային համագործակցության ասոցիացիայում  ]]

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Դերասանների ստացած մրցանակների ցուցակ
Կատեգորիա:Թատրոնի մրցանակներ
Կատեգորիա:Մրցանակաբաշխություններ ըստ տարեթվի
Կատեգորիա:Մրցանակներ ըստ բնագավառի
Կատեգորիա:Սերբիայի արվեստ