Կովկասի 5-րդ բանակային կորպուս

**Կովկասի 5-րդ բանակային կորպուս**, Ռուսական կայսրության բանակի զինվորական միավորում, Կազմավորվել է Առաջին համաշխարհային պատերազմի տարիներին։

## Պատմությունը

### 1915 թվական

Մարտի 15-ին Կովկասի 5-րդ բանակային կորպուսի հրամանատար է նշանակվել գեներալ-լեյտենանտ է Ն․ Մ․ Իստոմինը։

Գարնանը Բոսֆորի նեղուցի շրջանում ծովային դեսանտի ափհանման համար կենտրոնացվել էր Օդեսայում և Ղրիմում կազմավորված 7-րդ բանակը, որի հրամանատարը հրետանու գեներալ Վ․ Ն․ Նիկիտինն էր։ Բանակի կազմի մեջ է մտցվել Կովկասից ժամանած 5-րդ կովկասյան կորպուսը և 20-րդ հետևակային դիվիզիան։ Սակայն ափհանումը չկայացավ և զորքերն օգտագործվեցին ճակատի ուրիշ տեղամասում։

Օգոստոս-հոկտեմբեր ամիսներին բանակային կորպուսը կռվել է 10-րդ բանակի կազմում։

Հոկտեմբերից Կովկասյան 5-րդ բանակային կորպուսը ռազմական գործողություններ է ծավալել Հարավ-Արևմտյան ճակատի 7-րդ բանակի կազմում, որի վարչակազմը տեղափոխվել էր Տերեբովլյա-Չորտկով քաղաքների շրջան։

### 1916 թվական

Մայիսի 1-ին Կովկասի 5-րդ բանակային կորպուսը հետ է վերադարձել Կովկաս։

### 1917 թվական

Կորպուսը գտնվել է Կովկասյան ճակատի կազմում։ Տարվա վերջում Կովկասի 5-րդ բանակային կորպուսը գլխավորում էր ընտրված հրամանատար գեներալ-մայոր Ի․ Մ․ Վասիլչենկոն։

### 1918 թվական

Մարտին Կովկասի 5-րդ բանակային կորպուսը գեներալ-մայոր Ի․ Մ․ Վասիլչենկոյի հրամանատարությամբ Սևաստոպոլ քաղաքի միջով հասավ Ուկրաինա։

Ուկրաինական ժողովրդավարական հանրապետությունում կորպուսը «ուկրաինացվել է»։

Կորպուսի շտաբը գտնվում էր Եկատիրինոսլավի նահանգի Եկատիրինոսլավ նահանգական քաղաքում։

Կովկասի 5-րդ բանակային կորպուսի կադրերի բազայի հիման վրա կազմավորվել է Ուկրաինական Ազգային Հանրապետության Եկատիրինոսլավյան կորպուսը։

## Զորամիավորման կազմ

1917 թվականի հունվարի 1-ի դրությամբ կորպուսի կազմը՝

* 123-րդ հետևակային դիվիզիա
** 489-րդ հետևակային Ռիբինսկյան գունդ
** 490-րդ հետևակային Ռժևսկյան գունդ
** 491-րդ հետևակային Վարնավինյան գունդ
** 492-րդ հետևակային Բարնաուլյան գունդ
** 123-րդ հրետանային դիվիզիա
* 127-րդ հետևակային  դիվիզիա
** 505-րդ հետևակային Ստարոկոնստանտինովյան գունդ
** 506-րդ հետևակային Պոչաևյան գունդ
** 507-րդ հետևակային Ռեժիցկյան գունդ
** 508-րդ հետևակային Չերկասկյան գունդ
** 127-րդ հրետանային բրիգադա
* Կովկասյան առանձին լեռնային հրետանային դիվիզիոն
* Միխայլովական լեռնային հրետամարտկոց
* 10-րդ Սիբիրյան հրետանային բրիգադի 3-րդ դիվիզիոն
* 41-րդ հրասանդային դիվիզիոն
* Հրասանդային ոչ հաստիքային հրետամարտկոց
* 3-րդ Կովկասյան կոզակային գունդ
* 55-րդ Դոնի կոզակային գունդ
* Սևծովյան կոզակային հարյուրյակ
* 5-րդ Կովկասյան սակրավոր գումարտակ

## Հրամանատարներ

* Նիկոլայ Միխաիլովիչ Իստոմին (15.3.1915 — 2.4.1916)
* Վլադիմիր Ալեքսանդրովիչ Յաբլոչկին (2.4.1916 — 15.4.1917)
* Նիկոլայ Նիկոլաեվիչ Բարատով (25.4.1917 — 7.6.1917)
* Վլադիմիր Ալեքսանդրովիչ Յաբլոչկին (7.1917 — 7.10.1917)
* Ֆյոդոր Գրիգորևիչ Չերնոզուբով (10.10.1917-ից)
* Իգնատիյ Միխայլովիչ Վասիլչենկո, գեներալ-մայոր, (1917-ի վերջ — 1918 թվականի գարուն).

## Ծանոթագրություններ

## Աղբյուներ

* Եվգենի Վասիլեվիչ Մասլովսկի 1914—1917թթ Աշխարհամարտը Կովկասյան ճակատում Փարիզ, 1933.

## Արտաքին հղումներ

* http://www.grwar.ru/persons/persons.html?id=704 Առաջին աշխարհամարտում ռուսական բանակը։ Ռուսական բանակը Մեծ պատերազմում։ Վասիլչենկո Իգնատի Միխայլովիչ։
* http://lib.znate.ru/docs/index-108855.html  Գրադարան։ III գլուխ։ Առաջին աշխարհամարտում միավորումը՝ Արևելյան Սիբիրից։ (1914 օգոստոս — 1915թ․ հոկտեմբեր).

Կատեգորիա:Ռուսաստանի բանակային կորպուսները Առաջին համաշխարհային պատերազմի ժամանակ
Կատեգորիա:Ռուսական կայսրության բանակային կորպուսներ
Կատեգորիա:Ռազմական պատմություն