Դոմինգո Ֆելիպե Կավալո

**Դոմինգո Ֆելիպե Կավալո** ( **, ծնվել է՝ ), արգենտինացի պետական գործիչ և տնտեսագետ, Արգենտինայի արտաքին գործերի և էկոնոմիկայի նախկին նախարար։

## Վաղ կենսագրություն
Դոմինգո Ֆելիպե Կավալոն ծնվել է Կորդոբա նահանգի մի փոքրիկ քաղաքում՝ իտալական Պիեմոնտից գաղթականների աղքատ ընտանիքում։

1968 թվականին ոսկե մեդալով ավարտել է Կորդոբայի ազգային համալսարանի տնտեսագիտության ֆակուլտետը, որտեղ 1970 թվականին պաշտպանել է դոկտորական ատենախոսություն։ 1977 թվականին Հարվարդի համալսարանում ստացել է տնտեսագիտության դոկտորի կոչում։

1969 թվականից բարձր պաշտոններ է զբաղեցրել Կորդոբա նահանգի կառավարությունում։ 1971-1972 թվականներին Կորդոբայի նահանգային բանկի փոխնախագահ է նշանակվել է 24 տարեկանում։ Միաժամանակ զբաղվել է գիտական գործունեությամբ, 1976 թվականին ամերիկացի տնտեսագետ Ռ. Մասգրեյվի հետ կատարել է Բոլիվիայում հարկային բարեփոխումների հիմքում ընկած ուսումնասիրությունը։ 1977 թվականին Կորդոբայում հիմնել է Fundación Mediterránea-ն, իսկ դրա շրջանակներում Արգենտինայի և Լատինական Ամերիկայի տնտեսական իրողությունների ուսումնասիրության ինստիտուտը (IERAL), որը դարձել է այս ոլորտում երկրի առաջատար հետազոտական կենտրոններից մեկը։ Տնտեսական խնդիրների վերաբերյալ մի շարք մենագրությունների հեղինակ է։

## Քաղաքական աճ
Դոմինգո Ֆելիպե Կավալոն 1981 թվականից ՆԳՆ տեխնիկական քարտուղարության պետ է։ 1982 թվականի հուլիս-օգոստոս ամիսներին, նույնիսկ գեներալ Ռ. Բինյոնեի գլխավորությամբ ռազմական խունտայի օրոք, նա Արգենտինայի Կենտրոնական բանկի նախագահն էր։

1987 թվականից Ազգային Կոնգրեսի անկուսակցական անդամ է։

1989 թվականի հուլիսի 8-ից Արգենտինայի արտաքին գործերի նախարար Կառլոս Մենեմի կառավարությունում։ Նա վարում էր խիստ ամերիկամետ քաղաքականություն։ Իր պաշտոնավարման ընթացքում նա վերականգնեց հարաբերությունները Բրիտանիայի հետ և ակտիվորեն աշխատեց երկիրը վերաինտեգրելու համաշխարհային քաղաքականությանը ռազմական բռնապետությունների ներքո տասնամյակների մեկուսացումից հետո։ Նա եղել է նաև Mercosur-ի ստեղծման բանակցային գործընթացի հիմնադիրներից։

## Գործունեություն էկոնոմիկայի նախարարի պաշտոնում
1991 թվականի փետրվարի 1-ից 1996 թվականի օգոստոսի 6-ը՝ էկոնոմիկայի նախարար։ Այս պաշտոնում նա կարողացավ գլուխ հանել հիպերինֆլյացիայի խնդրից և մեծ չափով մասնակցել տնտեսական ճգնաժամից երկրի դուրս գալուն։ Նրա քաղաքականության հիմքում ընկած էր առևտրային խոչընդոտների նվազեցումը, մրցունակության խթանման բարեփոխումների իրականացումը, պետական ձեռնարկությունների (մասնավորապես՝ երկաթուղային տրանսպորտի, պողպատի, նավթի, նավթաքիմիական և հանքարդյունաբերության արդյունաբերության) սեփականաշնորհումը և « փոխարկելիության ծրագիր»՝ ստեղծելու փոխարկելի ազգային արժույթ՝ պեսոյի կոշտ կապով դոլարին՝ 1-ից 1։ Օրինականացրել է դոլարի օգտագործումը ներքին ֆինանսական և առևտրային միջնորդության համար։ Վերջին բարեփոխումը կարևոր նշանակություն ունեցավ գնաճը զսպելու համար (տարեկան 2000% տարեկան) և 1991-1994 թվականներին տնտեսությունը վերակենդանացնելու համար տարեկան 8% աճ (ՀՆԱ-ի ամենաբարձր աճն Արգենտինայի նորագույն պատմության մեջ այդ ժամանակ)։ Պետական պարտքը 1990 թվականին 59,8 միլիարդ դոլարից հասել է 99 միլիարդ դոլարի 1996 թվականին, աղքատների և գործազուրկների թիվը կտրուկ աճել է, և փաստացի տեղի է ունեցել ապաարդյունաբերականացում։ Նա էկոնոմիկայի նախարարի պաշտոնից ազատվել է 1996 թվականին՝ «բյուջեի ծախսերը կրճատելու խրոնիկական անկարողության համար» ձևակերպմամբ։

## Հետագա գործունեություն
1996-2012 թվականներին եղել է իր ստեղծած «Գործողություն հանուն հանրապետության» կուսակցության ղեկավարը։ 1997 թվականի խորհրդարանական ընտրություններում կուսակցությունը ստացել է ձայների 3,84 տոկոսը և Ազգային Կոնգրեսում 3 մանդատ, 1999 թվականի խորհրդարանական ընտրություններում՝ 7,5 տոկոս ձայն և 10 մանդատ։

1998-ին, երբ Ռուսաստանում դեֆոլտ սկսվեց, նրան հրավիրեցին Մոսկվա՝ խորհրդակցությունների, որտեղ նրան մտադիր էին առաջարկել պետական պաշտոն։

1999 թվականին նա առաջադրվել է Արգենտինայի նախագահի պաշտոնի համար՝ զբաղեցնելով երրորդ տեղը՝ հավաքելով 10,22% (1,937,565 ձայն)։ 2000 թվականին Բուենոս Այրեսի քաղաքապետի ընտրություններում գրավել է 2-րդ տեղը (ստանալով 33,2%)՝ պարտվելով Անիբալ Իբարային։

## Վերադարձ նախարարի պաշտոնին
2001 թվականի մարտի 20-ին, նոր տնտեսական ճգնաժամի համատեքստում, որը կապված էր վարկերի մարման խնդրի հետ (այս պահին պետական պարտքը հասել էր 127 միլիարդ դոլարի), նախագահ Ֆերնանդո դե լա Ռուայի կողմից նրան հրավիրել էր էկոնոմիկայի նախարարի պաշտոնին։ Իրավիճակը շտկելու համար, խոստանալով տնտեսությանը հնարավորինս արագ հասնել 5% տարեկան աճի տեմպերի, դիմեցին խիստ ոչ պոպուլյար խնայողության միջոցների (մասնավորապես՝ 13%-ով կտրուկ կրճատում պետական ծառայողների թոշակների և աշխատավարձերի չափը), ներկայացրեց մի շարք միջոցառումներ, որոնք արգելափակում էին կանխիկ դրամի օգտագործումը, որը ոչ պաշտոնապես հայտնի է որպես Կորալիտո («ֆինանսական գրիչ»), ինչը հանգեցրեց զանգվածային բողոքի ցույցերի։ Դեկտեմբերի 3-ին սահմանվեց բանկերի կանխիկացման սահմանափակում, իսկ դեկտեմբերի 12-ին կառավարությունը չկարողացավ վճարել 1,4 միլիոն կենսաթոշակ, քանի որ վարկերի մարման գործընթացում ներգրավված էր կանխիկ գումար։ Զուգահեռաբար երկրում տեղի ունեցան զանգվածային բողոքի ցույցեր և համազգային գործադուլներ կառավարության և անձամբ նախագահ դե լա Ռուայի և էկոնոմիկայի նախարար Դոմինգո Կավալոյի քաղաքականության դեմ։

Դ. Կավալոյի կողմից ընդունված և կառավարության կողմից աջակցվող որոշումից հետո՝ շաբաթական 250 պեսո կանխիկացման 90-օրյա սահմանաչափի, երկրից դուրս փող ուղարկելու արգելքի և բիզնես գործարքների մեծ մասը չեկով կատարելու պարտավորության մասին, վարկային կամ դեբետային քարտով, բնակչության բողոքի ակցիաները սկսեցին արագ թափ ու սրություն ստանալ։

Դեկտեմբերի 19-ին ոստիկանության հետ բախումների արդյունքում մահացել էր 20 մարդ, երկրում իրավիճակը դուրս էր եկել վերահսկողությունից, իսկ հաջորդ օրը նախագահն ու կառավարությունը հրաժարական տվեցին։ 3 օր հետո  նախագահ Ադոլֆո Ռոդրիգես Սահան չկատարեց արտաքին պարտավորությունները, որոնք կազմում էին 80 միլիարդ դոլար՝ 132 միլիարդ դոլար պետական պարտքից։

2002 թվականի փետրվարին, բնակչությանը հանգստացնելու համար, Կավալլոյին դատի են տվել «հանցագործություններին դրդելու» և «պետական ծառայողի պարտականությունները չկատարելու» համար, ինչը նշանակում է, որ նրա պարտականությունները ներառում էին երկրին դոլարներ տրամադրելը և այդ հիմքով անկարգությունները կանխելը։ 2002 թվականի ապրիլի 3-ին նա ձերբակալվել է զենքի ապօրինի շրջանառության և մաքսանենգության լրացուցիչ մեղադրանքներով, սակայն հունիսին ազատ է արձակվել։ 2005 թվականին նրա դեմ այս մեղադրանքները հանվեցին։ Փորձելով առաջադրվել Ազգային Կոնգրեսում և նույնիսկ սեփական կուսակցությունում աջակցություն չստանալով՝ նա գործնականում տեղափոխվեց ԱՄՆ։

## Քաղաքական գործունեության ավարտ
2012 թվականից՝ Ադոլֆո Ռոդրիգես Սահայի Արդարադատական կուսակցության աջ կենտրոնամետ խմբակցությունում, նա չափազանց անհաջող փորձեց վերսկսել իր քաղաքական կարիերան՝ Կորդոբայի նահանգային խորհրդարանի ընտրություններում ստանալով ընդամենը 1,28%։

ԱՄՆ-ում իր սեփական խորհրդատվական ընկերության նախագահ («DFC Associates LLC»): G30-ի ակտիվ անդամ՝ Փոլ Ուոքերի գլխավորությամբ։ Միջերկրական հիմնադրամի պատվավոր նախագահ։ 1990-ականներից նա եղել է բազմաթիվ միջազգային խորհրդատվական խմբերի անդամ։

Որպես էկոնոմիկայի նախկին նախարար՝ նա պարգևներ է ստացել ավելի քան 20 երկրների կառավարություններից։ Նա իրավունքի պատվավոր դոկտորի կոչում է ստացել Ջենովայի համալսարանում (1994թ.), փիլիսոփայության պատվավոր դոկտորի կոչում Բեն-Գուրիոնի համալսարանից (1995թ.), տնտեսագիտության պատվավոր դոկտորի կոչում Փարիզի 1 Պանթեոն-Սորբոն համալսարանից (1999թ.), պատվավոր կոչում։ Բոլոնիայի համալսարանի քաղաքագիտության դոկտորի կոչում (2000 թ.), Թուրինի համալսարանի տնտեսագիտության դոկտոր (1995)։ Հեղինակ է տնտեսագիտության 8 գրքի։

2015 թվականի դեկտեմբերի 1-ին Արգենտինայի դատարանը 3,5 տարվա ազատազրկման է դատապարտվել իշխանության չարաշահման և յուրացումների մեղադրանքով (նույն գործով մեղադրվող նախկին նախագահ Կառլոս Մենեմը դատապարտվել է 4,5 տարվա ազատազրկման)։ Հետաքննությունը պարզել է, որ Մենեմը, Կավալոն և երկրի արդարադատության նախկին նախարար Ռաուլ Գրանիլո Օկամպոն ապօրինի կերպով իրենց և այլ պաշտոնյաների աշխատավարձի հավելավճարներ են տվել բյուջեի միջոցներից։ Երեքն էլ ցմահ զրկվել են պետական պաշտոն զբաղեցնելու իրավունքից։

## Անձնական կյանք
Ամուսնացած է 1968 թվականից կինը Սոնյա Աբրազյան՝ ազգությամբ հայ, ունի  երեք երեխա և վեց թոռ (2016 թ.)։

Հայտնի նաև «Մինգո»  («Mingo») մականունով։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Ով ով է համաշխարհային քաղաքականության մեջ / Պատասխանատու. Խմբագ․. Կրավչենկո Լ․Պ․ — Մ.: Պոլիտիզդատ, 1990. — С. 175.

Կատեգորիա:20-րդ դարի քաղաքական գործիչներ
Կատեգորիա:21-րդ դարի քաղաքական գործիչներ
Կատեգորիա:Արգենտինայի քաղաքական գործիչներ
Կատեգորիա:Արգենտինացի հակակոմունիստներ
Կատեգորիա:Արգենտինացի տնտեսագետներ
Կատեգորիա:Արտաքին գործերի նախարարներ