open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Այշտետեն

**Այշտետեն** (), կոմունա Գերմանիայում, գտնվում է Բավարիա երկրամասում։ Գտնվում է Շվաբիա վարչական կենտրոնում։ Աուգսբուրգ շրջանում։

Բնակչությունը կազմում է 2887 մարդ (31 դեկտեմբեր 2010 թվական) ։ Տարածքը կազմում է 9,35 կմ²։ Պաշտոնական կոդ 09 7 72 117։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Պաշտոնական էջ 

Կատեգորիա:Գերմանիայի քաղաքներ
Նիրեմբերգիա

** Նիրեմբերգիա** (), պատկանում է մորմազգիների ընտանիքին։ Հայրենիքը արևադարձային, մերձարևադարձային Ամերիկան է՝ Արգենտինան։

## Օգտագործում
Օգտագործվում է եզրագծերում, ղևանդներում, խառը ղևանդներում, ծաղկաթմբերում և այլ ձևավորումներում։

## Բազմացում
Նիրեմբերգիան սովորաբար բազմանում է սերմերով, սակայն հնարավոր է բազմացնել նաև կտորներով, որի համար որպես մայրաիկ կարելի է օգտագործել ջերմատնում պահվող բույսերը։

## Մշակում
Ցանկը կատարում են ջերմատներում՝ ցանկարկղերի մեջ, փետրվարի առաջին տասնօրյակում։ Սերմերը ծլում են 2-3 շաբաթվա ընթացքում։ Նախասածիլման համար նախօրոք պատրաստած հողախառնուրդին պետք է ավելացնել քիչ քանակությամբ կավահող, որպեսզի գրունտում տնկելիս հողագնդիկը արմատների վրայից չթափվի։ Տնկումը պետք է կատարել արևոտ տեղերում և միջբուսային տարածությունը թողնել 15 սմ։ Սերմերը հասունանում են պարբերաբար, այդ պատճառով սերմնահավաքը պետք է կատարել հաճախակի, հակառակ դեպքում սերմնատուփիկները կբացվեն ու սերմերը կթափվեն։ Աշնան վերջին սերմերը պետք է հանել ու փոխադրել ջերմատուն, չորացնել ու մնացած սերմերը հավաքել։

## Տեսակներ
Նիրեմբերգիան բազմամյա բույս է նրա լավ տեսակներից կարելի է թվել երկուսը. *N.Hipomanika coerolea*-ն՝ կապույտ երկնագույն ծաղիկներով և *N.frutescans Dus. var. atrovolaceae Hort.*-ը՝ բաց մանուշակագույն ծաղիկներով։ Երևանում մշակվում է երկրորդ տեսակը, որը տեղի պայմաններում վատ է ձմեռում, այդ պատճառով օգտագործվում է որպես միամյա։ Բույսի բարձրությունը հասնում է մինչև 20 սմ։
* *[[Nierembergia andina]]*
* *[[Nierembergia angustifolia]]*
* *[[Nierembergia anomala]]*
* *[[Nierenbergia frutenscens]]*
* *[[Nierembergia rivularis]]*
* *[[Nierembergia scoparia]]*

## Պատկերասրահ

Nierenbergia frutenscens0.jpg
Nierenbergia frutenscens0.jpg
Nierembergia repens.jpg
Nierenbergia frutescens0.jpg
Nierembergia repens cropped.jpg


## Գրականություն
* Ծաղկաբուծություն և դեկորատիվ այգեգործություն, Հ. Ե. Նարինջյան

Կատեգորիա:Մորմազգիներ
Ջրաշուշան

**Ջրաշուշան** (), հարսնամատ, ջրային վարդ, սպիտակ կոկոռ, նիմֆեա, հարսնամատազգիների (ջրաշուշանազգիներ) ընտանիքի բազմամյա կոճղարմատավոր ջրային խոտաբույսերի ցեղ։ Հայտնի է 50 տեսակ։

## Տարածում

Հայտնի է 40, Հայաստանում՝ 2 տեսակ՝
* Ջրաշուշան սպիտակ կամ հարսնամատ (*Nalba*) 
* Ջրաշուշան մաքրասպիտակ կամ ձյունասպիտակ (*N. candida*)։

Հանդիպում է Լոռու (Գետավան գ.) և Շիրակի մարզերի նախալեռնային գոտու քաղցրահամ ջրերում, լճերում (Տզրուկի, ժանգոտ, Պարզ և այլն), դանդաղահոս գետերի գետախորշերում։ Հայկական ֆլորայի ամենագեղատեսիլ բույսն է. գրանցված է Հայաստանի Կարմիր գրքում։

## Կենսաբանական նկարագիր
Կոճղարմատը հզոր է։ Տերևները խոշոր են, կաշեկերպ, կլորավուն կամ սրտաձև, երկարակոթուն, ազատ լողում են ջրի մակերեսին։ Ծաղիկները երկսեռ են, խոշոր, մեկական՝ երկար ծաղկակոթուններով, սպիտակ, բուրավետ. բացվում են ցերեկը, իսկ արևը մայր մտնելուց հետո փակվումև ընկղմվում շրի մեջ։ Ծաղկում է մայիսի վերջերից մինչև ուշ աշուն։ Պտուղը կանաչ է, բազմասերմ, հատապտղանման։ 
### Բազմացում
Պտուղը հասունանալիս ընկնում է ջրի հատակը, փտում, սերմերը դուրս են գալիս ջրի մակերես և տարածվում ջրային թռչունների միջոցով։ Բազմանում է նաև վեգետատիվ ճանապարհով՝ սողացող կոճղարմատով։ Ջրաշուշան կլիմայավարժեցվել է Երևանի բուսաբանական այգու արհեստ, ջրամբարներում, որտեղ լավ աճում է, ծաղկում ու պտղակալում։

## Կիրառում
Ծաղիկները պարունակում են ալկալոիդներ, եթերայուղեր, կոճղարմատները՝ աղաղանյութեր, օսլա։ Օսլայով հարուստ են նաև սերմերը (47 %), որոնք (բոված) կարելի է օգտագործել սուրճի փոխարեն։ Մատղաշ կոճղարմատներն ուտելի են։

## Դասակարգում
մինի
մինի|
մինի|Nymphaea 'Attraction'
մինի

Ըստ The Plant List 2010 թվականի տվյալների հայտնի է 36 տեսակ.
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
### Դասակարգումը այգիներում
Ըստ The Royal Horticultural Society տվյալների.
* Hardy (H)
* Day-blooming (D)
* Night-blooming (N)
* Tropical (T)

## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն
* 
* John H. Wiersema: *Nymphaea*: ''Nymphaea'' - Online, In: Flora of North America Editorial Committee (Hrsg.)։ *Flora of North America North of Mexico*, Volume 3 - *Magnoliidae and Hamamelidae*, Oxford University Press, New York und Oxford, 1997. ISBN 0-19-511246-6. (Abschnitt Beschreibung und Verbreitung)
* Dezhi Fu, John H. Wiersema & Donald Padgett: *Nymphaeaceae*: ''Nymphaea'', S. 116 - Online., In: Wu Zhengyi, Peter H. Raven & Deyuan Hong (Hrsg.)։ *Flora of China*, Volume 6 - *Caryophyllaceae through Lardizabalaceae*, Science Press und Missouri Botanical Garden Press, Beijing und St. Louis, 2001. ISBN 1-930723-05-9. (Abschnitt Beschreibung und Verbreitung)

## Գեղարվեստական գրականության մեջ
* Ջրաշուշան։ Աննա Սաքսե, «Հեքիաթներ ծաղիկների մասին», Ե., Դարակ, 2020, էջ 90-93։

## Արտաքին հղումներ
* Blumen Garten Pflanzen Bilder Botanik — Seerosen (''Nympaea'') 
* Kit Notts, «The first hybrid waterlilies»

Կատեգորիա:Բույսեր այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Դեղաբույսեր
Կատեգորիա:Ջրաշուշանազգիներ
Վալկերտսհոֆեն

**Վալկերտսհոֆեն** (), կոմունա Գերմանիայում՝ Բավարիա երկրամասում, Շվաբիա կառավարական շրջանի Աուգսբուրգի ենթաշրջանում։

Բնակչությունը կազմում է 1125 մարդ (2010)։ Տարածքը կազմում է 12,68 կմ²։ Պաշտոնական կոդ 09 7 72 214։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Պաշտոնական էջ

Կատեգորիա:Գերմանիայի քաղաքներ
Թեոդորոս

**Թեոդորոս** (հունարեն` Θεόδωρος), արական անուն է, ունի հունական ծագում և թարգմանաբար նշանակում է "Աստծո նվեր"։ Անունը տարածված է եղել հիմնականում եկեղեցականների մոտ։ Հայոց մեջ այս անունը գործածական է Ե դարից մինչ օրս՝ որոշակիորեն ձևափոխված. **Թևաթ(ո)րոս, Թոդրոս,** **Թորոս,** **Թևան** և այլն։

## Աստվածատուր
Հայերենում նույն իմաստն արտահայտողն են **Աստվածատուր** անունը և նրա ձևերը՝ **Ասատուր**, **Ծատուր:**

## Կրողները
### Ամենայն Հայոց կաթողիկոսներ
* **[[Թեոդորոս Ա Ռշտունի|Թեոդորոս Ա]]** (*անհ.-911 թ.Աղթամար)
* **[[Թեոդորոս Բ Կիլիկեցի|Թեոդորոս Բ]]** (1382-1392 թթ.)
### Հայկական
* **[[Թեոդորոս Լապճինյան]]** (Թեոդիկ) (1873-1928 թթ.)` հայ բանասեր
* **[[Թեոդորոս Մոպսուեստացի]]** (350 թ.Անտիոք-428 թ.Կիլիկիա)` ասորի աստվածաբան
* **[[Թեոդորոս Ռշտունի]]** (7-րդ դար) հայ իշխան և զորավար
* **[[Թեոդորոս Քռթենավոր]]** (7-րդ դարի վերջ-մոտ 680 թ.)` հայ մատենագիր և աստվածաբան
### Հունական
* **[[Թեոդորոս Անգելոպուլոս]]** (1935-2012 թթ.) •Θόδωρος Αγγελόπουλος• հույն կինոռեժիսոր, սցենարիստ և դերասան
* **[[Թեոդորոս Կոլոկոտրոնիս]]** (1770-1843 թթ.)` •Θεόδωρος Κολοκοτρώνης• հույն զորավար
* **[[Թեոդորոս Պապալուկաս]]** (*1977 թ.) •Θεόδωρος "Τεό" Παπαλουκάς• հույն բասկետբոլիստ

## Այլ լեզուներով
* Սկանդինավյան երկրներում տարածված է *Theo* (Թեո) ձևը
* հույների մոտ կան նաև Θεόδωρος, Θόδωρος, Θοδωράκης, Δώρος (Թեոդորոս, Թոդորոս, Թոդորակիս, Դորոս) ձևերը
* սլավոնական ժողովուրդներն ունեն ուղղակի թարգմանված *Բոգդան* (ռուսերեն` Богдан) ձևը

## Ծանոթագրություններ
Գյուտ

[մինի|Անվանի գյուտարար [Թոմաս Էդիսոնը և նրա գյուտերից մեկը՝ ձայնագրիչը]]
**Գյուտ, գյուտարարություն**, ստեղծագործական գործընթացի արդյունք, որը նպաստում է արտադրության, տեխնիկայի, մշակույթի, առողջապահության, պաշտպանության ն այլ բնագավառների խնդիրների նորարարական և արդյունավետ լուծմանը։

Գյուտարարական իրավունքը կարգավորում է գյուտարարության հետ առնչվող հասարակական հարաբերությունները։ Գյուտարարական իրավունքի նորմերը կոչված են նպաստելու տեխնիկական նորամուծությունների արագ օգտագործմանն ու զարգացմանը, գյուտարարների նյութական և բարոյական շահերի ապահովմանը։ Գյուտարարական իրավունքը սահմանում է նաև գյուտի օգտագործման կարգը։

Գյուտարարական իրավունքը սահմանում է գյուտարարների և ռացիոնալիզատորների գույքային և ոչ գույքային իրավունքները։

Ներդրված գիտական կամ ժողովրդատնտեսական խոշոր խնդիրներ լուծող գյուտերի հեղինակներին կարող է շնորհվել գիտությունների թեկնածուի, իսկ առավել նշանավորներին, առանց դիսերտացիայի պաշտպանության, բացառության կարգով՝ գիտությունների դոկտորի գիտական աստիճան։ Ներդրված բոլոր գյուտարարական առաջարկությունների, դրանց վճարումների մասին նշվում է գյուտարարի աշխատանքային գրքույկում։

## Գյուտի արտոնագրի մասին
Արտոնագիրը ինտելեկտուալ սեփականության տեսակ է, որը տալիս է իր տիրոջը օրինական իրավունք՝ 다른 անձանց արգելելու գյուտը պատրաստելը, օգտագործելը կամ վաճառելը որոշակի ժամանակահատվածի ընթացքում՝ փոխանակման համար համապատասխան գյուտի բացահայտման հրապարակմամբ։ Շատ երկրների մեծ մասով արտոնագրային իրավունքները относятся к частному праву, և արտոնագրի տերը պետք է դատական հայց ներկայացնի արտոնագրի խախտող անձի դեմ՝ իր իրավունքները պաշտպանելու համար։ 

Գյուտի արտոնագիրն իրավական իրավունք է, որը տրվում է գյուտարարներին՝ արգելելու մյուսներին արտադրել, օգտագործել, վաճառել կամ ներմուծել իրենց գյուտը որոշակի ժամանակահատվածով, սովորաբար մինչև 20 տարի դիմումի ներկայացման օրվանից։ Այս արտոնագրի տեսակը պաշտպանում է գյուտի գործառնական և տեխնիկական կողմերը, ինչպիսիք են նրա աշխատանքի սկզբունքը կամ արտադրության մեթոդը։ Բարեբախտաբար, իրավական տեսանկյունից արտոնագիրը տալիս է իրավունք՝ արգելելու մյուսներին պատրաստել, օգտագործել, վաճառել, առաջարկել վաճառքի կամ ներմուծել արտոնագրված գյուտը արտոնագրի ուժի ժամկետի ընթացքում, որը սովորաբար կազմում է 20 տարի դիմումի ներկայացման օրվանից, եթե տարեկան տուրքեր վճարվել են։ Սակայն տնտեսական և գործնական տեսանկյունից արտոնագիրը լավ և, գուցե, ճշգրիտ է դիտարկել որպես տիրոջը տրամադրող «իրական հնարավորություն արգելելու փորձ անել՝ արտոնագիրը պաշտպանելով դատարանում», քանի որ շատ գործարկված արտոնագրեր անվավեր են ճանաչվում հենց նրանց տերերը դատարանում պաշտպանելու փորձ են անում։ Արտոնագիրը սահմանափակ սեփականության իրավունք է, որը կառավարությունը տալիս է գյուտարարներին՝ նրանց համաձայնությամբ կիսվել իրենց գյուտի մանրամասներով հանրության հետ։ Ինչպես ցանկացած այլ սեփականության իրավունք, այն կարող է վաճառվել, լիցենզավորվել, գրավադրվել, փոխանցվել կամ զրկվել, նվիրաբերվել կամ պարզապես կասեցվել։

## Ծանոթագրություններ

## Տես նաև
* Հայտնագործություն

## Աղբյուրներ
[ԳՅՈՒՏԱՐԱՐՈՒԹՅՈՒՆ, ԳՅՈՒՏԱՐԱՐԱԿԱՆ ԻՐԱՎՈՒՆՔ](https://hy.wikisource.org/wiki/Էջ:Հայկական_Սովետական_Հանրագիտարան_(Soviet_Armenian_Encyclopedia)_3.djvu/135), ՀՍՀ, էջ135։

Կատեգորիա:Գիտություն
Կատեգորիա:Հայտնագործություններ
Կատեգորիա:Ստեղծագործական գործունեություն
Խնայողություն

**Խնայողություն**, գործողությունների համակարգ, որը հանգեցնում է ցանկացած ռեսուրսների չափավոր սպառմանը։

## Հնում
Արիստոտելը խնայողությունը չէր համարում բարգավաճում։ Նրան ավելի շատ գրավում էր առատաձեռնությունը, որը միջին տեղ էր զբաղեցնում ագահության և շռայլության միջև։

Հռոմեացիները խնայողությունը ավելացրել են իրենց արժանիքների ցանկի մեջ՝ այն որակելով որպես խնայողություն առանց ագահության։

## Նոր ժամանակներ
Խնայողությունը հաստատապես ընդգրկվել է բուրժուական հասարակության արժանիքների մեջ մի փոքր փոփոխված իմաստով՝ փողեր վատնելու պարտադիր պլանավորում։

Ադամ Սմիթը, կրկնօրինակելով Արիստոտելի հայացքները, խնայողությունը սահմանեց որպես ագահության և շռայլության միջինը՝ առաջինը հայտարարելով որպես թերություն, երկրորդը՝ որոշ իրերի հանդեպ ավելորդ հետաքրքրություն։

Խնայողության նոր նշանակությունն այն է, որ այն ոչ թե հակասում է նյութական արժեքների հետապնդմանը, այլ կարգավորում է այն՝ հետագա տիրապետումը առավելագույնի հասցնելու նպատակով։ Սա իր արտահայտությունն է գտել Բենջամին Ֆրանկլինի աֆորիզմներում. «Խնայված պեննին աշխատած պեննի է» () և «Մի՛ վատնիր, որ չզղջաս» ()։

Գերմանիայում Ֆրիդրիխ Վիլհելմ I-ի օրոք խնայողությունը ընդգրկվեց պրուսական արժանիքների ցանկի մեջ։ Ինքը՝ արքան, այնքան ակտիվ էր կիրառում այս արժանիքը, որ ձևավորվեց «Հանուն պրուսական արքայի» արտահայտությունը ։

## Ծանոթագրություններ

## Աղբյուրներ
* Հոդված «Խնայողություններ» Եֆրեմովի ժամանակակից բացատրական բառարան
* Միքայել Դ. Չան. Արիստոտելը և Համիլթոնը առևտրի և ղեկավարության մասին. Միսսուրիի համալսարան, 2006.

Կատեգորիա:Տնտեսագիտական տերմիններ
Կատեգորիա:Առաքինություններ
Սարատան

**Սարատան** (իսպ.՝ Zaratán), մունիցիպալիտետ Իսպանիայում։ Գտնվում է Վալիադոլիդ պրովինցիայում (Կաստիլիա և Լեոն ինքնավար համայնքում)։ Մունիցիպալիտետը գտնվում է Կամպինիյա դել Պիսուերգա շրջանում։ Տարածքը կազմում է 20,21 կմ2։ Բնակչությունը՝ 5245 մարդ (2010 թվականի տվյալներով)։ Պրովինցիայի վարչական կենտրոնից գտնվում է 5 կմ հեռավորության վրա։

Քաղաքի հովանավորն է համարվում սուրբ Պեդրո Ապոստոլը։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* պաշտոնական կայք

Կատեգորիա:Իսպանիայի բնակավայրեր
Կատեգորիա:Կաստիլիա և Լեոնի բնակավայրեր
Կատեգորիա:Վալյադոլիդ պրովինցիայի բնակավայրեր
Վագար

**Վագար** (դանիերեն՝ Vågø), Ֆարերյան կղզիների 18 կղզիներից մեկը, որի վրա գործում է Ֆարերյան կղզիների միակ օդանավակայանը։ Տարածքը կազմում է մոտ 180 կմ2-ի, իսկ բնակչությունը չի անցնում 3100-ից։ Վագար կղզու տեսքը նման է շան գլխի։

Կատեգորիա:Կղզիներ այբբենական կարգով
Ֆեոդոր

**Ֆեոդոր** կամ՝ **Ֆյոդոր** (ռուսերեն` Фëдор)` հունական ծագումով Թեոդորոս անվան ռուսական համարժեքն է։ Ունի իգական **Ֆեդորա** (ռուսերեն` Федора) ձևը։ Ռուսերենում կա նաև նույն իմաստն արտահայտող **[[Բոգդան]]** (ռուսերեն` Богдан) անունը։
## Կրողները
* **[[Ֆեոդոր Գլադկով]]** (1883-1958 թթ.) •Фëдор Васильевич Гладков• ռուս խորհրդային գրող
* **[[Ֆեոդոր Դոստոևսկի]]** (1821-81 թթ.) •Фëдор Михайлович Достоевский• ռուս մեծ գրող, գրականագետ և փիլիսոփա
* **[[Ֆեոդոր Կոնստանտինով]]** (1901-91 թթ.) •Фëдор Васильевич Константинов• խորհրդային փիլիսոփա
* **[[Ֆեոդոր Կուլակով]]** (1918-78 թթ.) •Фëдор Давыдович Кулаков• խորհրդային պետական գործիչ
* **[[Ֆեոդոր Հախվերդյան]]** (Ախվերդով) (1773-1820 թթ. Թիֆլիս)՝ ռուսական բանակի գեներալ-մայոր
* **[[Ֆեոդոր Շևչենկո]]** (1914-95 թթ.) •Федiр Павлович Шевченко• ուկրաինացի պատմաբան
* **[[Ֆեոդոր Շեխտել]]** (1859-1926 թթ.) •Фëдор Осипович Шехтель• խորհրդային ճարտարապետ
* **[[Ֆեոդոր Սավարենսկի]]** (1881-1946 թթ.) •Фëдор Петрович Саваренский• խորհրդային հիդրոերկրաբան
* **[[Ֆեոդոր Սարկիսով]]** `[[Պատկեր:Hero of the USSR Gold Star.png|15px]]`(1915 թ.Կարսի մարզ-1944 թ. Լիտվա) Խորհրդային Միության Հերոս
* **[[Ֆեոդոր Վասիլև|Ֆեոդոր Վասիլյև]]** (1850-1873 թթ.) •Фëдор Александрович Васильев• ռուս նկարիչ
* **[[Ֆեոդոր Վոլկով]]** (1729-1763 թթ.) •Фëдор Григорьевич Волков• ռուս նկարիչ
* **[[Ֆեոդոր Տյուտչև]]** (1803-73 թթ.) •Фëдор Иванович Тютчев• ռուս բանաստեղծ և դիվանագետ
* **[[Ֆեոդոր Ֆեդորովսկի]]** (1883-1955 թթ.) •Фëдор Фëдорович Федоровский• ռուս խորհրդային բեմանկարիչ
GPS նավիգատոր

300px|մինի| GPS նավիգատոր, Magellan Trailblazer XL
**GPS նավիգատորներ**
GPS նավիգատորները իրենցից ներկայացնում են սարքավորում, որոնցից շատ են կախված սարքի աշխատանքի ճշտությունը և որակը։ Դրանք բաղկացած են հետևյալ մասերից՝
* GPS - պրոցեսոր (մշակիչ), որը համարվում է նավիգատորի ամենակարևոր մասը 
* GPS - անտենա
* Դիսպլեյ
* Օպերատիվ հիշողություն
* Օպերացիոն համակարգ 
* Նավիգացիոն ծրագիր
Ժամանակակից ավտոմոբիլային նավիգատորները ընդունակ են գծել երթուղի ճանապարհային երթևեկության կազմակերպման հաշվարկով և իրականացնեն հասցեների ստուգում ու փնտրում։ Նրանք կարող են օժտված լինել լայն բազայով, օբյեկտների ինֆրակառուցվածքներով, որը ծառայում է հասարակական սննդի կետերի, ավտոկայանատեղերի, այգիների, գրադարանների, համալսարանների և այլ կարևոր նշանակություն ունեցող կետերի արագ փնտրման համար։

Պորտատիվային տուրիստական նավիգատորները նախատեսված են տուրիզմի համար։ Գոյություն ունեն նաև ջրային նավիգատորներ, որոնք Ինչպես կանոն ունեն ջրաթափանց կորպուս և ընդունակ են աշխատելու շատ բարդ պայմաններում։
Գործածական ընդունիչներ
Բացի լայնույթից, երկայնությունից և բարձրությունից ժամանակակից GPS ընդունիչը ընդունակ է հաղորդել՝
* Ճիշտ ժամանակը
* Ծովի մակերևույթի նկատմամբ բարձրությունը 
* Ընթացիկ արագությունը, անցած հեռավորությունը, միջին արագությունը
* Ընթացիկ դիրքը տեղանքի Էլեկտրոնային քարտոզի վրա
* Ընթացիկ դիրքը՝ երթուղու նկատմամբ
GPS- կցորդիչի օգտագործման դեպքում տեղեկությունը կարող է դուրս բերվել КПК (Карманный персональный кампютер- գրպանի անհատական համակարգիչ)- ի վրա, բջջային հեռախոս կամ համակարգիչ, որին միացած է այդ կցորդիչը նավիգացիոն ծրագրային ապահովման օգնությամբ։

Կատեգորիա:ԳՏՀ
Կատեգորիա:Չափիչ սարքեր
Սուրբ Հովհաննես եկեղեցի (Կողբ)

**Սուրբ Հովհաննես եկեղեցի**, Հայ առաքելական եկեղեցու կանֆետ Հայաստանի Տավուշի մարզի Կողբ գյուղում։

## Պատմություն
Եկեղեցին կառուցվել է 2011-2014, իսկ օծվել է 2014 թվականի հունիսի 1-ին։ Արարողությանը մասնակցում էր նաև ՀՀ նախագահ Սերժ Սարգսյանը։ Եկեղեցին ծառայում է Նոյեմբերյանի տարածաշրջանի 3 համայնքների՝ Կողբին, Բերդավանին և Նոյեմբերյանին։ Տաճարի ճարտարապետն է Տավուշի մարզի գլխավոր ճարտարապետ Միսակ Մելքումյանը։ Եկեղեցուն կից կառուցվել է հովվատուն։

Սրբանկարների մի մասի հեղինակն է Մայր Աթոռի նկարիչ Անդրանիկ Անտոնյանը, ինչպես նաև եկեղեցում տեղ են գտել Տավուշի մանրանկարչության դպրոցի սաների աշխատանքներից։

Ձևավորվել է եկեղեցուն կից տիկնանց խորհուրդ և երիտասարդաց միություն։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:21-րդ դարի հայկական վանքեր և եկեղեցիներ
Կատեգորիա:Եկեղեցիներ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Կողբ
Կատեգորիա:Տավուշի թեմի վանքեր և եկեղեցիներ
Կարեն Հունանյան

**Կարեն Հունանյան**, Հոկտեմբերի 27-ի ահաբեկչական գործողության հիմնական կազմակերպիչներից մեկը։ Կարեն Հունանյանը Նաիրի Հունանյանի եղբայրն է։

Դատական գործընթացի արդյունքում Կարեն Հունայանը դատապարտվեց ցմահ ազատազրկման։ Պատիժը կրում է «Երևան-Կենտրոն» ՔԿՀ-ում։ Ըստ որոշ աղբյուրների խելագարվել ու անընդմեջ խոսում է բանտախցում։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Հոկտեմբերի 27-ի ահաբեկչություն
Կոնսոլիդացիա (իրավունք)

**Կոնսոլիդացիա** (լատ. consolidatio consolido-ից — ամրապնդում եմ), ամրապնդում, նորմատիվ իրավական փաստաթղթերի համակարգման տեսակ, որի էությունը կայանում է վերջիններիս բազմազանությունը բացառելու մեջ՝ օրենսդրության կառուցվածքում ավելի խոշոր, միատարր բլոկների ստեղծման ճանապարհով։ Կոնսոլիդացիան իրավաստեղծման յուրօրինակ տեսակ է, որի առանձնահատկությունն այն է, որ նոր, մեծացված փաստաթուղթը չի փոխում իրավական կարգավորման բովանդակությունը, չի փոփոխում և գործող օրենսդրության նովելը։

## Նախապայմաններ

Ժամանակի ընթացքում ցանկացած զարգացած իրավական համակարգում գոյանում են որոշակի քանակությամբ իրավական ակտեր, որոնք ունեն կարգավորման միևնույն առարկան։ Նման ակտերի նախադրյալները հիմնականում կրկնվում են, իսկ երբեմն պարունակում են ակնհայտ անհամաձայնություններ և հակասություններ (կոլիզիաներ)։ Ելնելով նշվածից՝ պահանջ է առաջանում բազմաթիվ նորմատիվ փաստաթղթերի չեղարկման, խոշորացման, օրենսդրության յուրօրինակ «բլոկներ» ստեղծել։ Նմանատիպ բազմազանության հաղթահարման ճանապարհներից է օրենսդրության կոնսոլիդացիան։ Սա համակարգման մի ձև է, որի ընթացքում միևնույն հարցի շուրջ ստեղծված նորմատիվ փաստաթղթերի զգալի մասը միավորվում է մեկ խոշոր փաստաթղթի մեջ։ Այս փաստաթուղթը հաստատվում է օրենսդիր մարմնի կողմից որպես նոր, ինքնուրույն իրավունքի աղբյուր, իսկ նախկին փաստաթղթերը համարվում են ուժը կորցրած։ Ընդ որում, որպես կանոն միավորման ենթակա են միևնույն իրավաբանական ուժ ունեցող նախատիպերը։

## Մեթոդաբանություն
Փաստաթղթի կոնսոլիդացիայի պատրաստման ընթացքում բոլոր նախկին փաստաթղթերի նորմերը դասավորվում են որոշակի տրամաբանական հերթականությամբ, մշակվում է ապագա փաստաթղթի կառուցվածքը։ Կատարվում է որոշակի խմբագրական ուղղումներ՝ գրվածքի ուղղակի տեսքային վերամշակում, որպեսզի ամբողջը շարադրված լինեն նույն ոճով, օգտագործվեն միասնական եզրույթներ։ Հեռացվում են հակասությունները, կրկնությունները, չարդարացված երկարացումները, ուղղվում են հնացած եզրույթները, իմաստային մոտ նորմերը միավորվում են մեկ հոդվածում (կետում)։

## Կիրառությունը
Խոշոր փաստաթղթերի ընդունումը համաշխարհային պրակտիկայում բավական լայն է։ Մեծ Բրիտանիայում, օրինակ, ընդունվում են տասնյակ այդպիսի փաստաթղթեր, որոնք միավորում են նույն խնդրի շուրջ պառլամենտի՝ իր բազմադարյա գործունեության ընթացքում ընդունած փաստաթղթերը։ 19-րդ դարի վերջերին անգլիական պառլամենտը ընդունեց հատուկ օրենք ստատուտային իրավունքի կոնսոլիդացիայի մասին։ Ֆրանսիայում լայնորեն կիրառվում է այսպես կոչված կոդեքսների ընդունումը, որոնք միավորում են նույն հարցի շուրջ ընդունված նորմատիային կանոնակարգերը։ Օրինակ՝ հրապարակված են այնպիսի կոնսոլիդացված փաստաթղթեր, ինչպիսիք են՝ Հանրային ճանապարհների օգտագործման մասին կոդեքսը, Խնայողական դրամարկղերի կոդեքսը և այլն։

Կատեգորիա:Իրավաբանական փաստաթղթեր
Կատեգորիա:Պետության և իրավունքի տեսություն
Սուրբ Գրիգոր Լուսավորիչ եկեղեցի (Հայկաձոր)

**Սուրբ Գրիգոր Լուսավորիչ եկեղեցի, Կարմիրվանք**, Հայ Առաքելական եկեղեցի Շիրակի մարզի Հայկաձոր գյուղի արևմտյան եզրին։ Ընդգրկված է Հայկաձորի պատմության և մշակույթի անշարժ հուշարձանների ցանկում։

## Պատմություն
Սուրբ Գրիգոր Լուսավորիչ («Կարմիրվանք» եկեղեցի) եկեղեցին գտնվում է Հայկաձոր գյուղի արևմտյան եզրին, Ախուրյան գետի ձախ ափին։ Ըստ հարավային ճակատի շինարարական արձանագրության՝ եկեղեցու կառուցման նախաձեռնողը եղել է Հոռոմոս վանքի առաջնորդ Սարգիս եպիսկոպոսը։ Կառուցել է Սամեհան ճարտարապետը 980-985 թթ. ։ Գմբեթավոր սրահների տիպի շինություն է։ Արևելյան, հյուսիսային և հարավային ճակատներին կան երկուական եռանկյունաձև խորշեր («հայկական խորշեր»)։ Կառուցված է կարմրավուն տուֆի սրբատաշ քարերով և կրաշաղախով։ Հարդարանքը զուսպ է, որն ընդգծում է հուշարձանի վեհությունը։ Ուշագրավ են մուտքի կամարաձև բարավորի գալարուն զարդագծերը։ Գմբեթի վրա պահպանվել են որմնանկարներ։ Վերակառուցվել է 13-րդ դարի սկզբներին. վերականգնվել են գմբեթը, ճակատների երեսապատերը, տանիքի սալաքարերը։

Դեպի եկեղեցի ազատ այցելությունն անհնար է, քանի որ այն գտնվում է Հայաստան-Թուրքիա սահմանային ցանկապատի մյուս կողմում, չեզոք գոտում։ Սակայն սահմանապահներն ընդառաջ են գնում, և պարբերաբար կազմակերպվում են բաց դռների օր՝ թույլ տալով բնակիչներին գնալ եկեղեցի։

Եկեղեցուց արևելք տարածվում է հին գերեզմանատունը, որտեղ պահպանվել են 13-րդ դարի քանդակազարդ խաչքարեր։


Սուրբ Գրիգոր Լուսավորիչ եկեղեցի (Կարմիրվանք, Հայկաձոր).jpg
2024 Haykadzor Lusavorich church.gif



## Գրականություն
* Եղիազարյան Հ., Շիրակի լեռնահովտի պատմական հուշարձանները, Երևան, 1975 թ.։
* Թորամանյան Թ., Նյութեր հայկական ճարտարապետության պատմության, Երևան, 1948 թ., հ. 2։

## Ծանոթագրություններ

գ
Կատեգորիա:Եկեղեցիներ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Շիրակի թեմի վանքեր և եկեղեցիներ
Կոսմոպոլիտեն (կոկտեյլ)

**Կոսմոպոլիտեն կոկտեյլ**, ալկոհոլային խմիչք։ Բաղադրության մեջ կա օղի, լիկյոր (), կիտրոնի և հաղարջի հյութ։

## Պատմություն
Կոկտեյլը հատուկ ստեղծվել է Absolut Citron օղու համար, որը ուներ կիտրոնի համ։ Ըստ մեկ այլ վարկածի «Կոսմոպոլիտենը» ստեղծել է Չերլի Կուկը կին բարմենը՝ Սաութ Բիչից, Ֆլորիդա։ Նա իր հարցազրույցներից մեկում ասել է, որ այս խմիչքի ստեղծման մասին մտածել է 1985 թվականին, արդեն 70-ական թվականներին այն հայտնի էր գեյ-բարերում։ Նրա տված բաղադրության մեջ «Կոսմոպոլիտենը» այսպիսին էր՝ «Absolut Citron» օղի, նարնջի լիկյոռ, տրիպլ-սեկ, կիտրոնի հյութ Rose’s և մի քիչ հաղարջ՝ վարդագույն գույն տալու համար։ Այս խմիչքը երկար ժամանակ տարածված է եղել գեյ-բարերում։ Միայն 1998 թվականին, երբ դուրս եկավ «Սեքսը մեծ քաղաքում» սերիալը, որտեղ «Կոսմոպոլիտեն» կոկտեյլը հերոսուհու սիրելի խմիչքն էր, խմիչքը ձեռք բերեց լայն ճանաչում։

Կատեգորիա:Ալկոհոլային կոկտեյլներ
Կատեգորիա:Կոկտեյլներ այբբենական կարգով
Էվան Ֆուրնիե

**Էվան Մեհդի Ֆուրնիե** (ֆրանս.` *Evan Mehdi Fournier*, ծնվ.՝ ), ֆրանսիացի պրոֆեսիոնալ բասկետբոլիստ։ Ներկա պահին հանդես է գալիս Բասկետբոլի ազգային ասոցիացիայի (NBA) «Նյու Յորք Նիքս» ակումբում` որպես հարձակվող պաշտպան։

Մասնագիտական կարիերան սկսել է Ֆրանսիայի բասկետբոլային լիգայի «Նանտեր» ակումբում։ Երկու մրցաշրջան «Նանտերի» կազմում ելույթ ունենալուց հետո տեղափոխվել է նույն առաջնությունում հանդես եկող «Պոլտիե Բասկետ 86» ակումբ։

Ընտրվել է NBA-ի 2012 թվականի դրաֆթի առաջին ռաունդի 20-րդ ընտրությամբ՝ «Դենվեր Նագեթսի» կողմից։

2014 թվականի հունիսի 26-ին իրականացված փոխանակման շրջանակներում տեղափոխվել է «Օռլանդո Մեջիք»։

Ակումբային կարիերայից զատ հանդես է գալիս նաև Ֆրանսիայի բասկետբոլի ազգային հավաքականում, որի կազմում նվաճել է բրոնզե մեդալ 2014 թվականի ՖԻԲԱ-ի բասկետբոլի առաջնությունում։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Էջը NBA.com կայքում
* Էջը Բասկետբոլ-ռեֆերենսում

Կատեգորիա:Ֆրանսիացի բասկետբոլիստներ
Կատեգորիա:Դենվեր Նագեթսի բասկետբոլիստներ
Կատեգորիա:Օռլանդո Մեջիքի բասկետբոլիստներ
Կատեգորիա:2020 թվականի Ամառային օլիմպիական խաղերի արծաթե մեդալակիրներ
Սանտիվբանիես դե Վալկորբա

**Սանտիվբանիես դե Վալկորբա** (իսպ.`Santibáñez de Valcorba)՝ մունիցիպալիտետ Իսպանիայում` Վալիադոլիդ պրովինցիայում (Կաստիլիա և Լեոն ինքնավար մարզում)։ Մունիցիպալիտետը գտնվում է Տիեռա դե Պինարես շրջանում։ Զբաղեցնում է 23.99 կմ2 տարածք։ Բնակչությունը՝ 175 մարդ (2010 թվականի տվյալներով)։ Գտնվում է պրովինցիայի վարչական կենտրոնից 28 կմ հեռավորության վրա։

Կատեգորիա:Իսպանիայի բնակավայրեր
Կատեգորիա:Կաստիլիա և Լեոնի բնակավայրեր
Կատեգորիա:Վալյադոլիդ պրովինցիայի բնակավայրեր
Վիլյաբրախիմա

**Վիլյաբրախիմա** (), մունիցիպալիտետ Իսպանիայում, գտնվում է Վալյադոլիդ պրովինցիայում (Կաստիլիա և Լեոն ինքնավար համայնքում)։ Մունիցիպալիտետը մտնում է *Տիերա դե Կամպոս* շրջանի կազմի մեջ։ Տարածքը կազմում է 67,07 կմ2։ Բնակչությունը 1116 մարդ (2010 թվականի տվյալներով)։ Գտնվում է պրովինցիայի վարչական կենտրոնից 47 կմ հեռավորության վրա։

## Ժողովրդագրություն

## Արտաքին հղումներ
* Վիլյաբրախիմայի մասին

Կատեգորիա:Իսպանիայի բնակավայրեր
Կատեգորիա:Կաստիլիա և Լեոնի բնակավայրեր
Կատեգորիա:Վալյադոլիդ պրովինցիայի բնակավայրեր
Դիֆուզոր

**Դիֆուզոր**՝ աերոհիդրոդինամիկաում խողովակի հատվածամաս, որտեղ հոսքը դանդաղեցվում (ընդարձակվում) է և ճնշումը մեծանում։ Կիրառվում է հեղուկների և գազերի տեղափոխմաև սարքերում։ Էլեկտրաձայնագիտության մեջ օգտագործվում է բարձրախոսի մեխանիկական տատանողական համակարգի մաս, որ նախատեսվում է շրջապատող օդում ձայնային ալիքների գրգռման համար։ Լուստեխնիկայում դիֆուզորն օգտագործում են մեղմ նկարից լուսանկարչական պատկեր ստանալու հարմար։ Կավահողի արտադրության մեջ այն կիրառում են որպես բոքսիտային մանրված եռակալուկի հոսքային տարալվացման ապարատ։ Սովորաբար այդպիսի 12—14 ապարատներ, հաջորդաբար միացվելով, կազմում են մարտկոցներ։

Կատեգորիա:Հիդրոդինամիկա
Կատեգորիա:Օդափոխություն
Կատեգորիա:Հիդրավլիկա
Դինամիտ

**Դինամիտ՝** պայթուցիկ խառնուրդ։ Հիմնական բաղադրիչը նիտրոգլիցերինն է։ Ըստ մնացած խառնուրդների, տարբերում են խառը դինամիտ և դոնդողդինամիտ, իսկ ըստ նիտրոգլիցերինի քանակի՝ ցածր և բարձր տոկոսայնությամբ դինամիտներ։ Խառը դինամիտը (զուրդինամիտ) սովորաբար պարունակում է 75% նիտրոգլիցերին և 25% ինֆուզորահող, փխրուն, խոնավ զանգված է, նման ճարպոտ սևահողի։ Ցածր տոկոսայնությամբ դինամիտը (դետոնիտ) բաղկացած է նիտրոգլիցերինից, Էթիլեն-գլիկոլի դինիտրատից 6—15%, ամոնիումի բորակից, տրոտիլից, ալյումինի փոշուց։ Փխրուն փոշի է։ Խառը դինամիտը այնքան էլ կայուն չէ և ջրից քայքայվում է։

[thumb|right|[1942 թվական, Դուգլաս Դամի կողմից դինամիտի պատրաստման գործընթաց]]

Դոնդողդինամիտը պլաստիկ, գերխիտ զանգված է բաղկացած մասնավորապես նիտրոգլիցերինից, կոլլօքսիլինից 2,5%, չիլիական բորակից 27% և փայտի ալյուրից 8%։ Նիտրոգլիցերինի և 7—10% կոլլօքսիլինի խառնուրդից ստացվում է առաձգական, կաուչուկանման զանգված, որը կոչվում է շառաչող դոնդող և համարվում է գերհզոր պայթուցիկ միջոց։ Պնդացման ջերմաստիճանը ցածրացնելու համար դինամիտին հաճախ խառնում են գլիկոներիդինիտրատ։ Դինամիտ պատրաստում են մեխանիկական խառնարաններում, այնուհետև զանգվածը տեղավորում 2—3 սմ տրամագծով 10 սմ երկարությամբ թղթե գլաններում։ Դինամիտը օգտագործվում գլխավորապես լեռնային արդյունաբերության մեջ և ստորգետնյա աշխատանքներում։

## Արտաքին հղումներ

Կատեգորիա:Պայթուցիկ նյութեր
Հիլլ

**Հիլլը** Հյուսիսային Մարիանյան կղզիների կենտրոնն է, գտնվում է Սայպան կղզու վրա։ Բնկաչությունը չի անցնում 1100-ից։ Հիլլը Հյուսիսային Մարիանյան կղզիների մայրաքաղաքն է 1962 թ.-ից։ Մայրաքաղաք Հիլլը կառուցվել է 1942 թ-ին։

Կատեգորիա:1948 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր
Կատեգորիա:Հյուսիսային Մարիանյան կղզիների բնակավայրեր
Սուրճ ֆրապե

**Սուրճ ֆրապե (**), կաթի փրփուրով ծածկված հունական խմիչք։ Այն ծագել է Հունաստանում, ավելի հայտնի է Կիպրոսում և Հունաստանում։

Խմիչքն առավել շատ հայտնի է ֆրանսիական անունով` ։ Այն կապված է Ամերիկյան «Գրանիտա» խմիչքի տարատեսակների հետ։

## Խմիչքի ստեղծման պատմություն
1957 թ. Սալոնիկ քաղաքում կազմակերպված Միջազգային վաճառաշուկայի ընթացքում Nestlé ընկերության համանախագահ Յանիս Դրիտսասը ներկայացրեց նոր շոկոլադե խմիչք, որը կարելի էր պատրաստել շատ արագ՝ օգտագործելով կաթ։ Դիմիտրիոս Վակոնդիոսը, ցանկանալով ընդմիջման ժամանակ պատրաստել լուծվող սուրճ, բայց չկարողանալով գտնել տաք ջուր, որոշեց պատրաստել սառը ջրով։ Նա այն պատրաստել է շաքարով և ջրով։ Եվ նա առաջին անգամ պատմության մեջ ստացավ «фраппе» սուրճը։

## Խմիչքի պատրաստումը
մինի
Ֆրապե սուրճը պատրաստվում է հարիչով՝ ավելացնելով մեկ կամ երկու բաժին սուրճ, շաքարավազ և մի փոքր քանակությամբ ջուր։ Ֆրապեն կարելի է պատրաստել նաև տարբեր լիկյորներով, շոկոլադով և պաղպաղակով։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Հունական հայտնագործություններ
Նաուեն

**Նաուեն** (), քաղաք է Գերմանիայում, Բրանդենբուրգ երկրամասում։ Բնակչությունը 16 684 է, զբաղեցնում է 266,77 ք/կմ տարածք։

## Պատմություն
Նաուենն առաջին անգամ հիշատակվել է 1186 թվականին Բրանդենբուրգի եպիսկոպոս Բալդերամի գրություններում։ Ըստ վարկածներից մեկի՝ քաղաքն իր անունը ստացել է այդ վայրում բնակություն հաստատած ընտանիքի ազգանունից։ 1302 թվականին կառուցվել է Նաուենի քաղաքապետարանը (ռատուշա), իսկ 1317 թվականին մարկկոմս Վալդեմարը քաղաքին շուկայական առևտրի իրավունք է տվել։ Միջին դարերում քաղաքում բնակություն են հաստատել հրեաներ, իսկ 1800 թվականին սինագոգ է բացվել։

1414 թվականին Նաուենում խոշոր հրդեհ է բռնկվել Դիտրիխ ֆոն Կվիտցովի գործողությունների հետևանքով, իսկ 1631 թվականին ավերվել է Տիլլիի զորքերի կողմից։ 1675 թվականին քաղաքի մատույցներում ճակատամարտ է տեղի ունեցել բրանդենբուրգյան և շվեդական զորքերի միջև, որն ավարտվել է բրանդենբուրգցիների հաղթանակով։

1816 թվականին ձևավորվել է Օստհաֆելլանդի շրջանը, որի կենտրոնը 1826 թ. դարձել է Նաուենը։ Այդ կարգավիճակում քաղաքը մնացել է մինչև 1993 թվականը։ 1846 թվականին Նաուենով անց է կացվել Բեռլին-Համբուրգ երկաթուղին։

1865-1930 թվականներին քաղաքում բազմաթիվ խոշոր նախագծեր են իրականցվել։ Կառուցվել են դպրոց, շաքարի գործարան, նոր քաղաքապետարան, հիվանդանոց։

1912 թվականին Նաուենն էլեկտրաֆիկացվել է, իսկ 1930 թվականին քաղաքի կենտրոնում ջրահեռացման համակարգ է անցկացվել։

1945 թվականի ապրիլի 20-ին ամերիկյան օդուժը ռմբակոծել է Նաուենը, որի հետևանքով 60 մարդ է զոհվել։ Կայարան ու շրջակա շինություններ լուրջ վնասներ են կրել։

1994 թվականի հունվարի 7-ին քաղաքի զինանշան է հաստավել կապույտ կարպ ձուկն արծաթագույն ֆոնին։

## Բնակչություն

Մանրամասն տվյալների բնակչության մասին կարելի է գտնել Wikimedia Commons-ում

## Պատկերասրահ

Markee_Church.jpg|Եկեղեցի Մարկե թաղամասում
Nauen_Wasserturm.jpg|Աշտարակ
Nauen_Goethe_Gymnasium.jpg|Գյոթեի անվան գիմնազիա
HVL 05-14 img 16 Ribbeck Brennerei.jpg|Ռիբեկի օղեգործարան
HVL 05-14 img 15 Ribbeck Schloss.jpg|Ռիբեկի ամրոց


## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Գերմանիայի քաղաքներ
Ալեքսանդր Դունաևսկի

**Ալեքսանդր Միխայլովիչ Դունաևսկի** (), ռուս խորհրդային գրող, հրապարակախոս։

Հայրենական մեծ պատերազմի տարիներին հարավարևմտյան ռազմաճակատում եղել է «Պրավդա» թերթի հատուկ թղթակիցը։ Առանձին գրքով լույս են տեսել «Կոչում» (1951 թ.), «Կյանքն իրենը կվերցնի» (1956 թ.) ստեղծագործությունները։ Քաղաքացիական կռիվներին են նվիրված «Օլեկո Դունդիչ» (1960 թ.), «Գնում եմ Հաշեկի ետևից» (1963 թ.), «Գայի հետքերով» (1966 թ., հայերեն հրատարակություն 1967 թ.) փաստավավերագրական գրքերը։

Կատեգորիա:Ռուս գրողներ
Կատեգորիա:Մոսկվա քաղաքում մահացածներ
Կատեգորիա:ԽՄԿԿ անդամներ
Կատեգորիա:Ռուս հրապարակախոսներ
Կատեգորիա:Ռուս լրագրողներ
Կատեգորիա:Խորհրդային գրողներ
Կատեգորիա:Խորհրդային լրագրողներ
Դունգաներեն

**Դունգաներեն**, դունգանների լեզուն։ Պատկանում է չին-տիբեթական լեզվաընտանիքին։ Խոսվում է ՉԺՀ-ում (մոտ 3,5 միլիոն մարդ) և Միջին Ասիայում, գերազանցապես Ղրղզստանում և Ղազախստանում (մոտ 39 հազար մարդ, 1970)։ Կառուցվածքով անջատական տիպի լեզու է։ Ունի հարուստ հնչյունական կազմ (8 ձայնավոր, 34 բաղաձայն)։ Հիմնական տարբերակներն են գանսուանական և շենսիական բարբառները։ Միջին-ասիական դունգանների համար 1920-ական թվականների վերջերին ստեղծվել է լատինագիր, իսկ 1953 թվականից՝ ռուսագիր այբուբեն։ Արտասահմանյան դունգանները գործածում են արաբագիր այբուբեն։

## Ծանոթագրություններ

## Աղբյուրներ

Կատեգորիա:Չինաստանի լեզուներ
Կատեգորիա:Ղրղզստանի լեզուներ
Կատեգորիա:Ղազախստանի լեզուներ
Աստվածատուր

**Աստվածատուր** հայկական արական անուն է, հունական ծագման Թեոդորոս անվան թարգմանությունն է։ Կրճատ տարբերակներն են՝ **[[Ասատուր]]**, **[[Ծատուր]]**։ Այս անուններով և Հայկական -յան վերջավորությունով կազմված ազգանուններն են՝ '''Աստվածատ(ու)րյան''', **[[Ծատուրյան]]**, **[[Ասատրյան]]**։

## Անուն կրողներ
* Աստվածատուր Սալթանյան (Բոգդան Սալթանով, ծ.թ.անհայտ,Նոր Ջուղա-1703 թ.)` հայ նկարիչ
* Աստվածատուր Պետրոսյան (*1953 թ.Լեռնապար գ., Սպիտակի շրջան)` պետական և ռազմական գործիչ
* Աստվածատուր Խաչատրյան (1862 թ.,Ալաշկերտի գավառ-1938 թ.)` հայ պատմաբան
* Աստվածատուր Բաբիկյան (1738 թ. Նոր Ջուղա-1825 թ. Վիեննա)` հայ գրող, թարգմանիչ
* Աստվածատուր (պոետ)

## Ամենայն Հայոց կաթողիկոս
* Աստվածատուր Ա (ծ.թ.անհայտ-1725 թ.)

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Հայկական արական անձնանուններ
Պոմպեյ (ֆիլմ)

**Պոմպեյ** (անգլ.` Pompeii), պատմա-արկածային և արհավիրք ֆիլմ, ռեժիսոր` Փոլ Անդերսոն։ Գլխավոր դերերում՝ Քիթ Հերինգտոն, Էմիլի Բրաունինգ, Կիֆեր Սազերլենդ, Ջարեդ Հարիս, Քերի Էն Մոս և Ջեսիկա Լուկաս։ Պրեմիերան կայացել է 2014 թվականի փետրվարի 19-ին ԱՄՆ-ում, Ռուսաստանում՝ 2014 թվականի փետրվարի 20-ին։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* pompeiimovie.tumblr.com կայքում

Կատեգորիա:2010-ականների ամերիկյան ֆիլմեր
Կատեգորիա:2010-ականների անգլերեն ֆիլմեր
Կատեգորիա:2010-ականների արկածային ֆիլմեր
Կատեգորիա:2010-ականների ռոմանտիկ դրամա ֆիլմեր
Կատեգորիա:2014 ֆիլմեր
Կատեգորիա:3D ֆիլմեր
Կատեգորիա:IMAX ֆիլմեր
Կատեգորիա:Lionsgate ֆիլմեր
Կատեգորիա:Summit Entertainment ֆիլմեր
Կատեգորիա:Ամերիկյան արկածային ֆիլմեր
Կատեգորիա:Ամերիկյան դրամա ֆիլմեր
Կատեգորիա:Ամերիկյան եռաչափ ֆիլմեր
Կատեգորիա:Ամերիկյան էքշն արկածային ֆիլմեր
Կատեգորիա:Ամերիկյան կինոէպոպեաներ
Կատեգորիա:Ամերիկյան մարտաֆիլմեր
Կատեգորիա:Ամերիկյան պատմական ֆիլմեր
Կատեգորիա:Ամերիկյան ռոմանտիկ ֆիլմեր
Կատեգորիա:Գերմանական արկածային ֆիլմեր
Կատեգորիա:Գերմանական դրամա ֆիլմեր
Կատեգորիա:Գերմանական մարտաֆիլմեր
Կատեգորիա:Գերմանական պատմական ֆիլմեր
Կատեգորիա:Գերմանական ֆիլմեր
Կատեգորիա:Կանադական արկածային ֆիլմեր
Կատեգորիա:Կանադական դրամա ֆիլմեր
Կատեգորիա:Կանադական մարտաֆիլմեր
Կատեգորիա:Պեպլումներ
Կատեգորիա:Պոլ Անդերսոնի ֆիլմեր
Կատեգորիա:Տորոնտոյում նկարահանված ֆիլմեր
Կատեգորիա:Ֆիլմեր մահվան մասին
Կատեգորիա:Ֆիլմեր, որոնց գործողությունները տեղի են ունենում Լոնդոնում
Կատեգորիա:Գերմանական անգլերեն ֆիլմեր
Կատեգորիա:Կանադական անգլերեն ֆիլմեր
Կատեգորիա:2010-ականների գերմանական ֆիլմեր
Կատեգորիա:2010-ականների կանադական ֆիլմեր
Microsoft Office PowerPoint

**Power Point**` համակարգչային ցուցադրումներն առավել գեղեցիկ դարձնելու նպատակով կարող ենք օգտագործել Microsoft PowerPoint, որը Microsoft Office փաթեթի բաղադրիչներից է։ Ցուցադրման մեջ կարելի է մտցնել ինչպես ձայնային, այնպես էլ տեսաէֆեկտներ։ Համակարգչային ցուցադրումը կարող է բաղկացած լինել միայն մեկ սլայդից, սակայն սովորաբար այն բազմաթիվ 
MS Power Point 2007 ծրագրի միջավայր մտնելու համար պետք է կատարել հետևյալ քայլերը՝
Start → All Programs → Microsoft Office Microsoft Office PowerPoint2007 ։

Սլայդների ցուցադրման ռեժիմում կարելի է տեսնել ցուցադրման մեջ առկա տեսաերիզներն ու լսել ձայնային էֆեկտնեը։ Սլայդների դիտման ռեժիմը կարելի է ընտրել View ներդիրի Presentation Views խմբի համապատասխան կոճակով։

Սլայդները կարելի է դիտել նաև F5 ստեղնով։

Մեր ցանկացած սլայդից կարելի է համատեղ սեղմել Shift և F5 ստեղները։
Նոր ցուցադրում ստեղծելու համար կարելի է մտնել Office կոճակից բացված New կոճակը։ Բերված New Presentation պատուհանում ընտրել Templates բաժնում առաջարկվող տարբերակներից որևէ մեկն ու սեղմել Create կոճակը։

## Քննադատություն
Power Point ծրագիրը միանշանակ կերպով չընդունվեց քննադատների կողմից։ Կային մարդիկ, ովքեր դեմ էին ծրագրի օգտագործմանը։ Յելսկի () համալսարանի պրոֆեսոր Էդվարդ Տաֆտը և ռուս դիզայներ Արտեմի Լեբեդևը դեմ էին, որ PowerPoint ծրագիրն օգտագործվի որպես պրեզենտացիայի ստեղծման համար նախատեսված ծրագիր։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Ծրագրային ապահովում
Կատեգորիա:Մայքրոսոֆթ Օֆիս
Վիլյաֆրադես դե Կամպոս

**Վիլյաֆրադես դե Կամպոս** (), մունիցիպալիտետ Իսպանիայում, գտնվում է Վալյադոլիդ պրովինցիայում (Կաստիլիա և Լեոն ինքնավար համայնքում)։ Մունիցիպալիտետը մտնում է Տիերա դե Կամպոս շրջանի կազմի մեջ։ Տարածքը կազմում է 20,7 կմ2։ Բնակչությունը 91 մարդ (2010 թվականի տվյալներով)։ Գտնվում է պրովինցիայի վարչական կենտրոնից 69 կմ հեռավորության վրա։

Քաղաքի հովանավորն է համարվում սուրբ կույս Գրիխասալվասը։

## Ժողովրդագրություն

## Արտաքին հղումներ
* Diputación de Valladolid 
* Villafrades de Campos 

Կատեգորիա:Իսպանիայի բնակավայրեր
Կատեգորիա:Կաստիլիա և Լեոնի բնակավայրեր
Կատեգորիա:Վալյադոլիդ պրովինցիայի բնակավայրեր
Ֆուենսալդանիա

**Ֆուենսալդանիա** (իսպ․՝ Fuensaldana), մունիցիպալիտետ Իսպանիայում։ Մտնում է Վալադոլիդ պրովինցիայի Կաստիլիա և Լեոն ինքնավար համայնքի կազմի մեջ։ Մունիցիպալիտետը գտնվում է *Մենտես Տոռսոս* շրջանի կազմում։ Տարածքը զբաղեցնում է 25 կմ²։ Բնակչությունը 1443 մարդ (2010 թվականի տվյալներով)։ Հեռավորությունը պրովինցիայի վարչական կենտրոնից՝ 6 կմ։

## Արտաքին հղումներ
* Պաշտոնական կայք

Կատեգորիա:Իսպանիայի բնակավայրեր
Կատեգորիա:Կաստիլիա և Լեոնի բնակավայրեր
Կատեգորիա:Վալյադոլիդ պրովինցիայի բնակավայրեր
Էդուարդ Դյուլորիե

**Ժան Պոլ Լուի Ֆրանսուա էդուարդ Լյուժ-Դյուլորիե** (, ), ֆրանսիացի հայագետ։

Զբաղվել է հայ մատենագիրների երկերի ուսումնասիրությամբ ու թարգմանությամբ, լույս է ընծայել հայոց պատմությանը վերաբերող հետազոտությունները։ Ընդօրինակել, քննել և հրատարակել է Վենետիկի, Վիեննայի, Պետերբուրգի, Մոսկվայի մատենադարանների հայկական ձեռագրերից քաղված նյութեր։ 1850 թվականին ֆրանսերեն է թարգմանել Խաչակրաց առաջին արշավանքի մասին Մատթեոս Ուռհայեցու տեղեկությունները։ Երկի ամբողջական թարգմանությունը հրատարակել է 1858 թվականին Գրիգոր Երեցի շարունակած ժամանակագրությամբ։ 1849 թվականին, երբ Եվրոպայում դեռ հայտնաբերված չէր ասորի պատմիչ Միխայել Ասորու «Ժամանակագրության» ասորերեն բնագիրը։ Դյուլորիեն հրատարակեց այդ երկի հայերենից կատարած մասնակի թարգմանությունը։ Խաչակիրների մասին համաշխարհային գրավոր հուշարձանների մատենաշարի կազմում տպագրել է երկու հատոր՝ առաջինը հայերեն զուգահեռ տեքստերով (1869) ընդգրկում է Մատթեոս Ուռհայեցու, Միխայել Ասորու, Սամվել Անեցու, Ներսես Շնորհալու, Ներսես Լամբրոնացու, Գրիգոր Տղայի, Սմբատ Սպարապետի, Վարդան Արևելցու և այլոց տեղեկությունները խաչակիրների վերաբերյալ։ Երկրորդ հատորը 1906 թվականին պարունակում է նույն ժամանակաշրջանին վերաբերող օտար աղբյուրները։ Դյուլորիեն թարգմանել է Ստեփանոս Տարոնեցի Ասողիկի «Տիեզերական պատմություն» գրքի առաջին ու երկրորդ մասերը, որը հրատարակվել է 1883 թվականին։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Ֆրանսիացի պատմաբաններ
Կատեգորիա:Ֆրանսիացի հայագետներ
Կատեգորիա:Ֆրանսիացի թարգմանիչներ
Կատեգորիա:19-րդ դարի թարգմանիչներ
Կատեգորիա:Ֆրանսիացի արևելագետներ
Կատեգորիա:Ֆրանսիացի եգիպտագետներ
Կատեգորիա:Հայագետներ
Ասատուր

**Ասատուր**` հայկական արական անուն է, Աստվածատուր անվան կրճատ ձևն է։ Պարսկական ծագումով -յան վերջավորության հետ կազմում է Ասատրյան ազգանունը։

## Կրողները
* Ասատուր Ադամյան (1960 թ.Կարմիր Շուկա- 1993 թ.)` Արցախի պատերազմի մասնակից
* Ասատուր Ասատրյան (1903-64 թթ.)` հայ գրականագետ
* Ասատուր Խուրշուդյան (1896 թ.Շինուհայր-1971 թ.Երևան)` հայ իրավաբան
* Ասատուր Կախոյան (1874-1937 թթ.)` բոլշևիկ հեղափոխական
* Ասատուր Մարգարյան (1906 թ. Մալիշկա)` խորհրդային պտղաբույծ
* Ասատուր Մնացականյան (գրական անունը՝ Ասատուր Շեմս, 1912-83 թթ.)` բանաստեղծ և բանասեր
* Ասատուր Սարաֆյան (Օսկար Բենքեր, 1895-1979 թթ.) Asadour Sarafian (Oscar H. Banker), ամերիկացի հայազգի գյուտարար
* Ասատուր Սարյան (*1969 թ., Երևան)` գրականագետ և թարգմանիչ
* Ասատուր Տեր-Վարդանյան (1884 թ. Գյուլագարակ գ.-1937 թ. Ստեփանակերտ)` բոլշևիկ հեղափոխական

## Որպես ազգանուն
* Գևորգ Ասատուր (1868 թ.Թիֆլիս-1937 թ.)

## Լատինատառ ձևը
* Արևելահայերեն հնչողությամբ` `ASATOUR`
* Արևմտահայերեն հնչողությամբ՝ `ASADOUR`

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Հայկական արական անձնանուններ
Սան Վիսենտե դել Պալասիո

**Սան Վիսենտե դել Պալասիո** (իսպ.՝ San Vicente del Palacio), մունիցիպալիտետ Իսպանիայում։ Գտնվում է Վալիադոլիդ պրովինցիայում Կաստիլիա և Լեոն ինքնավար մարզում։ Մունիցիպալիտետը մտնում է Տերրա դե Մեդինա շրջանում։ Տարածքը կազմում է 37,94 կմ2։ Բնակչությունը՝ 214 մարդ (2010 թվականի տվյալներով)։ Պրովինցիայի վարչական կենտրոնից գտնվում է 66 կմ հեռավորության վրա։

## Արտաքին հղումներ
* Պաշտոնական էջ

Կատեգորիա:Իսպանիայի բնակավայրեր
Կատեգորիա:Կաստիլիա և Լեոնի բնակավայրեր
Կատեգորիա:Վալյադոլիդ պրովինցիայի բնակավայրեր
Սան Պաբլո դե լա Մորալեխա

**Սան Պաբլո դե լա Մորալեխա** (), մունիցիպալիտետ Իսպանիայում։ Մտնում է  Կաստիլիա և Լեոն ինքնավար համայնքի կազմում գտնվող Վալյադոլիդ նահանգի մեջ։ Մունիցիպալիտետը գտնվում է *Տերրա դե Մեդինա* շրջանի (կոմարկի) կազմում։ Զբաղեցնում է 24,87 կմ² մակերես։ Ըստ 2010 թվականի մարդահամարի տվյալների՝ բնակչությունը 141 մարդ է։ Հեռավորությունը նահանգի վարչական կենտրոնից 77 կմ է։

## Բնակչություն

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Իսպանիայի բնակավայրեր
Կատեգորիա:Կաստիլիա և Լեոնի բնակավայրեր
Կատեգորիա:Վալյադոլիդ պրովինցիայի բնակավայրեր
Ռոալես դե Կամպոս

**Ռոալես դե Կամպոս** (իսպ.՝ Roales de Campos), մունիցիպալիտետ Իսպանիայում։ Գտնվում է Վալիադոլիդ պրովինցիայում Կաստիլիա և Լեոն ինքնավար մարզում։ Մունցիպալիտետը մտնում է Տերրա դե Կամպոս շրջանում։ Տարածքը կազմում է 22,7 կմ2։ Բնակչությունը` 209 մարդ (2010 թվականի տվյալներով)։ Պրովինցիայի վարչական կենտրոնից գտնվում է 95 կմ հեռավորության վրա։

## Ժողովրդագրություն

## Արտաքին հղումներ
* Պաշտոնական էջ
* Diputación de Valladolid 

Կատեգորիա:Իսպանիայի բնակավայրեր
Կատեգորիա:Կաստիլիա և Լեոնի բնակավայրեր
Կատեգորիա:Վալյադոլիդ պրովինցիայի բնակավայրեր
Ռաբանո

**Ռաբանո** (), մունիցիպալիտետ Իսպանիայում։ Գտնվում է Վալիադոլիդ պրովինցիայում (Կաստիլիա և Լեոն ինքնավար համայնքում)։ Մունիցիպալիտետը գտնվում է *Կամպո դե Պենիաֆիել* շրջանում։ Տարածքը կազմում է 27.75 կմ2։ Բնակչությունը՝ 208 մարդ (2010 թվականի տվյալներով)։ Պրովինցիայի վարչական կենտրոնից գտնվում է 66 կմ հեռավորության վրա։

## Արտաքին հղումներ
* Պաշտոնական կայք 

Կատեգորիա:Իսպանիայի բնակավայրեր
Կատեգորիա:Կաստիլիա և Լեոնի բնակավայրեր
Կատեգորիա:Վալյադոլիդ պրովինցիայի բնակավայրեր
Ծատուր

**Ծատուր**` հայկական արական անուն է, Աստվածատուր անվան կրճատ ձևն է։ Պարսկական ծագումով -յան վերջավորության հետ կազմում է Ծատուրյան ազգանունը։
## Անունը կրողները
* **[[Ծատուր Աղայան]]** (1912 թ. Փիփ գ., - 1982 թ. Երևան)` հայ պատմաբան
## Տե'ս նաև`
* Ծատուրի կամուրջ
Զինվորի անհատական խրամատ

**Զինվորի անհատական խրամատ**, խրամատը դաշտային ամրաշինական կառույց է, որը ծառայում է որպես կրակային դիրք և կենդանի ուժի ու տեխնիկայի համար պարզագույն թաքստոց ժամանակակից բոլոր հարվածային միջոցներից պաշտպանվելու համար (անձնակազմի կորուստը պակասում է 4-6 անգամ)։ Խրամատը զգալիորեն թուլացնում է թափանցող ճառագայթումը, նվազեցնում հարվածային ալիքի և լուսային ճառագայթումը, նվազեցնում հարվածային ալիքի և լուսային ճառագայթման շառավիղը։ Խրամատները լինում են անհատական և ստորաբաժանման համար։

**Առաջին հերթին** փորում են անհատական խրամատներ նշանառուների, գնդացրորդների, նռնականետորդների համար և կատարվում է գնդակոծման ու դիտարկման տեսադաշտի մաքրում։

## Գնդացրորդ
 
Գնդացրորդի համար անհատական խրամատ սարքելիս սկզբում փորվում է պառկած վիճակից կրակելու համար, հետո այն խորացվում է՝ ծնկած, ապա՝ կանգնած կրակելու համար։ Պառկած վիճակում կրակելու համար անհատական խրամատ փորվում է այսպես.

Ընտրված տեղում զինվորը պառկում է և ավտոմատը դնում իրենից առաջ՝ ձգված ձեռքի երկարությամբ, ապա շրջվելով ձախ՝ պատյանից հանում է սակրային բահը, երկու ձեռքով բռնում կոթն ու դեպի իր կողմը հարվածելով կտրում հողի շերտը, դնում իրենից առաջ, նշում է խրամատի սահմաններն ու սկսում փորել։

## Աղբյուրներ
* 10-րդ դասարանի, նախնական զինվորական պատրաստության դասագիրք

Կատեգորիա:Ռազմագիտություն
Բոբինգեն

**Բոբինգեն** (), քաղաք Գերմանիայում, Բավարիա երկրամասում։

Մտնում է Աուգսբուրգի շրջանի կազմի մեջ։ Գտնվում է Շվաբիա վարչական շրջանի ենթակայության տակ։ Բնակչությունը 16&nbsp;468 մարդ է (ըստ 2010 թվականի դեկտեմբերի 31ի տվյալների)։ Տարածքը 50,45 կմ² է։ Պաշտոնական կոդը՝ 09 7 72 125։

Քաղաքը ստորաբաժանվում է 6 քաղաքային համայնքների։

## Պատմություն
Այն ժամանակ, երբ Բոբինգենի վայրում ապրում էին ալեմանները, նրանք կոչում էին բնակավայրը Ռովո։ Ամենայն հավանականությամբ դա նրանց ցեղապետի անունն էր։ Առաջին անգամ այդ անունը հիշատակվել է 506 թվականին։ 993 թվականին ժամանակագրության նշվում էր "Pobinga" անունը, որ նշանակում է «մարդ Ռովոյից»։ "Pobinga" անունը աստիճանաբար վերափոխվեց Bobingen։ Բոբինգենը այդ ժամանակ աուգսբուրգյան արքեպիսկոպոսների նստավայրն էր։ 1803 թվականին Բոբինգենն անցնում է բավարական թագավորության իրավասության ներքո։ 1847 թվականին Լինդաուից մինչև Հոֆ երկաթգծի կառուցումը Բոբինգեն բերեց առաջին շոգեքարշները։ Դրանից կես դար անց՝ 1899 թվականին, Բոբինգենում ստեղծվեց առաջին արտադրական ընկերությունը․ արհեստական մետաքսի արտադրության գործարան։ Եվս կես դար անց՝ 1953 թվականին, Բոբինգենը աճեց Markt կարգավիճակի, և միայն 1969 թվականին նա ստացավ քաղաքի իրավունք և կարգավիճակ։

## Տեսարժան վայրերը
1972 թվականին Բոբինգենում հայտնվեց սեփական Stadthalle–ը, որը դարձավ քաղաքի մշակութային կենտրոնը։ Բոբինգենում կա հինգ վանք։ Վանքերը ոչ միայն քրիստոնեական են, այլև մուսուլման։ Բացի մզկիթից, որ ստեղծվել է վերջերս, քաղաքը զբոսաշրջիկներին կարող է հպարտությամբ ներկայացնել Սուրբ Վոլֆգանգի եկեղեցին (St. Wolfgang- und Wendelin-Kapelle), Սուրբ Ֆելիցիայի եկեղեցին (St. Felizitas), Սուրբ Մարիայի եկեղեցին (Rokoko-Wallfahrtskirche Mariae Himmelfahrt) և Ավետարանչական եկեղեցին (Evangelische Dreifaltigkeitskircһе)։

Բացի եկեղեցիներից՝ Բոբինգենի հին կենտրոնում թաքնված են մի քանի հրաշալի առանձատներ, որ տեղի բնակիչն երի կողմից անվանվել են պալատներ՝ Ստորին, Վերին և Միջին (Unteres Schlösschen, Oberes Schlösschen, Mittleres Schlösschen)։ Կան նաև երեք փոքր պալատներ՝ Սուրբ Խաչը (Heilig-Kreuz-Schlösschen), Կոզիմոնոն (Cosimosinisches Schlösschen) և Շտաուդենների տունը (Stauden-Haus)։

Դեռ հնուց քաղաքում կան երկու ալրաղացներ՝ Միջին և Վերին։ Կան նաև հնամյա գարեջրատներ և նման վայրեր, իհարկե, հնության համուհոտով։

## Պատկերասրահ

Պատկեր:Wappen Bobingen-Strassberg.png| 
Պատկեր:DEU Reinhartshausen (Bobingen) COA.svg| 
Պատկեր:DEU Waldberg (Bobingen) COA.svg| 
Պատկեր:Wappen Kreuzanger.png| 
Պատկեր:St._Felizitas_Kirche_Bobingen.JPG| 
Պատկեր:Stadthalle_Bobingen.JPG| 
Պատկեր:Spätmittelalterliches_Sühnekreuz.JPG| 
Պատկեր:Mittlere_Mühle_Bobingen.JPG| 


## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Պաշտոնական էջ 

Կատեգորիա:Գերմանիայի քաղաքներ
Ախիրանթես

**Ախիրանթես** (), պատկանում է հավակատվազգիների ընտանիքին։ Հայրենիքը Հարավային Ամերիկան է։

## Նկարագրություն
Ախիրանտեսն ունի վառ կարմիր տերևներ։ Այլատեսակներից ուշագրավ են *I.H.aureo reticulata Hook*-ը, որի կանաչ տերևները լայնակի ծածկված (խզբզված) են ոսկեգույն ջղերով, ցողունը կարմիր է, և *I.H.acuminata Hort.*-ը, որն ունի սրածայր, բրոնզագույն, վառ կարմիր տերևներ։ Բարձրությունը հասնում է 40-50 սմ-ի։

## Օգտագործում
Ախիրանթեսը իրականում բազմամյա բույս է, սակայն ծաղկային ձևավորումներում ընդհանրապես օգտագործվում է որպես միամյա։ Օգտագործվում է գորգային ձևավորումներում։

## Բազմացում
Բազմանում է կտրոններով, որոնք ստացվում են ջերմատներում ձմեռող մայրակներից կամ ամռանը բաց գրունտում մշակվող բույսերից։

## Մշակում
Ջերմատներում կտրոնները տնկում են բազմացման արկղերում, մաքուր լվացած ավազի մեջ՝ 18-20° ջերմության պայմաններում։ Կտրոնը սովորաբար արմատակալում է 7-10 օրվա ընթացքում։ Արմատակալած կտրոնները տնկում են 7 սմ թաղարների մեջ և տեղադրում ջերմատան լուսավոր մասում՝ բույսերի զգվելը, էթիոլացումը կանխելու նպատակով։ Տնկումը մեր պայմաններում պետք է կատարել կիսաստվերում։ Արևի ճառագայթների տակ գունաթափվում և կորցնում է իր նշանակությունն ու դերը։ Հիանալի տանում է խուզումը, որի միջոցով բույսը կարելի է պահել ցանկացած բարձրության վրա։ Լավ է աճում հատկապես սննդանյութերով հարուստ, փափուկ հողերում։ Խոնավության նկատմամբ միջակ պահանջկոտ է։

## Պատկերասրահ

 Amaranthus caudatus1.jpg
Día de muertos.jpg
Amaranthus flowers.jpg
Amaranthus.hybridus1web.jpg
Amaranth2.jpg
Illustration Amaranthus retroflexus0.jpg
Amaranthus.spinosus1web.jpg
Amaranthus.viridis1web.jpg
Amaranth sp 2.jpg
Amaranth und WW.jpg
Travancore Cheera Thoran.JPG
Fepm (8).jpg


## Գրականություն
* Ծաղկաբուծություն և դեկորատիվ այգեգործություն, Հ. Ե. Նարինջյան

Կատեգորիա:Հավակատվազգիներ
Սան Պեդրո դե Լատարսե

**Սան Պեդրո դե Լատարսե** (իսպ.՝ San Pedro de Latarce), մունիցիպալիտետ Իսպանիայում։ Գտնվում է Վալիադոլիդ պրովինցիայում Կաստիլիա և Լեոն ինքնավար մարզում։ Մունցիպիլատետը մտնում է Մոնտես Տառոսոս շրջանում։ Տարածքը կազմում է 44,28 կմ2։ Բնակչությունը՝ 562 մարդ (2010 թվականի տվյալներով)։ Պրովինցիայի վարչական կենտրոնից գտնվում է 81 կմ հեռավորության վրա։

## Պատկերասրահ

Termino completo.jpg
Fundaci%C3%B3n_Joaqu%C3%ADn_D%C3%ADaz_-_Puente_sobre_el_r%C3%ADo_Sequillo_-_San_Pedro_de_Latarce_(Valladolid).jpg
Imnaculada_Concepci%C3%B3n_interior.JPG


## Արտաքին հղումներ
* էջ
* Web del pueblo (no oficial) 
* Pueblos de Valladolid, San Pedro de Latarce 

Կատեգորիա:Իսպանիայի բնակավայրեր
Կատեգորիա:Կաստիլիա և Լեոնի բնակավայրեր
Կատեգորիա:Վալյադոլիդ պրովինցիայի բնակավայրեր
Թեոդոր

**Թեոդոր**, հունական ծագումով Թեոդորոս անվան անգլերեն (գրվում է՝ Theodore) և գերմաներեն (գրվում է՝ Theodor) համարժեքն է։
## Կրողները
### Անգլիական
* **[[Թեոդոր Դրայզեր]]** (Theodore Dreiser, 1871-1945 թթ.)` ամերիկացի գրող
* **[[Թեոդոր Շուլց]]** (Theodore William Schultz, 1902-98 թթ.)` ամերիկացի տնտեսագետ `[[Նոբելյան մրցանակ|ՆՄ]][[1979]]`
* **[[Թեոդոր Ռուզվելտ]]** (Theodore Roosevelt Jr., 1858-1919 թթ.)` ամերիկացի տնտեսագետ պատմաբան և քաղաքական գործիչ
### Գերմանական
* **[[Թեոդոր Կոխեր]]** (Theodor Kocher, 1841-1917 թթ.)` շվեյցարացի վիրաբույժ
* **[[Թեոդոր Կուրցիուս]]** (Theodor Curtius, 1857-1928 թթ.)` գերմանացի քիմիկոս
* **[[Թեոդոր Մոմզեն]]** (Theodor Mommsen, 1817-1903 թթ.)` գերմանացի պատմաբան
* **[[Թեոդոր Շվան]]** (Theodor Schwan, 1810-82 թթ.)` գերմանացի կենսաբան
### Շվեդական
* **[[Թեոդոր Սվեդբերգ]]** (The Svedberg, 1884-1971 թթ.)` շվեդ ֆիզիկոս և քիմիկոս `[[Նոբելյան մրցանակ|ՆՄ]][[1926]]`
### Լեհական
* **[[Թեոդոր Աքսենտովիչ]]** ( Teodor Axentowicz, 1859 թ. Բրաշով, Ռումինիա-1938 թ. Կրակով, Լեհաստան)` հայկական ծագումով լեհ նկարիչ
### Այլ
* 220px
* **[[Թեոդոր Հերցլ]]** ( Herzl Tivadar, 1860-1904 թթ.)` հրեա ծագումով ավստրա-հունգարացի լրագրող
## Ծանոթագրություններ