Խավիեր Միլեյի երդմնակալություն

**Խավիեր Միլեյի երդմնակալությունը** Արգենտինայի նախագահի պաշտոնում տեղի է ունեցել 2023 թվականի կիրակի օրը՝ դեկտեմբերի 10-ին, նշանավորելով Միլեյի՝ որպես նախագահի և Վիկտորիա Վիլյառուելի՝ որպես Արգենտինայի փոխնախագահի չորսամյա ժամկետի սկիզբը: Նախագահի երդմնակալությունը տեղի է ունեցել Բուենոս Այրեսի Արգենտինայի Պատգամավորների պալատում։

Երդմնակալությունը տեղի է ունեցել 2023 թվականի նոյեմբերի 19-ին Արգենտինայի նախագահական ընտրությունների երկրորդ փուլում իր մրցակից Սերխիո Մասսայի դեմ Միլեյի տարած հաղթանակից հետո: Սովորության համաձայն, երդմնակալությանը ներկա էին բազմաթիվ հրավիրյալներ տարբեր երկրներից։

## Նախապատմություն
ձախից|մինի|Ընտրությունների երկրորդ փուլի ընտրական քարտեզ. Միլեյը հավաքել է ձայների 55,65%-ը՝ ընդդեմ Սերխիո Մասսայի, ինչը ամենամեծ հաղթանակն է Արգենտինայի՝ 1983 թվականից ի վեր ժողովրդավարության վերադարձից հետո
Երդմնակալությունը նշանավորել է Խավիեր Միլեյի նախագահական վարչակազմի պաշտոնական մեկնարկը, ով Արգենտինայի նորընտիր նախագահ էր դարձել 2023 թվականի նոյեմբերի 19-ին ընտրություններում Սերխիո Մասսային հաղթելուց հետո: Միլեյի փոխնախագահը դարձել է Վիկտորյա Վիլյառուելը։ Թեև գործող նախագահ Ալբերտո Ֆեռնանդեսը և գործող փոխնախագահ և նախկին նախագահ Քրիստինա Ֆեռնանդես դե Կիրշները ունեին երկրորդ անգամ անընդմեջ պաշտոնավարման ժամկետի իրավունք, երկուսն էլ չձգտեցին վերընտրվել:

Հոկտեմբերի 22-ին կայացած ընտրությունների առաջին փուլում իշխող «Unión por la Patria»-ի կողմից առաջադրված Մասսան անսպասելիորեն զբաղեցրել է առաջին տեղը՝ հավաքելով ձայների 36%-ը, ընդդեմ *La Libertad Avanza*-ի ներկայացուցիչ Միլեյի, ով զբաղեցրել էր երկրորդ տեղը ձայների 30%-ով։ Մասսայի հաղթանակն առաջին փուլում անսպասելի էր, հաշվի առնելով դաժան գնաճը որը տեղի է ունեցել Մասսայի էկոնոմիկայի նախարարի պաշտոնավարման ընթացքում, ինչպես նաև մինչ այդ հարցումներում Միլեյի առաջատարությունը:

Երկրորդ փուլում Միլեյը հաղթեց Մասային՝ հավաքելով ձայների 55,8%-ը, ինչը Արգենտինայի ժողովրդավարությանն անցնելուց ի վեր ձայների ամենաբարձր տոկոսն է: Առաջին փուլի արդյունքներին հակադարձելով, Միլեյը անսպասելի գերազանցեց հարցումները, որոնք ավելի սերտ մրցավազք էին կանխատեսում: Մասսան ընդունել է իր պարտությունը պաշտոնական արդյունքների հրապարակումից անմիջապես առաջ։

Միլեյը, ով աջ-ազատական է, նաև նկարագրվել է որպես ծայրահեղ աջ պոպուլիստ: Լինելով Արգենտինայի Ազատական կուսակցության անդամ, նա դարձավ Արգենտինայի պատմության մեջ առաջին լիբերտարիստ նախագահը: Դիտորդները, ընդհանուր առմամբ, Միլեյի հաղթանակը տեսնում էին որպես ստատուս-քվոյի նկատմամբ դժգոհության արտահայտություն, քան նրա քաղաքականությանը սատարելու նշան, և նրա հաղթանակը համեմատում են ԱՄՆ-ում Դոնալդ Թրամփի և Բրազիլիայում Ժաիր Բոլսոնարոյի հաղթանակի հետ:

## Պլանավորում
### Անվտանգություն և հակաահաբեկչական միջոցառումներ
Ըստ տեղեկությունների՝ երդմնակալության արարողությունը խստորեն պահպանվել է անվտանգության 7000 աշխատակիցների մոբիլիզացմամբ: Անվտանգության միջոցառումների շրջանակներում օգտագործվել են անօդաչու թռչող սարքեր։

## Երդմնակալությանը նախորդած իրադարձություններ
Ընտրություններում հաղթելուց հետո Միլեյը հայտարարել է երդմնակալությունից առաջ ԱՄՆ և Իսրայել առաջիկա այցերի մասին։ Նոյեմբերի 21-ին Միլեյը հանդիպել է պաշտոնաթող նախագահ Ալբերտո Ֆեռնանդեսի հետ։ Նոյեմբերի 26-ին, փորձելով մեղմել իր իմիջը, Միլեյը հրավիրել է նաև Բրազիլիայի գործող նախագահ Լուիս Ինասիո Լուլա դա Սիլվային, որին նա վիրավորել էր նկարագրելով նրան որպես կոմունիստ և որպես մեկին, ում հետ նա չէր առնչվի իր քարոզարշավի ընթացքում․ Լուլան մերժել է հրավերը։ Նոյեմբերի 27-ին Միլեյը այցելել է Միացյալ Նահանգներ և աղոթել Նյու Յորքում գտնվող հայտնի ուղղափառ ռաբբի Մենախեմ Մենդել Շնեերսոնի (1902–1994) գերեզմանի մոտ։ Նոյեմբերի 28-ին Միլեյը հայտարարել է, որ չորս երկրներ (Կուբան, Իրանը, Նիկարագուան և Վենեսուելան) չեն հրավիրվել իր երդմնակալությանը։

## Երդմնակալության միջոցառումներ
մինի|Միլեյը և Վիլյառուելը Արգենտինայի Սենատի առջև պաշտոնը ստանձնելուց մի քանի րոպե անց
Ինչպես ընդունված է, Միլեյը ելույթ է ունեցել արգենտինական ժողովրդի առջև ՝ նախազգուշացնելով տնտեսական շոկի մասին, որը տնտեսագիտական տերմիններով բնութագրվում է որպես շոկային թերապիա, որը պետք է օգտագործվի որպես Արգենտինայի տնտեսական դժվարությունները շտկելու միջոց՝ մինչև 200 տոկոս հասնող գնաճի պայմաններում: Միլեյը Կասա Ռոսադա ուղեկցում էր քույրը՝ Կարինան, այլ ոչ թե նրա զուգընկերուհի Ֆատիմա Ֆլորեսը։

Երդմնակալությունից հետո Միլեյի ժողովրդականությունը մեծանում է: Նախագահի և նրա նախարարների կողմից ձեռնարկված առաջին կառավարական և տնտեսական բարեփոխումներից հետո Արգենտինայի ժողովրդի 53%-ը շատ լավ կարծիք ունի պետության նոր ղեկավարի մասին՝ համաձայն դեկտեմբերի 15-ին *Aresco*-ի կողմից անցկացված ժողովրդականության հարցման:

## Հյուրեր
[ձախից|մինի|Միլեյը պետությունների ղեկավարներներ հյուրերի հետ Կասա Ռոսադայում. Ձախից աջ՝ [Վահագն Խաչատուրյան (Հայաստան), Դանիել Նոբոա (Էկվադոր), Սանտյագո Պենյա (Պարագվայ), Ֆելիպե VI (Իսպանիա), Խավիեր Միլեյ, Գաբրիել Բորիչ (Չիլի), Լուիս Լակալ Պո՝ (Ուրուգվայ), Վլադիմիր Զելենսկի (Ուկրաինա) և Վիկտոր Օրբան (Հունգարիա)]]
Ավելի քան քսան ազգային առաջնորդներ և ներկայացուցիչներ մասնակցել են Միլեյի երդմնակալությանը: Միացյալ Նահանգների այդ ժամանակ նախկին նախագահ Դոնալդ Թրամփը նշել է, որ ցանկանում էր մասնակցել, բայց դա չի արել լոգիստիկ պատճառներով։ Հունգարիայի վարչապետ Վիկտոր Օրբանը և Ուկրաինայի նախագահ Վլադիմիր Զելենսկին վիճաբանել են Սենատի առջև Միլեյի և Վիլառուելի ներկայացման ժամանակ, որը հաջորդ օրը Զելենսկին որակել է որպես «անկեղծ զրույց»:

### Միջազգային առաջնորդներ և ներկայացուցիչներ

### Այլ հյուրեր
Այլ բարձրաստիճան պաշտոնյաների թվում էին մի քանի օրենսդիրներ և կուսակցական առաջնորդներ, հիմնականում քաղաքական աջերից:

## Ծանոթագրություններ