Աղերսողը

**«Աղերսողը»** (), մամուլի ազատության և բռնության դեմ պայքարի կոչի հուշարձան, որը տեղադրվել է Դյուսելդորֆի Հոֆգարտեն այգում, տեղադրվել է 1985 թվականին: Դրա հեղինակը խորհրդային անդերգրաունդային նկարիչ Վադիմ Սիդուրն է: Քանդակը ստեղծելուն նրան ոգեշնչել է լրագրող և «*Der Spiegel*» ամսագրի հիմնադիր Ռուդոլֆ Աուգշտայնի հետ հանդիպումը:

## Կառուցվածք
Բրոնզե հուշարձանն ունի 4,8 մետր բարձրություն։ Այն վերացական, միայնակ, նիհար մարդկային կերպարանք է, որը կորացրել է մեջքը, ուղղել ուսերը, ձգվել դեպի վեր և թեթևակի հետ թեքվել։ Մեծ ձեռքերը, որոնք խաչաձողի պես ուղղահայաց են տարածվում, փակվում են կլորացված, բութ եռանկյունու մեջ և ձեռքերը ծալվում են անհամաչափ մեծ ձագարի մեջ՝ նրա փոքրիկ, հետ նետված գլխի վերևում, որը գրեթե անտեսանելի է առջևից։ Այդ մեգաֆոնի օգնությամբ նա ճիչով կարծես ազատ տարածություն է կանչում շրջակա աշխարհին՝ դեպի երկինք։ Այս ձայնը գալիս է մարդու ներսից, ինչպես վկայում է նրա առջևում առկա խոր ակոսը, որը բացվում է կրծքավանդակի վրա՝ ձագարի ուղղությամբ։ Արձանի ստորին հատվածը լայնանում է, ասես այն փաթաթված է մինչև հատակը հասնող խալաթի մեջ՝ նրա կերպարը կապելով ինչ-որ հոգևոր հեղինակության հետ:
Պատկեր:Der_Mahner_von_Vadim_Sidur_im_Hofgarten_auf_dem_Ananasberg.jpg
Պատկեր:Der_Mahner_von_Vadim_Sidur_im_Hofgarten_auf_dem_Ananasberg_mit_Blick_auf_Weiher_an_der_Landskrone_und_Kö-Bogen.jpg
Պատկեր:Duesseldorf_Hofgarten_Der_Mahner_Sidur_8081_201710.jpg
Պատկեր:Вадим_Сидур_-_Взывающий.jpg
Քանդակը, որը ստեղծվել է «Հուշարձաններ» շարքի շրջանակներում, ի սկզբանե ընկալվել է որպես խոսքի և մամուլի ազատության խորհրդանիշ, սակայն ավելի ուշ ձեռք է բերել ավելի լայն մեկնաբանություն։ Նա դարձել է «ճչացող հիերոգլիֆ», լացի մարմնացում, աստվածաշնչյան «»։ Այս լուռ ճիչը, կարծես, ներսից պատռում է մետաղը։ Սա մարդու կերպար է, որը «աղերսում է» մարդկանց՝ կոչ անելով դադարեցնել բռնությունը, որը բոլոր սպանվածների, խեղվածների և տառապողների համար նախազգուշացման կոչ է։ Քանդակը պատկերում է փիլիսոփայի, մարգարեի կամ ստեղծագործողի։ Հուշարձանը նկարչի համար դարձել է ինքնակենսագրական: 1983 թվականին Վադիմ Սիդուրը այսպես է նկարագրել այս պատկերը:
Ես ջախջախված եմ
Պատասխանատվության անչափելի ծանրությունից
Ոչ ոքի կողմից, որը ինձ վրա չի դրվել
Ես ոչինչ չունեմ մարդկությանը առաջարկելու
Փրկության համար
Մնում է միայն սառեցնել
Վերածվել բրոնզե քանդակի
Եվ դառնալ հավերժ
Լռել
Կանչելով


Հուշարձանի մոտ՝ գետնին փակցված հուշատախտակի վրա գրված է. «VADIM SIDUR / DER MAHNER / ВАДИМ СИДУР»: Ինչպես նաև Ուդո վան Մետերենին նվիրված մեջբերումը․Այս Երկրի մարդ,
Ով էլ որ լինես,
Ուր էլ որ գաս,
Ուր էլ որ գնաս,
Հիշիր,
Ամենակարող Աստված
քեզ այս կյանքը տվել է
որպեսզի սովորեցնի քեզ տարբերակել
բարին ու չարը։
Օգտագործիր քո կյանքը
բարիք գործելու համար։

## Պատմություն
1978 թվականի դեկտեմբերին լրագրող և «*Der Spiegel*» ամսագրի հիմնադիր Ռուդոլֆ Աուգշտայնը այցով ժամանել էր Մոսկվա։ Ի թիվս այլոց, նա այցելել է խորհրդային անդերգրաունդ նկարիչ՝ Վադիմ Սիդուրի արվեստանոց։ Ընթրիքի ընթացքում, առանձնազրույցի ժամանակ, լրագրողն առաջարկել է, որ լավ կլինի Der Spiegel-ի Համբուրգի շտաբի դիմաց կանգնեցնել մամուլի ազատությանը նվիրված հուշարձան։ Այս գաղափարը գրավել է քանդակագործի ուշադրությունը, և հաջորդ տարի նա ստեղծել է «Աղերսողի» մոդելը։ Արձանը ձուլվել է բրոնզից և 1979 թվականի սեպտեմբերին ներկայացվել է Համբուրգում՝ Վադիմ Սիդուրի ցուցահանդեսում, որի հովանավորներից մեկը *Der Spiegel*-ն էր։ Սակայն նախագծի հետագա իրականացումն ընդհատվել է, քանի որ ԽՍՀՄ-ը հարձակվել է Աֆղանստանի վրա:

1980-ականներին Քյոլնում բացվել է Deutsche Welle ռադիոկայանի նոր շենքը։ Դրա լրագրող Նիկոլաուս Էհլերտը, որը նախկինում աշխատել է Մոսկվայում Գերմանիայի դեսպանատանը, առաջարկել է գրասենյակի առջև տեղադրել «Աղերսողը» անունով քանդակը։ Սակայն այդ անգամ էլ գաղափարը չիրականացավ:

1983 թվականի դեկտեմբերին Վադիմ Սիդուրի վաղեմի ընկերները՝ ամուսիններ Վալդեմար և Անդրեա ֆոն Կնուպները, այցելել են Մոսկվա։ Նրանց հետ եկել են նաև նրանց ծանոթները՝ գերմանացի մեկենասներ Ուդո և Իրմել վան Մետերենները։ Ընթրիքի ժամանակ Ուդո վան Մետերենը մեկնաբանել է «Աղերսողը» քանդակը. «Ես անչափ հիացած եմ այս քանդակով և կարծում եմ, որ այն պետք է կանգնեցվի բոլոր մայրաքաղաքների բոլոր կառավարական գրասենյակների առջև»։ Նա առաջարկել է այն տեղադրել Դյուսելդորֆում: Քանդակի մոդելը Գերմանիայում գտնվող հովանավորին նվիրաբերել է Սիդուրի վաղեմի ընկերը՝ սլավոնագետ Կարլ Այմերմախերը: Ուդո վան Մետերենը շվեյցարացի քանդակագործ Դիտեր Պաֆրատին հանձնարարել է մեծացնել այն, որը ծանոթ էր հեղինակին և արդեն աշխատել էր նրա ստեղծագործությունների, օրինակ՝ «Տրեբլինկայի» մասշտաբների մեծացման վրա։ Հուշարձանը, որը քաղաքին նվիրել է հովանավորը, հանդիսավոր կերպով բացվել է 1985 թվականի հոկտեմբերի 15-ին Անանասբերգ լեռան վրա՝ Հոֆգարտեն զբոսայգում։ Միջոցառումը լուսաբանվել է մամուլում, այդ թվում՝ «Deutsche Welle»-ում:

1989 թվականին Մոսկվայում քաղաքական բռնաճնշումների զոհերի հուշարձանի մրցույթի ժամանակ շատերն առաջարկել են կանգնեցնել «Աղերսողը» անունով հուշարձան:

## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն
* 
* 

## Աղբյուրներ
* 

Կատեգորիա:1980-ականների ճարտարապետություն
Կատեգորիա:Գերմանիայի հուշարձաններ