Բրաբանտ (նահանգ)

[thumb|270px|Նախկին Բրաբանտ նահանգն այժմ բաժանված է [Վալոնյան Բրաբանտ (կարմիր), Ֆլամանդական Բրաբանտ (դեղին) և Բրյուսելի մայրաքաղաքային տարածաշրջան նահանգների (նարնջագույն)։]]

**Բրաբանտ** (), ներկայումս լուծարված նահանգ Բելգիայի Թագավորության աշխարհագրական կենտրոնում։

Նահանգի վարչական կենտրոնը Բրյուսել քաղաքն էր։ Տարածքը կազմում էր՝ 3358 կմ², բնակչությունը՝ մոտավորապես 2 283 000 մարդ (1994 թվականի վերջ)։ Բրաբանտը երկրի միակ նահանգն էր, որը ծավալվում էր բոլոր 3 լեզվական շրջաններում։

## Նախապատմություն

Վետսֆալյալ խաղաղության պայմանագրով (1648) Բրաբանտ դքսության հյուսիսային հատվածն ընդգրկվեց Միացյալ Նահանգների Հանրապետության կազմում, իսկ մնացյալ հատվածում, որը սկսեց կոչվել Բրաբանտի թագավորություն, պահպանվեց Հաբսբուրգների իշխանությունը․ Հաբսբուրգների ղեկավարության տակ էր նաև ամբողջ Հարավային Նիդերլանդները։ 1794 թվականին Ֆրանսիայի հեղափոխական ուժեղը գրավել են Հյուսիսային Նիդերլանդների տարածքը, որից հետո հարավում գտնվող նախկին Բրաբանտի թագավորությունը՝ միավորվելով Հալլե քաղաքային շրջանի և մի շարք այլ տարածքների հետ, ստեղծում է Դիլ դեպարտամենտը (պրեֆեկտուրա՝ Բրյուսել)։

## Պատմություն

Համաձայն Փարիզի խաղաղության պայմանագրի (1814) և Վիեննայի վեհաժողովի որոշումների (1815) նախկին դքսության ամբողջ տարածքը ընդգրկվեց Նիդերլանդների Միացյալ Նահանգների կազմում և բաժանվեց 3 նահանգի՝ Հյուսիսային Բրաբանտ, Անտվերպեն և Հարավային Բրաբանտ (որը, ընդհանուր առմամբ, տարածքով համընկնում էր Դիլ դեպարտամենտին)։ Հարավային Բրաբանտը, որի վարչական կենտրոնը Բրյուսել քաղաքն էր, 1830 թվականին դարձավ Բելգիական հեղափոխության օջախը․ այդ հեղափոխությունը առաջացրեց Բելգիայի թագավորության ծնունդը (Հարավային Բրաբանտը և Անտվերպենը կազմեցին նոր պետության կորիզը, իսկ Հյուսիսային Բրաբանտը մնաց Նիդիերլանդների կազմում)։ Հարավային Բրաբանտը բելգիական կառավարության որոշմամբ անվանափոխվել է «Բրաբանտ նահանգ»։

1962 թվականին, բելգիական լեզվական սահմանների ստեղծման ժամանակ, Բրաբանտը երկրի միակ նահանգն էր, որն (Արևմտյան Ֆլանդրիայից Մուսկրոն և Կոմին-Վերնետոն ֆրանսախոս համայնքների՝ Էնո, իսկ Լիեժից Լիմբուրխ՝ նիդերլանդախոս Վուրեն համայնքի  հանձումից հետո) այս սահմանը հատում էր։

1989 թվականին ստեղծվել է Բրյուսելի մայրաքաղաքային տարածաշրջանը, սակայն այն շարունակում էր մնալ Բրաբանտ նահանգի մաս։ 1995 թվականի հունվարի 1-ից Բելգիայի դաշնայնացման գործընթացի շրջանակներում Բրաբանտ նահանգը բաժանվեց 3 հատվածի․
* ֆրանսախոս Վալոնյան Բրաբանտ նահանգ (վարչական կենտրոն՝ Վավր),
* նիդերլանդախոս Ֆլամանդական Բրաբանտ նահանգ (վարչական կենտրոն՝ Լյովեն),
* և երկլեզու Բրյուսելի մայրաքաղաքային տարածաշրջան։

## Ժողովրդագրություն
Բնակչության թվաքանակն ըստ ժամանակահատվածի (հզ․ բնակիչ)․

Colors=
  id:lightgrey value:gray(0.9)
  id:darkgrey  value:gray(0.7)
  id:sfondo value:rgb(1,1,1)
  id:barra value:rgb(0.6,0.8,0.8)
ImageSize  = width:750 height:373
PlotArea   = left:50 bottom:30 top:30 right:30
DateFormat = x.y
Period     = from:0 till:2400
TimeAxis   = orientation:vertical
AlignBars  = justify
ScaleMajor = gridcolor:darkgrey increment:300 start:0
ScaleMinor = gridcolor:lightgrey increment:60 start:0
BackgroundColors = canvas:sfondo
BarData=
  bar:1806 text:1806
  bar:1816 text:1816
  bar:1830 text:1830
  bar:1846 text:1846
  bar:1856 text:1856
  bar:1866 text:1866
  bar:1876 text:1876
  bar:1880 text:1880
  bar:1890 text:1890
  bar:1900 text:1900
  bar:1910 text:1910
  bar:1920 text:1920
  bar:1930 text:1930
  bar:1947 text:1947
  bar:1961 text:1961
  bar:1970 text:1970
  bar:1980 text:1980
  bar:1990 text:1990
  bar:1994 text:1994
PlotData=
  color:barra width:20 align:left
  bar:1806 from:0 till: 432
  bar:1816 from:0 till: 442
  bar:1830 from:0 till: 556
  bar:1846 from:0 till: 691
  bar:1856 from:0 till: 748
  bar:1866 from:0 till: 814
  bar:1876 from:0 till: 936
  bar:1880 from:0 till: 985
  bar:1890 from:0 till: 1106
  bar:1900 from:0 till: 1264
  bar:1910 from:0 till: 1470
  bar:1920 from:0 till: 1522
  bar:1930 from:0 till: 1680
  bar:1947 from:0 till: 1798
  bar:1961 from:0 till: 1992
  bar:1970 from:0 till: 2176
  bar:1980 from:0 till: 2221
  bar:1990 from:0 till: 2243
  bar:1994 from:0 till: 2283
PlotData=
  bar:1806 at: 432 fontsize:S text: 432 shift:(-8,5)
  bar:1816 at: 442 fontsize:S text: 442 shift:(-8,5)
  bar:1830 at: 556 fontsize:S text: 556 shift:(-8,5)
  bar:1846 at: 691 fontsize:S text: 691 shift:(-8,5)
  bar:1856 at: 748 fontsize:S text: 748 shift:(-8,5)
  bar:1866 at: 814 fontsize:S text: 814 shift:(-8,5)
  bar:1876 at: 936 fontsize:S text: 936 shift:(-8,5)
  bar:1880 at: 985 fontsize:S text: 985 shift:(-8,5)
  bar:1890 at: 1106 fontsize:S text: 1106 shift:(-12,5)
  bar:1900 at: 1264 fontsize:S text: 1264 shift:(-12,5)
  bar:1910 at: 1470 fontsize:S text: 1470 shift:(-12,5)
  bar:1920 at: 1522 fontsize:S text: 1522 shift:(-12,5)
  bar:1930 at: 1680 fontsize:S text: 1680 shift:(-12,5)
  bar:1947 at: 1798 fontsize:S text: 1798 shift:(-12,5)
  bar:1961 at: 1992 fontsize:S text: 1992 shift:(-12,5)
  bar:1970 at: 2176 fontsize:S text: 2176 shift:(-12,5)
  bar:1980 at: 2221 fontsize:S text: 2221 shift:(-12,5)
  bar:1990 at: 2243 fontsize:S text: 2243 shift:(-12,5)
  bar:1994 at: 2283 fontsize:S text: 2283 shift:(-12,5)
TextData=
  fontsize:S pos:(20,20)


Բելգիայի Ազգային վիճակագրության ինստիտուտի տվյալներ։
* 1806—1970 թվականներ՝ մարդահամարի արդյունքներ,
* 1980 և 1990 թվականներ՝ բնակչության թվաքանակի գնահատական,
* 1994 թվական՝ դեկտեմբերի 31-ին բնակչության թվաքանակի գնահատական։

Համեմատության համար՝ 2011 թվականի հունվարին այս տարածքում  (երկու Բրաբանտներ և Բրյուսելի մայրաքաղաքային տարածաշրջան) ապրում էր 2 621 275 մարդ։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:1815 հիմնադրումներ
Կատեգորիա:Բելգիայի նախկին նահանգներ
Կատեգորիա:Բրաբանտ
Կատեգորիա:Բելգիայի պատմություն