open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Մառնեուլի շրջան

**Մառնեուլի շրջան** () 2-րդ մակարդակի վարչական միավոր է Վրաստանում։ Մտնում է Քվեմո Քարթլի մարզի (մխարեի) կազմի մեջ։ Վարչական կենտրոնը Մառնեուլ քաղաքն է։

## Բնակավայրերի ցանկ
Մառնեուլի շրջանի կազմի մեջ մտնում է 70 բնակավայր, այդ թվում 1 քաղաք՝

* ք. Մառնեուլ ()
* Աղամեդլի ()
* Աջիիսքեդի ()
* Ազիզքենդ ()
* Ակղուլարի ()
* Ալավարի ()
* Ալգեթ ()
* Ամբարովկա ()
* Արափլո ()
* Ախալի Լալագո ()
* Ախալի Մամուդլո ()
* Ախքյորփի ()
* Բաիդարի ()
* Բայթալո ()
* Բեյթարափչի ()
* Բրդաձոր ()
* Բուդյոնովկա ()
* Գյուլուբաղ ()
* Դամիա ()
* Դամիա-Գիաուրարխի ()
* Դաշթափա ()
* Ջանդարի ()
* Ջանխոշի ()
* Դիդի Բեգլարի ()
* Դիդի Մուղանլո ()
* Ենիքենդ ()
* Զեմո Սարալի ()
* Իզմազլո ()
* Իմիրի ()
* Քափանխչի ()
* Կասումլո ()
* Ղաչաղանի ()
* Քվեմո Ղուլարի ()
* Քվեմո Սարալի ()
* Քեշալո ()
* Ղիզիլ Աջլո ()
* Քիրաչ Մուղանլո ()
* Կիրիխլո ()
* Ղուրմիզքենդ ()
* Ղուդրո ()
* Ղուլարի ()
* Քուրթլարի ()
* Կուշչի ()
* Լեժբադինի ()
* Մամաի (Կիրովկա) ()
* Մեորե Քեսալո ()
* Մոլաօղլի ()
* ***[[Նորգյուղ]]*** ()
* Օփրեթի ()
* Օրջոնիկիձե ()
* Պորվելի Բեգլարի ()
* Պորվելի Քեսալո ()
* Սաբիրքենդ ()
* Սադախլո ()
* Սեիդխոջալո ()
* Սիոնի ()
* Թազաքենդ ()
* Թազաքենդ ()
* Թամարիսի ()
* Թեքալի ()
* Ուլաշլո ()
* Ուլյանովկա ()
* Խանջի-Գազլո ()
* Խոջորնի ()
* Խոխմելի ()
* Խուտոր-Լեժբադինի ()
* Ծերակվի ()
* Ծերեթելի ()
* Ծոպի ()
* Չանախչի ()
* Շուլավեր ()

Կատեգորիա:Մառնեուլի շրջան
Հունաստանի վարչական բաժանում

Հունաստանի Հանրապետությունը բաժանված է 13 վարչական օկրուգների (շրջաններ կամ պերիֆերիաների ), որոնք բաժանվում են 54 նոմոսների (կամ պրեֆեկտուրաների), իսկ որոնք իրենց հերթին բաժանվաում են 1038 համայնքի։ Լրացնելով այդ 13 օկրուգների ցանկը Հունաստանում կա նաև 14-րդ առաջին մակարդակի վարչական միավոր, որը Այոն Օրոս ( - «Սուրբ Սար») ինքնավար երկրամասն է Աֆոն լեռան շրջանում։

Կատեգորիա:Հունաստանի վարչական բաժանում
Ծալկայի շրջան

**Ծալկայի շրջան** (), 2-րդ մակարդակի վարչական միավոր է Վրաստանում։ Մտնում է Քվեմո Քարթլի երկրամասի (մխարեի) կազմի մեջ։ Վարչական կենտրոնը Ծալկա քաղաքն է։ Հնում շրջանը եղել է Հայաստանի հյուսիսային ռազմապաշտպանական վահանի՝ Գուգարաց բդեշխության կարևոր հատվածներից մեկը՝ կազմելով նրա Թռեղք գավառի հիմնական մասը։

## Բնակչություն
Ըստ վերջին մարդահամարի (2002) շրջանի բնակչությունը կազմել էր 20.888 մարդ։ Ըստ 2008 թվականի հունվարի 1 տվյալների շրջանի բնակչության թիվն է 21,7 հազար մարդ։

	

## Հայաբնակ գյուղերը
Ծալկայի շրջանը ներկայումս ունի տասներեք հայաբնակ գյուղ։ Դրանք են (ըստ այբբենական կարգի)՝ 
# Աշկալա
# Այազմա
# Բուռնաշեթ
# Դամալա-Խարաբա
# Դարագյուղ
# Խաչգյուղ
# Դաշբաշ
# Ղաբուռ
# Ղզլքիլիսա
# Ղուշչի
# Նարդևան
# Չիֆթքիլիսա
# Օզնի

Գրեթե բոլոր հայկական գյուղերը հիմնադրվել են 1828-1829 թվականների ռուս-թուրքական պատերազմից հետո, Էրզրումի, Կարսի, Բայազետի շրջաններից գաղթած հայերի կողմից։ Այդ ժամանակ Ծալկայի շրջանում հաստատվեց շուրջ 1,050 հայ ընտանիք։ Բնակչության ծագման, ինչպես նաև բնակավայրի հիմնադրման ժամանակի առումներով, առանձնանում է Դաշբաշ գյուղը, որը ստեղծվել է 18-րդ դարի վերջերին Արցախից և Լոռիից գաղթած հայերի կողմից։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Ռոբերտ Թաթոյան «Ծալկայի շրջանի հայ բնակչությունը. անցյալը, ներկան և ապագան»

Կատեգորիա:Ծալկայի շրջան
Ալբանիայի վարչական բաժանում

**Ալբանիայի վարչական բաժանում**, Հարավային Եվրոպայում գտնվող Ալբանիայի Հանրապետության վարչաքաղաքական բաժանում։ Ըստ դրա՝ երկիրը կազմված է 12 գավառներից (), որոնք իրենց հերթին բաժանվում են 36 շրջանների ()։ Վերջիններս լուծարվեցին 2000 թվականին։

Երկիրը բաղկացած է 373 համայնքներից (), դրանցից 72-ը ունեն քաղաքի կարգավիճակ։ Մնացած 301 համայնքները միավորում են Ալբանիայի 2980 գյուղերը ()։ Ալբանիայի կառավարությունը 2015 թվականին ընդունել է վարչական բաժանման նոր օրինագիծ, որի համաձայն քաղաքային համայնքների թիվը դառնում է 61, իսկ գյուղական համայնքները դադարում են գործել։

## Վարչական բաժանումներ
Յուրաքանչյուր գավառ ունի իր ղեկավարը, ով գլխավորում է մի շարք համայնքներ։ Դրանք տեղական նշանակության վարչական միավորներ են, որոնք իրականացնում են պետական իշխանությունը տվյալ տարածքում
right|300px|Ալբանիայի գավառներ

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Ալբանիայի վարչական բաժանում
Սև կեռնեխ

մինի|280px
thumb|right|280px|Աշխարհում սև կեռնեխի տարածվածությունը
thumb|right|280px|Բույնը

**Ճարեկ**, **Սև կեռնեխ**, **Մոշահավ** (), կեռնեխների ընտանիքի պատկանող թռչուն։ Ժողովուրդը անվանում է նաև մոշահավ։

## Նկարագրությունը
Սև կեռնեխի արուի փետրավորումը լրիվ սև է, կտուցը, կոպերը նարնջագույն են, էգերը և երիտասարդ առանձնյակները մոխրագույն են՝ սև կտուցով։ Քաշը՝ 75-120 գրամ է, թևի երկարությունը՝ 117-143 միլիմետր։

## Կենսակերպը
Հայաստանում նստակյաց թռչուն է։ Բնակվում է առավելապես սաղարթավոր խիտ անտառներում, այգիներում։

Մինչև 1960-ականների վերջը համարվում էր անտառաբնակ, ներկայումս թափանցել է քաղաքատիպ բնակավայրերի մերձակա անտառաշերտերը և պուրակները։ Հանդիպում է Երևանում և նրա շրջակա այգիներում։

Երգը թախծոտ է, նման է սրնգի կլկլոցի։ Երգում են միայն արուները։

## Սննդառություն
Սնվում է հիմնականում միջատներով, իսկ ձմռանը՝ նաև հատապտուղներով։

## Բազմացումը
Բնադրում է մարտի վերջից մինչև հուլիս, բույնը սարքում է չոր խոտաբույսերից, շաղախում ցեխով և տեղադրում թփերի կամ ծառերի վրա։ Մայիսի երկրորդ կեսին դնում է 3-7 ժանգագույն պտերով կապտականաչավուն ձու։ Ձվի երկարությունը շուրջ 3 սմ է։ Տալիս է երկու սերունդ։

## Տարածվածություն
Տարածված է Եվրոպայում, հյուսիսարևմտյան Աֆրիկայում, Փոքր Ասիայից մինչև Չինական ծովի ափերը։

## Աղբյուրներ

Կատեգորիա:Ասիայի թռչուններ
Կատեգորիա:Եվրոպայի թռչուններ
Կատեգորիա:Կենտրոնական Ասիայի թռչուններ
Կատեգորիա:Կեռնեխներ
Կատեգորիա:Հայաստանի թռչուններ
Ագրա

**Ագրա** ( - Ագրա, ), քաղաք Հնդկաստանի հյուսիսում, Ուտար Պրադեշ նահանգում, Ջամնա գետի (Գանգեսի վտակ) ափին։ Այստեղ է գտնվում հռչակավոր Թաջ Մահալ դամբարանը։ Քաղաքն ունի 1, 686, 976 բնակչություն։ Ագրա քաղաքը մայրաքաղաքի հետ կապում է արագընթաց երկաթգիծ։ Երկաթուղային հանգույց է, տնայնագործական արտադրության կենտրոն։ Համալսարանը հիմնադրվել է 1927-ին։

## Պատմություն
Առաջացել է որպես ամրոց XV դարում, քաղաք է XVI դարի սկզբից։ XVI-XVII դարերում եղել է Մեծ Մոնղոլների կայսրության մայրաքաղաքը։ Հարուստ է այդ ժամանակի ճարտարապետական հուշարձաններով (Ագրա ամրոցը, 1564-74, Մարգարտյա մզկիթը, 1646-53)։

## Հայերը Ագրայում
Ագրա քաղաքի հայ համայնքը ձևավորվել է XVI դարի 2-րդ կեսին՝ մոնղոլ տիրակալ Աքբարի օրոք։ Նա հող է տրամադրել հայերին, իր թագավորության սահմաններում ազատ ելումուտի և առանց մաքսի առևտուր անելու իրավունք տվել հայ վաճառականներին։ 1562-ին Աքբարի թույլտվությամբ կառուցվել է հայկական եկեղեցի։ Հայերին վստահվել են պետական կարևոր պաշտոններ, ծագումով հայ Սիր Ադըլը եղել է երկրի բարձրագույն դատավորը, հայուհի Հուլիանան՝ պալատական բժշկուհի։ Հայուհի է եղել նաև Աքբարի կանանցից մեկը՝ Մարիամ Զագանի Բեկում անունով։ Ագրայում է բնակվել հասարակական-քաղաքական գործիչ, բանաստեղծ և երգահան Միրզա Ալեքսանդր Ջուլղարնայնը (Զուլ-Ղառնայն)։ Ագրահայերն ունեցել են իջևանատուն, որտեղ քննարկել են համայնքի ներքին կյանքին վերաբերող հարցեր, կնքել գործարքներ և պայմանագրեր եվրոպացիների հետ։ Համայնքը ստվարացել է Իրանի շահ Աբբաս I-ի բռնագաղթից (XVI դարի վերջ-XVII դ. սկիզբ) հետո, երբ շատ հայեր Իրանից գաղթել են Հնդկաստան։ Մողոլների կայսրության անկումով (XVIII դարի վերջ) իր կարևորությունը կորցրել է նաև Ագրան։ Շատ ագրահայեր հեռացել են քաղաքից և հաստատվել Հնդկաստանի այլ բնակավայրերում։ Ագրայի գերեզմանատանը պահպանվել են հայագիր տապանաքարեր, ցայսօր կանգուն է Սուրբ Մարտիրոս մատուռը։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Համաշխարհային ժառանգության օբյեկտներ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Համաշխարհային ժառանգություն Հնդկաստանում
Կատեգորիա:Հնդկաստանի քաղաքներ
Պետական բյուջեն ըստ պետությունների

## Արտաքին հղումներ
* ԱՄՆ Կենտրոնական հետախուզական Վարչություն 

Կատեգորիա:Երկրների ցանկեր
Կատեգորիա:Տնտեսագիտություն
Հոքու

thumb

**Հոքու, հոկու** կամ **հայքու, հայկու** (ճապոներեն՝ 俳句, բառացի՝ «սկզբնական, առաջին բանատողեր»), ճապոնական պոեզիայի ժանր (եռատող, 17-վանկանի (5-7-5), հաճախ երկրորդ բանատողից հետո դադարով (ցեզուրա)։

Առաջացել է 15-րդ դարում որպես եռատող կատակային ռենգայի նախերգ։ Ժառանգաբար ծագում է նաև թանկայի առաջին կիսատողերից։ 17-րդ դարում Մացուո Բասյոն սկզբնավորեց դասական (ոչ կատակայաին) հոքուները և մշակեց ժանրի ձևական ու գեղագիտական սկզբունքները։ Հոքուի ձևերի կատարելագործումն առնչվում է Թանիգուտի Բուսոնի ստեղծագործության, Կոբայասի Իսսայի թեմատիկայի դեմոկրատացման հետ։

Գոյություն են ունեցել հոքուների մի քանի դպրոցներ։ 19-րդ դարի վերջերին Մասաոկա Սիկին նոր զարկ տվեց հոքուի զարգացմանը՝ նրան կցելով գեղանկարչությունից փոխառած «ուրվանկար բնօրինակից» սկզբունքը։

## Աղբյուրներ

Կատեգորիա:Ճապոներեն բառեր և արտահայտություններ
Կատեգորիա:Ճապոնիայի մշակույթ
Կատեգորիա:Քնարական սեռի ժանրեր
Խատանգա (գետ)

**Խատանգա** (), գետ Ռուսաստանի Կրասնոյարսկի երկրամասում։

Կազմավորվում է Կոտույ և Խետա գետերի միախառնումից, հոսում է Հյուսիս-սիբիրական դաշտավայրով, թափվում Լապտևների ծովի Խատանգայի ծոցը՝ առաջացնելով էստուար։ Երկարությունը՝ 227 կմ է (Կուտույի ակունքից՝ 1636 կմ). նավարկելի է։ Խատանգայի ափին է Խատանգա նավակայանը։

## Անվանումը
Ենթադրվում է, որ անվանումը (ռուսերեն՝ **Ха́танга**) առաջացել է «գետ» նշանակող հասարակ անունից։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Լապտևների ծովի ավազանի գետեր
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գետեր
Երկրների ցանկ, որտեղ մայրաքաղաքն ամենամեծ քաղաքը չէ

մինի|450x450փքս|Ինքնիշխան երկրները, որտեղ մայրաքաղաքն ամենամեծ քաղաքը չէ։
Ցանկում ներկայացված են այն **ինքնիշխան պետությունները, որոնց մայրաքաղաքը երկրի ամենամեծ քաղաքը չէ.**

Կատեգորիա:Ցանկեր:Աշխարհագրություն
Կատեգորիա:Երկրների ցանկեր
Կատեգորիա:Մայրաքաղաքներ
Պոն դյու Գար

**Պոն դյու Գար** (ակվեդուկ)՝ Արևմտյան Եվրոպայում պահպանված ամենաբարձր Հին Հռոմեական ջրանցույցը։ Անցնում է Գարդոն (նախկինում Գար) գետի վրայով։ Երկարությունը 275 մետր է, բարձրությունը՝ 47։ 50 կիլոմետրանոց ջրատարի մի հատվածն է, յուզեսից Նիմ ջուր է մատակարարում։ Երեք հարկանի է։ Առաջին հարկում 6 կամար կա, երկրորդում՝ 11, երրորդում՝ 35։ Մտցված է ՅՈՒՆԵՍԿՕ-ի համաշխարհային ժառանգության ցանկի մեջ։

## Հղումներ

Կատեգորիա:Ֆրանսիայի ջրանցույցներ
Կատեգորիա:Համաշխարհային ժառանգություն Ֆրանսիայում
Սատանի կամուրջ

**Սատանի կամուրջ**, տրավերտինից բնական կամուրջ Հայաստանում Որոտան գետի կիրճում, Տաթև գյուղից արևելք։

Երկարությունը մոտ 30 մետր է, լայնությունը՝ 50-60 մ։ Շրջակայքում կան բազմաթիվ հանքային աղբյուրներ, որոնք առաջացրել են շթաքարեր։ Դարեր շարունակ այդ կրաքարային նստվածքները կուտակվելով առաջացրել են կամուրջը։ Այդ կամրջով է անցնում Գորիս-Տաթև ավտոճանապարհը։

## Պատկերասրահ

Devil's bridge, Armenia 02.jpg|Սատանի կամուրջ
Սատանայի կամուրջը Որոտանի վրա-1.jpg|Սատանայի կամուրջը Որոտանի վրա
Սատանայի կամուրջը Որոտանի վրա-2.jpg|Սատանայի կամուրջը
Կարստային երևույթ Որոտանի կիրճում.jpg|Կարստային երևույթ
Սատանայի կամուրջը Որոտանի վրա-3.jpg|Սատանայի կամուրջը
Կարստային քարանձավ, Որոտանի կիրճ.jpg|Կարստային քարանձավ, Որոտանի կիրճ
Սատանայի կամուրջը-բնության հուշարձան.jpg|Սատանայի կամուրջը-բնության հուշարձան


## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Բնական կամուրջներ
Կատեգորիա:Հայաստանի կամուրջներ
Կատեգորիա:Որոտան գետի կամուրջներ
Կատեգորիա:Սյունիքի մարզի տեսարժան վայրեր
Կատեգորիա:Տաթև գյուղ
Վաղեսի ջրանցույց

մինի|աջից|300px|Վաղեսի ջրանցույց
**Վաղեսի ջրանցույց** (, ներկայումս՝ **Բոզդողան ջրանցույց** (), ջրանցույց, որը կառուցվել է 368-375 թվականներին կայսր Վաղեսի օրոք և Կոստանդնուպոլսի ջրամատակարարման համակարգի մի մասն է կազմել։ Միացնում է քաղաքային երկու բլուրներ։ Նախնական չափերն էին՝ երկարությունը՝ 1000 մետր, բարձրությունը՝ 26։ Այժմ պահպանվել է 971 մ երկարությունից, որն ունի 20 մ բարձրություն (հողի բարձրացման հաշվին)։ Կառուցման ժամանակ օգտագործվել են Քաղկեդոնի պարիսպների քարերը։ Ջրանցույցի վրա տեղադրված խողովակներով, ընդհուպ 19-րդ դարի կեսը քաղաքին ջուր էր մատակարարվում։

Այժմ ջրանցույցը համարվում է քաղաքի գեղատեսիլ վայրերից մեկը, նրա տակով անցնում է կենտրոնական Աթաթուրքի բուլվարը։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Բյուզանդական ճարտարապետություն
Կատեգորիա:Թուրքիայի ջրանցույցներ
Կատեգորիա:Կոստանդնուպոլիս
Կատեգորիա:Համաշխարհային ժառանգություն Թուրքիայում
Կատեգորիա:Հին Հռոմի ճարտարապետություն
Կատեգորիա:Ջրանցույցներ
Կատեգորիա:Ստամբուլ
Կատեգորիա:Ստամբուլի շենքեր և կառույցներ
Կատեգորիա:Ստամբուլի պատմություն
Կատեգորիա:Ստամբուլի տեսարժան վայրեր
Կատեգորիա:Ֆաթիհ
Խաթաբալա (ֆիլմ)

**«Խաթաբալա»**, Գաբրիել Սունդուկյանի «Խաթաբալա» կատակերգության հիման վրա Համո Բեկնազարյանի անվան «Հայֆիլմ» կինոստուդիայի կողմից 1971 թվականին նկարահանված կինոնկար։ Ժանրը՝ կատակերգություն, տևողությունը՝ 69 րոպե, շնորհանդեսը՝ 1971 թվականի հուլիսի 22-ին։

## Ստեղծագործական խումբ
* Բեմադրող ռեժիսոր՝ Յուրի Երզնկյան
* Սցենարը՝ Աղասի Այվազյան, մասնակցությամբ Յուրի Երզնկյանի
* Գլխավոր օպերատոր՝ Սերգեյ Իսրայելյան
* Նկարիչներ՝ Մինաս Ավետիսյան, Ռոբերտ Էլիբեկյան
* Կոմպոզիտոր՝ Խաչատուր Ավետիսյան
* Հնչյունային օպերատոր՝ Կարեն Կուրդիյան
* Ռեժիսոր՝ Հ. Իսկանդարյան, Գ. Սավանելի
* Օպերատոր՝ Ռուդոլֆ Վաթինյան
* Խմբագիր՝ Էվերտ Պայազատյան
* Մոնտաժը՝ Վ. Հայկազյանի
* Նկարիչ-դիմահարդար՝ Բ. Եգորով
* Կոմբինացված նկարահանումների նկարիչ՝ Հ. Հովհաննիսյան
* Ռեժիսորի ասիստենտներ՝ Ն. Ասատրյան, Լ. Երզնկյան
* Օպերատորի ասիստենտ՝ Մ. Խանամիրյան
* Նկարչի ասիստենտ՝ Գ. Նալչաջյան
* Կինոնկարի տնօրեն՝ Գ. Կարապետյան

## Դերերում
* Զամբախով - Սոս Սարգսյան
* Իսայի - Մհեր Մկրտչյան
* Նատալի - Լաուրա Վարդանյան
* Մասիսյանց - Վրեժ Հակոբյան
* Խամփերի - Մարինե Կարապետյան-Թբիլելի
* Քեթևան - Նվարդ Աբալյան
* Մարգարիտ - Ռուզան Մանուկյան

## Էպիզոդներում
* Մետաքսյա Սիմոնյան
* Դոնարա Մկրտչյան
* Ազատ Շերենց
* Վախթանգ Կիկաբիձե
* Ավետիք Ջրաղացպանյան
* Հասմիկ Նաղաշյան
* Մարիա Ջրպետյան
* Արմեն Խոստիկյան

## Գրականություն
* Անսպասելի Զամբախովը, խոլերան և թիֆլիսցիների սադրանքները։ Աննա Բաբաջանյան, Դա եղել է այսպես…, Ե., Դարակ, 2019, էջ 31-34։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:1971 ֆիլմեր
Կատեգորիա:«Հայֆիլմ» ստուդիայի ֆիլմեր
Կատեգորիա:Գրական ստեղծագործությունների էկրանավորումներ
Կատեգորիա:Խորհրդային ֆիլմեր
Կատեգորիա:Հայերեն ֆիլմեր
Կատեգորիա:Հայկական ֆիլմեր
Կատեգորիա:Յուրի Երզնկյանի ֆիլմեր
Խատանգա (այլ կիրառումներ)

**Խատանգա** կարող է վերաբերել՝

* Խատանգա - գետ Ռուսաստանի Կրասնոյարսկի երկրամասում։
* Խատանգայի ծովածոց - ծովածոց Լապտևների ծովում։
Ախմետայի շրջան

**Ախմետայի շրջան** (՝ *ախմետաս մունիցիպալիտետի*), 2-րդ մակարդակի վարչական միավոր է Վրաստանում։ Մտնում է Կախեթի մարզ երկրամասի կազմի մեջ։ Վարչական կենտրոնը Ախմետա քաղաքն է։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Ախմետայի շրջան
Սիղնաղի շրջան

**Սիղնաղի շրջան** () 2-րդ մակարդակի վարչական միավոր է Վրաստանում։ Մտնում է Կախեթի մարզի մեջ։ Վարչական կենտրոնը Սիղնաղ քաղաքն է։

## Բնակավայրեր
Շրջանում կա 2 քաղաք՝ Սիղնաղ (Ղվարելի շրջանի կենտրոնը) և Ծնորի, ինչպես նաև 18 գյուղեր

* Անագա
* Բոդբիսխև
* Էրիսմինդի
* Վաքիր
* Վերին Բոդբե
* Իլիացմինդա
* Մաշնաար
* Մաղարո
* Նուկրիան
* Սաքոբո
* Տիբաան
* Ներքին Բոդբե
* Ներքին Մաչխաան
* Կարաղաջի
* Ձվելի Անագա
* Խիրսա
* Խոռնաբուջի
* Ջուղաան

*

Կատեգորիա:Սիղնաղի շրջան
Դեդոփլիս Ծղարոյի շրջան

**Դեդոփլիս Ծղարոյի շրջան** (՝ *դեդոփլիսծղարոս մունիցիպալիտետի*) 2-րդ մակարդակի վարչական միավոր է Վրաստանում։ Մտնում է Կախեթի մարզի կազմի մեջ։ Վարչական կենտրոնը Դեդոփլիս Ծղարո քաղաքն է։

Կատեգորիա:Դեդոփլիս Ծղարոյի շրջան
Ղվարելի շրջան

**Ղվարելի շրջան** (՝ *ղվարելիս մունիցիպալիտետի),* 2-րդ մակարդակի վարչական միավոր է Վրաստանում։ Մտնում է Կախեթի մարզի կազմի մեջ։ Վարչական կենտրոնն է Ղվարել քաղաքը։

## Բնակչություն
Ըստ 2014 թվականի հունվարի 1-ին կայացած մարդահամարի տվյալների համաձայն, շրջանի բնակչությունը կազմում է 36,9 հազար մարդ։

2008 թվականի հունվարի 1-ին կայացած մարդահամարի գնահատականի, այստեղ ապրում էին 37,0 հազար մարդ, իսկ 2010 թվականի հունվարի 1-ի տվյալների՝ 37,1 հազար մարդ։

## Բնակավայրեր
Ղվարելի շրջանի կենտրոնը Ղվարել քաղաքն է։ Շրջանում կան 21 գյուղեր՝

* Ալմատ
* Ախալսոփել
* Բալղոջիան
* Գավազ
* Գրեմի բերդ
* Գրձելի Ճալա
* Զինոբիան
* Էնիսել
* Թիվի
* Թխիլիսծղարո
* Կուճատան
* Մթիսձիր
* Շաքրիան
* Շիլդա
* Շորոխ
* Չանթլիսկուր
* Չիկաան
* Սաբուե
* Սանավարդո
* Սացխեն
* Ցիցլանաանթսեր

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Ղվարելի շրջան
Թելավի շրջան

**Թելավի շրջան** (), 2-րդ մակարդակի վարչական միավոր Վրաստանում։ Գտնվում է Վրաստանի արևելքում, մտնում է Կախեթի պատմական մարզի կազմի մեջ։ Վարչական կենտրոնը Թելավ քաղաքն է։

## Բնակչություն
2014 թվականի հունվարի 1-ի դրությամբ Թելավի շրջանի բնակչությունը կազմել է 58 350 հազար մարդ։ 
2002 թվականի վերջին մարդահամարի տվյալներով շրջանի բնակչությունը կազմել է 70 585 մարդ։ 2008 թվականի հունվարի 1-ի դրությամբ՝ 70,0 հազար մարդ, 2010 թվականի հունվարի 1-ի դրությամբ՝ 70,5 հազար մարդ։

## Վարչական բաժանում
## Բնակավայրերի ցուցակ
Թելավի շրջանի կազմի մեջ մտնում է 30 բնակավայր, այդ թվում 1 քաղաք և 29 գյուղ։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Թելավի շրջան
Լագոդեխի շրջան

**Լագոդեխի շրջան** () 2-րդ մակարդակի վարչական միավոր է Վրաստանում։ Մտնում է Կախեթի մարզ երկրամասի կազմի մեջ։ Վարչական կենտրոնը Լագոդեխ քաղաքն է։

[մինի|ձախից|Ջրվեժ [Լագոդեխի ազգային պարկում]]

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Լագոդեխի շրջան
Բաղդաթի շրջան

**Բաղդաթի շրջան** () 2-րդ մակարդակի վարչական միավոր է Վրաստանում։ Մտնում է Իմերեթի մարզի կազմի մեջ։ Վարչական կենտրոնը Բաղդաթ քաղաքն է։

Կատեգորիա:Բաղդաթի շրջան
Կապույտ քարակեռնեխ

thumb|''Monticola solitarius solitarius''
**Կապույտ քարակեռնեխ**, կեռնեխների ընտանիքի պատկանող թռչուն։ Հայաստանում բնադրվող, չվող թռչուն է։

## Արտաքին կառուցվածք
Կապույտ քարակեռնեխի ընդհանուր փետրավորումը մուգ երկնագույն է, էգերը դարչնամոխրագույն են՝ երկնավուն երանգով։ Կոկորդը շիկավուն է, թևերը և պոչը՝ դարչնասև։ Արուները նման են էգերին։ Քաշը՝ 75-110 գ, թևի երկարությունը՝ 114-128 մմ։ Երկչոտ է, դժվարամատչելի։

## Բնադրում
Գարնանը վերադառնում է մարտի երկրորդ կեսին, աշնանը չվում է նոյեմբերին։ Բնակություն է հաստատում նախալեռնային շրջանների ժայռոտ, քարքարոտ ձորերում, սարալանջերին, քարակույտերում, կարող է թափանցել նաև բարձրադիր լեռնային շրջաններ։ Փոքրաքանակ է, առավելապես տարածված է հանրապետության հարավարևմտյան շրջաններում։ Բնադրվում է քարերի արանքում, ժայռերի խորշերում, փորվածքների մեջ և քիվերի վրա։ Բույնը պատրաստում է էգը 5-6 օրվա ընթացքում, խոտերի նուրբ արմատներից։ Մայիս-հունիս ամիսներին դնում է 4-6 կապտականաչավուն ձվեր։ Երգը զրնգուն է, բարձր, չափազանց հաճելի և երբեմն նման է այլ թռչունների երգին։

## Սննդառություն
Սնվում է միջատներով, իսկ աշնանը՝ նաև հատապտուղներով։

## Աղբյուրներ

## Արտաքին հղումներ
*Կապույտ քարակեռնեխ - Հայաստանի թռչունները

Կատեգորիա:Եվրասիայի թռչուններ
Կատեգորիա:Եվրոպայի թռչուններ
Կատեգորիա:Կեռնեխներ
Կատեգորիա:Հայաստանի թռչուններ
Վաթեռլոո (կամուրջ)

մինի|400px|Վաթեռլոո կամուրջ

**Վաթեռլոո կամուրջ** (), Թեմզա գետի վրայով ուղանցույց կամուրջ է Լոնդոն քաղաքում։ Երկարությունը 381 մետր է, լայնությունը՝ 24։ Միացնում է Վեսթմինսթերը Լամբեթին։ Կառուցվել է 1945 թվականին 1817 թ.-ին կառուցված նույնանուն կամրջի տեղում։ Անվանվել է ի պատիվ Վաթեռլոոյի ճակատամարտի հաղթանակի։ Կառուցվածքով շատ նման է Լոնդոնի կամրջին, բայց Վաթեռլոոն ունի չորս հենասյուն, իսկ Լոնդոնի կամուրջը՝ երկու։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:1945 կառույցներ
Կատեգորիա:1945 հիմնադրումներ
Կատեգորիա:Թեմզա գետի կամուրջներ
Կատեգորիա:Լոնդոնի կամուրջներ
Կատեգորիա:Լոնդոնի շենքեր և կառույցներ
Կատեգորիա:Լոնդոնի տրանսպորտ
Կատեգորիա:Ուղանցույցներ
Վաթեռլոո (այլ կիրառումներ)

**Վաթեռլոո** կարող է նշանակել՝
* Վաթեռլոո - բնակավայր է Բելգիայի Բրաբանտ նահանգում։
* Վաթեռլոոյի ճակատամարտ - Նապոլեոն Բոնապարտի բանակի և անգլո-հոլանդա-պրուսական զորքերի միջև ճակատամարտ Վաթեռլոո բնակավայրի մոտ։
* Վաթեռլոո (կայարան) — խոշոր երկաթուղային կայարան Լոնդոնում։
* Վաթեռլոո (ֆիլմ) —ռուսական գեղարվեստական կինոնկար
* Վաթեռլոո կամուրջ (պիես) - Ռոբերտ Շերվուդի պիեսը։
* Վաթեռլոո կամուրջ (ֆիլմ) - կինոնկար ըստ Ռոբերտ Շերվուդի պիեսի, տարբեր տարիների նկարահանվել է երեք ֆիլմ։
* Վաթեռլոո (կամուրջ) — Թեմզա գետի վրայով ուղանցույց կամուրջ է Լոնդոն քաղաքում։ 
* Վաթեռլոո (ռեգբիի ակումբ) — ռեգբիի թիմ Լիվերպուլից։
* Waterloo (ալբոմ) — ABBA-ի երկրորդ ալբոմը։
* Waterloo (երգ) — ABBA խմբի երգերից։
ՀՀ ռազմաօդային ուժեր

**Հայաստանի ռազմաօդային ուժեր**, կազմում են Հայաստանի զինված ուժերի բաղկացուցիչ մասը։
## Պատմություն

* մինի|231x231փքս|Հայաստանի ռազմաօդային բազաներՉնայած Հայաստանը անկախ Հայկական ռազմական ուժեր հիմնելու աշխատանքները սկսել էր դեռևս վաղ 1989 թվականին, սակայն ռեսուրսների, համապատասխան վերապատրաստված անձնակազմի և օգտակար ենթակառուցվածքի բացակայության պատճառով ռազմաօդային ուժերի ստեղծումը կառավարություն հետաձգեց մինչ 1992 թվականի օգոստոսը և գործողությունները սկսեց հոկտեմբերին։

Համաձայն Եվրոպայում սովորական զինվորական ուժերի մասին պայմանագրի, 1992 թվականի դեկտեմբերի դեկլարացիայի Հայաստանը նախկին ԽՍՀ-ից ժառանգել է միայն երեք գործող ռազմական ինքնաթիռներ և 13 ռազմական ուղղաթիռներ Հակաօդային պաշտպանություն զորատեսակի մասնաբաժնից։


Պատկեր:Armenian Air force (896484593).jpg|Սու-25-ներ
Պատկեր:Armenian Su-25 in V formation.jpg|Սու-25-ներ
Պատկեր:Yak_52_Wairarapa.jpg|Յակ-52-ներ


## Բազավորման կետեր
Ըստ արտասահմանյան մամուլում առկա տեղեկությունների՝ Հայաստանն ունի ռազմաօդային ուժերի երկու հատուկ մասնագիտացված բազա՝ Գյումրիում և Երևանում։

## Տեխնիկա և սպառազինություն
Ըստ Լոնդոնի «Ռազմավարական հետազոտությունների միջազգային հաստատության» (*IISS The Military Balance* - International Institute for Strategic Studies) ամենամյա տեղեկագրքի տվյալների՝ 2020 թվականի դրությամբ Հայաստանի Ռազմաօդային ուժերը իրենց տրամադրության ներքո ունեցել են հետևյալ սպառազինությունն ու տեխնիկան.

ՀՕՊ-ի մնացած սպառազինությունը Հայաստանի ցամաքային զորքերի կազմում է։

## Միջադեպեր և կորուստներ
### Մի-24 ուղղաթիռի խոցում (2014)

2014 թվականի նոյեմբերի 12-ին հայկական և ադրբեջանական զինված ուժերի շփման գծում ադրբեջանական բանակը չեզոք գոտում խոցում է ուսումնավարժական թռիչք իրականացնող Հայաստանի ռազմաօդային ուժերի Մի-24 ուղղաթիռ, որի անձնակազմի անդամները զոհվում են, իսկ ինքնաթիռը ոչնչացվում։

### ՍՈՒ-25 ինքնաթիռի կործանում (2018)

2018 թվականի դեկտեմբերի 4-ին, ժամը 10.20-ի սահմաններում Հայաստանի Շիրակի մարզի Մարալիկի տարածաշրջանի Քարաբերդ բնակավայրի հարևանությամբ կործանվել է ուսումնամարզական թռիչք իրականացնող Հայաստանի զինված ուժերի ՍՈՒ-25 մարտական ինքնաթիռը։ Ավիապատահարի հետևանքով զոհվել են 1-ին կարգի օդաչու, փոխգնդապետ Արմեն Սլավիկի Բաբայանը և 3-րդ կարգի օդաչու, մայոր Մովսես Գևորգի Մանուկյանը։

## Նշաններ

### Գեներալներ և սպաներ

### Սերժանտներ և զինվորներ

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:1992 հիմնադրումներ Հայաստանում
Կատեգորիա:Զինված ուժեր
Կատեգորիա:ՀՀ ԶՈՒ զորատեսակներ
Կատեգորիա:Ռազմաօդային ուժեր
Վաթեռլոո

**Վաթեռլոո** (վալոներեն՝ Waterlộ, ֆրանսերեն և նիդերլանդերեն՝ Waterloo), մունիցիպալիտետ Բելգիայի Բրաբանտ նահանգում։ Բրյուսելից 20 կմ հարավ։ Բնակչությունը՝ ։

Նշանավոր է 1815 թվականի հունիսի 18-ին նրա մոտ տեղի ունեցած ճակատամարտով։ Ճակատամարտը տեղի է ունեցել Նապոլեոն I-ի բանակի և անգլա-հոլանդա-պրուսական զորքերի միջև։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Բելգիայի համայնքներ
Կատեգորիա:Բելգիայի քաղաքներ
Վաթեռլոո կամուրջ (ֆիլմ)

**Վաթեռլոո կամուրջ** (), 1940 թվականին նկարահանված ֆիլմ ըստ Ռոբերտ Շերվուդի պիեսի։ Գլխավոր դերերում հանդես են գալիս Վիվիեն Լին և Ռոբերտ Թեյլորը։ Ռեժիսորն է Մերվին Լե Ռոյը։ Ըստ այս պիեսի՝ նկարահանվել է երեք կինոնկար՝ 1931, 1940 և 1956 թվականներին։

## Սյուժե
Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի սկիզբն է։ Բրիտանացի սպա Ռոյ Քրոնին (Ռոբերտ Թեյլոր) պատրաստվում է Ֆրանսիայի ռազմաճակատ մեկնելու, սակայն առաջին հերթին որոշում է գնալ Վաթեռլոոյի կամուրջ, որի հետ կապված նա այնքան հիշողություն ուներ։ Այստեղ, կամրջի վրա, նրա անցյալը կկանգնի աչքերի առաջ։

Առաջին համաշխարհային պատերազմին Լոնդոնի ռմբակոծման ժամանակ Վաթեռլոյի կամրջի վրա ծանոթանում և միմյանց են սիրահարվում բալետի պարուհի Մայրան (Վիվիեն Լի) և գեղեցիկ սպա Ռոյը։ Այս սիրավեպի պատճառով խիստ ուսուցչուհին (Մարիա Ուսպենսկայա) հեռացնում է նրան բալետի խմբից, իսկ շուտով թերթերից մեկում մահացածների ցուցակում տեսնում է Ռոյի ազգանունը։ Հուսահատությունը, գումարի պակասը և գործազրկությունն աղջկան տանում են մայրուղի։ Բայց Ռոյի մահվան հաղորդագրությունը սխալ էր, և նա վերադառնում է։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:1940 ֆիլմեր
Կատեգորիա:1940-ականների անգլերեն ֆիլմեր
Կատեգորիա:MGM ֆիլմեր
Կատեգորիա:Ամերիկյան դրամա ֆիլմեր
Կատեգորիա:Ամերիկյան մելոդրամա ֆիլմեր
Կատեգորիա:Ամերիկյան ռազմական ֆիլմեր
Կատեգորիա:Ամերիկյան ռիմեյք ֆիլմեր
Կատեգորիա:Ամերիկյան ռոմանտիկ ֆիլմեր
Կատեգորիա:Ամերիկյան սև-սպիտակ ֆիլմեր
Կատեգորիա:Անգլերեն ֆիլմեր
Կատեգորիա:Պիեսների հիման վրա նկարահանված ամերիկյան ֆիլմեր
Կատեգորիա:Սև-սպիտակ ֆիլմեր
Կատեգորիա:Ֆիլմեր Առաջին համաշխարհային պատերազմի մասին
Կատեգորիա:Ֆիլմեր, որոնց գործողությունները տեղի են ունենում Լոնդոնում
Կատեգորիա:1940-ականների ամերիկյան ֆիլմեր
Լոնդոնի կամուրջ

**Լոնդոնի կամուրջ** (), Թեմզա գետի վրայով ուղանցույց բետոնե կամուրջ է Լոնդոն քաղաքում։ Բացումը կատարվել է 1973 թվականի մարտի 17-ին։ Միացնում է Սիթի (Լոնդոն)ն Սաութուորքին։ Այստեղ նախկինում ուրիշ կամուրջներ կային, նրանցից առաջինը որոշ ժամանակ միակն էր Լոնդոնում, այդ պատճառով էլ կամուրջը պարզապես կոչվում է «Լոնդոնի»։ Կառուցվածքով շատ նման է Վաթեռլոո կամրջին, բայց Վաթեռլոոն ունի չորս հենասյուն, իսկ Լոնդոնի կամուրջը՝ երկու։ Երկարությունը 262 մետր է, լայնությունը՝ 32։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:1973 կառույցներ
Կատեգորիա:Թեմզա գետի կամուրջներ
Կատեգորիա:Լոնդոնի կամուրջներ
Կատեգորիա:Ուղանցույցներ
Խալխին Գոլ

**Խալխին Գոլ** ( — «Խալխայի գետ», ), գետ Չինաստանում և Մոնղոլիայում։ Երկարությունը 233 կմ է, ավազանը՝ 17 100 կմ²։

Սկիզբ է առնում Մեծ Խինգանի արևմտյան լանջերից։ Ստորին հոսանքում առաջացնում է երկու գետաբազուկ. ձախը թափվում է Բուիր-Նուր լիճը, աջը՝ Օրչուն-Դոլ գետը։ Ունի անձրևային սնում, վարարում է ամռանը։

Խալխին Գոլի շրջանում 1939 թվականի մայիս-սեպտեմբերին ԽՍՀՄ-ի և Մոնղոլիայի զինված ուժերը ջախջախել են այս շրջանը ներխուժած ճապոնական զորքերին, որոնք մտադիր էին զավթել ՄԺՀ-ի արևելյան մասը և հենակետ ստեղծել սովետական Հեռավոր Արևելքի վրա հարձակվելու համար։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Ամուր գետի վտակներ
Կատեգորիա:Ասիայի միջազգային գետեր
Կատեգորիա:Մոնղոլիայի գետեր
Կատեգորիա:Չինաստանի գետեր
Կատեգորիա:Սահմանային գետեր
Կատեգորիա:Օխոտյան ծովի ավազանի գետեր
Ժերֆին Էլմաս

**Ժերֆին Էլմաս** (), հայ դերասանուհի։

Կրթությունն ստացել է Սեմերջյան վարժարանում։ 1920 թ. ամուսնացել է դերասան Արամ Էլմասի հետ և այդ թվականներից հանդես է եկել երաժշտական կատակերգություններում, ինչպես «Արշին մալ ալան»-ում՝ *Գյուլչորա*։

1924 թ. խաղացել է թուրքական պետական թատերախմբում։ Ապա մեկնել է Բուլղարիա, խաղացել Ա.Շահխաթունու հայկական թատերախմբում, մասնակցելով Ա. Դյումաի (որդու) «Դերասան Քին» (*Աննա Դեմբի*), Ա. Շիրվանզադեի «Պատվի համար» (*Ռոզալիա*), Լ. Շանթի «Հին աստվածներ» (*Իշխանուհի*) պիեսների ներկայացումներին։ Վերադառնալով Կ. Պոլիս, խաղացել է Գրիգոր Հակոբյանի թատերախմբում։

1931 թ. մեկնել է Փարիզ, առաջին անգամ հանդես եկել *Ֆաթիմեի* դերում Տիգրան Չուխաջյանի «Լեբլեբիջի Հոր-Հոր աղա» օպերետում։

Նրա կատարած մյուս դերերից հիշատակության արժանի են *Դեզդեմոնան* Ու. Շեքսպիրի («Օթելլո»), *Սոնան* Ա. Շիրվանզադեի («Չար ոգի») և *Սուսանը* Ա. Շիրվանզադեի («Նամուս»)։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Թուրքահայ դերասանուհիներ
Յուրի Երզնկյան

**Յուրի Արամայիսի Երզնկյան** (), խորհրդային հայ կինոռեժիսոր, սցենարիստ, նկարիչ, ՀԽՍՀ ժողովրդական արտիստ (1975)։ Ղեկավարել է Երևանի Խ․ Աբովյանի անվան մանկավարժական ինստիտուտի մշակույթի ֆակուլտետի ռեժիսուրայի արվեստանոցը, պրոֆեսոր (1982)։

## Կենսագրություն
Ծնվել է Թբիլիսիում։ 1934-1942 թվականներին Երևանի պետական թատրոնում եղել է նկարիչ։ 1940-1941 թվականներին փորձաշրջան է անցել Մոսկվայի Վախթանգովի դրամատիկական թատրոնում։ 1941-1943 թվականներին եղել է Երևանի «Սատիրայի պատուհանի» ռեժիսորը։ 1943 թվականից աշխատել է «Հայֆիլմ» կինոստուդիայում նախ՝ որպես նկարիչ, ապա՝ ռեժիսոր։ 1946-1947 թվականներին սովորել է Մոսկվայի ռեժիսորական դասընթացում (Ռ. Սիմոնովի արվեստանոց)։ 1948-1949 թվականներին ավարտել է Մոսկվայի կինոինստիտուտի (ՎԳԻԿ) բարձրագույն ռեժիսորական դասընթացը (Միխայիլ Ռոմի արվեստանոց)։ 1952 թվականին ավարտել է Երևանի գեղարվեստա-թատերական ինստիտուտը։ Ռեժիսորական աշխատանքը սկսել է 1953 թվականից՝ նկարահանելով վավերագրական ֆիլմեր։ Յուրի Երզնկյանի վերջին աշխատանքներից են «Հայկական որմնանկարներ» (1972 թվական, որի առանցքը կազմում է Էդգար Հովհաննիսյանի բալետային երաժշտությունը, նրա «Դավիթ և Խանդութ», «Անտունի», «Հավերժական կուռք» բալետների պարային սյուիտները), Ակսել Բակունցի «Միրհավը» պատմվածքի հիման վրա նկարահանված «Այս կանաչ-կարմիր աշխարհը» (1975) և «Սգավոր ձյունը» (1978 թվականին ըստ Անրի Թրուայայի համանուն վիպակի) կինոնկարները։ 1979 թվականին «Սգավոր ձյունը» կինոնկարի համար Յուրի Երզնկյանին շնորհվել է ՀԽՍՀ պետական մրցանակ։

Մահացել է Մոսկվայում, թաղված է Երևանում։

## Մրցանակներ և պարգևներ
* ՀԽՍՀ պետական մրցանակի դափնեկիր (1979)
[մինի|Յուրի Երզնկյանի հուշատախտակը [Թումանյան փողոց (Երևան)|Երևանի Թումանյան փողոցում]]

## Ֆիլմագրություն
* Սոցիալիստական Երևանի ճարտարապետությունը (1952)
* Անասնաբույծների նվաճումները (1952)
* Հասցեատիրոջ որոնումները (1955)
* Հովազաձորի գերիները (1956)
* Առաջին սիրո երգը (1958)
* Իմ ընկերոջ մասին (1958)
* Մեր թաղի ձայները (1960)
* Փառքի օղակներ (1962)
* Դժվար անցում (1964)
* Եթե գաք մեզ մոտ՝ Հաղպատ (1964)
* Ապրում էր մի մարդ (1968)
* Երգում է Ռոզի Արմենը (1968)
* Կամուրջներ մոռացության վրայով (1969)
* Խաթաբալա (1971)
* Անլռելի գույներ (1973)
* Երկուսից մինչև ութը (1972)
* Այս կանաչ-կարմիր աշխարհը (1975)
* Դմիտրի Նալբանդյան. նկարիչ, քաղաքացի (1977)
* Սգավոր ձյունը (1978)
* Գոտեմարտ (1982)
* Ու՞ր ես գնում, զինվոր (1985)
* Հրաժեշտի հինգ նամակ (1987)

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Ժամանակները չեն ընտրում, ժամանակներում ապրում են ու մահանում (Յուրի Երզնկյանի 90-ամյակի առիթով)

Կատեգորիա:Երևան քաղաքում թաղվածներ
Կատեգորիա:Հայ կինոռեժիսորներ
Կատեգորիա:Հայ նկարիչներ
Կատեգորիա:Հայ պրոֆեսորներ
Կատեգորիա:Հայ սցենարիստներ
Կատեգորիա:Անձինք նամականիշերի վրա
Խաբիր ինձ

**Խաբիր ինձ** (), 2009-2011 թվականներին թողարկված ամերիկյան հեռուստասերիալ փորձագետների կողմից հանցագործությունների հետազոտման մասին։ Մասնագետներն ուսումնասիրում են մարդու մարմնի և դեմքի շարժումները ստելիս։ 2011 թվականի մայիսին FOX հեռուստաընկերությունը դադարեցրեց հեռուստասերիալի թողարկումը։

## Սյուժե
Դոկտոր Լայթմանը գտնում է, որ բոլոր մարդիկ ստում են։ Եվ որպեսզի ապացուցի դա, նրանից պահանջվում է ընդամենը մի քանի րոպե շփվել մարդու հետ։ Ցանկացած շարժման, ժեստի, որևէ բառի միջոցով Լայթմանը կարողանում է բացահայտել ստախոսին։ Միայն անհրաժեստ է նկատել դրանք։ Միջին վիճակագրական տվյալներով, յուրաքանչյուր մարդ 10 րոպեի ընթացքում 3 անգամ սուտ է խոսում։ Դոկտոր Լայթմանի և նրա գործընկերների առաջադրանքն է պարզել սուտը և օգտագործելով իրենց տաղանդը՝ նրանք բանտարկությունից փրկում են անմեղ մարդկանց, իսկ հանցագործներին ուղարկում են բանտ։ Լայթմանի գործակալությանը օգնության է կանչում դաշնայիններինը, արդարադատությունը, Կոնգրեսը և նույնիսկ Ուզբեկստանի վարչապետը։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:2010-ականների ամերիկյան քրեական հեռուստասերիալներ
Կատեգորիա:Անգլերեն հեռուստասերիալներ
Կատեգորիա:Ֆիլմեր, որոնց գործողությունները տեղի են ունենում Վաշինգտոն ԿՇ-ում
Խայտաբղետ քարակեռնեխ

thumb|''Monticola saxatilis''
**Խայտաբղետ քարակեռնեխ** (), կեռնեխների ընտանիքի պատկանող թռչուն։ Հայաստանում բնադրող-չվող է, քիչ տարածված։

## Նկարագրությունը
Մարմնի երկարությունը 18,5 սմ է, թևերի բացվածքը՝ 33-37 սմ, կենդանի զանգվածը՝ 44-56 գ։ Փետրածածկը վառ գունազարդ է, պոչը՝ կարճ, դարչնագույն-նարնջագույն։ Բնադրման շրջանում հասուն արուի գլուխը, մարմինը վերևից բաց մոխրագույն-կապույտ են, մեջքին կա սպիտակ հատված, թևերը սևավուն-դարչնագույն են, մարմինը (ներքևից) և գոտկատեղը՝ նարնջագույն։ Էգի մարմինը վերևից մոխրագույն-դարչնագույն է՝ բաց գույնի պտերով ու մուգ զոլերով, ներքևից՝ բաց նարնջագույն՝ բազմաթիվ մուգ զոլերով։ Հետբնադրման շրջանում պահպանվում է բնադրման շրջանի գունավորումը, սակայն արուի ամբողջ փետրածածկի նախշերը մասնատված են մուգ ու բաց զոլերով։ Երիտասարդը նման է հասուն էգին, սակայն ավելի խամրած է, ավելի պտավոր ու զոլավոր։ Զգույշ թռչուն է, հաճախ՝ դժվարամատչելի։ Բնակվում է քարքարոտ լեռներում, թփուտային գետաձորերում։

## Կենսակերպը
Հայաստանում բնադրվող, չվող թռչուն է։ Գարնանը վերադառնում է մարտի վերջին, ապրիլի սկզբին։ Այդ ընթացքում հանդիպում է նաև Երևանի շրջակայքում, Հրազդանի կիրճում։ Սովորաբար բնակություն է հաստատում լեռնատափաստանային գոտում, կարճ թփուտներ ու քարքարոտ լանջեր ունեցող վայրերում, քարակույտերում։ Չափավոր թվաքանակով հանդիպում է Արագածի, Գեղամա, Վարդենիսի, Բարգուշատի, Փամբակի, Զանգեզուրի և այլ լեռների տափաստաններում։ Երգը բարձր է ու հնչեղ։ Կրկնօրինակում է հարևանությամբ ապրող թռչունների ձայները։ Բնադրվում է մայիս-հունիս ամիսներին, բույնը սարքում է չոր խոտերից և տեղադրում քարերի արանքներում, ժայռերի ճեղքերում, փորվածքների մեջ ու քիվերի վրա։ Դնում է 4-6 երկնագույն ձվեր։

## Սննդառություն
Սնվում է միջատներով և հատապտուղներով։

## Տարածվածություն
Տարածված է Արևմտյան Ուկրաինայում, Ղրիմում, Կովկասում, Միջին Ասիայի լեռներում, Ալթայում, հյուսիսարևմտյան Բայկալում, Մարոկկոյում, միջին և հարավային Եվրոպայի լեռներում, դեպի արևելք՝ մինչև Դեղին ծովը։

Գրանցված է Հայաստանի Կարմիր գրքում։

## Աղբյուրներ

Կատեգորիա:Եվրասիայի թռչուններ
Կատեգորիա:Կեռնեխներ
Կատեգորիա:ՀՀ Կարմիր գրքում գրանցված կենդանիներ
Կատեգորիա:Հայաստանի թռչուններ
Պաստառ

thumb|250px|Սենյակային թղթե պաստառներ գլանափաթեթում
**Պաստառ**, փաթթոցային դրվագման նյութ, որի հիմքը թուղթն է։ Կիրառվում է բնակելի և հասարակական շենքերի պատերի և առաստաղների դրվագման համար։

Թղթի պաստառը դեռևս վաղ ժամանակներում Արևելյան Ասիայի եկրներում (Ճապոնիա, Չինաստան) համարվել է դրվագման նյութ։ Եվրոպայում մինչև XVIII դ․ կիրառվում էր բացառապես գործվածքային պաստառ, որն աստիճանաբար իր տեղը զիջեց թղթի պաստառին՝ կապված թղթի արտադրության զարգացման հետ։ Ժամանակակից պայմաններում պաստառի պատրաստման համար լայն կիրառություն են գտնում պոլիմերային նյութերը։ Պաստառը լինում է տպած՝ նախշը դրոշմվում է անմիջապես թղթի կամ գունավոր ներկաստառի վրա, լվացվող՝ սինթետիկ նյութերի դեկորատիվ շերտով, որը պաստառին հաղորդում է խոնավակայունություն, խավով (ձայնակլանիչ)՝ երեսի շերտը բաղկացած է թելքավոր նյութերի (բամբակ, վիսկոզա) խավից։ Պաստառի սոսնձման համար սովորաբար օգտագործում են ալրաղաց արտադրության մնացուկներից պատրաստված շրեշներ կամ ջրում լուծվող սինթետիկ սոսինձ։ Բացի դեկորատիվ նպատակներից պաստառն ունի նաև հիգիենիկ նշանակություն, քանի որ այն ծածկում է պատերի մանր անցքերը և ճաքերը։ Պաստառի գույնն ազդում է շենքերի լուսավորվածության վրա։

Պաստառի արդյունաբերական արտադրությունն սկսվեց Մեծ Բրիտանիայում (տպման ձեռքի եղանակով՝ XVIII դ․, իսկ մեքենայական եղանակը գործի դրվեց XIX դ․ 20-ական թթ․)։ Պաստառի արտադրության պրոցեսներն են՝ ներկի բաղադրությունների պատրաստում, թղթի մակերևույթի ներկաստառում, նախշի տպում, վերջնամշակում (տպադրոշմում, փայլեցում, մակերևույթի պատում, երբեմն՝ հակառակ երեսի սոսնձապատում), տեսակավորում և փաթթոցում։ Պաստառի արտադրության զարգացման ուղղություններն են՝ պրոցեսների արտադրությունների միավորումը, աշխատանքային լայնության մեծացումը (մինչև ստանդարտ պաստառի 2–3 շերտի չափով), ինչպես նաև պրոցեսների կառավարման և պատրաստի արտադրանքի որակի վերահսկման ավտոմատ համակարգերի արմատավորումը։ 

## Արտաքին հղումներ
* հեղուկ պաստառներ։

Կատեգորիա:Շինարարական նյութեր
Կամիդանա

մինի|250px|Կամիդանա
**Կամիդանա** (ճապոներեն՝ 神棚, բառացի՝ տախտակ կամիի համար), Սինտոիստական տնային սրբապատկերների դարակ կամ պահարան։ Կամիդանան տախտակ-պատվանդան է։ Տախտակի մեջտեղում դրվում է տայման (նվիրատվությունը), որը կարող է լինել բրինձ, սակե և սակակիի (սինտոյական սրբազան մատղաշ ծառ) ոստ։ Ընտանիքի անդամները ամեն առավոտ մեծարման արարողություն են կատարում այդ զոհասեղանի առջև, ծափ զարկելով ու խոր գլուխ տալով։ Երեկոյան տայմայի առջև մոմեր են վառում։

## Տես նաև
* Բուցուդան

## Գրականություն
* Վ. Ա. Պրոննիկով, Ի. Դ. Լադանով, Ճապոնացիները, Երևան, «Հայաստան», 1989, էջ 107։

Կատեգորիա:Ճապոներեն բառեր և արտահայտություններ
Կատեգորիա:Ճապոնիայի մշակույթ
Կատեգորիա:Սինտոիզմ
Լուլե Էլվ

**Լուլե-Էլվ** (), գետ Շվեդիայի հյուսիսում։ Սկիզբ է առնում Սկանդինավյան լեռներից, հոսում Նորլանդ սարավանդով, թափվում Բալթիկ ծովի Բոտնիկական ծովածոցը։ Երկարությունը 450 կմ է։ Գետի վրա կառուցվել է ՀԷԿ-երի կասկադ։ Գետաբերանի մոտ է Լուլեո ծովային նավահանգիստը։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Բալթիկ ծովի ավազանի գետեր
Կատեգորիա:Շվեդիայի գետեր
Գուլրիփշի շրջան (Վրաստան)

**Գուլրիփշի մունիցիպալիտետը** (, ) 2-րդ մակարդակի դե յուրե վարչական միավոր է Վրաստանում։ Մտնում է Աբխազիայի Ինքնավար Հանրապետության կազմի մեջ (որը իր հերթին դե յուրե Վրաստանի վարչական միավոր է), սակայն Աբխազիան դե ֆակտո անկախ պետություն է և այլևս չի ենթարկվում Վրաստանին։ Գուլրիփշի մունիցիպալիտետի տարածքը համապատասխանում է Աբխազիայի Հանրապետության Գուլրիփշի շրջանին։ Վարչական կենտրոնը Գուլրիփշ քաղաքատիպ ավանն է։

## Տես նաև
*  Գուլրիփշի շրջան

Կատեգորիա:Աբխազիայի շրջաններ
Սիբիր

[մինի|աջից|300px|
<span style="margin:0px; padding-bottom:1px; font-size:90%; display:block;"><span style="border:#CC0000; background-color:#CC0000; color:#CC0000;"> </span> [Սիբիրի դաշնային օկրուգ
   Սիբիրը աշխարհագրական առումով
    Ասիական Ռուսաստան]]
**Սիբիր** (), երկրամաս Ասիայի հյուսիսային մասում, որը սահմանափակված է արևմուտքից Ուրալյան լեռներով, արևելքից Խաղաղ օվկիանոսի ջրբաժան լեռնաշղթայով և Հյուսիսային Սառուցյալ օվկիանոսից հյուսիսից։ Սիբիրը բաժանվում է Արևմտյան և Արևելյան տարածաշրջանների։ Նաև առանձնացնում են Հարավային Սիբիրը (լեռնային մասում), Հյուսիս-Արևելյան Սիբիրը և Կենտրոնականը։

Ռուսաստանի կազմի մեջ է մտել XVI—XVII դարերում։ Մակերեսը՝ 12,6 մլն. կմ² (Ռուսաստանի տարածքի շուրջ 73,6 %-ը)։ Սիբիրի դաշնային շրջանի բնակչությունը կազմում է 19 292 740 մարդ (2014)։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Հեռավոր Արևելք
*
Եվրատեսիլ 1956 երգի մրցույթ

**«Եվրատեսիլ 1956 երգի մրցույթ»,** առաջին մրցույթն էր Եվրատեսիլի պատմության մեջ։ Տեղի է ունեցել 1956 թվականի մայիսի 24-ին Լուգանոյում (Շվեյցարիա), մի փոքրիկ դահլիճում Տեատրո Կուրսաալ անվանումով։

Առաջին մրցույթի հաղթող ճանաչվեց Շվեյցարիան ներկայացնող Լիզ Ասսիան իր «Refrain» երգով։

## Պատմություն

Հանդիպման ժամանակ Մոնակոյում 1955 թվականին, Եվրոպական հեռարձակողների միության անդամները քննարկել են տարբեր գաղափարներ կազմակերպելու մի համաեվրոպական երգի մրցույթ, ոգեշնչված լինելով իտալական երաժշտական Սան Ռեմո փառատոնից։ Այս հանդիպումից հետո ծնվեց Եվրատեսիլ երգի մրցույթը։ Որոշվեց անցկացնել առաջին մրցույթը հաջորդ տարի Շվեյցարիայի Լուգանո քաղաքում։

## Անցկացման վայր
**'



Մրցույթի պատմության մեջ առաջին վայրը, որը հյուրընկալել է Եվրատեսիլ երգի մրցույթը, եղել է Տեատրո Կուրսաալ թատրոնը, որը գտնվում է Շվեյցարական Լուգանո քաղաքում։ Քաղաքը ծովի մակարդակից գտնվում է 273 մետր բարձրության վրա։ Շվեյցարիայի խոշորագույն քաղաքների մեջ Լուգանոն 9-րդն է։ Բնակչության մեծամասնությունը խոսում է [[իտալերեն]]։

== Ձևաչափ ==
Թույլատրվում էր միայն անհատական կատարումներ։ Բոլոր երկրները պարտավոր էին կազմակերպել իրենց մասնակիցներին ընտրությունը ազգային հեռուստատեսությամբ։ [[Ավստրիա]]ն, [[Մեծ Բրիտանիա]]ն և [[Դանիա]]ն բաց թողեցին առաջին մրցույթը այն պատճառով որ ուշ կազմակերպեցին իրենց ազգային ընտրությունը։ Այդ տարի հեռուստատեսությամբ չցուցադրվեց քվեարկության արդյունքները ուղղակի գլխավոր ժյուրի Ռոլֆ Լիբերմանը բեմ բարձրացավ և հայտարարեց հաղթողի անունը իսկ մնացած մասնակիցների արդյունքները մնաց անհայտ, և հետևաբար նրանք զբաղեցրեցին երկրորդ հորիզոնականը։

Միակ դեպք էր մրցույթի պատմության մեջ երբ, յուրաքանչյուր երկիր կարող էր ներկայացնել է ոչ թե մեկ այլ երկու [[երգ]]։ Նաև միակ դեպքն էր երբ յուրաքանչյուրը կարող էր քվեարկել իր երկրի օգտին։ Բացի այդ [[Շվեյցարիա]]յի ժուրիին թույլ էր տրվել քվեարկել նաև [[Լյուքսեմբուրգ]]ի պատվիրարկության անունից։

=== Քվեարկության տարաձայնություններ ===
**'

Երկու ժյուրիի անդամներ բոլոր մասնակից երկրներից մեկնեցին Լուգանո` իրենց ձայնը գաղտնի տալու երգերի համար, բայց Լյուքսեմբուրգի ժյուրիի անդամները չկարողացան մեկնել Լուգանո։ Քվեարկության համակարգը այս մրցույթում թույլ էր տվել ժյուրիին քվեարկել ցանկացած մրցակից երգի օգտին, այդ թվում` սեփական երկրի օգտին։ Բացի այդ` ԵՀՄ-ի կողմից Շվեյցարիան ստացավ թույլտվություն քվեարկել Լյուքսեմբուրգի կողմից։ Այս համակարգը երբեք չի կրկնվել։

## Մասնակիցներ
Բացի հաղթած երկրի արդյունքից մնացած արդյունքները չեն հայտարարվել։

Սայմոն Բարքլայի "Եվրատեսիլ 2010 երգի մրցույթի ամբողջական և անկախ ուղեցույց" գրքում որտեղ ներկայացված են բոլոր տարիների քվեարկության արդյունքները, բայց չկա 1956-ինը գրում է որ. «քվեարկության արդյունքները մինչ օրս բացահայտված չեն».

## Միջազգային հեռարձակում
Ազգային հեռարձակողները ուղարկել են իրենց մեկնաբաններին մրցույթի, ապահովելու լուսաբանումը մրցույթի իրենց մայրենի լեզվով։

### Չմասնակցող երկրներ
Որոշ չմասնակցող երկրներ, նույնպես հեռարձակում էին մրցույթը իրենց համապատասխան հեռուստաընկերությունով։

*  - Վոլֆ Միթլեր (ORF)
*  - Գուննար Հանսեն (Statsradiofonien TV)
*  - Վիլֆրեդ Թոմաս (BBC)

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Եվրատեսիլի պաշտոնական կայք
* Եվրատեսիլ 1956 երգի մրցույթ (Աուդիո)

Կատեգորիա:Եվրատեսիլ 1956 երգի մրցույթ
Կատեգորիա:1956 Շվեյցարիայում
Անիսոն սովորական

**Անիսոն սովորական** (Pimpinella anisum)՝ հովանոցավորների ընտանիքին պատկանող, մինչև 60 սմ բարձրությամբ միամյա հոտավետ մշակովի խոտաբույս է։ Ծաղկում է հունիս-հուլիս ամիսներին։ Պտուղները հասունանում են օգոստոսին։

## Քիմիական կազմը
Հարուստ է եթերայուղով, որի հիմնական մասը անեթոլն է։ Բայց այն պարունակում է նաև ճարպայուղ։

## Բուժական ազդեցությունը
Բուժական նշանակություն ունեն բույսի պտուղները, որոնք օգտագործվում են առանց մշակման՝ բնական ձևով։ Բույսը խրձերով չորացնել, որից հետո մանրացնել և անջատել պտուղները, որոնք կարելի է պահել 3 տարի։

Ունի խորխաբեր, խորխը նոսրացնող հատկություն։ Այն նաև կարգավորում է մարսողությունը, հատկապես այն դեպքերում, երբ նկատվում է փորկապության հակում։ Ունի նաև կծկանքը վերացնող, քրտնամուղ, ջերմությունն իջեցնող, կրծքով կերակրող մայրերի կաթնարտադրությունն ուժեղացնող ազդեցություն։

Կիրառվում է լարինգիտների, բրոնխիտների, բրոնխոէկտազիաների, պնևմոնիաների, ստամոքսի և աղիների կծկանքների, լյարդի և ենթաստամոքսային գեղձի հիվանդությունների ժամանակ։ Կիրառում են անիսոնի ջրաթուրմը և եփուկը։

## Ծանոթագրություններ

## Աղբյուրներ
* Է. Ղուկասյան, «Բուժում դեղաբույսերով» Երևան, «Նարեկացի» հրատարակչություն

Կատեգորիա:Դեղաբույսեր
Այնու

աջից|մինի|250px|Այների բնակության վայրերը XIX դարի վերջերին
[աջից|մինի|250px|Այները ավանդական տարազով, [1904]]
աջից|մինի|250px
**Այներ**, տեղաբնիկ հնագույն ժողովուրդ, որ յամատո ճապոնացիներից և ռուսներից առաջ ապրել է Օխոտի ծովի ափամերձ տարածքներում, ներառյալ Ճապոնիայի հյուսիսային կղզիները, Ռուսաստանի Կամչատկա թերակղզու հարավը, Կուրիլյան և Սախալին կղզիները, Խաբարովսկի երկրամասը։ Այս ժողովրդի ծագումնաբանության վերաբերյալ տարբեր վարկածներ կան, դրանցից մեկի համաձայն նրանց նախնիները եկել են Հայկական լեռնաշխարհից։ Ճապոնական պատմական աղբյուրներում այս ժողովուրդը հիշատակվում է էզո անվանումով ():

Պաշտոնապես Ճապոնիայում հաշվվում է այնու ժողովրդի մոտավորապես 25.000, ոչ պաշտոնապես՝ 200.000 և ավելի ներկայացուցիչ (ճապոնական հասարակությունում գրեթե համապարփակ ուծացման ենթարկվելու հետևանքով այնու ժողովրդի բազում ներկայացուցիչներ պատկերացում չունեն իրենց նախնիների մասին)։ 2000 թվականի տվյալներով՝ այսպես կոչված *մաքուր այնուների* թվաքանակը գնահատվել է 300-ի սահմաններում։

1966 թվականին արձանագրվել է այնուերեն խոսող շուրջ 300, 2008 թվականին՝ 100 անհատ։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
; Կազմակերպություններ
* Hokkaido Utari Kyokai/Ainu Association of Hokkaido 
* Sapporo Pirka Kotan Ainu Cultural Center 
* Foundation for Research and Promotion of Ainu Culture (centers located in Sapporo and Tokyo) 
* Hokkaido University Center for Ainu and Indigenous Studies 
* Institute for the Study of Languages and Cultures of Ainu in Samani, Hokkaidō
* Foundation for Ainu Culture 

; Թանգարաններ և ցուցահանդեսներ
* Smithsonian Institution
* The Boone Collection
* Nibutani Ainu Cultural Museum 
* The Ainu Museum at Shiraoi
* Ainu Komonjo (18th & 19th century records) – Ohnuki Collection
* The Regions: North America—Ainu–North American cultural similarities

; Հոդվածներ
* "Japan's Ainu hope new identity leads to more rights" in *The Christian Science Monitor*, June 9, 2008
* A Salmon's Life: An Incredible Journey (Columbia River basin, June 8, 2016)—Posterback Activities

; Տեսաֆիլմեր
* "A Trip through Japan with the YWCA (ca. 1919)" —Rare Japanese video featuring Ainu
* ''The Ainu: The First Peoples of Japan''. Old videos and photographs arranged by Rawn Joseph
* "The Despised Ainu People". The Ainus' Tense Relationship with Japan. 1994. Journeyman.tv

Կատեգորիա:Ազգային փոքրամասնություններ
Կատեգորիա:Ճապոնիայի ազգեր
Մեկուսացած լեզու

**Մեկուսացված լեզուն** այն լեզուն է, որը չի մտնում այժմ հայտնի որևէ լեզվաընտանիքի մեջ։ Այդպիսով մեկուսացված լեզուն կազմում է առանձին ընտանիք, որը կազմված է միայն այդ լեզվից։ Ամենահայտնի օրինակներն են՝ շումերերենը, նիվհերենը, էլամերենը, հաձան, բուրուշասկին։ Մեկուսացված կոչվում են միայն այն լեզուները, որոնց համար գոյություն ունեն բավականին տվյալներ և ընդգրկումը որևէ ընտանիքի մեջ ապացուցված չի եղել նույնիսկ ուժեղացված փորձերից հետո։ Այլ դեպքում այդպիսի լեզուները կոչվում են չդասակարգված լեզուներ։


Կատեգորիա:Լեզու
Կորոբոկուրու

մինի|Փայտե կորոբոկուրու տիկնիկներ
**Կորոբոկուրուն** (այնական անվանումը՝ կորո «բույսից փոքր մարդիկ») մեռյալ ազգ է, որն ապրում էր Ճապոնիայի Հոկայդո և Տոհոկու կղզիների վրա։ Ծագումը անհայտ է։ Ազգի ներկայացուցիչների և կենցաղի մասին կարելի է դատել միայն այների ասածներից։

Այնուները հավատում էին, որ Կորոպոկկուրուները բնակվում էին իրենց հողերում նախքան իրենց գալը։ Նրանք հմուտ ձկնորսներ էին, ապրում էին փոսերում, որոնց տանիքները պատրաստված էին գորշի տերեւներից։ Ըստ Աինուների, նրանց փոսերը, խեցեղենի բեկորները և քարե գործիքները դեռևս ինչ-որ տեղ կարելի է գտնել։

## Լեգենդ
Շատ վաղուց Կորոպոկկուրուները լավ հարաբերությունների մեջ էին այնուների հետ և նրանց ուղարկում էին եղջերուներ, ձկներ և այլ որս և փոխանակում ապրանքներ։ Սակայն նրանք չէին սիրում մարդկանց տեսնել, և այդ պատճառով նրանք սովորաբար իրենց առաքումները կատարում էին գիշերվա քողի տակ։

Մի օր մի երիտասարդ Այնուն ցանկացավ սեփական աչքերով տեսնել Կորոպոկկուրուին և դարանակալեց նրան այն պատուհանի մոտ, որտեղ նրանք թողնում էին իրենց նվերները։ Երբ վերջապես հայտնվեց կորոպոկկուրուն, երիտասարդը բռնեց նրան և ներս քաշեց։ Պարզվեց, որ նա գերել է մի գեղեցիկ Կորոպոկկուրա կնոջ, և նա այնքան էր զայրացել այնուների կոպտությունից, որ դրանից հետո ոչ ոք երբեք չի տեսել իր ժողովրդին։

## Գիտական բացատրություններ
Ենթադրվում է, որ Կորոբոկուրու  առասպելները կարող են լինել իրական նեոլիթյան]] դարաշրջանի մարդկանց հիշողություն, ովքեր ապրել են Հոկայդո և Սախալին կղզիներում մինչև Այնուները և գոյություն ունի նրանցից առանձին, և նույնիսկ, որ այդ ժողովուրդը կարող են Homo floresiensisներկայացուցիչ լինել, այսպես կոչված, "հոբբիթների"։ Դրա վկայությունը այն հողագործներն են, որոնք տարբերվում են այնյան և այնյան մշակույթին պատկանող խեցեղենից։.

## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն
* 
* 
* 

Կատեգորիա:Ճապոնիայի ազգեր
Եվրատեսիլ 1957 երգի մրցույթ

**«Եվրատեսիլ 1957 երգի մրցույթը»** եղել է երկրորդ Եվրատեսիլ երգի մրցույթը և տեղի է ունեցել 1957 թվականի մարտի 3-ին Ֆրանկֆուրտ (Մայն) քաղաքում (Գերմանիա)։ Ինչպես և առաջին մրցույթը, այս մեկը կրկին հիմնականում ռադիո ծրագիր էր, բայց կար մարդկանց նկատելի աճ, ովքեր ունեյն հեռուստացույցներ։ Մրցույթը հաղթեց Նիդերլանդները ներկայացնող Քորի Բրոքքենը «Net Als Toen» երգով։

Որոշ ժամանակ լուրեր են տարածվել, որ Վալտեր Անդրեաս Շվարցը իր «Im Wartesaal Zum Großen Glück» երգով զբաղեցրել է երկրորդ հորիզոնականը, այդ իսկ պատճառով Գերմանիան հյուրընկալեց Եվրատեսիլ 1957 երգի մրցույթը։ Իրականում կանոնը, որ հաղթող երկիրը պետք է կազմակերպի հաջորդ տարվա Եվրատեսիլը դեռևս չէր բեղմնավորված։ Սակայն, ինչպես ավելի շատ երկրներ ցանկանումեյն մասնակցել, դա դարձավ անպետք։

## Անցկացման վայր
**

Ֆրանկֆուրտ (Մայն)-ը քաղաք է Գերմանիայում, Հեսեն երկրամասում, Մայն գետի ափին։ Ֆինանսական և առևտրական խոշոր կենտրոն, միջազգային օդանավակայան (Ռայն-Մեյն), մեքենաշինության, քիմիկական արդյունաբերության կենտրոն։

Վայրը, որը ընտրված էր հյուրընկալելու երկրորդ Եվրատեսիլ մրցույթը, եղել էր Հեսենյան ռադիոյի գլխավոր սրահը, մի կառույց, երաժշտական դահլիճ և նախկին հեռուստատեսության ստուդիա, որը գտնվում է Ֆրանկֆուրտում։ Դա եղել է Հեսենյան Ռադիոյի նախկին շտաբը։ Այսօր օգտագործվում է որպես երաժշտական դահլիճ։

## Ֆորմատ
Այս տարվա մրցույթում Իտալիայի ելույթը տևել է 5։09 րոպե, մինչդեռ Մեծ Բրիտանիայի ելույթը տևեց ընդամենը 1։52 րոպե։ Այդ իսկ պատճառով ստեղծվեց կանոն, որ յուրաքանչյուր երգ մրցույթում չպետք է ավել լինի, քան 3 րոպե, այս կանոնը ուժի մեջ է մնում մինչ այսօր։

Ի փոփոխության նախորդ տարվա մրցույթի կանոններին, այս տարի իրավունք է տրվել դուետներին մասնակցելու։ Դանիայի ներկայացուցիչները Բիրթե Վիլկեն և Գուստավ Վինքլերը առաջին դուետն է Եվրատեսիլ երգի մրցույթի պատմության մեջ։

Սա առաջին տարին էր, որտեղ ժյուրիի անդամները հաղորդակցվում էին հեռախոսով։ Սա նաև առաջին անգամն էր, երբ Հոլանդիան հաղթել է մրցույթը։ Մեկ այլ զգալի փոփոխությունն այն էր, որ ազգային ժյուրինչէր կարող քվեարկել իրենց սեփական երգի օգտին։

## Մասնակիցներ

## Քվեարկության աղյուսակ
[մինի|աջից|[Հեսենյան ռադիոյի գլխավոր սրահ]]

## Վերադարձած մասնակիցներ

## Միջազգային հեռարձակում և քվեարկում
### Քվերակություն և խոսնակներ

#  - Բոբ Վան Բաել
#  - TBC
#  - Դեվիդ Ջեյկոբս
#  - Նունցիո Ֆիլոգամո
#  - Կարլ Բրյուք
#  - Վիլլեմ Դույս
#  - Յոհաքիմ Ֆուքսբերգեր
#  - Կլոդ Դարգե
#  - Բենտ Հենիուս
#  - Մանի Վեբեր

### Մեկնաբաններ

*  - Էմիլ Կոլպաքեր (ORF)
*  - Անտոն Պիտերս (NIR), Ջանին Լամբոթ (INR)
*  - Գուննար Հանսեն (Statsradiofonien TV)
*  - Ռոբերտ Բովե (RTF)
*  - Վոլֆ Միթլեր (Deutsches Fernsehen)
*  - Ժակ Նավադիկ (Télé-Luxembourg)
*  -Բիանկա Մարիա Պիչինինո (Programma Nazionale)
*  - Պիետ տե Նույլ (NTS)
*  - Նիլս Լինման (Radiotjänst TV)
*  - Ջորջ Հարդի Georges Hardy (TSR)
*  - Բերկելեյ Սմիթ (BBC Television Service), Թոմ Սլոան (BBC Light Programme)

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Եվրատեսիլի պաշտոնական կայք
* Եվրատեսիլ 1957 երգի մրցույթ (Վիդեո)

Կատեգորիա:1957 Գերմանիայում
Կատեգորիա:Եվրատեսիլ 1957 երգի մրցույթ