open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Բերլինգտոն (Օնտարիո)

**Բերլինգտոն** (), քաղաք Կանադայի Օնտարիո նահանգում։ Բերլինգտոն քաղաքը գտնվում է Օնտարիո լճի արևմտյան մասում՝ Համիլտոն քաղաքից ոչ հեռու և Տորոնտո քաղաքից 50 կմ արևմտյան մասում։ Քաղաքը արդյունաբերական թաղամասի հատված է, որը կոչվում է «Ոսկե պայտ»։ 2011 թվականի դրությամբ քաղաքի բնակչությունը կազմում էր 175 779 մարդ։

## Պատմություն
Բերլինգտոն գյուղը ձևավորվել է 1873 թվականին՝ Պորտ Նելսոնի և Վելինգթոն Սքվեյ բնակավայրերի միաձուլմամբ։ 1914 թվականին Բերլինգտոնը ստացել է քաղաքի կարգավիճակ, իսկ 1974 թվականին դարձել է արդեն մեծ քաղաք։ Ապագա քաղաքի առաջին և ամենահայտնի բնակիչը Ջոզեֆ Բրանթն էր, որը 1798 թվականին ստացել է 3450 ակր (գրեթե 1400 հա) հողատարածք Բերլինգտոն Բեյի ափին։ Սկզբում քաղաքի տնտեսության հիմքը առևտուրն ու ապրանքների փոխադրումն էր․ ցորենն ու փայտանյութը առաքվում էին Նելսոն նավահանգստով։ 1854 թվականին երկաթուղու հիմնադրումը նույնպես խթանեց առևտուրը։ Տնտեսական աճը կանգ առավ, երբ փայտանյութի պաշարները սպառվեցին, և մեծ ջրատարողությամբ շոգենավերը սկսել են խարսխվել Համիլթոնի եւ Տորոնտոյի նավահանգիստներում՝ շրջանցելով տեղի նավամատույցները։ 1890-ականներից մինչև Առաջին համաշխարհային պատերազմի ընթացքը տեղի գյուղատնտեսության մեջ շրջադարձ է կատարվել դեպի բանջարեղենի մշակում և պտղաբուծություն. Բերլինգտոնը վերածվել է «քաղաք-այգու» հարավային Օնտարիոյում։ Ներկայումս քաղաքը նաև համարվում է «քնած քաղաք» մերձակայքի Համիլտոն և Տորոնտո քաղաքների համար։

Բերլինգտոնում է գտնվում ամբողջ աշխարհում հայտնի Թագավորական բուսաբանական այգին։

## Պատկերասրահ

Պատկեր:MM Robinson High School.jpg|Մ․ Մ․ Ռոբինսոնի անվան բարձրագույն դպրոց
Պատկեր:Joseph Brant Memorial Hospital in Burlington, Ontario.jpg|Ջոզեֆ-Բրանտ Մեմորիալ հիվանդանոց
Պատկեր:WWII Navy Memorial in Spencer Smith Park in Burlington, Ontario.jpg|Ռազմական ծովայինի հուշարձանը Սպենսեր-Սմիթ այգում
Պատկեր:Rock Gardens A.JPG|Թագավորական բուսաբանական այգի
Պատկեր:Skyway Bridge.JPG|Սկայվեյ-Բրիջ կամուրջ


## Նշանավոր բնիկներ և բնակիչներ
* Ջիլլիան Ռեյնոլդս (ծնվ.1966)․ ամերիկացի դերասանուհի, լրագրողուհի և հաղորդավարուհի
* Ջեֆ Դաննա (ծնվ.1964)․ կանադացի կինոկոմպոզիտոր
* Մարկ Օլդերշոու (ծնվ.1983)․ կանադացի կանոեներով թիավար, Լոնդոնի Օլիմպիական խաղերի բրոնզե մեդալակիր
* Ջիմ Քերրի (ծնվ.1962)․ կանադա-ամերիկյան դերասան, կատակերգու սցենարիստ և պրոդյուսեր
* Ռայան Գոսլինգ (ծնվ.1980)․ կանադացի կինոդերասան
* Թորրի Հիգգիսոն (ծնվ.1969)․ կանադացի դերասանուհի
* Յուլիա Չերներ (ծնվ.1973)․ կանադացի ինժեներ
* Ջոժ Անդերսոն (ծնվ.1994)․ կանադացի հոկեյիստ

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:1874 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր
Կատեգորիա:Կանադայի քաղաքներ
Կատեգորիա:Հյուսիսային Ամերիկայի բնակավայրեր
Կատեգորիա:Օնտարիո
Սքոն

**Սքոն** (), բրիտանական տարատեսակ քաղցր թխվածքների ընդհանուր անվանում։ Սքոնները սովորաբար մատուցում են թեյի հետ։ Դրանք հայտնի են Անգլիայում (հատկապես հարավ-արևմտյան երկրներում), Շոտլանդիայում և Կոռնուոլում, նաև մի քանի բրիտանական նախկին գաղութավայրերում։ Սքոնների պատրաստման համար սովորաբար օգտագործում են ցորենի ալյուր, սակայն երբեմն կարելի է օգտագործել այլ տեսակի ալյուր, օրինակ՝ վարսակի։ Սովորաբար սքոնների մեջ ավելացնում են փխրեցուցիչ։ Այս բուլկիները Կոռնուոլի և Դևոնշիրի թեյի փառատոնի պարտադիր բաղկացուցիչ մաս են կազմում։

## Պատմություն և նկարագրություն
Ի սկզբանե սքոնները պատրաստել են կլոր, տափակ և միջին չափաբաժնով՝ անթթխմոր վարսակի ալյուրից, թխել են տապակում, այնուհետև բաժանել են եռանկյունաձև կտորների և մատուցել։ Այսօր շատերը այս տեսակի մեծ և կլոր հացերը կանվանեին բլիթներ (), իսկ կտորները՝ սքոն։ Շոտլանդիայում երկու արտահայտություններն էլ գործածական են։

Երբ փխրեցուցիչը ավելի հասանելի է դարձել, սքոնները սկսել են պատրաստել ջեռոցներում։ Ժամանակակից սքոնները կարելի է ձեռք բերել բազմաթիվ բրիտանական և իռլանդական հացի փռերում, մթերային խանութներում, ռեստորաններում և սուպերմարկետներում, սակայն տնային տնտեսուհիներից շատերը առաջվա պես նախընտրում են պատրաստել այն տանը։

Խանութներում վաճառվող սքոններից շատերը հիմնականում կլոր են, բայց հանդիպում են նաև վեցանկյան ձևով։ Տանը պատրաստած սքոնները ունեն տարբեր ձևեր և պատրաստվում են յուրօրինակ ընտանեկան բաղադրատոմսերով։ Հաճախ սքոնի մեջ չամիչ են ավելացնում։ Բացի դրանից, կարելի է ավելացնել նաև այլ հավելումներ, սակայն դասական սքոնը առանց խորիզի է լինում։ Սքոնների մեծամասնությունը չափի մեջ քաղցր են կամ ունեն չեզոք համ, սակայն կան նաև կծու տեսակներ, որտեղ ավելացնում են սոխ կամ բեկոն։

## Նախկին գաղութավայրերում
250px|thumb|left|Չամիչով սքոն
### Ավստրալիա
Դդմային սքոնները, որոնք պատրաստում էին՝ խմորի մեջ եփված դդումի խյուսը ավելացնելով, բավականին հայտնի էին Ավստրալիայում՝ շնորհիվ աշխարհիկ տիկին Ֆլորես Բիելկե-Փիթերսոնի՝ բարձրաստիճան քաղաքական գործչի կնոջ, որը դդմային սքոնների բաղադրատոմսը ներառել է իր հայտնի խոհարարական գրրքում։ Ավստրալիայում հանդիպում են նաև արմավով սքոններ, որոնք սովորաբար իրենց մեջ պարունակում են մանրացրած, չորացրած արմավներ, իսկ սքոնները տապակում են թավաներում՝ հալած ճարպի մեջ։ Տապակած սքոնները հիմականում պատրաստում են ցուրտ ամիսներին և անվանում են «պուֆթալուն»։

### Նոր Զելանդիա
Նոր Զելանդիայում հայտնի են պանրից սքոնները, որոնք հաճախ մատուցվում են սրճարաններում։ Սակայն ըստ այդ երկրում հայտնի Էդմոնդսոնի խոհարարական գրքի՝ սքոնի բաղադրատոմսում օգտագործում են միայն ալյուր, փխրեցուցիչ, աղ և կաթ։ Սքոնները հայտնի են Նոր Զելադիայում և հաճախ ընկալվում են որպես «քիվիանի» մաս (նորզելանդական մշակութային ժառանգության հումորային անվանումը)։

## Տես նաև
*Մաֆին
*Կրուասան
*Փքաբլիթ

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Աղանդեր
Կատեգորիա:Անգլիական խոհանոց
Կատեգորիա:Բրիտանական աղանդեր
Կատեգորիա:Բրիտանական խոհանոց
Կատեգորիա:Թխվածքաբլիթներ
Կատեգորիա:Թխվածքներ
Միխայիլ Սոլովյով

**Միխայիլ Ալեքսանդրովիչ Սոլովյով** (), ռուս ֆուտբոլիստ, կիսապաշտպան։

## Կարիերա
Մոսկվայի ԲԿՄԱ-ի սան է, հանդես է եկել երիտասարդական կազմում։ 2016 թվականի հունվարին աշխատանքային պայմանագրի ժամկետը լրանալուց հետո հեռացել է ակումբից։ Պրոֆեսիոնալ մակարդակում նորամուտը նշել է «Սոլյարիսում»։ Ակումբի լուծարումից հետո տեղափոխվել է «Արմավիր», որի հետ հաղթել է ՊՖԼ առաջնության «Հարավ» խմբում։

Ռուսաստանի Առաջին դիվիզիոն դուրս գալուց հետո Սոլովյովը չի ամրապնդել դիրքը թիմի կազմում և վարձավճարով ուղարկվել է հայկական «Բանանց» ակումբ։ Տեղի Պրեմիեր լիգայում նորամուտը նշել է օգոստոսի 4-ին առաջնության առաջին տուրում, որի շրջանակներում «Բանանցը» 0:0 խաղացել «Շիրակի »հետ։ Սոլովյովը խաղադաշտ է դուրս եկել մեկնարկային կազմում և 53-րդ րոպեին նրան փոխարինել է բրազիլացի Վալ Պրայան։

## Նվաճումներ
* ՊՖԼ առաջնության «Հարավ» գոտու հաղթող (1) - 2017/2018:

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:ԲԿՄԱ Մոսկվայի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Բնօրինակում անաղբյուր հոդվածներ
Կատեգորիա:Մաշուկ-ԿՄՎ-ի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Նեֆտեխիմիկ Նիժնեկամսկի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Ռուս ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Տղամարդկանց ֆուտբոլի կիսապաշտպաններ
Բրայան Ֆրենսիս Օ’Բիրն

**Բրայան Ֆրենսիս Օ’Բիրն** (, նաև տարածված է ազգանվան հետևյալ գրվածքը` **Օ’Բերն**, ), կինոյի, թատրոնի և հեռուստատեսության իռլանդացի դերասան։

## Կենսագրություն
Օ’Բիրնը ծնվել է 1967 թվականի մայիսի 16ին Կավան կոմսության հարավ-արևելքում գտնվող գյուղում` Մալլախում։ Նա սովորել է Դուբլինի Տրինիտի քոլեջում, որտեղ այցելել է Սեմյուել Բեքեթի կենտրոն, սովորելով դերասանական վարպետություն։ 1990 թվականին Բրայանը տեղափոխվել է Նյու Յորք, որտեղ ներառված է եղել Ռեպերտուար թատրոնի իռլանդական թատերախմբում։ Նրա առաջին դերը եղել է Բրայան Ֆրիլի պիեսի` «Ֆիլադելֆիա, ես գալիս եմ!» ներկայացման ժամանակ։

Բրայանը ամուսնացած է դերասանուհի Հեզեր Գոլդենհերշի հետ (ծն. 1973 թվական)։ Զույգը ունի երկու դուստր]։

Բրայան Ֆրենսիս Օ’Բիրնի դերասանական վաստակը նշել են հեղինակությանը վերաբերող մի քանի մրցանակներ, որոնից են` Դրամա Դեսկ, «Սպուտնիկ», «Թոնի և «Gotham Awards»:

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ

 
Կատեգորիա:«Դրամա Դեսկ» մրցանակի դափնեկիրներ
Կատեգորիա:«Թոնի» մրցանակի դափնեկիրներ
Կատեգորիա:Իռլանդացի կինոդերասաններ
Աիոլի

**Աիոլի** (ֆր.՝ aïoli, կամ all i oli, որը նշանակում է «սխտոր-և-ձիթապտղի յուղ») սոուս է, որը պատրաստվում է սխտորից և ձիթապտղի յուղից, որը շատ տարածված է Միջերկրական ծովի հյուսիսային ափին՝ Իսպանիայից մինչև Իտալիա։ Տարբեր տարբերակներում սոուսին կարելի է ավելացնել նաև ձու (կամ միայն դեղնուց, կամ միայն սպիտակուց), կիտրոնի հյութ և ջուր։ Սոուսին ավելացնում են նաև մանանեխ, իսկ Կատալոնիայում՝ տանձ։ Միջերկրական խոհանոցում նաոլին ավանդաբար մատուցում են ծովամթերքի, ձկան ապուրների, տապակած հավով և կրուտոններով։ Կատալոնական խոհանոցում այոլին օգտագործում են խորոված գառան և բանջարեղենի, ինչպես նաև պաելայի հետ միասին։ Մալթայում լոլիկը կամ թխվածքաբլիթի փշրանքները ավելացնում են այոլիի դասական բաղադրությանը։ Սովորաբար մատուցվում է սենյակային ջերմաստիճանում։ Պրովանսում aioli-ն (կամ ավելի պաշտոնական՝ Le Grand Aïoli) պատրաստի ուտեստ է, որը բաղկացած է խաշած բանջարեղենից (սովորաբար գազար, կարտոֆիլ և լոբի), խաշած ձուկ (թարմ կամ թրջած աղած ձողաձուկ) և եփած ձու, որը մատուցվում է աիոլի սոուսով։ Ֆրանսիայում նաոլին մատուցում են ծովամթերքի տեսականի, խաշած ծովախեցգետին և ծովային խխունջներ։

Դասական աիոլին սխտորը հավանգի մեջ մանրացնելու և փոքր քանակությամբ ձիթապտղի յուղ ավելացնելու գործընթաց է, որի արդյունքում ստացվում է հարթ և շատ հարուստ սոուս։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Ֆրանսիական խոհանոց
Կոստյանտին Օդոլսկի

**Կոստյանտին Օդոլսկի** (; ), ուկրաինացի ֆուտբոլիստ, դարպասապահ։

## Կենսագրություն
Կոնստյանտինը ծնվել է 1989 թվականի հունվարի 5-ին։ 2002-2006 թվականներին նա հանդես է եկել Կիևի ՌՎՈՒՖԿ-ում Ուկրաինայի մանկապատանեկան ֆուտբոլի լիգայում։

### Ակումբային գործունեություն
2006 թվականի ամռանը Դոնեցկի «Մետալուրգի» դուբլի հեղինակ է դարձել, որը խաղում էր Ուկրաինայի երիտասարդական առաջնությունում։ «Մետալուրգի» դուբլում անցկացրած չորսուկես տարիների ընթացքում Օդոլսկին անցկացրել է 58 հանդիպում։

2011 թվականի սկզբին նա պայմանագրով տեղափոխվել է Երևանի «Բանանց», որտեղ թիմում խաղացել է վեց ամիս։ Բոլոր մրցաշարերում անցկացրել է ընդամենը 3 հանդիպում, Օդոլսկին բազայում տեղը զիջել է Ստեփան Ղազարյանին։ 17 տարեկանների երիտասարդական հավաքականի համար Կոնստանտինն անցկացրել է ընդամենը 1 հանդիպում, 2006 թվականի փետրվարի 18-ին Մոլդովայի դեմ (2։ 2), Օդոլսկին այս հանդիպմանը խաղացել է 80 րոպե։

2007 թվականի հունվարին Ալեքսանդր Լիսենկոյի կողմից հրավիրվել է մինչև 19 տարեկանների երիտասարդական հավաքական Վալենտին Գրանատկինի հուշամրցաշարին, որն անցկացվում էր Սանկտ Պետերբուրգում։ Այնուհետև Ուկրաինան զբաղեցրեց 5-րդ տեղը, Օդոլսկին մրցաշարում մասնակցեց 3 խաղի։ Ընդհանուր առմամբ, նա 10 հանդիպում է անցկացրել մինչև 19 տարեկանների հավաքականի կազմում 2007-2008 թվականներին։ 2011 թվականի ամռանը նա վերադարձել է «Մետալուրգ»։

2013 թվականի ամռանը դարձել է Չեռնովցի «Բուկովինայի» խաղացող, որը հանդես է գալիս Ուկրաինայի Առաջին լիգայում։ Նա թիմում ստացել է 1 համար և դարձել Բոգդան Կոգուտի փոխարինողը։ 2016 թվականի սկզբին նա տեղափոխվել է Քրիստալ (Խերսոն), բայց արդեն նույն թվականի հունիսին նա լքել է Խերսոնի թիմը։

2017 թվականի ապրիլին միացել է «Ագրոբիզնեսին» Վոլոչիսկ քաղաքին, որի հետ ի վերջո դարձել է Ուկրաինայի չեմպիոն սիրողական թիմերի մեջ։ Նա իր պրոֆեսիոնալ դեբյուտը նշել է «Ագրոբիզնեսի» կազմում նույն թվականի հուլիսի 9-ին՝ Ուկրաինայի գավաթի խաղարկության «Տեռնոպոլի» դեմ խաղում։ Իսկ մրցաշրջանի ավարտին թիմի հետ միասին դարձել է Երկրորդ լիգայի չեմպիոն։ 2019 թվականի ամռանը Կոնստէնտինը լքել է «Ագրոբիզնեսը», ընդհանուր առլամբ, Վոլոչիսկի թիմի համար բոլոր մրցաշարերում անցկացրել է 33 հանդիպում։

### Հավաքականի գործունեություն
Ուկրաինայի մինչև 17 տարեկանների երիտասարդական հավաքականի համար Կոնստանտինն անցկացրել է ընդամենը 1 հանդիպում, 2006 թվականի փետրվարի 18-ին Մոլդովայի դեմ (2։ 2), Օդոլսկին այս հանդիպմանը խաղացել է 80 րոպե։

2007 թվականի հունվարին Ալեքսանդր Լիսենկոյի կողմից հրավիրվել է մինչև 19 տարեկանների երիտասարդական հավաքական Վալենտին Գրանատկինի հուշամրցաշարին, որն անցկացվում էր Սանկտ Պետերբուրգում։ Այնուհետև Ուկրաինան զբաղեցրել է 5-րդ տեղը, Օդոլսկին մրցաշարում մասնակցել 3 խաղի։ Ընդհանուր առմամբ, նա 10 հանդիպում է անցկացրել մինչև 19 տարեկանների հավաքականի կազմում 2007-2008 թվականներին։

## Նվաճումներ
;«Ագրոբիզնես» (Վոլոչիսկ)
* Ուկրաինայի Երկրորդ Լիգայի հաղթող (1) – 2017-18
* Ուկրաինայի սիրողական թմերի մեջ չեմպիոն (1) – 2016-17

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* 
* 
* 

Կատեգորիա:Ուկրաինացի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Ուրարտուի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Տղամարդկանց ֆուտբոլի դարպասապահներ
Անտոնիո Կալդաս

**Անտոնիո Կալդաս** (), հայտնի է որպես **Կալդաս**, պորտուգալացի պաշտոնաթող ֆուտբոլիստ, որը խաղացել է որպես դարպասապահ, իսկ ներկայումս մարզիչ է։

## Խաղային կարիերա
Կալդասը ծնվել է Բրագայում և պատանեկան ֆուտբոլ է խաղացել տեղի «Բրագա» ՖԱ-ում։ Նա իր 19-ամյա պրոֆեսիոնալ կարիերայի մեծ մասն անցկացրել է երկրորդ դիվիզիոնում։

Կալդասի ներդրումը Պորտուգալիայի ֆուտբոլի առաջնության 1984–85 մրցաշրջանում բաղկացած էր «Vizela» ՖԱ-ի կազմում անցկացրած տասը (թիմը դուրս մնաց) և 1991-92 մրցաշրջանում «Paços de Ferreira» ՖԱ-ի կազմում անցկացրած 16 հանդիպումներից։ Նա նաև եղել է «Բրագա» և «União» թոփ-թիմի կազմում, սակայն առաջնությունում չի կարողացել հանդես գալ ոչ մի ակումբում։

## Մարզչական կարիերա
Կալդասը սկսել է զբաղվել մարզչությամբ դեռ այն ժամանակ, երբ «Leixões» ՖԱ-ում ակտիվ ֆուտբոլիստ էր։ Հետագայում նա վերադարձել է Բրագա՝ գլխավորելով ինչպես երիտասարդական, այնպես էլ պահեստային թիմերը և օգնելով Էդուարդու Կառվալյուին՝ սկսելու իր կարիերան, ով հետագայում մի քանի հանդիպում է անցկացրել Պորտուգալիայի հավաքականում։

2006-07 թվականներին՝ մինչ Բրագա վերադառնալը Կալդասը ղեկավարել է «Chaves» ՖԱ-ն՝ կրկին գլխավորելով մինչև 19 տարեկանների հավաքականը, սակայն Մանուել Մաչադոյի պաշտոնանկությունից հետո նա տեղափոխվել է «Բրագա»-ի հիմնական կազմ, որտեղ 2007-08 մրցաշրջանում թիմին դուրս է բերել Ինտերտոտոյի գավաթի առաջին որակավորման փուլ ՈՒԵՖԱ-ի Գավաթում։

2010 թվականին Կալդասը տեղափոխվել է Անգոլա, որտեղ եղել է «Benfica »ՖԱ-ի և «Interclube»-ի մարզիչը, ուր նա հաղթել է Անգոլայի գավաթը և Սուպերգավաթը։ «Interclube»-ի հետ նա մի ամբողջ պատմություն է կերտել, քանի որ դա առաջին անգամն էր, երբ Անգոլայի թիմը դուրս էր եկել CAF-ի Չեմպիոնների լիգայի կիսաեզրափակիչ։ Ներկայումս Կալդասը «Sagrada Esperança» ՖԱ-ի և «Sagrada Esperança» ՖԱ-ի մարզիչն է։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* António Caldas

Կատեգորիա:Բրագայի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Պասուշ դե Ֆերեյրայի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Պորտուգալացի ֆուտբոլային մարզիչներ
Կատեգորիա:Պորտուգալացի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Տղամարդկանց ֆուտբոլի դարպասապահներ
Հայաստանի գավաթի եզրափակիչ 2016

**Հայաստանի գավաթի 2016 թվականի եզրափակիչը** Հայաստանի գավաթի 25-րդ եզրափակիչն էր և Հայաստանի գավաթի 2015-16 եզրափակիչ խաղը։ Խաղացվել է Երևանի «Հանրապետական» մարզադաշտում, 2016 թվականի մայիսի 4-ին, և մասնակցել են «Բանանցն» ու «Միկան»։ 

Սա «Բանանցի» և «Միկայի» 8-րդ ելույթն էր գավաթի եզրափակչում, ընդ որում «Միկան» նախորդ տարիների եզրափակչում պարտություն էր կրել «Փյունիկից», Իսկ «Բանանցի» վերջին ելույթը տեղի է ունեցել 2010 թվականին և ավարտվել է նաև «Փյունիկից» կրած պարտությամբ։ «Բանանցը» հաղթել է 2:0 հաշվով, ընդ որում՝ երկու գոլերն էլ խփվել են առաջին խաղակեսում՝ Լաերսիոյի 11-մետրանոցի և Ացամազ Բուրաևի հարվածի շնորհիվ։

## Հանդիպում
### Մանրամասներ



## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:2016 սպորտում
Կատեգորիա:Հայաստանի ֆուտբոլի գավաթներ
Լակսա

**Լակսա,** պերանական խոհանոցի ուտեստ, տարածված է Մալայզիայում, Սինգապուրում և Ինդոնեզիայում, իրենից ներկայացնում է լապշայով կծու ապուր։

«Լակսա» անվանման բացատրությունը հայտնի չէ։ Ըստ տարբերակներից մեկի՝ այն գալիս է պերսիդական «lakhshah» բառից, որը լապշայի տեսակ է, մյուս տարբերակի համաձայն՝ այն ծագել է ճապոնական «辣 沙» բառից, որը նշանակում է «կծու ավազ», քանի որ օգտագործվում է որպես համեմունք քաղցրահամ ջրերի ծովախեցգետնի ապուր պատրաաստելիս։

Բացի լապշայից ապուրի հիմնական բաղադրիչներ են համարվում ծովամթերքները՝ ձուկ, ծովախեցգետին, խեցեմորթը, չնայած այն բանին, որ լակսան կարող է պատրաստվել նաև հավով։ Ուտեստի մեծ թվով տարածաշրջանային տարբերակներ կան, որոնց բաղադրությունները կարող են բավականին տարբերվել։ Դրանցից մեկը «Ասամ լակսան» է՝ ձկնապուր, որն ունի բնորոշ թթվայնություն։ 2011 թվականին CNN Go կազմած 20 ամենահամեղ ուտստներ ցանկում զբաղեցրել է 7-րդ տեղը։

## Ծանոթագրություններ
Ամանորը հասարակաց տանը

«**Ամանորը հասարակաց տանը**» (), նորվեգացի նկարիչ Էդվարդ Մունկի կտավը։ Նկարը էքսպրեսիոնիզմի ոճով է, որը նկարիչը ավարտել է 1903-04 թվականներին։ Այն պահվում է Օսլոյում գտնվող Մունկի թանգարանում։

## Ստեղծման պատմություն
Համբուրգում դիմանկարի պատվերը (սենատոր Հոլթհուզեն, Մունկի հովանավոր Մաքս Լինդեի աները) չեղյալ է հայտարարվել տարաձայնությունների պատճառով։ Արդյունքում, Մունկը տառապում էր տագնապից, որը փորձում էր հաղթահարել ալկոհոլի միջոցով։ Լյուբեկում հասարակաց տուն այցելելը, ենթադրաբար, ազդեցություն է թողել Մունկի վրա նկարը ստեղծելու համար, նկարը մեկնաբանվում է որպես «թեթև, բայց մելամաղձոտ», որտեղ հասարակաց տանը աշխատող աղջիկները արդեն ավարտել էին տոնածառը զարդարելը։ Ինչպես ժամանակաշրջանի մյուս նկարները, սա նույնպես ցույց է տալիս Մունկի կապը ֆովիզմի հետ։ Մարմնավաճառությունը եղել է Մունկի սիրելի թեման, և գերմանական հասարակաց տան մեկ հատուկ սենյակ հետագայում ոգեշնչել է նրան «Կանաչ սենյակ» նկարների մի ամբողջ շարքը ստեղծելու վրա։

## Տես նաև
* Էդվարդ Մունկի նկարների ցանկ (1880-1885)
* Էդվարդ Մունկի նկարների ցանկ (1886-1892)
* Էդվարդ Մունկի նկարների ցանկ (1893-1898)
* Էդվարդ Մունկի նկարների ցանկ (1899-1902)
* Էդվարդ Մունկի նկարների ցանկ (1903-1905)
* Էդվարդ Մունկի նկարների ցանկ (1906-1908)
* Էդվարդ Մունկի նկարների ցանկ (1909-1913)
* Էդվարդ Մունկի նկարների ցանկ (1914-1927)
* Էդվարդ Մունկի նկարների ցանկ (1928-1944)

## Ծանոթագրություներ

Կատեգորիա:1904 նկարներ
Կատեգորիա:Էդվարդ Մունկի նկարներ
Կատեգորիա:Մունկի թանգարանի նկարներ
Կատեգորիա:Նորվեգիայի արվեստ
Կլաուդիո Տորեխոն

**Կլաուդիո Տորեխոն** (; ), պերուացի ֆուտբոլիստ, «Ֆենիքս» (Մոնտեվիդեո) ակումբի կիսապաշտպան։

## Ակումբային գործունեություն
Տորեխոնը պրոֆեսիոնալ գործունեություն սկսել է «Սպորտինգ Կրիստալում»՝ իր հայրենի քաղաքում։ 2011 թվականի փետրվարի 13-ին Մելգարի դեմ խաղում իր նորամուտը նշել է պերուական օրինակում՝ երկրորդ խաղակեսում փոխարինելով Մենսուն Քուինային։ Իր երկրորդ մրցաշրջանում Կլաուդիոն դարձել է երկրի չեմպիոն, սակայն գրեթե չի մտել խաղադաշտ և որոշել է հեռանալ թիմից։ 2013 թվականի սկզբին նա միացել է «Ունիվերսիդադ Սան Մարտինին»։ Փետրվարի 9-ին իր նախկին ակումբի՝ «Սպորտինգ Քրիստալի» դեմ մենամարտում Տորեխոնը նշել է իր նորամուտը նոր թիմում։ «Ունիվերսիդադում» Կլաուդիոն նույնպես հազվադեպ էր խաղադաշտ մտնում և երկու մրցաշրջանից հետո նա լքել է երկիրը։

2015 թվականի ամռանը Տորեխոնը պայմանագիր է կնքել հայկական «Ուլիսի» հետ։ Օգոստոսի 2-ին «Արարատի» հետ խաղում նա իր նորամուտը նշել է Հայաստանի առաջնությունում։ 2016 թվականի սկզբին Կլաուդիոն տեղափոխվել է «Բանանց»։ Մարտի 2-ին «Փյունիկի» դեմ մենամարտում նշել է իր նորամուտը նոր թիմում։ Նույն թվականին Տորեխոնն օգնել է ակումբին նվաճել Հայաստանի գավաթը։

2017 թվականի սկզբին Կլաուդիոն տեղափոխվել է ուրուգվայական «Ֆենիքս»։ Փետրվարի 4-ին, «Սուդ Ամերիկայի» դեմ խաղում, նա իր նորամուտը նշել է Ուրուգվայի Պրեմիերում։

## Միջազգային գործունեություն
2011 թվականին Պերուի երիտասարդական հավաքականի կազմում Տորեխոնը մասնակցել է Հարավային Ամերիկայի տնային երիտասարդական առաջնությանը։ Մրցաշարում նա հանդիպումներ է անցկացրել Չիլիի, Վենեսուելայի և Ուրուգվայի հավաքականների դեմ։

2013 թվականին Կլաուդիոն Արգենտինայում մասնակցել է Հարավային Ամերիկայի երիտասարդական առաջնությանը։ Մրցաշարում նա հանդիպումներ է անցկացրել Բրազիլիայի, Չիլիի,  Ուրուգվայի, Էկվադորի հավաքականների դեմ։

## Նվաճումներ
**Ակումբային նվաճումներ**

 **«Սպորտինգ Քրիստալ»**
*  Պերուի ֆոըտբոլի առաջնություն - 2012

 **«[[Ուրարտու ՖԱ|Բանանց]]»**
* Հայաստանի գավաթակակիր - 2015-2016

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* 

Կատեգորիա:Ուրարտուի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Պերուացի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Տղամարդկանց ֆուտբոլի կիսապաշտպաններ
Վադիմս Գոսպոդարս

**Վադիմս Գոսպոդարս** (, ), լատվիացի ֆուտբոլիստ, կիսապաշտպան։

## Ակումբային կարիերա
Ծնվել է 1983 թվականի դեկտեմբերի 25-ին Կրիվոյ Ռոգում։ Մանուկ հասակում տեղափոխվել է Լատվիա։ 13 տարեկանում ընդունվել է Դնեպրոպետրովի մարզական գիշերօթիկ դպրոց,1999 թվականին ստորագրել է իր առաջին պրոֆեսիոնալ պայմանագիրը «Սկոնտո» ակումբի հետ։ Առաջին թիմում հայտնվել է 2000 թվականին, սակայն երեք մրցաշրջանների ընթացքում ընդամենը մեկ հանդիպում է անցկացրել ակումբի կազմում։ 2003 թվականին տեղափոխվել է Ռուսաստանի  առաջին դիվիզիոնի «Լադա» ակումբ։ Խաղալով պարբերաբար՝ նա չի կարողացել օգնել թիմին խուսափել երկրորդ դիվիզիոնից։ Մրցաշրջանի արդյունքներով ընդգրկվել է առաջին դիվիզիոնի մինչև 21 տարեկանների խորհրդանշական հավաքական։ Մրցաշրջանից հետո հանդես գալով Կրասնոդարի առաջին դիվիզիոնի թիմի մրցաշարում՝ ստացել է ծնկի խաչաձև մկանի հանգույցի ծանր վանսվածք։ Լքել է ակումբը 2004 թվականի սկզբին։ 2005 թվականին տեղափոխվել է բարձրագույն լիգայի լատվիական նորաստեղծ «Վենտա» ակումբ։ Մրցաշրջանի կեսից հետո ակումբը ֆինանսական ճգնաժամ է ապրել, թիմի առաջին խաղացողներն ազատ են արձակվել, իսկ մրցաշրջանն ավարտել է աղյուսակի 8-րդ տեղում։ Այնուհետև ակումբը լուծարվել է, և 2006 թվականի սկզբին Գոսպոդարսը տեղափոխվել է Հայաստան, որտեղ հանդես է եկել «Միկա» ակումբում։ Առաջին թիմում խաղացել է մի քանի խաղ, բայց հիմնականում եղել է պահեստային։ 2006 թվականին դադարեցվել է պայմանագիրը, և օգոստոսին կնքել է պայմանագիր «Վենտսպիլս» ակումբի հետ։ Մշտական վնասվածքները թույլ չեն տվել իրեն դրսևորել։ 2008 թվականին պայմանագիր է ստորագել «Յուրմալա» ակումբի հետ, որտեղ ժամանակավոր դարձել է հիմնական թիմի խաղացող։ Նա այնտեղ խաղացել է մեկուկես մրցաշրջան, որից հետո 2009 թվականի հուլիսին տեղափոխվել է Բելառուսի «Վիտեբսկ» ակումբ, որտեղ դարձել է թիմի գլխավորը, ճանաչվել է խաղում թիմի լավագույն խաղացող և օգնել է թիմին պահպանել դիրքը բարձրագույն լիգայում։ Ակումբում խաղացել է մինչև 2011 թվականի հունվար, անցկացրել է 42 խաղ, խփել է 1 գոլ։ Մինչև 2011 թվականի մրցաշրջանի սկսելը միացել է Լատվիայի առաջնության «Յուրմալա» ակումբին։ Մրցաշրջանի ընթացքում 25 խաղում խփել է 9 գոլ և դարձել է իր թիմի 2-րդ լավագույն ռմբարկուն՝ Վիտ Ռիմկուսից հետո, ով խփել է 10 գոլ։ Մինչև 2012 թվականի մրցաշրջանի սկսելը տեղափոխվել է «Դաուգավա»՝ որպես ամենափորձառու խաղացողներից մեկը, և ընտրվել է ակումբի ավագ։ 2013 թվականի մարտին տեղափոխվել է Բելառուսի «Նեման» ակումբ, բայց այնտեղ չի խաղացել ոչ մի խաղ։ 2013 թվականի օգոստոսին միացել է Ֆինլանդիայի «Կայանի» ակումբին։ 2015 թվականին խաղացել է Լատվիայի Առաջին լիգայի «Կարամբա Դինամո» ակումբում, որտեղ եղել է թիմի ավագը և օգնել է ակումբին մրցաշրջանի վերջում հասնել բարձրագույն լիգա։ 2016 թվականից հոր հետ «Յուրնիեկս» ֆուտբոլային ակումբի սեփականատեր է։

## Կարիերա հավաքականում
Գոսպադարսը տարբեր ժամանակներում հանդես է եկել Լատվիայի տարբեր հավաքականներում՝ մինչև 17 տարեկան, մինչև 19 տարեկան և մինչև 21 տարեկան։ Բայց ոչ մի անգամ չի խաղացել Լատվիայի ազգային հավաքականում։

## Նվաճումներ
### Սկոնտո
* Լատվիայի չեմպիոն՝ 2000, 2001 և 2002
* Լատվիայի գավաթի հաղթող՝ 2000, 2001 և 2002

### Միկա
* Հայաստանի գավաթի հաղթող՝ 2000
* Հայաստանի սուպերգավաթի հաղթող՝ 2006

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին Հղումներ
* 
* Footballdatabase.eu профиль.

Կատեգորիա:Լատիշ ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Միկայի ֆուտբոլիստներ
Ատչաֆալայա (գետ)

**Ատչաֆալայա** (), Միսիսիպի դելտայի և Ռեդ Ռիվերայի բազուկ, մոտավորապես 225 կմ երկարությամբ, Հարավային Լուիզիանայում, ԱՄՆ։ Գետը նավարկելի է և մեծ նշանակություն ունի նահանգի համար։ Գետին համապատասխան վիճակում աջակցություն է ցուցաբերում ԱՄՆ բանակի ինժեներների կորպուսը ավելի քան մեկ դար։

Ատչաֆալայան առաջանում է Միսիսիպիի և Ռեդ Ռիվերայի միաձուլման արդյունքում առաջացած բնական ջրանցքից, որը կոչվում է Օլդ Ռիվեր, որի երկարությունը 11 կմ է։ Այնուհետև գետը շարունակումլ է իր հոսքը Միսիսիպիի հիմնական հոսանքից մի փոքր արևմուտք և թափվում Մեքսիկական ծոց՝ Մորգան Սիթի քաղաքից մոտ 25 մղոն (40 կիլոմետր) հարավ։

Մերձգետաբերանային շրջանում գտնվում է Ատչաֆալայա-Բեյսին հսկայական ճահիճը։

## Պատմություն
Մինչև 15-րդ դարը Միսիսիպին և Կարմիր գետը հոսում էին միմյանց զուգահեռ, բայց հետո Միսիսիպիի հունը շրջվել է դեպի արևմուտք՝ կազմելով թեքություն (Թուրնբուլի թեքություն), որը միացվել է Կարմիր գետին։ Վերին հոսանքի Կարմիր գետը դարձել է Միսիսիպիի վտակ, իսկ Կարմիր գետի նախկին ստորին հոսանքը, որն այժմ Միսիսիպիի ճյուղն է, կոչվում է Ատչաֆալայա։

1830-ական թվականներին հայտնի ինժեներ Հենրի Շրիվի ղեկավարությամբ մաքրվել է «Մեծ Լաստանավը»՝ ընկած ծառերի հսկայական խցանումը, որը դժվարացնում էր Ատչաֆալայայի և Ռեդ Ռիվերայի հոսքը և անհնար էր դարձնում նավարկությունը։ Շրիվը նաև ջրանցք է փորել Միսիսիպիի նախկին ջրանցքի տեղում։ Թերնբուլի թեքության հյուսիսային հատվածը դրանից հետո լցվել է նստվածքային ապարներով, իսկ հարավայինը՝ Օլդ Ռիվերը, շարունակել է միացնել երեք գետերը։

Շրիվի փորած ջրանցքը փոխեց իրերի բնական կարգը։ Միսիսիպիից և Ռեդ Ռիվերից դեպի Ատչաֆալայա ջրի հոսքը մեծացավ, և գետը սկսեց լայնանալ ու խորանալ։ 1850-1950 թվականներին Միսիսիպիից Աթչաֆալայա ջրի արտահոսքը 10%-ից հասավ 30%-ի։ Վտանգ կար, որ Միսիսիպիի հունը կփոխի իր ընթացքը և կընկնի Ատչաֆալայա, որի ճանապարհը մինչև օվկիանոս 2 անգամ կարճ է։

### Օլդ Ռիվերի Կառավարման Համալիր
1950-ականներից ի վեր ԱՄՆ ինժեներական ուժերը կառուցել են հիդրոտեխնիկական կառույցներ՝ գետերի հոսքն իրենց հուններում զսպելու, Միսիսիպիից Աթչաֆալայա ջրի արտահոսքը 30%- ով կարգավորելու և պահպանելու համար, իսկ ջրհեղեղների ժամանակ Աթչաֆալայա ջրի վերահսկվող արտահոսքը։ Ափերն ամրացվեցին,  վերևում ամբարտակով և ջրհորդանով լրացուցիչ արտահոսքի ալիք փորվեց, իսկ Օլդ Ռիվերը փակվեց։ 1963 թվականին ավարտվել են Գոլդ Ռիվերի վերահսկողության համալիրի ստեղծման աշխատանքները։

1973 թվականին Միսիսիպիի խոշոր ջրհեղեղը վնասել է ամբարտակը ՝ գրեթե փլուզելով այն։ Կատարված վերանորոգման աշխատանքները չէին կարող ամբողջությամբ վերականգնել դրա ամրությունը։ Ծանրաբեռնվածության թեթևացման համար ստեղծվել է լրացուցիչ ջրանցք և ամրություններ։ Օլդ Ռիվերի վրա տեղադրվել է նավիգացիոն դարպաս, իսկ Ատչաֆալայան կրկին նավարկելի է դարձել։ 1980-ականների կեսերին Միսիսիպին արտահոսքի ջրանցքին կապող մեկ այլ ջրանցքի վրա կառուցվել է հիդրոէլեկտրակայան։

## Ծանոթագրություններ
Ստևիցա Կուզմանովսկի

**Ստևիցա Կուզմանովսկի** (, ), հարավսլավացի և մակեդոնացի ֆուտբոլիստ (պաշտպան), ապա մարզիչ։

## Ակումբային կարիերա
Բելգրադի «Պարտիզանի» խաղացող եղած ժամանակ դարձել է Հարավսլավիայի չեմպիոն՝ մրցաշրջանում անցկացնելով ընդամենը 2 հանդիպում և Հարավսլավիայի գավաթակիր։ Մինչև 1991 թվականը Կուզմանովսկին հանդես էր գալիս Հարավսլավիայի տարբեր ակումբներում։ 1992 թվականից հանդես է եկել թուրքական ակումբներում։ Առանձնահատուկ նվաճումների չի հասել և 1997 թվականին վերադարձել է նախկին Հարավսլավիա։ Երեք տարի անց Կուզմանովսկին ավարտեց կարիերան։ Կուզմանովսկին հանդես է եկել պատանեկան և երիտասարդական հավաքականում։ Երիտասարդական թիմի կազմում անցկացրել է 48 հանդիպում և դարձել 5 գոլի հեղինակ։

## Մարզչական կարիերա
Մարզչական գործունեությունը սկսել է Միտրովիցայի «Ստրեմ Ստրեմսկ»-ում։ 2000 թվականին ասիստենտի կարգավիճակով աշխատել է Բելգրադի ՕՖԿ-ում։ 3 տարի անց գլխավորում է ակումբը։ Մրցաշրջանի ավարտից հետո Պետրիչից տեղափոխվում է բուլղարական «Բելասիցա»։ 2009 թվականի դեկտեմբերին Կուզմանովսկին ժամանեց Երևան՝ բանակցելու «Բանանց» ակումբի ղեկավարության հետ։ 2010 թվականի հունվարին Կուզմանովսկին պայմանագիր կնքեց երևանյան ակումբի հետ և ամսի 11-ից սկսեց ղեկավարել թիմը։ «Բանանցի» հետ հասել Է Գավաթի եզրափակիչ, որտեղ պարտվել է Հայաստանի չեմպիոն «Փյունիկին»՝ 0:4: Գործող չեմպիոնին «Բանանցը» պարտվեց նաև Սուպերգավաթում, իսկ Հայաստանի առաջնությունում, երկարատև առաջատարությունից հետո, առաջնության ավարտից մի քանի տուր առաջ, առերես պայքարում պարտվեց նույն «Փյունիկին»՝ 0:1, Ընդ որում գնդակը բաց էր թողնվել ավելացված ժամանակում՝ 92-րդ րոպեին։ Այս պարտությունն իրականում վճռեց ոսկե մեդալների ճակատագիրը։ Հաջորդ հանդիպումներում մրցակիցները հաղթեցին, և նրանց միջև մեկ միավորով հանդիկապը պահպանվեց։ Այսպիսով,«Բանանցը»առաջնությունում էլ առաջ բաց թողեց «Փյունիկին»։ Հաջորդ առաջնության առաջին քառորդում «Բանանցի» հանդես եկավ ցածր ցուցանիշներով՝ 7 տուրից հետո 3 միավորով զբաղեցնելով 7-րդ տեղը։ Սա վատագույն արդյունքն է ակումբի պատմության մեջ։ Այս հանգամանքների պատճառով ակումբի ղեկավարությունը որոշեց հեռացնել Կուզմանովսկուն զբաղեցրած պաշտոնից։

## Նվաճումներ
* Խաղացող.
** Հարավսլավիայի չեմպիոն՝ 1982-1983
** Հարավսլավիայի գավաթակիր՝ 1982-1983
* Մարզիչ.
** Հայաստանի Գավաթի եզրափակչի մասնակից. 2010
** Հայաստանի Սուպերգավաթի եզրափակչի մասնակից. 2010

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Ֆուտբոլի էջը transfermarkt.de կայքում
* 

Կատեգորիա:Անթալյասպորի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Գալաթասարայի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Թուրքական Սուպերլիգայի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Հայ ֆուտբոլային մարզիչներ
Կատեգորիա:Հայաստանի ֆուտբոլի հավաքականի մարզիչներ
Կատեգորիա:Հարավսլավացի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Մակեդոնացի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Պարտիզան Բելգրադի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Ռադի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Տղամարդկանց ֆուտբոլի պաշտպաններ
Կատեգորիա:ՕՖԿ Բեոգրադի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Ֆուտբոլային մարզիչներ այբբենական կարգով
Պուլկոգի

**Պուլկոգի** (նաև անվանում են *պուլգոգի*, *բուլգոգի*) (), ուտեստ կորեական խոհանոցից, որը առաջացել է բարբեքյուից, սովորաբար պատրաստվում է մարինացված տավարի կամ խոզի մսի բարակ պատառներով։ Տանը պատրաստելիս հաճախ եռացնում են թավայի մեջ։ Այս ուտեստի պատրաստման համար հաճախ օգտագործում են փափկամիս, կողոսկր կամ էլ կրծքամիս։ Ուտեստը ծագումով Կորեական թերակղզու հյուսիսային շրջաններից է, բայց շատ հայտնի է Հարավային Կորեայում, որտեղ այն կարելի է գտնել ցանկացած տեղում բարձրակարգ ռեստորաններից սկսած մինչև տեղական սուպերմարկետներ՝ հիմնականում կիսաֆաբրիկատ վիճակում։

## Ստուգաբանություն
*Պուլկոգին* բառացիորեն կորեերեն նշանակում է «կրակոտ միս», անունը ծագում է բաց կրակի վրա պատրաստելու ձևից։ Գոյություն ունեն զանազան տարբերակներ, օրինակ՝ *տակ պուլկոգի* (, *dalg bulgogi*)՝ հավով պուլկոգի, կամ *տվեջի պուլկոգի* (, *dwaeji bulgogi*)՝ խոզի պուլկոգի։

## Պատմություն
Ընդունված է, որ պուլկոգին առաջացել է Գոգուրեո պետությունում (մ․թ․ա․ 37-668), որտեղ այն անվանել են *մեկչոկ* (맥적)՝ խորոված միս։ Մեծ Չոսոն դինաստիայում այս ուտեստը անվանում էին *նոբիանի* (너비아니)՝ «բարակ կտրտած» (միս)։ Այն պատրաստում էին հարուստները։

## Պատրաստում և մատուցում
thumb|
*Պուլկոգին* պատրաստվում է մսեղիկի փափկամսից կամ այլ բարձրորակ մասերից։ Մինչ պատրաստումը միսը մարինացնում են սոյայի սոուսի, շաքարավազի, քունջութի ձեթի, սխտորի, կարմիր պղպեղի և ուրիշ բաղադրիչների (կանաչ սոխի, գլուխ սոխի կամ սնկերի (հատկապես շամպինյոնը կամ էլ ''շիիտակեն''), տանձի) խառնուրդի մեջ։ Ուտեստում կարելի է ավելացնել ֆունչոզա։

Պուլկոգին կարելի է պատրաստել թավայի մեջ, սակայն սովորաբար խորովում են գրիլի վրա։ Սխտորի պճեղները, կտրտած պղպեղը և սոխը մսի հետ միասին են խորովում։ Երբեմն պուլկոգին մատուցում են տերևավոր բանջարեղենների հետ, օրինակ՝ կաղամբի, որի մեջ միս են փաթաթում։

## Միջազգային մշակույթում
Պուլկոգին մատուցում են Հարավային Կորեայի ռեստորաններում, նաև կա պուլկոգիով համբուրգերների տեսակներ։ Այդպիսի համբուրգերներում դնում են լոլիկներ, կաղամբ, երբեմն պանիր։

## Տես նաև
* Կորեական խոհանոց

## Ծանոթագրություններ

* 
* 

## Արտաքին հղումներ
* Poular Korean Food | Bulgogi | Grilled Marinated Beef | 불고기 
* (кор.) Bulgogi, Korean Cultural Center Los Angeles
* Bulgogi recipe 
* Traditional Bulgogi Recipe, Korean-Cooking.com

Կատեգորիա:Ազգային ուտեստներ
Կատեգորիա:Կորեական խոհանոց
Կատեգորիա:Մսով ուտեստներ
Կատեգորիա:Ուտեստներ խոզի մսից
Անդրեյ Տիտով

**Անդրեյ Ալեքսեևիչ Տիտով**  (), ռուս ֆուտբոլիստ, «Նոյ» ակումբի հարձակվող։

## Կենսագրություն
Կոնոպլյովի անվան ակադեմիայի սան։ Խաղացել է Մոսկվայի «Սպարտակի» և «Կռիլյա Սովետովի» երիտասարդական թիմերում։ Լիպեցկի «Մետալուրգում» գտնվելու ընթացքում փորձաշրջան է անցել իտալական «Կիևոյում»։ Ավելի ուշ հարձակվողը հանդես է եկել Ռուսաստանի առաջին դիվիզիոնում՝ «Խիմկիում» և «Ակրոնում իսկ ՊՖԼ-ում՝ Սմոլենսկի «Դնեպրում»։

2021 թվականի ձմռանը ռուսաստանցին տեղափոխվեց Հայաստանի Պրեմիեր լիգայի «Նոյ» ակումբ։ Տիտովի նոր կոլեկտիվի կազմում նորամուտը նշել է փետրվարի 19-ին՝ «Վանի» դեմ խաղում (4:0)։ 83-րդ րոպեին նա փոխարինման է դուրս եկել Վլադիմիր Ազարովի փոխարեն։

## Ձեռքբերումներ
* «Ուրալ-Պրիվոլժյե» գոտու երկրորդ դիվիզիոնի հաղթող (1). 2019/2020.

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Խիմկիի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Կռիլյա Սովետովի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Նոայի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Ռուս ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Տյումենի ֆուտբոլիստներ
Սուֆգանիա

**Սուֆգանիա** (, հոգնակին՝ סופגניות *սուֆգանիյոտ*), փքաբլիթներ, որոնք Իսրայելում ընդունված է ուտել հրեական Խանուկայի տոնին։ Նման լինելով աշկենազի ժողովրդի կարտոֆիլի բլիթներին (լատկես)՝ սուֆգանիան ավանդական խանուկայի ուտեստ է սեֆարդական որոշ համայնքներում (և կոչվում է լադինո buñuelos)։
thumb|240px|left|Սուֆգանիետ հացաբուլկեղենում (Թել-Ավիվ, Իսրայել)
Եբրայերեն «սուֆգանիա» բառի արմատը՝ սֆոգ (եբրայերեն՝ ספוג) «սպունգ», նշանակում է փափուկ և ծակոտկեն բլիթի խմոր։ Սուֆգանիայի խորհրդանշական իմաստը Խանուկային․ ուտեստ, որը պատրաստվում է շատ յուղով (խանուկայի տոնը նվիրված է այն ավանդույթին, թե ինչպես տաճարի յուղի մեկօրյա պաշարը բավարար էր ութ օրվա համար)։

Սուֆգանիան տապակվում է յուղի մեջ, որից հետո խմորի մեջ է լցվում դոնդող կամ ջեմ, իսկ պատրաստի ուտեստը պատում են շաքարով կամ շոկոլադե ջնարակով։

Ըստ իսրայելական ամենամեծ հացաբուլկեղենի՝ *Angel Bakeries*-ի, Խանուկայի ութ օրվա ընթացքում ամեն օր տապակվում է ավելի քան 250,000 սուֆգանիա։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Եբրայերեն բառեր և արտահայտություններ
Կատեգորիա:Իսրայելական խոհանոց
Կատեգորիա:Հրեական խոհանոց
Ինքնադիմանկար ծխախոտի հետ

«**Ինքնադիմանկար ծխախոտի հետ**» (), նորվեգացի նկարիչ Էդվարդ Մունկի նկարը, որը նկարվել է 1895 թվականին։ Մունկի ծխախոտի օգտագործման և ինքն իրեն ֆիզիկապես քայքայելը, որպես սոցիալական արժեքների ժխտում, հակասություններ է առաջացրել 1895 թվականին ինքնադիմանկարի ցուցահանդեսից հետո։ 2021 թվականի դրությամբ աշխատանքը գտնվում է Օսլոյի Ազգային պատկերասրահում։

## Կոմպոզիցիա
Նկարիչը շրջապատված է մութ ստվերով, երբ ձեռքին պահում է վառվող ծխախոտ։ Ջոն Ռավենալը նկարի դրամատիկ լուսավորությունը համեմատում է բեմի հետ։ Սյու Պրիդոն գրում է, որ Մունկը հայտնվում է ծխախոտի ծխից, ինչպես ջինը շշից։ Ծխախոտը խորհրդանիշ է դասակարգային և գենդերային սահմանների միջև։ Այսպիսով, նրա կերպարը ինքնադիմանկարում մերժում է ավանդական արժեքները և Մունկին կապում բոհեմի և դեկադենտության հետ։ Պատրիսիա Բերմանը նաև կարծում է, որ նկարչի կողմից իրեն «նիհար, քայքայվող մարմնով» և «դեղնավուն մաշկով» պատկերելը օգտագործում է սոցիալական և առողջապահական նորմերի դեմ մարտահրավեր նետելու համար։

## Պատմություն
Նկարը ցուցադրվել է Օսլոյում գտնվող Բլումքվիստում 1895 թվականի աշնանը Մունկի այլ աշխատանքների հետ միասին, այդ թվում՝ «Ճիչ» նկարի 1893 թվականի տարբերակը, «Տիրամայր» նկարի 1894-1895 թվականների տարբերակը և «Վամպիր» նկարը։ Սկզբում ինքնադիմանկարը պետք է ցուցադրվեր որպես «երկվորյակ հարսանեկան դիմանկարներ»՝ Մունկի մյուս դիմանկարի հետ միասին, որը պատկերում էր նրա ենթադրյալ սիրեցյալինէ Դագնի Յուելին։ Այնուամենայնիվ, աղջկա հայրը խնդրել է Մունկին հանել իր դստեր դիմանկարը ցուցահանդեսից առաջ և Մունկը համաձայնել է։ Ծխախոտով ինքնադիմանկարը նույն թվականին ձեռք է բերել Ազգային պատկերասրահը, որն այժմ Նորվեգիայի ազգային թանգարանի մի մասն է կազմում։ Ինքնադիմանկարի ցուցահանդեսը հակասություններ է առաջացրել Մունկի հոգեկան առողջության շուրջ։ Այն ժամանակ բժշկական ուսանող Յոհան Շարֆենբերգը ենթադրում էր, որ նկարը անբարոյականության և Մունկի մտավոր այլասերվածության դրսևորումն է, նա նկարչի մոտ ախտորոշել է հիվանդագին և ապականիչ ազդեցություն նորվեգացի երիտասարդության վրա։ Բերմանը կարծում է, որ այս և հասարակության համար նկարի հնարավոր վտանգի վերաբերյալ այլ քննադատությունները դրդված են այնպիսի ազդեցիկ մտածողների կողմից, ինչպիսին է Մաքս Նորդաուն։

1908-1909 թվականներին Մունկը ստեղծել է վիմագրություն, որը վերնագրված է որպես «Ինքնադիմանկար ծխախոտի հետ»։ Նա նաև լուսանկարել է նկարի լուսանկարչական վերարտադրությունը 1907-1909 թվականներին։

2006 թվականի փետրվարից մայիս ընկած ժամանակահատվածում Մունկի ինքնադիմանկարը և 86 այլ նկարներ ցուցադրվել են Նյու Յորքի ժամանակակից արվեստի թանգարանում 21-րդ դարում Մունկի կարիերայի առաջին հետահայաց ցուցադրության ժամանակ՝ անվանվելով «Էդվարդ Մունկ։ Հոգու ժամանակակից կյանքը»։

## Տես նաև
* Էդվարդ Մունկի նկարների ցանկ (1880-1885)
* Էդվարդ Մունկի նկարների ցանկ (1886-1892)
* Էդվարդ Մունկի նկարների ցանկ (1893-1898)
* Էդվարդ Մունկի նկարների ցանկ (1899-1902)
* Էդվարդ Մունկի նկարների ցանկ (1903-1905)
* Էդվարդ Մունկի նկարների ցանկ (1906-1908)
* Էդվարդ Մունկի նկարների ցանկ (1909-1913)
* Էդվարդ Մունկի նկարների ցանկ (1914-1927)
* Էդվարդ Մունկի նկարների ցանկ (1928-1944)

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:1895 նկարներ
Կատեգորիա:Էդվարդ Մունկի նկարներ
Կատեգորիա:Ինքնադիմանկարներ
Կատեգորիա:Նորվեգիայի արվեստ
Վադիմ Բայան

**Վադիմ Բայան** (ի ծնե՝ **Վլադիմիր Իվանովիչ Սիդորով**, ), ռուս ֆուտուրիստ, գրող և դրամատուրգ։

## Կենսագրություն
Ծնվել է 1880 թվականին Տավրիկյան նահանգի Բերդյանսկի գավառի Նովովասիլիևկա գյուղում՝ գյուղատնտեսի ընտանիքում։ Մելիտոպոլում ստացել է ռեալական կրթություն, ծառայել է որպես գործավար, 1906 թվականին տեղափոխվել է Սիմֆերոպոլ, որտեղ աշխատել է տպարանում որպես սրբագրիչ։

Նա առավել հայտնի է իր «տիեզերական բանաստեղծություններով», «Տիեզերքը կոճղի վրա» (1919-1920) և «Հազարամյակի մայթի վրա» (1922), ինչպես նաև «Մայակովսկին առաջին ֆուտուրիստական օլիմպիադայում» հուշերով։

1908 թվականին դեբյուտել է Սիմֆերոպոլի «Տավրիկյանին» թերթում «Երկու ձի» պոեմով։ Նույն թվականին Մելիտոպոլում լույս է տեսել նրա «Սեղմված ժապավեն» (1905—1908) գիրքը։ Վադիմ Բայան 1910 թվականին Սանկտ Պետերբուրգի Լեսգաֆթի համալսարանում ներկա է գտնվել բարձր կուրսերում անցկացվող փիլիսոփայության և բնական գիտությունների դասախոսություններին։ Այնուհետև իր միջոցներով Մ. Օ. Վոլֆի հրատարակչությունում տպագրել է «Լիրիկական շարան. լիրիոնետաներ և բարկարոլաներ» (1914)։

1914 թվականին կազմակերպել և մասամբ ֆինանսավորել է Ղրիմի քաղաքներում պոեզիայի երեկոների անցկացումը («Ռուսական ֆուտուրիզմի օլիմպիադա»), որին մասնակցել են Վլադիմիր Մայակովսկին, Դեյվիդ Բուռլյուկը, Իգոր Սևերյանինը և այլոք։

Մնալով Ղրիմում՝ 1917 թվականի հեղափոխությունների և քաղաքացիական պատերազմի ժամանակ՝ նա ստեղծել է գրական ասոցիացիա, օգնել երիտասարդ բանաստեղծներին, այդ թվում՝ Բորիս Պոպլավսկուն։ 1919 թվականին նա հրատարակել է «Ռադիո» գիրքը, որտեղ ներառվել են նրա «Տիեզերքը կոճղի վրա» տիեզերական պոեմը, քրոջ՝ բանաստեղծուհի և քննադատ Մարիա Կալմիկովայի գրառումը և Մայակովսկու աշխատանքներից՝ Բայանի դիմանկարը։ Նա Մայակովսկուն է ուղարկել իր «Սրտի մարտկոցից», «Կտրված համբույր տիեզերքի շուրթերից» ալմանախները՝ «Բայանիշչե աշխարհի Մայակովսկու փարոսին», «Հզորներից հզոր» մակագրություններով։

1922 թվականից ապրել է Մոսկվայում, գրել սիրողական ներկայացումների համար, երիտասարդների համար ստեղծել նոր «սովետական ծեսերի» նմուշներ՝ խաղերով ու պարերով խնջույքներ, հարսանիքներ։ Այս աշխատանքների արդյունքն է դարձել «Կումաչովյե ցնծություն» գիրքը, որը երկու անգամ հրատարակվել է «Երիտասարդ գվարդիա» հրատարակչության կողմից։

Հավանաբար եղել է պատեհապաշտ գրող Օլեգ Բայանի նախատիպը Մայակովսկու «Մահճակալը» պիեսից։ Վիրավորվելով իր կեղծանվան օգտագործումից՝ 1929 թվականին նա տպագրել է «Բաց նամակ Մայակովսկուն»՝ «Լիտերատուրնայա գազետայում» և վերջինիս կողմից մերժում ստացել։

1930-ական թվականներին նա հեռացել է պոեզիայից, գրել է մեկ գործողությամբ պիեսներ, քաղաքական սկեթչներ և կոնֆերանսիեներ։ Պահպանվել են նրա չտպագրված «Պուշկին» դրաման (հինգ գործողությամբ) և խորհրդային «Օլգա Կորաբլևա» նահանգի ժողովրդի մասին մեծ վեպը։

Իր կյանքի վերջին 15 տարիներին աշխատել է որպես գրաֆիկական դիզայներ։

Մահացել է 1966 թվականին Մոսկվայում, թաղվել՝ Վագանկովյան գերեզմանատանը։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Բանաստեղծներ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Գրական կեղծանուններով հայտնի հեղինակներ
Կատեգորիա:Գրական հերոսների նախատիպեր
Կատեգորիա:Գրողներ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Խորհրդային բանաստեղծներ
Կատեգորիա:Խորհրդային գրողներ
Կատեգորիա:Խորհրդային դրամատուրգներ
Կատեգորիա:Խորհրդային նկարիչներ
Կատեգորիա:Նկարիչներ այբբենական կարգով
Ռուդիկ Մակարյան

**Ռուդիկ Մակարյան** (), Ռուսաստանը ներկայացնող վրացահայ շախմատիստ, միջազգային վարպետ (2019)։

## Կենսագրություն
Ծնվել է Վրաստանում, Սամցխե-Ջավախքի Ալաթուման գյուղում։ Նրա ընտանիքը հետագայում տեղափոխվել է Հայաստան, սակայն մեկ տարի անց նրանք հաստատվել են Մոսկվայում։ Ռուդիկը շախմատ խաղալ սովորել է չորս տարեկան հասակում։ Տասը տարեկան հասակում նա առաջին անգամ հաղթել է Մոսկվայի Մ10 տարիքային խմբի շախմատի պատանեկան առաջնությունում։ Այս հաջողությունը նա կրկնել է ևս հինգ անգամ տարբեր տարիքային խմբերում։

2019 թվականին նա հաղթել է Մ16 տարիքային խմբում շախմատի աշխարհի երիտասարդական առաջնությունում։ 2020 թվականին նա ճանաչվել է Ռուսաստանի պատանիների առաջնության Մ20 տարիքային խմբի լավագույն շախմատիստ։

2021 թվականին նա մասնակցել է ՖԻԴԵ-ի աշխարհի գավաթի խաղարկությանը, որտեղ 1-ին փուլում ½-1½ հաշվով պարտվել է լեհ գրոսմայստեր Կացպեր Պիորունին։

2022 թվականի նոյեմբերին Անթալիայում հաղթել է շախմատի Եվրոպայի պատանեկան առաջնությունում Մ18 տարիքային խմբում։

Մրցաշարերում ունեցած հաջողությունների համար ՖԻԴԵ-ն 2019 թվականին նրան շնորհել է միջազգային վարպետի կոչում։

## Վարկանիշի փոփոխություն

## Վարկանիշի փոփոխություն

## Վարկանիշի փոփոխություն

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ

Կատեգորիա:Վիրահայ շախմատիստներ
Սիու Սիթի

**Սու Սիթի**, քաղաք ԱՄՆ-ի Այովա նահանգի հյուսիս-արևմուտքում գտնվող Ուուդբերի (շրջանի գլխավոր քաղաքը) և Փլիմուտ շրջաններում։ Գտնվում է Միսսուրի գետի վրա և համարվում է մեծ արդյունաբերական և երկաթուղային հանգույց։ Քաղաքի մեծ մասը գտնվում է Ուուդբերի շրջանում։ Սու-Սիթին գտնվում է Միսսուրի գետի նավարկելի հատվածի սկզբնամասում։ Քաղաքի անունը գալիս է հնդկական սիու ազգի անունից։

2010 թվականի մարդահամարի տվյալներով Սու Սիթիում ապրում էր 82 684 մարդ (մեծությամբ նահանգի չորրորդ քաղաքը)։

## Կլիմա

## Քույր քաղաքներ
* Լեյկ-Չարլզ, ԱՄՆ (1995)
* Յամանասի, Ճապոնիա (2003)

## Իրադարձություն
1989 թվականի հուլիսի 10-ին McDonnell Douglas DC-10 ինքնաթիռը քաղաքում անհաջող վայրէջք է կատարել շարժիչի և հիդրավլիկ համակարգի անսարքության պատճառով։ Աղետի պատճառով ինքնաթիռում մահացել է 111 մարդ։

## Սպորտ

* «Սու Սիթի Բանդիտս» ամերիկյան փակ ֆուտբոլի թիմը ելույթ է ունենում քաղաքում՝ հանդիպումներ անցկացնելով Թայսոն Իվենթս մարզահամալիրում։
* «Սու Սիթի Էքսպլորերս» բեյսբոլի թիմը խաղում է Ամերիկյան անկախ պրոֆեսիոնալ բեյսբոլի ասոցացիայում և խաղեր է անցկացնում Լյուիս էնդ Քլարք Փարկ մարզադաշտում։
* «Սու Սիթի Մաքսիթերս» հոկեյի ակումբը խաղում է ԱՄՆ հոկեյի լիգայում։ Ակումբը հոկեյի լիգայի եռակի չեմպիոն է (1981-1982, 1985-1986, 2001-2002)։
* «Սու Սիթի Ռոլլեր Դեյմս»-ը քաղաքում գործող սիրողական ռոլլեր դերբիի ակումբ է։
* 19-րդ դարի վերջում հենց այստեղ է հայտնվել «Սու Սիթի Քորնհաքերս» բեյսբոլի թիմը, որը հետագայում տեղափոխվել է Չիկագո և հայտնի է դարձել որպես «Չիկագո Ուայթ Սոքս»։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
*Սու Սիթիի պատմություն
* 

Կատեգորիա:ԱՄՆ-ի բնակավայրեր
Կատեգորիա:Այովայի քաղաքներ
Դենիս Տալալայ

**Դենիս Մաքսիմովիչ Տալալայ** (, ), ռուս ֆուտբոլիստ, կիսապաշտպան։

## Կարիերա
Կարիերան սկսել է Ռուսաստանի սիրողական առաջնության «Մոսկվա» (2010) և «Ստոլիցա» (2011-2013) ակումբներում, «Ստոլիցայի» կազմում մեկ խաղ է անցկացրել Ռուսաստանի գավաթի 2011/12 խաղարկության 1/256 եզրափակչում Սմոլենսկի «Դնեպրի» դեմ (0:2)։ 2013 թվականի ամռանը Նովոչերկասկից տեղափոխվել է ՊՖԼ-ի առաջնության ակումբ ՄԻՏՈՍ, որտեղ երկու տարվա ընթացքում մասնակցել է 51 խաղի, խփել է 6 գնդակ։ 2015 թվականի երկրորդ կեսը անցկացրել է հայկական «Միկայում», Հայաստանի առաջնությունում մասնակցել է 12 խաղի, խփել 1 գոլ։ 2015/16 մրցաշրջանից առաջ տեղափոխվել է ՊՖԼ «Զենիթ-Իժևսկ» ակումբ։ 2017-2018 թվականներին հանդես է եկել «Խիմկիում»։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Ֆուտբոլիստի էջը Սիրողական ֆուտբոլային լիգայի կայքում

Կատեգորիա:Խիմկիի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Միկայի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Նեֆտեխիմիկ Նիժնեկամսկի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Ռուս ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Վոլգարի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Տղամարդկանց ֆուտբոլի կիսապաշտպաններ
Կատեգորիա:Փյունիկի ֆուտբոլիստներ
Միսոշիրու

**Միսոշիրու** (ճապ.՝ 味噌汁, բառացի՝ «միսո ապուր»), ճապոնական ուտեստ՝ մեջը լուծված միսո մածուկով ապուր։ Ապուրի բաղադրությունը ներառում է բազմաթիվ երկրորդական բաղադրիչներ, դրանց հավաքածուն կախված է տարածաշրջանից և սեզոնից։

## Արգանակ
Միսոշիրուի արգանակը բաղկացած է միսոյից՝ համակցված դասիի հետ։

## Պինդ բաղադրիչներ
Ավանդաբար, ապուրի պինդ բաղադրիչներն ընտրվում են ըստ սեզոնի՝ ընդգծելու համար ապուրին բնորոշ մթերքները։ Գույնը, համը և կառուցվածքը նույնպես կարևոր են։ Ուժեղ համով մթերքները, օրինակ՝ սոխը, համակցված են չեզոք մթերքների հետ (tofu): Լողացող բաղադրիչները (wakame) և խորտակվող բաղադրիչները (կարտոֆիլը) նույնպես լրացնում են միմյանց։ Չնայած նրան, որ ընդհանուր առմամբ ճապոնական խոհանոցում օգտագործվող գրեթե բոլոր մթերքները հանդիպում են միսոշիրուի մեկ տեսակի մեջ, սովորաբար մեկտեսակի մեջ տարբեր մթերքների մեծ քանակություն չկա։

Եթե միսոսիրուին ավելացնում են խոզի միս, ապա այս ապուրը կոչվում է թոնջիրու՝ «խոզի ապուր»։

## Պատրատում
Միսոշիրուի պատրաստման մի քանի եղանակ կա։ Ճապոնական բաղադրատոմսերը սովորաբար խորհուրդ են տալիս միսո ավելացնելուց առաջ բանջարեղենը և միսը, ըստ ցանկության, նախապես եփել եռացող դասիի մեջ, քանի որ եռացող միսոն փոխում է դրա համը։ Դասիի մեջ եփում են սունկը, դաիկոնը, գազարը, կարտոֆիլը, տոֆուն և ձուկը։ Բանջարեղենը եփելուց հետո դրանց վրա ավելացնում են միսոն և հում բաղադրիչները, ինչպիսիք են բարակ կտրատած կանաչ սոխն ու պրասը կամ ցորենի յակի-ֆուն և մատուցում։

Ճապոնիայում ավանդական նախաճաշի հիմնական ուտեստներն են միսոշիրուն և սպիտակ բրինձը։ Միսոշիրուն հարյուրավոր տարիներ առաջ նախաճաշին ուտում էին ինչպես սովորական, այնպես էլ ազնվականներ մարդիկ։ Միսոշիրուը մատուցում են լաքապատ ամանի մեջ, որից այն պետք է խմել ծայրից։ Պինդ բաղադրիչներն ուտում են փայտիկներով։

### Միսոսիրուի արագ պատրաստման եղանակ
Չորացած վակամե ջրիմուռներով և տոֆուով միսո խտանյութը ժողովրդականություն է ձեռք բերել Ճապոնիայում, քանի որ դրանով կարելի է արագ պատրաստել լիարժեք ապուր՝ դրա վրա լցնելով եռացող ջուր։ Միսոշիրուի խտանյութերը վաճառվում են ողջ երկրում, ինչպես նաև արտասահմանում։ Սովորական պահպանման ժամկետը 3-ից մինչև 12 ամիս է։

### Վապպանի
Վապպանին (ճապ.՝ わっぱ煮) ապուր է, որը պատրաստվում է միայն  Ավասիմաուրայում (Նիիգաթա։ Մայրու «վապպայի» մեջ լցնում են միսոսիրու, ձուկ և բանջարեղեն, այնուհետև տաքացնում են տաք քարերի վրա։

## Ազդեցություն առողջության վրա
Ճապոնական քաղցկեղի ազգային կենտրոնի հետազոտությունը պնդում է, որ միսոսիրուի օգտագործումը նվազեցնում է կրծքագեղձի քաղցկեղի առաջացման հավանականությունը։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Разновидности мисосиру (включая сезонные) — Адзиномото.

Կատեգորիա:Ճապոնական խոհանոց
Գրատեն դոֆինուա

**Գրատեն դոֆինուա** (), կտրատած կարտոֆիլից պատրաստված ֆրանսիական ուտեստ, որը եփում են կաթի կամ սերուցքի մեջ՝ օգտագործելով կեղևապատման տեխնիկան, որի հայրենիքն է հարավարևելյան Ֆրանսիայի Դոֆինա տարածաշրջանը։ Կան ուտեստի անվան բազմաթիվ տարբերակներ, այդ թվում՝ *pommes de terre dauphinoise*, *potatoes à la dauphinoise* և *gratin de pommes à la dauphinoise*։ Ամերիկյան անգլերենում այն անվանում են *potatoes au gratin*։

## Պատմություն
Ուտեստի մասին առաջին հիշատակումը թվագրվում է 1788 թվականի հուլիսի 12-ով։ Այն այգու դրախտապանով մատուցել են ճաշին, որը կազմակերպել էր Շարլ-Անրին՝ Կլերմոն-Տոններ դուքսը, Դոֆինի գեներալ-լեյտենանտը, Գապ քաղաքի (այժմ Վերին Ալպեր դեպարտամենտում) բարձրաստիճան պաշտոնյաների համար։

## Պատրաստում
Գրատեն դոֆինուան պատրաստվում է բարակ կտրատած հում կարտոֆիլից, կաթից կամ սերուցքից, երբեմն գրյուներ պանրից՝ պատրաստված յուղված և սխտոր քսված սպասքում։ Կարտոֆիլը մաքրում են, կտրատում մետաղադրամի չափով, շերտերով տեղադրում են կավե խոր ափսեում կամ թխելու ապակե կաղապարում և թխում են ցածր ճերմաստիճանում։

Որոշ խոհարարներ պնդում են, որ գրատեն դոֆինուայի մեջ պանիրը ավելորդ է, հակառակ դեպքում դա կլինի գրատեն սավոյան տարբերակով ()։ Այնուամենայնիվ, խոհարարների մեծամասնության, այդ թվում նաև Օգյուստ դե Կրոզաի, Ռոբերտ Կերիերայի և Կոնտաստ Սփրայի բաղադրատոմսերում ավելացնում են ձու և պանիր։ Այն տարբերվում է սովորական կարտոֆիլի գրատենից նրանով, որ բաղադրության մեջ մտնում է պանիր՝ եփած կարտոֆիլի փոխարեն։ Գրատեն դոֆինուան չպետք է շփոթել  դոֆին կարտոֆիլ ուտեստի հետ (): Գրատեն դոֆինուան հաճախ օգտագործվում է որպես խավարտ։

## Ծանոթագրություններ

## Աղբյուրներ
*  The website of gratin dauphinois
* Франция. Кулинарный вояж / Сара Ренделл, Мария Виллегас. — М.: Евробукс, 2012. — 296 с.: ил.
* Едим по-французски. Фёдор Евсевский. — М.: Евробукс, 2009. — 336 с.: ил.
* Запечённый картофель «Гратен Дофинуа»

Կատեգորիա:Ֆրանսիական խոհանոց
Կատեգորիա:Կարտոֆիլով ուտեստներ
Սեն Պե սյուր Նիվել

**Սեն Պե սյուր Նիվել** (), համայնք Ֆրանսիայի հարավ-արևմուտքում՝ Ակվիտանիա երկրամասի Ատլանտյան Պիրենեյներ դեպարտամենտի Բայոնա շրջանի Յուստարից — Վալլե դը Նիվ և Նիվել կանտոնում։ Ընկած է Նիվել գետի ափերին, երկրի մայրաքաղաք Փարիզից մոտավորապես 690, Բորդոյից՝ 185 կիլոմետր դեպի հարավ-արևմուտք, Պո քաղաքից՝ 100 կիլոմետր դեպի արևմուտք։ Զբաղեցնում է 65,34 քառակուսի կիլոմետր տարածք։ Բնակչության թվաքանակը 2011 թվականի տվյալներով եղել է 5 865։

Համայնքի կոդը՝ 64495:

## Կլիմա
Կլիման օվկիանոսային է՝ մեղմ ձմեռներով և տաք ամառներով։ Տեղումների տարեկան միջին քանակությունը՝ շուրջ 1100 միլիմետր։ Տարվա ընթացքում ձյուն տեղում է միջին հաշվով 15 օր։ Ուժեղ քամիները հազվադեպ են։

## Տնտեսություն
2010 թվականին քաղաքի աշխատունակ (15-ից մինչև 64 տարեկան) 3775 բնակիչներից տնտեսական ակտիվություն են դրսևորել 2826-ը, 949—ը եղել են ոչ ակտիվ (ակտիվության ցուցանիշը կազմել է 74,9 %, իսկ 1999 թվականին եղել է 66,1 %)։ 2826 աշխատունակ ակտիվ բնակչներից աշխատել են 2585-ը
(1355 տղամարդ և 1230 կին), 241-ը գրանցված են եղել որպես գործազուրկ (105 տղամարդ և 136 կին)։ 949 աշխատունակ, բայց ոչ ակտիվ բնակիչներից 322-ը եղել են աշակերտ կամ ուսանող, 370—ը՝ թոշակառու, 257-ը չեն աշխատել այլ պատճառներով։

## Տեսարժան վայրեր
* Սեն Պե ամրոց (XV դար). 1925 թվականից ունի Ֆրանսիայի պատմական հուշարձանի կարգավիճակ
* Միջնադարյան Ամոց կամուրջը. 1987 թվականից ունի Ֆրանսիայի պատմական հուշարձանի կարգավիճակ
* Իբառոն կամուրջը (XIII դար). 1984 թվականից ունի Ֆրանսիայի պատմական հուշարձանի կարգավիճակ

## Քույր քաղաքներ
* Ալսասուա (Իսպանիա, 1993 թվականից).

## Պատկերասրահ

Saint-Pée-sur-Nivelle Eglise.jpg|Եկեղեցին
Saint-Pée-sur-Nivelle (Pyr-Atl., Fr) église, choeur.JPG|Եկեղեցու ներսը
Saint Pée sur Nivelle-Château-Vue Est-20150507.jpg|Ամրոցը
Saint-Pée-sur-Nivelle (Pyr-Atl., Fr) mairie.JPG|Համայնքապետարանը
Saint-Pée-sur-Nivelle fronton.jpg|Խաղահրապարակ
Saint-Pée-sur-Nivelle (Pyr-Atl., Fr) monument aux morts.JPG|Մարտերում զոհվածների հիշատակը հավերժացնող հուշարձան
Saint Pée sur Nivelle-Pont d'Ibarron-20150507.jpg|Իբառոն կամուրջը
|


## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Պաշտոնական կայքէջը 
* 
* 
* 

Կատեգորիա:Ֆրանսիայի բնակավայրեր
Կատեգորիա:Ֆրանսիայի համայնքներ