Սայմոն Բրեթ

**Սայմոն Էնթոնի Լի Բրեթ** (, , Ուրսեսթեր պարք, Սուրրեյ, Անգլիա ), բրիտանացի գրող, բազմաթիվ դետեկտիվների և պիեսների հեղինակ, ռադիոբեմականացումների  պրոդյուսեր։

## Անձնական կյանք
Բրեթը ծնվել է գանձապահի ընտանիքում և սկզբում սովորել է Օքսֆորդի Դուլվիչ քոլեջում, այնուհետև Վադամ քոլեջում, որտեղ նա անգլերեն լեզվի մասնագետի առաջին կարգի պատվավոր աստիճան է ստացել։ Ամուսնացած է, ունի երեք երեխա,  ապրում է Արունդելում, Անգլիայի Արևմտյան Սասսեքսում։
2000 թվականից ի վեր Բրեթը հանրաճանաչ «Դետեկտիվների ակումբի” (Detection Club) նախագահն է։ Նա արժանացել է Բրիտանական կայսրության շքանշանի սպայի կոչմանը  2016 թվականի Ամանորյա ցուցակում ՝ գրականությանը ծառայելու համար։ ["No. 61450". The London Gazette (Supplement). 30 December 2015. p. N11]

## Ռադիո և հեռուստատեսային կարիերա
Օքսֆորդի համալսարանը ավարտելուց հետո Բրեթը ընդունվեց BBC- ի որպես պրակտիկանտ և աշխատեց BBC Ռադիո և Լոնդոն Ուիքենդ  հեռուստատեսությունում։  Այնտեղ նա թողարկեց «Գալակտիկայի զբոսաշրջիկի ուղեցույց» -ի (The Hitchhiker's Guide to the Galaxy) առաջին դրվագը, ինչպես նաև «Բըրկիսի ուղին» («The Burkiss Way») կատակերգության շարքի բազմաթիվ դրվագներ, «Կներեք, ես գաղափար չունեմ» (I'm Sorry I Haven't a Clue) խորագրով և հումորային խաղ  Just a Minute : 1990-ականների կեսերին Բեթը գրել և վարել է «Գարշելի պիես” (Foul Play) ռադիոբեմականացված խաղ, որտեղ ուղիղ եթերում  հավաքել է հեղինակավոր դետեկտիվ գրողներին առաջարկվող առեղծվածը լուծելու համար։ Հեռուստատեսություն տեղափոխվելուց հետո Բրեթը պատրաստեց «Առաջին մասի վերջը» (End of Part One) և «Գլամների ընտանիքը» (The Glums) LWT հեռուստատեսության համար։
Բրեթը մի քանի սիթքոմների հեղինակն է, այդ թվում `BBC Radio 4-ի Հենրիի անվան տակ`«Ոչ մի պարտականություններ և հոտավետ վարդեր» ։ Հենրին հետագայում թողարկվել է հեռուստատեսությամբ ITV- ի համար։ Նա գրել է BBC ռադիո դետեկտիվի դերասան Բալդիի դրվագները (2000)։

## Գրական կարիերա
Բրեթը գրել է դետեկտիվ վեպերի չորս շարք՝ Չարլզ Փարիզ, տիկին Պարգետեր, Ֆետերինգ, Բլոտտո և Թվինքս։ Այս վեպերի մեծ մասը ստեղծված են «Ոսկե դարաշրջանի» դետեկտիվի ավանդույթով՝ ընթերցողին զվարճացնելով հումորով, էքսցենտրիկ հերոսներով և սյուժեի բարդ շրջադարձներով։ Բրեթը նաև գրել է մի շարք դետեկտիվ պիեսներ և վերոնշյալ շարքերից դուրս վեպեր, որոնցից “Համակարգի կատվածահար վիճակ” (A Shock to System (1984), ամենայն հավանականությամբ, լավագույնն է համարվում ի շնորհիվ դրա հիման վրա նկարահանված ֆիլմում Մայքլ Քեյնի մարմնավորած բիզնեսի ղեկավարի կերպարի, որը վրեժխնդիր է լինում մի մարդուց կարիերայում իրենից առաջ անցնելու համար։

### Չարլզ Փարիզ
Բրետը մի քանի գրքեր է գրել Չարլզ Փարիզի մասին։ Դա մի բաժանված (բայց ոչ ամուսնալուծված 30 տարվա ընթացքում), չափավոր հաջողակ դերասան է, մի փոքր խմելու հետ խնդիր ունեցող, որը խառնվում է տարբեր հանցագործությունների մեջ և իր կամքին հակառակ հայտնվում է  սիրողական դետեկտիվի դերում։ Այս հերոսին նվիրված 19 վեպ է գրվել.

1.	Դերերում՝ անհայտանալու հերթականությամբ  - Cast, In Order of Disappearance (1975)

2.	Այսքան արյուն  - So Much Blood (1976)

3.	Թակարդ աստղի համար - Star Trap (1977)

4.	Սիրողական դիակ - An Amateur Corpse (1978)

5.	Կատակերգուի մահը - A Comedian Dies (1979)

6.	Միկրոֆոնի մյուս կողմը - The Dead Side of the Mic (1980)

7.	Իրավիճակային ողբերգություն - Situation Tragedy (1981)

8.	Անկախամտածված սպանություն - Murder Unprompted (1982)

9.	Սպանություն սեփականության իրավունքով - Murder in the Title (1983)

10.	Չմահացած, միայն պառկած - Not Dead, Only Resting (1984)

11.	Մեռած բաժանում - Dead Giveaway (1985)

12.	Ի՞նչ սրիկա է դա - What Bloody Man Is That? (1987)

13.	Մի շարք սպանություն - A Series of Murders (1989)

14.	Իրավական մարմիններ - Corporate Bodies (1991)

15.	Վերանորոգված դիակ - A Reconstructed Corpse (1993)

16.	Հիվանդացած և մահացած  - Sicken and So Die (1995)

17.	Մահվան սենյակի ֆարսը - Dead Room Farce (1998)

18.	Պատշաճ ընդմիջում - A Decent Interval (2013)

19.	Մոխրոտիկի The Cinderella Killer (2014)

20.	Մահացու սովորություն - A Deadly Habit (2018)

### Տիկին Պարգետեր
Տիկին Պարգետերը մութ անցյալով մի այրի է, ով իր մահացած ամուսնու ընկերների մի փոքր օգնությամբ կարողանում է բացահայտել , is able to solve տարօրինակ առեղծվածներ. Տիկին Պարգետին նվիրված վեպերն են.

1.	Դիակի մի հիասքնչ դաս - A Nice Class of Corpse (1986)

2.	Տիկին ՝ ենթադրաբար մահացած - Mrs, Presumed Dead (1988)

3.	Տիկին Պարգետերի փաթեթը - Mrs Pargeter's Package (1990)

4.	Տիկին Պարգետերի մսից մի կիլո - Mrs Pargeter's Pound of Flesh (1992)

5.	Տիկին Պարգետերի սյուժեն - Mrs Pargeter's Plot (1996)

6.	Տիկին Պարգետերի փառքի գագաթնակետը -Mrs Pargeter's Point of Honour (1999)

7.	Տիկին Պարգետերի սկզբունքը - Mrs Pargeter's Principle (2015)

8.	Տիկին Պարգետերի հասարակության հետ կապերը - Mrs Pargeter's Public Relations (2017)

### Ֆեզերինգ
Ֆեզերինգը մի երևակայական գյուղ է Անգլիայի հարավային ափին, Թարրինգ (Tarring) գյուղի մոտակայքում։ Այստեղ է բնակվում Քերոլ Սեդդոնը, սիրողական դետեկտիվ կինը, ով թոշակի անցած պետական ծառայող, և Ջուդի Նիքոլսը, նրա ընկերուհի հարևանը։ Մինչ այժմ տպագրվել են 17 Ֆեզերինգ գյուղի առեղծվածներ (ամեն մի գրքի անվանման մեջ բառերը սկսվում են նույն տառով).

1.	Մարմինը լողափում - The Body on the Beach (2000)

2.	Մահ Դաունսում -  Death on the Downs (2001)

3.	Մարմինը քաղաքում - The Torso in the Town (2002)

4.	Սպանություն թանգարանում - Murder in the Museum (2003)

5.	Կախվածը հյուրանոցում - The Hanging in the Hotel (2004)

6.	Վկան հարսանիքին - The Witness at the Wedding (2005)

7.	Դանակահարում ախոռում - The Stabbing in the Stables (2006)

8.	Մահ  վարսահարդարիչի տակ - Death Under the Dryer (2007)

9.	Արյուն բուքմեյքերային գրասենյակում - Blood at the Bookies (2008)

10.	Թունավորում գարեջրատանը - Poisoning at the Pub (2009)

11.	Կրակոցներ խանութում - The Shooting in the Shop (2010)

12.	Ոսկորներ լողափի տնակի տակ - Bones Under the Beach Hut (2011)

13.	Հրազեն պատկերասրահում - Guns in the Gallery (2011)

14.	Դիակը դատարանում - Corpse on the Court (2012)

15.	Խեղդումը բեմի վրա - Strangling on the Stage (2013)

16.	Դամբարան Թուրքիայում - The Tomb in Turkey (2014)

17.	Սպանություն սրճարանում - The Killing In The Cafe (2015)

18.	Ստախոսը գրադարանում - The Liar In The Library (2017)

### Բլոտտո և Թվինքս
Այս ֆարսային դետեկտիվները պատկերում են Առաջին համաշխարհային պատերազմից անմիջապես հետո ընկած ժամանակահատվածում արիստոկրատ ընտանիքից հմայիչ և խելոք Բլոտտոին և նրա գեղեցիկ ու խելացի քրոջ Թվինքսին։

1.	Բլոտտոն, Թվինքսը և նախկին թագավորի դուստրը - Blotto, Twinks and the Ex-King's Daughter (2009)

2.	Բլոտտոն, Թվինքսը և մահացած այրի դքսուհին -  Blotto, Twinks and the Dead Dowager Duchess (2010)

3.	Բլոտտոն, Թվինքսը և Ռիվյերայի կրծողները - Blotto, Twinks and the Rodents of the Riviera (2011)

4.	Բլոտտոն, Թվինքսը և մաքսանենգի ընկերուհին - Blotto, Twinks and the Bootlegger's Moll (2012)

5.	Բլոտտոն, Թվինքսը և սֆինքսի առեղծվածը - Blotto, Twinks and the Riddle of the Sphinx (July 2013)

6.	Բլոտտոն, Թվինքսը և ցարի ժառանգը - Blotto, Twinks and the Heir to the Tsar (July 2015)

7.	Բլոտտոն, Թվինքսը և արծաթյա էկրանի աստղերը - Blotto, Twinks and the Stars of the Silver Screen (2017)

## Պիեսներ
•	Առերես սպանություն - Murder in Play (1994)

•	Պարոն Քվիգլիի վրեժը - Mr Quigley's Revenge (1995)

•	Ուրվագիծը - Silhouette (1998)

•	Կարմիր Գլխարկի պատմությունը - The Tale of Little Red Riding Hood (1998)

•	Քնած դշխուհի - Sleeping Beauty (1999)

•	Թեյնիկը վրա դնելիս - Putting the Kettle on (2002)

•	Վատ երազ - A Bad Dream (2005)

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
•	Պաշտոնական կայքէջ -

Կատեգորիա:Անգլիացի գրողներ
Կատեգորիա:Գրողներ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Հոկտեմբերի 28 ծնունդներ
Կատեգորիա:1945 ծնունդներ
Կատեգորիա:Օքսֆորդի համալսարանի շրջանավարտներ
Կատեգորիա:Բրիտանացի պրոդյուսերներ
Կատեգորիա:Անգլիացի դետեկտիվ ժանրի գրողներ
Կատեգորիա:20-րդ դարի անգլիացի վիպասաններ
Կատեգորիա:Անգլիացի դրամատուրգներ
Կատեգորիա:Բրիտանացի մանկագիրներ