Բոլեսլավ Պշիբիշևսկի

**Բոլեսլավ Ստանիսլավովիչ Պշիբիշևսկի** (, ), խորհրդային հասարակական-երաժշտական գործիչ, երաժշտագետ և մանկավարժ։ Մոսկվայի կոնսերվատորիայի տնօրեն (1929–1932)։

## Կենսագրություն
Բոլեսլավ Պշիբիշևսկին ծնվել է 1892 թվականի փետրվարի 22-ին Բեռլինում (Պրուսիա)։ Նա լեհ գրող Ստանիսլավ Պշիբիշևսկու և Մարֆա Ֆերդերի ապօրինի որդին էր։ Մոր ինքնասպանությունից հետո՝ 1896 թվականի հունիսի 9-ին, Բոլեսլավ Պշիբիշևսկուն դաստիարակության են տվել հոր ծնողներին, և նա տեղափոխվել է Ռուսական կայսրություն՝ Կույավիայի լեհական Լոևո քաղաք, ապա՝ Վագրովեց: Տատիկը թոռնիկի մեջ երաժշտության սեր է սերմանել: 1912 թվականին Բոլեսլավ Պշիբիշևսկին տեղափոխվեց Վարշավա, որտեղ սովորեց Վարշավայի կոնսերվատորիայում: Առաջին համաշխարհային պատերազմի ժամանակ, որպես Պրուսիայի քաղաքացի, նա ներգաղթվել է Օրսկ (Օրենբուրգի մարզ): 1918 թվականի հոկտեմբերի 14-ին (հին տոմարով) Բոլեսլավ Պշիբիշևսկին ամուսնացել է նախկին քաղաքապետ, ցարական բանակի պահեստազորի փոխգնդապետ Էմիլիա Օտտովնա Նիդեկերի դստեր հետ։ Քաղաքացիական պատերազմի ժամանակ, 1919 թվականի օգոստոսին կազակական ստորաբաժանումների նահանջից հետո, նա մնաց քաղաքում, որտեղ սկսեց մասնակցել հասարակական կյանքին և մշակութային միջոցառումներին։ Այսպես, 1920 թվականի հունվարին Բոլեսլավ Պշիբիշևսկին նամակ գրեց տեղական մամուլին, որում բողոքում էր հորը ուղղված «գռեհիկ և փողոցային վիրավորանքների» դեմ:

1920 թվականին Բոլեսլավ Պշիբիշևսկին տեղափոխվեց Մոսկվա, որտեղ միացավ Համամիութենական կոմունիստական ​​կուսակցությանը (բոլշևիկներ): Դասավանդեց Արևմուտքի ազգային փոքրամասնությունների Մարչլևսկու անվան կոմունիստական ​​համալսարանում: Աշխատեց որպես երաժշտական ​​միջնակարգ մասնագիտացված ուսումնական հաստատությունների տեսուչ, զբաղեցրեց արվեստի ոլորտի ղեկավարի տեղակալի, կրթության ժողովրդական կոմիսարիատի երաժշտական ​​բաժնի վարիչի պաշտոնները:

1929 թվականին Բոլեսլավ Պշիբիշևսկին նշանակվեց Մոսկվայի կոնսերվատորիայի տնօրեն։ Նրա պաշտոնավարումը համընկավ կոնսերվատորիաների «պրոլետարացման» պետական ​​քաղաքականության հետ, որը ենթադրում էր ոչ միայն «դասակարգին հավատարիմ» ուսանողների հավաքագրում, այլև դասախոսական կազմի նմանատիպ փոխարինում, դասընթացների վերափոխում՝ «դրանք մարքսիստական ​​մեթոդին համապատասխանեցնելու համար»: Նման բարեփոխումները առաջացրին հին դասախոսների ուժեղ բացասական արձագանքը, ովքեր արդեն սուր հակամարտություն էին ունեցել նոր Ռապմա շարժման հետ, որին նրանք մեղադրում էին գաղափարախոսության պատճառով երաժշտական ​​չափանիշները իջեցնելու, «գռեհկության» և «դիլետանտիզմի» մեջ: Դիրիժոր Կ. Ս. Սարաջևը փոփոխությունները գնահատեց հետևյալ կերպ. «...(1930-1931 թվականներին) Պշիբիշևսկին սկսեց իրականացնել ուսումնական ծրագրի բարեփոխում, որը ես համարում էի աղետալի կոնսերվատորիայի համար: Այս բարեփոխումը զգալիորեն կրճատեց ամենակարևոր առարկաների ուսումնասիրության ժամերը և ուսանողներին ծանրաբեռնեց բոլորովին ավելորդ առարկաներով (քաղաքական տնտեսագիտական ​​առարկաներ)…»: Արդյունքում, Կ. Սարաջևը և մի քանի այլ ուսուցիչներ (ներառյալ Ն. Մայասկովսկին) լքեցին կոնսերվատորիան։ Սակայն հին դասախոսների միջուկը մնաց։ Ռեժիսորի կերպարը ձեռք բերեց «ատելի» համբավ։ 1931 թվականին, հաստատությունների «հին» անվանումները փոխարինելու ժողովրդականության ալիքի վրա, կոնսերվատորիան վերանվանվեց «Ֆ. Կոնի անվան բարձրագույն երաժշտական ​​դպրոց» (ի պատիվ Պշիբիշևսկու ղեկավարի)։ Սա առաջացրեց հատուկ վրդովմունք, և չար լեզուները անմիջապես հեգնանքով հաստատությունն անվանեցին «ձիերի դպրոց»։ Պշիբիշևսկու կառավարման հիշողությունները մնացին հիմնականում «սուր քննադատական», թեև հակասական։ Նրա ժամանակակիցը՝ կոմպոզիտոր Վ. Շեբալինը, իր հուշագրություններում նրան նկարագրել է որպես «բառի վատ իմաստով տիպիկ մտավորական՝ թույլ կամքի տեր, անվստահելի, բայց բոլորի աչքին լավը թվալ ցանկացող. կոնսերվատորիան նրան օտար էր, և նա դրան ոչ մի օգուտ չէր տալիս»։ Կոնսերվատորիայի մեկ այլ ուսուցիչ՝ Գ. Կոգանը, տնօրենին նկարագրել է որպես «բավականին բարձր մշակույթի տեր մարդ, որը, սակայն, ամբողջությամբ ընկել է Ռապմ-ի կարգախոսների ազդեցության տակ, որոնց ոգով նա սկսել է «շտկել» կոնսերվատորիայի կրթության կազմակերպումը», նշելով նման փոխակերպումների կործանարարությունը։ Կոմպոզիտոր Վ. Շչերբաչովը դրական հիշողություններ է թողել Պշիբիշևսկու մասին. «Սա շատ հետաքրքիր անձնավորություն է, ապրում է շատ ինտենսիվ մտավոր կյանքով, մեծ երազող է իր որոնումներում, շատ ոգևորված է և ընկնում է գրեթե դոգմատիկ ծայրահեղությունների մեջ իր հոբբիներում»: Նա կարդաց Բեթհովենի մասին իր գրքից հատվածներ և սիմֆոնիայի վերլուծություններ, դա շատ հետաքրքիր է, մշակութային և Բախի մասին մտքեր, շատ նոր և հետաքրքիր, որտե՞ղ է նա Բախին համարում է հիմնականում ոչ թե պոլիֆոնիստ, այլ ակորդեոնահար, և Բախի գլխավոր արժանիքն այն է, որ նա ներդաշնակության մեջ ֆունկցիոնալության հիմնադիրն է, և որ այս կերպ Բախն է երաժշտությունն առավելագույնս առաջ մղել, նա այս ամենը արդարացնում է շատ հետաքրքիր և սոցիոլոգիական առումով։ Նրանք նաև խոսեցին իմ գործերի և ծրագրերի մասին, և ընդհանուր առմամբ զրույցը շատ լարված էր ամբողջ ընթացքում»։ Մյուս կողմից, հետագա նկարագրություններում ռեժիսորը, ընդհակառակը, բնութագրվել է որպես «բռնակալ» և խիստ գրաքննիչ։ Սակայն նոր երաժշտական ​​հոսանքների ազդեցությունը շուտով թուլացավ, և 1932 թվականի փետրվարի 11-ին Բոլեսլավ Պշիբիշևսկին հեռացվեց տնօրենի պաշտոնից։

thumb|left|Բ. Պշիբիշևսկի
1933 թվականի կուսակցական «զտումների» ժամանակ Բոլեսլավ Պշիբիշևսկին հեռացվեց Համամիութենական կոմունիստական ​​կուսակցությունից (բոլշևիկներ): Շուտով նա ձերբակալվեց և մեղադրվեց համասեռամոլության մեջ (1933 թվականին Ստալինի հրամանով դրանք կրկին համարվեցին քրեական հանցագործություն): Նա դատապարտվեց երեք տարվա ազատազրկման և կրեց իր պատիժը Բելբալտլագում՝ Սպիտակ ծով-Բալթյան ջրանցքի շինհրապարակում: Այնտեղ նա դարձավ ԼՂԻՄ-ի Սպիտակ ծով-բալթյան կոմբինատի կենտրոնական թատրոնի երաժշտական ​​​​բաժնի վարիչը, որը, իր մասնակցության շնորհիվ, ուներ բավականին բարձր մակարդակ։ Նա ազատ է արձակվել 1936 թվականի հունվարի 7-ին, բայց շարունակել է աշխատել թատրոնում որպես քաղաքացիական ծառայող։ Նա կրկին ձերբակալվել է 1937 թվականի մարտի 1-ին։ 1937 թվականի օգոստոսի 21-ին ԽՍՀՄ Գերագույն դատարանի ռազմական կոլեգիան նրան դատապարտել է մահվան՝ լրտեսության և ահաբեկչական գործողություն նախապատրաստելու մեղադրանքով (դատավճիռն ի կատար է ածվել նույն օրը)։ Նա վերականգնվել է որպես քաղաքական բռնաճնշումների զոհ 1956 թվականի սեպտեմբերի 15-ին։ Էմիլի Նիդեկերը նույնպես բռնադատվել է 1937 թվականին և 1945 թվականին ազատ է արձակվել ճամբարներից՝ տուբերկուլյոզով։ Նա մահացել է 1946 թվականին։ Իր հուշագրություններում Դ. Դ. Շոստակովիչը, ի թիվս այլոց, Պրշիբիշևսկու հետապնդումը անվանել է երաժշտական ​​մտավորականության դեմ քաղաքական տեռորի օրինակ։

## Մատենագրություն
* 
* 
* 
* 

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Բոլեսլավ Պշիբիշևսկինч Մոսկվայի կոնսերվատորիայի էջում
* Пшибышевский, Болеслав Станиславович. Мартиролог жертв политических репрессий, расстрелянных и захороненных в Москве и Московской области в 1918—1953 гг.. Сахаровский центр.
* 
* 

Կատեգորիա:20-րդ դարի մանկավարժներ
Կատեգորիա:Լեհ երաժիշտներ
Կատեգորիա:Լրտեսության մեջ մեղադրվող անձինք
Կատեգորիա:ԽՄԿԿ անդամներ
Կատեգորիա:ԽՍՀՄ-ում գնդակահարվածներ
Կատեգորիա:Խորհրդային մանկավարժներ
Կատեգորիա:Մանկավարժներ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Մոսկվայի կոնսերվատորիայի դասախոսներ
Կատեգորիա:Ռուս երաժշտագետներ