Թատերարվեստի և երաժշտարվեստի Սանկտ Պետերբուրգի թանգարան

**Թատերարվեստի և երաժշտարվեստի Սանկտ Պետերբուգի պետական թանգարան** (), ռուսական թատրոնի պատմությանը նվիրված առաջին թանգարանը Ռուսաստանում։
Թանգարանի հավաքածուում առկա է 450.000 ցուցանմուշ, որոնք պատմում են Ռուսաստանի ողջ գոյության ընցացքում դրամատիկական, օպերային և բալետային արվեստի մասին։ Թանգարանը գտնվում է Կայսերական թատրոնների տնօրինության նախկին շենքում, որը նախագծվել է XIX դարում Կառլ Ռոսսիի կողմից և մտնում է Օստրովսկու հրապարակի համալիրի մեջ։

2009 թվականին թատրոնն արժանացել է «Թանգարանային Օլիպմպոս» մրցանակի գլխավոր անվանակարգին, իսկ 2011 թվականին պարգևատրվել է տարվա լավագույն ցուցադրություն անվանակարգում։

## Ստեղծման պատմություն
1908 թվականին մեկենասներ Անատոլի Մոլչանովի, Վլադիմիր Պրոտոպոպովի և Ալեքսեյ Բարխուշինի նախաձեռնությամբ Պանաևսկի թատրոնի տարածքում կազմակերպվել է «Առաջին ռուսական թատերական ցուցահանդեսը»։ 1918 թվականին ըստ Լուսավորության ժողովրդական կոմիսարիատի որոշման` այդ ցուցահանդեսի ցուցանմուշները տեղափոխվել են «Կայսերական թատրոնների տնօրինություն», որտեղ նախատեսվում էր բացել Պետրոգրադի առաջին թատերական թանգարանը։ 1921 թվականի գարնանը լուսավորության ժողովրդական կոմիսար Անատոլի Լունաչարսկին հաստատել է թանգարանի կարգավիճակը, և մայիսի 16-ին անց է կացվել առաջին պաշտոնական ցուցահանդեսը։

Թանգարանի առաջին մասնաճյուղը` Ռիմսկի Կորսակովի հիշատակի թանգարան-բնակարանը, բացվել է 1971 թվականին։ Երկրորդ մասնաճյուղը` Ֆյոդոր Շալյապինի բնակարան-թանգարանը, բացվել է 1975 թվականին։ 1990 թվականին Լենխորհրդի գործադիր կոմիտեն թանգարանին է տրամադրել հայտնի «Շատրվանի տունը»` Շերեմետև եղբայրների պալատը` երաժշտական գործիքներն այնտեղ տեղափոխելու և Երաժշտության թանգարան ստեղծելու համար։ Չորրորդ մասնաճյուղը դարձել է 1994 թվականին բացված Սամոյլով ընտանիքի դերասանների հիշատակի բնակարանը։

## Ցուցադրություն
Թանգարանի պատմությունը ներառում է Ռուսաստանի թատերարվեստի պատմությունը` սկսած թատրոնի ծագումից մինչև 20-րդ դարի վերջ։ Դրա հիմքը կազմում են դերասաններ Իվան Գորբունովի, Մարիա Սավինայի, Վերա Կոմիսարժևսկայայի, Պավել Սամոյլովի, Անատոլի Մոլչանովի և Վլադիմիր Պրոտոպոպովի, կոլեկցիոներ Գրիգորի Լևիտանի մասնավոր հավաքածուների և Կայսերական թատրոնների տնօրինության արխիվի նյութերը։

Հավաքածուն ներառում է վեց պատմական դարաշրջան.

# 18-րդ դարում Ռուսաստանում պրոֆեսիոնալ թատրոնի ծագումն ու սկիզբը։ Լուսավորության դարաշրջանը ռուսական բեմում
# Թատերական կյանքը Պետերբուրգում 19-րդ դարում
# Թատերական երազատեսություն
# Արծաթե դարի թատրոնի փնտրտուքներ 
# 1920-1930 թվականների թատերական ավանգարդը
# Խորհրդային թատրոնը երկաթե վարագույրի հետևում

Թանգարանում գործում են գեղանկարչության, գրաֆիկայի և կիրառական արվեստի, ձեռագրերի և փաստաթղթերի բաժինների, հիշատակի բաժին, լուսանկարների և նեգատիվների հավաքածու, աֆիշների և ծրագրերի հավաքածու, ֆոնոտեկա և երաժշտական գործիքների բաժին։

Թանգարանում ցուցադրված են հայտնի դերասանների ու ռեժիսորների հազվագյուտ լուսանկարներ ու անձնական իրեր, թատերական հայտնի գործիչների դիմանկարներ, հագուստներ և դրանց էսքիզներ, 18-20-րդ դարերի դեկորացիաների մակետներ, թատերական աֆիշներ և ծրագրեր։ Թանգարանագետներն ամենաարժեքավոր ցուցանմուշները համարում են Լեոն Բաքստի, Ալեքսանդր Բենուայի, Ալեքսանդր Գոլովինի, Կոնստանտին Կորովինի և Կազիմիր Մալևիչի թատերական էսքիզները, Կայսերական թատրոնների վարպետների թատերական կոստյումները, Պյոտր Չայկովսկու, Ֆյոդոր Շալյապինի, Դմիտրի Շոստակովիչի, Իգոր Ստրավինսկու և Գեորգի Տովստոնոգովի մասին հոդվածները, Աննա Պավլովայի, Գալինա Ուլանովայի, Նատալյա Մակարովայի, Վերա Կոմիսարժևսկայայի բեմական աքսեսուարները և Միխայիլ Գլինկայի «Կյանքեր հանուն ցարի», Նիկոլայ Գոգոլի «Ռևիզոր», Ալեքսանդր Գրիբոեդովի «Խելքից պատուհասը» և Ալեքսանդր Դարգոմիժսկու «Ջրահարսեր» պիեսների, Չայկովսկու, Մոդեստ Մուսորգսկու, Նիկոլայ Ռիմսկի-Կորսակովի օպերաների և Ալեքսանդր Օստրովսկու և Լև Տոլստոյի ստեղծագործությունների  առաջին բեմադրությունների նյութերը։ Շերեմետևյան պալատի երաժշտական գործիքների հավաքածուն ներառում է 3000 ցուցանմուշ, ինչն այն աշխարհում խոշորագույններից մեկն է դարձնում։

2008-2010 թվականներին Նիկիտա Լոբանով-Ռոստովսկին «Կոնստանտինովսկի» բարեգործական ֆոնդին է փոխանցել ռուսական գրաֆիկայի 841 ստեղծագործություններից բաղկացած հավաքածու։ Թանգարանում ժամանակավոր պահպանումից հինգ տարի անց այն դարձել է «1880-1930 թվականների ռուսական թատերական և դեկորատիվ արվեստ» և «1900-1930 թվականների ռուսական գեղանկարչության գեղարվեստական միտումները» ցուցադրությունների մշտական մաս։

2014 թվականի հոկտեմբերի 18-ից մինչև 2015 թվականի մարտի 15-ը լոնդոնյան Վիկտորիա և Ալբերտ թանգարանում անցկացվել է «Ռուսական ավանգարդ» ցուցահանդեսը, որի համար սանկտպետերբուրգյան թանգարանը ներկայացրել է թատերական հագուստների ու դեկորացիաների 25 էսքիզ.

## Տեղեկություններ այցելուների համար
Թանգարանի վիդեոլեկտորիաներում անց են կացվում դրամատիկական ներկայացումների, օպերաների և բալետների արխվային տեսագրությունների ցուցադրություններ, թատերական արվեստի և թատրոնի պատմության վերաբերյալ դասախոսություններ, ստեղծագործական հանդիպումներ թատերական գործիչների հետ։ Համերգասրահներում անց են կացվում դերասանական և ռեժիսորական աշխատանքների ցուցադրություններ, մոնոներկայացումներ։
Դպրոցականների համար կազմակերպվում են թեմատիկ էքսկուրսիաներ, որ որոնք պատմում են Նիկոլայ Գոգոլի, Անտոն Չեխովի, Ֆյոդոր Դոստոևսկու, Դենիս Ֆոնվիզինի, Վլադիմիր Մայակովսկու և Ալեքսանդր Բլոկի ստեղծագործությունների թատերական բեմադրությունների մասին։

## Զարգացման հիմնադրամ
2012 թվականին ստեղծվել է թանգարանի զարգացման ֆոնդ, որի կազմում էին թատրոնի ռեժիսոր Լև Դոդինը, թատրոնի և կինոյի դերասանուհի Ելենա Դրապեկոն, կինոռեժիսոր Ալեքսանդր Սոկուրովը և ռուս մի շարք գործարարներ։ Ֆոնդը արտաբյուջետային միջոցներ է հայթայթում` ցուցահանդեսների կազմակերպման, հավաքածուների ընդլայնման, ցուցանմուշների վերականգնման, թանգարանը ժամանակակից տեխնոլոգիաներով համալրման, թանգարանի հետ կապված մարդկանց հուշարձանների պահպանման և երիտասարդ մասնագետների` թանգարանին աշխատակցելու համար։

Հիմնադրամն աշխատում է կորպորատիվ հովանավորների հետ և օգտագործում է քրաուդֆանդինգը. 2014 թվականին այն Boomstarter արշավի միջոցով միջոցներ է հավաքել թանգարանի հավաքածուի թատերական էսքիզներով «Շեքսպիրի հեքիաթները։ Ողբերգություններ» գրքի տպագրության համար։

## Պատկերասրահ

St. Petersburg State Museum of Theater and Musical Art 11.jpg
St. Petersburg State Museum of Theater and Musical Art 04.jpg
St. Petersburg State Museum of Theater and Musical Art 12.jpg
St. Petersburg State Museum of Theater and Musical Art 05.jpg
St. Petersburg State Museum of Theater and Musical Art 06.jpg
St. Petersburg State Museum of Theater and Musical Art 07.jpg
St. Petersburg State Museum of Theater and Musical Art 08.jpg
St. Petersburg State Museum of Theater and Musical Art 09.jpg
St. Petersburg State Museum of Theater and Musical Art 10.jpg
Carmen by A. Golovin 08.jpg
Coronation horn orchestra's instruments (1882, SPb Theatr. museum) by shakko.jpg
Ekaterina Petrovna Lunina-Ricci (by J. B. Singry).jpg
Elena Pavlovna of Württemberg by anonymous (S-Peterburg theatrical museum).jpg
In circus by B.Grigoriev (1918).jpg
Kuznetsov 004.jpg
Zabela's costume of Snegurochka 02 by shakko.jpg
L'Oiseau de feu by A. Golovin 02.jpg
Masquerade by Golovin - Anonimous 2 (1917).jpg
Portrait of Maria Chaliapin - Kustodiev (1919).jpg
Portrait of P.I. Turchaninov.jpg
Художественные открытые письма Красного креста продаются везде.jpg


## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն
* 

## Արտաքին հղումներ
*
*youtube.com/ - թանգարանի պաշտոնական յություբյան ալիքը

Կատեգորիա:1918 հիմնադրումներ Ռուսաստանում
Կատեգորիա:1918 հիմնադրված թանգարաններ
Կատեգորիա:Երաժշտական գործիքների թանգարաններ
Կատեգորիա:Սանկտ Պետերբուրգի թանգարաններ