open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Անդրեաս Ռյուդիգեր

**Անդրեաս Ռյուդիգեր** (, ), գերմանացի փիլիսոփա, Քրիստիան Թոմազիուսի աշակերտը։ Փիլիսոփայության դասախոսություններ է կարդացել Հալլեի և Լայպցիգի համալսարաններում։

## Կենսագրություն
Ռյուդիգերը՝ ծնողների չքավորության պատճառով 14 տարեկան հասակում է դպրոց գնացել։ Այնուհետև սովորել է Հերայի գիմնազիայում։ 1692 թվականին փիլիսոփայություն և աստվածաբանություն է ուսումնասիրել Հալլեի համալսարանում։ Միաժամանակ  Քրիստիան Թումազիուսի մոտ աշխատել է որպես տնային ուսուցիչ։ 1695 թվականի հիվանդության պատճառով կիսատ է թողել ուսումը, իսկ 1696 թվականին աստվածաբանության ուսումնասիրությունը շարունակել է Իենի համալսարանում։ Մեկ տարի հետո սկսել է ուսումնասիրել բժշկություն և իրավունք Լայպցիգի համալսարանում։ 1700 թվականին Ռյուդիգերը ստացել է Լայպցիգի համալսարանի փիլիսոփայության մագիստրոսի աստիճան և սկսել է կարդալ առաջին մասնավոր դասախոսությունները։ 1707 թվականին տեղափոխվել է Հալլե։ 1712 թվականին վերադառնում է Լայպցիգ, զբաղվում բժշկությամբ և կարդում դասախոսություններ։ 1716 թվականին դառնում է Սաքսոնիայի կուրֆյուրստի խորհրդականը և պալատական բժիշկը, սակայն շուտով իրեն ամբողջությամբ նվիրում է դասավանդմանը և գրքեր գրելուն։

## Փիլիսոփայություն
Ռյուդիգերը՝ որպես փիլիսոփա, էկլեկտիկ էր, նա հանդես է եկել Գոթֆրիդ Լայբնիցի և Քրիստիան Վոլֆի որոշ դրույթների դեմ (օրինակ, բնածին գաղափարների ուսմունքի դեմ, նախասահմանված ներդաշնակության) և պնդում էր, որ հոգին տարածական է և, որ բոլոր պատկերացումները ծագում են զգայություններից։

Ռյուդիգերի ողջ փիլիսոփայության հիմքը աստծո մասին պատկերացումն է։ Աստված իր կամքն է թելադրում մարդկանց որպես օրենք․ առաքինի են այն մարդիկ, որոնք իրագործում են այդ կամքը։ Աստծո գոյության և հոգու անմահության նկատմամբ վստահությունը հարկավոր է քաղել ոչ թե հայտնություններից, այլ ինքն իրեն տրված բանականությունից։

## Գլխավոր աշխատություններ
* «Philosophia synthetica» (Հալլե, 1707, հետագայում հրատարակվել է «Institutiones eruditionis» խորագրով),
* «Physica divina» (Ֆրանկֆուրտ, 1716),
* «Philosophia pragmatica» (Լայպցիգ, 1723),
* «Anweisung zur Zufriedenheit der menschlichen Seele als dem höchsten Gute dieses zeitlichen Lebens» (1721 և 1726). Ср. W. Carls,
* «A. Rüdigere Moral-philosophie» (Հալլե, 1894).

## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն
* 
* Wilhelm Carls: *Andreas Rüdigers Moralphilosophie.* Olms, Hildesheim 1999, Nachdr. der Ausg. Niemeyer, Halle 1894, ISBN 3-487-10946-8.
* Heinrich Schepers: *Andreas Rüdigers Methodologie und ihre Voraussetzungen. Ein Beitrag zur Geschichte der deutschen Schulphilosophie im 18. Jahrhundert*, Köln 1959 (Kantstudien Ergänzungshefte, Bd.&nbsp;78, Hrsg. v. Baum, Manfred / Dörflinger, Bernd / Klemme, Heiner F.), .
* Riccarda Suitner: „*Jus naturae* und *natura humana* in August Friedrich Müllers handschriftlichem Kommentar zu Andreas Rüdigers *Institutiones eruditionis*“, in *Jahrbuch Aufklärung*, XXV (2014), S. 113–32.

## Արտաքին հղումներ
* Rüdiger, Johann Andreas
* Andreas Rüdiger: Divine physics, the correct road between superstition and atheism, which guides towards the natural and moral well-being of humans (1716)

Կատեգորիա:Գերմանացի փիլիսոփաներ
Կատեգորիա:18-րդ դարի փիլիսոփաներ
Կատեգորիա:Գերմանացի ֆիզիկոսներ
Սիրո պատրանք (ֆիլմ)

**Սիրո պատրանք** (), ֆրանսիական դրամատիկ ֆիլմ է, նկարահանվել է ռեժիսոր Նիկոլ Գարսիայի կողմից, Միլենա Ագուսի համանուն վեպի հիման վրա։ Ֆիլմի համաշխարհային պրեմիերան կայացել է 2016 թվականի մայիսի 15-ին, Կաննի կինոփառատոնի ժամանակ։

## Սյուժե
Ֆիլմը մի կնոջ մասին է, ով դժբախտ ամուսնության մեջ սիրահարվում է ուրիշին։ Գործողությունները ծավալվում են Ֆրանսիայի հարավում, Երկրորդ համաշխարհային պատերազմից հետ։ Գլխավոր հերոսուհին ընտանիքի ճնշման տակ ամուսնանում է չսիրած մարդու հետ, չնայած ամուսնու` համատեղ կյանքը երջանիկ դարձնելու պատրաստակամությանը, նա չի կարողանում փոխադարձ պատասխանել նրա զգացմունքներին։ Ալպերի առողջարաններից մեկում գտնվելու ժամանակ նա ծանոթանում է այնտեղ բուժվող պատերազմի վետերանի հետ, ում սիրահարվում է։

## Դերերում

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Обзор фильма на сайте Variety

Կատեգորիա:2010-ականների ֆրանսիական ֆիլմեր
Կատեգորիա:2016 դրամա ֆիլմեր
Կատեգորիա:2016 ֆիլմեր
Կատեգորիա:Ֆրանսերեն ֆիլմեր
Կատեգորիա:Ֆրանսիական դրամա ֆիլմեր
Կատեգորիա:Ֆրանսիական ֆիլմեր
Կատեգորիա:Ֆիլմեր, որոնց գործողությունները տեղի են ունենում 1950-ականներին
Կատեգորիա:2010-ականների ֆրանսերեն ֆիլմեր
Ալուշտայի ակվարիում

**Ալուշտայի ակվարիում** (), քաղցրահամ ջրերի և ծովային ձկների մեծ հավաքածուով ակվարիում Ղրիմի Ալուշտա քաղաքում։

## Պատմություն
2003 թվականին Ալուշտայում մի խումբ երիտասարդ մասնագետ ձկնաբաններ Վիկտոր Ժիլենկոյի գլխավորությամբ ստեղծեցին ձկների առաջին ցուցահանդեսը։ Սկզբում դա Սև և Ազովի ծովերի ձկներով ընդամենը մեկ սրահ էր։

Սակայն արդեն 2005 թվականին այն իրավունք նվաճեց կոչվելու Ղրիմի Հարավային ափի ամենամեծ ակվարիումը։ Իսկ 2007 թվականին ակվարիումը հավաքեց ամենամեծ ցուցադրական հավաքածուն Ուկրաինայում։ 2008 թվականին ցուցադրությունը լրացրեց և սկսեց զարդարել ծովախեցիների և բուստերի հավաքածուն ամբողջ աշխարհից։

Ներկայում տրոլեյբուսային դրամարկղերի շենքի անմիջապես տակը գտնվում է ստորջրյա թագավորություն, որում բնակվում են ավելի քան 250 տարբեր տեսակի ձկներ աշխարհի բոլոր անկյուններից, ինչպես նաև 3 տեսակի կոկորդիլոս, 5 տեսակի ծովախեցգետին և 8 տեսակի կրիա։

## Ցուցասրահներ
Ալուշտայի ակվարիումը բաղկացած է ջրային բնակիչներով 4 ցուցասրահից և խեցիների ու բուստերի ցուցադրությունից։ Առաջին ցուցասրահը նման է ստորջրյա քարանձավի, որտեղ ապրում են երկու ծովերի` Սև և Ազովի զանազան բնակիչները։ Այստեղ կարելի է տեսնել ծովաձի, ծովային շուն, ծովային կով (կամ բծավոր աստղահմա), ծովային վիշապիկ, ծովային կատու (կամ ցցապոչ-կատվաձուկ) և շատ ուրիշներ։

Երկրորդ և երրորդ ցուցասրահներում հավաքված են քաղցրահամ ջրերի ձկներն ամբողջ աշխարհից։ Այստեղ կարելի է տեսնել և՛ արյունռուշտ նատերերա պիրանիաներ, և՛ քաղցրահամ ջրերի աշխարհի խոշորագույն ձուկը` ապարաիմա գիգասը, որի երկարությունը հասնում է ավելի քան 3 մետրի, և՛ մոլորակի ամենաշատ ատամներ ունեցող ձուկը` հիդրոսինուս վիտատուսը, և՛ քաղցրահամ մուրենա։ Ցուցասրահներում ներկայացված տեսակների մեծ մասը գրանցված է Կարմիր գրքում։ Նշվածներից բացի, այստեղ ցուցադրված են կոկորդիլոսներ, որոնցից առավել ագրեսիվը կուբայականն է, կրիաներ, որոնք ապրում են մինչև 250 տարի, ինչպես նաև մեր մոլորակի բազմաթիվ այլ բնակիչներ։

4-րդ ցուցասրահում ներկայացված են Կարմիր ծովի և Հնդկական և Խաղաղ օվկիանոսի ավազանի ձկները։ Այստեղ ցուցադրված են վտանգավոր թևավոր ձուկը, կպչան ձուկը, որը, շնորհիվ գլխին ունեցած ծծիչի, կարող է ճամփորդել շնաձկների և ծովային կրիաների հետ, երկչոտ balistidae ձուկը, որը բուստ է կրծում, սարդերի հնագույն ծովային ազգականը` կարիբյան թրագին, որը ոտքերով քայլում է ծովի հատակին, իսկ լողում է փորը դեպի վեր, ծովային աստղեր և ծովոզնիներ։

2015 թվականին Ալուշտայի ակվարիումում բացվել է ևս մեկ ցուցասրահ` «Ջունգլիի աշխարհը»։ Այն զբաղեցնում է շենքի երկրորդ հարկը, անմիջապես ակվարիումի վերևում, և այնտեղ ցուցադրված են վայրի բնության ներկայացուցիչներ` կապիկներ, երկարառունգներ, ջրարջեր և շատ թռչուններ։

## Պատկերասրահ

2014. Алушта 170.jpg|
2014. Алушта 126.jpg|
2014. Алушта 127.jpg|


## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Ալուշտայի ակվարիումի կայքը 

Կատեգորիա:2003 հիմնադրումներ
Կատեգորիա:Ալուշտայի շենքեր և կառույցներ
Կարմիր գլխարկը (մուլտֆիլմ, 1937)

**Կարմիր գլխարկը** (), խորհրդային նկարված մուլտֆիլմ, որը նկարահանվել է 1937 թվականին, Վալենտինա և Զինաիդա Բրումբերգների կողմից։ Մուլտֆիլմն ստեղծվել է ըստ Շառլ Պերոյի հեքիաթի մոտիվների, սակայն շատ է տարբերվում դրանից։ Մուլտֆիլմը նկարահանվել է դասական «դիսնեյյան» ոճով, որը խորհրդային մուլտիպլիկացիայում առկա էր մինչև 1939 թվականը։

## Սյուժե
Մուլտֆիլմը պատմում է դյուրահավատ աղջկա` Կարմիր գլխարկի մասին, որին քիչ էր մնում` ուտեր գայլը։

## Նկարահանող խումբ

## Տարբերություններ հեքիաթից
* Մուլտֆիլմում գայլը չի կարողանում ուտել ո՛չ Կարմիր Գլխարկին, ո՛չ էլ տատիկին։ Համապատասխանաբար, նրա փորը ոչ ոք չի կտրում, ինչպես դա լինում է հեքիաթում։    
* Մուլտֆիլմում գայլի վերջը գալիս է այլ կերպ, քան հեքիաթում. այստեղ գայլն ընկնում է պոմիդորներով տակառի մեջ, որը կատուն կողպում է, իսկ հետո գլորում է այն ճանապարհով, որից հետո տակառը սուզվում է գետի մեջ։
* Հանդիպման ժամանակ գայլը հագնում է այծի կաշի, ինչի պատճառով էլ Կարմիր Գլխարկը նրան հավատում է։

## Փաստեր
Այծի կաշի հագած գայլը երգում է «Տատիկը մի մոխրագույն այծ ուներ» երգը։

## Վերաթողարկում
Մուլտֆիլմը SECAM համակարգով 1980-ականներին թողարկվել է տարբեր մուլտֆիլմերի հավաքածուներում, իսկ 1990-ականներին PAL ի համակարգով ընդգրկվել է «Սոյուզ» ստուդիայի մուլտֆիլմերի հավաքածուներում (1994 թվականից)։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* 
* 

Կատեգորիա:1937 մուլտֆիլմեր
Կատեգորիա:«Սոյուզմուլտֆիլմ» ստուդիայի մուլտֆիլմեր
Կատեգորիա:Վալենտինա և Զինաիդա Բրումբերգների մուլտֆիլմեր
Ինգա Յումաշևա

**Ինգա Յումաշևա** (, ), ռուս հաղորդավարուհի և լրագրող։ 2016 թվականի հոկտեմբերի 5-ից Ռուսաստանի Դաշնության Պետական Դումայի VII գումարման պատգամավոր։

## Կենսագրություն
Անգլերենի խորը իմացությամբ ավարտելով գիմնազիան ոսկե մեդալով՝ 2002 թվականին ընդունվել է Ուֆայի պետական նավթային տեխնիկական համալսարան։

Լինելով երկրորդ կուրսի ուսանող՝ մասնակցել է «Բաշկորտոստանի արբանյակային հեռուստատեսության» («Բաշկորտոստան») հաղորդավարների մրցույթին և դարձել հաղթող։

2004 թվականից մինչև 2006 թվականը՝ «Վեստի Բաշկորտոստան» հաղորդաշարի հաղորդավարուհի («Բաշկորտոստան» հեռուստառադիոհեռարձակման ընկերություն, «Ռոսիա 1» հեռուստաընկերություն)։

2006 թվականից մինչև 2010 թվականը՝ «Վեստի Մոսկվա» հաղորդաշարի հաղորդավարուհի («Ռոսիա 1» հեռուստաալիք)։

2007 թվականին գերազանցությամբ ավարտել է համալսարանի «Հասարակայնության հետ կապերի» բաժինը։ Որակավորման աշխատանքի թեման`«Ռուսաստանի արտաքին քաղաքական իմիջի ձևավորումը արտասահմանի համար հեռարձակվող հեռուստատեսային հաղորդումների միջոցներով։ «RT» և «RT Arabic հեռուստաընկերությունների օրինակով»։

2008 թվականին ընդունվել է Ռուսաստանի Դաշնության արտաքին գործերի նախարարությանը կից Դիվանագիտական ակադեմիայի Միջազգային հարաբերությունների ֆակուլտետ։

2010 թվականին Մոսկովյան քաղաքային մարզահայրենասիրական «Զարնիցա, Սպորտ, Էքստրիմ» խաղ նախագծի հաղորդավար։

2010 թվականին «Մայակ» ռադիոկայանի առաջատար նորությունների հաղորդավար։

2010 թվականի հոկտեմբերից մինչև 2014 թվականի սեպտեմբերը Կրեմլի թղթակից և լրագրող «Մայակ» և «Վեստի ՖՄ» ռադիոկայաններում։

2011 թվականին ավարտել է Ռուսաստանի Դաշնության արտաքին գործերի նախարարությանը կից դիվանագիտական ակադեմիան։ Որակավորման աշխատանքի թեման՝ «Ռուս-ամերիկյան հարաբերություններում եվրո-ատլանտյան անվտանգության պահովման խնդիրները (2008-2011 թվականներին)»։

2014 թվականից՝ «Ռոսիա 24» հեռուստաալիքի «Զարգացման նախագիծ» ծրագրի հաղորդավարուհի։

2014 թվականի դեկտեմբերից՝ Ռուսաստանի Եվրոպական մասի, Արևմտյան և Կենտրոնական Եվրոպայի և ԱՄՆ-ի շրջանակներում «Վեստի առավոտ» ծրագրի հաղորդավար, ինչպես նաև «Վեստի»-ի որոշ թողարկումների, որոնք հեռարձակվում են ՌԴ արևելյան շրջաններում «Ռոսիա 1» հեռուստաընկերությամբ, իսկ ԱՄՆ-ի համար՝ «RTR Planeta» հեռուստաալիքով։

2016 թվականի ապրիլի 7-ից՝ հրավիրվել է «Զրույց Բաշկորտոստանի ղեկավարի հետ» ծրագիրը վարելու։

2016 թվականի սեպտեմբերի 18-ին ընտրվել է Ռուսաստանի Դաշնության Պետական դումայի «Միասնական Ռուսաստան» կուսակցության VII համագումարի պատգամավոր։

## Պարգևներ
2005 թվականին դարձել է Հանրային կապերի զարգացման ոլորտում «PRoba - IPRA Golden Awards» համառուսական մրցանակի դափնեկիր։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:«Միասնական Ռուսաստան» կուսակցության անդամներ
Կատեգորիա:Ռուս լրագրողներ
Կատեգորիա:Ռուս կին քաղաքական գործիչներ
Կատեգորիա:Ռուս հաղորդավարներ
Կատեգորիա:Ռուս հաղորդավարուհիներ
Ժոզեֆ Ագուստին Շաո

**Ժոզեֆ Ագուստին Շաո** (), բասկ հայտնի գիտնական, ազգագրագետ, հրապարակախոս, արձակագիր, հասարակական, քաղաքական գործիչ։

Հաճախել է Օլորոնի ճեմարանում, որտեղ ու սովորել է հռետորաբանություն, իսկ Պոյի վարժարանում ուսումնասիրել է տնտեսագիտություն։

Ժոզեֆը 20 տարեկան հասակում տեղափոխվել է Փարիզ, որտեղ իրականացրել է հասարակական, քաղաքական և գրական ըակտիվ գործունեություն։ Նա նաև զբաղեցրել է զինվորական և քաղաքական ոչ բարձր պաշտոններ, ինչպես նաև հիմնադրել է «Արիել» թերթը։

## Այտորի լեգենդ
Ագուստին Շաոն հանդիսանում է 19-րդ դարի առաջին բասկագիտության առանցքային գորչծիչներից մեկը։ 1845 թվականին «Արիել» թերթում լույս է տեսնում նրա հեղինակած «Այտոր. Կանտաբրյան լեգենդ» ստեղծագործությունը, որը հսկայական ազդեցություն է ունեցել բասկագիտական մտքի զարգացման և բասկյան ազգային գաղափարախոսության ձևավորման վրա։ Մասնագետներից ոմանք Շաոյի ստեղծագործությունը համարում են ռոմանտիկ պատմավեպ, ուրիշները՝ արձակ լիրիկական պոեմ, երրորդները՝ խոհական-փիլիսոփայական էսսե։ Շաոյի շնորհիվ բասկերի ծագման թեման առաջին անգամ մուտք է գործում գեղարվեստական գրականություն։ Հետաքրքրական է, որ այս ստեղծագործությունում բասկերի Տուբալ նահապետը փոխարինվում է բասկերի առասպելական նախահայր Այտորով։

Շաոն չի անդրադարձել Այտոր անվան ծագմանը։ Հետազոտողներից շատերը կարծում են, որ այդ անունը վերցված է բասկերեն «aitoren seme» արտահայտույթունից, որը բառացի նշանակում է «Այտորի որդի»։ Որոշ գիտնականներ չեն ընդունում այս բացատրություն և Այտոր անվան մեջ տեսնում են «Հայի թոռ» կապակցությունը։ Նման կարծիք է արտահայտել, մասնավորապես, գերմանացի հայագետ Յոզեֆ Կարստը։ Այլ ուսումնասիրողներ պնդում են, որ Այտոր անունը ծագել է «Այա էտոռի» (Aia etorri) կազմությունից, որը նշանակում է «Այայից եկած», այսինքն՝ «Հայաստանից եկած», քանի որ, ըստ բասկյան ազգային ավանդության, բասկերի նախահայրը իր յոթ զավակների հետ միասին գաղթել է Հայաստանից։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Բասկ արձակագիրներ
Կատեգորիա:Բասկ քաղաքական գործիչներ
Կատեգորիա:Բասկ ազգագրագետներ
Կատեգորիա:Հոկտեմբերի 23 մահեր
Կատեգորիա:Հոկտեմբերի 10 ծնունդներ
Կատեգորիա:1858 մահեր
Կատեգորիա:1810 ծնունդներ
Կատեգորիա:Բասկ հրապարակախոսներ
Կատեգորիա:Ֆրանսիացի լրագրողներ
Կատեգորիա:Ֆրանսիացի գրողներ
Կատեգորիա:Ֆրանսիացի հասարակական գործիչներ
Փոքրապատկեր Ղրիմը (զբոսայգի)

**«Փոքրապատկեր Ղրիմը» զբոսայգի** (), մանրակերտների զբոսայգի Ղրիմի Ալուշտա քաղաքում, որտեղ ներկայացված են Ղրիմի հիմնական պատմամշակութային հուշարձանների և այլ տեսարժան վայրերի լանդշաֆտային մանրակերտները։ Ղրիմի նմանատիպ երեք զոսայգիներից մեկն է, այն բացվել է 2012 թվականի ամռանը։ Ներկայացված է 45 մանրակերտ, որոնց պատրաստման աշխատանքը տևել է երկու տարի։ Ապագայում նրանց թիվը կավելանա և կհասնի 65-ի։ Մանրակերտների մասշտաբը` 1:25։

## Նկարագրություն
Ալուշտա քաղաքի կենտրոնում բաց երկնքի գործում է «Փոքրապատկեր Ղրիմը» զբոսայգին, որտեղ կարելի է տեսնել Ղրիմի թերակղզու բոլոր տեսարժանությունները առանց տարածքը լքելու։

Դրանք տեսարժանությունների ճշգրիտ, բայց փոքրացրած պատճեններն են։ Զբոսաշրջիկների հարմարության համար ցուցանմուշները խնբավորված են ըստ քաղաքների։

Զբոսայգին առավել գեղեցիկ է երեկոյան ժամերին, երբ պալատները, դղյակներն ու թանգարանները լուսավորվում են, և սկսում են երևալ ցերեկն աննկատ մնացող մանրամասները։

Ալուշտայի «Փոքրապատկեր Ղրիմը» զբոսայգին աշխատում է տարվա բոլոր եղանակներին, բաց է ժամը 9.00-ից 23.00։

## Ներկայացված շինություններ
մինի|Սիմֆերոպոլի կարաիմական կենասայի մանրակերտը

* Բախչիսարայ - Խանի պալատ
* Գասպրա - Ծիծեռնակի բույն
* Մալորեչենսկոե - Սուրբ Նիկողայոսի տաճար-փարոս
* Մասանդրա - Մասանդրայի պալատ 
* Սևաստոպոլ - Կոմսի նավակայան, «Սապուն լեռան գրոհը 1944 թվականի մայիսի 7-ին» տրամանկար, «Սևաստոպոլի պաշտպանությունը 1854-1855 թվականներին» համայնապատկեր, Սուրբ Նիկողայոս եկեղեցի
* Սիմֆերոպոլ - կայարան, Սուրբ Պետրոսի և Պողոսի տաճար, «Սիմֆերոպոլ» կինոթատրոն, Գավառագիտական թանգարան, Սիմֆերոպոլում Ուկրաինայի Ազգային բանկի նախկին շենք, Չիրախովի տուն («Տասը վիշապով տուն»), Ղրիմի նախարարների խորհրդի շենք, գիտության տուն Վորոնցովյան զբոսայգում, կարաիմական կենասա
* Սուդակ - Ջենովական ամրոց
* Թեոդոսիա - Այվազովսկու անվան Ազգային պատկերասրահ
* Յալթա - Լիվադիական պալատ

և այլն։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Новости на сайте Совета министров АРК 
* Координаты парка 

Կատեգորիա:2012 հիմնադրումներ
Կատեգորիա:Ալուշտայի թանգարաններ
Օրիթ Նոկեդ

**Օրիթ Նոկեդ** (, ), իսրայելցի քաղաքական գործիչ, Քնեսեթի պատգամավոր Ացմաուտ («Անկախություն») և Իսրայելի լեյբորիստական կուսակցություններից, Իսրայելի գյուղատնտեսության նախարար (2011-2013)։

## Կենսագրություն
Օրիթ Նոկեդը ծնվել է 1952 թվականին, Երուսաղեմում։ Իրավագիտություն է ուսանել Երուսաղեմի հրեական համալսարանում։ 1986 թվականին դարձել է Կիբուց շարժման իրավական խորհրդատու և պաշտոնավարել մինչև 1992 թվական։ 1996-2002 թվականներին եղել է շարժման իրավական բաժնի ղեկավար։ Անդամակցել է Հրեական ազգային հիմնադրամի վարչությանը, Գյուղատնտեսական ասոցիացիայի քարտուղարությանը, Շրջակա միջավայրի ազգային խորհրդի և Իսրայելի հողերի կառավարման խորհրդի անդամ։

1999 թվականի ընտրություններում Նոկեդը Մեկ Իսրայել դաշինքի ցանկում ընդրկվել է Իսրայելի լեյբորիստական կուսակցություններից։ Չնայած կուսակցական մրցարշավում նա չստացավ Քնեսեթին համար անհրաժեշտ անցողիկ շեմը, 2002 թվականի օգոստոսին նա Քնեսեթի կազմում ընդգրկվեց՝ փոխարինելով Իսրայելի արտաքին գործերի նախարար Շլոմո Բեն-Ամիին։ 2003 թվականի ընտրություններում Նոկեդը պահպանեց իր տեղը և կարճ ժամանակ եղավ փոխվարչապետ` Շիմոն Պերեսի հովանու ներքո 2005 թվականի հունվար-նոյեմբեր ամիսներին։ 2006 թվականի ընտրությունների նախաշեմին նա Լեյբորիստական կուսակցության ցուցակում զբաղեցրեց 17-րդ տեղը։ Կուսակցությունը ստացավ 19 տեղ,  և Նոկեդը դարձավ ֆինասական կոմիտեի անդամ։

2009 թվականի ընտրություններում Օրիթ Նոկեդը պահպանել է իր տեղն Լեյբորիստների ցուցակում։ 2009-2011 թվականներին եղել է Արդյունաբերության, առևտրի և աշխատանքի նախարարի տեղակալ։ 2011 թվականի հունվարին եղել է Քնեսեթի հինգ ՄԿ-անդամներից մեկը, որից հետո դուրս է եկել կուսակցությունից՝ Անկախություն կուսակցությունը ստեղծելու համար և նշանակվել է Գյուղատնտեսության և գյուղական զարգացման նախարար։ Պաշտոնը կորցրել է, երբ 2013 թվականի ընտրություններին կուսակցությունը չմրցակցեց ընտրություններում։

Ամուսնացած է, ունի երեք երեխա։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:20-րդ դարի կին քաղաքական գործիչներ
Կատեգորիա:21-րդ դարի կին քաղաքական գործիչներ
Կատեգորիա:Երուսաղեմի հրեական համալսարանի շրջանավարտներ
Կատեգորիա:Իսրայելի հրեաներ
Կատեգորիա:Քնեսեթի կին անդամներ
Գավրիիլ Գորդեև

**Գավրիիլ Գորդեև** (, ), ռուս շոումեն, առավել հայտնի է **Գավր** կեղծանվամբ, մեդիա մենեջեր, TNT4 հեռուստաալիքի տնօրեն (2016 թվականի սեպտեմբերի 21-ից), Comedy Radio-ի գլխավոր պրոդյուսեր (2012 թվականից), «Match!» հեռուստաընկերության գլխավոր պրոդյուսեր (2018 թվականի հուլիսից), Comedy Club-ի նախկին մասնակից (2006-2012 թվականներ)։

## Կենսագրություն
Ծնվել է 1982 թվականի դեկտեմբերի 17-ին Պերմում։ Սովորել է Դյագիլևի անվան գիմնազիայում։ Ավարտել է Պերմի պետական տեխնիկական համալսարանը։

Նա առաջին դերերը խաղացել է «ԿՈԴ» թատրոն-ստուդիայում` Մ. Օլենևի ղեկավարությամբ, այնուհետև՝ «Նովայա դրամա» թատրոնում։ Ուրախների և հնարամիտների ակումբի «Պարմա» թիմի և Պերմի «Ընկերներ» թիմի անդամ։ 2006 թվականից Comedy Club ակումբի մասնակից, Գավր կեղծանվամբ։ Սկզբում նա հաճախ շոուում հանդես էր գալիս Ալեքսանդր Ռևի հետ, այնուհետև աշխատել է Օլեգ Վերեշչագինի հետ։

2011 թվականից մինչև 2016 թվականներին նա եղել է Ռուսաստանի՝ Մոսկվայի Սբերբանկի փոխնախագահի խորհրդական հաղորդակցման, ստեղծագրոծական զարգացման ուղղությամբ։

2011-2014 թվականներին նա եղել է Olivetta իտալական, մոսկովյան ռեստորանի համասեփականատերը։

2012 թվականից՝ «Comedy Radio»-ի գլխավոր պրոդյուսեր։

2014 թվականի դեկտեմբերից մինչև 2016 թվականը աշխատել է որպես ՏՆՏ հեռուստաալիքի մարքեթինգի և PR-ի տնօրեն։

2016 թվականի սեպտեմբերի 21-ին նշանակվել է ՏՆՏ4 հեռուստաալիքի տնօրեն։

2017 թվականի սեպտեմբերի 14-ին մասնակցել է ТНТ4 հեռուստաալիքի «Փող կամ խայտառակություն» շոուին։

2018 թվականի հուլիսի 24-ին հայտարարվեց, որ Գավրիիլը «ՆՏՎ Պլյուս Նաշ Ֆուտբոլ» նոր հեռուստաալիքի գլխավոր պրոդյուսերն է։

## Անձնական կյանք
Ամուսնացած է, ունի մեկ որդի և դուստր։

## Ֆիլմագրություն
* 2009 թվական, Երկու Անտոնները, *Անտոն Կոտով, գլխավոր դեր*
* 2013 թվական, Ի՜նչ են անում տղամարդիկ
* 2016 թվական, Տեսնում եմ, գիտեմ, *էպիզոդ*
* 2018 թվական, Զոմբիների արկղ

## Կրկնորինակում
* 2012 թվական, Զամբեզիա
* 2013 թվական, Աստերիքսն ու Օբելիքսը Բրիտանիայում, Կրասովաքս (Գայոմ Գալլեմ)

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Գավրիիլ Գորդեևի կենսագրությունը «Газпром-Медиа» կայքում 
* Հարցազրույց Գավրիիլ Գորդեևի հետ
* Գավրիիլ Գորդեևը ՎԿոնտակտում
* 
* 

Կատեգորիա:Բեմական կեղծանուններ
Կատեգորիա:Դերասաններ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Հեռուստատեսային պրոդյուսերներ
Կատեգորիա:Ռուս դերասաններ
Կատեգորիա:Ռուս հաղորդավարներ
Կատեգորիա:Ռուս պրոդյուսերներ
Լեուկոագարիկուս երկարարմատ

**Լեուկոագարիկուս երկարարմատ** (), Agaricaceae ընտանիքին պատկանող սունկ, որը գրանցված է Հայաստանի Կարմիր գրքում։

## Նկարագրություն
5-15 սմ տրամագծով գլխարկը սպիտակ է, կենտրոնում՝ մոխրագույն կամ մանուշակագույն, սպիտակավուն եզրերով, թավշյա, թելանման և ծածկված է թեփուկներով։ Սպիտակ և մսալի պտղամիսը հասունանալուց հետո ստանում է բաց շագանակագույն երանգ։ Համը և հոտը հաճելի են։ Թարմ վիճակում թիթեղները սպիտակ են, իսկ չորացածները՝ բաց շագանակագույն, ազատ, խիտ դասավորված և հարթ եզրերով։ Կենտրոնական, գլանաձև, արմատաձև երկարացած ոտիկը 5-8 x 1-2 սմ է, ներքևի մասում թեթևակի նեղացող, օղակից վերև՝ սպիտակ, իսկ ներքևի մասում՝ գլխարկի գույնի և սպիտակավուն պարզ օղակով։ Սպորափոշին սպիտակավուն է, իսկ լայն էլիպսաձև և հարթ սպորները  անգույն են և 7-8 x  4,5-5,5 մկմ։

## Տարածվածություն
Ընդհանուր արեալն ընդգրկում է Եվրոպան, Ասիան, Աֆրիկան և Հարավային Կովկասը (Հայաստան)։ Հայաստանում հայտնաբերված է Երևանի ֆլորիստիկական շրջանում (Զևա, Այղր լճի շրջակայք) և Ապարանի ֆլորիստիկական շրջանում (Մարմարիկ գետի ափ, խառը անտառների բացատներ)։

## Էկոլոգիա
Հանդիպում է հազվադեպ, հուլիս, հոկտեմբեր և նոյեմբեր ամիսներին, եզակի առանձնյակներով, հողի վրա, այգիներում, դաշտերում, անտառների բացատներում և 860-1500 մ բարձրություններում։ Հումուսային սապրոտրոֆ է։

## Պահպանություն
Վտանգված տեսակ է։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Վտանգված տեսակներ
Կատեգորիա:ՀՀ Կարմիր գրքում գրանցված սնկեր
Հովանոցասունկ կարմրող

**Հովանոցասունկ կարմրող** (), Agaricaceae ընտանիքին պատկանող սունկ, որը գրանցված է Հայաստանի Կարմիր գրքում։

## Նկարագրություն
Ուտելի պտղամարմիններով սունկ է, որի 10-18 սմ տրամագծով մոխրագորշավուն գլխարկը մեջտեղում շագանակագույն է և գնդաձև, հետո կիսագնդաձև է, ճաքճքվող, խոշոր և նոսր թեփուկներով ծածկված։ Սպիտակ պտղամիսը կտրվածքի դեպքում կարմրում է։ Ազատ, նշտարաձև և կոլարիումով թիթեղները սկզբում սպիտակ են, հետո՝ կարմրող։ Բաց շագանակագույն ոտիկը 10-25 × 1,5-2 սմ է, հիմքի մոտ՝ պալարաձև հաստացած։ Օղակը սպիտակ է, հետո՝ գորշավուն և թեփուկներով։ Սպորափոշին սպիտակ է, իսկ յուղի 1-2 կաթիլներով սպորները՝ 13,5-15 × 6-8 մկմ, էլիպսաձև, հարթ և ծլման ծակոտիներով։

## Տարածվածություն
Ընդհանուր արեալն ընդգրկում է Եվրոպան, Հյուսիսային Ամերիկան, Ավստրալիան և Հարավային Կովկասը (Ադրբեջան, Վրաստան, Հայաստան)։ Հայաստանում հայտնաբերված է Իջևանի ֆլորիստիկական շրջանում («Դիլիջան» ազգային պարկ, Վանաձորի շրջակայք) և Զանգեզուրի ֆլորիստիկական շրջանում (Սոսու պուրակ)։

## Էկոլոգիա
Հայաստանում հանդիպում է հազվադեպ, հունիս և հոկտեմբեր ամիսներին, 1150-1700 մ բարձրությունների վրա, հողի վրա, լայնատերև անտառներում և ջերմոցներում։ Հումուսային սապրոտրոֆ է։

## Պահպանություն
Վտանգված տեսակ է։ Հայաստանում պահպանվում է «Դիլիջան» ազգային պարկի և «Սոսու պուրակ» արգելավայրի համապատասխան էկոհամակարգերի կազմում։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:ՀՀ Կարմիր գրքում գրանցված սնկեր
Կատեգորիա:Ուտելի սնկեր
Կատեգորիա:Վտանգված տեսակներ
2026 թվականի ձմեռային օլիմպիական խաղերի հայտեր

**2026 թվականի ձմեռային օլիմպիական խաղերի հայտեր** (, , , պաշտոնական անվանումը՝ **XXV Ձմեռային Օլիմպիական խաղեր**), 25-րդ ձմեռային օլիմպիական խաղերը, որոնք տեղի կունենան 2026 թվականի սկզբին։ Դիմումների հայտը սկսվել է 2017 թվականի մարտի 16-ին և ավարտվել 2017 թվականի սեպտեմբերի 16-ին։ 2019 թվականի հունիսի 23-ին, Լոսենի (Շվեյցարիա) 134-րդ նստաշրջանում, ՄՕԿ-ը կհայտարարի Օլիմպիական խաղերի մայրաքաղաքը։

## Հնարավոր հայտեր
*  Ստոկհոլմ, Օրե, Շվեդիա։ 2019 թվականի հունվարի 11-ին Ստոկհոլմում հայտարարվել է Օրե քաղաքի հետ համատեղ հայտի մասին, որը դառնալու է «Ստոկհոլմ Օրե 2026» ծրագիրը։
*  Միլան, Կորտինա դ’Ամպեցո, Իտալիա

## Չեղյալ հայտարարված հայտեր
*  **[[Կալգարի]]**, **[[Կանադա]]**։ Կալգարիան չեղարկեց իր հայտը 2018 թվականի նոյեմբերի 19-ին։
*  **[[Սապորո]]**, **[[Ճապոնիա]]**
*  **[[Սյոն]]**, **[[Շվեյցարիա]]**
*  **[[Գրաց]]**, **[[Ավստրիա]]**
*  **[[Ալմաթի]]**, **[[Ղազախստան]]**
*  **[[Լիլեհամեր]]**, **[[Նորվեգիա]]**
*  **[[Ինսբրուք]]**, **[[Ավստրիա]]**։ Ինսբրուքում ձմեռային օլիմպիական խաղերը անցկացվեցին երկու անգամ՝ 1964 և 1976 թվաններին։ Քաղաքը երկու անգամ անցկացրել է Պարալիմպիկ ձմեռային խաղեր՝ 1984 և 1988 թվականներին։ Քաղաքում անցկացվել են նաև 2012 թվականի ձմեռային օլիմպիական խաղերը։ 2017 թվականի հոկտեմբերի 15-ին կազմակերպվել էր հայտի կարգավիճակի վերաբերյալ հանրաքվե։ Ինսբրուքի բնակիչների 53.5%-ը խոսել է օլիմպիական խաղերին դեմ։ Այս պահի դրությամբ Ավստրիաի կողմից սպասվում է պաշտոնապես հրաժարական Ձմեռային Օլիմպիական խաղեր 2026-ի իրավունքից։
*  **[[Լվով]]**, Ուկրաինա
*  **[[Սանտյագո]]** կամ **[[Պունտա Արենաս]]**, **[[Չիլի]]**
*  **[[Թրոնհեյմ]] ([[Օպդալի համայնք|Օպդալ]])**, **[[Նորվեգիա]]**
*  **[[Աոստա]] ([[Վալլե Դ'Աոստա]])**, **[[Իտալիա]]**
*  **[[Հելսինկի]]**, **[[Ֆինլանդիա]]**.
*  **[[Գրաուբյունդեն]]**, **[[Շվեյցարիա]]**
*  **[[Բարսելոնա]]**, **[[Իսպանիա]]**
*  **[[Դրեզդեն]] ([[Բեռլին]])**, **[[Գերմանիա]]**
*  **[[Օքլենդ (այլ կիրառումներ)|Օքլենդ]]** և **[[Քուինսթաուն (Նոր Զելանդիա)|Քուինսթաուն]]**, **[[Նոր Զելանդիա]]**
*  **[[Բոստոն]]**, **[[Ամերիկայի Միացյալ Նահանգներ|ԱՄՆ]]**
*  **[[Սոլթ Լեյք Սիթի]]**, **[[Ամերիկայի Միացյալ Նահանգներ|ԱՄՆ]]**
*  **[[Դենվեր]]**, **ԱՄՆ**
*  **[[Ռինո]]**, **[[Ամերիկայի Միացյալ Նահանգներ|ԱՄՆ]]**
*  **[[Քվեբեկ]]**, **[[Կանադա]]**
*  **[[Տելեմարկ]]**, **[[Նորվեգիա]]**

## Հեռարձակումներ
*  Բրազիլիա, Grupo Globo
*  ԱՄՆ, NBC

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Ձմեռային օլիմպիական խաղեր
Տավրիդայի հանրապետության առաջին կառավարության հուշարձան

**Տավրիդայի հանրապետության առաջին կառավարության հուշարձան** (), հուշարձան Ղրիմի Ալուշտա քաղաքի Պրիմորսկի զբոսայգում։ Տեղադրվել է 1940 թվականին՝ ի հիշատակ հեղափոխական իրադարձությունների։

## Պատմություն
1933 թվականի ապրիլի 2-ին Ղրիմի ժողովրդական կոմիսարների խորհուրդը որոշեց Տավրիդայի խորհրդային սոցիալիստական հանրապետության կառավարության անդամների հիշատակը հավերժացնելու նպատակով Ալուշտայում նրանց եղբայրական գերեզմանի վրա հուշարձան կառուցելու մասին։ Գաղափարն իրագործվեց միայն յոթ տարի անց. հուշարձանը բացվեց 1940 թվականի նոյեմբերին։ Մրցույթին ներկայացված հիսուն նախագծերից Ղրիմի Ինքնավար Խորհրդային Սոցիալիստական Հանրապետության Գերագույն խորհուրդն ու Ղրիմի ժողովրդական կոմիսարների խորհուրդը ընտրեցին ճարտարապետներ Կ. Ֆ. Գալեևի և Յ. Ու. Ուսեինովի նախագիծը։

Հուշարձանը տեղադրվել է ի հիշատակ հեղափոխական իրադարձությունների։ Այստեղ 1918 թվականին թաթարական ապստամբների կողմից գնդակահարվել և թաղվել են խորհրդային հեղափոխականները։ Հայրենական մեծ պատերազմի ավարտից հետո այստեղ թաղվել են նաև քաղաքը նացիստական զավթիչներից ազատագրած պարտիզաններն ու զինվորները։

## Նկարագրություն
Հուշարձանը 17-մետրանոց երկաթբետոնե ստելա է։ Պատվանդանի հիմքի տրամագիծը 14 մետր է։ Հուշարձանի ստորին հատվածը նման է գերեզմանաթմբի, որը վերին մասում վերափոխվում է հորիզոնական տեղակայված հնգաթև աստղի։ Աստղի ճառագայթների վերջնամասում տեղադրված են թաղման սափորներ, իսկ կենտրոնից վեր է խոյանում խորհրդային իշխանության խորհրդանիշ կարմիր աստղով պսակվող հնգանիստ բուրգը։ Երեկոյան ժամերին աստղը ներսից լուսավորվում է։ Հուշարձանի հուշատախտակներին փորագրված են զոհերի անունները, ինչպես նաև այլ գրություններ. *«Հավե՛րժ փառք սոցիալիստական հեղափոխության հաղթանակի, Ղրիմում խորհրդային իշխանության համար մարտնչած հերոսներին»*, *«Այստեղ թաղված են Տավրիդայի խորհրդային սոցիալիստական հանրապետության կառավարության անդամները և Ղրիմում խորհրդային իշխանության հաստատման այլ ակտիվ մասնակիցներ, որոնք գազանաբար գնդակահարվել են թաթարական ազգայնականների և սպիտակգվարդիականների կողմից 1918 թվականի ապրիլի 24-ին. Սլուցկի Անտոն` խորժողկոմի նախագահ, Տարվացկի Յան` ՌԿԿ(բ)-ի նահկոմի նախագահ և հանրապետության կենտգործկոմի անդամ*, *Կոլյադենկո Ալեքսեյ` ֆինանսների ժողովրդական կոմիսար, Նովոսելսկի Ստանիսլավ` ներքին գործերի ժողովրդական կոմիսար, Բագլիկով Տիմոֆեյ` Ալուշտայի հեղկոմի անդամ, Ժիլինսկի Իվան, Կուլեշով Սեմյոն` կարմիրգվարդիականներ, Բարանով, Բեիմ Աբրամ` Սևաստոպոլի քաղխորհրդի անդամներ**»։*

1958 թողարկվել է հուշարձանի պատկերով բացիկ։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:1940 հիմնադրումներ
Կատեգորիա:Ալուշտայի հուշարձաններ
Յուղասունկ մայրու

**Յուղասունկ մայրու** (), Boletaceae ընտանիքին պատկանող սունկ։ Գրանցված է Հայաստանի Կարմիր գրքում։

## Նկարագրություն
Ուտելի, միկոռիզա գոյացնող սունկ է, որի 9-12 սմ տրամագծով, դեղնագորշավուն, լորձային, բարձիկաձև գլխարկը սկզբում ուռուցիկ է, հետո՝ տափակ, երիտասարդ պտղամարմինների մոտ ծալված եզրերով։ Հասունանալուց հետո եզրերը բլթակավոր են։ Պտղամիսը դեղնաձիթապտղավարդագույն է։ Դեղնաձիթապտղագորշավուն խողովակները երիտասարդ պտղամարմինների մոտ նեղ են, հասունանալիս ունեն մինչև 2 մմ լայնություն։ Վերևում դեղին, անգույն գորտնուկներով ոտիկը հիմքային մասում կեղտոտ վարդագույն թաղիքե միցելիումով է, 6-8 x 1-2,5 սմ։ Սպորափոշին դեղնավուն է, էլիպսաձև, հարթ սպորները՝ 10 x 3,5 մկմ։

## Տարածվածություն
Ընդհանուր արեալն ընդգրկում է Եվրոպան, Ասիան, Հյուսիսային Ամերիկան, Հարավային Կովկասը (Հայաստան)։ Հայաստանում հայտնաբերված է Երևանի ֆլորիստիկական շրջանում՝ քաղաք Երևան, Նորքի անտառ։

## Էկոլոգիա
Հայաստանում հանդիպում է հազվադեպ, եզակի առանձնյակներով, 1000 մ բարձրությունում, հողի վրա, փշատերև անտառում, օգոստոս ամսին։

## Պահպանություն
Կրիտիկական վիճակում գտնվող տեսակ է։ Անհրաժեշտ է իրականացնել աշխատանքներ նոր ապրելավայրերի հայտնաբերման ուղղությամբ։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Կրիտիկական վիճակում գտնվող տեսակներ
Կատեգորիա:ՀՀ Կարմիր գրքում գրանցված սնկեր
Կատեգորիա:Ուտելի սնկեր
Բատարեա թիակաձև

**Բատարեա թիակաձև** (), Battarreaceae ընտանիքին պատկանող սունկ, որը գրանցված է Հայաստանի Կարմիր գրքում։

## Նկարագրություն
5 սմ տրամագծով պտղամարմինը սկզբում ձվաձև է, փակ, իսկ հասունանալուց հետո պատռվում է և պահպանվում ոտիկի ստորին մասում պարկաձև պատյանի (վոլվա) ձևով՝ հիմնականում հողի տակ։ Թաղանթը երկշերտ է։ Սպիտակավուն, կաշվենման էկզոպերի դիումը արագ անհետացող է։ Թեփուկաթելիկաձև էնդոպերի դիումը հարթ է, փայտացած ոտիկի վրա, պատռվելուց հետո զանգակաձև։ 15-20 սմ բարձրությամբ, 1 սմ հաստությամբ, մազմզուկներով ոտիկը շագանակագույն է։ Կապիլիցիումը անգույն է և բարակ թելիկներից կազմված։ Սպորափոշին ժանգագույն է, իսկ 4-6 մկմ, կլորավուն, շագանակագույն սպորները՝ թույլ գորշավուն։

## Տարածվածություն
Հայաստանում հայտնաբերվել է Լոռու (Ախթալայի շրջակայք) ֆլորիստիկական շրջանում։ Ընդհանուր արեալը ընդգրկում է Եվրոպան, Ասիան, Ամերիկան, Հարավային Կովկասը (Ադրբեջան, Վրաստան, Հայաստան)։

## Էկոլոգիա
Աճում է ծովի մակարդակից 800 մ բարձրությունների վրա, ավազակավային հողերի, ավազուտների վրա, կիսաանապատներում, սեպտեմբեր ամսին։ Պատկանում է հումուսային սապրոտրոֆների կամ պսամոտրոֆների էկոլոգիական խմբերին։

## Պահպանություն
Անհետացած տեսակ է, որի վերաբերյալ տվյալներն անբավարար են։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Անհետացած տեսակներ
Կատեգորիա:Թունավոր սնկեր
Կատեգորիա:ՀՀ Կարմիր գրքում գրանցված սնկեր
Կատեգորիա:Սապրոտրոֆներ
Նոբելի սառցե ձու

**«Նոբելի սառցե ձու»** (), ոսկերչական ձու, որը պատրաստել է Ալմա Փիհլը Կարլ Ֆաբերժեի ղեկավարությամբ 1914 թվականին։ Ձուն ստեղծվել է նավթարդյունաբերող Էմանուել Նոբելի համար։

Այսօր «Նոբելի սառցե ձու» ոսկերչական ձուն պատկանում է Արթուր և Դորոթի ՄակՖերինների հավաքածուին և ցուցադրվում է Հյուստոնի բնական գիտությունների թանգարանում (Հյուստոն, Տեխաս, ԱՄՆ)։

## Դիզայն
«Նոբելի սառցե ձու» ոսկերչական ձուն տեսքից սովորական է թվում։ Սակայն այն պատված է արծաթագույն, սպիտակ և թափանցիկ էմալով։ Ձուն այնպես է երեսպատված, որ դիտողին թվում է, թե այն եղյամապատ է ու ձմեռային սառնամանիքային առավոտի է ականատես լինում։ Ձու-զարդատուփը պատրաստված է պլատինից։ Բացման եզրերին տեղադրված են մարգարիտներ։

## Անակնկալ
մինի|Ձվի անակնկալ՝ ժամացույց-կախազարդ
Այս ոսկերչական ձվի անակնկալն իրենից ներկայացնում է ժամացույց-կախազարդ։ Վերջինս ստեղծված է փաթիլի տեսքով։ Ժամացույցի պատյանը պատրաստված է պլատինից։ Որպես զարդարանք օգտագործվել են՝ լեռնային բյուրեղապակի, ադամանդ։ Ժամացույցի բարձրությունը 6 սմ է։

## Պատմություն
1914 թվականին «Նոբելի սառցե ձու» ոսկերչական ձուն Էմանուել Նոբելը նվիրում է ընկերոջը։ Դրանից հետո ձվի մասին պատմությունը լռում է։ Երկար ժամանակ ձուն համարվում էր կորսված։ Սակայն 1994 թվականին ձվի մասին բոլորն իմանում են, երբ այն վաճառքի է հանվում Քրիստիս աճուրդի տանը. ձվի գինը կազմեց 220 հազար դոլար։

Այսօր «Նոբելի սառցե ձու» ոսկերչական ձուն պատկանում է Արթուր և Դորոթի ՄակՖերինների ֆոնդին և ցուցադրվում է Հյուստոնի բնական գիտությունների թանգարանում (Հյուստոն, Տեխաս, ԱՄՆ)։

## Պատկերասրահ

Fabergé VMFA (5992018664).jpg|Նոբելի սառցե ձու
Nobel Ice (Fabergé egg) at HMNS (cropped).jpg|Լուսանկար կողքից


## Տես նաև
* Ֆաբերժեի ձվեր

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Ледяное яйцо Нобеля  Նոբելի սառցե ձու]

Կատեգորիա:1914 աշխատություններ
Կատեգորիա:Ոսկերչություն
Կատեգորիա:Ռուսաստանի պատմություն
Կատեգորիա:Ֆաբերժե
Կատեգորիա:Ֆաբերժեի ձվեր
Ձմեռային օլիմպիական խաղեր 1984

**XIV ձմեռային օլիմպիական խաղեր** (;  / ; ), տեղի են ունեցել 1984 թվականի փետրվարի 8-ից 19-ը Սարաևոյում (Հարավսլավիա)։ Խաղերին մասնակցում էին 49 երկրներից 1272 մարզիկ (274 կին և 998 տղամարդ)։ Դա ռեկորդ էր ձմեռային խաղերի համար։ Խաղերի պաշտոնական խորհրդանիշը գայլի ձագ Վուչկոն էր։

## Խաղերի մայրաքաղաքների ընտրություններ
XIV ձմեռային օլիմպիական խաղերի մայրաքաղաքի ընտրությունները տեղի են ունեցել 1978 թվականի մայիս 18-ին Աթենքում (Հունաստան)։ Սարաևոյի խաղերը եղել են երկրորդ և առաջին ձմեռային օլիմպիական խաղերը, որոնք անցկացվել են սոցիալիստական երկրում։

## Մեդալների աղյուսակ
} Ֆինլանդիա || 4 || 3 || 6 || **13**
|-
| 5||  Շվեդիա || 4 || 2 || 2 || **8**
|-
| 6 ||  Նորվեգիա || 3 || 2 || 4 || **9**
|-
| 7 ||  Շվեյցարիա || 2 || 2 || 1 || **5**
|-
| 8 ||  կանադա || 2 || 1 || 1 || **4**
|-
| 8 ||  Գերմանիա || 2 || 1 || 1 || **4**
|-
| 10 ||  Իտալիա || 2 || 0 || 0 || **2**
|-
| 11 ||  Մեծ Բրիտանիա || 1 || 0 || 0 || **1**
|-
| 12 ||  Չեխոսլովակիա|| 0 || 2 || 4 || **6**
|-
| 13 ||  Ֆրանսիա || 0 || 1 || 2 || **3***
|-
| 14 ||  [[Ճապոնիան 1984 թվականի ձմեռային օլիմպիական խաղերին|Ճապոնիա]] || 0 || 1 || 0 || *'1**
|-
| 14 ||  [[Հարավսլավիան 1984 թվականի ձմեռային օլիմպիական խաղերին|Հարավսլավիա]] || 0 || 1 || 0 || **1**
|-
| 16 ||  [[Լիխտենշտայնը 1984 թվականի ձմեռային օլիմպիական խաղերին|Լիխտենշտայն]] || 0 || 0 || 2 || **2**
|-
| 17 ||  [[Ավստրիան 1984 թվականի ձմեռային օլիմպիական խաղերին|Ավստրիա]] || 0 || 0 || 1 || **1**
|-
||| || **39** || **39** || **39** || **117'''
|-
|}

## Օլիմպիական խաղերը ֆիլատելիայում

File:1984 CPA 5472.jpg|Բիաթլոն
File:1984 CPA 5473.jpg|Չմշկավազք
File:1984 CPA 5475.jpg|Գեղասահք
File:1984 CPA 5474.jpg|Հոկեյ


*

## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն
*

## Արտաքին հղումներ
* 

Կատեգորիա:Ձմեռային օլիմպիական խաղեր
Ահարոն Եդեսիացի

**Ահարոն Եդեսիացի** (ծննդյան և մահվան թվականներն անհայտ են), 12-13-րդ դարերի հայ բժիշկ, ով համարվում է բժշկական մի ամբողջ դինաստիայի հիմնադիր։

## Կյանք և գործունեություն
Ահարոնի կենսագրության մասին շատ քիչ բան է հայտնի։ Նա ծնունդով եղել է Եդեսիա քաղաքից։ Ծննդյան և մահվան տարեթվերն անհայտ են, սակայն հիմնական գործունեությունը թվագրվում է 12-րդ դարի վերջին և 13-րդ դարի սկզբին։ Ամիրդովլաթ Ամասիացին իր «Անգիտաց անպետ» աշխատության մեջ հիշատակում է Ահարոնին և նրա սերունդներին՝ որդիներ Ստեփանոսին և Չոշլինին, ինչպես նաև Հակոբին, Սարգիսին, Դեղինին, Սիմավոնին և Վահրամին՝ նրանց դասելով Մխիթար Հերացու հետ միևնույն հարթության վրա։ Ամիրդովլաթ Ամասիացին նշել է, որ վերջիններս «գրել են բազմաթիվ գրքեր դեղերի ազդեցության և օգտական հատկությունների մասին»։ Այս սերնդի գործունեությունը, ամենայն հավանականությամբ, կապված է եղել կիլիկյան բժշկական դպրոցի հետ։

Չնայած հայկական բժշկական դասագրքերում առկա հիշատակություններին (ընդհուպ մինչև 17-րդ դար), Ահարոնի և նրա հաջորդների աշխատություններից և որևէ մեկն ամբողջությամբ չի պահպանվել։ Մինչ մեր օրերը հասել են Ստեփանոս բժշկի «Ծաղիկ» բժշկական աշխատության որոշ հատվածներ, որոնք ավելի ուշ շրջանի հայ բժիշկներ, մասնավորապես Ասար Սեբաստացին, ներառել են իրենց աշխատությունների մեջ։ Այդ հատվածներում պահպանվել են Ահարոնի հեղինակային մի քանի բաղադրատոմսեր, որոնք վերաբերում են բժշկության տարբեր ուղղություններին՝ խոցի բուժում, ականջի ինֆեկցիոն վարակում, ճողվածքի բուժում և այլն։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Հայ գիտնականներ
Կատեգորիա:Հայ մատենագիրներ
Կատեգորիա:Միջնադարյան հայ բժիշկներ
Մուստաֆա Քեմալ Իզեթ

**Մուստաֆա Քեմալ Իզեթ** ( առավել հայտնի է որպես **Մազի Իզեթ** (), ), թուրք ֆուտբոլիստ, կիսապաշտպան։ Ծնվել, մեծացել և իր ողջ կարիերան անց է կացրել Անգլիայում։ Առավել հայտնի է դարձել՝ խաղալով «Լեսթեր Սիթի» և Բիրմինգհեմ Սիթի» ֆուտբոլային ակումբների և Թուրքիայի ազգային հավաքականի կազմերում։

## Ակումբային կարիերա
Մուստաֆա Քեմալ Իզեթը ծնվել է 1974 թվականի հոկտեմբերի 31-ին Լոնդոնում։ «Չելսի» ակումբի ֆուտբոլային դպրոցի սան է։

Պրոֆեսիոնալ ֆուտբոլում իր առաջնախաղն ունեցել է 1996 թվականին՝ հանդես գալով «Լեսթեր Սիթի» ակումբի կազմում։ Նա «Լեսթեր Սիթիի» կազմում հանդես է եկել 8 մրցաշրջան՝ մասնակցելով առաջնության 269 խաղերի։ «Լեսթեր Սիթիի» կազմում անցկացրած խաղաժամանակի մեծ մասում եղել է ակումբի հիմնական կազմի անդամ։

2004 թվականին տեղափոխվել է «Բիրմինգհեմ Սիթի» ակումբ, որտեղ հանդես է եկել երկու մրցաշրջան։ Պրոֆեսիոնալ կարիերան ավարտել է 2006 թվականին՝ «Բիրմինգհեմ Սիթի» ակումբի կազմում։

## Կարիերան ազգային հավաքականում
Մուստաֆա Քեմալ Իզեթը Թուրքիայի ֆուտբոլի ազգային հավաքականի կազմում իր առաջին պաշտոնական խաղը խաղացել է 2000 թվականին։ Իր կարիերայի ողջ ընթացքում ազգային հավաքականի կազմում, ընդհանուր առմամբ, խաղացել է 5 տարի՝ մասնակցելով 12 խաղերի։

Հավաքականի կազմում մասնակցել է 2000 թվականի Ֆուտբոլի Եվրոպայի առաջնությանը, որն անց էր կացվում Բելգիայում և Նիդերլանդներում։ Բացի այդ, հավաքականի կազմում 2002 թվականին մասնակցել է Ֆուտբոլի աշխարհի առաջնությանը՝ նվաճելով բրոնզե մեդալ։ Այդ տարի աշխարհի առաջնությունը անց էր կացվում Հարավային Կորեայում և Ճապոնիայում։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* 
* 

 
Կատեգորիա:Անգլիական ֆուտբոլի լիգայի խաղացողներ
Կատեգորիա:Անգլիացի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Բիրմինգհեմ Սիթիի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Թուրք ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Թուրքիայի հավաքականի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Լեսթեր Սիթիի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Չելսիի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Պրեմիեր Լիգայի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Տղամարդկանց ֆուտբոլի կիսապաշտպաններ
Ֆրիդոն Խառատյան

**Ֆրիդոն Մովսեսի Խառատյան** (), հայ մանկավարժ, Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի մասնակից։

Ծնվել է Հին Բաշքենդ գյուղում։ 1931 թվականին, ավարտելով ծննդավայրի յոթամյա դպրոցը, ընդունվել է Դիլիջանի մանկավարժական տեխնիկումը, 1934 թվականին այն ավարտելուց հետո նշանակվել է Շամշադինի շրջանի Բերդի № 1 միջնակարգ դպրոցում որպես մաթեմատիկայի ուսուցիչ։ 1939 թվականին զորակոչվել է խորհրդային բանակ։ Զինվորական ծառայությունը դեռ չավարտած՝ սկսվել են Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի Արևելյան ռազմաճակատի (*«[[Հայրենական մեծ պատերազմ (տերմին)|Հայրենական մեծ պատերազմ]]»*, 1941-1945) գործողությունները։ Կռվել է Ուկրաինական երկրորդ ռազմաճակատում։ 1943 թվականի սեպտեմբերին ծանր վիրավորվել է և երկար բուժումից հետո, 1944 թվականին կրկին մեկնել է կռվի դաշտ։ Զորացրվել է պատերազմի ավարտից հետո և Բերդում անցնել ուսուցչական աշխատանքի։

Պարգևատրվել է Կարմիր դրոշի շքանշանով և մարտական ծառայության մեդալներով։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:«Մարտական ծառայությունների համար» մեդալով պարգևատրվածներ
Կատեգորիա:Կարմիր դրոշի շքանշանի ասպետներ
Կատեգորիա:Հայ մանկավարժներ
Կատեգորիա:Հայրենական մեծ պատերազմի հայ մասնակիցներ
Բոինգ 707-ի ավիավթար Քերեջում

**Boeing 707-ի ավիավթար Քերեջում**, դեպի Իրանի Քերեջ քաղաքում գտնվող «Պայամ» միջազգային օդանավակայան ուղևորվող օդանավի ավիավթար՝ 2019 թվականի հունվարի 14-ին։ Ինքնաթիռում գտնվող 16 ուղևերներից 15-ը ավիավթարի ժամանակ զոհվեց։

## Չվերթ
Ինքնաթիռն իրականացնում էր միջազգային բեռնափոխադրման չվերթ, որը Բիշքեկի միջազգային «Մանաս» օդանավակայանից միս էր տեղափոխում Քերեջի «Պայամ» միջազգային օդանավակայան։ Իրանական կողմը հայտարարում է, որ օդանավը պատկանում է Ղրղզստանում գրանցված ավիաընկերություններից մեկին։ Բիշքեկի «Մանաս» միջազգային օդանավակայանի ղեկավարությունը, սակայն, հերքել է այս տեղեկությունները` պնդելով, որ կործանված Boeing-ը գտնվել է իրանական *«Payam Air»* ավիաընկերության հաշվեկշռում։

Ինքնաթիռը վթարային վայրէջք կատարեց տեղական ժամանակով առավոտյան 8:30, «Ալ-Ֆաթհ» ավիաբազայում, ընդ որում՝ որոշ աղբյուրներ հավաստիացնում են, որ ինքնաթիռն այնտեղ սխալմամբ է վայրէջք կատարել։ Boeing 707-ի համար պահանջվում է 2500 մ երկարությամբ թռիչքուղի, իսկ «Ալ-Ֆաթհ»-ում այդ գիծը կազմում է 1300 մետր։ Նաև հաղորդվում էր անբարենպաստ եղանակային պայմանների մասին։

Ինքնաթիռը դուրս է եկել թռիչքուղու սահմաններից, մխրճվել է պատի մեջ և կանգ է առել տան հետ բախումից։ Վթարի պահին տունը դատարկ է եղել, ինքնաթիռի ներսում գտնվողներից զատ՝ ոչ ոք չի տուժել։

## Զոհեր
Ինքնաթիռում գտնվող տասնվեց մարդուց տասնհինգը զոհվել է:Փրկվել է միայն ինքնաթիռի բորտինժեները, ով ինքնուրույն կարողացել է դուրս գալ վթարված ինքնաթիռից, իսկ հիվանդանոց է տեղափոխվել ծայրահեղ ծանր վիճակում։

## Հետաքննություն
Փրկարարները հայտնաբերել են ինքնաթիռի սև արկղը և այն հանձնել են մասնագետներին՝ վերծանման համար։

## Միջազգային արձագանք
2019 թվականի հունվարի 15-ին ՀՀ վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանը ցավակցական հեռագիր է հղել Իրանի նախագահ Հասան Ռոհանիին՝ այդ երկրի Ալբորզ նահանգում ինքնաթիռի կործանման կապակցությամբ, որը մարդկային զոհերի պատճառ է դարձել։ Վարչապետի պաշտոնական կայքէջի հաղորդմամբ՝ Փաշինյանը ցավակցություն ու զորակցություն է հայտնել Իրանի նախագահին և բարեկամ ժողովրդին՝ զոհվածների հարազատներին ու մերձավորներին մաղթելով համբերություն, ուժ և կորով, իսկ վիրավորներին՝ շուտափույթ ապաքինում։
Իրանի նախագահ Հասան Ռոհանիին ցավակցական հեռագիր է հղել նաև ՀՀ նախագահ Արմեն Սարգսյանը։
Ավիավթարի արդյունքում իրանցի ժողովրդին և Իրանի նախագահին ցավակցական հետագիր է հղել նաև Ղրղզստանի նախագահ Սոորոնբայ Ժեենբեկովը։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Ավիավթար՝ Իրանում․ առաջին կադրերը
* Boeing-707-ի ավիավթարը
* Թեհրանի մերձակայքում վթարվել է Boeing 707 բեռնատար ինքնաթիռը
* Boeing 707-ի՝ Իրանում տեղի ունեցած ավիվթարի պատճառով զոհվել է 15 մարդ
* BOEING 707-ի կործանման արդյունքում զոհվել է 15, փրկվել՝ 1 հոգի

Կատեգորիա:Ավիավթարներ
Ֆլոտացիա

**Ֆլոտացիա** (, flotter – լողալ բառից), **ֆլոտացում**, արդյունաբերական մասշտաբներով պինդ օգտակար հանածոների հարստացման եղանակ, որը հիմնված է ընտրովի թրջվելիության և շարժվող ֆազերի (ջուր, օդ, յուղ) բաժանման մակերևույթին առանձին բաղադրիչների միներալային մասնիկների կուտակման երևույթն օգտագործելու վրա։

Ֆլոտացիան լինում է՝ փրփրային, յուղային և թաղանթային։ Փրփրային ֆլոտացիան գունավոր ու հազվագյուտ մետաղների և մի շարք ոչ մետաղային օգտակար հանածոների հարստացման հիմնական եղանակն է։ Այդ դեպքում օգտակար հանածոյի նախապես մանրացրած (մինչև 0,01–0,1 մմ չափերով) մասնիկները ֆլոտացիոն ազդակնյութերով հագեցած ջրային միջավայրում խառնում են, որի հետևանքով որոշակի միներալների մասնիկները կուտակվում են գոյացած օդային պղպջակներում և փրփուրի ձևով բարձրանում են վեր, առաջացնելով հարստանյութ, իսկ այլ միներալների մասնիկները իջնում են ներքև։

Տարբերում են երկու հիմնական տեսակի ֆլոտացիա՝ յուղային և թաղանթային։

Յուղային ֆլոտացիան հիմնված է «յուղապատ» միներալային մասնիկների՝ դեպի ջրի մակերևույթ ընտրովի դուրս գալու հատկությունն օգտագործելու վրա։

Թաղանթային ֆլոտացիայի ժամանակ ջրաշիթի մակերևույթի վրա բարակ շերտով լցնում են միներալային մասնիկներ։ Դրանց մի մասը ջրռվ լավ թրջվում է և ընկղմվում ծավալի մեջ, մյուսները, որոնք բնորոշվում են (երբեմն ավելացված ֆլոտացիոն ազդակնյութերով) համեմատական անթրջվելիությամբ, մնում են նրա մակերևույթին։

Տարբերում են ֆլոտացիայի նաև խմբային և ընտրովի տեսակները։ Ֆլոտացիան իրականացվում է հատոիկ ֆլոաացիոն մեքենաներում։

## Գրականություն
* Мещеряков Н. Ф. Флотационные машины. — М.: Недра, 1972. — 248 с.
* Глембоцкий В. А., Классен В. И. Флотация. — М.: Недра, 1973. — 384 с. — 7300 экз.
* Справочник по обогащению руд. В 3-х томах / О. С. Богданов (гл. ред.) и др. — М.: Недра, 1972—1974.
* Барский Л. А. Так ископаемые становятся полезными. — М.: Недра, 1988. — 152 с. — 19 000 экз. — ISBN 5-247-00326-8.

## Արտաքին հղումներ
* Флотация  «Լեռնային հանրագիտարական» կայքում
* սուլֆիդային ֆլոտացիան ոսկու հանքահանման ժամանակ
* ХиМиК.ру կայքում

Կատեգորիա:Ջրամշակում
Կատեգորիա:Քիմիական արդյունաբերություն
Ֆլոգիստոն

**Ֆլոգիստոն **( - այրելի), այրելիության վարկածային սկիզբը XVIII դ․ քիմիկոսների պատկերացումներում։

Ֆլոգիստոնի ուսմունքի համաձայն (ձևակերպել է Գեորգ Էռնստ Շտալը), բոլոր այրելի նյութերը (փայտ, ճարպանյութեր, ածուխ և այլն) և ոչ ազնիվ մետաղները (պղինձ, երկաթ, անագ, կապար և այլն) բաղկացած են ֆլոգիստոնից և մոխրից։ Ֆլոգիստոնին վերագրվում էր բացասական կշիռ։ Ենթադրվում էր, որ այրման կամ շիկացման ժամանակ ֆլոգիստոնն ակջատվում է նյութերից, որով և բացատրվում էր մետաղների կշռի աճը։

XVIII դ․ վերջին ֆլոգիստոնի մասին վարկածը հերքվեց Անտուան Լավոազիեի աշխատանքներով։ Այդ ժամանակների հայտնի գիտնականներից ֆլագիստոնի վարկածին ամենարեկարը հավատարիմ մնցած Ջոզեֆ Պրիստլի, ով մինչև իր մահը՝ 1803 թվականը, պաշտպանում էր այս վարկածը, չնայած որ քիմիական գիտական հեղափոխությամբ այն ամբողջովին մերժվեց։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Այրում
Կատեգորիա:Հնացած գիտական տեսություններ
Կատեգորիա:Քիմիայի պատմություն
Վարազդատ Կարապետյան

**Վարազդատ Կարապետյան** (), հայ քաղաքական գործիչ, ՀՀ ԱԺ 7-րդ գումարման պատգամավոր։ ՀՀ ԱԺ տարածքային կառավարման, տեղական ինքնակառավարման, գյուղատնտեսության և բնապահպանության հարցերի մշտական հանձնաժողովի նախագահ։

## Կենսագրություն
1996 թվականին ավարտել է Երևանի պետական համալսարանի տնտեսագիտության ֆակուլտետի միջազգային տնտեսական հարաբերությունների բաժինը, այնուհետև՝ Մոսկվայի Լոմոնոսովի անվան պետական համալսարանի ասպիրանտուրան։ Տնտեսագիտության թեկնածու։ Բազմաթիվ գիտական հոդվածների և հետազոտությունների հեղինակ։
 
## Աշխատանքային գործունեություն
1995-1996 թվականներին աշխատել է ՀՀ Կենտրոնական բանկում որպես դրամավարկային քաղաքականության վարչության տնտեսագիտական հետազոտությունների և վճարային հաշվեկշռի վերլուծության բաժնի մասնագետ, ապա՝ նախագահի օգնական։

1996-1997 թվականներին եղել է Մոսկվայի «Միռ նա զեմլե» ՍՊԸ-ի ֆինանսական տնօրեն, 1997-1999 թվականներին՝ Մոսկվայի «Տեխնո–ԱՍ» ՍՊԸ-ի ֆինանսական տնօրեն։

1999-2000 թվականներին զբաղեցրել է ՀՀ ֆինանսների և էկոնոմիկայի նախարարության Գավառի տեղական գանձապետական բաժանմունքի պետի, 2000-2002 թվականներին՝ «Հայագրոբանկ» ՓԲԸ-ի Գավառի մասնաճյուղի կառավարչի պաշտոնը։

2003 թվականինն դարձել է ՀՀ Գեղարքունիքի մարզի առևտրաարդյունաբերական պալատի խորհրդատու։ Աշխատել է «Հայկական Կարիտաս» կազմակերպությունում, Գավառի պետական համալսարանում, Գերմանիայի միջազգային համագործակցության ընկերությունում (GIZ), Atos Consulting ընկերությունում։ 
 
2011-2012 թվականներին եղել է ՀՀ վարչապետի խորհրդական։ 2012 թվականին հունվարից մինչև 2014 թվականի հունիսը ղեկավարել է Հայաստանի Փոքր և միջին ձեռնարկատիրության զարգացման ազգային կենտրոն հիմնադրամը։ 2014 թվականին հուլիսին նշանակվել է Տարածքային զարգացման հիմնադրամի նախագահ։ 2017 թվականի հուլիսից զբաղեցրել է ՀՀ տարածքային կառավարման և զարգացման նախարարի տեղակալի պաշտոնը։

Վարազդատ Կարապետյանը 2018 թվականի մայիսի 1-ին հրաժարական տվեց ՀՀ տարածքային կառավարման և զարգացման փոխնախարարի պաշտոնից և հայտարարեց համաժողովրդական շարժմանը միանալու իր որոշման մասին։ 2018 թվականի դեկտեմբերի 9-ին ԱԺ պատգամավոր է ընտրվել «Իմ քայլը» կուսակցության դաշինքի թիվ 8 ընտրատարածքի տարածքային ընտրական ցուցակով։

Ամուսնացած է, ունի երկու զավակ։ 
## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:ԵՊՀ շրջանավարտներ
Կատեգորիա:ՀՀ ԱԺ 7-րդ գումարման պատգամավորներ
Կատեգորիա:Հայ քաղաքական գործիչներ
Կատեգորիա:Հայ տնտեսագետներ
Կատեգորիա:Տնտեսագիտական գիտությունների թեկնածուներ
Դավիթ Գեղամեցի

**Դավիթ Գեղամեցի** (ծննդյան և մահվան տարեթվերն անհայտ են, Ձորագյուղ, XVI-XVII դարերի հայ միջնադարյան բանաստեղծ և եկեղեցական գործիչ։

## Կենսագրություն
Դավիթ Գեղամեցին ծնվել է Գեղամա լեռների արևելյան փեշերին գտնվող Ձորագյուղ գյուղում, որտեղից էլ ստացել է *Գեղամեցի* մականունը։ Եղել է եկեղեցական գործիչ, հայտնի է եղել իր բանաստեղծություններով։ Այդ մասին գրված է իր մոր գերեզմանի վրա տեղադրված խաչքարի վրա, որը գտնվում է Պոլիտեխնիկի բակում։

Առավել հայտնի է իր «Ողբք ի Ջուղա» աշխատությամբ, որը գրվել է 1610 թվականին։ Հեղինակը քննադատվում է Շահ Աբասի քաղաքականությունը և պատմում Արևելյան Հայաստանից հայերի տեղահանումների մասին։ Դավիթը հիմնականում պատմում է Ջուղայի մասին, բայց կան նաև պատմական հետաքրքիր տվյալներ Երևանի, Եղեգնաձորի, Նախիջևանի, Կաղզվանի, Շիրակավանի հայաթափման վերաբերյալ։

Պահպանվել է Հայսմավուրքի այն օրինակը, որը արտագրված է եղել անձամբ Դավիթ Գեղամեցու կողմից (Մատենադարան, ձեռագիր N 3812): Հրատարկվել է 1901 թվականին Ղևոնդ Ալիշանի կողմից։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
*Դավիթ Գեղամեցին հայ մատենագրութեան թուանշային գրադարանում

Կատեգորիա:Հայ կրոնական գործիչներ
Կատեգորիա:Միջնադարյան հայ բանաստեղծներ
Կատեգորիա:Միջնադարյան հայ հոգևորականներ
Սումգայիթի պետական պատկերասրահ

**Սումգայիթի պետական արվեստի պատկերասրահ** () — Ադրբեջանի Հանրապետության Սումգայիթ քաղաքում գտնվող պատկերասրահ;

## Պատմություն
Պատկերասրահի պատմությունը սկսվում է 1967 թվականին։ 1967 թվականին հանրապետական իշխանությունների որոշմամբ ստեղծվել է Սումգայիթ քաղաքի ցուցասրահը։ Ցուցասրահը մինչև 1981 թվական գործել է որպես Ադրբեջանի պատկերասրահի մասնաճյուղ։ 1981 թվականի դեկտեմբերի 31-ին Ցուցասրահը  վերանվանվեց Սումգայիթի պետական պատկերասրահը Ադրբեջանի ԽՍՀ Նախարարների խորհրդի N 583-Ն հրամանով։ 1990-ական թվականներին պատկերասրահը դադարեցրեց իր գործունեությունը որոշ ժամանակով։ 2003-2004 թվականներին Պատկերասրահը վերանորոգվել է բարձր մակարդակի վրա և սկսել է գործել։

2004 թվականի մարտի 26-ին Սումգայիթի նկարիչների ցուցահանդեսը կազմակերպվեց Պատկերասրահի բացման կապակցությամբ։

## Ցուցահանդեսներ
* 07.04.1968 — Ադրբեջանի ԽՍՀ ժողովրդական արտիստի Թաիր Սալախովի առաջին գեղարվեստական ցուցահանդեսը,
* 06.05.1974 — Ադրբեջանի ԽՍՀ ժողովրդական արտիստի Բեդուրե Էֆկանլիի գեղարվեստական ցուցահանդեսը,
* 1978 — Ադրբեջանական երաժշտության 60-ամյակին նվիրված ցուցահանդես,
* 13.07.1979 — ԽՍՀՄ ժողովրդական նկարիչ Մ. Աբդուլլաևի անհատական ցուցահանդեսը,
* 15.06.1983 — Ադրբեջանի ԽՍՀ վաստակավոր նկարիչ Հաֆիզ Զեյնալովի անհատական ցուցահանդեսը;

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:1967 հիմնադրված կազմակերպություններ