open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Արապյաններ

**Արապյաններ**, Կ. Պոլսի տպագրիչ-հրատարակիչներ, որոնց երեք սերունդը գործել է 1766 թվականից մինչև 1850-ական թվականները։

Ակնա Ապուչեխ գյուղի բնակիչ Աստվածատուր Արապ օղլու որդի Հովհաննեսը (մահացել է մոտ 1810) Կ. Պոլսում Հակոբ Աոխիկ օղլի տպագրիչի ընկերակցությամբ հիմնել է տպարան և մինչև 1769 թվականը հրատարակել Շարակնոց, Բաղդասար Դպրի «Տաղարան»-ը, «Տաղարանիկ»-ը և այլ գրքեր։

1777 թվականին Հովհաննեսն իր որդի Պողոսի հետ հիմնել է նոր տպարան, որին միացրել է Աստվածատուր դպիր Կոստանդնուպոլսեցու որդի Հովհաննեսի տպարանի կայքը և հրատարակչությունը կոչել Հովհաննես և Պողոս անունով։ Ապա Պողոս Արապյանը տպագրական և գրաձուլական մեծ աշխատանք է ծավալել։ 1822 թվականից Օրթագյուղում (Կ. Պոլիս) Արապյանների ունեցած տպարանում Պողոսին գործակցել են նրա որդիները՝ Աստվածատուրը, Գևորգը, Գալուստը։ Առաջինի երեք որդիները նույնպես իբրև տպագրիչներ են աշխատել։

Գևորգի որդի Խաչիկ Արապյանը երկար տարիներ աշխատել է Օրթագյուղի տպարանում, ձուլել է հայերեն և թուրքերեն մի շարք տառատեսակներ Օսմանյան կայսրության բազմաթիվ տպարանների համար։ Գալուստի որդի Հարությունը (1826-1890) նույնպես երկար տարիներ աշխատել է Արապյանների տոհմական տպարանում։ Օրթագյուղի Արապյան տպարանը 1854 թվականին հրդեհվել է, 1855 թվականին Կ. Պոլսում հիմնվել է Արապյանների նոր տպարան, որ գործել է մի քանի տարի։ Արապյանների տպարանը շուրջ 90 տարվա աշխատանքի ընթացքում լույս է ընծայել ավելի քան 100 անուն հայերեն գրքեր, այդ թվում՝ տաղարաններ, բառարաններ, դասագրքեր, հայ մատենագիրների երկեր, տոնացույցներ, սաղմոսարաններ, ժամագրքեր են։ Այնտեղ է տպագրվել «Սուրհանդակ Բիլզանդեան» պարբերականը։

Կատեգորիա:Հայ տպագրիչներ
Արագոնիտ

**Արագոնիտ** ( - մարզ Իսպանիայում), միներալ, կալցիումի բնածին կարբոնատ՝ CaCO3։

## Հատկություններ
Բյուրեղագիտական համակարգը ռոմբային է։ Առաջացնում է պրիզմայաձև կամ ասեղնաձև բյուրեղներ, երբեմն՝ նուրբ, կեղևաձև ագրեգատներ (սիսեռաքար)։ Գույնը՝ սպիտակ, դեղին, կանաչ, մոխրագույն։ Կարծրությունը՝ 3,5-4, խտությունը՝ 2950 կգ/մ3։

Արագոնիտի Երկրի մակերևույթին անկայուն է և վերածվում է կալցիտի։ Արագոնիտի նստվածքի ձևով անջատվում է տաք լուծույթներից, երբեմն հանդիպում է հրաբխային ապարների դատարկություններում։ Արագոնիտի մարգարիտի հիմնական բաղադրամասն է, հաճախ կազմում է փափկամորթների խեցու սադափային շերտր։

## Պատկերասրահ

Image:Aragonite 2 Enguidanos.jpg|
File:Aragonite-232887.jpg|
Image:BaculitesSuturesAragonite.jpg|
File:Aragonite layers in a blue mussel shell.jpg|
File:Argonitecrystal.jpg|
File:Aragonit_-_Fluorescence.gif|


## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* The Ochtinska aragonite cave 
* Kosovo Caves Aragonite Formations 

Կատեգորիա:Կալցիումի բնածին կարբոնատ
Կատեգորիա:Միներալներ
Կատեգորիա:Կալցիումի միներալներ
Արտան (Էնայի գավառ)

**Արտան** (), կոմունա Ֆրանսիայում՝ Պիկարդիա մարզում՝ Էնա գավառում։ Մտնում է Ռիբմոն կանտոնայի կազմի մեջ։ Կոմունայի շրջանը՝ Սեն Կանտեն։

INSEE կոդը՝ 02025:

## Բնակչություն
2010 թվականին բնակչությունը կազմել է 359 մարդ։

## Տնտեսություն
2010 թվականի տվյալներով 245 աշխատունակ բնակիչներից 188-ը (15-64 տարեկան) տնտեսապես ակտիվ են, 57-ը՝ պասիվ (ակտիվության ինդեքսը՝ 76,7 %, 1999 թվականին 76,7 % էր)։ 188 ակտիվ բնակիչներից 162-ը (80 տղամարդ և 82 կին) աշխատում են, գործազուրկ էր 26-ը (12 տղամարդ և 14 կին)։ 57 պասիվներից 15-ը աշակերտներ և ուսանողներ են, 24-ը՝ թոշակառուներ, 18-ն էլ պասիվ են այլ պատճառներով։

## Տես նաև
* Ֆրանսիայի շրջանների ցանկ

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Վիճակագրության ազգային ինստիտուտ— Արտան 

Կատեգորիա:Էնա դեպարտամենտի կանտոններ
Կատեգորիա:Ֆրանսիայի կոմունաներ
Արագոնյան հարթավայր

**Արագոնյան հարթավայր**, միջլեռնային իջվածք Պիրենեյան թերակղզու հյուսիս–արևելքում՝ Պիրենեյների, Իբերական և Կատալոնյան լեռների միջև։ Ալիքավոր հարթավայր է։ Բարձրությունը մոտ 250 մ է, լեռների մոտ՝ 500—700 մ։ Ոռոգվում է էբրո գետի և նրա վտակների ջրերով։ Արագոնյան հարթավայրը անվանվում է նաև Էբրո գետի հովիտ։

Կլիման մերձարևադարձային ցամաքային է, տարեկան տեղումները՝ 300—500 մմ։ Տիրապետում է չոր տափաստանը, տեղ–տեղ՝ կիսաանապատը և աղուտները։

Հարթավայրում ամենամեծ բնակավայրը Սարագոսա քաղաքն է։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* .

Կատեգորիա:Իսպանիայի աշխարհագրություն
Կատեգորիա:Հարթավայրեր
Արտեն է Տո

**Արտեն է Տո** (), կոմունա Ֆրանսիայում՝ Պիկարդիա մարզում՝ Էնա գավառում։ Մտնում է Վիլեր Կորտե կանտոնայի կազմի մեջ։ Կոմունայի շրջանը՝ Սուասոն։

INSEE կոդը՝ 02372:

## Բնակչություն
2010 թվականին բնակչությունը կազմել է 333 մարդ։

## Տնտեսություն
2010 թվականի տվյալներով 220 աշխատունակ բնակիչներից 168 -ը (15-64 տարեկան) տնտեսապես ակտիվ են, 52-ը՝ պասիվ (ակտիվության ինդեքսը՝ 76,4 %, 1999 թվականին 76,7 % էր)։ 168 ակտիվ բնակիչներից 156-ը (89տղամարդ և 67 կին) աշխատում են, գործազուրկ էր 12-ը (4 տղամարդ և 8 կին)։ 52 պասիվներից 12-ը աշակերտներ և ուսանողներ են, 19-ը՝ թոշակառուներ, 21-ն էլ պասիվ են այլ պատճառներով։

## Տես նաև
* Ֆրանսիայի շրջանների ցանկ

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Վիճակագրության ազգային ինստիտուտ — Արտեն է Տո  

Կատեգորիա:Ֆրանսիայի կոմունաներ
PuTTY

**PuTTY**, բաց կոդով համակարգչային ազատ ծրագիր, որը նախատեսված է SSH, Telnet, rlogin հաղորդակարգով հեռակա համակարգը կառավարելու համար։ Ի սկզբանե ստեղծված է եղել Մայքրոսոֆթ Վինդոուզ օպերացիոն համակարգի համար, բայց ավելի ուշ հասանելի է դարձել նաև Unix-անման համակարգերի համար։ Ծրագրավորման փուլում են նաև Mac OS X համակարգի տարբերակը։ Բացի դրանից կան ոչ պաշտոնական տարբերակներ հեռախոսների համար։ Ծրագիրը թողարկվում է MIT արտոնագրով։

PuTTY-ն լայն տարածում է ստացել իր փոքր չափսի, հարուստ ֆունկցիոնալի ինչպես նաև անմիջական մեկնարկի համար (ինստալյացիայի կարիք չունի)։ Ծրագիրը SSH թունելի միջոցով կարող է օգտագործվել նաև որպես լոկալ պրոքսի, որը ամբողջությամբ կոդավորում է մուտքային և ելքային բոլոր միացումները սերվերի հետ կապ հաստատելիս. այդ իսկ պատճառով արգելված է դրա օգտագործումը որոշ երկրներում։ PuTTY-ն բաղկացած է մի քանի անկախ մոդուլներից, որոնք հաճախակի օգտագործվում են անկախ ծրագրավորողների կողմից որպես իրենց ծրագրի մի մաս։ Օրինակ Filezilla-ում՝ PuTTYgen և PSFTP մոդուլները։

## Բաղադրիչ մասերը (մոդուլները)
* *PuTTY* — Telnet և SSH տերմինալի էմուլյատոր
* *PSCP* — SCP (Secure Copy) կոդավորված կապով ֆայլերի պատճենահնման համար բաժանորդ 
* *PSFTP* — SFTP (Secure File Transfer Protocol ) ապահով նիշքերի փոխանցման կանխագիր բաժանորդ
* *PuTTYtel* — Telnet բաժանորդ
* *Plink* — PuTTY-ի հրամանների տողի ինտերֆեյս
* *Pageant* — SSH-Նույնականացման բաժանորդ PuTTY, PSCP և Plink ծրագրերի համար
* *PuTTYgen* — ծրագիր RSA և DSA բանալիների գեներացման համար
* *Pterm* — ավտոնոմ էմուլյատոր Unix տերմինալի համար

## Ծրագրի առավելությունները
* Սերվերներին միացման պարապետրերի պահպանման հնարավորություն
* Կարող է աշխատել SSH բանալիներով
* Կարող է աշխատել SCP և SFTP արձանագրությամբ այդ թվում IPv6-ի միջոցով
* Պորտերի վերաուղղորդման հնարավորություն
* Կարող է աշխատել 3DES, AES, Arcfour, Blowfish, DES գաղտնագրային ալգորիթմերով
* Նույնականացման հնարավորություն առանց գաղտնաբառի (փակ բանալիի միջոցով)
* Կարող է օգտագործվել հաջորդական պորտի միջոցով
* Հնարավորություն աշխատելու պրոքսի սերվերի մոջոցով
* Տվյալների սեղմում zlib@openssh.com մեթոդով

## Տես նաև
* SSH
* Telnet
* WinSCP

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Պաշտոնական կայքի գլխավոր էջ
* Հաճախակի տրվող հարցեր

Կատեգորիա:SSH
Կատեգորիա:Ազատ ծրագրային ապահովում
Տերևաթափ (ֆիլմ)

**Տերևաթափ** (), 1966 թվականին «Վրացֆիլմ» կինոստուդիայում նկարահանված գեղարվեստական ֆիլմ, դրամա։ Ռեժիսոր Օթար Իոսելիանիի առաջին լիամետրաժ ֆիլմն է։

## Սյուժե
Երիտասարդ տեխնոլոգ Նիկո Նիժարաձեն ու նրա ընկերն սկսում են աշխատել գինու գործարանում։ Առաջին հայացքից՝ Նիկոն ոչ ինքնավստահ, ոչ այնքան կոպիտ ու ոչ կազմակերպված անձնավորություն է, փոխարենը նա ազնիվ է ու ուղղամիտ։

Շուտով Նիկոն ներքաշվում է արտադրական կոնֆլիկտի մեջ. պլանը ժամանակին կատարելու համար աշխատողները ստիպված են շշալցնել ոչ միայն որակյալ գինի, այլև դեռևս ոչ պատրաստ, անորակ սապերավի։ Նման երևույթը գործարանում առաջին անգամը չէ, որ պատահում է. բանվորները նման դեպքերում հիշում են շշալցման ամսաթվերն ու զգուշացնում իրենց «բարեկամներին ու հարազատներին», որպեսզի վերջիններս ռեստորանում չպատվիրեն այդ «անորակ» գինիները։

Նիկոն սկսում է սիրահետել քմահաճ գեղեցկուհի Մարինային, ով բազմաթիվ երկրպագուներ ունի։ Աղջիկը, սակայն, ծաղրում է իր բոլոր երկրպագուներին։

Նիկոն ստիպված է պաշտպանել իր սկզբունքներն ու արժանապատվությունը ոչ միայն ղեկավարության, այլև Մարինայի հետ հարաբերություններում։

Ֆիլմն ունի վավերագրական էպիգրաֆ, որում ներկայացված են Վրաստանի գինեգործական ավանդույթները։ Ֆիլմի խաղարկային մասը բաժանված է «գլուխների», որոնք վերնագրված են շաբաթվա օրերի անուններով։

## Դերերում
* Ռամազ Գիորգոբիանի – *Նիկո Նիժարաձե*
* Օթար Զաուտաշվիլի – *Շոթա*, գինու գործարանի աշխատող
* Ալեքսանդր Օմիաձե – *Վախթանգ*, գինու գործարանի գլխավոր տեխնոլոգ
* Ակակի Կվանտալիանի – *Դավիթ (Դաթո)*, վարպետ գինու գործարանում
* Դավիթ Աբաշիձե – *Ռեզո*, գինու գործարանի աշխատող
* Մարինա Կարցիվաձե – *Մարինա*, գինու գործարանի տեխնոլոգ
* Գեորգի Խարաբաձե – *Օթար Սականդելիձե*, գինու գործարանի տեխնոլոգ
* Բաադուր Ցուլաձե – *Արչիլ*, գինու գործարանի ավագ տեխնոլոգ
* Բուխուտի Զաքարիաձե – *Իլո*, գինու գործարանի աշխատող
* Զուրաբ Կապիանիձե, խնջույքի մասնակից

## Մրցանակներ
* Կաննի կինոփառատոնի FIPRESCI () մրցանակ
* Ժորժ Սադուլի մրցանակ լավագույն դեբյուտի համար

## Ծանոթագրություններ

## Աղբյուրներ
* «Տերևաթափ» ֆիլմը kinopoisk.ru կայքում
* «Տերևաթափ» ֆիլմը kino-teatr.ru կայքում
* «Տերևաթափ» ֆիլմը ՅուԹյուբ կայքում

Կատեգորիա:1960-ականների ռուսերեն ֆիլմեր
Կատեգորիա:1966 ֆիլմեր
Կատեգորիա:«Վրացֆիլմ» ստուդիայի ֆիլմեր
Կատեգորիա:Խորհրդային սև-սպիտակ ֆիլմեր
Կատեգորիա:Խորհրդային ֆիլմեր
Կատեգորիա:Վրացական ֆիլմեր
Կատեգորիա:Վրացերեն ֆիլմեր
Կատեգորիա:Օթար Իոսելիանիի ֆիլմեր
Կատեգորիա:1966 դրամա ֆիլմեր
Կատեգորիա:1960-ականների խորհրդային ֆիլմեր
Արսինյի

**Արսինյի** (), կոմունա Ֆրանսիայում՝ Պիկարդիա մարզում՝ Էնա գավառում։ Մտնում է Վերվեն կանտոնայի կազմի մեջ։ Կոմունայի շրջանը՝ Վերվեն։

INSEE կոդը՝ 02369:

## Բնակչություն
2010 թվականին բնակչությունը կազմել է 249 մարդ։

## Տնտեսություն
2010 թվականի տվյալներով 143 աշխատունակ բնակիչներից 95-ը (15-64 տարեկան) տնտեսապես ակտիվ են, 48-ը՝ պասիվ (ակտիվության ինդեքսը՝66,4 %, 1999 թվականին 754,8 % էր)։ 95 ակտիվ բնակիչներից 82-ը (50 տղամարդ և 32 կին) աշխատում են, գործազուրկ էր 13-ը (6 տղամարդ և 7 կին)։ 48 պասիվներից 7-ը աշակերտներ և ուսանողներ են, 20-ը՝ թոշակառուներ, 21-ն էլ պասիվ են այլ պատճառներով։

## Տես նաև
* Ֆրանսիայի շրջանների ցանկ

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Վիճակագրության ազգային ինստիտուտ -Արսինյի 

Կատեգորիա:Էնա դեպարտամենտի կանտոններ
Կատեգորիա:Ֆրանսիայի կոմունաներ
Դոդո Ճիճինաձե

**Դոդո Ճիճինաձե** (, ), վրացի խորհրդային դերասանուհի, Վրացական ԽՍՀ ժողովրդական արտիստ (1976)։

## Կենսագրություն
Դոդո Ճիճինաձեն ծնվել է 1926 թվականի դեկտեմբերի 2-ին Քութայիս քաղաքում։ 1949 թվականին ավարտել է Թբիլիսիի կինոստուդիայի դերասանական դպրոցը։ 21 տարեկանում նկարահանվել է իր առաջին ֆիլմում՝ «Դավիթ Գուրամիշվիլի»։ Մոտ 10 տարի խաղացել է Թբիլիսիի Կ. Մարջանիշվիլու անվան թատրոնի բեմում։

1960 թվականին արժանացել է Վրացական ԽՍՀ վաստակավոր արտիստի, իսկ 1976 թվականին՝ Վրացական ԽՍՀ ժողովրդական արտիստի կոչման։

Դոդո Ճիճինաձեն մահացել է 2009 թվականի նոյեմբերի 3-ին Թբիլիսիում։

## Ֆիլմագրություն
*1945 – Դավիթ Գուրամիշվիլի, *Քեթևան*
*1949 – Երջանիկ հանդիպում, *Էթերի*
*1954 – Ճպուռ, *Թինա*
*1955 – Կախարդական սրինգ, *Մզիա*
*1956 – Բաշի Աչուկ, *Նինո*
*1959 – Նինո, *Էթերի*
*1960 – Ընդհատված երգ, *Դոդո*
*1986 – Շրջապտույտ, *Քեթևան*
*1992 – Վալս Պեչորեի վրա
*1994 – Սպանված հոգի

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Դոդո Ճիճինաձեն Internet Movie Database կայքում
* Դոդո Ճիճինաձեն kino-teatr.ru կայքում
* Դոդո Ճիճինաձեն kinopoisk.ru կայքում

Կատեգորիա:Անձինք Թբիլիսիից
Կատեգորիա:Թբիլիսի քաղաքում մահացածներ
Կատեգորիա:Խորհրդային դերասանուհիներ
Կատեգորիա:Պատվո շքանշանի ասպետներ (Վրաստան)
Կատեգորիա:Վրացական ԽՍՀ ժողովրդական արտիստներ
Կատեգորիա:Վրացի դերասանուհիներ
Կատեգորիա:Վրացի կինոդերասանուհիներ
Կատեգորիա:Քութայիս քաղաքում ծնվածներ
Արտոնժ

**Արտոնժ** (), կոմունա Ֆրանսիայում՝ Պիկարդիա մարզում՝ Էնա գավառում։ Մտնում է Էսոմ սյուր Մարն կանտոնայի կազմի մեջ։ Կոմունայի շրջանը՝ Շատո Տերի։

INSEE կոդը՝ 02026:

## Բնակչություն
2010 թվականին բնակչությունը կազմել է 184 մարդ։

## Տնտեսություն
2010 թվականի տվյալներով 119 աշխատունակ բնակիչներից 92-ը (15-64 տարեկան) տնտեսապես ակտիվ են, 27-ը՝ պասիվ (ակտիվության ինդեքսը՝ 77,3 %, 1999 թվականին 69,3 % էր)։ 92 ակտիվ բնակիչներից 81-ը (44 տղամարդ և 37 կին) աշխատում են, գործազուրկ էր 11-ը (4 տղամարդ և 7 կին)։ 27 պասիվներից 5-ը աշակերտներ և ուսանողներ են, 9-ը՝ թոշակառուներ, 13-ն էլ պասիվ են այլ պատճառներով։

## Տես նաև
* Ֆրանսիայի շրջանների ցանկ

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Վիճակագրության ազգային ինստիտուտ — Արտոնժ 

Կատեգորիա:Ֆրանսիայի կոմունաներ
Արշոն

**Արշոն** (), կոմունա Ֆրանսիայում՝ Պիկարդիա մարզում՝ Էնա գավառում։ Մտնում է Վերվեն կանտոնայի կազմի մեջ։ Կոմունայի շրջանը՝ Լան։

INSEE կոդը՝ 02021:

## Բնակչություն
2010 թվականին բնակչությունը կազմել է 87 մարդ։

## Տնտեսություն
2010 թվականի տվյալներով 44 աշխատունակ բնակիչներից 30-ը (15-64 տարեկան) տնտեսապես ակտիվ են, 14-ը՝ պասիվ (ակտիվության ինդեքսը՝ 68,2 %, 1999 թվականին 60,4 % էր)։ 30 ակտիվ բնակիչներից 28-ը (16 տղամարդ և 12 կին) աշխատում են, գործազուրկ էր 2-ը (1 տղամարդ և 1 կին)։ 14 պասիվներից 4-ը աշակերտներ և ուսանողներ են, 5-ը՝ թոշակառուներ, 5-ն էլ պասիվ են այլ պատճառներով։

## Տես նաև
* Ֆրանսիայի շրջանների ցանկ

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Վիճակագրության ազգային ինստիտուտ — Արշոն 

Կատեգորիա:Էնա դեպարտամենտի կանտոններ
Կատեգորիա:Ֆրանսիայի կոմունաներ
Ասի (Էնայի գավառ)

**Ասի** (), կոմունա Ֆրանսիայում՝ Պիկարդիա մարզում՝ Էնա գավառում։ Մտնում է Սուասոն-2 կանտոնայի կազմի մեջ։ Կոմունայի շրջանը՝ Սուասոն։

INSEE կոդը՝ 02003:

## Բնակչություն
2010 թվականին բնակչությունը կազմել է 959 մարդ։

## Տնտեսություն
2010 թվականի տվյալներով 608 աշխատունակ բնակիչներից 444-ը (15-64 տարեկան) տնտեսապես ակտիվ են, 164-ը՝ պասիվ (ակտիվության ինդեքսը՝ 73,0 %, 1999 թվականին 66,0 % էր)։ 444 ակտիվ բնակիչներից 389-ը (213 տղամարդ և 176 կին) աշխատում են, գործազուրկ էր 55-ը (23 տղամարդ և 32 կին)։ 164 պասիվներից 42-ը աշակերտներ և ուսանողներ են, 70-ը՝ թոշակառուներ, 52-ն էլ պասիվ են այլ պատճառներով։

## Տես նաև
* Ֆրանսիայի շրջանների ցանկ

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Վիճակագրության ազգային ինստիտուտ — Ասի 

Կատեգորիա:Էնա դեպարտամենտի կանտոններ
Կատեգորիա:Ֆրանսիայի կոմունաներ
Ծեր զուռնաչիները

**Ծեր զուռնաչիները** (), 1972 թվականին «Վրացֆիլմ» կինոստուդիայում նկարահանված գեղարվեստական ֆիլմ։ Նկարահանվել է Մերաբ Էլիոզիշվիլու համանուն ստեղծագործության հիման վրա։

## Սյուժե
Թբիլիսիի թաղամասերից մեկում ապրում են երեք զուռնաչիներ։ Նրանց երեխաները զոհվել են պատերազմում, և նրանք ապրում են իրենց կանանց հետ։ Զուռնաչիներն ապրում են միայն անցյալի հիշողություններով ու իրենց երաժշտական գործիքներով։ Նրանք չեն համակերպվում այն հանգամանքի հետ, որ երիտասարդները չեն հետաքրքրվում ժողովրդական նվագարաններով։

## Դերերում
* Գեորգի Սաղարաձե - *Բուտխուզա*
* Ռամազ Չխիկվաձե - *Տեդո*
* Բուխուտի Զաքարիաձե - *Սոսա*
* Վերիկո Անջափարիձե - *Բաբալե, Բուտխուզայի կինը*
* Սեսիլիա Թաղաիշվիլի - *Նուցա, Տեդոյի կինը*
* Էթերի Մոցիկուլաշվիլի - *Մակրինե, Սոսայի կինը*
* Վասիլ Կախնիաշվիլի
* Զուրաբ Կապիանիձե
* Գոգի Կավտարաձե
* Բորիս Ցիպուրիա
* Ռամազ Գիորգոբիանի
* Միխեիլ Չուբինիձե
* Լոնդա Ուբելավա

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* «Ծեր զուռնաչիները» ֆիլմը kino-teatr.ru կայքում
* «Ծեր զուռնաչիները» ֆիլմը ՅուԹյուբ կայքում

Կատեգորիա:1970-ականների ռուսերեն ֆիլմեր
Կատեգորիա:1972 ֆիլմեր
Կատեգորիա:«Վրացֆիլմ» ստուդիայի ֆիլմեր
Կատեգորիա:Գրական ստեղծագործությունների էկրանավորումներ
Կատեգորիա:Խորհրդային ֆիլմեր
Կատեգորիա:Վրացական ֆիլմեր
Կատեգորիա:Վրացերեն ֆիլմեր
Շտեգ (Լիխտենշտայն)

**Շտեգը** (), գյուղական բնակավայր է Լիխտենշտայնում՝ ընդգրկված Տրիզենբերգ համայնքի սահմաններում։ Բնակչության թիվը կազմում է 50 մարդ։ Փոստային ինդեքսն է՝ 9497։

Տեղակայված է երկրի կենտրոնական մասում՝ Զյուկա գյուղից ոչ հեռու՝ Շտեգերբախ գետի աջ ափին։ Բնակավայրը բաղկացած է երկու մասից՝ Գրոսշտեգ (Մեծ Շտեգ, ) և Խլայշտեգ (Փոքր Շտեգ, ։

Գյուղի կենտրոնական մասում բացարձակ բարձրությունը կազմում է 1500 մ։

Այստեղ է գտնվում Լիխտենշտայնում դահուկացատկի միակ ցատկահարթակը։ Շտեգը տարատեսակ մարզական միջոցառումների հայտնի վայր է։

right|thumb|220px|Լիճ Շտեգի մերձակայքում

## Ծանոթագրություն

## Արտաքին հղումներ
* Պաշտոնական կայք

Կատեգորիա:Լիխտենշտայնի գյուղեր
Արմատակեր

**Արմատակեր**, ճակնդեղի ծիլերի հիվանդություն։

## Հարուցիչներ
Հարուցիչներն են հողում ապրող *Pythium de Baryanum*, *Phoma betae* սնկերը և այլ միկրոօրգանիզմները։ Սերմնաբույսը վարակվում է արմատավզիկի կեղևի վնասվածքների, հիվանդ սերմերի միջոցով։

Արմատավզիկը բարակում է, սևանում, փտում, և բույսը մահանում է։

## Տարածում
Տարածված է ամենուրեք։ ՀԽՍՀ-ում Արմատակերը քիչ է տարածված։ Պայքարի միջոցներն են՝ ցանքաշրջանառություն, հողի կեղևի փխրեցում, վարակված բույսերի մնացորդների հավաքում, սերմերի չոր ախտահանում են։

Կատեգորիա:Բույսերի հիվանդություններ
Կատեգորիա:Հիվանդություններ
Ֆիլիստեր

**Ֆիլիստեր** (, թարգ.՝ *«[[Փղշտացիներ|փղշտացի]]»*), նեղ հայացքներ ունեցող, տգետ, երեսպաշտ և կեղծ բարեպաշտ մարդու արհամարհական անվանում։ Ըստ Արթուր Շոպենհաուրի՝ ֆիլիստերը հոգևոր պահանջմուքներ չունեցող, արվեստը չգնահատող և դրա հետ կապված բազմաթիվ էսթետիկական և հոգևոր արժեքները չկիսող մարդն է։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* V.I. Lenin "Philistinism in Revolutionary Circles" 1906

Կատեգորիա:Էսթետիկայի տեսություններ
Կատեգորիա:Մարդկանց նվաստացուցիչ անվանումներ
Կատեգորիա:Հակաինտելեկտուալիզմ
Կատեգորիա:Փիլիսոփայական տեսություններ
Աբու (այլ կիրառումներ)

**Աբու** եզրը կարող է վերաբերել․
# Աբու - Արվալի լերնաշղթայի ամենաբարձր գագաթը (1722 մետր)։
# Աբու - հրաբուխ Ճապոնական Հոնսյու կղզում՝ Յամագուտի պրեֆեկտուրայում։
Լատտե

**Լատտե** ( [kaffelˈlatte] - ի կարճ տարբերակը - «կաթով սուրճ»), իտալական ըմպելիք է՝ կազմված կաթից և էսպրեսսո սուրճից։

## Պատրաստումը
Իտալիայում լատտեն պատրաստվում է տնային պայմաններում և հիմնականում մատուցվում է նախաճաշի ժամանակ։ Լատտե պատրաստելու համար անհրաժեշտ է մեկ բաժակ տաքացված կաթ և մոկկո։

Իտալիայից դուրս լատտեն պատրաստվում է էսպրեսսոյից՝ նրան ավելացնելով տաք կաթի սերը։ Էսպրեսսոյի, կաթի և կաթի սերի չափաբաժինը համապատասխանում է 1:2:1 հարաբերակցությանը։

## Ձևավորումը
Հիմնականում լատտեն մատուցվում է ապակյա բաժակով։ Կարելի է նաև լատտեի երեսի սերը ձևավորել տարբեր պատկերներով։ 
Այդ արվեստը կոչվում է լատտե-արտ։

## Լատտեի տարբերությունը նման այլ ըմպելիքներից
### Լատտե և լատտե մակիատո
Վերոնշյալ ըմպելիքների միջև տարբերությունն այն է, որ լատտե մակիատոյի դեպքում սուրճն է ավելացվում կաթին, ոչ թե կաթը սուրճին։ Լատտեի համն ավելի շատ նման է սուրճի համին, իսկ լատտե մակիատոն բուրում է կաթի պես։

### Լատտե և կաթով սուրճ
Այս ըմպելիքների միջև հիմնական տարբերությունը կապված է պատրաստման և ձևավորման հետ։ Եվրոպայում կաթով սուրճը կարող է պատրաստվել ինչպես էսպրեսսոյի, այնպես էլ ամերիկանոյի միջոցով, իսկ լատտեն՝ միայն էսպրեսսոյով։
Հյուսիսային Ամերիկայում կաթով սուրճը պատրաստվում է սև սուրճով։
Լատտեն մատուցվում է ապակյա բաժակով, իսկ կաթով սուրճը՝ գավաթով։

### Լատտե և կապուչինո
Լատտեն մատուցվում է բաժակով, և, համապատասխանաբար, ունի ավելի մեծ ծավալ, իսկ կապուչինոն՝ գավաթով։ Դրանով հանդերձ՝ այս ըմպելիքների մեջ էսպրեսսոյի քանակը նույնն է, իսկ կաթի չափաբաժինը կապուչինոյում քիչ է, դրա համար էլ նրա ծավալն ավելի փոքր է։ Տարբերությունն այն է, որ կապուչինոյում կաթի սերն ավելի քիչ չափաբաժին է կազմում։

## Ծանոթագրություններ
Արյան ալյուր

**Արյան ալյուր**, չոր, իներտ փոշի է, պատրաստված արյունից, օգտգագործվում է որպես ազոտի մեծ պարունակությամբ օրգանական պարարտանյութ, ինչպես նոև պրոտեինի մեծ պարունակությամբ անասնակեր։ N = 13.25%, P = 1.0%, K = 0.6%.

Հանդիսանոում է մեծ քանակությամբ ազոտի բնական աղբյուրներից մեկը։

## Պատրաստում
Պատրաստում են հիմնականում կենդանիների սպանդանոցներում ստացված արյունը վերամշակելով։ Ստանդարտ արյան ալյուր շագանակագույն, յուրահատուկ հոտով մանրահատիկ փոշի է։

## Կիրառում
### Սննդի հավելում (անասնակեր)
Պարունակում է 9-11 % ջուր, 3-5 % ճարպ, 6-10 % մոխիր, 73-81 % պրոտեին։ Արյան ալյուրում կալցիումը և ֆոսֆորը քիչ են, իսկ երկաթը, նատրիումը և քլորը՝ համեմատաբար շատ։ Արյան ալյուրի սպիտակուցային բարձր սննդարարությունը պայմանավորված է նրա բաղադրության մեջ եղած լիարժեք սպիտակուցով։

Կերակրում են գյուղատնտեսական բոլոր կենդանիներին, բայց ավելի հաճախ՝ խոզերին, թռչուններին և մորթատու գազաններին։ Արյան ալյուրը օգտագործվում է հիմնականում որպես կերակրի դիետիկ հավելում լիզինի հետ խոշոր եղջերավոր անասունների, ձկների և թռչունների համար։ Օգտագործելուց առաջ հաճախ խառնում եմ մելասների հետ։

### Օրգանական պարարտանյութ
Արյան ալյուրը, ոսկրի ալյուրը, և անասունների սպանդի արդյունքում ստացվող այլ ապրանքները օգտագործվում են որպես պարարտանյութեր օրգանական գյուղատնտեսության մեջ, սակայն դրանք չի թույլատրվում կիրառել որպես օրգանական անասնապահության մեջ որպես կերակրի հավելում։ Որպես արյան ալյուրի փոխարինող են օգտագործվում փետուրի ալյուրը և առվույտի ալյուրը։

### Վնասատուներից պաշտպանություն
Արյան ալյուրը երբեմն շաղ են տալիս բույսերի վրա, նրանց վնասատու կենդանիներից պաշտպանելու համար, օրինակ՝ ճագարներից։

## Տես նաև
* Ոսկրի ալյուր
* Ոսկրի փոշի

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Գյուղատնտեսություն
Կատեգորիա:Կեր
Կատեգորիա:Օրգանական պարարտանյութեր
Աբադան (այլ կիրառումներ)

**Աբադան** եզրը կարող է վերաբերել․
# Աբադան - քաղաք Իրանի հարավ-արևմուտքում, Խուզիստանում։
# Աբադան - քաղաք Թուրքմենստանում՝ Ախալյան վիլայեթում՝ Թուրքմենստանի արևմտյան մասում։
Արհեստական սերմնավորման կայան

մինի|Արհեստական սերմնավորման կայան
**Արհեստական սերմնավորման կայան **, կազմակերպվում է գյուղատնտեսական կենդանիների արհեստական սերմնավորման համար։

Արհեստական սերմնավորման կայանը լինում է՝
* պետական,
* միջկոլտնտեսային,
* հիմնական
* և օժանդակ։

Պետական արհեստական սերմնավորման կայանի աշխատանքները մեծ մասամբ զուգակցվում են տոհմային գործի հետ։ Հիմնական կայաններում արտադրող արուներից սերմնահեղուկ է վերցվում, մշակվում և տեղափոխվում տնտեսություններում գործող օժանդակ կայանները՝ կենդանիներին բեղմնավորելու համար։

Հայաստանում առաջին կայանը ստեղծվել է 1932 թվականին։ 1972 թվականին երկրում գործում էին տոհմային գործի և արհեստական սերմնավորման 8 և միայն սերմնավորման պետական 6 կայան։ Հիմնական կայանները տեղեկայված են եղե; Բերդում և Հրազդանում, իսկ օժանդակ կայաններ՝ գրեթե բոլոր տնտեսություններում։

Կատեգորիա:Արհեստական սերմնավորման կայաններ
Հրեասիրություն

**Հրեասիրություն** կամ *հուդայասիրություն* (երբեմն՝ *սեմասիրություն*), որպես կանոն ոչ հրեաների հրեա ժողովրդի նկատմամբ հետաքրքրվածության, հարգանքի և պատմական նշանակության, աշխարհի զարգացման գործում մեծ ներդրման բարձր գնահատականի դրսևորում։

Համարվում է հակասեմության գաղափարի հականիշ։

Հրեական համայնքի մեջ հրեասիրությունը ընդգրկում է հրեական մշակույթի նշանակության մեծ գնահատականը և մեծ սերը հրեական ամեն ինչի վերաբերյալ։

## Արտաքին հղումներ
* Washington Post, January 8, 2006; page A01.
* "On Philo-Semitism", by Jacques Berlinerblau, Georgetown University's Program for Jewish Civilization via archive.org.

Կատեգորիա:Հրեաների պատմություն
Կատեգորիա:Հրեաների քաղաքական կարգավիճակ
Կատեգորիա:Օտար մշակույթների զմայլանք
Կատեգորիա:Հրեական ազգայնականություն
Կատեգորիա:Հրեասիրություն
Կատեգորիա:Հակասեմականություն
Լեոնիդ Ագակով

**Լեոնիդ Յակովլևիչ Ագակով** (), չուվաշ գրող, դրամատուրգ։ Չուվաշիայի ժողովրդական գրող։ Հանդիսանում է մոտավորապես 50 գրքի հեղինակ։

## Կենսագրություն
Լեոնիդը ծնվել է Սետկասի գյուղում 1910 թվականին։ Ազգությամբ չուվաշ է։ Մասնագիտությամբ մանկավարժ է։ Ավարտել է Մոսկվայի Ա.Վ. Լուանչարսյու անվան թատերական համալսարանը։

Աշխատել է հանրապետական թերթերի և ամսագրերի խմբակցություններում։ Աշխատել է նաև գրքերի հրատարակչությունում։

Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի Արևելյան ռազմաճակատի (*«[[Հայրենական մեծ պատերազմ (տերմին)|Հայրենական մեծ պատերազմ]]»*, 1941-1945) մասնակից է։ Աշխատել է որպես նախարար։ Հետո աշխատել է Չուվաշիայի գրողների միությունում։

Արժանացել է «Կարմիր Աստղ» շքանշանի։

## Գրականություն
* «Чăваш литературин антологийĕ», составители: Д. В. Гордеев, Ю. А. Силэм. Чебоксары, 2003. ISBN 5-7670-1279-2 .
* *Мытиков Г.* Они работали во фронтовой печати // Знамя труда. — 2002, 3 августа.
* *Мытиков Г.* Талантливый писатель: К 90-летию со дня рождения Л. Я. Агакова // Знамя труда. — 2000. — 19 апреля.
* *Агаков Л. Я.* Из писем младшего лейтенанта Л. Я. Агакова председателю правления Союза писателей Чувашской АССР А. А. Эсхелю // Страницы немеркнущей славы. — Чебоксары, 1995.
* *Долгов В.* Горячее сердце писателя // Советская Чувашия. — 1992, 9 января.
* *Муравьев В., Мытиков Г.* Всесторонний талант: К 80-летию со дня рождения народного писателя Чувашии Леонида Агакова // Знамя труда. — 1990, 17 апреля.
* *Мытиков Г.* Писатель-солдат // Знамя труда. — 1985, 18 апреля.

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Знаменитые люди земли Ядринской
* Состоялось чествование 100-летнего юбилея Народного писателя Чувашии, фронтового журналиста Леонида Яковлевича Агакова

Կատեգորիա:«Մարտական ծառայությունների համար» մեդալով պարգևատրվածներ
Կատեգորիա:ԽՄԿԿ անդամներ
Կատեգորիա:Խորհրդային գրողներ
Կատեգորիա:Խորհրդային դրամատուրգներ
Կատեգորիա:Հայրենական մեծ պատերազմի մասնակիցներ
Կատեգորիա:Ռուս գրողներ
Կատեգորիա:Սետկասի գյուղում ծնվածներ
Աբու Հասանի մաշիկները (այլ կիրառումներ)

**Աբու Հասանի մաշիկները** եզրը կարող է վերաբերել․
# Աբու Հասանի մաշիկները - Ստեփան Լիսիցյանի հեղինակած հեքիաթ-զրույցը։
# Աբու Հասանի մաշիկները - 1974 թվականին «Հայֆիլմ» կինոստուդիայի կողմից նկարահանված հայկական մուլտֆիլմ։

## Ծանոթագրություններ
Are You with Me

«**Are You with Me**», ամերիկացի քանթրի երգիչ Իսթոն Կորբինի երգը։ Այն գրվել է Թոմի Լի Ջեյմսի, Թերի Մաքբրիջի և Շեյն Մաքենալիի կողմից։ Երգը թողարկվել է 2012 թվականին և ընդգրկվել է նրա «All Over the Road» անվանումը կրող երկրորդ ալբոմում։ 2015 թվականին այն նաև ընդգրկվել է նրա «About to Get Real» կոչվող երրորդ ալբոմի երգացանկում։ Իսթոն Կորբինը երգի համար նկարահանել է տեսահոլովակ, որի պրեմիերան կայացել է 2012 թվականի սեպտեմբերին։

## Lost Frequencies-ի ռեմիքս

Բելգիացի դիջեյ և երաժշտական պրոդյուսեր Lost Frequencies-ն 2014 թվականին թողարկել է երգի իր ռեմիքս տարբերակը։ Ի տարբերությունը երգի օրիգինալ տարբերակի՝ այն թողարկվել է որպես սինգլ և դարձել է հիթ։ Ռեմիքսը գլխավորել է Ավստրալիայի, Ավստրիայի, Գերմանիայի, Իռլանդիայի, Մեծ Բրիտանիայի և մի շարք այլ երկրների հիթ շքերթներ։ Ռեմիքս տարբերակի համար նույնպես տեսահոլովակ է նկարահանվել և ներկայացվել է 2014 թվականի սեպտեմբերին։

## Չարթեր
### Ձևաչափ
***Թվային ներբեռնում  – ռադիո խմբագրում**
# "Are You with Me" (ռադիո խմբագրում) – 2:18
***թվային ներբեռնում – ռեմիքս**
# "Are You with Me" (Kungs Radio Edit) – 3:08
# "Are You with Me" (Kungs Remix) – 3:54
# "Are You with Me" (Funk D Radio Edit) – 3:30
# "Are You with Me" (Funk D Remix) – 4:02
# "Are You with Me" (Harold van Lennep Piano Edit) – 2:56
# "Are You with Me" (Dash Berlin Remix)  – 4:50
***Beatport download – Remixes (The Bearded Man)**
# "Are You with Me" (Kungs Remix) – 3:54
# "Are You with Me" (Harold van Lennep Piano Edit) – 2:56
***Beatport download – Remixes (Armada Music)**
# "Are You with Me" (DIMARO Remix) – 4:22
# "Are You with Me" (Funk D Remix) – 4:02
***Beatport download – Remixes (Armada Deep)**
# "Are You with Me" (Pretty Pink Remix) – 7:01
# "Are You with Me" (Gianni Kosta Remix) – 4:40
***Beatport download – Dash Berlin Remix (Armada Trice and Ultra Music)**
# "Are You with Me" (Dash Berlin Remix)  – 4:49
***Beatport download – Remixes Two (The Bearded Man)**
# "Are You with Me" (DJ Fresh Remix) – 4:39
# "Are You with Me" (Calvo Remix) – 4:36
# "Are You with Me" (Tom Budin Remix) – 4:05
# "Are You with Me" (Mandel and Forbes Sunset Remix) – 7:32
# "Are You with Me" (Glover Remix) – 4:31
# "Are You with Me" (Monarchs Remix)  – 3:55
# "Are You with Me" (Freejak Remix) – 4:59
# "Are You with Me" ('86 Club Mix) – 5:41
# "Are You with Me" (Gestort Aber Geil Remix) – 5:16
# "Are You with Me" (DBN Remix) – 5:16
# "Are You with Me" (Cropper Remix) – 6:19

### Շաբաթվա չարթեր

### Տարեվերջյան չարթեր

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Օրիգինալ տարբերակի տեսահոլովակը ՅուԹյուբում
* Ռեմիքս տարբերակի տեսահոլովակը ՅուԹյուբում

Կատեգորիա:2012 երգեր
Կատեգորիա:2014 սինգլներ
Կատեգորիա:Irish Singles Chart գլխավորած սինգլներ
Կատեգորիա:UK Singles Chart գլխավորած սինգլներ
Սերգեյ Ավետիսյան

**Սերգեյ Արտաշեսի Ավետիսյան** (), ՀՀ պետական գործիչ, ՀՀ Քաղաքացիական ավիացիայի գլխավոր վարչության նախկին պետ։

## Կրթություն
* 1999-2004 թթ. - սովորել և ավարտել է Հայ-ռուսական (սլավոնական) համալսարանի տնտեսագիտության ֆակուլտետը՝ «պետական և մունիցիպալ կառավարում» մասնագիտությամբ։
* 2004-2007 թթ. - սովորել և ավարտել է ՀՀ ֆինանսների նախարարության տնտեսական հետազոտությունների ինստիտուտի ասպիրանտուրան։ Տնտեսագիտության թեկնածու։
* 2011-2012 թթ. - սովորել և ավարտել է Սինգապուրի ազգային համալսարանի Լի Կուան Յուի անվան պետական կառավարման բարձրագույն դպրոցը՝ հանրային կառավարման մագիստրոսի (MPA) որակավորմամբ։
* Վերապատրաստվել է Հնդկաստանում և Սինգապուրում։

## Աշխատանքային գործունեություն
* 2003-2009 թթ. - աշխատել է ՀՀ կենտրոնական բանկում որպես բանկային վերահսկող։
* 2009 թ. մայիսի -ին ՀՀ կառավարության որոշմամբ նշանակվել է Հայաստանի Հանրապետության մշակույթի նախարարության աշխատակազմի ղեկավար։
* 2014 թ. հունվարի 30-ին ՀՀ կառավարության որոշմամբ ազատվել է Հայաստանի մշակույթի նախարարության աշխատակազմի ղեկավարի պաշտոնից՝ իր դիմումի համաձայն։
* 2014 թ. փետրվարի 5-ին ՀՀ վարչապետի որոշմամբ նշանակվել է Հայաստանի Հանրապետության էկոնոմիկայի նախարարի տեղակալ
* 2016 թ. հունիսի 8-ին ՀՀ վարչապետի որոշմամբ նշանակվել է Հայաստանի Հանրապետության կառավարությանն առընթեր քաղաքացիական ավիացիայի գլխավոր վարչության պետ։
* 2018 թվականի հուլիս ամսից զբաղեցնում է «Արմենիա» միջազգային օդանավակայանի փոխտնօրենի պաշտոնը։

## Պարգևներ
Երախտագիտության մեդալով (2016)

## Ընտանիք
Ամուսնացած է, ունի մեկ որդի և երկու դուստր։ Հայրը՝ Արտաշես Ավետիսյանը, զբաղեցրել է ՀՀ տրանսպորտի և կապի նախարարի տեղակալի պաշտոնը։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Հայ տնտեսագետներ
Կատեգորիա:Հայաստանի պետական գործիչներ
Կատեգորիա:ՌՀՍՀ շրջանավարտներ
Կատեգորիա:Տնտեսագիտական գիտությունների թեկնածուներ
Կատեգորիա:Տնտեսագիտության թեկնածուներ
Գեորգի Սաղարաձե

**Գեորգի Սաղարաձե** (,  (7 հոկտեմբերի), 1906 - 1986, Թբիլիսի, Վրացական ԽՍՀ, ԽՍՀՄ), կինոյի և թատրոնի վրացի դերասան, Վրացական ԽՍՀ ժողովրդական արտիստ (1950)։

## Կենսագրություն
Գեորգի Սաղարաձեն ծնվել է 1906 թվականի սեպտեմբերի 24-ին (հոկտեմբերի 7-ին)։ 1925 թվականին ընդունվել է Թբիլիսիի Շոթա Ռուսթավելու անվան պետական ակադեմիական թատրոնին կից թատերական ստուդիա (ներկայում՝ Թբիլիսիի Շոթա Ռուսթավելու անվան թատերական ինստիտուտ)։ Ուսումն ավարտելուց հետո սկսել է աշխատել թատրոնում։

1928 թվականից հանդես է եկել էստրադային ժանրում, նկարահանվել է կինոյում։ Հայտնի են նրա կատարած դերերը «Երդում» (1946) և «Ծեր զուռնաչիները» (1972) ֆիլմերում։

Գեորգի Սաղարաձեն մահացել է 1986 թվականին Թբիլիսիում։

### Ընտանիք
* Որդի - Գուրամ Սաղարաձե (1929-2013), դերասան, Վրացական ԽՍՀ ժողովրդական արտիստ
* Թոռ - Մարինա Սաղարաձե (ծնվել է 1956 թվականին), Թբիլիսիի Շոթա Ռուսթավելու անվան պետական ակադեմիական թատրոնի դերասանուհի

## Մրցանակներ
* Վրացական ԽՍՀ ժողովրդական արտիստ (1950)
* Ստալինյան մրցանակ գրականության և արվեստի բնագավառում, Իլո Մոսաշվիլիի «Ջրասույզ քարեր» պիեսի բեմադրության մեջ Շուկրիի դերակատարման համար (1951)

## Արվեստ
### Դերերը թատրոնում
* «Անզոր» (Սանդրո Շանշիաշվիլի) - *Լարբի*
* «Արսեն» (Սանդրո Շանշիաշվիլի) - *Արսեն*
* «Սալտե» (Սամսոնիձե) - *Ամիրան*
* «Երեկվանը» (Շալվա Դադիանի) - *Կիլորդավա*
* «Հիմար» (Շիուկաշվիլի) - *Գերցինսկի*
* «Հերոսների սերունդը» (Սերգո Կլդիաշվիլի) - *Կախիանի*
* «Հայրենիք» (Գեորգի Էրիսթավի) - *Խիմշիաշվիլի*
* «Կայարանապետը» (Իլո Մոսաշվիլի) - *Կուզմա*
* «Ջրասույզ քարեր» (Իլո Մոսաշվիլի) - *Շուկրի* (ԽՍՀՄ պետական մրցանակ, 1951)
* «Բեկում» (Բորիս Լավրենյով) - *Բերսենև*
* «Դավաճանություն» (Սումբատով) - *Դաթո*
* «Էդիպ արքա» (Սոֆոկլես) - *Կրեոնտ*
* «Համլետ» (Վիլյամ Շեքսպիր) - *Կլավդի*
* «Արքա Լիր» (Վիլյամ Շեքսպիր) - *Էդմունդ*

### Ֆիլմագրություն
* 1937 - Կորուսյալ դրախտ (Թբիլիսիի կինոստուդիա)
* 1938 - Մեծ հրացոլք (Թբիլիսիի կինոստուդիա) - *Ծերեթելի, նախարար*
* 1946 - Երդում (Թբիլիսիի կինոստուդիա) - *Գեորգի*
* 1960 - Ասք մի աղջկա մասին (Վրացֆիլմ) - *պրոֆեսոր*
* 1972 - Ծեր զուռնաչիները (; Վրացֆիլմ) - *Բուտխուզա*
* 1973 - Աշնան տաք արև (Վրացֆիլմ) - *Բիձինա*
* 1977 - Դաթա Թութաշխիա (1-ին, 5-րդ և 6-րդ սերիաներ, Վրացֆիլմ) - *Մաղալի Զարանդիա, Կոստայի ու Մուշնիի հայրը*
## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Գեորգի Սաղարաձեն Internet Movie Database կայքում 
* САГАРАДЗЕ, Георгий Илларионович 

Կատեգորիա:Վրացի դերասաններ
Կատեգորիա:Վրացական ԽՍՀ ժողովրդական արտիստներ
Կատեգորիա:Թբիլիսի քաղաքում մահացածներ
Կատեգորիա:Ստալինյան մրցանակի դափնեկիրներ
Մեյդանը՝ աշխարհի կենտրոն

**«Մեյդանը՝ աշխարհի կենտրոն»՝** 2005 թվականին ռեժիսոր Դաթո Ջանելիձեի նկարահանած վրացական ֆիլմ։

2005 թվականին ֆիլմը ներկայացվել է «Ոսկե ծիրան» միջազգային կինոփառատոնի «Վավերագրական ֆիլմերի մրցույթ» ծրագրում։

## Սյուժե
Ֆիլմը պատկերում է տակավին գունեղ, բազմազգ և բազմակրոն Թբիլիսիի սիրտը՝ Մեյդան հրապարակը, ոգեկոչելով հին, լավ ժամանակների մթնոլորտը, հինավուրց թաղամասը՝ Կովկասի կենտրոնը, գորգեղենի, թանկարժեք քարերի, մետաքսի վաճառատեղի, որտեղ հանդիպում են Արևելքն ու Արևմուտքը, մուսուլմանները, հրեաները, քրիստոնյաները ապրում են կողք-կողքի։ Հայերը, վրացիները, քրդերը, ռուսները, ադրբեջանցիները բոլորը խոսում են մեկը մյուսի լեզվով։ Չնայած ներկայիս ծանր առoրյային, մարդիկ դեռ հպարտանում են իրենց քաղաքով ու Մեյդանով։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
*Ֆիլմը imdb.com կայքում
*Maidan, Nave of the World
*Майдан, неф мира

Կատեգորիա:2005 ֆիլմեր
Կատեգորիա:Վրացական ֆիլմեր
Մսմնա

**Մսմնա**, գյուղական համայնք Արցախի Հանրապետության Մարտունու շրջանի շրջանում, շրջկենտրոնից՝ 30 կմ, մայրաքաղաք Ստեփանակերտից՝ 33 կմ հեռավորության վրա։

## Աշխարհագրություն
Համայնքը լեռնային է, ունի 736 հա տարածք, որից 368 հա գյուղատնտեսական նշանակության, 342 հա՝ անտառային հողեր։ Մսմնա համայնքի սահմանային գոտով հոսում է Վարանդա գետի վտակը։ Համայնքի տարածքում առկա են թվով 7 աղբյուրներ` «Շենին», «Սպիտակը», «Գյավալեն», «Տնջրեն տակ», «Կուճուր», «Մեծ» և «Կենուն»։

Առկա են բազալտի հանքային պաշարներ։

## Բնակչություն
2015 թվականին բնակչությունը կազմում է 100 մարդ, կա 23 տնտեսություն։

## Տնտեսություն
Բնակչությունը հիմնականում զբաղվում է գյուղատնտեսությամբ՝ անասնապահությամբ և հողագործությամբ։

Բնակավայրի ազգաբնակչության փոփոխությունը.

## Տեսարժան վայրեր
Մսմնայի տարածքում կան պատմամշակութային հուշարձաններ՝ Շոշկավանք (XVII դ.), Սբ. Աստվածածին եկեղեցի (XIX դ.)։

## Հասարարակական կառույցներ
2015 թվականի դրությամբ համայնքում գործում էր գյուղապետարան, մշակույթի տուն, բուժկետ, Կոլխոզաշենի հիմնական դպրոցի Մսմնայի մասնաճյուղը, որտեղ սովորում են 14 աշակերտ։

## Արտաքին հղում
* Հակոբ Ղահրամանյան, ՏԵՂԵԿԱՏՈւ Լեռնային Ղարաբաղի Հանրապետության վարչատարածքային միավորների սոցիալ-տնտեսական բնութագրերի, Երևան, Ճարտարագետ, 2015 թ.

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Մարտունու շրջանի բնակավայրեր
Ալեքսանդրա Թոիձե

**Ալեքսանդրա Թոիձե** (, 9 նոյեմբերի, 1907 - 1985), վրացի խորհրդային դերասանուհի, Վրացական ԽՍՀ ժողովրդական արտիստ (1950)։

## Կենսագրություն
Ալեքսանդրա Թոիձեն ծնվել է 1907 թվականի նոյեմբերի 9-ին վրացի գեղանկարիչ Մոիսեյ Թոիձեի (եղել է Իլյա Ռեպինի աշակերտը) և ռուս նկարչուհի Ալեքսանդրա Սուտինայի (եղել է Ռուսաստանի առաջին պրոֆեսիոնալ նկարչուհիներից մեկը) ընտանիքում։ Ալեքսանդրայի ավագ եղբայրը՝ Իրակլի Թոիձեն, նույնպես եղել է հայտնի նկարիչ-գրաֆիկ, արժանացել է Ստալինյան չորս մրցանակի։

Ալեքսանդրա Թոիձեն ավարտել է Վրաստանի «Պետկինոարտ»-ին կից դերասանական ստուդիան (1936)։

1937 թվականից եղել է Թբիլիսիի Շոթա Ռուսթավելու անվան պետական ակադեմիական թատրոնի դերասան։ 1925 թվականից նկարահանվել է կինոյում։

## Ֆիլմագրություն
* 1926 – «Դինա Ձա-Ձու» – *Դինա*
* 1929 – «Քաղաք մտնել չի կարելի» – *Իրինա*
* 1929 – «Վերջին ժամին» (կարճամետրաժ) – *Դինա*
* 1930 – «Բաժանում» – *Քեթո, Սերգոյի դուստրը*
* 1934 – «Ժուժունայի օժիտը» – *Ժուժունա, դարբնի դուստր*
* 1936 – «Առաջին օրը»
* 1936 – «Ճանապարհորդություն դեպի Էրզրում» – *Մարո*
* 1941 – «Ցենի կիրճի գանձը» – *Թինա*
* 1948 – «Քեթո և Կոտե» – *էպիզոդ*
* 1954 – «Ճպուռ» – *Նատո*
* 1959 – «Օր վերջին, օր առաջին» – *Մարյանա, Վաժայի մայրը*

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Ալեքսանդրա Թոիձեն kinopoisk.ru կայքում 

Կատեգորիա:Դիդուբեի պանթեոնում թաղվածներ
Կատեգորիա:Խորհրդային դերասանուհիներ
Կատեգորիա:Վրացական ԽՍՀ ժողովրդական արտիստներ
Կատեգորիա:Վրացի դերասանուհիներ
Շառլ I (Օռլեանի դուքս)

**Շառլ I Օռլեանսկի**, (, 1394 թվականինոյեմբերի 24, Փարիզ - 1465 թվականի հունվարի 5, Ամբուազ)-դուքս Օռլեանցի (1407—1465), ֆրանսիական ֆեոդալ և զորապետ, Վալու թագավորական ընտանիքի անդամ, Ֆրանսիայի ակնառու պոետներից մեկը։

Սերվել է Վալու տոհմի Օռլեանների ճյուղից։ Շառլ I Օռլեանցին Շառլ Իմաստուն թագավորի թոռն էր՝ դուքս Լյուդովիկոս Օռլեանցու և Վալենտինա Վիսկոնտիի որդին։ Հետագայում նրա որդին՝ Լյուդովիկոսը 1498 թվականին դարձավ ֆրանսիայի թագավոր՝ որպես Լյուդովիկոս XII։

## Կենսագրություն
Ծնվել է 1394 թվականի նոյեմբերի 24֊ին Փարիզի Սեն֊Պոլ հյուրանոցում։ Մինչև 1409 թվականը եղել է տիտղոսակիր կոմս Անգուլեմսկի, 1406 թվականին հոր մահից հետո՝ դուքս Օռլեան (1407—1465), դարձել է դուքս դե Վալուա։ Բացի այդ ունեցել է այլ տիտղոսներ։

1415 թվականին Ազենկուրի ճակատամարտից հետո դուքս Օռլեանցին ընկավ անգլիական գերության մեջ և 25 տարի անցկացրեց անգլիական Թաուերում։ Գերու կարևորությունն այն էր, որ նա հանդիսանում էր արմանյակների պոտենցիալ ղեկավարը, բացի դա չկար մեկը, ով կվճարեր նրա փրկագինը։ Անգլիական գերությունից ազատվել է բուրգունդական դուքս Ֆիլիպ Բարու շնորհիվ, իսկ փրկագինը վճարել է իր երրորդ կնոջ օժիտից։ Նրա վերադարձը Օռլեան ժողովրդի կողմից նշվել է, որպես մեծ ուրախություն։ Անգամ դուքսը, ի պատիվ իր վերադարձին, գրել է բալլադ հետևյալ կրկներգով՝ «(իմացեք), որ մուկը դեռ ողջ է»։ Ըստ աղբյուրներից մեկի՝ նա այդ ժամանակ ֆրանսերեն գիտեր ավելի վատ, քան անգլերեն։

Բալլադների վարպետ (գրել է 131 բալլադ), ռոնդո (400֊ից բարձր), երգեր։ Նրան (որպես «արքա» — բանաստեղծական մենամարտերի դատավոր)
հասցեագրված են մի քանի բալլադներ իր ժամանակորդի՝ Ֆրանսուա Վիյոնի։ Անցկացրել է բանաստեղծական մրցույթները Բլոիսում (ամենահայտնի բալլադի մրցույթ հետևյալ տողով. «Ծարավից մահանում են աղբյուրից վեր»,հայտարարությունը ի պատիվ ամրոցում ցամաքաց ջրհորի։ Մրցույթին մասնակցել է անձամբ Շառլը և այլք։ Շառլը գրել է բանաստեղծություններ ոչ միայն ռոուսերենով, այլ նաև գերության ժամանակ իրեն արդեն հարազատ դարձած անգլերենով։

Մահացել է 1465 թվականի հունվարի 5-ին Ամբուազում։ Թաղվել է Փարիզում։

## Արտաքին հղումներ
*Poésies de Charles d'Orléans by d'Orléans Charles

## Նշումներ

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Բանաստեղծներ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Ֆրանսիացի բանաստեղծներ
Կատեգորիա:Ֆրանսիացի գրողներ
Կատեգորիա:Ֆրանսիացի զորավարներ
Բեսո Սոլոմանաշվիլի

**Բեսո (Բեսարիոն) Սոլոմանաշվիլի** (, 1964, օգոստոսի 14), վրացի կինոռեժիսոր։

## Կենսագրություն
Բեսո Սոլոմանաշվիլին ծնվել է 1964 թվականին։ 1986 թվականին ավարտել է Վրաստանի պետական պոլիտեխնիկական ինստիտուտը, միաժամանակ ուսանել վավերագրական կինոռեժիսուրայի ուսումնարանում։ Ավարտել է Վրաստանի թատրոնի և կինոյի պետական ինստիտուտի խաղարկային կինոյի ռեժիսուրայի բաժինը (Գիորգի Շենգելայայի արվեստանոց)։ 1993-1994 թվականներին՝ Աբխազիայի պատերազմի ժամանակ, եղել է Գիորգի Խայնդրավայի «Երազանքների գերեզմանոց» խաղարկային-վավերագրական ֆիլմի ռեժիսորի ասիստենտը, 1998-2000 թվականներին՝ Վրաստանի հեռուստաֆիլմերի ընկերության ռեժիսոր։ 2010 թվականից «Իմեդի» հեռուստաընկերության գլխավոր ռեժիսորն է։

1998-2011 թվականներին հրապարակել է «Մաքսանենգները», «Զամորա», «Լոնդոն-Զուզումբո» պատմվածքների ժողովածուները։ 2008 թվականին դարձել է «Սոլոսոլո» ընկերության համահիմնադիր։ Սցենարիստ Իրակլի Սոլոմանաշվիլու հետ աշխատում է սցենարների վրա և թողարկում վավերագրական ու խաղարկային ֆիլմեր։

2014 թվականին Պայթուցիչ ֆիլմը ներկայացվել է «Ոսկե ծիրան» միջազգային կինոփառատոնի «Կորիզ» ծրագրում։

## Ֆիլմեր
* Վերնիսաժ (1995 թ.)
* Արյունոտ սցենար (1996 թ.)
* Փորձենք միասին (1998 թ.)
* Հայրիկ, միգուցե մնամ բանակում (2001 թ.)
* Իշխան Մաճաբելի. ամերիկյան օծանելիք (2008 թ.)
* Տունդարձ (2009 թ.)
* Պայթուցիչ (2013 թ.)

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Բեսո Սոլոմանաշվիլի 

Կատեգորիա:1964 ծնունդներ
Կատեգորիա:Վրացի ռեժիսորներ
Կատեգորիա:Օգոստոսի 14 ծնունդներ
Կոլխոզաշեն

**Կոլխոզաշեն**, գյուղական համայնք Արցախի Հանրապետության Մարտունու շրջանում, շրջկենտրոնից՝ 30 կմ, մայրաքաղաք Ստեփանակերտից՝ 49 կմ հեռավորության վրա։

## Աշխարհագրություն
Համայնքը լեռնային է, ունի 1439 հա տարածք, որից 1143 հա գյուղատնտեսական նշանակության, 237 հա՝ անտառային հողեր։ Կոլխոզաշեն համայնքի սահմանային գոտով հոսում է Վարանդա գետի վտակը։ Համայնքի տարածքում առկա են թվով 10 աղբյուրներ` «Սրաբունց», «Կանունց», «Ախպրի ծոր», «Հռումեն», «Դոնգոմի», «Գարաքի», «Աբունց», «Չաման», «Կետեն արտի» և «Պլպլան»։

Մոտակայքում են Ավանաքար գյուղատեղիի ավերակները։

## Բնակչություն
2015 թվականին Բնակչությունը կազմում է 241 մարդ, կա 66 տնտեսություն։

Բնակավայրի ազգաբնակչության փոփոխությունը.

## Տնտեսություն
Բնակչությունը հիմնականում զբաղվում է գյուղատնտեսությամբ՝ անասնապահությամբ և հողագործությամբ։

## Պատմամշակութային հուշարձաններ
Կոլխոզաշենի տարածքում կան պատմամշակութային հուշարձաններ՝ Սբ. Աստվածածին եկեղեցի (XIX դ.), գերեզմանոց (XVIII-XIX դդ.), գյուղատեղի (XVII-XVIII դդ.), խաչքար (XV-XVII դդ.), հաշվառված է 15 հուշարձան։

## Հասարարակական կառույցներ
2015 թվականի դրությամբ համայնքում գործում էր  գյուղապետարան, մշակույթի տուն, բուժկետ, միջնակարգ դպրոց, որտեղ սովորում են 46 աշակերտ։

## Կոլխոզաշենցիներ
* Հրաչյա Բեգլարյան
* Միքայել Պարսեղով

## Արտաքին հղում
* Հակոբ Ղահրամանյան, ՏԵՂԵԿԱՏՈւ Լեռնային Ղարաբաղի Հանրապետության վարչատարածքային միավորների սոցիալ-տնտեսական բնութագրերի, Երևան, Ճարտարագետ, 2015 թ.

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Մարտունու շրջանի բնակավայրեր
Կարեն Իսախանյան

**Կարեն Ցոլակի Իսախանյան** (), ՀՀ պետական գործիչ, ՀՀ տարածքային կառավարման և զարգացման նախարարի տեղակալ։

## Կրթություն
*1984-1994 թթ. սովորել է Երևանի Ադ. Իսակովի անվան N 132 միջնակարգ դպրոցում։
*1994-1998 թթ. սովորել է Հայաստանի պետական ճարտարագիտական համալսարանում՝ «Մեքենաշինական արտադրության տեխնոլոգիա և սարքավորումներ» մասնագիտությամբ՝ ստանալով ճարտարագիտության բակալավրի որակավորումը։
*1998-2000 թթ. սովորել է Հայաստանի պետական ճարտարագիտական համալսարանում «Մեքենաշինական արտադրության տեխնոլոգիաներ, սարքավորումներ և մեքենագիտություն» մասնագիտությամբ՝ ստանալով ճարտարագիտության մագիստրոսի որակավորում։
*2000-2002 թթ. սովորել է Հայաստանի պետական ճարտարագիտական համալսարանի ասպիրանտուրայում՝ «Մեքենագիտություն» մասնագիտությամբ՝ ստանալով ճարտարագետ- հետազոտողի աստիճան։
*2003 թ.-ին պաշտպանել է թեկնածուական թեզ և ստացել տեխնիկական գիտությունների թեկնածուի աստիճան։
*2000-2004 թթ. հեռակա ուսուցմամբ սովորել է Երևանի պետական համալսարանում՝ «Իրավագիտություն» մասնագիտությամբ՝ ստանալով իրավաբանի որոկավորում։

## Աշխատանքային գործունեություն
*1997-1998 թթ. «Ռոսար» բաժնետիրական ընկերության հայկական տնօրինության տնօրեն։
*1998-2001 թթ. «Հայաստանի երիտասարդական պալատ» հասարակական կազմակերպության հիմնադիր, գործադիր տնօրեն, փոխնախագահ։
*2001-2002 թթ. ՀՀ կառավարության տարածքային կառավարման նախարարի օգնական։
*2002-2003 թթ. ՀՀ կառավարության տարածքային կառավարման և ենթակառուցվածքների գործունեությունը համակարգող նախարարի օգնական։
*2003-2005 թթ. ՀՀ կառավարության տարածքային կառավարման և ենթակառուցվածքների գործունեությունը համակարգող նախարարի խորհրդական։
*2003-2005 թթ. Հայաստանի պետական ճարտարագիտական համալսարանում հրավիրյալ դասախոս։
*2005-2006 թթ. ՀՀ տարածքային կառավարման նախարարության աշխատակազմի ղեկավարի պաշտոնակատար։
*2006-2010 թթ. ՀՀ տարածքային կառավարման նախարարության աշխատակազմի ղեկավար։
*2010-2014 թթ. ՀՀ տարածքային կառավարման նախարարության աշխատակազմի ղեկավար։
*2015-2016 թթ. ՀՀ տարածքային կառավարման և արտակարգ իրավիճակների նախարարի տեղակալ։
*2016-2018 թթ. ՀՀ տարածքային կառավարման և զարգացման նախարարի տեղակալ։
*2018- 2019  թթ. ՀՀ տարածքային կառավարման և զարգացման նախարարի տեղակալ։
*2019 թ. հունիսի 4-ին նշանակվել է ՀՀ տարածքային կառավարման և ենթակառուցվածքների նախարարի տեղակալ։

## Պարգևներ
Պարգևատրվել է ՀՀ վարչապետի հուշամեդալով (2009), ՀՀ ԱԺ պատվո մեդալով (2011), ՀՀ պաշտպանության նախարարի մեդալով (2012), ՀՀ տարածքային կառավարման նախարարի հուշամեդալով (2014), ՀՀ Նախագահի «Երախտագիտության մեդալ»-ով (2015), ՀՀ տարածքային կառավարման և արտակարգ իրավիճակների նախարարի «Կանխարգելում, օգնություն, փրկություն» մեդալով (2015)։

## Այլ տվյալներ
Զինապարտ է, հաշվառված է պահեստազորում

ՀՀ քաղաքացիական ծառայության 1-ին դասի պետական խորհրդական է

Կուսակցական պատկանելություն

Անկուսակցական է

Անձնական տվյալներ

Ամուսնացած է, ունի դուստր և որդի։

Կատեգորիա:Հայաստանի պետական գործիչներ
Կատեգորիա:1977 ծնունդներ
Կատեգորիա:Դեկտեմբերի 23 ծնունդներ
Կատեգորիա:Երևան քաղաքում ծնվածներ
Կատեգորիա:ՀՊՃՀ շրջանավարտներ
Կատեգորիա:ԵՊՀ իրավաբանական ֆակուլտետի շրջանավարտներ
Կատեգորիա:Տեխնիկական գիտությունների թեկնածուներ
Կատեգորիա:ՀՀԿ անդամներ
Կատեգորիա:Երախտագիտության մեդալակիրներ
Մարիամ Խաչվանի

**Մարիամ Խաչվանի** (, ), վրացի կինոռեժիսոր, սցենարիստ։

## Կենսագրություն
Մարիամ Խաչվանին ծնվել է 1986 թվականին, Ուշգուլիում։ 2004-2008 թվականներին սովորել է Վրաստանի Շոթա Ռուսթավելու անվան թատրոնի և կինոյի պետական համալսարանի կինոյի և հեռուստատեսության ԶԼՄ-երի բաժնում։ Ստացել է կինոյի և հեռուստատեսության ԶԼՄ-երի ռեժիսորի մասնագիտություն։ Միաժամանակ աշխատել է որպես հեռուստալրագրության ռեժիսոր։ 2003 թվականին մասնակցել է վրացական Mini EAVE-ին և FELM TEEP-ին՝ արևելաեվրոպացի կինոպրոֆեսիոնալների համար նախատեսված դասընթացին, 2014 թվականին՝ Fabrique des Cinémas du Monde ծրագրին։

2014 թվականին «Դինոլա» ֆիլմը ներկայացվել է «Ոսկե ծիրան» միջազգային կինոփառատոնի «Կորիզ» ծրագրում։

## Ֆիլմեր
* Վերձոբա (2006, վավերագրական)
* Պատուհանից այն կողմ (2007, վավերագրական)
* Բեքնու (2008, կարճամետրաժ)
* Քվիրիկոբա (2009, վավերագրական)
* Լիչանիշի (2009, վավերագրական)
* Դինոլա (2013, կարճամետրաժ)
* Դեդե (2013)

## Պարգևներ և մրցանակներ
* 2014 Կարճամետրաժ ֆիլմերի առաջին մրցանակ «Դինոլա» ֆիլմի համար, 8-րդ River կինոփառատոն (Իտալիա, Պադովա)
* 2014 Վրաստանի ազգային կինոկենտրոնի մրցանակ, 1-ին տեղ որպես դեբյուտային նախագիծ 
* 2014 SOFIA MEETINGS, լավագույն նախագիծ մրցանակ
* 2013 DAB տարածաշրջանային համագործակցության ֆորում, լավագույն նախագիծ մրցանակ
* 2012 Գալա գրական մրցանակ, լավագույն սցենար «Դեդե» ֆիլմի համար

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Մարիամ Խաչվանի մասին imdb.com կայքում

Կատեգորիա:1986 ծնունդներ
Կատեգորիա:Անձինք Թբիլիսիից
Կատեգորիա:Մայիսի 1 ծնունդներ
Կատեգորիա:Վրացի կինոռեժիսորներ
Կատեգորիա:Վրացի ռեժիսորներ
Կատեգորիա:Վրացի սցենարիստներ
Պայթուցիչ (ֆիլմ)

**«Պայթուցիչ»** (), 2013 թվականին ռեժիսոր Բեսո Սոլոմանաշվիլիի նկարահանած վրացական ֆիլմ։

2014 թվականին ֆիլմը ներկայացվել է «Ոսկե ծիրան» միջազգային կինոփառատոնի «Կորիզ» ծրագրում։

## Սյուժե
Ռազմաճակատ սնունդ տանող շարքայինը մեքենայից դուրս է գալիս բնական կարիքը հոգալու և պատահաբար կանգնում ականի վրա։ Նա ամեն ինչ անում է փրկվելու համար, և դա, վերջապես հաջողվում է նրան, բայց պարզում է, որ պատերազմը ցինիկ խաղ է։

## Դերեր
* Շալվա Դևնոզաշվիլի
* Քեթի Սավանելի
* Գիորգի Սոլոմանաշվիլի

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Detonator 

Կատեգորիա:2013 ֆիլմեր
Կատեգորիա:Վրացական ֆիլմեր
Դավիթ IX

**Դավիթ IX** (), արքա Բագրատունիների արքայատոհմից։ Եղել է Վրաստանի թագավոր 1346 թվականից մինչև իր մահը(1360)։

## Ընտանիք

Դավիթը եղել է Գեորգի V-ի միակ հայտնի որդին։ Վրացական 18-րդ դարի աղբյուրներում նշված է, որ Գեորգի V-ը ամուսնացել է բյուզանդական կայսր Միքայել Կոմնենոսի դստեր հետ։ Բայց 14-րդ դարում Բյուզանդիայում իշխել են Պալեոլոգոսները և ոչ թե Կոմնենոսները։ Միքայել Պալեոլոգոսի և հայ արքայի դուստր Ռիտայի ամուսնության մասին տեղեկությունը չկա բյուզանդական աղբյուրներում։ Ոչ մի նշում չկա Միքայել IX-ի ապօրինի դստեր մասին։ Կոմնենոսներ, սակայն, իշխել են Տրապիզոնի կայսրությունում։ Միքայել Կոմնենոսը եղել է կայսր 1344 -1349 թվականներին։ Նրա որդին Ջոն III-ն է։ Ջոն III-ը ունեցե՞լ է արդյոք քույրեր և եղբայրներ, անհայտ է։ Դավիթ IX գահ է բարձրացել Գեորգի V-ի մահից հետո՝ 1346 թվականին, մահացել է 1360 թվականին, գահն անցել է որդուն՝ Բագրատ V-ին։

## Ծանոթագրություններ

* Gavley, Charies, Profile of George V, Foundation for Medieval Genealogy, retrieved August 2012
* Gavley, Charies, Profile of John III and his children, Foundation for Medieval Genealogy, retrieved August 2012

Կատեգորիա:Վրաց արքաներ
Ուշգուլի

**Ուշգուլի** (), սվանական համայնք Վրաստանի Մեստիայի մունիցիպալիտետի Սամեգրելո-Զեմո Սվանեթ մարզում։

Ուշգուլին բաղկացած է չորս գյուղերից՝

&nbsp;Ժիբիանի () ծովի մակարդակից բարձր է 2100 մետր
&nbsp;Չվիբիանի ()
&nbsp;Չաժաշի ()
&nbsp;Մուրկմելի ()
&nbsp;Lamjurishi ()

Ուշգուլիի Վերին Սվանեթի գյուղերի կառույցների մի մասը համարվում է ՅՈՒՆԵՍԿՕ-ի ժառանգություն։

Ծովի մակարդակից բարձրությունը կազմում է 2410 մետր։

Տեղակայված է Կովկասի ամենաբարձր գագաթներից մեկի՝ Շխարայի ստորոտին։ Տարածաշրջանում բնակվում է 70 ընտանիք (շուրջ 200 մարդ), գործում է փոքրիկ դպրոց։ Տարվա 6 ամիսների ընթացքում տարածքը ձյունածածկ է, և դեպի Մեստիա ճանապարհն անանցանելի է։

Գյուղերում կարելի է հանդիպել տիպիկ սվանեթական պաշտպանական աշտարակներ։ Ուշգուլի մատուռը (12-րդ դար) գտնվում է գյուղի մոտակա բարձունքի վրա։

Միխայիլ Կալատոզովի Աղ Սվանեթիին վավերագրական ֆիլմը նկարվել է Ուշգուլիում։

## Պատկերասրահ

Ushguli Svaneti 1823.jpg
Чажаши (Photo Русудан Цискрели).jpg
Murymeli.JPG
Chvibiani.JPG
Ushguli community map (ru) - A. Muhranoff, 2011.gif
Lamaria.jpg
Svaneti River Near Ushguli-Upė prie Ushguli (3872438726).jpg


## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ

* Ուշգուլի համայնքի նկարագրությունը
* Սվանեթի ոչ պաշտոնական կայքը 

Կատեգորիա:Համաշխարհային ժառանգություն Վրաստանում
Կատեգորիա:Սամեգրելո և Զեմո-Սվանեթի մարզի շենքեր և կառույցներ