Վիջենիցա

**Սարաևո Սիթի Հոլ** (բոսն, խորվ և սերբ՝ Gradska vijećnica Sarajevo / Градска вијећница Сарајево), որը հայտնի է որպես **Վիջեցենիցա**, գտնվում է Սարաևո քաղաքում։ Այն նախագծվել է 1891 թվականին չեխ ճարտարապետ Կարել Պարիկի կողմից, բայց նախարար Բարոն Բենի Կալլայի քննադատությունները պատճառ դարձան, որ նա դադարեցնի աշխատանքը նախագծի վրա։ Սկզբնապես այն Սարաևոյի Ավստրո-հունգարական շրջանի ամենամեծ և ներկայացուցչական շենքն էր և ծառայում էր որպես քաղաքապետարան։

Շենքը վերաբացվել է 2014 թվականի մայիսի 9-ին։  Դա Սարաևոյի քաղաքապետի ներկայիս նստավայրն ու շտաբն։

## Պատմություն
Ալեքսանդր Վիտտեկը, ով աշխատում էր նախագծի վրա 1892 և 1893 թվականներին, հիվանդացավ և մահացավ 1894 թվականին Գրաց քաղաքում, և աշխատանքն ավարտեց Չիրիլ Իվեկովիչը։ Կառուցապատվել է պատմական էկլեկտիզմի ոճական խառնվածքով, հիմնականում կեղծ-մավրական 
ձախից|մինի|Ֆրանց Ֆերդինանտը 1914 թվականին, իր կյանքի առաջին և երկրորդ  փուլերում ժամանում է քաղաքապետարան
տեսքով, որի համար ոճային աղբյուրները հայտնաբերվել են Իսպանիայի և Հյուսիսային Աֆրիկայի իսլամական արվեստում։

Շինարարական աշխատանքները սկսվեցին 1892-ին և ավարտվեցին 1894-ին` 984,000 կրոն արժողությամբ, 32,000 պսակ` նախատեսված հարմարանքների և կցամասերի համար։ Այն պաշտոնապես բացվեց 1896 թվականի ապրիլի 20-ին և հանձնվեց Քաղաքային իշխանությանը, որը զբաղեցրեց տարածքը մինչև 1949 թվականը, երբ այն հանձնվեց Բոսնիա և Հերցեգովինայի ազգային և համալսարանական գրադարանին։

1992-ի օգոստոսի 25-ին Սարաևոյի պաշարման ժամանակ սերբական գնդակոծությունները գրադարանի ամբողջական ոչնչացման պատճառ դարձան. կորուստների թվում էին շուրջ 700 ձեռագրեր և  ինկունաբուլաներ, և բոսնիական սերիական հրատարակությունների եզակի հավաքածու, որոնցից շատերը 19-րդ դարի Բոսնիայի մշակութային վերածննդի կեսերից էին։ Հարձակումից առաջ գրադարանում պահվում էին 1,5 միլիոն հատորներ և ավելի քան 155 000 հազվագյուտ գրքեր և ձեռագրեր։ Որոշ քաղաքացիներ և գրադարանավարներ փորձում էին փրկել գրքեր, բայց նրանք դիպուկահարների նշանառության տակ էին, առնվազն մեկ մարդ մահացավ։
աջից|մինի|Վեդրան Սմայլովիչը թավջութակ է նվագում ավերված Վիջեցնիցայում, 1992 թվական
Գրքերի մեծ մասը հնարավոր չէր փրկել հրդեհից։ Շենքի կառուցվածքային նորոգումը նախատեսվում էր իրականացնել չորս փուլով. 1996–1997 (ֆինանսավորվել է Ավստրիայի հանրապետության նվիրատվությամբ) և 2000–2004 (ֆինանսավորվել է Եվրոպական հանձնաժողովի նվիրատվությամբ) և Բարսելոնա քաղաքը մյուսների թվում։ Երրորդ փուլն ավարտվեց 2012-ի սեպտեմբերին, որի գնահատված արժեքը 4,6 միլիոն փոխարժեքով էր (մոտ 2,37 միլիոն եվրո) էր, և քաղաքապետարանը կվերադարձնի իր նախկին շնորհին։ Չորրորդ փուլը սկսվեց երրորդ փուլի ավարտից հետո և տևեց մոտ 20 ամիս, որն ավարտվեց 2013-ի վերջին և արժեցավ 14 միլիոն (մոտ 7,23 միլիոն եվրո), որոնք ապահովված են IPA- ի միջոցով։ Այս փուլում ամբողջ ներքին հարդարանքը կառուցվեց և վերակառուցվեց (նկարներ, քանդակներ, գրքեր), ինչը նշանակում է, որ շենքը վերադարձվում էր բնականոն գործունեության։ Այն ամենը, ինչը հնարավոր էր վերականգնել, արվել է այդպես, մինչդեռ այն իրերը, որոնք հնարավոր չէր փրկել, պատրաստվել են նորովի հատուկ ձևանմուշների միջոցով։ Վերակառուցման և վերականգնման ողջ գործընթացը կանխատեսվում էր, որ կարժենա մոտ 25 միլիոն KM (մոտ 13 միլիոն եվրո)։

Վերանորոգումից հետո շենքը, որն այժմ ազգային հուշարձան է, օգտագործվել է տարբեր միջոցառումների համար։ Դրա տարածքն օգտագործվել է կառավարման բոլոր մակարդակների, համերգների և ցուցահանդեսների համար տարբեր արձանագրային միջոցառումների համար։

## Նորացում
Վերականգնումից տարիներ անց շենքը վերաբացվեց 2014 թվականի մայիսի 9-ին՝ Սարաևոյի ֆիլհարմոնիկ նվագախմբի և Վեդրան Սմայլովիչի կատարմամբ։

File:Sarajevo Vijećnica Interior 1.JPG
File:Lynch-Vijećnica-Ceiling.jpg
File:A view from Yellow fortress.JPG

\

## Տես նաև
* Բոսնիա և Հերցեգովինայի ազգային համալսարանական գրադարան
*Բոսնիա և Հերցեգովինայի ազգային թանգարան

## Ծանոթագրություններ