Հարգադրոշմ

**Հարգադրոշմ**, պաշտոնական նշան կամ նշանների շարք, որը դրվում է մետաղից պատրաստված իրերի վրա՝ հիմնականում ազնիվ մետաղների պարունակությունը հաստատելու համար, ինչպիսիք են պլատինը, ոսկին, արծաթը և որոշ երկրներում՝ պալադիում։ Դրոշմը մետաղի որոշակի մաքրության կամ հարգի երաշխիքն է, որը որոշվում է մետաղի փորձարկումով։ Հաճախ բնորոշ նշանները ներառում են նաև ամսաթիվ։

## Տարբերակում
Հարգադրոշմը հաճախ շփոթում են «ապրանքանիշի» հետ։ Հարգադրոշմը ապրանքանիշ կամ արտադրողի նշան չէ, որով վերջինս տարբերում է իր արտադրանքը այլ արտադրողի արտադրանքից։ Օրինակ՝ «925» կնիքն ինքնին պիտակ չէ, այլ հարգի նշանն է։

### Հատկանշման նախադրյալներ
Շատ երկրներ պահանջում են, որպես պաշտոնական պիտակավորման նախապայման, որ արտադրողը կամ հովանավորն ինքը նշի ապրանքի վրա պատասխանատվության և հարգի նշանը։ Պատասխանատվության նշանները պահանջվում են նաև ԱՄՆ-ում։ Այնուամենայնիվ, տարբերանշանների պաշտոնական սխեմա ունեցող երկրներում նշանը կիրառվում է միայն այն բանից հետո, երբ ապրանքը փորձարկվել է, որպեսզի որոշվի, որ դրա մաքրությունը համապատասխանում է ոչ միայն օրենքով սահմանված չափանիշներին, այլև մետաղի պարունակության վերաբերյալ արտադրողի պահանջներին։

### Համակարգեր
Որոշ երկրներում, օրինակ՝ Մեծ Բրիտանիայում, հարգադրոշմը կազմված է մի քանի տարրերից, այդ թվում՝ մետաղի տեսակի նշանը, արտադրողի/հովանավորի նշանը և նշման տարեթիվը։ Անգլիայում նշման տարին սկսվում է մայիսի 19-ին՝ ոսկու և արծաթագործների հովանավոր սուրբ Դունստանի տոնը։ Այլ երկրներում, օրինակ՝ Լեհաստանում, հարգադրոշմը մետաղի և հարգի մասին վկայող մեկ նշան է, որը լրացվում է պատասխանատվության նշանով (հովանավորի նշան՝ Մեծ Բրիտանիայում)։ «Թանկարժեք մետաղական իրերի հարգի վերահսկման և դրոշմման մասին» Վիեննայի կոնվենցիայի փորձաքննության գրասենյակը կարող է նաև տեղադրել լրացուցիչ, ընտրովի, բայց պաշտոնական նշաններ։ Դրանք կարող են մեղմացնել ներմուծման պարտավորությունները ստորագրող երկրների միջև։ Կոնվենցիան ստորագրող երկրներից յուրաքանչյուրն ունի մեկ ներկայացուցչական նշան, այն պետք է դրվի Կոնվենցիայի նշանի կողքին, որը ներկայացնում է մետաղը և դրա հարգը։

## Պատմություն
### Հին բյուզանդական նշաններ
Թանկարժեք մետաղների հսկողությունը կամ ստուգումը փորձաքննության և մակնշման հնագույն հասկացություն էր՝ ստուգման դրոշմանիշերի (դակիչ նշանների) միջոցով։ Հատկանշական նշանների օգտագործումը, սկզբում արծաթի վրա, երկար պատմություն ունի, որը սկսվում է մ.թ. 4-րդ դարից. կան ապացույցներ, որ արծաթե ձուլակտորները նշված են Օգոստինիանոս կայսեր իշխանության ներքո մոտ մ.թ. 350 թվականին, և ներկայացնում է սպառողների պաշտպանության ամենահին հայտնի ձևը։ Այս ժամանակաշրջանի բյուզանդական արծաթի վրա հայտնաբերվել է հինգ նշաններից բաղկացած մի շարք կամ համակարգ, թեև դրանց մեկնաբանության հարցը դեռևս ամբողջությամբ լուծված չէ։

### Ուշ միջնադար
Ուշ միջնադարից սկսած՝ հարգադրոշմավորումն իրականացվում էր տեղական ինքնակառավարման մարմինների կողմից՝ լիազորված գնահատողների միջոցով։ Այս փորձարարները պետության հովանու ներքո ուսումնասիրել են թանկարժեք մետաղյա առարկաները, նախքան դրանք հանրային վաճառքի առաջադրելը։ Արհեստագործական գիլդիաների շրջանում լիազորված քննողի նշանն էր «վարպետի նշանը», որը հաճախ բաղկացած էր նրա անվան սկզբնատառերից և/կամ ոսկեգործի կամ արծաթագործի զինանշանից։ Ժամանակին ոչ մի տարբերություն չկար արծաթագործների և ոսկեգործների միջև, որոնք բոլորն էլ կոչվում էին *orfèvres* (ֆրանսերեն՝ ոսկեգործ)։ Վարպետ արհեստավորը պատասխանատու էր իր ատելյեի կամ արհեստանոցից դուրս եկած աշխատանքի որակի համար՝ անկախ նրանից, թե ով է պատրաստել իրը։ Հետևաբար պատասխանատվության նշանն այսօր էլ ֆրանսերենում հայտնի է որպես *le poinçon de maître*, բառացիորեն «ստեղծողի բռունցքը»։ Այս շրջանում հարգը քիչ թե շատ ստանդարտացված էր Ֆրանսիայում և Անգլիայում, ոսկու համար՝ 20 կարատ, իսկ արծաթի համար՝ 12-13 լոտ (75%-81%)։ սակայն չափորոշիչները կարող էին միայն մասամբ կիրառվել՝ ճշգրիտ վերլուծական գործիքների և տեխնիկայի բացակայության պատճառով։

### Ֆրանսիա
Հարգադրոշմումը սպառողների իրավունքների պաշտպանության Եվրոպայի ամենավաղ ձևերից է։ Եվրոպայում ժամանակակից հարգադրոշմը առաջին անգամ հայտնվել է Ֆրանսիայում՝ 1260 թվականի Գոլդսմիթսի կանոնադրությամբ, որը հրապարակվել է Փարիզի պրովոստ Էթյեն Բուալոյի օրոք՝ Լյուդովիկոս IX թագավորի համար։ Այսպիսով, հաստատվեց արծաթի չափանիշ։ 1275 թվականին Ֆիլիպ III թագավորը հրամանագրով սահմանեց արծաթագործության համար նախատեսված նշանը, ինչպես նաև հատուկ նշաններ յուրաքանչյուր համայնքի դարբնագործների համար։ 1313 թվականին նրա իրավահաջորդը՝ Ֆիլիպ IV-ը ընդլայնեց նշանների օգտագործումը ոսկյա գործերում։

### Անգլիա
1300 թվականին Անգլիայի թագավոր Էդուարդ I-ը օրենք ընդունեց, որը պահանջում էր, որ բոլոր արծաթյա իրերը պետք է համապատասխանեն արծաթե ստանդարտին (92,5% մաքուր արծաթ) և այդ առումով պետք է գնահատվեն «արհեստի պահապանների» կողմից, որոնք այնուհետև ապրանքը կնշեն ընձառյուծի գլխի նշանով։ 1327 թվականին Անգլիայի թագավոր Էդուարդ III-ը կանոնադրություն է շնորհում Գոլդսմիթների ընկերությանը՝ նշանավորելով ընկերության պաշտոնական գոյության սկիզբը։ Այս կազմակերպության գլխամասային գրասենյակը գտնվում էր Լոնդոնում՝ *Goldsmiths' Hall*-ում, որտեղից էլ առաջացել է անգլերեն «*hallmark*» եզրը։ Մեծ Բրիտանիայում *hallmark* տերմինի օգտագործումն առաջին անգամ գրանցվել է 1721 թվականին, իսկ ավելի ընդհանուր իմաստով՝ որպես «որակի նշան» 1864 թվականին։

### Շվեյցարիա
1424 թվականին ֆրանսիացի կարդինալ Ժան դե Բրոգնին Ժնևի ութ վարպետ ոսկեգործների խորհրդի հետ քննարկելուց հետո, Ժնևում կիրառելու համար արծաթե առարկաների մաքրության և հարգի կանոնակարգ ընդունեց (ֆրանսիական չափանիշներին համապատասխան)։ Այսօր Շվեյցարիայում միայն թանկարժեք մետաղից պատրաստված ժամացույցի պատյաններն են դրոշմվում։ Այլ իրերի, ներառյալ արծաթյա իրերի և զարդերի հարգադրոշմը պարտադիր չէ։

## Ժամանակակից հարգադրոշմներ
### Տարբերանշան ոսկու համար

Ժամանակակից աշխարհում, փորձելով ստանդարտացնել թանկարժեք մետաղների ստուգման օրենսդրությունը և հեշտացնել միջազգային առևտուրը, 1972 թվականի նոյեմբերին եվրոպական երկրների հիմնական խումբը ստորագրեց Վիեննայի կոնվենցիան թանկարժեք մետաղների իրերի վերահսկման և պիտանիության մասին։ .[12] Իրերը, որոնք ստուգվել են ստորագրող երկրի որակավորման գրասենյակի կողմից և համապատասխանում են ստանդարտին, ստանում են նշան, որը հայտնի է որպես *Ընդհանուր վերահսկման նշան* (*CCM*), որը հաստատում է նյութի հարգը։ CCM-ի մոտիվը ոսկու համար կշեռքներն են՝ երկու հատվող շրջանների վրա. պլատինի համար՝ ադամանդի ձև, իսկ արծաթի համար՝ լատինական «M» տառի նշան։

Այս նշանը ճանաչված է բոլոր մյուս պետություններում, այդ թվում՝ Ավստրիայում, Կիպրոսում, Չեխիայում, Դանիայում, Ֆինլանդիայում, Մեծ Բրիտանիայում, Հունգարիայում, Իռլանդիայում, Իսրայելում, Լատվիայում, Լիտվայում, Նիդեռլանդներում, Նորվեգիայում, Լեհաստանում, Պորտուգալիա, Շվեդիա, Շվեյցարիա և Ուկրաինա։ Այլ երկրներ նույնպես կարող են դիմել անդամակցության համար։

Այն երկրների միջև, որոնք իրականացրել են հարգադրոշմումը, չափանիշներն ու կիրարկումը զգալիորեն տարբերվում են, ինչը դժվարացնում է մի երկրի համար ընդունել մյուսի դրոշմը որպես իրեն համարժեք։ Թեև որոշ երկրներ թույլ են տալիս շեղում նշված հարգից մինչև 10 մաս/հազար, մյուսները ընդհանրապես թույլ չեն տալիս որևէ շեղում։ Շատ երկրներ հետևում են Վիեննայի համակարգին, գործում են ընթացակարգեր, որոնք թույլ կտան լրացուցիչ երկրներին միանալ Վիեննայի կոնվենցիային։ Նմանապես, գործող բոլոր անդամ պետությունների համաձայնությամբ, կոնվենցիայի պայմանները կարող են փոփոխվել։

Ներկայումս քննարկման ենթակա ամենակարևոր կետը պալադիումի ճանաչումն է որպես թանկարժեք մետաղ։ Որոշ անդամ երկրներ պալադիումը ճանաչում են որպես թանկարժեք մետաղ, իսկ մյուսները՝ ոչ։

### Լեհաստան

Լեհաստանում ոսկու, պալադիումի, պլատինի և արծաթի պաշտոնական դրոշմները 1963-1986 թվականներին։

### Ֆրանսիա

Ոսկու և արծաթի պաշտոնական ֆրանսիական հարգադրոշմները, որոնք կիրառվել են 1798-1972 թվականներին.

Ֆրանսիական ձիու գլխի դրոշմ 18 կարատանոց ոսկյա զարդերի և ժամացույցների համար, որոնք պատրաստված են ֆրանսիական նահանգներում 1838-1919 թվականներին

### Միացյալ Թագավորություն
1973 թվականի *Hallmarking Act*-ով Բրիտանիան դարձավ Վիեննայի կոնվենցիայի անդամ, ինչպես նաև ներմուծեց մակնշում պլատինի համար։ Բոլոր չորս մնացած փորձաքննության գրասենյակները վերջապես ընդունեցին նույն ամսաթվերի տառերի հաջորդականությունը։ 1999 թվականին փոփոխություններ կատարվեցին Միացյալ Թագավորության հարգավորման համակարգում՝ ավելի մոտեցնելու Եվրոպական միությանը։ Այս վերջին օրենսդրության համաձայն, ամսաթվի տառն այլևս չի հանդիսանում նշանի պարտադիր մասը։
Օրենսդրական բարեփոխումների հրամանը (LRO) ուժի մեջ է մտել 2013 թվականի փետրվարի 8-ին, որը Միացյալ Թագավորության փորձաքննության գրասենյակներին օրինական իրավունք է տալիս Մեծ Բրիտանիայի տարածքից դուրս դնել հարգադրոշմներ։ 2016 թվականի հուլիսին Բիրմինգհեմի փորձաքննության գրասենյակը սկսեց դնել Բիմինգհեմի հարգադրոշմը Հնդկաստանի Մումբայ քաղաքում։ 2018 թվականի մարտին Բրիտանական *Hallmarking* խորհուրդը հայտարարեց, որ Մեծ Բրիտանիայի փորձաքննության գրասենյակի նշանները, որոնք դրվել են օֆշորում, պետք է տարբերվեն Մեծ Բրիտանիայում գրանցվածներից։ Հավանական է, որ «օֆշորային» նշանը պետք է ավելացվեր՝ ցույց տալու համար, որ ապրանքը չի փորձարկվել Մեծ Բրիտանիայում։ Լոնդոնի և Էդինբուրգի փորձաքննության գրասենյակներն այժմ հարգադրոշմի գործընթացն անում են բացառապես Մեծ Բրիտանիայում։
Միացյալ Թագավորության դրոշմի պարտադիր մասը բաղկացած է հովանավորի կամ արտադրողի նշանից, վերլուծության գրասենյակի նշանից և հարգի ստանդարտից։

Տարբեր օրինակներ ցույց են տալիս հավելյալ նշանները, որոնք նույնպես կարելի է դրոշմել, առյուծը՝ ստերլինգ արծաթի խորհրդանիշը, ամսաթվի նշանը (փոքրատառ a 2000 թվականի համար), «Հազարամյակի նշանը», որը հասանելի էր միայն 1999 և 2000 թվականներ, կամ վարդի նշանը Յորքշիրի *Sheffield Assay Office*-ի համար։

*Hallmarking Act*-ը փոփոխվել է 2009 թվականի հուլիսին՝ ներառելով պալադիումը 2010 թվականի հունվարից։

### Շվեյցարիա
Թեև շվեյցարական տարածքներում հարգադրոշմումը սկիզբ է առել Ժնևից 15-րդ դարում, Շվեյցարիայում մինչև 1881 թվականը հարգի միասնական համակարգ չկար։ Մինչ այդ, հարգադրոշմումն իրականացվում էր շվեյցարական կանտոնների կողմից տեղական մակարդակով։ 1881 թվականից սկսած դաշնային օրենքների ներդրմամբ հաստատվեց հարգման միատեսակություն։

Գործող օրենքի համաձայն՝ Շվեյցարիայում արտադրված կամ Շվեյցարիա ներմուծված բոլոր ոսկյա, արծաթե, պլատինե կամ պալադիումի ժամացույցների պատյանների վրա պետք է փակցվեն [19] Արտադրողի պատասխանատվության նշանի մոտ պաշտոնական նշանը՝ սենբեռնար շան գլուխը։ Միայն թանկարժեք մետաղից ժամացույցի պատյանները պետք է ունենան դրոշմ։ Շվեյցարական պիտակավորումը այլ իրերի համար, ինչպիսիք են զարդերը և պատառաքաղները, պարտադիր չէ։
Թանկարժեք մետաղյա բոլոր իրերը կարող են դրոշմված լինել Վիեննայի կոնվենցիայի ընդհանուր հսկողության նշանով։

### Նիդերլանդներ
Նիդերլանդները առանձնահատուկ հարգադրոշմներ են ձեռք բերել առնվազն 1814 թվականից։ Ինչպես շատ այլ երկրներ, Նիդեռլանդները պահանջում է պատասխանատվության նշանների գրանցում և օգտագործում։ Կա մի գիրք, որը հրատարակվել է «Նիդեռլանդների պատասխանատվության նշանները 1797 թվականից» (երեք հատորով և անգլերեն լեզվով), որը ցույց է տալիս այդ ժամանակվանից այնտեղ գրանցված բոլոր պատասխանատվության նշանները։ Սա նշանակալի է, քանի որ այն արտադրողները, որոնք թանկարժեք մետաղներից ապրանքներ են արտահանել Նիդեռլանդներ, պետք է գրանցեին իրենց նշանները։

Նիդեռլանդների հարգադրոշմները ճանաչված են նաև ԵՄ այլ երկրներում և կարող են վաճառվել Ավստրիայում, Ֆրանսիայում, Իռլանդիայում, Պորտուգալիայում, Իսպանիայում և Միացյալ Թագավորությունում առանց հետագա փորձարկման։

Հոլանդական փորձաքննության երկու գրասենյակներից մեկը՝ *WaarborgHolland b.v.-*ը, գտնվում է Գաուդայում՝ Ամստերդամի և Ռոտերդամի օդանավակայանների միջև։ Մյուսը գտնվում է Յաուրում, որը կոչվում է *Edelmetaal Waarborg Nederland b.v․*։ Նիդեռլանդները ճանաչում է պլատինը, ոսկին, արծաթը և պալադիումը որպես ազնիվ մետաղներ։

### Հնդկաստան
*BIS* (, Հնդկական ստանդարտների բյուրո) նշանը Հնդկաստանում վաճառվող ոսկյա և արծաթյա զարդերի հարգադրոշմի համակարգ է, որը հավաստում է մետաղի մաքրությունը։ Այն հավաստում է, որ զարդը համապատասխանում է Հնդկաստանի ստանդարտների ազգային կազմակերպության՝ Հնդկական ստանդարտների բյուրոյի կողմից սահմանված չափանիշների շարքին։

## Հարգադրոշմի տեխնիկա
### Դակում
Ավանդաբար, հարգադրոշմը դրվում է պողպատե դակիչներով։ Դակիչները պատրաստված են տարբեր չափերի, որոնք հարմար են մանր զարդերից մինչև մեծ արծաթե սկուտեղների համար։ Դակիչները պատրաստվում են ուղիղ սրունքով կամ օղակաձեւ սրունքով, վերջինս օգտագործվում է օղակները նշելու համար։ Ավանդական դակման հետ կապված խնդիրն այն է, որ դակման գործընթացը տեղաշարժում է մետաղը, ինչի արդյունքում նշվող հոդվածը որոշակի աղավաղվում է։ Սա նշանակում է, որ հարգադրոշմից հետո անհրաժեշտ է վերամշակում։

### Լազերային դրոշմ
Այժմ հասանելի է լազերների միջոցով նշագրման նոր մեթոդ, որը հատկապես արժեքավոր է նուրբ իրերի համար, որոնք կվնասվեն կամ կաղավաղվեն դակման գործընթացից։ Լազերային մակնշումը նաև նշանակում է, որ պատրաստի արտադրանքները վերամշակելու կարիք չունեն։ Լազերային գծանշումն իրականացվում է բարձր հզորության լազերներով՝ մետաղի մակերեսից նյութը գոլորշիացնելու մեթոդով։ Գոյություն ունի երկու եղանակ՝ *2D* և *3D* լազերային հարգադրոշմ։ 2D լազերային հարգադրոշմը այրում է նշանների ուրվագիծը օբյեկտի մեջ, 3D լազերային հարգադրոշմը ավելի լավ է նմանակում դակումով ստացվող արդյունքին։

## Վերլուծության մեթոդներ
Թանկարժեք մետաղներից պատրաստված ոսկերչական իրերը հաճախ են դրոշմվում (կախված արտադրության վայրի կամ ներմուծման վայրի օրենքների պահանջներից)։ Այն դեպքում, երբ պահանջվում է հարգադրոշմում ունենալ, թանկարժեք մետաղից արվեստի զարդերը անցնում են պաշտոնական փորձարկման ուղիներով, որտեղ դրանք վերլուծվում կամ գնահատվում են թանկարժեք մետաղների պարունակության մասով։ Թեև տարբեր երկրներ թույլ են տալիս մի շարք օրինականորեն ընդունելի նրբություններ, փորձարկողն իրականում փորձարկում է, որպեսզի որոշի, որ արտադրանքի հարգը համապատասխանում է արտադրողի կողմից իրի վրա դրված հարգադրոշմին(սովորաբար՝ 750 թվանշան՝ 18 կարատ ոսկու համար)։ Նախկինում վերլուծությունն իրականացվում էր փորձաքարի մեթոդով, սակայն ներկայումս (առավել հաճախ) այն կատարվում է ռենտգենյան ֆլյուորեսցենցիայի (*XRF*) միջոցով։ *XRF*-ը օգտագործվում է, քանի որ այս մեթոդը ավելի խստապահանջ է, քան փորձաքարային թեստը։ Փորձարկման առավել ճշգրիտ մեթոդը հայտնի է որպես *կրակի անալիզ* կամ ոսկյա իրերի և ձուլակտորների տարրալուծման մուֆելային մեթոդ` *կուպելացիա*։ Այս մեթոդը ավելի հարմար է ձուլակտորների և ոսկու պաշարների գնահատման համար, այլ ոչ թե արվեստի նմուշ զարդերի, քանի որ այն լիովին քայքայող մեթոդ է։

### Փորձաքար
Փորձաքարի մեթոդը հատկապես հարմար է շատ արժեքավոր կտորների փորձարկման համար, որոնց համար նմուշառումը քայքայիչ միջոցներով անընդունելի է։ Նյութի քսումը կատարվում է հատուկ քարի վրա, որը մշակվում է թթուներով և ստացված գույնով որոշվում է թանկարժեք մետաղների պարունակության տարբերությունները։ Սակայն այն խորհուրդ չի տրվում սպիտակ ոսկու դեպքում, քանի որ սպիտակ ոսկու համաձուլվածքների գունային տատանումները գրեթե աննկատ են։

### Ռենտգեն ֆլյուորեսցենցիա
Ժամանակակից ռենտգենյան ֆլուորեսցենցիան ոչ քայքայիչ տեխնիկա է, որը հարմար է սովորական վերլուծության պահանջներին։ Այն սովորաբար ունի մինչև հինգ մասի ճշգրտություն և հարմար է համեմատաբար հարթ մեծ մակերեսների համար։ Դա արագ տեխնիկա է, որը տևում է մոտ երեք րոպե, և արդյունքները կարող են ավտոմատ կերպով տպագրվել համակարգչով։ Այն նաև չափում է զարդում առկա այլ համաձուլվածքների մետաղների պարունակությունը։

### Կրակ
Ամենամշակված, բայց բոլորովին քայքայիչ հետազոտության մեթոդը կրակով փորձարկումն է կամ *կուպելացիան*։ Այն կարող է ունենալ 10000-ից 1 մասի ճշգրտություն։ Այս գործընթացում իրը հալեցնում են, համաձուլվածքներն առանձնացնում են և կշռում են բաղադրիչները։ Քանի որ այս մեթոդը լիովին կործանարար է, այն կատարվում է պատահական կամ ընտրովի նմուշառման ձևով։ Օրինակ, եթե արտադրողը դնում է մեծ քանակությամբ ժամացույցների պատյաններ, դրանց մեծ մասը հետազոտվում է ոչ քայքայիչ մեթոդների կիրառմամբ, լոտից մի քանի կտոր պատահականորեն ընտրվում է կրակով վերլուծության համար։

### Այլ մեթոդներ
Վերլուծության նշված մեթոդները ավելի հարմար են պատրաստի արտադրանքի դեպքում, մինչդեռ մյուս մեթոդները հարմար են հումքի վրա օգտագործելու համար՝ նախքան գեղարվեստական աշխատանքի սկսվելը։ Հում թանկարժեք մետաղները (ձուլակտոր կամ մետաղական պաշար) չափվում են հետևյալ մեթոդներով. արծաթը չափվում է տիտրման միջոցով, ոսկին՝ կուպելացիայով, իսկ պլատինը` *ICP OES* սպեկտրոմետրիայով։

## Արտաքին հղումներ
*Online Encyclopedia of Silver Marks, Hallmarks & Maker's Marks
*Gold hallmark identification wizard
*List of basic hallmarks from various countries (archived 26 October 2015)
*Hallmarks on the internet
*More complete list of UK hallmarks past and present
*Hallmark Convention
*Silver Hallmark Encyclopedia ()

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Ազնիվ մետաղներ
Կատեգորիա:Ապրանքանիշներ
Կատեգորիա:Արծաթ
Կատեգորիա:Դրոշմ
Կատեգորիա:Հարգ
Կատեգորիա:Ոսկի