Կառլովի Վարի

**Կառլովի Վարի** (. ), նախկինում ՝ **Կառլսբադ** (. գերմաներենից բառացի թարգմանած՝ նշանակում է *Կառլի լոգարան*), քաղաք Չեխիայում, Օգրժե գետի հովտում, ծովի մակերևույթից 380 մ բարձրության վրա։ Բնակչությունը՝ ։ Բալնեոլոգիական առողջարան է, Պրահայից 120 կմ արևմուտք։

2021 թվականից ներառվել է ՅՈՒՆԵՍԿՕ-ի Համաշխարհային ժառանգության ցանկում՝ «Եվրոպայի առողջարանային մեծ քաղաքներ» («"Great Spa Towns of Europe"») ձևակերպման ներքո. նկատի են առնվել 18-20-րդ դարերի առողջարանային համալիրներն ու ընդհանրապես քաղաքի ճարտարապետությունը։

Կառլովի Վարին Եվրոպայի ամենաընդարձակ առողջարանային համալիրն ունեցող բնակավայրն է և ամենից հաճախ այցելվող առողջարանը Չեխիայի Հանրապետությունում։ Քաղաքը հայտնի է նաև չեխական բարձրորակ, ինքնատիպ, շքեղ ապակեղենի արտադրությամբ։ Բացի այդ, այստեղ զարգացած է սննդի արդյունաբերությունը։

## Անվանում
Անվանումն առաջացել է չեխական թագավոր Կառլ I-ի (նույն ինքը՝ «Հռոմեական սրբազան կայսրության» կայսր և գերմանական թագավոր Կառլոս IV-ը) անունից։ Հանգստավայրի հիմնադրումը կապվում է նրա անվան հետ․ ընդունված է հիմնադրման տարեթիվ համարել 1358 թվականը, երբ Կառլ I-ը աղբյուրների մոտ կառուցել է որսորդական մի փոքր դղյակ) և չեխերեն vary «տաք աղբյուրներ բառից»։

Քաղաքի նախկին գերմանական անվանումն է Կարսլբադ․ նույն Կառլ անունից և գերմաներեն Bad ― «առողջարան, բուժավայր» բառից։

## Բնակչություն
2017 թվականի դրությամբ Կառլովի Վարիում ազգությամբ ոչ չեխ բնակիչները կազմում էին քաղաքի ընդհանուր բնակչության մոտավորապես 7 տոկոսը. դա Չեխիայի Հանրապետությունում երկրորդ ցուցանիշն է՝ մայրաքաղաք Պրահայից հետո։ Օտարերկրացիների մեջ մեծ թիվ են կազմում վիետնամցիները, գերմանացիները, ուկրաինացիները, ռուսները։ 

Աղբյուրը՝ մարդահամարների տվյալները։

## Քաղաքի հետ առնչված անվանի անձինք
*Պետրոս Առաջին (1672–1725), այցելել է Կառլովի Վարի 1711 թ.
*Վոլֆգանգ Գյոթե (1749–1832), գերմանացի գրող, գիտնական. հոդված է գրել տեղի երկրաբանության մասին
*Ժան դը Կառո (1770-1857), շվեյցարացի բժիշկ, հրատարակել է *Almanach de Carlsbad* ժողովածուն։
*Լյուդվիգ վան Բեթհովեն (1770–1827), կոմպոզիտոր. երկու անգամ այցելել է առողջարանը՝ բուժվելու, 1812 թվականին էլ համերգ է տվել Grandhotel Pupp հյուրանոցի Չեխական սրահում։
*Ադալբերտ Շտիֆտեր (1805–1868), ավստրիացի գրող, 1865–1867 թթ. բուժվել է առողջարանում։
*Ֆրեդերիկ Շոպեն (1810–1849), կոմպոզիտոր, 1835 թվականին այստեղ է վերջին անգամ տեսնվել ծնողների հետ։
*Իվան Տուրգենև (1818–1883), ռուս գրող, այցելել է բազմիցս։
*Էնթընի Դրեքսել (1826–1893), Drexel, Morgan & Co. (ներկայումս՝ JPMorgan) ընկերության ավագ գործընկեր, իր անունով հայտնի համալսարանի՝ Drexel University-ի հիմնադիր. վախճանվել է Կառլսբադում 1893 թ.:
*Մուստաֆա Քեմալ Աթաթուրք (1881–1938), Թուրքիայի հանրապետության հիմնադիր և առաջին նախագահ. 1918 թ. բուժվել է առողջարանում։
*Ֆրանտիշեկ Բեհոունեկ (1898–1973), գիտնական և վիպասան. վախճանվել է այստեղ։
*Վլադիմիր Վորոնին (ծնվ. 1941), Մոլդովայի Հանրապետության նախկին նախագահ. բուժման նպատակով բազմիցս այցելել է Կառլովի Վարի։

## Աշխարհագրություն
Կլիման չափավոր խոնավ է, ամառը՝ տաք (հուլիսի միշին ջերմաստիճանը՝ 17, 3&nbsp;°C), ձմեռը՝ շատ մեղմ (հունվարի միջին ջերմաստիճանը՝ -2&nbsp;°C), տարեկան տեղումները՝ 620 մմ։ Բուժիչ միջոցները ածխաթթվային սուլֆատ-հիդրոկարբոնատային նատրիումային տաք աղբյուրներն են (41, 2-72, 2&nbsp;°C), որոնց ջուրն օգտագործվում է խմելու, լոգանքների, ողողումների, ինհալյացիաների համար, տորֆա-ցեխաբուժությունը, Վրժիդլո (Շպրուդել) հեյզերի ջուրը։ Օգտագործվում են 13 խոշոր և շուրջ 300 փոքր հանքային տաք աղբյուրների ջրերը, ինչպես նաև տաք ջրի մշտական հոսք ունեցող Տեպլա գետի ջրերը։

Բուժվում են լյարդի և լեղուղիների, ստամոքս-աղիքային համակարգի, միզուղիների հիվանդություններով և նյութափոխանակության խանգարումներով տառապողները։

## Կլիմա

## Քույր քաղաքներ

## Պատկերասրահ

2007-KarlovyVary-053-wide.jpg
Evlahos carlovy vary.jpg|Տեպլա գետի առափնյան 
Pupp.jpg|Grandhotel Pupp հյուրանոցը
EVLAHOS KARLOVY VARY.jpg|Պատմական փողոցներից մեկը
Karlovy Vary Czech Rep.jpg|Պատմական շինություններից մեկը
KarlovyVaryTshekintasavaltaCzechRepublic 06.jpg|Dvořák Park զբոսայգին
Karlovy Vary, divadlo.jpg|Օպերայի շենքը
Karlovy Vary Gallery.JPG|Սյունաշարերով զբոսայգին՝ Park Colonnade-ը
Karlovy Vary colonnade 1..jpg|Սյունաշար
Питьевая гал.jpg|Ջրըմպման սրահը
Canal in Karlovy Vary (Carlsbad).jpg|Ջրանցքը
Vřídlo - Karlovy Vary.jpg|thumb|Հեյզեր
Karlsbad-Kirche.jpg|Մարիամ Մագդաղենացի եկեղեցին
Karlovy Vary chrám svatého Petra a Pavla červen 2019.jpg|Պողոս-Պետրոս ուղղափառ եկեղեցին


## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն
*
*
*
*
*

## Արտաքին հղումներ
* (չեխերեն)
*Զբոսաշրջային պաշտոնական հարթակ
*Զբոսաշրջային ոչ պաշտոնական հարթակ
*Կառլովի Վարիի տարածաշրջանային հեռուստաալիք  KTB
*Pictures & Streetmap from 1725 (?), A. F. Zuerner/Schenck (Amsterdam)
*Pictures & Streetmap from 1733, Homannische Erben (Nuernberg)
*Karlovy Vary City Card – guide, maps, discounts

Կատեգորիա:1350 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր
Կատեգորիա:Առողջարանային քաղաքներ
Կատեգորիա:Չեխիայի քաղաքներ