Գրքի տաճար

«**Գրքի տաճար**» (եբրայերեն՝ היכל הספר Heikhal HaSefer), Իսրայելի թանգարանի բաժին Երուսաղեմում, Արևմտյան Երուսաղեմի Գիվատ Ռամ բլրի մոտակայքում։

«Գրքի տաճարում» պահվում է այսպես կոչված Մեռյալ ծովի Կումրանի ձեռագրերը, որոնք համարվում են աշխարհում Աստվածաշնչյան ամենահին ձեռագրերը, դրանք հայտնաբերվել են 1947-1956 թվականներին, Վադի-Կումրանի և նրա մոտակայքի 11 քարանձավներում, ընդ որում այստեղ է գտնվում Մեռյալ ծովի ամենալավ պահպանված մագաղաթը, որը թվագրվում է մ.թ.ա. II դարով։  
thumb|ձախից|«Գրքի տաճարի» մուտքը
2013 թվականին Իսրայելի բանկը թողարկեց «Գրքի տաճարին» նվիրված իսրայելական ներդրումային դրամ։

## Շինարարություն  և  ճարտարապետություն
մինի|ձախից|«Գրքի տաճարը» նախագծված է այնպես, որպեսզի գիրքը խորհրդանշի «Լույսի որդիների մարտիկներին Մթության որդիների հետ», տաճարը կառուցված է սպիտակ գմբեթի տեսքով՝ խորհրդանշելով Լույսի որդիներին, իսկ սև բազալտե պատը խորհրդանշում է Մթության որդիներին:
«Գրքի տաճարի» նախագծի մանրազնին մշակումը և շինարարության նախապատրաստումը տևել են յոթ տարի։ Սկզբում նախատեսված էր Երուսաղեմի հրեական համալսարանի համար բլրի վրա կառուցել «տուն» մագաղաթների պահպանման նպատակով, այնուհետև նորակառույցը պետք է կցվեր համալսարանի Ազգային գրադարանին։  Շինարարությունն ավարտվել է  1965 թվականին, դրա ֆինանսավորման գործում զգալի դեր է խաղացել հունգարացի ներգաղթյալ, բարեգործ և մեկենաս Դավիդ Սամուել Գոտտեսմանի (David Samuel Gottesman) ընտանիքը, որը ձեռք է բերել Մեռյալ ծովի մագաղաթները և անհատույց հանձնել Իսրայելի պետությանը։
  
Տաճարը նախագծվել է Արմանդ Բարտոշի, Ֆրեդերիկ Կիսլերի և Հեզեր Հելլերի կողմից։ Այն կառուցվել է սպիտակ գույնի տաճար- ստուպայի տեսքով, սպիտակ գմբեթը զարդարում է շինությունը, այն երկու երրորդով գտնվում է գետնի տակ և իր արտացոլումն է գտնում տաճարը երիզող ջրավազանում։ Սպիտակ գմբեթի դիմաց ձգվում է սև բազալտե պատը։  Շինության գույների ընտրությունը պատահական չի արվել,    մեկնաբանություններից մեկի համաձայն, այն հիմնված է լույսի և խավարի Որդիների կերպարների վրա, սպիտակ գմբեթը խորհրդանշում է  լույսի Որդիներին, իսկ սև պատը` մթության Որդիներին։  Այսպիսով պատի սև գույնը և շինության շրջանաձևությունն ու սպիտակ գույնը խորհրդանշում են լույսի և խավարի, բարու և չարի, ճշմարտության և կեղծիքի հարատև պայքարը։ Բացի այդ, ամբողջ կառույցը նախագծվել է այն սափորի նման, որի մեջ գտնվել են մագաղաթները։

## Ցուցադրություններ
Տաճարի ներքին հարդարանքը և ձևավորումը կատարվել է այնպես, որպեսզի վերարտադրվի այն միջավայրը, որում հայտնաբերվել են մագաղաթները։ Ներկայացված է նաև մշտական ցուցադրություն Կումրանի մասին, որտեղ դրանք գրվել են։

Մեռյալ ծովի մագաղաթների փխրունությունը և խոցելիությունը աննպատակահարմար և անհնար են դարձնում դրանց մշտական ցուցադրությունը, այդ իսկ պատճառով Գրքի տաճարում գործում է մագաղաթների ռոտացիայի համակարգը։ Մագաղաթի 3-ից 6 ամիս ցուցադրությունից հետո, այն տեղափոխվում է հատուկ պահեստարան, որտեղ անցնում է  «վերականգնման» գործընթաց։ Բացի այդ «Գրքի տաճարի» ցուցադրություններում ընդգրկված են վաղ միջնադարյան հազվագյուտ աստվածաշնչյան ձեռագրեր, Մասադից բերված արտեֆակտեր, այլ հազվագյուտ ցուցանմուշներ, մասնավորապես Հալեպի օրենսգիրքը, թվագրված X դարով, որը համարվում է եբրայերեն Աստվածաշնչի հնագույն և ամբողջական տարբերակը։

## Գրականություն
* Meir Ronen, "Keepers of the Scrolls," The Jerusalem Post (July 24, 1997).
* Lelke, Roland, "Der endlose Raum in Frederick Kieslers Schrein des Buches," ("The endless space in Frederick Kiesler's Shrine of the Book") (book, 187 p.) Shaker Verlag, Aachen, (1999) (German)

## Պատկերասրահ

Museum Israel (14894703018).jpg
Israel Museum, Jerusalem 2008 25.jpg
Mini Heichal.JPG
Israel Museum, Jerusalem P1110185 (5887893093).jpg
Jerusalem Shrine of the Book (2543654374).jpg


## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* The Shrine of the Book at the Israel Museum, Jerusalem
* The Shrine of the Book 
* The Israel Museum, Jerusalem

Կատեգորիա:1965 հիմնադրումներ Իսրայելում
Կատեգորիա:1965 հիմնադրված թանգարաններ
Կատեգորիա:Գմբեթներ
Կատեգորիա:Երուսաղեմի թանգարաններ
Կատեգորիա:Երուսաղեմի շենքեր և կառույցներ
Կատեգորիա:Իսրայելի գրական թանգարաններ
Կատեգորիա:Իսրայելի հնագիտական թանգարաններ
Կատեգորիա:Հնագիտությունն Իսրայելում