Ստանդարտ ծախսերի հաշվառում

**Ստանդարտ ծախսերի հաշվառում**, ավանդական ծախսերի հաշվառման մեթոդ, որը ներդրվել է 1920-ական թվականներին՝ որպես ավանդական ծախսերի հաշվառման մեթոդի այլընտրանք, որը հիմնված է պատմական ծախսերի հաշվառման վրա։

## Ընդհանուր ակնարկ
Ստանդարտ ծախսերի հաշվառումն օգտագործում է արդյունավետության գործակիցներ, որոնք համեմատում են աշխատուժի և ապրանքների արտադրության համար փաստացի օգտագործվող նյութերի ծախսերը նրանց հետ, որոնք կպահանջվեին նույն ապրանքը «ստանդարտ» պայմաններում արտադրելու համար։ Քանի դեռ փաստացի և ստանդարտ պայմանները նման են, խնդիրներ չեն առաջանում։ Ցավոք, ծախսերի հաշվառման ստանդարտ մեթոդները մշակվել են մոտ 100 տարի առաջ, երբ աշխատուժը կազմում էր ապրանքների արտադրության ծախսերի ամենակարևոր մասը։ Ստանդարտ մեթոդները դեռ շեշտը դնում են աշխատանքի արդյունավետության վրա, չնայած շատ դեպքերում այս ռեսուրսը կազմում է ծախսերի շատ փոքր մասը։

Ստանդարտ ծախսերի հաշվառումը կարող է վնաս հասցնել ղեկավարներին, աշխատողներին և ընկերություններին մի քանի եղանակներով։ Օրինակ, գույքագրման ավելացման ռազմավարական որոշումը կարող է բացասաբար ազդել արտադրության ղեկավարի կատարողականի գնահատման վրա։ Պաշարների ավելացումը ենթադրում է արտադրության ավելացում, ինչը նշանակում է, որ գործընթացները պետք է  ավելի մեծ արագությամբ իրականացվեն։ Երբ ինչ-որ բան սխալ է ընթանում, գործընթացն ավելի երկար է տևում և սովորականից ավելի շատ աշխատանքային ժամանակ է պահանջում։ Թվում է, թե ղեկավարը պատասխանատու է սահմանված նորմը գերազանցելու համար, նույնիսկ եթե նա ի վիճակի չէ վերահսկել արտադրության պահանջները կամ խնդիրը։

Տնտեսական անբարենպաստ պայմաններում ֆիրմաները օգտագործում են արդյունավետության բարձրացման նույն մեթոդները՝ անձնակազմը ճիշտ չափով կրճատելու համար։ Այս պայմաններում աշխատանքից ազատված աշխատողները նույնիսկ ավելի քիչ վերահսկողություն ունեն ավելորդ գույքագրման և ծախսերի արդյունավետության վրա, քան իրենց ղեկավարները։

## Պատմություն
Առաջին հեղինակներից մեկը, ով կանխատեսեց ստանդարտ ծախսերը, բրիտանացի հաշվապահ Ջորջ Պ. Նորթոնն էր 1889 թ.-ի իր «Տեքստիլ արտադրողների հաշվապահություն» գրքում։ Նորթոնն իր գրքում գրել է։ Ջոն Ուիթմորին՝ Ալեքսանդր Համիլթոն եկեղեցու աշակերտին, է վերագրվում 1906/08թթ.-ին «...ստանդարտ ծախսերի համակարգի առաջին մանրամասն նկարագրության» ներկայացումը։ Անգլո-ամերիկյան կառավարման խորհրդատու Գ. Չարթեր Հարիսոնին վերագրվում է 1910-ականների սկզբին ամենավաղ հայտնի ամբողջական ստանդարտ ծախսերի համակարգերից մեկի նախագծումը։

Երբ 1890-ականներին մշակվեց ծախսերի հաշվառում, աշխատուժի ծախսերը կազմում էին արտադրության ինքնարժեքի ամենամեծ մասը և կարող էին համարվել որպես փոփոխական ծախսեր։ Աշխատողները հաճախ չգիտեին, թե շաբաթական քանի ժամ են աշխատելու, երբ երկուշաբթի առավոտյան զեկուցում էին, քանի որ ժամանակի հետևման համակարգերը (հիմնված ժամանակի հաշվառման գրքի վրա) դեռևս տարրական մակարդակում էին։ Հետևաբար, ծախսերը հաշվառող հաշվապահները կենտրոնացել էին այն բանի վրա, թե որքան արդյունավետ են ղեկավարները օգտագործում աշխատուժը, քանի որ դա նրանց ամենակարևոր փոփոխական ռեսուրսն էր։ Այնուամենայնիվ, այժմ աշխատողները, ովքեր երկուշաբթի առավոտյան աշխատանքի են գալիս, գրեթե միշտ աշխատում են 40 ժամ կամ ավելի։ նրանց ծախսերը ֆիքսված են, այլ ոչ թե փոփոխական։ Այնուամենայնիվ, այսօր շատ ղեկավարներ դեռևս գնահատվում են իրենց աշխատանքի արդյունավետության համար, և աշխատակիցների կրճատման շատ արշավներ հիմնված են դրա վրա։

Ավանդական ստանդարտ ծախսերը (ստանդարտ ծախսեր, TSC), որոնք օգտագործվում են ծախսերի հաշվառման մեջ, թվագրվում են 1920-ական թվականներով և այսօր կիրառվող կառավարման հաշվառման գլխավոր մեթոդն է, քանի որ այն օգտագործվում է ֆինանսական հաշվետվություններ կազմելու համար ՝ եկամտի մասին հաշվետվության և հաշվեկշռի հոդվածները գնահատելու համար, ինչպիսիք են վաճառված ապրանքների ինքնարժեքի հաշվառումը(COGS) և գույքագրման գնահատումը։ Ավանդական ստանդարտ ծախսերը պետք է համապատասխանեն ընդհանուր ընդունված հաշվապահական սկզբունքներին (GAAP) և իրականում ավելի շատ համապատասխանում են ֆինանսական հաշվապահական հաշվառման պահանջներին, քան լուծումներ են տրամադրում կառավարչական հաշվապահներին։ Ավանդական մոտեցումները սահմանափակում են նրանց ՝ որոշելով ծախսերի դինամիկան միայն արտադրության կամ վաճառքի ծավալի առումով։

## Ստանդարտ ծախսերի հաշվառում, Թեմաներ

### Պատմական ծախսեր
Պատմական ծախսերն այն ծախսերն են, որոնց միջոցով նյութերը և աշխատուժը կարող են բաշխվել անցյալի փորձի հիման վրա։ Պատմական ծախսերը անցյալում կատարված ծախսերն են։ Նախապես որոշված ​​ծախսերը նախապես հաշվարկվում են ծախսերի տարրերի վրա ազդող գործոնների հիման վրա։

Ժամանակակից ծախսերի հաշվառման մեջ պատմական ծախսերի հաշվառումն ընդլայնվել է ՝ որոշակի ժամանակահատվածում ընկերության ֆիքսված ծախսերը բաշխելով այդ ժամանակահատվածում արտադրված ապրանքների վրա,  արդյունքը հաշվի առնելով որպես արտադրության ընդհանուր արժեք։ Սա թույլ է տալիս արտացոլել արտադրության ընդհանուր արժեքը, որը չի վաճառվել այն ժամանակահատվածում, երբ այն արտադրվել է, գույքագրման մեջ՝  օգտագործելով հաշվապահական հաշվառման տարբեր բարդ մեթոդներ, որոնք համապատասխանում են ընդհանուր ընդունված հաշվապահական հաշվառման սկզբունքներին (GAAP): Սա նաև, ըստ էության, թույլ է տվել ղեկավարներին անտեսել ֆիքսված ծախսերը և դիտարկել յուրաքանչյուր ժամանակահատվածի արդյունքները ՝ համապատասխանեցնելով ցանկացած տվյալ ապրանքի «ստանդարտ ծախսերին»։

: Օրինակ ՝ եթե երկաթուղային ավտոբուսային ընկերությունը սովորաբար ամսական արտադրում է 40 վագոն, և ֆիքսված ծախսերը դեռ ամսական կազմում են $ 1000, ապա կարելի է ասել, որ յուրաքանչյուր վագոնի գործառնական ծախսերը կազմում են $25 =($1000 / 40). Սա ավելացնելով մեկ վագոնի համար 300 ԱՄՆ դոլարի փոփոխական ծախսերին, ստանում ենք 325 ԱՄՆ դոլարի ընդհանուր արժեք մեկ վագոնի համար։

Այս մեթոդը հակված էր փոքր-ինչ խեղաթյուրելու ստացված միավորի արժեքը, սակայն զանգվածային արտադրության ոլորտներում, որոնք կազմում էին մեկ արտադրանքի գիծ, ​​և որտեղ հաստատուն ծախսերը համեմատաբար ցածր էին, աղավաղումը շատ չնչին էր։

: Օրինակ՝ եթե երկաթուղային ավտոմոբիլային ընկերությունը մեկ ամսվա ընթացքում պատրաստել է 100 վագոն, ապա միավորի արժեքը կազմում է 310 դոլար մեկ վագոնի համար ($300 + ($1000 / 100)): Եթե ​​հաջորդ ամիս ընկերությունը պատրաստել է 50 վագոն, ապա միավորի արժեքը = $320՝ մեկ վագոնի համար ($300 + ($1000 / 50)), ստացվում է համեմատաբար փոքր տարբերություն։

### Տարբերակման վերլուծություն
Ստանդարտ ծախսերի հաշվառման կարևոր մասը շեղումների վերլուծությունն է, որը բաժանում է տարբերությունը փաստացի ծախսերի և կարգավորող ծախսերի տարբեր բաղադրիչների (ծավալի փոփոխություն, նյութերի արժեքի փոփոխություն, աշխատուժի ծախսերի փոփոխություն և այլն) միջև։ Այսպիսով, ղեկավարները կարող են հասկանալ, թե ինչու են ծախսերը տարբերվում նախատեսվածից և կարողանան համապատասխան միջոցներ ձեռնարկել իրավիճակը շտկելու համար։

## Տես նաև

* Կառավարչական հաշվառում

## Ծանոթագրություններ


## Հետագա ընթերցում

* Cheatham, Carole B., and Leo R. Cheatham. "Redesigning cost systems: Is standard costing obsolete?." *Accounting Horizons* 10 (1996): 23-31.
* Epstein, Marc J. *The effect of scientific management on the development of the standard cost system.* New York: Arno Press, 1978.
* Fleischman, Richard K., and Thomas N. Tyson. "The evolution of standard costing in the UK and US: from decision making to control." *Abacus* 34.1 (1998): 92-119.
* Henrici, Stanley B. *Standard costs for manufacturing.* McGraw-Hill, 1960.
* Nicholson, Jerome Lee, and John Francis Deems Rohrbach. *[https://archive.org/stream/costaccounting00nichuoft#page/n3/mode/2up Cost accounting].* New York: Ronald Press, 1919.
Կատեգորիա:Հաշվապահություն
Կատեգորիա:Ֆինանսներ
Կատեգորիա:Տնտեսագիտություն
Կատեգորիա:Մենեջմենթ
Կատեգորիա:Բյուջե