open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Երկրների ցանկ ըստ պողպատի արտադրության

Այս հոդվածն ամփոփում է **[[պողպատ]]ի համաշխարհային արտադրությունն ըստ երկրների**։

2019 թվականին պողպատի համաշխարհային արտադրությունը կազմել է 1869.9 միլիոն տոննա (մտ)։ Պողպատ արտադրող ամենախոշոր երկիրը ներկայումս Չինաստանն է, որին 2019 թվականին բաժին է ընկել պողպատի համաշխարհային արտադրության 53.3%-ը։ 2008, 2009, 2015 և 2016 թվականներին պողպատ արտադրող երկրների մեծ մասում արտադրանքի ծավալը նվազեց, որի պատճառը համաշխարհային անկումն էր։ 2010 և 2017 թվականներին, արտադրանքի ծավալը կրկին աճեց։ 2019 թվականին չմշակված պողպատի արտադրության պայմանագիրը կնքվեց բոլոր շրջաններում, սակայն բացառություն կազմեցին Ասիան և Մերձավոր Արևելքը։

## Երկրների ցանկ ըստ պողպատի արտադրության
Ստորև ներկայացված է 1967, 1980, 1990, 2000 թվականների և 2007-ից մինչև 2019 թվականի երկրների ցանկ ըստ պողպատի արտադրության, որը հիմնված է Պողպատի համաշխարհային ասոցիացիայի կողմից տրամադրված տվյալների վրա։ Նշված են այն բոլոր երկրները, որոնց չմշակված պողպատի տարեկան արտադրությունն առնվազն 2 միլիոն տոննա է։

## Արտահանում
արտահանում - ներմուծում

## Ներմուծում
ներմուծում − արտահանում

## Տես նաև
* Steel industry
* Global steel industry trends
* List of steel producers
* List of countries by iron ore production

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* World Steel Association
* American Iron and Steel Institute
Հեպատոմեգալիա

**Հեպատոմեգալիա**, վիճակ է, երբ լյարդը չափերով մեծանում է։ Այն ոչ սպեցիֆիկ ախտանիշ է, որը ունի բազմաթիվ պատճառներ։ Պատճառների խմբերն են ինֆեկցիաները, լյարդի ուռուցքները, նյութափոխանակային հիվանդությունները։ Կախված պատճառից, հեպատոմեգալիան կարող է արտահայտվել դեղնուկի հետ միասին։

## Նշաններ և ախտանիշներ
Հեպատոմեգալիայի հետ միասին կարող է հայտնաբերվել քաշի կորուստ, ախորժակի կորուստ, լեթարգիա, դեղնուկ։

## Պատճառներ
thumb|Լեպտոսպիրոզ
Հեպատոմեգալիայի պատճառները ներկայացված են ստորև։

### Ինֆեկցիոն

## Մեխանիզմ
Հեպատոմեգալիայի մեխանիզմներից են անոթային թափանցելիության մեծացումը, բորբոքումը (հիմնականում ինֆեկցիաների պատճառով) և լյարդի բջիջներում տարբեր նյութերի կուտակումները։

## Ախտորոշում
thumb|Լյարդի ուլտրաձայնային պատկեր, կատարված է միջին անրակային գծով, սագիտալ հարթությամբ
thumb|140 px|Միջինանրակային գծով լյարդի աջ բլթի պատկեր՝ 0-7 տարեկան երեխայի մոտ։
Հեպատոմեգալիայի ախտորոշման համար կատարվում է անամնեզի ուսումնասիրում և ֆիզիկալ զննում։

## Բուժում
140 px|thumb|right|
Պրեդնիզոն
Հեպատոմեգալիայի բուժումը կախված է հիմքում ընկած պատճառից, որը պարզելու համար պետք է կատարել ճշգրիտ ախտորոշում։ Աուտոիմուն պատճառի դեպքում բուժման մեջ օգտագործվում է պրեդնիզոն և ազաթիոպրին։

Լիմֆոմայի դեպքում կատարվում է քիմիա- և ռադիոթերախիա։ Որոշ դեպքերում բուժման միջոց է նաև վիրահատությունը։ C խմբի Մենինգոկոկի կոնյուգացված պատվաստանյութը նույնպես օգտագործվում է որոշ դեպքերում։

Առաջնային բիլիար ցիռոզի դեպքում ուրսոդեզօքսիխոլաթթուն օգնում է հեռացնել լեղին, ինչը որոշ դեպքերում մեծացնում է ապրելիությունը։

## Տես նաև
* Հեպատոսպլենոմեգալիա
* Լյարդի ֆունկցիոնալ թեստեր
* Լյարդ
* Հեպատիտ

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ

Կատեգորիա:Հեպատոլոգիա
Ալիս դը Շամբրիե

**Ալիս դը Շամբրիե** (, ), շվեյցարացի բանաստեղծուհի և նորավեպերի հեղինակ, հիմնականում ստեղծագործել է ֆրանսերեն։

## Կենսագրություն
Մեկ տարեկան հասակում կորցրել է մորը։ 1876-1877 թվականներին ապրել է Դարմշտադտում, դասավանդել է գերմաներեն, այդ լեզվով հեղինակել է մի քանի ստեղծագործություն։ Կենդանության օրոք պարբերականներում հրատարակել է ոչ մեծ քանակությամբ երկեր։ *«Քնած գեղեցկուհին»* բալլադի համար արժանացել է Թուլուզի ծաղկախաղերի ակադեմիայի մրցանակին (1882)։ Վախճանվել է շաքարախտային կոմայից։

Ալիս դը Շամբրիեին համբավ է բերել նրա բանաստեղծությունների՝ «*Այն կողմում*» (*Au-delà*) խորագիրը կրող ժողովածուն, որը կազմել ու հրատարակության էր պատրաստել Ֆիլիպ Գոդեն (առաջին անգամ տպագրվել է 1883 թվականին, հետագայում բազմիցս վերահրատարակվել է)։

## Ստեղծագործություններ
* *Atlantide* (1880, պոեմ)
* *Belladonna*// *Trois Nouvelles : Verena, Belladonna, Cendrillon* (1882)
* *Au-delà* (1883, վերահրատ. 1884, 1885, 1886, 1891, 1899, 1934)
* *Le Chatelard de Bevaix dans le Musée neuchâtelois* (1884, վերահրատ. 1934, 1947)
* *Œuvres poétiques*, préface de Marc Eigeldinger, postface de Guy de Chambrier (1972)
* *Sibylle ou le Chatelard de Bevaix* (1983)
* *Légendes et récits, Liminaire* (1990)
* *Poèmes choisis* (1998)
* *Oh ! Laissez-moi chanter…*, Հանս Էռնիի նկարազարդումներով (2004)

## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն
* Barbier H. Alice de Chambrier et son œuvre littéraire. Cahors: Impr. A. Coueslant, 1937
* Evard M. Grandes figures féminines de notre passé suisse. Neuchâtel; Paris: Delachaux & Niestlé, 1944
* Pionnières et créatrices en Suisse romande: XIXe et XXe siècles. Genève: Slatkine, 2004
## Արտաքին հղումներ
* Notice d'un choix de poèmes
* Alice de Chambrier at WikiSource 

Կատեգորիա:Շվեյցարացի բանաստեղծուհիներ
Կատեգորիա:Շվեյցարացի կին գրողներ
Կատեգորիա:Ֆրանսալեզու բանաստեղծներ
Կատեգորիա:Շվեյցարացի արձակագիրներ
Կատեգորիա:Ֆրանսալեզու դրամատուրգներ
Օգյուստ Վեստրիս

**Մարի Ժան Օգյուստ Վեստրիս** (, ), ֆրանսիացի խորեոգրաֆ և բալետի արտիստ։

## Կենսագրություն
Օգյուստը Գաետանո Վեստրիսի և պարուհի Մարի Ալարի արտամուսնական երեխան էր։ Ծնվել է 1760 թվականին։ Հոր և որդու հանդիպումը կայացել է պատահաբար։ Բաժանվելով Մարի Ալարից Գաետանոն կապ չի պահպանել նրա հետ։ Մի անգամ նկատելով տաղանդավոր տղային՝  հետաքրքրվել է նրանով և բացահայտել իսկությունը։

Գաետանո Վեստրիսը եղել է Օգյուստի ուսուցիչը։ Հայրը բարձրահասակ էր, իսկ որդին՝ նվազ կազմվածքով և միջին հասակով, բայց փառասիրության տեսանկյունից նրանք արժեին միմյանց։ Չունենալով բեմական վառ հմտություններ՝ Օգյուստը իր տաղանդով շահել է հանդիսատեսին, հավասար հաջողությամբ հանդես գալով ինչպես բնահատուկ, այնպես էլ դասական դերապարերում՝ խախտելով պարողների ավանդական բաժանումը «ազնվական» և բնահատուկ դերեր կատարողների։

Օգյուստ Վեստրիսը մահացել է 1842 թվականի դեկտեմբերի 5-ին, Փարիզում։

Նրա որդին՝ Արման Վեստրիսը, նույնպես հայտնի պարող է եղել։

## Բեմական գործունեություն
Բեմում առաջին անգամ ելույթ է ունեցել 12 տարեկան հասակում՝ «La Cinquantaine» դիվերսիմենտում (1772)։ 1776 թվականին արդեն մենապարող էր, իսկ 1778 թվականին՝ «Primo ballerino»:

Իր կատարողական արտակարգ տեխնիկայի համար նրան անվանել են «պարի աստված»։ 1785 թվականին նա շրջագայել է Անգլիայում, պարել գավոտ Անդրե Գրեթրիի  «Panurge dans l'île des lanternes» կատակերգական օպերայում (1785), որը դարձել է դասական բալետ, իսկ այնուհետև մանրամասն նկարագրվել Ֆրիդրիխ Ցորնի կողմից գրված «Պարարվեստի քերականություն» գրքում (Grammatik der Tanzkunst, 1887):

Ֆրանսիական Մեծ հեղափոխության ժամանակ արտիստը փախել է Լոնդոն, որտեղ մնացել մինչ 1793 թվականը։ Վերադառնալով այնուհետև Փարիզ՝ Վեստրիսը ստիպված է եղել մրցել պարող Լուի Դյուպորի հետ։ 1835 թվականին՝ 75 տարեկան հասակում, արտիստը դեռևս պարել է բեմում (մենուետներ, Մարիա Տալիոնիի հետ)։

Օգյուստ Վեստրիսը համարվում է իր դարաշրջանի մեծագույն պարողներից, հատկապես հայտնի է իր վիրտուոզ տեխնիկայով և թռիչքների բարձրությամբ։

## Դասավանդման գործունեություն
Փարիզյան բեմը վերջնականապես լքելուց հետո Օգյուստ Վեստրիսը պար է դասավանդել և դարձել այնպիսի հրաշալի վարպետների ուսուցիչ, ինչպիսիք են Մարիուս Պետիպան, Լյուսիեն Պետիպան, Ժյուլ Պերոն, Ավգուստ Բուրնոնվիլը, Մարիա Տալյոնին, Ֆանի Էլսլերը և այլք։

Ավգուստ Բուրնոնվիլը երկու հուշ է թողել իր տաղանդավոր ուսուցչի պատվին։ Առաջինը՝ դա Վեստրիսի մեթոդն է, որը ներկայացված է տրակտատում, դասակարգելով այն հիմնական վարժությունները, որոնք հիմնված են թռիչքների վրա։ Երկրորդը՝ սովորելով Վեստրիսի մոտ, գրի է առել նրա բոլոր պարային կոմբինացիաները, հետագա սերունդների համար պահպանելով և փոխանցելով եզակի պարային շարժումներ։

## Մատենագիտություն
* 

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* In the name of Auguste Vestris  

Կատեգորիա:Բալետի արտիստներ
Կատեգորիա:Բնօրինակում անաղբյուր հոդվածներ
Կատեգորիա:Ֆրանսիացի բալետի արտիստներ
Կատեգորիա:Ֆրանսիացի խորեոգրաֆներ
Երկրների ցանկ ըստ կոկոսի արտադրության

մինի|աջից|Կոկոսի արտադրության երկրները 2016 թվականին
Սա երկրների ցանկն է ըստ կոկոսի արտադրության 2016-ից 2018 թվականներին ՝ հիմնված Պարենի և գյուղատնտեսության կազմակերպության կորպորատիվ վիճակագրական տվյալների բազայի  վրա : 2018 թվականին կոկոսի համաշխարհային արտադրությունը կազմել է 61 865 423  տոննա ՝ 2,4% -ով ավելի, քան 2017 թվականին՝,որը կազմում էր 60 444 228 տոննա :

## երկրներն ըստ արտադրության

## Նշումներ

## Ծանոթագրություններ

Coconut
ASP-45

**ASP-45 Tactical**, ինքնալիցքավորվող ատրճանակ, որը 2013 թվականին արտադրել է հայկական «Aspar Arms» ընկերությունը, այն ընդունվել է Հայաստանի հատուկ նշանակության ջոկատում և Հայաստանի զինված ուժերում։

## Պատմություն
ASP-45-ը ներկայացվել է Հայաստանում կայացած ռազմական հրամանատարաշտաբային «Արձագանք 2013» ուսուցման ժամանակ՝ 2013 թվականի հոկտեմբերին, ինչպես երևում է անվանումից, այն նշանակված է .45 ACP փամփուշտների օգտագործման համար, փամփշտատուփի տեսակը անկետայում ցուցադրված է արևմտյան ձևով։ Հարվածաձգանային մեխանիզմը հրահանավոր տիպի է, կրակի ռեժիմը՝ հատ-հատ։ Հնարավոր է օգտագործել խլացուցիչ և ստանդարտ չափից ավելի մեծ երկշարանոց կամարաձև փամփշտատուփ, պահունակի տարողությունը՝ 10 կամ 14 փամփուշտ։ Տվյալ զենքը նշանակված է հատուկ նշանակության ջոկատների համար։

## Հիմնական բնութագրեր
* **Քաշ**՝ 1,5 կգ.
* **Երկարություն**՝ 225 մմ, 410 մմ՝ խլացուցիչով
* **Փողի երկարություն**։ 150 մմ․
* **Տրամաչափ**։ 11,43 մմ.
* **Փամփուշտ**։ 45 ACP
* **Փամփուշտի թռիչքի սկզբնական արագություն**։ 262 մ/վ
* **Նշանառության հեռավորություն**։ 50 մ
* **Փամփշտատուփի տեսակ**։ 10 կամ 14 փամփուշտ

## Արտադրող երկիր
* 

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* K-2

Կատեգորիա:Հայաստանի հրաձգային զինատեսակներ
Ալբերտ Վան Նամեն վան Էմնես

**Ալբերտ Վան Նամեն վան Էմնես** (, ), նիդերլանդացի պետական գործիչ, Նիդելանդների սենատի նախագահ (1889-1902 թվականներ)։

## Կենսագրություն

Ծնվել է հողատերերի ընտանիքում։ Որպես իրավաբան է աշխատել Զվոլիում, իսկ ավելի ուշ` որպես դպրոցական տեսուչ Օմեն և Կամպեն համայնքներում։ 1852 թվականին գերազանցությամբ ավարտել է Ուտրեխտի Կիրառական գիտությունների համալսարանը։ 1866 թվականի նոյեմբերին Զվոլիի շրջանից ընտրվել է խորհրդարանի անդամ։ 1879 թվականին պարտվել է ընտրություններում։ Ուներ լիբերալ-պահպանողական հայացքներ։

1880-1902 թվականնեին եղել է Նիդերլանդների Սենատի անդամ, 1889-1902 թվականներին` Սենատի նախագահ։

Նաև աշխատել է մի շարք վերստուգիչ և կառավարման խորհուրդներում։ Այդ թվում եղել է NCS-ի (Հոլանդական երկաթուղիներ) դիտորդական խորհրդի նախագահ, Հոլանդական Հարավաֆրիկյան երկաթուղու դիտորդական խորհրդի նախագահ, Հարավաֆրիկյան Հանրապետության շահերի առաջմղման ասոցիացիայի նախագահ, բարեգործական ընկերության կոմիսար, Ռեմբրանդտի ասոցիացիայի տնօրենների խորհրդի անդամ, որի նպատակն էր Նիդերլանդներում գեղարվեստական արժեքների պահպանումը։

## Պարգևներ և կոչումներ

Պարգևատրվել է Նիդերլանդական առյուծի շքանշանի Մեծ խաչով (1898 թվական)։

## Ծանոթագրություններ

## Աղբյուրներ

* http://www.parlementairdocumentatiecentrum.nl/id/vg09ll3jiyia#p1

Կատեգորիա:Նիդերլանդացի պետական գործիչներ
Խան Սոլ Յա

**Խան Սոլ Յա** (, ), հարավկորեական գրող և հասարակական գործիչ։Կորեական պրոլետարական գրողների ասոցիացիայի կազմակերպիչներից մեկը։ Ռուսերենում հանդիպում են նաև **Խան Սեր Յա**, **Խան Սորիա** տարբերակներով գրանցած անվանումներ։

## Կենսագրություն
Գաղութային իշխանության ընթացքում գրել է քաղաքական ձախ կողմնորոշվածության ստեղծագործություններ, 1940-ականներին անցել է Ճապոնական կայսրության և նրա ռազմական արշավների ակտիվ աջակցության կողմը։ 1945 թվականից հետո դարձավ Կիմ Իր Սենայի գլխավոր համախոհներից մեկը և ԿԺԴՀ Գրողների միության նախագահը։ 1962 թվականին դարձել է ռեպրեսիաների զոհ, նրա գրքերը հանվել են շրջանառությունից։ 1969 թվականին իրավունքները վերականգնվել են։ Թաղված է ազգային հերոսների գերեզմանատանը։

## Աշխատություններ
Հեղինակել է «Մթնշաղ»(1936), «Երիտասարդություն» (1937) վեպերը, «Աշտարակ», «Չոր քամի», «Արևածաղիկ» եռագրությունները, «Տեդոնգան» վեպը (1952), պատմությունները և «Անցումային շրջան» պատմվածքները (1929), «Շնագայլեր» և այլն։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Памятник на могиле

## Գրականություն
* Brian Myers: Han Sŏrya and North Korean Literature. The failure of Socialist realism in the DPRK. East Asia Program, Cornell University, Ithaca (New York) 1994, ISBN 0-939657-84-8, ISBN 0-939657-69-4.
* Хан Сер Я. Сборник рассказов. Пхеньян: Изд-во лит-ры на иностр. языках, 1967.
* Хан Сер Я. Сумерки. Роман. М.: Гослитиздат, 1958 (авториз. пер. Е. Берман).
* Хан Сер Я. Сумерки. Роман. М.: ИЛ, 1959 (пер. Е. Тё).
* Хан Сер Я. Сумерки. Роман. М.: Гослитиздат, 1961 (пер. Д. Приемский).
* Хан Сер Я. Тэдонган. Роман. М.: ИЛ, 1959, 1961 (пер. Е. Тё).

Կատեգորիա:Հարավկորեացի գրողներ
Ալեքսան Պետրոսյան

**Ալեքսան Մակարի Պետրոսյան** (), հայ պատգամավոր և գործարար։

## Կենսագրություն
*1977 թվականին  ավարտել է Հայկական գյուղատնտեսագիտական ինստիտուտը, որպես ճարտարագետ-տեխնոլոգ է։
*1978—1991 թվականներին աշխատել է որպես ճարտարագետ-տեխնոլոգ Հոկտեմբերյանի գինու գործարանում։
*1981—1995 թվականները եղել է արտադրության պետ, գործարանի տնօրեն։
*1995 թվականից եղել է Էջմիածնի շրջանի Լենուղի գյուղի «ՄԱՓ» ՓԲԸ գործադիր տնօրեն և խորհրդի նախագահ։
*2003 թվականի մայիսի 23 «Օրինաց երկիր» կուսակցության կողմից ընտրվել է խորհրդարանի պատգամավոր։
*2006 թվականից եղել է Ազգային ժողովի ֆինանսավարկային, բյուջետային և տնտեսական հարցերի մշտական հանձնաժողովի անդամ։

Անկուսակցական է։

Ամուսնացած է, ունի երեք երեխա։

## Պարգևներ
Արժանացել է Ռուսաստանի Դաշնության նախագահի կողմից շնորհակալագրի՝ (2015 թվական, փետրվարի 12) ռուս-հայկական համագործակցության զարգացման և երկկողմ միջխորհրդարանական կապերի ամրապնդմանը մեծ ներդրում կատարելու համար։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
*Պետրոսյան Ալեքսան Մակարի
*Алексан Макарович Петросян

Կատեգորիա:Հայ ճարտարագետներ
Կատեգորիա:Հայ ձեռնարկատերեր
Կատեգորիա:Հայ քաղաքական գործիչներ
Կատեգորիա:ՀՀ Ազգային ժողովի պատգամավորներ
Կատեգորիա:Հայ գործարարներ
Կատեգորիա:ՀՀ ԱԺ 5-րդ գումարման պատգամավորներ
Կատեգորիա:ՀՀ ԱԺ 3-րդ գումարման պատգամավորներ
Կատեգորիա:ՀՀ ԱԺ 4-րդ գումարման պատգամավորներ
Աշոտ Թադևոսյան

**Աշոտ Սոսիկի Թադևոսյան** (), հայ նկարիչ։ 1990 թվականից Հայաստանի նկարիչների միության անդամ։

## Կենսագրություն
Ծնվել է 1952 թվականի հունվարի 9-ին Արտաշատ քաղաքում։ 1975 թվականին ավարտել է Երևանի Խ. Աբովյանի անվան պետական մանկավարժական ինստիտուտի գեղագիտության բաժինը։ 1990 թվականից եղել է Հայաստանի նկարիչների միության անդամ։

Աշոտ Թադևոսյանը մահացել է 2017 թվականի մայիսի 29-ին Արտաշատում։

## Գործունեություն
Աշոտ Թադևոսյանի վաղ շրջանի նկարները աչքի են ընկել մուգ գույներով և յուրահատուկ խիստ արտահայտչականությամբ։ Ապա հետևելով ժամանակի գեղագիտական ռիթմին նա փոխել է իր գեղարվեստական լեզուն՝ ներկապնակին տալով անկախ և առաջնային գույներ, իսկ պատկերներին՝ աբստրակցիայի ակնհայտ գծեր։ Նա մեծ ուշադրություն է դարձրել գույների դեկորատիվ ներդաշնակությանը և կոմպոզիցիայի ընդհանուր շարժունակությանը։ Չնայած նրա նկարներում ընդհանրացման և պայմանականության հետքեր կան, այնուամենայնիվ, դրանք հրապուրում են ժանրային և հուզական մաքրությամբ, ամբողջականությամբ և արտահայտիչ գունավորումով, նուրբ ռիթմով և պատկերավոր պլաստիկությամբ։

Աշոտ Թադևոսյանը մասնակցել է մի շարք հանրապետական և միջազգային ցուցահանդեսների, ունեցել անհատական ցուցահանդեսներ Շվեդիայում (1995), Սանկտ Պետերբուրգում (1996), Մոսկվայում (1997)։

Աշոտ Թադևոսյանի աշխատանքները գտնվում են Հայաստանի, Ճապոնիայի, Հունգարիայի թանգարաններում, տարբեր երկրների (Ֆրանսիա, Գերմանիա, Ռուսաստան, ԱՄԷ, Անգլիա) մասնավոր հավաքածուներում։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Աշոտ Թադևոսյանի նկարները The Art of Collecting eMagazine կայքում 
* Աշոտ Թադևոսյանի էջը forum.artinvestment.ru կայքում 

Կատեգորիա:ՀՊՄՀ շրջանավարտներ
Կատեգորիա:Հայ նկարիչներ
Կատեգորիա:Հայաստանի նկարիչների միության անդամներ
ԵՊՀ փիլիսոփայության և հոգեբանության ֆակուլտետ

**ԵՊՀ փիլիսոփայության_և_հոգեբանության ֆակուլտետ**, Երևանի Պետական Համալսարանի կազմում գործող ֆակուլտետ։

## Պատմություն
Փիլիսոփայության և հոգեբանության ֆակուլտետի կազմավորման գործընթացները սկիզբ են առել դեռևս 1964 թվականից, երբ Փիլիսոփայության ամբիոնի հիման վրա Պատմության ֆակուլտետում բացվեց Փիլիսոփայության բաժինը, որն արդեն 1969 թվականին տվեց իր առաջին շրջանավարտները։
Մինչև 1970 թվականին ԵՊՀ-ում փիլիսոփայական առարկաների դասավանդումն իրականացնում էր փիլիսոփայության միակ ամբիոնը, որի բազայի վրա այդ նույն թվականին ստեղծվեց երեք ամբիոն, որոնք գործում են մինչ օրս։

1982 թվականին բաժինն առանձնացվեց Պատմության ֆակուլտետից, և ստեղծվեց Փիլիսոփայության և սոցիոլոգիայի ֆակուլտետ, որտեղ մինչև 1990 թ. փիլիսոփաները և սոցիոլոգները ընդունվում էին միասին, իսկ 3-րդ կուրսից առանձնանում էին ըստ մասնագիտությունների։ Այդ եղանակով անհրաժեշտ մասնագետներ պատրաստելուց հետո 1991 թ-ին սոցիոլոգիան առանձնացավ փիլիսոփայությունից և դարձավ ինքնուրույն բաժին, որից 1995 թ. նույն ձևով ստեղծվեց Սոցիալական աշխատանքի բաժինը։

1992 թվականին ֆակուլտետում բացվեց նաև հոգեբանության բաժին, ուստի ֆակուլտետը վերանվանվեց Փիլիսոփայության, սոցիոլոգիայի և հոգեբանության ֆակուլտետ։ Մինչև 1998 թ.-ը նրա կազմում էր գործառում նաև նոր ձևավորվող Քաղաքագիտության բաժինը, որը 1998 թվականին ներառվեց նորաստեղծ Միջազգային հարաբերությունների ֆակուլտետի կազմի մեջ։
2004 թվականին Սոցիոլոգիայի և Սոցիալական աշխատանքի բաժիններն առանձնացան ֆակուլտետից և ձևավորեցին ինքնուրույն ֆակուլտետ, իսկ մայր ֆակուլտետը վերանվանվեց Փիլիսոփայության և հոգեբանության ֆակուլտետ։

## Ամբիոններ
Ֆակուլտետն այժմ ունի 5 ամբիոն՝

* Սոցիալական փիլիսոփայության, բարոյագիտության և գեղագիտության ամբիոն
* Փիլիսոփայության պատմության, տեսության և տրամաբանության ամբիոն
* Ընդհանուր հոգեբանության ամբիոն
* Սոցիալական և կլինիկական հոգեբանության ամբիոն
* Անձի հոգեբանության ամբիոն

Ինչպես նաև
* Անձի և մասնագիտական գործունեության հոգեբանության գիտահետազոտական լաբորատորիա
* Փորձարարական հոգեբանության գիտահետազոտական լաբորատորիա
* Անձի և սոցիալական միջավայրի գիտահետազոտական լաբորատորիա, 
* Փորձարարական հոգեբանության, անձի և մասնագիտական գործունեության գիտահետազոտական լաբորատորիաներ
* Կիրառական հոգեբանության կենտրոն։

Փիլիսոփայության և հոգեբանության ֆակուլտետում այսօր աշխատում են ՀՀ ԳԱԱ 1 ակադեմիկոս և 1 թղթակից անդամ, գիտության 11 դոկտորներ և պրոֆեսորներ, գիտության 25 թեկնածուներ և դոցենտներ։ ԵՊՀ Փիլիսոփայության և հոգեբանության ֆակուլտետում 2008 թվականի հոկտեմբերից սկսել է գործել Կիրառական հոգեբանության կենտրոնը։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
ԵՊՀ փիլիսոփայության և հոգեբանության ֆակուլտետի պաշտոնական կայք

Կատեգորիա:ԵՊՀ փիլիսոփայության և հոգեբանության ֆակուլտետ
Վաղինակ Առաքելյան

**Վաղինակ Գրիգորի Առաքելյան** (), հայ մանկավարժ։ Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի Արևելյան ռազմաճակատի (*«[[Հայրենական մեծ պատերազմ (տերմին)|Հայրենական մեծ պատերազմ]]»*, 1941-1945) մասնակից։

## Կենսագրություն
Վաղինակ Առաքելյանը ծնվել է 1915 թվականին, Սիսիանի Ուզ գյուղում։ 1936 թվականին ավարտել է Սիսիանի միջնակարգ դպրոցը, իսկ 1940 թվականին՝ Բաքվի մանկավարժական ինստիտուտի հայկական բաժնի պատմության ֆակուլտետը։ 1940-1941 ուսումնական տարում աշխատել է Լեռնային Ղարաբաղի Շահումյանի շրջանի Կարաչինար գյուղի դպրոցի տնօրեն։

1942 թվականին զորակոչվել և մարտական ծառայությունը սկսել է 153-րդ Սմոլենսկյան կարմրադրոշ, Կուտուզովի շքանշանակակիր դիվիզիայի 557-րդ մազուրյան հրաձգային գնդում,  մասնակցել է Ստալինգրադի, Վելիկիե Լուկիի, պաշտպանությանը որպես գնդացրային վաշտի հրամանատար։ 1944-1945 թվականներին մասնակցել է Արևմտյան Պրուսիայի, Քյոնիգսբերգի համար ծավալված թեժ, արյունահեղ մարտերին։ Կապիտան Առաքելյանը մարտական սխրագործությունների համար պարգևատրվել է «Հայրենական պատերազմի» 1-ին և 2-րդ աստիճանի, Կարմիր աստղի շքանշաններով, մեդալներով։ Բազմիցս արժանացել է գերագույն գլխավոր հրամանատարի շնորհակալագրերին։

1946 թվականին Առաքելյանը զորացրվել է կապիտանի կոչումով, նվիրվել մանկավարժական աշխատանքի։ 1946-1949 թվականներին եղել է Սիսիանի շրջկենտրոնի միջնակարգ դպրոցի տնօրեն, պատմության ուսուցիչ, 1949-1951 թվականներին նույն շրջանում՝ շրջանային ժողովրդական կրթության բաժնի տեսուչ։ 1952 թվականից աշխատել է Արտաշատի շրջանում՝ դպրոցի տնօրեն և պատմության ուսուցիչ։ Առաքելյանը եղել է վաստակաշատ մանկավարժ, ավելի քան 35 տարի իր գիտելիքներն ու հարուստ փորձը նվիրել է մատաղ սերնդի կրթության ու դաստիարակության շնորհակալ գործին։

## Պարգևներ
* Կարմիր աստղի շքանշան 
* Հայրենական պատերազմի 1-ին աստիճանի շքանշան
* Հայրենական պատերազմի 2-րդ աստիճանի շքանշան

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Դպրոցի տնօրեններ
Կատեգորիա:Հայ մանկավարժներ
Կատեգորիա:Հայրենական մեծ պատերազմի հայ մասնակիցներ
Ճարտարապետության համաշխարհային օր

**Ճարտարապետության համաշխարհային օր** (), ճարտարապետների և ճարտարապետական գլուխգործոցները գնահատողների միջազգային մասնագիտական տոն, որը նշվում է ամեն տարի հոկտեմբերի առաջին երկուշաբթի օրը։

## Պատմություն
1946 թվականի սեպտեմբերին Մեծ Բրիտանիայի մայրաքաղաք Լոնդոնում տեղի է ունեցել միջազգային ճարտարապետների խորհրդակցություն, որոնց թվում էին նաև Խորհրդային Միության պատվիրակները։ Այս նիստում որոշում է կայացվել ստեղծել նոր կազմակերպություն, որը կոչվել է Ճարտարապետների միջազգային միություն։ Ներկայումս այն ունի մոտ հարյուր ազգային սեկցիաներ, որոնց անդամ են աշխարհի տարբեր երկրներից ավելի քան մեկ միլիոն ճարտարապետներ։

Գրեթե չորս տասնամյակ անց՝ 1985 թվականին, Ճարտարապետների միջազգային միության նիստում որոշում է ընդունվել նշել «Ճարտարապետության համաշխարհային օրը» հուլիսի առաջին երկուշաբթի օրը։ Սակայն 1996 թվականին իսպանական Բարսելոնա քաղաքում Ճարտարապետների միջազգային միության 20-րդ Գլխավոր ասամբլեայում որոշում է ընդունվել «ճարտարապետության համաշխարհային օրը» տեղափոխվել է հոկտեմբերի առաջին երկուշաբթի օրը՝ այն օրը, երբ Միավորված ազգերի կազմակերպության հովանու ներքո նշվում է Կացարանի համաշխարհային օրը (Հաբիթաթի համաշխարհային օր)։

«Ճարտարապետության համաշխարհային օրն» արդեն ձեռք է բերել իր ավանդույթները. այդ օրը ամբողջ մոլորակի ճարտարապետները հավաքվում են կոնֆերանսներում, գիտաժողովներում և համաժողովներում, որտեղ կիսվում են իրենց գիտելիքներով, փորձով, լուծում են շենքերի և շինությունների կառուցման և վերականգնման հետ կապված խնդիրները, կազմակերպում են թեմատիկ քննարկումներ և բանավեճեր։ Հաճախ այդ օրը կազմակերպվում են զանազան ցուցահանդեսներ և էքսկուրսիաներ։

## «Ճարտարապետության համաշխարհային օրվա» ամենամյա թեմաներ
Ամեն տարի տոնն ունի ճարտարապետության հետ կապված որոշակի թեմատիկա։ 
* 2007 թվական՝ *«Քաղաքները հույսի մագնիսներ են»* ()
* 2008 թվականի հոկտեմբերի 6-ին՝ նվիրված էր Ջանկարլո Յուսի (*Gancarlo Ius*) հիշատակին, որը հայտնի ճարտարապետ , Ճարտարապետների միջազգային միության փոխնախագահն էր, մահացել էր 2005 թվականի հուլիսի 4-ին։ Կարգախոսն էր «Child be the Architect of a better future» («Երեխա՛, դարձիր ավելի լավ ապագայի ճարտարապետ» կամ «Երեխայի խոսակցությունը ճարտարապետի հետ») տողը այն երգից, որից Ջանկարլոն բանաստեղծություններ է գրել։ 
* 2009 թվական՝ «Ճարտարապետի էներգիան՝ գլոբալ ճգնաժամի դեմ պայքարելու համար»
* 2011 թվական հոկտեմբերի 3՝ «Ճարտարապետությունը և մարդու իրավունքները»
* 2012 թվական՝ «Քաղաքների բարեփոխիչ ճարտարապետները» ()
* 2015 թվական՝ «Ճարտարապետություն, շինարարություն, կլիմայի խնդիրները և դրանց լուծումը»

## Տես նաև
* Մոդեռնի համաշխարհային օր

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Ճարտարապետներ
Կատեգորիա:Ճարտարապետության պատմություն
Կատեգորիա:Մասնագիտական տոներ
Կատեգորիա:Միջազգային օրեր
Կատեգորիա:Ոչ պաշտոնական տոներ
Արևշատ Բլբուլյան

**Արևշատ Աշոտի Բլբուլյան** (), հայ մանկավարժ, Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի Արևելյան ռազմաճակատի (*«[[Հայրենական մեծ պատերազմ (տերմին)|Հայրենական մեծ պատերազմ]]»*, 1941-1945) մասնակից։

## Կենսագրություն
Արևշատ Բլբուլյանը ծնվել է 1919 թվականին, Իջևանում։ Երբ սկսվեց մեծ պատերազմը, Արևշատը նոր էր ավարտել քաղաքի № 1 միջնակարգ դպրոցը։

1941 թվականի հուլիսի վերջին մեկնել է կարմիր բանակ, ծառայել է 75-րդ հրետանային գնդի կապի դասակում։ 1941 թվականի  դեկտեմբերին 958-րդ հրետանային գնդի կազմում Անապայից անցել է Կերչ քաղաքը։ Անցումը դժվար է եղել, որովհետև Սև ծովի այդ մասերն ականապատված են եղել։ Նավը ականազերծված ուղիով շարժվել է դեպի Կերչ։ 1942 թվականի մարտի 23-ին ֆաշիստական զորամասերն ուժեղ հարձակում են սկսել Ղրիմ ափ իջած մեր զորքերի վրա։ Այդ մարտերում Արևշատը վիրավորվել է ձեռքից և ոտքից ու փոխադրվել է Կիսլովեդսկ։ Բուժումը շարունակել է Բաքվում, և 1942 թվականի վերջին, որպես երկրորդ կարգի հաշմանդամ, զորացրվել է բանակից։ Բլբուլյանը պարգևատրվել է «Մարտական ծառայությունների համար», «1941-1945 թթ. Հայրենական մեծ պատերազմում Գերմանիայի դեմ տարած հաղթանակի համար», Վ. Ի. Լենինի ծննդյան 100-ամյակի մեդալներով։

Բլբուլյանը 1943 թվականի հունվարից աշխատել է Իջևանի № 1 դպրոցում, եղել է դպրոցի զինղեկը։ 1958 թվականին ավարտել է Երևանի ֆիզկուլտուրայի ինստիտուտն ու ֆիզկուլտուրա դասավանդել։ Նրա անմիջական ջանքերով դպրոցի տարբեր տարիներին լավագույն մարզիկներ է պատրաստել։ Սաներից մի քանիսը եղել են հանրապետության չեմպիոններ, իսկ նրա ղեկավարած վոլեյբոլի թիմը 1968 թվականին «Արծաթե գնդակ» համամիութենական մրցումներում դարձել է Խորհրդային Միության չեմպիոն։

Գերմանա-խորհրդային պատերազմի 170 իջևանցիների լուսանկարները Բլբուլյանը հավաքել և հատուկ վահանակում փակցրել էր դպրոցի ռազմահայրենասիրական թանգարանում։ Նրա գերդաստանից 21-ը տուն չեն վերադարձել։ Նրանց հիշատակին Իջևանի անտառի մի անկյունում կառուցվել է աղբյուր-հուշարձան, որի մոտ գտնվող գերեզմանոցում, թաղված է Կերչի, Ստալինգրադի, Նիկոլաևի զանգվածային գերեզմանից բերված հողում։

## Պարգևներ
* «Մարտական ծառայությունների համար» մեդալ
* «1941-1945 թթ. Հայրենական մեծ պատերազմում Գերմանիայի դեմ տարած հաղթանակի համար» մեդալ
* Վ. Ի. Լենինի ծննդյան 100-ամյակի մեդալ

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:«Մարտական ծառայությունների համար» մեդալով պարգևատրվածներ
Կատեգորիա:Հայ մանկավարժներ
Կատեգորիա:Հայրենական մեծ պատերազմի հայ մասնակիցներ
Կատեգորիա:Ֆիզիկական կուլտուրայի հայկական պետական ինստիտուտի շրջանավարտներ
Համազասպ Դավթյան

**Համազասպ Այվազի Դավթյան** (), հայ մանկավարժ, Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի Արևելյան ռազմաճակատի (*«[[Հայրենական մեծ պատերազմ (տերմին)|Հայրենական մեծ պատերազմ]]»*, 1941-1945) գործողությունների մասնակից։

## Կենսագրություն
Համազասպ Դավթյանը ծնվել է 1921 թվականին, Սպիտակի շրջանի Լուսաղբյուր գյուղում։ Միջնակարգ դպրոցն ավարտելուց հետո, 1941 թվականի հունիսի 28-ին զորակոչվել է բանակ։

Դավթյանը 75-րդ պահեստային հրետանային գնդում մեկ ու կես ամիս մարտական ուսուցում անցնելուց հետո, ուղարկվել է Հարավային ռազմաճակատ, 216-րդ հետևակային դիվիզիայի 656-րդ հրետանային գնդի 6-րդ մարտկոցում կռվելու։ 1941 թվականից մինչև 1942 թվականի օգոստոսը 6-րդ մարտկոցի կազմում Դավթյանի 2-րդ հաշվարկը մարտեր է մղել Կրասնոդարի, Ստավրոպոլի, Մայկոպի և այլ քաղաքների պաշտպանության համար։ Թշնամու հարձակողական ուժերը ոչնչացնելու, նրանց առաջխաղացումները կանխելու գործում մարտական առաջադրանքների կատարման մեջ խիզախություն ցուցաբերելու համար Դավթյանը պարգևատրվել է «Խիզախության համար» մեդալով։ 1943 թվականին 6-րդ մարտկոցն ակտիվ մարտեր է մղել Ստավրոպոլի, Կրասնոդարի, Դոնի Ռոստովի, Վորոշիլովգրադի և այլ քաղաքների ազատագրման համար։ Ղրիմ թերակղզու ազատագրման մարտերին մասնակցելու համար Դավթյանը պարգևատրվել է «Հայրենական պատերազմի» 2-րդ աստիճանի շքանշանով։ Վիրավորվել է Բրյանկի հերոսամարտերում։ Արևելյան Պրուսիայի, Քյոնիգսբերգի գրավման մարտերում ցուցաբերած խիզախության համար պարգևատրվել է «Խիզախության համար» երկրորդ մեդալով։ 1945 թվականի մայիսի 9-ին նրա հաշվարկին հաջողվել է մեկուսացնել 28 բենդերովականների։

Դավթյանը զորացրվել է բանակից և անցել մանկավարժական աշխատանքի։ 1964 թվականին ավարտել է Երևանի հեռակա մանկավարժական ինստիտուտի բնագիտության ֆակուլտետը։ Աշխատել է Լուսաղբյուրի միջնակարգ դպրոցում՝ որպես տնօրենի տեղակալ ռազմական ուսուցման գծով, ապա՝ քիմիայի և կենսաբանության ուսուցիչ։ 1965 թվականից մանկավարժական աշխատանքը շարունակել է Երևանի № 125 միջնակարգ դպրոցում։ Մանկավարժական և հասարակական լավագույն աշխատանքների համար Դավթյանը պարգևատրվել է Վ. Ի. Լենինի անվան հոբելյանական մեդալով և գովասանագրերով։

## Պարգևներ
* Հայրենական պատերազմի 2-րդ աստիճանի շքանշան
* «Խիզախության համար» մեդալ (կրկնակի)
* Վ. Ի. Լենինի անվան հոբելյանական մեդալ

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Լենինի մեդալով պարգևատրվածներ
Կատեգորիա:Լուսաղբյուր (Լոռու մարզ) գյուղում ծնվածներ
Կատեգորիա:Հայ մանկավարժներ
Կատեգորիա:Հայրենական մեծ պատերազմի հայ մասնակիցներ
Խաղադաշտով սեղանի խաղ

Խաղ
**Խաղադաշտով սեղանի խաղ**,   սեղանի խաղի տեսակ նախապես նշագրված մակերևույթի («դաշտի») օգտագործմամբ։ Այս տիպի ավանդական խաղեր համարվող շախմատը, նարդին, գոն, սյոգին օգտագործել են փայտե դաշտեր կամ տախտակ, որից էլ առաջացել է դրանց ընդհանրացնող անգլիական անվանումը *board game* ( — տախտակ,  — խաղ)։

Որպես կանոն խաղի անցկացման ժամանակ դաշտի կիրառման հետ մեկտեղ օգտագործվում են ֆիշկաներ կամ քարտեր, որոնք մատնաշում են խաղի ընթացքի քայլերը։ Հաճախ օգտագործում են խաղային փայտիկներ։

## Հին խաղեր
Տախտակների օգտագործմամբ խաղերը հայտնի են դեռևս հին ժամանակներից։ Նմանատիպ խաղերից մեկը եղել է սենետը, որը հայտնի է եղել Հին Եգիպտոսում մ․թ․ա․ 3500 թվականին։ Մի քիչ ավելի ուշ մ․թ․ա․ 2000 թ Եգիպտոսում լայն տարածում գտավ  «Շներ և շակալներ» խաղը («58 անցքեր»), որը հայտնաբերվել է 1922 թվականին  Գովարդ Կարտերայի ղեկավարությամբ հնէաբանական պեղումների արդյունքում  Ֆիվա քաղաքի դամբարանում , իսկ հետո  2018 թվականին ամերիկացի հնէաբան Ուոլտեր Քրիստի կողմից Ադրբեջանի տարածքում Գոբուստանյան Ազգային պարկում։ Հայտնաբերվել է, որ այս խաղը մեծ տարածում է ունեցել նաև Մեսոպոտամիայում ու Անատոլիայում։

Չինական գո խաղը համարվում է  2500 տարեկան։ Մեր թվարկությունից առաջ ացտեկները նախակոլումբյան Ամերիկայում խաղացել են պահոլ։ Ի վերջո խաղադաշտով ամենահայտնի խաղերից մեկը շախմատն է, որն առաջացել է Հնդկաստանում և հայտնի է ոչ քիչ քան 1500 տարի։ Շախմատին համընթաց հին Հնդկաստանում գոյություն ուներ «չաուպար» անվանումով սեղանի խաղը, որի մասին հիշատակվում է «Մախաբխարատա» էպոսում։

Եվրոպայում հիմնականում  Սկանդինավիայում գոյություն ուներ շաշկիի նման սեղանի խաղ  «խնեֆտաֆլ» («տավլի»)։

## Խաղերը միջնադարում
Միջնադարի դարաշրջանում շախմատը կատարելագործված է։ Միագույն տախտակը վերափոխվել է սև-սպիտակի, ներմուծվել են նոր պատկերներ։
XVIII—XIX դարերում մեծ տարածում գտան քարտային խաղերը։ Խաղային դաշտում պատկերվում էր այս կամ այն իրադարձությունը՝ մարոցներ, նոր տարածքների գրավում և այլն։ Ռուսաստանում ի հայտ եկան նոր թեմատիկ խաղեր՝ «Իսմայիլի փոթորիկ», «Մոսկվայից Նապոլեոնի նահանջը»  և այլն, և դրա հետ մեկտեղ առաջանում են այնպիսի նոր խաղեր, ինչպիսիք են լոտոն, սագեր և այլն։

## Ժամանակակից խաղեր
Միացյալ Թագաավորությունում  XIX դարում առաջացել է հակադարձման խաղը,որը ամենից շատ տարածում գտավ ХХ հարյուրամյակում։

Մասսայական մշակույթի տարածման հետ սկսվեց սեղանի խաղերի բուռն զարգացումը։ XX դարում ի հայտ եկան դրանց նոր ձևերը, որոնց մեջ ամենից շատ հայտնի են «Մոնոպոլիան» (1934, Չարլզ Դերրոու), «Ծովամարտ» (1931), «Սքրեբբլ» (1938, Ալֆրեդ Մոշեր Բատտս; ռուսական տարբերակով-«Էրուդիտ»), «Ռիսկ» (1957), *[[Ցլերն ու կովերը|Mastermind]]* (1970, ռուսերեն տարբերակով -«Ցլեր և կովեր»), բազմաթիվ  Գերմանական ոճի խաղեր։ «Գաղութարարները» (1995, Կլաուս Թոյբեր), «Ցիտադել» (2000)։

## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն
* 
* 
* 

Կատեգորիա:Սեղանի խաղեր
Ավետիք Ավդալյան

**Ավետիք Բադալի Ավդալյան** (), հայ մանկավարժ, Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի Արևելյան ռազմաճակատի (*«[[Հայրենական մեծ պատերազմ (տերմին)|Հայրենական մեծ պատերազմ]]»*, 1941-1945) մասնակից։

## Կենսագրություն
Ավետիք Ավդալյանը ծնվել է 1920 թվականին, Անիի շրջանի Մարալիկ գյուղում։ 1940 թվականին ավարտել է Մարալիկի միջնակարգ դպրոցը։ Աշխատել է որպես շրջանային գրադարանի վարիչ և դպրոցի ֆիզկուլտուրայի ուսուցիչ։

1940 թվականին Ավետիքը զորակոչվել է կարմիր բանակ։ Ծառայել է Լիտվայի արևմտյան սահմաններում։ Ակտիվ մասնակցություն է ունեցել Լատվիայում և Լիտվայում թշնամու դեմ մղված ճակատամարտերում։ Ավդալյանը մարտնչել է Ստալինգրադյան, 1-ին Մերձբալթյան և Լենինգրադյան ռազմաճակատներում, ցուցաբերելով խիզախություն, բարձր կարգապահություն։ Ավդալյանը երկու անգամ վիրավորվել է, բայց չի հեռացել ռազմի դաշտից։ Մարտերում ցուցաբերած արիության և խիզախության համար արժանացել է Կարմիր աստղի, Փառքի 3-րդ աստիճանի շքանշանների և մեդալների։ 1941 թվականին Ավդալյանը ընդունվել է կոմունիստական կուսակցության շարքերը։

Ավդալյանը բանակից զորացրվել է 1946 թվականին և նույն թվականից աշխատել Ձորաշենի յոթնամյա դպրոցում։ 1947 թվականից մինչև 1954 թվականն աշխատել է շրջանային ֆիզկուլտկոմիտեի նախագահ և ֆիկուլտուրա դասավանդել Մարալիկի միջնակարգ դպրոցում, հետագայում անցել է կուսակցական աշխատամնքի։

## Պարգևներ
* Կարմիր աստղի շքանշան
* Փառքի 3-րդ աստիճանի շքանշան

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Հայ մանկավարժներ
Կատեգորիա:Հայրենական մեծ պատերազմի հայ մասնակիցներ
Ֆուադ Նագիև

**Ֆուադ Հյումբաթ օկլի Նագիև** (, ), Ադրբեջանի պետական գործիչ, Ադրբեջանի զբոսաշրջության պետական գործակալության ղեկավար։

## Կենսագրություն
Ֆուադ Նագիևը ծնվել է 1975 թվականի հուլիսի 22-ին Բաքու քաղաքում։ Սովորել է Բաքվի թիվ 23 միջնակարգ դպրոցում։ 1992-1997 թվականներին սովորել է Բաքվի պետական համալսարանի իրավաբանական ֆակուլտետում։ 1997-2000 թվականներին ուսումը շարունակել է որպես ԱՀ Գիտությունների ակադեմիայի փիլիսոփայության և իրավունքի ինստիտուտի ասպիրանտ 1997-2000 թվականներին։ 1998 թվականների սեպտեմբեր-նոյեմբեր ամիսներին սովորել է Անգլիայի Բիրմինգհեմի համալսարանում։

2004-2006 թվականներին նա աշխատել է որպես օդանավակայանի Գեյթ Բիզնես ավիացիայի վարչության պետ։ 2006-2009 թվականներին եղել է «Փաշա Ինշաաթ» ընկերության տնօրեն։ 2007-2009 թվականներին աշխատել է որպես «Բաքվի Դեմիր-Բետոն» ընկերության գլխավոր տնօրեն։

2010-2014 թվականներին աշխատել է որպես ԱՀ մշակույթի և զբոսաշրջության նախարարության իրավաբանական հատվածի ավագ խորհրդական։ 2014-2017 թվականներին աշխատել է որպես նախարարի օգնական։

2018 թվականի ապրիլի 20-ին Նախագահ Իլհամ Ալիեւի կողմից ստորագրված հրամանագրով ստեղծվել է ԱՀ զբոսաշրջության պետական գործակալություն։ Ադրբեջանի նախագահ Իլհամ Ալիեւի 2018 թվականի ապրիլի 21-ի հրամանով ՝ Ֆուադ Հումբաթ օղլու Նագիևը նշանակվել է գործակալության ղեկավար։

## Ծանոթագրություններ
Խաչիկ Վաղինակի Մանուկյան

**Խաչիկ Վաղինակի Մանուկյան** (), Հայաստանի խորհրդարանի նախկին պատգամավոր։

## Կենսագրություն
* 1980—1985 թվականներին- Երևանի  գյուղատնտեսական ինստիտուտ։ Մեխանիկ-ինժեներ։
* 1977—1980 թվականներին— ծառայել է  խորհրդային բանակում։
* 1985—1994 թվականներին — արտադրամասի պետ, ՀՍՍՀ Շինարարական արդյունաբերության նախարարության մեխանիկական գործարանի փոխտնօրեն։
* 1994—2003 թվականներին — առևտրային վարչության պետ, «Արմվոդստրոյ» պետական կոմիտեի գլխավոր տնօրեն, «Մաքս-գրուպ» կոնցեռնի նախագահ։
* 2003—2007 թվականներին— խորհրդարանի անդամ։  ԱԺ պաշտպանության, ազգային անվտանգության և ներքին գործերի մշտական հանձնաժողովի անդամ։ Խմբակցություններում և պատգամավորական խմբում ընդգրկված չէ եղել։ Անկուսակցական։

Ամուսնացած է, ունի երեք երեխա։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Կենսագրություն
*ՀՀ ԿԸՀ-ն մեծամասնական ընտրակարգով ԱԺ պատգամավոր գրանցեց Խաչիկ Մանուկյանին

Կատեգորիա:ՀԱԱՀ շրջանավարտներ
Կատեգորիա:Հայ ճարտարագետներ
Կատեգորիա:Հայ մեխանիկոսներ
Տարեկան հրատարակված գրքերի քանակ ըստ երկրների

Այս էջը ցուցակագրում է **ամեն երկրի կողմից տարեկան հրատարակված գրքերի քանակ**՝ հիմնված տարբեր աղբյուրների վրա։ Ըստ ՅՈՒՆԵՍԿՕ-ի, այն հանդիսանում է կենսամակարդակի, կրթության և երկրի ինքնագիտակցության կարևոր ցուցանիշ։

## Երկրների ցանկ
Տարեկան հրատարակված գրքերի քանակը ներկայացված է նվազման կարգով։ Վերջին տարվա դրությամբ այդ քանակը երբեմն կոչվում է «նոր վերնագրեր և հրատարակումներ»։

Ընդհանուր։ մոտավորապես 2,210,000

## Ծանոթագրություններ

## Հետագա ընթերցում
*Wresch, William. *Have and Have-Nots in the Information Age*. Rutgers University Press, 1996. 

## Արտաքին հղումներ
* Fink-Jensen, Jonathan (2015). *[https://datasets.socialhistory.org/dataset.xhtml?persistentId=hdl:10622/AOQMAZ Book Titles per Capita]*. (Excel dataset for the period from 1500 until 2010 CE, worldwide)
*IPA. "IPA Annual Report 2014", International Publishers Association, retrieved October 25, 2014
*Alison Flood. "UK publishes more books per capita than any other country, report shows" The Guardian, retrieved October 25, 2014
Արզու Ռահիմով

**Արզու Յուսիֆ օկլի Ռահիմով** (, ), Ադրբեջանի պետական գործիչ, ԱՀ մոբիլիզացիայի և զորակոչի պետական ծառայության պետ, գեներալ-լեյտենանտ։

## Կենսագրություն
Արզու Ռահիմովը ծնվել է 1964 թվականի հոկտեմբերի 1-ին Նախիջևան քաղաքում։ 1986 թվականին ավարտել է Նովոսիբիրսկի բարձրագույն ռազմական քաղաքական դպրոցը։ 1986-1989 թվականներին ծառայել է տարբեր պաշտոններում ԽՍՀՄ զինված ուժերում։ 1992-2004 թվականներին ԱՀ սահմանապահ զորքերում գլխավոր սպայի պաշտոնից բարձրացվել է զորամասի հրամանատարի պաշտոնում։ 2004-2006 թվականներին նա աշխատել է որպես Սահմանապահ զորքերի շտաբի պետի առաջին տեղակալ։

2006 թվականին նշանակվել է ԱՀ պետական սահմանապահ ծառայության պետի առաջին տեղակալ՝ սահմանապահ զորքերի գլխավոր շտաբի պետ։ 2004 թվականին նրան շնորհվել է գեներալ-մայորի բարձրագույն զինվորական կոչում։ 2007-2012 թվականներին աշխատել է որպես ԱՀ միգրացիոն պետական ծառայության պետ։

Ադրբեջանի Հանրապետության Նախագահ Իլհամ Ալիևի 2012 թվականի փետրվարի 13-ի հրամանով նշանակվել է Ադրբեջանի Հանրապետության մոբիլիզացիայի և զորակոչի պետական ծառայության պետ։

Ադրբեջանի Հանրապետության Նախագահ Իլհամ Ալիևի 2012 թվականի մարտի 1-ի հրամանով նրան շնորհվել է գեներալ-լեյտենանտի զինվորական կոչում։

## Ծանոթագրություններ
Վուսալ Հուսեյնով

**Վուսալ Աֆգան օկլի Հուսեյնով** (, ), Ադրբեջանի պետական գործիչ, Ադրբեջանի Հանրապետության միգրացիոն պետական ծառայության պետ։

## Կենսագրություն
Վուսալ Հուսեյնովը ծնվել է 1980 թվականի հունվարի 12-ին Բաքու քաղաքում։ 1986-1997 թվականներին սովորել է Բաքվի Բինագադի շրջանի թիվ 276 միջնակարգ դպրոցում։ Վուսալ Հուսեյնովը 1997 թվականի սեպտեմբերին ընդունվել է Ադրբեջանի պետական տնտեսագիտական համալսարանի տնտեսագիտության ֆակուլտետ, որն ավարտել է 2001թվականին։ 2001 թվականի սեպտեմբերից մինչև 2002 թվականի հունիսը նա մասնակցել է տնտեսագիտական դասընթացների Բրատիսլավայում (Սլովակիա)։

2002-2003 թվականներին ծառայել է ԱՀ զինված ուժերում։ 2005 թվականի հունիսին նա ստացել է միջազգային տնտեսական հարաբերությունների մագիստրոսի կոչում։

2008 թվականին ընդունվել է Բաքվի պետական համալսարանի իրավաբանական ֆակուլտետ, որն ավարտել է 2012 թվականին։ 2010 թվականի հունիսին Վուսալ Հուսեյնովը ընդունվել է Հարվարդի համալսարանի Johnոն Քենեդիի կառավարման դպրոց։ 2011 թվականի մայիսին Հարվարդի համալսարանից ստացել է վարչական կառավարման մագիստրոսի կոչում։

2011- 2013 թվականներին Վուսալ Հուսեյնովը եղել է ԱՀ նախագահի աշխատակազմի խորհրդական, ապա ՝ ավագ խորհրդական։ 2013 թվականին նշանակվել է Հակակոռուպցիոն հանձնաժողովի քարտուղար։

2018 թվականի ապրիլի 23-ին նա նշանակվել է Ադրբեջանի Հանրապետության միգրացիոն պետական ծառայության պետ։

## Ծանոթագրություններ
Էմմանուել Դաբաղյան

**Էմմանուել Դաբբաղյան** կամ **Էմմանուէլ Տապպաղեան** (, ), Զմմառի Սուրբ Տիրամոր վանքի (I.C.P.B.) պրելատ՝ կաթոլիկ բարձրաստիճան քահանա, Բաղդադի հայ կաթողիկե եկեղեցու արքեպիսկոպոս, Բզոմմառ վանական պատրիարքական միաբանության անդամ։

## Կենսագրություն
Էմմանուել Դաբաղյանը ծնվել է 1933 թվականի դեկտեմբերի 26-ին Սիրիայի Հալեպ քաղաքում գտնվող հայ ընտանիքում։ Դպրոցն ավարտելուց հետո նա հետագայում միացել է Լիբանանում գտնվող Բզոմմարի Պատրիարքական Միաբանությանը։ 1967 թվականի դեկտեմբերի 25-ին՝ Իտալիայի Գրիգորյան Հայրապետական համալսարանում փիլիսոփայության և աստվածաբանության բակալավրի կոչում ստանալուց հետո, ձեռնադրվել է քահանա։

## Հոգևոր գործունեություն
Էմմանուել Դաբաղյանը 2003 թվականի օգոստոսի 23-ից  մինչև 2006 թվականը եղել է Թբիլիսիի հայ կաթոլիկ ծխական համայնքի ավագ քահանան և սեմինարիայի ռեկտորը։ Այդ նույն ժամանակ նա պատասխանատու էր Վրաստանում գտնվող հայ կաթոլիկների համար։

2006 թվականի սեպտեմբերի 13-ին Լիբանանում տեղի ունեցած Հայ կաթողիկե եկեղեցու Սինոդը  Էմմանուել Դաբաղյանին ձեռնադրել է Բաղդադի արքեպիսկոպոսության ատենապետ։

2007 թվականի հունվարի 26-ին Սինոդի որոշումը  հաստատել է Հռոմի Պապ Բենեդիկտոս 16-րդը և 2007 թվականի օգոստոսի 4-ին Էմմանուել Դաբաղյանը ձեռնադրվել է եպիսկոպոս որպես Բաղդադի Հայ կաթողիկե արքեպիսկոպոսության թափուր մնացած արքեպիսկոպոս։ Գլխավոր սրբադասող հոգևորականը եղել է Հայ կաթողիկե եկեղեցու առաջնորդ պատիարք Ներսես Բեդրոս 19-րդ Թարմունին։

### Հրաժարական
Արքեպիկոպոս Տ․ Էմմանուել արքեպիսկոպոս Դաբաղյանը սահմանային տարիքի հասնելու հետևանքով հրաժարական է տվել և 2016 թվականի սեպտեմբերի 27-ի թիվ 112/2016 կոնդակով Բաղդադի հայ կաթողիկոսական պատրիարքական փոխանորդ է նշանակվել Հոգեշնորհ Հ․ Ներսես վարդապետ Զապպարյանը։

## Մահ
Էմմանուել Դաբաղյանը մահացել է Բեյրութում, 2018 թվականի սեպտեմբերի 13-ին, 84 տարեկան հասակում, և հուղարկավորվել է Բզոմմառի Տիրամոր վանքում։

thumb|Բզոմմառի Տիրամոր վանք

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
*   
* Հ. Ներսես թ.ծ.վ. Զապպարյանը նշանակվել է Բաղդադի հայ կաթողիկէների պատրիարքական փոխանորդ  
* Ոչ եւս է Արհի. Էմմանուէլ Արք. Տապպաղեանը

Կատեգորիա:Հայ կաթողիկե արքեպիսկոպոսներ
Կատեգորիա:Սիրիահայ կրոնական գործիչներ
Հեպատոսպլենոմեգալիա

**Հեպատոսպլենոմեգալիա** (**ՀՍՄ**), լյարդի և փայծաղի միաժամանակ մեծացումն է։ Հեպատոսպլենոմեգալիան առաջանում է վիրուսային սուր հետպատիտի, ինֆեկցիոն մոնոնուկլեոզի և հիստոպլազմոզի հետևանքով։ Այս վիճակը կարող է դիտվել ծանր հիվանդությունների՝ լիզոսոմների կուտակային հիվանդությունների արդյունքում։ Համակարգային երակային հիպերտենզիան նույնպես մեծացնում է հեպատոսպլենոմեգալիայի ռիսկը, իսկ երակային ճնշման բարձրացումը սովորաբար աջ փորոքի անբավարարության հետևանք է։

## Հաճախ պատճառներ
{{columns-list|colwidth=22em|
* Ինֆեկցիա։
** Վիրուսային սուր հեպատիտ
** Ինֆեկցիոն մոնոնուկլեոզ
** Ցիտոմեգալովիրուս
** Կարմրախտ
** *[[Բրուցելոզ]]*
** Մալարիա
** Լեշմանիոզ
** Ֆասցիոլոզ
** Տիֆ
** Շիստոսոմոզ կամ ֆիլարիոզ
** Ժանտախտ
** Հիստոպլազմոզ
* Արյունաբանական հիվանդություններ։
** Միելոպրոլիֆերատիվ հիվանդություն
** Լեյկեմիա
** Լիմֆոմա
** Չարորակ սակավարյունություն
** Մանգաղաբջջային սակավարյունություն
** Թալասեմիա
** Միելոֆիբրոզ
* Նյութափոխանակային հիվանդություններ։

** Նիման-Պիկի հիվանդություն
** Գաուչերի հիվանդություն
** Հուրլերի հիվանդություն
* Լյարդի քրոնիկ հիվանդություն և պորտալ հիպերտենզիա։
** Ակտիվ քրոնիկ հեպատիտ
* Ամիլոիդոզ
* Ակրոմեգալիա
* Համակարգային կարմիր գայլախտ
* Սարկոիդոզ
* Մարդու աֆրիկական տրիպանոսոմոզ
* Դեղորայքի չարաշահում
* Ճարպակալում

## Հազվադեպ հիվանդություն
* Լիպոպրոտեինլիպազայի անբավարարություն
* Օստեոպետրոզ
* Մեծահասակների Սթիլի հիվանդություն

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ

Կատեգորիա:Հեպատոլոգիա
Ջովանի Ռեյնա

**Ջովանի Ալեխանդրո Ռեյնա** (, ), ամերիկացի ֆուտբոլիստ, հարձակվողական ոճի կիսապաշտպան։ Հանդես է գալիս գերմանական «Բորուսիա Դորտմունդ»-ի և ԱՄՆ-ի ազգային հավաքականի կազմում։

## Ակումբային կարիերա
### Երիտասարդ տարիներ
Ռեյնան հանդես է եկել «Նյու Յորք Սիթի» ֆուտբոլային ակումբի ակադեմիայում 2015-2019 թվականների ընթացքում, որից հետո միացել է գերմանական «Բորուսիա Դորտմունդի» ակադեմիային։

### «Բորուսիա Դորտմունդ»
Բունդեսլիգայի շրջանակներում ֆուտբոլիստը իր դեբյուտը նշել է 2020 թվականի հունվարի 28-ին «Աուգսբուրգ»-ի դեմ խաղում։ Նա փոխարինման է դուրս եկել 72-րդ րոպեին, իսկ հանդիպումն ավարտվել է 5-3 հաշվով՝ դորտմունդյան թիմի հաղթանակով։ Այսպիսով, Ռեյնան դարձավ ամենաերիտասարդ ամերիկացին(17 տարեկան, 66 օրական), որը մասնակցել է Բունդեսլիգայի շրջանակներում կայացած հանդիպման։

2020 թվականի փետրվարի 4-ին նա խփել է իր առաջին պրոֆեսիոնալ գոլը Գերմանիայի գավաթի խաղարկության 1/16 եզրափակչի շրջանակներում կայացած «Վերդերի» դեմ խաղում, որն ավարտվել է 2-3 հաշվով։ Այդպիսով նա դարձավ Գերմանիայի գավաթի խաղարկության պատմության ամենաերիտասարդ գոլահարը։ 2020 թվականի փետրվարի 18-ին մասնակցելով Չեմպիոնների Լիգայի խաղարկության շրջանակներում կայացած «ՊՍԺ»-ի դեմ խաղին՝ դարձավ 3-րդ ամենաերիտասարդ ֆուտբոլիստը, ով հանդես է եկել Չեմպիոնների Լիգայում։ Ջովանին փոխարինման դուրս եկավ 67-րդ րոպեին և 9 րոպե անց գոլային փոխանցում կատարեց Էրլինգ Հոլանդին։

Ռեյնան հայտավորված էր 2020 թվականի մայիսի 16-ին Բունդեսլիգայի շրջանակներում կայանալիք «Շալկե 04»-ի դեմ խաղի համար, սակայն նախախաղային մարզման ժամանակ վնասվածք ստացավ։ Ամերիկացի ֆուտբոլիստը շարք վերադարձավ մեկ շաբաթ անց և մասնակցեց մայիսի 23-ին կայացած «Վոլֆսբուրգի» դեմ խաղին, որն ավարտվեց 2-0 հաշվով։ 2020 թվականի սեպտեմբերի 19-ին Ջովանի Ռեյնան իր առաջին գոլն է խփել Բունդեսլիգայի շրջանակներում՝ «Բորուսիա Մյունխենգլադբախի» դեմ խաղում։ Այդ հանդիպումն ավարտվել է 3-0 հաշվով։ Այդ գոլի շնորհիվ նա դարձավ երկրորդ ամենաերիտասարդ ամերիկացի ֆուտբոլիստը, ործվ գոլի է խփել Բունդեսլիգայում։

2020 թվականի հոկտեմբերի 3-ին՝ 2020-21 մրցաշրջանի իր երրորդ խաղում Ջովանին դարձել է 3 գոլային փոխանցման հեղինակ։ Այսպիսով, նա դարձավ Սթիվ Չերանդոլոյից հետո առաջին ամերիկացին, ով հասել է այդպիսի արդյունքի։ 2020 թվականի դեկտեմբերի 5-ին Ռեյնան իր երկրորդ գոլն է խփել Բունդեսլիգայի շրջանակներում կայացած «Այնտրախտ»-ի դեմ խաղում։

## Միջազգային կարիերա
Ջովանի Ռեյնան առաջին անգամ հրավիրվել է Միացյալ Նահանգների ազգային հավաքական 2020 թվականի նոյեմբերին՝ մասնակցելու Ուելսի և Պանամայի հավաքականների դեմ խաղերին։ Իր դեբյուտը նշել է նոյեմբերի 12-ին Ուելսի հավաքականի դեմ խաղում։ Ռեյնան մասնակցել է նաև Պանամայի հավաքականի դեմ խաղին և խփել իր առաջին գոլը հավաքականի կազմում։

## Վիճակագրություն
### Ակումբային

### Միջազգային

## Ձեռքբերումներ
* Կոնկակաֆ Մ17 փոխչեմպիոն - 2019

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* 

Կատեգորիա:2002 ծնունդներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Ամերիկացիներ իռլանդական սերմամբ
Կատեգորիա:Բորուսիա Դորտմունդի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Նոյեմբերի 13 ծնունդներ
Կատեգորիա:Տղամարդկանց ֆուտբոլի կիսապաշտպաններ
Կատեգորիա:Նոթինգհեմ Ֆորեստի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:ԱՄՆ-ի ֆուտբոլի հավաքականի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Բորուսիա Մյոնխենգլադբախի ֆուտբոլիստներ
Էմո ռեփ

**Էմո ռեփ** (), հիփ հոփի և էմո երաժշտության ենթաժանր, որը բնութագրվում է որպես հիփ հոփի համադրությունն այնպիսի ժանրերի տարրերի հետ, ինչպիսին է ռոքը, ինդի ռոքը, փոփ փանկը և նու մետալը, սովորաբար հանդիպում են էմո երաժշտությունում։ Այս տերմինը երբեմն փոխկապակցվում է քլաուդ ռեփի հետ։ Հանդիսանում է էմոյի վերածննդի շարժման մի մասը։

## Պատմություն
Ժանրը սկսել է զարգանալ այնպիսի հիփ հոփ արտիստների հայտնվելուց հետո, ինչպիսիք են Լիլ Փիփը, Լիլ Ուզի Վերտը և Յունգ Լինը։ Համացանցում այս ոճը սկսեցին «տխուր ռեփ» անվանել։

Առաջին արտիստներից մեկը, որը սկսեց օգտագործել էմո ռեփ տերմինը՝ իր ստեղծագործությունը նկարագրելու համար, գերմանացի ռեփեր Կասպերն էր, որն իր երաժշտության մեջ էր համադրում հիփ հոփը հարդկորի, փանկ ռոքի և էմոյի հետ։

2012 թվականին Էլմո Քենեդի Օ’Կոնորը, այդ ժամանակ հայտնի որպես Th@ Kid, փոխում է իր բեմական անունը Bones-ով և սկսում է համացանցում հայտնիություն ձեռք բերել, անցնելով քլաուդ ռեփի և համադրելով տարբեր երաժշտական ժանրեր, այդ թվում էմոն, մետալը և ինդի ռոքը։ Bones-ի ազդեցությունը հիփ հոփի վրա հանգեցրեց նրան, որ նրան անվանեցին «underground rap-king»։ 2014 և 2015 թվականներին հայտնիություն ձեռք բերեցին նմանատիպ հնչողությամբ արտիստներ՝ Լիլ Փիփ, Ghostemane և Lil Tracy։

Սովորաբար, այս ուղությամբ ստեղծագործող արտիստներն իրենց երաժշտությունն էին տեղադրում SoundCloud-ում և մեծ ազդեցություն են ունեցել քլաուդ ռեփ շարժման վրա։ 2017 թվականին Լիլ Ուզի Վերտի «XO Tour Llif3» երգը հիթ է դառնում։ Որպես էմո ռեփ նկարագրվող երգ, որի տեքստը հղում է ինքնասպանության և մանիակային համախտանիշին, հասել է ամերիկյան Billboard Hot 100 չարթի 7-րդ հորիզոնական։ 2017 թվականի օգոստոսին XXXTentacion-ը թողարկում է իր դեբյուտային՝ «17» ստուդիական ալբոմը և «Jocelyn Flores» սինգլը, որում նույնպես խոսվում է ինքնասպանության մասին, հետո Լիլ Ուզի Վերտը թողարկում է իր դեբյուտային՝ «Luv Is Rage 2» ստուդիական ալբոմը։ Նույն թվականին Լիլ Փիփը թողարկում է իր դեբյուտային՝ «Come Over When You’re Sober, Pt. 1» ստուդիական ալբոմը, որը նույնպես մեծ ազդեցություն է ունեցել էմո ռեփի զարգացման վրա։

## Կատարողներ
Էմո ռեփին են վերագրվում՝

* Bladee
* Bones
* Jpegmafia
* Լիլ Փիփ
* XXXTentacion
* Juice Wrld
* Lil Skies
* Lil Tracy
* Լիլ Ուզի Վերտ
* Lil Xan 
* Lil Yachty
* Machine Gun Kelly
* Night Lovell
* Nothing,Nowhere
* Princess Nokia
* Trippie Redd
* Wifisfuneral 
* Յունգ Լին

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Երաժշտական ոճեր
Կատեգորիա:Հիփ հոփի ժանրեր
Խաղաթղթե տնակ (հեռուստասերիալ)

«**Խաղաթղթե տնակ**» (), ամերիկյան վեբ սերիալ քաղաքական թրիլլեր ժանրում՝ ստեղծված Բո Ուիլիմոնիի կողմից։ BBC–ի համանուն մինի–սերիալի ադապտացիան է՝ նկարահանված Մայքլ Դոբսի նույնանուն վեպի հիման վրա։

Շոուի առաջին եթերաշրջանի առաջնախաղը՝ 13 էպիզոդներից, կայացել է Նեթֆլիքսում 2013 թվականի փետրվարի 1–ին։ Սերիալի գործողությունները տեղի են ունենում Վաշինգտոնում։ Երկրորդ եթերաշրջանի նկարահանումները, կրկին 13 սերիաներից, տևել են 2013 թվականի ապրիլից մինչև նոյեմբեր և եթեր հեռարձակվել 2014 թվականի փետրվարի 14–ին։ Երրորդ եթերաշրջանի առաջնախաղը կայացել է 2015 թվականի փետրվարի 27–ին Նեթֆլիքսում։ Չորրորդ եթերաշրջանը էկրան է բարձրացել 2016 թվականի մարտի 4–ին։ 2016 թվականի հունվարին հայտնի է դարձել, որ սերիալը երկարացվել է մինչև հինգերորդ եթերաշրջան։ 2017 թվականի դեկտեմբերին լուրեր են շրջանառվել հինգերորդ եթերաշրջանից հետո սերիալի փակման մասին։ Սակայն 2018 թվականին սերիալը երկարացվել է մինչև 6–րդ եթերաշրջան, որն էլ դարձել է ավարտը։ Վեցերորդ եթերաշրջանի առաջնախաղը կայացել է Նեթֆլիքսում 2018 թվականի նոյեմբերի 2–ին։

[մինի|[Քևին Սփեյսին, Ֆրենսիս Անդերվուդի դերակատարը։]]

## Մրցանակներ և անվանակարգեր
### Մրցանակներ
* 2015 – **«[[Ոսկե գլոբուս]]»**
** «Ոսկե գլոբուս» մրցանակ տղամարդու լավագույն դերի համար հեռուստատեսային սերիալում (Քևին Սփեյսի)

### Անվանակարգեր
* 2015 – **«Ոսկե գլոբուս»**
** Լավագույն դրամատիկ սերիալ
** Կանացի լավագույն դեր դրամատիկ սերիալում (Ռոբին Ռայթ)

thumb|«Խաղաքարտե տնակ» սերիալի դրվագների ռեյտինգն՝ ըստ imdb կայքի օգտատերերի։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Հարցազրույց «Խաղաթղթե տնակ» վեպի հեղինակ և սերիալի գործադիր պրոդյուսեր Մայքլ Դոբսի հետ
* Հարցազրույց սերիալում կանացի գլխավոր դերակատարուհու՝ Ռոբին Ռայթի հետ

Կատեգորիա:Ամերիկյան հեռուստասերիալներ
Կատեգորիա:Ամերիկյան հեռուստասերիալներ ըստ ժանրի
Կատեգորիա:Ամերիկյան հեռուստասերիալներ ըստ տասնամյակի
Կատեգորիա:Հեռուստասերիալներ ըստ թեմայի
Կատեգորիա:Նեթֆլիքսի բնօրինակ ծրագրեր