Վելինգթոնի դքսի ձիարձան (Գլազգո)

**[[Արթուր Ուելսլի Վելինգթոն|Վելինգթոնի 1-ին դուքս Արթուր Ուելսլիի]] ձիարձան**, գտնվում է Արքայական բորսայի հարևանությամբ, որն այժմ հայտնի է որպես Շոտլանդիայի Գլազգոյի ժամանակակից արվեստի պատկերասրահ, Գլազգոյի ամենանշանավոր տեսարժան վայրերից մեկը:

Դքսի արձանն իր սիրելի ձիու՝ Կոպենհագենի վրա, ստեղծվել է իտալացի նկարիչ Կառլո Մարոկետիի կողմից և տեղադրվել է 1844 թվականին հանրային բաժանորդագրության շնորհիվ՝ ի հիշատակ 1815 թվականին երկարատև ֆրանսիական հեղափոխության և նապոլեոնյան պատերազմների հաջող ավարտի։ Առնվազն 1980-ական թվականներից ի վեր հասարակության անդամներն ավանդաբար արձանի գլխին տեղադրում են ճանապարհային կոն։

Արձանը ներառվել է A կարգի քանդակների ցանկում:

## Ճանապարհային կոն
Վերջին տարիներին արձանը հայտնի է դարձել նրանով, որ գագաթին տեղադրված է ճանապարհային կոն: Արձանի կոնաձև զարդարանքը շարունակվել է տարիներ շարունակ, և ավանդույթը համարվում է տեղացիների հումորի զգացման դրսևորում: Այն սկսվել է 1980-ականներին, եթե ոչ ավելի վաղ:

2005 թվականին Գլազգոյի քաղաքային խորհուրդը և Ստրատքլայդի ոստիկանությունը կոչ են արել հանրությանը չփոխարինել կոնը՝ նշելով արձանի աննշան վնասը և կոնը փոխարինելու փորձի ժամանակ վնասվածքի հավանականությունը:

2011 թվականին *Lonely Planet* ուղեցույցը արձանը ներառել է իր «Երկրի 10 ամենատարօրինակ հուշարձանները» ցանկում:

2013 թվականին Գլազգոյի քաղաքային խորհուրդը ներկայացրել է 65,000 ֆունտ ստեռլինգ արժողությամբ վերականգնման նախագծի ծրագիր, որը ներառում էր պատվանդանի բարձրությունը կրկնապատկելու և այն ավելի քան վեց ոտնաչափ բարձրացնելու առաջարկ՝ «բոլորին` բացի ամենահամառ վանդալներին կանգնեցնելու համար»: Նախահաշիվը պարունակում էր գնահատում, որ արձանից ճանապարհային կոները հեռացնելու արժեքը կկազմի 100 ֆունտ ստեռլինգ մեկ կանչի համար, ինչը կարող է ընդհանուր առմամբ կազմել տարեկան 10,000 ֆունտ ստեռլինգ: Նախագիծը հետ է կանչվել հանրային լայնածավալ դիմադրությունից հետո, այդ թվում՝ առցանց հանրագրից հետո, որը հավաքել էր ավելի քան 10,000 ստորագրություն. Քանի որ խորհուրդը նշել է, որ կարող է քննարկել ավանդույթի դեմ այլ գործողություններ, գեղարվեստական-քաղաքական կազմակերպություն «Ազգային կոլեկտիվը» կազմակերպել է հանրահավաք՝ ի պաշտպանություն կոնի:

2014 թվականին Շոտլանդիայի անկախության հանրաքվեի աջակցության համար արձանի վրա տեղադրվել է «Այո» կոն, իսկ արձանի ասպանդակին տեղադրվել է դրոշ:

2012 թվականի Օլիմպիական խաղերի ժամանակ կոնը փոխարինվել է ոսկեգույնով՝ նշելու Շոտլանդիայի ներդրումը Մեծ Բրիտանիայի հավաքականի` ռեկորդային թվով ոսկե մեդալների նվաճման գործում: Արձանի կոնով կրկնօրինակը հայտնվել է 2014 թվականի Համագործակցության խաղերի բացման արարողության ժամանակ, և այնուհետև ոսկե կոնը կրկին տեղադրվել է արձանի վրա՝ այդ միջոցառումների հաջողությունը նշելու համար:

2015 թվականին Գլազգոյի քաղաքային խորհուրդը փորձարկել է 1,2 միլիոն ֆունտ ստեռլինգ արժողությամբ բարձր տեխնոլոգիական տեսախցիկների ծրագիրը՝ պարզելու համար, թե արդյոք այն կարող է ավտոմատ կերպով հայտնաբերել արձանի վրա կոներ տեղադրող մարդկանց։ Նախագիծը համարվել է իրագործելի:

2020 թվականի հունվարի 31-ին՝ Բրեքսիթի օրը, ԵՄ-ի կողմնակիցներն արձանի գլխին տեղադրել են ԵՄ դրոշի տեսքով ներկված կոն:

COVID-19 համավարակի ժամանակ այն զարդարված է եղել կոնով և ականջների շուրջ կապույտ բժշկական դիմակով՝ արտացոլելու համար համավարակը և երկրում կարանտինային միջոցառումները:

2022 թվականի մարտին, ի պաշտպանություն Ուկրաինայի և Ռուսաստանի կողմից Ուկրաինայի ներխուժման դեմ բողոքի, արձանին ամրացվել է Ուկրաինայի դրոշի գույներով կոն:

2023 թվականի հունիսին Ժամանակակից արվեստի պատկերասրահում իր ցուցահանդեսը գովազդելու համար գրաֆիտի նկարիչ Բենքսին հայտարարել է, որ արձանն իր «արվեստի սիրելի գործն է Մեծ Բրիտանիայում»։ Հունիսի 21-ին կլիմայի փոփոխության դեմ պայքարող շոտլանդական «This Is Rigged» խումբն արձանի վրա տեղադրել է իրենց լոգոտիպով կոն և հրավիրել Բենքսիին աջակցել իրենց գործին։

## Պատկերասրահ


Glasgow Gallery of "Modern Art"^ - geograph.org.uk - 57813.jpg|Երկու կոնով, 2005 թվական
The Duke of Wellington statue outside Glasgow's GOMA - geograph.org.uk - 1267236.jpg|Աղավնու հետ, 2008 թվական
Wellington at the GoMA - geograph.org.uk - 2389489.jpg|Որորի հետ, 2011 թվական
Duke of Wellington Statue with a Cone on the Horse's Head in Glasgow - panoramio.jpg|Որորով և կոնով (բայց առանց աղավնու), 2012 թվական


## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն
* 

Կատեգորիա:1844 հիմնադրումներ Շոտլանդիայում
Կատեգորիա:1844 ճարտարապետություն
Կատեգորիա:Իտալացիների աշխատություններ
Կատեգորիա:Քանդակներ