open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Գեղամ Ստեփանյան (քաղաքական գործիչ)

**Գեղամ Հրաչիկի Ստեփանյան** (), արցախցի քաղաքական գործիչ, Արցախի Հանրապետության 6-րդ գումարման Ազգային ժողովի Արցախի ժողովրդավարական կուսակցության պատգամավոր։

## Կենսագրություն
Գեղամ Ստեփանյանը ծնվել է 1984 թվականի մայիսի 1-ին Մարտունու շրջանի Աշան գյուղում։ 2001 թվականին ավարտել է Աշանի միջնակարգ դպրոցը, իսկ 2008 թվականին՝ Արցախի պետական համալսարանի հումանիտար ֆակուլտետի պատմության բաժինը։

2002-2004 թվականներին ծառայել է Արցախի Հանրապետության Պաշտպանության բանակում։

2005-2006 թվականներին աշխատել է որպես հեռուստալրագրող։ 2006-2014 թվականներին ղեկավարել է Արցախի ազատամարտիկների միության «Հայրենյաց պաշտպան» երիտասարդական կազմակերպությունը՝ որպես կառույցի հիմնադիր նախագահ։ Համակարգել է կազմակերպության գործունեությունը հանրապետության ողջ տարածքում` իրականացնելով երիտասարդական տարբեր ծրագրեր։

2008 թվականից Արցախի Հանրապետության հասարակական կազմակերպությունների խորհրդի անդամ։ 2008-2011 թվականներին եղել է Ասկերանի շրջանի Խնածախ գյուղի դպրոցի պատմության ուսուցիչ, այնուհետև` փոխտնօրեն։ 2008 թվականից դասավանդում է Շուշիի Արսեն Խաչատրյանի անվան պետական հումանիտար քոլեջում։

2016 թվականին նշանակվել է Արցախի ժողովրդավարական կուսակցության կենտրոնական գրասենյակի ղեկավար։

Արցախի ժողովրդավարական կուսակցության կենտրոնական խորհրդի անդամ է։

2018 թվականի սեպտեմբերի 9-ի Արցախի Հանրապետության Ազգային ժողովի լրացուցիչ ընտրությունների արդյունքում թիվ 11 ընտրատարածքից մեծամասնական ընտրակարգով ընտրվել է Արցախի Հանրապետության Ազգային ժողովի պատգամավոր, իսկ 2018-2020 թվականներին եղել է Արցախի Հանրապետության Ազգային ժողովի ֆինանսաբյուջետային և տնտեսական կառավարման հարցերի մշտական հանձնաժողովի նախագահի տեղակալ։

2020 թվականի մարտի 31-ի խորհրդարանական ընտրություններում Արցախի ժողովրդավարական կուսակցության համամասնական ցուցակով ընտրվել է Արցախի Հանրապետության 7-րդ գումարման Ազգային ժողովի պատգամավոր։

Ամուսնացած է, ունի երկու զավակ։

## Պարգևներ
* «Մարտական ծառայություն» մեդալ
* ԱԱՄ «Հայրենյաց պաշտպան»
* ՀՀ ԶՈՒ 20-ամյակի հուշամեդալներ

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Արցախի հայաթափումը կանխում է ռուս խաղաղապահը. Գեղամ Ստեփանյան
* ԱԺԿ համամասնական ցուցակը
*Արցախի Ազգային ժողովի նորընտիր պատգամավորները գրացվել և վկայականներ են ստացել

Կատեգորիա:Արցախի Հանրապետության Ազգային ժողովի 7-րդ գումարման պատգամավորներ
Կատեգորիա:ՀԹՎ 2023 հոդվածներ
Կատեգորիա:Հայ քաղաքական գործիչներ
Անշարժ գույքի չափագրում

**Անշարժ գույքի չափագրում**, հողամասերի և դրանց վրա ամրակայված շենքերի, շինությունների առկայության, նպատակային նշանակության, սեփականության, օգտագործման ձևերի, դրանց որակի ու քանակի, տեսքերի ու տեսակների վերաբերյալ տվյալների հաշվառումը։

## Քանակական հաշվառում
Քանակական հաշվառումն անշարժ գույքի առկա վիճակի վերաբերյալ տվյալների հավաքագրումն է գծային չափերով (երկարություն, լայնություն, բարձրություն), մակերեսներով և ծավալներով։ Կատարվում է կադաստրային քարտեզագրման և չափագրումների միջոցով։

## Որակական հաշվառում
Որակական հաշվառումն իրականացվում է հողամասի և շինությունների նպատակային ու գործառնական նշանակության, կառուցման տարեթվի, արտաքին հարդարման, ավարտվածության աստիճանի, շինանյութի տեսակի (պատերի, միջհարկային ծածկի, տանիքի) և այլ բնույթի որակական տվյալների հավաքագրման միջոցով։ Անշարժ գույքի չափագրումն իրականացնում են համապատասխան որակավորման վկայական (լիցենզիա) ունեցող անձինք։
Թթի փառատոն

**Թթի փառատոն**, տեղի է ունենում Հայաստանի այն տարածաշրջաններում, որտեղ թութն առատ է աճում, և տեղի բնակիչները թթից տարբեր բարիքներ պատրաստելու ավանդույթներ ունեն։

Տոնակատարությունը հիմնականում կազմակերպվում է Սյունիքի մարզում և Արցախի Ամարաս վանքի շրջակայքում։

## Պատմություն
Թթենու հայրենիքը Չինաստանն է։ Տարածաշրջան բերվել է 16-րդ դարից սկսած՝ Մետաքսի ճանապարհով։ Այն այժմ լայն տարածում ունի Հայաստանում և Արցախում։ Հիմնականում տարածված է երկու տեսակ՝ սև և սպիտակ։

Առաջին թթի փառատոնը անցկացվել է 1914 թվականի ամռանը Գորիսում։ Արցախում, առաջին անգամ, թթի փառատոն անցկացվել է 2015 թվականի ամռանը՝ Ամարաս վանքի հարակից տարածքում։

Փառատոնի նպատակը տարածաշրջանում զբոսաշրջության զարգացման խթանումն է, տեղական արտադրության զարգացումը, հայկական խոհանոցի հանրահռչակումը, ինչպես նաև համայնքների մշակութային կյանքի աշխուժացումը։ Փառատոնը սկսվում է թութ թափ տալու հին ավանդույթից։ Փառատոնին ցուցադրվում են թթի օղու և դոշաբի պատրաստման ավանդական եղանակները, թթի օղու թորման մշակույթը և այլն։ Փառատոնի ընթացքում հնչում են հայկական ավանդական և ժամանակակից երգ ու երաժշտություն։ Հյուրերը կարող են համտեսել ցուցահանդես-վաճառքին ներկայացված հայ ավանդական ուտեստները, ձեռք բերել դրանք:: Կազմակերպվում են ավանդական խաղեր, թթենիների թափ տալու մրցույթներ, հյուրասիրություն և բազմաթիվ այլ ժամանցային միջոցառումներ։ Արվեստի տաղավարներում ներկայացվում են նկարիչների, կավագործների, գորգագործների և արվեստի այլ վարպետների աշխատանքներ։ Փառատոնում ներկայացվում է նաև մետաքսագործությունը և մետաքսի մշակման արվեստը։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Փառատոներ
Անտառային բուսականություն

**Անտառային բուսականություն**, բուսական ծածկույթի տիպ։ Հայաստանի Հանրապետության 11,2%-ը (334000 հեկտար տարածք) անտառածածկ է։

## Հայաստանի անտառածածկ բուսականություն
Հայաստանի տարածքի անտառները տիպիկ լեռնային են, դրանցից 68%-ն աճում է 21–35օ, իսկ 11-ը՝ 36օ-ից ավելի թեքություններում։ Անտառածածկ տարածության 85%-ը զբաղեցնում են կաղնին, հաճարենին և բոխին, մնացած ավելի քան 250 ծառաթփատեսակները (սոճի, թեղի, թխկի, հացենի, ղաժի, լորենի և այլ ծառատեսակներ) զբաղեցնում են անտառների 15%-ը։ Հայաստանի անտառները հիմնականում ունեն շատ ցածր (0,4–0,5) սաղարթի խտություն։ Տվյալ ժամանակահատվածում ՀՀ-ում ծավալվում են անտառընդարձակման աշխատանքներ։
 

Կատեգորիա:ՀԹՎ 2023 հոդվածներ
Միքայել Թաշչյան

**Միքայել Դերենիկի Թաշչյան** (), ԱՄՆ ռազմաօդային ուժերի գեներալ։

## Կենսագրություն
Միքայել Թաշչյանը ծնվել է 1925 թվականին, ԱՄՆ-ի Նյու Յորք նահանգի Բինգհեմթոն քաղաքում՝ Արևմտյան Հայաստանի Արդվին քաղաքից գաղթած հայի ընտանիքում։

1944 թվականին Միքայելը գերազանցությամբ ավարտել է միջնակարգ դպրոցը և ընդունվել է Ուեսթ Փոյնթի ռազմական ակադեմիա, 1948 թվականին ստացել է ԱՄՆ ռազմաօդային ուժերի լեյտենանտի դիպլոմ և կոչում։

1952 թվականին Թաշչյանն ավարտել է նաև ԱՄՆ զինված ուժերի դպրոցը, գերազանցությամբ ավարտել Հարվարդի համալսարանի բիզնեսի կառավարման դպրոցը՝ ստանալ ԱՄՆ զինված ուժերոի մայորի կոչում։ Այնուհետև նա ավարտել է հատուկ վերապատրաստման դասընթաց Օհայոյի ռազմաօդային ուժերի ինստիտուտում։

Նրա ստացած առաջին հանձնարարությունը եղել է Ռայթ-Պաթերսոնի ռազմաօդային ուժերին ավիացիոն շարժիչներ տրամադրելը, ինչը Միքայել Թաշչյանը փայլուն կատարել է և արժանացել Անբասիր ծառայության առաջին աստիճանի մեդալի։

1953-1958 թվականներին Թաշչյանն ղեկավարել է Կալիֆորնիայի Փասադենա քաղաքում տեղակայված 132-րդ ավիախումբը։

1955 թվականին ԱՄՆ զինված ուժերում ստացել է գնդապետի կոչում, իսկ 1958 թվականին՝ գեներալի կոչում։ 1958 թվականից գեներալ Թաշչյանը գործուղումներ է կատարել եվրոպական տարբեր երկրներ, որտեղ զբաղեցրել է Հաագայի օդային կառավարման կենտրոններից մեկի որակի վերահսկման բաժնի վարիչի պաշտոնը, ինչպես նաև Լոնդոնի գրասենյակի «Air Logistics» բաժանմունքի մենեջերի պաշտոնը։

1958 թվականի օգոստոսին վերադարձել է ԱՄՆ և վերապատրաստվել Հյուսիսային Ամերիկայի ավիացիայի ռազմական հաստատությունում (Լոս Անջելես, Կալիֆորնիա), մեկ տարի անց Թաշչյանը նշանակվել է Վիրջինիա նահանգի «Richmond Air» ընկերության գնումների բաժնի պետ։

1961 թվականի օգոստոսից մինչև 1965 թվականի հունիսը գեներալ Միքայել Թաշչյանը ողել է Մայամիի օդային հրամանատարական կետերից մեկի հրամանատարը, որից հետո ծառայել է որպես Զինված ուժերի մատակարարման գործադիր տնօրեն Ալեքսանդրիայում, Վիրջինիա։

ԱՄՆ ռազմաօդային ուժերի զարգացման գործում ունեցած հատուկ ավանդի համար 1968 թվականին պարգևատրվել է ԱՄՆ Կոնգրեսի մեդալով։ 1971 թվականի օգոստոսին Թաշչյանը տեղափոխվել է Միացյալ Նահանգների օդային վարչություն շտաբ՝ որպես գնումների քաղաքականության փոխտնօրեն և աշխատակազմի ղեկավարի տեղակալ։

1973 թվականի հոկտեմբերի 1-ին ԱՄՆ նախագահ Ռիչարդ Նիքսոնի հրամանով Միքայել Թաշչյանին շնորհվել է բրիգադի գեներալի կոչում։

Թաշչյանն իր ողջ գործունեության ընթացքում աջակցություն է ցուցաբերել հայ համայնքներին, գումար է հատկացրել հայկական դպրոցների ու եկեղեցիների կառուցման համար։ Բացի այդ, գեներալ Թաշչյանը աջակցություն է ցուցաբերել հայ երիտասարդներին, որոնք ձգտել են զինվորական կարիերայի։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Ամերիկահայ ռազմաօդային ուժերի գեներալներ
Կատեգորիա:ՀԹՎ 2023 հոդվածներ
Կատեգորիա:Ամերիկահայ ռազմական գործիչներ
Աշոտ Բալայան

**Աշոտ Կարապետի Բալայան** (), խորհրդային ինժեներ, ռադարների ոլորտի մասնագետ, ԽՍՀՄ Ռազմածովային նավատորմի ռադիոտեղորոշիչ առաջին կայանների և համալիրների գլխավոր կոնստրուկտոր, նավային ռադիոտեղորոշման ոլորտի առաջատար ու գլխավոր մասնագետ, Ստալինյան մրցանակի կրկնակի դափնեկիր։

## Կենսագրություն
Աշոտ Բալայանը ծնվել է 1906 թվականի նոյեմբերի 26-ին, Արցախի Մարտակերտի շրջանի Առաջաձոր գյուղում։ Որպես խառատ 1922- 1929 թվականներին աշխատել է Բաքվի Արևմտյան երկաթուղու դեպոյում։ 1934 թվակա ավարտել է Մոսկվայի Էներգետիկ ինստիտուտը։

1943-1961 թվականներին եղել է «Ալտաիր»՝ համար 10 Գիտահեզոտական ինստիտուտի գլխավոր ինժեներն ու լաբորատորիայի վարիչը։ Եղել է Տորպեդո նավերի «Զարնիցա» փոքր չափի ռադարի գլխավոր կոնստրուկտոր։

Մահացել է 1961 թվականի հունիսի 10-ին Մոսկվայում, թաղված է Վվեդենսկի գերեզմանատանը։

## Պարգևներ
*Պատվո շքանշանի ասպետ
*Ստալինյան մրցանակի կրկնակի դափնեկիր
*Լենինի մրցանակի կրկնակի շքանշանակիր
*Հայրենական պատերազմում ցուցաբերած անաբասիր ծառայության մեդալակիր։
 
## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Балаян Ашот Карапетович

Կատեգորիա:Ստալինյան մրցանակի դափնեկիրներ
Կատեգորիա:ՀԹՎ 2023 հոդվածներ
Կատեգորիա:Խորհրդային ճարտարագետներ
Բթամատերի պտտում

thumb|Ձեռքի մատների և բթամատերի դիրքը պտտվելու պրակտիկայի ժամանակ
**Բթամատերի պտտում**, գործողություն, որն արվում է մարդու երկու ձեռքերով, երբ մնացած մատները միացած են, իսկ բթամատերը պտտվում են ընդհանուր կետի շուրջ, որը սովորաբար գտնվում է երկու բթամատերի միջև եղած հեռավորության մեջտեղում։

Թեև դա պահանջում է մատների չափավոր ճկունություն, բթամատերի պտտումը հաճախ օգտագործվում է որպես ժամանակ կորցնելու, անօգուտ գործունեության օրինակ։

## Բժշկական օգտագործում
Բթամատերի պտտումը կարող է օգտագործվել որպես ձեռքերի ճկունության պարզ թեստ։

## Բթամատերի հակառակ պտույտ
Հակառակ պտույտը բթամատերի շարժումն է հակառակ ուղղություններով։ Թեև բթամատը պտտելը բնական է գրեթե բոլորի համար, շատ հազվադեպ է պատահում, որ մարդիկ կարողանան բնական կերպով հակառակ պտտել իրենց բթամատերը՝ առանց զգալի ժամանակ ծախսելու նոր տեխնիկան յուրացնելու համար։ Սովորաբար, մարդիկ բթամատերով կատարում են կես պտույտ, նախքան բթամատերը անհասկանալի կերպով միևնույն ուղղությամբ շարժելը։ Նմանատիպ երևույթ տեղի է ունենում մյուս մատների կամ ձեռքերի նմանատիպ շարժումների ժամանակ։

## Տես նաև
*Բթամարտ

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Ամառային երիտասարդական վիքիճամբարի հոդվածներ
Կատեգորիա:Ժեստեր
Հանս Լանգսեթ

**Հանս Լանգսեթ** (, ), Ամերիկայի Միացյալ Նահանգների՝ նորվեգական ծագմամբ բնակիչ, որը սահմանել է ռեկորդ՝ ունենալով աշխարհի ամենաերկար մորուքը։

Լանգսեթը ծնվել է 1846 թվականին Էյդսվոլում և 1867 թվականին ներգաղթել Միացյալ Նահանգներ։  Ամուսնացել է Աննա Բերնթսենի հետ, որը մահացել է 40 տարեկանում՝ իրենց կրտսեր որդու՝ Փիթերի ծնվելուց վեց ամիս անց, որից հետո Հանսը երեխաների հետ տեղափոխվել է Մինեսոտա նահանգի Քլեյ շրջանի Գլինդոն քաղաք։ 1900 թվականի դրությամբ բնակվել է նույն շրջանի Էլկտոն քաղաքում և զբաղվել հողագործությամբ։ Ավելի ուշ սկսել է մորուք աճեցնել մրցույթի շրջանակներում և հաղթել է։ Իր հետագա կյանքում ճամփորդել է Միացյալ Նահանգներով, որպես «հրեշների» շոուի մի մաս՝ ցուցադրելով իր մորուքը։ Ծեր տարիքում որոշում է կայացրել կտրել մորուքի մեծ մասը և պահպանել այն։

Լանգսեթը մահացել է 81 տարեկանում Հյուսիսային Դակոտա նահանգի Վինդմեր քաղաքում և թաղված է Այովա նահանգի Քենսեթ քաղաքի Էլք Կրիկ եկեղեցու գերեզմանատանը։ Երբ մահացել է, նրա մորուքը այդ պահին ունեցել է 5,33 մետր (17,5 ոտնաչափ) երկարություն։ Այն 1967 թվականին նվիրաբերվել է Սմիթսոնյան ինստիտուտի մարդաբանության վարչությանը։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
*Geiling, Natasha. 2014. The World's Longest Beard Is One of the Smithsonian's Strangest Artifacts. ''Smithsonian'' (November 19).

Կատեգորիա:Ամառային երիտասարդական վիքիճամբարի հոդվածներ
Կատեգորիա:Կրկեսի դերասաններ
Կատեգորիա:Նորվեգացիներ
Հայաստանի պատմամշակութային ժառանգությունը (ժողովածու)

**«Հայաստանի պատմամշակութային ժառանգությունը»** (), Հայաստանի ԿԳՄՍ նախարարության գրահրատարակչության ոլորտի համատեքստում 2022 թվականին մեկնարկած «Հայ մշակույթը հանրահռչակող օտարալեզու գրականության հրատարակում» դրամաշնորհային ծրագրի շրջանակում «Պատմամշակութային ժառանգության գիտահետազոտական կենտրոն» ՊՈԱԿ-ի կողմից հրատարակված անգլերեն ժողովածու։ Ժողովածուի խմբագիրն է՝ լեզվաբան, ձեռագրագետ, բանասիրական գիտությունների թեկնածու Խաչիկ Հարությունյանը։ Ժողովածուի հոդվածագիրներն են՝ Հակոբ Սիմոնյանը, Կարեն Թոխաթյանը, Արսեն Բոբոխյանը, Սիմոն Հմայակյանը, Հովհաննես Սանամյանը, Համլետ Պետրոսյանը, Զարուհի Հակոբյանը, Խաչիկ Հարությունյանը, Արսեն Հարությունյանը, Կարեն Մաթևոսյանը, Աշխունջ Պողոսյանը և Սերժիկ Առաքելյանը։ Գրքի և շապիկի ձևավորումը՝ Անահիտ Խանզադյանի։

Հրատարակության 1000 օրինակ տպաքանակից 500-ն առաքվել է արտերկրում գործող 500 գրադարանի։

Գիտահանրամատչելի այս ժողովածուն նախատեսված է ընթերցողների առավել լայն լսարանի համար։ Այն ընթերցողների լայն շրջանակներին հնարավորություն կտա բացահայտել և ճանաչել հայոց պատմության ու մշակույթի որոշակի շերտեր։

Հայաստանյան փուլն անցնելուց հետո ժողովածուն 2023 թվականի օգոստոսին ներկայացվել է Մոսկվայում կայացած «Գրքարվեստ» 20-րդ միջազգային մրցույթին, որտեղ 49 հրատարակությունների շարքում արժանացել է 1-ին հորիզոնականին՝ «Իմ երկիրը» անվանակարգում։

## Բովանդակություն
Առանձին հոդվածների տարբերակով գրքում փորձ է արվել ամփոփ, սակայն գիտական արդի ընկալումներին համահունչ ներկայացնել հայ ժողովրդի մշակութային ինքնատիպ նյութական և հոգևոր ժառանգության ընտրանին։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* 

Կատեգորիա:2022 գրքեր
Կատեգորիա:Անգլերեն գրքեր
Կատեգորիա:Գրքեր Հայաստանի պատմության մասին
Կատեգորիա:Ժողովածուներ
Կատեգորիա:ՀԹՎ 2023 հոդվածներ
Ալրի-ձավարեղենի արտադրություն

**Ալրի-ձավարեղենի արտադրություն**, վերամշակող արդյունաբերության ճյուղ։ Մշակում է հացահատիկ և այլ հատիկեղեն։

## Պատմություն
Հայաստանում պատմական վաղ ժամանակներից պատրաստել են ալյուր և ձավարեղեն։ Արևելյան Հայաստանը Ռուսաստանին միանալուց հետո Հայկական մարզում (1828–40) հաշվվում էր 3400 ալրաղաց, որոնք կենտրոնացված էին գյուղերում և վերամշակում էին տեղական հացահատիկը։ Մանր ձեռնարկատիրության մեջ ալրի-ձավարեղենի արտադրությունը 1900 թվականին Երևանի նահանգում կազմել է 46%, 1913 թվականին՝ 35%։ Ընդհանուր արտադրության հզորությունը կազմել է մոտ 400000 *տոննա* ալյուր։ Աշխատողների թիվը՝ 1500 հոգի։ 1937 թվականին Երևանում կառուցվել է ալրաղաց կոմբինատ, որը 1988 թվականին մշակել է օրական 900 տոննա հացահատիկ և ունեցել 33000 տոննա տարողությամբ էլևատոր։ Հետագայում ալրաղաց կոմբինատներ են կառուցվել նաև Լենինականում (այժմ՝ Գյումրի), Սպիտակում, Կիրովականում (այժմ՝ Վանաձոր), Բաղրամյանում։ Անկախացումից հետո Հայաստանում արտադրության այս ոլորտը նույնպես սեփականաշնորհվել է, ներկայում գործում են 60 ալրաղաց ձեռնարկություններ, որոնցից խոշոր են՝ «*Ալեքս Գրիգ*», «*Մանանա Գրեյն*», «*Մանչո Գրուպ*», «*Թալգրիգ*», «*Վ Թրեյդ*» ընկերությունները։

Կատեգորիա:Արդյունաբերության ճյուղեր
Կատեգորիա:ՀԹՎ 2023 հոդվածներ
Ռոնալդ Հովսեփյան

**Ռոնալդ** կամ **Ռոն Հովսեփյան** (), *Indigo Agriculture* ընկերության գլխավոր գործադիր տնօրեն։ Նախկինում եղել է *Novell* և *IntraLinks* ընկերությունների նախագահը և գլխավոր գործադիր տնօրենը՞

## Կրթություն և կարիերա
Հովսեփյանը սովորել է Բոստոնի քոլեջի Բնական գիտությունների բակալավրում։

Նա իր կարիերան սկսել է *[[IBM]]* միջազգային ընկերությունում, որտեղ 16 տարվա ընթացքում նա զբաղեցրել է ղեկավար և գործադիր պաշտոններ, այդ թվում՝ IBM մարքեթինգի և ծառայությունների բաշխման արդյունաբերության գլխավոր մենեջեր, կառավարել է ապարատային և ծրագրային ապահովման արտադրանքի մշակումը, վաճառքը, մարքեթինգը և ծառայությությունները։

2000-2003 թվականներին եղել է վենչուրային կապիտալ *Actua Corporation* ընկերության գլխավոր գործադիր տնօրեն։

2003 թվականին միացել է *Novell* ընկերությանը՝ որպես գործադիր փոխնախագահ և նախագահ։ 2005-2011 թվականներին եղել է ընկերության նախագահը և գլխավոր գործադիր տնօրենը։ Հովսեփյանը վարել է *Novell*-ի և Մայքրոսոֆթի միջև ընթացող վիճաբանական բանակցությունը, որը ավարտվել է 2006 թվականի հոկտեմբերին։

2010 թվականին Հովսեփյանը հայտարարել է, որ համաձայն է ձեռք բերել Attachmate ընկերությունը։ 2011 թվականի ապրիլի 25-ին հեռացել է *Novell*-ից։

2012 թվականի սկզբին Հովսեփյանը դարձել է նորաստեղծ *IntraLinks* ընկերության նախագահը և գլխավոր գործադիր տնօրենը։ Նրա ղեկավարությամբ ընկերությունը զարգացրել և ստեղծել է *Intralinks VIA*-ն և *Intralinks Dealnexus*-ը։ Հովսեփյանի տնօրինել է *IntraLinks*-ը *PE Nexus*-ի, *MergerID*-ի և *docTrackr*-ի ձեռքբերումների ընթացքում։ Նա մնացել *IntraLinks*-ում նաև այն ժամանակ, երբ ձեռք է բերել *Synchronoss*-ը։ 2017 թվականի ապրիլին Հովսեփյանը հեռացել է *Synchronoss*-ից։ 2020 թվականի սեպտեմբերին դարձել է Indigo Agriculture ընկերության գլխավոր գործադիր տնօրենը։

## Սպասարկման խորհուրդ
2012 թվականից սկսած Հովսեփյանը եղել է *ANSYS*-ի Սպասարկման խորհրդի անդամ։ Ներկայումս դրա անկախ գլխավոր տնօրեն։ Նախկինում եղել է *ANSYS*-ի ոչ գործադիր նախագահ։ 2015 թվականի օգոստոսից Հովսեփյանը եղել է Cloud Technology Partners-ի խորհրդատուների խորհրդի անդամ, որը մասնագիտանում է ամպային նախաձեռնությունների ոլորտում։

Հովսեփյանը 1998 թվականից մինչև 2015 թվականի օգոստոսը եղել է *ANN* նորաստեղծ ընկերության Խորհրդատուների խորհրդի անդամ։ 2005-2015 թվականներին եղել է ընկերության տնօրենների խորհրդի ոչ գործադիր նախագահ։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Ամերիկահայ գործարարներ
Կատեգորիա:ՀԹՎ 2023 հոդվածներ
Կատեգորիա:Հայ ձեռնարկատերեր
Հովհաննես Ավոյան (ձեռնարկատեր)

**Հովհաննես Ավոյան** (), ամերիկահայ սերիալային ձեռնարկատեր, ներդրող և ակադեմիկոս։ Նա Picsart ընկերության համասեփականատերը և գլխավոր գործադիր տնօրենն է։ Ավոյանը 2000-2015 թվականներին Հայաստանի Ինֆորմացիոն Տեխնոլոգիաների Ձեռնարկությունների միության նախագահն է եղել։ Ներկայումս նա Հայաստանի Ամերիկյան համալսարանի Հոգաբարձուների խորհրդի նախագահն է։

## Վաղ կյանք և կրթություն
Հովհաննես Ավոյանը ծնվել է 1965 թվականին Երևանում։ 1987 թվականին ավարտել է Հայաստանի ազգային պոլիտեխնիկական համալսարանի Ինֆորմատիկայի բակալավրը։ 1995 թվականին Հայաստանի Ամերիկյան համալսարանից ստացել է Քաղաքագիտության և միջազգային հարաբերությունների մագիստրոսի կոչում։ 2005 թվականին ավարտել է Հարվարդի բիզնես դպրոցի *Bertelsmann* միջազգային մեդիա կոնցերնի «Ավագ գործադիր տնօրեն» ծրագիրը։

## Կարիերա
1996 թվականին Ավոյանը հիմնել է CEDIT ընկերությունը, որը 2000 թվականին ձեռք է բերել *Brience* բջջային կապի ծրագրեր մշակող ընկերության կողմից։

2005 թվականին Ավոյանը հիմնել և տնօրինել է Sourcio ծրագրային ապահովման և համակարգի ինտեգրման ծառայություններ մատուցող ընկերությունում, որը նա ձեռք է բերել 2016 թվակնաին՝ HelpSystems ծրագրային ապահովման ընկերության կողմից։

2007 թվականին հիմնել և աշխատել է General Manager of Monitis նորաստեղծ ընկերությունում, որը ձեռք է բերել ԹիմՎյուերի կողմից՝ 2011 թվականին։

2011 թվականին Ավոյանը և Արտավազդ Մեհրաբյանը հիմնել են հայտնի *[[Picsart]]* տեխնոլոգիական ընկերությունը և դարձել է նրա գլխավոր գործադիր տնօրենը։ Ընկերության ծրագրային ապահովումը ունի ամսական ավելի քան 150 միլիոն ակտիվ օգտատեր և 2020 թվականի սեպտեմբերի դրությամբ ներբեռնվել է 1 միլիարդ անգամ։

## Պարգևատրումներ
2016 թվականին Ավոյանը ՀԱՀ-ի կողմից ստացել է «Վաստակավոր շրջանավարտներ» մրցանակը։

2019 թվականին Հայկական առևտրային ցանցը Ավոյանին հռչակել է «Գլոբալ նվաճումների» մրցանակաբաշխության մրցանակակիր։

## Գործունեությունը Հայաստանում
Ավոյանը աջակցում է Հայաստանում արհեստական բանականության զարգացմանը և դրա համար ստեղծում է դպրոցներ և լավագույն պարկտիկաներ, որ օգնում է տեղի մասնագետներին մտնել համաշխարհային մրցակցության մեջ։

## Արհեստական բանականություն
Հովհաննեսը Հայաստանում արհեստական բանականության հիմադիրն է և աջակցում և ստեղծում է Հայաստանում մեքենայական ուսուցման և տվյալների գիտության դպրոցներ։

## Ծանոթագրություններ

 
Կատեգորիա:ՀԹՎ 2023 հոդվածներ
Կատեգորիա:Հայ գյուտարարներ
Կատեգորիա:Հայ գործարարներ
Կատեգորիա:Հայ ծրագրավորողներ
Կատեգորիա:Հայ ձեռնարկատերեր
Մարկ Գրիգորյան (խմբագիր)

**Մարկ Գրիգորյան**, հայ խմբագիր։ 1995 թվականից եղել է Վաշինգտոնում գործող *Center for Immigration Studies* վերլուծական կենտրոնի գործադիր տնօրեն։ Գրիգորյանը *National Review* ամսագրի մշտական հեղինակն է և հանդիսանում է *National Review Online*-ի *The Corner-*ի մշտական անդամը։

Գրիգորյանը իր մշտական ելույթներով հանդես է գալիս ԱՄՆ Կոնգրեսի առաջ և հոդվածներ է գրում այնպիսի ամսագրերում, ինչպիսիք են Վաշինգտոն Փոստը, Նյու Յորք Թայմսը, *Commentary* ամսագիրը, *National Review-*ը և այլն։ Նա ներկայացել է մի շարք ռադիո- և հեռուստահաղորդումներում, որոնցից են *[[60 Minutes|60 Minutes-]]*ը, *Nightline-*ը, *PBS NewsHour-*ը, *[[CNN]]-*ը, *NPR*-ը։ 2013 թվականի հունվարին ABC News-ը Գրիգորյանին ներառել է 20 լավագույն ներգաղթյալ փորձագետներից մեկը, որը ունի մեծ քանակությամբ հետևորդներ Թվիթթերում։

Գրիգորյանին է վերագրվում անօրինական ներգաղթյալների ինքնաքսորումը։

## Վաղ կյանք
Գրիգորյանը ծնվել է Ամերիկայի Միացյալ Նահանգներում՝ հայկական ընտանիքում։ Նրա ծնողները ծագումով հայ են եղել՝ նախկին Հայկական ԽՍՀ-ից։ Հայրը խոհարար և ռեստորանի տնօրեն է եղել։ Գրիգորյանի ընտանիքը Նյու Հեյվենից տեղափոխվել է Բոստոն, Քլիվլենդ, որից հետո կրկին եկել է Բոստոն և միշտ բնակվել է տեղի խիտ հայկական բնակավայրերում։ Ծնողները իրար մեջ խոսել են անգլերենով, իսկ երեխայի հետ հաղորդակցվել են միմիայն հայերենով։ Գրիգորյանը մանկապարտեզ ընդունվելիս իմացել է միայն հայերեն։

Գրիգորյանը կորցրել է աջ աչքը՝ ցանցաթաղանթի ուռուցքից, երբ ընդամենը երեխա է եղել։

## Կրթություն
Գրիգորյանը սովորել է Ջորջթաունի համալսարանի բակալավրում, իսկ մագիստրատուրա՝ Թաֆթս համալսարանի Ֆլետչերի իրավունքի և դիվանագիտության դպրոցում։ Հետագա երկու տարվա ընթացքում սովորել է Երևանի պետական համալսարանում։

## Կարիերա
Նախքան 1995 թվականի փետրվարին *CIS*-ին միանալը, Գրիգորյանը եղել է *The Winchester Star* օրաթերթի խմբագիրը և աշխատել է մարքեթինգի վերաբերյալ թվային հրատարակության ոլորտի խմբագիր։ Նա եղել է նաև Ամերիկայի ներգաղթային բարեփոխումների ֆեդերացիայի (*Federation for American Immigration Reform*) ամենամսյա տեղեկագրի խմբագիր։

## Գրքեր
* *The New Case Against Immigration, Both Legal and Illegal*, Sentinel HC, 2008. 
* *How Obama is Transforming America Through Immigration*, Encounter Broadsides, 2010. 
* *Open Immigration: Yea and Nay*, By Mark Krikorian and Alex Nowrasteh, Encounter Books, 2014. 

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* The Center for Immigration Studies
* Mark Krikorian's Biography
* 
* Washington Post Biography
* Western Knight Center for Specialized Journalism 
* Krikorian debates on illegal immigration at Boston University College of Communication's 24th annual Great Debate on BUniverse.
* Video discussion with Krikorian about immigration on Bloggingheads.tv

Կատեգորիա:ՀԹՎ 2023 հոդվածներ
Հրաչյա Փոլադյան

**Հրաչյա Արշակի Փոլադյան** (), հայ դիվանագետ։ Իրաքի Հանրապետությունում, Եգիպտոսի Արաբական Հանրապետությունում Հայաստանի Հանրապետության նախկին դեսպան, ներկայումս՝ Հայաստանի Հանրապետության արտակարգ և լիազոր դեսպան Օմանի Սուլթանությունում։

## Կենսագրություն
Փոլադյանը ծնվել է 1971 թվականին Երևանում՝ հայ ականավոր դիվանագետ, պատմաբան, արևելագետ և հեղինակ Արշակ Փոլադյանի ընտանիքում։

Սովորել է Երևանի պետական համալսարանի արևելագիտության ֆակուլտետում և ունի արաբագիտության մագիստրոսի կոչում։ 1992-1994 թվականներին փոխանակման ծրագրով սովորել է Հալեպի համալսարանի արվեստագիտության ֆակուլտետում՝ աշխատելով իր «Խեյր ադ-Դին ալ-Ասադի հանրագիտարանի փոխաբերությունները» աշխատության վրա։ Ավարտելուց հետո 1987-1988 թվականներին աշխատել է Հայաստանի գիտությունների ազգային ակադեմիայի տպարանում՝ որպես արաբերենի տպագրիչ։ Հայերենից բացի խոսում է ռուսերեն, անգլերեն և արաբերեն։

### Անձնական կյանք
Փոլադյանը ամուսնացած է Զառա Բալայանի հետ և ունի երկու որդի։

## Դիվանագետի կարիերա
Դիվանագետի կարիերան Փոլադյանն սկսել է 1993 թվականին Սիրիայի Հալեպ քաղաքում՝ որպես Հայաստանի գլխավոր հյուպատոսության աշխատակից։ 1998-1999 թվականներին եղել է Դամասկոսում Հայաստանի դեսպանատան երկրորդքարտուղար, իսկ 1999-2001 թվականներին եղել է Հալեպում Հայաստանի դեսպանատան երկրորդ քարտուղար։ 2002-2006 թվականներին եղել է Դամասկոսում Հայաստանի դեսպանատան առաջին քարտուղար։ 2008-2011 թվականներին եղել է Եգիպտոսում Հայաստանի դեսպանատան փոխդեսպան և խորհրդական

Մինչև Իրաքում Հայաստանի դեսպանի իր ներկայիս պաշտոնը ստանձնելը, Փոլադյանը 2012-2018 թվականի հոկտեմբերի 25-ը եղել է Մերձավոր Արևելքի և Հյուսիսային Աֆրիկայի, Արաբական երկրների և Իսրայելի Ատաքին գործերի նախարարության բաժնի ղեկավար։ Այս պաշտոնում նա պատասխանատու է եղել նշված տարածաշրջանների երկրների հետ քաղաքական, տնտեսական և մշկութային երկկողմանի քաղաքականության ձևավորման և իրականացման համար։

Փոլադյանը Երևանի շտաբում մի քանի այլ պաշտոններ է զբաղեցրել։ Եղել է տեղեկատվական բաժնի պետը, աշխատել է քաղաքականության պլանավորման վարչությունում (2006-2008), եղել է նաև Մերձավոր Արևելքի վարչության երկրորդ քարտուղարը (2001-2002), Եվրոպական դեպարտամենտի երրորդ քարտուղար (1996-1998)։

Ունի առաջին դասի պետական խորհրդականի դիվանագիտական աստիճան։

## Պարգևներ
* 2016: Արտաքին գործերի նախարարի պատվո շքանշան

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Official biography of Ambassador Hrachya Poladian (in Armenian)

Կատեգորիա:ՀԹՎ 2023 հոդվածներ
Կատեգորիա:Հայ քաղաքական գործիչներ
Տիգրան Բեկզադյան

**Տիգրան Բեկզարդյան**, հայ քաղաքական գործիչ։

Բեկզարդյանը եղել է Հայաստանի առաջին հանրապետության ներկայացուցիչը Բաքվում և Թբիլիսիում։

## Ընտանիք
Բեկզարդյանը ամուսնացած է եղել Հեղինե Մելիք-Հայկազյանի հետ և ունեցել է մեկ դուստր, որի անվանել են Վառուշ։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Ադրբեջանում Հայաստանի դեսպաններ
Կատեգորիա:ՀԹՎ 2023 հոդվածներ
Կատեգորիա:Հայ քաղաքական գործիչներ
Հայրենական մեծ պատերազմի հուշահամալիրներ Հայաստանում

Հոդվածում ներկայացված է Հայաստանի տարածքում գտնվող հուշարձանների, հուշարձանների և հուշահամալիրների հայտնի ցանկ՝ նվիրված Հայրենական մեծ պատերազմում զոհված զինվորների և պատերազմում տարած հաղթանակի հիշատակին։

## Պատկերասրահ
## [[Արագածոտնի մարզ]]

## [[Արարատի մարզ]]

## [[Արմավիրի մարզ]]

## [[Վայոց ձորի մարզ]]

## [[Գեղարքունիքի մարզ]]

## Կոտայքի մարզ

## [[Լոռու մարզ]]

## [[Սյունիքի մարզ]]

## [[Տավուշի մարզ]]

## [[Շիրակի մարզ]]

## Երևան

## Գրականություն
* 
* 
* 

Կատեգորիա:ՀԹՎ 2023 հոդվածներ
Կատեգորիա:Հայրենական մեծ պատերազմի հուշարձաններ
Սկուբի Դուն և սամուրայի թուրը

**«Սկուբի Դուն և սամուրայի թուրը»** (), 2009 թվականի ամերիկական լիամետրաժ մուլտֆիլմ Սկուբի Դուի ֆրանշիզայից։

## Սյուժե
Պարոն Տակագավայի թանգարանում կենդանանում է Սև Սամուրայի ուրվականը։

Դաֆնի Բլեյքը պատրաստվում է Միսս Միրիմոտոյի մարտարվեստի մրցաշարին։ Այնտեղ մասնակցում է նաև նրա ընկերուհի և միսս Միրիմոտոյի աշակերտը՝ Միյումին։

Մրցաշարի առաջին օրից հետո այն կղզում, որտեղ իրականացվում է մրցույթը, նինդձյաների բանակի հետ հայտնվում է Սև Սամուրայի ուրվականը, որպեսզի գողանա տաճար տանող ճակատագրի մագաղաթը, որտեղ պահվում է բախտի թուրը։ Սկուբի Դուի թիմը զբաղվում է այդ գործով և որոշում է խանգարել Սև Սամուրային։

## Դերերը հնչյունավորել են

## Կարծիքներ և վաճառք
*[[DVD Talk]]-*ից Դեյվիդ Ուոքերը գովաբանեց մուլտֆիլմում անիմացիան։ *[[Den of Geek]]*-ից Մարկ Օկլին ֆիլմին տվել է 5 աստղից 3-ը, ինչպես նաև գովել է անիմացիան, սակայն նշել, որ այն «մի քիչ հնաոճ» է։

Մուլտֆիլմը բերեց ավելի քան 6 միլիոն դոլարի *DVD* վաճառք։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* 
* 

Կատեգորիա:2000-ականների անգլերեն ֆիլմեր
Կատեգորիա:2009 մուլտֆիլմեր
Կատեգորիա:2009 ֆիլմեր
Կատեգորիա:Warner Bros. մուլտֆիլմեր
Կատեգորիա:Warner Bros. ֆիլմեր
Կատեգորիա:Ամերիկյան ընտանեկան ֆիլմեր
Կատեգորիա:Ամերիկյան կինոկատակերգություններ
Կատեգորիա:Ամերիկյան մուլտֆիլմեր
Կատեգորիա:Ամերիկյան ֆենտեզի կինոկատակերգություններ
Կատեգորիա:Անգլերեն մուլտֆիլմեր
Կատեգորիա:Կինոկատակերգություններ
2016 թվականը Հայաստանում

Ստորև ներկայացված է **[[2016]] թվականին [[Հայաստան]]ում** տեղի ունեցած իրադարձությունները։

## Գործող պաշտոնյաներ

## Իրադարձություններ
### Հունվար
* Հունվարի 1
** Նոր տարվա գիշերը Երևանի Ազատության հրապարակում շուրջօրյա հավաքներ անցկացնող «Նոր Հայաստան» հանրային փրկության ճակատի 5 մասնակիցների ոստիկանությունը բերման է ենթարկել:
** Բանաստեղծ Համո Սահյանի որդին՝ Նաիրի Սահյանը հետ է կանգնել հոր անտիպ գրական արխիվը վաճառքի հանելու մտադրությունից, քանի որ Մշակույթի նախարարությունը խոստացել է լուծել իրեն մտահոգող խնդիրները (Համո Սահյանի հուշաքարի վերականգնում, Երևանում նոր արձանի տեղադրում, Լոր գյուղում տուն-թանգարանի ստեղծում):

### Դեկտեմբեր
* Դեկտեմբերի 29 - Վաղ առավոտյան Հայաստանի Տավուշի մարզի Չինարի գյուղից դեպի հարավ-արևելք ընկած շփման գծի հատվածում Ադրբեջանի զինված ուժերը ձեռնարկել են դիվերսիոն ներթափանցման փորձ և մարտի բռնվել Հայաստանի զինված ուժերի հետ։ Հայկական կողմը տվել է 3 զոհ։ Հայաստանի պաշտպանության նախարարությունը հայտնել էր, հակառակորդը հետ է շպրտվել, տալով զոհեր ու վիրավորներ, այդ թվում նաև` հայկական մարտական դիրքերի հատվածում։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:2010-ականներ Հայաստանում
Կատեգորիա:2016 Ասիայում
Կատեգորիա:2016 Եվրոպայում
Կատեգորիա:2016 Հայաստանում
Կատեգորիա:21-րդ դարի տարեթվեր Հայաստանում
2019 թվականը Հունաստանում

Ստորև ներկայացված է **[[2019]] թվականին [[Հունաստան]]ում** տեղի ունեցած իրադարձությունները։

## Գործող պաշտոնյաներ
* Նախագահ` Պրոկոպիս Պավլոպուլոս
* Վարչապետ` Ալեքսիս Ցիպրաս (մինչև հուլիսի 8-ը), Կիրիակոս Միցոտակիս (հուլիսի 8-ից)
* Խորհրդարանի նախագահ` Նիկոս Վուցիս (մինչև հուլիսի 18-ը), Կոնստանտինոս Թասուլաս (հուլիսի 18-ից)

## Իրադարձություններ
### Հունվար
* Հունվարի 1 - Սուպերմարկետներում յուրաքանչյուր մեկանգամյա օգտագործման պլաստիկ տոպրակների համար վճարվող բնապահպանական հարկը բարձրանում է մինչև 9 եվրոցենտ։

## Տես նաև
* 2018 թվականը Հունաստանում
* 2020 թվականը Հունաստանում

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:2010-ականները Հունաստանում
Կատեգորիա:2019 Եվրոպայում
Կատեգորիա:2019 Հունաստանում
Կատեգորիա:21-րդ դարի տարեթվեր Հունաստանում
Ախտանշանային բուժում

**Ախտանշանային բուժում** (անգլ.՝ Symptomatic treatment), ամոքիչ խնամք, ամոքիչ բուժում կամ պալիատիվ բուժում, հիվանդության ախտանիշների բուժումն է, որը չի ազդում հիվանդության պատճառական գործոնի վրա։ Սովորաբար այն հիվանդության նշանների ու ախտանիշների վերացմանն ուղղված միջամտությունների խումբ է, որի նպատակն է ապահովել հիվանդի հարմարավետությունը և բարեկեցությունը, ինչպես նաև կարող է կանխել լուրջ բարդությունների զարգացումը։ Շատ հիվանդությունների դեպքում, երբ հայտնի է պատճառական գործոնը (օրինակ՝ վիրուսային հիվանդությունների մեծամասնության դեպքում, ինչպիսիք են Գրիպի վիրուսը և Ռիֆտ հովտի տենդը), ախտանշանային բուժումը համարվում է ներկայումս հասանելի միակ լուծումը։ Այնպիսի վիճակների դեպքում, ինչպիսիք են քաղցկեղը, հոդաբորբը, նեյրոպաթիան, ջլերի ախտահարումը և վնասվածքը, ախտանշանային բուժումը կարող է օգտակար լինել բուժումները տարբերակելիս, որոնք օժանդակ/պալիատիվ են և չեն կարող փոխել հիմնական հիվանդության բնական ընթացքը (հիվանդությունը ձևափոխող բուժում)։

## Օրինակներ
Ախտանշանային բուժման օրինակներ են՝
* Ցավազրկող դեղամիջոցներ (անալգետիկներ)․ նվազեցնում են ցավը։
* Հակաբորբոքային ագենտներ․ հոդաբորբերի ժամանակ նվազեցնում են բորբոքումը։
* Հակահազային դեղեր․ հազի դեմ կիրառվող դեղամիջոցներ են։
* Հակահիստամինային դեղեր․ կիրառվում են ալերգիաների դեպքում։
* Ջերմիջոցնողներ, կիրառում են ջերմության բարձրացման դեպքում։
* Հոգնաներ․ կիրառվում են փորկապության դեպքում։
* Դեղորայքի անցանկալի կողմնակի էֆեկտների նվազեցմանն ուղղված բուժում

## Կիրառում
Երբ հիվանդության էթիոլոգիան (պատճառը) հայտնի է, սկսում են հատուկ թիրախային բուժում, բայց ընդհանուր առմամբ այն զուգորդում են ախտանշանային բուժման հետ։

Ախտանշանային բուժում միշտ չէ, որ խորհուրդ է տրվում կիրառել և փաստ է, որ այն կարող է վտանգավոր լինել, քանի որ կարող է քողարկել հիվանդության հիմքում ընկած պատճառական գործոնը՝ բերելով դրա անտեսմանը կամ բուժման հետաձգմանը։ Օրինակներ՝
* 15 և ավել օրեր շարունակվող ոչ շատ բարձր տենդը երբեմն ակտերիեմիայի միակ ախտանիշն է լինում ստաֆիլակոկային վարակի ժամանակ։ Ախտանշանային բուժմամբ նրա ընկճումը քողարկում է հիվանդության արդյունավետ ախտորոշումը և հակաբիոտիկներով բուժումը։ Հետևանքները կարող են ծանր լինել․ ռևմատիկ տենդ, նեֆրիտ, էնդոկարդիտ և այլն։ 
* Քրոնիկ գլխացավը կարող է պայմանավորված լինել մարմնակազմական նախատրամադրվածությամբ կամ լինել գլխուղեղի ուռուցքի կամ գլխուղեղի անևրիզմայի հետևանք։

Ի վերջո,ախտանշանային բուժումը զերծ չէ կողմնակի ազդեցություններից և կարող է պատճառ հանդիսանալ յաթրոգեն հետևանքների (այսինքն՝ հիմնական բուժման հետևանքով առաջացած անցանկալի հետևանքների), ինչպիսիք են ալերգիկ ռեակցիաները, ստամոքսի արյունահոսությունը, կենտրոնական նյարդային համակարգի խանգարումները (սրտխառնոց, գլխապտույտ և այլն)։

## Տես նաև
* Պալիատիվ օգնություն

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Ամառային երիտասարդական վիքիճամբարի հոդվածներ
Կատեգորիա:Բժշկություն
Կատեգորիա:Բուժում
Կատեգորիա:Դեղեր
Կատեգորիա:Թերապիա
2018 թվականը Հունաստանում

Ստորև ներկայացված է **[[2018]] թվականին [[Հունաստան]]ում** տեղի ունեցած իրադարձությունները։

## Գործող պաշտոնյաներ
* Նախագահ` Պրոկոպիս Պավլոպուլոս
* Վարչապետ` Ալեքսիս Ցիպրաս 
* Խորհրդարանի նախագահ` Նիկոս Վուցիս

## Իրադարձություններ
### Հունվար
* Հունվարի 1 - Ներդրվում է բնապահպանական հարկ՝ սուպերմարկետներում մարդիկ յուրաքանչյուր մեկանգամյա օգտագործման պլաստիկ տոպրակների համար ստիպված կլինեն վճարել 4 եվրոցենտ։

## Տես նաև
* 2017 թվականը Հունաստանում
* 2019 թվականը Հունաստանում

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:2010-ականները Հունաստանում
Կատեգորիա:2018 Եվրոպայում
Կատեգորիա:2018 Հունաստանում
Կատեգորիա:21-րդ դարի տարեթվեր Հունաստանում
3DM

**3DM**, չինական վարեզ խումբ, մի խումբ անհատներ, ովքեր մասնագիտացված են թվային իրավունքների կառավարումը ջարդելու մեջ (*DRM*), որոնք օգտագործվում են համակարգչային կոմերցիոն տեսախաղերի համար։ Ըստ *Kotaku*-ի տվյալների՝ այն «ամենամեծ» նման խմբերից մեկն էր 2016 թվականին և դրանից հետո։

Հաղորդվում է, որ նրանց հիմնադիրն ու ղեկավարը «*不死∠*» (պինին՝ bù sǐ niǎo, բառացի՝ «փյունիկ») կեղծանունով կինն է։ Պիրատական խմբերից 3DM -ը տարբերվում է նրանով, որ խմբի անդամները ունեն Sina Weibo սոցիալական հարթակում հրապարակային պրոֆիլներ և օգտագործում են բլոգը՝ հանրությանը իրենց գործունեությունը ներկայացնելու համար։

## Պատմություն
2016 թվականի հունվարին 3DM-ը հայտնվել է խաղային ԶԼՄ-ում, երբ *不死∠*-ը (Փյունիկ) գրել է, որ ակնկալում էր, որ երկու տարվա ընթացքում այլևս կոտրված խաղեր չեն լինի՝ վերագրելով այս փոփոխությունը *Denuvo*-ի նոր *DRM* տեխնոլոգիային, որն այնուհետև ընդունվեց խաղերի շատ հրատարակիչների կողմից։ Խումբը նաև հայտարարել է, որ կդադարի հաքերային հարձակումները մեկ տարով, հետո հայտարարեց, որ հաղթահարել է *Denuvo* տոխնոլոգիան։

2017 թվականին ճապոնական *Koei Tecmo* խաղերի մշակողը չինական դատարանում 3DM-ի դեմ դատը շահել է։ 3DM-ը դատապարտվել է 245,000 ԱՄՆ դոլարի փոխհատուցման և դադարեցրելլ *Koei Tecmo* խաղերի պիրատական տարբերակների տարածումը։

## Ծանոթագրություններ
Արոտականաչ

**Արոտականաչ** (), միամյա վերգետնյա ընձյուղներով բույսեր։

## Նկարագրություն
Որպես կանոն՝ չեն առաջացնում պերիդերմ, կամբիումի ակտիվությունը թույլ է։ Միամյա արոտականաչը չունի վեգետատիվ վերականգնման օրգաններ և ծաղկելուց ու պտղաբերելուց հետո բույսերը չորանում են արմատային համակարգի հետ միասին՝ թողնելով միայն սերմեր։ Բազմամյա արոտականաչն ունի ստորգետնյա (կամ գետնամերձ) բազմամյա ընձյուղներ կամ դրանց հատվածներ՝ վերաճման բողբոջներով։ Արոտականաչը տարածված է ամենուրեք՝ մարգագետիններում, տափաստաններում, դաշտերում, անտառներում, անապատներում ու տունդրայում։ Արոտականաչններ են մշակաբույսերի մեծ մասը, ինչպես նաև խոտհարքների և արոտավայրերի բուսականությունը։

Կատեգորիա:Բույսեր
Ավտոմեքենայի բեռնաթափիչ

**Ավտոմեքենայի բեռնաթափիչ,** կողեզրավոր ավտոմեքենաների և դրանց կցանքների թափքերից սորուն նյութերի (ցորեն, խիճ, տորֆ և այլն) բեռնաթափման սարք։ Օգտագործվում է հատիկամաքրող և հատիկամաքրող-չորացնող տեղամասերում, համակցված կերի գործարաններում, շինարարական հրապարակներում և այլն։

## Նկարագրություն
Ավտոմեքենայի բեռնաթափիչները լինում են անշարժ և շարժական (նաև՝ ինքնագնաց)։ Ավտոմեքենան իր ընթացքով բարձրանում է հենահարթակին, ապա բացում են կողեզրերը, հենահարթակը թեքվում է հետ (փակուղային ավտոմեքենայի բեռնաթափիչը) կամ կողքի (աննումային ավտոմեքենայի բեռնաթափիչը), և բեռը թափվում է պահեստարանի մեջ։ Հենահարթակը թեքելու համար սովորաբար օգտագործում են հիդրոամբարձիչներ, երբեմն՝ մեխանիկական շարժաբեր։ Ավտոմեքենայի բեռնաթափիչը կարող է բեռնաթափել ինչպես առանձին ավտոմեքենաներ, այնպես էլ ավտոգնացք (կցանքով կամ առանց դրա)։ Ավտոմեքենայի բեռնաթափիչի բեռնունակությունը 10–30 տոննա է, մեկ ավտոմեքենայի բեռնաթափման տևողությունը՝ 1,2–2,5 րոպե, մեկ կցանվող ավտոգնացքինը՝ 2,5–4 րոպե։ Հենահարթակի թեքման առավելագույն անկյունը 38° է, էլեկտրաշարժիչների հզորությունը՝ 10–20 Կիլովատ։

Կատեգորիա:Սարքավորումներ
Կատեգորիա:Գյուղատնտեսություն
Ագրոբիզնեսի զարգացման կենտրոն հիմնադրամ

**Ագրոբիզնեսի զարգացման կենտրոն հիմնադրամ,** հիմնադրվել է 1999 թվականին՝ «Ագրոմարկետինգ» պետական ձեռնարկության հիմքի վրա, Համաշխարհային բանկի Գյուղատնտեսության բարեփոխումների աջակցության ծրագրի շրջանակներում։

## Պատմություն
2003 թվականին մասնավորեցվել է։ Գյուղատնտեսության և վերամշակող արտադրության բնագավառներում իրականացնում է մարկետինգային համալիր միջոցառումներ, աջակցում է բիզնեսի զարգացմանն ագրոպարենային ոլորտում՝ գովազդում է հայրենական արտադրության պարենային ապրանքներն արտասահմանում, նպաստում է տեղական արտադրողների և արտասահմանյան մեծածախ առևտրով զբաղվող կազմակերպությունների միջև գործարարկապերի հաստատմանը, հայկական պարենային ապրանքները ներկայացնում է արտասահմանյան ցուցահանդեսներում, Երևանում կազմակերպում է ամենամյա «Արմպրոդէքսպո» ցուցահանդեսը և այլն։ Իրականացնում է նաև պարենի արտադրության մեջ օգտագործվող օժանդակ հումքերի և նյութերի, բույսերի պաշտպանության բարձրորակ միջոցների ներկրում և իրացում։

Կատեգորիա:Հիմնադրամներ
Կատեգորիա:ՀԹՎ 2023 հոդվածներ
Ագրոտեխնիկական անձնագիր

**Ագրոտեխնիկական անձնագիր**, ցանքաշրջանառության դաշտում մշակաբույսերի մշակման պայմաններն ու նախատեսված բերքի ստացման համար անհրաժեշտ համալիր միջոցառումներն արտահայտող փաստաթուղթ։

## Նկարագրություն
Ագրոտեխնիկական անձնագիրը կազմում է գյուղատնտեսը։ Ներառում է դաշտի ռելիեֆի նկարագրությունն ու ուրվանկարը, հողի ագրոքիմիական բնութագիրը (հումուսի պարունակություն, բույսերին հասանելի ազոտ, ֆոսֆոր, կալիում, միկրոտարրեր, թթվայնություն և այլն), բույսերի աճի ու զարգացման վիճակի և բերքահավաքի մասին տվյալների հիման վրա մշակման տեխնոլոգիական գործողությունների հաջորդականությունը (հողի մշակում, պարարտանյութերի ներմուծում և դրանց սահմանված չափաքանակ, պեստիցիդների կիրառում, ոռոգում, սերմացուի որակ և սահմանված չափաքանակ և այլն)։ Ագրոտեխնիկական անձնագրով հնարավոր է վերահսկել և ճշգրտել բերքի ձևավորման գործընթացը։ 

Կատեգորիա:Գյուղատնտեսություն
Ազոտովիտ-1

**«Ազոտովիտ-1»**, էկոլոգիապես մաքուր, տեղական արտադրության, համապիտանի ազոտական կենսապարարտանյութ։

## Նկարագրություն
Մշակել է «Կենսատեխնոլոգիայի Գիտահետազոտական ինստիտուտ» Փակ բաժնետիրական ընկերություն, արտադրում է «Սիս-95» Սահմանափակ պատասխանատվության ընկերություն։ Օգտագործվում է սերմերի, սածիլների, հացահատիկային, բանջարաբոստանային, տեխնիկական, կերային, պտղատու և հատապտղային մշակաբույսերի մշակման, նաև հողի պարարտացման համար։ Պարունակում է մակրո- և միկրոտարրեր (կալիում, կալցիում, ֆոսֆոր, երկաթ, ցինկ, ալյումին, մոլիբդեն, մագնեզիում և մանգան)։ Բարձրացնում է սերմերի ծլունակությունն ու դրանց ծլման էներգիան, մշակաբույսերի բերքատվությունը (մինչև 40%-ով), նպաստում է բերքի վաղ հասունացմանը, մեծացնումսպի տակուցների, վիտամինների, ածխաջրերի պարունակությունը հողում, նվազեցնում է բույսերի հիվանդությունները, բերքի մեջ նիտրատների պարունակությունը՝ մինչև 70%։

Կատեգորիա:Պարարտանյութեր
Կատեգորիա:Գյուղատնտեսություն
Կատեգորիա:ՀԹՎ 2023 հոդվածներ
Կարեկցանքի փոշի

«Sympathia»-ի ճակատային նկարազարդում|thumb
**Կարեկցանքի փոշի** (), վաղ կեղծ գիտական ուղեցույց և ալքիմիայի ձև, որն առաջացել է 17-րդ դարում Եվրոպայում։

Դեղամիջոցը կիրառվում էր այն զենքի վրա, որը վերք էր առաջացրել՝ նպատակ ունենալով բուժել նրա հասցրած վնասները։ Զենքի նրբաքսուքը պատրաստուկ էր, որը կրկին կիրառվում էր զենքի վրա, բայց հումքը ստացվում էր վիրավոր հիվանդից, ոչ թե վերքը բուժող որևէ նյութից։

## Պատմություն
Ասում են, որ փոշին բաղկացած էր կանաչ արջասպից, որը սկզբում լուծվում էր ջրի մեջ, այնուհետև վերաբյուրեղացվում կամ կալցինացվում էր արևի տակ։ Բուքինգհեմի դուքսը ցույց տվեց, որ Քենելմ Դիգբին իր քարտուղարուհուն բուժել է գանգրենոզ վերքից ՝ պարզապես արյունոտ վիրակապը թրջելով *փոշու* լուծույթի մեջ (հնարավոր է օլիգոդինամիկ էֆեկտի պատճառով)։ Դիգբին պնդում էր, որ Ֆլորենցիայում գաղտնի դեցամիջոց էր ստացել Կարմելիտ վարդապետից և դրա արդյունավետությունը վերագրում էր այն փաստին, որ արևի ճառագայթները դուրս են հանում արյան և արջասպի ոգիները, մինչդեռ, միևնույն ժամանակ, վերքի ջերմությունն բարձրանում էր։

Փոշին կիրառվել է նաև երկայնության խնդիրը լուծելու համար՝ 1687 թվականի անանուն հրապարակվել է «Հետաքրքիր հարցեր» ամսագրում։ Այնտեղ ասվում էր, որ վիրավոր շանը կարող են նավ նստեցնել, իսկ դանակը,որը վնասել էր շանը՝ մնացել է ափում գտնվող ժամապահի հսկողության տակ, որն այնուհետև այդ դանակը թաթախում է փոշու մեջ և ստիպում է արարածին վնգստալ՝ այդպիսով նավի նավապետին ժամանակի ճշգրիտ իմացություն տալով։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Ալքիմիա
Կատեգորիա:Սնահավատություններ
Կատեգորիա:Գիտության պատմություն
Կատեգորիա:Բժշկության պատմություն
Կատեգորիա:Հնացած գիտական տեսություններ
Կատեգորիա:Մոգություն
Կատեգորիա:Գիտական բանավեճեր
Կատեգորիա:Ամառային երիտասարդական վիքիճամբարի հոդվածներ
Ուեյն Վան

**Ուեյն Վան** (), ամերիկացի կինոռեժիսոր, սցենարիստ և պրոդյուսեր, ավելի հայտնի է «Տիրուհի սպասուհին», «Որտեղ հարմար է, միայն ոչ այստեղ» և «Վերջին արձակուրդը» ֆիլմերով։

## Կենսագրություն
Ուեյն Վանը ծնվել և մեծացել է Հոնկոնգում։ Նրա անունը իր հոր սիրելի դերասան Ջոն Ուեյնի պատվին էր։ Երբ լրացավ նրա 17 տարեկանը, նա տեղափոխվեց ԱՄՆ, որպեսզի ընդունվի բժշկական դպրոց, բայց հետո մտափոխվեց ու գնաց կինո և հեռուստատեսություն սովորելու «Կալիֆորնիայի արվեստների և արհեստների քոլեջ»՝ Օքլենդում։ Իր առաջին «Չենն անհետացել է» (1985 թվական) «Դիմ Սում, Սրտի դանդաղ բաբախյուն» (1985 թվական) ֆիլմերն ապահովվեցին նրա հեղինակությունը։ Ինչպես նաև նա նկարահանել է շատ ավելի հայտնի ֆիլմեր, ինչպիսիք են՝ «Տիրուհի սպասուհին», «Ծուխ», «Որտեղ հարմար է, միայն ոչ այստեղ» և «Վերջին արձակուրդ» ֆիլմերը։

2007 թվականի սեպտեմբերին Սան-Սեբաստյանե կինոփառատոնում «Հազար տարվա լավ աղոթքներ» ֆիլմի համար ստացել է Ոսկե պատյան մրցանակը։

Ամուսնացած է նախկին «միսս Հոնկոնգ» Կորե Միաոյի հետ, ապրում է Սան-Ֆրանցիսկոյում և Նյու-Յորքում։

### Կինեմատոգրաֆիա
### Ռեժիսոր

* 1982 թվական, Չենն անհետացել է / *Chan Is Missing*
* 1985 թվական, Դիմ Սում, Սրտի դանդաղ բաբախյուն / *Dim Sum: A Little Bit of Heart*
* 1987 թվական, Մահվան պարը / *Slam Dance*
* 1989 թվական, Թեյի բաժակը / *Eat a Bowl of Tea*
* 1993 թվական, Ուրախության և հաջողության ակումբը / *The Joy Luck Club*
* 1995 թվական, Ծուխ / *Smoke*
* 1995 թվական, Դեմքիդ տխրությամբ / *Blue in the Face*
* 1997 թվական, Չինական տուփ / *Chinese Box*
* 1999 թվական, Որտեղ հարմար է, միայն ոչ այստեղ / *Anywhere But Here*
* 2001 թվական, Աշխարհի Կենտրոն / *The Center of the World*
* 2002 թվական, Տիրուհի սպասուհին / *Maid in Manhattan*
* 2005 թվական, Վինն Դիքսիի շնորհիվ / *Because of Winn-Dixie*
* 2006 թվական, Վերջին արձակուրդը / *Last Holiday*
* 2007 թվական, Հազար տարվա լավ աղոթքներ / *A Thousand Years of Good Prayers* (главный приз Сан-Себастьянского кинофестиваля)
* 2008 թվական, Նեբրասկա սարքայադուստրը / *The Princess of Nebraska*
* 2011 թվական, Ձյան ծաղիկ և սիրելի երկրպագու / *Snow Flower and the Secret Fan*

### Սցենարիստ
* 1982 թվական, Չենն անհետացել է / *Chan Is Missing*
* 1995 թվական, Դեմքիդ տխրությամբ / *Blue in the Face*
* 1997 թվական, Չինական տուփ / *Chinese Box* (рассказ)
* 2001 թվական, Աշխարհի Կենտրոն / *The Center of the World* (рассказ)

### Պրոդյուսեր
* 1982 թվական, Չենն անհետացել է / *Chan Is Missing*
* 1985 թվական, Դիմ Սում, Սրտի դանդաղ բաբախյուն / *Dim Sum: A Little Bit of Heart*
* 1993 թվական, Ուրախության և հաջողության ակումբը / *The Joy Luck Club*
* 1997 թվական, Չինական տուփ / *Chinese Box*
* 1998 թվական, Հատուցում / *Lanai-Loa*
* 2001 թվական, Աշխարհի Կենտրոն / *The Center of the World*
* 2007 թվական, Հազար տարվա լավ աղոթքներ / *A Thousand Years of Good Prayers*

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Ամերիկացի կինոպրոդյուսերներ
Կենդանիների աճուրդ

**Կենդանիների աճուրդ**, խոշոր եղջերավոր կենդանիների, ձիերի, թռչունների և գյուղատնտեսական այլ կենդանիների հրապարակային վաճառք։

## Նկարագրություն
Վաճառում են հիմնականում տոհմական արտադրող և մատղաշ կենդանիներին։ Թռչուններին (էգերին և 5–10 ամսական արուներին) վաճառում են բներով։ Աճուրդից առաջ ստեղծվում է անասնաբույծներից և անասնաբույժներից կազմված հանձնաժողով, որը նախապես զննում է կենդանիներին, ստուգում դրանց առողջական վիճակը, տոհմային հաշվառման փաստաթղթերը, ինչպես նաև որոշում վաճառքի նախնական գները՝ տոհմային կենդանիների համար գործող գնացուցակներով։ Աճուրդից 1–2 օր առաջ վաճառվող կենդանիներին ներկայացնում են զննման։ Գնորդներին հնարավորություն են տալիս ծանոթանալու տոհմային հաշվառման փաստաթղթերին։ Աճուրդի ժամանակ կենդանիներին պտտում են հատուկ հրապարակում։ Կենդանին վաճառվում է առաջարկված ամենաբարձր գնով։ Յուրաքանչյուր տարի անցկացվում է տոհմային և սպորտային ձիերի միջազգային 5 աճուրդ։

Կատեգորիա:Գյուղատնտեսական կենդանիներ
Կատեգորիա:Գյուղատնտեսություն
Երկու բառ հայոց էպոսից

**«Երկու բառ հայոց էպոսից»**, հայ բանաստեղծ Հովհաննես Թումանյանի հոդվածներից։

## Պատմություն
Հովհաննես Թումանյանի հոդվածներից՝ գրված 1916 թվականին։ Առաջին անգամ տպագրվել է 1916 թվականին մայիսի 25-ին Թիֆլիսի «Հորիզոն» օրաթերթի № 114 համարում, որից հետո տպվել է Երևանում 1969 թվականին լույս տեսած Ն․ Թումանյանի «*Թումանյանը քննադատ*» գրքում (էջ 364-366)։

Այնուհետև 1940-1959 թվականներին Երևանում լույս տեսած Հովհաննես Թումանյանի երկերի ժողովածուի գիտական հրատարակության չորրորդ հատորում (էջ 351-353)։

Հովհաննես Թումանյանի երկերի լիակատար ժողովածուի 7-րդ հատորում արտատպվել է Թիֆլիսի «Հորիզոն» օրաթերթից։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:1916 գրականությունում
Կատեգորիա:ՀԹՎ 2023 հոդվածներ
Կատեգորիա:Հովհաննես Թումանյանի հոդվածներ
Իրինա Ղազարյանց

**Իրինա Եվգենիի Ղազարյանց** (), տեքստիլ նկարիչ։ Մոսկվայի նկարիչների միության անդամ (1990)։

Նկարիչ Եվգենի Ղազարյանցի դուստրը։

## Կենսագրություն
Ծնվել է 1954 թվականին Մոսկվայում, նկարիչ Եվգենի Ղազարյանցի ընտանիքում։ 1979 թվականին ավարտել է Մոսկվայի տեքստիլ ինստիտուտը` ստանալով տեքստիլ և թեթև արդյունաբերության արտադրանքի գեղարվեստական ձևավորողի և մոդելավորողի մասնագիտություն։

Աշխատելով մոնումենտալ-դեկորատիվ արվեստի կոմբինատում՝ ստեղծել է մեծ չափերի մի քանի հետաքրքիր ստեղծագործություններ։ Մասնավորապես նրա կողմից ձևավորվել են Կլին քաղաքի Մշակույթի պալատի դահլիճի վարագույրը՝ նկարազարդում գործվածքի վրա, Նիժնևարտովսկի օդանավակայանի ռեստորանի առաստաղի դեկորատիվ նկարազարդում, Եֆրեմով քաղաքի քաղաքային այգու խաղահրապարակի բետոնե խճանկարի ծավալա-տարածական կոմպոզիցիայի էսքիզներ, Եֆրեմով քաղաքի քաղաքային այգու պարահրապարակի ճարտարապետական և քանդակային կոմպոզիցիա՝ պատրաստված բետոնից և գունավոր ցեմենտներից՝ հոր՝ Եվգենի Ղազարյանցի հետ համատեղ։ Կոմբինատում իր աշխատանքին զուգահեռ Իրինա Ղազարյանցը մասնակցել է բազմաթիվ ցուցահանդեսների։ 
   
Ստեղծել է մի շարք մոնումենտալ-դեկորատիվ արվեստի ստեղծագործություններ Ռուսաստանի քաղաքների հասարակական շենքերի համար։

Նրա ստեղծագործությունները գտնվում են Փարիզի մասնավոր հավաքածուներում։

## Անդամակցություն
* Մոսկվայի նկարիչների միության անդամ, 1990, 
* Մոնումենտալ և դեկորատիվ արվեստի նկարիչների ասոցիացիայի անդամ, 1990, 
* Արվեստի միջազգային հիմնադրամի անդամ, 1994, 
* Փարիզի ռուս նկարիչների ասոցիացիայի անդամ, 1997։

## Ցուցահանդեսներ
* Մոսկվայի նկարիչների միության ցուցասրահ (Կուզնեցկի մոստ 1 1), 1983, Մոսկվա, 
* 12-րդ երիտասարդական ցուցահանդես,
* Մոսկվայի նկարիչների միության ցուցասրահ (Կուզնեցկի մոստ 1 1)։ Աշնանային ցուցահանդես, 1984, Մոսկվա, 
* Մոսկվայի նկարիչների միության ցուցասրահ (Կուզնեցկի մոստ 1 1), 1985, Մոսկվա, 
* 15-րդ երիտասարդական ցուցահանդես,
* «Մոսկվայի նկարիչ կանայք  Կանանց համաշխարհային կոնգրեսին», 1987, Մոսկվա, 
* Մոսկվայի նկարիչների միության ցուցասրահ (Կուզնեցկի մոստ 1 1), 1987, Մոսկվա,
* 17-րդ երիտասարդական ցուցահանդես «Նոր իրականություն», 1989, Ռավեննա,
* Կենտրոնական ցուցասրահ (Մանեժ), Մոսկվայի զոնալ ցուցահանդես, 1991, Մոսկվա,
* Մոսկվայի նկարիչների միության ցուցասրահ (Կուզնեցկի մոստ, 1 1)։ Գարնանային ցուցահանդես, 1993, Մոսկվա։

## Պարգևներ
Պարգևատրվել է Մոսկվայի նկարիչների միության մրցանակներով և պատվոգրերով։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:ՀԹՎ 2023 հոդվածներ
Կատեգորիա:Հայ նկարչուհիներ