Կեղծ ազգակցական կապ

**Կեղծ ազգակցական կապ,** մարդաբանների և ազգագրագետների կողմից օգտագործվող տերմին` նկարագրելու ազգակցական կամ սոցիալական կապերի ձևերը, որոնք հիմնված են ոչ արյունակցական կապերի և ոչ էլ ազգակցական («ամուսնության միջոցով») կապերի վրա։ Այն հակադրվում է *իսկական ազգակցական* կապերին։

Հայեցակարգը որպես միջմշակութային  վավերական մարդաբանական կատեգորիա,  հիմնված է այն ենթադրության վրա, որ ազգակցական կապի և հարազատության շուրջ կառուցված (իսկական) ազգակցական կապի հակադարձ կատեգորիան նույնպես միջմշակութային վավերական է։ Տերմինի օգտագործումը տարածված էր մինչև քսաներորդ դարի կեսերից մինչև վերջ, երբ մարդաբանությունը արդյունավետորեն ապակառուցեց և վերանայեց ազգակցական և սոցիալական կապերի ուսումնասիրության շուրջ հասկացություններն ու կատեգորիաները։ Մասնավորապես, մարդաբանները հաստատել են, որ ազգակցական կապերի ազգակցական հիմքը մշակույթների միջև համընդհանուր չէ, և որ, ընդհակառակը, այն կարող է լինել ազգակցական հարաբերությունների մշակութային հատուկ խորհրդանիշ միայն որոշակի մշակույթներում (տե՛ս Դեյվիդ Մ. Շնայդերի հոդվածները ազգակցության ուսումնասիրությունների պատմության մասին)։  

Իրավաբանական ուսումնասիրությունների հետ մարդաբանության վաղ կապերից բխող՝ մտացածին ազգակցական կապ տերմինը կարող է օգտագործվել նաև իրավական իմաստով, և այդ կիրառությունը շարունակվում է այն հասարակություններում, որտեղ ազգակցական և սոցիալական կապերի վերաբերյալ այս կատեգորիաները և սահմանումները ունեն օրինական արժույթ. օրինակ՝ ժառանգական հարցերում։

Որպես վերը նշված ազգակցական կապերի քայքայման մաս, մարդաբաններն այժմ ընդունում են, որ միջմշակութային առումով սոցիալական կապերի և հարաբերությունների տեսակները, որոնք նախկինում վերաբերվում էին «հարազատության» կատեգորիային, հաճախ չեն հիմնված արյան կամ ամուսնական կապերի վրա, և ավելի շուտ կարող են լինել։ հիմնված ընդհանուր բնակության, ընդհանուր տնտեսական կապերի, ազգակցական կապերի կամ ծանոթության վրա՝ փոխգործակցության այլ ձևերի միջոցով։

Ընտանիքի սոցիոլոգիայում այս գաղափարը կոչվում է ընտրված ազգական, մտացածին հարազատ կամ կամավոր ազգական։ Սոցիոլոգները հասկացությունը սահմանում են որպես ընդլայնված ընտանիքի անդամների ձև, որոնք ոչ արյունակցական, ոչ էլ ամուսնական ազգակցական կապ չունեն։ Ընտրված թույլատրվող ազգակցական կապերը  կարող են ներառել կրոնական ծեսեր, սերտ բարեկամական կապեր կամ այլ էական փոխադարձ սոցիալական կամ տնտեսական հարաբերություններ։ Ընտրված ազգականների օրինակները ներառում են կնքահայրերը, որդեգրված երեխաները և ընտանիքի մտերիմ ընկերները31-32:  Հորինված ազգականի գաղափարը օգտագործվել է ժամանակակից հասարակություններում ծերությունը,  օտարազգի մարտիկներըrs, ներգաղթյալ համայնքները և փոքրամասնություններըs  վերլուծելու համար։ Որոշ հետազոտողներ նշում են, որ հասակակիցներն ունեն մտացածին հարազատական ցանցեր ստեղծելու ներուժ։

## Օրինակներ
Մարդաբանների կողմից հաճախ նկարագրված փոխհարաբերությունները որպես մտացածին ազգակցական կապեր ներառում են կոմպադրագոյի հարաբերությունները, խնամակալությունը, միակողմանի ծագման խմբին ընդհանուր անդամակցությունը և օրինական որդեգրումը։ Նշանավոր Գուրունգի ավանդույթը «Ռոդի» ինստիտուտն է, որտեղ դեռահասները հորինված ազգակցական կապեր են ստեղծում և դառնում Ռոդի անդամներ՝ շփվելու, ընդհանուր առաջադրանքներ կատարելու և ամուսնական զուգընկերներ գտնելու համար։ Արևմտյան մշակույթում մարդը կարող է իր ծնողների մտերիմ ընկերներին անվանել «մորաքույր» կամ «հորեղբայր» (իսկ նրանց երեխաներին՝ «հորեղբայր»), կամ կարող է մտերիմ ընկերներին անվանել «եղբայր» կամ «քույր», չնայած սա պարզապես քաղաքավարի վերաբերմունք է և որպես այդպիսին  իրական գնահատում չի ներկայացնում։ Մասնավորապես, Հյուսիսային Ամերիկայի որոշ մշակույթներում քոլեջի եղբայրություններն ու ընկերակցությունները սովորաբար օգտագործում են «եղբայր» և «քույր»՝ կազմակերպության անդամներին նկատի ունենալով։ Վանական, մասոնական և օթյակի կազմակերպությունները նույնպես օգտագործում են «Եղբայր» տերմինը անդամների համար։ «Բուժքույր քույրը» օգտագործվում է բուժքույրի կոչում նշելու համար, իսկ «Քույրություն» տերմինը կարող է օգտագործվել ֆեմինիստների համար։ Կեղծ ազգակցական կապը Ջենի Ուայթը քննարկել է Ստամբուլում կին աշխատանքային միգրանտների մասին իր աշխատանքում։

* -ն մտացածին ազգակցական կապի ձև է, որը երկար տարիներ արմատավորված է Կենտրոնական Մեքսիկայի պատմության մեջ։ Բառացիորեն նշանակում է «համատեղ ծնողություն», compadrazgo-ն տերմին է, որը նկարագրում է երեխայի, նրանց ծնողների և նրանց կնքահայրերի միջև հարաբերությունների ամբողջությունը։ Ենթադրվում է, որ այս հարաբերությունները զարգացել են 1521 թվականին իսպանական նվաճումից հետո՝ օգնելու հաղթահարել սթրեսային իրավիճակները։ Այս մտացածին ազգակցական կապերը դեռևս գոյություն ունեն ժամանակակից մեքսիկական հասարակություններում և հաստատվում են երեխայի կյանքի ընթացքում ինչ-որ օգնություն տրամադրելով։ Կնքահայրերը հազվադեպ են դառնում ավելի կարևոր, քան ծնողները, թեև շատ ավելի քիչ՝ ոչ տնտեսական ձևով։
* Շատ հասարակությունների տղաներն ու տղամարդիկ ունեն «արյուն եղբայրության» սովորույթներ, որոնցում երկու անծանոթ մարդիկ հայտարարվում են որպես եղբայրներ։ Անգլալեզու գրականության մեջ, թերևս, ամենահայտնի նման հարաբերությունները 1876 թվականին ամերիկացի գրող Մարկ Տվենի Թոմ Սոյերի և Հեքլբերի Ֆինի կերպարների միջև  «Թոմ Սոյերի արկածները» վեպի  գրավոր համաձայնագիր է ստորագրվել  կողմերի արյան մեջ և համարվում է. ունեն գերբնական հետևանքներ։ Մոնղոլական Խագան-Կայսր Չինգիսը եղել է արիստոկրատ և քաղաքական մրցակից Ջամուխայի հետ, թեև մրցակցությունը ավարտվել է վերջինիս մահապատժով։ Որոշ սինոլոգներ չորս դասական չինական վեպերից մեկը՝ «Դեղձի այգու մահկանացու երդումը» «Երեք թագավորությունների մասին սիրավեպում», համարում են արյունակցական եղբայրության օրինակ, թեև չինական տեսանկյունից այն *[[Sui generis|միակն է իր տեսակի մեջ. sui generis]]*։
* Փաստաթղթեր չունեցող ներգաղթյալները ցույց են տվել նաև մտացածին ազգակցական հարաբերություններ։ Հայտնի է, որ ռեստորանային առանց փաստաթղթերի աշխատողները ստեղծում են կեղծ ընտանիքներ, որտեղ նրանք համագործակցում են կենսական և աշխատանքային իրավիճակներում։ Այս հարաբերությունները օգուտ են բերում աշխատողներին՝ ստեղծելով աջակցության համակարգ, այլապես այն անհասանելի կլիներ տնից հեռու ապրողների համար։ Այդ կապերը, սակայն, խիստ իմաստով մտացածին  են և նման հավակնություններով ժողովրդի համար ոչինչ չեն նշանակում
* Որոշ հորինված ազգակցական հարաբերություններ են հայտնաբերվել Իսրայելում՝ կապված օրգանների փոխպատվաստման հետ։ Ձևավորվում են հիվանդանոցային կոմիտեներ՝ գնահատելու համար․ արդյոք օրգանի նվիրատվությունը ընտանիքի իսկական անդամի՞ց է, թե՞ ընկերոջից։ Օրգանների փոխպատվաստում ստանալու համար որոշ անհատներ ստիպված են լինում գտնել անծանոթ մարդկանց և նրանց փոխհատուցում վճարել այդ գործողությունների  համար։ Այնուամենայնիվ, դոնորի և ստացողի հարաբերությունները պետք է հորինվեն որպես ընտանեկան հարաբերություններ, որպեսզի անցնեն հիվանդանոցային հանձնաժողովի միջով։ Այս դեպքում  գիտակցաբար երկու կողմերի համար ստեղծվում է մտացածին ազգակցական կապ՝ իրենց նպատակներին հասնելու համար, և կրում է փոխադարձ բնույթ։
* Որդեգրումը և խնամատարությունը միշտ խմբավորվել են մտացածին ազգակցական կատեգորիայի մեջ (այն դեպքերում, երբ երեխան չունի գենետիկական կապ խնամողների հետ)։ Երեխաներին սովորաբար վերաբերվում են որպես որդեգրողների կենսաբանական ազգականների, որոնք ստանում են մեծ ծնողական ներդրումներ՝ չնայած չունեն ընտանեկան կապեր։ Այս տեսակետը դատապարտվել է ոմանց կողմից, ովքեր պնդում են, որ ազգակցական հարաբերությունների մասին պատկերացումները միշտ չէ, որ հիմնված են կենսաբանական որոշիչների վրա։
* Միացյալ Նահանգների զինվորականները հորինված ազգակցական կապեր քարոզելու միջոց են հանդիսացել, ինչպիսին է զինվորների եղբայրության զգացումը։ Շինծու ազգակցական կապեր են դրսևորվել նաև զինվորականների և կանանց ամուսինների միջև։ Այս հարաբերությունները կարող են հեշտացնել սերտ կապերը, որոնք ձեռնտու են դժվարությունների ժամանակ։
* Այլ ժամանակներում հարաբերությունները կարող են դրսից թվալ որպես մտացածին ազգակցական հարաբերություններ, բայց իրականությունն այն է, որ այս տեսքը պարզապես ազգակցական տերմինաբանության արդյունք է։ Հյուսիսային Հնդկաստանի Շանտի Նագար գյուղի անդամները բոլորին, նույնիսկ անծանոթներին, վերաբերում են ընտանեկան արտահայտություններով։  Տղամարդը նման տարիքի տղամարդու դիմում էր «եղբայր», իսկ մեծ տղամարդուն՝ «քեռի»։ Թեև այս տերմինները օգտագործվում են միմյանց հասցեին, կարծես թե վկայում են մտացածին ազգակցական կապերի մասին, դրանք իրականում չեն ենթադրում ծիսական ազգակցական հարաբերությունների առկայությունը։

## Քննադատություններ
Վերջերս շատ մարդաբաններ հրաժարվել են «իրական» և «հորինված» ազգականների տարբերակումից, քանի որ շատ մշակույթներ ազգակցական հարաբերությունների իրենց պատկերացումը չեն հիմնում ծագումնաբանական հարաբերությունների վրա։ Սա ամենաուժեղ վիճաբանությունն է Դեյվիդ Մ. Շնայդերը իր 1984 թ. «Ազգակցական հարաբերությունների ուսումնասիրության քննադատություն» գրքում։  Ի պատասխան այս պատկերացման, Ջանեթ Կարստեն մշակեց «առնչություն» գաղափարը։ Նա իր սկզբնական գաղափարները զարգացրեց մալայացիների հետ ուսումնասիրություններից՝ ուսումնասիրելով, թե ինչն է սոցիալական և կենսաբանական։ Այստեղ նա օգտագործում է առնչության գաղափարը՝ հեռանալու նախապես կառուցված վերլուծական հակադրությունից, որն առկա է մարդաբանական մտքում կենսաբանականի և սոցիալականի միջև։ Պուլաու Լանգկավիում մալայացիների սնվելը, անձը և հարազատությունը»։ Կարստենը քննարկել է, որ ազգակցական կապը պետք է նկարագրվի բնիկ հայտարարությունների և պրակտիկայի տեսանկյունից, որոնցից մի քանիսը դուրս են մնում այն ​​բանից, ինչ մարդաբանները պայմանականորեն հասկացել են որպես հարազատություն։

Սա չի նշանակում, որ մարդկային ոչ հարազատ հարաբերությունները, ինչպես օրինակ՝ դավաճանված իրավիճակներում, նույնիսկ ընկերական հարաբերություններում, ավելի կարևոր են, քան հարազատական ​​հարաբերությունները, քանի որ դրանց մոտիվացիան կապված է նաև մարդու գոյատևման ու հարատևման հետ, կամ որ մարդիկ անպայման կապված են այն մշակույթի հետ, որի մեջ են, և ոչ էլ դա կարող է ընդհանրացվել այն աստիճանի, որ բոլոր անհատները դաստիարակության բացակայության դեպքում միշտ թերագնահատեն ազգակցական կապը։ Այդ դեպքերում ուրիշների հետ կապվածությունը ոչ թե մշակութային, այլ գոյատևման ակտ է։ Հերբերտ Գինտիսը «Սեքսը լուսաբացին» գրքի իր վերանայման մեջ քննադատում է այն գաղափարը, որ տղամարդիկ անտարբեր են եղել ծագման հարցում Այդպիսի անհատները կարելի է համարել կենդանի էակների՝ սերունդների միջոցով գոյատևելու բնական հակումներից դուրս։

Ի պատասխան E. O. Wilson-ի կողմից մշակված նմանատիպ մոդելին, Ռայսի համալսարանի Դեյվիդ Քուելլերն ասաց, որ նման նոր մոդելը ներառում և պահանջում է սերտ ազգակցական կապ»։ Տեսությունը նաև անտեսում է գոյատևող ոչ հարազատ կամ ոչ մերձավոր երևույթները, ինչպիսին այն է, որը կարելի է տեսնել ցեղային կամ էթնիկ ազգայնականության վերաբերյալ։

## Կիրառումը սոցիոկենսաբանության մեջ
Կենսաբանական և կենդանիների վարքագծային գիտություններում «հարազատություն» տերմինը տարբեր նշանակություն ունի տերմինի ներկայիս մարդաբանական կիրառությունից։ Այն ավելի ընդհանուր է  մարդաբանության օգտագործման հետ, որը ենթադրում է, որ արյունակցական կապերը գոյաբանորեն ավելի վաղ  են սոցիալական կապերից։ Այս գիտություններում «հարազատությունը» սովորաբար օգտագործվում է որպես «(գենետիկ) առնչության ռեգրեսիոն գործակիցի» սղագրություն, որը չափիչ է, որը ցույց է տալիս ընդհանուր գենետիկական նյութի հարաբերակցությունը ցանկացած երկու անհատների միջև՝ բնակչության գենետիկ շեղումների միջին աստիճանի նկատմամբ։ ուսումնասիրության տակ։ Հարաբերությունների այս գործակիցը ներառական ֆիթնեսի տեսության կարևոր բաղադրիչն է, սոցիալական վարքագծի որոշակի ձևերի առաջացման վրա էվոլյուցիոն ընտրողական ճնշումների բուժում։ Շփոթեցնող է, որ ներառական ֆիթնեսի տեսությունն ավելի լայն տարածում ունի իր ավելի նեղ ձևով՝ հարազատների ընտրության Ուիլյամ Դոնալդ Համիլթոն տեսության միջոցով, որի անունը ակնհայտորեն ռեզոնանսվում է մարդաբանության մեջ «հարազատության» նախկին պատկերացումների հետ։

Ավանդական սոցիոկենսաբանությունը հաշվի չի առել սոցիալական վարքագծի դրսևորման այս հիմնական հնարավորությունների միջև տարբեր հետևանքները, և փոխարենը ենթադրել է, որ արտահայտությունը գործում է «ճանաչման» ձևով, որտեղ անհատները վարքագծով պատրաստվում են մտածել, թե մյուսներն են իրենց իսկական գենետիկ հարազատները և ներգրավվել նրանց հետ համագործակցային վարքագծի մեջ։ Բայց երբ արտահայտությունը դարձել է հիմնականում տեղային կամ համատեքստի վրա հիմնված՝ կախված հասարակության որոշակի ժողովրդագրությունից և պատմությունից, սոցիալական կապերն ու համագործակցությունը կարող են կամ չեն կարող համընկնել արյունակցական կապերի հետ։ Կաթնասունների, պրիմատների և մարդու ապացույցների ակնարկները ցույց են տալիս, որ այս տեսակների սոցիալական վարքագծի դրսևորումը հիմնականում հիմնված է գտնվելու վայրի վրա և հիմնված է համատեքստի վրա (տե՛ս դաստիարակել ազգակցական կապը), և այն օրինակները, որոնք նախկինում պիտակվում էին որպես «հորինված ազգակցական հարաբերություններ», հեշտությամբ հասկանալի են այս տեսանկյունից։ Սոցիալական համագործակցությունը, սակայն, չի նշանակում, որ մարդիկ միմյանց դիտում են որպես ընտանիքի կամ ընտանիքի նման, ոչ էլ այն, որ մարդիկ ավելի շատ կգնահատեն նրանց, ովքեր հայտնի են, որ իրենց հետ ազգակցական կապ չունեն, քան նրանք, ովքեր կամ պարզապես անտեսել են հարազատությունը։

## Տես նաև
* Արյան եղբայրություն
* Եղբայրություն (կազմակերպություն)
* Կնքահայր (քավոր)

## Ծանոթագրություններ

## Մատենագիտություն

* 
* 
* 
* 

## Արտաքին հղումներ
* Social Structure and Kinship in Rural Mexico - The ''Tlaxcala'' Project 
* Fictive Kinship: Making Maladaptation Palatable 

Կատեգորիա:Ազգակցություն և սերում
Կատեգորիա:Մարդաբանություն