open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Տոբիթի բուժումը

**Տոբիթի բուժումը** (, Տոբին բուժում է հորը), իտալացի նկարիչ Դոմենիկո Ֆետտիի կտավն է՝ Էրմիտաժի հավաքածուից։

Նկարը ցուցադրում է դրվագ Հին Կտակարանի Անկանոն գրքերից` Տոբիթի գրքից. կուրացած Տոբիթին բուժում է նրա որդին` Տոբին` Տոբիթի ազնիվ կյանքի համար նրան օգնում է Ռաֆայել հրեշտակապետը։

Նկարը նկարել է Ֆետտին 1621-1622 թվականներին. 1662 թվականին այն ընդգրկվել է Կրիստոֆորոյի և Ֆրանչեսկո Մուզելիի Վերոնայի հավաքածուի մեջ։ Կրիստոֆորո Մուզելիի ժառանգները 1685 թվականին ամբողջ ընտանեկան հավաքածուն վաճառել են ֆրանսիացի Լուի Ալվարեսին, և նկարը նախ հայտնվել է Օռլեանի հերցոգ Ֆիլիպ II-ի հավաքածուի, այնուհետև` ժուլիենի հավաքածուի մեջ։ 1767 Ժուլիենի հավաքածուն աճուրդում վաճառվել է Փարիզում, իսկ «Տոբիթի բուժումը» նկարը ձեռք է բերել իշխան Դ. Ա. Գոլիցինը` կայսրուհի Եկատերինա II-ի համար։ Ցուցադրվում է Նոր Էրմիտաժ շենքի 232 սրահում։

Հայտնի է կտավի հեղինակային պատճենը, որը գտնվել է Վենետիկի Բարբարիգոյի հավաքածուի, իսկ 1850 թվականին տեղափոխվել Էրմիտաժ։ Արդյունքում, այդ օրինակը, հավանաբար, վաճառվել է Պ. Դելարովին, որի մահից հետո, իր հերթին, այն կրկին վաճառվել է Փարիզում՝ 1914 թվականին, Ժորժ Պտիի առևտրային տանը։ Գոյություն ունեն նկարի այլ տարբերակներ և պատճեններ ևս։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Էրմիտաժի նկարներ
Կատեգորիա:1622 նկարներ
Սղնախ ամրոց

**Կիկլոպյան ամրոց**, գտնվում է Հայաստանի Շիրակի մարզի Քեթի գյուղից 2 կմ հյուսիս-արևմուտք, ծովի մակերևույթից 2000 մ բարձրության վրա։ Այն տեղադրված է Շիրակի լեռնաշղթայի «Սղնախներ» կոչվող երկու բարձունքների գագաթներին, որոնք շրջապատի նկատմամբ ունեն գերիշխող դիրք։

## Նկարագրություն

Հարավարևելյան ամրաշինությունը փոքր է, զբաղեցնում է 600 մ2 տարածություն և մյուսից բաժանվում է թամբաձև գոգավորությամբ։ Հյուսիս-արևմտյանը՝ միջնաբերդը, ավելի մեծ է և զբաղեցնում է 1.2 հեկտար տարածություն։ Այն պարսպապատված է և ունի բլրի եզրագծին համապատասխան հատակագիծ։ Գլխավոր մուտքի մոտ պարիսպը ամրացված է երկու քառանկյունի փոքր աշտարակներով։ Բարձունքի հյուսիսային և հյուսիս-արևելյան կողմերում կան չորս շարք ղարավանդապատեր, որոնք պաշտպանել են բարձունքի լանջերը։ Նման երկու շարք դարավանդապատեր նկատվում են և հարավ-արևմտյան լանջերին։ Հարավ-արևելյան ամրաշինության հյուսիսային կողմից սկսվող և նույն ուղղությամբ ձգվող պարիսպը միաշար է ու դրված է թեք լանջերին կառուցված հարթակների վրա։ Այն ունի մոտ 110 մետր երկարություն։ Չնայած այլ հատվածներում դրա մնացորդները չեն պահպանվել, սակայն, տեղանքից ելնելով, ամրոցը զբաղեցրել է շուրջ 7 հեկտար տարածություն, որի ներսում գտնվել են վերոհիշյալ երկու ամրաշինությունները։ Այս երկու ամրաշինությունները ներառված են եղել մի ընդհանուր համալիրում։

Միջնաբերդն առավել լավ պաշտպանված կառույց է։ Բացի նշված պարսպից և դարավանդների վրա կառուցվա ծ պաշտպանական համակարգից, այն ունի նաև առանձին հատվածներում ներս և դուրս ընկած մասեր և կեղծ
աշտարակներով պարիսպ, որը շարված է արանքները մանր քարերով լցված բնական որձաքարի երկու շարքով։ Պարսպի լայնությունն է 1.8 մ (երբեմն հասնում է 4 մետրի) և կառուցված է լեռան գագաթի եզրագծով, որն առանձին հատվածներում կցված է անմատչելի ժայռերին։ Միջնաբերդն ունի երկու մուտք։ Առաջինը գտնվում է պարսպի հ յուսիս-արևմուտքում և երկու կողմերից պաշտպանված է խոշոր որմահերցերով, որոնք ունեն 4-7 մ երկարություն և 1 մ լայնություն։ Միջնաբերդի պաշտպանական համալիրը լրացուցիչ ամրացված է մուտքից 12 մ հեռավորությամբ կառուցված անկյունաձև և մուտքից 20 մ հեռավորության վրա գտնվող 60 մ երկարությամբ հյուսիսից հարավ ձգվող խուլ պատով։ Սրանց ներառած տարածությունները կատարել են «քարե պարկի» դեր, ուր թշնամին ներխուժելու դեպքում հանդիպում էր խուլ պատերի և չորս կողմից ընկնում հարվածի տակ։ Ամրաշինական այս հնարքը տարածված էր Հայաստանի ուշ բրոնզի և երկաթի ժամանակաշրջանի, ինչպես նաև ուրարտական ամրոցներում։ Երկրորդ մուտքը գտնվում է միջնաբերդի արևմտյան պարսպի հարավային հատվածում և ունի 2 մ լայնություն։

Այն ներսի կողմից պաշտպանված է 17 մ երկարությամբ երկու զուգահեռ պատերով, որոնք, հավանաբար, նույն «քարե պարկի» դերն են կատարել։ Այսպիսի «դռներ-միջանցքներ» հանդիպում են հյուսիս-արևելյան Հայաստանի
նշված ժամանակաշրջանի մի շարք ամրոցներում, որոնք կառուցված են պարսպի արտաքին կողմում, երբեմն էլ ներսում։ Միջնաբերդում և պահակային ամրոցում պահպանվել են բազմաթիվ ուղղանկյունաձև կացարանների հետքեր, իսկ դրանց միջև եղած տարածությունում այդպիսիք բացակայում են։

## Տես նաև

* Շիրակի մարզի ամրոցների և բերդերի ցանկ

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Շիրակի մարզի հայկական բերդեր և ամրոցներ
Կատեգորիա:Շիրակի կիկլոպյան ամրոցներ
Կատեգորիա:Հայաստանի կիկլոպյան ամրոցներ
Կատեգորիա:Բերդեր այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Կիկլոպյան ամրոցներ
Կատեգորիա:Նախնադարյան Հայաստան
Սայմոնը և կախարդը

**Սայմոնը և կախարդը** (), Մարգարետ Ստյուարտ Բերրիի մանկական գիրքն է, որը հրապարակվել է Քոլինզի կողմից, նկարազարդվել է Լինդա Բիրչի կողմից։ Նույն անվանումն ունի նաև գրքին հաջորդած ժողովածուն։ Սայմոնը շատ խելացի դպրոցական է, որն ունի իրական կախարդ ընկեր։ Վերջինս շատ հիմարիկ է և մեծ պարծենկոտ։

Հետևելով 1985 թվականի առաջին պատմվածքի դրամատիզացմանը` որպես մանկական Up Our Street BBC-ի ժողովածուի մաս, 1987 թվականին գաղափարը մշակվել է հեռուստատեսային շարքի համար։ Երկու եթերեաշրջան ցուցադրված շարքի գլխավոր դերերում էին Էլիզաբեթ Սփրիգգսը (Կախարդ) և Հյուգ Փոլլարդը (Սայմոն)։

## Սյուժե
Առաջին գլխում, որի անունն է «Հակառակ կախարդանք», կախարդը Սայմոնին սովորեցնում է, թե ինչպես կարելի է դպրոցի այգեպանին դարձնել գորտ, սակայն մոռանում է, թե ինչպես կարելի է նրան նորից մարդ դարձնել։ Վերջում նա հիշում է կախարդական խոսքերն ու նրան նորից մարդ դարձնում, պնդելով, որ նախկինում նա երբեք չէր մոռանում կախարդական խոսքերը։

Երկրորդ գլխում, որի անունը «Կորած կախարդական փայտիկ է», կախարդը կորցնում է իր կախարդական փայտիկը, ինչի պատճառով էլ Սայմոնը նրան տանում է ոստիկանության բաժին, որտեղ կախարդը հրապուրվում է ոստիկան Սքրաֆֆի համազգեստով, և այդպես ոստիկան է դառնում։ Երեքը միասին վերջապես գտնում են կախարդի փայտիկը, որը գողացել էին երկու գողեր և օգտագործում էին որպես կրակխառնիչ։

Երրորդ գլխում, որը կոչվում է «Կախարդը ծովափին», արձակուրդներին Սայմոնը կախարդին մեկ օրով տանում է ծովի ափ, որտեղ նա այնպես է անում, որ Լա Մանշը կորի, չհավատալով Սայմոնի այն հավաստիացումներին, որ այն չի վարարում։ Նա խոստանում է վերադարձնել այն նույն տեսքով, որով ներկայացնում են երեկոյան լուրերում, և այդպես էլ անում է։ «Կախարդը կարմրախտ ունի» վերնագրով չորրորդ գլխում կախարդը վարակվում է գերմանական կրկնակի կարմրախտով, ինչի պատճառով գնում է հիվանդանոց։

Նա տեսնում է, թե ինչպես են հիվանդները սայլակով տեղաշարժվում և նրանց համար մրցույթ է կազմակերպում։ Նրանք այնքան են ուրախանում, որ իրենց ավելի լավ են զգում և գնում են տուն։

Հինգերորդ գլխում, որի վերնագիրն է «Հելոուին», կախարդը (որը մինչ այդ երբեք չէր լսել Հելոուինի մասին) գնում է Հելոուինի առթիվ կազմակերպված խնջույքի, բայց նրան դուր չեն գալիս կեղծ կախարդները։ Բարեբախտաբար հայտնվում են նրա հարյուր բարեկամները՝ իրենց սև կատուների հետ, և նրանք դղրդացնում են խնջույքը, շատ անգամներ ցուցադրելով իրենց կախարդանքը։ Գրքի վերջին գլուխը՝ «Կախարդի հաճախորդը», վերաբերվում է Սուրբ ծննդյանը։ Կախարդը այնպես է անում, որ ձնեմարդը իրական դառնա, և նրան ներկայացնում է մարդկանց որպես իր քեռի Ֆրեդ։

## Ժողովածուի այլ գրքեր
Սայմոնն ու կախարդը ժողովածուի այլ գրքեր.
* «Սայմոնն ու կախարդը դպրոցում»
* «Կախարդի վերադարձը»
* «Կախարդն ու Հոլիդեյ ակումբը»
* «Միլիոնատեր կախարդը»
* «Կախարդի մենաշնորհային կալվածքը»
* «Կախարդն արձակուրդում»
* «V.I.P. կախարդը»

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
*

Կատեգորիա:Անգլերեն գրականություն
Կատեգորիա:Անգլերեն գրքեր
Կատեգորիա:Անգլերեն հեռուստասերիալներ
Կատեգորիա:Մանկական գրքերի շարքեր
Կատեգորիա:Մանկական ֆենտեզի վեպեր
Դինորա Բոլանդի

**Դինորա Բոլանդի Խիմենես** (, ), կոստառիկացի նկարչուհի։ Սովորել է ԱՄՆ-ում, դասավանդել Կոստա Ռիկայի համալսարանում և նկարել հարյուրավոր կտավներ։ 1990 թվականին նա ստացել է արվեստի բնագավառի առաջատար ազգային մրցանակ։

## Կենսագրություն
Բոլանդին ծնվել է 1923 թվականին, Սան Խոսեում։ Նրա հայրը՝ Վալտեր Բոլանդին, հայտնի լուսանկարիչ և կինեմատոգրաֆիստ էր, իսկ մայրը՝ Մարինա Խիմենեսը, դաշնակահար էր։ Դինորան նկարչության դասեր էր ստանում Ֆաուստո Պաչեկոյից։ Դինորա Բոլանդիի մայրը դարձավ նրա բնորդուհին  այն բանից հետո, երբ նա վերադարձավ տասնհինգ տարվա Կոլորադոյի և Նյու Յորքի ուսումնառությունից, որտեղ նրա ուսուցիչներն էին Իվան Օլինսկին և Ռոբերտ Բրակմանը։

1960-ականներին՝ նախքան Կոստա Ռիկայի համալսարանի, այնուհետև Կոլումբիայի ազգային համալսարանի պրոֆեսոր դառնալը աշխատել է որպես լուսանկարիչ։ Բոլանդին չէր հետաքրքրում ցուցահանդեսներին մասնակցելը, նա հրապարակայնորեն ցուցադրել է իր աշխատանքներից միայն չորսը։ Նրան շնորհվել է Մագոնի ազգային մրցանակ մշակույթի բնագավառում, չնայած նա իրեն արժանի չէր համարում։ Բոլանդին թոշակի անցավ 1983 թվականին։

Նա Կոստա Ռիկայի առաջին կին նկարիչների շարքում էր, որտեղ ընդգրկված էին նաև Մարգարիտա Բերտոն, Լոլա Ֆերնանդեսը և Սոնյա Ռոմերոն։ Համարվում է, որ այս չորս արվեստագետները, ովքեր Կոստա Ռիկայի համալսարանում վիզուալ արվեստ են դասավանդում, ստեղծեցին Կոստա Ռիկայի կին նկարիչների երկրորդ սերունդը։

Վերջին տարիներին Դինորան գործնականում առանձնացված կյանք էր վարում բնակվում էր Էսկասուում (Սան Խոսեի արևմտյան արվարձան), շատ քիչ նկարներ էր վաճառում, երբեմն նկարում էր պատահական անծանոթ մարդկանց դիմանկարներ։

## Մահ և ժառանգություն
Բոլանդին մահացավ 2004 թվականին, երկու հարյուրից ավելի նկարներ կտակելով Ցենտրալ բանկ թանգարանին։ 2014 թվականին հայտնի դարձավ, որ Մելիկո Սալազարի թատրոնի նոր համատեղ պատկերասրահն ու սպասասրահը կկոչվի Բոլանդի անունով։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:20-րդ դարի նկարչուհիներ
Կատեգորիա:21-րդ դարի կին արվեստագետներ
Կատեգորիա:Կոստառիկացի կին արվեստագետներ
Միխայիլ Ալլենով

**Միխայիլ Միխայլովիչ Ալլենով** (, ), ռուս գիտնական-արվեստագետ, արվեստի պատմաբան։ Արվեստագիտության դոկտոր, Մոսկվայի պետական համալսարանի պրոֆեսոր։ 19-րդ դարի և 20-րդ դարի սկզբի ռուսական արվեստի բնագավառի մասնագետ։ Արվեստագետների ասոցիացիայի անդամ։  Մոսկվայի պետական համալսարանի վաստակավոր պրոֆեսոր (2013)։

## Կենսագրություն
Միխայիլ Ալլենովը ծնվել է 1942 թվականի սեպտեմբերի 10-ին Տամբովում։ 1964 թվականին ավարտել է Մոսկվայի Մ․ Լոմոնոսովի անվան պետական համալսարանի պատմության ֆակուլտետը, ապա աշխատել է Տրետյակովյան պատկերասրահում։

1968 թվականին ընդունվել է աշխատանքի Մոսկվայի պետական համալսարանի հայրենական արվեստի պատմության ամբիոնում, որտեղ աշխատել է մինչև կյանքի վերջը։

Երկար տարիներ Միխայիլ Ալլենովը ղեկավարել է ուսումնաճանաճողական պրակտիկա ուսոնաողների համար Սանկտ Պետերբուրգում։ Նրա գիտական ղեկավարությամբ հաջողությամբ նախապատրաստվել և պաշտպանվել են շուրջ հարյուր դիպլոմային աշխատանքներ և տասը թեկնածուական դիսերտացիաեր։

2010 թվականից Միխայիլ Ալլենովը եղել է «Արվեստի տեսության ու պատմության արդիական խնդիրները» միջազգային գիտաժողովի մշտական կուրատոր։

2013 թվականին Միխայիլ Ալլենովին շնորհվել է Մոսկվայի պետական համալսարանի վաստակավոր պրոֆեսորի կոչում։

Միխայիլ Ալլենովը մահացել է 2018 թվականի դեկտեմբերի 21-ին։

## Մատենագիտություն

*  (обл.)
* Русское искусство второй половины XIX — начала XX в. // История русского и советского искусства. Учеб. пособие для ист. ф-тов ун-тов. М., 1979 (2-е изд.: 1989).
*  (в пер., суперобл.)
*  (обл.)
*  (в пер., суперобл.)
* L’Art Russe. Citadells. Paris, 1991.
*  (в пер.) (2-е изд.: 2000).
*  (в пер.)
*  (в пер.)
*  (в пер.)
* Русское искусство XVIII — начала XX в. М., 2000 (2-е изд.: 2008).
*  (обл.)

* 

## Գրականություն
*  (в пер.)

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Сотрудники кафедры истории отечественного искусства Исторического факультета МГУ — Алленов Михаил Михайлович 
* Ассоциация искусствоведов — Алленов Михаил Михайлович 

Կատեգորիա:Արվեստագիտության դոկտորներ
Կատեգորիա:Մոսկվայի պետական համալսարանի շրջանավարտներ
Կատեգորիա:Մոսկվայի պետական համալսարանի պրոֆեսորներ
Կատեգորիա:Ռուս արվեստագետներ
Կատեգորիա:Ռուս գիտնականներ
Վահանաբերդ կիկլոպյան ամրոց

**Վահանաբերդ**, կիկլոպյան ամրոց, որը գտնվում է Հայաստանի Լոռու մարզի Շնող գյուղի արևմտյան եզրին, «Բերդատեղի մատ» անտառապատ վայրում։ Գտածոները պահվում են դպրոցի թանգարանում։

## Նկարագրություն

Ամրոցի հյուսիսային և հարավային պարսպապատի երկարությունը 150 մետր է, իսկ լայնությանը՝ 60 մետր։ Հյուսիսային պարիսպն անցնում է ուղիղ սարի գագաթով։ Պարսպի հիմնապատից սուր թեքությամբ սկսվում է սարալանջը և զառիթափ իջնում ներքև։ Ամրոցն այդ կողմից (հյուսիսային) գրեթե անառիկ է, սակայն ունեցել է քարե պարիսպ։ Ամրոցի հարավային պարիսպը ձգվում է սարի գագաթի հարթ մասից ցած՝ մեղմ թեքություն ունեցող լանջեզրով։ Այս մասում պարիսպները տեղ-տեղ կրկնակի են, հավանաբար ամրոցն ավելի անառիկ դարձնելու համար։ Ընդլայնական պարսպապատի հարավային կողմում կա լավ նկատելի 2.5 մետր լայնությամբ մուտք։ Հնարավոր է, որ մուտքը եղած լինի նաև ամրոցի արևելյան պարապի կողմից, բայց քանի որ այդ մասում պարիսպր սաստիկ քանդված է և նրա հետքերը հազիվ են երևում։

Ամրոցի հյուսիսային և արևմտյան պարիսպների որոշ հատվածներում պատի քարերը տեղ-տեղ երկու շարքով պահպանվել են։ Դրանցից մի քանիսի կշիռն անցնում Է տոննայից։ Ամրոցի ներսում որոշակի ընդգծվում են քարե պատեր ունեցող քառանկյունի բաժանմունքներ, որոնք հավանաբար որպես թաքստոցներ են ծառայել։ Նկատելի Է, որ պարսպի ներսի 40-50 մ2 մակերես ունեցող բաժանմունքներն իրար հետ հաղորդակցվել են առանձին մուտքերով։ Քառանկյունի շինությունների հետքեր են երևում նաև հարավային պարսպապատից դուրս՝ գրեթե նրա ամբողջ երկարությամբ՝ կիսով չափ սարալանջին փռված։

Դրանց մի մասը ամրոցի ներսի բաժանմունք կացարանների չափսերի են. իսկ մյուսները Համեմատաբար փոքր են։ Ինչպես երևում է սրանք նույնպես առանձին մուտքերով կապված են եղել միջնաբերդի ներսի կառույցների
հետ։

Ամրոցի պարիսպները շարված են խոշոր, անտաշ բազալտե քարերով, ունեն 3 մետր հաստություն։ Պարսպի դրսի և ներսի քարերի միջև լցված են մանր քարեր։ Ամրոցը կարող էր ջրով  ապահովվել կավե փողրակներով։ Քամոտ սարի արևելահայաց լանջից բխող աղբյուրներից, որոնք ամրոցից բարձր են և նրանից ընդամենը 400-500 մետր հեռավորության վրա են գտնվում։

Վահանաբերդից Քամոտ սարի արևելյան լանջով անցնող և այժմ էլ գործող ոչ լայն ճանապարհն ամրոցը կապում է Մեծ Ուրթատեղ և Ղարաքոթուկ հնավայրերի հետ։ Մեկ ուրիշ, սակայն ավելի լայն ճանապարհ էլ, ձգվելով
դարձյալ Քամոտ սարի հարավահայաց լանջով, ամրոցը կապում է Կարմիր գեղ, Գոռեր, Ղաշխաթալա, Միրզաքար և այլ հնավայրերի հետ։

## Տես նաև
* Լոռու մարզի ամրոցների և բերդերի ցանկ

## Գրականություն
* С. А. Есаян, Древняя культура племен северо-восточной Армении, Ереван, 1976, с. 15

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Հայաստանի կիկլոպյան ամրոցներ
Կատեգորիա:Բերդեր այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Նախնադարյան Հայաստան
Թոմաս Դին

**Թոմաս Դին**  (, ), բրիտանացի լողորդ, Եվրոպայի չեմպիոն, Եվրոպայի առաջնության արծաթե մեդալակիր 400 ազատ ոճում 25 մետր բարձրությամբ լողավազանում։ Մասնագիտանում է ազատ ոճի տարածություններում։

## Կենսագրությունը
2017 թվականի Եվրոպայի պատանիների առաջնությունում Դինը ոսկե մեդալ է նվաճել 200մ ազատ ոճում, իսկ 400 մ ազատ ոճում՝  արծաթե մեդալ։ 2018 թվականի Եվրոպայի պատանիների առաջնությունում Դինը 200 մ համալիր լողում ոսկե մեդալակիր է դարձել՝  գերազանցելով Եվրոպայի պատանեկան ռեկորդը։

Դինը հրավիրվել էր բրիտանական հավաքական՝  մասնակցելու 2018 թվականի Եվրոպայի առաջնությանը։ Նա մասնակցել է 200 և 400 մետր համալիր լողի մրցատարածություններին։ Նա 4-ից 200 ազատ ոճում նվաճել է ոսկե մեդալ՝  դառնալով Եվրոպայի չեմպիոն։

25 մետր բարձրությամբ լողավազանում, 2019 թվականի դեկտեմբերին կայացած Եվրոպայի առաջնությունում բրիտանացին դարձավ 400 մետր ազատ ոճում արծաթե մեդալակիր՝  ցույց տալով 3։ 37,95 և 4,75 վայրկյան, զիջելով հաղթող Դանաս Ռապշիսին։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:2000 ծնունդներ
Կատեգորիա:2020 թվականի Ամառային օլիմպիական խաղերի չեմպիոններ
Կատեգորիա:2024 թվականի Ամառային օլիմպիական խաղերի չեմպիոններ
Կատեգորիա:Անձինք այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Բրիտանացի լողորդներ
Կատեգորիա:Մայիսի 2 ծնունդներ
Կոմսից հետո (ցուցահանդես)

մինի
**Կոմսից հետո** (), Լեոնիդ Ստուկանովի աշակերտների գեղարվեստական ցուցահանդեսը, որը տեղի է ունեցել 2017 թվականի փետրվարի 25-ից մարտի 23-ը ՌԴ նկարիչների միության Տագանրոգի բաժանմունքի ցուցասրահում։

## Նախագծի մասին
«Կոմսից հետո» ցուցահանդեսը նվիրված է եղել նկարիչ և մանկավարժ Լեոնիդ Ստուկանովի (1947-1998) ծննդյան 70-ամյակին։ Ցուցահանդեսի գաղափարական ոգեշնչողն ու կուրատորը եղել է նկարչուհի Նատալյա Դուրիցկայան։

Լեոնիդ Ստուկանովին Կոմս կոչել են իր ընկերները։ Այդ մականունը նրա համար հորինել էր Ալեքսանդր Ժդանովը դեռ ուսանողական տարիներին, երբ նրանք միասին սովորում էին Ռոստովի գեղարվեստի ուսումնարանում։ Ստուկանովը դասավանդել է Տագանրոգի գեղարվեստի մանկական դպրոցում շուրջ երեսուն տարի՝ 1969 թվականից մինչև 1997 թվականը։

Ցուցահանդեսի ընթացքում ներկայացվել են ինը նկարիչների 49 գործեր, որոնք տարբեր ժամանակներում սովորել են Լեոնիդ Ստուկանովի մոտ։

Ցուցահանդեսի բացման ժամանակ ցուցադրվել է «Հանդիպում Լեոնիդ Ստուկանովի հետ» արխիվային ֆիլմը, որը նկարահանվել է 1997 թվականին Վլադիմիր Բարսուկովի կողմից։

## Ցուցահանդեսի մասնակիցները

* Յուրի Շաբելնիկով
* Նատալյա Դուրիցկայան]
* Նադեժդա Շվեց
* Վլադիսլավ Պրոտոպոպով (1961-2015)
* Վլադիմիր Վելտման
* Վադիմ Կրիվոշեև
* Յուրի Հակոբյանց
* Վասիլի Սլեպչենկո (1962-1991)
* Ալեքսեյ Յակովլև

## Ցուցահանդեսային աշխատանքներ

image:Шабельников Стакан воды к_м 102х100 1982.jpg|*Յուրի Շաբելնիկով*, «Стакан воды»,  102х100, 1982
image:1984 Шабельников Маргарита К б г 74х47.jpg|*Յուրի Շաբելնիկով*, «Մարգարիտա»,  74х47, 1984
image:Шабельников Макбет Бумага смеш техника 11х14 1989.jpg|*Յուրի Շաբելնիկով*, «Մակբեթ»,  11х14, 1989
image:Шабельников Present 86х71 2003.jpg|*Յուրի Շաբելնիկով*, «Present?»,   86х71, 2003
image:2010_Е-маки_к_м_67х98_03.jpg|*Նատալյա Դուրիցկայա*, «Е-ские маки», 67х98, 2010
image:Дурицкая Грусть_осла К_м 100х70 2013.jpg|*Նատալյա Դուրիցկայա*, «Ավանակի տխրություն», 100х70, 2013
image:06 Д. Пучинни - Турандот 2002 ХНАТОБ.jpg|*Նադեժդա Շվեց*, «Տուրանդոտ»,  2002
image:08 Д. Пуччини - Богема 2008 ХНАТОБ.jpg|*Նադեժդա Շվեց*, «Բոհեմ»,  2008
image:02 К. Орф - Кармина Бурана 2014 ХНАТОБ.jpg|*Նադեժդա Շվեց*, «Carmina Burana»,  2014
image:2011  Круглый дом - Протопопов.jpg|*Վ. Պրոտոպոպով*, «Կլոր տուն», 21х29,5, 2011
image:2011  Дом Рафаиловича - Протопопов.jpg|*Վ. Պրոտոպոպով*, «Ռաֆայիլովիչի տունը»,  21х60, 2011
image:Вельтман Человеческая_полоса Х_м_см_техн100х79 2017.jpg|*Վլադիմիր Վելտման*, «Մարդկային շերտ»,   100х79, 2017
image:Вельтман Экзопланета_№_1 Х_м_см_техн102х82 2017.jpg|*Վլադիմիր Վելտման*, «Էկզոմոլորակ № 1»,  102х82, 2017
image:Яковлев Портрет друга К м 24x18 1995.jpg|*Ա. Յակովլև*, «Ընկերոջ դիմանկարը»,  24х18, 1995
image:Яковлев У моря К м 35х50 1996.jpg|*Ա. Յակովլև*, «Ծովի մոտ»,  35х50, 2015
image:Яковлев Автопортрет К акр 50x35 2016.jpg|*Ա. Յակովլև*, «Ինքնադիմանկար», 50х35, 2016


## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* «Կոմսից հետո» ցուցահանդեսը Ռոսիա 1 հեռուստաալիքով
* «Կոմսից հետո» ցուցահանդեսը ''rostov-dom.info'' կայքում

Կատեգորիա:Ցուցահանդեսներ
Էլիոդորի արտաքսումը

**Էլիոդորի արտաքսումը**, Ռաֆայելի որմնանակարը։ Նկարվել է 1511-1512 թվականների միջև ընկած ժամանակահատվածում Վատիկանի առաքելական պալատի շենքում, որն առավել հայտնի է «Էլիոդորի սենյակ» անվամբ։

Նկարը պատկերում է Մաքավեյսկու երկրորդ գրքից դրվագ, որտեղ պատվիրակ Էլիոդորը ասորական արքա Սելևկոս IV Փիլապատորի հրամանով գալիս է Երուսաղեմի տաճար՝ նպատակ ունենալով բռնագրավելու որբերի և այրիների դրամական ունեցվածքը, որը պահվում էր այնտեղ, սակայն քահանայապետ Օնիի աղոթքին ի պատասխան Աստծո ուղարկած ձիավորի և երկու պատանիների կողմից արտաքսվում է։

Որմնանկարի կոմպոզիցիան ուղղաձիգ կերպով բաժանված է երկու մասի՝ կենտրոնում ունենալով աղոթող հոգևորականին։ Ձախ կողմում պատկերված է Ռաֆայելի հովանավոր Հուլիոս II-ը, որը որբերով և այրիներով շրջապատված իր գահավորակին նստած հետևում է տեսարանին, իսկ աջ կողմում արտաքսվող Էլիոդորն է։ Որմնանկարի կենտրոնում գտնվող մենորան ցույց է տալիս, որ դեպքերը տեղի են ունենում Քրիստոսի ծնունդից առաջ Երկրորդ տաճարի ժամանակաշրջանում։ Տեսարանի ճարտարապետությունը հիշեցնում է «Աթենական դպրոցը», չնայած նրան, որ «Էլիոդորի աքսորումը» որմնանկարում կամարները ավելի հարուստ են։

## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն
* 
* 
* 
* 

Կատեգորիա:1512 նկարներ
Կատեգորիա:Նկարներ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Ռաֆայել Սանտիի նկարներ
Մարկո Բրամբիլա

**Մարկո Բրամբիլա** (, ), ամերիկացի կինոռեժիսոր, մոնտաժող, վիդեոարտ ժանրի նկարիչ, լուսանկարիչ և իտալացի ծագմամբ կլիպմեյքեր։

## Կենսագրություն
Ծնվել է 1960 թվականին Միլանում (Իտալիա)։ Այնուհետև որոշ ժամանակ բնակվել է Կանադայում, որտեղ սկսել է աշխատել որպես ռեժիսոր՝ նկարահանելով հեռուստատեսությամբ գովազդներ։

1993 թվականին Մարկո Բամբիլան որպես ռեժիսոր առաջնաելույթ է ունեցել գեղարվեստա-ֆանտաստիկ «Կործանողը» մարտաֆիլմում (գլխավոր դերերում են Սիլվեստր Ստալոնեն և Ուեսլի Սնայփսը)։ Ֆիլմը ունեցել է մեծ հաջողություն. համաշխարհային հավաքները կազմել են 159 միլիոն դոլար՝ 57 միլիոն բյուջեի դեպքում։

2000 թվականին Booth-Clibborn Editions-ը հրատարակել է Բրամբիլի՝ «Transit» կոչվող լուսանկարների հավաքածուն։

2002 թվականին «Walt Disney Television» և «Hallmark Entertainment» ընկերությունների պատվերով «Դինոտոպիա» մինի սերիալի ռեժիսորն է եղել։ Եղել է նաև սերիալի շարունակության՝ «Դինոտոպիա։ Նոր արկածներ»ի  ռեժիսորը։

2005 թվականին նկարահանել է «Sync» կարճամետրաժ ֆիլմը («Արգելվում է ցուցադրել» ֆիլմ-անթալոգիայի մի մասը), որը 2006 թվականին ցուցադրվել է Կանի կինոփառատոնում և ամերիկյան «Սանդենս» կինոփառատոնում։

2010 թվականին դարձել է Քանյե Ուեսթի «Power» երգի տեսահոլովակի ռեժիսորը։

2013 թվականին Բրամբիլան Նյու Յորքի Նիկոլ Քլագսբրուն պատկերասրահում ներկայացրել է իր 3D վիդեո-ինստալյացիան։

## Ֆիլմագրություն
### Ռեժիսոր
* 1993 թվական՝ «Կործանողը »/ *Demolition Man*
* 1997 թվական՝ «Ավելորդ ուղեբեռ» / *Excess Baggage*
* 2002 թվական՝ «Դինոտոպիա» / *Dinotopia*
* 2002-2003 թվական՝ «Դինոտոպիա։ Նոր արկածներ» / *Dinotopia*
* 2006 թվական՝ «Արգելվում է ցուցադրել» / *Destricted* («*Sync*»)

### Մոնտաժող
* 2006 թվական՝ «Արգելվում է ցուցադրել» / *Destricted*

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* 
* 

Կատեգորիա:21-րդ դարի կինոռեժիսորներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի լուսանկարիչներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի կինոռեժիսորներ
Կատեգորիա:Իտալացի արվեստագետներ
Կատեգորիա:Ռայերսոնի համալսարանի շրջանավարտներ
Այստեղ ահա ինչ են ասում․․․

**«Այստեղ ահա ինչ են ասում...»**, Հովհաննես Թումանյանի բանաստեղծություններից՝ գրված 1890 թվականին։

## Պատմություն
Հովհաննես Թումանյանն այս բանաստեղծությունն գրել է 1890 թվականին հուլիսին։

Եղիշե Չարենցի անվան գրականության և արվեստի թանգարանի Թումանյանի ֆոնդում (№ 268) պահվում է մեկ սևագիր-ինքնագիր։

Առաջին անգամ տպագրվել է Երևանում՝ 1964 թվականին լույս տեսած« Թումանյան. Ուսումնասիրություններ և հրապարակումներ» (հատոր 1, Էջ 291-297) գրքում։ Հրատարակել է Պ․ Սիմոնյանը հետևյալ ծանոթագրությամբ․

«*Այս գրվածքը բովանդակում է Թիֆլիս Կոնսիստորիայում Թումանյանի պաշտոնավարության հետ կապված տհաճ ու անհրապույր պարտականությունների նկարագրությունները, հոգեկան ապրումների անմիջական արտահայտությունը։ Ոտանավոր-նամակը հիշեցնում է «[[Պոետն ու Մուսան]]» պոեմը։ Շատ հավանական է, որ սա հենց այդ պոեմի սկզբնական շրջանի սևագիր մտորումներն են, սևագիր հատվածներ, որ հետագայում հեղինակը մշակել է*»։

Նույն տեղում ոտանավորի գրության ժամանակի մասին ասվում է. «*Ոտանավոր-նամակը գրված է Թումանյանի Թիֆլիսի հոգևոր Կոնսիստորիայում գրագիր պաշտոն վարելու շրջանում, այսինքն՝ 1890 թվականի օգոստոսի 27-ին գրած նամակից, որտեղ ասված է․ «Քեզ վրա անցյալ ամսին մի ոտանավոր-նամակ էի գրել, բայց կորցրել էի, այս օրերս գտա, պատռվել է, կարտագրեմ կուղարկեմ*»։

Հովհաննես Թումանյանի երկերի լիակատար ժողովածուի 1-ին հատորում արտատպվել է ինքնագրից։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:1890 աշխատություններ
Կատեգորիա:Բանաստեղծություններ
Կատեգորիա:Հովհաննես Թումանյանի բանաստեղծություններ
Հիմեշ Պաթել

**Հիմեշ Ջիթենդրա Պաթել** (, ), հնդկական ծագում ունեցող բրիտանացի դերասան։

## Կենսագրություն
Հիմեշ Պաթելը ծնվել է 1990 թվականի հոկտեմբերի 13-ին Հանթինգդոնում (Քեմբրիջշիր)։ Նրա ծնողները ծնունդով Հնդկաստանի Գուջարաթ նահանգից են, բայց ծնվել են Աֆրիկայում։ Ավելի ուշ նրանք մեկնել են Հնդկաստան, ապա տեղափոխվել Անգլիա։ Տասնմեկ տարեկանում Հիմեշ Պաթելը մասնակցել է դպրոցական բեմադրության։ Նրա ուսուցիչը համարում էր, որ նա տաղանդ ունի, և այդ մասին ասել է նրա ծնողներին, որից հետո նրանք տղային գրանցել են թատերական դպրոցում։

Տասնվեց տարեկանում Հիմեշ Պաթելը դեր է ստացել «Իսթ-Էնդի բնակիչները» հեռուստասերիալում, որտեղ 2007 թվականից սկսած մի քանի տարի կատարել է Թամվար Մասուդի դերը։ Նա նաև մասնակցել է 2011 թվականին թողարկված «Իսթ-Էնդի բնակիչներ։ E20» սերիալի ստեղծմանը։ 2016 թվականից մինչև 2018 թվականը Հիմեշ Պաթելը կատարել է սոցիալական աշխատողի դեր «Damned» հեռուստասերիալում, որը հեռարձակվել է Channel 4 ալիքով։

2019 թվականին Հիմեշ Պաթելը դեր է խաղացել «Երեկ» ֆիլմում, որը դարձել է նրա նորամուտային աշխատանքը կինոյում, ինչպես նաև նկարահանվել է «Օդագնացները» ֆիլմում։ Նույն տարվա օգոստոսին հայտնի է դարձել, որ Հիմեշը դեր է ստացել Քրիստոֆեր Նոլանի «Փաստարկ» ֆիլմում։

## Ֆիլմագրություն

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:21-րդ դարի անգլիացի տղամարդ դերասաններ
Կատեգորիա:21-րդ դարի դերասաններ
Կատեգորիա:Անգլիացի տղամարդ կինոդերասաններ
Կատեգորիա:Բրիտանացի դերասաններ
Կատեգորիա:Բրիտանացի հեռուստատեսային դերասաններ
Կատեգորիա:Հնդիկ դերասաններ
Մուհամադ Ալի (նկարիչ, աշխատել է Հնդկաստանում)

thumb|250px|Մուհամադ Ալի. Մտախոհ տղամարդը։ Մոտավորապես 1610 թվական, Բոստոն

**Մուհամադ Ալի** (աշխատել է 1600-1625-ական թվականներին Հնդկաստանում), պարսիկ նկարիչ։

Նրա անունով ստորագրությունը գտել են երեք ստեղծագործությունների վրա՝ «Մտախոհ տղամարդ» (կամ «Նստած պոետը», Բոստոն), «Գիրք կարդացող երիտասարդը» (Ֆրիր պատկերասրահ, Վաշինգտոն), և աղջկա պատկերով նկար (Բիննի Հավաքացու, Սան Դիեգո, Կալիֆոռնիա)։ Վերջինը ստորագրաված է «Մուհամադ Ալի Ջահանգիր Շահի», և դա, բնականաբեր, հանգեց այն եզրակացությանը, որ նկարիչը աշխատել է մոնղոլական Ջահանգիրի (1605—1627 թվականներ) կայսրի արքունիքում։ Բացի նշված երեք ստեղծագործություններից նկարչին են վերագրվում «Արքայազնը որսորդության ժամանակ» (Սադրուդին Ագա-խանի ժողովը, Ժնև) մանրանկարը։ Ֆրիրի պատկերասրահի այդ աշխատանքը մանրանկարի հետ ցույց է տալիս որոշակի կախվածություն Ֆարուխ Բեկի ստեղծագործություններից։ Ավելի մեծ մասշտաբներով կարելի է ասել «Մտախոհ տղամարդը» մանրանկարի մասին, քանի որ Ֆարուխ Բեկի նախընտրած թեմաներից էր ծեր, գիտելիքներով և փորձով իմաստնացած տղամարդը։ 
thumb|left|Մուհամադ Ալի։ Գիրք ընթերցող երիտասարդը։ Մոտավորապես 1610 թվական, Ֆրիր պատկերասրահ, Վաշինգտոն
Ամերիկացի հետազոտող Ս. Կ. Ուելչը հնարավոր է համարում այն, որ Ֆարուխ Բեկը մոնղոլական արքունիք կատարած ուղևորություններից մեկի ժամանակ, և ավելի ուշ, երբ նա աշխատում էր Իբրահիմ Ադիլշահ II-ի գրադարանում, վերցրել է իր հետ երիտասարդ նկարչին։ Հավանական է, որ ադիլշահների մայրաքաղաք Բիջապուրից դեպի Ջահանգիրի արքունիք նրանք վերադարձել են նույնպես երկուսով։ Ամեն դեպքում «Մտախոհ տղամարդը» մանրանկարի՝ նատյուրմորտի ստորին ձախ մասում՝ կազմված պարագաներից, որոնք պետք է ունենա ցանացած գրող, պոետ, կամ ուղղակի մտավորական, գործնականորեն վերցված է Ֆարուխ Բեկի մանրանկարից։ 
thumb|Մուհամադ Ալի։ Արքայազնը որսորդության ժամանակ։ Մոտավորապես 1625 թվական Ագա-Խան-Աադրուդինի հավաքածու, Ժնև

Որոշ հետազոտողներ հայտնում են այն կարծիքը, որ Մուհամադ Ալին հիմնականում զբաղվել է ձեռագրերի գունանկարմամբ (այսինքն նկարել է նախշեր), որովհետև գոյություն ունեն շատ քիչ մանրանկարներ, իսկ որոնք կան ցույց են տալիս աշակերտական կախվածությունը ավելի փորձառու և հայտնի վարպետից։ Ենթադրվում է, որ Ֆարուխ Բեկը հենց այդ նպատակով է վերցրել նրան ուղևորության։ Գոյություն ունի ինչ-որ Մուհամադ Ալի Մուզահաբ Շիրազիի դիմանկարը, որը 1611-1612 թվականներին նկարել է Ռեզա Աբբասին։ Գիտնականները համարում են, որ նկարում պատկերված է հենց այդ նկարիչը, իսկ ստեղծվել է այն բանից հետո, երբ Մուհամադը վերադարձել է Հնդկաստանից։ Այսպես թե այնպես, բայց այդ վարպետի կողմից թողված հրաշալի ստեղծագործությունները ցույց են տալիս իսկական պարսկական նրբությունը և գեղագիտությունը։ Նրանք չեն պատկերում կոնկրետ մարդկանց, այլ ծերության իմաստությունն արտահայտող, ինչպես նաև գիտելիքների հանդեպ ձգտման և երիտասարդության խիզախության իդեալականացված սիմվոլներ։

## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն
*S.C. Welch. India. Art and Culture 1300—1900. Prestel. 1999.

Կատեգորիա:Անձինք այբբենական կարգով
Կատեգորիա:17-րդ դարի անձինք
Կատեգորիա:Նկարիչներ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Պարսիկներ
Կատեգորիա:Մանրանկարիչներ
Կատեգորիա:Մեծ մողոլների կայսրություն
...Նա մի տգեղ, աղքատ մարդ էր...

**«...Նա մի տգետ, աղքատ մարդ էր...»**, Հովհաննես Թումանյանի բանաստեղծություններից, որի գրման ստույգ  տարեթիվը հայտնի չէ։

## Պատմություն
Հովհաննես Թումանյանի այս բանաստեղության գրման տարեթիվը ստույգ հայտնի չէ։ Դատելով ձեռագրից ու բովանդակությունից, պետք է գրված լինի «*[[Այստեղ ահա ինչ են ասում․․․|Այստեղ ահա ինչ են ասում...]]*» ոտանավորի հետ՝ այսինքն 1890 թվականի հուլիսին։

Թումանյանի ընտանեկան արխիվում պահվում է մեկ ինքնագիր։ Ինքնագրի թերթիկի հակառակ էջում՝ մոտավորապես նույն թեմայով կես արձակ, կես չափածո գրեթե անընթեռնելի մի շարադրանք կա։

Առաջին անգամ 1979 թվականին տպագրվել է «*[[Լրաբեր հասարակական գիտությունների]]*» (№ 1, էջ 30-31) հանդեսում։

Հովհաննես Թումանյանի երկերի լիակատար ժողովածուի 1-ին հատորում արտատպվել է ինքնագրից։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Բանաստեղծություններ
Կատեգորիա:Հովհաննես Թումանյանի բանաստեղծություններ
Մանկական Նոր ալիք 2011

**Մանկական Նոր Ալիք 2011** (, ), «Մանկական Նոր Ալիք» ամենամյա միջազգային չորրորդ մրցույթ-փառատոնը, որի եզրափակիչը տեղի է ունեցել 2011 թվականի օգոստոսի 20-22-ը Ղրիմի «Արտեկ» մանկական միջազգային կենտրոնում։ Հաղթող է դարձել Ուկրաինայի ներկայացուցիչ Անդրանիկ Ալեքսանյանը, «Հանդիսատեսի համակրանք» մրցանակը շնորհվել է Լատվիայի ներկայացուցիչ Ագաթե Ալբեքեյթեին։ Մրցույթը հեռարձակվել է «Ռոսիա 1» հեռուստաալիքով 2011 թվականի օգոստոսի 27-28-ը։

## Անցկացման վայր
2010 թվականին՝ Ուկրաինայի նախագահ Վիկտոր Յանուկովիչի հովանու ներքո մրցույթի անցկացման մասին հուշագրի ստորագրումից հետո, անցկացման վայր է ընտրվել Ղրիմում գտնվող «Արտեկ» մանկական ճամբարը։

«Արտեկը» ԽՍՀՄ-ի ամենահայտնի պիոներական ճամբարն է և երկրի Պիոներական կազմակերպության այցեքարտը։ Երկար ժամանակ ծառայել է որպես սոցիալիստական երկրների ընդունելության պատվիրակությունների, ինչպես նաև մերձավոր և հեռավոր արտասահմանի պետությունների ղեկավարների վայր։

## Մասնակիցներ

## Ժյուրիի կազմ
Ժյուրիի կազմում ընդգրկված էր 11 մարդ.

*  Իգոր Կրուտոյ (նախագահ)
*  Սերգեյ Լազարև
*  Ալսու
*  Իրինա Դուբցովա
*  Անի Լորակ
*  Նյուշա
*  Վերա Բրեժնևա
*  Ֆիլիպ Կիրկորով
*  Լև Լեշենկո
*  Վլադ Սոկոլովսկի
*  Աննա Աբասովա

## Եզրափակիչ
Եզրափակիչն անցկացվել է 2011 թվականի օգոստոսի 20-22-ը «Արտեկ» միջազգային կենտրոնում։ Մրցույթին մասնակցել է 11 երկիր՝ Ռուսաստանը, Հայաստանը, Ուկրաինան, Բելառուսը, Գերմանիան, Ղազախստանը, Չեխիան, Շվեդիան, Բուլղարիան, Լատվիան և Իտալիան։ Մրցույթի ժամանակ իրենց տաղանդը ցուցադրելու հնարավորություն է ունեցել 8-13 տարեկան 15 երեխա։ «Մանկական Նոր Ալիքի» հաղթող է դարձել Ուկրաինայի ներկայացուցիչ Անդրանիկ Ալեքսանյանը։ Երկրորդ հորիզոնականն զբաղեցրել է Բուրգասից (Բուլղարիա) 11-ամյա Իվայլո Ֆիլիպովը։ Երրորդ հորիզոնականը գրավել է դարձյալ Ուկրաինայի ներկայացուցիչ 12-ամյա Նիկիտա Լուչկոն։

«Ամենավառ կատարում» մրցանակին արժանացել է Ռուսաստանի ներկայացուցիչ Սոնյա Լափշակովան։ «Մենք տաղանդավոր ենք» մրցանակը հանձնվել է Ռուսաստանից 12-ամյա Պաշա Արտյոմովին։

## Տես նաև
* Մանկական Եվրատեսիլ 2011 երգի մրցույթ
* Նոր Ալիք 2011

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* «Մանկական Նոր Ալիք» մրցույթի պաշտոնական կայք  

Կատեգորիա:2011 երաժշտությունում
Սոֆի Օդուին-Մամիկոնյան

**Սոֆի Օդուին-Մամիկոնյան** (, ), հայկական ծագումով ֆրանսուհի գրող, Տարա Դունկանի մասին գրքերի հեղինակ, որի հիման վրա նկարահանվել է անիմացիոն սերիալ Ֆրանսիայում։ 2011 թվականին գրքերը թարգմանվել են 17 լեզվով, վաճառվել ավելի քան 7 միլիոն օրինակով։

Սոֆի Օդուին-Մամիկոնյանը Հայաստանի հնագույն թագավորության գահաժառանգն է և կրում է թագավորական բարձր արքայադուստր Սոֆի Օդուեն-Մամիկոնյանի տիտղոսը։

## Կենսագրություն
Սոֆի Օդուին-Մամիկոնյանը ծնվել է 1961 թվականի օգոստոսի 24-ին Սեն Ժան դը Լյուզում։ Ամուսնացած է, ունի 2 դուստր՝ Դիանան և Մարինան։ Ունի բարձրագույն դիվանագիտական կրթություն։ Օդուին Մամիկոնյանը սկսել է գրել Տարա Դունկանի մասին պատմությունը 1987 թվականին իր աղջիկների համար։ Երկար ժամանակ գրքերը չէին ցանկանում հրատարակել մեծ ծավալի պատճառով, որը ընդունված չէ դեռահասաների համար գրվող գրականության մեջ։ Իրավիճակը փոխվեց «Հարրի Փոթերի» հրատարակումից հետո, ու Տարա Դունկանի մասին առաջին գիրքը լույս տեսավ 2003 թվականին։

## Ստեղծագործություններ
* «Տարա Դունկանն ու կախարդները» ()
* «Տարա Դունկանն ու արգելված գիրքը» ()
* «Տարա Դունկանն ու անիծված գավազանը» ()
* «Տարա Դունկանն ու ուրացող վիշապը» ()
* «Տարա Դունկանն ու արգելված մայրցամաքը» ()
* «Տարա Դունկանը Մագիստրի թակարդում» ()

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Официальный сайт
* Блог серии книг о Таре Дункан в России 

Կատեգորիա:Կին մանկագիրներ
Կատեգորիա:Ֆրանսիացիներ հայկական սերմամբ
Կատեգորիա:Ֆրանսիացի կին գրողներ
Կատեգորիա:Ֆրանսիացի մանկագիրներ
Կատեգորիա:Ֆրանսիացի վիպասաններ
Կատեգորիա:Ֆրանսիացի արձակագիրներ
Կատեգորիա:Ֆրանսիացի ֆանտաստ գրողներ
Օ՜, ցած խոսքերով անդուռն բերանի․․․

**«Օ՜, ցած խոսքերով անդուռն բերանի...»**, Հովհաննես Թումանյանի բանաստեղծություններից՝ գրված 1890 թվականին։

## Պատմություն
Հովհաննես Թումանյանն այս բանաստեղծությունը գրել է 1890 թվականի նոյեմբերի 1-ին։

Եղիշե Չարենցի անվան գրականության և արվեստի թանգարանի Թումանյանի ֆոնդում (№ 272) պահվում է բանաստեղծի՝ 1890 թվականին նոյեմբերի 1-ին Թումանյանի՝ Ան․ Աբովյանին գրած նամակը և դրա մեջ՝ ինքնագիրը։

Առաջին անգամ տպագրվել է 1940-1959 թվականներին Երևանում լույս տեսած Հովհաննես Թումանյանի երկերի ժողովածուի գիտական հրատարակության հինգերորդ հատորում (էջ 31)։

Հովհաննես Թումանյանի երկերի լիակատար ժողովածուի 1-ին հատորում արտատպվել է ինքնագրից։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Բանաստեղծություններ
Կատեգորիա:Հովհաննես Թումանյանի բանաստեղծություններ
Մատնաչափիկը (մուլտֆիլմ, 1938)

**«Մատնաչափիկը»** (), խորհրդային անիմացիոն ֆիլմ, որը նկարահանվել է Շառլ Պերոյի համանուն հեքիաթի հիման վրա։

## Սյուժե
Փայտահատը կնոջ և հինգ որդիների հետ մեկնում է անտառ։ Նա ուներ հինգ որդի՝ երեք ավագ և երկու կրտսեր։ Մինչ ծնողներն ու ավագ եղբայրները զբաղված են վառելափայտ հավաքելով, երկու կրտսեր որդիները գնում են սունկ հավաքելու, որոնք փախչում են և երեխաներին տանում իրենց առաջնորդի մոտ, որն առաջարկում է սնկի փոխարեն ընկույզ հավաքել։ Փոթորիկի պատճառով մոլորվելով անտառում՝ երեխաները գտնում են ինչ-որ տուն և խնդրում են իրենց ներս թողնել գիշերելու համար։ Դուռը բացած կինը նախազգուշացնում է նրանց, որ տանը մարդակեր է ապրում, բայց վայրի գազանների վախից եղբայրները մնում են։ Շուտով հայտնվում է տանտերը, ցանկանում է ընթրել և հանում է կախարդական պայուսակը, որն իրեն սնունդ է տալիս։ Տանը մարդու հոտ զգալով՝ մարդակերը գտնում է մահճակալի տակ թաքնված տղաներին։ Երեխաներին թողնելով տուփի մեջ «նախաճաշի համար»՝ մարդակերը քնում է։ Եղբայրներից կրտսերը, դուրս գալով ճեղքից, չարագործի գոտկատեղից հանում է բանալին և բացում տուփը։ Վերցնելով  կախարդական պայուսակը՝ եղբայրները փախչում են տնից։ Արթնանալով՝ մարդակերը նկատում է կորուստը։ Նա հագնում է իր արագավազ կոշիկները, վազում և հասնում է կրտսեր եղբորը, բայց նա այնքան փոքր է, որ սնկերի առաջնորդը նրան թաքցնում է սնկի գլխարկի տակ։ Անարդյունք հետապնդումից հոգնած՝ մարդակերը քնում է։ Օգտվելով դրանից՝ մատնաչափիկը հանում է կոշիկները և կախարդական պայուսակով վերադառնում տուն՝ յուրախություն իր եղբայրների և ծնողների։

## Ստեղծողներ
* Սցենարի հեղինակ և ռեժիսոր՝ Օլգա Խոդատաևա
* Օգնական՝ Պ. Նոսով
* Տեխնիկական օգնական՝ Ե. Նովոսելսկայա
* Նկարիչ՝ Պյոտր Նոսով
* Անիմացիոն օգնականներ՝ Գալինա Ֆրոլովա, Բորիս Պետին, Աննա Շչեկալինա, Տատյանա Պուզիրյոա, Լիդիա Ռեզցովա, Վալենտին Մակեև
* Հնչյունային ինժեներ՝ Ս. Ռենսկի
* Օպերատորներ՝ Դ․ Կարետնի, Պ. Լեբեդևա (նկարահանում)
* Կոմպոզիտոր՝ Ալեքսանդր Կրեյն

## Տեսաերիզ
1995 թվականին «Союз» ստուդիան թողարկվել է մուլտֆիլմը 4-րդ ժողովածուում՝ «Խոմայի արկածները», «Ամենևին սարսափելի չէ», «Երկու հերոսները», «Դոգադա» և «Չինկը»  մուլտֆիլմերի հետ միասին VHS տեսաերիզներով։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Խորհրդային մուլտֆիլմեր
Կատեգորիա:«Սոյուզմուլտֆիլմ» ստուդիայի մուլտֆիլմեր
Կատեգորիա:1938 մուլտֆիլմեր
Կատեգորիա:Գրիմ եղբայների ստեղծագործությունների էկրանավորումներ
Tank and the Bangas

**Tank and the Bangas**, ամերիկյան երաժշտական խումբ, որը ձևավորվել է ԱՄՆ-ի Լուիզիանա նահանգի Նոր Օռլեան քաղաքում։ 2019 թվականի նոյեմբերի 20-ին նրանք առաջարդվել են Գրեմմի մրցանակին «Լավագույն նոր արտիստ» անվանակարգում։

## Պատմություն
### Խմբի ստեղծում
Tank and the Bangas-ի անդամները հանդիպել են Նոր Օռլեանի կարաոկե շոուներից մեկում, որի անվանումը «Liberation Lounge» էր։ Այն անցկացվել էր ներկայումս փակ «Blackstar Cafe and Books» կաֆեում։ Խումբը ձևավորվել է 2011 թվականին։

## Անդամներ
Խմբի հիմնադիրը և ֆրոնտմենը Թարիոնա «Tank» Բոլն է, ով ատարում է գլխավոր վոկալիստի դերը; Բոլն առաջին անգամ ուշադրության է առաջացել որպես սլեմի բանաստեղծ։ Խմբի կազմում են Ջոշուա Ջոնսոնն որպես թմբկահար և երաժշտական տնօրեն, Նորման Սփենսը որպես բասիստ, Մյորել Բյորքեթ կրտսերն որպես ստեղնահար և Ալբերտ Ալենբեքը որպես ալտ սաքսոֆոնիստ և ֆլեյտիստ։ Այլ ակտիվ մասնակիցների թվում են Ջոնաթան Ջոնսոնն որպես բասիստ, Անջելիկա «Jelly» Ջոզեֆը որպես բեք վոկալիստ, Էթյեն Սթուֆլեն որպես տենոր սաքսոֆոնիստ և Դենի Էյբելն որպես կիթառահար։

thumb|Tank and the Bangas-ի կենդանի ելույթը Նոր Օռլեանի ռադիոկայանի համար 2013 թվականին|alt=

Խմբի նախկին անդամներն են Ջո Ջոնսոնն որպես ստեղնահար, ով հիմա նվագում է Նոր Օռլեանից Slugger ջազ խմբի հետ, և բեք վոկալիստ Քայլա Բագեջը։ Կիթառահար Քինան ՄաքՌեյը և և պերկուսիանիստ Նիթա Բեյլին եղել են խմբի սկզբնական կազմում և մասնակցել են նրանց դեբյուտային ալբոմի ձայնագրմանը։

## Ոճ
Հիդեր Ռադոուն The Washingtonian-ից նկարագրում է խմբի ստեղծագործությունն որպես «փանկի, սոուլի, հիփ հոփի, ռոքի և ասմունքի կենդանի խառնույթ»։

Times-Picayune-ի հետ հարցազրույցում խմբի երաժիշտները հիշատակել են տարբեր ժանրերի մասին, որոնց հետ նրանք նույնականացնում են իրենց, այդ թվում՝ ռոքը, ֆոլկը, գոսպելը և Անժելիկայի «Jelly» Ջոզեֆի «սոուլով լի Դիսնեյ» գյուտը։ Բացի Դիսնեյից, խումբը նաև նշել է անիմեն որպես խմբի «մանկական» և «կախարդական» զգայունության վրա ազդեցություն, ըստ Բոլի։

## Սկավառակագրություն
#### Ստուդիական ալբոմներ

* *Thinktank* (2013)
* *Green Balloon* (2019)

#### Կենդանի ալբոմներ
* *The Big Bang Theory: Live at Gasa Gasa* (2014)
* *Live Vibes* (2018)
* *Live Vibes 2* (2019)

#### Սինգլներ
* "Rhythm of Life" (2013)
* "Quick" (2017)
* "Smoke.Netflix.Chill" (2018)
* "Spaceships" (2018)
* "Ants" (2019)
* "Nice Things" (2019)

Նրանց «Oh Heart» երգն օգտագործվել է «Ձի ԲոՋեք» հեռուստասերիալի «Ռութի» դրվագի տիտրերում։

## Պարգևներ
* 2014 RAWards, որպես Նոր Օռլեանի տարվա լավագույն արտիստ
* 2014 Offbeat Magazine, որպես լավագույն նորահայտ արտիստ
* 2016 Afropunk փառատոնի մրցույթի հաղթող
* 2017 NPR Tiny Desk մրցույթի հաղթող

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Tank and the Bangas-ի պաշտոնական կայք 
* Tank and the Bangas-ի ելույթըւ  Kennedy Center-ում, Հունվարի 13, 2016

Կատեգորիա:2011 հիմնադրված երաժշտական խմբեր
Կատեգորիա:Ամերիկյան հիփ հոփ խմբեր
Կատեգորիա:Ամերիկյան ռոք խմբեր ըստ ժանրի
Կատեգորիա:Ֆոլկ ռոք
Յոզեֆ Վակեռլե

**Յոզեֆ Վակեռլե** (. ), գերմանացի քանդակագործ։

## Կյանք
Վակերռեի պապը փայտագործ էր, իսկ հայրը՝ շինարար։ Նա կրթություն է ստացել կիրառական արվեստի դպրոցում և Մյունխենի կերպարվեստի ակադեմիայում։ 26 տարեկանում նշանակվել է Մյունխենի Նիմֆենբուրգի ճենապակյա գործարանի գեղարվեստական ղեկավար։ 1913-1917-ական թվականներին աշխատել է Բեռլինի դեկորատիվ արվեստի թանգարանում որպես ուսուցիչ։ Այնուհետև դասախոս էր Մյունխենի ակադեմիայում, որտեղ դասավանդեց մինչև 1950 թվականը։ 
մինի|Նեպտունի շատրվան Մյունխենի Ալտեր Բոտանիշեր Գարթենում

1937 թվականին Յոզեֆ Գեբելսը, ով Ռեյխի մշակույթի սենատորն էր, Վակրելին շնորհեց Գերմանիայի արվեստի և գիտության ազգային մրցանակ։ 1940 թվականին իր ծննդյան 60-ամյակի առթիվ Ադոլֆ Հիտլերը «Գյոթե»–ի  արվեստի և գիտության մեդալ ընծայեց Վակերլին։ Նացիստական իշխանությունների կողմից նա բարձր գնահատվեց որպես նկարիչ, իսկ 1944 թվականի օգոստոսին Ադոլֆ Հիտլերը նրան անվանակոչեց և ավելացրեց գերմանական ամենակարևոր քանդակագործների ցուցակում, որը նրան ազատեց ռազմական պարտականություններից։
մինի|Դուբլինի Սուրբ Ստեֆանի «Կանաչի երեք ճակատագրերը», որը նվիրել են Գերմանիայի կառավարությունը, շնորհակալություն հայտնելով Շամրոքի գործողության համար:

Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի ավարտից հետո Վակերը շարունակեց իր գեղարվեստական կարիերան և  բարձր էր գնահատվում Մյունխենի տարածքում։ 1953 թվականին Մյունխեն քաղաքի կողմից նրան շնորհվեց «Վիզուալ» արվեստների առաջխաղացման մրցանակ։

Նա մահացել է 1959 թվականին և թաղված է Պարթենկիրխենի գերեզմանատանը։

## Ծանոթագրություններ

## Նշումներ
* Robert Thoms: *Große Deutsche Kunstausstellung München 1937–1944. Verzeichnis der Künstler in zwei Bänden, Band II: Bildhauer.* Բեռլին 2011, .
* Kurt Lothar Tank *Deutsche Plastik unserer Zeit*, Մյունխեն 1942
* Reinhard Müller-Mehlis *Die Kunst im Dritten Reich*, Մյունխեն 1976, 
* Otto Thomae *Die Propaganda-Maschinerie. Bildende Kunst und Öffentlichkeitsarbeit im Dritten Reich*, Բեռլին 1978, 

## Արտաքին հղումներ
* Entry for Joseph Wackerle on the Union List of Artist Names

Կատեգորիա:Գերմանացի քանդակագործներ
Ամուսնացած կին

**Ամուսնացած կին**, կին որն ամուսնացել է տղամարդու հետ։

## Հասկացության ծագումը
Ռուսերեն «ժենա», թուրքերեն «կյուն», անգլերեն «queen» հանգում են նույն  հնագույն արմատին՝ «կենա», ինչը նշանակում է «կին»։ Երբ տղամարդը խոսում է իր կնոջ մասին, նա օգտագործում է «իմ կինը» արտահայտությունը։

## Նկարագրություն
Ամենօրյա կյանքում օգտագործում են նաև սխալ հասկացություն՝  *քաղաքացիական կին* , այսինքն կին, որն ամուսնական կապի մեջ է գտնվում տղամարդու հետ, ապրում է նրա հետ, համատեղ տնտեսություն է վարում, երեխա է մեծացնում, սակայն իր հարաբերություններն օրինական կարգով չի գրանցել, այսինքն նրանց ամուսնությունը չի գրանցվել։ Չգրանցված ամուսնությունը կենցաղում անվանում են  քաղաքացիական ամուսնություն։ Քաղաքացիական ամուսնության հոմանիշ է համարվում չգրանցված ամուսնությունը։ Իրավաբանորեն քաղաքացիական ամուսնություն և քաղաքացիական կին հասկացությունները չեն ընդունվում։

Որոշ երկրներում, օրինակ Կանադայում, Իսպանիայում, Ֆրանսիայում, Բելգիայում, Նիդերլանդներում, Պորտուգալիայում, ՀԱՀ-ում, Շվեդիայում, Նորվեգիայում, Իսլանդիայում և Արգենտինայում օրենսդրությունն ընդունում է նաև միասեռ ամուսնությունները։ Այս երկրներում  «կին» տերմինը կիրառվում է ամուսիններից յուրաքանչյուրի նկատմամբ։

## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն
* 

Կատեգորիա:Ազգակցություն և սերում
Կատեգորիա:Ամուսիններ
Կատեգորիա:Ամուսնություն
Կատեգորիա:Ընտանիք
Կատեգորիա:Ինտիմ հարաբերություններ
Կատեգորիա:Հասարակություն
Կատեգորիա:Հարսանիք
Կատեգորիա:Միջանձնային հարաբերություններ
Կատեգորիա:Քաղաքացիական իրավունք
Պոեզիայի համաշխարհային օր

**Պոեզիայի համաշխարհային օր**, ամենամյա տոն, որը նշվում է մարտի 21-ին։ Այս տոնը հռչակվել Է 1999 թվականի նոյեմբերի 15-ին ՅՈՒՆԵՍԿՕ-ի կողմից՝ Գլխավոր կոնֆերանսի 30-րդ նստաշրջանի բանաձևում։ Ինչպես նշվել է ՅՈՒՆԵՍԿՕ-ի որոշման մեջ, տոնի ստեղծման նպատակն է «նոր լիցք և ճանաչում հաղորդել ազգային, տարածաշրջանային և միջազգային բանաստեղծական շարժումներին»։

## Պատմություն
Պաշտոնապես պոեզիայի օր սահմանելու առաջին նախաաձեռնությունը թվագրվում է 1930-ական թվականներին։ 1938 թվականին Միացյալ Նահանգների Օհայո նահանգում Տեսսա Սուիզի Ուեբբ բանաստեղծուհու նախաձեռնությամբ պոեզիայի օր հռչակվել է հոկտեմբերի 15-ը՝ հին հռոմեացի պոետ Վերգիլիոսի ծննդյան օրը։ Մինչև 1951 թվականն այդ օրն ավանդույթի էր վերածվել Միացյալ Նահանգների ութ նահանգներում, ինչպես նաև Մեքսիկայում և նշվում էր որպես պոեզիայի ազգային օր։ Այնուհետև այդ օրը՝ որպես պոեզիայի միջազգային օր, սկսել են նշել նաև այլ երկրներում։

1998 թվականին Մարոկկոյի առաջարկով ՅՈՒՆԵՍԿՕ-ի Գլխավոր ասամբլեայի գործադիր կոմիտեն քննարկել է Պոեզիայի համաշխարհային օրը տոնելու հարցը և առաջարկել, որ նմանատիպ միջոցառումներ անցկացվեն տարբեր երկրներում։ Այնպես որ, պոեզիայի առաջին օրերն անցկացվել են դեռևս նախքան ՅՈՒՆԵՍԿՕ-ի կողմից տոնի հռչակումը։

## Տոնը Հայաստանում
Հայաստանում պոեզիայի համաշխարհային օրը սկսել է նշվել 2010 թվականից, որին տարեցտարի միանում են նոր մշակութային օջախներ՝ իրականացնելով տարաբնույթ միջացառումներ։ Դպրոցներում, թանգարաններում, գրադարաններում, մշակույթի կենտրոններում և այլուր կազմակերպվում են հանդիպումներ պոետների հետ, գրքերի շնորհանդեսներ, ընթերցումներ, հանրային քննարկումներ և այլ միջոցառումներ։

Տոնի առթիվ Գրողների միության հրատարակչության տնօրեն, բանաստեղծ Շանթ Մկրտչյանը ասել է․ 

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Պոեզիայի համաշխարհային օրը ՄԱԿ-ի կայքում
* Պոեզիայի համաշխարհային օրը Տագանկայի թատրոնում, 2000

Կատեգորիա:1999 հիմնադրումներ
Կատեգորիա:ՄԱԿ-ի միջազգային օրեր
Կատեգորիա:Մարտ ամսվա տոներ
Կատեգորիա:Մարտի 21
Կատեգորիա:ՅՈՒՆԵՍԿՕ
Կատեգորիա:Պոեզիա
Ելենայի առևանգումը (Տինտորետտոյի կտավ)

**«Ելենայի առևանգումը»,** ուշ Վերածննդի Վենետիկի գեղարվեստի դպրոցի ներկայացուցիչ Տինտորետտոյի կտավ։ Հայտնի է նաև «Քրիստոնյաների կռիվը թուրքերի հետ» անունով։

Նկարում պատկերված է Պարիսի կողմից Հեղինե Չքնաղի առևանգման առասպելը, որի գործողությունը փոխադրվել է 16-րդ դարի՝ նկարիչին ժամանակակից Եվրոպա։ Թերևս շարժառիթը հանդիսացել է 1571 թվականի հոկտեմբերի 7-ին Պատրաիկոս ծովածոցի մոտ տեղի ունեցած Լեպանտոյի ծովամարտը, որի ժամանակ Սուրբ Լիգայի համատեղ ուժերը, որոնք ընդգրկում էին Իսպանիան, Վենետիկի հանրապետությունը, Հռոմի պապի զորքերը, Ջենովան, Սիցիլիան, Նեապոլը, Սավոյան, Տոսկանան և Պարման, ջախջախել են Օսմանյան կայսրության նավատորմը։ Լեպանտոյի ճակատամարտը լայնորեն լուսաբանվել է, և Տինտորեստտոն, անկասկած, ծանոթ է եղել այդ ծովային ճակատամարտի թեմայով աշխատանքներին։

«Ելենայի առևանգումը» ռազմածովային մարտերի թեմայով Տինտորետտոյի միակ նկարը չէ։ 1579–80 թվականներին նա նկարել է ծովամարտերի վառ տեսարաններով ութ կտավից բաղկացած այսպես կոչված «Գոնզագայի ցիկլը», սակայն «Ելենայի առևանգում» նկարում է, որ նկարչի տաղանդն առավելագույնս է դրսևորվել։ Տինտորետտոն ուժեղացրել է տեսարանի դրամատիկ ազդեցությունը առաջին պլանի կոնտուրային լուսավորության և արևով լցված ֆոնի միջոցով, որտեղ մարդիկ և ձիերը տարրալուծվում են՝ վերածվելով ուրվագծերի նախշի։ Կատարվածի դինամիկականությունն ընդգծվում է առջևի խմբի կերպարների պայծառ գույներով, ինչպես նաև նրանց դիրքերով և ժեստերով։

## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն
* 

Կատեգորիա:Նկարներ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Պրադո թանգարանի նկարներ
Կատեգորիա:Տինտորետտոյի նկարներ
Սերգեյ Օռլով

**Սերգեյ Անատոլիի Օռլով** (), ռուս նկարիչ։

## Կենսագրություն
1978 թվականին ավարտել է  окончил Սվերլովսկի նկարչական ուսումնարանը։ 1981 թվականին ընդունվել է Մոսկվայի գեղարվեստական ինստիտուտ (պրոֆեսոր Թաիր Սալախով)։

Միխաիլ Բասովի, Վիկտոր Չուվաշևի և «Танатос» խմբի անդամ Պավել Ակսյոնովի հետ եղել է «Лодка» խմբի անդամ։

2012 թվականին Սերգեյ Օռլովը դարձավ «Սկոլկովոյի դպրոցի» ուսուցիչ, նաև դասընթացներ էր անց կացնում «Սերգեյ Օռլով ժամանակակից արվեստի դպրոցում»։

## Անհատական ցուցահանդեսներ
* 2010 թվական՝ «Վերջին տապան», Իժևսկ։

## Մեջբերումներ
* «Արվեստը արտացոլում է քաղաքակրթությունը, հասարակությունը և իր ժամանակի մտածելակերպը։ Հետևաբար, ժամանակակից արվեստը իր հիմքում շատ սերտորեն կապված է քաղաքականության հետ, սոցիալական խնդիրներով։ Այս խնդիրն աճում է, և արվեստագետները, ովքեր լրջորեն զբաղվում են իրենց ներաշխարհով, ուսումնասիրում են տարածությունն ու քաղաքակրթությունը, եկել են այն եզրակացության, որ եկել է ժամանակը արվեստը վերադարձնել իր սկզբնական իմաստին — *Сергей Орлов, 2012*:

## Արտաքին հղումներ
* Официальный сайт Сергея Орлова
* Сергей Орлов на сайте '''www.gif.ru''' 

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Նկարիչներ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Անձինք այբբենական կարգով
Կատեգորիա:1957 ծնունդներ
Կատեգորիա:Հոկտեմբերի 21 ծնունդներ
Կատեգորիա:Ռուս նկարիչներ
Միխայիլ Իվանով (նկարիչ)

**Միխայիլ Իվանով** (, ), խորհրդային բեմադրող նկարիչ, աշխատել է «Լենֆիլմ» կինոստուդիայում։ ՌԽՍԴՀ վաստակավոր նկարիչ (1980 թվական)։

## Կենսագրություն
Միխայիլ Իվանովը ծնվել է 1924 թվականի հունվարի 24-ին.:

Ավարտել է Լենինգրադի Վերա Մուխինայի անվան բարձրագույն գեղարվեստաարդյունաբերական  ուսումնարանը (1946—1951 թվական)։

1951 թվականից որպես նկարիչ, իսկ 1958 թվականից` որպես բեմադրող նկարիչ է աշխատել «Լենֆիլմ» կինոստուդիայում։

Եղել է ԽՍՀՄ կինեմատոգրաֆիստների միության (Լենիգրադի մասնաճյուղ)։

## Պարգևներ և փառատոներ
* ՌԽՍԴՀ վաստակավոր նկարիչ (1980 թվական)։
* Վասիլևի եղբայրների անվան ՌԽՍԴՀ պետական մրցանակ` «Բլոկադա» ֆիլմը նկարահանելու համար։

## Ֆիլոգրաֆիա
* 1959 թվական՝ Տաք հոգին (Եվգենի Ենեևմի հետ համատեղ, բեմադրող ռեժիսոր՝ Եվգենի Նեմչենկո)
* 1959 թվական՝ Թատրոնը կանչում է (կարճամետրաժ) (Վլադիմիրով Կալյագինի հետ համատեղ, բեմադրող ռեժիսոր՝ Մարիա Կլիգման)
* 1960 թվական՝ Զգուշացեք, տատիկը (Եվգենի Ենեևի հետ համատեղ, բեմադրող ռեժիսոր՝ Նադեժդա Կոշևերովա)
* 1961 թվական՝ Միշելը և Միշուտկան (կարճամետրաժ) (Մարկսեն Գաուխման-Սվերդլովի հետ համատեղ, բեմադրող ռեժիսորներ՝ Այան Շախմալևա, Միխայիլ Շամկովիչ)
* 1961 թվական՝ Վեներայի հայտնությունը (կարճամետրաժ) (Նիկոլայ Սուվորովի հետ համատեղ, բեմադրող ռեժիսոր՝ Միխայիլ Շապիրո)
* 1962 թվական՝ Վաղվա անհանգստությունները (բեմադրող ռեժիսորներ՝ Գրիգորի Արոնով, Բուդիմիր Մետալնիկով)
* 1964 թվական՝ Ողորմության գնացքը (բեմադրող ռեժիսոր՝ Իսկանդեր Խամրաև)
* 1966 թվական՝ Վայրի ափին (բեմադրող ռեժիսոր՝ Անատոլի Գրանիկ)
* 1967 թվական՝ Կանաչ վագոնը  (Միխայիլ Կրոտկինի հետ համատեղ, բեմադրող ռեժիսոր՝ Յան Ֆրիդ)
* 1969 թվական՝ Բեռլինի ճանապարհին (բեմադրող ռեժիսոր՝ Միխայիլ Երշով)
* 1970 թվական՝ Աֆրիկանիչ (բեմադրող ռեժիսոր՝ Միխայիլ Երշով)
* 1970 թվական՝ Կանաչ շղթաները (բեմադրող ռեժիսոր՝ Գրիգորի Արոնով)
* 1970 թվական՝ Տերը (բեմադրող ռեժիսոր՝ Միխայիլ Երշով)
* 1972 թվական՝ Գիշերային աստղը (Հուսեյն Բակաևի հետ համատեղ, բեմադրող ռեժիորներ՝ Աբդուսալ Ռախիմով, Իգոր Ուսով)
* 1974 թվական՝ Մրցանակ (Բորիս Բուրմիստրովի հետ համատեղ, բեմադրող ռեժիսոր՝ Սերգեյ Միքայելյան)
* 1973-1977 թվականներ՝ Շրջափակում (բեմադրող ռեժիսոր՝ Միխայիլ Երշով)
* 1975 թվական՝ Մաշայի և Վիտյայի ամանորյա արկածները (բեմադրող ռեժիսոր՝ Իգոր Ուսով)
* 1977 թվական՝ Առաջին ուրախությունները (Բորիս Բիկովի հետ համատեղ, բեմադրող ռեժիսոր՝ Գրիգորի Նիկուլին)
* 1979 թվական՝ Վայրէջք Օրինգուում (բեմադրող ռեժիսոր՝ Միխայիլ Երշով)
* 1979 թվական՝ Արտասովոր ամառը (բեմադրող ռեժիսոր՝ Գրիգորի Նիկուլին)
* 1981 թվական՝ Դեկտեմբերի 20-ին (բեմադրող ռեժիսոր՝ Գրիգորի Նիկուլին)
* 1982 թվական՝ Հին ռիթմերով (բեմադրող ռեժիսոր՝ Միխայիլ Երշով)
* 1984 թվական՝ Չելուսկինցիները (բեմադրող ռեժիսոր՝ Միխայիլ Երշով)
* 1987 թվական՝ Փնտրում եմ կյանքի ընկեր (Ալեքսեև Շկելեի հետ համատեղ, բեմադրող ռեժիսոր՝ Միխայիլ Երշով)

## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն
* .

## Արտաքին հղումներ
* 
* 

 
Կատեգորիա:ԽՍՀՄ կինեմատոգրաֆիստների միության անդամներ
Կատեգորիա:Խորհրդային նկարիչներ