Թվային տնտեսություն

**Թվային տնտեսություն** (), թվային հաշվիչ տեխնոլոգիաների վրա հիմնված տնտեսություն։ Թվային տնտեսությունը երբեմն անվանում են **համացանցային տնտեսություն** (), **նոր տնտեսություն** () կամ **վեբ տնտեսություն** (): Ավելի հաճախ թվային տնտեսությունը միահյուսվում է ավանդական տնտեսության հետ, դժվարացնելով դրանց միջև հստակ զատման հնարավորությունը։

## Եզրի սահմանում
*Թվային տնտեսություն* եզրն առաջին անգամ կիրառվել է 1995 թվականին հրատարակված Դոն Թափսքոթի *Թվային տնտեսությունը. համացանցային բանականության դարաշրջանի խոստումները և վտանգները* () գրքում։ Այդ գիրքը առաջիններից էր, որտեղ քննարկվում էր այն բանը, թե ինչպես է համացանցը փոխելու բիզնեսի իրականացման ձևերը։

Համաձայն Թոմաս Մեսենբուրգի (2001), թվային տնտեսությունը ունի երեք կարևոր բաղադրիչ. 
* է-բիզնեսի ենթակառուցվածքներ (ապարատային ապահովում, ծրագրային ապահովում, հեռահաղորդակցություն, ցանցեր, մարդկային կապիտալ և այլն), 
* է-բիզնես (ինչպես են վարում բիզնեսը, կազմակերպության կողմից համակարգչային ցանցերի վրա իրականացվող ցանկացած գործընթաց),
* է-առևտուր (ապրանքների տեղափոխում, օրինակ, ինչպես է գիրքը վաճառվում համացանցում)։

Սակայն, Բիլ Իմլահի կարծիքով, նոր ծրագրերը վերացնում են այդ սահմանները, առաջացնելով խճճվածություն, օրինակ, հաշվի առնելով սոցիալական ցանցերը և համացանցային որոնումը։

20-րդ դարի վերջին տասնամյակում Նիկոլաս Նեգրոպոնտեն ատոմների մշակումից՝ բիթերի մշակման անցման հետաքրքիր փոխաբերություն է օգտագործել. «Խնդիրը պարզ է։ Երբ տեղեկությունը մարմնավորված է ատոմների մեջ, արդյունաբերական ժամանակաշրջանի բոլոր միջոցների և մատակարարման հսկայական կորպորացիաների անհրաժեշտություն կա։ Սակայն հանկարծակի, երբ ուշադրությունը կենտրոնանում է բիթերի վրա, ավանդական մեծ տղաները այլևս պետք չեն։ Արդեն աշխատում է արա դա ինքդ համացանցում հրապարակումը։ Դա թղթե պատճենի համար չէ։»

Այդ նոր տնտեսության մեջ թվային նեթվորքինգը և հաղորդակցության ենթակառուցվաքները ապահովում են գլոբալ հարթակ, որտեղ մարդիկ և կազմակերպությունները մշակում են ռազմավարություններ, փոխհամագործակցում են, շփվում են, միասին աշխատում են և փնտրում են տեղեկություն։ Վերջերս *թվային տնտեսությունը* սահմանվել է որպես համացանցի ոչ նյութական ապրանքների զրոյական առավելագույն ծախսերը ուսումնասիրող տնտեսության ճյուղ։

## Ազդեցություն
Այսօր թվային տնտեսությունը արժե երեք տրիլիոն դոլար։ Դա 30% S & P 500-ի մոտավորապես 30%-ն է, վեց անգամ գերազանցում է ԱՄՆ առևտրային դեֆիցիտը կամ ավելին, քան Միացյալ Թագավորության ՀՆԱ-ն։ Ամենատպավորիչն այն փաստն է, որ այդ ողջ արժեքը կազմավորվել է համացանցի գործարկումից հետո՝ վերջին 20 տարիների ընթացքում։

## Թվային տնտեսությունը Հայաստանում

2017 թվականի օգոստոսի 3-ի նիստում Հայաստանի Հանրապետության կառավարությունը ընդունել է «Թվային Հայաստան» հիմնադրամ ստեղծելու և դրա կանոնադրությունը հաստատելու մասին որոշում։ Պաշտոնական հաղորդագրության մեջ նշվում է, որ այդ որոշումը նպատակ ունի «բարձրացնել կառավարման արդյունավետությունը, ապահովել թափանցիկություն և բարենպաստ բիզնես միջավայր ժամանակակից տեղեկատվական տեխնոլոգիաների կիրառմամբ»։

ՀՀ կառավարության տեղեկատվության և հասարակայնության հետ կապերի վարչության հաղորդագրությունում ասված է հետևյալը.
Հիմնադրամի ստեղծումը պայմանավորված է ՀՀ թվային օրակարգի իրագործման անհրաժեշտությամբ, այն է՝ թվային նոր ռազմավարության մշակում, հանրապետական կառավարման բոլոր ոլորտներում միասնական թվայնացված միջավայրի ձևավորում, պետական կառավարման և տեղական ինքնակառավարման համակարգերի արդիականացում և տեղեկատվական անվտանգության աստիճանի բարձրացում, ինչպես նաև պետական ծախսերի կրճատում, վարչարարության պարզեցում, թափանցիկության, հաշվետվողականության բարձրացում, կոռուպցիոն ռիսկերի նվազեցում, քաղաքացիներին և բիզնես ոլորտին պետության կողմից մատուցվող ծառայությունների որակի, մատչելիության և արդյունավետության բարձրացում:

## Տես նաև
* Արդյունաբերություն 4.0

## Գրականություն
*Huws, Ursula. iCapitalism and the Cybertariat - Contradictions of the Digital Economy, in *[[Monthly Review]],* Volume 66, Issue 08 (January 2015)

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Անկանխիկ հասարակություն
Կատեգորիա:Տեղեկատվական տնտեսություն
Կատեգորիա:Տնտեսական համակարգեր