Մասիս Համբարձումյան

**Մասիս Համբարձումյան** (, , ), իրանահայ բռնցքամարտիկ։ 1973-1981 թվականներին նա 8 տարի հանդես է եկել Իրանի բռնցքամարտի ազգային հավաքականի կազմում և կարողացել է նվաճել ասիական և միջազգային մրցաշարերի 4 ոսկե, 2 արծաթե և մեկ բրոնզե մեդալ։

## Կենսագրություն
Մասիս Համբարձումյանը ծնվել է 1950 թվականին Սպահանի Նոր Ջուղա թաղամասում։ Նրա հայրն աշխատել է նավթային ընկերությունում, և այդ պատճառով նա 4 տարեկանում ընտանիքի հետ տեղափոխվել է Ղազվին, աայնուհետև՝ Քերմանշահ։ Մասիս Համբարձումյանը պատանեկան տարիներն անցկացրել է Քերմանշահում և հենց այդ քաղաքում է 14 տարեկանում հետաքրքրվել բռնցքամարտով։ Մարզումները նա սկսել է առանց նվազագույն պայմանների և նույնիսկ առանց մարզչի։ Չնայած այս մարզաձևին հոր դեմ լինելուն, նա 14 տարեկանում մասնակցել է Մաշհադում կայացած ազգային առաջնությանը և դարձել հաղթող։ Այդ մրցումներին մասնակցելը նրան թույլ է տվել հանդիպել այլ հայ մարզիչների ու բռնցքամարտիկների, որից հետո նա հրավիրվել է Իրանում կայանալիք Հայկական օլիմպիական խաղերին, որտեղ նա կարողացել է նվաճել չեմպիոնի կոչումը։

Որոշ ժամանակ անց Մասիս Համբարձումյանը զորակոչվել է բանակ և չի կարողացել մասնակցել ազգային հավաքականի ընտրական մրցումներին, սակայն մեծ ջանքերով նա կարողացել է վերցնել արձակուրդ, հասնել մրցումների վայր և համոզել բռնցքամարտի ֆեդերացիայի ղեկավարներից մեկին՝ Վարդան Քեշիշյանին՝ ֆեդերացիայում որոշում կայացնողների հետ քննարկելու իր հարցը։ Ի վերջո, նա կարողացել է մասնակցել ծանրամարտի ազգային հավաքականի մրցաշարին։

Համբարձումյանը կարողացել է ընդգրկվել Իրանի բռնցքամարտի ազգային հավաքականում և դրանից հետո սկսել է նախապատրաստվել սիրողական բռնցքամարտի Ասիայի առաջնությանը։ Մրցումները կայացել են 1973 թվականին Թաիլանդում։ 81 կգ քաշային կարգում նա կարողացել է Ասիայում զբաղեցնել երրորդ տեղը։

Համբարձումյանն աշխատել է Իրանի ծխախոտային ընկերությունում և, բացի վարչական աշխատանքից, սպորտով է զբաղվել նաև այնտեղի բռնցքամարտի ակումբում, որտեղ ղեկավարել է ծխախոտային մարզամշակութային ակումբի բռնցքամարտի թիմը։

1973 թվականին Մասիս Համբարձումյանը դարձել է Իրանի բռնցքամարտի ազգային հավաքականի մշտական անդամ և եղել է մինչև 1980 թվականը (հեղափոխությունից մեկ տարի անց), երբ Իրանում բռնցքամարտն արգելվել է։ Նա ստիպված է եղել հրաժարվել պրոֆեսիոնալ մրցումներից, սակայն որոշ ժամանակ սկսել է մարզել հայ մարզիկներին։ Ֆինանսական խնդիրների ու աշխատանքի կորստի պատճառով հետագայում նա մեկնել է Ավստրալիա։ Այնտեղ նա ամուսնացել է Իրանից ժամանած վոլեյբոլիստուհու հետ և ունեցել երկու երեխա՝ որդի և դուստր, և ստացել այդ երկրում բնակվելու իրավունք։ Սակայն Ավստրալիայում բռնցքամարտի մակարդակը ցածր էր, և նա հեռացել է այդ մարզաձևից՝ համապատասխան մրցակիցների բացակայության պատճառով։ Թեպետ տարիներ անց Իրանում բռնցքամարտի արգելքը հանվեց, սակայն Մասիս Համբարձումյանն այդ ժամանակ 32 տարեկան էր և նրա լավագույն տարիներն արդեն անցել էին։

2013 թվականին Համբարձումյանը մեկնել է Իրան և հարցազրույց տվել «Ալիք» թերթին։

## Ռասայական միջադեպ Թուրքիայում
1975 թվականին Մասիս Համբարձումյանը մասնակցել է Թուրքիայի բռնցքամարտի միջազգային մրցաշարին։ Նա կարողացել է դուրս գալ եզրափակիչ, որտեղ նրա մրցակիցը թուրք բռնցքամարտիկ էր։ Երբ դահլիճի բարձրախոսով հնչել է նրա հայկական անունը, ռասիստ և ծայրահեղ ազգայնական թուրք հանդիսատեսը սկսել է սուլել նրան: Չնայած այս խնդրին, Համբարձումյանը կարողացել է երրորդ ռաունդում նոկաուտի ենթարկել մրցակցին և նվաճել տիտղոսը։

## Մարզական նվաճումներ

* Ազգային առաջնություն (1970-1971)՝ 3-րդ տեղ
* Ազգային առաջնություն (1972-1973)՝ 3-րդ տեղ
* Ասիայի առաջնություն (Բանգկոկ, Թաիլանդ, 1973)՝ բրոնզ
* Ասիական խաղեր (Թեհրան, 1974)՝ ոսկի
* RCD միջազգային մրցաշար (Թուրքիա, 1974)՝  ոսկի
* Ասիայի առաջնություն (Ջակարտա, Ինդոնեզիա, 1977)՝ արծաթ
* RCD միջազգային մրցաշար (Թուրքիա, 1977)՝  ոսկի
* Ասիայի առաջնություն (Բոմբեյ, Հնդկաստան, 1980)՝ բրոնզ

## Տես նաև

* Հայերն Իրանում

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ

* مدال آوران ایران در بازیهای آسیایی
* ماسیس هامبارسومیان،روزنامه اطلاعات،۱۳۵۳ خورشیدی
* ماسیس هامبارسومیان ستاره نامدار مشتزنی ایران،وزن ۸۱ کیلوگرم
* ماسیس هامبارسومیان،کتابخانه دیجیتالی کتابخانه، موزه و مرکز اسناد مجلس شورای اسلامی،۱۳۹۸/۴/۲۱ 

Կատեգորիա:Իրանահայ մարզիկներ
Կատեգորիա:Իրանահայ բռնցքամարտիկներ
Կատեգորիա:Ասիական խաղերի մրցանակակիրներ