Սուն Աքսելսոն

**Մինյոն (Սուն) Վալհեյդ Աքսելսոն-Պիպեր** (,  , ), շվեդ  բանաստեղծուհի, թարգմանչուհի և քննադատ։

## Կենսագրություն
Սունը քաղաքային այգեպան Կարլ Էդվինի և Մինյոն Աքսելսսոնի ընտանիքում ամենակրտսեր դուստրն էր։ Ավարտելով Ստոկհոլմի համալսարանը (գրականության պատմություն  մասնագիտությամբ)՝ նա դասավանդել է Ստոկհոլմի դպրոցներում և որպես լրագրող աշխատել *BLM և Ord & Bild* հրատարակչություններում, ինչպես նաև *Expressen*, *Aftonbladet* և *Stockholms Tidningen* ցերեկային և երեկոյան թերթերում։ Նա հրապարակել է քննադատական հոդվածներ *Paletten* և *Chaplin* հրատարակչություններում։

Աքսելսոնը բավականին ժամանակ անցկացրեց Հունաստանում և Լատինական Ամերիկայում։ 1960-ականներին աշխատել է Սանտյագոյի համալսարանում։ Նա մտերիմ հարաբերությունների մեջ էր Նիկանոր Պարրայի հետ, ընկերացել էր գրողներ Պաբլո Ներուդայի, Խորխե Թեյլերի, Էնրիկե Լինի, Խորխե Էդվարդսի և Վիոլետա Պարրայի հետ։ 1998 թվականին Սուն Աքսելսոնը Չիլիի կառավարությունից ստացավ Գաբրիելա Միստրալի անվան մրցանակ` չիլիական մշակույթին մատուցած ծառայությունների համար։ Գրողն իր տպավորությունները ներկայացրել է «Կրակի բնօրրան» և «Քարերը բերանում» աշխատություններում, ընդ որում  վերջին գիրքը տպագրվել է Յան Ուլոֆ Հեդլունդ կեղծանունով։ Աքսելսոնը ականատես է եղել 1973 թվականին Չիլիում տեղի ունեցած հեղաշրջման դեպքերին և այդ ժամանակաշրջանի իրադարձությունները նկարագրել է «Ահաբեկչություն Չիլիում» ժողովածուում։

Հրապարակելով բանաստեղծությունների և  արձակ ստեղծագործությունների ժողովածուներ, ինչպես նաև իսպանացի գրողներից կատարելով մի քանի թարգմանություններ, 1978 թվականին Աքսսելսոնը հանդես եկավ «Կյանքի երազներ» ինքնակենսագրական վեպով։ Սա եռերգության առաջին մասն էր, հաջորդ մասերը դարձան «Մեղրային գայլերը» և «Տարվա գիշերային ժամանակը» վեպերը։

Գրողը շվեդերեն է թարգմանել իսպաներեն, ֆրանսերեն, անգլերեն և հունարեն լեզուներով այնպիսի հեղինակների ստեղծագործություններ, ինչպիսիք են Ֆեդերիկո Գարսիա Լորկան, Խորխե Լուիս Բորխեսը, Հարոլդ Փինթերը,  Յաննիս Ռիցոսը, Օկտավիո Պասը, Խորխե Թեյլերը, Թերեզա Կալդերոնը, Թոմաս Հարիսը, Սերխիո Բադիլյա Կաստիլոն, Խուան Քեմերոնը, Սերխիո Ինֆանտեն և Կառլոս Հեյվիցը։

Շվեդական ռադիոյում 1979, 1985, 1986 և 1993 թվականներին Սուն Աքսելսոնը հանդիսանում էր հանրահայտ «Ամառ»  ծրագրի () հաղորդավարը։ Նա աշխատել է նաև շվեդական հեռուստատեսությունում, որի համար, ի թիվս այլ բաների, ստեղծել է վավերագրական ֆիլմեր գրողներ Արթուր Նիլս Լունդքվիստի և Պաբլո Ներուդայի մասին։

Գրողը ստացել է գրականության բնագավառի  մի շարք  մրցանակներ։ Մասնակցել է պոեզիայի բազմաթիվ փառատոների՝ մասնավորապես Հռոմում, Լահտիում, Ստրուգայում (Հարավսլավիա) և Կանադայի քաղաքներում։

Սունը  մահացել է 2011 թվականի հունվարի 14-ին, երկարատև ծանր հիվանդության հետևանքով։

## Ստեղծագործություններ
**Jag har en själ i Paris* (My soul in Paris. 1990) novel
**Vindarnas barn* (The boy of the winds. 1991) novel
**Ljusets hotell* (Clarity Hotel. 1991), poetry collection
**Den första kärleken* (The first love. 1991) short stories
**Tystnad och eko (Silence and echo. 1994) novel
**Svalornas tid* (Time of swallows. 1996) short stories
**Sand.* (1997) poetry collection
**Eget liv* (Own life 2000) novel
**Drömmen om ett liv* (A dreamed Life) novel
**Honungsvargar* (Honey wolves) novel
**Nattens årstid* (The night season) novel
**Evighetens stränder'' (Eternity ends. 2001), novel

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Պաշտոնական էջ 

Կատեգորիա:Շվեդ բանաստեղծուհիներ
Կատեգորիա:Շվեդ կին գրողներ
Կատեգորիա:Շվեդ թարգմանիչներ
Կատեգորիա:20-րդ դարի թարգմանիչներ
Կատեգորիա:20-րդ դարի կին գրողներ
Կատեգորիա:Ստոկհոլմի համալսարանի շրջանավարտներ
Կատեգորիա:Շվեդ գրաքննադատներ
Կատեգորիա:Շվեդ կինոռեժիսորներ
Կատեգորիա:Շվեդ սցենարիստներ
Կատեգորիա:Շվեդ լրագրողներ