Խաղ առանց կանոնների

**«Խաղ առանց կանոնների»** (), 1965 թվականի խորհրդային լրտեսական ֆիլմ, որը նկարահանել է ռեժիսոր Յարոպոլկ Լապշինը Սվերդլովսկի կինոստուդիայում Լև Շեյնինի համանուն պիեսի հիման վրա։ 1965 թվականի կինովարձույթում զաղեցրել է 6-րդ տեղը․ ֆիլմը դիտել է 31,1 մլն հանդիսատես։

## Սյուժե
Հետպատերազմյան Գերմանիան բաժանված է պատասխանատվության գոտիների։ Ամերիկյան գոտում են գտնվում խորհրդային շատ քաղաքացիներ՝ գերեվարված և տեղահանված անձինք, այդ թվում՝ հրթիռային տեխնիկայի խորհրդային հայտնի կոնստրուկտորի զարմուհին։ Ամերիկյան հետախուզությունը ծրագրում է գտնել նրան և հավաքագրել իր հորեղբոր կոնստրուկտորային բյուրոյում։  Խորհրդային հակահետախուզությունը, նկատելով ամերիկացիների ակտիվությունը կոնստրուկտորի շուրջ, Մոսկվայից Գերմանիա է ուղարկում հատուկ բաժնի գնդապետ Լարցևին։ 

## Դերերում
* Միխայիլ Կուզնեցով – *Գրիգորի Եֆիմովիչ Լարցև, գնդապետ, չեկիստ
* Վիկտոր Դոբրովոլսկի – *Մաքսիմ Մալինին, հակահետախուզության գնդապետ
* Տատյանա Կարպովա – *«ֆրոյլյայն Էռնա Բրինկել», Տատյանա Վլադիմիրովնա Զորինա, մայոր
* Վսեվոլոդ Յակուտ – *Ջեյմս Գրեյվուդ, ամերիկյան հակահետախուզության գնդապետ, նույն ինքը՝ «իրանցի գիտնական Ալի Հաջար»
* Վիկտոր Խոխրյակով – *Մաքքենզի, ամերիկյան հակահետախուզության գեներալ
* Վիկտոր Շեգլով – *Գեորգի Պավլովիչ Ռոմին, հակահետախուզության փոխգնդապետ 
* Արկադի Տոլբուզին – *Սերգեյ Պետրովիչ Լեոնտև, հակահետախուզության գնդապետ
* Օլգա Ամալինա – *Նատաշա Լեոնտևա, խորհրդային կոնստրուկտոր Լեոնտևի զարմուհին
* Լյուդմիլա Դավիդովա – *Ալևտինա Կրոտովա, ամերիկյան գործակալ «Մոցարտ», Մոսկվա է ուղարկվել Նատաշա Լեոնտևայի անվան տակ
* Վալենտինա Վլադիմիրովա – *Մարֆա Կրոտովա, Օրլովշչինայից, լրտեսուհի Ալևտինայի մայրը, եղել է համակենտրոնացման ճամբարի հսկիչ
* Ալլա Ամոնովա – *Իրմա Բունտ, համակենտրոնացման ճամբարի նախկին հսկիչ
* Գրիգորի Շպիգել – *պարոն Օտտո Շտումպե, մրգային ջրերի գործարանների սեփականատեր
* Ձիդրա Ռիտենբերգա – *Աննա Վելմուտ, նույն ինքը՝ մադամ Նիկոտին, նույն ինքը՝ Գելլի
* Օլեգ Մոկշանցև – *Հանս, նույն  ինքը՝ Ֆյոդոր
* Լեո Էլագին – *Յոհան Վիրտ, նույն ինքը՝ Հենրիխ Վունտ
* Յուրի Սարանցև – *մայոր Քերն
* Իգոր Բելոզերով – *գործարար
* Դացե Արայա – *երգչուհի

Էպիզոդներում՝ Գեորգի Կուգուշև, Լեոնիդ Շևցով, Վասիլի Շուր, Բորիս Ռոմանով և ուրիշներ։

## Ֆիլմի մասին
Ֆիլմը նկարահանվել է Լև Շեյնինի համանուն պիեսի հիման վրա, որը գրվել է 1961 թվականին։ Պիեսի առաջին բեմադրությունը 1962 թվականին իրականացրել են Մոսկվայի թատրոնները՝ Մ․ Երմոլավայի անվան թատրոնը և Խորհրդային բանակի կենտրոնական թատրոնը։

Ֆիլմը եղել է 1965 թվականի խորհրդային կինովարձույթի առաջատար, այն դիտել են 31 մլն հանդիսատես․ ֆիլմն զբաղեցրել է 6-րդ տեղը վարձույթում գտնվող հայրենական ժապավենների շարքում, 13-րդ տեղը վարձույթի բոլոր ֆիլմերի շարքում։

Սվերդլովսկի կինոստուդիայի ողջ պատմության ընթացքում նկարահանված ֆիլմերի շարքում զբաղեցնում է 3-րդ տեղը կինովարձույթում։

Ֆիլմի նկարահանումներն անցկացվել են Կալինինգրադում և մասամբ Տալլինում։

## Քննադատություն
Կինոգետ Ալեքսանդր Ֆեոդորովը պնդում է. «Չնայած հանդիսատեսի շրջանում ունեցած հաջողությանը, խորհրդային կինոքննադատությունը «Խաղ առանց կանոնների» լրտեսական ժապավենին վերաբերվել է որպես սովորական արկածային կինոարտադրանքի՝ առանձնապես ուշադրություն չդարձնելով դրան, սակայն 21-րդ դարում այդ ֆիլմն սկսել է դիտարկվել որպես կինեմատոգրաֆիական «սառը պատերազմի» և «նացիսպլոտեյշնի» բնորոշ ֆենոմեն։

## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն
* Лавров Александр — Правила игры. (Фильм «Игра без правил»)/ // Комсомольская правда, 7 сентября 1965
* Игра без правил // Домашняя синематека: отечественное кино 1918—1996 / Сергей Землянухин, Мирослава Сегида. — М.: Дубль-Д, 1996—520 с. — стр. 174
* 
* Владимир Васильев — 10 фильмов Свердловской киностудии, которые обошли в прокате «Тутси», «Аватар» и «Титаник» // «Областная газета», № 024 от 9 февраля 2018
* 

Կատեգորիա:1960-ականների ռուսերեն ֆիլմեր
Կատեգորիա:1965 ֆիլմեր
Կատեգորիա:Խորհրդային սև-սպիտակ ֆիլմեր
Կատեգորիա:Խորհրդային ֆիլմեր