open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Ամբողջական տեղեկատվությամբ խաղ

մինի
Ոչ միանշանակ, բայց գործնականորեն կարելի է խաղը համարել **ամբողջական տեղեկատվությամբ խաղ**, եթե
* մասնակիցները ազդում են խաղային իրավիճակի վրա դիսկրետ գործողություններով՝ քայլերով։ Քայլերի հաջորդականությունը սահմանված է կանոններով և կախված չէ խաղացողների արձագանքի արագությունից, այսինքն՝ հերթական քայլը կատարում է այն մասնակիցը, որը ըստ կանոնների պետք է այն կատարի, այլ ոչ թե նա, ով առաջինն է գլխի ընկել կամ հասցրել կատարել։
* խաղի ցանկացած պահի բոլոր խաղացողները ամբողջական տեղեկություն ուեն խաղի վիճակի մասին, այսինքն՝ խաղացողներից ցանկացածի դիրքի և բոլոր հնարավոր քայլերի մասին։

Ընդ որում անգլերենում գոյություն ունի համանուն հասկացություն **խաղ ամբողջական տեղեկատվությամբ**  (), որը փոքր-ինչ տարբերվում է այս հոդվածում նկարագրված **խաղ ամբողջական տեղեկատվությամբ** ( ) հասկացությունից։   C*omplete*-տեղեկատվությամբ խաղերում խաղացողներին հայտնի են միայն օգտակարության գործառույթը և խաղի կանոնները, բայց պարտադիր չէ, որ հայտնի լինեն միմյանց քայլերը։ Այսպես՝ պոկերը հանդիսանում է  *complete* տեղեկատվությամբ խաղ, բայց ոչ  *perfect* տեղեկատվությամբ. խաղի կանոններն ու օգտակարության գործակիցները հայտնի են, իսկ խաղացողների քայլերը՝ ոչ։ Աճուրդը լիարժեք չէ անգամ *complete* առումով, քանի որ յուրաքանչյուր խաղացող գիտի իր օգտակարության  գործառույթը, բայց չգիտի մյուս խաղացողների օգտակարության գործառույթը։


Պատկեր:Cinq jeux de société.jpg
Պատկեր:Metal chess set.jpg|շախմատ
Պատկեր:Board game on the floor at Grythengen farm.jpg
Պատկեր:FloorGoban.JPG
Պատկեր:Le Katro.jpg|Լե Կատրո
Պատկեր:Commonspoly Game Box.jpg


## Հատկություններ
Եթե խաղի ոչ մի ասպեկտում՝ կանոնների, քայլերի հերթականության և հնարավորության մեջ, խաղի արդյունքի կամ  ավարտի պահի որոշում, պատահականության տարր չկա, ապա այդպիսի խաղը կլինի նաև որոշիչ։

Ցանկացած ամբողջական տեղեկատվությամբ  որոշիչ խաղի համար տեսականորեն կարելի է կազմել  խաղացողների հնարավոր քայլերի ամբողջ ծառը և որոշել քայլերի հաջորդականությունը, ինչը և  կբերի նրանցից գոնե մեկի հաղթանակին կամ երաշխավորված ոչ-ոքիի, այսինքն՝ միշտ կարող է կազմվել կողմերից գոնե մեկի համար  հաղթանակի կամ ոչ-ոքիի ալգորիթմը։

Ամբողջական տեղեկատվությամբ խաղերի շարքին են պատկանում սեղանի խաղերի մեծամասնությունը (շախմատ, շաշկի, ռենդզյու, սյանցի և այլն)։ Սակայն դրանցից մեծամասնության համար հաղթանակի կամ երաշխավորված ոչ-ոքիի ալգորիթմը անհայտ է։ Չնայած տեսականորեն այն գոյություն ունի և կարող է գտնվել, բայց գործնականորեն տարբերակների ծառը շատ մեծ է, որպեսզի այն կարելի լինի կազմել և վերլուծել ընդունելի ժամանակի ընթացքում։

Ամբողջական տեղեկատվությամբ ոչ որոշիչ խաղերի թվին է դասվում օրինակ նարդին։ Ամբողջական տեղեկատվությամբ խաղեր չեն համարվում այնպիսի խաղերը, ինչպիսիք են մանջոնգը, կրիգշպիլը, թղթախաղային խաղերի մեշամասնությունը։

## Գրականություն
* 
* 
* 

Կատեգորիա:Ալգորիթմներ
Կատեգորիա:Խաղաձևեր
Կատեգորիա:Շախմատ
Կատեգորիա:Շաշկի
Կատեգորիա:Պոկեր
Սուրբ Խաչ եկեղեցի (Դամալա)

**Սուրբ Խաչ եկեղեցի**,Հայ Առաքելական Սուրբ Եկեղեցի, գտնվում է Վրաստանի Սամցխե-Ջավախք մարզի Ասպինձայի շրջանի հայաբնակ Դամալա գյուղում, կառուցվել է 19-րդ դարում։

Դամալաի Սուրբ Խաչ եկեղեցին մասին գոյություն ունեցող ամենից հին հիշատակումնները Հայ Առաքելական Սուրբ Եկեղեցու Վրաստանի և Իմերեթի թեմի արխիվներում են։

Մասնավորապես՝
1840 թվականի տեղեկագրի մեջ հիշատակվում է եկեղեցու անունը՝ Սուրբ Խաչ, իսկ 1843-1866 թվականի տեղեկագրերի մեջ նշվում է որ, եկեղեցին ենթարկվել է վերանորոգման և այն փայտաշեն կառույց է։

1873 թվականի տվյալներով եկեղեցին արդեն հիմնովին վերակառուցվել է, և այժմ քարաշեն բազիլիկ կառույց է, որի չափսերն են (16,80 x 10,55) մետր։ Եկեղեցին ունի մեկ մուտք՝ արևմտյան կողմից, իսկ մուտքի վերևի մասում՝ տանիքին, չորս սյունների վրա զանգակատուն։ 
Եկեղեցու հարակից տարածքում կա գերեզմանոց։

Եկեղեցու հոգևոր կազմն է եղել՝ քահանա Տեր Պետրոս Տեր-Աստվածատուրյանը, դպիրներ` Վարդան և Հակոբ Տեր-Պետրոսյանները։

Խորհրդային անաստվածության տարիներին եկեղեցին փակվել է իսկ  քահանա՝ Տեր Պետրոս Տեր-Աստվածատուրյանին աքսորել են։

2004 թվականին եկեղեցին վերանորոգվում է, ծնունդով Դամալաից, բայց ներկայումս Հայաստանում, ՌԴ-ում, Ուկրաինայում և Ղազախստանում բնակվող հայերի շնորհիվ, իսկ այդ ամենի վերահսկողությունը ստանձնել է Ասպինձայի շրջանի պատգամավոր Էմին Բալոյանը։

Եկեղեցին վերաօծվել է 2008 թվականի մայիսի 1-ին, ձեռամբ Վիրահայոց թեմի առաջնորդ Տ. Վազգեն եպիսկոպոս Միրզախանյանի և թեմի հոգևոր դասի մասնակցությամբ։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:19-րդ դարի հայկական վանքեր և եկեղեցիներ
Կատեգորիա:Ասպինձայի շրջանի հայկական առաքելական վանքեր և եկեղեցիներ
Կատեգորիա:Եկեղեցիներ այբբենական կարգով
Սոնա Անտոնյան

**Սոնա Արամի Անտոնյան** (), հայ գրող, բանաստեղծ, թարգմանիչ, լրագրող, Հայաստանի գրողների միության անդամ։

## Կենսագրություն
Ծնվել է 1967 թվականի մարտի 16-ին, Լենինականում (այժմ՝ Գյումրի)։ Ավարտել է Լենինականի Ասքանազ Մռավյանի անվան մանկավարժական ուսումնարանը, Գյումրու պետական մանկավարժական ինստիտուտի «Մանկավարժություն և հոգեբանություն» բաժինը։ Երևանի Գործնական հոգեբանության և սոցիոլոգիայի «Ուրարտու» համալսարանում ուսումնասիրել է բժշկական հոգեբանություն և հոգեթերապիա։ Սոնա Անտոնյանի բանաստեղծությունները տպագրվել են հայաստանյան գրական մամուլում։ 
Թարգմանվել է իտալերեն, գերմաներեն, ռուսերեն։ 

Երկեր` «Սուզումներ» (1999թ. Երևան, Նոր Դար), «Եվ» (2004թ. Երևան, Նաիրի)։ «Դառն ու զվարթ» (2018թ. Երևան, ՀԳՄ), «Ես այդ փրկվածն եմ» (2023թ. Երևան, ՀԳՄ)

2012 թվականից Հայաստանի գրողների միության անդամ է։ 1996 թվականին «Առավոտ» բանաստեղծական շարքի համար Սոնա Անտոնյանն արժանացել է Հայաստանի գրողների միության Դանիել Վարուժանի անվան մրցանակի։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
*Սոնա Անտոնյանի բանաստեղծությունները www.grakantert.am կայքում

Կատեգորիա:Հայ բանաստեղծներ
Կատեգորիա:Հայ գրողներ
Կատեգորիա:Հայաստանի գրողների միության անդամներ
Բոննևիլ

**Բոննևիլ** (), չորացած աղի լիճ, ունի 260 կմ² մակերես, գտնվում է ԱՄՆ -ի Յուտա նահանգի հյուսիս արևմուտքում։ Լիճը ձևավորվել է 32000 տարի առաջ, մոտավորապես 16800 տարի առաջ չորացել է։ Աղային նստվածքների հաստությունը շատ տեղերում 1,8 մետր է։

Նախկին լիճն անվանվել է Բենջամին Բոննևիլի (1796 - 1878) անունով, ով ուսումնասիրել է Ամերիկայի այս մասը։ Տարածքը հայտնի է երկու արագընթաց մայրուղիներով, որոնք  ձգվում են լճի տարածքի տարբեր կողմերով։ Բոնննեվիլ լճի հարթ և աղային մակերևույթը հնարավորություն է տալիս ավտոմեքենաներին արագություն զարգացնել մինչև 1000 կիլոմետր/ժամ։ Չորացած լճի տեսարանները նկարահանվել են մի շարք ֆիլմերում՝ «Բալլադ Մեծ Ալիի մասին», «Անկախության օր», «Բոնննեվիլ», «Ամենաարագ ԻՆդիան» և այլն։ 2006 թվականին լճի տարածքում հաջող վայրէջք է կատարել «Ստարդաստ» տեզերական սարքը՝ քարե նյութերի նմուշներով։

## Պատկերասրահ

Պատկեր:Saltph26.jpg|alt=Saltph26.jpg
Պատկեր:Bonneville Salt Flats (17235453660).jpg
Պատկեր:Winter at Bonneville Salt Flats.jpg
Պատկեր:2015-09-29 08 37 08 View of Pilot Peak, Nevada from milepost 18 on Interstate 80 in the Bonneville Salt Flats of Tooele County, Utah, with still waters over the salt flats reflecting the clouds and mountains.JPG


## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* .

Կատեգորիա:ԱՄՆ-ի լճեր
Կենտրոնական Չինաստան

thumbnail|250px|Կենտրոնական Չինաստանի շրջան
**Կենտրոնական Չինաստան** (*պարզեցված չինարեն* ՝ 华中, *ավանդական չինարեն* ՝ 華中, *[[Փինյին]]* ՝ Huázhōng), աշխարհագրական և մշակութային տարածաշրջան, որն ընդգրկում է Հենան, Հուբեյ և Հունան մարզերը։ *Ջիանսին* երբեմն համարվում է որպես այս տարածաշրջանի մաս։ Կենտրոնական Չինաստանն այժմ պաշտոնապես մաս է կազմում Հարավային Կենտրոնական Չինաստանին, որը կառավարվում է Չինաստանի Ժողովրդական Հանրապետության կողմից։ 2004 թվականին Չինաստանի Ժողովրդական Հանրապետության Պետական խորհրդի կողմից Կենտրոնական Չինաստանի զարգացման ծրագրի համատեքստում՝ ներառյալ շրջակա մարզերը՝ Շանսի, Անհույ, որոնք նույնպես համարվում են որպես Կենտրոնական Չինաստանի զարգացման գոտիներ տարածաշրջաններ։

## Վարչական բաժիններ
### Քաղաքներ, որոնց բնակչությունը գերազանցում է մեկ միլիոնը
Մարզերի մայրաքաղաքները գրված են թավատառ տառատեսակով։

## Տես նաև
Չինաստանի մարզերի ցանկ

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* http://www.people.fas.harvard.edu/~chgis/work/design/chinastdb_1210.doc

Կատեգորիա:Արևելյան Ասիա
Կատեգորիա:Չինաստան
Կատեգորիա:Չինաստանի Ժողովրդական Հանրապետություն
Կատեգորիա:Չինաստանի աշխարհագրություն
Կատեգորիա:Չինաստանի մարզեր
Կատեգորիա:Չինաստանի պատմություն
Կատեգորիա:Չինաստանի քաղաքներ
Սրբոց Ղևոնդյանց եկեղեցի

**Սրբոց Ղևոնդյանց եկեղեցի**, Հայ Առաքելական Սուրբ Եկեղեցի, գտնվում է Վրաստանի Սամցխե-Ջավախեթի մարզի Նինոծմինդայի մունիցիպալիտետի Փոքր Գոնդուրա գյուղում, կառուցվել է 19-րդ դարում։

Փոքր Գոնդուրա գյուղի Սրբոց Ղևոնդյանց եկեղեցին, 1850-ական թվականների տարբեր վավերագրերում հիշատակվում է որպես «Սուրբ Գևորգ եկեղեցի», սակայն 1868-1969 թվականներին եկեղեցին վերանորոգվել է, որից հետո վերաօծվել է և անվանվել է Սրբոց Ղևոնդյանց անունով։

Եկեղեցին կառուցվել է սրբատաշ և անմշակ քարերով, եկեղեցին ունի նաև զանգակատուն։

Տարիների ընթացքում անուշադրության հետևանքով եկեղեցին ունեցել է կարիք հիմնովին վերանորոգման, արդեն իսկ ոչ վաղ անցյալում եկեղեցին վերստին վերանորոգվել է։

2019 թվականին ձեռամբ Գերաշնորհ Տեր Վարդան եպիսկոպոս Նավասարդյանի եկեղեցին վերաօծվել է։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:19-րդ դարի հայկական վանքեր և եկեղեցիներ
Կատեգորիա:Եկեղեցիներ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Նինոծմինդայի շրջանի հայկական առաքելական վանքեր և եկեղեցիներ
Codagenix պատվաստանյութը COVID-19-ի դեմ

**CDX-005**-պատվաստանյութ՝ COVID-19-ի դեմ թեկնածու, որը մշակվել է բրիտանական Codagenix ընկերության և Հնդկաստանի շիճուկների ինստիտուտի հետ համատեղ։ Պատվաստանյութի հիմքում ընկած է կենդանի թուլացած SARS-CoV-2 վիրուսը։ Օգտագործվող տեխնոլոգիան ենթադրում է պաթոգենի գենետիկ փոփոխություն, որը դանդաղեցնում է բջիջների մեջ նրա վերարտադրությունը, ինչը թույլ է տալիս խուսափել հիվանդությունից, միաժամանակ օրգանիզմին ցույց տալով գոյություն ունեցող վիրուս։ Պատվաստանյութը ներարկվում է intranasally, բավարար սովորական սառնարանի պահպանման համար։ Պատվաստանյութի կլինիկական հետազոտությունները մեկնարկել են Մեծ Բրիտանիայում 48 հոգանոց խմբում։

Codagenix-ի համահիմնադիր և գլխավոր գիտական տնօրեն, Նյու Յորքի Սթոունի Բրուքի համալսարանի դոցենտ Շտեֆեն Մյուլլերը SAVE (Synthetic Attenuated Virus Engineering-attentuated վիրուսի սինթետիկ ինժեներիա) կոչվող պատվաստանյութի հարթակի համահեղինակն է, որը թույլ սինթետիկ վիրուսների ստեղծման մեթոդ է, որոնք վերջնականապես արգելափակում են վիրուսայնության վերականգնման հնարավորությունը։ Այս մեթոդը կարող է դառնալ այսպես կոչված կենդանի (կամ թույլ) հակավիրուսային պատվաստանյութերի նոր դասի ստեղծման հիմնական միջոցը։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Կորոնավիրուսի պատվաստանյութեր
Սուրբ Ամենափրկիչ եկեղեցի (Լոմատուրցխ)

**Սուրբ Ամենափրկիչ եկեղեցի** (նաև՝ **Սուրբ Փրկիչ**), Հայ Առաքելական Սուրբ Եկեղեցի, գտնվում է  Վրաստանի Սամցխե-Ջավախք մարզի Ախալքալաքի շրջանի, Ախալքալաքից 19 կմ հեռավորության վրա, հայաբնակ Լոմատուրցխ գյուղում, կառուցվել է 19-րդ դարում։

Լոմատուրցխի գյուղի Սուրբ Ամենափրկիչ եկեղեցու մասին առաջին հիշատակումները եղել են 1840-ական թվականներից Վրաստանի հայոց թեմ և Իմերեթի թեմի արխիվներում։

Ի սկզբանե եկեղեցին եղել է փայտաշեն կառույց։ Ըստ տեղեկագրերի, եկեղեցին ունի երկու անուն՝ 1857-1860 թվականների տվյալներով «Սուրբ Փրկիչ», իսկ՝ 1864-1867 թվականի մեկ այլ տվյալներով «Սուրբ Ամենափրկիչ»։

1885 թվականի «Արձագանք» թերթում եկեղեցու մասին տեղեկություններից պարզ է դառնում որ, եկեղեցին արդեն իսկ քարաշեն կառույց է։

19-րդ դարի 90-ական թվականներին եկեղեցին խիստ կարիք ուներ վերանորոգման, բայց եկեղեցու վերանորոգման արգելքի պատճառով գործընթացը ձգձգվում էր։ 20-րդ դաարասկզբին եկեղեցին արդեն իսկ վթարային վիճակում էր, սակայն 1905 թվականին վերջապես սկսվեց հիմնովին նոր եկեղեցու կառուցման գործընթացը։

Եկեղեցու պատի արձանագրության համաձայն շինարարական աշխատանքները սկսվել են 1906 թվականին։

## Ճարտարապետություն
Եկեղեցին բազիլիկ տիպի կառույց է, կառուցված է տուֆ տեսակի քարից, նրա չափսերն են (16.82 x 9.67) մետր։ Մուտքը գտնվում է հարավային կողմից, իսկ պատուհանները բացված են հարավային և հյուսիսային պատերին։ Եկեղեցու զանգակատունը գտնվում է տանիքի արևմտյան մասում։ Սուրբ Խորանը գտնվում է հյուսիսային մասում, իսկ նրա երկու կողմերում կան ավանդատներ։ Ունի մկրտության ավազան, որը գտնվում է հյուսիսային կողմում։

Եկեղեցու հոգևորականն է եղել՝ Ղուկաս քհն. Տեր-Բաղդասարյան։

Խորհրդային անաստվածության տարիներին եկեղեցին չի գործել, և վերածվել է պահեստի։

2016 թվականին եկեղեցին վերակառուցվեց։ Եկեղեցու վերակառուցման նյութական ծախսերը հոգաց նախկին տեղաբնակներ Սեդրակ և Արթուր Խաչատրյան եղբայրները։

2017 թվականի հունիսի 11-ին, եկեղեցին վերաօծվեց 111 տարի անց։ Ձեռամբ  Վիրահայոց թեմի առաջնորդ Գերաշնորհ Տեր Վազգեն եպիսկոպոս Միրզախանյանի և մասնակցությամբ Սամցխե-Ջավախքի ու Ծալկայի ընդհանուր առաջնորդական փոխանորդ Հոգեշնորհ Տեր Բաբգէն վարդապետ Սալբիյանի։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:19-րդ դարի հայկական վանքեր և եկեղեցիներ
Կատեգորիա:Ախալքալաքի շրջանի հայկական առաքելական վանքեր և եկեղեցիներ
Կատեգորիա:Եկեղեցիներ այբբենական կարգով
Ճշմարտություն (ֆիլմ, 1957)

**«Ճշմարտություն»** (), խորհրդային գեղարվեստական ֆիլմ, Ալեքսանդր Կոռնեյչուկի համանուն պիեսի էկրանավորումը։

## Սյուժե
1917 թվականի փետրվարյան հեղափոխությունը ռազմաճակատում երկար սպասված խաղաղությունը չբերեց։ Կարպատների լանջերի խրամատներում շարունակում են զոհվել զինվորներ։ Պատերազմի որոշ մասնակիցների  տուն են ուղարկում, և նրանց թվում է Տարաս Գոլոտան։ Հայրենի գյուղում Նա հայտնվում է հայդամակների կողմից սպանված մոր հուղարկավորությանը և համագյուղացիներին ոտքի հանում կալվածատիրական հողի բաժանման համար։ Գետմանի իշխանությունների կողմից Գոլոտան ձերբակալվում է, սակայն կարողանում է փախչել։ Ճանապարհին նա հանդիպում է բոլշևիկ Ռիժովին և նրա դստերը՝ Նատաշային, որոնք գնում են Ուկրաինա Լենինի հանձնարարությամբ և Գոլոտային օգնում են գլուխ հանել իրավիճակից։ Տարասը տուն է վերադառնում որպես իսկական հեղափոխական։

## Դերերում
* Միխայիլ Եգորով – *Տարաս Գոլոտա
* Պավել Կիյանսկի – *Կուզմա Իվանովիչ Ռիժով
* Նինա Կուկուշկինա – *Նատաշա Ռիժովա
* Գլեբ Յուչենկով – *Լենին
* Ալեքսանդր Անուրով – *[[Ֆելիքս Ձերժինսկի|Ձերժինսկի]]
* Անատոլի Կանեևսկի – *Լունաչարսկի
* Յակով Կոզլով – *[[Յակով Սվերդլով|Սվերդլով]]
* Անդրո Կոբալաձե – *Ստալին
* Յուրի Մաժուգա – *Վասյա
* [[Միխայիլ Պուգովկին]] – *Վասիլի Բոժենկո
* Լեոնիդ Ժուկովսկի – *Վլադիմիր Զատոնսկի
* Վալենտին Չեռնյակ – *Յուրի Կոցյուբինսկի
* Ալեքսանդր Դուբով – *Գեորգի Պյատակով
* Վիկտոր Դոբրովոլսկի – *պան Չուբատենկո
* Սերգեյ Պետրով – *[[Միխայիլ Գրուշևսկի]]
* Գեորգի Բաբենկո – *Վլադիմիր Վիննիչենկո
* Յուրի Լավրով – *Սիմոն Պետլյուրա
* Յարոսլավ Գելիաս – *Ալեքսանդր Կերենսկի
* Իվան Կոնոնենկո-Կոզելսկի – *հրամանատար
* Լավրենտի Մասոխա – *ազգայնական, գրքեր վաճառող
* Ադոլֆ Իլյին – *հայդամակ
* Նիկոլայ Խրյաշչիկով – *հաշմանդամ
* Նիկոլայ Յակովչենկո – *Իվան Իվանովիչ, երկաթուղային
* Նիկոլայ Գրինկո – *նավաստի-հեռագրիչ (լուսագրերում նշված չէ)
* Նադեժդա Տիտարենկո – ''Տարաս Գոլոտայի մայրը

## Նկարահանող խումբ
* Ռեժիսորներ՝ Վիկտոր Դոբրովոլսկի, Իսահակ Շմարուկ
* Սցենարի հեղինակներ՝ Ալեքսանդր Լևադա, Ալեքսանդր Կոռնեյչուկ
* Օպերատոր՝ Վլադիմիր Վոյտեկո
* Կոմպոզիտոր՝ Կոնստանտին Դանկևիչ
*Նկարիչ՝ Միխայիլ Յուֆերով
*Ֆիլմի տնօրեն՝ Լեոնիդ Կոռնեցկի

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:1950-ականների ռուսերեն ֆիլմեր
Կատեգորիա:1957 ֆիլմեր
Կատեգորիա:Ա. Դովժենկոյի անվան կինոստուդիայի ֆիլմեր
Կատեգորիա:Բնօրինակում անաղբյուր հոդվածներ
Կատեգորիա:Խորհրդային ֆիլմեր
Կա այսպիսի տղա

**«Կա այսպիսի տղա»** (), խորհրդային գեղարվեստական ֆիլմ, որը նկարահանել է ռեժիսոր Վիկտոր Իվչենկոն 1956 թվականին Կիևի գեղարվեստական ֆիլմերի կինոստուդիայում Ալեքսանդր Անդրեևի «Լայն հոսանք» վեպի հիման վրա։

Ֆիլմի պրեմիերան տեղի է ունեցել 1956 թվականի հուլիսի 26-ին։

## Սյուժե
Ավտոմոբիլաշինական գործարանի երիտասարդ բանվոր Անտոն  Կառնիլինը գործարանի պետի դստեր՝ Լյուսյայի հետ սիրային բարդ հարաբերությունների պատճառով չի կատարում արտադրական պլանը, վիճում է ընկերների հետ, սկսում է խմել։ Նրան օգնության են գալիս բրիգադիրը և նրա որդեգիր դուստր Տատյանա Օլենինան՝ գործարանի ինժեներ-կոնստրուկտորը։ Կառնիլինն ընդունվում է երեկոյան դպրոց, ստեղծում է սեփական բրիգադ և շուտով դառնում աշխատանքի առաջամարտիկ։ Տատյանայի հետ նրանց բարեկամական հարաբերությունները վերածվում են ռոմանտիկ հարաբերությունների։ Միևնույն ժամանակ, Լյուսյան տապալում է ինստիտուտի քննությունները և գալիս է աշխատելու գործարանում։ Նա աշխատանքի է ընդունվում որպես վերահսկող Կառնիլինի բրիգադում և ապարդյուն փորձում է վերադարձնել նրա բարեհաճ վերաբերմունքը։

## Դերերում
* Ալֆրեդ Շեստոպալով – *Անտոն Կառնիլին
* Վլադիմիր Վասիլև – *Գրիշոնյա Կուրյոնկով
* Նիկոլայ Գրինկո – *Սարաֆանով
* Օլեգ Գոլուբիցկի – *Բեզվոդով
* Ալեքսեյ Բախար – *Օլեգ Դարյին
* [[Նինա Կրաչկովսկայա]] – *Լյուսյա
* Նատալյա Ֆատեևա – *Տանյա
* Նիկոլայ Բարմին – *Ֆիրսոնով
* Ալեքսանդր Սմիռնով – *Սեմիյոնով
* Կոնստանտին Մուզիչենկո – *Պոլուտենին
* Դոմիան Կոզաչկովսկի – *Սամիլկին
* Պյոտր Մասոխա – *Կոստրոմին
* Էլիզաբեթ Կուզյուրինա – *Նադեժդա Պավլովնա
* Եկատերինա Լիտվինենկո – *Ելիզավետա Դմիտրիևնա
* Էպիզոդներում՝ Վ. Աշարով, Ա. Սովա, Ս. Կարամաշ

## Նկարահանող խումբ
* Ռեժիսոր՝ Վիկտոր Իվչենկո
* Սցենարիստ՝ Ալեքսանդր Անդրեև
* Նկարիչ՝ Մաքսիմ Լիպկին
* Օպերատոր՝ Սերգեյ Ռևենկո
* Կոմպոզիտոր՝ Արկադի Ֆիլիպենկո

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:1950-ականների ռուսերեն ֆիլմեր
Կատեգորիա:1956 ֆիլմեր
Կատեգորիա:Ա. Դովժենկոյի անվան կինոստուդիայի ֆիլմեր
Կատեգորիա:Բնօրինակում անաղբյուր հոդվածներ
Կատեգորիա:Խորհրդային դրամա ֆիլմեր
Կատեգորիա:Խորհրդային ֆիլմեր
Ուղիներ և ճակատագրեր

**«Ուղիներ և ճակատագրեր»** (), 1955 թվականի խորհրդային գեղարվեստական ֆիլմ, որը նկարահանել է ռեժիսոր Յակով Բազելյանը Կիևի կինոստուդիայում։

## Սյուժե
Գյուղական բժիշկ Իվան Բոյկոն հրավեր է ստանում աշխատելու մայրաքաղաքային կլինիկայում։ Այստեղ հերոսը հանդիպում է ինստիտուտի իր ընկեր Դմիտրի Կոստենկոյին, որը հաջողության հասած դոցենտ է։ Շատ շուտով Իվանը համոզվում է Դմիտրի բարոյական անմաքրության մեջ, որը յուրացրել է համեստ գործընկեր Վիննիկի գիտական աշխատանքը։ Ամբողջ կոլեկտիվի շրջանում Բոյկոն մերկացնում է գիտությունների թեկնածուին։

## Դերերում
* Յուրի Սարանցև – *Իվան Բոյկո
* Արկադի Տոլբուզին – *Կոստենկո
* Ռոլան Բիկով – *Վիննիկ
* Լեոնիդ Պիրոգով – *պրոֆեսոր Գարմաշ
* Վալենտինա Ուշակովա – *Լյուսյա Գարմաշ
* Ադա Վոյցիկ – *Մարիա Վասիլիևնա
* Գեորգի Յումատով
* Կիրիլ Լավրով
* Մուզա Կրեպկոգորսկայա
* Միխայիլ Բելոուսով
* Եվգենյա Երշովա

## Նկարահանող խումբ
* Բեմադրող ռեժիսոր՝ Յակով Բազելյան
* Սցենարի հեղինակ՝ Լիլյա Նեմենովա
* Օպերատոր՝ Միխայիլ Չյոռնի
* Նկարիչ՝ Վիկտոր Միգուլկո
* Կոմպոզիտոր՝ Եվգենի Զուբցով

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:1950-ականների ռուսերեն ֆիլմեր
Կատեգորիա:1955 ֆիլմեր
Կատեգորիա:Ա. Դովժենկոյի անվան կինոստուդիայի ֆիլմեր
Կատեգորիա:Բնօրինակում անաղբյուր հոդվածներ
Կատեգորիա:Խորհրդային դրամա ֆիլմեր
Կատեգորիա:Խորհրդային սև-սպիտակ ֆիլմեր
Կատեգորիա:Խորհրդային ֆիլմեր
Անտարկտիդայի օրենքը

**«Անտարկտիդայի օրենքը»** (), խորհրդային գունավոր լայնաֆորմատ գեղարվեստական ֆիլմ, որը նկարահանել է կինոռեժիսոր Տիմոֆեյ Լևչուկը 1962 թվականին Ա. Դովժենկոյի անվան կինոստուդիայում։

Ֆիլմի պրեմիերան տեղի է ունեցել 1963 թվականի հունվարի 18-ին։

## Սյուժե
Ֆիլմի սյուժեն հիմնված է 1958 թվականի դեկտեմբերին տեղի ունեցած իրական իրադարձությունների վրա։ Կինոժապավենը  պատմում էմարդկային փոխըմբռնման, անձնազոհության և բարեկամության մասին, թե ինչպես են խորհրդային բևեռային օդաչուները մի քանի օրվա ընթացքում, եղանակային բարդ պայմաններում, վտանգելով իրենց կյանքը, փնտրում, իսկ հետո փրկում բելգիացի բևեռայինների խմբին, որոնք օդանավով վթարի են ենթարկվել Անտարկտիդայի սառույցներում։

## Դերերում
* Վսեվոլոդ Սաֆոնով – *Վիկտոր Բելով
* [[Ռադներ Մուրատով]] – *Իվան Վասիլև
* Ալեքսանդր Մովչան – *Լեոնիդ Սարիչև
* Պավել Մորոզենկո – *Նիկոլայ Շվորկին
* Վլադիմիր Վոլչիկ – *Յուլյա Կրումինշ
* Վլադիմիր Կոլոկոլցև – *Անդրեյ Կուլիչոկ
* Նիկոլայ Կրյուկով – *բարոն դե Ժևերեն
* Վիկտոր Բրեժնև – *արքայազն դե Ռինի
* Գուրգեն Թոնունց – *Յոգան Հաագեն
* Պաուլ Վարանդի – *Գուստավ Գոոց
* Ռուդոլֆ Դամբրան – *դը Կարե
* Անատոլի Մոտորնի – *Շնաբել
* Վելտա Սկուրստենե – *դը Գի
* Հարի Լիեպինշ – *Պիկոլոտտո
* Վալենտինս Սքուլմե – *էպիզոդ
* Վլադիմիր Դալսկի – *Էպիզոդ

## Նկարահանող խումբ
* Ռեժիսոր՝ Տիմոֆեյ Լևչուկ
* Սցենարի հեղինակ՝ Սերգեյ Ալեքսեև, Բոգդան Չալ
* Օպերատոր՝ Սուրեն Շահբազյան, Նաում Սլուցկի, Լև Շտիֆանով
* Կոմպոզիտոր՝ Գերման Ժուկովսկի
* Նկարիչ՝ Ալեքսեյ Բոբրովնիկով

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* 
* Закон Антарктиды. ГФФ РФ

Կատեգորիա:Խորհրդային ֆիլմեր
Կատեգորիա:1962 ֆիլմեր
Կատեգորիա:Իրական դեպքերի հիման վրա նկարահանված ֆիլմեր
Կատեգորիա:Ա. Դովժենկոյի անվան կինոստուդիայի ֆիլմեր
Կատեգորիա:Բնօրինակում անաղբյուր հոդվածներ
Կատեգորիա:Խորհրդային դրամա ֆիլմեր
Եռաչափ տարածություն

մինի|Եռաչափ տարածություն
մինի|Կոորդինատային եռաչափ համակարգ Х առանցքը ուղղված է ընթերցողին։
**Եռաչափ տարածություն`** նյութական աշխարհի երկրաչափական մոդելն է։ Այս տարածքությունը կոչվում է եռաչափ, քանի որ այն ունի երեք միասնական չափեր՝ երկարություն, լայնություն և բարձրություն, այսինքն ՝ եռաչափ տարածությունը նկարագրվում է երեք միավոր ուղղանկյուն վեկտորներով։ Եռաչափ տարածության մասին մարդու պատկերացումը ձևավորվում են դեռ վաղ մանկությունից և այն կապված է մարդու շարժումների կոորդինացիայի հետ։ Զգայարանների միջոով մեզ շրջապատող աշխարհը ընկալելու կարողությունը անվանում են խորության ընկալում։

Վերլուծական երկրաչափության մեջ եռաչափ տարածության յուրաքանչյուր կետը նկարագրվում է երեք մեծությունների՝ կոորդինատների միջոցով։ Տրվում են երեք փոխուղղահայաց կոորդինատային առանցքներ, որոնք հատվում են հաշվարկման սկզբնակետում։ Կետի դիրքը նշվում է այս երեք առանցքների նկատմամբ ունեցած դիրքով՝ թվերի կարգավորված եռյակի միջով։ Այս թվերից յուրաքանչյուրը ցույգ է տալիս համապատասխան առանցքի երկայնքով հաշվարկման սկզբնակետից կետի ունեցած հեռավորությունը։

Կան նաև այլ կոորդինատային համակարգեր, որոնցից առավել հաճախ օգտագործվում են գլանաձև և գնդաձեւ համակարգեր։

Մեկ այլ տեսակետ է տալիս գծային հանրահաշիվը, որտեղ կարևոր դեր է խաղում գծային անկախության հասկացությունը։ Տիեզերքը եռաչափ է, քանի որ տուփի բարձրությունը կախված չէ նրա երկարությունից և լայնությունից։ Գծային հանրահաշվի լեզվով ասած․ տարածությունը եռաչափ է, քանի որ յուրաքանչյուր կետ կարող է տրվել երեք գծայնորեն անկախ վեկտորների միջոցով։ Այս առումով տարածություն-ժամանակ համակարգը քառաչափ է, քանի որ ժամանակ մեջ կետի դիրքը կախված չէ տարածության մեջ նրա ունեցած դիրքից։

Եռաչափ տարածությունն ունի մի քանի հատկություններ, որոնց շնորհիվ այն տարբերում է այլ չափերի տարածություններից։ Օրինակ, նա ամենափոքր չափի տարածությունն է, որի մեջ դուք կարող եք հանգույց կապել պարանի մի կտորից։ Ֆիզիկայի շատ օրենքներ, օրինակ, հակադարձ քառակուսիների շատ օրենքներ կապված են այն բանի հետ, որ մեր տարածությունը եռաչափ է։

Զրոական, միաչափ և երկչափ տարածությունները կարելի է համարել եռաչափ տարածության մասնավոր դեպքեր։ Իսկ եռաչափ տարածությունը կարելի է համարել քառաչափ տարածության մոդելի մի մաս(չորրորդ չափումը երբեմն անվանում են ժամանակ)։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Երկրաչափություն
Կատեգորիա:Գծային հանրահաշիվ
Կատեգորիա:Տարածություն
Կատեգորիա:Վերլուծական երկրաչափություն
Մոլդովայի շրջան

**Մոլդովա** (ռում. Moldova), Կենտրոնական Եվրոպայի պատմական շրջան, Մոլդովական իշխանություն նախկին տարածքը ընդգրկել է Ռումինիան, Մոլդովան և Ուկրաինան։ Մոլդովական իշխանության մեջ մտել են Բեսարաբիան, Բուկովինան, Մոլդովան և Բուջակին։ Հայտնի է նաև որպես Բոգդանիա, Մոլդովա անվանումը օսմանցիները տվել են գահակալաց Բոգդան իշխանի անունից, որը նախկին Ռուսիա թագավորության հարավ-արևմտյան տարածքում հիմնադրել է  առանձին իշխանություն։ Սակայն իշխանության պատմական  անվանումը՝ Ռուսո-Վալախիա կամ Մոլդովա, 1359-1365 թվականներին գահակալած Բոգդան իշխանի անունմ են օգտագործել օսմանցիները։

## Պատմություն

Բոգդանիա (Մոլդովա), Էֆլակ (Վալախիա)  և Էրդել (Տրանսիլվանիա) տարածաշրջաններն անվանում են Ռուսո-Վալախիա և Մոլդովա։ 13-14-րդ դարերում Մոլդովական իշխանությունը մտել է Ռուսիա թագավորության կազմի մեջ, դեռ թագավոր Դանիիլի և նրա որդի Լվայի օրոք։ 1334 թվականին Ռուսիայի թագավոր Յուրի II օրոք հիշատակվում է հավատարիմ մեծատոհմիկ Ալեքսանդր Մոլդովովիչ, որը այդ ժամանակ գահակալել է Ռուսո-Վալախիայում։ Ռուսիա թագավորության անկումից հետո նրա հարավային մասում 14-րդ դարում տեղի իշխանների և հունական ասպետության շնորհիվ ձևավորվեց Մոլդովական իշխանութթյունը (Ռուսո-Վալախիա), որը սկզբից կախվածության մեջ էր գտնվում Հունգարիայի թագավորից, Ռուսիայից և Լեհաստանի՝ Լյուդովիկ թագավորից, իսկ 1387 թվականին լավ հարաբերություններ հաստատվեցին Լեհաստանիի թագավորի հետ և այս տարածքները վերանվեցին Ռուսիա, իսկ Օսմանական կայսրության տարածքները գրավելուց հետո՝ Բոգդանիա։ Բացի դրանից՝ այդ ժամանակի թուրքական պատմական աղբյուրներում հիշատակվում է՝ Մոլդովայի կամ Բոգդանական Վալախիայի, Սև Բոգդանիա  անվանումները։ Ավելի ուշ Բոգդանիայի մի մասը Պրուտ գետից արևմուտք անցավ Էֆլակի (Վալախիային), 1859 թվականին ձևավորվեց Ռումինական թագավորությունը։ Դրան ժամանակին միացավ Տրանսիլվանյան, որը օսմանցիները անվանում էին Էրդել։ Բոգդանիայի մի հատված, Պրուտ գետից արևմուտք բռնազավթել էր Ռուսական կայսրությունը, որը 1218 թվականին ստացավ Բեսարաբիա անվանումը։ Այսպիսով, որոշվեցին այժմյան Ռումինիայի և Մոլդովայի սահմանները։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Մոլդովա
Կատեգորիա:Ռումինիայի աշխարհագրություն
Կատեգորիա:Մոլդովայի պատմություն
Կատեգորիա:Ռումինիայի պատմություն
Կատեգորիա:Պատմական մարզեր
Կատեգորիա:Բնօրինակում անաղբյուր հոդվածներ
Կատեգորիա:Բաժանված տարածաշրջաններ
Վինչենցո Ռուջերի

thumb
**Վինչենցո Ռուջերի** (իտալերեն՝ **Vincenzo Rugeri**, ), հայտնի է նաև *Ռուջեր, Ռուջիեր, Ռուջիերի, Ռուգերի, Ռուգիերի, Ռուգերիուս* (իտալերեն՝  *Ruger, Rugier, Rugieri, Ruggeri, Ruggieri, Ruggerius*) անուններով, իտալացի ջութակագործ վարպետ, ով 17-րդ դարի վերջերին-18-րդ դարի սկզբներին ապրել ու գործել է Իտալիայի Կրեմոնա քաղաքում։ Նրա պատրաստած աղեղնավոր նվագարանները աչքի են ընկնում համակողմանի մշակվածությամբ և հրաշալի հնչողությամբ։ Վինչենցոն ծնվել ու հասակ է առել աղեղնավոր երաժշտական գործիքներ պատրաստող վարպետների տոհմում, որտեղ այդ գործում աչքի էր ընկել հատկապես իր հայրը՝ Ֆրանչեսկո Ռուջերին։ Թեև այն ժամանակներում ավանդաբար ընդունված էր, որ արհեստավորների ընտանիքները սերնդեսերունդ միակցված աշխատեն, Վինչենցոն լքել է իր ընտանիքը և Կրեմոնայի կենտրոնում բացել իր արհեստանոց-վաճառակետը։  Նրա, ինչպես և իր հոր՝ Ֆրանչեսկոյի աշխատանքներում զգացվում է Նիկոլո Ամատիի *Grand Pattern* մոդելանմուշի ազդեցությունը։ Վինչենցոն որոշ տարրեր փոխառել է նաև Անտոնիո Ստրադիվարիուսից։ Վինչենցոյի աշխատանքների համակողմանի ուսումնասիրությունը հանգեցրել է այն եզրակացության, որ նրա պատրաստած գործիքներն ավելի որակյալ են, քան իր հոր պատրաստածները  Vincenzo's instruments, though less numerous, are valued at least equal to those of his father.: Վինչենցո Ռուջերիի պատրաստած ջութակը 2011 թվականի հոկտեմբերի 3-ին Լոնդոնում՝ Բրոմպտոնի աճուրդում վաճառվել է 502.320 ամերիկյան դոլարով Brompton's Auctions in London.: Նրա շնորհալի աշակերտը և գործի արժանավոր շարունակողը եղել է Կառլո Բերգոնցին։

## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն
*
*Cattani, G., Dunbar, R. L. M., & Shapira, Z. (2013). Value Creation and Knowledge Loss: The Case of Cremonese Stringed Instruments. *Organization Science*, *24*(3), 813–830. 
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*

## Արտաքին հղումներ
* https://tarisio.com/cozio-archive/browse-the-archive/makers/maker/?Maker_ID=1674|titolo=Vincenzo Rugeri-Violin maker (1663 – 1719)|editore=Tarisio Auctions|sito=www.tarisio.com|accesso=16 dicembre 2019

Կատեգորիա:Իտալացի ջութակագործներ
Էմմա Բաբոյան

**Էմմա Բաբոյան** ( ), հայ ֆուտբոլիստ, ով հանդես է գալիս «Շիրակ-Հոմենմեն»-ի և Հայաստանի կանանց հավաքականի կիսապաշտպանի դիրքում։

## Համաշխարհային կարիերա
Բաբոյանը Հայաստանի հավաքականի կազմում մասնակցել է 2020 թվականի մարտի 4-ին Լիտվայի դեմ ընկերական հանդիպմանը։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Կանանց ֆուտբոլի կիսապաշտպաններ
Կատեգորիա:Հայ կին ֆուտբոլիստներ
Բարբարա Ստրոցցի

**Բարբարա Ստրոցցի** (, կամ , ), իտալացի երգչուհի (սոպրանո), մականունը «Վիրտուոզ» (), դերասանուհի, երգահան բարոկկո դարաշրջանի։

## Կենսագրություն և ստեղծագործականություն
Բարբարա Ստրոցցին որդեգրված (գուցե արտամուսանական կապերից ծնված) դուստրն է Ֆլորենցիայի հայտնի Ստրոցցի ընտանիքի ներկայացուցիչ` բանաստեղծ Ջուլիո Ստրոցցիի, որն ինքն էլ արտամուսնական կապերից ծնված տղա էր։ Սովորել է Ֆրանչեսկո Կավալլիի մոտ։ Դարաշրջանի առաջին երաժիշտներից էր, ով սկսեց հրապարակել իր հեղինակային ստեղծագործությունները առանձին, այլ ոչ թե ժողովածուներում։ Նա իրեն ամբողջովին նվիրում է կամերային վոկալի արվեստին, գրում էր մադրիգալներ, կանտատներ, սոպրանոյի համար արիետաներ, նվագում էր կլավեսին և լյուտնյա, զարգացնելով Կլաուդիո Մոնտեվերդիի ավանդույթները։ Նրա ստեղծագործությունների տեքստերի մեծ մասը պատկանում են իրեն որդեգրող հորը և նրա ընկերներին (որոնցից շատերը Բարբարա Ստրոցցիի սիրեկաններն էին)։

## Աշխատանքներ
* *Մադրիգալների առաջին գիրքը* Ջուլիո Ստրոցցիի ստեղծագործությունների հիման վրա, նախատեսված երկու, երեք, չորս կամ հինգ ձայնի համար (1644)
* *Կանտատներ, արիետաներ և դուետներ*, մեկ կամ երկու ձայնի համար նախատեսված (1651)
* *Կանտատներ և արիետաներ*, նախատեսված մեկ, երկու և երեք ձայնի համար (1654)
* *Սուրբ երաժշտական էֆեկտներ* (Sacri musicali affetti), գիրք I (1655)
* *Quis dabit mihi* (1656)
* *Արիետա մենակատարներ համար* (1657)
* *(Diporte di Euterpe)* կամ Կանտատներ և արիետաներ մենակատարների համար (1659)
* *Արիաներ մենակատարների համար* (1664)

Բարբարա Ստրոցցիի աշխատանքները վերահրատարակվում և օգտագործվում են մինչև օրս։

## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն
* Rosand E. The Voice of Barbara Strozzi// Women Making Music/ Ed. J.M. Bowers, J. Tick. Champagne-Urbana: University of Illinois Press, 1986, p.&nbsp;168—190

## Արտաքին հղումներ

* Ноты на Choral Public Domain Library

Կատեգորիա:Բնօրինակում անաղբյուր հոդվածներ
Կատեգորիա:Թատրոնի դերասանուհիներ
Կատեգորիա:Իտալացի երգչուհիներ
Կատեգորիա:Իտալացի կին երաժիշտներ
Կատեգորիա:Իտալացի կոմպոզիտորներ
Կատեգորիա:Իտալացի օպերային երգչուհիներ
Էթիլեթեր

**Էթիլեթեր**, դիէթիլեթեր, եթեր (C_2H_5)_2O, օրգանական միացություն, կարևորագույն եթերը։ Էթիլեթերը շարժուն, հեշտ ցնդող, անգույն, յուրահատուկ հոտով հեղուկ է, եռման ջերմաստիճանը՝ 34,6&nbsp;°C, խտությունը՝ 713,5 կգ/մ³: Էթիլեթերը դյուրավառ է, գոլորշիներն օդի հետ առաջացնում են պայթուցիկ խառնուրդներ։ Լավ լուծիչ է օրգ. բազմաթիվ միացությունների համար։ Հիմքերի և ալկալիական մետաղների նկատմամբ կայուն է։ Թթվածնի ազատ էլեկտրոնային զույգի հաշվին միացնում է կոորդինացիոն-չհագեցած մետաղների աղեր (Լյուիսի թթուներ)՝ առաջացնելով էթիլեթերատներ, օրինակ՝ (C_2H_5)_2O^+ - \bar BF_3: Ստացվում է էթիլալկոհոլից H_2SO_4-ով ջուր պոկելով (այստեղից էլ սկզբնական անվանումը՝ ծծմբային եթեր)։ Էթիլեթերը մեծ կիրառություն ունի բժշկության մեջ։ Օժտված է ուժեղ նարկոտիկ հատկությամբ։ Ինհալյացիոն ընդհանուր անզգայացման (նարկոզ) նպատակով օգտագործվում է գերօքսիդներից հատուկ եղանակով զտված էթիլեթեր (Aether aethylicus pro narcosi), որի գոլորշիների խտությունը պետք է կազմի 15–25 ծավալային տոկոս, իսկ անզգայացումը շարունակելու դեպքում՝ 5–8 ծավալային տոկոս։ Էթիլեթերը կարելի է զուգորդել միոռելաքսանտների հետ, որոնք ուժեղացնում են կմախքային մկանների թուլացումը և կրճատում էթիլեթերի պահանջվելիք քանակությունը։ Ռեֆլեկտոր մեխանիզմով թիլեթերը խթանում է սրտի ածխատանքը, բարձրացնում արյան ցածր ճնշումը, գրգռում շնչառական ուղիների լորձաթաղանթը (վերջինս ընդհանուր անզգայացման ժամանակ, բրոնխոպնևմոնիայից խուսափելու նպատակով, կանխվում է ատրոպինով)։ Էթիլեթերը հակացուցված է թոքերի տուբերկուլոզի, շնչառական ուղիների սուր բորբոքումների, ներգանգային ճնշման բարձրացման, երիկամային ծանր հիվանդությունների, սրտային ապակոմպենսացման, շաքարային հիվանդության և ացիդոզի ժամանակ։

Կատեգորիա:Եթերներ
Տիրուհի Կոստանյան

**Տիրուհի Կոստանյան** (**Կոստանյանց,** ), հայ մշակութային գործիչ, թարգմանիչ։

## Կենսագրություն
Տիրուհի Կոստանյանը ծնվել է 1865 թվականին Ալեքսանդրապոլում (այժմ՝ Գյումրի)։ Կրթությունը ստացել է տեղի Արղության հայ օրիորդաց դպրոցում, այնուհետև՝ Թիֆլիսի Գայանյան օրիորդաց դպրոցում։

1886 թվականին ամուսնացել է հայագետ Կարապետ Կոստանյանի հետ։ Նրանք մեկնել են Ռուսաստան, որտեղից էլ՝ Եվրոպա։ Այնտեղ Տիրուհի Կոստանյանը կատարելագործել է գերմաներենի իմացությունը։ Կովկաս վերադառնալուց հետո նա ունեցել է մշակութային գործունեություն։

1890-ական թվականներին թարգմանություններ է կատարել ռուսերենից և գերմաներենից, որոնք հրապարակվել են արևելահայ մամուլում, մասնավորապես, «Արձագանք», «Լումա», «Հանդես գրականական և պատմական» և այլ պարբերականներում։

## Աշխատություններ
Տիրուհի Կոստանյանն օգտագործել է Մարգարիտ կեղծանունը։ 1892 թվականին «Արձագանք» թերթում նրա թարգմանությամբ լույս է տեսել Հենրիկ Իբսենի «Նորա» պիեսը։ Երկու տարի անց նա արձակ է թարգմանել Ուիլյամ Շեքսպիրի «Լիր արքա» ողբերգությունը։ Նույն թերթում տպագրել է «Իմ մանկական հիշողություններից» աշխատությունը և «Աղեքսանդրապոլ քաղաքի հրավերները» ազգագրական երկը։ 1903 թվականին «Ոստիկ» ժողովածուում հրապարակվել է Տիրուհի Կոստանյանի «Իմ ճանապարհորդական հիշողություններից» հուշագրությունը։ Նրա թարգմանած մանկական ստեղծագործություններից մի քանիսը հրատարակվել են առանձին գրքույկներով և արժանացել մամուլի ջերմ գնահատականին։ Եվս մեկ գրքույկ տպագրել է Արղության հայ օրիորդաց դպրոցի մասին։

Տիրուհի Կոստանյանը կյանքից հեռացել է 1951 թվականին, Թբիլիսի քաղաքում։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Հայ մշակութային գործիչներ
Կատեգորիա:Հայ թարգմանիչներ
Կատեգորիա:Կեղծանուններ
Ալեքսանդր Մարության (գեղանկարիչ)

**Ալեքսանդր Մարության** (), գեղանկարիչ, աբստրակցիոնիստ։

## Կենսագրություն
Ալեքսանդր Մարությանը ծնվել է 1953 թվականի. հուլիսի 29-ին, Հյուսիսային Կովկասում։ Հայտնի է նաև «Ամառ» մականունով։ Հայաստան Է տեղափոխվել 1969 թվականին։ Մասնագիտական կրթությունը ստացել է Երևանի Փանոս Թերլեմեզյանի անվան գեղարվեստի ուսումնարանում, որն ավարտել է 1975 թվականին։

1986-1990 թվականներին Ալեքսանդր Մարությանը եղել է Թիֆլիսի վրացական դիզայներական ֆոնդի գեղարվեստական ղեկավարը, մասնակցելով տարբեր դեկորատիվ ճարտարապետական նախագծերի։ 1993 թվականին զբաղեցրել է Հայաստանի Ժողարվեստի թանգարանի տնօրենի պաշտոնը։

1994 թվականին տեղափոխվել է Ամերիկայի Միացյալ Նահանգներ։ 1999-2006 թվականների ընթացքում Նյու Յորքում և Լոս Անջելեսում աբստրակտ ոճով ստեղծել է մի շարք ֆիլմեր, որպես նոր արտիստիկ արտահայտման միջոց, որին անվանել է «վիդեոնկարչություն» (Videopainting): Այդ ընթացքում մի շարք փորձարկումներ է կատարել՝ լույսի էներգիայի վիդեոհոլովակներ նկարահանել և բացահայտել ֆրակտային կառուցվածքներ։

Ճարտարապետ Սևակ Պետրոսյանի հետ 2003 թվականից Լոս Անջելեսում աշխատել է որպես նկարիչ, գրաֆիկ-դիզայներ։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ

Կատեգորիա:Հայ գեղանկարիչներ
Կատեգորիա:Հայ դիզայներներ
Վահագն Խաչատրյան (կինոռեժիսոր)

**Վահագն Տիգրանի Խաչատրյան** (), հայ կինոռեժիսոր։

## Կենսագրություն
Վահագն Տիգրանի Խաչատրյանը ծնվել է 1977 թվականի հուլիսի 29-ին, Երևանում։ Միջնակարգ կրթությունը ստացել է 1984-1994 թվականներին՝ Երևանի թիվ 172 միջնակարգ դպրոցում, որից հետո՝ 1994-1999 թվականներին ուսումը շարունակել է Երևանի Խաչատուր Աբովյանի անվան հայկական պետական մանկավարժական ինստիտուտի գեղարվեստական ֆիլմերի ռեժիսուրա ֆակուլտետում։

1996 թվականին հիմնադրել է Էսքիզ ստուդիա ընկերությունը, միաժամանակ հադիսացել է այդ ընկերության տնօրենը։ 2006-2011 թվականներին եղել է «Ինտերակտիվ Թիվի» ընկերության տնօրենը, հանդիսանալով հիմնադիր բաժնետեր։ «Ալա բալա նիցա», «Սուպեր մամա», «Սիրո գործակից» ֆիլմերի բեմադրող ռեժիսորն է։

2012 թվականին նշանակվել է «Ա-ԹԻՎԻ հեռուստաընկերության» գլխավոր տնօրեն։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
*Վահագն Խաչատրյան. Կինոն ազատ գոտի է
*Կինոռեժիսորներ Վահագն Խաչատրյանը և Գուժ Թադևոսյանը մրցանակների են արժանացել «ԱՊՀ երկրների երիտասարդ կինո» ֆորումում
*Գլխավոր մրցանակը բերվել է Հայաստան

Կատեգորիա:Հայ կինոռեժիսորներ
Մորեխիկ

**Մորեխիկ**, ցատկեր կատարելու սարքավորում, բաղկացած է զսպանակից, բռնակներից, ոտնակներից և հիմնական հարթակից։ Մարդը ոտքերով ճնշում է գործադրում 
մինի|Ռուսական արտադրության փոքր «Մորեխիկ»
զսպանակի վրա, իսկ այն տալիս է նրան հակադարձ ազդակ։ Անգլախոս երկրներում հայտնի է որպես անգլ. pogo stick, որտեղ PoGo հապավումն առաջացել է «Pohlmann und Goppel և stik -ձողիկ» բառերից։
մինի|368x368փքս|Գործադրման մեխանիզմը

## Մրցույթ
**Pogopalooza**-ն ձողերի աշխարհի առաջնություն է։

Վերջին տաս տարում Ամերիկայում պոգինգը ձեռք բերեց մեծ ճանաչում, և ավելի ու ավելի մոտ դարձավ քաղաքային և արտառոց տեսակի սպորտաձևերին
Մոտավորապես տաս տարի առաջ, Դեյվ Արմսթրոնգը ստեղցեց մի փոքր կայք, որը նվիրված էր պոգինգին։ Շուտով այն տարածվեց համացանցային մի կազմակերպության մեջ, որի կազմում էին Ամերիկայի տարբեր քաղաքներից պոգինգ խաղացողները։ Հենց որ 2004 թվականին առաջացավ 
հավասարակշռությունը պահող սարքը, պոգինգը վերածվեց  «մանկական զվարճանքից» վերածվեց ծայրահեղ իրավիճակային սպորտաձև։ Հենց այդ ժամանակ ստեղծվեց Pogopalooza 1-ը։
Մրցույթի ժամանակ պոգերները մրցում են 4 անվանակարգերում` Big Air,Tech, Best Trick, և High Jump
մինի|''Under Leg Barspin (ULBS)'' հնարք. Պոգոյի հնարքները նման են ինքնագնացի հնարքներին
* Pogopalooza 1-ը անցկացվել է 2004 թվականին  Լինկոլնում, Նեբրասկայում։
* Pogopalooza 2-ն անցկացվել է 2005 թվականին Չիկագոյում, Իլինոյսում։
* Pogopalooza 3-ն անցկացվել է 2006 թվականին Օլբանիում, Նյու-Յորքում։
* Pogopalooza 4-ն անցկացվել է 2007 թվականին Հանթինգթոն-Բիչում, կալիֆոռնիայում:Ֆրեդ Գրժիբովսկին բարձր ցատկի համաշխարային ռեկորդ սահմանեց, թռչելով 7-6 դյույմ 2,28 մետր բարձրությամբ հավասարակշռությունը պահող սարքի օգնությամբ։
* Pogopalooza 5-ն անցկացվել է 2008 թվականին Բուենա այգում, Կալիֆոռնիայում։ Այդ ժամանակ 15-ամյա Դանիել Մահոունին համաշխարհային ռեկորդը սահմանեց՝ թռչելով 7-7 դյույմ 2,31 մետր բարձրությունից։
* Pogopalooza 6-ն անցկացվել է 2009 թվականին Շենլիի հրապարակում, Օքլենդում (Պետերբուրգ)։ Ազատ ոճի մրցումներում առաջին տեղը զբաղեցրեց Բիֆ Հաթչինսոնը:Դանիել Մահոունին սահմանեց իր իսկ ռեկորդը` թռչելով 8 ֆուտ 5 դյույմ 2,57 մետր բարձրությունից։

Ձիարշավում մեկ րոպեում ամենաշատը ցատկում էր 221, իսկ ամենաքիչը մեկ րոպեում` 41 ցատկ։

* Pogopalooza 7-ն անցկացվել է Սոլթ Լեյք Սիթիում, Յուտայում,2010 թվականի օգոստոսի 21-ին։ Big Air-ի մրցանակաբաշխության ժամանակ առաջին տեղը զբաղեցրեց Ֆրեդ Գրժիբովսկին։ Բարձր ցատկում Դանիել Մահոունին կրկին ռեկորդ սահմանեց` թռչելով 9 ֆունտ 6 դյույմ 2,89 մետր բարձրությունից։

Տեխնիկայի անվանակարգում առաջին տեղը զբաղեցրեց Իռլ Պոտը։ Ամենաշատ թռիչքները մեկ րոպեում 240 ցատկ էին։

Պոգինգը հիմնականում վերջին 4-5 տարիների ընթացքում ձեռք բերեց միջազգային ճանաչում այնպիսի հաղորդումներում, ինչպիսիք էին` The Tonight Show with Jay Leno, America’s Got Talent, The Late Show with David Letterman, The Today Show, VH1, Sports Nation on ESPN, The Ellen DeGeneres Show, The Gong Show, The History Channel.

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Пого-палки в прошлом и настоящем, на суше и под водой
* 
* Официальный сайт фирмы Флайбар
* Официальный сайт фирмы Вертего 
* The bowgo project
* Pogopalooza

Կատեգորիա:Մարզական իրեր
Ջինա Լի Նոլին

**Ջինա Լի Նոլին** (, ), ամերիկացի դերասանուհի և ֆոտոմոդել։

## Կենսագրություն
Ջինա Լի Նոլինը ծնվել է 1971 թվականի նոյեմբերի 29-ին ԱՄՆ-ի Մինեսոտա նահանգի Դուլութ քաղաքում։

## Կարիերա
1993 թվականին Ջինա Լին իր կարիերան սկսել է որպես ֆոտոմոդել՝ «Միս Հավայան կղզիներ 1993» մրցույթում գրավելով երկրորդ տեղը։ Նկարահանվել է Փլեյբոյ, Esquire, *[[Maxim (ամսագիր)|Maxim]]*, *Stuff*, *[[FHM]]*, *Fitness*, *Woman’s World* և այլ ամսագրերի համար։ 1994-1995 թվականներին մասնակցել է «The Price Is Right» ամերիկյան խաղարկային հեռուստաշոուում։

1995 թվականին Նոլինը նկարահանվել է կինոյում։ Առաջնաելույթային դերը եղել է «Մալիբույի փրկարարները» սերիալի Նիլի Քեփշոուի դերը։ Սերիալում նկարահանվել է մինչև 1998 թվականը։ 2016 թվականին նկարահանվել է «Շնաձկների տորնադո 4» ֆիլմում։

## Անձնական կյանք
1991 թվականի մարտ-ապրիլ ամիսներին Ջինա Լին ամուսնացած է եղել Դևիդ Ալան Ֆայլերի, իսկ 1993-2004 թվականներին՝ Գրեգ Ֆալմանի հետ։ Վերջին ամուսնությունից Նոլինը ունեցել է իր առաջնեկ որդուն՝ Սփենսեր Մայքլ Գրեգորի Ֆալմանը (ծնվ. 03.06.1997)։

2004 թվականի սեպտեմբերի 3-ից Ջինա Լին ամուսնացած է հոկեիստ Քեյլ Հալսի հետ։ Այս ամուսնությունից Նոլինն ունեցել է իր երկրորդ և երրորդ երեխաներին՝ մեկ տղա (Հադսոն Լի Հալս) և աղջիկ (Ստելա Մոնրո Հալս)։

## Ֆիլմագրություն

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* 
* 
* 

Կատեգորիա:Ամերիկացի կինոդերասանուհիներ
Կատեգորիա:21-րդ դարի ամերիկացի դերասանուհիներ
Կատեգորիա:20-րդ դարի ամերիկացի դերասանուհիներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի մոդելներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի հեռուստատեսային դերասանուհիներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի հեռուստատեսային դեմքեր
Լողի համաշխարհային ռեկորդներ

[350px|thumb|right|[Մայքլ Ֆելփս (կենտրոնում)]]
**Լողի համաշխարհային ռեկորդները** սահմանված հատուկ կանոններով միևնույն պայմաններում  մարզիկների կողմից ցուցաբերած ամենաբարձր արդյունքն են։

## Կանոններ
Կանոնները վավերացվում են Լողի միջազգային ֆեդերացիայի (FINA) կողմից։
Կանոնները կարող են սահմանվել «երկար լողավազան» (50 մետր) կամ «կարճ լողավազան» (25 մետր) մրցակարգում։ FINA– ն ռեկորդները սահմանում է տղամարդկանց և կանանց մրցույթներում հաստատված ցուցանիշների համաձայն։

* Ազատ ոճ` 50 մ, 100 մ, 200 մ, 400 մ, 800 մ, 1500 մ
* Թիկնալող` 50 մ, 100 մ, 200 մ
* Բրաս` 50 մ, 100 մ, 200 մ
* Բատերֆլայ` 50 մ, 100 մ, 200 մ
* Ինտեգրված լող` 100 մ, 200 մ, 400 մ
* Էստաֆետային` 4×50 մ ազատ ոճ, 4×100 մ ազատ ոճ, 4×200 մ ազատ ոճ, 4×50 м Ինտեգրված լող, 4×100 մ Ինտեգրված լող
* Խառն անցումային` 4×50 մ Ազատ ոճ, 4×50 մ Ինտեգրված լող, 4×100 մ Ազատ ոճ, 4×100 մ Ինտեգրված լող։

## 50 մետր լողավազան
### Տղամարդիկ

Բացատրություն **# **— Ռեկորդն սպասում է վավերացման;
կ— որակավորում, կե — կիսաեզրափակիչ, է — 1--ին էտապ, էկ −որակավորման 1-ին աստիճան, б —եզրափակիչ,  † — ամենաերկար լող; ժլ —լող սահմանված ժամով

### Կանայք

Բացատրություն **# **— Ռեկորդն սպասում է վավերացման;
կ— որակավորում, կե — կիսաեզրափակիչ, է — 1--ին էտապ, էկ −որակավորման 1-ին աստիճան, б —եզրափակիչ,  † — ամենաերկար լող; ժլ —լող սահմանված ժամով

### Խառը ռելեներ

## 25 մետր լողավազան
### Տղամարդիկ

Բացատրություն **# **— Ռեկորդն սպասում է վավերացման;
կ— որակավորում, կե — կիսաեզրափակիչ, է — 1--ին էտապ, էկ −որակավորման 1-ին աստիճան, б —եզրափակիչ,  † — ամենաերկար լող; ժլ —լող սահմանված ժամով

### Կանայք

Բացատրություն **# **— Ռեկորդն սպասում է վավերացման;
կ— որակավորում, կե — կիսաեզրափակիչ, է — 1--ին էտապ, էկ −որակավորման 1-ին աստիճան, б —եզրափակիչ,  † — ամենաերկար լող; ժլ —լող սահմանված ժամով

### Խառը ռելեներ

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ

Կատեգորիա:Լող
Կատեգորիա:Ռեկորդներ
Կատեգորիա:Սպորտի ռեկորդներ և վիճակագրություն
Կատեգորիա:Ցանկեր:Սպորտ
Կայենեյան պղպեղ

**Կայենեյան պղպեղ,** տաքդեղների ընտանիքին պատկանող *Capsicum frutescens* տեսակի պղպեղ *(*թփերով պղպեղ)։ Ըստ մեկ աղբյուրի հոմանիշը Capsicum annuum-ն է (պղպեղ), մյուս տարբերակով կոչվում է Կապսիկում (տաքդեղ)։ Բացի այդ, կայենենյան պղպեղը կարելի է

մինի|<center>''Capsicum frutescens''</center>համարել Capsicum chinense Jacq (չինական պղպեղ)։ Պղպեղի կծվության աստիճանը մոտավորապես 30.000-50.000 է։

Պտուղներն ունեն ուժեղ կծու համ կապսաիցինի (ալկալոիդ) զգալի քանակության պատճառով (կծվության աստիճանը կախված է պղպեղի տեսակից)։ Պտղի տեսքը բնորոշ է  բանջարեղենային պղպեղներին, սակայն երկարությունը լոբու չափսից կարճ է (1,5 x 0,5 սմ)։

Այս և այլ կծու կարմիր պղպեղներին երբեմն անվանում են  «չիլի պղպեղ»։

## Բուսաբանական  նկարագրություն
Բազմամյա այս թփի բարձրությունը 20-120 սմ է, խնամված հողի մեջ նրանց բարձրությունը հասնում է 3 մետրից ավելի։

Տերևները ձվաձև են, հարթ, կանոնավոր շարքով։

Ծաղիկները հիմնականում սպիտակ են, դեղին կամ մանուշակագույն։

Պտուղը դատարկ միջուկով հատապտղի երկար տեսակն է։ Կեղևի հաստությունը 1-2 միլիմետր է։ Գույնը՝ կանաչ է, դեղին (տեխնիկական աստիճանի ((սպառողական )) հասուն), բաց նարնջագույն, կարմիր և ավելի մութ երանգներով (կենսաբանական հասունացման դեպքում)։

## Պատմություն և արտադրում
*Capsicum frutescens* տեսակի տաքդեղը Լատինական Ամերիկայում հանդիսանում է հին մշակաբույս։

Կայենեյան պղպեղի հայրենիքը Հարավային Հնդկաստանն է և Ճավա կղզին։

Խոշոր արտադրող երկրներն են՝ ԱՄՆ-ն (Կալիֆոռնիա), Մեքսիկան, Բրազիլիան, Կոլումբիան, Գայանան, Արևմտյան Աֆրիկայի, Վիետնամի, Հնդկաստանի, Ինդոնեզիայի մի շարք շրջաններ։

Պղպեղներ աճեցնում են նաև փակ հողաշերտի մեջ՝ ջերմոցներում, ծաղիկների ծաղկամաններում և  պատշգամբներում, ինչպես սենյակային բույսերը։

## Տես նաև
* Կարմիր պղպեղ

## Գրականություն
* 
* 
* 
* 

## Ծանոթագրություններ

Կայենեյան պղպեղ
Կատեգորիա:Հարավային Ամերիկայի բուսական աշխարհ
Էմանուելե Պեսարեզի

**Էմանուելե Պեսարեզի** (, ), իտալացի նախկին ֆուտբոլիստ, ով վերջին անգամ խաղացել է Սերիա D-ում, Անկոնա 1905 ֆուտբոլային ակումբի կազմում։ Նա արագ և ագրեսիվ պաշտպան էր, ով հայտնի էր իր արագության և հակագրոհներ կազմակերպելու կարողության համար։

## Ակումբային կարիերա
Պեսարեզին սկսել է իր կարիերան հայրենի քաղաքի Անկոնա ակումբում, Սերիա B-ում։

### Սամպդորիա
1995 թվականին նա տեղափոխվել է Serie A` խաղալով Սամպդորիա ակումբում։ 1998-99 մրցաշրջանում չընդգրկվելով հիմնական կազմում, նա վարձավճարով տեղափոխվել է Սերիա B` խաղալով Նապոլի ֆուտբոլային ակումբում։ 1999-2000 մրցաշրջանում նա վերադարձել է Սամպդորիա` խաղալով սակայն Սերիա B-ում։

### Լացիո
2000 թվականին նա տեղափոխվել է Սերիա A` խաղալով Լացիո ֆուտբոլային ակումբում։ Նա ընդամենը երկու անգամ է խաղացել Սերիա A-ում` 2000-2001 թվականներին։ Հաջորդ մրցաշրջանում նա վարձավճարով տեղափոխվել է Բենիֆիկա ֆուտբոլային ակումբ։

### Կիևո
2002 թվականին նա տեղափոխվել է Սերիա A` խաղալով Կիևո ֆուտբոլային ակումբում` որպես Քրիստիան Մանֆրեդինիի գործարքի մաս։ Նա 2002-2003 մրցաշրջանում լիգայի ընթացքում ընդգրկվել է հիմնական կազմում 7 անգամ։ Հետո նա թողել է Տերնանան` տեղափոխվելով Սերիա B-ի Իոան ակումբ, որտեղ խաղացել է 22 խաղ։

### Սերիա B
2004-05 մրցաշրջանում մեկ անգամ խաղալուց հետո, նա տեղափոխվել է Սերիա B` միանալով Տորինո ֆուտբոլային ակումբին 2005 թվականի հունվարին։ Հետո նա մնացել է Սերիա B-ում` խաղալով Պեսկարա և Տրիեստինա ֆուտբոլային ակումների համար։ 2007-08 մրցաշրջանում նա նոր պայմանագիր է կնքել Տրիեստինայի հետ։ Նա 27 խաղերում անցկացրել է 24 մեկնարկ։

### Ուշ կարիերա
2008-09 մրցաշրջանում նա խաղացել է Կրեմոնեսեում` մասնակցելով Lega Pro Prima դիվիզիոնին։

Գրեթե մեկ տարի պայմանագրից դուրս մնալուց հետո նա համաձայնել է միանալ Eccellenza Marche-ի Piano San Lazzaro սիրողական թիմին 2009-10 մրցաշրջանի վերջին շրջանի համար։

2010–11 մրցաշրջանում նաև նա խաղում է որպես ավագ՝ նույն թիմի հետ, որը 2010-ի ամռանը դարձել է Անկոնա 1905։

## Միջազգային կարիերա
Պեսարեզին ոսկե շքանշան է ստացել 1997 թվականի Միջերկրածովյան խաղերում Իտալիայի մինչև 21 տարեկանների հավաքականում։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* FIGC  

Կատեգորիա:Տղամարդկանց ֆուտբոլի պաշտպաններ
Կատեգորիա:Կիևոյի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Լացիոյի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Սամպդորիայի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Տորինոյի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Տրիեստինայի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Բենֆիկայի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Պեսկարայի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Կրեմոնեզեի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Տերնանայի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Իտալացի ֆուտբոլային մարզիչներ
Դասակարգային խտրականություն

**Դասակարգային խտրականություն, կլասսիզմ** (), սոցիալական դասի խտրականություն կամ նախապաշարմունք այս կամ այն դասի ներկայացուցիչների նկատմամբ։ Տերմինը օգտագործվում է ինչպես կենցաղային, այնպես էլ` համակարգված խտրականության վերաբերյալ։

Մարդու իրավունքների և հիմնարար ազատությունների պաշտպանության մասին Եվրոպական կոնվենցիայի 14-րդ հոդվածն արգելում է դասակարգային խտրականությունը այլ տեսակների (գենդերային, ռասայական, կրոնական և այլն) հետ միասին։

## Մակարդակներ և տեսակներ
Ամերիկացի տնտեսագետ Չակ Բարոնն առանձնացնում է դասակարգային խտրականության մի քանի մակարդակ.

* *Մակրո մակարդակ*` մի դասի համակարգված շահագործում և ճնշում մյուս դասի կողմից։
* *Միջին մակարդակ*` նախապաշարմունք, կողմնակալ վերաբերմունք` ըստ հասարակական կարծիքի խտրական դասերի անդամների նկատմամբ (օրինակ` այն ընկալումը, որ ցածր եկամուտ ունեցող մարդիկ ըստ սահմանման հիմար են կամ ծույլ)։ Այս մակարդակում ԶԼՄ-ները կարևոր դեր են խաղում։
* *Միկրո մակարդակ*` ամենօրյա խտրականություն, այլ անձանց շահերի ոտնահարում անձ-անձի մակարդակով։

Բարոնը տարբերակում է բանվորների նկատմամբ խտրականությունը և աղքատների նկատմամբ խտրականությունը` որպես կլասսիզմի տարբեր դրսևորումներ։

## Կապ խտրականության այլ ձևերի հետ
Գերմանացի սոցիոլոգ Բեթինա Ռոսը գրում է, որ «այսօր անվիճելի է համարվում այն փաստը, որ ռասիզմը, սեքսիզմը և կլասսիզմը աշխատում են միմյանց աջակցելու համար և շատ ընդհանուր բաներ ունեն, չնայած դրանք ամբողջովին չեն համընկնում միմյանց»։

Խտրականության տարբեր համակարգերի միջև փոխկապակցվածության վերլուծությամբ զբաղվում է ինտերսեկցիոնալության տեսությունը։

## Տես նաև
*Խտրականություն
*Գերակայության գաղափարախոսություն
*Դասակարգային կառուցվածք
*Մարքսիզմ
*Ինտերսեկցիոնալություն
*Դասակարգային պայքար

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Խտրականություն
Նարեկի Տիրամոր հայ կաթողիկե թեմի առաջնորդարան (Գլենդել)

մինի|Սուրբ Գրիգոր Լուսավորիչ կաթողիկե եկեղեցի
**Գլենդելի Սուրբ Մարիամ Աստվածածնի Նարեկ թեմ** (լատ. Eparchia Dominae Nostrae Naregensis), հայ կաթողիկե եկեղեցու թեմ, որի կենտրոնը գտնվում է  ԱՄՆ-ի  Կալիֆոռնիա նահանգի Գլենդել քաղաքում։ Գլենդելի Սուրբ Մարիամ Աստվածածնի Նարեկ թեմը միակ թեմն է ԱՄՆ-ում և Կանադայում բնակվող հայ կաթողիկե եկեղեցու հավատացյալների համար։ Գլենդելի Սուրբ Մարիամ Աստվածածնի Նարեկ թեմի տաճարը Սուրբ Գրիգոր Լուսավորչի եկեղեցին է։ Նախկինում թեմի մայր տաճարը Սուրբ Աննա եկեղեցին էր, որը գտնվում է Բրուքլինում։

## Պատմություն
1981 թվականի հուլիսի 3-ին Սուրբ Աթոռը հիմնում է Հայ կաթոլիկ եկեղեցու Միացյալ Նահանգների և Կանադայի Առաքելական քրմապետությունը։
2005 թվականի  սեպտեմբերի 12-ին Հռոմի պապ Բենեդիկտոս XVI-ը հրապարակել է «Qui nuper successimus» կոնդակը, որը ԱՄՆ-ի և Կանադայի առաքելական քրմապետությունը վերափոխել է Նյու Յորքի Սուրբ Մարիամ Աստվածածնի Նարեկ թեմի։ 2014 թվականի դեկտեմբերի 29-ին թեմը ստացել է իր ներկայիս անվանումը, որը կապված էր թեմի մայր տաճարի Նյու Յորքից Գլենդել տեղափոխման հետ։

## Թեմի հոգևորականներ
* Եպիսկոպոս Միքայել Ներսես Սեթյան (3.07.1981 - 18.09.1993),
* Եպիսկոպոս  Հովհաննես Դերձակյան Ջի Էյ Էմ (5.01.1995 - 30.11.2000),
* Եպիսկոպոս  Միքայել Մուրադյան Այ Ջի Փի Բի (30.11.2000 - 21.05.2011),
* Եպիսկոպոս Միքայել Մուրադյան Այ Ջի Փի Բի (2011 թվականի մայիսի 21-ից)։

## Ծխական համայնքների ցուցակ
Թեմի ծխական համայնքները գտնվում են հետևյալ քաղաքներում,
* Բոստոն - Սուրբ Խաչ եկեղեցի,
* Գլենդել - Սուրբ Գրիգոր Լուսավորչի տաճար,
* Դետրոյտ - Սուրբ Վարդանի եկեղեցի,
* Լիթլ Ֆոլս - Սուրբ սրտի եկեղեցի,
* Լոս Անջելես - Նահատակաց Սուրբ Մարիամ Աստվածածին եկեղեցի,
* Մոնրեալ - Սուրբ Աստվածածին Մարիամ Նարեկի եկեղեցի,
* Նյու Յորք - Սուրբ Աննայի եկեղեցի,
* Տորոնտո - Սուրբ Գրիգոր Լուսավորչի եկեղեցի,
* Ֆիլադելֆիա - Սուրբ Մարկոսի եկեղեցի։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Պաշտոնական կայք

Կատեգորիա:Միացյալ Նահանգների և Կանադայի թեմ