Շառլոտ Մեկլենբուրգ-Շտրելիցցի

**Շառլոտ Մեկլենբուրգ-Շտրելիցցի** (Սոֆիա Շառլոտ, ), Մեծ Բրիտանիայի և Իռլանդիայի թագուհի՝ Ջորջ III-ի կինը 1761 թ. սեպտեմբերի 8-ի ամուսնությունից մինչև իր մահը 1818 թ։ 1800 թ. միության ակտերը միացրեց Մեծ Բրիտանիան և Իռլանդիան՝ կազմելով Մեծ Բրիտանիայի և Իռլանդիայի միացյալ թագավորություն։  

Շառլոտը ծնվել է Գերմանիայի հյուսիսում գտնվող Մեկլենբուրգ-Շտրելից իշխող ընտանիքում։ 1760 թվականին երիտասարդ և չամուսնացած Ջորջը III-ը ժառանգեց բրիտանական գահը։ Քանի որ Շառլոտն անչափահաս գերմանացի արքայադուստր էր, ով չէր հետաքրքրվում քաղաքականությամբ, թագավորի մայրը նրան համարեց հարմար կին, և նրանք ամուսնացան 1761 թվականին: Ամուսնությունը տևեց 57 տարի և նրանք ունեցան 15 երեխա, որոնցից 13-ը ողջ մնաց մինչև չափահասություն: Նրա երեխաներից երկուսը ապագայում դարձան բրիտանական միապետներ՝ Ջորջ IV և Ուիլյամ IV, ինչպես նաև Շառլոտ՝ արքայադուստր Ռոյալ, ով դարձավ Վյուրտեմբերգի թագուհին և Արքայազն Էռնեստ Օգոստոս, ով դարձավ Հանովերի թագավոր: 
Շառլոտը արվեստների հովանավոր էր և սիրողական բուսաբան՝ օգնելով ընդլայնել Քյուի այգիները։ Նա Մեծ Բրիտանիա բերեց տոնածառի ավանդույթը՝ 1800 թվականին զարդարելով մեկ տոնածառ Վինձորի երեխաների համար Սուրբ Ծննդյան տոնակատարության ժամանակ։ Նա շատ էր անհանգստանում իր ամուսնու՝ Ջորջ III-ի ֆիզիկական և հոգեկան առողջական խնդիրների համար, որոնք ավելի ուշ դարձան անբուժելի։ Շառլոտը սերտ կապեր ուներ Ֆրանսիայի թագուհի Մարի Անտուանետի հետ, իսկ Ֆրանսիական հեղափոխությունը, հավանաբար, խորացրեց Շառլոտի հոգեբանական ծանրաբեռնվածությունը։ Նրա ավագ որդին՝ Ջորջը, 1811 թվականին նշանակվեց իշխող արքայազն՝ հոր հիվանդության ծանրացման պատճառով։ Շառլոտը մահացավ 1818 թվականի նոյեմբերին, որդու՝ Ջորջի ներկայությամբ։ Ջորջ III-ը մահացավ ավելի քան մեկ տարի անց՝ հավանաբար անտեղյակ լինելով իր կնոջ մահվան մասին։

## Վաղ տարիներ
  
Մեկլենբուրգ-Շտրելիցի արքայադուստր Սոֆիա Շառլոտը ծնվել է 1744 թվականի մայիսի 19-ին։ Նա Դուքս Չարլզ Լուի Ֆրեդերիկ Մեկլենբուրգից, Միրոուի արքայազնի (1708–1752) և նրա կնոջ Սաքսի արքայադուստր Էլիզաբեթ Ալբերտինայի (1713–1761) կրտսեր դուստրն էր։ Մեկլենբուրգ-Շտրելից փոքր հյուսիս-գերմանական դքսություն էր Սուրբ Հռոմեական կայսրությունում։  

Դուքս Չարլզ Լուի երեխաները բոլորը ծնվել են Միրոուի Unteres Schloss-ում (Ներքին ամրոց)։ 1761 թվականին Ջորջ III-ի հետ նշանադրության ժամանակ դիվանագիտական զեկույցներում նշվում էր, որ Շառլոտը ստացել է «միջին կրթություն»։ Նրա դաստիարակությունը նման էր անգլիացի գյուղական ազնվականի աղջկա դաստիարակությանը։ Նա որոշակի տարրական գիտելիքներ ստացել էր բուսաբանությունում, բնական պատմությունում և լեզուներում, սակայն նրա կրթությունը կենտրոնացած էր կենցաղային կառավարման և կրոնի վրա, որը դասավանդում էր քահանա։ Միայն այն բանից հետո, երբ նրա եղբայրը՝ Ադոլֆուս Ֆրեդերիկ IV, 1752 թվականին ժառանգեց դքսական գահը, Շառլոտը ձեռք բերեց արքայական պարտականությունների և արքունական կյանքի փորձ։

## Ամուսնություն
  
Երբ Ջորջ III-ը դարձավ Մեծ Բրիտանիայի թագավոր՝ իր պապի՝ Ջորջ II-ի մահից հետո, նա 22 տարեկան էր և ամուրի։ Նրա մայրը՝ Սաքս-Գոթայի արքայադուստր Օգուստան, և նրա խորհրդատուները ցանկանում էին, որ նա շուտով ամուսնանա։  

17-ամյա Շառլոտը համարվել էր պոտենցիալ զուգընկեր, մասնավորապես այն պատճառով, որ նա մեծացել էր նշանակալի դեր չունեցող հյուսիս-գերմանական դքսությունում և, հետևաբար, չէր ունենա իշխանության քաղաքականության կամ կուսակցական փորձ կամ հետաքրքրություն։

Թագավորը 1761 թվականի հուլիսին իր խորհրդին հայտարարեց իր ցանկությունը՝ ամուսնանալ արքայադստեր հետ։ Դրանից հետո ուղարկվեց խումբ Գերմանիա՝ Շառլոտին Անգլիա բերելու համար։ Նրանք հասան Շտրելից 1761 թվականի օգոստոսի 14-ին և հաջորդ օրը նրանց Շառլոտի եղբայր՝ Դուքս Ադոլֆուս Ֆրեդերիկ IV-ը դիմավորեց, որի ժամանակ ստորագրվեց ամուսնական պայմանագիրը։  

Երեք օր տևած տոնակատարություններից հետո, 1761 թվականի օգոստոսի 17-ին, Շառլոտը ուղևորվեց Մեծ Բրիտանիա՝ ուղեկցվելով Ադոլֆուս Ֆրեդերիկի և բրիտանական պատվիրակության կողմից։ Օգոստոսի 22-ին նրանք հասան Կուքսհավեն, որտեղ նրանց սպասում էր մի փոքր նավատորմ՝ Անգլիա տանելու համար։ Ուղևորությունը շատ դժվար էր․ նրանք երեք փոթորիկի հանդիպեցին և վայրէջք կատարեցին Հարվիչում միայն սեպտեմբերի 7-ին։ Նրանք անմիջապես ուղևորվեցին Լոնդոն, գիշերեցին Ուիտհեմում՝ Լորդ Աբերկորնի նստավայրում, և հաջորդ օրը՝ ժամը 15:30-ին, ժամանեցին Սենթ Ջեյմս պալատ՝ Լոնդոնում։ Պալատի պարտեզի դարպասի մոտ թագավորը և նրա ընտանիքը դիմավորեցին Շառլոտին, որտեղ իր առաջին հանդիպումն էր իր փեսացուի հետ։  

Այդ նույն երեկո՝ 1761 թվականի սեպտեմբերի 8-ին, ժամը 21:00-ին, Շառլոտը ու Ջորջ III-ը ամուսնացան։ Արարողությունը տեղի ունեցավ Սենթ Ջեյմս պալատի արքայական մատուռում՝ Կենտերբերիի արքեպիսկոպոս Թոմաս Սեքերի գլխավորությամբ։ Արարողությանը ներկա էին միայն թագավորական ընտանիքը, Գերմանիայից ժամանած պատվիրակությունը և մի քանի հյուրեր։ Ջորջ III-ի և Շառլոտի թագադրությունը տեղի ունեցավ երկու շաբաթ անց՝ սեպտեմբերի 22-ին, Վեստմինսթերյան աբբայությունում։

## Թագուհին որպես կին
Ամուսնության օրը Շառլոտը շատ քիչ էր խոսում անգլերեն։ Այնուամենայնիվ, նա արագ սովորեց լեզուն, թեև խոսում էր ուժեղ գերմանական շեշտադրությամբ։ Մեկ դիտորդ նշում է․ «Նա սկզբում համեստ է, բայց շատ է խոսում, երբ գտնվում է իրեն ծանոթ մարդկանց շրջապատում»։

Ամուսնությունից մի քանի ամիս անց՝ 1762 թ․ օգոստոսի 12-ին, թագուհին ծնեց իր առաջին երեխային՝ Ջորջ Ուելսի արքայազնին։ Ամուսնության ընթացքում զույգն ունեցավ 15 երեխա, որոնցից միայն երկուսը Օկտավիոսը և Ալֆրեդը չապրեցին երկար տարիներ։

Սուրբ Ջեյմսի պալատը դարձավ թագավորական զույգի պաշտոնական նստավայրը, սակայն թագավորը վերջերս գնել էր մոտակա Բուքինգհեմյան տունը, որը գտնվում էր Սուրբ Ջեյմսի զբոսայգու արևմտյան ծայրում։ Ավելի փոքր և մասնավոր այս տունը նախատեսված էր որպես առանձնատուն։ Շուտով, 1762 թ․-ին թագավորը և թագուհին տեղափոխվեցին այս տուն, որը հետագայում հայտնի դարձավ որպես «Թագուհու տուն»։ 1775 թ․ խորհրդարանի ակտի համաձայն, տունը դարձավ թագուհի Շառլոտի սեփականությունը Սոմերսեթ Հաուսի փոխարեն։ Թագավորական զույգի երեխաներից մեծ մասն ապրեց Բուքինգհեմյան տանը, թեև Սուրբ Ջեյմսի պալատը պահպանեց իր պաշտոնական և արարողակարգային նշանակությունը:

Մեծ Բրիտանիայում Շառլոտի կառավարման առաջին տարիներին, նրա և նրա սկեսրոջ՝ Օգուստայի միջև լարված հարաբերությունները դժվարացնում էին Շառլոտի ադապտացումը։ Օգուստան խստորեն վերահսկում էր Շառլոտի կապերը և հրամայում էր նրա անձնակազմի մի շարք անդամներին հետևել նրա վարքին։ Օգուստան խանգարում էր Շառլոտի՝ սոցիալական շփումներ հաստատելու ջանքերին՝ հրամայելով նրան պահել խիստ արքունական էթիկետ։ Անգլիացին սիրում էր գյուղական զբաղմունքներ ու ձիավարություն և նախընտրում էր պահել իր ընտանիքի բնակարանը որքան հնարավոր է շատ այն ժամանակվա գյուղական քաղաքներում, օրինակ Քյու և Ռիչմընդ։ Շառլոտը սիրում էր անկանոն և հանգիստ տնային կյանքը, ինչը զարմանք էր առաջացնում խորհրդի որոշ անդամների մոտ, ովքեր ավելի սովոր էին շքեղության և խիստ պրոտոկոլի ցուցադրություններին։

1778 թվականից թագավորական ընտանիքը շատ ժամանակ էր անցկացնում նոր կառուցված բնակարանում՝ ՝Վինդսորում, Մեծ Վինդսոր այգում, որտեղ կինն էր վայելում եղջերու որսը։ Թագուհին պատասխանատու էր իրենց նոր բնակարանի ներքին ձևավորման համար, որը նկարագրել է թագավորական ընտանիքի բարեկամ և օրագիր գրող Մերի Դելանին. «Առաջին սենյակի մուտքը զարմանալի էր, ամբողջությամբ հարդարված գեղեցիկ հնդկական թղթերով, աթոռներով, տարբեր ասեղնագործություններով՝ օգտագործված տարբեր գույներ, ապակիներով, սեղաններով,լավագույն ճաշակով ընտրված լամպերով, ամեն ինչ նախատեսված էր՝ մեծ ուրախություն հաղորդելու վայրին»։

Շառլոտը բարեկամաբար էր վերաբերվում իր երեխաների սպասավորներին, ինչը արտացոլվում է այս նամակում, որը նա գրել է իր դստեր օգնականի՝ Մերի Հեմիլթոնի, համար.  

"Սիրելի Միսս Հեմիլթոն, Ի՞նչ կարող եմ ասել: Իրականում ոչի՛նչ, բայց ցանկանում եմ ձեզ լավ առավոտ՝  այդ գեղեցիկ կապույտ և սպիտակ սենյակում, որտեղ ես հաճույքով նստել և կարդացել եմ ձեզ հետ «Հեռավորությունը», մի բանաստեղծություն, որն այնքան հարազատ է ինձ, որ այս ամառ երկու անգամ կարդացի: Ահա, ինչպիսի օրհնություն է լավ ընկերներ մնալը։ Չէի կարծում, որ կճանաչեի բանաստեղծին կամ բանաստեղծությանը, եթե դուք ինձ ցույց չտայիք։  

Շառլոտը որոշ ազդեցություն ուներ քաղաքական գործերում թագավորի միջոցով: Նրա ազդեցությունը նուրբ և անուղղակի էր, ինչպես երևում է նրա եղբայր Չարլզի հետ ծածկագիր գրագրությունից։ Նա օգտագործում էր իր մոտեցումը Ջորջ III-ի մասին ինֆորմացիա ստանալու և գրառումներ անելու տարբեր գրասենյակների համար։ Շառլոտը հատկապես հետաքրքրված էր գերմանական հարցերով: Նա հետաքրքրվեց Բավարիայի իրավահաջորդության (1778–1779) պատերազմով, և հնարավոր է, որ իր ջանքերի շնորհիվ Թագավորը աջակցեց Բրիտանիայի միջամտությանը շարունակվող կոնֆլիկտում։

## Ամուսնու հիվանդության սկզբնական շրջան
  
Երբ Թագավորի մոտ 1765 թվականին առաջացավ իր հոգեկան խանգարումը, Արքայադուստր Օգուստան և Լորդ Բյութը չհայտնեցին Շառլոտին այս մասին: 1765 թվականի «Ռեգենցիայի օրինագիծը» նշում էր, որ եթե Թագավորը մշտապես անպիտան լինի կառավարելու համար, Շառլոտը պետք է դառնա ռեգենտ: Օգուստան և Բյութը այս կարգավորման դեմ էին պայքարում, սակայն քանի որ թագավորի հիվանդությունը 1765 թվականին համարվում էր ժամանակավոր, Շառլոտը ոչ միայն չիմացավ դրա մասին, այլև չէր ճանաչում «Ռեգենցիայի օրինագիծը»։

Թագավորի ֆիզիկական և հոգեկան խանգարման համար 1788 թվականին թագուհին խիստ անհանգստացավ ու վախեցավ: Շառլոտի սպասավորներից մեկը, լսեց նրա աղաղակը և լացը, որոնք արտացոլում էին «հուսահատության ձայն». «Ի՞նչ կլինի ինձ հետ: Ի՞նչ կլինի ինձ հետ»։ Երբ թագավորի մոտ գիշերը նորից սկսեցին հոգեկան խանգարման ախտանիշները, նա հրաժարվեց մնալ միայնակ Շառլոտի հետ ու հաջողությամբ պահանջեց, որ իրեն տրվի իր սեփական ննջասենյակը: Երբ բժիշկ Ռիչարդ Վարենը կանչվեց, Շառլոտին նորից չհայտնեցին և նա հնարավորություն չստացավ խոսելու նրա հետ այդ մասին: Երբ Շառլոտին ասացին, որ թագավորը պետք է տեղափոխվի Քյու, իսկ ինքը պետք է տեղափոխվի թագուհու տուն կամ Վինդսոր, նա հաջողությամբ պնդեց, որ նրան թույլ տան ուղեկցել իր ամուսնուն Քյու: Հետագայում, նա և իր դուստրերը հեռացվեցին Քյու՝ թագավորից առանձին և ապրեցին նրա հիվանդության ընթացքում մեկուսացած: Նրանք կանոնավոր այցելություններ էին անում, սակայն այդ այցերը հաճախ անհարմար էին լինում, քանի որ նա նրանց ընդունում էր, ուժեղ գրկում էր և չէր թողնում նրանց հեռանալ։

1788 թվականին թագավորի հիվանդության ժամանակ հակամարտություն ծագեց թագուհու և Ուելսի արքայազնի միջև, որոնք երկուսն էլ կասկածվում էին, որ ցանկանում էին ստանձնել թագավորությունը, եթե թագավորի հիվանդությունը մշտական ​​դառնա, ինչի արդյունքում նա ճանաչվեց կառավարելու համար ոչ պիտանի: Արքայազն Ջորջի հետևորդները, հատկապես պարոն Գիլբերտ Էլիսը, իրենց հերթին կասկածում էին թագուհուն բժիշկ Ֆրենսիս Ուիլիսի և վարչապետ Ուիլյամ Փիթ Կրտսերի օգնությամբ թագավորին հոգեպես անառողջ  ճանաչելու ծրագրի մեջ։ Բժիշկ Ուորենի խոսքով, բժիշկ Ուիլիսը նրան ճնշել էր՝ թագավորին խելագար հայտարարելու մեջ Շառլոտի հրամանով։  
1789 թվականի Ռեգենցիայի օրինագծում Ուելսի արքայազնը հայտարարվում է որպես ռեգենտ, եթե թագավորը մշտապես խելագար դառնա, սակայն այն նաև հայտարարում է, որ Թագավորը, իր խորհուրդը և փոքր երեխաները ենթարկվելու են Շառլոտի հսկողությանը։ Շառլոտը օգտագործեց այս օրինագիծը, երբ մերժեց Ուելսի արքայազնին՝ տեսնել Թագավորին միայնակ, նույնիսկ երբ նա նորից ճանաչվեց առողջ 1789 թվականի գարնանը։ Ռեգենցիայի շուրջ կոնֆլիկտը հանգեցրեց լուրջ վիճաբանության Ուելսի արքայազնի և իր մոր միջև։ Վիճաբանության ժամանակ մայրը մեղադրել էր նրան՝ իր թշնամիների հետ դաշինք կնքելու մեջ, մինչ արքայազնը նրան անվանել էր Թագավորի թշնամի։ Նրանց կոնֆլիկտը տարածվեց, երբ Շառլոտը մերժեց նրան հրավիրել թագավորի ապաքինման առթիվ տեղի ունեցած համերգին, ինչը սկանդալ ստեղծեց։ Քանի որ թագավորը աստիճանաբար դարձավ մշտապես խելագար, Շառլոտի բնավորությունը փոխվեց, նա զարգացրեց մի բացասական հուզական վիճակ և այլևս չէր վայելում հասարակական կյանքին մասնակցելը, նույնիսկ այն երաժշտական համերգներին, որոնք նախկինում շատ էր սիրում. և նրա հարաբերությունները մեծահասակ երեխաների հետ ծանրացան։ 1792 թվականից սկսած նա գտավ որոշ հանգստություն իր ամուսնու մասին հոգ տանելու ժամանակ՝ պլանավորելով իր նոր բնակարանի պարտեզներն ու դեկորացիաները՝ Վինձորի Տուն այգում։

1804 թվականից սկսած, երբ թագավորը սկսեց դրսևորել անկումային հոգեկան առողջություն, Շառլոտը արդեն իսկ քնում էր առանձին ննջասենյակում, սնվում էր առանձին և չէր փորձում հանդիպել ամուսնուն միայնակ։

## Հետաքրքրություններ

[thumb|Թագուհի Շառլոտը պետական ​​հագուստով, հեղինակ՝ [Ջոշուա Ռեյնոլդս, 1779թվ]]

Շառլոտը և նրա ամուսինը գերմանական երաժշտության գիտակներ էին, ովքեր առանձնահատուկ կերպով սիրում էին գերմանացի արտիստներին և կոմպոզիտորներին։ Նրանք Ջորջ Ֆրիդերիկ Հենդելի երաժշտության կրքոտ երկրպագուներն էին։

1764 թվականի ապրիլին Վոլֆգանգ Ամադեուս Մոցարտը, որն այն ժամանակ ութ տարեկան էր, իր ընտանիքի հետ ժամանեց Բրիտանիա՝ իրենց Եվրոպայի մեծ շրջագայության ժամանակ և մնաց այնտեղ մինչև 1765 թվականի հուլիսը։ Մոցարտի ընտանիքը դատարան է կանչվել մայիսի 19-ին և Վոլֆգանգը նվագեց մեծ ամբոխի առջև ժամը վեցից մինչև տասը:

Թագուհի Շառլոտը սիրում էր զբաղվել բուսաբանությամբ և մեծ հետաքրքրություն էր ցուցաբերում Քյուի այգիների նկատմամբ: Բացահայտումների դարաշրջանում, երբ այնպիսի ճանապարհորդներ և հետախույզներ, ինչպիսիք են ծովագնաց Ջեյմս Քուքը և պարոն Ջոզեֆ Բենքսը անընդհատ տուն էին բերում բույսերի նոր տեսակներ։ Նրա հետաքրքրությունը բուսաբանության նկատմամբ հանգեցրեց նրան, որ հարավաֆրիկյան ծաղիկը` դրախտի թռչունը, կոչվեց «Strelitzia reginae»՝ ի պատիվ նրա։

Շառլոտ թագուհին Բրիտանիա և նրա գաղութներ է բերել տոնածառ զարդարելու սովորությունը։ Սկզբում Շառլոտը զարդարեց մեկ կենու ճյուղ, որը սովորական Սուրբ Ծննդյան ավանդույթ էր իր հայրենի Մեկլենբուրգ-Շտրելիցում, Սուրբ Ծնունդը տոնելու թագավորական ընտանիքի անդամների հետ: Նա զարդարեց ճյուղը իրեն սպասարկող տիկնանց օգնությամբ, իսկ հետո դատարանին հավաքեց երգեր երգելու և նվերներ բաժանելու համար։ 1800 թվականի դեկտեմբերին թագուհի Շառլոտը կանգնեցրեց առաջին հայտնի անգլերեն տոնածառը թագավորական լոջում: Այդ տարի նա մեծ Սուրբ Ծննդյան խնջույք կազմակերպեց Վինդսորի բոլոր ընտանիքների երեխաների համար և հյուրասենյակում դրեց մի մեծ ծառ՝ զարդարված փայլազարդով, ապակիներով, բլիթներով և մրգերով: Ջոն Ուոթկինսը, ով մասնակցում էր Սուրբ Ծննդյան խնջույքին, նկարագրեց ծառն իր կենսագրության մեջ «ճյուղերից կախված էին քաղցրավենիքի, նուշի և չամիչի փնջեր թղթերի, մրգերի և խաղալիքների մեջ՝ բավական ճաշակով դասավորված, ամբողջ տոնածառը լուսավորված էր փոքրիկ մոմերով"։

Թագավորական զույգի սիրված արհեստավորների և նկարիչների թվում էին դարակներ պատրաստող Ուիլյամ Վայլը, արծաթագործ Թոմաս Հեմինգը, լանդշաֆտային դիզայներ Քափիփիթի Բրաունը և գերմանացի նկարիչ Յոհան Զոֆանին, ովքեր հաճախ նկարում էին թագավորին և թագուհուն և նրանց երեխաներին հմայիչ ոչ պաշտոնական տեսարաններում, օրինակ՝ դիմանկարում։ 1788 թվականին թագավորական զույգը այցելեց Վորչեսթըր ճենապակու գործարան (հիմնադրվել է 1751 թվականին և հետագայում հայտնի դարձավ որպես Royal Worcester), որտեղ թագուհի Շառլոտը պատվիրեց ճենապակյա ծառայություն, որն իր պատվին հետագայում վերանվանվեց «Ռոյալ Լիլի»: Մեկ այլ հայտնի ճենապակյա ծառայություն, որը մշակվել և անվանվել է նրա պատվին, «Թագուհի Շառլոտ» նախշն էր։ Թագուհին հիմնել է որբանոցներ և 1809 թվականին դարձել է General Lying հիվանդանոցի հովանավորը (տրամադրելով նոր ֆինանսավորում), որը նախատեսված էր հղիների համար։ Հետագայում հիվանդանոցը վերանվանվեց Թագուհու հիվանդանոց, և այսօր հայտնի է որպես Շառլոտ թագուհու և Չելսի հիվանդանոց։

Մինչև 1788 թվականը, Շառլոտը իր դիմանկարներում հաճախ պատկերվում էր որպես մայր, շրջապատված իր երեխաներով, երիտասարդ և գոհ տեսքով։ Սակայն նույն տարում նրա ամուսինը լրջորեն հիվանդացավ և ժամանակավորապես կորցրեց խելամտությունը և համարվեց, որ թագավորը տառապում էր պորֆիրիայով, թեև երկբևեռ աֆեկտիվ խանգարումը նույնպես նշվել է որպես հնարավոր պատճառ։

## Մահ
  
Թագուհին մահացել է իր ավագ որդու՝ Ռեգենտ արքայազնի ներկայությամբ, ով բռնել էր նրա ձեռքը, երբ նա նստած էր բազկաթոռում ընտանիքի գյուղական հանգստավայրում՝ Քյուի պալատում։ Նրա մարմինը թաղվել է Վինդսորի ամրոցի Սուրբ Գևորգի մատուռում։ Նրա ամուսինը մահացել է ավելի քան մեկ տարի անց: Նա Բրիտանիայի պատմության մեջ ամենաերկար թագավորած տիկինն է։

Մահվանից մեկ օր առաջ թագուհին իր կտակը թելադրել է իր ամուսնու քարտուղարին՝ պարոն Հերբերթ Թեյլորին, նշանակելով նրան և Չարլզ Պերսիվալ Արդենի լորդին իր կատարողներ: Նրա մահվան պահին նրա անձնական ունեցվածքը գնահատվել է 140,000 ֆունտից պակաս։ Կտակում, որը հաստատվել է Դոկտորների պալատում 1819 թվականի հունվարի 8-ին, թագուհին իր ամուսնուն կտակել է նրանից ստացած զարդերը, բայց եթե նա շարուներ մնալ խելագարության վիճակում, այդ դեպքում զարդերը պետք է դառնային Հանովերի տան ժառանգական սեփականությունը:  

Մնացած ունեցվածքը, ներառյալ նրա գրքերը, սպիտակեղենը, արվեստի առարկաները և չինական սպասքը, պետք է հավասարապես բաժանվեին նրա կենդանի դուստրերի միջև։ Հավանաբար, նրա ամուսինը երբեք չիմացավ նրա մահվան մասին՝ մահանալով կույր, խլացած, կաղ և խելագար վիճակում 14 ամիս անց։ Մնացած ունեցվածքը 1819 թվականի մայիսից օգոստոս աճուրդով վաճառվեց։

## Զինանշաններ
Մեծ Բրիտանիայի թագավորական զինանշանը համակցված է թագուհու հոր զինանշանի հետ որպես Մեքլենբուրգ-Շտրելիցի դքսի։ Զինանշանը հետևյալն է. վեց մասի բաժանված վահան՝  
#Ոսկեգույն դաշտում սև գոմեշի գլուխ՝ արծաթագույն զենքերով և օղակով, թագադրված և լեզվակարմիր (Մեքլենբուրգ),  
#Կապույտ դաշտում՝ ոսկեգույն գրիֆոն (Ռոստոկ),  
#Կիսված վահան՝ վերին մասում կապույտ դաշտում ոսկեգույն գրիֆոն, ներքևում կանաչ դաշտ՝ արծաթագույն եզրով (Շվերինի իշխանություն),  
#Կարմիր դաշտում՝ արծաթագույն խաչ, թագադրված ոսկեգույնով (Ռատցեբուրգ),  
#Կարմիր դաշտում՝ արծաթագույն աջ ձեռք, որը դուրս է գալիս ամպերից և պահում ոսկեգույն մատանի (Շվերին կոմսություն),  
#Ոսկեգույն դաշտում սև գոմեշի գլուխ՝ արծաթագույն զենքերով, թագադրված և լեզվակարմիր (Վենդեն),: 

Թագուհու զինանշանը երկու անգամ փոխվել է՝ արտացոլելով իր ամուսնու զինանշանի փոփոխությունները՝ 1801 թվականին և կրկին՝ 1816 թվականին։ 


Image:Coat of Arms of Charlotte of Mecklenburg-Strelitz (1761–1801).svg|Թագուհի Շառլոտի զինանշանը, 1761–1801  
Image:Coat of Arms of Charlotte of Mecklenburg-Strelitz (1801–1816).svg|Թագուհի Շառլոտի զինանշանը, 1801–1816  
Image:Coat of Arms of Charlotte of Mecklenburg-Strelitz (1816–1818).svg|Թագուհի Շառլոտի զինանշանը, 1816–1818  
  

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:1774 ծնունդներ
Կատեգորիա:18-րդ դարի անձինք
Կատեգորիա:19-րդ դարի բրիտանացիներ
Կատեգորիա:Անգլիայում մահացածներ
Կատեգորիա:Արքայադուստրեր
Կատեգորիա:Բրիտանական միապետություն
Կատեգորիա:Գերմանացի կանայք
Կատեգորիա:Գերմանիայի ազնվականություն
Կատեգորիա:Գերմանիայի թագավորական ընտանիք
Կատեգորիա:Մեծ Բրիտանիայի կոնսորտներ