Դեկտեմբերի 4

**Դեկտեմբերի 4**, տարվա 338-րդ (նահանջ տարիներին՝ 339-րդ) օրն է։
* Տարվա ավարտին մնում է 27 օր։

## Իրադարձություններ
* 1534` Թուրքերը գրավում են Բաղդադ
* 1791` Լույս է տեսնում «The Observer»-ը՝ առաջին կիրակնօրյա թերթը
* 1853` Ցարական կառավարությունը Գաբրիել Սունդուկյանին Թիֆլիսից աքսորում է Դերբենդ։
* 1909` Հիմնվել է Մոնրեալ Կանադիենս հոկեյի ակումբը։
* 1918 - Զորավար Անդրանիկի ղարաբաղյան ռազմարշավի ավարտը։
* 1942 - ԱՄՆ-ն ռմբակոծում է Իտալիան
* 1973` «Պիոներ 10» հռթիռը հասնում է Յուպիտեր
* 1977 - Ժան Բեդել Բոկասան իրեն կայսր է հռչակում Հարավ Աֆրիկյան Հանրապետությունում
* 1982 - Չինաստանը ընդունում է սահմանադրություն

## Ծնունդներ
* 1738 - Միքայել Չամչյան, պատմաբան (վ. 1823)
* 1827 - Գարեգին Զարբհանալյան,գրականության պատմաբան, մատենագետ, թարգմանիչ
; Նախքան XIX դարը
* 1595 - Ժան Շապլեն (մահ.՝ 1674), ֆրանսիացի գրող, գրականության տեսաբան, Ֆրանսիայի ակադեմիայի կազմակերպիչներից և առաջին անդամներից մեկը
* 1747 - Ալեքսանդր Բարանով (մահ.՝ 1819), Հյուսիսային Ամերիկայի ռուսական բնակավայրերի առաջին գլխավոր կառավարիչը (1790-1818)
* 1750 - Անրի Գրեգուար (մահ.՝ 1831), եպիսկոպոս, Ֆրանսիական մեծ հեղափոխության գործիչ, նեգրերի ստրկության հակառակորդ
* 1751 - Ջովանի Պինդեմոնտե (մահ.՝ 1812), իտալացի բանաստեղծ և դրամատուրգ
* 1795 - Թոմաս Քարլայլ (մահ.՝ 1881), բրիտանացի գրող, հրապարակախոս, պատմաբան և փիլիսոփա

; XIX դար
* 1821 - Էռնստ Թեմպել (նահ.՝ 1889), գերմանացի աստղագետ և գրաֆիկական նկարիչ
* 1824 - Նիկոլայ Շելգունով (մահ.՝ 1891), ռուս գիտնական-անտառագետ, հրապարակախոս, գրական քննադատ և քաղաքական գործիչ
* 1825 - Ալեքսեյ Պլեշեև (մահ.՝ 1893), ռուս գրող, թարգմանիչ, քննադատ, Պետրաշևսկու խմբակի անդամ
* 1835 - Սեմյուել Բաթլեր (մահ.՝ 1902), գրող, թարգմանիչ և նկարիչ, անգլիական գրականության դասական
* 1854 - Վասո Աբաշիձե (մահ.՝ 1926), թատրոնի և կինոյի վրացի դերասան, թատերական ռեժիսոր
* 1875 - Ռայներ Մարիա Ռիլկե (մահ.՝ 1926), ավստրիացի էքզիստենցիալիստ բանաստեղծ
* 1882
** Սոֆյա Ձերժինսկայա (մահ.՝ 1968), լեհ և ռուս հեղափոխական կին, Ֆելիքս Ձերժինսկու կինը
** Յակով Պերելման (մահ.՝ 1942), ռուս և խորհրդային գիտնական, լրագրող, ճշգրիտ գիտությունների ժողովրդականացնող, գիտահանրամատչելի գրականության ժանրի հիմնադիրներից մեկը
* 1883 - Ֆելիչե Կազորատի (մահ. 1963), իտալացի հակաֆաշիստ նկարիչ
* 1884 - Քաթարին Սուսաննա Պրիչարդ (մահ.՝ 1969), ավստրալիացի գրող-կոմունիստ
* 1892 - Ֆրանցիսկո Ֆրանկո (մահ.՝ 1975), Իսպանիայի դիկտատոր և կառավարիչ (1939-1975), գեներալիսիմուս
* 1893 - Օգոստոս Ցեսարեց (գնդակահարվել է 1941 թվականին), խորվաթ կոմունիստ գրող և հրապարակախոս
* 1896 - Նիկոլայ Տիխոնով (մահ.՝ 1979), ռուս խորհրդային բանաստեղծ, արձակագիր, հրապարակախոս, հասարակական գործիչ

; 20-րդ դար
* 1901 - Նիկոլայ Սիմոնով (մահ.՝ 1973), թատրոնի և կինոյի դերասան, ԽՍՀՄ ժողովրդական արտիստ
* 1903 - Լազար Լագին (իրական ազգանունը՝ Գինզբուրգ, մահ.՝ 1979), խորհրդային գրող, «Ծերունի Խոտտաբիչը» հեքիաթի հեղինակը
* 1908 - Ալֆրեդ Հերշի (մահ.՝ 1997), ամերիկացի մանրէաբան և գենետիկ, Նոբելյան մրցանակի դափնեկիր (1969)
* 1913 - Ռոբերտ Ադլեր (մահ.՝ 2007), ավստրո-ամերիկացի գյուտարար
* 1921 - Դինա Դուրբին (իսկական անունը՝ Էդնա Մեյ Դուրբին, մահ․՝ 2013), կանադացի երգչուհի և կինոդերասանուհի, «Օսկարի» դափնեկիր
*1922 - Ժերար Ֆիլիպ (մահ.՝ 1959), թատրոնի և կինոյի ֆրանսիացի դերասան, «Սեզար» մրցանակի դափնեկիր
* 1927 - Գաե Աուլենտի (մահ.՝ 2012), իտալացի ճարտարապետ, դիզայներ
* 1930 - Ռոման Լեդենյով (մահ.՝ 2019), խորհրդային և ռուս կոմպոզիտոր, մանկավարժ, ՌԴ ժողովրդական արտիստ
* 1932 - Ռո Դե Ու, գեներալ, Հարավային Կորեայի նախկին նախագահ (1988-1933)
* 1933 - Հորստ Բուխգոլց (մահ.՝ 2003), գերմանական թատրոնի և կինոյի դերասան
* 1949 - Ջեֆ Բրիջես, ամերիկացի դերասան, «Օսկար» և «Ոսկե գլոբուս» մրցանակների դափնեկիր
* 1963 - Սերգեյ Բուբկա, խորհրդայն և ուկրաինացի մարզիկ, աշխարհի 35-ակի ռեկորդակիր, օլիմպիաիան չեմպիոն (1988), աշխարհի 10-ակի չեմպիոն
* 1964
** Եվգենի Կուլիկով, ռուս երգիչ, կոմպոզիտոր և բանաստեղծ, «Կուլիկովո պոլե» խմբի առաջնորդ
** Մարիսա Թոմեյ, թատրոնի, կինոյի և հեռուստատեսության ամերիկացի դերասանուհի, «Օսկար» մրցանակի դափնեկիր
* 1966 - Վլադիմիր Ալեկնո, խորհրդային և ռուս վոլեյբոլիստ, մարզիչ, օլիմպիական չեմպիոն
* 1969 - Ջեյ Զի (իսկական անունը՝ Շոն Քորի Քարթեր), ամերիկացի ռեփեր, երգերի հեղինակ, երաժշտական պրոդյուսեր
* 1973 - Թայրա Բենքս, ամերիկացի սուպերմոդել, դերասանուհի, երգչուհի և հեռուստահաղորդավար
* 1977 - Լյուբով Սոկոլովա, Ռուսաստանի վոլեյբոլիստուհի, աշխարհի կրկնակի չեմպիոն (2006 և 2010)
* 1991 - Մաքս Հոլոուեյ, խառը մարտարվեստի ամերիկացի մարտիկ
* 1992 - Կիմ Սոկչին, Հարավային Կորեայի երգիչ և երգերի հեղինակ, BTS բոյս-բենդ խմբի մասնակից

;XXI դար
* 2007 - Սքարլեթ Էստևես, ամերիկացի դերասանուհի

## Մահեր
* 1798 - Լուիջի Գալվանի, իտալացի բնագետ
* 1914 - Խաչիկ Մուրադով, քուրդ բանաստեծղ, թարգմանիչ
* 1952 - Կարեն Հորնի, hայտնի հոգեբան, հոգեթերապեևտ և հոգեվերլուծաբան
* 1967 - Հակոբ Անտոնյան, հայ բանաստեղծ, հրապարակախոս, թարգմանիչ
* 1984 - Դիմիտրի Ալեքսիձե, թատրոնի վրացի ռեժիսոր, մանկավարժ
* 1987 - Ռուբեն Մամուլյան, ամերիկահայ աշխարհահռչակ կինոռեժիսոր, կինոյում մի շարք նորարությունների հեղինակ (ծ. 1897)
* 2005 - Գրիգոր Ավագյան (ակադեմիկոս), տնտեսագետ, աշխարհագրագետ, պրոֆեսոր (1974), աշխարհագրական գիտությունների դոկտոր (1972), Հայաստանի գիտությունների ազգային ակադեմիայի ակադեմիկոս (1992)
* 2007 - Զարուհի Դոլուխանյան, խորհրդային օպերային երգչուհի
* 2009 - Վյաչեսլավ Տիխոնով, խորհրդային և ռուս դերասան, ԽՍՀՄ ժողովրդական արտիստ