open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Գագաուզերեն

**Գագաուզերեն**, պատկանում է թուրքական լեզվաընտանիքի հարավարևմտյան (օղուզյան) խմբին։ Խոսվում է հիմնականում Մոլդովայի և Ուկրաինայի հարավային շրջանում, Հյուսիսային Կովկասում և մասամբ Ղազախստանում ու Միջին Ասիայում (արտասահմանում Բուլղարիայում ու Ռումինիայում)։ Գլխավոր բարբառներն են չատիրլուզ-կոմրատական (կենտրոնական) և վուլկանեշտական (հարավային) Կառուցվածքով կցական լեզու է։ Հնչյունական համակարգում առկա են 40 հնչույթ (18) ձայնավոր և 22 բաղաձայն։ Գոյականն ունի թվի, հոլովի ստացական առման կարգեր։ Բայի մեջ առկա են եղանակա-ժամանակային ուժեղ տարբերակումներ։ Այբուբենը 1957 թվականից ռուսագիր է։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Մոլդովայի լեզուներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի լեզուներ
Նելլի Շահնազարյան

**Նելլի Սևանի Շահնազարյան** (), հայ արձակագիր։ Հայաստանի գրողների միության անդամ (1987)։

## Կենսագրություն
Նելլի Շահնազարյանը ծնվել է 1952 թվականին Նոյեմբերյանի շրջանի Ջուջևան գյուղում։ Ավարտել է Երևանի Խաչատուր Աբովյանի անվան մանկավարժական ինստիտուտի բանասիրական ֆակուլտետը։ Հայաստանի տարբեր շրջանների դպրոցներում եղել է հայոց լեզվի և գրականության ուսուցչուհի։ Եղել է ՀԳՄ Լոռու մարզային բաժանմունքի նախագահը, ՀԳՄ գրական ֆոնդի նախագահը։ Նրա պատմվածքները, ակնարկները, հոդվածները տպագրվել են հանրապետական գրական մամուլում։ Կազմել և խմբագրել է հայ նշանավոր դերասանների և գեղանկարիչների մասին գրքեր։ 1997 թվականից Երևանի Գաբրիել Սունդուկյանի անվան ազգային ակադեմիական թատրոնի փոխտնօրենն է։

Շահնազարյանի երկերը թարգմանվել են ռուսերեն, վրացերեն, անգլերեն, ֆրանսերեն, հունարեն, պարսկերեն, արաբերեն, գերմաներեն, ուկրաիներեն, հունգարերեն լեզուներով։

## Բեմադրություններ
Երևանի Սունդուկյանի անվան թատրոնում բեմադրվել են Շահնազարյանի պիեսներից`
* «Կախարդական դաշտ կամ կատվի տարի»
* «Իմ ծաղկած դեղձենի»

Հայկական հեռուստաթատրոնի համար նկարահանվել է «Ելիր, դուռդ բաց արա» դրաման։

## Երկեր
* «Իմ ծաղկած դեղձենի», 1989
* «Իսկ ծափերը երկնքում», 2003
* «Պիեսների ժողովածու», 2003
* «Հրապարակախոսական հոդվածների ժողովածու», 2004
* «Ընտրանի», 2012
* «Տաք շնչառություն», 2013

## Մրցանակներ
* ՀՀ մշակույթի նախարարության ոսկե մեդալ, 2012
* ՀԳՄ «Գրական վաստակի համար» մեդալ, 2012
* Պարսիկ դրամատուրգների և թատրոնի միության ոսկե մեդալ, 2012
* Թատերական Լոռի» միջազգային փառատոնի մրցանակ
* «Թափորը» մոնոդրաման մի շարք միջազգային փառատոներում «Կնոջ լավագույն դերի» համար - դերակատար ՀՀ վաստակավոր արտիստուհի Գրետա Մեջլումյան (ՀՀ «Արմմոնո», ԻԻՀ, Ուկրաինա, Գերմանիա, Հունգարիա, Ռուսաստան (Մոսկվա) և այլն) արժանացել է տարբեր մրցանակների

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Նզովք/Նելլի Շահնազարյան

Կատեգորիա:ՀՀ մշակույթի նախարարության ոսկե մեդալակիրներ
Կատեգորիա:ՀՊՄՀ շրջանավարտներ
Կատեգորիա:Հայ արձակագիրներ
Կատեգորիա:Հայաստանի գրողների միության անդամներ
Կատեգորիա:Ջուջևան գյուղում ծնվածներ
Ալչամուլք

**Ալչամուլք** (), գյուղ Իրանի Արևելյան Ադրբեջան նահանգում։ Տեղակայված է Մարանդ քաղաքից ոչ հեռու՝ Ռոդղաթի շրջանում, Թավրիզից 34-40 կմ հյուսիս։

19-րդ դարի վերջերին ուներ 30 տուն` 216 հայ բնակիչներով, 20-րդ դարի սկզբին ուներ 75 տուն՝ 435 բնակիչներով։ Այս շրջանի համար հիշատակվում է 75 տուն` 435 բնակչով։

Բնակչությունը զբաղվում է գյուղատնտեսությամբ՝ անասնապահությամբ, այգեգործությամբ։ Ալչամուլքը այժմ էլ շեն է, ունի կանգուն գործող եկեղեցի։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Իրանի գյուղեր
Երեմեևո (այլ կիրառումներ)

**Երեմեևո**, կարող է վերաբերել՝
* Երեմեևո - գյուղ, որը գտնվում է Մոսկվայի մարզի Իստրինսկի շրջանում
* Երեմեևո - գյուղ Ռուսաստանի Նիժնի Նովգորոդի մարզի Վաչսկի շրջանի կազմում
Երևան (այլ կիրառումներ)

**Երևան**, կարող է վերաբերել՝
* Երևան - Հայաստանի մայրաքաղաք
* Երևան - անվճար տարածվող հայերեն ամսագիր
* Երևան - հայկական արական անուն
* Երևան - երգչախումբ Բուլղարիայում
* Երևան - շաբաթական, ապա եռօրյա առաջադիմական թերթ
* Երևան - Երևանի կոնյակի գործարանի կոնյակ
* Երևան - հայկական հեռուստաընկերություն
* Երևան - գրական, քաղաքական և հասարակական շաբաթաթերթ
* Երևան - գրական, հասարակական-քաղաքական և մշակութային շաբաթաթերթ (սկզբում՝ եռօրյա)
* Երևան - Երևանում 1964 թվականին կազմակերպված նվագախումբ
* Երևան - քարանձավախումբ Երևանի՝ Շենգավիթի համայնքի հյուսիսային մասում
* Երևան - նախկին արհեստավարժ ֆուտբոլային ակումբ
Երևանի համալսարան (այլ կիրառումներ)

**Երևանի համալսարան**, կարող է վերաբերել՝
* Երևանի համալսարան - Երևանի պետական համալսարանի պաշտոնաթերթ
* Երևանի համալսարան - Երևանի պետական համալսարանի ռեկտորատի, կուսակցական, արհմիութենական և ԼԿԵՄ կոմիտեների օրգան
Երիզակ (այլ կիրառումներ)

**Երիզակ**, կարող է վերաբերել՝
* Երիզակ - գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Բիթլիսի վիլայեթի Մշո գավառում
* Երիզակ - գյուղ Հայաստանի Շիրակի մարզում
Պակիստանցիները Մեծ Բրիտանիայում

**Պակիստանցիները Մեծ Բրիտանիայում** (), էթնիկ խումբ Մեծ Բրիտանիայում, ովքեր ունեն պակիստանյան ծագումնաբանություն։ Նրանց մեծ մասը Փենջաբ և Քաշմիր նահանգներից են։ Նրանք կազմում են երկրի ասիացի բնակչության, եծ մասը։

2011 թվականի մարդահամարի տվյալներով 1 173 892 մարդ իրեն համարում է պակիստանցի, որը կազմում է Մեծ Բրիտանիայի բնակչության 1.8 %-ը։ Պակիստանյան համայնքի 94%-ը բնակվում է Անգլիայում։ Բրիտանաբնակ պակիստանցիների 55%-ը ծնվել է Մեծ Բրիտանիայում, 36, 9%-ը՝ Պակիստանում, իսկ 3.5%-ը՝ Ասիայի այլ երկրներում։ Մեծ Բրիտանիայում են բնակվում Եվրոպայի պակիստանցիների կեսից ավելին։

## Տարածումը և էթնիկ խմբերը
* Մեծ Բրիտանիայում պակիստանցիների ամենամեծ էթնիկ խումբը կազմում են քաշմիրցիները, որոնք հիմնականում բնակվում են Բիրմինգհեմում, Բրեդֆորդում և Օլդեմում։ Երկրի հարավում ապրում են ինչպես քաշմիրցիներ, այնպես էլ փենջաբցիներ։ Վերջիններս հիմնականում բնակվում են Լութոնում և Սլաուում։ Երկրում բնակվում են նաև քիչ քանակությամբ փուշթուներ։
200px|right|thumb|Գրառում անգլերենով և փենջաբիով, Լոնդոնի արվարձաններից մեկը
* 2001 թվականի մարդահամարի տվյալներով Մեծ Լոնդոնում բնակվում էին 142 749 պակիստանցիներ։ Բիրմինգհեմում բնակվում են 113 000 պակիստանցիներ, որոնք 2007 թվականի տվյալներով կազմել են քաղաքի բնակչության 11.2%-ը։ Բիրմինգհեմում մեծաքանակ են նաև բենգալական, պարսկական, փուշթուական համայնքները։
* Բրեդֆորդում 2007 թվականի մարդահամարի տվյալներով բնակվում է 80 000 պակիստանցիներ, որը կազմում է քաղաքի բնակչության 16.1 %-ը։ Նրանց մեծ մասը սերում է Քաշմիրի Միրպուր շրջանից։ 2001 թվականին քաղաքում տեղի են ունեցել խոշոր բախումներ քաղաքի եվրոպացի բնակչության և պակիստանյան համայնքի միջև, որին մասնակից է եղել շուրջ 1000 մարդ։ 297 մարդ ձերբակալվել է, իսկ 200-ը՝ ազատազրկման դատապարտվել։ Շուրջ 20 000 պակիստանցիներ բնակվում են Գլազգոյում։

## Կրոն, լեզու և մշակույթ
* Մեծ Բրիտանիայի պակիստանցիների մեծ մասը սուննի մուսուլմաններ են (92, 1 %): Պակիստանցիները կազմում են Անգլիայի մուսուլման բնակչության 42.7 %-ը։ Բացի այդ, Անգլիայում և Ուելսում բնակվում են, մոտավորապես, 8000 քրիստոնյա պակիստանցիներ և մի քանի հարյուր հնդուիստ պակիստանցիներ։
* Մեծ Բրիտանիայում ծնված պակիստանցիների մեծ մասի մայրենի լեզուն անգլերենն է։ Ներգաղթյալների մոտ տարածված է փանջաբիի տարբեր բարբառներ, ուրդու, քաշմիրի, փուշթու լեզուները։
* Պակիստանյան սփյուռքը հատկապես տոնում է Պակիստանի անկախության տոնը՝ օգոստոսի 14-ին և իսլամական մի շարք տոներ, հատկապես Իդ ալ Ադհան և Իդ ալ Ֆիտրը։

## Պակիստանյան ծագմամբ հայտնի բրիտանացիներ
* Սադիկ Խան — Լոնդոնի քաղաքապետ (2016 թվականից)
* Ռիզ Ահմեդ- դերասան, երգիչ
* Զեյն Մալիկ- երգիչ
* Սաջիդ Ջավիդ — Մեծ Բրիտանիայի համայնքների և տեղական ինքնակառավարման հարցերով նախարար (2014 թվականից)
* Խանիֆ Կուրեյշի
* Ամիր Խան
* Սելմա Յակուբ

## Տես նաև
* Հայերը Մեծ Բրիտանիայում

## Արտաքին հղումներ
* An outline of the immigration pattern of the Pakistani community in Britain 

Կատեգորիա:Մեծ Բրիտանիայի բնակչություն
Closer (երգ, The Chainsmokers)

**Closer**, ամերիկյան The Chainsmokers դիջեյների դուետի երգը ամերիկացի երգչուհի Հոլզիի մասնակցությամբ։ Դուետի մասնակից Էնդրյու Թեգարտը նույնպես ունի վոկալային մաս երգում։ Այն թողարկվել է 2016 թվականի հուլիսի 29-ին «Disruptor Records» և «Columbia Records»-ի կողմից։ Երգը գրել են Էնդրյու Թեգարտը, Էշլի ՖրենգիփեյնըՀոլզի, Շոն Ֆրանկը, Ֆրեդերիկ Քեննեթը, Իսահակ Սլեյդը և Ջո Քինգը։

ԱՄՆ-ում երգը դարձել է The Chainsmokers-ի և Հոլզի առաջին սինգլը, որ գլխավորել է  ''Billboard'' hot 100-ը։ Երգը մնաց առաջին տեղում 12 շաբաթ անընդմեջ։ The Chainsmokers-ը դարձավ առաջինը, ում չորս երգերը դարձան առաջինը՝ անցնելով Քելվին Հարրիսին։ Միացյալ Նահանգներից դուրս երգը գլխավորել է ավելի քան տասը երկրների հիթ-շքերթներ, ներառյալ՝ Ավստրալիա, Կանադա, Նոր Զելանդիա, Իռլանդիան և Միացյալ Թագավորությունը, դարձնելով այն The Chainsmokers-ի և Հոլզի առաջին սինգլը նշված վեց երկրներում։

Երգը կենդանի ձևով առաջին անգամ կատարել է Coachella Valley Music and Arts Festival-ում՝ 2016 թվականի ապրիլին։ Հոլզը և The Chainsmokers-ը  կատարել են կենդանի նաև 2016-ին MTV video մրցանակաբաշխության ժամանակ։ Երաժշտական տեսահոլովակը թողարկվել 2016 թվականի հոկտեմբերի 24-ին և ստացել է մրցանակ լավագույն Փոփ դուետ/խումբ անվանակարգում 2017 թվականի Գրեմմի մրցանակաբաշխության ժամանակ։

## Երգացանկ

## Հիթ-շքերթներ

### Շաբաթական հիթ-շքերթներ

### Տարեվերջյան հիթ-շքերթներ

## Հավաստագրեր

## Թողարկման պատմություն

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:2016 սինգլներ
Կատեգորիա:Billboard Hot 100 գլխավորած սինգլներ
Կատեգորիա:Irish Singles Chart գլխավորած սինգլներ
Կատեգորիա:UK Singles Chart գլխավորած սինգլներ
Կատեգորիա:Հոլզիի երգեր
Չաբատտա

thumb|Չիաբատտայի կտորներ
**Չաբատտա**, **չիաբատտա** (՝ «հողաթափ»), իտալական սպիտակ հաց, որը պատրաստում են ցորենի ալյուրից ավելացնելով խմորիչ, կամ ցորենի ալյուրի խմորումից՝ ավելացնելով ձիթապտղի ձեթ։ Հացի առանձնահատկություններից մեկը հացի խրթխրթան կեղևն և թեփոտ միջուկը, որն անհավասարաչափ է բաշխված հացի վրա։ 1990-ական թվականներին հացի այս տեսակը մեծ տարածում է գտել Եվրոպայում և ԱՄՆ-ում։ Այն սկսել է մեծապես օգտագործվել սենդվիչներ պատրաստելու ժամանակ։

Չաբատտան սկզբնական շրջանում թխվել է միայն Լիգուրիայում, սակայն ներկայումս հացի այս տեսակը տարածված է ոչ միայն Իտալիայում, այլև նրա սահմաններից դուրս, օրինակ Կատալոնիայում, որտեղ այն հայտնի է *շապատա* () անվամբ։ Կոմո լճի հարակից շրջաններում թխվող չաբատտան ունի խրթխրթան կեղև, փափուկ միջուկ, իսկ հացի կեղևի վրա առկա են անցքեր։ Տոսկանայում, Ումբրիայում և Մարկեում թխվող չաբատտան լինում է տարբեր տեսակների։ Կարող է հանդիպել կոշտ կեղևով և չոր միջուկով, կարող է հանդիպել նաև փափուկ կեղևով և լցոնված միջուկով չաբատտաներ։ ԱՄՆ-ում չաբատտան սովորաբար թխում են թաց խմորից, ինչը պահանջում է հատուկ ֆերմենտների ավելացում և թթվեցում։

Գոյություն ունեն չաբատտայի տարբեր տեսակներ։ Հացը, որը պատրաստվում է ցորենի ամբողջական հատիկներից պատրաստված ալյուրից կոչվում է *ciabatta integrale* («Ամբողջական չիաբատտա»)։ Հռոմում չիաբատտան հաճախ պատրաստում են՝ ավելացնելով ձիթապտղի ձեթ, աղ և սուսամբար (խնկածաղիկ)։ Եթե խմորի մեջ ավելացնեն կաթ, ապա կստացվի *ciabatta al latte* («Կաթով չիաբատտա»)։

Չիաբատտան օգտագործվում է արագ սննդի կետերում՝ պատրաստելու սենդվիչներ։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:1982 հայտնված արտադրանքներ
Կատեգորիա:Իտալական խոհանոց
Կատեգորիա:Հացամթերք
Մելիք Խոջա-Բեհբուդ

**Մելիք Խոջա-Բեհբուդ** (ծննդ. թվ և վայրն անհայտ է - 1662, մահվ. վայրն անհայտ է), հայազգի հասարակական, պետական գործիչ, Տփղիսի (Թիֆլիսի) մելիք։

Խոջա-Բեհբուդի մասին կենսագրական քիչ տվյալներ են հայտնի։ Նրա մասին առաջին վկայություններից մեկը վերաբերում է 1651 թվականին. «Յուլիս ԺԸ (18)-ումն ես Զաքարիայ որ եկի Թվլիս, զառաւխանէն Թվլիս Ըռստամխան էր։ Զառաբին էր խօջայ Բէհբուդ»։ 1654 թվականին Քարթլիի թագավոր Ռոստոմը (1638-1658) բավարարել էր Խոջա-Բեհբուդի խնդրանքը՝ արդեն իսկ գոյություն ունեցող Բեհբուդյանների տոհմական գերեզմանոցում եկեղեցի կառուցելու, դրանից վեր այգի տնկելու և Մախաթ լեռան լանջով ջրանցք կառուցելու վերաբերյալ։ 1655 թվականին Խոջա-Բեհբուդը կառուցել է Ծիրանավոր Սուրբ Աստվածածնի եկեղեցին, որը հետագայում հիմնադրի անունով կոչվել է Խոջիվանք։ Խոջա-Բեհբուդի մի նվիրատվության շնորհիվ Սուրբ Էջմիածինը Թիֆլիսում իբրև սեփականություն ձեռք էր բերել 3 կրպակ («...խօջայ Բեհբուտի տված Գ. դուքան կէր Սուրբ Էջմիածնայ, վախմիաթ տված...»):

Խոջա Բեհբուդի՝ Թիֆլիսի մելիքների (քաղաքագլուխների) շարքին նրան դասելու հիմքը նրա մահվան առնչությամբ տրված հետևյալ հաղորդումն է «1662-350. Խոջա-Մելիք Բեբութը (Բեբուդա) վախճանվեց հուլիսի 7-ին…»: Քաղաքի կառավարումն իրականացնելու թվականը հստակ չէ, սակայն հայտնի չէ, որ դա տեղի է ունեցել նրա կյանքի վերջին տարիներին։

Խոջա-Բեհբուդի եղբայրն էր Խատին, կինը` Լալին, որդիները` Ասլանն ու Աշխարհբեկը։

Վախճանվել է 1662 թվականին։ Թաղված է եղել Թբիլիսիի Խոջիվանքի գերեզմանատանը։ Գերեզմանը ոչնչացվել է 1930-ական և վերջնականապես 1990-ական թվականներին։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Հայ հասարակական գործիչներ
Կատեգորիա:Հայ պետական գործիչներ
Կատեգորիա:Թբիլիսիի հայազգի քաղաքապետներ
Կատեգորիա:Բեհբությաններ
Կատեգորիա:Խոջիվանքի գերեզմանատանը թաղվածներ
Սերգեյ Օսիպյան

**Սերգեյ Յուրիի Օսիպյան** (), հայազգի ռուս ռեժիսոր, սցենարիստ, պրոդյուսեր։

## Կենսագրություն
Սերգեյ Օսիպյանը ծնվել է 1966 թվականի սեպտեմբերի 15-ին Մոսկվայում։ 1993 թվականին ավարտել է Սցենարիստների և ռեժիսորների բարձրագույն դասընթացները (Ալեքսանդր Կայդանովսկու արվեստանոց)։ 1994 թվականին Լոնդոնի «New End» թատրոնում բեմադրել է «Սպիտակ գիշերներ» ներկայացումը՝ Ֆ․ Դոստոևսկու համանուն պատմվածքի հիման վրա։ 1996 թվականին որպես ռեժիսոր մասնակցել է Լիոնի «Շրջանում առաջինը» օպերայի կինոտարբերակին՝ նկարահանված Ա․ Սոլժենիցինի վեպի հիման վրա։ 1997 թվականին աշխատել է Ռուսաստանի առաջին հեռուստաալիքի կինոծրագրերի տնօրինությունում։ «Տվինդի» կինոընկերության համար նկարահանում է իր առաջին լիամետրաժ ֆիլմը՝ «Մարսից տղան» է։

## Ֆիլմագրություն
### Ռեժիսոր

### Սցենարիստ

### Պրոդյուսեր

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* 

Կատեգորիա:Հայ պրոդյուսերներ
Կատեգորիա:Հայ ռեժիսորներ
Կատեգորիա:Հայ սցենարիստներ
Կատեգորիա:Ռուս կինոռեժիսորներ
Կատեգորիա:Ռուս պրոդյուսերներ
Կատեգորիա:Ռուս սցենարիստներ
Կատեգորիա:Սցենարիստների և ռեժիսորների բարձրագույն դասընթացների շրջանավարտներ
Մայրենի լեզու

**Մայրենի լեզու** (կոչվում է նաև **առաջին լեզու, հայր/մայր լեզու, սնող լեզու կամ L1**), լեզու, որն անհատը կիրառում է ծննդյան օրից կամ ճգնաժամային շրջանում։ Հանրալեզվաբանության և ազգագրության կարևորագույն հասկացություններից մեկն է, որը ներկայումս ունի միջգիտական կարգավիճակ։ Ինչպես և շատ այլ «բնական» հասկացություններ՝ «մայրենի լեզվի» գաղափարը գիտության մեջ ձևակերպվում է տարբեր կերպ՝ կապված այն բանի հետ, թե նախատիպային «մայրենի լեզվի» որ հատկանիշն է առաջին պլանում։ Լեզուն «մայրենի» սահմանող չափանիշերի ցանկում հիմնականում թվարկում են.
* յուրացման կարգը և տեսակը (մայրենի լեզուն հիմնականում լինում է առաջինը և յուրացվում է բնական ճանապարհով, առանց հատուկ ուսուցման, լեզուն ծնող-կրողներից),
* յուրացման որակը (մայրենի լեզուն հիմնականում անհատի լավագույն լեզուն է),
* կիառման հաճախականություն (մայրենի լեզուն ամենակիրառելին է),
* լեզվի հետ ներքին զգացմունքային կապի առկայությունը կամ բացակայությունը (մայրենի լեզուն համարվում է ներքուստ ամենամոտը, նրանով ավելի լավ են ընկալում, պոեզիան և մնացածը),
* արտաքին նույնականացում (ինչպես են մյուսները ընկալում, ընդունում անհատի մայրենի լեզուն)։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Լեզվի յուրացում
Կատեգորիա:Լեզու
Կատեգորիա:Լեզուներ
Կատեգորիա:Հանրալեզվաբանություն
Կատեգորիա:Նույնականություն
Կատեգորիա:Մշակութային ժառանգություն
Ֆրանտիշեկ Կավան

**Ֆրանտիշեկ Կավան** (, ), լեհ նկարիչ և գրող։

## Կյանք և գործունեություն

Ֆրանտիշեկ Կավանը բնանկարային գեղանկարչություն ուսումնասիրել է 1890-1895 թվականներին Պրահայի գեղարվեստի ակադեմիայում։ Օտակար Լեբեդայի, Անտոնին Սլավիչեկի, Բոգուսլավ Դվորժակի հետ միասին Կավանը Յուլիուս Մարժակի լավագույն աշակերտներից մեկն էր։ 1891 թվականին մահացած Անտոնին Հիտուսիի աշխատանքների ցուցահանդեսին ներկա լինելուց հետո Կավանը տարվում է սիմվոլիզմով, որը դժգոհություն է առաջացնում նրա ուսուցչի մոտ․ վերջինս այդ արվեստը «սև գեղանկարչություն» էր կոչում։

1895 թվականին Կավանը լքում է Ակադեմիան և մինչ 1899 թվականն աշխատում է սիմվոլիկ ոճում՝ ինչպես գեղանկարչության, այնպես էլ գրականության մեջ։

1900 թվականին նկարիչը Փարիզի Համաշխարհային ցուցահանդեսին արժանանում է ոսկե մեդալի՝ 1894 թվականին կերտած կտավների համար։ Այդ ժամանահատվածից, սիմվոլիզմի շրջանից հետո, վերադառնում է բնանկարային գեղանկարչությանը և որին հավատարիմ է մնում մինչև մահը։

## Պատկերասրահ


František Kaván - The Air of Home.jpg|«Հայրենիքի օդը», 1895
František Kaván - Zima u Hlinska.jpg|«Զմեռը Հլինսկայում»
František Kaván - Tání (Příprašek).jpg|«Հալոցք», 1899


## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն
* Julius Mařák and his Pupils, National Galerie Prag, 1999

Կատեգորիա:Չեխ նկարիչներ
Կատեգորիա:Չեխ գրողներ
Կատեգորիա:Չեխ բանաստեղծներ
Կատեգորիա:Չեխ թարգմանիչներ
Կատեգորիա:Չեխ արվեստագետներ
Կատեգորիա:Իմպրեսիոնիստ գեղանկարիչներ
Կատեգորիա:Չեխ հրապարակախոսներ
Տապակ

[250px|մինի|[Սոխով կարկանդակ՝ ալյումինե տապակի մեջ:]]
**Տապակ**, սննդի (տապակա կամ թխուկ) պատրաստման համար նախատեսված մետաղյա (կամ ապակյա) բարակ շերտ՝ ծալված ծայրերով և ոչ բարձր կողմերով ։

## Ստուգաբանություն
300px|մինի|Հացթուխը տաք բուլկիներով տապակը դնում է մի կողմ:
Ենթադրում են, որ «տապակ» բառը ծագել է  («թավա, տապակ»), որը ռուսական կենցաղում հայտնվել է XVIII դարում (այն ժամանակահատվածում, երբ ռուսական խոհանոցն աստիճանաբար միջազգայնացվում էր) և այնքան արագ ռուսաֆիկացվեց, որ փոխեց տառերի կեսը։

Այդ ժամանակ թխման համար օգտվում էին առանց բռնակի թավայից և ուղղանկյուն կաղապարից, որն ուներ բարձր կողմեր, ինչը ռուսերենում կոչվում էր «կերակրաման» կամ «պուտուկ»։ Սկսեցին տապակ անվանել և՛ առանց բռնակի թավաները, և՛ «կերակրամանները»։ Հետո «տապակ» սկսեց նշանակել միայն կերակրաման, ինչը դուրս մղեց նախասկզբնական ռուսական փոխառնությունները։

## Կաղապար
Ըստ ձևի՝ սովորաբար քառանկյուն է, հիմքը, որպես կանոն, արվում է ամբողջական շերտից, բայց հայտնի են նաև ծակոտկեն տապակներ։

## Հումք
Տապակները սովորաբար պատրաստում են պողպատից և ալյումինից, երբեմն տապակները պատվում են հատուկ հրակայուն ծածկույթով։

## Գործածում
Ըստ նշանակության՝ տեղադրվում է միկրոալիքային վառարանի, ջեռոցի կամ վառարանի մեջ։

## Տես նաև
* Թխման կաղապար

## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն
* 
* 

## Արտաքին հղումներ
* Տապակ

Կատեգորիա:Խոհանոցային գործիքներ
Քերեմ Բյուրսին

**Քերեմ Բյուրսին** (, ), թուրք դերասան և մոդել։ Առավել հայտնի է դարձել՝ նկարահանվելով Արևին սպասելով հեռուստասերիալում, որտեղ մարմնավորել է Քերեմ Սայերի դերը։ Նրա խաղընկերն եղել է թուրք հայտնի դերասանուհի Հանդե Դողանդեմիրը։ Սովորել է Բոստոնի «Էմերսոն» քոլեջում։ Նկարահանվել է նաև Պատվի հարցում՝ մարմնավորելով Իգիթ Քըլըչի դերը։ Մինչ ֆիլմերում նկարահանվելը, Քերեմը եղել է վարորդ։ Քերեմը նկարահանվել է նաև հոլիվուդյան ֆիլմերում։ Մասնավորապես, 2010 թվականին նկարահանվել է «Ակուլազավր» սարսափ, գիտաֆանտաստիկ ֆիլմում։ Ինչպես Էլչին Սանգուի, այնպես էլ Քերեմ Բյուրսինի պրոդյուսերը Գայե Սոքմանն է։

## Կենսագրություն
Քերեմ Բյուրսինը ծնվել է 1987 թվականի հունիսի 4-ին Ստամբուլում։ Երբ Քերեմը 9 տարեկան էր, նրա ընտանիքը տեղափոխվել է Շոտլանդիա։ Նրա հայրը աշխատել է միջազգային կազմակերպությունում, որի հետևանքով էլ ընտանիքը մշտապես քաղաքից քաղաք է տեղափոխվել։ Այսպես, մինչ Քերեմի 5 տարին լրանալը նրանք ապրել են Ինդոնեզիայում, այնուհետև՝ Արաբական Միացյալ Էմիրություններում։ Որոշ ժամանակ անց հաստատվել են ԱՄՆ Տեխաս նահանգում։ Կրթությունը ստացել է Միացյալ Նահանգներում։ Բոստոնի «Էմերսոն» քոլեջում Քերեմը սովորել է մարքեթինգ։ Դեռ մանուկ հասակից հետաքրքրվել է դերասանական արվեստով։ Դերասանը նշում էր, որ մշտապես տպավորված է եղել Ժան-Կլոդ Վան Դամի ֆիլմերով։ Նրա վրա մեզ ազդեցություն է ունեցել նաև Բեթմենի մասին պատմող ֆիլմերը։ Այդ իսկ պատճառով դեռևս դպրոցական տարիներին մասնակցել է դպրոցական թատերական ներկայացումներին։ Քերեմը ամսագրերից մեկին տված հարցազրույցում նշել է, որ չնայած, որ կյանքի մեծ մասը ապրել է Տեխասում և խոսել անգլերեն, այնուամենայնիվ իրեն երբեք չի համարել ամերիկացի։ Անգամ երազելով Հոլիվուդի մասին, մշտապես ցանկացել է նկարահանվել որպես թուրք դերասան, այլ ոչ թե որպես ամերիկացի։ Ներկայումս նկարահանվում է Այս քաղաքը կհետևի քեզ հեռուստասերիալում, որը 2017 թվականի հունվարի 4-ից ցուցադրվում է թուրքական ATV հեռուստաընկերությամբ։ Զբաղվում է պրոֆեսիոնալ բռնցքամարտով։ Նրա մարզիչը Բուրակ Բուժինն է։ Ներկայումս սիրային հարաբերությունների մեջ է Հանդե Էրչելի հետ։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:21-րդ դարի թուրք դերասաններ
Կատեգորիա:Թուրք դերասաններ
Կատեգորիա:Թուրք կինոդերասաններ
Կատեգորիա:Թուրք հեռուստադերասաններ
Կատեգորիա:Թուրք տղամարդ մոդելներ
Կատեգորիա:Թուրքիայից ԱՄՆ արտագաղթածներ
Կատեգորիա:Ստամբուլում ծնված դերասաններ
Ստեֆկա Խրուսանովա

**Ստեֆկա Խրուսանովա** (, ), բուլղարացի թարգմանչուհի։ Թարգմանում է հունգարերենից, անգլերենից, ռումիներենից։ Մանկական «Фют» ամսագրի հեղինակ և համահիմնադիր։

## Կենսագրություն
Ստեֆկա Խրուսանովան ծնվել է Սոֆիայում։ Ավարտել է Սոֆիայի համալսարանի հունգարերեն, անգլերեն, բուլղարերեն բանասիրության ֆակուլտետը։

Linguaggi-di-versi թարգմանության խնդիրներն աշխատանքային միջազգային խմբի անդամ և համահիմնադիրն է։ Խումբը համագործակցում է Բուլղարիայում, Իտալիայում, Սլովենիայում, Ֆրանսիայում և այլ երկրներում բնակվող թարգմանիչների ու գրողների հետ։

## Ստեղծագործություններ
Հունգարերեն թարգմանություններ`
* «Հիշողության ափը», Էնդրե Կուկորելի  (Pan հրատարակչություն, 1996 թվական)
* «Պալ փողոցի տղաները», Ֆերենց Մոլնար (Pan հրատարակչություն, 1998 թվական)
* «Վերջին պատուհան-ընձուղտը», Պիտեր Զիլախի  (Polis հրատարակչություն,  2001 թվական)
* «Կորնել Էստի», Դեժյո Կոստոլանի  (Pensoft հրատարակչություն,  2002 թվական)
* «Կաշմիր», Ալեշ Շեգեր (Pan հրատարակչություն, 2003 թվական)
* «Ճամփորդություն լուսնի լույսով», Անտալ Սերբ (Stigmati հրատարակչություն, 2006 թվական)
* Ստվեր գլխավոր փողոցում, Լասլո Մարտոն (Bulgarian Writer հրատարակչություն, 2007 թվական)
* «Գործ K», Իմրե Կերտես (Riva հրատարակչություն, 2008 թվական)
* «Սպիտակ թագավորը», Գեորգի Դրագոման (Ergo հրատարակչություն, 2008 թվական)
* «Švejk gyóntatója», Իշվան Վյորոշ (Սոֆիայի համալսարանի ակադեմիական հրատարակչություն, 2009 թվական)
* «Երեք գումարած մեկ», Պիտեր Զիլախի (Ergo հրատարակչություն, 2010 թվական)
* «Տապալում. կոմունիզմի պատմություն», Էնդրե Կուկորելի (Ergo հրատարակչություն, 2012 թվական)
* «Ընտրյալ բանաստեղծություններ», Գաբոր Դյուկիչ (Gutenberg հրատարակչություն,  2013 թվական)
* «Կրկեսը քաղաքում», Շանդոր Պետյո  (Ergo հրատարակչություն, 2013 թվական)
* «Հարկադիր ազատագրումը»,  Լասլո Մարտոն (Gutenberg հրատարակչություն, 2015 թվական)
* «Դրսի վանդակ. բանաստեղծություններ», Տատար Սանդոր  (Gutenberg հրատարակչություն, 2015 թվական)
* «Մկրտություն ջրհեղեղի տակ», Իշվան Վյորոշ (Ergo հրատարակչություն, 2016 թվական)

Անգլերեն թարգմանություններ`
* «Կապույտ դելֆինների կղզին», Սքոթ Օ'դել (Pan հրատարակչություն, 1998 թվական)
* «Էնը Ավոնլեից», Լյուսի Մոնտգոմերի (Pan հրատարակչություն, 1998 թվական)
* «Էնը կղզուց», Լյուսի Մոնտգոմերի (Pan հրատարակչություն, 1999 թվական)
* «Էնի երազանքների տունը», Լյուսի Մոնտգոմերի (Pan հրատարակչություն, 2001 թվական)

## Պարգևներ, մրցանակներ
Հունգարիայի «Միլան Ֆյուշտի» անվան հիմնադրամի մրցանակակիր։

2011 թվականի նոյեմբերի 24-ին Հունգարիայի նախագահ Պալ Շմիտի կողմից արժանացել է Պատվո մեդալի, որը հանձնել է Բուլղարիայում Հունգարիայի արտակարգ և լիազոր դեսպան Յուդիտ Լանգը։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Բուլղարացի թարգմանիչներ
Կատեգորիա:Սոֆիայի համալսարանի շրջանավարտներ
Կատեգորիա:Բուլղարացի բանասերներ
Կատեգորիա:Բուլղարացի խմբագիրներ
Ետկադրային թարգմանություն

: *Պետք չէ շփոթել *'կրկնօրինակման** հետ**:**''
**Ետկադրային թարգմանություն*', *ետկադրային ձայնավորում, վոյսովեր'' ( — բառացի «ձայն վերևից»), ձայնավորման տեսակ, որը նախատեսում է ֆիլմի այլ լեզվով նոր ձայնային ճանապարհի ստեղծում, որն այնպես է միքսինգ արած, որ դիտողը լսի և՛ թարգմանությունը, և՛ ֆիլմի բնօրինակ ձայնը։ Թարգմանված ճանապարհի ձայնավորող դերասանների ձայնը լսվում է բնօրինակ ձայնային ճանապարհի վրայից։

Ետկադրային ձայնավորումը կարող է լինել միաձայն (օրինակ, ֆիլմերի և խաղերի «ծովահենական» պատճենները) կամ ձայնագրված դերասանական պրոֆեսիոնալ կամ սիրողական խմբով (երկու և ավել ոգի)։ Թարգմանության այդ տարբերակը շատ են օգտագործում հեռուստաալիքներում, կինովարձույթում չհայտնված ֆիլմերի ձայնավորման համար։ Այս տարբերակը ավելի էժան է, քան կրկնօրինակումը և այն հնարավոր է պատրաստել ավելի կարճ ժամանակահատվածում, քան կրկնօրինակումը։

Տարբերում են պրոֆեսիոնալ և սիրողական (հիմնականում հետաքրքրված կամավորների աշխատանք է) ետկադրային թարգմանություն։

Երբեմն, սիրողական թարգմանությունը սխալմամբ կոչում են «հեղինակային», իսկ ետկադրային թարգմանությունը «կրկնօրինակում»։ Վերջինս հանդիպում է հայկական հեռուստաալիքներում երբ տիտրերի սկզբում նշվում է «Ֆիլմը կրկնօրինակվել է...»

## Ետկադրային թարգմանության տեսակներ
* VO ( ) — միաձայն ետկադրային թարգմանություն։
* DVO ( ) — երկձայն ետկադրային թարգմանություն։
* MVO ( ) — բազմաձայն ետկադրային թարգմանություն։

## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն
* 

## Արտաքին հղումներ
* 
* Հեղինակային թարգմանություն — Բացատրական թարգմանչական բառարան. — 3-րդ հրատարակություն, վերամշակված. — Մ.: Ֆլինտի։ Գիտություն. Լ. Լ. Նելյուբին. 2003.
* Թարգմանության տեսակներ  — glossary.ru
* Թարգմանությունների մասին  ինքնակենսագրական պատմվածք Պողոս Սանաև
* Voice-over Մերիամ Վեբստերի բառարանում (անգլ.)

Կատեգորիա:Հեռուստատեսություն
Կատեգորիա:Ձայնագրություն
Տելեմաք Խաչատրյան

**Տելեմաք Սուրենի Խաչատրյան** (), հայ պատմաբան, հնագետ։ Պատմական գիտությունների դոկտոր (1976 թ.), պրոֆեսոր (1979 թ.):

## Կենսագրություն
Տելեմաք Խաչատրյանը ծնվել է 1932 թվականին Երևանում։ 1956 թվականին ավարտել է Մոսկվայի պետական համալսարանը։ 1956-1976 թվականներին եղել է Հայաստանի պատմության պետական թանգարանի գիտաշխատող, հնագիտության բաժնի վարիչ, 1982-1987 թվականներին՝ տնօրեն։ 1976-1982 թվականներին եղել է Երևանի պետական համալսարանի հնագիտության և ազգագրության ամբիոնի վարիչ, 1987-1989 թվականներին՝ ՀԽՍՀ ԳԱ Հնագիտության և ազգագրության ինստիտուտի առաջատար գիտաշխատող։

Աշխատանքները վերաբերում են հիմնականում Շիրակի՝ բրոնզի ու վաղ երկաթի դարերի մշակույթին։

## Երկեր
* Артикский некрополь, Ереван, 1979.
* Древняя культура Ширака III-I тыс. до н. э., Ереван, 1975.
* Материальная культура древнего Артика, Ереван, 1963.

## Տես նաև
* Հնագիտությունը Հայաստանում
* Հայաստանի պատմության թանգարան

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:ԵՊՀ դասախոսներ
Կատեգորիա:Հայ հնագետներ
Կատեգորիա:Հայ պատմաբաններ
Կատեգորիա:Հայ պրոֆեսորներ
Կատեգորիա:Հայաստանի պատմության թանգարանի տնօրեններ
Կատեգորիա:Մոսկվայի պետական համալսարանի շրջանավարտներ
Կատեգորիա:Պատմական գիտությունների դոկտորներ
Գեորգի Փարաջանով

**Գեորգի Գեորգիի Փարաջանով** (օգոստոսի 9, 1963, Թբիլիսի, Վրացական ԽՍՀ), հայազգի ռուս դերասան, ռեժիսոր, սցենարիստ, բեմադրիչ։ Սերգեյ Փարաջանովի զարմիկը։

## Կենսագրություն
Գեորգի Փարաջանովը ծնվել է 1963 թվականի օգոստոսի 9-ին Թիֆլիսում։

1983 թվականին ավարտել է Թբիլիսիի թատերական ինստիտուտը, զուգահեռ գրականություն ուսումնասիրել Ա․ Պուշկինի անվան ինստիտուտում (Նոդար Դումբաձեի արվեստանոց)։ Թբիլիսիի Պատանի հանդիսատեսի թատրոնում բեմադրել է 6 ներկայացում։ 1988-1990 թվականներին աշխատել է «Սովրեմեննիկ» թատրոնում որպես դերասան։

1994 թվականին ավարտել է Մոսկվայի Գերասիմովի անվան կինեմատոգրաֆիայի համառուսական պետական ինստիտուտը (ՎԳԻԿ)՝ Վլադիմիր Նաումովի արվեստանոցը։ 1992 թվականին ստաժավորում է անցել Հռոմի «Cinecittà» ստուդիայում։

Ռուսաստանի կինոռեժիսորների գիլիդիայի և Ռուսաստանի կինեմատոգրաֆիստների միության անդամ է։

## Քաղաքական դիրքորոշում
2014 թվականի մարտի 11-ին ստորագրել է ՌԴ մշակույթի գործիչների դիմումը ի աջակցություն նախագահ Վ․ Պուտինին Ուկրաինայում և Ղրիմում։

## Մրցանակներ և պարգևներ
* 2000 - «Ես ճայ եմ» ֆիլմի համար
** «Լումիեր եղբայրների ոսկե մեդալ»՝ կինոկերպարի վերադարձի համար
** ՌԴ մշակույթի նախարարության մրցանակ
* 2004 - «Ես մահացել եմ մանուկ ժամանակ» ֆիլմի համար
** «Ոսկե ծիրան» կինոփառատոնի մրցանակ
** «Ստալկեր» միջազգային իրավապաշտպան կինոփառատոնի «Ստալկեր» մրցանակ՝ լավագույն ոչ խաղարկային ֆիլմի համար
** «Ոսկե արծիվ» մրցանակի առաջադրում՝ լավագույն ոչ խաղարկային ֆիլմի համար
** Ճապոնիայի և Եգիպտոսի կինոփառատոների մրցանակներ
* 2012-2013 - «Բոլորը գնացին» ֆիլմի համար
** «Պատուհան դեպի Եվրոպա» ռուսական կինոյի 20-րդ փառատոնի գլխավոր մրցանակ՝ մարդասիրության և ավանդույթները չդավաճանելու համար
** Բլագովեշչենսկի «Ամուրյան աշուն» փառատոն․ մրցանակ լավագույն ռեժիսորական աշխատանքի համար
** Տալինի «Մութ գիշերներ» 16-րդ կինոփառատոն․ «Tridents Herring» գլխավոր մրցանակ «Բոլորը գնացին» ֆիլմի համար
** Օնֆլյորում կայացած ռուսական կինոյի 20-րդ փառատոն․ Ստորին Նորմանդիայի մրցանակ՝ «Բոլորը գնացին» ֆիլմի համար
** «Սպիտակ փիղ» կինոքննադատության և կինոմամուլի մրցանակ՝ լավագույն դեբյուտ ֆիլմի համար
** Թբիլիսիի 13-րդ միջազգային կինոփառատոն․ «Արծաթե Պրոմեթևս» մրցանակ լավագույն ռեժիսորական աշխատանքի համար
** Խանտի Մանսիյսկում կայացած «Կրակի ոգին» Կինեմատոգրաֆիական առաջնելույթների 11-րդ միջազգային փառատոն․ «Տայգայական հույսի ծաղիկ» մրցանակ՝ «Բոլորը գնացին» ֆիլմի համար
** «Նիկա» մրցանակի առաջադրում ԱՊՀ և Բալթիկ երկրների լավագույն ֆիլմ անվանակարգում
** Չեբոկսարեի 6-րդ միջազգային կինոփառատոն՝ գրան պրի՝ լավագույն խաղարկային ֆիլմ անվանակարգում
** Ուլյանովսկում կայացած Վալենտինա Լեոնտևայի անվան 5-րդ միջազգային կինոփառատոն․ մրցանակ լավագույն լիամետրաժ ֆիլմ անվանակարգում

## Ֆիլմագրություն
### Դերերը կինոյում

### Ռեժիսոր

### Սցենարիստ

### Օպերատոր

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Биография и фильмография  rudata.ru
* Фильмография afisha.ru
* Интервью Г. Параджанова (2004) izvestia.ru
* Георгий Параджанов. «О фильме, о кино, о воспоминаниях…»  КультурМультур,08.07.2013

Կատեգորիա:Հայ դերասաններ
Կատեգորիա:Հայ ռեժիսորներ
Կատեգորիա:Հայ սցենարիստներ
Կատեգորիա:ՎԳԻԿ-ի շրջանավարտներ
Միլան Ֆյուշտ

**Միլան Ֆյուշտ** (, ), հունգարացի գրող, բանաստեղծ, դրամատուրգ։

## Կենսագրություն
Միլան Ֆյուշտը ծնվել է հրեական ընտանիքում։ 1912 թվականին ավարտել է Բուդապեշտի համալսարանի իրավագիտության ֆակուլտետը, որտեղ հետագայում դասավանդել է գեղագիտություն։ Առաջին բանաստեղծությունները հրատարակել է 1909 թվականին, 1913 թվականին լույս է տեսել  բանաստեղծությունների առաջին գիրքը։ Կապեր է հաստատել հայտնի «Nyugat» (Արևմուտք) ամսագրի հետ, եղել է գրողներ Դեժյո Կոստոլանի, Ֆրիդեշ Կարինտիի ընկերը։ Եղել է Հունգարիայի խորհրդային հանրապետության քաղաքական և իրավական աջակիցը, ինչի համար Խորտիի ռեժիմն արգելել է նրան դասավանդել, և միայն 1945 թվականին է կարողացել վերադառնալ համալսարան։ 1928 թվականին շուրջ վեց ամիս բուժվել է Բադեն-Բադենի առողջարանային հիվանդանոցում։ 1947 թվականին դասավանդել է Հունգարիայի գեղարվեստի դպրոցում։

մինի|150px|Միլան Ֆյուշտի հուշատախտակը Բուդապեշտի VII թաղամասի Հարսֆա փողոցի 6 հասցեում

## Ստեղծագործություններ
Միլան Ֆյուշտի առավել հայտնի ստեղծագործություններից են «Հենրիխ IV թագավորը» (, 1940) և «Կնոջս պատմությունը» (Hung A feleségem története,1942) վեպը, որը 1965 թվականին առաջադրվել է Նոբելյան մրցանակի։

Հետաքրքրական է նաև Ֆյուշտի օրագիրը, որը նա գրել է 1904 թվականից։ Երկրորդ համաշխարհային պատերազմին վերաբերող էջերը հեղինակն ինքն է վերացրել։

## Պարգևներ, մրցանակներ
1948  թվականին արժանացել է Լայոշ Կոշութի անվան մրցանակի։

1975 թվականին Հունգարիայում սահմանվել է Միլան Ֆյուշտի անվան մրցանակ։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:20-րդ դարի բանաստեղծներ
Կատեգորիա:20-րդ դարի հունգարացի բանաստեղծներ
Կատեգորիա:20-րդ դարի վիպասաններ
Կատեգորիա:Բանաստեղծներ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Գրողներ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Կոշութի մրցանակի դափնեկիրներ
Կատեգորիա:Հունգարացի բանաստեղծներ
Կատեգորիա:Հունգարացի գրողներ
Կատեգորիա:Հունգարացի դրամատուրգներ
Կատեգորիա:Հրեա բանաստեղծներ
Կատեգորիա:Փաստաբաններ
Կատեգորիա:Բուդապեշտի համալսարանի շրջանավարտներ
Մարդասպանի հավատամքը

**«Մարդասպանի հավատամքը»** (), ամերիկացի ռեժիսոր Ջասթին Քուրզելի գիտա-ֆանտաստիկ մարտաֆիլմ, որը նկարահանվել է համանուն Assassin' s Creed հայտնի խաղի մոտիվներով։ Ֆիլմի համաշխարհային պրեմիերան կայացել է 2016 թ. դեկտեմբերի 14 - ին Լոս-Անջելեսում։ Հայաստանյան պրեմիերան նախատեսված է 2017 թվականի հունվարի 5-ին։

## Սյուժեն
Շարքային բարմեն Կալում Լինչը դառնում է խորհրդավոր կազմակերպության փորձարկման առարկա, որի հետևանքով նրա մեջ արթնանում է գենետիկական հիշողությունը։ Լինչի ԴՆԹ-ի մոլեկուլից ստացված տեղեկատվությունը նրան է վերադարձնում 15-րդ դարում Իսպանիայում ապրող իր հեռավոր նախնու՝ Ագիլարի հիշողությունները։ Կալումը բացահայտում է, որ նա տոհմիկ մարդասպան է։

## Դերերում

## Մարքեթինգ
2016 թվականի մայիսի 11-ին տեղի է ունեցել առաջին թրեյլերի պրեմիերան։ Հոկտեմբերի 18-ին դուրս է եկել երկրորդ թրեյլերը։

## Երաժշտություն
2016-ի մայիսի 1-ին հայտարարվել է, որ Ջեդ Քրուզելը կլինի ֆիլմի կոմպոզիտոր, ով Ջասթին Քրուզելի եղբայրն է։

## Քննադատություն
«Մարդասպանի հավատամքը», քննադատների կողմից ստացել է առավելապես բացասական արձագանքներ։ Rotten Tomatoes կայքում ֆիլմի վարկանիշը կազմում է 17 %, հիմնվելով 119 գրախոսականով որոնց միջին միավորը 4-ից 10։ Metacritic կայքում ֆիլմի գնահատականն է 36 100-ից,  հիմնվելով քննադատների 38 գրախոսական հոդվածներով։

## Շարունակությունը
2016թ. մարտին Catchplay ընկերությունը, որը ֆիլմի հովանավորներից մեկն է, դեռ հետարտադրական փուլում հայտնել է, որ Regency Enterprises ծրագրում է ֆիլմի շարունակության նկարահանումը։ Այդ քայլով ֆիլմը կդարնա կինոֆրանշիզա.

## Նշումներ

## Արտաքին հղումներ
* Ֆիլմի պաշտոնական կայքը
* Ֆրանշիզայի պաշտոնական կայք
* 

Կատեգորիա:2010-ականների ամերիկյան ֆիլմեր
Կատեգորիա:2010-ականների անգլերեն ֆիլմեր
Կատեգորիա:2010-ականների գիտաֆանտաստիկ էքշն ֆիլմեր
Կատեգորիա:2010-ականների ֆենտեզի ֆիլմեր
Կատեգորիա:2010-ականների ֆրանսիական ֆիլմեր
Կատեգորիա:2016 ֆիլմեր
Կատեգորիա:20th Century Fox ֆիլմեր
Կատեգորիա:IMAX ֆիլմեր
Կատեգորիա:Pinewood Studios-ում նկարահանված ֆիլմեր
Կատեգորիա:Ամերիկյան արկածային ֆիլմեր
Կատեգորիա:Ամերիկյան գիտաֆանտաստիկ էքշն ֆիլմեր
Կատեգորիա:Ամերիկյան էքշն արկածային ֆիլմեր
Կատեգորիա:Ամերիկյան մարտաֆիլմեր
Կատեգորիա:Ամերիկյան ֆանտաստիկ ֆիլմեր
Կատեգորիա:Ամերիկյան ֆենտեզի արկածային ֆիլմեր
Կատեգորիա:Անգլերեն ֆրանսիական ֆիլմեր
Կատեգորիա:Իսպաներեն ֆիլմեր
Կատեգորիա:Լոնդոնում նկարահանված ֆիլմեր
Կատեգորիա:Հակաուտոպիական ֆիլմեր
Կատեգորիա:Ֆանտաստիկ մարտաֆիլմեր
Կատեգորիա:Ֆիլմեր, որոնց գործողությունները տեղի են ունենում Լոնդոնում
Կատեգորիա:Ֆրանսիական ֆիլմեր
Կատեգորիա:Ֆիլմեր, որոնց գործողությունները տեղի են ունենում Տեխասում
Կատեգորիա:Ֆիլմեր, որոնց գործողությունները տեղի են ունենում 2016 թվականին
Կատեգորիա:Իսպանիայում նկարահանված ֆիլմեր
Կատեգորիա:Ֆիլմեր, որոնց գործողությունները տեղի են ունենում 1986 թվականին
Կատեգորիա:Dune Entertainment ֆիլմեր
Կատեգորիա:2010-ականների իսպաներեն ֆիլմեր
Նաուսա

**Նաուսա** (), նավահանգստային և առողջարանային քաղաք Հունաստանի Պարոս կղզու վրա։

## Աշխարհագրություն
Տեղակայված է Նաուսի ծոցի ձախ մասում։ Գտնվում է Պարոս կղզու հյուսիսային հատվածում։ Նաուսան Հունաստանի գլխավոր զբոսաշրջային կենտրոններից է, ինչպես նաև նշանավոր կղզիային առողջարան է։

Նաուսան ձկնորսական կարևոր կայան է։

## Բնակչություն
Ըստ 2001 թվականին Հունաստանում անցկացված մարդահամարի տվյալների՝ Նաուսայի բնակչությունը կազմում է 2316 մարդ։

Հիմնական բնակիչները հույներն են, որոնք խոսում են հունարենով և դավանում են հույն ուղղափառություն։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Հունաստանի քաղաքներ
Ադամ Լամբերտի սկավառակագրություն

Ամերիկացի երգիչ Ադամ Լամբերտի սկավառակագրությունը բաղկացած է երեք ստուդիական ու մեկ թվային ալբոմներից, տասնհինգ սինգլերից և ինը տեսահոլովակներից։

*[[American Idol]]*-ի 8-րդ եթերաշրջանում 2-րդ հորիզոնականը զբաղեցնելուց հետո Լամբերտը թողարկեց երգերի դեմոձայնագրությունները, որոնք ձայնագրել էր շոուին մասնակցելուց առաջ։ *[[Take One (ալբոմ)|Take One]]* ալբոմը թողարկվել է 2009 թվականի նոյեմբերի 17-ին, Rufftown Recordings-ի միջոցով։ Նա առաջնաելույթ ունեցավ և հասավ պիկին Billboard 200-ում 72-րդ հորիզոնականը զբաղեցնելով և ներկայիս տվյալներով ԱՄՆ-ում վաճառվել է 40,000 օրինակով։ Լամբերտի գլխավոր *[[For Your Entertainment]]* ալբոմը թողարկվել է նույն թվականի նոյեմբերի 23-ին, RCA Records-ի միջոցով։ Այդ ալբոմի մեջ է ներառվում 2012 ֆիլմի գլխավոր երգը, այն նաև հասանելի է ֆիլմի սաունդթրեքերում։ Ներկայումս Կանադայում այն որակավորվել է պլատինե հավաստագրով, Նոր Զելանդիայում՝ ոսկե և ԱՄՆ-ում վաճառվել է 1,000,000 օրինակով։

For Your Entertainment ալբոմի նույնանուն պաշտոնական սինգլը հետո է թողարկվել։ Երգը զբաղեցրել է 62-րդ հորիզոնականը Hot 100 հիթ շքերթում։ *[[Hot Dance Club Songs]]* չարթում այն թոփ հնգյակի մեջ էր և ավելի մե հաջողություն ունեցավ համաշխարհային մասշտաբով։ Երգը Կանադայում որակավորվել է պլատինե հավաստագրով։ Հաջորդ սինգլը կոչվում է «Whataya Want from Me», որը դարձվ Լամբերտի ամենահաջողակ սինգլերից մեկը, այն ներկայումս զբաղեցնում է 10-րդ հորիզոնականը *Billboard* Hot 100 հիթ շքերթում և արժանացել է համաշխարհային հաջողությունների։

## Ալբոմներ
### Ստուդիական ալբոմներ

### Մինի ալբոմներ

### Հավաքածու ալբոմներ

### Համերգային ալբոմներ

## Սինգլեր

### Այլ երգեր

## Տեսահոլովակներ

## Ծանոթագրություններ


Կատեգորիա:Սկավառակագրություններ
Օնիկ Խնկիկյան

**Օնիկ Սարգսի Խնկիկյան** (), հայ պատմաբան, հնագետ։ Պատմական գիտությունների դոկտոր (1998):

## Կենսագրություն
Օնիկ Խնկիկյանը ծնվել է Բուրգասում։ 1966 թվականին ավարտել է Խաչատուր Աբովյանի անվան պետական մանկավարժական ինստիտուտը։ 1988-1996 թվականներին եղել է Երևանի պետական համալսարանի, 1997-1998 թվականներին՝ ՀՀ ԳԱԱ հնագիտության և ազգագրության ինստիտուտի ավագ գիտաշխատող, 2005 թվականից՝ Եղեգնաձորի «Գիտելիք» համալսարանի դասախոս։

Աշխատությունները վերաբերում են Հայաստանի բրոնզի դարաշրջանի արհեստներին, Սյունիքի բրոնզ-երկաթեդարյան հուշարձանների քննությանը։ Համահեղինակ է «Հին Շիրակավան. 1977-1981 թվականների պեղումների արդյունքները» աշխատության (2002):

Մշակել է Եղեգնաձորի երկրագիտական թանգարանում պահպանվող Ճոչ-Տարից 1989 թվականին հայտնաբերված մ.թ.ա. 7-րդ դարի ուրարտական բրոնզե գոտին։

«Հայկական լեռնաշխարհի հյուսիսային տարածքները մ. թ. ա. VII-VI դդ»  գրքի հեղինակն է։ Տպագրվել է հետմահու։

Մահացել է 2021 թվականի նոյեմբերի 16-ին Երևանում։
## Երկեր
* Արհեստները բրոնզեդարյան Հայաստանում, Երևան, 1977
* Syunik during the bronze and iron ages, N. Y., 2002.
* Հայաստանի հնագիտություն (Հին քարի դարից մինչև Վանի թագավորության անկումը)։ Երևան, 2009։
* Հայկական լեռնաշխարհի հյուսիսային տարածքները մ. թ. ա. VII-VI դդ,, ՀՀ ԳԱԱ «Գիտություն» հրատարակչություն, 2021, 236 էջ +1 քարտեզ

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Հայ պատմաբաններ
Կատեգորիա:Հայ հնագետներ
Կատեգորիա:Պատմական գիտությունների դոկտորներ
Կատեգորիա:ՀՊՄՀ շրջանավարտներ
Կատեգորիա:Բուլղարիայից Հայաստան արտագաղթածներ
Ագկաիրիա

**Ագկաիրիա** (), գյուղ Հունաստանի Պարոս կղզու վրա։

## Աշխարհագրություն
Տեղակայված է Հունաստանի Կիկլադյան կղզիների մաս կազմող Պարոս կղզու վրա։ Գտնվում է Պարոս կղզու հյուսիսային հատվածում։ Ագկաիրիան Կիկլադների գլխավոր առողջարանային կենտրոններից է։

## Բնակչություն
Ըստ 2011 թվականին Հունաստանում անցկացված մարդահամարի տվյալների՝ Ագկաիրիայի բնակչությունը կազմում է 657 մարդ։

Հիմնական բնակիչները հույներն են, որոնք խոսում են հունարենով և դավանում են հույն ուղղափառություն։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Հունաստանի գյուղեր
Հովհաննես Թորոսյան (դերասան)

**Հովհաննես Թորոսյան** (, ), բուլղարահայ կինոյի և բեմի դերասան, թատերական ռեժիսոր, դրամատուրգ։

## Գործունեություն
1993 թվականին, Լեռնային Ղարաբաղում ռազմական հակամարտության պատճառով Հովհաննեսի ընտանիքը հաստատվել է Բուլղարիայի մայրաքաղաք Սոֆիայում, որտեղ նա սովորել է Ուիլյամ Սարոյանի անվան թիվ 76 դպրոցում։ 2009 թվականին Հովհաննեսն ավարտել է Սոֆիայի Թատրոնի և կինոարվեստի ազգային ակադեմիան (պրոֆեսորներ Պլամեն Մարկովի և Իվայլո Խրիստովի դասարան), 2016 թվականին՝ նույն ակադեմիայի թատերական ռեժիսուրայի բաժինը։

Թորոսյանը համարվում է Սոֆիայի «Replica» թատրոնի համահիմնադիրը։ Հանդես է գալիս նաև Սոֆիայի Իվան Վազովի անվան ազգային թատրոնում, Սլիվենի Ստեֆան Կիրովի անվան դրամատիկական թատրոնում, Ալեկո Կոնստանտինովի անվան երգիծական թատրոնում, Ժամանակակից թատրոնում, «Sfumato» թատերական խմբում, Նիկոլայ Բինևի անվան պատանեկան թատրոնում և «Ազարյան» թատրոնում։

Հովհաննես Թորոսյանը զբաղվում է վավերագրական, իմպրովիզացիոն թատրոնով և ռեժիսուրայով։

## Ֆիլմեր

## Մրցանակներ
* 2010 թվականին առաջադրվել է «Իկար» մրցանակի «Puheniyat» ֆիլմում Մայքլի դերի համար 
* «Ոսկե վարդ» (2010) «Արևելյան խաղեր» և «Թիլթ» ֆիլմերում լավագույն դերասանական դերի համար
* «Թիլթ» ֆիլմում լավագույն դերասանական խաղի համար Բուլղարիայի ֆիլմարտադրողների միության մրցանակ (2010) 
* «Ավե» ֆիլմում լավագույն դերասանական խաղի համար Բուլղարիայի ֆիլմարտադրողների միության մրցանակ (2011) 
* Տաշքենդի միջազգային կինոփառատոն, Ոսկե հեպարդ մրցանակ «Ավե» ֆիլմում լավագույն դերասանական խաղի համար (2012)

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Բուլղարահայ դերասաններ
Կատեգորիա:Բուլղարահայ ռեժիսորներ
Կատեգորիա:Բուլղարահայ արձակագիրներ
Կատեգորիա:Կինոգործիչներ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Դերասաններ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Հայ դրամատուրգներ
Կատեգորիա:Հայ կինոռեժիսորներ
Կատեգորիա:Հայ թատերական ռեժիսորներ
Կատեգորիա:Հայ կինոդերասաններ
Կատեգորիա:Հեռուստատեսային դերասաններ
Թբիլիսիի քաղաքապետների ցանկ

**Թբիլիսիի քաղաքապետների ցանկ**, ժամանակակից Վրաստանի մայրաքաղաք Թբիլիսիի վարչական ղեկավարների ցանկը՝ սկսած միջնադարում, նոր ու նորագույն ժամանակաշրջաններում, երբ քաղաքը հայտնի էր նաև որպես Տփղիս կամ Թիֆլիս։ Պատմական ժամանակագրությունից հայտնի է Թբիլիսիի քաղաքապետների (շահապների, մելիքների, քաղաքագլուխների) ցանկը սկսած 11-րդ դարից։ Ստորև ներկայացված է այդ ցանկը

## Արտաքին հղումներ
* Սամվել Կարապետյան, Թիֆլիսի քաղաքագլուխները, Երևան 2003 թվական, ISBN 5-8080-0520-5։

## Նշումներ

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Հայերը Թբիլիսիում
Կատեգորիա:Թբիլիսիի հայազգի քաղաքապետներ
Կատեգորիա:Թբիլիսիի քաղաքապետներ
Կատեգորիա:Թբիլիսիի պատմություն
Կատեգորիա:Ցանկեր:Վրաստան
Հովհաննես Թորոսյան (այլ կիրառումներ)

**Հովհաննես Թորոսյան** անունը կարող է վերաբերել հետևյալ անձանց.

* Հովհաննես Թորոսյան (1864-1940), հայ բանասեր, պատմաբան, խմբագիր, թարգմանիչ։ 
* Հովհաննես Թորոսյան (1986), կինոյի և բեմի դերասան, թատերական ռեժիսոր, դրամատուրգ։
Հաղթանակի սյուն

**Հաղթանակի սյուն** (), պատմական հուշարձան Գերմանիայում, Բեռլինի տեսարժան վայրերից մեկը։

Նախագծի հեղինակը ճարտարապետ Յոհան Հենրիխ Շտրակն է (1805-1880), ով եղել է Կարլ Ֆրիդրիխ Շինկելի աշակերտը։ Սյան գագաթին խոյացող քանդակի հեղինակը գերմանացի ականավոր ճարտարապետ Ֆրիդրիխ Դրակեն է (1805-1882)։

Հուշարձանը գտնվում է Տիրգարտեն այգու կենտրոնում` Մեծ աստղ հրապարակում (): Սյունը կառուցվել է Վիլհելմ I Հոհենցոլեռնի պատվերով` ի նշան Պրուսիայի` 1864  թվականին Դանիայի, 1866 թվականին Ավստրիայի և 1870-1871 թվականներին ֆրանս-պրուսական պատերազմում Ֆրանսիայի դեմ տարած հաղթանակների։ Սյան գրանիտե պատվանդանին փորագրված պատկերները ներկայացնում են դրվագներ այդ պատերազմներից։ Սյունը բացվել է 1873 թվականի սեպտեմբերի 2-ին` Սեդանի ճակատամարտում տարած հաղթանակի երրորդ տարեդարձի առթիվ։ Սյան գլխին տեղադրված է հաղթանակի աստվածուհի Վիկտորյայի արձանը, որն ունի 8.3 մ բարձրություն և 35 տ քաշ։ Ժողովուրդն այն կոչել է «Ոսկյա Էլզա» (): Որպեսզի աստվածուհու շորերին պատշաճ փայլ տրվի, 1987 թվականին հատկացվել է 1 կգ ոսկի։

## Պատմություն
Հաղթանակի սյունը ի սկզբանե գտնվել է Արքայական հրապարակում (, ներկայումս` Հանրապետության հրապարակ` Ռայխստագի դիմաց) և բաղկացած է եղել երեք մասից։ 1938-1939 թվականներին Հիտլերի` Բեռլինը վերակառուցելու ծրագրի նախագծով սյունը տեղափոխվել է Մեծ աստղի հրապարակ, որտեղ և գտնվում է ներկայումս։ Հենց այդ ժամանակ էլ ավելացվել է չորրորդ մասը` 7.5 մ բարձրությամբ, ինչի արդյունքում հուշարձանի ընդհանուր բարձրությունը կազմել է 66.89 մ։

1945 թվականին ֆրանսիական օկուպացիոն ուժերը նախատեսել էին ոչնչացնել սյունը, որ խորհրդանշում էր նաև Ֆրանսիայի պարտությունը 1870 թվականին։ Սակայն խորհրդային օկուպացիոն վարչությունը` սպա Արսենիյ Գուլիգայի ղեկավարությամբ, իր վճռական բողոքն է արտահայտել, և սյունը մնացել է կանգուն։

## Պատկերասրահ

Պատկեր:Reichstag und Siegessäule um 1900.jpg
Պատկեր:Berlin Siegessaeule Festival Lights.JPG
Պատկեր:Berlijn tiergarten siegesaule.jpg
Պատկեր:Siegessaeule Sonnenuntergang Berlin2007.jpg
Պատկեր:Berliner Siegessäule.jpg
Պատկեր:Siegessäule-strasse des 17.juni.JPG
Պատկեր:Siegessäule nah 2.jpg
Պատկեր:Barack Obama in Berlin.jpg|Բարաք Օբաման Բեռլինում


## Կինոյում
Հաղթանակի սյունը, նրա գագաթի արձանը և Բեռլինի տեսարանները ներկայացված են Վիմ Վենդերսի «Այնպես հեռու, այնպես մոտիկ» (Գերմանիա, 1993) ֆիլմի սկզբնամասում։ Ֆիլմի գլխավոր հերոսը` Կասիել հրեշտակը, որոշ ժամանակ կանգնում է քանդակի աջ ուսին` նայելով երկնքին, քաղաքին, ապա սլանում է ներքև։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Հաղթանակի սյունը ''YouTube''-ում

Կատեգորիա:Բեռլինի հուշարձաններ
Կատեգորիա:Բեռլինի տեսարժան վայրեր
Սյուանկուն Սի

**Սյուանկուն Սի** (Կախված տաճար, ), Չինաստանի Շանյոն նահանգում Խենշան սուրբ լեռան մոտ ժայռի վրա կառուցված տաճարային համալիր։ Վանքը գտնվում է Դատուն քաղաքից 65 կմ հարավ-արևելք։ Դատունի մոտակայքում կան Յունգան քարանձավները։

«Սյուանկուն Սի»-ն ունի մեծ պատմական նշանակություն, այնտեղ հաճախում են բազմաթիվ զբոսաշրջիկներ։ Վանքը կառուցվել է 491 թվականին Հյուսիսային Վեյ թագավորական հարստության օրոք։ Տաճարային համալիրում միավորված են բուդդայական, դաոսական և կանֆուցիական թեմերը։

Վանքում ուղղաձիգ պատի երկայնքով դասավորված են 40 դահլիճ և տաղավար։ Շինությունները պահվում են ժայռին հենված փայտե գերաններով։ Ժայռը օգտագործվում է, որպես շինությունների ետևի պատ։ Պատի վրա փորագրված են Բուդդայի պատկերներ։

Տաճարում տարբեր նյութերից 80 արձան է կանգնեցված։ Ամենամեծ խորաքանդակի անունն է Թաթխաթի։

Տաճարը 1982 թվականից պահպանվում է, որպես Չինաստանի Ժողովրդական Հանրապետության ազգային հուշարձան։

«Սյուանկուն Սի»-ն Չինաստանում միակ տաճարն է, որտեղ միավորված են երեք կրոնական-փիլիսոփայական դպրոցներ՝ բուդդայականը, դաոսականը և կանֆուցիականը։

## Պատկերասրահ

Պատկեր:Hanging Temple.jpg|Կախված տաճար
Պատկեր:HangingMonasterySculptures.jpg|Արձանները տաճարի ներսում
Պատկեր:Thunder Hall.jpg|Ամպրոպի դահլիճ
Պատկեր:Hanging Monastery entrance.jpg|Տաճարի մուտքը
Պատկեր:Hanging Monastery Shanxi.jpg|Տաճարի համայնապատկերը


## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Николишин Александр Сокровища династии Северная Вэй. / А. Николишин // Дыхание Китая. – 2014. – № 4(229). – С. 44–45.  
* Das "Hängende Kloster", in dem Buddhismus, Taoismus und Konfuzianismus gleichzeitig zusammen gelebt werden 
* Xuankong-Tempel 

Կատեգորիա:Չինաստանի վանքեր
Հովհաննես Թորոսյան (բանասեր)

**Հովհաննես Վարդապետ Թորոսյան** (), հայ բանասեր, պատմաբան, խմբագիր, թարգմանիչ։ Վենետիկի Մխիթարյան միաբանության անդամ (1880)։

## Կենսագրություն
Հովհաննես Թորոսյանը ծնվել է 1864 թվականին Պարտիզակում։ Սովորել է Վենետիկի Մխիթարյանների Սուրբ Ղազար վանքում։ 1889-1990 և 1896-1998 թվականներին եղել է «Բազմավեպ» հանդեսի խմբագիրը։ Մի շարք կրթական պաշտոններ է զբաղեցրել Սուրբ Ղազարի վանքում, Վենետիկի Մուրատ-Ռափայելյան, Փարիզի Մուրադյան, Պոլսի Մխիթարյան վարժարաններում։ Ծավալել է գրական-բանասիրական գործունեություն։ Աշխատակցել է «Բազմավեպին» և այլ պարբերականների։

## Աշխատություններ
Առանձին գրքերով լույս տեսած աշխատություններն են՝
* «Միքայել Փորթուգալ փաշա» (Վենետիկ, 1898)
* «Վարք Մխիթար աբբայի» (Վենետիկ, 1901, 2-րդ հրատարակություն` 1933)

1891 թվականին Վենետիկում լույս է տեսել «Ընտիր հայկազունք» պատկերազարդ ժողովածուն, որը հետագայում վերահրատարակվել է։ «Բազմավեպի» էջերում հետազոտություններ է կատարել Եզնիկի, Անանիա Շիրակացու, Ներսես Լամբրոնացու մասին։

Կատարել է թարգմանություններ։ Հայերեն է թարգմանել իտալերենից, գերմաներենից։
* Գելցերի «Հետազոտություն հայ դիցաբանության», «Փավստոս Բյուզանդ»
* Էդմոնդե դե Ամիչիսի «Հուշք Լոնտրայի»
* Պ. Հ. Բորտոյի «Անթառամ տրապիզոնցի»

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Հայ բանասերներ
Կատեգորիա:Հայ պատմաբաններ
Կատեգորիա:Հայ խմբագիրներ
Կատեգորիա:Հայ թարգմանիչներ
Կատեգորիա:Մխիթարյան միաբանության անդամներ
Եպիսկոպոսական պալատ

մինի
**Աստորգայի Եպիսկոպոսական պալատ**, **Աստորգայի եպիսկոպոսական նստավայր** (), իսպանացի ճարտարապետ Անտոնիո Գաուդիի 1889-1913 թվականներին կառուցած եպիսկոպոսական նստավայր Իսպանիայի Աստորգա քաղաքում։ Կառույցը նախագծվել է կատալոնյան մոդեռնիզմ ոճով։ Գաուդիի` Կատալոնիայից դուրս գտնող երեք կառույցներից մեկն է։

## Պատմություն
Երբ 19-րդ դարում բնօրինակ Եպիսկոպոսական պալատը հրդեհից ավերվեց, եպիսկոպոս Գրաուն որոշեց նոր նստավայրի կառուցման նախագիծը հանձնարարել իր ընկերոջը` Անտոնիո Գաուդիին։ Նրանք ընկերներ էին դարձել, երբ Գրաուն Տառագոնայի արքեպիսկոպոսության գլխավոր փոխանորդն էր, և նրա օրոք բացված եկեղեցու խորանը նախագծել էր ճարտարապետը։

## Շինարարություն
Երբ Գաուդին ստացավ եպիսկոպոսական նստավայրը կառուցելու առաջարկը, դեռևս աշխատում էր Բարսելոնայի Գուելյա պալատի վրա, ուստի չկարողացավ տեղափոխվել Աստորգա և ուսումնասիրել նոր շինության տեղայնքն ու տարածքը։ Գաուդին խնդրեց եպիսկոպոսին իրեն ուղարկել լուսանկարներ` սկսելու նոր նախագիծը։ Գաուդիի ուղարկած նախագիծն ընդունվեց 1889 թվականի փետրվարին։ Պալատի հիմնաքարը դրվեց հաջորդ տարվա հունիսին։

Էլ-Բրեստոյից բերված գորշ գրանիտից կառուցված շինությունը ստեղծվել է նոր միջնադարյան ոճով` ներդաշնակ իր գտնվելու վայրի հետ` ներառելով նաև Գաուդիի հետագա աշխատանքներին բնորոշ տարրեր, այդ թվում մուտքի կամարները, հենասյուններն ու կողային ճակատների ծխնելույզները։ Կառույցի ճակատային հատվածի համար Գաուդին նախագծել է հինգ մետր բարձրությամբ հրեշտակ, որը սակայն երբեք չտեղադրվեց կառույցի վրա։ Պալատի ճակատային հատվածն ունի չորս գլանաձև աշտարակներ և շրջապատված է փոսերով։

1893 թվականին եպիսկոպոս Գրաուի մահից հետո Գաուդին տարաձայնություններ ունեցավ խորհրդի հետ, և կառույցի շինարարությունը դադարեցվեց մի քանի տարի։ Պալատի կառուցումն 1907-1915 թվականներին ավարտել է Ռիկարդո Գարսիա Գուերետան։ Քաղաքացիական պատերազմի ընթացքում շենքը ծառայել է որպես տեղական ռազմական շտաբ։ 1956 թվականին կատալոնացի Ջուլիան Կաստելտորտը սկսեց շենքի վերականգնումը` այն հարմարեցնելու որպես եպիսկոպոսի նստավայր։ Ավելի ուշ եպիսկոպոս Մարսելոն Գոնսալես Մարտինը նպաստեց, որ պալատը դառնա կրոնական թանգարան։

## Թանգարան
Թանգարանը գործում է 1963 թվականից։ Պալատի երեք հարկերում տեղադրված են թանգարանային ցուցահանդեսներ։ Ցուցանմուշները հիմնականում վերաբերում են ուխտագնացությանը և կրոնական արվեստին։ Առաջին հարկի սրահում ներկայացվել են Հռոմեական կայսրության և միջնադարի էպիգրաֆիկական և դրամագիտական ​​հավաքածուներ։ Առաջին հարկում կան թեմի պատմության մասին ցուցանմուշներ, 15-16-րդ դարերի փորագրված խաչելություններ և զոհասեղան, բուրվառներ, թասեր և այլն։ Երկրորդ հարկի ցուցահանդեսը նվիրված է պալատը կառուցած ճարտարապետներ Անտոնիո Գաուդիին, Ռիկարդո Գերետային, դիզայներ Խուան Մոյանին, նկարիչ Էնրիկե Մարին Իգուերոնին, քանդակագործ Էրնանդո դե Վիլոդասին, խեցեգործներ Դանիել Զուլոագանին և Խիմենես դե Համուզանին։ Երրորդ հարկն օգտագործվում է ժամանակավոր ցուցադրությունների համար։

## Աղբյուրներ
* Crippa, Maria Antonietta (2007). Gaudí. Cologne: Taschen. ISBN 978-3-8228-2519-8.

Կատեգորիա:Իսպանիայի շենքեր և կառույցներ