open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Նիկոլայ Արիստեր

**Նիկոլայ Իվանովիչ Արիստեր** (), ռուս տնտեսագետ, կրթության և հանրային ձեռներեցության տնտեսագիտության բնագավառի մասնագետ։ Տնտեսագիտության դոկտոր, Ռուսաստանի կրթության ակադեմիայի թղթակից անդամ մասնագիտական կրթության ամբիոնում 2008 թվականի դեկտեմբերի 23-ից։

## Կենսագրություն
Նիկոլայ Իվանովիչ Արիստերը 1979 թվականին պաշտպանել է թեկնածուական թեզ՝ «Մշակույթի աշխատողների վարձատրության բարելավումը ներկա փուլում»։ 1993 թվականի հոկտեմբերի 22-ին պաշտպանել է դոկտորական ատենախոսություն, որը հիմնված էր «Գիտական հավաստագրման կազմակերպչական և տնտեսական մեխանիզմ» մենագրության վրա։ Տարիներ շարունակ աշխատել է որպես կրթության և գիտության ոլորտում վերահսկողության դաշնային ծառայության գիտական և գիտամանկավարժական աշխատողների ատեստավորման ոլորտում կազմակերպման և պետական վերահսկողության վարչության պետ։ Եղել է ՀՀ կրթության և գիտության նախարարի խորհրդական։ Ռուսաստանի Դաշնության բաց բաժնետիրական ընկերության Էկոնոմիկա գիտաարտադրական ասոցիացիայի տնօրենների խորհրդի նախագահ։ Ռուսաստանի Դաշնության Բարձրագույն ատեստավորման հանձնաժողովի գլխավոր գիտական քարտուղար (2005-2017 թվականներ)։
Վերջին տարիներին նա ղեկավարել է Մոսկվայի Սեչենովի 1-ին պետական բժշկական համալսարանի գիտամանկավարժական աշխատողների ատեստավորման կենտրոնը։

## Գիտական գործունեություն
Արիստերի գիտական հետաքրքրությունների ոլորտը գիտամանկավարժական կադրերի պատրաստումն էր։ Նա մշակեց բարձրագույն մասնագիտական կրթության սոցիալ-տնտեսական մոտեցման մեթոդաբանությունը և տնտեսագետին որպես բարձր որակավորում ունեցող մասնագետ պատրաստելու մոտիվացիոն-իմաստային հայեցակարգը, մշակեց տեսակետներ բարձրագույն մասնագիտական դպրոցի տնտեսության ձևավորման առանձնահատկությունների և պայմաններ։ Սահմանվում են բարձր որակավորում ունեցող տնտեսագետների ատեստավորման մասին հիմնական օրենսդրական ակտերի և կանոնակարգերի նախագծերը, բարձրագույն կրթության տնտեսագիտության ատենախոսական հետազոտությունների գիտական փորձաքննության համակարգի առանձնահատկություններն ու բնույթը:: Եղել է բարձր որակավորում ունեցող կադրերի ատեստավորման արդիականացման նախաձեռնողներից և կազմակերպիչներից, իրականացրել է ԱՊՀ երկրներում բարձր որակավորում ունեցող կադրերի պատրաստման ռազմավարության և սկզբունքների իրականացումը։

## Հիմնական աշխատանքները
* Процедура подготовки и защиты диссертаций. М.: АОЗТ «Икар», 1995.
* *Аристер Н. И., Резник С. Д.* Управление диссертационным советом: практическое пособие / под общ. ред. проф. Ф. И. Шамхалова. — 3-е изд., перераб. и доп. — М.: ИНФРА-М, 2010. — 464 с. — (Менеджмент в науке). ISBN 978-5-16-003691-5.
* Диссертационный менеджмент в вопросах и ответах / Н. И. Аристер, С. Д. Резник, О. А. Сазыкина; под общ. ред. Ф. И. Шамхалова. — М.: ИНФРА-М, 2011. — 255, [1] с. — (Менеджмент в науке).; ISBN 978-5-16-004306-7.
* О плагиате в произведениях науки (диссертациях на соискание ученой степени) / С. М. Шахрай, Н. И. Аристер, А. А. Тедеев. — М.: МИИ, 2014. — 175 с.; ISBN 978-5-00077-056-6.

## Մրցանակներ և կոչումներ
* Պատվո շքանշան (2006)
* Ռուսաստանի Դաշնության վաստակավոր տնտեսագետ (2002 թ.)
* Ռուսաստանի Դաշնության բարձրագույն մասնագիտական կրթության պատվավոր աշխատող

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* 

Կատեգորիա:Գիտնականներ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Ռուս տնտեսագետներ
Կատեգորիա:Տնտեսագիտական գիտությունների դոկտորներ
Էմին Հուսեյնով (տնտեսագետ)

**Էմին Զամին օղլու Հուսեյնով** (, ), տնտեսագետ, տնտեսագիտության փիլիսոփայության դոկտոր, ֆինանսների նախկին փոխնախարար, Ադրբեջանի առաջին փոխնախագահի օգնական, Աղդամի շրջանում Ադրբեջանի նախագահի հատուկ ներկայացուցիչ։

## Կենսագրություն
Էմին Հուսեյնովը ծնվել է 1974 թվականի նոյեմբերի 12-ին Սումգայիթում։ 1992 թվականին ընդունվել է Ադրբեջանի պետական տնտեսական ինստիտուտի կոմերցիոն ֆակուլտետը և ձեռք բերել միջազգային տնտեսական հարաբերություններ մասնագիտությունը։ Այնուհետեւ ուսումը շարունակել է ԱՄՆ-ի Ֆլորիդայի համալսարանում եւ 1998 թվականին ստացել տնտեսագիտության մագիստրոսի կոչում։ 2009 թվականին Քենեդին Հարվարդի դպրոցում ստացել է պետական կառավարման երկրորդ մագիստրոսի կոչումը։ 2014 թվականին ստացել է տնտեսագիտության թեկնածուի գիտական աստիճան։
### Գործունեություն
Էմին Զամին Գուսեյնովը 1998-2001 թվականներին եղել է Ադրբեջանում Համաշխարհային բանկի մշտական ներկայացուցչության տնտեսագետ, 2001-2003 թվականներին՝ Ադրբեջանում Արժույթի միջազգային հիմնադրամի մշտական ներկայացուցչությունում, 2003-2005 թվականներին կրկին աշխատել է Համաշխարհային բանկի ադրբեջանական ներկայացուցչությունում։ 2005-2010 թվականներին աշխատել է Ադրբեջանի Հանրապետության կենտրոնական բանկում տարբեր պաշտոններում։ Նա Ադրբեջանի միջազգային բանկի, ինչպես նաև Ադրբեջանի պետական նավթային ընկերության վերահսկիչ խորհրդի անդամ էր։ 2013-2016 թվականներին եղել է Ադրբեջանի դիվանագիտական ակադեմիայի ռազմավարության և զարգացման գծով պրոռեկտոր։ 2016 թվականի մարտին Ադրբեջանի նախագահի «Ազգային տնտեսության և տնտեսության հիմնական ոլորտների ռազմավարական ճանապարհային քարտեզները հաստատելու մասին» հրամանագրի հիման վրա նա ընդգրկվել է աշխատանքային խմբում։ 2016 թվականի հունիսի 28-ին նշանակվել է Ադրբեջանի ֆինանսների փոխնախարար։ 2018 թվականին նա նշանակվել է Ադրբեջանի առաջին փոխնախագահի օգնական։ 2021 թվականի մայիսի 24-ին Ադրբեջանի նախագահը Էմին Հուսեյնովին նշանակել է Աղդամի տարածաշրջանում իր հատուկ ներկայացուցիչ։

### Ընտանիք
Էմին Զամին Հուսեյնովը ամուսնացած է, ունի 3 երեխա։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Ադրբեջանցի տնտեսագետներ
Հովհաննես Նուրտինյան

**Հովհաննես վարդապետ Նուրտինյան** (, ), հայ եկեղեցական գործիչ, պատմիչ։

## Կենսագրություն
Ծնվել է 1747 թվականին Տիգրանակերտում։ Նրա ծնողներն են՝ Բաղեշից քրդերի պատճառով գաղթած Սահակ Քյոսյանցը և Մարթա Նուրտինյանը։

Արղնիի Բարձրահայց վանքում աշակերտել է իր քեռուն՝ Աբրահամ եպիսկոպոս Նուրտինյանին։ Նվիրակությամբ Դիարբեքիրում եղած Հովակիմ եպիսկոպոս Քանաքեռցին (հետագայում՝ Երուսաղեմի Հայոց պատրիարք) տեսնելով որբ Հովհաննեսին, կարեկցում է նրան և հետը Դամասկոս տանում, որտեղ էլ նրան ձեռնադրում է սարկավագ (1763) և իր հետ տանում Երուսաղեմ, իբրև Սուրբ Հակոբյանց վանքի միաբան։ 1765 թվականին Հովակիմ եպիսկոպոսի հետ գնում է Կոստանդնուպոլիս։ 6 ամիս նրա մոտ մնալուց հետո Հովհաննեսը աշակերտում է Կոստանդնուպոլսի Օրթագյուղ թաղամասում հաստատված Սարգիս արքեպիսկոպոս Սարաֆյանին, նրա կողմից 1769 թվականին ձեռնադրվում վարդապետ և որի հետ էլ 1772 (1773) թվականին գնում է Իտալիայի Լիվոռնո քաղաք։ 1773 թվականից մշտապես բնակվել է Լիվոռնո քաղաքում։

Մահացել է Լիվոռնոյում, 1803 թվականին։

## Ստեղծագործություններ
Հեղինակ է մի շարք մանր երկասիրությունների, որոնցից նշանավոր է 1779 թվականին գրված իր ուսուցչի՝ Սարգիս արքեպիսկոպոս Սարաֆյանի մասին ոտանավոր կենսագրությունը, որը 1908 թվականին հրատարակվել է Գրիգորիս Գալեմքյարյանի կողմից Վիեննայում՝ Մխիթարյան միաբանության տպարանում։ Այս երկասիրությունը հայտնի է երկու օրինակով։ Առաջինը՝ Օրթագյուղի Անտոնյան միաբանության թիվ 653 ձեռագիրն է, իսկ երկրորդը՝ Վիեննայի Մխիթարյան մատենադարանի թիվ 773 ձեռագիրը, ընդ որում, առաջինը՝ ինքնագիր է։

Երկը հանգավոր գրվածք է, բաժանված 10 գլուխների կամ, ինչպես հեղինակն է անվանում, երգերի։ Վերջին՝ 11-րդ երգը նվիրված է հեղինակի կենսագրությանը։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Հայ կաթողիկե քահանաներ
Կատեգորիա:Մխիթարյան միաբանության անդամներ
Կատեգորիա:Հայ կրոնական գործիչներ
Կատեգորիա:Հայ պատմիչներ
Վացլավ Նոյման

**Վացլավ Նոյման** (, ),  չեխ դիրիժոր, ջութակահար, երաժշտագետ։

## Կենսագրություն
Նոյմանը ծնվել է Պրահայում։ 1944 թվականին ավարտել է Պրահայի կոնսերվատորիան, որտեղ սովորել է Յոզեֆ Միկայի, Պավել Դեդեչեկի և Մեթոդ Դոլեժիլի հետ։ 1945 թվականին եղել է Սմետանա քառյակի հիմնադիրներից մեկը, որտեղ նա առաջինն է ջութակ նվագել մինչև 1947 թվականը։ Միևնույն ժամանակ նա նվագել է Չեխիայի ֆիլհարմոնիկ նվագախմբում՝ երբեմն փոխարինելով Ռաֆայել Կուբելիկին դիրիժորի ստենդում; 1948 թվականին Կուբելիքի արտագաղթից հետո Նեյմանին խնդրեցին փոխարինել նրան, սակայն նա հրաժարվեց։ Ղեկավարել է Կառլովի Վարիի (1951-1954), Բռնոյի (1955), Պրահայի սիմֆոնիկ նվագախմբի (1956-1964) սիմֆոնիկ նվագախմբերը, մինչդեռ մշտապես աշխատել է Բեռլինի Կոմիշե օպերայի բեմադրության վրա։ Նոյմանը 1964 - 1968 թվականներին եղել է Լայպցիգի Գևանդհաուս նվագախմբի դիրիժոր։ 1968 թվականին Կարել Անչերլի արտագաղթից հետո նա կրկին հրավիրվեց ղեկավարելու Չեխիայի ֆիլհարմոնիկ նվագախումբը և այս անգամ ընդունեց առաջարկը նվագախմբի ղեկավարում մնաց մինչև 1990թ։
Նոյմանը դասավանդել է Պրահայի Կատարողական արվեստների ակադեմիայում, որտեղ նրա ուսանողների թվում էին Օլիվեր ֆոն Դոնագնին և Վիտեսլավ Պոդրազիլը։

## Ռեպերտուար
Նոյմանը Չեխիայում և ամբողջ աշխարհում հայտնի էր որպես չեխական երաժշտության, այդ թվում՝ Լեոշ Յանաչեկի օպերաների քարոզիչ և հանրահռչակող։ Նրա ամենանշանակալի ձայնագրություններից են Գուստավ Մալերի, Անտոնին Դվորժակի, Բոգուսլավ Մարտինուի բոլոր սիմֆոնիաները, Լյուդվիգ վան Բեթհովենի, Ֆրենց Լիստի, Յոհաննես Բրամսի, Բեդրժիխ Սմետանայի, Անտոն Բրուկների, Յոզեֆ Սուկի, Յուլիուս Ֆուչիկի ստեղծագործությունները։ Նա ակտիվորեն առաջ է մղել Միլոսլավ Կաբելացի ստեղծագործությունը, մասնավորապես՝ կատարել և ձայնագրել է նրա ութերորդ «անտիֆոնիկ» սիմֆոնիան՝ կոմպոզիտորի ժառանգության ամենաբարդներից մեկը։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* 
* 
* 

Կատեգորիա:Բնօրինակում անաղբյուր հոդվածներ
Կատեգորիա:ԳԴՀ ազգային մրցանակի դափնեկիրներ
Կատեգորիա:Չեխ դիրիժորներ
Կատեգորիա:Չեխ ջութակահարներ
Կատեգորիա:Չեխ երաժիշտներ
Կատեգորիա:Չեխ փիլիսոփաներ
Կատեգորիա:Չեխ երաժշտագետներ
Կատեգորիա:Չեխ պատմաբաններ
Արգենտինական աուստրալ

**Արգենտինական աուստրալ** (), Արգենտինայի արժույթ 1985 թվականի հունիսի 15-ից մինչև 1991 թվականի դեկտեմբերի 31-ը։ 
1 աուստրալ = 100 սենտավո

## Պատմություն
[thumb|Աուստրալի խորհրդանիշ ([Յունիկոդ U+20B3)|110x110փքս]]
Աուստրալը ներմուծվել է 1985 թվականի հունիսի 15-ին անվանական արժեքի արդյունքում, որում 1000 հին արգենտինյան պեսոն փոխանակվել է 1 աուստրալով։ Սկզբում պաշտոնական փոխարժեքը սահմանվել է 0,8 ավստրալ 1 ԱՄՆ դոլարի դիմաց։ 1986 թվականի ապրիլի 7-ից տեմպերը սկսել են պարբերաբար նվազել։ 1986 թվականի դեկտեմբերին փոխարժեքը կազմել է 1,257, իսկ 1987 թվականի մայիսին՝ 1,595 աուստրալ 1 դոլարի դիմաց։

Գնաճի արդյունքում արժեզրկված աուստրալը 1992 թվականի հունվարի 1-ին փոխարինվել է փոխարկելի արգենտինական պեսո հարաբերակցությամբ։10 000 աուստրալ = 1 պեսո։

## Մետաղադրամներ
Մետաղադրամների հատումը և դրանց շրջանառությանը սկսվել է 1985 թվականին։ Աուստրալի միակ հուշադրամը թողարկվել է 1991 թվականին։

## Թղթադրամներ
Սկզբում շրջանառության մեջ դրված հին թղթադրամները (պեսո) շրջանառության մեջ են դրվել քառակուսիների տեսքով դրոշմավորմամբ, որոնցում խոշոր թվով նշված էր աուստրալի նոր անվանական արժեքը և դրամական միավորի նոր անվանումը։ Դրանից ներքև այս տեղեկությունը կրկնվում էր տառերով։ Այսպես, 1000 արգենտինական պեսոյի հին թղթադրամի դիմերեսին և դարձրերսին կար կապույտ մակագրություն՝ «A 1 UN AUSTRAL», 5000 պեսո թղթադրամի վրա՝ «A 5 CINCO AUSTRALES», 10,000 պեսո թղթադրամի վրա՝ «А 10 DIEZ AUSTRALES».

Աուստրալ անվանական արժեքով նոր թղթադրամների թողարկումը սկսվել է 1985 թվականի հոկտեմբերի 31-ին։ 1985-1986 թվականներին թողարկվել են  1, 5, 10, 50 և 100 ավստրալ անվանական արժեքներով թղթադրամներ։ Շուտով, գնաճի պատճառով, պետք է թողարկվեին ավելի մեծ անվանական արժեքների թղթադրամներ՝ 1988 թվականին՝ 500 և 1000 աուստրալ, 1989 թվականին՝ 5000, 10,000 և 50,000 աուստրալ, 1990 թվականին՝ 100,000 և 500 000 աուստրալ։ 1989 թվականի 10,000 և 50,000 աուստրալ թղթադրամները և 1990 թվականի 500,000 աուստրալ թղթադրամներն ի սկզբանե պատրաստվել են 1985 թվականին շրջանառությունից հանված պեսոյի նույն անվանական արժեքի հին թղթադրամների վրա տպագրելով  «PESOS» բառը ծածկող աուստրալի նոմինալ արժեքով։ Օրինակ՝

10 000 պեսո թղթադրամի վրա տպվում էր «A 10 MIL»։

Այն բանից հետո, երբ աուստրալը շրջանառությունից հանվել էր, ամբողջ աշխարհում, այդ թվում՝ Ռուսաստանում, խարդախության դեպքեր են գրանցել, երբ ավստրալիական դոլարի դիմաց հրամցնում էին  ոչ մի արժեք չունեցող պարտատոմսեր։

## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն
* 
* 
* 

## Արտաքին հղումներ
* Արգենտինայի հանրապետություն. Թողարկում 1985-1991. Austral, fox-notes
* Billetes y Monedas. Emisiones anteriores, Արգենտինայի հանրապետության Կենտրոնական բանկ

Կատեգորիա:Դրամական միավորներ
Կատեգորիա:Արգենտինայի տնտեսություն
Կատեգորիա:1985 հիմնադրումներ Արգենտինայում
Կատեգորիա:Շրջանառությունից հանված դրամներ
Ֆրանյո Տահի

thumb|Franjo Tahy - nadgrobna ploča
**Ֆրանյո Տահի ** (, ), հունգարական ծագումով խորվաթ ազնվական Տահի տոհմից, թագավորի խորհրդական։

## Կենսագրություն
Ֆրանոն պատկանում էր Տախիների մեծ ընտանիքին, որը հունգարական ծագում ուներ և սեփականություն ձեռք բերեց Սլավոնիայում արդեն 15-րդ դարի երկրորդ կեսին։ Նրա հայրը՝ Յանոշ Տախին, 1524-1525 թվականներին խորվաթ-սլավոնական արգելքի տակ էր։ Ֆրանոն տասը տարեկան էր, երբ հայրը մահացավ։ Երիտասարդ տարիքից մասնակցել է թուրքերի հետ մարտերին։ Նա ղեկավարում էր կայսերական բանակը Հունգարիայի թագավորության հարավում։ Նա դարձավ թագավոր Ֆերդինանդ I-ի և Հունգարիայի թագավորական հեծանվորդի խորհրդականը։ Իր ռազմական նվաճումների շնորհիվ նա հզոր աջակցություն ուներ Հաբսբուրգների կողմից և կապված էր նաև Խորվաթիայի հզոր ընտանիքների հետ։ Նրա կինը Ելենա Զրինին էր՝ կայսերական բանակի հրամանատար Միկլոշ Զրինիի քույրը։ 16-րդ դարի կեսերին թուրքերը գրավեցին Հունգարիայի և Սլավոնիայի Թախի կալվածքները։ 1564 թվականին նա Բաթորիի ընտանիքից գնեց Ստուբիցայի կալվածքի կեսը։ Այս կալվածքում հողային վեճերի պատճառով նա բախվեց Հենինգ ընտանիքի, կալվածքի մյուս կեսի սեփականատերերի և գյուղացիների հետ, ովքեր խնդրեցին Տաքսին լքել կալվածքը։ Ֆրանյոն հրաժարվում էր լքել կալվածքը և վատ էր վարվում իր գյուղացիների հետ։ Նրա գործողություններով տեղի են ունեցել երեք գյուղացիական ապստամբություններ (1567–1568, 1571–1572 և 1573 թվականներ)։ Ապստամբությունը ճնշելու ժամանակ Տաքսին ծանր հիվանդացավ, բայց այնուամենայնիվ շարունակեց հալածել գյուղացիներին։ Այդ պահին նա պատվիրեց իր համար տապանաքար, որն այսօր պահվում է Օրշիչ ամրոցի 1573 թվականի գյուղացիական ապստամբության թանգարանում։ 1573 թվականին Ֆրանոն Տաքսին մահացավ և թաղվեց Դոնյա Ստուբիցայի Սուրբ Երրորդություն եկեղեցում։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Franjo Tahy — kupac Stubičkog Golubovca 1564. godine 

Կատեգորիա:Խորվաթիայի պատմություն
Մարկետա Լազարովա (ֆիլմ)

**«Մարկետա Լազարովա»** ()&nbsp;, 1967 թվականին չեխ կինոռեժիսոր Ֆրանտիշեկ Վլաչիլի նկարահանած չեխոսլովակյան պատմական դրամա-ֆիլմ, որի հիմքում ընկած է չեխ արձակագիր, թատերագիր, կինոռեժիսոր Վլադիսլավ Վանչուրայի նույնանուն վեպը։ Գրական այդ երկն իր հերթին հիմնված է չեխական մի հին ավադազրույցի վրա։ Դա պատմություն է կալվածատիրոջ դստեր՝ Մարգարիտա (Մարկետա) Լազարովայի մասին, ում առևանգում է ավազակությամբ զբաղվող մանր կալվածատերերի ընտանեկան խումբը, և աղջիկը դառնում է ավազակներից մեկի սիրուհին։

*«Մարկետա Լազարովա»*-ն 1998 թվականին կինոքննադատների և հրապարակախոսների շրջանում անցկացված հարցման արդյունքներով ճանաչվել է բոլոր ժամանակների չեխական լավագույն ֆիլմ։

Նախապատրաստական աշխատանքների վրա ծախսվել է շուրջ երեք տարի։ Նկարահանումներն սկսվել են 1965 թվականին, ավարտվել 1967 թվականին՝ տևելով 548 օր։ Ֆիլմի նկարահանման համար նախատեսված բյուջեն գրեթե կրկնակի գերազանցվել է. յոթ միլիոնի փոխարեն ծախսվել է 13 միլիոն կրոն։

2012 թվականին *Criterion Collection* ընկերությունը վերաթողարկել է կինոնկարը *Blu-ray* և DVD տարբերակներով։

## Պարգևներ
* 1968 Մար դել Պլատայի միջազգային կինոփառատոն
** հատուկ մրցանակ &nbsp;— Ֆրանտիշեկ Վլաչիլին
* 1968 Էդինբուրգի միջազգային կինոփառատոնի պարգև (Շոտլանդիա, *Edinburgh International Film Festival*):
** պատվո դիպլոմ
* 1994 Կառլովի Վարիի միջազգային կինոփառատոն (Չեխիա).
** կինոքննադատների մրցանակ բոլոր ժամանակների չեխական լավագույն ֆիլմին

## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն
* Petr Gajdošík - Marketa Lazarová. Studie a dokumenty, 2009, Casablanca, Praga, cs,ISBN = 978-80-87292-00-6
* https://www.criterion.com/current/posts/2809-cinema-of-the-wolf-the-mystery-of-marketa-lazarov|titolo= Cinema of the Wolf: The Mystery of Marketa Lazarová: autore= Tom Gunning
* Darina Křivánková - Markéta Lazarova 
* František Pavlíček - Marketa Lazarova. Filmový epos, který volně zpracoval podle motivů Obrazů z dějin národa českého V. Vančury a stejnojmenného románu Marketa Lazarová F. Pavlíček a F. Vláčil|anno= 1998|editore= Sdružen přátel odborného filmového tisku, Praga, cs|ISBN =80-7004-093-9
* Il cavalier bandito e la sposa del cielo (Markéta Lazarová):autore= Vladislav Vančura, traduttore= E. Dell'Anna Ciancia e A. Mura, 1997, Adelphi, Milano, annooriginale= 1931, ISBN = 978-88-459-1223-8

## Արտաքին հղումներ
* «Маркета Лазарова» на Internet Movie Database
* 
* Marketa Lazarová at České filmové nebe (in Czech)
* 
*''Cinema of the Wolf: The Mystery of Marketa Lazarová'' an essay by Tom Gunning at the Criterion Collection

Կատեգորիա:Չեխիայի մշակույթ
Կատեգորիա:Չեխիայի արվեստ
Կատեգորիա:Չեխական կինո
Կատեգորիա:Պատմական ֆիլմեր
Կատեգորիա:Դրամա
Կատեգորիա:1967 ֆիլմեր
Կատեգորիա:1974 ֆիլմեր
Կատեգորիա:1960-ականների գերմաներեն ֆիլմեր
Կատեգորիա:Միջնադարի թեմատիկ ֆիլմեր
Կատեգորիա:Ֆիլմեր, որոնց գործողությունները տեղի են ունենում 13-րդ դարում
Կատեգորիա:1960-ականների չեխերեն ֆիլմեր
Կատեգորիա:Ֆիլմեր բռնաբարության մասին
Կատեգորիա:Ֆիլմեր ինցեստի մասին
Քրիս Բրոշու

**Քրիս Բրոշու** (, ), ամերիկացի դերասան։ Հայտնի է Լյուկ Պարկերի դերով «Վամպիրի օրագրերը» հեռուստասերիալում և Ռեյ Բիչի դերով «Լիմոնադե բերան» ֆիլմում։ Բրոշուն նաև երգում է Fall Into Faith խմբում։։

## Կենսագրություն
Քրիս Բրոշուն ծնվել է Վաշինգտոնում 1989 թվականի հունիսի 25-ին։ Նա ունի կրտսեր եղբայր՝ Դագ Բրոշուն, որը նույնպես դերասան է։

## Ֆիլմագրություն

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ

Կատեգորիա:21-րդ դարի ամերիկացի դերասաններ
Կատեգորիա:21-րդ դարի ամերիկացի երգիչներ
Կատեգորիա:21-րդ դարի ամերիկացի տղամարդ դերասաններ
Կատեգորիա:Ամերիկացի տղա երեխա դերասաններ
Կատեգորիա:Ամերիկացի տղամարդ կինոդերասաններ
Կատեգորիա:Ամերիկացի տղամարդ հեռուստատեսային դերասաններ
Քսիրոկրինիս

**Քսիրոկրինիս** (), շրջան Հունաստանի Սալոնիկ շրջանում։ Տեղակայված է քաղաքի հյուսիս-արևմտյան մասում։ Բնակչությունը մոտ 35 000 մարդ է։

## Պատմություն
Սալոնիկի մետրոպոլիտենի և շենքերի կառուցման ժամանակ հայտնաբերվել է հելլենիստական շրջանի դամբարան։ Դամբարանը գոյություն է ունեցել մինչև վաղ քրիստոնեական ժամանակաշրջանը, երբ սկսել են հայտնվել բնակելի և արդյունաբերական շենքեր։ Մոտ 306 թվականին Մաքսիմիանոսի հրամանով Լանգադա և Այիու Դիմիտրիու փողոցների խաչմերուկում տանջել են Դիմիտրիա Սոլունսկու աշակերտին՝ Նեստոր Սոլունսկուն, որի հիշատակի օրը հոկտեմբերի 27-ն է (նոյեմբերի 9)։ Այդ փողոցների խաչմերուկում հայտնաբերվել են 5-րդ դարի առաջին կեսի եկեղեցու դամբարանի ավերակներ, որոնք կրել են սուրբ նահատակ Նեստորի կամ սուրբ նահատակներ Ագապիայի, Իրինայի և Խիոնիայի անունները։ Նոր կայարանի մոտ հայտնաբերվել է 6-րդ դարի եկեղեցու դամբարան։ 7-րդ դարում՝ սլավոնների վերաբնակեցման ժամանակ, ևս մեկ վաղ քրիստոնեական եկեղեցու դամբարան է ավերվել։

Օսմանյան տիրապետության օրոք վանական փողոցում կառուցվել են պահեստներ։

1897-1900 թվականներին Լանգադա փողոցում կառուցվել է Այիա-Պարասկևի եկեղեցին։

Անունը ստացել է Կոստանդնուպոլսի համանուն շրջանից։ Բնակեցվել է Կոստանդնուպոլսից, Փոքր Ասիայից, Արևելյան Թրակիայից և Արևելյան Ռումելիայից գաղթած մարդկանցով՝ փոքրասիական աղետից և հույն-թուրքական բնակչության փոխանակումից հետո։ 1924 թվականին Մոնաստիրիու փողոցում կառուցվել է Այիա-Պանդես եկեղեցին։ 1967 թվականին նրա տեղում բացվել է նոր՝ Այիա-Պանդես եկեղեցին։

Օկուպացիայի շրջանում այստեղ գտնվել է ապաստան և Դիմադրության շարժման տպարան։ Օկուպանտները հայտնաբերել և ոչնչացրել են տպարանը։ 1944 թվականի մայիսի 11-ին Ամբելոկիպիում ութ երիտասարդ մահապատժի է ենթարկվել։

1958 թվականին կառուցվել է Այոս-Նիկոլաոս մատուռը։ 1970-ական թվականներին այն վերանվանվել է Այիա-Կիրիլոսկե-Մետոդիոս մատուռ։ 1961 թվականին բացվել է երկաթուղային նոր կայարան։ 1970 թվականին Լանգադա փողոցի մոտ կառուցվել է Այոս-Նիկոլաոս եկեղեցին։

Լանգադա փողոցի մոտակայքում է գտնվում Այոս-Աթանասիոս-Նեոմարտիրս մատուռը՝ նոր նահատակված Աթանաս Ֆեսսալոնիկացու անունով։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Հունաստանի բնակավայրեր
Կատեգորիա:Սալոնիկ
Անտուն Կանիժլիչ

**Անտուն Կանիժլիչ** (, ), Խորվաթ բանաստեղծ և պատմաբան, ճիզվիտ։

## Կենսագրություն
Անտուն Կանիժլիչը ծնվել է Պոժեգայում, կրթություն է ստացել հայրենի քաղաքում՝ Զագրեբում, Գրացում և Տրնավայում։ Նա միացավ ճիզվիտների միաբանությանը։ Նրա գրական գործունեությունը սերտորեն կապված է կրոնական և կրթական գործի հետ։
Անտուն Կանիժլիչը սովորել է փիլիսոփայություն և աստվածաբանություն Վիեննայի և Գրացի համալսարաններում։ Կանիժլիչի հիմնական բանաստեղծական ստեղծագործությունը «Սուրբ Ռոզալիա, Պալերմոյի աղախին»  պոեմն է։ Այս բանաստեղծությունը համարվում է 18-րդ դարի խորվաթական գրականության գլուխգործոցը, և խորվաթ գրականագետ Մատկո Պեժիչը այն անվանել է «ռոկոկոյի գրականության գագաթնակետային նվաճումներից մեկը»։ Բանաստեղծությունը տպագրվել է միայն հեղինակի մահից հետո՝ 1780 թվականին։ Բացի այդ, Կանիժլիչին է պատկանում «Մեծ դժբախտությունների իրական հիմքը» եկեղեցական-պատմական աշխատությունը , որում մենք խոսում ենք Մեծ Եկեղեցու պառակտումների մասին։ Կանիժլիչի հիմնական գաղափարն այն է, որ պառակտման պատասխանատվությունն ամբողջությամբ հույներինն է և չի ընկնում սլավոնների վրա։

## Գործունեություն
Կանիժլիչի վրա ամենաշատ ազդեցությունը կրել են դուբրովնիկ գրողները՝ հիմնականում Իվան Գունդուլիչը, Իգնյատ Ջուրջևիչը և Բունիչ Վուչիչը։ Չափածոներից և տաղերից նա առավել հաճախ օգտագործում է ութնյակային քառյակներ և սեքստիններ և կրկնակի հանգավոր տասներկու, իսկ ոճական կերպարներից՝ փոխաբերություն, մետոնիմիա, պերիֆրազ, անաֆորա և էպիֆորա։ Չնայած նրան բնորոշ են բազմաթիվ ընդհանուր վայրեր, սակայն նրա պոեզիան ունի նաև գեղեցիկ, լիրիկական, անկեղծ պահեր։ Ըստ այս բոլոր հատկանիշների՝ Կանիժլիչը խորվաթական գրականության մեջ համարվում է բարոկկոյի ուշացած ներկայացուցիչ։

## Աշխատանք

* *Sveta Rožalija*, full title *Sveta Rožalija Panormitanska divica nakićena i ispivana po Antunu Kanižliću Požežaninu*
* *Kamen pravi, smutnje velike*

## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն
* 
* 

Կատեգորիա:Բնօրինակում անաղբյուր հոդվածներ
Կատեգորիա:Խորվաթ բանաստեղծներ
Կատեգորիա:Խորվաթ գրողներ
Կատեգորիա:Ճիզվիտներ
Հունաստանի և Դանիայի արքայադուստր Թեոդորա

**Հունաստանի և Դանիայի արքայադուստր Թեոդորա** (, ), հույն արքայազն Անդրեյի երկրորդ դուստրը, արքայազն Բերտոլդ Բադենացու կինը։ Էդինբուրգի դուքս արքայազն Ֆիլիպի՝ Եղիսաբեթ II թագուհու ամուսնու ավագ քույրերից մեկն է։

## Կենսագրություն
### Ընտանիք և վաղ տարիներ
Թեոդորան ծնվել է 1906 թվականի մայիսի 13-ին հունական արքայական ընտանիքի ամառանոցում՝ Տատոյի պալատում՝ լինելով հունական և դանիական արքայազն Անդրեյի և Ալիսա Բատենբերգի երկրորդ դուստրը։ Ընտանիքում ավելի վաղ ծնվել է դուստր Մարգարիտան։ Թեոդորայից հետո ծնվել են նաև կրտսեր դստրերը՝ Սեսիլիան և Սոֆյան, իսկ 1921 թվականին ծնվել է միակ որդին՝ արքայազն Ֆիլիպը, որը 1947 թվականին ամուսնական դաշն է կնքել Մեծ Բրիտանիայի ապագա թագուհի Եղիսաբեթ II-ի հետ։ Հորական կողմից նա Գլյուքսբուրգների տոհմից առաջին հույն թագավոր Գեորգիոս I-ի (դանիացի թագավոր Քրիստիան IX-ի և ռուս մեծ իշխանուհի Օլգա Կոնստանտինովնայի որդին) թոռնուհին է, մորական կողմից՝ գերմանական արքայազն Լյուդվիգ Ալեքսանդր Բատենբերգի և 	Հեսսենի և Ռայնի արքայադուստր Վիկտորյայի թոռնուհին։ Ալիսա Բատենբերգը եղել է ռուս վերջին կայսրուհի Ալեքսանդրա Ֆեոդորովնայի զարմուհին։

1917 թվականին արքայազն Անդրեյի ընտանիքը, ինչպես հունական թագավորական ընտանիքի շատ անդամներ, ստիպված էր հեռանալ արտերկիր` արքայադուստր Թեոդորայի հորեղբայր Կոնստանտինոս I-ի հրաժարականից հետո։ Հաջորդող մի քանի տարիներին ամուսինները երեխաների հետ ապրել են Շվեյցարիայում։ 1920 թվականին Կոնստանտինոս I-ի կրկին գահ բարձրանալուց հետո ընտանիքը կարճ ժամանակով վերադարձել է Հունաստան՝ Կերկիրա կղզում գտնվող Մոն Ռեպոս ամառանոց։ Հույն-թուրքական երկրորդ պատերազմում հունական բանակի պարտությունը հանգեցրել է Կոնստանտինոս I-ի երկրորդ գահընկեցությանը։ Արքայազն Անդրեյը ձերբակալվել է և դատից հետո ընտանիքով արտաքսվել երկրից։ Ամուսինները երեխաների հետ լքել են Հունաստանը անգլիական *HMS Calypso* նավով։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Արքայադուստրեր
Կատեգորիա:Դանիայի արքայադստրեր
Կատեգորիա:Հույն կանայք
Կատեգորիա:Հունաստանի արքայադստրեր
Կուպերտինո (քաղաք, ԱՄՆ)

**Կուպերտինո** (, ), քաղաք Կալիֆոռնիայի Սանտա Կլարա շրջանում։ Գտնվում է Սան Խոսեից մոտավորապես 20կմ և Սան Ֆրանցիսկոյից 75կմ հեռավորության վրա։ Բնակչության թիվը կազմում է 61 հազար մարդ (2019)։ Կուպերտինոն Սիլիկոնյան հովտի քաղաքներից մեկն է։

## Աշխարհագրություն
Կուպերտինոն հյուսիսից սահմանակից է Սանիվեյլին, հյուսիս-արևելքից՝ Սանտա Կլարային, արևելքից և հարավ-արևելքից՝ Սան Խոսեին, հարավից՝ Սարատոգային, իսկ հարավ-արևմուտքից՝ Սանտա Կրուզ ժայռերին։ Կուպերտինոն ավելի մոտ է ժայռերին, քան Սան Ֆրանցիսկոյի ծովախորշին, որի երկայնքով հիմնականում կենտրոնացած են Սիլիկոնյան հովտի բիզնեսի սիրտը կազմող տեխնոլոգիական ընկերությունների գրասենյակները։

## Ժողովրդագրություն
Պատմականորեն Կուպերտինոն (Սան Ֆրանցիսկոյի Չայնաթաունի հետ) եղել է Չինաստանից արտագաղթողների կենտրոն։ Ներկայումս ևս ասիական ծագում ունեցող բնակիչների մասնաբաժինը  գերազանցում է 60%-ը։

## Կրթություն
Կուպերտինոյում են գտնվում մի շարք խոշոր ՏՏ ընկերությունների գլխամասային գրասենյակները, այդ թվում՝ «Apple» և «Symantec» և այլն։ Այստեղ են գտնվում նաև Սան Ֆրանցիսկոյի ծովախորշի լավագույն դպրոցները (օրինակ՝ Monta Vista, Lynbrook, Homestead и Cupertino High)։ Առաջին երկուսը Կալիֆոռնիայի լավագույն դպրոցներից են ընդհանրապես։ Այս հանգամանքը գրավում է բարձր եկամուտ ունեցող ընտանիքներին, որոնք փորձում են լավագույն կրթություն տալ իրենց երեխաներին։

Կուպերտինոյում է գտնվում նաև Դե Անզի քոլեջը, որը պատրաստում է մոտ 22 000 ուսանողի, ինչպես նաև կորպորատիվ վերապատրաստման կենտրոն է Apple-ի աշխատակիցների համար։

## Տեղանուն
Կուպերտինոն անվանվել է Արոյո Սան Խոսե դե Կուպերտինո վտակի, ներկայումս՝ Սթիվենս Քրիք գետերի պատվին։ Գետի նախկին անվանումը տրվել է իսպանացի հետախույզ Խուան Բաուտիստա դե Անսի կողմից՝ ի պատիվ Սուրբ Ջուզեպպե Կուպերտիանացու։ Սուրբն իր անունը ստացել է Իտալիայի Ապուլիա շրջանի Կուպերտինո քաղաքից։ 20-րդ դարի սկզբին Կուպերտինոն փոխարինել է նախկին անվանումը՝ Վեսթ Սայդ։

## Տնտեսություն
2010 թվականի տվյալներով՝ Կուպերտինոյում ամենամեծ գործատուներն են․

## Քույր քաղաքներ

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:1955 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր
Կատեգորիա:Կալիֆոռնիայի քաղաքներ
Կատեգորիա:Հյուսիսային Ամերիկայի բնակավայրեր
Կատեգորիա:ԱՄՆ-ի բնակավայրեր
Տերեսա Բերգանսա

**Մարիա Տերեսա Բերգանսա Վարգաս** OAXS (, ), իսպանացի օպերային երգչուհի, մեցցո-սոպրանո։

## Կենսագրություն
Տերեսա Բերգանսա Վարգասն առավել հայտնի է Ջոակինո Ռոսսինիի «Իտալուհին Ալժիրում», «Սևիլյան սափրիչը» և «Մոխրոտը» օպերաների կանացի գլխավոր դերերգերի (Իզաբելլա, Ռոզինա, Անջելինա) կատարմամբ։  
1970-80-ական թթ․ հաջողությամբ հանդես է եկել Ժորժ Բիզեի «Կարմեն» օպերայի գլխավոր հերոսուհու դերերգում։ Բերգանսան առանձնանում է իր ձայնի տեխնիկական վիրտուոզությամբ, երաժշտական կատարողական ողջամիտ ոճով և հրապուրիչ բեմական արտաքինով։

Բերգանսան Ռոսսինիի երաժշտության նկատմամբ հետաքրքրության վերածննդին նպաստած առանցքային երգչուհիներից էր, որը հանդես է եկել այդ իտալացի կոմպոզիտորի քիչ հայտնի ստեղծագործություններում և նպաստել է դրանց գլխավոր դերերգելը մեցցո-սոպրանոյի ռեգիստրում կատարելու ավանդույթի վերականգնմանը։  Նա նկարահանվել է Ցերլինայի դերում Ջոզեֆ Լուզիի «Դոն Ժուան» ֆիլմ-օպերայում 1979 թվականին։

Մասնակցել է Սևիլիայում «Էքսպո 92»-ի և Բարսելոնայում 1992 թվականի ամառային օլիմպիական խաղերի բացման արարողություններին։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Իսպանացի մեցցո-սոպրանոներ
Կատեգորիա:Իսպանացի օպերային երգչուհիներ
Կատեգորիա:Իսպանացի մանկավարժներ
Կատեգորիա:Իսպանացի երաժիշտներ
Կատեգորիա:Պատվո լեգեոնի շքանշանի ասպետներ
Կատեգորիա:Իսպանացի դերասանուհիներ
Կատեգորիա:Իսպանացի կինոդերասանուհիներ
Յան Սաուդեկ

**Յան Սաուդեկ** (, ), հրեական ծագումով պաշտամունքային չեխ լուսանկարիչ։ Հայտնի է իր համարձակ և ցնցող աշխատանքով։ Ունի իր սեփական ցուցահանդեսները աշխարհի ավելի քան 400 քաղաքներում։

## Կենսագրություն
Հրեական ընտանիքից, որի անդամներից շատերը մահացել են Թերեզինում։ Յանը և նրա երկվորյակ եղբայրը՝ Կարելը, բանտարկվեցին մանկական ճամբարում։ Սաուդեկն առաջին չեխ լուսանկարիչներից էր, ում աշխատանքները հայտնի դարձան արևմտյան երկրներում, և արդյունքում նա մինչև 1980-ականները գտնվում էր Չեխիայի իշխանությունների կասկածի տակ։ Նրա լուսանկարները, նախ՝ սև ու սպիտակ, ապա՝ գունավոր, վերաբերում են սեքսուալությանը և տղամարդկանց և կանանց հարաբերություններին, ծերությանը և երիտասարդությանը, հագուստին և մերկությանը։ Հզոր պատկերային էֆեկտների հասնելու համար Սաուդեկը անտագոնիստական մոտեցում է ցուցաբերել։ Երբեմն Յանն օգտագործում է ուժեղ կերպար, որը հիշեցնում է միջնադարյան սեռական կյանքի կոպիտ անպարկեշտությունը, նրա կադրերի միապաղաղ մթնոլորտն ամրապնդում էր տպավորությունը։
1950 թվականին նա առաջին անգամ վերցրեց տեսախցիկը։ 1952 - 1983 թվականներին աշխատել է տպարանում։ 1990 թվականին պարգևատրվել է Ֆրանսիայի արվեստի և գրականության շքանշանով։ Երկվորյակ եղբայրը կոմիքսների նկարազարդող Կարել Սաուդեկն է։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Персональный сайт,
* Ян Саудек на PhotoIsland
* Гениальный извращенец — Ян Саудек 

Կատեգորիա:Լուսանկարիչներ
Կատեգորիա:Հոլոքոստից փրկվածներ
Կատեգորիա:Նկարիչներ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Չեխ արվեստագետներ
Կատեգորիա:Չեխ նկարիչներ
Յոզեֆ Սուդեկ

**Յոզեֆ Սուդեկ** (, ), չեխ լուսանկարիչ, սուբյեկտիվ լուսանկարչության ուղղության ներկայացուցիչ։

## Կենսագրություն
Յոզեֆ Սուդեկը երեք տարեկանում կորցրել է հորը։ 1910 թվականին եկել է Պրահա։ 1913 թվականից զբաղվել է սիրողական լուսանկարչությամբ։ Առաջին համաշխարհային պատերազմի մասնակից, կռվել է իտալական ճակատում, ծանր վնասվածքից հետո կորցրել է աջ ձեռքը։ Նա լուսանկարչություն է սովորել Յարոմիր Ֆանկեի մոտ՝ սկսելով նկարչականությանը մոտ ձևով։ 1924 թվականին նա դարձավ Չեխիայի լուսանկարչական ընկերության հիմնադիրներից մեկը։ 1924 թվականին նա դարձավ Չեխիայի լուսանկարչական ընկերության հիմնադիրներից մեկը։ 1927-1936 թվականներին աշխատել է չեխական հրատարակչությունում։ Նրա ընկերներից էին ականավոր արվեստագետներ Էմիլ Ֆիլան, Ֆրանտիշեկ Տիխին։ 1974 թվականից ցուցադրել է արտասահմանում (Ռոչեստեր, Նյու Յորք, Լոնդոն և այլն)։ Թողարկվել է ավելի քան 20 ալբոմ։ Սուդեկի մահախոսականը գրել է Յարոսլավ ՍԵյֆերտը։

## Ստեղծագործություն
Յոզեֆ Սուդեկը հայտնի է Պրահայի դիմանկարներով, նատյուրմորտներով և հատկապես՝ լուսանկարներով։

## Խոստովանություն
Պրահայի մրցանակ (1954, 1961 թվականներ)։ 4176 աստերոիդն անվանվել է լուսանկարչի պատվին։Սուդեկի հարյուրամյակի և նրա մահվան քսանամյակի առթիվ թողարկվել է փոստային նամականիշ՝ վարպետի դիմանկարով։ 1961 թվականին նրան շնորհվել է արվեստի վաստակավոր գործչի կոչում, իսկ 1966 թվականին՝ Աշխատանքային շքանշան։ Սուդեկի 1952 թվականի նկարը 2010 թվականին Փարիզի Սոթբիսում վաճառվել է 300750 եվրոյով։

## Հետաքրքիր փաստեր
Ջոն Բանվիլ Պրահայի վեպը։ Կախարդական Էսքիզներ (2003, ռուսերեն թարգմանություն 2005) ոգեշնչված Սուդեկի լուսանկարներից

## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն
* 

* Fárová A. Josef Sudek, poet of Prague: a photographer’s life. New York: Aperture Foundation, 1990

## Արտաքին հղումներ
* Биография и фото
* Фотографии on line
* Фотографии on line
* Анализ творческой манеры
* Дом Луны в Праге на улице Uvoz,24, где Иозеф Судек проживал с 1959 по 1976 год https://sway.com/iaTU8puTQEtfbI7q

Կատեգորիա:20-րդ դարի անձինք
Կատեգորիա:Հաշմանդամություն ունեցող անձինք
Կատեգորիա:Չեխ արվեստագետներ
Դանա Զատոպկովա

**Դանա Զատոպկովա** (, ), Չեխոսլովակիայի մարզիկ, նիզականետ, 1952 թվականի օլիմպիական չեմպիոն, Եվրոպայի կրկնակի չեմպիոն (1954, 1958 թվականներ)։

## Կենսագրություն
Դանա Զատոպկովան ծնվել է 1922 թվականի սեպտեմբերի 19-ին Կարվինում։ Ամուսնացած էր չեխ մարզիկ Էմիլ Զատոպեկի հետ։ 1958 թվականի հունիսի 1-ին Պրահայում Զատոպկովան համաշխարհային ռեկորդ սահմանեց՝ նիզակը նետելով 55,73 մ բարձրության վրա և 25 սմ-ով գերազանցելով խորհրդային մարզուհի Նադեժդա Կոնյաևայի նախորդ համաշխարհային նվաճումը։ Ռեկորդը տևեց 54 օր՝ նույն թվականի հուլիսի 24-ին։ Զատոպկովան և նրա ամուսինը եղել են օլիմպիական ոսկե մեդալակիրներ։ Ավստրալացի մարզուհի Աննա Պազերան Քարդիֆում արկ է նետել 57,4 մ վրա։

## Մահ
Դանա Զատոպկովան մահացել է 2020 թվականի մարտի 13-ին Պրահայում։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* 

Կատեգորիա:Օլիմպիական չեմպիոններ
Հելենա Ֆիբինգերովա

**Հելենա Ֆիբինգերովա** (չեխերեն՝ *Helena Fibingerová* ˈɦɛlɛna ˈfɪbɪŋɡɛrova. ), չեխ նախկին գնդահրորդուհի, ով սահմանել է աշխարհի երեք ռեկորդ, 1976 թվականին ամառային օլիմպիական խաղերում նվաճել է բրոնզե, 1983 թվականին աշխարհի առաջնությունում՝ ոսկե մեդալ։

## Աշխարհի ռեկորդներ
* 21,57 մետր - 1974 թ. սեպտեմբերի 21-ին, Գոտվալդովում
* 21,99 մետր - 1976 թ. հուլիսի 26-ին Օպավայում
* 22,32 մետր - 1977 թ. օգոստոսի 20-ին, Նիտրայում

Ֆիբինգերովային է դեռևս պատկանում աշխարհի մարզադահլիճային ռեկորդը՝ 22,50 մետր, որը նա սահմանել է 45 տարի առաջ՝ 1977 թվականի փետրվարի 19-ին Յաբլոնեց նադ Նիսոու քաղաքում։

## Մարզական կարիերա
1972 թվականին Հելենա Ֆիբինգերովան մասնակցել է Մյունխենում կայացած ամառային օլիմպիական խաղերին, 18,81 մետր արդյունքով գրավել 7-րդ տեղը։ Հաջորդած տարիներին գրեթե անընդմեջ դարձել է Չեխոսլովակիայի չեմպիոնուհի՝ այդ տիտղոսը բացօթյա մրցումներում նվաճելով 15, մարզադահլիճներում՝ 14 անգամ։ 1976 թվականին Մոնրեալում անցկացված ամառային օլիմպիական խաղերում 20,67 մետր արդյունքով գրավել է երրորդ տեղը և նվաճել իր միակ օլիմպիական պարգևը՝ բրոնզե մեդալ։

1977 թվականի օգոստոսի 20-ին Ֆիբինգերովան դարձել է 22 մետրի սահմանագիծը հատած առաջին կին գնդահրորդը և սահմանել է աշխարհի ռեկորդ՝ 22,32 մետր։ Երեք տարի անց գերմանուհի Իլոնա Բրիզենիկը, ապա՝ խորհրդային գնդահրորդուհի Նատալյա Լիսովսկայան գերազանցել են նրա ռեկորդը։

1983 թվականին առաջին անգամ մասնակցելով աշխարհի առաջնությանը, որն անց էր կացվում Հելսինկիում, Ֆիբինգերովան 21,05 մետր արդյունքով հռչակվել է աշխարհի չեմպիոնուհի։

## Մարզական նվաճումներ

## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն
* Kohlman  Čeněk - Neboj se jich Heleno, 1980,  Olympia, Praha
* Tomeš Josef - Český biografický slovník XX. století I. A–J, Paseka, Praha ; Litomyšl, 1999, isbn = 80-7185-245-7
* 100 let českého sportu 1918-2018, Olympia, Praha, 2018, isbn = 978-80-7376-521-7

## Արտաքին հղումներ
* * 
* Helena Fibingerová, medailon na www.atletika.cz, výňatek z knihy Jan Jirka: *Sto let královny*
* Jak Fibingerová hrozila v ČT kvůli svým rohlíkům, Lidové noviny, 19. 11. 2007, pdk, aus
* Václav Pacina: Fibingerová: testosteron, nebo nemoc?, iDnes.cz, 17. 8. 2006

Կատեգորիա:Մարզուհիներ
Կատեգորիա:Մարմնամարզիկներ
Կատեգորիա:Օլիմպիական մեդալակիրներ
Յոզեֆ Կուդելկա

**Յոզեֆ Կուդելկա** (, ), լուսանկարիչ, վավերագրական լուսանկարչության կարևորագույն ներկայացուցիչներից մեկը։

## Կենսագրություն
Յոզեֆ Կուդելկան ծնվել է 1938 թվականին Հարավային Մորավիայի շրջանի Բոսկովիցե (մոտ 10000 բնակչություն) գյուղում։ Սովորել է Պրահայի տեխնիկական համալսարանում, որտեղ 1961 թվականին ստացել է դիպլոմ։ 1961 - 1967 թվականներին աշխատել է Պրահայում և Բրատիսլավայում որպես ավիաինժեներ։ 1967 թվականը շրջադարձային էր. Կրակովի Դոմինիկյան վանքում կազմակերպվեց նախորդ տարիների ընթացքում կուտակված աշխատանքների ցուցահանդես, և Կուդելկան ճանաչվեց որպես պրոֆեսիոնալ լուսանկարիչ։ Գալիս է 10-ամյա «գնչուական շրջան», որի շնորհիվ Յոզեֆը հայտնի դարձավ։ Այս շրջանի արդյունքը դարձավ «Գնչուներ» գիրքը (1975 թվական)։ 1968 թվականի օգոստոսի 21-ը գրավեց «Պրահայի գարնան» ավարտը, երբ Պրահայի փողոցներում հայտնվեցին Վարշավյան պայմանագրի անդամ պետությունների տանկերը։ Այս պահը նկատել է հայտնի Մագնում ֆոտոգործակալության աշխատակից Յան Բերին, ում ապշեցրել է լուսանկարչի անվախությունը։ 1971 թվականից նա Մադնումի աշխատակից է, որտեղ համագործակցում է Անրի Կարտիե Բրեսոնի հետ, ում հետ նրանք հետագայում մտերիմ ընկերներ են դառնում։ 1980 թվականին տեղափոխվել է Ֆրանսիա և ստացել Ֆրանսիայի քաղաքացիություն։ 1980 թվականին տեղափոխվել է Ֆրանսիա և ստացել Ֆրանսիայի քաղաքացիություն։ 1994 թվականին մասնակցել է Թեո Անգելոպուլոսի «Ուլիսեսի հայացքը» ֆիլմի նկարահանումներին։ Եվ մինչ օրս Յոզեֆ Կուդելկան մնում է ակտիվ լուսանկարիչ, ով ճանապարհորդում է տարբեր երկրներ և արտացոլում նրանց իրականությունը։

## Մրցանակներ
* Ռոբերտ Կապա ոսկե մեդալ (1969)
* Պրիքս Նադար (1978)
* Լուսանկարչության Ազգային Գրան Պրի
* Քարտ Բրեսոնի մրցանակ
* Հասելբլադ մրցանակ

## Գրականություն
* «Գնչուներ» (1975)
* «Վտարանդիներ» (1988)
* «սև եռանկյունի» (1994)
* «Քաոս» (1999)

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Фотографии на сайте "Masters of Photography"
* Галерея 
* Фрагмент фильма «Контрольные отпечатки» («Contacts»), рассказывающий о фотографе
* Интервью (1987 г.)
* Интервью на «Эхе Москвы» посвящённое выставке «Вторжение 68 Прага» (2011 г.)

Կատեգորիա:Բեռլինի գեղարվեստի ակադեմիայի անդամներ
Կատեգորիա:Բնօրինակում անաղբյուր հոդվածներ
Կատեգորիա:Ֆոտոլրագրողներ
Կատեգորիա:Ֆրանսիացի լուսանկարիչներ
Ռուկի վվերխ

**«Ռուխի վվերխ»** (, բառացի՝ Ձեռքերը վեր), ռուսական երաժշտական փոփ-խումբ։ Մինչև 2006 թվականի օգոստոսը անդամներն են եղել Սերգեյ Ժուկովը և Ալեքսեյ Պոտեխինը։

## Պատմություն
1993 թվականի հունիսիսն ապագա մենակատար Սերգեյ Ժուկովը սկսել է աշխատել «Europa Plus» ռադիոյում և առաջնորդել է «Հիթ-ժամ» պարային երգերի ծրագիրը։ Այնտեղ ռադիոյում 1993 թվականին նա ծանոթացել է Ալեքսեյ Պոտեխինի հետ, որի հետ ստեղծել են «Mr. Ray Company» խումբը (նաև «Պարոն Ռեյ կազմակերպություն»-ը և «Քեռի Ռեյ կազմակերպություն»-ը)՝ ի պատիվ «2 Unlimited» խմբի մենակատար Ռեյ Սլեինգարդի, ում երգը զուգադրել է իր մեջ եվրոդենսի էլեմենտների և տեխնո երաժշտության ոճը։ Նաև խմբի մասնակիցների մեջ սկզբում եղել են Սերգեյ Կարաչենկովը և  (ով նաև եղել է խմբի առաջին պրոդյուսերը՝ 1993 թվականից մինչև 1996 թվական) և Իվան Ալյոխինը (եղել է նաև պրոդյուսեր՝ 1995 թվականից մինչև 1996 թվականը)։ 1994 թվականի դեկտեմբերին Ժուկովը և Պոտեխինը տեղափոխվել են Տոլյատի, որտեղ փորձել են ստուդիայում ձայնագրել երգեր, իսկ «Europa Plus» ռադիոյի եթերում մեկնել են Սամարա։ 1995 թվականի մայիսի 1-ին նրանք տեղափոխվել են Մոսկվա։ Հին անվանումից որոշված էր հրածարվել, բայց խմբի համար նոր անվանում չկար։ Այդ ժամանակ էլ Սերգեյ Ժուկովը և Ալեքսեյ Պոտեխինը խումբ հրավիրեցին ռեփեր Վիլլի Վիլսինին (ով եղել «N’Pans» խմբի անդամ (որտեղից էլ դուրս եկավ ռեփեր N’Pans-ը)) և նրա բարեկամ Ֆերնանդոն։ Խմբի առաջին աշխատանքային անվանումը եղել է «Հանդե Հոհ»։

1995 թվականի վերջին երաժիշտները «Maximum» ռադիոյին ավանդել են սկավառակ՝ մի քանի երգերով և ստորագրությամբ՝ «Այս երգը ստիպում է ձեզ բարձրացնել ձեռքերը»։ Մի շաբաթ անց սկավառակը ընկել է վարողների՝ Օլգա Մաքսիմովի և Կոստանտին Միխաիլովի ձեռքը։ Նրանց իրենց շոուի մեջ դրել են «Բարի առավոտ» երգը և հայտարարել՝ «Երիտասարդ խումբ «Ռուկի վվերխ»»։ Ինչից հետո խմբի անվանումը մնացել է այդ անվանումը։

## Ստուդիական ալբոմներ
* 1997 — «Дышите равномерно»
* 1997 — «Дышите равномерно» (Полная версия + 4 новые песни)
* 1998 — «Руки вверх, Доктор Шлягер!»
* 1998 — «Сделай погромче!»
* 1998 — «Сделай ещё громче!»
* 1998 — «Сделай ещё громче!» + 4 новые песни
* 1999 — «Без тормозов»
* 1999 — «Совсем без тормозов»
* 1999 — «Crazy»
* 2000 — «Здравствуй, это я…»
* 2001 — «Не бойся, я с тобой!»
* 2001 — «Маленькие девочки»
* 2001 — «Огонь»
* 2002 — «Конец попсе, танцуют все!»
* 2003 — «Мне с тобою хорошо»
* 2004 — «А девочкам так холодно…»
* 2005 — «Fuc*in' Rock'n'Roll»
* 2005 — «Natasha» (Made for Germany)
* 2012 — «Открой мне дверь!»
* 2020 — «Когда мы были молодыми»

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Официальный сайт группы
* Интервью с группой «Руки Вверх!»: серьёзно о любви, музыке и травести (РОЛ) (2002)
* Интервью сайту People’s History в 2005 г.
* РУКИ ВВЕРХ! TV
* Радио «Руки Вверх!»
* 

Կատեգորիա:1996 հիմնադրված երաժշտական խմբեր
Կատեգորիա:«Ոսկե գրամաֆոն» մրցանակի դափնեկիրներ
Կատեգորիա:Երաժշտական խմբեր այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Փոփ երաժշտական խմբեր
480ա

**480ա** առաջադեմ սկանավորում (անգլերեն` պրոգրեսիվ սկան), ցուցասարքների և վիդեո ստանդարտների լուծման (լուծաչափի) կրճատ։ 480 թիվը ցույց է տալիս էկրանի ուղղահայաց լուծաչափը, այսինքն՝ 480 հորիզոնական սկան գծեր։

4:3 հարաբերակցությամբ՝ 480p ստանդարտը ենթադրում է 640x480 պիքսել լուծում։ 16:9 հարաբերակցությամբ 480ա ստանդարտը ենթադրում է 854x480 պիքսել լուծում։

480ա-ի դեպքում կադրերի արագությունը սովորաբար կազմում է 30 կամ 60 կադր/վ և կարող է հստակորեն նշվել «p»-ից անմիջապես հետո։ Օրինակ, 480p60 նշանակում է վայրկյանում 60 կադր։ 480ա ստանդարտը օգտագործվել է շատ վաղ պլազմային հեռուստացույցներում։

480ա-ը չի դասակարգվում որպես բարձր հստակությամբ հեռուստատեսություն (HDTV); այն համարվում է ընդլայնված սահմանման հեռուստատեսություն (անգլերեն՝ Enhanced-definition TV):

## 480ա24 և 480ա30
ATSC թվային հեռուստատեսության ստանդարտը սահմանում է 480ա և՛ 704x480 պիքսել (երբ պիքսելները ոչ քառակուսի են), և՛ 640x480 (երբ պիքսելները քառակուսի են)։ Կադրերի թույլատրելի արագությունը 24, 30 կամ 60 պրոգրեսիվ կադր վայրկյանում է: 16:9 հարաբերակցությամբ 480p-ը սահմանվում է որպես 720x480 պիքսել՝ օգտագործելով ոչ քառակուսի անամորֆ պիքսելներ։

## 480ա60 (480ա59.94)
480ա60 կրկնակի թույլատրելիությունը համարվում է EDTV: Այն կարող է փոխակերպվել ATSC և DVB ձևաչափերի։

SMPTE 293M-ը սահմանում է 480p59.94 կրկնակի տվյալների արագության ստանդարտ Rec. 601 և օգտագործելով 720x480 արդյունավետ պիքսել։ ITU-R Միջ. 601-ը բաղադրիչ թվային միահյուսված տեսահոլովակի (480m) բնութագրում է, որն առավել հաճախ օգտագործվում է ստանդարտ հստակությամբ հեռուստատեսությունում։

Ե՛վ 480p24, և՛ 480p30 առավել տարածված են այն երկրներում, որոնք օգտագործում են NTSC համակարգ։ Այդ երկրների թվում են ԱՄՆ-ը և Ճապոնիան։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Հեռուստատեսային հեռարձակման ստանդարտներ
Երմոնիա

## Ծագումը
**Երմոնիա** (անգլերեն` Yermonia), հունարեն hermo + laos, որը նշանակում է Հերմեսի ազգից։  Հանդես է գալիս որպես ինքնուրույն անուն։ Թարգմանաբար նշանակում է միավորող։

## Անվան օրը
Սեպտեմբերի 17

## Ծանոթագրություններ
Առաջադեմ սկանավորում

**Առաջադեմ սկանավորում** կամ **Պրոգրեսիվ սկանավորում**, շարժվող պատկերների ցուցադրման, պահպանման կամ փոխանցման ձևաչափ է, որտեղ յուրաքանչյուր կադրի բոլոր գծերը գծված են հաջորդականությամբ։ Սա ի տարբերություն ավանդական անալոգային հեռուստատեսային համակարգերում օգտագործվող միահյուսված տեսանյութի, որտեղ միայն կենտ գծերը, այնուհետև յուրաքանչյուր կադրի զույգ գծերը (յուրաքանչյուր նկար կոչվում է տեսադաշտ) հերթով գծվում են, այնպես որ օգտագործվում է իրական պատկերի կադրերի միայն կեսը։ տեսանյութ արտադրելու համար։  Համակարգն ի սկզբանե հայտնի էր որպես «հաջորդական սկանավորում», երբ այն օգտագործվում էր 1936 թվականին Ալեքսանդրա Պալասից, Միացյալ Թագավորություն, Բեյրդ 240 գծի հեռուստատեսային հաղորդումներում։ Այն նաև օգտագործվել է Բեյրդի փորձարարական փոխանցումներում՝ օգտագործելով 30 գծեր 1920-ականներին։ Պրոգրեսիվ սկանավորումը համընդհանուր կիրառություն գտավ համակարգչային էկրաններում՝ սկսած 21-րդ դարի սկզբից։

## Դիմում ցուցադրման սարքերում
Պրոգրեսիվ սկանավորումը լայն տարածում գտավ անհատական համակարգիչների հայտնվելով։ Մոնիտորի էկրանից փոքր տեքստի հարմարավետ ընթերցման համար ավանդական հեռուստատեսությունում օգտագործվող միահյուսումը քիչ օգտակար էր, քանի որ տողերի թարթումը առաջացնում էր աչքերի արագ հոգնածություն։ Եվ քանի որ համակարգչային վիդեո համակարգի կողմից ստեղծված պատկերը կարիք չուներ փոխանցվելու զգալի հեռավորությունների վրա, հնարավոր եղավ մեծացնել փոխանցվող վիդեո ազդանշանի թողունակությունը և դրանով իսկ հրաժարվել հնացած հեռուստատեսային ստանդարտներում լայնորեն կիրառվող «անհարմար» միահյուսումից։

Առաջին պրոգրեսիվ սկան ցուցադրող սարքերը կաթոդային ճառագայթային խողովակի մոնիտորներն էին։ 1990-ականների վերջին հեղուկ բյուրեղային էկրանների հայտնվելը թվային վիդեո ազդանշանի միջոցով պատկերի ձևավորման բոլորովին այլ սկզբունք ուներ։ Շրջանակը ձևավորվում է ամբողջությամբ, և ոչ թե տող առ տող, ինչպես CRT էկրանում։ Տողերի և սյունակների հասցեավորումն օգտագործվում է յուրաքանչյուր տարրի պայծառությունը փոխելու համար։ Մուտքային վիդեո ազդանշանը մշակվում է չիպի կողմից և մասշտաբվում՝ ըստ ցուցադրման լուծաչափի։

ՀԲ տեխնոլոգիաների զարգացումը հանգեցրել է ոչ միայն մոնիտորների, այլ նաև պրոյեկտորների, հեռուստացույցների, տեսախցիկների, հեռախոսների առաջացմանը, որոնք օգտագործում են պրոգրեսիվ սկանավորման ՀԲ էկրաններ։

Հայտնվել են նաև պլազմային վահանակներ, լուսադիոդային էկրաններ և օրգանական լուսարձակող դիոդներով դիսփլեյներ, որոնցում թվային ձևով վիդեո ազդանշանի ձևավորման բնույթի պատճառով անհնար է օգտագործել միահյուսում առանց դեմիահյուսման։
մինի|կենտրոն|526px|Նկարը ցույց է տալիս սկանավորումները (ձախից աջ)՝ առաջադեմ, միահյուսված, շաղկապված և առաջադեմ, ստացված ինտերպոլացիայի միջոցով ապախճճվելով։

## Թվային հեռուստատեսության տարրալուծման ստանդարտներ
Թվային հեռուստատեսության և տեսաերիզում տարրալուծման ստանդարտներ նշանակելու համար օգտագործվում է կարճ նշում, որը ցույց է տալիս վիդեո ազդանշանի գծերի քանակը և սկանավորման ռեժիմը։ «P» տառը նշանակում է առաջադեմ սկանավորում (անգլերեն՝ progressive scan): (Միահյուսվածը, իր հերթին, նշվում է «i» տառով անգլերեն՝ interlaced):

Ընդհանուր ձևաչափեր.

*480ա
*576ա
*720ա
*1080ա

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Հեռուստատեսային տեխնոլոգիաներ
Շախմատի թանգարան (Երևան)

**Շախմատի թանգարան**, հիմնադրվել է 1998 թվականին՝ շախմատի ակումբի բազայի հիման վրա, պաշտոնական բացումը տեղի է ունեցել 2001 թվականին։

## Պատմություն
Երևանի Շախմատի թանգարանի պաշտոնական բացումը տեղի է ունեցել 2001 թվականին։ Թանգարանի հիմնադիրն ու աշխատանքների կազմակերպիչը եղել է տնտեսական գիտությունների թեկնածու, դոցենտ, Հայաստանի շախմատի ֆեդերացիայի անդամ Ռաֆայել Չատինյանը։ Թանգարանը տեղակայված է Հայաստանի ազգային ագրարային համալսարանի 1-ին մասնաշենքում՝ 130 սենյակում։

Թանգարանում անցկացվում են շախմատի հանրապետական, միջբուհական առաջնություններ՝ մրցաշարեր և օլիմպիադաներ, միաժամանակյա մրցախաղեր և միջոցառումներ, ինչպես նաև հանդիպումներ գրոսմայստերների հետ։

## Ցուցադրություն
Թանգարանում գտնվում են շախմատային խոշոր իրադարձությունների մասին պատմող  նյութեր, լուսանկարներ, հայ շախմատիստների հաղթանակների պատմությունը և այլ տեղեկություններ։

Թանգարանի տպավորությունների մատյանում գրառումներ են կատարել գրոսմայստերներ Ռաֆայել Վահանյանը, Վլադիմիր Հակոբյանը, Լևոն Արոնյանը, Սմբատ Լպուտյանը, Կարեն Ասրյանը, Գաբրիել Սարգսյանը, Աշոտ Անաստասյանը, Արտաշես Մինասյանը, Արշակ Պետրոսյանը, Տիգրան Նալբանդյանը, Արսեն Եղիազարյանը, Տիգրան Պետրոսյանը, էլինա Դանիելյանը, Լիլիթ Մկրտչյանը, Նելլի Աղինյանը և Հայաստանի այլ նշանավոր գործիչներ։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
*Հայկական շախմատի պատմությունը՝ ՀԱԱՀ-ի շախմատի թանգարանում (լուսանկարներ)

Կատեգորիա:Երևանի թանգարաններ
Կատեգորիա:1998 հիմնադրումներ Հայաստանում
Կատեգորիա:1998 հիմնադրված թանգարաններ
Կատեգորիա:Կենտրոն վարչական շրջան
Կատեգորիա:Շախմատ
Յոզեֆ Կադրաբա

**Յոզեֆ Կադրաբա** (, ), չեխոսլովակ ֆուտբոլիստ, հարձակվող։

## Կենսագրություն
Պրոֆեսիոնալ մարզիկի կարիերան սկսել է 1953 թվականին Լիբերեց քաղաքի «Սլովան» թիմում։ Զինվորական ծառայությունն անց է կացրել՝ 1954 թվականին հանդես գալով Պրահայի «Տանկիստ»-ում։ 1955 թվականին տեղափոխվել է Պրահայի «Սպարտա», որտեղ մասնակցելով 70 հանդիպման՝ խփել է 65 գոլ։ 1958 թվականին ընդգրկվել է Կլադնոյի SONP թիմում, որն այդ ժամանակ հանդես էր գալիս Չեխոսլովակիայի ֆուտբոլի առաջնության երկրորդ խմբում։ 1960 թվականին թիմը կարողացել է տեղափոխվել առաջին խումբ նաև Կադրաբայի ջանքերի շնորհիվ, ով համարվել է առաջնության լավագույն հարձակվողներից մեկը։ 1965 թվականին նա պայմանագիր է կնքել Պրահայի «Սլավիա»-ի հետ։

1967 թվականին Իսրայելից վերադառնալիս երբ թիմը կանգ է առել Վիեննայում, Կադրաբան լքել է «Սլավիա»-ն, մնացել Ավստրիայում, հինգ տարով բնակության իրավունք ստացել, բայց զրկված է եղել պրոֆեսիոնալ ֆուտբոլում հանդես գալու լիազորությունից։ Խաղացել է Վիեննայի քաղաքային առաջնությանը մասնակցող SC Hinteregger սիրողական թիմում։ 1971 թվականին SC Hinteregger-ը կարողացել է անցնել Ավստրիայի առաջնության երկրորդ խումբ։ 1972 թվականին Կադրաբայի՝ Ավստրիայում բնակվելու իրավունքի ժամկետը լրացել է, բայց նա հրաժարվել է վերադառնալ Չեխոսլովակիա, որտեղ նրան հեռակա կարգով դատապարտել էին երկու տարվա ազատազրկման։ Որոշ ժամանակ անց ֆուտբոլիստը Ավստրիայի քաղաքացիություն է ստացել։ Վերջին թիմերը, որոնց կազմում նա խաղացել է, եղել են վիեննական «Սլովան»-ը (1973-1979 թթ.) և «Ռապիդ»-ը, որտեղ հանդես է եկել ընդամենը կես մրցաշրջան։ 46 տարեկան հասակում Կադրաբան թոշակի է անցել։ Մահացել է 85 տարեկանում։

## Չեխոսլովակիայի հավաքականում
Չեխոսլովակիայի ազգային հավաքականի կազմում Յոզեֆ Կադրաբայի առաջնելույթը տեղի է ունեցել 1958 թվականի հոկտեմբերի 12-ին՝ Բուլղարիայի հավաքականի հետ հանդիպման ժամանակ։ Վեց տարի նա ընդգրկված է եղել երկրի ընտրանիում, մասնակցել է 17 խաղի, դարձել 9 գոլի հեղինակ։ Ընդ որում՝ մասնակցել է նաև աշխարհի առաջնության՝ 1962 թվականին Չիլիում անցկացված եզրափակիչ փուլի փլեյ-օֆի երեք հանդիպումներին, օգնել, որ թիմը գրավի երկրորդ տեղն ու արժանանա արծաթե մեդալների (ոսկին նվաճել են բրազիլացիները)։

Յոզեֆ Կադրաբան խաղադաշտում աչքի է ընկել գեղեցիկ ու արդյունավետ հնարքներով, հեռատեսությամբ, մտածված խաղով, գոլ խփելու անհագ ձգտումով։ Բարձր է գնահատվել գլխով վարպետորեն խաղալու նրա հմտությունը։

## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն
* Ve stopách Jan Koška, Josef Bican a František Pláničky (I. mužstvo kopané v ligovém ročníku 1965–1966),  SK Slavia Praha
* Frolík František - Osobnosti Rakovnicka a Novostrašecka s ukázkami jejich rukopisů, Jiří Červenka - Gelton,  Nové Strašecí, 2016 isbn = 978-80-88125-04-4

## Արտաքին հղումներ
* *  http://www.elibero.cz/index.asp?menu=602&record=8978 
* Josef Kadraba zemřel. Vicemistrovi světa z Chile bylo 85 let
* Český fotbal truchlí. Zemřel vicemistr světa Josef Kadraba, legendární kanonýr 
* Zemřel vicemistr z MS v Chile Josef Kadraba
* Odešla nejslavnější kladenská fotbalová osobnost, Josef Kadraba
* CS Fotbal 
* UEFA.com
* National Football Teams
* Transfermarkt.de
* 
* 
* 

Կատեգորիա:Չեխ ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Սպարտա Պրահայի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Տղամարդկանց ֆուտբոլի հարձակվողներ
Միջազգային պահուստներ

thumb|350px|right|Միջազգային արժութային և ոսկու պահուստները 2008 թ

**Միջազգային պահուստներ**, ակտիվներ, որոնք գտնվում են դրամավարկային կարգավորման մարմինների ազատ տնօրինման ներքո և վերահսկվում են նրանց կողմից՝ վճարային հաշվեկշռի ֆինանսավորման կարիքները բավարարելու, արտարժույթի շուկաներում փոխարժեքի վրա ազդելու համար միջամտելու և այլ համապատասխան նպատակներով (օրինակ՝ արտարժույթի և տնտեսության նկատմամբ վստահության պահպանելը, ինչպես նաև արտաքին փոխառության հիմք հանդիսանալ)։

Միջազգային պահուստները ներառում են դրամային ոսկի, փոխառության հատուկ իրավունքներ (SDRs), պահուստային դիրք Արժույթի միջազգային հիմնադրամում պահուստային դիրք և այլ պահուստային ակտիվներ։

Հաշվարկված է ԱՄՆ դոլարով։

Ստորև ներկայացված է աշխարհի երկրների ցանկը՝ դասակարգված իրենց միջազգային պահուստների չափին համապատասխան ԱՄՆ դոլարով։

## Երկրների ցանկն ըստ միջազգային պահուստների
Երկրների ցանկն ըստ միջազգային ոսկու և արժութային պահուստների՝ միլիոն դոլարով, ըստ Կենտրոնական բանկերի

## Տես նաև
* Ոսկու պաշտոնական պաշարներ

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Երկրների ցանկեր
Կատեգորիա:Համաշխարհային տնտեսություն
Կատեգորիա:Մետաղադրամ
Կատեգորիա:Միջազգային ֆինանսներ
Կատեգորիա:Տնտեսական ցուցանիշներ
Կատեգորիա:Տնտեսություններ
Կատեգորիա:Ցանկեր ըստ երկրի
Կատեգորիա:Ցանկեր:Տնտեսություն
Կատեգորիա:Փող