Լիվիու Դրագնեա

**Լիվիու Նիկոլաե Դրագնեա** (, ), ռումինացի ինժեներ և նախկին քաղաքական գործիչ։ Իր կարիերան սկսելով Դեմոկրատական կուսակցությունում (ԴԿ)՝ միացել է Սոցիալ-դեմոկրատական կուսակցությանը (ՍԴԿ)՝ ի վերջո դառնալով նրա առաջնորդը։ Նախարարի մի քանի պաշտոններ զբաղեցնելուց հետո հրաժարական է տվել կաբինետից 2015 թվականի մայիսին՝ ընտրակեղծիքների գործով դատվածությունից հետո, որի համար 2016 թվականի ապրիլին երկու տարվա պայմանական ազատազրկման է դատապարտվել։

2016 թվականի դեկտեմբերին, այդ տարվա օրենսդրական ընտրություններից հետո, դարձել է Ռումինիայի Պատգամավորների պալատի նախագահ, սակայն մամուլում խոսվել է, որ նա դե ֆակտո Ռումինիայի վարչապետն է։ Այս ժամանակահատվածում Ռումինիան ուժեղ տնտեսական աճ է ապրել, սակայն նրա իշխանությունը նշանավորվել է կոռուպցիոն սկանդալներով և ավտորիտար միտումների մեղադրանքներով, ինչպես նաև անցում դեպի ոչ լիբերալիզմ, որը հանգեցրել է Ռումինիայի հետհեղափոխական պատմության ամենամեծ բողոքի ցույցերին։ 2019 թվականի մայիսին երեքուկես տարով բանտարկվել է՝ դատապարտվելով կեղծ աշխատատեղերում աշխատող երկու կուսակցականների համար վճարումներ կազմակերպելու և պետական գործակալության կողմից վճարվող գումարներ կազմակերպելու համար։ 2021 թվականի հուլիսի 1-ին նրա նկատմամբ հայտարարվել է հետախուզում, նրա ազատազրկման ժամկետը լրացել էր 1 տարի 4 ամիս շուտ։

## Կենսագրություն
### Վաղ տարիք և կրթություն
Դրագնեան ծնվել է Տելեորման շրջանի Գրատիա քաղաքում և 1981 թվականին Տուրնու Մագուրելեի Յունիրեա մաթեմատիկա-ֆիզիկական ավագ դպրոցում միջնակարգ կրթությունն ավարտելուց հետո ընդունվել է Բուխարեստի պոլիտեխնիկական ինստիտուտ։ 1987 թվականին ավարտել է տրանսպորտի ֆակուլտետը։ Սովորել է նաև Իտալիայի ՆԳՆ պետական կառավարման դպրոցում (1997 թվականի), Բուխարեստի էկոլոգիական համալսարանի կառավարման և պետական կառավարման ֆակուլտետում (2003 թվականին) և Քերոլ I ազգային պաշտպանության համալսարանում (2004 թվականին)։

### Տեղական ինքնակառավարման կարիերա
Դրագնեայի քաղաքական կարիերան սկսվել է 1996 թվականին, երբ ընտրվել է Տուրնու Մագուրելեի քաղաքային խորհրդական։

1996 թվականից մինչև 2000 թվականը, երբ Դրագնեան եղել է Դեմոկրատական կուսակցություն անդամ, նա աշխատել է որպես Տելեորման շրջանի պրեֆեկտ, այնուհետև միացել է Սոցիալ-դեմոկրատական կուսակցությանը, որը հաղթեց 2000 թվականի ընտրություններում։ 2000 թվականին դարձել է Տելեորման շրջանի խորհրդի նախագահ, վերընտրվելով 2004, 2008 և 2012 թվականներին։ Եղել է Սոցիալ-դեմոկրատական կուսակցության մշտական ազգային բյուրոյի և կուսակցության Տելեորման շրջանի մասնաճյուղի անդամ։ 2006 թվականին ընտրվել է կուսակցության փոխնախագահ՝ պետական բարեփոխումների և ապակենտրոնացման հարցերով (այդ տարվա նախագահական իմպիչմենտի հանրաքվեի ձախողումից հետո տապալվել է այդ պաշտոնից), և ղեկավարել է Սոցիալ-դեմոկրատական կուսակցության քարոզարշավը 2007 թվականի Եվրախորհրդարանի ընտրություններում։ 2008 թվականի խորհրդարանական ընտրություններից հետո, որոնց համար նա օգնել է վարել քարոզարշավը, նշանակվել է Բոկի կաբինետում Սոցիալ-դեմոկրատական կուսակցության նախարարների համակարգող, սակայն մեղադրվել է նախարարների և կուսակցության ղեկավարության միջև կապեր պահպանելու համար։

### Իրավական և այլ հակասություններ
2000-ականներից սկսած Դրագնեան բնութագրվել է որպես «տեղական բարոն», որը հզոր ազդեցություն ունի Սոցիալ-դեմոկրատական կուսակցությում։ Օրինակ, 2006 թվականին եղել է մեկն այն անձանցից, ովքեր ստիպել են Ադրիան Նաստասեին հրաժարական տալ կուսակցության ղեկավարի և Պատգամավորների պալատի նախագահի պաշտոնից։ 2008 թվականի վերջի դրությամբ ունեցել է ութ հողամաս (ներառյալ Ազուգայում և Նեվոդարիում), բնակարան, երկու նստավայր և գյուղական տուն, հյուրանոց, և երկու առևտրային սեփականություն Տուրնու Մագուրելում։ Ունի երկու բնակարան, որոնք գտնվում են քաղաքի կենտրոնում, որտեղ նա ապրում է։ Որպես նրա հրաժարականի ևս մեկ հնարավոր դրդապատճառ նշվել է Տելեորման շրջանի «կայսրության» նկատմամբ վերահսկողությունը կորցնելու վախը։
մինի|Դրագնեան 2014 թվականին
Ազգային հակակոռուպցիոն տնօրինության (ԱՀՏ) կողմից նրան մեղադրել են փաստաթղթեր կեղծելու մեջ՝ երբ փորձել է մուտք գործել Եվրամիության (ԵՄ) միջոցներ՝ Բուլղարիայի հետ սահմանային նոր անցակետ կառուցելու համար, սակայն մեղադրանքը հետագայում հանվել է ՝ առանց մեծ բացատրության։ Հակասություններ են ծագել նաև շրջանի խորհրդի նախագահի պաշտոնում նրա առաջին ժամկետում։ 2001 թվականին խորհուրդը շատ ցածր գնով սեփականաշնորհել է պետական շինարարական ընկերություն։ Դրագնեայի անձնական վարորդը շահել է այն աճուրդում, և Դրագնեան ընկերությանը շնորհել է բազմաթիվ պետական պայմանագրեր ճանապարհաշինության համար, որոնցից մի քանիսը համարվում էին գերագնահատված։ 2004 թվականին նա մեղադրվել է Դեմոկրատական կուսակցությունում բարձրաստիճան անդամների կողմից 800 միլիոն լեյով (մոտ 27000 դոլար ) հյուրանոց գնելու և այն 40 միլիարդ լեյով (մոտ 1,3 միլիոն դոլար) իր վարորդական ընկերությանը վերավաճառելու մեջ՝ նախքան գույքը վերականգնելը։ Նաև նույն թվականին նրան մեղադրել են պետական փողերը վատնելու մեջ, քանի որ քաղաքային խորհուրդը հովանավորել է բասկետբոլի ակումբը։

### Որպես կաբինետի նախարար
2009 թվականի հունվարին Գաբրիել Օպրեայի հրաժարականից հետո Դրագնեան նշանակվել է ներքին գործերի նախարար։ Որպես իր առաջնահերթություններ հայտարարել է՝ դպրոցում երեխաների անվտանգությունը, փողոցում քաղաքացիների անվտանգությունը, ապակենտրոնացմումը և վարչական բարեփոխումները։ Տասներկու օր անց հրաժարական է տվել պատճառաբանելով իր ծրագրերն իրականացնելու համար միջոցների պակասը։ Ենթարկվում էր, որ նրան հեռացնել են կուսակցության նախագահ Միրչա Ջեոանան և 5-րդ հատվածի քաղաքապետ Մարիան Վանգելին՝ վերջինիս կողմից առաջարկված անձին որպես նախարարությունում պետքարտուղար նշելու մերժման համար։ Նաև նրա կարճատև պաշտոնավարման ժամանակ տեղի է ունեցել Բրաշովում զինված կողոպուտը և Չիորոգարլայի պահեստից զենքի գողությունը։ Նա այդ ժամանակ մնաց շրջանի խորհրդի նախագահ և շարունակել է լինել ԴԿ-ՍԴԿ դաշինքի կատաղի քննադատը (որին նա դեմ էր ի սկզբանե)՝ նկատի ունենալով տրանսպորտի նախարար Ռադու Բերչանուին որպես «խեղկատակ», իսկ վարչապետ Բոկին՝ որպես «whippersnappe»: Նա Սոցիալ-դեմոկրատական կուսակցության գլխավոր քարտուղար է դարձել 2009 թվականի հուլիսին։

2012 թվականի դեկտեմբերի խորհրդարանական ընտրություններում Դրագնեան ստացել է Տելեորման շրջանի մանդատը՝ ստանալով ձայների 71,5%-ը։ Ավելի ուշ այդ ամիս նա հրաժարական է տվել շրջանի խորհրդում և նշանակվել է Տարածաշրջանային զարգացման նախարար, ինչպես նաև վարչապետ Վիկտոր Պոնտայի երեք փոխվարչապետներից մեկը։ Միաժամանակ նա լքել է շրջանի խորհրդի ղեկավարությունը։ 2013 թվականի սկզբին հեռացել է կուսակցության գլխավոր քարտուղարի պաշտոնից՝ շուտով դառնալով գործադիր նախագահ։ 2014 թվականի դեկտեմբերին կաբինետի վերադասավորումներից հետո կորցրել է փոխվարչապետի պաշտոնը, բայց պահպանել է Տարածաշրջանային զարգացման պորտֆելը։

### Սոցիալ-դեմոկրատական ղեկավարություն
մինի|Դրագնեան 2014 թվականի հունիսին
2015 թվականի հուլիսին, Պոնտայի՝ Սոցիալ-դեմոկրատական կուսակցության նախագահի պաշտոնից հեռանալուց հետո, Դրագնեան առաջադրվել է նրան փոխարինելու ժամանակավոր հիմունքներով և 65-18 հաշվով հաղթել է Ռովանա Փլումբին։ Հոկտեմբերին նա միակ թեկնածուն է եղել, որը առաջադրվելու է կուսակցության ղեկավարի պաշտոնում բոլոր կուսակցության անդամների համար բաց քվեարկությամբ։ Նրա օգտին քվեարկել է 97 տոկոսը։

2016 թվականի դեկտեմբերի խորհրդարանական ընտրություններում Դրագնեան պահպանել է իր սեփական տեղը պալատում՝ միաժամանակ առաջնորդելով Սոցիալ-դեմոկրատական կուսակցությանը դեպի հաղթանակ։ Այնուհետև նա ընտրվել է պալատի նախագահ։

Էլիոթ Բրոիդիի ջանքերով Դրագնեան և մեկ այլ ռումինացի քաղաքական գործիչ հանդիպել են նախագահ Դոնալդ Թրամփին Վաշինգտոնի Trump International հյուրանոցում 2017 թվականի հունվարի երդմնակալության շաբաթվա ընթացքում, որից հետո Դրագնեան, որը ցանկացել է սերտ հարաբերություններ ունենալ Ռումինիայի և Միացյալ Նահանգների միջև, գրառում է կատարել իր ֆեյսբուքյան էջում, որ նախագահ Թրամփն ասել է՝ «Մենք դա կանենք։ Ռումինիան մեզ համար կարևոր է»։ Բրոիդին փորձել է պայմանագրեր ձեռք բերել Վիրջինիայում գտնվող իր Cicinus մասնավոր անվտանգության ընկերության և Ռումինիայի կառավարության միջև։

### Ընտրակեղծիքների համար դատավճիռներ
2015 թվականի մայիսին մեղավոր է ճանաչվել 2012 թվականի նախագահականի իմփիչմենթի հանրաքվեի ժամանակ ընտրակեղծիքներ կազմակերպելու մեջ և մեկ տարվա պայմանական ազատազրկման դատապարտվել։ Արդյունքում նա հրաժարական է տվել Տարածաշրջանային զարգացման նախարարի պաշտոնից։

2016 թվականի ապրիլին Վճռաբեկ և արդարադատության բարձրագույն դատարանը վերջնական վճիռ է կայացրել ընտրակեղծիքների գործով, որը կրկնապատկել է Դրագնեայի նախնական պատիժը՝ երկու տարի ժամկետով պայմանականորեն։

### ԵՄ խարդախության գործ և հետաքննություն Բրազիլիայում
2017 թվականի նոյեմբերին Ազգային հակակոռուպցիոն տնօրինությունը երրորդ գործն է բացել Դրագրնեայի դեմ՝ հիմնվելով Եվրոպական խարդախության դեմ պայքարի գրասենյակի կողմից կազմված տեղեկատվության վրա։ Ենթադրվում է, որ նա մաս է կազմել հանցավոր դավադրությանը, որը ձևավորվել է 2001 թվականին, որը ներառում է 20 միլիոն եվրո արժողությամբ ԵՄ միջոցների խարդախ վերահղում։

2018 թվականի մարտին RISE Project-ը և *Folha de São Paulo-ն* բացահայտել են, որ Բրազիլիայում Լիվիու Դրագնեան հետաքննվելու էր փողերի լվացման համար։ Համաձայն դաշնային դատախազ Կառլոս Վագներ Բարբոսա Գիմարաեսի՝ Դրագնեան օգտագործել է միահյուսված նյութեր՝ «նարնջագույններ»՝ փող լվանալու և սեփականություն ձեռք բերելու համար Կումբուկո լողափում, Ֆորտալեզայից 30 կիլոմետր հեռավորության վրա։ Պորտուգալերենում *լարանջա* (նարնջագույն) տերմին է, որը նշանակում է միջամտողներ, մարդիկ, որոնց առաջ են քաշում կոռումպացված կամ հանցագործ քաղաքական գործիչները՝ թաքցնելու իրենց ներգրավվածությունը տարբեր բիզնեսներում։ Դրագնեան ասել է, որ բրազիլական հետաքննության մասին տեղեկատվությունը կեղծ է։

### Պաշտոնեական լիազորությունները չարաշահելու դրդելու համար դատվածություն
2016 թվականի դեկտեմբերին նա և իր նախկին կինը մեղադրվել են պետական պաշտոնը չարաշահելու և կեղծիքների համար, որոնք իբր կատարվել են նրա՝ Տելեորման շրջանի խորհրդի նախագահ լինելու ժամանակ։

Դրագնեան դատապարտվել է 2018 թվականի հունիսի 21-ին Վճռաբեկ և արդարադատության բարձրագույն դատարանի կողմից՝ որպես Տելեորման շրջանի խորհրդի նախագահի պաշտոնը չարաշահելուն դրդելու համար։ Նա դատապարտվել է 3 տարի 6 ամիս ժամկետով ազատազրկման։ 2019 թվականի մայիսի 27-ին Վճռաբեկ և Արդարադատության բարձրագույն դատարանի կողմից վճռաբեկ բողոքով դատավճիռը հաստատվել է, իսկ Դրագնեան նույն օրը բանտարկվել է Ռահովայի բանտում։

2021 թվականի հուլիսի 15-ին՝ 2 տարի 2 ամիս անց, Ջուրջիուի դատարանը ընդունել է Դրագնեայի՝ բանտից պայմանական ազատ արձակելու խնդրանքը՝ այդպիսով ազատազրկման ժամկետն ավելի շուտ դադարեցնելով 1 տարի 4 ամսով։ Մինչ այս ընդունումը, Դրագնեան նաև հաղթել է մի քանի դատավարություններ Ռահովայի բանտում բանտային ողջ ընթացքում բազմաթիվ իրավունքների խախտման համար, հատկապես աշխատանքի իրավունքը (հանվել է բանտի ղեկավարության կողմից 2020 թվականին Realitatea Plus հեռուստաալիքին տված իր առցանց հարցազրույցից անմիջապես հետո) և առողջապահությանը։ Վճռաբեկ և արդարադատության բարձրագույն դատարանի կողմից սահմանված արգելքները Դրագնեային արգելել են զբաղեցնել ցանկացած հասարակական պաշտոն, որը ենթադրում է պետական իշխանության իրականացում և լինել հանրային ընտրովի պաշտոնի թեկնածու ազատվելուց հետո ևս 3 տարի (մինչև 2024 թվականը)։

2021 թվականին Դրագնեան հայտարարել է «Ալյանս հանուն հայրենիքի» կուսակցության ստեղծման մասին։ Քանի դեռ նա կուսակցության անդամ չէ (օրենսդրական սահմանափակումների պատճառով), համարվել է դրա փաստացի կառավարիչը։ 2022 թվականի մայիսին Դրագնեան ստացել է «Յուլիու Մանիու մեդալ» Քրիստոնեա-դեմոկրատական ազգային գյուղացիական կուսակցություն նախագահ՝ վերջինս ասելով, որ հնարավոր է երկու կուսակցությունների միջև հնարավոր դաշինքը Ռումինիայի հաջորդ օրենսդրական ընտրությունների համար։ Սակայն 2022 թվականի սեպտեմբերին Դրագրնեան հեռացել է «Հանուն Հայրենիքի դաշինքից»։

2023 թվականի սկզբին Դրագնեան սկսել է ներբեռնել իր կողմից ներկայացված խոհարարության ուսուցողական տեսանյութեր ՅուԹյուբում։

2023 թվականի մայիսին Դրագնեան հայտարարել է, որ աջակցում է նոր կուսակցությանը, որը գլխավորում է Կարմեն Դանը՝ դա եղել է Ինքնիշխան Ռումինիայի Շարժում կուսակցությունը։  

### Անձնական կյանք
Դրագնեան և նրա կինը՝ Բոմբոնիկան, 2015 թվականին ամուսնալուծությունից առաջ երկու երեխա են ունեցել։

2016 թվականի մայիսից Դրագնեան նշանված է Իրինա Ալեքսանդրա Տանասեի՝ իր նախկին քարտուղարուհու հետ, որը իրենից փոքր է 30 տարով։

Դրագնեան հանդիսանում է Ռումինական ուղղափառ եկեղեցու անդամ։

## Ծանոթագրություններ

 
Կատեգորիա:20-րդ դարի քաղաքական գործիչներ
Կատեգորիա:21-րդ դարի քաղաքական գործիչներ
Կատեգորիա:Կուսակցությունների առաջնորդներ
Կատեգորիա:Հանցագործներ
Կատեգորիա:Ճարտարագետներ
Կատեգորիա:Ռումինացի ճարտարագետներ
Կատեգորիա:Ռումինիայի կառավարության անդամներ
Կատեգորիա:Ռումինիայի փոխվարչապետներ
Կատեգորիա:Ռումինիայի քաղաքական գործիչներ
Կատեգորիա:Սոցիալիստներ
Կատեգորիա:Օրենսդիրներ