open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Լևոն Հայրյան

**Լևոն Արտաշեսի Հայրյան** (), քաղաքական գործիչ, Արցախի Հանրապետության 3-րդ գումարման Ազգային ժողովի պատգամավոր։

## Կենսագրություն
Լևոն Հայրյանը ծնվել է 1961 թվականի փետրվարի 24-ին Հադրութի շրջանի Մեծ Թաղեր գյուղում։ 1978 թվականին ավարտել է Մեծ Թաղերի միջնակարգ դպրոցը։ 1978-1984 թվականներին սովորել է Երևանի պետական համալսարանի ֆիզիկայի ֆակուլտետում։

1984-1986 թվականներին եղել է Հադրութի շրջանի Ուխտաձոր գյուղի միջնակարգ դպրոցի ֆիզիկայի և մաթեմատիկայի ուսուցիչ, ուսմասվար, իսկ 1986-1992 թվականներին աշխատել է Մեծ Թաղերի միջնակարգ դպրոցում։

Եղել է Արցախյան ազատամարտի մասնակից։

1988-1992 թվականներին եղել է Ստեփանակերտի կոնդենսատորների գործարանի Մեծ Թաղերի մասնաճյուղի տեխնոլոգ, իսկ 1992-1995 թվականներին՝ «Ակնունի» գորգագործական փոքր ձեռնարկության տնօրեն։

1995-1997 թվականներին եղել է Մեծ Թաղերի գյուղապետ։ 1997-1999 թվականներին եղել է «Ակնունի» գորգագործական փոքր ձեռնարկության տնօրեն։

2000 թվականի հունիսի 18-ին Հադրութի թիվ 19 ընտրատարածքից ընտրվել է Արցախի Հանրապետության 3-րդ գումարման Ազգային ժողովի պատգամավոր։ Եղել է Արցախի Հանրապետության Ազգային ժողովի պետական-իրավական հարցերի մշտական հանձնաժողովի անդամ։

2007 թվականից՝ «Մեծ Թաղլար» ՍՊԸ-ի տնօրեն է։ «Հանուն Հադրութի» հասարակական կազմակերպության նախագահ է։

Ամուսնացած է, ունի երեք զավակ։

## Պարգևներ
* «Երախտագիտություն» մեդալ (Արցախի Հանրապետության նախագահի թիվ 30 հրամանագիր 27.03.2003 թվական)

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* ՊԱՏԳԱՄԱՎՈՐՆԵՐ 
* «ՌԴ-ն պարզ թշնամական վերաբերմունք է արտահայտում ամեն հայկականի հանդեպ». Լեւոն Հայրյան
* «Նախարարությունում ասացի՝ դուք մեզ փախստականի կարգավիճակ չեք տալիս միայն նրա համար, որ ռուսներից վախենում եք»․ Լեւոն Հայրյան
* Արցախից տեղահանված բնակիչները հանդիպում են ունենում արդարադատության փոխնախարարի հետ
* «Նախկինում խոստանում էին հադրութեցիներին ու շուշեցիներին տեղավորել Արցախում, այսօր նախարարին հարցրեցի՝ հիմա ի՞նչ կասեք»․ Լեւոն Հայրյան
* «Սոցապ նախարարը նախորդ անգամ գանգատվում էր, թե ինչո՞ւ են մեզ ուղարկել իր մոտ». արցախցիները հանդիպում են նախարարի հետ
* «Բերձորի միջանցքի արագ ապաշրջափակում եւ հայկական Արցախի ճանաչում»․ արցախցիները ՌԴ դեսպանատանը պահանջներ ներկայացրեցին
* «Մենք չենք կարող օտար երկրի դեսպանին մեղադրել, որ մեր երեխաները Արցախում սպանվել են․ դրա համար առաջին հերթին պատասխանատու են Արցախի և ՀՀ-ի իշխանությունները՝ իրենց անփույթ քաղաքականությամբ»․ Մարգարիտա Քարամյան
* «Արցախի բնակչության ինտեգրացիան լինելու է ադրբեջանական բանտերի միջոցով, Ադրբեջանն այս օրինակով դա ցույց է տալիս»․ Լեւոն Հայրյան
* «Հայաստանի իշխանություններին թվում է, թե հայ մարդու իրավունքները պիտի պահի ռուս խաղաղապահը, ո՞նց հասկանանք»․ արցախցիների ցույցը
* Հադրութի ճակատագիրը կամաց-կամաց մոտենում է Երևանին․ Լևոն Հայրյան
* ՀՅԴ համամասնական ցուցակը կազմված է 34 հոգուց
* Հայաստանի իշխանությունների վերաբերմունքը Ղարաբաղի հանդեպ մինչ օրս էլ էականորեն չի փոխվել. Լեւոն Հայրյան
* Այնպես չանեք, որ հանուն Հադրութի ՀԿ-ն դառնա հանուն Հադրութի տեռորիստական կազմակերպություն.Լեւոն Հայրյան
* ՆԻԿՈԼԻ ՁԵՌԱԳԻՐԸ ՆՈՒՅՆ ԼԵՒՈՆԻ ՁԵՌԱԳԻՐՆ Է. ԼԵՒՈՆ ՀԱՅՐՅԱՆ

Կատեգորիա:Արցախի Հանրապետության Ազգային ժողովի պատգամավորներ
Կատեգորիա:ՀԹՎ 2023 հոդվածներ
Կատեգորիա:Հայ քաղաքական գործիչներ
Արթուր Հակոբյան (քաղաքական գործիչ)

**Արթուր Գեորգիի Հակոբյան** (), քաղաքական գործիչ, Արցախի Հանրապետության 3-րդ գումարման Ազգային ժողովի պատգամավոր։

## Կենսագրություն
Արթուր Հակոբյանը ծնվել է 1958 թվականի հոկտեմբերի 6-ին Շահումյանի շրջանի Վերին շեն գյուղում։ 1975 թվականին ավարտել է տեղի միջնակարգ դպրոցը, իսկ 1976 թվականին ընդունվել է Ճարտարապետության և շինարարարության Հայաստանի ազգային համալսարանը։

1977-1979 թվականներին ծառայել է ԽՍՀՄ Զինված ուժերում։

1980 թվականին ավարտել է Ճարտարապետության և շինարարարության Հայաստանի ազգային համալսարանը։ 1982-1990 թվականներին եղել է Շահումյանի շրջանի մեխանիզացված շարասյան աշխղեկ։

1990-1992 թվականներին եղել է ինքնապաշտպանական ջոկատի հրամանատար, իսկ 1993-1995 թվականներին՝ Շահումյանի հատուկ նշանակության զորամասի, այնուհետև գնդի հրամանատարի տեղակալ։

1998 թվականին մասնակցել է Քարվաճառի տարածքի վերաբնակեցման աշխատանքներին։ Աշխատել է որպես տարածքի լիազոր ներկայացուցչության շինարար։

2000 թվականին նշանակվել է Շահումյանի շրջանի գլխավոր ճարտարապետ։

2000 թվականի հունիսի 18-ին Շահումյանի թիվ 12 ընտրատարածքից ընտրվել է Արցախի Հանրապետության 3-րդ գումարման Ազգային ժողովի պատգամավոր։ Եղել է Արցախի Հանրապետության Ազգային ժողովի պաշտպանության, անվտանգության և օրինապահպանության հարցերի մշտական հանձնաժողովի անդամ։

Անկուսակցական է։

## Պարգևներ
* «Մարտական Խաչ» 2-րդ աստիճանի շքանշան (Արցախի Հանրապետության նախագահի թիվ 0397-1 հրամանագիր 27.09.1994 թվական)

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* ՊԱՏԳԱՄԱՎՈՐՆԵՐ 

Կատեգորիա:Արցախի Հանրապետության Ազգային ժողովի պատգամավորներ
Կատեգորիա:ՀԹՎ 2023 հոդվածներ
Կատեգորիա:Հայ քաղաքական գործիչներ
Ավստրալիական մեծ ծոց

**Ավստրալիական մեծ ծոց** (), մեծ բաց ծոց, որը կապված է Հնդկական օվկիանոսի ջրերի հետ։ Գտնվում է Ավստրալիայի հարավային ափի կենտրոնական և արևմտյան մասում։ Ավստրալիայի մեծ ծոցը ձգվում է դեպի արևելք՝ Արևմտյան Ավստրալիայի արևմտյան հրվանդանից մինչև Թասմանիայի հարավ-արևմտյան հրվանդան։ Ծոցի ափի երկարությունը կազմում է մոտ 1160 կմ։ Մակերեսը մոտ 1335 հազար կիլոմետր²։ Խորությունը մինչև 5670 մետր։ Գլխավոր նավահանգիստը Ադելաիդան է։ Ծոցի մեծ մասը գտնվում է տարածքի հարավում, Արևմտյան Ավստրալիա և Հարավային Ավստրալիա նահանգների սահմանին հարակից։

Ավստրալիական մեծ ծոցի ափամերձ գիծը բնութագրվում է ափամերձ ժայռերով (մինչև 60 մ բարձրություն), ավազոտ լողափերով և ժայռոտ տեռասներով։ Դենմարկ գետը թափվում է Վիլսոնի ծոց։

## Ֆլորա և ֆաունա
Ծովածոցի ջրերը, չնայած համեմատաբար մակերեսային խորությանը, չեն տարբերվում բուսական և կենդանական աշխարհի հարստությամբ՝ նստվածքի աննշան կուտակման պատճառով։ Այնուամենայնիվ, ծոցում ապրում են բազմաթիվ շնաձկներ, հատկապես ափամերձ ջրերում, ինչպես նաև հարթ կետեր, որոնք գաղթում են տարածաշրջանի ներսում։

## Պատմություն
Ավստրալիական մեծ ծոցը առաջին անգամ հետազոտվել է եվրոպացիների կողմից 1627 թվականին, երբ հոլանդացի ծովագնաց Թիսենը նավարկեց իր արեւմտյան սահմանների երկայնքով։ Հետագայում ափը մանրամասն քարտեզագրվեց անգլիացի հետազոտող կապիտան Մեթյու Ֆլինդերսի կողմից 1802 թվականին, Ավստրալիայի մայրցամաքի շուրջ իր ճանապարհորդության ընթացքում։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Ծոցեր այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Ծոցեր ըստ երկրի
Կատեգորիա:Ծոցեր ըստ ծովի
Ռաուան Կենցեխանուլի

**Ռաուան Կենցեխանուլի** (, ), ղազախ ձեռնարկատեր և հասարակական կազմակերպությունների ակտիվիստ, որը 2011 թվականի օգոստոսին ճանաչվել է տարվա առաջին վիքիպեդիստը՝ Վիքիպեդիայի համահիմնադիր Ջիմմի Ուելսի կողմից՝ Վիքիմանիայի ժամանակ։

## Կարիերա
Կենցեխանուլին ծնվել է 1979 թվականի մայիսի 1-ին Արևելյան Ղազախստան մարզում։ 2001 թվականին ավարտել է Ալմաթիի համալսարանը (Աբայ Կունանբաևի անվան)՝ ստանալով միջազգային հարաբերությունների բակալավրի աստիճան։

2005-2006 թվականներին աշխատել է Ռուսաստանի Դաշնությունում որպես Ղազախստանի դեսպանատան մամուլի քարտուղար և մշակութային և հումանիտար համագործակցության բաժնի պետ։

Համալսարանում սովորելու տարիներին եղել է «Բանավեճի ազգային կենտրոն» հասարակական հիմնադրամի ծրագրերի համակարգողը և Ղազախստանի «Խաբար» ազգային հեռուստաալիքի «Ազամաթ» երիտասարդական հեռուստածրագրի գլխավոր խմբագիրը։ «Խաբար»-ին միանալուց հետո դարձել է տնտեսական դիտորդ և Ռուսաստանի Դաշնությունում Ազգային հեռուստաընկերության Մոսկվայի բյուրոյի ղեկավարը։

2010 թվականին մեկնել է Միացյալ Նահանգներ՝ մեկամյա պրակտիկա անցնելու Հարվարդի համալսարանում, որտեղ նույն թվականի աշնանը «Մեդիան, Քաղաքականությունը և Իշխանությունը թվային դարաշրջանում» դասընթացն ավարտելուց հետո առաջին անգամ հետաքրքրվել է Վիքիպեդիայի խմբագրմամբ։ Նույն տարում 2010-2011 թվականներին նշանակվել է Weatherhead միջազգային հարաբերությունների կենտրոնի անդամներից մեկը։ Ավելի ուշ հիմնադրել է WikiBilim շահույթ չհետապնդող կազմակերպությունը, որի նպատակն է ընդլայնել ղազախերենով անվճար տեղեկատվության հասանելիությունը համացանցում։ 2014 թվականին նշանակվել է Կզըլ-Օրդայի մարզի նահանգապետի տեղակալ։

Նաև եղել է Եվրասիական արտաքին գործերի խորհրդի հիմնադիր տնօրենը, որը պաշտոնապես հիմնադրվել է 2014 թվականի նոյեմբերի 12-ին՝ Ղազախստանի կառավարության դրամաշնորհով։

## Հասարակական գործունեություն
2016 թվականին նա հիմնել է Բիլիմ հիմնադրամ շահույթ չհետապնդող կազմակերպությունը՝ նպատակ ունենալով ստեղծել դեռահասների ինքնասպանությունների կանխարգելման և կենսահմտությունների զարգացման ազգային ծրագիր։

2017 թվականին նշանակվել է «ԲՈՒՀ-ի համար 100 դասագիրք ղազախերեն թարգմանելու» ազգային նախագծի հանձնաժողովի ղեկավար։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:21-րդ դարի քաղաքական գործիչներ
Կատեգորիա:Ղազախ լրագրողներ
Կատեգորիա:Ղազախստանի քաղաքական գործիչներ
Կատեգորիա:Վիքիպեդիստներ
Քեթրին Բաբայան

**Քեթրին Բաբայան** (, ), ամերիկահայ պատմաբան, արևելագետ (արաբագետ, հայագետ և իրանագետ), միջնադարի պատմաբան։ Մասնագիտացել է սոցիալական դիսցիպլինների բնագավառում, ինչպիսիք են rud գենդերային և սեռական պատմությունը։ Ներկայումս Միչիգանի համալսարանի պրոֆեսոր է, աշխատել է որպես ադյունկտ-պրոֆեսոր Հյուսիսային Տեխասի համալսարանում և հրավիրյալ պրոֆեսոր Չիկագոյի համալսարանում։ Հեղինակ է բազմաթիվ գիտական հոդվածների, հանրագիտարանային հրապարակումների (մասնավորապես՝ 4 հոդված Իսլամի հիմնարար հանրագիտարանի երրորդ հրատարակության համար, որոնք թողարկվել են 2022 թվականին) և 5 մենագրությունների (ներառյալ խմբագրված և համահեղինակությամբ)։ Իրանագիտության միջազգային ընկերության անդամ է։

## Կենսագրություն
Քեթրին Բաբայանը ծնվել է 1960 թվականին։ 1981 թվականին ավարտել է Ուելսլի քոլեջը՝ ստանալով հումանիտար գիտությունների բակալավրի աստիճան և ընդունվել Ջորջթաունի համալսարանի մագիստրատուրա, որն ավարտել է երկու տարի անց՝ ստանալով հումանիտար գիտությունների մագիստրոսի աստիճան։ Հետագա տասը տարիներն անցկացրել է Փրինսթոնի համալսարանում, 1987 թվականին ստանալով երկրորդ կրթությունը և հումանիտար գիտությունների մագիստրոսի աստիճան, իսկ 1993 թվականին՝ փիլիսոփայության դոկտորի աստիճան Իրանի պատմության գծով։ Փրինսթոնում սովորելու վերջին տարվա ընթացքում եղել է Հյուսիսային Տեխասի համալսարանի ադյունկտ-պրոֆեսոր, որտեղից նա ազատվել է 1995 թվականին։ Մեկ տարի անց նա աշխատանքի է անցել Միչիգանի համալսարանում նույն պաշտոնում (պատմության ամբիոնի ադյունկտ-պրոֆեսոր)։ 2005 թվականի գարնանը որպես հրավիրյալ պրոֆեսոր դասավանդել է Չիկագոյի համալսարանի Պատմության ինստիտուտում։

2000 թվականի մայիսից Հասարակական գիտությունների բարձրագույն դպրոցի իսկական անդամ է (Փարիզ, Ֆրանսիա)։ Արժանացել է բազմաթիվ պարգևների, այդ թվում՝ Ռիչարդ Հադսոնի անվան պրոֆեսորական մրցանակին (2018) և Սաիդ Սիրջանիի անվան գրական մրցանակին (2004՝ շնորհվել է Իրանագիտության միջազգային ասոցիացիայի կողմից)։

Մասնակցել է Մերձավոր Արևելքի վերաբերյալ բազմաթիվ միջազգային գիտական կոնֆերանսների, եղել է զեկուցող և կազմակերպչի օգնական։

Տիրապետում է անգլերեն, հայերեն, ռուսերեն, պարսկերեն, արաբերեն, թուրքերեն, ֆրանսերեն և իտալերեն լեզուներին։ Հեղինակ է Սեֆյանների (օրինակ՝ հոդվածներ շահինշահ Իսմայիլ I-ի մասին Փրինսթոնի հանրագիտարանի համար, ինչպես նաև «Իրանի պատմության Օքսֆորդի տեղեկատուում»), հայկական, իրանական և Մերձավոր Արևելքի պատմության մասին աշխատությունների։

## Աշխատանքներ
### Մենագրություններ
* 
*  — Книжная премия имени Саида Сирджани;
*  — научно-популярное издание;
* 
* 
* 

### Որոշ հոդվածներ
* 
* 
* 

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Գիտնականներ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Պոլիգլոտներ
Կատեգորիա:Իրանագետներ
Կատեգորիա:Կին պատմաբաններ
Կատեգորիա:Ամերիկահայ պատմաբաններ
Կատեգորիա:Ամերիկահայ հայագետներ
Կատեգորիա:Փիլիսոփայական գիտությունների դոկտորներ
Կատեգորիա:ՀԹՎ 2023 հոդվածներ
Կատեգորիա:Ամերիկահայ արևելագետներ
Կատեգորիա:Ամերիկահայ գիտնականներ
Ադամ Մորտոն

**Ադամ Մորտոն** FRSC (, ծնյալ *Ջոն Ադամի Ղարիբյան*, , ), հայկական ծագումով կանադացի փիլիսոփա։ Իր ուսումնասիրություններում ուշադրության կենտրոնում է պահել այն հարցերը, թե ինչպես ենք մենք հասկանում միմյանց վարքագիծը առօրյա կյանքում, ընդ որում՝ շեշտը դրել է համագործակցային գործունեության մեջ փոխըմբռնելիության դերի վրա։ Նա աշխատություններ է գրել նաև բարոյագիտության, որոշումների կայացման, լեզվի փիլիսոփայության և իմացաբանության թեմաներով։ Նրա վերջին աշխատանքներից մեկը վերաբերում էր մեր բառապաշարին՝ մեր մտածողությունը գնահատելու և վերահսկելու տեսանկյունից։

Մորտոնը 1980-2000 թվականներին փիլիսոփայության պրոֆեսոր է եղել Մեծ Բրիտանիայում՝ Բրիստոլի համալսարանում։ Իր գիտա-մանկավարժական կարիերան ավարտել է Կանադայում՝ Բրիտանական Կոլումբիայի համալսարանում։ 1998–1999 թվականներին եղել է Արիստոտելյան ընկերության նախագահ։ 2006 թվականին ընտրվել է Կանադայի թագավորական ընկերության անդամ։

## Աշխատություններ
Մորտոնի հեղինակած ուշագրավ աշխատություններից են հետևյալները.

* *Frames of Mind: Constraints on the Common Sense Conception of the Mental* (1980) 
* *Disasters and Dilemmas: Strategies for Real-life Decision Making* (1990)
* *The Importance of Being Understood: Folk Psychology as Ethics* (2002)
* *On Evil* (2005)
* *Bounded Thinking: Intellectual Virtues for Limited Agents* (2012)
* *Emotion and Imagination* (2013)

Ադամ Մորտոնը հեղինակ է նաև երկու դասագրքի՝ *A Guide Through the Theory of Knowledge* (2002) և *Philosophy in Practice* (2003).: Բացի այդ, նա Սթիֆեն Սթիչի հետ համագործակցելով՝ խմբագրել է *Benacerraf and His Critics* (1997) գիրքը։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* 
* Key Philosophers in Conversation: Adam Morton (1999)

Կատեգորիա:Կանադահայ փիլիսոփաներ
Կատեգորիա:ՀԹՎ 2023 հոդվածներ
Կատեգորիա:Մաթեմատիկայի փիլիսոփաներ
Կատեգորիա:ՄաքԳիլի համալսարանի շրջանավարտներ
Կատեգորիա:Կանադացիներ հայկական սերմամբ
Ագրար Արմավիր

**«Ագրար Արմավիր»**, ընկերություն Արմավիրի մարզի Հայկավան գյուղում։

## Պատմություն
Հիմնադրվել է 2003 թվականին։ Արտադրում է պահածոյացված բանջարեղենի, մարինադների, մուրաբաների, ջեմերի, կոմպոտների և նրբախորտիկների ավելի քան 70 տեսակ։ Արտադրանքն սպառվում է ՀՀ-ում, արտահանվում է նաև Ռուսաստանի Դաշնություն։

Կատեգորիա:Ընկերություններ
Կատեգորիա:ՀԹՎ 2023 հոդվածներ
Ռեջի Ջեքսոն

**Ռեջինալդ Մարտինես (Ռեջի) Ջեքսոն** (,), ամերիկացի պրոֆեսիոնալ բեյսբոլիստ, ով խաղացել է 21 մրցաշրջան բեյսբոլի գլխավոր լիգայում «Քանզաս-Սիթի/Օքլենդ Աթլետիկս», «Բալտիմոր Օրիոլս», «Նյու Յորք Յանկիզ» և «Կալիֆոռնիա Էնջելս» թմերում։ 1993 թվականին ընդգրկվել է բեյսբոլի Փառքի Դահլիճում։

Օքլենդում խաղալու ընթացքում Ջեքսոնն օգնեց թիմին հինգ անգամ անընդմեջ գրավել դիվիզիոնի տիտղոսը, երեք անգամ անընդմեջ Ամերիկյան լիգայի տիտղոսը և երկու անգամ դարձավ Համաշխարհային Սերիայի դափնեկիր։ «Յանկիզ» տեղափոխվելուց հետո նա թիմի հետ նվաճեց ևս չորս դիվիզիոն, երեք անգամ դարձավ ամերիկյան լիգայի չեմպիոն և ևս երկու անգամ դարձավ Աշխարհի Սերիայի դափնեկիր։

Իր կարիերայի ընթացքում Ջեքսոնը կատարել է 563 հոում-ռանա և 14 անգամ եղել է *Major League Baseball All Star*-ի մասնակից։ Նա երկու անգամ շահել է Արծաթե մահակ մրցանակը, դարձել ԱԼ-ի ամենաթանկ խաղացողը, երկու անգամ դարձավ աշխարհի ամենաթանկ խաղացողը, իսկ 1977 թվականին ստացել է Բեյբա Ռուտա մրցանակը։ Ակումբներին մատուցած ծառայությունների համար «Յանկիզն» և «Աթլետիկսը» նրան թվեր են հատկացրել։ Ջեքսոնը ներկայումս ծառայում է որպես «Նյու Յորք Յանկիզ»-ի խորհրդական։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* ReggieJackson.com
* 
* The Sporting News' Baseball’s 25 Greatest Moments: Reggie! Reggie! Reggie!
* ''Sports Illustrated''  — covers

Կատեգորիա:20-րդ դարի ամերիկացիներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի բեյսբոլիստներ
Կատեգորիա:Բեյսբոլ
Սկուբի Դուն և այլմոլորակայինների ներխուժում

**«Սկուբի Դուն և այլմոլորակայինների ներխուժում»** (այլ անվանում՝ **«Սկուբի Դու! Այլմոլորակային զավթիչները»**, ), 2000 թվականի անիմացիոն լիամետրաժ ֆիլմ։

Ֆիլմը նվիրված է Դաֆնիին հնչյունավորող Մերի Քեյ Բերգմանին, տիտրերում նշվում է՝ «*In Loving Memory of Mary Kay Bergman*»։ Մուլտֆիլմի թողարկումից ամիսներ առաջ դերասանուհին ինքնասպանություն է գործել։

## Սյուժե
Շեգգին և Սկուբի Դուն ընկերների՝ Վելմայի, Դաֆնիի և Ֆրեդի ընկերակցությամբ, մեկնում են մեքենայով ճանապարհորդության։ Ժայռոտ անապատի մեջտեղում նրանց գլխավերևում սավառնում է տարօրինակ թռչող ափսե, որի պատճառով նրանց մեքենան մխրճվում է հսկայական կակտուսի մեջ։ Հանգամանքների բերումով վթարը տեղի է ունենում տիեզերքից ազդանշաններին հետևելու կայանի մոտ։ Պարզվում է, որ այդ տարածքը վաղուց թաղամասում վատ համբավ է վայելում, և ժամանակ առ ժամանակ մարդկանց առևանգող այլմոլորակայինների մասին պատմությունները դարձել են տեղի բանահյուսության անբաժանելի մասը։ Ընկերները, ինչպես միշտ, սկսում են հետաքննել առեղծվածային դեպքերը։ Նրանց հաջողվում է բացահայտել նրանց, ովքեր, ներկայանալով որպես այլմոլորակայիններ, ոսկի են արդյունահանում տեղի ստորգետնյա քարանձավներում։ Եվ հետո նրանք հանդիպում են իրական այլմոլորակայիններին, ովքեր թռչում են ներս՝ տեսնելու, թե ով է Երկրից ռադիո ազդանշաններ ուղարկում տիեզերք։ Ինչ վերաբերում է Շեգգիին, նա սիրահարվում է այլմոլորակային աղջկա (իսկ Սկուբի Դուն՝ նրա շանը)։

## Հնչյունավորում
* Սքոթ Իննես — *Սկուբի Դու / Շեգգի*
* Մերի Քեյ Բերգման — *Դաֆնի*
* Ֆրենք Վելքեր — *Ֆրեդ*
* Բ․ Ջ․ Ուորդ — *Վելմա*
* Ջեֆ Գլեն Բենեթ — *Լեստեր*
* Ջեննիֆեր Հեյլ — *Դոտտի*
* Մարկ Հեմիլլ — *Սթիվ*
* Քենդի Միլո — *Քրիսթալ*/ *Ամբեր*
* Քևին Մայքլ Ռիչարդսոն — *Մաքս*
* Նիլ Ռոսս — *Սերջիո*
* Օդր Վասիլևսկի — *Լաուրա*

## Կարծիքներ
*[[DVD Talk]]*-ից Բլեյք Կունիշը գրել է, որ մուլտֆիլմը «բավականին հասարակ Սկուբի Դուի եթերաշրջան է», որը երկարաձգվել է մինչև 71 րոպե։ *Mana Pop*-ից Մայք Բրուքսը ֆիլմին տվել է 6-ը 10-ից և ասում, որ այն այնքան էլ աչքի չի ընկնում, որքան «Սկուբի Դուն մեռյալների կղզում» կամ «Սկուբի Դուն և կախարդի ուրվականը» մուլտշարքերը։ *Sci-Fi Movie Page*-ի գրախոսը մուլտֆիլմին տվել է 4-ից 2,5 աստղ և գրել, որ այն «երեխաների համար նախատեսված ֆիլմ է, և ոչ թե այն, որը կարող ես դիտել նրանց հետ»։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* 
* 

Կատեգորիա:2000 մուլտֆիլմեր
Կատեգորիա:2000 ֆիլմեր
Կատեգորիա:2000-ականների անգլերեն ֆիլմեր
Կատեգորիա:Warner Bros. մուլտֆիլմեր
Կատեգորիա:Warner Bros. ֆիլմեր
Կատեգորիա:Ամերիկյան արկածային ֆիլմեր
Կատեգորիա:Ամերիկյան գիտաֆանտաստիկ ֆիլմեր
Կատեգորիա:Ամերիկյան ընտանեկան ֆիլմեր
Կատեգորիա:Ամերիկյան կինոկատակերգություններ
Կատեգորիա:Ամերիկյան հեռուստաֆիլմեր
Կատեգորիա:Ամերիկյան մուլտֆիլմեր
Կատեգորիա:Անգլերեն մուլտֆիլմեր
Կատեգորիա:Արկածային ֆիլմեր
Կատեգորիա:Գիտաֆանտաստիկ ֆիլմեր
Կատեգորիա:Թրիլեր ֆիլմեր
Կատեգորիա:Կինոկատակերգություններ
Կատեգորիա:Մանկական ֆիլմեր
Կատեգորիա:Ֆիլմեր այլմոլորակայինների մասին
Կատեգորիա:Ֆիլմեր շների մասին
Կատեգորիա:Ֆիլմեր, որոնց գործողությունները տեղի են ունենում Նյու Մեքսիկոյում
Լարրի Քրաուն

**«Լարրի Քրաուն»** (), 2011 թվականի ամերիկյան ռոմանտիկ կատակերգություն, սցենարի հեղինակ Նիա Վարդալոսն է, ռեժիսոր՝ Թոմ Հենքսը։

ԱՄՆ-ում պրեմիերան կայացավ 2011 թվականի հուլիսի 1-ին, իսկ Ռուսաստանում՝ հուլիսի 21-ին։

## Սյուժե
20 տարի նավատորմում աշխատելուց հետո Լարրի Քրաունն աշխատում էր որպես մենեջեր մեծ սուպերմարկետների ցանցում։ Սակայն վերակազմավորումը սկսվում է, և նա հեռացվում է աշխատանքից, քանի որ ընկերությունը որոշում է, որ բարձրագույն կրթության բացակայության պատճառով նա առաջխաղացման հնարավորություն չունի։ Լարրին երկար ժամանակ ամուսնալուծված էր և ապրում էր միայնակ, աշխատանք չի գտնում և գրեթե կորցնում է իր տունը։ Հարևան Լամարը նրան խորհուրդ է տալիս գնալ տեղի քոլեջ և կրթություն ստանալ՝ ապագայում ավելի շատ հեռանկարներ ունենալու համար։ Քոլեջում Լարրին ընկերանում է իր կրտսեր դասընկերների հետ, գնում է սկուտեր, լրջորեն սովորում է տնտեսագիտություն, սկսում է աշխատել ճաշարանում և սիրահարվում է հիասթափված ուսուցչուհուն՝ Մերսեդեսին։

## Դերերում

## Կարծիքներ
Ֆիլմը հակասական ընդունելության արժանացավ կինոքննադատների կողմից։ *[[Rotten Tomatoes]]* կայքում 177 ակնարկներից 62-ը դրական էին։ *[[Metacritic]]*-ում ֆիլմը միջին գնահատականն ունի 41-ը 100-ից՝ հիմնված 41 ակնարկների վրա։

## Հետաքրքիր փաստեր
Ամուսնական մի զույգ «Լարի Քրաունի» թողարկումից հետո բենզալցակայանում Թոմ Հենքսի հետ հանդիպման ժամանակ ասել է, որ իրենց դուր չի գալիս նրա ֆիլմը։ Հենքսը, ներողություն խնդրելով նրանց հիասթափեցնելու համար, զույգին վճարովի տոմսերի համար տվել է 25 դոլար։ Նա խոստացել է, որ «ամեն ինչ կանի հաջորդ ֆիլմն ավելի լավը դարձնելու համար»։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* 
*  
*  
*  

Կատեգորիա:2010-ականների ամերիկյան ֆիլմեր
Կատեգորիա:2010-ականների անգլերեն ֆիլմեր
Կատեգորիա:2010-ականների ռոմանտիկ կինոկատակերգություններ
Կատեգորիա:2010-ականների ֆրանսիական ֆիլմեր
Կատեգորիա:2011 դրամա ֆիլմեր
Կատեգորիա:2011 ֆիլմեր
Կատեգորիա:Universal Pictures ֆիլմեր
Կատեգորիա:Ամերիկյան դրամա ֆիլմեր
Կատեգորիա:Ամերիկյան կատակերգական դրամա ֆիլմեր
Կատեգորիա:Ամերիկյան կինոկատակերգություններ
Կատեգորիա:Ամերիկյան ռոմանտիկ կինոկատակերգություններ
Կատեգորիա:Ամերիկյան ռոմանտիկ ֆիլմեր
Կատեգորիա:Դրամա ֆիլմեր
Կատեգորիա:Դրամատուրգիա
Կատեգորիա:Թոմ Հենքսի ֆիլմեր
Կատեգորիա:Լոս Անջելեսում նկարահանված ֆիլմեր
Կատեգորիա:Կալիֆոռնիայում նկարահանված ֆիլմեր
Կատեգորիա:Կինոկատակերգություններ
Կատեգորիա:Մելոդրամաներ
Կատեգորիա:Ռոմանտիկ կատակերգություն
Կատեգորիա:Ֆրանսիական կինոկատակերգություններ
Ագրարային պետական տեսչությունների մասին օրենք

**«Ագրարային պետական տեսչությունների մասին»** Հայաստանի օրենք, որն ընդունվել է 1996 թվականին և գործել է մինչև 2017 թվականը։ Ուժը կորցրած է ճանաչվել 2017 թվականի նոյեմբերի 17-ին ընդունված օրենքով։

## Սահմանում
Օրենքը Սահմանել է ՀՀ ագրարային պետական տեսչությունների գործունեության իրավական, տնտեսական և կազմակերպչական ապահովման հիմունքները, կարգավորել է ՀՀ տարածքում գործող ձեռնարկատերությունների, հիմնարկների և կազմակերպությունների, անհատ ձեռներեցների, նաև քաղաքացիների ու ագրարային պետական տեսչությունների փոխհարաբերությունները։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* [«Ագրարային պետական տեսչությունների մասին» օրենքը [ՀՀ Ազգային ժողով]ի կայքում]

Կատեգորիա:ՀԹՎ 2023 հոդվածներ
Կատեգորիա:Օրենքներ
Համաշխարհային սերիայի ամենաարժեքավոր խաղացողը

**Համաշխարհային սերիայի ամենաարժեքավոր խաղացողը** (), մրցանակ, որը տրվում է այն խաղացողին, ով ամենամեծ ներդրումն է ունեցել իր թիմի ելույթում Աշխարհի Սերիաներում, բեյսբոլի գլխավոր լիգայի փլեյ-օֆֆի եզրափակիչ փուլում, որում կհանդիպի Ազգային առաջնության և Ամերիկայի առաջնությունների հաղթողներին։ Մրցանակն առաջին անգամ շնորհվել է 1955 թվականին և կոչվում էր «SPORT Magazine մրցանակ»։ Ներկայումս հաղթողը ընտրվում է Սերիայի վերջին հանդիպման ժամանակ լրագրողների և խաղի պաշտոնական ներկայացուցիչների կոմիտեի կողմից։

Ամենից հաճախ աշխարհի ամենաարժեքավոր խաղացողը ճանաչվել է պիտչեր դիրքում խաղացողները՝ 28 անգամ, որից չորսը խաղացել են ռելիֆ-պիտչեր դիրքում։ Երկու անգամ աշխարհի ամենաարժեքավոր խաղացողն ընտրվել է միանգամից մի քանի խաղացողների կողմից. 1981 թվականին Լոս Անջելես Դոջերսի երեք խաղացողներ դարձել են MVP, իսկ 2001 թվականին՝ Արիզոնա Դայմոնդբեքսի երկու խաղացող։ Միայն երեք խաղացող են ստացել մրցանակը երկու անգամ՝ Սենդրոֆ Քոուֆաքսը՝ Լոս Անջելես Դոջերսից, Բոբ Գիբսոնը՝ Սենթ Լուիս Կարդինալսից և Ռեջի Ջեքսոնը (առաջին անգամ «Օքլենդ Աթլետիկս»-ի, երկրորդ անգամ «Նյու Յորք Յանկիզ»-ի կողմից)։ Բոբի Ռիչարդսոնը «Նյու Յորք Յանկիզ» դարձավ աշխարհի միակ MVP-ն, ում թիմը պարտվեց եզրափակիչում։ Մրցանակի ամենավերջին դափնեկիրը «Ատլանտա Բրեյվզ» թմից Խորխե Սոլերն է։

## Հաղթողներ

***Սյուզի ջան աղյուսյակում կորուստ բառը ես թավատառ եմ սարքել, դա սխալ է, կփոխես պարտություն***

## Վիճակագրություն
### Հաղթողներն ըստ երկրների

### Հաղթողներն ըստ դիրքերի

### Հաղթողներ ըստ թմերի

### Հաղթողներ ըստ առաջնությունների

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* 
* 
* 

Կատեգորիա:Բեյսբոլի բարձրագույն լիգա
Կրյուշոն

**Կրյուշոն** (՝ «սափորիկ»), սառը աղանդերային ալկոհոլային ֆրանսիական խմիչք՝ պատրաստված խաղողի գինուց, կոնյակից, լիկյորից, շամպայնից, թարմ կամ կոնսերվացված մրգերից ու հատապտուղներից։

## Տեսակներ
Որոշ կրյուշոնների բաղադրության մեջ օգտագործում են նաև սիդր, հանքային կամ գազավորված ջուր։ Որպես կանոն, կրյուշոն են անվանում ելակից, խնձորից, բալից, կիտրոնից պատրաստված խմիչքները։

Այս ըմպելիքը համարվում է միջին թնդության ալկոհոլային խմիչք՝ 9 % սպիրտի պարունակությամբ։ Գոյություն ունեն նաև կրյուշոնի պատրաստման քիչ ալկոհոլային և առանց ալկոհոլի տեսակները։

Պատրաստելու համար անհրաժեշտ է 3-5 լիտրանոց անոթ, հատուկ գդալ և 6-12 բաժակ։

## Մատուցում
Կրյուշոնը հրամցնում են սառը՝ 8-10&nbsp;°C վիճակում ապակե կամ բյուրեղապակե հատուկ անոթներով։ Սառույցը մատուցվում է առանձին։

## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն
* 
* 
* 

## Արտաքին հղումներ
* Կրյուշոնի պատրաստման բաղադրատոմս

Կատեգորիա:Ալկոհոլային խմիչքներ
Կատեգորիա:Գազավորված ըմպելիքներ
Կատեգորիա:Ըմպելիքներ
Կատեգորիա:Ոչ ալկոհոլային խմիչքներ
Կատեգորիա:Ֆրանսիական խմիչքներ
Կատեգորիա:Ֆրանսիական խոհանոց
Քեթ Շի

**Քեթ Շի** (), ամերիկացի դերասանուհի, ռեժիսոր, սցենարիստ, ֆոտոմոդել, երգչուհի և դերասանական արվեստի ուսուցչուհի, նախկինում՝ կույր երեխաների ուսուցչուհի։

## Կենսագրություն
Քեթ Շին ծնվել է Ֆլորիդա նահանգի Դետրոյտ քաղաքում, նկարչի և բուժքրոջ ընտանիքում։ Նա մեծացել է Դետրոյտի հանգիստ արվարձանում և գերազանցությամբ ավարտել է Միչիգանի համալսարանը՝ սովորելով որպես ուսուցիչ։ Դասավանդել է կույր երեխաներին Դետրոյտում, այն բանից առաջ երբ տեղափոխվել է Լոս-Անջելես, որպեսզի սկսի իր կինոկարիերան։ Կարճ ժամանակ սովորեց Լոս-Անջելեսի Կալիֆորնիական համալսարանում.:

Նկարահանվել է 13 ֆիլմերում և հեռուստասերիալներում։ Ինչպես նաև նա խաղացել է ոչ մեծ դերեր «Սպիով դեմքը» և «Հոգեբան III» ֆիլմերում։ Նկարահանել է տասներկու ֆիլմ և սցենարներ է գրել տասնմեկ տարեկանից։ 1992 թվականին իր «Թունավոր Բաղեղ» ֆիլմի համար առաջադրվել է «Սանդենս» մրցանակաբաշխությանը։ Մեր օրերում Շին հիմնականում զբաղված է դերասանական արվեստի դասավանդմամբ։

Շին նկարել է մի քանի ֆիլմ Կորմանի համար, որոնց սցենարները գրված էին իր և Էնդի Ռուբենի կողմից։ Ավելի ուշ Կորմանը բնութագրեց նրան որպես՝ «Տաղանդավոր ռեժիսոր։ Նա հատկապես լավ է դերասանների հետ, շատ անգամներ հենց ինքն է եղել դերասանուհի։ Նա ինքն է սովորել աշխատել տեսախցիկի հետ և ամեն նկարահանման հետ դառնում էր ավելի լավը».:

## Անձնական կյանք
1979 թվականին Քեթը ամուսնացավ իր կոլեգա Էնդի Ռուբենի հետ։ Նրանք բաժանվեցին 1992 թվականին 13 տարի ամուսնական կյանքից հետո.:

## Կինեմատոգրաֆիա
* 1986 թվական, Հայրենասերը, սցենարիստ
* 1987 թվական, Մերկացում սպանության համար, ռեժիսոր, սցենարիստ
* 1989 թվական, Անիծյլաների պարը, ռեժիսոր, սցենարիստ
* 1989 թվական, Մերկացում սպանության համար 2, ռեժիսոր, սցենարիստ
* 1990 թվական, փողոցներ, ռեժիսոր, սցենարիստ
* 1992 թվական, Թունավոր Բաղեղ, ռեժիսոր, սցենարիստ
* 1992 թվական, Պար մահվան հետ, սցենարիստ
* 1996 թվական, Երկրի վերջին հույսը, ռեժիսոր, սցենարիստ
* 1996 թվական, ծեծկրտուք, սցենարիստ
* 1999 թվական, Քերրի 2, ռեժիսոր
* 2001 թվական, Կիսված գաղտնիքով, ռեժիսոր
* 2002 թվական, Սրբավայր, ռեժիսոր, սցենարիստ
* 2019 թվական, Նենսի Դրյուն և գաղտնի սանդուղքը, ռեժիսոր
* 2022 թվական, Ռուբի, շուն-փրկարար, ռեժիսոր

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Ամերիկացի ռեժիսորներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի սցենարիստներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի մոդելներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի ուսուցչուհիներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի կինոդերասանուհիներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի հեռուստատեսային դերասանուհիներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի կինոպրոդյուսերներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի կինոռեժիսորներ
Կատեգորիա:21-րդ դարի ամերիկացի կանայք
Գևորգ Սարգսյան (դիրիժոր)

**Գևորգ Սարգսյան** (), հայ դիրիժոր։ Գեորգ Շոլթի հիմնադրամի դրամաշնորհային մրցանակի դափնեկիր։

## Կենսագրություն
Ծնվել է 1981 թվականին Երևանում։ Իր առաջին երաժշտական քայլերը արել է որպես թավջութակահար։ 1999 թվականին Սարգսյանը ընդունվել է Երևանի Կոմիտասի անվան պետական կոնսերվատորիայի դիրիժորի բաժին (պրոֆեսոր՝ Յուրի Դավթյան)։

18 տարեկանում, երբ Սարգսյանը առաջին կուրսում էր սովորում, իր ցուցաբերած առաջադիմության շնորհիվ կոնսերվատորիայի կողմից առաջարկ է ստացել դառնալ կոնսերվատորիայի երաժշտական նվագախմբի դիրիժորը։ 2002-2003 Սարգսյանը իր կրթությունը շարունակել է Վիեննայի կոնսերվատորիայում պրոֆեսոր Մաքս Չենչիչի մոտ սովորելու։ Հետագայում նա մասնակցել է Իտալիայում Փարիզի կոնսերվատորիայի պրոֆեսոր Դոմինիկ Ռուտիսի դասընթացներին։

2002 թվականին մաեստրո Սարգսյանը դարձել է Երևանի երիտասարդական կամերային նվագախմբի պատվավոր դիրիժորը։ 2005 թվականին նշանակվել է Օպերայի և բալետի ազգային ակադեմիական թատրոնի տնօրենի օգնական և դիրիժոր։

Սարգսյանը նաև դասավանդել է Հայաստանի պետական կոնսերվատորիայում, Իսպանիայի Վալենսիա քաղաքում և այլուր։

Գևորգ Սարգսյանը «*Master Class»* կոչված հայկական երաժշտական *[[CD]]*-ներ և *[[DVD]]*-ներ արտադրող ընկերության արտիստ է։ Սարգսյանի ձայնագրած դասական գլուխգործոցները երաժշտական ընկերության անբաժանելի մասն են կազմում։

Սարգսյանը բազմաթիվ համերգներով հանդես է եկել Հայաստանում և արտերկրում։

Ներկայումս նա ապրում և աշխատում է Սինգապուրում, որտեղ Մեդիսոն երաժշտական ակադեմիայի երաժշտական ղեկավարն է։ Նա նաև Սինգապուրի աղջիկների չինական դպրոցի լարային անսամբլի դիրիժորն է։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* 
* James Fox Artists Management, NY, USA 
* Madison Academy of Music 
* Artistventure Concerts, Singapore
* ArtistNation.org
* Solti Foundation 

 
Կատեգորիա:ՀԹՎ 2023 հոդվածներ
Կատեգորիա:Հայ արվեստագետներ
Կատեգորիա:Հայ դիրիժորներ
Պետրոս Տեր-Մաթոսյան

**Պետրոս Տեր-Մաթոսյան** (Պետրոս Տէր Մաթոսեան, , ), հայագետ, ժամանակակից Մերձավոր Արևելքի պատմության և Նեբրասկա-Լինքոլնի համալսարանի Հիմեն Ռոզենբերգի հրեական ուսումնասիրությունների պրոֆեսոր։ Նաև Պատմության բաժնի փոխնախագահն է։ Տեր-Մաթոսյանը ծնվել և մեծացել է Արևելյան Երուսաղեմում։ Երուսաղեմի հրեական համալսարանի շրջանավարտ է, որտեղ իր ասպիրանտուրան սկսել է Իսլամական և Մերձավոր Արևելքի ուսումնասիրությունների բաժնում։ 2008 թվականին Միջին Արևելքի պատմության իր դոկտորականը ստացել է Կոլումբիայի համալսարանի միջին արևելյան, հարավասիական և աֆրիկյան ուսումնասիրությունների բաժնում։ 2008-2010 թվականներին Մասաչուսեթսի տեխնոլոգիական ինստիտուտում դասավանդել է միջին արևելյան պատմություն, իսկ 2014 թվականի գարնանը Չիկագոյի համալսարանում եղել է այցելու դասախոս։ Հետաքրքրությունների ոլորտները ներառում են էթնիկ քաղաքականությունը Մերձավոր Արևելքում, միջէթնիկ բռնությունները Օսմանյան կայսրությունում, Պաղեստինի պատմությունը և Հայոց ցեղասպանության պատմությունը։ Հայկական ուսումնասիրությունների ընկերության նախկին նախագահն է, նաև՝ *I.B.Tauris* և *Bloomsbury Press* կողմից հրատարակվող «Հայերը ժամանակակից և վաղ ժամանակակից աշխարհում» մատենաշարի խմբագիրը։ Անդամակցում է բազմաթիվ միջազգային կրթական հաստատությունների տնօրենների խորհրդում և բազմաթիվ ամսագրերի խմբագրական խորհրդում, որոնցից ամենահայտնին ոլորտի առաջատար Միջին Արևելքի ուսումնասիրությունների միջազգային հանդեսն է ()։

## Գրքեր
*Der Matossian, Bedross (2023), ed. *[https://www.nebraskapress.unl.edu/nebraska/9781496225108/ Denial of Genocides in the Twenty-First Century]* Lincoln, NE: University of Nebraska Press. ISBN 978-1-4962-2510-8
*Der Matossian, Bedross 

*Der Matossian, Bedross (2020), ed. *The First Republic of Armenia (1918-1920) on its Centenary: Politics,Gender, and Diplomacy*. The Press at California State University Fresno. .
*Der Matossian, Bedross (2019) with Barlow Der Mugrdechian, eds. *Western Armenian in the 21st Century: Challenges and New Approaches* |The Press at California State University Fresno. 
*Der Matossian, Bedross (2018). Sulaiman Mourad, and Naomi Koltun-Fromm, eds. *Routledge Handbook on Jerusalem*. Milton Park, Abingdon, Oxon; New York, NY :Routledge. .
*Der Matossian, Bedross (2016). *Hüsrana Uğrayan Devrim: Geç Dönem Osmanlı İmparatorluğu'nda Hürriyet ve Şiddet*. Istanbul: İletişim Publications. 
*

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:ՀԹՎ 2023 հոդվածներ
Կատեգորիա:Հայագետներ
Արաքսենի

«**Արաքսենի**», սերկևիլենու ընտրասերված սորտ։ Ստացել է Է. Գաբրիելյան-Բեկետովսկայան «Արևիկ» սորտի սերմերի ցանքով։

## Նկարագրություն
Մշակվում է Արարատյան դաշտավայրում։

Ծառն ուժեղաճ է, լայն-փռված սաղարթով։ Պտղաբերությունը՝ տնկման2-րդ տարում։ Պտուղը՝ խոշոր (275գ), խնձորաձև, հիմքում՝ լայն, դեպի գագաթը՝ նեղացող, համաչափ կողավոր մակերեսով։ Մաշկը՝ դեղնականաչ, բարակ, նուրբ, հարթ, փայլատ, թույլ թավոտ։ Պտղամիսը՝ ամուր, սպիտակականաչ, նուրբ, հյութալի, բուրավետ, թթվաշաքաղցր, առանց տտիպության և քարաբջիջների, շատ համեղ։

Պտուղները հասունանում են սեպտեմբերի վերջին և հոկտեմբերի սկզբին։ Բերքատվությունը՝ 280ց/հա։

Լավ պահունակ է։

Լավագույն փոշոտիչներն են Մեղրինկա, Սեղանի և Անի սորտերը։ Բավականին դիմացկուն է ձմեռային և գարնանային ցրտերի նկատմամբ։ Համապիտանի օգտագործման սորտ է։

Կատեգորիա:Սերկևիլենու սորտեր
Կատեգորիա:ՀԹՎ 2023 հոդվածներ
Արմեն Ցոլակ Մարսուբյան

**Արմեն Ցոլակ Մարսուբյան** (), Հարավային Կոնեկտիկուտի համալսարանի փիլիսոփայության պրոֆեսոր և նույն համալսարանի փիլիսոփայության բաժանմունքի ղեկավար, Մետափիլիսոփայություն գիտական հանդեսի գլխավոր խմբագիր, Հայոց փիլիսոփայկան ակադեմիայի արտասահմանյան անդամ։ Դասախոսություններ է կարդում և բազմաթիվ հրատարակություններ անում փիլիսոփայության և ցեղասպանագիտության թեմաներով։ Նրա «Պատառիկներ մի կորած հայրենիքի. Հայաստանը հիշելիս» գիրքը հիմնված է իր ընտանիքի՝ Դիլդիլյանների մասին լայնածավալ հետազոտությունների վրա, որոնք ուշ օսմանյան ժամանակաշրջանում կայացած լուսանկարիչներ են եղել։ Հավաքածուի լուսանկարչական ցուցահանդեսները ներկայացվել են Ստամբուլում, Մարզվանում և Դիարբեքիրում, նաև Նյու Հեյվենում, Լոնդոնում, Անկարայում, Երևանում և Ուոթերթաունում։

## Պարգևներ
* «Դավիթ Անհաղթ» մեծ մեդալ
* Արժանացել է Հրանտ Դինք հիմնադրամի պատմական հետազոտությունների մրցանակին՝ Հայոց ցեղասպանության ուսումնասիրության համար։

## Գրքեր
* Marsoobian Armen T. (2017-02-28)։ Reimagining a Lost Armenian Home: The Dildilian Photography Collection (անգլերեն)։ Bloomsbury Publishing։ ISBN 978-1-83860-900-9
* Dillon Robin S., Marsoobian Armen T. (2018-02-22)։ *Criticism and Compassion: The Ethics and Politics of Claudia Card* (անգլերեն)։ John Wiley & Sons։ ISBN 978-1-119-46317-7
* Lindert Jutta, Marsoobian Armen T. (2018-02-12)։ *Multidisciplinary Perspectives on Genocide and Memory* (անգլերեն)։ Springer։ ISBN 978-3-319-65513-0

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Հայոց ցեղասպանության հետազոտողներ
Կատեգորիա:ՀԹՎ 2023 հոդվածներ
Կատեգորիա:Հայ պատմաբաններ
Կուպեր Քրիկ

**Կուպեր Քրիկ** (), չոր գետ (կրիկ), հոսում է Ավստրալիայի Քվինսլենդ և Հարավային Ավստրալիա Նահանգների տարածքով։ Վերաբերում է Էյր լճի ջրհավաք ավազանին։

## Աշխարհագրություն
Կուպեր Քրիկի ծագումը (այս վայրում այն կոչվում է Բարկու գետ) գտնվում է Քվինսլենդի Ուորեգո լեռնաշղթայի արևելյան լանջին՝ Մեծ բաժանարար լեռնաշղթայում։ Այնուհետև գետը հոսում է հյուսիս-արևմտյան ուղղությամբ՝ հոսելով Բլեքոլ քաղաքով։ Հասնելով Էլիս գետի հետ միախառնման վայր՝ Կուպեր Քրիկը (Բաքու անվան տակ) ուղղություն է վերցնում դեպի հարավ-արևմուտք՝ հոսելով Այսիսֆորդ բնակավայրով։ Միանալով իր հիմնական վտակին՝ Թոմփսոն գետին, գետը շարունակում է իր հոսքը հարավ-արևմտյան ուղղությամբ, որը կոչվում է Կուպեր Քրիկ։ Քվինսլենդի սահմանը հատելուց հետո գետը հոսում է Հարավային Ավստրալիա նահանգի տարածքով, որտեղ այն թափվում է Էյր լիճ (միայն անձրևային եղանակներին)։ Ջրի միջին ծախսը մոտ 2,3 կիլոմետր³ է, ջրի ամենամեծ ծախսը եղել է 1950 թվականին՝ 12 կիլոմետր3, ամենափոքրը 1902 թվականին՝ 0,02 կլոմետր3։ Գետի երկարությունը կազմում է մոտ 1420 կիլոմետր, իսկ գետի ավազանի մակերեսը կազմում է մոտ 297 547,29 կիլոմետր2։

Տարածքի կլիման, որով հոսում է գետը, տաք է և չոր։ Տեղումների եղանակն անկայուն է։ Տեղական հողերը՝ վերտիսոլները, բավականին բերրի են։

## Պատմություն
Ավանդաբար, գետը կարևոր նշանակություն ուներ Ավստրալիայի բնիկ բնակիչների, ավստրալացի աբորիգենների համար, ովքեր այն օգտագործում էին տրանսպորտային նպատակներով, որպես քաղցրահամ ջրի աղբյուր և ձկնորսության համար։ Գետն առաջին անգամ հետազոտվել է 1845-1846 թվականներին ճանապարհորդներ Չարլզ Ստուրտի և Թոմաս Միտչելի կողմից։ Ստյորտը գետն անվանել է իր ընկերոջ՝ Հարավային Ավստրալիայի առաջին գերագույն դատավոր Չարլզ Կուպերի անունով։ Բացի այդ, գետը հայտնի է նրանով, որ Կուպեր Քրիկի շրջանում հայտնաբերվել են արշավախմբի անդամների մարմինները, որոնք առաջին անգամ մայրցամաքը հատել են հարավից հյուսիս 1860-1861 թվականներին։ Նրանք Ավստրալիայի հայտնի հետազոտողներ Ռոբերտ Բերկն ու Ուիլյամ Ուիլիսն էին։ Միակ փրկվածը քսանամյա Ջոն Քինգն էր, որը Բերկի ջոկատի կազմում հասել է Կարպենտարիա ծովածոց, իսկ Կուպեր Քրիկի շրջան վերադառնալուց հետո երկար ժամանակ ապրել է տեղի աբորիգենների հետ։ Ներկայումս այն տարածքները, որոնցով հոսում է գետը, օգտագործվում են որպես արոտավայրեր։

## Ծանոթագրություններ

## Այլ հղումներ
* 

Կատեգորիա:Ավստրալիայի գետեր
Կատեգորիա:Գետեր այբբենական կարգով
Հենրիկ Թարջումանյան

**Հենրիկ Վարդանի Թարջումանյան** (), խորհրդային տնտեսական, պետական և քաղաքական գործիչ։ ԽՄԿԿ անդամ։

## Կենսագրություն
Ծնվել է 1927 թվականին, Կոտայքի շրջանի Ձագ գյուղում։ 1951 թվականին ավարտել է Հայկական գյուղատնտեսական ինստիտուտը և աշխատանքի է անցել տնտեսական, հասարակական և քաղաքական բնագավառներում։ 1959 թվականին պաշտպանել է թեկնածուական ատենախոսություն։ 1951-1959 թվականներին աշխատել է Հայաստանի տարբեր մեքենատրակտորային կայաններում, 1951-1991 թվականներին եղել է Հայկական ԽՍՀ մեքենատրակտորային կայանների ինժեներ, 1961-1962 թվականներին՝ ՀԿԿ Բասարգեչարի (Վարդենիսի) շրջկոմի առաջին քարտուղար, 1963-1964 թվականներին՝ Մարտունու գյուղատնտեսական արտադրական վարչության պետ, 1965-1967 թվականներին՝ «Հայգյուղտեխնիկա» միավորման նախագահ, 1967-1969 թվականներին՝ ՀԿԿ Կիրովականի քաղկոմի առաջին քարտուղար, 1969-1975 թվականներին՝ Հայաստանի արհմիությունների վարչության նախագահ, 1975-1985 թվականներին՝ ՀԽՍՀ գյուղատնտեսության նախարար, 1958-1990 թվականներին՝ բնապահպանության պետական կոմիտեի նախագահ, 1989-1990 թվականներին՝ «Հայթռչնարդ»-ի պետ, այնուհետև՝ ՀԽՍՀ բնապահպանության պետական կոմիտեի նախագահ։

Ընտրվել է ԽՍՀՄ Գերագույն խորհրդի 8-րդ և 9-րդ գումարումների, ՀԽՍՀ Գերագույն խորհրդի, 7-11-րդ գումարումների պատգամավոր։ Եղել է ԽՄԿԿ XXIV համագումարի պատվիրակ։

Մահացել է 2014 թվականին, Երևանում։

## Պարգևներ
* Ժողովուրդների բարեկամության շքանշան, 
* Աշխատանքային կարմիր դրոշի երեք շքանշաններ,
* Մեդալներ, պատվոգրեր։

## Տես նաև
* Հայաստանի Հանրապետության գյուղատնտեսության նախարար

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Բնօրինակում անաղբյուր հոդվածներ
Կատեգորիա:ԽՄԿԿ 24-րդ համագումարի պատվիրակներ
Կատեգորիա:ՀԹՎ 2023 հոդվածներ
Կատեգորիա:Հայ գյուղատնտեսներ
Կատեգորիա:Հայ քաղաքական գործիչներ
Կատեգորիա:Հայաստանի գյուղատնտեսության նախարարներ
Կատեգորիա:Հայկական ԽՍՀ Գերագույն Խորհրդի 7-րդ գումարման պատգամավորներ
Կատեգորիա:Հայկական ԽՍՀ Գերագույն Խորհրդի 8-րդ գումարման պատգամավորներ
Կատեգորիա:Հայկական ԽՍՀ Գերագույն Խորհրդի 9-րդ գումարման պատգամավորներ
Շավարշ Ալեքսանյան

**Շավարշ Հմայակի Ալեքսանյան** (), խորհրդային տնտեսական, պետական և քաղաքական գործիչ։ ԽՄԿԿ անդամ։

## Կենսագրություն

Ծնվել է 1935 թվականի հոկտեմբերի 25-ին, Ղուկասյանի շրջանի Սալուտ գյուղում։ 1961 թվականին ավարտել է Երևանի անասնաբուծական-անասնաբուժական ինստիտուտը՝ գիտնական-անասնաբույծի որակավորմամբ։

1961-1969 թվականներին աշխատել է Ախուրյանի, Ղուկասյանի, Ամասիայի շրջանների գյուղատնտեսական ձեռնարկություններում։ 1969 -1974 թվականներին եղել է ՀԿԿ Ղուկասյանի շրջկոմի երկրորդ քարտուղար, 1974-1990 թվականներին՝ ՀԿԿ Ղուկասյանի, Ապարանի, Ախուրյանի շրջկոմների առաջին քարտուղար։

1990 թվականի մայիս–օգոստոս ամիսներին եղել է ՀԽՍՀ Պետագրոարդի նախագահ։

1990-1994 թվականներին եղել է Գերագույն խորհրդի պատգամավոր։

Մահացել է 1994 թվականի ապրիլի 26-ին։

Ընտրվել է ՀԽՍՀ 9 -11-րդ գումարումների ԳԽ պատգամավոր։

## Տես նաև
* Հայաստանի Հանրապետության գյուղատնտեսության նախարար

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Հայ անասնաբույծներ
Կատեգորիա:Հայ քաղաքական գործիչներ
Կատեգորիա:ԽՄԿԿ անդամներ
Կատեգորիա:Հայկական ԽՍՀ Գերագույն Խորհրդի 11-րդ գումարման պատգամավորներ
Կատեգորիա:Հայկական ԽՍՀ Գերագույն Խորհրդի 9-րդ գումարման պատգամավորներ
Կատեգորիա:Հայկական ԽՍՀ Գերագույն Խորհրդի 10-րդ գումարման պատգամավորներ
Կատեգորիա:ՀԹՎ 2023 հոդվածներ
Կատեգորիա:Հայ պետական գործիչներ
Կատեգորիա:Հայաստանի գյուղատնտեսության նախարարներ
Կատեգորիա:ՀՀ ԳԽ 1-ին գումարման պատգամավորներ
Ռուբեն Աբրահամյան (պետական գործիչ)

**Ռուբեն Տիգրանի Աբրահամյան** (), խորհրդային տնտեսական, պետական և քաղաքական գործիչ։

## Կենսագրություն
Ծնվել է 1907 թվականին, Նոր Բայազետի Դալիկարդաշ (Սարուխան) գյուղում՝ գյուղացու ընտանիքում։ Միջնակարգ կրթություն ստանալուց հետո Մարտունու շրջանում կատարել է մանկավարժական և կոմերիտական աշխատանք։ 1935 թվականին ավարտել է Հայկական գյուղատնտեսական ինստիտուտը։ Որպես գյուղբաժնի ագրոնոմ՝ գործուղվել Իջևանի շրջան։

1937-1946 թվականներին աշխատել է ՀԿԿ Էջմիածնի շրջկոմի առաջին քարտուղար։ 1946-1948 թվականներին եղել է ՀԽՍՀ մսեղենի և կաթնեղենի արդյունաբերության նախարար, 1948-1950 թվականներին՝ ՀԿԿ Ալավերդու շրջկոմի առաջին քարտուղար։

1954-1957 թվականներին աշխատել է ՀԽՍՀ գյուղատնտեսության նախարար, ապա՝ նախարարի տեղակալ (մինչև 1972)։ 1972-1974 թվականներին եղել է երկրագործության գիտահետազոտական ինստիտուտի տնօրեն։

Եղել է ՀԽՍՀ Գերագույն խորհրդի պատգամավոր։

Մահացել է 1982 թվականին։ Թաղված է Երևանում՝ Թոխմախի գերեզմանատանը։

## Տես նաև
* Հայաստանի Հանրապետության գյուղատնտեսության նախարար

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:ՀԱԱՀ շրջանավարտներ
Կատեգորիա:ՀԹՎ 2023 հոդվածներ
Կատեգորիա:Հայ գյուղատնտեսներ
Կատեգորիա:Հայ պետական գործիչներ
Կատեգորիա:Հայ քաղաքական գործիչներ
Յան Պոշտուլկա

**Յան Պոշտուլկա** (, ), չեխ ֆուտբոլի մարզիչ։

## Խաղացողի կարիերան
Հանդես է եկել որպես դարպասապահ։ Իր կարիերան սկսել է քաղաք Ունիչովից։ Զինվորական ծառայությունն ավարտելուց հետո հայտնվել է Պրահայի «Սպարտա»֊ում, որտեղ հանդես էր գալիս երկար տարիների ընթացքում։ .Հետագայում նա խաղացել է Բրատիսլավայի «Ինտերում» և «Բոհեմիանսում»։ Կարիերան ավարտեց 1983 թվականին Այդ մրցաշր իր «Բոհեմիանս» թիմը դարձավ երկրի չեմպիոն։ Այդ մրցափուլում իր «Բոհեմիանս» թիմը դարձավ երկրի չեմպիոն։ Սակայն այդ առաջնությունում Պոշտուլկան չմասնակցեց թիմի հաղթանակին՝ խաղադաշտում ոչ մի րոպե չանցկացնելով։

## Մարզիչի կարիերան
Պոշտուլկան մի քանի տարի աշխատել է որպես դարպասապահների մարզիչ «Բոհեմիանս»-ում։ Դրանից հետո որոշ ժամանակ աշխատել է «Հրադեց-Կրալովե»  ակումբի շտաբում։ 1991-ից մինչև 1993 թվականները ինքնուրույն աշխատում էր Կոստա Ռիկայում։ Այնտեղ նա երկու տարի շատ հաջող աշխատեց Ալախուելենսեի հետ։ 1992 թվականին Պոշտուլկան նրան գլխավորեց ազգային տիտղոսը։

Վերադառնալով Չեխի մասնագետը ղեկավարեց «Կադո»-ն։ 1996-1998 թվականներին նա օգնեց Յոզեֆ Չովանեցին Սպարտայում, որից հետո կրկին մեկնեց Կենտրոնական Ամերիկա, որտեղ Պոշթուլկան Գվատեմալայի «Մունիսիպալե» գլխավոր մարզիչն էր։

2000-2006 թվականներին մարզիչը եղել է չեխական «Տեպլիցե» և «Չեսկե Բուդեյովիցե» ակումբների մարզչական շտաբի անդամ։

Որոշ ժամանակ ղեկավարել է «Չեսկե-Բուդեյովիցե» երիտասարդական ակումբը։

Վերջին ինքնուրույն աշխատանքի վայրը դարձավ հայկական «Բանանց»-ը։ Իր հետ միասին Պոշտուլկան 2007 թվականին նվաճեց երկրի գավաթը, սակայն Հայաստանի առաջնության 17-րդ տուրից հետո նա հեռացվել է աշխատանքից։ Իր Հայաստան մեկնելուց հետո նա «Բոհեմիանս»-ում մարզչի օգնականն էր, սակայն շուտով Պոշթուլկան ավարտեց մարզչական կարիերան։

## Ձեռքբերումներ
* Չեխոսլովակիայի գավաթակիր (1)։ 1976

### Որպես մարզիչ
* Կոստա Ռիկայի չեմպիոն (1)։ 1991/92
* Գվատեմալայի գավաթակիր (1)։ 1999
* Հայաստանի ֆուտբոլի գավաթակիր։ 2007

## Ընտանեկան կարգավիճակը
Ամուսնացած է։ Ունի երկու տղա։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* 
* Профиль на сайте ''sports.ru''

Կատեգորիա:Բոհեմիանս 1905-ի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Գվատեմալացի ֆուտբոլային մարզիչներ
Կատեգորիա:Կոստառիկացի ֆուտբոլային մարզիչներ
Կատեգորիա:Հայ ֆուտբոլային մարզիչներ
Կատեգորիա:Չեխ ֆուտբոլային մարզիչներ
Կատեգորիա:Չեխ ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Սպարտա Պրահայի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Տղամարդկանց ֆուտբոլի դարպասապահներ
Աղասի Չիլինգարյան

**Աղասի Հակոբի Չիլինգարյան** (), հայ կենսաբան, խորհրդային տնտեսական, պետական և քաղաքական գործիչ։ Կենսաբանական գիտությունների դոկտոր (1970), պրոֆեսոր (1972)։

## Կենսագրություն
Ծնվել է 1909 թվականի սեպտեմբերի 14-ին, Ախալքալաքում։ 1931 թվականին ավարտել է Անդրկովկասյան անասնաբուժության ինստիտուտը։ 1940-1952 թվականներին աշխատել է Խաչատուր Աբովյանի անվան հայկական պետական մանկավարժական համալսարան-ում՝ որպես կենդանաբանության ամբիոնի վարիչ և կենսաբանության ֆակուլտետի դեկան։

1952-1953 թվականներին աշխատել է ՀԽՍՀ գյուղատնտեսության նախարար, 1957-1973 թվականներին՝ ՀԽՍՀ ԳԱ կենդանաբանության ինստիտուտի տնօրեն, 1976-1978 թվականներին՝ Կիրովականի մանկավարժության ինստիտուտի կենդանաբանական ամբիոնի վարիչ։

Աշխատանքները վերաբերում են գյուղատնտեսությանը և վայրի կենդանիների էկոլոգիային, անհատական զարգացմանը, մասնավորապես՝ հեռավոր խաչասերմանը։

Մահացել է 1985 թվականին։ Թաղված է Երևանում՝ Նուբարաշենի գերեզմանատանը։

## Երկեր
* Մարդը և բնությունը // Человек и природа, 1976: Տիտղթ. (Ա. Հ. Չիլինգարյան)
* Կաթնատու կովերի մթերատվության բարձրացման ուղիները, 1950։ Տիտղթ. (Ա. Չիլինգարյան)
* Տոհմային աշխատանքը անասնաբուծության մեջ։ Կալինինոյի շրջանի «Ավանգարդ» կոլխոզի կոլխոզնիկների ընդհանուր ժողովում կարդացած հրապարակային դասախոսական սղագրություն / Ա.Հ. Չիլինգարյան։ Գիտելիքների տարածման ընկերություն։ ՀՍՍՌ ԳԱ հրատարակչություն, 1950։
* Բնության պահպանության և վերափոխման էկոլոգիական ասպեկտները, 1982։ Տիտղթ. (Աղասի Հակոբի Չիլինգարյան)

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Կենսաբանական գիտությունների դոկտորներ
Կատեգորիա:ՀԹՎ 2023 հոդվածներ
Կատեգորիա:Հայ կենսաբաններ
Կատեգորիա:Հայ պետական գործիչներ
Կատեգորիա:Հայ պրոֆեսորներ
Կատեգորիա:Հայ քաղաքական գործիչներ
Կատեգորիա:Նուբարաշենի գերեզմանատանը թաղվածներ
Ֆլորին Հալաջյան

**Ֆլորին Վազգենի Հալաջյան** (ռում.՝ Florin Vașken Halagian. ), ռումինահայ նախկին ֆուտբոլիստ և մարզիչ, մականունը՝ *Արմեանուլ* / *Armeanul* (Հայ)։ Նա Ռումինիայի ֆուտբոլի բարձրագույն խմբի առաջնությունում ամենաշատ՝ 878 հանդիպում անցկացրած մարզիչն է, ընդ որում՝ նրա ղեկավարած թիմերը 432 մրցախաղում հաղթանակ են տարել, 176 հանդիպում ավարտել են ոչ-ոքի, 270 խաղում պարտություն են կրել։

Ֆուտբոլում ձեռք բերած նվաճումների և մատաղ սերնդի դաստիարակության գործում ներդրած ավանդի համար նրան 2008 թվականին շնորհվել է կառավարական պարգև՝ "Meritul Sportiv" ("Մարզական վաստակ") III աստիճանի շքանշան։

Հալաջյանի ղեկավարությամբ Բուխարեսի «Ստյաուա» և «Դինամո» թիմերը՝ մեկական, իսկ «Արգեշ Պիտեշտի»-ն՝ երկու անգամ նվաճել են Ռումինիայի չեմպիոնի տիտղոսը։ Եվս չորս անգամ նրա մարզած թիմերը դարձել են այդ երկրի փոխչեմպիոն (1978, 1993, 1996, 1997 թթ.):

## Մարզական նվաճումներ
### Որպես մարզիչ
;Արգեշ Պիտեշտի
* Բարձրագույն խմբի չեմպիոն (2). 1971–72, 1978–79
;Ստյաուա Բուխարեստ
*Բարձրագույն խմբի չեմպիոն (1). 1984–85
;Դինամո Բուխարեստ
*Բարձրագույն խմբի չեմպիոն (1). 1991–92

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Florin Halagian's profile 
* Florin Halagian's coaching stats 
*  
*  

Կատեգորիա:Բուխարեստ քաղաքում ծնվածներ
Կատեգորիա:Դինամո Բուխարեստի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:ՀԹՎ 2023 հոդվածներ
Կատեգորիա:Մարզիկներ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Ռումինահայ ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Ռումինացի մարզիչներ
Կատեգորիա:Տղամարդկանց ֆուտբոլի կիսապաշտպաններ
Մահ և Վիքիպեդիա

thumb|''Sydwhunte-''ը առաջինն է թարմացրել Էլիզաբեթ II-ի մասին Վիքիպեդիայի հոդվածը իր մահից հետո:
**Մահ և Վիքիպեդիան** նկարագրում է, թե ինչպես են Վիքիպեդիայի խմբագիրները ներկայացնում հասարակական գործիչների մահը։

Վիքիպեդիայի խմբագիրները մարդկանց մահանալուց հետո արագորեն թարմացնում են Վիքիպեդիայի հոդվածները մահվան դեպքերի մասին տեղեկատվությամբ։ Վեբ ծրագրավորող և Վիքիպեդիայի խմբագիր Հայ Կրանենը հորինել է «*deaditor*» տերմինը այս խմբագիրներին նկարագրելու համար։ Մարդկանց մասին հոդվածները հաճախ ունենում են դիտումների մեծ ալիք նրանց մահից անմիջապես հետո, օրինակ՝ դիզայներ Քեյթ Սփեյդի մասին հոդվածը ունեցել է 2117 դիտում նրա մահից 48 ժամ առաջ։ Նրա մահից 48 ժամ անց հոդվածի դիտումները նրանց թիվը հասել է 3 417 416-ի՝ աճելով 161 427%-ով։

ԶԼՄ-ները ուշադրություն են դարձրել կայքի արագ թարմացմանը այնպիսի մարդկանց մահից հետո, ինչպիսիք են Մայքլ Ջեքսոնը և Եղիսաբեթ II-ը։

Երբ անձը մահանում է ինչ-որ հիվանդությունից, կարող է նկարագրվել նաև հիվանդության ընթացքը։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Հուղարկավորության սովորույթներ
Կատեգորիա:Վիքիպեդիա
Բելա Ենբախ

**Բելա Ենբախ** (, ), ավստրո-հունգարացի դերասան, օպերետային լիբրետիստ, սցենարիստ։ Իրական անունը՝ Բելա Յակոբովիչ։ Հայտնի է որպես Իմրե Կալմանի և Ֆրանց Լեհարի օպերետների լիբրետոյի հեղինակ կամ համահեղինակ, ներառյալ հայտնի «Չարդասի թագուհին» («Սիլվա»)։
Մասնակցել է նաև իր օպերետների և կատակերգությունների 14 ադապտացիաների ստեղծմանը։ Ի պատիվ Ջենբախի անվանակոչվել է Վիեննայի Հիտցինգ թաղամասի Ջենբախգասե փողոցը (1955)։

## Կենսագրություն
Ծնվել է Հունգարիայում, հրեական ընտանիքում։ 18 տարեկանում եկել է Վիեննա։ Առաջին մի քանի ամիսների ընթացքում խոսքի դասեր է վերցրել իր առոգանությունը շտկելու համար։ Դրանից հետո ընդունվել է Վիեննայի Բուրգ թատրոնի թատերախումբ և փոխել ազգանունը՝ դառնալով Ենբախ։

Ամուսնացել է դերասանուհի Աննա Բրանդշտետերի հետ, նրանք ունեցել են դուստր՝ Լիդիան։ Դժգոհ լինելով սովորական դերասանի ցածր վաստակից՝ Ենբախը սկսեց գրել օպերետների լիբրետոն և շուտով ձեռք բերեց առաջին կարգի դրամատուրգ-լիբրետիստի համբավ։ Համբավն ամրապնդվեց «Կսարդասի թագուհու» (1915) մեծ հաջողությունից հետո։ Ենբախը 1920-ականներին գրել է չորս լիբրետո՝ Ֆրանց Լեհարի օպերետների համար։

Նացիստների ժամանակաշրջանում, երբ հրեաների որս է ծավալվել, Ենբախը թաքնվել է Վիեննայի Կաունիցգասեի մոտ գտնվող նկուղում։ Երեք տարի այս բանտում գտնվելուց հետո նրա մոտ ախտորոշվել է ստամոքսի քաղցկեղ։ 
մինի|Բելա Ենբախի գերեզմանը
Ենբախը մահացել է 1943 թվականի հունվարի 21-ին։ Նրա կինը ողջ է մնացել նրանից ընդամենը ութ օր։ Նույն թվականին Մինսկի գետտոյում մահացել է նրա քույրը՝ Իդա Ենբախը։ Նրանք թաղված են Մաչլայնիսդորֆ բողոքական գերեզմանատանը։

## Ստեղծագործություն
### Օպերետներ
* Կյունեկեի։Der lila Domino, 1912, Էմերիկ ֆոն Գատտիի հետ (Charles Cuvillier). 
* Ein Tag im Paradies, 1913, Լեո Շտայնի հետ, երաժշտությունը՝ Էդմունդ Էյսլերի, 
* Չարդաշի թագուհի (Die Csárdásfürstin), 1915, Լեո Շտայնի հետ[4], երաժշտությունը՝ Իմրե Կալմանի, 
* Հոլանդուհին (Das Hollandweibchen), 1920, Լեո Ստայնի հետ, երաժշտությունը՝ Իմրե Կալմանի, 
* Կապույտ մազուրկա (Die Blaue Mazur), 1920, 1925, Պաուլ Կնեպլերի հետ, երաժշտությունը՝ Ֆրանց Լեգարի, 
* Կլո-Կլո, 1924, երաժշտությունը՝ Ֆրանց Լեգարի, 
* Պագանինի (Paganini), 1925, Պաուլ Կնեպլերի հետ, երաժշտությունը՝ Ֆրանց Լեգարի, 
* Ցարևիչ (Der Zarewitsch), 1927, Հայնց Ռայխերտի հետ; երաժշտությունը՝ Ֆրանց Լեհարի, 
* Die Fahrt in die Jugend, 1933, Լյուդվիգ Հրշֆելդի հետ, երաժշտությունը՝ Էդուարդ 
### Կատակերգություն
* Der Herr ohne Wohnung, 1913 (Ռուդոլֆ Օստերայխերի հետ)

## Գրականություն
* H. Giebisch, L. Pichler, K. Vancsa (editor). Kleines österreichisches Literaturlexikon. Brüder Hollinek, Vienna 1948.
* Felix Czeike. Historisches Lexikon Wien[de]. volume 3. Kremayr & Scheriau, Vienna 1994.

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Фильмография.

Կատեգորիա:Հունգարացի դերասաններ
Կատեգորիա:Հունգարացի գրողներ
Կատեգորիա:Գերմանալեզու գրողներ
Կատեգորիա:Քաղցկեղից մահացածներ
Կատեգորիա:20-րդ դարի ավստրիացի գրողներ