Անահիտ Թոփչյան

**Անահիտ Կարապետի Թոփչյան** (օրիորդական ազգանունը **Մկրտչյան**, ), հայ դերասանուհի, արձակագիր, թարգմանիչ։ Գրող Ալեքսանդր Թոփչյանի կինն է։ 1998 թվականից Հայաստանի գրողների միության անդամ է։

## Կենսագրություն
Ծնվել է 1947 թվականին օգոստոսի 21-ին, Արթիկում։ 1971 թվականին ավարտել է Երևանի պետական համալսարանի ռուս բանասիրության բաժինը։ 1967-1991 թվականներին աշխատել է Երևանի Հ.Ղափլանյանի անվան դրամատիկական թատրոնում։ Խաղացել է ավելի քան 100 դեր կինոյում, հեռուստաթատրոնում, ռադիոթատրոնում և թատրոնում։ 1990 թվականին հիմնադրել է հեղինակային թատրոն, որի շրջանակներում հյուրախաղերով շրջագայել է բազմաթիվ երկրներում (Ֆրանսիա, ԱՄՆ, Շվեյցարիա, Գերմանիա, Կանադա, Լիբանան, Սիրիա, Կիպրոս)՝ լինելով թատերական բեմադրիչ, տեքստի հեղինակ, դերասան և գեղարվեստական ղեկավար։

## Դերեր կինոյում
Նկարահանվել է մի շարք ֆիլմերում՝
* 1966 - «Լալվարի որսկանը» - Սոնա
* 1972 - «Վերադարձ» - Անահիտ
* 1972 - «Երկիր ց'պահանջ» - Ինգրիդ
* 1975 - «Իմ սիրտը լեռներում է» - դրվագ (Էլեն)
* 1976 - «Բաղդասարը բաժանվում է կնոջից» - Սալոմե
* 1976 - «Եվ այնժամ դու կվերադառնաս» - Աննա
* 1978 - «Իսկ երջանկությունը կողքիդ է» - Լեյլա
* 1979 - «Քեզ համար անցյալ գուշակիր» - Ասալ
* 1979 - «Եկվորը» (անավարտ) - Էյլուրիա
* 1980 - «Թռիչքն սկսվում է երկրից» - Անահիտ
* 1981 - «Լիրիկական երթ» - Ալիս
* 1981 - «Ատամնաբույժն արևելյան» - Սոֆի
* 1982 - «Ով է թակում դուռս» - Լաուրա
* 1982 - «Բատտերֆլյայի վերադարձը» - Ջեմմա
* 1987 - «Հատակում» - Վասիլիսա (տանտիրուհի)
* 1989 - «Դեմքով դեպի պատը» - Թեկզի

## Դերեր թատրոնում
Թատերական դերերից են՝
* Եվա՝ Շտոկի «Աստվածային կատակերգություն»,
* Էվա՝ Մյուլլերի «Մի բուռ մանրուք»,
* Վալանտին՝ Անույի «Ուղևորն առանց ճամպրուկի»,
* Դիանա՝ դե Ֆիլիպոյի «Ֆիլումենա Մարտուրանո»,
* Լարիսա՝ Օստրովսկու «Անօժիտը»,
* Հեռա՝ Զեյթունցյանի «Աշխարհի ամենատխուր մարդը»,
* Կարմեն՝ Բեռլանգայի «Դահիճը»,
* Կլեմենտին՝ Գորինի «Մոռանալ Հերոստրատին»,
* Սոնա՝ Վ.Պետրոսյանի «Վերջին ուսուցիչը»,
* Գերտրուդ՝ Շեքսպիրի «Համլետ»,
* Լեդի Գրեյ, Եղիսաբեթ թագուհի՝ Շեքսպիրի «Կարմիր և սպիտակ վարդերի պատերազմը»,
* Պոլինա՝ Դոստոևսկու «Խաղամոլը»,
* Վարյա՝ Չեխովի «Բալենու այգի»,
* Լիզա՝ Շմիտի «Ամուսնական փոքրիկ ոճիրներ» և այլն։

## Դերեր հեռուստաթատրոնում
* Ջ.Պատրիկի «Տարօրինակ Միսիս Սևիջը» (1971)
* Սյուզի, Մ.Պանյոլի «Տոպազ» (1971)
* Աննա, Լ. Ֆրանկի «Կառլը և Աննան» (1974)
* Ժ.Սիմենոնի «Մաժեստիկ» օտելի նկուղներում» - Ժիժի, (1975)
* Ա. Լիյվեսի «Ինֆարկտ» (1975)
* Դ. Սոլոմոնի «Դիոգենես - շունը» (1975)
* Կորինա, Մ. Սեբաստյանի «Արձակուրդախաղ» (1976)
* Մարի,«Մարի Օկտոբր» (1976)
* Լիզելոտ, Ա.Շերելի «Չգրված նամակներ» (1977)
* Միս Մուն, Ջ. Պրիստլիի «Սկանդալ, որը պատահեց...» (1977)
* Կին, Լ. Շաշայի «Խաղ բարձր հասարակության համար» (1978)
* Մամաեվա, Ա.Օստրովսկու «Բախտախնդիր մարդու օրագիրը» (1978)
* Ելենա Անդրեևնա, Ա.Չեխովի «Քեռի Վանյան» (1979)
* Մարտա, Լ. Ֆրանկի «Շրջադարձ» (1980)
* Շազիկ հանըմ, Ե.Օտյանի «Թաղականին կնիկը» (1982)
* Խ. Լովինեսկուի «Արվեստագետի մահը» (1982)
* Հրանտ Մաթևոսյան «Չեզոք գոտին» (1983)
* Ա. Քրիսթիի «Մեղադրող կողմի վկան» (1984)
* Էլենի, Հ. Վարդանյանի «Կիբոսա - 7-րդ դար» (1984)
* Ծերենցի «Հովնան Խութեցի» (1984)
* Ա. Ժերիի «6-րդ հարկ» (1984)
* Պրոսկուրինի «Սև թռչունները» (1986)
* Հեղինե, Ժ.Ժիրոդուի «Տրոյական պատերազմը չի լինի» (1987)
* Մ. Բերկյե-Մարինյիի «Վիճակախաղը» (1987)
* Ա. Քրիստիի «Էնդհաուզի գաղտնիքը» (1989)
* Անահիտ Թոփչյան. «Իմ մասին հաջորդ անգամ», մենադրամ (2002)

## Ռադիոթատրոն
* Ժան Կոկտոյի «Ձայն մարդկային» - մոնոդրամ (1974)
* Ալեքսանդր Թոփչյանի «Արտագերս» կամ Փառանձեմ թագուհին» - մոնոդրամ (1990)
* Աննահիտ Թոփչյան «Լեդի բոմժ» մոնոդրամ (2002)
* Անահիտ Թոփչյան «Աստ հանգչի...», մոնոդրամ, (2002)

## Ասմունք
* Ռուբեն Սևակ - Բանաստեղծություններ, Հայաստանի Սփյուռքի նախարարության պատվերով, բանաստեղծի ծննդյան 125-ամյակի առթիվ, 2011 թ., Երևան

## Գրական ստեղծագործություններ
1990 թվականից տպագրվում է հայ, ռուս և օտար մամուլում՝ հանդես գալով հրապարակախոսական, արվեստաբանական հոդվածներով և գեղարվեստական արձակով։ 1991 թվականից բնակվում է Փարիզում, որտեղ 1992 թվականից տպագրվել է «Ռուսական միտք» շաբաթաթերթում և այլ թերթերում, ամսագրերում։ Ունի բազմաթիվ թարգմանություններ՝ կատարած ֆրանսիական գրականությունից։ Նրա պատմվածքները թարգմանվել են ֆրանսերեն, իսպաներեն, գերմաներեն, անգլերեն, ռումիներեն, հունարեն, վրացերեն։ Հեղինակել է «Lady S.D.F.», «Հայելի», «Մենախոսություն գժանոցից», «Անհասցե տիկինը» ժողովածուները, «Անհետացում», «Տագնապ» վեպերը։ 2012 թվականին նրա «Մարաթոն» պատմվածքը բեմադրվել է Փարիզի Դ.Միյոյի անվան թատրոնում։

## Թարգմանություններ ֆրանսերենից հայերեն և ռուսերեն

* Լիլիան Վուտերս, Շառլոտ կամ Մեքսիկական գիշեր, պիես, 2004 թ., «Լուսաբաց»
* Պոլ Էմոն, Ճռնչոց կամ այլ աղմուկներ, պիես, 2005 թ., «Լուսաբաց»
* Ժակ Անրար, Կանանց գույները, պիես, 2005 թ., «Լուսաբաց»
* Էրիկ-Էմանուել Շմիտ, Ամուսնական փոքրիկ ոճիրներ, պիես, 2005 թ., «Լուսաբաց»
* Սիլվիան Դյուպյուի, Ես՝ անիծյալս..., պիես, 2006 թ., «Լուսաբաց»
* Միշել Ֆաբիան, Իոկաստե, պիես, «Գարուն», թիվ 9, 1999 թ.
* Հերբերտ Մայեր, Կայզերին Կառլոտտա, պիես, «Գարուն», -8 1998
* Հերբերտ Մայեր, Ներկայացում, պիես, «Գարուն», -8, 1998
* Սիլվիան Դյուպյուի, Երկրորդ անկում կամ Գոդո, պիես, 2008 թ., «Լուսաբաց»։
* Сильвиан Дюпюи, Проклятая, пьеса, 2010г. Ереван, изд., «Лусабац» 
* Ա. Ստրինդբերգ, Մադմազել Ժյուլի, 2009 թ., «Լուսաբաց»

## Թարգմանություններ հայերենից ռուսերեն
* Торгом Постаджиян - Рассказы, «Литературная Армения», 2006 
* Александр Топчян, Операция-Банк Оттоман (роман), «Лит. Армения», N 3-4, 2010 
* Александр Топчян, Операция-Банк Оттоман (роман), Москва, изд. «Юнипресс», 2012 

## Մրցանակներ և պարգևներ
* ՀԽՍՀ վաստակավոր արտիստի կոչում (1987)
* Ռուբեն Սևակի անվան մրցանակ (1987)
* Վահան Թեքեյանի անվան մրցանակ (1992)
2010 թվականին պարգևատրվել է «Հայը 21-րդ դարասկզբին» գրական մրցանակով՝ «Անհետացում» վեպի համար։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Հայ դերասաններ
Կատեգորիա:Հայ թարգմանիչներ
Կատեգորիա:Հայ գրողներ
Կատեգորիա:Ֆրանսերենից հայերեն թարգմանիչներ
Կատեգորիա:Հայ արձակագիրներ
Կատեգորիա:Հայաստանի գրողների միության անդամներ