Իրանը երկու հեղափոխությունների միջև

**«Իրանը երկու հեղափոխությունների միջև»**, Երվանդ Աբրահամյանի գիրքը, որը հրատարակվել է 1982 թվականին Փրինսթոնի համալսարանի հրատարակչության կողմից:

## Բովանդակություն
Գիրքը գրվել է անգլերեն լեզվով՝ քաղաքական սոցիոլոգիայի հիման վրա՝ վերլուծելու Իրանում անցած դարի սոցիալական և քաղաքական իրադարձությունները: Գիրքը թարգմանվել է պարսկերեն և 30 անգամ վերահրատարակվել Իրանում տարբեր հրատարակիչների կողմից։

Հեղինակը ուսումնասիրում է Իրանի պատմությունը 1905 թվականի սահմանադրական հեղափոխությունից մինչև 1979 թվականի իսլամական հեղափոխությունը և գիրքը բաժանում է երեք հիմնական մասի՝ պատմական նախապատմություն, հակասոցիալական քաղաքականություն և ժամանակակից Իրան։ Այս գրքի հիմնական նպատակն է վերլուծել Իրանի քաղաքականության սոցիալական հիմքերը, և Աբրահամյանն անում է դա՝ ուսումնասիրելով դասակարգային և էթնիկ հակամարտությունները վերջին հարյուր տարվա ընթացքում, ինչպես նաև սոցիալ-տնտեսական զարգացումների և Իրանի քաղաքական զարգացման փոխհարաբերություններում: Ըստ գրքի, անկասկած, սոցիալական նոր դասերի, հատկապես ավանդական միջին և մտավոր խավի, քաղաքական կուսակցությունների ու խմբերի առաջացումը, նրանց միջև հակամարտություններն ու հակասությունները արագացրել են ժամանակակից Իրանի ձևավորումը։

«Էթնիկ խմբերը» և «հասարակական դասերը» արդյունավետ դեր են խաղում ժամանակակից Իրանում։ Գրքում «էթնիկ խումբ» տերմինը օգտագործվում է լեզվի, ցեղային ծագման, կրոնի կամ համագավառականության վրա հիմնված մարդկանց խմբավորում, իսկ «սոցիալական դաս» տերմինը բաղկացած է մարդկանցից, ովքեր ունեն փոխադարձ հարաբերություններ և վարքագիծ և ընդհանուր զարգացած միջավայրեր՝ միևնույն տնտեսական, սոցիալական և քաղաքական իրավիճակներով։ Աբրահամյանը դիտարկում է Իրանի տնտեսական հարաբերությունները և քաղաքական զարգացումը վերջին հարյուր տարվա ընթացքում՝ ուսումնասիրելով այն ժամանակվա էթնիկ խմբերը, սոցիալական դասերը, կուսակցություններն ու քաղաքական խմբերը և լուսաբանում Իրանում թերի և անհաս արդիականության ու ժողովրդավարության ի հայտ գալը: «*Իրանը երկու հեղափոխությունների միջև*» գիրքը կարելի է բաժանել երեք մասի․

* Իրանի զարգացող պատմական համատեքստերի ուսումնասիրություն (սահմանադրական հեղափոխության սոցիալական ենթատեքստերը և բռնակալությունը հեռացնելու ձախողումը)
* Ռեզա շահի անկման և Փահլավի II-ի կառավարության հիմնադրման սոցիալական ուժերի և զարգացումների և միջազգային իրադարձությունների ուսումնասիրություն
* Հետազոտելով Փահլավի II-ի տարասեռ և անհավասարակշիռ սոցիալ-տնտեսական ծրագրերը և 1979 թվականի իսլամական հեղափոխության առաջացման համատեքստերը

## Ընդունելություն
Մի խումբ քննադատներ կարծում են, որ հեղինակը ձախ ինտելեկտուալ հակումներ ունի։ Եվ նա այն արևելագետներից է, ով մարքսիստական տեսական շրջանակով նպատակ ունի ուսումնասիրել Իրանում սոցիալական զարգացումների ընթացքը սահմանադրական երկու հեղափոխության և իսլամական հեղափոխության միջև, և թվում է, թե տնտեսական գործոնների վրա շեշտադրումով հեղինակը նպատակ է ունեցել. ցույց տալ, որ Իրանի հեղափոխությունն այնքան էլ իսլամական չէր։ Գիրքը հիմնված է Է. Պ. Թոմսոնի նեոմարքսիստական մոտեցման վրա, որ դասակարգի երևույթը չպետք է ընկալվի միայն արտադրության ձևի հետ նրա հարաբերության տեսանկյունից (ինչպես հաճախ են կարծում ծիսական մարքսիստները), այլ ընդհակառակը, անհրաժեշտ է. ուսումնասիրել դասը պատմական ժամանակի համատեքստում և նրա սոցիալական շփումը ժամանակակից այլ դասերի հետ։

Հեղինակը կարծում է, որ վերջին հարյուր տարվա ընթացքում երբեք կապ չի եղել Իրանի կառավարության և սոցիալական կառույցների միջև։ Այսինքն՝ սահմանադրական իշխանությունը չի բխում հասարակությունից, և դա ստիպում է իշխող խմբերին և ժամանակակից ուժերին իրարից հեռու մնալ, և համայնքների (ավանդական միջին խավի, հիմնականում՝ հոգևորականների և շուկայագետների) և իշխանության միջև կապը խզվել է,  հետևաբար, այս տարասեռ զարգացումը ոչ մի գրավչություն չուներ իրանական հասարակության, հատկապես ավանդական միջին խավի համար, և հետագայում հանգեցրել է Իրանում Իսլամական հեղափոխության ձևավորմանը: *Երվանդ Աբրահամյանը* բացատրում է, որ գործողություններից յուրաքանչյուրը (սահմանադրական շրջանից մինչև իսլամական հեղափոխություն) նշանավորել է հաջորդ զարգացումները, որոնք խիստ անհամաչափ էին Իրանի բնակչության սոցիալ-մշակութային պայմաններին և կառուցվածքին ու մարմնին: Քաղաքներում կառավարության գործողությունների շնորհիվ ձևավորվել են չորս դասակարգեր՝ Փահլավիների դինաստիան, կապիտալիստները, միջին խավը (խանութներ, աշխատողներ և ուսուցիչներ)։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Իրանը երկու հեղափոխությունների միջև Google Books-ում
* Իրանը երկու հեղափոխությունների միջև (Փրինսթոնի ուսումնասիրություններ Մերձավոր Արևելքի վերաբերյալ)
* Իրանը երկու հեղափոխությունների միջև գիրքը JSTOR-իում
* Իրանը երկու հեղափոխությունների միջև Goodreadsում

Կատեգորիա:1982 գրքեր
Կատեգորիա:Իրանի ժամանակակից պատմություն
Կատեգորիա:Իրանի սահմանադրական հեղափոխություն