Երկրպագու

**Երկրպագու** կամ **մոլի երկրպագու**, երբեմն **սիրահար** կամ **էնտուզիաստ**, անձ, ով ցուցաբերում է ուժեղ հետաքրքրություն կամ հիացմունք ինչ-որ բանի կամ անձի, օրինակ՝ հայտնի աստղի, սպորտի, թիմային սպորտի, ժանրի, քաղաքական գործչի, գրքի, հեռուստաշոուի, ֆիլմի, համակարգչային խաղի կամ համերգավարի նկատմամբ։ Որևէ անձի կամ առարկայի երկրպագուները միաժամանակ կազմում են նրա երկրպագուների խումբը () կամ էնտուզիաստների բանակը ()։ Նրանք կարող են արտահայտել իրենց խանդավառությունը տարբեր ձևերով՝ իրենց հետաքրքրության առարկան տարածելով, համապատասխան երկրպագուների ակումբին անդամակցելով (), կազմակերպելով կամ մասնակցելով երկրպագուների համագումարներին, հիացական նամակներ գրելով   ()։ Նրանք կարող են նաև զբաղվել ստեղծագործական գործունեությամբ (), օրինակ` երկրպագուական ամսագրեր հրատարակելով (), ֆանֆիկներ գրելով, մեմեր պատրաստելով,ֆան-արտ նկարելով, կամ երկրպագուական խաղեր նկարելով ()։ Որոշ մոլի երկրպագուների անվանում են «**ստեններ»** (, հիբրիդային բառ, որն առաջացել է «stalker**»** և «fan**»** բառերից):

## Ստուգաբանություն
[մինի|Երկրպագուները Արգենտինայի[Բուենոս Այրես մայրաքաղաքում կայացած մենահամերգի ժամանակ]]
Merriam-Webster-ի, Օքսֆորդի անգլերեն բառարանի և այլ աղբյուրների համաձայն «fan»-ը «*[[Ֆանատիզմ|fanatic]]»* բառի կրճատ տարբերակն է: «Fanatic*»* բառը, որն անգլերեն է ներմուծվել մոտ 1550 թվականին, նշանակում է «աչքի ընկնող չափազանց ոգևորությամբ և հաճախ ուժգին՝ առանց քննադատության անձնվիրությամբ*»*: Այն ծագում է ժամանակակից լատիներեն «*fanaticus»* բառից, որը նշանակում է «խենթորեն, բայց՝ աստվածային շնորհով ոգեշնչված*»*: Բառը սկզբնապես վերաբերում էր տաճարին կամ սրբավայրին (, պոետիկ *)*: «Ֆ*անատիկ*» բառի օգտագործումը «չափազանց խանդավառ» ժամանակակից իմաստով թվագրվել է մոտ 1647թվականին, իսկ որպես գոյական՝ 1650 թվականին: Այնուամենայնիվ, «fancy*»* տերմինը, որը նշանակում է ինչ-որ բանի նկատմամբ ուժգին սեր կամ համակրանք ունենալ (կիրառումը հաստատվել է 1545 թվականին), թեև ունի այլ ծագում, պատահական կերպով կրում է ավելի քիչ արտահայտված, բայց որոշ չափով «fanatic»-ին նման հարանշանակություն:

«The fancy*»* արտահայության օգտագործումը՝ «սպորտի եռանդուն սիրահարներ*»* իմաստով, սկիզբ է առել ամերիկյան անգլերենում՝ 19-րդ դարի կեսերին: *Dickson Baseball Dictionary*-ն մեջբերում է Ուիլյամ Հենրի Նյուջենթի աշխատությունը, որտեղ նշվում է, որ այն առաջացել է «*the fancy»* արտահայտությունից. տերմին, որը 18-րդ դարի սկզբից մինչև 19-րդ դարը վերաբերում էր որոշակի հոբբիի կամ սպորտաձևի երկրպագուներին, հատկապես  բռնցքամարտի հետևորդներին: Այդ տեսության համաձայն՝ այն սկզբում կրճատվել է որպես «*fance»*, ապա պարզապես դարձել է համանուն՝ «*fans»:* *The Great American Baseball Scrapbook* -ը այս տերմինը վերագրում է Քրիս ֆոն դեր Ահեյին (), ով «Saint Louis Brown Stockings*»* բեյսբոլի թիմի սեփականատերն էր՝ 1882 թվականին: Ֆոն դեր Ահեն տոմսերը վաճառում էր 25 ցենտով՝ հույս ունենալով, որ բազմաթիվ հաճախորդներ կգնեն իր գարեջուրը: Տոմսերի ցածր գինը օգնեց նրան առաջատար լինել հաճախելիության ցուցանիշներով: Նա իր տրիբունաներում լցված մոլի երկրպագուներին անվանեց՝ «fans*»*:

*«Supporter»* բառը «fan*»* բառի հոմանիշն է, որը նախորդում է վերջինիս և մինչ օրս լայնորեն կիրառվում է բրիտանական անգլերենում, հատկապես՝ թիմային սպորտի երկրպագուներին նշելու համար: Այնուամենայնիվ, «fan*»* տերմինը լայն տարածում է գտել աբողջ անգլախոս աշխարհում, այդ թվում՝ Միացյալ Թագավորությունում: *«Supporter»* տերմինը Միացյալ Նահանգներում օգտագործվում է նաև քաղաքական իմաստով՝ քաղաքական գործչի,  քաղաքական կուսակցության և վիճահարույց հարցերի երկրպագուի համար:

## Բնութագիր
[մինի|«Բելիբերները''»,'' [Ջասթին Բիբեր|Ջասթին Բիբերի երկրպագուները, 2012 թվականի մայիսի 30-ին հավաքվել են Նորվեգիայի Օսլո մայրաքաղաքի հյուրանոցներից մեկի շուրջ, որտեղ ենթադրաբար գտնվում է Բիբերը]]
Սովորաբար, երկրպագուների հետաքրքրությունն այնքան ուժեղ է, որ նրանք որոշակի փոփոխություններ են կատարում իրենց կենսակերպում՝ պաշտամունքի առարկայի նկատմաբ իրենց նվիրվածությունը  բավարարելու համար։ Երկրպագուները ձգտում են արտաքին աշխարհի հետ շփման. նրանք ցանկանում են որոշակի գործողությունների միջոցով ի ցույց դնել իրենց շահագրգռությունը՝ իրենց հետաքրքրության ոլորտի նկատմամբ (մասնակցելով երկրպագուների համագումարներին, առցանց հրապարակումներ անելով, տան դրսից թիմային ցուցապաստառներ կախելով և այլն): Երկրպագուները հաճախ իրենց հետաքրքրության ոլորտին առնչվող նյութական իրեր ձեռք բերելու մեծ ցանկություն ունեն, օրինակ՝ հայտնի բեյսբոլիստի հարվածած գնդակը կամ իրենց սիրելի երաժշտի կողմից օգտագործված կիթառի կնտնտոց: Բացի այդ, որոշ երկրպագուներ ձգտում են սոցիալական շփում ունենալ այլ երկրպագուների հետ։ Սա ևս կարող է տարբեր կերպ իրականացվել՝ սկսած պատահական զրույցներից, էլեկտրոնային փոստից, զրուցատեղերից և էլեկտրոնային հասցեացուցակներից մինչև կանոնավոր առերես հանդիպումներ, ինչպիսիք են՝ սատարողների ակումբների հավաքները և կազմակերպված համաժողովները:

Կան երկրպագուների մի քանի խմբեր, որոնք կարելի է տարբերակել հոբբիի նկատմամբ իրենց ներգրավվածության կամ հետաքրքրության՝ ինտենսիվության մակարդակով (ֆանատիզմի մակարդակով)։ Ինչքան բարդ է հետաքրքրության առարկան, այնքան մեծ է հավանականությունը, որ այն կվերաճի երկրպագուների խորը ներգրավվածության: Բարդությունը հնարավորություն է տալիս ավելի երկար ժամանակով ներգրավված լինել, որպեսզի կարողանան իրենց հետաքրքրության թեման խորապես ուսումնասիրել: Այն նաև նպաստում է ավելի մեծ պատկանելության զգացման՝ առարկան ուսումնասիրելու համար ներդրված մտավոր ջանքերի շնորհիվ:

## Երկրպագուական մշակույթ
## Տեսակներ

### Հայտնի աստղեր
[մինի|[Թոբի Մագուայեր|Թոբի Մագուայերը ողջունում է իր երկրպագուներին «*[[Սարդ-Մարդ 3]]»-ի* պրեմիերայի ժամանակ]]
Այս երկրպագուները հաճախ ուժեղ համակրանք են տածում աշխարահռչակ կինոաստղի, փոփ-աստղի, աթլետի կամ հայտնի աստղի նկատմամբ (տե՛ս պատանիների կուռք): Դրա օրինակներից է «գրուփի*»* () տերմինը. բառ, որը վերաբերում է որևէ երաժշտական խմբի կամ երաժշտի երկրպագուներին, որոնք հաճախում են նրանց համերգային շրջագայություններին: Հայտնի աստղերի նկատմամբ նվիրվածության աստիճանը կարող է փոփոխվել պարզ համակրանքից մինչև խաբուսիկ համոզմունք, որ նրանք առանձնահատուկ հարաբերությունների մեջ են գտնվում այդ հայտնի աստղի հետ, ինչը իրականում գոյություն չունի: Ծայրահեղ դեպքերում այն կարող է հանգեցնել հայտնի անձի պաշտամունքի համախտանիշի () կամ ստալկինգի: Սա կարող է հեշտությամբ վերածվել նախկինում սիրված հայտնի անձի նկատմամբ ատելության, և հանգեցնել բռնի հարձակումների փորձերի: Նշանավոր դեպքերից մեկն է Ռեբեկա Շեֆերի սպանությունը 1989 թվականին՝ նրան հետապնդող երկրպագու Ռոբերտ Ջոն Բարդոյի կողմից:

Վերջինս որոշ չափով կապված է պարասոցիալական փոխազդեցություն կոչվող հասկացության հետ, որի դեպքում  լսարանը միակողմանի հարաբերություններ է զարգացնում մեդիա դեմքերի և հայտնի աստղերի հետ:

Սակայն ոչ բոլոր երկրպագուներն են հրապուրված իրենց կուռքով: Կան նաև երկրպագուներ, ովքեր ցանկանում են ընկերանալ նրանց հետ կամ հարգում են նրա անձնական կյանքը: Իրականում, կան երկրպագուներ, ովքեր աստվածացնում են աստղային զույգերին:

### Խաղեր
Խաղի սիրահարները կամ «գեյմերները*»* () այն երկրպագուներն են, որոնք սովորաբար կենտրոնացած են սպորտի հետ կապ չունեցող խաղեր խաղալու վրա, օրինակ՝ RPG խաղեր (), խաղադաշտով սեղանի խաղեր, փոքրիկ արձանիկների օգտագործմամբ ռազմախաղեր (), հավաքելի թղթախաղեր () կամ համակարգչային խաղեր:

### Երաժշտություն
մինի|Կովբոյ-փոփ երաժշտության երկրպագուն ցուցադրում է հազվագյուտ սեղմասկավառակ երաժշտական փառատոնի ժամանակ
Երաժշտության երկրպագուները կարող են որոշ չափով տարբերվել որոշակի երաժիշտների երկրպագուներից այն առումով, որ նրանց հիմնական կենտրոնացումը երաժշտության որևէ ժանրի վրա է: Բազում երաժշտական ամսագրեր, ինչպիսին է «*[[Rolling Stone]]»-ը*, ստեղծվել է երաժշտության երկրպագուների կողմից: Երաժշտության նշանավոր երկրպագուներից մեկն էր՝ գրուփի () Սինթիա Պլաստեր Քասթերը, ով հայտնի էր ռոք աստղերի առնանդամների բազմաթիվ գիպսե կաղապարներ պատրաստելով: Մեկ այլ օրինակ է Պամելա Դե Բարեսը՝ «*I'm With The Band»* գրքի հեղինակը:1960-ականներին, «Բիթլզ*»*-ի շուրջ տիրող անհավանական մոլեգնությունը հայտնի դարձավ որպես «Բիթլմանիա*»*։ 2019 թվականին, *[[Billboard]]*-ը նկատել է, որ որոշ հայտնի երաժիշտներ, ինչպիսին է՝ Tyler, the Creator-ը, օգտագործում են իրենց երկրպագուների ազդեցությունը՝ թեմատիկ ապրանքների փաթեթների վաճառքի միջոցով իրենց երաժշտության թվային ներբեռնումների քանակը մեծացնելու համար։ Նույն կերպ,«*[[GQ (ամսագիր)|GQ]]»* ամսագիրը գնահատանքի արժանացրեցVampire Weekend-ին՝ իրենց հավատարիմ երկրպագուներին լայնածավալ թեմատիկ ապրանքներ առաջարկելու նվիրվածության համար։

#### Մյուզիքլներ
Հայտնի մյուզիքլներն ունեն իրենց հատուկ երկրպագուների բանակը: Բրոդվեյում կայացած դեբյուտից ի վեր «*Rent»* ռոք-մյուզիքլը մեծ թվով երկրպագուներ է ունեցել, որոնք հայտնի են «ռենթհեդ*» (**)* անվամբ։ Նույն կերպ, «*[[Օպերայի ուրվականը (մյուզիքլ)|Օպերայի ուրվականը]]»* մյուզիքլի հավատարիմ երկրպագուներին անվանեցին՝ «Ֆանս*»* ()։ 2018թվականին, «*Playbill»* ամերիկյան ամսագիրը «*[[Օպերայի ուրվականը (մյուզիքլ)|Օպերայի ուրվականը]]»* ընդգրկել է «Տարվա 10 լավագույն մյուզիքլային ֆանդոմներ*»* ցանկում։

### Օտակու
*«[[Օտակու]]»*-ն ճապոներեն տերմին է, որը վերաբերում է մոլեգին հետաքրքրություններ ունեցող մարդկանց: Ճապոնիայում այն սովորաբար վիրավորական երանգ ունի, մինչդեռ անգլերենում այդ ենթատեքստը բացակայում է, և հիմնականում վերաբերում է անիմեի և մանգայի երկրպագուների բանակին:

### Քաղաքականություն
Մարդիկ, ովքեր աջակցում կամ իրենց ասոցացնում են որոշակի քաղաքական գործիչների կամ քաղաքական խմբերի հետ, սովորաբար կոչվում են *«*աջակիցներ*»*, այլ ոչ թե *«*երկրպագուներ*»*, թեև կան քաղաքական գործիչներ, որոնք ունեն պաշտոնական կամ ոչ պաշտոնական *«*երկրպագուների ակումբներ*»*: Քաղաքական գործչին ուղղված ինտենսիվ և կազամակերպված աջակցությունը կարող է կոչվել*«*անձի պաշտամունք*»*, մասնավորապես՝ ավտորիտար և տոտալիտար ռեժիմներում:

### Պրոֆեսիոնալ ըմբշամարտ
Պրոֆեսիոնալ ըմբշամարտի երկրպագուները սովորաբար բաժանվում են երկու խմբի՝ *«*մարքեր*»* () և *«*սմարքեր*» (**)*: *«*Մարք*»* () բառը ծագում է նույն տերմինից, ինչ *«*խաբեբաների զոհը*»* () և բնորոշում է այն երկրպագուներին, ովքեր հավատում են, որ պրոֆեսիոնալ ըմբշամարտին վերաբերող ամեն ինչ իրական է: Ի հակադրություն՝ *«*սմարքը*»* () այն երկրպագուն է, ով գիտակցում է, որ ականատես է լինում բեմադրված աշխատանքի (kayfabe), բայց այնուամենայնիվ վայելում է այն, ներառյալ՝ կուլիսների ետևում տեղի ունեցող գործընթացները:

### Գիտական ֆանտաստիկա
[alt=People wearing Star Trek: the Next Generation uniforms in a parade.|մինի|''[Աստղային ճանապարհ|Աստղային ճանապարհի* երկրպագուների քոսփլեյը 2010 թվականի *«*Dragon Con*»* փառատոնի ժամանակ, Ատլանտա]]
1920-ական թվականներից սկսած ի հայտ եկավ գիտաֆանտաստիկայի երկրպագուների համայնքը ()՝ շարունակաբար զարգացող ենթամշակույթ, որը սկզբնապես ձևավորվել է գիտական ֆանտաստիկա ժանրի ամսագրերի խմբագրերին նամակ գրողների շրջանում: Այս ապակենտրոնացված շարժումը սկիզբ տվեց՝ երկրպագուներին նվիրված գիտաֆանտաստիկ ամսագրերի (science fiction fanzines), մամուլի սիրողական ասոցիացիաների (amateur press associations), գիտաֆանտաստիկայի երկրպագուների համաժողովների (science fiction conventions), [[Հյուգո մրցանակ|Հյուգո մրցանակի]] (և դրանով ոգեշնչված այլ մրցանակների), երկրպագուների կողմից ստեղծված երաժշտության (filk music), երկրպագուների համար նախատեսված ֆոնդերի (fan funds), ինչպիսին է՝ *«*Trans Atlantic Fan Fund*»*-ը, և մի շարք այլ հաստատությունների, տերմինների և սովորույթների առաջացմանը: Այն ոգեշնչել է այնպիսի գրողների և արվեստագետների, ինչպիսիք են՝ [[Ռեյ Բրեդբերի|Ռեյ Բրեդբերին]], [[Ռոջեր Էբերթ|Ռոջեր Էբերթը]], Լեննի Քեյը (), [[Մայքլ Ջոն Մուրքոկ|Մայքլ Ջոն Մորքոկը]] և Թրինա Ռոբինսը (): Այն նաև ծնունդ է տվել է այնպիսի [[Սփին-օֆֆ|ճյուղավորումների]], ինչպիսիք են՝ կոմիքսների երկրպագուների համայնքը (), մեդիայի երկրպագուների համայնքը (), Ստեղծագործ անախրոնիզմի ընկերությունը (), [[Խաղ|խաղերի]] երկրպագուների համայնքը, և մարդակերպ կենդանիներով հետաքրքրված երգրպագուների համայնքը (), որոնք երբեմն միասին կոչվում են *«*fringe fandoms*»*:

Գիտաֆանտաստիկայի երկրպագուների համայնքը մշակել է իր սեփական ժարգոնը, որը հայտնի է որպես *«*fanspeak*»*՝*«1984»* վեպի *«*նորալեզվի*»* () համանմանությամբ: *«*Fanspeak*»*-ը կազմված է հապավումներից, հիբրիդային բառերից, ոչ հայտնի ներքին կատակներից, բառախաղերից, գիտաֆանտաստիկ վերպերից կամ ֆիլմերից առաջացած նորաբանություններից, ինչպես նաև հնամենի կամ լայնորեն տարածված անգլերեն բառերից, որոնք օգտագործվում են հատուկ՝ գիտաֆանտաստիկայի երկրպագուների համայնքին բնորոշ կամ հումորային իմաստներով: Որոշ *«*fanspeak*»* տերմիններ, օրինակ՝ *«*fanzine*»*, լայնորեն կիրառվում է անգլերեն լեզվում: Որոշ *«*fanspeak*»* տերմիններ վերաբերում են հենց երկրպագուներին.

* *'Աքթիֆան** (). երկրպագու, ով ակտիվորեն մասնակցում է երկրպագուների գործունեությանը, ինչպիսիք են՝  երկրպագուական ամսագրերի հրատարակումը կամ համագումարների կազմակերպումը: Մյուսը պասիֆանն է (), ով հետաքրքրություն է ցուցաբերում, բայց անմիջականորեն չի մասնակցում համայնքի գործունեությանը:
* **Բիգ նեյմ ֆան** (). երկրպագուների շրջանում հայտնի է դարձել իր ներդրումներով, օրինակ՝ ''«''Worldcon''»''-ի ղեկավարությամբ կամ ժանրի զարգացմանը նպաստելով:
* **Ֆաննի** (). երկրպագուների համայնքի վաղ շրջանում օգտագործվել է որպես ''«''fan''»'' բառի իգական համարժեք:
* **Ֆեն** (). երկրպագուների շրջանում օգտագործվել է որպես ''«''fan''»'' բառի հոգնակի թիվ` ''«''men''»''-ի համանունությամբ, որը ''«''man''»'' բառի հոգնակի թիվն է: Այն հանգեցրել է այլ ''«''fanspeak տերմինների առաջացմանը, ինչպիսիք են՝ ''«''աքթիֆեն''»'' (), ''«''պասիֆեն''»'' (), ''«''թրուֆեն''»'' (), և այլն:
* **Թրուֆան** (). շատ ակտիվ և նվիրված երկրպագու:

Գիտաֆանտաստիկայի երկրպագուների համայնքի որոշ ենթախմբեր հաճախ հայտնի են հավաքական տերմինով: Օրինակ՝

* **Թրեքիները** ()՝ ''[[Աստղային ճանապարհ]]'' [[Գիտական ֆանտաստիկա|գիտաֆանտաստիկ]] ֆիլմաշարի երկրպագուներն են: Ծագելով գիտաֆանտաստիկայի երկրպագուների համայնքի շրջանում՝ նրանք որոշ չափով օրինակ են ծառայել այլ գիտաֆանտաստիկ հեռուստաշոուների և [[Ֆանտաստիկ ֆիլմ|ֆիլմերի]] երկրպագուների համայնքի համար: Որոշ երկրպագուներ նախնտրում են, որ իրենց անվանեն ''«''Թրեքերներ''»'' (), քանի որ ''«''Թրեքիներ''»'' տերմինը նախկինում օգտագործվել է նսեմացուցիչ իմաստով, և նրանք ցանկանում են խուսափել դրա հետ նախկինում ասոցացվող խարանից: Սակայն ''«Աստղային ճանապարհի»'' տիերզերքի բազմաթիվ ''«''տարեց''»'' երկրպագուներ, հանդգնորեն ու հպարտորեն, իրենց և մյուս երկրպագուներին անվանում են ''«''Թրեքիներ''»,'' հակառակ՝ ''«''նոր սերնդի''»'' երկրպագուների կողմից օգտագործվող՝ ավելի նրբանկատ և մեղմ հնչող''«''Թրեքերներ''»'' տերմինին:
* **Հուվիանները** ()՝  [[BBC]]-ի''«[[Դոկտոր Ով]]»'' սերյալի երկրպագուներն են:

=== Սպորտ ===
[[Պատկեր:Fenerbahçe_SK_fans.jpg|մինի|''«''[[Ֆեներբահչե ՖԱ|Ֆեներբահչե]]''»'' ֆուտբոլային ակումբի երկրպագուների ընտանիք]]
Սպորտի երկրպագուն կարող է լինել որևէ մարզիկի, թիմի, սպորտաձևի կամ պարզապես բոլոր սորտաձևերի սիրահար։ Սպորտի երկրպագուները հաճախ այցելում են սպորտային միջոցառումներ [[Մարզադաշտ|մարզադաշտերում]], հավաքվում սպորտային բարերում, կամ պարզապես դիում են տանը՝ հեռուստատեսությամբ, ինչպես նաև հետևում են սպորտային նորություններին թերթերի, կայքերի և սոցիալական մեդիայի միջոցով։

Սպորտի երկրպագուների մտածելակերպը հաճախ այնպիսին է, որ նրանք խիստ մտահոգվում են իրենց ֆավորիտ խաղացողի կամ թիմի համար, կարծես իրենք են խաղում կամ մասնակցում տվյալ իրադարձությանը։ Այս վարքագիծը տարբեր կերպ է դրսևորվում՝ կախված վայրից: Մարզադաշտում կամ ասպարեզում, սպորտի երկրպագուները իրենց ուրախությունը որոշակի դեպքի, խաղացողի կամ թիմի համար արտահայտում են տարբեր կերպ՝ ծափահարելով, բռունցքները թափահարելով կամ խրախուսական բացականչություններ անելով՝ ուղղված դեպի խաղադաշտը կամ իրենց ֆավորիտ խաղացողի հասցեին: Նմանապես, դժգոհությունը երկրպագուների կողմից արտահայտվում է՝ սուլոցներով, անպարկեշտ հայհոյանքներով, իսկ երբեմն խաղադաշտի ուղղութամբ առարկաներ նետելով: Երկրպագուների այս տեսակի ագրեսիվ արձագանքը հաճախ անվանում են [[խուլիգանություն]]:
[[Պատկեր:Shea_Crowded.jpg|մինի|''«''Շիա''»'' մարզադաշտը լցված երկրպագուներով՝ ''«''Նյու Յորք Մեթս''»'' բեյսոլի ակումբի խաղի մեկնարկից առաջ 2008 թվականին։ Այդ տարի մարզադաշտն ուներ ամենաբարձր հաճախելիությունը Ազգային լիգայում (բեյսբոլ)՝ միջինում մեկ խաղի ընթացքում հավաքելով ավելի քան 53,000 երկրպագու։]]
Երբեմն ավելի թեթև և անվնաս առարկաներ են նետվում խաղադաշտ՝ որևէ նշանակալից պահ կամ մարզական նվաճում տոնելու համար: Սա հատկապես տարածված է հոկեյում, երբ տանատերերի թիմի խաղացողներից մեկը [[հեթ-տրիկ]] է ձևակերպում: Սպորտային միջոցառումների ժամանակ դժգոհության այլ, ավելի մեղմ ձևերից են հիասթափության հառաչանքները և լռությունը: Նման գործողությունները հաճախ նշանակում են, որ ֆավորիտ համարվող տանտերերի թիմը պարտվում է, իսկ հյուրընկալվող թիմը՝ գերազանցում:

Հյուսիսային Ամերիկայում չափազանց նվիրված երկրպագուներին հաճախ անվանում են ''«''սուպերերկրպագուներ''».'' երկրպագուներ, ովքեր կրում են արտառոց և ցուցամոլական հագուստ կամ հանդերձանք՝ իրենց նվիրվածությունը ցույց տալու համար: Իրենց անսասան սիրով և անսպառ աջակցությամբ հայտնի երկրպագուների խմբերը կոչվում են ''[[Կատաղություն|մոլեռանդ]] երկրպագուներ'' կամ ֆանատիկներ: Այս երկրպագուները, խաղի մեկնարկից մի քանի ժամ առաջ երեկույթներ անցկացնելու նպատակով, հաճախ հավաքվում են մարզադաշտի ավտոկայանտեղիում՝ մեքենաների բեռնախցիկների մոտ, որը հայտնի է որպես ''«''թեյլգեյթինգ''»'' ():
[[Պատկեր:Portugiesische_Fans_bei_der_Euro_2004.jpg|մինի|[[Պորտուգալիայի ֆուտբոլի ազգային հավաքական|Պորտուգալիայի ֆուտբոլի ազգային հավաքականի]] երկրպագուները 2004 թվականի [[Ֆուտբոլի Եվրոպայի առաջնություն 2004|Եվրոպայի առաջնությունում]]]]
Սպորտային [[Բար|բարերը]] այն վայրերն են, որտեղ սպորտի երկրպագուները հավաքվում են միասին՝ հեռուստացույցով որևէ սպորտային իրադարձություն դիտելու նպատակով, հաճախ ուտելիքի կամ ալկոհոլային խմիչքի շուրջ: Սպորտային բարերը հաճախ գովազդում են սպորտային իրադարձություններ՝ հույս ունենալով գրավել որոշակի խաղացողի կամ խմբի երկրպագուներին՝ միասին խաղեր դիտելու, երկրպագուների միջև կապերն ամրապնդելու և կռիվները կանխելու համար: Սա ստեղծում է միասնության զգացում, քանի որ ուրախության և դժգոհության բոլոր ճիչերը տեղի են ունենում համաժամանակ՝ գրեթե բոլոր երկրպագուների նմանատիպ զգացմունքների և արձագանքների պատճառով՝ պայմանավորված ֆավորիտ թիմի կամ մարզիկի հաջողությամբ կամ անհաջողությամբ: Սպորտային բարերի մշտական հաճախորդների՝ իրենց ֆավորիտ թիմի կամ մարզիկի նկատմամբ նվիրվածության և ուժգին արձագանքների, ինչպես նաև ալկոհոլի օգտագործման պատճառով, այնպիսի վարքագիծը, որը ուրիշ վայրերում կդիտվեր որպես անկարգ կամ չափազանց մոլեռանդ, սովորաբար ավելի տարածված է սպորտային բարերում: Սպորտային բարերում երկրպագուների կողմից ոգևորության կամ ծաղրանքի ինտենսիվությունը երբեմն կարող է լինել հավասար կամ նույնիսկ ավելի ուժեղ, քան հենց մարզադաշտում, հատկապես կարևոր խաղերի կամ հանդիպումների ժամանակ:

Տանը պորտի երկրպագուները կարող են ունենալ ավելի քիչ համախոհներ, սակայն ավելի շատ ազատություն: Հենց տանն է հաճախ տեղի ունենում ուրախության և վրդովմունքի ամենաբուռն դրսևորումները: Սեփական տանը երկրպագուի անվերահսկելի և երկարատև գոռոցները, լացը, կենցաղային իրերի կոտրումը և ուրախութան կամ հուսահատության դրսևորումները սովորաբար ավելի ընդունելի են համարվում, քան սպորտային բարում կամ մարզադաշտում, պարզապես այն պատճառով, որ հանրային վայրում վարքագծի նման ծայրահեղ դրսևորումը կարող է խանգարել մյուս երկրպագուներին, նույնիսկ եթե նրանք կիսում են նույն զգացմունքները, բայց ավելի քիչ ինտենսիվ ձևով: Տանը երկրպագուի արձագանքի վրա ամենաշատ ազդեցություն թողնող երկու գործոններն են՝ իր ֆավորիտ թիմի հաղթանակը կամ հաջող խաղ տեսնելու նրա ցանկության ուժգնությունը և այլ անձանց՝ հաճախ կնոջ, երեխաների կամ ընկերների ներկայությունը, որոնք կարող են ցուցաբերել պակաս խանդավառություն կամ ընդհանրապես հետաքրքրված չլինեն սպորտով: Սա կարող է զգալիորեն մեղմացնել երկրպագուի արձագանքը չափազանց դրական կամ բացասական պահերին՝ վեճ առաջացնելու, մտերիմներին վախեցնելու կամ նրանց հետ հարաբերությունները փչացնելու վախի պատճառով: Հաճախ սպորտի երկրպագուները իրենց տուն են հրավիրում նույնքան խանդավառությամբ լցված այլ երկրպագուների՝ սպորտային իրադարձությունը միասին դիտելու, իրենց ուրախությունը կամ դժգոհությունը ազատորեն արտահայտելու և այդ ընթացքում ընկերությունը ամրապնդելու նպատակով: Այս տեսակի սերտ հարաբերությունների ստեղծումը հաճախ տեղի է ունենում սպորտին նվիրված սոցիալական ցանցերի միջոցով:

== Երկրպագուների հոգեբանությունը և շարժառիթները ==
=== Սպորտ ===
[[Պատկեր:Fan_de_hockey_01.jpg|մինի|Հոկեյի երկրպագուի պատկեր]]
[[Պատկեր:2025-0120_Big_Nut.jpg|մինի|«Big Nut»-ը «Ohio State Buckeyes» թիմերի հայտնի երկրպագու է]]
Գործոնները, որոնք մղում են մարդուն դառնալու երկրպագու, մասնավորապես՝ սպորտի երկրպագու, ուսումնասիրվել են այնպիսի հոգեբանների և հաղորդակցության մասնագետների կողմից, ինչպիսին է Դեն Վանը՝ Մյուրեյի պետական համալսարանից, և Ադամ Էրնհարդտը՝ Յանգսթաունի պետական համալսարանից։

Նրանք մարդկանց երկրպագու դառնալը վերագրում են մի շարք գործոնների։ Գլխավորներից մեկը զվարճանքն է, քանի որ սպորտային իրադարձությունների դիտումը ժամանցի մի ձև է: Սպորտը նաև իրականությունից փախչելու () մի միջոց է, իսկ երկրպագու լինելը մարդուն պատրվակ է տալիս մի բանի վրա գոռալու համար, ինչը կյանքի այլ ոլորտներում կարող է սահմանափակ լինել: Երկրպագուների գործունեությունը մասնակիցների մոտ առաջացնում է էյֆորիայի և սթրեսի համադրություն (կապված իրենց ֆավորիտ թիմի պարտվելու հավանականության հետ), որի համար նրանք հորինել են ''«''էվսթրես''»'' () անվանումը: Երկրպագուները էյֆորիա (բարձր տրամադրություն) են ապրում այն պահերին, երբ խաղը լավ է ընթանում իրենց ֆավորիտ թիմի համար, և սթրես՝ երբ այն նրանց օգտին չի ընթանում: Այս երկու հույզերի համադրությունը առաջացնում է ինտենսիվ զգացմունքներ կամ անսովոր հաճույքի զգացողություն։

Որոշ երկրպագուների համար գրավիչ գործոն է հանդիսանում էսթետիկան: Նրանք գնահատում են խաղի ճշգրտությունն ու վարպետությունը, ինչպես նաև խաղացողների համակարգված շարժումները, որոնք մշակվել է նախապես՝ նախքան խաղը։ Ընտանեկան կապը որոշ երկրպագուների գործունեության պատճառներից մեկն է: Որոշ ընտանիքներ պարբերաբար հեռուստացույցով դիտում են սպորտային հաղորդումներ, ինչպես նաև՝ ամբողջ ընտանիքով գնում են սպորտային խաղեր դիտելու, ինչը նպաստում է ընտանիքի անդամների միջև [[Կապվածություն|կապվածության]] ամրապնդմանը: Նրանք, ովքեր ազգական չեն հանդիսանում, կարող են թիմին և երկրպագուների խմբին համարել իրենց ընտանիքը, ինչպես ասել է ''«''[[Արսենալ (ֆուտբոլային ակումբ, Լոնդոն)|Արսենալ]]''»'' ֆուտբոլային ակումբի երկրպագու՝ Մարիա Պետրին։ Սպորտային միջոցառումներին մասնակցելիս երկրպագուների մոտ առաջացնում է բարձր ինքնագնահատականի զգացում, երբ նրանք իրենց նույնացնում են թիմի հետ այն աստիճան, որ նրանց հաղթանակը համարում են իրենց անձնական ձեռքբերումը ( ինչպես երևում է՝ ''«''մենք հաղթեցինք''»'' արտահայտության մեջ)։ Երբ երկրպագուն ուժեղ կապվածություն է զգում իր ֆավորիտ թիմի հետ, ապա այնպես է արձագանքում, կարծես թիմի հաջողությունը իր անձնական հաջողությունն է, իսկ ձախողումը՝ իր անձնական ձախողումը։

=== Հավատարմություն ===
**Երկրպագուի հավատարմությունը** այն նվիրվածությունն է, որը նա զգում և արտահայտում է իր ֆանատիզմի օբյեկտի նկատմամբ: Այն կարող է լինել ուժեղ կամ թույլ:Սպորտի երկրպագուների հավատարմությունը բազմիցս ուսումնասիրվել և վերլուծվել է հոգեբանների կողմից:

Աղջիկ երկրպագուներն ու տղա երկրպագուները հաճախ իրենց երկրպագուների համայնքը համարում են ''«''իրենց ընտանիքը''»'' (տարբեր իմաստներով), և սովորաբար շատ հավատարիմ են նրանց:

[[Քեմբրիջի համալսարան|Քեմբրիջի համալսարանի]] [[Հոգեբան|հոգեբանների]] կողմից իրականացված ուսումնաասիրության համաձայն՝ որքան հաճախ երկրպագուները հրապարակայնորեն արտահայտեն իրենց հիացմունքը որևէ հայտնի անձի նկատմամբ, այնքան աոելի հավանական է, որ նրանց հավատը նրա նկատմամբ կմնա անփոփոխ, նույնիսկ՝ հիացմունքի արժանացած անձի կողմից կատարված ''«''բարոյական խախտումներից''»'' հետո։

=== «Ստեն''»'' երկրպագուներ ===
**Ստենը** որևէ հայտնի աստղի, հեռուստաշոուի, խմբի, երաժշտի, ֆիլմի կամ ֆիլմաշարի չափազանց խանդավառ երկրպագու է կամ աջակիցը: Նրա սիրո առարկան հաճախ կոչվում է ''«''bias''»'' կամ ''«''fave''»'' (չնայած այն հնացած տերմին է): ''«''Ստեն''»'' տերմինը առաջացել է Ամերիկացի ռեփեր [[Էմինեմ|Էմինեմի]]՝ 2000 թվականին թողարկված ''«''[[Stan]]''»'' երգից, որը պատմում է մոլեռանդ և հոգեկան անկայուն վիճակում գտնվող երկրպագուի մասին։ Այս բառը հաճախ օգտագործվում է՝ բնութագրելու այն արտիստների երկրպագուներին, որոնց [[Ֆանատիզմ|ֆանատիզմը]] նման է երգի հերոսի մոլուցքին: Երբեմն նշվում է, որ ''«''stan''»'' տերմինը առաջացել է ''«''stalker''»'' և ''«''fan''»'' բառերի լեզվական խառնուրդից, բայց դա երբեք չի հաստատվել: Նույնիսկ ''«''Stan Wars''»'' կամ ''«''stanipedia" անվամբ հարթակ է ստեղծվել՝ մրցակից երկրպագուների խմբերի միջև առցանց քննարկումներ և թեժ վիճաբանություններ անցկացնելու նպատակով: Ստենի կորեական համարժեքն է [[Սասեն|սասենը]]: Սթենների մշակույթը հաճախ քննադատվում է՝ թունավոր և պարասոցիալական լինելու պատճառով։

==== Օգտագործում ====
Որոշ արտիստների երկրպագուներ հայտնի են իրենց հատուկ անուններով, ինչպիսիք են՝ ''«''Arianators''»''՝  [[Արիանա Գրանդե|Արիանա Գրանդեի]] երկրպագուների համար, ''«''Directioner''»''՝ [[One Direction]]-ի երկրպագուների համար, ''«''Katycats''»''՝ [[Քեթի Փերրի|Քեթի Փերրիի]] երկրպագուների համար, և ''«''Swifties''»''՝ [[Թեյլոր Սվիֆթ|Թեյլոր Սվիֆթի]] երկրպագուների համար: Այնուամենայնիվ, որոշ արտիստների դեպքում չկան հատուկ անուններ. օրինակ՝ [[Քայլի Մինոուգ|Քայլի Մինոուգի]] երկրպագուներին պարզապես անվանում են ''«''Kylie Stans''»''։ Եթե նույնիսկ որոշ երկրպագուների համայնքներ ունեն իրենց հատուկ անունը, միևնույն է ''«''արտիստի ստեն''»'' ֆորմուլան դեռ կարող է կիրառվել։

Որոշ մականուններ լայնորեն տարածված են և օգտագործվում են ինչպես արտիստների երկրպագուների, այնպես էլ կողմնակի անձանց կողմից: Սակայն որոշ մականուններ, ինչպիսիք են՝ ''«''Kylie Stans''»''՝ [[Քայլի Մինոուգ|Քայլի Մինոուգի]] երկրպագուների համար, ''«''Madonna Fans''»''՝ [[Մադոննա|Մադոննայի]] երկրպագուների համար, ''«''Maroon 5 Stans''»''՝ [[Maroon 5]]-ի երկրպագուների համար, ''«''Nick Jonas Fans''»''՝ [[Նիք Ջոնաս|Նիք Ջոնասի]] երկրպագուների համար, գրեթե չեն օգտագործվում և սովորաբար հայտնվում են միայն [[սոցիալական մեդիա]] հարթակներում, օրինակ՝ Twitter-ում և [[Tumblr]]-ում։ ''«''Ստեն''»'' տերմինը նաև օգտագործվում է [[Քեյ փոփ|K-pop]]-ի երկրպագուներին բնութագրելու համար: Սակայն այն չպետք է շփոթել [[սասեն]]՝ չափազանց մոլեռանդ երկրպագուների հետ, ովքեր հետապնդում և երբեմն վնաս են հասցնում իրենց կուռքերին:

''«''Ստեն''»'' տերմինը ավելացվել է ''[[Օքսֆորդի անգլերեն բառարան|Օքսֆորդի անգլերեն բառարանում]]՝''  2017թվականին։

==== Հայտնի աստղերի արձագանքը ====
Հայտնի աստղերի մեծ մասը դրական է վերաբերվել իրենց ''«''Ստեն''»'' հետևորդներին: Հատկանշական է,որ Բրիտանացի երգչուհի և երգահան [[Ջեսսի Ջեյ|Ջեսսի Ջեյը]] իր սթենների մասին ասել է.''«''Նրանք աջակցում են ինձ, գնում են իմ ալբոմներն ու սինգլները, կանգնում են հյուրանոցների դիմաց, գալիս են համերգների, դաջվածքներ են անում իմ երգերի բառերով և կտրում են մազերը ինձ նման: Դու պետք է սիրես քո երկրպագուներին: Ահա թե ինչու եմ ես նրանց անվանում ''«''իմ սրտի զարկեր''»'', որովհետև առանց նրանց ես այստեղ չէի լինի''»'': 2012թվականին, երբ Ջեսսի Ջեյը կոտրեց իր ոտքը, մի սթեն կոտրեց նաև իր ոտքը՝ վնասվածքը նմանակելու համար: Հետո գտավ երգչուհու տան հասցեն և ուղարկեց ինքն իրեն պատճառած վնասվածքի լուսանկարը: Երգչուհին սարսափահար եղավ և որոշեց ուժեղացնել իր անվտանգությունը։

Երգչուհի-երգահան [[Լորդ|Լորդը]] այլ կարծիք ունի իր հետևորդներին մականուն տալու հարցում: Նա դեմ արտահայտվեց դրան՝ ասելով. ''«''Ինձ համար տհաճ է բոլորին մի տարորինակ և բառախաղային անվան տակ խմբավորել''»'' և հավելեց, որ երբեք անուն չի տա իր երկրպագուների բանակին։

== Գենդերային կարծրատիպեր ==
=== Սոցիալական գենդերային դերեր ===

==== Կանանց նկատմամբ խտրականություն ====
Կանայք, որպես կանոն, ''«''ավելի քիչ տարբերակներ և հնարավորություններ ունեն ժամանցի ընտրության հարցում, քան տղամարդիկ''»'', նրանց ներգրավվածությունը երկրպագուների համայնքերում սովորաբար նվաստացվում և մեկնաբանվում է որպես սեռական, հուզական կամ մարմնական փորձառություն, այլ ոչ թե մտավոր հետաքրքրություն։ Օրինակ՝ երաժշտության մեջ, կանայք ավելի շատ գերակշռում են,փոփ երաժշտության երկրպագուների համայնքներում, ինչը, ըստ Դիան Ռեյլթոնի առաջացնում է հուզական և ֆիզիկական արձագանք՝ ի տարբերություն՝ ''«''տղամարդկային''»'' ռոք երաժշտության, որը սահմանվում է որպես ''«''լուրջ''»'' երաժշտություն՝ կենտրոնացած քաղաքական, մշակութային և հոգեբանական ''«''իմաստով''»''քննարկումների վրա։ Այս պատճառով կանանց հազվադեպ է տրվում տարածք կամ արտահայտվելու հնարավորություն երաժշտության մտավոր ոլորտում: [[Ֆրենկ Զապպա|Ֆրենկ Զապպայի]] խոսքերով՝ ''«''տղամարդիկ գալիս են երաժշտություն լսելու, իսկ գրավիչ կանայք՝ սեռական հաճույքների համար''»'', ինչը ենթադրում է,որ կանանց ներգրավվածությունը եկրպագուական համայնքներում զուտ սեռական բնույթ է կրում, և որ նրանք անկարող են ցուցաբերել մտավոր կամ գեղարվեստական հետաքրքրություն երաժշտության նկատմամբ։ Կանայք, որոնց հաջողվում է դառնալ ''«''լուրջ''»'' երաժշտության աշխարհի մի մաս, հաճախ դասվում են ''«''գրուփի''»'' () կատեգորիային։ Շերիլ Քլայնի սահմանմաբ՝ ''«''գրուփին''»''՝<blockquote>Անձ է (սովորաբար կին), ով ''«''հետապնդում''»'' է ռոք աստղերին, ինչպես կասեր մայրս: Բայց ''«''գրուփի''»'' բառը նաև գրեթե որպես հոմանիշ է օգտագործվում՝ ''«''ռոք երաժշտության աղջիկ երկրպագու''»'', ''«''կին լրագրող''»'', և ''«''կին ռոք երաժիշտ''»'' արտահայտությունների համար. օգտագործվում է երաժշտության ոլորտում աշխատող, բայց իրականում ռոք երաժիշտ չհանդիսացող ցանկացած մեկին նկարագրելու համար. օգտագործվում է որպես համընդհանուր վիրավորանք և մեկի պրոֆեսիոնալիզմը կասկածի տակ դնելու միջոց. օգտագործվում է որպես սիրուն տերմին՝ ''«''հերոսի պաշտամունքի''»'' համար և որպես fan-ի փոխարինում։</blockquote>Այլ կերպ ասած, ''«''գրուփի''»'' տերմինը (երբեմն օգտագործվում է որպես fan-ի կամ fangirl-ի հոմանիշ) հաճախ օգտագործվում է երաժշտական համայնքում ներգրավված կանանց ամոթանք տալու համար, դրանով իսկ նրանց ներգրավվածությունը սահմանափակելու համար, այն վերագրելով՝  խմբի այլ անդամների հետ սեռական հարաբերություններին կամ տղամարդ ռոք աստղերին երկրպագելուն: Այս տենդենցը նկատվում է նաև այլ երկրպագուների համայնքներում: Օրինակ՝ կոմիքսների երկրպագուների համանքներում կանայք հաճախ պատկերվում են որպես ''«''կեղծ [[Գիք (մարդ)|գիք]] աղջիկներ''»'' (), որոնք իբր հետաքրքրված են կոմիքսներով՝ միայն տղաներին տպավորելու կամ այնտեղ պատկերված գրավիչ տղամարդկանց դիտելու համար։ Սպորտի երկրպագուների համայնքներում կանայք հաճախ անհարմար են զգում ուղիղ եթերով հեռարձակվող սպորտային միջոցառումների ժամանակ՝ տղամարդ հանդիսատեսի կողմից դրսևորվող բացահայտ սեքսիզմի և ագրեսիվ առնականության պատճառով, և այնուհետև պիտակավորվում որպես ''«''անվավեր''»'' երկրպագուներ՝ հեռուստացույցով սպորտային խաղեր դիտելու համար: Հոկեյում, կին երկրպագուներին հաճախ անվանում են ''«''Puck Bunnies''»'', որի սահմանումն է՝<blockquote>Մարդ, ով անընդհատ գտնվում է խաղացողների շուրջ՝ հույս ունենալով ինքնագիր կամ լուսանկար ստանալ, արագ մեկ պինտ գարեջուր խմել կամ արենայի հետևում գաղտնի սիրային կապ ունենալ իր նախնտրած խաղացողի (կամ նույնիսկ մարզչի) հետ: Եկեք խոստովանենք, որ նույնիսկ ջրի շշեր բերողը շանս ունի։</blockquote>Կին երկրպագուների նկատմամբ նման խտրականությունը երբեմն կարող է բռնի բնույթ կրել՝ ''«''իսկությունը''»''  վերահսկելու նպատակով։ Վերջերս՝ ''«''GamerGate''»'' անունով հայտնի դարձած իրադարձությունները նման հարձակումների վառ օրինակն են, երբ խաղային ինդուստրիայում աշխատող բազմաթիվ կանայք սեռական ոտնձգությունների և սպառնալիքների զոհը դարձան, իսկ ոմանք նույնիսկ ստիպված եղան լքել իրենց տները՝ ֆիզիկական հարձակման վախից ելնելով։

Աղջիկ երկրպագուների ''«''[[Հիստերիա|հիստերիան]]''»'' (որը հաճախ կարծրատիպորեն վերագրվում է կանանց) նկարագրվում է որպես սեռական խանգարման արդյունք։ Թեև ենթադրվում է, որ կանայք որոշ համանքներում ներգրավվում են՝ ֆիզիկական կամ սեռական հետաքրքրության պատճառներով, միաժամանակ նրանց ներգրավվածությունը բացասաբար է ընկալվում և վերագրվում է հորմոնալ փոփոխություններին:

Երկրպագության նման դրսևորումները հասարակության կողմից ընդունելի են համարվում միայն դեռահասների կամ դաշտանադադարի շրջանում գտնվող կանանց համա, և երկու դեպքում էլ ''«''հորմոնալ խանգարումների այս երկու շրջաննները''»'' բացատրվում են իռացիոնալ ու բացահայտ սեռական վարքագծով։ Օրինակ՝ Շերիլ Քլայնը իր  ''«''Essays from Bitch: The Women's Rock Newsletter with Bite''»'' վերնագրով տեքստում քննարկում է, թե ինչպես պետք է կանայք թաքցնեն իրենց հետաքրքրությունները՝ դեռահասության շրջանն անցնելուց հետո։ Իր իսկ բառերով՝ ''«Հ''ասունության նշան է վերցնել մեծ սիրով հավաքած բոլոր պաստառները, լուսանկարները, ամսագրերը, ալբոմները և ոչ պաշտոնական կենսագրությունները և խցկել պահարանի խորքը''»''։

Աղջիկ երկրպագուների վարքագծի այս հակասական նկարագրությունները բխում են այն համոզմունքից, որ կանայք չպետք է արտահայտեն նման սեռական ֆանտազիաներ, եթե դրանց վրա չեն ազդում հորմոնալ խանգարումները, մինչդեռ տղամարդկանց դեպքում սեռականությունը նորմալ է՝ անկախ տարիքից։ Ինչպես ամփոփում է Շերիլ Քլայնը՝<blockquote>''«''Տղամարդու համար ավելի հեշտ է հանդուրժել դեռահաս աղջիկների սիրահարվածությունները, քան օբյեկտիվ լինել այն կնոջ սեռական ֆանտազիաների հարցում, ում սիրում է, և դա այն դեպքում, երբ այդ ֆանտազիաները ուրիշի հետ են կապված: Եվ նույն տղամարդը, ով ''«Penthouse»'' ամսագիրը թողնում է լոգարանում, կբղավի. ''«''Իմ սիրած ոչ մի կին չի կախելու [[Փրինս|Փրինսի]] կիսամերկ պաստառը հյուրասենյակի պահարանի ներսում, որտեղ այն միևնույն է ոչ ոք չի տեսնի: […] Մինչև այն տարիքին հասնելը, երբ բոլորը քեզ միևնույն է խելագար կհամարեն, ինչու՞ չխոստովանել, որ ուժեղ ցանկություն ունես մատներդ անցկացնել Ուիլի Նելսոնի բեղերի միջով''»''։</blockquote>

==== Տղամարդկանց նկատմամբ խտրականություն ====
Ինչպես նշել է Ջեքսոն Կացը՝ ''«Tough Guise 2»'' վավերագրական ֆիլմում, տղաներին վաղ տարիքից սովորեցնում են, որ ''«''իսկական տղամարդ''»'' լինելու համար պետք է լինեն ամուր և ցույց չտան իրենց զգացմունքները։<blockquote>[Տղամարդիկ] չեն կարող որևէ զգացմունք ցույց տալ, բացի զայրույթից: Մենք չենք կարող չափից շատ մտածել կամ չափազանց ինտելեկտուալ երևալ: Մենք չենք կարող նահանջել, երբ ինչ-որ մեկը անհարգալից վերաբերմունք է ցուցաբերում: Մենք պետք է ցույց տանք, որ բավականաչափ ուժեղ ենք ֆիզիկական ցաո պատճառելու և մեր հերթին ցավին դիմանալու համար: Մեզանից ակնկալվում է սեռական ագրեսիա ցուցաբերել կանաց նկատամբ: Իսկ հետո մեզ սովորեցնում են, որ եթե դուրս գանք այս շրջանակից, մեզ կաորղ են ընկալել որպես փափուկ, թույլ, կանացի կամ համասեռամոլ։</blockquote>Ավելի ուշ նա բացատրում է.<blockquote>Այնպիսի որակներ, ինչպիսիք են՝ կարեկցանքը, հոգատարությունը, համակրանքը, մտավոր հետաքրքրասիրությունը, վախը, խոցելիությունը, նույնիսկ սերը՝ մարդկային հիմնական որակներ են, որոնք բնորոշ են տղաներին նույնքան, որքան աղջիկներին, սակայն համակարգած կերպով ճնշվում են սեքսիստական և հոմոֆոբ մշակույթի կողմից, որը այդ որակները պիտակավորում է որպես ''«''ոչ տղամարդկային''»'', ''«''աղջկական''»'', ''«''կանացի''»'' կամ ''«''գեյ''»'', և սովորեցնում է տղաներին խուսափել դրանից ամեն գնով: Եվ, ամենակարևորը, նրանց ներշնչում են, որ իսկական տղամարդիկ բռնության են դիմում ոչ թե որպես վերջին միջոց, այլ որպես՝ վեճերը լուծելու, հարգանք վաստակելու և իրենց հեղինակությունը ամրապնդելու հիմնական միջոց։</blockquote>Այս ֆիլմին նախորդող՝ ''«Tough Guise»'' վավերագրական ֆիլմում Կացը նաև անդրադառնում է տղամարդկանց մարմնի պատկերացման խնդրին՝ օգտագործելով այնպիսի ֆիլմեր, ինչպիսիք են՝ ''«[[Տերմինատոր]]»'' և''«[[Ռեմբո|Ռեմբոն]]»'', ինչպես նաև՝ գործողության ֆիգուրներ (), օրինակ՝ ''«''G.I. Joe''»''-ն, որպեսզի ցույց տա, թե ինչպես է ''«''իսկական տղամարդը''»'' ներկայացվում որպես հսկա, ուժեղ և մկանուտ։
[[Պատկեր:A_man_with_a_Madonna_tattoo.jpg|մինի|Տղամարդը՝ մեջքին [[Մադոննա|Մադոննայի]] պատկերով դաջվածքով, հրում է իր ''«''Մադոննա''»'' պիտակով հեծանիվը։ Նրա ուսին կա ''«''possibly maybe''»'' բառերով դաջվածք,որը [[Բյորկ|Բյորկի]] երգի վերնագիրն է։]]
Տղա երկրպագուների պատկերումները, ըստ սահմանման, չեն համապատասխանում ''«''իսկական տղամարդու''»'' այս ձևաչափին, բացառությամբ՝ սպորտի երկրպագուների: Կոմիքսների երկրպագուների վերաբերյալ իրականացված ուսումնասիրության մեջ Ջերարդ Ջոնսը կոմիքսների տղա երկրպագուներին նկարագրել է որպես ''«''ցածրահասակ, անհանգիստ, ինքնամփոփ և մահու չափ հակառակ սեռից վախեցող''»''։ Սա Կացի նկարագրած ''«''իսկական տղամարդու''»'' կերպարի լրիվ հակառակն է: Ըստ Նոա Բերլովսկու՝ նրանց հետաքրքրությունները նույնպես կարող են դիտվել որպես շեղում՝ ընդունված գենդերային դերերից, օրինակ՝ ''«Dungeons & Dragons»'' խաղալը ֆուտբոլի փոխարեն։ Ավանդական տղամարդկային որակների բացակայությունը հաճախ հանգեցնում է՝ հասակակիցների, ծնողների, մարզիչների կամ ավելի մեծ տղամարդու [[Օրինակելի կերպար|օրինակելի կերպարի]] կողմից ծաղրի՝ տղամարդության այս պատկերացումներին  չհամապատասխանելու համար։ Նման վերաբերմունքի վառ օրինակ է ''«[[Մեծ պայթյունի տեսությունը]]»'' սիթքոմը, որի ամբողջ ընթացքում սերիալի չորս գլխավոր հերոսները, որոնք պատկերված են որպես ''«''ինքնամփոփ և գիտությամբ տարված երկրպագուներ''»'' (), բազմիցս նվաստացվում են ավելի մեծ ''«''իսկական տղամարդկանց''»'' կողմից: Օրինակ՝ [[Պիլոտային սերիա|պիլոտային սերիայում]] 2 գլխավոր հերոսների՝ Լեոնարդի և Շելդոնի տաբատները խլում է գլխավոր հերոսուհու նախկին ընկերը, ով ներկայացված է որպես խոշոր, ուժեղ, կոպիտ, համարձակ և կանաց կողմից սիրված։

Ավելին, տղա երկրպագուները նույնպես բախվում են գենդերային խտրականության՝ իրենց երկրպագուական հետաքրքրությունների հետ կապված: Օրինակ՝ Բրոնիները՝ երիտասարդ տղամարդկանց խումբ, որը տարված է ''«[[Իմ փոքրիկ պոնի։ Ընկերությունը հրաշք է|Իմ փոքրիկ պոնի: Ընկերությունը հրաշք է]]»'' անիմացիոն հեռուստասերիալով, որը սովորաբար նախատեսված է փոքր աղջիկների համար, հաճախ ծաղրի թիրախ են դառնում: Նրանց հետաքրքրությունը ''«''կանացի''»'' մեդիա արտադրանքի նկատմաբ կարող է առաջացնել ուժեղ ամոթի զգացում, ինչի հետևանքով շատերը դառնում են ''«''գաղտնի Բրոնի''»''՝ և այն վայելում թաքուն՝ քննադատությունից վախենալով։

=== Երկրպագուհի ===
Անգլերենում ''«''fangirl''»'' տերմինը սովորաբար նշանակում է երիտասարդ աղջիկ երկրպագու****։ Այն հաճախ օգտագործվում է բացասական կամ վիրավորական իմաստով՝ բնութագրելու այն երկրպագուներին, ովքեր վատ համբավ են տալիս են ''«''սովորական''»'' երկրպագուներին: Իրականում ''«''fangirling''»'' տերմինն օգտագործվում է՝ նկարագրելու նրանց, ովքեր հետևում են որևէ երկրպագուների համայնքին այնքան մոլեգնորեն, որ դա խանգարում է իրենց առորյա կյանքին: ''«''Իսկական''»'' և ''«''կեղծ''»'' երկրպագուների միջև տարբերություն դնելու այս տենդենցը տարածված է երկրպագուների համայնքների շրջանում, և սերտորեն կապված է գենդերային խտրականության և կնատյաց վերաբերմունքի հետ։ Սակայն, մյուս կողմից, որոշ աղջիկ երկրպագուներ հպարտությամբ են ընդունել այս պիտակը՝ այն համարելով ավելի շուտ գովասանք, քան վիրավորանք:

==== Անհասունությունը աղջիկ երկրպագուների մոտ ====
Ինչ վերաբերում է երկրպագուների համայնքներում իրենց ներգրավվածությանը, աղջիկ երկրպագուները սովորաբար ներկայացվում են ինքնակառավարումը կորցնելիս, ուշաթափվելիս, հեծկլտալիս և ամբոխով մեկի հետևից սլանալիս։ Օրինակ՝ ''«''Բիթլմանիա''»'' երևույթը բնութագրելիս երկրպագուների գործունեությունը նկարագրվում է հետևյալ կերպ.<blockquote>''«''Բիթլզի''»'' հետ շփման պատշաճ արձագանքը, օրինակ՝ նույն հանդիսասրահում կամ փողոցին մոտ գտնվելիս, անվերահսկելիորեն հեծկլտալն էր՝ գոռալով. ''«''Ես հիմա կմեռնեմ, ես հիմա կմեռնեմ''»'' , կամ, ավելի լավատեսորեն ասած, սիրելի ''«''Բիթլի''»'' անունը գոռալը, մինչև ուշաթափվելը կամ կոկորդի բորբոքումը: Աղջիկները տակը թացեցին, ուշաթափվեցին, կամ պարզապես վայր ընկան՝ հուզական լարվածությունից։</blockquote>Ավելին, Բիթլմանիայի և Բիթլզի խեալագար եկրպագուհիների վարքաքագիծը քննարկելիս՝ Բարբարա էրենրայխը, Էլիզաբեթ Հայսը և Գլորիա Ջեյքոպսը նշում են, որ այդ ժամանակ հիվանդություն համարվողի միակ բուժումը տարիքն էր, և ինչպես ''«''Ֆրենկ Սինատրայի համար գոռացող երկրպագուհիները''»'', այնպես էլ Բիթլզի երկրպագուհիները կմեծանան և կդառնան ''«''պատասխանատու և հավասարակաշռված''»'' անհատներ:

=== Տղա երկրպագու ===
[[Պատկեր:Union_Berlin_Fan.JPG|մինի|''«''Յունիոն Բերլին''»'' ֆուտբոլային ակումբի երիտասարդ երկրպագու]]
Տղա երկրպագուները հաճախ ներկայացվում են որպես ''«''զայրացած ներդեր''»'', ովքեր գերագրեսիվ, վիրավորող և իրենց մոլուցքի օբյեկտի նկատմամբ խիստ պաշտպանական են, կամ որպես [[Գիք (մարդ)|գիքերի]] նման ակնոցավոր և մոլեռանդ երկրպագուներ: ''«***[[Ներդ]]***»'' տերմինը, որը սահմանվում է որպես ''«''անկարևոր, հիմար, կամ դժվարահաղորդ անձ. նա, ով անհետաքրքիր է կամ չափազանց ուսումնասեր, նա, ով մոլեգին նվիրվածություն է ցուցաբերում՝ ոչ նորաձև կամ խիստ տեխնիկական հետաքրքրությունների նկատմամբ''»'', ինչպես նաև ''«***[[Գիք (մարդ)|գիք]]**'»* տերմինը, որը սահմանվում է որպես *«*անձ, ով համարվում է հիմար, նյարդայնացնող, անկարևոր. չափազանց աշխատասեր և անհաղորդասեր ուսանող, ցանկացած անմարդամոտ մարդ, ով մոլեգնորեն նվիրված է որոշակի զբաղմունքի*»* հաճախ օգտագործվում են կարծրատիպային տղա երկրպագուներին նկարագրելու համար: Ինչ վերաբերում է նրանց հետաքրքրություններին, դրանք սովորաբար կապված են կոմիքսների, համակարգչային խաղերի, գիտաֆանտաստիկ ֆիլմերի կամ հեռուստաշոուների, ինչպես նաև տեխնոլոգիաների (օրինակ՝ համակարգիչների կամ սմարթֆոնների ապրանքանիշներ) հետ։

Բացառություն է համարվում սպորտի երկրպագուն, ումից ակնկավում է, որ նա պետք է լինի բացահայտ սեքսուալ և ագրեսիվ։ Այս պատկերումը հաճախ կարելի է տեսնել սպորտային միջոցառումների ժամանակ, որը երկրպագուներին օրինական տարածք է տալիս գերտղամարդկային ձևով վարվելու համար։ Ուիլյամսի խոսքերով՝ *«*Շատերն (տղամարդիկ) են ցանկանում լինել բացահայտ սեքսիստ կամ ռասիստ: Նրանք պետք է ունենան սեռականության այս չափազանցված զգացումը՝ պաշտպանվելու հնարավոր մեղադրանքներից, որ իրենք իսկական տղամարդիկ չեն*»*։

#### Անհասունությունը տղա երկրպագուների մոտ
Տղա երկրպագուները հաճախ դրսևորում են պոռթկուն, ագրեսիվ և անարգալից վարքագիծ՝ իրենց հիացմունքի օբյեկտը պաշտպանելիս: Օրինակ՝ սմարթֆոնների երկրպագուները հաճախ բանավոր կերպով հարձակվում են ցանկացած մարդու վրա, ով թեկուզ փոքր-ինչ վիրավորական բան է ասում իրենց ընտրած տեխնոլոգիական արտադրանքի մասին, հատկապես առցանց անանուն հարթակներում։

## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն
* 
* Tucker, Bob. *The Neo-Fan's Guide To Science Fiction Fandom*. 8th Edition, 1996. KaCSFFS Press. No ISBN listed.
* Fuschillo, Gregorio (2020). Fans, fandoms, or fanaticism?. Journal of Consumer Culture, 20(3), 347–365.

## Արտաքին հղումներ
* Merriam-Webster: fan
* Oxford Dictionary: fan
* Notes on fandom 

Կատեգորիա:Ժամանց
Կատեգորիա:Հանրամատչելի մշակույթ
Կատեգորիա:Հոբբի
Կատեգորիա:Սպորտ
Կատեգորիա:Փոփ երաժշտություն