Բնական ստրկություն

**Բնական ստրկություն** (), նաև **Արիստոտելյան ստրկություն**, փաստարկ, որը շարադրվել է Արիստոտելի «Քաղաքականություն» աշխատության մեջ՝ համաձայն որի՝ որոշ մարդիկ ստրուկ են ըստ բնության, մինչդեռ մյուսները ստրուկ են միայն ըստ օրենքի կամ պայմանականության։

## Արիստոտելի մտքերը ստրկության մասին
Իր «Քաղաքականություն» աշխատության մեջ Արիստոտելը բնական ստրուկին նկարագրել է որպես «մարդկային էակ, որն ըստ բնության իր սեփականը չէ, այլ ուրիշինն է»։ Նա շարունակել է՝ պարզաբանելով, որ «նա ուրիշինն է, երբ, լինելով մարդ, դառնում է սեփականություն, իսկ սեփականությունը իր տիրոջից անջատ գործողության գործիք է»։ Դրանից ելնելով՝ Արիստոտելը բնական ստրկությունը սահմանել է երկու փուլով։ Առաջինը բնական ստրուկի գոյությունն ու բնութագրերն են, իսկ երկրորդը՝ բնական ստրուկը հասարակության մեջ և իր տիրոջ հետ փոխգործակցության մեջ։ Ըստ Արիստոտելի՝ բնական ստրուկների հիմնական հատկանիշները ներառում են սեփականություն հանդիսանալը, գործողությունների համար գործիք լինելը և ուրիշներին պատկանելը։

«Քաղաքականություն» աշխատության առաջին գրքում Արիստոտելը քննարկել է այն հարցերը, թե արդյոք ստրկությունը կարող է բնական լինել, թե ոչ, և արդյոք ավելի լավ է, որ որոշ մարդիկ ստրուկ լինեն։ Նա եզրակացրել է, որ.Նրանք, ովքեր այնքան են տարբերվում մյուս մարդկանցից, որքան հոգին՝ մարմնից, կամ մարդը՝ գազանից (և նրանք այս վիճակում են, եթե նրանց հիմնական գործունեությունը մարմնի օգտագործումն է, և դա լավագույնն է, ինչ կարող են անել), ըստ բնության ստրուկներ են։ Նրանց համար ավելի լավ է ենթարկվել այս տեսակի իշխանությանը, եթե նույն տրամաբանությունը կիրառելի է նաև այլ դեպքերում։Արիստոտելը պնդել է, որ ձեռնտու չէ ստրկության մեջ պահել նրան, ով բնական ստրուկ չէ՝ հավաստիացնելով, որ նման վիճակը պահպանվում է միայն ուժով և հանգեցնում է թշնամության։

Արիստոտելի աշխատանքը վերջին տարիներին բազմաթիվ հակասությունների և քննադատությունների է արժանացել։ Ըստ Դարել Դոբսի՝ գոյություն ունի «ընդհանուր համաձայնություն, որ Արիստոտելի ստրկության մասին հաշվարկը լի է անհամապատասխանություններով և անհամաձայնություններով»։ Այլ գիտնականներ պնդել են, որ բնական ստրկության վիճակը, ի վերջո, փոփոխելի է, քանի որ Արիստոտելի բնության ընկալումը նույնպես փոփոխելի է։

## Ազդեցություն
Ստոիկյան փիլիսոփայությունը, ինչպես արտահայտված է Սենեկայի 47-րդ նամակում և այլուր, չի համաձայնել արիստոտելյան բնական ստրկության գաղափարի հետ։

16-րդ դարում, երբ սկսվել է Ամերիկայի գաղութացումը, բնիկ ժողովուրդների ստրկացման շուրջ բանավեճն ակտիվացել է։ Շատ գաղութարարներ աջակցել են ստրկացմանը և զգալի ջանքեր են գործադրել այն բարոյապես արդարացնելու համար։ Բարտոլոմե դե լաս Կասասը կողմ է եղել բնիկ ժողովուրդներին խաղաղ ճանապարհով քրիստոնեություն դարձի բերելուն՝ առանց նրանց ստրկացնելու։ Լաս Կասասը բողոքել է իսպանացիների կողմից բնիկների նկատմամբ կիրառվող վերաբերմունքի դեմ, և 1520 թվականին նրան թույլ են տվել հանդիպել Սրբազան Հռոմեական կայսր Կառլոս V-ի (Իսպանիայի Կառլոս I) հետ։ Նա խնդրել է, որ բնիկներին քրիստոնյա դարձնեն խաղաղ ճանապարհով։

1550 թվականի ապրիլին Լաս Կասասը և Խուան Գինես դե Սեպուլվեդան հանդիպել են Իսպանիայում՝ բանավիճելու բնիկ ամերիկացիների ստրկացման հիմնավորման և դրա բարոյականության շուրջ՝ հիմնվելով Արիստոտելի բնական ստրկության գաղափարի վրա։ Սեպուլվեդան պաշտպանել է Նոր Աշխարհի գաղութարարների դիրքորոշումը՝ պնդելով, որ ամերինդացիները «բնական ստրուկներ» են։ Լաս Կասասը հակադարձել է, որ Արիստոտելի՝ «բարբարոսի» և բնական ստրուկի սահմանումը չի վերաբերել հնդկացիներին, ովքեր լիովին ունակ են եղել բանական մտածելու և պետք է դեպի քրիստոնեություն բերվեին առանց ուժի կամ հարկադրանքի։ Սեպուլվեդան փաստարկել է, որ բնիկների ստրկացումը պատերազմի արդյունք է. «գերադասը» գերիշխել է «ստորադասին», և իսպանացիները լիակատար իրավունք են ունեցել այդպես վարվելու։

## Տես նաև
* Բնական իրավունք
* Ստրկություն

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Արիստոտել
Կատեգորիա:Ստրկություն