open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Ալիմ Ղասիմով

** Ալիմ Ղասիմով**, ամբողջական անուն՝ * Ալիմ Համզա օղլի Ղասիմով* (, (), Ադրբեջանի Հանրապետության ժողովրդական արտիստ (1991):

## Կենսագրություն
Ալիմ Ղասիմովը ծնվել է 1957 թվականի օգոստոսի 14-ին Շամախու շրջանում։  Կրթություն է ստացել Ասեֆ Զեյնալլու անվան երաժշտական դպրոցում 1978-1982 թվականներին։ Իսկ հետո 1983-1989 թվականներին Ադրբեջանի Պետական Մշակույթի և Արվեստի ինստիտուտում սովորել է մուղամ։

## Ստեղծագործություն
* Երգչի առաջին կատարումը տեղի ունեցավ 1979 թվականին ադրբեջանական հեռուստատեսությամբ։
* 1980 թվականին նա Մոսկվայում անցկացված XXII ամառային օլիմպիական խաղերի մասնակից էր։
* 1982 թվականին Առաջին հանրապետական մուղամ մրցույթի հաղթող էր։
* Նա միացել է Երաժշտության միջազգային սիմպոզիումին, որը տեղի է ունեցել Սամարղանդում 1983 թվականին։
* 1989 թվականին Ալիմ Կասըմովը ճամփորդել է համերգներով ու հյուրախաղերով՝ Մոսկվա, Փարիզ, Քյոլն, Ստրասբուրգ, Բեռլին, Ժնև, Ամստերդամ և մասնակցել է փառատոներին։
* 2009 թվականին Ալիմ Գասիմովը ԱՄՆ-ի Ջորջթաուն կողմից անցկացված մրցույթում 4 ադրբեջանցիներից մեկն էր միջև աշխարհի 500 ամենաազդեցիկ մուսուլմանների։

## Պարգևներ և կոչումներ
* 1988 -  Միջազգային երաժշտական փառատոնը- 1-ին մրցանակ, Սամարղանդ
* 1988 -  Ադրբեջանական ԽՍՀ-ի վաստակավոր արտիստ
* 1989 -  Երաժշտական մեդալ, Բոն
* 1991 -  Ադրբեջանի Հանրապետության ժողովրդական արտիստ
* 1993 -  Երաժշտական մեդալ, Փարիզ
* 1994 -  Երաժշտական մեդալ, Հյուստոն
* 1997 -  «Հումայ» միցանակը
* 1999 -  ՅՈՒՆԵՍԿՕ Միջազգային երաժշտական մրցանակը
* 1999 -  Երաժշտական մեդալ
* 2000 -  «Ֆոնոկրաֆական քննադատների դիպլոմը»
* 2001 -  «Արևելյան երաժշտություն» Միջազգային Երաժշտական Փառատոն, Սամարղանդ
* 2008 -  Օրդեն «Փառք»
* 2014 -  «Ոսկյա Չինարը» Միջազգային մրցանակ
* 2017 -  Պատվի օրդեն

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Ադրբեջանի ժողովրդական արտիստներ
Կատեգորիա:Ադրբեջանցի երգիչներ
Լերմոնտովի թանգարան (Պարաբոչ)

**Մ. Յու. Լերմոնտովի գրական թանգարան** (), գրական թանգարան Պարաբոչ գյուղում՝ նվիրված բանաստեղծի կյանքին և Չեչնիայում եղած տարիներին, հիմնադրվել է 2006 թվականին։

1818 թվականին Ելիզավետա Ալեքսեևնա Արսենևան իր թոռան՝ Միխայիլ Լերմոնտովի հետ եկել իր այրի քրոջ Ակիմա Խաստատովա Եկատերինա Ալեքսեևնայի մոտ։ Խաստատովայի գույքը գտնվում է Պարաբոչ գյուղում (ըստ մեկ այլ տարբերակով՝ Պարաբոչ գյուղում եղել է կալվածատեր Կալուստովայի սեփականությունը)։ Այդ կալվածքում անցկացրած ժամանակը, նշանակալի հետք է թողել բանաստեղծի կյանքում։
Այնտեղ նա ծանոթացել է գրեբենյան կազակների, չեչենների, կումիկների կյանքին, սովորույթներին և մշակույթին։ Խաստատովների կալվածքում տարբեր ժամանակներում եղել են Ալեքսանդր Դյուման, Լև Տոլստոյ, ադմիրալ Ի. Դ. Պոտանինը, տիեզերագնաց Վլադիմիր Կոմարովը և այլք։ Մ. Յու. Լերմոնտովի ծննդյան 150-ամյակին՝ 1964 թվականին Խաստատովների տուն-դաստակերտում դրեցին հուշատախտակ, որ նա այդտեղ եղել է 1818, 1837 և 1840 թվականներին։ 1987 թվականի օգոստոսի 11-ին Խաստատովների նախկին կալվածքը Չեչենա-Ինգուշական ԻԽՍՀ նախարարների խորհրդի որոշմամբ հայտարարվեց պատումության և մշակույթի հուշարձան։

2004 թվականի հոկտեմբերի 8-ին Չեչնիայի Հանրապետության մշակույթի նախարարությունը Խաստատովների նախկին կալվածքի հիմքի տունը դարձրեց Մ. Յու. Լերմոնտովի գրական թանգարան:Թանգարանի պաշտոնական բացումը տեղի է ունեցել 2006 թվականի հունիսի 3-ին։ Թանգարանը համարվում է Չեչնիայի Հանրապետության Ազգային թանգարանի մասնաճյուղ։

## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն
* 

## Արտաքին հղումներ
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 

Կատեգորիա:2006 հիմնադրումներ Ռուսաստանում
Կատեգորիա:2006 հիմնադրված թանգարաններ
Կատեգորիա:Գրական թանգարաններ
Կատեգորիա:Միխայիլ Լերմոնտով
Կատեգորիա:Ռուսաստանի մշակութային ժառանգության օբյեկտներ
Ինտերնետ դիտարկիչների ժամանակացույց

Նախքան ինտերնետ դիտարկիչների ի հայտ գալը գոյություն ունեին մի շարք այլ տեխնոլոգիաներ և համակարգեր, որոնք դիտարկիչի դեր էին տանում։
Սա ինտերնետ դիտարկիչների ժամանակացույցն է  1990-ականներից մինչև մեր օրեր։

## Ժամանակացույց
### 1990-ականներ
Հետևյալ աղյուսակում ժամանակագրում է 1990-ական թվականների առավել հայտնի  ինտերնետ դիտարկիչները։

### 2000-ականներ
Հետևյալ աղյուսակում ժամանակագրում է 2000-ական թվականների առավել հայտնի  ինտերնետ դիտարկիչները։

### 2010-ականներ
Հետևյալ աղյուսակում ժամանակագրում է 2010-ական թվականների առավել հայտնի  ինտերնետ դիտարկիչները։

* * Սկզբնական թողարկում
* † Ոչ մի հետագա թողարկում չի նախատեսվում

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Fresh-browsers.com ցուցադրում է  խոշորագույն ինտերնետ դիտարկիչների պատմությունը 
* Google Chrome-ի թիմ The Evolution of the Web 

Կատեգորիա:Համացանց
Կատեգորիա:1990-ականներ
Վինի Թուխը և Վագրը

**Վինի Թուխը և Վագրը, ** մուլտիպիկացիոն ֆիլմ, հիմնված Վինի Թուխի մասին գրքերի վրա, գրված Ալան Ալեքսանդր Միլնի կողմից։ Այս մուլտֆիլմը երրորդ կարճամետրաժ ֆիլմն է Վինի Թուխի մասին, Ուոլթ Դիսնեյ ընկերություն թողարկմամբ։ 1975 թվականին նոմինացվելէ է «Օսկար»-ի  «Լավագույն անիմացիոն կարճամետրաժ ֆիլմ» անվանակարգում։

## Սյուժե
Թուխը գալիս է իր մտորումների վայրը։ Այստեղ նրա վրա է հարձակվում Վագրը, որն այնուհետև հարձակվում է Նապաստակի և Խոզուկի վրա։ Սա դառնում է նապաստակի վերջին կաթիլը։ Նա հրավիրում է ժողով և առաջարկում  Վագրին տանել անտառում և հենց այդտեղ էլ կորցնել։ Հաջորդ օրը նրանք  իրագործում են ծրագիրը։ Բայց այն բանից հետո, երբ Վագրը փախչում է, ընկերները մշտապես քայլում էին շրջապատում, բայց Նապաստակը հրաժարվում էր խոստովանել։ Թուխը առաջարկում է հետևյալը. քանի որ նրանք տուն են փնտրում, բայց փոս են գտնում, պետք է փնտրենփորձեն գտնել փոս, ապա կգտնեն տունը։ Նապաստակը այդ գաղափարը հիմար է համարում և հեռանում դեպի մառախուղը, որպեսզի գտնի փոսը, բայց մոլորվում է։ Խոզուկը և Վինին սպասում են նրան, բայց շատ ժամանակ է անցնում։ Թուխը որոշում է գնալ տուն, քանի որ զամյուղով մեղրը կանչում է նրա փորին։ Այս կերպ նրանց հաջողվում է դուրս գալ մառախուղից։ Այստեղ նրանց հանդիպում է Վագրը, որը հետո գնում է փնտրելու Նապաստակին։ Նապաստակը այդ ժամանակ վերջնականապես մոլորված էր և սկսել էր վախենալ պարզ ձայներից։ Բայց Վագրը նրան գտնում է (նա պնդում էր, որ «Վագրերըը երբեք չեն կորչում») և հանում նրան։

## Դերերում
* Ստերլիգն Հոլոուեյ - Վինի Թուխ
* Սեբաստյան Կեբոտ - պատմող
* Ջոն Ֆիդլեր- Խոզուկ
* Պոլ Վինչել- Վագր 
* Ջունիուս Մետյուս - Նապսատակ
* Հալ Սմիթ - Բու
* Կլինտ Հովարդ -Ռու
* Ռալֆ Ռալտ- Իա- Իա
* Հովարդ Մորիս - Սուսլիկ
* Ջոն Ուելսմլի - Քրիստոֆեր Ռոբին

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* 

Կատեգորիա:1970-ականների անգլերեն ֆիլմեր
Կատեգորիա:1974 մուլտֆիլմեր
Կատեգորիա:Walt Disney ստուդիայի կարճամետրաժ մուլտֆիլմեր
Կատեգորիա:Ամերիկյան ընտանեկան ֆիլմեր
Կատեգորիա:Ամերիկյան կարճամետրաժ մուլտֆիլմեր
Կատեգորիա:Ամերիկյան մուլտֆիլմեր
Կատեգորիա:Անգլերեն մուլտֆիլմեր
Կատեգորիա:Մուլտֆիլմեր այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Մուլտֆիլմեր կենդանիների մասին
Կատեգորիա:Ֆիլմեր Վինի Թուխի մասին
Կատեգորիա:Ֆիլմեր արջերի մասին
Կատեգորիա:Ֆիլմեր, որոնց գործողությունները տեղի են ունենում Անգլիայում
Մայրամուտ (նկար)

**«Մայրամուտ» («Եղբայրներ»)** (), գերմանացի նկարիչ, վաղ ռոմանտիզմի դարաշրջանի կարկառուն ներկայացուցիչ Կասպար Դավիդ Ֆրիդրիխի այլաբանական նկարներից։ Կտավը հեղինակը վրձնել է 1830 թվականից 1835 թվականներն ընկած ժամանակահատվածում։ Յուղաներկով կտավի չափերն են 25 × 31 սմ։ «Մայրամուտ» ստեղծագործությունը այսօր պահպանվում և ցուցադրվում է Էրմիտաժում (Սանկտ Պետերբուրգ, Ռուսաստանի Դաշնություն)։

## Նկարագիր
«Մայրամուտ» ստեղծագործությունում նկարի հեղինակը՝ Կասպար Դավիդ Ֆրիդրիխը պատկերել է տղամարդկանց երկու ֆիգուր, որոնք թիկունքով են կանգնած դիտողին։ Այս երկու ֆիգուրները շատ են հանդիպում նկարչի արվեստում։ Տղամարդկանց և եղբայրների ընկերությունը 19-րդ դարի գերմանական մշակույթում պաշտամունքի աստիճանի է հասել հատկապես իշխանական շրջանակներում։ Երկու տղամարդ կանգնած նայում են, թե ինչպես է հորիզոնում Արեգակը մայր մտնում։ Տեղանքը բլրապատ է, հորիզոնի ներքևում հեղինակը ջրատարածություն է պատկերել։

## Պատմություն
Կտավի ստեղծման ստույգ տարեթիվը անհայտ է։ Արվեստի պատմաբանները այն թվագրում են 1830 թվականից 1835 թվականների միջակայքը։ Երկար ժամանակ «Մայրամուտ» ստեղծագործությունը գտնվել է կայսերական արվարձանային պալատներից մեկում, ինչը նշված է պիտակի վրա, որը հայտնաբերվել է շրջանակի մեջ ռեստավրացիայի ժամանակ։ Հոկտեմբերյան մեծ հեղափոխությունից հետո նկարի հետքերը անհետանում են։ Այն գտնվել է Լենինգրադում՝ մասնավոր հավաքածուի կազմում։ 1966 թվականին այն տեղափոխվել է Էրմիտաժ։ 2014 թվականի վերջերից ցայսօր այն ցուցադրվում է Գլխավոր շտաբի շենքում՝ 352 սրահում։

Էրմիտաժի հավաքածուի կազմում կան պահպանված Կասպար Դավիդի սեպիայով արված աշխատանքներ, որոնցում սյուժեն նույնն է՝ կրկին տղամարդիկ ու կրկին թիկունքով կանգնած։ Դրանցից մեկը կոչվում է «Լուսնի ծագումը» (Երկու տղամարդիկ ափին կանգանծ»), որը, ւստ հավանականության, հանդիսանում է «Մայրամուտ» ստեղծագործության նախահիմքը։


File:Caspar David Friedrich - Mondaufgang (ca.1835-37).jpg|«Լուսնի ծագումը»Թուղթ, սեպիա, Էրմիտաժ
File:Zwei Jünglinge bei Mondaufgang am Meer.jpg|«Երկու պատանի ափին լուսնկա գիշերով»։ Թուղթ, սեպիա, Պուշկինի անվան կերպարվեստի թանգարան (Մոսկվա)


## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* del dipinto sul sito del Museo dell'Ermitage

Կատեգորիա:1830 նկարներ
Կատեգորիա:Գերմանիայի արվեստ
Կատեգորիա:Կասպար Դավիդ Ֆրիդրիխի նկարներ
Կատեգորիա:Էրմիտաժի նկարներ
Օվերթոնի կամուրջ

**Օվերթոնի կամուրջ** (կամ «Օվերթաունի կամուրջ»; ), հետիոտն կամուրջ Շոտլանդիայի Ուեսթ Դանբարթոնշիրի  Դանմբարթոն բնակավայրի մոտ։ Նախագծել է և 1895 ավարտել է կառուցումը Հենրի Էռնստ Միլները (1845-1906)։ Անվանումը ստացել է կամրջի մոտ գտնվող Օվերթոն առանձնատնից։ Կամուրջը երեք կամար ունի՝ մեծ կենտրոնականը, որով անցնում է Օվերթոն Բորն գետակը, իսկ երկու կողմից ավելի փոքր կամարներ են։

## Ինքնասպանություններ
Կամուրջը միջազգային լրատվամիջոցների ուշադրության կենտրոնում է հայտնվել շների պատճառով, որոնք նետվում են կամրջի 15 մետր բարձրությունից և սատկում ընկնելով ժայռին։ Շնային առաջին ինքնասպանությունը արձանագրվել է 1951 թվականին, իսկ 1955 թվականին ինքնասպան եղած շների քանակը անցել է 50-ը։ Կամրջի գոյության ընթացքում կամրջից միջին հաշվով ցած է նետվել ամսական առնվազն մեկ շուն.։ Որոշ դեպքերում, երբ շները նետվելուց հետո չեն սատկել, ապա ապաքինվելուց հետո նետվել են նորից։ Բոլոր շները ցած նետվելու համար ընտրում են կամրջի նույն՝ աջ կողմի երկու թռիչքների միջև ընկած հատվածը։ Հետաքրքիր է, որ բոլոր ինքնասպան եղած շները երկար մռութով են և նետվում են միայն պայծառ եղանակին։ Օվերթոն կամրջից նաև մարդու ինքնասպանության փորձի մեկ դեպք է գրանցվել։

## Պատճառների հետազոտություն
«Կենդանիների հետ դաժան վարմունքը կանխարգելող շոտլանդական ընկերության» փորձագետ Դեյվիդ Սեքսթոնը գտնում է, որ կենդանիների տարօրինակ վարքի բացատրությունը պարզ կենդանական բնությունն է։ Փորձագետը հայտնաբերել է, որ կամրջի տակ ապրում են բազմաթիվ ջրաքիսներ, և շներին գրավում է նրանց մեզի հոտը։ Տեղաբնակ որսորդ Ջոն Ջոյսը, որը կամրջի հարևանությամբ  ապրել է ավելի քան 50 տարի՝ մերժելով Սեքսթոնի վարկածը, 2014 թվականին հայտարարել է, որ կամրջի տակ ջրաքիսներ չեն ապրում։ Տեղաբնակ բիհեյվիորիստ Սթեն Ռոուլինսոնը 2006 թվականին ասել է, որը շները գունային կուրության պատճառով են պատահաբար ընկնում կամրջից։

Շների ինքնասպանությունը կամրջի հետ կապված պարանորմալ ակտիվություն է ստեղծել։ 1994 թվականին մի տղամարդ իր երկու ամսական որդուն կամրջից նետել և սպանել է, պնդելով թե նա սատանայի մարմնացումն է եղել։ Սպանությունից հետո տղամարդը մի քանի անգամ փորձել է ինքնասպան լինել, նախ՝ նետվել է կամրջից, իսկ հետո կտրել է դաստակների զարկերակները։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:1895 կառույցներ
Կատեգորիա:Շոտլանդիայի կամուրջներ
Վիշտ (նկար, Վան Գոգ)

**Վիշտ** (), գրաֆիկական նկար, որը նկարել է հոլանդացի նկարիչ Վինսենթ վան Գոգը 1882 թվականի ապրիլի 10-ին, Հաագայում եղած տարիներին։ Նկարը պահվում է Մեծ Բրիտանիայի Ուոլսոլի Արվեստի նոր պատկերասրահում։

## Ստեղծման պատմություն
1880 թվականին Վինսենթ վան Գոգը մեկնել է Բրյուսել, որտեղ հաճախել է Գեղարվեստի թագավորական ակադեմիայի դասընթացների։ Մեկ տարի անց նա դադարեցրել է ուսումնասիրությունները և մեկնել Հաագա։ Այդ քաղաքում Վան Գոգը բնակվել է Անտոն Մաուվեի տանը։ Վերջինս ոչ միայն թույլ է տվել երկար ժամանակ բնակվել իր մոտ, այլև դասավանդել է ածուխով, կավիճով ու յուղաներկով նկարչություն։ Շնորհիվ նրա՝ Վան Գոգը բացել է իր արվեստանոցը և ծանոթացել բազմաթիվ նկարիչների հետ։ Վան Գոգը, հեռանալով Անտոն Մաուվեի՝ գիպսե քանդակներ նկարելու ավանդույթներից, սկսում է նկարել կենդանի մոդելներ։ Հենց այդ ձգտումը՝ ոչ թե ընդօրինակել, այլ ստեղծել սեփականը, պատճառ դարձավ նկարչի ու Վան Գոգի միջև ընկերության խզման։ Այդ ընթացքում Վան Գոգը շրջում է տարբեր վատահամբավ թաղամասերով և ստեղծում նկարների շարք՝ «Մարդիկ հովանոցների տակ» (1882), «Կարտոֆիլի շուկա» (1882), «Պետական վիճակախաղ» (1882)։ Այս ընթացքում նկարիչը սրճարաններից մեկում հանդիպում է թեթևաբարո կնոջ, որը չարաշահում էր թմրանյութը և ալկոհոլը. դա 32-ամյա Քլազինա Մարիա Հոորնիկն էր (): Վան Գոգը նրան սկում է անվանել «Սին», որին նա առաջարկել է միասին ապրել և դառնալ իր աշխատանքների բնորդուհին։ Կեցվածք ընդունելու ժամանակ նա հղի էր։ Այսպիսով, 1882 թվականին ստեղծվել «Վիշտ» անվանվող աշխատանքը։ Բացի բնորդուհուց՝ առաջին անգամ նկարը տեսել է Թեո վան Գոգը։ Նա առաջինն էր, որ նկարիչը նվիրել է եղբորը, ստորին աջ անկյունում անգլերենով ստորագրությամբ՝ «Sorrow»։ Այս նկարի երկու այլ վիմագրեր ստեղծվել են միաժամանակ, որոնցից մեկն այժմ պահվում են Ամստերդամի Վինսենթ վան Գոգի թանգարանում.։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Профиль рисунка на сайте The New Art Gallery Walsall

Կատեգորիա:1882 նկարներ
Կատեգորիա:Մերկ կանանց պատկերով նկարներ
Կատեգորիա:Վինսենթ վան Գոգի նկարներ
Ջամե մզկիթ (Վարամին)

**Ջամե մզկիթ** կամ **Ուրբաթօրյա մզկիթ** (), մզկիթ Իրանի Վարամին քաղաքի պատմական կենտրոնում։ Տեղակայված է շուրջ 40 կմ Թեհրանից արևելք։ Հանդիսանում է քաղաքի ամենահին կառույցներից մեկը։ Մզկիթի կառուցումը սկսվել է  Օլջայտու Խանի (կառավարել է 1304-1316 թվականներին) կառավարության օրոք և ավարտվել 1322 թվականին խանի ժառանգի՝ Աբու-Սաիդ Բահատուր Խանի օրոք։ Ուրբաթօրյա մզկիթը հայտնի է որպես մոնղոլական տիրապետության ժամանակաշրջանի կառույց։ Բաղկացած է շաբեստանից, սյունասրահից, ունի մեծ աղյուսե գմբեթ, շաբեստանին կից՝ մի կառույց ևս ու տասը փոքր կամարներ մի մեծ կամարի շուրջ։

## Մզկիթի ճարտարապետություն
Մզկիթի արևմտյան մասը լիովին քանդվել է, իսկ մնացած մասը՝ վերականգնվել է 2000-ականերին։ Նախկինում նրա վատ վիճակի մասին վկայում է ֆրանսիացի հնագետ Դելաֆոյը։ Ըստ նրա Վարամինի գյուղացիները վախենում էին այցելել, որովհետև այն կարող էր փլուզվել։ Բրիտանացի ճանափարհորդ Բայրոնի կողմից արված լուսանկարները (1934 թվական) նույնպես վկայում էին մզկիթի վատ վիճակի մասին։
Համալիրի հարավարևմտյան մասում գտնվում է աղոթարանը, որն ամբողջանում է գմբեթով։ Կառույցը քառանկյուն է, 10 х 10 մ, իսկ գմբեթի հիմքը՝ բազմանկյուն։ Աղոթարանում կա շքեղ զարդարված միհրաբ։ Շինությունը լուսավորվում է երկու կողմնային և յոթ գմբեթային պատուհաններով։ Հաշվի առնելով կլիմայական պայմանները ողջ տարվա ընթացքում, Վարամինի ուրբաթօրյա մզկիթի ներքին տարածությունը, ինչպես և իրանական մզկիթներում, թույլ է լուսավորված, ինչի չի կարելի նշել օսմանյան մզկիթների մասին։ Նախկինում մզկիթ մուտք գործելու համար բացի այվանից, օգտագործվում էին նաև երկու կողմնային շինությունները՝ հյուսիսարևմուտքում և հարավարևելքում, սակայն վերակառուցումից հետո դրանք այլևս չեն գործում։

## Արվեստ
Կառույցն ամբողջովին կառուցված է կավե աղյուսից, իսկ դեկորացիան բացառիկ շքեղ է և ներառում է տարբեր նյութեր, ինչպիսիք են օրինակ գիպսը, գունավոր և անգույն տերակոտան։ Խճանկարները արված են գունավոր կերամիկական սալիկների։ Մուտքի այվանը զարդարված է մուգ և բաց կապույտ տերակոտով, որոնց վրա նշմարելի են երկրաչափական արաբեսկաներ։ Գլխավոր շինության այվանը զարդարված է խաչերի և աստղերի զարդանախշերով, որոնք արված են տերակոտայից, իսկ դրանց ստորին մասում գրվածքներով 
հորիզոնական ժապավեն է։ Դրա տակ աղյուսե սալիկներով կամար է։ Նախկինում դրանք կապույտ էին, ինչի մասին վկայում են անկյունային մնացորդներն ու լայնակի կամարային ժապավենը։ Այվանի տակի ճակատամասը բաժանված է հինգ մասի՝ կենտրոնական մասը՝ շքամուտքով, երկու երկրորդական կամարները և երկու երկրորդական մուտքերը։ Այվանի կողմնային հատվածներում կան երկու լրացուցիչ մուտքեր։ Ուրբաթօրյա մզկիթում առավել հարուստ ձևավորված է միհրաբը՝ գիպսե բույսերով, ծաղիկներով և գրվածքներով։ Նրա հարակից մյուս երեք պատերը ձևավորված են պարզ երկրաչափական պատկերներով և գրվածքներով, ինչպես և մզկիթի արտաքին մասում։ Մզկիթի բազմաթիվ մասերում աղյուսները միանգամայն զուրկ են զարդարանքներից, որպեսզի ակնառու լինի դրանց արժեքը։

## Պատկերասրահ

Exterior courtyard of Jameh Mosque complex in Varamin.jpg
Exterior view of Varamin Masjed-jome.JPG
Dome of Jameh Mosque in Varamin.JPG
Varamin mosque. courtyard and dome.jpg


## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Ուրբաթօրյա մզկիթ Վարամինում (տեսանյութ)

Կատեգորիա:Գմբեթավոր կրոնական շենքեր և կառույցներ
Կատեգորիա:Վարամինի մզկիթներ
Հենրի Ջոն վան Լեննեփ

**Հենրի Ջոն վան Լեննեփ** (, ), ամերիկացի նշանավոր միսիոներ, գրող, մանկավարժ, նկարիչ, օրիենտալիզմի ներկայացուցիչ։

## Կենսագրություն
Հենրի Ջոն վան Լեննեփը ծնվել է 1815 թվականին Զմյուռնիա քաղաքում։ 1830 թվականին նա մեկնում է Միացյալ Նահանգներ՝ կրթություն ստանալու համար։ Նա պատրասվում էր ընդունվել Mound Pleasant ինստիտուտին կից Ամհերստի քոլեջը և Հարտֆորդի հանրային դպրոցը։ 1837 թվականին Ամհերստի քոլեջն ավարտելուց հետո նա մեկ տարի մասնակցեց Անդովերի աստվածաբանական սեմինարիայի դասընթացներին:1839 թվականին վան Լեննեփը նշանակվեց համալսարանական խորհրդի անդամ։ Հաջորդ տարվանից նա սկսում է ծառայել որպես Ամերիկյան խորհրդի հանձնակատարների Արտասահմանյան առաքելության միսիոներ՝ մեկնելով Զմյուռնիա։ Իր առաքելությամբ նա եղավ Զմյուռնիայում (1840-1844 թվականներին և 1863-1869 թվականներին), Կոստանդնուպոլսում (1844-1854) և Թոքատում (1854-1856)։ Վան Լեննեփը այս ողջ ընթացքում նաև շրջագայել է Արևմտյան Ասիայում և Եգիպտոսում։
1869 թվականին կատարակտի պատճառով կորցնելով տեսողությունը, վան Լեննեփը վերադառնում է Միացյալ Նահանգներ։ Այս ընթացքում նա դասավանդել է Ինգհեմի համալսարանում՝ որպես բնական գիտությունների ու լեզուների պրոֆեսոր։

Վան Լեննեփը տիրապետում էր մի շարք լեզուների ու հմուտ նկարիչ էր և իր ճամփորդության ընթացքում նկատած տպավորիչ տեսարանները թղթի վրա պատկերում էր մատիտով, գրիչով ու թանաքով։ Նրա նկարներից շատերը հայտնվել են հրատարակված ստեղծագործությունների շարքում՝ ընդգրկվելով Արևելյան ժողովածուի մեջ. «Քսան յուղանկար՝ բացատրական և նկարագրական տեղեկություններով Թուրքիայի ժողովուրդների և տեսարանների վերաբերյալ» (1862 թ.), «Ճանապարհորդություն Փոքր Ասիայի քիչ հայտնի հատվածով՝ աստվածաշնչյան գրերի համադրությամբ և հնագիտական հետազոտությունների նկարագրություններով» (1870 թ.), «Բիբլիական երկրներ. դրանց ժամանակակից տարազները՝ պատկերազարդումներով և ծանոթագրություններով» (1875 թ.):

Վան Լեննեփն ամուսնացել է երեք անգամ՝ Էմմա Բլիսի (1839-1840 թթ.), Մերի Հոուսի (1843-1844 թթ.) և Էմիլի Էնն Բըրդի հետ (1850 թվականից)։ Ուներ վեց զավակ։ Վան Լեննեփը մահացել է 1889 թվականին Մասաչուսեթսի Գրիթ Բարինգթոն քաղաքում։

## Վան Լեննեփի՝ հայկական թեմաներով նկարները
Հենրի Ջոն վան Լեննեփը Օսմանյան կայսրությունում կատարելով իր առաքելությունը, ինչպես տեսանք, շրջագայել է Փոքր Ասիայով և «Բիբլիական երկրներով», այսինքն եղել է նաև թուրքահպատակ Հայաստանի բնակավայրերում, ծանոթացել հայերի կենցաղին, ավանդույթներին ու տարազային՝ այդ ամենը նկարելով և հետագայում ներկայացնելով ամերիկացի և առհասարակ՝ Արևմուտքի ժողովուրդներին։ Հայկական թեմաներով նրա նկարներից հայտնի են «Հայ հարսնացուն», «Հայուհին տանը», «Հայ գեղջկուհին», «Հայ տիկինը տանը», «Հայ և թուրք կանայք արտասահմանում» աշխատանքները, որտեղ մանրամասնորեն ներկայացված են հայկական կանացի տարազները։

## Աղբյուրներ
* https://asteria.fivecolleges.edu/findaids/amherst/ma191.html 

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Ամերիկացի նկարիչներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի գրողներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի մանկավարժներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի արվեստագետներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի միսիոներներ
Ասաֆ Զեյնալլի

**Ասաֆ Զեյնալաբդին օղլի Զեյնալով ** (), (ապրիլի 5, 1909, Դերբենդ, Ռուսաստան- հոկտեմբերի 27, 1932, Բաքու), ադրբեջանցի կոմպոզիտոր։

## Կենսագրություն
Ասաֆ Զեյնալլին ծնվել է 1909 թվականին Դերբենդում։ 1923-1926թթ. սովորել է Բաքվի երաժշտական քոլեջում։ 1931 թվականին ավարտել է Ադրբեջանի պետական կոնսերվատորիայի կոմպոզիտորական բաժնում Ուզեիր Հաջիբեկովի դասարանը։ 1929-1931 թթ. Աշխատել է թուրքական (Ադրբեջանական) աշխատողների թատրոնի երաժշտական բաժնի տնօրեն։ Ապա աշխատել է Ադրբեջանական պրոլետարական երաժիշտների միության նախագահը։ Հայտնի կոմպոզիտորներ  Թոֆիգ Գուլիևը և Գարա Գարաը որոշ ժամանակ նրա ուսանողներն են եղել։ Ասաֆ Զեյնալլին Ադրբեջանի երաժշտության պատմության մեջ առաջին ռոմանսներն է գրել։ Ասաֆ Զեյնալլին ապրել է 23 տարի։ Նա ազգային ռոմանսի և սիմֆոնիկ երաժշտության հիմնադիրն է։

## Գլխավոր ստեղծագործությունները

### Ռոմանսներ
* “Ölkəm” (Երկիրս)
* “Sərhədçi” (Սահմանապետ)
* “Çadra” (Փարաջա)
* “Sual” (Հարց)
* “Seyran” (Սեյրան)

### Դաշնամուրի համար
* “Uşaq süitası” (երեխայի Սյուիտ)
* “Çahargah” պիեսը (Չահարգահ-մուղամ)
* Violino (Վիոլինո )
* “Muğamsayağı” (Մուղամային)

### Սիմֆոնիկ նվագախմբի համար
* “Fraqmentlər” (Հատվածները)

### Ստեղծագործությունների համար երաժշտություն
* Ջաֆար Ջաբարլիի “Սեվիլ”
* Ջաֆար Ջաբարլիի “Վերադարձը”
* Սուլեյման Ռուստամի “Կրակ”

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Ադրբեջանցի կոմպոզիտորներ
Ալյոնա Կաուֆման

**Ալյոնա Վլադիմիրովա Կաուֆման** (, ծննդյան անունը՝ Գորբունովա, ) , ռուս մարզիկ, Ձմեռային պարալիմպիկ խաղերի քառակի չեմպիոն։

## Կենսագրություն
Ալյոնա Կաուֆմանը ծնվել է մարզիկների ընտանիքում, հայրը զբաղվել է թիավարությամբ, մայրը՝ դահուկավազքով։ Մանուկ հասակից Ալյոնայի ձախ թևը լավ չի աշխատել (ախտորոշում`«թույլ բռնողական ռեֆլեքս»)։ Այնուամենայնիվ, հայրն առաջարկել է դստերը զբաղվել թիավարությամբ, և նա համաձայնել է։

Եկատերինբուրգի Վերխ-Իսետսկի շրջանի դպրոցում սկսել է մարզվել թիավարությամբ բայդարկայով և կանոեով։ Առաջին մարզիչը  եղել է Նատալյա Գորբունովան։

2004 թվականից սովորել է «Վիկտորիա» մանկապատանեկան մարզադպրոցում, որտեղ նրան Ռուսաստանի վաստակավոր մարզիչ-ուսուցիչ Վլադիմիր Ալիպովն առաջարկել է դահուկավազք փորձել։ Այս մարզաձևում աղջնակին հաջողություն էր սպասվում։

2006 թվականից խաղացել է Ռուսաստանի հավաքականի աշխարհի առաջնությունում։ Նույն տարում Ալյոնա Գորբունովան առաջին անգամ հաջողության է հասնում։ 2016 թվականի Ձմեռային պարալիմպիկ խաղերի դահուկավազքի մրցումներում նա արժանանում է ոսկե մեդալի, որին հաջորդում են Վանկուվերում անցկացված 2010 թվականի Ձմեռային պարալիմպիկ խաղերը (2010 թվական, բրոնզե մեդալ դահուկավազքում) և Ալյոնա Կաուֆմանի տպավորիչ նվաճումները 2014 թվականի Սոչիում անցկացված Ձմեռային պարալիմպիկ խաղերում (2014 թվական - 3 ոսկե, 1 արծաթե և 1 բրոնզե մեդալներ բիաթլոնի և դահուկավազքի մրցումներում)։

2010 թվականին Ալյոնան ավարտել է Ուրալի ֆիզիկական կուլտուրայի պետական համալսարանը (ֆիզիկական դաստիարակության ամբիոն)։

## Սպորտային նվաճումներ
### Պարալիմպիկ խաղեր
*  (Ձմեռային պարալիմպիկ խաղեր 2006 թվական, Թուրին) - դահուկավազք
*  (Ձմեռային պարալիմպիկ խաղեր 2010 թվական, Վանկուվեր) - դահուկավազք
*  (Ձմեռային պարալիմպիկ խաղեր 2014 թվական, Սոչի) - բիաթլոն (6 կմ, կանգնած)
*  (Ձմեռային պարալիմպիկ խաղեր 2014 թվական, Սոչի) - բիաթլոն (10 կմ, կանգնած)
*  (Ձմեռային պարալիմպիկ խաղեր 2014 թվական, Սոչի) - բիաթլոն (12,5 կմ, կանգնած)
*  (Ձմեռային պարալիմպիկ խաղեր 2014 թվական, Սոչի) - դահուկավազք (սպրինտ 1 կմ, կանգնած)
*  (Ձմեռային պարալիմպիկ խաղեր 2014 թվական, Սոչի) - դահուկավազք (խառը էստաֆետ 4х2,5 կմ)

### Աշխարհի առաջնություն
*  (2009)

### Աշխարհի գավաթներ
*  (2009)

## Պարգևներ
* «Հայրենիքին մատուցած ծառայությունների համար» IV աստիճանի շքանշան (2014) - *ֆիզիկական կուլտուրայի և սպորտի զարգացման, Սոչի քաղաքում անցկացվող 2014 Ձմեռային պարալիմպիկ խաղերում սպորտային նվաճումների համար*
* «Հայրենիքին մատուցած ծառայությունների համար» II աստիճանի մեդալ (2010) - *ֆիզիկական կուլտուրայի և սպորտի զարգացման, Վանկուվեր քաղաքում անցկացվող 2010 Ձմեռային պարալիմպիկ խաղերում սպորտային նվաճումների համար (Կանադա)*

## Ընտանիք
2010 թվականին Ալյոնան ամուսնացել է վարորդ Մարկ Կաուֆմանի հետ։ 2011 թվականին ծնվել է նրանց դուստրը՝ Կարինան։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Люди города: Алёна Кауфман - победительница Паралимпиады, двукратная чемпионка Европы по паратриатлону
* Паралимпийская сборная России. Алёна Кауфман - думающая բիաթլոնистка

Կատեգորիա:«Հայրենիքին մատուցած ծառայությունների համար» 4-րդ աստիճանի շքանշանի ասպետներ
Կատեգորիա:«Հայրենիքին մատուցած ծառայությունների համար» շքանշանի 2-րդ աստիճանի մեդալով պարգևատրվածներ
Կատեգորիա:Պարալիմպիկ խաղերի չեմպիոններ
Կատեգորիա:Ռուս դահուկավազորդներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի սպորտի վաստակավոր վարպետներ
Ալեքսեյ Բուգաև

**Ալեքսեյ Սերգեևիչ Բուգաև** (, ) , ռուս լեռնադահուկորդ, պարալիմպիկ խաղերի մասնակից և կրկնակի չեմպիոն։ Ռուսաստանի սպորտի վաստակավոր վարպետ (2014 )։

## Կենսագրություն
Դահուկավազքով զբաղվել է Կրասնոյարսկում վեց տարեկանից։ Մարզվում է Կրասնոյարսկի «Ադապտացիոն սպորտի կենտրոն» մանկապատանեկան դպրոցում։ Ռուսաստանի նախագահի կրթաթոշակառու է։

Անձնական մարզիչն է Վիտալի Իմբովը (2011 թվականից), Ազգային հավաքականի մարզիչը՝ Ալեքսանդր Նազարովը։

## Սպորտային նվաճումներ
** Պարալիմպիկ խաղեր **
*  (Ձմեռային պարալիմպիկ խաղեր 2014, Սոչի) - սլալոմ, տղամարդիկ, կանգնած
*  (Ձմեռային պարալիմպիկ խաղեր 2014, Սոչի) - սուպեր-համադրություն, տղամարդիկ, կանգնած
*  (Ձմեռային պարալիմպիկ խաղեր 2014, Սոչի) - արագընթաց, տղամարդիկ, կանգնած
*  (Ձմեռային պարալիմպիկ խաղեր 2014, Սոչի) - դեր սլալոմ, տղամարդիկ, կանգնած
*  (Ձմեռային պարալիմպիկ խաղեր 2014, Սոչի) - սուպեր-գիգանտ, տղամարդիկ, կանգնած

**Աշխարհի առաջնություն**

*  (Լա Մոլինա, Իսպանիա, 2013 թվական) - հսկա սլալոմ, կանգնած
*  (Լա Մոլինա, Իսպանիա, 2013 թվական) - սուպեր-համադրություն, կանգնած

**Այլ մրցումներ**,
2012 թվականի Ռուսաստանի առաջնության հաղթող, Ռուսաստանի բացարձակ չեմպիոն (2013), Եվրոպայի և աշխարհի գավաթի հաղթող (2012-2013), Աշխարհի գավաթի հաղթող (2013)

## Պարգևներ
* «Հայրեիքին մատուցած ծառայությունների համար» IV աստիճանի շքանշան (2014)

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Профиль на сайте Зимних Паралимпийских игр в Сочи 

Կատեգորիա:«Հայրենիքին մատուցած ծառայությունների համար» 4-րդ աստիճանի շքանշանի ասպետներ
Կատեգորիա:Պարալիմպիկ խաղերի չեմպիոններ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի սպորտի վաստակավոր վարպետներ
Սվետլանա Կոնովալովա

**Սվետլանա Իգորևնա Կոնովալովա** (, ), ռուս պարալիմպիկ բիաթլոնիստ, դահուկավազորդ, 2014 թվականի Սոչիի ձմեռային պարալիմպիկ խաղերի բիաթլոնի և դահուկավազքի չեմպիոն (12,5 կմ, նստած)։ Ընդհանուր առմամբ տնային խաղերում նվաճել է հինգ մրցանակ` երկու ոսկի, երկու արծաթ և մեկ բրոնզ, 5 կմ մրցավազքում եղել է 5-րդը։ Շվեդիայի Սոլեֆտեո քաղաքում 2013 թվականին բիաթլոնի 10 կմ մրցավազքում արժանացել է բրոնզե մեդալի։ Միջազգային պարալիմպիկ կոմիտեի բիաթլոնի աշխարհի գավաթի կրկնակի դափնեկիր (2011/2012, 2013/2014):  Միջազգային դասի Ռուսաստանի սպորտի վարպետ։

## Պարգևներ
* «Հայրենիքին մատուցած ծառայությունների համար» IV աստիճանի շքանշան (մարտի 17 2014 թ.) - *ֆիզիկական կուլտուրայի և սպորտի զարգացման, Սոչի քաղաքում անցկացվող 2014 Ձմեռային պարալիմպիկ խաղերում սպորտային նվաճումների համար*։

## Աշխարհի գավաթի խաղարկության արդյունքներ
### Բիաթլոն
* 2011/2012՝ 1-ին տեղ (545 միավոր), 8 մրցավազք, 5 պոդիում
* 2012/2013՝ 4-րդ տեղ (481 միավոր), 5 մրցավազք, 2 պոդիում
* 2013/2014՝ 1-ին տեղ (635 միավոր), 8 մրցավազք, 6 պոդիում

#### Հաղթանակներ

### Դահուկավազք
* Сезон 2011/2012: 3-րդ տեղ (473 միավոր), 10 մրցավազք, 2 պոդիում
* Сезон 2012/2013: 8-րդ տեղ (279 միավոր), 4 մրցավազք, 1 պոդիում
* Сезон 2013/2014: 4-րդ տեղ  (389 միավոր), 8 մրցավազք, 3 պոդիում

Մինչև 2014 թվականի պարալիմպիկ խաղերի էստաֆետը միջազգային մրցաշարերում երբեք չի հաղթել։

## Ընտանիք
Սվետան ծնվել է ողնաշարի ծանր վնասվածքով. նրան թողել են մանկատանը։ 23 տարեկանում պատահաբար իմացել է, որ քույր ունի՝ Եվգենիա, և նրանք հանդիպել են։ Եվգենյա Կուլիկովան եղել է Սոչիի պարալիմպիկ խաղերի կամավոր։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
Профиль на сайте Международного паралимпийского комитета 

Կատեգորիա:Պարալիմպիկ խաղերի չեմպիոններ
Կատեգորիա:«Հայրենիքին մատուցած ծառայությունների համար» 4-րդ աստիճանի շքանշանի ասպետներ
Կատեգորիա:Ռուս դահուկավազորդներ
Ջահանգիր Ջահանգիրով

**Ջահանգիր Շիրգյաշտ օղլի Ջահանգիրով** (, ), ադրբեջանցի կոմպոզիտոր, մանկավարժ, դիրիժոր, Ադրբեջանի Հանրապետության ժողովրդական արտիստ։

## Կենսագրություն
Ջահանգիր Շիրգաշդ օղլի Ջահանգիրովը ծնվել է 1921 թվականի հունիսի 20-ին Բալախանիում։ Կրթություն է ստացել Ասեֆ Զեյնալլու անվան երաժշտական դպրոցում, իսկ հետո՝ Բաքվի երաժշտական ակադեմիայում,  Բ․ Զեյդմանի դասարանում։ Ջահանգիր Ջահանգիրովը մեծ դեր է խաղացել Ադրբեջանի երգչախմբի զարգացման գործում։ Նա այս երգչախմբում աշխատել է ավելի քան 15 տարի։ Ջահանգիր Ջահանգիրովն աշխատել է նաև Ադրբեջանի պետական ֆիլհարմոնիայում որպես երգի և պարի համույթի գեղարվեստական ղեկավար։ Ջահանգիր Ջահանգիրովը մահացել է 1992 թվականի մարտին։

## Ստեղծագործություններ
Ջահանգիր Ջահանգիրով գրել է օպերետ, սիմֆոնիա, երգչախմբային և գործիքային երգեր։ Նա ԽՍՀՄ պետական մրցանակի դափնեկիր, արվեստի վաստակավոր գործիչ և ժողովրդական արտիստն է։
 
### Սիմֆոնիկ ստեղծագործություններ
1949 թվականին Ջահանգիր Ջահանգիրովը գրել է իր «Արազ գետի մյուս կողմում» սիմֆոնիկ պոեմը, որի համար պարգևատրվել է ԽՍՀՄ պետական մրցանակով։ 1962 թվականին երգչախմբի և սիմֆոնիկ նվագախմբի համար գրել է «Սաբիր» օպերան։

### Օպերաներ
Ջահանգիր Ջահանգիրովը գրել է «Ազադ» և «Երգչի ճակատագիրը» օպերաները։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:20-րդ դարի դասական կոմպոզիտորներ
Կատեգորիա:Ադրբեջանցի կոմպոզիտորներ
Կատեգորիա:Խորհրդային կոմպոզիտորներ
Հեքիաթ արքայազն գորտի մասին

**«Հեքիաթ արքայազն գորտի կամ Երկաթե Հենրիխի մասին»** (), Գրիմ եղբայրների հեքիաթը, առաջին պատմությունը ժողովածուի մեջ, որ պատմում է չար թագուհու մասին, ով չի պահում իր խոստումը և անշնորհակալ է գտնվում գորտի նկատմամբ, որը դուրս էր հանել նրա ոսկեգույն գնդակը՝ ընկնելով ջրափոսը։ Գորտը հրաշքով փոխակերպվում է արքայազնի։ Ըստ Աարնե-Տոմպսոնի հեքիաթային սյուժեների դասակարգման, կրում է 440 համարը։

## Սյուժե
250px|մինի|Գորտ արքայազնը, Բաուտցեն, Հերինգշտասե
Թագուհու ոսկե գնդակը խաղի ժամանակ ընկնում է ջրափոսը, ինչի պատճառով նա սկսում է լացել։ Կարեկից գորտը փորձում է օգնել և հանել  գնդակը։ Թագուհին իր հերթին խոստանում է, որ լինելու է նրա մանկության ընկերուհին և նրա հետ կկիսի և՛ իր ազատ ժամանակը, և՛ միասին հաց կուտեն ու կքնեն։

Երբ թագուհին հետ է ստանում իր գնդակը, արագ փախչում է։ Ամեն դեպքում, մյուս օրը գորտը հասնում է պալատի դռանը, և թագավորի պահանջով արքայադուստրը չուզելով կատարում է իր խոստումը։ Բայց, երբ գորտը ժամանում է, որպեսզի նա նրան իր հետ վերցնի անկողին, սպառնալով բողոքել հայրիկ-թագավորին, նա զզվանքով հետ է շպրտում գորտին։ Այդ պահին գորտը վերածվում է արքայազնի, նա ուներ գեղեցիկ և հմայիչ աչքեր։ Պարզվում է, որ նրան կախարդել էին, միայն արքայադուստրը կարող էր նրան փրկել։ Առավոտյան արքայազնը նրան շքեզ կառքով տանում է իր սեփական պալատ, որպես հարսնացուի։ Ճանապարհորդության ժամանակ նրանց ուղղեկցում է հավատարիմ ծառան Հենրիխը, որը տխրությունից իր սիրտը փակել է երեք երկաթյա շղթաներով։ Ճանապարհին իր տիրոջ ազատության շնորհիվ ուրախությունից Հենրիի սրտի կապանքներն աղմուկով պայթում են։

## Սյուժեի տարբերակներ
250px|մինի|Գորտը դռան մոտ, Ուոլթեր Քրեյնի պատկերազարդումը, 1874
 
Հեքիաթի ժամանակակից տարբերակներում գորտի փոխակերպումը տեղի է ունենում նրան համբուրող արքայադստեր շնորհիվ, իսկ հեքիաթի սկզբնական տարբերակում հրաշքը տեղի է ունենում, երբ կատաղած արքայադուստրը շպրտում է նրան պատին։ Ըստ այլ տարբերակների, գորտի` մարդկային կերպարանք ստանալու համար բավական էր, որ նա մեկ գիշեր անցկացնի արքայադստեր բարձին։
Աշխարհի տարբեր երկրներում գոյություն ունեն սյուժեի սեփական տարբերակներ։

* Հիանալի գորտ (Հունգարիա)
* Հեքիաթ թագուհու մասին, որը փնտրում էր կախարդական ըմպելիք (Շոտլանդիա)
* Պադդո (Շոտլանդիա)
* Փերի և գորտ (Անգլիա)
* Բարի աղջիկը և գորտը (Անգլիա)
* Արքայազն գորտ (Շրի Լանկա)
* Գորտ ամուսնու համար (Կորեա)
* Դոդոշ փեսացու (Կորեա)

Գորտին պատին խփելը ընդհանուր ֆոլկլորային մեթոդ է` կախարդանքը վերացնելու համար։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Հեքիաթներ
Կատեգորիա:Գրիմ եղբայրների հեքիաթներ
Երեք դյուցազունները և Եգիպտոսի թագուհին

**«Երեք դյուցազունները և Եգիպտոսի թագուհին»**, «Մելնիցա» ստուդիայի լիամետրաժ մուլտիպլիկացիոն ֆիլմը, «Երեք դյուցազուններ» ցիկլի 8-րդ ֆիլմն է։ Ռեժիսորներն են Կոնստանտին Ֆեոկտիստովը և Դմիտրի Վիսոցկին։ Վարձույթի է հանվել 2017 թվականի դեկտեմբերի 28-ին։

## Սյուժե
Մուլտֆիլմի գործողությունները զարգանում են Նոր տարուն, երբ դյուցազունները այցելում են Ալյոշային և ծանոթանում են կասկածելի կերպար Դուրիալի հետ, ով ձևացնում է, թե ինքը Ձմեռ պապն է, Ալյոշային ցույց է տալիս տարբեր աճպարարություններ, դառնում է դյուզազունների ընկերը և նրանց հետ ուղևորվում Եգիպտական թագավորություն, որպեսզի դառնա տարվա գլխավոր ամիսը։ Բայց դյուցազունները, նրանց կանայք, Իշխանը, Յուրին, Օձ Գորինիչը, Ձմեռ պապը և Եգիպտոսի թագուհի Նեֆերտիտին փորձում են խանգարել նրան։

## Դերերի կրկնօրինակողներ

* Օլեգ Կուլիկովիչ- Ալյոշա Պոպովիչ, Օձ Գորինիչ
* Վալերի Սոլովյով-Դոբրինա Նիկիտիչ
* Դմիտրի Բիկովսկի-Իլյա Մուրոմեց
* Ալեքսանդր Բիկովսկի-Դուրիլո
* Սերգեյ Մոկովեցկի-Կիևի իշխան
* Դմիտրի Վիսոցկի-Յուլիի ձին
* Լիյա Մեդվեդևա-Լյուբավա
* Ելենա Շուլման-Նաստասյա Ֆիլիպովնա
* Մարի Ցվետկովա-Ալյոնուշկա
* Վելնտին Մորոզով-Ձմեռ պապ
* Անատոլի Պետրով-իշխան Անտիպկա
* Կոնստանտին Ֆեոկտիստով-1-ին ավազակ
* Մաքսիմ Սերգեև-2-րդ ավազակ
* Միխայիլ Չերնյակ-պատմող
* Սվետլանա Կուզնեցովա-Նեֆերտիտի

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:2017 մուլտֆիլմեր
Կատեգորիա:Ռուսական մուլտֆիլմեր
Կատեգորիա:Լիամետրաժ անիմացիոն ֆիլմեր
Վարդան Ավետիսյան (պատմաբան)

**Վարդան Ավետիսի Ավետիսյան** (), հայ պատմաբան, պատմական գիտությունների թեկնածու (1945)։ ՀԽՍՀ գիտության վաստակավոր գործիչ (1967)։

## Կենսագրություն
Վարդան Ավետիսյանը ծնվել է 1911 թվականին Վան քաղաքում։ 1932 թվականին ավարտել է Երևանի պետական համալսարանը։ 1948-1954 թվականներին եղել է Մարքսիզմ-լենինիզմի ինստիտուտի հայկական մասնաճյուղի տնօրեն, 1948-1955 թվականներին՝ «Պարտիական կյանք» ամսագրի գլխավոր խմբագիր, 1961-1967 թվականներին՝ Հայաստանի կոմունիստական կուսակցության կենտկոմի գիտության և բուհերի բաժնի վարիչ, 1967-1975 թվականներին՝ Մարքսիզմ-լենինիզմի ինստիտուտի հայկական մասնաճյուղի փոխտնօրեն։

Մահացել է 1975 թվականին Երևանում։

## Երկեր
* Вартан Аветисян, Сурен Спандарян (Тимофей), 1882 - 1916, 1945.
* Ավետիսյան Վ., Ստեփան Շահումյան։ Կենսագրական ակնարկ։ Երևան, Հայպետհրատ, 1953։
* Ավետիսյան Վ., Սուրեն Սպանդարյան։ Կյանքն ու հեղափոխական գործունեությունը։ Երևան, Հայպետհրատ, 1957։
* Ավետիսյան Վ., Մի էջ Հայաստանի բանվորական շարժումների պատմությունից։ Երևան, ՀՍՍՌ ԳԱ հրատ., 1961:
* Ավետիսյան Վ. Ա., Մի էջ Հայաստանի բանվորական շարժումների պատմությունից, 1961։
* В.А. Аветисян, Очерки истории Коммунистической партии Армении, 1967.

## Գրականություն
* Հովակիմյան Բ. Մ. Հայոց ծածկանունների բառարան, 2005, էջ 565։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Հայ պատմաբաններ
Կատեգորիա:Պատմական գիտությունների թեկնածուներ
Հեքիաթ աքլորի մասին

**Հեքիաթ աքլորի մասին**, ֆրանսիական ժողովրդական հեքիաթ։

## Սյուժե

Հեքիաթը պատմում է մի աքլորի մասին, որն ամեն անգամ հավերին տանում էր արածացնելու։ Նա մի անգամ տուն վերադառնալիս գտնում է ոսկիներով լի քսակ։ Այդ քսակը նրա ձեռքից վերցնում է մի մարդ և որքան էլ աքլորը հետ է պահանջում իր քսակը, մարդն այն հետ չի տալիս։ Աքլորը բարձրաձայնում է և մարդը սպառնում է, որ կսպանի նրան։ Աքլորը ձեռնունայն տուն վերադառնալիս մտածում է վրեժ լուծել։ Նա իր հետ է վերցնում գայլին, աղվեսին, մեղուներին, բոռերին և հոսող գետին։ Հասնում է այդ մարդու տուն, նորից է բարձրաձայնում և մարդը դուրս է գալիս։ Մարդն աքլորին մի քանի տանջող հանձնարարություններ է տալիս. նրան օգնության են գալիս գայլը, աղվեսը, մեղուները, բոռերը և հոսող գետը։ Երբ մարդը տեսնում է, որ աքլորը կարողանում է ամեն ինչ անել, նրան բաց է թողնում և քսակն էլ տալիս է աքլորին։ Աքլորը քսակը ձեռքին հետ է վերադառնում իր հավերի մոտ։

## Կերպարներ

* Պարոն դ՛Արգլանդ
* Աքլոր 
* Հավեր
* Գայլ
* Աղվես
* Գետ
* Մեղուներ
* Բոռեր

## Աքլորի կերպարն այլ հեքիաթներում

Հնարամիտ աքլորի կերպարը հանդիպում է շատ տարբեր ժողովուրդների հեքիաթներում։ Հայկական հեքիաթներից ամենահայտնին Հովհաննես Թումանյանի «Անհաղթ աքլորն» է։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ

* ՀԵՔԻԱԹ ԱՔԼՈՐԻ ՄԱՍԻՆ (ֆրանսիական ժող. հեքիաթ)
* Сказка о петухе

Կատեգորիա:Հեքիաթներ
Բնանկար։ Մախինջաուրի

**«Բնանկար։ Մախինջաուրի»**, ՀԽՍՀ ժողովրդական նկարիչ Էդուարդ Իսաբեկյանի 1938 թվականին արված աշխատանքը՝ ուսանողական տարիներին ստեղծված էտյուդը։

## Պատմություն
Իսաբեկյանը պատկերել է Վրաստանի բլրածածկ գեղատեսիլ հարթավայրը։ Կտավում արտահայտված է Իսաբեկյանի գեղարվեստական, կոմպոզիցիոն մտածողությունը, երիտասարդ նկարչի վստահ տիրապետումը գծային-գեղանկարչական ձևերին, փափուկ, պլաստիկ մոդելավորմանը, կերպարային ռիթմի դինամիկ զգացողությանն ու երաժշտական ընկալմանը։

## Նկարագրություն
Եռապլան կոմպոզիցիայի գծային լուծումն իրականացված է երեք հորիզոնական կորերով, որոնց հակադրված մարգերի հինգ շարքերի զուգահեռները ձգվում են հեռուն՝ կրկնելով տեղանքի հարթության ռելիեֆային կորությունը։ Թեյի մարգերում աշխատող կանանց ֆիգուրները միայն բնանկարի լրացում չեն։ Մարգերի միջին մասը ծածկող ծառի լայն ստվերը կտավի լուսաստվերային ողջ լուծման ամենամուգ գոտին է։ Առկա է դեպի խորքը (3-րդ պլան) աստիճանաբար զարգացող և «արագացող» դինամիզմ, ընդգծված թե՛ գծային, թե՛ ծավալային ռիթմով, վստահ վրձնահարվածների տեմպերամենտով, նաև` հեռավոր պլանի արևային լույսի ամենավառ հնչեղ ակորդով։

Աշխատանքն ունի Իսաբեկյանի վաղ շրջանին հատուկ գեղանկարչական պլաստիկ գամմա, դեռևս խուլ, թանգարանային մուգ գունային երանգներ, ձևի, ուրվագծի փափուկ, կորավուն մոդելավորում, որոշակիորեն դինամիկ հյութեղ վրձնահարվածներ։ Իսաբեկյանը հիշում է, որ Թբիլիսիի ակադեմիայում սովորելու տարիներին կատարած բնանկար էտյուդները շատ են եղել, սակայն միայն «Բնանկար։ Մախինջաուրի» աշխատանքն է պահպանվել։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Էդուարդ Իսաբեկյանի պաշտոնական կայքը

Կատեգորիա:1938 նկարներ
Կատեգորիա:Էդուարդ Իսաբեկյանի նկարներ
Ագնես Դին Աբատ

**Ագնես Դին Աբատ** (, ), նյույորքցի նկարչուհի։ Ստեղծել է ծաղկային նատյուրմորտներ, բնապատկերներ, ծովափնյա տեսարաններ։ Եղել է Ջրանկարիչների ամերիկյան ընկերության երկրորդ կին անդամը։

## Կենսագրություն
Ագնես Դին Աբատը ծնվել է 1847 թվականին Նյու Յորքում՝ Ուիլյամ Դ. և Ագնես Ալիս (Դին) Աբատների ընտանիքում։ Նրա ընտանիքն Անգլիայից հեռացել էր 18-րդ դարի վերջում և բնակություն հաստատել Նյու Յորքի Փլեզենթ հովտում, որտեղ ծնվել էր նրա հայրը։ Ագնեսի տատիկն եղել է սիրողական նկարիչ և իր բոլոր թոռներին  խրախուսել է ուսանել արվեստ, սակայն Ագնեսը միակ թոռն էր, ով շարունակեց զբաղվել արվեստով։
 
left|thumb|Ամերիկյան բլուրների բնապատկեր, 1893
Ագնես Աբատը 1873 թվականին ընդունվել է «Cooper Union» քոլեջ և ուսման առաջին տարում մեդալ ստացել «Այաքսի գլուխը» նկարելու համար։ Այնուհետև ընդունվել է Նյու Յորքի Դիզայնի ազգային ակադեմիա։ Ուսման առաջին տարվա ավարտին նրա առաջին ամբողջական կտավն ընտրվել է ցուցահանդեսի համար։

thumb|288x288px|Բնապատկեր

Աբատը որոշեց, որ ինքը չի ուզում լինել կերպարային նկարիչ և մեկ տարի հետո հեռացավ ակադեմիայից՝ ուսանելու բնանկարային արվեստ։ Սովորել է լանդշաֆտային նկարիչներ Ջեյմս Դեյվիդ Սմիլիի և Ռոբերտ Սվեյն Գիֆորդի մոտ։ 1875 թվականին նրա վաղ շրջանի երկու ծաղկային ջրաներկ կտավներ ցուցադրվել են Բրուքլինի արվեստի ակումբում, որտեղ դրանք վաճառվել են։ Ագնեսը շարունակել է նկարել ծաղիկները, այնուհետև՝ Նյու Յորքի, Մենի, Մասաչուսեթսի բնապատկերներն ու ափամերձ տեսակետները։ 1880 թվականին Նյու Յորքի Ամերիկյան ջրանկարիչների միությունում նա ցուցադրել է «Երբ աշունը փոխում է տերևներին» կտավը։ Այդ նույն տարում Ագնեսը դառնում է միության անդամ՝ լինելով միության երկրորդ կին անդամը Քեթրին Ալթֆաթերից հետո։

Բացի նկարչական կարիերան, Աբատը նաև դասավանդել է Վաշինգտոնում, Տրոյում, Նյու Յորքում և Նյու Հեյվենում։ Նրա սաներից է եղել Ցինցինատիում ծնված նկարիչ Կլոդ Ռագուտ Հըրստը, ով դարձավ նատյուրմորտների վարպետ և իր դարաշրջանի միակ կինը, ով յուրացրել է *trompe-l'œil* ("խաբկանք") տեխնիկան։ Աբատը շարունակել է դասավանդել Նյու Յորքում և Մենում և շարունակել է նկարել մինչև մահ՝ 1917 թվականի հունվարի 1։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* 

Կատեգորիա:Ամերիկացի նկարչուհիներ
Կատեգորիա:19-րդ դարի ամերիկացի նկարիչներ
Կատեգորիա:20-րդ դարի ամերիկացի նկարիչներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի պատկերազարդողներ
Իբրահիմա Բալդե

**Իբրահիմա Բալդե** (, ), սենեգալցի ֆուտբոլիստ, ՉՖՌ ակումբի հարձակվող։ Մասնակցել է 2012 թվականին Լոնդոնում անցակացված ամառային օլիմպիական խաղերին։

## Ակումբային կարիերա
2006 թվականին Իբրահիմա Բալդեն մեկնել է Արեգնտինա, որտեղ խաղացել է «Արգենտինոս Խունիորս» և «Վելես Սարսֆիլդ» ակումբների երիտասարդական թիմերում։

2008 թվականից մինչև 2010թվականը Իբրահիմա Բալդեն խաղացել է «Ատլետիկո Մադրիդ Բ» ակումբում (18 խաղ, 8 գոլ), 2010-2011 թվականներին հանդես է եկել Ատլետիկո Մադրիդի գլխավոր թիմում (18 խաղ, 3 գոլ)։ 2010/11 մրցաշրջանը վարցաշրջանով անցկացրել է «Նումանսիա» ակումբում (18 խաղ, 6 գոլ)։ 2011 թվականի ապրիլի 13-ին եռամյա պայմանագիր է կնքել «Օսասունայի» հետ։

2012 թվականի հուլիսին Բալդեն տեղափոխվել է «Կուբան», ինչի մասին պաշտոնապես հայտարարվել է հուլիսի 19-ին։ Ֆուտբոլիստի տրանսֆերի համար ակումբը վճարել է 3,5 մլն եվրո։ Այդ գումարի մեկ երրորդը՝ 1,16 մլն եվրո, ստացել է մադրիդ «Ատլետիկոն», որի կազմում  սենեկալցի խաղացողը խաղացել է 2008-2011 թվականներին։

«Կուբանի» կազմում իր նորամուտը նշել է 2012 թվականի օգոստոսի 27-ին «Վոլգա» ակումբի դեմ խաղում, որի ընթացքում դուբլ է ձևակերպել։ Ռուսաստանի առաջնության 2012/13 մրցաշրջանում Բալդեն անցկացրել էընդանուր առմամբ 23 խաղ և խփել 8 գոլ։

2013 թվականի օգոստոսի 22-ին Եվրոպա լիգաի որակավորման փուլի՝ Նիդերլանդական «Ֆեյենորդ» ակումբի դեմ խաղում բալդեն խփել է միակ գոլը և հաղթանակ պարգևել իր թիմին։

## Միջազգային կարիերա
2012 թվականի հունիսի 2-ին Բալդեն կատարել է իր նորամուտը Սենեգալի հավաքական կազմում՝ մասնակցելով 2014 թվականի աշխարհի առաջնության նախնտրական փուլի՝ Լիբերիայի հավաքականի դեմ խաղին։ Այդ խաղում նա խփել է իր առաջին գոլը ազգային հավաքականի կազմոմ։ Նույն թվականին Իբրահիման հավաքականի կազմում մասնակցել է Լոնդոնում անցկացված Օլիմպիական խաղերին։ Մրցաշարի ընթացքում նամասնակցել է բոլոր 3 խաղերին և գոլ խփել ապագա չեմպիոն Մեքսիկայի հավաքականի դարպասը։

## Ձեռքբերումներ
; «Կուբան»
* Ռուսաստանի գավաթի խաղարկության եզրափակչի մասնակից - 2014/15

## Վիճակագրություն
### Ակումբային վիճակագրություն

*2016 թվականի օգոստոսի 7-ի տվյալներով*

### Գոլերը Սենեգալի հավաքականում

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* 
* 
* 
* 

Կատեգորիա:Թուրքական Սուպերլիգայի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Լա Լիգայի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի Պրեմիեր Լիգայի խաղացողներ
Կատեգորիա:Սենեգալցի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Տղամարդկանց ֆուտբոլի հարձակվողներ
Կատեգորիա:Ատլետիկո Մադրիդի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Կուբանի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Նումանսիայի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Օսասունայի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Ռեյմսի ֆուտբոլիստներ
Հորովել (կտավ)

**«Հորովել»** ՀԽՍՀ ժողովրդական նկարիչ Էդուարդ Իսաբեկյանի 1952 և 1954 թվականներին ստեղծած կտավները։

Իսաբեկյանի **«Հորովել»** կտավը բնության ներքին անհանգիստ անսահմանության միաձուլումն է, ուժի և ֆիզիկական որոշակի ձևերի հրաբխային պոռթկման դրսևորումը։

Աշխատանքը գտնվում է Էդուարդ Իսաբեկյան ցուցասրահում։

**«Հորովել. Լեռնային վար»**, կտավում Իսաբեկյանը ներկայացնում է հայրենի բնաշխարհի քարքարոտ, խստաշունչ համապատկերը, ընդգծում է հարազատ երկրի, նրա հողի հետ աշխատավոր մարդու սերտ, արմատական կապը։

Աշխատանքը գտնվում է Հայաստանի ազգային պատկերասրահում։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Էդուարդ Իսաբեկյանի պաշտոնական կայքը

Կատեգորիա:Էդուարդ Իսաբեկյանի նկարներ
Վեներայի լոգանքը (նկար)

**«Վեներայի լոգանքը»** () կամ  **«Վեներան սիրո սփոփիչ»** (), ֆրանսիացի նկարիչ Ֆրանսուա Բուշեի 1751 թվականին ստեղծած կտավը։ Նկարում պատկերված է դիցաբանական տեսարան, որտեղ սիրո աստվածուհի Վեներան պատկերված է որպես հմայիչ երիտասարդ կին՝ մարմնավորելով ֆրանսիական ռոկոկոյի գեղեցկությունը։ Նա պատրաստվում է զինաթափ անել Կուպիդոյին՝ նրանից վերցնելով իր նետերը, որ Կուպիդոն օգտագործում է մարդկանց վրա նետելու և նրանց սիրահար դարձնելու համար։

Վեներան նստած է լճակի մոտ՝ շուրջը աղավնիներ, որոնք աստվածուհու խորհրդանիշն են։ Ոտքերի մոտ գտնվող սպիտակ աղավնիները, նրա դեմքի գույնը, մազերի մեջ խրված մարգարիտները նույնքան շքեղ են, որքան նրա շուրջը գետնին փռված մետաքսյա կտորները։ Բուշեն կտավը նկարել է հաճելի պաստելային երանգներով` օգտագործելով թույլ արծաթյա լույս։ Նկարը ստեղծված է բարձր տեխնիկական հմտությամբ։ Ռոկոկոյի արվեստի հիմնական հմայքը նրա զգայունությունն ու հրապուրանքն է։

## Պատմություն
Նկարը պատկանել է Ֆրանսիայի թագավոր Լյուդովիկոս XV-ի սիրուհի Մարքիզուհի դե Պոմպադուրին, ով պատվիրել է նկարը։ Այն ցուցադրվել է Բելվյու պալատում։ Ենթադրվում է, որ նկարի բնորդուհին Մարքիզուհի դե Պոմպադուրն է։ Արվեստագետները սիրում էին աշխատել նրա հետ ոչ միայն արիստոկրատիայի հետ աշխատելու հեղինակության համար, այլ որ նա կանոնավոր կերպով վճարում էր իր հաշիվները։ Ենթադրում է նաև, որ Բուշեն, որպես բնորդ, Վեներայի կերպարի համար ընտրել է կնոջը։

## Գրականություն
* Beckett, Wendy (1994), The Story of Painting, The Essential Guide to the History of Western Art, Dorling Kidersley, ISBN 978-0751301335.

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:1751 նկարներ
Կատեգորիա:Աֆրոդիտեն կամ Վեներան գեղանկարչության մեջ
Կատեգորիա:Մերկ կանանց պատկերով նկարներ
Կատեգորիա:Վաշինգտոնի Արվեստի ազգային պատկերասրահի նկարներ
Կատեգորիա:Ֆրանսիայի արվեստ
Կատեգորիա:Ֆրանսուա Բուշեի նկարներ
Վլադիսլավ Լեկոմցև

**Վլադիսլավ Լեկոմցև** (, ) , ռուս մարզիկ։ 2014 թվականի պարալիմպիկ խաղերի բիաթլոնի և դահուկավազքի կրկնակի չեմպիոն, խաղերի եռակի բրոնզե մեդալակիր, դահուկավազքի աշխարհի եռակի չեմպիոն։ Ռուսաստանի սպորտի վաստակավոր վարպետ (մարտի 11, 2014)։

## Կենսագրություն
Վլադիսլավ Լեկոմցևը կորցրել է ձեռքն իր հայրենի գյուղում՝ Ռոմաշկինոյում ծնողներին օգնելիս, բերքահավաքի ժամանակ. ձեռքը մնացել է գյուղատնտեսական մեքենայի մեխանիզմի մեջ։ Սպորտային գործունեությունն օգնել է նրան վերականգնել իր ակտիվ կյանքը։ Սովորել է Ուդմուրտիայի պետական համալսարանում, մասնագիտացումը՝ հոգեբանություն։

ՖԳԲՈւ-ի «ՌԴ ազգային հավաքականների սպորտային կենտրոնի» մարզիկ-ուսուցիչ է։ Մարզվում է բարձրագույն սպորտային հմտությունների հանրապետական դպրոցում, մարզիչ՝ Անդրեյ Մաքսիմով։

## Սպորտային նվաճումներ
**Պարալիմպիկ խաղեր**
*  (Ձմեռային պարալիմպիկ խաղեր 2014 թ.) - բիաթլոն, 7,5 կմ, տղամարդկանց, կանգնած,
*  (Ձմեռային պարալիմպիկ խաղեր 2014 թ.) - դահուկավազք, էստաֆետի բացում 4 x 2,5 կմ,
*  (Ձմեռային պարալիմպիկ խաղեր 2014 թ.) - դահուկավազք, 20 կմ, տղամարդկանց, կանգնած,
*  (Ձմեռային պարալիմպիկ խաղեր 2014 թ.) - դահուկավազք, ազատ ոճի սպրինտ, 1 կմ, տղամարդկանց, կանգնած։
*  (Ձմեռային պարալիմպիկ խաղեր 2014 թ.) - դահուկավազք, 10 կմ ազատ ոճ, տղամարդկանց, կանգնած։
**Աշխարհի առաջնություն**
*  (2013 թ.) - դահուկավազք, 10 կմ դասական ոճով
*  (2013 թ.) - բիաթլոն, սպրինտ մրցավազք ազատ ոճով
*  (2013 թ.) - դահուկավազք, դահուկային էստաֆետ

**Աշխարհի գավաթի ընդհանուր միավոր**
*  (2013/2014 թթ.)
*  (2012/2013 թթ.)

## Պարգևներ
* «Հայրենիքին մատուցած ծառայությունների համար» IV աստիճանի շքանշան (2014 թ.) - *ֆիզիկական կուլտուրայի և սպորտի զարգացման, Սոչի քաղաքում անցկացվող 2014 Ձմեռային պարալիմպիկ խաղերում սպորտային նվաճումների համար*

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Российский биатлонист Владислав Лекомцев завоевал золото Паралимпиады

Կատեգորիա:«Հայրենիքին մատուցած ծառայությունների համար» 4-րդ աստիճանի շքանշանի ասպետներ
Կատեգորիա:Պարալիմպիկ խաղերի չեմպիոններ
Կատեգորիա:Ռուս դահուկավազորդներ
Կատեգորիա:Ռուս մարզիկներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի սպորտի վաստակավոր վարպետներ
Լցակայան (նկար)

**«Լցակայան»** (), ամերիկացի նկարիչ, ամերիկյան կենցաղային գեղանկարչության կարկառուն ներկայացուցիչ Էդվարդ Հոփերի նկարներից։ Կտավը հեղինակը վրձնել է 1940 թվականին։ Յուղաներկով կտավի չափերն են 66,7 × 102,2 սմ։ Այսօր «Լցակայան» ստեղծագործությունը պահպանվում և ցուցադրվում է Ժամանակակից արվեստի թանգարանում (Նյու Յորք, Ամերիկայի Միացյալ Նահանգներ)։

## Ընդհանուր ակնարկ
Էդվարդ Հոփերի արվեստում ճանապարհների ու ճանապարհորդությունների թեման հանդիսացել է մշտական ներշնչանքի աղբյուր։ Ընդ որում, ամերիկյան ճանապարհորդությունը, առաջին հերթին,  իրենից ենթադրում է ավտոմոբիլային ճանապարհորդություն։

Ավտոմոբիլային ճանապարհորդությունում չկա ճակատագրապաշտությունը, որն առկա է գնացքի պարագայում (երբ ուղևորը նստում է մի կայարանում և իջնում մեկ այլ կայարանում ու  հնարավորություն չունի ընտրել իր նախընտրած ճանապարհը)։

## Սյուժե
«Լցակայան» ստեղծագործությունում հեղինակը՝ Էդվարդ Հոփերը պատկերել է սովորական ամերիկյան լցակայան։ Լցակայանը դատարկ է, չկան լիցքավորվող ավտոմեքենաներ։ Նկարում պատկերված ճանապարհին ոչ ոք չկա։ Այս ամենից դատելով, ենթադրվում է, որ ոչ մի մեքենա այստեղով չի անցել։ Նույնիսկ լցակայանի աշխատակցի հանդերձանքը մեխանիկի սովորական կոմբինեզոն չէ, այլ սպիտակ, երկար թևքերով վերնաշապիկ, փողկապ և ժիլետ։ Լուսավորված լցակայանի շենքի փոքրիկ ծայրաձողը ավելի շուտ հիշեցնում է եկեղեցու, քան ավտոլցակայանի, իսկ հերթապահ աշխատակիցը՝ քահանայի, որը կարծես ծիսակարգ է անցկացնում։

Փաստացի Էդվարդ Հոփերի ոչ մի ստեղծագործությունում ավտոմեքենա պատկերված չէ։ Միայն այն նկարված է մեկ ստեղծագործության մեջ, որը, կրկին, կանգնած է ու ոչ մի տեղ չի շարժվում։ Այդտեղ մեքենան ավելի շուտ էտյուդի համար արվեստանոց է հիշեցնում, քան փոխադրամիջոց։

«Լցակայան» ստեղծագործությունը հեղինակի սիրված ֆորմատով է նկարված՝ հորիզոնական։ Կտավի սյուժեն պարունակում է զպվածություն, դետալների ճշմարտացիություն, լակոնիկություն։

## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն
* Матусовская Е. М. Эдвард Хоппер. — М., 1977.
* Мартыненко Н. В. Живопись США XX века. Киев, Наукова думка, 1989.
* Реннер, Рольф Гюнтер. Эдвард Хоппер. 1882—1967. Трансформация реальности. — Москва: Taschen / «Арт-родник», 2009.
* Wells, Walter. Silent Theater: The Art of Edward Hopper (London/New York: Phaidon, 2007).
* Levin, Gail. Edward Hopper: An Intimate Biography (New York: Knopf, 1995)

## Արտաքին հղումներ
* Seite des ''Museum of Modern Art'', New York

Կատեգորիա:1940 նկարներ
Կատեգորիա:Ամերիկայի արվեստ
Կատեգորիա:Էդվարդ Հոփերի նկարներ
Կատեգորիա:Նյու Յորքի ժամանակակից արվեստի թանգարանի նկարներ