Սեմյոն Գուձենկո

**Սեմյոն Պետրովիչ Գուձենկո** (, 5 մարտի, 1922, Կիև, Ուկրաինական ԽՍՀ, ԽՍՀՄ – 12 փետրվարի, 1953, Մոսկվա, ՌՍՖՍՀ, ԽՍՀՄ), հրեական ծագմամբ ռուս բանաստեղծ։

## Կենսագրություն
Սեմյոն Գուձենկոն ծնվել է 1922 թվականի մարտի 5-ին Կիևում, հրեական ընտանիքում։ Հայրը՝ Պյոտր Կոնստանտինովիչ Գուձենկոն, եղել է ինժեներ, իսկ մայրը՝ Օլգա Իսաևնա (Իսահակի) Գուձենկոն, ուսուցչուհի։ Ընտանիքին ապրել է Կիևի Տարասովսկայա փողոցի № 3 տանը։ 1939 թվականին Սեմյոն Գուձենկոն ընդունվել է Մոսկվայի փիլիսոփայության, գրականության և պատմության ինստիտուտ և տեղափոխվել Մոսկվա։

1941 թվականին Սերգեյ Գուձենկոն կամավոր մեկնել է ռազմաճակատ, դարձել հատուկ նշանակության առանձին մոտոհրաձգային բրիգադի գնդացրորդ։ 1942 թվականին որովայնից ծանր վիրավորվել է ականի բեկորից։ Դրանից հետո նա եղել է «Суворовский натиск» ռազմաճակատային թերթի թղթակից, լուսաբանել Բուդապեշտի պաշարումն ու գրոհը, որտեղ էլ եղել է պատերազմի ավարտին։ 1945 թվականի մայիսի 12-ին պարգևատրվել է «Հայրենական պատերազմի» II աստիճանի շքանշանով։ Բանաստեղծությունների առաջին գիրքը լույս է տեսել 1944 թվականին։ Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի Արևելյան ռազմաճակատի (*«[[Հայրենական մեծ պատերազմ (տերմին)|Հայրենական մեծ պատերազմ]]»*, 1941-1945) գործողությունների ավարտից հետո որպես թղթակից աշխատել է ռազմական թերթում։

Բանաստեղծի իսկական անունը Սարիո է իտալական այդ անունը նրան տվել է մայրը։ Երբ 1943 թվականին հրատարակում են «Знамя» և «Смена» ամսագրերը, Սեմյոն Գուձենկոն գրում է մորը. «...Մի՛ վախեցիր, եթե տեսնես բանաստեղծությունները «Սեմյոն Գուձենկո» ստորագրությամբ. դա ես եմ, քանի որ Սարիոն այնքան էլ լավ չի հնչում Գուձենկո ազգանունի հետ։ Հույս ունեմ՝ դու այնքան էլ չես նեղանա։

Սեմյոն Գուձենկեն մահացել է 1953 թվականի փետրվարի 12-ին Մոսկվայում։ Թաղված է Վագանկովյան գերեզմանատանը։

## Ընտանիք
* Կինը՝ Լարիսա Ժադովա (1927-1981), խորհրդային արվեստագետ, արվեստի ու դիզայնի պատմաբան, Խորհրդային Միության հերոս Ալեքսեյ Ժադովի դուստրն է։ 1957 թվականին ամուսնացել է Կոնստանտին Սիմոնովի հետ,
** Դուստր՝ Եկատերինա Կիրիլովնա Սիմոնովա-Գուձենկո (ծննդյան անունը՝ *Եկատերինա Սեմյոնովնա Գուձենկո*, ծնվել է 1951 թվականին, որդեգրվել է Կոնստանտին Սիմոնովի կողմից), պատմաբան-ճապոնագետ, 2003 թվականին դարձել է Մոսկվայի պետական համալսարանին կից Ասիայի ու Աֆրիկայի երկրների ինստիտուտի Ճապոնիայի պատմության ու մշակույթի ամբիոնի վարիչ,
* Հորաքրոջ որդին՝ Միխայիլ Ռոգինսկի, նկարիչ։

## Մատենագրություն
### Բանաստեղծություններ
* «Համագնդեցիներ» (, 1944)
* «Բանաստեղծություններ և բալլադներ» (, 1945)
* «Երթից հետո» (, 1947)
* «Մարտ» (, 1948)
* «Անդրկարպատյան բանաստեղծություններ» (, 1948)
* «Ուղևորություն դեպի Տուվա» (, 1949)
* «Հեռավոր կայազոր» (, 1950), պոեմ Թուրքմենիայում ծառայող զինվորների առօրյայի մասին
* «Նոր եզերքներ» (, 1953)
* «Գրոհից առաջ» ()
* «Օդաչուի գերեզմանը» (, 1966)

### Հուշագրություններ
* 

## Գուձենկոյի բանաստեղծությունները թատրոնում
* 1970-ական թվականների սկզբին Մոսկվայի Տագանկայի թատրոնի ռեժիսոր Յուրի Լյուբիմովը բեմադրել է «Ընկածներն ու ողջերը» () ներկայացումը, որում Վլադիմիր Վիսոցկին կատարել է Համլետի ու Սեմյոն Գուձենկոյի դերերը։ Հետագայում իր ելույթների ընթացքում Վիսոցկին երբեմն կարդացել է Սեմյոն Գուձենկոյի բանաստեղծություններից, բարձր է գնահատել բանաստեղծի ռազմական թեմայով ստեղծագործությունները։ Սեմյոն Գուձենկոյի երկու բանաստեղծություններն ընդգրկվել են Վլադիմիր Վիսոցկու «Իմ Համլետը» (1966-1978) երաժշտական-բանաստեղծական շարքում։
* 2009 թվականին Սանկտ Պետերբուրգի ֆիլհարմոնիայի Փոքր սրահում տեղի է ունեցել կոմպոզիտոր կանտատայի պրեմիերան, որ հիմնված էր պատերազմին մասնակցած բանաստեղծների ստեղծագործությունների վրա։ Կանտատան վերնագրված էր «Մեզ պետք չէ խղճալ» (), որ վերցված է Սեմյոն Գուձենկոյի «Իմ սերունդը» պոեմից։ Կանտատայի վեց համարներից երկուսը գրված են Սեմյոն Գուձենկոյի «Գրոհից առաջ» () և «Իմ սերունդը» () ստեղծագործությունների հիման վրա։

## Պարգևներ
* Հայրենական պատերազմի II աստիճանի շքանշան
* Կարմիր աստղի շքանշան
* «Մոսկվայի պաշտպանության համար» մեդալ

## Հիշատակ
Սեմյոն Գուձենկոյի անունով կոչվել է փողոց Խարկովում։

«Գնչուն» գեղարվեստական ֆիլմում Բուդուլայը կիթառով կատարում է երգ, որում հնչում է երեք քառատող Սոմյոն Գուձենկոյի «Իմ սերունդը» բանաստեղծությունից։

## Աղբյուր
* Казак В. Лексикон русской литературы XX века = Lexikon der russischen Literatur ab 1917 / [пер. с нем.]. — М. : РИК «Культура», 1996. — XVIII, 491, [1] с. — 5000 экз. — ISBN 5-8334-0019-8.

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Светлана Ярославцева. "Наша жизнь - всегда перед атакою!"
* Голос Семена Гудзенко: поэт читает стихи «Перед атакой», «Я был пехотой в поле…», и отрывок из поэмы «Далёкий горизонт» mp3 
*  Владимир Высоцкий рассказывает о спектакле «Павшие и живые», где он играет Семёна Гудзенко. 1974
*  Владимир Высоцкий читает стихотворение «Перед атакой»
*  Владимир Высоцкий читает стихотворение «Нас не нужно жалеть»
*  Перевод на английский отдельных стихов С.Гудзенко — перевел Вальд В. В.
* группа MR.БЭНИШ "Перед атакой" - песня на стихи Семёна Гудзенко

Կատեգորիա:20-րդ դարի բանաստեղծներ
Կատեգորիա:20-րդ դարի ռուս բանաստեղծներ
Կատեգորիա:20-րդ դարի տղամարդ գրողներ
Կատեգորիա:Բանաստեղծներ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:ԽՍՀՄ գրողների միության անդամներ
Կատեգորիա:Խորհրդային բանաստեղծներ
Կատեգորիա:Խորհրդային տղամարդ գրողներ
Կատեգորիա:Հայրենական մեծ պատերազմի մասնակիցներ
Կատեգորիա:Ռուս բանաստեղծներ
Կատեգորիա:Ռուս գրողներ
Կատեգորիա:Ռուս լրագրողներ
Կատեգորիա:Վագանկովյան գերեզմանատանը թաղվածներ