Պերթի դրամահատարան

250px|մինի|աջից|Ոսկու ձուլակտոր Պերթի դրամահատարանից

**Պերթի դրամահատարանը** Ավստրալիայի պաշտոնական ձուլակտորի դրամահատարանն է և ամբողջությամբ պատկանում է Արևմտյան Ավստրալիայի կառավարությանը։ 1991 թվականի Ավստրալիայի դաշնությունից երկու տարի առաջ,  1899 թվականի  հունիսի 20-ին հիմնադրված Պերթի դրամահատարանը Միացյալ Թագավորության արքայական դրամահատարանի Ավստրալիայի գաղութային երեք մասնաճյուղերից (այժմ չգործող Սիդնեյի դրամահատարանից և Մելբուրնի դրամահատարանից հետո) վերջինն էր, որոնք նախատեսված էին ոսկու խառնուրդից ոսկին զտելու և դրանից Բրիտանական կայսրության համար ոսկե սովերեններ և կես-սովերեններ հատելու համար։ Ավստրալիայի Թագավորական դրամահատարանի հետ միասին, որն արտադրում է ավստրալիական դոլարի մետաղադրամներ շրջանառության համար,  Պերթի դրամահատարանը Ավստրալիայում լեգալ տենդերով մետաղադրամներ թողարկող երկու դրամահատարաններից հինն է։

## Պատմություն
1896 թվականին, սըր Ջոն Ֆորեսթի կողմից հիմնաքարը դրվելուց հետո, դրամահատարանը բացվեց 1899 թվականի հունիսի 20-ին։ Այդ ժամանակ Արևմտյան Ավստրալիայի բնակչությունն արագորեն աճում էր (1869-ին՝ 23.000, իսկ 1900-ին` 180.000), մեծապես պայմանավորված Քուլգարդի, Կալգուրիի  Մարչիսոնի շրջաններում ոսկու հարուստ հանքավայրերի լայնորեն հայտնաբերմամբ։

Քանի որ Պերթում շատ քիչ գումար կար, որով հանքագործները կարող էին փոխանակել ոսկին ապրանքներ վճարելու համար, Դիջերսը Արևմտյան Ավստրալիայի այն ժամանակվա գաղութում համախմբեց Ավստրալիայից և աշխարհի տարբեր մասերից մեծ թվով մարդկանց, որոնք ներդրեցին իրենց ոսկու հումքը Պերթի դրամահատարանում, որտեղ դրանից հատվում էին ոսկե մետաղադրամներ։

Թեև ֆեդերացիան կազմավորվեց 1901 թվականին, սակայն դրամահատարանը մնաց Մեծ Բրիտանիայի իրավասության տակ մինչև 1970 թվականի հուլիսի 1-ը, երբ այն դարձավ Արևմտյան Ավստրալիայի կառավարության լիազորված մարմինը։

1899-ից մինչև 1931 թվականները Պերթի դրամահատարանը հատել է ավելի քան 106 միլիոն ոսկե սովերեններ և մոտ 735,000 կես-սովերեններ (ընդմիջում 1900 և 1920 թվականների միջև) Ավստրալիայում և ամբողջ Բրիտանական կայսրությունում որպես արժույթ օգտագործելու համար։ Դրամահատարանը դադարեցրել է ոսկե սովերենների պատրաստումը, երբ Մեծ Բրիտանիան 1931 թվականին հրաժարվեց ոսկու ստանդարտից։ Այնուամենայնիվ, զտման գործարանն անգործության չմատնվեց, քանի որ անձնակազմն իր հմտություններն օգտագործեց ոսկե նուրբ ձուլակտորներ պատրաստելու համար։ Սակայն ոչ շատ վաղուց դրամահատարանըը կրկին ներգրավված էր մետաղադրամների արտադրության մեջ։ Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի ընթացքում Պերթի դրամահատարանը սկսեց ավստրալիական մետաղադրամներ պատրաստել ոչ թանկարժեք մետաղներից։ Մինչև 1933 թվականի ավարտը Պերթի դրամահատարանը նաև արտադրեց Ավստրալիայի ավելի ցածր անվանական արժեքով մետաղադրամը :

Պերթի դրամահատարանը հասել է «ամենայն հավանականությամբ, բոլոր ոսկիներից ամենամաքուրին» 1957 թվականին, երբ դրամահատարանը արտադրում էր վեց իններով՝ 999.999, 13 տրոյական ունցիա (400 գ) ամուր թիթեղներ։ Այդպիսով, Պերթի դրամահատարանը ներգործեց այն բանի վրա, որ ոսկու մեծ մասը հանձնարարվեց որպես իրենց սեփական ստանդարտների համար չափանիշ։

Դրամահատարանի նոր ուղղությունը ձևավորվել է 1987 թվականին խորհրդարանի պետական ակտով Ոսկու կորպորացիայի ստեղծմամբ։ Ավստրալիայի Գանձապետարանի վարչության հետ եզակի պայմանավորվածության համաձայն, դրամահատարանի նոր օպերատորը լիազորված էր համաշխարհային ներդրողների և հավաքորդների համար հատել և վաճառել ավստրալիական լեգալ տենդերային ոսկե, արծաթե և պլատինե մետաղադրամներ։ Վարչապետ Բոբ Հոուքը Ավստրալիական ոսկե Նագեթ շարքը գործարկել է 1987 թվականին։ Առաջին օրվա առևտրի արդյունքում վաճառվել է 103 մլն դոլար արժողությամբ 155,000 ունցիայի ոսկու վաճառք, որը գերազանցում էր 130 հազ. ունցիայի վաճառքի թիրախը հունիսի վերջին։ Այսօր դրամահատարանը համաշխարհային դրամահատարանների էլիտար խմբի անդամ է, որի մաքուր ոսկե, արծաթե և պլատինե լեգալ տենդերային մետաղադրամները վստահելի են առանց հարցի։ Ավստրալիական Նագեթի նման, Ավստրալիայի Կուկաբուրա արծաթե մետաղադրամների շարքը, ավստրալիական Լունար ոսկե և արծաթե մետաղադրամների շարքը լայնորեն փնտրվում են ամբողջ ձուլակտորների աշխարհահռչակ ներդրողների կողմից։

Մինչև 2000 թվականը դրամահատարանի զտված ոսկու արդյունահանումը կազմել է 4,500 տոննա, որը ներկայացնում է մարդկության կողմից արտադրված ոսկու ընդհանուր ծավալի 3,25%-ը։ Սա վերաբերում է Միացյալ Նահանգների գանձապետարանի Ֆորտ Նոքս գանձարանում ոսկու ձուլակտորի ներկայիս պահուստներին։

2003 թվականին Պերթ նահանգը պաշտոնապես բացեց 8,400 քառակուսի մետր մակերեսով պետական-արհեստների արտադրական ձեռնարկության հաջորդ դուռը դեպի նրա հին կրաքարային շենք։ Դրամահատարանի ժառանգության տարածքում գերիշխող այս երկու կարևոր շենքերը Արևմտյան Ավստրալիայում ավելի քան 100 տարվա բարձր վարպետությամբ դրամահատության հզոր խորհրդանիշ են։

2011 թվականի հոկտեմբերին Պերթ նահանգը ստեղծեց աշխարհի ամենամեծ, ամենածանր և ամենաարժեքավոր ոսկյա մետաղադրամը, խախտելով նախկինում Կանադայի Թագավորական դրամահատարանի ռեկորդը։ Մետաղադրամը մոտավորապես 80 սանտիմետր (31 դյույմ) տրամագծով և 12 սանտիմետր (4,7 դյույմ) հաստությամբ է և կազմել է 1,012 կգ (2,231 lb) 99,99% մաքուր ոսկի։ Այն առանձնանում է դիմերեսի կողմում, Եղիսաբեթ II-ի պատկերով, իսկ դարձերեսին՝ կարմիր կենգուրուով։ Որպես Ավստրալիայի օրինական վճարամիջոց, նրա անվանական արժեքը 1 մլն դոլար է, սակայն այն հատելու ժամանակահատվածում արժեցել է 53.5 մլն դոլար։

Այսօր դրամահատարանը շարունակում է տրամադրել ոսկու վերամշակման և ոսկու արդյունաբերության ոլորտի այլ ծառայություններ և արտադրում է բազմաթիվ մետաղադրամներ՝ կապված ներդրողների և մետաղադրամների հավաքորդների հետ։ Այն պատասխանատու է Ավստրալիայի լեգալ տենդերային  թանկարժեք մետաղներից մետաղադրամների արտադրության և վաճառքի համար, այդ թվում՝ կայուն որակի ավստրալիական ոսկե Նագեթ մետաղադրամների, ավստրալիական պլատինե Կոալա մետաղադրամների, ավստրալիական արծաթե Կուկաբուրա մետաղադրամների, Սուան շարքի  մետաղադրամների և ձուլակտորի համար։

## Կրիպտոարժույթ
2018 թվականի հունվարին Պերթի դրամահատարանը հայտարարեց, որ առաջիկա 12-ից 18 ամիսների ընթացքում կստեղծի բլոկչեյնային հիմք ունեցող կրիպտոարժույթ, որն ապահովված է իր սեփական ձուլակտորով (թվային ոսկե արժույթ)։

## Տես նաև
* Ակնարկներ ոսկի որոնողների և վերամշակման գործարանատերերի համար
* Պերթի դրամահատարանի հավաստագրման ծրագիրը
* Պերթի դրամահատարանի դրամաշորթությունը
* Արևմտյան Ավստրալիայի պատմություն

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Official Perth Mint website
* Perth Mint Bullion website
* A Comprehensive Guide to the Perth Mint 1oz Bar 
* State Heritage record

Կատեգորիա:1899 հիմնադրումներ Ավստրալիայում
Կատեգորիա:Ավստրալիայի կազմակերպություններ
Կատեգորիա:Ավստրալիայի պատմություն
Կատեգորիա:Դրամագիտության թանգարաններ
Կատեգորիա:Դրամագիտություն
Կատեգորիա:Դրամահատարաններ