open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Խաչատուր Վարդպարոնյան

**Խաչատուր Անուշավանի Վարդպարոնյան** (), հայ նկարիչ, դիզայներ։ ՀԽՍՀ (1973), ԽՍՀՄ վաստակավոր նկարիչ (1978)։ Հայաստանի նկարիչների միության անդամ (1964)։

## Կենսագրություն
Խաչատուր Վարդպարոնյանը ծնվել է Ալեքսանդրապոլում (այժմ՝ Գյումրի)։ 1940 թվականին ավարտել է Գյումրու նկարչական դպրոցը։ Մասնակցել է Երկրորդ համաշխարհային պատերազմին, Նովոռոսիյսկի գրավման օպերացիայի ժամանակ վիրավորվել է և տեղափոխվել հոսպիտալ, այնուհետև Սոչի։ Ապաքինվելուց հետո մասնակցել է Սմոլենսկի, Օրշայի, Վիտեբսկի, այնուհետև Լեհաստանի ազատագրման մարտերին։ Հոսպիտալում նկարել է ազատագրված քաղաքները, գյուղերի այրված և քանդված շենքերը։ Այդ շարքից է «Կանաչ դադար» կտավը։ 1946 թվականին ընդունվել է Երևանի գեղարվեստի ինստիտուտ։ 1949 թվականին երրորդ կուրսն ավարտելուց հետո «Հայֆիլմ» կինոստուդիայի կողմից գործուղվել է Մոսկվա՝ սովորելու կինոնկարիչների և մուլտիպլիկատորների եռամյա բարձրագույն դասընթացը։ Ավարտելուց հետո «Սոյուզմուլտֆիլմ» կինոստուդիայում մասնակցել է բազմաթիվ մուլտֆիլմերի ստեղծմանը, եղել է մուլտիպլիկատոր և բեմադրող-նկարիչ։ 1954 թվականից աշխատել է Մոսկվայի ձևավորման և գովազդային վարչության գեղարվեստական կոմբինատում, նախ՝ նկարիչ-ձևավորող, ապա՝ գլխավոր նկարիչ։ 1963 թվականին վերադարձել է Լենինական, նշանակվել քաղաքի գեղարվեստական ձևավորման և գովազդի ձեռնարկության ղեկավար։ 1964 թվականից եղել է Հայաստանի նկարիչների միության անդամ, Լենինականի նկարիչների միության նախագահը։ 2000 թվականից դասավանդել է Երևանի գեղարվեստի պետական ակադեմիայի Գյումրիի մասնաճյուղում։ 
մինի|«Վերածնունդ» որմնանկարը ստեղծելիս, որտեղ նկարիչը պատկերում է ընկերոջը՝ Մինաս Ավետիսյանին։ Մինասը պատկերված է վրձինն ու ներկապնակը ձեռքին
[մինի|[Ռոլան Բիկովի հետ]]
մինի|Մինաս Ավետիսյանի հետ

## Կտավներ
* «Պարտեզում վարդ է բացվել»
* «Հակոբ Ջիվանյանի դիմանկարը», 1981
* «Վերածնունդ», 1979 (որմնանկար, Լենինականի գուլպա-նասկեղենի ֆաբրիկա)
* «Հայ աղջիկներ», 1997 (խճանկար)
* «Լենինական. ամպամած օր», 1972
* «Մարշալ Բաղրամյան», 2000
* «Գյումրեցի հարսնացուն», 1978
* «Պատուհանի մոտ»
* «Կանաչ դադար»
* «Կեսօր»
* «Գյումրի։ Տարվա եղանակները», 2000
* «Յոթ վերք եկեղեցին»
* «Հին Լենինական»
* «Հին թաղամաս»
* «Ձմեռը Գյումրիում», 1997
* «Գյուղը լեռներում»
* «Արագած»
* «Խոր Վիրապ»
* «Մալիշկա գյուղը»
* «Կեսօր»
* «Սարերում»

## Պարգևներ, մրցանակներ
* ՀԽՍՀ վաստակավոր նկարիչ , 1973
* ԽՍՀՄ վաստակավոր նկարիչ, 1978
* «Փառքի երրորդ» շքանշան
* «Հայրենական մեծ պատերազմի» շքանշան

## Գրականություն
* Ալբերտ Գրիգորյան, «Գեղանկարիչ Խաչատուր Վարդպարոնյան», Գյումրի։ Էլորադո, 2004։ SBN: 99930-903-5-2:

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:ԽՍՀՄ վաստակավոր նկարիչներ
Կատեգորիա:ՀԽՍՀ վաստակավոր նկարիչներ
Կատեգորիա:Հայ նկարիչներ
Կատեգորիա:Հայաստանի նկարիչների միության անդամներ
Կատեգորիա:Հայրենական մեծ պատերազմի հայ մասնակիցներ
Կատեգորիա:Հայ դիզայներներ
Կատեգորիա:Փառքի շքանշանի ասպետներ (Հայաստան)
Քլեր Գրանտ

**Քլեր Կամիլ Գրանտ-Գրին** (), ի ծնե Ջոնսոն (, ), ամերիկյան դերասանուհի, կինոպրոդյուսեր և երգչուհի։

## Կարիերա
Քլեր Գրանտը ֆիլմերում նկարահանվել է 2004 թվականից։

Ինչպես նաև նա համարվում է կինոպրոդյուսեր և երգչուհի։

## Անձնական կյանք
2010 թվականի մայիսի 1-ից Կլերը ամուսնացած է Սեթ Գրինի (ծնվել է 1974 ) հետ, որի հետ հանդիպել է 3 տարի։

## Ֆիլմագրություն

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Պաշտոնական կայք 
* 

Կատեգորիա:1979 ծնունդներ
Կատեգորիա:21-րդ դարի ամերիկացի դերասանուհիներ
Կատեգորիա:21-րդ դարի ամերիկացի երգիչներ
Կատեգորիա:21-րդ դարի ամերիկացի երգչուհիներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի կինոդերասանուհիներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի կինոպրոդյուսերներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի հեռուստատեսային դերասանուհիներ
Կատեգորիա:Ամերիկացիներ իռլանդական սերմամբ
Կատեգորիա:Անձինք այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Օգոստոսի 23 ծնունդներ
Լևոն Ներսիսյան

**Լևոն Հրաչյայի Ներսիսյան** (), հայ գրականագետ, գեղագետ, դերասան։

Դերասան Հրաչյա Ներսիսյանի որդին։

## Կենսագրություն
Լևոն Ներսիսյանը ծնվել է Երևանում։ Նախ սովորել է Երևանի թիվ 8, ապա՝ թիվ 20 դպրոցում, որն ավարտել է 1949 թվականին։ 1954 թվականին ավարտել է Երևանի պետական համալսարանի բանասիրության ֆակուլտետի ռոմանագերմանական բաժինը, 1954-1957 թվականներին սովորել է Երևանի պետական համալսարանի ասպիրանտուրայում։

1954-1957 թվականներին եղել է «Հայֆիլմ» կինոստուդիայի ավագ խմբագիր, 1959 թվականին՝ ՀԽՍՀ ԳԱ Արվեստի ինստիտուտի գիտաշխատող, 1957 թվականից` ԵՊՀ դասախոս, 1992 թվականից` դոցենտ։ Ներսիսյանի ուսումնասիրությունների ոլորտներն էին անտիկ (մասնավորապես հին հունական պոեզիան և դրաման) և XX դարի ֆրանսիական գրականությունը («աբսուրդի» թատրոն, ֆրանսիական վեպ, սյուրռեալիստական պոեզիա)։ Դասախոսություններն աչքի են ընկել բանավոր խոսքի արտիստական վարպետությամբ։

## Ֆիլմեր
[մինի| Լևոն Ներսիսյանի հուշատախտակը Երևանի [Մաշտոցի պողոտայի թիվ 39 շենքի պատին]]
Նկարահանվել է կինոյում։
* «Երկունք»
* «Ապրիլ»
* «Վերածնունդ»

## Պարգևներ
* Մովսես Խորենացու մեդալ, 1994 թ.

## Հիշատակ
Երևանի Մաշտոցի պողոտայի թիվ 39 շենքի պատին փակցված է Լևոն Ներսիսյանի հուշատախտակը։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Լևոն Ներ­սիս­յան | օբ­յեկ­տիվ գրա­կա­նու­թյան անհ­նա­րի­նու­թյան մա­սին 
* Հակոբ Մովսես | Մեր մեջի բանավոր Բան-ա-վորը (Լևոն Ներսիսյան)
* Լևոն Ներսիսյան-75

Կատեգորիա:Հայ գրականագետներ
Կատեգորիա:Հայ դերասաններ
Աշտուխինի

**Աշտուխինի**, հնագույն քաղաք Հայկական լեռնաշխարհում` սեպագիր արձանագրություններում հիշատակվող Աշտուխինի երկրում։ Ոմանք Աշտուխինին նույնացնում են ուշ շրջանի Մեծ Հայքի Այրարատ աշխարհի Վանանդ գավառում հիշատակվող Աստեղանի-Աստրախանե գավառի հետ։ Աստրախանեն հիշատակվում է մ.թ.ա. 8-րդ դարի ուրարտական արձանագրություններում։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Հայկական լեռնաշխարհի հնագույն երկրամասեր
Կատեգորիա:Վանի թագավորության արձանագրություններ
Սանայա Իրանի

**Սանայա Իրանի** (), հնդիկ դերասանուհի, հայտնի մոդել և պարուհի, ծնվել է հին Մումբայ քաղաքում։ Այդ քաղաքում նա անցկացրել է իր մանկությունը։

Սանայա Իրանին յոթ տարի սովորել է Ooty գիշերօթիկ դպրոցում։ Այնուհետև նա ավարտել է Sydenham քոլեջը։ Աղջկա համար շատ կարևոր էր ստանալ լավ կրթություն, որ հնարավորություն ունենա զարգացնել և գտնել իրեն, իր սիրելի մասնագիտության մեջ։ Եվ նա ուզում էր հետամուտ լինել, որ ստանա M.B.A./Master of Business Administration աստիճան, սակայն, որոշել է դառնալ դերասանուհի։
Սանայա Իրանին սկսել է իր կարիերան որպես մոդել։ Դեռ ուսման տարիներին նա հիանալի դրսևորեց իրեն ինչպես մոդել` նկարահանվելով հայտնի ընկերությունների գովազդային տեսահոլովակների համար, ինչպիսիք են Pepsi, Reliance Communications: Երբ նա հարմարվեց նկարահանումներին, սկսվեց նաև նրա ֆիլմերում նկարահանվելու հաջող կարիերան։
Նրա առաջին լուրջ դերը եղել է հնդկական երիտասարդական Miley Jab Hum Tum շոուն։ Նա հետագայում հայտնվել է Iss Pyaar Ko Kya Naam Doon? — Ինչ կոչել այս սերը — հեռուստասերիալում։ Իր կարիերայի սկզբին, Սանայա Իրանին չէր տիրապետում Հնդի լեզվին և մի քանի առիթներով խոսեց լեզվի հետ կապված իր դժվարությունների ու պայքարի մասին։
Դերասանուհու բացառիկ տաղանդը առիթ հանդիսացավ, որ նա արժանանա տարբեր մրցանակների և պարգևների։
Դերասանուհին շատ ջերմ է արտահայտվել իր վերջին դերի ` Rang Rasiya-ի մասին` նշելով, որ հերոսուհին նման չէ իր դերակատարին, այդ պատճառով դերասանուհին ստիպված է շատ ջանք գործադրել։ Դրանով և հետաքրքիր դարձավ երիտասարդ դերասանուհու աշխատանքը։ Ինչպես դերասանուհին հարցազրույցի ժամանակ խոստովանեց լրագրողներին, նա չի ձգտում bollywood, բայց ուրախ կլիներ, եթե այնտեղից առաջարկ ստանար։ 
Նա խաղացել է նաև Chhanchgan սերիալում, որտեղ կերտած Չանչանի դերը շատ նման է իրեն։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* 

Կատեգորիա:Հեռուստատեսային դերասանուհիներ
Կատեգորիա:Հնդիկ դերասանուհիներ
Կատեգորիա:Մոդելներ
Կատեգորիա:Պարուհիներ
Արյունոտ արծիվ

[մինի|300x300փքս|Ռազմիկի մեջքին նախշի պատկերումը: Պատկեր [Ստուրա-Համարյան քարի վրա: Ռազմիկի վերևում պատկերված է Օդինի խորհրդանիշը` վալկնուտը]]
**«Արյունոտ արծիվ»** (, , ), վիկինգների ժամանակաշրջանի լեգենդար մահապատիժ, որը կայանում էր հետևյալ կերպ. դատապարտվածի մեջքից ջարդում էին կողերը, թևերի նման տարածում էին դրանք և թոքերը դուրս էին հանում։ Տվյալ դեպքում վաղաժամ մահվան պատճառ պետք է հանդիսանար վնասվածքային շոկը կամ պնևմոտորաքսը։

Պատմաբանների մեծ մասը կասկածի տակ է դնում նման մահապատժի գոյության փաստը կամ էլ այն համարում էր թշնամիների դիակների նկատմամբ ծիսական ծաղր։ «Արյունոտ արծվի» մասին հաղորդագրությունները որոշ դեպքերում համարվում են քրիստոնյա պատմիչների հակահեթանոսական քարոզչություն կամ ուշ ժամանակաշրջանի սկալդերի վառ երևակայության արդյունք։

Հակառակորդի մեջքին «արյունոտ արծվի» կերտումը հիշատակվում է «Օլաֆ Թրյուգվասոնի մասին մեծ սագայում», «Օրկնեական յարլերի մասին սագայում», ինչպես նաև Իվար Անոսկորի և նրա եղբայրների վրեժի մասին Էլա II-ից` իրենց հայր Ռագնար Լոդբրոկի մահվան համար։ Այդ կարճ հիշատակումներից դժվար է պատկերացում կազմել տվյալ մահապատժի բնույթի մասին։

Ուշ քրիստոնեական պատմիչների մոտ «արյունոտ արծիվ» վերաճեց չարագուշակ մանրամասնություններով և սկսեց որպես բարբարոս դաժանության օրինակ բերվել։ Օրինակ` Սաքսոն Գրամատիկուսը իր «Դաների գործերի» (լատ.՝ Gesta Danorum)  9-րդ գրքում հայտնում է, որ Էլայի մահապատժի ժամանակ նրա մեջքին աղ էին լցնում։

Որպես Օդինին թշնամիներ զոհաբերելու նման ծեսի գոյության հաստատում բերվում է Գոթլանդի հուշաքարերից մեկի` Ստուրա-Համարյան քարի վրայի ոչ այնքան հստակ պատկերը։

## Գրականություն
* Roberta Frank. «Viking Atrocity and Skaldic Verse: The Rite of the Blood-Eagle». *The English Historical Review*. Vol. 99, No. 391, Apr. 1984.

Կատեգորիա:Մահապատժի միջոցներ
Կատեգորիա:Վիկինգներ
Ազգային հին պատկերասրահ

**Ազգային հին պատկերասրահ** (), գեղարվեստական թանգարան Բեռլինի Թանգարանային կղզում։ Պատկերասրահում պահվում են 19-րդ դարի արվեստի գործեր Պրուսական մշակույթի ժառանգության ֆոնդի հավաքածուից։

## Պատմություն
### Հիմնադրում
Պատկերասրահը հիմնվել է 1861 թվականին 262 նկարից բաղկացած հավաքածուի հիման վրա, որ նվիրել էր բանկիր Յոհան Հենրիխ Վագեները (): Սկզբնապես հավաքածուն տեղավորել են Արվեստի ակադեմիայի շենքում։ Ժամանակակից շենքը` հռոմեական տաճարի ոճով և աբսիդով, նախագծվել է 1865 թվականին Ֆրիդրիխ Ավգուստ Շտյուլերի կողմից Ֆրիդրիխ Վիլհելմ IV արքայի պատվերով և կառուցվել 1869-1876 թվականներին Հենրիխ Շտրակի ղեկավարությամբ։

### Կառուցում
250px|մինի|ձախից|Պատկերասրահի սրահներից մեկը
Ֆրիդրիխ Ավգուստ Շտյուլերը կառույցի դիզայնի շուրջ աշխատել է 1863 թվականից Պրուսիայի արքա Ֆրիդրիխ Վիլհելմ IV-ի էսքիզի հիման վրա։ Երկու տարի անց` երկու անհաջող նախագիծ մշակելուց հետո, վերջնականապես ընդունվում է նրա երրորդ նախագիծը։ Շտյուլերը մահացել է նախքան կառույցի պատրաստ լինելը. կիսատ գործը շարունակել է Կարլ Բուսեն։ 1866 թվականին արքայի հորդորով ստեղծվում է հատուկ հանձնաժողով, որը գլխավորում էր Հենրիխ Շտրակը. այն պետք է զբաղվեր պատկերասրահի շինարարության գործերով։ Պատկերասրահի շենքի բացումը կայացել է 1876 թվականի մարտի 22-ին։

Պատկերասրահի բացման պահին հավաքածուն դեռևս այնքան էլ մեծ չէր։ Պատկերասրահի նպատակն էր հավաքածուն համալրել ժամանակակից` հատկապես պրուսական արվեստը ներկայացնող գործերով։ 1874 թվականին Մաքս Ջորդանը դառնում է պատկերասրահի առաջին տնօրենը։ 1896 թվականին նրան փոխարինում է Գուգո ֆոն Չուդին, որը հավաքածուն համալրում է ֆրանսիացի իմպրեսիոնիստների գործերով. դրանով գերմանական պատկերասրահը երկու դարերի սահմանագծում դառնում է ժամանակակից ֆրանսիական արվեստի կարևորագույն հավաքածու։

### 20-րդ դար
Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի ժամանակ օդային ռմբակոծությունների հետևանքով շենքը զգալիորեն վնասվել է։ Պատկերասրահը մասամբ սկսել է գործել 1949 թվականին, իսկ վերականգնողական աշխատանքները շարունակվել են մինչև 1969 թվականը։ 1998-2001 թվականներին թանգարանը ամբողջովին վերանորոգվել է, վերին հարկում ավելացվել են լրացուցիչ սրահներ, որտեղ տեղավորվել են ռոմանտիզմի դարաշրջանի ցուցանմուշներ։ 2010 թվականին վերանորոգումից հետո թանգարանի մուտքի առաջ բացվել է սյունազարդ բակը։

## Հավաքածու
[200px|մինի|«Երկաթի վերամշակման գործարան», [Ադոլֆ ֆոն Մենցել, 1875]]
Պատկերասրահում ցուցադրվում են կլասիցիզմի և ռոմանտիզմի (նկարիչներ Կասպար Դավիդ Ֆրիդրիխ, Կարլ Ֆրիդրիխ Շինկել, Կառլ Բլեխեն), բիդերմայերի, ֆրանսիական իմպրեսիոնիզմի (Էդուարդ Մանե, Կլոդ Մոնե) և վաղ մոդեռնիզմի (Ադոլֆ ֆոն Մենցել, Մաքս Լիբերման, Լովիս Կորինտ) ոճի գործեր։

Պատկերասրահի առավել արժեքավոր գործերից են Յոհան Էրդման Հումելի «Շախմատային խաղ Բեռլինի Ֆոսս պալատում» (1818), Կասպար Դավիդ Ֆրիդրիխի «Քահանան ծովի մոտ» (1808-1809), Ադոլֆ ֆոն Մենցելի «Երկաթի վերամշակման գործարան» (1875), Յոհան Գոթֆրիդ Շադովի «Արքայադուստրեր» (1875) ստեղծագործությունները։

## Տես նաև
* Բեռլինի ազգային պատկերասրահ

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Վիքիպահեստում կան ''Ազգային հին պատկերասրահ'' թեմայով մեդիաֆայլեր
* Թանգարանային կղզու ինտերակտիվ համայնապատկեր

Կատեգորիա:Բեռլինի պատկերասրահներ
Կատեգորիա:1861 հիմնադրված թանգարաններ
Կատեգորիա:Համաշխարհային ժառանգություն Գերմանիայում
Յոշիդա Կենկո

**Յոշիդա Կենկո** (, իսկական անունը՝ Ուրաբե Կանեյոշի, , ), ճապոնացի գրող, բանաստեղծ, բուդդայական վանական։

## Գրականություն
* Wolfram Naumann: *Yoshida Kenko* (= *Kindlers Neues Literatur Lexikon (KNLL)*, Band 17). Carl Hanser Verlag, München 1992. S.949-950.
* Linda H. Chance: *Formless in Form: Kenko, Tsurezuregusa, and the Rhetoric of Japanese Fragmentary Prose*. Stanford : Stanford University Press 1997.
* Donald Keene: *Essays in Idleness: The Tsurezuregusa of Kenko*. Columbia University Press 1998, ISBN 0-231-11255-6
* Kiyoshi Inoue, Manfred Hubricht (Übersetzer): *Geschichte Japans*. Campus Verlag, Frankfurt/New York 2002 (3. Neuauflage), ISBN 3880599947.
* Renato de Guzman-Rosales: *World Literature*. Goodwill Trading Co., Manila 2010, ISBN 978-971-574-160-6. S.110–117.

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Ճապոնացի գրողներ
Կատեգորիա:Ճապոնացի բանաստեղծներ
Կատեգորիա:Բուդդայական կրոնավորներ
Կատեգորիա:Գրական կեղծանուններով հայտնի հեղինակներ
Ավետում (նկար, Ռոսսետտի)

**«Ավետում»** (), անգլիացի նկարիչ և բանաստեղծ, «Պրեռաֆայելիտների եղբայրության» հիմնադիրներից Դանթե Գաբրիել Ռոսսետտիի նկարներից։ Այս ստեղծագործությունը հեղինակը վրձնել է 1850 թվականին։ Յուղաներկով կտավի չափերն են 73 × 41,9 սմ։ Կտավը պիտի ունենար նաև երկրորդ մաս, որը սակայն չիրագործվեց։ «Ավետում» ստեղծագործությունն այսօր պահպանվում և ցուցադրվում է Թեյթ Բրիտանական պատկերասրահում։

## Պատմություն
«Ավետում» ստեղծագործությունը նկարիչ, պրեռաֆայելիտ Դանթե Գաբրիել Ռոսսետտին կտավին հանձնել 1850 թվականին։ Ավարտելուց հետո, նույն թվականին, կտավը ցուցադրության է ներկայացվել լոնդոնյան Գեղարվեստի թագավորական ակադեմիայում։ «Ավետում» ստեղծագործությունն այսօր պահպանվում և ցուցադրվում է Թեյթ Բրիտանական պատկերասրահում։

## Սյուժե
«Ավետում» կտավում նկարիչը նկարել է նորկտակարանյան այն պատումը, երբ Գաբրիել հրեշտակը Մարիամին հայտնում է անարատ հղացման լուրը։ Ղուկաս Ավետարանիչի մոտ, Նոր Կտակարանում, ներկայացված է հետևյալ պատմությունը, որը և որպես սյուժե է ներկայացրել Դանթե Գաբրիել Ռոսսետտին.

## Քննադատություն
Դանթե Գաբրիել Ռոսսետտին խիստ կերպով հեռացել է քրիստոնեական ընդունված ավանդույթներից, երբ ստեղծել է «Ավետում» նկարը։ Այդ իսկ պատճառով հասարակական կարծիքը նրա հանդեպ բացասական բնույթ ուներ։ Մարիամ Աստվածածինը նկարում պատկերված է սարսափած և վախեցած հետ թեքված։ Գաբրիել հրեշտակի ձեռքին ձյունաթույր շուշաններ են, որը խորհրդանշում է Մարիամի անարատությունը՝ կուսությունը։ Նկարում գերակշռում է սպիտակ երանգավորումը, այն ժամանակ, երբ Աստվածամոր գույնը դասականորեն ընդունված է երկնագույնը։

## Տե՛ս Նաև
* Ավետում (Վան Էյքի նկար)
* Ավետում (Լեոնարդո դա Վինչիի կտավ)

## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն
* Surtees, Virginia. (1971) *Dante Gabriel Rossetti*. 2 vols. Oxford: Clarendon Press.
* Ash, Russell. (1995) *Dante Gabriel Rossetti*. London: Pavilion Books ISBN 978-1-85793-412-0; New York: Abrams ISBN 978-1-85793-950-7.
* Doughty, Oswald (1949) *A Victorian Romantic: Dante Gabriel Rossetti* London: Frederick Muller
* Fredeman, William E. (Ed.) (2002-8) *The correspondence of Dante Gabriel Rossetti*. 7 Vols. Brewer, Cambridge.
* Hilto, Timoth (1970). *The Pre-Raphelites*. London: Thames and Hudson, New York: Abrams.
* Dinah Roe: *The Rossettis in Wonderland. A Victorian Family History*. Haus Publishing, London 2011, ISBN 978-1-907822-01-8.
* Rossetti, D. G. ''The House Of Life''
* Treuherz, Julian, Prettejohn, Elizabeth, and Becker, Edwin (2003). *Dante Gabriel Rossetti*. London: Thames & Hudson, ISBN 0-500-09316-4.
* Todd, Pamela (2001). *Pre-Raphaelites at Home*, New York: Watson-Giptill Publications, ISBN 0-8230-4285-5.

## Արտաքին հղումներ
* The Rossetti Archive
* Birmingham Museums and Art Gallery's Pre-Raphaelite Online Resource 
* Rossetti's Ecce Ancilla Domini , by Ben Pollitt at Smarthistory
* www.victorianweb.org 

Կատեգորիա:1850 նկարներ
Կատեգորիա:Դանթե Գաբրիել Ռոսսետտիի նկարներ
Կատեգորիա:Թեյթ բրիտանական պատկերասրահի նկարներ
Կատեգորիա:Մեծ Բրիտանիայի արվեստ
Կատեգորիա:Նոր Կտակարանի սյուժեով նկարներ
Մանտո Մավրոգենուս

**Մանտո Մավրոգենուս** (, ), հունական անկախության պատերազմի հույն հերոսուհի։ Եղել է հարուստ կին և իր ամբողջ կարողությունը ծախսել է Հունական ազգային-ազատագրական հեղափոխության համար։  Մավրոգենուսի խրախուսմամբ իր եվրոպացի ընկերները գումար և զենք են հանգանակել հեղափոխության համար։

## Կենսագրություն
Մանտո Մավրոգենուսը ծնվել է Տրիեստում (այն ժամանակ Հաբսբուրգի միապետության, այժմ Իտալիայի մաս) վաճառական և Filiki Eteria-ի անդամի Նիկոլաոս Մավրոգենուսի և Զաչարատի Չացի Բատիի ընտանիքում։ Նրա նախնիներից մեկը՝ հոր մեծ հորեղբայրը, եղել է Օսմանյան կայսրության նավատորմի և Վալախիայի իշխանի դրագոմանը։

Մանտոն մեծացել է ուսյալ ընտանիքում՝ իր վրա կրելով լուսավորության դարաշրջանի ազդեցությունը։ Տրիեստի քոլեջում սովորել է հունական փիլիսոփայություն և պատմություն, ազատ խոսել է ֆրանսերեն, իտալերեն, թուրքերեն։

1809 թվականին ընտանիքի հետ տեղափոխվել է Պարոս, որտեղ հորից տեղեկացել է, որ Filiki Eteria-ն պատրաստվում է իրականացնել հեղափոխություն։ 1818 թվականին՝ հոր մահից հետո մեկնել է Տինոս։ Պայքարն սկսվելուն պես մեկնել է Միկոնոս և տեղի ղեկավարներին հրավիրել միանալու հեղափոխությանը։

Իր միջոցներով Մատոն զինեց երկու նավերի, որոնք հետապնդեցին Միկոնոսի և Կիկլադների վրա հարձակված ծովահեններին։ 1822 թվականի հոկտեմբերի 22-ին  Մանտոնի գլխավորությամբ միկոնոսցիները հետ վանեցին կղզու ափ իջած օսմանյան թուրքերին։ Նա զինեց 150 մարդու՝ արշավելու Պելոպոնես, ինչպես նաև  ուժեր և ֆինանսական աջակցություն ուղարկեց Սամոս, երբ թուրքերը սպառնում էին կղզուն։ Ավելի ուշ Մավրոգենուսը Պելոպոնես ուղարկեց ևս հիսուն մարդուց բաղկացած խումբ, ովքեր մասնակցեցին Տրիպոլիցայի պաշարմանը և քաղաքի անկմանը։ Միաժամանակ, Մատոն հոգ էր տանում զինվորների և նրանց ընտանիքների մասին, պատրաստվում էր դեպի Հյուսիսային Հունաստան արշավին և աջակցում էր մի քանի ֆիլհելենների։

Պատերազմի ավարտվից հետո Իոանիս Կապոդիստրիան Մատոնին պարգևատրվել է գեներալ-լեյտենանտ կոչումով և կացարան է ստացել Նաֆպլիոյում։ Մատոնը ստացել է արժեքավոր մի թուր՝ «Δίκασον Κύριε τους αδικούντας με, τους πολεμούντας με, βασίλευε των Βασιλευόντων" (Տեր, դատիր նրանց, ովքեր սխալ են գործում իմ հանդեպ և պայքարում են իմ դեմ, ղեկավարիր թագավորներին) մակագրությամբ։  Թուրը գալիս է Կոստանդիանոս Ա Մեծի ժամանակներից և Մավրոգենուսն այն հանձնել է Կապոդիստրիային։

## Հիշատակ
Ի հիշատակ Մավրոգենուսի՝ Միկոնոսի բնակիչները Միկոնոսի կենտրոնական հրապարակն անվանել են նրա պատվին և այնտեղ կանգնեցրել նրա կիսանդրին։ Մավրոգենուսի պատվին է կոչվում նաև Պարոս կղզու Պարոիկիա նավահանգստային քաղաքի գլխավոր հրապարակը։ Նրա անունով են կոչվում նաև Հունաստանի մի շարք փողոցներ, նրա պատվին Հունաստանի կառավարությունը թողարկել է մետաղադրամներ։ 1971 թվականին նկարահանվել է «Մանտո Մավրոգենուս» ֆիլմը, որտեղ Մավրոգենուսին մարմնավորել է Ձենի Կարեզին։

1988-2001 թվականների 2 դրախմայի  հակառակ կողմում պատկերված է եղել Մանտո Մավրոգենուսը։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Հույն հեղափոխականներ
Կատեգորիա:Հունաստանի քաղաքական գործիչներ
Կատեգորիա:Ազգային հերոսներ
Կատեգորիա:Անձինք մետաղադրամների վրա
Նորայր Սիմոնյան

**Նորայր Հմայակի Սիմոնյան** (), հայ խորհրդային կինոօպերատոր։ ՀԽՍՀ արվեստի վաստակավոր գործիչ (1962):

## Կենսագրություն
Նորայր Սիմոնյանը ծնվել է 1909 թվականին Աշտարակում։ 1935 թվականին ավարտել է Մոսկվայի Գերասիմովի անվան կինեմատոգրաֆիայի ինստիտուտը։ 1935 թվականից եղել է Հայկինոյի ռեժիսոր։ Նկարահանել է 60-ից ավելի վավերագրական ֆիլմեր։

## Ֆիլմեր
### Վավերագրական ֆիլմեր
* Խնդության երկիր, 1940
* Երկիր հայրենի, 1945, Ժ. Գ. Վարդանյանի, Գ. Ն. Արամյանի հետ
* Պայքար հացի համար, 1951
* Մարտիրոս Սարյան, 1961
* Ալեքսանդր Շիրվանզադե, 1975

### Գեղարվեստական ֆիլմեր
* Մանրուք, 1953
* 01-99, 1959

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:ՀԽՍՀ արվեստի վաստակավոր գործիչներ
Կատեգորիա:Հայ կինոօպերատորներ
Կատեգորիա:Հայ ռեժիսորներ
Կատեգորիա:ՎԳԻԿ-ի շրջանավարտներ
Զակինթոս (քաղաք)

**Զակինթոս** (), քաղաք Հունաստանին պատկանող Հոնիական կղզիների մաս կազմող համանուն կղզու վրա։

Վարչականորեն մտնում է Հոնիական կղզիներ պերիֆերիայի Զակինթոս տարածաշրջանային միավորի կազմի մեջ։ Համանուն կղզու վրա գտնվող հիմնական քաղաքն է ուր և կենտրոնացված է բնակչության գլխավոր մասը։

## Բնակչություն
Ըստ 2011 թվականին Հունաստանում անցկացված մարդահամարի տվյալների՝ Զակինթոս քաղաքի բնակչությունը կազմում է 16,810 մարդ։

Քաղաքի հիմնական բնակիչները կղզիաբնակ հույներն են, որոնք խոսում են հունարենով և դավանում են քրիստոնեության հույն ուղղափառություն ճյուղը։

Բնակչության հիմնական զբաղմունքն է սպասարկման ոլորտի աշխատանքներն ու ձկնորսությունը։ Բնակչության միջին խտությունը կազմում է 370 մարդ/կմ քառ.:

## Հայտնի բնակիչներ
* Ուգո Ֆոսկոլո (, 1778—1827), իտալացի գրող և բանասեր։
* Սոլոմոս Դիոնիսոս (, 1798—1857), հույն գրող, Հունաստանի Հանրապետության ազգային օրհներգի խոսքերի հեղինակը։
* Ցոկոս Դիոնիսոս (), 1814—1862), հույն նկարիչ, հունական ժամանակակից գեղանկարչության հիմնադիրներից մեկը։
* Պավլոս Կարեր (, 1829—1896), հույն կոմպոզիտոր, 12 օպերայի հեղինակ։

## Միջազգային հարաբերություններ
### Քույր քաղաքներ
*  Լիմասոլ, Կիպրոսի Հանրապետություն
*  Սերավալե, Սան Մարինո
*  Կիրյատ Բյալիկ, Իսրայել

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Զակինթոս
Կատեգորիա:Հունաստանի քաղաքներ
Էմմի (այլ կիրառումներ)

**Էմմի**, կարող է վերաբերել՝

* Էմմի -ամերիկյան հեռուստատեսային մրցանակաբաշխություն։
* Էմմի - հայ փոփ երգչուհի Էմմի Բեջանյանը։
Ազագիրան

**Ազագիրան** (*Ազագիլան, Ազատ Գիրան, Ազատ Ճերան, Գարաբաղ Իլան, Գիլան, Խարաբա Գիլան, Գիրան, Ղարաբ ա Գիլան*), քաղաք Նախիջևանի խանությունում` Օրդուբադի մահալում` պատմական Վասպուրական աշխարհի Գողթն գավառում, Օրդուբադ քաղաքից մոտ 11 կմ արևմուտք։

## Պատմություն
Հայտնի է դեռ 3-րդ դարից։ Գրավել է շուրջ 5-6&nbsp;կմ² տարածություն։ Քաղաքը պատմական ասպարեզից դուրս է եկել մոտավորապես 15-րդ դարի կեսերից, որի մնացորդների հետքերը նշմարվում են վերը նշված գյուղերի դաշտերում ու բլրակների վրա։ Ըստ մեկ այլ աղբյուրի՝ ավանդության, կառուցվել է 8-րդ դարում և կոչվել ոմն պարսիկ և Ազայ-Ջիրանի անունով։ 16-րդ դարում առևտրի խոշոր կենտրոն էր։ Հիմնահատակ ավերվել է Շահ Աբաս-ի ձեռքով 17-րդ դարի սկզբին։ Այժմ ավերակները հազիվ են նշմարվում։ Ազագիրանի տեղում էր գտնվում պատմական Գիրան գյուղը։

Նույն անունով հիմնադրվել է գավառ (մահալ) նախիջևանի խանությունում։ Բաժանվում էր 5 գավառակների՝ Ագուլիս, Բլավ, Դաշտ, Ցղնա, Օրդուբադ։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Գողթնի բնակավայրեր
Կատեգորիա:Որդուարի շրջանի լքված բնակավայրեր
Մերի Շահբազյան

**Մերի Աղասու Շահբազյան** (), հայ դերասանուհի։

## Կենսագրություն
Մերի Շահբազյանը ծնվել է 1932 թվականին Սոչիում։ 1941 թվականին տեղափոխվել է Երևան, ստացել միջնակարգ կրթություն, այնուհետև՝ 1953-1958 թվականներին սովորել է Երևանի գեղարվեստա-թատերական ինստիտուտի դերասանական ֆակուլտետում` Վավիկ Վարդանյանի արվեստանոցում։ 1958 թվականից աշխատում է Երևանի Հակոբ Պարոնյանի անվան երաժշտական կոմեդիայի պետական թատրոնում։Կյանքից հեռացել է 2021 թվականի հուլիսի 29֊ին 88 տարեկան հասակում

## Ներկայացումներ
* Ալյոնուշկա՝ Կաթնաուխովա-Բրաուսևիչի «Ալվան ծաղիկ»
* Ջենի՝ Դ. Պսաֆասի «Պահանջվում է ստախոս»
* Հերո՝ Ուիլյամ Շեքսպիրի «Ոչնչից մեծ աղմուկ»
* Տիկին Պեչ՝ «Վինձորի զվարճասեր կանայք»
* Անժելիկա՝ Մոլիերի «Ժորժ Դանդեն»
* Զարինե՝ Ժորա Հարությունյանի «Գլխի գինն է 50 միլիոն» 
* Նանա՝ Գ. Շահինյանի «Թութակները վանդակում»
* Կոլոմբինա՝ Կառլո Գոլդոնիի «Վենետիկյան երկվորյակներ»
* Մայա` «Ծղնեթցի Մայան»
* Ալյոշա` «Հրաշալի օր»
* Վանիկ`«Շշմեցուցիչ հարված»
* Ժոզեֆինա` Ս. Ջրբաշյանի «Երազիկ»
* Սաթենիկ` Ա. Պապայանի «Երևանյան վարդեր»
* Օլգա` «Հրաշալի օր»
* Սոնա և Կեկել` «Հին Թիֆլիսում»
* Վհուկ` «Կողպեքի գաղտնիքը»
* Ռոզ` «Չարշըլը Արթին աղա»
* Շուշո` «Փարիզեցի փեսան»
* Շողիկ` Ա. Այվազյանի «Ուշ լինի-նուշ լինի»
* Ստասի` Ի. Կալմանի «Սիլվա»
* Շուրա` «Ռոմեոն իմ հարևան»
* Խամփերի` Գաբրիել Սունդուկյանի «Խաթաբալա»
* Տատիկ` Ա. Ցագարելիի «Խանումի արարքները»
* Էննի՝ Բրանդոյի «Չարլեի մորաքույրը»
* Սիրան՝ Գրիգոր Տեր-Գրիգորյանի «Իմ սիրելի Ժորժ»

## Պարգևներ
* ՀՀ մշակույթի նախարարության ոսկե մեդալ, 2017 թ.

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Հայ դերասանուհիներ
Հունա-ամերիկյան խոհանոց

**Հունա-ամերիկյան խոհանոց** (), ամերիկաբնակ հույների և նրանց հետնորդների ազգային խոհանոցը, որը կազմավորվել է խոհանոցային մշակույթի ազդեցությամբ հունական խոհանոցի ձևափոխման արդյունքում։

Ամերիկայի Միացյալ Նահանգների մի շարք շրջաններում ապրում են մեծաքանակ հույներ, որոնք իրենց անվանում են *«հունական ամերիկացիները»*։ Նրանք ունեն տարբեր ավանդույթներ, այդ թվում՝ խոհանոցային։ Հունա-ամերիկյան խոհանոցի մթերքներն ու բաղադրատոմսերը նաև մեծ հայտնիություն են վայելում տեղացի ամերիկացիների կողմից։

Հունա-ամերիկյան խոհանոցի ազդեցությունը հատկապես մեծ է Ամերիկայի Միացյալ Նահանգների Ֆլորիդա նահանգում։

## Խոհանոցային բաղադրատոմսեր
Ամերիկյան ազդեցությամբ ստեղծված հունական խոհանոցին բնորոշ գլխավոր առանձնահատկությունները հետևյալն են՝
* Հաց, սովորաբար՝ պիտա հացի տեսակ, որն օգտագործվում է սենդվիչների պատրաստման համար։ Նշանավոր սենդվիչններից է գիրոսը։
* Աղցաններ, գլխավորապես՝ հունական աղցան, որը ոչ միայն հունա-ամերիկյան, այլև հունական խոհանոցի անբաժանի ճաշատեսակներից է։
* Նախուտեստների բազմազան տեսականի, որը և բնորոշ է հունական խոհանոցի ճաշատեսակներին։
* Գարեջուր։
* Մրգեր։

## Տես նաև
* Հունական ճաշատեսակների ցանկ
* Գիրոս

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Ամերիկյան խոհանոց
Կատեգորիա:Հունական խոհանոց
Կատեգորիա:Ազգային խոհանոցներ
Անագե տոկուն զինվորիկը

**Անագե տոկուն զինվորիկը** (), դանիացի գրող Հանս Քրիստիան Անդերսենի հեքիաթը, ներառված է «Հեքիաթներ, որ պատմվել են երեխաներին» հեղինակային ժողովածուում։ Առաջին անգամ հրատարակվել է 1838 թվականի հոկտեմբերի 2-ին։ Հեքիաթը հանրահայտ է աշխարհի բազմաթիվ երկրներում։

## Սյուժե
Մի տղայի ծննդյան օրը նվիրում են անագե 25 զինվորիկներ, որոնցից մեկը մի ոտք ուներ․ ամենավերջում նրան էին ձուլել, երկրորդ ոտքի համար անագը չէր բավականացրել։ Գիշերը խաղալիքները կենդանանում են և սկսում ապրել իրենց կյանքով։ Զինվորիկը սիրահարվում է գեղեցկուհի պարուհուն։ Հանկարծ ծխախոտատուփից դուրս է գալիս դևիկը և ասում․ «Է՛յ, անագե զինվորիկ, բավական է այդպես չռես աչքերդ»։ Տեսնելով, որ զինվորիկն իրեն արհամարհում է, դևիկը սպառնում է, որ նրա հետ հաշվեհարդար կտեսնի։ Առավոտյան երեխաներից մեկը զինվորիկին դնում է լուսամուտին, այն հանկարծակի բացվում է, և զինվորիկը ցած է ընկնում։

Անձրև է սկսվում։ Զինվորիկին գտնում են երկու տղա։ Տղաները նրան դնում են լրագրի թղթից պատրաստած նավակի մեջ և գցում առվակի մեջ։ Ճանապարհին զինվորիկը հանդիպում է ջրամկանը, որը նրանից անցագիր է պահանջում։ Երբ նավակը հասնում է այն տեղին, որտեղ առվակի ջուրը լցվում էր ջրանցքը, նավակը լցվում է ջրով և պատռվում, իսկ զինվորիկին կուլ է տալիս մի մեծ ձուկ։ Այդ ձուկը հայտնվում է խաղալիքի տիրոջ խոհանոցում։ Ձուկը կտրատում են և գտնում անագե զինվորիկին։ Նրան նորից տանում են մանկական սենյակ։ Ինչ-որ տղա խեղճին նետում է վառարանի մեջ։ Քամին պարուհուն նետում է այնտեղ՝ ուղիղ անագե զինվորիկի մոտ։ Պարուհին այրվում է, իսկ զինվորիկը՝ հալվում։
մինի
Սյուժետային հետաքրքիր հնար․ ամբողջ ընթացքում գլխավոր հերոսները՝ զինվորիկը և պարուհին, չեն արտաբերում ոչ մի բառ և ինքնուրույն ոչ մի շարժում չեն կատարում։

## Էկրանավորում
Առաջին էկրանավորումը կատարվել է 1934 թվականին Աբ Այվերքսի կողմից։ Նա դևիկին փոխարինել է «Ջեկն արկղիկում» խաղալիքով։ Հետագայում դևիկը չի եղել ամերիկյան ոչ մի էկրանավորման մեջ։ Ֆրանսիացի հայտնի մուլտիպլիկատոր Պոլ Գրիմոն Ժակ Պրևերի հետ համատեղ 1947 թվականին նկարահանել է մուլտֆիլմ, որտեղ զինվորիկին փոխարինել է ակրոբատը։ 1976 թվականին թողարկվեց խորհրդային մուլտֆիլմը։ 2000 թվականին նկարահանված Ֆանտազիա 2000 մուլտֆիլմն ուներ երջանիկ ավարտ։ 2002 թվականին «Անդերսենի հեքիաթները» մուլտսերիալների շարքում թողարկվեց մուլտֆիլմի ազատ էկրանավորումը։

## Նշումներ

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* "Den Standhaftige Tinsoldat" . Original Danish text
* "Den Standhaftige Tinsoldat". Original Danish text (Royal Library)
* “The Steadfast Tin Solder“. English translation by Jean Hersholt

Կատեգորիա:Հանս Քրիստիան Անդերսենի հեքիաթներ
Կատեգորիա:Մտացածին զինվորներ
Ուրախ ոտքեր 2

**«Ուրախ ոտքեր 2»** () - ավստրալիական համակարգչային մուլտֆիլմ, որի առաջին ներկայացումը տեղի է ունեցել 2011 թվականի նոյեմբերի 17-ին։ Այն «Ուրախ ոտքեր» (2006) մուլտֆիլմի շարունակությունն է։ Մուլտֆիլմը դուրս է եկել 3D ձևաչափով։

## Սյուժետ
Անխոնջ (չհոգնող) Մեմբլ պինգվինը, որը իր փայլուն պարելու տաղանդով գրավել էր ամբողջ պինգվինների կայսերական ցեղը, հայր էր դարձել։ Նրա որդին-Էրիկը, ազատասեր և անկախ էր, ինչպես իր հայրը։

Տղայի կուռքը դառնում է Մեծ Սվենը,-պինգվին, թռչելու կարողությամբ։ Այս ամբողջին հետևելով և ընդօրինակելով նրան, Էրիկը ոչ մի դեպքում չէր պատրաստվում պարել սովորել, հակառակ ծրագրի և Մեմբլի համոզմունքով։ Այնուամենայնիվ, իրական դժվարությունները և խնդիրները նրանց համար էին, Մեմբլը և Էրիկը ստիպված էին մոռանալ նախապաշարմունքների և տարաձայնությունների մասին, դնելով իրենց ընդհանուր հետաքրքրությունները և իդեալները պաշտպանության տակ...

## Դերերում
* Էլայջա Վուդ - Մեմբլ
* Ռոբին Ուիլյամս - փոմփոլավոր պինգվին Լովելաս / պինգվին Ադելի Ռամոն
* Փինկ - Գլորիա
* Իզաբելլա Ակրես - Էրիկ
* Կառլոս Ալազրակի - Նեստոր
* Ջոննի Սանչես - Լոմբարդո
* Ջեֆֆրի Գարսիա - Ռինալդո
* Բրեդ Փիթ - Ուիլլ
* Մեթթ Դեյմոն - Բիլլ
* Մագդա Շուբանսկի - միսս Վիոլա
* Սոֆիա Վերգարա - Կառմեն
* Էնտոնի Լապալյա - ղեկավար
* Դեննի Մենն - Դինո
* Մայքլ Կոռնաչչիա - Ֆրենկի
* Խյուգո Ուիվինգ - Նոյ
* Խենկ Ազարիա - Մեծ Սվեն
* Ռիչարդ Կարտեր - Ծովի վարպետ/ծովային փիղ
* Քոմմոն - Սեյմուր

## Փաստեր
* Շատ դերասաններ կատարում են իրենց նույն դերը, որը հինգ տարի առաջ մուլտֆիլմի առաջին մասում էր։ Մյորֆի Բրիտանին նույնպես սկսել է [2] դերակատարման աշխատանքը «իր» հերոսի՝ Գլորիայի վրա, բայց դերասանուհու մահից հետո այդ դերը ստանձնում է Փինկը։
* Այս մուլտֆիլմում, ինչպես նաև առաջի մասում, կան ոչ անիմացիոն բեմադրություններ իրական դերասանների մասնակցությամբ։
* Ֆիլմը նկարահանվել է RealD Cinema և IMAX 3D չևաչափերով։
* Նախորդում է կասետային փոքր մուլտֆիլմին Looney Tunes «Daffy’s Rhapsody»-ի շարքից։
* Happy Feet Two: The Video Game - մուլտֆիլմի համակարգչային խաղ, որը զարգանում է KMM Games ընկերությունում PlayStation 3-ով, Xbox 360 և Wii, WayForward Technologies ընկերությունը Nintendo DS և Nintendo 3DS-ով։
* Մուլտֆիլմի սաունդթրեքին միացված է Mama Said Knock You Out (LL Cool J, 1991): Նաև պրոմո վիդեոներում առկա է SexyBack (Джастин Тимберлейк, 2006) և Papa-Oom-Mow-Mow (The Rivingtons, 1962): Մուլտֆիլմում հնչում է «Dragostea din tei» երգը, մոլդովական O-Zone խմբի կատարմամբ։
* Պինգվինի մեներգը հոր մասին հիմնված է երկրորդ մեներգի Марио Каварадосси «Тоска» E lucevan le stelle Ջակոմո Պուչչինիի օպերայից։
* Մուլտֆիլմում հնչում է բրիտանական ռոք խմբի Queen և Դեյվիդ Բոյի "Under Pressure" երգը։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Официальный сайт 
* О мультфильме, FAQ на сайте *movieinsider.com* 
* О мультфильме  на сайте *kinocosmos.com* 

Կատեգորիա:2010-ականների անգլերեն ֆիլմեր
Կատեգորիա:2010-ականների սիքվել ֆիլմեր
Կատեգորիա:2011 մուլտֆիլմեր
Կատեգորիա:3D մուլտֆիլմեր
Կատեգորիա:IMAX ֆիլմեր
Կատեգորիա:Warner Bros. ֆիլմեր
Կատեգորիա:Ամերիկյան ԼԳԲՏ ֆիլմեր
Կատեգորիա:Ամերիկյան եռաչափ ֆիլմեր
Կատեգորիա:Ամերիկյան մուլտֆիլմեր
Կատեգորիա:Ամերիկյան սիքվել ֆիլմեր
Կատեգորիա:Ավստրալիական մուլտֆիլմեր
Կատեգորիա:Մուլտֆիլմեր պինգվինների մասին
Կատեգորիա:Ամերիկյան բադի մուվի կինոկատակերգություններ
Վազգեն Աբգարյան

**Վազգեն Դանիելի Աբգարյան** (), հայ հոգեբույժ, հոգեբան։ Բժշկագիտության թեկնածու։ Բժշկական ծառայության կապիտան։

## Կենսագրություն
Վազգեն Աբգարյանը ծնվել է Աշտարակում։ Ավարտել է տեղի միջնակարգ դպրոցը։ Մասնակցել է Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի Արևելյան ռազմաճակատի (*«[[Հայրենական մեծ պատերազմ (տերմին)|Հայրենական մեծ պատերազմ]]»*, 1941-1945) գործողություններին, Ստալինգրադի պաշտպանության համար մղած մարտերում վիրավորվել է, տեղափոխվել հոսպիտալ, ապա՝ զորացրվել։ 1945-1950 թվականներին սովորել է Երևանի բժշկական ինստիտուտի բուժական-կանխարգելողական ֆակուլտետում։ 1950-1952 թվականներին եղել է նույն ինստիտուտի հոգեբուժության ամբիոնի կլինիկական օրդինատուրայում։ 1952-1960 թվականներին ծառայել է Խորհրդային բանակում՝ որպես զինվորական բժիշկ, ունեցել է բժշկական ծառայության կապիտանի կոչում։ 1960-1967 թվականներին աշխատել է Երևանի բժշկական ինստիտուտի հոգեբուժության ամբիոնի պրոբլեմային լաբորատորիայում՝ որպես կրտսեր գիտաշխատող։ 1967 թվականին պաշտպանել է թեկնածուական թեզ՝ «էլեկտրաֆարմակոթերապիայի ազդեցությունը զանազան ծագման ցնցումային վիճակների վրա» թեմայով, և ստացել բժշկագիտության թեկնածուի գիտական աստիճան։ 1967-1983 թվականներին եղել է հոգեբուժության ամբիոնի դոցենտ և պրոբլեմային լաբորատորիայի ավագ գիտաշխատող։ 1960-1969 թվականներին, միաժամանակ աշխատել է Երևանի Խաչատուր Աբովյանի անվան հայկական մանկավարժական ինստիտուտի հոգեբանության լաբորատորիայում՝ որպես կրտսեր, 1969-1982 թվականներին՝ ավագ գիտաշխատող։ 1983-1993 թվականներին աշխատել է Նաիրիի շրջանի Եղվարդի բուժմիավորման պոլիկլինիկայում՝ որպես հոգեբույժ։

Հեղինակ է հոգեբուժության և հոգեբանության խնդիրներին նվիրված մի քանի տասնյակ գիտական հոդվածների։

## Մահ
Մահացել է 1994 թվականի հունիսի 2-ին Երևանում։

## Պարգևներ
* «Հայրենական պատերազմի 2-րդ աստիճանի» շքանշան
* «Անբասիր ծառայության համար» շքանշան
* «Մարտական սխրանքների համար» շքանշան
* «Աշխատանքի վետերան» մեդալ
* Հոբելյանական մեդալներ

## Հոգեբանական աշխատություններ
* Համակցված սարք որոշ հոգեբանական պրոցեսների ուսումնասիրության համար (ռուսերեն), Խաչատուր Աբովյանի անվան ՀՄԻ հոգեբանության լաբորատորիայի գիտական աշխատությունների ժողովածու, հատոր 3, Երևան, 1960։
* Մտավոր և աշխատանքային գործունեության անհատական առանձնահատկությունների դրսևորման որոշ գործոնների մասին (ռուսերեն), Հոգեբանների անդրկովկասյան 3-րդ գիտաժողովի նյութերը, Բաքու, 1962։
* Մտավոր գործունեության տարբեր տեմպեր ունեցող 2-3 դասարանների աշակերտների ուղեղային գործունեության որոշ հոգեֆիզիոլոգիական առանձնահատկությունների խնդրի մասին (ռուսերեն), Անդրկովկասյան հանրապետությունների հոգեբանների 5-րդ գիտաժողով, 1970։
* Մտածողության տարբեր տեմպեր ունեցող 2-3 դասարանների աշակերտների ԷՈՒԳ-ի անհատական առանձնահատկությունները (ռուսերեն), հանրապետական գիտաժողով, Երևան, 1972։

## Աղբյուրներ
* Հարություն Մինասյան, 100 հայ հոգեբույժներ, Գիրք Ա, Երևան, 2002։

Կատեգորիա:Բժշկական գիտությունների թեկնածուներ
Կատեգորիա:Երևանի պետական բժշկական համալսարանի շրջանավարտներ
Կատեգորիա:ԽՍՀՄ բժշկական ծառայության հայ կապիտաններ
Կատեգորիա:Հայ բժիշկներ
Կատեգորիա:Հայ հոգեբաններ
Կատեգորիա:Հայ հոգեբույժներ
Կատեգորիա:Հայրենական մեծ պատերազմի հայ մասնակիցներ
Կատեգորիա:Հայրենական պատերազմի 2-րդ աստիճանի շքանշանակիրներ
Սանտա Մարիա դելա Կոնչեցիոնե

**Սանտա Մարիա դելա Կոնչեցիոնե** (), կաթոլիկ եկեղեցի Իտալիայի մայրաքաղաք Հռոմում։ Տեղակայված է Վիա Վենետո փողոցի վրա, ոչ հեռու Բարբերինի պալատից և Տրիտոնի շատրվանից։ Կառուցվել է Ուրբանոս VIII Պապի պատվերով։
Եկեղեցին զարդարում են Գվիդո Ռենիի, Կարավաջոյի, Պիետրո դա Կորտոնիի և Դոմենիկինոյի կտավները։

## Ինտերիեր
մինի|ձախից|Գերրիտ վան Հոնտհորստի "Քրիստոսի ծաղրումը" կտավը
մինի|Գվիդո Ռենիի «Միքայել Հրեշտակապետ» կտավը

Եկեղեցին ձևավորվել է ըստ Անտոնիո Կազոնիի նախագծի և կառուցվել է 1626-1631 թթ․։ Այն բաղկացած է փոքր նավից և մի քանի կողմնային կապելլաներից։ Վերջիներս ուշագրավ են նրանով, որ նրանցից մեկում ամփոփված է Սուրբ Ֆելիչե դա Կանտալիչեի մարմինը, իսկ մեկ ուրիշ կապելլայում՝ Կրիսպինո դա Վիտեբրոյի գերեզմանը։

Առաջին կապելլայում ներկայացված է Գվիդո Ռենիի "Միքայել Հրեշտակապետ" և Գերրիտ վան Հոնտհորստի "Քրիստոսի ծաղրումը" կտավները, երկրորդ կապելլայում՝ Մարիո Բալասսիի և Ջովաննի Լանֆրանկոյի կտավները, երրորդում՝ Դոմենիկինոյի կտավը։ Չորրորդ և հինգերորդ կապելլաններոում ներկայացված են Անդրեա Սաչչիի կտավները։

## Նկուղ
մինի|ձախից|Եկեղեցու ինտերիերը|300 px
Եկեղեցու կառուցումից հետո Տրևի շատրվանի տարածքում գտնվող Կապուցինների կրոնական օրդենի հին գերեզմանից բերվեցին այնտեղ թաղված բոլոր վարդապետների ոսկորները և դրվեցին եկեղեցու նկուղում։ Դրանցից աստիճանաբար պատրաստվեցին դեկորատիվ զարդարանքներ։ Ընդհանուր առմամբ նկուղում ամփոփված են 4 հազար վարդապետների ոսկորներ, որոնք մահացել են 1528-1870 թթ․։ Նկուղը բաղկացած է վեց սրահից։ Սիքստոս V Պապի զարմուհու՝ Բարբերինի արքայադստեր մասուքները գտնվում են հինգերորդ սրահում։

## Գրական աղբյուրներում
Մի քանի հանրահայտ հեղինակներ այցելել են եկեղեցու նկուց և թողել այդ մասին հուշագրություններ։ Ֆրանսիացի գրող Մարկիզ դը Սադը 1775 թվականին լինելով նկուղում, գրում է․ "Ավելի ցնցող բան ես երբևէ չեմ տեսել"։ Ամերիկացի գրողներ Մարկ Տվենը և Նաթանիել Հոթորնը ևս իրենց ստեղծագործություններում նկարագրել են Սանտա Մարիա դելա Կոնչեցիոնե եկեղեցու նկուղը։

## Պատկերասրահ

Image:Rom, Santa Maria Immacolata a Via Veneto, Krypta der Kapuziner 2.jpg|Նկուղի դեկորացիաները
Image:Immaculate - Main altar - Santa Maria Immacolata a via Veneto - Rome 2016.jpg|Ավագ խորանը
Image:Rom, Santa Maria Immacolata a Via Veneto, Krypta der Kapuziner 1.jpg|Նկուղի դեկորացիաները
Image:Monument to prince Alexander Sobieski (1728) - Santa Maria Immacolata a via Veneto - Rome 2016.jpg|Արքայազն Ալեքսանդր Սոբիեսկիին նվիրված հուշարձանը
Image:Relics - Main altar - Santa Maria Immacolata a via Veneto - Rome 2016 (2).jpg|Ավագ խորանում պահվող մասունքները
Image:Ceiling of the "Assumption of Mary" in Santa Maria Immacolata a via Veneto (Rome).jpg|Եկեղեցու առաստաղը


## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն
* Rinaldo Cordovani. *"The Crypt of the Capuchins"*. Rome, 2001.

## Արտաքին հղումներ
* Եկեղեցու պաշտոնական կայքը

Կատեգորիա:Հռոմի կաթոլիկ եկեղեցիներ
Սավաննա (Ջորջիա)

**Սավաննա** (), քաղաք ԱՄՆ-ի Ջորջիա նահանգում, Ատլանտյան օվկիանոսի ափին։ Նավահանգիստ Սավաննա գետի գետաբերանին։

## Աշխարհագրություն
Ըստ ԱՄՆ-ի մարդահամարի բյուրոյի տվյալների Սավաննան ունի 202,3 քառակուսի կիլոմետր ընդհանուր տարածք, որից 193,5 քառակուսի կիլոմետրը՝ ցամաքային, իսկ 8,8 քառակուսի կիլոմետրը՝ ջրային մակերես (4,31 %)։ Սավաննան հանդիսանում է Սավաննա գետի հիմնական նավահանգիստը և ամենամեծը՝ Ջորջիա նահանգում։ Քաղաքը ենթակա է հեղեղումների։ Հինգ ջրանցքներ և մի շարք պոմպակայաններ են կառուցվել, որպեսզի օգնեն նվազեցնել ջրհեղեղների հետևանքները։ Ջրանցք՝ *Fell* փողոցում, ջրանցք՝ *Pipemaker’s*, ջրանցք՝ *Kayton*, ջրանցքներ՝ *Springfield* և *Casey,* որոնցից առաջին չորսը ելնում են Սավաննա գետը։

## Կլիմա
Սավաննայի կլիման՝ մերձարևադարձային օվկիանոսային է, բնութագրվում է երկար և գրեթե արևադարձային ամառներով և մեղմ ձմեռներով, ողջ ձմռանը ջերմաստիճանը 0°С-ից ցածր է լինում մի քանի անգամ (կարող են լինել ձյան տեղումներ, բայց որպես կանոն հազվադեպ)։ Ամենաբարձր ջեմաստիճանը (41°С) արձանագրվել է 1986 թվականին, իսկ ամենացածրը (-16°С)՝ 1985 թվականին։

## Պատմություն
Հիմնադրվել է 1733 թվականին գեներալ Ջեյմս Օգլտորպի կողմից։ Անկախության համար մղվող պատերազմի ընթացքում վերահսկվել է բրիտանացիների կողմից, 1779 թվականին պաշարվեց ֆրանսիական և ամերիկյան զորքերի կողմից, որոնց թվում էին՝ «ամերիկյան հեծելազորի հայրը» Կազիմիր Պուլավսկին և Հայիթիի ապագա թագավոր՝ Հանրի Քրիստը։ Տեղի ունեցավ արյունոտ ճակատամարտ, որի ընթացքում Պուլավսկին մահացու վիրավորվեց, որից հետո ամերիկացիները նահանջեցին։ Անգլիացիները քաղաքը պահել են մինչև 1782 թվականը։

Մեկ այլ արշավանք տեղի է ունեցել Սավաննայի պատերի տակ՝ 1864 թվականին, երբ Ատլանտայի գրավումից հետո գեներալ Շերմանը նվաճեց նաև այդ քաղաքը։ Այդ արշավանքը հայտնի է որպես «Շերմանի երթը դեպի ծով»։ Այս անգամ հարձակումը հաջող էր և գեներալը կարողացավ Սուրբ Ծննդին քաղաքը «նվիրել» Աբրահամ Լինքոլնին։

## Տեսարժան վայրեր
* Առանձնատներ Телфэр-հրապարակում (19-րդ դարի ճարտարապետություն)։
* Պատմական թանգարան։
* Նեգրական ժառանգության թանգարան։
* Թանգարան-ագարակ գաղութային ժամանակաշրջանում։

## Քույր քաղաքներ
*  Բաթում, Վրաստան
*  Պատրաս, Հունաստան
*  Հալլե, Գերմանիա
*  Կայա, Բուրկինա Ֆասո

## Սպորտ
1996 թվականին քաղաքի մոտակայքում տեղի ունեցավ ծովագնացության մրցակցություն՝ 26-րդ Օլիմպիական խաղերի ժամանակ։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Большая советская энциклопедия : [в 30 т.] / гл. ред. А. М. Прохоров. — 3-е изд. — М. : Советская энциклопедия, 1969—1978.
* (недоступная ссылка — история) // Словарь современных географических названий

Կատեգորիա:1733 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր
Կատեգորիա:ԱՄՆ-ի համալսարանական քաղաքներ
Կատեգորիա:Ջորջիայի քաղաքներ
Պեգնից (գետ)

**Պեգնից** (), գետ Գերմանիայում, երկարությունը մոտ 115 կմ։ Գետային ցուցիչը (ինդեքսը)՝ 2424: Ակունքը գտնվում է ծովի մակերևույթից 423 մ բարձրության վրա։ Ռեդնից գետի հետ միախառնման վայրում, Ֆյուրտ քաղաքից հյուսիս-արևմուտք, Նյուրնբերգից ոչ հեռու, սկիզբ է տալիս Ռեգնից գետին, որի համար Պեգնիցը հանդիսանում է որպես աջ վտակ։
Պեգնիցի ձախ վտակներն են. Հոլդբախը, Ռյոտենբախը, Սանդբախը, Համմերբախը, Հապուրգեր-Բախը, Հյոգենբախը, Հիրշբախը, Ֆլեմբախը, Ֆիխտենոխը, իսկ աջ վտակներն են՝ Տիֆգրաբենը, Լանգվասերգրաբենը, Բիտերբախը, Շնայտախը և Զիտենբախը։
## Հետաքրքիր փաստեր
Գետի անվամբ էր կոչվում 18-րդ դարի Նյուրնբերգի Պեգինցյան Բլյումենօրդեն գրական ընկերությունը։
## Ակունքը և հունը
Պեգնից գետի ակունքը գտնվում է Պեգնից քաղաքում, Շլոսբերգ լեռան (բարձրությունը՝ 543 մ ծովի մակարդակից) վրա։ Պեգնիցը սնվում է ծովի մակերևույթից 423 մետր բարձրության վրա գտնվող կարստային քարանձավի ջրերով։ Գետը հոսում է համանուն քաղաքի միջով, որից հետո անցնում է Նոյհաուզ ան դեր Պեգնից, Նյուրնբերգ քաղաքներով մինչև Ֆյուրտ, որտեղ միախառնվում է Ռեդնիցին, ապա սկիզբ է տալիս Ռեգնիցին։ Գետաբերանը գտնվում է ծովի մակերևույթից 282 մետր բարձրության վրա։
## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Գերմանիայի գետեր
Կատեգորիա:Բավարիայի գետեր
Ֆիոնա Բաններ

**Ֆիոնա Բաններ** (, ), անգլիացի ժամանակակից քանդակագործ։ 2002 թվականին ընդգրկվել է ժամանակակից արվեստի բնագավառի համար սահմանված Թյորներ մրցանակի կարճ ցուցակում։

## Կենսագրություն
[thumb|Բանների տեղադրած «Ռաֆ Յագուարը» [Թեյթ բրիտանական պատկերասրահում, 2010]]
Ֆիոնան ծնվել է Հյուսիսարևմտյան Անգլիայի Մերսիսայդ կոմսությունում։ Սովորել է Քինգսթոնի համալսարանում, 1993 թվականին մագիստրոսի աստիճան է ստացել Լոնդոնի Գոլդսմիթի համալսարանից։ 1994 թվականին City Racing սրահում  կայացել է նրա առաջին անհատական ցուցահանդեսը։

1995 թվականին ընդգրկվել է Վենետիկի XLVI բիենալեի «General Release: Young British Artists» կազմում։ Նրա անունն ընդգրկվել է բրիտանացի «առանցքային» արվեստագետների շարքում։

1997 թվականին Ֆիոնան հիմնադրել է «The Vanity Press» (Ունայնության մամուլ), որի միջոցով հրատարակել է իր սեփական ստեղծագործությունները, ինչպիսիք են Nam, The Bastard Word և All The World's Fighter Planes: The Nam-ը (1997) 1000-էջանոց գիրք է, որը նկարագրում է վիետնամական 6 ֆիլմերի՝ Apocalypse Now, Born on the Fourth of July, The Deer Hunter, Full Metal Jacket, Hamburger Hill և Platoon բովանդակությունները։

Բանները ստեղծում է քանդակներ, գեղանկարներ, ինստալյացիա։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Fiona Banner – Fiona Banner's own website with some artworks, texts and exhibition news
*The Vanity Press
* The Body Of The Text – Fiona Banner article in *Art in America*

Կատեգորիա:Անգլիացի քանդակագործներ
Կատեգորիա:Անգլիացի կին քանդակագործներ
Կատեգորիա:Բրիտանացի լուսանկարիչներ
Կատեգորիա:Անգլիացի արվեստագետներ
Սադիկ Խան

**Սադիկ Աման Խան** ( ())՝ բրիտանական քաղաքական գործիչ, Լոնդոնի քաղաքապետը սկսած 2016 թվականի մայիսից։ Նա եղել է Բրիտանիայի խորհրդարանի անդամ 2005 թ.-ից 2016 թվականներին։ Լեյբորիստական կուսակցության անդամ լինելով` նա կուսակցության ձախ թևում է, գաղափարապես համարվելով սոցիալ դեմոկրատ։

Ծնվել է Լոնդոնի Թութինգ թաղամասում պակիստանցու ընտանիքում։ Խանը ավարտել է Հյուսիսային Լոնդոնի համալսարանը իրավաբանի մասնագիտությամբ։ Այնուհետև նա աշխատել է իրավաբանի մասնագիտությամբ մարդու իրավունքների պաշտպանության ոլորտում, որից հետո երեք տարի եղել է «Ազատություն» իրավաբանական կազմակերպության տնօրեն։ Միանալով Լեյբորիստներին` Խանը եղել է Լոնդոնի Վանդսվորդ բյուրոյի Կանցլեր 1994 թ.-ից 2006 թվականին, իսկ 2005 թվականին ընտրվել է Խորհրդարանի անդամ Թութինգից։ Վարչապեդ Գորդոն Բրաունի օրոք նա նշանալվել է Կապի դեպարտամենտի նախարար 2008 թվականին, այնուհետև դարձել է տրանսպորտի նախարար։ Լեյբորիստների առաջնորդ Էդ Միլիբանդի ժամանակ նա աշխատել է նրա աշխատակազմում որպես իրավաբան։

Խանը ընտրվել է Լոնդոնի քաղաքապետ 2016 թվականի ընտրություններում` փոխարինելով պահպանողական կուսակցության անդամ Բորիս Ջոնսոնին։ Նա վայր է դրել պատգամավորի մանդատը 2016 թվականի մայիսի 9-ին։ Նա դարձել է ազգային փոքրամասնությունը ներկայացնող առաջին Լոնդոնի քաղաքապետը և առաջին մուսուլմանը, ով դարձել է Արևմտյան երկրի մայրաքաղաքի քաղապետ։ Նա անհաջող պաշտպանել է Բրիտանիայի Եվրամիության կազմում մնալուն 2016 թվականի հանրաքվեի ժամանակ։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Անգլիացի ֆեմինիստներ
Կատեգորիա:Լոնդոնի քաղաքապետներ
Կատեգորիա:Մեծ Բրիտանիայի քաղաքական գործիչներ
Կատեգորիա:Տղամարդ ֆեմինիստներ
Անծանոթը Սենից

**Անծանոթը Սենից** (, ), 16-ամյա աղջկա չճանաչված դիակը, որը գտել են Սեն գետում, նրա դեմքից պատրաստել են գիպսե մահադիմակ։ Դիմակը հայտնի դարձավ որպես կանացի առեղծվածայնության և գեղեցկության խորհրդանիշի օրինակ։

## Պատմության
Երիտասարդ աղջկա դիակը գտել են Սենում, 1880 թվականի վերջում։ Դիակի վրա բռնության ոչ մի հետք չի գտնվել։ Մահվան ամենահավանական տարբերակը ինքնասպանությունն է։ Պաթոլոգոանատոմները այնքան էին հիացած աղջկանով, որ պատրաստեցին աղջկա հետմահու դիմակը։

Մի քանի տարվա ընթացքում Փարիզում տարածվեցին դիմակի կրկնօրինակները, որոնք դարձան մոդայիկ ատրիբուտ բոհեմային հասարակությունում։ Գրողները, պոետները և նկարիչները ոգեշնչվում էին նրանից և նրան էին նվիրում շատ աշխատանքներ։ Ալբեր Կամյուն նրա ժպիտը համեմատում էր Մոնա Լիզայի ժպիտի հետ։ Պոետ և մշակութային քննադատ Ալ Ալվարեսը իր գրքում գրել է, որ գերմանուհի մոդայամոլների մի ամբողջ սերունդ նրա արտաքինը կատարյալ էին համարում։ Լուի Արագոնի պատվերով Ման Ռեյը արեց գիպսե դիմակի մի շարք լուսանկարներ և ֆոտոկոլաժներ։

Վլադիմիր Նաբոկովը անհայտ խեղդվածին նվիրել է *L’Inconnue de la Seine* բանաստեղծությունը (1934), որտեղ ասվում է.

     Անավարտ մարող լարերի ձայնի մեջ
     Լսում եմ ձայնը քո գեղեցկության։
     Գունատ երիտասարդ խեղվածների բազմության մեջ
     Ամենագունատն ու հմայիչն ես դու։

     Դու ինձ հետ գոնե ձայների մեջ սպասի,
     Բախտը քո զլացավ երջանկությանը,
     Դե պատասխանիր քո հետմահու ժպիտով
     Հմայված գիպսե շուրթերով։


1950-ականների վերջում նորվեգիացի Ասմունդ Աերդապը, որը խաղալիքների ընկերության տնօրեն էր, օգտագործեց անհայտի կերպարը խամաճիկների համար, որը ստացավ Resusсi Anne («Փրկված Էննին») անվանումը, դրանք լայնորեն օգտագործվում էին փրկարարական մեթոդների ուսուցման ժամանակ, օրինակ՝ «բերանը բերանին» մեթոդը և դրա հետ կապված խեղդված աղջիկը ստացել է ոչ պաշտոնական «աշխարհում ամենից շատ համբուրված աղջիկ» կոչումը։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Artips, Beauté macabre
* BnF, L’eau, la femme, la mort. Le mythe de l’Inconnue de la Seine, par Hélène Pinet

Կատեգորիա:Անձինք այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Չճանաչված դիակներ
Երանելի կույսը (նկար)

**«Երանելի կույսը»** (),  անգլիացի նկարիչ և բանաստեղծ, «Պրեռաֆայելիտների եղբայրության» հիմնադիրներից հանդիսացող Դանթե Գաբրիել Ռոսսետտիի նկարներից։ Այս ստեղծագործությունը հեղինակը վրձնել է 1875-ից 1878 թվականներն ընկած ժամանակահատվածում։ Յուղաներկով կտավի չափերն են 174 × 94 սմ։ Նույն անվանումով սոնետ, որի հեղինակը կրկին Ռոսսետտին է, հրապարակվել է «The Germ» () պրեռեաֆայելիտների ամսագրում։ Այսօր «Երանելի կույսը» ստեղծագործությունը պահպանվում և ցուցադրվում է Հարվարդի գեղարվեստական թանգարանում՝ Քեմբրիջում (Մասաչուսեթս)։

## Պատմություն
«Երանելի կույսը» ստեղծագործությունը նկարիչ և բանաստեղծ Դանթե Գաբրիել Ռոսսետտիի միակ նկարն է, որին ձոնված սոնետն ավելի շուտ հրապարակ եկավ, քան բուն նկարը։ Այդ սոնետն առաջին անգամ հրատարակվեց «The Germ» ամսագրում 1850 թվականին, որից հետո հեղինակը այն փոփոխության ենթարկեց երկու անգամ։ Սոնետը Դանթե Գաբրիել Ռոսսետտին գրել է Էդգար Ալլան Պոյի «Ագռավը» բանաստեղծությունից ներշնչված, որտեղ քնարական հերոսը սգում է իր մահացած սիրեցյալի համար։ Ռոսսետտին որոշեց իր բանաստեղծությունում ներկայացնել այդ իրավիճակը հակառակ կողմից. այստեղ աղջիկը նայում է իր սիրեցյալին երկնքից։ Բարեկամերն ու արվեստի երկրպագուները առաջարկեցին Դանթե Գաբրիել Ռոսսետտիին կտավին հանձնել սոնետը։ Արդյունքում, 1871 թվականին նկարիչը համաձայնվեց և ընդունեց Ուիլյամ Գրեմի պատվերը։ Նկարն ավարտելուց հետո, պատվիրատուն «Երանելի կույսը» ստեղծագործության համար պատվիրում է պրեդելլա։ Ընդհանուր արժեքը կազմեց 1157£: Նկարի գլխավոր հերոսուհու բնորդուհին Ալեքսա Ուայլդինգն էր։ Հրեշտակների համար բնորդներ դարձան Ուիլֆրեդ Ջոն Հոթրին և Մեյ Մորրիսը։
Սոնետը ներկայացվում է ներքևում, բնօրինակ լեզվով, անգլերենով.

1879 թվականին «Երանելի կույսը» ստեղծագործության վերարտադրանկարը պատվիրում և ձեռք է բերում բրիտանացի նավատեր, կոլեկցիոներ Ֆրեդերիկ Լեյլանդը, որը Դանթե Գաբրիել Ռոսսետտիից էլի էր նկարներ ձեռք բերել։ Նրանք ցանկանում էին «Երանելի կույսը» նկարը ստեղծել եռապատկերի տեսքով, որը բաղկացած կլիներ «Մնեմոսինե» և «Պրոզերպինա» նկարներից։ Լեյլանդը ի վերջո հասավ իր նպատակին և երեք նկարները ձեռք բերելով՝ փակցրեց իր աշխատասենյակում՝ Ռոսսետտիի այլ նկարների կողքին։

Այսօր «Երանելի կույսը» ստեղծագործությունը պահպանվում և ցուցադրվում է Հարվարդի գեղարվեստական թանգարանում՝ Միացյալ Նահանգներում՝ Քեմբրիջում (Մասաչուսեթս)։

## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն
* 
* 

## Արտաքին հղումներ
* Anne van Buul  ‘The Blessed Damozel’ in het Nederlands
* Volledige tekst op Victorianweb

Կատեգորիա:1875 նկարներ
Կատեգորիա:1878 նկարներ
Կատեգորիա:Դանթե Գաբրիել Ռոսսետտիի նկարներ
Կատեգորիա:Լեդի Լևեր պատկերասրահի նկարներ
Կատեգորիա:Հարվարդի գեղարվեստական թանգարանի նկարներ
Կատեգորիա:Հրեշտակներն արվեստում
Կատեգորիա:Մեծ Բրիտանիայի արվեստ