Իրաքյան դինար

**Իրաքյան դինար** (արաբերեն արտասանությունը՝ [diːˈnɑːr]) (արաբերեն՝ دينار; նշան՝ ID`լատիներեն, د.ع արաբերեն, կոդը՝ IQD), Իրաքի արժույթն է։ Այն թողարկվում է Իրաքի Կենտրոնական բանկի կողմից և բաժանվում  է 1000 ֆիլսի (فلس), թեև գնաճը 1990 թվականից ի վեր այդ փաստաթղթերը դարձրել է հնացած։ 2023 թվականի փետրվարի 7-ին ԱՄՆ դոլարի հետ փոխարժեքը կազմում էր 1 ԱՄՆ դոլար = 1300 դինար.։

## Պատմություն
Առաջին համաշխարհային պատերազմից առաջ և դրա ընթացքում ժամանակակից Իրաքի տարածքը եղել է Օսմանյան կայսրության կազմում։ Կայսրության պաշտոնական արժույթը օսմանյան պիաստրն էր, սակայն Իրաք դառնալու ամենատարածված մետաղադրամը հնդկական ռուփին էր՝ կապված ֆունտ ստեռլինգի հետ։

1916 թվականին բրիտանական զորքերի կողմից ներկայիս Իրաքի մի մասի գրավումից հետո այն պոկվեց Օսմանյան կայսրությունից։ Բրիտանական իշխանությունները հնդկական ռուփին հռչակեցին որպես ազգային արժույթ և շրջանառությունից հանեցին օսմանյան պիաստրը։

Իրաքյան դինարը տպագրվեց/հատվեց և շրջանառության մեջ մտավ 1931/1932 թվականներին՝ փոխարինելով հնդկական ռուփին, որը բրիտանական մանդատի պաշտոնական արժույթն էր։ Որպես անկախ արժույթի անցնելու նախապատրաստական ​​միջոց, 1932 թվականի ապրիլին սկսեց գործել արժութային կոմիտե, որը ստեղծեց իրաքյան դինարը։ Կոմիտեն գործեց մինչև 1947 թվականի նոյեմբերի 16-ը, երբ նրա գործառույթները փոխարինվեցին Իրաքի Կենտրոնական բանկի կողմից։
Իրաքյան դինարը շրջանառության մեջ է մտել 1932 թվականի ապրիլի 1-ին՝՝ փոխարինելով հնդկական ռուփին, որը պաշտոնական արժույթն էր երկրի բրիտանական օկուպացիայից ի վեր՝ փոխարժեքը 1 դինար = 11 ռուփի։ Դինարը համարժեք էր ստերլինգին մինչև 1959 թվականը, երբ, առանց դրա արժեքը փոխելու, կցորդը փոխվեց ԱՄՆ դոլարին՝ ID 1 = 2,80 ԱՄՆ դոլար փոխարժեքով։ Չհետևելով՝ ԱՄՆ-ի 1971 և 1973 թվականների արժեզրկումներին, պաշտոնական փոխարժեքը բարձրացավ մինչև 3,3778 ԱՄՆ դոլար, մինչ 5% արժեզրկումը նվազեցրեց դրա տոկոսադրույքը մինչև 3,2169 ԱՄՆ դոլար,  որը պահպանվեց մինչև 1990 թվականը՝ Պարսից ծոցի պատերազմը, թեև 1989 թվականի վերջին սև շուկայի փոխարժեքը արձանագրվել է հինգից վեց անգամ ավելի բարձր, քան պաշտոնական դրույքաչափը։ 
Դինարները շրջանառության մեջ են եղել 1986-2003 թվականներին և հայտնի էին որպես «Սադամի դինարներ»։ Դրանք մշտական ​​շրջանառության մեջ են մտել Պարսից ծոցի առաջին պատերազմից հետո և ներկայացնում են Սադամ Հուսեյնի դիմանկարը։ Նույնիսկ Պարսից ծոցի պատերազմի սկսվելուց առաջ իրաքյան դինարը կայուն չէր, բանկային համակարգը փլուզվեց, սկսվեց հիպերինֆլյացիան։ 1990 թվականին մեկ դինարն արժեր 3 ԱՄՆ դոլար։ Մինչ Ծոցի առաջին պատերազմը, իրաքյան արժույթը ամենակայուններից մեկն էր աշխարհում։ Մեկ իրաքյան դինարին տվել են 3,3 ԱՄՆ դոլար։ Այնուամենայնիվ, 1990 թվականին Սադամ Հուսեյնի՝ Քուվեյթ ներխուժումից և դրան հաջորդած Անապատի փոթորիկից հետո, տնտեսական պատժամիջոցների պատճառով դինարն արժեզրկվեց։
### Զարգացումներ 1990-ականներից հետո
1990 թվականին Պարսից ծոցի պատերազմից հետո, ՄԱԿ-ի պատժամիջոցների պատճառով, Իրաքն այլևս չկարողացավ պատվիրել «De La Rue»-ին նախկինում բարձրորակ թղթադրամների հետագա թողարկումների համար, ուստի նոր թղթադրամներ ստեղծվեցին։ Մինչև 1990 թվականի թղթադրամները հայտնի էին որպես «շվեյցարական դինարներ», մինչդեռ նոր դինարները կոչվում էին «Սադամ դինարներ»։ Միացյալ Նահանգների և Իրաքի դեմ միջազգային պատժամիջոցների պատճառով, ինչպես նաև պետական ​​տպագրության ավելցուկը, Սադամ դինարը արագորեն արժեզրկվեց։ 1995 թվականի վերջին սև շուկայում 1 ԱՄՆ դոլարը գնահատվում էր 3000 ID:

Շվեյցարական դինարների թղթադրամները շարունակել են շրջանառվել Իրաքի քաղաքականապես մեկուսացված քրդական շրջաններում։ Քրդական կառավարությունը հրաժարվեց ընդունել ցածրորակ Սադամ դինարային թղթադրամները (որոնք թողարկվել են հսկայական գումարներով)։ Քանի որ Սադամ դինարի թղթադրամների մատակարարումն աճել է, մինչդեռ շվեյցարական դինարների մատակարարումը մնացել է կայուն (նույնիսկ նվազել է շրջանառությունից հանված թղթադրամների պատճառով), շվեյցարական դինարի թղթադրամները արժեւորվել են Սադամ դինար թղթադրամի նկատմամբ։ Ունենալով իր սեփական կայուն արժույթը՝ Իրաքի հյուսիսային հատվածը փաստացիորեն խուսափեց գնաճից, որը մոլեգնում էր երկրի ողջ տարածքում։

Այն բանից հետո, երբ 2003 թվականին Իրաք ներխուժելու ժամանակ Սադամ Հուսեյնը գահընկեց արվեց, Իրաքի Կառավարման խորհուրդը և Վերակառուցման և մարդասիրական օգնության գրասենյակը տպեցին ավելի շատ Սադամ դինար թղթադրամներ՝ որպես կանխիկ միջոց՝ փողի զանգվածը պահպանելու համար մինչև նոր արժույթի ներդրումը։

2003 թվականի հոկտեմբերի 15-ից մինչև 2004 թվականի հունվարի 15-ն ընկած ժամանակահատվածում Կոալիցիոն ժամանակավոր իշխանությունը թողարկեց նոր իրաքյան դինար թղթադրամներ և մետաղադրամներ՝ բրիտանական «De La Rue» անվտանգության տպագրական ընկերության կողմից տպագրված թղթադրամներով՝ օգտագործելով կեղծարարության դեմ ժամանակակից տեխնիկան՝ «ստեղծելու միասնական արժույթ, որն օգտագործվում է ողջ Իրաքում և նաև փողը ավելի հարմար կդարձնի մարդկանց առօրյա կյանքում օգտագործելու համար»։ Բազմաթիվ տրիլիոն դինարներ ուղարկվեցին Իրաք և ապահովվեցին Կենտրոնական բանկում Սադամ դինարով թղթադրամների հետ փոխանակելու համար։ Սադամ դինարի թղթադրամները փոխանակվում էին նոր դինարներով, մինչդեռ շվեյցարական դինարները փոխանակվում էին մեկ շվեյցարական դինար = 150 նոր դինար փոխարժեքով։

Դրանից հետո գնաճն ու արժույթի արժեզրկումը շարունակվում են։ 2020 թվականի դեկտեմբերի 19-ին Իրաքի Կենտրոնական բանկը արժեզրկեց դինարը 24%-ով, որպեսզի բարելավվի կառավարության եկամուտները, որոնց վրա ազդել են COVID-19 համաճարակը և նավթի ցածր գները։ 2019 թվականի մարտի 2-ին Կենտրոնական բանկի ինդիկատիվ փոխարժեքն էր ID 1190 = 1 ԱՄՆ դոլար, իսկ 2021 թվականի հունիսի 18-ին եղել է ID 1,460.5000 = 1 ԱՄՆ դոլար։

Իրաքում Արժույթի միջազգային հիմնադրամի դերի շուրջ զգալի շփոթություն կա (գուցե դիտավորյալ դինար վաճառողների կողմից)։ ԱՄՀ-ն, որպես Իրաքի վերակառուցման մաս, վերահսկում է Իրաքի ֆինանսները և այդ նպատակով օգտագործում է ԱՄՆ դոլարի դիմաց 1170 ID մեկ դրույքաչափ (ոչ թե վաճառք/գնում)։ Այս «ծրագրի դրույքաչափը» օգտագործվում է ԱՄՀ-ի մոնիտորինգի ծրագրում հաշվարկների համար և ԱՄՀ-ի կողմից Իրաքին պարտադրված դրույքաչափ չէ։

## Դինարի օգտագործումը շահարկումների և խարդախության մեջ՝ Իրաքի պատերազմից ի վեր (2003-ից մինչ այժմ)
Դինարի միջազգային պահանջարկը քիչ է, քանի որ Իրաքը քիչ այլ արտահանումներ ունի, բացի նավթից, որը վաճառվում է ԱՄՆ դոլարով։ Այսպիսով, այլ արժույթների համեմատ դինարի փոխարժեքը հաճախ չափազանց բարձր է։

Այնուամենայնիվ, Սադամ Հուսեյնի տապալումը հանգեցրեց բազմամիլիոնանոց արդյունաբերության զարգացմանը, որը ներառում էր դինարների վաճառքը սպեկուլյանտներին։ Նման փոխանակման ծառայություններն ու ընկերությունները դինարները վաճառում են ուռճացված գներով՝ առաջ մղելով այն գաղափարը, որ ապագայում դինարը կտրուկ կբարձրանա արժեքով՝ հասնելով շահութաբեր փոխարժեքի, փոխանակ վերահաշվարկվի։ Այս գործունեությունը կարող է լինել կա՛մ օրինական ծառայություն արժույթի սպեկուլյանտներին, կա՛մ արտարժույթի խարդախություն. արժույթի փոխանակման նման խոշոր մատակարարներից մեկը խայտառակ էր դինարով խարդախության համար։ Այս առևտուրը վերածնվեց 2016 թվականի նոյեմբերին Դոնալդ Թրամփ ընտրվելուց հետո, երբ շատ գնորդներ կարծում էին, որ Թրամփը կառաջացնի դինարի կտրուկ արժեւորում (դինարային առևտրի կողմնակիցների կողմից հաճախ նշվում է «RV» հապավումով) ԱՄՆ դոլարի հետ համեմատելի փոխարժեք.:

2014 թվականին Քիթ Վուդվելը (Յուտայի ​​Արժեթղթերի բաժնի տնօրեն) և Մայք Ռոտշիլդը (Skeptoid բլոգի գրող) հայտարարեցին, որ իրաքյան դինարի շուրջ շահարկումները ծագել են թյուրիմացությունից, թե ինչու է Քուվեյթյան դինարը վերականգնվել Առաջին ծոցի պատերազմից հետո՝ հանգեցնելով ենթադրության, որ իրաքյան դինարը կհետևի Սադամի դինարին։ Վուդվելը և Ռոտշիլդը նշել են էական տարբերություններ Իրաքի և Քուվեյթի միջև տնտեսական և քաղաքական կայունության մեջ, որտեղ Իրաքը բախվում է համատարած աղանդավորական բռնության՝ նավթի արտահանման վրա գրեթե ամբողջությամբ կախվածության ֆոնին

Ի պատասխան իրաքյան դինարում ներդրումների հետ կապված խարդախությունների վերաբերյալ աճող մտահոգություններին, նահանգային գործակալությունները, ինչպիսիք են Վաշինգտոն նահանգը, Յուտան, Օկլահոման, Ալաբամա և այլք, հայտարարություններ են տարածել և հրապարակել նախազգուշացնող զգուշացումներ ներդրողներին։ Լրատվական գործակալությունների կողմից տրվել են լրացուցիչ ահազանգեր։ Այս ահազանգերը սովորաբար նախազգուշացնում են պոտենցիալ ներդրողներին, որ Իրաքից դուրս տեղ չկա դինարը փոխանակելու համար, որ դրանք սովորաբար վաճառվում են դիլերների կողմից ուռճացված գներով, և որ քիչ ապացույցներ կան հիմնավորելու իրենց ներդրումների զգալի արժեւորման մասին պնդումները՝ շնորհիվ արժույթի վերագնահատման։

2014 թվականի փետրվարին «Better Business Bureau»-ն ներառեց դինարում ներդրումները՝ որպես 2013 թվականի տասը ամենահայտնի խարդախություններից մեկը։ Այդ թեմայով գրվել է նաև գիրք։

## Մետաղադրամներ
### Իրաքի թագավորության մետաղադրամներ
Իրաքի թագավորության առաջին մետաղադրամները 1, 2, 4, 10, 20, 50 և 200 ֆիլս անվանական արժեքներով շրջանառության մեջ են մտցվել 1931-1932 թվականներին, իսկ 1953 թվականին հայտնվել է 100 ֆիլս անվանական արժեքով մետաղադրամ։ 20, 50, 100 և 200 ֆիլի անվանական արժեքներով մետաղադրամներ հատվել են 500 նուրբ արծաթից։

Մետաղադրամները ներկայացվել են 1931 և 1932 թվականներին՝ բրոնզից 1-ին և 2-րդ կլոր թիթեղների անվանական արժեքներով, իսկ 4 և 10 ֆայլերով՝ նիկելից։ 20, 50 և 200 ֆիլերը 50% արծաթ էին։ 200 ֆիլի մետաղադրամը հայտնի է նաև որպես ռիալ։ Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի ժամանակաշրջանում բրոնզը փոխարինեց նիկելին 5 և 10 ֆայլերում 1938-ից 1943 թվականներին, իսկ 1953 թվականին վերածվեց նիկելի։ 1953 թվականին ներկայացվեցին նաև արծաթե 100 մետաղադրամներ։ Այս մետաղադրամներն առաջին անգամ պատկերում էին Ֆայսալ I թագավորին 1931-ից մինչև 1933 թվականները,  իսկ Ֆեյսալ II թագավորը՝ 1943 թվականից մինչև թագավորության վերջը։

File:4 Fils, 1933, obverse.jpg|4 ֆիլս, 1933, դիմերես
File:4 Fils, 1933 reverse.jpg|4 Ֆիլս, 1933, դարձերես
File:Iraq Bronze Coin King Ghazi.jpg|10 ֆելիս 1938, դիմերես
File:IRAQ, GHAZI I 1938 -50 FILS b - Flickr - woody1778a.jpg|50 ֆիլս 1938, դիմերես
File:IRAQ, GHAZI I 1938 -50 FILS a - Flickr - woody1778a.jpg|50 ֆիլս 1938, դարձերես
File:Syp59year.jpg|10 ֆիլս 1959
File:مسكوكة 50 فلس التذكارية (احياء بابل اثريا واجب وطني وقومي وانساني).png|50 ֆիլս 1982, դարձերես


### Իրանքի Հանրապետության մետաղադրամներ
Իրաքի Հանրապետության ստեղծումից հետո 1, 5, 10, 25, 50 և 100 ֆայլի անվանական արժեքներով մետաղադրամների նոր շարք է ներմուծվել մինչև 1969 թվականը 25, 50 և 100 ֆայլ արծաթով։ Այս շարքում Այլաբանական արևը փոխարինեց թագավորի կերպարին, ձևերն ու չափերը մնացին նույնը, բացառությամբ 1 ֆիլի, որը տասնանկյունաձև էր։ Այնուհետև 1968 թվականին այս պատկերը փոխարինվեց երեք արմավենիներով։ 1970 թվականին ներկայացվեց 250 ֆիլի կտոր, որին հաջորդեցին 500 ֆիլս և ID 1 մետաղադրամներ 1982 թվականին։ Այս ժամանակաշրջանում մետաղադրամներից շատերը ճանաչվել են իրենց ձևով, քանի որ դրանք պատրաստված են եղել նմանատիպ բաղադրությամբ մետաղներից, քանի որ 1980 թվականից սկսած 250 թիթեղները եղել են ութանկյուն, 500 ֆայլ քառակուսի և ID 1 տասնանկյուն։ Մետաղադրամների արտադրությունը դադարեցվել է 1990 թվականից հետո՝ Պարսից ծոցի պատերազմի և միջազգային պատժամիջոցների հետևանքով առաջացած արտակարգ իրավիճակների պատճառով։

2004 թվականին թողարկվեց մետաղադրամների նոր շարք ID 25, ID 50 և ID 100 անվանական արժեքներով և համապատասխանաբար հատվեցին բրոնզով, արույրով և նիկելապատ պողպատով։ Դրանք նոսր են դիզայնով և պատկերում են Իրաքի հիմնական գետերի վերացական քարտեզը։


file:Syp59year.jpg|10 Ֆիլս 1959 թվական
File:مسكوكة 50 فلس التذكارية (احياء بابل اثريا واجب وطني وقومي وانساني).png|50 ֆիլս 1982 թվական, դարձերես


## 2004 թվականի մետաղադրամներ
2004 թվականին ներկայացվեցին 25, 50 և 100 դինար արժողությամբ նոր մետաղադրամներ։ 2015 թվականի դրությամբ մետաղադրամներն այլևս շրջանառության մեջ չէին։

## Թղթադրամներ

1932 թվականի մարտի 16-ին կառավարության կողմից թողարկվեցին թղթադրամներ 1⁄4, 1⁄2, 1, 5, 10 և 100 դինար անվանական արժեքներով։ Նշումները տպագրվել են Միացյալ Թագավորությունում «Bradbury, Wilkinson & Co.»-ի կողմից։ 1932-1947 թվականներին թղթադրամները թողարկվել են Իրաքի արժութային խորհրդի կողմից Իրաքի կառավարության համար, իսկ թղթադրամները փոխարկելի են եղել ֆունտ ստերլինգի։ 1947 թվականից թղթադրամները թողարկվել են Իրաքի Ազգային բանկի կողմից, ապա 1954 թվականից հետո՝ Իրաքի Կենտրոնական բանկի կողմից։

100 դինարանոց թղթադրամները դադարեցրել են արտադրությունը 1940-ականներին, սակայն նույն անվանական արժեքները օգտագործվել են մինչև 1978 թվականը, երբ ներկայացվեցին ID 25 թղթադրամները։ 1991 թվականին ID 50-ը ներդրվեց և ID 100-ը նորից ներդրվեց, որին հաջորդեցին 1995 թվականին ID 250 և 2002 թվականին ID 10,000 թղթադրամները։

Թղթադրամները, որոնք թողարկվել են 1990 թվականից մինչև 2003 թվականի հոկտեմբերն ընկած ժամանակահատվածում, 1986 թվականին թողարկված ID 25 թղթադրամի հետ միասին, պատկերում են Իրաքի նախկին նախագահ Սադամ Հուսեյնի նկարի փորագրությունը։ 1991 թվականին Պարսից ծոցի պատերազմից հետո Իրաքի արժույթը տպագրվել է ինչպես տեղական, այնպես էլ Չինաստանում՝ օգտագործելով վատ որակի փայտանյութի թուղթ (բամբակի կամ սպիտակեղենի փոխարեն) և ցածր որակի լիտոգրաֆիա (որոշ թղթադրամներ տպագրվել են թերթեր տպելու համար նախատեսված մեքենաների վրա)։

Պարզունակ տպագրության տեխնիկան հանգեցրեց գույների և մանրամասների անսահման բազմազանության, տպագրության մի շերտը չափազանց թույլ էր, իսկ մյուսը շատ մուգ։ Կեղծ թղթադրամները հաճախ ավելի որակյալ են թվում, քան իրական թղթադրամները։ Որոշ նշումներ շատ վատ էին կտրված, իսկ որոշ թղթադրամներում նույնիսկ սերիական համարներ չկար։ Չնայած իրաքյան դինարի արժեքի անկմանը, մինչև 2002 թվականը տպագրված ամենաբարձր անվանական արժեքն էր ID 250: 2002 թվականին Իրաքի Կենտրոնական բանկը թողարկեց ID 10,000 թղթադրամ, որը կօգտագործվեր «խոշոր և միջբանկային գործարքների համար»։ Այս գրությունը գործնականում հազվադեպ էր ընդունվում՝ թալանվելու և կեղծիքների վախի պատճառով։ Սա ստիպում էր մարդկանց կրել ID 250 թղթադրամների կույտեր՝ ամենօրյա օգտագործման համար։ Մյուս՝ ավելի փոքր թղթադրամներն այնքան անարժեք էին, որ հիմնականում անգործության մատնվեցին։ Այս իրավիճակը նշանակում էր, որ Իրաքը մեծ մասամբ ուներ միայն մեկ անվանական արժույթ լայն շրջանառության մեջ։

Պարսից ծոցի պատերազմից առաջ տպագրված արժույթը հաճախ անվանում էին շվեյցարական դինար՝ անհասկանալի և անորոշ ծագման տերմին։ Այս թղթադրամները արտադրվել են Անգլիայում, De La Rue-ի կողմից և զգալիորեն ավելի բարձր որակի են եղել, քան այն թղթադրամները, որոնք հետագայում արտադրվել են տնտեսական պատժամիջոցների ներքո, որոնք սահմանվել են Պարսից ծոցի առաջին պատերազմից հետո։ Փոփոխության ժամանակաշրջանից հետո այս արժույթը չհաստատվեց Իրաքի կառավարության կողմից։ Այնուամենայնիվ, այս հին արժույթը դեռևս շրջանառվում էր Քրդստանի տարածքում, մինչև այն փոխարինվեց նոր դինարով Պարսից ծոցի երկրորդ պատերազմից հետո։ Այս ընթացքում շվեյցարական դինարը պահպանեց իր արժեքը, մինչդեռ նոր արժույթը հետևողականորեն կորցրեց արժեքը երբեմն 30% տարեկան։

2003 թվականին թողարկվել են նոր թղթադրամներ՝ բաղկացած վեց անվանական արժեքներից՝ ID 50, ID 250, ID 1000, ID 5000, ID 10000 և ID 25000։ Թղթադրամներն իրենց դիզայնով նման էին 1970-ական և 1980-ական թվականներին Իրաքի Կենտրոնական բանկի (CBI) կողմից թողարկված թղթադրամներին։ ID 500 թղթադրամը թողարկվեց մեկ տարի անց՝ 2004 թվականի հոկտեմբերին, Իրաքի քրդական շրջաններում ID 50 թղթադրամը շրջանառության մեջ չէ։

2014 թվականի մարտին ԿԲ-ն սկսեց թղթադրամները փոխարինել կեղծարարության դեմ ընդլայնված տարբերակներով, որոնք ներառում են «SPARK» օպտիկական անվտանգության առանձնահատկություններ, սկաներով ընթեռնելի երաշխիքային թելեր՝ ի լրումն բրայլյան դաջվածքի՝ տեսողության խնդիրներ ունեցող անձանց օգնելու համար։

2015 թվականի փետրվարին ԿԲ-ն հայտարարեց ID 50 նշումները շրջանառությունից հանելու մասին 2015 թվականի ապրիլի 30-ին։ Այս թղթադրամները կրող անձանց խորհուրդ է տրվել անհապաղ մարել դրանք իրենց մոտակա բանկում՝ ID 250 և ավելի բարձր անվանական արժեքով դինար թղթադրամների դիմաց՝ անհատույց փոխարժեքով։

2015 թվականի նոյեմբերին ԿԲ-ն հայտարարեց ID 50,000 նոր թղթադրամի ներդրման մասին։ Սա առաջին նոր անվանական արժեքով թղթադրամն է 2003 թվականին նոր շարքի առաջին թողարկումից ի վեր, ինչպես նաև ամենամեծը, որը երբևէ տպագրվել է ԿԲ-ի կողմից։ Ներկայիս գրառումներն այլևս չեն պատկերում Սադամ Հուսեյնին և այժմ կան արաբերեն և քրդերեն գրություններ։ Թղթադրամները տպագրվել են «Giesecke & Devrient & De La Rue»-ի անվտանգության նոր առանձնահատկություններով և ունեն 156 × 65 մմ չափսեր։ Դրանցում ներկայացված է Իրաքի ուրվագծային քարտեզը, որը ցույց է տալիս Եփրատ և Տիգրիս գետերը, ինչպես նաև Սամարայի Մեծ մզկիթը։
### Իրաքի թագավորության դինար շարք (1932–1939)

### Շվեյցարական դինարի շարք (1979–1986)

### 1990–2003 թվականների թողարկումներ

### 2003 թվականից մինչ օրս

## Փոխարժեք

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:1932 հայտնություններ
Կատեգորիա:Ասիական արժույթներ
Կատեգորիա:Դինար
Կատեգորիա:Դրամական միավորներ
Կատեգորիա:Իրաք
Կատեգորիա:Իրաքի տնտեսություն