Ֆրիդրիխ Էբերտ հիմնադրամ

**Ֆրիդրիխ Էբերտ հիմնադրամ** (), գերմանական քաղաքական կուսակցության հիմնադրամ, որը կապված է Գերմանիայի Սոցիալ-դեմոկրատական կուսակցության (SPD) հետ, բայց անկախ է նրանից։ Հիմնադրվել է 1925 թվականին որպես Ֆրիդրիխ Էբերտի՝ Գերմանիայի առաջին ժողովրդավարական ճանապարհով ընտրված նախագահի քաղաքական ժառանգություն, այն ամենամեծը և ամենահինն է գերմանական կուսակցությունների հետ կապված հիմնադրամներից: Գտնվում է Բոննում և Բեռլինում, ունի գրասենյակներ և նախագծեր ավելի քան 100 երկրներում: Գերմանիայի ամենահին կազմակերպությունն է, որը խթանում է ժողովրդավարությանը և քաղաքական կրթությանը:

## Պատմություն
Հիմնադրամն անվանվել է Ֆրիդրիխ Էբերտի անունով (1871–1925), երբ նա եղել է Գերմանիայի սոցիալ-դեմոկրատիայի նախագահ (1919–1925)։ Իր կտակում նշել է, որ իր հուղարկավորության նվիրատվություններից ստացված հասույթը պետք է ուղղվի հիմնադրամի ստեղծմանը։ Գերմանիայի սոցիալ-դեմոկրատական կուսակցության այն ժամանակվա նախագահ Քոնրադ Լյուդվիգը հանձն է առել հիմնադրամի ստեղծման պատասխանատվությունը, որը կատարել է Էբերտի մահից մի քանի օր անց՝ 1925 թվականին։ Հիմնադրամի հիմնական խնդիրն է եղել աշխատել կրթության ոլորտում աշխատողների խտրականության դեմ։ «Ֆրիդրիխ Էբերտ հիմնադրամը նպատակ ունի պետական աջակցություն տրամադրել իշխանությամբ օժտված երիտասարդ պրոլետարներին՝ պետության կողմից հավատարմագրված ուսումնական հաստատություններում ուսումը ֆինանսավորելու համար: Որպես հիմնական սկզբունք ֆինանսավորում ստանում են միայն այն մարդիկ, որոնք կուսակցական կազմակերպությունից ունեն երաշխավորագիր»։ 1931 թվականի վերջի դրությամբ 295 ուսանողներ ֆինանսավորվել են ավելի քան 52,000 մարկով: Հիմնադրամի ֆինանսավորումը ձախողվել է Մեծ դեպրեսիայի հետևանքով: Կազմակերպությունը սոցիալ-դեմոկրատական կրթության և մշակույթի կազմակերպության մի մասն է, որի գործունեությունը կուսակցության հետ մեկտեղ կասեցվել է 1933 թվականին՝ նացիստների կողմից։

1946 թվականին այն վերստեղծվել է Գերմանիայի Սոցիալիստական Ուսանողական Ֆեդերացիայի հիմնադիր ժողովում։ 1954 թվականին այն վերակազմավորվել է որպես բարեգործական կազմակերպություն «ժողովրդավարական կրթության առաջխաղացման համար»։ FES-ը հիմնադրվել է որպես անկախ, ինքնամփոփ ինստիտուտ:  1960-ականներից սկսած կրթական ծրագրերից բացի հիմնադրամը նաև աշխատել է զարգացման աջակցության ոլորտում: Այն աջակցել է ժողովրդավարության և ազատության շարժումներին, օրինակ՝ Աֆրիկյան ազգային կոնգրեսին (ANC) և կարևոր դեր է խաղացել Հունաստանում, Իսպանիայում և Պորտուգալիայում բռնապետական ռեժիմների հաղթահարման գործում, օրինակ՝ Պորտուգալիայի Սոցիալիստական կուսակցությունը ստեղծվել է Գերմանիայի Բադ Մյունստերայֆել քաղաքի Էֆերտյան դպրոցում:

2018 թվականին Գերմանական պետությունը սուբսիդավորել է հիմնադրամի աշխատանքը 170 միլիոն եվրոյով։

## Ֆրիդրիխ Էբերտի անվան ակադեմիական հիմնադրամ
Ակադեմիական հիմնադրամը (FES) հանդիսանում է Գերմանիայում երիտասարդ տաղանդների (*Begabtenförderwerke*) զարգացման և պետական ֆինանսավորում ունեցող տասներեք կազմակերպություններից: Գերմանացի ուսանողների 1%-ից պակասը կրթաթոշակ է ստանում տասներեք կազմակերպություններից մեկում (FES, Studienstiftung, Կոնրադ Ադենաուեր հիմնադրամ, Ֆրիդրիխ Նաումանի «Հանուն ազատության» հիմնադրամ, Հանս Զեյդելի հիմնադրամ, Հենրիխ Բոյլի հիմնադրամ, Ռոզա Լյուքսեմբուրգի հիմնադրամ, Կուսանուսվերկ հիմնադրամ, Էռնստ Լյուդվիգի անվան հիմնադրամ)։

## Հետագա գործունեություն

Ներկայումս Ֆրիդրիխ Էբերտի հիմնադրամն աշխատում է մի քանի հարյուր աշխատակիցների հետ Բոննի և Բեռլինի գրասենյակներում, ինչպես նաև Գերմանիայի 14 տարածաշրջանային գրասենյակներում և ակադեմիայում, ինչպես նաև ավելի քան 100 օտարերկրյա գործակալություններում: Ֆինանսավորվում է հիմնականում դաշնային բյուջեի և տարբեր Բունդեսլանդեր բյուջեների դրամաշնորհների միջոցով։

Հիմնադրամի պատմական հետազոտական կենտրոնը պարունակում է նաև սոցիալ-դեմոկրատիայի արխիվը և նրա գրադարանները Բոննում և Տրիերում գտնվող Կառլ Մարքսի տանը: Այն սոցիալական և բանվորական շարժման պատմության փաստաթղթերի ամենամեծ հավաքածուներից մեկն է:

1982 թվականից հիմնադրամը շնորհում է 10,000 եվրո մրցանակ, որը կոչվում է *Das politische Buch* («Քաղաքական գիրք»)՝ ուշագրավ քաղաքական գրքերի ստեղծումը խթանելու համար: Մրցանակը ծառայում է 1933 թվականի մայիսի 10-ին տեղի ունեցած նացիստական գրքի այրման դեպքի մասին մարդկանց հիշեցման համար։

## Հակասություն
2017 թվականին Ֆրիդրիխ Էբերտի հիմնադրամը հարձակման է ենթարկվել մի խմբի կողմից, որը կոչվել է «Pun Storm», այդ նույն կիբեռ-լրտեսական խումբը ուղղված է եղել Ֆրանսիայի նախագահի թեկնածու Էմանուել Մակրոնի այդ տարվա քարոզարշավի դեմ, այդ ժամանակ խումբը օգտագործել է էլեկտրոնային փոստի ֆիշինգի հնարքներ և փորձել է չարամիտ ծրագրեր տեղադրել հիմնադրամում։

2022 թվականին Ֆրիդրիխ Էբերտի հիմնադրամին արգելվել է աշխատել Ռուսաստանում։ 2024 թվականին այն Ռուսաստանի իշխանությունների կողմից ճանաչվել է որպես «անցանկալի կազմակերպություն»։

## Նախագահների ցանկ
* 1953–1970՝ Գերհարդ Վայսեր
* 1970–1983՝ Ալֆրեդ Նաու
* 1983–1987՝ Հայնց Կյուն
* 1987–2003՝ Հոլգեր Բյորներ
* 2003–2010՝ Անկե Ֆուկս
* 2010–2012՝ Փիթեր Ստրաք
* 2013–2020՝ Կուրտ Բեկ և Դիտեր Շուլտե
* 2020–այսօր՝ Մարտին Շուլց

## Տես նաև
* Կոնրադ Ադենաուեր հիմնադրամ
* Ֆրիդրիխ Նաումանի «Հանուն ազատության» հիմնադրամ

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* FES OnlineAkademie
* Ֆրեյդրիխ Էբերտի անվան հիմնադրամի գրադարան
* Սոցիալ-դեմոկրատիայի արխիվ
* Հիմնադրամի դրամաշնորհների էջը

Կատեգորիա:1925 հիմնադրումներ Գերմանիայում
Կատեգորիա:1925 հիմնադրված կազմակերպություններ
Կատեգորիա:1954 հիմնադրումներ
Կատեգորիա:Գերմանիայի կազմակերպություններ
Կատեգորիա:Գերմանիայի քաղաքականություն
Կատեգորիա:Կրթությունը Գերմանիայում
Կատեգորիա:Սոցիալ-դեմոկրատական կուսակցություններ
Կատեգորիա:Սոցիալիստական ինտերնացիոնալ
Կատեգորիա:Վերլուծական կենտրոններ
Կատեգորիա:Քաղաքական կազմակերպություններ