open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Ալբերտ Զարացյան

**Ալբերտ Քաջազի Զարացյան** (), հայ վնասվածքաբան-օրթոպեդ, ռազմադաշտային վիրաբույժ։ Բժշկական գիտությունների դոկտոր (1990), պրոֆեսոր (1991):

## Կենսագրություն
Ալբերտ Զարացյանը ծնվել է 1937 թվականի հուլիսի 22-ին, Թալինում։ 1961 թվականին ավարտել է Երևանի բժշկական ինստիտուտը։ 1971 թվականին աշխատել է Երևանի բժշկական ինստիտուտի վնասվածքաբանության, օրթոպեդիայի և ռազմադաշտային վիրաբուժության ամբիոնում։ 1991 թվականին եղել է ԵԲԻ վնասվածքաբանության, օրթոպեդիայի և ռազմադաշտային վիրաբուժության ամբիոնի վարիչ, 1986-2007 թվականներին ղեկավարել է Երևանի թիվ 8 հիվանդանոց Վնասվածքաբանության և օրթոպեդիայի կլինիկան, 1989-1995 թվականներին՝ ԵԲԻ բուժման ֆակուլտետի ավագ կուրսերի դեկան, 1992-2007 թվականներին՝ Երևանի պետական բժշկական համալսարանի Վնասվածքաբանության և օրթոպեդիայի ամբիոնի վարիչ, 1995 թվականին՝ Հայաստանի վնասվածքաբանների և օրթոպեդների միության նախագահ և Վիրաբուժության օրթոպեդիայի և վնասվածքաբանության միջազգային կազմակերպության ազգային պատվիրակ և քարտուղար։ 2007 թվականից՝ ԵՊԲՀ վնասվածքաբանության և օրթոպեդիայի ամբիոնի պրոֆեսոր։ 2007 թվականից ղեկավարում է «Շենգավիթ» բժշկական կենտրոնի Օրթոպեդիկ վիրաբուժության բաժանմունքի ծառայությունը։

Աշխատանքները վերաբերում են միջհոդային ոսկրամիացումից հետո հոդաճառի հետ վնասվածքային վերականգնման, ածխածնի կառուցվածքներով ոսկրասինթեզի, քլորոպրենային թունավորումների հետևանքով մեռուկացած ոսկրային հյուսվածքի վերականգնման, ոսկրակոշտուկի առաջացման ընթացքում ոսկրածուծի դերի ուսումնասիրությանը։ Համահեղինակ է «Ռազմադաշտային վիրաբուժություն» (2000) դասագրքի։

## Անդամակցություն
* Փարիզի «Արարատ» միջազգային ակադեմիայի թղթակից անդամ (1995)։

## Երկեր
* Ռազմադաշտային վիրաբուժություն։ Դասագիրք բժշկական բուհերի ուսանողների և բժիշկների համար, Զարացյան Ալբերտ Քաջազի, Գրիգորյան Ռոլանդ Անաստասի, Երևանի պետական բժշկական համալսարան Մ. Հերացու անվան, Երևան, «Նաիրի», 2000։
* Применение утлеродных конструкций при остеосинтезе, Ереван, 1991:

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Բժշկական գիտությունների դոկտորներ
Կատեգորիա:Երևանի պետական բժշկական համալսարանի շրջանավարտներ
Կատեգորիա:Հայ պրոֆեսորներ
Կատեգորիա:Հայ ռազմադաշտային վիրաբույժներ
Կատեգորիա:Հայ վնասվածքաբաններ
Կատեգորիա:Հայ օրթոպեդներ
Մարի Մարվինգտ

**Մարի Մարվինգտ** (, ), ֆրանսիացի կին օդաչու, լրագրող, մարզուհի, բժշկուհի, Առաջին և Երկրորդ համաշխարհային պատերազմների մասնակից։

Մարին անունը դասվում  է Ֆրանսիայի ավիացիայի առաջավոր օդաչունեի և 20-րդ դարի լավագույն ալպինիստների  շարքին՝ համարվում է առաջին կինը, որը բարձրացել է Արևմտյան Ալպերի ամենաբարձր գագաթը, կնքվել է «Վտանգների հարսնացու»  մականվամբ, տիրապետել է 7 լեզվի։

## Կենսագրություն
right|thumb|240px|Մարի Մարվինգտը Առաջին համաշխարհային պատերազմի ժամանակ խրամատում
Մարին ծնվել է 1875 թվականի փետրվարի 20-ին, Ֆրանսիայի  Օրիյակ քաղաքում։ 1880 թվականին ընտանիքը տեղափոխվել  է Մեց, իսկ 1889 թվականին՝ Նանսի քաղաքները։ Զբաղվել է թենիսով, բռնցքամարտով, ֆուտբոլով, հոկեյով, գոլֆով, կանոեով, թեթև ատլետիկայով, լեռնագնացությամբ, օդագնացությամբ։ 1901 թվականին կատարել է օդապարիկով  առաջին թռիչքը, 1909 թվականին միայնակ անցել է  Լա Մանշի նեղուցով։ 1907 թվականին հաղթող է ճանաչվել  հրաձգության միջազգային մրցաշարում, եղել է նաև կանանց բոբսլեյի աշխարհի չեմպիոն, կատարել է հեծանվավազք Նանսիից՝ Նեապոլ։ 1910 թվականին Ֆրանսիայի մարզական ակադեմիայի կողմից պարգևատրվել է ոսկե մեդալով։

1910 թվականից զբաղվել է օդաչուական գործունեությամբ, համարվում է Ֆրանսիայի երկրերդ կին օդաչուն՝  Ռայմոնդա դե Լարոշից հետո, 1910 թվականին թռիչքների հեռավորությամբ և տևողությամբ սահմանել է ռեկորդ։ Կատարել է մոտ 900 անխափան թռիչք։

Առաջին համաշխարհային պատերազմի սկզբին տղամարդու անունով ծառայության է անցել  42-րդ հետևակային գնդում, սակայն նրա կին լինելը  բացահայտվելուց հետո հեռացվել է գնդից։ 1915 թվականին կատարել է  ռմբակոծիչով  թռիչք և  դարձել այդ ոլորտում  թռիչք կատարած   առաջին կին-օդաչուն։ Պարգևատրվել է Ֆրանսիայի  «Մարտական խաչ» շքանշանով։

Առաջին համաշխարհային պատերազմի ավարտից հետո, Մարին Հյուսիսային Աֆրիկայում աշխատել է որպես լրագրող և բժիշկ։ Համարվում է 1929 թվականին տեղի ունեցած ավիացիոն բժշկության միջազգայի կոնգրեսի կազմակերպիչը և «Բժշկական ավիացիա» ընկերության հիմնադիրնրից մեկը։ Գրել է սցենարներ  բժշկական ավիացիայի պատմության մասին և նկարահանել բժշկական ավիացիայի պատմության վերաբերյալ երկու վավերագրական ֆիլմ։

Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի ընթացքում  Մարին եղել է  բուժքույր, վերականգնողական կենտրոնում օգնել է  վիրավոր օդաչուներին։

Մինչև իր կյանքի վերջին օրերը գտնվել է լավ կարգավիճակում։ 80 տարեկանում ռեակտիվ ինքնաթիռով հնարավորություն ընձեռեց հաղթահարելու «ձայնային արգելքը», ձեռք է բերել ուղղաթիռ վարելու վկայական, 86 տարեկանում կատարել է հեծանվավազք՝ Նանսիից-Փարիզ։

Մահացել է Նանսի քաղաքում՝ 1963 թվականի դեկտեմբերի 14-ին։

## Ծանոթագրություններ

## Մատենագրություն
* Marcel Cordier et Rosalie Maggio, Marie Marvingt, la femme d’un siècle, Pierron, Sarreguemines, 1991, 261 p.

## Արտաքին հղումներ
*BIOGRAPHIE DU MOIS - MARS 2013 - MARIE MARVINGT, « LA FEMME LA PLUS DÉCORÉE DU MONDE » 

Կատեգորիա:Առաջին համաշխարհային պատերազմի մասնակիցներ
Կատեգորիա:Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի մասնակիցներ
Կատեգորիա:Կին գյուտարարներ
Կատեգորիա:Կին օդաչուներ
Կատեգորիա:Պատվո լեգեոնի շքանշանի ասպետներ
Կատեգորիա:Ֆրանսիացի բժշկուհիներ
Կատեգորիա:Ֆրանսիացի գրողներ
Կատեգորիա:Ֆրանսիացի լրագրողներ
Կատեգորիա:Ֆրանսիացի մարզիկներ
Կատեգորիա:Ֆրանսիացի սուսերամարտիկներ
Կատեգորիա:Ֆրանսիացի օդաչուներ
Այսուլթան Սեյթով

**Այսուլթան Սեյթով** (, ), ղազախ ռեժիսոր, կլիպմեյքեր։ Ներկայումս նկարահանում է ԱՊՀ երկրների կատարողների համար նախատեսված երաժշտական տեսանյութեր՝ համագործակցելով Hype Production ընկերության հետ։

## Կենսագրություն
Աստանայում թուրք-ղազախական վարժարանի շրջանավարտ։ Ավարտել է Նյու Յորքի կինոյի ակադեմիան «ռեժիսուրա» բաժինը։ Ուսման ընթացքում նկարահանել է «Շակալ» կարճամետրաժ ֆիլմը, որով 2016 թվականին Նյու Յորքի Hollywood Boulevard կինոփառատոնում հաղթել է «Լավագույն ռեժիսուրա» անվանակարգում։

Սեիտովի առաջին տեսահոլովակը դարձել է Ջայ Միյաձակիի «По ветру» երգի տեսահոլովակը։ Իր առաջին իսկական պատվերները անվանում է Moldanazar խմբի «Жаным сол» տեսահոլովակը և Նայնթի Ուան խմբի համար նախատեսված տեսահոլովակը, որը չի հրապարակվել։ Jah Khalib-ի «Медина»գի տեսահոլովակը դարձել Է Ղազախստանի պատմության մեջ ամենաթանկարժեք հոլովակը։

Այսուլթանը նկարահանել է վավերագրական կարճամետրաժ «Charisma» ֆիլմը «MiyaGi & Էնդշպիլ» դուետի մասին։  2019 թվականի մարտին «вДудь» հաղորդման հյուրն էր։

## Ռեժիսորական աշխատանքներ
### Ֆիլմագրություն

### Տեսահոլովակներ

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:1997 ծնունդներ
Կատեգորիա:Հունվարի 31 ծնունդներ
Կատեգորիա:Ղազախ ռեժիսորներ
Աղվեսը

**Աղվեսը**, Հովհաննես Թումանյանի ստեղծագործություններից մեկը, որի ակունքը ժողովրդական է։ Գրության թվականն ստույգ հայտնի չէ։ Ստեղծագործության ինքնագիրը չի պահպանվել։

## Ստեղծման պատմություն
«Աղվեսը» բանսատեղծությունը գրելիս Հովհաննես Թումանյանն օգտվել է Կ․ Կոստանյանցի՝ 1892 թվականին Թիֆլիսում գրված «Նոր ժողովածուի» Ա պրակի տարբերակից՝ ժողովրդական  երգի միջին հայերենը վեր ածելով ժամանակակից գրական-ժողովրդական լեզվի և փոխելով բազմաթիվ բառեր ու տողեր։ Թումանյանը «Ի վերայ աղուէսին» վերնագիրը դարձրել է «Աղվես»։

«Աղվեսը» բանսատեղծությունն առաջին անգամ «Միջնադարյան ժողովրդականից» ենթագրերով տպագրվել է 1906 թվականի Հասկեր ամսագրի № 12 համարի 405-406-րդ էջերում, այնուհետև՝ 1908 թվականին Բաքվում լույս տեսած Բանաստեղծություններ շարքում 97-98-րդ էջերում։ Առանձին նկարազարդ գրքույկով հրապարակվել է 1922 թվականին Կոստանդնուպոլսում լույս տեսած Բանաստեղծություններ շարքի «ժողովրդական երգեր» բաժնում 135-136-րդ էջերում առանց ենթավերնագրի, ապա՝ 1940-1959 թվականներին Երևանում գիտական հրատարակչության 6 հատորով լույս տեսած  Հովհաննես Թումանյանի երկերի ժողովածուի 1-ին հատորի 219-220-րդ էջերում։

Արտատպվում է 1922 թվականին Կոստանդնուպոլսում լույս տեսած «Բանաստեղծություններ» շարքից։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Հովհաննես Թումանյանի բանաստեղծություններ
Ալեքսանդր Դեգտյարյով

**Ալեքսանդր Վիկտորովիչ Դեգտյարյով** (, ), ռուս ֆուտբոլիստ, կիսապաշտպան։

## Կարիերա
Կարիերան սկսել է «Էլիստա» ակումբի կազմում 2006 թվականին։ Այդ նույն մրցաշրջանում տեղափոխվել է Վլադիկավկազի «Սպարտակ» ակումբ, որի կազմում անցկացրել է 12 խաղ և խփել 7 գնդակ՝ օգնելով «Սպարտակին» տեղափոխվել առաջին դիվիզիոն։ 2007 թվականին թիմի կազմում անցկացրել է 40 խաղ և խփել մեկ գնդակ։ 2008 թվականի փետրվարի 14-ին տեղափոխվել է Նովոսիբիրսկի «Սիբիր» ակումբ։ Նորամուտը թիմում կատարել է 2008 թվականի մարտի 30-ին Առաջին դիվիզիոնի 2-րդ տուրի՝ Բառնաուլի «Դինամո» ակումբի հետ խաղում, որտեղ 72-րդ րոպեին փոխարինել է Ժոաո Մարտինսին՝ օգնելով թիմին առաջին անգամ անցնել Բարձրագույն դիվիզիոն։ 2010 թվականին մարտի 14-ին նորամուտը կատարել է ՌՖՊԼ-ում՝ դուրս գալով փոխարինման «Թերեք» ակումբի դեմ խաղում։ Օգոստոսի 5-ին առաջին անգամ մասնակցել է եվրագավաթի խաղարկությանը՝ փոխարինման դուրս գալով «Ապոլլոնի» դեմ խաղի ընդմիջումից հետո։ Օգոստոսի 19-ին դուրս է եկել փոխարինման՝ խփելով գոլ, որը հաղթանակ է բերել «Սիբիրին» «ՊՍՎ Էյնդհովենի» դեմ խաղում։

## Ձեռքբերումներ
* Երկրորդ դիվիզիոնի առաջնության հաղթող («Հարավ» տարածաշրջան) - 2006
* Առաջին դիվիզիոնի արծաթե մեդալակիր (անցում Պրեմիեր Լիգա) - 2009
*Ռուսաստանի գավաթի խաղարկության եզրափակչի մասնակից - 2009/10
* ՊՖԼ առաջնության հաղթող («Կենտրոն» տարածաշրջան) - 2013/2014

## Վիճակագրություն
: *2016 թվականի հունիսի 27-ի տվյալներով*

## Ծանոթագրություն

## Արտաքին հղումներ
* 

Կատեգորիա:Ռուս ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի Պրեմիեր Լիգայի խաղացողներ
Կատեգորիա:Տղամարդկանց ֆուտբոլի կիսապաշտպաններ
Նիկոլայ Վլադիմիր

**Նիկոլայ Վլադիմիր** (, ), ռուսական դիվանագետ։ Արտակարգ և լիազոր դեսպան (2008)։

## Կենսագրություն
Ավարտել է ԽՍՀՄ ԱԳՆ Մոսկվայի միջազգային հարաբերությունների պետական ինստիտուտը (1970), ԽՍՀՄ ԱԳՆ դիվանագիտական ակադեմիան (1982) և Ռուսաստանի ԱԳՆ Դիվանագիտական ակադեմիային կից բարձրագույն դիվանագիտական դասընթացները (2000)։ Տիրապետում է իսպաներեն, անգլերեն և հունգարերեն լեզուներին։

Դիվանագաիտական գործունեությամբ սկսել է զբաղվել 1974 թվականից։ 
* 1989-1994 թվականներին՝ Հունգարիայում ԽՍՀՄ դեսպանատան խորհրդական (1991 թվականից Ռուսաստան)։
* 1994-1996 թվականներին՝ Ռուսաստանի ԱԳՆ Հյուսիսային Ամերիկայի դեպարտամենտի բաժնի պետ։
* 1996 -1998 թվականներին՝ Ռուսաստանի ԱԳՆ Հյուսիսային Ամերիկայի դեպարտամենտի փոխտնօրեն։
* 1998 թվականի մայիսի 8-ից-2000 թվականի օգոստոսի 5-ը՝ Ճամայկայում և Անտիգուա և Բարբուդայում Ռուսաստանի Դաշնության արտակարգ և լիազոր դեսպան՝ համատեղության կարգով։
* 1999 թվականի փետրվարի 25-ից-2000 թվականի օգոստոսի 5-ը՝ Դոմինիկյան Հանրապետությունում Ռուսաստանի Դաշնության արտակարգ և լիազոր դեսպան՝ համատեղության կարգով։
* 2000 թվականի օգոստոսի 5-ից-2004 թվականի հունվարի 14-ը՝ Պանամայում Ռուսաստանի Դաշնության արտակարգ և լիազոր դեսպան։
* 2003 թվականի դեկտեմբերից-2007 թվականի նոյեմբերը՝ Ռուսաստանի ԱԳՆ Հյուսիսային Ամերիկայի դեպարտամենտի փոխտնօրեն։
* 2007 թվականի նոյեմբերի 14-ից-2011 թվականի հոկտեմբերի 4-ը՝ Գվատեմալայում Ռուսաստանի Դաշնության արտակարգ և լիազոր դեսպան։
* 2011 թվականի հոկտեմբերի 4-ից-2016 թվականի փետրվարի 9-ը՝ Նիկարագուայում և Հոնդուրասում Ռուսաստանի Դաշնության արտակարգ և լիազոր դեսպան՝ համատեղության կարգով։
* 2011 թվականի հոկտեմբերի 19-ից-2016 թվականի փետրվարի 9-ը՝ Սալվադորում Ռուսաստանի Դաշնության արտակարգ և լիազոր դեսպան՝ համատեղության կարգով։

Ամուսնացած է։

## Պարգևներ
*30 տարվա «Անթերի ծառայության համար» գերազանցության նշան (2005 թվականի հունվարի 17)՝ *Ռուսաստանի Դաշնության արտաքին քաղաքական կուրսի իրականացման գործում ունեցած վաստակի և երկարամյա բեղմնավոր աշխատանքի համար*
*Ռուսաստանի Դաշնության Նախագահի շնորհակալությունը (2008 թվականի հունվարի 11)՝ *Սոչի քաղաքի աշխատանքի կազմակերպման գործում ակտիվ մասնակցության համար որպես քաղաքի թեկնածու հանդես է եկել 22-րդ ձմեռային Օլիմպիական խաղերի և 2014 թվականի 11-րդ Պարալիմպիկ Խաղերի անցկացման համար*
*Պատվո շքանշան (2014 թվականի օգոստոսի 14)՝ *Ռուսաստանի Դաշնության արտաքին քաղաքական կուրսի իրականացման գործում ունեցած մեծ ավանդի, միջազգային մշակութային-հումանիտար համագործակցության զարգացման և երկարամյա բարեխիղճ աշխատանքի համար*

## Դիվանագիտական աստիճան
*2-րդ դասի արտակարգ և լիազոր դեսպանորդ (1998 թվականի ապրիլի 17)
*1-ին դասի արտակարգ և լիազոր դեսպանորդ (2000 թվականի դեկտեմբերի 25)
*Արտակարգ և լիազոր դեսպան (2008 թվականի փետրվարի 11)

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Կենսագրությունը Նիկարագուայում Ռուսաստանի դեսպանատան կայքում

Կատեգորիա:Դիվանագետներ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Ռուս դիվանագետներ
Կատեգորիա:Մոսկվայի միջազգային հարաբերությունների պետական ինստիտուտի շրջանավարտներ
Կատեգորիա:Պատվո շքանշանի ասպետներ (Ռուսաստան)
Արտյոմ Դելկին

**Արտյոմ Վալերևիչ Դելկին** (, ), ռուս ֆուտբոլիստ, հարձակվող։

## Կարիերա
### Ակումբային
Յուրի Կոնոպլյովի անվան ֆուտբոլի ակադեմիայի սան է։ Առաջին պրոֆեսիոնալ ակումբը եղել է Դիմիտրովգրադի Կռիլյա Սովետով-ՍՕԿ-ը, որի կազմում իր նորամուտը կատարել է 2006 թվականի ապրիլի 29-ին «Տյումենի» դեմ խաղում և հենց այդ խաղում էլ խփել է իր առաջին գոլը։ Ընդհանուր առմամբ երկու մրցաշրջանում Դիմիտրովգրադի թիմի կազմում երկրորդ դիվիզիոնում անցկացրել է 34 խաղ և խփել 5 գնդակ, Ռուսաստանի գավաթի խաղարկությունում՝ 2 խաղ։

2008 թվականին «Կռիլյա Սովետով-ՍՕԿ» ակումբի խաղացողների մեծ մասի նման տեղափոխվել է «Տոլյատի», որտեղ խաղացել է գրեթե երկու տարի՝ երկրորդ դիվիզիոնի 46 խաղում խփելով 21 գնդակ։ 2009 մրցաշրջանի երկրորդ մասը Դելկինն անցկացրել է «Նիժնի Նովգորոդում»։ Հետագայում հանդես է եկել ԿԱՄԱԶ ակումբում։ 2011/12 մրցաշրջանն անցկացրել է Վլադիմիրի «Տորպեդոյի» կազմում։ Արդյունքում «Տորպեդոն» պահպանել է իր տեղը ՖԱԼ-ում, իսկ Դելկինը Բալթիկայի դեմ վերջին խաղում աչքի է ընկել հեթ-տրիկով։

2012/13 մրցաշրջանից առաջ տեղափոխվել է «Կռիլյա Սովետով», որտեղ ստացել է 63-րդ համարը։ Առաջին հերթին դիտարկվել է որպես Սերգեյ Կոռնիլենկոյին փոխարինող։ ՌՖՊԼ-ում իր նորամուտը կատարել է հուլիսի 22-ին «Թերեքի» դեմ տնային խաղում։

Կռիլյա Սովետովի կազմում անցկացրած պաշտոնական խաղերում իր առաջին գոլը խփել է սեպտեմբերի 27-ին Ռուսաստանի Գավաթի խաղարկության 2012/13 մրցաշրջանի 1/16 եզրափակչի «Գազովիկի» դեմ խաղում։ Ավելացված ժամանակում՝ 113-րդ րոպեին Դելկինի խփած գոլը դարձել է հաղթական «Կռիլյա Սովետովի» համար։ Ռուսաստանի առաջնությունում իր առաջին գոլը խփել է Նիժնի Նովգորոդի «Վոլգա» ակումբի դեմ խաղում 2013 թվականի դեկտեմբերի 7-ին՝ «Կռիլյա Սովետովին» բերելով արտագնա հաղթանակ 2:1 հաշվով։

### Հավաքականում
Տորպեդո ակումբում հանդես գալու ժամանակ հրավիրվել Ռուսաստանի երիտասարդական հավաքական։

Թիմի կազմում 2012 թվականին հաղթել է Համագործակցության գավաթի խաղարկությունում՝ եզրափակիչ խաղում խփելով երկու գոլ։

2013 թվականի մայիսի 31-ին ընդգրկվել է Ռուսաստանի ուսանողական հավաքականի ընդլայնված հայտացուցակում՝ մասնակցելու Կազանում անցկացվելիք համաշխարհային Ունիվերսիադային, հունիսի 23-ին ընդգրկվել է խաղացողների վերջնական հայտացուցակում։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Ֆուտբոլիստի էջը  «Կռիլյա Սովետով» ակումբի կազմում

Կատեգորիա:Կռիլյա Սովետովի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Ռուս ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի Պրեմիեր Լիգայի խաղացողներ
Կատեգորիա:Տղամարդկանց ֆուտբոլի հարձակվողներ
Կատեգորիա:Տյումենի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Նիժնի Նովգորոդի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Տամբովի ֆուտբոլիստներ
Ֆուչուն լեռան մենաստանը (նկար)

500px|մինի
**«Ֆուչուն լեռան մենաստանը»**  (), չինացի հայտնի նկարիչ Հուան Գունվանի նկարներից է՝ նկարված 1348-1350 թվականներին, 691,3 սմ երկարությամբ։ Նկարը մեր օրերում բաժանված է երկու մասի և գտնվում է տարբեր թանգարաններում։

## Պատմություն
Հուան Գունվանը նկարչությամբ սկսել է զբաղվել, երբ արդեն 50 տարեկան էր։ 1347 թվականին նա տեղափոխվել է  Հանչժոուից հարավ-արևմուտք գտնվող Ֆուչուն լեռը և ապրել մինչև իր կյանքի վերջը։ Այստեղ էլ  ստեղծել է իր մի քանի   բնանկարները, ներառյալ՝ «Ֆուչուն լեռան մենաստանը»։

Հեղինակը նկարի վրա սկսել է աշխատել 1348 թվականին և ավարտել է երեք տարի անց՝ 1351 թվականին։ Նկարն ավարտելուց հետո այն նվիրել է  դաոսյան  մի քրմի։ 100 տարի անց այն ձեռք է բերել Մին դինաստիայի կայսերական նկարիչ  Շեն Չժոուն (1427—1509)։ Չժու Ցզյանշենի (1465—1487)  գահակալման տարիներին Շեն Չժոուն  նկարը ուղարկել  է  մի  անհայտ վայելչագրողի, որպեսզի մեկնաբանի այն։ Վերջինիս որդին նկարը գողանում է, և երկար տարիներ այն ձեռքից ձեռք է ընկնում։ Տարիներ անց Շեն Չժոուն տեսնում է, որ նկարը վաճառվում է  շատ բարձր գնով։ Չժոուն այդքան գումար չուներ, որ վճարեր ու գներ, և ստիպված կրկնօրինակում է այն։ Հարյուրավոր տարիներ անց էլ նրա կրկնօրինակումը  համարվում է բազմաթիվ կրկնօրինակումներից լավագույնը։

Կրկնօրինակը Շեն Չժոուն տալիս է իր ընկերոջը՝ Ֆան Շինին։ Ֆան Շինը հետամուտ է լինում նաև բնօրինակը գտնելուն։ Նա գնում է նկարը և տալիս Շեն Չժոուին։

Մի քանի դար նկարը տարբեր մարդկանց տներում է լինում, օրինակ՝ Թան Ժիի, Դոնգ Քիչանգի, Վու  Ժենգզի։ Երբ մահանում է Վու Ժենգզը,  նա կտակում է նկարը իր երրորդ որդուն՝ Վու Հոնգյուին։ Վերջինիս տունը հրդեհվում է, և նկարը լուրջ վնասներ է կրում։ Նրա զարմիկին հաջողվում է փրկել նկարը, և քանի որ այն վնասվածքներ էր ստացել, նա նկարը բաժանում է երկու մասի։  Փոքր մասը հետագայում անվանվում է  « Լեռան կտորը» և 1956 թվականին տեղ գտնում Հանդժոուի  նահանգային թանգարանում։

Իսկ նկարի ավելի մեծ կտորը հետագայում անվանվում է  «Վույոնգ վարպետի մագաղաթը» և հայտնվում տարբեր  բարձրաստիճան պաշտոնյաների անհատական հավաքածուներում։ 1950 թվականից այն տեղափոխվում է Թայվան և պահվում  Թայբեյի Ազգային թանգարանում։

## Հետաքրքիր փաստեր
* Չինաստանի անհատական համատիրություններից մի քանիսը այս նկարի պատվին  կոչվում են «Ֆուչուն լեռան մենաստան»։
### Միացում՝ երեքուկես դար անց
2011 թվականին նկարի առաջին հատվածը տեղափոխվել է «Թայբեյի ազգային պալատ» թանգարան որտեղ այդ տարվա հունիս-հուլիս ամիսներին ստեղծագործության երկու կեսերը երեքուկես հարյուրամյակից ավելի տևած անջատումից հետո վերջապես միացվել են և ցուցադրվել թանգարանում։ Ցուցադրությունը հսկայական հետաքրքրություն է առաջացրել, դարձել 2011 թվականի ամենազանգվածային արթ-շոուն Թայվանում. նկարը դիտելու նպատակով թանգարան է այցելել 847,509 արվեստասեր։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* *Пань Икуй* Пейзаж «Отшельничество в горах Фучунь» Хуан Гунвана как отражение эстетических взглядов мастера. Terra Humana, 2010, № 2, с. 167–174.
* «Dwelling in the Fuchun Mountains» by Huang Gongwang and Shen Zhou at China Online Museum
* Record of ''Dwelling in the Fuchun Mountains'' at the Zhejiang Provincial Museum website (in Simplified Chinese)

Կատեգորիա:Չինաստան
Կատեգորիա:Չինաստանի արվեստ
Կատեգորիա:Չինաստանի մշակույթ
Կատեգորիա:Չինաստանի պատմություն
Ապրեսյան

**Ապրեսյան**, հայկական ազգանուն։

## Ազգանունը կրողներ
* Աբել Դավիթի Ապրեսյան (1860-1930-ական թթ.), լրագրող, հրապարակախոս, հրատարակիչ։
* Աշոտ Շահենի Ապրեսյան (1964-1993), ազատամարտիկ, Արցախյան ազատամարտի մասնակից։
* Դերենիկ Զաքարի Ապրեսյան (1899-1939), խորհրդային կուսակցական և պետական գործիչ։
* Զաքար Ապրեսյան (1872-1926), մանկավարժ, թղթակից։
* Հակոբ Արսենի Ապրեսյան (1890-1922), գրող, մանկավարժ։
* Հրանտ Զաքարի Ապրեսյան (1903-1982), փիլիսոփա, բանասեր, գեղագետ։
* Մարգարիտա Հրանտի Ապրեսյան (1960), մանկավարժ, թարգմանիչ։
* Միքայել Մարտինի Ապրեսյան (1954-2012), Ղարաբաղյան պատերազմի մասնակից, «Արցախ» գնդի հրամանատար։
* Յուրի Դերենիկի Ապրեսյան (1930), լեզվաբան։
* Ջումշուդ Ապրեսյան (19-20-րդ դարեր), թղթակից։ 
* **[[Սամվել Ապրեսյան (այլ կիրառումներ)|Սամվել Ապրեսյան]]**
** Սամվել Յուրիի Ապրեսյան (1965-1992), ազատամարտիկ, Արցախյան ազատամարտի մասնակից։
** Սամվել Սերգեյի Ապրեսյան (1963-1990), ազատամարտիկ, Արցախյան ազատամարտի մասնակից։
* Սարգիս Արշակի Ապրեսյան (1918-199?), դերասան։
* Ստեփան Զաքարի Ապրեսյան (1914-1995), խորհրդային արտաքին հետախուզության գործակալ։

## Գրական հերոսներ
* *Վարուժան Ապրեսյան*, Լևոն Մանուկյանի «Ցտեսություն, Լիլիկ» վիպակի հերոսներից։
* *Ապրեսյան*, Մկրտիչ Սարգսյան «Շահմարի առեղծվածը» վիպակի հերոսներից։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Հայկական ազգանուններ
Կատեգորիա:Ազգանուններ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Հայերեն հիմքով ազգանուններ
Կատեգորիա:Յան վերջածանցով ազգանուններ
Կատեգորիա:Անձնանվանական հիմքով ազգանուններ
Ալեքսանդր Կալուգին

**Ալեքսանդր Կալուգին** (, ), ռուսական դիվանագետ։

## Կենսագրություն
Ավարտել է ԽՍՀՄ ԱԳՆ Մոսկվայի միջազգային հարաբերությունների պետական ինստիտուտը (1968)։ Դիվանագիտական գործունեությամբ սկսել է զբաղվել 1968 թվականից։

* 1989-1994 թվականներին՝ Իրաքում ԽՍՀՄ դեսպանատան դեսպանորդ խորհրդական (1991 թվականից՝ Ռուսաստան)։
* 1995-1998 թվականներին՝ Ռուսաստանի ԱԳՆ Մերձավոր Արևելքի և Հյուսիսային Աֆրիկայի դեպարտամենտի տնօրենի տեղակալ։
* 1998 թվականի նոյեմբերի 12-ից-2002 թվականի սեպտեմբերի 10՝ Եմենում Ռուսաստանի Դաշնության արտակարգ և լիազոր դեսպան։
* 2002-2006 թվակականներին՝ Ռուսաստանի ԱԳՆ հատուկ հանձնարարություններով դեսպան, ՌԴ ԱԳ նախարարի մերձավորարևելյան կարգավորման հարցերով հատուկ ներկայացուցիչ։
* 2006 թվականի սեպտեմբերի 16-ից-2013 թվականի դեկտեմբերի 13-ը՝ Հորդանանում Ռուսաստանի Դաշնության արտակարգ և լիազոր դեսպան։

## Պարգևներ
* Պատվո շքանշան (2012 թվականի հոկտեմբերի 16)՝ *արտաքին քաղաքական կուրսի իրականացման և Ռուսաստանի Դաշնության միջազգային դիրքերի ամրապնդման, բարձր որակավորում ունեցող կադրերի պատրաստման և երկարամյա բարեխիղճ աշխատանքի համար*

## Դիվանագիտական աստիճան
* 1-ին դասի արտակարգ և լիազոր դեսպանորդ (2001 թվականի հոկտեմբերի 29)
* Արտակարգ և լիազոր դեսպան (2003 թվականի հուլիսի 22)

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Կենսագրությունը Հորդանանում Ռուսաստանի դեսպանատան կայքում

Կատեգորիա:Դիվանագետներ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Ռուս դիվանագետներ
Կատեգորիա:Մոսկվայի միջազգային հարաբերությունների պետական ինստիտուտի շրջանավարտներ
Հակոբ Առաքելյան (այլ կիրառումներ)

**Հակոբ Առաքելյան** անուն-ազգանունը կարող է վերաբերել՝

* Հակոբ Առաքելյան (1913-194?), թղթակից։
* Հակոբ Բարսեղի Առաքելյան (1894-1977), հայազգի դիմահարդար։
* Հակոբ Մկրտչի Առաքելյան (1916-1985), բժիշկ։

## Ծանոթագրություններ
Իգոր Դիվեև

**Իգոր Սերգեևիչ Դիվեև** (, ), ռուս ֆուտբոլիստ, ԲԿՄԱ ակումբի և Ռուսաստանի երիտասարդական հավաքականի պաշտպան։

## Ակումբային կարիերա
Ծնվել է Ուֆայում։ 2015-2018 թվականներին խաղացել է «Ուֆայի» երիտասարդական թիմում։ 2018 թվականի հուլիսի 24-ին նորամուտը կատարել է ՊՖԼ առաջնությունում թիմի երկրորդ կազմում, օգոստոսի 26-ին դուրս է եկել փոխարինման և անցկացրել առաջին խաղը Պրեմիեր Լիգայում՝ մասնակցելով «Զենիթի» դեմ տնային խաղին (0:2)։

2018 թվականի ամռանը ընդգրկվել է Լոնդոնի «Արսենալի» հետաքրքրությունների շրջանակում։ Ակումբը խաղացողի համար առաջարկել է 500 հազար ֆունտ, բայց «Ուֆան» մերժել է այդ առաջարկը։

2019 թվականին փետրվարի 22-ին մրցաշրջանի ավարտին վարձավճարով տեղափոխվել է ԲԿՄԱ։ Վարձավճարային համաձայնագիրը նախատեսել է ֆուտբոլիստի հետագա ձեռքբերում։ Իր նորամուտից անմիջապես հետո Դիվևը սկսել է հաստատուն կերպով ընդգրկվել թիմի հիմնական կազմում և բաց է թողել խաղերը միայն վնասվածքների պատճառով։ Բանակայինների կազմում Իգորը 2018/19 մրցաշրջանում անցկացրել է 10 խաղ։

## Վիճակագրություն
### Ակումբային

## Ծանոթագրություն

Կատեգորիա:ԲԿՄԱ Մոսկվայի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:ՈՒԵՖԱ Եվրո 2020-ի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Ուֆայի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Ռուս ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Տղամարդկանց ֆուտբոլի պաշտպաններ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի Պրեմիեր Լիգայի խաղացողներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի հավաքականի ֆուտբոլիստներ
Ավետարան (4856)

**Ավետարան** (4856), Երևանի Մաշտոցի անվան Մատենադարանում պահպանվող ձեռագիր, որը «Մաշտոցի անվան ցուցակ ձեռագրացում» (ձեռագրերի ցանկում) ներկայացված է 4856 թվի տակ։ Ձեռագիրը գրվել է 13-րդ դարում Մելիքսեդեկ գրիչի կողմից։  Ստացողը եղել է Հովհաննեսն։ Գրված է թղթի վրա, որը ունի 29X23 չափս։ Ձեռագիրը կազմված է 194 թերթից։ Գրված է երկյուն, բոլորգրով։ Ունի տերունական 2, ավետարանիչ 2, խորան 10, կիաախորան մանրանկարներ։ Պահպանակը ունի 1 էջ, գրված է՝ թղթի վրա՝ բոլորգրով, Ճաշոց։ Կազմը՝ կաշեպատ տախտակ դրոշմազարդ, աստառը՝ դրոշմազարդ կտավ։ Հիշատակարաններ գրչի՝ 60բ, 94ա, հետագայի՝ 60բ (15-րդ դար), 192բ (1642թ.), 94ա (1669թ.):

## Ծանոթագրություններ
Ցոլակ Ղանդիլյան

**Ցոլակ Ղանդիլյան** (**Ցոլակ Կանթեղ**, ), հայ գրաֆիկ, ծաղրանկարիչ։

## Կենսագրություն
Ցոլակ Ղանդիլյանը ծնվել է 1943 թվականի հունիսի 24-ին, Լենինականում։ Սովորել է Գյումրու նկարչական դպրոցում, աշակերտել է գեղանկարիչ Հակոբ Անանիկյանին, այնուհետև ուսումը շարունակել է Երևանի Փանոս Թերլեմեզյանի անվան գեղարվեստի ուսումնարանում։ Աշխատել է «Գրական թերթ», «Ավանգարդ», «Խորհրդային Հայաստան», «Դպրություն», «Ոզնի», «Կանչ» (նախկինում՝ «Պիոներ կանչ») և այլ պարբերականներում, ձևավորել գրքեր, թերթեր (շուրջ 500), Ֆիդայական շարժման «Զորավար Անդրանիկ» թանգարանը (1995)։ Ծաղրանկարների, բնանկարների, դիմանկարների, «Ճանաչիր քո հայրենիքը» խաչբառերի, գլուխկոտրուկների, բառախաղերի, գաղտնագրեր պարունակող խաղ-գրքի, Ավետիք Իսահակյանին, Հովհաննես Թումանյանին, Եղիշե Չարենցին, Պարույր Սևակին, Հովհաննես Շիրազին նվիրված ժողովածուների շարքի հեղինակն է։

## Պարգևներ
* Հայաստանի ժուռնալիստների միության ոսկե մեդալ, 2013
* Հայաստանի մշակույթի նախարարության «Գրիգոր Նարեկացի» հուշամեդալ

## Գրքեր
* Թումանյանը խաղերի մեջ։ [Խաչբառեր, բառաշղթաներ, գաղտնագրեր, գաղտնանկարներ, գլուխկոտրուկներ, թվաբանական խնդիրներ, վիկտորինա]։ Երևան։ Ծիծեռնակ, 2003։
* Սասունցի Դավիթ։ Խաչբառեր, բառաշղթաներ, գաղտնագրեր։ [Խաղ-գիրք], Երևան։ Ծիծեռնակ, 2004։
* Չարենցը խաղերի մեջ։ Խաչբառեր, բառաշղթաներ, գաղտնագրեր, գաղտնանկարներ, գլուխկոտրուկներ, թվաբանական խնդիրներ, վիկտորինա։ Երևան։ Ծիծեռնակ, 2009։
* Շիրազը խաղերի մեջ։ Խաչբառեր, բառաշղթաներ, գաղտնագրեր, գաղտնանկարներ, գլուխկոտրուկներ, թվաբանական խնդիրներ, վիկտորինա։ Երևան։ Ծիծեռնակ, 2010։
* Սևակը խաղերի մեջ։ Խաչբառեր, բառաշղթաներ, գաղտնագրեր, գաղտնանկարներ, գլուխկոտրուկներ, թվաբանական խնդիրներ, վիկտորինա։ Երևան։ Ծիծեռնակ, 2011։
* Հայ դասականները խաղերի մեջ։ [Խաչբառեր, բառաշղթաներ, գաղտնագրեր]։ Երևան։ Ծիծեռնակ, 2012։
* Սասունցի Դավիթ։ Խաչբառեր, բառաշղթաներ, գաղտնագրեր։ [Խաղ-գիրք] Երևան։ Ծիծեռնակ, 2016։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Հայ գրաֆիկներ
Կատեգորիա:Հայ ծաղրանկարիչներ
Մարդը շրջանակում

**«Մարդը շրջանակում»** (), երգիծական մուլտիպլիկացիոն ֆիլմ, որը 1966 թվականին ստեղծել է ռեժիսոր Ֆեոդոր Խիտրուկը։

## Սյուժե

# Հանդիպում կյանքի հետ
# Առաջին պաշտոն
# ԱԲԳԴԵԶԷԸկոմա նիստ
# Րոպեական թուլություն
# Մարդկանց գործը
# Օգնության կանչ
# Թղթային մարդու վերջը

## Ստեղծողները
# Սցենարի հեղինակ և ռեժիսոր՝ Ֆեոդոր Խիտրուկ
# Բեմադրող նկարիչ՝ Սերգեյ Ալիմով
# Կոմպոզիտոր՝ Բորիս Շնապեր 
# Խմբագիր՝ Ա. Տիմաֆեևսկի
# Օպերատոր՝ Բորիս Կոտով 
# Ձայնային օպերատոր՝ Գեորգի Մարտինյուկ
# Նկարիչներ՝ Յանա Վոլսկայա, Մարիա Մոտրուկ, Լեոնիդ Նոսիրև, Էդուարդ Նազարով, Դմիտրի Անպիլով
# Ռեժիսորի օգնականներ՝ Ն. Մայորովա, Ե. Նովոսելսկայա
# Մուլտֆիլմի տնօրեն՝ Ա. Զորինա
## Կարծիքներ
Մեջբերում հոդվածից՝ 

## Տեսաթողարկումներ
# 2002 թվականին թողարկվել է «Ռուսական անիմացիայի վարպետներ» հավաքածուի առաջին թողարկման VHS և Video CD կոմպակտ դիսկերով, իսկ հետո DVD, Masters of Russian Animation Volume։

## Ծանոթագրություններ

## Աղբյուրներ
* Фёдор Хитрук. Галерея на Солянке эскизы к «Человеку в рамке»
* http://2011.russiancinema.ru/index.php?dept_id=15&e_dept_id=6&text_element_id=31 
* Лариса Малюкова Интервью Фёдора Хитрука  «Новая газета»
* Хитрук Ф. С. Профессия — аниматор. М. «Гаятри», 2008 «1 сентября» № 5\2009
* Хитрук Ф. С. О зарождении идеи фильма: Человек в рамке Киноведческие записки № 73, 2005
* http://www.kinozapiski.ru/ru/article/sendvalues/431/
* Застывшие мультфильмы КоммерсантЪ № 77 от 07.05.2008
* http://vppress.ru/news/2009/02/13/3413/
* http://newtimes.ru/magazine/2007/issue036/art_0006.xml

Կատեգորիա:«Սոյուզմուլտֆիլմ» ստուդիայի մուլտֆիլմեր
Կատեգորիա:1966 մուլտֆիլմեր
Կատեգորիա:Ռուսերեն ֆիլմեր
Կատեգորիա:Ֆեոդոր Խիտրուկի մուլտֆիլմեր
Կատեգորիա:Ռուսերեն մուլտֆիլմեր
2019 թ. NBA դրաֆթ

[thumb|150px|right|[Զայոն Ուիլյամսոն՝ առաջին ընտրությունը «Նյու Օռլեանս Պելիկանսի» կողմից]]
**[[2019]] թ. [[NBA դրաֆթներ|NBA-ի դրաֆթ]]ը** տեղի է ունեցել 2019 թվականի հունիսի 20-ին՝ Նյու Յորքի Բրուքլին թաղամասի «Բարքլեյս սենթր» մարզապալատում։ Միացյալ Նահանգների տարածքում ցուցադրվել է «ESPN» կաբելային հեռուստաալիքով։ Բասկետբոլի ազգային ասոցիացիայի (NBA) ակումբները, նախապես բաշխված վիճակահանությամբ տրված ընտրության իրավունքներով, ընտրեցին երիտասարդ սիրողական և պրոֆեսիոնալ բասկետբոլիստների՝ Միացյալ Նահանգներից և այլ երկրներից։

Սույն դրաֆթում առաջին անգամ կիրառվեց այսպես կոչված վիճակահանության կշռված համակարգը, ըստ որի նախորդ մրցաշրջանում վատագույն արդյունք գրանցած երեք ակումբներին բաժին էր ընկնում դրաֆթում առաջին համարը հաղթելու 14% հավանականություն։ Այդ ակումբներն էին «Նյու Յորք Նիքսը», «Կլիվլենդ Կավալիերսը» և «Ֆինիքս Սանսը»։ Վիճակահանությունը տեղի էր ունեցել նույն թվականի մայիսի 14-ին։ Չնայած դրան, Առաջին ընտրության իրավունքը բաժին հասավ «Նյու Օռլեանս Պելիկանս» ակումբին (6%) :

## Դրաֆթ
### Պատկերասրահ

Պատկեր:Ja Morant (cropped).jpg|thumb|150px|right|Ջա Մորանտ` 2-րդ ընտրությունը «Մեմֆիս Գրիզլիսի» կողմից
Պատկեր:R. J. BARRETT.jpg|thumb|150px|right|Ար Ջեյ Բարետ` 3-րդ ընտրությունը «Նյու Յորք Նիքսի» կողմից
Պատկեր:De'Andre Hunter.jpg|thumb|150px|right|Դեանդրե Հանթեր` 4-րդ ընտրությունը «Ատլանտա Հոքսի» կողմից
Պատկեր:Jarrett Culver (cropped).jpg|thumb|150px|right|Ջարետ Կուլվերտ` 6-րդ ընտրությունը «Ֆինիքս Սանսի» կողմից, ավելի ուշ տեղ է գտնում «Մինեսոտա Թիմբերվուլվզ» ակումբում
Պատկեր:Rui Hachimura with Japan (2018).jpg|thumb|150px|right|Ռուի Հաչիմուրա՝ 9-րդ ընտրությունը «Վաշինգտոն Վիզարդսի» կողմից, համարվում է NBA-ի դրաֆթում երբևէ ընտրված երկրորդ ճապոնացի մարզիկը
Պատկեր:Nickeil Alexander-Walker.jpg|thumb|150px|right|Նիքեյլ Ալեքսանդեր-Ուոքեր՝ 17-րդ ընտրությունը «Բրուքլին Նեթսի» կողմից, տեղափոխվում է «Նյու Օռլեանս Պելիկանս»


### Պայմանանշաններ

Դրաֆթի հերթականությունը վերցված է NBA.com պաշտոնական կայքից

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Պաշտոնական կայք

Կատեգորիա:Բասկետբոլի ազգային ասոցիացիայի դրաֆթներ
Կատեգորիա:Բասկետբոլի ազգային ասոցիացիայի ցանկեր
Յայսմաւուրք (4859)

**Յայսմաւուրք ** (4859), Երևանի Մաշտոցի անվան Մատենադարանում պահպանվող ձեռագիր, որը «Մաշտոցի անվան ցուցակ ձեռագրացում» (ձեռագրերի ցանկում) ներկայացված է 4859 թվի տակ։ Ձեռագիրը գրվել է  1488 թվականին Հովհաննես եպիսկոպոսն և Ստեփաննոս գրիչների կողմից [ենթադրաբար] Այրի վանքում (Գեղարդ)։ Ստացողները եղել են Տերտերը, Հովհաննես կրոնավոր-քահանան, Զաքարեն, Մարգարա քահանան։ Ծաղկողըը և կազմողը եղել են Տեր Ալեքրան, Միքայելը և Սիմոնը։ Գրված է թղթի վրա, որը ունի 30x21 չափս։ Ձեռագիրը կազմված է 651 թերթից։ Գրված է երկսյուն, բոլորգրով։ Ունի կիաախորան և լուսանցազարդ մանրանկարներ։ Կազմը՝ կաշեպատ տախտակ դրոշմազարդ։ Հիշատակարաններ գրչի՝ 7ա, 158ա, 339ա, 475բ, 565բ, 648բ, 650բ ր ալլուր, հետագայի՝ 650ա, 651ա (16-րդ դար), 227բ, 443բ, 475բ (17-րդ դար), 158ա, 227բ, 443բ, 475բ (1808թ.):
## Բովանդակություն
* Ներս. Շնորհալւոյ Ներբող հրեշտակ կապետացն։
## Ծանոթագրություններ
Ռոբին Հուդի ճանապարհը դեպի Նոթինգհեմ

**«Ռոբինի ճանապարհը դեպի Նոթինգհեմ»** (, Child 139, Roud 1790), անգլիական ժողովրդական բալլադ, որը ներառված է Ռոբին Հուդի մասին բալլադների շարքում։ 17-րդ դարի երկրորդ կեսից հայտնի մի քանի բրոդսայդներից մեկն է, տեքստերից ամենահինն ունի *Robin Hood and the Forresters* խորագիրը։ Բոլոր բրոդսայդներում նշվում է, որ բալլադը պետք է երգել *Bold Robin Hood* մեղեդով, բայց անհնար է որոշել, թե ինչ երաժշտական մոտիվ է նկատի առնվում այդ խորագրի տակ։

## Սյուժե
Տասնհինգամյա Ռոբին Հուդն ուղևորվում է Նոթինգհեմ և ճանապարհին հանդիպում տասնհինգ անտառապահների, որ խմում են գարեջուր և գինի։ Նա հարցնում է նորությունների մասին, և իմանալով, որ շուտով պետք է տեղի ունենա նետաձիգների մրցույթ, ցանկություն է հայտնում մասնակցել դրան։ Տղամարդիկ ծիծաղում են նրա վրա, և այդ ժամանակ Ռոբինն առաջարկում է գրազ գալ քսան մարկի վրա՝ ասելով, որ ինքը կհարվածի թիրախին հարյուր սաժեն հեռավորությունից, ինչպես նաև կսպանի եղջերու մեկ նետով։ Անտառահատները համաձայնում են՝ չհավատալով պատանուն։ Վերջինս հաղթում է գրազը և պահանջում տալ իր գումարը, բայց նրան լուրջ չեն ընդունում և խորհուրդ են տալիս հեռանալ։ Ռոբինը ծիծաղում է ու հեռանում մի որոշակի տարածություն, ինչից հետո նետահարում է բոլոր անտառահատներին, բացի նրանից, որն սկսել էր այդ ամենը։ Նա փորձում է հեռանալ, բայց պատանին նետով հարվածում է նրա գլխին։ Նոինգհեմի շարժվում են քաղաքից, որպեսզի վրեժ լուծեն անտառահատների համար, բայց Ռոբին Հուդը վիրավորում է նրանցից շատերին և հեռանում անտառ։ Սպանվածներին շարքով թաղում են եկեղեցու գերեզմանատանը։

Բալլադի սյուժեն բոլորովին հստակ հայտնի է եղել արդեն 16-րդ դարի վերջին, այդ պատճառով էլ պարզ չէ, թե ինչու է Ֆրենսիս Ջեյմս Չայլդն իր ժողովածուում, որում Ռոբին Հուդի մասին բալլադները դասավորել է ըստ ստեղծման ժամանակի, այդ բալլադը տեղադրել բավական հետ՝ 139 համարի ներքո։ Ժամանակագրական առումով այն պետք է տեղ գտներ մոտավորապես «Ուրախ նախրավարն Ուեյքֆիլդից» (, Child 124) և «Ռոբին Հուդն ու Փոքրիկ Ջոնը» (, Child 125) բալլադների միջև։ Անտառահատների նկատմամբ ցուցաբերած դաժանության համար այդ բալլադը նման է մեկ այլ բալլադի՝ «Ջոննի Քոք» (, Child 114), որը Չայլդը տեղադրել է Ռոբին Հուդի մասին բալլադներից անմիջապես առաջ։

## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն
*
*
*
*
*
*

Կատեգորիա:Ռոբին Հուդ
Պայթյուն Մոսկվայի մետրոպոլիտենում 2004 թվականի փետրվարի 6-ին

**Պայթյուն Մոսկվայի մետրոպոլիտում 2004 թվականի փետրվարի 6–ին** — մահապարտ ահաբեկչի կողմից իրականացված ահաբեկչական գործողություն։

2004 թվականի փետրվարի 6–ին, ուրբաթ օրը, ժամը 08:32-ին, Մոսկվայի մետրոպոլիտենի վագոնում, կենտրոն մեկնած «Ավտոզավոդսկայա» և «Պավելեցկայա» կայարանների միջև պայթյուն է տեղի ունեցել։ 4 կգ տրոտիլային համարժեքով պայթուցիկ սարքը գործի էր դրել ծնունդով Կարաչաևո-Չերկեսիայից՝ Անզոր Իժաևը՝ ծնված 1983 թվականին։ Դատելով պայթյունի կենտրոնից՝ ինքնաշեն պայթուցիկ սարքը եղել է նրա գոտկատեղին կամ, գուցե, ուսի պայուսակի մեջ։ Զոհվել են (չհաշված Իժաևին) 41 հոգի (այդքան անուններ նշվում են «Ավտոզավոդսկայա» կայարանում գտնվող հուշատախտակի վրա), 250–ից ավելը ստացել էին վնասվածքներ։

Մահապարտ ահաբեկիչ Անզոր Իժաևը Մոսկվա էր ժամանել միջքաղաքային ավտոբուսով՝ որպես մաքոք։

Ռուսաստանի Անվտանգության դաշնային ծառայության տվյալներով, որոնք ներկայացնում է «Վրեմյա նովոստեյ» թերթը՝ ահաբեկչական խմբի ղեկավարը և Իժաևի անմիջական խնամարկուն ծնունդով Վոլգոգրադի մարզից էր, ռազմական ուսումնարանի կուրսանտ, իսլամ ընդունած և Չեչնիա փախած Պավել Կոսոլապովը։

Ըստ որոշ տվյալների՝  փոխհատուցում ստանալու նպատակով՝  սեփական կանանց կողմից «ճանաչված», սկզբնական ցուցակում ներառված երկու զոհվածներ Օլեգ Լունկովը և Վյաչեսլավ Գ.–ն, հետագայում հայտնաբերվել են ողջ և առողջ։

2007 թվականի փետրվարի 2-ին տեղի ունեցած ահաբեկչության, ինչպես նաև նույն թվականի օգոստոսի 31-ին մետրոյի «Ռիգսկայա» կայարանի մոտ տեղի ունեցած պայթյունի համար Տամբի Խուբիևը, Մաքսիմ Պոնարյինը և  Մուրադ Շավաևը Մոսկվայի քաղաքային դատարանի կողմից դատապարտվել են ցմահ ազատազրկման։

2004 թվականի փետրվարի 6-ի ահաբեկչության հետևանքով Մոսկվայի մետրոպոլիտենում զգալիորեն ուժեղացվեցին անվտանգության միջոցառումները։ Հակաահաբեկչական նոր ծրագրի շրջանակներում իրենց աշխատանքը սկսեցին Մոսկվայի մետրոպոլիտենի արտակարգ իրավիճակների կենտրոնը և Մոսկվայի մետրոպոլիտենի ՆԳՎ արտակարգ իրավիճակների կենտրոնը, ինչպես նաև գործարկվեց տեսահսկման կենտրոնացված համակարգ, որի հեռուստացույցները տեղադրվեցին բոլոր գծերի վագոններում։

## Աղբյուրներ

## Արտաքին հղումներ
* // , 9 февраля 2004.
* // РИА «Новости», 2 февраля 2007.
*  // , 2 февраля 2007.



Կատեգորիա:21-րդ դարը Մոսկվայում
Կատեգորիա:Ահաբեկչական գործողություններ Ռուսաստանում
Կատեգորիա:Զանգվածային սպանություններ Ռուսաստանում
Գի Մումինու

**Գի Մումինու** (, ), կոմիքսների ֆրանսիացի նկարիչ (Մումինու (), Դիմիտրի () կեղծանուններով) և գրող (Գի Զայեր () կեղծանունով)։

## Կենսագրություն
Ծնվել է Փարիզում, հասակ է առել Էլզասում։ 1940 թվականին Էլզասն օկուպացվել է նացիստական Գերմանիայի կողմից և Ֆրանսիայի կապիտուլյացիայից մի քանի ամիս հետո միացվել է Ռայխին։ 1942 թվականին Մումինուն զորակոչվել է վերմախտ, որտեղ ծառայել է իր գերմանուհի մոր ազգանունով՝ Զայեր ()։ Ավելի ուշ նա իր հարցազրույցի ժամանակ ասել է. 

Երբ Էլզասը, որտեղ ես ապրում է, բռնակցվեց Գերմանիային, ես 13 տարեկան է։ Ստրասբուրգի երիտասարդական ճամբարից ես տեղափոխվեցի նույնպիսի ճամբար Քելում՝ Գերմանիայում։ Ռազմականացված, բայց չզինված «Աշխատանքային պարհակ» կազմակերպությունում ծառայելն այնքան էլ պատվաբեր չէր։ Ես երազում էի դառնալ իսկական զինվոր՝ ոչինչ չիմանալով պատերազմի մասին։ Լիովին բնական է, որ ես հայտնվեցի վերմախտում։ Եվ ի՞նչ էիք դուք ուզում ինձնից։ Հակառակ դեպքում ինձ կգնդակահարեին որպես դասալիքի։

Գի Զայերը կռվել է Արևելյան ճակատում, նախ՝ թիկունքային ապահովման զորքերի անհայտ զորաբաժանման 19 վաշտում, ապա «Մեծ Գերմանիա» դիվիզիայի կազմում։ Մասնակցել է Խարկովի երրորդ մարտում, Խորկովի գործողությանը, Դնեպրի ճակատամարտին, Բոբրույսկի պաշտպանությանը և այլ մարտերի Արևելյան Պրուսիայում։ Երկուսուկես տարվա ծառայությունից հետո նա գերի է հանձնվել ամերիկացիներին 1945 թվականին։ Իր ծառայության տարիները նա ներկայացրել է իր «Մոռացված զինվորը» (, 1967) գրքում, որ հրատարակվել է Գի Զայել ստորագրությամբ։ Այդ գիրքը բազմիցս վերահրատարակվել, թարգմանվել տարբեր լեզուներով և համարվում է գերմանական բանակի առօրյայի, կենցաղի ու գերմանացի զինվորների բարքերի մասին պատմող ամենավառ վկայություններից մեկը։

Ֆրանսիայում Գու Մումինուն ավելի հայտնի է որպես նկարիչ, բազմաթիվ կոմիքսների հեղինակ, որ հրատարակվել են 1960-ական թվականներից սկսած կոմիքսների առաջատար ամսագրերում՝ «Cœurs Vaillants», «Fripounet», «Charlie Mensuel» և այլն։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Ֆրանսիացի նկարիչներ
Կատեգորիա:Ֆրանսիացի գրողներ
Կատեգորիա:Կոմիքսների նկարիչներ
Կատեգորիա:20-րդ դարի ֆրանսիացի նկարիչներ
Կատեգորիա:Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի մասնակիցներ
Կատեգորիա:Գրողներ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Կեղծանուններ
Կատեգորիա:Ֆրանսիացի ռազմական գործիչներ
Կատեգորիա:Գրական կեղծանուններով հայտնի հեղինակներ
Կատեգորիա:Կոմիքս գրողներ
Շախմատիստներ (նկար)

**Շախմատիստներ** (), իտալացի նկարիչ Պարիս Բորդոնեի (; 1500—1571) նկարներից։

## Նկարի պատմություն
Նկարը ստեղծվել է 1540-1545 թվականների ընթացքում։ Նկարված է յուղաներկով։ Նկարի չափը  112-181սմ է։ (մեկ այլ տվյալով՝116-184,7սմ): Հայտնի է, որ նկարի առաջին սեփականատերերից էր Թոմաս Հովարդը (1585—1646): Ներկայումս այն գտնվում է Բեռլինի պատկերասրահում ():

## Նկարի կոմպոզիցիա և քննարկում
Պարիս Բորդոնեն առաջին հերթին հանդիսատեսի ուշադրությանն է ներկայացնում նկարի կենտրոնում դրված շախմատի խաղատախտակը։ Շախմատիստներն իրենց սոցիալական կարգավիճակով հավասար են. նրանց հագուստները նույն կտրվածքի են և տարբերվում են միայն գունավոր երանգներով։ Նկարի հետևի պլանում գեղեցիկ բնանկար է։ Նկարի վերին ձախ հատվածում մի արտասովոր շինություն է։ Պատրիցիա Բրաուն «Art and Life in Renaissance Venice» գրքում վստահեցնում է, որ այն արվեստագետի վառ երևակայության արդյունքն է և նման չէ իրական շինություններին։ Պատկերված են այլ կերպարներ ևս. նկարի ձախ մասում երկու հոգի զրուցում են, նրանցից քիչ հեռու մի կին հենված է սյանը, մտածմունքների մեջ է։ Նկարի աջ կողմում պատկերված է երկու խումբ. մեկը սնվում է ու հանգստանում, հնարավոր է` զրուցում է կողքի նստած մարդկանց հետ։ Երկրորդը պարզապես հանգստանում է, հիանում բնությամբ։ Նկարի երկրորդ պլանի ձախ մասում Բորդոնեն ինտելեկտուալ զրույց է ներկայացնում` մտավոր հանգստի տարբերակ։ Նկարը խորհրդանշական նշանակության տարբեր մեկնաբանություններ ունի։ Պատրիսիա Բրաուն ենթադրում է, որ պատկերը եղել է։

Ենթադրություն կար, որ նկարում շախմատ խաղացողները հայր և որդի են, քանի որ շատ նման են իրար։

## Շախմատային դիրք
Խաղում որոշակի առավելություն ունեն սպիտակները (սպիտակերն ունեն երկու նավակ, մեկ փիղ և մեկ զինվոր` սևերի թագուհու և երկու զինվորի դեմ)։ Սևերը վերահսկում են կենտրոնը, սպիտակ նավակը փակված է անկյունում։ Ներկայացված է սևերի վերջին կոմբինացիան։ Հաջոդ քայլին նրանք սպիտակ  արքային մատ են անելու *… Թb7-b1#:*  Այսպիսի սխալ կոմբինացիան հավանաբար սպիտակների սխալ քայլից էր։ Խաղի սկզբում, հավանաբար, թագուհին կանգնած է եղել b*7-ում*  (պաշտպանելով երկու սև զիվորներին), իսկ սպիտակ նավակը պետք է լիներ *a6-ում, սև թագուհին* տեղափոխվում է *b7*, գրոհելով նավակին, իսկ սպիտակ նավակը նահանջում է *a2:*

## Պատկերասրահ

Պատկեր:P Bordone Schachspieler (1).JPG|Պարիս Բորդոնե «Շախմատիստներ» հատված
Պատկեր:P Bordone chess.JPG|Պարիս Բորդոնե «Շախմատիստներ» հատված
Պատկեր:Paris Paschalinus Bordone. Giocatori di scacchi.gif|alt=Анимация .gif|Պարիս Բորդոնե«Շախմատիստներ» խաղատախտակ, կոմբինացիա


## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն
* Fried, Michael. The Moment of Caravaggio. Princeton University Press. 2010. ISBN 0691147019, ISBN 978-0691147017. С. 117—119.

Կատեգորիա:1545 նկարներ
Կատեգորիա:Բեռլինի պատկերասրահի նկարներ
Դեղին ծաղիկներ կանաչ խոտի վրա

**«Դեղին ծաղիկներ կանաչ խոտերի վրա»** (վիետ․՝ Tôi thyy hoa vàng trên C Xan xanh, բառացի թարգմանությունը՝ «Ես տեսել եմ դեղին ծաղիկներ կանաչ խոտերի վրա»), վիետնամական դրամատիկ ժանրի ֆիլմ, որը նկարահանվել է Վիկտոր Վուի կողմից Նգուեն Նյաթ Անյայի վեպի հիման վրա։ Վիետնամում պրեմիերան կայացել է 2015 թվականի հոկտեմբերի 2-ին։

## Սյուժե
Ֆիլմը պատմում է 1980-ականների վերջին վիետնամական փոքրիկ գյուղում ապրող 12-ամյա տղայի հասունանալու մասին։

Թիեուին դուր է գալիս իր հարևանի դստերը՝ Մանը, բայց նա չի կարողանում աղջկան ասել իր լուրջ սիրո մասին, քանի որ նա դեռ շատ փոքր է։ Թիեուն անընդհատ տեսնում է, թե ինչպես է իր կրտսեր, բայց ավելի համարձակ եղբայր Թիոնգը հեշտությամբ շփվում իր հասակակից Մանի հետ, և Թիեուն սկսում է նախանձել Թիոնգին։ Մի օր, սխալ հասկանալով եղբոր՝ պատահական լսած մի արտահայտություն, նախանձի և չարության պոռթկման պահին Թիեուն փայտով հարվածում է նրա մեջքին։ Թիեուն անմիջապես հասկանում է, որ սխալվել է, բայց արդեն շատ ուշ է. կրտսեր եղբոր ողնաշարը վնասվել է, և ըստ ամենայնի, նա այլևս երբեք չի կարողանա քայլել։ Բոլորովին անմեղ կրտսեր եղբոր հանդեպ մեղքի, զղջման և խղճահարության զգացումները համակում են Թիեուին։

## Դերերում

## Մրցանակներ և անվանակարգեր
* 2015 թվական – «Մետաքսե ճանապարհ» միջազգային կինոփառատոնի գլխավոր մրցանակ «Լավագույն լիամետրաժ ֆիլմ» անվանակարգում (Ֆուչժոու, Չինաստան),
* 2015 թվական – «Ոսկե ջրաշուշան» Վիետնամի 19-րդ կինոփառատոն Հոշիմինում,
* 2016 թվական – Տորոնտոյի միջազգային կինոփառատոնի TIFF Kids Award Winners մանկական ժյուրիի մրցանակ (կատեգորի՝ 11-13 տարեկաններ) «Լավագույն լիամետրաժ ֆիլմ» անվանակարգում,
* 2016 թվականի – Վիետնամի «Ոսկե օդային օձ 2015» ազգային կինոմրցանակաբաշխության «Արծաթե օձ» մրցանակ «կինոֆիլմեր» անվանակարգում,
* 2016 թվական – «Վիետֆիլմֆեստ» վիետնամական 9-րդ միջազգային կինոփառատոն (Օրինջում, Կալիֆոռնիա, ԱՄՆ), «Բրոնզե թմբուկ» ժյուրիի գլխավոր մրցանակ «լավագույն լիամետրաժ ֆիլմ» անվանակարգում,
* 2016 թվականին ֆիլմը Վիետնամի կողմից առաջադրվել է «Օսկար» մրցանակի «Օտարալեզու լավագույն ֆիլմ» անվանակարգում, բայց թեկնածուների ցանկում չի ընդգրկվել։

## Ծանոթագրություն

## Արտաքին հղումներ
* 

Կատեգորիա:2015 ֆիլմեր
Կատեգորիա:Գրական ստեղծագործությունների էկրանավորումներ
Կատեգորիա:Վիետնամական ֆիլմեր
Տատյանա Ալի

**Տատյանա Ալի** (, ), ամերիկացի դերասանուհի, պրոդյուսեր և երգչուհի։

## Կենսագրություն
Ալին մեծ համբավ է ձեռք բերել «Արքայազնը Բևերլի Հիլզից» կատակերգական հեռուստասերիալում կատարած դերի շնորհիվ, որում նա նկարահանվել է 1990-1996 թվականներին։ Շոուի ավարտից հետո որոշել է կենտրոնանալ առաջին հերթին երաժշտական կարիերայի վրա և 1998 թվականին թողարկել է իր «Kiss The Sky» դեբյուտային ալբոմը, որն արժանացել է ոսկե հավաստագրի, իսկ «Daydreamin» երգը՝ նրա գլխավոր սինգլը, Billboard Hot 100 հիթ-շքերթում հասել է վեցերորդ հորիզոնականին։ Դրանից բացի, 1990-ական թվականներին նա հայտնի էր դերասան Ջոնաթան Բրենդիսի հետ սիրավեպի շնորհիվ, որը մեծ աղմուկ էր հանել։ Չնայած նրան, որ դեռահասության տարիքում, Ալին բավական հաջողության է հասել, 2000-ական թվականների սկզբին նրա վաղ կարիերան արագ անկում է ապրել, և 2002 թվականին նա ավարտել է Հարվարդի համալսարանը՝ ստանալով բակալավրի աստիճան։

2007 թվականից սկսած՝ Ալին նկարահանվել է «Երիտասարդ և հանդուգն» սերիալում։ Ավելի վաղ նա հայտնվել էր մի քանի ֆիլմերում, ինչպիսիք են՝ «Եղբայրները» (2001) և «Խաղ ուրիշի կանոններով» (2006)։ Նա նաև նկարահանվել է «Սիրեք այս աղջկան» սիթքոմի գլխավոր դերում 2010-2012 թվականներին։

2016 թվականի հուլիսի 17-ին Տատյանա Ալին ամուսնացել է Սթենֆորդի համալսարանում անգլերենի պրոֆեսորի օգնական, դոկտոր Վոն Ռասբերիի հետ, որի հետ սկսել էր հանդիպել հարսանիքից երկու տարի առաջ։ Զույգն ունի որդի՝ Էդվարդ Ազարդ Ռասբերին (ծնվել է 2016 թվականի սեպտեմբերի 16-ին)։ 2019 թվականի ապրիլի 13-ին հայտնի է դարձել, որ զույգն սպասում է երկրորդ երեխայի։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* 

Կատեգորիա:20-րդ դարի ամերիկացի դերասանուհիներ
Կատեգորիա:20-րդ դարի ամերիկացի երգիչներ
Կատեգորիա:20-րդ դարի ամերիկացի երգչուհիներ
Կատեգորիա:21-րդ դարի ամերիկացի դերասանուհիներ
Կատեգորիա:21-րդ դարի ամերիկացի երգիչներ
Կատեգորիա:21-րդ դարի ամերիկացի երգչուհիներ
Կատեգորիա:21-րդ դարի երգիչներ
Կատեգորիա:«Երիտասարդ դերասան» մրցանակի դափնեկիրներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի երգիչներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի երգչուհիներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի երեխա դերասանուհիներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի երեխա երգիչներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի կինոդերասանուհիներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի հեռուստատեսային դերասանուհիներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի մոդելներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի պրոդյուսերներ
Կատեգորիա:Դերասանուհիներ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Հարվարդի համալսարանի շրջանավարտներ
Նիկոլայ Բուշ

**Նիկոլայ Ադոլֆովիչ Բուշ**  ()՝ ռուս բուսաբան 19-րդ դարի վերջից մինչև 20-րդ դարի սկզբը, Ռուսաստանի գիտությունների ակադեմիայի թղթակից (1920 թվականից)։

## Ճանապարհ դեպի գիտություն
1891 թվականին ավարտել է Կազանի համալսարանը։

1888-1890 թվականներին Ալեքսանդր Վասիլևիչի և Նիկոլայ Իվանովիչի հետ Կայսերական Ռուսական աշխարհագրական ընկերության հանձնարարությամբ մի քանի բուսաբանական-աշխարհագրական արշավներ («էքսկուրսիաներ») է կատարել Կովկասով։ 1894-1896 թվականներին Բուշի կողմից հավաքված կովկասյան բույսերի հերբարիումի մի մասը (ավելի քան 400 թերթ) գտնվում է Սանկտ Պետերբուրգի անտառտնտեսության ակադեմիայի Ի. Պ. Բորոդինի անվան Հերբարիում։

1893-1895 թվականներին սովորել է Սանկտ Պետերբուրգի Անտառային ինստիտուտում։

1900 թվցականին ընդունվել է Յուրիի համալսարան պրիվատ-դոցենտի պաշտոնում։

1902 թվականից աշխատել է Սանկտ Պետերբուրգի Կայսերական բուսաբանական այգում՝ որպես կրտսեր կոնսերվատոր։ 1903 թվականին պաշտպանել է "Կովկասի ֆլորայի Ranales" դիսերտացիան ' բուսաբանության մագիստրոսի կոչում ստանալու համար։

1908-1911 թվականներին դասավանդել է բուսաբանություն Սանկտ Պետերբուրգի կանանց գյուղատնտեսական դասընթացներում։ Միևնույն ժամանակ 1909 թվականից զբաղեցրել է Սանկտ Պետերբուրգի համալսարանի գաղտնի-դոցենտի պաշտոնը, իսկ 1911 թվականին պաշտպանել է « Rhoeadales և Sarraceniales » ատենախոսությունը՝  բուսաբանության դոկտորի կոչում ստանալու համար։

1911 թվականից եղել է Սանկտ Պետերբուրգի կանանց բարձրագույն դասընթացների պրոֆեսոր։

1910-1917 թվականներին եղել է Հոգեվերլուծական ինստիտուտի բուսաբանության ամբիոնի վարիչ։ 1912-1931 թվականներին աշխատել է Բուսաբանական թանգարանում, իսկ 1931 թվականից՝ ԽՍՀՄ ԳԱ Բուսաբանական ինստիտուտում։

1894-1911 թվականներին ընթացքում Բուշն իրականացրել է 11 Ճանապարհորդություն դեպի Կովկաս, մեկ անգամ այցելել է Ղրիմ ։  Կովկաս արշավախմբի համար Կայսերական ռուս աշխարհագրական հասարակությունը նրան պարգեւատրել է Պրժևալսկու անվան մեդալով։

Ն. Ա. Բուշի հիմնական աշխատանքները նվիրված են Ռուսաստանի ֆլորայի և բուսականության հետազոտություններին, գլխավորապես, Կովկասին, որի մեծ գիտակը նա եղել է դեռևս ուսանողական տարիներից, ինչպես նաև Սիբիրին և Հեռավոր Արևելք։

Բուշը նկարագրել է Կովկասյան բույսերի բազմաթիվ նոր տեսակներ, կազմել է Օսեթիայի, Դիգորիայի եւ Կովկասի այլ շրջանների բուսա-աշխարհագրական քարտեզներ։

Աշխատանքի մեջ ն. Ա. Բուշը առաջարկեց Սիբիրի բաժանումը բուսա-աշխարհագրական տարածքներում։
պատկեր:Map of Caucasus Botanical expeditions of N I Kuznetsov, N A Busch & A V Fomin 1888-90.jpg|Կուզնեցովի, Բուշի և Ֆոմինի արշավախմբերը Կովկասում (ցուցադրվում են կապույտ կետավոր գծերով)։


## Գիտական աշխատանքներ
* 
* 
* Ботаническое путешествие по Западному Дагестану. — СПб.: Типо-литография «Герольд», 1905. — 51 с. + карта
* 

## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն
* 
* 

## Արտաքին հղումներ
* 
* ''Буш, Николай Адольфович'' в Биографическом словаре Проверено 9 декабря 2008 г.

Կատեգորիա:ԽՍՀՄ ԳԱ թղթակից անդամներ
Կատեգորիա:ԽՍՀՄ ԳԱ իսկական անդամներ
Կատեգորիա:Ռուս բուսաբաններ
Կատեգորիա:Սանկտ Պետերբուրգի պետական համալսարանի դասախոսներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի ԳԱ թղթակից անդամներ
Կատեգորիա:Գիտությունների դոկտորներ
Հրացաններ են ճայթում սրտիս մեջ…

**«Հրացաններ են ճայթյում սրտիս մեջ…»**, Հովհաննես Թումանյանի բանաստեղծություններից։

## Ստեղծման պատմություն
Գրվել է Առաջին համաշխարային պատերազմին նախորդող ամիսներին։ Այդ մասին վկայել է ինքը՝ հեղինակը. «*Ինձ համար բնավ զարմանալի բան չկա*,-գրել է նա «*Կարելի է և ցանկալի հոդվածում»,-բայց թերևս ոմանք զարմանան, եթե ասեմ, որ պատերազմի նախընթաց ամիսներին ես էնքան պարզ էի զգում պատերազմը, որ հատուկ բանաստեղծություն ունեի, մինչև անգամ ուզում էի տպել «[[Նոր Հոսանք]]» ամսագրում, բայց ինչ-ինչ պատճառներով անհարմար գտանք։ Ահա նույնիսկ մեկի առաջին տունը, որ հիշողությանս մեջ է դեռ․*

Եղիշե Չարենցի անվան գրականության և արվեստի թանգարանի Հովհաննես Թումանյանի ֆոնդ 69-րդ համարում պահվում է մեկ սևագիր ինքնագիր։

Առաջին անգամ տպագրվել է 1941 թվականին՝ «Սովետական գրականություն» ամսագրի 12-րդ համարի 38-րդ էջում, այնուհետև՝ Հովհաննես Թումանյանի երկերի ժողովածուի առաջին հատորի 522 էջում։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Հովհաննես Թումանյանի բանաստեղծություններ
Լևոն Զոհրաբյան (աշխարհագրագետ)

**Լևոն Ներսեսի Զոհրաբյան** (), հայ աշխարհագրագետ, երկրաձևաբանության մասնագետ (գեոմորֆոլոգ), աշխարհագրական գիտությունների թեկնածու (1962), դոցենտ (1954), ՀԽՍՀ ԳԱ Երկրաբանական գիտությունների ինստիտուտի երկրաձևաբանական բաժնի վարիչ, նույն ինստիտուտի Դիլիջանի ջրաերկրաբանական արշավախմբի գիտական ղեկավար (1978-1988)։ Մեծ ավանդ ունի Հայկական լեռնաշխարհի, լեռնագրական կառուցվածքի, երկրաբանաձևության ասպարեզում։

## Կենսագրություն
Լևոն Զոհրաբյանը ծնվել է 1919 թվականի փետրվարի 16-ին, Օձուն գյուղում։ 1940 թվականին ավարտել է Հայկական պետական մանկավարժական ինստիտուտը։ 1946-1952 թվականներին մասնակցել է ԽՍՀՄ ԳԱ կովկասյան երկրաձևաբանական արշավախմբին, 1958-1990 թվականներին եղել է ՀԽՍՀ ԳԱ երկրաբանական գիտությունների ինստիտուտի երկրաձևաբանական բաժնի վարիչ, 1978 թվականից՝ Դիլիջանի ջրաերկրաբանական արշավախմբի գիտական ղեկավար։

Աշխատանքները վերաբերում են Հայկական լեռնաշխարհի լեռնագրության, կառուցվածքային և կիրառական երկրաձևաբանության խնդիրներին։ Հեղինակ Է Հայկական լեռնաշխարհի, Կովկասի և հարակից շրջանների լեռնագրական քարտեզի (1:1 250000, 1989), համահեղինակ՝ «Հայկական ԽՍՀ երկրաբանություն», «Հայկական ԽՍՀ ֆիզիկական աշխարհագրություն» գրքերի։ Հեղինակ է մոտ 50 գիտական հոդվածների, մի քանի մենագրության, այդ թվում՝ ռուսերենով հրապարակված «Орография Армянского нагорья» Ереван, 1979 հիմնարար աշխատությունը։

Լևոն Զոհրաբյանը մահացել է 1990 թվականի օգոստոսի 27-ին, Երևանում։

## Պարգևներ
* Պ. Պ. Սեմյոնով-Տյան-Շանսկու անվան մեդալ (1985)։

## Երկեր
* Հայկական ԽՍՀ երկրաբանություն, ռուսերեն, հ. 1, 1962:  
* Հայկական ԽՍՀ ֆիզիկական աշխարհագրություն, 1971։  
* «Орография Армянского нагорья», Ереван, 1979.

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Հայ աշխարհագրագետներ
Կատեգորիա:Հայ երկրաձևաբաններ