Սիրիայի պետություն

**Սիրիայի պետություն** (, ՝ դաուլաթ սուրիյա) մանդատային պետական կազմավորում Ֆրանսիայի ենթակայությամբ, որը ստեղծվել է 1924 թվականի դեկտեմբերի 5-ի հրամանագրով, ուժի մեջ մտնելով 1925 թվականի հունվարի 1-ից՝ Հալեպի պետության և Դամասկոսի պետության միությունից։ Դա Սիրիայի դաշնության իրավահաջորդն էր (1922–1924), որը ստեղծվել էր Հալեպի, Դամասկոսի և ալավիների պետության համար համախմբմամբ։ Ալավիական պետությունը չի միացել Սիրիայի պետությանը։

## Պատմություն
1920 թվականին Հաշիմյան ընտանիքի թագավոր Ֆեյսալի օրոք ստեղծվեց Սիրիայի արաբական թագավորությունը, որը հետագայում դարձավ Իրաքի թագավոր։ Այնուամենայնիվ, նրա իշխանությունը Սիրիայի վրա ավարտվեց ընդամենը մի քանի ամիս հետո՝ Մայսալունի ճակատամարտում նրա սիրիական արաբ ուժերի և կանոնավոր ֆրանսիական ուժերի միջև բախումից հետո։ Ֆրանսիական զորքերը Սիրիան օկուպացրել են ավելի ուշ՝ նույն տարի, այն բանից հետո, երբ Ազգերի լիգան Սիրիան դրեց Ֆրանսիայի մանդատի տակ:

### Նախնական քաղաքացիական կառավարում
Սան Ռեմոյի կոնֆերանսից և Սիրիայում Ֆեյսալ թագավորի կարճատև միապետության պարտությունից հետո Մայսալունի ճակատամարտում ֆրանսիացի գեներալ Անրի Գուրոն այդ տարածքում ստեղծեց քաղաքացիական կառավարում: Մանդատային շրջանը ստորաբաժանվել է վեց նահանգի։ Այդ պետությունների գծագրումը մասամբ հիմնված էր Սիրիայում տեղի ունեցած աղանդավորական կազմի վրա: Այնուամենայնիվ, սիրիական գրեթե բոլոր աղանդները թշնամաբար էին տրամադրված ֆրանսիական մանդատի և նրա ստեղծած պառակտման դեմ:

Հալեպի և Դամասկոսի հիմնականում սուննի բնակչությունը կտրականապես դեմ էր Սիրիայի մասնատմանը:

### Սիրիայի Դաշնություն (1922-1924)
thumb|Arrete No. 1459, որը ստեղծեց Սիրիայի ինքնավար պետությունների դաշնությունը, 28 հունիսի 1922 թ.
thumb|right|Քարտեզ, որը ցույց է տալիս ֆրանսիական մանդատի նահանգները 1921-ից 1922 թվականներին
1922 թվականի հունիսի 28-ին ստեղծվեց Սիրիայի Դաշնությունը երեք պետությունների միջև՝ Դամասկոսի, Հալեպի և Ալավիական պետություններ: Ջաբալ Դրուզը և Մեծ Լիբանանը այս դաշնության մաս չեն կազմում: 1923 թվականին Հալեպի պետությանն ավելացվեց Ալեքսանդրետայի ինքնավար սանջակը: Դաշնությունը ընդունեց նոր դաշնային դրոշ (կանաչ-սպիտակ-կանաչ ֆրանսիական կանտոնի հետ), որը հետագայում դարձավ Սիրիայի պետության դրոշը:

### Սիրիայի պետություն
thumb|Arrete No 2980, որը ստեղծեց Սիրիա պետությունը, 5 դեկտեմբերի 1924 թ
Ալավիական պետությունը դուրս եկավ դաշնությունից 1924 թվականին։ Հալեպի և Դամասկոսի պետությունները միավորվեցին Սիրիա պետության մեջ՝ ուժի մեջ մտնելով 1925 թվականի հունվարի 1-ից։

### Ընդհանուր ապստամբություն

1925 թվականին սիրիական դիմադրությունը ֆրանսիական գաղութատիրությանը բռնկվեց լայնածավալ ապստամբության՝ Սուլտան փաշա ալ-Ատրաշի գլխավորությամբ։ Ապստամբությունը բռնկվեց Ջաբալ ալ-Դրուզում, բայց արագ տարածվեց սիրիական այլ նահանգներում և դարձավ ընդհանուր ապստամբություն Սիրիայում: Ֆրանսիան փորձեց հակահարված տալ Հալեպի խորհրդարանին Դամասկոսի հետ միությունից դուրս գալու հայտարարությամբ, սակայն քվեարկությունը ձախողվեց սիրիացի հայրենասերների կողմից:

Չնայած ֆրանսիացիների կողմից վերահսկողությունը պահպանելու փորձերին՝ խրախուսելով աղանդավորական բաժանումները և մեկուսացնելով քաղաքներն ու գյուղերը, ապստամբությունը տարածվեց գյուղերից և միավորեց սիրիացի դրուզներին, սուննիներին, շիաներին, ալավիներին և քրիստոնյաներին: Երբ ապստամբ ուժերը պաշարեցին Դամասկոսը, ֆրանսիացի զինվորականները պատասխանեցին դաժան հակաապստամբության մեթոդներով, որոնք նախապատկերում էին նրանց, որոնք հետագայում կկիրառվեին Ալժիրում և Հնդկաչինում: Այս տեխնիկան ներառում էր տների քանդում, քաղաքների կոլեկտիվ պատիժներ, մահապատիժներ, բնակչության տեղափոխում և ծանր զրահի օգտագործում քաղաքային թաղամասերում: Ապստամբությունն ի վերջո ճնշվեց 1926-27 թվականներին՝ ֆրանսիական օդային ռմբակոծությունների միջոցով քաղաքացիական տարածքները, ներառյալ Դամասկոսը:

### Սիրիայի Հանրապետություն

1930 թվականի մայիսի 14-ին Սիրիա պետությունը հռչակվեց Սիրիայի Հանրապետություն և կազմվեց նոր սահմանադրություն։

## Կառավարություն
Մինչ պետությունը որպես մանդատ ուներ որոշակի ինքնավարություն, Ֆրանսիան զգալի իշխանություն էր իրականացնում կառավարության վրա: Ջաբալ ալ-Դրուզում սկսված ապստամբությունը հանգեցրեց նրան, որ Ֆրանսիան թեթևացրեց Սիրիան, և սահմանադրություն մշակվեց, բայց չվավերացվեց Ֆրանսիայի Պատգամավորների պալատի կողմից, և Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի սկիզբը կասեցրեց ցանկացած առաջընթաց Սիրիայի ինքնորոշման հարցում:

### Կրթություն
Ֆրանսիական կառավարման ներքո Դամասկոսի համալսարանը, որն այն ժամանակ հայտնի էր որպես Սիրիական համալսարան, հիմնադրվել է 1923 թվականին՝ դասավանդելով արաբերեն: Այն Սիրիայում հիմնադրված առաջին համալսարանն էր, որը ստեղծվել է Բժշկական դպրոցի և Իրավագիտության ինստիտուտի միաձուլման արդյունքում, որոնք հիմնադրվել են համապատասխանաբար 1903 և 1913 թվականներին օսմանյան ժամանակաշրջանում:

## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն
* 
* 
*

## Արտաքին հղումներ
*Timeline of the French Mandate period
* Mandat Syrie-Liban ... (1920–1946)
* La Syrie et le mandat français (1920–1946)
* Les Relations franco-libanaises dans le cadre des relations Internationales
* Mandat français au Proche-Orient
*

Կատեգորիա:1924 հիմնադրված պետություններ և տարածքներ
Կատեգորիա:1925 կազմալուծումներ Ասիայում
Կատեգորիա:1925 հիմնադրումներ Ասիայում
Կատեգորիա:Արևմտյան Ասիայի նախկին պետություններ
Կատեգորիա:Միջպատերազմական ժամանակաշրջան
Կատեգորիա:Պետություններ Պատմական Սիրիայի տարածքում
Կատեգորիա:Սիրիայի և Լիբանանի ֆրանսիական մանդատ