Վարուժան Մարգարյան

**Վարուժան Եղիշի Մարգարյան** (), հայ երգիչ, խմբավար, հայ հոգևոր երաժշտության և կոմիտասյան երգերի կատարող։

## Կրթություն
Վարուժան Մարգարյանը ծնվել է 1962 թվականի մայիսի 17-ին Երևանում։ Սովորել է Երևանի Մուրացանի անվան թ. 18 միջնակարգ դպրոցում։ Նախնական երաժշտական կրթությունը ստացել է Արմեն Տիգրանյանի անվան երաժշտական դպրոցի ջութակի դասարանում (ուսուցիչներ՝ Յուրի Ավետիսյան, Էդուարդ Շահվերդյան)։ 1982-1986 թթ. ուսանել է Երևանի Խ. Աբովյանի անվան մանկավարժական ինստիտուտի երաժշտա-մանկավարժական ֆակուլտետի երգ-երաժշտության բաժնում (խմբավարության ուսուցիչ՝ պրոֆեսոր Խորեն Մեյխանեջյան, ջութակի ուսուցիչ՝ Վազգեն Արտաշեսի Ավետիսյան)։ 1986-1988 թթ. նշանակվել է Արմավիրի մարզի Մրգաշատ գյուղի թ. 1 միջնակարգ դպրոցի երգ-երաժշտության ուսուցիչ։ 1988-1993 թթ. սովորել է Երևանի Կոմիտասի անվան պետական կոնսերվատորիայի վոկալ բաժնում (ուսուցիչ՝ պրոֆեսոր Մարիաննա Հարությունյան)։

## Ստեղծագործական գործունեություն
Որպես մեներգիչ և երգչախմբի անդամ՝ երկար տարիներ հանդես է եկել Հայաստանի տարբեր երգչախմբերի կազմում՝

* «Հայրեն» երգչախումբ (գեղ. ղեկավար և խմբավար՝ Սեդրակ Տեր-Ղազարյան),
* «Նարեկ» արական երգչախումբ (գեղ. ղեկավար և խմբավար՝ Մկրտիչ Մկրտչյան), 
* ԵՊՀ «Կոմիտաս» երգչախումբ (գեղ. ղեկավար և խմբավար՝ Հարություն Թոփիկյան),
* «Հայսմավուրք» երգչախումբ (գեղ. ղեկավար և խմբավար՝ Միհրան Ղազեյան),
* Երևանի Կոմիտասի անվան պետական կոսներվատորիայի օպերային դասարանի երգչախումբ (գեղ. ղեկավար և խմբավար՝ Հովհաննես Միրզոյան),
* Ս. Գայանե եկեղեցու արական երգչախումբ (գեղ. ղեկավար և խմբավար՝ Գեորգի Շաբանով, Գևորգ Մուրադյան),
* «Հովեր» կամերային երգչախումբ (գեղ. ղեկավար և խմբավար՝ Սոնա Հովհաննիսյան)։
* 1984-1992 թթ. երգել է Մայր աթոռ Ս. Էջմիածնի Մայր տաճարի երգչախմբում։

1992-2000 թթ. Երուսաղեմի Հայոց պատրիարք Թորգոմ արք. Մանուկյանի հրավերով նշանակվել է Երուսաղեմի Սրբոց Հակոբյանց միաբանության Ս. Հակոբ եկեղեցու դպրապետ և Ժառանգավորաց դպրոցի եկեղեցական երաժշտության ուսուցիչ։ Ավանդական և Չիլինկիրյան պատարագներից հետո՝ 1993 թվականից սկսած, Թորգոմ պատրիարքի անմիջական հովանավորությամբ և Ժառանգավորաց դպրոցի սաների մասնակցությամբ առաջին անգամ իրականացրել է Կոմիտաս վարդապետի եռաձայն պատարագի կատարումը, որ երկար տարիներ հնչում է Երուսաղեմի Սրբոց միաբանության եկեղեցական արարողակարգում։

2000 թ. Երուսաղեմի հայոց պատրիարք Թորգոմ արք. Մանուկյանի հովանավորությամբ և ուրարակիր Արտավազդ Ասլանյանի մասնակցությամբ հիմնել է «Վեմ միություն» հրատարակչությունը։

2000-2003 թթ. Գերմանիայի Հայոց թեմի առաջնորդ Գերշ. Տ. Գարեգին Բեկչյանի հրավերով պաշտոնավարել է Քյոլնում՝ որպես Ս. Սահակ-Մեսրոպ առաջնորդանիստ եկեղեցու դպրապետ և «Արմաշ» մանուկների երգչախմբի խմբավար և երաժշտության ուսուցիչ։

2003-2013 թթ. Կանադահայոց թեմի առաջնորդ Գերշ. Տ. Բագրատ Գալստանյանի հրավերով մեկնել է Մոնրեալ՝ ստանձնելով Մոնրեալի Ս. Գրիգոր Լուսավորիչ առաջնորդանիստ մայր եկեղեցու դպրապետի և խմբավարի պաշտոնը՝

* «Կոմիտաս Դպրաց Դաս» երգչախումբ, 
* «Կոմիտաս» արական երգչախումբ, 
* «Կոմիտաս» երկսեռ երգչախումբ, 
* Մոնրեալի հայ մանուկների երգչախումբ։
* 2010-2011 թթ. ղեկավարել է նաև Համազգային մշակութային միության «Քնար» երգչախումբը։

2013-2017 թթ. Երուսաղեմի Հայոց պատրիարք Նուրհան արք. Մանուկյանի հրավերով ծառայել է որպես Երուսաղեմի Սրբոց Հակոբյանց միաբանության Ս. Հակոբ եկեղեցու դպրապետ և Ժառանգավորաց դպրոցի եկեղեցական երաժշտության ուսուցիչ։

2018 թվականից առ այսօր Կանադայի Հայոց թեմի առաջնորդ Գերշ. Տ. Բաբգեն Չարյանի հրավերով պաշտոնավարում է Լավալ քաղաքի Ս. Գևորգ եկեղեցում որպես դպրապետ։

Նույն թվականին հիմնադրել է «Արիակ» երկսեռ երգչախումբը, որը ելույթներ է ունեցել Լավալ քաղաքի «Centre Arménie»-ում, Դուգլասթոն քաղաքի (Նյու Յորք) Ս. Սարգիս առաքելական եկեղեցում։ 2020 թվականի սկզբին համավարակի պատճառով երգչախմբի գործունեությունն ընդհատվել է։

2018 թվականին Լավալի Ս. Գևորգ եկեղեցում հիմնել է «Մանուկների դպրաց դաս» երգչախումբը, որը գործում է մինչ այսօր։

2019-2020 թվականներին Մոնրեալի «Արարատ բնակարաններ» (Habitations Ararat) հաստատությունում բնակվող տարեցներին ուսուցանել է հոգևոր ու աշխարհիկ երգեր։

Որպես մեներգիչ և երգչախմբի անդամ բազմիցս ելույթներով հանդես է եկել Եվրոպայում և ԱՄՆ-ում։

Կատարել է կոմիտասյան և հոգևոր երգերի բազմաթիվ ձայնագրություններ Վաչե Շարաֆյանի նվագակցությամբ (Հայաստան, Երուսաղեմ, ԱՄՆ)։

## Մեջբերումներ Վարուժան Մարգարյանի մասին

## Հրատարակություններ
* 1998 թ. Երուսաղեմի հայոց պատրիարք Թորգոմ արք. Մանուկյանի աջակցությամբ վերահրատարակել է Սբ. Ներսես Շնորհալու «Երգ Արեւագալի» թեթև տարբերակը (ձայնագրեց՝ պոլսահայ երաժիշտ, երգահան, խմբավար, դպրապէտ Լեւոն Մ. Չիլինկիրեան, աշխատութեամբ՝ Տէր Դանիէլ Քահանայի, դպրապետ Վարուժան Մարգարեանի և Վաչէ Շարաֆեանի)։
*2000 թ. Երուսաղեմի Սրբոց Հակոբյանց միաբանության լուսարարապետ Նուրհան արք. Մանուկյանի աջակցությամբ վերահրատարակել է Սբ. Ներսես Շնորհալու «Երգ Արեւագալի» ծանր տարբերակը (ձայնագրեց՝ Լեւոն Մ. Չիլինկիրեան, հրատարակութեամբ՝ դպրապետ Վարուժան Մարգարեանի և ուրարակիր Արտավազդ Ասլանեանի)։
*2000 թ. Երուսաղեմի հայոց պատրիարք Թորգոմ արք. Մանուկյանի հրամանով վերահրատարակել է Ս. Ներսես Շնորհալու «Շարական Սրբոցն Վարդանանց Զորավարացն Մերոց՝ Հազար Երեսուն Եւ Վեց Վկայիցն՝ Որք Կատարեցան Ի Մեծի Պատերազմին» (հրատարակութեամբ՝ դպրապետ Վարուժան Մարգարեանի- ՎԷՄ միութիւն)։
*2004 թ. Երևանում Արարատյան Հայրապետական թեմի «Այրարատ» մատենաշարով լույս է տեսել «Շարականների ընտրանի» ժողովածուն / աշխատասիրեց՝ Վ. Մարգարեան, Վ. Շարաֆեան, Խ. Պալեան և ուրիշներ/:
* 2007 թ. Երևանում Մոնրեալի Ս. Գրիգոր Լուսավորիչ եկեղեցու «Կոմիտաս» երկսեռ երգչախմբի անդամների հանգանակությամբ վերահրատարակվել է «Կոմիտաս. նամակներ» երկրորդ լրացված տպագրությունը  /տեքստը կազմեց՝ Ց. Բեքարյանը, ԳԱԹ հրատ./:
*2018 թ. Արարատյան Հայրապետական թեմի հրատարակությամբ Ս. Էջմիածնի տպարանում լույս է տեսել «Երգեցողութիւնք Սրբոյ Պատարագի եւ այլ երգք պիտանիք» (բազմաձայն), աշխատասիրությամբ՝ Երևանի Նոր Նորք համայնքի Ս. Աստվածածին եկեղեցու խմբավար Լիլիթ Սաֆարյանի, նախաձեռնող և գլխավոր խմբագիր՝ Տեր Նշան քհն. Ալավերդյան, խորհրդատու՝ Վարուժան սրկ. Մարգարյան և ուրիշներ։

## Եկեղեցական աստիճաններ
* Երուսաղեմի պատրիարք Թորգոմ արք. Մանուկյանի ձեռամբ շնորհվել է դպիրի տվչության աստիճան, Երուսաղեմի Սրբոց Հակոբյանց միաբանության Ս. Հակոբ եկեղեցի, 1993։
*Գերմանիայի Հայոց թեմի առաջնորդ Գարեգին արք. Բեկչյանի ձեռամբ շնորհվել է ուրար կրելու իրավունք, Քյոլնի Ս. Սահակ-Մեսրոպ եկեղեցի, 2003։
*Կանադայի Հայոց թեմի առաջնորդ Բագրատ եպիսկոպոս Գալստանյանի կողմից ձեռնադրվել է սարկավագ, Մոնրեալի Ս. Գրիգոր Լուսավորիչ եկեղեցի, 2010 թ. նոյեմբերի 7։

## Պարգևներ
* 2-րդ մրցանակ, սիրողական երգչախմբերի ազգային մրցույթ, CBC - ռադիո Կանադա, Քվեբեկ, 2008 /Varuzhan Margaryan - Concours nationale des chorales d’amateurs 2008 de CBC/Radio-Canada, Québec/

## Պատկերասրահ

Պատկեր:Վարուժան 7.jpg|Երուսաղեմ
Պատկեր:Վարուժան 4.jpg|Կանադա
Պատկեր:Վարուժան 6.jpg|Երուսաղեմ
Պատկեր:Վարուժան 3.jpg|Երևանի Կամերային երաժշտության տուն, 2013 թ.: Նվագակցում է Աննա Խաչատրյանը
Պատկեր:Վարուժան 9.jpg|Ուսուցչի՝ պրոֆեսոր Մարիաննա Հարությունյանի հետ
Պատկեր:Վարուժան Մարգարյան Շարաֆյան.jpg|Նարեկացի արվեստի միությունում «Կոմիտասի հետ» խորագրով համերգին, 2013 թ. սեպտեմբերի 5: Նվագակցում է Վաչե Շարաֆյանը
Պատկեր:Վարուժան 8.jpg|Երուսաղեմ
Պատկեր:Վարուժան 5.jpg|Վաչե Շարաֆյանի և Սվետլանա Նավասարդյանի հետ
Պատկեր:Վարուժան Մարգարյան երգիչ.jpg|Երուսաղեմ
Պատկեր:Վարուժան խմբավար.jpg|«Նարեկ» արական երգչախումբ, Երևան
Պատկեր:Վարուժան 2.jpg|Կանադա
Պատկեր:Վարուժան խմբավար երգիչ.jpg|Երուսաղեմ
Պատկեր:Արիակ.jpg|«Արիակ» երգչախմբի անդրանիկ համերգը 2019 թ. հունիսի 14-ին, Մոնրեալ


## Կատարումներ
*Խորհուրդ խորին
*Տէր ողորմեա
*Գոհանամք
*Անտունի
*Ես սարեն կուգայի
*Ախ մարալ ջան, Էրվում եմ
*Գարուն ա
*Քելեր ցոլեր

## Արտաքին հղումներ
*«Վերնատուն» հաղորդման հյուրերն են Կանադայի թեմի առաջնորդանիստ Ս. Գր. Լուսավորիչ Մայր Տաճարի երաժիշտ և խմբավար Վարուժան Մարգարյանը  և նկարիչ Սևան Նագգաշյանը
*Պատկերներ՝ հիւսուած Պատարագի հնչիւններից

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Երևանի Կոմիտասի անվան պետական կոնսերվատորիայի շրջանավարտներ
Կատեգորիա:ՀՊՄՀ շրջանավարտներ
Կատեգորիա:Հայ երգիչներ
Կատեգորիա:Հայ խմբավարներ