Ալան Ռոջեր Մուլալի

**Ալան Ռոջեր Մուլալի** (, ) ամերիկացի օդատիեզերական ինժեներ և Boeing Commercial Airplanes-ի  գլխավոր գործադիր տնօրեն1998-ից 2006 թվականներին, իսկ ավելի ուշ՝ որպես Ford Motor Company-ի նախագահ և գլխավոր գործադիր տնօրեն 2006-2014 թվականներին։

Մուլալին սկսել է իր գործունեությունը Boeing-ում որպես ինժեներ, 1969 թվականին։ Մուլալիին լայնորեն վերագրվում է նաև Airbus-ի նկատմամբ Ֆորդի հաջողությունները Մեծ անկման ժամանակ, երբ ամերիկացի մրցակիցները սնանկ են ճանաչվել և դաշնային կառավարության կողմից օգնություն են ստացել։ Մուլալիի ձեռքբերումները Ford-ում գրված են 2012 թվականին հրատարակված Բրայս Գ. Հոֆմանի «Ամերիկյան պատկերակ. Ալան Մուլալին և Ֆորդը փրկելու համար պայքարը» գրքում։ 2014 թվականի հուլիսի 15-ին նա նշանակվել է Google-ի տնօրենների խորհրդի անդամ։ Պաշտոն, որը նա թողել է մինչև 2024 թվականը։

2015 թվականին Մուլալին ընդգրկվել է Սան Դիեգոյի օդային և տիեզերական թանգարանում։

## Վաղ կյանք
Մուլալին ծնվել է Օքլենդում, Կալիֆոռնիա, Լորան Լիզետի (Քլարք) և Չարլզ Ռ. Մուլալիի որդին, ովքեր ծանոթացել են USO պարի ժամանակ։ Մուլալին մեծացել է իր մոր հայրենի քաղաքում՝ Լոուրենսում, Կանզաս, որտեղ նա եղել է Պլիմութ միաբանության եկեղեցու անդամ։ Նա վերապատվելի Դեյլ Թերներին համարում էր «ուսուցիչ և ոգեշնչող»։ Նա նստում էր եկեղեցու դիմաց՝ ուսումնասիրելու ծառայողի ազդեցությունը ժողովի վրա։ Մուլալին ասել է, որ 17 տարեկանում իրեն դրդել է նախագահ Ջոն Ֆ. Քենեդիի մարտահրավերը՝ մարդ ուղարկել Լուսին։

### Կրթություն
Մուլալին ավարտել է Կանզասի համալսարանը, նաև իր մոր մայր բուհը՝ բակալավրի (1968թ.) և գիտության մագիստրոսի (1969թ.) աստիճաններով՝ ավիացիոն և տիեզերագնացության ճարտարագիտության ոլորտում։ Նա նաև Կապպա Սիգմա եղբայրության անդամ էր։ 1982 թվականին նա ստացել է կառավարման մագիստրոսի կոչում (S.M.)՝ որպես Sloan Fellow, MIT-ի Sloan School of Management-ում։

## Կարիերա
### Բոինգ
thumb|Մուլալլին գլխավորել է կոմերցիոն ինքնաթիռում առաջին ամբողջովին թվային թռիչքի նախագծման թիմը, ինչպես երևում է այստեղ՝ Boeing 767-ի խցիկում:
Մուլլին աշխատանքի է ընդունվել Boeing-ում անմիջապես քոլեջից 1969 թվականին որպես ինժեներ։ Նա զբաղեցրել է մի շարք ինժեներական և ծրագրերի ղեկավարի պաշտոններ՝ ներդրում ունենալով Boeing 727, 737, 747, 757, 767 և Boeing 777 նախագծերում։ Նա ղեկավարել է օդաչուների խցիկի նախագծման թիմը 757/767 նախագծի վրա։ Նրա հեղափոխական դիզայնը ներկայացնում էր առևտրային ինքնաթիռի առաջին ամբողջովին թվային թռիչքի տախտակամածը, Airbus A300-ից հետո հեռահար օդանավերի երկրորդ երկու հոգանոց անձնակազմը և երկու տարբեր ինքնաթիռների օդաչուների տիպի ընդհանուր վարկանիշը։ Նա աշխատել է 777 ծրագրի վրա նախ որպես ճարտարագիտության տնօրեն, իսկ 1992 թվականի սեպտեմբերից՝ որպես փոխնախագահ և գլխավոր մենեջեր։

Ավելի ուշ նա նշանակվեց որպես ճարտարագիտության փոխնախագահ կոմերցիոն ինքնաթիռների խմբի համար։ Նա հայտնի և ճանաչված է Ֆիլ Կոնդիտի «Աշխատանք միասին» փիլիսոփայությունը 777 ծրագրի միջոցով և դրանից դուրս բարձրացնելու համար։ 1994թ.-ին Մուլալին նշանակվեց Airplane Development-ի ավագ փոխնախագահ և ղեկավարում էր ինքնաթիռների մշակման բոլոր գործողությունները, թռիչքների փորձարկման գործողությունները, հավաստագրումը և կառավարության տեխնիկական կապը։ 1997 թվականին Մուլալին դարձավ Boeing Information, Space & Defense Systems-ի նախագահը և ավագ փոխնախագահը։ Նա այս պաշտոնը զբաղեցրեց մինչև 1998 թվականը, երբ նշանակվեց Boeing Commercial Airplanes-ի նախագահ; Գլխավոր գործադիր տնօրենի պարտականությունները ավելացվել են 2001թ։

2003 թվականին Ֆիլ Կոնդիթի և 2005 թվականին մայր Բոինգ ընկերության գործադիր տնօրեններ Ֆիլ Կոնդիթի և 2005 թվականին Հարի Սթոունշիֆերի հարկադիր հրաժարականներից հետո Մուլալին համարվում էր այդ պաշտոնի ներքին առաջատար թեկնածուներից մեկը։ Երբ երկու դեպքում էլ Մուլալիին հանձնեցին, հարցեր բարձրացվեցին, թե արդյոք նա կմնա ընկերությունում։

Մուլալիի ելույթի համար Boeing-ում Aviation Week & Space Technology-ը նրան անվանել է 2006 թվականի տարվա մարդ։

### Ford Motor ընկերություն

Ford-ի նախկին գործադիր տնօրեն Դոնալդ Պետերսենը Մուլալիին առաջարկեց Ford-ին, և նա նշանակվեց Ford Motor Company-ի նախագահ և գործադիր տնօրեն 2006 թվականի սեպտեմբերի 5-ին՝ փոխարինելով Բիլ Ֆորդին, ով դարձավ գործադիր նախագահ։ Մուլալին իր Lexus LS430-ն անվանեց «աշխարհի ամենալավ մեքենան», հենց այն ժամանակ, երբ Ֆորդը պատրաստվում էր հայտարարել իր ընտրության մասին որպես գործադիր տնօրեն՝ նշելով, որ Ֆորդն այն ժամանակ ղեկավար պաշտոնում չէր, թեև այնուհետև բախվեց որոշ քննադատությունների և անցավ Ford-ի վարմանը։ մոդելներ։ Ուիլյամ Քլեյ Ֆորդ կրտսերը որոշ ժամանակ փնտրում էր իր իրավահաջորդին որպես Ford-ի գործադիր տնօրեն, Daimler AG-ի Դիտեր Ցետշեն և Renault/Nissan Motors Կարլոս Գոնը երկուսն էլ մերժեցին առաջարկը։

Ford-ում Mulally-ի առաջին որոշումներից մեկը Taurus անվանման ցուցանակը հետ բերելն էր։ Նա ասաց, որ չի կարող հասկանալ, թե ինչու է ընկերությունը նախկինում հրաժարվել Taurus-ից, որը եղել է ընկերության ամենալավ վաճառողներից մեկը մինչև 1990-ականների վերջին դիրքերը կորցնելը։

Mulally-ն ստանձնեց Ford-ի «The Way Forward» վերակառուցման ծրագիրը՝ շրջելու իր հսկայական կորուստները և շուկայի նվազող մասնաբաժինը։ Mulally-ի ծախսերի կրճատման նախաձեռնությունները հանգեցրին ընկերության առաջին շահութաբեր եռամսյակին վերջին երկու տարվա ընթացքում։ Կասեցվեցին նաև բաժնետերերին տրվող շահաբաժինները։

2006 թվականին Մուլալլին գլխավորեց Ford-ի փորձը՝ 23,6 միլիարդ ԱՄՆ դոլարի պարտք վերցնել՝ գրավադրելով Ford-ի բոլոր ակտիվները։ Մուլալին ասաց, որ մտադիր է այդ գումարն օգտագործել կապիտալ բարելավումները ֆինանսավորելու և «անվտանգության բարձիկ ստեղծելու ռեցեսիայի կամ այլ անսպասելի իրադարձության դեպքում»։ Այն ժամանակ վարկը մեկնաբանվում էր որպես հուսահատության նշան, բայց այժմ լայնորեն վերագրվում է Ֆորդի ֆինանսական դիրքի կայունացմանը՝ համեմատած մերձքաղաքային մրցակիցների՝ General Motors-ի և Chrysler-ի հետ, որոնք երկուսն էլ հետագայում սնանկացան 2008-2009 թվականների ավտոմոբիլային արդյունաբերության ճգնաժամի ժամանակ։ Ֆորդը միակն էր Դեթրոյթի եռյակից, որը պետական ​​վարկ չխնդրեց։ Մուլալին Միացյալ Նահանգների Կոնգրեսում ցուցմունք է տվել General Motors-ի և Chrysler-ի համար պետական վարկերի օգտին՝ քննարկելով տնտեսության և այլ ավտոարտադրողների վրա ազդեցությունը, եթե պահեստամասերի մատակարարները սնանկանան GM-ի կամ Chrysler-ի փլուզման լույսի ներքո։ 2009թ. մայիսին Ford-ի նախագահ Ուիլյամ Քլեյ Ֆորդը, ով վարձեց Մուլալիին, ասաց, որ «Ալանը ճիշտ ընտրություն էր [գործադիր տնօրեն լինելու համար], և դա ամեն օր ավելի ճիշտ է դառնում»։

2007 թվականին նա ղեկավարել է Jaguar Cars-ի և Land Rover-ի վաճառքը հնդկական մեքենաների և բեռնատար մեքենաներ արտադրող Tata Motors-ին։ Մուլալին ասաց, որ «չի ափսոսում» վաճառքի համար՝ նախընտրելով կենտրոնանալ Ford ապրանքանիշի վրա, քանի որ այն ժամանակվա գործադիր տնօրեն Ժակ Նասերը 2001-ին քննադատության ենթարկվեց արտասահմանում նոր ձեռքբերումների վրա չափազանց շատ կենտրոնանալու համար՝ միաժամանակ թույլ տալով, որ Ford-ի հիմնական գործառնությունները նվազեն ԱՄՆ-ում։ Ford-ը վաճառքից ստացել է 2,3 միլիարդ ԱՄՆ դոլար, ինչը զգալիորեն ավելի քիչ է, քան նրանք վճարել են դրա համար Նասերի և Դոնալդ Պետերսենների օրոք։ Այնուամենայնիվ, վերլուծաբաններն ասում են, որ Ford-ը շատ ավելի քիչ կստանար կամ գնորդ չէր գտնի, եթե փորձեին վաճառել այն 2008-ին, քանի որ Jaguar Land Rover-ի վաճառքը հետագայում կտրուկ ընկավ նավթի բարձր գների պատճառով ամռանը, ինչը ստիպեց Tata-ին օգնություն խնդրել։ Բրիտանիայի կառավարությունը Մալուլիին վաճառել է նաև Aston Martin-ը և Volvo Cars-ը և կրճատել Ford-ի մասնաբաժինը Mazda-ում։

2008 թվականին, տնտեսական անկման ժամանակ աճող կորուստների ֆոնին, 2008 թվականի դեկտեմբերի 2-ին Ford-ը հայտարարեց Մուլալիի աշխատավարձը տարեկան 1 դոլարի կրճատելու առաջարկի մասին, եթե Ֆորդը ստանա և օգտագործի պետական ​​վարկեր:Ֆորդին կառավարական վարկերի վերաբերյալ լսումների ժամանակ նա և ոլորտի այլ ղեկավարներ քննադատվեցին կորպորատիվ ինքնաթիռներով Վաշինգտոն թռչելու համար։ Հետագա հանդիպման ժամանակ նա Դեթրոյթից Վաշինգտոն մեկնեց Ֆորդի կողմից արտադրված հիբրիդային էլեկտրական մեքենայով՝ միաժամանակ վաճառելով ընկերության կորպորատիվ ինքնաթիռները, բացառությամբ մեկի։

2008 թվականին Մուլալին վաստակել է $13,565,378 ընդհանուր փոխհատուցում, որը ներառում է $2,000,000 բազային աշխատավարձ, $1,849,241 բաժնետոմսերի պարգևներ և $8,669,747 օպցիոն պարգևներ։ Նրա ընդհանուր փոխհատուցումը 2007 թվականի համեմատ նվազել է 37,4%-ով։

Ford-ում ունեցած ձեռքբերումների շնորհիվ նա ընդգրկվել է 2009 թվականի Time 100 ցուցակում։ Սթիվ Բալմերի կողմից գրված գրառման մեջ ասվում է. «Մալուլին հասկանում է բիզնեսի հաջողության հիմունքները այնպես, ինչպես ցանկացած բիզնես լիդեր, ում ես գիտեմ»։

2011 թվականին Մուլալին ճանաչվել է տարվա մարդ Financial Times ArcelorMittal Boldness in Business Awards-ի կողմից։ Նա նաև ճանաչվել է 2011 թվականի «Տարվա գլխավոր գործադիր տնօրեն» գլխավոր գործադիր ամսագրի կողմից։ 2011 թվականին Մուլալին նաև պարգևատրվել է Էդիսոնի նվաճումների մրցանակով՝ իր ողջ կարիերայի ընթացքում նորարարություններին նվիրվածության համար։

2012 թվականին Մուլալին Կանզասի համալսարանի կողմից շնորհվել է գիտությունների դոկտորի պատվավոր կոչում՝ ճարտարագիտության և տրանսպորտային արդյունաբերության մեջ ունեցած նշանակալի ավանդի համար։

2012 թվականի նոյեմբերի 1-ին Ֆորդը հայտարարեց, որ Մուլալլին կմնա ընկերությունում առնվազն մինչև 2014 թվականը։ 2013 թվականի սեպտեմբերին հաղորդվեց, որ Մուլալին կարող է հեռանալ պաշտոնից ավելի շուտ, քան 2014-ը, քանի որ նա ուսումնասիրում էր այլ դերեր։ Հաղորդվում է, որ խորհուրդը համակրում է այս քայլին։ Նա, ի վերջո, թոշակի անցավ 2014 թվականի հուլիսի 1-ին, և նրան հաջորդեց Մարկ Ֆիլդսը։

### Post-Ford
2014 թվականի հուլիսի 9-ին նա միացել է Google-ի (այժմ՝ Alphabet) տնօրենների խորհրդին։ Մուլալին դարձել է Սիեթլի համալսարանի Ալբերսի բիզնեսի դպրոցի ավագ գիտաշխատող 2016 թվականի ապրիլին։

Մուլլին համարվում էր պետքարտուղարի պաշտոնը Թրամփի վարչակազմում, բայց այդ պաշտոնը բաժին հասավ ExxonMobil-ի գործադիր տնօրեն Ռեքս Թիլերսոնին։

## Կառավարման ոճ
 Mulally-ն չորս նոր համաձայնագրեր է կնքել United Auto Workers-ի հետ, որոնք իջեցրել են աշխատուժի ծախսերը $76/ժամից մինչև $55/ժամ։

Նա ապրում էր Միչիգան նահանգի Դիրբորն քաղաքում գտնվող Ֆորդի համաշխարհային կենտրոնակայանում գտնվող գրասենյակից երեք մղոն հեռավորության վրա։ Նա հանդիպում ունեցավ Ford-ի ղեկավարների հետ, որը կոչվում էր «Բիզնես պլանի վերանայում» (BPR) ամեն հինգշաբթի առավոտյան ժամը 7-ին Ֆորդի գլխավոր գրասենյակի «Thunderbird Room»-ում։ 2007թ. փետրվարին տեղեկատվական տեխնոլոգիաների 100 աշխատակիցների «քաղաքային հանդիպման» ժամանակ Մուլալին ասաց. «Մենք 40 տարի է, ինչ դուրս ենք եկել բիզնեսից», և կրկնել է իր ուղերձը աշխատակիցների այլ խմբերին։

## Ինքնակառավարում
McKinsey & Company-ն հարցրեց Mulally-ին, թե ինչպես է նա պահպանել իր մտավոր և ֆիզիկական կայունությունը, ինչին նա պատասխանեց. «Բոլորը միշտ խոսում են այն մասին, թե ինչպես պետք է կառավարել ձեր ժամանակը։ Դուք նույնպես պետք է կառավարեք ձեր էներգիան։ Նախ պետք է հարցնեք. ինձ էներգիա՞։ Կարող են լինել բազմաթիվ աղբյուրներ՝ ձեր ընտանիքը, վարժությունները, ձեր հոգևոր բարեկեցությունը... Մեր տանը մենք ամեն շաբաթ ընտանեկան հանդիպում էինք ունենում՝ ընտանեկան BPR «Բիզնես պլանի վերանայում», որտեղ մենք վերանայում էինք այն, ինչ մեզ անհրաժեշտ էր անել և այն աջակցությունը, որն անհրաժեշտ էր մեզ շաբաթը հաղթահարելու համար։ Դա գործընթացի մեկ այլ քայլ է և իսկապես կարևոր»։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Biography: Alan Mulally at Ford Motor Company
* 
* Profile at *[[Bloomberg Businessweek]]*
* Alan Mulally's federal campaign contributions from Newsmeat (2006 archive copy)
* 

 
Կատեգորիա:Ամերիկացի ավիակոնստրուկտորներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի գործարարներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի ճարտարագետներ
Կատեգորիա:Բիզնեսի կառավարիչներ