open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Ալեքսանդր Թումասյան (մարզիչ)

**Ալեքսանդր Սերգեյի Թումասյան** (), հայկական ծագմամբ խորհրդային և ռուսական ֆուտբոլային մարզիչ։

## Կենսագրություն
Գերազանցությամբ ավարտել է Լենինի շքանշանակիր ֆիզիկական կուլտուրայի պետական կենտրոնական ինստիտուտը։ 1976-1990 թվականներին աշխատել է Ռոստովի № 10 մարզական ինտերնատում (հետագայում՝ Օլիմպիական ռեզերվի ուսումնարան)։  Ինտերնատում աշխատելու ընթացքում արժանացել է «ԽՍՀՄ լավագույն մարզիչ երիտասարդների հետ աշխատանքում» (1981/82), «Ռուսաստանի լավագույն մարզիչ երիտասարդների հետ աշխատանքում» (1985/86), «Ռուսաստանի վաստակավոր մարզիչ» (1986) կոչումներին։

1991 թվականի հունվարից մայիս եղել է Ռոստովի ԲՄԱ ակումբի մարզիչ, երբ գլխավոր մարզիչը Վիկտոր Բոնդարենկոն էր։ Հաջորդ մեկուկես տարվա ընթացքում նա եղել է ակումբի գլխավոր մարզիչ։ 1993 թվականի առաջին կեսին եղել է Տագանրոգի «Տորպեդոյի» գլխավոր մարզիչ։ 1993/94 մրցաշրջանում մարզել է Կատարի «Ալ Ռայան» ակումբը։ 1996-2004 թվականներին կրկին գլխավորել է ԲՄԱ-ն։ Այնուհետեւ աշխատել է Ստավրոպոլի «Դինամո» (2006), Լապեենրանտի «Ռակուունատ» (Ֆինլանդիա, 2006-2007), Սոչիի «Ժեմչուժինա-ՌՈՒԴՆ» (2012), «Սոչի» (2015) ակումբները, եղել Աբխազիայի հավաքականի մարզիչ (2014)։

Որդիները՝ Դենիսը (ծնվել է 1985 թվականին), Սերգեյը (ծնվել է 1990 թվականին) և Ալեքսանդրը (ծնվել է 1992 թվականին), դարձել են ֆուտբոլիստներ։ Ունի նաև կրտսեր որդի (ծնվել է 2008/2009 թվականին)։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* 

Կատեգորիա:Հայ ֆուտբոլային մարզիչներ
Կատեգորիա:Ռուս ֆուտբոլային մարզիչներ
Դեյվիդ Պարկ

**Դեյվիդ Պարկ** (), ամերիկացի նկարիչ և պիոներ։

## Կենսագրություն
Դեյվիդ Պարկը ծնվել է Բոստոնում, Մերի Թիների և Չարլզ Էդվարդ Պարկի ընտանիքում։ Նրա վաղ տարիքում ձևավորված տաղանդը նկատել է քանդակագործ Էվելին Բաչելդրը։ 1928 թվականին Դեյվիդը տեղափոխվում է Լոս Անջելես,որտեղ սովորում է Օտիսի արվեստի ինստիտուտում։ Մեկ տարի անց տեղափոխվում է Բերկլի, որտեղ էլ 1930 թվականին ամուսնանում է Լիդյա Նևիլի հետ, ումից ունենում է երկու աղջիկ։ Իր առաջին ցուցահանդեսը եղել է 1933 թվականին Օկլենդի արվեստի ինստիտուտում։ 1943 թվականին սկսել է դասավանդել Կալիֆորնիայի գեղարվեստի դպրոցում, որն այժմ հայտնի է Սան Ֆրանցիսկոյի արվեստի ինստիտուտ անունով։ Պարկը նկարում էր պատկերավոր նկարներ 1950 թվականից մինչև 1959 թվականը, երբ հիվանդացավ քաղցկեղով։ Նա նկարում էր այն, ինչ տեսնում էր՝ փողոցում խաղացող երեխաներ, երաժիշտներ, իր ընկերներին, մարդկանց տներ։ Կյանքի վերջին տարիներին նա շարունակեց նկարել ջրաներկերով, որնոնք ինքն էր պատրաստում։ Սակայն 1960 թվականին 49 տարեկան հասակում Դեյվիդ Պարկը մահանում է քաղցկեղից։

## Ծանոթագրություններ

## Աղբյուրներ
* http://www.answers.com/topic/david-park
* http://www.huffingtonpost.com/john-seed/david-park-a-painters-life_b_1299560.html

Կատեգորիա:Ամերիկացի նկարիչներ
Կատեգորիա:Քաղցկեղից մահացածներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի ժամանակակից արվեստագետներ
Քիոս

**Քիոս** ( ), Հունաստանի՝ մեծությամբ հինգերորդ կղզին։ Գտնվում է Էգեյան ծովում, անատոլիական (փոքրասիական) ափից 7 կիլոմետր հեռավորության վրա։ Թուրքիայից բաժանված է Քիոսի նեղուցով։ Հայտնի է մաստիկա կոչվող բուսական խեժի արտահանմամբ ( այդ նկատի առնելով՝ անվանում են նաև «Մաստիկայի կղզի»)։ Զբոսաշրջիկների ուշադրությունը գրավում են նաև կղզու միջնադարյան գյուղերը, 11-րդ դարի *Նեա Մոնի վանք*ը, որ ընդգրկված է ՅՈՒՆԵՍԿՕ-ի Համաշխարհային ժառանգության հուշարձանների ցանկում։

Վարչականորեն՝ կղզին ձևավորում է մի առանձին համայնք Քիոսի տարածաշրջանային միավորի կազմում, որը մտնում է Հյուսիս-Էգեյան տարածաշրջանի մեջ։ Վարչական կենտրոնը և կղզու գլխավոր քաղաքը նույն՝ Քիոս անվանումը կրող քաղաքն է։ Տեղացիներն իրենց քաղաքն անվանում են **Քորա** ("Χώρα" բառացիորեն նշանակում է «երկիր», բայց սովորաբար այդպես է անվանվում հունական կղզու ամենաբարձրադիր բնակավայրը կամ մայրաքաղաքը)։

Կղզին համաշխարհային պատմության մեջ հիշատակվում է հույների ազատագրական պատերազմի ժամանակ՝ 1822 թվականին թուրքական զորքերի կողմից այստեղ կազմակերպված Քիոսյան ահավոր կոտորածով, որին զոհ են գնացել տասնյակ հազարավոր խաղաղ բնակիչներ։

## Տես նաև
Քիոսյան կոտորած

## Գրականություն
*Fanny Aneroussi, Leonidas Mylonadis: *The Kampos of Chios in its Heyday: Houses and Surroundings*. Translated from the Greek by Antonis Scotiniotis. (Aipos Series, no 12). Akritas Publications, Nea Smyrni 1992, .
*Charalambos Th. Bouras: *Chios*. (Guides to Greece, no 4). National Bank of Greece, Athens 1974.
*Charalambos Th. Bouras: *Greek Traditional Architecture: Chios*. Melissa, Athens 1984.
*Athena Zacharou-Loutrari, Vaso Penna, Tasoula Mandala: *Chios: History and Art.* Translated from the Greek by Athena Dallas-Damis ... (The Monuments of Chios). The Chios Prefecture, Chios 1989. .
*Hubert Pernot: *En Pays Turc: L’île de Chios*. (Dijon, Imprimerie Darantière, Rue Chabot-Charny, 65). Avec 17 mélodies populaires et 118 simili-gravures. J. Maisonneuve, Libraire-Éditeur, Paris 1903. (online)
*Arnold C. Smith: *The Architecture of Chios: Subsidiary Buildings, Implements and Crafts*. Edited by Philip Pandely Argenti. Tison, London 1962.
*Michales G. Tsankares, Alkes X. Xanthakes: *Chios: hekato chronia photographies, 1850–1950.* (*Chios: One Hundred Years of Photographs, 1850–1950*). Synolo, Athens 1996, .
*Eleftherios Yalouris: *The Archeology and Early History of Chios. (From the Neolithic Period to the End of the Sixth Century B.C.)*. University of Oxford, Merton College, dissertation, 1976.

## Պատկերասրահ

File:Ξυστά σε οίκημα - Πυργί, Χίος 2.jpg|Կղզու բնակավայրերից մեկի տները
File:Οίκημα - Κάμπος Χίου 2.jpg|Կամպոսը
File:Chios Genoese Castle Walls 2.jpg|Ջենովական ամրոցի պարիսպը
File:Περιδιαβάζοντας στον Ανάβατο.jpg|Լքված Անավատոս գյուղը


## Կլիմա

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ

* Official Chios website—operated by Chios Prefecture (including tourist guide)
* 
* History of Chios /
* Chios in ancient sources @ attalus.org
* 

Կատեգորիա:Աթենական ծովային միության անդամներ
Կատեգորիա:Հունաստանի կղզիներ
Աբլաշաբ Սյունեցի

**Աբլաշաբ Սյունեցի** (10-րդ դար), Սյունիքի Խոտանան գյուղի տեր։ 943 թվականին Աբլաշաբի որդիներից Հաբանդի իշխան ու Շնհերի տեր Փիլիպպե Դ Սյունին գնել է Աղվերծ գյուղը և նվիրել Տաթևի վանքին։

## Ծանոթագրություններ

## Աղբյուրներ
* «Հայոց անձնանունների բառարան», Հրաչյա Աճառյան, Երևան, 1942, Հատոր 1, Ցուցակ 1, Էջ 19-20․
* «Ստեփաննոսի Սիւնեաց եպիսկոպոսի Պատմութիւն տանն Սիսական», Մկրտիչ Էմին, Մոսկվա, 1861, Գլուխ ծ, Էջ 196.

Կատեգորիա:Վերին Խոտանան
Պլա դ՛Արգինես աստղադիտարան

**Պլա դ՛Արգինես աստղադիտարան** (, աստղադիտարանի կոդը` — «941»), աստղադիտարան Իսպանիայում Վալենսիա քաղաքից 20 կմ հյուսիս, Ալքիմիա դե Ալֆարա քաղաքի մոտ։ Աստղադիտարանը հիմնվել է 2000 թվականին։ Ղեկավարն է Ռաֆաել Ֆերադոն։

## Աստղադիտարանի գործիքներ
* 0.40-մ f/10 Ռիչի-Կրետյեն տեսակի աստղադիտակ
* 0.26-մ f/10 Շմիդտ-Կասսգրեյն տեսակի աստղադիտակ

## Հիմնական նվաճումները
* Հայտնաբերվել են 532 աստերոիդ
* Ռաֆաել Ֆերադոն հայտնաբերել է 82 աստերոիդ 2001-ից 2010 թվականները
* Արտագալակտիկական նոր և գերնոր աստղերի փայլատակումների հայտնաբերում
* 2002 EA և 2007 TK8 մերձերկրյա աստերոիդների հայտնաբերում
* 28150 աստղաչափական դիտարկումներ հրապարակված 2000-ից 2011 թվականները

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
**Փոքր մոլորակների կենտրոնի կայքում աստղադիտարանի կատարած դիտարկումները**
* Աստերոիդների աստղաչափական դիտարկումները
* Աստերոիդների աստղաչափական դիտարկումները

Կատեգորիա:Աստղադիտարաններ Իսպանիայում
Աբլաշաբ

**Աբլաշաբ**, անհայտ ծագումով հայկական արական անձնանուն։ Թվում է թե կազմված է Աբլ-Աբասի ոճով, սակայն առանձին Աշաբ անուն չկա։

## Հայտնի անվանակիրներ
* Աբլաշաբ Սյունեցի (943)․

## Ծանոթագրություններ

## Աղբյուրներ
* «Հայոց անձնանունների բառարան», Հրաչյա Աճառյան, Երևան, 1942, Հատոր 1, Ցուցակ 1, Էջ 19․
* «Ստեփաննոսի Սիւնեաց եպիսկոպոսի Պատմութիւն տանն Սիսական», Մկրտիչ Էմին, Մոսկվա, 1861, Գլուխ ծ, Էջ 196.

Կատեգորիա:Հայկական արական անձնանուններ
Եժի Անջեևսկի

**Եժի Անջեևսկի** (, ), լեհ արձակագիր, սցենարիստ։ Նրա ստեղծագործությունների հիմնական թեման կյանքի իրական հոգևոր արժեքների որոնումն է։ Նրա մի քանի վեպեր և վիպակներ էկրանավորվել են։

## Կենսագրություն
Առաջին խոշոր ստեղծագործությունը «Սրտի համերաշխություն» (1938) վիպակն է, որը գրել է կաթոլիկականության բարոյականության ազդեցությամբ։ 1945 թվականին Չեսլավ Միլոշի հետ աշխատել է Վլադիսլավ Շպիլմանի մասին սցենարի վրա, որը գրաքննության կողմից ձևափոխվում է, և Միլոշն իր անունը որպես սցենարիստ հանում է։ Գրողների ճանապարհները բաժանվում են, հետագայում Միլոշը Անջեևսկուն իր «Ստրկացված բանականություն» (1953) տրակտատում ներկայացնում է Ալֆա-բարոյախոսի նկարագրով։ 1950-ական թվականներին Լեհաստանի միացյալ աշխատավորների կուսակցության շարքերը։ Զբաղեցնում է ղեկավար պաշտոններ Լեհաստանի գրողների միությունում։

«Մոխիր և ալմաստ» (1948) վեպում նկարագրում է Լեհաստանում խորհրդային իշխանության առաջին տարիների դասային պայքարի էթիկայի խնդիրները։ «Խավարը ծածկում է երկիրը» (1957), որը գրվել է Ստալին մահից անմիջապես հետո, և «Դրախտի դարպասներ» (1960) պատմական ստեղծագործություններում հումանիստական ոգով բարձրացնում է մարդկային գոյության խնդիրներ։ «Idzie skacząc po górach» (1963) վեպը ժամանակի բուրժուական արվեստի պարոդիան է։

1955-1961 թվականներին եղել է «Syrena» կինոստուդիայի գրական ղեկավարը։ 1960-ական թվականներին ընդդիմադիր էր պաշտոնական քաղաքականությանն ու գաղափարաբանությանը։ Կյանքի վերջին տարիներին աշխատակցել է Աշխատավորների պաշտպանության կոմիտեին, ակտիվ կողմնակից է եղել «Solidarność» շարժմանը։

## Եժի Անջեևսկին հայերեն
* Մոխիր և ալմաստ (վեպ), Ե., Սովետական գրող, 1988, 342 էջ։ Թարգմ.՝ Վարդգես Բաբայան։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Լեհ արձակագիրներ
Կատեգորիա:Լեհ սցենարիստներ
Կատեգորիա:Վարշավայի համալսարանի շրջանավարտներ
Կատեգորիա:Լեհ դրամատուրգներ
Կատեգորիա:Լեհ լրագրողներ
Կատեգորիա:Լեհաստանի քաղաքական գործիչներ
Կատեգորիա:Լեհ գրողներ
Կատեգորիա:20-րդ դարի պատմվածքագիրներ
Դեզերտ Բիվեր աստղադիտարան

**Դեզերտ Բիվեր աստղադիտարան** (, աստղադիտարանի կոդը` — «919»), աստղադիտարան ԱՄՆ-ի Արիզոնա նահանգի Էլոյ քաղաքում, հիմնադրվել է 2000 թվականին։ Աստղադիտարանը ղեկավարում է Ուիլյամ Յոնը։

## Աստղադիտարանի գործիքներ
* 0.45-մ ռեֆլեկտոր։

## Հիմնական նվաճումները
* Հայտնաբերվել են 237 աստերոիդ 2000-ց 2001 թվականները։
* 7670 աստղաչափական դիտարկումներ հրապարակված 2000-ից 2001 թվականները։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
**Փոքր մոլորակների կենտրոնի կայքում աստղադիտարանի կատարած դիտարկումները**
* Աստերոիդների աստղաչափական դիտարկումները
* Աստերոիդների աստղաչափական դիտարկումները

**NASA ADS տվյալների բազայում աստղադիտարանի ներդրումը**
* Որոնում «Desert Beaver» բառերով

**1870 թվականից հետո աստերոիդների և մոլորակների արբանյակների դիտարկումները**
* Դիտարկումների արխիվ ՓՄԿ-ի կայքում

Կատեգորիա:Աստղադիտարաններ ԱՄՆ-ում
Աստերուսիա

**Աստերուսիա ** () կամ **Կոֆինաս** (), ոչ բարձր սարերի շղթա հունական Կրետե կղզու հարավային մասում, Հերակլիոն անվանումը կրող վարչական միավորի տարածքում, Լիբիական ծովի ափին։ Ամենաբարձր գագաթը՝ Կոֆինասը, ունի 1231 մետր բարձրություն։ Սարերը, ունենալով բնապահպանական և հնագիտական կարևորություն, ներառվել են «*Nature-2000*» ցանկում։ Այնտեղ հանդիպում են գառնանգղ /*Gypaetus barbatus*/, ճերմակագլուխ գիշանգղ /*Gyps fulvus*/, քարարծիվ /*Aquila chrysaetos*/, բազեանման արծիվ /*Aquila fasciata*/, սապսան /*Falco peregrinus*/, ամռանը՝ նաև *Falco eleonorae*:

Սարերում իրականացված հնագիտական պեղումների արդյունքում հայտնաբերվել են հին  կրետեական մշակույթների բազմաթիվ վկայություններ։ Ավելին. մինոյան մշակույթի ամենանշանակալից հուշարձաններից մեկն է հայտնաբերվել լեռնաշղթայի հյուսիսային հատվածում՝ Ֆաիստոսի մերձակայքում։ Ակնհայտորեն՝ Ֆաիստոսի պալատը կառուցվել է ընդարձակ Մեսարա դաշտավայրն ու շրջակա սարերը տեսադաշտում ունենալու նպատակադրումով։ Ինչպես տեղեկացնում է Բրիտանիկա հանրագիտարանը, լեռնաշղթան անվանվել է նաև Կոֆինոս՝ նրա ամենաբարձր գագաթի անունով։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
*Έθνος, Στα φαράγγια των Αστερουσίων
*Climbing in Crete, Αστερούσια 
300px|մինի|ձախից| Լեռնաշղթայի ամենաբարձր՝ Կոֆինաս սարը

Կատեգորիա:Լեռնաշղթաներ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Հունաստանի լեռնաշղթաներ
Թադեուշ Կոնվիցկի

**Թադեուշ Կոնվիցկի** (, ), լեհ արձակագիր, լրագրող, կինոռեժիսոր, սցենարիստ։

## Կենսագրություն
1938 թվականից Վիլնյուսում սովորել է միջնակաևգ դպրոցում, սակայն հասունության վկայականը ստացել է 1944 թվականի գաղտնի պայմաններում հերմանական օկուպացիայի ժամանակ։ 1944 թվականին եղել է լեհական դիմադրության շարժման անդամ։ Տեղափոխվել է Գլիվիցե, այնուհետև սկսել է լեհագիտություն սովորել Կրակովի Յագելոնյան համալսարանում։

1946 թվականից որպես սրբագրիչ և տեխնիկական խմբագիր աշխատել է «Վերածնունդ» («Odrodzenie») ամսագրում, միաժամանակ սկսում է հոդվածներ գրել այդ ամսագրի համար։ 1947 թվականին խմբագրության հետ մեկնել է Վարշավա։ 1949 թվականին ամուսնանում է նկարչուհի Դաունտի հետ (1930-1999), որը նկարիչ Յան Լենիցայի քույրն էր։

1950-ական թվականներից սկսած՝ սկսում է գրել է վեպեր, որոնք հարում էին սոցռեալիզմին։ 1952 թվականին անդամակցում է Լեհաստանի միացյալ աշխատավորների կուսակցությանը։ Ուրախությամբ է ընդունում Խրուշչովյան ձնհալը և ստեղծագործական ազատությանը։

Կինոմատոգրաֆիայի ոլորտի աշխատակիցների շրջանում ունենալով մոտ կապեր՝ նա սկսում է սցենարներ գրել կինոյի համար։ Նույնիսկ սկսում է նկարահանել սեփական ֆիլմերը։ Նրա «Ամռան վերջին օրը» ֆիլմը նկարահանվել է նվազագույն միջոցներով։ Ֆիլմում նկարահանվել է ընդամենը երկու դերասան։

Նա հիասթափվում է ստեղծագործական ազատության մասին հույսերից, լքում է Լեհաստանի միացյալ աշխատավորների կուսակցությունը՝ բողոքելով կուսակցությունից Լեշեկ Կոլոկովսկիի հեռացման դեմ։

1976 թվականից իր ստեղծագործություններն սկսել է հրատարակել ընդհատակում կամ արտասահմանում։

## Թադեուշ Կոնվիցկին հայերեն
* Ժամանակակից երազահան (վեպ), Ե., Սովետական գրող, 1977, 414 էջ։ Թարգմ. ռուսերենից՝ Մ. Հ. Մկրտչյան։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Լեհ արձակագիրներ
Կատեգորիա:Լեհ ռեժիսորներ
Կատեգորիա:Կրակովի համալսարանի շրջանավարտներ
Կատեգորիա:Լեհ սցենարիստներ
Կատեգորիա:Լեհ լրագրողներ
Կատեգորիա:Լեհ կինոռեժիսորներ
Կատեգորիա:Լեհ ֆանտաստ գրողներ
Կատեգորիա:Լեհ հրապարակախոսներ
Միրտոս

**Միրտոս** ( ), լողափ Հոնիական ծովում գտնվող հունական Կեֆալոնիա կղզու հյուսիսարևմտյան մասում, Ագիա Դինատի (1131 մ) և Կալոն Օրոս (901 մ) սարերի ստորոտում։

Հունաստանի զբոսաշրջության նախարարության կողմից պարբերաբար կազմվող և հրապարակվող՝ երկրի լավագույն լողափերի վարկանիշային աղյուսակում Միրտոսն արդեն տասներկու անգամ գրավել է առաջին տեղը։ Միջազգային աղյուսակներում (չարթերում) նույնպես Միրտոսը ներկայացվում է որպես զմրուխտերանգ, զուլալ ջրով, չքնաղ բնությամբ, տրանսպորտային մատչելիությամբ  ու հարմարավետությամբ աչքի ընկնող լողափ, որ լավագույններից մեկն է։ Որոշ աղբյուրներում այն նկարագրվում է որպես «Հունաստանի ամենադրամատիկ լողափը, որ ունի մեկուկես մղոն ձգվածություն և շլացուցիչ ճերմակություն»։ Ծածկված է մարմարի կերպափոխված կրաքարի մանրաբեկորներով։

Լողափ կարելի է հասնել մերձակա Դիվարատա կամ նավահանգստային Ագիա Էֆիմիա բնակավայրից ձգվող  երկու կիլոմետրանոց ոլորապտույտ ճանապարհով, որով զբոսաշրջային եռուն տարեշրջանի ողջ ընթացքում երթուղային ավտոբուսներ են կանոնավոր երթևեկում՝ նախօրոք կազմված ու հրապարակված չվացուցակի համաձայն։ Լողափին գործում են բար-սրճարան (մերձակայքում՝ նաև պանդոկներ), հովանոցների ու անհրաժեշտ այլ պարագաների վարձույթի կետեր, ավտոկայանատեղի։

Միրտոս լողափին են նկարահանվել «Նավապետ Կորելլիի մանդոլինները» կինոնկարի որոշ տեսարաններ՝ Նիկոլաս Քեյջի և Պենելոպա Կրուսի մասնակցությամբ։

## Պատկերասրահ


Tmp 13040-IMG 20150628 114447-182720735.jpg|Լողափի ընդհանուր տեսքը
File:Kephalonia 089.JPG|Լողափը՝ պանդոկով
File:PebblesMyrtos.JPG|Մարմարի մանրաբեկորները


## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Δείτε την παραλία Μύρτος με εικονική περιήγηση 360°, από το 360sites.gr 
* kefaloniavisit.com: The famous beach of Myrtos 
* Myrtos Beach video

Կատեգորիա:Հունաստանի լոլղափեր
Միայնակներին տրվում է հանրակացարան

**«Միայնակներին տրվում է հանրակացարան»** (), խորհրդային գեղարվեստական ֆիլմ, որ նկարահանվել է 1983 թվականին ռեժիսոր Սամսոն Սամսոնովի կողմից Արկադի Ինինի սցենարով։

## Սյուժե
Վերա Գոլուբևան տեքստիլ ֆաբրիկայի աշխատող է, ապրում է հանրակացարանում։ Ազատ ժամանակ նա կարգավորում է իր ընկերուհիների կյանքը։ Սակայն դա անշահախնդիր ու ոչ պաշտոնական զբաղմունք է. աշխատում է մամուլի հետ, ուղարկում ամուսնական հայտարարություններ ամբողջ Խորհրդային Միությունով մեկ և ջանադրությամբ ընտրում փեսացուներին։ Վերան ինքը միայնակ է և մասնակցելով այլոց հարսանիքներին՝ մոռացել է մտածել սեփական ընտանեկան երջանկության մասին։

Հանրակացարանի՝ միայն կանանցից կազմված կոլեկտիվում հայտնվում է նոր պարետ՝ Վիկտոր Պետրովիչը, որ նախկին նավաստի է, ում լքել է կինը։ Սկզբում նա փորձում է պայքարել հաստատված կարգի դեմ և փակել Վերայի ամուսնական գործակալությունը։ Սակայն շուտով Վիկտոր Պետրովիչն սկսում է հասկանալ, որ Վերան հենց այն կինն է, որին նա փնտրել է ամբողջ կյանքում։

## Դերերում
* Նատալյա Գունդարևա – *Վերա Նիկոլաևնա Գոլուբևա*
* Ալեքսանդր Միխայլով – *Վիկտոր Պետրովիչ Ֆրոլով, պարետ*
* Թամարա Սյոմինա – *Լարիսա Եվգենևնա, դաստիարակ*
* Ելենա Դրապենկո – *Նինա*
* Մհեր Մկրտչյան – *Վարդան, Նինայի ամուսինը*
* Վիկտոր Պավլով – *Իլյա Բելենկի («Բոցման»), Վիկտորի ընկերը*
* Տատյանա Բոժոկ – *Մաշա*
* Տատյանա Ագաֆոնովա – *Լիզա Լապտևա*
* Ելենա Մայորովա – *Իրա Սանկո*
* Վերա Տրոֆիմովա – *Միլոչկա*
* Ելենա Սկորոխոդովա – *Գալինա*
* Լյուդմիլա Կոնիգինա – *Լյուսյա*
* Ելենա Անտոնովա – *Վալյա*
* Մարիա Սկվորցովա – *մորաքույր Զինա, պահակ*
* Լյուդմիլա Շևել – *Ժենյա*
* Վլադիմիր Սիմոնով – *Միտյա, Լյուսկայի փեսացուն*
* Աննա Ֆրոլովցևա – *Ալլա Պետրովնա, հանձնաժողովի անդամ*

## Փառատոններ և մրցանակներ
* 1984 – Համամիութենական 17-րդ փառատոն (Կիև), գեղարվեստական ֆիլմերի ծրագրում ֆիլմն արժանացել է մրցանակի լավագույն կատակերգության համար,
* 1984 – «Советский экран» ամսագրի հարցումներով Նատալյա Գունդարևան ընտրվել է լավագույն դերասանուհի,
* 1985 – Շանրուսի կինոփառատոնի մրցանակ։

## Փաստեր
* 1984 թվականին ֆիլմն զբաղեցրել է 12-րդ տեղը կինովարձույթում. այն դիտել է 23,2 մլն հանդիսատես։
* Ֆիլմում չի ընդգրկվել «Поздняя встреча» երգը, որ այդ ֆիլմի համար կատարել են Ալեքսանդր Միխայլովն ու Նատալյա Գունդարևան («Черты лица твои ловлю, от тайной радости робею…»)
* Ֆիլմի մի մասը նկարահանվել է ԳԱԱ Ն. Սեմյոնովի անվան քիմիական ֆիզիկայի ինստիտուտի և ԳԱԱ Ն. Էմանուելի անվան կենսաքիմիական ֆիզիկայի ինստիտուտի նոր մասնաշենքի շինարարական հրապարակում, ինչպես նաև Մոսկվայի № 35 դպրոցում և նրա շրջակայքում։

## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն
* Рецензия: Татьяна Хлоплянкина. Если бы... // Литературная газета 14 ноября 1984.

## Արտաքին հղումներ
* 
* 

Կատեգորիա:1980-ականների ռուսերեն ֆիլմեր
Կատեգորիա:1983 ֆիլմեր
Կատեգորիա:«Մոսֆիլմ» ստուդիայի ֆիլմեր
Կատեգորիա:Խորհրդային մելոդրամա ֆիլմեր
Կատեգորիա:Խորհրդային ֆիլմեր
Կատեգորիա:Ռուսական ֆիլմեր
Կատեգորիա:Ֆիլմեր, որոնց գործողությունները տեղի են ունենում Մոսկվայում
Կատեգորիա:1980-ականների խորհրդային ֆիլմեր
Կատեգորիա:1984 ֆիլմեր
Իզոնիազիդ/ռիֆամպիցին

**Իզոնիազիդ/ռիֆամպիցին**, հայտնի է նաև որպես **Իզոնիազիդ/ռիֆամպին**, դեղամիջոց, որն օգտագործվում է տուբերկուլոզի բուժման համար։ Այն իզոնիազիդի և ռիֆամպիցինի (ռիֆամպին) ֆիքսված դեղաչափերի համակցություն է։ Այն օգտագործվում է այլ հակատուբերկուլոզային դեղամիջոցների հետ միասին։ Այն կիրառվում է պերօրալ։

Կողմնակի ազդեցությունները ներառում են դեղերի առանձին կողմնակի ազդեցությունները։ Հաճախակի կողմնակի ազդեցությունները ներառում են կենտրոնացման դժվարությունը, ախորժակի վատացումը, սրտխառնոցը, համրությունը, հոգնածության զգացումը։ Ավելի ծանր ազդեցություններից են լյարդի խանգարումները։ Խորհուրդ չի տրվում օգտագործել երեխաների բուժման համար։ Հղիության դեպքում կիրառելու անվտանգությունը պարզ չէ։

Այն ԱՀԿ դեղամիջոցների ցանկում է, որպես առողջապահական համակարգում անհրաժեշտ ամենաանվտանգ և արդյունավետ դեղամիջոցներից մեկը։ Զարգացող երկրներում արժեքը 5.10$ է մեկ ամսվա օգտագործման համար։ Անգլիայում ամսական արժեքն է 28.11 ֆունտ ստեռլինգ։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Հակատուբերկուլոզային դեղամիջոցներ
Կատեգորիա:Տուբերկուլյոզ
Սպիտակ դաշնամուր

«**Սպիտակ դաշնամուր**» (), 1968 թվականի երաժշտական կատակերգություն, որ ստեղծվել է «Տաջիկֆիլմ» ստուդիայում։

## Սյուժե
Երաժշտագետ Ալլա Սերգեևնա Արսենևան տարված է տարբեր դարաշրջանների երաժշտական հին իրեր գտնելու գաղափարով։ Նրա ջանքերով արդեն գտնվել են Պետրոս I-ի բալալայկան և Չինգիզ խանի թմբուկը։ Նրա որոնումների նոր օբյեկտը դառնում է առանձնահատուկ Սպիտակ դաշնամուրը, որը ժամանակին պատկանել է էմիր Բուխարային։ Հեղափոխությունից և քաղաքացիական պատերազմից հետո այդ յուրահատուկ երաժշտական գործիքի հետքերն անհետացել են Դուշանբեի շրջանում, բայց թանգարանի տնօրեն Արիստարխ Պլատոնովիչը չի համաձայնում ֆինանսավորել Ալլա Սերգեևնայի ուղևորությունը, և նա ստիպված է լինում արձակուրդ վերցնել իր հաշվին։

Այդ ժամանակերաժշտական գործիքը գտնվում էր Տիխայա Ռոզիյախոնի տնակում։ Այն նա ժառանգություն էր ստացել մորից, իսկ վերջինս էլ այն ստացել էր երբեմն իրենց տանն ապրած մի մարդուց։ Ըստ ընտանեկան ավանդույթի՝ այդ գործիքը պետք է վաճառել իսկական երաժշտի, բայց նրանք չեն գալիս Տիխայա Ռոզիյախոնի հեռավոր աուլ, և նա որոշում է վաճառել գործիքը, որպեսզի իրականացնի իր վաղեմի երազանքը և գնի սպիտակ այծ։

Այդ ժամանակ Դուշանբե է ժամանում երաժշտագետ Ալլա Արսենևան և ծանոթանում հայտնի կոմպոզիտոր Յու. Ախմեդովի, նրա երիտասարդ գործընկեր Շոդիի, հմայիչ երգչուհի Լոլայի հետ։ Մի շարք արկածներից հետո դաշնամուրը գտնվում է և բարեհաջող կերպով տեղափոխվում երաժշտական գործիքների թանգարան։

## Դերերում

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* «Белый рояль» на YouTube

Կատեգորիա:1960-ականների ռուսերեն ֆիլմեր
Կատեգորիա:1968 ֆիլմեր
Կատեգորիա:«Տաջիկֆիլմ» ստուդիայի ֆիլմեր
Կատեգորիա:Խորհրդային կինոկատակերգություններ
Յացեկ Մալչևսկի

**Յացեկ Մալչևսկի** (, ), լեհ նկարիչ, մոդեռնիզմի ու սիմվոլիզմի գեղանկարչության ներկայացուցիչ։

## Կենսագրություն
Յացեկ Մալչևսկին ծնվել է աղքատ ընտանիքում, ստացել տնային կրթություն։ 1867 թվականին մեկնել է հորեղբոր կալվածք, որտեղ ապրել է մի քանի տարի։ 1871 թվականին տեղափոխվել է Կրակով, որտեղ սովորել է գիմնազիայում և հաճախել տեղի Գեղարվեստի դպրոց (հետագայում` Կրակովի գեղարվեստի ակադեմիա)։ Մալչևսկուն դասավանդել է նկարիչ Յան Մատեյկոն, ով համոզել է տաղանդավոր պատանուն հաճախել գեղանկարչության կուրսերի, որի շարունակությունը դարձել է ուսումնառությունը Փարիզի Գեղարվեստի դպրոցում։ Հայրենիք վերադառնալուց հետո Յացեկ Մալչևսկին դարձել է Կրակովի գեղարվեստի ակադեմիայի պրոֆեսոր, դասավանդել այնտեղ (1896-1900, 1912-1921)։ Նկարիչը շատ է ճանապարհորդել։ Նա եղել է Գերմանիայում, Ավստրիայում, Իտալիայում, Ֆրանսիայում, Հունաստանում, Թուրքիայում։ 1897 թվականին մտել է նկարիչների Կրակովյան միության մեջ։

Մահացել է 1929 թվականի հոկտեմբերի 8-ին, թաղվել է Սուրբ Ստանիսլավի եկեղեցու գերեզմանոցում։

## Ստեղծագործություն
Մալչևսկու ստեղծագործականկյանքի սկզբնական շրջանում գերիշխել են բնանկարները, դիմանկարները, պատմական թեմաներով նկարները ռոմանտիզմի ոճով` հիմնականում մուգ գույներով կատարված։ Նա եղել է լեհ նկարիչ Արթուր Գրոտգերի արվեստի ազդեցության տակ։ 1890 թվականին հետաքրքրվել է սիմվոլիզմով, նրա ներկապնակի գույները պայծառացել են, դարձել ավելի կենդանի։ Մալչևսկու պատմական աշխատանքները հայրենիքի ողբերգական ճակատագրի մասին են, սակայն նկարիչը դիմել է նաև ինքնակենսագրական ու սիմվոլիկ թեմաների։ Վարպետը ինքնադիմանկարներ է նկարել տարբեր կերպարանքներով (նկարիչ, ասպետ և այլն)։ Լինելով Լեհաստանի մեծ հայրենասեր` նա իր «Լեհական Համլետ» կտավում (1903) այլաբանական ձևով ներկայացրել է օտարերկրացիների կողմից հայրենիքի ազատագրման գաղափարը։

## Պատկերասրահ

Պատկեր:Bledne kolo.jpg|*Սատանայական շրջան*
Պատկեր:Malczewski_Jacek_Asnyk_z_muza.jpg|*Ադամ Ասնիկի դիմանկարը մուսայի հետ*
Պատկեր:Malczewski-Meduza.jpg|*Մեդուզա*
Պատկեր:Lwowska Galeria Sztuki - Jacek Malczewski - Christ in Emmaus.jpg|*Քրիստոսը Էմաուսում*
Պատկեր:Malczewski-Portret Ludwika Żeleńskiego.jpg|*Լյուդվիգ Զելենսկու դիմանկարը*
Պատկեր:MalczewskiJacek.1897.PortretStanislawaWitkiewicza.jpg|*Ստանիսլավ Վիտկևիչի դիմանկարը*
Պատկեր:Malczewski Jacek Polski Hektor.jpg|*Լեհական Հեկտոր*
Պատկեր:Jacek Malczewski, Hamlet Polski - Portret Aleksandra Wielopolskiego.jpg|*Լեհական Համլետ. Ալեքսանդր Վելյոպոլսկու դիմանկարը*
Պատկեր:Zesłanie Studentów - Malczewski.jpg|*Ուսանողների աքսորը*
Պատկեր:Malczewski melancholia.jpg|*Մելանխոլիա*
Պատկեր:Malczewski wigilia na syberii.jpg|*Ճրագայույց Սիբիրում*
Պատկեր:Malczewski-portret Lanckorońskich.jpg|*Լանկորոնսկիների դիմանկար*


## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն
* Беляева Е.В. Символизм в творчестве польского художника Яцека Мальчевского (1854-1929) //Вестник Череповецкого государственного университета. 2013. Т. 1. № 2 (47). С. 127-130.
* Добровольский, Т. История польской живописи. Издательство: "Ossolineum". - М., 1975.По именному указателю.
* *Michael Gibson «Symbolismus», Köln 2006* ISBN 3-8228-5029-2

Կատեգորիա:Լեհ նկարիչներ
Կատեգորիա:Ռուսական կայսրության նկարիչներ
Կատեգորիա:Փարիզի գեղարվեստի ազգային բարձրագույն դպրոցի շրջանավարտներ
Կատեգորիա:Սիմվոլիստ նկարիչներ
Կատեգորիա:Սիմվոլիստ արվեստագետներ
Մարիա Սվոլու

**Մարիա Սվոլու** (, *ծնյալ* **Desypri** ), հույն ֆեմինիստուհի և սոցիալիստ առաջնորդ։

## Կենսագրություն
Մարիա Դեսպիրին ծնվել է 1892 թվականին, Աթենքում, բազմազավակ ընտանիքում. նա երեք քույր ուներ։ Երկու տարեկան էր, երբ նրանց ընտանիքը աթենական Պիրեյոսից տեղափոխվեց Լարիսա քաղաք, որտեղ հայրը նշանակվել էր Հունաստանի ազգային բանկի բաժանմունքի տնօրեն։ Աղջիկը սովորել է Լարիսայի Արսակեյոն դպրոցում, 1907 թվականին ավարտել այն։ Հոր մահից հետո՝ 1915 թվականին ընտանիքով վերադարձել են Աթենք։ Մարիան խորացել է ֆրանսերենի ուսումնասիրման մեջ, համապատասխան դասընթացներ ավարտել, դասավանդման իրավունք տվող հավաստագրեր ստացել եկեղեցական գործերի և կրթության նախարարություններից (1919 թվական)։

Նա  դեռ պատանեկան հասակից ակտիվորեն ներգրավվել է կանանց իրավունքների համար մղվող պայքարում։ 1923 թվականին ամուսնացել է իրավունքի պրոֆեսոր Ալեքսանդրոս Սվոլոսի հետ։ Լինելով կանանց իրավունքների լիգայի քարտուղարը՝ պայքարել է աշխատող աղջիկների ու կանանց համար երեկոյան դպրոցներ բացելու համար և պրոստիտուցիայի դեմ։ Էկոնոմիկայի նախարարությունում որպես աշխատանքի գծով վերահսկիչ աշխատելու տարիներին իր պաշտոնի ընձեռած հնարավորությունները գործի է դրել, որպեսզի իրավասու մարմինների ուշադրությունը հրավիրի աղքատության դուռը հասած բանվորուհիների աշխատանքային ու բնակարանային վատթարագույն պայմանների վրա։

1911-1936 թվականներին Մարիա Սվոլուն ներգրավվել է լիբերալ (ազատական) քաղաքականության գործընթացներում, միաժամանակ ակտիվորեն աջակցել խաղաղության համար պայքարին։ Նա խմբագրել է «Կանանց պայքար» ամսագիրը, դրա էջերում հանդես եկել հրապարակախոսական սուր հոդվածներով։  1936-ից 1940 թվականներին Հունաստանի բռնապետ Իոանիս Մետաքսասի կարգադրությամբ նրան ու ամուսնուն աքսորել են։
 
Սվոլուն կանանց ազատական շարժման առաջնորդներից էր։ Նա գտնում էր, որ սեռերի միջև հավասարության հնարավոր է հասնել միայն հասարակական հիմնավոր փոփոխությունների արդյունքում։

1940 թվականին վտարանդիությունից վերադառնալով հայրենի Հունաստան՝ Մարիան կամավոր մեկնել է հույն-իտալական պատերազմի ռազմաճակատ՝ ծառայելու որպես բուժքույր։ Հետագայում՝ գերմանացիների կողմից օկուպացված Հունաստանում համագործակցելով Կարմիր խաչի հետ, կազմակերպել է մանուկների շրջանում սննդի բաշխման աշխատանքները։ Նա մասնակցել է ֆաշիստների դեմ իր երկրում ծավալված դիմադրության EAM-ELAS շարժմանը, ընտրվել Հունաստանի Ազգային խորհրդի անդամ, իսկ նրա ամուսինը դարձել է EAM-ի գլխավորած Ազգային ազատագրման քաղաքական կոմիտեի նախագահ։
 
Սվոլուն համակրում էր կոմունիստներին և այդ պատճառով Հունաստանի քաղաքացիական պատերազմի ժամանակ՝ 1948 թվականին կրկին ենթարկվել է աքսորման։ Վերադառնալուց հետո մասնակցել է երկրի խորհրդարանի ընտրություններին՝ Ժողովրդավարական ձախերի միավորման կողմից։ Երկու անգամ ընտրվել է խորհրդարանի պատգամավոր, եղել է նաև կուսակցության կենտրոնական կոմիտեի անդամ։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
*Γυναίκες στην ελληνική Βουλή  (αρχείο σε μορφή.pdf)
*Αλέξανδρος Σβώλος, Ίδρυμα της Βουλής των Ελλήνων, 2009. (αρχείο σε μορφή .pdf)

Կատեգորիա:Հույն ֆեմինիստներ
Կատեգորիա:Հունաստանի կին քաղաքական գործիչներ
Կատեգորիա:Հունաստանի քաղաքական գործիչներ
Կատեգորիա:Սոցիալիստ ֆեմինիստներ
Կատեգորիա:Ֆեմինիստներ
Դիստոնիա

**Դիստոնիա**, նյարդաբանական շարժողական խանգարման (*neurological movement disorder*) համախտանիշ, որի ժամանակ պահպանված կամ կրկնվող մկանային կծկումները հանգեցնում են պտտական և կրկնվող շարժումների կամ կայուն ոչ նորմալ դիրքերի։ Շարժումները կարող են դող հիշեցնել։ Դիստոնիան հաճախ ինտենսիվանում և սրանում է ֆիզիկական ակտիվությունից, և ախտանշանները կարող են տարածվել հարակից մկաններին։

Խանգարումը կարող է լինել ժառանգական կամ այլ գործոնների ազդեցության հետևանք, ինչպիսիք են՝ ծննդաբերական կամ այլ ֆիզիկական բնույթի տրավման, ինֆեկցիան, թունավորումը (օրինակ՝ կապարով թունավորում), դեղորայքի նկատմամբ ռեակցիան (մասնավորապես՝ նեյրոլեպտիկներ) կամ սթրեսը։ Բուժումը պետք է լինի անհատի պահանջներին հնարավորինս հարմարեցված և կարող է ներառել պեր-օրալ ընդունվող դեղորայք, բոտուլինոտոքսինի ներարկումներ, ֆիզիկական թերապիա կամ այլ ուղեկցող բուժումներ և վիրաբուժական միջամտություններ, ինչպես օրինակ գլխուղեղի խորը խթանումը։

## Դասակարգում
Կան բազմաթիվ տիպի դիստոնիաներ, ինչպես նաև բազմաթիվ հիվանդություններ և իրավիճակներ, որոնք կարող են հանգեցնել դիստոնիայի առաջացման։

Դիստոնիան դասակարգվում է ըստ՝

# Կլինիկական բնութագրերի, ինչպիսիք են՝ կլինիկական դրսևորման տարիքը, օրգանիզմի վրա տարածվածության աստիճանը, ախտանիշների տեսակը և միաժամանակ դիտվող այլ դրսևորումներից, որոնցից են հավելյալ շարժողական խանգարումները և նյարդաբանական ախտանիշները։ 
# Պատճառի, որը ներառում է նյարդային համակարգում առաջացած փոփոխությունները կամ վնասումը և ժառանգականությունը։

Բժիշկները օգտագործում են այդ դասակարգումները ախտորոշման և բուժման եղանակների ընտության մեջ կողմնորոշվելու համար։

### Տեսակներ
* Գեներալիզացված 
* Ֆոկալ 
* Սեգմենտալ 
* Հոգեծին 
* Սուր դիստոնիկ ռեակցիա 
* Վեգետատիվ-անոթային

### Գեներալիզացված դիստոնիա
## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Նյարդային համակարգի հիվանդություններ
Կատեգորիա:Գենետիկ հիվանդություններ և խանգարումներ
Ադամ և Խևա

**«Ադամ և Խևա»** (), խորհրդային գեղարվեստական ֆիլմ։ Նկարահանվել է ռեժիսոր Ալեքսեյ Կորենևի կողմից Ահմեդխան Աբու Բաքարի սցենարով, որ գրվել է վերջինիս «Ձյունե մարդիկ» վիպակի հիման վրա։

## Սյուժե
Ֆիլմի գործողությունները ծավալվում են Դաղստանի բարձրլեռնային աուլում։ Գերեզմանափոր Բեքիրը, այրվելով տաք ապուրից, զայրացած տնից վռնդում է կնոջը՝ Խևային, բայց շուտով զղջում է իր արարքի համար ու ցանկանում վերադարձնել նրան։ Սակայն, ըստ շարիաթի օրենքի, դա հնարավոր է միայն այն դեպքում, երբ նա նորից ամուսնանա և տնից վռնդվի նոր ամուսնու կողմից։ Պայմանավորվելով ամուրի վարսավիր Ադամի հետ՝ Բեքիրը ժամանակավորապես նրա հետ ամուսնացնում է իր արդեն նախկին կնոջը, որպեսզի նա կարողանա հնարավորինս շուտ վերադառնալ տուն։

Բայց ո՛չ Ադամը, ո՛չ Խևան չեն ցանկանում բաժանվել։

Բեքիրի ու Ադամի վիճաբանության ժամանակ վերջինս անհետ կորչում է, և Բեքիրին մեղադրում են վարսավիրի սպանության մեջ։ Այդ ժամանակ լեռներում հայտնվում է *կապտար*՝ սառցե մարդ, որի գոռոցը լսվում է շրջակայքում։ Փրկվելով իշխանությունների հետապնդումներից՝ Բեքիրը փախչում է աուլից և մի անգամ հանդիպում անվնաս Ադամին, որը թաքնվում է լեռներում, և որին մարդիկ համարում էին կապտար։ Գերեզմանափորն ու վարսավիրը հաշտվում են ու վերադառնում աուլ։

Շուտով աուլի բնակիչներն վերաբնակվում են հարթավայրում։ Խևան մնում է Ադամի հետ։

## Դերերում
* Ֆրունզիկ Մկրտչյան – *Բեքիր*
* Եկատերինա Վասիլևա – *Խևա*
* Գեորգի Գեգեճկորի – *Ադամ*
* Ռամազ Գիորգոբիանի – *Չամսուլա*
* Ավետ Ավետիսյան – *Ալի Խուժա*
* Լյուբով Դոբրժանսկայա – *Այբալա*
* Իվան Կուզնեցով – *Կարա Հարթում*
* Եվգենի Լեբեդև – *Խամադար*
* Անաստասիա Վոզնեսենսկայա – *Այշաթ*
* Դոնարա Մկրտչյան
* Վալենտին Բրիլեև
* Եվգենի Գուրով – *դաղստանցի ծերունի* 
* Եֆիմ Կոպելյան – *հեղինակի տեքստ*

## Արձագանքներ
Բոլոր գլխավոր հերոսների դերասանական վարպետությունն արժանացել է քննադատների բարձր գնահատականին. «Գերեզմանափոր Բեքիրին Մհեր Մկրտչյանը խաղում է զարմանալիորեն ինքնամոռացությամբ, բոլոր իրադրությունների բնականության ցնցող հավատով, որոնց մեջ ընկնում է նրա հերոսը.... Դերի բոլոր առաջարկվող իրավիճակների հանդեպ դերասանի հավատն ապշեցուցիչ է։ Որքան է պետք այդպիսի հավատ, որքան խորը պետք է լինի այն, և հավանաբար իսկապես մանկական, որ ոչ մի վայրկյան չկեղծի, օրինակ՝ այն տեսարանում, երբ Բեքիրը գյուղխորհուրդ է բերում կապված Եվային, որպեսզի (աստված նրանց՝ սովորույթների հետ) իրենց գրանցեն գոնե զագսով»։ Խևայի դերը համարվում է Եկատերինա Վասիլևայի առաջին առավել նշանակալի աշխատանքներից մեկը։

## Նկարահանող խումբ
* Բեմադրող ռեժիսոր՝ Ալեքսեյ Կորենև
* Սցենարի հեղինակ՝ Ահմեդխան Աբու Բաքար
* Բեմադրող օպերատոր՝ Անատոլի Կուզնեցով
* Բեմադրող նկարիչ՝ Բորիս Նեմեչեկ
* Կոմպոզիտոր՝ Մուրադ Կաժլաև

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:1960-ականների ռուսերեն ֆիլմեր
Կատեգորիա:1969 ֆիլմեր
Կատեգորիա:«Մոսֆիլմ» ստուդիայի ֆիլմեր
Կատեգորիա:Խորհրդային ֆիլմեր
Կատեգորիա:1960-ականների խորհրդային ֆիլմեր
Պետր Պոլ

**Պետր Պոլ** (), շվեդացի հեղինակ և նախկին ռեժիսոր, կարճամետրաժ ֆիլմերի սցենսրիստ։ Ստացել է մի քանի մրցանակներ իր գրքերի և ֆիլմերի համար։

## Կենսագրություն
Պետր Պոլը ծնվել է 1940 թ.-ի դեկտեմբերի 5֊ին Գերմանիայի Համբուրգ քաղաքում։ 2-րդ Համաշխարհային պատերազմի տարիներին կորցրել է հորը և 1945 թվականին մոր հետ տեղափոխվել է Շվեդիա, որտեղ 1947 թ.-ին սկսել է հաճախել դպրոց, ապա Ստոկհոլմի Սոդրա Լատին գիմնազիան։ Այդ ընթացքում նա լավ արդյունքներ է ցուցաբերում վազքում, բայց 19 տարեկանում հրաժարվում է դրանից։ Իր կյանքի 15-ից 30 տարիները նկարագրված են իր  գրքերից մեկում։
Ուսումնասիրել է մաթեմատիկա և ֆիզիկա։ 1963 թ.-ից մի քանի տարի աշխատել է Շվեդիայի ազգային պաշտպանության հետազոտությունների ինստիտուտում։ Մի քանի տարի անց կրկին վերադարձել է համալսարան և շարունակելով ուսումը ստացել է դոկտորի աստիճան։ Այնուհետև աշխատել է որպես թվային վերլուծության դասախոս և գրել մի շարք դասագրքեր։
1980 թ.-ին Պոլը սկսում է ֆիլմարտադրությունը և իր աշխատանքի համար արժանանում տարբեր մրցանակների։
Գրողի կարիերան սկսում է 1983 թվականին և երկու տարի անց հրապարակում իր առաջին և ամենահաջողված գիրքը՝ > անվամբ։ Այդ ժամանակից ի վեր նա հրապարակել է ավելի քան 26 գեղարվեստական գրքեր։

## Ծանոթագրություններ

## Աղբյուրներ
http://www.nada.kth.se/~pohl/texter/Filmer/Filmverkst.html
http://www.nada.kth.se/~pohl/Glittra.html
http://www.nada.kth.se/~pohl/texter/PPsvar.html
https://web.archive.org/web/20080423063330/http://www.nada.kth.se/~pohl/Saknar.html

Կատեգորիա:Շվեդ գրողներ
Կատեգորիա:Շվեդ մանկագիրներ
Կատեգորիա:Շվեդ վիպասաններ
Կատեգորիա:Շվեդ սցենարիստներ
Կատեգորիա:Փիլիսոփայական գիտությունների դոկտորներ
Կատեգորիա:Դասագրքերի հեղինակներ
Աննա-Մարիա Բոցարի

**Աննա-Մարիա Բոցարի** (, ), հույն շախմատիստուհի և շախմատի մարզիչ, գրոսմայստեր կանանց շրջանում 1993 թվականից։ 1995-1999 թվականներին հանդես է եկել Բոցարի-Միլադինովիչ անվամբ (այն ժամանակ ամուսնացած էր սերբ գրոսմայստեր Իգոր Միլադինովիչի հետ)։

## Շախմատային կարիերա
Սկսած 1980-ականների կեսերից, պատկանում էր հույն առաջատար շախմատիստուհիների թվին։ 1985 և 1986 թվականներին ստացել է երկրի մինչև 20 տարեկան աղջիկների առաջնության ոսկե մեդալներ։ Եղել է նաև աղջիկների աշխարհի առաջնության կրկնակի մրցանակակիր՝ բրոնզե (Տիմիշոարա, 1988, մինչև 16 տարեկան) և արծաթե (Մամայա, 1991, մինչև 20 տարեկան)։ Բազմիցս մասնակցել Է Հունաստանի շախմատի առաջնության եզրափակչին, ընդ որում՝ ութ անգամ (1986, 1988, 1997, 2001, 2002, 2006, 2008, 2010) ոսկե մեդալներ է նվաճել։ 1986 և 2008 թվականների միջև մասնակցել է բոլոր 12 շախմատային օլիմպիադաներին, որոնք տեղի են ունեցել այդ ժամանակ, այդ թվում՝ 5 անգամ 1-ին խաղատախտակի վրա։ 1992-2007 թվականներին յոթ անգամ (4 անգամ 1-ին խաղատախտակի վրա) մասնակցել է Եվրոպայի թիմային առաջնություններին՝ 1992 թվականին Դեբրեցենում նվաճելով անձնական հաշվարկում ոսկե մեդալ 2-րդ խաղատախտակի վրա։ Բոցարին նվաճել է երկու անհատական ոսկե մեդալ (1992 թվականին՝ Մանգալիայում և 1994 թվականին՝ Վառնայում) և թիմային ոսկե մեդալ (1992 թվականին՝ Վառնայում) կանանց շախմատի Բալկանիադներում։

Միջազգային ասպարեզում ամենամեծ հաջողությունը հասել է զոնալ մրցաշարերում (աշխարհի առաջնության ընտրական փուլ)՝ 1993 թվականին հաղթելով Նեա Մակրիում և 1990 թվականի առաջին տեղը կիսելով Պուլայում (գարնանը Մեշանովիչի, Սուզանա Մաքսիմովիչի և Մարինա Մակրոպուլուի հետ)։ Երեք անգամ (1990, 1991, 1993) մասնակցել է միջզոնալ մրցաշարերին՝ լավագույն արդյունքը ցույց տալով 1993 թվականին Ջակարտայում, որտեղ 39 շախմատիստուհիների շարքում զբաղեցրել է 9-րդ տեղը։ 2004 թվականին կիսել է 3-րդ տեղը (Մոնիկա Սոցկոյի և Քրիստինա-Ադելա Ֆոյշորի հետևում) Յանա Կրիվեցի հետ Աթենքի Ակրոպոլիս Ինթերնեշնլ մրցաշարում։

2002 թվականի փետրվարի 27-28-ը Կալավրիտում (Հունաստան) Աննա-Մարիա Բոցարին սահմանել է նոր համաշխարհային ռեկորդ, որը գրանցվել Է Գինեսի ռեկորդների գրքում՝ 1102 տախտակների վրա անցկացնելով շախմատի միաժամանակյա խաղի սեանս։

2009 թվականին Ռիեկայում հաղթել է Միջերկրական ծովի երկրների շախմատի կանանց 7-րդ առաջնությունում։

1990 թվականին Բոցարին ստացել է Կանանց միջազգային վարպետի կոչում, իսկ 1993 թվականին արժանացել է կանանց գրոսմայստերի կոչման։

Կարիերայի ամենաբարձր վարկանիշն ունեցել է 2003 թվականի հոկտեմբերի 1-ի դրությամբ, երբ հասել է 2394 միավորի և ՖԻԴԵ-ի համաշխարհային վարկանիշ-ցուցակում (Ելենա Սեդինայի հետ միասին) կիսել է 58-59-րդ տեղը՝ միաժամանակ 1-ին տեղը զբաղեցնելով հույն շախմատիստուհիների շարքում։

## Վարկանիշի փոփոխություն

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Աննա Մարիա Բոցարիի անձնական քարտը Շախմատի միջազգային ֆեդերացիայի կայքում
* Աննա-Մարիա Բոցարի խաղերը Chessgames.com բազայում
* Աննա Մարիա Բոցարիի անձնական քարտը 365chess.com կայքում
* Աննա Մարիա Բոցարիի ելույթները շախմատի օլիմպիադաներում
* Աննա Մարիա Բոցարիի ելույթները Եվրոպայի թիմային առաջնություններում

Կատեգորիա:Գինեսի գրքի ռեկորդակիրներ
Կատեգորիա:Հույն շախմատիստներ
Կատեգորիա:Շախմատային օլիմպիադաների մասնակիցներ
Կատեգորիա:Շախմատիստներ այբբենական կարգով
Ռուշամա Շայն

**Ռուշամա Շայն** (), ծնվել է Նյու Յորքի Մանհեթեն նահանգում, անգլերենի ուսուցչուհի և հեղինակ։ Առավել հայտնի է իր առաջին գրքով՝ > (1984 թ.)։ Այն դարձել է բոլոր ժամանակների ամենալավ վաճառված բեսթսելերներից։ Իր երկրորդ գիրքը՝ > վերնագրով, ներկայացնում է ուսուցչի իր փորձի մասին։

## Կենսագրություն
Ռուշամա Շայնը ծնվել է Նյու Յորքում։ Ընտանիքում ամենաերիտասարդն էր հինգ երեխաներց, ուներ երեք քույր և մեկ եղբայի։ 17 տարեկանում Շայնը ամուսնանում է։ Հարսանիքից կարճ ժամանակ անց ամուսնական զույգը ճանապարհորդում է Բելառուս, որտեղ մնում են վեց տարի։ Վերադառնալով Միացյալ Նահանգներ Շայինը երեխաներին անգլերեն է դասավանդում, իսկ Երուսաղեմում նա դառնում է հանրահայտ դասախոս կանանց և աղջիկների շրջանում։

## Ազդեցությունը
Շայնի պատմություններն իր մանկության և դասավանդման տեսակետների մասին օգտագործվել են բազմաթիվ հեղինակների կողմից։

## Մահը
Ռուշամա Շայնը մահացել է 2013 թվականին Նյու Ջերսիում, 99 տարեկան հասակում։

## Աղբյուրներ
* http://www.jewishpress.com/sections/features/living-for-the-boss/2014/04/04/0/
* http://matzav.com/rebbetzin-ruchoma-shain-ah/

Կատեգորիա:21-րդ դարի ամերիկացի կանայք
Կատեգորիա:Ամերիկացի գրողներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի մանկավարժներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի երկարակյացներ
Իզոնիազիդ/պիրիդօքսին/սուլֆամետօքսազոլ/տրիմետոպրիմ

**Իզոնիազիդ/պիրիդօքսին/սուլֆամետօքսազոլ/տրիմետոպրիմ** (**INH/B6/CTX**), մի քանի դեղամիջոցների ֆիքսված դեղաչափ է, որը կիրառվում է ՁԻԱՀ-ի ժամանակ օպորտունիստական վարակների կանխարգելման համար։ Այն միավորում է իզոնիազիդը, պիրիդօքսինը, սուլֆամետօքսազոլը և տրիմետոպրիմը։ Այն հատկապես օգտագործվում է տուբերկուլոզի, տոքսոպլազմոզի, թոքաբորբի, մալարիայի և իզոսպորիազի կանխարգելման համար։ Այն օգտագործվում է պերօրալ։

Կողմնակի ազդեցությունները ներառում են կենտրոնացման դժվարությունը, համրությունը, փսխումը և ցանը։ Ծանր կողմնակի ազդեցություններից է լյարդի խնդիրները։ Պետք է զգուշությամբ կիրառել գլյուկոզ-6-ֆոսֆատ դեհիդրոգենազայի պակաս ունեցող մարդկանց մոտ։ Դեռ հստակ ուսումնասիրված չէ, բայց հղիության ժամանակ կիրառելու դեպքում խնդիրներ չեն առաջանում։

Այն ԱՀԿ դեղամիջոցների ցանկում է, որպես առողջապահական համակարգում անհրաժեշտ ամենաանվտանգ և արդյունավետ դեղամիջոցներից մեկը։ 2016 թվականի տվյալներով, զարգացող երկրներում մեկ տարվա կիրառման դեպքում արժեքը 15$ է։ Չնայած դեղի արդյունավետությունը թույլ է տալիս օգտագործել ավելի քիչ դեղահաբեր, սակայն այդ տարբերակի կիրառման դեպքում հայտնի չէ բուժման արդյունավետությունը։ Այլ հետազոտություններ ցույց են տվել, որ ֆիքսված դեղաչափերի կիրառումը արդյունավետ է այդ դեպքում։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Հակաբիոտիկներ
Կատեգորիա:Հակատուբերկուլոզային դեղամիջոցներ
Կատեգորիա:ՁԻԱՀ
Կատեգորիա:Տուբերկուլյոզ
Թոմ Ուոքեր

**Թոմ Ուոքեր** (), բրիտանացի երաժիշտ և երգահան։

## Կենսագրություն
Ուոքերը ծնվել է Գլազգոյում, բայց մեծացել է Մանչեսթերում, հաճախել է Լոնդոնի համալսարան, որտեղ մասնակցել է գրական դասընթացներին։

Իր առաջին՝ *Sun Goes Down* սինգլը, հրապարակել է 2016 թվականի մարտին, որից հետո հաջորդել են մեծ հեղինակություն վայելող երգեր, որոնցից էր՝ *«Fly Away With Me»* երգը, որը հրապարակել է 2016 թվականի հունիսին։ 2017 թվականի մայիսի 19-ին նա հրապարակեց *«Blessings»* մինի ալբոմը Relentless Records-ի տարբերանշանով։

Ուոքերը վերջին երկու տարիների ընթացքում կատարելագործել է իր երգերը հայտնի երգիչների ազդեցությամբ, ինչպիսիք են՝ Ջոն Մեյերը, Պաոլո Նուտինին, Անգուս Յանգը (AC/DC), Ռորի Գրեհեմը (անգլ. Rag 'n' Bone Man), Անդըվոլդը (անգլ. Underworld) և Պրոդիջին (անգլ. Prodigy)։ Ի վերջո, 2015 թվականին Ուոկերը նկարահանվեց Relentless Records-ի հետ, Ջոս Սթոունի և Սո Սոլիդ Կրուի տարբերանշանով։

2017 թվականին հրապարակած սինգլը BBC-ի կողմից ներառվեց Sound of 2018-ի ցանկի մեջ, իսկ MTV-ի կողմից *Brand New List 2018*-ի մեջ։ Նա գրել և համատեղ աշխատել է Շահիդ Հանի հետ (անգլ. Naughty Boy)։

Թոմ Ուոկերը նվագել է այնպիսի արտիստների հյուրախաղերի ժամանակ, ինչպիսիք են՝ Ջորջ Էզրան, Գալլանտը և Ջեյք Բագը։ Սեպտեմբերի 28-ին Ուոկերը սկսեց իր շրջագայությունը Միացյալ Նահանգներում՝ Կոնեկտիկուտում՝ The Script-ի աջակցությամբ։ 2017 թվականի հոկտեմբերի 13-ին Ուոլկերը հրապարակեց իր *[[Leave a Light On]]* սինգլը Relentless Records-ի պիտակավորմամբ։ Սինգլը համատեղ գրվել և լույս է ընծայվել Սթիվ Մակի կողմից (որը եղել է Քլին Բենդիթի *[[Symphony (singolo)|Symphony]]* , Փինկի *[[What About Us (Pink)|What About Us]],* և Էդ Շիրանի *[[Shape of You]]*  երգերի պրոդյուսերը), նա ընտրվել է նաև որպես իտալական արտադրության *Վերջին Անկում*  (իտալ. *L’ultima discesa*) ֆիլմի սաունդթրեքի կատարող, ֆիլմ, որը մարզիկ Էրիկ Լե Մարկի մասին էր, և որը կինոթատրոններում ցուցադրվել է փետրվարի 18-ին։ Թրեքը ներառվել է նաև Spotify-ի New Music Friday երգացանկում և որպես New Music Friday Germany տիտղոսաթերթ։ *[[Leave a Light On]]* երգի տեսահոլովակը, որի պրոդյուսերն է Չառլ Մելինգը (Պաոլո Նուտինի, Օլլի Մերս, The Script) նկարահանվել է Խորվաթիայում։

2018 թվականի նոյեմբերի 30-ին համատեղ աշխատատել է Մարկո Մենգոնիի հետ *[[Hola (I Say)]]* սինգլի վրա։ 2019 թվականի մարտի 1-ին իր ստուդիայում թողարկել է առաջին ալբոմը, որն անվանվում է *[[What a Time to Be Alive (Tom Walker)|What a Time to Be Alive]]*:

## Սկավառակագրություն
### Ստուդիայում թողարկված ալբոմ
* 2019 - *[[What a Time to Be Alive (Tom Walker)|What a Time to Be Alive]]*

### EP
* 2017 - *Blessings* EP

### Սինգլներ
* 2016 - *Sun Goes Down* feat. *Kojey Radical*
* 2016 - *Fly Away With Me*
* 2016 - *Play Dead*
* 2017 - *Just You and I*
* 2017 - *Blessings*
* 2017 - *Rapture*
* 2017 - *Heartland*
* 2017 - *[[Leave a Light On]]*
* 2018 - *[[My Way (Tom Walker)|My Way]]*
* 2018 - *[[Angels (Tom Walker)|Angels]]*
* 2019 - *Just You and I* (պատճեն)

## Համատեղ աշխատանքներ
* 2018 - *[[Walk Alone]]* (Rudimental feat. Թոմ Ուոլկեր)
* 2018 - *[[Hola (I Say)]]* (Մարկո Մենգոնի feat. Թոմ Ուոլկեր)

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Շոտլանդացի երգիչներ
Կատեգորիա:Բրիտանացի երաժիշտներ
Կատեգորիա:Բրիտանացի երգահաններ
Կատեգորիա:Brit Awards մրցանակի դափնեկիրներ
Կատեգորիա:Շոտլանդացի երաժիշտներ
Հենրիկ Մամիկոնյան

**Հենրիկ Մկրտչի Մամիկոնյան** (), հայ տնտեսագետ։ Տնտեսագիտության դոկտոր (1998), պրոֆեսոր (2000): ՀԳԳԱ թղթակից անդամ (1999):

## Կենսագրություն
Հենրիկ Մամիկոնյանը ծնվել է 1935 թվականի հուլիսի 2-ին, Լենինական այժմ՝ Գյումրի) քաղաքում։ 1959 թվականին ավարտել է Երևանի անասնաբուծական-անասնաբուժական ինստիտուտը։ 1959-1960 թվականներին սովորել է Երևանի անասնաբուծական-անասնաբուժական ինստիտուտի ասպիրանտուրայում, 1966 թվականից եղել է ՀՀ պետպլան գիտահետազոտական ինստիտուտի կրտսեր գիտական աշխատող, ավագ գիտական աշխատող, բաժնի վարիչ, 1979 թվականից՝ Տնտեսագիտության հետազոտությունների ինստիտուտի բաժնի վարիչ, 1975-1980 թվականներին «Հայպետհողշին» նախագծային ինստիտուտում բաժնի վարիչ, 1998 թվականից, միաժամանակ՝ Հայաստանի պետական ագրարային համալսարանի պրոֆեսոր։ 1996 թվականին աշխատել է ՀԱԱՀ ԱՊՀ էկոնոմիկայի ամբիոնում որպես դոցենտ, պրոֆեսոր, խորհրդատու պրոֆեսոր։ 2002-2005 թվականներին Հայաստանի ազգային ակադեմիայում մասնակցել է գիտական ուսումնասիրությունների։

Մամիկոնյանի ղեկավարությամբ մշակվել են ՀՀ գյուղատնտեսական արտադրողական ուժերի զարգացման և տեղաբաշխման հայեցակարգեր ու սխեմաներ։ Աշխատանքները վերաբերում են ՀՀ գյուղատնտեսության արտադրության զարգացման և արդյունաբերության բարձրացման խնդիրներին։ Հեղինակ է 82 գիտական աշխատությունների (որոնցից՝ 3 գիրք, 1-ը դասախոսությունների շարք)։

## Երկեր
* ՀՀ գյուղատնտեսական արտադրության զարգացման հիմնախնդիրները / Հ. Մ. Մամիկոնյան, Խմբագիր.՝  Ա. Թամրազյան, Երևան, Ա. հ, 1997։
* Արտադրության համակենտրոնացման դերը անասնապահական մթերքների ավելացման գործում։ (Խարկովի և Բելգորոդի մարզերի օրինակով) / Հ. Մ. Մամիկոնյան, ՀՍՍՀ «Գիտելիք» ընկերություն, Երևան, Հայաստան, 1971։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Հայ տնտեսագետներ
Կատեգորիա:Տնտեսագիտական գիտությունների դոկտորներ
Կատեգորիա:Հայ պրոֆեսորներ
Կատեգորիա:Երևանի անասնաբուծական-անասնաբուժական ինստիտուտի շրջանավարտներ
Վահրամ Մավյան

**Վահրամ Հակոբի Մավյան** (, թաղված է Բեյրութում), հայ գրող, հասարակական գործիչ։

## Կենսագրություն
Վահրամ Մավյանը ծնվել է 1926 թվականի հունիսի 27-ին, Երուսաղեմում։ 1940-1944 թվականներին սովորել է Երուսաղեմի Սրբոց թարգմանչաց վարժարանում և անգլիական քոլեջում։ 1961 թվականին ավարտել է Բելֆաստի համալսարանի անգլիական գրականության, հոգեբանության և փիլիսոփայության եռամյա դասընթացները։ 1948-1950 թվականներին դասավանդել է Նիկոզիայի Ազգային Մելիքյան վարժարանում, 1950-1958 թվականներին և 1961-1963 թվականներին՝ Մելգոնյան կրթական հաստատությունում։ 1963-1983 թվականներին եղել է Լիսաբոնի «Գալուստ Կյուլպենկյան հիմնարկության» հայկական բաժնի վարչության անդամ։

Լույս են տեսել Մավյանի «Համեցող վերադարձ» (1956) բանաստեղծությունների, «Հայու բեկորներ» (1967), «Անկապ օրագիր» (1968), «Ամեն տեղ հայ կայ (1977), «Մխացող հոգիներ» (1977) պատմվածքների, էսսեների, օրագրությունների ժողովածուները։ Մավյանի ստեղծագործությունների հիմնական թեման աշխարհացրիվ «Հայու բեկորներու» ճակատագիրն է։

Մավյանը մահացել է 1983 թվականի հունվարի 11-ին, Լիսաբոնում։

## Երկեր
* Հայու բեկորներ։ Արձակ, Մավյան, Վահրամ, Խմբագիր Սեյրանուհի Գեղամյան, Երևան, Գրաբեր, 2014։
* Ամբողջական երկեր, 2-րդ հրատարակչություն, Ս. Էջմիածին, 1996։
* Ամբողջական երկեր, Մավյան, Վահրամ Հակոբի, Անթիլիաս։ Կաթողիկոսութեան Հայոց Մեծի Տանն Կիլիկիոյ, 1993։
* Մխացող հոգիներ։ [Ակնարկների ժողովածու], Մավյան, Վահրամ Հակոբի, Քեշիշյան, Գրիգոր Սամվելի, Թերզյան, Մարգարիտ Սիմոնի, Երևան, Սովետական գրող, 1977։
* Հայու բեկորներ։ [Պատմվածքներ և ակնարկներ], Մավյան, Վահրամ Հակոբի, Թորանյան, Թորոս Խաչերի, Թերզյան, Մարգարիտ Սիմոնի, Ստեփանյան, Սուրեն Շավարշի, Երևան, Հայաստան, 1967։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
*  Վահրամ Մավյան։ Ժպտերես հեռանալու պահը 

Կատեգորիա:Բեյրութ քաղաքում թաղվածներ
Կատեգորիա:Հայ հասարակական գործիչներ
Կատեգորիա:Հայ տղամարդ գրողներ
Մարիա Բաղրամյան

**Մարիա Բաղրամյան** (), իրանահայ փիլիսոփա, Դուբլինի համալսարանական քոլեջի փիլիսոփայության պրոֆեսոր։ Իռլանդիայի թագավորական ակադեմիայի ընտրված անդամ (2010): Փիլիսոփայական հետազոտությունների միջազգային ամսագրի գլխավոր խմբագիր (2003):

## Կենսագրություն
Մարիա Բաղրամյանը ծնվել է Թեհրանում, հայկական ընտանիքում։ Ամուսնացել է կոմպոզիտոր, երաժշտագետ Հորմոզ Ֆարհատի հետ։ 
Հետազոտության հիմնական բնագավառներն են՝ լեզվի փիլիսոփայությունը, հարաբերականապաշտությունը, ռացիոնալիզմ, 20-րդ դարի ամերիկյան փիլիսոփայություն (Պուտնամ, Դոնալդ Դավիդսոն, Ռորթի, Ուիլլարդ Վան Օրման Քուայն), պրագմատիզմը, մտքի փիլիսոփայությունը և ճանաչողական ուսումնասիրությունները։ Նրա հետազոտություններն ու հրապարակումները հիմնականում ուղղված են օբյեկտիվության, հարաբերականության և բազմակարծության քննարկումներին՝ որպես հավատալիքների և արժեքների անհեռատես բազմազանության լուծում և ժամանակակից ամերիկյան փիլիսոփայության վրա, մասնավորապես Քուայնի, Դավիդսոնի, Պուտմանի և Ռորթիի աշխատանքների վերաբերյալ։

## Գործունեություն
1983 թվականին ավարտել է Բելֆասթի Քուինս համալսարանի փիլիսոփայության և սոցիալական անտրոպոլոգիայի ֆակուլտետը։ Դուբլինի Թրինիթի քոլեջից ստացել է տրամաբանության փիլիսոփայության դոկտորի կոչում՝ ուսանելով բրիտանացի փիլիսոփա Թիմոթի Ուիլյամսոնի մոտ (1990): Բաղրամյանը դասավանդել է Դուբլինի Թրինիթի քոլեջում, իսկ 1991 թվականից՝  Դուբլինի համալսարանական քոլեջում։ 2011-2013 թվականներին եղել է Փիլիսոփայության դպրոցի տնօրեն, միաժամանակ, 2000 թվականից՝ Դուբլինի համալսարանական քոլեջի ճանաչողական ուսումնասիրությունների հետբուհական ծրագրի համանախագահ։

Բաղրամյանն Իռլանդիայում հիմնադրել և ղեկավարել է Կանայք փիլիսոփայությունում միությունը (2010), իսկ Հալեպում՝ Փիլիսոփայական հետազոտությունների իռլանդական ցանց։ Չինաստանի լեզվաբանական փիլիսոփայության ասոցիացիայի խորհրդատուն է և Բուհական մրցանակների հանձնման փիլիսոփայության և աստվածաբանության խմբի նախագահը։ 1996 և  2010 թվականներին կազմակերպել է Արիստոտելյան հասարակության և մտավոր ասոցիացիայի համաժողովների համատեղ նիստ։ Ամերիկայի ձայնի փիլիսոփայության և Իռլանդական հետազոտական խորհրդի հետազոտական նախագծի գլխավոր հետազոտողն է։ 2013-2014 ակադեմիական տարում եղել է Հարվարդի համալսարանի փիլիսոփայության այցելու անդամ և փիլիսոփայության ֆակուլտետի Ֆուլբրայթ թոշակառու (2014, փետրվար-հուլիս), Ժան Նիկո ինստիտուտի, Բարձրագույն նորմալ դպրոցի այցելու գիտաշխատող, Փարիզ (2013, աշուն), 2013 թվականին՝ Երևանի պետական համալսարանի աշնանային դպրոցի դասախոս և 2014 թվականին Օքսֆորդի/Եյլի փիլիսոփայության ամառային դպրոցի դասախոս Չինաստանում։

## Ընտրյալ ստեղծագործություններ
* (Ed.) (2014) The Many Faces of Relativism. London/New York: Taylor and Francis. 
* (Ed.) (2013) *Donald Davidson: Life and Words*. London/NewYork: Routledge. 
* (Ed.) (2012) *Reading Putnam*. London/New York: Routledge. 
* (2004) *Relativism: The Problems of Philosophy Series*. London/New York: Routledge. 
* (Ed.) (2000) with Atracta Ingram. *Pluralism: The Philosophy and Politics of Diversity*. London/New York: Routledge. Translated into Chinese. 
* (1999) *Modern Philosophy of Language*. London: J.M. Dent 1998 and Washington:Counterpoint 1999.

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:ԵՊՀ դասախոսներ
Կատեգորիա:Իրանահայ փիլիսոփաներ
Կատեգորիա:Իրանահայ պրոֆեսորներ
Կատեգորիա:Իրանցի կին փիլիսոփաներ