open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Լարրի Կրամեր

**Լարրի Կրամեր** (, ), ամերիկացի դրամատուրգ, սցենարիստ և ակտիվիստ։

## Կենսագրություն և գործունեություն
Կրամերը իր գործունեությունը սկսել է որպես Columbia Pictures ընկերության աշխատող։ Շատ չանցած կազմակերպությունը նրան ներգրավել է Դ.Գ. Լոուրենսի «Սիրահարված կանայք» վեպի սցենարի էկրանավորման համար, որը նրան բերել է «Օսկար», BAFTA և  ԱՄՆ սցենարիստների Գիլդիայի անվանակարգերում մրցանակներ։ Հետագա տարիներին Կրամերը հայտնի է դարձել 1978 թվականին գրված «Համասեռամոլներ» վեպի շնորհիվ, որը իր ժամանակին բացասական արձագանքների է արժանացել *ԼԳԲՏ* համայնքի կողմից, թեև այն դարձել է համասեռամոլության թեմայով ամենավաճառվող և ազդեցիկ վեպերից մեկը։

## Ակտիվիստ
Կրամերը 1980-ական թվականների սկզբին հայտնի է դարձել որպես *ՁԻԱՀ* ակտիվիստ, և աճող *ՄԻԱՎ/ՁԻԱՀ* համաճարակի ֆոնին նա դարձել է «Համասեռամոլների առողջության ճգնաժամ» կազմակերպության համահիմնադիրը։ Որոշ ժամանակ անց նա դուրս է մղվել կազմակերպության խորհրդի կազմից՝ իր ակտիվության մեթոդների հետ կազմակերպության մյուս անադամների անհամաձայնության պատճառով։ *ՄԻԱՎ* համաճարակն արտացոլվել է Կրամերի «Սովորական սիրտը» պիեսում, որի հիման վրա նա հետագայում գրել է Սովորական սիրտ համանուն ֆիլմի սցենարը։ 1987 թվականին Կրամերը հանդես է եկել որպես *ACT UP* միջազգային կազմակերպություն քաղաքական խմբի համահիմնադիր։

## Մահ
Կրամերը մահացել է 2020 թվականի մայիսի 27-ին՝ թոքաբորբի հետևանքով։ Նա 84 տարեկան էր։

## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն
* 
* 

## Արտաքին հղումներ
* 
* 
* 

Կատեգորիա:20-րդ դարի ամերիկացի տղամարդ գրողներ
Կատեգորիա:20-րդ դարի վիպասաններ
Կատեգորիա:21-րդ դարի ամերիկացի վիպասաններ
Կատեգորիա:21-րդ դարի ամերիկացի տղամարդ գրողներ
Կատեգորիա:«Թոնի» մրցանակի դափնեկիրներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի դրամատուրգներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի սցենարիստներ
Կատեգորիա:Ամերիկյան փիլիսոփայական ընկերության անդամներ
Կատեգորիա:Թոքաբորբից մահացածներ
Կատեգորիա:ԼԳԲՏ իրավունքների ակտիվիստներ
Կատեգորիա:ԼԳԲՏ վիպասաններ
Կատեգորիա:Ամերիկացի վիպասաններ
Կատեգորիա:ԱՄՆ-ի իրավապաշտպաններ
Կատեգորիա:Ամերիկացի կինոպրոդյուսերներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի հասարակական գործիչներ
Խոսե Լուիս Աբալոս

**Խոսե Լուիս Աբալոս** (;), իսպանացի քաղաքական գործիչ, Իսպանիայի սոցիալիստական աշխատավորական կուսակցության (ԻՍԱԿ) անդամ։ Իսպանիայի խորհրդարանի ստորին պալատի IX—XII գումարումների պատգամավոր է։ 2018-2020 թվականներին զբաղեցրել է Պեդրո Սանչեսի կառավարության զարգացման նախարարի պաշտոնը։ 2020թ. հունվարի 13-ից զբաղեցնում է Իսպանիայի տրանսպորտի նախարարի պաշտոնը։

1976 թվականից Խոսե Լուիս Աբալոսը եղել է Իսպանիայի երիտասարդ կոմունիստների միության անդամ, 1978 թվականին անդամակցել է Իսպանիայի կոմունիստական կուսակցությանը, 1981 թվականին՝ Իսպանիայի սոցիալիստական աշխատավորական կուսակցությանը։ Նա Վալենսիայի սոցիալիստական կուսակցությունում զբաղեցրել է տարբեր ղեկավար պաշտոններ։ Մասնագիտությամբ տարրական դպրոցի ուսուցիչ է։ 2009 թվականից Իսպանիայի պատգամավորների կոնգրեսի անդամ է։ 2017 թվականին ժամանակավորապես զբաղեցրել է Իսպանիայի Սոցիալիստական աշխատավորական կուսակցության մամուլի քարտուղարի պաշտոնը։

## Զբաղեցրած պաշտոնները
* Վալենսիայի Սոցիալիստական կուսակցության գլխավոր քարտուղար (1995–2000)
* PSPV-PSOE ազգային կոմիտեի նախագահ (1997–1999)
* Վալենսիայի քաղաքապետարանի խորհրդական (1999–2009)
* PSPV-PSOE փոխնախագահ-գլխավոր քարտուղար(2000–2004)
* Վալենսիայի շրջանային խորհրդի անդամ (2003–2007)
* Վալենսիայի ընտրատարածքը ներկայացնող պատգամավորների Կոնգրեսի անդամ (2009–2018)
* PSPV-ի գլխավոր քարտուղար Վալենսիա նահանգում (2012–2017)
* Իսպանիայի Պատգամավորների կոնգրեսում Սոցիալիստական կուսակցության խոսնակի պաշտոնակատար (2017)
* PSOE- ի կազմակերպչական քարտուղար ( 2017-ից սկսած)
* Զարգացման նախարար (2018–2020)
* Տրանսպորտի, շարժունակության և քաղաքային օրակարգի նախարար (սկսած 2020-ից)

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Биография на сайте министерства развития Испании
* Биография на сайте Конгресса депутатов Испании

Կատեգորիա:Իսպանիայի քաղաքական գործիչներ
Կատեգորիա:Բնօրինակում անաղբյուր հոդվածներ
Կատեգորիա:Ուսուցիչներ
Մարինա Ահմեդովա

**Մարինա Մագոմեդնեբիևնա Ահմեդովա** (, ), ռուս գրող և լրագրող։ Երկու անգամ պարգևատրվել է լրագրության բնագավառում «Կայծ» մրցանակով։

## Կենսագրություն
մինի|Ահմեդովան 2018 թվականին
Մարինա Ահմեդովան ծնվել է Տոմսկում։ Ընտանիքն ապրել է փայտե տանը։

Կրթությամբ բանասեր և լեզվաբան է։ Անտուն կենդանիների պաշտպան է։ Տեղափոխվելով Մոսկվա՝ սովորել և աշխատել է մի փոքր հրատարակչական ընկերությունում, որը բժշկական թերթ էր թողարկում բժիշկների և հիվանդների համար։ Բժշկական թերթի խմբագիրը նրան առաջադրանքի է ուղարկել՝ նկատելով իր գրողի տաղանդը։ Դրանից հետո Մարինա Ահմեդովան աշխատել է կեղծանվամբ և սեքսի մասին բազմաթիվ հոդվածներ է գրել։

Մ. Ահմեդովան լրագրության մեջ աշխատանքը շարունակել է «Ընկերության գաղտնիքը» հրատարակչատանը։ Հետագայում 2017 թվականին «Ռուս լրագրող» ամսագրի վերագործարկումից հետո եղել է ռեպորտաժների բաժնի հատուկ թղթակից և գլխավոր խմբագրի տեղակալ։

Իր հոդվածներում Մարինա Ահմեդովան անդրադառնում է բարդ թեմաների, այդ թվում՝ Դաղստանում պատվի սպանությանը, Կովկասում ահաբեկչությանը և թմրամոլությանը։

Մարինա Ահմեդովան որպես ռազմական թղթակից 2014-2015 թվականներին այցելել է Ուկրաինայի արևելքում զինված հակամարտության գոտի։

Լրագրությունից բացի զբաղվում է նաև գրական գործունեությամբ։ Պատմվածքների և վեպերի հեղինակ է։ Նրա որոշ գրքեր թարգմանվել են լիտվերեն։

2015 թվականի օգոստոսին Մարինա Ահմեդովայի «Ուկրաինայի դասերը» ռեպորտաժների ժողովածուն ներառվել է Ուկրաինայի տարածքում արգելված գրականության ցուցակում։

2018 թվականի սկզբին Նատալյա Պոկլոնսկայային մեղադրել է հեղինակային իրավունքների խախտման մեջ, քանի որ նա իր հարցազրույցների ժողովածուն թողարկել է առանց հեղինակների և հրատարակիչների հետ համաձայնեցնելու։

## Պարգևներ
* «Հանրային միտք» մրցանակի դափնեկիր, 2014։
* 2 «Կայծ»-ի դափնեկիր (*լրագրության մրցանակ*), 2012 և 2013 թվականներ։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:20-րդ դարի ռուս գրողներ
Կատեգորիա:Կին ռազմական թղթակիցներ
Կատեգորիա:Ռուս արձակագիրներ
Կատեգորիա:Ռուս բանասերներ
Կատեգորիա:Ռուս լեզվաբաններ
Կատեգորիա:Ռուս լրագրողներ
Ծիածան (ֆիլմ)

«**Ծիածան**» (), խորհրդային սև-սպիտակ գեղարվեստական ֆիլմ պատերազմի մասին, որը նկարահանել է ռեժիսոր Մարկ Դոնսկին Վանդա Վասիլևակայայի համանուն վիպակի հիման վրա։ Ֆիլմի պրեմիերան կայացել է 1944 թվականի հունվարի 24-ին։

Կինոքննադատ Ռոբ Էդելմանը «ցասումնալից դրամայում» տեսել է 1950-ական թվականների իտալական նեոռեալիզմի հնարավոր ազդեցությունը։

## Սյուժե
Հայրենական մեծ պատերազմի ժամանակ ուկրաինուհի Օլյոնա Կոստյուկը դառնում է պարտիզանուհի։ Ընկնելով թշնամու ձեռքը՝ նա կրում է անմարդկային տանջանքներ, վերապրում իր նորածին որդու մահը, որին սպանում են ֆաշիստները, բայց չի մատնում իր ընկերներին։

## Ստեղծման պատմություն
Ֆիլմը նկարահանվել է Աշխաբադում՝ մարզադաշտում, որտեղ ձյան փոխարեն լցված էր աղ։

## Դերերում
* Նատալյա Ուժվիյ – *Օլյոնա Կոստյուկ*
* Ելենա Տյապկինա – *Ֆեդոսյա*
* Վալենտինա Իվաշյովա – *Օլգա, ուսուցչուհի*
* Նինա Ալիսովա – *Պուսյա, Օլգայի քույրը, լեյտենանտ Կրավչենկոյի կինը, պարետի սիրուհին*
* Անտոն Դունայսկի – *Եվդոկիմ Պետրովիչ Օխապկա*
* Աննա Լիսյանսկայա – *Մալյուչիխա*
* Հանս Կլերինգ – *պարետ Կուրտ Վերներ*
* Նիկոլայ Բրատերսկի – *ավագ Պետրո Գապլիկ*
* Վլադիմիր Չոբուր – *լեյտենանտ Սերգեյ Կրավչենկո*
* Վիտյա Վինոգրադով – *Միշկա, Մլյուչիխայի որդին*
* Ալիկ Լետիչևսկի – *Սաշկա, Մլյուչիխայի որդին*
* Վովա Պոնոմարյով – *Մլյուչիխայի  կրտսեր որդին*
* Էմմա Պերելտեյն – *Մլյուչիխայի  դուստրը*
* Յուլյա Տկաչենկո
*Նինա Լի
* Ելիզավետա Խուտորնայա – *Գրոխաչիխա*
* Ապոլլոն Օսենև – *խորհրդանշական [[Ադոլֆ Հիտլեր|Հիտլեր]]*

## Նկարահանող խումբ
* Սցենարի հեղինակ՝ Վանդա Վասիլևսկայա
* Ռեժիսոր՝ Մարկ Դոնսկոյ
* Օպերատոր՝ Բորիս (Բենցիոն) Մոնաստիրսկի
* Կոմպոզիտոր՝ Լև Շվարց
* Նկարիչ՝ Վալենտինա Խմելյովա
* Ռեժիսորի օգնական՝ Ռաֆայիլ Պերելշտեյն

## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն
* *Фёдор Раззаков*. Гибель советского кино, т. 1. Интриги и споры. 1918—1972. — М.: «Эксмо», 2008, с. 118.

## Արտաքին հղումներ
* «Ծիածան» ֆիլմը IMDb կայքում 

Կատեգորիա:1940-ականների ռուսերեն ֆիլմեր
Կատեգորիա:1944 ֆիլմեր
Կատեգորիա:Ա. Դովժենկոյի անվան կինոստուդիայի ֆիլմեր
Կատեգորիա:Խորհրդային սև-սպիտակ ֆիլմեր
Կատեգորիա:Ռուսական ֆիլմեր
Կատեգորիա:Ֆիլմեր Հայրենական մեծ պատերազմի մասին
Կատեգորիա:Ֆիլմեր, որոնց գործողությունները տեղի են ունենում ԽՍՀՄ-ում
Կատեգորիա:1940-ականների խորհրդային ֆիլմեր
Կատեգորիա:Խորհրդային ֆիլմեր Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի մասին
Կատեգորիա:1944 ԽՍՀՄ-ում
Ջոն Բերջեր

**Ջոն Փիթեր Բերջեր** (, ), անգլիացի գրող, բանաստեղծ, քննադատ, նկարիչ։

## Կենսագրություն
Ավարտել է Սուրբ Էդվարդի դպրոցը, 1944-1946 թվականներին ծառայել է բրիտանական բանակում։ Այնուհետև ընդունվել է Չելսիի արվեստի դպրոց և Լոնդոնի արվեստի կենտրոնական դպրոց։

Իր կարիերան որպես նկարիչ սկսել է Լոնդոնի մի քանի պատկերասրահներում։ Նա դարձավ արվեստի քննադատ, հրապարակելով իր էսսեները և գրախոսությունները *New Statesman* ամսագրում։

1972 թվականին «G» վեպի համար ստացել Է Բուքերյան մրցանակ։ Լայն հանրությանը հայտնի է դարձել նույն տարում BBC-ի «Տեսնել արվեստը» չորսերիանոց ֆիլմի թողարկումից հետո ()։ Ֆիլմը և նրա մոտիվներով լույս տեսած համանուն գիրքը խիստ և օրիգինալ քննադատության են ենթարկվել դասական արվեստի վերաբերյալ ստեղծված տեսակետը, ցուցադրելով նրա բնածին կողմնակալությունն ու կողմնակալությունը գերիշխող սոցիալական դասի ինչպես նաև գերիշխող սեռի օգտին։ Իր աշխատության մեջ նկատելի էր տեսողական մեդիայի ավանդույթի զարգացումը ընդհուպ մինչև մեր օրերը՝ մեծամասամբ շարունակելով Վալտեր Բենիամինի մտքերը։

1991 թվականին ստացել է Պետրարկայի մրցանակը։

Վերջին տարիներին ապրել է Ֆրանսիայում։ Շարունակել է գրել։ Կանգնած էր մարքսիստական մարդասիրության դիրքերում։

## Մատենագիտություն
* Джон Бёрджер.  Портреты. Пер. А. Степанова. СПб. : «Азбука», 2018. 480 с. ISBN 978-5-389-11723-5
* Джон Бёрджер. Искусство и революция. Эрнст Неизвестный и роль художника в СССР. Пер. Н. Кротовской. М.: Ad Marginem, 2018. 112 с. илл. ISBN 978-5-91103-420-7
* Джон Бёрджер. Зачем смотреть на животных? (сборник эссе). Пер. А. Асланян. М.: Ad Marginem, 2017. 160 с. ISBN  978-5-91103-375-0
* Джон Бёрджер. Фотография и её предназначение (сборник эссе). Пер. А. Асланян. М.: Ad Marginem, 2014, 2017. 256 с. ISBN 978-5-911-03330-9
* Джон Бёрджер. Блокнот Бенто. Пер. А. Асланян. М.: Ad Marginem, 2012. 168 с. ISBN 978-5-91103-129-9
* Джон Бергер. Искусство видеть. М.: Клаудберри, 2012.
* Джон Бёрджер. Ренато Гуттузо. М.: Искусство, 1962.

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Ջոն Բերջեր։ Տեսնելու տարբերակները
* Հասկանալ Ջոն Բերջերի
* «Ես միավորում եմ Կտրվածները»

Կատեգորիա:20-րդ դարի անգլիացի վիպասաններ
Կատեգորիա:20-րդ դարի բրիտանացի գրողներ
Կատեգորիա:Անգլիացի արվեստագետներ
Կատեգորիա:Անգլիացի բանաստեղծներ
Կատեգորիա:Անգլիացի լրագրողներ
Կատեգորիա:Անգլիացի հրապարակախոսներ
Կատեգորիա:Անգլիացի սցենարիստներ
Կատեգորիա:Բուքերյան մրցանակի դափնեկիրներ
Կատեգորիա:Բրիտանացի նկարիչներ
Կատեգորիա:Լոնդոն քաղաքում ծնվածներ
Կատեգորիա:Մարքսիստներ
Կատեգորիա:Փարիզ քաղաքում մահացածներ
Էմիլի Բարքլայ

**Էմիլի Բարքլայ** (; ), բրիտանացի դերասանուհի, նկարահանվել է հիմնականում Ավստրալիական և Նոր_Զելանդական ֆիլմերում։

## Կենսագրություն
Էմիլի Բարքլայ իր դերասանական կարիերան սկսել է 1998 թվականին Շորտլանդ սթրիթ կինոսերիալում։ Լայն ճանաչում է ունեցել «Իմ հայրիկի տանը» ֆիլմում գլխավոր դերի համար, որի համար նա արժանացել է *«British Independent Film Awards»* մրցանակին «Լավագույն սկսնակ դերասանուհի» կատեգորիայում։

2006 թվականին էկրանին հայտնվեցին միանգամից երկու ֆիլմ, որում Էմիլի Բարքլայը կատարել է գլխավոր դերերը․ «Լռություն» «Ամենաթողությունը ծայրամասում»  (այլ անվանումը «սպանություն բնությունում»)։

2009 թվականին Էմիլի Բարքլայը նկարահանվել է «Հիմնական շարժիչ» և «Իմ սրտի մի մասը», 2010 թվականին ձայնագրվել է «Պահապանների լեգենդը։ Գահուլի բուերը»  անիմացիոն ֆիլմում։

## Ֆիլմագրություն

## Հասարակական գործունեություն
Դերասանուհին, ապագա վեգանը, ակտիվ մասնակցություն է ունենում կենդանիների իրավունքների պաշտպանությանը, համագործակցել է կենդանիների նկատմամբ դաժան վերաբերմունքի դեմ պայքարի արշավներում SAFE կազմակերպության հետ։

2006 թվականին Էմիլի Բարքլայը դարձել է Voiceless կենդանիների իրավունքների պաշտպանության ավստրալիական խմբի դեսպանը։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ

Կատեգորիա:21-րդ դարի դերասանուհիներ
Կատեգորիա:Ավստրալիացի դերասանուհիներ
Կատեգորիա:Բրիտանացի դերասանուհիներ
Կատեգորիա:Բրիտանացի կինոդերասաններ
Կատեգորիա:Բրիտանացիներ
Կատեգորիա:Դերասանուհիներ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Թատրոնի դերասանուհիներ
Յորդանկա Ֆանդիկովա

**Յորդանկա Ֆանդիկովա** (, ), բուլղարարացի ուսսուցիչ և քաղաքագետ, Սոֆիայի առաջին կին քաղաքապետն է։

## Կենսագրություն
Ծնվել է 1962 թվականի ապրիլի 12–ին՝ Սամոկաովում։

Ավարտել է Սոֆիայի՝ Դոբրի Վոյնիկովի անվան № 35 ռուսաց լեզվի խորացված ուսուցմամբ վարժարանը։

Ավարտել է Սոֆիայի Ս. Կլիմենտ Օհրիդսկու անվան համալսարանի ռուսական բանասիրության բաժինը։

1985 թվականին ընդունվել է Վլադիսլավ Քերմատիկի անվան թիվ 73 միջնակարգ դպրոց՝ որպես ուսուցիչ։ 1998թ.- ից դարձել է նույն դպրոցի տնօրենը։

Հոկտեմբերին Ֆանդակովան արձակուրդ է գնացել Սոֆիայի քաղաքապետի ընտրություններում նախընտրական արշավի պատճառով և նրան փոխարինել է կրթության և գիտության փոխնախարար Սերգեյ Իգնատովը, որն ընտրություններում, նրա հաղթանակից հետո, նշանակվել է կրթության նոր գիտության նոր նախարար։

2009թ. նոյեմբերի 15-ին նա ընտրվել է Սոֆիայի քաղաքապետ։ 2009 թվականի նոյեմբերի 15-ին կայացած ընտրություններում ֆանդակովան ստացել է ընտրողների ձայների 66,23 տոկոսը։

Ամուսնացած է մանկաբույժ Յուրի Ֆանդիկովի հետ։ Դստեր անունը Միխաելա է, թոռանը՝ Ալեքս։

Ֆանդիկովան համարվում է վարչապետ Բոյկո Բորիսովի ակտիվ կողմնակիցը («Զինանշան» կուսակցություն) և հանդիսանում է 2020թ.համաբուլղարյան ցույցերի ընթացքում բողոքողների քննադատության օբյեկտներից մեկը, որոնց մասնակիցները պահանջում են նրա հրաժարականը։

## Պատկերասրահ

Պատկեր:Yordanka Fandakova (crop).jpg
Պատկեր:Health Check Report Sofia.jpg|Սոֆիայի բժշկական զննության հաշվետվություն
Պատկեր:High-hevel Conference Dedicated to EU Cohesion Policy Handshake (28793180168).jpg|Բարձր մակարդակի համաժողով՝ նվիրված ԵՄ– համախմբման քաղաքականության ձեռքսեղմմանը
Պատկեր:EPP Helsinki Congress in Finland, 7-8 November 2018 (44849798255).jpg|2018 թ․ նոյեմբեր


## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Բուլղարիայի նախարարներ
Կատեգորիա:Բուլղարիայի քաղաքական գործիչներ
Կատեգորիա:Բուլղարացի բանասերներ
Կատեգորիա:Ռուսագետներ
Կատեգորիա:Բուլղարացի մանկավարժներ
Կատեգորիա:Բուլղարիայի խորհրդարանի պատգամավորներ
Բեթսի Բրանդթ

**Բեթսի Էն Բրանդթ** (, ), ամերիկացի հեռուստատեսային դերասանուհի։ Առավել հայտնի է AMC հեռուստաալիքի «Ամբողջ ծանրությամբ» (2008—2013) սերիալում խաղացած Մարի Շրեյդեր դերի շնորհիվ։

## Վաղ տարիներ
Բեթսի Բրանդթը ծնվել է Միչիգան նահանգի Բեյ Սիթի քաղաքում։ 1991 թվականին ավարտել է Օբերն քաղաքի Արևմտյան միջնակարգ դպրոցը։ Այնուհետև գեղարվեստի բակալավրի որակավորմամբ ավարտել է Ուրբանա-Շամպեյնի Իլինոյսի համալսարանը, ինչպես նաև սովորել է Հարվարդի համալսարանի թատերական ֆակուլտետում և Գլազգոյի թագավորական կոնսերվատորիայում։

## Կարիերա
Բրանդթը Արիզոնայի թատրոնում խաղացել է «Մեծ աղմուկ ոչնչից» պիեսի հիման վրա ներկայացման մեջ, խաղացանկային Սան Խոսե թատրոնի «Control+Alt+Delete»–ում, Բեթ Հենլիի «Զվարճալի խարդախության» մեջ, Ջուլիա Չոյի «հարավային ափ»–ի խաղացանկային թատրոնի «Լեզվի արխիվ»-ում և Գեֆենի թատրոնի «Հաջորդ աշուն»-ում։ Հեռուստատեսությամբ Բրանդթը տարբեր տարիների հայտնվել է «Առանց հետքի», «Արդարամիտ Էմին», «Շտապ օգնություն», «Բոստոնի իրավաբանները», «Պրակտիկա» և «Ծովային ոստիկանություն։ Հատուկ բաժին» սերիալների էպիզոդներում։

2008-2013 թվականներին Բրանդթը AMC հեռուստաալիքի «Ամբողջ ծանրությամբ» սերիալում խաղացել է Մարի Շրեյդեր դերը։ Դրա ավարտից հետո NBC-ի «Մայքլ Ջեյ Ֆոքսի շոուն» սիթքոմում, որը փակվել էր 2014 թվականին՝ առաջին եթերաշրջանից հետո, խաղացել է գլխավոր դեր։ Անմիջապես հետո, Բրանդթը հրավիրվել է ABC-ի «Միայն անդամների համար» ցերեկային սերիալի կենտրոնական դերերից մեկում նկարահանվելու համար։ Չնայած մի քանի դրվագների արտադրությանը, հեռուստաալիքը շոուն փակել էր նախքան ցուցադրվելը։ Հաջորդ տարի ստանձնել է CBS-ի «Կյանքը մանրամասների մեջ» սիթքոմի կենտրոնական դերերից մեկը։

## Անձնական կյանք
1996 թվականից Բեթսին ամուսնացած է եղել քոլեջի իր սիրելիի՝ Գրեյդի Օլսենի հետ։ Ամուսիններն ունեն երկու երեխա՝ դուստրը՝ Ջոզեֆ Օլսենը, և որդին՝ Ֆրեդի Օլսենը, որոնցից կրտսերը ծնվել է 2008 թվականին։

## Հեռուստատեսություն

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Նոյեմբերի 14 ծնունդներ
Կատեգորիա:1976 ծնունդներ
Կատեգորիա:Մարտի 14 ծնունդներ
Կատեգորիա:1973 ծնունդներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի հեռուստատեսային դերասանուհիներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի կինոդերասանուհիներ
Կատեգորիա:21-րդ դարի ամերիկացի դերասանուհիներ
Կատեգորիա:20-րդ դարի ամերիկացի դերասանուհիներ
Կատեգորիա:Թատրոնի ամերիկացի դերասանուհիներ
Ստեֆանո Աքորսի

**Ստեֆանո Լելիո Բենիամինո Աքորսի** (, ), իտալացի դերասան։

## Կենսագրություն
Ստեֆանո Աքորսին ծնվել է 1971 թվականի մարտի 2-ին Իտալիայի Բոլոնիա քաղաքում։ Սովորել է Ալբերտ Սեյբինի անվան գիտական ճեմարանում։ Դպրոցն ավարտելուց հետո հետևել է ականավոր կինոռեժիսոր Պուպի Ավատիին, որը նրան երկրորդական դեր է տվել 1992 թվականին էկրան բարձրացած «Եղբայրներ և քույրեր» ֆիլմում։ Միևնույն ժամանակ սովորել է Բոլոնիայի Ալեսանդրա Գալանտե Գարոնեի թատերական դպրոցում, որն ավարտել է 1993 թվականին։ Դրանից հետո դարձել է Բոլոնիայի «Արեգակի Արենա» թատրոնի դերասան։ 1994 թվականին Իտալիայում ձեռք է բերել մեծ ճանաչում՝ նկարահանվելով Maxibon պաղպաղակի գովազդում։ Հոլովակը բեմադրել է հայտնի ռեժիսոր Դանիելե Լուկետին, որը հետագայում Աքորսիի հետ աշխատել է մեծ կինոյում։

1996 թվականին էկրան բարձրացած «Ջեք Ֆրուշիանտեն դուրս է եկել խմբից» հասունացման մասին դրամայում, որը բեմադրել է Էնց Նեգրոնին՝ Էնրիկո Բրիցիի համանուն վեպի հիման վրա, Աքորսին կատարել է գլխավոր դեր։ Նա համատեղել է աշխատանքը թատրոնում և կինոյում։ 1998 թվականին Էկրան Է բարձրացել միանգամից երկու ֆիլմ, որոնցում Աքորսին կատարել է գլխավոր դերեր. Դանիելե Լուկետիի «Փոքրիկ ուսուցիչներ» ֆիլմում հանդես է եկել հակաֆաշիստական դիմադրության մարտիկի դերում, իսկ ռոք-երաժիշտ Լուչանո Լիգաբուեի «Ռադիո Ֆրեչիա» ռեժիսորական առաջնաելութային աշխատանքում խաղացել է որպես ռադիոհաղորդավար։ Առաջին ֆիլմը մասնակցել է Վենետիկի կինոփառատոնի մրցութային ծրագրին, երկրորդը հայրենիքում արժանացել է բազմաթիվ մրցանակների, իսկ Աքորսին արժանացել է «Դավիդ դի Դոնաթելլո» մրցանակին՝ տղամարդու լավագույն դերի համար։

2001 թվականին Ստեֆանոն առաջատար դեր է խաղացել ռեժիսոր Ֆերզան Օզպետեկի «Թյուրիմացության շռայլություն» ֆիլմում, որը եղել է 2001 թվականի Բեռլինի միջազգային կինոփառատոնում։ Այս կինոնկարը մեծ հաջողություն է ունեցել Իտալիայում և Թուրքիայում, իսկ Աքորսին, որը համասեռամոլի դեր էր խաղում, իր կատարման համար ստացել է երեք մրցանակ։

Այնուհետև Աքորսին Ջակոմո Բատիատոյի «Երիտասարդ Կազանովան» հեռուստաֆիլմում գլխավոր դեր է խաղացել։

Նրա հաջորդ ֆիլմը եղել է «Սեր կոչվող ճամփորդությունը», որը մասնակցել է 2002 թվականի Վենետիկյան միջազգային կինոփառատոնին, որի ընթացքում նվաճել է Վոլպիի գավաթը՝ տղամարդկային լավագույն դերի համար։

## Ֆիլմագրություն
### Ֆիլմեր

### Հեռուստասերիալներ

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:1971 ծնունդներ
Կատեգորիա:Բոլոնյա քաղաքում ծնվածներ
Կատեգորիա:Իտալացի դերասաններ
Կատեգորիա:Մարտի 2 ծնունդներ
Անդերսոն (այլ կիրառումներ)

**Անդերսոն**, անգլիական ազգանուն։

## Հայտնի կրողներ
* Աբրահամ Անդերսոն, ամերիկացի նկարիչ և բարերար։
* Ադամ Անդերսոն, հանրահայտ բրիտանական *Hurts* դուետի երաժիշտ։
* Աննա Անդերսոն (, 1896—1984), ամենահայտնի կանանցից մեկը, որն իրեն հռչակել էր Անսաստասիա իշխանուհի։
* Աննա Անդերսոն (, 1874—1930), բրիտանացի նկարչուհի շոտլանդական ծագմամբ, մանկական գրականության պատկերազարդող։
* Անդերսոն Լուիս դե Աբրեու Օլիվեյրա, բրազիլացի ֆուտբոլիստ, «Մանչեսթեր Յունայթեդի» և Բրազիլիայի ֆուտբոլի ազգային հավաքականի կիսապաշտպան։
* Ջեյքոբ Անդերսոն, անգլիացի դերասան, երգիչ և կոմպոզիտոր։
* Ջիլիան Անդերսոն, ամերիկացի դերասանուհի։
* Ջո Անդերսոն, բրիտանացի դերասան։
* Ստիգ Անդերսոն, շվեդ բանաստեղծ, երաժշտական աշխարհի գործարար։
* Վիլհելմ Անդերսոն, գերմանական ծագմամբ էստոնառուսական աստղաֆիզիկոս։
* Ուես Անդերսոն, ամերիկացի կինոռեժիսոր, սցենարիստ, դերասան, պրոդյուսեր։
Ավիացիոն հարված

right|thumb|300px|Ավիացիոն հարված մշակող ամերիկյան B-2 ռմբակոծիչ:
**Ավիացիոն հարված** (ինչպես նաև *ավիացիայի հարված*, **օդային հարձակում**), ավիացիայի կարճաժամկետ կրակային ազդեցությունը թշնամու ցամաքային (կամ ծովային) թիրախում՝ այն ոչնչացնելու (կամ ճնշելու) նպատակով։

Կարող են կիրառվել խոցման տարբեր ավիացիոն միջոցներ՝ հրթիռներ, ռումբեր, հրաձգային-հրետանային սպառազինություն և այլն։

## Դասակարգում
Ավիացիոն հարվածները բաժանվում են.
* ըստ կազմի ուժերի.
** զանգվածային,
** կենտրոնացված,
** խմբակային,
** մեկական,
* ըստ կիրառվող սպառազինության.
** հրթիռային,
** ռմբային,
** հրաձգային զենքի օգտագործմամբ,
** համակցված (ռմբահրթիռային, տորպեդոռմբային և այլն),
* ըստ ռազմական գործողությունների ձևերի.
** միաժամանակյա,
** հաջորդական։

## Պատմություն
Համարվում է (ամերիկյան պատմագրություն), որ աշխարհում առաջին ավիացիոն հարվածը հասցվել է 1911 թվականի նոյեմբերի 1-ին՝ իտալա-թուրքական պատերազմի ժամանակ։ Իտալացի օդաչու Ջուլիո Գավոտին ձեռքով 4 ռումբ (2 կիլոգրամ քաշով) է նետել օսմանյան զորքերի վրա, որոնք Տրիպոլիին պաշտպանում էին ներխուժած իտալական զորքերից։ Իրադարձությունը հանդիսավորությամբ լուսաբանվել է ամերիկյան մամուլում։ «Նյու Յորք Թայմս»-ի վերնագրում ասվում էր. «Իտալացի ռազմական օդաչուն Տրիպոլիի մոտ ապացուցում է աերոպլանի ռազմական արժեքը» ():

## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն
* «Боевая авиационная техника: Авиационное вооружение» / Д. И. Гладков, В. М. Балуев, П. А. Семенцов и др.; Под ред. Д. И. Гладкова. — : Воениздат, 1987. — 279 с.
* Взгляды руководства НАТО на подготовку и применение оввс альянса в будущих операциях / Зарубежное военное обозрение № 8, 2009, стр. 46-53
* *Eugenijus Kisinas.* «Авиационный химический удар» («аviacijos cheminis smūgis») / Apsaugos nuo naikinimo priemonių enciklopedinis žodynas. — Vilnius: Generolo Jono Žemaičio Lietuvos karo akademija. 2002.

Կատեգորիա:Ռազմական ավիացիա
Կատեգորիա:Ռազմական գործողություններ
Կատեգորիա:Ռազմական գործողություններ ըստ տեսակի
Լուիզա Թուլիեզ

**Լուիզա Թուլիեզ** (), ֆրանսիացի ուսուցչուհի և գրող։

## Կյանք և կարիերա
Թուլիեզը ծնվել է 1881 թվականի դեկտեմբերի 12-ին Հյուսիսային Ֆրանսիայի Պրե-Օ-Բուա քաղաքում։

Երբ սկսվել է Առաջին համաշխարհային պատերազմը, Թուլիեզը աշխատում էր որպես ուսուցիչ Սեն-Վաաստ-լա Վալեում։ Այնուհետև դարձել է մի գաղտնի ցանցի աշխատակից, որն օգնում էր դաշնակից զինվորներին, ովքեր հայտնվել էին թշնամու գծերի հետևում, դուրս գալ Բելգիայից և մտնել Հոլանդիա։ Սերտորեն համագործակցել է Էդիթ Քավելի, Ֆիլիպ Բաուկի և արքայադուստր Մարի դե Կրոսի հետ։

Լուիզան և նրա գործընկերները փրկել են մոտ 200 զինվորի։ 1915 թվականի հուլիսի 31-ին Ֆիլիպ Բաուկի հետ միասին Թուլիեզը առաջինն է ձերբակալվել։ Գերմանական ռազմական դատարանը նրան դատապարտել է մահվան բայց հետագայում պատիժը կրճատվել է ցմահ բանտարկության՝ Ալֆոնսո XIII-ի միջամտության շնորհիվ։ Լուիզիան բանտարկվել է Բրյուսելի Սենթ-Գիլես բանտում և ազատ է արձակվել 1918 թվականի նոյեմբերի 8-ին։

Թուլիեզը 1933 թվականին հրապարակել է գիրք բանտում իր փորձի մասին, որը կոչվում է «*Դատապարտված մահվան համար»,* որը 1935 թվականին ստացել է Մոնտոնի մրցանակը։

Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի տարիներին Թուլիեզը կրկին աշխատել է արքայադուստր Մարի դե Կրոսի հետ։ Թուլիեզը դաշնակից զինվորներին օգնել է փախչել օկուպացված Ֆրանսիայի Օվերնյան շրջանից, երբ Կրոյը զինվորին թաքցրել է Բելլինիայի ամրոցում։

Մահացել է Փարիզում 1966 թվականի հոկտեմբերի 10-ին։ 1970 թվականին Պրե-Օ-Բուա քաղաքում տեղադրվել է Թուլիեզի արձանը, իսկ 1974 թվականին նրա անունով անվանվել է Փարիզի փողոցներից մեկը։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Առաջին համաշխարհային պատերազմի մասնակիցներ
Կատեգորիա:Կանայք Երկրորդ համաշխարհային պատերազմում
Կատեգորիա:Ֆրանսիացի մանկավարժներ
Կատեգորիա:Ֆրանսիացի գրողներ
Աքիլա Ասիֆի

**Աքիլա Ասիֆին** () աֆղանուհի ուսուցիչ, որը կրթել է հազարավոր փախստական երեխաների Պակիստանի Միանվալի քաղաքում։

Ասիֆին Աֆղանստանում վերապատրաստվել է որպես պատմության և աշխարհագրության ուսուցիչ։

Ստիպված է եղել լքել իր երկիրը, երբ 1992 թվականին «Թալիբան» շարժումը վերցրել է իշխանությունը իր ձեռքը։ Երբ որպես փախստական ժամանել է Միանվալիի Կոտ Չանդնա ճամբար, փախստական երեխաների համար դպրոցներ չկան եղել։ Աքիլան սկսել է վրաններում հիմնել է դպրոցներ։ 2017 թվականին ճամբարում եղել է ինը դպրոց, որտեղ սովորել է ավելի քան 1500 աշակերտ։ Այս դպրոցներից մի քանիսում հաճախել են նաև աֆղան փախստական աղջիկներ։

2015 թվականին Ասիֆին արժանացել է Նանսենի փախստականների մրցանակի՝ աֆղան փախստական երեխաներին կրթություն տրամադրելու գործում անխոնջ ջանքերի համար։ Աքիլան իր $100,000-ը Նանսենի մրցանակի գումարների մեծ մասն օգտագործել է նոր դպրոց կառուցելու համար։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Պակիստանցի կանայք
Կատեգորիա:Ուսուցիչներ
Կատեգորիա:Աֆղան փախստականներ
Դագմար Լանգե

**Դագմար Մարիա Լանգե** (, ), շվեդ գրող **Մարիա Լանգ** կեղծանվամբ։ Շվեդերեն լեզվով առաջին հետախույզ արձակագիրներից էր, և նրա գրքերը նպաստեցին, որ ժանրը հանրաճանաչ լինի Շվեդիայում։

## Վաղ կյանք և ակադեմիական կարիերա
Լանգեն ծնվել է Վեսթերոսում լրագրող Կլաս Լանգեի և Էլզա քեյսերի ընտանիքում։ Ընտանիքը տեղափոխվել է Լինդեսբերգ 1915 թվականին, երբ նրա հայրը նշանակվել է Bergslagernas Tidning թերթի խմբագիր և հրատարակիչ։ 1917 թվականին նրա հայրը մահացել է Որդանման ելունի բորբոքումից, երբ Դագմար Լանգեն եղել է ընդամենը երկու տարեկան։ 1919 թվականին նրա մայրը ամուսնացել է վաճառական Կարլ Իվար Օլսոնի հետ, և նրանք բնակություն են հաստատել Նորայում։

1933 թվականին Լանգեն ընդունվել է Ուփսալայի սկանդինավյան լեզուների ֆակուլտետ, իսկ 1934 թվականից՝ Ստոկհոլմի հեգսկոլա համալսարան։ Նրա թեկնածուական ատենախոսության թեման 1946 թվականին եղել է Պոնտուս Վիկները։ 1946 թվականից մինչև 1968 թվականը աշխատել է Ahlströmska skolan-ում, Ստոկհոլմի մասնավոր վարժարանում, նախ ուսուցիչ, ապա տնօրեն։

## Գրական կարիերա
Նրա առաջին վեպը՝ *Mördaren ljuger inte ensam* ( *Մարդասպանը* *միակ ստախոսը* *չէ* ), լույս է տեսել 1949 թվականին և առաջացրել որոշ հակասություններ, քանի որ գլխավոր հերոսներից երկուսը ապրում էին համասեռամոլ հարաբերությունների մեջ։

Լանգեն գրել է ավելի քան 40 դետեկտիվ ժանրի վեպ։ Նրա գրքերի մեծ մասի գործողությունը տեղի է ունենում Շվեդական Սկոգա հորինված քաղաքում, որը հիմնված է իր հայրենի Նորեի քաղաքի վրա։ 

## Շվեդերեն գրքեր
**Mördaren ljuger inte ensam* (1949)
**Farligt att förtära* (1950)
**Inte flera mord* (1951)
**En skugga blott* (1952)
**Rosor, kyssar och döden* (1953) 
**Tragedi på en lantkyrkogård* (1954)*
**Se döden på dig väntar* (1955)
**Mörkögda augustinatt* (1956)
**Kung Liljekonvalje av dungen* (1957), 
**Farliga drömmar* (1958) 
**Ofärd i huset bor* (1959)
**Vår sång blir stum* (1960)
**Att vara kvinna* (1961)
**En främmande man* (1962)
**Tre små gummor* (1963)
**Ögonen* (1964),
**Siden sammet* (1964)
**De röda kattorna* (1965)
**Svart sommar* (1966)
**Vitklädd med ljus i hår* (1967)
**Ingen returbiljett* (1968)
**Intrigernas hus* (1969)
**Staden sover* (1970)
**Mördarens bok* (1971)
**Vem väntar på värdshuset?* (1972)
**Vi var tretton i klassen* (1973)
**Det är ugglor i mossen* (1974)
**Dubbelsäng i Danmark* (1975)
**Körsbär i november* (1976)
**Arvet efter Alberta* (1977)
**Camilla vid skiljevägen* (1978)
**Svar till Ensam Eva* (1979)
**Inga pengar till Vendela* (1980)
**Gullregn i oktober* (1981)
**Docka vit, Docka röd* (1982)
**Fyra fönster mot gården* (1983)
**Använd aldrig arsenik* (1984)
**Klappa inte katten* (1985)
**Dödligt drama på Dramaten* (1986)
**Ånglok 16 på fel spår* (1987)
**Tvillingen i spegeln* (1988)
**Flyttbil försvunnen* (1989)
**Se Skoga och sedan...'' (1990)

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Շվեդ գրողներ
Կատեգորիա:Շվեդ արձակագիրներ
Կատեգորիա:Շվեդ սցենարիստներ
Կատեգորիա:Շվեդ մանկավարժներ
Կատեգորիա:Գրական կեղծանուններով հայտնի հեղինակներ
Կատեգորիա:Շվեդ կին վիպասաններ
Կատեգորիա:Շվեդ բանասերներ
Լաուրա Սպելման Ռոքֆելլեր

**Լաուրա Սելեստիա** «**Սետտի**» **Սպելման** **Ռոքֆելլեր** (), ամերիկացի աբոլիցիոնիզստ, բարեգործ, ուսուցչուգի և Ռոքֆելլերների ընտանիքի հայտնի անդամ։

Եղել է Standard Oil-ի համահիմնադիր Ջոն Դևիսոն Ռոքֆելլերի կինը։ Նրա անունն են ստացել Ատլանտայում Սփելման քոլեջը և Լորա Սփելման Ռոքֆելլերի հուշահամալիրը։

## Վաղ կյանք
Լաուրա Սելեստիա Սպելմանը ծնվել է Օհայո նահանգի Ուադսվորթ քաղաքում՝ Հարվի Բուել Սպելմանի (1811–1881) և Լյուսի Հենրիի (1818–1897) ընտանիքում ովքեր Մասաչուսեթսից Օհայո էին տեղափոխվել։ Հարվին աբոլիցիոնիստ էր, որը ակտիվ գործունեություն էր ծավալում Միաբանության եկեղեցում և քաղաքական ոլորտում։ Սպելմանն ունեցել է ավագ որդեգրված քույր՝ Լյուսի Մարիա «Լյութ» Սփելման (մոտ 1837-1920)։

## Անձնական կյանք և կարիերա
Քլիվլենդում Լյութն ու Սպելմանը ծանոթացել են Ջոն Դեվիսոն Ռոքֆելերի հետ, երբ միասին հաշվապահական հաշվառման դասընթացներ էին հաճախում։ Ջոնը Ուիլյամ Էյվերի «Բիլլ» Ռոքֆելլերի (1810-1906) և Էլիզա Դևիսոնի (1813-1889) ավագ որդին էր։

Ավելի ուշ վերադարձել է Նոր Անգլիա, որպեսզի անդամագրվեր Օրիդեի ինստիտուտին, դպրոցական ուսուցիչ դառնալու նպատակով։ Վերադառնալով Օհայո դասավանդելու, ամուսնացել է Ջոնի հետ 1864 թվականին։ Իր հարսանիքից հետո Սպելմանը շարունակել է ակտիվ աշխատել եկեղեցում (միացել է Ռոքֆելլերի միաբանությանը, Հյուսիսային բապտիստներին)։ Standard Oil ընտանեկան բիզնեսի զարգանալուն պես,սկսել է ավելի շատ ժամանակ տրամադրել բարեգործությանը և երեխաներին։

Ամուսինները ունեցել են 5 երեխա՝

* Դուստրը՝ էլիզաբեթը (1866-1906)
* Դուստրը՝ Ալիսան (1869-1870)
* Դուստրը՝ Ալտան (1871-1962)
* Դուստրը՝ Էդիտը (1872-1932)
* Միակ որդին՝ Ջոն Ռոքֆելլեր Ջունիորը (1874-1960), խոշոր բարերար
Իրենց ողջ կյանքի ընթացքում Ռոկֆելլերների ընտանիքը շարունակել է իրենց եկամտի տասը տոկոսը նվիրաբերել բարեգործությանը, ներառյալ զգալի նվիրատվություններ Սպելման քոլեջին, որը հիմնադրվել է սևամորթ կանանց կրթելու համար։ Լորա Սպելման Ռոքֆելլերը մահացել է 1915 թվականի մարտի 12-ին` 75 տարեկան հասակում սրտի կաթվածից։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Ամերիկացի բարերարներ
Ասատուր Չերքեզյան

**Ասատուր Սիմոնի Չերքեզյան** (), հայ մանկավարժ։ Հայրենական պատերազմի մասնակից։ ԽՄԿԿ անդամ (1939):

## Կենսագրություն
Ասատուր Չերքեզյանը ծնվել է 1913 թվականին Գորիսի շրջանի Տեղ գյուղում։ 1933 թվականին ավարտել է Գորիսի մանկավարժական ուսումնարանը, որպես ուսուցիչ աշխատել Տեղ գյուղի յոթնամյա դպրոցում, այնուհետև նշանակվել է Խոզնավար գյուղի դպրոցի տնօրեն և հայոց լեզվի ու գրականության ուսուցիչ, 1936-1938 թվականներին՝ Վերիշենի դպրոցի տնօրեն, եղել է նաև ժողկրթբաժնի տեսուչ։ Հեռակա ավարտել է Երևանի մանկավարժական ինստիտուտի հայոց լեզվի ու հայ գրականության ֆակուլտետը։

1941 թվականի հունիսի 25-ին զորակոչվել է բանակ, 1942-1943 թվականներին 89-րդ հայկական դիվիզիայում թշնամու դեմ կռվել է Թաման թերակղզում և Կերչի մատույցներում, հայկական Թամանյան դիվիզիայի կազմում մասնակցել է Ռոստովի, Մարիուպոլի, Տագանրոգի ազատագրմանը, հասել Գերմանիա` Օդեր։ Մարտերում չորս անգամ վիրավորվել է։ 1945 թվականի ապրիլին ազատվել է ծառայությունից 2-րդ կարգի հաշմանդամության պատճառով։ Պատերազմից հետո աշխատել է Գորիսի շրջանային ժողկրթբաժնի տեսուչ, եղել Ակսել Բակունցի անվան միջնակարգ դպրոցի ուսմասվար։ 1976 թվականից Չերքեզյանն անցել է կենսաթոշակի։

Պարգևատրվել է մարտական ու հոբելյանական մի շարք մեդալներով։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Հայ մանկավարժներ
Կատեգորիա:Հայրենական մեծ պատերազմի հայ մասնակիցներ
Կատեգորիա:Դպրոցի տնօրեններ
She Got the Best of Me

**«She Got the Best of Me»** , ամերիկացի քանթրի երգիչ Լյուկ Քոմբսի երգը, որը թողարկվել է որպես առաջնաելույթային ստուդիական «*[[This One’s For You]]*» (2017) ալբոմի 4-րդ սինգլ։ Սինգլը հասել է *Country Airplay* հիթ-շքերթի առաջին և *Hot Country Songs* հիթ-շքերթի երկրորդ հորիզոնականին։

## Պատմություն
«She Got the Best of Me» երգը «հզոր քանթրի բալադ է», որտեղ հերոսը պատմում է, որ իր նախկին ընկերուհին իրենից ստացել է լավագույնը, և նա չի կարող դադարել մտածել նրա մասին։ Քոմբսը ասել է, որ երգը գրել է Թենեսի նահանգի Նեշվիլ քաղաքի *Tin Roof* բարում ձայնագրությունից չորս տարի առաջ։
Երկրպագուների կարծիքների և պահանջարկի պատճառով երգը ավելացվել է Քոմբսի «This one ' s for You» առաջնաելույթային ալբոմում որպես բոնուսային երգ։

2018 թվականի հոկտեմբերի 27-ին սինգլը հասել է *Billboard Country Airplay* ռադիոեթերային հիթ-շքերթի առաջին հորիզոնական՝ դառնալով Քոմբսի չորրորդ անընդմեջ հիթ-թոփը։ Արդյունքում Քոմբսը դարձել է առաջին մենակատարը, որի բոլոր առաջին չորս երգերը *Nielsen SoundScan*-ի պատմության մեջ հասել են առաջին հորիզոնականին (1990 թվականի հունվար), իսկ ընդհանուր թվով երրորդն էր (ներառյալ խմբերը) *[[Brooks & Dunn]]* («*Brand New Man*», «*My Next Broken Heart*» «*Neon Moon*» և «*Boot Scootin' Boogie*» սինգլ հիթ-թոփերով 1991-92 թվականներին) և *Florida Georgia Line* խմբից հետո («*Cruise» «Get Your Shine On*», «*Round Here*» և «*Stay*» 2012-14 թվականներին)։

2018 թվականի հոկտեմբերին ԱՄՆ-ում տպաքանակը կազմել է 223,000 օրինակ։

2018 թվականի հոկտեմբերից սկսած՝ «*She Got the Best of Me*» երգն իր 15-րդ շաբաթում (ներառյալ 2018 թվականի հոկտեմբերի 27-ից սկսած՝ 4 շաբաթ 1-ին հորիզոնականում) գտնվել է *Country Airplay* ռադիոեթերային հիթ-շքերթի լավագույն հնգյակում (top five) (ներառյալ չորս շաբաթ 1-ին հորիզոնականում՝ սկսած 2018 թվականի հոկտեմբերի 27-ից)։ Սա այս հիթ-շքերթի պատմության մեջ երկրորդ լավագույն ցուցանիշն է (սկսած 1990 թվականից). լավագույն հնգյակում 16 շաբաթվա ռեկորդը պատկանում է «Body Like a Back Road» երգին (Սեմ Հանթ, 16 շաբաթ 2017 թվական)։ Եվս հինգ երգեր ունեն 14 շաբաթվա ընթացքում նման ցուցանիշներ՝ «*Heaven*» (2018, Kane Brown), «*My Wish*» (2006-07, Rascal Flatts), «*Live Like You Were Dying*» (2004, Tim McGraw), «*Breathe*» (1999-2000, Faith Hill) և «*Amazed*» (1999, Lonestar):

## Տեսահոլովակ
Երաժշտական տեսահոլովակը ներառում է Քոմբսի նախորդ տեսահոլովակների հղումները, այդ թվում՝ «*Hurricane*» և «*[[One Number Away]]*» կերպարները, ինչպես նաև վիզուալ հղումներ Քոմբսի ալբոմի այլ երգերից։

## Հիթ-շքերթներ
### Շաբաթական հիթ-շքերթներ

## Հավաստագրումներ

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
*
Hurricane (երգ, Լյուկ Քոմբս)

**«Hurricane»**, ամերիկացի քանթրի երգիչ Լյուկ Քոմբսի երգը, որը թողարկվել է որպես առաջնաելույթային ստուդիական «This One’s For You» (2017) ալբոմի առաջին սինգլ։

Սինգլը *Country Airplay* հիթ-շքերթում զբաղեցրել է առաջին, իսկ *Hot Country Songs* քանթրի հիթ-շքերթում՝ երրորդ հորիզոնականը՝ ԱՄՆ-ի Ձայնագրող ընկերությունների ամերիկյան ասոցիացիայի (RIAA) կողմից ստանալով պլատինե հավաստագիր

## Պատմություն
Երգը պատմում է Քոմբսի՝ նախկին ընկերուհու հետ հանդիպումից հետո ապրած զգացմունքների մասին, որոնք համեմատելի են փոթորկի հետ։ *[[Rolling Stone]]* ամսագրի տեսաբանը երգն նկարագրել է որպես «իննսունականների նոր երաժշտական դպրոցի և քանթրի ժամանակաշրջանի պատահական համադրություն, որը ազատորեն խառնվում է էլեկտրոնային բիթերի հետ»։ Երգի պրոդյուսեր Սքոթ Մոֆաթը կանադական *The Moffatts* քանթրի խմբից է։ Երգը դրական արձագանքներ է ստացել երաժշտական քննադատների և *Taste of Country* ինտերնետ-հրատարակությունների կողմից։

## Հիթ-շքերթներ
### Շաբաթական հիթ-շքերթներ

### Վերջնական-տարեկան հիթ-շքերթներ

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
*
Lovesick Girls

**Lovesick Girls**, հարավկորեական Blackpink գըրլ բենդի երգը, որը թողարկվել է 2020 թվականի հոկտեմբերի 2-ին՝ YG և Interscope լեյբլների միջոցով։ Այն խմբի առաջին՝ «The Album» ստուդիական ալբոմի երրորդ սինգլն է։

## Նախապատմություն և առաջխաղացում
Սեպտեմբերի 22-ից սկսած խմբի լեյբլը սոցցանցերում հրապարակում էր յուրաքանչյուր անդամի թիզեր լուսանկարները։ Երգի անվանումը և թողարկման ամսաթիվը հայտարարվել են սեպտեմբերի 28-ին։ Թիզեր լուսանկարում ներկայացված են խմբի անդամները, որոնք հենված են միմյանց վրա, իսկ վերևում երգի անվան լոգոն է։ Հետագայում հայտնի է դարձել, որ երգը ալբոմի գլխավոր թրեքն է։ Հաջորդ օրը ներկայացվել է ալբոմի երգացանկը։

## Տեսահոլովակ
Երգի հետ միասին թողարկվել է նաև տեսահոլովակը։ Սեպտեմբերի 30-ին խումբն իրենց ՅուԹյուբյան պաշտոնական ալիքում թողարկել է երգի և տեսահոլովակի, 16 վայրկյան տևողությամբ թիզեր հոլովակը։

## Չարթեր

### Շաբաթական չարթե

### Ամսական չարթեր

### Տարվա կեսի չարթեր

### Տարեվերջյան չարթեր

## Հավաստագրեր

## Թողարկման պատմություն

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ

Կատեգորիա:2020 սինգլներ
Կատեգորիա:Blackpink խմբի երգեր
Պարույր Սաղաթելյան

**Պարույր Եղիազարի Սաղաթելյան** (), հայ մանկավարժ։ ԽՄԿԿ անդամ (1944): Հայրենական պատերազմի մասնակից։

## Կենսագրություն
Պարույր Սաղաթելյանը ծնվել է 1909 թվականին Անիի շրջանի Ձորակապ գյուղում։ Տարրական դպրոցն ավարտելուց հետո տեղափոխվել է Լենինական, 1929 թվականին ավարտել Լենինականի մանկավարժական ուսումնարանը, այնուհետև աշխատել Ձորակապի տարրական դպրոցում։ 1931 թվականին Մարալիկի յոթնամյա դպրոցում դասավանդել է ֆիզիկա և մաթեմատիկա։ 1938 թվականին ընդունվել է Լենինականի Միքայել Նալբանդյանի անվան պետական մանկավարժական ինստիտուտի երեկոյան բաժնի ֆիզիկա-մաթեմատիկական ֆակուլտետը, միաժամանակ մաթեմատիկա է դասավանդել դպրոցում։

1941 թվականի հունիսի 23-ին Սաղաթելյանը կամավոր մեկնել է ռազմաճակատ։ 1942 թվականին վիրավորվել է, բուժվելուց հետո վերադարձել ռազմաճակատի 8-րդ գվարդիական բանակի 57-րդ գվարդիական դիվիզիայի 170-րդ գվարդիական հակատանկային գունդ, կռվել է երրորդ Ուկրաինական, ապա՝ առաջին Բելոռուսական ռազմաճակատներում, մասնակցել է Դնեպր, Դնեստր, Վիսլա և Օդեր գետերի անցման մարտերին, Բեռլինի գրավմանը։ 1944 թվականի օգոստոսին, Վիսլայի պլացդարմում ընդունվել է ԽՄԿԿ շարքերը։

Ռազմաճակատում ցուցաբերած արիության համար Սաղաթելյանը Գերագույն գլխավոր հրամանատարի կողմից ստացել է 11 շնորհակալագիր։ Պարգևատրվել է Կարմիր աստղի երկու, Հայրենական պատերազմի 2-րդ աստիճանի շքանշաններով, «Խիզախության համար», «Վարշավայի ազատագրման համար» և յոթ այլ մեդալներով։

1945 թվականին զորացրվելով բանակից Սաղաթելյանը վերադառնալով Լենինական, նշանակվել է բաներիտ դպրոցի տնօրեն։ 1947 թվականին ավարտել է Լենինականի մանկավարժական ինստիտուտը և նշանակվել Մայակովսկու անվան № 5 միջնակարգ դպրոցի մաթեմատիկայի ուսուցիչ։ 1950-1970 թվականներին աշխատել է Շիրվանզադեի անվան, ապա՝ Ս. Սպանդարյանի անվան միջնակարգ դպրոցների տնօրեն։

Սաղաթելյանը պարգևատրվել է «Պատվո նշան» շքանշանով, «Աշխատանքային արիության համար» մեդալով, մի շարք պատվոգրերով։

## Պարգևներ
* «Կարմիր աստղի» կրկնակի շքանշան
* Հայրենական պատերազմի 2-րդ աստիճանի շքանշան
* «Խիզախության համար» շքանշան
* «Վարշավայի ազատագրման համար» շքանշան
* «Պատվո նշան» շքանշան
* «Աշխատանքային արիության համար» մեդալ

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:«Խիզախության համար» մեդալով պարգևատրվածներ (ԽՍՀՄ)
Կատեգորիա:Դպրոցի տնօրեններ
Կատեգորիա:Հայ մանկավարժներ
Կատեգորիա:Հայրենական մեծ պատերազմի հայ մասնակիցներ
Կատեգորիա:Ձորակապ գյուղում ծնվածներ
Էրմեսի ճակատամարտ

**Էրմեսի ճակատամարտ**, տեղի է ունեցել 1560 թվականի օգոստոսի 2-ին Լիվոնյան պատերազմի ընթացքում մի կողմից Լիվոնիայի համադաշնության զորքերի (330 ձիավոր) և մյուս կողմից ռուսական առաջապահ զորքերի (12 հազար ձիավոր)  միջև, Էրմեսի ամրոցից 16 կմ հեռավորության վրա ( այժմ Էրգեմեն, Լատվիայում (լատ. Ērģeme, էստ. Härgmäe), որը գտնվում է Լատվիա–էստոնիական ժամանակակից սահմանին՝ Վալգա քաղաքի մոտակայքում։

## Պատմություն
1560 թվականի ամռանը Իվան IVը Դորպատ ուղարկել է մինչև 60 հազար զորք՝ 40 պաշարողական և 50 դաշտային թնդանոթներով։

Գլխավոր վոյոդոդներին, իշխաններին՝ Իվան Մստիսլավսկուն և Պյոտր Շույսկուն, հրամայվում է վերցնել Ֆելինը Տևտոնյան օրդենի ամենահզոր ամրոցը Արևելյան Լիվոնիայում։ Մոսկովյան ուժերը դանդաղ շարժվում են «Էմբախ» գետի ափով՝ գետային նավերով ծանր պաշարողական զենքեր տանելով։

Ռուս հետախույզները հայտնում են, որ Ֆյուրստենբերգը կարգադրել է հարուստներին մահապատժի ենթարկել Գասպալում։ 
Դրա համար ռուսական առաջապահի հրամանատարը (12 հազար թեթև ձիավոր) իշխան Վասիլի Իվանովիչ Բարբաշինը շտապում էր կտրել Ֆելինայից դեպի ծով գնացող երթուղիները։ Հոգնեցնելով իրենց ձիերին՝ օգոստոսի 2–ին Բարբաշինի մարդիկ բնակություն են հաստատում բիվակում՝ Էրմե ամրոցից մի քանի կիլոմետր հեռավորության վրա՝ անտառի եզրին։

Լիվոնյան համադաշնությունը գտնվում էր Տևտոնական օրդենի և Ֆիլիպ ֆոն Բելեի հրամանատարության ներքո ()։ Այս պահին հավաքվել էին Տրիկատայում` հետ մղելու Լիվոնյան տարածքի զավթիչներին։ Օգոստոսի 2–ին 30 գերմանացի ասպետներ ուղևորվում են իրենց ճամբարից, որը գտնվում էր մոտ 27 կմ հեռու։ Մյուս ափին նրանք հայտնաբերում են ռուսական պահակազոր։

մինի|Էրմեսի ամրոցի հատակագիծը
Երկու կողմն էլ այնքան մոտ էին, որ կրակ էին բացում միմյանց վրա։ Փոխհրաձգության արդյունքում սպանվում է մեկ ռուս, իսկ մնացածը նահանջում են մարգագետնից այն կողմ՝ դեպի հիմնական բանակ։ Տասնութ գերմանացիներ հետ են դառնում ճամբար։ Լանդ Մարշալ Ֆիլիպ ֆոն Բելլը հրամայում է 300 հեծյալ հանել ռուսների դեմ, քանի որ նա չգիտեր, որ իրականում նրանց թիվը 500-ից ավելի էր։ Սկզբում հարձակվում են պիկետների վրա և քշում նրանց հիմնական ստորաբաժանումները։ Հանդիպելով նրանց՝ գերմանացիներն անսպասելիորեն շրջապատվում են  բոլոր կողմերից։

Հիմնական ուժերի հետ ճակատամարտում շատ գերմանացի զինվորներ ու վարձկաններ են սպանվում կամ գերի ընկում։ Նրանք, ովքեր դեռ Տրիկատայի մոտակայքում գտնվող ճամբարում էին, փախչում են։ Գերմանական քրոնիկոնը գերմանացի ասպետների ընդհանուր կորուստները ներկայացնում է որպես 261 մարդու կորուստ։ Այս ճակատամարտում ոչնչանում են Տևտոնյան օրդենի վերջին ուժերը Լիվոնիայում։ Տեղեկատվություն չկա սպանված ռուսաստանցիների թվի մասին, բայց հայտնի է, որ նրանց 14 սայլ էր պետք, որպեսզի իրենց մահացածներին տանեին այնտեղ, որտեղ բոլորն այրվել էին։ Ֆոն Բելը Իվան Ահեղի հրամանով մահապատժի է ենթարկվում։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Ճակատամարտեր այբբենական կարգով
Կատեգորիա:1560 Եվրոպայում
Կատեգորիա:Ռուսաստանի ճակատամարտեր
Արիս Մովսեսյան

**Արիս Մովսեսյան** (,) սերբ ատամնաբույժ, գրող, սցենարիստ, կինոռեժիսոր, բլոգեր և քաղաքական գործիչ։ Նա այժմ ծառայում է որպես Նոր կուսակցություն, սոցիալ-լիբերալ քաղաքական կուսակցության քաղաքական խորհրդի նախագահ ։

## Կենսագրություն
### Վաղ կյանք և կարիերա
Մովսեսյանը ծնվել է 1966 թվականին Բելգրադում, որն այդ ժամանակ մաս էր կազմում Հարավսլավիայի Սոցիալիստական Դաշնային Հանրապետության։ Նրա հայրական պապերը հայ էին, իսկ պապը ներգաղթել էր Հարավսլավիայի Թագավորություն։

Նա « *[[:sr:Апорија|Ապորիա»]]* կինոնկարի ռեժիսորն էր (2006) և « *[[:hr:Svjetsko čudovište|Սվետսկո Շուդովիչտե» -ի]]* սցենարիստը (2003)։

Նա նաև գրել է « *Անձնավորություններ և գրողներ»* գիրքը*:*

### Քաղաքական կարիերա
Ներկայումս Մովսեսյանը « Նոր կուսակցություն» սոցիալական սոցիալ-լիբերալ քաղաքական կուսակցության քաղաքական խորհրդի նախագահն է։

2016-ի Սերբիայի խորհրդարանական ընտրությունների համար նա ստացել է 148-րդ հորիզոնականը ՝ Դեմոկրատական կուսակցության, Նոր կուսակցության, Վոյվոդինայի Խորվաթների ժողովրդավարական դաշինքի և « Միասին Սերբիայի համար» ընտրական ցուցակում։

2017-ին նա ասաց, որ վստահ է, որ Սերբիան մի օր կճանաչի, որ Թուրքիան ցեղասպանություն է իրականացրել հայերի նկատմամբ, սակայն ներկայումս դա չի անում Թուրքիայի հետ ամուր հարաբերությունների պատճառով։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Սփյուռքահայ սցենարիստներ
Կատեգորիա:Սփյուռքահայ ռեժիսորներ
Կատեգորիա:Սփյուռքահայ հասարակական գործիչներ
Կատեգորիա:Սերբ ռեժիսորներ
Կատեգորիա:Հայերը Սերբիայում
Գերասիմ Մելքումյան

**Գերասիմ Սարոյի Մելքումյան** (), հայ մանկավարժ։ Հայրենական պատերազմի մասնակից։ ՀԽՍՀ վաստակավոր մանկավարժ։

## Կենսագրություն
Գերասիմ Մելքումյանը ծնվել է 1916 թվականին, Լեռնային Ղարաբաղի Ստեփանակերտի շրջանի Շուշիքենդ գյուղում։ 1933 թվականին ավարտել է Շուշվա ինտերնացիոնալ մանկավարժական տեխնիկումը։ 1933-1938 թվականներին Մելքումյանը մաթեմատիկա և ֆիզիկա է դասավանդել  ԼՂԻՄ Մարտունու շրջանի Գիշի, Ննգի, Ստեփանակերտի շրջանի Բադարա, Շուշիքենդ գյուղերի 7-ամյա դպրոցներում։ 1938-1942 թվականներին սովորել է Երևանի պետական համալսարանի տնտեսագիտական ֆակուլտետում։ Ավարտելուց հետո աշխատանքի է անցել Հայկոոպում, որպես տնտեսագետ-հրահանգիչ, միաժամանակ դասավանդել է Երևանի ֆինանսական տեխնիկումում։

1943 թվականի մայիսին Մելքումյանը զորակոչվել է կարմիր բանակ, մասնակցել Տագանրոգի, Դոնեցկի և այլ քաղաքների ազատագրման մարտերին։ 1944 թվականի հունվարին ծանր վիրավորվել է, տեղափոխվել թիկունք, իսկ հունիսին որպես Հայրենական պատերազմի 2-րդ կարգի հաշմանդամ զորացրվել է բանակից և աշխատանքի անցել ՀԽՍՀ առևտրի, իսկ հետո՝ ֆինանսների նախարարությունների ապարատներում՝ որպես ավագ տնտեսագետ-հրահանգիչ, միաժամանակ դասավանդել է Երևանի ֆինանսական տեխնիկումում, 1964-1965 թվականներին եղել է տեխնիկումի ուսմասվար, դասախոսել է նաև Երևանի պետական համալսարանի տնտեսագիտական ֆակուլտետում։ Մելքումյանը զբաղվել է նաև գիտական աշխատանքով։

ՀԽՍՀ Գերագույն խորհրդի նախագահությունը 1962 թվականին Մելքումյանին շնորհել է հանրապետության վաստակավոր ուսուցչի պատվավոր կոչում։ Պարգևատրվել է նաև «Աշխատանքային գերազանցության համար» և մի շարք մեդալներով ու պատվոգրերով։

## Պարգևներ
* ՀԽՍՀ վաստակավոր մանկավարժ
* «Աշխատանքային գերազանցության համար» մեդալ

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Հայ մանկավարժներ
Կատեգորիա:ՀԽՍՀ վաստակավոր մանկավարժներ
Կատեգորիա:Հայրենական մեծ պատերազմի հայ մասնակիցներ
Կատեգորիա:ԵՊՀ դասախոսներ
Կատեգորիա:«Աշխատանքային գերազանցության համար» մեդալակիրներ
Դիոնկունդա Տրաորե

**Դիոնկունդա Տրաորեն** (, ), Մալիի քաղաքական և պետական գործիչ, Ազգային ժողովի ղեկավար (սեպտեմբերի 3, 2007), Մալիի նախագահ (ապրիլի 7, 2012)։

## Կենսագրություն
### Մանկություն և պատանեկություն
Տրաորեն ծնվել է 1942 թվականի փետրվարի 23-ին Մալիում՝ Կատիում։ Խորհրդային Միությունում արտասահմանում սովորելուց հետո, Ալժիրի համալսարանում և Նիսի համալսարանում, նա Մալիում դասավանդել է 1977 թվականից մինչև 1980 թվականը։ Այնուհետեւ նա ձերբակալվել է արհմիութենական գործունեության համար և ուղարկվել է Մալիի հյուսիսում գտնվող Մենակա։ Հետագայում նա դարձել է ճարտարագիտության ազգային դպրոցի գլխավոր տնօրեն։ Նա մասնակցել է ժողովրդավարության համար պայքարին, որն ավարտվել էր 1991 թվականի մարտին նախագահ Մուսա Տրաորեի ազատ արձակմամբ։

### Աշխատանք Մալիի կառավարությունում
1992 թվականին՝ Կոնարեի նախագահ ընտրվելուց հետո, Տրաորեն 1992 թվականի հունիսի 9-ին նշանակվել է պետական ծառայության, աշխատանքի և արդիականացման հարցերով նախարար։ Այնուհետև 1993 թվականի ապրիլի 16-ին նա նշանակվել է պետական պաշտպանության նախարարի պաշտոնում, շուտով նա դարձել Է Մալիի արտաքին գործերի նախարար (1994-1997)։ 1997-2002 թվականներին՝ ԱԺ պատգամավոր. 2001 թվականին գլխավորել է Ալյանս հանուն ժողովրդավարության Մալիում՝ հանուն ազատության, համերաշխության և արդարության կուսակցությունը։ 2007 թվականին ընտրվել է Ազգային ժողովի նախագահ։

### Մալիի նախագահ
2012 թվականի պետական հեղաշրջումից և Էկովասի կողմից Մալիի դեմ պատժամիջոցներ սահմանելուց հետո խունտան 2012 թվականի ապրիլի 7-ին համաձայնել է սկսել իշխանությունը Ազգային ժողովի ղեկավար Դ. Տրաորեին հանձնելու գործընթացը, ինչպես այն պահանջում է 1992 թվականի Սահմանադրությունը։ 2012 թվականի ապրիլի 8-ին պաշտոնանկ արված նախագահ Ամադու Թումանի Տուրեն պաշտոնապես հայտարարեց իր հրաժարականի մասին։ 2012 թվականի ապրիլի 12-ին Դ. Տրաորեն երդվել է որպես Մալիի ժամանակավոր նախագահ։

2012 թվականի մայիսի 21-ի ցերեկը Մալիի հազարավոր բնակիչներ գրավել են նախագահական պալատը։ Քաղաքացիների գլխավոր պահանջը ժամանակավոր նախագահ Դիոնկունդա Տրաորեի հրաժարականն է, որը այդ պաշտոնում նշանակվել է համաշխարհային հանրության ճնշման ներքո։ Ակցիայի մասնակիցների կարծիքով, Տրաորեն, որն ավելի վաղ խորհրդարանի խոսնակն էր, պետք է փոխարինի կապիտան Ամադու Սանոգոյին՝ հեղափոխականների առաջնորդին, որոնք մարտի վերջին տապալել էին երկրի նախկին կառավարությունը։ Արդյունքում Տրաորեն ծեծի է ենթարկվել ամբոխի կողմից և տարհանվել է Ֆրանսիայում բուժման համար։ Նա երկիր է վերադարձել միայն հուլիսի վերջին։

Տրաորի կառավարման մեծ մասի ընթացքում երկրում մեծ ազդեցություն է ունեցել նախկին ղեկավար խունտա Սանոգոն, որը վերահսկում էր բանակը։ Քաղաքացիական կառավարության ուժային բլոկը բաղկացած էր նրա դրածոներից։ 2012 թվականի դեկտեմբերին զինվորականները Տրաորեին ստիպել էին փոխել վարչապետին, որին կասկածում էին իրենց իշխանության դեմ մահափորձի մեջ։

2013 թվականին կազմակերպել էր նախագահական ընտրություններ։ Օգոստոսին ընտրվել է, իսկ 2013 թվականի սեպտեմբերի 4-ին նախագահի պաշտոնը ստանձնել Է Իբրահիմ Բուբակար Կիթան։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Մալիի նախագահներ
Կատեգորիա:Մալիի քաղաքական գործիչներ
Ֆիրուզա Աբդուլինա

**Ֆիրուզա Աբդուլինա** (Абдуллина Фирүзә Дәүләтша ҡыҙы, , օրիորդական ազգանունը՝ Բայտուրինա), մանկավարժ, բանաստեղծ։

Ծնվել է Բաշկիրական ԻԽՍՀ-ի տարածքում՝ Բայմակսկի շրջանի Շուլկա գյուղում։ 2017 թվականից Ռուսաստանի Դաշնության Բաշկորտոստանի Հանրապետության գրողների միության անդամ է։

Ֆիրուզա Աբդուլինան մասնագիտությամբ ռուսաց լեզվի և գրականության, բաշկիրերեն լեզվի և գրականության ուսուցիչ է։ Նա երգեր է գրել այնպիսի մարդկանց հետ, ինչպիսիք են Յագաֆար Նաերշինը, Դամիր Սոլթանովը, Նասիմա Ամինովան, Ազատ Իսկուժինը, Յուլայեմ Մուրատովը, Ռասիմա Դինիսլամովալարը։

## Կենսագրություն
Շուլկա գյուղում սովորել է վեցամյա դպրոցում, որից հետո հաճախել է Բայմակսի գիշերօթիկ դպրոց։ Ավարտել է 1978 թվականին։

1978-1983 թվականներին սովորել է Սթերլիտամակսի մանկավարժական ինստիտուտում։ Դրանից հետո սկսել է աշխատել որպես մանկավարժ, իսկ 1983-1984 թվականներին եղել է ջոկատավար Կարմասկալինսկի շրջանում։

1985 թվականին ամուսնու՝ Ֆիդայիլի հետ տեղափոխվել է Զիանչուրինսկի շրջան, դասավանդել է ռուսաց լեզու և գրականություն Յուլդաշ վեցամյա դպրոցում։

1990 թվականին վերադարձել է Կարմասկալինսկի շրջան՝ իր հին դպրոց, որտեղ կրկին աշխատել է որպես ռուսաց լեզվի և գրականության ուսուցիչ։

Ֆիրուզա Աբդուլինան հիմնադրել է «Վերածնունդ» գրական ակումբը։

Ամուսնացած է։ Ամուսինը Ֆիդայիլ Աբդուլինն է։

**Հրատարակված գրքեր**

* «*Барыһы ла яҡшы буласаҡ! Шиғырҙар*.» — Ուֆա, 2015,  95 էջ։
* «*Рәхмәтлемен һиңә, әсәйем! Шиғырҙар*.» — Ուֆա, 2015, 200 էջ։
* «*Ихлас күңелдән! Шиғырҙар.»* — Սիբայ, 2016, 146 էջ։
* «*Йәйғор сатыр*» — Йәйғор сатыр/Фирүзә Абдуллина: Буранда сыналган тәкъдир/Фиюзә Гатауллина: Тропинка к роднику/Бибикамал Шайдуллина գրքում — Ուֆա. Քիտապ, 2017, 312 էջ։

**Գրված երգեր**

* «*Яратҡандар яратыуға мохтаж*», Յագաֆար Նաերշինի հետ։
* «*Болан күҙе*», Դամիր Սոլթանովի հետ։
* «*Сығам әле сәхрәләргә…*», Նասիմա Ամինովանի հետ։
* «*Ғүмер — аҡҡан һыу*», Ազատ Իսկուժինի հետ։
* «*Мөхәббәтем*», Ազատ Իսկուժինի հետ։
* «*Үҙ һүҙем бар*», Դամիր Սոլթանովի հետ։
* «*Йәшәй алмаҫ инем мин һинһеҙ…*», Դամիր Սոլթանովի հետ։
* «*Һуңлап ҡуймаһам ине…*», Դամիր Սոլթանովի հետ։
* «*Әгәр күптән ғашиҡ булмаһам*», Յուլայեմ Մուրատովի հետ։
* «*Шылтыратма*», Ռասիմա Դինիսլամովալարի հետ։
* «*Бергә булайыҡ*», Ռասիմա Դինիսլամովալարի հետ։
* «*Мин килермен һиңә*», Յուլայեմ Մուրատովի հետ։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Խորհրդային բանաստեղծուհիներ
Կատեգորիա:Խորհրդային գրողներ
Կատեգորիա:Խորհրդային մանկավարժներ