open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Բանյա Լուկայի գարեջրագործարան

**Բանյա Լուկայի գարեջրագործարան** (սերբերեն՝ *Banjalučka Pivara*), Սերբական Հանրապետության մայրաքաղաք Բանյա Լուկայում գործող ընկերություն, որը գարեջրի արտադրության շուրջ 150-ամյա փորձ ու ավանդույթ ունի։ Սերբական Հանրապետության միակ գարեջրագործարանն է, այդ երկրի և Բոսնիա և Հերցեգովինայի սննդի արդյունաբերության խոշորագույն ձեռնարկություններից մեկը։ Ներկայումս ունի շուրջ 300 աշխատող։

## Պատմություն
Գործարանը 1873 թվականին հիմնադրել է տրապիստ վանական Ֆրանց Պֆաները, ով 19-րդ դարի կեսերին իր դավանակիցների խմբի հետ եկել էր հարևան Դելիբաշինո գյուղ, վանք հիմնել, զբաղվել գարեջրի, ապա նաև պանրի արտադրությամբ։ Արտադրական գործընթացները բարելավելու նպատակով 1895 թվականին հրավերով Բանյա Լուկա է եկել բռնոցի ճանաչված մասնագետ Էլեգիուս Բլավարտը, ում ղեկավարությամբ նաև նոր գործարաններ են հիմնադրվել։ 1918 թվականին էլ բացվել են փայտե տակառների, շշերի, խցանների, սառույցի արտադրության կարողություններ։

Երկրորդ համաշխարհային պատերազմից հետո գարեջրագործարանը դարձել է պետության սեփականությունը։ Ներկայումս ձեռնարկությունը տարեկան արտադրում է 57 միլիոն գավաթ «Նեկտար» գարեջուր, որը սիրված ըմպելիք է և բազմաթիվ գնորդներ ունի ոչ միայն տարածաշրջանում, այլ նաև Սերբիայում, Խորվաթիայում, Ավստրիայում, Իտալիայում, Սլովենիայում, Լեհաստանում, Շվեյցարիայում, Մալթայում, Անգլիայում, Ֆինլանդիայում, Իսլանդիայում, Շվեդիայում, Ավստրալիայում, Հնդկաստանում, ԱՄՆ-ում... Ընկերությունը, հետևելով համաշխարհային ավանդույթներին, բայցև ստեղծելով իր սեփականը, ներկայումս թողարկում է մի քանի տեսակի գարեջուր, որոնցից առանձնապես սիրված են բացգույն «Նեկտար»-ը, սև «Նեկտար»-ը, «Նեկտար»-ը,՝ կիտրոնով և կարմիր գրեյփֆրուտով, «Բլեք Ջորջ» սև գարեջուրը, «Բանյա Լուկա» և «Կաստել» բացգույն գարեջրատեսակները։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ

* Бањалучка пивара, званични сајт
* Нектар пиво портал

Կատեգորիա:Բանյա Լուկայի շենքեր և կառույցներ
Հերակլ Հավնունի

**Հերակլ Հավնունի** (նաև՝ **Հերակղ**, **Հայրակղ**, **Հարակղ**, ), հայ իշխան Բագրատունիների թագավորությունում, Հավնունիների նախարարական տոհմից։

## Կենսագրություն
[220px|thumb|Հերակլ Հավնունու արձանագրությունը [Գեղարքունիքի մարզի Նորատուս գյուղի մոտ գտնվող Դափուց վանքի արևմտյան պատի հարավային մասում:]]
Աշոտ Երկաթի (914-928) կառավարման ժամանակ Գեղարքունիք գավառն անջատվում է Սյունիքից և միացվում է Բագրատունիների թագավորությանը։ Շատ չանցած՝ Աբասի (928-953) կամ Աշոտ Ողորմածի (953-977) ժամանակներում Գեղարքունիքում տիրույթներ են շնորհվում Հավնունիների իշխանական տոհմին։ Այդ մասին է վկայում Նորատուսի Սուրբ Գրիգոր եկեղեցու (Դոփուց վանք) արևմտյան պատին պահպանված Հերակլ Հավնունու 10-րդ դարի վերջի և 11-րդ դարի սկզբի հետևյալ արձանագրության առկայությունը, որն ունի 4 տող․


# ՇՆՈՐՀԻՎ ԱՅ ԿԱՄ ԵՂԵՒ ԻՆՁ ՀԵՐԱԿՂԻ ՀԱ
# ՎՆՈՒՆՍ ԵՒ ԵՏՈՒ ԶՋՈՐՈՂԱՆՍ ։Բ։ (2) ԱՐՏ Ի ՍՈՒ
# ՐԲ ԳՐԻԳՈՐ ՀՐԱՄԱՆԱԻ ԳԱԳԿԱ ՇԱՀՆ
# ՇԱՀԻ ԵՒ ԳՆԵՑԻ ՋՐ[ԱՂԱՑ] ․․․

Այս անավարտ նվիրագրում Հերակլ Հավնունին հայտնում է, որ ինքը Գագիկ Ա Շահնշահի (990-1020) հրամանով երկու արտ է նվիրել եկեղեցուն և գնել, հավանաբար ջրաղաց, ինչն ակնհայտ է այդ բառի երկու՝ «ջր» տառերի փորարությունից։

1000 թվականին Հերակլ Հավնունին Գավառում խաչքար է կանգնեցնում «յաւգնականութիւն» իրեն, կնոջն ու զավակներին։ 1927 թվականի սեպտեմբերի 1-ին, այս արձանագիր խաչքարը Գավառի ձորամիջի գերեզմանատանը հայտնաբերում է Թադևոս Ավդալբեգյանը և այն փոխադրում քաղաքի Գյուղացու տան թանգարան (Գավառագիտական թանգարան)։ Գտնվելու վայրն այժմ անհայտ է։


# † ի թվականութեան
# Հաոց ՆԽԹ (1000) ի թագաւորութեան Գ
# [ագ]կա ես Հայրակղ կանգնեցի ս
# [ու]րբ Սարգիս յաւ[գ]նականութի
# [ւ]ն ինձ եւ ամուսնին եւ որդեացս իմ․ որ կ
# [արդ]ա, զիս յիշցե․ ես Հարակղ ազատ
# ․․․րաբաթա․․․ ի հողամասն եր․․․
# ․․․․․․ ո փառ․․․ բազում մե․․․


## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Հավնունիներ
Կատեգորիա:Հայ իշխաններ
Հմայակ Խորխոռունի

**Հմայակ Խորխոռունի** (), հայ նախարար և Հայոց Մաղխազ Մեծ Հայքում, Տուրուբերան աշխարհի Խորխոռունիք գավառի տանուտերը, Մանասպի որդին, Գարջույլի հայրը, Խորխոռունիների նախարարական տոհմից։

## Կենսագրություն
353 թվականին մի խումբ նախարարների, իշխանների և հոգևորականների հետ ուղեկցել է Ներսես Մեծին դեպի Կեսարիա՝ կաթողիկոս օծվելու համար։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:4-րդ դարի հայ նախարարներ
Հմայակ Մամիկոնյան (4-րդ դար)

**Հմայակ Մամիկոնյան** (), հայ սեպուհ Մեծ Հայքում, Հայոց սպարապետ Մանուել Մամիկոնյանի և Վարդանույշի որդին, Մամիկոնյանների նախարարական տոհմից։

## Կենսագրություն
378 թվականին ավագ եղբոր՝ Արտաշեսի հետ մասնակցել է Կարինի ճակատամարտին, որտեղ իրենց հայրը՝ սպարապետ Մանուելը պարսկական 10 հազարանոց հեծելազորի օգնությամբ Կարնո դաշտում հաղթել և գահընկեց է արել Մեծ Հայքի արքա Վարազդատ Արշակունուն, ապա ձերբակալել և սպանել նրա կողմից հայոց սպարապետ նշանակված Բատ Սահառունուն և նրա որդուն։ Հմայակը և նրա եղբայր Արտաշեսը ճակատամարտի ավարտին փորձել են նիզակներով սպանել Վարազդատ արքային, սակայն Մանուելը դա թույլ չտալով ասել է․ «Էհե՜յ, տիրասպան մի՛ լինեք»։

Հմայակ Մամիկոնյանը ուներ ևս 2 եղբայր՝ Արտավազդը ու Համազասպը և մեկ քույր՝ Վարդանդուխտը, ով հետագայում ամուսնանալով Մեծ Հայքի արքա Արշակ Գ-ի (385-389) հետ, դառնում է Հայոց թագուհի։ Սպարապետության պաշտոնում Մանուելին հաջորդում են նրա ավագ որդիները, նախ՝ Արտաշեսը (385-389), ապա Համազասպը (389-415)։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:4-րդ դարի հայ նախարարներ
Սերբական Հանրապետության էլեկտրաէներգետիկա

**«Սերբական Հանրապետության էլեկտրաէներգետիկա»** (սերբերեն՝ *«Електропривреда Републике Српске»*), Սերբական Հանրապետության պետական էլեկտրաէներգետիկական ընկերություն, որն իր ծավալներով առաջինն է այդ երկրում և երկրորդը Բոսնիա և Հերցեգովինայում։ Պաշտոնական լրիվ անվանումը՝ **«Електропривреда Републике Српске» խառը հոլդինգ. մայր ձեռնարկությունը՝ «Տրեբինե» բաժնետիրական ընկերություն** (): Գլխավոր գրասենյակը գտնվում է Բանյա Լուկայում։ Զբաղվում է Սերբական Հանրապետության համար էլեկտրաէներգիայի արտադրության  և դրա բաշխման կառավարման գործառույթներով։ Հոլդինգի կազմում ընդգրկված են Բանյա Լուկայի ֆոնդային բորսայում ներկայացված մի շարք բաժնետիրական ընկերություններ, որոնց թվում առավել խոշորներն են՝  Elektro-Bijeljina-ն, Elektro-Hercegovina-ն, Hidroelektrane na Trebisnjici-ն, Elektrodistribucija-ն, Elektro Doboj-ը, Hidroelektrane na Drini-ն։

Էլեկտրաէներգիայի արտադրությունն ապահովվում է հետևյալ ջրա- և ջերմաէլեկտրակայանների շահագործմամբ.
* Տրեբինեի ջրէկ (քաղաք Տրեբինե)
* Դրինայի ջրէկ (քաղաք Վիշեգրադ)
* Վրբասի ջրէկ (քաղաք Մրկոնիչ Գրադ)
* Գացկոյի ՋԷԿ (քաղաք Գացկո)
* Ուգլևիկի ՋԷԿ (քաղաք Ուգլևիկ)

Էլեկտրաէներգիայի բաշխմամբ զբաղվում են հետևյալ բաժնետիրական դուստր ընկերությունները.
* «Електрокрајина» (քաղաք Բանյա Լուկա)
* «Електро Добој» (քաղաք Դոբոյ)
* «Електро Бијељина» (քաղաք Բիելինա)
* «Електродистрибуција Пале» (քաղաք Պալե)
* «Електрохерцеговина» (քաղաք Տրեբինե)

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Elektroprivreda Republike Srpske-ի պաշտոնական կայքէջ

Կատեգորիա:Հոլդինգային ընկերություններ
Կատեգորիա:Սերբական Հանրապետություն
Նեդելկո Չուբրիլովիչ

**Նեդելկո Չուբրիլովիչ** (, ), Սերբական Հանրապետության պետական գործիչ, 2014 թվականից այդ երկրի խորհրդարանի՝ ժողովրդական սկուպշչինայի նախագահ (այդ պաշտոնն զբաղեցրած անձանց շարքում յոթերորդն է), նախկինում եղել է տրանսպորտի և կապի նախարար (2006—2014): Ազգությամբ սերբ է։

## Կենսագրություն
Նեդելկո Չուբրիլովիչը ծնվել է 1953 թվականին Վրբասի Կրուպա քաղաքում։ Ստացել է մեքենաշինության ճարտարագետի մասնագիտական կրթություն, կարիերայի առաջին քսանամյակում շարքային ճարտարագետից հասել գործարանի տնօրենի պաշտոնի։ Այնուհետև արտադրական գործունեությունից անցել է քաղաքականի. ղեկավարել է Բանյա Լուկայի վարչակազմի գործադիր կոմիտեն, Սերբական Հանրապետության հաղորդակցության ուղիների վարչությունը, տրանսպորտի և կապի նախարարությունը։

2000 թվականին անդամագրվել է «Դեմոկրատական ժողովրդական միություն» կուսակցությանը ( կամ **DNS**): DNS-ի նախագահությունը 2018 թվականի նոյեմբերի 14-ին նրան ազատել է կուսակցության փոխնախագահի պաշտոնից։ Կարճ ժամանակ անց՝ դեկտեմբերի 22-ին  Չուբրիլովիչն ընտրվել է նոր-նոր կազմավորված Դեմոկրատական միություն կուսակցության (, **DEMOS**) առաջին նախագահ։

## Անձնական կյանք
Նեդելկո Չուբրիլովիչն ապրում և աշխատում է Բանյա Լուկայում։ Ամուսնացած է, ունի մեկ որդի և մեկ դուստրi:

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ

*Nedeljko Čubrilović  at National Assembly (Republika Srpska)|NSRS.net
* Imovina političara. Nedeljko Čubrilović

Կատեգորիա:Սերբական Հանրապետություն
Կատեգորիա:Կուսակցությունների առաջնորդներ
Կատեգորիա:Սերբիայի քաղաքական գործիչներ
Կատեգորիա:Բոսնիա և Հերցեգովինայի քաղաքական գործիչներ
Ջոն Ուիլյամ Գոդվարդ

**Ջոն Ուիլյամ Գոդվարդ** (, ), անգլիացի նեոդասական նկարիչ։ Սըր Լոուրենս Ալմա-Թադեմայի նման դասվում է «Մարմարի դպրոցի» շարքը, սակայն գեղանկարչության նրա ոճը ամբողջությամբ չի համապատասխանում վիկտորյական դարաշրջանի ակադեմիզմի կանոններին։ Հավանաբար նա այդպես էլ չի ստացել համակարգված գեղարվեստական կրթություն։ Նրա գրեթե բոլոր աշխատանքները անտիկ ծալազարդարանքով կանանց պատկերներ են մարմարե սանդղափուլերի և բույսերի մոտ։ Թեպետ 1887-1905 թվականներին նա ցուցադրվել է Գեղարվեստի թագավորական ակադեմիայում, Գոդվարդը իր արվեստի ճանաչման չի արժանացել և չի ընդգրկվել Անգլիայի գեղարվեստական միջավայրում։ 1911-1921 թվականներին ապրել է Հռոմում, որը տարածված ավանգարդիզմի ֆոնին նեցուկ է մնացել նորդասական արվեստին։ Չպահանջվածության պատճառով ինքնասպան է եղել 1922 թվականին։ Նրա հարազատները, զբաղված լինելով ապահովագրական բիզնեսով, գրեթե ամբողջությամբ ոչնչացրել են նկարչի գործունեության հետքերը, չի պահպանվել նրա ոչ մի լուսանկար։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* 
* 
* 
* 
* 
* 

Կատեգորիա:19-րդ դարի անգլիացի նկարիչներ
Կատեգորիա:Անգլիացի նկարիչներ
Կատեգորիա:Բրիտանացի արվեստագետներ
Կատեգորիա:Բրիտանացի նկարիչներ
Կատեգորիա:Ինքնասպան նկարիչներ
Կատեգորիա:Վիկտորյական դարաշրջանի անձինք
Վերին շեն (այլ կիրառումներ)

**Վերին շեն** անունը կարող է վերաբերել՝
* Վերին շեն՝ գյուղ Արցախի Հանրապետության Շահումյանի շրջանում (1992 թվականից գտնվում է Ադրբեջանի զինված ուժերի վերահսկողության ներքո),
* Վերին շեն՝ գյուղ Արցախի Հանրապետության Քաշաթաղի շրջանում (2020 թվականից գտնվում է Ադրբեջանի զինված ուժերի վերահսկողության ներքո),
* Նոր Վերինշեն՝ գյուղ Արցախի Հանրապետության Շահումյանի շրջանում (2020 թվականից գտնվում է Ադրբեջանի զինված ուժերի վերահսկողության ներքո)։

### Տես նաև
* Վերիշեն՝ գյուղ Հայաստանի Սյունիքի մարզում։
Sky Srpska

**Sky Srpska** («Սերբական երկինք»), Սերբական Հանրապետության ավիաընկերություն, որը գործել է 2007-2011 թվականներին։ Եղել է հանրային ձեռնարկություն. սեփականատերը Սերբական Հանրապետության կառավարությունն էր, բազային օդանավակայանը՝ Բանյա Լուկայի միջազգային օդանավակայանը։ Գլխավոր գրասենյակը նույնպես գտնվել է Սերբական Հանրապետության մայրաքաղաք Բանյա Լուկայում։

## Պատմություն
Հիմնադրվել է 2007 թվականի փետրվարին։ 2010 թվականի հունիսի 16-ին հուշագիր է ստորագրվել Sky Srpska-ի և Adria Airways-ի համագործակցության վերաբերյալ, և դրանից մեկ ամիս էլ չանցած՝ արդեն հուլիսի 14-ին ընկերությունը պաշտոնապես բացել է առաջին միջազգային չվերթը (Բանյա Լուկա-Լյուբլյանա)։ Այդ կապակցությամբ կազմակերպված հանդիսավոր արարողությանը ներկա է գտնվել Սերբական Հանրապետության վարչապետ Միլորադ Դոդիկը։

Նախապես ծրագրվածի համաձայն՝ ավիաընկերությունը պետք է շահագործեր Sukhoi Superjet 100 ինքնաթիռներ։ Սակայն 2012 թվականին Սերբական Հանրապետության կառավարությունը փակել է ձեռնարկությունը՝ նրա պահպանության համար բավարար միջոցների բացակայության պատճառով։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
*Sky Srpska Homepage
*Sky Srpska logo 
*Evropa više nije daleko
* Evropa više nije daleko 

Կատեգորիա:Ավիաընկերություններ
Կատեգորիա:Ձեռնարկություններ
Կատեգորիա:Սերբական Հանրապետություն
Հովսեփ Մադաթյան

**Հովսեփ Մադաթյան էֆենդի** (), օսմանահայ գյուղատնտես, քաղաքական և հասարակական գործիչ։ Եղել է Օսմանյան կայսրության մեջլիսի պատգամավոր և Էրզրումի Սանասարյան վարժարանի երեք տնօրեններից մեկը։

## Կենսագրություն
Հովսեփ Մադաթյանի կենսագրության մասին շատ բան հայտնի չէ։ Եղել է Էրզրումի Սանասարյան վարժարանի երեք տնօրեններից մեկը։ 1914 թվականի մայիսի 18-ին տեղի ունեցած ընտրությունների ժամանակ, ստանալով 128 ձայն, ընտրվել է Օսմանյան կայսրության 5-րդ գումարման մեջլիսի պատգամավոր։

Ամուսնացած է եղել Սոֆիա Բաստըրմաջյանի հետ։

Ի տարբերություն Գրիգոր Զոհրապի և Վարդգես Սերենգյուլյանի, հայազգի մյուս պատգամավորների պես Մադաթյանն ու իր ընտանիքը չեն տեղահանվել և չեն աքսորվել։

Հայտնի չէ, թե երբ և որտեղ է մահացել Հովսեփ Մադաթյանը։ Սակայն հայտնի է, որ Հայոց ցեղասպանությունից հետո շարունակել է ապրել Ստամբուլում։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Հայ հասարակական գործիչներ
Կատեգորիա:Հայ քաղաքական գործիչներ
Իվան Հովհաննիսյան

**Իվան Ջոնրիդովիչ Հովհաննիսյան** (, (), ռուսական թատրոնի և կինոյի արմատներով հայ դերասան։

## Կենսագրություն
Իվան Հովհաննիսյանը ծնվել է 1973 թվականի մարտի 9-ին Ռուսաստանի Սարատով քաղաքում։ Մանկությունն անցել է Վոլգա գետի ափին։ Իվանի ընտանիքի գրեթե բոլոր անդամները սերտորեն կապված են եղել երաժշտական աշխարհի հետ։ Մայրն իր կյանքի մեծ մասը հանդես է եկել որպես դաշնակահար, իսկ հայրը եղել է օպերային թատրոնի գլխավոր կոնցերտմայստեր ինչպես նաև հայտնի օպերային երգիչ։ Իվանը սովորել է Սարատովի, Երևանի և Մինսկի երաժշտական դպրոցներում։ Երևանում նրա թավջութակի ուսուցիչը եղել է  ՀԽՍՀ վաստակավոր ուսուցիչ Ալեքսանդր Չաուշյանը։

1989 թվականին Իվան Հովհաննիսյանը լքել է Բելառուսը և տեղափոխվել Մոսկվա, որտեղ շուտով ընդունվել է Ռուսաստանի թատերական արվեստի ակադեմիայի երաժշտական բաժինը, իսկ կարճ ժամանակ անց տեղափոխվել է նույն ակադեմիայի դերասանական բաժին։

Հովհաննիսյանը որոշ ժամանակ քասթինգ է անցնել իսրայելական հայտնի «Գեշեր» թատրոնում, որից հետո կրկին տեղափոխվել է Մոսկվա և աշխատանքի անցել Ռոման Վիկտյուկի թատրոնում։

2002 թվականին Իվան Հովհաննիսյանը «Նորդ-Օստ» պիեսում ստացել է օդաչուներից մեկի դերը։ Այնուհետև այս բեմադրության այլ դերասանների հետ Իվան Հովհաննիսյանը մի քանի օր պատանդ է մնացել մի խումբ ահաբեկիչների կողմից։

2003 թվականից Իվան Հովհաննիսյանը նկարահանվել նաև հեռուստասերիալում։ Նրա կարիերայում դեբյուտը եղել է «Ցանկալի» հեռուստասերիալում շախմատիստի փոքրիկ դերը։ Հովհաննիսյանն ավելի հանրահայտ է դարձել «Օրենք և կարգ» սերիալիում մայոր Պանկրատովի դերակատարումից հետո։

Նա նակարահանվել է մոտ 45 ֆիլմում, որոնց հիմնական մասը դետեկտիվ են և մարտաֆիլմեր։

## Անձնական կյանք
Դերասանը կնոջ՝ Աննայի հետ ծանոթացել է 2000-ականների սկզբին։ Այնուհետև զույգը երկար տարիներ ապրել են միասին և  հետո  ամուսնալուծվել։ Նրանք ունեն դուտր՝ Օլեսիան։

Երկրորդ կինը՝ Ելենան, Ուկրաինայից է, նրանք ունեն զույգ դուստր՝ Ալեքսանդրան և Եվգենիան։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
*«Дочка подрастает без меня...»
* 
* Оганесян Иван Джонридович. Биография, фильмография, фотографии актёра. // ruskino.ru
* Иван Оганесян. Биография, фильмография. Сайт «Российские и советские актёры» // rusakters.ru
* Иван Оганесян. Биография и фильмография. Телеканал «Россия-1» // russia.tv
* Иван Оганесян, актёр. Биография, анкета, фото, видео, новости.

Կատեգորիա:Դերասաններ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Թատրոնի հայ դերասաններ
Կատեգորիա:Հայ կինոդերասաններ
Կատեգորիա:Ռուս դերասաններ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի հեռուստատեսության դերասաններ
Իվանա Նինկովիչ

**Իվանա Նինկովիչ** (սերբերեն՝ *Ivana Ninković*, , ), բոսնիացի լողորդուհի, Բանյա Լուկա քաղաքի ջրային մարզաձևերի «Օլիմպ» ակումբի և Բոսնիա և Հերցեգովինայի լողի ազգային հավաքականի անդամ։

## Կենսագրություն
Իվանան վաղ մանկական հասակից լողի պարապմունքների է հաճախել իր հայրենի քաղաքի՝ Տրեբինեի «Լեոտար Տրեբինե» ակումբում։ 2011 թվականին մասնակցել է Բալկանների լողի պատանեկան առաջնությանը, որտեղ բրաս լողաոճով 50 մետր մրցատարածությունում գրավել է երրորդ տեղը։ Այդ նույն տարում Շանհայում անցկացված աշխարհի պատանեկան առաջնությունում և 2012 թվականի սկզբներին Դեբրեցենում կայացած Եվրոպայի առաջնությունում ձեռք բերած բարձր ցուցանիշները, անձնական ռեկորդ սահմանելը հաշվի առնելով՝ 16-ամյա մարզուհուն հրավիրել են մասնակցելու 2012 թվականի ամառային օլիմպիական խաղերին. միջոցների սղության պատճառով Իվանան օլիմպիական մրցավայր՝ Լոնդոն է մեկնել առանց իր մարզիչ Վելկա Պիլևիչի և չի կարողացել բարձր արդյունք ապահովել։ Այդուհանդերձ՝ նա հռչակվել է Սերբական Հանրապետության, ապա նաև Բոսնիա և Հերցեգովինայի «Տարվա լավագույն մարզուհի», իսկ հաջորդ տարի՝ 2013 թվականին արժանացել է Բանյա Լուկա քաղաքի լավագույն մարզուհու տիտղոսին։

2013 թվականին Իվանա Նինկովիչն ընդունվել է ԱՄՆ-ի Արիզոնա նահանգի համալսարան (ճարտարագետի մասնագիտություն ստանալու համար) և հանդես է եկել այդ համալսարանի Sun Devils թիմի կազմում։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Ամառային օլիմպիական խաղերի մարզիկներ
Կատեգորիա:Բոսնիա և Հերցեգովինայի լողորդներ
Դավիթ Վարդանյան (այլ կիրառումներ)

**Դավիթ Վարդանյան** անուն-ազգանունը կարող է վերաբերել հետևյալ անձանց.

* Դավիթ Վարդանյան, կինոօպերատոր։
* Դավիթ Վարդանյան, քաղաքական գործիչ, «Ղարաբաղ» կոմիտեի անդամ։
* Դավիթ Վարդանյան, բալետի արտիստ։
* Դավիթ Վարդանյան, խորտակված «Տիտանիկ» շոգենավի հայազգի ուղևոր, 711 փրկված մարդկանցից մեկը։
Ժանա Նովակովիչ

**Ժանա Նովակովիչ** (սերբերեն՝ *Žana Novaković*, , ), բոսնիացի լեռնադահուկորդուհի, «Յահորինա» մարզական ակումբի և լեռնադահուկային սպորտի Բոսնիա և Հերցեգովինայի ազգային հավաքականի անդամ, 2010 և 2014 թվականների ձմեռային օլիմպիական խաղերի մասնակից։ Վանկուվերի (2010 թ.) և Սոչիի (2014 թ.) ձմեռային օլիմպիդաների բացման հանդիսավոր արարողությունների ժամանակ նրան է վստահվել Բոսնիա և Հերցեգովինայի դրոշը կրելու պատիվը։ Ձմեռային օլիմպիական խաղերում Ժանա Նովակովիչը մասնակցել է ոլորավայրէջքի և և հսկա ոլորավայրեջքի մրցումներին։ Նա հանդես է եկել նաև լեռնադահուկային սպորտի 2011 թվականի աշխարհի առաջնությունում (*FIS Alpine World Ski Championships 2011*):

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Պրոֆիլը ФИС-ի կայքէջում
* Պրոֆիլը Վանկուվերի 2010 թ. ձմեռային օլիմպիական խաղերի կայքում
* 2010 թ. ձմեռային օլիմպիական խաղերի բացման արարողության մասնակից դրոշակակիրներ

Կատեգորիա:Դահուկորդուհիներ
Կատեգորիա:Դրոշակակիրներ
Կատեգորիա:Ձմեռային օլիմպիական խաղերի մարզիկներ
Կատեգորիա:Մարզուհիներ
Ջասթին Տերու

**Ջասթին Փոլ Թերու** (, ), ամերիկացի դերասան, սցենարիստ և պրոդյուսեր։ Առավել հայտնի է «Մալհոլանդ Դրայվ» (2001) և «Ներքին կայսրություն» (2006) ֆիլմերում ռեժիսոր Դեյվիդ Լինչի հետ համագործակցության համար, ինչպես նաև «Լքվածները» (2014—2017) հեռուստասերիալում Քևին Հարվիի դերով։

Ջասթին Տերուն «Անհաջողության զինվորներ» (2008), «Երկաթե մարդը 2» (2010), «Դարերի ռոքը» (2012) և «Zoolander 2» (2016) ֆիլմերի սցենարիստն է։

## Վաղ տարիներ
Ծնվել է ԱՄՆ մայրաքաղաք Վաշինգտոնում (Կոլումբիայի շրջան) գրող Ֆիլիս Գրիսիմ Թերուի և Յուջին Ալբերտ Թերուի ընտանիքում։ Նրա հայրը «Baker & McKenzie» ընկերության իրավաբան էր։ Տերուն գրող Փոլ Թերուի, վիպասան և բանաստեղծ Ալեքսանդր Թերուի, գրող Փիթեր Թերուի, ինչպես նաև վիպասան և մանկավարժ Ջոզեֆ Փերուի զարմիկն է։ Նա նաև բրիտանացի լրագրողներ ու ռեժիսոր-վավերագիրներ Լուի ու Մարսել Թերուների զարմիկն է։ Ջասթին Թերուի հայրն ունի ֆրանկոկանադական և իտալական ծագում։

## Կարիերա
Ֆիլմերում Թերուի առաջնախաղը կայացել է 1996 թվականին Մերի Հերոնի «Ես գնդակահարել եմ Էնդի Ուորհոլին» ֆիլմում։ 1997 թվականին նկարահանվել է նաև «Ռոմին և Միշելը շրջանավարտների հանդիպմանը» ֆիլմում։ Այդ ժամանակից սկսած նա հասցրել է խաղալ Ֆրենք Մաքգինեսի Բրոդվեյի թատրոնում բեմադրված «Observe the Sons of Ulster Marching Towards the Somme» ներկայացման մեջ։ 2000-ական թվականներին իր թատերական կարիերան շարունակել է այլ թատրոններում։ Նկարահանվել է նաև այնպիսի կատակերգություններում, ինչպիսիք են «Չարլիի հրեշտակները. միայն առաջ», «Բաքստեր», «Կոտրված սրտերի ակումբը» և «Zoolander» ֆիլմերում։ Ի թիվս այլոց նկարահանվել է նաև այնպիսի ֆիլմում, ինչպիսին է «Ամերիկյան պսիխոպաթ»-ը։ Թերուն նկարահանվել է նաև Դեյվիդ Լինչի «Ներքին կայսրություն» և «Մալհոլանդ Դրայվ» ֆիլմերում։

2003 թվականին նկարահանվել է Muse խմբի «Hysteria» երգի տեսահոլովակում։

2006 թվականին նկարահանել է իր առաջին «Նվիրում» ֆիլմը, որը ներկայացվել է «Սանդենս» կինոփառատոնին։

2008 թվականին Թերուի սցենարով նկարահանվել է «Անհաջողության զինվորները» ֆիլմը։

2009 թվականին Թերուն մասնակցել է Call of Duty: Modern Warfare 2 խաղի ձայնակցմանը։

2010 թվականին նկարահանվել է «Երկաթե մարդը 2» ֆիլմը, որի սցենարիստը դարձյալ Թերուն էր։

## Անձնական կյանք
1997-2011 թվականներին հարաբերությունների մեջ է եղել կոստյումների նկարիչ Հայդի Բիվենսի հետ։ 2011 թվականին սկսել է հանդիպել դերասանուհի Ջենիֆեր Էնիսթոնի հետ, որի հետ ծանոթացել է «Ճանապարհորդության ծարավ» ֆիլմի նկարահանումների ժամանակ։ Նրանք նշանվել են 2012 թվականի օգոստոսին և ամուսնացել 2015 թվականի օգոստոսի 5-ին Լոս Անջելեսի իրենց տանը։ 2018 թվականի փետրվարին Թերուն և Էնիսթոնը հայտարարել են բաժանման մասին։

## Ֆիլմագրություն
### Դերասանական կարիերա

### Այլ աշխատանքներ

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:20-րդ դարի ամերիկացի տղամարդ դերասաններ
Կատեգորիա:21-րդ դարի ամերիկացի տղամարդ գրողներ
Կատեգորիա:21-րդ դարի ամերիկացի տղամարդ դերասաններ
Կատեգորիա:Ամերիկացի կինոպրոդյուսերներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի կինոռեժիսորներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի պրոդյուսերներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի սցենարիստներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի տղամարդ կինոդերասաններ
Կատեգորիա:Ամերիկացի տղամարդ հեռուստատեսային դերասաններ
Կատեգորիա:Ամերիկացի տղամարդ հնչյունավորողներ
Գայանե Եղիազարյան

**Գայանե Եղիազարյան** (), Քաղաքացիական պայմանագիր կուսակցության անդամ, Երևանի ավագանու նախկին անդամ, ՀՀ  8-րդ գումարման Ազգային Ժողովի պատգամավոր, «Քաղաքացիական պայմանագիր» խմբակցության անդամ, աշխատանքի և սոցիալական հարցերի մշտական հանձնաժողովի անդամ։

## Կենսագրություն
Գայանե Եղիազարյանը ծնվել է 1975 թվականի հոկտեմբերի 11-ին, Երևանում։

## Կրթություն
Ունի միջնակարգ կրթություն։ 1992 թվականին ավարտել է Երևանի թիվ 175 միջնակարգ դպրոցը։ Բարձրագույն կրթություն չի ստացել։

## Աշխատանքային գործունեություն
1993-1994 թվականներին որպես որակի պատասխանատու աշխատել է բնական քարերի արտադրամասում, այնուհետև նույն հաստիքով աշխատել է «Narek» լիակատար տնտեսական ընկերությունում, աշխատել է նաև տուրիստական գործակալությունում։

## Քաղաքական գործունեություն
2018 թվականին «Իմ քայլը» խմբակցության համամասնական ցուցակով ընտրվել է Երևանի ավագանու անդամ։

2022 թվականի մայիսին Ազգային Ժողովի պատգամավոր Անուշ Բեղլոյանի մանդատը վայր դնելուց հետո նրան փոխարինել է Գայանե Եղիազարյանը։

## Հայտնի ելույթներ
«Իրավունք» թերթին տվաց հարցազրույցում պատգամավոր Գայանե Եղիազարյանը պատասխանելով Արցախի պատկանելիություն մասին հարցին` ասել է.

Այս հայտարարությունը լայնորեն լուսաբանվել է զլմ-ներով՝ արժանանալով հանրության քննադատությանը։

## Ընտանիք
Ամուսնալուծված է, ունի երկու զավակ։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:ՀՀ ԱԺ 8-րդ գումարման պատգամավորներ
Սաշա Ստարովիչ

**Սաշա Ստարովիչ** (, ), սերբ վոլեյբոլիստ, առանցքային. Եվրոպայի չեմպիոն (2011)։

## Մարզական կարիերա
Սաշա Ստարովիչն իր մարզական կարիերան սկսել է բոսնիական «Գացկո» ակումբում։ 2006 թվականից հանդես է եկել Չեռնոգորիայի մայրաքաղաքի՝ Պոդգորիցայի «Բուդուչնոստ» թիմում։ 2009 թվականին պայմանագիր է ստորագրել իտալական Մաչերատա քաղաքի «Լուբե» ակումբի հետ, սակայն մեկ մրցաշրջան վարձակալությամբ խաղացել է Ռուսաստանի տղամարդկանց վոլեյբոլի առաջնությանը մասնակցող Ուֆայի «Ուրալ»-ում, որից հետո տեղափոխվել է իտալական «Լատինա» ակումբ։ 2010/11 մրցաշրջանի արդյունքներով ճանաչվել է Իտալիայի տղամարդկանց վոլեյբոլի A1 սերիայի առաջնության ամենաարդյունավետ խաղացող և արժանացել Անդրեյ Կուզնեցովի հուշամրցանակի։

2012 թվականին Մաչերատայի թիմի կազմում դարձել է Իտալիայի սուպերգավաթակիր, գավաթի ազգային խաղարկության եզրափակիչ հանդիպման մասնակից։ Հետագայում հանդես է եկել «Վերոնա»-ում, «Միլան»-ում։ 2015/16 մրցաշրջանում «Վերոնա»-ի կազմում նվաճել է «Մարտահրավերի գավաթը», 2017 թվականին, արդեն Սալոնիկի ՊԱՕԿ-ի կազմում դարձել Հունաստանի չեմպիոն։ 2019 թվականի փետրվարին, որոշ ընդմիջումից հետո, վերսկսել է մարզական կարիերան, պայմանագիր կնքել Ռուսաստանի Յարոսլավլ քաղաքի «Յարոսլավիչ» թիմի հետ։

Սաշա Ստարովիչը մարզական նվաճումներ է ձեռք բերել նաև Սերբիայի տղամարդկանց վոլեյբոլի ազգային հավաքականի կազմում մասնակցելով Եվրոպայի, աշխարհի առաջնությունների, Համաշխարհային լիգայի մրցաշարերի։ Այդ հավաքականի կազմում նա մասնակցել է նաև 2008 և 2012 թվականների ամառային օլիմպիական խաղերին։

## Մարզական նվաճումներ
### Հավաքականի կազմում
* Աշխարհի առաջնության բրոնզե մեդալակիր - 2010
* Եվրոպայի չեմպիոն - 2011, Եվրոպայի առաջնությունների բրոնզե մրցանակակիր - 2007, 2013
* Համաշխարհային լիգայի արծաթե մեդալակիր - 2008, 2009, 2015 թթ. և բրոնզե մրցանակակիր - 2010 թ.

### Ակումբների կազմում
* Չեռնոգորիայի չեմպիոն (2006/07, 2007/08), Չեռնոգորիայի առաջնության արծաթե մրցանակակիր (2008/09).
* Չեռնոգորիայի գավաթակիր (2007, 2008).
* Իտալիայի վոլեյբոլի առաջնության բրոնզե մեդալակիր - 2012/2013.
* Իտալիայի գավաթի խաղարկության արծաթե մրցանակակիր - 2012.
* Իտալիայի սուպերգավաթակիր 2012.
* Հունաստանի չեմպիոն - 2016/17.
* «Մարտահրավերի գավաթի» խաղարկության հաղթող (2015/16), «Մարտահրավերի գավաթի» խաղարկության եզրափակիչ հանդիպման մասնակից (2013/14):

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Профиль на сайте Международной федерации волейбола
* Профиль на сайте итальянской лиги
* 

Կատեգորիա:Վոլեյբոլիստներ
Կատեգորիա:Սերբ մարզիկներ
Կատեգորիա:Չեմպիոններ
Կատեգորիա:Ամառային օլիմպիական խաղերի մարզիկներ
Վլադիսլավ Լիսովեց

**Վլադիսլավ Վասիլևիչ Լիսովեց** (, ), ռուսաստանցի ոճաբան, նորաձևության գիտակ, ռադիո և հեռուստահաղորդավար, ձեռնարկատեր, «CONTORA lisovets» գեղեցկության սրահների սեփականատեր, «LISOschool» նորաձևության դպրոցի, LISObon սրճարանի հիմնադիր։

## Կենսագրություն
Ծնվել և մեծացել է Բաքվում (Ադրբեջանական ԽՍՀ)։ Վլադի ծնողները երկաթուղայինններ են եղել։ Հայրը՝ Վասիլի Լիսովեցը լոկոմոտիվի մեքենավար է եղել, իսկ մայրը՝ Տատյանա Լիսովեցը երկաթուղուն կից գործող լաբորատորիայի քիմիկոս։ Ունի ավագ եղբայր։ Սովորել է բալետային արվեստ և երաժշտություն։   Ստացել է «լայն պրոֆիլի վարսավիրի» կրթություն, ինչպես նաև հոգեբանի մասնագիտությամբ բարձրագույն կրթություն։

1994 թվականին Լիսովեցը Բաքվից տեղափոխվել է Մոսկվա։ Աշխատել է «Օստանկինո» հեռուստակենտրոնում, եղել այնպիսի խմբերի ոճաբան, ինչպիսիք են Ագաթա Քրիստին, Բլեստյաշիեն։ Աշխատել է Անիտա Ցոյի, Ժաննա Ֆրիսկեի, Վալերի Լեոնտևի, Իրինա Պոնարովսկայայի, Աբրահամ Ռուսսոյի և ուրիշների հետ՝ բազմիցս աշխատելով նաև նորաձևության ցուցադրությունների ուղղությամբ։

Ներկայումս Վլադիսլավ Լիսովեցը զբաղվում է գործարարությամբ՝ ղեկավարելով «CONTORA lisovets» գեղեցկությունների սրահների ցանցը։ 2017 թվականի սեպտեմբերին բացել է «LISObon» անունը կրող արվեստի սեփական տարածքը («LISO»-ն վերցվել է Լիսովեց ազգանունից, իսկ «bon»-ը ֆրանսերեն «լավ» բառից), որտեղ ներկայացված են ժամանակակից երիտասարդ նկարիչների ցուցադրությունները, ինչպես նաև պարբերաբար տեղի են ունենում հեռուստանախագծերի ներկայացումներ և նկարահանումներ։ Բացի ներկայացումներից և վարձակալությունից, «LISObon»-ը նաև ժամանակակից սրճարան է։

Նորաձևության սեփական դպրոցի՝ «LISOschool»-ի հիմնադիրն է։

2018 թվականի փետրվարից «Օքեյ, Լիսովեց» հաղորդման վարողն է, որը հեռարձակվում է «Серебряный дождь» ռադիոկայանով։

2017 թվականի նոյեմբերից ռուսական «Пятница!» հեռուստաընկերության եթերում, Ռեգինա Տոդորենկոյի հետ միասին, վարել է «Մեյքափերները» հաղորդումը։ Առաջին հաղորդումը ցուցադրվել է 2018 թվականի փետրվարի 28-ին։

Նախկինում Домашний» հեռուստաընկերությամբ վարել է այնպիսի հաղորդումներ, ինչպիսիք են «Կանացի կառուցվածք»-ը, «Նորաձևության շաբաթ»-ը և «Գեղեցկությունը պահանջում է»։ «Муз-ТВ»-ով հեռարձակվող «Ռուսական թոփ մոդել» հեռուստանախագծի ժյուրիի անդամ է։ 2012 թվականին մասնակցել է Ֆորտ Բոյար հեռուստախաղի ռուսական տարբերակին։ «Муз-ТВ» հեռուստաընկերության «Fashion Академия» ծրագրում հրավիրվել է որպես հատուկ հյուր։ «Муз-ТВ»-ում եղել է նաև «Մաֆիա» հեռուստախաղի մասնակից, որտեղ Լադա Դենսի հետ միասին դարձել է առաջին եթերաշրջանի հաղթող։

## Ֆիլմագրություն
* 2010 — «Պապայի աղջիկները»
* 2012 — «Քո աշխարհը»
* 2012 — «Զայցև +1»
* 2014 — «Ձեր մարտի 8-ը շնորհավոր, տղամարդիկ»
* 2017 — «Սեր պրետ-ա-պորտե»

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* 
* Юлия Вересова: ''«Интервью с Владом Лисовцом (Модный Week End)»''. 14.04.2014
* Кирилл Карандюк: «Свежая голова». Интервью с Владом Лисовцом. «Российская газета», 19.09.2013
* Влад Лисовец: Если тебе говорят, что ты в чем-то несовершенен, — не спорь, а подумай, как это изменить
* ВЛАД ЛИСОВЕЦ. Радио Маяк 
* Владислав Лисовец: «В Европе неприлично кичиться, а у нас кто разбогатеет, сразу покупает что-то брендированное»
* Владислав Лисовец получил награду «Fashion-эксперт года» по версии журнала PERSONO

Կատեգորիա:Ռուս հաղորդավարներ
Կատեգորիա:Ռուս ոճաբաններ
Տանյա Կարիշիկ-Կոշարաց

**Տանյա Կարիշիկ-Կոշարաց** (, tǎɲa karǐʃik. ), ծնունդով Սերբական Հանրապետությունից բիաթլոնիստուհի և դահուկավազորդուհի, IBU գավաթի խաղարկության արծաթե մեդալակիր, ձմեռային երեք օլիմպիադաների մասնակից։ Ներկայացնում է Բոսնիա և Հերցեգովինան։ Ամուսինը՝ Նեմանյա Կոշարացը, նույնպես բիաթլոնիստ է և նույնպես ներկայացնում է Բոսնիա և Հերցեգովինան։

## Կենսագրություն
Տանյա Կարիշիկը ծնվել է 1991 թվականի հուլիսի 23-ին։ Սպորտով զբաղվելու հետ մեկտեղ ուսուցչություն է անում։ Սերբերենից զատ՝ տիրապետում է բոսնիերենին ու անգլերենին։

Դահուկավազքով  զբաղվում է 2003 թվականից։ Ներկայումս դահուկասպորտի Romanija ակումբի անդամ է. այստեղ նրան մարզում է Տոմիսլավ Լոպատիչը։

Տանյան մասնակցել է աշխարհի բազմաթիվ առաջնությունների և ձմեռային երեք օլիմպիադաների։ Բարձր արդյունքներով առանձնապես աչքի չի ընկել։ Համեմատաբար հաջող է հանդես եկել ամռանն անցկացվող մրցումներում. 2010 թվականին Սլովակիայի Բրեզնո Օսրբլի քաղաքում անցկացված կրոս-բիաթլոնի IBU-ի գավաթի խաղարկության մրցումներում գրավել է երկրորդ տեղը և արժանացել արծաթե մեդալի։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Профиль на Sports.ru
*IBU profile
*2018 PyeongChang profile

Կատեգորիա:Բիաթլոնիստներ
Կատեգորիա:Դահուկորդուհիներ
Կատեգորիա:Ձմեռային օլիմպիական խաղերի մարզիկներ
Կատեգորիա:Մարզուհիներ
Չայնիչեի վանք

**Չայնիչեի վանք** (սերբերեն՝ *Čajniče Monastery*), սերբական ուղղափառ (արևելյան քրիստոնեական) վանք Սերբական Հանրապետության Չայնիչե համայնքում։ Պատկանում է Դաբար-Բոսնիական միտրոպոլիային։ Վանքն իր տարածքում գտնվող կառույցներով, շարժական գույքով (ձեռագիր ու հնատիպ 68 գիրք, 25 սրբապատկեր) հռչակվել է Բոսնիա և Հերցեգովինայի ազգային հուշարձան։

Վանքում կողք կողքի երկու եկեղեցի կա՝ հին և նոր։ Հինը՝ Սրբասուրբ Աստվածամոր վերափոխման եկեղեցին () կառուցվել է 15-րդ դարում, 1946 թվականին վերակառուցվել, նորացվել է՝ նախկին չափերի պահպանմամբ, իսկ նորը հիմնադրվել է 1857 թվականին (ըստ որոշ աղբյուրների՝ բուլղարացի շինարար վարպետ Անդրեյ Դամյանովի գործն է)։ Եկեղեցին հռչակված է Սուրբ Կույսի՝ այնտեղ պահվող հրաշագործ սրբապատկերով, որը համարվում է Բոսնիայում նախաօսմանյան ժամանակներում ստեղծված միակ սրբապատկերը։ Դա բյուզանդացի նկարչի աշխատանք է, ստեղծվել է 14-րդ դարի առաջին կեսին, մասնագետների հաշվարկների համաձայն՝ 1329–1330 թվականներին։ Մի երեսին պատկերված է Աստվածամայրը Մանկան հետ, մյուս երեսին՝ Սուրբ Հովհաննես Մկրտիչը։ Ժողովրդի մեջ այդ սրբապատկերն ստացել է «Չայնիչեի չնաշխարհիկ» անվանումը, օժտվել հրաշքներ գործելու զորությամբ, դարձել առանձնահատուկ պաշտամունքի, ուխտագնացության առարկա։

1943 թվականին սրբապատկերը ուստաշների ավեր ու թալանից փրկելու համար տեղափոխել են, թաքցրել ապահով, խստորեն հսկվող վայրերում, պատերազի ավարտին վերադարձրել նախկին տեղը՝ Չայնիչեի վանքի հին եկեղեցի։

## Չայնիչեի Ավետարան
Սրբասուրբ Աստվածամոր վերափոխման եկեղեցու թանգարանում պահվում է *[[Չայնիչեի Ավետարան|«Չայնիչեի Ավետարան»]]* անվանումով հայտնի ձեռագիր մատյանը։ Դա Բոսնիայում գրի առնված և մեր օրերը հասած հնագույն Ավետարանն է, ամենայն հավանականությամբ ստեղծվել է 15-րդ դարի սկզբներին, պատկանել է Պավլովիչների ազնվականական տոհմին։ Այն գրի են առել միջնադարյան հինգ գրիչներ՝ շարունակելով մեկը մյուսին։ Պարունակել է չորս Ավետարանները, սակայն ժամանակի ընթացքում բազմաթիվ թերթեր կորել են կամ վնասվել, և գրքից  պահպանվել է ընդամենը 167 էջ։ Ձեռագիրը հռչակվել է Բոսնիա և Հերցեգովինայի ազգային հուշարձան։

## Պատկերասրահ

Црква Успења Богородице 03.jpg
Црква Успења Богородице 02.jpg
Црква Успења Богородице 06.jpg
Црква Успења Богородице у Чајничу 02.jpg
Црква Успења Богородице у Чајничу 06.jpg
Црква Успења Богородице у Чајничу 08.jpg
Црква Успења Богородице-Чајниче 27.JPG
Црква Успења Богородице-Чајниче 06.JPG
Црква Успења Богородице-Чајниче 04.JPG
Црква Успења Богородице-Чајниче 02.JPG
Црква Успења Богородице-Чајниче 26.JPG
Црква Успења Богородице-Чајниче 23.JPG
Црква Успења Богородице-Чајниче 22.JPG
Црква Успења Богородице-Чајниче 18.JPG
Црква Успења Богородице-Чајниче 14.JPG
Црква Успења Богородице-Чајниче 01.JPG
Храм Успења Богородице у Чајничу 04.JPG
Храм Успења Богородице у Чајничу 02.JPG


## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն
* 

## Արտաքին հղումներ

* Манастир Успења Пресвете Богородице, Чајниче, Република Српска
* Туризам Републике Српске: Манастир Успења Пресвете Богородице Чајничке 
* Портал Републике Српске: Манастир Успења Богородице
* РТРС: Репортажа: Чајниче: Храм Успенија Пресвете Богородице, 18. јун 2011.
* http://www.krasnica.rs.sr/staracrkva/index.php 

Կատեգորիա:15-րդ դարի կրոնական կառույցներ
Կատեգորիա:Բոսնիա և Հերցեգովինայի ուղղափառ վանքեր
Կատեգորիա:Վանքեր այբբենական կարգով
Օրինո (Լեսիթիոն)

**Օրինո** (, պաշտոնապես՝ **Օրինոն**), գյուղ և Արևելյան Կրետե կղզում գտնվող Իերապետրա դիմոսի համանուն համայնքի նստավայրը։ Ըստ 2011 թվականի մարդահամարի տվյալների բնակչության թիվը կազմել է 101։ Այն կառուցված է 620 մետր բարձրության վրա, Աֆենտիս լեռան ստորոտին (1475 մետր), Իերապետրայից 29 կմ հյուսիս-արևելք։ Գյուղից սկիզբ է առնում Օրինոյի կիրճը՝ 5 կմ երկարությամբ, որն ավարտվում է Կուցուրասի մոտ։ Կիրճի ներսում գտնվում է որմնանկարված բյուզանդական Փրկչի Պայծառակերպության եկեղեցին։

## Բնակչություն
Այն ի սկզբանե կառուցվել է Կաստրիի գագաթին, գյուղի ներկայիս դիրքի դիմաց։ Ստերյոս Սպանակիսը նշում է, որ գյուղի անունը ծագել է լեռ բառից։ Բնակավայրի մասին ամենահին հայտնի հիշատակումը արվել է 1368 թվականին Խանդակայի դքսական արխիվի փաստաթղթում։ Այն 1577 թվականին հիշատակվում է որպես Օրնո՝ Ֆրանցիսկո Բարոցիի կողմից։ Գյուղը 1583 թվականի վենետիկյան մարդահամարում հիշատակվում է Օրնո անունով՝ 217 բնակիչ։ 1630 և 1671 թվականների մարդահամարում այն հիշատակվել է որպես Օրնո, մինչդեռ 1834 թվականի Եգիպտոսի մարդահամարում այն հիշատակվել է որպես Տորնո՝ 16 քրիստոնյա ընտանիքներով։ 1881 թվականին գյուղն ուներ 357 քրիստոնյա և 3 մուսուլման բնակիչ ։ 1900 թվականից մարդահամարներում հիշատակվում է Օրինո։

Բնակչության թիվն ըստ մարդահամարների․

## Վարչական տվյալներ
Բնակավայրը պաշտոնապես հիշատակվում է 1925 թվականին Կառավարության 27Ա - 31/01/1925 թվականի համանուն նորաստեղծ համայնքի նստավայրը որոշելու համար։ Ըստ «Կալլիկրատիս ծրագրի» և Կլեիսթենիս I-ի փոփոխության, Այոս Պանտելեիմոնի հետ՝ Անդրիանոսը և Կալիվիտիսը կազմել են Օրինո համայնքը, մինչդեռ 2011 թվականի մարդահամարի տվյալներով բնակչության թիվը կազմել է 101։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Օրինո բնակավայր 
* Օրինո Լեսիթիոնի պալատ
Աթանասիե Եվտիչ

**Աթանասիե Եվտիչ** (սերբերեն՝ *Atanasije Jevtić*, *Атанасије Јевтић*, ), սերբական ուղղափառ եկեղեցու պրելատ, ով 1991-1992 թվականներին եղել է Բանատի թեմի, 1992 թվականից մինչև 1999 թվականին թաշակի անցնելը՝ Զահումիեի և Հերցեգովինայի թեմի եպիսկոպոսը։

Տևական ժամանակ եղել է նաև Բելգրադի համալսարանի ուղղափառ աստվածաբանական ֆակուլտետի պրոֆեսոր և դեկան։ Նա հայրաբանության բնագավառի կնճռոտ հարցերի առաջատար փորձագետ էր և այդ թեմայով մի շարք գրքեր է հեղինակել։ Բացի այդ, եպիսկոպոս Ամֆիլոհիե Ռադովիչի հեղինակակցությամբ սերբերեն է թարգմանել Հին կտակարանի երկրորդականոնական գրքերը։

## Կենսագրություն
Ծնվել է 1938 թվականի հունվարի 8-ին Հարավսլավիայի թագավորությունում՝ Վալևո քաղաքի մերձակայքում գտնվող Բրդարիցա գյուղում։

### Օծումը
1991 թվականի հուլիսի 7-ին՝ Սուրբ Հովհաննես Մկրտչի տոնակատարության օրը, արխիմանդրիտ Աթանասիեն Վրշացի Սուրբ Նիկողայոս եկեղեցում Սերբիայի պատրիարք Պավլեի ձեռամբ և բարձրաստիճան հոգևոր հայրերի մասնակցությամբ-ներկայությամբ օծվել-ձեռնադրվել է Բանատի թեմի եպիսկոպոս։

### Հիվանդանալն ու մահը
Վախճանվել է 2021 թվականի մարտի 4-ին Տրեբինեում, թագավարակի առաջ բերած առողջական բարդությունների հետևանքով։ Երեք օր անց հուղարկավորվել է Տվրդոշ վանքի գերեզմանատանը։

Մի շարք հեղինակներ կարծիք են հայտնել, որ «Աթանասիեի մահվամբ հավանաբար վրա է հասել աստվածաբանության ոսկե դարաշրջանի վերջը»։

Սերբ պատրիարք Պորֆիրին ընդգծել է, որ նա եղել է միջազգային ճանաչման արժանի սերբ ամենանշանավոր երեք աստվածաբաններից մեկը։

Ռումինիայի պատրիարք Դանիելն էլ նշել է, որ Աթանասիեի աշխատությունները նշանակալի կարևորություն ունեն ողջ ուղղափառ քրիստոնեության համար[:

## Պարգևներ
* Սերբական Հանրապետության շքանշան, 2012
* Նեգոշի շքանշան
* Հերցոգ Շչեպանի դրոշմակնիք, 2018

## Երկերի ընտրանի
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* 

Կատեգորիա:Սերբ ուղղափառ եպիսկոպոսներ
Խադաբա

thumb|250px|Խադաբայի ժայռոտ ափը Շարմ էլ Մայայի ծովախորշի մոտ։
thumb|right|250px|2004 թվականի հունվարի 3-ին Աքաբայի ծովածոցում տեղի ունեցած ավիավթարի զոհերին նվիրված հուշարձան։
**Խադաբա** (արաբերենից թարգմանաբար՝ սարահարթ), բնակելի շրջան Եգիպտոսի Շարմ էլ Շեյխ քաղաքում։ Գտնվում է քաղաքի հարավ-արևմտյան հատվածում՝ Կահիրե գնացող միջպետական ճանապարհին։ Ընկած է Նաամա բեյի և Շարմ էլ Մայայի միջև։ Գտնվում է բարձրունքի վրա։ Իր աշխարհագրական դիրքով ավելի բարձր է, քան Հին քաղաքը։ Ափամերձ հատվածը ժայռոտ է, իսկ լողափերը կորալային, որոնք ողողվում են Շարմ էլ Մայայի և Ռաս Ում Սիդի ծովախորշերի ջրերով։

Խադաբայի տեղում նախկինում եղել է հին զինվորական կայազոր, որը քաղաքում 1960-ական թվականներին տեղակայել էր Եգիպտոսի նախագահ Գամալ Աբդել Նասերը։ Ներկայումս այն բնակելի շրջան է, որտեղ տեղակայված են ինչպես հյուրանոցներ, այնպես էլ բնակելի տներ։ Խադաբայի ափի երկայնքով, դեպի Ռաս Ում Սիդ ծովախորշը, նոր, ժամանակակից քաղաքային ենթակառուցվածքներ են. հյուրանոցներ, խանութներ, ռեստորաններ, զվարճանքի տարբեր օբյեկտներ։ Գլխավոր տեսարժան վայրերի թվում են փարոսի աշտարակը, «1001 գիշեր» զվարճանքի համալիրը, դելֆինարիումը, ակվապարկը, Իլ Մերկատո առևտրային շրջանը, որտեղ գտնվում է նաև «Virgin Group» խանութը, ինչպես նաև 2004 թվականի հունվարի 3-ին Աքաբայի ծովածոցում տեղի ունեցած ավիավթարի զոհերին նվիրված հուշարձանը։

Բնակելի տները երկու, երբեմն նաև, երեք հարկանի շենքեր են, որոնք հիմնականում կառուցվել են մի քանի տասնամյակ առաջ։ Դրանք միանման են, բաժանված մի քանի բնակարանների։ Շրջանում կա գործող մզկիթ։

Խադաբայի ափերը ժայռոտ են։ Ծովին հասնելու համար երբեմն անհրաժեշտ է օգտվել աստիճաններից։ Խադաբայում լողափերը մեծամասամբ կորալային են։ Ափամերձ հատվածը ծանծաղ է, իսկ ափից մոտ հարյուր մետր հեռավորությունից սկսվում է խորությունը։ Շրջանում դայվերները հետևում են ստորջրյա աշխարհի կյանքին։

## Հյուրանոցներ
Խադաբայում կա մոտ 50 հյուրանոց, որոնց մեծ մասը 3 և 4 աստղանի են (եգիպտական չափանիշներով, ոչ միջազգային)։ Սակայն առաջին գծում (ծովի ափին) գտնվող հյուրանոցների մեծ մասը ժամանակակից են և առաջնակարգ։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Շարմ Էլ Շեյխ
Pošte Srpske

**Pošte Srpske** (պաշտոնական լրիվ անվանումը՝ *Preduzeće za poštanski saobraćaj Republike Srpske a.d. Бања Лука*), Բոսնիա և Հերցեգովինայում փոստային ծառայություններ մատուցող և դրա համար պատասխանատու երեք ընկերություններից մեկը:Մյուս երկուսն են *BH Pošta*-ն և *Hrvatska pošta Mostar*-ը։

Ընկերությունը հիմնադրվել է 1996 թվականի դեկտեմբերի 10-ին, այն բանից մեկ տարի հետո, երբ Սերբական Հանրապետության՝ նախկինում միասնական PTT համակարգը տարանջատվել է երկու ընկերությունների՝ JODP՝ Pošte Srpske և JODP՝ Telekom Srpske:

Pošte Srpske-ի ղեկավար մարմիններն են բաժնետերերի ժողովը, վերահսկիչ մարմինը և կառավարման (մենեջմենթի) վարչությունը։

Pošte Srpske-ն ունի փոստային ցանցի 269 բաժանմունք, որոնցից յուրաքանչյուրը, ըստ վիճակագրական տվյալների, սպասարկում է միջին հաշվով 95 քառակուսի կիլոմետր տարածքում գտնվող 1.691 տնային տնտեսության՝ 5.733 բնակչի։

Pošte Srpske-ի 2.406 աշխատակիցների շնորհիվ ամեն տարի հասցեատերերին են հասցվում մոտավորապես 13 միլիոն նամակ, բացիկ, փաթեթ, շուրջ 6 միլիոն զանազան դրամական փոխանցումներ։ Նրանց տրամադրության տակ գտնվում է 54 փոխադրամիջոց, որոնք տարեկան կտրում-անցնում են 1,8 միլիոն կիլոմետրից ավելի ճանապարհ։

2016 թվականին ընկերության տարեկան եկամուտը կազմել է €28.58 միլիոն եվրո]։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Званична страница Пошта Српске

Կատեգորիա:Ձեռնարկություններ
Կատեգորիա:Սերբական Հանրապետություն
Միցա Տոդորովիչ

**Միցա Տոդորովիչ** (, ), բոսնիացի նկարչուհի, Բոսնիա և Հերցեգովինայի նկարիչների ընկերակցության (ասոցիացիայի) հիմնադիրներից մեկը։

## Կենսագրություն
Միցա Տոդորովիչը ծնվել է 1900 թվականին Սարաևոյում։ Ծննդավայրի իգական դպրոցն ավարտելուց հետո՝ 1920 թվականին ընդունվել է Զագրեբի գեղարվեստի ակադեմիան (միակ աղջիկն է եղել իրենց դասարանում)։ 1926 թվականին ավարտելով բարձրագույն ուսումնական այդ հաստատությունը՝ վերադարձել է Սարաևո, որը կերպարվեստի բոլոր տեսակների կենտրոնն էր տարածաշրջանում։ Որոշ ժամանակ անց Միցան Վերածննդի դարաշրջանի արվեստն ուսումնասիրելու նպատակով մեկնել է Իտալիա։

Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի տարիներին կալանավորվել է, նետվել Ստարա Գրադիշկայի համակենտրոնացման ճամբար, այնուհետև արտաքսվել Ավստրիա՝ հարկադիր աշխատանքի։ 1945 թվականին Միցա Տոդորովիչը դարձել է Բոսնիա և Հերցեգովինայի նկարիչների ընկերակցության (ասոցիացիայի) հիմնադիրներից մեկը։ Հետագայում դարձել է Բոսնիայի, ապա նաև Սերբիայի գիտությունների և արվեստների ակադեմիաների իսկական անդամ, ընդ որում՝ Բոսնիայում այդպիսի բարձր պատվի արժանացած  առաջին կինն է եղել։ Նա եղել է նաև Սարաևոյի կիրառական արվեստների դպրոցի առաջին պրոֆեսորներից մեկը։

Մահացել է 1981 թվականին։

## Գործունեությունը
Տոդորովիչի առաջին անհատական ցուցահանդեսը կազմակերպվել է 1930 թվականին Մեծ Բրիտանիայում։ Լինելով սոցիալիստ՝ նա կապվել է նկարիչների Zagreb Zemlja խմբի հետ, այդ խնբի կազմում իր աշխատանքները ներկայացրել Լյուբլյանայում, եվրոպական այլ քաղաքներում։ Խումբը կազմված էր բանվոր դասակարգի կյանքը պատկերող նկարիչներից։ 1932 թվականին Միցան վերադարձել է Սարաևո, որտեղ անդամագրվել է Հարավսլավիայի կոմունիստական կուսակցությանը։ 1937 թվականից նա հիմնականում ներկերով է աշխատել, ձեռք բերել չափազանց զարգացած գունընկալում։

1945 թվականին նկարչուհին Բելգրադում ցուցմունք է տվել ռազմական հանցագործությունները քննող պետական հանձնաժողովին, որտեղ որպես ապացույցներ օգտագործվել են նաև նրա «Յասենովացի և Գրադիշկայի համակենտրոնացման ճամբարների վերջին զոհերը» նկարաշարերը կազմող ստեղծագործությունները։ Հետագայում Բելգրադում և Սարաևոյում երկուական անգամ (համապատասխանաբար 1954 ու 1968 թթ. և 1962 ու 1975 թթ.) կազմակերպվել են նրա աշխատանքների անհատական ցուցահանդեսներ։ 1980 թվականին էլ Բոսնիա և Հերցեգովինայի ազգային պատկերասրահում կազմակերպվել է Տոդորովիչի նկարների հետահայաց ցուցադրությունը։

1992 թվականին փլվել է «Oslobođenje» օրաթերթին պատկանող տասհարկանի շենքը, որի հետևրանքով կորստի են մատնվել նաև Միցա Տոդորովիչի հեղինակած լուսանկարները՝:

2019 թվականին Բոսնիա և Հերցեգովինայի ազգային պատկերասրահում ցուցադրվել են 1929-1933 թվականների միջակայքում Միցա Տոդորովիչի ստեղծած կտավները։ Այդ պատկերասրահի հավաքածուում ընդգրկված են նրա 300-ից ավելի աշխատանքներ, որոնցից մի քանիսը մշտական ցուցադրության են ներկայացված։

## Պարգևներ
* Ժողովրդին մատուցած ծառայությունների համար շքանշան
* Աշխատանքի շքանշան (ՀՍՖՀ)

## Հիշատակ
Միցա Տոդորովիչի պատվին Սարաևոյի Գորիցե շրջանի փողոցներից մեկը, որտեղ գտնվել է նկարչուհու տունը, կոչվել է նրա անունով։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* 

Կատեգորիա:Բոսնիա և Հերցեգովինայի գիտությունների և արվեստի ակադեմիայի անդամներ
Կատեգորիա:Նկարչուհիներ
Havok

**Havok Physics** կրճատ **Havok**, ֆիզիկայի շարժիչ, որը մշակվել է իռլանդական Havok ընկերության կողմից։ Շարժիչը ստեղծում է ֆիզիկական փոխազդեցության սիմուլյացիա իրական ժամանակում, ինչը խաղի աշխարհը դարձնում է ավելի կենդանի և իրատեսական՝ նման լաթնիկ ֆիզիկայի։ Havok Physics-ը խաչաձև պլատֆորմային շարժիչ է։

## Պատմություն
Havok-ը հիմնադրվել է Դուբլինում, Իռլանդիա 1998 թվականին Հյու Ռեյնոլդսի և Սթիվեն Քոլլինսի կողմից։

Havok SDK-ի 1-ին տարբերակը ներկայացվել է 2000 թվականին Խաղերի մշակողների կոնֆերանսում։

2007 թվականի սեպտեմբերի 14-ին Intel կորպորացիան հայտարարեց Havok-ի ձեռքբերման մասին։

2008 թվականի հունվարին ԱՄՆ հեռուստատեսային արվեստների և գիտությունների ազգային ակադեմիան հանձնեց Էմմի մրցանակը «Լավագույն ֆիզիկական շարժիչ» համար Հավոկի համար։

2008 թվականի փետրվարի 20-ին Havok-ը հայտարարեց, որ Havok Physics շարժիչը դառնում է անվճար ներբեռնման համար ԱՀ խաղեր մշակողների համար, բայց միայն ոչ առևտրային օգտագործման համար։ Բազմպլատֆորմ մշակողների համար Havok-ը դեռևս կմնա վճարովի։

2008 թվականի հունիսի 1-ին Havok Physics և Havok Animation շարժիչները հասանելի դարձան Microsoft Windows-ի համար համակարգչային խաղերի մշակողների կողմից ներբեռնման և կոմերցիոն օգտագործման համար։

2008 թվականի հունիսի 11-ին Հավոկը՝ Intel Corporation ընկերությունը, համաձայնագիր կնքեց AMD-ի հետ աշխատելու համար՝ օպտիմալացնելու ATI Radeon գրաֆիկական քարտերը և AMD պրոցեսորները Havok ֆիզիկայի շարժիչի համար։

Havok շարժիչի 6-րդ տարբերակում առաջին անգամ ներդրվում են այնպիսի գործիքներ, ինչպիսիք են Havok Cloth-ը (գործվածքների, հագուստի իրատեսական վարքագիծ) և Havok Destruction-ը (տարբեր ոչնչացումների իմիտացիա)։

2009 թվականի հոկտեմբերին Ubisoft-ը պայմանագիր ստորագրեց Havok-ի հետ, որի համաձայն Havok-ը երկար տարիներ կօգտագործվի Ubisoft-ի կողմից մշակված խաղերում։

## Ծանոթագրություններ
ՍՍՀՏ

**Սովորական սահմանման հեռուստացույց** կրճատ **ՍՍՀՏ** (անգլերեն՝ **Standard-definition television** կրճատ **SSTV**) երբեմն նաև նշանակում է Ստանդարտ թվային հեռուստատեսություն (Standard Digital Television), հեռուստատեսային հեռարձակման ստանդարտների տեսակ, որի պարամետրերը ընտրվում են դիտարկման հեռավորության հիման վրա, որը հավասար է դիտարկված պատկերի վեց բարձրությանը։ Ստանդարտ սահմանման համակարգերը հիմնված են 625/50 (576մ) և 525/60 (480մ) լուծման ստանդարտների վրա, որոնք գոյություն են ունեցել 1940-ականներից, երբ հեռուստատեսությունը դարձավ զանգվածային։ Գոյություն ունի անալոգային և թվային ստանդարտ սահմանման հեռուստատեսություն, սակայն ՍՍՀՏ տերմինը առավել հաճախ օգտագործվում է թվային հեռուստատեսության առնչությամբ։

## Առանձնահատկություններ
Ամբողջ անալոգային հեռուստատեսությունը ստանդարտ սահմանման հեռուստատեսություն է։ Ստանդարտ սահմանման հետ անքակտելիորեն կապված են NTSC, PAL և SECAM գունավոր հեռուստատեսային համակարգերը։ Ստանդարտ սահմանումը օգտագործվում է նաև DVB, ATSC և ISDB թվային հեռուստատեսային համակարգերում, չնայած այս բոլոր համակարգերը ստեղծել են հատուկ պրոֆիլներ բարձր հստակությամբ հեռուստատեսային ազդանշանների համար՝ ավելի մեծ թվով պատկերային տարրերի հիման վրա։

Ստանդարտ սահմանումը տրված է թվային վիդեո հաղորդումներում 480 (NTSC) կամ 576 (PAL, SECAM) տողերի թույլատրությամբ՝ միահյուսված կամ առաջադեմ։ Նկարի բարելավված որակը՝ համեմատած անալոգային հեռարձակումների հետ, հիմնականում ձեռք է բերվում այն պատճառով, որ թվային փոխանցումը վերացնում է աղավաղումը և փոխանցման ալիքի աղմուկը, որը բնորոշ է ստանդարտ անալոգային հեռուստատեսությանը։ Այնուամենայնիվ, ստանդարտ հստակության հեռուստատեսությունը չի մոտենում բարձր հստակության հեռուստատեսությանը պատկերի տեղեկատվության հզորության և ձայնի որակի առումով։ Բացի այդ, ի տարբերություն ԲՀՀՏ-ի, որն օգտագործում է 16:9 հարաբերակցությունը, ՍՍՀՏ-ն հիմնված է 4:3 ձևաչափի վրա, որը մոտ է «դասական» կինոյի ձևաչափին։ Այնուամենայնիվ, ժամանակակից ստանդարտ սահմանման թվային հեռարձակումը շատ երկրներում իրականացվում է էկրանի 16:9 հարաբերակցությամբ՝ օգտագործելով թվային անամորֆիզմ։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Թվային հեռուստատեսություն
Disney XD

**Disney XD**, ամերիկյան թվային և արբանյակային հեռուստաալիք, որը պատկանում է The Walt Disney ընկերությանը, որը հեռարձակում է հիմնականում մանկական և դեռահասների անիմացիոն հեռուստասերիալներ։ Հեռարձակման ցանցը գործարկվել է 2009 թվականի փետրվարի 13-ին՝ որպես Toon Disney-ի իրավահաջորդ։ Նրա թիրախային լսարանը 7-ից 16 տարեկան տղաներ և աղջիկներ են։ Այն նաև հեռարձակում է որոշ հաղորդումներ դեռահասների համար։

Բացի այդ, ալիքն առաջարկվում է իսպանական աուդիոով, կա՛մ որպես առանձին ալիք, որը վաճառվում է որպես կաբելային և արբանյակային մատակարարների կողմից առաջարկվող իսպանալեզու ցանցային փաթեթի մաս, կա՛մ որպես առանձին աուդիո ուղի՝ համակարգից կախված SAP տարբերակով։ Այս մալուխային ցանցից ստացված ԲՍՀՏ-ն առաջարկվում է նաև մալուխային ցանցի որոշ այլ մատակարարների կողմից, ինչպիսիք են արբանյակային հեռուստատեսության մատակարարները և հեռահաղորդակցության IPTV մատակարարները ABC/Disney ցանցերում, որոնք նախընտրում են 720ա։

## List Of Disney XD Shows
*Gravity Falls Season 1-4 (2012-2015 Blu-ray)
*Wander Over Yonder Season 1-4 (2013-2016 Blu-ray)
*Right Now Kapow Season 1 (2016-2017 Blu-ray)
*Penn Zero: Part-Time Hero Season 1-2 (2014-2017 Blu-ray)

## Պատմություն
Disney XD-ի գործարկումը տեղի ունեցավ 2009 թվականի փետրվարի 13-ին, ժամը 12:00-ին ՀԱԱԺ, ցուցադրելով «Մենք վերամիավորում ենք մեր խումբը։» դրվագը։ Ֆինիս և Ֆերբ անիմացիոն շարքը։ Ցանցը թողարկեց իր առաջին հեռուստասերիալը՝ Իսկական Ահարոն Սթոունը, նույն օրը երեկոյան 7:00-ին ՀԱԱԺ։ Երկու մասից բաղկացած պրեմիերայի առաջին մասը ցուցադրվել է միաժամանակ Disney XD-ով և Disney Channel-ով։ Ալիքի սկզբնական շարքում ընդգրկված նոր անիմացիոն սերիալներն էին Kid vs. Kat» և «Jimmy Two-Shoes»:

Disney XD-ն թողարկվել է «Toon Disney» հեռուստաալիքի հիման վրա, որը սկսել է հեռարձակվել 1998 թվականի ապրիլի 18-ին, որը 2004 թվականին թողարկել է «Jetix» կոչվող գեղարվեստական ֆիլմերի և անիմացիոն բլոկը։ ԱՄՆ-ից դուրս Jetix հեռուստաալիքները վերագործարկվեցին Disney XD ապրանքանիշի ներքո՝ սկսած 2009 թվականի ապրիլի 1-ին ֆրանսերեն տարբերակով։ Ալիքի ծրագրերից շատերը, մասնավորապես անիմացիոն սերիալները, նախկինում հեռարձակվել են Toon Disney-ով, հիմնականում որպես Jetix ծրագրային բլոկի մի մաս, որը հեռարձակվել է Toon Disney-ով մինչև այդ ալիքի մահը։ Disney XD-ն ունի նույն անունը, ինչ Disney.com-ում չկապված փոքր կայքը և մեդիա նվագարկիչը, որը կանգնած է «Disney Xtreme Digital»-ի հետևում, թեև հայտարարվել է, որ հեռուստաալիքի անվան «XD»-ն իրական նշանակություն չունի։

Առաջին օրիգինալ Disney XD հեռուստաֆիլմը Sky Gliders-ն է, որի պրեմիերան կայացել է 2009 թվականի նոյեմբերի 27-ին։ 2012 թվականի ապրիլի 1-ին Disney XD-ն գործարկեց «Marvel Universe» կոչվող բլոկը՝ 2009 թվականին Disney-ի կողմից Marvel Entertainment-ի գնման արդյունքում։

2016 թվականի նոյեմբերի 17-ին The Walt Disney ընկերությունը հայտարարեց The Pokémon Company-ի հետ գործարքի մասին՝ 20-րդ սեզոնից սկսած Pokémon անիմե շարքը Cartoon Network-ից Disney XD-ում։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Disney Channel
Կատեգորիա:Անգլալեզու հեռուստաալիքներ
Կատեգորիա:Հեռուստաընկերություններ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Մանկական հեռուստաընկերություններ