Րիուգե (շրջան, 2017)

**Րիուգե** (), վարչաքաղաքական համայնք Էստոնիայում՝ Վիրումաա մարզում։

## Աշխարհագրություն
Րիուգեն գտնվում է Վիրու շրջանի կենտրոնական և հարավային մասում, Հաանյայի և շրջակա տարածքների բարձրլեռնային գոտում։ Հարավում սահմանակից է Լատվիային, Ռուսաստանի հետ սահմանն անցնում է Պարմա և Կիվիորա գյուղերի մոտով։ Տարածքում գտնվում է Էստոնիայի և Բալթյան երկրների ամենաբարձր կետը՝ Սուուռ Մունամյագի լեռը։

Տարածքը կազմում է 933,22 կմ² (Վիրու շրջանի ընդհանուր տարածքի 34%-ը) կամ 93,322 հեկտար, ներառյալ գյուղատնտեսական հողերը՝ 18,246 հա, մարգագետինները՝ 8,246 հա և անտառային հողերը՝ 53,713 հա։ Տարածքը ներառում է Կարուլայի ազգային պարկը, 8 արգելոցներ, որոնցից ամենամեծը Հաանյան է, որը զբաղեցնում է տարածքի 18%-ը, 5 բնական արգելոցներ, 8 անհատական ​​պահպանության վայրեր և Natura 2000 ցանցի 27 վայրեր։

Ամենամեծ գետերը՝ Մուստիգի, Պեետրի, Պյարլիջիգի (բնական սահման Լատվիայի հետ), Պեդեցի (բնական սահման Ռուսաստանի և Լատվիայի հետ)։ Ամենամեծ լճերն են՝ Կահրիլան (երկարությունը՝ 2360 մետր), Վասկնան (երկարությունը՝ 1410 մ), Պուլին (երկարությունը՝ 1150 մ), Կիկայարվը (երկարությունը՝ 975 մ) և Կավադին (երկարությունը՝ 960 մ)։

Համայնքում կա 3 ավան Վարստու, Միսսո, Րիուգե և 274 գյուղ։

## Պատմություն
Րիուգեի համայնքը ստեղծվել է 2017 թվականին՝ վարչատարածքային բարեփոխումների արդյունքում՝ միավորելով Րիուգեի, Մյունիստեի, Միսսոյի, Վարստուի և Հաանյայի գյուղական համայնքները։ Համայնքում կա 3 քաղաք և 274 գյուղ։ Վարչական կենտրոնը Րիուգե գյուղն է։

Ռուսական կայսրության տիրապետության տարիներին համայնքի պատմական ռուսերեն անվանումը եղել է Rauge ()։

## Սիմվոլիզմ
Համայնքի խորհրդանիշները հաստատվել են 2018 թվականի հունիսի 19-ին Րիուգեի համայնքային խորհրդի նիստում։ Համայնքի զինանշանը սպիտակ վահան է, որի հիմքում կիսաշրջանաձև հատված է, որը գծերով բաժանված է կանաչ, սպիտակ և կապույտ դաշտերի։ Վահանի վերևում երեք կանաչ եղևնիներ են։ Զինանշանի ձևավորումը խորհրդանշում է համայնքային հարստությունը ջրային մարմիններով և անտառներով։ Սպիտակ գույնը նշանակում է նոր սկիզբ և մաքրություն, խաղաղ և անձեռնմխելի միջավայր։ Դրոշի նորմալ չափը 105 x 105 սմ է։

## Վիճակագրություն
մինի|Տուրիստական ​​խուտոր Վաքսնա Պլաքսի գյուղում
մինի|Վաստսե Ռոսա գյուղ (նախկին դպրոցի շենք)

Էստոնիայի վիճակագրական վարչության տվյալներ Րիուգեի համայնքի մասին։

***Բնակչության թիվը յուրաքանչյուր տարվա հունվարի 1-ին***։

***Ծնունդների թիվը***։

***Մահերի թիվ***։

***Գրանցված գործազուրկ***։

***Միջին համախառն աշխատավարձը***։

2019 թվականին Րիուգեի գյուղական համայնքը Էստոնիայի 79 համայնքների մեջ զբաղեցրել է 56-րդ տեղը՝ միջին համախառն աշխատավարձի տեսանկյումից։

***Դպրոցներում սովորողների թիվը***։

## Ենթակառուցվածք
### Կրթություն
Համայնքում կա 5 պետական ​​հիմնական դպրոց և 2 մասնավոր դպրոց, 5 մանկապարտեզ (որոնցից 4-ը կից հիմնական դպրոցներին), 2 նախադպրոցական տարիքի երեխաների խնամքի մասնավոր կենտրոն, 12 գրադարան։

2017/2018 ուսումնական տարում համայնքային մանկապարտեզներ են հաճախել 179 երեխաներ, որոնցում աշխատել է 27 ուսուցիչ՝ 400 աշակերտ։ Համայնքի դպրոցների շրջանավարտները միջնակարգ կրթություն են ստանում Վիրու և Տարտու քաղաքներում և Վիրու համայնքում։

### Բժշկություն և սոցիալական ապահովություն
Գյուղական մունիցիպալիտետում կան ընտանեկան բժշկի 2 կենտրոն (Րիուգեում և Մինիստայում) և բժիշկների գրասենյակներ 4 գյուղերում, 2 դեղատուն, 2 խնամքի տուն և 1 սոցիալական կենտրոն։

### Մշակույթ, ժամանց և սպորտ
Գյուղապետարանում գործում են 29 պետական ​​սեփականություն հանդիսացող մարզական օբյեկտներ, իսկ մասնավոր հողերի վրա տեղակայված 9 մարզական օբյեկտներ։ Կան 8 գյուղական ընկերություններ, Երիտասարդական խորհուրդ, բազմաթիվ շահագրգիռ խմբեր և տարբեր շահույթ չհետապնդող ասոցիացիաներ, 5 սպորտային ակումբներ։

### Հանրային տրանսպորտ
2018 թվականի հուլիսի 1-ից Վիրու շրջանի ավտոբուսային ծառայությունները, որոնք կազմակերպվում են MTÜ Kagu Ühistranspordikeskus ոչ առևտրային ընկերության կողմից, անվճար են։

### Ջրամատակարարում և ջերմամատակարարում
Կենտրոնական ջրամատակարարումն ընդգրկում է 13 տարածքներ՝ Հաանյա, Ռուսմաե, Միսսո, Մինիստե, Սարու, Կուուտսի, Անդրուսե, Վիիտինա, Նուրսի, Վարստու, Կրաբի և Րիուգե գյուղը մեծ տների և Հարիդուսե փողոցի տարածքում։ Համայնքում կա կենտրոնացված ջեռուցման 2 համակարգ (Րիուգեում և Վիիտինայում), որոնք ընդգրկում են 4 բազմաբնակարան շենք, խնամքի տուն, հացի փուռ և մանկապարտեզ Րիուգե գյուղում։

## Տնտեսություն
մինի|«Արջուկներ» քանդակը Մինիստայում (մշակութային հուշարձան)
2017 թվականին գյուղապետարանում գրանցվել է 566 ձեռնարկություն, որոնց մեծ մասը սահմանափակ պատասխանատվությամբ ընկերություններ են (38%) և անհատ ձեռնարկատերեր (37%); Բոլոր ձեռնարկությունների 20%-ը շահույթ չհետապնդող կազմակերպություններ են։ Ձեռնարկությունների 99%-ն ունի 10-ից պակաս աշխատող, բոլոր ձեռնարկությունների 45%-ը զբաղվում են գյուղատնտեսությամբ, անտառային տնտեսությամբ և ձկնորսությամբ։

2017 թվականին «Տարվա Rõuge գյուղական համայնքի ձեռնարկություն» տիտղոսը շնորհվել է Էստոնիայում, Լատվիայում և Ֆինլանդիայում շինարարությամբ զբաղվող TixMet OÕ ընկերությանը (եռակցման աշխատանքներ, մետաղական կոնստրուկցիաների տեղադրում, փոխակրիչների և վերելակների տեղադրում)։ 2016 թվականին այս կոչումը ստացել է HUT Eesti OÜ ընկերությունը, որն արտադրում է հավաքովի փայտե տներ (աշխատողների թիվը 2019 թվականի դեկտեմբերի 31-ի դրությամբ՝ 9 մարդ), 2015 թվականին՝ «Päivila talu»՝ անհատական։ ձեռնարկատեր, որը զբաղվում է գյուղատնտեսությամբ, 2014 թվականին՝ «Nightingale Valley Manor» (Ööbikuoru Villa), մատուցելով հյուրանոցային ծառայություններ, սննդի ծառայություններ և ժամանցի ծառայություններ։

Համայնքի ամենամեծ գործատուն համայնքային կառավարությունն է՝ աշխատողների թիվը 2019 թվականի դեկտեմբերի 31-ի դրությամբ կազմել է 194 մարդ։

## Տեսարժան վայրեր
Համայնքում կա պատմական նշանակության 27 առարկա, այդ թվում՝ Երկրորդ համաշխարհային պատերազմում զոհվածների 9 զանգվածային գերեզմաններ և 8 գերեզմանոցներ։ Կան 79 հնագիտական ​​հուշարձաններ, 21 ճարտարապետական ​​հուշարձաններ, այդ թվում՝ եկեղեցիներ, կալվածատներ և տնտեսական տարբեր կալվածքներ։ Պետության կողմից պահպանվող կալվածային այգիներն են Մոնիստե, Րուուսմաե, Վիիտինա, Ուուե-Սաալուսե, Րիուգե և Սաաննա։

Համայնքի հիմնական տեսարժան վայրերն են.

* Սուրբ Մարիամ եկեղեցի Րիուգեում,
* Ռոգոզի կալվածք,
* Վիիտինա կալվածք,
* Սուր-Մունամե դիտաշտարակ,
* Էեբիկուորգ,
* Պեսապուու դիտորդական աշտարակ Օաբիկուրոգում,
* Ազատագրական պատերազմի հուշարձան,
* Լուհասոո բնության պարկ,
* Պագանամաա բնության պարկ,
* «Էստոնական մայր» հուշարձան։

## Պատկերասրահ

Suur Munamägi 2014.jpg|Սուուր Մունամյագի լեռ
Rogosi mõisa peahoone tiibhoonetega 2012.jpg|Ռոգոզի կալվածք
Viitina mõisahoone.jpg|Վիյտինա կալվածք
WMEE-exp2019-(028) Kaku küla.jpg|Կակու գյուղ
WMEE-exp2019-(114) Mõniste teeninduskeskus.jpg|Մինիստայի ծառայությունների կենտրոն
Vaskna järv Haanjas.jpg|Վասկնյա լիճ
Maaliline Kavadi järv.jpg|Կավադի լիճ


## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Պաշտոնական կայք

Կատեգորիա:Էստոնիայի համայնքներ
Կատեգորիա:Վիրումաա