Ուլրիկե Լունաչեկ

**Ուլրիկե Լունաչեկ** (, ), ավստրիացի քաղաքական գործիչ։ Եվրոպական խորհրդարանի անդամ Ավստրիայից (2009-2017), Ավստրիայի ազգային խորհրդի անդամ (1999-2009)։ Ավստրիական կանաչների կուսակցության՝ *The Greens – The Green Alternative* անդամ։  Ավստրիայի 2017 թվականի խորհրդարանական ընտրություններում եղել է Կանաչների առաջատար թեկնածուն, որի ընթացքում կուսակցությանը չի հաջողվել խորհրդարանում զբաղեցնել որևէ տեղ 1983 թվականից ի վեր առաջին անգամ։

Լունաչեկը եղել է Եվրոպական խորհրդարանի փոխնախագահ, 2009-2017 թվականներին՝  Կանաչների եվրոպական ազատ ալիանսի անդամ և Եվրոպական խորհրդարանում Ավստրիական կանաչների կուսակցության պատվիրակության ղեկավար։ Եղել է Կոսովոյի զեկուցողը և ԼԳԲՏ իրավունքների միջգերատեսչական խմբի համանախագահ, Արտաքին հարաբերությունների հանձնաժողովի անդամ, Քաղաքացիական ազատությունների, արդարադատության և ներքին գործերի կոմիտեի փոխնախագահ։ 2017 թվականի ավստրիական ընդհանուր ընտրություններում Կանաչների պարտությունից հետո Լունաչեկը թողել է ավստրիական և ԵՄ բոլոր քաղաքական գործառույթները։

## Կենսագրություն
Ուլրիկե_Լունաչեկը ծնվել է 1957 թվականին Ստորին Ավստրիա նահանգի Կրեմս շրջանի Կրեմս ան դեր Դոնաու քաղաքում։ 1967-1975 թվականներին սովորել է Վիեննայի երկրորդ շրջանի ավագ դպրոցում, 1973-1974 ուսումնական տարում Այովայի Բուն ավագ դպրոցում եղել է *AFS* ուսանող։ 1975 թվականին թարգմանություն  (անգլերեն և իսպաներեն) է ուսանել Ինսբրուքի Լեոպոլդի և Ֆրանցի համալսարանում, որն ավարտել է 1983 թվականին։ Ուսումնառության  տարիներին հիմնադրել է Ինսբրուքի կանանց ապաստանը, որտեղ եղել է սոցիալական աշխատող։ 1984-1986 թվականներին եղել է Վիեննայի "*Frauensolidarität*" (Համերաշխություն կանանց շրջանում) կազմակերպության խորհրդատուն։ Հետագայում խմբագրել է "*Südwind*" թերթը և եղել Ավստրիայի տեղեկատվական ծառայություն զարգացման քաղաքականության (ÖIE) մամլո պատասխանատուն, միաժամանակ աշխատել է որպես անկախ թարգմանիչ և լրագրող։

1994 թվականին Լունաչեկը եղել է Կահիրեում ՄԱԿ-ի Բնակչության և զարգացման համաժողովի պատվիրակ, իսկ մեկ տարի անց համակարգել է բոլոր ՀԿ-ների մամուլի աշխատանքները Պեկինում անկացվող Կանանց 4-րդ համաժողովում։

## Քաղաքական գործունեություն
Լունաչեկի քաղաքական կարիերան սկսվել է 1995 թվականին *Palais Auersperg*-ում կազմակերպված Ավստրիայի լեսբուհիների և գեյերի ֆորումի կողմից «*Appeal to reason*» ներկայացմամբ և ավստրիական Կանաչների կուսակցությամբ առաջին անգամ որպես թեկնածու ներկայանալով, որի դաշնային բիզնեսի ղեկավարն է եղել 1996-1998 թվականներին։

### Ավսրիայի խորհրդարանի անդամ, 1999-2009
1999-2009 թվականներին Լունաչեկը եղել է Ավստրիայի խորհրդարանի անդամ և Կանաչների խմբի արտաքին և զարգացման քաղաքականության, ինչպես նաև լեսբուհի, գեյ և տրանսգենդերների համար հավասարության հարցերով խոսնակ։ 1999 թվականից սկսած եղել է արտաքին գործերի կոմիտեի փոխնախագահ։

Որպես Ավստրիայի խորհրդարանի առաջին բացահայտ լեսբուհի քաղաքական գործիչ՝ նա նաև Կանաչների «*andersrum*» անդամ է։

2006 թվականի մայիսի 5-ին Լունաչեկը ընտրվել է Հելսինկիում Եվրոպական Կանաչ կուսակցության համանախագահ և պաշտոնավարել 3 տարի։ 2008 թվականի հոկտեմբերի 28-ին դարձել է Ավստրիայում Կանաչ խորհրդարանական ակումբի փոխնախագահ և 2009 թվականի Եվրախորհրդարանի ընտրության ժամանակ եղել առաջատար։

### Եվրոպական խորհրդարանի անդամ, 2009-2017
2009 թվականի հուլիսի 14-ին Լունաչեկը տեղափոխվեց Եվրոպական խորհրդարան որպես Ավստրիայի կանաչների պատվիրակության ղեկավար։ Իր պաշտոնավարման ընթացքում նա եղել է Արտաքին գործերի հանձնաժողովի (*AFET*), Կանանց իրավունքների և գենդերային հավասարության կոմիտեի (*FEMM*) անդամ և ԵՄ-Հայաստան, ԵՄ-Ադրբեջան և ԵՄ-Վրաստան (*DSCA*) խորհրդարանական համագործակցության կոմիտեների պատվիրակության անդամ։ Բացի այդ, նա եղել է Քաղաքացիական ազատությունների, արդարադատության և ներքին գործերի կոմիտեի (*LIBE*) փոխարինող անդամ, Ալբանիայի, Բոսնիայի և Հերցեգովինայի, Սերբիայի, Մոնտենեգրոյի և Կոսովոյի (*DSEE*) և Եվրանեսթ խորհրդարանական վեհաժողովի (DEPA) պատվիրակության անդամ։ Ավելին, եղել է Կոսովոյի խորհրդարանի զեկուցող և Կանաչների / EFA խմբի արտաքին գործերի գծով ներկայացուցիչը։

Որպես Եվրախորհրդարանի ԼԳԲՏ իրավունքների միջգերատեսչական խմբի համանախագահը՝ Լունաչեկը նաև պայքարել է լեսբուհիների, գեյերի, բիսեքսուալների և տրանսգենդերների իրավունքների համար։ Բացի այդ, նա եղել է Արևմտյան Սահարայի Եվրոպական Խորհրդարանի միջգերատեսչական և Եվրոպական խորհրդարանի երեխաների իրավունքների խմբերի անդամ։

2011 թվականին *Եվրոպական ձայնը* հաղորդեց, որ Լունաչեկը, ոգեշնչված Քեթրին Էշթոնի աջակցությամբ, դիմել է Կոսովոյում Եվրոպական արտաքին գործողությունների ծառայության գրասենյակի ղեկավարի պաշտոնի համար, սակայն դիվանագետ չլինելու պատճառով իրավասու չի եղել պաշտոնը զբաղեցնելու համար։

Լունաչեկը տարբեր առիթներով գլխավորել է ԵՄ-ընտրությունների դիտորդական առաքելությունը, ներառյալ 2013 թվականի Հոնդուրասի ընդհանուր ընտրությունները։

2013 թվականի փետրվարին Լունաչեկը Եվրախորհրդարանում ընտրվել է Կանաչների/EFA խմբի փոխնախագահ Ռեբեկա Հարմսի և Դանիել Քոն-Բենդիտի ղեկավարությամբ։ 2014 թվականի եվրոպական ընտրություններից հետո խումբը նրա օգտին քվեարկել է որպես Եվրախորհրդարանի նախագահության թեկնածու։ Նա ծառայել է որպես Եվրախորհրդարանի տասնչորս փոխնախագահներից մեկը, ով նախագահել է լիագումար նիստի ժամանակ։ Այս առումով նա պատասխանատու է եղել խորհրդարանի Սախարովի անվան մրցանակի և խորհրդարանում Արևմտյան Բալկաններումին վերաբերող հարցերը ներկայացնելու համար։ Անդամակցել է Ժողովրդավարության աջակցության և ընտրությունների համակարգող խմբին (*DEG*), որը վերահսկում է խորհրդարանի ընտրությունների դիտորդական առաքելությունները։

## Քաղաքական դիրքորոշումներ
2013 թվականին Լունաչեկը պաշտպանել է «Սեռական և վերարտադրողական առողջության և իրավունքների մասին» ոչ պարտադիր որոշումը, որը կոչ է անում «տարիքային և գենդերային զգայուն սեռականության և հարաբերությունների կրթություն բոլոր երեխաների և դեռահասների համար», և ստեղծվել է Առողջապահության համաշխարհային կազմակերպության հետ համահեղինակությամբ, որտեղ որոշ սեռական տեղեկություններ համարվում են համապատասխան 4 տարեկանից։ Որոշ վիճահարույց հարցերից հետո Եվրոպական խորհրդարանն ընդունեց փոխված տարբերակը, որը սեռական կրթությունը իրավունակ է համարում անդամ երկրների համար։ Զեկույցի հակառակորդներին Լունաչեկն անվանել է «աջակողմյան մոլեռանդներ»՝ նշելով, որ խմբերը դեմ են «կանանց առողջ վերարտադրողական և սեռական կյանքի իրավունքին»։

2017 թվականի ապրիլի 27-ին Լունաչեկը ողջունեց Ալբանիայի ազատագրման բանակի նախկին առաջնորդ Ռամուշ Հարադինայի ազատ արձակումը, որը Սերբիայի պատերազմական հանցագործությունների դատախազի կողմից մեղադրվում էր պատերազմական հանցանքների և մարդկության դեմ ուղղված հանցագործությունների համար և Սերբիան պահանջել էր նրա արտահանձնումը։ Լունաչեկը կոչ արեց ԵՄ պաշտոնյաներին ճնշում գործադրել Սերբիային վրա՝ հետ վերցնելու ձերբակալման հրամանը։

## Այլ գործունեություն
* Ավստրիայի միջազգային հարաբերությունների ինստիտուտ *(OIIP*), խորհրդի անդամ
* Եվրոպական խորհուրդ՝ արտաքին հարաբերությունների գծով (*ECFR*), անդամ
* Ալփբախ եվրոպական ֆորում, խորհրդի անդամ
* Österreichisch-Saharauische Gesellschaft (*ÖSG*), անդամ

## Մրցանակներ
* «Ավստրիայի Հանրապետությանը մատուցած ծառայությունների համար» պատվո նշան (2009)
* Ռոզա Փարքսկի խիզախության մրցանակ (2013)

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:20-րդ դարի կին քաղաքական գործիչներ
Կատեգորիա:21-րդ դարի կին քաղաքական գործիչներ
Կատեգորիա:Ավստրիայի քաղաքական գործիչներ
Կատեգորիա:Ավստրիացի թարգմանիչներ
Կատեգորիա:Ավստրիացի լրագրողներ
Կատեգորիա:ԼԳԲՏ անձինք
Կատեգորիա:ԼԳԲՏ իրավունքների ակտիվիստներ
Կատեգորիա:Լեսբուհի քաղաքական գործիչներ
Կատեգորիա:Եվրոպացի բնապահպաններ
Կատեգորիա:Ավստրիացի ֆեմինիստներ