Զամբյուղ

մինի|Ուտելի սունկ զամբյուղի մեջ
մինի|''Սալորով զամբյուղ'', Պիեռ Դյուպուի նկարը:
**Զամբյուղ,** տարա, որն ավանդաբար պատրաստված է կոշտ մանրաթելերից և կարող է պատրաստվել մի շարք նյութերից, ներառյալ՝ փայտե ձողերը, ուղեցույցները և ձեռնափայտերը։ Չնայած զամբյուղների մեծ մասը պատրաստված է բուսական նյութերից, կարող են օգտագործվել նաև այլ նյութեր,ինչպիսիք են ձիու մազերը, կետոսկրը, կամ մետաղալարը։ Զամբյուղները սովորաբար հյուսվում են ձեռքով։ Որոշ զամբյուղներ փակվում են կափարիչով, իսկ մյուսները վերևում բաց են մնում։

## Օգտագործում
աջից|մինի|Ձախ կողմում կենդանի թռչունների զամբյուղներ են: Ուղիղ դեպի աջ հարթ զամբյուղներ են, որոնք օգտագործվում են Չինաստանի Ժողովրդական Հանրապետության Հայկու քաղաքում, Հայնան նահանգում, ծովախեցգետին և մանր ձուկ վաճառելու համար:
Զամբյուղները ծառայում են ինչպես օգտակար, այնպես էլ գեղագիտական նպատակների։ Որոշ զամբյուղներ կրում են արարողակարգային, այնսինքն՝ կրոնական բնույթ։ Մինչ զամբյուղները սովորաբար օգտագործվում են բերքահավաքի, պահեստավորման և տեղափոխման համար, մասնագիտացված զամբյուղները օգտագործվում են որպես մաղեր տարբեր նպատակների համար, ներառյալ խոհարարությունը, սերմերի կամ հացահատիկների մշակումը, խաղաքարերի, չախչախների, օդափոխիչների, ձկան թակարդների և լվացքի համար։

## Պատմություն
Հյուսած զամբյուղների գյուտից առաջ մարդիկ ծառի կեղևն օգտագործում էին պարզ տարաներ պատրաստելու համար։ Այս տարաները կարող էին օգտագործվել հավաքված սնունդ և այլ իրեր տեղափոխելու համար, բայց դրանք քանդվեցին ընդամենը մի քանի կիրառությունից հետո։ Հաջորդ քայլը կեղևի կամ այլ բուսական նյութի շերտեր հյուսելն է ՝ կեղևի տարաները պահելու համար, որին կհաջորդեն ամբողջությամբ հյուսված զամբյուղները։ Վերջին նորամուծությունը, ըստ երևույթին, զամբյուղներն են, որոնք այնքան ամուր են հյուսված, որ կարող են ջուր պահել։

Կախված հողի պայմաններից ՝ զամբյուղները կարող են պահպանվել կամ չպահպանվել հնագիտական գտածոներում։ Մերձավոր Արևելքի հուշարձանները ցույց են տալիս, որ հյուսելու տեխնիկան օգտագործվել է գորգեր և, հնարավոր է, նաև զամբյուղներ պատրաստելու համար, մ․թ․ա․ մոտ 8000 թվականին։ Հյուսված զամբյուղները թվագրվում են 7000 թվականին  Օազիսամերիկայում։ Հյուսման տեխնիկայով պատրաստված զամբյուղները տարածված էին մ․թ․ա․ 3000 թվականին։

Զամբյուղներն ի սկզբանե մշակվել են որպես բազմաֆունկցիոնալ անոթներ ՝ նյութեր տեղափոխելու և պահելու, ինչպես նաև տան շուրջ ցրված իրերը պահելու համար։ Տարածաշրջանում առկա բուսական աշխարհը ազդում է նյութի ընտրության վրա, որն իր հերթին ազդում է հյուսելու տեխնիկայի վրա։  Եղեգնարմավը և արմավենին կամ արմավենու ծառերի ընտանիքի այլ անդամները, բարեխառն շրջանների բարակ խոտերը և լայնատերև արևադարձային բրոմելիադները պահանջում են ոլորման և զամբյուղի մեջ հյուսելու տարբեր եղանակներ։ Զամբյուղներ պատրաստելու պրակտիկան վերածվել է արվեստի։ Արվեստի ազատությունը զամբյուղ արտադրողներին տրամադրում է գույների, նյութերի, չափերի, նախշերի և մանրամասների լայն տեսականի։

Գլխին զամբյուղ կրելը, մասնավորապես գյուղաբնակ կանանց կողմից, վաղուց է կիրառվել։ Հին հունական արվեստում դրա ներկայացումները կոչվում են Canephorae։

## Փոխաբերական և գրական գործածություն
"Тo hell in a handbasket" արտահայտությունը նշանակում է *արագ վատթարանալ ։* Այս օգտագործման ծագումը պարզ չէ։. "Զամբյուղ" Սա ավելի հաճախ հանդիպում է բրիտանական անգլերենում։ «Զամբյուղը» վերաբերում է նաև տղամարդու միջանցքի ուռուցքին։ «Զամբյուղ» բառը հաճախ օգտագործվում է խոսակցական «մի դրեք ձեր բոլոր ձվերը մեկ զամբյուղի մեջ»։ Այս առումով զամբյուղը հաջողության հասնելու շանսի փոխաբերություն է։

## Նյութեր
Զամբյուղ արտադրողները օգտագործում են նյութերի լայն տեսականի.

* Հյուսածո զամբյուղ (ավանդաբար պատրաստված ուռենուց, ռաթթանից, եղեգից և բամբուկից)
* Ծղոտ
* Պլաստիկ
* Մետաղ
* Բամբուկ
* Արմավենի
* Ածխածնային մանրաթել

## Պատկերներ

Պատկեր:President_Lyndon_B._Johnson_and_his_puppies.jpg|Նախագահ Լինդոն Բ. Ջոնսոնը շների զամբյուղով
Պատկեր:Hand_Crafted_Woven_Basket_hanging_on_the_wall._02.jpg|Պատից կախված ձեռագործ հյուսված զամբյուղ
Պատկեր:Baskets_four_styles.jpg|Չորս տարբեր ոճերի զամբյուղներ
Պատկեր:Baskets_-_Danforth_Museum_-_Framingham,_MA_-_DSC00267.JPG|Զամբյուղներ - Դանֆորթի թանգարան - Ֆրամինգհեմ, ՄԱ
Պատկեր:Nuu-chah-nulth_baskets_(UBC2010).jpg|Ավանդական ձեռագործ բնիկ հնդկական Նու-ու-Չահ-Նուլթ ժողովուրդների զամբյուղների հավաքածու (Կանադայի խաղաղօվկիանոսյան հյուսիսարևմտյան ափի բնիկ ժողովուրդներ)
Պատկեր:Baskets_for_sale_(2902069972).jpg|Վաճառվում են զամբյուղներ Մադագասկարից արևելք գտնվող Լա Ռեյունիոն կղզում
Պատկեր:Straw_hats_and_baskets.jpg|Վաճառվում են ծղոտե գլխարկներ և զամբյուղներ Զամբիայի Մեծ Արևելյան ճանապարհի Լուանգվա շրջադարձի վրա
Պատկեր:Storage_basket,_Pomo_people,_Honolulu_Museum_of_Art,_2013-16-01.JPG|Պահեստային զամբյուղ, Պոմո մարդիկ, (Կալիֆորնիայի բնիկ ժողովուրդ), Հոնոլուլուի արվեստի թանգարան
Պատկեր:Trinket_Basket,_Makah_people,_Northwest_Washington,_late_19th_to_early_20th_century,_twined_and_plaited_bear_grass,_sedge,_cedar_bark_-_Chazen_Museum_of_Art_-_DSC01868.JPG|Կտրուկ զամբյուղ, Մաքահի մարդիկ, Հյուսիսարևմտյան Վաշինգտոն, 19-րդ դարի վերջից մինչև 20-րդ դարի սկիզբ, ոլորված և հյուսված արջի խոտ, շագանակ, մայրու կեղև
Պատկեր:Nootka_Makah_baskets_-_Pacific_Grove_Museum_of_Natural_History_-_DSC06592.JPG|Նուտկա Մակահ զամբյուղներ - Փասիֆիք Գրով Բնական պատմության թանգարան
Պատկեր:Eth1_coffeelady.jpg|Եթովպացի կինը զամբյուղի մեջ սուրճի հատիկներ է հավաքում
Պատկեր:Seri_olla_basket_1.JPG|Սերիական հնդկական կաթսա ձևով զամբյուղ (Հյուսիսային Մեքսիկա)
Պատկեր:Bending_vines_for_basket_construction_-_Ponape.jpg|Որթատունկի կռում զամբյուղի կառուցման համար - Պոնպեի
Պատկեր:Inuitbasket.jpg|Ինուպիական զամբյուղ կետ բեյլի հետ ծովի փղոսկրի եզրով, Բարոու, Ալյասկա
Պատկեր:Kelly_church_black_ash_basket.jpg|Սև մոխրի մանկական զամբյուղ Օդավա-Օջիբվե Քելլի եկեղեցու կողմից, Միչիգան
Պատկեր:Yurok_20061109192219.jpg|Յուրոկ զամբյուղներ Ռեդվուդ ազգային պարկի տարածքից, Կալիֆորնիա
Պատկեր:VM_5099_in_a_small_hotel_in_Gaoqiao_Town,_Xingshan_County,_Hubei.jpg|Ավանդական արևմտյան Հուբեյի զամբյուղներ (Չինաստան)
Պատկեր:Gullah_basket.JPG|Քաղցրավենիքի զամբյուղ՝ պատրաստված ծովափնյա Ջորջիայի կամ Հարավային Կարոլինայի Գուլլա մշակույթի կողմից, ԱՄՆ
Պատկեր:Tragekorb_aus_Birkenleder.JPG|Մեջքի պայուսակ՝ պատրաստված կեչու կեղևից։
Պատկեր:BMVB_Cistell_1388.JPG|Եգիպտական ​​զամբյուղ, որը պահպանվում է Վիլանովա ի լա Գելտրու Վիկտոր Բալագուեր թանգարանի գրադարանում
Պատկեր:India_Victor_Grigas_2011-8.jpg|Կինը բանջարեղենով լի զամբյուղ է կրում իր գլխին K R Market-ում, Բանգալոր, Հնդկաստան
Պատկեր:Contemporary_bamboo_baskets_of_Bangladesh_(01).jpg|Բանգլադեշի ժամանակակից բամբուկե զամբյուղներ
Պատկեր:ਟੋਕਰਾ.jpg|Զամբյուղ, որն օգտագործվում է Փենջաբում, Հնդկաստան
Պատկեր:Ifugao_baskets2.jpg|Իֆուգաո ժողովրդի զամբյուղները թանգարանում


## Ծանոթագրություններ

## Աղբյուրներ
* Zepeda, Ofelia (1995). *Ocean Power: Poems from the Desert*. .

## Արտաքին հղումներ

* 
* Baskets, The Women's Committee of the Philadelphia Museum of Art
* Baskets at the University of Michigan Museum of Art 
* Baskets at the Metropolitan Museum of Art
* Exhibition: "A Measure of the Earth: The Cole-Ware Collection of American Baskets" at the Smithsonian American Art Museum
* Study Lab: "Entwined with Life: Native American Basketry" at the Burke Museum of Natural History and Culture

Կատեգորիա:Իրեր
Կատեգորիա:Արհեստ
Կատեգորիա:Սպասք