Վասիլի Սուրիկով (ֆիլմ)

**«Վասիլի Սուրիկով»** (), պատմակենսագրական ֆիլմ, որը նկարահանել է ռեժիսոր Անատոլի Ռիբակովը «Մոսֆիլմ»  կինոստուդիայում 1959 թվականին։ Ֆիլմը պատմում է ռուս հայտնի գեղանկարիչ Վասիլի Իվանովիչ Սուրիկովի կյանքի երկու տասնամյակի մասին։ Նրա կենսագրության վերաբերյալ փաստերը ներկայացվում են կինոժապավենին հատուկ գրական-գեղարվեստական մեկնաբանությամբ։

## Սյուժե
1860-ական թվականների վերջին Կրասնոյարսկից մեկենաս, ոսկու արդյունաբերող Պ. Ի. Կուզնեցովի ֆինանսական աջակցության շնորհիվ տաղանդավոր պատանի Վասիլի Սուրիկովը մեկնում է Սանկտ Պետերբուրգ և եռամսյա պատրաստությունից հետո քննություններ է հանձնում Գեղարվեստի ակադեմիա ընդունվելու համար։

Չնայած նրան, որ Սուրիկովի առաջին մեծ նկարը՝ «Ստրելեցների մահապատժի առավոտը», գնել է Տրետյակովը, յուրաքանչյուր հաջորդ աշխատանքը, Սուրիկովի՝ ինքն իր հանդեպ ունեցած բարձր պահանջկոտության պատճառով ավելի շատ ժամանակ ու ջանք էր պահանջում։

Նկարչի հավատարիմ օգնականը եղել է նրա կինը՝ Լիզան, ում անժամանակ մահը առիթ է հանդիսացել հայրենի Կրասնոյարսկ վերադառնալու համար։ Գեղարվեստական շրջիկ ցուցահանդեսների ընկերությունից նրա ընկերներ Իլյա Եֆիմովիչ Ռեպինը և Իվան Նիկոլաևիչ Կրամսկոյը միշտ պատրաստ են տալ ընկերական խորհուրդ և անհրաժեշտ աջակցություն։

Որոշ ժամանակ Սուրիկովը մտերիմ է եղել Ալեքսեյ Լունյովի հետ, որը խոստումնալից նկարիչ էր, սակայն իր տաղանդը վատնել է փոքր սրահների պատվերների վրա։ Լունյովի վառ ստեղծագործական տաղանդը տխուր վախճան է ունեցել, և նա կյանքն ավարտել է ցավալի խելագարությամբ ։

Սուրիկովի՝ «Մենշչիկովը Բերյոզովոյում» նկարի համար բնորդի տանջալի որոնումներն արդյունք են տվել, նա խանդավառությամբ է աշխատում մասշտաբային կտավի վրա և  հետագայում ստանձնում է ռուսական եկեղեցական պառակտման պատմությունից բարդ սյուժեի մարմնավորումը։

## Դերերում
* Եվգենի Լազարև – *[[Վասիլի Սուրիկով|Վասիլի Իվանովիչ Սուրիկով]]
* Լարիսա Կադոչնիկովա – *Ելիզավետա Ավգուստովնա Սուրիկովա, նկարչի կինը
* Լեոնիդ Գալլիս – *Օգոստոս Շարե, Լիլիայի հայրը
* Գենադի Յուդին – *Ալեքսեյ Ալեքսեևիչ Լունյով
* Գեորգի Վիցին – *[[Իլյա Ռեպին|Իլյա Եֆիմովիչ Ռեպին]]
* Իվան Կուդրյավցև – *Իվան Նիկոլաևիչ Կրամսկոյ
* Անատոլի Ֆեդորինով – *[[Պավել Տրետյակով]]
* Վլադիմիր Մարուտա – *Նևենգլովսկի, մաթեմատիկայի ուսուցիչ
* Վլադիմիր Բելոկուրով – *Պյոտր Կուզնեցով, մեկենաս
* Գեորգի Չեռնովոլենկո – *Նիկոլայ Վասիլևիչ Գրեբնև
* Նիկոլայ Սերգեև – *սևամորուք
* Անատոլի Կուբացկի – *Տյուլկին
* Նիկոլայ Գորլով – *Կուզմա, բնորդ
* Վլադիմիր Պիցեկ – *գերեզանափոր
* Վլադիմիր Կաշպուր – *խենթ
* Յակով Լենց – *նկարչության ուսուցիչ
* Գեորգի Միլյար – *ծպտյալ
* [[Եվգենի Մորգունով]] – *ձյունե քաղաքի պարետ 
* Բորիս Տերենտև – *[[Իվան Շիշկին|Իվան Իվանովիչ Շիշկին]]
* Միխայիլ Պոգորժելսկի – *կայսր Ալեքսանդր III
* Վլադիմիր Կիրիլին – ''լուսավորության նախարար

## Նկարահանող խումբ
* Սցենարի հեղինակ՝ Էմիլ Բրագինսկի, գեղանկարչության ակադեմիկոս Վասիլի Յակովլևի մասնակցությամբ
* Բեմադրող ռեժիսոր՝ Անատոլի Ռիբակով
* Բեմադրող օպերատոր՝ Գաբրիել Եղիազարով
* Կոմպոզիտոր՝ Վլադիմիր Յուրովսկի
* Բեմադրող նկարիչ՝ Վիտալի Գլադնիկով, Ալեքսեյ Պարխոմենկո

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:1950-ականների ռուսերեն ֆիլմեր
Կատեգորիա:1959 ֆիլմեր
Կատեգորիա:«Մոսֆիլմ» ստուդիայի ֆիլմեր
Կատեգորիա:Խորհրդային դրամա ֆիլմեր
Կատեգորիա:Խորհրդային կենսագրական ֆիլմեր
Կատեգորիա:Խորհրդային պատմական ֆիլմեր
Կատեգորիա:Խորհրդային ֆիլմեր
Կատեգորիա:Ռուսական պատմական ֆիլմեր
Կատեգորիա:1950-ականների խորհրդային ֆիլմեր