Գանձերի կղզին (ֆիլմ, 1971)

«**Գանձերի կղզին**» (), խորհրդային գեղարվեստական ֆիլմ, որը նկարահանել է ռեժիսոր Եվգենի Ֆրիդմանը։ Ռոբերտ Լուիս Սթիվենսոնի համանուն վեպի խորհրդային երեք էկրանավորումներից երկրորդն է և նկարահանվել է Մերձբալթյան երկրներից բազմաթիվ դերասանների ներգրավմամբ։

## Սյուժե
Մի անգամ ռոմանտիկ հետաքրքիր արկածների մասին երազող համարձակ ու երիտասարդ Ջիմ Հոկինսի ձեռքն է ընկնում հին ծովային քարտեզ, որը ցույց է տալիս ճանապարհը դեպի լեգենդար ծովահեն նավապետ Ֆլինտի գանձերը։ Գանձերը թաղված են օվկիանոսում կորած կղզում։ Բժիշկ Լիվսիի, սքվայր Տրելոնիի և նավապետ Սմոլետի հետ միասին «Էսպանյոլա» նավով Ջիմը, որը դարձել է յունգա, մեկնում է վտանգավոր նավարկության։ Սակայն նույն նավով մեկնում են նաև ծովահեններ՝ նավապետ Ֆլինտի թիմի նախկին անդամները։ Կոկ Ջոն Սիլվերը կազմակերպում է դավադրություն նավի վրա, և քաջ նավապետ Սմոլետի թիմն ստիպված է պայքարել ապստամբների դեմ։ Սմոլլետը, Տրելոնին և Լիվսին պաշտպանություն են կազմակերպում կղզու վրա՝ նավապետ Ֆլինտի հին ամրոցում։ Սիլվերը հարձակում է սկսում ամրոցի վրա, սակայն գրոհը ձախողվում է։ Սքվայրի ծառաներ Ջոյսն ու Հանթերը զոհվում են, նավապետ Սմոլլետը վիրավորվում է։ Ջիմ Հոկինսը փախչում է ամրոցից և «Էսպանյոլը» տանում Հյուսիսային կայանատեղ։ Ջիմն սպանում է բոցման Հենդսին, որը փորձել էր սպանել յունգային։ Բայց Հոկինսը գերի է ընկնում ծովահենների մոտ․ նրանք, վերցնելով նրան իրենց հետ, գնում են գանձը որոնելու։ Շուտով նրանք ընկնում են դարան, երկու ծովահենները զոհվում են, երեքը փախչում են։ Սմոլետի ջոկատը գտնում է գանձերը և բարեհաջող վերադառնում Բրիստոլ։

## Գլխավոր դերերում
* Բորիս Անդրեև – *«Երկարահասակ» Ջոն Սիլվեր, նավային կոկ և ծովահենների նավապետ
* Աարե Լաանեմետս – *Ջիմ Հոկինս, յունգա (հնչյունավորել է Ալեքսեյ Բորզունովը)
* Լայմոնաս Նորեյկա – *բժիշկ Դեյվիդ Լիվսի (հնչյունավորել է Էդուարդ Իզոտովը)
* [[Ալգիմանտաս Մասյուլիս]] – *սքվայր Ջոն Տրելոնի (հնչյունավորել Է Վիկտոր Ռոսժդեստվենսկին)
* Յուոզաս Ուրմոնավիչուս – *նավապետ Սմոլետ (հնչյունավորել է Վլադիմիր Դրուժնիկովը)
* Իգոր Կլաս – *Բեն Գան, կղզու բնակիչ և նախկին ծովահեն (հնչյունավորել է Սերգեյ Կուրիլովը)

## Դերերում
* Ալեքսանդր Ալյոշին – *Ջոն Հանթեր, սքվայր Տրելոնիի ծառան
* [[Հարիյ Ավենս]] – *Թոմ Մորգան, ծովահեն
* Կազիմիրաս Վիտկուս – *Բիլլի Բոնս, ծովահեն-շտուրման (հնչյունավորել է Անատոլի Սոլովյովը)
* Վլադիմիր Գրամատիկով – *Ռիչարդ Ջոյս, սքվայր Տրելոնիի ծառան
* Անտանաս Պիկյալիս – *Իսրայել Հենդս, ծովահեն-բոցման (հնչյունավորել է Իվան Ռիժովը)
* Յուրիս Պլյավինշ – *Աբրահամ Գրեյ, ատաղձագործ
* Ռոբերտ Ռոս – *Թոմ Ռեդրութ, սքվայր Տրելոնիի ծառան
* Վալենտին Ռուդովիչ – *Ջոբ Էնդերսոն, ծովահեն
* Միխայիլ Սելյուտին – *Դիկ Ջոնսոն, նավաստի
* Նիկոլայ Սիլիս – *Թոմ, նավաստի
* Վիտաուտաս Տոմկուս – *Ջորջ Մերրի, ծովահեն (հնչյունավորել է Լեոնիդ Մարկովը)
* Անդրեյ Ֆայտ – *Կույր Պյու, ծովահեն (հնչյունավորել է Միխայիլ Գլուզսկին)
* Լյուդմիլա Շագալովա – ''տիկին Հոկինս, «Ծովակալ Բենբոու» պանդոկի տիրուհին

## Նկարահանող խումբ
* Սցենարի հեղինակներ՝ Էդգար Դուբրովսկի, Եվգենի Ֆրիդման 
* Ռեժիսոր՝ Եվգենի Ֆրիդման 
* Օպերատոր՝ Վալերի Բազիլև 
* Նկարիչ՝ Կոնստանտին Զագորսկի 
* Կոմպոզիտոր՝ Ալեքսեյ Ռիբնիկով 
* Երգերի տեքստի հեղինակ՝ Յուլի Միխայլով (Յուլի Կիմ)
* Դիրիժոր՝ Էմին Խաչատրյան

## Նկարահանումներ
Ֆիլմի համար Յալթայի կինոստուդիայի ինժեներ-կոնստրուկտոր Վ. Պ. Պավլոտոսի մասնակցությամբ «Կլիմ Վորոշիլով» դիզելային ձկնորսական երկկայմ առագաստանավը վերակառուցվել է «Իսպանիոլա» բրիգանտինի նմանությամբ։ Նավն ավելի ուշ գործի է դրվել «Ջրահարսների ծանծաղուտներ» և «Ռոբինզոն Կրուզոյի կյանքն ու զարմանալի արկածները» (1972 թվական, ռեժիսոր՝ Ստանիսլավ Գովորուխին) կինոնկարներում։ Նավը տեղ է գտել է Յալթայի ափին և ծառայում է որպես ռեստորան, այժմ այն հանգստավայրի խորհրդանիշներից մեկն է։

## Սաունդթրեք
Կոմպոզիտոր՝ Ալեքսեյ Ռիբնիկով, երգերի տեքստի հեղինակ՝ Յուլի Կիմ․
* Ֆլինտի գանձերը [3:23]
* Սպիտակ առագաստներ [2:04]
* Հին քարտեզը [0:50]
* Փոքրիկ Ջեննին [2:28]
* Շնաձկների որս [1:23]
* Ա՜խ, իմ խեղճ Թոմմի [3:52]
* Էսպանյոլը ծովում [2:12]
* Բալլադ [2:21]

## Վերաթողարկում
1980-ական թվականներին ԽՍՀՄ-ում ֆիլմը թողարկվել է VHS տեսաերիզներով «ԽՍՀՄ Պետկինոյի վիդեոծրագիր» հրատարակչության կողմից։ 1990-ական թվականների սկզբին ԽՍՀՄ-ում թողարկվել է VHS-ով «Крупный план» կինոմիության կողմից։ 1990-ական թվականների կեսերին  թողարկվել է VHS «Союз Видео» հրատարակչության կողմից։ 2001 թվականին ֆիլմը վերականգնվել է և թողարկվել DVD-ով «Russian Cinema Council» հրատարակչության կողմից PAL և NTSC համակարգերով։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:1970-ականների ռուսերեն ֆիլմեր
Կատեգորիա:1971 ֆիլմեր
Կատեգորիա:Գրական ստեղծագործությունների էկրանավորումներ
Կատեգորիա:Խորհրդային արկածային ֆիլմեր
Կատեգորիա:Խորհրդային ֆիլմեր
Կատեգորիա:Մաքսիմ Գորկու անվան կինոստուդիայի ֆիլմեր
Կատեգորիա:1970-ականների խորհրդային ֆիլմեր