open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Սիլաշիի բազմանիստ

**Սիլաշիի բազմանիստ**, ոչ ուռուցիկ բազմանիստ, որը տոպոլոգիապես համարժեք է թորին։ Այն ունի 7 վեցանկյուն նիստեր, որոնցից յուրաքանչյուրը կից է մյուս բոլորին։

## Գունավորում և սիմետրիա
Այս բազմանիստի նիստերից յուրաքանչյուրն ունի ընդհանուր կող մյուս բոլոր նիստերի հետ։ Որպես հետևանք՝ պահանջվում է 7 գույն որպեսզի նրա նիստերը գունավորել այնպես, որ հարևան նիստերը ներկված լինեն տարբեր գույներով։ Այն ունի 180 աստիճանի սիմետրիա։ Նիստերից 3 զույգը կոնգրուենտ են, իսկ վերջինն օժտված է նույն առանցքային սիմետրիայով։ Սիլաշիի բազմանիստն ունի 21 կող և 14 գագաթ․ այն հանդիսանում է Հիվուդի գրաֆի ներդրումը թորի մակերևույթի վրա։

## Նիստերի զույգ առ զույգ հարևանությունը
մինի|GIF անիմացիա
Քառանիստը և Սիլաշիի բազմանիստը միակ հայտնի բազմանիստերն են, որոնց նիստերի յուրաքանչյուր զույգ ունի ընդհանուր կող։

Եթե f նիստերով բազմանիստը ներդրված է h անցքերով մակերևույթի մեջ այնպես, որ նրա ցանկացած երկու նիստ հարևան են, ապա Էյլերի բնութագրիչի բանաձևից կարելի է ստանալ 
 h = \frac{(f - 4)(f - 3)}{12}:
Այս հավասարումը բավարարվում է քառանիստի համար որտեղ  h = 0,  f = 4 ,  ինչպես նաև Սիլաշիի բազմանիստի համար, որտեղ  h = 1 և  f = 7:

Հաջորդ հնարավոր լուծումը՝  h = 6 և  f = 12, համապատասխանում է մի բազմանիստի, որն ունի 44 գագաթ և 66 կող, սակայն դեռևս հայտնի չէ՝ այդպիսի տվյալներով երկրաչափական մարմին գոյություն ունի թե ոչ։ Ընդհանրապես՝ այս հավասարումը կարող է բավարարվել միմիայն այն ժամանակ, երբ  f-ը 12-ի բաժանելիս ստացվում է 0, 3, 4, կամ 7 մնացորդ։

## Պատմություն
Սիլաշիի բազմանիստը անվանվել է ի պատիվ հունգարացի մաթեմատիկա Լայոշ Սիլաշիի, ով բացահայտել է այն 1977 թվականին։ Սիլաշիի բազմանիստի դուալը հայտնաբերվել է 1949 թվականին Ակոշ Չասարի կողմից։ Այն ունի 7 գագաթ, 21 կող և 7 եռանկյուն նիստեր։ Ինչպես և Սիլաշիի բազմանիստը, այն տոպոլոգիապես համարժեք է թորին։

## Գրականության ցանկ
* .
* .
* .
* .
* .

## Արտաքին հղումներ
* .
* 
* Szilassi Многогранник – թղթե մոդելը CutOutFoldUp.com

Կատեգորիա:Կոմբինատորային երկրաչափություն
Կատեգորիա:Մաթեմատիկայի չլուծված խնդիրներ
Ֆերդինանդ (մուլտֆիլմ)

**Ֆերդինանդ**, ամերիկական լիամետրաժ կատարերգական համակարգչային անիմացիոն ֆիլմ։ Մուլտֆիլը հիմնված է Մանրո Լիֆի «Ֆերդինանդի պատմությունը» գրքի վրա։ Մուլտֆիլմն արտադրված է «Blue Sky Studios»  ստուդիայի և «20th Century Fox» ընկերության կողմից։ Համաշխարհային պրեմիերան կայացավ 2017 թվականի դեկտեմբերի 13-ին, իսկ Ռուսաստանում՝ 2017 թվականի դեկտեմբերի 21-ին։

## Սյուժե
Երբեմն կյանքում լինում է նման անարդարություն․ աշխարհի ամենախաղաղասեր ցուլը մանկությունից նախընտրում էր նստել ծառի տակ և ծաղիկներից հոտ քաշել, այլ ոչ թե՝ վազել կամ ուրիշ ցլերի հետ մենամարտել։ Սակայն նա ընկավ ծիծաղելի իրավիճակի մեջ` նրան սխալմամբ ընտրեցին որպես ցուլերից ամենամեծը, ամենաարագը, ամենավայրին՝ Մադրիդում կայանալիք ցլամարտին մասնակցելու համար։

## Դերերում
* Ջոն Սինա — Ֆերդինանդ
* Բոբի Կաննավալե — Վելիանտ
* Ջինա Ռոդրիգես — Ունա
* Դժերջոր Կարմակլ — Պակո
* Ռաուլ Էսպարզա — Մոռենո
* Կեյտ Մակինոն — Լապա
* Բորիս Կոջո — Կլաուս
* Կարլա Մարտինես — Իզաբելա
* Ֆլուլա Բորգ — Հանս
* Սէլի Ֆիլիպս — Գրետա
* Միգելի Անխել Սիլվեստրե — Էլի Պրիմերո
* Դավիտ Դիգոս — Դոս
* Գաբրիել Իգլեսլլեսիաս — Կուատրո
* Էնթոնի Անդերսոն — Բոնս
* Դեյվիդ Տենանտ — Անգուս

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* 

Կատեգորիա:2010-ականների անգլերեն ֆիլմեր
Կատեգորիա:2017 ֆիլմեր
Կատեգորիա:20th Century Fox ֆիլմեր
Կատեգորիա:3D մուլտֆիլմեր
Կատեգորիա:Ամերիկյան եռաչափ ֆիլմեր
Կատեգորիա:Ամերիկյան մուլտֆիլմեր
Կատեգորիա:Անգլերեն մուլտֆիլմեր
Կատեգորիա:Մուլտֆիլմեր կենդանիների մասին
Մեյ Ուեսթի դեմքը, որն օգտագործվել է որպես սյուրռեալիստական սենյակ

**Մեյ Ուեսթի դեմքը, որն օգտագործվել է որպես սյուրռեալիստական սենյակ**,
Սալվադոր Դալիի «հումորային» աշխատանքներից մեկը, որոնք նա ստեղծվել է ժամանակ առ ժամանակ։

## ՏԵղեկություն նկարի մասին
Բազմոցը վարդագույն է, նկարվել է ամերիկացի դերասանուհի Մեյ Ուեսթի շուրթերի ձևով։ Մազերը վարագույրի ձևով են, որոնք քողարկում են մուտքը դեպի սենյակ, աչքերը նկարների տեսքով են, իսկ քիթը՝ բուխարու, որի վրա ժամացույց է դրված։

Շուրթերի գույնը իր ժամանակներում շատ հայտնի դարձավ` ձեռք բերելով սկանդալային ճանաչում, և այս գույնը սկսեց իր աշխատանքներում օգտագործել դիզայներ Էլիզա Սկիապարելլին։

Սենյակ-պատրանքի գաղափարը Դալիի թատրոն-թանգարանում իրականացվել է  Ֆիգերաս քաղաքում Օսկար Տուսկետսի կողմից հենց իր` Դալիի ղեկավարությամբ։ Այն բացվել է 1974 թվականի սեպտեմբերի 28-ին։

Նկարը ներառված է Դալիի «Պարանոյա և պատերազմ» () նկարների շարքում։

## Գրականություն
* 
* 

## Արտաքին հղումներ
* Սալվադոր Դալի, Մեյ Ուեսթի դեմքը, որն օգտագործվել է որպես սյուրռեալիստական սենյակ
* Սալվադոր Դալիի տուն-թանգարանը Ֆիգերասում

Կատեգորիա:1934 նկարներ
Կատեգորիա:Կանանց դիմապատկերներ
Կատեգորիա:Չիկագոյի արվեստի ինստիտուտի նկարներ
Կատեգորիա:Սալվադոր Դալիի նկարներ
Ամերիկայի հայտնագործումը Քրիստափոր Կոլումբոսի կողմից (նկար)

**Ամերիկայի հայտնագործումը Քրիստափոր Կոլումբոսի կողմից** (ռուսալեզու մի շարք աղբյուրներում` **Ամերիկայի բացահայտումը Քրիստափոր Կոլումբոսի երազի շնորհիվ**, **Ամերիկայի բացահայտումը (Քրիստափոր Կոլումբոսի երազանքը)**, իսպանացի նկարիչ Սալվադոր Դալիի նկարը` նկարված 1958-1959 թվականներին։ Գտնվում է Սենտ Պիտերսբուրգի (Ֆլորիդա, ԱՄՆ)` Սալվադոր Դալիի թանգարանում։

## Տեղեկություն նկարի մասին
Նկարը պատվիրված է եղել նկարչին ամերիկացի գործարար և բարեգործ Հանտինգտոն Հարտֆորդի կողմից նյույորքյան իր պատկերասրահի համար։
Կտավը, որը ստեղծագործման պահին եղել է Դալիի մեծ գործը, Կոլումբոսի ժամանման դասական սյուժեն վերածում է էպիկական երազատեսության (ի սկզբանե աշխատանքը ցուցադրվել է «Կոլումբոսի երազը» անվամբ)։ Առաջին հայտնագործողը` մի երիտասարդ մարդ՝ հասարակ տունիկայով, առաջին քայլն արեց՝ ջրից Նոր աշխարհի հողի վրա։ Ափին և ամպերի մեջ նրան շրջապատում են բազմաթիվ պատկերներ։ Աջ ձեռքով հերոսը հենց նոր հայտնաբերված հողի վրա սահմանում է դրոշ՝ Մարիամ Աստվածածնի պատկերով, որը դիմանկարային համապատասխանություն ուներ Գալայի հետ։ Ձախ ձեռքով Քրիստափորը իր նավը պարանով քաշում է դեպի ծանծաղուտ։ Նկարի նեքևի աջ անկյունում Դալին իրեն որպես վանական է պատկերել։ Անվանումը, ըստ Դալիի թանգարանի մասնագետների կարծիքի, ունի առնչություն նկարչի կողմից Ամերիկայի սեփական հայտնագործության հետ, մի վայր, որտեղ նա գտել է փառք։

Առջևիի պլանում տեղակայված է հսկայական ծովային ոզնու պատյան, որը Դալիի խոսքով խորհրդանշում է Երկրի արհեստական արբանյակների ուղեծիրը` մեկնարկված 1957 թվականին ԽՍՀՄ-ում, իսկ 1958 թվականին նաև ԱՄՆ-ում։ Այս կերպարում Դալին համեմատել է Ամերիկայի բացահայտման նշանակությունը տիեզերքի ուսումնասիրության սկզբի հետ։
Դալին ընդգծված արտահայտում է իր տեսակետը Կոլումբոսի ազգության վերաբերյալ  հին վիճաբանության մասին։ Ներքևի ձախ անկյունում պատկերելով Սուրբ Նարցիսին՝ Ժիրոնայի հովանավոր աստծուն, ով դիմավորում է ճանապարհորդին, նա միանգամայն նույնացրեց նրան կատալոնացու հետ։

## Քննադատական ակնարկներ
«Ճակատամարտը Տետուանի մոտ», «Ամերիկայի հայտնագործումը Քրիստափոր Կոլումբոսի կողմից», «Սանտյագո դը Կոմպոստելլա» կտավներն իրենց մեջ կրում են մաներիզմի ու պրեռաֆայելիտների բացահայտ ազդեցությունը, որոնք բնության մեջ աստվածային երևույթներ և առաջին հերթին մարդուն են փնտրում։ Նկարները լի են հանգստությամբ ու մտածողությամբ, ներդաշնակ գույներով և կոմպոզիցիաներով։ Դալին հեռանում է ավելի վաղ աշխատանքների տարօրինակություններից և իմաստուն հանգստությամբ օգտագործում է իր ամբողջ գեղարվեստական հմտությունները։

Որպես պատմաքաղաքական նկարազարդումներ, հետաքրքրական է այս նկարի քննադատության գնահատականը ԽՍՀՄ-ում։
 

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Ամերիկայի հայտնագործումը Քրիստափոր Կոլումբոսի կողմից նկարը Սալվադոր Դալիի պատկերասրահում 
* Ամերիկայի հայտնագործումը Քրիստափոր Կոլումբոսի կողմից նկարի ստեղծման պատմությունը ''Капля света'' կայքում

Կատեգորիա:1958 նկարներ
Կատեգորիա:Իսպանիայի արվեստ
Կատեգորիա:Սալվադոր Դալիի նկարներ
Ագուլիսի Քալանթարյանների մետաքսի գործարան

**Ագուլիսի Քալանթարյանների մետաքսի գործարան**, գործարան Ագուլիսում։ Գործել է 1850-1910 թվականներին։ Գործարանին տրամադրվել են 25-30 մեքենաներ։ Արտադրանքի զգալի մասը մի շարք արտասահմանյան երկրներ է արտահանվել։ 1898 թվականին ցուցահանդեսում պարգևատրվել է արծաթյա մեդալով։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:1850 հիմնադրումներ Հայաստանում
Կատեգորիա:1910 կազմալուծումներ Հայաստանում
Կատեգորիա:Ագուլիս
Կատեգորիա:Գործարաններ
Ագուլիսի շուկա

**Ագուլիսի շուկա**, գտնվել է Ագուլիսի կենտրոնում` գետի աջ ափին։ Զբաղեցրել է մեծ տարածք և պահպանվել է 16-17-րդ դարերում։ Կառույցն ունեցել է բաց շուկաների կառուցվածք։ Մեջտեղի տարածքում խմբավորված են եղել տարբեր խանութներ, կրպակներ, որոնք մշտապես առատ էին եվրոպական ապրանքներով։ Ագուլիսի շուկայի տարածքում կային բազմաթիվ սոսիներ, որոնցից մի քանիսը պահպանվել են մինչ օրս։ Ագուլիսի մեծահարուստ Թումանենց Առաքելը 1680 թվականին կառուցել է մեծ քարավանատուն։ Այն իր կառուցվածքով եզակի էր և ընդգրկում էր բազմասենյակ կառույցներ։ 1919 թվականին Ագուլիսի կոտորածից հետո շուկան և մնացած այլ կառույցներ վերածվեցին ավերակների։ Այժմ շուկայի շինություններից պահպանվել են 1-2 կառույցներ։

## Տես նաև
*Ագուլիսի շուկայի քարավանատուն

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:1919 կազմալուծումներ Հայաստանում
Կատեգորիա:Ագուլիս
Կատեգորիա:Շուկաներ
Մաթիաս Մայեր

**Մաթիաս Մայեր** (, ), ավստրիացի լեռնադահուկորդ, օլիմպիական կրկնակի չեմպիոն։ Աշխարհի գավաթի չորս փուլերի հաղթող։ 2008 թվականի Աշխարհի պատանեկան super-G առաջնության չեմպիոն։

1988 թվականի Օլիմպիական խաղերի փոխչեմպիոն Հելմութ Մայերի որդին։

## Մարզական ուղի
2012 թվականի սկզբին Մաթիաս Մայերը սրունքաթաթային վիրահատության է ենթարկվել։ Վիրահատությունից հետո հոդի բորբոքում է ունեցել, ջերմությունից և բորբոքումից ունեցել է մարմնի ընդհանուր թուլություն, կորցրել է 15 կգ և չի կարողացել մարզումներով զբաղվել մինչև 2012 թվականի նոյեմբեր։

2013 թվականին մասնակցել է Շլադմինգում անցկացվող լեռնադահուկային սպորտի աշխարհի առաջնություններին, որտեղ super-G զբաղեցրել է  հինգերորդ տեղը, սուպերկոմբինացիայում՝ 10-րդ, արագընթաց վայրէջքում՝ 13-րդ տեղը։

2013/2014 մրցաշրջանում հաղթանակի է հասել արագընթաց վայրէջքի վերջնական փուլում։

Սոչիի ձմեռային օլիմպիական խաղերում Մատթիասը նվաճել է ոսկե մեդալ։

## Աշխարհի գավաթի խաղարկության արդյունքներ
### Սեզոնային վիճակագրություն

*Դասակարգումները մինչև 2018 թվականի հունվարի 30

### Մրցաշարային հաղթանակներ
* 4 հաղթանակ – (2 արագընթաց վայրէջք, 2 Super-G)  
* 17 պոդիում – (8 արագընթաց վայրէջք, 9 Super-G)  

## Աշխարհի առաջնության արդյունքներ

## Օլիմպիական արդյունքներ

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
*FIS-Ski.com  – World Cup season standings – Matthias Mayer
*Ski-db.com – results – Matthias Mayer
*Austrian Ski team  – official site – Matthias Mayer – **
*Head Skis  – Matthias Mayer

Կատեգորիա:Աշխարհի չեմպիոններ
Կատեգորիա:Ավստրալիացի մարզիկներ
Կատեգորիա:Ավստրիացի լեռնադահուկորդներ
Կատեգորիա:Օլիմպիական չեմպիոններ
Mi Gente

«**Mi Gente**» (), կոլումբիացի երգիչ Ջեյ Բալվինի և ֆրանսիացի երգիչ Ուիլի Ուիլիամի երգը։ Թողարկվել է 2017 թվականի հունիսի 30-ին  և Universal Music Latin լեյբլներում։ 2017 թվականի սեպտեմբերի 28-ին թողարկվել է ռեմիքս տարբերակը Բիյոնսեի մասնակցությամբ։ Հոկտեմբերի 20-ին թողարկվել են ևս 6 ռեմիքսներ Սթիվ Աոկիի, Ալեսոյի, Սեդրիկ  Ժերվեի, Դիլոն Ֆրենսիսի,  և Հենրի Ֆոնգի մասնակցությամբ։

## Ստեղծագործություն
«Mi Gente»-ն Ուիլլի Ուիլյամի «Voodoo Song»-ի ռեմիքսն է, որը թողարկվել է «Mi Gente»-ի թողարկումից երկու ամիս առաջ։  «Voodoo Song» երգի հիմնական բեքգրաունդը վերցված է բանգլադեշ-բենգալյան «Heila Duila Nach» երգից, որը կատարել են Կոնը և Ակաշը։

## Առևտրական հաջողություններ
Սկզբնական տարբերակը գլխավորել է Լատինական Ամերիկայի երկրների մեծամասնության հիթ-շքերթները։ Ռեմիքսը հասնել է ԱՄՆ-ի, Կանադայի, Բոլիվիայի, Կոստա Ռիկայի, Արգենտինայի և Ավստրալիայի հիթ-շքերթների ամենաբարձր հորիզոնականներին։

ԱՄՆ-ում բնօրինակ տարբերակը զբաղեցրել է «Hot Latin Songs» հիթ-շքերթի երկրորդ և «Billboard Hot 100» հիթ-շքերթի 19-րդ հորիզոնականները։ Ռեմիքսը գլխավորել է ամերիկյան «Digital Songs» հիթ-շքերթը՝ վաճառվելով 79 000 օրինակով առաջին շաբաթվա ընթացքում (համակցված վաճառք բնօրինակի հետ միասին)՝ դառնալով Բալվինի, Ուիլյամի և Բիյոնսեի առաջին երգը, որ զբաղեցրել է այդ հիթ-շքերթի առաջին հորիզոնականը։ Նաև երգը դարձել է երկրորդ իսպանալեզու երգը այդ նույն հիթ-շքերթում «Despacito»-ից հետո։ Դա դարձնում է «Mi Gente»-ին և «Despacito»-ին առաջին ոչ անգլալեզու երգերը, որոնք գլխավորել են այդ հիթ-շքերթը։

Կանադայում պաշտոնական տարբերակը դարձել է 13-րդը «Hot 100» հիթ-շքերթում։ Ռեմիքսի թողարկումից հետո երգը հասել է երկրորդ հորիզոնականին՝ զիջելով Post Malone-ի և 21 Savage-ի «rockstar» երգին և դառնալով Բալվինի և Ուիլյամի ամենահայտնի երգը հիթ-շքերթում և 13-րդը Բիոնսեի համար։ Այն նաև բարձրացել է 17-ից առաջին հորիզոնական «Hot Digital Songs» հիթ-շքերթում։

### Մրցանակներ

## Երգացանկ

## Հիթ-շքերթներ

### Շաբաթական հիթ-շքերթներ

### Տարեվերջյան հիթ-շքերթներ

## Հավաստագրեր

|-
! scope="row"| Portugal (AFP)
|Platinum
|10,000
|-

|-
!colspan="4"|Steve Aoki Remix only
|-

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:2017 երգեր
Ինդոնեզիայի վարչական բաժանում

Համաձայն գործող Սահմանադրության Ինդոնեզիան ունիտար հանրապետություն է և բաժանվում է պրովինցիաների (), որոնց թիվը այժմ հասնում է 34-ի (ընդգրկելով կարգավիճակով պրովինցիաներին հավասարեցրած Ջակարտա հատուկ մայրաքաղաքային շրջանը և Ջոկյակարտա հատուկ շրջանը)։

## Նահանգների ցանկը

## Ծանոթագրություններ
Կարինե Հարությունովա

**Կարինե Վյաչեսլավովնա Հարությունովա** (, ), ուկրաինացի և իսրայելցի ռուսալեզու գրող, նկարիչ։

## Կենսագրություն
Կարինե Հարությունովան ծնվել է 1963 թվականի սեպտեմբերի 26-ին Կիևում հայ-հրեական ընտանիքում։ 1994 թվականին արտագաղթել է Իսրայել։  2008 թվականից բնակվում է Թել Ավիվում և Կիևում։   
 
2011 թվականին Ռուսաստանի գրքային միության  «կույր դեգուստացիայում» պետերբուրգյան հրատարակչությունների ինը փորձագետներ «կուրորեն» գնահատեցին ութ գրողների տեքստերի գեղարվեստական լեզուն։ Կարինե Հարությունովան «Ֆորա» պատմվածքով զբաղեցրեց երրորդ տեղը՝ զիջելով Սերգեյ Դովլաթովին («Ֆեռնան Լեժեի բաճկոնը» պատմվածքը) և Ալիսա Խանցիսին (հատված «Եվ թոշնում են վարդերը հունվարյան տապից» վեպից) և առաջ անցնելով Զախար Պրիլեպինից  (հատված «Երակ» պատմվածքից), Տատյանա  Դագովիչից (հատված  «Բջիջ  402» վեպից), Բորիս Ակունինից (հատված «Ֆանտաստիկա» վեպից, Տատյանա Ուստինովայից (հատված «Միշտ ասա «միշտ»» վեպից), Կիրիլ Բենեդիկտովից   (հատված «Բլոկադա» վեպից)։ Հարությունովան  «գերազանցեց» նաև Լև Տոլստոյին՝ գրելով 16-տողանոց  նախադասություն, դնելով  36 գծիկ և  68 ստորակետ։

## Գրական պարգևներ
* «Փոքր արձակ»  իսրայելական գրական մրցույթի եզրափակիչի մասնակից (2009)
* «Պոեզիա» անվանակարգում գրող Ուրի Ցվի Գրինբերգի անվան գրական մրցույթի դափնեկիր (2009)
* «Արձակ» անվանակարգում Անդրեյ Բելովի Կարճ-թերթ մրցանակ (2010 թվական, «Անգել Հոֆմանը և մյուսները» պատմվածքների ժողովածու)
* «Մեծ գիրք» մրցանակ  (2011 թվական,  «Կարմիր արյան մոխիրը» գիրք)
* «Տարվա ձեռագիրը» մրցանակ

## Երկեր
* Мерче (Каринэ Арутюнова). Ангел Гофман и другие. К. : Наири, 2009. – 272 с
* Арутюнова Каринэ. Идущая налегке. — К. 2010. 80 с.
* Арутюнова Каринэ. Пепел красной коровы. - М.: КоЛибри, 2011. - 272 с. - (Уроки русского). - 3000 экз. - ISBN 978-5-389-00970-7.
* Арутюнова Каринэ. Скажи красный. - СПб.. - Астрель-СПб., 2012. - 409 с. - 2000 экз. - ISBN 978-5-271-44219-3.
* Арутюнова Каринэ. Счастливые люди. - Ридеро, 2015.
* Арутюнова Каринэ. Дочери Евы. - Ридеро, 2015.
* Арутюнова Каринэ. Цвет граната, вкус лимона. — К. Каяла, 2017. — 248 с.
* Арутюнова Каринэ. Падает снег, летит птица. — К. Каяла, 2017. — 216 с.
* Арутюнова Каринэ. Нарекаци от Лилит. — К. Каяла, 2019. — 208 с.
* Арутюнова Каринэ. Мой друг Бенджамен. — К. НАИРИ, 2020. — 84 с.
* Арутюнова Каринэ. Свет Боннара: Эскизы на полях, ООО "ТВОРИ", 2021, — 272 с.
* Арутюнова Каринэ. Патараг. Київ, Друкарський двір Олега Федорова, 2022. — 416 с.
* Арутюнова Каринэ. как внутренняя стена дома. — Київ, Друкарський двір Олега Федорова, 2023. — 108 с. — ISBN 978-617-8252-09-0

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Журнальный зал,  Арутюнова Каринэ
* Арутюнова Каринэ 

Կատեգորիա:21-րդ դարի կին գրողներ
Կատեգորիա:Բանաստեղծներ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Իսրայելցի բանաստեղծուհիներ
Կատեգորիա:Իսրայելցի գրողներ
Կատեգորիա:Հրեա գրողներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայից Իսրայել արտագաղթածներ
Կատեգորիա:Ուկրաինացի արձակագիրներ
Կատեգորիա:Ուկրաինացի բանաստեղծներ
Կատեգորիա:Ուկրաինացի բանաստեղծուհիներ
Կատեգորիա:Ուկրաինացի գրողներ
Կատեգորիա:Ուկրաինացի նկարիչներ
Կատեգորիա:Ուկրաինացի նկարչուհիներ
Մարիա Սոտսկովա

**Մարիա Սոտսկովա** (, ), ռուս գեղասահորդուհի, որը հանդես է գալիս կանանց մենասահքով։  II ձմեռային պատանեկան Օլիմպիական խաղերի և համաշխարհային  պատանեկան առաջնության փոխչեմպիոնուհի (2016 թվական), պատանեկան Գրան-պրի 2013/14 եզրափակիչի մրցաշրջանի չեմպիոն և արծաթե մեդալակիր 2015/2016 թվականի մրցաշրջանում։  Ռուսաստանի առաջնության բրոնզե մեդալակիր (2017 թ.),  Ռուսաստանի Առաջնության պատանիների շրջանում եռակի արծաթե և մեկ բրոնզե մեդալակիր։ Չելենջեր մրցաշարերի՝ Տալինի գավաթի (2015 год), Նեպելի մրցակցություն (2016), Finlandia Trophy (2017): Գեղասահքի Ռուսաստանի սպորտի վարպետ (2016)։

2018 թվականի հունվարի դրությամբ  Չմուշկավազքի միջազգային միությունում զբաղեցնում է 3-րդ հորիզոնականը։

## Կենսագրություն
thumb|left|200px|Մարիա Սոտսկովան  Բարսելոնայի Գրան պրի պատանեկան եզրափակչում

Ծնվել է 2000 թվականի ապրիլի 12-ին Մոսկվայի մարզի  Ռեուտով քաղաքում։ Գեղասահքով սկսել է զբաղվել 3.5 տարեկանից։ Առաջին մարզիչը՝ Սվետլանա Պանովան։

Մարզվում է Մոսկվայում՝ «Ձյունահովազ» մանկապատանեկան մարզադպրոցում։

## Սպորտային ձեռքբերումներ

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Мария Сотскова на официальном сайте Федерации фигурного катания России

Կատեգորիա:Ռուս գեղասահորդներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի սպորտի վարպետներ
Երևանի եկեղեցիների ցանկ

Այս էջում ներկայացված է **[[Երևան]]ի եկեղեցիների ցանկը․**

## Գործող եկեղեցիներ
### [[Հայ Առաքելական եկեղեցի]]

### [[Ռուս Ուղղափառ եկեղեցի]]

## Չգործող եկեղեցիներ
### Հայ Առաքելական եկեղեցի

## Ավերված եկեղեցիներ
### Հայ Առաքելական եկեղեցի

### Ռուս Ուղղափառ եկեղեցի

## Ծանոթագրություններ
Գայլի Դրունք

**Գայլի Դրունք**, լեռնանցք՝ Շարուր գավառի հյուսիսարևելյան մասում։

Գայլի Դրունք լեռնանցքը գտնվում է Դահնա և Վելի լեռնագագաթների միջև։ Այս լեռնանցքով անցնում է Արարատյան դաշտից Շարուր–Նախիջևան–Վասպուրական երթուղին, որը մեծ դեր ուներ Հին Հայաստանում։ Րաֆֆին հիշատակում է *Սադարակ* և «Դուռն Դահնա» անուններով։։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Լեռնանցքներ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Հայաստանի լեռնանցքներ
Կատեգորիա:Ադրբեջանի լեռնանցքներ
Կատեգորիա:Վայոց ձորի մարզի լեռնագրութուն
Կատեգորիա:Շարուրի շրջան
Ելտկուզյան աթաբեկություն

**Ելտկուզյան աթաբեկություն**, ֆեոդալական դինաստիա Ատրպատականում և Հյուսիսային Իրանում։ Գոյություն է ունեցել 1136-1225 թվականներին։ Հիմնադիրը եղել է Շամսադդին Ելտկուզը (Իլդեգիզը), ով ծագումով ստրուկ է եղել և իշխել է 1136-1174 թվականներին։ 1136 թվականին նրա կողմից գրավվել է Ատրպատականի և Իրանի մի մասը, ապա նվաճել է նաև Նախիջևանի գավառները և Սյունիքի թագավորությունը։ Հետագայում հարձակվել է Անիի և Վրաստանի վրա։ Նախիջևանը մի քանի տասնամյակ նրանց աթաբեկության կենտրոններից է եղել։ Այդ ժամանակ էլ Նախիջևանում 1161-1162 թվականներին ճարտարապետ Աջեմին կառուցել է Էպուճաբար Մուհամեդի դամբարանը։ Այն հայտնի է *Աթաբեկի դամբարան* մականունով։ Իսկ 25 տարի անց՝ 1186-1187 թվականներին, նույն ճարտարապետը կառուցել է Ելտկուզի կին Մոմինա խաթունի դամբարանը. վերջինիս շատերը համարում են աթաբեկ Ջահախան Փեհլևիի կինը։ Ադրբեջանի ուսումնասիրողները արդեն սեփականացրել են և վերագրում են Ադրբեջանին ինչպես այս հուշարձանները, այնպես էլ 12-րդ դարի վերջերի և 13-րդ դարի սկզբների Կարաբաղլարի և այլ նույնատիպ դամբարանները։
1220-1222 թվականներին տեղի ունեցած մոնղոլական արշավանքներից Ելտկուզյան Աթաբեկությունը թուլացել էր։ Այն վերջնականապես կործանվեց 1225 թվականին, երբ Խորեզմշահ Ջալալեդդինը հարձակվեց։ Դրանից հետո Նախիջևանում նույնպես վերացվեց Ելտկուզյան աթաբեկությունը։

## Ծանոթագրություններ
Գողթնի հայրենակցական միություն

**Գողթնի հայրենակցական միություն**, միություն Գողթնում։ Այն կազմավորվել է 1918 թվականի հունվարի 30-ին Երևանում։ Միայն մի քանի տարի է գործել։ Առաջին ընդհանուր ժողովը բացել ու անցկացրել է Գարեգին Նժդեհը։ 1920 թվականին միության կազմում ընտրվել են Լ. Սարգսյանը, Հ. Թադևոսյանը, Հ. Ստեփանյանը, Հ. Առաքելյանը և այլք։ Միությունը Գողթնի և Նախիջևանի ժողովրդին աջակցել է իր կատարած աշխատանքով։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:1918 հիմնադրումներ Հայաստանում
Ձայնի ձևը (մանգա)

, մանգա, գրված և նկարազարդված է Յոշիտոկի Օմայի կողմից։ Առաջին անգամ մանգան հրապարակվել է «Bessatsu Shoneen» ամսագրում։ Այնուհետև դարձավ «Կոդանսյա» հրատարակչության ամսագրում լիարժեք աշխատանք։ 2015 թվականին մանգան առաջադրվեց Մանգա Տայշոյի անվան մրցանակի։ 2016 թվականին դուրս եկավ մանգայի լիամետրաժ ֆիլմը` «Կիոտո անիմացիոնի» կողմից։

## Գլխավոր հերոսներ
### Սյոա Իսիդա
Սյոա Իսիդան մանգայի գլխավոր հերոսն է։ Կռվարար է, ով ծաղրում էր իր խուլ դասընկերներին։ Շուտով նա դարձավ վտարանդի և դադարեց ուշադրություն դարձնել շրջապատի մարդկանց (բոլորին ներկայացննելով խաչված դեմքով)։ Այս մենակությունը բերեց նրան ինքնասպան լինելու որոշման, բայց հանդիպումը Նիսիմեյի հետ ստիպեց նրան փոխել իր միտքը։ Փորձելով ուղղել մանկության սխալները, նա ավելի շատ ժամանակ է ծախսում Նիշիմիայի հետ։ Իսիդան զգում է, որ Նիսիմեյին ծաղրելու համար ինքը չի պատժվել բավարար և հաճախ ուզում էր վերջ տալ իր կյանքին։ Նա ընդունել է այն փաստը, որ երբեք չի կարողանա գտնել ընկերներ, բայց ցանկանում է գտնել նրանց Նիսիմեյի համար։ Վերջ ի վերջո նա կարծեց, թե անհույս պատմող է, քանի որ Նիսիմեյին  ծաղրող ուրիշ մարդկանց մասին իր կարծիքի մեծ մասը կեղծ էր։ Սա անում էր նրա համար, որպեսզի ստիպի իրեն զգալ ավելի լավ և կարծել, որ նա միակ մեղավորը չէր, մինչդեռ ուրիշներն Իսիդին դարձրել էին քավության նոխազ, որպեսզի իրենց վրա պատասխանատվություն չկրեին։ Մուլտսերիալի զարգացման հետ Իսիդը օգնում էր Նիսիմեյին գտնել ընկերներ։ Նա նրան փրկել էր կտուրից ցատկելուց՝ վնասելով ինքն իրեն։

### Շոկո Նիշիմիա
Պատմության գլխավոր հերոսուհին։ Նա խուլ աղջիկ է, ում ծաղրում էին գլխավոր հերոսը և իր ընկերները։ Կրտսեր դպրոցում ծաղրանքի պատճառով ստիպված է եղել սովորել որիշ դպրոցում։ Հինգ տարի հետո Իսիսը գտնում է նրան՝ ներողություն խնդրելու համար։ Նիսիմիյան փորձում էր թաքնվել նրանից, բայց հասկացավ, որ Իսիդան փոխվել էր, երբ տեղի ունեցավ ժեստերի լեզվով խոսակցությունը։

Ապրում էր մոր և քրոջ հետ, քանի որ հայրը լքել էր ընտանիքը երբ Նիսիմիյան դեռ փոքր էր՝ իմանալով նրա խլության մասին։ Իմանալով, որ Իսիդան իր պատճառով կորցրել էր իր բոլոր ընկերներին, որոշում է վերջ դնել իր կյանքին։

Սիրահարված է Իսիդային, բայց լեզվի պապանձվածության պատճառով Իսիդան նրան չէր հասկանում, երբ Նիսիմիյան փորձում էր պատմել իր զգացնունքների մասին։

## Անիմե
Մանգայի վերջին սերիան հայտարարեց լիամետրաժ անիմեի թողարկման մասին։

2016 թվականի սեպտեմբերի 17–ին ճապոնական կինոթատրոններում լույս տեղավ «Koe no Katachi» վերնագրով անիմեն։ «Kyoto Animation» ընկերությունը զբաղվեց ֆիլմի արտադրմամբ։

### Երաժշտություն
Անիմեի գլխավոր երգը համարվում է բրիտանական խումբ The Who–ի «My Generation»–ը.։

Ֆիլմի վերջում հնչում է երգչուհի AIKO–ի «Koi wo Shita no wa (Loving Is)» ստեղծագործությունը։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Официальный сайт манги 
* Официальный сайт аниме

Կատեգորիա:Ինքնասպանությունը գեղարվեստական երկերում
Կատեգորիա:Մանգաներ
Կատեգորիա:2011 մանգաներ
Կատեգորիա:2013 մանգաներ
Սադեթ Կարաբուլութ

**Սադեթ Կարաբուլութ** (), քրդական ծագմամբ հոլանդացի քաղաքական գործիչ, նախկին քաղաքացիական ծառայող, արհմիության անդամ։ Սոցիալիստական կուսակցության շարքերում 2006 թվականի նոյեմբերի 30-ից Ներկայացուցչական պալատի անդամ է։ Զբաղվում է սոցիալական հարցերով (աղքատության կրճատում, սոցիալական աջակցության, գնողունակություն, երեխայի նպաստներ), ֆեմինիստական և սոցիալական ինտեգրացման հարցերով։

Ռոտերդամի Էրազմ համալսարանում ուսանել է հանրային կառավարում, ակտիվ գործունեություն է ծավալել հոլանդական Ազգային ուսանողական արհմիությունում (LSVb): 2006 թվականի նոյեմբերից Ամստերդամի քաղաքային խորհրդի անդամ է։

2013 թվականի փետրվարին Կարաբուլութը հայտարարել է, որ կհրաժարվի հավատարմության երդում տալ Հոլանդիայի թագավոր Վիլեմ Ալեքսանդրին նրա երդմնակալության արարողության ժամանակ։ Նա նշել է, որ ընթացակարգը չափազանց ծիսական է, և ինքն արդեն իսկ  հավատարմության երդում տվել է, երբ ընդունվել է Ներկայացուցիչների պալատ։ Սադեթը հաստատակամ հանրապետական է։

2013 թվականին Կարաբուլութը ժամանակավորապես հեռացել է Ներկայացուցիչների պալատից՝ օգտվելով ծննդաբերության համար տրամադրվող արձակուրդից։ Նրան փոխարինել է Թջիցկե Սիդերիուսը, սակայն նույն տարում Կարաբուլութը վերադարձել է արձակուրդից։

Կարաբուլութը հանդիսանում է Ժողովրդավարական աշխատողների ակումբների ֆեդերացիայի (Demokratik Isci Dernekleri Federasyonu, DIDF) հոլանդական մասնաճյուղի առաջատար անդամ։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
մինի
*  Սադեթ Կարաբուլութի կենսագրությունը Ներկայացուցիչների պալատի կայքում
*  Parlement.com biography
*  Perdefinitie.nl biography 

Կատեգորիա:Հոլանդացի կին քաղծառայողներ
Կատեգորիա:Հոլանդացի քաղաքական գործիչներ
Սուրբ Կիրակի վանք

**Սուրբ Կիրակի**, հայկական առաքելական եկեղեցական համալիր Վրաստանի Քվեմո Քարթլիի մարզի Մառնեուլի շրջանի հայաբնակ Շահումյան քաղաքի արևելքում գտնվող բլրի վրա։ Համաձայն Հայկական հուշարձանները ուսումնասիրող կազմակերպության կատարած ուսումնասիրությունների՝ հուշարձանախումբը թվագրվում է 12-ից 13-րդ դարերով։

Համալիրը կազմված է իրար միացված երկու եկեղեցիներից, շրջապարսպից, տապանատնից,  ընդարձակ գերեզմանոցից և այլ շինություններից։

Եկեղեցիները կառուցված են կոփածո և անմշակ քարով, կրաշաղախով։ Ունեն միանավ, թաղակապ հորինվածք։ Եկեղեցիների ընդհանուր մակերեսը կազմում է 7.10x7.43 մ։

Համալիրի ընդարձակ գերեզմանոցը տարածված է բլրի լանջին, որտեղ պահպանվել են բազմաթիվ տապանաքարեր։ Այն թվագրվում է 18-ից 19-րդ դարերով։

Հուշարձանախմբի մաս է կազմում նաև կիսաաշտարակներով հզորացված շրջապարիսպը, որը գտնվում է կիսավեր վիճակում։

Սուրբ Կիրակի եկեղեցական համալիրից փոքր-ինչ հեռու գտնվում են ավերված մատուռի հետքեր։ Մատուռից պահպանվել են կիսաբոլորակ խորանին կից կրաշաղախի մնացորդներն առանց երեսպատի քարերից։ Մատուռն ունի 5.15 մ արտաքին չափ։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Մառնեուլի շրջանի հայկական առաքելական վանքեր և եկեղեցիներ
Կատեգորիա:Հայկական առաքելական կիսավեր վանքեր և եկեղեցիներ (Վրաստան)
Կատեգորիա:12-րդ դարի հայկական վանքեր և եկեղեցիներ
Կատեգորիա:Վանքեր այբբենական կարգով
Տավզիկ (Մեծկերտից հարավ-արևելք)

**Տավզիկ**, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Խարբերդի վիլայեթի Մեծկերտի գավառակում։ Գտնվում էր Մեծկերտ գյուղաքաղաքից 7 կմ հարավ-արևելք, մյուս Տավզիկ գյուղից հարավ-արևելք, Խարբերդ-Մեծկերտ ճանապարհի աջ կողմում։

Բնակչության մասին տվյալներ չեն պահպանվել։

## Տես նաև
* Խարբերդի նահանգի հայաբնակ բնակավայրեր

## Ծանոթագրություններ

## Աղբյուրներ
* «Հայաստանի և հարակից շրջանների տեղանունների բառարան» (5 հատորով), 1986-2001 թթ., Երևանի Համալսարանի հրատարակչություն
* Արեւմտահայաստանի եւ Արեւմտահայութեան Հարցերու Ուսումնասիրութեան Կեդրոն

Կատեգորիա:Արևմտյան Հայաստանի գյուղեր
Էստանիսլաո Բասորա

**Էստանիսլաո Բասորա Բրունետ** (, ), իսպանացի ֆուտբոլիստ, աջ հարձակվող։ 1974 թվականին «Բարսելոնա» ակումբի յոթանասունհինգամյակը նշելու ժամանակ Բասորան ընդգրկվել է ակումբի լավագույն խաղացողների խորհրդանշական հավաքականում։ Զբաղեցնում է 11-րդ տեղը «Բարսելոնայի» կազմում խփած ընդհանուր գոլերի քանակով՝ 113 գոլ։

## Կարիերա
Էստանիսլաո Բասորան ծնվել է տեքստիլ ձեռնարկության ղեկավարի ընտանիքում։ Կարիերան սկսել է «Կոլոնիա Վալս», «Սուրիա» և «Մանրեսա» սիրողական ակումբներում։ 1946 թվականին տեղափոխվել է Բարսելոնա, որտեղ խաղացել է 13 տարի՝ ընդամենը մեկ տարի ընդմիջումով, որն անցկացրել է «Լերիդա» ակումբում։ Բարսելոնայի կազմում Բասորան անցկացրել է 373 խաղ և խփել 153 գոլ։ Թիմի հետ միասին նա 4 անգամ հաղթել է Իսպանիայի առաջնությունում, 3 անգամ նվաճել է Էվա Դուարտեի գավաթը, երկու անգամ՝ Լատինական գավաթը, 4 անգամ Իսպանիայի գավաթը և մեկ անգամ Տոնավաճառների գավաթը։ Բասորան «Բարսելոնայում» կազմել է հարձակման նշանավոր գիծը Լադիսլավ Կուբալայի, Էդուարդո Մանչոնի և Թոմաս Էռնանդեսի հետ միասին։ 1958 թվականին Բաասորան որոշել է ավարտել կարիերան. հրաժեշտի խաղը նա անցկացրել է Իսպանիայի գավաթի խաղարկության կիսաեզրափակչում, որտեղ խփել է երկու գոլ։ Բասորային առաջարկել են պայմանագրեր Անգլիայի որոշ ակումբներ, որտեղ նա մի որոշ ժամանակ ապրել է, սակայն իսպանացին մերժել է։

Իսպանիայի հավաքական կազմում Բասորան անցկացրել է 22 խաղ և խփել 13 գոլ։ Ազգային հավաքականի կազմում իր նորամուտը նշել է 1949 թվականի հունիսի 12-ին, երբ նրա թիմը հաղթել է Իռլանդիային։ 7 օր անց՝ հունիսի 19-ին, Բասորան 3 գոլ է խփել Ֆրանսիայի հավաքականի դարպասը, ինչի համար ֆրանսիական մամուլում նրան կոչել են «Կոլոմբի հրեշ»:Բասորան մասնակցել է 1950 թվականի աշխարհի առաջնությանը, որտեղ նա խփել է 5 գոլ։ Հավաքականի կազմում Բասորան իր վերջին խաղն անցկացրել է 1957 թվականի մայիսի 26-ին ընդդեմ Շոտլանդիայի։

2012 թվականի մարտին Բասորան տեղափոխվել է Ինիվերսիտարիո դե Գրան-Կանարիա հիվանդանոց ինֆարկտով։ Մարտի 16-ին նա մահացել է։

## Ելույթների վիճակագրություն
### Ակումբային վիճակագրություն

## Ձեռքբերումներ
 **[[Բարսելոնա ՖԱ|Բարսելոնա]]**
* Իսպանիայի չեմպիոն **(4)** – 1947/48, 1948/49, 1951/52, 1952/53
* Էվա Դուարտեի գավաթի դափնեկիր – 1948, 1952, 1953
* Լատինական գավաթի դափնեկիր – 1949, 1952
* Իսպանիայի գավաթի դափնեկիր – 1950/51, 1951/52, 1952/53, 1956/57
* Տոնավաճառների գավաթի դափնեկիր – 1958

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Բասորայի բոլոր խաղերն Իսպանիայի հավաքականի կազմում
* Ֆուտբոլիստի էջը bdfutbol.com կայքում

Կատեգորիա:Բարսելոնայի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Իսպանացի տղամարդ ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Իսպանիայի հավաքականի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Լա Լիգայի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Տղամարդկանց ֆուտբոլի հարձակվողներ
Կատեգորիա:Կատալոնիայի հավաքականի ֆուտբոլիստներ
Ռոբ Հոլդինգ

**Ռոբ Սամուել Հոլդինգ** (, ), անգլիացի պրոֆեսիոնալ ֆուտբոլիստն, որ հանդես է գալիս «Պրեմիեր լիգայի» «Արսենալ» ակումբի կազմում որպես պաշտպան։ Հոլդինգը նախկինում խաղացել է «Բոլթոն Ուոնդերերս» ակումբի և Անգլիայի ֆուտբոլի մինչև 21 տարեկանների ազգային հավաքականի կազմում։

## Ակումբային կարիերա
Հոլդինգը «Բոլթոն» ակումբի սան է։ Ինը տարեկանում ընդունվել է ակադեմիա, որն ավարտել է 2014 թվականին։ Հիմնական թիմի կազմում չընդգրկվելու պատճառով նա վարձավճարով տեղափոխվել է «Բերի» ակումբ մինչև 2014/2015 մրցաշրջանի ավարտը։ Նա անցկացրել է ընդամենը մեկ հանդիպում ակումբի կազմում՝ փոխարինման դուրս գալով «Քեմբրիջ Յունայթեդի» դեմ խաղում։

2015 թվականի օգոստոսի 11-ին Հոլդինգը կատարում է իր նորամուտը «Բոլթոնի» կազմում՝ մասնակցելով Ֆուտբոլային լիգայի գավաթի խաղարկության՝ «Բերտոն Ալբիոն» ակումբի դեմ խաղին։ Չորս օր անց՝ «Միդլսեբրո» ակումբի դեմ խաղում, ֆուտբոլիստը իր դեբյուտն է կատարել Չեմպիոնշիպում։

2016 թվականի հուլիսի 22-ին Հոլդինգը պայմանագիր է կնքել «Արսենալի» հետ և թիմի հետ անմիջապես մեկնել հավաքների։ 2016 թվականի օգոստոս 14 «Լիվերպուլ» ակումբի դեմ խաղում նա կատարել է իր դեբյուտը է Պրեմիեր լիգայում՝ դաշտ դուրս գալով թիմի մեկնարկային կազմում

## Կարիերան հավաքականում
Եղել է Անգլիայի երիտասարդական հավաքականի ֆուտբոլիստ, որի կազմում իր նորամուտը կատարել է 2016 թվականի մայիսի 23-ին Գվինեայի դեմ խաղում։

## Ակումբային վիճակագրություն

## Ձեռքբերումներ
 **[[Արսենալ (ֆուտբոլային ակումբ, Լոնդոն)|Արսենալ]]**
*FA Cup – 2016-2017, 2016-17
*Ֆուտբոլի Անգլիայի Սուպերգավաթ – 2017

**անհատական**
*Բոլթոն Ուոնդերերս ակումբի կազմում տարվա լավագույն խաղացող – 2015-2016

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* 
* 

Կատեգորիա:Անգլիական ֆուտբոլի լիգայի խաղացողներ
Կատեգորիա:Անգլիայի հավաքականի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Անգլիացի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Արսենալի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Բերիի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Բոլթոն Ուոնդերերսի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Պրեմիեր Լիգայի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Տղամարդկանց ֆուտբոլի պաշտպաններ
Կատեգորիա:Քրիսթալ Փելասի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Շեֆիլդ Յունայթեդի ֆուտբոլիստներ
Վարդան Թեմուրճյան

**Վարդան Սողոմոնի Թեմուրճյան** (), հայ ազգագրագետ, հասարակական գործիչ։

## Կենսագրություն
Վարդան Թեմուրճյանը ծնվել է 1903 թվականին Սեբաստիայի նահանգի Կամարակ գյուղաքաղաքում։ 1922 թվականից ապրել է Ֆրանսիայում։ 1944-1947 թվականներին եղել է «Նոր կյանք» շաբաթաթերթի խմբագիր։ 1947 թվականին հայրենադարձել է։ Աշխատել է ՀԽՍՀ ԳԱ Հնագիտության և ազգագրության ինստիտուտում։

Մահացել է 1960 թվականին Երևանում։

## Երկեր
Գրել է «Գորգագործությունը Հայաստանում» (1955) և «Գամիրքի հայերը» («Հայ ազգագրություն և բանահյուսություն», 1, 1970) պատմաազգագրական աշխատությունները։

### Մամուլ
* Արդեն սովետական քաղաքացի եմ։ «Գրական թերթ», 1948, № 2:

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Հայ ազգագրագետներ
Կատեգորիա:Հայ հասարակական գործիչներ
Անաստասիա Գալուստյան

**Անաստասիա Գեորգիի Գալուստյան** (), հայ գեղասահորդուհի, որը հանդես է գալիս մենասահքով։ Հայաստանի եռակի չեմպիոն (2015–2017 թվականներ)։

2017 թվականի մայիսի 31-ի դրությամբ չմուշկավազքի միության միջազգային վարկանիշային աղյուսակում զբաղեցրել է 46-րդ տեղը։

## Կարիերա
Մանկական մրցարշավներում հանդես է եկել Ռուսաստանի առաջնությունում, բայց հետո որոշում է կայացնում հանդես գալ Հայաստանի դրոշի ներքո։

Երեք անգամ նա իր նոր հայրենիքը ներկայացրել է պատանեկան միջազգային մրցույթներում։ Եվրոպայի առաջնությունում երեք անգամ ներկայացրեց Հայաստանը՝ 2015 թվականին գրավեց 13-րդ տեղը, 2016 թվականին գրավեց 15-րդ, 2017-ին՝ 12-րդ տեղը և երկու անգամ աշխարհի առաջնությունում՝ 2015 թվականին 29-րդ, 2016-ին 24-րդ տեղը։ Նրան  հաջողվեց մասնակցել II ձմեռային պատանեկան օլիմպիական խաղերին, որտեղ գրավեց 10-րդ տեղը։

Նախաօլիմպիական մրցաշրջանում Անաստասիան առաջին հայ գեղասահորդուհին էր, ով արժանացավ Գրան պրի շարքին։ Մոսկվայում Ռոստելեկոմի գավաթի խաղարկությունում Գալուստյանը փոխարինեց ամերիկացի գեղասահորդ Պոլին Էդմունդսին և զբաղեցրեց իններորդ տեղը։

Դրանից մեկ շաբաթ նա Փարիզում կայացող ֆրանսիական փուլում փոխարինեց մեկ այլ ամերիկացի գեղասահորդի և գրավեց նախավերջին տեղը։

2017 թվականին աշխարհի գավաթի առաջնությունում նա անցավ եզրափակիչ և հայտնվեց երրորդ տասնյակում։ Այնուամենայնիվ դա թույլ չտվեց նրան ստանալ մասնագիտական որակավորում Փհենչհանում տեղի ունեցող օլիմպիական խաղերին մասնակցելու համար։

Սեպտեմբերին հայ մենասահորդուհին Բերգամոյում սկսեց օլիմպիական խաղաշրջանը, որտեղ Լոմբարդիի գավաթի առաջնությունում վատ հանդես եկավ։ Ամսվա վերջում գեղասահորդուհին մասնակցություն ունեցավ Օբերսդորֆում, որտեղ Նեբելխորնի մասնագիտական որակավորման փուլում նա զբաղեցրեց 8-րդ հորիզոնականը և հնարավորություն չստացավ մասնակցելու ձմեռային օլիմպիական խաղերին։ Երեք շաբաթ անց նա հանդես եկավ Գրան պրի ռուսական փուլում, որտեղ գեղասահորդուհին եզրափակիչ հասավ վերջինը։ Միևնույն ժամանակ, նա բարելավել է իր նախկին ձեռքբերումները կամավորական ծրագրերում։ Մի շարք պատճառներով հոկտեմբերի վերջին որոշեց մի որոշ ժամանակով չմասնակցել օլիմպիական խաղերին։

## Սպորտային արդյունքներ

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ

Կատեգորիա:Հայ գեղասահորդներ
Կատեգորիա:Ռուս գեղասահորդներ
Գալինա Բլեյխ

**Գալինա Ավրահամովնա Բլեյխ** (, ), ռուս և իսրայելցի նկարչուհի։

## Կենսագրություն
Գալինա Բլեյխը ծնվել է Լենինգրադում։ 1981 թվականին ավարտել է Լենինգրադի Մուխինի անվան բարձրագույն գեղարվեստա-արդյունաբերական ուսումնարանը։ 1982 թվականից մինչև 1987 թվականը պարբերաբար մասնակցել է Փորձարարական արվեստի ընկերակցության նոնկոնֆորմիստական լենինգրադյան ցուցահանդեսներին։ Արտասահմանում նկարիչ նոնկոնֆորմիստների «21 Artist from the Fellowship for Experimental Art» Exhibition (Route One Gallery, California, USA, 1988) առաջին ցուցահանդեսի մասնակիցներից մեկն է։
  
1988 թվականից ստեղծագործում է բոդի-արտ ժանրում։ 1992 թվականին մասնակցում է պերֆորմանսի Միջազգային ֆեստիվալին, Կոստելեց քաղաքում (Չեխիա), որտեղ ցուցադրում է երկու բոդի-արտ պերֆորմանս «Ադամ և Եվա» և «Տեքստի հակառակ կողմը»։

1993 թվականին  պոեզիայի ռուս-ֆրանսիական ֆեստիվալում պարգևատրվում է Վլադիմիր Տոլստիի կողմից սահմանված «Վիվրիզմ, գործն արդար է» մեդալով, «Պատուհան դեպի Եվրոպա, բանաստեղծ և թարգմանիչ Վասիլի Կոնդրատևի ձևով » պերֆորմանսի համար։

1993 թվականից բնակվում է Երուսաղեմում։ 1996 թվականին արժանացել է Իսրայելի մշակույթի նախարարության դրամաշնորհին, Փարիզի արվեստի միջազգային կենտրոնում կես տարի ցուցադրվելու հնարավորությամբ։ 1996 թվականից Յուլիա Լագուսի հետ համատեղ, մասնակցում է Անտրո Օմ (Antro Aum) արտիստական  կեղծանունով ( պերֆորմանս-արտ, տեսաարտի տեղադրում), մի շարք ցուցահանդեսների և ֆեստիվալների։ 1996 թվականին «դուետը» պարգևատրվում է  «Արդիական տեսանկարահանում» ֆեստիվալի դիպլոմով «Տեղադրում Սուլթանական լճակներում»  տեսաֆիլմի համար։ 
Ներկայումս ստեղծագործում է New Media Art ժանրում։

Մասնակցել է Ռուսաստանում, Իսրայելում, ԱՄՆ-ում, Ֆրանսիայում, Անգլիայում, Գերմանիայում, ինչպես նաև պերֆորմանս-արտի մի շարք միջազգային ֆեստիվալներում 40-ից ավելի  խմբային և անհատական ցուցահանդեսների։  Մասնակցել է ժամանակակից արվեստի միջազգային Տրիենալեին (Ճապոնիա, Օսակա, 2001 թ.) և  Ժամանակակից արվեստի մոսկովյան միջազգային երկու բիենալեների (2005 և 2007 թթ.): ՅՈՒՆԵՍԿՕ-ի նկարիչների միջազգային ասոցիացիայի անդամ է, ունի իր դիզայնի ստուդիան (GalaStudio):

Աշխատանքները գտնվում են Նոնկոնֆորմիստական արվեստի թանգարանում (Սանկտ-Պետերբուրգ, Ռուսաստան), «Աուշրա» թանգարանում (Վիլնյուս, Լիտվա) և աշխարհի ավելի քան  10 երկրների մասնավոր հավաքածուներում։ Հեղինակ է 2012 թվականին «Ռուսաստանը բոլորի համար » կազմակերպության,  «Kolonna publications»-ի հետ համատեղ հրատարակված,  Ալեկ Դ. Էպշտեյնի «Արվեստը բարիկադներում «Pussy Riot», «Ավտոբուսային ցուցահանդես» և բողոքական արտ-ակտիվիզմ» , «Վիկտոր Բոնդարենկոյի ու Եվգենի Մալցևի «Հոգևոր  պատերազմ» նախագծի և արվեստում քրիստոնեության սրբազան կերպարների  նոր կյանքի համար պայքարում», բնօրինակ մանրակերտերի ռեզոնանսային գեղարվեստական ալբոմների։

## Երկեր
* Галина Блейх. Анаит. СПб, 2008.- 86 с.ISBN 978-5-901495-09-4.

## Գրականություն
* «ТЭИИ. От Ленинграда к Санкт-Петербургу. Неофициальное искусство 1981—1991 годов.» Издательство «Деан», 2007.
* Л. Гуревич. Художники ленинградского андерграунда. Биографический словарь. Издательство «Искусство — СПб», 2007.

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Իսրայելցի նկարչուհիներ
Կատեգորիա:Խորհրդային նկարչուհիներ
Կատեգորիա:Ռուս ժամանակակից արվեստագետներ
Կատեգորիա:Ռուս նկարչուհիներ
Քամի (սինգլ)

«Քամի» (), երգով երգիչ Սևակ Խանաղյանը ներկայացրել է Հայաստանը Եվրատեսիլ 2018 երգի մրցույթում։ Նա Հայաստանի առաջին ներկայացուցիչն է, որը «Եվրատեսիլին» ներկայացել է ամբողջությամբ հայերեն երգով։ Գրել է Խանաղյանը՝ Աննա Դանիելյանի և Վիկտորյա Մալոյանի հետ։ Երգը Հայաստանի ամենավատ ցուցանիշն է Եվրատեսիլյան պատմության մեջ։

## Տես նաև
* Հայաստանը Եվրատեսիլ երգի մրցույթում

## Գրականության ցանկ

Կատեգորիա:2018 երգեր
Կատեգորիա:Հայաստանի երգերը Եվրատեսիլ երգի մրցույթում
Կատեգորիա:Հայերեն երգեր
Թանդոյանց Սուրբ Աստվածածին եկեղեցի

**Թանդոյանցի Սուրբ Աստվածածին եկեղեցի** (երբեմն նաև՝ **Թանդոյանց եկեղեցի**), հայկական առաքելական եկեղեցի Վրաստանի մայրաքաղաք Թբիլիսիի Աղամաշենեբելի փողոցում։

## Պատմություն
### Հիմնադրում
Եկեղեցին ի սկզբանե կառուցվել է որպես հայկական առաքելական եկեղեցի` հայազգի Սահակ Թանդոյանցի կողմից։ Վերջինիս անունով էլ այն ստացել է Թանդոյանց անվանումը։ Այդ մասին է վկայում նաև եկեղեցու հարևանությամբ մինչև վերջերս պահպանված գրությունը, որտեղ ասվում է, որ *«այս ուսումնարանը կառուցվել է անձնական միջոցներով, թբիլիսցի այրի Կեկել Գրիգորյան-Թանդոյանցի կողմից, իր եղբայր Ալեքսանդր Գրիգորյան-Բաբասյանի աջակցությամբ, իր և այս եղեկեցին կառուցողների հոգիների փրկության համար, ովքեր հուղարկավորված են այս տաճարում՝ Սահակ Թանդոյանցի եկեղեցում … 1883 թվական»*։

### Խորհրդային ժամանակաշրջան
Վրաստանում խորհրդային կարգերի հաստատումից հետո՝ 1924 թվականին, Թբիլիսիի գործկոմի կայացրած որոշման համաձայն հայկական եկեղեցու Վրաստանի թեմին պատկանող եկեղեցին բռնագրավվել և հանձնվել է պետության տնօրինմանը։ Այդ փաստաթղթում եկեղեցին հիշատակվում է որպես Թանդոյանցի անվան հայկական եկեղեցի։

### Վրացականացման գործընթաց
Վրաստանի անկախության հռչակումից հետո՝ 1990-ական թվականներից, սկսվեց Թանդոյանց հայկական եկեղեցու վրացականացման գործընթացը։

Վրաստանի կառավարությունը, հաշվի չառնելով կիսավեր եկեղեցու պատմական ծագումն ու դավանանքային հատկանիշները, այն հանձնել է Վրաց ուղղափառ եկեղեցուն։ Վրացական եկեղեցու պատրիարքարանը Թանդոյանցի եկեղեցու հիմքերի վրա արդեն իսկ տարբեր տեսակի աշխատանքներ է իրականացրել։

2017 թվականին Թանդոյանցի եկեղեցում Թբիլիսիի օրվա տոնակատարությունների շրջանակներում բացվել էր ժամանակակից արվեստի ցուցադրություն՝ առանց նշելու եկեղեցու պատմությանն առնչվող որևէ դրվագ։

2018 թվականի փետրվարին Վրաց ուղղափառ եկեղեցին Թբիլիսիում գտնվող Նարիկալա ամրոցի մոտից մեծ քանակությամբ հին աղյուսներ է տեղափոխել Թանդոյանցի եկեղեցու ներս, որպեսզի սկսեն վրացական եկեղեցու կառուցման գործընթաց։

## Ներկա վիճակ
2018 թվականի փետրվարի դրությամբ Թանդոյանցի եկեղեցին գտնվում է կիսավեր վիճակում։ Կանգուն են պատերը, սակայն ծածկը փլուզված է։ Եկեղեցու վրացականացման գործընթացի շրջանակներում իրականացվում են նախապատրաստական աշխատանքներ տեղում վրացական նոր եկեղեցի կառուցելու ուղղությամբ։ Վերջին հանգամանքը վիճարկում է Հայ առաքելական եկեղեցու Վիրահայոց թեմը՝ այն համարելով հայկական և հայկական թեմին վերադարձման ենթակա։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Հայկական առաքելական կիսավեր վանքեր և եկեղեցիներ (Վրաստան)
Կատեգորիա:Հայկական առաքելական վրացականացված վանքեր և եկեղեցիներ
Կատեգորիա:Թբիլիսիի հայկական վանքեր և եկեղեցիներ
Կատեգորիա:Եկեղեցիներ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:19-րդ դարի հայկական վանքեր և եկեղեցիներ
Ութ (նկարիչների խումբ, ԱՄՆ)

**Ութ** ( կամ **Ութնյակ**), 20-րդ դարի սկզբում ձևավորված ամերիկացի նկարիչների խումբ։ Ստեղծվել է Աղբամանների դպրոցի անդամներից մի մասի կողմից։

## Պատմություն
1908 թվականին նկարիչ Ռոբերտ Հենրին դարձել է «Ութ» անվանումով պատմական ընկերակցության կազմակերպիչներից մեկը, երբ 8 ամերիկացի նկարիչներ Նյու Յորքից և Ֆիլադելֆիայից ցուցադրել են իրենց աշխատանքները Նյու Յորքի Հինգերորդ պողոտայում գտնվող *Macbeth Galleries* պատկերասրահում։ Ցուցահանդեսի նպատակն էր բողոք արտահայտել Դիզայնի ազգային ակադեմիայի պահպանողական ճաշակի ու սահմանափակ ցուցահանդեսային գործունեության դեմ։
Ի սկզբանե խմբի մեջ էին մտնում Ռոբերտ Հենրին (առաջնորդ), Էվերտ Շինը, Ջոն Սլոանը, Արթուր Դէվիսը, Էռնեստ Լոուսոնը, Մորիս Պրենդրգաստը, Ջորջ Լասքը և Ուիլյամ Գլակենսը։ Ավելի ուշ նրանց է միացել Ջորջ Բելոուզը։
1910 թվականին Հենրին կազմակերպել է անկախ արվեստագետների երկրորդ ցուցահանդեսը (), առանց ժյուրիի և մրցանակների, որը նման էր ֆրանսիական Անկախների սալոնին (): Ցուցահանդեսը դրական արձագանքն է ունեցել, ցուցադրված աշխատանքները վաճառվել են։
Այս նկարիչների կարևոր ներդրումն այն էր, որ նրանք ցույց են տվել սեփական, պետական կազմակերպություններից անկախ ցուցահանդեսներ կազմակերպելու հնարավորությունը։ Ինչպես գրել են քննադատները, «Ութ» խմբի նկարիչները տարբերվում էին իրենց գեղարվեստական ոճերով, սակայն միավորվում էին ժամանակակից արվեստի զարգացման ցանկությամբ։ 100 տարի անց էլ խումբն ամերիկյան ժամանակակից արվեստի պատմության մեջ նշանավորվում է որպես մեծ հետաքրքրություն ներկայացնող շարժում։ Այժմ էլ ամերիկյան տարբեր թանգարաններում կազմակերպվում են այս խմբին նվիրված ցուցահանդեսներ։

## Մասնակիցներ


File:Robert Henri.jpg|Հենրի
File:Glackens22.jpg|Գլակենս
File:Arthur B. Davies.jpg|Դէվիս
File:George Luks I.jpg|Լաքս
File:Ernest Lawson by William Glackens 1910.jpg|Լաուսոն
File:Maurice Brazil Prendergast.jpg|Պրենդերգաստ
File:John French Sloan.jpg|Սլոան
File:Shinn self portrait 1901.jpg|Շին


## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* The Eight and American Modernisms 
* The Eight: An Art Movement 
* Painters of American Life: The Eight 
* Ութնյակ 
* Цирк глазами американских художников 1920-1930-х годов

Կատեգորիա:Ամերիկայի արվեստ
Աննա Տիխո

**Աննա Տիխո** (, , ), պաղեստինցի և իսրայելցի նկարիչ։

Բժիշկ-ակնաբույժ Ավրաամ Ալբերտ Տիխոյի կինը։

## Կյանք և ստեղծագործություն
Աննա Տիխոն ծնվել է 1894 թվականին Բրյուննեում (Բռնո) Մորավիայում, այն ժամանակվա Ավստրո-Հունգարիայի տարածքում։ 15 տարեկան հասակում Վիեննայում Վիլի Նովակի գեղարվեստի ակադեմիայում սկսում է ուսումնասիրել գեղանկարչություն։ Այնուհետև Աննան ամուսնանում է իր ազգական, հայտնի բժիշկ-ակնաբույժ Ավրաամ Տիխոյի հետ և 1912 թվականին ամուսնու հետ տեղափոխվում Պաղեստին։

1914 թվականին Տիխոների ընտանիքը Երուսաղեմի Մեա Շեարիմ շրջանում կազմակերպում է մասնավոր հիվանդանոց։ 1924 թվականին  ընտանիքը գնում է նախկինում հայտնի արաբական Նաշաշիբի ընտանիքին պատկանող Յաֆֆոյի և Խա-Նեվիմի փողոցների միջև գտնվող տունը, որտեղ տեղավորված էր նրանց մասնավոր կլինիկան։ Տիխոների երուսաղեմյան ընտանիքի հյուրերն էին լինում հանրաճանաչ երաժիշտներ, բանաստեղծներ և նկարիչներ։ 1922 թվականին Երուսաղեմի հին քաղաքի Դավթի աշտարակում կայացավ տարբեր նկարիչների ցուցահանդես, որտեղ ցուցադրվեցին նաև Աննա Տիխոյի աշխատանքները։
[մինի|[Տիխոյի տուն]]
1930-ական թվականներին Տիխոների տանը սկսեցին հավաքվել Գերմանիայից Պաղեստին հայրենադարձված մտավորականներ։ Աննան ստեղծագործում էր՝ նկարելով մատիտով, կլինիկայի տարբեր հաճախորդներ դիմանկարների համար կեցվածք էին ընդունում։ Նա ստեղծագործում էր նաև բնանկարի ժանրում։

1933-1934 թվականներին  Աննա Տիխոն օժանդակում է 1906 թվականին հիմնադրված, բայց 1929 թվականին տնտեսական խնդիրների պատճառով փակված  «Բեցալելի» արվեստի ակադեմիայի աշխատանքների վերականգնմանը։  Տիխոների ընտանիքում հյուրընկալվել են այնպիսի նշանավոր մարդիկ, ինչպիսիք են Էֆրայիմ Քացիրը, Տեդի Կոլլեկը, Գերշոմ Շոլեմը, Մարտին Բուբերը, Էլզա Լասկեր-Շյուլերը, նկարիչ Մարկ Շագալը։

1970 թվականին  Աննա Տիխոն ստանում է Երուսաղեմի պատվավոր քաղաքացու կոչում, 1980 թվականին պարգևատրվում է Իսրայելի մրցանակով։

Իր ողջ կյանքի ընթացքում բազմաթիվ անհատական ցուցահանդեսներ է կազմակերպել ինչպես Իսրայելում, այնպես էլ արտասահմանում։ Նրա ստեղծագործությունների հիմնական կերպարներից են եղել Հրեական բլուրները։ Մահից առաջ Աննա Տիխոն իր տունը հանձնել է Երուսաղեմի քաղաքային իշխանություններին։ Երկրորդ հարկում հիմնվել է «Տիխոյի տուն» թանգարանը, առաջին հարկում՝ սրճարան։

## Պարգևներ
* Յակիր Երուշալայիմի (Երուսաղեմի արժանավոր քաղաքացի) մրցանակ, 1970
* Իսրայելի մրցանակ նկարչության համար, 1980
* Sandberg մրցանակակիր

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* 
* Աննա Տիխոյի թանգարանը «Իսրայելի ուղեցույց» էջում 

Կատեգորիա:20-րդ դարի նկարչուհիներ
Կատեգորիա:Իսրայելցի նկարչուհիներ
Կատեգորիա:Հրեա նկարիչներ
Չուն Հո

**Չուն Հո** (, , ), հարավկորեացի երգիչ և կոմպոզիտոր, պարող և դերասան, ավելի շատ հայտնի է որպես «Չունհո» բեմական անունով։ Հանդիսանում է «2PM» հիփ հոփ  խմբի անդամ։

## Մինչ դեբյուտը
Առաջին անգամ Չունհոն հանրության առաջ հայտնվեց 2006 թվականին Superstar Survival-ում։ Շոուին ներկա էին 10 պատանի մրցակիցներ, ամեն շաբաթ մեկ մասնակցի դուրս էին մղում պայքարից և վերջում թողնելով միայն երեքին։ Շոուն նման է Survivor-ին։ Չունհոն JYP Entertainment հետ պայմանագիր է կնքել մրցույթում հաղթելուց հետո։ «2PM»-ի ապագա անդամներ Թե Քեն և Չան Սոն նույնպես մրցակցել են։

## Ֆիլմագրություն
### Ֆիլմեր

### Դրամաներ

## Մրցանակներ և անվանակոչումներ

## Ծանոթագրություններ

## Աղբյուրներ
* 2PM.JYPE.com
* https://www.youtube.com/watch?v=Kq1bHqKAkaU
* ''iamkoream.com''

Կատեգորիա:Հարավկորեացի դերասաններ
Կատեգորիա:Հարավկորեացի երգիչներ
Կատեգորիա:Հարավկորեացի կինոդերասաններ
Կատեգորիա:Հարավկորեացի կոմպոզիտորներ
Կատեգորիա:Հարավկորեացի պարային երաժիշտներ
Կատեգորիա:Հարավկորեացի պարողներ
Ֆեոդոր Նավոզով

**Ֆեոդոր Դմիտրիևվիչ Նավոզով** (), խորհրդային կուսակցական գործիչ, Մարիսկի մարզկոմի ՍՄԿԿ առաջին քարտուղար (1942—1945):

## Կենսագրություն
Ֆեոդոր Դմիտրիևվիչ Նավոզովը ծնվել է 1910 թվականի հունիսի 19-ին Սարատով նահանգի Էլշանկա գյուղում։ 16 տարեկանից աշխատել է կոլտնտեսությունում։ Հետագայում դարձել է վոլոստի կոմիտեի կոմերիտմիության քարտուղար, հետո` քարտուղար, Կրասնոխոլմսկի շրջկոմի ՀԱՄԿ(բ)Կ Օրենսբուրգի (Չկալովսկի) մարզի առաջին քարտուղար (1937—1939): 1939 թվականին աշխատանքով տեղափոխվել է Սվերդլովսկ, զբաղեցրել է Սվերդլովսկի շրջանային ՀԱՄԿ(բ) կոմիտեի երկրորդ քարտուղարի պաշտոնը։ 1942 թվականի ապրիլի 30-ին ՀԱՄԿ(բ)Կ Մարիսկի մարզկոմի կոմիտեի X-ի լիազորությունների պալատում Նավոզովը ընտրվել է տարածքային հանձնաժողովի առաջին քարտուղար։

1945 թվականի հուլիսին ՀԱՄԿ(բ)Կ Մարիսկի մարզկոմի լիակազմ ժողովը վճռե; է ազատել զբաղեցրած պաշտոնից։ 1945 թվականին եղել է Սարատովի շրջանի Պուգաչով շրջկոմի ՀԱՄԿ(բ) առաջին քարտուղար, այնուհետև Պեչորա երկաթուղու ուսումնական հաստատությունների քաղաքական բաժնի պետ (Արկանգելսկի շրջանի Կոտլաս, 1949-1959): 1959 թվականին ապրել է Սմոլենսկում, աշխատել Կալինսկի երկաթուղու ճանապարհների ուսումնական հաստատությունների ղեկավար։ 1963 թվականին զբաղեցրել է Սմոլենսկի գյուղական մարզկոմի ՍՄԿԿ գաղափարապես փոխարինող կառավարիչի պաշտոնը։

Գյուղատնտեսական տարածքային հանձնաժողովը լուծարվելուց հետո դարձավ ՍՄԿԿ Սմոլենսկի մարզկոմի կուսակցական հանձնաժողովի անդամ։ 1966-1977 թվականներին Սմոլենսկի շրջանում ԽՍՀՄ նախարարների խորհրդի ներքո զբաղեցրեց կրոնական հարցերով լիազորված խորհրդի պաշտոնը։ Մահացել է 1986 թվականի օգոստոսի 18-ին, թաղվել է Սմոլենսկի Նովի գերեզմանոցում։

## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն
* Навозов Фёдор Дмитриевич // Марийская биографическая энциклопедия / Авт.-сост. В. А. Мочаев. — Йошкар-Ола: Марийский биографический центр, 2007. — С. 250. — 486 с. — 2032 экз. — .
* Навозов Фёдор Дмитриевич // Энциклопедия Республики Марий Эл / Отв. ред. Н. И. Сараева. — Йошкар-Ола, 2009. — С. 563. — 872 с. — 3505 экз. — .

## Արտաքին հղումներ
* 
* 

Կատեգորիա:Հունիսի 19 ծնունդներ
Կատեգորիա:1910 ծնունդներ
Կատեգորիա:Անձինք այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Օգոստոսի 18 մահեր
Կատեգորիա:1986 մահեր
Կատեգորիա:Խորհրդային կուսակցական գործիչներ