open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Նիկոլայ Ստանկևիչ

**Նիկոլայ Վլադիմիրովիչ Ստանկևիչ** (,  ), ռուս հասարակական գործիչ փիլիսոփա, բանաստեղծ։

Ավարտել է Մոսկվայի համալսարանը (1834)։ 1831 թվականի վերջից Մոսկվայի համալսարանում Ստանկևիչի շուրջը ստեղծվել է գրական փիլիսոփայական խմբակ։1837 թվականին թոքախտով հիվանդ Ստանկևիչը մեկնել է արտասահման՝ բուժվելու։ Ուսումնասիրել է Ֆ․ Շելինգի, Ի․ Կանտի և Յո․ Ֆիխտեի, հետագայում՝ նաև Գ․ Էնգելի և Լ․ Ֆոյերբախի փիլիսոփայությունը։ Ստանկևիչը փիլիսոփայության մեջ տեսնում էր ճշմարտությունը ճանաչելու և կյանքը կատարելագործելու միջոցը։ 1833 թվականից, Մոսկվայի համալսարանի ուսանողների հակակառավարական խմբի հետ կապի համար, Ստանկևիչը եղել է ոստիկանական հսկողության տակ։ Պատմական առաջադիմության գլխավոր ուժը տեսել է լուսավորության մեջ, ռուս մտավորականության հիմնական խնդիրը համարել է լուսավորական գաղափարներ, հումանիզմ պրոպագանդելը։ Ստանկևիչը պաշտպանել է իսկական ժողովըրդականության սկզբունքը, հանդես եկել գրականության և արվեստի մեջ կեղծիքի ու գռեհիկության դեմ, դրանց նշանակությունը տեսել է ժողովրդին ծառայելու մեջ։ Ստանկևիչի բանաստեղծական ժառանգությունը մեծ չէ։ Բանաստեղծություններում արտահայտել է ռուս առաջավոր մտավորականության համար բնորոշ մտքեր ու զգացմունքներ։ Ստանկևիչի նամակները 1930-ական թվականներից հոգևոր կյանքի ուսումնասիրման անգնահատելի աղբյուր են։ Ստանկևիչը մեծ ազդեցություն է գործել Վ․ Բելինսկու, Տ․ Գրանովսկու և Ի․ Տուրգենևի վրա։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Ռուս հասարակական գործիչներ
Կատեգորիա:Ռուս փիլիսոփաներ
Կատեգորիա:Ռուս բանաստեղծներ
Կատեգորիա:Ռուս հրապարակախոսներ
Կատեգորիա:Տուբերկուլոզից մահացածներ
Կատեգորիա:19-րդ դարի բանաստեղծներ
Կատեգորիա:Ռուս գրողներ
Վերին Շպրևալդ Լաուզից

**Վերին Շպրևալդ Լաուզից** (), շրջան Գերմանիայում, Բրանդենբուրգի տարածքում։
Շրջանի կենտրոնը քաղաք Զենֆտենբերգն է։

Մտնում է Բրանդեբուրգ շրջանի կազմի մեջ։ Բնակչությունը 121665 մարդ է (2010 թվականի դեկտեմբերի 31–ի տվյալներով)։ Զբաղեցնում է 1217 կմ² տարածք։ Պաշտոնական կոդը՝*12 0 66*։

## Համայնքներ
Շրջանը բաժանված է 25 համայնքների։
# Զենֆտենբերգ (26 586)
# Լաուհամեր (17 059)
# Լյուբենաու (Վերին Լաուզից) (16 884)
# Գրոսրեշեն (10 317)
# Ֆեչաու (8769)
# Կալաու (8559)
# Շիպկաու (7390)
# Շվարցհայդե (6102)
# Ռուլանդ (3922)
# Ալտդյոբերն (2695)
# Օրտրանդ (2280)
# Նոյպետերսհայն (1444)
# Գրոսկմելեն (1184)
# Հոհենբոկա (1100)
# Լուկայցտալ (876)
# Հերմսդորֆ (840)
# Տետաու (824)
# Ֆրաուենդորֆ (762)
# Լինդենաու (741)
# Շվարցբախ (728)
# Կրոփեն (724)
# Բրոնկով (634)
# Նոյ Զելանդ (593)
# Գրյունեվալդ (587)
# Գութեբորն (578)

## Արտաքին հղումներ
* www.osl-online.de պաշտոնական կայք
* Offizielle Website des Landkreises Oberspreewald-Lausitz
* Geschichtslandschaft Oberspreewald-Lausitz 
* Official website (German)
* Sito ufficiale

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Գերմանիայի քաղաքներ
Իոնային սարքեր

250px|մինի|Իոնային սարքի օրինակ
**Իոնային սարքեր**, գազապարպման սարքեր, էլեկտրավակումային սարքեր, որոնց աշխատանքը հիմնված է գազերում (իներտ գազեր, ջրածին) կամ մետաղի գոլորշիներում էլեկտրական պարպման տարբեր տեսակների օգտագործման վրա։ Պարզագույն սարքը իներտ գազով կամ սնդիկի գոլորշիներով լցված դիոդն է։ Իոնային սարքերի հատկությունները բնութագրվում են գազային միջավայրի հետ էլեկտրոնների հոսքի փոխազդեցությամբ և էլեկտրոդների միջև եղած էլեկտրական դաշտով։ Կատոդից դեպի անոդը շարժվելիս էլեկտրոնները բախվում են գազի ատոմներին ու մոլեկուլներին և իոնացնում դրանք, սարքի էլեկտրոդների միջև ընկած տարածությունում առաջանում են էլեկտրոններ և դրական լիցք ունեցող իոններ։ Իոնային սարքերում էլեկտրոդների պոտենցիալների ոչ մեծ տարբերության դեպքում կարելի է մեծ (էլեկտրավակուումային սարքերի այլ տեսակների համար անհասանելի) հոսանքներ ստանալ՝ դրական իոններով էլեկտրոնների տարածական լիցքը չեզոքացնելու շնորհիվ։ Իոնային սարքերում պարպման առաջացման պահը կառավարելու համար կիրառում են լրացուցիչ էլեկտրոդներ (ցանցեր, օժանդակ անոդներ են)։ Ըստ էլեկտրական պարպման տեսակի տարբերում են մարմրող (ազդանշանային կամ ինդիկատորային լամպ, ստաբիլիտրոն, սառը կաթոդով տիրատրոն, դեկատրոն, թվանշանային ինդիկատորային լամպ և այլն), աղեղային (գազատրոն, տիրատրոն, կլիպերային սարքեր, տասիտրոն և այլն), կայծային (պարպման այս տեսակի առանձնահատկություններն օգտագործվում են կառավարվող և չկառավարվող կայծային պարպիչներում՝ տրիգատրոններում), պսակաձև (ստաբիլիտրոն և այլն) պարպման իոնային սարքեր, իսկ ըստ կիրառվող կաթոդի տեսակի՝ սառը և տաքացվող կաթոդով իոնային սարքեր։ Իոնային սարքերի առանձին խումբ են կազմում ւույսի գազապարպման աղբյուրները, որոնց մեծ մասը բարձր ճնշման տակ (մի քանի 100 կն/մ²) աշխատող աղեղային պարպման սարքեր են, ճառագայթման մեծ ինտենսիվության լամպերը, ուժեղ ուլտրամանուշակագույն ճառագայթում տվող էրիթեմային լամպը, գազային լազերները (հիմնականում մոլեկուլային) են։ Հայտնի է նաև իոնային սարքերի մի ուրիշ խումբ (ֆազափոխակերպիչներք պարպիչներ և այլն), դրանց աշխատանքը հիմնված է գերբարձր հաճախականության դաշտի և գազի իոնացված տիրույթի փոխազդեցության վրա։ Իոնային սարքերը կիրառվում են իմպուլսային տեխնիկայում (տիրատրոն), լարումների ցուցանշման (ազդանշանային իեոնային լամպ) և կայունացման (ստաբիլիտրոն) համար, հզոր ուղղիչներում (սնդիկային ուղղիչ, իգնիտրոն), էլեկտրական շղթաների կոմուտացման, էլեկտրական էներգիան լուսայինի փոխակերպելու (գազապարպման աղբյուրներ) համար։

Կատեգորիա:Քիմիական սարքավորումներ
Կատեգորիա:Էլեկտրավակուումային սարքեր
Միջազգային հարաբերությունների տեսություն

**Միջազգային հարաբերությունների տեսություն**, մի շարք հայեցակարգերի և տեսությունների ամբողջություն է, որոնց նպատակն է ուսումնասիրել արդի համաշխարհային քաղաքական իրադարձությունները։ Այս տեսությունները կարելի է բաժանել երկու խմբի՝ պոզիտիվիստական և ռեֆլեկտիվ։ Առաջին խմբի տեսությունները պնդում են, որ միջազգային հարաբերությունները հիմնված են ռացիոնալ դերակատարների գործունեության վրա, իսկ ռեֆլեկտիվիստները կարևորում են նաև դասակարգի, կրոնի և այլ հանգամանքների նշանակությունը։ Միջազգային հարաբերությունների տեսություններից հատկապես լայն տարածում ունեն ռեալիզմի, լիբերալիզմի և կոնստրուկտիվիզմի դպրոցները։

## Ռեալիզմ
Ռեալիզմը միջազգային հարաբերությունների դոմինանտ տեսություններից է, որը սկիզբ է առել Թուկիտիդեսի, Մաքիավելիի և Հոբսի աշխատություններից։ Դասական ռեալիզմի ներկայացուցիչները գտնում են, որ մարդն իր բնույթով էգոիստ է, ում համար առաջնային են սեփական շահերը։ 
Միջազգային հարաբերությունների ռեալիզմի տեսությունը հիմնված է չորս սկզբունքների վրա.
# միջազգային հարաբերություններում տիրում է անարխիան,
# պետությունները հանդիսանում են միջազգային հարաբերությունների հիմնական դերակատարները,
# բոլոր պետությունները ռացիոնալ դերակատարներ են,
# բոլոր պետությունների առաջնային նպատակը գոյության պահպանումն է։
### Նեոռեալիզմ
Նեոռեալիզմը ռեալիզմի տեսության արդիական ճյուղն է։ Այն առաջին անգամ ներկայացվել է 1979 թ.-ին Քենեթ Ուոլտսի "Միջազգային քաղաքականության տեսություն" գրքում։ Այս տեսությունը հիմնված է դասական ռեալիզմի սկզբունքների վրա, սակայն այն չի անդրադառնում մարդու բնույթին, այլ միայն կարևորում է պետությունների գործունեությունը։ Նեոռեալիստները պնդում են, որ պետությունների հիմնական խնդիրն իրենց անվտանգության ապահովումն է։ Այսօր նեոռեալիզմը հանդիսանում է միջազգային հարաբերությունների ամենից ազդեցիկ տեսություններից մեկը։

## Լիբերալիզմ
Լիբերալիզմի տեսությունը սկիզբ է առել իդեալիզմի սկզբունքների հիման վրա։ Այժմ լայն տարածում ունի այս տեսության նեոլիբերալիստական ճյուղը։ Նեոլիբերալիստները պնդում են, որ միջազգային ինստիտուտները կարող են պայմաններ ստեղծել ազգերի միջև արդյունավետ համագործակցության իրականացման համար։

## Կոնստրուկտիվիզմ
Այս տեսության ներկայացուցիչները միջազգային հարաբերություններում կարևորում են ինքնության և գաղափարների նշանակությունը։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Միջազգային հարաբերությունների տեսություն
Սպինո Սատուրնիա

**Սպինո Սատուրնիա** (իտալ.` Spigno Saturnia), կոմունա Իտալիայում, գտնվում է Լացիո մարզի Լատինա գավառում։
Բնակչությունը` 2662 մարդ, բնակչության խտությունը՝ 70 մարդ/կմ², տարածքը՝ 38 կմ², փոստային ինդեքսը՝ 04020, հեռախոսային կոդը՝ 0771։

Կոմունայի հովանավորն է սուրբ Հովհաննես Մկրտիչը։ Տոնը նշվում է հունիսի 24-ին։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Իտալիայի քաղաքներ
Ինֆանտիլիզմ

**Ինֆանտիլիզմ** (-մանկական), օրգանիզմի զարգացման կասեցում, որի դեպքում հասուն տարիքում մարդու մոտ պահպանվում են ֆիզիկական և հոգեկան զարգացման մանկական գծերը։ Պատճառներն են վարակիչ հիվանդությունները (տուբերկուլոզ, սիֆիլիս, մալարիա), օրգանիզմի ընդհանուր թունավորումները, գլխուղեղի, սիրտ-անոթային, ստամոքս-աղիքային համակարգի, երիկամների հիվանդությունները, ոչ լիարժեք սնունդը, ավիտամինոզները, կյանքի անբարենպաստ պայմանները, ինչպես նաև ներզատիչ գեղձերի ախտահարումները և օրգանիզմի բնածին-կոնստիտուցիոնալ առանձնահատկությունները։

Տարբերում են ընդհանուր ինֆանտիլիզմի (ամբողջ օրգանիզմի զարգացման կասեցում) և մասնակի ինֆանտիլիզմի (առանձին օրգանների և համակարգերի թերզարգացում)։

*Ընդհանուր* ինֆանտիլիզմի դեպքում պահպանվում է օրգանիզմի մանկական տարիքի համաչափությունը, մարմնակազմվածքը նուրբ է, ճկուն, կրծքավանդակը՝ նեղ, երկար, ոսկրերը՝ բարակ, սիրտը՝ փոքր, աորտան՝ նեղ, արյան ճնշումը՝ ցածր, երկրորդային սեռական հատկանիշները թույլ են արտահայտված։

*Մասնակի* ինֆանտիլիզմի ձևերից հաճախ հանդիպում են հոգեկան և սեռական ինֆանտիլիզմիները։ *Հոգեկան* ինֆանտիլիզմը արտահայտվում է տրամադրության և ուշադրության ծայրահեղ անկայունությամբ, հորինելու հակումով։ Դատողությունները մակերեսային են, հապշտապ։ Անհոգ են, նեղացկոտ, թեթևամիտ, եսամոլ, պահանջկոտ։ *Սեռական* ինֆանտիլիզմը բնորոշվում է ցայլքի և անութային շրջանի աղքատ մազածածկով, կանանց մոտ կրծքագեղձերի և արգանդի թերզարգացմամբ, նեղ կոնքով, անկանոն դաշտանով, ամլությամբ կամ հաճախակի վիժումներով և արտարգանդային հղիության հակումով։ Տղամարդկանց սեռական ինֆանտիլիզմը ավելի հազվադեպ է պատահում, արտահայտվում է արտաքին և ներքին սեռական օրգանների թերզարգացմամբ, սեռական հակումների և ֆունկցիաների խանգարումներով։

Հիմնական հիվանդության վերացում, բարենպաստ հիգիենիկ պայմաններ, լիարժեք սնունդ, սեռական հորմոններ, թիրեոիդին, հիպոֆիզի պատրաստուկներ, ախտահարված օրգանների ֆունկցիայի խթանում։

Կատեգորիա:Մարդաբանություն
Կատեգորիա:Սոցիալական հոգեբանություն
Կատեգորիա:Մարդկային վարք
Սեցե

**Սեցե** (իտալ.` Sezze), կոմունա Իտալիայում, գտնվում է Լացիո մարզի Լատինա գավառում։
Բնակչությունը` 22835 մարդ, բնակչության խտությունը՝ 216 մարդ/կմ², տարածքը՝ 101 կմ², փոստային ինդեքսը 004018, հեռախոսային կոդը՝ 0773։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Պաշտոնական էջ

Կատեգորիա:Իտալիայի քաղաքներ
Բրեդին

**Բրեդին** (), կոմունա Գերմանիայի Բրանդենբուրգ հողատարածքում։

Գտնվում է Արևելյան Պրիգնից Ռուպպին շրջանում։ Ենթարկվում է Նոյշտադի կառավարմանը։ Բնակչությունը կազմում է 934 մարդ (ըստ 2010 թվականի դեկտեմբերի 31-ի)։ Տարածքը կազմում է 44,73 կմ²։ Պաշտոնական կոդ՝ 12 0 68 052։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Պաշտոնական էջ 

Կատեգորիա:Գերմանիայի քաղաքներ
Սերմոնետա

**Սերմոնետա** (իտալ.` Sermoneta), կոմունա Իտալիայում, գտնվում է Լացիո մարզի Լատինա գավառում։
Բնակչությունը` 7073 մարդ, բնակչության խտությունը՝ 144 մարդ/կմ², տարածքը՝ 44 կմ², փոստային ինդեքսը 7073, հեռախոսային կոդը՝ 0773։

## Քույր քաղաքներ
* Արբորեա
* Սանկտ Անտոնիե Աբբայե
* Ատալանտի

## Պատկերասրահ

Map_of_comune_of_Sermoneta_(province_of_Latina, _region_Lazio, _Italy).svg
Sermoneta-centro-storico.jpg


## Արտաքին հղումներ
* Պաշտոնական էջ

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Իտալիայի քաղաքներ
Վալսլեբեն (Բրանդենբուրգ)

**Վալսլեբեն ** (), կոմունա Գերմանիայի Բրանդենբուրգ հողատարածքում։

Գտնվում է Արևելյան Պրիգնից Ռուպպին շրջանում։ Ենթարկվում է Տեմնից կառավարմանը։ Բնակչությունը կազմում է 783 մարդ (ըստ 2010 թվականի դեկտեմբերի 31-ի)։ Տարածքը կազմում է 31,78 կմ²։ Պաշտոնական կոդ՝ *12 0 68 452*։

## Արտաքին հղումներ
*  Պաշտոնական էջ 

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Գերմանիայի քաղաքներ
Ստիրոլ

**Ստիրոլ**, **ֆենիլէթիլեն**, **վինիլբենզոլ**, **արոմատիկ ածխաջրածին**, բնորոշ հոտով անգույն հեղուկ, հալման ջերմաստիճանը՝ -30,6°C, եռմանը՝ 145,2&nbsp;°C, խտությունը՝ 906 կգ/մ³ (20&nbsp;°C)։ Ջրում քիչ է լուծվում (0,05%), խառնվում է օրգանիզմի լուծիչների մեծ մասի հետ։ Հեշտությամբ օքսիդանում է, պոլիմերվում կամ համապոլիմերվում է տարբեր մոնոմերների հետ։ Պոլիմերումը կատարվում է սենյակի ջերմաստիճանի պայմաններում (երբեմն պայթյունով), այդ պատճառով ստիրոլը կայունացնում են հակաօքսիդիչներով (օրինակ՝ հիդրոքինոնով և այլն)։ Արդյունաբերության մեջ ստիրոլ ստանում են էթիլբենզոլի դեհիդրմամբ, ջրային գոլորշիների հոսքում՝ 500-600&nbsp;°C։ Կիրառվում է հիմնականում պոլիստիրոլի, ինչպես նաև տարբեր համապոլիմերների, այդ թվում բուտադիեն-ստիրոլային կաուչուկների, պոլիէսթերային խեժերի, և այլնի ստացման համար։ Ստիրոլի գոլորշիները գրգռում են լորձաթաղանթները, սահմանային թույլատրելի կոնցենտրացիան օդում 5 մգ/մ³ է։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Արոմատիկ ածխաջրածիններ
Բլանես

**Բլանես** (, ), քաղաք և մունիցիպալիտետ Իսպանիայում,որը գտնվում է Ջինորա գավառում, Կատալոնիայի ինքնավար մարզի կազմում։ Մունիցիպալիտետը գտնվում է Սելվա շրջանում։

Բնակչությունը՝ 38 205 բնակիչ (2006 թվական)։

## Պատկերասրահ

Blanes_2007_018.jpg
Blanes_2007_015.jpg
Blanes_2007_009.jpg
Blanes_2007_013.jpg
Blanes_2007_016.jpg
Casa_del_poble_Blanes.JPG
Blanes_2007_019.jpg
Blanes_2007_011.jpg
Escut_de_la_provincia_de_Girona.svg


## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Բալանեսի պաշտոնական կայք
* Բալանեսի քարտեզ

Կատեգորիա:Իսպանիայի քաղաքներ
Սինխրոցիկլոտրոն

**Սինխրոցիկլոտրոն **(սինխրոցիկլոտրոն, հուն, κύκλος-շրջան, օղակ և էլեկտրոն), ֆազատրոն, մինչև 1 ԳԵՎ էներգիայով պրոտոնների, դեյտոնների ու մասնիկների ցիկլային ռեզոնանսային արագացուցիչ։ Էներգիայի այն սահմանափակումը, որը բնորոշ է ցիկլատրոնին, սինխրոցիկլոտրոնում հաղթահարվում է արագացվող մասնիկի զանգվածի աճին համեմատական արագացնող լարման հաճախականությունը փոփոխելու միջոցով։ Դրա շնորհիվ մասնիկի և արագացնող լարման փուլերը արագացման ամբողջ ցիկլի ընթացքում մոտավորապես համընկնում են։ Մի աշխատանքի իմպուլսային բնույթի պատճառով արագացվող մասնիկների թիվն էապես փոքրանում է, քանի որ ցիկլի ընթացքում կարող են արագացվել միայն այն մասնիկները, որոնք ցիկլի սկզբնական շրջանում բավարարում են արագացման ռեժիմում ընդգրկվելու պայմաններին։ Արագացվող մասնիկների միջին հոսանքը չի գերազանցում 1 *[[Ամպեր (չափման միավոր)|մկա]]*։ Սինխրոցիկլոտրոնում ցիկլերի կրկնման հաճախականությունը որոշվում է մի կարևոր տեխնիկական սահմանափակումով՝ արագացնող համակարգի ռեզոնանսային հաճախականության խոր վերահամալարման անհրաժեշտությամբ։ Աշխարհի խոշորագույն սինխրոցիկլոտրոններից մեկը՝ 680 Մէվ էներգիայով, գտնվում է Դուբնայում, Միջուկային հետազոտությունների միացյալ համալսարանում (Ռուսաստան)։

Կատեգորիա:Մասնիկների արագացուցիչներ
Կատեգորիա:Արագացուցիչների ֆիզիկա
Սորբիտ (մետաղագիտություն)

**Սորբիտ մետաղագիտություն** (անգլիացի գիտնական Հ․ Կ․ Սորբիի (H․ C․ Sorby, 1826-1908) անունից)։ Պողպատի կառուցվածքային բաղադրիչ, ֆերիտի և ցեմենտի խառնուրդ, որն առաջանում է աուստենիտից՝ հովացման ժամանակ դիֆուզիոն փոխակերպման հետևանքով։ Պեռչիաից տարբերվում է ավելի նուրբ կառուցվածքով, որն ապահովում է պողպատի բարձր ամրությունը և մաշակայունությունը։

Կատեգորիա:Մետաղագիտություն
Ելենա Ստասովա

**Ելենա Դմիտրիևնա Ստասովա** (, կուսակցական անուններ՝ *«Աբսոլյուտ», «Գուշչա», «Վառվառա Իվանովնա», «Դելտա»*, ), ռուս խորհդային կոմունիստ հեղափոխական, Սոցիալիստական աշխատանքի հերոս (1960), Կոմունիստական կուսակցության անդամ (1898)։

1898 թվականից աշխատել է Պետերբուրգի «Բանվոր դասակարգի ազատագրության պայքարի միությունում», 1901 թվականից եղել է «Իսկրայի» գործակալ։ Կուսակցական աշխատանք է տարել Պետերբուրգում, Օրյոլում, Կիևում, Սմոլենսկում, Մոսկվայում, Մինսկում, Վիլնոյում (Վիլնյուս)։ 1904-1906 թվականներին եղել է կուսակցության ԿԿ-ի Հյուսիսային բյուրոյի, ՌՍԴԲԿ Պետերբուրգի կոմիտեի, ՌՍԴԲԿ ԿԿ-ի ռուսական բյուրոյի քարտուղար։ 1905-1906 թվականներին աշխատել է ՌՍԴԲԿ ԿԿ-ում (Ժնև), մասնակցել՝ «Պրոլետարի» թերթի հրատարակմանը։ 1907-1912 թվականներին եղել է պրոպագանդիստ, ՌՍԴԲԿ ԿԿ ներկայացուցիչը Թիֆլիսում, ՌՍԴԲԿ Համառուսաստանյան 6-րդ (Պրահայի, 1912) կոնֆերանսում հաստատվել է որպես ԿԿ-ի թեկնածու՝ ԿԿ-ի անդամ կոոպտացվելու համար։ Բազմիցս ձերբակալվել է, 1913-1916 թվականներին եղել է աքսորում (Ենիսեյի նահանգ)։ 1917 թվականի փետրվար-1920 թվականի մարտին՝ եղել է կուսակցության ԿԿ-ի քարտուղար։ Ակտիվորեն մասնակցել է Հոկտեմբերյան զինված ապստամբության նախապատրաստմանը և իրականացմանը. ՌՍԴԲ(բ) կ 6-րդ համագումարում ընտրվել է ԿԿ-ի անդամության թեկնածու։ 1918 թվականին՝ Պետրոգրադի արտակարգ հանձնաժողովի (ՉԿ) նախագահության անդամ, ՌԿ(բ) կ ԿԿ-ի Պետրոգրադի բյուրոյի անդամ։ 1920-1921 թվականներին եղել է ՌԿ(բ)կ Պետրոգրադի կոմիտեի կազմբաժնի վարիչ։ Մասնակցել է Արևելքի ժողովուրդների առաջին համագումարի (Բաքու, 1920) նախապատրաստմանը և աշխատանքներին, ընտրվել ՌԿ(բ) կ ԿԿ-ի Կովկասյան բյուրոյի անդամ։ 1921 թվականներից աշխատել է Կոմինտերնում։ 1927-1937 թվականներին՝ Հեղափոխության մարտիկների օգնության միջազգային կազմակերպության (ՄՕՊՌ) ԳԿ-ի նախագահի տեղակալ և ԽՍՀՄ ՄՕՊՌ-ի ԿԿ-ի նախագահ։ 1935-1943 թվականներին աշխատել է Կոմինտերնի ինտերնացիոնալ վերահսկիչ հանձնաժողովում։ 1934 թվականին մասնակցել է համաշխարհային հակառազմական և հակաֆաշիստական կանանց կոմիտեի ստեղծմանը։ 1938-1946 թվականներին եղել է «Ինտերնացիոնալնայա լիտերատուրա» («Интернациональная литература», անգլերեն և ֆրանսերեն լեզուներով) ամսագրի խմբագիրը։ 1946 թվականից զբաղվել է հասարակական-գրական գործունեությամբ։ Կուսակցության 7-9, 15-19 և 22 համագումարների պատգամավոր, 7-8-ում՝ ընտրվել է ԿԿ-ի, 16-ում՝ ԿՎԻ-ի անդամ։

Եղել է Համառուսաստանյան ԿԳԿ և ԽՍՀՄ ԿԳԿ-ի անդամ։ Բազմաթիվ հոդվածների և հուշերի հեղինակ է։ Պարգևատրվել է Լենինի 4 շքանշանով։ Թաղված է Կարմիր հրապարակում, Կրեմլի պատի տակ։

## Ծանոթագրություններ
 

Կատեգորիա:ԽՄԿԿ անդամներ
Կատեգորիա:Խորհրդային հուշագիրներ
Կատեգորիա:Ռուս հեղափոխականներ
Կատեգորիա:Ռուս քաղաքական գործիչներ
Միկլուխո-Մակլայի անվան ազգագրության և մարդաբանության ինստիտուտ

**Ռուսաստանի Գիտությունների Ակադեմիայի Ն.Ն. Միկլուխո-Մակլայի անվան ազգագրության և մարդաբանության ինստիտուտ, ՌԳԱ ԱՄԻ** (), նախկինում՝ *Միկուխո-Մակլայի անվան ԽՍՀՄ ԳԱ ազգագրության ինստիտուտ* (), Ռուսաստանի գիտությունների ակադեմիայի հասարակական-մշակութային և ֆիզիկական մարդաբանության ոլորտի գիտահետազոտական ինստիտուտ։

## Պատմություն
Ինստիտուտի նախորդն է եղել 1714 թվականին Սանկտ Պետերբուրգում հիմնած Կունստկամերան։ 1836 թվականին նրանից առանձնացել են մարդաբանական և անատոմիական թանգարանները, որոնք 1878 թվականին միավորվել են Մարդաբանության և ազգագրության թանգարանի։ 1917 թվականին Գիտությունների ակադեմիային կից կազմակերպվել է Ռուսաստանի և հարակից երկրների բնակչության ցեղային կազմի հետազոտության կոմիսիա, իսկ 1930 թվականին դրա հիման վրա ձևավորվել է ԽՍՀՄ ժողովուրդների հետազոտության ինստիտուտ։ 1933 թվականին ստեղծվտլ է Մարդաբանության, հնագիտության և ազգագրության ինստիտուտը (ՄՀԱԻ), որի մեջ են մտել ԽՍՀՄ ժողովուրդների հետազոտության ինստիտուտը և Մարդաբանության և ազգագրության թանգարանը։ 1937 թվականին ԽՍՀՄ ԳԱ նյութական մշակույթի պատմության ինստիտուտի ստեղծման և առանձնացման պատճառով ՄՀԱԻ-ին վերակազմվել և վերանվանվել է ԽՍՀՄ ԳԱ ազգագրության ինստիտուտի (մինչև 1943 թվականը գտնվում էր Լենինգրադոմ, իսկ աշխատանքի կենտորնը տեղափոխվել է Մոսկվա Լենինգրադում Մարդաբանության և ազգագրության թանգարանի բաժանմունքի պահպանմամբ)։ ԽՍՀՄ փլուզումից հետո հաստատությունը վերանվանվել է Ռուսաստանի Գիտությունների Ակադեմիայի Ն.Ն. Միկլուխո-Մակլայի անվան ազգագրության և մարդաբանության ինստիտուտ։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Միկլուխո-Մակլայի անվան ազգագրության և մարդաբանության ինստիտուտ
Կատեգորիա:Ժողովուրդների բարեկամության շքանշանով պարգևատրված կազմակերպություններ
Աղջկաբերդ (Ղազախի շրջան)

**Աղջկաբերդ**, բերդ Մեծ Հայքի Ուտիք նահանգի Տավուշ գավառի Տավուշ քաղաքի մոտ, ներկայիս Ադրբեջանի Ղազախի շրջանում։

Կատեգորիա:Ադրբեջանի հայկական բերդեր և ամրոցներ
Կատեգորիա:Թովուզի շրջան
Կատեգորիա:Ամրոցներ այբբենական կարգով
Լյեյդա

**Լյեյդա** ( , ), **Լերիդա** ( ), քաղաք Իսպանիայի Կատալոնիա ինքնավար համայնքի Լյեյդա պրովինցիա Սեգրիա շրջանում։ Զբաղեցնում է 211,7 կմ² մակերես։ Բնակչությունը կազմում է 137 387 մարդ (2010 թվական)։

## Տոպոնոմիա
* Իլտրիդա կամ Իլերդա (հին իբերացիների մոտ)
* Լյեյդա (Կատալոներեն)
* Լեյդա/Լերիդա (իսպաներեն)
* Լարիդա (արաբերեն) (716—1148)

## Ռեկոնկիստայի տոնախմբություն
Միջին դարերից մինչև օրս ամեն տարի քաղաքը հունիսի վերջին դանում է գունագե տոնախմբության, դիմակահանդեսի անցկացման վայր՝ ցուցադրելով Պիրենեյան թերակղզում մուսուլմանների դեմ քրիստոնյաների տարած հաղթանակը։

## Տրանսպորտ
2010 թվականին հանդիսավոր կերպով տեղի է ունեցել Լյեյդայի օդանավակայանի բացումը։ Այն գտնվում է քաղաքից 15 կմ հեռու։ Քաղաք կարելի է հասնել ինչպես օդանավով, այնպես էլ Բարսելոնայից ժամանող տրանսպորտով։ Գնացքները ժամում մի քանի անգամ շարժվում են Barcelona Sants կայարանից։ Ճանապարհը տևում է մոտավորապես 1 ժամ։ Ավտոմեքենայով Բարսելոնայից և այլ քաղաքներից այստեղ կարելի է հասնել AR-2 մայրուղով։

## Տեսարժան վայրեր
* Սեու Վելյա տաճար ()
* Սիրենայի ցայտաղբյուր ()

## Հայտնի մարդիկ
* Կառլես Հակ Մոր (, իրական անուն՝ *Carles Hernández i Mor*), կատալոնացի գրող (1940)
* Սաուլ Կրավիտո (), իսպանացի սպորտսմեն։ Բայդարկաներով և կանոեներով թիավարող։ 2008 թվականի օլիմպիական խաղերի չեմպիոն (1984)

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Իսպանիայի բնակավայրեր
Ժիրոնա

**Ժիրոնա** (, ), քաղաք Իսպանիայի հյուսիս-արևելքում, Կատալոնիայի ինքնավար մարզում։ Բնակչություն - 96 722 բնակիչ (2011 թվական)։

## Տոները
Հոկտեմբերի 29 քաղաքի բարեղոս Սուրբ Նարգիզի տոնավաճառում նշում են ծաղկի տոնը։ Տոնը ունի համընդհանուր բնույթ և նշվում է Իսպանիայի մի շարք հաղաքներում։ Կան մի շարք օրեր, երբ նշվում են քաղաքի բարեղոս սրբերի օրը։

Ծաղկի օրը այս տարածքի երկրորդ ավանդականտոնն է։ Այն նշվում է մայիսի երրորդ օրը և այն ունի տուրիստական բնույթ, և այդպես հյուրընկալում է մարդկանց Իսպանիայի տարբեր անկյուններից։ Տոնը ծնունդ է առել 1955 թվականին։

## Տրանսպորտ
Ժիրոնայի օդանավակայան-Կոստա-Բրավա

## Թանգարաններ
250px|մինի|ձախից
*Ժիրոնայի արվեստի թանգարան
*Ժիրոնայի հնագիտական թանգարան
*Քաղաքի պատմության թանգարան
*Ժիրոնայի հրեաների պատմության թանգարան
*Ժիրոնայի կինոյի թանգարան

## Բնակչություն

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
*Քաղաքի պաշտոնական կայք
*Իսպանիայի ժողովրդական զինանշան
*Ջինորայի համալսարան
*օդանավակայանի կայք 
*Քաղաքի քարտեզ
*Մարզի թանգարան 

Կատեգորիա:Իսպանիայի քաղաքներ
Կատեգորիա:Մ.թ.ա. 79 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր
Աղջկաբերդ (այլ կիրառումներ)

**Աղջկաբերդ** կարող է վերաբերվել.
* Աղջկաբերդ, ռազմական կառույց ՀՀ Տավուշի մարզում։
* Աղջկաբերդ, ռազմական կառույց Մեծ Հայքի Ուտիք նահանգի Տավուշ գավառի Տավուշ քաղաքի մոտ, ներկայիս Ադրբեջանի Ղազախի շրջանում։
* Աղջկաբերդ, լեռնագագաթ Հայաստանի Վայոց ձորի մարզում։
* Աղջկաբերդ, գետ Հայաստանի Տավուշի մարզում։
Բելմոնտե դե Տախո

**Բելմոնտե դե Տախո** (), քաղաք և մունիցիպալիտետ Իսպանիայում, մտնում է Մադրիդ նահանգի մեջ, ինչպես նաև Մադրիդ ինքնավար մարզի մեջ։ Մունիցիպալիտետը գտնվում է Լաս Վեգաս շրջանում։ Տարածքը 23,7 կմ² է։ Բնակչությունը 1488 մարդ (2010 թվականի տվյալներով)։

## Արտաքին հղումներ
* Պաշտոնական էջ
* www.belmontedetajo.com : Página web no oficial de Belmonte de Tajo

Կատեգորիա:Մադրիդ ինքնավար համայնքի բնակավայրեր
Բլղուր

thumb|250px|right|Բլղուր

**Բլղուրը** հացահատիկային ցորենից ստացված ձավարի խաշած և աղացած տեսակն է, որը սովորաբար օգտագործվում է հայկական, միջին արևելյան, ինչպես նաև հնդկական խոհանոցներում։ Բլղուրից պատրաստած կերակրատեսակները ունեն համապատասխան անուններ՝ bollgur ալբաներենում, πλιγούρι, pligoúri հունարենում և gurgur արամեերենում։

## Սննդային արժեք
Ի համեմատ սպիտակ բրինձի, բլղուրը պարունակում է ավելի շատ բջջանյութ և սպիտակուց, գիցեմինի ավելի ցածր տոկոսային բաղադրություն և վիտամինների և միներալների ավելի մեծ բազմազանություն։

Կատեգորիա:Արևելյան խոհանոց
Կատեգորիա:Թուրքերեն բառեր և արտահայտություններ
Կոնստանտին Օրբելյան (այլ կիրառումներ)

**Կոնստանտին Օրբելյան** անուն ազգանունը կրում են՝

* Կոնստանտին Օրբելյան, խորհրդային դաշնակահար, դիրիժոր, երգահան։
* Կոնստանտին Օրբելյան Կրտսեր, դիրիժոր, Մոսկվայի կամերային նվագախմբի և Ռուսաստանի ֆիլհարմոնիայի երաժշտական տնօրեն։
Ալդեա դել Ֆրեսնո

**Ալդեա դել Ֆրեսնո** (), քաղաք և մունիցիպալիտետ Իսպանիայում, մտնում է Մադրիդ նահանգի մեջ, ինչպես նաև Մադրիդ ինքնավար մարզի մեջ։ Մունիցիպալիտետը գտնվում է Սերրա Օեստե դե Մադրիդ շրջանում։ Տարածքը 51,8 կմ² է։ Բնակչությունը 2483 մարդ (2010 թվականի տվյալներով)։ Քաղաքը պրովինցիայի վարչական շրջանից հեռու է 53 կմ։

## Արտաքին հղումներ
* Պաշտոնական կայք 
* www.aldeadelfresno.com 

Կատեգորիա:Մադրիդ ինքնավար համայնքի բնակավայրեր
Վիեննայի ռազմապատմական թանգարան

**Վիեննայի ռազմապատմական թանգարան** (), Ավստրիայի զինվորական պատմությանը նվիրված թանգարան, գտնվում է Վիեննայում։ Թանգարանը նախագծվել է դանիացի ճարտարապետ Թեոֆիլ վոն Հանսենի կողմից։ Այս թանգարանը ամենահին և ամենամեծ ռազմական պատմական թանգարան է աշխարհում։ Թանգարանը տեղակայված է Վիեննայի Լանդստրասսե Արսենալ շրջանում, Բելվեդերե ամրոցի մոտ։ Այն կառուցվել է 1850–1856 թվականներին, այն բանից հետո, երբ կայսր Ֆրանց Յոզեֆ I–ի կայազորը ավերվեց հին քաղաքը 1848 թվականին։ Թանգարանը, գտնվում է Արսենալի կենտրոնում։

## Թանգարանի պահոցը
Թանգարանի հավաքածուններում ներառում են  ամենամեծ հավաքածուն բրոնզաձույլ թնդանոթներից և մեծ մասամբ պահում է Ավստրիայի ռազմական պատմությանը վերաբերող նյութեր՝ 16–րդ դարից մինչև 1945 թվականը։

## Թանգարանի բաժանմունքները
Շենքը բաղկացած է հինգ հիմնական մասերից՝
# Հիմնական դահլիճ,
# Ռազմական հրամանատարների բաժին
# դահլիճներ ցուցադրության համար։ 
# Բրոնզե թնդանոթները ցուցադրվում են թանգարանից դուրս։

## Ցուցահանդեսներ
* Երեսուն տարիների պատերազմ
* Ավստրո-թուրքական պատերազմ 16-18–րդ դարեր
* Եվգենի և Սավոյ
* Մարիա Թերեզա
* Նապոլեոնյան պատերազմներ
* Ջոզեֆ Ռադեցկի
* Ֆրանց Իոսիֆ
* Սարաևոյի սպանությունը
* Առաջին համաշխարհային պատերազմ
* Հանրապետություն և բռնապետություն. Ավստրիա 1918 թվականից մինչև 1945 թվականը
* Ավստրիայի նավատորմը

## Պատկերասրահ

HGM_Sarajevoraum.jpg
HGM_Feldherrenhalle.jpg
HGM_Stiegenhaus.jpg
HGM_Ruhmeshalle_01.jpg
HGM_Rudolf_von_Alt_Ansicht_k.k._Hofwaffenmuseum_1857.jpg
Heeresmuseum_Nordfl%C3%BCgel_innen_1945.jpg
Arsenal_mit_HGM_M%C3%A4rz_2013.jpg
HGM_Modell_Burstyn_Motorgesch%C3%BCtz.jpg
HGM_Montur_und_Pulverdampf.jpg
Kircher_Seeschlacht_bei_Lissa_1866.jpg
Snayers_Einnahme_Neunburg.jpg
Johann_Peter_Krafft_003.jpg


## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Պաշտոնական էջ

Կատեգորիա:Վիեննայի թանգարաններ
Կատեգորիա:1869 հիմնադրված թանգարաններ
Կատեգորիա:1869 հիմնադրումներ Ավստրիայում
Կատեգորիա:Ավստրիայի ռազմական պատմություն
Գրան Չակո

**Գրան Չակո** (կեչուա՝ *chaku* ― «որսադաշտ»), բնաշխարհ Հարավային Ամերիկայի կենտրոնական մասում՝ հարավային լայնության 19 և 30 աստիճանների միջև, գլխավորապես Պարագվայում և Արգենտինայում։ Մակերևույթը հարթավայրային է, բարձրությունը՝ 50 մ–ից (արևելքում) մինչև 600 մ (արևմուտքում)։

## Անվանում
Անվանումը առաջացել է իսպաներեն gran «մեծ» և հնդկացիական գուարանի լեզվի chaco «որսադաշտ» բառեցիր։ Հայտնի է նաև *Չակո* անունով։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Արգենտինայի աշխարհագրություն
Կատեգորիա:Բաժանված տարածաշրջաններ
Կատեգորիա:Հարավային Ամերիկայի աշխարհագրություն
Կիրից

**Կիրից ** (), կոմունա Գերմանիայի Բրանդենբուրգ հողատարածքում։

Գտնվում է Արևելյան Պրիգնից Ռուպպին շրջանում։ Բնակչությունը կազմում է 9537 մարդ (ըստ 2010 թվականի դեկտեմբերի 31-ի)։ Տարածքը կազմում է 156,09 կմ²։ Պաշտոնական կոդ՝ *12 0 68 264*։

## Ֆոտոդարան

Պատկեր:Kyritz Markt.JPG| 
Պատկեր:Kyritz Kirche.JPG| 
Պատկեր:Kyritz_Bach_Str_36.jpg|
Պատկեր:Kyritz_Fachwerkhaus.jpg| 
Պատկեր:Kyritz Friedenseiche.jpg| 
Պատկեր:Kyritz_Berliner_Volksbank.jpg|
Պատկեր:Kyritz_St_Marien.jpg|Եկեղեցի
Պատկեր:Kyritz_Untersee.jpg| 
Պատկեր:Kyritz_Seesteig.jpg|


## Արտաքին հղումներ
* Պաշտոնական էջ

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Գերմանիայի քաղաքներ
Գուանդուն թերակղզի

**Գուանդուն** (), Լյաոդուն թերակղզու հարավարևմտյան մասը Չինաստանում։

## Անվանում
Անվանումը կազմված է չինարեն *գուան* «արևմուտք» և *դուն* «արևելք» բառերից, և նշանակում է «արևմուտքից (ուղեկալից) արևելք», այսինքն՝ ծովամերձ Շանհայգուանի անցարանից արևելք, ուր վերջանում է Չինական մեծ պարիսպը և արևելքում կա վերջին ուղեմուտքը (ուղեկալը)։ Անվանումը գրականության մեջ հանդիպում է նաև *Կվանտուն* ձևով։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Չինաստանի թերակղզիներ
Գուանդուն (այլ կիրառումներ)

**Գուանդուն** անվանումը կարող է վերաբերել.

* Գուանդուն թերակղզի, թերակղզի Չինաստանում։
* Գուանդուն, նահանգ Հարավային Չինաստանում։
Սրնգենի

**Սրնգենի** (), կիպրոս, կեղծ հասմիկ, հորտենազգիների (*Hydrangeaceae*) ընտանիքի տերևաթափ թփերի ցեղ։ Գրանցված է Հայաստանի Կարմիր գրքում։

## Անվանում
Լատիներեն անվանումը գալիս է  (*phileo*) - *սիրել* և  (adelphos) - *եղբայր*, որը նշում է սերտ կապը այլ տեասկաների հետ

## Տարածում
Հանդիպում է հյուսիս–արևելյան մարզերի կաղնու, բոխու, հաճարենու անտառներում (1000-1800 մ)։ Տարածված է նաև Եվրոպայում, Արևելյան Ասիայում և Հյուսիսային Ամերիկայում։.

## Բուսաբանական նկարագիր
Թփերը բարձր են, մինչև 3 մ է։ Տերևները պարզ են, հակադիր, երկարավուն-էլիպսաձև։ Ծաղկաբույլը ողկուզանման է, ծաղիկները՝ սպիտակադեղնավուն, բուրավետ։ Ծաղկում է մայիս-հունիսին։ Պտուղը տուփիկ է։ Բազմանում է սերմերով, կտրոններով և արմատային մացառներով։ Հողի նկատմամբ պահանջկոտ չէ, չորադիմացկուն է։ Բնափայտից ստանում են սև ներկ։ Մեղրատու է։

## Դասակարգում
##### Տաքսոնոմիա
Սրնգենիի դասը մտնում է *Hydrangeoideae* ենթաընտանիքի, հորտենազգիների (*Hydrangeaceae*) ընտանիքի (*Hydrangeaceae*) կարգի մեջ։

##### Տեսակներ
273px|thumb|right|''Philadelphus'' 'Innocente'
273px|thumb|right|''Philadelphus'' 'Beauclerk'
273px|thumb|right|''Philadelphus'' 'Manteau d’Hermine'
273px|thumb|right|''Philadelphus'' 'Schneesturm'

Հայտնի է 50, Հայաստանում՝ 1 տեսակ՝ սրնգենի կովկասյան (P. caucasicus)։ 
Ներառում է մոտ 60 տեսակ, նրանցից մի քանիսը.
}
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
|
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
|}

; Հիբրիդներ
* 
* 
* 
* , հիբրիդ P. coronarius և P. microphyllus
* 
* 
* 
* 
* 
*  - հիբրիդ P. coulteri և P. ×lemoinei
* 

## Տնտեսական արժեք և օգտագործում
Մեղուները ծաղիկներից վերցնում են նեկտարը և ծաղկափոշին։ Ռուսաստանում ընդունված էր սրնգենու փայտից տարբեր ծխափողեր պատրաստել, այստեղից էլ ռուսերեն «чубушник» անվանումը, իսկ Հայաստանում սրենգենու փայտից պատրաստել են սրինգներ։ Բույսը երբեմն սխալմամբ անվանում են ժասմին կամ հասմիկ։ Հայաստանի տարածքում հյուսիս–արևելյան անտառներում աճում է կովկասյան սրնգենին, որը գրանցված է հայկական «Կարմիր գրքում»։ Կիրառվում է դեկորատիվ նպատակներով։ Երևանում սրնգենու թփերն ամենուրեք են, ծաղկում են մայիս-հունիսին։

## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն
* 
* 
* 

## Արտաքին հղումներ
* Чубушник в Энциклопедии декоративных садовых растений 
* ''Philadelphus'' sur hortiauray.com 
* ''Philadelphus'' sur aujardin.com
* Graines de ''Philadelphus coronarius''

Կատեգորիա:ՀՀ Կարմիր գրքում գրանցված բույսեր
Կատեգորիա:Հորտենազգիներ
Լինդով (Մարկ)

**Լինդով **(), կոմունա Գերմանիայի Բրանդենբուրգ երկրամասում։

Գտնվում է Արևելյան Պրիգնից Ռուպպին շրջանում։ Ենթարկվում է Ամտ Լինդով կառավարությունը։ Բնակչությունը կազմում է 3097 մարդ (ըստ 2010 թվականի դեկտեմբերի 31-ի)։ Տարածքը կազմում է 65,17 կմ²։ Պաշտոնական կոդ՝ *12 0 68 280*։

Քաղաքը ստորաբաժանվում է 6 քաղաքային թաղամասերի։

## Արտաքին հղումներ
* Պաշտոնական կայք 

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Գերմանիայի քաղաքներ
Արյունաստեղծ համակարգի հիվանդություններ

**Արյունաստեղծ համակարգի հիվանդություններ**, հիվանդությունների տեսակ, որոնք կապված են արյունաստեղծ համակարգի գործունեության խաթարումների հետ։ Արյունաստեղծ համակարգի հիվանդությունները խիստ բազմազան են։ Դրանք կարելի է բաժանել 3 հիմնական խմբի սակավարյունություններ, հեմոբլաստոզներ (լեյկոզներ և որոշ այլ ձևեր) և արյունահոսական նախատրամադրվածություններ։ Նշված հիվանդությունների պատճառները կարող են լինել ինչպես ժառանգական, այնպես էլ ձեռքբերովի՝ կապված ներքին կամ արտաքին գործոնների հետ։ Այսպիսի բաժանումը պայմանական է, քանի որ արտաքին ազդակները մարդու օրգանիզմում կարող են ի հայտ բերել որոշ ժառանգական թերություններ։

Օրինակ՝ սալիցիլաթթվի (ասպիրինի) ընդունումից թրոմբոցիտների ժառանգական թերություն (կպչելիության պակասություն) ունեցող մարդկանց մոտ կարող է առաջանալ ուժեղ արյունահոսություն։ Իսկ եթե հիվանդը ասպիրին չընդունի, այդ թերությունը կարող է ի հայտ չգալ։ Որոշ դեղանյութերի (սուլֆանիլամիդներ, հակաբիոտիկներ) առանց հսկողության, անկանոն ընդունումը կարող է այնպես ճնշել ոսկրածուծի արյունաստեղծ ֆունկցիան, որ արյունաստեղծ օրգաններն ի վիճակի չլինեն լրացնել քայքայված ձևավոր տարրերի տոկոսը։ Ժառանգական թերությունների մեջ բացահայտվել են հեմոգլոբինի երկաթ պարունակող խմբի (հեմի) առաջացման, արյան մակարդելիության համակարգի խանգարումներ։ Արյունաստեղծ համակարգի որոշ հիվանդությունների պատճառներն առայսօր ամբողջությամբ պարզաբանված չեն։

Կատեգորիա:Արյան հիվանդություններ
Վայրի կորեկ

**Վայրի կորեկ** (), դաշտավլուկազգիների (հացազգիներ) ընտանիքի միամյա և բազմամյա խոտաբույսերի ցեղ։ Ընդգրկում է 2 տեսակ, լայն տարածում ունի անտառային գոտիներում, հիմնականում Հյուսիսային կիսագնդում։ Միամյա կամ բազմամյա խոտաբույսեր են։

## Ձևաբանություն
Տերևները՝ գծավոր։
Հասկիկները՝ փոքր, մեկ երկսեռ համաչափ ծաղիկներով, հավաքված ծաղկաբույլում։ 
Ցողունը կանգուն է, բարձրությունը՝ մինչև 100-150 սմ։ Տերևները լայն գծաձև են, եզրերը խորդուբորդ։ Ծաղկաբույլը նոսր, բրգաձև հուրան է, հասկիկները՝ միածաղիկ, սպիտակավուն։ Ծաղկում է մայիս-հունիսին։ Պտուղը սերմիկ է։
ձախից|մինի
## Տարածում և էկոլոգիա
Տարածված է տափաստաններում, Հյուսիսային կիսագնդի անտառային գոտում։ Բավարար որակի կերային խոտաբույս է։
Հայաստանում հանդիպում է Կոտայքի Գառնի, Գեղարդ գյուղերում, Գեղարքունիքի, Վայոց ձորի, Սյունիքի մարզերում։ Աճում է գետափերին, թփուտներում և անտառահատված վայրերում։

##### Տարածված սերմեր
Սերմերը տարածվում են ողնաշարավոր կենդանիների և մրջյունների, ինչպես նաև քամու միջոցով։

## Տեսակներ
Հայտնի է 6-7, Հայաստանում՝ 3 տեսակ՝
*վայրի կորեկ գարնանային (M. vernalis), 
*վայրի կորեկ անդրկովկասյան (M. transcaucasicum) և 
*վայրի կորեկ ճյուղավոր (M. effusum)։ 
* 
** 
* 
**  

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* ''Бор'' на сайте USDA NRCS

Կատեգորիա:Դաշտավլուկազգիներ
Սովետսկայա Ռոսիա

«**Սովսետսկայա Ռոսիա**» (, - *«Սովետական Ռուսաստան»*), ռուսական օրաթերթ։ Խորհրդային Միության փլուզումից հետո թերթը պահպանել է անվնանումը և ներկայումս հանդես է գալիս որպես ձախ թևի անկախ լրատվական։ Գլխավոր խմբագիր՝ Վալենտին Չիկին։

Հրատարակվում է 1956 թվականի հուլիսի 1-ից, Մոսկվայում (մինչև 1966 թվականը՝ ԽՄԿԿ Կենտկոմի ՌԽՖՍՀ բյուրոյի և ՌԽՖՍՀ Մինիստրների խորհրդի, այնուհետև՝ ԽՄԿԿ Կենտկոմի, 1974 թվականից՝ ԽՄԿԿ Կենտկոմի, ՌԽՖՍՀ Գերագույն խորհրդի և Մինիստրների խորհրդի օրգան)։

Թերթը մեծ տեղ է հատկացնում նաև գրականության, արվեստի, մշակույթի, առողջապահության ու սպորտի հարցերին։

Կատեգորիա:Ռուսաստանի օրաթերթեր
Կատեգորիա:Ռուսական քաղաքական պարբերականներ
Կատեգորիա:ԽՍՀՄ օրաթերթեր
Կատեգորիա:Աշխատանքային կարմիր դրոշի շքանշանով պարգևատրված կազմակերպություններ
Սպիտակ-Վանից թաղ

**Սպիտակ-Վանից թաղ**, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Վանի վիլայեթի Դյավաշ գավառում։ 1909 թվականին ուներ 20 տուն հայ բնակիչ։ Զբաղվում էին երկրագործությամբ, անասնապահությամբ, արհեստներով (հատկապես շալագործությամբ)։ Գյուղում կար եկեղեցի՝ կից դպրոցով։ Բնակիչները տեղահանվել են 1915 թվականին, Մեծ եղեռնի ժամանակ։ Մեծ մասը զոհվել է գաղթի ճանապարհին։ Սակավաթիվ փրկվածներն ապաստանել են տարբեր երկրներում։

Կատեգորիա:Արևմտյան Հայաստանի գյուղեր
Կատեգորիա:Վանի նահանգի հայաբնակ բնակավայրեր
Դանիական նեղուցներ

**Դանիական նեղուցներ**, Բալթիկ և Հյուսիսային ծովերը միացնող նեղուցների համակարգ՝ Սկանդինավյան և Յուտլանդիա թերակղզիների միջև։ Ընդգրկում է Մեծ Բելտ և Փոքր Բելտ, Էրեսուն և Կատեգատ և Սկագերակ նեղուցները։ Հայտնի է են նաև *Բալթիական նեղուցներ* անվամբ։

## Տես նաև
* Դանիական նեղուց
* Բելտ

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Բալթիկ ծովի նեղուցներ
Կատեգորիա:Հյուսիսային ծովի նեղուցներ
Վարդատերեփուկ

**Վարդատերեփուկ** (), աստղածաղկազգիների (Asteraceae) (բարդածաղկավորներ) ընտանիքի միամյա խոտաբույսերի ցեղ։

## Բուսաբանական նկարագիր
Տերևները երկարավուն են, մսալի, քնարանման, փետրաձև կտրտված։ Ծաղիկները երկար կոթուններով են, վարդագույն կամ երկնագույն։ Եզրային ծաղիկները ձագարաձև են, խոշոր, կենտրոնականները՝ խողովակավոր, մանր։ Ծաղկում է մայիս-հունիսին։ Պտուղը սերմիկ է։ 
Տերևները և ցողունը ծածկված են կարճ գանգուր մազիկներով կամ ամբողջովին մերկ են։

## Տնտեսական արժեք և օգտագործում
Գեղազարդիչ է։ Մուշկային և Սոսնովսկու վարդատերեփուկներն աճում են հիմնականում օշինդրային կիսաանապատներում, կավային և կրակավային լանջերին, ստորին և միջին լեռն, գոտիներում. գրանցված են ՀՀ Կարմիր գրքում։

## Տաքսոնոմիա
Վարդատերեփուկների դասը ընդգրկում է 8 տեսակ։ Հայաստանում տարածված է 5 տեսակ ՝ վարդատերեփուկ մուշկային (A. moschata), վարդատերեփուկ Սոսնովսկու (A. sosnovskyi), վարդատերեփուկ սովորական (A. amberboi) և այլն։ 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 

## Տարածում
Հանդիպում է Արարատյան գոգավորությունում։ Աճում է չոր, քարքարոտ, գիպսային և կավային հողատարածքներում։

## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն
*Цвелёв Н. Н. Род 1612. Амбербоа — Amberboa (Pers.) Less. // Флора СССР. В 30 т. / Начато при руководстве и под главной редакцией акад. В. Л. Комарова; Ред. тома Е. Г. Бобров и С. К. Черепанов. — М.—Л.։ Изд-во АН СССР, 1963. — Т. XXVIII. — С. 323—332. — 653 с. — 2200 экз.
*Черепанов С. К. Амбербоа — Amberboa (Pers.) Less. // Флора европейской части СССР / Отв. ред. и ред. тома Н. Н. Цвелёв. — Л.։ Наука, 1994. — Т. VII. — С. 289—290. — 317 с. — 920 экз.

## Արտաքին հղումներ
*http://www.ars-grin.gov/cgi-bin/npgs/html/taxon.pl?103809 *Amberboa moschata* in the Germplasm Resources Information Network (GRIN), US Department of Agriculture Agricultural Research Service.

Կատեգորիա:ՀՀ Կարմիր գրքում գրանցված բույսեր
Կատեգորիա:Աստղածաղկազգիներ
Կատեգորիա:Ասիայի բուսական աշխարհ
Էռնստ Վեռներ Սիմենս

**Էռնստ Վեռներ Սիմենս** (, ), գերմանացի էլեկտրատեխնիկ և ձեռնարկատեր, Բեռլինի ԳԱ անդամ (1874 թ.)։ Պետերբուրգի ԳԱ արտասահմանյան թղթակից անդամ (1882 թ.)։ Խոշոր էլեկտրատեխնիկական կոնցեռնների («Սիմենս և Դալսկե», «Սիմենս և Շուքերտ» և այլն) հիմնադիր և գլխավոր սեփականատեր։

Ավարտել է Բեռլինի հրետանային ինժեներական ուսումնարանը։ Առաջին աշխատանքները վերաբերում էին գալվանապլաստիկային, հեռագրությանը։ 1845 թվականին (եղբոր՝ Վիլհելմի հետ) հայտնագործել է շոգեշարժիչի իներցիոն կարգավորիչ։ Սիմենս հայտնագործել է նաև լարերը ռետինե մեկուսանյութով պատելու մեքենա, էլեկտրական մեքենայի համար առաջարկել է 27–աձև հատվածքի գլանային խարիսխ (1856 թ.), իրականացրել բազմաթիվ նյութերի դիէլեկտրիկ թափանցելիության չափումը (1859 թ.), ստեղծել դիմադրության սնդիկային փորձանմուշ (1860 թ.)։ 1867 թվականին հայտնագործել է ինքնագրգռմամբ էլեկտրամեքենայական գեներատոր, 1887 թվականին՝ սելենային լուսաչափ։ 1879 թվականին կառուցել է տրամվայի առաջին փորձնական գիծը (Բեռլինի արդյունաբերական ցուցահանդեսում)։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Գերմանացի գյուտարարներ
Կատեգորիա:Գերմանացի ձեռնարկատերեր
Կատեգորիա:Գերմանիայի քաղաքական գործիչներ
Կատեգորիա:Պրուսիայի գիտությունների ակադեմիայի անդամներ
Կատեգորիա:Սանկտ Պետերբուրգի գիտությունների ակադեմիայի թղթակից անդամներ
Կատեգորիա:Գերմանացի ճարտարագետներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի ԳԱ թղթակից անդամներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գիտությունների ակադեմիայի անդամներ
Կատեգորիա:Լեոպոլդինայի անդամներ
Կատեգորիա:Գերմանացի գործարարներ
Կատեգորիա:Գերմանացի գիտնականներ
Կատեգորիա:Պատվո լեգեոնի շքանշանի ասպետներ
Կատեգորիա:Գերմանացի ռազմական գործիչներ
Կատեգորիա:Անձինք նամականիշերի վրա
Թեոֆիլ Ալեքսանդր Ստեյնլեն

**Թեոֆիլ Ալեքսանդր Ստեյնլեն** (, ), ֆրանսիացի նկարիչ։ Ծագումով շվեյցարացի։

## Կենսագրություն
Ավարտել է Լոզանի գեղարվեստական դպրոցը։ 1882 թվականից ապրել է Փարիզում։ Ստեղծել է հիմնականում վիմագրություններ։ Աշխատակցել է սոցիալիստական ամսագրերին, ձևավորել գրքեր (օրինակ, Ա․ Բրյոաւնի «Փողոցում» Թ․ Ստեյնլեն Լվացարարուհիներ», գունավոր օֆորտ (1894 թվական) ժողովածուն, 1888 թվական))։ Հետևելով 0․ Դուեիեի ավանդույթներին՝ Ստեյնլենը լակոնիկ և սուր կերպով ցույց է տվել սոցիալական անհավասարությունը, պատերազմի սարսափները, ժողովրդի հեղափոխական պայքարը («Գործադուլ», 1893 թվականին, «Ազատարարուհին», 1903 թվականին, «Փախստականներ», օֆորտ, 1916 թվականին)։ Ստեղծել է նաև ծաղրանկարներ, պլակատներ։ Կյանքի վերջին տարիներին Ստեյնլենը «Կլարտե» ամսագրի ակտիվ մասնակիցն էր, աշխատակցել է «Յումանիտե»-ին։

## Պատկերասրահ

Steinlen-Motocycles Comiot.jpg|*Motocycles Comiot*
Steinlen-Mothu et Doria.jpg|*Mothu et Doria*
Steinlen-bruant-danslarue.jpg|Արիստիդ Բրյուանի *Dans la rue* ժողովածուի շապիկը
Steinlen-bruant-alavilette.jpg|Արիստիդ Բրյուան. *À la Villette*
Anatole France, par T.A. Steinlein.jpg|*[[Անատոլ Ֆրանս]]*
Valadon by Steinlen.jpg|*[[Սյուզան Վալադոն]]*
Steinlen-courteline-unecanaille.jpg|Ժորժ Կուրտելեն. *Une canaille*
Save Serbia poster 1915.jpg|*Փրկեցե՛ք Սերբիան*
SteinlenPoster.jpg|Գովազդային պլակատ՝ *Խմեք ստերիլացված կաթ*
Eugénie Buffet «Ma Vie, Mes Amours, Mes Aventures» - Steinlen.jpg|Էժենի Բուֆեի «Իմ կյանքը, իմ սերը, իմ արկածները» գրքի շապիկը
Théophile Alexandre Steinlen - Cocorico - Google Art Project.jpg| Cocorico
Théophile Alexandre Steinlen Café à Léon 1921.jpg|Café à Léon


## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ

*Steinlen.net - A collection of more than 2,500 Steinlen images

Կատեգորիա:Ֆրանսիացի նկարիչներ
Կատեգորիա:Շվեյցարացի գրաֆիկներ
Կատեգորիա:Ֆրանսիացի քանդակագործներ
Կատեգորիա:Ֆրանսիացի դիզայներներ
Կատեգորիա:19-րդ դարի ֆրանսիացի նկարիչներ
Կատեգորիա:20-րդ դարի ֆրանսիացի նկարիչներ
Կատեգորիա:Շվեյցարացի փորագրիչներ
Կատեգորիա:Շվեյցարացի քանդակագործներ
Կատեգորիա:Շվեյցարացի արվեստագետներ
Կատեգորիա:Ֆրանսիացի ծաղրանկարիչներ
Ռյուտնիկ

**Ռյուտնիկ **(), կոմունա Գերմանիայի Բրանդենբուրգ հողատարածքում։

Գտնվում է Արևելյան Պրիգնից Ռուպպին շրջանում։ Ենթարկվում է Լինդով կառավարությունը։ Բնակչությունը կազմում է 497 մարդ (ըստ 2010 թվականի դեկտեմբերի 31-ի)։ Տարածքը կազմում է 17,66 կմ²։ Պաշտոնական կոդ՝ *12 0 68 372*։

## Արտաքին հղումներ
* Պաշտոնական կայք 

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Գերմանիայի քաղաքներ
Սովյալ տափաստան

**Սովյալ տափաստան**, Հարավային սովյալ տափաստան, հարթավայր Սիրդարյայի ձախափնյա մասում (գլխավորապես Ուզբեկստանի Սիրդարիայի մարզում)։ Տարածությունը մոտ 10 հզ կմ² է, բարձրությունը՝ 230-385 մ։ Հարավում սահմանափակվում է Թուրքմենստանի լեռնաշղթայով, հյուսիսում և հյուսիս-արևմտյան մասում ձուլվում է Կզլկումի ավազուտներին, Սիրդարյայի մոտ ընդհատվում 6-20 մ բարձրությամբ ելուստով։ Կլիման խիստ ցամաքային է։ Գետերն օգտագործվում են ոռոգման համար։ Ստորգետնյա ջրերը գտնվում են ոչ մեծ խորություններում։ Տարածված են բաց մոխրագույն (տեղ-տեղ աղուտների հատվածներով) աղակալած հողերը։ Սոցիալիստական շինարարության տարիներին Սովյալ տափաստանում կառուցվել են նոր ջրանցքներ, որոնց ջրերը ոռոգում են 800 հզ հա։ Սովյալ տափաստանները դարձել են Ուզբեկստանի բամբակագործության խոշորագույն շրջան։

Կատեգորիա:Տափաստաններ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Ուզբեկստանի անապատներ
Կատեգորիա:Ղազախստանի անապատներ
Ալպեդրետե

**Ալպեդրետե** (), մունիցիպալիտետ Իսպանիայում, մտնում է Մադրիդ նահանգի մեջ, ինչպես նաև Մադրիդ ինքնավար մարզի մեջ։ Մունիցիպալիտետը գտնվում է Կուենկա-դել-Գվադարրամա շրջանում։ Տարածքը 1,286 կմ² է։ Բնակչությունը 13163 մարդ (2010 թվականի տվյալներով)։

## Պատմություն
Քաղաքը հիմնադրվել է 1840 թվականին։

## Արտաքին հղումներ
* Պաշտոնական կայք 

Կատեգորիա:Մադրիդ ինքնավար համայնքի բնակավայրեր
Դարիալի կիրճ

**Դարիալի կիրճ** () կամ **Ալանաց դուռ**, կիրճ Վրաստանում, Թերեք գետի հովտում՝ Մեծ Կովկասի Կողքային լեռնաշղթան նրա հատելու տեղում։ Խորությունը մինչև 1000 մ է։ Դարալի կիրճով է անցնում Ռազմավարական ճանապարհը։ 
Հին և միջին դարերում ուներ ռազմական կարևոր նշանակություն։ Հայերը, վրացիները և պարսիկները կայազոր են պահել այնտեղ՝ կովկասյան վաչկատուն ցեղերի ներխուժումները կասեցնելու համար։ Այդպես է կոչվել այնտեղով հաճախակի ներխուժած ալանների անունով։ Կիրճի հսկողության համար Բյուզանդիան Սասանյան Պարսկաստանին հարկ էր վճարում։

## Անվանում
Անվանման ստուգաբանությունը կապվում է կովկասյան իրանալեզու ալաններ ցեղի անվան հետ, որին ավելացվել է պարսկերեն *դար* «դարպաս, դուռ, կապան» բառը։ Հին և միջին դարերում հայերեն հենց այդպես էլ կոչվել է՝ *Ալանաց դուռ*․ այդ տեղով ալանները հաճախակի էին ներխուժում Հայաստան, Վրաստան և հասնում Իրանի սահմանները։ Հայտնի է եղել նաև *Կովկասի դարպասներ* անունով։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Վրաստանի կիրճեր
Շտյուդենից-Շյոներմարկ

**Շտյուդենից-Շյոներմարկ** (), կոմունա Գերմանիայում, Բրանդենբուրգի երկրամասում։

Մտնում է Արևելյան Պրիգնից Ռուփինի շրջանի կազմի մեջ։ Գտնվում է Նոյշտադտի (Դոսսե) ենթակայության տակ։ Բնակչությունը 618 մարդ է (2010 թվականի դեկտեմբերի 31–ի տվյալներով)։ Զբաղեցնում է 24,34 կմ² տարածք։ Պաշտոնական կոդը՝ *12 0 68 417*։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Գերմանիայի քաղաքներ
Արյունակլանում

մինի|Ակտիվացված ածուխ
**Արյունակլանում**, *հեմոսորբցիա*, օրգանիզմից թունավոր նյութերի հեռացման միջոց։ Հատուկ սարքի միջոցով հիվանդի արյունն անցկացնում են, այսպես կոչված, կլանիչների (սորբենտներ) միջով, որոնք կլանում և ամուր պահում են արյան մեջ գտնվող թունավոր նյութերը։ Որպես կլանիչներ օգտագործվում են ակտիվացրած ածուխը կամ իոնափոխանակային խեժերը։ Արյունակլանումը կիրառվում է թույներով, դեղանյութերով և այլ նյութերով թունավորումների, ինչպես նաև լյարդի ու երիկամների ծանր ախտահարումների դեպքում։

## Տես նաև
* Արյունաբանություն
* Սորբում

## Արտաքին հղումներ
* Արյունակլանում  

Կատեգորիա:Արյունաբանություն
Կատեգորիա:Կոլոիդային քիմիա
Տուղտավարդ

**Տուղտավարդ** (), մոլոշավարդ, սուլթան վարդ, տուղտազգիների ընտանիքի բազմամյա խոտաբույսերի ցեղ։

## Կենսաբանական նկարագիր
Ցողունը մերկ է կամ մազմզոտ, կանգուն, բարձրությունը՝ 50-250 սմ։ Տերևներն ամբողջական են կամ բլթակավոր։ Ծաղկաբույլը ողկուզանման է, ծաղիկները՝ երկսեռ, խոշոր, սպիտակ, բաց դեղնավուն, մուգ կարմրավունից մինչև բաց վարդագույն։ Ծաղկում է հունիս-սեպտեմբերին։ Պտուղը տրոհվող է՝ կազմված բազմաթիվ (18-40) միասերմ պագիկներից։ Սերմերը երիկամաձև են։ 
left|thumb

## Տեսակներ
Հայտնի է մոտ 60, Հայաստանում՝ 8 տեսակ՝ 
*Տուղտավարդ դեղնականաչ (), 
*Տուղտավարդ կնճռոտ (), 
*Տուղտավարդ Սոսնովսկու (),
* Տուղտավարդ Ղարսի () և այլն։

Մշակվում է՝ 
*Տուղտավարդ վարդագույնը ()։

## Տարածում
Տարածված է Արագածոտնի, Շիրակի, Գեղարքունիքի, Վայոց ձորի, Սյունիքի և այլ մարզերում, Երևանի շրջակայքում։ Աճում է քարքարոտ լանջերին, լեռնատափաստաններում, ժայռաճեղքերում, ընկուզենու, գիհու նոսրանտառներում, թփուտներում և այլն։

## Կիրառում և նշանակություն
Բույսի վերգետնյա մասը պարունակում է բազմաշաքարներ (գլյուկոզ, ռամևոզ, արաբինոզ ), ածխաջրեր, վիտամիններ և այլն։ Արմատներից պատրաստված խյուսով բուժում են թարախապալարները (արագ հասունացնում է) և վերքերը։ Ծաղիկների Եփուկն օգտագործում են տիֆի և այլ տենդային հիվանդությունների ժամանակ։ Կիրառվում է գեղազարդիչ ծաղկաբուծության մեջ։

## Պատկերասրահ

Image:Hollyhock.JPG|*Տուղտավարդ* 
File:Hollyhock - Kolkata 2011-02-25 1734.JPG|
Image:Alcea-setosa--Chotmit--Zachi-Evenor.jpg|
File:Alcea rosea3 ies.jpg|
File:Alcea rosea nigra.JPG|


## Արտաքին հղումներ
* ''Штокроза'' на сайте USDA NRCS Проверено 18 октября 2008 г.
* ''Штокроза'' на сайте Энциклопедия декоративных садовых растений Проверено 18 октября 2008 г.

Կատեգորիա:Ծաղկավոր բույսեր
Կատեգորիա:Տուղտազգիներ
Կատեգորիա:Դեղաբույսեր
Կատեգորիա:Եվրոպայի բուսական աշխարհ
Կատեգորիա:Ասիայի բուսական աշխարհ
Սոցիալական ստրատիֆիկացում

**Սոցիալական շերտավորում**, **սոցիալական ստրատիֆիկացում**, նկարագրում սոցիալական խմբերի դասակարգումը՝ հիմնվելով այնպիսի սոցիալ-տնտեսական գործոնների վրա, ինչպիսիք են հարստությունը, եկամուտը, ռասան, կրթվածությունը, ազգային պատկանելությունը, սեռը, զբաղմունքը, սոցիալական կարգավիճակը և այլն։ Որպես այդպիսին, շերտավորումը սոցիալական խմբի, կատեգորիայի, աշխարհագրական տարածաշրջանի կամ սոցիալական միավորի մեջ գտնվող անձանց հարաբերական սոցիալական դիրքն է։

Կատեգորիա:Հասարակական համակարգեր
Կատեգորիա:Հասարակական հիերարխիա
Կատեգորիա:Հասարակագիտություն
Էփտոն Բիլ Սինքլեր

**Էփտոն Բիլլ Սինքլեր** (, ), ամերիկացի գրող։

## Կենսագրություն
Սովորել է Կոլումբիայի համալսարանում (Նյու Յորք)։ Գրական ասպարեզ է մտել «Միդաս արքան» (1901 թվականին) վեպով։ Լայն տարածում է գտել «Ջունգլի» (1905 թվականին, առանձին հրատարակվել է 1906 թվականին) վեպը, որտեղ մերկացված է կապիտալիստական շահագործումը Չիկագոյի սպանդանոցներում։ Սոցիալիստական շարժման ազդեցությամբ, որին Սինքլերը մասնակցել է 1903 թվականից, նրա վեպերում («Մայրաքաղաք», 1908 թվականին, «Դրամափոխները», 1908 թվականին) ուժեղացել է սոցիալական քննադատությունը։ Լավագույն վեպերից են «Ածուխ արքան» (1917 թվականին, Կոլորադոյի ածխահատների գործադուլի մասին) և «Զիմմի Հիգինսը» (1919 թվականին), որի կենտրոնում՝ ի պաշտպանություն Հոկտեմբերյան հեղափոխության, ոտքի ելնող շարքային ամերիկացի պրոլետարիատն է։ 30-ական թվականների սկզբին որոշ անկում ապրելուց հետո («Հռոմեական արձակուրդներ», 1931 թվականին, «Կոոպերացիա», 1936 թվականին, վեպեր) Սինքլերն արձագանքել է հակաֆաշիստական շարժմանը։ Ավտոմոբիլային արքան» (1937 թվականին), «No pasaran!» (1937 թվականին)։ Գրել է նաև «Լաննի Բադդ» (1940-1953 թթ.) 11 գրքից բաղկացած Էպոպեան։

## Էփտոն Բիլ Սինքլերը հայերեն
* Ջունգլի, Մ., Մորճ-Մանգաղ, 1923, 199 էջ։ Ռուսերենից թարգմ.՝ Կ. Լ-Մ.-Մ.:
* Արդյունաբերության հրամանատարը; Մի քաղաքակրթված մարդու պատմությունը, Ե., Պետհրատ, 1937, 92 էջ։ Ռուսերենից թարգմ.՝ Ն. Վահանյան։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:20-րդ դարի ամերիկացի վիպասաններ
Կատեգորիա:20-րդ դարի ամերիկացի տղամարդ գրողներ
Կատեգորիա:ԱՄՆ-ի դեմոկրատական կուսակցության անդամներ
Կատեգորիա:ԱՄՆ-ի քաղաքական գործիչներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի բանաստեղծներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի գրողներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի դրամատուրգներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի լրագրողներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի կինոպրոդյուսերներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի սոցիալիստներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի տղամարդ վիպասաններ
Կատեգորիա:Արվեստի և գրականության ամերիկյան ակադեմիայի անդամներ
Կատեգորիա:Կոլումբիայի համալսարանի շրջանավարտներ
Կատեգորիա:Կրոնների քննադատներ
Կատեգորիա:Պուլիցերյան մրցանակակիրներ
Ռեմա Սվետլովա

**Ռեմա Քրիստափորի Սվետլովա** (), խորհրդային պետական և կուսակցական աշխատող, ԽՄԿԿ անդամ (1953)։

## Կենսագրություն
Ավարտել է Երևանի Կ․ Մարքսի անվան պոլիտեխնիկական ինստիտուտի քիմիկատեխնոլոգիական ֆակուլտետը (1950)։ 1950 թվականից՝ Երևանի Մ․ Մ․ Կիրովի անվան սինթետիկ կաուչուկի գործարանի ավագ ինժեներ, 1957 թվականից աշխատել է ՀԽՍՀ ժողտնտխորհի քիմիական արդյունաբերության վարչությունում։ 1958 թվականին ընտրվել է ՀԿԿ Երևանի Լենինյան շրջկոմի քարտուղար, 1959 թվականին՝ ՀԿԿ Երևանի քաղկոմի երկրորդ քարտուղար։ 1961-1966 թվականներին եղել է ՀԿԿ ԿԿ-ի արդյունաբերության և տրանսպորտի բաժնի վարիչի տեղակալ, 1966 թվականից՝ սննդի և թեթև արդյունաբերության բաժնի վարիչ։ 1971-1975 թվականներին Ս․ ՀԽՍՀ Գերագույն խորհրդի նախագահության քարտուղարն էր, 1975-1983 թվականներին ՀԽՍՀ Մինիստրների խորհրդի նախագահի տեղակալ։ 1983 թվականի օգոստոսից՝ ՀՄՄՀ գների պետական կոմիտեի նախագահ։ 1975 թվականից՝ ՀԿԿ ԿԿ-ի անդամ։ ՀՄՄՀ 7-10-րդ գումարումների Գերագույն խորհրդի դեպուտատ։ Պարգևատրվել է աշխատանքային կարմիր դրոշի, «Պատվոնշան» 2 շքանշաններով։

Կատեգորիա:Խորհրդային պետական գործիչներ
Կատեգորիա:Խորհրդային կուսակցական գործիչներ
Կատեգորիա:20-րդ դարի հայ քաղաքական գործիչներ