open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Անծանոթուհին (ֆիլմ, 2006)

**«Անծանոթուհին»** (), ռեժիսոր Ջուզեպե Տորնատորեի հոգեբանական գեղարվեստական ֆիլմը (2006)։

Ֆիլմում գլխավոր դերում հանդես է եկել ռուս դերասանուհի Քսենյա Ռապոպորտը։

## Սյուժե
Իրինա Յարոշենկոն` վտարանդի ուկրաինուհին, աշխատանքի է ընդունվում Իտալիայում, սակայն ստրկության մեջ է ընկնում դաժան կավատ և ավազակ Մուֆայի մոտ, որը վաստակում է մարմնավաճառության և մարմնավաճառ-ստրկուհիներից ծնված երեխաների վաճառքի միջոցով։ Մի օր նա կարողանում է փախչել Մուֆայի ճիրաններից։ Սակայն Իրինան չի վերադառնում իր երկիր, այլ փորձում է գտնել իր ծնված վերջին երեխային` դստերը։ Աղջկան որդեգրած ծնողների ազգանունը նրան հայտնել է մանկաբարձուհին՝ Մուֆայի խոսքերով։ Իրինային հաջողվում է աշխատել որպես դայակ այն ընտանիքում, որտեղ մեծանում է նրա ենթադրյալ դուստրը։ Սակայն անցյալը կրնկակոխ հետապնդում է կնոջը...

## Դերերում

## Հետաքրքիր փաստեր
* Ֆիլմի հերոսուհու կողմից կատարվող օրորոցայինի տեքստը գրվել և ծանոթների օգնությամբ թարգմանվել է ռուսերենից ուկրաիներեն Իրինայի դերակատարուհու` Քսենյա Ռապոպորտի կողմից։ Այս մասին և «Անծանոթուհին» ֆիլմի նկարահանումների մասին դերասանուհին պատմել է «Քսենյա Ռապոպորտ. Անծանոթուհու դիմանկարը 2» (2009, ՀԸ Պետերբուրգ - Հինգերորդ ալիք, «Հույժ գաղտնի»)։
* Միքելե Պլաչիդոն համաձայնել է սափրել մազերն ու ամբողջովին սափրել մարմինը` կերպարն ավելի ագրեսիվ ու ատելի դարձնելու համար։

## Մրցանակներ
* Ֆիլմը նվաճել է Դավիդ դի Դոնաթելլոյի մրցանակները հինգ անվանակարգերում։ Քսենյա Ռապոպորտին այս մրցանակը շնորհվել է որպես «լավագույն դերասանուհի»։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* 
* 

Կատեգորիա:2000-ականների իտալերեն ֆիլմեր
Կատեգորիա:2006 ֆիլմեր
Կատեգորիա:Իտալական դրամա ֆիլմեր
Կատեգորիա:Իտալական թրիլեր ֆիլմեր
Կատեգորիա:Ջուզեպե Տորնատորեի ֆիլմեր
Կատեգորիա:Ֆիլմերի երաժշտություն ըստ Էնիո Մորիկոնեի
Կատեգորիա:Ֆրանսիական դրամա ֆիլմեր
Կատեգորիա:Ֆրանսիական թրիլեր ֆիլմեր
Մարսելին Ակինոշո

**Մարսելին Ակինոշո** (ֆրանսերեն՝ **Marcelline Akinocho**, բեմական անունը՝ **Դետին Բոնսուր** (**Détin Bonsoir**)), բենինցի դերասանուհի, կինոռեժիսոր, թատերական գործիչ։

## Կենսագրություն
Մարսելին Ակինոշոն ծնվել է 1940 թվականին, Բենինի Պորտո Նովո քաղաքում։ Թատերական իր գործունեությունն սկսել է 1958 թվականից։ 1980 թվականին միացել է կանանցից բաղկացած բանահյուսային կատակերգական թատերա-երաժշտական մի խմբի՝ (women-folk comedy group) ***Les échos de la capitale***-ին («*Մայրաքաղաքային արձագանքներ*»), ժամանակի ընթացքում դարձել այդ խմբի առաջատարը թե՛ ստեղծագործական և թե՛ կազմակերպչական առումով։

Շուրջ հիսուն տարվա թատերական աշխատանքի փորձ ունենալով՝ Մարսելին Ակինոշոն որոշել է իր ուժերը փորձել նաև կինոյի ասպարեզում և հանդես գալով որպես կինոռեժիսոր՝ նկարահանել է չորս կինոնկար։

Մարսելին Ակինոշոն մահացել է 2017 թվականի օգոստոսի 20-ին, Պորտո Նովոյում, սրտամկանի ինֆարկտից։

## Անձնական կյանք
Մարսելին Ակինոշոն ունեցել է ութ երեխա։

## Ֆիլմագրություն
* 2006 : *Abeni* de Tunde Kelani
* 2006 : *Abeni 2* de Tunde Kelani
* 2008 : *Djibiti* de Prince Ogoudjobi
* 2008 : *Djibiti 2* de Prince Ogoudjobi

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:20-րդ դարի դերասանուհիներ
Կատեգորիա:Բեմական կեղծանուններ
Կատեգորիա:Թատերական գործիչներ
Կատեգորիա:Կինոդերասանուհիներ
Հելեն Լուկոմա

**Հելեն Լուկոմա** (, ), ուգանդացի դերասանուհի, մոդել, նորաձևության դիզայներ, երգչուհի։ Լայն ճանաչման է արժանացել հատկապես *The Hostel* հեռուստասերիալում Պատրայի և «*Beneath The Lies*»-ում՝ Հելեն Մուտունգիի դերի տպավորիչ կատարման շնորհիվ։ Իր համբավի հիմքը դրել է դրանից մի քանի տարի առաջ անդամագրվելով ամբողջովին աղջիկներից կազմված *The Obsessions* երաժշտախմբին։ Մինչ այդ ուժերը փորձել է նորաձևության ասպարեզում՝ հանդես գալով որպես մոդել, նորաձևության դիզայներ։

## Ֆիլմագրություն
### Դերակատարումներ կինոյում

### Հեռուստատեսությունում

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* 

Կատեգորիա:Աֆրիկացի դերասաններ
Կատեգորիա:Աֆրիկացի դերասանուհիներ
Կատեգորիա:Աֆրիկացի կինոդերասաններ
Կատեգորիա:Աֆրիկացի կինոդերասանուհիներ
Կատեգորիա:Կինոդերասանուհիներ
Կատեգորիա:Ուգանդացի դերասանուհիներ
Հրաձգություն Լա Լոշի դպրոցում

**Հրաձգություն Լա Լոշ գյուղի դպրոցում** (Կանադա, Սասկաչևան նահանգ), տեղի է ունեցել 2016 թվակականի հունվարի 22-ին։ 17-ամյա դեռահասը, որի անունը չի հրապարակվում Կանադայի անչափահասների օրենսդրության համաձայն, հրազենից իր տանը սպանել է երկու զարմիկներին, իսկ հետո գնացել է դպրոց, որտեղ սովորել է, և կրակ է բացել այնտեղ։ Ընդհանուր առմամբ, միջադեպի հետևանքով զոհվել է 4 մարդ,  7 մարդ ստացել է տարբեր աստիճանի մարմնական վնասվածքներ։

## Զոհեր և վիրավորներ
Հրաձգության հետևանքով զոհվել է 4 մարդ՝
* Դեյն (17 տարեկան) և Դրեյդեյն (13 տարեկան) Ֆոնթեյններ՝ կրակողի զարմիկները,
* Մարի Ժինավյե՝ դասավանդող, քաղաքապետի պաշտոնակատար Քևին Ժանվյեի միակ դուստրը, 21 տարեկան,
* Ադամ Վուդ՝ դասավանդող, 35 տարեկան։

Բացի այդ, դպրոցի շենքում հրաձգության ընթացքում տարբեր վնասվածքներ է ստացել 7 մարդ։

## Արձագանք
Կանադայի վարչապետ Ջասթին Թրյուդոն ցավակցություն է հայտնել զոհվածների հարազատներին և անձամբ այցելել դպրոց, որտեղ տեղի է ունեցել հրաձգությունը։

Քաղաքապետը հայտարարել է, որ կցանկանար, որ դպրոցը քանդվեր և հետո նորից կառուցվեր, քանի որ «այստեղ այնքան ցավ կար, որ դա վնասվածք է (քաղաքի բոլոր բնակիչների համար)»։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* 

Կատեգորիա:Ահաբեկչական գործողություններ Կանադայում
Էլիաս Հաուա Միլանո

**Էլիաս Հոսե Հաուա Միլանո** (), Վենեսուելայի պետական գործիչ, սոցիոլոգ և, նախկինում՝ համալսարանի պրոֆեսոր։ Լիբանանից գաղթածների որդի։ 2000 թվականին եղել է Ազգային օրենսդիր ժողովի պատգամավոր, 2000-2001 թվականներին եղել է նախագահին կից քարտուղարության անդամ։ Էլիասի թեկնածությունը Արգենտինայում դեսպանի պաշտոնում առաջադրվել է 2002 թվականին, սակայն չի հաստատվել Արգենտինայի արտաքին գործերի նախարարության կողմից, քանի որ Էլիաս Հաուան կապեր է ունեցել ձախ շարժումների, մասնավորապես, Կարապինտադասի հետ։ 2010 թվականի հունվարի 27-ից մինչև 2012 թվականը եղել է փոխնախագահ Ուգո Չավեսի վարչակազմում։

2012 թվականի դեկտեմբերին մտադիր էր առաջադրվել Միրանդա նահանգի նահանգապետի պաշտոնում։ Այդ կապակցությամբ նախագահ Չավեսը երկրի փոխնախագահի պաշտոնում առաջադրել է Նիկոլաս Մադուրոյի թեկնածությունը։ Նահանգապետի ընտրություններում Հաուա Միլանոն պարտվել է, իսկ 2013 թվականի հունվարի 17-ին դարձել արտաքին գործերի նախարար։

Էլիաս Հաուան ընդգրկվել է Կանադայի (2017 թվականի սեպտեմբերի), Պանամայի (2018 թվականի մարտի), Եվրոպական միության (2018 թվականի հունիսի), Շվեյցարիայի (2018 թվականի հուլիսի) և ԱՄՆ-ի (2018 թվականի հուլիսի) պատժամիջոցների ցանկում։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Elías Jaua Milano

Կատեգորիա:Վենեսուելայի քաղաքական գործիչներ
Կատեգորիա:Վենեսուելացիներ
Կատեգորիա:Վիքիֆիկացման ենթակա հոդվածներ
Շավարշ Մաթևոսյան (այլ կիրառումներ)

**Շավարշ Մաթևոսյան** անունը կարող է վերաբերել հետևյալ անձանց.

* Շավարշ Մաթևոսի Մաթևոսյան (մարտի 7, 1895, Երևան, Ռուսական կայսրություն - ապրիլի 16, 1969, Երևան, Հայկական ԽՍՀ, ԽՍՀՄ), հայ խորհրդային կենսաբան, պարազիտոլոգ։ Բժշկական գիտությունների դոկտոր (1940), պրոֆեսոր (1947), ՀԽՍՀ գիտության վաստակավոր գործիչ (1954)։ ԽՄԿԿ անդամ 1945 թվականից։
* Շավարշ Բագրատի Մաթևոսյան  (1924, Մաստարա, Արագածոտնի մարզ, Հայաստան), հայ մանկավարժ։ ԽՄԿԿ անդամ (1949)։ Հայրենական մեծ պատերազմի մասնակից։
Արարատ Ղազարյան

**Արարատ Գրիգորի Ղազարյան** (), հայ մանկավարժ, իրավաբան։ ԽՄԿԿ անդամ (1949): Հայրենական մեծ պատերազմի մասնակից։

## Կենսագրություն
Արարատ Ղազարյանը ծնվել է 1922 թվականին, Եղեգնաձորի շրջանի Մալիշկա գյուղում։ 1940 թվականին ավարտել է Մալիշկայի միջնակարգ դպրոցը և անցել ուսուցչական աշխատանքի։

1942 թվականին զորակոչվել է բանակ։ Սկզբում ծառայել է 89-րդ հայկական դիվիզիայում, իսկ 1943 թվականից՝ 175-րդ դիվիզիայի 209-րդ գնդում, որի կազմում մասնակցել է Մալայա զեմլյայում մղված մարտերին։ Նա աչքի է ընկել հատկապես փետրվարի վերջերին Ստանիշկայի և Միսխակոյի շրջանում մղված մարտերում, որոնցից մեկում վիրավորվել է։ Վեց ամիս բուժվելուց հետո մեկնել է գործող բանակ, մասնակցել Բելոռուսիայի ազատագրմանը։

Ղազարյանը պարգևատրվել է «Մարտական ծառայությունների համար», «1941-1945 թթ. Հայրենական մեծ պատերազմում Գերմանիայի դեմ տարած հաղթանակի համար», «Աշխատանքի վետերան» և այլ մեդալներով։

Զորացրվելուց հետո Ղազարյանը մանկավարժական աշխատանքի է անցել հայրենի գյուղում։ 1949 թվականին ՀԿԿ Կենտկոմին առընթեր կուսդպրոցն ավարտելուց հետո աշխատել է ՀԼԿԵՄ Եղեգնաձորի շրջկոմի քարտուղար։ 1954 թվականին նորից անցել է մանկավարժական աշխատանքի, նշանակվել Մալիշկայի դպրոցի տնօրեն, 1973 թվականից՝ նույն գյուղի 8-ամյա դպրոցի ուսմասվար։ 1957 թվականին ավարտել է Երևանի պետական համալսարանի իրավաբանական ֆակուլտետը։

## Պարգևներ
* «1941-1945 թթ. Հայրենական մեծ պատերազմում Գերմանիայի դեմ տարած հաղթանակի համար» մեդալ
* «Մարտական ծառայությունների համար» մեդալ
* «Աշխատանքի վետերան» մեդալ

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:«Մարտական ծառայությունների համար» մեդալով պարգևատրվածներ
Կատեգորիա:Հայ իրավաբաններ
Կատեգորիա:Հայ մանկավարժներ
Կատեգորիա:Հայրենական մեծ պատերազմի հայ մասնակիցներ
Դորին Միրեմբե

**Դորին Միրեմբե** (, ), ուգանդացի դերասանուհի, կինոռեժիսոր, պրոդյուսեր, *Amani* կինոընկերության հիմնադիր, *Pan Dental Surgery* ընկերության խորհրդատու She has acted in numerous films and TV series as well as producing her own movies.:

## Կենսագրություն
Դորին Միրեմբեն նկարահանվել է մի շարք ֆիլմերում, հեռուստատեսային գովազդային հոլովակներում, նաև՝ հեռուստասերիալներում, որոնցից հիշարժան են հատկապես *Deception NTV*-ն, որտեղ մարմնավորել է Ստեֆանիին, և ռեժիսոր Նանա Քագայի նկարահանած *Beneath The Lies*-ը, որտեղ խաղացել է Միրիամի դերը։ Հիմնադրելով իր սեփական կինոընկերությունը՝ *Amani House*-ը, և հանդես գալով որպես կինոռեժիսոր՝ Դորին Միրեմբեն արդեն նկարահանել է երկու կինոնկար։ Առաջինը *A Dog Story*-ն է, որը փորձարարական լինելով հանդերձ, բազմիցս պարգևատրման է առաջադրվել մի շարք կինոփառատոներում և 2006 թվականին *Pearl* միջազգային կինոփառատոնում մրցանակներ է շահել «*Կարճամետրաժ ֆիլմի լավագույն դերասան*» և «*Կարճամետրաժ ֆիլմի լավագույն դերասանուհի*» անվանակարգերում։ Նրա ստեղծած երկրորդ ֆիլմը կրում է *Nectar* վերնագիրը։

Դորին Միրեմբեն պատշաճ մակարդակով կատարում է նաև Կամպալայում գործող ատամնաբուժական *Pan Dental Surgery* ընկերության խորհրդատու մասնագետի իր պարտականությունները։

## Ֆիլմագրություն

## Մրցանակներ, առաջադրումներ

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* 

Կատեգորիա:Ուգանդացի դերասանուհիներ
Կատեգորիա:Ուգանդացի կինոռեժիսորներ
Շավարշ Մաթևոսյան (մանկավարժ)

**Շավարշ Բագրատի Մաթևոսյան** (), հայ մանկավարժ։ ԽՄԿԿ անդամ (1949): Հայրենական մեծ պատերազմի մասնակից։

## Կենսագրություն
Շավարշ Մաթևոսյանը ծնվել է 1924 թվականին Թալինի շրջանի Մաստարա գյուղում։ 1941 թվականին ավարտել է միջնակարգ դպրոցը։ Աշխատել է Ծաղկասար գյուղի տարրական դպրոցում։ Մեկ տարի աշխատելուց հետո 1942 թվականին զորակոչվել է բանակ։

1943 թվականին Նովոռոսիյսկի մոտ մղված մարտերից մեկում վիրավորվել է և ուղարկվել բուժման։ Մարտական ուղին ձգվել է դեպի արևմուտք։ Շավարշը մասնակցել է Օդերի անցմանը, Բեռլինի վրա կատարած հուժկու գրոհին և պատերազմն ավարտել է Էլբա գետի ափին։

Պարգևատրվել է «Արիության համար», «Կովկասի պաշտպանության համար», «Վարշավայի ազատագրման համար», «Բեռլինի գրավման համար» և ուրիշ մեդալներով։

1946 թվականին Մաթևոսյանը զորացրվել է բանակից և անցել մանկավարժական աշխատանքի։ Ավարտել է Երևանի հեռակա մանկավարժական ինստիտուտը։ 1949 թվականին Մաթևոսյանը ընդունվել է կուսակցության շարքերը։ Երկար տարիներ աշխատել է Հոկտեմբերյանի շրջանի Զարթոնքի միջնակարգ դպրոցի տնօրեն։

## Պարգևներ
* «Բեռլինի գրավման համար» մեդալ
* «Վարշավայի ազատագրման համար» մեդալ
* «Արիության համար» մեդալ
* «Կովկասի պաշտպանության համար» մեդալ

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Հայ մանկավարժներ
Կատեգորիա:Հայրենական մեծ պատերազմի հայ մասնակիցներ
Կատեգորիա:Արիության մեդալակիրներ
Կատեգորիա:Դպրոցի տնօրեններ
Մադինա Նալվանգա

**Մադինա Նալվանգա** (, ), ուգանդացի կինոդերասանուհի, ով համբավվել է Դիսնեյ ընկերության «*Queen of Katwe*» («*Քաթվեի թագուհին*») ֆիլմի գլխավոր հերոսուհու՝ Ֆիոնայի կերպարը տպավորիչ կերպով մարմնավորելու շնորհիվ։ Ֆիլմը պատմում է Ուգանդայի մայրաքաղաք Կամպալայի Քաթվե թաղամասի հետնախորշերում ապրող ուգանդացի մի աղջկա՝ Ֆիոնա Մուտեսիի մասին, որն ապրուստի միջոցներ հայթայթելու գործում իր ընտանիքին օգնելու նպատակով շախմատ խաղալ է սովորում, դառնում վարպետության թեկնածու։ Այդ դերի ուշագրավ կատարման համար Մադինան 2017 թվականին արժանացել է աֆրիկյան կինոակադեմիայի մրցանակի «*Ամենախոստումնալից դերասան*» անվանակարգում (մրցանակաբաշխությունն անց է կացվել Նիգերիայի Լագոս քաղաքում)։ Շահել է նաև *NAACP Image Award*, *Women Film Critics Circle Award* մրցանակներ, ինչպեսև՝ առաջադրվել է *Critics' Choice Movie Award* մրցանակով պարգևատրման։

Մադինան ինքն էլ, իր մարմնավորած հերոսուհու՝ Ֆիոնա Մուտեսիի պես, ծնվել ու հասակ է առել Քաթվե թաղամասում և իր աղքատ ընտանիքին ապրուստի միջոցներ հայթայթելու գործում օգնելու նպատակով պատանեկան հասակում բոված եգիպտացորեն է վաճառել Ուգանդայի մայրաքաղաք Կամպալայի փողոցներում։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Աֆրիկացի դերասաններ
Կատեգորիա:Ուգանդացի դերասանուհիներ
Սոնգ Իլ-գոկ

**Սոնգ Իլ-գոկ** ( , ), հարավկորեացի դերասան։ Հայտնի է դարձել «Ջումոնգ» հեռուստասերիալում մարմնավորած գլխավորի դերով։

## Վաղ կյանք և կրթություն
Սոնգը քաղաքական գործիչ Կիմ Դու-հանի թոռն է, 1900-ականների սկզբին հայտնի անարխիստ և Կորեայի անկախության շարժման գեներալ Կիմ Ջվա-Ջինի ծոռը։ Սոնգը քաղաքական գործիչ և նախկին դերասանուհի Քիմ Էլ-դոնգի որդին է։

Ավարտել է Չեոնջուի համալսարանը՝ կատարողական արվեստի մասնագիտացմամբ, իսկ հետո մագիստրոսի կոչում է ստացել Չունգ-Անգ համալսարանից։

## Կարիերա
մինի|270x270փքս|Իրանում, 2009 թվականի օգոստոս
Սոնգը Կորեայի բազմամարտի կոնֆեդերացիայի փոխնախագահն է և մասնակցել է 2008 թվականի Սեուլի եռամարտի միջազգային մրցույթին։ 2008 թվականի ապրիլին Սոնգը Օլիմպիական ջահը տարել է Սեուլի միջով։

2009 թվականին Հավայի նահանգը մարտի 21-ը հայտարարել է Սոնգ Իլ-գոկի օր։ 2010 թվականի ապրիլին հրավիրվել է Երկնագույն տուն՝ պետությունների ղեկավարների, այդ թվում՝ Ղազախստանի նախագահի հետ ընթրիքի համար, քանի որ Ջումոնգը մեծ ժողովրդականություն է ձեռք բերել Կենտրոնական Ասիայի երկրում։

2015 թվականի հոկտեմբերին Սոնգը բացառիկ պայմանագիր է կնքել C-JeS Entertainment կառավարման գործակալության հետ։

## Անձնական կյանք
2008 թվականի մարտի 15-ին Սոնգը ամուսնացել է դատավոր Յունգ Սեունգ-յեոնի հետ։

2012 թվականին մարտի 16-ին Սեուլի հիվանդանոցում ծնվել են ամուսինների եռյակ որդիները։ Նրանց որդիներին անվանել են Դեա-հան, Մին-գուկ եւ Մեն-սե, նրանց անունները միասին նշանակում է «Կեցցե Կորեայի Հանրապետությունը»։ 2014 թվականի հուլիսի 6-ից մինչև 2016 թվականի փետրվարի 7-ը Սոնգը և նրա որդիները նկարահանվել են «Սուպերմենի վերադարձը» սերիալում։ Եռյակները նկարահանվել են նաև Սոնգի «Չան Յոն Սիլ» (2016) հեռուստասերիալում։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Հարավկորեացի կինոդերասաններ
Կատեգորիա:Հարավկորեացի դերասաններ
Կատեգորիա:Հարավկորեացի հեռուստատեսային դերասաններ
Նիկոլայ Եսալով

**Նիկոլայ Եսալով** (, ), խորհրդային նկարիչ, Լենինգրադի նկարիչների միության անդամ։

## Կենսագրություն
Ծնվել է 1922 թվականի մայիսի 2-ին, Սմոլյենսկի նահանգի Գոգոևկա գյուղում, գյուղացու ընտանիքում։ 1941 թվականին ավարտել է ռազմա-ինժեներական ուսումնարանը։ Հայրենական մեծ պատերազմի մասնակից է, մարտնչել է Հյուսիսային Կովկասում, Բրյանսկում, Բելառուսի ճակատներում։ Նա ծանր վիրավորվել է։ Զորացրվել է հաշմանդամության պատճառով։

1944-1950 թվականներին սովորել է Ի. Ե. Ռեպինի անվան գեղանկարչության, քանդակագործության և ճարտարապետության ինստիտուտի նկարչության բաժնում։ Պարապել է Վլադիմիր Գորբի, Պյոտր Իվանոսկու և Ռուդոլֆ Ֆրենցի մոտ։ Ինստիտուտն ավարտել է գեղանկարչի որակավորմամբ` ռազմական նկարչության արվեստանոցում։ Դիպոմային աշխատանքը եղել է «Սկաուտներ» կտավը.

1950-1954 թվականներին, ինստիտուտը ավարտելուց հետո դասավանդել է Կազանի արվեստի դպրոցում։ 1948 թվականից մասնակցել է ցուցահանդեսների։ Նա նկարել է դիմանկարներ, բնանկարներ, թեմատիկ կոմպոզիցիաներ։

Մահացել է 2000 թվականին, Սանկտ Պետերբուրգում։

Նիկոլայ Եսալովի աշխատանքները գտնվում են Ռուսաստանի և այլ երկրների թանգարաններում և մասնավոր հավաքածուներում։

## Նկարներ
* «Կարմիր բանակի մուտքը դեպի Կազան»,
* «Պրեսնիի կանայք կասեցնում են կազակներին 1905 թվականին» (1955 թվական),
* «Ամառային այգին աշնանը» (1957 թվական),
* «Եղյամը» (1958 թվական),
* «Աղջկա դիմանկարը» (1960 թվական),
* «Հովիվ Պ. Բոմբորդիրովի դիմանկարը» (1961 թվական),
* «Օլգայի դիմանկարը» (1970 թվական),
* «Հանկո կղզու պաշտպանության վետերան Գ. Պավլովի դիմանկարը» (1975 թվական),
* «Վետերանի դիմանկարը» (1981 թվական),
* «Ի. Պոժիտկովայայի դիմանկարը» (1983 թվական) և այն։

## Մրցանակներ
* «Մեդալ՝ մարտական վաստակի համար»,
* «Կովկասի պաշտպանության համար» մեդալ,
* Մեդալ «1941-1945 թվականների Հայրենական մեծ պատերազմում Գերմանիայի դեմ տարած հաղթանակի համար»։

## Ծանոթագրություններ

## Աղբյուրներ
* Художники народов СССР: Биобиблиографический словарь. — М.: Искусство, 1973. — Т. 4, Кн. 1. — С. 58.
* *Matthew Cullerne Bown.* A Dictionary of Twentieth Century Russian And Soviet Painters. 1900 — 1980s. — London: Izomar Limited, 1998.
* *Иванов С.* Неизвестный соцреализм. Ленинградская школа. — СПб.: НП-Принт, 2007. — С. 400, 403. — ISBN 5-901724-21-6, ISBN 978-5-901724-21-7.
* *Конова Л. С.* Есалов Николай Стефанович // Страницы памяти. Справочно-биографический сборник. 1941—1945. Художники Санкт Петербургского (Ленинградского) Союза художников — ветераны Великой Отечественной войны. — СПб.: Петрополис, 2014. — Кн. 1. — С. 368—369.

Կատեգորիա:«Մարտական ծառայությունների համար» մեդալով պարգևատրվածներ
Կատեգորիա:Խորհրդային նկարիչներ
Կատեգորիա:Ռուս նկարիչներ
Կատեգորիա:Սանկտ Պետերբուրգի նկարիչների միության անդամներ
Դևիդ Դունկան

**Դևիդ Դունկան** (, ), ամերիկացի ֆոտոլրագրող և զինվորական ֆոտոթղթակից։

## Կենսագրություն
Դունկանը ծնվել է Միսսուրի նահանգի Կանզաս Սիթիում։ Կարճ ժամանակ հաճախել է Արիզոնայի համալսարան, որտեղ հնէաբանություն է ուսումնասիրել։ Ֆոտոլրագրողի նրա կարիերան սկսվել է այն ժամանակ, երբ լուսանկարել է Թուսոնի հյուրանոցի հրդեհը։ Նրա լուսանկարներում հայտնվել էր հյուրերից մեկը, որը մի քանի անգամ փորձում էր վերադառնալ այրվող շենքն ու վերցնել իր ճամպրուկը։ Այդ լուսանկարը տպագիր մամուլում հրապարակման արժանի է ճանաաչվել, երբ պարզվել է, որ այդ հյուրը տխրահռչակ Ջոն Դիլլինջերն է, իսկ ճամպրուկում այն բանկից թալանած գումարն է, որտեղ նա գնդակահարել էր ոստիկանի։ Ցավոք, լուսանկարը կորել է և երբեք չի տպագրվել։ 1938 թվականին Դունկանն ավարտել է Մայամիի համալսարանի կենդանաբանության ու իսպաներենի ֆակուլտետները։ Աշխատել է որպես համալսարանական թերթի ֆոտոթղթակից և լուսանկարիչ։

Համալսարանն ավարտելուց հետո Դունկանն սկսել է արտահաստիքային աշխատել *The Kansas City Star*, *Life*, *National Geographic* պարբերականների համար։ Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի ժամանակ ծառայել է որպես ֆոտոլրագրող։ Առավել հայտնի ռեպորտաժներից է եղել Օկինավայի համար ճակատամարտից։ Ճապոնացիների` Անձնատվության մասին փաստաթուղթն ստորագրելիս եղել է USS Missouri (BB-63) նավի վրա։

Ռազմական ժամանակաշրջանի նրա լուսանկարներն այնքան տպավորիչ էին, որ պատերազմից հետո *Life* ամսագիրը գլխավոր լուսանկարիչ Ջ. Էյերմանի պնդմամբ նրան մշտական աշխատանքի է վերցրել։ Իր ժամանակին Դունկանը լուսաբանել է շատ իրադարձություններ, այդ թվում` Հնդկաստանում բրիտանական գերակայության ավարտը, հակամարտություններ Թուրքիայում, Արևելյան Եվրոպայում, Աֆրիկայում և Մերձավոր Արևելքում։

Նրա ամենահայտնի լուսանկարները թերևս արվել են Կորեական պատերազմի ժամանակ։ Նա դրանցից շատերը հավաքել է «Սա պատերազմ է» գրքում (1951), որից ստացված հասույթը տրամադրվել է հակամարտության արդյունքում սպանված ծովային հետևակի զինվորների այրիներին ու երեխաներին։ Դունկանը համարվում է այդ ռազմական գործողությունների ամենահայտնի լրագրողը։

Վիետնամի պատերազմի լուսանկարներից լրագրողը կազմել է երկու գիրք. «Ես դեմ եմ» (1968) և «Պատերազմ` առանց հերոսների» (1970)։ Այստեղ Դունկանը հրաժարվել է անկողմնակալությունից ու ԱՄՆ-ի կառավարությանը մարտահրավեր է նետել պատերազմի հարցում։

Վարպետի «խաղաղ» ժամանակների աշխատանքներից աչքի են ընկնում Պաբլո Պիկասոյի բազմաթիվ լուսանկարները։ Նկարչի հետ նրան կապում էին երկարատև բարեկամական հարաբերությունները, որի սկիզբը դրել էր Ռոբերտ Կապան։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* 
* David Douglas Duncan Online Exhibition at the Harry Ransom Center, The University of Texas at Austin
* Finding aid for the David Douglas Duncan Papers and Photographic Collection at the Harry Ransom Center, The University of Texas at Austin 

Կատեգորիա:Ամերիկացի երկարակյացներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի լուսանկարիչներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի լրագրողներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի ֆոտոլրագրողներ
Կատեգորիա:Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի մասնակիցներ
Կատեգորիա:Լրագրողներ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Ռազմական թղթակիցներ
Հեմինգի նեյրոնային ցանց

**[[:en:Richard Hamming|Հեմինգի]] նեյրոնային ցանցը** նեյրոնային ցանցի տեսակ է, որն օգտագործվում է երկուական վեկտորները դասակարգելու համար, որի հիմնական չափանիշը Հեմինգի հեռավորությունն է։ Այն Հոփֆիլդի նեյրոնային ցանցի զարգացում է։

Ցանցն օգտագործվում է երկուական վեկտորը կապելու համար x = {x1, x2, x3…xm}, որտեղ xi = {-1, 1}, ստանդարտ պատկերներից մեկի հետ (յուրաքանչյուր դաս ունի իր սեփական պատկերը), կամ որոշի, թե որ վեկտորը չի համապատասխանում ստանդարտներից ոչ մեկին։ Ի տարբերություն Հոփֆիլդ ցանցի, Հեմինգի ցանցը արտածում է ոչ թե հենց նմուշը, այլ դրա համարը։

Ցանցն առաջարկվել է Ռիչարդ Լիպմանի կողմից 1987 թ. Այն հանդիսանում էր որպես հետերոասոցիատիվ պահեստավորման մասնագիտացված սարք։

## Կառուցվածք
Առաջին շերտի քաշի մատրիցը ստացվում է պատկերի ստանդարտ մատրիցից X ինչպես wi j = (x(i,j))/2, որտեղ ստանդարտ պատկերի մատրիցը *K× M* մատրից է, որի յուրաքանչյուր տող համապատասխան ստանդարտ երկուական վեկտոր է։ Ակտիվացման ֆունկցիան սահմանվում է որպես *f(s)* = \begin{cases} 0, s \leq t \\ s, 0  T \end{cases}, որտեղ *T =* {M \over 2}:

Երկրորդ շերտի քաշի մատրիցան ունի *K×K* չափսը և սահմանվում է որպես

\begin{bmatrix} 1 & -\epsilon & ... & \epsilon \\ -\epsilon & 1 & ... &-\epsilon  \\ ... & ... & ... & ... \\ -\epsilon & -\epsilon & ... & 1 \end{bmatrix}

որտեղ 𝟄  (0, {1 \over K}]:

Այսպիսով, ուսուցումն իրականացվում է մեկ ցիկլով։

## Ցանցի աշխատանքը
Մուտքի համար տրվում է դասակարգված վեկտոր  \vec{x^*}: Առաջին շերտի նեյրոնների կարգավիճակը հաշվարկվում է որպես *s*1 j = *w<sub>ji</sub> x<sub>i</sub><sup>*</sup>*: Առաջին շերտի նեյրոնների ելքը ստացվում է կարգավիճակի վրա ակտիվացման ֆունկցիան կիրառելով և դառնում է երկրորդ շերտի համապատասխան նեյրոնների նախնական արժեք։ Այնուհետև, երկրորդ շերտի նեյրոնների վիճակները ստացվում են իրենց նախորդ վիճակից `հիմնվելով երկրորդ շերտի կշռման գործակիցների մատրիցի վրա, և ընթացակարգը իտերացվելով կրկնվում է մինչև երկրորդ շերտի վեկտորի կայունացումը` մինչև երկու վեկտորների միջև հաջորդական կրկնությունների տարբերության նորմը դառնա որոշակի *E<sub>max</sub>* արժեքից պակաս (գործնականում բավարար են 0.1 կարգի արժեքներ)։

Այն դեպքում, եթե վեկտորներից մեկը դրական է, իսկ մնացածը՝ բացասական, այն ցույց է տալիս համապատասխան օրինակը։ Իսկ եթե մի քանի վեկտոր դրական են և նրանից ոչ մեկը չի գերազանցում *E<sub>max</sub>* արժեքը, դա նշանակում է, որ նեյրոնային ցանցը չի կարող դասակարգել վեկտորը որևէ դասի, բայց դրական արդյունքները ցույց են տալիս առավել նման ստանդարտները։

## Օրինակներ
Ցանցը կարող է օգտագործվել պատկերներ ճանաչելու համար, որոնց կազմված են սև և սպիտակ պիքսելներից, ինչպես օրինակ ծրարի ծածկագրային կնիքի ինդեքսը։

## Աղբյուրներ

* https://cyberleninka.ru/article/n/neyronnye-seti-hemminga-i-hebba-sposobnye-doobuchatsya
* https://neuronus.com/theory/nn/965-nejronnye-seti-khemminga.html 
* https://basegroup.ru/community/articles/assoc
*

## Գրականություն

# Neural Networks: A Systematic Introduction
# Neural Network Methods in Natural Language Processing
# An introduction to neural networks

Կատեգորիա:Արհեստական նեյրոնային ցանցեր
Բրախիդակտիլիա

**Բրախիդակտիլիա** (— կարճ +  — մատ, հոմանիշ — կարճամատություն), ձեռքերի կամ ոտքերի զարգացման խախտում, մատների կարճացում։ Բրախիդակտիլիան հաճախ կարող է զուգակցվել սիմֆալանգիզմի և սինդակտիլիայի տարբեր ձևերի հետ։ Բրախիդակտիլիան ժառանգվում է աուտոսոմային դոմինանատ ձևով։

## Դասակարգում
A տիպի բրախիդակտիլիա — մատների միջին ֆալանգների կրճատում, ֆալանգների ճառագայթային կորություն, եղունգների թիթեղների դիսպլազիա։

B տիպի բրախիդակտիլիա — մատների միջին ֆալանգների երկարության նվազում, հեռակա ֆալանգների թերզարգացում։

C տիպի բրախիտակտիլիա  — երկրորդ և երրորդ մատների մոտակա և միջին ֆալանգների կրճատում։

D տեսակի բրախիտակտիլիա (բրախիմեգալոդակտիլիա) — ձեռքերի առաջին մատների կրճատում։

E տիպի բրախիտակտիլիա — դաստակի և ոտնաթաթի ոսկորների կրճատում։

## Բուժում
Վիրաբուժական (մատների տարանջատում և երկարացում)։

Բրախիդակտիլիան ընկալվում է որպես ձեռքի բնածին դեֆորմացիաներ, որն արտահայտվում է մատների կամ դաստակի ոսկորների ամբողջական կամ մասնակի կրճատմամբ։ Այսպիսով, բրախիդակտիլիայի հիմնական կլինիկական տարբերակներն են բրախիֆալանգիան (մատների կարճացում) և բրախիմետակարպիան (դաստակի կրճատում)։ Բրախիդակտիլիան հաճախ կարող է զուգակցվել սիմֆալանգիզմի (մատների կոշտություն և ձեռքի հոդերի անշարժություն) և սինդակտիլիայի տարբեր ձևերով՝ սիմբրախիֆալանգիզմ, բրախիսիմֆալանգիզմ և սինդակտիլիա։ Բուժումը միայն վիրաբուժական է։ Այն բաղկացած է մատների տարանջատումից և երկարացումից` լավագույն կոսմետիկ և ֆունկցիոնալ ազդեցություններին հասնելու համար։

## Նշումներ

## Արտաքին հղումներ
* Բրախիտակտիլիա— Բժշկական բառարան
* Բրախիդակտիլիա

Կատեգորիա:Բնածին արատներ
Կատեգորիա:Գենետիկ հիվանդություններ և խանգարումներ
Կատեգորիա:Գենետիկական հիվանդություններ
Կատեգորիա:Ժառանգական հիվանդություններ
Կատեգորիա:Կառուցվածքային շեղումներ
Կատեգորիա:Հազվադեպ հանդիպող հիվանդություններ
Ոսկե սուսեր

**«Ոսկե սուսեր»** (), տիկնիկային-խաղարկային ֆիլմ։

## Սյուժե
Ֆիլմ-հեքիաթը պատմում է իննամյա Շուրոչկայի ու նրա քրոջ մասին, որոնք արձակուրդն անցկացնում են տատի մոտ՝ ամառանոցում։ Նրան սիրահարված է արքայազն էլֆը, որը  կախարդական թագավորության բնակիչ է։ Մեկ այլ կերպար՝ Վանյան, ունևոր ծնողների որդի է, որն անազնիվ ճանապարհով ձեռք է բերում կախարդական սուսերը, ինչի արդյունքում ամառանոցի բնակիչներին սպասում են լուրջ անախորժություններ, իսկ կախարդական թագավորությունը հայտնվում է վտանգի տակ։ Կինոժապավենում դերասանների մասնակցությամբ ստեղծված տեսարանները հմտորեն զուգակցված են տիկնիկային անիմացիայի հետ։

## Դերերում
* Լենա Լոգինովա
* Մարիաննա Կուդրյավցևա
* Ռոմա Սմիռնով
* Սաշա Գատին
* Վերա Կվլիվիձե
* Վարվառա Սոշալսկայա
* Իրինա Մալիշևա – Իգորի մայրը
* Դարյա Միխայլովա
* Անտոնինա Նիկանորովա
* Անդրեյ Յուրենև

**Տիկնիկներին հնչյունավորել են՝**
* Եվգենի Ստեբլով
* Լև Դուրով
* Վյաչեսլավ Պետրուշին
* Վյաչեսլավ Բոգաչյով

## Նկարահանող խումբ
* Սցենարի հեղինակներ՝ Ալեքսանդր Ալեքսանդրով, Գենադի Շումսկի, Ստանիսլավ Սոկոլով
* Բեմադրող ռեժիսորներ՝ Գենադի Շումսկի, Ստանիսլավ Սոկոլով
* Բեմադրող օպերատոր՝ Ռալֆ Կելլի
* Նկարիչ՝ Վլադիմիր Դոնսկով 
* Կոմպոզիտոր՝ Իսահակ Շվարց

## Պարգևներ
«Ոսկե սուսեր» ֆիլմն արժանացել է մրցանակների կինոփառատոններում
* 1991 — Կահիրեի միջազգային կինոփառատոն («Ոսկե Կահիրե» գլխավոր մրցանակ)
* 1991 — Երիտասարդության միջազգային կինոփառատոն Լանում (Ժյուրիի հատուկ մրցանակ)

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* «Золотая шпага» на сайте «Энциклопедия отечественного кино»

Կատեգորիա:1990 ֆիլմեր
Կատեգորիա:«Մոսֆիլմ» ստուդիայի ֆիլմեր
Կատեգորիա:Խորհրդային մանկական ֆիլմեր
Կատեգորիա:Խորհրդային ֆիլմեր
Ժակ Ասպեկյան

**Ժակ Ասպեկյան** (; ), ֆրանսահայ և խորհրդային ռեգբիստ, մարզիչ, ռեգբիի հիմնադիրը Խորհրդային Միությունում և Վրաստանում, մասնավորապես ԽՍՀՄ ռեգբիի սպորտի վարպետ։

## Կենսագրություն
Ծնվել է 1927 թվականին Մարսելում՝ հայ գաղթականների ընտանիքում։ Մանկուց զբաղվել է սպորտով՝ եղել է հեծանվորդ և ռեգբիստ, որպես խաղացող հանդես է եկել «Լիոնում» սկրամ-Հավայի դիրքում։ 1950-ականներին Խրուշչովյան ձնհալի ժամանակ ժամանել էր պատմական հայրենիք հայրենադարձության երկրորդ ալիքի կազմում։

Հայաստանում Ժակը փորձել է ռեգբիի ակումբ բացել, սակայն բախվել է պաշտոնյաների կողմից չհասկացվածության ալիքին, որոնք ռեգբին չեն ընդունել որպես «բուրժուական» սպորտ, և մեկնել Է Վրաստան՝ հանգրվանելով Թբիլիսիում։ 1957 թվականին Մոսկվայում կայացած Երիտասարդության և ուսանողների համաշխարհային փառատոնի ընթացքում անցկացվել են նետաձգության, բադմինտոնի և ռեգբիի ցուցադրական մրցումներ։ Սա Ասպեկյանին ոգեշնչել է շարունակել ԽՍՀՄ-ում ռեգբիի զարգացման փորձերը։

1959 թվականի հոկտեմբերի 15-ին կայացավ ռեգբիի առաջին մարզումը Վրաստանի պոլիտեխնիկական ինստիտուտի ուսանողների շրջանում, որն անցկացրել է Ասպեկյանը՝ պատմելով խաղի կանոնների մասին։ Եթե առաջին մարզման ժամանակ եղել է ընդամենը 20 մարդ, ապա երկրորդ մարզման ժամանակ դրանք շատ ավելի շատ են եղել։ Ժակի ջանքերով ստեղծվել է Վրացական պոլիտեխնիկական ինստիտուտի թիմը։ Խաղացողները զբաղվել են այն գնդակով, որը Ասպեկյանը բերել էր Մարսելից։ Մի քանի ամիս անց Ժակի ջանքերով ստեղծվեցին «Իսանի» կոշիկի գործարանի թիմը (Թբիլիսիի Նավթլուղի շրջան) և վրացական գյուղատնտեսական ինստիտուտի թիմը, որի մարզիչներն աշխատում էին հերթականությամբ։

1961 թվականին Գիվի Մերելաշվիլին ռեգբիի ֆեդերացիան գրանցել է Վրացական ԽՍՀ սպորտկոմիտեում և դարձել նրա նախագահ՝ Ասպեկյանին նշանակելով իր տեղակալի պաշտոնում։ 1963 թվականին անցկացրել է ռեգբիի առաջին ցուցադրական հանդիպումը Վրաստանի պոլիտեխնիկական ինստիտուտի և «Իսանի»-ի թիմերի միջև։ Ավելի ուշ Ասպեկյանի դերը վրացական ռեգբիում նվազագույնի է հասցվել։ Նա մեկնել է Հայաստան և, այնուամենայնիվ, այնտեղ ստեղծել է ռեգբիի թիմ, բայց վրացական հաջողությունը չի կրկնել՝ 1965-ին լքելով Վրաստանը և մեկնելով Մարսել։ Ապրելով Ֆրանսիայում՝ նա հետևում էր ռեգբիի հաջողություններին Վրաստանում և բազմիցս շփվում էր խաղացողների և մարզիչների հետ, որոնք նրա մոտ էին եկել Վրաստանից (մեկ նման հանդիպում տեղի է ունեցել 2000 թվականին)։

2001 թվականին Ժակ Ասպեկյանն այցելել է Թբիլիսի և եվրոպական ազգերի գավաթի Վրաստանի և Պորտուգալիայի հավաքականների խաղը։ Այցը կազմակերպել էր Վրաստանի ռեգբիի միության զարգացման խմբի ղեկավար Գիա Չումբուրիձեն։ 2007 թվականին նա կանգ է առել հյուրանոցում, որտեղ գտնվում Էր Վրաստանի հավաքականը աշխարհի առաջնության ժամանակ, և հանդիպել խաղացողների հետ։ Հանդիպումը նկարագրում էին ֆրանսիացի լրագրողները, որոնց համար բացահայտում էր այն, թե ինչ դեր է խաղացել Ասպեկյանը վրացական ռեգբիում։

Ասպեկյանը Թբիլիսիում հանդիպել է իր ապագա հարսնացուին՝ պարուհի Զաիրա Գուրամիշվիլիին հին իշխանական Ցիցիշվիլիից։ Ծնվել են որդիները՝ Ժերարը և Մորիսը։ Ժերարը եղել է մի կոմերցիոն ձեռնարկության ղեկավար, իսկ Մորիսն աշխատել է Ֆրանսիայի ոստիկանության դեպարտամենտում։

Ժակ Ասպեկյանը մահացել է 2015 թվականի օգոստոսին Մարսելի ծերանոցում։

## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն
* 

## Արտաքին հղումներ
* 

Կատեգորիա:Հայ ռեգբիստներ
Աուդիոգիդ

**Աուդիոգիդ**՝ ֆոնոգրամմա (ձայնագրվածք), օգտագործվում է թանգարանային էքսպոզիցիաների, ցուցահանդեսների, տեղանքի հետ ինքնուրույն ծանոթության համար, ինչպես նաև դրա վերարտադրության սարք։ 
thumb|դյուրակիր աուդիոգիդ
Սովորաբար աուդիոգիդը բաղկացած է մի քանի աուդիոկտորից։Կտորները համարակալվում են և կապվում դիտարկվող տեղանքի, թանգարանի, կամ ցուցադրանմուշների համարների սխեմային (քարտեզին)։ Եթե աուդիոգիդը ենթադրում է կապակցված և ավարտված պատմվածք, ապա այն անվանվում է նաև աուդիոէքսկուրսիա։ Աուդիոգիդերը լայնորեն տարածված են արտասահմանում, ավելի շատ են հայտնվում Ռուսաստանում, վերջին տարիներին՝ նաև Հայաստանում։ Դրանք ստեղծվում են ինչպես թանգարանների, այնպես էլ անկախ մշակողների կողմից։ Աուդիոգիդի ծառայությունները տրամադրում են բջջային կապի որոշ օպերատորներ։ Տեխնոլոգիական հիմքի տիպով աուդիոգիդերը կարելի է բաժանել երկու հիմնական խմբի՝ - հատուկ համասարքի հիմքի վրա աուդիոգիդեր («երկաթե» կամ hardware) - ստանդարտ մոբիլ համասարքերի՝ սմարթֆոնների, պլանշետների, գրպանի անձնական համարգիչների և այլն հիմքի վրա աուդիոգիդեր (մոբիլ աուդիոգիդեր)

Հատուկ համասարքի հիմքի վրա աուդիոգիդերն իրենցից ներկայացնում են հակավանդալային դյուրակիր թվային աուդիոնվագարկիչներ։ Հաճախ այդպիսի աուդիոգիդեր հանդիպում են խոշոր թանգարաններում, քանի որ դրանք թանգարաններից պահանջում են սարքերի գնման և սպասարկման էական ծախսեր, վարձակալման կետի կազմակերպում, լիցքավորման և վերանորոգման հարցերի լուծում։ Թանգարաններում այցելուների համար աուդիոգիդերը հանդիսանում են ծառայություններից մեկը և սովորաբար տրամադրվում են հավելյալ վճարի դիմաց։

Ռուսաստանում հատուկ սարքերի հիմքի վրա աուդիոգիդեր (աուդիոէքսկուրսիաներ) կարելի է հանդիպել այնպիսի թանգարաններում, ինչպիսիք են Էրմիտաժը, Տրետյակովյան պատկերասրահը, Ա․ Ս Պուշկինի անվան կերպարվեստի պետական թանգարանը և այլն։
Լայն տարածում գտնող մոբիլ աուդիոգիդերը հավելվածներ են, որոնք կարող են տեղադրվել հաճախորդների սմարթֆոններում, և այդ պատճառով չեն պահանջում գնում, վարձակալություն, սարքի սպասարկում։ Այնուամենայնիվ այդ հավելվածները թանգարանների կողմից պահանջում են մշակում և մշտական արդիականացում տարբեր մոբիլ պլատֆորմների (Android, iOS, Windows և այլն) համար։

Մեծ հեռանկար ունեն GPS և RFID տեխնոլոգիաներ օգտագործող աուդիոգիդերը, որոնք ավտոմատ տեղորոշում են լսողի տեղը կամ օբյեկտը, որով նա հետաքրքրվում է, և վերարտադրում են անհրաժեշտ տեղեկատվությունը։

Ի թիվս թանգարանային աուդիոգիդերի, վերջին ժամանակները հայտնվում են ավելի ու ավելի շատ աուդիոգիդեր, որոնք աշխատում են փողոցում։ Այդպիսիները պարունակում են աուդիոպատմություններ ոչ թե թանգարանային ցուցանմուշների, այլ քաղաքի տեսարժան վայրերի մասին, և սովորաբար ունենում են քարտեզ և զբոսանքի երթուղի։ Այդպիսի հավելվածներ ստեղծողները գումար են աշխատում հավելվածներում հասանելի աուդիոէքսկուրսիաների վաճառքից և գովազդից։ Այդպիսի հավելվածներից են՝ GuidiGo, OnSpotStory.

## Արտաքին հղումներ
* Список музеев России и СНГ, где есть услуги аудиогида
* Список аудиогидов на иностранных языках, доступны в Интернете
* Аудиогид по достопримечательностям Санкт-Петербурга

Կատեգորիա:Ձայնագրություն
Դանիել Մենդոզա

**Դանիել Մենդոզա** (; ), ծագումով հրեա անգլիացի բռնցքամարտիկ, 1792-1795 թվականներին բռնցքամարտի Անգլիայի չեմպիոնը։

## Կենսագրություն
Դանիել Մենդոզան ծնվել է 1764 թվականի հուլիսի 5-ին պորտուգալական հրեաների աղքատ ընտանիքում։ Մծացել է Լոնդոնի ամենաաղքատ և ամենավտանգավոր թաղամասներից մեկում և փոքր տարիքից ստիպված է եղել սովորել մարտարվեստ։ Ռինգում առաջին մենամարտերից հետո, որոնք հաղթում էին փոքր առավելությամբ, նա զբաղվել է պաշտպանության և հարձակման համադրության մշակմամբ, որի դեպքում մարզիկը նահանջում էր մոտ սպառնալիքի ներքո և անցնում էր հարձակման փոքր-ինչ հարմար հնարավորության դեպքում։

Մենդոզայի գլխավոր մրցակիցը Անգլիայի չեմպիոնի կոչման մեկ այլ հավակնորդ Ռիչարդ Համֆրիսն էր՝ «բռնցքամարտի ջենտլմեն» մականունով։ Մենդոզայի դեմ եզրափակիչ մենամարտում նա պարտվել է երեք ռաունդից երկու ռաունդում՝ հաղթանակը և չեմպիոնական տիտղոսն իր մրցակցին տալով։

Մենդոզան չեմպիոնական թագից զրկվել է 1795 թվականին Ջիմ Ջեքսոնի հետ մենամարտից հետո, որը հաղթանակ էր տարել նրա նկատմամբ։ Դրանից հետո նա ևս երկու անգամ փորձել է ռինգ վերադառնալ՝ 42 և 56 տարեկան հասակում, սակայն այդ փորձերը մեծ հաջողությամբ չեն պսակվել։ Մենդոզան Թոմ Օուենի հետ անհաջող մենամարտից հետո ստիպված է եղել վերջնականապես թողնել բռնցքամարտը։

Մենդոզան մահացել է 1836 թվականին պարտքային բանտում, որտեղ հայտնվել էր բիզնեսով զբաղվելու անհաջող փորձի պատճառով։ Նրան թաղել են արևելյան Լոնդոնի հրեական գերեզմանատանը։ 1970-ականներին Կույս Մարիամի քոլեջի տարածքի ընդլայնման անհրաժեշտության պատճառով բռնցքամարտիկի աճյունը վերահուղարկավորվել է Էսսեքսի ընդհանուր գերեզմանում։

## Մենդոզա-տեսաբան
Դանիել Մենդոզան կշռում էր ընդամենը 160 ֆունտ (73 կգ), իսկ հասակը 5 ոտնաչափ և 7 դյույմ էր (170 սմ)՝ փոքր բռնցքամարտի չափանիշներով:Նա մշակել է մի համակարգ դեմքի և մարմնի պաշտպանության, կողային շարժման համար և առաջին անգամ բռնցքամարտի պատմության մեջ սկսել է կիրառել ուղիղ ձախ հարվածները հասնելու առավելությունները։ Մենդոզան իր սեփական օրինակով ապացուցել է, որ բռնցքամարտում գլխավորը ոչ թե հզոր հարվածներ հասցնելն է, այլ ռազմավարությունը։

## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն
* Майкл Шапиро. «100 великих евреев». Москва, изд. «Вече», 2004. С. 283-285

Կատեգորիա:Անգլիացի բռնցքամարտիկներ
Էյլեր Յուզբաշյան

**Էյլեր Սերգեյի Յուզբաշյան** (), հայ ֆիզիկոս, վաստակաշատ ուսուցիչ, ֆիզմաթ գիտությունների թեկնածու։

## Կենսագրություն
Էյլեր Յուզբաշյանը ծնվել է 1942 թվականի փետրվարի 22-ին, Լեռնային Ղարաբաղի Ինքնավար Մարզի Մարտակերտի շրջանի Չլդրան գյուղում։ Ոսկե մեդալով ավարտել է դպրոցն ու  ընդունվել Երևանի Պետական համալսարանի ֆիզիկայի ֆակուլտետն ու 1964 թվականին գերազանց գնահատականներով ավարտել այն։ Հետագայում ուսումը շարունակել է Մոսկվայի Ստեկլովի անվան գիտահետազոտական ինստիտուտի ասպիրանտուրայում։ Որպես դոցենտ 1972 թվականին աշխատանքի է անցել Երևանի Պետական համալսարանի ֆիզիկայի ֆակուլտետում։ 1989 թվականին պաշտպանել է ֆիզմաթ գիտությունների թեկնածուական թեզ և ստացել ֆիզմաթ գիտությունների թեկնածուի գիտական աստիճան։ Եղել է դասախոս Երևանի պոլիտեխնիկական ինստիտուտում։ 1991 թվականից աշխատել է  Արտաշես Շահինյանի անվան ֆիզիկամաթեմատիկական հատուկ դպրոցում։

Էյլեր Յուզբաշյանի նախաձեռնությամբ Արտաշես Շահինյանի անվան ֆիզիկամաթեմատիկական հատուկ դպրոցում 1993-ից մինչև 2017 թվականը գործել է ֆիզիկայի ուսուցիչների գիտաժողով։

Պարգևատրվել է ՀՀ կրթության և գիտության նախարարության ոսկե մեդալով։

## Աշխատություններ
Էյլեր Յուզբաշյանը մոտ 100 գիտական, գիտամեթոդական հոդվածների, ֆիզիկայի խնդրագրքերի և ուսումնական ձեռնարկների հեղինակ է,  խմբագրել է մի քանի տասնյակ գրքեր։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
*ֆիզիկայի խնդիրներ ։ Ուսումնական ձեռնարկ / Ի.Ի Վորոբյով; Խմբ.՝ Օ. Յա. Սավչենկո; Թարգմ.՝ Գ. Գրիգորյան, Է. Յուզբաշյան.
*ֆիզիկայի խնդիրներ ։ Ուսումնական ձեռնարկ / Ի.Ի Վորոբյով; Խմբ.՝ Օ. Յա. Սավչենկո; Թարգմ.՝ Գ. Գրիգորյան, Է. Յուզբաշյան.

Կատեգորիա:Ֆիզիկոսներ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:ԵՊՀ շրջանավարտներ
Կատեգորիա:Չլդրան գյուղում ծնվածներ
Կատեգորիա:Հայ ֆիզիկոսներ
Կատեգորիա:Ֆիզիկամաթեմատիկական գիտությունների թեկնածուներ
Կատեգորիա:Հայ մանկավարժներ
Կատեգորիա:Ոչ գեղարվեստական գրողներ
Ազիզ Սանջար

**Ազիզ Սանջար** (, ), թուրք և ամերիկացի գիտնական-կենսաքիմիկոս։ 2015 թվականին Քիմիայի Նոբելյան մրցանակը կիսել է Թոմաս Լինդալի և Պոլ Մոդրիչի հետ՝ «ԴՆԹ-ի ռեպարացիայի կառուցվածքի մասին հետազոտության համար»։

ԱՄՆ գիտությունների ազգային ակադեմիայի անդամ է (2005)։

## Կենսագրություն
Ծնվել է 1946 թվականի սեպտեմբերի 8-ին, աղքատ ընտանիքի ութ երեխաներից յոթերորդն է (ծնողները անգրագետ էին, բայց բոլոր երեխաները ստացել են կրթություն)։ Նրա ավագ եղբայր Քենան Սանջարը Թուրքիայի զինված ուժերի պաշտոնաթող բրիգադային է, իսկ նրա զարմիկը՝ Միթհաթ Սանջարը, թուրք իրավաբան պրոֆեսոր է և ձախ քրդամետ Ժողովուրդների դեմոկրատական կուսակցության պատգամավոր։

Ավարտել է Ստամբուլի համալսարանի բժշկական ֆակուլտետը (1969)։ 1971 թվականին տեղափոխվել է ԱՄՆ։ Ավարտել է մագիստրոսական և հետբուհական ուսումները մոլեկուլային կենսաբանության գծով Դալլասի Տեխասի համալսարանում (MS, 1975; Ph.D., 1977): 1982 թվականից սովորել է՝ Չապել Հիլլի Հյուսիսային Կարոլինայի համալսարանում (1988 թվականից՝ պրոֆեսոր)։

Կինը՝ կենսաքիմիկոս Գվեն Սանջարը (ծնված որպես Բոուլզ, ), նույնպես Դալլասի Տեխասի համալսարանի շրջանավարտ և Չապել Հիլլի Հյուսիսային Կարոլինայի համալսարանի պրոֆեսոր է։

## Մրցանակներ
* Քիմիայի Նոբելյան մրցանակ (2015)

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:ԱՄՆ-ի գիտությունների ազգային ակադեմիայի անդամներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի նոբելյան մրցանակակիրներ
Կատեգորիա:Թուրք գիտնականներ
Կատեգորիա:Նոբելյան մրցանակի դափնեկիրներ
Կատեգորիա:Ստամբուլի համալսարանի շրջանավարտներ
Այստեղ մեր տունն է

**«Այստեղ մեր տունն է»** (), 1973 թվականի խորհրդային գեղարվեստական ֆիլմ, որը նկարահանել է ռեժիսոր Վիկտոր Սոկոլովը Իգնատի Դվորեցկու «Մարդը կողքից» () պիեսի հիման վրա։

## Սյուժե
Լենինգրադի խոշորագույն Իժորսկի գործարանի արտադրամասի պետի պաշտոնն զբաղեցնելու համար հրավիրվում է ինժեներ Ալեքսեյ Չեշկովը։ Նա բացահայտ պայքար է սկսում ամբոխվարության, ցուցամոլության, գրոհչականության դեմ և վերջնական արդյունքում հաղթում է։

## Դերերում
* Վլադիմիր Զամանսկի – *Ալեքսեյ Գեորգիևիչ Չեշկով, արտադրամասի պետ*
* Պյոտր Վելյամինով – *Գլեբ Նիկոլաևիչ Ռյաբինին, ինժեներ*
* Վասիլի Մերկուրև – *Գավրիլա Ռոմանովիչ Պոլուեկտով, բաժնի պետ*
* Վսևոլոդ Սանաև – *Ալեքսանդր Եվգենևիչ Պլուժին, գործարանի տնօրեն*
* Օլեգ Ժակով – *Գրամոտկին, արտադրամասի նախկին պետ*
* Ալեքսանդր Բորիսով – *Պուխով, մասնաշենքի պետ*
* Արմեն Ջիգարխանյան – *Զախար Լեոնիդովիչ Մանագարով, Չեշկովի տեղակալը*
* Իրինա Միրոշնիչենկո – *Նինա Վասիլևնա Շչյոգոլևա, պլանային բաժնի պետ*
* Ա. Ադաշևսկի – *«հրորդ» գավառից*
* Աննա Ալեքսախինա – *Չեշկովի դուստրը*
* Նատալյա Զորինա – *Լենոչկա*
* Սվետլանա Կարպինսկայա – *հոբելյանի հյուր*
* Բորիս Կոկովկին – *կուսկազմակերպիչ արտադրամասում*
* Լեոնիդ Նևեդոմսկի – *Կոնստանտին Կոնստանտինովիչ Տուրոչկին, քաղկոմի նոր քարտուղար*
* Մարկ Նիկելբերգ – *Գենադի Ալեքսեևիչ*
* Ֆեոդոր Օդինոկով – 'Ֆեոդոր Իվանովիչ Ռիժուխին, մասնաշենքի պետ*
* Իվան Սոլովյով – *Սերգեյ Վլադիմիրովիչ, քաղկոմի քարտուղար արդյունաբերության գծով*
* Գեորգի Տեյխ – *Գեորգի Նիկոլաևիչ*
* Վալենտինա Չեմբերգ – *քարտուղարուհի*
* Վլադիմիր Էրենբերգ – *Վյաչեսլավ Սերգեևիչ, մասնաշենքի պետ''

## Նկարահանող խումբ
* Ռեժիսոր՝ Վիկտոր Սոկոլով
* Սցենարի հեղինակ՝ Իգնատի Դվորեցկի
* Օպերատոր՝ Վլադիմիր Չումակ
* Կոմպոզիտոր՝ Անդրեյ Պետրով
* Դիրիժոր՝ Վախթանգ Ժորդանիա
* Բեմադրող նկարիչ՝ Վիկտոր Վոլին
* Հնչյունային ռեժիսոր՝ Գալինա Գոլուբևա

## Մրցանակներ
* Խրախուսական դիպլոմ Համամիութենական 7-րդ կինոփառատոնում (1974)
* Կասպիի նավթագործների մրցանակ Համամիութենական 7-րդ կինոփառատոնում  (1974)

## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն
* 
* 

Կատեգորիա:1970-ականների ռուսերեն ֆիլմեր
Կատեգորիա:1973 ֆիլմեր
Կատեգորիա:«Լենֆիլմ» ստուդիայի ֆիլմեր
Կատեգորիա:Խորհրդային մելոդրամա ֆիլմեր
Կատեգորիա:Խորհրդային ֆիլմեր
Մուսա Գասըմլը

**Մուսա Ջաֆար օկլի Գասըմլը** (, ), ադրբեջանցի պատմաբան, պատմական գիտությունների դոկտոր, պրոֆեսոր (1992), Ադրբեջանի Գիտությունների ազգային ակադեմիայի Կովկասագիտության ինստիտուտի տնօրեն, ԱԳԱԱ թղթակից անդամ (2017), Ադրբեջանի Հանրապետության Միլի Մեջլիսի IV (2010–2015), V (2015–2020) և VI (2020–2025) գումարման պատգամավոր, Ադրբեջանի Հանրապետության «Փառք»ի շքանշանի դափնեկիր։

## Կենսագրություն
Մուսա Գասըմլըն ծնվել է 1957 թվականի հոկտեմբերի 28-ին Յարդիմլի շրջանի Համարկանդ գյուղում։ 1974 թվականին ավարտել է միջնակարգ դպրոցը։ Նույն թվականին ընդունվել է Ադրբեջանի պետական համալսարանի (այժմ ՝ Բաքվի պետական համալսարան) պատմության ֆակուլտետը և 1979 թվականին գերազանց ավարտել այն։ Նա առաջին անգամ աշխատել է Յարդիմլի շրջանում։

1982-1985 թվականներին սովորել է ԲՊՀ-ի Եվրոպական և Ամերիկյան երկրների նոր և ժամանակակից պատմության ամբիոնի ասպիրանտուրայում։ Նա մասնագիտանում է միջազգային հարաբերությունների պատմության բնագավառում։ Նա պաշտպանել է 1986 թվականին իր թեկնածուական, իսկ 35 տարեկան հասակում ՛ դոկտորական դիսերտացիան։ Նա եղել է պատմական գիտությունների ամենաերիտասարդ դոկտորն Ադրբեջանում։ 1986-1992 թվականներին աշխատել է որպես ուսուցիչ, ավագ ուսուցիչ, դոցենտ, պատմության ֆակուլտետի դեկանի տեղակալ ԲՊՀ-ի Եվրոպական և Ամերիկյան երկրների ամբիոնում։ Նա ԵՊՀ-ի եվրոպական և ամերիկյան երկրների նոր և ժամանակակից պատմության ամբիոնի պրոֆեսոր է։ ԱԳԱԱ թղթակից անդամ է։

ԱԳԱԱ-ի Պրեզիդիումի 2016 թվականի հունվարի 27-ի որոշմամբ ՝ նա նշանակվել է Կովկասագիտության ինստիտուտի տնօրենի ժամանակավոր պաշտոնակատար։ Հունիսի 24-ին ԱԳԱԱ-ի հասարակական գիտությունների բաժանմունքի նիստում քվեարկությամբ Կովկասագիտության ինստիտուտի տնօրենն է ընտրվել։

1992-1997 թվականներին աշխատել է ԱՀ Միլլի Մեջլիսի միջազգային հարաբերությունների բաժինում։

2020 թվականին նա երրորդ անգամ ընտրվել է պատգամավոր։ Նա Միլլի Մեջլիսի գիտության և կրթության Կոմիտեի նախագահի տեղակալն է։

Ադրբեջան-Աֆղանստան միջխորհրդարանական աշխատանքային խմբի նախագահ, Թուրքիայի, Կանադայի, Բրազիլիայի, Պերուի, Մեքսիկայի, Արգենտինայի, Դանիայի, Մալթայի, Էստոնիայի, Բոսնիա և Հերցեգովինայի խորհրդարանների հետ բարեկամության խմբի անդամ է։

Ադրբեջանի Հանրապետության Նախագահի հրամանով պարգևատրվել է «Փառք»ի շքանշանով (28.10.2017): Բացի այդ պարգևատրվել է ԱՀ կրթության նախարարության «Առաջավոր կրթության աշխատող» կրծքանշանով (2009), Ղազախստանի Հանրապետության գիտությունների ակադեմիայի Հուշամեդալով (10.11.2017), ԱՀ «Հոբելյանական» մեդալով (27.05.2018), «Խորհրդարան» մեդալով (2018) և շատ այլ մեդալներով։

Նա բարձրագույն դպրոցների համար միջազգային հարաբերությունների պատմության դասագրքի և Եվրոպական և Ամերիկյան երկրների ժամանակակից պատմության վերաբերյալ երկու մասից բաղկացած դասագրքի հեղինակ է։

Նա աշխատել է ԱՄՆ Վիրջինիա նահանգի Ֆերֆաքս քաղաքում գտնվող Ջորջ Մեյսոնի համալսարանում (2004)։

## Ծանոթագրություններ
Արչիբալդ Մայո

**Արչիբալդ Լ․ Մայո** (; ), ավելի հայտնի է որպես **Արչի Մայո** անունով (), ամերիկացի կինոռեժիսոր, սցենարիստ և պրոդյուսեր։ 1930-1940-ական թվականներին ճանաչման է հասել։ Հայտնի է եղել դերասանների հետ բծախնդիր շփմամբ։

## Կենսագրություն
Արչիբալդ Մայոն ծնվել է 1981 թվականի հունվարի 29-ին, Նյու Յորքում։ Սովորել է Կոլումբիայի համալսարանում, որը թողել է, որպեսզի թատերական կարիերա սկսի։ 1915 թվականին Մայոն հայտնվել է Հոլիվուդում։ Իր առաջին աշխատանքը կատակներ գրելն էր, իսկ հետագայում՝ կատակերգությունների բեմադրումը։ 1920-ական թվականներին նա մի քանի անգամ դարձել է իր կարճամետրաժ կատակերգությունների սցենարիստը։ Երբեմն սցենար է գրել Ջեկ Ուայթի և Լլոյդ Բեկոնի համար։ Ձայնային կինոյի հայտնվելուց հետո Արչի Մայոն աշխատանքի է ընդունվել «Warner Bros.» ստուդիայում։

1931 թվականին նա նկարահանել է «Սվենգալի» միստիկական ֆիլմը՝ , գլխավոր դերում՝ Ջոն Բերիմորը։ Այդ ֆիլմը միանգամից ճանաչում է տվել ռեժիսորին, չնայած հետագայում ստվերվել է «Universal Studios» ստուդիայի սարսափ ֆիլմերով։

1936 թվականին էկրանին է հայտնվել նրա «Քարացած անտառ» ֆիլմը, գլխավոր դերերում նկարահանվել են Լեսլի Հովարդը և Բեթ Դեյվիսը։ «Սինեմատեկա» էջի կինոքննադատ Վլադիսլավ Շուվալովի կարծիքով հենց այս ֆիլմն է հիմք դրել Համֆրի Բոգարտի աստղային վերելքին, որը կատարել է ավազակ Դյուկ Մանտի դերը։

Իր ամբողջ կարիերայի ընթացքում Մայոն 84 ժապավենի ռեժիսոր է եղել։ 1946 թվականին իր առաջին գունավոր ֆիլմից հետո ռեժիսորը թողել է կինեմատոգրաֆիան։ 1958 թվականին այնուամենայնիվ կայացել է նրա կարճաժամկետ վերադարձը, երբ Մայոն պրոդյուսերավորել է «Գազանը Բուդապեշտում» ֆիլմը։

Արչիբալդ Մայոն մահացել է 1968 թվականի դեկտեմբերի 4-ին Մեքսիկայում։

## Անձնական կյանք
Արչի Մայոն ամուսնացել է Լյուսիլ Վուլֆի հետ։ Ամուսնությունը շարունակվել է մինչև կնոջ մահը՝ 1945 թվականի փետրվարի 24-ը։

## Ընտրյալ ֆիլմագրություն
* 1928 - Ազնվամորու քաղաք
* 1928 - Զգուշացեք ամուսնացած տղամարդից
* 1931 - Սվենգալի
* 1932 - Երկուսը ընդդեմ ամբողջ աշխարհին
* 1932 - Գիշեր գիշերից հետո
* 1933 - Ջիմմի Դոլանի կյանքը
* 1933 - Դժոխքի քաղաքապետ
* 1933 - Համաձայնության քաղաքը
* 1934 - Երկու դեմքով մարդը
* 1934 - Ցանկալի
* 1936 - Քարացած անտառ
* 1937 - Սև լեգեոն
* 1937 - Սերը, որը ես փնտրել եմ
* 1938 - Մարկո Պոլոյի արկածները
* 1939 - Նրանք երաժշտության կարիք են զգում
* 1940 - Ծոցի ափի տունը
* 1940 - Չորս որդի
* 1941 - Մորաքույր Չարլի
* 1942 - Լիալուսին
* 1943 - Վտանգավոր սուզում
* 1946 - Գիշերը Կասաբլանկայում
* 1946 - Հրեշտակը ուսիս

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Арчи Майо

Կատեգորիա:20-րդ դարի ամերիկացի տղամարդ դերասաններ
Կատեգորիա:Ամերիկացի կինոռեժիսորներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի պրոդյուսերներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի սցենարիստներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի տղամարդ կինոդերասաններ
Կատեգորիա:Ամերիկացի տղամարդ թատերական դերասաններ
Կատեգորիա:Ամերիկացի թատերական ռեժիսորներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի ռեժիսորներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի կինոսցենարիստներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի կինոպրոդյուսերներ
Կատեգորիա:Հոլիվուդյան փառքի ծառուղի
Կատեգորիա:Քաղցկեղից մահացածներ
Չարլի Քոուլ

**Չարլի Քոուլ** (, ), ամերիկացի ֆոտոլրագրող, այն լրագրողներից մեկը, որն արել է 1989 թվականին Պեկինի Տյանանմենի հրապարակի հրասայլերով հայտնի լուսանկարը։

## Կենսագրություն
Ծնվել է 1955 թվականին, Տեխասում, ԱՄՆ։ Համալսարանն ավարտել է լրագրողի մասնագիտությամբ։ Չարլի Քոուլը եղել է Ասիայի մի քանի երկրներում, որտեղ լուսանկարել է ավտորիտար համակարգերի դեմ բողոքի ակցիաները։

1986 թվականին Քոուլն աշխատել է Ֆիլիպիններում, որտեղ այդ ժամանակ պայթել է այսպես կոչված Դեղին հեղափոխությունը` ապստամբությունը երկրի այդ ժամանակվա նախագահ Ֆերդինանդ Մարկոսի դեմ։ 1987 թվականին Հարավային Կորեայում Քոուլը լուսանկարել է երկրի ավտորիտար նախագահ Չոն Դու Խվանի դեմ անցկացվող բողոքի ակցիաները։

1989 թվականին Չարլի Քոուլը եղել է Չինաստանում, որտեղ արել է մի լուսանկար, որն ամբողջ աշխարհում հայտնի է դարձել «Անհայտ խռովարարը» անունով։ Քոուլը նկարել է հրասայլերի անցնող շարքը Պեկինի հյուրանոցի պատշգամբից։ Լուսանկարչի խոսքով` ինքն սպասում էր, որ հրասայլերի ճանապարհը փակած տղամարդը շուտով կզոհվի, և այդ պատճառով ցանկանում էր անմահացնել այդ տեսարանը։ Սակայն զինվորականները հեռացրել են խռովարարին, և նրա ճակատագիրն անհայտ է մնացել։

Այդ լուսանկարի համար Չարլի Քոուլը 1990 թվականին արժանացել է World Press Photo կազմակերպության մրցանակի։ Նա մեկն է եղել այն չորս լուսանկարիչներից, որ կարողացել են ֆիքսել այդ դրվագը լուսանկարի վրա։

Չարլի Քոուլը մահացել է 2019 թվականի սեպտեմբերի 13-ին, Բալի կղզում, 64 տարեկան հասակում։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Ամերիկացի լուսանկարիչներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի լրագրողներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի ֆոտոլրագրողներ
Կատեգորիա:Ֆոտոլրագրողներ
Ադել Ջերգենս

**Ադել Ջերգենս** (, ),  ամերիկացի դերասանուհի և պարուհի։

## Կենսագրություն
Ծնվել է Բրուքլինում, Նյու Յորք։ Առաջինը անգամ հանրության առաջ հանդես է եկել 1930-ական թվականներին, երբ 1939 թվականին Նյու Յորքում Համաշխարհային ցուցահանդեսի ժամանակ ճանաչվել է «Ամենահիասքանչ միսս աշխարհ»։ 1940-ական թվականների սկզբին Ջերգենսը աշխատել է «Ռոքեթս» պարային թատերախմբում և Նյու Յորքի լավագույն պարուհիներից մեկն է ճանաչվել։

Որպես մոդել և պարուհի մի քանի տարի աշխատելուց հետո նրան հաջողվել է մտնել Հոլիվուդ և 1944 թվականին «Columbia Pictures»-ի հետ պայմանագիր է ստորագրել, մուգ թխահերից նա պլատինե շիկահեր է դարձել։ Իր կինոկարիերան սկսել է «Սև նետ» ֆիլմում դեր կատարելուց հետո (1944), որից հետո հաջորդել են «Երկնքից երկիր» (1947), «Մութ անցյալը» (1948), «Խմբերգչուհիներ» (1948), «Կատաղության ձայնը» (1950) և «Ճանապարհորդող վաճառուհին» (1950) ֆիլմերի նկարահանումնները։

1949 թվականին «Մոնտե Քրիստոյի գանձերը» նուարի նկարահանման ժամանակ Ջերգենսը ճանոթացել է իր ապագա ամուսնու՝ դերասան Գլեն Լանգանի հետ, որի հետ նույն  տարում ամուսնացել է։ 1952 թվականին ծնվել է նրանց որդին՝ Թրեյսի Լանգանը, որը ծնողների պես ևս դերասան է դարձել։

1950-ական թվականներին Ջերգենսը շարունակել է նկարահանվել ինչպես կինոյում («Կատաղության ձայնը», «Էբբոթ և Կոստելլոն հանդիպում են անտեսանելի մարդու», «Այն օրը, երբ եկավ երկիր վերջը»), այնպես էլ հեռուստատեսությունում («Ջորջ Բյորնսի և Գրեյսի Ալլենի շոուն», «Տեղ ազատեք հայրիկի համար», «Հաջողություն զինվորներ»), 1956 թվականին ավարտել է իր կարիերան։

1991 թվականին ամուսինը՝ Գլեն Լանգանը, մահացել է լիմֆոմայից, իսկ 2001 թվականին քաղցկեղից մահացել է նրա միակ տղան։

Տղայի մահը վատ է անդրադարձել դերասանուհու առողջության վրա, և մեկ տարի անցած մահացել է թոքաբորբից, չորս օրից պետք է լրանարար նրա 85 տարին։ ԱՄՆ-ի կինոարտադրության մեջ իր ունեցած ներդրման համար Հոլիվուդյան փառքի ծառուղում պարգևատրվել է աստղով։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Ամերիկացի պարուհիներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի կինոդերասանուհիներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի մոդելներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի հեռուստատեսային դերասանուհիներ
Կատեգորիա:Թոքաբորբից մահացածներ
Կատեգորիա:20-րդ դարի ամերիկացի դերասանուհիներ
Կատեգորիա:Հոլիվուդյան փառքի ծառուղի
Կատեգորիա:Թատրոնի ամերիկացի դերասանուհիներ