Տաիրա կլան

**Տաիրա** (平),  չորս ամենակարևոր կլաններից մեկն էր, որը գերիշխում էր ճապոնական քաղաքականության մեջ Ճապոնիայի պատմության Հեյան ժամանակաշրջանում․ մյուսներն էին Մինամոտոն, Ֆուջիվարան և Տաչիբանան։ Կլանը բաժանված էր չորս խոշոր խմբերի, որոնք կրում են այն կայսրերի անունները, որոնցից սերում են՝ Կանմու Հեյշի, Նինմիո Հեյշի, Մոնտոկու Հեյշի և Կոկո Հեյշի: Սրանցից ամենաազդեցիկը եղել է Կանմու Հեյշիի գիծը։

Հեյան ժամանակաշրջանի ավարտին *Տաիրան* վերահսկում էր երիտասարդ կայսր Անտոկուին և փաստացիորեն իշխում էր կայսերական մայրաքաղաք Հեյանում։ Այնուամենայնիվ, նրանց դեմ պայքարում էին իրենց մրցակիցները՝ Մինամոտո կլանը։ Պայքարը իր գագաթնակետին հասավ Գենպեյի պատերազմում (1180-1185): Հինգ տարի տևած պատերազմն ավարտվեց Մինամոտո կլանի վճռական հաղթանակով Դան-նո-Ուրայի ծովային ճակատամարտում, որի ընթացքում Անտոկուն սպանվեց: Պատերազմից հետո հաղթանակած Մինամոտոն Կամակուրայում հիմնեց Ճապոնիայի առաջին շոգունատը: «*Գենպեի*» անվանումը գալիս է  «*Մինամոտո*» (源 գեն) և «*Տաիրա*» (平 հեի) կանջիների այլընտրանքային ընթերցումներից:

Կլանը սովորաբար անվանում են *Հեյշի* կամ *Հեյկե*։

## Պատմություն

*Մինամոտոյի* հետ մեկտեղ, *Տաիրան* պատվավոր ազգանուններից մեկն էր, որոնց Հեյան ժամանակաշրջանի կայսրերը տալիս էին իրենց այն երեխաներին և թոռներին, ովքեր գահը  չէին ժառանգելու։

Կլանը հիմնադրվել է այն ժամանակ, երբ Կայսերական արքունիքը չափազանց մեծացել էր։ Կայսրը հրաման է արձակել, որ մի քանի սերունդ առաջ կառավարած կայսրերի ժառանգերն այլևս չեն համարվի արքայազններ և դրա փոխարեն նրանց կտրվեն ազնվական ազգանուններ և կոչումներ։ Որոշումը սկսել է կիրառվել Կանմու կայսեր օրոք և այդպիսով Մինամոտո կլանի հետ միասին ստեղծվել է նաև Տաիրա կլանը։

Կայսր Կանմուի որոշ թոռներ առաջիններն էին, որ կրեցին Տաիրա անունը: Ազգանունը ստացել են նաև կայսր Նիմյոյի, կայսր Մոնտոկուի և կայսր Կոկոյի ժառանգները։ Այս կայսրերի ճյուղերը հիշատակվում են կայսրի անունով, որին հաջորդում է *Հեյշին*, օրինակ՝ *Կանմու Հեյշին*։

Կանմու Հեյշի ճյուղն ունեցել է երկու հիմնական ճյուղեր: Դրանցից մեկը հիմնադրվել է 889-ին Տաիրա նո Տակամոչիի կողմից և համարվել է Հեյանի ժամանակաշրջանում ամենաուժեղ և գերիշխող ճյուղը։

Կանմու Հեյշիի մյուս հիմնական ճյուղը հիմնադրել է Տակամունե-Օ-ն, որը արքայազն Կազուրահարայի ավագ որդին էր և կայսր Կանմուի թոռը, որը ստացել է Տաիրա նո Ասոն տիտղոսը 825 թվականին։

Օդա Նոբունագայի (1534–1582) ժամանակաշրջանում Օդա կլանի անդամները նույնպես պնդում էին, որ իրենք սերում են Տաիրայից։ Նրանք Տաիրա նո Չիկազանեի ժառանգներն էին, որը Տաիրա նո Շիգեմորիի (1138–1179) թոռն էր։

## Գենպեի պատերազմ
Հեյջի ապստամբության ժամանակ (1160 թվականին) Սեյվա Գենջիի առաջնորդ Մինամոտո նո Յոշիտոմոն զոհվել է ճակատամարտում։ Տաիրա նո Կիոմորին իշխանություն ստացավ Կիոտոյում՝ դաշինք կնքելով պաշտոնաթող կայսրեր Շիրակավայի և Տոբայի հետ։ Կիոմորին աքսոր է ուղարկել Մինամոտո նո Յորիտոմոյին՝ Յոշիտոմոյի երրորդ որդուն։ 1180 թվականին Յորիտոմոն կազմակերպել է լայնածավալ ապստամբություն ընդդեմ Տաիրայի իշխանության (Գենպեյի պատերազմ), որն ավարտվել է Մինամոտո կլանի կողմից Տաիրա կլանի լիովին ոչնչացմամբ։ 1192 թվականին Մինամոտո նո Յորիտոմոն ստացել է շոգունի կոչում և Կամակուրայում ստեղծեց առաջին *բակուֆուն (*ֆեոդալական կազմավորում*)*։

## Ճյուղեր
Տաիրա կլանը ունեցել է չորս հիմնական ճյուղեր՝

* Տաիրա Կանմու (Կանմու Հեյշի) – սերում է արքայազներից, 50-րդ կայսր Կանմուի երեխաներից:
* Տաիրա Նիմմյո (Նինմիո Հեյշի) – սերում է արքայազներից, 54-րդ կայսր Նիմմիոյի տոհմի թոռներից:
* Տաիրա Մոնտոկու (Մոնտոկու Հեյշի) – սերում է արքայազներից, 55-րդ կայսր Մոնտոկուի զավակներից:
* Տաիրա Կոկո (Կոկո Հեյշի) – սերում է 58-րդ կայսր Կոկոյի տոհմից իշխաններից, թոռներից։

## Կլանի անդամներ
Տաիրա կլանի կարևոր անդամները և կառավարման տարիները․

*Տաիրա նո Մասակադո (903–940)
*Տաիրա նո Կիոմորի (1118–1181)
*Տաիրա նո Շիգեմորի (1138–1179)
*Տաիրա նո Թադանորի (1144–1184)
*Տաիրա նո Մունեմորի (1147–1185)
*Տաիրա նո Թոմոմորի (1152–1185)
*Տաիրա no Շիգեհիրա (1158–1185)
*Տաիրա նո Տակակիյո (1173–1199)

## Տաիրայի զինանշան
Տաիրա կլանի *մոնը* (զինանշանը) բարձրացած թևերով Ագեհանոչո է:

## Պատկերասրահ

Պատկեր:Yoshitsune_aangevallen_door_Taira_geesten-Rijksmuseum_RP-P-1979-177.jpeg|Յոշիցունեն և Բենկեյը նավում պաշտպանվում են փոթորկից, որը ստեղծել են նվաճված Տաիրա ռազմիկների ուրվականները (հեղինակ՝ Ուտագավա Կունիյոշի)


## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Ճապոնացիներ
Կատեգորիա:Ճապոնիա
Կատեգորիա:Ճապոնիայի կլաններ
Կատեգորիա:Ճապոնիայի պատմություն