open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Սերգեյ Սարտակով

**Սերգեյ Վենեդիկտի Սարտակով** (), ռուս խորհրդային գրող։

Առաջին գիրքը «Ալեքսեյ Խուդոնոգով» (1945) պատմվածքների ժողովածուն է։ Այնուհետև տպագրվել են նրա «Չուի սահանքներով» (1946), «Լաստը գնում է դեպի հյուսիս» (1949) վիպակները՝ գրված մանուկների համար, «Երգը գետի վրա» (1947), «Ոտքի կելնի վրիժառուն ահեղ» (1955) պիեսները, «Հեռավոր գյուղը» (1947) և «Լուսամուտների տակի պարտեզը» (1959) ժողովածուները, «Լեռներ Սայանյան» (գիրք 1-3, 1940-1954) պատմահեղափոխական վեպը։ Սիբիրի բնական հարստությունների յուրացումը, սովետական մարդկանց աշխատանքային սխրանքները, սոցիալիստական հասարակության մեջ անհատի ձևավորումն են արտացոլված «Քարե հիմք» (1950) վիպակում, «Սառցե գանձ» (1961) և «Քարն իմաստության» (գիրք 1-2, 1966-1971) վեպերում, «Բարբինյան վիպակներ» (ԽՍՀՄ պետական մրցանակ, 1970) եռերգությունում՝ «Լեռնային քամի» (1957), «Թագուհին չտաս» (1960), «Դանդաղ գավոտ» (1967)։ «Առաջին հանդիպում (1967) պատմվածքների ժողովածուում Սարտակովը դիմել է լենինյան թեմային։ Հեղափոխականների կյանքն է պատկերում «Իսկ դու վառվիր, աստղ» (գիրք 1-2, 1974-1975) վեպը։ 1981 թվականին լույս տեսավ Սարտակովի «Արճճե կոթող» վեպը, որի հերոսը (երիտասարդ նկարիչ) կյանքի դաժան փորձություններով անցնելուց հետո էլ չի կորցնում դեպի գեղեցիկն ունեցած իր վեհ ձգտումները։

Սարտակովը հեղինակ է նաև էսսեների ու գեղարվեստական հրապարակախոսության գրքի («Մաքուր թղթի վրա կռացած», 1978), ակնարկների մի քանի ժողովածուի։ Նրա գրքերին հատկանշական է սերը դեպի Սիբիրն ու նրա մարդիկ, պատումին բնորոշ է քնարականությունը։ Սարտակովի շատ ստեղծագործություններ թարգմանված են ԽՍՀՄ և այլ ժողովուրդների լեզուներով։ 1967 թվականից՝ ԽՍՀՄ ԳՄ վարչության քարտուղար։ Պարգևատրվել է Լենինի, «Հոկտեմբերյան հեղափոխության» 2 և Աշխատանքային կարմիր դրոշի շքանշաններով։

Սերգեյ Սարտակովը 1969 թվականի սեպտեմբերի 24-ին մասնակցել և ելույթ է ունեցել Հովհաննես Թումանյանի ծննդյան 100-ամյակին նվիրված Երևանի Ալեքսանդր Սպենդարիանի անվան օպերայի ու բալետի թատրոնի դահլիճում անցկացվող ՀԿԿ, ՀԽՍՀ Գերագույն խորհրդի նախագահության և ՀԽՍՀ Նախարարների խորհրդի հանդիսավոր նիստին։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Ռուս գրողներ
Կատեգորիա:Խորհրդային գրողներ
Ատոմյանք

մինի|Մեծ Հայքը Արշակունիների օրոք։
**Ատոմյանք** առաջինք (նահատակվել է 449 թվականին), 5-րդ դարի տոնելի նահատակ զորականների երկու գունդ՝ շուրջ 1000 հոգի (ըստ այլ աղբյուրների՝ ավելի քիչ)։ Մարտիրոսական պսակ են ընդունել Հիսուս Քրիստոսին չուրանալու համար։ Եղել են հայ նախարարական գնդեր, որոնք Վարդանանց շարժումից առաջ ծառայել են պարսկական բանակում, Պարսից Հազկերտ արքայի (439–457 թվականներ) օրոք, բնիկ տերերի՝ Ատոմ Գնունու և Մանաճիհր Ռշտունու առաջնորդությամբ։ Վկայաբանության մեջ, հիշյալ երկուսից բացի, հանվանե հիշատակված են Ատոմ Գնունու որդին՝ Վարսը, ապա Վարս Ոստանիկը, Ներսեհ Երվանդունին և Վարձավոր Արծրունին։
Ատոմյանքը կանխազգալով հայ զինվորներին դավանափոխ անելու Պարսից արքունիքի մտադրությունը, հանուն քրիստոնեական հավատի խուսափել են Պարսից արքայի հրամանը կատարելուց և, փոխանակ մեկնելու հրամայված վայրը, ուղղվել են դեպի Հայաստան։ Պարսկական զորքը հետապնդել է նրանց և Ատոմյանց մի մասին շրջապատել Անձևացյաց գավառում, լեռների մեջ։ Ատոմ Գնունուն այնտեղ սքանչելի տեսիլք է երևացել՝ կամարաձև լույս և «ահատեսիլ մարդ», որը բաժանել է վարդերից հյուսված պսակներ՝ նշանակ սուրբ նահատակության, որը և կատարվել է շուտով։ Մարտիրոսված գնդի զինվորների մասունքների ամփոփման վայրում կառուցվել է Ձիակալ անունով եկեղեցի։ Իսկ մյուս գունդը Մանաճիհր Ռշտունու գլխավորությամբ պարսից զորքի կողմից նահատակվել է Ռշտունյաց գավառում։ Նահատակման վայրում, ի հիշատակ նրանց, կառուցվել է Ոչխարանից կոչվող եկեղեցին։

## Ատոմյանց վկայաբանություն
Ատոմյանց վկայաբանությունը, որը գրի է առնվել 5-րդ դարին, 7–րդ-8-րդ դարերին, թարգմանվել է վրացերեն։ Հայսմավուրքները Ատոմյանց հիշատակի օրը նշանակել են օգոստոսի 19-ին. Հայ եկեղեցին նրանց տոնը նշում է Բուն Բարեկենդանից երկու շաբաթ առաջ՝ երկուշաբթի օրը։ Ունեն «Մանկունք» կոչվող մի շարական. «Աղաչեմք զքեզ, Տէր, բարեխոսութեամբ Սրբոց Ատովմեանց...»։

## Ատոմյանք երկրորդք
Ատոմյանք երկրորդք, Նոր Ատոմյանք (նահատակվել է 853 թվականին, քաղաք Դվին), 9-րդ դարի տոնելի քրիստոնյա նահատակներ՝ 150 հոգի։ Անվանումը ստացել են իրենց առաջնորդ Ատոմ Անձևացու (Աղբակ գավառի Որսիրանք գյուղից) անունից։ Նահատակվել են արաբական տիրապետության շրջանում, ոստիկան Բուղայի ձեռքով, հավատուրացության առաջարկից հրաժարվելու համար։ Վկայաբանությունը (Հովհաննես Դրասխանակերտցի, Պատմութիւն, 1867 թվական, գլուխ 25։ Ասողիկ, Պատմութիւն տանն Արծրունեաց, 1887 թվական, դպր. 3-րդ, գլուխ 8) մանրամասն նկարագրել է նրանց չարչարանքներն ու մարտիրոսական պսակ ընդունելը։ Հանվանե հիշատակվել են Ատոմ Անձևացու 6 կամ 7 հավատակիցներից երեքը՝ Մլեհ Վարաժնունին, Գեորգ Բողկացին և Վասակ Ակեացին։ Հովհաննես Դ Ովայեցին այս Ատոմյանց համար նշանակել է հիշատակության հատուկ օր՝ նոյեմբերի 19-ը։ Ներկայումս Հայ եկեղեցին նրանց հիշատակը տոնում է առաջին Ատոմյանց հետ։

Կատեգորիա:Հայ առաքելական եկեղեցու սրբեր
Ռուս-լեհական հարաբերություններ

**Ռուս-լեհական հարաբերություններ** (), դիվանագիտական հարաբերություններ են Ռուսաստանի Դաշնության և Լեհաստանի Հանրապետության միջև։

## Պատմություն

### ԽՍՀՄ-Լեհաստան
Դիվանագիտական հարաբերությունները հաստատվել են 1921 թվականի ապրիլին։ Խորհրդային կառավարության և Լեհաստանի միջև կնքվել է չհարձակման պայմանագիր (1932)։ 1939 թվականի սեպտեմբերին ընդհատված դիվանագիտական հարաբերությունները վերականգնվել են 1941 թվականի հուլիսին, լեհական վտարանդի կառավարության հետ ստորագրվել է ռազմական համաձայնագիր (օգոստոս) և բարեկամության ու փոխօգնության դեկլարացիա (դեկտեմբեր)։ 1943 թվականի ապրիլին ԽՍՀՄ-ը խզեց հարաբերությունները Լեհաստանի հետ և 1944 թվականի մայիսին ճանաչեց հակաֆաշիստական ազգային ճակատի մարմին Կրայովա ռադա նարոդովան, իսկ հուլիսին՝ նրա ստեղծած ազգային ազատագրական լեհական կոմիտեն (ավելի ուշ՝ ժամանակավոր կառավարություն) և հաստատեց դիվանագիտական հարաբերություններ (1945 թվականի հունվար)։ Կնքվեց (1945 թվականի ապրիլ) «բարեկամության, փոխօգնության և ետպատերազմյան համագործակցության» պայմանագիր 20 տարով։ Ստորագրվեցին համաձայնագրեր սահմանային հարցերի կարգավորման՝ բնակչության փոխանակման մասին, պայմանագիր խորհրդա-լեհական պետական սահմանի վերաբերյալ 1945։ Այնուհետև կնքվեցին գիտատեխնիկական համագործակցության 1947 և 1950, Լեհաստանին արդյունաբերական սարքավորումներ տրամադրելու, ցորեն մատակարարելու 1948 մասին համաձայնագրեր։ 1949 թվականին ԽՍՀՄ, ԼԺՀ և սոցիալիստական ճամբարի մյուս երկրները ստեղծեցին Տնտեսական փոխօգնության խորհուրդը, ավելի ուշ ստորագրեցին Վարշավայի պայմանագիրը։ Ստորագրվեցին նաև ատոմային էներգիան լեհական ժողովրդական տնտեսության կարիքների համար օգտագործելու 1955, մշակութային համագործակցության 1956, ուսանողների Փոխանակման 1957, նավթի, գազի և պղնձի 1959, մետալուրգիական 1960 և այլ ճյուղերի արդյունաբերական զարգացման գործում Լեհաստանին տեխնիկական աջակցություն ցուցաբերելու, ռադիոհաղորդումների և հեռուստատեսության ասպարեզում համագործակցության 1965 և այլ համաձայնագրեր։ 1965 թվականի «բարեկամության, համագործակցության և փոխօգնության» նոր 20-ամյա պայմանագիրը հաստատեց կողմերի ենթադրյալ հավատարմությունը 1945 թվականի պայմանագրի նպատակներին ու սկզբունքներին։ Ստորագրվեցին համաձայնագրեր արդյունաբերական, գիտատեխնիկական համագործակցության 1966—70, գազամուղի կառուցման ասպարեզում համագործակցության 1973 վերաբերյալ։ 1975—82 թվականին կնքվեցին առևտրային, տնտեսական, գիտատեխնիկական համագործակցության համաձայնագրեր, երկու երկրների միջև արտադրության մասնագիտացման և կոոպերացման երկարաժամկետ ծրագիր և մի շարք այլ համաձայնագրեր։

Կատեգորիա:Ռուսաստանի արտաքին հարաբերություններ
Դվինի եկեղեցական ժողով (այլ կիրառումներ)

250px|մինի|աջից|Դվինի ավերակներից, հայտնաբերվել է պեղումների ժամանակ
**Դվինի եկեղեցական ժողովներ**, գումարվել են Մարզպանական Հայաստանի, ապա՝ Արմինիա կուսակալության մայրաքաղաք, հայոց կաթողիկոսության աթոռանիստ Դվին քաղաքում, 6-8-րդ դարերում։ Քննարկվել են դավանական, ծիսական, ինչպես նաև եկեղեցական կարգ ու կանոնին վերաբերող կարևոր խնդիրներ։ Դվինի եկեղեցական ժողովում ընդունված որոշումները մեծ նշանակություն են ունեցել Հայ եկեղեցու դավանական դիրքորոշման հստակեցման գործում։ Ժողովների մի մասը եղել է կանոնադիր։ Ընդունված կանոնախմբերը տեղ են գտել «Կանոնագիրք Հայոց»-ում։

* Դվինի եկեղեցական ժողով - տեղի է ունեցել 506 թվականին
* Դվինի եկեղեցական ժողով - տեղի է ունեցել 554 թվականին
* Դվինի եկեղեցական ժողով - տեղի է ունեցել 609 կամ 610 թվականներին
* Դվինի եկեղեցական ժողով - տեղի է ունեցել 645 թվականին
* Դվինի եկեղեցական ժողով - տեղի է ունեցել 648 թվականին
* Դվինի եկեղեցական ժողով - տեղի է ունեցել 719 կամ 720 թվականներին
Գավազանագիրք

**Գավազանագիրք**, գահացանկ, հոգևոր և աշխարհիկ իշխանավորների հաջորդության ժամանակագրական ցանկ, կարգ, աղյուսակ։ Հայ միջնադարյան մատենագրության տեսակ, պատմական երկ։ Տարածված են հատկապես աստվածաշնչական նահապետների հաջորդության գավազանագրքեր, որոնք ունեն նաև տարաբնույթ տոհմածառեր կամ տոհմածառերով հավելվածներ։ Հայ մատենագրության մեջ ավելի հաճախ հանդիպում են Հայոց կաթողիկոսների գավազանագիրք-գահացանկերը, որոնք հայտնի են «Կաթողիկոսք Հայոց», «Ըստ կաթողիկոսացն Հայոց», «Անուանք հայրապետացն Հայոց» և այլ խորագրերով։ Հնագույնը վերագրվում է 5–րդ դարի մատենագիր Եզնիկ Կողբացուն։ Հայտնի է նաև նույն ցանկի Կանոնագրքի տարբերակը, որը կազմվել է Մաշտոց Ա Եղիվարդեցի կաթողիկոսի (897–898) օրոք։ Հաջորդը պատկանում է Հովհաննես Ե Դրասխանակերտցի կաթողիկոսին (898–929)՝ «Շարից հայրապետացն Հայոց յայտարարութիւն» խորագրով, որը նաև նրա «Պատմութիւն Հայոց» երկի հենքն է։ Գավազանագրքի արժեքավոր և նորություններ պարունակող տարբերակ հեղինակել է Ներսես Լամբրոնացին (1153–1198)։ Ամենատարողունակը և աղբյուրագիտական առավել մեծ արժեք ունեցողը Հայոց կաթողիկոս Կոստանդին Գ Կեսարացու օրոք (1307–1322) կազմված գահացանկն է, որն ընդարձակ և մանրամասն լինելուց բացի պարունակում է նաև Հայոց կաթողիկոս Գրիգոր Է Անավարզեցու (1293–1307) թուղթը Կիլիկյան Հայաստանի Հեթում Բ թագավորին, Սսի 1307 թվականի և Ադանայի 1316 թվականի ժողովների արձանագրություններն ու որոշումները։ Հայտնի են նաև XIV դ. մատենագիր, ունիթոր Ներսես Պալիանենցի՝ լատ-ից թարգմանած «Գաւազանագիրք Հռոմայեցւոց պապից և կայսերաց» (1348–51) երկի վերջում Հայոց կաթողիկոսների, թագավորների և իշխանների անվանացանկերը, Կ. Պոլսի և Երուսաղեմի հայոց պատրիարք Ավետիք Եվդոկացու «Գիրք պատմութեանց, որ կոչի Գաւազանագիրք համահաւաքացեալ հին գաւազանագրաց», XVII–XVIII դդ. մշակութ. գործիչ, գիտնական և գրիչ Ավետիք Տիգրանակերտցու «Աղիւսակապատմագիր» երկերը ևն։ Նմանատիպ ցանկեր իրենց պատմ. երկերի մեջ ունեն XII դ. պատմիչ Սամուել Անեցին, ասորի ժամանակագիր Միխայել Ասորին և ուր.։ Կան նաև առանձին թեմերի, աթոռների, վիճակների առաջնորդների Գ-եր, ինչպես նաև թարգմանական ցանկեր, որոնք ներկայացնում են քրիստ. այլ երկրների հոգևոր կամ աշխարհիկ իշխանությունների գահակալներին և նրանց ժամանակագրությունը։ Նոր ժամանակներում Հայոց կաթողիկոսների ամենաամբողջական ցանկը՝ աղբյուրների համադիր քննության հիման վրա, կազմել է Մաղաքիա արք. Օրմանյանը («Ազգապատում», հ. 3, մաս 3, էջ ԽԱ–ԽԶ)։ Գ-երը մեծ արժեք են ներկայացնում Հայոց կաթողիկոսների գահակալության ժամանակագր. ցանկը, ինչպես նաև Հայ եկեղեցու և նրա առանձին վիճակների կամ նվիրապետ. մասնավոր աթոռների պատմության ժամանակագր. հենքը ճշտելու համար։

Կատեգորիա:Ավատատիրությունը Հայաստանում
Կատեգորիա:Կիլիկյան Հայաստանի քաղաքականություն
Կատեգորիա:Կիլիկյան Հայաստանի պատմություն
Երևանի կառավարում

1995 թվականի Հայաստանի նոր վարչատարածքային բաժանմամբ՝ Երևանն ստացել է մարզի (Երևանի քաղաքապետին նշանակում էր Հայաստանի նախագահը), սահմանադրական փոփոխություններից հետո (2005 թվականին)՝ համայնքի) կարգավիճակ, ունի դրոշ, զինանշան և օրհներգ։

## Տեղական ինքնակառավարում
Տեղական ինքնակառավարումը Երևանում իրագործվում է «Տեղական ինքնակառավարման մասին» (2002 թվական) և «Երևան քաղաքում տեղական ինքնակառավարման մասին» (2008 թվական), Հայաստանի օրենքներին համապատասխան։ Երևանի տեղական ինքնակառավարման մարմիններն են՝ ավագանին և քաղաքապետը։

Ավագանին ընտրվում է համամասնական ընտրակարգով՝ 5 տարի ժամկետով։ Քաղաքապետ է ընտրվում ավագանու ձայների 50 %-ից ավելին ստացած կուսակցուցյան ցուցակի 1-ին համարի անձը։ Եթե նա հրաժարվում է կամ տարբեր պատճառներով չի համապատասխանում քաղաքապետին ներկայացվող պահանջներին, ապա քաղաքապետին ընտրում է ավագանին՝ գաղտնի քվեարկությամբ։

Երևանի ավագանու 1-ին ընտրություններում նախատեսված նվազագույն 7 %-ի շեմը հաղթահարել են Հայաստանի հանրապետական՝ 47,43 % (35 մանդատ), «Բարգավաճ Հայաստան» 22,65 % (17 Երևանի քաղաքապետարան 809 մանդատ) կուսակցությունները և «Հայ ազգային քանի շենքը (2004 թվական, ճարտ- •- կոնգրես» դաշինքը՝ 17,57 % (13 ման- ներ՝ ՋիմԹորոսյան, Ռոմիկ դատ)։ Վերջինս, վիճարկելով ընտրու- Մարտիրոսյան) թյունների օրինականությունը, հրաժարվել է իր մանդատներից։ 2011-ից Երևանի քաղաքապետը Տա- րոն Մարգարյանն է։ Երևանի վարչական սահմանները սահ¬ մանված են «ՀՀ վարչաաարածքային բա¬ ժանման մասին» (1995) օրենքով։ Երևանի համայնապատկերը «Հաղթանակ» զբոսայգու բարձունքից Կառավարության որոշմամբ՝ Երևա¬ նում տարածքային կառավարման (իրա¬ կանացնում է ՀՀ տարածքային կառա¬ վարման նախարարությունը) որոշակի գործառույթներ կարող են փոխանցվել գործադիր իշխանության հանրապետական այլ մարմինների։

Կատեգորիա:Երևանի կառավարում
Երզնկայի Աստվածաշունչ

Հայկական մանրանկարչության մագաղաթե ձեռագիր մատյան։ Գրվել և ծաղկվել է 1269-1270 թվականներին, Բարձր Հայքի Ավագ վանքի գրչատանը։ Գրիչներն են Մխիթարը, Հակոբը և Մովսեսը, պատվիրատուները՝ Երզնկայի արքեպիսկոպոս տեր Սարգիսն ու իր որդին՝ պարոն Հովհաննեսը։ Նրանց ջանքերով է կառուցվել Երզնկայի Ս.Փրկիչ եկեղեցին, նրանց անունները պահպանվել են նաև Ներսես Ա Մեծի մասունքների համար պատրաստված թանկարժեք մասնատուփի արձանագրության մեջ։

## Առաջին ձեռագիրը
«Երզնկայի Աստվածաշունչը» մեզ հայտնի առաջին ձեռագիր Աստվածաշունչն է, որը պարունակում է Հին կտակարանի թեմաներով նկարներ։ Մինչ այդ Հին կտակարանի գրքերի սկիզբը զարդարել են գլխազարդերով կամ դրանց հեղինակների պատկերներով։ «Երզնկայի Աստվածաշունչ»-ում նույնպես կան հեղինակների պատկերներ, բայց որոշ գրքերի սկզբում զետեղված են թեմատիկ նկարազարդումներ։ Օրինակ, Նավեի որդու Հեսուի գրքի սկզբում պատկերված է հրեշտակի հայտնությունը նրան, Դատավորաց գրքի սկզբում՝ Գոթոնիելը, Գեդեոնը, նաև Սամսոնը՝ ավանակի ծնոտը ձեռքին, որով նա սպանել էր 1000 փղշտացու։ Առավել հաջողված են Հոբի և Դանիելի գրքերի սկզբներում տրված մանրանկարները։

## Ձևավորումը
Ունի 38 նկար, որոնք պատկերում են Հին կտակարանի գրքերի հեղինակներին, Հիսուսին, ավետարանիչներին են։ Նկարազարդումևերում տիրապետող են կարմիրն ու կապույտը, գուներանգը մուգ Է։ Ոսկին թեմատիկ նկարներում սակավ է օգտագործվել, այն հատկապես առատ է խորաններում, կիսախորաններում և լուսանցազարդերում։ Նկարչի կարողությունը ցայտուն դրսնորվել է էջը որպես ամբողջական կոմպոզիցիա պատկերազարդելու ժամանակ։ Արտահայտիչ է գծային շեշտված ոճավորումը։ Բուսական զարդամոտիվները համադրվել են երկրաչափական տարրերին։

Յուրատիպ են ներկայացված տեքստերի հեղինակ-մարգարեները՝ պատկերված դիմացից, ոմանք՝ տեքստի սկզբնատառը գրելիս։ Ուշագրավ են նրանց հագուստների խոշոր, ազատ ուրվագծերով ծալքերը։ Կիսատոների օգտագործումը պատկերներին որոշակի ծավալայնություն է հաղորդում։ Գեղեցիկ է ձեռագրի օրնամենտալ հարդարանքը, որը շատ զուգահեռներ ունի կիլիկյան լավագույն օրինակների հետ։ Ճոխ զարդարված, ոսկու առատ կիրառմամբ, բարձրորակ մագաղաթի վրա գեղեցիկ բոլորգրով գրված այս ձեռագիրը հայկական մանրանկարչության գոհարներից է։ 17-րդ դարի ձեռագիրը գերվել է, ապա գնվել թուրքական փաշայից՝ Զիրաք անունով մի վաճառականի օգնությամբ, և տեղափոխվել Երուսաղեմի Ս.Հակոբյանց վանքի մատենադարան, որտեղ պահվում է առ այսօր (ձեռ. դ 1925)։ Իբրև Աստվածաշնչի Բարձր Հայքի բնագրային ավանդույթը կրող լավագույն նմուշ «Երզնկայի Աստվածաշունչն» ընդգրկվել է Հին կտակարանի հայկական թարգմանության քննական բնագրերի կազմման աշխատանքներում։

## Գրականություն
* Տեր-Ներսեսյան Ս․, Երզնկայի 1269 թվականի Աստվածաշունչը, «Էջմիածին», 1966, համար 11-12։

Կատեգորիա:Աստվածաշունչ
Ժուլիո Բապտիստա

**Ժուլիո Սեզար Կլեմենտ Պերեյրա Բապտիստա** (, ), բրազիլացի ֆուտբոլիստ, հարձակողական ոճի կիսապաշտպան։ Այս պահին խաղում է Կրուզեյրո ակումբում։

## Կարիերա
2000-2003 թվականներին հանդես է եկել Սան-Պաուլո ակումբում։ 2003-2005 թվականներին խաղացել է իսպանական Սևւլյայի կազմում, որը գնել էր նրան 1.75 ֆունտ ստեռլինգով։ 2005-2008 թվականներին նա խաղաց իսպանական Ռեալ Մադրիդում։ 2006 թվականի օգոստոսից մինչև 2007 թվականի օգոստոսը խաղաց Արսենալի կազմում վարձավճարով։ 2008 թվականի օգոստոսի 15-ին Ժուլիոն տեղափոխվեց իտալական Ռոմա։ Տրանսֆերի գինը կազմեց 9 մլն. եվրո։
2010 թվականի դեկտեմբերի 28-ին Բապտիստան տեղափոխվեց իսպանական Մալագա։ Տրանսֆերի գինը կազմեց 2 մլն. եվրո, Բապտիստան կազմեց պայմանագիր իսպանական ակումբի հետ մինչև 2014 թվականը։ 2011 թվականի հունվարի 16-ին նորամուտը նշեց Մալագայի կազմում Չեմպիոնների լիգայի շրջանակներում Բարսելոնայի դեմ հանդիպման ժամանակ։

2013 թվականի հուլիսի 24-ին տեղափոխվեց հայրենիք՝ Կրուզեյրո ակումբ։

2001-2010 թվականներին Բապտիստան խաղացել է Բրազիլիայի հավաքականում։

## Նվաճումներ
* Սան-Պաուլոյի գավաթի հաղթող (Մ-20)։ 2000
* Ռիո Սան-Պաուլոյի առաջնության հաղթող։ 2001
* Սան-Պաուլոյի Սուպերառաջնության հաղթող։ 2002
* Ամերիկայի գավաթի մրցանակակիր։ 2004, 2007
* Կոնֆեդերացիայի գավաթի մրցանակակիր։ 2005, 2009
* Իսպանիայի հաղթող։ 2008

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:1981 ծնունդներ
Կատեգորիա:Անգլիական ֆուտբոլի լիգայի խաղացողներ
Կատեգորիա:Անգլիայի լեգեոներ ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Արսենալի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Բրազիլացի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Բրազիլիայի հավաքականի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Իտալիայի լեգեոներ ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Լա Լիգայի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Կրուզեյրոյի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Հոկտեմբերի 1 ծնունդներ
Կատեգորիա:Մալագայի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Պրեմիեր Լիգայի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Ռեալ Մադրիդի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Ռոմայի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Սևիլյայի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Տղամարդկանց ֆուտբոլի կիսապաշտպաններ
Կատեգորիա:Տղամարդկանց ֆուտբոլի հարձակվողներ
Սորբում

մինի|Ամիկուլու Ֆամիլիեի (Amiculu Familiei)
**Սորբում** ( — կլանել), պինդ կամ հեղուկ նյութի շրջապատում գտնվող գազերի, հեղուկների և լուծված նյութերի մոլեկուլները կլանելու երևութը։ Կլանող նյութերը կոչվում են սորբենւոներ, կլանվողները՝ սորբատներ։ Սորբում պինդ կամ հեղուկ սորբենտի ծավալով կոչվում է աբսորբում, մակերևույթի վրա՝ ադսորբում, կլանումը գազային միջավայրից պինդ կամ հալված սորբենտի ծավալով՝ օկկլյուզիա։ Եթե Սորբումը ուղեկցվում է քիմիական փոխազդեցությամբ, ապա այն քեմասորբում է, գոլորշիների կլանումը բարձր ծակոտկեն սորբենտով հաճախ ուղեկցվում է մազանոթային կոնդենսմամբ՝ մազանոթներում և ծակոտիներում գոլորշին հեղուկանում է։ Սորբում կարեոր դեր ունի քիմիական․ ռեակցիաները և քիմիական արդյունաբերական․ պրոցեսներն իրականացնելու գործում։ Կենսաբանական բազմաթիվ պրոցեսներ իրականանում են Սորբման միջոցով (CO2-ի մոլեկուլների կլանումը բույսի, ամինաթթուներինը՝ էրիթրոցիտների կողմից, ֆագի ամրացումը մանրէներին են)։

Կատեգորիա:Կոլոիդային քիմիա
Կատեգորիա:Ֆիզիկական էֆեկտներ և երևույթներ
Կատեգորիա:Ֆիզիկական քիմիա
Սորբիտ (քիմիա)

մինի|Սորբուս
**Սորբիտ** ( — արոսի), CH2(OH)— (СНОН)4СН2ОН, օրգանական միացություն, ալիֆատիկ շարքի վեցատոմանի սպիրտ։ Քաղցրահամ, անգույն բյուրեղներ են։ Հալման ջերմաստիճանը՝ 96°С, լավ լուծվում են տաք սպիրտում։ Պարունակվում են վարդազգիների ընտանիքի բույսերի (օրինակ, արոսիի) պտուղներում։ Ստացվում է D-գլյուկոզի հիդրմամբ։ С վիտամինի սինթեզի միջանկյալ նյութ Է։ Օգտագործվում է որպես շաքարին փոխարինող՝ շաքարախտով հիվանդների համար, միզամուղ Է։

Կատեգորիա:Սննդային հավելումներ
Ալբեր Սորել

**Ալբեր Սորել** (, ), ֆրանսիացի պատմաբան։ Բարոյական և քաղաքական գիտությունների ակադեմիայի (1889 թ.) և Ֆրանիսական ակադեմիայի (1894 թ.) անդամ։

## Կենսագրություն
Աշխատել է արտգործնախարարությունում։ Հարել է պատմագրության մեջ բուրժուապահպանողական ուղղությանը։ Ուսումնասիրությունները վերաբերում են դիվանագիտության միջազգային հարաբերությունների պատմությանը։ «Եվրոպան և ֆրանսիական հեղափոխությունը» (1885— 1911 թթ.) աշխատության մեջ տվել է XVIII դարի վերջի XIX դարի սկզբի միջազգային հարաբերությունների ընդարձակ պատկերը, տարբերություն չի դրել Ֆրանսիայի ազատագրական և նվաճողական պատերազմների միջև, իդեալականացրել է Նապոլեոն I-ի քաղաքականությունը։

## Երկեր
* La question d’Orient au XVIII siècle, P․, 1878

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Բավարիայի գիտությունների ակադեմիայի անդամներ
Կատեգորիա:Պատվո լեգեոնի շքանշանի սպաներ
Կատեգորիա:Պրուսիայի գիտությունների ակադեմիայի անդամներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի ԳԱ թղթակից անդամներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գիտությունների ակադեմիայի անդամներ
Կատեգորիա:Սանկտ Պետերբուրգի գիտությունների ակադեմիայի թղթակից անդամներ
Կատեգորիա:Ֆրանսիական ակադեմիայի անդամներ
Կատեգորիա:Ֆրանսիացի գրողներ
Կատեգորիա:Ֆրանսիացի դիվանագետներ
Կատեգորիա:Ֆրանսիացի պատմաբաններ
Կատեգորիա:Ֆրանսիացի վիպասաններ
Տելիոբազիդիոմիցետներ

**Տելիոբազիդիոմիցետներ**, բազիդիոմիցետների տիպին պատկանող սնկերի դաս։ Առաջին անգամ առաջարկվել է Տալբոտի կողմից 1971 թվականին։ Սնկերի ներկայիս դասակարգման մեջ չի ընդունվում որպես առանձին տաքսոն, անվանումը և կարգաբանությունը *հնացած* է։ Դասի մեջ ներառվում էին այն սնկերը, որոնց բազիդիումը աճում է հանգստի շրջան անցնող հատուկ բջջից՝ տելիոսպորից (տելեյտոսպորից)։ Դասի ներկայացուցիչները պտղամարմին չեն ունենում։

Տելիոբազիդիոմիցետները բաժանվում էին երկու կարգի՝ մրիկասնկեր () եւ ժանգասնկեր ()։
Այս դասի բոլոր սնկերը բուսերի մակաբույծներ են։

## Աղբյուրներ
* КУРС НИЗШИХ РАСТЕНИЙ։ Учебник для студентов ун-тов. Великанов Л. Л., Гарибова Л. В., Горбунова Н. П., Горленко М. В. и др., "Высшая школа", Москва 1981.

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Սնկերի մորֆոլոգիա
Սոցիալական դեր

**Սոցիալական դեր**, սոցիալական որևէ համակարգի շրջանակներում միևնույն դիրքը գրավող մարդկանց վարքագծի կայուն ձև։ Սոցիալական դեր արտահայտում է մարդկանց վարքագծի սոցիալ-տիպական կողմերը։ Միևնույն անձնավորությունը կատարում է տարբեր դերեր՝ ղեկավար, ենթակա, ծնող, այցելու, ընկեր և այլն։ Սոցիալական դերի կատարման հաջողությունը մեծապես պայմանավորված է անձնավորության սոցիալական ստատուսով և սոցիալական դեր սոցիալական վարկով։ Անձնավորության ձգտումը՝ բարձրացնել իր սոցիալական ստատուսը, սերտորեն առնչված է սոցիալական դերի կատարման որակի հետ այդ ձգտումը շատերի համար վարքի հզոր դրդապատճառ է։ Դերերի կատարումը մեծ ազդեցություն ունի անձնավորության ձևավորման վրա սոցիալականացումը ընթանում է ամենից առաջ դերերի կատարման միջոցով։ Սոցիալական դեր կատարողից խմբի սպասումները որոշ սահմաններում տարբերվում են կոնկրետ անձնավորության դերային վարքագծից, որը դերերի և անձնավորության «Ես»-ի փոխազդեցության արդյունք է։ Այս էական հանգամանքը ըստ արժանվույն հաշվի չի առնում բուրժուական սոցիոլոգիայում տարածված «դերերի տեսությունը», որը ռոբոտանման է ներկայացնում անձնավորության դերային վարքը։ Մինչդեռ, թեև անձնավորությունն, իրոք, դրսևորվում է իր կատարած դերերում, սակայն նրա էությունը չի հանգում դրանց, նա որոշակիորեն վերաբերվում է իր կատարած դերերին, ներայնացնում, իմաստավորում դրանք։ Անձնավորության կատարած տարբեր սոցիալական դերերի, ինչպես նաև նրա և սոցիալական դերի միջև ծագող բախումները անձնավորությունը կարող է գիտակցել կամ չգիտակցել, դրա հետ հաշտվել կամ ոչ։ Բախում կարող է առաջանալ նաև տարբեր անձնավորությունների կողմից միևնույն սոցիալական դերի բովանդակության տարբեր մեկնաբանումների հետևանքով։

Կատեգորիա:Միջանձնային հարաբերություններ
Կատեգորիա:Սոցիալական դերեր
Կատեգորիա:Սոցիոլոգիայի տերմինաբանություն
Ժանգասնկեր

**Ժանգասնկեր** (), մակաբույծ սնկերի կարգ։ Այս կարգի սնկերը բարձրակարգ բույսերի մակաբույծներ են, լայնորեն տարածված են տարբեր լայնույթներում։ Հայտնի է դրանց մոտ 5000 տեսակ (1981 թ. դրությամբ)։

## Բազմացում
մինի|Տելեյտոսպորներ
Ժանգասնկերի մոտ հայտնի է մեկ տեսակի կենսական շրջանում իրար հետևող մի քանի տարատեսակ սպորատվության երևոյթը, որն ավարտվում է տելեյտոսպորների (հանգչող սպորների) առաջացմամբ։ Տելեյտոսպորն աճելով վերածւում է քառաբջիջ բազիդիումի, որի բջիջները դասավորված են մեկը մյուսի վրա։

##### Միցելիում
Ժանգասնկերի մարմինը (միցելիումը) տարածվում է վարակված բույսի հյուսվածքների միջբջջային տարածություններով, իսկ բջիջների մեջ մխրճում է հաուստորիումները (հիֆերի հատուկ ճուղավորումներ՝ տեր բույսի բջիջներից սննդարար նյութերը ծծելու համար)։ Այն պարունակում է յուղի կաթիլներ՝ ներկվուած նարնջագույն՝ կարոտինին մոտ մի գունանյութի շնորհիվ։ Նույնպիսի կաթիլներ պարունակւում են նաև սպորներում։ Ախտահարուած բոյսերը ծածկվում են նարնջագույնի կամ կարմրադարչնագույնի տարբեր երանգների բարձիկներով, ինչի պատճառով էլ այս սնկերի հարուցած հիվանդությունը կոչվում է *ժանգ*։

## Տաքսոնոմիա
մինի|Ժանգասունկ
մինի

##### Հոմանիշներ
* 

### Ընտանիքներ
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 

## Գրականություն
* КУРС НИЗШИХ РАСТЕНИЙ։ Учебник для студентов ун-тов. Великанов Л. Л., Гарибова Л. В., Горбунова Н. П., Горленко М. В. и др., "Высшая школа", Москва 1981.
* 
*Andreas Bresinsky, Christian Körner, Joachim W. Kadereit, G. Neuhaus։ Strasburger – Lehrbuch der Botanik. 36. Auflage. Spektrum Akademischer Verlag, Heidelberg 2008, ISBN 978-3-8274-1455-7, S. 674-678 (1176 Seiten).

Կատեգորիա:Բազիդիավոր սնկեր
Միզագոյացում

մինի|աջից|Արտազատական համակարգի օրգանները
thumb|Միզարձակում

Միզագոյացումն իրականանում է երիկամային մարմնիկի պատիճում կծիկի մազանոթների և պատիճի պատերի միջև, որոնք ֆիլտրի դեր են կատարում։ Պատիճի մազանոթներում արյան ճնշումն ավելի բարձր է, քան մարմնի մյուս մազանոթներում, որի պատճառով ֆիլտրման ուժն ավելի մեծ է, և պատիճի խոռոչի մեջ է անցնում արյան պլազման իր բաղադրամասերով, բացի սպիտակուցներից։ Ֆիլտրված հեղուկը կոչվում է առաջնային մեզ։ Օրական առաջանում է 150-170 առաջնային մեզ։ Այն պատիճից անցնում է միզային խողովակի մեջ։ Նրանց բարակ պատերն օժտված են ընտրողական թափանցելիությամբ, որի շնորհիվ առաջանային մեզից ջրի մեծ մասը և օրգանիզմի համար պիտանի նյութերը հետ են ներծծվում արյան մեջ։ Որոշ նյութեր (օրինակ գլյուկոզը) ամբողջությամբ հետ են ներծծվում, որոշները՝ մասնակի, իսկ երրորդները (օրինակ միզանյութը) համարյա հետ չեն ներծծվում։ Մնացած քիչ քանակով ջուրը և օրգանիզմի համար ոչ պիտանի նյութերը միասին կազմում են երկրորդային մեզը, որը հոսում է բրգի խողովակի մեջ և պտկիկների անցքով լցվում բաժակների և ապա՝ երիկամի ավազանի մեջ։ Երիկամային մարմնիկի խողովակի մեջ կարող են արտազատվել նաև օրգանիզմ մտած դեղանյութեր, ներկեր և այլն։ Մեկ օրվա ընթացքում առաջանում է 1,5-2 լ երկրորդային մեզ։

Մեզը թափանցիկ, դեղնավուն հեղուկ է, որի 96 %-ը ջուր է, իսկ 4 %-ը չոր նյութ։ Մեզով հեռանում են ջրի, հանքային աղերի ավելցուկը, միզանյութ, միզաթթու, ֆոսֆատներ և ուրիշ նյութեր։

Երիկամային ավազանը խոռոչ է, որից սկիզբ է առնում միզածորանը։ Երիկամներից մեզը երկու միզածորաններով լցվում է միզապարկի մեջ։

Միզապարկը մկանային կառուցվածքով պարկանման օրգան է, տեղավորված է կոնքի խոռոչում։ Միզապարկից սկիզբ է առնում միզուկը, որի վրա կան մկանային երկու հաստացումներ՝ սեղմաններ։

## Միզագոյացման կարգավորումը
Երիկամների աշխատանքը կարգավորվում է վեգետատիվ նյարդային համակարգի միջոցով։ Այդ համակարգի սիմպաթիկ բաժնի ազդեցությամբ ուժեղանում է ջրի հետ ներծծումը, որի հետևանքով մեզը պակասում է։ Դա տեղի է ունենում երբ օրգանիզմում առկա է ջրի պակաս։ Վեգետատիվ նյարդային համակարգի պարասիմպաթիկ բաժինը թողնում է հակառակ ազդեցություն։ Միզագոյացման հումորալ կարգավորումը իրականացնում են մակուղեղը և մակերիկամի կեղևային շերտը։

## Միզարձակում
Երիկամներում միզագոյացումը տեղի է ունենում անընդհատ, իսկ միզարձակումը ընդհատ պրոցես է, կատարվում է պարբերաբար։ Միզապարկի մեջ 200-300 մլ մեզ լցվելու դեպքում ձգվում են նրա մկանային պատերը։ Լորձաթաղանթում տեղավորված ընկալիչների գրգռումից ռեֆլեքսորեն կծկվում են նրա պատերի մկանները և թուլանում սեղմանների մկանները, որը հանգեցնում են միզարձակման։ Միզարձակման ռեֆլեքսային կենտրոնը տեղավորված է ողնուղեղի սրբանային հատվածում, որի գործունեությունը գտնվում է կենտրոնական նյարդային համակարգի բարձրագույն բաժնի՝ գլխուղեղի մեծ կիսագնդերի կեղևի միզազատման կենտրոնի հսկողության ներքո։ Այդ կենտրոնի գործունեության շնորհիվ մարդն ընդունակ է գիտակցորեն պահել կամ իրականացնել միզարձակումը։ Միզարձակման ողնուղեղային կենտրոնի որոշ ախտահարումների դեպքում միզարձակումը խանգարվում է։

## Տես նաև

* Միզապարկ
* Միզածորան
* Միզուկ
* Արտազատական համակարգ

Կատեգորիա:Ուրոլոգիա
Դանիել Արանսուբիա

**Դանիել Արանսուբիա**, **Դանի** (), հանդիսանում է իսպանացի պրոֆեսիոնալ ֆուտբոլիստ, ով խաղում է Մադրիդի Ատլետիկոյում որպես դարպասապահ։
2000 թվականից մինչև 2008 թվականը հանդես է եկել Ատլետիկ Բիլբաոյում՝ անցկացնելով 162 խաղ։

Խաղացել է նաև Դեպորտիվո Լա Կորունյաում, որտեղ անցկացրել է 178 խաղ և դարձել մեկ գոլի հեղինակ՝ գլխի հարվածով գրավելով Ալմերիայի դարպասը փրկելով թիմին պարտությունից վերջին րոպեներին։
Արանսուբիան հայտավորված է եղել Իսպանիայի ազգային հավաքականի կազմում Եվրո 2004 թվականի ժամանակ և անցկացրել է մեկ խաղ։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Իսպանացի տղամարդ ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Սեպտեմբերի 18 ծնունդներ
Կատեգորիա:1979 ծնունդներ
Կատեգորիա:Տղամարդկանց ֆուտբոլի դարպասապահներ
Կատեգորիա:Ատլետիկո Մադրիդի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Աթլետիկ Բիլբաոյի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Դեպորտիվո Լա Կորունյայի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Իսպանիայի հավաքականի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Լա Լիգայի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Իսպանիայի ֆուտբոլի երիտասարդական հավաքականի ֆուտբոլիստներ
Արտ Սևադա

**Արտ Սևադա** (իրական անունը՝  **Արտակ Սամվելի Գրիգորյան**, ), ամերիկահայ կինոռեժիսոր, սցենարիստ, պրոդյուսեր։

## Կենսագրություն
Ծնվել է Հայաստանի արվեստի վաստակավոր գործիչ, գեղանկարիչ, նկարիչ Սամվել Սևադայի ընտանիքում։ Ստացել է երաժշտական կրթություն (ջութակ, դաշնամուր, փողային գործիքներ)։
* 1990 թվականից բնակվում է ԱՄՆ-ում։ Կալիֆորնիայի Նորթրիջ համալսարանում ուսանել է երաժշտական կոմպոզիցիա և գծանկարչական ձևավորում։
* 1998 թվականին հիմնել է «Սևադա Փրոդաքշն» ընկերությունը, որն զբաղվում է արվեստի տարբեր տեսակներով (գծանկարչական ձևավորում, հեռուստագովազդներ, գովազդային հոլովակներ և այլն)։
* Համագործակցել է այնպիսի հայտնի ընկերությունների հետ, ինչպիսիք են՝ Ուորներ Բրադերսը, Փարամաունթը, Ջորջիո Արմանին, Ռասպուտինը և այլն։
* 2004 թվականին հիմնել է «EdgeArt Entertainment» ընկերությունը, որի միջոցով ստեղծել է «Իբրև սկիզբ» (), «Միկոշ», «Պարան» () կարճամետրաժ ֆիլմերը, որոնք մասնակցել են բազմաթիվ միջազգային փառատոների և դարձել դափնեկիր։
* «Sevada Short Films Trilogy» DVD տարբերակն արժանացել է նաև մի շարք հանրաճանաչ կինոքննադատների հավանությանը՝ անվանելով նրան «նոր կինոլեզու ներմուծող» հայ կինոարվեստում։
* 2007 թվականին հրավեր է ստացել «Շարմ» ընկերությունից` նկարելու «Երեք գույներ սև սպիտակով» կարճամետրաժ ֆիլմը, որը պետք է ներկայացվեր 10 կինոբեմադրիչների կարճամետրաժ ֆիլմերի հետ Երևանին նվիրված գեղարվեստական ֆիլմում, սակայն ֆիլմը չի ընդգրկվել այդ շարքում, քանզի ընկերությունը գտել է, որ այն տարբերվում է մնացածից։ Ֆիլմը ներկայացվել է առանձին կարճամետրաժ և հաղթել է բազմաթիվ փառատոներում։
* 2009 թվականին «GRIGOCORP» ընկերությունը ընդլայնել է արվեստի բնագավառում գործունեության ծավալն ավելացնելով «EpixArts Software», «Game Development», «iDuduk, iZurna, iShvee for iOS» նախագծերը, «Menua Publications» էլեկտրոնային գրքերի հրատարակումը, «YouTempo Music Group» երաժշտության վաճառքի և «Dustworx Pictures» կինո-պրոդյուսերական ընկերությունները։ Աշխատում է «Աստվածախաղ», «Սասունցի Դավիթ», «Ժամանակի փոթորիկներ», «Մահվան ծառը», «Վերջին տրուբադուր» ֆիլմերի, ինչպես նաև՝ «The Genex» ամերիկյան ֆիլմի վրա, որը նվիրված է Հայոց ցեղասպանության 100-ամյակին։

Երեք երաժշտական սկավառակների հեղինակ է՝
* «Սրտի բաբախյուն» (), 1995 թ.
* «Մենության տարիներ» (), 1998 թ.
* «Տարանջատված» (), 2000 թ.

## Արտաքին հղումներ
* Արտակ Սևադայի պաշտոնական կայքը 
* Արտ Սևադա

Կատեգորիա:1972 ծնունդներ
Կատեգորիա:Հուլիսի 23 ծնունդներ
Կատեգորիա:Հայ կինոռեժիսորներ
Կատեգորիա:Հայ սցենարիստներ
Կատեգորիա:Հայ պրոդյուսերներ
Կատեգորիա:Ստեղծագործական կեղծանուններ
Արամ Բակալյան

**Արամ Բակալյան** (), հայ նկարիչ։

## Կենսագրություն
Արամ Բակալյանը ծնվել է Կոստանդնուպոլսում։ Սովորել է տեղի Գեղարվեստի դպրոցում։ 1902 թվականին մեկնել է Փարիզ և հետևել Ժյուլիանի ակադեմիայի գեղանկարչական դասընթացներին։ Ուսումն ավարտելուց հետո վերադարձել է ծննդավայր, իսկ 1919 թվականից հաստատվել Փարիզում
։ Արամ Բակալյանի ստեղծագործությունը հարում է ռեալիզմին։ Գլխավորապես նկարել է բնանկարներ և նատյուրմորտներ։ Ցուցադրվել է Ֆրանսիական արվեստագետների սալոնում։ 1932 թվականին Փարիզում կազմակերպել է անհատական ցուցահանդես։ Արամ Բակալյանի շուրջ 10 գործեր, այդ թվում «Գետային նավակայան։ Փարիզ», «Քաղաքային տեսարան», «Նատյուրմորտ» և այլն, պահվում են Հայաստանի ազգային պատկերասրահում։

## Ստեղծագործություններ
* «Նատյուրմորտ»
* «Կնոջ դիմանկար»
* «Գետային նավակայան. Փարիզ»
* «Տնակը ծովափին»
* «Ձուկ են բռնում»
* «Գյուղական բնանկար»
* «Բնանկար»
* «Ծովային բնանկար»

## Ցուցահանդեսներ
Արամ Բակալյանի աշխատանքները ցուցադրվել են ֆրանսիացի արվեստագետների սալոնում։ 1932 թվականին անհատական ցուցահանդես է ունեցել Փարիզում։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Հայ նկարիչներ
Սնուկերն ամառային Պարալիմպիկ խաղերում (1964)

**[[Սնուկեր]]ի** մրցաշարը 1964 թվականի ամառային Պարալիմպիկ խաղերում, որտեղ խաղարկվեցին 4 մեդալ։

## Արդյունք

## Արտաքին հղումներ
* [Արդյունք։ [Միջազգային Պարալիմպիկ Կոմիտե]]

Կատեգորիա:Սնուկերը ամառային Պարալիմպիկ խաղերում
Փուլ (բիլիարդ)

**Փուլ** (), բիլիարդ խաղի տեսակ։ Դասվում է գնդապարկով բիլիարդի տեսակների շարքում։ Խաղի ամենատարածված տեսակներն են 8-գնդակը և 9-գնդակը։

## Հայտնի խաղացողներ
* Մարկ Սելբի
* Ռալֆ Սուքե

## Լուսանկարներ

Պատկեր:SetUpofTriangleForStandardPool.jpg|Անգլիական փուլում բուրգի հավասարեցումը
Պատկեր:Eight Ball Rack 2005 SeanMcClean.jpg|8-գնդակում բուրգի հավասարեցումը
Պատկեր:9ball.jpg|9-գնդակում բուրգի հավասարեցումը
Պատկեր:Seven-ball hex rack with black 7 ball.jpg|7-գնդակում բուրգի հավասարեցումը
Պատկեր:Ten-ball rack.jpg|10-գնդակում բուրգի հավասարեցումը
Պատկեր:MC2008 M06 009 - Earl Strickland.jpg|Էրլ Ստրիքլենդը խաղի ժամանակ
Պատկեր:MC2008 M10 015 - Shane van Boening.JPG|Շանե վան Բոենինգը խաղի ժամանակ


Կատեգորիա:Բիլիարդ
Կատեգորիա:Փուլ
Բրազիլիա - Գերմանիա (ՖԻՖԱ Աշխարհի առաջնություն 2014)

**[[ՖԻՖԱ Աշխարհի առաջնություն 2014|2014 թվականի ՖԻՖԱ Աշխարհի առաջնության]] կիսաեզրափակիչ Բրազիլիա-Գերմանիա խաղը** կայացել է հունիսի 8-ին Բելու Հորիզոնտի քաղաքի «Մինեյրո» մարզադաշտում։ Գերմանիայի հավաքականը հաղթեց 7։1 հաշվով։

[thumb|left|200px|Գերմանիայի հավաքականի հարձակվող [Միրոսլավ Կլոզեն 23-րդ րոպեին խփած գոլից հետո, որը նրան դարձրեց աշխարհի առաջնությունների լավագույն ռմբարկու]]
Այս խաղն ամենարդյունվետն է աշխարհի առաջնությունների կիսաեզրափակիչների պատմության մեջ (8 գոլ)։ Գերմանիայի հավաքականը դարձավ առաջին թիմը, որն աշխարհի առաջնության կիսաեզրափակչում կամ եզրափակչում խփել է 7 գոլ։

Գերմանիայի հավաքականի 36-ամյա հարձակվող Միրոսլավ Կլոզեն, գրավելով բրազիլացիների դարպասը, դարձավ աշխարհի առաջնությունների լավագույն ռմբարկու (16 գոլ)` շրջանցելով բրազիլացի Ռոնալդոյին։ Գերմանիայի հավաքականը դարձավ ամենաարդյունավետ թիմն աշխարհի առաջնությունների պատմության մեջ, թիմի հաշվին կա 223 խփած գնդակ, իսկ Բրազիլիան խփել է 221 գոլ։ Գերմանիայի հավաքականը 2002 թվականի աշխարհի առաջնության եզրափակչում պարտվելու ռևանշը վերցրեց (0։2), այդ խաղում դուբլի հեղինակ էր դարձել հենց Ռոնալդոն` համապատասխանաբար 67-րդ և 79-րդ րոպեներին։ Այդ խաղը մինչև այս հանդիպումը վերջինն էր երկու թիմերի միջև։ Թիմերն իրար հետ ընդհանուր առմամբ անցկացրել են 22 խաղ. Գերմանիան հաղթել է 5-ում, Բրազիլիան՝ 12-ում, ևս 5 անգամ գրանցվել է ոչ-ոքի։

## Խաղը
### Մանրամասներ

### Վիճակագրություն
thumb|right|300px|Գերմանացի ֆուտբոլիստները տոնում են գոլը

Աղբյուր՝ FIFA.com 

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Ֆուտբոլի աշխարհի առաջնություն 2014
Love Street

**Love Street**-ը ամերիկյան լեգենդար ռոք խումբ The Doors-ի երգն է։ Երգը ձայնագրվել է խմբի երրորդ ստուդիական ալբոմում՝ *[[Waiting for the Sun]]*-ում։

## Պատմություն
Երգը իրականում բանաստեղծություն է եղել, որը գրվել է Ջիմ Մորիսոնի կողմից Լոս Անջելեսի *Laurel Canyon* արվարձանում գտնվող մի փողոցի մասին որտեղ ինքը և Պամելա Կուրսոնը ապրել են։ Նրանց հասցեն էր 8021-րդ բնակարան *Rothdell Trail* փողոցում։ Մորիսոնը և Կուրսոնը այդ փողոցը համարում էին սիրո փողոց, որովհետև նրանք կարող էին նստել պատշգամբում և նայել թե ինչպես են անթիվ հիպպիները անցնում փողոցով։

Երգը նաև նշանավոր է Մորիսոնի արտասանված խոսքի հատվածի համար երբ նա ասում է՝ "I see you live on Love Street/ There's this store where the creatures meet/I wonder what they do in there?/Summer Sunday and a year/I guess I like it fine, so far": Այս տողերում նշված է մի խանութի մասին, և այդ խանութը իրականում *Canyon Country Store*-ն էր որը գտնվում էր Մորիսոնի տնից ոչ շատ հեռու։ Մորիսոնը նաև գրել է *Waiting for the Sun* և *[[The Soft Parade]]* ալբոմների երգերի մեծամասնությունը հենց այս բնակարոնւմ ապրելու ժամանակ։ Տունը մասամբ վնասվել և քանդվել էր հրդեհների պատճառով 2011 թվականի դեկտեմբերի 30-ին՝ պատշգամբը հիմնովին ոչնչացել էր։

Երգը ձայնագրվել է որպես ալբոմի երկրորդ "Hello, I Love You" սինգլի Բ կողմ, և այսպիսով մի քանի անգամ ռադիոյով կատարվել է ուղիղ եթերի ժամանակ։ Այն նաև ունի քավր տարբերակ և ընդգրկվել է դաշնակահար Ջորջ Ուինսթոնի 2002 թվականին լույս տեսած *Night Divides the Day – The Music of the Doors* ալբոմում։

Երգը նաև ընդգրկվել է «Անտուրաժ» սերիալի 2-րդ սեզոնի 10-րդ էպիզոդում։

## Անձնակազմ
* Ջիմ Մորիսոն - վոկալ
* Ռեյ Մանզարեկ - դաշնամուր
* Ռոբի Կրիգեր - կիթառ
* Ջոն Դենսմոր - հարվածային գործիքներ

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:The Doors
Հայկականություն-Արիականություն

**«Հայկականություն-Արիականություն»** (), 1934 գերմանական Պոտսդամ քաղաքում լույս տեսած գիրք։ Գիրքը ներառում է Եվրոպայի մի շարք գիտնականների և հասարակական գործիչների ուսումնասիրություններն ու հոդվածները նվիրված հայ ժողովրդի պատմությանն ու մշակույթին։

Գրքի մեջ հետազոտողները հայ ժողովուրդը, հայ պատմություն, հայ մշակույթը և հայ արվեստը դիտարկում են գիտական ամենաբարձր չափանիշով, համաշխարհային մշակույթի և հնագույն քաղաքակրթությունների համապատկերի մեջ։ Գիրք կատարեց իր մեծ դերը և Եվրոպայում բնակվող հայությունը զերծ մնաց հրեաների և մի շարք այլ ժողովուրդների՝ Նացիստական Գերմանիայի կողմից պատրաստված ահռելի ճակատագրից։

## Հայերեն թարգմանություն
Գիրքը թարգմանվել է հայերեն, իտալերեն, ռուսերեն։ Առաջին անգամ գերմաներենից հայերեն է թարգմանել Երևանի պետական համալսարանի գերմաներենի ամբիոնի վարիչ Ալինա Տոնոյանը և Յուրի Խաչատրյանի ու Արա Գուրզադյանի խմբագրությամբ այն տպագրվել է «Գրական թերթ»-ում (1998, համարներ 2-12)։ Առանձին գիրքով այս թարգմանությունը լույս է տեսել 2001 թվականին։

## Գրականություն
* Dr. von Leer. Dr. Abeghian. Dr. Roth, Dr. Stier. Armeniertum Ariertum. Potsdam. 1934

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:1934 գրքեր
Կատեգորիա:Գերմաներեն գրքեր
Կատեգորիա:Հայագիտություն
Կատեգորիա:Գերմանահայ գիտություն
Դիեգո Գոդին

**Դիեգո Ռոբերտո Գոդին Լեալ** (, )։ Ուրուգվայցի ֆուտբոլիստ է, ով խաղում է Ատլետիկո Մադրիդում որպես կենտրոնական պաշտպան։ Նա իր պրոֆեսսիոնալ կարիերան անցկացրել է Վիլյառեալում 2007 թվականից մինչև 2010 թվականը նաև 2010 թվականից մինչ այսօր խաղում է Ատլետիկոյում և վերջինիս հետ նվաճել է հինգ տիտղոս։ 2005 թվականից խաղում է նաև Ուրուգվայի հավաքականում և անցկացրել է 81 խաղ դառնալով 4 գոլի հեղինակ։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Ուրուգվայցի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Տղամարդկանց ֆուտբոլի պաշտպաններ
Կատեգորիա:Վիլյառեալի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Ատլետիկո Մադրիդի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Ուրուգվայի հավաքականի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:2018 թվականի ֆուտբոլի աշխարհի առաջնության մասնակիցներ
Կատեգորիա:Ինտեր Միլանի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Լա Լիգայի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Իտալիայի լեգեոներ ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Նասիոնալ Մոնտեվիդեոյի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Կալյարիի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Վելես Սարսֆիլդի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Ատլետիկո Մինեյրոյի ֆուտբոլիստներ
Ազիզ Դաղջը

**Ազիզ Առաքել Դաղչի** (), Սասունի հայերի միության նախագահ։

2006 թվականին Կոստանդնուպոլսում հիմնել է «Սասուն, Բաթման, Մուշ, Վան – հայոց մշակույթի զորակցության հիմնադրամ» կազմակերպությունը, որի նպատակն է վերադարձնել ու հայկական փոքրամասնության անունով գրանցել այդ շրջաններում հայոց եկեղեցիների և գերեզմանատների հողերը։ Այդ եկեղեցիները գրեթե գոյություն չունեն, բացառությամբ թանգարանի վերածված Սուրբ Խաչ եկեղեցուց։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Թուրքահայ հասարակական գործիչներ
Tunnel Vision

«**Tunnel Vision**», ամերիկացի երգիչ-երգահան Ջասթին Թիմբերլեյքի երգն է իր «The 20/20 Experience» (2013) կոչվող երրորդ ստուդիական ալբոմից։ Երգը խոսքերի և պրոդյուսերական աշխատանքների հեղինակներն են Ջասթին Թիմբերլեյքը, Թիմբալենդը և J-Roc-ը, իսկ խոսքերը լրացուցիչ գրվել է նաև Ջեյմս Ֆաունտլերոյի կողմից։ «Tunnel Vision» երգը թողարկվել է 2013 թվականի հունիսի 14-ին RCA Records լեյբլի կողմից, որպես ալբոմի երրորդ սինգլ։ Այն միջին տեմպով R&B երգ է, որը նաև կրում է ազդեցություն EDM ժանրից։

Երգը հիմնականում արժանացել է դրական արձագանքների երաժշտական քննադատների կողմից, ովքեր գովաբանել են Թիմբալենդի կատարած աշխատանքը և այն համեմատել նախկինում երգչուհի Ալիայի հետ կատարած նրա աշխատանքի հետ։ «The 20/20 Experience» ալբոմի թողարկումից հետո երգը Հարավային Կորեայում և Միացյալ Նահանգներում բարձր վաճառքի արդյունքներ ունենալու շնորհիվ հայտնվել է այդ երկրների հիթ շքերթներում։ Երգը Հարավային Կորեայի սինգլների հիթ շքերթ է մտել 27-րդ հորիզոնականով և ունեցել է 6,670 օրինակի վաճառք։ Այն նաև զբաղեցրել է 40-րդ հորիզոնականը Billboard Hot R&B/Hip-Hop Songs հիթ շքերթում։ Երգը իր ամենաբարձր հորիզոնականը գրանցել է Մեծ Բրիտանիայի R&B սինգլների հիթ շքերթում, որտեղ զբաղեցրել է 8-րդ հորիզոնականը։

Երգի տեսահոլովակը, որի ռեժիսորն են Ջոնաթան Քրեյվենը, Սայմոն Մաքլաֆլինը և Ջեֆ Նիկոլան, թողարկվել է 2013 թվականի հուլիսի 3-ին։ Յոթ րոպե տևողություն ունեցող տեսահոլովակի տարբեր կադրերում պարում են երեք մերկ աղջիկներ, որոնց մարմնի վրա ցուցադրվում են Ջասթին Թիմբերլեյքի և Թիմբալենդի դեմքերը։ Քննադատները տեսահոլովակը անվանել են «Աշխատանքի համար ոչ անվտանգ» (Not Safe For Work) և նրանցից շատերը այն համեմատել են Ռոբին Թիքի «Blurred Lines» երգի տեսահոլովակի հետ։ Երգի տեսահոլովակը չնայած ի սկզբանե Յութուբ վիդեոհոսթինգից արգելափակվել է, սակայն կարճ ժամանակահատվածում ետ է վերադարձվել միայն այն պայմանով որ տեսահոլովակը դիտելուց առաջ անհրաժեշտ է հաստատել տարիքը։

## Կենդանի կատարումներ
Ջասթին Թիմբերլեյքը առաջին անգամ երգը կատարել է 2013 թվականի հուլիսի 9-ին, Իռլանդիայի մայրաքաղաք Դուբլինի Ֆենիքս պարկ զգոսայգում տեղի ունեցած համերգի ժամանակ։ Երեք օր անց՝ հուլիսի 12-ին, նա կատարել է երգը Լոնդոնում անցկացված Wireless Festival փառատոնի ժամանակ։ Երգը նաև ընդգրկված է եղել նրա Legends of the Summer Stadium Tour և The 20/20 Experience World Tour համերգային շրջագայությունների երգացանկում։

## Երգացանկ
;Թվային ներբեռնում
# «Tunne Vision» (Radio edit) - 4։45
# «Tunel Vision» - 6։47

## Հիթ շքերթներ

## Թողարկման պատմություն

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Երգի տեսահոլովակը ՅուԹուբում
* Երգի բառերը  MetroLyrics-ում

Կատեգորիա:2013 երգեր
Կատեգորիա:2013 սինգլներ
Կատեգորիա:Ջասթին Թիմբերլեյքի երգեր
Ճումեն

300px|մինի|աջից|Արցախի Հանրապետության քարտեզը, որտեղ մուգ շագանակագույնով պատկերված են Ադրբեջանի զինված ուժերի վերահսկողության ներքո գտնվող տարածքները, իսկ մարմնագույնով՝ Արցախի վերահսկողության ներքո գտնվող տարածքները 2021 թվականի հունվարի 1-ի դրությամբ

**Ճումեն**, գյուղ Արցախի Հանրապետության Շահումյանի շրջանում։

2014 հուլիսի 7-ին Ճումենում 17-ամյա երիտասարդ է անհետացել, որին, համաձայն ԶԼՄ-ների ենթադրությունների, առևանգել են ադրբեջանցի դիվերսանտները։

Արցախի 2000 թվականի հոկտեմբերի 3-ի օրենքով Ջոմարդը վերանվանվել է Ճումեն։

## Բնակչություն
Մինչև 2020 թվականը գյուղում ապրում է միայն մեկ ընտանիք։

## Արտաքին հղումներ
* 

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Ադրբեջանի կողմից բռնազավթված տարածքներ
Կատեգորիա:Շահումյանի շրջանի համայնքներ
Էջմիածնի եկեղեցական ժողով (1547)

**Էջմիածնի եկեղեցական ժողով**, գաղտնի խորհրդաժողով 1547 թվականին՝ Ստեփանոս Ե Սալմաստեցու գլխավորությամբ։ Դրա նպատակն էր ուղիներ գտնել Հայաստանը պարսկա-թուրքական տիրապետությունից ազատագրելու համար։ Իսլամադավան նվաճողների ազգային, կրոնական, տնտեսական ու հարկային ծանր քաղաքականությունը, հաճախակի պատերազմները, գերեվարություններն ու արտագաղթերը հայ ժողովրդին մղել են ազատագրական պայքարի։ Ազատագրական շարժման կազմակերպման գործն ստանձնել է Հայ եկեղեցին։ Հայոց կաթողիկոսներն ու այլ հոգևորականները փութաջանորեն մասնակցել են շարժման գաղափարախոսության մշակմանը և անձամբ գլխավորել քաղաքական բանակցությունները Արևմուտքի երկրների հետ։
300px|մինի|Էջմիածինը Շարդենի փորագրությունում, 1670-ականներ
Հայաստանի ազատագրության խնդիրը քննարկելու համար կաթողիկոս Ստեփանոս Ե Սալմաստեցին Էջմիածնում խորհրդաժողովի է հրավիրել արևելահայ բարձրաստիճան հոգևորականությանը, տանուտերերին ու մելիքներին։ Ժողովն ընդունել է Վենետիկի դոժին ուղղված «Աղերսագիր տերանց Հայոց» փաստաթուղթը, որի հայերեն բնագիրը չի պահպանվել և հայտնի է միայն իտալերեն թարգմանությամբ։ Այդ թղթում հայ ազատագրական շարժման գործիչները, Վենետիկի Հանրապետությունը ներկայացնելով որպես «պաշտպան բովանդակ քրիստոնեության», ակնկալել են, որ նրանից պետք է սկսվի հայերի փրկությունն ու ազատագրումը։ Առանձին դիմումագրեր են ընդունվել՝ ուղղված Պողոս III պապին, որը պետք է գլխավորեր ու հովանավորեր հայերի, ինչպես նաև արևմտաեվրոպական մի քանի երկրների ազատագրության գործը։ Էջմիածնի ժողովը կաթողիկոսի գլխավորությամբ կազմել է պատվիրակություն, որի անդամներ են ընտրվել Զաքարիա եպիսկոպոսը, Դավիթ վարդապետը, Գրիգոր վարդապետ Վարագեցին և Լուսիկ սարկավագը։ 1547 թվականին պատվիրակությունը ժամանել է Կ.Պոլիս, հանդիպումներ ունեցել Կ. Պոլսի պատրիարքի հետ, իսկ 1548 թվականի աշնանը մեկնել է Վենետիկ։ Այստեղ պատվիրակությունը հանրապետության դոժին է ներկայացրել «Աղերսագիրը» և Հայաստանի ազատագրության հեռանկարների վերաբերյալ բանակցություններ վարել նրա հետ։

1549 թվականի գարնանը պատվիրակությունը ժամանել է Հռոմ, նրան է միացել Պետրոս Երեց Եթովպացին, որն էլ կաթողիկոսին ներկայացրել է Պողոս III պապին։ Պատվիրակությունը Հռոմում մնացել է շուրջ մեկ տարի, որի ընթացքում Ստեփանոս Ե Սալմաստեցին մի շարք բանակցություններ է վարել Պողոս III պապի, իսկ վերջինիս մահից հետո՝ նաև Հուլիոս III պապի հետ։ Քաղաքական բանակցություններին նախորդել է կաթողիկոսի հայտարարությունը իր ենթակա 27 եպիսկոպոսների անունից՝ պապին հնազանդվելու և Հայ եկեղեցին լատինականին ենթարկելու վերաբերյալ։ Սույն զոհողությունը նախապայման էր դիվանագիտական հետագա բանակցությունների համար և ազգային-քաղաքական նկատառումներով հանձնարարված էր Էջմիածնի ժողովի կողմից։ Բանակցությունների նման ընթացքով բավարարված՝ Հուլիոս III պապը 1550 թվականի ապրիլի 25-ին հանձնարարական նամակներով Ստեփանոս Ե Սալմաստեցուն ուղարկել է Հռոմեական սրբազան կայսր (Գերմանիա) Կառլոս V-ի և Ռեչ Պոսպոլիտայի (Լեհաստան) թագավոր Սիգիզմունդ II Օգոստոսի մոտ՝ բանակցությունները շարունակելու։ Սակայն Վիեննայում ու Վարշավայում ևս հայ-արևմտաեվրոպական բանակցությունները շոշափելի արդյունք չեն տվել։ 

Կատեգորիա:Հայոց եկեղեցական ժողովներ
Մարաթուկ (լեռ)

**Մարաթուկ**, *Մարութա*, լեռ Սասունում։

Լեռան վրա կառուցված է Մարութա Սուրբ Աստվածածին վանքը։ Գարեգին Սրվանձտյանցը լեռն անվանում է «սուրբ և բարեպաշտ» և այն Սասունի ամբողջ ժողովրդի համար՝ առաջին և վերջին ամենահավաստի երդումն է դարձել։

Ըստ ավանդության՝ Մարութայի պաշտամունքը խիստ զայրացնում էր Անդոկին (սար Սասուն գավառում, Հայկական Տավրոսի գագաթներից մեկը), և նա Մարութա սարին մարտի է հրավիրում։ Մարտի ժամանակ Անդոկն իր կայծակե թրով խփում, ճեղքում է Մարութա սարի գլուխը, և այդ պատճառով էլ նրան ջղլագլուխ (զույգ գլխով) Մարաթուկ են անվանում։ Անդոկի հարվածից վիրավորված Մարութա սարը հսկա մի ժայռ է պոկում իր կողերից և խփում նրան։ Ժայռը խրվում է Անդոկի կուրծքը, թաղվում կողերի մեջ. դուրս է մնում միայն ժայռի երկու ջրաղացաքարի չափ մի կտոր, որի վրա այժմ էլ երևում են Մարաթուկի ձեռքի հետքերը։

2014 թվականի հուլիսին Սասունի հայերի միության նախագահ Ազիզ Դաղչիի խումբը Մարաթուկի Սուրբ Աստվածածին վանքում նախաքրիստոնեական սեպագրություն է հայտնաբերել։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Բաթմանի մարզի լեռներ
Կատեգորիա:Բիթլիսի մարզի լեռներ
Կատեգորիա:Բիթլիսի լեռնաշղթա
Մաթեմատիկական ֆիզիկայի հավասարումներ

**Մաթեմատիկական ֆիզիկայի հավասարումներ**, մասնական ածանցյալներով հավասարումներ, ինչպես նաև ինտեգրալ, ինտեգրադիֆերենցիալ և ֆունկցիոնալ հավասարումներ, որոնց է հանգում բնության ֆիզիկական երևույթների մաթեմատիկական վերլուծությունը։ Մաթեմատիկական ֆիզիկայի դասական դարձած հավասարումներից են Լապլասի հավասարումը, ալիքային հավասարումը և ջերմահաղորդականության հավասարումը՝

\frac{\partial u}{\partial t}=a^2 \left [ \frac{\partial ^2 u}{\partial x ^2} + \frac{\partial ^2 u}{\partial y ^2} + \frac{\partial ^2 u}{\partial z ^2}  \right ],
որոնք համապատասխանաբար էլիպսական, հիպերբոլական և պարաբոլական տիպի մասնական ածանցյալներով հավասարումներ են։ Էլեկտրական դաշտի պոտենցիալը (երբ տիրույթում բացակայում են լիցքերը) բավարարում է Լապլասի հավասարմանը։ Համասեռ մարմնի ջերմաստիճանը բավարարում է ջերմահաղորդականության հավասարմանը։ Ալիքային հավասարումով են նկարագրվում էլեկտրամագնիսական և ձայնային ալիքների հետ կապված շատ պրոցեսներ։

Մաթեմատիկական ֆիզիկայի հավասարումների տեսության զարգացման սկզբնական շրջանում հիմնական ուշադրություն էր դարձվում այդ հավասարումների ընդհանուր լուծումը գտնելուն։ Բայց, պարզվեց, որ ի տարբերություն դիֆերենցիալ հավասարումների, մաթեմատիկական ֆիզիկայի շատ քիչ հավասարումների համար կարելի է անջատել բավականաչափ պարզ բանաձևերով տրվող լուծումների մի ընդհանուր դաս։ Մյուս կողմից, մաթեմատիկական ֆիզիկայի հավասարումներով նկարագրվող ֆիզիկական երևույթների վերլուծությունը ցույց է տալիս, որ այդ հավասարումների հետ մեկտեղ առաջանում են լրացուցիչ պայմաններ, որոնց բնույթն էապես ազդում է դրանց լուծումների ուսումնասիրության վրա (տես Կոշիի խնդիր)։ Մաթեմատիկական ֆիզիկայի հավասարումներն այդ լրացուցիչ պայմանների հետ միասին կոչվում են մաթեմատիկական ֆիզիկայի խնդիրներ։ Մաթեմատիկական ֆիզիկայի շաա խնդիրներ բերվում են ինտեգրալ և ինտեգրադիֆերենցիալ հավասարումների։

## Տես նաև
*Մաթեմատիկական ֆիզիկա
*Մասնակի ածանցյալներով հավասարումներ

Կատեգորիա:Դիֆերենցիալ հավասարումներ
Վոին Ռոսիի

«**Վոին Ռոսիի**» ( - *Ռուսաստանի մարտիկ*, մինչև 1992 թվականը՝ **«Սովետսկի Վոին»**  [*Советский воин - Խորհրդային մարտիկ*]), Ռուսաստանի Դաշնության պաշտպանության նախարարության ամենամսյա ռազմական և գրական-գեղարվեստական ամսագիր։

Հրատարակվում է 1919-ից (մինչև 1947-ը՝ «Կրասնոարմեեց»), Մոսկվայում։ Տպագրում է գրական-գեղարվեստական ստեղծագործություններ, գրականության ու արվեստի մասին հոդվածներ, զրույցներ, տեսություններ, մարզական ու ռազմա-հայրենասիրական բնույթի նյութեր։ Խորհրդային շրջանում պարգևատրվել է Կարմիր աստղի շքանշանով (1944)։

Կատեգորիա:Ռուսերեն ամսագրեր
Mike Will Made It

**Մայքլ Լեն Վիլյամս II** (, ), ավելի հայտնի է որպես **Mike Will Made It**, ամերիկացի երաժշտական պրոդյուսեր։ Նա հայտնի է Հյուսիսային հիփ հոփ ժանր ներկայացնող կատարողների համար կատարած իր ինստրումենտալներով, և նաև կատարել է պրոդյուսերական աշխատանքներ այնպիսի հիթային սինգլների համար, ինչպիսիք են՝ GOOD Music-ի «Mercy» երգը, Թու Չեյնսի «No Lie», Ջուսի Ջեյի «Bandz A Make Her Dance», Ռիհաննայի «Pour It Up», Էյս Հուդի «Bugatti», Լիլ Ուեյնի «Love Me», Սիարայի «Body Party», Մայլի Սայրուսի «We Can't Stop», Future-ի «Real and True» և Rae Sremmurd-ի «No Type» երգերը։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Պաշտոնական կայք 

Կատեգորիա:1989 ծնունդներ
Կատեգորիա:Մարտի 23 ծնունդներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի երաժշտական պրոդյուսերներ
Կատեգորիա:Interscope Records-ի արտիստներ
Կատեգորիա:Բեմական կեղծանուններ