Ամերիկան՝ ամենից առաջ

**Ամերիկան՝ ամենից առաջ** (), Միացյալ Նահանգների պոպուլիստական քաղաքական տեսություն, որն ընդգծում է «Ամերիկան առաջին տեղում դնելու» հիմնարար հասկացությունը, որն ընդհանուր առմամբ ներառում է գլոբալ գործերի անտեսումը և բացառապես Միացյալ Նահանգների ներքին քաղաքականության վրա կենտրոնանալը: Սա ընդհանուր առմամբ նշանակում է չմիջամտողականության, ամերիկյան ազգայնականության և պրոտեկցիոնիստական առևտրային քաղաքականություն։

Տերմինը առաջ է քաշել ԱՄՆ նախագահ Վուդրո Վիլսոնը 1916 թվականի իր քարոզարշավի ժամանակ, որով խոստացել է չեզոք պահել Ամերիկան Առաջին համաշխարհային պատերազմում: Միջպատերազմյան ժամանակաշրջանում (1918–1939) ավելի շատ ոչ ինտերվենցիոնիստական մոտեցում է ցուցաբերվել. այն նաև պաշտպանել է Ամերիկայի առաջին կոմիտեն, որը ճնշում գործադրող ոչ միջամտողական խումբն էր և պայքարում էր ԱՄՆ-ի Երկրորդ համաշխարհային պատերազմին մտնելու դեմ։

Տասնամյակներ անց Դոնալդ Թրամփը օգտագործել է այս կարգախոսը 2016 թվականի իր նախագահական արշավի, նախագահության ժամանակ (2017-2021 թվականներ) և 2025 թվականին երկրորդ անգամ նախագահ ընտրվելուց հետո՝ ընդգծելով վարչակազմի արտաքին քաղաքականության միջազգային պայմանագրերից և կազմակերպություններից ԱՄՆ-ի դուրս գալը։ Լրատվամիջոցների քննադատները ծաղրել են Թրամփի՝ «Ամերիկան՝ ամենից առաջ» քաղաքականությունն օգտագործելը որպես «Միայնակ Ամերիկա» ()։

## Պատմություն
Որպես ամերիկյան քաղաքական դիսկուրսի կարգախոս «Ամերիկան՝ ամենից առաջ» տերմինն՝ օգտագործել է 1850-ական թվականներին նատիվիստական ամերիկյան կուսակցությունը։ Կարգախոսն օգտագործել են ԱՄՆ-ի և՛ դեմոկրատ, և՛ հանրապետական քաղաքական գործիչները: Առաջին համաշխարհային պատերազմի սկզբում նախագահ Վուդրո Վիլսոնը օգտագործել է կարգախոսը՝ չեզոքության իր տարբերակը սահմանելու համար, ինչպես դա արել է  լրագրող, հրատարակիչ Ուիլյամ Ռանդոլֆ Հերստը։ Կարգախոսն ընտրել է նաև հանրապետական սենատոր Ուորեն Գ. Հարդինգը 1920 թվականի նախագահական ընտրությունների ժամանակ, որոնցում նա հաղթել է։

Կու-կլուքս-կլանը (ԿԿԿ) օգտագործել է այս արտահայտությունը կազմակերպության գործունեության գագաթնակետին՝ 1920-ականներին, երբ լայնորեն տարածված են եղել ռասիստական, այլատյաց տրամադրությունները։ Կազմակերպության շատ անդամներ առաջադրվել են քաղաքական պաշտոնի։ ԱՄՆ-ի Վաշինգտոնի ներկայացուցիչ Ալբերտ Ջոնսոնի հովանավորած 1924 թվականի ներգաղթի ակտը՝  փորձելով պահպանել սպիտակ ռասայի ժողովրդագրությունը, օրենսդրորեն հաստատել է այլատյացությունը և սպիտակամորթների գերակայությունը՝ էթնիկ և ազգային պատկանելության հիման վրա, բացառելով ներգաղթյալներին։ Ջոնսոնին՝ ներգաղթի սահմանափակման օրինագծում, աջակցել է Կու-կլուքս-կլանը։

«Ամերիկան՝ ամենից առաջ» առավել հայտնի է որպես «Ամերիկան՝ ամենից առաջ» կոմիտեի կարգախոս և արտաքին քաղաքականություն, որը  Ամերիկայի Երկրորդ համաշխարհային պատերազմին միանալու դեմ պայքարող ճնշում գործադրող ոչ միջամտողական խումբ  էր, որն ընդգծում էր ամերիկյան ազգայնականությունը և միակողմանիությունը միջազգային հարաբերություններում: «Ամերիկան՝ ամենից առաջ» կոմիտեի անդամությունը իր գագաթնակետին ունեցել է 800,000 վճարող անդամ 450 մասնաճյուղերում։ «Ամերիկան՝ ամենից առաջ» կոմիտեն ունեցել է մի շարք աջակիցներ ԱՄՆ-ում, շարժումը շաղախված է եղել հակասեմական և ֆաշիստական հռետորաբանությամբ: Նշանավոր ամերիկացիների շարքում, որոնք աջակցել են «Ամերիկան՝ ամենից առաջ» կոմիտեի նպատակներին, եղել են Էլիզաբեթ Դիլլինգը, Ջերալդ Լ.Կ. Սմիթը և Չարլզ Լինդբերգը, մինչդեռ դոկտոր Թեոդոր Սյուս Գեյսելը ծաղրել է այս քաղաքականությունը մի շարք քաղաքական ծաղրանկարներում ՝ կապելով այն նացիզմի հետ:։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:ԱՄՆ-ի արտաքին քաղաքականություն
Կատեգորիա:ԱՄՆ-ի քաղաքական շարժումներ
Կատեգորիա:ԱՄՆ-ի քաղաքականություն
Կատեգորիա:Ամերիկյան ազգայնականություն
Կատեգորիա:Այլատյացություն
Կատեգորիա:Դոնալդ Թրամփի նախագահություն
Կատեգորիա:Քաղաքական կարգախոսներ