Ցինհայ-Տիբեթ երկաթգիծ

**Ցինհայ-Տիբեթ երկաթգիծ**() - աշխարհի ամենաբարձրլեռնային և ամենաերկար երկաթգիծը, որը միավորում է Ցինհայ մարզի վարչական կենտրոն՝ Սինինը և Տիբեթի ինքնավար մարզի վարչական կենտրոն՝ Լհասան։

## Պատմություն
Ցինհայ-Տիբեթ երկաթուղին բացվել է 2006 թվականի հուլիսի 1-ին։ Երկաթուղու ամենավերին կետը՝ Տանգգուլի լեռնանցքը, գտնվում է ծովի մակերևույթից 5072 մետր բարձրության վրա, երկարությունը մոտ 1100 կմ է։ Արդիականության հրաշալիք գնացքի հպարտության առարկան թթվածնային դիմակներով ապահովված վագոններն են, քանի որ օդը շատ է նոսրանում, երբ գնացքը հասնում է լեռներին։ Եթե այդ հատվածում ուղևորներին թթվածին չմատակարարվի, բարձրության պատճառով կարող է նրանց մոտ նույնիսկ հիվանդագին զգացողություններ առաջանալ։

Չինաստանի «Երկնային գնացքը» Ցինհայի երկաթգծով Պեկինից մինչև Լհասա ճամփորդություն է կատարում 2 օրում (48 ժամում)՝ հետևում թողնելով յակերին և վիթերին, սլանալով ամպերով ծածկված Տիբեթի լեռնաշղթայի միջով մի այնպիսի ապշեցուցիչ երթուղով, որի շնորհիվ այն արժանացել է աշխարհի ամենաբարձր երկաթգծի տիտղոսին։ Այդ ուղևորության ընթացքում գնացքը տեղափոխում է ավելի քան հինգ հազար մարդու։ Այս տարածաշրջանը հայտնի է իր ցուրտ կլիմայի, նոսրացած օդի և հաճախակի երկրաշարժերի առանձնահատկություններով, այդ իսկ պատճառով հեշտ չի եղել շինարարների ու ինժեներների համար դրա կառուցումը։ Երկաթուղային գծերը կառուցվել են չափազանց անկայուն բնահողի վրա, ռելսերի տակ սառեցված օդի և հեղուկ ազոտի խողովակներ են տեղադրվել, որպեսզի ամբողջ տարվա ընթացքում պահպանվի միատեսակ ցածր ջերմաստիճանը։ Որոշ հատվածներում ռելսուղին ունի գետինը սառեցնող նորարարական համակարգ, որը խիստ կարևոր է հավերժական սառույցներով պատված տունդրայի՝ երկաթուղին վտանգավոր դարձնող հալոցքային հոսքերից պաշտպանելու համար։

2006 թվականին 1100 կմ երկարությամբ երկաթուղին և գնացքները նոր շարժակազմով համալրելու համար չինական կառավարությունը ծախսեց մոտավորապես 4,5մլրդ. ԱՄՆ դոլար։ Այս բավականին բարձր գինը պայմանավորված էր հենց այն փաստով, որ երկաթգծի ճանապարհի մեծ մասն անցնում է լեռնանցքներով ու խորխորատներով, իսկ որոշ հատվածներ կառուցված են հավերժական սառույցներով պատված վայրերում։ Երկաթգիծն ունի 675 կամուրջ։

## Կայարաններ
Գոլմուդ տեղամասում Լհասան ունի 45 կայարաններ, նախատեսվում է ևս 13-ը։ 38 կայարանները չունեն սպասարկող անձնակազմ և ղեկավարվում են քաղաքային շրջան Սինինի կենտրոնից։


պատկեր:QingZang Railway.png


  
Image:20060802033713_-_西宁站.jpg|Սինին
Image:20060730225824_-_格尔木站.jpg|Գոլմուդ
Image:20060731061434_-_唐古拉站.jpg|Տանգլա
Image:20060731101743_-_那曲站.jpg|Նագչու
Image:20060731122736_-_当雄站.jpg|Դաշմունգ
Image:Lhasa_railway_station_20060731.jpg|Լհասա (կայարան)|Լհասա


## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Дорога на крышу мира // Дыхание Китая. – 2014. – № 4(229). – С. 31–33. 
* Поездом на высоту в пять километров: как китайцы построили железную дорогу в Тибет
* Строительство Великой китайской железной дороги
* Railway map of China 
* Environmental Protection Along the Qinghai-Tibet Railway , US Embassy report
* *[[The Guardian]]*, 20 September 2005, «The railway across the roof of the world»
* Wired Magazine, July 2006, «Train to the Roof of the World»
* Tibet railway construction 
* Tibet railway videos
* Actual Images published in the Wired Magazine
* CCTV report regarding the railroad 

## Աղբյուրներ
Մարկ  Տրուման «Աշխարհի հրաշալիքները» (Զանգակ 97)

Կատեգորիա:Չինաստանի տրանսպորտ
Կատեգորիա:Տիբեթ
Կատեգորիա:Գինեսի գրքի ռեկորդակիրներ