Ռոբերտ Շտեռլ

**Ռոբերտ Հերման Շտեռլ** (, ), գերմանացի գեղանկարիչ և գրաֆիկ։

## Կենսագրություն
մինի|Ռոբերտ Շտեռլի տունը Նաունդորֆում
Ռոբերտ Հերման Շտեռլը ծնվել է 1867 թվականին՝ քարտաշ Ֆրիդրիխ Վիլհելմ Շտեռլի ընտանիքում։ 1873-1881 թվականներին տարրական դպրոց է հաճախել Դրեզդենում։ Ուսումը շարունակել է Դրեզդենի գեղարվեստի թագավորական ակադեմիայում։ Նա աշակերտել է նկարիչներ Լեոն Փոլեին, Յուլիուս Շոլցին, Վիլհելմ Վալթերին, իսկ 1886 թվականից մագիստրանտ էր բելգիացի գեղանկարիչ Ֆերդինանդ Պաուվելսի մոտ։

1887-1904 թվականներին Շտեռլը աշխատում էր որպես բնանկարիչ, դիմանկարիչ և նկարազարդող, Դրեզդենում մասնավոր նկարչական դպրոց ուներ կանանց համար։ 1894 նա «Գեղանկարիչների միության» հիմնադիրներից մեկն էր։ 1897 ամուսնացել է Հելենե Հեդելթի հետ (1873–1950)։ Նրանք զավակներ չունեին։ 1904 թվականին Շտեռլը դասավանդել է Դրեզդենի գեղարվեստի թագավորական ակադեմիայում՝ որպես ուսուցիչ, 1906 թվականից՝ որպես պրոֆեսոր։ Այստեղ նա աշխատել է մինչև 1931 թվականը։ Այս ժամանակ նա դարձել է արվեստագետների *«Die Zunft»* միության հիմնադիրներից մեկը։ 1909 թվականին դարձել է արվեստագետների *«Berliner Secession»* խմբակի պատվավոր անդամ։ 1913-1930 թվականներին եղել է Դրեզդենի պատկերասրահի հանձնաժողովի անդամ, 1920 թվականից նաև՝ պատկերասրահի խորհրդի և արվեստագետների միության ժյուրիի անդամ։ 1915 թվականին Շտեռլը վարպետության դասեր էր տալիս Դրեզդենի արվեստի ակադեմիայում՝ մահացած Գոթհարդ Կոյլի փոխարեն։ Առաջին համաշխարհային պատերազմին նա մասնակցել է որպես պատմանկարիչ։ Նա օժանդակում էր նաև Դրեզդենի արվեստի ակադեմիայի ուսանողական խորհրդին. ցուցադրությունների և վաճառքների ժամանակ նա հետաքրքրվում էր ժամանակակից և երիտասարդ նկարիչների գործերով։

1919 թվականին Ռոբերտ Շտեռլը գնեց 1912-1913 թվականներին կառուցված բնակարան Նաունդորֆում՝ Սաքսոնական Շվեյցարիայում, կառուցել տվեց մի մեծ արհեստանոց և կնոջ հետ Դրեզդենից տեղափոխվեց այստեղ։

Ռոբերտ Շտեռլը մահացել է Նաունդորֆի իր տանը՝ 1932 թվականի հունվարին՝ երկարատև հիվանդությունից հետո։ 1937 նրա գերեզմանաքարն է կերտել Օտտո Ռոմեչը։ Շտեռլն իր ունեցվածքը կտակել է որպես նվիրատվություն՝ Դրեզդենի ակադեմիայի երիտասարդ արվեստագետներին և նկարիչներին։ Նրա անվան ֆոնդը իր նաունդորֆյան բնակարանը դարձրել է տուն-թանգարան, որտեղ մինչ օրս հանգամանալից կերպով ներկայացվում է նրա կյանքն ու ստեղծագործությունը։

## Երկեր
մինի|Ռոբերտ Շտեռլ՝ «Էլբայի հողահանները» (1905)
Ռոբերտ Շտեռլը Մաքս Լիբերմանի, Մաքս Սլևոգթի և Լովիս Քորինթի հետ մեկտեղ հանդիսանում է գերմանական իմպրեսիոնիզմի նշանավոր ներկայացուցիչներից մեկը։ Ուսումը Դրեզդենի գեղարվեստի ակադեմիայում 1890 թվականին որպես մագիստրանտ ավարտելուց հետո նա մինչև կյանքի վերջ կապված մնաց իր քաղաքին։ Այսպես, դարավերջին նկարիչներ Կարլ Բանցերի և Վիլհելմ Կլաուդիուսի հետ ընկերանալով, նա ներգրավվեց Գոփելնի արվեստագետների միության շարքերը։ Գրեթե 30 տարի՝ մինչ իր մահը որպես պրոֆեսոր նա մեծ ազդեցություն է ունեցել սաքսոնական արվեստի զարգացման վրա։

Ռոբերտ Շտեռլը իր ողջ կյանքի ընթացքում եղել է պահանջված նկարիչ, չնայած այն փաստին, որ նրա գործերից շատերը այնքան էլ հավակնոտ չեն թվում։

Իր մի շարք կտավներում ակնհայտ կերպով արտացոլված է իր՝ քարտաշի ընտանիքից սերելու փաստը։ Իր կտավներում նա հաճախ պատկերում է աշխատանքային և տեխնոլոգիական առաջընթացը։ Շտեռլը ուսումնասիրել է այս թեման համարյա 30 տարի՝ 1893-1920 թվականներին։ 1920 նրա՝ քարտաշներ պատկերող կտավներից մեկը ռուսական մոտիվներ պարունակող *«Հուղարկավորություն՝ երկու քահանայով»* կտավի հետ միասին հեռացվել է Դրեզդենի Նոր վարպետներ պատկերասրահից։

## Պարգևներ
* Դրեզդենի գեղարվեստի ակադեմիայի ոսկե մեդալ՝ *Bene Merentibus* (1900)
* Մալմոյի միջազգային ցուցադրության ոսկե մեդալ (1914)
* Լայպցիգի համալսարանի պատվավոր պրոֆեսոր (1927)
* Նրա անունով է կոչվել փողոց Դրեզդենում
* Նրա անունով է կոչվել փողոց Նաունդորֆում։ Նրա նախկին արվեստանոցի համարն էր 30։ Այստեղ է գտնվում նաև նրա գերեզմանը։

## Ստեղծագործություններ
մինի|Ռոբերտ Շտեռլ՝ «Ռիչարդ Շտրաուսը դիրիժորում է Էրնստ ֆոն Շուխին» (1912)
* *Akademiemodell – Afrikaner im Halbakt* (1887), Ռոբերտ Շտեռլի տուն՝ Նաունդորֆում
* *Arbeiter in der Tongrube* (1901), Դրեզդենի քաղաքային պատկերասրահ
* *Elbebaggerer* (1905), Դրեզդենի ազգային պատկերասրահ, Նոր վարպետներ պատկերասրահ
* *Bildnis der Königinwitwe Carola* (1905), Դրեզդենի քաղաքային պատկերասրահ
* *Steineklopferin* (1907), Ռոբերտ Շտեռլի տուն՝ Նաունդորֆում
* *Ernst von Schuch dirigiert das Orchester* (1908), Ռոբերտ Շտեռլի տուն՝ Նաունդորֆում
* *Arthur Nikisch dirigiert* (1910), Գեորգ Շեֆերի թանգարան, Շվայնֆուրտ
* *Marktplatz in Nischni Nowgorod* (1910), Ռոբերտ Շտեռլի տուն՝ Նաունդորֆում
* *Steinbrecher* (1911), Լայպցիքի գեղարվեստի թանգարան
* *Steinbrecher* (1911), Ֆոլկվանգ թանգարան, Էսսեն
* *Ernst von Schuch dirigiert den *Rosenkavalier* (1912), Բեռլինի ազգային թանգարան, Բեռլինի ազգային պատկերասրահ
* *Schiffszieher an der Wolga* (1912), Դրեզդենի Նոր վարպետներ պատկերասրահ
* *Steinauflader am Kippkarren* (1913), Ռոբերտ Շտեռլի տուն՝ Նաունդորֆում
* *Bildnis Dr. Otto Posse* (1917), Ռոբերտ Շտեռլի տուն՝ Նաունդորֆում
* *Bildnis Heinrich Ernemann* (1919), գողացված
* *Kalmückenboot auf der Wolga* (1920), Դրեզդենի Նոր վարպետներ պատկերասրահ
* *Selbstbildnis* (1920), Ռոբերտ Շտեռլի տուն՝ Նաունդորֆում

== Ռոբերտ Շտեռլի անվան պարգև ==
Դրեզդենի բարեգործական ընկերությունը շրջանի և Դրեզդենի գեղարվեստի դպրոցը 1997 թվականից ամեն տարի հանձնում է Ռոբերտ Շտեռլի անվան պարգև։ Ժյուրին, որը բաղկացած է դպրոցի երեք պրոֆեսորներից և հիմնադրամի երկու ներկայացուցիչներից, ընտրում է դպրոցի լավագույն աշակերտին, ով ստանում է 3000 եվրո կրթաթոշակ։ Պարգևատրության արարողությունն անց է կացվում նրա տանը՝ Նաունդորֆում և ուղեկցվում է նկարների ցուցադրությամբ։

== Գրականություն ==
* Karl Brix: *„…mitten aus dem Leben…“ Zum 100. Geburtstag von Robert Sterl.* In: *Sächsische Heimatblätter.* Heft 5/1967, S. 193–198.
* Robert Sterl und die Kinder, Gemälde, Graphiken und Zeichnungen im Robert-Sterl-Haus, Text: Horst Zimmermann, Hrsg. Sammelstiftungen des Bezirkes Dresden, 1998.
* Robert-Sterl-Haus, Naundorf/Struppen, Sächsische Museen, Band 14, [[Sächsische Landesstelle für Museumswesen]], Hrsg. [[Joachim Voigtmann]], Berlin 2004, ISBN 3-422-03103-0.
* Die Dresdner Gesellschaft in Porträtzeichnungen von Robert Sterl, Begleitheft zur Sonderausstellung, Text: Kristina Popova, Hrsg. Robert-Sterl-Haus, Naundorf, Sammelstiftungen des Bezirkes Dresden, 2007.
* Robert Sterl. *Werkverzeichnis der Gemälde und Ölskizzen*, bearb. v. Kristina Popova, hrsg. v. Birgit Dalbajewa und Gisbert Porstmann, Sandstein Verlag, Dresden 2011, ISBN 978-3-942422-63-5.
* Horst Zimmermann: *Der Maler Robert Sterl.'' Leben und Werk in Briefen und Selbstzeugnissen, Sandstein Verlag, Dresden 2011, ISBN 978-3-942422-62-8.

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Robert-Sterl-Haus  (ehemaliges Wohnhaus in Naundorf, heute Museum)
* Robert Sterl in Dresden (Stadtwiki Dresden)
* Werke in den Staatlichen Kunstsammlungen Dresden, Galerie Neue Meister 
* Abbildungen von Werken in der Deutschen Fotothek, SLUB-Dresden

Կատեգորիա:Գեղանկարիչներ
Կատեգորիա:Գերմանացի գրաֆիկներ
Կատեգորիա:Գերմանացի նկարիչներ