Իսամու Նոգուտի

**Իսամու Նոգուչի** (, ), ամերիկացի քանդակագործ, և ճապոնական ծագմամբ դիզայներ։

## Կենսագրություն
Իսամու Նոգուչիի հայրը ճապոնացի բանաստեղծ Յոն (Յոնեջիրո) Նոգուչին էր, իսկ մայրը` ամերիկացի գրող Լեոնի Գիլմուրը։ Նոգուչին կրթություն էր ստացել Կոլումբիայի համալսարանում (1923–1926 թվականներին) և Լեոնարդո դա Վինչիի գեղարվեստի դպրոցում։ 1927 թվականին ստացել էր Գուգենհայմի 2 տարվա կրթաթոշակ։ 1927 թվականին Փարիզում Իսամուն դարձել էր Կոնստանդին Բրանկուզիի օգնականը. այնտեղ նա ծանոթացել էր քարից և փայտից պատրաստված քանդակներին։ 1929 թվականին երիտասարդ քանդակագործը վերադարձել էր Նյու Յորք։

1929 թվականին Նյու Յորքի Յուջին Շեոնի պատկերասրահում անցկացվել էր Իսամու Նոգուչիի առաջին անհատական ցուցահանդեսը։ 1930-1932 թվականներին Իսամուն ուղևորվել էր Փարիզ, Պեկին և Ճապոնիա։ Չինաստանում նա սովորել էր չինական ավանդական նկարչությունը՝ խոզանակով և թանաքով, Ճապոնիայում` կավագործություն, կերամիկական արհեստ։

1933-1937 թվականներին, պաշտոնական հաստատությունների դիմաց քանդակագործը ստեղծել էր նախագծեր փողոցներում և հրապարակներում գտնվող հուշարձանների և արձանների համար։ 1942-1948 թվականներին Նոգուչին ավելի շատ աշխատել էր որպես թատրոնի նկարիչ, ինտերիերի դիզայներ և ստեղծել էր էսքիզներ կահույքի և լամպերի համար։ 1949- թվականից հետո նա շատ էր ճանապարհորդել Եվրոպայում, Միջին Արևելքում, Ճապոնիայում, ճապոնական Կամակուրայում ստեղծել էր իր արհեստանոցը։ Այս ուղևորություններով ճանապարհորդելիս շատ էր նկարել և զբաղվել էր արվեստի գործերի լուսանկարչությամբ։ 1950-ականներին  բնակվել է Նյու Յորքում և Ճապոնիայում, իսկ 1951-1956 թվականներին ամուսնացած է եղել Լի Քյանլանի հետ։ 1961-ին Իսամուն կազմակերպել էր ևս մեկ սեմինար՝ արդեն Նյու Յորքում։ 1971-1979 թվականներին աշխատել էր նաև ճապոնական Շիկոկու կղզու քանդակների արհեստանոցում։

1980 թվականին քանդակագործը ստեղծել էր «Իսամու Նոգուչի» հիմանդրամը. 1981-1985 թվականներին նա ղեկավարել էր Իսամու Նոգուչիի անվան թանգարանը։
1984 թվականին Իսամու Նոգուչիին շնորհվել էր Կոլումբիայի համալսարանի պատվավոր դոկտորի կոչում։ 1987 թվականին պարգևատրվել էր ԱՄՆ-ի Արվեստի ազգային մեդալով։ 1988 թվականին նա ստացել էր Սուրբ գանձի երրորդ կարգի շքանշան։

Իր գործերում Իսամուն փորձել էր համատեղել արևմտյան, մոդեռնիստական մշակութային ավանդույթները Չինաստանի և Ճապոնիայի արվեստի տեխնիկայի հետ։ Կասել քաղաքում *documenta II* (1959) և *documenta III* (1964) ժամանակակից գեղարվեստական ցուցահանդեսների մասնակից էր եղել։ 1986 թվականին Նոգուչին Վենետիկի Բիենալեում ներկայացրել էր ԱՄՆ-ի արվեստը։

## Ժառանգություն
Իսամու Նոգուչիի առավել նշանակալից գործերի շարքում, բացի իր ստեղծած բազմաթիվ արձաններից, կահույքի և լուսավորության հարմարանքներից, նշվում են նաև քանդակներ և առարկաներ։

*Ունդինա (Նադիա), (1927)
*Երկու կամուրջ Հիրոսիմայի Խաղաղության պուրակի համար, (1951-1952)
*Ճապոնական պուրակներ «Connecticut General Life Insurance Company» կորպորացիայի համար, (1956-1957)
*ՅՈՒՆԵՍԿՕ-ի կազմակերպման համար պուրակ Փարիզում, (1956-1958)
*Բիլի Ռոզ քանդակների պուրակ, Իսրայելի թանգարան, Երուսաղեմ, (1960-1965)
*Մայամիի Բեյֆրոնտ պուրակ, (1978)
*Սակատայի Դոմոն Քենի թանգարանային պուրակ, (1984)
*Սապորոյի Մոերենումա() պուրակ, (1988)

## Պատկերասրահ

Isamu Noguchi.jpg|Իսամու Նոգուտին 1940-ական թվականներին
104 0422.JPG|Հեյմար (1968) 
KMM Noguchi 01.JPG|Լաց (1959) 
Ja-isamunoguchi-akari1.jpg|*Ակարի* թղթե լամպերի դիզայն (1950-ականներ) 


## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:1904 ծնունդներ
Կատեգորիա:Ամերիկայի արվեստների և գիտությունների ակադեմիայի անդամներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի դիզայներներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի ճարտարապետներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի քանդակագործներ
Կատեգորիա:Անձինք այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Արվեստի և գրականության ամերիկյան ակադեմիայի անդամներ
Կատեգորիա:Դեկտեմբերի 30 մահեր
Կատեգորիա:Կոլումբիայի համալսարանի շրջանավարտներ
Կատեգորիա:Ճապոնացի դիզայներներ
Կատեգորիա:Ճապոնացի ճարտարապետներ
Կատեգորիա:Նոյեմբերի 17 ծնունդներ
Կատեգորիա:Ճապոնացի նկարիչներ
Կատեգորիա:Կահույքի դիզայներներ