open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Պետեր Ցումտոր

**Պետեր Ցումտոր** (, ), շվեյցարացի ճարտարապետ, 2009 թվականի Պրիցկերյան մրցանակի դափնեկիր։

Նրա համար բնորոշ են գեղարվեստական միջոցների լակոնիզմը, ավանդական շինարարական նյութերի նկատմամբ հետաքրքրությունը և բնապատկերի նկատմամբ հոգատար վերաբերմունքը։

## Կենսագրություն
Ծնվել է Բազելում՝ կահույքագործի ընտանիքում։ Հոր մասնագիտությամբ հինգ տարի սովորելուց հետո նա որոշել է զբաղվել ճարտարապետությամբ։ 1967-1979 թվականներին նա աշխատել է Գրաուբյունդենի կանտոնի հուշարձանների պահպանության դեպարտամենտում՝ զբաղվելով վերականգնման, պլանավորման և խորհրդատվության հարցերով։ 1979 թվականին, հեռանալով կանտոնի կառավարությանն առընթեր շինարարության խորհրդատուի պաշտոնից, ճարտարապետը հիմնել է սեփական բյուրոն Գալդենշտայն կոմունայում, որտեղ և մինչ օրս աշխատում է 15 աշխատակիցների հետ։ Ցումտորը աշխատում է միայն այն նախագծերի վրա, որոնք նրա համար թանկ են։ thumb|Ջերմային լոգարանների շենքը Վալս հանգստավայրում (1996)

Հետագա տարիները նրան բերեցին մոտ մեկ տասնյակ նշանակալի պարգևներ, իսկ 2008-ին նա ստացավ ճապոնական կայսերական մրցանակ՝ աշխարհի ամենահեղինակավոր մրցանակներից մեկը։ Պետեր Ցումտորն արժանացել է Թոմաս Ջեֆերսոնի հիմնադրամի ճարտարապետական մեդալի։ Պետեր Ցումտորը ստացել է 2009 թվականի հեղինակավոր Պրիցկերյան մրցանակը։ Մրցանակաբաշխության ժյուրին, որը բաղկացած է անվանի ճարտարապետներից, գրողներից, դիզայներներից և գիտնականներից, բարձր է գնահատել նրա «հավերժական շինությունները, որոնք սնուցվել են այն մշակույթներում, որտեղ նրանք ապրումներ են առաջացնում, և որոնք հարգանք են ցուցաբերում շրջապատի նկատմամբ»։ «Նրա շենքերին հատուկ է զգալի ներկայությունը, կրկին ու կրկին ցույց են տալիս, որ մոտեցման համեստությունն ու ընդհանուր արդյունքի համարձակությունը չեն բացառում միմյանց։ Պարզությունն ու չափավորությունն ապրում են ուժի կողքին»,- ասվում է ժյուրիի որոշմամբ։

Մրցանակակիր ճարտարապետը հիշեցնում է, որ միշտ ստեղծում է ամբողջ շենքը որպես ամբողջություն։ «Հուսով եմ, որ այս մրցանակը հույս կտա երիտասարդությանը. նրանք կասեն, որ եթե Զումթորը դա անի, ապա մենք էլ պետք է կարողանանք ստեղծել մի ամբողջ շենք, և ոչ միայն նկարել մանրամասներն ու ճակատները»։

## Աշխատանքներ
* Կունստհաուս Բրեգենց

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Kunsthaus Bregenz
* Շվեցարացի ճգնավոր
* https://web.archive.org/web/20110906075600/http://archi.ru/foreign/guide/architect_present.html?aid=37&fl=2&sl=1
* http://www.newsru.com/cinema/13apr2009/zumthor.html
* http://book.uraic.ru/project/conf/txt/005/archvuz22_pril/33/template_article-ar=K41-60-k49.htm
* http://www.archinfo.ru/publications/item/633/

Կատեգորիա:Ամերիկայի արվեստների և գիտությունների ակադեմիայի անդամներ
Կատեգորիա:Բեռլինի գեղարվեստի ակադեմիայի անդամներ
Կատեգորիա:Մոդեռնիստ ճարտարապետներ
Կատեգորիա:Շվեյցարացի դիզայներներ
Կատեգորիա:Շվեյցարացի ճարտարապետներ
Աննա Մարգարետ

**Աննա Մարգարետ Քոլինզ** (, ), ամերիկացի երգչուհի, դերասանուհի և երգերի հեղինակ։ Նա հայտնի է դարձել, երբ կատարել է *Disney Channel*-ի «Աստղային հիվանդություն» ֆիլմի բնօրինակ սաունդթրեքը։

## Վաղ կյանք
Աննա Մարգարետը ծնվել է Լեկոմպտե քաղաքում, սակայն մեծացել է Լուիզիանա նահանգի Ալեքսանդրիա քաղաքում։ Աննա Մարգարետն ունի մեծ ընտանիք, որը բաղկացած է իր մորից՝ Էմմի Քոլինզից, հորից, քրոջից՝ Էլիից, որը 11 տարով մեծ է նրանից, և եղբայր Գրանտից, որը 9 տարով է մեծ։ Երբ նա վեց տարեկան էր, առաջին անգամ հանդես է եկել տաղանդներիի շոուում, ինչպես նաև սկսել է վոկալի դասեր։ Հանգստյան օրերին նրա ընտանիքը մեկնել է Նոր Օռլեան՝ լսումների և դերասանական վարպետության դասընթացներին՝ հույս ունենալով, որ նա կկարողանա երգչուհի դառնալ։ Այդ լսումներից մեկը կայացել է Լոս Անջելեսում։ Հիմա Աննան ապրում է Ալեքսանդրիայում։

Իր հանգստյան օրերը Աննա Մարգարետը որպես կամավոր անցկացնում է Լոս Անջելեսում, թեև բացի երգելուց, նա նաև մոդել է աշխատում։ Երբ նա փոքր էր, ստիպված էր հրաժարվել գեղարվեստական մարմնամարզության մրցունակ թիմում ելույթ ունենալուց, որպեսզի կարողանա շարունակել իր երաժշտական կարիերան։ Այնուհետև նրան մասնավոր դպրոցից տեղափոխել են տնային ուսուցման։ Բացի այդ, նա հետաքրքրված է սերֆինգով, բասկետբոլով, սնոուբորդինգով և ձիասպորտով։

## Սկավառակագրություն
### Սինգլներ

## Երաժշտական տեսահոլովակ

## Ֆիլմագրություն

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* [Աննա Մարգարետը Թվիթերում[
* 
* 



[Կատեգորիա:21-րդ դարի ամերիկացի երգիչներ]
Կատեգորիա:21-րդ դարի ամերիկացի երգչուհիներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի երաժիշտներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի երգչուհիներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի երեխա դերասանուհիներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի երեխա երգիչներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի կոմպոզիտորներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի մոդելներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի փոփ երգիչներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի փոփ երգչուհիներ
Կուբայի օրհներգ

**«La Bayamesa»** («Հայրենիք կամ մահ»), Կուբայի պետական օրհներգ։

## Պատմություն
«Բայամես երթի» երաժշտությունը գրվել է Պեդրո (Պերուչո) Ֆիգերեդոյի կողմից՝ 1867 թվականի օգոստոսին, մեղեդու վրա ազդեցություն է թողել  «Մարսելյեզը» 1868 թվականին գրված երթի բառերը նվիրված են Կարլոս Մանուել դե Սեսպեդեսի բանակի կողմից Բայամոյի գրավմանը։  Իր ձիու թամբի վրա Ֆիգերեդոն գրել է օրհներգի բառերը, որոնք ավելի երկար էին, քան ներկայիս պաշտոնական վարկածը։ Ֆիգերեդոն բռնվել է իսպանացիների կողմից և երկու տարի անց  մահապատժի ենթարկվել։ Երգի առաջին կատարումը տեղի է ունեցել եկեղեցական ծեսի ժամանակ՝ կրոնական օրհներգի ներքո։

Կուբան Իսպանիայից անկախություն ձեռք բերելուց հետո «Բայամոյի» օրհներգըը պաշտոնապես ճանաչվել է որպես Կուբայի ազգային օրհներգ։ 1893 թվականին կոմպոզիտոր Անտոնիո Ռոդրիգես Ֆերերին պաշտոնապես հանձնարարվել էր երթի հիման վրա ստեղծել Կուբայի անկախության համար պայքարի օրհներգը, որն ավելի ուշ դարձել է ազգային օրհներգ։ Իսպանացիների զգացմունքները չվնասելու համար օրհներգից հեռացվել են վերջին տողերը։

## Օրհներգի բառերն իսպաներեն
¡Al combate corred Bayameses,
que la patria os contempla orgullosa;
no temáis una muerte gloriosa,
que morir por la patria es vivir!

En cadenas vivir es vivir
en afrenta y oprobio sumido.
Del clarín escuchad el sonido;
¡a las armas, valientes, corred!

No temáis; los feroces Iberos
son cobardes cual todo tirano
no resisten al brazo Cubano;
para siempre su imperio cayó.

¡Cuba libre! Ya España murió,
su poder y su orgullo ¿do es ido?
¡Del clarín escuchad el sonido
¡¡a las armas!!, valientes, corred!

Contemplad nuestras huestes triunfantes
contempladlos a ellos caídos,
por cobardes huyen vencidos:
por valientes, supimos triunfar!

¡Cuba libre! podemos gritar
del cañón al terrible estampido.
¡Del clarín escuchad el sonido,
¡¡a las armas!!, valientes, corred!

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Прослушать Гимн Кубы онлайн 

Կատեգորիա:Ազգային օրհներգեր
Կատեգորիա:Կուբայի պետական խորհրդանիշներ
Թամարա Ժևերժևա

**Թամարա Լևկիևնա Ժևերժևա** (),  բալետի արտիստուհի, խորեոգրաֆ, մյուզիքլի և կինոյի դերասանուհի: Ջորջ Բալանչինի առաջին կինը (1924-1926), նրա հետ արտագաղթել է Ռուսաստանից։

## Կենսագրություն
Ծնվել է 1907 թվականի մարտի 17-ին Սանկտ Պետերբուրգում`շվեդական արմատներ ունեցող հարուստ գործարար, հավաքորդ և թատերական գործիչ Լևկիա Ժևերժեևայի (1881-1942) և Թամարա Նիկոլաևնա Ուրթալի ընտանիքում։

Երեխա ժամանակ նրա հայրը նրան Մատիլդա Քշինինսկայայի հետ տարել է Մարիինյան թատրոն «Էսմերալդա» ներկայացմանը, և աղջիկը ցանկացել է պարուհի դառնալ և ընդունվել Կայսերական ուսումնարան։ Այնուամենայնիվ, նրա ծնողները կտրականապես դեմ են եղել դրան։

Սակայն հեղափոխությունից անմիջապես հետո մեծահասակ Թամարան սկսել է սովորել նախկին բալերինայի և ուսուցչուհի Եվգենիա Սոկոլովայի մասնավոր ստուդիայում և Չեկրիգինի դպրոցում, իսկ ավելի ուշ՝ 14 տարեկան հասակում, ընդունվել է Ագրիպինա Վահանովայի անվան ռուսական բալետի ակադեմիայի երեկոյան դասընթացներին։

Դպրոցում նա հանդիպել է իր ապագա ամուսնուն՝ Ջորջ Բալանչին: 1924 թվականի ամռանը զույգը հեռացել է Խորհրդային Ռուսաստանից՝ մեկնելով Եվրոպայում շրջագայության։ Այնուհետև Թամարան հաջողությամբ սկսել է պարել Ս.Դ.Դագիլևի թատերախմբում, որտեղ նա կատարել  է մի քանի մենակատարային պարտիաներ (ներառյալ Ջորջ Բալանչինի բեմադրած ներկայացումները)։

1927 թվականին նա առաջին անգամ այցելել է Միացյալ Նահանգներ՝ որպես «Չղջիկ» թատրոնի հրավիրված աստղ։

Այնուհետև, հաստատվելով Ամերիկայում, նա վերցրել է *Geva՝* Ժևա գեղարվեստական կեղծանունը։ Միացյալ Նահանգներում նա դարձել է Վերա Բարնովայի դերի առաջին կատարողը`« On Your Toes» բրենդային արտադրության մեջ (խորեոգրաֆիա՝ Ջորջ Բալանչինի, 1936)։ 1931 թվականից նա սկսել է նկարահանվել կինոնկարներում։

Նա մահացել է 1997 թվականի դեկտեմբերի 9-ին Մանհեթենում գտնվող իր սեփական տանը։

«Հիշողություններ» գրքի հեղինակն է։

## Անձնական կյանքի
1924 թվականին նա ամուսնացել է Ջորջ Բալանչինի հետ (արտագաղթից առաջ՝ Գեորգի Բալանչիվաձե), 1926 թվականին նրանք բաժանվել են, բայց պահպանել են բարեկամությունն ու ստեղծագործական կապերը։ Այնուհետև Թամարան ամուսնացած է եղել ամերիկացի դերասաններ Կարապետ Տավիտյանի  (1899-1984) և Ջոն Էմերի հետ (1905—1964): Նա երեխա չունի։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* 
* Tamara Geva
* ԺԵՎԵՐԺԵԵՎԱ Թամարա Լևկիևնա 
* Սանկտ Պետերբուրգի պետական թատրոնի գրադարան 

Կատեգորիա:20-րդ դարի ամերիկացի դերասանուհիներ
Կատեգորիա:20-րդ դարի ամերիկացի երգիչներ
Կատեգորիա:20-րդ դարի ամերիկացի երգչուհիներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի կինոդերասանուհիներ
Կատեգորիա:Դերասանուհիներ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Ռուս բալերինաներ
Կատեգորիա:Ռուս դերասանուհիներ
Կատեգորիա:Ռուս կինոդերասանուհիներ
Կատեգորիա:Ռուս խորեոգրաֆներ
Կատեգորիա:Ռուս արվեստագետներ
Արտաշես Քալաջյան

**Արտաշես Քալաջյան** (), խորհրդային  հայազգի ռուսաստանցի ֆուտբոլիստ, հարձակվող, կիսապաշտպան։

## Կարիերա
Սոչիի ֆուտբոլային ակումբների սան է։ 1991 թվականին պայմանագիր է կնքել Սոչիի «Ժեմչուժինա» ակումբի հետ։ 1992-1993 և 1996-1997 թվականներին խաղացել է «Ժեմչուժինայի» ֆարմ-ակումբում։ 1997 թվականին տեղափոխվել է «Վոլգար», սակայն ոչ մի խաղ չխաղալով՝ վերադարձել է Սոչիի ակումբ։ 1998 թվականի մարտի 28-ին Սամարայի «Կռիլյա Սովետով» ակումբի դեմ մրցավեճում նորամուտն է նշել Ռուսաստանի Պրեմիեր Լիգայում։ Նույն թվականի հունիսի 17-ին Մոսկվայի «Դինամոյի» դեմ խաղում առաջին գոլն է խփել Բարձրագույն խմբում։ 2000 թվականին տեղափոխվել է Նովոռոսիյսկի «Չեռնոմորեց», որի կազմում Ռուսաստանի առաջնությունում մասնակցել է 9 խաղի։ Ընդհանուր առմամբ, բարձրագույն խմբում մասնակցել է 60 հանդիպման և խփել է 6 գնդակ։ Ավարտել է ֆուտբոլիստի կարիերան 2003 թվականին, վերջին թիմը, որտեղ խաղացել է, եղել է «Ժեմչուժինան»։

Խաղացել է լողափնյա ֆուտբոլի Ռուսաստանի առաջնությունում՝ «Սոչի» (2006), «Ադլեր» (2007), «Վեսնա» (2009) ակումբների կազմում։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* 

Կատեգորիա:Ռուսաստանի Պրեմիեր Լիգայի խաղացողներ
Կատեգորիա:Տղամարդկանց ֆուտբոլի հարձակվողներ
Յուրի Կազարին

**Յուրի Իվանովի Կազարին** (, ), խորհրդային և ռուս լրագրող, 1998-2000 թվականներին եղել է «Вечерняя Москва» թերթի գլխավոր խմբագիրը։

## Կենսագրություն
Ծնվել է 1937 թվականի փետրվարի 12-ին Ռյազանում։ 1960 թվականին ավարտել է Մոսկվայի էներգետիկայի ինստիտուտը, աշխատել է Սիբիրի էլեկտրակայանի շինարարության գործում, Ռյազանի գործարանում։

Իր առաջին գրառումը թերթում գրել է 1956 թվականին։ 1968 թվականից զբաղվել է պրոֆեսիոնալ լրագրությամբ։ 18 տարեկանում աշխատել է «Приокская правда» թերթում՝ պահակի պաշտոնից մինչև կուսակցական կյանքի և արդյունաբերության բաժինների վարիչ։ 1986 թվականից աշխատել է «Вечерняя Москва» թերթի խմբագրությունում․ 1989 թվականից` ներքին քաղաքականության բաժնի կառավարիչ, 1990 թվականից` տեղակալ, 1993-1998 թվականներին` գլխավոր խմբագրի առաջին տեղակալ, 1998-2000 թվականներին` գլխավոր խմբագիր։ 1998-2000 թվականներին եղել «Век» թերթի «Наш век» հավելվածի գլխավոր խմբագիրը, 2000-2005 թվականներին աշխատել է Հայրենական մեծ պատերազմի թանգարանի մամլո կենտրոնում։ Ներկայումս համագործակցում է թանգարանի կողմից հրատարակվող «Поклонная гора» լրագրի հետ։

## Հրատարակություններ
* Рязанский станкостроительный. Очерк истории. Рязань, 2000:

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* «Вечерняя Москва» թերթը 90 տարեկան է

Կատեգորիա:Ռուս գրողներ
Կատեգորիա:Ռուս լրագրողներ
Կատեգորիա:Ռուս խմբագիրներ
Ժամանակակից արվեստի թանգարան (Մեդիսոն)

**Մեդիսոնի ժամանակակից արվեստի թանգարան** (), թանգարան Վիսկոնսին նահանգի Մեդիսոն քաղաքում, որը նվիրված է ժամանակակից արվեստին։ Քաղաքի ամենահին մշակութային կազմակերպությունն է։ Հիմնադրվել է 1901 թվականին, **Madison Art Association** ասոցիացիայի կողմից, որն ի սկզբանե կոչվել է **Madison Art Center**:

## Գործունեություն
200 px|left|thumb|Թանգարանի շենքի ճակատային հատվածը
260 px|right|thumb|Լուսանկարիչ Մարկ Թասմանը (Marc Tasman) սեփական ինստալյացիայի ֆոնին

State Street և Henry Street փողոցների անկյունում գտնվող եռահարկ շենքի ապակե ճակատը ծառայում է որպես թանգարանի գլխավոր սանդուղքահարթակ և նրա ճարտարապետական գրավչությունն է։

Ներկայումս Մեդիսոնի թանգարանն ունի ցուցահանդեսային չորս տարածք.
* *The State Street Gallery*` գտնվում է թանգարանի նախասրահում և ունի պատուհաններ, որոնք նայում են նույնանուն փողոցին։
* *The Henry Street Gallery*` նույնպես գտնվում է համանուն փողոցի այն կողմում, որտեղ գտնվում է թանգարանի ցուցահանդեսների փոփոխվող մասը։
* *Main Gallery*` երկրորդ հարկում տեղակայված գլխավոր և ամենամեծ ցուցահանդեսային տարածքները։
* *Imprint Gallery*` նույնպես երկրորդ հարկում է և ներառում է արվեստի գործեր, որոնք հիմնված են վիդեոների և ձայնի վրա։

Այստեղ անցկացվում են գեղարվեստական ցուցահանդեսներ, մասնավորապես, 2002 թվականին տեղի է ունեցել Լիզա Բուրժուայի անհատական ցուցահանդեսը։ Թանգարանի հավաքածուն ներառում է 1938 թվականին մեքսիկացի նկարչուհի Ֆրիդա Կալոյի կողմից մետաղի վրա յուղաներկով նկարված Pitahayas յուրօրինակ աշխատանքը։

Մադիսոնի թանգարանը ցուցանմուշները պատկերասրահում ցուցադրելուց բացի երբեմն ցուցադրում է նախասրահում, պարտեզում և տանիքում (քանդակներ)։ Թանգարանի դասախոսությունների դահլիճը նաև ծառայում է որպես թատրոն։ Այստեղ կա «Fresco» ռեստորան և թանգարանային խանութ։

Թանգարանի այցելելությունն անվճար է։ Մեդիսոնի ժամանակակից արվեստի թանգարանը իր ֆինանսավորման մեծ մասը ստանում է թանգարանային տարբեր կազմակերպությունների անդամակցությունից, մասնավոր նվիրատվություններից, ինչպես նաև ամենամյա Art Fair on the Square ազգային տոնավաճառից, որը տեղի է ունենում Մեդիսոնի Կապիտոլի հրապարակում և ամեն տարի ներգրավում է մոտ 200 000 մարդ։

1991 թվականից թանգարանի տնօրենն է Սթիվեն Ֆլեյշմանը (Stephen Fleischman):

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Պաշտոնական կայք
* The Art Fair Off the Square

Կատեգորիա:Ժամանակակից արվեստի թանգարաններ
Կատեգորիա:1901 հիմնադրված թանգարաններ
Կատեգորիա:1901 հիմնադրումներ ԱՄՆ-ում
Պոլոկվանե

**Պոլոկվանե** (Polokwane), նախկինում՝ **Պիտերսբուրգ** (), տեղի Պոլոկվանե մունիցիպալիտետի, Այծեղջուրի արահետ կոչվող շրջանի և Լիմպոպո նահանգի վարչական կենտրոնն է։

## Պատմություն
1840-ական թվականներին ֆուրտրեկերները Անդրիսա Հենդրիկա Պոտգիտերայի ղեկավարութամբ բնակութուն հաստատեցին Զլուտանսբերգդորպում։ Տեղի ցեղերի հետ բախումների պատճառով բնակավայրը ստիպված եղան թողնել, և 100 կմ դեպի հարավ-արևելք հիմնեցին նոր բնակավայր, որն ի պատիվ Պետրուսա Ժուբերի անվանեցին Պիտերսբուրգ։ Անգլո-բուրական պատերազմի ժամանակ անգլլիացիներն այստեղ համակենտրոնացման ճամբար կառուցեցին, որտեղ պահվում էին ավելի քան 4 հազար բոևրսական կին և երեխաներ։

1992 թվականի ապրիլի 23-ին նախկին «town»-ը պաշտոնապես ստացավ «city» անվանումը։ 2005 թվականին կառավարությունը նախկին անունը փոխեց հյուսիսային սոտո լեզվի մի բառով, որը Հյուսիսային Սոտոյում նշանակում է «Անվտանգության վայր»):

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Официальный сайт города

Կատեգորիա:1886 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր
Կատեգորիա:Բնակավայրեր այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Հարավաֆրիկյան Հանրապետության քաղաքներ
Էդուարդ Արիստակեսյան

**Էդուարդ Հովհաննեսի Արիստակեսյան** (, ), թեթև քաշային կարգի խորհրդային բռնցքամարտիկ, 1940-1950-ական թվականների վերջերը մասնակցել է համամիութենական մրցաշարերի, ԽՍՀՄ չեմպիոն, հանրապետական և տարածաշրջանային բազմաթիվ մրցաշարերի հաղթող, սպորտի վաստակավոր վարպետ, մարզիչ, գլխավորել է բռնցքամարտի Հայաստանի հավաքականը, եղել է հայ նշանավոր բռնցքամարտիկ, Եվրոպայի եռակի և ԽՍՀՄ բազմակի չեմպիոն Վլադիմիր Ենգիբարյանի անձնական մարզիչը։

## Կենսագրություն
Էդուարդ Արիստակեսյանը ծնվել է 1913 թվականին Թբիլիսի քաղաքում։ Վաղ մանկությունից սկսել է ակտիվ զբաղվել բռնցքամարտով, մարզվել է տեղի մարզադահլիճներից մեկում, 1948 թվականին տեղափոխվել է Երևան։ Ռինգում իր առաջին լուրջ հաջողությանը հասել է 1947 թվականին, երբ թեթև քաշային կարգում ձեռք է բերել ԽՍՀՄ առաջնության եզրափակչի ուղեգիր, սակայն եզրափակչում պարտվել է խորհրդային բռնցքամարտիկ Անատոլի Գրեյներին։ Երկու տարի անց նա դարձել է Բուդապեշտում տեղի ունեցած Համաշխարհային ուսանողական խաղերի չեմպիոն։ Ազգային առաջնության ստուգարքում առավել հաջողության է հասել 1950 թվականին. նա իր քաշայինների կարգում հաղթել է բոլոր մրցակիցներին և դարձել ազգային չեմպիոն։ Այս ձեռքբերման համար Արիստակեսյանին շնորհվել է «ԽՍՀՄ սպորտի վաստակավոր վարպետի» պատվավոր կոչում։ Որպես մարզիկ վերջին անգամ ռինգ է դուրս եկել 1952 թվականին՝ Համամիութենական առաջնության եզրափակիչ փուլում պարտվելով մոսկվացի Ա. Երշովին։

Մարզական կարիերայի ավարտից հետո Արիստակեսյանը կատարել է մարզչական աշխատանքներ, 1948-1987 թվականներին ընդմիջումներով ղեկավարել է Հայաստանի բռնցքամարտի հավաքականը։ Նրա ամենահայտնի սաներից մեկը եղել է Եվրոպայի եռակի չեմպիոն, օլիմպիական չեմպիոն Վլադիմիր Ենգիբարյանը, որին մարզելու համար 1957 թվականին ստացել է ԽՍՀՄ վաստակավոր մարզչի կոչում։

Էդուարդ Արիստակեսյանը մահացել է 1989 թվականին Երևանում։ 2006 թվականից Երևանում անցկացվում է Էդուարդ Արիստակեսյանի անվան բռնցքամարտի ավանդական միջազգային հուշամրցաշար։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
*ԷԴՈՒԱՐԴ ԱՐԻՍՏԱԿԵՍՅԱՆ ՀՈՎՀԱՆՆԵՍԻ

Կատեգորիա:Աշխատանքային կարմիր դրոշի շքանշանի ասպետներ
Կատեգորիա:Բռնցքամարտի մարզիչներ
Կատեգորիա:Բռնցքամարտիկներ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:ԽՍՀՄ չեմպիոններ
Կատեգորիա:ԽՍՀՄ սպորտի վաստակավոր վարպետներ
Կատեգորիա:ԽՍՀՄ վաստակավոր մարզիչներ
Կատեգորիա:Հայ բռնցքամարտիկներ
Ջուգու

**Ջուգու** (), խոշորագույն քաղաք Բենինի հյուսիս-արևմուտքում։ Դոնգա դեպարտամենտի վարչական կենտրոնը։ Տոգոյի սահմանից տեղակայված է ոչ շատ հեռու։ Ծովի մակարդակից բարձր է 430 մ։ Կարևոր առևտրական և տրանսպորտային կենտրոն է։

Քաղաքային շրջանը զբաղեցնում է 3966 կմ² տարածք։ Ըստ 2002 թվականի տվյալների այնտեղ կա 181 895 բնակիչ։ 2012 թվականի գնահատման տվյալներով բնակչութունը կազմում է 237 040 մարդ։ Հիմնական էթնիկական խումբը դենդին է, բակվում են նաև ֆուլբեները, յորուբաները, բարիբաները և ֆոները։ Բնակչության հիմնական մասը հետևում են իսլամին, բնակվում են նաև կաթոլիկների նշանակալի մասը։

## Քույր քաղաքներ
* Էվրյո, Ֆրանսիա

## Հայտնի բնակիչ
* Ժան Պլիյան (1931—2015), բենինական գրող, պոետ, դրամատուրգ, հրապարակախոս։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Բենինի քաղաքներ
Կատեգորիա:Բնակավայրեր այբբենական կարգով
Հովիկ Գալստյան

**Հովիկ Սարգսի Գալստյան**  (, ), ուկրաինացի հայազգի ֆուտբոլիստ, ուկրաինական «Տորպեդո» սիրողական ակումբի հարձակվող (Նիկոլաև)։

## Կենսագրություն
Ծնվել է  1976 թվականին Լենինական քաղաքում։ Ֆուտբոլ  սկսել է խաղալ Լենինական քաղաքի մանկապատանեկան մարզական ակումբում, առաջին մարզիչը եղել է Ֆելիքս Ադամյանը։ 1990 թվականին ընտանիքով տեղափոխվել է Ուկրաինայի Նիկոլաև քաղաք, որտեղ  մարզումները շարունակել է Օլիմպիական  մանկապատանեկան և երիտասարդական մարզական դպրոցում։

Մեծահասակների առաջին ակումբը, որտեղ հանդես է եկել Հովիկը, եղել է Նիկոլաև քաղաքի «Էվիսը» (այժմ՝ «Նիկոլաև»)։ Քաղաքի գլխավոր թիմում Գալստյանը առաջին խաղն անցկացրել է 1994 թվականի ապրիլի 17-ին Մուկաչևոյի «Կարպատների» դեմ խաղում։ 1993/1994 մրցաշրջանում Հովիկը որպես պահեստային ֆուտբոլիստ խաղադաշտ է դուրս եկել 8 անգամ։ Նույն մրցաշարջանի արդյունքներով ակումբը նվաճել է Ուկրաինայի բարձրագույն խմբում հանդես գալու ուղեգիր։ Հովիկի նորամուտը բարձրագույն խմբում եղել է 1994 թվականի օգոստոսի 19-ին՝ «Դոնեցկի Շախտյորի» դեմ խաղում։ Այդ մրցաշրջանում Հովիկն Անդրեյ Բերեգուլեյի (1977) հետ եղել է տորպդոյականների ամենաերիտասարդ խաղացողները։ Ակումբում Գալստյանը հանդես է եկել 6 տարի, սակայն չի ընդգրկվել հիմնական կազմում։ 1999 թվականին ակումբի մարզչական կազմի հետ կոնֆլիկտից հետո հեռացել է թիմից։

Հետագայում մարզական կարիերան շարունակել է Զապորոժիեի «Տորպեդոյում»։ Առաջնության առաջին մրցաշրջանում 15 խաղում դարձել է 11 գոլի հեղինակ և ճանաչվել առաջին լիգայի լավագույն ռմբարկու։ Շուտով ակումբը լուծարվել է, և Հովիկը որոշ ժամանակ մնացել է առանց ակումբ և Նիկոլաև քաղաքում սկսել է ինքնուրույն մարզվել։

Հետագայում աշխատել է Ռուսաստանի Սմոլենսկ քաղաքում հանդես եկող «Կրիստալ» ակումբում և մարզումներ անցկացրել Խորվաթիայում։ Կարճ ժամանակ անց հրավեր է ստացել Օդեսայի «Չեռնամորեցից», որն այդ ժամանակ պայքարում էր բարձրագույն խմբում մնալու համար։ Գալստյանը որպես փոխարինող անցկացրել է 7 հանդիպում և դարձել մեկ գոլի հեղինակ։

2001-2000 թվականներին Գալստյանը խաղացել է Մոլդովայի Քիշնև քաղաքի բարձրագույն խմբում հանդես եկող «Ագրո» ակումբի կազմում։

Ուկրաինա վերադառնալուց հետո խաղացել է Նիկոլաևի մարզի սիրողական ակումբներում՝ «Վոդնիկ», «Տորպեդո», «Կոլոս»։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
*Овик Саркисович 
* Візитна картка футболіста на офіційному сайті УПЛ 
* Профіль гравця{ на сайті «Український футбол»
* Профіль гравця  на сайті «Одеський футбол»
* О.С.Галстян: Одессу предпочел Смоленску
;Հարցազրույց
* О.С.Галстян: Одессу предпочел Смоленску

Կատեգորիա:Բնօրինակում անաղբյուր հոդվածներ
Կատեգորիա:Հայ ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Ուկրաինացի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Տղամարդկանց ֆուտբոլի հարձակվողներ
Բարի գալուստ

**«Բարի գալուստ»**, 1986 թվականի սովետական մուլտիպլիկացիոն ֆիլմ, նկարահանվել է Թեոդոր Սուս Գեյսելի «Thidwick the Big-Hearted Moose» հեքիաթի մոտիվներով։ Մուլտֆիլմը բարի որմզդեղնի մասին է, որը տանում էր իր պոզերի վրա գրեթե բոլոր անտառային բնակիչներին։ Ստեղծել են ռեժիսոր Ալեքսեյ Կարաևը
և նկարիչ Ալեքսանդր Պետրովը։

Պատրաստված է անիմացիայի բնօրինակ ձևով՝ «Գեղանկարչություն ապակու վրա»։ Նկարվել է Շոստկինսկոյի «Սվեմա» ժապավենով։

## Ստեղծողներ

## Սյուժե
Բարի որմզդեղնը, թափառելով անտառով, համաձայնվում է իր պոզերի վրա տանել կոլորադյան բզեզին։ Շուտով նրան միանում է, սարդը, հետո թռչունները, հետո սկյուռիկների ամբողջ ընտանիքը, նույնիսկ արջը։ Հյուրերը կացարան են պատրաստում պոզերի վրա  և մոռանում են, որ այդ պոզերը նրանց չեն պատկանում։ Երբ որմզդեղնը պատրաստվում է անցնել ափի մյուս կողմը, նրա «հյուրերը» չեն թողնում... բայց հետո լսվում են կրակոցներ, և որմզդեղնը խուճապի մեջ փախչում անտառով։ Նա փրկվում է և փրկում է իր բոլոր հյուրերին, ովքեր դրանից հետո շնորհակալություն են հայտնում և ասում են, որ երբեք չեն լքի նրան։ Եվ հանկարծ որմզդեղնի պոզերը վայր են ընկնում, նա մոռացել էր, որ եկել է ժամանակը դրանք նետելու։ Շշմած «հյուրերը» նայում են որմզդեղնի հետևից, որը  գնում է դեպի տուն՝ փնթփնթալով․ «Միևնույն է անհարմար ստացվեց»։

## Տարբերությունները հեքիաթից
Բացի բզեզից, սարդից, սկյուռիկներից, թռչուններից, մկներից, նապաստակներից, ոզնիներից, լուսանից և արջից հեքիաթում որմզդեղնի պոզերին տեղավորվում են նաև կրիան, աղվեսը, լուն և 362 մեղուներ։ Ինչպես նաև հատկանշանական է, որ հեքիաթում որմզդեղնին դուրս են հանում հոտից։ Կրակոցի ժամանակ նա գցում է իր պոզերը և փախչում է որսորդներից, իսկ պոզերը մնացած կենդանիների հետ կախվում են որսորդի տան պատից։

## Մրցանակներ
Մուլտֆիլմը մրցանակներ է ստացել փառատոններում․
* Անիմացիոն ֆիլմերի կինոփառատոն Օտտավայում։ Առաջին մրցանակը - Ալեքսեյ Կարաև (Կանադա, 1988 թվական)
* Կինոփառատոն Լոս Անջելեսում․ Գրան-պրի - Ալեքսեյ Կարաև (ԱՄՆ, 1989 թվական)
* Ն․ Կ․ Կրուպսկայայի անվան ՌԽՖՍՀ ազգային մրցանակ (1990 թվական) Ա․ Բ․ Կարաև և Ա․ Կ․ Պետրով

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* 
* «Բարի գալուստ» «Հայրական կինոյի հանրագիտարան» կայքում
* Ստեղծագործական ասոցացիա «Էկրան» 
* 

Կատեգորիա:Խորհրդային ֆիլմեր
Կատեգորիա:1986 ֆիլմեր
Կատեգորիա:Ռուսերեն մուլտֆիլմեր
Կատեգորիա:1986 մուլտֆիլմեր
Կատեգորիա:1980-ականների խորհրդային ֆիլմեր
Արամ Բոգոսյան

**Արամ Բոգոսյան**, (, ), հայազգի բրազիլացի նախկին լողորդ, 1948 և 1952 թվականների Օլիմպիական խաղերի մասնակից։

## Կենսագրություն
Ծնվել է 1929 թվականին հայի ընտանիքում։ Միաժամանակ զբաղվել է լողով և բասկետբոլով, բայց հետագայում որպես մարզաձև ընտրել է լողը։

Պողոսյանը մասնակցել է երկու օլիմպիական խաղերի։ 1948 թվականի Լոնդոնի խաղերի կիսաեզրափակիչ փուլում դուրս է մնացել 100 մետր ազատ ոճի լողի մրցապայքարից, իսկ 4×200 մետր ազատ ոճում Բրազիլիայի թիմի հետ դուրս է եկել եզրափակիչ և զբաղեցրել 8-րդ տեղը։ Նրա ռեկորդը գերազանցել է միայն Հարոլդո Լարան 1956 թվականին։

1951 թվականին տեղի ունեցած առաջին Պանամերիկյան խաղերի ժամանակ Արգենտինայի Բուենոս Այրես քաղաքում նա նվաճել է արծաթե մեդալ 4×200 մետր ազատ ոճում։

1952 թվականին՝ Հելսինկիում տեղի ունեցած օլիմպիական խաղերի նախնական փուլերից դուրս է մնացել։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
*ARAM BOGHOSSIAN
*MUNDIAL MASTERS - ARAM BOGHOSSIAN GANHA O 1o OURO DO BRASIL

Կատեգորիա:Բրազիլացի լողորդներ
Կատեգորիա:Հայ լողորդներ
Մոբի Դիք (մուլտֆիլմ)

**«Մոբի Դիք»,** 1999 թվականի ռուս-բրիտանական մուլտիպլիկացիոն ֆիլմ, ստեղծվել է «Մարդ և ժամանակ» ստուդիայում, պատվիրատուներն են BBC բրիտանական հեռուստաընկերության  4 ալիքներ։ Ռեժիսոր Նատալյա Օռլովան ստեղծել է «գեղանկարչություն ապակու վրա» տեխնոլոգիայով, մուլտֆիլմը նկարահանվել է Հերման Մելվիլի համանուն վեպի մոտիվներով։

## Սյուժե
Իսմաելը երազում է ուղևորվել նավարկության և տեսնել օվկիանոսի լայնարձակությունը։ Դրա համար նա վարձում է կետորսորդական նավ։ Նավարկելուց առաջ նա  պանդոկում հանդիպում է Կվիկեդ անունով սևամորթի և առաջարկում նրան գալ իր հետ։ Երբ նավը հասնում է բաց ծով, նավապետը հայտնում է խմբին, որ նրանք ուղղակի չեն գնում կետորսորդական նավով, այլ սպիտակ մեծ կետի որսորդության, որի անվանումն է Մոբի Դիք։ Նախորդ որսորդության ժամանակ նավապետը իր ոտքն էր կորցրել և լցված է վրեժով։ Ճանապարհորդության ընթացքում Կվեկեդեն հիվանդանում է տենդով և նրա խնդրանքով նավի ատաղձագործը դագաղ է պատրաստում նրա համար։ Բայց Կվիդեկը առողջանում է, դագաղը փակում են և դնում նավամբար։ Ճանապարհորդության ժամանակ նավապետը հարցնում էր բոլոր հանդիպած նավերի նավապետներին․ Չե՞ն տեսել արդյոք որևէ մեկը սպիտակ կետին։ Եվ վերջապես լսվում է հաստատակամ պատասխան։ Նավապետը հրամայում է հետևել ծովին, և երբ տեսնում են կետին հրաման է տալիս սկսել որսը։ Վայր են իջեցնուն երեք նավակներ, ամեն մեկի մեջ կար մի որսատեգ, որը նետում է իր որսատեգը և վիրավորում կետին։ Մոբի Դիքը կատաղում է և սկսում է թռչել ջրից, նա ընկնում է նավակների վրա և ջրասույզ անում ամբողջը։ Դրանից հետո նա սկսում է խոյահարել առագաստը և դրան էլ ջրասույզ անում։ Վերևում մնում է միայն Իսմաելը և փակված դատարկ դագաղը։ Երկու ժամ Իսմաելը բռնվում է լողացող դագաղից, մինչև նրան մեկ այլ նավ չի վերցնում։ Իսմաելը որոշում է, որ նա ողջ է մնացել, որպեսզի պատմի մարդկանց Մոբի Դիքի պատմությունը։

## Փառատոններ և մրցանակներ
* 1999 թվական- «Նիկա» մրցանակը լավագույն անիմացիոն ֆիլմ անվանակարգում
* 2000 թվական -  Անիմացիոն կինոյի V բաց ռուսական փառատոն Տարուսեում․ Դիպլոմ ռեժիսոր Նատալյա Օռլովային և նկարիչ Նատալի Դեմիդովին «Մոբի Դիք» ֆիլմ «Վերջին օրիգինալ տեխնոլոգիայի աշխատանք» համար։ Վարկանիշ․ 3-րդ տեղ «Մոբի Դիք»։

## Գրականություն
*

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* 
* «Մոբի Դիք» «Հայրենական կինոյի հանրագիտարան» կայքում
* «Մոբի Դիք» animos.ru կայքում 

Կատեգորիա:1999 մուլտֆիլմեր
Կատեգորիա:Բրիտանական մուլտֆիլմեր
Կատեգորիա:Նատալյա Օռլովայի մուլտֆիլմեր
Կատեգորիա:Ռուսական մուլտֆիլմեր
Սանտա Կլարա (քաղաք)

**Սանտա Կլարա** (), քաղաք Կուբայի կենտրոնում, Վիլա Կլարա գավառի վարչական կենտրոն։ Մշակութային և տուրիստական կենտրոն, լավ զարգացած է արդյունաբերությունը։ Կուբայի երկաթուղու կայարան։

Քաղաքի պաշտոնական ծառը թամարինդն է, այն պատկերված է քաղաքի զինանշանին։

## Պատմություն
Հիմնադրվել է 1689 թվականի հուլիսի 15-ին 175 բնակիչների կողմից։

1958 թվականի դեկտեմբերի 28-31-ը Չե Գևարան ղեկավարել է Սանտա Կլարայի ճակատամարտը։

1962 թվականից այստեղ լույս է տեսնում գավառական «Vanguardia» թերթը։

1997 թվականին Բոլիվիայից Կուբա է տեղափոխվել Չե Գևարայի աճյունը և հանդիսավորությամբ թաղվել քաղաքի արևմուտքում գտնվող դամբարանում։

Քաղաքում ծնվել է գրող և մշակույթի հայտնի գործիչ Թոմաս Գոնսալես Պերեսը։

## Կլիմա

## Պատկերասրահ

Պատկեր:EPTaxi2.jpg|Սանտա Կլարա
Պատկեր:Boulevard de Santa Clara (Cuba).jpg
Պատկեր:Santa Clara (view from Loma del Capiro).jpg
Պատկեր:Santa Clara (view from Loma del Capiro).jpg
Պատկեր:Santa Clara de noche.jpg


## Ծանոթագրություն

## Արտաքին հղումներ

* Էռնեստո Չե Գևարա։ ««Հեղափոխական պատերազմի դրվագներ // Կայք

Կատեգորիա:1689 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր
Կատեգորիա:Կուբայի բնակավայրեր
Կատեգորիա:Կուբայի քաղաքներ
Magnavox

thumb|Magnavox
**Magnavox**, էլեկտրական տեխնիկաներ և սարքավորումներ արտադրող ամերիկյան ընկերություն, 1974 թվականից պատկանում է Ֆիլիփս ընկերությանը։ «Magnavox»-ը հայտնի է աշխարհում առաջին խաղային վահանակով՝ «Magnavox Odyssey», որն ընկերությունը թողարկել է 1972 թվականին։ Ընկերության հիմնական արտադրական և հետազոտական  հաստատությունները տեղակայված էին Փենսիլվանիայի Ֆորտ Ուեյն քաղաքում, Ինդիանայում, Թորանսում, Կալիֆոռնիայում, Ուրբանա, Իլինոյս նահանգում և Ֆիլադելֆիայում։

## Պատմություն
1915 թվականինին Էդվին Փրիդդամը և Փիթեր Ջենսենը ԱՄՆ-ի Կալիֆոռնիա նահանգի Նապա քաղաքի իրենց լաբորատորիաներում ստեղծել են բարձրախոսոի ձայնային կծիկ։ Նրանք գյուտին տվել են «Magnavox» անվանումը  (լատ՝ «Բարձր ձայն»), իսկ 1917 թվականին հիմնադրել են նույնանուն ընկերությունը։

### Ռազմական արտադրանք
Սառը պատերազմի ժամանակ ընկերությունը կանոնավոր  դասվել է ԱՄՆ ռազմարդյունաբերական համալիրի հարյուր խոշորագույն կապալառուների շարքին։ Ամերիկյան պետական գործակալություններից բացի, ընկերությունը տարբեր արտադրանքներ է մատակարարել ՆԱՏՕ-ի երկրների զինված ուժերին և ոչ  դաշնակից երկրներին։ Magnavox-ը
արտադրել է ռազմական էլեկտրոնիկա,  ռադիոտեղորոշիչ միջոցներ և ռադիոկապի սարքավորումներ, ինչպես նաև սպառազինության էլեկտրամեխանիկական դետալներ, անվտանգության մեխանիզմներ (SAM Redeye և Stinger,Հակատանկային ուղղորդված հրթիռ Javelin),  ոչ կոնտակտային պայթուցիկներ, զինամթերքի տարբեր կատեգորիաների դետոնացիոն շղթաների տարրեր (հրթիռա-ռումբերի և արկերի), հիդրոէներգետիկ  ռեսուրսներ,  ռադիոկապի ռազմական համակարգեր, արբանյակային կապի համակարգեր, M18 հրետանային կրակի կառավարման սարքավորումներ և այլն։  1966 թվականի հունվարին ԱՄՆ բանակի հրթիռային զորքերի կառավարման համար շահագործման հանձնվեց «DARE» ավտոմատացված տեղեկատվական-որոնողական համակարգը։

Ընկերության արտադրանքների թվում են an/ARC-164 ռադիոկայանը, an/SSQ-53 և AN/SSQ-62 հիդրոակուստիկ լողան, an/ALQ-128 էլեկտրոնային սպառազինությունների շարքը և կատարելագործված դաշտային հրետանային տվյալների մարտավարական համակարգը (UPATSD):

Ընկերությունը կարևոր դեր է ունեցել SOSUS նախագծերում (Հյուսիսատլանտյան տարածքում խորհրդային սուզանավերի հայտնաբերում) և Timation (գլոբալ տեղորոշման համակարգ)։

### Նորարարություն
* 1958՝ Hi-Fi ստերեո ականջակալներ։
* 1961՝ «Videomatic», էլեկտրոնային «աչք», որը ավտոմատ կերպով կարգավորում է հեռուստացույցի վրա պատկերի պայծառությունը` շրջապատող տարածքի լուսավորությանը համապատասխան։
* 1983՝ ԱՄՆ շուկայում CD ձևաչափի ներդրում 
* 1986՝ Հեռուստացույցների  և տեսամագնիտոֆոնների համար համընդհանուր հեռակառավարման վահանակներ։
* 1992՝ «Smart Sound», ձայնի ավտոմատ կառավարում։
* 1993՝ «Remote Locator», հեռուստացույցը միացնելիս հեռակառավարման վահանակը արձակում է ձայնային ազդանշան։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:ԱՄՆ-ի համակարգչային խաղերի արտադրողներ
Կատեգորիա:Էլեկտրոնիկա արտադրողներ
Կատեգորիա:Հեռուստատեսության պատմություն
Կատեգորիա:1917 հիմնադրումներ
Կատեգորիա:Ամերիկյան ընկերություններ
Գրետա Գասպարյան

**Գրետա Գասպարյան**, (, ), ռուսաստանցի հայազգի ֆուտբոլիստուհի, կիսապաշտպան։

## Կենսագրություն
Ծնվել է Ստեփանավան քաղաքում։ Մարզումներն անցկացրել է Մոսկվայի «Չերտանովո» կանանց ֆուտբոլային ակումբում։ Հանդես է եկել Մոսկվայի պատանեկան հավաքականի կազմում։ Հանդես է եկել Ռուսաստանի պատանեկան և երիտասարդական հավաքականներում։ Մինչև 19 տարեկանների երիտասարդական հավաքականի կազմում եղել է թիմի ավագ և խփել է 10 գոլ։ 2009 թվականին Գրետան դարձել է հեթ-տրիկի հեղինակ Հունաստանի երիտասարդական հավաքականի դեմ խաղում։

2010 թվականին տեղափոխվել է բարձրագույն խմբում հանդես եկող «ՑՍՊ Իզմայլովո» ակումբ, որտեղ մեկնարկային խաղը եղել է 2010 թվականի մայիսի 8-ին՝ Վորոնեժի «Էներգիայի» դեմ խաղում՝ 90-րդ րոպեին փոխարինելով Սվետլանա Ցիդիկովայի։ Հաջորդ մրցաշրջանում տեղ է զբաղեցրել ակումբի մեկնարկային կազմում։ Բարձրագույն խմբում իր առաջին գոլը խփել է 2011 թվականի հունիսի 4-ին, «Մորդովոչկայի» դարպասին։ Ռուսաստանի հավաքականում 3 տարվա ընթացքում անցկացրել է 47 հանդիպում և դարձել 4 գոլի հեղինակ։ 2012 թվականի աշնանը դադարեցրել է բարձրագույն խմբում իր խաղերը։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Гаспарян: хотелось бы добавить в наглости на поле
*Պրոֆիլը soccerway կայքում

Կատեգորիա:Կանանց ֆուտբոլի կիսապաշտպաններ
Կատեգորիա:Հայ կին ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Ռուս կին ֆուտբոլիստներ
Կենտրոն- Լուարայի հովիտ

**Կենտրոն- Լուարայի հովիտ**  (, Սանտր-Վալ-դե-Լուար), Ֆրանսիայի 18 ժամանակակից վարչական շրջաններից մեկը՝ տեղակայված երկրի կենտրոնական հատվածի հյուսիսում։ Շրջանի վարչական կենտրոնը Օռլեան քաղաքն է, խոշորագույն քաղաքը` Տուրը։ Բնակչությունը կազմում է 2 577 435 մարդ (շրջանների մեջ 12-րդ տեղը)։ Բաժանված է 6 գավառների՝ Շեր, Էր և Լուար, Էնդր, Էնդր և Լուար, Լուար և Շեր, Լուարե։

## Աշխարհագրություն
Տարածքի մակերեսը 39151 կմ² է։ Ֆրանսիայի 4-րդ շրջանն է ըստ մակերեսի։ Դրա միջով են հոսում  Շեր, Լուարա, Լուար և Լուարե գետերը։

Կենտրոն շրջանը բաղկացած է Ֆրանսիայի երեք նախկին պատմական շրջաններից՝ Տուարին, Բերին և Անժուի շրջանի մի մասը։

## Պատմություն
Տեղեկատվական անբավարար  և անհասկանալի *Կենտրոն* անվանումը դժգոհություն է առաջացրել Ֆրանսիայում շատերի շրջանում, ոչ միայն այն պատճառով, որ այն չի արտացոլում տարածաշրջանի աշխարհագրական և պատմական առանձնահատկությունները, այլ նաև այն պատճառով, որ տարածաշրջանը տեղակայված չէ երկրի կենտրոնում։ 2015 թվականի հունվարի 17-ին ֆրանսիական շրջանների տարածքային բարեփոխման ակնկալիքով տարածաշրջանը պաշտոնապես անվանափոխվեց «Կենտրոն-Վալ դե Լուար» (), որն ասոցացվում է հայտնի Լուարա ամրոցի, Լուարա գինիների և այլնի հետ։

Կենտրոնը բազմաթիվ հայտնիների ծննդավայրն է, օրինակ՝ Բալզակը, Դեկարտը, Ռաբլեյը, Ռոնսարդը, Ժորժ Սանդը,Շառլ Պեգին, Պրուստը,Ժյուլ Ռոմենը,Անատոլ Ֆրանսը, Մորիս Գենևոիսը և Մաքս Ժակոբը։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Centre-Val de Loire sur Wikivoyage, фр.
* Регион Франции Центр - Валь-де-Луар,описание, рус.; Долина и Замки Луары, рус.
* Site du conseil régional, фр. 
* Site de l’office du tourisme, фр., англ.
Черника (ալբոմ)

**Черника** (), Ռեմ Դիգգայի երրորդ սոլո ալբոմը, որը թողարկվել է 2012 թվականի հոկտեմբերի 15-ին։ Ալբոմը քնարական է. հիմնականում, հեղինակը դրանում սիրային երգեր է երգում։

Հաջակցություն ալբոմին` «Тайна» և «Шмарина» երգերի համար տեսահոլովակներ են թողարկվել։

## Շապիկ
Շապիկը նախագծել է Դենիս Գրեչկոն։ Դրա վրա պատկերված է Վիկա Նալչիկովայի` Ռոման Վորոնինի ընկերուհու դեմքը։ Գունային ձևավորումը հապալասի երանգներով է։

## Երգերի ցուցակ

## Արձագանքներ

## Ձայնագրության մասնակիցներ
* **Հեղինակ.** Ռեմ Դիգգա
* **Տիրապետում.** Յաշար Գասանով
* **Շապիկի ձևավորում.** Դենիս Գրեչկո
* **Բառեր.** Ռեմ Դիգգա (1-15), Գուֆ (10)
* **Երաժշտություն.** Ռեմ Դիգգա (1, 4-15),  Վլադի (2),  PTF (3),  Յաշար Հասանով (5),  
** **հարվածային:** Ռոբերտ Գալստյան (1, 6),  
** **ջութակ:** Ելենա Կրետովա (9, 14),  
** **ստեղներ:** Իվան Զասիդկևիչ (9, 12)

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Рем Дигга «Черника». Дискография. Rap.ru.
* Рем Дигга «Черника». Рецензия Николая Редькина. Rap.ru.
* Рем Дигга «Черника». Рецензия Вадима Тихомирова. Keep-it-real.ru.
* Рем Дигга «Черника». Рецензия. Respecta.net.
* Рем Дигга «Черника». Рецензия. Porno-rap.com.

Կատեգորիա:2012 ալբոմներ
Կաուշեր Բիրկար

**Կաուշեր Բիրկար** (/ Koçer Bîrkar,  ), բրիտանացի և իրանցի մաթեմատիկոս, Քեմբրիջի համալսարանի պրոֆեսոր։ Բիռացիոնալ երկրաչափության մասնագետ է։ 2018 թվականին պարգևատրվել է Ֆիլդսյան մրցանակով՝ «Ֆանոյի բազմազանության սահմանափակությունը ապացուցելու և նվազագույն մոդելների ծրագրի ուսումնասիրության մեջ ներդրում կատարելու համար»։

## Պարգևներ և ճանաչում
* 2010 թվական՝ Philip Leverhulme Prize
* 2010 թվական՝ Fondation sciences mathématiques de Paris-ի մրցանակ
* 2016 թվական՝ AMS Moore Prize
* 2018 թվական՝ Ֆիլդսյան մրցանակ
* 2018 թվական՝ Ուայթհեդի մրցանակ

## Ստեղծագործություն
* Birational Geometry, 2007
* Topics in Algebraic Geometry, Vorlesung 2011
* Mit Hacon, Cascini, McKernan: Existence of minimal models for varieties of log general type I, Journal of the American Mathematical Society, Band 23, 2010, S. 405—468
* Anti-pluricanonical systems on Fano varieties, Arxiv 2016
* Singularities of linear systems and boundedness of Fano varieties, Arxiv 2016
* Birational geometry of algebraic varieties, ICM 2018

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Some of his papers
* 
* Birational Geometry, 2007
* Topics in Algebraic Geometry, Vorlesung 2011
* Mit Hacon, Cascini, McKernan: Existence of minimal models for varieties of log general type I, Journal of the American Mathematical Society, Band 23, 2010, S. 405—468
* Anti-pluricanonical systems on Fano varieties, Arxiv 2016
* Singularities of linear systems and boundedness of Fano varieties, Arxiv 2016
* Birational geometry of algebraic varieties, ICM 2018
* Kevin Hartnett: *[https://www.quantamagazine.org/caucher-birkar-who-fled-war-and-found-asylum-wins-fields-medal-20180801/ An Innovator Who Brings Order to an Infinitude of Equations.]* Quanta Magazine, 1. August 2018.

Կատեգորիա:Բրիտանացի մաթեմատիկոսներ
Կատեգորիա:Եվրոպական ակադեմիայի անդամներ
Կատեգորիա:Մաթեմատիկական անալիզի մասնագետներ
Գաբրիել Դել'Օտտո

**Գաբրիել Դել'Օտտո** (, ), իտալացի պատկերազարդող և հեղինակ, որի աշխատանքները հրապարակվել են մի շարք երկրների գիտական պատկերազարդումներում, օրացույցներում, վիմագրություններում, գրքերում, գունավոր գրաֆիկական թղթապանակներում և ամսագրերի շապիկներում ու տեսախաղերում։

## Երիտասարդություն
Դել'Օտտոն ծնվել է 1973 թվականի դեկտեմբերի 20-ին, Իտալիայում։ Ստացել է ստեղծագործական հասունության վկայական և գրանցված է Դիզայնի եվրոպական ինստիտուտում։

## Կարիերա
1998 թվականին Դել'Օտտոն սկսել է համագործակցել Marvel Comics-ի եվրոպական ստորաբաժանման հետ՝ արտադրելով շապիկներ, պաստառներ և վիմագրություններ Իտալիայի, Ֆրանսիայի և Գերմանիայի համար։ Գերմանիայում նա սկսել է համագործակցել DC Comics-ի և այլ հրատարակչությունների հետ, ինչպիսիք են IPP-ը, Egmont Ehapa-ն և MG Publishing-ը։ Ընդամենը հինգ տարվա ընթացքում զգալի թվով աշխատանքներ է իրականացրել` իր աշխատանքի այնպիսի աջակիցների ու տարածողների աջակցության շնորհիվ, ինչպիսիք են Թոնի Վերդինին (Պանինի Գերմանիա), Ժան Սեբաստիան Դալլաինը և Պիեռ Ռեբոտոնը (Պանինի Ֆրանսիա)։

2002-2003 թվականներին իտալական Կարաբինները վարձել են նրան` իրենց պատմական օրացույցի պատկերների մշակման համար։

2002 թվականին նրա աշխատանքը ցուցադրվել է Marvel Comics-ի գլխավոր խմբագիր Ջո Քեսադային, ով նրան նշանակել է Բրայան Բենդիսի կողմից գրված «Գաղտնի պատերազմ» մինի շարքի նկարիչ։

2006 թվականին նա պատկերազարդել է Marvel: Marvel: Ultimate Alliance տեսախաղի իտալական տարբերակի շապիկն ու գովազդային կերպարները։

2006-2007 թվականներին Դել'Օտտոն ստեղծել է Annihilation մինի շարքի շապիկները, որտեղ կային Marvel Տիեզերքի տիեզերական կերպարները։ 2007 թվականի մայիսին նա հրատարակել է «Հեքիաթներ» պատկերազարդ գիրքը։

2009 թվականին եղել է Քրեյգ Քայլի և Քրիստոֆեր Յոստի կողմից գրված Sex and Violence մինի շարքի նկարիչը։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Կոմիքսների նկարիչներ
Կատեգորիա:Իտալացի նկարիչներ
Կատեգորիա:Իտալացի վիմագիրներ
Սամվել Գասպարյան (ծանրամարտիկ)

**Սամվել Ավետիսի Գասպարյան** (), հայ ծանրորդ, Եվրոպայի կրկնակի չեմպիոն, Աշխարհի առաջնության բրոնզե մեդալակիր, Հայաստանի ծանրամարտի ֆեդերացիայի գլխավոր քարտուղար:

## Կենսագրություն
2013 թվականից հանդես է եկել միջազգային պատանեկան մրցաշարերում։ 2015 թվականին Լիտվայի Կլայպեդա քաղաքում տեղի ունեցած մինչև 20 տարեկանների ծանրամարտի Եվրոպայի առաջնության 94 կգ քաշային կարգում Սամվել Գասպարյանը երկամարտում ցույց է տվել 350 կգ արդյունք և դարձել Եվրոպայի չեմպիոն։

2019 թվականին Վրաստանի Բաթում քաղաքում տեղի ունեցած ծանրամարտի Եվրոպայի առաջնության 102 կգ քաշային կարգում Սամվել Գասպարյանը երկամարտում գրանցել է 377 կգ (168+209) արդյունք։ Պոկում վարժությունում նա հաջող է կատարել միայն երրորդ մոտեցումը և ցուցադրել 5-րդ արդյունքը, իսկ հրում վարժությունում նվաճել փոքր արծաթե մեդալ։

2019 թվականի սեպտեմբերի 18-27-ը Թաիլանդի Պատտայա քաղաքում տեղի ունեցած Ծանրամարտի աշխարհի առաջնությանը Սամվել Գասպարյանը 102 կգ քաշային կարգում պոկում առաջին մոտեցմամբ բարձրացրել 171 կգ, երկրորդին` 175 կգ և երրորդին` 178 կգ և այս ձևում նվաճել փոքր բրոնզե մեդալ։ Հրում վարժությանը Գասպարյանը գլխավերևում պահել է 212 կգ, սակայն 216 կգ մոտեցման ժամանակ վնասել է ոտքի մկանը և չի բարձրացրել պատվիրված քաշը։ Երկամարտի 390 կգ արդյունքով Սամվել Գասպարյանն աշխարհի առաջնությունում գրավել է 5-րդ տեղը։

2019 թվականին Ռումինիայի մայրաքաղաք Բուխարեստում տեղի ունեցած ծանրամարտի Եվրոպայի երիտասարդական առաջնությունում 109 կգ քաշային կարգում Սամվել Գասպարյանը դարձել է Եվրոպայի մինչև 23 տարեկանների չեմպիոն՝ երկամարտի 390 կգ արդյունքով։ Նա պոկել է 176 կգ ծանրաձողն ու փոքր արծաթ նվաճել, իսկ հրումում փոքր ոսկի է ապահովել՝ գլխավերևում պահելով 214 կգ կշռող ծանրաձողը։

2021 թվականին Մոսկվայում կայացած Եվրոպայի մեծահասակների առաջնությունում մինչև 102 կգ քաշային կարգում Սամվել Գասպարյանը երկամարտի 390 կգ արդյունքով դարձել է Եվրոպայի չեմպիոն։ Նա պոկել է 176 կգ ծանրաձողն ու փոքր արծաթ նվաճել, իսկ հրումում 214 կգ արդյունքով նվաճել է փոքր ոսկե մեդալ։

2023 թվականին Երևանում տեղի ունեցած Եվրոպայի առաջնությունում մինչև 109 կգ քաշային կարգում Սամվելը ոսկե մեդալ է նվաճել։ Հայազգի ծանրորդը  երկու վարժությունների հանրագումարով՝ 395 կգ քաշով նվաճել է ոսկե մեդալ։ Նա նաև փոքր ոսկե մեդալի է արժանացել պոկում վարժությունում։

2024 թվականի սեպտեմբերին Սամվել Գասպարյանը հայտարարել է մարզական կարիերան ավարտելու մասին: Պատճառը ծնկների կրկնվող վնասվածքներն են։.   
2025 թ. հունվարից նշանակվել է ՀԾՖ գլխավոր քարտուղար։
## Նվաճումներ
;Ծանրամարտի աշխարհի առաջնություն։

;Ծանրամարտի Եվրոպայի առաջնություն։

## Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ծանրամարտի Եվրոպայի չեմպիոններ
Կատեգորիա:Հայ ծանրամարտիկներ
Ապոլլո մրցանակ

**Ապոլլո** (), ամենամյա գրական մրցանակ, որը տրվել է  1972 թվականից մինչև   1990 թվականը լավագույն գիտաֆանտաստիկ վեպերի համար, որոնք ստեղծվել էին  նախորդ տարում ֆրանսերենով։ Դափնեկիր վեպերի մեծ մասը թարգմանվել էին անգլերենից և նախկինում հրատարակվել  ԱՄՆ-ում կամ Մեծ Բրիտանիայում։

## Ստեղծման պատմություն
Մրցանակը հիմնել է ֆրանսիացի գրող Ժակ Սադուլը (), որը գիտական ֆանտաստիկայի ժանրի բազմաթիվ անթոլոգիաների հեղինակ է։

Ժակ Սադուլը հայտնել է, որ մրցանակի անունը տրվել է ի պատիվ ամերիկյան տիեզերական Ապոլոն (ծրագիր) ծրագրի, ավելի կոնկրետ` ի պատիվ Ապոլոն 11-ի։

## Մրցանակի ժյուրիի կազմ
* Ժակ Սադուլ 
* Ռենե Բարժավել () — գրող, լրագրող և քննադատ 
* Ժակ Բերժե () — ֆանտաստիկ գրող, պատմաբան, փիլիսոփա, դետեկտիվ, ինժեներ
* Ժան-Ժակ Բրոշե () —լրագրող, խմբագրի 
* Միշել Բյուտոր () — գրող
* Միշել Դեմյուտ () — գրող, թարգմանիչ, հրատարակիչ
* Ժակ Գուամարդ () —էսսեիստ և գիտական ֆանտաստիկայի հավաքածուի խմբագիր 
* Ֆրանսիս Լակասսին () —լրագրող, հրատարակիչ, գրող, սցենարիստ և  էսսեիստ
* Միշել Լանսալոտ () —հեռուստա-ռադիոհաղորդավար
* Ֆրանսուա Լե Լիոնե () —ինժեներ-քիմիկ և մաթեմատիկոս  
* Ալեն Ռոբ-Գրիյե () — գրող
Ժյուրիի կազմը համալրելու հրավեր էին ստացել նաև գրողներ  Ժերար Կլեյնը և Պեր Բուլը, բայց նրանք մերժել էին առաջարկը։

## Դափնեկիրներ

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Ֆրանսիայի գրական մրցանակներ
Շերբեթ (պաղպաղակ)

**Շերբեթ**, **սորբեթ**, մրգային և հատապտղային պաղպաղակ։

Շերբեթը երբեմն ամբողջությամբ չի սառեցվում և օգտագործվում է որպես սառը ըմպելիք։ Այս դեպքում այն հաճախ մատուցվում է կերակուրների արանքում, քանի որ շերբեթը նպաստում է սննդի մարսմանը։ Ամբողջովին սառեցված շերբեթն օգտագործում է որպես աղանդեր և պաղպաղակի նման մատուցվում է ապակե փոքրիկ ամաններով։

## Պատմություն
Արաբական *sharbat* բառը, որը նշանակում է զովացուցիչ ըմպելիք, Եվրոպա է եկել 16-րդ դարում, Թուրքիայի տարածքով (*sherbet*)` մի փոքր փոփոխված տեսքով։ Իտալերենով ըմպելիքը կոչվում է sorbetto (իտալերեն` sorbire՝ դանդաղ քաշել, ըմբոշխնել բառից), Ֆրանսերենում` *sorbet*։ Ենթադրվում է, որ ըպելքիը Իտալիայից Ֆրանսիա է եկել Հենրի Երկրորդի օրոք, ով ամուսնացել է իտալացի Եկատերինա Մեդիչիի հետ։ Եվրոպական երկրներում խմիչքը մատուցվում էր միայն տոնակատարությունների ժամանակ, իսկ Թուրքիայում և Եգիպտոսում շերբեթը հաճախ խմում էին որպես մրգային հյութի հիմքով պատրաստված զովացուցիչ ըմպելիք։

17-րդ դարում ֆրանսիական շերբեթը ջրից, շաքարավազից և կիտրոնից պատրաստված ըմպելիք էր։ Միայն 19-րդ դարում շերբեթ անունով սկսեցին մատուցել կիսասառեցված աղանդեր, որում հաճախ ավելացնում էին ալկոհոլ, սակայն այն նախկինի պես ավելի շուտ խմում էին փոքր կումերով, քան ուտում էին գդալով։

## Բաղադրատոմս
Մրգերի խյուսը խառնում են սառեցված շաքարի օշարակի հետ և դնում են սառնարան։ Սառեցման ընթացքում շերբեթը մի քանի անգամ լավ խառնում են, որպեսզի խուսափեն սառցե խոշոր բյուրեղների ձևավորումից։ Հազվադեպ ավելացվում է նաև սերուցք, կաթ կամ ձու (սննդամթերք)։

## Տես նաև
* Գրանիտա

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* 

Կատեգորիա:Աղանդեր
Կատեգորիա:Պաղպաղակ
Կատեգորիա:Իտալական խոհանոց
Տանիձակի Ջունիտիրո

**Տանիձակի Ջունիտիրո** (, ), ճապոնացի գրող, դրամատուրգ։

## Կենսագրություն
Տանիձակին ծնվել է Տոկիոյի տպագրատան սեփականատիրոջ ունևոր կոմերսանտի ընտանիքում։ Իր «Մանկական տարիներ» գրքում (Yshshō Jidai, 1956), Տանձակին խոստովանել է, որ իր մանկության տարիներին պարել է։ Սակայն ընտանիքի ֆինանսական վիճակը ժամանակի ընթացքում խիստ վատացել է, և նա ստիպված է եղել տեղափոխվել Տոկիոյի մեկ այլ շրջան և աշխատել է որպես ուսուցիչ։ Տանիձակին ուսանել է Տոկիոյի համալսարանի գրականության ֆակուլտետում, սակայն ստիպված է եղել ուսումը թողնել 1911 թվականին, երբ ֆինանսական դժվարությունները նրան թույլ չեն տվել վճարել ուսման վարձը։

## Գրական գործունեություն
Առաջին գրական քայլերը գրողը ձեռնարկել է 1909 թվականին։ Նրա առաջին աշխատանքը գրական ամսագրում հրապարակված մեկ գործողությամբ պիեսն էր։ Ստեղծագործական վաղ փուլում Տանիձակին գրականության մեջ նատուրալիզմի մոլի հակառակորդն էր։ Նա եղել է մոդեռնիզմի, ավանգարդիզմի, ռոմանտիզմի և փիլիսոփայության հետևորդ. փորձ է արել իր ստեղծագործության մեջ միավորել ավանդական ճապոնական գրական ճաշակները արևմտյան եվրոպական անկումային գրականության գեղագիտական սկզբունքների հետ։

Նրա ստեղծագործությունները տարբերվում էին այն ժամանակվա ճապոնացի գրականագետների ստեղծած այլ ստեղծագործություններից՝ մասնավորոպես ճակատագրական կանաց  («Երեխաներ»  (1910), «Գաղտնիք» (1911)  և «Սատանա» (1912) պատմվածքներում) և ժամանակակից աղջիկների կերպարներով («Հիմարի սերը» վեպում)։

Ստեղծագործական ուշ ժամանակահատվածում (1923-ական թվականներին), որը բնութագրվում է արևմտյան ազդեցությունից շեղմամբ և ճապոնական հնություն և գեղագիտության աշխարհում ընկղմամբ։ 1965 թվականին գրողի մահից հետո «Տյուոկորոնսյա» հրատարակչությունը սահմանել է Տանձիակի Ջունիտիրոյի անվան մրցանակ։ Ռեժիսոր Յասուձո Մասումուրան Տանիձակիի ստեղծագործությունների հիման վրա ստեղծել է մի շարք կինոժապավեններ («Հիմարի սերը», «Դաջվածք» և այլն)։

## Ստեղծագործություններ
* «Դաջվածք» և «Ցզիլին»(XX դարի 10-ական թվականների սկիզբ)
* «Փոքրիկ պետություն» (1918)
* «Հիմարի սերը» (1925)
* «Սվաստիկա» (1928—1930)
* « Ստվերի գովասանք» (1934)
* «Լիանի Յոսինո» (1931)
* «Կույրի պատմությունը» (1931)
* «Ասիկարի» (1932),
* «Սյունկինի պատմությունը» (1933)
* «Վիպակ Գենզիի մասին» (20-րդ դարի 30-ական թթ.)
* «Մանր ձյուն» (1943-1948)
* «Սիգեմոտոի մայրը» (20-րդ դարի 50-ական թթ.)
* «Բանալի» (1956)

## Մրցանակներ
* Mainichi Culture Prize (1947)
* Ասահի Մրցանակ (1948)
* Մշակույթի Շքանշան (1949)
* Մշակույթի վաստակավոր գործիչ (1951)
* Mainichi Art Prize (1962)

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Բնօրինակում անաղբյուր հոդվածներ
Կատեգորիա:Ճապոնացի գրողներ
Կատեգորիա:Ճապոնացի դրամատուրգներ
Կատեգորիա:Ճապոնացի վիպասաններ
Լի Գի Յոն

**Լի Գի Յոն**(, ), հյուսիսկորեացի գրող, պետական և հասարակական գործիչ։

## Կենսագրություն
Լի Գի Յոնը մեծացել է աղքատ ընտանիքում։ Աշխատել է որպես ուսուցիչ։ 1922-1923 թվականներին ապրել և սովորել է Ճապոնիայում։ Կորեայի պրոլետարական արվեստի ֆեդերացիայի կազմակերպիչներից մեկն է և բազմիցս բազմիցս ենթարկվել է հետապնդումների։ 1924 թվականին առաջին անգամ իր ստեղծագործությունները հրատարակել Է «Չոսոն չիգվան» գրական հանդեսում։ Վաղ շրջանի պատմություններում («Հասարակ գյուղ», 1925) հանդես է եկել որպես կորեական գյուղացիության կենցաղագիր։ 1950 թվականից եղել է Համաշխարհային խաղաղության խորհրդի անդամ։ 1946-ից՝ Կորեա-խորհրդային բարեկամության միության նախագահ։ Պարգևատրվել է Խորհրդային Աշխատանքային կարմիր դրոշի շքանշանով։ Նրա ստեղծագործության վրա ազդեցություն են ունեցել ռուս գրողներ Պուշկինը, Գոգոլը, Տուրգենևը, Լև Տոլստոյը, Ա.Պ. Չեխովը և հատկապես Մաքսիմ Գորկին։ «Գորկին իմ ուսուցիչն է և առաջնորդը», — ասել Է Լի Գի Յոնը խորհրդային ընկերների հետ հանդիպման ժամանակ։ Միգել Սերվանտեսի «Դոն Կիխոտ»-ի ազդեցության տակ է գրվել Լի Գի Յոնի «Մարդկության աշխատանքը» վեպը («Ինգան Սուփ» 1936)։ Ինչպես լամանչի իդալգոն խելագարվել է ասպետական վեպերի ազդեցության տակ, այնպես էլ կորեացի գրող Հեն Հոի հերոսը՝ հարուստ ծնողների որդին, հիվանդացել է այն հիվանդությամբ, որը նրա հարազատները կոչել են «թեհաքփեն»՝ համալսարանում ստացած հիվանդություն» : Հեն Հո-ն խենթացել է աշխատանքի միջոցով բարոյական ինքնակատարելագործման գաղափարով, նրան չի բավարարում ապահովված գոյությունը, որը նրան տալիս է իր հոր հարստությունը։ Որպես «Սանչո Պանսա» հանդես է գալիս երիտասարդ գյուղացի Չհոն Սիկը։ Վեպում կա մի զուգորդություն «ճակատամարտեր հողմացների դեմ»՝ գլխավոր հերոսի պայքարը ոջիլների դեմ։ Լի Գի Յոնը բավարարված չէր վեպով՝ կարծելով, որ նրա մոտ չի ստացվել. «ստիպել իր երգիծանքը ծառայել բարձր գաղափարի արտահայտմանը, դրական իդեալի բացահայտմանը»։

## Ստեղծագործություններ
* «Հարազատ կողմը» վեպ  (1934)։ Թարգմանվել է ռուսերեն, ուկրաիներեն, էստոներեն, հայերեն և այլ լեզուներով
* «Նով» վեպ (1939)
* «Երկիր» վեպ (1945) առաջին մասն է։ (1960)-երկրորդ մասը։ Վեպի վրա ազդեցություն է ունեցել Մ.Ա. Շոլոխովի ստեղծագործությունը
* «Թումանգան Գետը» վեպ (1954-64)
* Լի Գի Յոն. «Երկիր»
* Լի Գի Յոն. «Երկիր» վեպ
* Լի Գի Յոն. «Երկիր» վեպ
* Լի Գի Յոն. «Հարազատ կողմը» վեպ
* Լի Գի Յոն. «Մեկ կնոջ ճակատագիր» պատմվածք
* Լի Գի Յոն. «Կորեական ժողովրդի չենլիմա» ակնարկ։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Korean Literature
* 
* ОТКЗ

Կատեգորիա:Հարավկորեացի գրողներ
Կատեգորիա:Հարավկորեացի պետական գործիչներ