Վանդեռլեյ Լյուշեմբուրգու

**Վանդեռլեյ Լյուշեմբուրգու** **դա Սիլվա** (, ), երբեմն, ավելի ճիշտ, **Վանդեռլեյ Լուշեմբուրգուն** բրազիլացի ֆուտբոլիստ է և ֆուտբոլի մարզիչ։

Ռեկորդակիր «Կրուզեյրո» ակումբը նրա գլխավորությամբ մեկ մրցաշրջանում հաղթել է Բրազիլիայի առաջնությունում, Բրազիլիայի Գավաթում և նահանգի առաջնությունում, ինչը մինչ օրս միակ նման արդյունքն է բրազիլական ֆուտբոլի պատմության մեջ։ Սան Պաուլու նահանգի առաջնության տիտղոսների քանակով ռեկորդակիր՝ 9:

Իգոր Ֆեսունենկոյի կարծիքով, Լուշեմբուրգուն հայտնի է իր կոշտ բնավորությամբ, փոխզիջումների գնալու և հեղինակություններին հարգելու անկարողությամբ, ինչպես ֆուտբոլիստների, այնպես էլ անմիջական ղեկավարների շրջանում, ատում է նույնիսկ խաղացողների «աստղային հիվանդության» ակնարկները։ «Մասնակցային ֆուտբոլի» («տոտալ ֆուտբոլի» ուշ բրազիլական տարբերակներից մեկը) և խաղի կոշտ սխեմաների բացակայության կողմնակից է։ Հաճախ օգտվում է իր մարզչական աշխատանքի վերջին գիտական նորույթներից, «Tatic Plus 3D» համակարգչային ծրագրի հեղինակներից մեկը, որը նախատեսված է ֆուտբոլային խաղերի 3D մոդելավորման համար։

## Կենսագրություն
Վանդեռլեյ Լուշեմբուրգուն ծնվել է Թինգուայում՝ Նովա Իգուասու արվարձանում գտնվող փոքրիկ գյուղում, 1952 թվականի մայիսի 10-ին, Սեբաստիանա դա Սիլվայի և Ռոզա Լուշեմբուրգույի ընտանիքում։ Վանդեռլեյից բացի, նրանք ունեին ևս երկու որդի։ Լուշեմբուրգույի պապը, նրա մոր հայրը, Ռիո դե Ժանեյրոյում շրջադարձային և երկաթուղային միության անդամ էր, բայց ստիպված էր փախչել հայրենի քաղաքից հետապնդվելով առաջին հանրապետության իշխանությունների կողմից, լինելով ձախ հայացքներ, նա իր դստերը տվեց Լյուշեմբուրգուի ազգանունը՝ Ռոզա Լյուքսեմբուրգի պատվին։ Ընտանիքը շատ աղքատ էր։ Արդեն 4 տարեկան հասակում Լուշեմբուրգուն ուղարկեցին դպրոց, որից հետո նա հաճախ գնդակ էր խաղում իր նման տղաների հետ։ Այս տղաները, ինչպես հազարավոր ուրիշներ ամբողջ երկրում, ստեղծեցին իրենց թիմը՝ «Կոլեժիո դա Ռոշա Միրանդա», որում Վանդեռլեյը խաղում էր ձախ պաշտպանի դիրքում։ 11 տարեկան հասակում Լյուշեմբուրգույի ընտանիքը տեղափոխվեց Ռիո դե Ժանեյրո, այնտեղ նրա հայրը, ով, ինչպես բոլոր բրազիլացիները, իր որդուն տեսնում էր միայն որպես ֆուտբոլիստ, տղային տարավ Բրազիլիայի ուժեղագույններից մեկի՝ «Բոտաֆոգոյի» տեղական ակումբի դպրոց, որի կազմում նա երեք անգամ չեմպիոն էր (1968, 1969 և 1970) Ռիո դե Ժանեյրո նահանգի երիտասարդական առաջնության չեմպիոն, բայց հիմնական կազմում նա իր նորամուտը նշեց մեկ այլ ակումբում՝ «Ֆլամենգոյում» 1971 թվականին։ «Մենգոյի» հետ Լուշեմբուրգոն 1972, 1973 և 1978 թվականներին երեք անգամ նվաճել է Գուանաբարայի գավաթը, իսկ 1972, 1974 և 1978 թվականներին՝ Ռիոյի երեք առաջնություն։ Առաջին երկու մրցաշրջաններում «Ֆլամենգոյում» Լյուշեմբուրգուն չի հայտնվել թիմի «հիմքում»՝ 2 տարվա ընթացքում անցկացնելով ընդամենը 11 հանդիպում, բայց հետո սկսել է ավելի հաճախ դուրս գալ խաղադաշտ, սակայն, միևնույն է, մնալով միայն Ժունիորի դուբլի հեղինակը։

1973-1974 թվականներին Լուշեմբուրգոն հանդես է եկել Բրազիլիայի երիտասարդական հավաքականում և նույնիսկ եղել է թիմի ավագը, որը հաղթել է Կաննում կայացած երիտասարդական հավաքականների հեղինակավոր մրցաշարում։ 1978 թվականին Լյուշեմբրուգուն «Ֆլամենգոյի» կազմում անցկացրել է ընդամենը 8 հանդիպում (նախորդ մրցաշրջանում՝ 36 խաղ)՝ երկար ժամանակ հայտնվելով պահեստայինների նստարանին, այդ պատճառով էլ որոշել է փոխել ակումբը։ «Ֆլայի» կազմում Լուշեմբրուգոն անցկացրել է 153 հանդիպում և դարձել 9 գոլի հեղինակ։ Լուշեմբուրգոն տեղափոխվել է «Ինտերնասիոնալ», որի կազմում անցկացրել է 1 մրցաշրջան և վերադարձել «Բոտաֆոգո», որտեղ կարիերան ավարտել է 1980 թվականին ծնկի ծանր վնասվածքի պատճառով։

28-ամյա Լուշեմբուրգոն կանգնած էր ընտրության առջև՝ մենեջերի կամ մարզչի մասնագիտության միջև, որին նա արդեն կարողացել էր սովորել։ Լյուշեմբրուգուն ընտրեց ֆուտբոլը և գնաց օգնականներ «Օլարիա» ակումբի գլխավոր մարզիչ Անտոնիո Լոպեսի մոտ, մեկ տարի անց Լոպեսը Լուշեմբրուգոյի հետ միասին գլխավորեց «Ամերիկա» ակումբը (Ռիո), բայց թիմն այդ տարիներին տպավորիչ արդյունքներ ցույց չտվեց, և, հետևաբար, մարզչական շտաբը, նշանակումից ընդամենը 5 ամիս անց, հեռացվեց աշխատանքից։ 1981 թվականի հունիսին Լոպեսն իր սանին տարել է «Վասկո դա Գամա» ակումբ, որը նա գլխավորել է, այնտեղ Լյուշեմբուրգուն աշխատել է մինչև 1982 թվականի դեկտեմբերը՝ կատարելով մարզիչ-վերլուծաբանի գործառույթները։ 1983 թվականի հունվարին Լյուշեմբուրգուն սկսեց ինքնուրույն մարզչական գործունեություն՝ գլխավորելով «Կամպո Գրանդեն», իսկ 4 ամիս անց՝ «Ռիո Բրանկո» ակումբը, որը դարձավ Ակրի նահանգի չեմպիոն, այդ տիտղոսը դարձավ Լյուշեմբուրգույի առաջին մարզչական ձեռքբերումը։ 1984 թվականին Լյուշեմբրուգուն գլխավորել Է Ռիո դե Ժանեյրոյի «Ֆրիբուրգենզե» ակումբը, իսկ 5 ամիս անց անսպասելիորեն մեկնել է Սաուդյան Արաբիա՝ ընդունելով «Ալ Իթթիհադ» ակումբի կառավարման «ղեկը»։

1989 թվականին Լյուշեմբուրգուն դարձավ Պաուլիստայի լիգայի երկրորդ դիվիզիոնի «Բրագանտինո» ակումբի մարզիչը, որի հետ նա նվաճեց Պաուլիստայի առաջնության երկրորդ դիվիզիոնը, իսկ մեկ տարի անց ակումբը նվաճեց նաև Սան Պաուլոյի բարձրագույն դիվիզիոնը՝ իր պատմության մեջ առաջին անգամ։ Նույն թիմում նա մշակեց «մասնակցային ֆուտբոլի» մեթոդաբանությունը, երբ խաղացողները կարող էին խաղադաշտում ունենալ տարբեր գործառույթներ, որոնք կապված չեն իրենց անմիջական խաղային դիրքի հետ։ 1991 թվականի հունվարի 27-ին Լյուշեմբուրգուն դարձավ իր նախկին «Ֆլամենգո» ակումբի գլխավոր մարզիչը, սակայն մեկ հարցազրույցի պատճառով, որում քննադատության էր ենթարկել ակումբի ղեկավարությանը, օգոստոսի 18-ին հեռացվեց պաշտոնից։ Այնուհետև Լյուշեմբուրգուն առանց մեծ հաջողությունների աշխատել է «Գուարանի» (Կամպինաս) և «Պոնտե Պրետա» ակումբների հետ, որոնց հետ մեկնել է նահանգի առաջնության պահակակետ։

1993 թվականին Լյուշեմբուրգուն գլխավորեց «Պալմեյրասը», և հենց առաջին տարում ակումբը նվաճեց Բրազիլիայի առաջնությունը (այս մրցաշարում 22 խաղից բաղկացած թիմը կորցրեց միայն մեկը՝ տանելով 16 հաղթանակ), նահանգի առաջնությունը և Ռիո-Սան Պաուլոյի մրցաշարը, մեկ տարի անց ակումբը կրկնեց հաղթանակները երկրի և նահանգի առաջնությունում։ Այդ տարիների «Պալմեյրասում» Լյուշեմբուրգուն իրեն դրսևորեց ոչ միայն որպես հաղթող մարզիչ, այլև որպես տաղանդներ բացահայտող, հենց նրա օրոք փայլեցին բրազիլական ֆուտբոլի այնպիսի աստղեր, ինչպիսիք են Ռիվալդոն, Էդմունդոն և Ռոբերտո Կառլոսը։

1995 թվականի հունվարի 22-ին Լյուշեմբուրգուն երրորդ անգամ դարձավ «Ֆլամենգո» ակումբի գլխավոր մարզիչը, որը, լինելով երկրի ամենատիտղոսակիր և սիրված ակումբներից մեկը, գտնվում էր երկարատև խաղային ճգնաժամի մեջ, ուստի ակումբի ղեկավարությունը որոշում կայացրեց գնել աշխարհի լավագույն խաղացողին՝ Ռոմարիոն։ Բացի այդ, Լյուշեմբուրգուն կարողացավ համոզել «Պալմեյրասի» իր նախկին սանին, Էդմունդոյին տեղափոխվել «ռուբրո նեգրո»՝ հարցազրույցներից մեկում ասելով, որ հարձակվողն իր համար «որդու պես» է։ Երրորդ աստղ է դարձել ևս մեկ հարձակվող՝ Սավիոն։ «Ֆլան» լավ սկսեց՝ հաղթելով Գուանաբարի գավաթը, բայց հետո լուշեմբուրգոն և Ռոմարիոն կոնֆլիկտ ունեցան, հիմնվելով այն բանի վրա, որ ռմբարկուն իր համար թույլտվություն էր պահանջում ռեժիմը խախտելու, որոշ մարզումներին չներկայանալու, քիչ կարևոր հանդիպումներում հանդես չգալու, ինչպես նաև իր մոտ բերելու աղջիկների համարը, իսկ հարձակման գծով գործընկեր Էդմունդոն աջակցեց Ռոմարոյին՝ ցանկանալով նույն հեռանկարներն իր համար։ Սակայն Լյուշեմբուրգուն փոխզիջման չգնաց, սկանդալը վերածվեց մամուլի, իսկ հետո հանգեցրեց նրան, որ Վանդերլեյը 1995 թվականի հուլիսի 14-ին հրաժարական տվեց, ինչն անակնկալ էր ակումբի ղեկավարության համար։ Ինքը՝ Լյուշեմբուրգուն, ասաց. Սա կերպարների բախում է։ Եվ դուք չեք կարող բնավորություն գնել դեղատանը կամ անկյունում գտնվող խանութում։ Դուք ծնվում եք բնավորությամբ։ Կամ առանց դրա...»։ «Ֆլամենգոյից» հետո Լյուշեմբուրգուն նույն թվականի հունիսին տեղափոխվեց «Պարանա» ակումբ՝ դառնալով Բրազիլիայի ամենաբարձր վարձատրվող մարզիչը՝ ամսական ստանալով 80 հազար ռեալ։ Առաջին խաղում ակումբը պարտվել էր Գրեմիոյին, որը գլխավորում էր Լուիս Ֆելիպե Սկոլարին։ Ակումբը առաջին շրջանից հետո հաջող հանդես եկավ՝ զբաղեցնելով չորրորդ տեղը, սակայն հոկտեմբերին Վանդերլեյը հրավեր ստացավ և գլխավորեց «Պալմեյրասը»։ 1996 թվականին նա հաղթանակ տարավ նահանգի առաջնությունում՝ ցուցադրելով հարձակողական ֆուտբոլ, ակումբը 101 անգամ գրավեց մրցակիցների դարպասը՝ 29 խաղում տանելով 26 հաղթանակ։ Եվ այստեղ Լյուշեմբուրգուն դարձավ տաղանդների բացահայտողը, Ջալմինյուն և Լուիզաոն, 2002 աշխարհի չեմպիոն։

1997 թվականին Լյուշեմբուրգուն տեղափոխվեց «Սանթոս» ակումբ, որի հետ հաղթեց Ռիո-Սան Պաուլոյի մրցաշարում, իսկ մեկ տարի անց գլխավորեց «Կորինթիանսը»՝ ակումբի հետ հաղթելով Բրազիլիայի առաջնությունում։ Որից հետո 1998 թվականի օգոստոսի 11-ին գլխավորել Է Բրազիլիայի հավաքականը՝ միաժամանակ հանդիսանալով «Կորինթիանսի» գլխավոր մարզիչը։ Լյուշեմբուրգույի նշանակմանը նպաստել է Բրազիլիայի ֆուտբոլի կոնֆեդերացիայի նախագահ Ռիկարդո Տեյշեյրան, ով 1998 թվականի աշխարհի գավաթի խաղարկությունում Փարիզի «Գբեթ» սրճարանում նրա հետ հանդիպման ժամանակ, որտեղ Լուշեմբուրգուն աշխատում էր որպես հեռուստամեկնաբան, ցույց տվեց ֆուտբոլի իր ողջ ըմբռնումը՝ վերլուծելով հանդես եկող հավաքականների խաղը։ Մրցաշրջանի ավարտից հետո Վանդերլեյը կենտրոնացել է ազգային թիմում աշխատելու վրա՝ ակումբը թողնելով իր օգնական Օսվալդո դե Օլիվեյրային։

Հավաքականում Վանդերլեյը սկսեց հավաստիացումներով, որ «եկել է պրոֆեսիոնալների դարաշրջանը», որ նա ցանկանում է «միավորել Բրազիլիայի բոլոր մարզիչներին», որպեսզի թիմում լինեն մի քանի իսկական ֆուտբոլային աստղեր, որոնք կարող են միայնակ հաղթել մրցակիցներին, որ եկել է համընդհանուրացման և ամբողջ թիմի՝ մրցակիցների թույլ կողմերը գտնելու ունակության դարաշրջանը․ «Ես ուզում եմ իմ տրամադրության տակ ունենալ այնպիսի խաղացողներ, որոնք առանձնանում են այնպիսի բազմազան գործողություններով, որ հնարավոր կլինի նրանց օգնությամբ հիմնովին փոխել թիմի խաղաոճը՝ առանց փոխարինումների դիմելու։ Բազմակողմանիությունը ամենակարևոր որակն է, որը ես ուզում եմ տեսնել մարզիկի մեջ։ Ժամանակակից ֆուտբոլիստը պետք է կարողանա խաղալ տարբեր դիրքերում։ Աշխարհի առաջնությունը մեզ ոչ մի տակտիկական նորույթ չտվեց, բայց, օրինակ, Հոլանդիայի հավաքականը ցույց տվեց հենց այդ որակները։Ինձ պետք չէ խաղացող, ով կանգնած կլինի ինչ-որ տեղ այնտեղ, առջևում, մրցակցի դարպասին մոտ, սպասում է, թե երբ է իրեն ուղղվելու գնդակը։ Այսօրվա ֆուտբոլը շարժուն և արագաշարժ խաղ է։ Այս հայտարարության մեջ նորություն չկա։ Նույն Գուլիտը կամ Վան Բաստենը, լինելով հարձակվողներ, հաճախ տեղափոխվում էին միջին գոտի և հարձակումներ սկսում խորքից։ Իսկ հետո հանկարծ հայտնվեցին տուգանային հրապարակում և գոլեր խփեցին։ Ի դեպ, կիսապաշտպաններն էլ պետք է կարողանան գոլեր խփել։ Այսօր մենք արդեն չենք կարող կախված լինել միայն առաջ քաշված «մաքուր հարձակվողներից», որոնք միշտ շրջապատված են պաշտպաններով։ Իմ համակարգչում կպահվեն մեր հավաքականի բոլոր մրցակիցների բոլոր տակտիկական սխեմաները։ Եվ ես կկարողանամ նրա օգնությամբ առանձին ուսումնասիրել պաշտպանության, միջին գոտու խաղացողների և հարձակվողների գործառույթները։ Ես կփնտրեմ այն ամենը, ինչն առավել հարմար է հաղթելու համար և այն կտեղադրեմ էկրանին։ Այնտեղ, որտեղ մրցակիցներն ունեն ուժեղ կողմեր, մենք նրանց համար լրացուցիչ խոչընդոտներ կստեղծենք։ Որտեղ նրանց մոտ «անցքեր» հայտնվեն, այնտեղ մենք հարձակվելու ենք»։ Հավաքականի հետ մեկնարկը լավատեսական էր, Հարավսլավիայի հետ ոչ-ոքիից հետո, որին թիմը սուլեց, հաջորդեցին երկու հաղթանակ՝ ընդհանուր 10:2 հաշվով Ռուսաստանի և Էկվադորի նկատմամբ։ Իսկ հետո մի շարք ընկերական հանդիպումներից հետո Լյուշեմբուրգուն հավաքականին հաղթանակ տարավ Պարագվայում կայացած Ամերիկայի գավաթի խաղարկությունում, որտեղ բրազիլացիները 6 խաղում 6 հաղթանակ տարան։ Բայց կոնֆեդերացիաների գավաթում թիմը, եզրափակչի ճանապարհին հաղթելով Գերմանիային 4:0, եզրափակչում պարտվեց Մեքսիկային 2:4, իսկ մեկ ամիս անց Արգենտինայի հավաքականին 0:2 հաշվով։ 2000 թվականի Օլիմպիական խաղերում բրազիլացիները արդեն 1/4 եզրափակչում պարտվեցին Կամերունի հավաքականին՝ երկրորդ խաղակեսում ունենալով 2-ով ավելի խաղացող։ Մրցաշարից հետո Լյուշեմբուրգույին մեղադրում էին մամուլում Ռոմարիոն չվերցնելու համար։ Ավելի ուշ նա այդ որոշումը սխալ է գնահատել։ Աշխարհի առաջնության ընտրական խաղերում բրազիլացիները հավասար տեսք չունեին՝ փոխարինելով փայլուն հանդիպումները, ինչպես, օրինակ, Արգենտինայի նկատմամբ 3:1 հաշվով հաղթանակը, այնպես էլ կամային, ինչպես Պարագվայից 1:2 հաշվով պարտությունը Ասունսյոնում։ Չիլիացիներից 0:3 հաշվով կրած պարտությունից հետո Լյուշեմբուրգուն հեռացվել է զբաղեցրած պաշտոնից։ Լյուշեմբուրգուն վիճաբանեց թիմի բոլոր առաջնորդների հետ, ներառյալ Կաֆուն, Ալդաիրը, Դիդուն, Ռոբերտո Կառլոսը և Ռոնալդինյոն, խաղացողներին արգելեց քննադատել մարզչի որոշումները և հավաքականի խաղը՝ սպառնալով թիմից հեռացումով, Լյուշեմբուրգույի օրոք ազգային հավաքականի միջոցով անցնում էին մեծ թվով խաղացողներ, որոնք, ընդհանուր առմամբ, ոչ մի կերպ չէին հասնում ազգային թիմի մակարդակին, օրինակ՝ Սանթոս Մոցարտը, բայց հավաքականի խաղերին մասնակցելու պատճառով նրանց գինը ֆուտբոլային շուկայում կտրուկ աճում էր, իսկ Լյուշեմբուրգուն ըստ լուրերի, նա ստացել է որոշակի տոկոս իրենց անցումների համար։ Ավելի ուշ Վանդերլեյն ասաց, որ աշխարհի գավաթը նվաճած 22 խաղացողներից 19-ը խաղացել են «իր» հավաքականում։

Հավաքականից հետո Լյուշեմբուրգուն վերադարձել է «Կորինտիանս», որի հետ հաղթել է նահանգի առաջնությունում։ Մրցաշարի խաղարկությունում Լյուշեմբուրգուն օգտագործել է հատուկ էլեկտրոնային սարք, որպեսզի խաղի ընթացքում, արդեն մրցույթի ավարտից հետո, խաղացողների հետ կապ ունենա, այդ սարքերը հայտարարվել են անօրինական։ Այդ ընթացքում կոնֆլիկտ է տեղի ունեցել Մարսելինյո Կարիոկայի հետ, ով մամուլում պատմել է, որ Ռիկարդինյոն ակումբի ղեկավարությանը պատմել է ֆուտբոլիստների ոչ ֆուտբոլային կյանքի մասին, ինչպես նաև այն մասին, որ իրեն ծեծել են թիմի ֆուտբոլիստները մարզման ժամանակ։ Այնուհետև Վանդերլեյը մարզել է «Պալմեյրասը»։ 2002 թվականի վերջին Լյուշեմբուրգուն գլխավորել է «Կրուզեյրո» ակումբը։ Այս թիմի հետ նա 2003 թվականին նվաճեց Բրազիլիայի առաջնությունը, Բրազիլիայի գավաթը և Մինաս Ջերայսի առաջնությունը, մինչ այդ Բրազիլիայում ոչ մի ակումբ դրան չէր հասել։ Այնուհետև Լյուշեմբուրգուն մի փոքր աշխատեց «Սանթոսում»՝ հաղթելով Բրազիլիայի առաջնությունում։

2004 թվականի դեկտեմբերի 4-ին Լյուշեմբուրգուն նշանակվեց Մադրիդի «Ռեալի» գլխավոր մարզիչ, ուստի իրականացավ Լյուշեմբուրգույի երազանքը՝ եվրոպական գրանդների հետ աշխատելու իր ցանկության մասին, ինչի մասին նա խոսում էր դեռ Բրազիլիայի հավաքականի գլխավոր մարզիչ եղած ժամանակ, ինչի համար քննադատության էր ենթարկվում Բրազիլական մարզական մամուլի կողմից։ Լուշեմբուրգոն, ով դարձել է ակումբի պատմության մեջ առաջին բրազիլացի մարզիչը, ակումբի ռեկորդ է սահմանել անընդմեջ հաղթանակների քանակով (7 խաղ)։ «Ռեալը» մրցաշրջանն ավարտեց 4-րդ հորիզոնականում։ 2005/06 մրցաշրջանը ակումբը սկսեց վառ, բայց հետո Լյուշեմբուրգուն որոշեց փոխել «Գալակտիկոս» խաղի տակտիկական սխեման 4-2-2-2՝ անվանելով այն «կախարդական ուղղանկյուն», դա ոչ միայն չօգնեց ակումբին, այլև հանգեցրեց մի շարք անհաջող հանդիպումների, ներառյալ երկու պարտություն 0:3 հաշվով «Լիոնից» և «Բարսելոնայի» ամենասկզբունքային մրցակցից։ Մարզչի համար վերջին խաղը «Խետաֆեի» նկատմամբ տարած հաղթանակն էր, որտեղ նա հանդիպման ընթացքում փոխարինեց Ռոնալդոյին։ Հենց այդ փոխարինումն է Վանդերլեյը նշել իր պաշտոնանկության պատճառը։

2006 թվականին Լյուշեմբուրգուն վերադարձավ «Սանթոս» և ակումբի հետ երկու տարի անընդմեջ հաղթեց նահանգի առաջնությունը, սակայն 2007 թվականին ազատ արձակվեց Լիբերտադորեսի գավաթի կիսաեզրափակչում «Գրեմիոյից» կրած պարտությունից հետո։ 2008 թվականին Լյուշեմբուրգուն գլխավորեց «Պալմեյրասը» և հենց առաջին մրցաշրջանում նվաճեց Սան Պաուլոյի առաջնությունը։ Մարտի 11-ին նա հեռացվել էր պահեստայինների նստարանից, ինչի համար ակումբը նրան տուգանել էր 50 հազար ռեալով։ Նույն թվականին ակումբի երկրպագուները, դժգոհ լինելով Բրազիլիայի առաջնությունում ակումբի ելույթներից, հարձակվել են մարզչի վրա և կոտրել նրա ձեռքը։ Մարտի 17-ին նա տուգանվեց 5000 դոլարով՝ «Կորինտիանսի» դեմ խաղի մրցավարին վախկոտ անվանելու համար։ 2009 թվականի հունիսի 27-ին Լյուշեմբուրգուն հայտարարեց, որ հեռանում է «Պալմեյրասից», քանի որ համաձայն չէր Կեյրիսոնին «Բարսելոնա» վաճառելու հետ, ինչին նա ամեն կերպ խոչընդոտում էր։ Նրա հեռանալու պատճառը նաև Լիբերտադորեսի գավաթից վաղաժամ հեռանալն էր։ 2009 թվականի հուլիսի 17-ին Լյուշեմբուրգուն կրկին գլխավորեց «Սանթոսը»։ Սակայն 2009 թվականի դեկտեմբերին Լյուշեմբուրգուն հեռացվել է պաշտոնից՝ ակումբի կողմից Բրազիլիայի առաջնությունում 12-րդ տեղը զբաղեցնելուց հետո։

2009 թվականի դեկտեմբերի 8-ին Լյուշեմբուրգուն գլխավորեց «Ատլետիկո Մինեյրոն»՝ մերժելով Մոսկվայի ԲԿՄԱ-ի և «Ինտերնասիոնալի» առաջարկները՝ կնքելով 2 տարվա պայմանագիր։ Ակումբի հետ մարզիչն արդեն 5 ամիս աշխատելուց հետո հաղթել է նահանգի առաջնությունը։ Այնուամենայնիվ, հետագա արդյունքները անհաջող էին, և 2010 թվականի սեպտեմբերի 24-ին, Ֆլումինենսեից 1:5 հաշվով կրած պարտությունից և ակումբի սերիա B-ից հեռանալուց հետո, Վանդերլեյը հեռացվեց աշխատանքից։ Նրա գլխավորությամբ թիմն անցկացրել է 53 խաղ, որից հաղթել է 22-ը, 12-ը՝ ոչ-ոքի, 19-ը՝ պարտվել։ 2010 թվականի հոկտեմբերի 5-ին Լյուշեմբուրգուն գլխավորեց «Ֆլամենգոն»։ 2012 թվականի փետրվարի 2-ին նա հեռացվել է իր պաշտոնից թիմի խաղացող Ռոնալդինյոյի հետ կոնֆլիկտի պատճառով, ով մեղադրել է մարզչին այն բանում, որ վերջինս հետևում է իրեն ոչ աշխատանքային ժամերին։

2012 թվականի փետրվարի 21-ին Լուշեմբուրգոն նշանակվել է «Գրեմիոյի» գլխավոր մարզիչ։ Պայմանագիրը կնքվել է մինչև 2012 թվականի դեկտեմբերի 31-ը։ Այդ պաշտոնում փոխարինել է Կայո Ժունիորին։ Հունիսի 30-ին 2013 թվականին ազատվել է աշխատանքից։ 2013 թվականի հուլիսի 30-ին Լյուշեմբուրգուն նշանակվել է «Ֆլումինենսեի» գլխավոր մարզիչ։ Պայմանագիրը կնքվել է մինչև 2013 թվականի դեկտեմբերի 31-ը։ Նա այդ պաշտոնում փոխարինել է Աբել Բրագային։ Նա այդ պաշտոնում փոխարինեց Աբել Բրագային նույն թվականի նոյեմբերի 12-ին անբավարար արդյունքների համար հեռացվեց թիմի գլխավոր մարզչի պաշտոնից. ակումբը 20 հնարավորից զբաղեցնում էր 18-րդ տեղը՝ վաստակելով ընդամենը 36 միավոր։

2014 թվականի հուլիսի 23-ին նշանակվել է «Ֆլամենգոյի» գլխավոր մարզիչ։ Պայմանագիրը ստորագրվել է մինչև 2015 թվականի դեկտեմբերի վերջը, այդ պաշտոնում փոխարինել է Նեյա Ֆրանկոյին։ 2014 թվականի հուլիսի 23-ին նշանակվել է «Ֆլամենգոյի» գլխավոր մարզիչ։ Պայմանագիրը ստորագրվել է մինչև 2015 թվականի դեկտեմբերի վերջը, այդ պաշտոնում փոխարինել է Նեյա Ֆրանկոյին։ Լյուշեմբուրգույի իրավահաջորդը Քրիստովան Բորժեսն էր։ 2015 թվականի հունիսի 2-ին նշանակվել է «Կրուզեյրոյի» գլխավոր մարզիչ։ Պայմանագիրը կնքվել է մինչև 2016 թվականի դեկտեմբերի վերջ, փոխարինել է Մարսելո Օլիվեյրային։ 2015 թվականի օգոստոսի 31-ին, Բրազիլիայի 2015 թվականի առաջնության 21-րդ տուրում «Սանթոսից» 0:1 հաշվով կրած պարտությունից մեկ օր անց, հեռացվեց։ «Կրուզեյրոյում» Լյուշեմբուրգույի իրավահաջորդը դարձել է Մանո Մենեզեսը։ 2015 թվականի սեպտեմբերին նա դարձել է չինական «Տյանցզին Տյանհայ» ակումբի գլխավոր մարզիչը՝ կնքելով մեկ տարվա պայմանագիր։ Սակայն արդեն հաջորդ տարվա հունիսի 5-ին նա հեռացվել է աշխատանքից անբավարար արդյունքների պատճառով։

2017 թվականի մայիսի 29-ին նշանակվել է «Սպորտինգի» գլխավոր մարզիչ (Ռեսիֆի)։ Այդ պաշտոնում փոխարինել է Նեյա Ֆրանկոյին։ 2017 թվականի հոկտեմբերի 26-ին հրաժարական է տվել։ Լյուշեմբուրգույի իրավահաջորդը «Սպորտում» դարձել է Դանիել Պաուլիստան։

2019 թվականի մայիսի 8-ին գլխավորել է «Վասկո դա Գամուն»։ Պայմանագիրը կնքվել է մինչև 2019 թվականի մրցաշրջանի ավարտը։

2019 թվականի դեկտեմբերի 15-ին իր կարիերայում 5-րդ անգամ գլխավորել է «Պալմեյրասը»։ Պայմանագիրը կնքվել է 2 մրցաշրջանի համար։ 2020 թվականի հոկտեմբերի 14-ին, երեք անընդմեջ պարտություններից հետո, նա ազատվեց իր պաշտոնից։ Մասնագետը թիմը գլխավորել է Լիբերտադորեսի գավաթ 2020 թվականի խմբային փուլի 6 հանդիպումներից 5-ում, Նրա օրոք թիմը տարել է 4 հաղթանակ և մեկ անգամ ոչ-ոքի խաղացել։ Հետագայում թիմը դարձավ մրցաշարի հաղթող և, այդպիսով, Լյուշեմբուրգուն փաստից հետո նույնպես դարձավ այս գավաթակիր։ Դա նշել է նաև «Պալմեյրասի» գլխավոր մարզիչ Աբել Ֆերեյրան, ով հաղթանակից անմիջապես հետո հարցազրույցում ասել է, որ «Վանդերլեյը սկսել է այդ աշխատանքը»։

2020 թվականի դեկտեմբերի 31-ին երկրորդ անգամ նշանակվել է «Վասկո դա Գամայի» գլխավոր մարզիչ։ Պայմանագիրը ստորագրվել է մինչև 2020 թվականի մրցաշրջանի ավարտը։ 2020 թվականի դեկտեմբերի 31-ին երկրորդ անգամ նշանակվել է «Վասկո դա Գամայի» գլխավոր մարզիչ։ Պայմանագիրը կնքվել է մինչև 2020 թվականի մրցաշրջանի ավարտը, 2021 թվականի փետրվարի 4-ին՝ Բրազիլիայի 2020 թվականի առաջնության վերջին 38-րդ տուրի «Վասկո դա Գամա»՝ «Գոյաս» (3:2) տնային խաղից մեկ օր առաջ, հայտարարվեց, որ կողմերը չեն կարողացել համաձայնության գալ պայմանագրի երկարաձգման շուրջ։ A Սերիայի 2020 թվականի արդյունքներով «Վասկոն» զբաղեցրեց 17-րդ հորիզոնականը և դուրս եկավ B սերիա 2021, իսկ Լյուշեմբուրգույի փոխարեն հրավիրվել էր Մարսելո Կաբոն «Ատլետիկո Գոյանիենս»-ից։

2021 թվականի օգոստոսի 3-ին նշանակվել է Սերիա B-ի «Կրուզեյրո» ակումբի գլխավոր մարզիչ։

2023 թվականի մայիսի 1-ին իր կարիերայի ընթացքում 3-րդ անգամ գլխավորել է «Կորինտիանսը»։ Պայմանագիրը գործում է մինչև 2023 թվականի դեկտեմբերի 31-ը։

## Անձնական կյանք
Լյուշեմբուրգուն չափազանց սնահավատ է, նա հավատում է իր ընկերոջ՝ հոգեկան և քահանա Ռոբերիո դե Օգումի սրբությանը, որն իր հերթին ինչ-որ «բոլոր կրոնների Աստծո» հետևորդ է, որի հավատը համատեղում է ոգեհարցությունը, քրիստոնեությունը և կանդոմբլե։ Սա արտացոլվում է նրա հագուստի և արտաքինի մեջ. որպես կանոն, սա փողկապով կոստյում է և թափանցիկ լաքով ներկված եղունգներ։ «Մարմնի լեզուն շատ կարևոր է նրանց համար, ովքեր ցանկանում են իրենց հայտարարել խաղադաշտում»։

Ունի անձնական հոգեբանության օգնական թիմում՝ Սյուզի Ֆլերին, «Զգացմունքային իրավասություն. ֆուտբոլային թիմերի հաղթանակի ուղին» գրքի հեղինակը, ով նրա հետ աշխատել է բազմաթիվ ակումբներում և ազգային հավաքականում։

Լյուշեմբուրգույի դեմ հարուցվել են մի քանի քրեական գործեր՝ ազգային հավաքականում աշխատելու ընթացքում խաղացողների հետ գործարքներից տոկոսներ ստանալու համար, հարկերից խուսափելու համար, որտեղ Լյուշեմբուրգուն հայտարարագրում փոխել է իր անունը Wanderlei-ից Vanderley, Բրազիլիայի ֆուտբոլի կոնֆեդերացիայի կողմից տրված միջոցների ոչ նպատակային օգտագործման համար։ 1996 թվականին Կամպինասից Կլաուդիա Կավալկանտեն նրան մեղադրել է սեռական ոտնձգությունների մեջ, սակայն դատարանում պարտվել է գործը։ Մարսելինյո Կարիոկան մեղադրել է Լյուշեմբուրգոյին այն բանում, որ երբ նա ազգային հավաքականի խաղացող էր և իր առաջին երկու խաղերում երկու գոլ խփեց, նա իրեն այլևս չի հրավիրել կազմ այն պատճառով, որ Մարսելինյոն Վանդերլեյից տարել է մի աղջկա, իսկ նա այդ կերպ վրեժխնդիր է եղել իրենից։ Ավելի ուշ Մարսելինյոն դատի է տվել մարզչին հեռուստատեսությամբ հեռարձակման ժամանակ իրեն «անառակ» անվանելու համար։ Կարիոկա գործընթացը հաղթեց։ Նրան նշանակվել է 350 հազար ռեալ փոխհատուցում։ 2011 թվականին Լյուշեմբուրգուն դատարանում պարտվել է Էդմունդոյին, ինչի համար ստիպված է եղել վճարել 2,3 միլիոն ռեալ պարտք։

Վանդերլեյն ամուսնացած է։ Ժո Լուշեբրուգուի հետ ամուսնությունից նա ունի երեք դուստր՝ Վալեսկա, Վանեսա և Վանուսա։ Նա ունի երկու թոռնուհի՝ Գաբրիելան և Վիկտորիան։ Լյուշեմբուրգույի փեսան Չիլիի հավաքականի խաղացող Կլաուդիո Մալդոնադոն է, ում մարզիչն ինքն է հրավիրել «Կրուզեյրո» 2003 թվականի կեսերին։

2020 թվականի հունիսին Լյուշեմբուրգուն վիրահատվել է լեղապարկը հեռացնելու համար, իսկ հուլիսին նա հիվանդացել է COVID-19-ով։

## Ձեռքբերումներ
### Որպես խաղացող
* Գուանաբարի գավաթակիր (3)՝ 1972, 1973, 1978
* Чемпион штата Рио-де-Жанейро (3)՝ 1972, 1974, 1978

### Որպես մրցավար
* Էսպիրիտո Սանտո նահանգի չեմպիոն (1)՝ 1983
* Սան Պաուլու նահանգի չեմպիոն (9)՝ 1990, 1993, 1994, 1996, 2001, 2006, 2007, 2008, 2020
* Գուանաբարի գավաթակիր (2)՝ 1991, 1995
* Ռիո դե Ժանեյրո նահանգի չեմպիոն (2)՝ 1991, 2011
* Ռիո-Սան Պաուլոյի մրցաշարի չեմպիոն (2)՝ 1993, 1997
* Մինաս Ժերայսի չեմպիոն (2)՝ 2003, 2010
* Պեռնամբուկո նահանգի չեմպիոն (1)՝ 2017
* B Սերիայի հաղթող (1)։ 1989
* Բրազիլիայի ֆուտբոլի առաջնություն (5)՝ 1993, 1994, 1998, 2003, 2004
* Բրազիլիայի Գավաթակիր (1)՝ 2003
* Լիբերտադորեսի գավաթակիր (1)՝ 2020 *(պոստֆակտում)*
* Ամերիկայի գավաթակիր (1)՝ 1999

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Профиль во Флапедии
* Статья на miltonneves.com.br
* Профиль на СамбаФут

Կատեգորիա:Բրազիլացի ֆուտբոլային մարզիչներ
Կատեգորիա:Ինտերնասիոնալի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Ռեալ Մադրիդ ՖԱ մարզիչներ
Կատեգորիա:Տղամարդկանց ֆուտբոլի պաշտպաններ
Կատեգորիա:Ֆլամենգոյի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Ֆուտբոլային մարզիչներ այբբենական կարգով