open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Ջաֆար Խանդան

**Հաջըև Ջաֆար Զեյնալ օղլու (Ջաֆար Խանդան)** (,),  ադրբեջանցի բանաստեղծ, քննադատ, գրականագետ, 1938-ից Ադրբեջանի գրողների միության անդամ, բանասիրական գիտությունների դոկտոր (1948), պրոֆեսոր (1949)։

## Կենսագրություն
Ջաֆար Խանդանը ծնվել է 1910 թվականի մայիսի 8-ին Երևանում, ուսուցչի ընտանիքում։ 1918 թվականին նրա ընտանիքը տեղափոխվել է Գանձակի որբանոց։ Նա ապրել է Գանձակում իր կրտսեր եղբոր և քրոջ հետ, որոնք մենակ էին մնացել, քանի որ այստեղ իրենց ծնողները մահացել էին (մինչև 1925 թ.)։ Ավարտել է Գանձակի մանկավարժական տեխնիկական ուսումնարանը։ Այնուհետ ընդունվել է Ադրբեջանի պետական մանկավարժական ինստիտուտ և աշխատել որպես ուսուցիչ աշխատանքային ֆակուլտետում (1925-1929 թթ.): Ինստիտուտի լեզվի և գրականության ֆակուլտետն ավարտելուց հետո ընդունվել է ասպիրանտուրա, միևնույն ժամանակ աշխատել ինստիտուտի գրականության բաժնում որպես ասիստենտ, ապա՝ դոցենտ (1932-1941 թթ.):

## Ստեղծագործություններ
Նա աշխատել է որպես Մ.Ֆ. Ախունդովի անվան ուսուցիչների ինստիտուտի լեզվի և գրականության ֆակուլտետի դեկանն, Ադրբեջանի պետական մանկավարժական ինստիտուտի բաժնի վարիչը, Ադրբեջանի գիտությունների ակադեմիայի լեզվի և գրականության ինստիտուտի բաժնի վարիչը, Ադրբեջանի գրողների միության կազմակերպչական քարտուղարը, «Ալլահսիզ» ամսագրի, «Գրական» թերթի պատասխանատու քարտուղարը, «Երիտասարդ բանվոր» խմբագրությունում գրականության բաժնի տնօրենը։

Պաշտպանել է թեկնածուական ատենախոսություն և ստացել բանասիրական գիտությունների թեկնածուի գիտական աստիճան (1939)։

## Մրցանակներ
Բանակից զորացրվելուց հետո աշխատել է Ադրբեջանի պետական համալսարանի ադրբեջանական գրականության ամբիոնի դոցենտ, միաժամանակ՝ «Կոմունիստ» թերթի մշակույթի և կենցաղային բաժնի վարիչ (1946-1947 թթ.): Եղել է համալսարանի բանասիրական ֆակուլտետի դեկան (1947-1950), ապա չորս տարի (1950-1954) Ադրբեջանի պետական համալսարանի ռեկտոր։ 1954-1961 թվականներին աշխատել է համալսարանի խորհրդային գրականության բաժնի վարիչ։
Պարգևատրվել է «Կարմիր աստղ» (1942), «Աշխատանքային կարմիր դրոշ» (1946), «Կովկասի պաշտպանության համար», «Գերմանիայի դեմ տարած հաղթանակի համար» մեդալներով, պատվավոր շքանշաններով և նվերներով։

Մահացել է 1961 թվականի օգոստոսի 10-ին Բաքվում։ Բաքվի փողոցներից մեկը կոչվել է նրա անունով։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Ադրբեջանցի գրողներ
Կատեգորիա:Խորհրդային բանաստեղծներ
Կատեգորիա:Բանաստեղծներ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Խորհրդային գրականագետներ
Ստեփան Առաքելյան (այլ կիրառումներ)

**Ստեփան Առաքելյան** անուն-ազգանունը կարող է վերաբերել՝

* Ստեփան Եղիայի Առաքելյան (1889-1967), արձակագիր։
* Ստեփան Խորենի Առաքելյան (ծնվ․ 1936), խորհրդային ճարտարագիտական զորքերի գեներալ-գնդապետ։

## Ծանոթագրություններ
Դուրսուն Աքսոյ

**Դուրսուն Աքսոյ** (, ), թուրք դիվանագետ, որը սպանվել է 1983 թվականին Բրյուսելում, երբ զբաղեցնում էր Բելգիայում թուրքական դեսպանության վարչական կցորդի պաշտոնը։

## Սպանություն
Երեք երեխաների հայր 39-ամյա Դուրսուն Աքսոյը սպանվել է 1983 թվականի հուլիսի 14-ին Բրյուսելում Ֆրանկլին Ռուզվելտի պողոտայի վրա գտնվող իր տան մոտակայքում։ Նա պատրաստվում էր գործարկել իր ավտոմեքենան, երբ տղամարդը մոտեցավ մեքենայի լուսամուտին և երկու կրակ արձակեց՝ մահացու վնասելով Աքսոյի պարանոցն ու կրծքավանդակը։ Դիվանագետը տեղում մահացավ։ Հարձակում գործած անձը փախուստի դիմեց։ Ականատեսները հարձակում գործած անձին նկարագրում էին որպես ամրակազմ, 30-35 տարեկան տղամարդ՝ խիտ սև մազերով և բեղերով, մոտ 1 մետր 72 սանտիմետր բարձրությամբ։ Ըստ վկաների՝ նրա հագին եղել է կապույտ ջինս և գծավոր պոլո շապիկ։

## Հետագա իրադարձություններ
Հայկական ռազմական երկու կազմակերպություններ՝ ԱՍԱԼԱ-ն և ՀՑԱՄ-ը ստանձնեցին սպանության պատասխանատվությունը։ Անգլերեն և ֆրանսերեն խոսացող տղամարդը զանգահարել էր United Press International և մանրամասներ տրամադրել Աքսոյի մեքենայի գույնի և համարանիշի մասին՝ այդպիսով պնդելով, որ հարձակումն իրագործվել է ՀՑԱՄ-ի կողմից։

Հարձակում իրագործած անձի ինքնությունը մինչ օրս չի բացահայտվել։

## Տես նաև
*Հայկական ռազմաքաղաքական կազմակերպությունների կողմից սպանված թուրք դիվանագետների ցանկ

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Թուրք դիվանագետներ
Կատեգորիա:Սպանված թուրք դիվանագետներ
Արծիվ (թերթ, Բեյրութ)

**«Արծիվ»**, գրական, կրոնական, հասարական երկշաբաթաթերթ, 1997 թվականից՝ ամսաթերթ։

## Պատմություն
Լույս է տեսնում 1992 թվականին Բեյրութում։ Արտոնատեր և խմբագիր՝ Վարուժան եպիսկոպոս Հերկելյան։ Տպագրում է հայ գրողների գործերից, լուսաբանում Լիբանանում, Հայաստանում, Արցախի Հանրապետությունում և սփյուռքահայ համայնքներում տեղի ունեցող մշակութների իրադարձությունները։

Թերթն ունեցել է արաբերեն բաժին, որտեղ ներկայացվել են հայոց պատմության կարևոր դրվագները, հայ մշակութական կյանքը։ 1997–1998 թվականենրին լույս է ընծայել «Արցախյան աշխարհ» հավելվածը՝ նվիրված Ղարաբաղյան ազատագրական պատերազմին, Արցախի հասարաքաղաքական և մշակույթի անցուդարձը։

Կատեգորիա:Լիբանանի հայկական թերթեր
Կատեգորիա:Հայկական քաղաքական պարբերականներ
Կատեգորիա:Հայկական հասարակական պարբերականներ
Կատեգորիա:Բեյրութի հայկական պարբերականներ
Մարիա Էլիզաբետտա Ալբերտի-Կազելլատի

**Մարիա Էլիզաբետտա Ալբերտի** (), ամուսնու կողմից **Կազելլատի** (; ), իտալացի իրավաբան և քաղաքական գործիչ, Իտալիայի Սենատի նախագահ (2018-2022), այս պաշտոնում Իտալիայի պատմության մեջ առաջին կինն է։

## Կենսագրություն
Ծնվել է 1946 թվականի օգոստոսի 12-ին Ռովիգոյում, բարձրագույն իրավաբանական կրթություն է ստացել Ֆերարայի համալսարանում, կանոնական իրավունք է սովորել պապական Լատերանի համալսարանում։ Աշխատել է Պադովայի համալսարանում՝ «Կանոնական և եկեղեցական իրավունք» մասնագիտությամբ։

Դարձել է հայտնի փաստաբան, ընտանեկան իրավունքի մասնագետ։ Մասնավորապես, նա զբաղվել է ֆուտբոլիստ Ստեֆանո Բետարինիի և դերասանուհի Սիմոնա Վենտուրայի ամուսնալուծությամբ։

1994 թվականին առաջին անգամ ընտրվել է Սենատ Բեռլուսկոնիի «Առաջ, Իտալիա» կուսակցության աջակցությամբ, հետագայում անփոփոխ կերպով հաստատել է իր մանդատը՝ 1996 թվականին բաց թողնելով միայն մեկ գումարում, իսկ 2014 թվականի սեպտեմբերին վաղաժամկետ թողել է խորհրդարանական աշխատանքը մագիստրատուրայի բարձրագույն խորհրդում ընտրվելուց հետո։ 2013 թվականի մարտի 21-ից մինչև 2014 թվականի սեպտեմբերի 25-ը եղել է Սենատի նախագահության քարտուղար, կուսակցությունում զբաղեցրել է արբիտրների ազգային կոլեգիայի անդամի և առողջապահության դեպարտամենտի ազգային տնօրենի պաշտոնները։

2004-2006 թվականներին Բեռլուսկոնիի երկրորդ և երրորդ կառավարությունների առողջապահության նախարարությունում եղել է կրտսեր պետքարտուղար, իսկ 2008 թվականի մայիսի 12-ից մինչև 2011 թվականի նոյեմբերի 16-ը՝ Բեռլուսկոնիի չորրորդ կառավարության արդարադատության նախարարությունում։

2014 թվականի սեպտեմբերի 14-ին խորհրդարանական քվոտայով ընտրվել է մագիստրատուրայի բարձրագույն խորհրդի կազմում՝ խորհրդարանի երկու պալատների համատեղ նիստում ստանալով 489 ձայն (մոտ 75%)։ 2018 թվականին վերընտրվել Է Սենատում։

2018 թվականի մարտի 4-ին խորհրդարանական ընտրությունների արդյունքում կրկին ընտրվել է Վենետոյի մարզի Սենատ։

2018 թվականի մարտի 24-ին ընտրվել է Սենատի նախագահ՝ ստանալով սենատորների 319 ձայներից 240-ը և դառնալով այդ պաշտոնում Իտալիայի պատմության մեջ առաջին կինը (երկրում նշանակությամբ երկրորդը), ինչպես նաև Իտալիայի պատմության մեջ ամենաբարձր պետական պաշտոնին հասած կինը։

12018 թվականի ապրիլի 8-ին Նախագահ Մատարելլան Ալբերտի Կազելատիին հանձնարարել է նախապես ուսումնասիրել աջ կենտրոնամետ դաշինքի եւ հինգ աստղերի շարժման հիման վրա կառավարություն ձեւավորելու հնարավորությունը (վերջինս անմիջապես հայտարարել է, որ Բեռլուսկոնիի մասնակցությունը նոր կաբինետին բացառվում է)։

2022-ում առաջադրվել է որպես թեկնածու Իտալիայի Հանրապետության նախագահի քվեարկության ցուցակներում։

2022 թվականի հոկտեմբերի 13-ին Նոր 19-րդ գումարման Սենատի նախագահ է ընտրվել Ինյացիո Լա Ռուսան։

2022 թվականի հոկտեմբերի 22-ին, կառավարության ձևավորման ժամանակ, Մելոնի Ալբերտի-Կազելատին նշանակվեց նախարար՝ առանց ինստիտուցիոնալ բարեփոխումների պորտֆելի։

## Պարգևներ
* Սուրբ Գեորգիի Կոնստանտինովյան շքանշանի Մեծ Խաչի տիկին (շքանշանը հանձնել է 2019 թվականի փետրվարի 28-ին արքայազն Կառլոս Բուրբոն-Սիցիլիացի)

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* 
* 
* 

Կատեգորիա:Իտալացի իրավաբաններ
Կատեգորիա:Իտալացի իրավագետներ
Կատեգորիա:Իտալիայի կին քաղաքական գործիչներ
Կատեգորիա:Իտալիայի նախարարներ
Կատեգորիա:Իտալիայի սենատորներ
Սոնյա Սոտոմայոր

**Սոնյա Սոտոմայոր** (, ), 2009 թվականի օգոստոսի 6-ից ԱՄՆ Գերագույն դատարանի անդամ։

## Կենսագրություն

Ծնվել է Պուերտո Ռիկայի ծագում ունեցող ընտանիքում։ Նրա հայրը մահացել է, երբ Սոնյան 9 տարեկան էր։ 1976 թվականին նա գերազանցությամբ ավարտել է Փրինսթոնի համալսարանը՝ ստանալով հումանիտար գիտությունների (արվեստ) բակալավրի աստիճան, իսկ 1979 թվականին ավարտել է Յեյլի իրավաբանական դպրոցը՝ ստանալով իրավագիտության դոկտորի աստիճան։ Ավարտելուց հետո նա հինգ տարի աշխատել է որպես Նյու Յորքի շրջանային դատախազի օգնական, իսկ 1984 թվականին զբաղվել է մասնավոր իրավաբանությամբ։

1991 թվականին Ջորջ Բուշ ավագը սոտոմայորին առաջադրեց Նյու Յորքի հարավային շրջանի շրջանային դատարանի դատավորի պաշտոնում։ Նրա թեկնածությունը հաստատվել է 1992 թվականին։ 1998 թվականից մինչև 2009 թվականը նա երկրորդ շրջանի վերաքննիչ դատարանի դատավոր էր, որտեղ քննեց ավելի քան 3000 հայց և կայացրեց մոտ 380 դատական որոշում։

2009 թվականի օգոստոսին Սոտոմայորը ԱՄՆ նախագահ Բարաք Օբամայի առաջարկով մտավ ԱՄՆ Գերագույն դատարանի կազմի մեջ՝ դառնալով այդ պաշտոնում առաջին լատինաամերիկացի դատավորը։ Այդ ժամանակ նրան քաղաքականապես բնութագրում էին որպես կենտրոնամետ լիբերալ կողմնակալությամբ, իսկ արդեն մեկ տարի անց Սոտոմայորը դասում էին Գերագույն դատարանի վստահ լիբերալ դատավորների շարքին։

Ամերիկյան արվեստների և գիտությունների ակադեմիայի անդամ (2018)։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Биография на сайте ''American Bar Association'' 
* 

Կատեգորիա:Ամերիկացի փաստաբաններ
Կատեգորիա:Եյլի համալսարանի շրջանավարտներ
Կատեգորիա:Փրինսթոնի համալսարանի շրջանավարտներ
Վիլֆրանշ դը Ռուերգ (շրջան)

**Վիլֆրանշ դը Ռուերգի շրջան** (ֆր․՝ Arrondissement de Villefranche-de-Rouergue), վարչական շրջան Ֆրանսիայի հարավում՝ Օքսիտանիա երկրամասի Ավերոն դեպարտամենտում։ Ունի 96 համայնք։ Զբաղեցնում է 2123,7 քառակուսի կիլոմետր տարածք, 2016 թվականի տվյալներով բնակչության թվաքանակը եղել է 88.171։ Շրջանի սուպրեֆեկտուրան (վարչական կենտրոնը) Վիլֆրանշ դը Ռուերգ քաղաքն է, որը նաև շրջանի խոշորագույն բնակավայրն է։

## Պատմություն
Վիլֆրանշ դը Ռուերգի շրջանը կազմավորվել է 1800 թվականին։ Ավերոնի դեպարտամենտի կազմում ընդգրկված շրջանների վերակազմավորման արդյունքում 2017 թվականի հունվարին Վիլֆրանշ դը Ռուերգի շրջանին են փոխանցվել Ռոդեզի շրջանի համայնքներից 34-ը։

2015 թվականին Ֆրանսիայում տեղի ունեցած կանտոնների վերակազմավորման արդյունքում Վիլֆրանշ դը Ռուերգի շրջանում ձևավորվել են հետևյալ կանտոնները.

# Օբեն/Aubin
# Քափդենակ Գար/Capdenac-Gare
# Դեկազվիլ/Decazeville
# Մոնբազան/Montbazens
# Նաժակ/Najac
# Ռյոպեյրու/Rieupeyroux
# Վիլֆրաշ դը Ռուերգ/Villefranche-de-Rouergue
# Վիլնյով/Villeneuve

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Villefranche-de-Rouergue sobre el Instituto Nacional de Estadística y de Estudios Económicos de Francia (INSEE, ֆրանսերեն)

Կատեգորիա:Ֆրանսիայի շրջաններ
Կատեգորիա:Ֆրանսիայի վարչական բաժանում
Լոշ (շրջան)

**Լոշի շրջան** (ֆր․՝ Arrondissement de Loches), վարչական շրջան Ֆրանսիայի կենտրոնական մասում՝ Կենտրոն-Լուարի հովիտ երկրամասի Էնդր և Լուար դեպարտամենտում։ Ունի 112 համայնք։ Զբաղեցնում է 2742,5 քառակուսի կիլոմետր տարածք, 2016 թվականի տվյալներով բնակչության թվաքանակը եղել է 118.282։ Շրջանի սուպրեֆեկտուրան (վարչական կենտրոնը) Լոշ քաղաքն է, որը նաև շրջանի խոշորագույն բնակավայրն է (2007 թվականի տվյալներով բնակչության թվաքանակը եղել է 6.486):

## Պատմություն
Լոշի շրջանը կազմավորվել է 1800 թվականին։ Էնդր և Լուար դեպարտամենտի կազմում ընդգրկված շրջանների վերակազմավորման արդյունքում 2017 թվականի հունվարին նրան են փոխանցվել Տուրի շրջանի համայնքներից 46-ը։

2015 թվականին Ֆրանսիայում տեղի ունեցած կանտոնների վերակազմավորման արդյունքում Լոշի շրջանում ձևավորվել են հետևյալ կանտոնները.

# Դեկարտի/Descartes
# Լը Գրան Պրեսինյի/Le Grand-Pressigny
# Լիգեյ/Ligueil
# Լոշի/Loches
# Մոնտրեզոր/Montrésor
# Պրեյ սյուր Կլեզ/Preuilly-sur-Claise

## Տես նաև
* Ֆրանսիայի շրջանների ցանկ
* Լոշ

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Loches sobre el Instituto Nacional de Estadística y de Estudios Económicos de Francia (INSEE, ֆրանսերեն)

Կատեգորիա:Ֆրանսիայի շրջաններ
Կատեգորիա:Ֆրանսիայի վարչական բաժանում
Տուր (շրջան)

**Տուրի շրջան** (ֆր․՝ Arrondissement de Tours), վարչական շրջան Ֆրանսիայի կենտրոնական մասում՝ Կենտրոն-Լուարի հովիտ երկրամասի Էնդր և Լուար դեպարտամենտում։ Ունի 54 համայնք։ Զբաղեցնում է 1087,6 քառակուսի կիլոմետր տարածք, 2016 թվականի տվյալներով բնակչության թվաքանակը եղել է 384.117։ Շրջանի սուպրեֆեկտուրան (վարչական կենտրոնը) Տուր քաղաքն է, որը նաև Էնդր և Լուար դեպարտամենտի վարչական կենտրոնն է և Կենտրոն-Լուարի հովիտ երկրամասի խոշորագույն բնակավայրերից մեկը (2018 թվականի տվյալներով բնակչության թվաքանակը եղել է 136.463):

## Պատմություն
Տուրի շրջանը կազմավորվել է 1800 թվականին։ Էնդր և Լուար դեպարտամենտի կազմում ընդգրկված շրջանների վերակազմավորման արդյունքում 2017 թվականի հունվարին նրա համայնքներից 46-ը փոխանցվել են Լոշի շրջանին։

2015 թվականին Ֆրանսիայում տեղի ունեցած կանտոնների վերակազմավորման արդյունքում Լոշի շրջանում ձևավորվել են հետևյալ կանտոնները.

# Ամբուազ/Amboise
# Բալան-Միրե/Ballan-Miré
# Բլերե/Bléré
# Շամբրե լե Տուր/Chambray-lès-Tours
# Շատո լա Վալեր/Château-la-Vallière
# Շատո Ռենո/Château-Renault
# Ժուե լե Տուր Նոր/Joué-lès-Tours-Nord
# Ժուե լե Տուր Սյուդ/Joué-lès-Tours-Sud
# Լյույն/Luynes
# Մոնբազոն/Montbazon
# Մոնլուի սյուր Լուար/Montlouis-sur-Loire
# Նյոիլե Պոն Պիեռ/Neuillé-Pont-Pierre
# Նևի լը Ռուա/Neuvy-le-Roi
# Սենտ Ավերտեն/Saint-Avertin
# Սեն Սիր սյուր Լուար/Saint-Cyr-sur-Loire
# Սեն Պիեռ դե Կորպ/Saint-Pierre-des-Corps
# Տուր-Կենտրոն/Tours-Centre
# Տուր-Արևելք/Tours-Est
# Տուր-Հյուսիս-արևելք/Tours-Nord-Est
# Տուր-Հյուսիս-արևելք/Tours-Nord-Ouest
# Տուր-Արևմուտք/Tours-Ouest
# Տուր-Հարավ/Tours-Sud
# Տուր-Վալ դյու Շեր/Tours-Val-du-Cher
# Վուվրիե/Vouvray

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Tours sobre el Instituto Nacional de Estadística y de Estudios Económicos de Francia (INSEE, ֆրանսերեն)

Կատեգորիա:Ֆրանսիայի շրջաններ
Կատեգորիա:Ֆրանսիայի վարչական բաժանում
Տաճատ Պողոսյան

**Տաճատ Պողոսյան** (), հայ մանկավարժ, խմբագիր։ Հայ Յեղափոխական Դաշնակցություն կուսակցության անդամ։

## Կենսագրություն
Տաճատ Պողոսյանը ծնվել է 1905 թվականին Ատրպատականի Սալմաստի գավառի Հավթվան գյուղում (Իրան)։  Սովորել է Էջմիածնի Գևորգյան ճեմարանում, 1918 թվականին՝ ճեմարանի փակվելուց հետո, Թավրիզի թեմական կենտրոնական դպրոցում։ 1923 թվականից դասավանդել է իրանահայ դպրոցներում։ 1935 թվականից աշխատել է «Ալիք» օրաթերթի խմբագրությունում, 1949-1955 և 1973-1974 թվականներին եղել է գլխավոր խմբագիր, 1937-1939 թվականներին՝ «Նաւասարդ», 1943-1946 թվականներին՝ «Լոյս» գրական և գիտական հանդեսների (Հովսեփ Թադևոսյանի հետ) հրատարակիչ-խմբագիր։

1942 թվականից եղել է Թեհրանի «Մոդեռն» տպարանի կառավարիչ, 1968 թվականից՝ տպարանի սեփականատեր. տպագրել է հիմնականում դասագրքեր իրանահայ դպրոցների համար, նաև գեղարվեստական, պատմական և այլ գրքեր (Հովհաննես ավագ քհն. Հաճյանի «Հայոց տաժանքի ճամբաներով» (հ. 1–2, 1965) երկը, Ն. Գորոյանցի «Պարսկաստանի հայերը» (1968) ուսումնասիրությունը և այլն)։ 1969-1970 թվականներին լույս է ընծայել «Րաֆֆի» տարեգիրքը, 1969 թվականից՝ նույնանուն օրացույց։

Տաճատ Պողոսյանը մահացել է 1981 թվական Թեհրանում։

Կատեգորիա:Հայ մանկավարժներ
Կատեգորիա:Հայ խմբագիրներ
Կատեգորիա:ՀՅԴ անդամներ
Կատեգորիա:Հայ լրագրողներ
Առաքել Պատրիկ

**Առաքել Նշանի Պատրիկ** (Պատրիարքյան, ), հայ  ազգագրագետ, նկարիչ։

## Կենսագրություն
Առաքել Պատրիկը ծնվել է 1894 թվականի նոյեմբերի 28-ին Սեբաստիայում։  Սեբաստիայի դպրոցում աշակերտել է Դանիել Վարուժանին։ Եվդոկիայում շրջակա 5 գյուղերի համար հիմնադրել է կենտրոնական դպրոց (1912-1913)։ 1920 թվականին Միլանում հետևել է Լեոնարդո դա Վինչիի անվան գեղարվեստական, 1924 թվականին Փարիզում՝ Գրանդ-Շոմիեր ակադեմիաների դասընթացներին։ 1947 թվականին հայրենադարձել է։ Աշխատել է ՀՊՊԹ-ում՝ որպես նկարիչ։

Մահացել է 1984 թվականի նոյեմբերի 17-ին Երևանում։

## Աշխատություններ
Լույս են տեսել Առաքել Պատրիկի «Հայկական տարազ» (1967, 2-րդ հրտ.՝ 1983), «Պատմագիրք-յուշամատեան Սեբաստիոյ եւ գաւառի հայութեան» (հ. 1, 2, 1974, 1983), «Ուրհայի ասեղնագործությունը» (կազմումը և տեքստը՝ Պատրիկի, 1985) աշխատությունները, «Դանիել Վարուժանն իմ հուշերում» (1965, 1968) հուշագրությունը, «Սայաթ-Նովա» պիեսը (1942, գրական մրցանակ, Կահիրե), «Արծուիկը» (1968, ԹՄՄ մրցանակ, Բեյրութ) հուշավեպը, «Կոմիտասյան դրաման» (1986) փաստագրական վիպակը։ Կազմել է 19-20-րդ դարերի հայկական տարազի գունավոր քարտեզը (1964, ՀՊՊԹ)։ Հեղինակ է նաև «Հայկական խաչքարերի արվեստը» ուսումնասիրության (անտիպ)։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Առաքել Պատրիկի «Ուզունլարի գյուղսովետի շենքը» նկարը ՀՊՊԹ կայքում
* Առաքել Պատրիկի «Սևանգեսի էլեկտրոսարքավորումը» նկարը ՀՊՊԹ կայքում  

Կատեգորիա:Հայ ազգագրագետներ
Կատեգորիա:Հայ նկարիչներ
Կատեգորիա:Նուբարաշենի գերեզմանատանը թաղվածներ
Ռևյու դ'իսթուար արմենիեն կոնտամպորեն

«**Ռևյու դ'իսթուար արմենիեն կոնտամպորեն**» (“Revue d’histoire arménienne contemporaine” – «Արդի հայոց պատմության հանդես»), տարեգիրք։

## Պատմություն
Լույս է տեսնում 1995 թվականից Փարիզում՝ ֆրանսերեն՝ Նուբարյան մատենադարանի և ՀԲԸՄ-ի նյութական օժանդակությամբ։ Խմբագրական խորհուրդ՝ Ռեյմոն-Հարություն Գևորգյան (տնօրեն), Ս. Աստուրյան, Վահագն Տատրյան, Արմեն-Կլոդ Մութաֆյան, Մ. Կարապետյան, Ա. Նասիբյան, Ա. Սարաֆյան։

Տպագրում է Հայկական հարցին վերաբերող հոդվածներ, փաստաթղթեր, ուսումնասիրություններ։

## Արտաքին հղումներ
* «Ռևյու դ'իսթուար արմենիեն կոնտամպորեն» տարեգրքի համարները 

Կատեգորիա:Հայկական գիտական պարբերականներ
Կատեգորիա:Ֆրանսիայի հայկական ամսագրեր
Կատեգորիա:Տարեգրություններ
Կատեգորիա:Հայկական հասարակական պարբերականներ
Կատեգորիա:Հայկական քաղաքական պարբերականներ
Տավրովո

**Տավրովո** (), գյուղ Ռուսաստանի Դաշնության Բելգորոդի մարզի Բելգորոդի մունիցիպալ շրջանի կազմում։ Բելգորոդի մարզի Տավրովսկի գյուղական բնակավայրի վարչական կենտրոնը։

## Պատմություն
1990-ականներին գյուղի կյանքում տեղի ունեցան կարդինալ փոփոխություններ. ձևավորվեցին և սկսում են կառուցվել 5 նոր միկրոշրջաններ. Աճում է նաև բնակիչների թիվը՝ հիմնականում նախկին ԽՍՀՄ հանրապետություններից ներգաղթյալների հաշվին։ Քաղաքային ուսումնական հաստատությունը «Բելգորոդի մարզի Բելգորոդի շրջանի Տավրովսկայա միջնակարգ դպրոց» անվանակոչվել է Խորհրդային Միության հերոս Անատոլի Գրիգորևիչ Աչկասովի անունով։ Այժմ Տավրովոն մեծ գյուղ է, որը բաղկացած է 10 միկրոշրջաններից, որոնք նախատեսված են անհատական բնակարանաշինության համար։ Ընթացքի մեջ են գյուղի տարածքի բարեկարգման և ենթակառուցվածքների զարգացման աշխատանքները։

## Բնակչություն
Բնակչությունը 13000 մարդ է։ Տավրովոն համարվում է գյուղատնտեսության և աշխատուժի կենտրոն։ Այստեղ զարգացած է գյուղատնտեսությունն ու անասնապահությունը, որը եկամտի աղբյուր է տեղի բազմաթիվ բնակիչների համար։ Բացի այդ, գյուղում կան բազմաթիվ փոքր բիզնեսներ, որոնք աշխատատեղեր են ստեղծում և նպաստում մարզի տնտեսական զարգացմանը։ Չնայած իր փոքր չափերին, Տավրովոն իր բնակիչներին և հյուրերին առաջարկում է ակտիվ հանգստի և ժամանցի լայն հնարավորություններ։ Տեղի տեսարժան վայրերից դուք կգտնեք թանգարան, տեղական պատմության կենտրոն, այգիներ և հրապարակներ, ինչպես նաև բազմաթիվ միջոցառումներ, ինչպիսիք են փառատոները, ցուցահանդեսները և համերգները։

## Պատկերասրահ

Село Таврово фото 2.png
Фотография Таврово.jpg
Фотография Таврово вторая.jpg
Фотография Таврово третья.jpg
Фотография Таврово четвёртая.jpg
Фотография Таврово пятая.jpg
Фотография Таврово шестая.jpg
Фотография Таврово седьмая.jpg
Фотография Таврово восьмая.jpg
Фотография Таврово девятая.jpg


## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Ռուսաստանի Բելգորոդի մարզի Բելգորոդի շրջանի բնակավայրեր
Կատեգորիա:Բնակավայրեր այբբենական կարգով
Պահպանակ (գրահրատարակչություն)

մինի
**Պահպանակ**, առաջաթերթ, երկծալ թերթ, որի կեսը փակցվում է գրքի կազմակողի ներսի երեսին, մյուսն ազատ է և ծածկում է գրքի բլոկը։ Ծառայում է կազմակողերը բլոկին ամրացնելու համար։ Ավելի ամուր ու հաստ է (120-160 գ/մ²), քան տեքստի թուղթը։

Պահպանակը նաև գրքի ձևավորման տարր է. լինում է հարթ՝ սպիտակ կամ գունավոր թղթից, և տպագրված՝ բովանդակային կամ ոչ առարկայական (մարմարանկար) պատկերով։

Ժամանակակից հրատարակություններում կիրառում են պահպանակի 4 տեսակ. «յուրային», սոսնձված, սոսնձված-եզրակված և բաղադրյալ՝ անցքահատումով ու ծալուքով (թղթե կամ գործվածքե), որոնք օգտագործվում են բլոկի՝ համապատասխանաբար՝ 20, 30, 40 և 40-ից ավելի մմ հաստությունների համար։

Հայերեն ձեռագիր մատյաններ կազմելիս երբեմն որպես պահպանակ օգտագործվել են ավելի վաղ շրջանի ձեռագրերի էջեր, որոնք ունեն հնագրական, ձեռագրագիտական, բնագրագիտական կարևոր արժեք։

## Գրականություն
* Sidney E. Berger: Endleaves. In: Dennis Duncan and Adam Smyth (ed.): Book parts. Oxford University Press, Oxford 2019, p.&nbsp;277–285.
*  Prucha, Francis (1996). "Livia Appel and the Art of Copyediting: A Personal Memoir". The Wisconsin Magazine of History. 4 (4): 376–377.
*  "Endsheets For Side Sewing - LBS - Bookbinding, On-Demand & Packaging Materials". Lbsbind.com. Retrieved 2011-11-16.
*  "Endsheets For Perfect Binding - easily create a hardcover book". Lbsbind.com. Retrieved 2011-11-16.
* Трубникова Г. Г. *Технология брошюровочно-переплетных процессов*. Москва: Книга, 1987.
* *Брошюровочно-переплетные процессы. Технологические инструкции*. Москва: Книга, 1982.
* Симонов Л. Н. *Переплетное мастерство и искусство украшения переплета*. Спб: Типография Е.Евдокимова, 1897.
* Джонсон А. *Практическое руководство по переплетному делу*. Москва: Книга, 1989 ISBN 5-212-00186-2.
* Форзац // Издательский словарь-справочник: [электрон. изд.] / А. Э. Мильчин. — 3-е изд., испр. и доп. — М.: ОЛМА-Пресс, 2006.

Կատեգորիա:Գրահրատարակչություն
Կատեգորիա:Գրահարատարակություն
Պոլիգրաֆիստ

«**Պոլիգրաֆիստ**», եռամսյա հանդես։ ՀԽՍՀ պոլիգրաֆարդյունաբերության և հրատարակչությունների գիտատեխնիկական ընկերության հանրապետական վարչության հրատարակություն։

## Պատմություն
Լույս է տեսել 1957-1989 թվականներին Երևանում։ Խմբագիրները եղել են Աշոտ Մարտիկյանը, Սուրեն Խաչատրյանը։

Պարբերականը տպագրել է հանրապետության տպարանների աշխատանքները լուսաբանող հոդվածներ, ծանոթացրել հայրենական և արտասահմանյան պոլիգրաֆիստական տեխնիկայի և տեխնոլոգիայի նորություններին, ներկայացրել անվանի պոլիգրաֆիստներին, հայ գիրքը՝ միութենական և միջազգային ցուցահանդեսներում։

Կատեգորիա:Հայկական գիտական պարբերականներ
Կատեգորիա:Հայկական ԽՍՀ հանդեսներ
Կատեգորիա:Հայկական հասարակական պարբերականներ
Սերվեյոր 4

***Սերվեյոր-4***, (), ԱՄՆ ՆԱՍԱ-ի Սերվեյոր ծրագրի շրջանակներում իրականացված առաքելություն, որով նախատեսվում էր Լուսնի մակերևույթին կատարել փափուկ վայրէջք, և ուսումնասիրել Լուսնի մակերևույթը պատրաստվելով Ապոլոն ծրագրի իրականացմանը։ Արձակվել է 1967 թվականի հուլիսի 14-ին Քանավերալ տիեզերակայանից, Ատլաս Կենտավր կրող հրթիռով։ Սերվեյոր ծրագիրը ղեկավարվում էր Ռեակտիվ շարժման լաբորատորիայի կողմից, իսկ կայանը կառուղցվել էր Հյուզ էյրքրաֆք ընկերության կողմից։

Վայրէջքի ընթացքում Սերվեյոր 4-ի հետ կապն ընդհատվեց և կայանը բախվեց Լուսնի մակերևույթին Կենտրոնական ծովածոցում։

Սերվեյոր 6-ը հաջողությամբ վայրէջք կատարեց Սերվեյոր 4-ի անկման վայրին մոտ մի քանի ամիս անց 1967 թվականի նոյեմբերին։

## Կայանի կառուցվածք
Կայանը բաղկացած էր շարժիչային (հետագծի ուղղման 3 հեղուկահրթիռային շարժիչներ և պինդ վառելիքով աշխատող արգելակման շարժիչ) և էներգետիկ, (արևային և քիմիական մարտկոցներ) տեղակայանքներից, ռադիոտեխնիկական սարքավորումներից, կողմնորոշման և թռիչքի կառավարման համակարգից։

Կայանի վրա տեղակայված էր Լուսնի վրա վայրէջք կատարելուց հետո նկարահանումներ կատարելու հեռուստատեսային խցիկներ։

Կայանի առավելագույն տրամագիծը ըստ վայրէջքի բացված շասսիի հենարանների 4,27 մ էր, բարձրությունը (հավաքված շասսիի դեպքում) մոտ 3 մ, մեկնարկային զանգվածը՝ 1,037.4 կգ, վայրէջքից հետո՝ 283 կգ։

## Թռիչք
Սերվեյոր 4-ը արձակվել է 1967 թվականի հուլիսի 14-ին Քանավերալ տիեզերակայանից, Ատլաս Կենտավր կրող հրթիռով։ Կայանը արձակվել է ուղիղ դեպի Լուսինը հետագծով, առանց միջանկյալ ուղեծրերի դուրս բերելը։

Մինչ Լուսնի վրա կատարվելիք վայրէջքը թռիչքը անթերի էր անցնում, սակայն վայրէջքի ընթացքում կապը կայանի հատ ընդհատվեց, մոտավորապես 2,5 րոպե մակերևույթին հասնելուց առաջ։ Կայանի հետ կապը վերականգնել չհաջողվեց։ Համաձայն վարկածի պայթել է պինդ վառելիքով արգելակման հրթիռը

## Տես նաև
* Լունա ծրագիր
* Լունար օրբիտեր ծրագիր
* Ռեյնջեր ծրագիր

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Surveyor Program Results (PDF) 1969

Կատեգորիա:1967 թվականին արձակված տիեզերանավեր
Կատեգորիա:Սերվեյոր ծրագիր
Ռևյու դյու մոնդ արմենիեն մոդեռն է կոնտամպորեն

«**Ռևյու դյու մոնդ արմենիեն մոդեռն է կոնտամպորեն**» («Revue du monde arménien moderne et contemporain» – «Ժամանակակից հայկական աշխարհի հանդես»), հայագիտական տարեգիրք։ Հայկական ուսմանց ընկերության հրատարակություն։

## Պատմություն
Լույս է տեսել 1994-2001 թվականներին Փարիզում՝ ֆրանսերեն՝ Ֆրանսիայի մշակույթի նախարարության հովանավորությամբ։ Խմբագրակազմ՝ Մ. Ագասյան, Ա. Տոնապետյան, Մ. Հովհաննիսյան, Գ. Լևոնյան, Կ. Մուրադյան, Ս. Տեր-Մինասյան։

Անդրադարձել է հիմնականում 18-րդ դարից հետո կատարված հայագիտական ուսումնասիրություններին՝ «Ռևյու դեզ էթյուդ արմենիեն»-ի աշխատանքներն ամբողջացնելու նպատակով։ Տպագրել է լեզվաբանական, պատմաբանասիրական, ազգագրական նյութեր, անտիպ հայագիտական հետազոտություններ, ծանոթացրել Հայոց ցեղասպանության միջազգային ճանաչման գործընթացին, սփյուռքահայ կյանքին։

Կատեգորիա:Հայկական հայագիտական պարբերականներ
Կատեգորիա:Ֆրանսիայի հայկական ամսագրեր
Կատեգորիա:Տարեգրություններ
Արարա (թերթ)

«**Արարա**», եռօրյա թերթ, ապա՝ կիսամսյա հանդես։

## Պատմություն

Հայ լեգեոնականների պաշտոնաթերթ։ Լույս է տեսել 1920–1921 թվականներին Ադանայում։ Արտոնատեր՝ Հայկ Մաստիճյան, խմբագիր՝ Գեղարդ-Շառա։

Տպագրել է առավելապես Կիլիկիան ազատագրելու համար մղված մարտերի մասնակից հայ լեգեոնականների (կամավորական գնդերի զինվորներ) հուշերը, գրական-գեղարվեստական, հեղինակային և թարգման. նյութեր (պատմվածքներ, բանաստեղծություններ), ինչպես նաև հոդվածներ ու տեղեկատվական լուրեր, գրախոսություններ։

Պարբերաթերթին աշխատակցել են լեգեոնականները և Կիլիկիայի մտավորականությունը։

Կատեգորիա:Հայկական գրական պարբերականներ
Կատեգորիա:Հայկական մշակութային պարբերականներ
Կատեգորիա:Հայկական լրատվական պարբերականներ
Կատեգորիա:Օսմանյան կայսրության հայկական հանդեսներ
Կատեգորիա:Օսմանյան կայսրության հայկական թերթեր
Փաստաթղթագիտություն

**Փաստաթղթագիտություն**, գիտություն փաստաթղթի և փաստաթղթահաղորդակցական գործունեության մասին։ Փաստաթղթագիտությունը փաստաթուղթն ուսումնասիրում է որպես տեղեկատվության աղբյուր և սոցիալական հաղորդակցության միջոց։

## Պատմություն
Փաստաթղթագիտությունը հիմնադրել է բելգիացի մատենագետ Պոլ Օտլեն (1868–1944)՝ որպես փաստաթղթային գործունեությունն ուսումնասիրող գիտություն. անվանել է մատենաբանություն և նույնականացրել փաստաթղթի հետ։ 1990-ական թվականներից փաստաթղթագիտությունը լայնորեն կիրառվում է մատենագիտության, գրադարանագիտության, գրքագիտության, արխիվագիտության և թանգարանագիտության ոլորտներում՝ յուրաքանչյուրում ունենալով յուրահատուկ իմաստավորում, պատմական ու մեթոդական տեսանկյուններից ուսումնասիրում փաստաթղթերի (հրատարակություններ, գրքեր, գործեր) կառուցվածքը, գործառույթները, դասակարգումը, պահպանման, օգտագործման ընդհանուր օրինաչափությունները և այլն։ 

Կատեգորիա:Փաստաթղթեր
Անդրանիկ Արարատ

**Անդրանիկ Տիգրանի Արարատ (Նաճարյան)**,(), գրող, խմբագիր-հրատարակիչ։

## Կենսագրություն
1951 թվականին Հալեպում հիմնադրել է «Շիրազ» տպարանը, 1945–1949 թվականներին հրատարակել է (ընկերների հետ) «Դէպի երկիր», խմբագրել և հրատարակել է «Մշակոյթ» գրականության, արվեստի և գիտության տարեգիրքը (1967, 1970, 1972, 3 հատոր)։

Լույս են տեսել Արարատի «Կրակէ արդարութիւն» (1946), «Ծիլ մը անապատին մէջը» (1965) պատմվածքների, «Յաւերժական մարդը» (1953), «Անաւարտ ուղին» (1964), «Հինգտողանի» (1986, Դամասկոս) բանաստեղծությունների ժողովները, «Մատեան հոգեդարձի» (1985, Բեյրութ, «Ալթափրես» տպագրություն) պոեմը։

Կատեգորիա:Հայ խմբագիրներ
Կատեգորիա:Հայ գրողներ
Կատեգորիա:Հայ հրատարակիչներ
Արարատ (թերթ, Կ.Պոլիս)

«**Արարատ**», քաղաքական ու հասարակական օրաթերթ։

## Պատմություն

Լույս է տեսել 1869–1876 թվականներին Կոստանդնուպոլսում՝ հայատառ թուրքերեն և հայերեն։ Խմբագիր՝ Մատթեոս Այվատյան։

«Արարատ» աշխատել է թրքախոս հայ ընթերցողին ներգրավել հասարակական կյանքի մեջ։

Առաջնորդողներում և թղթակցություններում քննադատել է թուրքական կառավարության հայահալած քաղաքականությունը, որի պատճառով Բարձր դուռը փակել է թերթը։

«Արարատ» պայքարել է դավանական երկպառակությունների դեմ, սատարել ժամանակի արևմտահայ ժողովրդավարական մամուլին («Մեղու», «Մանզումէի Էֆքեար») և բանավիճել «Օրագիր», «Մասիս» պարբերականների հետ։ Տպագրել է հայրենասիրական բանաստեղծություններ։

Կատեգորիա:Հայկական քաղաքական պարբերականներ
Կատեգորիա:Հայկական հասարակական պարբերականներ
Կատեգորիա:Օսմանյան կայսրության հայկական թերթեր
Արարատ (հանդես, Լոնդոն)

«**Արարատ**», ազգային, քաղաքական ամսագիր, ապա՝ երկամսյա հանդես։

## Պատմություն

Լոնդոնի հայոց միացյալ կազմակերպության հրատարակություն։

Լույս է տեսել 1913–1920 թվականներին Լոնդոնում՝ անգլերեն։ Խմբագիր՝ Գ. Մ. Գրեգորի։

Տպագրել է նյութեր Արևմտյան Հայաստանում երիտթուրքերի սանձազերծած կոտորածների, հայերի բռնի տեղահանության, հայ գաղթականության աղետալի վիճակի մասին, ներկայացրել եվրոպական դիվանագիտության դիրքորոշումները Հայկական հարցի, հայկական կոտորածների վերաբերյալ։

Կատեգորիա:Մեծ Բրիտանիայի հայկական ամսագրեր
Կատեգորիա:Հայկական մշակութային պարբերականներ
Կատեգորիա:Հայկական քաղաքական պարբերականներ
Կատեգորիա:Հայկական լրատվական պարբերականներ
Կատեգորիա:Մեծ Բրիտանիայի հայկական հանդեսներ
Արարատ (ամսագիր, Էջմիածին)

«**Արարատ**», կրոնաբարոյական, բանասիրական և հայագիտական ամսագիր։

## Պատմություն

Մայր աթոռ Սուրբ Էջմիածնի առաջին պաշտոնական հրատարակությունը։

Լույս է տեսել 1868–1919 թվականներին Էջմիածնում։ Խմբագիրներ՝ Աբել արքեպիսկոպոս Մխիթարյան, Խորեն Ստեփանե, Արիստակես եպսկոպոս Դավթյան, Կարապետ եպիսկոպոս Տեր-Մկրտչյան, Գալուստ Տեր-Մկրտչյան, Գարեգին Հովսեփյան, Մ. Տեր-Մկրտչյան, Հուսիկ արքեպիսկոպոս Տեր-Մովսիսյան, Աբել արքեպիսկոպոս Աբրահամյան (Նազարյան), Մեսրոպ եպիսկոպոս Տեր-Մովսիսյան (Մագիստրոս), Ներսես վարդապետ Միքայելյան, Բաբկեն վարդապետ Աղավելյան, Տիրայր վարդապետ (Տեր-Հովհաննիսյան), Գյուտ վարդապետ Տեր-Ղազարյան։

Խմբագրի գործակցի պաշտոնում աշխատել են Ղազարոս Աղայանը, Պտրոս Սիմեոնյանը, Հովհաննես Հովհաննիսյանը, Հակոբ Մանանդյանը։

Հրատարակել է կաթողիկոսական կոնդակներ ու քաղվածքներ՝ սինոդի գրագրություններից, կրոնադավանաբանական ուսումնասիրություններ։ «Արարատ» հայագիտական առաջին հանդեսն է Կովկասում և մեծապես նպաստել է գիտության այդ ճյուղի զարգացմանը։

Հրատարակել է մատենագիտական բնագրեր, վավերագրեր, հիշատակարաններ, ուղեգրություններ, միջնադարյան հայ տաղերգուների երգեր։

Տպագրել է սեպագիր արձանագրությունների նկարներ և դրանց վերծանությունը (պրոֆեսոր Քերովբե Պատկանյան), Գալուստ Տեր-Մկրտչյանի, Գարեգին Ա Հովսեփյանի, Կ. Տեր-Մովսիսյանի, Տիրայր եպիսկոպոսի ուսումնասիրությունները, Մանուկ Աբեղյանի, Հրաչյա Աճառյանի, Աշոտ Հովհաննիսյանի, Լեոն Մելիքսեթ-Բեկի, Հովսեփ Օրբելու աշխատություններն ու հոդվածները, նաև Կոմիտասի՝ հայ և համաշխարհային երաժշտությանը վերաբերող ուսումնասիրությունները։

«Արարատ»-ի էջերում մեծ տեղ է հատկացվել գրականության հարցերին, տպագրվել են Մ. Բերբերյանի, Ավետ Տերտերյանի, Թադևոս Ավդալբեգյանի հոդվածները՝ նվիրված հայ և համաշխարհային գրականության դասական հեղինակներին։

«Արարատ»-ը լուսաբանել է դպրոցական գործերի վիճակը երկրում, տպագրել հոդվածներ տեսական-մանկավարժական թեմաներով (Սեդրակ Մանդինյան, Գուրգեն Էդիլյան)։

2006 թվականից Մայր աթոռ Սուրբ Էջմիածինը ««Արարատի» ժառանգությունը» խորագրով առանձին հատորներով շարունակաբար լույս է ընծայում հոգևորականների՝ հանդեսի էջերում տեղ գտած գիտական, կրոնական հրապարակումները, տպագրվել են Աբել Մխիթարյանի, Հուսիկ Տեր-Մովսիսյանի, Խաչիկ Դադյանի, Աշոտ Հովհաննիսյանի, Կարապետ Տեր-Մկրտչյանի, Արշակ Տեր-Միքայելյանի, Մեսրոպ Տեր-Մովսիսյանի, Երվանդ Տեր-Մինասյանի հոդվածների ժողովները, «Սուրբ Էջմիածինը և Հայոց ցեղասպանությունը» հատորը։

Գրական Մատենագիտություն «Արարատ» ամսագրի (կազմակերպիչ՝ Ս. Կոծինյան), Էջմիածին, 1970 թվական։
Արարատ (հանդես, Նյու Յորք)

«**Արարատ**» («Ararat»), հասարակական-քաղաքական, գրական-գեղարվեստական եռամսյա հանդես։

## Պատմություն

ՀԲԸՄ ԱՄՆ-ի վարչության պաշտոնաթերթ։

Լույս է տեսնում 1960 թվականից Նյու Յորքում՝ անգլերեն։ Խմբագիրներ՝ Ջեկ Անդրեասյան, Լեո Համալյան, Արամ Արկան։

Տպագրում է անգլիագիր հայ հեղինակների (Վիլյամ Սարոյան, Լևոն Զավեն Սյուրմելյան, Մարջըրի Հուսեփյան և ուրիշներ), հայ դասական և ժամանակակից գրողների ստեղծագործություններից (թարգմանաբար), ծանոթացնում հայ մշակութային կյանքին։

Հանդեսում տպագրված գործերի զգալի մասը լույս է ընծայվել ԱՄՆ-ի «Տարվա լավագույն պատմվածքներ» ժողովածույով։

Կատեգորիա:ԱՄՆ-ի հայկական հանդեսներ
Կատեգորիա:Հայկական հասարակական պարբերականներ
Կատեգորիա:Հայկական քաղաքական պարբերականներ
Կատեգորիա:Հայկական գրական պարբերականներ
Կատեգորիա:Հայկական մշակութային պարբերականներ
Արարատ (թերթ, Ռիգա)

«**Արարատ**», ազգային, մշակութային թերթ։

## Պատմություն

Հիմնադրվել է 1991 թվականին Ռիգայում (լույս է տեսել 1 տարի), հրատարակումը վերսկսվել է 2002 թվականից։

Լատվիայի հայկական համայնքի հրատարակություն։ Խմբագիր՝ Ալեքսանդր Գերոնյան։

Ներկայացնում է տեղի հայկական համայնքի կյանքը, հայտնի հայերին, տպագրում լուրեր Հայաստանից և Արցախի Հանրապետությունից, ծանոթացնում է միջազգային կարևոր իրադարձություններին։

Տարածվում է նաև Էստոնիայում, Լիտվայում, Սանկտ Պետերբուրգում, Մինսկում և այլուր։

Կատեգորիա:Հայերը Լատվիայում
Կատեգորիա:Հայկական մշակութային պարբերականներ
Կատեգորիա:Հայկական լրատվական պարբերականներ
Արարատ (թերթ, Բուդապեշտ)

«**Արարատ**», ազգային, մշակութային ամսաթերթ։

## Պատմություն

Հունգարիայի Հայ ազգային փոքրամասնության ինքնավարության պաշտոնաթերթ։

Լույս է տեսնում 1995 թվականից Բուդապեշտում՝ հայերեն և հունգարերեն։ Խմբագիր-հրատարակիչ՝ Ալեքսան Ավանեսյան։

Տպագրում է նյութեր հունգարահայ գաղութի պատմության վերաբերյալ, անդրադառնում ՀՀ-ի, ԼՂՀ-ի և միջազգային նորություններին։

Նպաստում է հայկական մշակույթի և ազգային ավանդույթների պահպանմանն ու տարածմանը, հայ-հունգարերեն կապերի ամրապնդմանը։

Կատեգորիա:Ռումինիայի հայկական թերթեր
Կատեգորիա:Հայկական քաղաքական պարբերականներ
Կատեգորիա:Հայկական հասարակական պարբերականներ
Կատեգորիա:Հայկական մշակութային պարբերականներ
Արարատ (թերթ, Արտաշատ)

«**Արարատ**», հասարակական-քաղաքական, տնտեսական, մշակութային ամսաթերթ (սկզբում՝ շաբաթաթերթ)։

## Պատմություն

Լույս է տեսնում 1996 թվականից Արտաշատում։ Խմբագիրներ՝ Պետրոս Կարեյան, Կարինե Աշուղյան, Նելլի Բեգլարյան (2008 թվականից)։

Խորագրերից են՝ «Մարզխորհրդի նիստում», «Մարզը ափի մեջ», «Համայնքներն ինչպես որ կան», «Գյուղապետարաններ. հայացք դրսից», «Գյուղատնտեսական տարի», «Բերքի տոն», «Գենդերը և քաղաքականությունը», «Ի՞նչ է տեսնում կինը», «Ծառայում
եմ հայրենիքին», «Առողջապահական թեմաներով», «Արձագանքում են տպագրվածին», «Պատմության էջերից», «Մեր փոստից», «Մարզաշխարհ», «Լրագրողի մտահոգությամբ»։

Կատեգորիա:Հայաստանի շաբաթաթերթեր
Կատեգորիա:Հայկական հասարակական պարբերականներ
Կատեգորիա:Հայկական քաղաքական պարբերականներ
Կատեգորիա:Հայկական մշակութային պարբերականներ
Կատեգորիա:Հայկական տնտեսական պարբերականներ
Արարատ (հանդես, Փարիզ)

«**Արարատ**», մանկապատանեկան եռամսյա հանդես։

## Պատմություն

Լույս է տեսել 1997–2003 թվականներին Փարիզում։

Ձգտել է երեխաների մեջ սերմանել հայրենասիրություն, ազնվություն, գնահատել գեղեցիկն ու վեհը, ծանոթացրել է ազգային և եկեղեցական տոներին, տպագրել հայ անվանի մտավորականների կենսագրություններ։

Պարբերականների վաճառքից ստացված գումարն օգտագործվել է բարեգործական նպատակներով (հատկացվել է ՀՀ-ի կարիքավոր ընտանիքներին)։

Կատեգորիա:Հայկական մանկական պարբերականներ
Կատեգորիա:Ֆրանսիայի հայկական հանդեսներ
Կատեգորիա:Հայկական կրթական պարբերականներ
Կատեգորիա:Հայկական ժամանցային պարբերականներ
Միլիում

**Միլիում** ( — կորեկ, առօրյա կյանքում այն հաճախ անվանվում է սպիտակ կորյակ կամ ճարպագունդ), մաշկի վրա սպիտակավուն երանգի գոյացություն, չափերը՝ մի քանի միլիմետր, որպես կանոն, խիտ պարունակությամբ։ Դրանք ի հայտ են գալիս եղջերացած թեփուկների կուտակման, միախառնված մաշկային ճարպի և այս զանգվածի շուրջը բարակ թաղանթ առաջանալու պատճառով։

## Առաջացում
Մեր մաշկի առավել մակերեսային շերտը, որը կոչվում է էպիդերմիս, բաղկացած է բջիջների մի քանի շարքերից, որոնք առաջանում են ամենախորը շերտում (բազալ), այնուհետև հասունանալով և փոփոխվելով բարձրանում են վեր։

Հասնելով ամենավերին (եղջերացած) շերտին ՝ դրանք վերածվում են թեփուկների (մեռած բջիջներ) և մաքրվում են մաշկի մակերեսից։ Վերականգնման այս ամբողջ գործընթացը տևում է մոտ մեկ ամիս։  

Այնուամենայնիվ, շերտազատման գործընթացի խանգարման և գերճարպաարտադրության դեպքում տեղի է ունենում  կորյակների առաջացում (նույն կոմեդոներ)։ Դրանք կարող են լինել բաց կամ փակ, այսինքն՝ առանց շրջակա միջավայրի հետ շփման։ Վերջիններս ներառում են միլիումներ։

## Տեղակայում
Միլիումներն առաջանում են հիմնականում հարակնային, վերին կոպերի, այտերի, ոչ հաճախ այտոսկրերի, ճակատի, պարանոցի և շատ հազվադեպ մարմնի այլ մասերում (սեռական օրգաններ, իրան)։ Այս կորյակներն ունեն առաջացման տարբեր պատճառներ և կարող են առաջանալ ինչպես մաքուր, այնպես էլ վնասված մաշկի վրա (քերծվածքներ, կապտուկներ, դերմաբրազիա, այրվածքներ)։ Դրանք չեն վնասում օրգանիզմը, բայց եթե անհարմարություն են պատճառում, ապա դրանցից կարելի է ազատվել՝ դիմելով մաշկաբան-կոսմետոլոգի։

## Առաջացման պատճառներ
Միլիումը հայտնվում է ցանկացած տարիքում, նույնիսկ նորածինների մոտ։ Միլիումների առաջացման մեխանիզմը հաստատված է, սակայն նրանց ծագման պատճառները դեռևս պարզ չեն։ Բազմազան գործոններ կարող են հրահրել սպիտակ կորյակների առաջացումը։ Այդ թվում․

* Ժառանգական նախատրամադրվածություն։ Իհարկե, ժառանգականությունը չի կարելի համարել միլիումների առաջացման հիմնական պատճառը, այնուամենայնիվ, եթե ծնողները սպիտակ կորյակներ ունեցել են, ապա երեխաների մոտ նման ցանի հավանականությունը մեծ է։
* Միլիումների առաջացման պատճառներից մեկը կարելի է համարել աղեստամոքսային տրակտի հիվանդությունները, ինչպես նաև վահանաձև գեղձի կամ ենթաստամոքսային գեղձի խանգարումները։
* Անբավարար կամ ոչ պատշաճ կերպով ընտրված մաշկի խնամքը կարող է նպաստել միլիումների առաջացմանը, հատկապես, եթե մաշկը հակված է յուղոտության։ Նման մաշկը, որպես կանոն, ունի լայն ծակոտիներ, որոնք հակված են ճարպագեղձերի պարունակությամբ խցանման։ Այս ամենը նպաստում է միլիումների, վարդագույն կորյակների, կիստոզ ակնեի, պուստուլյար ակնեի և այլ խնդիրների առաջացմանը։
* Դեմքի վրա միլիումները կարող են առաջանալ հորմոնալ խանգարումների պատճառով։ Հետեւաբար՝ դեռահասները, հղի կանայք և 40-ից բարձր մարդիկ հաճախ տառապում են սպիտակ կորյակներից, երբ սեռական հորմոնների մակարդակը սկսում է նվազել։ Սպիտակ կորյակների առաջացմանը կարող է հանգեցնել նաև ոչ առողջ սնունդը։ Եթե սննդակարգում գերակշռում են յուղային կերակուրները, ապխտած միսը, տարբեր քաղցրավենիքները, ապա միլիումների առաջացման  հավանականությունը մեծ է։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Մաշկային հիվանդություններ
Կատեգորիա:Նորագոյացություններ
Օկոմտուն

**Օկոմտուն** (, մայաների յուկատեկ լեզվով` «քարե սյուն»), հնագիտական վայր, որը գտնվում է Բալամկու էկոլոգիական արգելոցի տարածքում Մեքսիկայի Կամպեչե քաղաքի Կալակմուլ մունիցիպալիտետի տարածքում։ Հնավայրը ավելի քան 50 հեկտար տարածքի վրա տարածված քաղաքի մնացորդներ են։ Օկոմտուն հայտնաբերել է 2023 թվականին հնագիտական հետազոտական խումբը՝ Իվան Շփրայցի գլխավորությամբ։ Օգտագործել են օդային լուսանկարչություն և լազերային սկանավորում։

## Ստուգաբանություն
Անվանումը կապված է նախկին քաղաքի տարածքում գտնվող բազմաթիվ գլանաձև քարե սյուների հետ։

## Պատմություն
Մայաների քաղաքակրթության դասական ժամանակաշրջանում՝ 250-1000 թվականներին, Օկոմտունը կարևոր տարածաշրջանային կենտրոն է եղել։ Այստեղ հայտնաբերվել են ուշ դասական շրջանի՝ 600-800 թվականների խեցեղենի մնացորդներ։ Մոտ 800-1000 թվականներին քաղաքը ժողովրդագրական ճգնաժամ է ապրել։

2023 թվականի հունիսին հաղորդվել է Օկոմտուն քաղաքի հայտնաբերման մասին նախկինում չուսումնասիրված տարածքում։ Գտածոն եղել է «Մայաների կենտրոնական հարթավայրի հնագիտական համայնապատկերի ընդլայնում» կոչվող նախագծի առաջին դաշտային սեզոնի արդյունքը, որը հաստատել է Մեքսիկայի կառավարության մշակույթի նախարարության կողմից կառավարվող Մարդաբանության և պատմության ազգային ինստիտուտը։ Միջոցառումը ղեկավարել և համակարգել է հնագետ Իվան Շպրայցը Սլովենիայի Գիտությունների և Արվեստների Ակադեմիայի Հետազոտական Կենտրոնից։ Քաղաքի մնացորդները հայտնաբերվել են օդից լազերային սկանավորման միջոցով տարածքի հետազոտության ժամանակ։

## Նկարագրություն
Հնավայրը գտնվում է բարձր սարահարթի վրա՝ շրջապատված ընդարձակ ճահճային տարածքներով, հիմնական տարածքը կազմում է ավելի քան 50 հեկտար։ Կան մեծ շինություններ՝ 15 մետրից ավելի բարձրությամբ բուրգերով։ Կան բազմաթիվ կլոր քարե սյուներ, որոնք ենթադրաբար ավելի մեծ շենքերի վերին սենյակների մուտքերի մի մասն են եղել։ Շենքերը շրջապատված են ներքին բակերի տարբեր խմբերով։ Երկու հիմնական շենքերի միջև կա մի համալիր, որը բաղկացած է տարբեր ցածր և երկարավուն շենքերից և գնդակախաղի դաշտից։ Հնագիտական համալիրի ամենածավալուն կառույցը ուղղանկյուն միջնաբերդն է՝ 80 մ կողմերով և 10 մ շենքերի բարձրությամբ, որի հյուսիսային մասում ավարտվում է 25 մ բարձրությամբ բուրգով։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին աղբյուրներ
* Հայտնաբերվել է մայաների անհայտ քաղաք Օկոմտուն***' 
* [https://inah.gob.mx/boletines/descubren-antigua-ciudad-maya-campeche-la-nombran-ocomtun-columna-de-piedra Մայաների հնագույն քաղաքը հայտնաբերվել է Կամպեչում]***'

Կատեգորիա:1-ին հազարամյակում հիմնադրված բնակավայրեր
Կատեգորիա:Բնակավայրեր այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Մեզոամերիկա
Կատեգորիա:Մեքսիկայի հնագիտական վայրեր
Կատեգորիա:Պատմական քաղաքներ
Մեծ պրիզմատիկ աղբյուր

**Մեծ պրիզմատիկ աղբյուր**, Ելոուսթոուն ազգային պարկի մեծ պրիզմատիկ աղբյուրը Միացյալ Նահանգների ամենամեծ տաք աղբյուրն է և աշխարհում երրորդն է, Նոր Զելանդիայի Frying Pan լճից և Դոմինիկայի Եռացող լճից հետո։ Այն գտնվում է Միդուեյի գեյզերի ավազանում։

Մեծ պրիզմատիկ աղբյուրը նկատել են 1871 թվականին Հեյդենի երկրաբանական ծառայությունում աշխատող երկրաբանները և նրանց կողմից անվանվել է իր վառ գունավորման համար։ Նրա գույները համապատասխանում են նրանց մեծամասնությանը, որոնք տեսանելի են օպտիկական պրիզմայով սպիտակ լույսի ծիածանի ցրման ժամանակ՝ կարմիր, նարնջագույն, դեղին, կանաչ և կապույտ։

## Պատմություն
thumb|Մեծ պրիզմատիկ աղբյուր|ձախից
Աղբյուրի մասին առաջին գրառումները պատկանում են վաղ եվրոպացի հետազոտողներին և տեղագրողներին։ 1839 թվականին «ամերիկյան մորթի ընկերության» չորս որսորդներից բաղկացած խումբը հատեց Միդուեյի գեյզերի ավազանը և  նկատեց «եռացող լիճը», որը, ամենայն հավանականությամբ, մեծ պրիզմատիկ աղբյուր է, որի տրամագիծը 90 մ է։ 1870 թվականին Վաշբերն-Լանգֆորդ-Դոան արշավախումբը այցելեց աղբյուր՝ մոտակայքում նկատելով 15 մ գեյզեր (հետագայում անվանվեց Էքսելսիոր)։

## Գույն
Աղբյուրի վառ գույները հանքանյութերով հարուստ ջրի եզրերին ապրող պիգմենտային բակտերիաների կենսագործունեության արդյունք են։ Բակտերիաների գույնը տատանվում է կանաչից կարմիր և կախված է քլորոֆիլի և կարոտինոիդների հարաբերակցությունից։ Ամռանը բակտերիաները դառնում են նարնջագույն, կարմիր, իսկ ձմռանը դրանք սովորաբար դառնում են մուգ կանաչ։ Աղբյուրի կենտրոնը ստերիլ է ջրի բարձր ջերմաստիճանի պատճառով։

Աղբյուրի կենտրոնում ջրի կապույտ գույնը պայմանավորված է ջրի բնական կապույտ գույնով։ Արդյունքն առավել ցայտուն է աղբյուրի կենտրոնում՝ իր ստերիլության և խորության պատճառով։

## Ֆիզիկական կառուցվածք
Աղբյուրի տրամագիծը մոտավորապես 110 մ է, իսկ խորությունը՝ 50 մ։ Աղբյուրը րոպեում արտանետում է մոտավորապես 2100 լ ջուր 70&nbsp;°C ջերմաստիճանում։

## Պատկերասրահ
thumb|Մեծ պրիզմատիկ աղբյուրի դանդաղ շարժման տեսանյութը
Պատկեր:Grand Prismatic Spring in Yellowstone.jpg|Մեծ պրիզմատիկ աղբյուր
Պատկեր:Grand Prismatic Spring and Midway Geyser Basin from above.jpg|Մեծ պրիզմատիկ աղբյուր գեյզերի միջին ավազանում
Պատկեր:Grand Prismatic Spring, Yellowstone.jpg|Մեծ պրիզմատիկ աղբյուր
Պատկեր:Yellowstone Grand Prismatic Spring p1110210.jpg|Մեծ պրիզմատիկ աղբյուր
Պատկեր:Grand Prismatic Spring and Midway Geyser Basin Yellowstone NP.jpg|Մեծ պրիզմատիկ աղբյուրի տեսարան
Պատկեր:Grand Prismatic Spring in Yellowstone 4.jpg|Մեծ պրիզմատիկ աղբյուր


## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:ԱՄՆ-ի երկրաբանություն
Կատեգորիա:Աղբյուրներ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Հիդրոթերմալ հանքավայրեր
Կատեգորիա:Հրաբխականություն
Կատեգորիա:Շատրվաններ
Կատեգորիա:Վայոմինգ
Ասլամազյան

**Ասլամազյան**, հայկական ազգանուն։

## Ազգանունը կրողներ
* Գայանե Սերգեյի Ասլամազյան (ծնվ․ 1976), հաղորդավար, դերասանուհի։
* Երանուհի Արշակի Ասլամազյան (1909-1998), նկարչուհի։
* Լևոն Ասլամազյան (1894-1973), նկարիչ։
* Կարինե Սերգեյի Ասլամազյան (ծնվ․ 1956), նկարչուհի։
* Մանանա Ալբերտի Ասլամազյան (1952-2022), «Ինտերնյուսի» գլխավոր տնօրեն։
* Մարիամ Արշակի Ասլամազյան (1907-2006), նկարչուհի։
* Սերգեյ Զաքարի Ասլամազյան (1897-1978), թավջութակահար, մանկավարժ։

## Հաստատություններ
* Ասլամազյան քույրերի պատկերասրահ

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Հայկական ազգանուններ
Կատեգորիա:Ազգանուններ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Թուրքերեն հիմքով ազգանուններ
Կատեգորիա:Անձնանվանական հիմքով ազգանուններ
Կատեգորիա:Յան վերջածանցով ազգանուններ
Լա Տուր դյու Պեն

**Լա Տուր դյու Պեն** (. ), քաղաք և համայնք Ֆրանսիայի հարավարևելյան մասում՝ Ռոն-Ալպեր երկրամասի Իզեր դեպարտամենտում, որի կազմի մեջ մտնող նույնանուն շրջանի և կանտոնի վարչական կենտրոնն է։ Ընկած է երկրի մայրաքաղաք Փարիզից մոտավորապես 440, Լիոն քաղաքից՝ 55 կիլոմետր դեպի հարավ-արևելք, մարզկենտրան Գրենոբլից 50 կիլոմետր դեպի հյուսիս-արևմուտք։ Ծովի մակերևույթից առավելագույն բարձրությունը 461 մետր է, նվազագույնը՝ 309 մետր։ Զբաղեցնում է 4,77 քառակուսի կիլոմետր տարածք։ Բնակչության թվաքանակը 2012 թվականի տվյալներով եղել է 7.927, 2018 թվականի տվյալներով՝ 8.137: Համայնքի պաշտոնական կոդը՝ 38509:

## Ժողովրդագրություն
Բնակչության թվաքանակի փոփոխությունները *(INSEE).*


Colors=
  id:lightgrey value:gray(0.8)
  id:darkgrey  value:gray(0.6)
  id:sfondo value:rgb(1,1,1)
  id:barra value:rgb(0.9,0.72,0.5)
ImageSize  = width:600 height:360
PlotArea   = left:50 bottom:30 top:20 right:10
DateFormat = x.y
Period     = from:0 till:8000
TimeAxis   = orientation:vertical
AlignBars  = justify
ScaleMajor = gridcolor:darkgrey increment:1000 start:0
ScaleMinor = gridcolor:lightgrey increment:200 start:0
BackgroundColors = canvas:sfondo
BarData=
  bar:1793 text:1793
  bar:1806 text:1806
  bar:1821 text:1821
  bar:1831 text:1831
  bar:1841 text:1841
  bar:1851 text:1851
  bar:1861 text:1861
  bar:1872 text:1872
  bar:1881 text:1881
  bar:1891 text:1891
  bar:1901 text:1901
  bar:1911 text:1911
  bar:1921 text:1921
  bar:1931 text:1931
  bar:1946 text:1946
  bar:1954 text:1954
  bar:1968 text:1968
  bar:1982 text:1982
  bar:1990 text:1990
  bar:1999 text:1999
  bar:2006 text:2006
PlotData=
  color:barra width:15 align:left
  bar:1793 from:0 till:3098
  bar:1806 from:0 till:1540
  bar:1821 from:0 till:1971
  bar:1831 from:0 till:2334
  bar:1841 from:0 till:2456
  bar:1851 from:0 till:2572
  bar:1861 from:0 till:2699
  bar:1872 from:0 till:2857
  bar:1881 from:0 till:3571
  bar:1891 from:0 till:3520
  bar:1901 from:0 till:3803
  bar:1911 from:0 till:4032
  bar:1921 from:0 till:3959
  bar:1931 from:0 till:4465
  bar:1946 from:0 till:4117
  bar:1954 from:0 till:4459
  bar:1968 from:0 till:5649
  bar:1982 from:0 till:6913
  bar:1990 from:0 till:6770
  bar:1999 from:0 till:6553
  bar:2006 from:0 till:7431


## Պատկերասրահ

Cathédrale Tour-du-Pin.JPG|Եկեղեցին 
Chateau-tournin-isere.jpg|Ամրոցը
Gare de la Tour du Pin (38).JPG|Կայարանը
Halles de La Tour-du-Pin.jpg|Halles
Vue de la Tour-du-Pin depuis l'église.jpg|Համայնապատկերը
Sous-Préfecture de la Tour-du-Pin.jpg|Վարչական շենքը


## Տես նաև
* Ֆրանսիայի շրջանների ցանկ

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Общие данные о коммуне Ла-Тур-дю-Пен

Կատեգորիա:Ֆրանսիայի համայնքներ
Կատեգորիա:Ֆրանսիայի քաղաքներ
Տետր (պոլիգրաֆիա)

**Տետր** պոլիգրաֆիայում (<միջին հունարեն tetradion – թերթի քառորդ մասը), թղթի՝ մեկ կամ մի քանի անգամ ծալած, տպագրված (կամ առանց տպագրության) թերթ։

## Պատմություն
Ծալքերի թիվը կախված է հրատարակչության ծավալից և տպագրության եղանակից (2 ծալքի դեպքում՝ 8, 3-ի՝ 16, 4-ի՝ 32 էջ)։ Տետրերի (որոնք նաև մամուլներ են) 1-ին էջերին նշվում են նրանց մամլանիշերը (հերթական համարը գրքի բլոկում) և մամլագրերը (հրատարակչության անվան, վերնագրի ևնի համառոտագրությունը) մեքենական քաղն իրականացնելու համար։

Մամուլի նվազ ծավալով Տետրերը կոչվում են կոտորակային, մակասոսնձված կամ կցված թերթի ներդիրներով, միջադիրներով, հավելվածներովը՝ բարդ։
Լա Տուր դյու Պեն (շրջան)

**Լա Տուր դյու Պենի շրջան** (ֆր․՝ Arrondissement de La Tour-du-Pin), վարչական շրջան Ֆրանսիայի հարավարևելյան մասում՝ Ռոն-Ալպեր երկրամասի Իզեր դեպարտամենտում։ Ունի 136 համայնք։ Զբաղեցնում է 1543,1 քառակուսի կիլոմետր տարածք, 2016 թվականի տվյալներով բնակչության թվաքանակը եղել է 302.380։ Շրջանի սուպրեֆեկտուրան (վարչական կենտրոնը) Լա Տուր դյու Պեն քաղաքն է, որը նաև շրջանի խոշորագույն բնակավայրն է (2018 թվականի տվյալներով բնակչության թվաքանակը եղել է 8.137):

## Պատմություն
Լա Տուր դյու Պենի շրջանը կազմավորվել է 1800 թվականին։ Իզեր դեպարտամենտի կազմում ընդգրկված շրջանների վերակազմավորման արդյունքում 2017 թվականի հունվարին նրան են փոխանցվել Վյենի շրջանի համայնքներից 6-ը, նրա համայնքներից մեկն էլ տրվել է Վյենի շրջանին։

2015 թվականին Ֆրանսիայում տեղի ունեցած կանտոնների վերակազմավորման արդյունքում Լա Տուր դյու Պենի շրջանում ձևավորվել են հետևյալ կանտոնները.

# Բուրգուա Ժայո Նոր/Bourgoin-Jallieu-Nord
# Բուրգուա Ժայո Սյուդ/Bourgoin-Jallieu-Sud
# Կրեմյո/Crémieu
# Լը Գրան Լան/Le Grand-Lemps
# Լ'Իլ դ'Աբո/L'Isle-d'Abeau
# Մորեսթել/Morestel
# Լը Պոն դը Բովուազեն/Le Pont-de-Beauvoisin
# Սեն Ժուար ան Վալդեն/Saint-Geoire-en-Valdaine
# Լա Տուր դյու Պեն/La Tour-du-Pin
# Լա Վերպիյեր/La Verpillière
# Վիրյո/Virieu

## Տես նաև
* Ֆրանսիայի շրջանների ցանկ
* Լա Տուր դյու Պեն

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* La Tour-du-Pin sobre el Instituto Nacional de Estadística y de Estudios Económicos de Francia (INSEE, ֆրանսերեն)

Կատեգորիա:Ֆրանսիայի շրջաններ
Կատեգորիա:Ֆրանսիայի վարչական բաժանում
Սյունյաց երկիր

**«Սյունաց երկիր»**, տասնօրյա պարբերական Սյունիքի մարզում, հիմնադրվել է 2003 թ. հոկտեմբերի 1-ին։

Հիմնադիրն ու հրատարակիչն է «Սյունյաց աշխարհ» ՍՊ ընկերությունը։

## Պատմություն
Լույս է տեսնում 2003 թվականից Կապանում։ Թերթի հիմնադիր խմբագիրն է Հայաստանի վաստակավոր լրագրող Սամվել Ալեքսանյանը։

Հաջորդել է «Սյունիք» (1996–1998 թվականներ, հիմնադիր-խմբագիր՝ Էդուարդ Զոհրաբյան, խմբագիր՝ Գագիկ Դավթյան), «Սյունյաց աշխարհ» (2000–2003 թվականներ, խմբագիրներ՝ Սամվել Ալեքսանյան, Նարա Հովհաննիսյան, Արմեն Հակոբյան, Վահրամ Օրբելյան) պարբերականներին։

Լուսաբանում է Սյունիքի մարզի մեջ մտնող երբեմնի շրջանների՝ Մեղրու, Կապանի, Գորիսի, Սիսիանի հասարակական-քաղաքական կյանքը, տնտեսական վիճակը, հոգևոր և կրթամշակութային առօրյան, տպագրում վերլուծական-քննադատական նյութեր, անդրադառնում պատմական անցյալին, ճանաչված դեմքերի։

2008 թվականից գործում է «Սյունյաց երկիր» պարբերականի կայքը։

Կատեգորիա:Հայաստանի թերթեր
Կատեգորիա:Հայկական հասարակական պարբերականներ
Կատեգորիա:Հայկական քաղաքական պարբերականներ
Կատեգորիա:Հայկական լրատվական պարբերականներ