Գուստավ Մորցինեկ

**Գուստավ Մորցինեկ** (, ), լեհ գրող։ 1952-1977 թվականներին Լեհաստանի Հանրապետության Սեյմի անդամ։ Համարվում է Սիլեզիայի գլխավոր գրողներից մեկը։

## Կենսագրություն
Ծնվել է 1891 թվականին Կարվինայում՝ աղքատ ընտանիքում, եղել է չորս եղբայրներից ու քույրերից փոքրը։ 1892 թվականին, հոր մահից հետո, մայրը միայնակ է հոգ տանել ընտանիքի մասին։ Ավգուստինը 16 տարեկանից սկսել է աշխատել ածխահանքում։ Երբ եղել է 19 տարեկան, հանքափորները գումար են հավաքել նրա կրթության համար, և Մորցինեկը սկսել է հաճախել Բելսկո Բյալա քաղաքի վարժարանը, որն ավարտել է 1914 թվականին։ Նույն թվականին զորակոչվել է ավստրո-հունգարական բանակ, իսկ 1918 թվականից հետո որոշ ժամանակ ծառայել է լեհական բանակում։ 1920 թվականին, երբ Թեշինյան Սիլեզիան բաժանվել է Լեհաստանի և Չեխոսլովակիայի միջև, նրա ծննդավայր Կարվինան անցել է Չեխոսլովակիայի կազմի մեջ։ Մորչինեկը  եղել է եհամետ ակտիվիստ, ուստի որոշել է մնալ Լեհաստանում։ 1920-1930-ական թվականներին Սկոչովում աշխատել է որպես ուսուցիչ։

### Միջպատերազմյան ժամանակաշրջան
Միջպատերազմյան շրջանում Մորչինեկը մեծ թվով հոդվածներ տպագրեց սիլեզիական տարբեր թերթերում։ Իր ամենանշանակալից ստեղծագործությունները գրել է 1920-ականների վերջին և 1930-ականների սկզբին՝ դառնալով միջսպատերազմյան ժամանակաշրջանի միակ հայտնի սիլեզիական լեհախոս արձակագիրը։

Նրա աշխատանքների թեմաները հիմնականում կենտրոնացած են ածխի արդյունահանման և Սիլեզիայի տեղական պատմության թեմաների վրա։ Մորչինեկը իրատեսորեն ցույց է տալիս հանքափորների աշխատանքն ու կյանքը և շեշտում լեհ բանվորների ազգային ճնշման դասակարգային բնույթը։ 1936-1939 թվականներին Մորչինեկն ապրել է արտերկրում՝ Արևմտյան Եվրոպայում։

### Երկրորդ համաշխարհային պատերազմ
Վերադարձել է Լեհաստան Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի բռնկումից անմիջապես առաջ։ Ձերբակալվել է Գեստապոյի կողմից 1939 թվականի սեպտեմբերի 6-ին։ Սկզբնապես, բանտարկվել է Սիլեզիայից լեհ մտավորականության այլ ներկայացուցիչների հետ միասին։ Գուստավը անցկացրել է ամբողջ պատերազմը գերմանական համակենտրոնացման ճամբարներում։ Ձերբակալման ենթադրյալ պատճառը պատերազմից առաջ նրա «հակագերմանական գործունեությունն» էր և այն փաստը, որ նա իր վեպերից մեկում (*«Wyrąbany chodnik»*) շանը անվանել է«Բիսմարկ»։

### Պատերազմից հետո
Ազատ արձակման պահից մինչև 1946 թվականի նոյեմբերը, Մորցինեկն ապրել է Ֆրանսիայում, Իտալիայում և Բելգիայում և համագործակցել է լեհական գաղթական մամուլի հետ։ Հետո վերադարձել է Սիլեզիա և բնակություն հաստատել Կատովիցեում։ Նրան ակտիվորեն աջակցել են երկրի նոր իշխանությունները։ Մորիցնեկը վերսկսել է իր գրական կարիերան և իր աշխատանքում շարունակել կենտրոնանալ Սիլեզիայի խնդիրների վրա։

Նրա շատ գրքեր թարգմանվել և հրատարակվել են արտերկրում։

Գուստավ Մորցինեկը մահացել է Լեյկեմիայից 1963 թվականի դեկտեմբերի 20-ին Կրակովում և հետագայում թաղվել Ցեշինի համայնքային գերեզմանատանը։ 
## Աշխատանքներ

### Նովելներ և նովելների ժողովածուներ
* *Noc listopadowa* (1927)
* *W kwietniową noc* (1928)
* *Zgaszony płomyk* (1928)
* *O te świętą ziemeczkę* (1929)
* *Serce za tamą* (1929)
* *Cisza* (1930)
* *Miód w sercu* (1930)
* *Chleb na kamieniu* (1931)
* *Na bieda-szybie* (1932)
* *Sześć dni* (1932)
* *Dzieje węgla* (1933)
* *Kataryniarz* (1933)
* *W zadymionym słońcu* (1933)
* *Uśmiech na drodze* (1935)
* *Gołębie na dachu* (1936)
* *Po kamienistej drodze* (1936)
* *W najmłodszym lesie* (1937)
* *Maszerowa* (1938)
* *Miasteczko nad rzeką* (1938)
* *Królewski dług* (1939)

### Պատմվածքների ժողովածուներ
* *Byli dwaj bracia* (1930)
* *Wyrąbany chodnik* (1931–32)
* *Inżynier Szeruda* (1937)
* *Wyorane kamienie* (1939)
* *Dziewczyna z Pól Elizejskich* (1946)
* *Listy z mojego Rzymu* (1946)
* *Wróżbita* (1946)
* *Dwie korony* (1948)
* *Zagubione klucze* (1948)
* *Pod gongiem* (1949)
* *Pokład Joanny* (1951)
* *W Nysie na rynku* (1952)
* *Odkryte skarby* (1953)
* *Ondraszek* (1953)
* *W Wiergulowej dziedzinie* (1953)
* *Viktoria* (1954)
* *Wskrzeszenie Herminy* (1956)
* *Z mojej ziemi (publicystyka)* (1956)
* *Judasz u Monte Sicuro* (1957)
* *Czarna Julka* (1959)
* *Siedem zegarków kopidoła Joachima Rybki* (1960)
* *Opowieści o ludziach z pociągu* (1963)
* *Górniczy zakon* (1964)

### Հեքիաթների ժողովածուներ
* *Jak górnik Bulandra diabła oszukał* (1961)
* *Przedziwne śląskie powiarki* (1961)
* *Przedziwna historia o zbójniku Ondraszku* (1963)

### Գիրք երեխաների համար
* *Narodziny serca* (1932)
* *Gwiazdy w studni* (1933)
* *Łysek z pokladu Idy* (1933)
* *Ludzie są dobrzy* (1935)
* *Miasteczko nad rzeką* (1938)

### Այլ աշխատանքներ
* *Śląsk* (1933)
* *Listy spod morwy* (1945)
* *Listy spod morwy* (1946)
* *Zabłąkane ptaki*
* *Urodzaj ludzi*
* *Ziemia cieszyńska*
## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Լեյկոզից մահացածներ
Կատեգորիա:Լեհ գրողներ
Կատեգորիա:Լեհ հրապարակախոսներ
Կատեգորիա:Լեհաստանի քաղաքական գործիչներ
Կատեգորիա:Լեհ լրագրողներ
Կատեգորիա:Լեհ մանկավարժներ