open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Հեռավոր համաստեղություն (ֆիլմ)

«**Հեռավոր համաստեղություն**» (), 2017 թվականին թուրք-ամերիկացի վավերագրական կինոռեժիսոր, օպերատոր Շևաուն Միզրահիի նկարահանած վավերագրական ֆիլմը։  2018 թվականին առաջադրվել է Independent Spirit Award-ի (Անկախ ոգու մրցանակ) և ընդգրկվել է 2017 թվականի Լավագույն չտարածված ֆիլմերի մեկնաբանման ցանկում։ 2018 թվականին ներկայացվել է Ոսկե ծիրան կինոփառատոնում և արժանացել «Լավագույն վավերագրական ֆիլմ» մրցանակին։ Ֆիլմի պրոդյուսերներն են Դենիզ Բուգան և Շելը Գրիզիմը։ Ֆիլմը ստեղծվել է ԱՄՆ-ի, Թուրքիայի և Հոլանդիայի համատեղ արտադրությամբ։

## Սյուժե
Ֆիլմում ներկայացվում է Ստամբուլի մի ծերանոցի բնակիչների կյանքը, այն Ցեղասպանությունը վերապրած մարդկանց ապրումների ու հիշողությունների մասին է։ Ֆիլմի հերոսները պատմաբաններ են, արվեստագետներ, պճնամոլներ, հասարակ մարդիկ, որոնք հիշում են անցյալի տխուր իրադարձությունները, ինչպես նաև՝ արկածային հետաքրքրությունները։

Մի կին Հայոց ցեղասպանության մասին իր հուշերն է պատմում, դաշնակահարը մինչև սիրո խոստովանություն անելը մի ստեղծագործություն է կատարում, կույր լուսանկարիչը տեսախցիկն ուղղում է դեպի դիտողը՝ սկսելով իր խաղը։ Ֆիլմը ծերանոցի բնակիչների մոռացված վիճակի մեջ հիպնոսային ռիթմեր է գտնում, իսկ դրսում չարագուշակ շինարարական գործիքները կերպափոխում են տարածքը։

## Մրցանակներ
* Վիեննալե (Վիեննայի միջազգային կինոփառատոն), արժանացել է միջազգային կինոքննադատների մրցանակին
*Սևիլյայի կինոփառատոն, New Waves Non-fiction մրցանակ
* Առաջադրվել է 23-րդ միջազգային ամենամյա Independent Spirit մրցանակի համար
*Չոնջուի միջազգային կինոփառատոնում արժանացել է «Լավագույն ֆիլմ» մրցանակին
* Լոկարնոյի կինոփառատոնում արժանացել է «Ժյուրիի հատուկ հիշատակում» մրցանակին, 2017
* International Documentary Association Awards, «Լավագույն կինեմատոգրաֆիա» մրցանակ
* International Documentary Association Awards, առաջադրվել է «Լավագույն մոնտաժում» մրցանակի համար
* Cinema Eye Honors, առաջադրվել է՝ «Լավագույն դեբյուտային ֆիլմ» 
* Cinema Eye Honors, առաջադրվել է՝ «Լավագույն կինեմատոգրաֆիա»
* Լոնդոնի կինոփառատոն, առաջադրվել է՝ «Լավագույն վավերագրական ֆիլմ»
* Տակոմայի կինոփառատոն, «Լավագույն վավերագրական ֆիլմ» մրցանակ
* DokuFest, «Լավագույն ֆիլմ» մրցանակ
* Message to Man, «Լավագույն դեբյուտային ֆիլմ» մրցանակ
* Message to Man, International Federation of Film Societies Prize
* Ոսկե ծիրան կինոփառատոն, «Լավագույն վավերագրական ֆիլմ» մրցանակ

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:2017 ֆիլմեր
Կատեգորիա:Թուրքական ֆիլմեր
Զագրեբի Միրոսլավ Կռլեժայի անվան բառարանագրության ինստիտուտ

**Զագրեբի Միրոսլավ Կռլեժայի անվան բառարանագրության ինստիտուտ** ( կամ **LZMK**), Խորվաթիայի 
բառարանագրության ազգային ինստիտուտ։ Տեղակայված է Զագրեբում։ Հիմնադրվել է 1950 թվականին՝ որպես Հարավսլավիայի Սոցիալիստական Ֆեդերատիվ Հանրապետության բառարանագրության ազգային ինստիտուտ։ Մասնաճյուղերը գտնվել են Բելգրադում և Լյուբլյանայում։

Ինստիտուտի աշխատակիցների թվում է խորհրդային նախկին կինոդերասան և ներկայումս գրական գործիչ Նատալյա Վորոբյովան։

## Պատմության
Ինստիտուտը հիմնադրվել է 1950 թվականին՝ որպես Հարավսլավիայի Սոցիալիստական Ֆեդերատիվ Հանրապետության բառարանագրության ազգային ինստիտուտ և 1964 թվականին անվանափոխվել է Հարավսլավիայի բառարանագրության ինստիտուտ (*Jugoslavenski leksikografski zavod*, ***JLZ***)։

Երկար ժամանակ ինստիտուտի տնօրենը եղել է Միրոսլավ Կռլեժան։

1981 թվականին, Կռլեժայի մահից հետո, ինստիտուտը նրա պատվին վերանվանվել է Հարավսլավիայի Միրոսլավ Կռլեժայի անվան բառարանագրության ինստիտուտ (*Jugoslavenski leksikografski zavod "Miroslav Krleža"*)։

Իր ներկայիս անվանումը ստացել է 1991 թվականին, Հարավսլավիայի կազմալուծումից հետո։

## Պատկերասրահ

Enciklopedija - opća i nacionalna, u 20 knjiga (LZMK).jpg
Opca enciklopedija JLZ.jpg
Enciklopedija Jugoslavije 1st ed.jpg
Hrvatska enciklopedija pet svezaka.jpg
Atlas svijeta (LZMK).jpg


## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Պաշտոնական կայք

Կատեգորիա:1950 հիմնադրումներ
Կատեգորիա:Բառարանագրություն
Կատեգորիա:Հարավսլավիայի մշակույթ
Կատեգորիա:Խորվաթիայի մշակույթ
Կատեգորիա:Խորվաթիայի գիտահետազոտական ինստիտուտներ
Մատո Լովրակ

**Մատո Լովրակ** (, ), խորվաթ և հարավսլավացի մանկագիր, մանկավարժ։ Երեխաների համար գրքերի հեղինակ։

## Կենսագրություն
Մատո Լովրակը ծնվել է 1899 թվականի մարտի 8-ին Վելիկի Դրջևացում (Խորվաթիա)։ Ավարտել է Զագրեբի մանկավարժական ինստիտուտը։ Մոտ 35 տարի դասավանդել է Խորվաթիայի հյուսիսարևմտյան գյուղերում և քաղաքներում։ Զարմանալի չէ, որ Լովրակի գրքերի գլխավոր հերոսները երեխաներն ու երիտասարդությունն է։

Խորվաթ գրողը ռեալիստական պատմությունների, երիտասարդության և երեխաների համար վեպերի և պատմվածքների հեղինակ է։ Նրա առավել հայտնի ստեղծագործություններն են «Գնացքը ձյան մեջ» և «Ջոկատը գետնի և ամպերի տակ»։ Գրողի գրքերը լի են երեխաների նկտամամբ սիրով։

Մատո Լովրակը մահացել է 1974 թվականի մարտի 14-ին Զագրեբում։

## Ստեղծագործություն
Լովրակի ստեղծագործությունը մեծ ազդեցություն է գործել խորվաթական մանկական գրականության զարգացմանը։

Հեղինակի գրքերը թարգմանվել են ռուսերենով, գերմաներենով, հունգարերենով, լեհերենով, էսպերանտոով, չեխերենով և սլովակերենով։

## Ընտրյալ երկեր
* *Strašan san* (1924)
* *Iz škole ljepšega: crtice iz škole: namijenjeno učiteljima, učiteljskim pripravnicima i ljubiteljima djece* (1924)
* *Slatki potok i druge priče za djecu* (1930)
* **Vlak u snijegu* (1930)
* *Družba Pere Kvržice* (1933)
* *Divlji dječak* (1934)
* *Neprijatelj broj 1* (1938)
* *Njegova malenkost Francek drugi, hrabri* (1938)
* *Doka Bedaković ili sto tisuća na cesti* (1938)
* *Micek, Mucek i Dedek* (1939)
* *Anka Brazilijanka* (1939)
* *Sretna zemlja* (1940)
* *Prijatelji* (1941)
* *O uvježbavanju dječjih priredaba* (1950)
* *Dijamant u trbuhu* (1951)
* *Naši dječaci i druge priče* (1954)
* *Dječak Konzul* (1954)
* *Prozor do vrta* (1955)
* *Tri dana života* (1957)
* *Devetorica Hrabrih* (1958)
* *Drveni zid* (1958)
* *Snađi se djede* (1958)
* *Iskrica* (1959)
* *Dobra oluja i druge priče* (1959)
* *Zeleni otok* (1961)
* *Putovanje od 35 koraka* (1963)
* *Slamnati krovovi* (1963)
* *Katićev dom* (1964)
* *U mraku* (1964)
* *Andrija Jug i svijet danas* (1967)
* *Gimnazijalac* (1969)
* *Preparandist* (1972)
* *Uzvišeno zvanje* (2011)

== Ծանոթագրություններ ==


== Գրականություն ==
* 

== Արտաքին հղումներ ==
* [http://veliki-grdjevac.blogspot.com/p/biografija-pisca.html Գրողի կենսագրություն] 
* [http://www.kucmatolovrak.eu/index.php Kulturni centar Mato Lovrak]
* Mato Lovrak, [http://hrcak.srce.hr/index.php?show=clanak&id_clanak_jezik=129030 *Četiri članka Mate Lovraka*], *Libri & Liberi* 01/2012., Hrčak
* Mato Lovrak, [http://os-gorican.skole.hr/upload/os-gorican/images/static3/721/File/Druzba_Pere_Kvrzice.pdf *Družba Pere Kvržice'']

Կատեգորիա:Խորվաթ գրողներ
Կատեգորիա:Խորվաթ մանկագիրներ
Կատեգորիա:20-րդ դարի տղամարդ գրողներ
Կատեգորիա:20-րդ դարի վիպասաններ
Կատեգորիա:20-րդ դարի պատմվածքագիրներ
Կատեգորիա:Խորվաթ վիպասաններ
Հաղթանակի փողոց (Կրասնի Սուլին)

**Հաղթանակի փողոց** (), փողոց Ռուսաստանի Ռոստովի մարզի Կրասնի Սուլինի շրջանի և Կրասնոսուլինսկի քաղաքային շրջանի վարչական կենտրոն Կրասնի Սուլին քաղաքում։ Նախկինում կոչվել է Ժդանովի փողոց, իսկ ավելի վաղ՝ Կոոոպերատիվնայա։ Անվանվել է Հայրենական մեծ պատերազմում տարած հաղթանակի պատվին։

## Պատմություն
Փողոցն իր ներկայիս անունը ստացել 1990 թվականին՝ Հայրենական մեծ պատերազմում հաղթանակի 45-ամյակի տարում։ Մինչ այդ դա Ժդանովի փողոցն էր, իսկ ավելի վաղ՝ մինչև 20-րդ դարի 40-ական թվականները, Կոոոպերատիվնայա։ Այն սկսվում է Պրիդորոժնայա փողոցից և հասնում Պոչտովայա փողոց։ Երկարությունը 600 մ է։

Փողոցի կառուցապատումը սկսվել է 20-րդ դարի սկզբին։ Սկզբում այստեղ կառուցվել են Սուլինի մետալուրգիական գործարանի վարչակազմի, վաճառականների բնակելի տները և առևտրային շենքեր։ Փողոցն իր անունը ստացել է 13-րդ տանը գտնված Սուլինի առաջին կոոպերատիվի՝ «Սպառողների ընկերության» շնորհիվ։

Փողոցը սկսվում է հինգհարկանի L-աձև շենքով, որի առաջին հարկում մանկական պոլիկլինիկա է։

Հաջորդը Պիոներների տան (1936) հիման վրա ստեղծված արտադպրոցական միջոցառումների քաղաքային կենտրոնի շենքն է։ Շենքը կառուցվել է 20-րդ դարի սկզբին և 1950-ական թվականների վերջում զգալիորեն ընդլայնվել է, ավելացվել է երկրորդ հարկ։ Պատերազմից առաջ այնտեղ ապրել են բժիշկների ընտանիքներ։

Հաջորդ տունը կառուցվել է գլանման արտադրամասի պետի համար, 1920-ական և 1930-ական թվականներին այնտեղ տեղակայված էին հասարակական կազմակերպություններ։ Այժմ այս շենքում դեղատուն է։

1903 թվականին ներկայիս Լենինի փողոցի անկյունում կառուցվել է մեկհարկանի շենք. սկզբում այստեղ եղել է էժան խորտկարան և թեյարան, այնուհետև, մինչև պատերազմը, Պիոներների տուն և 1950 թվականին այստեղ կառուցվել է 15-բնակարանանոց շենք, որի առաջին հարկում խանութ էր։ Այնուհետև այստեղ գտնվել է Խնայբանկը, իսկ այժմ տարբեր կազմակերպություններ են։

Այնուհետև Հաղթանակի փողոցում մի շարք խանութներ են, որոնք մինչև 1917 թվականի հեղափոխությունը պատկանել են «Սպառողների ընկերությանը»։ Փողոցն ավարտվում է 1950-ական թվականներին կառուցված երկու 8-բնակարանանոց շենքով։ Փողոցի աջ կողմում առաջինը 1908 թվականին որպես բնակելի կառուցված հինավուրց շենքն է։ Խաչմերուկից այն կողմ 1951 թվականին կառուցված L-աձև երկհարկանի տուն է։

Հրապարակի հետ անկյունում կանգնած է 1960 թվականին կառուցված «Մոլոդյոժնի» համերգասրահի շենքը (1961-1998 թվականներին՝ առաջին լայնֆորմատ «Կոմսոմոլեց» կինոթատրոնը)։ Հարևանությամբ 1934 թվականին կառուցված Պետական բանկի շենքն է։ Այնուհետև պուրակն է, որը հիմնադրվել է 1930-ական թվականների կեսին և վերակառուցվել 1980-ական թվականներին։ Փողոցն ավարտվում է ավտոմատ հետախոսակայանի շենքով։

## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն
* Горная, Л. Пройдусь по Гимназической, сверну на Ярославскую / Л.Горная // Красный бумер. – 2006. - №36.
* Мякинченко, В. Улица Победы / В.Мякинченко // Власть Советов. – 1991. – 19 ноября
* Подгорная, О. Главная площадь / О.Подгорная // Красносулинский вестник. – 2003. – 16 сентября.

## Արտաքին հղումներ
*  Улица Победы в Красном Сулине

Կատեգորիա:Կրասնի Սուլինի փողոցներ
Մարս Բլաֆում ատոմային ռումբ ընկնելու միջադեպ

thumb|right|250px|Հուշատախտակ՝ ռումբն ընկնելու վայրում, Մարս Բլաֆ
thumb|250px|Խառնարան ռումբն ընկնելու վայրում
**1959 թվականի մարտի 11-ին Մարս-Բլաֆում ատոմային ռումբ ընկնելու միջադեպ,** անձնակազմի սխալմամբ ԱՄՆ-ի ՌՕՈՒ-ի В-47 ռմբակոծիչից միջուկային զինամթերք գցելը Հարավային Կարոլինայի Մարս Բլաֆ գյուղի բնակեցված շրջանում՝ սովորական պայթուցիկի պայթուցիչի հետագա պայթեցմամբ․ պայթուցիչը ռումբի  պլուտոնային պայթուցիկի սեղմման համար էր։ Պայթյունի արդյունքում տնամերձ տարածքում վեց մարդ ստացել է վնասվածք, փլվել է մի քանի շինություն։ Տուժած ընտանիքը հայց է ներկայացրել դատարան ԱՄՆ-ի ՌՕՈՒ-ի դեմ, որի արդյունքում այն ստացավ 54 000 դոլար փոխհատուցում։

## Միջադեպի նկարագրություն
1958 թվականի մարտի 11-ին ժամը 16:34-ին ամերիկյան 375-րդ ռմբակոծիչ էսկադրիլիայի 308-րդ ռմբակոծիչ ավիաթևի Boeing B-47E-LM «Stratojet» ռեակտիվ ռմբակոծիչը, որը տեղակայված էր Սավաննայի մոտակայքում, «Հանթեր» ավիաբազայից օդ բարձրացավ և ուղղություն վերցրեց Լեսթերշիրում գտնվող «Բրանթինգթորփ» անգլիական ավիաբազա։ Ինքնաթիռում գտնվում էր Mk.6 30 կիլոտոննա կշռող ատոմային ռումբ, որը պետք է օգտագործվեր, եթե Խորհրդային Միության հետ զինված հակամարտություն սկսվեր։ Թռրչքի ընթացքում շտուրման Բրյուս Կուլկան հրամանատարի խնդրանքով գնաց բեռնախուց՝ ռումբի պահպանիչ պահանակը ստուգելու համար, քանի որ օդաչուների խցում վառվել էր նախազգուշացնող լուսային ազդանշանը, որը վկայում էր ռումբը գցելու մեխանիզմի ֆիքսատորի անսարքությունը։ Ֆիքսատորն ապարդյուն փնտրելուց հետո նա բարձրացավ ռումբի արտակարգ գցման թողարկիչ սարքավորման վրա, որպեսզի այն ավելի լավ տեսնի և պատահմամբ գործի գցեց այն։ Երեք տոննա կշռող ռումբը կոտրեց ինքնաթիռի դիտանցքը և ընկավ 4600 մետր բարձրությունից։ Կուլկային հաջողվեց մնալ ինքնաթիռում։

Այդ օրը վեց և ինը տարեկան Ելենա և Ֆրենսիս Գրեգ քույրերը և նրանց 9 տարեկան զարմուհի Էլլա Դևիսը գտնվում էին խաղատնակում, որը կառուցել էր նրանց հայրը՝ Վալտերը, Մարս Բլաֆի իրենց տան ետնամասում՝ անտառի մեջ։ Ցերեկը նրանք որոշեցին դուրս գալ այնտեղից և հեռացան բակից 180 մետր։ Ատոմային ռումբի սովորական պայթուցիչը պայթեց գետնի հետ շփման ժամանակ՝ թողնելով 20 մետր տրամագծով և 10 մետր խորությամբ խառնարան։ Ատոմային «միջուկը» պահպանվում  էր ինքնաթիռում առանձին։ Ոչնչացվեց այգին և մանկական տաղավարը և վնասվեցին մի քանի շինություններ։ Ուշագրավ է, որ ոչ մի զոհ չեղավ։ Այդուհանդերձ, պայթյունի հետևանքով Գրեգ ընտանիքի վեց անդամ ստացավ վնասվածք։ Տուժողները դատական հայց ներկայացրին ԱՄՆ-ի Ռազմական օդային ուժերի դեմ։ Արդյունքում Գրեգներին վճարվեց 54 հազար դոլար փոխհատուցում, որը 2014 թվականի տվյալներով համարժեք էր 441 405 դոլարի։ Անձնակազմը ներողություն խնդրեց ընտանիքից և կարողացավ խուսափել լուրջ պատժից։ Միջադեպը լուսաբանել են ազգային և տեղական լրատվամիջոցները։ Պայթյունի խառնարանը մնում է մինչ օրս՝ չնայած ծածկվել է բուսականությամբ։ Ռումբն ընկնելու վայրը նշված է հուշատախտակով։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* 
* 

Կատեգորիա:Հարավային Կարոլինայի ավիավթարներ
Օձերի սյուն

thumb|Օձերի սյան ներկայիս տեսքը Ստամբուլի Սուլթանահմեդ հրապարակում
thumb|Օձի գլխի հատվածը Ստամբուլի հնագիտական թանգարանում
**Օձերի սյուն** (, ), անտիկ բրոնզե սյուն Ստամբուլի Սուլթանահմեդ հրապարակում։ Եռոտանի զոհարանի մնացորդն է, որը ստեղծվել է հույն-պարսկական պատերազմի ժամանակ կայացած Պլատեի ճակատամարտում ( 479 մ․ թ․ ա․)  պարսիկների  զենքերից։ Սկզբում գտնվել է Դելֆիում, հետո Կոստանդիանոս Ա Մեծ կայսրը տեղափոխել է Հռոմեական կայսրության նոր մայրաքաղաք՝ Կոստանդնուպոլիս (այժմ Ստամբուլ)։ Նախապես ութ մետրանոց սյունը պսակվել է երեք օձերի գլուխներով։ 1700 թվականին այն մասնակի քանդվել է։ Օձերից մեկի գլուխը այժմ գտնվում է Ստամբուլի հնեագիտական թանգարանում։

## Ստեղծման պատմություն
Հույները Պլատեի ճակատամարտում որոշիչ հաղթանակ են տարել՝ ջախջախել պարսիկներին և մեծ ռազմավար ձեռք բերել։ Ռազմավարի տասներորդ մասը ընծայել են աստվածներին, մասնավորապես՝ Դելֆիի Ապոլոնի սրբավայրին։ Ըստ Հերոդոտոսի «այդ տասներորդից սարքել են ոսկե եռոտանի, որն էլ գտնվում է Դելֆիում՝ անմիջապես զոհարանին մոտ,  եռագլուխ պղնձե օձի վրա»։

Սյան ստեղծումը նշանավորվել է աղմկոտ վիճաբանությամբ։ Պլատեի ճակատամարտի հելլեն զորավար Պավսանիոսը հրամայել է եռոտանու վրա արձանագրություն փորագրել՝ «Հելլենական առաջնորդ և ղեկավար Պավսանիոսը, ի պատիվ Ֆեբի այս հուշարձանն է կանգնեցրել կոտորելով միդիացիների զորքը»։

Հույները Պավսանիոսի վարքից վիրավորվել են, քանի որ նա հաղթանակի ողջ փառքը իրեն է վերագրել։ Սպարտացիները մաքրել են արձանագրությունը, և ավելացրել ճակատամարտին մասնակցած բոլոր զորքերի 31 քաղաքների անունները։ Ըստ Դիոդորոս Սիկիլիացու նախկին գրության տեղը, փորագրել են հույն բանաստեղծ Սիմոնիդի երկտող բանաստեղծությունը։

## Հետագա ճակատագիր
Մեր թվարկությունից առաջ 345-344 թվականներին ֆոկիդացիները թալանել է Դելֆիի տաճարը և գողացել օձերի գլխի վրա դրված ոսկյա եռոտանին։ Իրադարձությունը առիթ է հանդիսացել Փիլիպոս II Մակեդոնացու համար, որ Երրորդ սրբազան պատերազմի ընթացքում առաջնորդի իր զորքը դեպի Ֆոկիդա։

324 թվականին Կոստանդիանոս Ա Մեծ կայսեր  հրամանով սյունը տեղափոխել է Հռոմեական կայսրության նոր մայրաքաղաք է Կոստանդնուպոլիս։

Հուշարձանի մասնակի քանդվելու վերաբերյալ մի քանի լեգենդ կա։ Ըստ առաջինի Մեհմեդ II Նվաճողը Կոստանդնուպոլիսը գրավելուց հետո հրամայել է վերացնել հույների մեծագույն հաղթանակը հիշեցնող հուշարձանը։ Այս լեգենդը քննադատության չի դիմանում, քանի որ ավելի ուշ շրջանի նկարներում հուշարձանը՝ օձերի երեք գլուխներով հանդերձ կա։ Ըստ այլ վարկածի օձերի գլուխները ջարդել է մի հարբած լեհ ազնվական։ Վարկածներից ամենահավաստին օսմանցի պատմաբան Մահմեդ Աղայինն է։ Ըստ նրա՝ 1700 թվականի անհայտ անձը վանդակություն է արել և ոչնչացրել օձի գլուխները։

## Գրականություն
* Diodorus Siculus. Diodorus of Sicily in Twelve Volumes with an English Translation by C. H. Oldfather. Vol. 4-8. Cambridge, Mass.: Harvard University Press; London: William Heinemann, Ltd. 1989.

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Ստամբուլի հուշարձաններ
Կատեգորիա:Բրոնզե արձաններ
Կատեգորիա:Ստամբուլի պատմություն
Կատեգորիա:Ֆաթիհ
Կատեգորիա:Համաշխարհային ժառանգություն Թուրքիայում
Կատեգորիա:Ստամբուլի շենքեր և կառույցներ
Կատեգորիա:Կոստանդնուպոլիս
Կատեգորիա:Թուրքիայի հուշարձաններ
Կատեգորիա:Ստամբուլի մշակույթ
Կատեգորիա:Ստամբուլի տեսարժան վայրեր
Վլաստա Պավիչ

**Վլաստա Պավիչ** (, ), խորվաթ քաղաքական գործիչ, Խորվաթիայի Սոցիալ-դեմոկրատական կուսակցության անդամ, 2002-2005 թվականներին Զագրեբի քաղաքապետ։

Պավիչը 2002 թվականի մարտի 1-ին ընտրվել է Զագրեբի քաղաքապետ այն բանից հետո, երբ Միլան Բանդիչը (նույնպես Սոցիալ-դեմոկրատական կուսակցության անդամ) ստիպված էր սկանդալի պատճառով հրաժարական տալ։ Նա ընտրվել է Սոցիալ-դեմոկրատական կուսակցության և Լիբերալ-դեմոկրատների կուսակցության իշխող կոալիցիայի անդամների քաղաքային ժողովի աջակցությամբ։ Ստանձնելով պաշտոնը նշել է, որ մտադիր է շարունակել Բանդիչի սկսած նախագծերը։ Ընտրություններից կարճ ժամանակ անց Միլան Բանդիչը նշանակվել է Վլաստա Պավիչի երկու տեղակալներից մեկը։ Քաղաքապետի պաշտոնում գտնվելու ամբողջ ընթացքում Պավիչը կոնֆլիկտ է ունեցել Բանդիչի հետ։ Նա հրապարակայնորեն մեղադրել է նրան՝ ընտրությունների ժամանակ խախտումներ թույլ տալու մեջ։

2003 թվականի մայիսին «Nacional» շաբաթաթերթը հայտնել է, որ Պավիչին վարկաբեկելու քարոզարշավի ժամանակ Բանդիչը կապված էր աջ ընդդիմության հետ։

2004 թվականի մարտին նա Բանդիչից պահանջել է հրապարակայնորեն ներողություն խնդրել այն բանի համար, որ իբր վիրավորել է իր մորը «գռեհիկ և շատ պարզունակ» ձևով։ Նա հայտարարել է, որ քաղաքի և կոալիցիայի շահերից ելնելով շատ բան չի հայտարարել, բայց այլևս չի կարծում, որ պետք է լռել։

Ի վերջո, մրցակիցները պայմանավորվել են, որ Վլաստա Պավիչը չի առաջադրի իր թեկնածությունը հաջորդ ընտրություններում։ Այնուամենայնիվ, Բանդիչը ձգտում էր հասնել արտահերթ ընտրությունների անցկացմանը, որոնք տեղի ունեցան 2005 թվականի մայիսի 15-ին։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Զագրեբ քաղաքում ծնվածներ
Կատեգորիա:Զագրեբի համալսարանի շրջանավարտներ
Կատեգորիա:Խորվաթիայի կին քաղաքական գործիչներ
Դրագուտին Գորյանովիչ-Կրամբերգեր

**Դրագուտին Գորյանովիչ-Կրամբերգեր** (, ), խորվաթ երկրաբան, հնէաբան և մարդաբան։ Զագրեբի, Կրապինայի և Կարլովացի պատվավոր քաղաքացի։

## Կենսագրություն
Ծնվել է 1856 թվականի հոկտեմբերի 25-ին Զագրեբում։

Սովորել է հնէաբանություն Ցյուրիխում և Մյունխենում, 1879 թվականին Տյուբինգենում ստացել է դոկտորի աստիճան, նրա ատենախոսությունը նվիրված էր ձկների քարացածությանը։ Այնուհետև ղեկավարել է Խորվաթիայի ազգային թանգարանի երկրաբանության և միներալոգիայի բաժինը, որն այժմ հայտնի է որպես Խորվաթիայի բնական պատմության թանգարան։

1883-1924 թվականներին աշխատել է Զագրեբի համալսարանում, 1893 թվականից ղեկավարել է երկրաբանության և հնէաբանության ամբիոնը։ Նրա գիտական գործունեությունը ներառում է շերտագրություն, հնէաբանություն, տեկտոնիկա, հնակլիմայաբանություն, ջրագրություն, կիրառական երկրաբանություն և երկրաբանական քարտեզագրում (իր ուսուցիչ Դուրո Պիլարի հետ քարտեզագրել է Մեդվեդնիցա լեռը)։

1909 թվականին հիմնադրել է Խորվաթիայի և Սլավոնիայի երկրաբանական ընկերությունը (), իսկ 1911 թվականին՝ հասարակության կողմից թողարկվող ամսագիրը ()։ Խորվաթիայի գիտությունների և արվեստների ակադեմիայի անդամ է 1909 թվականից։

220px|left|thumb|Հին մարդու ընտանիքը
1899 թվականին կարևոր հայտնագործություն է կատարել՝ Կրապինա քաղաքի մերձակայքում նախապատմական մարդկանց (այսպես կոչված  «կրապինյան նեանդերթալներ», ի սկզբանե կոչվել է Գորյանովիչ Homo primigenius) մնացորդների խոշոր կուտակում հայտնաբերելով։ Հայտնաբերված կմախքների մանրամասն ուսումնասիրության շնորհիվ համարվում է ժամանակակից պալեոանտրոպոլոգիայի հիմնադիրը։

Ավելի քան 230 աշխատանքների հեղինակ է խորվաթական և միջազգային ամսագրերում, որոնց թվում կարելի է առանձնացնել *«Diluvijalni čovjek iz Krapine u Hrvatskoj»* (1905) մենագրությունը ևև նրա ընդլայնված վերահրատարակումը՝ *«Život i kultura diluvijalnog čovjeka iz Krapine u Hrvatskoj»* (1913)։

Մահացել է 1856 թվականի հոկտեմբերի 25-ին Զագրեբում։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Неандертальцы носили в качестве украшений орлиные когти – свидетельства этому обнаружены в Хорватии
* Музей Неандертальца в Крапине 

Կատեգորիա:Զագրեբի համալսարանի շրջանավարտներ
Կատեգորիա:Զագրեբի պատվավոր քաղաքացիներ
Կատեգորիա:Թյուբինհեմի համալսարանի շրջանավարտներ
Կատեգորիա:Խորվաթ երկրաբաններ
Կատեգորիա:Խորվաթ հնէաբաններ
Կատեգորիա:Խորվաթ մարդաբաններ
Կատեգորիա:Խորվաթ գիտնականներ
Կատեգորիա:Ցյուրիխի համալսարանի շրջանավարտներ
Կատեգորիա:Մյունխենի համալսարանի շրջանավարտներ
Պոչտովայա փողոց (Կրասնի Սուլին)

**Պոչտովայա փողոց** (), փողոց Ռուսաստանի Ռոստովի մարզի Կրասնի Սուլինի շրջանի և Կրասնոսուլինսկի քաղաքային շրջանի վարչական կենտրոն Կրասնի Սուլին քաղաքում։ Քաղաքի կենտրոնի եզակի փողոցներից է, որը գոյության ընթացքում չի փոխել անվանումը։

## Պատմություն
Պոչտովայա (Փոստային) փողոցը հայտնվել է 20-րդ դարի սկզբին և կոչվել Պոչտովայա՝ 1911-1913 թվականներին այնտեղ կառուցված փոստային և հեռագրային գրասենյակի շենքի պատվին։ Սա քաղաքի կենտրոնում գտնվող քիչ փողոցներից մեկն է, որը գոյության ընթացքում երբեք չի փոխել իր անունը։

Փողոցը սկսվում է 1920-ական թվականներին կառուցված նախկին գործարանային ավտոգարաժի մոտից։ Ձախ կողմում հիմնականում բնակելի տներ են, և միայն վերջում քաղաքային զինվորական կոմիսարիատի շենքն է։ Սակայն այն ևս անցյալ դարի սկզբին կառուցվել է որպես բնակելի շենք։ Փողոցի աջ կողմում հասարակական շենքեր են և միայն մեկ բնակելի շենք (հրշեջ կայանի կողքին), որը 1912 թվականին կառուցվել է Սոիլինի մետալուրգիական գործարանի գլխավոր հաշվապահի համար։

Թիվ 4 դպրոցի նոր շենքի տեղում մինչև 1937 թվականը մսուր-մանկապարտեզ էր։ Փողոցն ավարտվում է 1913 թվականին կառուցված տնով (Սուլինտորգի նախկին գրասենյակ)։ Այս շենքը նույնպես կառուցվել է որպես բնակելի, 1917 թվականի Հոկտեմբերյան հեղափոխությունից հետո մինչև 1939 թվականը այնտեղ տեղակայված էր քաղաքի միլիցիայի (ոստիկանության) բաժինը։

Կրասնի Սուլին քաղաքի գլխավոր փոստատան առջև՝ Վորոշիլովի և Պոչտովայա փողոցների անկյունում, գտնվում է փոստատարի միակ հուշարձանը Ռուսաստանում։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Почтовая улица в Красном Сулине

Կատեգորիա:Կրասնի Սուլինի փողոցներ
Շևաուն Միզրահի

**Շևաուն Միզրահի** (), թուրք-ամերիկացի վավերագրական կինոռեժիսոր, օպերատոր։ 2017 թվականին Հեռավոր համաստեղություն ֆիլմի համար Լոկառնոյի կինոփառատոնում արժանացել է «Ժյուրիի հատուկ հիշատակում» մրցանակին, ինչպես նաև բազմաթիվ այլ մրցանակների, այդ թվում՝ 2018 թվականին Չոնջուի միջազգային կինոփառատոնում արժանացել է «Լավագույն ֆիլմ» մրցանակին, Վիեննայի միջազգային կինոփառատոնում՝ *FIPRESCI* քննադատների մրցանակին։ *Filmmaker Magazine* հանդեսը 2015 թվականին Շևաուն Միզրահիին ընդգրկել է անկախ կինոյի քսանհինգ նոր դեմքերի շարքում։

## Կենսագրություն
Շևաուն Միզրահին մեծացել է Բոստոնում։ Փենսիլվանիայի համալսարանում ուսանել է կոգնիտիվ նյարդագիտություն և անգլիական գրականություն, այնուհետև ավարտել է Նյու Յորքի համալսարանի կինոդպրոցի գեղարվեստի բաժինը։
Նախքան կինոյի աշխարհում գործունեություն ծավալելը, 2018 թվականին Գուգենհայմ կրթաթոշակ է ստացել արվեստի գծով։ Միզրահիի լուսանկարները ցուցադրվել են Ամերիկյան արվեստի Սմիթսոնյան թանգարանում և Քորքորան պատկերասրահում։ Միզրահիի առաջին լիամետրաժ վավերագրական ֆիլմը՝ «Հեռավոր համաստեղությունը», մասնակցել է Անկախ կինովավերագրական նախագծերի (*IFP Documentary*) աշխատանոցին և Անկախ ռեժիսորական նախագծերի (*IFP Project*) ֆորումին (Նյու Յորք)։

## Ֆիլմագրություն
* Մյանմար հյուրանոց (2009)
* Հեռավոր համաստեղություն (2017)

## Մրցանակներ և անվանակարգեր
Շևաուն Միզրահի Հեռավոր համաստեղություն ֆիլմն առաջադրվել և արժանացել է հետևյալ մրցանակներին՝
* Վիեննալե (Վիեննայի միջազգային կինոփառատոն), արժանացել է միջազգային կինոքննադատների մրցանակին
*Սևիլյայի կինոփառատոն, New Waves Non-fiction մրցանակ
* Առաջադրվել է 23-րդ միջազգային ամենամյա Independent Spirit մրցանակի համար
*Չոնջուի միջազգային կինոփառատոնում արժանացել է «Լավագույն ֆիլմ» մրցանակին
* Լոկարնոյի կինոփառատոնում արժանացել է «Ժյուրիի հատուկ հիշատակում» մրցանակին, 2017
* International Documentary Association Awards, «Լավագույն կինեմատոգրաֆիա» մրցանակ
* International Documentary Association Awards, առաջադրվել է «Լավագույն մոնտաժում» մրցանակի համար
* Cinema Eye Honors, առաջադրվել է՝ «Լավագույն դեբյուտային ֆիլմ» 
* Cinema Eye Honors, առաջադրվել է՝ «Լավագույն կինեմատոգրաֆիա»
* Լոնդոնի կինոփառատոն, առաջադրվել է՝ «Լավագույն վավերագրական ֆիլմ»
* Տակոմայի կինոփառատոն, «Լավագույն վավերագրական ֆիլմ» մրցանակ
* DokuFest, «Լավագույն ֆիլմ» մրցանակ
* Message to Man, «Լավագույն դեբյուտային ֆիլմ» մրցանակ
* Message to Man, International Federation of Film Societies Prize
* Ոսկե ծիրան կինոփառատոն, «Լավագույն վավերագրական ֆիլմ» մրցանակ

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Ամերիկացի կինոարտադրողներ
Կատեգորիա:Թուրք կինոարտադրողներ
Սլավոլյուբ Էդուարդ Պենկալա

**Սլավոլյուբ Էդուարդ Պենկալա** (, ), լեհական, նիդերլանդական և հրեական արմատներով խորվաթ ինժեներ-քիմիկոս և գյուտարար։ Հայտնի է որպես առաջին խորվաթական ինքնաթիռի կոնստրուկտոր և 80-ից ավելի գյուտերի հեղինակ։

## Կենսագրություն
Ծնվել է Լիպտովսկի-Միկուլաշ քաղաքում (այն ժամանակ՝ Հունգարիայի թագավորություն, այժմ՝ Սլովակիա) 1871 թվականին։  Նրա հայրը՝ Ֆրանցիշեկ Պեկալան, լեհ էր, իսկ մայրը՝ Մարիա Հանելը, հոլանդուհի էր։  Քիմիա է սովորել է Վիեննայի համալսարանում և Դրեզդենի տեխնոլոգիական համալսարանում, որն ավարտել է 1898 թվականին։ Այնուհետև աշխատել է Կոշիցե քիմիական արտադրամասում։ 1900 թվականին ընտանիքով տեղափոխվում է Զագրեբ (այն ժամանակ՝ Խորվաթիա և Սլավոնիա թագավորություն, նաև Ավստրո-Հունգարիայի մի մասը), որտեղ, ի նշան իր նոր հայրենիքի հանդեպ հավատարմության, իր անվանը ավելացնում է «Սլավոլյուբ» (սլավյանոֆիլ)։ 1904 թվականին նշանակվել է թագավորական տեխնիկական սուպերվիզոր ()։

Պենկալի առաջին արտոնագրված գյուտերը եղել են թերմոսը և  պտտվող ատամի խոզանակը։ Իսկ առավել հայտնի ու խոշոր են եղել է մեխանիկական գրիչը (1906) ու կոշտ թանաքով փետուրով գրիչը (1907), ինչպես նաև ամրակները, որոնց օգնությամբ գրիչն ամրացվում էր գրպանում։ Ի թիվս այլ գյուտերի՝ անոդային մարտկոցը, ախտահանող միջոցներ, վագոնային արգելակներ, մանոմետր, ուժաչափ և ծախսաչափ։  Հայտնի են նրա տուրբինային անիվների, ուղղաթիռային շարժիչների գծագրերը, մինչ այդ մեխանիզմների ստեղծվելը։

1908 թվականին Պենկալան սկսում է թռչող սարք մշակել, որի կառավարումը պետք է այնքան պարզ լիներ, որ առանց հատուկ պատրաստության ցանկացած մարդ կարող էր թռչել։  Արտոնագիրը ստացել է 1909 թվականին, իսկ մեքենան ավարտել է 1910 թվականին, և Դրագուտին Նովակի օդանավով պոկվել է գետնից։ Գյուտարարը շարունակել է բարելավել սարքի կառուցվածքը, սակայն այն կառավարելը դեռ հեշտ չէր։  Ավելի ուշ թռիչքային փորձարկումների ընթացքում մոնոպլանը վնասվածք է ստացել, և Պենկալան դադարեցրել է սարքի հետագա մշակումը։ Այնուամենայնիվ, սարքը Խորվաթիայում առաջին ինքնաթիռն է, որը նախագծել և թռիչքներ է իրականացրել։

1906 թվականին Փենկալան, Էդմունդ և Մաուրուս Մոստեր եղբայրների հետ հիմնադրում է Penkala-Edmund Moster & Co ընկերությունը։ Զագրեբում կառուցվում է գործարան, որտեղ սկսվում է Պենկալայի գրիչների և այլ գյուտերի արտադրությունը։ Շուտով ընկերությունը դառնում է գրամեքենաների աշխարհի խոշորագույն արտադրողներից մեկը, իսկ մեխանիկական գրիչը հաջողություն է ձեռք բերում 70 երկրների շուկաներում։

Էդուարդ Պենկալան մահացել է Զագրեբում 50 տարեկան հասակում՝ թոքաբորբից։ Նա թաղված է Միրոգոյ գերեզմանատանը։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Խորվաթ գիտնականներ
Կատեգորիա:Թոքաբորբից մահացածներ
Կատեգորիա:Գյուտարարներ
Կատեգորիա:Ճարտարագետներ
Կատեգորիա:Վիեննայի համալսարանի շրջանավարտներ
Բոգդան Զադուրա

**Բոգդան Զադուրա** (, ), լեհ բանաստեղծ, արձակագիր, թարգմանիչ։ Թարգմանություններ է կատարում ռուսերենից, ուկրաիներենից, անգլերենից և հունգարերենից։

## Կենսագրություն
Բոգդան Զադուրան ծնվել է 1945 թվականի փետրվարի 18-ին Պուլավիում (Լեհաստան)։ Ավարտել է Վարշավայի համալսարանի փիլիսոփայության ֆակուլտետը։ Առաջին բանաստեղծությունները սկսել է գրել 1962 թվականին։ 1970-ական թվականներին աշխատել է գավառական թանգարանում, կառավարել է Լյուբլինի թատրոնի գրական մասը։ 2004 թվականից համարվում է *Twórczość* ամսագրի գլխավոր խմբագիրը։

## Ստեղծագործություն
Թարգմանել է Միհալի Բաբիչի, Ջոն Էշբերիի բանաստեղծությունները, ինչպես նաև ուկրաիներենից թարգմանել է Դմիտրի Պավլիչկոյի, Նատալկա Բելոցերկովեցի, Յուրի Անդրուխովիչի, Սերգեյ Ժադանի, Անդրեյ Բոնդարի, Գալինա Կրուկի, Վասիլի Մահնոյի, Անդրեյ, Լյուբկայի, Լյուբով, Յակիմչուկի, Օստապ Սլիվինի պոեզիան։

## Գրքեր

### Բանաստեղծություններ
* W krajobrazie z amfor (1968)
* Podróż morska (1971)
* Pożegnanie Ostendy (1974)
* Małe muzea (1977)
* Zejście na ląd (1983)
* Starzy znajomi (1986)
* Prześwietlone zdjęcia (1990)
* Cisza (1994)
* Noc poetów. Warszawa pisarzy (1998)
* Kaszel w lipcu (2000)
* Poematy (2001)
* Wiezień i krotochwila. Wiersze z lat sześćdziesiątych (2001)
* Ptasia grypa. I inne wiersze dla kobiet i mężczyzn (2002)
* Stąd (2002)
* Kopiec kreta (2004)
* Wszystko (2008)
* Nocne życie (2010)

### Արձակ
* Lata spokojnego słońca (1968)
* A żeby ci nie było żal (1972)
* Patrycja i chart afgański (1976)
* Do zobaczenia w Rzymie (1980)
* Lit (1997)
* Radość czytania (1980)
* Tadeusz Nowak (1981)
* Daj mu tam, gdzie go nie ma (1996)
* Między wierszami (2002)

### Ամփոփիչ հրապարակումներ
* Wiersze zebrane. - T. I-III. - Wrocław: Biuro Literackie, 2005-2006
* Proza. - T. I-II. - Wrocław: Biuro Literackie, 2005-2006
* Szkice, recenzje, felietony. - T. I-II.  Wrocław: Biuro Literackie, 2007

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Կենսագրություն  (լեհերեն, անգլերեն)
* Կենսագրություն (լեհերեն)
* Հարցազրույց
* В Журнальном зале

Կատեգորիա:Լեհ գրողներ
Կատեգորիա:20-րդ դարի գրողներ
Կատեգորիա:21-րդ դարի գրողներ
Կատեգորիա:Լեհ բանաստեղծներ
Կատեգորիա:Լեհ թարգմանիչներ
Կատեգորիա:20-րդ դարի թարգմանիչներ
Կատեգորիա:21-րդ դարի թարգմանիչներ
Կատեգորիա:Լեհ խմբագիրներ
Կատեգորիա:Վարշավայի համալսարանի շրջանավարտներ
Կատեգորիա:20-րդ դարի բանաստեղծներ
Կատեգորիա:Լեհ արձակագիրներ
Կատեգորիա:Բանաստեղծներ այբբենական կարգով
Կրիստինա Խոյնովսկայա Լիսկևիչ

**Կրիստինա Խոյնովսկայա Լիսկևիչ** (, ), լեհ առագաստանավորդուհի և ճարտարագետ-նավաշինարար։ Առաջին կինն է, որ առագաստանավով, միայնակ կատարել է շուրջերկրյա ճանապարհորդություն։

## Կենսագրություն
Կրիստինա Խոյնովսկայան ծնվել է 1936 թվականին Վարշավայում, իսկ Երկրորդ համաշխարհային պատերազմից հետո ընտանիքով տեղափոխվել է Լեհաստանի հյուսիս՝ Օստրուդա։ 1953 թվականից ապրել է Գդանսկում։ Սովորել է Գդանսկի պոլիտեխնիկական ինստիտուտում, իսկ ավարտելուց հետո նախագծող է աշխատել Գդանսկի նավաշինարանում։ Այնտեղ էլ ծանոթացել է ապագա ամուսնու հետ։

16 տարեկանից սկսել է զբաղվել առագաստային սպորտով։ 1960 թվականին դարձել է ղեկապետ, իսկ 1966 թվականին կապիտան և ստացել է առագաստանավ վարելու արտոնագիր։ Որպես կապիտան՝ Կրիստինան  կատարել է 21 օվկիանոսային և ծովային ճանապարհորդություն, որոնցից երեքը եղել է զուտ կանացի անձնակազմով։ Մի քանի ճանապարհորդություն կատարել է ամուսնու հետ, որը նույնպես զբաղվել է առագաստային սպորտով։

Կրիստինա Խոյնովսկայա Լիսկևիչը հայտնի է, որպես առաջին կին, որ առագաստանով միայնակ պտտվել է աշխարհի շուրջը։ Ճանապարհորդությունը սկսել է «Mazurek» առագաստանավով 1976 թվականի փետրվարի 28-ին Լաս Պալմաս դե Գրան Կանարիա քաղաքից։ Անցնելով Բարբադոսի Բրիջթաունով, Բալբոայով, Տանոխայեով և Թահիտիով նա հասել է Սիդնեյ և առագաստանավը կանգնեցրել վերանորոգման։ Ճանապահորդությունը շարունակելուց հետո Կրիստինան լուրջ հիվանդացել է։ Նրան Պորտլենդ Ռոուդսից օդանավով տեղափոխել են Կերնս։ Բոլոր դեպքերում նա շարունակել է ճանապարհորդությունը և 1977 թվականի դեկտեմբերի 2-ին  հասել է Մոզամբիկի նեղուց։ Արդյունքում՝ 401 օրվա ընթացքում անցել է 31,166 ծովային մղոն և 1978 թվականի ապրիլի 21-ին հասել է ճամփորդության վերջնակետին։ Նրա նվաճումը գրանցվել է Գինեսսի ռեկորդների գրքում։

## Գրականություն
* Polnische Entdecker, Herausgeber: Polnisches Ministerium für Auswärtige Angelegenheiten, ISBN 83-89175-51-7, Seite 55 ff.

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Գինեսի գրքի ռեկորդակիրներ
Կատեգորիա:Լեհ առագաստանավորդներ
Հակոբ Չաքըրով

**Հակոբ Մաթևոսի Չաքըրով** (**Չաքըրյան**) (), բուլղարահայ բժիշկ։ Բժշկագիտության դոկտոր, պրոֆեսոր։ Բուլղարիայի վաստակավոր բժիշկ։

## Գործունեություն
Բժշկական կրթությունն ստացել է Բուլղարիայում և Համբուրգում։ Երկրորդ աշխարհամարտից՝ 1939-1945 թվականներից հետո աշխատել է Կարմիր խաչի հիվանդանոցում, 1951 թվականից եղել է Հակաքաղցկեղային ինստիտուտի հիմնադիր-տնօրեն։ Վիրահատության բնագավառում գիտական և գործնական ձեռքբերումների համար Չաքըրովին շնորհվել է «Պատվավոր դոկտոր» կոչումը։

Աշխատանքները վերաբերում են քաղցկեղաբուժության հարցերին։ Մշակել է 12-մատնյա աղիքի խոցի վիրաբուժական բուժման եղանակ, որը կոչվում է **Հակոբ Չաքըրով**-ի անունով։ Ստեղծել է պատրաստուկ, որով ժամանակավորապես կասեցվում է ՁԻԱՀ-ի վիրուսի տարածումը։

Աշխատությունները թարգմանվել են գերմաներեն, ֆրանսերեն, անգլերեն։

Հակոբ Չաքըրովի անձնական արխիվը պահպանվում է Վառնայի պետական արխիվում։ Այն բաղկացած է 150 արխիվային միավորից և ընդգրկում է 1878-1982 թվականները։

## Անդամակցություն
* Միջազգային մի քանի բժշկական միությունների անդամ
* Բուլղարիայի վիրաբուժական միության պատվավոր անդամ

## Աշխատություններ
* Стомашна и дуоденална хирургия. Ръководни начала и техника. Агоп Чакъров. 1946.
* Една невъзможна операция. Мемоари, биографии, писма. 1998.
* Създаване и развитие на българската хирургия до 1978 г./ твърда корица. Автор: Проф.д-р Марин Ас.Петров; Проф.д-р Агоп М.Чакъров (համահեղինակ). 2003. ISBN                                        9549742164

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Բժշկական գիտությունների դոկտորներ
Կատեգորիա:Բուլղարահայ բժիշկներ
Կատեգորիա:Բուլղարահայ պրոֆեսորներ
Զագրեբի քաղաքամերձ երկաթուղի

[thumb|250px|''HŽ 6111'' սերիայի գնացքը [Զագրեբի Գլխավոր կայարանում]]
[thumb|250px|''HŽ 6111'' սերիայի նոր գնացքը` պատրաստված  ''Končar''-ի կյողմից, [Զագրեբ]]

**Զագրեբի քաղաքամերձ երկաթուղի**, քաղաքամերձ/արվարձանային երկաթուղային ցանց, որը Զագրեբում, Խորվաթիա, և նրա արվարձաններում ապահովում է զանգվածային տեղափոխման ծառայություն։ Այս քաղաքային երկաթուղային համակարգը գործում է խորվաթական երկաթուղիների (խորվաթերեն` *Hrvatske željeznice, HŽ*) կողմից և գործում է 1992 թվականից սկսած։

21 հին գնացքներով և 11 նոր գնացքներով քաղաքամերձ երկաթուղին հիմնականում ընդգրկում է Զագրեբի արևելյան և արևմտյան մասերը։ Երկաթուղային կայանները վերանորոգվել են և գնացքի ծառայությունները ավելի կանոնավոր են դարձել Զագրեբում։ Այս միջոցները նպաստել են քաղաքամերձ երկաթուղային ծառայությունների բարելավմանը։

Համակարգը գործարկվելուց հետո ուղիները սպասարկվել են *Gzz* ընկերության կողմից պատրաստված *HŽ series 6111 EMU* գնացքների կողմից։ 2011 թվականից սկսած, ավելացվել է նաև նոր *HŽ series 6112-1* (քաղաքային տարբերակ) մեքենաներ։

2005 թվականին քաղաքամերձ երկաթուղային ծառայություններն աճել են և հասել մոտավորապես 15 րոպե հաճախականության` *Savski Marof–Zagreb Central Station–Dugo Selo* գլխավոր ուղու վրա։

Օրվա ծանրաբեռնված ժամերի ընթացքում գնացքների հաճախականությունը 10 րոպե է։ 2010 թվականից երթուղին ընդլայնվել է ևս 3 կայարաններով` *Sutla*, *Laduć* և *Harmica*:

Ծրագրվում է ավելի շատ կայաններ կառուցել Զագեբի Կենտրոնական կայարանի և Դուգո Սելոյի (*Dugo Selo*) միջև։

Հայտարարվել է դեպի մոտակա Սամոբոր քաղաք նոր երթուղի ավելացնելու մասին։ Այս գիծը կլինի ստանդարտ երկաթուղագծերի լայնքով և հանգույցով` խորվաթական երկաթուղու նորմալ գործառնություններով (դեպի Սամոբոր նախորդ նեղ հենակետը փակվել է 1979 թվականին)։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Երկաթուղային տրանսպորտ ըստ երկրի
Կատեգորիա:Զագրեբ
Կատեգորիա:Խորվաթիայի տնտեսություն
Եկատերինա Չախմախսազյան

**Եկատերինա Արտեմի Չախմախսազյան** (), միջուկային էլեկտրոնիկայի բնագավառի հայ գիտնական։ Տեխնիկական գիտությունների թեկնածու (1949):

## Կենսագրություն
Եկատերինա Չախմախսազյանը ծնվել է 1916 թվականի մայիսի 1-ին, Երևանում։ 1930 թվականին ավարտել է 7-ամյա դպրոցը։ Երևանի էլեկտրամեխանիկական տեխնիկում (1930-1934) ընդունվելու համար ծննդյան ամսաթիվը տեղափոխվել է 1915 թվական։ 1939 թվականին ավարտել է Լենինգրադի ինդուստրիալ ինստիտուտը։ 1942-1944 թվականներին աշխատել է Երևանի «Հայէներգո» միավորումում։ 1944-1951 թվականներին աշխատել է Լենինգրադի «Էտալոն» չափիչ սարքերի, 1951-1954 թվականներին՝ Արզամաս-16 փակ գործարաններում, 1954-1962 թվականներին և 1967-1993 թվականներին՝ Ավիացիոն ավտոմատիկայի գիտահետազոտական ինստիտուտում։

Աշխատանքները վերաբերում են միջուկային սարքաշինության, միջուկային զինամթերքի մշակման և ստեղծման, միջուկային զենքի անվտանգության հարցերին։

## Պարգևներ
* ԽՍՀՄ Պետական մրցանակ (1953)
* Կարմիր դրոշի շքանշան (1955)
* «Պատվո նշան» շքանշան (1960)
* Վլադիմիր Իլյիչ Լենինի ծննդյան 100-ամյակի հոբելյանական մեդալ

## Երկեր
* Машинный анализ интегральных схем [Текст] : Вопросы теории и программирования / Е. А. Чахмахсазян, Ю. Н. Бармаков, А. Э. Гольденберг. — Москва : Сов. радио, 1974. — 270 с. : черт.; 25 см.
* Математическое моделирование и макромоделирование биополярных элементов электронных схем [Текст] / Е. А. Чахмахсазян, Г. П. Мозговой, В. Д. Силин. — Москва : Радио и связь, 1985. — 142 с. : ил.; 21 см.
* Введение в теорию транзисторных переключающих схем [Текст] : Учеб. пособие / [МВ и ССО РСФСР]. Ленингр. политехн. ин-т им. М. И. Калинина. Кафедра матем. машин, счётно-решающих устройств и приборов. — Ленинград : [б. и.], 1963. — 2 т.; 20 см.

## Ծանոթագրություններ

## Աղբյուրներ
* Саркисян А.Е. Армяне - военные учёные, конструкторы, производственники и испытатели XX века.Т.2.-Ер.: «Амарас», 2005. С. 403-405.
* Создатели ядерного оружия. Р. И. Илькаев. РФЯЦ-ВНИИЭФ, 2004 - Всего страниц: 181

Կատեգորիա:ԽՍՀՄ Պետական մրցանակի դափնեկիրներ
Կատեգորիա:Հայ գիտնականներ
Կատեգորիա:Միջուկային զենքի կոնստրուկտորներ
Կատեգորիա:Սանկտ Պետերբուրգի պետական համալսարանի շրջանավարտներ
Կատեգորիա:Ստալինյան մրցանակի դափնեկիրներ
Կատեգորիա:Տեխնիկական գիտությունների թեկնածուներ
Մարին Գետալդիչ

**Մարին Գետալդիչ** (, ), խորվաթ մաթեմատիկոս և ֆիզիկոս։

## Կենսագրություն
Եղել է հայտնի ընտանիքում վեց երեխաներից մեկը։ Նախնական կրթությունը ստացել է հայրենի քաղաքում։ 1588 թվականին նա դառնում է Դուբրովնիցկի Հանրապետության Մեծ խորհրդի անդամ։ 1595 թվականին ընկերոջ հետ մեկնում է Լոնդոն, 1597-1599 թվականներին գտնվում է Անտվերպենում, որտեղ սովորում է ֆրանսիացի մաթեմատիկոս Միշել Կուանիեի մոտ և առաջին քայլերն է կատարում գիտական հետազոտություններում։ Դրանից հետո նա ուղևորվում Է Ֆրանսիա, որտեղ Փարիզում հանդիպում է Ֆրանսուա Վիետին, ինչը մեծապես ազդել է նրա հետագա մաթեմատիկական հետազոտությունների վրա։ Իտալիայում Գետալդիչը ծանոթանում է Գալիլեո Գալիլեյի, Քրիստոֆոր Կլավիեի և Քրիստոֆ Գրյումբերգերի հետ, այնտեղ առաջին անգամ հրատարակում է իր գիտական աշխատանքները։ 1603 թվականին վերադարձել է Դուբրովնիկ, որտեղ ուսումնասիրել է օպտիկան և փորձեր անցկացրել Բեթ քարանձավում պարաբոլիկ հայելիների հետ։ 1606 թվականին եղել է սուլթանին Ստամբուլ հարգանքի տուրք մատուցած երկու էմիսարներից մեկը։

## Աշխատանքներ

Գյոթալդիչը որոշել է նաև Ստամբուլի և Դուբրովնիկի չափերը։ Նա նաև սահմանել է երկրի ծավալը՝ առանց աստղագիտական չափումների օգնության՝ օգտագործելով բնօրինակ գեոդեզիական մեթոդաբանությունը, որն առավել ճշգրիտ է այդ ժամանակի համար մատչելի և նկարագրված է իր հետմահու «De resolutione et compositione mathematica» («Անալիտիկ և սինթետիկ մաթեմատիկայի մասին», 1630) աշխատանքում:Նրա առաջին *«Promotus Archimedis seu de variis corporum generibus gravitate et magnitudine comparatis»* հրապարակումը (1630) սահմանում է տարբեր մարմինների համար քաշի և ծավալի հարաբերությունը։ *«Nonnullae propositiones de parabola»* («Պարաբոլի մասին մի քանի նշումներ», 1603) աշխատանքը իր փորձերի հետ միասին ապացուցում է, որ պարաբոլիկ հայելիների նախագծման համար հարմար են ցանկացած պարաբոլաներ, այլ ոչ թե միայն նրանք, որոնք ձեռք են բերվում ուղղակի շրջանաձև կոնի հատվածներով։ *«Supplementum Apollonii Galli seu exsuscitata Apollonii Pergaei Tactionum geometriae pars reliqua»* (1607) գրքով Գետալդիչը լրացնում է Վիետի *«Շոշոփումը»*, Ապոլլոնիոս Պերգացու երկերը վերակառուցելու փորձը։ *«Variorum problematum Collectio»* (1607) աշխատությունը պարունակում է 42 մաթեմատիկական խնդիրների լուծումներ։ Գետալդիչի աշխատանքները մեծ ազդեցություն են ունեցել հանրահաշվի՝ երկրաչափություն թափանցելու վրա, որն արդյունքում հանգեցրել է անալիտիկ երկրաչափության առաջացմանը։

1968 թվականին Զագրեբում հրատարակվել է Գետալդիչի աշխատանքների ամբողջական հավաքածուն՝ *«Opera omnia»* վերնագրով։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Մաթեմատիկոսներ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Ֆիզիկոսներ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:16-րդ դարի մաթեմատիկոսներ
Կատեգորիա:17-րդ դարի մաթեմատիկոսներ
Կատեգորիա:Խորվաթ գիտնականներ
Գարուն։ Վարար ջուր

**«Գարուն։ Վարար ջուր»** (), ռուս գեղանկարիչ, «տրամադրության բնանկարի» վարպետ Իսահակ Լևիտանի նկարներից։ Հեղինակը կտավը վրձնել է 1897 թվականին։ Յուղաներկով կտավի չափերն են՝ 64,2 × 57,5 սմ։

Այսօր «Գարուն։ Վարար ջուր» ստեղծագործությունը պահպանվում և ցուցադրվում է Տրետյակովյան պատկերասրահում (Մոսկվա, Ռուսաստան)։

## Պատմություն
Իսահակ Լևիտանը «Գարուն։ Վարար ջուր» ստեղծագործությունը վրձնել է 1897 թվականին։ Այսօր այն գտնվում է Ռուսաստանի մայրաքաղաք Մոսկվայի Տրետյակովյան պատկերասրահում։

## Նկարագիր
«Գարուն։ Վարար ջուր» ստեղծագործությունում Իսահակ Լևիտանը նկարել է հորդացման երևույթը, երբ ջուրը պատել է ափամերձ ողջ տարածքը՝ խորտակելով շրջակայքում ամեն ինչ։ Ջուրը հանդարտ է, անշարժ։ Ջրի հայելում արտացոլված են ծառերի մերկ ճյուղերը և բարձր երկինքը՝ թեթև ամպերով առլեցուն։ Նկարի կոլորիտը ստեղծված է երկնագույնի, դեղինի և ոսկեգույն նրբերանգներով։ Տիրապետում է երկնագույնի երփներանգությունը, որի հետ համատեղվում են ափերի դեղնությունը և ծառերի բները։ Հեղինակը պատկերել է նաև հսկայական կաղնի, կանաչ եղևնի, տնակ, մակույկ։

## Տես նաև
* Իսահակ Լևիտանի նկարների ցանկ

## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն
* 

Կատեգորիա:1897 նկարներ
Կատեգորիա:Իսահակ Լևիտանի նկարներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի արվեստ
Կատեգորիա:Տրետյակովյան պատկերասրահի նկարներ
Լարվածություն Հորդանանում (2011)

**Լարվածություն Հորդանանում**, իրադարձություն, որը սկսվել է 2011 թվականի հունվարից։

Ցույցերը սկսվել են հունվարի 22-ից կառավարության հրաժարականի պահանջով՝ Թունիսում տեղի ունեցած հեղափոխության ազդեցության տակ։ Հունվարի 28-ին ցույցերն ընդգրկեցին թագավորության բազմաթիվ քաղաքներ՝ (Ամման, Իրբիդ, Ակաբա, Զարկա, Մաֆրակ, Մաան, Կառնակ ու Աջալյուն)։

ԱՊ-ի տվյալներով ցույցերին մասնակցել է 5 հազար մարդ։

## Նախապատմություն

2010-2011 թվականների ձմեռն ուղեկցվեց ժողովրդական բողոքներով միանգամից մի քանի արաբալեզու երկրներում։ Հորդանանում նրանց համար պատճառ դարձավ գնաճը, գործազրկությունն ու աղքատությունը, որն ավելի սաստկացավ Սամիր ալ-Ռաֆայի կառավարման ժամանակաշրջանում։

## Ժամանակագրություն
* **Հունվարի 22**՝ առաջին ցույցը երկրի մայրաքաղաք Ամմանում
* **Հունվարի 28**՝ ցույցեր երկրի բազմաթիվ քաղաքներում
* **Փետրվարի 1**՝ Ալ-Ռաֆայի կառավարության հրաժարական։ Նոր վարչապետ նշանակվեց Մարուֆ ալ-Բախիտը։
* **Մարտի 24**՝ ուսանողների ու գործազուրկ մտավորականների կողմից հայտարարվեց «Մարտի 24-ի շարժում» ստեղծելու մասին, ՆԳՆ-ի հարևանությամբ՝ կենտրոնական հրապարակում ճամբար խփվեց  ու սկսվեց նստացույց ընդդեմ վարչապետ Մարուֆ ալ-Բախիտի։ Երեկոյան թագավորի կողմնակիցները (50 հոգի) հարձակվեցին ուսանողների ճամբարի վրա, մինչև այդ ոստիկանությունը հրապարակում մարեց լույսերը։

## Իշխանությունների գործողություններ
[մինի|150px|Right| Հորդանանի թագավոր [Աբդալլահ II]]
2011 թվականի հոկտեմբերի 17-ին Մարուֆ ալ-Բախիտի կառավարությունը հրաժարական տվեց։ Կառավարության հրաժարականից բացի թագավորը փորձեց տապալել ցույցերը ֆինանսական ներհոսքերի միջոցով։ 2011 թվականին նա 0,5 մլրդ դոլար հատկացրեց պետաշխատողների աշխատավարձերին, վառելիքի գների կարգավորման ու առաջին անհրաժեշտության ապրանքների համար (դրանց մի մասը հատկացրել էին ԱՄՆ-ն ու ԵՄ-ն)։ Բացի դրանից, 2011 թվականին Հորդանանը ֆինանսական օգնություն ստացավ Սաուդյան Արաբիայից 1,6 մլրդ դոլարի չափով։

## Գրականություն
* Բուրովա Ա., Կորոտաև Ա. Արաբական գարուն՝ իրադարձությունների ժամանակագրությունը // Арабская весна 2011 года. Системный мониторинг глобальных и региональных рисков / հեղ. Ա. Վ. Կորոտաև, Յ. Վ. Զինկինա, Ա. Ս. Խոդունով. Մՙ.: Լիբրոկոմ/URSS, 2012. էջ. 23:

## Տես նաև
* Խորհրդարանական ընտրություններ Հորդանանում (2013)

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Արաբական հեղափոխության ծագումն ու իմաստը

Կատեգորիա:2011 թվականը Հորդանանում
Կատեգորիա:Արաբական գարուն
Կատեգորիա:Ոչ բռնի հեղափոխություններ
Իսինոմակի

right|thumb|Իսինոմակիի քաղաքապետարան

, քաղաք Ճապոնիայի Միյագի պրեֆեկտուրայում։

2017 թվականի փետրվարի 28-ի տվյալների համաձայն՝ քաղաքի բնակչությունը կազմում է 146 993 մարդ, իսկ բնակչության խտությունը՝ 269 մարդ/կմ2։ 
Քաղաքի զբաղեցրած տարածքը կազմում է 554,58 կմ2։

## Աշխարհագրություն
Իսինոմակին գտնվում է Միյագի պրեֆեկտուրայի հյուսիս-արևելքում։ Հարավում սահմանակցում է Մացուսիմա ծովածոցին, հյուսիսում՝ Կեսենումա ծովածոցին, իսկ արևմուտքում՝ Կիտակամի լեռներին։

### Հարևան բնակավայրեր
*Միյագի պրեֆեկտուրա
**Տոմե
**Հիգասիմացուսիմա
**Վակույա
**Միսատո
**Օնագավա
**Մինամիսանրիկու
**Մացուսիմա

## Կլիմա
Իսինոմակիի կլիման մերձարևադարձային մուսսոնային է (Կյոպպենի կլիմաների դասակարգում *Cfa*)։ Բնութագրվում է տաք ամառներով և ցուրտ ձմեռներով։ Միջին տարեկան ջերմաստիճանը կազմում է 11.7&nbsp;°C։ Միջին տարեկան տեղումների քանակը կազմում է 1174&nbsp;մմ, իսկ սեպտեմբերը ամենախոնավ ամիսն է։ Ամենաբարձր միջին ջերմաստիճանը գրանցվել է օգոստոս ամսին (24.2&nbsp;°C), իսկ ամենացածրը՝ հունվարին (0.6&nbsp;°C)։

## Բնակչություն
Բնակչության շարժը ներկայացված է աղյուսակում։

## Քույր քաղաքներ
### Միջազգային
*  Չիվիտավեկյա, Լացիո, Իտալիա, 1971 թվականի օգոստոսի 12-ից
*  Վենչժոու, Չժեցյան, Չինաստան

### Լոկալ
*  Հիտատինակա, Ճապոնիա
*  Կահոկու, Ճապոնիա

## Հայտնի անձինք
*Ջուն Աձումի, քաղաքական գործիչ
*Կասուգաֆուձի Ակիհիրո, սումոիստ
*Տացուձի Ֆուջե, իրավաբան
*Սուկեկիո Կամեյամա, հնչյունավորող
*Իսամու Կոսուգի, դերասան, կինոռեժիսոր
*Նաոյա Սիգա, գրող
*Մայո Սաձուկաձե, դերասանուհի
*Կեյկք Սուձուկա, դերասանուհի

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
*Քաղաքի պաշտոնական կայք 

Կատեգորիա:Ճապոնիայի քաղաքներ
Կատեգորիա:Ճապոնիայի նավահանգստային բնակավայրեր
Խատուտիկներ (նկար)

**«Խատուտիկներ»** (), ռուս գեղանկարիչ, «տրամադրության բնանկարի» վարպետ Իսահակ Լևիտանի նկարներից։ Հեղինակը կտավը վրձնել է 1889 թվականին։ Յուղաներկով կտավի չափերն են՝ 59 × 42,5 սմ։

Այսօր «Խատուտիկներ» ստեղծագործությունը պահպանվում և ցուցադրվում է Չուվաշիայի գեղարվեստի պետական թանգարանում (Չեբոքսարի, Չուվաշիա, Ռուսաստան)։

## Պատմություն
«Խատուտիկներ» ստեղծագործությունը հեղինակը վրձնել է 1889 թվականին, երբ գտնվում էր Վոլգայի ափամերձ Պլյոս քաղաքում։ Այդ ժամանակ նրա հետ էր ապրում նաև ուսանողուհին՝ Սոֆյա Կուվշիննիկովան։ Զբոսանքից հետո նրանք ծաղիկներ էին բերում և ստեղծում նատյուրմորտներ։

ՄԻնչև 1921 թվականը «Խատուտիկներ» կտավը գտնվել է մասնավոր հավաքածուում, սակայն հետո պետականացվել է։

1921 թվականին կտավը փոխանցվել է Չուվաշիայի կենտրոնական թանգարանին։

2010 թվականին նկարը ցուցադրվել է Տրետյակովյան պատկերասրահում և այնտեղ է մնացել մինչև 2011 թվականի մարտի 20-ը։

2018 թվականի հունիսին այս ստեղծագործությունը ռեստավրացիայի են ենթարկել Ի․ Է․ Գրաբարի անվան համառուսական գեղարվեստական գիտառեստավրացիոն կենտրոնում։

## Նկարագիր
Մոխրագույն ֆոնին հեղինակը պատկերել է վառ երանգի խատուտիկներ։ Դրանք ունեն ոչ միայն դեղին ծաղիկներ, այլև սերմերով սպիտակ գլխիկներ։ Խատուտիկները դրված են կավե անոթի մեջ։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* До весны
* Шедевры ЧГХМузея, в телесюжете Телеканала "Россия-Культура 

Կատեգորիա:1889 նկարներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի արվեստ
Կատեգորիա:Իսահակ Լևիտանի նկարներ
Հերհերի Սուրբ Սիոն անապատ

**Հերհերի Սուրբ Սիոն անապատ**, Հայաստանի Վայոց ձորի մարզի Հերհեր գյուղից մոտ 1 կմ հյուսիս-արևելք, երկու ձորերով եզերվող բլրակի գագաթին։ Հիմնադրվել է վաղ միջնադարում։ Կազմված է երկու եկեղեցուց և մատուռից։

## Պատմություն
մինի|Եկեղեցին Հերհեր գետի կիրճից
Հերհերի Սուրբ Սիոն անապատը 8-14-րդ դարերում եղել է Շահուռնեցի իշխանների հոգևոր կենտրոնը և բազմաթիվ նվիրատվություններ է ստացել։ 14-րդ դարում անապատի համալիրը նորոգել է Մեթարը։ 1349 թվականին այստեղ Վահան գրիչը Ավետարան է ընդօրինակել։ Անապատի բակում և նրա շուրջը կան 8-17-րդ դարերի բազմաթիվ խաչքարեր։

## Ճարտարապետություն
Սուրբ Սիոն անապատի հնագույն՝ Սուրբ Սիոն եկեղեցին կառուցված է կոպտատաշ ավազաքարից, ներսից սվաղված է և ունի միանավ, թաղածածկ, արևելյան և արևմտյան կողմերում կիսաշրջանաձև խորաններով հորինվածք, որը եզակի է հայկական ճարտարապետության մեջ։ Նրան հյուսիսից կից է փոքրիկ թաղածածկ մատուռ, իսկ հարավից՝ Սուրբ Աստվածածին եկեղեցին, որը, ըստ շինարարական արձանագրության, կառուցել է Վահրամ Շահուռնեցի իշխանը 1283 թվականին։

Սրբատաշ քարից կառուցված եկեղեցին միանավ է, թաղածածկ, արևելքում զույգ կիսաշրջանաձև խորաններով, արևմտյան ճակատին ճանկերում խոյ բռնած արծվի բարձրաքանդակով։

## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն
* Ստեփանոս Օրբելյան, Սյունիքի պատմություն, Ե., 1986: 
* Հովսեփյան Գ., Խաղբակեանք կամ Պռոշեանք հայոց պատմութեան մէջ, մաս 2, Երուսաղեմ, 1944։ 
* Եղիազարյան Հ., Հերհերի Ս. Սիոն և Ս. Գևորգ անապատները և դրանց վիմական արձանագրությունները, «Էջմիածին», 1974, դ 9։ 
* Դիվան հայ վիմագրության, պր. 3, Երևան, 1967։

Կատեգորիա:8-րդ դարի հայկական վանքեր և եկեղեցիներ
Կատեգորիա:Հայկական առաքելական գոյություն չունեցող վանքեր և եկեղեցիներ (Հայաստան)
Գարուն (նկար, Բորիսով-Մուսատով)

**«Գարուն»** ռուս նկարիչ Վիկտոր Բորիսով-Մուսատովի ամենահայտնի նկարներից։

## Նկարի մասին
Նկարը նշանավորել է նկարչի ստեղծագործական մի նոր շրջան, որը կապված է նրա առավել հայտնի ստեղծագործություններով։

Այս նկարի հիմնական առանձնահատկությունը հանդիսանում է պատմողականության կատարյալ բացակայությունը։ Նկարում պատկերված է այգում զբոսնող աղջիկ։ Նկարիչը կարողացել է նրբորեն պատկերել գարնանային եղանակը ծաղկող ծառերով և «փափուկ» խատուտիկներով՝ բնության միջոցով արտահայտելով տրամադրություն։

Նկարն առանձնանում է նաև իր գեղարվեստականությամբ։ Նկարիչը ներկը քսում է ոչ մեծ չափաբաժնով՝ փոխելով դրանց ուղղությունը։

Ներկայումս նկարը գտնվում է Սանկտ Պետերբուրգի Ռուսական պետական թանգարանում։

## Հետաքրքիր փաստեր
Նկարն օգտագործվել է «Հոգեբանության պատկերազարդ բառարանի» (2003) տրամադրության մասին հոդվածի պատկերազարդման համար։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* «Գարուն» «Վիրտուալ ռուսական թանգարան» պորտալում
* [«Գարուն» նկարի սրահից ինտերակտիվ հայացք «Վիրտուալ շրջայց ռուսական թանգարանում»](http://virtual.rusmuseumvrm.ru/mikh_garden/pano.php?onstart=loadpano(hotspots/46.xml);st_pos(114.50,7.73);)

Կատեգորիա:1890 նկարներ
Կատեգորիա:Վիկտոր Բորիսով-Մուսատովի նկարներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի արվեստ
Կատեգորիա:Ռուսական պետական թանգարանի նկարներ