Մոնմորանսի (համայնք, Ֆրանսիա)

**Մոնմորանսի** (), համայնք Ֆրանսիայի Իլ դը Ֆրանս երկրամասի Վալ դ՛Ուազ դեպարտամենտում։ Ընկած է Անգեն լճի ափին՝ Փարիզից մոտավորապես 15 կիլոմետր դեպի հյուսիս, դեպարտամենտի դե ֆակտո վարչական կենտրոնից՝ Սերժիից 20 կիլոմետր դեպի արևելք։ 2006 թվականի տվյալներով բնակչության թվաքանակը եղել է  20&nbsp;576:

## Անվանումը
Բնակավայրի անվանումը պատմական փաստաթղթերում հիշատակվել է հետևյալ ձևերով. *Mons Morientiacum*՝ 377 թվականին, *Morenciagi-curtis*՝ 845-ին, *Mons Maurentiacus*՝ 996-ին, *Mons Maurentius* Mons Morenciacus, *Mons Morenlii*՝ 1029-ին,*Montemorenci*՝ 1060-ին, *Morentiacum villa*՝ 1153-ին, *Mons Morentiacus*՝ 1174-ին, *de Montemorenciaco*՝ 1190-ին, *Montemorrenciacum*՝ 1202-ին։

Անվանման հիմքում ընկած է լատինական *Mont-* արմատը, որ նշանակում է «բարձունք, սար»:

## Պատմություն
Միջին դարերում բնակավայրը եղել է Ֆրանսիայի արքաների առանձնահատուկ մտերմությանն արժանացած Մոնմորանսի բարոնների տոհմիկ օրրանը։ Հարյուրամյա պատերազմի ժամանակ անգլիացիներն ավերել են այստեղ գտնվող նրանց ամրոցը, և Մոնմորանսիներն իրնց նստավայր են դարձրել մերձակա Էկուան դղյակը։

17-րդ դարում բնակավայրը առողջարանային ու հանգստյան լավագույն վայրի համբավ է ձեռք բերել՝ գրավելով բազմաթիվ նշանավոր մարդկանց։ 1756-ից մինչև 1762 թվականը տևական ժամանակահատվածներով Մոնմորանսի է այցելել Ժան-Ժակ Ռուսսոն, ով այստեղի մենաստանում է ապրել և գրել իր նշանավոր երկերը՝ «Էմիլ»-ը և «Նոր Էլոիզա»-ն:n

Այն բանից հետո, երբ ռուսական ցարին հաջողվել է ժնշել 1830 թվականի լեհական ապստամբությունը, Մոնմորանսիում են ապաստան գտել լեհ անվանի բազում գործիչներ, այդ թվում՝ Ադամ Միցկևիչը, Յուլիան Նեմցևիչը, Ցիպրիան Նորվիդը, Բրոնիսլավ Պիլսուդսկին...

## Պատմամշակութային գլխավոր հուշարձանները
**[[Ժան-Ժակ Ռուսսո]]յի թանգարանը** (բացվել է 1952 թվականին, 1984 թվականից ներառված է Ֆրանսիայի պատմական հուշարձանների գույքամատյանում)

**Սեն Մարտեն վանքը** (կառուցվել է 16-րդ դարի կեսերին, գոթիկա ոճով, 1840 թվականից ներառված է Ֆրանսիայի պատմական հուշարձանների գույքամատյանում)

**Դղյակի ջերմատունը** (կառուցվել է 1719 թվականին, 1977 թվականից ներառված է Ֆրանսիայի պատմական հուշարձանների գույքամատյանում)

## Անվանի անձինք
* Շառլ լը Բրեն (1619-1690), նկարիչ, Փարիզի Արքայական ակադեմիայի հիմնադիրներից (1648), 1668 թվականից՝ ռեկտոր
* Ժան-Ժակ Ռուսսո (1712-1778), ֆրանսիացի մեծահամբավ լուսավորիչ, գրող, փիլիսոփա, երաժիշտ
* Անդրե Գրետրի (1741-1813), կոմպոզիտոր
* Ժերմեն Դելավին (1790-1868), դրամատուրգ
* Հայնրիխ Հայնե (1797-1856), գերմանացի նշանավոր բանաստեղծ
* Ռիխարդ Վագներ (1813-1883), գերմանացի մեծահամբավ կոմպոզիտոր
* Էլիզա Ռաշել (1821-1858), հրեական ծագմամբ ֆրանսիացի անվանի ողբերգակ դերասանուհի
* Լեոնորա Սոտո ի Ռիգերա (1878-1957), հանրաճանաչ կատակերգակ դերասան Լու դը Ֆյունեսի մայրը
* Կամիլ Պիսսարո (1830-1903), անվանի իմպրեսիոնիստ նկարիչ
* Լիդիա Չերվինսկայա (1907-1988), ռուս բանաստեղծուհի
* Մարի-Էլեն Առնո (1934-1986), ֆրանսիացի ֆոտոմոդել, կինոդերասանուհի, մոդելավորող

## Տնտեսություն
2010 թվականի տվյալներով համայնքի աշխատունակ տարիքի 13 397 մարդկանցից (15-64 տարեկան) տնտեսապես ակտիվ էին 9999-ը (ակտիվության ցուցանիշը կազմել է 74,6 տոկոս՝ 1999 թվականի 72,8 %-ի դիմաց։ Տնտեսապես ոչ ակտիվ 3398 անձանցից 1440-ը սովորողներ էին, 1030-ը՝ թոշակառուներ, 928-ը չէին աշխատում այլ պատճառներով։

2010 թվականին համայնքում հաշվվում էր 8678 հարկատու տնային տնտեսություն։ Յուրաքանչյուր բնակչի հաշվով տարեկան միջին եկամուտը կազմել է 26 303 եվրո։

## Ժողովրդագրություն
Բնակչության թվաքանակի փոփոխությունները *(INSEE):*

Colors=
   id:lightgrey value:gray(0.8)
   id:darkgrey  value:gray(0.6)
   id:sfondo value:rgb(1,1,1)
   id:barra value:rgb(0.9,0.72,0.5)
ImageSize = width:600 height:360
PlotArea = left:50 bottom:30 top:20 right:10
DateFormat = x.y
Period = from:0 till:25000
TimeAxis = orientation:vertical
AlignBars = justify
ScaleMajor = gridcolor:darkgrey increment:5000 start:0
ScaleMinor = gridcolor:lightgrey increment:1000 start:0
BackgroundColors = canvas:sfondo
BarData=
  bar:1793 text:1793
  bar:1806 text:1806
  bar:1821 text:1821
  bar:1831 text:1831
  bar:1841 text:1841
  bar:1851 text:1851
  bar:1861 text:1861
  bar:1872 text:1872
  bar:1881 text:1881
  bar:1891 text:1891
  bar:1901 text:1901
  bar:1911 text:1911
  bar:1921 text:1921
  bar:1931 text:1931
  bar:1946 text:1946
  bar:1954 text:1954
  bar:1968 text:1968
  bar:1982 text:1982
  bar:1990 text:1990
  bar:1999 text:1999
  bar:2005 text:2005
PlotData=
  color:barra width:15 align:left
  bar:1793 from:0 till:1870
  bar:1806 from:0 till:1683
  bar:1821 from:0 till:1573
  bar:1831 from:0 till:1789
  bar:1841 from:0 till:1930
  bar:1851 from:0 till:2144
  bar:1861 from:0 till:2613
  bar:1872 from:0 till:3494
  bar:1881 from:0 till:4295
  bar:1891 from:0 till:4577
  bar:1901 from:0 till:5419
  bar:1911 from:0 till:7093
  bar:1921 from:0 till:8490
  bar:1931 from:0 till:10891
  bar:1946 from:0 till:11126
  bar:1954 from:0 till:14094
  bar:1968 from:0 till:18691
  bar:1982 from:0 till:20798
  bar:1990 from:0 till:20920
  bar:1999 from:0 till:20599
  bar:2005 from:0 till:21500


## Կլիմա
Մոնմորանսիին բնորոշ է մեղմ կլիման, որի վրա նկատելի է ոչ շատ հեռու գտնվող օվկիանոսի ազդեցությունը։ Արևային ժամերի միջին տարեկան քանակը մոտավորապես 1720 է.

## Քույր քաղաքներ
Մոնմորանսիի ագլոմերացիոն ընդհանրական համայնքը 2015 թվականի հունվարի 17-ի դրությամբ բարեկամական և գործընկերային հարաբերություններ է հաստատել հետևյալ քաղաքների հետ
*  Կել, Բադեն-Վյուրթեմբերգ, (Գերմանիա), 1967 թվականից
*  Նացֆորդ (Մեծ Բրիտանիա), 1978 թվականից
*  Պուլտուսկ (Լեհաստան), 2010 թվականից

## Գրականություն
* R. Biais – G. et G. Dornier, *Connaître et aimer Montmorency*, Éditions du Valhermeil, Auvers-sur-Oise, 1993
* Michel Rival, *Le Refoulons ou le chemin de fer d’Enghien à Montmorency*, Éditions du Valhermeil, Auvers-sur-Oise, 1989
* Jean Aubert, *Les Grandes Heures de Montmorency et ses environs*, Éditions Horvath, Lyon, 1983, 1975
* Brigitte Bedos, *Histoire de Montmorency – Le Moyen Âge*, 1979
* Ch. Rowe, *Montmorency en 1900*, Bibliothèque européenne, 1974, réédition en 1990
* Charles Lefeuve, *Histoire de la vallée de Montmorency. Le tour de la vallée*, 1856, réédition du Cercle historique et archéologique d’Eaubonne et de la vallée de Montmorency en 1984

## Պատկերասրահ

Montmorency vu du lac d'Enghien1.jpg|
Montmorency (95), place R. Levanneur, fontaine.jpg|Լևանոր հրապարակը
Anciens Remparts Montmorency.JPG|Միջնադարյան պարսպի մի հատվածը
Montmorency - Rue Saint-Victor 02.jpg|Սեն Վիկտոր փողոցը
MontmorencyMonumentRousseau.jpg|Ռուսսոյի հուշարձանը
Montmorency Musée J.J.Rousseau, little garden house.JPG|Ժան-Ժակ Ռուսսոյի թանգարանի այգետնակը, որտեղ սովորաբար աշխատել է մեծ լուսավորիչը
Montmorency - Auberge du Cheval Blanc 11.2006.jpg|«Ճերմակ նժույգ» բացօթյա սրճարանը
Montmorency (95), mairie, façade ouest 2.JPG|Համայնքապետարանը
Maison Jean Bertheroy Montmorency1.JPG|Ժան Բերտռուայի առանձնատունը
Montmorency (95), château du duc de Dino 1.jpg|Դուքս Դինոյի դղյակը
Montmorency (95), pont de la rue des Granges 2.jpg|Գրանժե փողոցը
Montmorency - Hotel Le Laboureur - panoramique.jpg|Լիցեյը
Montmorency - Chemin des Carrieres 01.jpg|Փողոց հին քաղաքամասում
Montmorency (95), collégiale Saint-Martin, vue depuis l'avenue du Lac.jpg|Սեն Մարտեն վանքը
Montmorency (95), musée Jean-Jacques Rousseau.JPG|Ժան-Ժակ Ռուսսոյի թանգարանը
Montmorency (95), orangerie, rue du Temple 2.jpg|Դղյակի ջերմատունը
Montmorency - Residence Les Atlantes.jpg|*Les Atlantes* ընկերության վարչական շենքը


## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Պաշտոնական կայքէջը
* Chemins mémoire (Официальный сайт на le fort Монморанси)
* Археология и история муниципалитета Монморанси

Կատեգորիա:Ֆրանսիայի բնակավայրեր
Կատեգորիա:Ֆրանսիայի համայնքներ
Կատեգորիա:Ֆրանսիայի քաղաքներ