Ստվերային բանկային համակարգը Չինաստանում

**Ստվերային բանկային համակարգ Չինաստանում**, ստվերային բանկային գործունեություն Չինաստանում, որը վերաբերում է անլեգալ ֆինանսական գործունեությանը, որը տեղի է ունենում ավանդական բանկային կանոնակարգերից և համակարգերից դուրս։ Չինաստանն ունի ստվերային բանկային ոլորտի ամենամեծ ինդուստրիաններից մեկը, որտեղ երկրի չմարված վարկերի մոտ 40%-ը կապված է ստվերային բանկային գործունեության հետː

Չինաստանում ստվերային բանկային համակարգը ծագել է 1983 թվականին, այն բանից հետո, երբ Չինաստանի Ժողովրդական բանկը դարձել է կենտրոնական բանկ։ Սա խրախուսել է առևտրային ձեռնարկություններին և մասնավոր ներդրողներին իրենց գումարների ավելի մեծ մասը ներդնել ֆինանսական ապրանքների մեջ, ինչը նպաստել է բանկային ոլորտի աճինː

## Պատմություն
[alt=|մինի|386x386փքս|[Չինաստանի ազգային բանկ|Չինաստանի Ազգային բանկը, որը Չինաստանում ստվերային բանկային գործունեության կարգավորման համար պատասխանատու կենտրոնական մարմիններից մեկն է]]
Չինաստանում ստվերային բանկային համակարգը, ըստ որոշ տեղեկությունների, առաջին անգամ ի հայտ է եկել 1990-ականների վերջին, սակայն դրա արագ աճը տեղի է ունեցել 2008 թվականի ֆինանսական ճգնաժամից հետոː 

Փաստագրված է, որ ստվերային բանկային գործունեության աճը պայմանավորված է եղել այն համգամանքով, որ փոխատվությունների խիստ կարգավորումների պատճառով ավանդական բանկային համակարգը անկարող է դարձել ֆինանսավորման պահանջարկի կտրուկ աճը բավարարելունː Հաշվարկվում է, որ 2010-2012 թվականների ընթացքում Չինաստանում ոչ ֆինանսական միջնորդների թիվն աճել է տարեկան 34%-ովː

Անհատների և ընկերությունների ստվերային բանկային գործունեության մեջ ներգրավվելու հիմնական պատճառներից մի քանիսն են (և այդքանով չեն սահմանափակվում).

* չորս խոշոր բանկերի կողմից փոխատվությունների անբավարար մատակարարումը
* ռիսկային վարկերի շուրջ կարգավորումների սահմանափակումները
* կարգավորող մարմինների կողմից կարգավորումային արբիտրաժային  հնարավորությունները սահմանափակելու անկարողությունը
* վարկային կառավարման գործում միջբանկային փոխգործակցությունների բացառումը 
* Չինաստանի կառավարության կողմից տոկոսադրույքների նկատմամբ վերահսկողությունըː

Անցյալում նշվել են այլ պատճառներ, այդ թվում՝ բանկերի կողմից իրենց դեպոզիտներին տրամադրվող փոխատվությունների համար 75% պահուստային նորմայի պահանջը և որոշակի ոլորտների վարկավորմանը խոչընդոտող կարգավորող մարմինների կողմից սահմանափակումը։

Չինական ստվերային բանկային համակարգը յուրահատուկ է նրանով, որ Չինաստանն ունի բանկերի գերիշխող ֆինանսական համակարգ և վարկային վարկավորման եզակի կարգավորիչ սահմանափակումներ։ Սա նշանակում է, որ չինական բիզնեսների և անհատների համար վարկային գծերին մուտք ունենալու համար ավելի շատ խոչընդոտներ կանː 

Բանկերը նաև պատասխանատու են ֆինանսական ապրանքների թողարկման և դրանց հետ կապված միջոցների ու շահույթի կառավարման համար։ Բացի այդ, այն հիմնականում պայմանավորված է ներքին ֆինանսական ինստիտուտներով, այլ ոչ թե արտասահմանյան ներդրումներով և կազմակերպություններով, ինչպես սովորաբար լինում է ստվերային բանկային գործունեության մեջ այլ երկրներումː Չինաստանում, որտեղ բանկերին չի խրախուսվում վարկ տրամադրել որոշակի ոլորտների և պարտավոր են առաջարկել խիստ ցածր տոկոսադրույքներ ավանդների կամ դեպոզիտների համար, ոչ բանկային կազմակերպությունները լրացնում են այդ բացը։ Չինաստանում ստվերային բանկերի կողմից տրամադրվող բոլոր վարկերի մոտ երկու երրորդը «քողարկված բանկային վարկեր» ենː 

Այս ոլորտի հակասականություններից մեկն այն է, որ մանրածախ ներդրողները մեծ մասամբ հստակ չգիտեն, թե ինչպիսի ռիսկեր են ստանձնում ստվերային բանկային գործունեության մեջ ներգրավվելիսː Ավանդական բանկերի և ստվերային բանկային համակարգի միջև կապերն է'լ ավելի են խճճում պատկերը և միևնույն ժամանակ նպաստում են ռիսկերի աճինː

## Ստվերային բանկային գործունեության տեսակներ
Չինաստանում ստվերային բանկային համակարգը ներառում է վարկային գործունեության մի քանի տարբեր ձևեր, որոնցից մի քանիսում ներգրավված են բանկերը, իսկ մյուսներում՝ ոչ։ Չինաստանում ստվերային բանկային գործունեության ամենատարածված ձևերից են Ակտիվների կառավարման պրոդուկտների *(WMPs, Wealth Management Products*), այլ վստահության պրոդուկտների, վստահության վրա հիմնված վարկերի, ինչպես նաև ֆինանսական համակարգերի փոխկապակցվածության, ինչպիսիք են տրաստային` վստահության (տրաստ, *trust* ) հաշիվների շահառուների իրավունքների փոխանցումը, օգտագործումըː

### Ակտիվների կառավարման պրոդուկտներ
Ակտիվների կառավարման պրոդուկտները (WMP) թողարկվում են բանկերի, տրաստների և արժեթղթերի ընկերությունների կողմից և ֆինանսական պրոդուկտներ են, որոնք ունեն ավելի բարձր դրամական եկամտաբերություն, քան բանկում դեպոզիտ արված գումարըː Դրանք նախագծվում և վաճառվում են ֆինանսական հաստատությունների կողմից որպես խնայողական պրոդուկտներ, բայց չեն հայտնվում հաստատության հաշվեկշռում, ինչը նշանակում է, որ դրանք չեն ենթարկվում ավանդների կանոնակարգերինː Դրանց եկամտաբերությունը գալիս է այն ակտիվների «կատարողականից» կամ «արժեքից», որոնց վրա կառուցված է պրոդուկտը։ Նրանք աշխատում են ֆիքսված տոկոսադրույքով եկամտաբերություն առաջարկելով, որն ավելի շահավետ է, քան ավանդական ավանդը։ 

Չինաստանում որոշ ներդրողներ ակնկալում են, որ իրենց WMP-ն վերահսկող բանկը կկրի դրա հետ կապված վարկային ռիսկը։ Վերջին ժամանակներում Չինաստանում WMP-ների թիվը կայուն աճել է՝ մոտավորապես «2004 թվականին կազմելով 500 միլիարդ ''յուանից'' պակաս, իսկ 2013 թվականի վերջին՝ 9.5 տրիլիոն ''յուան''»ː

### Տրաստային պրոդուկտ
Տրաստային պրոդուկտները վերաբերում են ֆինանսական ապրանքների այն կատեգորիային, որը ներառում է տրաստային վարկերը, ընկերություններում չցուցակագրված բաժնետոմսերը և ակտիվների կամ կապիտալի փաթեթների առևտուրը։ Դրանք նախագծվում և թողարկվում են «ոչ բանկային ֆինանսական հաստատությունների, այդ թվում՝ տրաստների, բրոքերների, ապահովագրական ընկերությունների և արժեթղթերի ընկերությունների» կողմիցː Դրանք օգտագործվում են ինչպես մասնավոր ներդրողների, այնպես էլ կորպորացիաների կողմիցː  

Չինաստանում ֆինանսական ընկերությունները գործում են որպես տրաստային ընկերություններ, հիմնականում կառավարելով ակտիվներ և ներդրումներ կատարելով հաճախորդների համար։ Վերջին տասնամյակում չինական կարգավորող գործողությունները փորձել են դանդաղեցնել բանկերի կողմից տրաստների օգտագործումը, քանի որ տրաստային ծառայությունների միջոցով հավաքագրված միջոցները հաճախ ուղղորդվում են ավելի ռիսկային վարկառուներին՝ տրաստային վարկերի միջոցովː 2012 թվականին տրաստային արդյունաբերությունը դարձել է Չինաստանի ֆինանսական արդյունաբերության երկրորդ խոշորագույն ենթաճյուղը՝ կազմելով ավելի քան 7.47 տրիլիոն ''յուան'', որը, ըստ տեղեկությունների, աճել է մինչև 12.48 տրիլիոն ''յուան'' 2014 թվականի հունիսինː

### Վստահված վարկեր
Վստահության վրա հիմնված վարկերը կամ փոխառությունները (Entrusted Loans) ընկերությունների միջև տրամադրվող վարկեր են, որոնց միջնորդը բանկն է։ Վստահված վարկերի հիմնական պատճառն այն է, որ չինական օրենսդրությունն արգելում է ընկերությունների միջև վարկային գործարքներըː Այս վարկերը գործում են այն ենթադրության հիման վրա, որ վարկային ռիսկը կրում է համաձայնագրի շրջանակներում վարկ տրամադրողը։ Այս իմաստով վարկը հայտնվում է բանկերի գրանցամատյանում, այլ ոչ թե ընկերության գրանցամատյանումː 2013 թվականին վստահված վարկերի ոլորտի չափը կազմել է մոտավորապես 8.551 տրիլիոն ''յուան''ː

### Այլընտրանքային ֆինանսավորում
Այլընտրանքային ֆինանսավորումը հիմնականում վերաբերում է ստվերային բանկային գործունեությանը, որը ներառում է փոքր ներդրումներ և փոքր, հաճախ գյուղական ներդրողներ ու վարկառուներː Այն ներառում է ֆիզիկական անձանց միջև փոխադարձ վարկավորում, միկրոֆինանսավորում, գրավատան միջոցով ֆինանսավորում և ֆինանսական վարձակալում (լիզինգ)ː

## Կարգավորող մարմիններ
Չինաստանում ստվերային բանկային գործունեության կարգավորման համար պատասխանատու հիմնական մարմիններն են Ազգային բանկը (PBC), Չինաստանի բանկային կարգավորման հանձնաժողովը, Չինաստանի ապահովագրական կարգավորման հանձնաժողովները և Պետական վարչական արտարժույթի վարչությունըː 2017 թվականին Չինաստանի Պետական Խորհուրդը ստեղծել է  Ֆինանսական կայունության և զարգացման կոմիտե՝ ֆինանսական կարգավորող մարմինների միջև համակարգումը բարձրացնելու և այն ոլորտները ընդգրկելու համար, որոնք ավելի խոշոր մարմինները չէին կարողː 

Միջազգային մակարդակով Չինաստանը համարվում է FSB-ի Վերահսկողության և կարգավորման համագործակցության մշտական ​​​​հանձնաժողովի մասնակից: Չինաստանի Ժողովրդական Հանրապետության օրենքի համաձայն՝ Չինաստանի Ազգային բանկին տրված է դրամավարկային քաղաքականությունիրականացնելու, ֆինանսական ռիսկերից խուսափելու և ֆինանսական շուկաներում կայունությունը պահպանելու լիազորություններ։ Չինաստանի բանկային կարգավորման հանձնաժողովը և Չինաստանի ապահովագրության կարգավորման հանձնաժողովը համարվում են Չինաստանի ֆինանսական շուկաների նկատմամբ վերահսկողական դերակատարումներ ունեցողներ, այլ ոչ թե օրենսդրական լիազորություններ ունեցողներː

## Կարգավորում
Չինական ստվերային բանկային գործունեությունը կարգավորվում է մի շարք ներքին և միջազգային ուղեցույցներով և օրենսդրական ակտերով։ Չինաստանում ստվերային բանկային գործունեության պրակտիկան և կառավարումը կարգավորող ներքին օրենսդրությունը ներառում է Չինաստանի Ժողովրդական Հանրապետության օրենքը Չինաստանի Ազգային բանկի մասին և Չինաստանի Ժողովրդական Հանրապետության առևտրային բանկերի մասին օրենքը՝ ընդունված Ժողովրդական ներկայացուցիչների համաչինական ժողովի մշտական կոմիտեի կողմիցː 

Բացի այդ, Չինաստանի բանկային կարգավորման հանձնաժողովը հրապարակում է կարծիքներ և ծանուցումներ ստվերային բանկային գործունեությանը վերաբերող օրենքի վերաբերյալ, ներառյալ՝ «Առևտրային բանկերի վստահված վարկերի կառավարման կանոնները» և «Առևտրային բանկերի վստահված վարկերի վարչական միջոցառումների տպագրության և տարածման վերաբերյալ Չինաստանի բանկային կարգավորման հանձնաժողովի ծանուցումը»: Միջազգային մակարդակով Չինաստանը Բանկային վերահսկողության «Բազելի կոմիտեի» ստորագրող կողմ է, որը զբաղվում է միջազգային կարգավորման չափանիշների սահմանմամբ և վերահսկողությունով, վերջերս՝ 2017 թվականին «Բազել III» շրջանակի միջոցովː

2018 թվականի հունվարին Չինաստանի բանկային կարգավորման հանձնաժողովը հրապարակել է մի նախագիծ, որի նպատակն էր Չինաստանը համապատասխանեցնել Բանկային վերահսկողության Բազելյան կոմիտեի` առևտրային բանկերի խոշոր ռիսկերի համար սահմանված չափանիշներինː Մասնավորապես, սա նշանակում էր, որ կառուցվածքային ներդրումների հիմքում ընկած ակտիվների շրջանակներում բանկերի կողմից չբացահայտված հակառակ կողմի ռիսկի ազդեցությունը պետք է նվազեցվեր բանկերի առաջին մակարդակի կապիտալի 15%-ից ցածր մինչև 2018 թվականի ավարտըː

Ներքին կարգավորման շրջանակներում կան մի քանի ոլորտներ, որոնք կապված են ստվերային բանկային գործունեության հետ։ Օրինակ, Չինաստանի կենտրոնական բանկը (PBC) վերահսկում է տոկոսադրույքները Չինաստանում, ինչը համարվում է փոքր և միջին ձեռնարկությունների Չինաստանում ֆինանսավորում գտնելու անկարողության պատճառներից մեկը: Ավելին, ՉԺՀ-ի «Առևտրային բանկերի մասին» օրենքը արգելում է ընկերություններին միմյանց վարկ տրամադրել, ինչը կրկին փաստաթղթավորված պատճառ է այն բանի, թե ինչու են Չինաստանի ներսում գործող ընկերությունները զբաղվում ստվերային բանկային գործունեությամբ՝ տրաստային վարկերի տեսքովː Վերջերս Չինաստանի ստվերային բանկային գործունեության կարգավորման մեջ մի շարք էական փոփոխություններ են տեղի ունեցել։ Այս ջանքերի պատճառով չինական ստվերային բանկային ոլորտը կրճատվել է մոտավորապես 16 տրիլիոն ''յուանով'' 2017 թվականից ի վերː Չինաստանի կարգավորող մարմինները հայտարարել են, որ շարունակում են հանձնառու լինել ռիսկերի նվազեցմանը, կարգավորող արբիտրաժի սահմանափակմանը և ավանդական կապիտալի գծերի բացմանը՝ ապագայում ստվերային բանկային գործունեությունը նվազեցնելու համարː

### Պահուստային հարաբերակցության վերացում
Պահուստային հարաբերակցությունը չինական առևտրային բանկային օրենք էր, որը սահմանում էր, որ բանկերը կարող էին միաժամանակ վարկ տրամադրել իրենց կապիտալի առավելագույնը 75%-ովː Այս քաղաքականությունն ընդունվել է 1995 թվականին և մշակվել է առևտրային բանկերի վարկային մասշտաբի արագ աճը կանխելու համար՝ իրացվելիության ռիսկերը վերահսկելու նպատակովː Պահուստային հարաբերակցության պահանջները նշվում են որպես ստվերային բանկային գործունեությամբ զբաղվող ֆինանսական հաստատությունների հիմնական պատճառներից մեկը՝ 75% սահմանաչափից բարձր գումար տրամադրելու համար, առանց այդ վարկերը իրենց հաշվեկշիռներում արտացոլվելու։ Ազգային ժողովրդական կոնգրեսի կողմից պահուստային հարաբերակցության պահանջի վերացումը ուժի մեջ է մտել 2015 թվականի հոկտեմբերինː Այս քայլը համարվում էր և՛ տնտեսական աճը խթանելու, և՛ ստվերային բանկային վարկերը նվազեցնելու ջանք՝ բանկերին ազատելով իրենց կապիտալի մնացած մասը ավանդական ուղիներով վարկավորելու հնարավորություն ընձեռելու միջոցով։

### Ավելի մեծ վերահսկողություն
2018 թվականի հունվարին Չինաստանի բանկային կարգավորման հանձնաժողովը հայտարարել է, որ կուժեղացնի ստվերային բանկային գործունեության և միջբանկային գործունեության վերահսկողությունըː Ավելին, Ֆինանսական կայունության և զարգացման կոմիտեի ստեղծումը 2017 թվականի նոյեմբերին լրացուցիչ քայլ էր ստվերային բանկային գործունեության նկատմամբ վերահսկողության ուժեղացման ուղղությամբ։ Բացի այդ, 2017 թվականի հոկտեմբերի վերջին 19-րդ կոմունիստական կուսակցության հաստատումից հետո զգալի ջանքեր գործադրվեցին Չինաստանի ֆինանսական հատվածի պարտքային դեֆլեքսի նվազեցման ուղղությամբ։ Մասնավորապես, Կենտրոնական բանկը հրապարակել է նոր ուղեցույցներ, որոնք խստացնում են Չինաստանում ակտիվների կառավարման կանոններըː

### Տարեկան 36%-ից բարձր տոկոսադրույքով վարկերի քրեականացում
2019 թվականի հոկտեմբերին Չինաստանի կառավարությունը քրեականացրել է տարեկան 36%-ից բարձր տոկոսադրույքով վարկավորումը։ Այս քայլն ուղղված էր ստվերային բանկային ոլորտին, քանի որ ավելի բարձր տոկոսադրույքներ սահմանելու հնարավորությունը հիմնական պատճառներից մեկն է, որով ֆինանսական հաստատությունները նախընտրում են ներգրավվել արտառոց վարկերի մեջ՝ որպես ստվերային բանկային գործունեության մի ձևː

### Միջոցառումներ վստահված վարկերի վերաբերյալ
2018 թվականի հունվարին Չինաստանի բանկային կարգավորման հանձնաժողովը խստացրել է կարգավորումները բանկերի և այլ ֆինանսական հաստատությունների համար, որոնք կազմակերպում են վստահված վարկերː Այս միջոցառումները ներառում էին բանկերին վարկի վերաբերյալ որոշումների կայացմանը մասնակցելուց արգելելը, ինչպես նաև նրանց ֆինանսավորման վերաբերյալ որևէ տեսակի երաշխիքներ տրամադրելու արգելքը։ Այս քայլը ապահովել է, որ կորպորացիաները պարտավոր էին իրենք կրել վստահված վարկերի վարկային ռիսկըː Սա արձագանք էր այս ոլորտի՝ որպես ստվերային բանկային գործունեության ձևի, արագ աճի հետ կապված ռիսկերին։ Այդ ժամանակ վստահված վարկերի գումարը կազմում էր 13.9 տրիլիոն ''յուան''ː Այս քայլը նաև նպատակ ուներ վարկավորումը վերադարձնել ավանդական ֆինանսավորման ուղիներին, ինչպիսիք են ֆինանսական հաստատությունների կողմից տրամադրված վարկերը և պարտատոմսերը։

### Տոկոսադրույքի փոփոխություններ
2019 թվականի սեպտեմբերին Չինաստանի Կենտրոնական բանկը հայտարարել է շուկայական տոկոսադրույքները նվազեցնելու մտադրության մասին՝ Չինաստանում տնտեսական աճը խթանելու նպատակովː Սա մասամբ համարվում է Միացյալ Նահանգների հետ առևտրային պատերազմի պատասխան։ Ժողովրդական բանկի դրամավարկային քաղաքականության կոմիտեի կողմից այդ ժամանակ հրապարակված հայտարարությունում ասվում է.Մենք պետք է ջանք չխնայենք դրամավարկային քաղաքականության փոխանցումը բարելավելու համար և պնդենք շուկայական կողմնորոշմամբ բարեփոխումների վրա՝ իրական տոկոսադրույքների նկատելի անկմանը նպաստելու համար... Մենք պետք է ճկուն կերպով օգտագործենք բազմաթիվ դրամավարկային գործիքներ՝ բավարար չափով բավարար իրացվելիություն պահպանելու համար։ Միաժամանակ, [մենք պետք է] խորացնենք տոկոսադրույքների ազատականացումը, բարելավենք վարկերի հիմնական տոկոսադրույքի ռեժիմը և խթանենք դրա գործնական կիրառումըːԱյս քայլը ենթադրում էր վարկի բազային տոկոսադրույքի (LPR) իջեցում, որը ներկայացնում է Չինաստանում 18 բանկերի խմբի կողմից առաջարկվող միջին տոկոսադրույքը։ Վարկի հիմնական տոկոսադրույքը նախատեսված է որպես բոլոր վարկերի համար չափանիշ։ Լիարժեք վարկային պատմության կրճատումը նշվել է որպես ստվերային բանկային գործունեության նվազեցման մեթոդներից մեկը, քանի որ այն թույլ է տալիս ավելի շատ վարկառուների հասանելիություն ունենալ կապիտալի գծերինː

## Նշումներ

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* 
* 
* 
* 

Կատեգորիա:Բանկային գործ
Կատեգորիա:Բանկային համակարգ
Կատեգորիա:Չինաստանի տնտեսություն
Կատեգորիա:Ֆինանսական շուկաներ
Կատեգորիա:Ֆինանսներ