open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Հայկ Մարտիրոսյան (շախմատիստ)

**Հայկ Միքայելի Մարտիրոսյան** (), հայ շախմատիստ, գրոսմայստեր (2017)։ Հայաստանի 2018 թվականի չեմպիոն, մինչև 16 տարեկանների 2016 թվականի աշխարհի չեմպիոն։

## Կենսագրություն
Հայկ Մարտիրոսյանը ծնվել է 2000 թվականի հուլիսի 14-ին Արարատի մարզի Բյուրավան գյուղում։ Շախմատ խաղալ սովորել է հորից` 5 տարեկանում։ 7 տարեկանից սկսել է մասնակցել տարբեր մրցաշարերի, հետո ընդունվել է շախմատի ակադեմիա։ Նրա անձնական մարզիչն է եղել գրոսմայստեր Աշոտ Անաստասյանը։ 2018 թվականի փետրվարից Հայկին մարզում է գրոսմայստեր Վլադիմիր Հակոբյանը։

2011 թվականին, հաղթելով Եվրոպայի մինչև 12 տարեկանների առաջնությունում, դարձել է ՖԻԴԵ-ի վարպետ։ Հաջորդ տարի նա կրկնել է իր հաջողությունը` դառնալով Եվրոպայի կրկնակի չեմպիոն նույն տարիքային խմբում։

2013 թվականին Հայկ Մարտիրոսյանը դարձել է կայծակնային շախմատի մինչև 14 տարեկանների Եվրոպայի չեմպիոն։

Միջազգային վարպետի կոչման արժանացել է 2014 թվականին՝ մի քանի ամսում լրացնելով երեք նորմերը։ Առաջին նորմը լրացրել է Մինսկում կայացած Դավիդ Բրոնշտեյնի հուշամրցաշարում, երկորդը` Երևանում կայացած Եվրոպայի անհատական առաջնությունում` միաժամանակ լրացնելով գրոսմայստերի առաջին նորմը, իսկ երրորդը` Կիրիշիում անցկացված Վանյա Սոմովի հուշամրցաշարում։

2016 թվականին «Աերոֆլոտ օփեն» մրցաշարում Հայկը լրացրել է գրոսմայստերի երկրորդ նորմը։ 2017 թվականի Հայաստանի բարձրագույն խմբի առաջնության մրցաշարում նա երրորդ անգամ լրացրեց գրոսմայստերի նորմը, և նույն թվականին Թուրքիայի Անթալիա նահանգի Գյոյնուք ավանում կայացած ՖԻԴԵ-ի 88-րդ կոնգրեսում նրան շնորհվել է գրոսմայստերի կոչում։

2016 թվականին, մասնակցելով մինչև 16 տարեկանների աշխարհի առաջնությանը (Խանտի Մանսիյսկ), Հայկը տարավ 7 հաղթանակ, 4 պարտիա ավարտեց ոչ-ոքի և 11 հնարավորից վաստակելով 9 միավոր` դարձավ աշխարհի չեմպիոն։

2018 թվականի հունվարին Հայկ Մարտիրոսյանը, մասնակցելով Հայաստանի բարձրագույն խմբի առաջնությանը, 10 հնարավորից վաստակեց 7 միավոր և դարձավ հանրապետության չեմպիոն։ Այդ հաղթանակով նա իրականացրեց իր երազանքը` նվաճելով Հայաստանի հավաքականի ուղեգիր։

Հայկ Մարտիրոսյանը սովորում է Ֆիզիկական կուլտուրայի հայկական պետական ինստիտուտում։

Նրա նախասիրություններից է ֆուտբոլը, սիրելի ակումբը Մադրիդի «Ռեալն» է։

## Վարկանիշի փոփոխության գրաֆիկ

Անհատական վարկանիշի առավելագույն ցուցանիշը Հայկ Մարտիրոսյանն արձանագրել է 2023 թվականի նոյեմբերին՝ 2708։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Հայկ Մարտիրոսյանի անձնական քարտը ՖԻԴԵ-ի կայքում 
* Հայկ Մարտիրոսյանի պարտիաները 
* Հայկ Մարտիրոսյանի անձնական քարտը 365chess.com կայքում

Կատեգորիա:Բյուրավան գյուղում ծնվածներ
Կատեգորիա:Հայ գրոսմայստերներ
Կատեգորիա:Հայ շախմատիստներ
Կատեգորիա:Շախմատային օլիմպիադաների մասնակիցներ
Կատեգորիա:Շախմատի Հայաստանի չեմպիոններ
Կատեգորիա:Շախմատի գրոսմայստերներ
ԱՄՆ-ում 2010 թվականի № 1 R&B սինգլների ցանկ

**ԱՄՆ-ում 2010 թվականի № 1 R&B սինգլների ցանկը**  կազմվել է ըստ ամերիկյան «Billboard» ամսագրի կողմից հրապարակված 2010 թվականի ռիթմի ընդ բլյուզ և հիփ-հոփ ոճերի լավագույն երգերի շաբաթական հիթ շքերթի հիման վրա։

## Պատմություն
thumb|Trey Songz բացել է 2010 թվականի R&B հիթշքերթը
thumb|Alicia Keys-ը ամենաերկարն է գլխավորել հիթշքերթը
thumb|Melanie Fiona 9 շաբաթը չի լքել հիթշքերթի 1-ին հորիզոնականը:

## Ծանոթագրություններ

## Արատաքին հղումներ
* 

Կատեգորիա:Ցանկեր:ԱՄՆ
Ժան-Բատիստ Իզաբե

**Ժան-Բատիստ Իզաբե** (, ), ֆրանսիացի նկարիչ։

## Կենսագրություն
Ժան-Բատիստ Իզաբեն ծնվել է 1767 թվականին Նանսիում։ Տասնինը տարեկանում դասեր է առել Ֆրանսուա Դյումոնից, ով Մարի Անտուանետի նկարիչներից էր, այնուհետև՝ Ժակ Լուի Դավիդից։ Վերսալի պալատում աշխատել է Անգուլեմի և Ներիի դքսերի դիմանկարների վրա։ Եղել է Նապոլեոն I-ի պալատական նկարիչը, որին հաճախ ուղեկցել է տարբեր վայրեր՝ կայսրին տարբեր տեսարաններում պատկերելու համար, այդ թվում՝ ռազմական։ Նապոլեոնի տապալումից հետո Իզաբեն աշխատել է Բուրբոնների պալատում, նրանց պատկերում էր կտավների վրա։

Իզաբեի մանրանկարները համարվում են գեղանկարչության այս ուղղության լավագույն աշխատանքներից։ 1805 թվականին իր նկարներից ստեղծում է էստամպների շարք։ Զբաղվել է նաև ճենապակու նկարչությամբ և լիտոգրաֆիայով։ Վիեննայի համագումարի ժամանակ նկարչի համար կեցվածք են ընդունել եվրոպական քաղաքականության բազմաթիվ հեղինակավոր գործիչներ։ Այդ ժամանակ Իզաբեն հանդես է եկել որպես դիմանկարիչ, մասնավորապես՝ դիմանկարային մանրանկարիչ և Վիեննայում ստեղծել է ռուսական արիստոկրատիայի բազմաթիվ ներկայացուցիչների դիմանկարներ։

Ժան-Բատիստ Իզաբեի որդին՝ Էժեն Իզաբեն, նույնպես հայտնի նկարիչ է եղել։

## Պատկերասրահ

Louis-Nicolas Davout (Isabey).jpg|Նապոլեոնյան մարշալ Լուի Դավու
MuratMiniature.jpg|Նապոլեոնյան մարշալ Յոախիմ Մյուրատ
Napoléon I (1769–1821) MET DP327729.jpg|Նապոլեոն Բոնապարտ
Portrait de Charlotte Robespierre, attribué à Jean-Baptiste Isabey..jpg|Շառլոտա Ռոբեսպիեռ (1760-1834), Մաքսիմիլիեն Ռոբեսպիեռի քույրը
Jean-Baptiste Isabey - Prince August of Prussia - WGA11866.jpg|Արքայազն Ավգուստ Պրուսացի


## Ծանոթագրություններ

## Աղբյուրներ
* 1911 Encyclopædia Britannica/Isabey, Jean Baptiste

Կատեգորիա:Ֆրանսիացի նկարիչներ
Կատեգորիա:Պեր Լաշեզ գերեզմանատանը թաղվածներ
Կատեգորիա:Ֆրանսիացի ծաղրանկարիչներ
Կատեգորիա:19-րդ դարի ֆրանսիացի նկարիչներ
Կատեգորիա:Ֆրանսիացի դիմանկարիչներ
Կատեգորիա:Ֆրանսիացի փորագրիչներ
Կատեգորիա:Ֆրանսիացի արվեստագետներ
10 ամերիկացի նկարիչներ

**10 ամերիկացի նկարիչներ** (), կրճատ` «տասնյակ» (), ամերիկյան արվեստագետների միություն, որը ստեղծվել է 1897 թվականին և բաժանվել է Ամերիկացի նկարիչների միությունից։

## Պատմություն
250px|մինի|Միության անդամները 1908 թվականին

1897 թվականին ամերիկացի տասը նկարիչներ լքում են Ամերիկացի նկարիչների միությունն այն պատճառով, որ համարում էին, թե դա ղեկավարվում է միջանկյալ նկարիչների կողմից, իմպրեսիոնիզմն ավելի ցածր է գնահատվում, քան կլասիցիզմը, ռոմանտիզմն ու ռեալիզմը, հասարակությունը վատ վերաբերմունք ուներ դրա ցուցահանդեսների հանդեպ։ Նրանց կարծիքով, հասարակության կազմակերպած ցուցահանդեսները առևտրային բնույթ ունեին։ Նոր արվեստի միության անդամներն էին Էդվարդ Սիմոնսը, Ուիլյարդ Մետքալֆը, Չելե Գասսը, Ջուլիան Վեյրը, Ռոբերտ Ռիդը, Ջոն Թվակթմանը, Ֆրենկ Բենսոնը, Էդմունդ Թարբելը, Թոմաս Դյուինգը, Ջոզեֆ Դե Քամպը։ Խմբի կազմավորումից հետո նրա անդամները խնդրում են Ուինսլոու Հոմերին միանալ նրան, բայց վերջինս մերժում է։ Մեկ այլ նկարիչ, Էբոտ Թայերը, միանում է նրանց, բայց հետո փոխում է իր միտքն ու թողնում միությունը։ 1902 թվականին, երբ մահանում է Թվախտմանը, Վիլյամ Չեյզը միանում է «Տասնյակին»։ 
Բոլոր տասը արվեստագետները աշխատում էին Նյու Յորքում կամ Բոստոնում։ Նրանք հայտարարել էին, որ նոր անդամները կարող են ընդունվել իրենց խումբ միայն այն ժամանակ, երբ լինի խմբի բոլոր մասնակիցների համաձայնությունը։ Միությունն աշխատել է քսան տարի, տարեկան ցուցահանդեսների անցկացումով։ Միության գոյությունը դադարել է մի շարք մասնակիցների մահից հետո։ Ինչպես նաև, հանրության հետաքրքրությունը միության գործունեության հանդեպ նվազել էր։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Տասը ամերիկացի նկարիչներ 

Կատեգորիա:1898 հիմնադրումներ ԱՄՆ-ում
Կատեգորիա:ԱՄՆ-ի արվեստ
Կատեգորիա:19-րդ դարի ամերիկացի նկարիչներ
Կատեգորիա:ԱՄՆ-ի մշակութային պատմություն
Կատեգորիա:20-րդ դարի ամերիկացի նկարիչներ
Կատեգորիա:Մոդեռնիզմի արվեստ
Կատեգորիա:Ստեղծագործական միավորումներ
Բրաբանտ (այլ կիրառումներ)

**Բրաբանտ**, Ստորին երկրներում (տարածքով մոտավորապես համընկնում է ներկայիս Նիդերլանդներին, Բելգիային և Լյուքսեմբուրգին) մի քանի քաղաքական կազմավորումների անվանումը։

* Բրաբանտ (դքսություն), միջնադարյան ֆեոդալական պետություն, իսկ հետագայում՝ մինչ 1795 թվականը տարածք, որը մոտավորապես ներառում էր ներկայիս նիդերլանդական Հյուսիսային Բրաբանտ նահանգը, բելգիական Անտվերպեն, Վալոնյան Բրաբանտ և Ֆլամանդական Բրաբանտ նահանգները, ինչպես նաև Բրյուսելի մայրաքաղաքային տարածաշրջանը,
* Բրաբանտ (նահանգ), ներկայումս լուծարված նահանգ Բելգիայի Թագավորության աշխարհագրական կենտրոնում,
* Ֆլամանդական Բրաբանտ, Բելգիայի Թագավորության տասը նահանգներից և Ֆլանդրիայի հինգ նահանգներից մեկը,
* Վալոնյան Բրաբանտ, Բելգիայի Թագավորության տասը նահանգներից և Վալոնիայի հինգ նահանգներից մեկը։

## Եվրոպայի սահմաններից դուրս
* Բրաբանտ, կղզի Պալմերի կղզեխմբում, Անտարկտիդայի ափերի մոտ,
* Լը Մորն Բրաբանտ, թերակղզի Մավրիկիոս կղզու հարավարևմտյան հատվածում,
* Փորթ-Բրաբանտ, Տակտայակուտ քաղաքի նախկին անվանումը։
Նատալյա Նարիշկինա

Թագուհի **Նատալյա Կիրիլովնա Նարիշկինա** (, ), ռուս թագուհի։

Ալեքսեյ Միխայլովիչ թագավորի երկրորդ կինը, Պետրոս I-ի մայրը։

Մանր ազնվական Կիրիլ Պոլուեկտովիչ Նարիշկինայի և իր կնոջ` Աննա Լեոնտևնայի դուստրը։

## Կենսագրություն
Նատալյա Կիրիլովնան դաստիարակվել է իր հեռավոր ազգականի` բոյար Արտամոն Մատվեևի մոսկովյան տանը, որտեղ էլ, ինչպես ենթադրվում է, նրան տեսել է Ալեքսեյ Միխայլովիչը։ Նատալյա Կիրիլովնան հրավիրվել է հարսնատեսի` հավաքված ամբողջ երկրից, և նշանադրվել է թագավորի հետ 1671 թվականին. հունվարի 22-ին, երբ 19 տարեկան էր։ Այդ ամուսնությունից ծնվել են երեք երեխաներ։

Ալեքսեյ Միխայլովիչի մահից հետո Նատալյա Կիրիլովնայի համար սկսվեցին դժվարին ժամանակներ։ Նա ստիպված էր կանգնել Նարիշկինների գլուխ` Միլոսլավսկիների դեմ անհաջող պայքարում։ Ֆյոդոր Ալեքսեևիչի մոտ Նատալյա Կիրիլովնան որդու հետ ապրել է մերձմոսկովյան Կոլոմենսկո և Պրեոբրոժենսկոե գյուղերում։

Ստրելեցյան խռովության ժամանակ` 1682 թ-ին, Նատալյա Կիրիլովնայի շատ ազգականներ սպանվեցին։ Արդյունքում թագավորներ հռչակվեցին միաժամանակ երկու եղբայրներ` Պետրոսը և Իվանը, ընդ որում, Իվանը հայտարարված էր «ավագ» թագավոր։ Այնուհետև կառավարչուհի դարձավ Սոֆյան` Պետրոսի և Իվանի ավագ քույրը, ով փաստացի հանդիսանում էր իշխանության բացարձակ կրողը։ Նա Նատալյա Կիրիլովնային ամբողջությամբ հեռացրեց երկրի կառավարումից։ Բախումները Պրեոբրաժենսկոեի և Մոսկվայի արքայական «բակերի» միջև չէին դադարում։

1689 թ.-ին Նարիշկինների և անձամբ Նատալյա Կիրիլլովնայի պնդմամբ ու հրահանգով կայացավ Պետրոսի ամուսնությունը Եվդոկիա Լապուխինայի հետ։

Այրի թագուհու շնորհազրկված դրությունը շարունակվեց մինչև Պետրոսի ` Սոֆյայի դեմ կատարված հրապարակային ընդհարումը 1689 թ.-ին, բայց այս հաղթանակից հետո 17-ամյա արքան նախընտրում է զբաղվել գլխավորապես զվարճական զինվորներով և զվարճական նավատորմի շինարարությամբ Պերեյասլավսկի լճում, իսկ պետական գործերի ամբողջ բեռը թողնում է մոր հայեցողությանը, ով իր հերթին այն վերահանձնում է իր ազգականներին` Նարիշկիններին։ Թեև այդ շրջանում նկատելի չեն Նատալյա Կիրիլովնայի պետական գործունեության հետքերը, այնուամենայնիվ, նրա ազդեցությունը Պետրոսի վրա մեծ է եղել, ինչպես երևում է նրանց նամակագրությունից։ Իր բացակայություններով և հատկապես ծովային ճանապարհորդություններով նա հաճախ էր վշտացնում սիրառատ մորը։

Նատալյա Կիրիլովնան մահացել է կյանքի 43-րդ տարում` 1694 թ. , սրտի հիվանդությունից։

## Ժառանգներ
Ալեքսեյ Միխայլովիչի երեխաները՝
* Պետրոս Ալեքսեևիչ (1672-1725) – ապագա ռուսական կայսր Պետրոս I
* Նատալյա Ալեքսեևնա (1673-1716)
* Թեոդորա Ալեքսեևնա (1674-1677) – ծնվել է 1674 թվականի սեպտեմբերին, մահացել` 1677 թվականի նոյեմբերին

## Մշակույթում
* Пьеса Густава III «Алексей Михайлович и Наталья Нарышкина» 
* Պիես Գուստավ III-ի «Աեքսեյ Միխայլովիչ և Նատալյա Նարիշկինա»
* Ա. Ն. Տոլստոյ «Պետրոս Առաջին» (1934)
* Տ. Տ. Նապոլովա «Թագուհի-խորթ մայր» (2006)

## Ֆիլմերում
* Ե. Տալանովա - «Պետրոս Մեծ» (1910)
* Թամարա Մակարովա -«Պետրոսի պատանեկությունը», «Փառավոր գործերի սկիզբը» (1980)
* Լիլլի Պալմեր -«Պետրոս Մեծ» (1986)
* Եվգենի Կազարինա - «Раскол». (2011)
* Ալեքսանդրա Պալմեր - «Ռոմանովներ։ Ֆիլմ Երկրորդ» (2013)

## Ծանոթագրություններ
Ռաֆի Գավրոն

**Ռաֆի Գավրոն** (, ), անգլո-ամերիկացի դերասան, ով հայտնի դարձավ այն բանից հետո երբ նկարահանվեց «Ներխուժում» (ռեժիսոր՝ Էնտոնի Միգնելլա), «Հինգ րոպե իմ տղայի կողքին եղեք» , «Թանաքե սիրտը» ինչպես նաև «Կյանքը անկանխատեսելի է» ֆիլմերի շնորհիվ։

## Կյանք և կարիերա
Գավրոնը ծնվել է Հենդոնում, որը գտնվում է Հյուսիսային Լոնդոնում, հրեական ընտանիքում՝ ամերիկացի գրող՝ Մարթա Փիչիիցի և հրատարակիչ՝ Սիմոն Գավրոնիցի ընտանիքում։ Ռաֆիին ունի ամերիկյան քաղաքացիություն։

Նրա պապը և տատիկը հոր կողմից`Ռոբերտ Գավրոն և Հաննա Ֆիվելն են, ովքեր բարերարներ են։ Նրա մեծ պապը Տոսկո Թեվելը գրող էր և աշխատել է Ջորջ Օռուելի հետ։ Ռաֆիի երկու երիտասարդ եղբայրներ ունի `Բենջամինն (ծնված 1992 թվականին) և Մովսեսը (ծնված 1996 թվականին)։

Գավրոն խաղացել է «Հռոմ» հեռուստալիքիով հեռարձակվող «Հինգ րոպե իմ տղայի կողքին եղեք» ֆիլմում, որտեղ հանդես է եկել գլխավոր դերում։ 2009 թվականի հունվարին նկարահանվել է համաշխարհային հայտնություն ունեցող «Թանաքե սիրտը» հեքիաթում, որի հիման վրա նկարահանվել է ֆիլմ։

2009 թվականին մի քանի դրվագով հանդես է եկել "24 ժամ" կոչվող ֆիլմում։ 2009 թվականի մայիսին խաղացել է «Վերջին երգը» ֆիլմում, որի ռեժիսորը Լիամ Համբորսթն էր։

## Ֆիլմագրություն
### Կինո

### Հեռուստատեսություն

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Ամերիկացի տղամարդ հեռուստատեսային դերասաններ
Կատեգորիա:Անգլիացի դերասաններ
Կատեգորիա:Անգլիացի կինոդերասաններ
Կատեգորիա:Անգլիացի տղամարդ հեռուստատեսային դերասաններ
Կատեգորիա:21-րդ դարի անգլիացի տղամարդ դերասաններ
Կատեգորիա:Անգլիացի տղամարդ կինոդերասաններ
Ռոքի հիթերի 2001 թվականի №1 ցանկ (Billboard)

**Ռոքի հիթերի 2001 թվականի №1 ցանկը (Billboard)** Billboard-ի տարբերակի համաձայն, այն ընդգրկում է ռոք սինգլներ, որոնք 2001-ին ներկայացվում են Modern Rock Tracks ռոք աղյուսակում (իսկ 2009-ի վերջին Alternative Songs):

## Սինգլների ցանկ № 1
thumb|300px|Nickelback խմբի «How You Remind Me» երգը ամենաշատն է հնչել ամերիկյան ռադիոյով 21–րդ դարի առաջին տասնամիակում (1.2 միլոն անգամ  2001 թվականին թողարկվելուց հետո և զբաղեցրել է չորրորդ հորիզոնականը ''Billboard–ի տասնամիակի երգերի ցանկում''։
thumb|300px|Staind սինգլը Հիթ շքերթի առաջատարն է եղել ապրիլի 28-ից մինչև օգոստոսի 18-տ
thumb|300px|Incubus խումբը գլխավորել է հիթ շքերթը 8 շաբաթ անընդմեջ

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Ցանկեր
Ֆրանսուա Դյումոն

**Ֆրանսուա Դյումոն** (, ), ֆրանսիացի նկարիչ, մանրանկարչության վարպետ։

Եղել է Լուի XVI-ի, Լուի XVIII-ի, Կառլ X-ի և Մարի Անտուանետի պալատական նկարիչը։

## Կենսագրություն
Ֆրանսուա Դյումոնը ծնվել է ֆրանսիական Լյունևիլ կոմունայում։ Գեղանկարչության բնագավառում նախնական գիտելիքներ ստացել է իր հայրենի քաղաքում՝ քանդակագործ Մատիսի մոտ, այնուհետև` Նանսիում, Ժիրարդեի մոտ։ 17 տարեկանում երիտասարդ նկարիչը մեկնում է Փարիզ, որտեղ հաջողության է հասնում որպես վարպետ-մանրանկարիչ։ 1786 թվականին դարձել է թագուհի Մարի Անտուանետի պալատական նկարիչ։ Նույն թվականին Դյումոնն այցելում է Հռոմ, 1788 թվականից դառնում է Գեղարվեստի թագավորական ակադեմիայի անդամ։ 1789 թվականին նկարիչն ամուսնանում է մինիմալիստ նկարիչ Անտուան Վեստիեի դստեր՝ Նիկոլ Վեստիեի հետ։ Ամուսնությունից հետո հաջորդ տարի Լուի XVI թագավորի կողմից Լուվրում կացարան է ստանում։ Չնայած այն հանգամանքին, որ Դյումոնը ստեղծագործական և անձամբ առումով կապված էր միապետական արիստոկրատիայի հետ, նա հեղափոխական իշխանությունների կողմից ձերբակալվեց միայն 1793 թվականի սեպտեմբերին, սակայն հետագայում ազատ է արձակվել։

1789-1832 թվականներին Դյումոնը պարբերաբար իր ստեղծագործությունները ցուցադրել է Փարիզի սալոններում։ Չնայած այն հանգամանքին, որ Դյումոնը, ըստ երևույթին, չի զբաղվել մանկավարժական գործունեությամբ, մանրանկարիչներ Տոնի Դյումոնտը և Լուի Ալեքսանդրը եղել են նրա  աշակերտները։

Դյումոնի տեղծագործությունների մեծ հավաքածուն պահվում է Լուվրի գրաֆիկական բաժնում։

## Պատկերասրահ

Dumont - Marie Alexandre Guenin.jpg|Մարի Ալեքսանդր Ժենեն (1744-1819), կտավ, յուղաներկ, 1791
Dumont - Marguerite Gérard.jpg|Մարգարիտա Ժերար, կտավ, յուղաներկ, 1793
Dumont - Portrait of a Building Contractor.jpg|«Ճարտարապետ», կտավ, յուղաներկ, մոտ. 1795
Dumont - Portrait of Charles Francois Viel.jpg|Շառլ Ֆրանսուա Վիլ (1745-1819), կտավ, յուղաներկ, մոտ. 1800
François Boissy d-Anglas.jpg|Ֆրանսուա Բուասի դ՛Անգլա


## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն
* *G. C. Williamson*. The History of Portrait Miniatures. - L., 1904.
* *Catalogue of the Collection of Miniatures of Mr J. Pierpont Morgan*. - L.. - Vol. IV.

## Արտաքին հղումներ
* Francois Dumont

Կատեգորիա:19-րդ դարի ֆրանսիացի նկարիչներ
Կատեգորիա:Ֆրանսիացի դիմանկարիչներ
Կատեգորիա:Ֆրանսիացի նկարիչներ
Ալեքս Լոուտեր

**Ալեքս Լոուտեր** (, ), թատրոնի, կինոյի և հեռուստատեսության բրիտանացի դերասան։ Հայտնի է դարձել «Իմիտացիայի խաղ», «Լռիր և պարիր», «Սև հայելի» ֆիլմերի շնորհիվ։

## Ֆիլմագրություն

## Մրցանակներ և անվանակոչություններ

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Բրիտանացի դերասաններ
Կատեգորիա:Բրիտանացի հեռուստատեսային դերասաններ
Կատեգորիա:Թատրոնի դերասաններ
Կատեգորիա:Կլիմայական ակտիվիստներ
Կատեգորիա:Հեռուստատեսային դերասաններ
Կատեգորիա:21-րդ դարի անգլիացի տղամարդ դերասաններ
Կատեգորիա:Անգլիացի տղամարդ հեռուստատեսային դերասաններ
Կատեգորիա:Անգլիացի տղամարդ կինոդերասաններ
Կատեգորիա:Անգլիացի տղամարդ թատրոնի դերասաններ
Սիրիայի կառավարություն

**Սիրիայի կառավարություն**, Սիրիայի սահմանադրությամբ (հոդված 115) գլխավոր գործադիր իշխանություն։ Կազմված է նախարարների խորհրդից և նրանց տեղակալներից։ Այն իրականացնում է օրենքների և կանոնակարգերի, ինչպես նաև պետական կառույցների աշխատանքների վերահսկումը։

2016 թվականի հունիսի 22-ից երկրի վարչապետը Իմադ Խամիսն էր։ Բաշշար ալ-Ասադը ընդունեց վարչապետ Վաել ալ Մալիկի հրաժարականը և նրա պաշտոնը ստանձնեց էներգետիկայի նախարար Իմադ Խամիսը։ 2016 թվականի հուլիսի 3-ին Բաշար ալ-Ասադը հաստատեց նոր կառավարության կազմը։ Նախկին կառավարության նախարարության անդամներից իրենց պաշտոնները պահպանել են Վալիդ ալ Մուալեմը և շատ ուրիշներ։ 2018 թվականի հունվարի 1-ին Սիրիայի նախագահ Բաշար ալ-Ասադը նոր նշանակումներ է կատարել կառավարությունում՝ Ալի Աբդուլային նշանակել է պաշտպանության, Իմադ Աբդալա Սարային՝ տեղեկատվության, իսկ Մուհամադ Մազին Ալի Յուսեֆին՝ արդյունաբերության նախարար։ Կառավարությունը բաղկացած է երեք կուսակցությունների՝ Բաաս, Արաբական սոցիալիստական շարժման, սիրիական նացիոնալ-սոցիալիստական կուսակցության ռազմական, ինչպես նաև անկախ ներկայացուցիչներից։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Սիրիայի կառավարություն
Կատեգորիա:Սիրիայի քաղաքականություն
Սեն Գոդենս (շրջան)

**Սեն Գոդենս** (), շրջան ֆրանսիայում (), Միջին Պիրենեյան մարզի շրջաններից մեկն է։ Վերին Գարոն գավառի շրջանն է։ Սուպրեֆեկտուրան Սեն Գոդենսն է։

Շրջանի բնակչությունը ըստ 2006 թվականի մարդահամարի կազմել է 75209 մարդ։ Բնակչության խտությունը կազմում է 35 մարդ/կմ²։ Շրջանի մակերեսը կազմում է ընդամենը 2140 կմ²։ Ըստ 2017 թվականի տվյալների շրջանն ունի 236 համայնք

## Պատմություն
Այն ստեղծվել է 1800 թվականին նախկինում գոյություն ունեցող շրջանների հիմքի վրա։

## Կազմ
Շրջանն ունի 236 համայնք և 11 շրջան։

Սեն Գոդենս շրջանի 11 շրջանները՝

*  Ասպետի շրջան
*  Աղինյակի շրջան
*  Բանեղ դե Լյուշոնի շրջան
*  Բաղբազանի շրջան
*  Բույոն սյուղ Ժեսի շրջան
*  Լիլ են Դոդոնի շրջան
*  Մոնղեժոի շրջան
*  Սեն Բիաի շրջան
*  Սեն Գոդենսի շրջան
*  Սեն Մաղտողի շրջան
*  Սալի դյու Սալատի շրջան

## Տես նաև
* Ֆրանսիայի շրջանների ցանկ

## Արտաքին հղումներ
* Национальный институт статистики — округ Сен-Годенс 
*Saint-Gaudens on French National Institute of Statistics and Economic Studies site (INSEE, in French)

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Ֆրանսիայի շրջաններ
Կատեգորիա:Ֆրանսիայի քաղաքներ
Կատեգորիա:Բնակավայրեր այբբենական կարգով
Ազգային թատրոն (Բռնո)

right|200px|thumb|Մահենա թատրոն
[right|thumb|200px|[Յանաչեկի թատրոն]]
right|thumb|200px|Ռեդուտա թատրոն
**Ազգային թատրոն Բռնոյում** (), Չեխիայի Բռնո քաղաքի գլխավոր պետական թատերական կառույցն է։ Գտնվում է Չեխիա, Բռնո, Դվորժակովի փողոց հասցեում։

## Պատմություն
Հիմնադրվել է 1884 թվականին, Պրահայի Ազգային թատրոնի օրինակով։
Այժմ Բռնոյի ազգային թատրոնն ունի երեք բեմ, փաստացի այն երկու պրոֆիլային թատրոնների և մեկ թատերական դահլիճի միավորում է.

* Մահենի թատրոն (), Ազգային թատրոնի դրամատիկական թատերախմբի գլխավոր բեմն է։ Եղել է պատմական առաջին թատրոնը, այժմ ուղղակի դրամատիկական բեմ է։ Ի սկզբանե կոչվել է *Գերմանական քաղաքային թատրոն* (), ուշ վերածննդի ոճով շենքը կառուցվել է հատուկ թատրոնի համար, ճարտարապետներ Ֆելների ու Հելմերի համար, 1882 թվականին։ Այն եղել է առաջին էլեկտրաֆիկացված թատրոնը Չեխիայի տարածքում և առաջիններից մեկն աշխարհում։ Էլեկտրաֆիկացման ծրագիրը մշակել է անձամբ էլեկտրականության հայտնագործող Թոմաս Էդիսոնը։
1925 թվականի ապրիլի 2-ին Բռնոյի Ազգային թատրոնում իրականացվել է Բռնոյի չեխական ռադիոյի առաջին հաղորդումը։
* Յանաչեկի թատրոն (), Բռնոյի ազգային թատրոնի օպերային բեմն է, իրականում այն օպերայի ու բալետի թատրոն է, կառուցվել է 1965 թվականին, աշխատում է 1961-1965 թվականներին կառուցված ժամանակակից գործառույթներով շենքում։
* Ռեդուտա թատրոն (), Ռեդուտա թատերական համալիրի բեմերն օգտագործվում են համերգների, ներկայացումների, տարբեր թատերախմբերի ցուցադրությունների համար։ 1767 թվականին այստեղ ելույթ է ունեցել 12-ամյա վիրտուոզ Վոլֆգանգ Ամադեուս Մոցարտը։ 1731-1735 թվականներին բարոկկո ոճով կառուցված ժամանակակից շենքը մի քանի անգամ վերակառուցվել է։ Շենքը Կենտրոնական Եվրոպայի ամենահին թատերական շինությունն է և վերջերս կրկին վերանորոգվել է։ Ներկայումս շենքում մշտական թատերախումբ չի գործում։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Národní divadlo Brno 
* Ազգային թատրոն Բռնոյում

Կատեգորիա:Ազգային թատրոններ
Այն կողմում (հեռուստասերիալ)

**Այն կողմում** (), ամերիկյան դրամատիկ հեռուստասերիալ՝ ստեղծված Ադամ Նասսդորֆի կողմից։ Պրեմիերան տեղի է ունեցել Freeform հեռուստաալիքով 2017 թվականի հունվարի 1-ին։

2017 թվականի հունվարի 10-ին սերիալը երկարաձգվեց մինչև երկրորդ եթերաշրջան։

## Սյուժե
Հոլդեն Մեթյուսը (Բորկլի Դաֆֆիլդ) 12 տարի անց դուրս է գալիս կոմայից և իր մոտ հայտնաբերում որոշակի ունակություններ, ինչից հետո նրան սկսում են որսալ անհասկանալի մարդիկ։ Հիմա նա պետք է պարզի, թե ինչ է տեղի ունեցել իր հետ այդ տարիների ընթացքում և ինչպես գոյատևել աշխարհում, որը էապես փոխվել է, մինչ նա եղել է կոմայի մեջ։ Բացի այդ նա փորձում է հարմարվել չափահասի կյանքին։

## Դերերում
### Հիմնական դերասանական կազմ
* Բորկլի Դաֆֆիլդ — Հոլդեն Մեթյուս, 25 տարեկան պատանի, ով 12 տարի անց կոմայից դուրս է գալիս և հայտնաբերում իր մեջ գերբնական ունակություններ։
* Դիլան Գվին — Վիլլա Ֆրոսթ, աղջիկ, ով պնդում է, որ գիտի Հոլդենին իր ժամանակին։
* Ջեֆ Պյեր — Ջեֆֆ ՄակԱրդլ, Քեվինի եղբայրը, ով հարձակվել էր Հոլդենի վրա կոմայից առաջ.
* Ջոնաթան Վայթեսելլ — Լյուկ Մեթյուս, Հոլդենի կրտսեր եղբայրը։
* Մայքլ ՄակԳրեյդի — Թոմ Մեթյուս, Հոլդենի հայրը։
* Ռոմի Ռոզեմոնտ — Դիանա Մեթյուս, Հոլդենի մայրը։

### Երկրորդական դերասանակն կազմ
* Փիթեր Կիլամիս — դեղին բաճկոնով մարդը, ով սպանեց Քեվինին։ Աշխատում է «Դատարկ Երկնքում»
* Ջորդան Կալոուվեր — Քեվին ՄակԱրդլ, Հոլդենի լավագույն ընկերը մինչև կոման։
* Էրիկա Ալեքսանդր — Տեսս Շումախեր, «Դատարկ Երկնքի» ֆինանսական տնօրեն
* Իդեն Բրոլին — Չարլի Զինգեր, ով կոմայի մեջ գտնվելով 4 տարի դարձել է մաթեմատիկական հաճար։
* Ալեքս Դիակուն — Արթուր, Վիլլայի պապը։
* Պատրիկ Սաբունգույ — Դենիել, Արթուրի օգնականը։
* Չադ Վիլլետտ — Պաստոր Իեն, կապված «Դատարկ Երկնքի» հետ։
* Մարտին Դոնավան — Իսահակ Ֆրոսթ, «ԴԱտարկ Երկնքի» առաջնորդը և Վիլլայի հայրը, ով մեղադրում է նրան Սելեստի մահի մեջ և չի ցանկանում ունենալ նրա հետ ինչ-որ ընդհանուր բան։
* Թոբի Լեվինս — շերիֆ Դայթոն։
* Էմիլիա Բարանակ — Ջեյմի, Հոլդենի ծանոթը, ում հետ ծանոթանում է երեկույթի ժամանակ։

## Սերիաների ցանկ

### Առաջին եթերաշրջան (2017)

### Երկրորդ եթերաշրջան (2018)

## Արտադրություն
Freeform հեռուստաալիքը (ներկա պահին ABC Family) առաջին սերիան պատվիրել է 2015 թվականի ապրիլին և ընտրել էր պրեմիերայի ամիս-ամսաթիվը՝ 2015 թվականի նոյեմբեր։ Ավելի ուշ հայտարարվեց, որ պրեմիերան տեղի կունենա 2017 թվականին։ Առաջին եթերաշրջանի նկարահանումները ավարտվել են 2016 թվականի օգոստոսի 10 - ին։ 2017 թվականի հունվարի 2 - ին տեղի ունեցավ առաջին երկու սերիաների պրեմիերան։ 2017 թվականի հունվարի 10 - ին սերիալը երկարաձգեցին մինջև երկրորդ եթերաշրջան, որի նկարահանումները սկսվել են 2017 թվականի ապրիլի 24 - ին։

## Քննադատություն
Առաջին եթերաշրջանը ստացել է կինոքննադատների խառը կարծիքներ։ Rotten Tomatoes կայքում սերիալն ունի 45% վարկանիշ հիմնված 11 գրախոսական հոդվածների և 10 միավորից միջին 6,12 միավորի վրա։ Metacritic կայքում հեռուստասերիալը ունի 48 միավոր 100 - ից հիմնված քննադատների 4 գրախոսականների վրա, որը համապատասխանում է «խառը կամ միջին արձագանքներին»։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:2010-ականների ամերիկյան դրամա հեռուստասերիալներ
Կատեգորիա:Ամերիկյան ֆենտեզի հեռուստասերիալներ
Կատեգորիա:Անգլերեն հեռուստասերիալներ
Միքայել Մալունցյանի անվան արվեստի դպրոց

**Միքայել Մալունցյանի անվան արվեստի դպրոց**, կրթադաստիարակչական ուսումնական հաստատություն Երևանի Էրեբունի վարչական շրջանում։

## Պատմություն
Երևանի Միքայել Մալունցյանի անվան արվեստի դպրոցը հիմնադրվել է 1982 թվականին Երևանի Օրջոնիկիձե թաղամասում՝ որպես թիվ 2 արվեստի դպրոց։

1993 թվականին անվանակոչվել է ՀԽՍՀ ժողովրդական արտիստ, դիրիժոր, մանկավարժ Միքայել Մալունցյանի անունով։
2003 թվականին ՀՀ կառավարության որոշմամբ վերակազմավորվել է որպես «Երևանի Մ. Մալունցյանի անվան արվեստի դպրոց» ՊՈԱԿ, 2009 թվականին Երևանի ավագանու որոշմամբ վերակազմավորվել է որպես «Երևանի Մ. Մալունցյանի անվան արվեստի դպրոց» ՀՈԱԿ։

## Բաժիններ
* Երաժշտական
**Երաժշտական բաժնի աշակերտներից շատերը հանրապետական և միջազգային մրցույթների դափնեկիրներ են, ընդգրկված են Հայաստանի «Նոր անուններ» ծրագրում և պարբերաբար ելույթներ են ունենում ինչպես Հայաստանում, այնպես էլ արտերկրում։ Ելույթներ են ունեցել Հայաստանի պետական կամերային նվագախմբի, Հայաստանի պետական ֆիլհարմոնիկ նվագախմբի հետ։
* Պարարվեստի
** 2010 թվականին Երևանի երաժշտական և արվեստի դպրոցների ստուգատես-փառատոնին ճանաչվել է որպես լավագույն պարարվեստի բաժին և պարգևատրվել Երևանի քաղաքապետի պատվոգրով։ 2011 թվականին բաժնի դասական պարի դասարանը հրավիրվել է ելույթ ունենալու Վլադիմիր Սպիվակովի  «Մոսկվան դիմավորում է ընկերներին» միջազգային  փառատոնի բացման հանդիսավոր արարողությանը։ Բաժնում գրեթե ամեն տարի բեմադրվում են պարային ներկայացումներ, որոնք արժանանում են մասնագետների բարձր գնահատանքին։ 
* Գեղարվեստի
* Գեղարվեստի /այժմ Կերպարվեստի/ բաժինը պարբերաբար մասնակցում է հանրապետական և միջազգային մրցույթ-ցուցահանդեսների, արժանանում բարձր  կարգի մրցանակների։
* Թատերական
** Թատերական բաժինը գործում է 2008 թվականից։ Պարբերաբար մասնակցում է հանրապետությունում կազմակերպվող թատերական և ասմունքի փառատոների և մրցույթների՝ արժանանալով բարձր կարգի մրցանակների։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Եվրոպական ժառանգության օրերի մեկնարկը Էրեբունի արգելոց-թանգարանում 
* Համերգ` Մ. Մալունցյանի անվան արվեստի դպրոցում

Կատեգորիա:1982 հիմնադրումներ Երևանում
Կատեգորիա:1982 հիմնադրված կրթական հաստատություններ
Կատեգորիա:Երաժշտական դպրոցներ
Կատեգորիա:Երևանի դպրոցներ
Կուրտ Շնայդեր

**Կուրտ Շնայդեր** (, ), գերմանացի հոգեբույժ և պատոհոգեբան։

## Կենսագրություն
Կուրտ Շնայդերը ծնվել է Կրայլսհայմ քաղաքում՝ Վյուրտեմբերգի թագավորությունում։ Բժշկական կրթությունն ստացել է Տյուբինգենի համալսարանում և Բեռլինի Հումբոլդտի անվան համալսարանում։ Առաջին համաշխարհային պատերազմի ժամանակ ծառայել է բանակում, որի ավարտից հետո ստացել է հոգեբույժի մասնագիտացում։ 1931 թվականին Շնայդերը դառնում է «Հոգեբուժական հետաազոտությունների գերմանական ինստիտուտի» տնօրեն, որը հիմնել է Էմիլ Կրեպելինը։

Ֆաշիստական կուսակցության՝ իշխանության գալուց հետո, որն սկսեց իրականացնել եվգենիկա ուսմունքը՝ որպես բազա օգտագործելով հոգեբուժարաններն ու հոգեբուժությունն ամբողջությամբ (մասնավորապես՝ T4 գործողությունը), Կուրտ Շնայդերը՝ նացիստական գործողությունների նկատմամբ հակակրանք ունենալով հանդերձ, թողնում է տնօրենի պաշտոնը և Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի սկզբին մեկնում է ռազմաճակատ՝ որպես ռազմական բժիշկ։ 1945 թվականին նշանակվում է Հայդելբերգի համալսարանում բժշկական դպրոցի դեկանի պաշտոնում։ Այդ պաշտոնը ղեկավարում է մինչև հրաժարական տալը՝ 1955 թվականը։

## Գիտական գործունեություն
Հայտնի է որպես Ֆենոմենոլոգիական ուղղության ներկայացուցիչ հոգեբուժության բնագավառում։ Շնայդերն իր՝ «Պաթոլագիական անձնավորություններ» (, 1923 թվական) աշխատությունում նշել է, որ պսիխոպաթները կամ իրենք են տառապում իրենց բնավորության աննորմալությամբ, կամ էլ ուրիշներին են տառապանքի մատնում։

Առաջարկել է պսիխոպատների ընդհանուր էմպիրիկ անվանացանկ՝ կարևորելով առավել վառ արտահայտված գծերը։ Դրանք են՝ 
* հիպերթիմիկ պսիխոպաթներ, որոնց բնորոշ է մշտապես բարձր տրամադրությունն ու լավ ինքնագգացողությունը։ Նրանք անհոգ են, բարեսիրտ և աչքի են ընկնում ակտիվությամբ, գործունյա են և ձեռներեց։ Նրանք շարժուն են, շատախոս, հակված են գերագնահատելու իրենց անձն ու հնարավորությունները։
* դեպրեսիվներ
* անինքնավստահ
* ֆանատիկներ
* Գրգռվող (էպիլեպտիոդ) պսիխոպաթներ
* Անկայուն պսիխոպաթներ
* Ասթենիկ պսիխոպաթները

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:1967 մահեր
Կատեգորիա:Գերմանացի հոգեբաններ
Կատեգորիա:Գերմանացի հոգեբույժներ
Կատեգորիա:Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի մասնակիցներ
Կատեգորիա:Հոկտեմբերի 27 մահեր
Կատեգորիա:Հումբոլդտի համալսարանի շրջանավարտներ
Կատեգորիա:Հունվարի 7 ծնունդներ
Բենեդիկտոս XIV II (հակապապ)

**Բենեդիկտոս XIV II** (, ), Հռոմի Կաթոլիկ եկեղեցու հակապապ 1429-1437 թվականներին։  Աշխարհիկ անունը՝ Ժան Կարրիեր։ Հակապապ է եղել Մարտինոս V և Եվգինեոս IV պապերի ծառայության օրոք։

## Կենսագրություն
1406 թ.-ին Ժան Կարրիերը եղել է Թուլուզի արքեպիսկոպոսին ուղղված ապստամբության առաջնորդներից մեկը։ Ավելի ուշ Բենեդիկտոս XIII հակապապը նրան նշանակեց Թուլուզում Սեն-Ժան վանքի դատավոր, այնուհետև՝ Արմանյակում գլխավոր փոխերեց և կարդինալ։ Որոշ ժամանակ նա ստիպված էր թաքնվել Մարտինոս V պապի ենթակայության կողմնակիցներից, որոնք դատապարտում էին նրան իրեն չհնազանդվելու համար։

Մահից որոշ ժամանակ առաջ  Բենեդիկտոս XIII հակապապը իր մոտ է կանչում իր հավատարիմ չորս կարդինալներին, որոնց մեջ էր նաև Ժան Կարրիերը, և նրանց կարգադրեց ընտրելու իրենց իրավահաջորդը։ 1423 թվականի հունիսի 10-ին, չորս կարդինալներից երեքը նոր ավինյոնյան պապ ընտրեցին կարդինալ Խիլ Սանչես Մունոզ է Կարբոնին, որը վերցրեց Կղեմես VIII անունը։ Չորրորդ կարդինալը՝ Ժան Կարրիերը, որն այդ ժամանակ ուղարկվել էր Արմանյակ, և այդ պատճառով բացակայում էր, իմանալով ընտրությունների արդյունքները, նրանց հայտնեց իր անհամաձայնությունը։

Շուտով նա հավաքեց աստվածաբանների և կանոնիկոսների Ռուերգի կոմսությունում, հռչակեց իրեն «կարդինալների կոլեգիում, որը բաղկացած էր մեկ անձից,  և պապ նշանակեց Բեռնարդ Գարնիեին։ Վերջինս վերցրեց Բենեդիկտոս XIV անունը։ Կարրիերը ամեն կերպ թաքցրել է ընտրված պապին անծանոթներից, վախենալով նրա կյանքի համար։ Բացի այդ, նրան միայն մի փոքրիկ մարդկանց խումբ էր ընդունում։ Դրանց մեջ էր նաև Արմանյակի կոմսը։ 1429 թվականին, այն բանից հետո, երբ Գարնիեն մահացավ, իր ձեռնադրած չորս կարդինալներից բաղկացած կոլեգիումը պապ ընտրեց Կարրիերին։ Վերջինս վերցրեց իր նախորդի անունը։ Իր պապության ժամանակաշրջանում նա ձեռնադրել է վեց կարդինալ։ Սակայն, շուտով նա կորցնում է իր բոլոր կողմնակիցներին, իսկ 1433 թվականին գերի ընկնում Ֆուա քաղաքի կոմսի մոտ, որն էլ բանտարկում է նրան։ 1437 թվականին Բենեդիկտոս XIV II հակապապը մահանում է, և նրան հուղարկավորում են ժայռի ստորոտում։

## Տես նաև
* Հռոմի պապերի ու հակապապերի ցանկ
* Հակապապ

## Ծանոթագրություններ
Լիա Էլիավա

**Լիա Էլիավա** (, ), թատրոնի և կինոյի խորհրդային և վրացի դերասանուհի։ Վրացական ԽՍՀ ժողովրդական արտիստ (1976)։

## Կենսագրություն
Լիա Էլիավան ծնվել է 1934 թվականին Թիֆլիսում։ 1955 թվականին ավարտել է Ռուսաստանի թատերական արվեստի համալսարանը և ընդունվել Վրաստանի Մարջանիշվիլու անվան թատրոնի թատերախումբ։ Հետագայում եղել է Շոթա Ռուսթավելու անվան պետական ակադեմիական թատրոնի դերասանուհի։ Ֆիլմերում նկարահանվել է 1956 թվականից։ Շատ ֆիլմերում հանդես է եկել ամուսնու` վրացի դերասան Օթար Կոբերիձեի հետ։

## Ֆիլմագրություն

* 1956 - Ստվեր ճանապարհին - *Նինո*
* 1957 - Բաշի աչուկ
* 1958 - Մամլուք - *Զեյնաբ*
* 1958 - Կնոջ ճակատագիրը
* 1958 - Իրիստոնի որդին
* 1959 - Պատահար ամբարտակում 
* 1960 - Ընդհատված երգ
* 1961 - Այրվող խարույկներ
* 1964 - Ծովի երեխաները
* 1965 - Ես տեսնում եմ արևը - *Քեթևան մորաքույր (Քեթո)*
* 1967 - Շուտով գարուն կգա
* 1967 - Քաղաքը վաղ է արթնանում
* 1968 - Սարոյան եղբայրներ - *Թագուհի*
* 1969 - Տղամարդկանց երգչախումբ
* 1969 - Անզուսպ հավ - *Շահնիգար*
* 1972 - Ծովագայլ
* 1973 - Ղազարի արկածները
* 1974 - Գիշերային այց 
* 1974 - 1001-րդ հյուրախաղ
* 1975 - Սրնգի ձայնը - *Սայալի*
* 1975 - Մի՛ հավատա, որ ես այլևս չկամ
* 1976 - Փախուստ լուսաբացին - կոմսի կինը
* 1977 - Դաթա Թութաշխիա - Թիկո Օրբելիանի
* 1977 - Սինեմա
* 1980 - Օրիոնի հանգույց - *Աննա Պետրովնա*
* 1981 - Առողջություն, սիրելիս
* 1981 - Լիրիկական երթ
* 1982 - Իմաստության այբուբեն
* 1983 - Երդմնավոր գրառում
* 1984 - Չիորա
* 1984 - Կապույտ լեռներ կամ անհավանական պատմություն
* 1985 - Բագրատիոն - *վրացի իշխանուհի*
* 1985 - Ո՞վ է չորրորդը
* 1986 - Շրջապտույտ
* 1987 - Ինչպե՞ս եք, ի՞նչ կա չկա
* 1992 - Միայն մահն է գալիս պարտադիր

## Պարգևներ
* Վրացական ԽՍՀ ժողովրդական արտիստ (1976)

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* RUSactors.ru

Կատեգորիա:Վրացի դերասանուհիներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի թատերական արվեստի ինստիտուտի շրջանավարտներ
Կատեգորիա:Վրացի կինոդերասանուհիներ
Կատեգորիա:Վրացական ԽՍՀ ժողովրդական արտիստներ
Կատեգորիա:Խորհրդային դերասանուհիներ
Կատեգորիա:Վրացական ԽՍՀ վաստակավոր արտիստներ
Կատեգորիա:Դիդուբեի պանթեոնում թաղվածներ
Առաջին մարդը (վեպ)

**«Առաջին մարդը»** (), ֆրանսիացի գրող և փիլիսոփա Ալբերտ Կամյուի անավարտ ինքնակենսագրական վեպը, որը հրապարակվել է հետմահու, 1994 թվականին։

1960 թվականի հունվարի 4-ին Ալբերտ Կամյուն մահացավ ավտովթարից։ «Առաջին մարդու» չմշակված ձեռագիրը գտել էին նրա ձեռքի պայուսակում։ Ձեռագիրը հրապարակման է պատրաստվել նրա դստեր` Կատրին Կամյուի կողմից, հեղինակի մահից 34 տարի անց։ Բացի ձեռագրից հրատարակությունը ընդգրկում է նաև ծրագիր, որոնց թվում նամակ, որը Կամյուն Նոբելյան մրցանակ ստանալուց հետո ուղարկել էր իր ուսուցիչ Լուի Ժերմենին, և Լուի Ժերմենի վերջին նամակը Կամյուին։

Վեպը հրապարակվել է Կամյուի երկրորդ ամուսնությունից ծնված աղջկա՝ Կատրինի օգնությամբ, 1994 թվականին, ինչպես նաև «Գալմար» հրատարակչության կողմից։ Վեպը նվիրված է Կամյուի մորը «Նրան, ով երբեք չի կարողանա կարդալ այս գիրքը»։

## Բովանդակություն
Վեպը ընդգրկում է Ժակ Կորմերիի կյանքը ծննդյան օրից մինչև նրա ուսումը Ալժիրում։ Այն պատմում է հասարակ և կարևոր երևույթների` մանկության, պատանեկության, ծովի և արևի ուժի, մոր հանդեպ որդու տանջալից սիրո, կորած հոր փնտրտուքների ... մասին։ Այն նաև պատմում է ընդարձակ և ոչ միշտ հյուրընկալ աֆրիկյան լանդշաֆտների գաղութաբնակների պատմությունը, « Հայրենի երկրի» և գաղութաբնակների բարդ հարաբեությունների, պատերազմի խորը հետքերի և քաղաքացիական պատերազմի մասին։ Բայց ինչը ամենակարևորն է` «Առաջին մարդը» նորից Կամյուին կյանք է վերադարձրել, տալիս է մարդու տեսունակությունը, որը մինչև այդ բացահայտված չէր։

## Էկրանավորում
2011 թվականին ռեժիսոր Ջանի Ամելիոն վեպի  հիման վրա նկարահանել է համանուն ֆիլմը։ Պրեմիերան կայացել է 2011 թվականի սեպտեմբերի 9-ին, Տորոնտոյում,  միջազգային կինոփառատոնի ժամանակ։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Անավարտ վեպեր
Կատեգորիա:Ֆրանսերեն վեպեր
Կատեգորիա:Ինքնակենսագրական վեպեր
Կատեգորիա:Ֆրանսիական վեպեր
Կատեգորիա:1995 վեպեր
Կատեգորիա:Ինքնակենսագրություններ
Կատեգորիա:20-րդ դարի գրականություն
Կատեգորիա:1994 գրքեր
Կատեգորիա:Ալբեր Կամյուի վեպեր
Կատեգորիա:1995 թվականի ֆրանսիական վեպեր
Կատեգորիա:Էկրանավորված ֆրանսիական վեպեր
Արա Հակոբյան (նկարիչ)

**Արա Հրավարդի Հակոբյան** (), հայ գեղանկարիչ, արվեստաբան, արվեստագիտության դոկտոր (2017), պրոֆեսոր (2018)։ Հայաստանի նկարիչների միության անդամ (1999)։

## Կենսագրություն
Արա Հակոբյանը ծնվել է 1973 թվականի ապրիլի 2-ին Երևան քաղաքում՝ ՀՀ գիտության վաստակավոր գործիչ, արվեստագիտության դոկտոր, պրոֆեսոր Հրավարդ Հակոբյանի ընտանիքում։ 1990-1997 թվականներին սովորել և ավարտել է Երևանի գեղարվեստի պետական ակադեմիայի գեղանկարի բաժինը։ 2001 թվականին կատարելագործվել է Վենետիկի գեղարվեստի ակադեմիայում։

2002 թվականից աշխատում է Խաչատուր Աբովյանի անվան հայկական պետական մանկավարժական համալսարանում։ 2008–2017 թվականներին ղեկավարել է արվեստի պատմության, տեսության և մշակութաբանության ամբիոնը։ 2017 թվականից Խաչատուր Աբովյանի անվան հայկական պետական մանկավարժական համալսարանի գեղարվեստական կրթության ֆակուլտետի դեկանն է։

## Աշխատություններ
Հեղինակ է մի շարք արվեստագիտական և մեթոդական աշխատությունների։
* Ծովանկարիչ Վարդան Մախոխյան (մենագրություն), «Զանգակ-97» հրատարակչություն, Երևան, 2004։
* Գույնի ու երևակայության գործոնները նկարչության ուսուցման դասընթացում, «Զանգակ-97» հրատարակչություն, Երևան, 2006։
* Վարդան Մախոխյան (պատկերագիրք), «Զանգակ-97» հրատարակչություն, Երևան, 2006։ 
* Արսեն Շաբանյան (պատկերագիրք), «Տիգրան Մեծ» հրատարակչություն, Երևան, 2009։
* Բաղեշի Ամիրդոլու համալսարանը և կերպարվեստը այդ կրթարանում. XVII դար, «Զանգակ-97» հրատարակչություն, Երևան, 2012։
* Նկարչությունը հայկական դպրոցում. XVII–XIX դարեր, «Զանգակ-97» հրատարակչություն, Երևան, 2015։
* Հայազգի ծովանկարիչները, «Տիգրան Մեծ» հրատարակչություն, Երևան, 2017։

## Ցուցահանդեսներ
Մասնակցել է բազմաթիվ միջազգային ցուցահանդեսների։ 

2002 թվականին Հայաստանի նկարիչների միության 70- ամյակին նվիրված ցուցահանդեսին ստացել է մրցանակ։

2019- «Կերպարվեստ» անվանակարգում մրցանակ Վահան Թեքեյանի մրցանակաբաշխություն (Թեքեյան միություն)։

2022 – «Հայաստանի Հանրապետության կրթության, գիտության, մշակույթի և սպորտի նախարարության» ոսկե մեդալ։

2022- «Խաչատուր Աբովյանի անվան հայկական պետական մանկավարժական համալսարանի» մեդալ։

### Անհատական ցուցահանդեսներ
* Վենետիկ (2001)
* Երևան, Հովհաննես Թումանյանի թանգարան, 2011
* Երևան, Հայաստանում Ամերիկյան դեսպանատուն, 2013 
* Երևան, Հայաստանի նկարիչների միություն, 2014
* Երևան, Հայ և ռուս ժողովուրդների բարեկամության թանգարան, 2014
* Հայաստանի Թեքեյան մշակութային միություն,2024

## Ստեղծագործություններ
* «Հորս դիմանկարը» (1998)
* «Մայրս» (2002)
* «Դեպի գյուղ» (2003)
* «Ծաղկավաճառուհիները» (2011)
* «Հաց են թխում» (2014)
* «Պատարագ» (2015)
* «Լողափին» (2017)

## Պատկերասրահ

Hravard Hakobyani dimankary, artist Ara Hakobyan.jpg|Հրավարդ Հակոբյանի դիմանկարը
Depi tun, artist Ara Hakobyan.jpg|«Դեպի տուն»
Urax or, artist Ara Hakobyan.jpg|«Ուրախ օր»
Amsterdam, artist Ara Hakobyan.jpg|«Ամստերդամ»
Venetik, artist Ara Hakobyan.jpg|«Վենետիկ»


## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Արվեստագիտության դոկտորներ
Կատեգորիա:Երևանի գեղարվեստի պետական ակադեմիայի շրջանավարտներ
Կատեգորիա:Հայ արվեստաբաններ
Կատեգորիա:Հայ գեղանկարիչներ
Կատեգորիա:Հայ նկարիչներ
Կատեգորիա:Հայ պրոֆեսորներ
Կատեգորիա:Հայաստանի նկարիչների միության անդամներ
Երեք մատանի (հեքիաթ)

**Երեք մատանի**, հնդկական ժողովրդական հեքիաթ։

## Սյուժե
Հեքիաթը պատմում է մի կախարդական մատանու մասին։ Ըստ սյուժեի` Աշոքա թագավորի ժամանակներում Հնդկաստանի մայրաքաղաք Դելիում մի ազնվական էր ապրում, ում անունը Սոբադևա էր։ Սոբադևան մի մատանի ուներ, որը կախարդական էր. այն կրողը դառնում էր բոլորի կողմից սիրված մարդ։ Մի օր Սոբադևան ծանր հիվանդանում է և որոշում է մատանին տալ իր երեք որդիներից մեկին։ Նա հավասարապես սիրում էր բոլոր որդիներին և չէր կողմնորոշվում, թե որ որդուն տալ այն։ Այդ պատճառով նա կանչում է իր մոտ մի ակնագործի և խնդրում է նույն մատանուց պատրաստել ևս երկու օրինակ։ Վարպետը շատ հմտորեն պատրաստում է այդ մատանուց և տալիս Սոբադևսին։ Նա երեք մատանիները տալիս է իր երեք որդիներին։ Երբ որ հայրը մահանում է տղաները մեծ հանդիսավորությամբ կատարում են դիակիզման արարողությունը։ Դրանից մի քանի օր անց տղաները իրար պատմում են այս մատանիերի մասին. նրանք չէին կարողանում հասկանալ, թէ որն է իրական կախարդական մատանին։ Եղբայրները որոշում են գնալ Աշոքա թագավորի մոտ և նրանից խորհուրդ հարցնել։ Վերջինս վերցնում է մատանիները, նայում է, բայց չի կարողանում տարբերել։ Թագավորը եղբայներին խորհուրդ է տալիս վերցնել մատանիները և հետևել, թե նրանցից ով է ավելի սիրված ժողովրդի կողմից։

Եղբայրները շնորհակալություն են հայտնում և գնում։ Ժամանակի ընթացքուն նրանք մոռանում էն մատանիների մասին և բոլորն էլ սիրված են լինում։

## Կերպարներ
* Աշոքա թագավոր
* Սոմադևա
* Երեք որդիներ
* Ակնագործ

## Այլ կիրառություններ
Մատանին որպես կախարդական իր հանդես է գալիս շատ տարբեր ժողովուրդների հեքիաթներում, մատանուն հաճախ են վերագրվում հրաշագործ հատկանիշներ

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Ժողովրդական հեքիաթներ
Կատեգորիա:Հեքիաթներ
Փոքրիկը վարելիս

**«Փոքրիկ վարորդը»** (), ռեժիսոր Էդգար Ռայթի ամերիկյան կատակերգական մարտաֆիլմը երիտասարդ վարորդի մասին է, որն աշխատում է քրեական հեղինակությանը։ Գլխավոր դերերում են՝ Էնսել Էլգորթը, Լիլի Ջեյմսը և Քևին Սփեյսին։
Պրեմիերան տեղի է ունեցել 2017 թվականի մարտի 11-ին South by Southwest փառատոնին։ Ռուսաստանում պրեմիերան կայացել է 2017 թվականի օգոստոսի 24-ին։

## Սյուժե
«Փոքրիկ» անվանումով վարորդը աշխատում է Դոկի համար, որը քրեական առաջնորդն է և հրոսակախումբի առաջնորդը, որը զբաղվում է զինված կողոպուտներով։ Մանուկ ժամանակ Փոքրիկը ենթարկվել է վթարի, որի ժամանակ մահացել թն նրա ծնողները, իսկ նա ինքը ստացել է ականջների զնգոց, որը հարկավոր է խլացնել երաժշտությամբ։ Փոքրիկը սիրահարվում է մատուցողուհի Դեբորային և պատրաստվում է խաղից դուրս գալ։ Դոկին մնում է տաղանդավոր վարորդի պլանները, որը համարվում էր նրանց հրոսակախմբի թալիսմանը։ Տղային մնում է վերջին աշխատանքը, որից հետո կվճարի իր բոլոր հաշիվները։

## Դերերում

## Ֆակտեր
* Դա Էդգար Ռայտի առաջին ծրագիրն է ԱՄՆ-ում։

## Քննադատություն
ԿԻնոքննադատները շատ բարձր գնահատեցին ֆիլմը։ Rotten Tomatoes կայքում ֆիլմի վարքանիշը հավաքել է 93%, որը հիմնված է 302 դիտարկումների վրա՝ միջին հաշվով 8/10: Metacritic կայքում Ֆիլմի վարկանիշը 86-ն է, որը հիմնված է 52 դիտման վրա։

## Սաունդթրեք
* *Bellbottoms* -  The Jon Spencer Blues Explosion
* *Harlem Shuffle* -  Bob and Earl
* *Egyptian Reggae* -  Jonathan Richman and The Modern Lovers
* *Smokey Joe’s La La* -  Googie Rene
* *Let’s Go Away For Awhile* -  The Beach Boys
* *B-A-B-Y* -  Carla Thomas
* *Kashmere* -  Kashmere Stage Band
* *Unsquare Dance* -  The Dave Brubeck Quartet
* *Neat Neat Neat* -  The Damned
* *[[Easy]]* -  The Commodores
* *Debora* -  T. Rex
* *Debra* -  Beck
* *Bongolia* -  Incredible Bongo Band
* *Baby Let Me Take You (In My Arms)* -  The Detroit Emeralds
* *Early in the Morning* -  Alexis Korner’s Blues Incorporated
* *The Edge* -  David McCallum
* *[[Nowhere To Run]] (Single Version)* -  Martha and the Vandellas
* *Tequila* -  Button Down Brass
* *When Something Is Wrong With My Baby* -  Sam and Dave
* *Every Little Bit Hurts* -  Brenda Holloway
* *Intermission* -  Blur
* *Hocus Pocus* -  Focus
* *[[Radar Love]]* -  Golden Earring
* *Never, Never Gonna Give Ya Up* -  Barry White
* *Know How* -  Young MC
* *[[Brighton Rock]]* -  Queen
* *Easy* -  Sky Ferreira
* *Baby Driver* -  Simon and Garfunkel
* *Was He Slow?* -  Kid Koala
* *Chase Me* -  Danger Mouse (feat. Run The Jewels and Big Boi)

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:2010-ականների ամերիկյան ֆիլմեր
Կատեգորիա:2010-ականների անգլերեն ֆիլմեր
Կատեգորիա:2010-ականների բրիտանական ֆիլմեր
Կատեգորիա:2010-ականների էքշն թրիլեր ֆիլմեր
Կատեգորիա:2017 ֆիլմեր
Կատեգորիա:BAFTA մրցանակի դափնեկիր ֆիլմեր
Կատեգորիա:Ամերիկյան էքշն թրիլեր ֆիլմեր
Կատեգորիա:Ամերիկյան մարտաֆիլմեր
Կատեգորիա:Ատլանտայում նկարահանված ֆիլմեր
Կատեգորիա:Բրիտանական մարտաֆիլմեր
Կատեգորիա:Բրիտանական ֆիլմեր
Կատեգորիա:Նոր Օռլեանում նկարահանված ֆիլմեր
Կատեգորիա:Ֆիլմեր, որոնց գործողությունները տեղի են ունենում Ջորջիայում
Սթիվ Շիլլ

**Սթիվ Շիլլ** (, ), բրիտանացի կինոռեժիսոր, ֆիլմերի սցենարիստ և պրոդյուսեր։

## Կարիերա
Նա 1970-ական թվականներին ընդունվել է Անգլիայի՝ Քեզիկսույի վարժարանը։

Նա սովորել է նրբաճաշակ Լիդսկոմի արվեստի համալսարանում, իսկ հետո աշխատել է թատրոնում։

Ռեժիսորի դասընթացի ավարտից հետո նա սկսեց իր հեռուստատեսային կարիերան «Արևելքի վերջի բնակիչները» ֆիլմով, որը հեռարձակվում էր BBC ալիքի եթերում։ Սթիվը «Թեդ և Ալիս» ֆիլմի գաղափարի հեղինակն է։

Նա տեղափոխվեց Ամերիկայի Միացյալ Նահանգներ և սկսեց ստեղծել ֆիլմեր, այդ թվում "Գաղտնալսում", "Մեծ սեր", "Հռոմ", "Բարեկենդան" ֆիլմերը որոնք հեռարձակվել են HBO հեռուստաալիքով։

Նա նկարահանում էր «Tudors» ցուցադրական շարքի փորձնական դրվագը և առաջին սեզոնի ընթացքում աշխատել է որպես մշտական ռեժիսոր։

Շիլլը նաև նկարահանել է մի քանի ֆիլմերի դրվագներ, այդ թվում «Օրենք և կարգուկանոն», «Գիշերվա խռովություն», «Ներխուժում», «Կինը նախագահ», «Առաջին օգնություն» և «Արևմտյան թևը» ֆիլմերը։

2010 թվականին նա նկարահանել է «Լավ կինը» իրավաբանական դրամայի շարքի առաջին եթերաշրջանի հետաքրքիր դրվագները։

Շիլը խաղացել է «Քրիստոսի վերջին գայթակղությունը», «Կինսեյ» և «Եղիր մարդ» ֆիլմերում։

2010 թվականին Շիլը ստացավ «Էմմի» մրցանակ դրամաների լավագույն ռեժիսորի համար։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
*

Կատեգորիա:«Էմմի» մրցանակի դափնեկիրներ
Կատեգորիա:Բրիտանացի պրոդյուսերներ
Կատեգորիա:Բրիտանացի հեռուստատեսային դերասաններ
Կատեգորիա:Բրիտանացի սցենարիստներ
Կատեգորիա:Բրիտանացի կինոռեժիսորներ
Կատեգորիա:Հեռուստատեսային պրոդյուսերներ
Կատեգորիա:Բրիտանացի դերասաններ
Կատեգորիա:Լիդսի համալսարանի շրջանավարտներ
Կատեգորիա:Անգլիացի տղամարդ կինոդերասաններ
Կատեգորիա:Անգլիացի տղամարդ հեռուստատեսային դերասաններ
Գրիգորի Մարտիրոսյան (պետական գործիչ)

**Գրիգորի Իգորի Մարտիրոսյան** (), Արցախի Հանրապետության պետական նախարար։

## Կենսագրություն
Գրիգորի Մարտիրոսյանը ծնվել է 1978 թվականի նոյեմբերի  14-ին Լեռնային Ղարաբաղի Հանրապետության (նախկինում՝ ԼՂԻՄ) Ստեփանակերտ քաղաքում։ 1995 թվականին ավարտելով Ստեփանակերտ քաղաքի թիվ 3 միջնակարգ դպրոցն ընդունվում է ԱրՊՀ։ 1999 թվականին գերազանցությամբ ավարտում է Արցախի պետական համալսարանի տնտեսագիտական ֆակուլտետի բակալավրիատը։ 2001 թվականին  գերազանցությամբ ավարտել է Երևանի պետական համալսարանի տնտեսագիտական ֆակուլտետի մագիստրատուրան։ 2004 թվականին ավարտել է Երևանի պետական համալսարանի տնտեսագիտական ֆակուլտետի ասպիրանտուրան։ Նույն թվականին պաշտպանել է թեկնածուական ատենախոսություն և ստացել տնտեսագիտության թեկնածուի գիտական աստիճան։

## Կարիերա
Գ. Մարտիրոսյանը 1998-1999 թվականներին աշխատել է Լեռնային Ղարաբաղի Հանրապետության վիճակագրության, պետական ռեգիստրի և վերլուծության պետական վարչությունում՝ որպես առաջին կարգի տնտեսագետ։ 2000-2005 թվականներին աշխատել է Հայաստանի Հանրապետության կառավարությանն առընթեր պետական գնումների գործակալությունում՝ որպես առաջատար մասնագետ։ 2005-2007 թվականներին աշխատել է Հայաստանի ֆինանսների և էկոնոմիկայի նախարարությունում՝ որպես գլխավոր մասնագետ։ 2007 թվականին նշանակվել է Լեռնային Ղարաբաղի Հանրապետության «Պետական գնումների գործակալություն» պետական ոչ առևտրային կազմակերպության պետի տեղակալ։ 2008 թվականին նշանակվել է Լեռնային Ղարաբաղի Հանրապետության ֆինանսների նախարարի տեղակալ։ 2010 թվականից դասավանդում է Արցախի պետական համալսարանում։ 2015 թվականին նշանակվել է Լեռնային Ղարաբաղի Հանրապետության ֆինանսների նախարարի առաջին տեղակալ։ 2017 թվականի սեպտեմբերի 25 -ին  Արցախի Հանրապետության Նախագահի հրամանագրով նշանակվել է ԱՀ ֆինանսների նախարար։ 2018 թվականի հունիսի 6-ին Գրիգորի Մարտիրոսյանը նշանակվել է Արցախի Հանրապետության պետական նախարար՝ ազատվելով Արցախի Հանրապետության ֆինանսների նախարարի պաշտոնից։

## Պարգևներ և շքանշաններ
* «Անանիա Շիրակացի» մեդալ 
* ԼՂՀ վարչապետի հուշամեդալ

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Հայ տնտեսագետներ
Կատեգորիա:Տնտեսագիտական գիտությունների թեկնածուներ
Բրյուսել-Հալլե-Վիլվոորդե

200px|thumb|Բրյուսել-Հալլե-Վիլվոորդեի քարտեզ

**Բրյուսել-Հալլե-Վիլվոորդե** (կրճատ՝ Բ-Հ-Վ, BHV, , ), ընտրական շրջան Բելգիայի Թագավորությունում։ Այն ընդգրկում է երկրի մայրաքաղաք Բրյուսելը (պաշտոնապես՝ երկլեզու) և Ֆլանդրիա դաշնային սուբյեկտի Ֆլամանդական Բրաբանտ նահանգի Հալլե-Վիլվոորդե վարչական շրջանը։

## Պատմություն և հակամարտություններ
Ֆրանդրիայի (Ֆլանդերս) միակ պաշտոնական լեզուն նիդերլանդերենն (ֆլամանդերեն) է։ Ֆլամանդական քաղաքական կուսակցությունները Բ-Հ-Վ-ն դիտարկում են որպես իր տեսակի անախրոնիզմ, որովհետև այն թույլ է տալիս Բրյուսելի պերեֆիրեայի ֆրանսախոսներին (ֆրանկոֆոններին) ձայն տալ ֆրանսախոս քաղաքական կուսակցություններին ինչպես ինքնին Բրյուսելում, այնպես էլ նրա սահմաններից դուրս։

Ֆլանդրիայում ֆրանսախոս փոքրամասնության առկայությունը ֆլամանդական պաշտոնական կառավարությունը 1963 թվականից չի ճանաչում, չնայած, որ ֆրանկոֆոնները կազմում են զգալի, իսկ երբեմն ճնշող մեծամասնությունը մի շարք մերձքաղաքային մունիցիպալիտետների բնակչության կազմում։ Քվեարկելով սեփական կուսակցությունների՝ առաջին հերթին Ֆլանդրիայի ֆրանկոֆոնների միության օգտին, ֆրանսախոսները երբեմն կարողանում են ձևավորել ֆրանսախոս մունիցիպալիտետներ, որոնք էլ հետագայում, ի հեճուկս վարչությունում ֆրանսերենի օգտագործման արգելանքի, ընտրում են ֆրանսախոս բուրգոմիստերների։ Ֆլամանդացիները պահանջում են Բ-Հ-Վ լուծարումը, որը, նրանց կարծիքով, կօգնի Ֆլամանդական Բրաբանտին պահպանել Ֆլանդրիայի տարածքային և լեզվական ամբողջականությունը, և ֆրանսախոսների համար նիդերլանդերենին անցում կատարելու ազդակ կհանդիսանա։

Ֆրանսախոսների մեծամասնությունը համաձայն է Բ-Հ-Վ-ի լուծարմանը միայն այն դեպքում, եթե Բրյուսելի տարածքը մեծացվի ի հաշիվ 6 արտոնյալ-ֆրանսախոս մունիցիպալիտետների (որտեղ ֆրանսախոսները կազմում են բնակչության 60-85%-ը) միացման և/կամ Վալոնիայի հետ տարածքային կապի՝ այպես կոչված Բրյուսել-Վալոնիա միջանցքի ստեղծում։

## Լուծարում
2011 թվականի սեպտեմբերի 15-ին Բրյուսել-Հալլե-Վիլվոորդեն լուծարվել է։ Բրյուսելի պերեֆիրեայի 7 արտոնյալ-ֆրանսախոս համայնքները պահպանել են իրենց իրավունքները։ Երկրի անկման պարագայում դրանք փաստացի իրավունք են ստանում միանալու Բրյուսելին։

Միևնույն ժամանակ ստեղծվել են Բրյուսել քաղաքի (Բրյուսելի մայրաքաղաքային տարածաշրջանին համապատասխանող) և Հյուսիսային Բրաբանտ նահանգի (Հալլե-Վիլվոորդեի և Լյովենի շրջանները միավորող) առանձին ընտրական շրջաններ։ Այսպիսով, Ֆրանսիական համայնքի կուսակցությունները կորցրել են նիդերլանդախոս Հալլե-Վիլվոորդեի տարածքում ընտրություններին անմիջականորեն մասնակցելու հնարավորությունը։

## Տես նաև
* Ֆրանկո-ֆլամանդական կոնֆլիկտը Բելգիայում
* Քաղաքական ճգնաժամ Բելգիայում (2007-2011)

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Բելգիայի պատմություն
Կատեգորիա:Բելգիայի քաղաքականություն
Կատեգորիա:Բրյուսել
Կատեգորիա:Էթնիկությունը քաղաքականությունում
Կատեգորիա:Ֆլանդրիա