Դորոթի Հեյթ

**Դորոթի Այրին Հեյթ** (, ), ամերիկացի հասարակական գործիչ, ԱՄՆ-ի կանանց և սևամորթ քաղաքացիների իրավունքների շարժման ակտիվիստ: Հեյթն ընդգրկվել է Կանանց փառքի ազգային սրահում և դարձել այն սակավաթիվ ամերիկացիներից մեկը, ով պարգևատրվել է ԱՄՆ երեք բարձրագույն պետական պարգևներով՝ Ազատության նախագահական մեդալով, Նախագահական քաղաքացիական մեդալով և Կոնգրեսի ոսկե մեդալով։

## Կենսագրություն
Դորոթի Հեյթը ծնվել է 1912 թվականին Ռիչմոնդում։ Հինգ տարեկան հասակում Հեյթը ընտանիքի հետ տեղափոխվել է Փենսիլվանիա նահանգ՝ Ռանկին, որտեղ  1929 թվականին ավարտել է միջնակարգ դպրոցը   Արդեն ավագ դպրոցում սկսել է զբաղվել քաղաքական ակտիվությամբ՝ պայքարելով Լինչի դատաստանի դեմ։ Հեյթը նաև աչքի է ընկել հռետորական արվեստի ունակություններով։  Հաղթել է ազգային հրապարակախոսական մրցույթում, որի շնորհիվ կարողացել է կրթաթոշակ ստանալ քոլեջ ընդունվելու համար։ 1929 թվականին Հեյթը ընդունվել է Բարնարդ քոլեջ, սակայն ժամանելուն պես նրան մերժել են մուտք գործել, քանի որ քոլեջը սահմանափակում էր սևամորթ ուսանողների թիվը։ Այնուհետև Հեյթն ընդունվել է Նյու Յորքի համալսարան, որտեղ 1932 թվականին ստացել է բակալավրի աստիճան, իսկ հաջորդ տարի՝ իսկ հաջորդ տարի՝ մանկավարժական հոգեբանության մագիստրոսի աստիճան։։ Հեյթը ուսումը շարունակել է Կոլումբիայի համալսարանում։ Միաժամանակ ստանձնել է սոցիալական աշխատողի պաշտոնը։ Միացել և հետագայում դարձել է Հարլեմի YWCA կազմակերպության առաջնորդը, որը պայքարում էր կանանց իրավունքների համար։
thumb|220px|Հեյթը Էլեոնոր Ռուզվելտի հետ, 1960 թվական|ձախից

Հեյթը դարձել է առաջին ակտիվիստուհիներից մեկը, ով ուշադրություն է դարձրել սևամորթ կանանց նկատմամբ խտրականության վրա, մինչդեռ նախկինում այդ խնդիրներն առանձին էին դիտարկվում։ Մասնակցել է սևամորթների իրավունքների զարգացման բազմաթիվ գլոբալ նախագծերի։  Դասավանդել է Դելիի համալսարանում։ Հեյթը ոչ բռնի բողոքի կողմնակից էր։ Հեյթը սոցիալական աշխատող էր Նյու Յորք քաղաքի սոցիալական ապահովության դեպարտամենտում և մարդու իրավունքների համար պայքարող՝ միանալով սևամորթ կանանց ազգային խորհրդին։ Պայքարել է հավասար իրավունքների համար ինչպես սևամորթների, այնպես էլ կանանց համար: Հեյթի գործունեության ուղղություններից մեկը սևամորթ կանանց աշխատանքային պայմանների բարելավումն էր։ Հեյթը համարվել է քաղաքացիական իրավունքների շարժման ամենաազդեցիկ գործիչներից մեկը։ Հեյթի հետ խորհրդակցել են այնպիսի քաղաքական գործիչներ, ինչպիսիք են Էլեոնոր Ռուզվելտը, Դուայթ Դեյվիդ Էյզենհաուերը և Լինդոն Ջոնսոնը։ Հեյթի գործընկերներից մեկը Մերի Մաքլեոդ Բեթյունն էր։ Հեյթն անձամբ ճանաչել է ԱՄՆ բոլոր նախագահներին՝ սկսած Ֆրանկլին Դելանո Ռուզվելտից։

1957 թվականին Հեյթը հաստատվել է սևամորթ կանանց ազգային խորհրդի նախագահի պաշտոնում, որը զբաղեցրել է 40 տարի մինչև 1996 թվականը։ Հեյթը երիտասարդ սերնդին կոչ է արել պայքարել անգրագիտության, գործազրկության և թմրանյութերի օգտագործման դեմ, օգնել է երիտասարդ կանանց սկսել իրենց բիզնեսը։ Շարունակել է պայքարել նաև Լինչի դատաստանի դեմ և աջակցել է դատական համակարգի բարեփոխմանը։

Հեյթը մահացել է 2010 թվականին 99 տարեկան հասակում։ Հուղարկավորությունը տեղի է ունեցել Վաշինգտոնի Մայր տաճարում։

## Մրցանակներ
125px|մինի|ԱՄՆ Կոնգրեսի ոսկե մեդալ
Հեյթն իր գործունեության համար արժանացել է մի շարք մրցանակների, այդ թվում․
* Candace Award (1986)
* Նախագահական քաղաքացիական մեդալ (1989)
* Սպինգարնի մեդալ (1993)
* Franklin Delano Roosevelt Freedom From Want Award (1993)
* Կանանց ազգային փառքի սրահում ընդգրկում (1993)
* Ազատության նախագահական մեդալ (1994)
* ԱՄՆ Կոնգրեսի ոսկե մեդալ (2004)

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:ԱՄՆ-ի իրավապաշտպաններ
Կատեգորիա:Ամերիկացի հասարակական գործիչներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի ֆեմինիստներ
Կատեգորիա:Աֆրոամերիկացիների իրավունքների շարժման ակտիվիստներ
Կատեգորիա:Կին ակտիվիստներ
Կատեգորիա:Ֆեմինիստներ