open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Խինիդին

**Խինիդին**, խինածառի կեղևի հիմնական ալկալոիդն է, խինինի ստերեոիզոմերը։ Բժշկության մեջ կիրառվում է որպես հակաառիթմիկ միջոց։

## Պատմություն
Ցինխոնայի կեղևի օգտակար ազդեցությունը սրտի գործունեության վրա հայտնի է եղել դեռևս սրտի ֆիզիոլոգիայի բացահայտումից շատ առաջ։ Հիշատակվել է Սենակի կողմից 1749 թվականին։ Նրա ազդեցության տակ ցինխոնայի կեղևի հանուկները օգտագործվել են որպես բուժման հավելյալ միջոց մատնոցուկի հետ միասին։

Խինիդինը հայտնաբերվել է 1833 թվականին *Henry* և *Deloudre* կողմից և ընդունվել որպես խինինի հիդրատ, իսկ 1848 թվականին Հայնինգենը հաստատեց, որ դա անկախ ալկալոիդ է։ Ցինխոնայի հակաառիթմիկ ազդեցությունը պատահաբար նկատվել է 1912 թվականին Կարել Վեկենբախի հիվանդներից մեկի մոտ, իսկ 1918 թվականին պարզվեց, որ խինիդինը խինինի չորս իզոմերներից ամենաարդյունավետն է։

## Ֆարմակոլոգիա
Խինիդինը արգելակում է բջիջներիի պոտենցիալ կախյալ նատրիումական անցուղիները, դա հանգեցնում է ապաբևեռացման արագության նվազմանը և, համապատասխանաբար, գործողության պոտենցիալի նվազմանը սրտի հաղորդչական համակարգի բջիջներով և կարդիոմիոցիտներով։ Արգելելով նատրիումական անցուղիները, այն նվազեցնում է դանդաղ սպոնտան ապաբևեռացումը երկրորդ կարգի ավտոմատացման կենտրոններում (ատրիովենտիկուլյար հանգույց, Հիսի խուրձ, Պուրկինյեի թելիկներ), գործնականում չի ազդում սինոատրիալ հանգույցի վրա, քանի որ դանդաղ սպոնտան ապաբևեռացման և ապաբևեռացման փուլերը պայմանավորված են կալցիումի իոնների հոսքով կալցիումական անցուղիներում։

Խինիդինը արգելակում է նաև պոտենցիալ կախյալ կալիումական անցուղիները (դանդաղեցնում է կալիւմի իոնների արտահոսքը բջջից),ինչը հանգեցնում է վերաբևեռացման ժամանակի երկարմանը։ Այն ունի հակախոլիներգիկ ազդեցություն (արգելափակում է թափառող նյարդի ազդեցությունը սրտի վրա), ինչը հանգեցնում է միջին ծանրության տախիկարդիայի։

Խինիդինը ցուցաբերում է α-ադրենոպաշարիչ ազդեցություն, որի հետևանքով առաջացնում է զարկերակային ճնշման անկում։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* 

Կատեգորիա:Ալկալոիդներ
Կատեգորիա:Խինոլիններ
Ալեքսանդրա ֆոն Ֆուրստենբերգ

**Ալեքսանդրա ֆոն Ֆրյուստենբերգ** ( ), ամերիկացի ձեռնարկատեր և կահույքի դիզայներ՝ հաստատված Լոս Անջելեսում, ամերիկացի միլիարդատեր և «DFS Group»-ի համահիմնադիր Ռոբերտ Ուորեն Միլլերի կրտսեր դուստրը։

## Վաղ կյանք
Ալեքսանդրա ֆոն Ֆուրստենբերգը ծնվել է 1972 թվականի հոկտեմբերի 3-ին բրիտանական Հոնկոնգում ամերիկացի գործարար Ռոբերտ Ուորեն Միլլերի (ծնված 1933) և նրա էկվադորցի կնոջ՝ Մարիա Կլարայի (ի ծնե Պեսանտես Բեսերա) (ծնված 1940 թվականին) ընտանիքում։ Նա ունի երկու ավագ քույրեր՝ Պիա և Մարի-Շանտալ։ Ալեքսանդրան և նրա քույրերը մեծացել են Հոնկոնգում, Փարիզում և Նյու Յորքում։

Նա հաճախել է Փարսոնսի դիզայնի դպրոցը և Բրաունի համալսարանը, որտեղ սովորել է զգեստների ձևավորում և արվեստի պատմություն։

1990-ականներին Նյու Յորքի բարձր հասարակությունը Ալեքսանդրային և նրա քույրերին անվանեց Միլլեր քույրեր։

## Կարիերա
1995 թվականին Ալեքսանդրան միացավ իր նախկին սկեսուր Դիանա ֆոն Ֆյուրստենբերգի դիզայներական թիմին։ «DVF»-ում իր տասնամյա կարիերայի ընթացքում՝ որպես կրեատիվ տնօրեն, այնուհետև որպես իմիջի տնօրեն, Ալեքսանդրան մեծ դեր ունեցավ խորհրդանշական կուլտային զգեստի վերագործարկման, ինչպես նաև ամերիկյան ապրանքանիշի կարևորման ամրապնդման գործում։

2005 թվականին Լոս Անջելես տեղափոխվելուց ի վեր Ալեքսանդրան կենտրոնացել է բացառապես տան դիզայնի վրա։ 2007 թվականին նա ստեղծեց «Alexandra Von Furstenberg, LLC» ապրանքանիշը՝ ժամանակակից ակրիլային կահույքի և տան պարագաներ ստեղծելու համար։ Սկզբում նա սկսեց նախագծել իր անձնական տան համար, իսկ հետո հասկացավ, որ իր ստեղծած դիզայներական նախագծերի համար առկա է շուկա։ 2008 թվականի մարտին նա սկսեց իր առաջին նախագծերը։

## Անձնական կյանք
1995 թվականի հոկտեմբերի 28-ինՆյու Յորքի Սուրբ Իգնատիուս Լոյոլայի եկեղեցում Ալեքսանդրա Միլլերն ամուսացավ արքայազն մոդելավորող Դիանա ֆոն Ֆուրստենբերգի և արքայազն Էգոն ֆոն Ֆուրստենբերգի որդու՝ Ալեքսանդր ֆոն Ֆուրստենբերգի (ծնված 1970 թվականին) հետ։ Նրանք ունեն երկու երեխա՝ արքայադուստր Տալիտա Նատաշան (ծնված 7 մայիսի 1999 թվականին) և արքայազն Տասիլո Էգոն Մաքսիմիլիանը (ծնվել է 2001 թվականին օգոստոսի 21)։ Զույգը բաժանվել է 2002 թվականին։

Նա Հունաստանի և Դանիայի եղբորորդու՝ արքայազն Կոնստանտին Ալեքսիոսի կնքամայրն է։

2015 թվականի հուլիսի 7-ին Ալեքսանդրան ամուսնացավ ճարտարապետական դիզայներ և մշակող Դաքս Միլլերի հետ։ Զույգն ամուսնացել է իրենց հարաբերությունների մեկնարկի յոթերորդ տարեդարձին։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Ալեքսանդրա ֆոն Ֆրյուստենբերգը խոսում է նորաձևության մասին.

Կատեգորիա:Ամերիկացի դիզայներներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի միլիարդատերեր
Բուրգ բայ Մագդեբուրգ

**Բուրգ բայ Մագդեբուրգ** (), քաղաք Գերմանիայի հյուսիսարևելյան մասում՝ Սաքսոնիա-Անհալտ երկրամասում, որի կազմի մեջ մտնող Երիխովերի շրջանի վարչական կենտրոնն է։ Ընկած է Էլբա-Հավել ջրանցքի ափին, երկրամասի մայրաքաղաքից՝ Մագդեբուրգից 25 կիլոմետր դեպի հյուսիս-արևելք։ Համբավվել է պատմա-ճարտարապետական հարուստ ժառանգությամբ, մասնավորապես՝ միջնադարյան եկեղեցիներով ու աշտարակներով, ինչի պատճառով ստացել է «Աշտարակների քաղաք» մականունը։ Գերմանական մի շարք այլ քաղաքների պես Բուրգն էլ առնչություն ունի Ռոլանդի մասին դյուցազներգության հետ, որի գլխավոր հերոսի արձանը քաղաքում վերականգնվել է 1999 թվականին։ Բուրգի մերձակայքում է գտնվում երկար և միջին երկարության ռադիոալիքներ հեռարձակող կայանը, որի օգնությամբ է իր հաղորդումները հեռարձակում մասնավորապես Radio Wolga-ն։

Բուրգ բայ Մագդեբուրգը նշանավոր ռազմագետ Կարլ Կլաուզևիցի ծննդավայրն է։

## Ընդհանուր տեղեկություններ
Քաղաքն զբաղեցնում է 164,02 քառակուսի կիլոմետր տարածք։ 2010 թվականի դեկտեմբերի 31-ի տվյալներով բնակչության թվաքանակը եղել է 24.163, 2020 թվականի դեկտեմբերի 31-ի տվյալներով՝ 22.240:

Պաշտոնական կոդը՝ *15 0 86 015*:

## Ժողովրդագրություն

## Քույր քաղաքներ
Բուրգի քույր քաղաքներն են՝

* , Աֆանդու
* , Գումերսբախ (1990 թվականից)
* , Լա Ռոշ սյուր Յոն (2005 թվականից)
* , Տիրա (2001 թվականից)

## Պատկերասրահ

Burg, JL - B 1 - OE v SW.jpg|
Burg, JL - B 1 Berliner Str - Kirche Unser Lieben Frauen v O.jpg|Աստվածամոր եկեղեցին
Breiter Weg und Oberkirche Unser Lieben Frauen - geo.hlipp.de - 4881.jpg|Աստվածամոր եկեղեցին
Roland Burg.jpg|Ռոլանդի արձանը
St. Nikolai in Burg (Magedburg).jpg|Սբ. Նիկողայոս եկեղեցին
Sankt nicolaikirche burg.jpg|Սբ. Նիկողայոս եկեղեցին
Burg Rathaus Kirche.jpg|Քաղաքապետարանը
Bismarckturm Burg.JPG|Բիսմարկյան աշտարակը
Berliner Torturm 3.jpg|Բեռլինյան աշտարակը
Bahnhof Burg (bei Magdeburg).png|Կայարանը
Sendeanlagen Burg.jpg
Carl von Clausewitz.PNG|Կարլ Կլաուզևից


## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն
* F. A. Wolter: *Mittheilungen aus der Geschichte der Stadt Burg.* Verlag von A. Hopfer, Burg 1881.
* Paul Nüchterlein: *Burger Vereinsleben.* Sutton Verlag, Erfurt 2007, ISBN 978-3-86680-130-1.
* Dieter Pötschke, Gerhard Lingelbach, Bernd Feicke (Hrsg.): *Das Burger Landrecht und sein rechtshistorisches Umfeld.* Lukas Verlag, Berlin 2014 (Harz-Forschungen 30).

## Արտաքին հղումներ

* Քաղաքի պաշտոնական կայքէջը
* Զբոսաշրջային տեղեկատվություն

Կատեգորիա:Գերմանիայի քաղաքներ
Կատեգորիա:Գերմանիայի բնակավայրեր
Կատեգորիա:Սաքսոնիա-Անհալթի բնակավայրեր
Միհրան Դեմիրճյան

**Միհրան Հովակիմի Դեմիրճյան** (), ուդահար, ուդի վարպետ։ ՀՀ մշակույթի վաստակավոր գործիչ (2014 թվական)։

## Կենսագրություն
Ուդ նվագել սովորել է քամանչահար Հ. Ավետիքյանից։ Ավարտել է Երևանի Ռոմանոս Մելիքյանի անվան երաժշտական ուսումնարանը (1969 թվական), Երևանի պետական կոնսերվատորիայի (1986 թվական, երկուսն էլ՝ Կ. Արիստակեսյանի դասարան), միաժամանակ հաճախել Էդվարդ Բաղդասարյանի ստեղծագործական դասարանը։ Աշխատել է Հայկական երգի-պարի պետական (1971 թվական), Հայաստանի ռադիոյի ժողովրդական գործիքների (1974 թվականից) անսամբլներում։

Հյուրախաղերով շրջագայել է ԱՄՆ-ում, Անգլիայում, Հոլանդիայում, Ֆրանսիայում, Բելգիայում, Ավստրիայում, Եգիպտոսում և այլուր։ 1974 թվականից դասավանդել է Երևանի Ռոմանոս Մելիքյանի անվան երաժշտական, Առնո Բաբաջանյանի անվան երաժշտամանկավարժական ուսումնարաններում, 1986 թվականից՝ 
Երևանի պետական կոնսերվատորիայում (պրոֆեսոր՝ 2006 թվականից)։

1999 թվականին հիմնադրել է «Ազատություն» ժողովրդական գործիքների անսամբլը։ Հեղինակ է կոնսերվատորիայի ժողովրդական գործիքների բաժնի (1988 թվական), նաև երաժշտական դպրոցների 1-ից 5-րդ դասարանների (համահեղինակ, 1980 թվական) ուդի դասավանդման ծրագրերի, «Դու կրակ աչերով» (2003 թվական), «Պիեսներ ուդի (քանոնի) համար» (2006), «Ուդի հայկական դպրոց» (2006 թվական), «Փոխադրումներ, մշակումներ և օրիգինալ ստեղծագործություններ ուդի համար» (2008 թվական, կազմող) ժողովածուների։

Դեմիրճյանի պատրաստած ուդը պահվում է Բելգիայի թանգարաններից մեկում։ Գրել է գործեր ուդի և քանոնի համար՝ «Պիես», «Արևելյան պար», «Կոնցերտային էքսպրոմտ», կատարել է բազմաթիվ մշակումներ ու փոխադրումներ։

Սայաթ-Նովայի անվան հանրապետական մրցույթի դափնեկիր (Երևան, 1987 թվական)։

Կատեգորիա:Ռոմանոս Մելիքյանի անվան պետական երաժշտական քոլեջի շրջանավարտներ
Կատեգորիա:Հայ ուդահարներ
Կարպիս Բոյաջյան

**Կարպիս Բոյաջյան** (նաև՝ **Կարապետ**, ), երգիչ (բարիտոն)։

## Կենսագրություն
Ավարտել է Բեյրութի կոնսերվատորիան, կատարելագործվել Բոլոնիայի կոնսերվատորիայում, միաժամանակ ձայնը մշակել նշանավոր երգիչ-մանկավարժների ղեկավարությամբ։ Նույն շրջանում Թուրինի և Տրիեստի օպերային թատրոններում հանդես է եկել Ռիգոլետտոյի (Ջուզեպպե Վերդիի «Ռիգոլետտո»), 1975 թվականին Վերոնայի օպերային թատրոնում՝ Դոն Կառլոսի (Ջուզեպպե Վերդիի «Դոն Կարլոս») դերերգերով։ Երգել է նաև Համբուրգի, Վիեննայի, Շտուտգարտի, Մյունխենի, Նյու Յորքի («Մետրոպոլիտեն օպերա») և այլ օպերային թատրոններում (Ամոնասրո, Յագո՝ Ջուզեպպե Վերդիի «Աիդա», «Օթելլո», Դոն Ժուան՝ Վոլֆգանգ Ամադեուս Մոցարտի «Դոն Ժուան», Էսկամիլիո՝ Ժորժ Բիզեի «Կարմեն»)։

Բոյաջյանի երգեցողությունն իտալական մամուլում բնորոշել են որպես «արվեստի բացառիկ կատարելություն»։ Հանդես է եկել նշանավոր երգիչներ Պլասիդո Դոմինգոյի, Մոնսերատ Կաբալյեի հետ։
Մհեր Չատինյան

**Մհեր Համլետի Չատինյան** (), հայ գեղանկարիչ, Հայաստանի նկարիչների միության անդամ։

## Կենսագրություն
Մհեր Չատինյանը ծնվել է Խորհրդային Հայաստանի Կիրովական (ներկայիս Վանաձոր) քաղաքում՝ 1989 թվականին։ 2006 թվականին ավարտել է միջնակարգ դպրոցը և հետաքրքրվել գեղանկարչությամբ։ Նրա առաջին ուսուցիչը եղել է հայրը, որը դասավանդել է գեղանկարչություն և արվեստի պատմություն։ 2006 թվականից նրա աշխատանքները ցուցադրվել են Վանաձորում և Երևանում։ 2010 թվականին ավարտել է Վանաձորի պետական մանկավարժական համալսարանի գեղանկարչության և գծանկարչության բաժինը։ 2010-2012 թվականներին ծառայել է Հայաստանի զինված ուժերում։

Նկարչի անհատական ցուցահանդեսը տեղի է ունեցել 2017 թվականին Մոսկվա քաղաքում։ 2012, 2013, 2014 թվականներին մասնակցել է Գյումրիի, 2013 թվականին Թբիլիսիի, 2014 թվականին՝ Սլովակիայի գեղարվեստական սիմպոզիումներին։

2012 թվականից հանդիսանում է Հայաստանի նկարիչների համահայկական միության, իսկ 2019 թվականից՝ Հայաստանի նկարիչների միության անդամ։

Ըստ մասնագետների՝ Մհեր Չատինյանի աշխատություններում արտացոլում են Մինաս Ավետիսյանի և Մարտիրոս Սարյանի ազդեցությունը։

## Ցուցահանդեսներ
* 2006 թվական, անհատական ցուցահանդես Վանաձոր քաղաքում
* 2009 թվական, Վանաձոր քաղաքի պատկերասրահում հոր և պապի՝ «3 տարիք» համատեղ ցուցահանդես։ Մհերն այդ ժամանակ եղել է 20, հայրը՝ 50, պապաը՝ 80 տարեկան
* 2012 թվական, անհատական ցուցահանդես Վանաձորի պատկերասրահում
* 2013 թվական, անհատական ցուցահանդես Երևան քաղաքի «Ներկայ» արվեստների կառավարման և ստեղծագործության սրահում
* 2012 թվական, Երևան քաղաքի «Նկարիչների տանը» համահայկական գծանկարչության ցուցահանդես
* 2013 թվական, Երևան քաղաքի «Նկարիչների տանը» «Բնանկար» համահայկական ցուցահանդեսի մասնակից
* 2014 թվական, Սլովակիայի Բոյնիցե քաղաքում ցուցահանդեսի մասնակից
* 2015 թվական, Իտալիայում մրցանակային 4-րդ տեղ
* 2016 թվական, Հոլանդիայի Դեն Հելդեր քաղաքում անհատական ցուցահանդես
* 2017 թվական, անհատական ցուցահանդես Մոսկվայի «Alpert» պատկերասրահում
* 2017 թվական, անհատական ցուցահանդես Միլանում (Իտալիա)
* 2017 թվական, անհատական ցուցահանդես Ռիգա քաղաքի Figaro Gall-ում, (Լատվիա)
* 2018 թվական, անհատական ցուցահանդես Մոսկվայում, Ռուսաստանում Հայաստանի դեսպանատան մշակութային կենտրոնում
* 2019 թվական, անհատական ցուցահանդես Նիժնի Նովգորոդի «Լունա» պատկերասրահում
* 2019 թվական, անհատական ցուցահանդես Սանկտ Պետերբուրգի Արտմուզա ժամանակակից արվեստի թանգարանում

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
*Մարզի նկարիչը պրոպագանդվելու խնդիր ունի. Մհեր Չատինյան
*«Հայաստանում չկա անկեղծ արվեստի պահանջարկ». Մհեր Չատինյան
*«ԲԱՆԱԿՈՒՄ ՆԿԱՐԻՉ ԴԱՐՁԱ»
* Персональный сайт художника Мгера Чатиняна
* Мгер Чатинян: «Сейчас не то время, чтобы писать как Репин». Интервью

Կատեգորիա:Հայ գեղանկարիչներ
Կատեգորիա:Հայ նկարիչներ
Կատեգորիա:Հայաստանի նկարիչների միության անդամներ
Գոհար Շագոյան

**Գոհար Կառլենի Շագոյան** (), երաժշտագետ, լրագրող-խմբագիր, հրատարակիչ։

## Կենսագրություն
Ծնվել է 1958 թվականի ապրիլի 29-ին Երևանում։

1973 թվականին ավարտել է Կոնստանտին Սարաջյանի անվան երաժշտական դպրոցի դաշնամուրի բաժինը։ Այնուհետև սովորել է Ռոմանոս Մելիքյանի անվան պետական երաժշտական քոլեջում՝ երաժշտության տեսություն բաժնում։
1985-1994 թվականներին դասավանդել է Երևանի պետական մանկավարժական համալսարանում։ 1983 թվականին ավարտել է Երևանի Կոմիտասի անվան պետական կոնսերվատորիան՝ սովորելով Նիկողոս Թահմիզյանի դասարանում, իսկ 1980 թվականին՝ եռամյա դասընթացը՝ Խորեն Պալյանի ղեկավարությամբ։

1995 թվականին դարձել է Հայաստանի ժուռնալիստների միության, 1997 թվականին՝ Հայաստանի կոմպոզիտորների միության անդամ։

1998 թվականից եղել է «Երաժշտական Հայաստան» ամսագրի գլխավոր խմբագիր։ 2004-2008 թվականներին դասավանդել է «Գլաձոր» կառավարման համալսարանում։ 2005 թվականին հիմնադրել է Կոմիտասի անվան պետական կոնսերվատորիայի «Երաժիշտ» պաշտոնաթերթը և դարձել թողարկման պատասխանատու։ 2017 թվականից դարձել է «Հայ կոմպոզիտոր» ամսագրի հիմնադիր-պատասխանատու քարտուղար։ Կազմել և հեղինակել է մի շարք գիտական ժողովածուներ։

## Պարգևներ
2003 թվականին ստացել է Արամ Խաչատրյանի 100-ամյակի հուշամեդալ։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
*Կոնստանտին Սարաջյանի անվան երաժշտական դպրոց

Կատեգորիա:1958 ծնունդներ
Կատեգորիա:Ապրիլի 29 ծնունդներ
Կատեգորիա:Երաժշտագետներ
Կատեգորիա:Երևան քաղաքում ծնվածներ
Կատեգորիա:Երևանի Կոմիտասի անվան պետական կոնսերվատորիայի շրջանավարտներ
Կատեգորիա:Լրագրողներ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Խմբագիրներ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Հայաստանի ժուռնալիստների միության անդամներ
Կատեգորիա:Հայաստանի կոմպոզիտորների և երաժշտագետների միության անդամներ
Կատեգորիա:Հայ երաժշտագետներ
Կատեգորիա:Հայ հրատարակիչներ
Յուրի Գալստյան

**Յուրի Նորայրի Գալստյան** (), հայ երաժիշտ, կոմպոզիտոր, Հայաստանի կոմպոզիտորների միության անդամ, Հայաստանի արվեստի վաստակավոր գործիչ, Երևանի Կոմիտասի անվան պետական կոնսերվատորիայի պրոֆեսոր։

## Կենսագրություն
Յուրի Գալստյանը ծնվել է Երևանում, 1952 թվականի հունվարի 7-ին։ Ավարտել է Երևանի Սայաթ-Նովայի անվան երաժշտական դպրոցի դաշնամուրի և կոմպոզիցիայի (1966, դասատու՝ Գագիկ Հովունց), Երևանի Չայկովսկու անվան երաժշտական դպրոցի դաշնամուրի (1970, դասատու՝ Կ. Մալխասյան) և կոմպոզիցիայի (դասատու՝ Ստեփան Ջրբաշյան), Երևանի պետական կոնսերվատորիայի դաշնամուրի (1976, Կ. Մալխասյանի դասարան), կոմպոզիցիայի (1982, Ղազարոս Սարյանի դասարան), դիրիժորության (1998, Էմին Խաչատրյանի դասարան) բաժինները։ 1976-1980 թվականին դասավանդել է Հայկական պետական մանկավարժական ինստիտուտում, 1980-1981 թվականներին՝ Առնո Բաբաջանյանի անվան պետական երաժշտամանկավարժական քոլեջում, 1982 թվականից՝ Երևանի պետական կոնսերվատորիայում։ 1988-1991 թվականներին եղել է Հայաստանի կոմպոզիտորների միության ժամանակակից երաժշտության նվագախմբի գեղարվեստական ղեկավար։

Յուրի Գալստյանը գրել է պիեսներ, սոնատներ՝ դաշնամուրի (1967), գալարափողի և դաշնամուրի (1978), կվինտետներ՝ շեփորի, կլառնետի, գալարափողի, դաշնամուրի և հարվածային գործիքների (1976), շվիի և լարային քառյակի (1980), կոնցերտներ՝ կամերերային նվագախմբի (1981, 2008), ժողովրդական գործիքների (1984, 2014), «Մտորումներ» (2001)՝ կամերերային երգչախմբի, «էսքիզներ» (2003)՝ խառը երգչախմբի, «Խաղեր» (2007)՝ ժողովրդական գործիքների, «Երգ» (2012)՝ ֆլեյտայի և դաշնամուրի, «Երկխոսություն» (2013)՝ 2 կլառնետի համար, «Պատանեկան ալբոմ» (1967), «Սիմֆոնիկ պոեմ» (1968), փողային կվարտետ (1968), «Սիմֆոնիկ պատկեր» (1977), «Դիլիջանյան էսքիզներ» (2010), դաշնամուրային պրելյուդների շարք (1981–84, 2 տետր), թատերական երաժշտություն։

1981, 1983 թվականներին եղել է երիտասարդ կոմպոզիտորների համամիութենական մրցույթ-փառատոնի դափնեկիր, 1983 թվականին՝ մանկական երգի հանրապետական մրցույթի 3-րդ մրցանակակիր, 1987 թվականին՝ Սայաթ-Նովայի ծննդյան 275-ամյակին նվիրված մրցույթի հատուկ մրցանակակիր։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
*Լեգեոներները փորձում են նպաստել հայ պղնձափողային երաժիշտների կատարելագործմանը
*Մոսկովյան «Արցախ» փողային կվինտետը համերգային շրջագայությունով Հայաստանում է

Կատեգորիա:Հայ երաժիշտներ
Կատեգորիա:Հայ կոմպոզիտորներ
Կատեգորիա:Հայաստանի կոմպոզիտորների և երաժշտագետների միության անդամներ
Կատեգորիա:ՀՀ արվեստի վաստակավոր գործիչներ
Քրիս Հիփքինս

**Քրիստոֆեր Ջոն (Քրիս) Հիփքինս** (, ), նորզելանդացի քաղաքական և պետական գործիչ։ 2023 թվականից Նոր Զելանդիայի վարչապետ, 2017-2023 թվականներին կրթության նախարար, 2022-2023 թվականներին՝ ոստիկանության նախարար։

## Կենսագրություն
### Վաղ տարիներ
Քրիստոֆեր Ջոն Հիփքինսը ծնվել է Հաթ հովտում 1978 թվականի սեպտեմբերի 5-ին Դագ և Ռոզմարի Հիփքինսների ընտանիքում։ Նրա մայրը Նոր Զելանդիայի Կրթական հետազոտությունների խորհրդի գլխավոր հետազոտողն է։ Հիփքինսը սովորել է Վաթերլոյի տարրական և Հաթի միջնակարգ դպրոցներում։ Նա եղել է Հաթ Վալի մեմորիալ քոլեջի (հետագայում *Պեթոն քոլեջ*) ղեկավար տղան (**Head boy**) 1996 թվականին։ Հետագայում նա սովորել է Վելինգթոնի Վիկտորիա համալսարանում, որտեղ 2000 և 2001 թվականներին եղել է ուսանողական խորհրդի նախագահ։

1997 թվականի սեպտեմբերին, Վելինգթոնի Վիկտորիա համալսարանի առաջին կուրսի ուսանող Քրիստոֆեր Ջոն Հիփքինսը, տասնյակ այլ ուսանողների հետ ձերբակալվել էր խորհրդարանում Երրորդական վերանայման Կանաչ օրինագծի դեմ բողոքի ժամանակ։ Գործն անցել դատարան։ 10 տարի անց ցուցարարներից ներողություն են խնդրել և ավելի քան 200,000 դոլար պարգևատրություն են բաժանել 41՝ նախկին ցուցարարների միջև։ Դատավորը վճռեց, որ չնայած ոստիկանության պնդումներին, որ ցուցարարները բռնի ուժ են կիրառել՝ բողոքի ակցիան խաղաղ է եղել և ձերբակալման հիմքեր չեն եղել։ Հիփքինսը Վելինգթոնի Վիկտորիա համալսարանից ստացել է արվեստի բակալավրի կոչում քաղաքականության և քրեագիտության բնագավառում։ Այնուհետև նա զբաղեցրել է մի շարք պաշտոններ, այդ թվում՝ աշխատել է որպես քաղաքականության խորհրդատու Արդյունաբերության ուսուցման ֆեդերացիայում և որպես վերապատրաստման մենեջեր Todd Energy-ում Տարանաքիում։ Հիփքինսը նաև աշխատել է խորհրդարանում՝ որպես Թրևոր Մալարդի և Հելեն Քլարկի խորհրդական։

### Կարիերա
Քրիս Հիփքինսը 2008 թվականի համընդանուր ընտրություններից հետո եղել է Ռեմուտակայի պատգամավոր։ Հիփքինսը եղել է ընդդիմադիր լեյբորիստական կուսակցության կրթության խոսնակ։ Լեյբորիստական վեցերորդ կառավարությունում Հիփքինսը եղել է կրթության, ոստիկանության, հանրային ծառայության նախարար և Ներկայացուցիչների պալատի ղեկավար։ Նոր Զելանդիայում COVID-19 համաճարակի ժամանակ՝ 2020 թվականի հուլիսից նոյեմբեր ընկած ժամանակահատվածում ստանձնել է առողջապահության նախարարի և 2020 թվականի նոյեմբերից մինչև 2022 թվականի հունիսը COVID-19 համաճարակի արձագանքման նախարարի պաշտոնները։

2023 թվականի հունվարի 20-ից, Նոր Զելանդիայի վարչապետ Ջասինդա Արդերնի հրաժարականից հետո, դարձել է Լեյբորիստական կուսակցության միակ թեկնածուն։ Նա դարձել է կուսակցության ղեկավարը և 2023 թվականի հունվարի 25-ին Գեներալ նահանգապետը նրան նշանակել է Նոր Զելանդիայի 41-րդ վարչապետ

Ակնկալվում է, որ Քրիս Հիփքինսը գլխավորելու է Լեյբորիստական կուսակցությունը 2023 թվականի համընդհանուր ընտրություններում։ Նրա վարչապետության սկիզբը համընկնել է 2023 թվականի Հյուսիսային կղզու ավերիչ ջրհեղեղներին։

## Ծանոթագրություններ

|-

|-

|-

Կատեգորիա:Նոր Զելանդիայի վարչապետներ
Կատեգորիա:Նոր Զելանդիայի քաղաքական գործիչներ
Կատեգորիա:21-րդ դարի քաղաքական գործիչներ
Կատեգորիա:Պետության գործող ղեկավարներ
Կատեգորիա:Կուսակցությունների առաջնորդներ
Աֆանտու

**Աֆանտու** (), նաև՝ **Աֆանդոս**, քաղաք Հունաստանում՝ Էգեյան ծովի հարավարևելյան հատվածում ընկած Դոդեկանես կղզեխմբի մեջ մտնող Հռոդոս կղզու արևելյան մասում, նույնանուն ծովածոցի ափին, Հռոդոս քաղաքից մոտավորապես 20 կիլոմետր դեպի հարավ։ Ծովի մակերևույթից բարձրությունը 39 մետր է։ Սահմանակից Կոլիմբիա գյուղի հետ միասին 2010 թվականից վարչականորեն մտնում է Հարավային Էգեյան կղզիներ պերիֆերիայի Հռոդոսի համայնքի կազմի մեջ։ Զբաղեցնում է 28,475 քառակուսի կիլոմետր տարածք։ Բնակչության թվաքանակը 2011 թվականի տվյալներով եղել է 6.072:

Քաղաքի անվանումը հունարենից թարգմանած նշանակում է *անտեսանելի* (). նկատի է առնվել այն հանգամանքը, որ Աֆանտուն ծովից չի երևում։

Աֆանտուում կա գոլֆի մեծ դաշտ, գործում է այդ խաղի համար անհրաժեշտ ապրանքների խանութ։

## Բնակչություն

## Պատկերասրահ

Rhodes Afantou 1.jpg|
KolymbiaRhodos.JPG
Afandou sunset.JPG|
Αφαντου μέρος.jpg
Afandou.jpg
Afantou beach, Rhodes.jpg


## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն
* *Ιστορία και λαογραφία του Αφάντου Ρόδου*, Τσαμπίκου Ηλ. Σηφόπουλου
* *Από το δήμο Βριγηνδαρίων στο Δήμο Αφάντου*, Τσαμπίκου Ηλ. Σηφόπουλου, 2004

## Արտաքին հղումներ
* Տեղեկատվություն Աֆանտուի մասին

Կատեգորիա:Առափնյա բնակավայրեր
Կատեգորիա:Հունաստանի բնակավայրեր
Կատեգորիա:Հունաստանի քաղաքներ
Կառլեն Թոփչյան

**Կառլեն Խաչատուրի Թոփչյան** (), հայ դաշնակահար, մանկավարժ։ ՀՀ վաստակավոր արտիստ (1977), պրոֆեսոր (2002)։

## Կենսագրություն
Ծնվել է 1937 թվականին Գյումրիում։

1951-54 թվականներին սովորել է Երևանի Ռոմանոս Մելիքյանի անվան երաժշտական ուսումնարանում, ավարտել Գյումրու Կարա-Մուրզայի անվան երաժշտական ուսումնարանի, 1960 թվականին՝ Երևանի պետական կոնսերվատորիայի (Ռ. Անդրիասյանի դասարան) դաշնամուրի բաժինները։ 1958–1962 թվականներին եղել է Երևանի օպերայի և բալետի թատրոնի, իսկ 1962–1978 թվականներին՝ Հայաստանի պետական երգչախմբի կոնցերտմայստեր։ 2002 թվականից պրոֆեսոր է։

1978–1981 թվականներին ապրել է Եգիպտոսում։

1981–2017 թվականներին դասավանդել է Երևանի պետական մանկավարժական համալսարանում որպես նվագարանների ամբիոնի վարիչ։ 1868-2006 թվականներին եղել է Երևանի պետական մանկավարժական համալսարանի գործիքային ամբիոնի վարիչ։ Գոհար Գասպարյանի, Պավել Լիսիցյանի, Զարուհի Դոլուխանյանի, Միհրան Երկաթի, Մարիա Բիեշուի, Ժ. Հեյնե-Վագներեի, Լուսինե Զաքարյանի և ուրիշների հետ որպես կոնցերտմայստեր շրջագայել է մի շարք երկրներում։

Կազմել և հրատարակել է դաշնամուրի ձեռնարկներ («Երաժշտական երկերի քրեստոմատիա», 1998, համահեղինակ՝ Հ. Իսպիրյան, «Հայկական մեղեդիների մշակումներ և փոխադրումներ դաշնամուրի համար», 2008, «Դաշնամուրի ձեռնարկ երաժշտական դպրոցների I–VII դասարանների համար», 1998)։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Հայ դաշնակահարներ
Կատեգորիա:Հայ մանկավարժներ
Կատեգորիա:Հայ պրոֆեսորներ
Կատեգորիա:Հայաստանի վաստակավոր արտիստներ
Ջան Արատ

**Ջան Արատ** (), հայկական ծագմամբ թուրք ֆուտբոլիստ, որը խաղում է կենտրոնական պաշտպանի դիրքում։

## Ակումբային կարիերա
Արատը 74 հանդիպում է անցկացրել «Ֆեներբահչե ՊԱՖ»-ի կազմում՝ խփելով երկու գոլ։ 2006/07 մրցաշրջանի սկզբին Ֆաբիո Լուչիանոյի վնասվածքից հետո նա դարձավ թիմի մշտական անդամ, բայց չորս շաբաթ անց մրցակցությունում զիջեց նոր տրանսֆերներ Դիեգո Լուգանոյին և Էդուարդ Դրացենային։ Արատը 2009 թվականին միացել է Ստամբուլի «Իստանբուլ Բաշակշեհիր» թիմին։

## Միջազգային կարիերա
Արատը հրավիրվել է Թուրքիայի ֆուտբոլի ազգային հավաքական Եվրո-2008-ի ընտրական խմբի հանդիպումներին մասնակցելու համար։ Մեծահասակների հավաքականում միջազգային առաջին հանդիպումն անցկացրել է 2006 թվականի ապրիլի 12-ին՝ Ադրբեջանի ֆուտբոլի ազգային հավաքականի դեմ խաղում։

Նա ազգային օլիմպիական հավաքականի կազմում 2005 թվականին 5 հանդիպում է անցկացրել Միջերկրածովյան խաղերում և նվաճել արծաթե մեդալ։

## Նվաճումներ
### Ֆեներբահչե

* Թուրքիայի ֆուտբոլի առաջնություն - 2006–07
* Թուրքիայի սուպերգավաթ - 2007

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Խաղացողի պրոֆիլը TFF.org-ում (թուրքերեն)
* Guardian վիճակագրության կենտրոն

Կատեգորիա:1984 ծնունդներ
Կատեգորիա:Ապրող անձինք
Կատեգորիա:Թուրք ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Թուրքական Սուպերլիգայի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Հայկական ծագմամբ թուրքեր
Կատեգորիա:Թուրքիայի երիտասարդական միջազգային կարգի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Թուրքիայի հավաքականի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Թուրքիայի մինչև 21 տարեկանների հավաքականի միջազգային ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Իստանբուլ Բաշակշեհիրի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Կարշիյակայի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Ֆեներբահչեի ֆուտբոլիստներ
Ռուսլան Գալստյան

**Ռուսլան Սարգսի Գալստյան** (), հայ կոմպոզիտոր։

## Կենսագրություն
Ռուսլան Գալստյանը ծնվել է 1941 թվականի սեպտեմբերի 28-ին, Ալավերդի քաղաքում։

Սովորել է Երևանի Կոնստանտին Սարաջևի անվան երաժշտական դպրոցի ջութակի բաժնում, ավարտել Մոսկվայի Գնեսինների անվան երաժշտական ուսումնարանի ալտի (1958), Երևանի պետական կոնսերվատորիայի կոմպոզիցիայի (1969) բաժինները։ 1970-1974 թվականներին աշխատել է Երևանի դպրոցականների գեղագիտական դաստիարակության տանը, եղել է բաժնի վարիչ, զբաղվել գործիքավորմամբ, 1991 թվականիցից եղել է ՀՀ հեռուստառադիոպետկոմի երաժշտական բաժնի խմբավարը։

2004 թվականից Ռուսլան Գալստյանը դասավանդել է Երևանի Տիգրան Չուխաճյանի անվան երաժշտական դպրոցում։

## Ստեղծագործություններ
Գրել է 4 լարային կվարտետ (1963-1966), Սիմֆոնիա-պոեմ (1968), Խորեոգրաֆիկ սիմֆոնիա, պիեսներ (մենանվագներ, դուետներ), կոնցերտներ՝ ալտի և կամերերային նվագախմբի, ջութակի, ալտի, հարված. գործիքների և կամերային նվագախմբի, սոնատներ՝ մենանվագ ջութակի, մենանվագ ալտի, 4 կվարտետ՝ փայտե փողային գործիքների, կոնցերտ՝ ֆլեյտայի և կամերերային նվագախմբի համար, կինոյի («Սիրո աստղ») և թատրոնի երաժշտություն, երգեր, օրհներգեր։ Հրատարակել է «Լարային կվարտետ № 3», «Սոնատ մենանվագ ջութակի համար», «45-ի գարունը» (երգ) աշխատությունները։

## Մրցանակներ
*Համամիութենական մրցույթի դափնեկիր (1969, Լենինգրադ)
*Կոմիտասի անվան մեդալ

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
*«Էստրադային-հայրենասիրական» երգի մրցույթի եզրափակիչ փուլը

Կատեգորիա:Հայ կոմպոզիտորներ
Գրիգոր Գալֆայան (կոմպոզիտոր)

**Գրիգոր Գալֆայան** (), հայազգի երաժիշտ, կոմպոզիտոր։

## Կենսագրություն
Գրիգոր Գալֆայանը ծնվել է 1873 թվականի դեկտեմբերի 22-ին, Բուրսա քաղաքում։ Նրա հայրը եղել է ճարտարապետ։ Նախնական կրթությունն ստացել է տեղի հայկական դպրոցում։ Այնուհետև նա տեղափոխվել է Կոստանդնուպոլիս, որտեղ ուսումը շարունակել է Կեդրոնական վարժարանում։ Երաժշտական կրթությունն ստացել է Փարիզի *Schola Cantorum de Paris*-ում, աշակերտել անվանի երաժիշտներ և կոմպոզիտորներ Շառլ Բորդին և Վենսան դ’Էնդիին։ Գրիգոր Գալֆայանը Փարիզում և Մանչեստրում հայ երաժշտության մասին հանդես է եկել դասախոսություններով, տպագրել է հոդվածներ։ 1905 թվականին Փարիզում հրատարակել է «Կռունկ» թերթը (հայերեն, ֆրանսերեն)։

1911 թվականին տեղի է ունեցել Գրիգոր Գալֆայանի առաջին հեղինակային համերգը։ 1913 թվականից ԱՄՆ-ի տարբեր քաղաքներում եղել է Հայ եկեղեցու դպրապետ, երգի մի շարք փառատոների ղեկավար։ 1918 թվականից ապրել է Ֆրեզնոյում։ 1922 թվականին դարձել է ԱՄՆ-ի քաղաքացի։

## Ստեղծագործություններ
Գրել է մոտ 150 երաժշտական աշխատություն, առավելապես՝ հայրենասիրական երգեր՝ հեղինակայինն տեքստերով («Ապրի՛ր, Հայաստան», «Փա՛ռք քեզ, Հայաստան», «Հույսը», «Ինչո՞ւ Լուսին», «Ալեչարչար», «Վեր կաց», «Մինչև երբ»)։ Ստեղծագործության մեջ առանձնանում է «Պատարագը»՝ մեներգիչների, երգչախմբի և երգեհոնի համար։ 1910 թվականին գրել է օսմանյան «Ազատություն» քայլերգը։ ԱՄՆ տեղափոխվելուց հետո գրել է հայտնի «Օ, Ամերիկա» երգը Էլիս Սթոուն Բլեքվելի խոսքերով։

Գրիգոր Գալֆայանը մահացել է 1949 թվականի հունիսի 2-ին, Ֆրեզնո քաղաքում։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:ԱՄՆ-ում օսմանյան ներգաղթյալներ
Կատեգորիա:Անձինք Բուրսայից
Կատեգորիա:Հայ երաժիշտներ
Կատեգորիա:Հայ երաժշտագետներ
Կատեգորիա:Հայ կոմպոզիտորներ
Կատեգորիա:Հայ մանկավարժներ
Կատեգորիա:Հայերն Օսմանյան կայսրությունում
Գումերսբախ

**Գումերսբախ** (. , Քյոլնի բարբառով՝ *Jummersbach*), քաղաք Գերմանիայի Հյուսիսային Հռենոս-Վեստֆալիա երկրամասի հարավում՝ Օբերբերգիշ շրջանում, որն ընկած է Բերգիշես Լանդ պատմա-բնական տարածաշրջանում։ Քաղաքը ենթակա է Քյոլնի վարչական օկրուգին։ Զբաղեցնում է 95,39 քառակուսի կիլոմետր տարածք։ Բնակչության թվաքանակը 2010 թվականի դեկտեմբերի 31-ի տվյալներով եղել է 51&nbsp;309: Պաշտոնական կոդը՝ *05 3 74 012*:

## Տնտեսություն
Քաղաքում գործող ձեռնարկություններից առավել նշանակալիցը ամբարձիչներ թողարկող Abus ընկերության գործարանն է։

## Ժողովրդագրություն

## Քույր քաղաքներ
Գումերսբախի քույր քաղաքներն են՝

*, Աֆանտու (2001)
*, Բուրգ բայ Մագդեբուրգ (1990)
*, Լա Ռոշ սյուր Յոն (1968)

## Սպորտ
Ձեռքի գնդակի տղամարդկանց VfL Gummersbach թիմը 1970-1980-ական թվականներին ուժեղագույններից մեկն էր Եվրոպայում։

## Անվանի անձինք
* Հայներ Բրանդ (ծնվ. 1952), նախկին ձեռնագնդորդ և ձեռքի գնդակի ազգային հավաքականի մարզիչ
* Աֆու Թոմաս (Թոմաս Դերքսեն), համացանցի աստղային անձ Չինաստանում
* Յան Սոսնիոկ, կինոդերասան
* Ադելե Բլոեշ-Շտոկեր, շվեյցարա-գերմանական ջութակահար և կոմպոզիտոր
* Յուրգեն Հաբերմաս (ծնվ. 1929), համբավավոր փիլիսոփա

## Պատկերասրահ
MaK 1200 D, Eisenbahnmuseum Dieringhausen.jpg|
Gummersbach - Bahnhofstraße 01 ies.jpg|
OberbergischerDomGummersbach.jpg|
St. Franziskus Gummersbach 15032008057.jpg|
GMLieberhausen Kirche.jpg|
Agger Mai07.jpg|


## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն
* Gerhard Pomykaj: *Gummersbacher Geschichte.* Gronenberg, Gummersbach 1993–2006;
** Band 1: *Von den Anfängen bis zum Beginn der Napoleonischen Herrschaft 1806* (= *Beiträge zur Gummersbacher Geschichte.* Bd. 3). 1993, ISBN 3-88265-184-9;
** Band 2: *Vom Beginn der Napoleonischen Herrschaft bis zum Ende des Ersten Weltkrieges (1806–1918)* (= *Beiträge zur Gummersbacher Geschichte.* Bd. 5). 2006, ISBN 3-88265-261-6.

## Արտաքին հղումներ

*  
* Marksteine Gummersbacher Geschichte A survey about the most important historical events 
* City of Gummersbach: Coat of Arms and Notes of the History of Gummersbach 
* Steinmüllergelände – official website of the city development project Steinmüller terrain
* http://www.gummersbach.de/ Официальная страница

Կատեգորիա:Գերմանիայի քաղաքներ
Կատեգորիա:Գերմանիայի բնակավայրեր
Կատեգորիա:Հյուսիսային Հռենոս-Վեստֆալիա
Հուսիկ Սանթուրյան

**Հուսիկ Սանթուրյան** (, ավազանի անունով՝ Ազատ), Հայ առաքելական եկեղեցու արքեպիսկոպոս։

5 տարեկան հասակում որբացել է և մինչև պատանեկության տարիները ապրել ու կրթվել է Լիբանանի «Թռչնոց բույն» որբանոցում։ 1935 թվականին ավարտել է Ջիբեյլի դանիական որբանոցի ուսումնական շրջանը։

1939-1945 թվականներին որպես ուսուցիչ և գրասենյակային ծառայող աշխատել է Երուսաղեմում։ 1947 թվականին ներգաղթել է Խորհրդային Հայաստան։ 1953-1955 թվականներին ուսանել է Մայր Աթոռ Սբ. Էջմիածնի Հոգևոր ճեմարանում։

Սանթուրյանը կուսակրոն քահանա է ձեռնադրվել 1956 թվականին՝ Հուսիկ անունով, իսկ 1962 թվականին ձեռնադրվել է Հայ Առաքելական եկեղեցու եպիսկոպոս։

Մահացել է 2011 թվականի փետրվարի 1-ին։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:1920 ծնունդներ
Կատեգորիա:2011 մահեր
Կատեգորիա:Հայկական ծագմամբ թուրքեր
Սփենսեր Նևիլ

**Սփենսեր Մեթյու Նևիլ** (, ), ամերիկացի դերասան և մոդել։ Առավել հայտնի է «Մեր կյանքի օրերը» հեռուստասերիալում կատարած Դերեք Ռոսեի դերով։

## Կենսագրություն
Ծնվել է 1990 թվականի սեպտեմբերի 14-ին ԱՄՆ-ի Գլեյդվիլ քաղաքում։

## Կարիերա
Առաջնաելույթը կատարել է 2014 թվականին, երբ որպես հրավիրված աստղ նկարահանվել է «Ծնողներ» հեռուստասերիալի մեկ էպիզոդում, հետո հաջորդել են նկարահանումները «Ուղղաթիռ մայրիկ» ֆիլմում, որտեղ կատարել է Դրյուի դերը։ Նկարահանվել է նաև կարճամետրաժ «Դրակուլա» ֆիլմում և «Ավագ դպրցի տարածքները» հեռուստաֆիլմում, որտեղ կատարել է Բրեդի դերը։

2014 թվականի դեկտեմբերի 3-ին հայտնի է դարձել, որ «Մեր կյանքի օրերը» հեռուստասերիալում ընտրվել է Դերեկի դերակատարման համար։ Նկարահանվել է նաև *AmeriGeddon*-ում, որտեղ կատարել է Բրենդոն Լեյնի դերը։

2015 թվականի օգոստոսին հայտնի է դարձել, որ ընտրվել է «Ճամփորդը» սարսափ ֆիլմում Բրեթ Ֆլեյշմանի դերակատարման համար, նրան միացել են Մոլլի Բերնեթը, Էլիսոն Թեբիթը և Ֆրեդի Սմիթը, որոնք գրել են սցենարը և միացել են ռեժիսորական թիմին։ Ֆիլմը նկարահանվել է 2015 թվականի օգոստոսի 24-ից սեպտեմբերի 4-ն ընկած ժամանակահատվածում, նկարահանումներն անցկացվել են GoPro տեսախցիկներով։

## Ֆիլմագրություն

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ

Կատեգորիա:21-րդ դարի ամերիկացի դերասաններ
Կատեգորիա:Ամերիկացի կինոդերասաններ
Կատեգորիա:Ամերիկացի տղամարդ հեռուստատեսային դերասաններ
Կատեգորիա:Ամերիկացի մոդելներ
Սամուել Ռեշևսկի

**Սամուել Գերման Ռեշևսկի** (, ի ծնե՝ , ), ամերիկացի շախմատիստ, գրոսմայստեր (1950), ԱՄՆ 1936-1944, 1946-1948 և 1969-1972 թվականների չեմպիոն։

## Կենսագրություն
thumb|Սամուել Ռեշևսկին անց է կացնում համաժամանակյա խաղ, 1920 թվական
Սամուել Ռեշևսկին հրեական ընտանիքի 6-րդ երեխան էր։ Շախմատ խաղալ սովորել է, երբ չորս տարեկան երեք ամսական էր և շուտով հռչակվել է որպես հրաշամանուկ։ Ութ տարեկանում նա առանց դժվարության հաղթանակ է տարել հայտնի խաղացողների նկատմամբ, ունեցել է համաժամանակյա խաղեր, որոնք հազվադեպ են ավարտվել պարտությամբ։ 1920 թվականի նոյեմբերին նրա ծնողները տեղափոխվել են ԱՄՆ, որտեղ սկսել են եկամուտ ստանալ իրենց երեխայի տաղանդի շնորհիվ։ 1933 թվականին Ռեշևսկին ավարտել է Չիկագոյի համալսարանը, ստացել է բանկային մասնագետի որակավորում և աշխատել է որպես հաշվապահ։

Հաղթող է ճանաչվել 1936, 1938, 1940, 1941, 1942, 1946, 1969 և1972 թվականների ամերիկյան առաջնություններում։

Նրա միջազգային կարիերան սկսվել է 1936 թվականին «Մարգիտ» առաջնությունում հաղթանակելուց հետո, պարտություն կրողներից մեկը աշխարհի էքս-չեմպիոն Խոսե Ռաուլ Կապաբլանկան էր։ Մեկ տարի անց Նոթինգհեմում զբաղեցրել է երկրորդ տեղը։ 1937 թվականին Կեմերիի (Լատվիա) մրցաշարի հաղթողների շարքում էր, իսկ 1938 թվականին զբաղեցրեց չորրորդ տեղը աշխարհի ութ ուժեղագույն շախմատիստների մասնացությամբ անցկացված մրցաշարում։ Ռեշևսկին իր կարիերայի բարձրակետին է հասել 1940-ական թվականների վերջին, երբ աշխարհի հինգ ուժեղագույն շախմատիստների հետ միասին պայքարում էր գրոսմայստերի կոչման համար և երրորդ տեղը կիսեց Կերեսի հետ։

Այսպիսով, Ռեշևսկին 1930-ական թվականների կեսերից մինչև 1960-ական թվականների կեսերն ընկած ժամանակահատվածում եղել է լավագույն շախմատիստներից մեկը։

1955 թվականի հունիսի 25-ին հաղթանակ տանելով Միխայիլ Բոտվիննիկի նկատմամբ՝ Ռեշևսկին դարձել է Միխայիլ Չիգորինի ակումբի անդամ։

Ողջ կյանքի ընթացքում Ռեշևսկին եղել է երդվյալ հուդայական․ նրա պահանջով իր մասնակցությամբ բոլոր խաղերն անցկացվել են շաբաթ (Շաբաթ) օրը։

## Սպորտային հիմնական արդյունքներ

## Գրականություն
* 
* 

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* 
* 

Կատեգորիա:Ամերիկացի շախմատիստներ
Կատեգորիա:Շախմատի գրոսմայստերներ
Կատեգորիա:Շախմատային օլիմպիադաների մասնակիցներ
Կատեգորիա:Շախմատիստներ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:20-րդ դարի ամերիկացի տղամարդ գրողներ
Էմմա Մայերս

**Էմմա Մայերս** (; ), ամերիկացի դերասանուհի։ Դերասանական կարիերան սկսել է 2010թվականից՝ 8 տարեկան հասակում, նկահանվել է «Ճահիճներ» հեռուստասերիալում ()։ Նա մեծ համբավ է ձեռք բերել 2022 թվականին՝ Netflix-ի «Ուենսդեյ» սերիալում Էնիդ Սինքլերի դերում հանդես գալուց հետո։

## Կենսագրություն
Էմմա Մայերսը ծնվել է 2002 թվականի ապրիլի 2-ին Ֆլորիդա նահանգի Օրլանդո քաղաքում։ Ստացել է տնային ուսուցում և «երբեք չի ունեցել ավանդական դպրոցական կրթության փորձ»։

Մայերսը սկսել է նկարահանվել դեռ մանկուց, իր դեբյուտը կատարելով 2010 թվականին «Ճահիճներ» սերիալում։ Պրոֆեսիոնալ դերասանությամբ սկսել է զբաղվել 16 տարեկանից։ 2020 թվականին Մայերսը նկարահանվել է «Սուրբ ծննդյան համը» հեռուստաֆիլմում, իսկ 2021 թվականին՝ «Աղջիկը նկուղում» թրիլլերում։ Նա համբավ ձեռք բերեց 2022 թվականին, երբ հայտնվեց Netflix-ի սերիալում, որտեղ նա մարմնավորեց Էնիդ Սինքլերին՝ Ուենսդեյ Ադամսի ընկերուհուն, որին մարմնավորում էր Ջեննա Օրտեգան։

Մայերսը K-pop-ի, հատկապես Seventeen խմբի երկրպագու է։ 2022 թվականին *Teen Vogue*-ին տված հարցազրույցում աղջիկն ասել է, որ իր կայացման գործում մեծ է եղել «Մատանիների տիրակալի» և «Աստղային պատերազմների» ազդեցությունը։ Իրեն համարում է ինտրովերտ։

## Ֆիլմագրություն
; Ֆիլմ

; Հեռուստատեսություն

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:21-րդ դարի ամերիկացի դերասաններ
Կատեգորիա:21-րդ դարի ամերիկացի դերասանուհիներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի երեխա դերասանուհիներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի կինոդերասանուհիներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի հեռուստատեսային դերասանուհիներ
Կատեգորիա:Դերասանուհիներ այբբենական կարգով
Էոժեն Փափազյան

**Էոժեն Փափազյան** (), հայ դաշնակահար, հասարակական գործիչ։

## Կենսագրություն
Էոժեն Փափազյանը ծնվել է 1887 թվականին Էրզրումում (ներկայում՝ Թուրքիայում)։ 1895 թվականին տեղափոխվել է Ալեքսանդրիա, ստացել երաժշտական կրթություն։ Տասներկու տարեկանում հանդես է եկել մենահամերգով։ Ավարտել է Փարիզի «Էքոլ նորմալ» երաժշտական բարձրագույն դպրոցը (դասատու՝ Ա. Կորտո)։

Մշակել է նոտագրության նորարարարական՝ 6-տող համակարգ՝ ձերբազատվելով ալտերացիայի նշանների ավելորդ ծանրաբեռնվածությունից, որը համարվել է նմանօրինակ մտահղացումներից լավագույնը։

1911 թվականից դասավանդել է Ալեքսանդրիայի կոնսերվատորիայում (նրա բազմաթիվ սաներ դարձել են անվանի դաշնակահարներ)։ Հանդես է եկել նաև որպես կոնցերտմայստեր, կազմակերպել համերգներ։

Հեղինակել է ջութակի, դաշնամուրի համար նախատեսված, խմբերգային և այլ ստեղծագործություններ։ Փափազյանի նախաձեռնությամբ հիմնադրվել է Եգիպտոսի երաժշտական ընկերակցությունը։

Էոժեն Փափազյանը մահացել է 1963 թվականին Ալեքսանդրայում (Եգիպտոս)։
Ֆրանսիայում կենսաթոշակային բարեփոխումների դեմ բողոքի ցույցեր (2023)

**Ֆրանսիայում կենսաթոշակային բարեփոխումների դեմ բողոքի ցույցեր,** համընդհանուր գործադուլների և ցույցերի շարք են, որոնք կազմակերպվել են Ֆրանսիայում 2023 թվականի հունվարի 19-ից Էլիզաբեթ Բորնի երկրորդ կառավարության կենսաթոշակային բարեփոխումների հակառակորդների կողմից։ Բարեփոխումը կենսաթոշակային տարիքը բարձրացնում է 62-ից մինչև 64 տարեկան, ինչը Էմանուել Մակրոնի կենսաթոշակային տարիքը բարձրացնելու երկրորդ փորձն է։ Առաջինն իրականացվել է 2019 թվականին և ձախողվել է դեղին բաճկոնների բողոքի ակցիաների և երկարատև գործադուլների պատճառով՝ ամենաերկարը 1968 թվականից ի վեր.։ 2020 թվականի հունվարի 11-ին Էդուարդ Ֆիլիպի կառավարությունը հրաժարվել է բարձրացնել կենսաթոշակային տարիքը։

## Իրադարձությունների ընթացք
### Հունվարի 19
Հունվարի 19-ին Ֆրանսիայի Ներքին գործերի նախարարությունը հաշվել է 1,12 միլիոն ցուցարար, այդ թվում՝ 80 հազարը Փարիզում։ Ավելի քան 200 ցույց է գրանցվել ամբողջ երկրում։

### Հունվարի 21
[301x301px|thumb|right|Ցուցարարները [Թուլուզ (Օքսիտանիա) 2023 թվականի ապրիլի 13-ին]]
մինի|306x306px|Փարիզում Ֆրանսիայի կառավարության կողմից առաջարկված կենսաթոշակային բարեփոխումների դեմ բողոքի ցույց
Մեկ այլ ցույց, որը վաղուց ծրագրված էր ուսանողների և երիտասարդական կազմակերպությունների կողմից, տեղի է ունեցել Փարիզում շաբաթ օրը՝ հունվարի 21-ին։

Տարբեր խմբերի կողմից կազմակերպված ցույցեր են տեղի ունեցել նաև այլ քաղաքներում՝ Դինանում, Լիմոժում և Լիոնում։

### Ցուցարարների քանակը ըստ քաղաքների

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:2023 իրադարձություններ
Կատեգորիա:2023 հակամարտություններ
Կատեգորիա:21-րդ դարը Փարիզում
Կատեգորիա:Էմանուել Մակրոն
Կատեգորիա:Ֆրանսիայի հասարակություն
Կատեգորիա:Ֆրանսիայի քաղաքական պատմություն
Թատրոն և երաժշտություն

**«Թատրոն և երաժշտություն»**, թատերական-երաժշտական պատկերազարդ երկամսյա հանդես։ Լույս է տեսել 1910–1917 թվականներին Բաքվում։ Խմբավար հրատարակիչ՝ Անտոն Մայիլյան։

Տպագրել է հայկական, ռուսական, արևմտաեվրոպական թատրոնին և երաժշտությանը վերաբերող ուսումնասիրություններ, գրական ստեղծագործություններ, կենսագրականներ, հուշեր, թարգմանություններ, նաև Պետրոս Ադամյանի նամակներից, Լեոյի «Հայ արվեստը» աշխատությունը։ Հանդեսին 
աշխատակցել են Կոմիտասը, Գևորգ Չմշկյանը, Գևորգ Բաշինջաղյանը, Ալեն Մանուկյանը, Անուշավան Տեր-Ղևոնդյանը և ուրիշներ։

Կատեգորիա:Ռուսական կայսրության հայկական հանդեսներ
Կատեգորիա:Հայկական մշակութային պարբերականներ
Կատեգորիա:Հայկական գրական պարբերականներ
Դավիթ Գիլանյան

**Դավիթ Հայկի Գիլանյան** (), հայ կոմպոզիտոր։

## Կենսագրություն
Դավիթ Գիլանյանը ծնվել է 1950 թվականին։ 1965 թվականին ավարտել է Սայաթ-Նովայի անվան երաժշտական դպրոցը, 1969 թվականին Ռոմանոս Մելիքյանի անվան պետական երաժշտական քոլեջը, իսկ 1974 թվականին՝ Երևանի Կոմիտասի անվան պետական կոնսերվատորիայի կոմպոզիցիայի և երգեհոնի բաժինները։ 1981 թվականին կատարելագործվել է Գերմանիայի Շտրալզունդ քաղաքում։ 1999 թվականին հեղինակ է դարձել «Երգեհոնագիտության ներածություն» աշխատությանը։ 2000–2007 թվականներին Երևանի Կոմիտասի անվան պետական կոնսերվատորիայում դասավանդել է երգեհոնի տեսություն և պատմություն։

Մահացել է 2015 թվականին։

Կատեգորիա:Ռոմանոս Մելիքյանի անվան պետական երաժշտական քոլեջի շրջանավարտներ
Կատեգորիա:Հայ կոմպոզիտորներ
Կատեգորիա:Հայ երաժիշտներ
Նոնո Գրիգորյան

**Նոնո Գրիգորյան** (), հայազգի կոմպոզիտոր, երաժշտության տեսաբան, մանկավարժ։

## Կենսագրություն
Նոնո Գրիգորյանը ծնվել է 1927 թվականին՝ Բուխարեստում։ Ավարտել է Բուխարեստի համալսարանի դիվանագիտության ֆակուլտետի, կոնսերվատորիայի կոմպոզիցիայի և տեսության բաժինները։ 1947-ից ղեկավարել է ռադիոյի ուսանողական էստրադային նվագախումբը, և «Սայաթ-Նովա» երգի-պարի անսամբլը։ Եղել է մասնագետ խմբավարների վարչության անդամ։ 1955-1959 թվականներին եղել է Բուխարեստի ազգային վարժարանի տնօրեն, իսկ 1959-1962 թվականներին՝ Մանկավարժական նիստում ամբիոնի վարիչ։ 1962 թվականից ապրել է Ամերիկայի Միացյալ Նահանգներում, որտեղ հիմնադրել է մասնավոր կոնսերվատորիա։ Հեղինակ է ռումինական և հայկական մի քանի տասնյակ էստրադային երգերի։ 1970 թվականին այցելել է Հայաստան, որտեղ ներկայացրել է իր ստեղծագործությունները։

 
Կատեգորիա:Հայ երաժիշտներ
Կատեգորիա:Հայ կոմպոզիտորներ
Կատեգորիա:Հայ մանկավարժներ
Իլհան Սելչուք

**Իլհան Սելչուք** (), հայկական ծագմամբ թուրք իրավաբան, լրագրող, գրող, վիպասան և խմբագիր։

## Կենսագրություն
Սելչուքը ծնվել է 1925 թվականին, Թուրքիայի արևմտյան Այդընի մարզում։ Նրա հայուհի մայրը թաքցնում էր իր հայկական արմատները։ 1950 թվականին Իլհանը Ստամբուլի համալսարանում ստացել է իրավագիտական կրթություն։ Ավարտելուց հետո սկսել է գրել ամսագրերի և թերթերի համար։ Նա նաև հեղինակել է բազմաթիվ գրքեր և վեպեր։ Նրա ստեղծագործություններից են*՝ Ağlamak ve Gülmek* (*Ծիծաղ և լաց*), *Japon Gülü* (*ճապոնական վարդ* ), *Ziverbey Köşku* (Զիվերբեյ առանձնատուն), *Güzel Amerikalı* ( *Գեղեցիկ ամերիկացին*) և *Düşünüyorum Öyleyse Vurun* (*Ես մտածում եմ, հետևաբար կրակիր ինձ*)։

Սելչուքը եղել է «*Yön»* քաղաքական ամսագրի համահիմնադիրը, որը շրջանառության մեջ է եղել 1961-1967 թվականներին։ 1971 թվականի թուրքական պետական հեղաշրջումից հետո նա ձերբակալվել և խոշտանգվել է Զիվերբեյի առանձնատանը։

Սելչուքը թուրքական «Ջումհուրիյեթ» աշխարհիկ օրաթերթի գլխավոր խմբագիրն էր։ 2008 թվականի մարտի 21-ին նա կալանավորվել է «Էրգենեկոնի» հետաքննության շրջանակներում։

Գործընկերներն ու ընդդիմադիր քաղաքական գործիչները, այդ թվում՝ Ժողովրդահանրապետական կուսակցության առաջնորդ Քեմալ Քըլըչդարօղլուն, քննադատել են Սելչուքի ձերբակալությունն ու հետաքննությունը՝ մեղադրելով, որ դա արվում է վերջինիս առողջության վատթարացման և նրա մահվան համար։ Հաջորդ օրը Սելչուքն ազատ է արձակվել և դատարանի առաջ կանգնել առանց կալանավորման։

Իլհան Սելչուքը մահացել է 2010 թվականի հունիսի 21-ին, Ստամբուլում, 85 տարեկան հասակում։ Նա 2010 թվականի հունվարի 24-ին գլխուղեղի իշեմիկ հիվանդության և ինսուլտի բուժման համար հոսպիտալացվել էր «Vehbi Koç» հիմնադրամի ամերիկյան հիվանդանոց։ Սելչուկը թաղվել է Նևշեհիրի Հաջըբեկթաշ թաղամասում իր եղբոր՝ Թուրհան Սելչուքի կողքին։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Թուրք սոցիալիստներ
Կատեգորիա:Հայկական ծագմամբ թուրքեր
Կատեգորիա:Թուրք վիպասաններ
Կատեգորիա:Ստամբուլի համալսարանի իրավագիտության ֆակուլտետի շրջանավարտներ
Կատեգորիա:2010 մահեր
Կատեգորիա:1925 ծնունդներ
Կատեգորիա:20-րդ դարի վիպասաններ
Կատեգորիա:Բուրհան Ֆելեք մամուլի ծառայության մրցանակի դափնեկիրներ
Կոմեդիա-բալետ

[250px|մինի|Շառլ-Նիկոլա Կոշեն։ «Նավարայի արքայադուստրը» կոմեդիա-բալետի ներկայացում՝ 1745 թվականի փետրվարի 23-ին Դոֆին Լուի և [ինֆանտ Մարիա Թերեզա Ռաֆայելայի ամուսնության կապակցությամբ]]

**Կոմեդիա-բալետ** (), բեմարվեստի ժանր, որը ներառում է երկխոսություն, պար, մնջախաղ, գործիքային, երբեմն՝ վոկալ արվեստները, նաև կերպարվեստը։

Այն բնորոշ էր Ֆրանսիային 17-րդ դարի կեսերին։ Ժանրի ստեղծողը համարվում է Մոլիերը, որը կատակերգությունը միավորել է պալատական զվարճանքի սիրված տեսակի՝ բալետի հետ։ Բալետային տարրերը կարող էին լինել գործողության մի մասը կամ ներառվել դրա մեջ՝ անկախ դիվերտիսմենտի տեսքով։ Այս դեպքում կատակերգական տեսարանները կատարում էին դերասանները, Մոլիերի թատերախմբի անդամները, իսկ բալետային տեսարանները՝ դատարանի ազնվականության սիրողականները, ներառյալ ինքը՝ թագավորն ու իշխանները։ Հիմնական ինտրիգը փոխանցվում էր երկխոսությունների միջոցով, սակայն ներկայացման մեջ, որը արվեստի մի քանի տեսակների սինթեզ էր, կարող էին ներառվել նաև վոկալ համարներ։

Նոր ժանրի առաջին գործերից մեկը կատակերգություն-բալետն էր՝ «Ձանձրալիները» կամ «Անտանելիները»(, 1661 թվական), որը բեմադրվել է Մոլիերի կողմից ֆինանսների տեսուչ Նիկոլա Ֆուկեի գյուղական տանը։ Հետագա կատակերգություն-բալետները բեմադրվել են հիմնականում Վերսալում։ Ստեֆան Մոկուլսկին դրանք բաժանում է երկու թեմատիկ խմբերի՝ ֆարս-կենցաղային և հովվական-դիցաբանական։ Առաջիններից, որոնցում ամենօրյա երգիծական կատակերգությունն ամբողջությամբ ենթարկվում էր բալետի հատվածին, նա ներառում է այնպիսի գործեր, ինչպիսիք են «Բռնի ամուսնությունը» (1664 թվական), «Սերը բուժող է» (1665) «Պարոն դե Պուրսոնյակ» (1666), ինչպես նաև Մոլիերի ամենահայտնի պիեսներից են՝ «Ժորժ Դանդեն» (1668), «Բուրժուազիան ազնվականության մեջ» (1670) և «Երևակայական հիվանդը» (1673)։ Երկրորդ ավանդական թեման, որը մշակել է օպերա-բալետային արվեստի համար, ներառում է «Արքայադուստր Էլիդացին» (1664), «Մելիսերտան» (1666), «Զավեշտական հովիվը» (1666), «Հրաշալի սիրահարները», «Քաղքենին՝ ազնվական» (1670)։ Լուի Արև արքայի արքունիքում Մոլիերն իր բազմաթիվ բեմադրություններն իրականացրել է կոմպոզիտորներ Ժան Բատիստ Լյուլլիի և Մարկ Անտուան Շարպանտիեի, բալետմեյստեր Պիեր Բոշանի և դեկորատոր Կառլո Վիգարանի հետ միասին։

Կոմեդիա-բալետները մեծապես ազդել են ֆրանսիական երաժշտական թատրոնի զարգացման վրա, փոխել են նրա երաժշտական ձևերն ու հնարները, որոնք Ժան Բատիստ Լյուլլին օգտագործել է քնարական ողբերգություններում, իսկ 18-րդ դաում այն կիրառել են նաև կոմիկական օպերայում։

## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն
* 
* 
* 

Կատեգորիա:Դասական երաժշտության ժանրեր
Կատեգորիա:Թատրոնի ժանրեր
Կատեգորիա:Ֆրանսիայի թատրոն
Ոսկան Մարտիկյան

**Ոսկան Մարտիկյան** (), հայկական ծագումով օսմանցի քաղաքական գործիչ, գրող և խմբագիր։

## Կյանք
Ոսկան Մարտիկյանը ծնվել է Երզնկայում, հայկական ընտանիքում։ Երիտասարդ տարիքում բարձրագույն կրթություն ստանալու համար տեղափոխվել է Ստամբուլ։

Կրթություն ստանալուց հետո նա բազմաթիվ պաշտոններ է ստացել օսմանյան կառավարությունում և նախարարություններում։ Նա ղեկավարում էր Օսմանյան փոստ հեռագրային ծառայությունը և բազմաթիվ բարեփոխումներ է արել, որոնք մեծ հակազդեցություն գտան։ Օսմանյան խորհրդարանի ընտրություններից հետո ընտրվել է պատգամավոր։

«*Թանին*» թերթի ազգայնական խմբագիր Հուսեյն Քահիթ բեյը զրպարտել է Մարտիկյանին՝ պնդելով, որ նա օսմանյան նոր թղթադրամների նախագիծը կազմել է հայի համար, և որ նրա տպագրության մեջ եղել են գաղտնագրված հայկական ծածկագրեր։ Օսմանյան հանձնաժողովը հետաքննել է մեղադրանքները և հերքել է Մարտիկյանի դեմ զրպարտությունները։ Այնուամենայնիվ, նրա հեղինակությունը որպես վստահելի քաղաքական գործիչ խիստ վնասվեց երիտթուրքերի շրջանում։ 1914-ին առաջին համաշխարհային պատերազմի սկզբում, երբ Օսմանյան խորհրդարանը քննարկում էր, թե արդյոք պետք է երկիրը մտնի պատերազմի մեջ, Մարտիկյանը չէր թաքցնում, որ հավանություն չի տալիս այդ մասնակցությանը։ Սա հետագա պառակտում ստեղծեց Օսմանյան իշխանությունների և իր միջև։ Մեծ ճնշումների ներքո նա հրաժարական տվեց խորհրդարանում իր մանդատից։

1918 թվականին Ոսկան Մարտիկյանը մեկնել է Եվրոպա և աուդիտոր դարձել տարբեր համալսարաններում։ Իրաքի նորաստեղծ կառավարությունը Մարտիկյանին հրավիրել է ծառայության և նրան շնորհվել է «Բեյ» կոչում։ Նա նաև հայ համայնքի ուժեղ կողմնակիցն էր՝ որպես Ստամբուլի Ազգային քաղաքական ժողովի անդամ։  Նա ակտիվ մասնակցություն է ունեցել բազմաթիվ գրական և հասարակական նախաձեռնություններում։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:20-րդ դարի Օսմանյան կայսրության գրողներ
Կատեգորիա:19-րդ դարի Օսմանյան կայսրության գրողներ
Կատեգորիա:Թուրք տղամարդ գրողներ
Կատեգորիա:1947 մահեր
Կատեգորիա:1867 ծնունդներ
Կատեգորիա:Օսմանյան կայսրության քաղաքական գործիչներ
Կատեգորիա:Թուրք գրողներ
Կատեգորիա:Հայկական ծագմամբ թուրքեր
Կատեգորիա:Հայ փախստականներ
Կատեգորիա:Հայերն Օսմանյան կայսրությունում
Ալեն Մարգարյան (գրող)

**Ալեն Մարգարյան** (), հայ գործարար, գրող, սպորտային հոդվածագիր և ակտիվիստ Թուրքիայում։ Նա հայտնի է նաև որպես «Բեշիկթաշ» ակումբի կողմնակիցների «Չարշի» խմբի նշանավոր դեմք։

## Կյանք
Մարգարյանը ծնվել է 1966 թվականի հունիսի 30-ին Ստամբուլում։ Նա ծագումով հայ է։ Մարգարյանը հայերեն հասկանում է, սակայն չի կարողանում խոսել։ Նա ղեկավարում է «Aleni Kebap» անունով ռեստորանը, որը գտնվում է Ստամբուլի Փանգալթը թաղամասում։

12 տարեկան հասակից Մարգարյանը պարբերաբար ներկա է եղել «Բեշիկթաշի» խաղերին։ Նա կազմակերպում է ֆուտբոլային խաղերի նախախաղային խորեոգրաֆիաներ։

Մարգարյանն աշխատել է թուրքական «Fotomaç» օրաթերթում, իսկ «Աքշամ»-ում եղել է որպես սպորտային սյունակագիր։

## Գրքեր

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Group Çarşı Պաշտոնական կայք

Կատեգորիա:Ապրող անձինք
Կատեգորիա:Հայկական ծագմամբ թուրքեր
Կատեգորիա:1966 ծնունդներ
Կատեգորիա:Հայ գրողներ
Կատեգորիա:Հայ լրագրողներ
Կատեգորիա:Հայ գործարարներ
Մելիք Գարայան

**Մելիք Հայկի Գարայան** (), հայ երաժիշտ, կոմպոզիտոր, մանկավարժ։

## Կենսագրություն
Մելիք Գարայանը ծնվել է Կոստանդնուպոլիս քաղաքում, 1938 թվականի սեպտեմբերի 18-ին։

15 տարեկանից հաճախել է կոնսերվատորիա։ 1957 թվականին հաստատվել է Սանտյագո քաղաքում, որտեղ 10 տարի սովորել է տեղի համալսարանի երաժշտության բաժնում (տեսություն, կոմպոզիցիա, երգեհոն, ղեկավարներ՝ Կ. Բոտտո Վալլարինո, Գ. Շմիդտ)։ 1974 թվականին տեղափոխվել է Վիեննա, հրավիրվել Զալցբուրգի «Մոցարտեում» երաժշտական ակադեմիա՝ դասախոսություններ կարդալու լատինամերիկյան երաժշտության մասին։ Հետագայում դասավանդել է սոլֆեջջո, հարմոնիա, պոլիֆոնիա։

## Ստեղծագործություններ
Երաժշտի գործերից հայտնի է «Էլեգիան»՝ ձայնի և կամերային նվագախմբի համար, որտեղ համադրված են իսպանական երաժշտալեզվի և հայկական հնչերանգների տարրեր։ «Աբստրակտ երգերը»՝ ձայնի և ֆլեյտայի համար, կառուցված են սիլլաբների (տրամաբանության և լեզվամտածողության արտահայտման ձև) վրա, որտեղ կարևորվում է կարճ մտահանգումը (սիլլոգիզմ)։

Մելիք Գարայանը նաև խմբերգեր («Երգեր», Պ. Ներուդայի խոսքերով), երկեր՝ կամերային, լարային նվագախմբերի համար։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Հայ երաժիշտներ
Կատեգորիա:Հայ կոմպոզիտորներ
Կատեգորիա:Հայ մանկավարժներ