Սամհան

**Սամհան** ()  կամ **Երեք Հան,** Կորեական թերակղզու կենտրոնական և հարավային մասերում գտնվող երեք ցեղային  դաշինքների՝ Մահանի, Ցզինհանի և Բյոնհանի անվանում, որոնք ի վերջո վերածվել են Կորեայի Երեք թագավորությունների։ Երկրի պատմության այս շրջանը հաճախ  անվանում են վաղ կորեական պետությունների շրջան կամ Սամհանի ժամանակաշրջան։

«Սամ» (三) բառը կորեերեն նշանակում է «երեք», իսկ «հան»՝ «մեծ» կամ «առաջնորդ»։ «Հան» բառը չինարենում գրվում է որպես 韓, 幹 կամ 刊, բայց ոչ մի կապ չունի «հան»-ի կամ չինական դինաստիաների հետ, որոնք նույնպես կոչվում են «հան» (漢, 韓)։ Համադաշնությունների անունները արտացոլված են Հարավային Կորեայի ժամանակակից անվանման մեջ՝ «Դեհանմինգուկ» («Մեծ Հան ժողովրդի ազգ»)։

Սամհան դաշինքները ձևավորվել են մ.թ.ա. 108 թվականին Հյուսիսային Կորեայում Գոջոսեոնի փլուզման ժամանակ, նույն թվականին, երբ թերակղզու հարավում հիմնադրվեց Ցզին նահանգը։ Մ.թ. չորրորդ դարում Մահանն արդեն ամբողջությամբ միացվել էր Բեկջեին, Ցզինհանը՝ Սիլլային, իսկ Բյոնհանը՝ Գայային, որը հետագայում միացվեց Սիլլային։

## Երեք միություններ
Սամհան միությունները քաղաք-պետությունների կոնֆեդերացիաներ էին։ Յուրաքանչյուրն ուներ իր սեփական կառավարող վերնախավը, որը կատարում էր վարչական և կրոնական գործառույթներ։ Չնայած յուրաքանչյուր միություն ուներ իր սեփական կառավարիչը, համակարգված իրավահաջորդության գործընթացի վերաբերյալ որևէ ապացույց չկա։

Չին նահանգի անվանումը շարունակեց օգտագործվել Ցզինհան կոնֆեդերացիայի անվանման մեջ և «Բյոնջին» բառում, որը Բյոնհանի այլընտրանքային անվանումն է։ Ավելին, որոշ ժամանակ Մահանի կառավարիչները շարունակեցին իրենց անվանել Չինի թագավորներ՝ ընդգծելով իրենց անվանական գերազանցությունը մյուս Սամհան կոնֆեդերացիաների նկատմամբ։

Մահանը երեք կոնֆեդերացիաներից ամենամեծն ու ամենահինն էր։ Այն բաղկացած էր 54 փոքր քաղաք-պետություններից, որոնցից մեկը ի վերջո ենթարկեց մյուսներին և դարձավ Բեկջե անունով հայտնի նոր թագավորության կենտրոնը։ Աշխարհագրական առումով, ենթադրվում է, որ Մահանը գտնվում էր ժամանակակից Ջոլանամ-դո, Ջոլլաբուկ-դո, Չունգչոնգնամ-դո, Չունգչոնգբուկ-դո և Գյոնգի-դո նահանգի մի մասի տարածքում։

Ցզինհանը բաղկացած էր 12 փոքր նահանգներից, որոնցից մեկը ի վերջո ենթարկեց մյուսներին և դարձավ Սիլլա անունով հայտնի նոր թագավորության կենտրոնը: Աշխարհագրական առումով, ենթադրվում է, որ Ցզինհանը գտնվում էր Նակդոնգ գետի ավազանում:

Բյոնհանը բաղկացած էր 12 քաղաք-պետություններից, որոնք հետագայում վերածվեցին Գայա համադաշնության, որը, ի վերջո, դարձավ Սիլլայի մաս: Աշխարհագրական առումով, ենթադրվում է, որ Բյոնհանը գտնվում էր Նակդոնգ գետի ավազանի հարավային և արևմտյան մասերում:

Նանշիում (Հարավային դինաստիաների չինական պատմություն) Սամհան դաշինքի ընդհանուր թիվը գնահատվում էր 100,000 ընտանիք։

## Աշխարհագրություն
Սամհան կոնֆեդերացիաների ճշգրիտ աշխարհագրական դիրքը վիճելի է։ Ավելին, հայտնի է, որ նրանց սահմանները անընդհատ փոփոխվել են։ Ըստ Սամգուկ Սագիի՝ Մահանը գտնվում էր այն տարածքում, որը հետագայում զբաղեցրել է Գոգուրյոն, Ցզինհանը՝ այն տարածքում, որը հետագայում զբաղեցրել է Սիլլան, իսկ Բյոնհանը՝ այն տարածաշրջանի հարավ-արևմուտքում, որտեղ հետագայում առաջացել է Բեկջե նահանգը։ Սակայն չինական Սանգուոժի փաստաթուղթը Մահանը տեղադրում է հարավ-արևմուտքում, Ցզինհանը՝ հարավ-արևելքում, իսկ Բյոնհանը՝ դրանց միջև։ Չինացիները իրենց հողերի ընդհանուր շրջագիծը գնահատել են 4000 լի, մոտավորապես 1663 կմ։

Բնակավայրերը սովորաբար հիմնադրվում էին լեռների միջև ընկած հովիտներում, որտեղ կարող էին դիմակայել թշնամու հարձակումներին: Լեռնային ամրոցները նույնպես կառուցվում էին որպես ապաստարաններ: Դաշինքներ կազմող քաղաք-պետությունները սովորաբար զբաղեցնում էին ժամանակակից կորեական միեոնների տարածքին համարժեք տարածք:

Պատմական և հնագիտական աղբյուրների համաձայն, գետային և ծովային ճանապարհները տրանսպորտի և առևտրի հիմնական հաղորդակցման ուղիներն էին, ուստի զարմանալի չէ, որ Ցզինհանը և Բյոնհանը, իրենց ափամերձ դիրքով, հաջողակ էին ինչպես ներքին, այնպես էլ արտաքին առևտրում։

## Արտաքին հարաբերություններ
Գոգուրյոի վերելքից առաջ Սամհանի արտաքին հարաբերությունները սահմանափակվում էին թերակղզու հյուսիսային մասում գտնվող չինական պրեֆեկտուրաներով։ Այս պրեֆեկտուրաներից ամենաբարգավաճը՝ Լոլանը, դիվանագիտական կապեր էր հաստատել քաղաք-պետություններից յուրաքանչյուրի հետ, այլ ոչ թե կենտրոնական կառավարության։

Իրենց զարգացման սկզբում Սամհան դաշինքները տուրք էին վճարում չինական շրջաններին։ Այս տուրքը սովորաբար քողարկվում էր որպես արժեքավոր նվերներ։ Յուրաքանչյուր քաղաք-պետություն ստանում էր կանոնադրություն, որը թույլ էր տալիս առևտուր անել չինական շրջանների հետ։ Սակայն, ըստ Սանգուոժիի, մ.թ. երրորդ դարում Վեյ թագավորության անկումից հետո Լուոլանը կանոնադրություններ էր բաժանում բոլորին՝ անկախ վճարված տուրքի չափից։

Հան դինաստիայի մետաղադրամներ և զարդեր են հայտնաբերվել ամբողջ թերակղզում, ինչը վկայում է Սամհան դաշինքների հետ զարգացած առևտրային համակարգի մասին: Հիմնական արտահանումները երկաթն ու հում մետաքսն էին: Մ.թ. երկրորդ դարից հետո, երբ չինական ազդեցությունը նվազեց, երկաթե ձուլակտորները դարձան Ցզինհանի և Բյոնհանի միջև առևտրի արժույթի մի տեսակ:

Չինաստանից բացի, առևտրային հարաբերություններ հաստատվեցին նաև Ճապոնիայի հետ։ Այս կապերը սովորաբար ներառում էին կորեական երկաթի փոխանակում ճապոնական բրոնզե արտադրանքի հետ։

## Տես նաև
* Կորեայի պատմություն

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Արևելքը միջնադարում։ I. Կորեան երեք պետությունների ժամանակաշրջանում
* Մեկնաբանություններ «Սամգուկ Սագի»-ի վերաբերյալ 
* Ասիայի և Խաղաղօվկիանոսյան տարածաշրջանի երկրների ինստիտուտ։ Կորեայի պատմություն

Կատեգորիա:Կորեայի պատմություն
Կատեգորիա:Հարավային Կորեայի պատմություն
Կատեգորիա:Հին ազգեր