Պետրոս Ա Սարաճյան

**Պետրոս Ա Սարաճյան**, հոգևորական,կաթողիկոս Կիլիկիայում:
1939 թ. նո­յեմ­բե­րի 8-ին կաթողիկոս Սահակ Բ կաթողիկոսը մահանում է: Հայ իրականության մեջ սկսվում է նոր կաթողիկոս ընտրելու գործընթաց։ Մինչ նոր կաթողիկոս ընտրելը կաթողիկոսի տեղապահ է նշանակվում Պետրոս Սարաճյանը։

## Կաթողիկոսի ընտրություն
Պետրոս Սարաճյնի գլխավորությամբ Անթիլիասում գումարվում է Կիլիկիայում առկա եկեղեցական թեմերի ընդհանուր ժողով, նպատակն էր կազմել հատուկ ընտրովի խորհուրդ, որը կգլխավորեր կաթողիկոսական ընտրությունները։ Վերոհիշյալ ընտրովի խորհուրդը բաղկացած էր լինելու  45 պատ­գա­մա­վո­րից՝ 25 աշ­խար­հա­կան ու 15 հոգևոր ներկայացուցիչներ։ Կի­լի­կիայում կաթողիկոսի ընտրություններ նշանակվեցին 1940 թ.մար­տի 7-ը։ 1940 թ. փետր­վա­րի 22-ին Մայր Աթոռ Ս. Էջ­միած­նից ստացվում է առաջարկ հետաձգել ընտրությունները, որովհետև Մայր Աթոռ Սուրբ Էջմիածինը  ևս ցանկանում էր ներկայացուցիչ ուղարկել Կիլիկիա մասնակից լինելու կաթողիկոսական ընտրություններին։  Փետր­վա­րի 25-ին Պետրոս Սարաճյանի և Երուսաղոմի հա­յոց պատ­րիար­քի մասնակ­ցու­թյամբ կրկին հրա­վիր­վում է եպիսկոպոսական ժողով կաթողիկոսի ընտրության հետաձգման հարցը քննարկելու համար: Այս ժողովի ընթացքում որոշվում է դիմել Ֆրանսիայի իշխանություններին և վարվել այնպես, ինչպես կհրահանգեն ֆրանսիական իշխանությունները։ Ֆրանսիական իշխանությունները ընդհակառակը հորդորում են շուտափույթ իրրականացնել Կիլիկիայում այդ կաթողիկոսական ընտրությունները։ Արդյունքում ժո­ղո­վին մաս­նակ­ցում էին 44-ը պատգամավոր ընտրությանը չմասնակցեց միայն Մովսես Տեր - Գալստյանը, ով ընտրվել էր որպես աշխարհիկ պատգամավոր, չմասնակցեց որովհետև զինվորական ծառայության մեջ էր գտնվում և չկարողացավ ներկայանալ ընտրությանը։ Կաթողիկոսի ընտրությանը  մաս­նա­կից 43 պատ­գա­մա­վո­րից 41-ը իրենց ձայները տվեցին Պետրոս առք Սարաճյանին, իսկ 2-ը՝ ձեռնպահ քվեարկեցին և քվեարկության արդյունքում նա դարձավ կաթողիկոս։

## Կաթողիկոսական գործունեություն

1940 թ. հունիսի 2-ին պատրիարք Պետրոս Նշկանյանը Անթիլիասում իրականացնում է Պետրոս Ա Սարաճյանի օծման արարողությունը։ 1940 թ. հունիսի 9-ին Պետրոս Ա Սարաճյանը իրականացնում է իր կողմից իրականացված պատարագը, որին մասնակցում էին մարդկանց մեծ բազմություն, ընդ որում, ներկա էին նաև այլազգի ներկայացուցիչներ։ Հունիսի 15-ին կաթողիկոսը հրապարակում է իր առաջին կոնդակը։ Այս կոնդակում կաթողիկոսը իր կարծիքն է արտահայտում հայ իրականություն ներթափանցած բարքերի նկատմամբ։ Կոնդակում իր խորին շնորհակալությունն է հայտնում այն  օտար երկրներին, ովքեր իրենց դռներն էին բացել հայ գաղթականների առաջ Հայոց ցեղասպանությունից հետո։ Կոնդակում առանձնակի շեշտադրում կա Մայր Աթոռ Սուրբ Էջմիածնի մասին։ Կաթողիկոսը այստեղ ընդգծքում է Էջմիածնի կաթողիկոսարանի դերը, կարևորում Կիլիկիայի կաթողիկոսարանի և Էջմիածնի կաթողիկոսարանի միասնությունը։ Կոնդակում անդրադառնում է հայ հասարակության միասնականության հարցին նշում, որ հայ ազգի գոյապայքարի հիմքը իր միասնականության մեջ է։ Նա իր կարճատև կառավարման ընթացքում ձգտում է վերականգնել եկեղեցական թեմերի միասնությունը։ Կաթողիկոսը 1940թ օգոստոսի 1-2-ը հրավիրում է ժողով որտեղ վավերացնում է Եղիշե առք Կարոյանի կողմից ստեղծված միաբանության կանոնագիրքը, որը բաղկացած էր 18 կետից։ Իր կառավարման ընթացքում Պետրոս Ա Սարաճյանը ջերմ հարաբերություններ է հաստատում ամենայն հայոց կաթողիկոս Խորեն Ա Մուրադբեկյանի հետ, ինչպես նաև լավ հարաբերություններ է հաստատվում Լիբանանի Սիրիայի հոգևոր դասի հետ։ Պետրոս Ա Սարաճյանի առողջական վիճակը կտրուկ վատանում է և նա տեղափոխվում է Բեյրութ։ Իր մահկանացուն կնքում է բեյրութի հիվանդաանոցներից մեկում 1940թ սեպտեմբերի 28-ին։ Պետրոս Ա Սարաճյանը մահանում է 70 տարեկան հասակում։ Հովհաննիսզան, Է․ ՊԵՏՐՈՍ ԱՐՔԵՊԻՍԿՈՊՈՍ ՍԱՐԱՃՅԱՆԸ ԿԻԼԻԿԻՈ ԿԱԹՈՂԻԿՈՍԱԿԱՆ ԸՆԴՀԱՆՈՒՐ ՓՈԽԱՆՈՐԴ ԵՒ ՀԱՅՐԱՊԵՏ (1936—1940 ԹԹ.)․ Էջմիածին․ էջեր 14 էջ։

## Ծանոթագրություններ