Իերապետրա

**Իերապետրա** (), Հունաստանի ամենահարավային քաղաքը և Լեսիթիոն նոմոսի ամենամեծ առևտրային, ֆինանսական և արդյունաբերական կենտրոնը Կրետեում։ Կրետե պերիֆերիայում գտնվող Լեսիթիոն պերիֆերիկ միավորի Իերապետրա համայնքի (դիմոս) ամենամեծ քաղաքը և վարչական կենտրոնն է։ 2011 թվականի մարդահամարի տվյալներով բնակչության թիվը կազմել է 12 355։ Տարածքը կազմում է 69,903 քառակուսի կիլոմետր։ Գտնվում է Կրետեի հարավային ափին, Լիբիական ծովի ափին։ Քաղաքի պատմությունը հասնում է մի քանի դարերի։ Այսօր Իերապետրան գյուղատնտեսական արտադրանքի արտահանման կենտրոն է դեպի Եվրոպայի երկրներ։

## Պատմություն
Իերապետրան (կրետական բարբառով՝ Յիրապետրո) ձգվում է Իերապետրա Բեի լողափի երկայնքով։ Այն Կրետեի չորրորդ մեծ քաղաքն է։ Ամենահարավային քաղաքը Հունաստանում։ Հայտնի է «Լիբիական ծովի հարս» մականվամբ՝ իր աշխարհագրական դիրքի պատճառով։

### Վաղ շրջան
Քաղաքի պատմությունը սկսվում է մինոական շրջանից։ Արդեն մինոական ժամանակաշրջանում, իսկ ավելի ուշ՝ հռոմեական ժամանակաշրջանում, այս վայրում գտնվում էր Իերապիտնա () քաղաքը։ Հռոմեացիները գրավել են Իերապետրան Կնոսոսի և Կրետեի այլ խոշոր քաղաքների հետ մոտավորապես նույն ժամանակաշրջանում։ Այսօր մի փոքր խորության վրա ափին կարելի է գտնել հռոմեական նավահանգստի մնացորդներ։ 824 թվականին քաղաքը ավերվել է արաբների կողմից, և այն վերակառուցվել է միայն որպես ծովահենների բազա։

### Վենետիկյան ժամանակաշրջան
Վենետիկյան տիրապետության ժամանակաշրջանում քաղաքը ձեռք է բերել իր իրական անվանումը և դարձել բարեկեցիկ բնակավայր։ 1626 թվականին վենետիկցիները ծովահեններից պաշտպանվելու համար կառուցել են Կուլես (*Kastell Koúles*) փոքրիկ ամրոցը։ Վարկածներից մեկի համաձայն՝ 1798 թվականի հուլիսին Նապոլեոնը Եգիպտոս գնալու ճանապարհին մնացել է Իերապետրայի ընտանիքներից մեկում։ Տունը, որտեղ մնացել է, պահպանվել է։ Մուսուլմանական լծի ժամանակ քաղաքում կառուցվել է մզկիթ։ Իերապետրայի շրջակայքում գտածոները կարելի է տեսնել տեղի հնագիտական թանգարանում, որը գտնվում է նախկին թուրքական դպրոցում։ Ցուցահանդեսի կենտրոնական ցուցանմուշը Պերսեփոնեի լավ պահպանված արձանն է։

### Ժամանակակից դարաշրջան
Ժամանակակից Իերապետրան բաղկացած է երկու մասից՝ Պանո Մերա և Կատո Մերա։
* Կատո Մերան հին քաղաք է, որը գտնվում է քաղաքի հարավում։ Այն բնութագրվում է նեղ փողոցներով և փոքր տներով՝ անցյալ դարաշրջանների ոճով։ Այստեղ են գտնվում հին մզկիթը և «Նապոլեոնի տունը», ինչպես նաև Այոս Գեորգիոս եկեղեցին, որը կառուցվել է 1856 թվականին։ Այն համարվում է Կրետեի ամենահետաքրքիր եկեղեցիներից մեկը, քանի որ եկեղեցու բոլոր գմբեթները պատրաստված են փայտից (հիմնականում մայրու)։
* Պանո Մերա, քաղաքի համեմատաբար նոր տարածք, երեք կամ չորս հարկանի տներով։ Այն շարունակում է ընդլայնվել բոլոր ուղղություններով։

## Երկրաբանություն
### Ծովափ
Իերապետրայում է գտնվում Կրետեի ամենամաքուր և ամենագեղեցիկ ծովափերը։ Այսպիսով, Իերապետրա շրջանը «Հարավային Եվրոպայի 50 ամենագեղեցիկ վայրերը» միջազգային կատալոգում է։
* Խրիսի
* Արևելյան ծովափ
* Հարավային ծովափ
* Այոս Անդրեաս
* Մեծ ափ
* Լիվադի
* Կուցուրաս
* Այիա Ֆոտիա
* Կակոս
* Ղալինի, Ախլիա
* Մավրոս Կոլիմբոս
* Մակրի Յալոս
* Կալամակի
* Տոլոս (Կավկուսի)
* Պախի Ամոս
* Միրտոս
* Ամուդարես

### Կիրճ
Իերապետրայի տարածքում, ինչպես նաև նրա շրջակայքում կան գեղատեսիլ կիրճեր։ Դրանցից շատերը հեշտությամբ հասանելի են, բացառությամբ Խա կիրճի, որտեղ այցելելու համար անհրաժեշտ է հատուկ տեխնիկա։
* Կարմիր թիթեռների կիրճ
* Միլոնա կիրճ
* Խա կիրճ
* Սարակինաս կիրճ
* Մեսոնա կիրճ
* Խավգա կիրճ

## Այլ
Իերապետրա դիմոսի ամենամեծ աշխարհագրական առանձնահատկություններն են.
* *Բրամիանա,* ամբարտակ և արհեստական լիճ, որը ստեղծվել է չոր սեզոնին ջերմոցներին ջուր մատակարարելու համար։ Սա Կրետեի ամենամեծ լիճն է, որտեղ կան բազմաթիվ կենդանիներ։
* *Դիկտի* լեռ
* *Ֆրիպտիս* լեռ
* *Սելականո* անտառ

## Տնտեսություն
Իերապետրա մունիցիպալիտետի տնտեսության հիմնական ոլորտները ձմռանը գյուղատնտեսությունն է, իսկ ամռանը՝ զբոսաշրջությունը։ Գյուղատնտեսական արտադրությունը ներառում է հիմնական ոլորտները.
* ձիթապտղի աճեցում և ձիթապտղի յուղի վերամշակում,
* բանջարեղենի և մրգերի աճեցում։
Վերջիններս հիմնականում աճեցվում են ջերմոցներում, որոնք գտնվում են Իերապետրայի և Նեա Միրտոսի միջև՝ մոտ 13 քառակուսի կիլոմետր տարածքի վրա։ Ջերմոցային արտադրության շնորհիվ Իերապետրա համայնքը Կրետեի ամենահարուստ համայնքներից է։

Բնակչության զբաղվածությունն ըստ տնտեսության ոլորտների.
* գյուղատնտեսություն՝ 49 %
* արդյունաբերություն՝ 14 %
* ծառայությունների ոլորտ՝ 37 %

## Ճարտարապետություն
Իերապետրայի գլխավոր առևտրային փողոցը Կունդուրիոտուն է։ Կենտրոնում գտնվում է քաղաքապետարանը, թանգարան և երկու կինոթատրոն։ Այստեղ գործում է նաև քաղաքային հիվանդանոց։ Արևմուտքում գտնվում է նավահանգիստ՝ ձկնորսական նավակների համար։ Դեպի արևելք կան լողափեր՝ բարերով, ինչպես նաև լաստանավերի համար նախատեսված նավամատույց, որոնք մեկնում են Խրիսի կղզի։ Այնուհետև գլխավոր բուլվարն է՝ հյուրանոցներով, սրճարաններով, հուշանվերների խանութներով և բուտիկներով։

Տեղական կառավարությունը նոր միջազգային նավահանգիստ կառուցելու ծրագիր է մշակում, սակայն որոշ քաղաքացիներ դեմ են դրան, քանի որ կարծում են, որ դա կվնասի շրջակա միջավայրին։ Այս ծրագրին դեմ է նաև Կրետե կղզու բնապահպանական կազմակերպությունը՝ Ecocrete.gr:

## Իերապետրա համայնք
Իերապետրա համայնքը ներառում է 10 բնակավայր, Ֆաներոմենի վանքը և Խրիսի կղզին։ 2011 թվականի մարդահամարի տվյալներով բնակչության թիվը կազմել է 16 139։ Տարածքը կազմում է 69,903 քառակուսի կիլոմետր։

## Բնակչություն

## Պատկերասրահ

Պատկեր:Ierapetra R01.jpg|thumb|320x320px|Իերապետրա
Պատկեր:Chrissi Island's Golden Coast in Ierapetra, Crete, Greece.jpg|thumb|right|Խրիսի կղզի
Պատկեր:HaGorgeExit.jpg|thumb|Խա կիրճ
Պատկեր:Ierapetra street.jpg|մինի|Իերապետրայի փողոցներից
Պատկեր:Ierapetra R04.jpg|Հին օսմանյան մզկիթ
Պատկեր:Chrissi.jpg|Խրիսի ծովափ
Պատկեր:Casa di Napoleone a Ierapetra.jpg|Տունը, որտեղ ավանդույթի համաձայն բնակվել է Նապոլեոն Բոնապարտը
Պատկեր:Ierapetra B.jpg|Զբոսավայր
Պատկեր:Iepetra church Agia Fotini.JPG|Այիա Ֆոտիա եկեղեցի
Պատկեր:Ierapetra2.JPG|Նավահանգիստը և Կատո Մերան
Պատկեր:Ναός Αγίου Γεωργίου, Ιεράπετρα 5031.jpg|Այոս Գեորգիոս եկեղեցին


## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* ierapetra.gr Իերապետրա Թվային թանգարանի պաշտոնական կայք

Կատեգորիա:Կրետե
Կատեգորիա:Հունաստանի քաղաքներ