Ֆրա Անջելիկո

**Ֆրա Անջելիկո** (ծնյալ **Գվիդո դի Պիետրո**), (), Վաղ Վերածննդի շրջանի իտալացի նկարիչ, ֆլորենտական դպրոցի ներկայացուցիչ։ Ջորջո Վազարիի «Նկարիչների կյանքը» գրքում ներկայացված է որպես «հազվագյուտ և կատարյալ տաղանդի տեր արվեստագետ»։

Իր ժամանակակիցներին նա հայտնի էր  **Fra Giovanni da Fiesole** (Եղբայր Ջովանի Ֆիեզոլեից) և **Fra Giovanni Angelico** (Հրեշտակային եղբայր Ջովանի) անուններով։ Արդի իտալերենում նրան անվանում են  ***Beato Angelico*** (Երանելի և հրեշտակային անձ)։

1982 թվականին Հովհաննես Պողոս Երկրորդ պապը հռչակեց նրան beatification՝ ի գնահատումն նրա սրբակենցաղ կյանքի, և այդպիսով պաշտոնական ձևակերպում տվեց "Երանելի" տիտղոսային մականվանը։ Նա ներառված է կաթոլիկ եկեղեցու կողմից հռչակված սրբերի ու երանելիների ցանկում որպես *Beatus Ioannes Faesulanus, cognomento Angelicus*—"Երանելի Ջովանի Ֆիեզոլեից՝ մականվանյալ Հրեշտակային": Համարվում է նկարիչներին հովանավորող սուրբը։

Վազարին Ֆրա Անջելիկոյի մասին գրել է, որ «անսահման գովեստի է արժանի այս սուրբ հայրը, ով իր գործերում ու խոսքերում եղել է չափազանց համեստ, խոնարհ, և ում նկարներն արված են այդքան մեծ հմտությամբ ու բարեպաշտությամբ»":

## Կենսագրություն
Ծնվել է Վիկիոյում (Տոսկանա)։ Եղել է Ֆլորենցիայի Սան Մարկո վանքի վանահայրը։ Սկզբում ստեղծագործել է որպես մանրանկարիչ։ 1420–ական թվականներին կրել է ուշ գոթական գեղանկարչության ազդեցությունը։

## Արվեստ
Անջելիկոյի արվեստը ներթափանցված է քվաթրոչենտոյի դարաշրջանին բնորոշ լուսավոր քնարականությամբ։ Գլխավոր գործերից են՝ «Մադոննա դելլա Ստելլա»–ն (1430–1433), Լինայուոլի եռանկարը (1433), «Մադոննա Աննալենա»–ն (բոլորն էլ՝ Սան Մարկո վանքում, այժմ՝ Անջելիկոի թանգարան), «Մարիամի թագադրումը» (մոտ 1434-1435 թվականներ, Լուվր, Փարիզ), ինչպես և որմնանկարներ՝ նախկին Սան Մարկո վանքում (1438-1445), Նիկողայոս V կապելլայում (Վատիկան, 1445-1448)։ Մահացել է փետրվարի 18-ին։

## Գրականություն
*Hood, William. *Fra Angelico at San Marco*. Yale University Press, 1993. 
*Morachiello, Paolo. *Fra Angelico: The San Marco Frescoes*. Thames and Hudson, 1990. 
*Frederick Hartt. *A History of Italian Renaissance Art*, Thames & Hudson, 1970. 
*Giorgio Vasari. *Lives of the Artists*. first published 1568. Penguin Classics, 1965.
*Donald Attwater. *The Penguin Dictionary of Saints*. Penguin Reference Books, 1965.
*Luciano Berti. *Florence, the city and its Art.* Bercocci, 1979.
*Werner Cohn.  *Il Beato Angelico e Battista di Biagio Sanguigni.*  Revista d’Arte, V, (1955): 207–221.
*Stefano Orlandi.  *Beato Angelico; Monographia Storica della Vita e delle Opere con Un’Appendice di Nuovi Documenti Inediti.*  Florence: Leo S. Olschki Editore, 1964.

* C. Gerbron, *Fra Angelico. Liturgie et mémoire* (= *Études Renaissantes*, 18), Turnhout: Brepols Publishers, 2016. ;
*Didi-Huberman, Georges. *Fra Angelico: Dissemblance and Figuration*. University of Chicago Press, 1995.  *Discussion of how Fra Angelico challenged Renaissance naturalism and developed a technique to portray "unfigurable" theological ideas.*
*Gilbert, Creighton, *[http://www.psupress.psu.edu/books/titles/0-271-02140-3.html How Fra Angelico and Signorelli Saw the End of the World]*, Penn State Press, 2002 
*Spike, John T. *Angelico*, New York, 1997.
*Supino, J. B., *[http://www.gutenberg.org/etext/21561 Fra Angelico]*, Alinari Brothers, Florence, undated, from Project Gutenberg

## Պատկերասրահ

La Anunciación, by Fra Angelico, from Prado in Google Earth - main panel.jpg|*Ավետում*, 1430 – 1432, Պրադո, Մադրիդ
Fra Angelico 074.jpg
Fra Angelico 081.jpg|*Մարիամի թագադրումը*, 1434 – 1435, Ուֆիցի, Ֆլորենցիա
Fra Angelico 039.jpg|*Noli me tangere*, ок. 1437 – 1446,  „Սան Մարկո“ թանգարան, (Ֆլորենցիա)
Fra Angelico JungsteGericht berlin.JPG|*Ահեղ դատաստան*, (մոտ. 1432 – 1435: Փայտ, տեմպերա, 105x210. „Սան Մարկո“ թանգարան (Ֆլորենցիա)
San niccolò del ceppo, sagrestia, crocifissione tra i ss. nicola e francesco di beato angelico 06.JPG|„Ադամի գանգը Գողգոթայի ստորոտին “, (1435, փայտ, տեմպերա: Ֆլորենցիայի „Սան Նիկոլո դել Չեպո“ եկեղեցի)
File:Angelico,_pala_di_san_pier_maggiore,_1425_ca..jpg|*Սբ. Պետրոսի նահատակությունը*, 1429 Ֆլորենցիա, „Սան Մարկո“ թանգարան
File:Fra Angelico — Annalena Altarpiece.jpg|*Pala di Annalena*, 1430 „Սան Մարկո“ թանգարան
File:Fra_Angelico_009.jpg|*Երկրորդ գալուստը*, 1431 „Սան Մարկո“ թանգարան
File:Fra_Angelico_078.jpg|*Աստվածամոր տոնը*, 1435, Փարիզ, Լուվր
File:Perugia_altarpiece,_angelico.jpg|*Pala di Perugia *, 1438,  Galleria Nazionale dell'Umbria
File:Angelico,_compianto_di_san_Francesco_01.jpg|*Ողբ սբ. Ֆրանցիսկոսի մասունքների վրա*, 1429; 1440 ; Βερολίνο, Πινακοθήκη
File:Angelico,_deposizione_06.jpg|*1437 and 1440 Museo Nazionale di San Marco 
File:St._Peter_Niccoline_Chapel.jpg|*Սուրբ Լավրենտիոսի ձեռնադրությունը*,  1448, Cappella Niccolina
</gallery>

== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
*[http://www.buzzle.com/articles/fra-angelico-painter-early-renaissance.html Fra Angelico – Painter of the Early Renaissance]
*[http://www.all-art.org/early_renaissance/fra_angelico1.html Fra Angelico in the "History of Art"] 
*[http://www.metmuseum.org/toah/hd/fang/hd_fang.htm Ross Finocchio, Robert Lehman Collection, The Metropolitan Museum of Art]
*[https://web.archive.org/web/20110628192652/http://www.metmuseum.org/special/se_event.asp?OccurrenceId=%7B9EA9FDD7-13DF-45D7-B7A0-313276A5996C%7D&HomePageLink=special_c2a Fra Angelico Exhibition] at the [[Metropolitan Museum of Art]], (October 26, 2005January 29, 2006).
*[http://www.thenation.com/doc/20060206/danto "Soul Eyes"]  Review of the Fra Angelico show at the Met, by [[Arthur C. Danto]] in *The Nation*, (January 19, 2006).
*[https://books.google.am/books?id=7r6fAAAAMAAJ *Fra Angelico''], Catherine Mary Phillimore, (Sampson Low, Marston & Co., 1892)

Կատեգորիա:Իտալացի նկարիչներ
Կատեգորիա:Վերածննդի նկարիչներ
Կատեգորիա:Իտալացի հոգևորականներ
Կատեգորիա:Իտալացի արվեստագետներ