Ֆանտոմային ժամանակի դավադրության տեսություն

[մինի|Ֆանտոմային ժամանակի վարկածը պնդում է, որ [Կառլոս Մեծ|Կառլոս Մեծը գոյություն չի ունեցել։]]
**Ֆանտոմային ժամանակի դավադրության տեսություն**, կեղծ-պատմական դավադրության տեսություն, որն առաջին անգամ առաջ է քաշել Հերիբերտ Իլիգը 1991 թվականին։ Տեսության համաձայն՝ Սուրբ Հռոմեական կայսրության կայսր Օտտո III-ը և Հռոմի պապ Սիլվեստր II-ը միացյալ դավադրություն են կազմակերպել՝ հետադարձ ձևով կեղծելու քրիստոնեական թվագրության համակարգը՝ որպեսզի իրենց կառավարումն ընկնի խորհրդանշական 1000 թվականի վրա և վերաշարադրեն պատմությունը՝ Օտտոյի իշխանության օրինականացման նպատակով։ Իլիգի կարծիքով՝ սա իրականացվել է փաստաթղթերի և նյութական ապացույցների ձևափոխման, խեղաթյուրման և կեղծման միջոցով։ Այս սցենարի համաձայն, ամբողջ կարոլինգյան ժամանակաշրջանը, ներառյալ Կառլոս Մեծի կերպարը, հորինվածք է, որին ավելացվել է 297 տարվա (մ.թ. 614-911 թվականներ) «ուրվականային ժամանակը»։

Ապացույցները հակասում են այս հիպոթեզին, և այն չի ստացել պատմաբանների աջակցությունը։ Բացի այդ, Եվրոպայի այլ երկրների, Ասիայի մեծ մասի և Կոլումբոսից առաջվա Ամերիկայի որոշ հատվածների օրացույցներն ու ժամանակագրությունները նույնպես հակասում են այս տեսությանը։

## Հերիբերտ Իլիգ
Իլիգը ծնվել է 1947 թվականին Բավարիայի Ֆոենշթրաուս։ Ակտիվ է եղել Իմանուել Վելիկովսկուն, կատաստրոֆիզմին և պատմական ռեվիզիոնիզմին նվիրված միությունում: 1989-ից 1994 թվականներին եղել է *«Vorzeit-Frühzeit-Gegenwart»* (Նախապատմություն - Նախապատմական շրջան - Ներկա) ամսագրի խմբագիրը։ 1995 թվականից աշխատել է որպես հրատարակիչ և հեղինակ իր սեփական *Mantis-Verlag* հրատարակչությունում և հրատարակել է իր սեփական ամսագիրը։ Վերանայված ժամանակագրությանը վերաբերող իր հրապարակումներից բացի խմբագրել է Էգոն Ֆրիդելի աշխատանքները։

Մինչ վաղ միջնադարյան շրջանին կենտրոնանալը, Իլիգը հրապարակել է նախապատմության և Հին Եգիպտոսի վերանայված ժամանակագրությունների տարբեր առաջարկներ։ Նրա առաջարկները 1990-ականներին լայնորեն լուսաբանվել են գերմանական լրատվամիջոցներում։ Նրա 1996 թվականի «*Հորինված միջնադարը*» (*Das erfundene Mittelalter*) նույնպես արժանացել է գիտական քննադատության, սակայն պատմաբանների կողմից համընդհանուր մերժվել է որպես հիմնարարորեն թերի։ 

1997 թվականին «*Էթիկա և սոցիալական գիտություններ*» (*Ethik und Sozialwissenschaften*) ամսագիրը հարթակ է առաջարկել Իլիգի առաջարկի քննադատական քննարկման համար, որի շրջանակներում մի շարք պատմաբաններ մեկնաբանել են դրա տարբեր կողմերը: 1997 թվականից հետո Իլիգի գաղափարները քիչ են ընդունվել գիտական շրջանակներում, չնայած դրանք շարունակվել են քննարկվել որպես կեղծ պատմություն գերմանական զանգվածային լրատվամիջոցներում։ 

Իլիգը շարունակել է հրապարակումներն «ուրվական ժամանակի վարկածի» վերաբերյալ առնվազն մինչև 2013 թվականը։ Նույն թվականին հրապարակել է նաև արվեստի պատմությանը վերաբերող մի աշխատություն՝ նվիրված գերմանական Վերածննդի վարպետ Անտոն Պիլգրամին, որտեղ ևս առաջ է քաշել ժամանակագրության վերանայման առաջարկներ և հանդես եկել **«[[մաներիզմ]]»** արվեստագիտական կատեգորիան վերացնելու կոչով։

## Պնդումներ
[մինի|Լեսեյի աբբայություն՝ [Ռոմանական ճարտարապետություն|ռոմանական ճարտարապետության օրինակ։]]
Իլիգը պնդել,

* որ գոյություն ունի հնագիտական ապացույցների սակավություն, որոնք կարող են հուսալիորեն թվագրվել մ.թ. 614-911 թվականներին։
* որ նման վերջին ժամանակաշրջանների համար օգտագործված թվագրման մեթոդները՝ ռադիոմետրիան և դենդրոխրոնոլոգիան, ճշգրիտ չեն։
* որ միջնադարյան պատմաբանները չափազանց շատ են հենվում գրավոր աղբյուրների վրա։
* որ ռոմանական ճարտարապետության առկայությունը տասերորդ դարի Արևմտյան Եվրոպայում ենթադրում է, որ հռոմեական դարաշրջանն այնքան էլ վաղուց չէր, որքան ընդունված է համարել:
* որ մ.թ. 1582 թվականին Գրիգորյան օրացույցի ներդրման ժամանակ Հուլյան օրացույցի և իրական (կամ արևադարձային) օրացույցի միջև պետք է լիներ տասներեք օրվա անհամապատասխանություն, երբ Հռոմի պապ Գրիգոր XIII-ի համար աշխատող աստղագետներն ու մաթեմատիկոսները պարզել էին, որ քաղաքացիական օրացույցը պետք է ճշգրտվեր ընդամենը տասը օրով։ Սրանից Իլիգը եզրակացրել է, որ մ.թ. դարաշրջանը հաշվվել է մոտավորապես երեք դար, որոնք երբեք գոյություն չեն ունեցել։

## Հերքում
* Եթե Կառլոս Մեծը և Կարոլինգյան դինաստիան հորինված են, ապա համապատասխանաբար պետք է կեղծվեր նաև նույն դարաշրջանի մնացած Եվրոպայի պատմությունը, ներառյալ անգլոսաքսոնական Անգլիան, պապականությունը և Բյուզանդական կայսրությունը։ «Ֆանտոմային ժամանակի» ժամանակաշրջանը ներառում է նաև Մուհամմադի կյանքը և իսլամական ընդլայնումը նախկին Արևմտյան Հռոմեական կայսրության տարածքներ, ներառյալ վեստգոթական Իբերիայի նվաճումը։ Այս պատմությունը նույնպես պետք է կեղծվի կամ արմատապես սխալ թվագրվի։ Այն նաև պետք է հաշտեցվի Չինաստանի Թան դինաստիայի պատմության և իսլամական աշխարհի հետ նրա շփման հետ, օրինակ՝ Թալասի ճակատամարտի ժամանակ։

## Գրականություն
* *Egon Friedell und Immanuel Velikovsky. Vom Weltbild zweier Außenseiter*, Basel 1985.
* *Die veraltete Vorzeit*, Heribert Illig, Eichborn, 1988
* with Gunnar Heinsohn: *Wann lebten die Pharaonen?*, Mantis, 1990, revised 2003 
* *Karl der Fiktive, genannt Karl der Große*, 1992
* *Hat Karl der Große je gelebt? Bauten, Funde und Schriften im Widerstreit*, 1994
* *Hat Karl der Große je gelebt?*, Heribert Illig, Mantis, 1996
* *Das erfundene Mittelalter. Die größte Zeitfälschung der Geschichte*, Heribert Illig, Econ 1996,  (revised ed. 1998)
* *Das Friedell-Lesebuch*, Heribert Illig, C.H. Beck 1998, 
* Heribert Illig, with Franz Löhner: *Der Bau der Cheopspyramide*, Mantis 1998, 
* *Wer hat an der Uhr gedreht?*, Heribert Illig, Ullstein 2003, 
* Heribert Illig, with Gerhard Anwander: *Bayern in der Phantomzeit. Archäologie widerlegt Urkunden des frühen Mittelalters.*, Mantis 2002, 

## Տես նաև
* Պատմական ժխտողականություն

## Ծանոթագրություններ

## Աղբյուրներ
* Illig, Heribert: *Enthält das frühe Mittelalter erfundene Zeit?* and subsequent discussion, in: Ethik und Sozialwissenschaften 8 (1997), pp.&nbsp;481–520.
* Schieffer, Rudolf: *Ein Mittelalter ohne Karl den Großen, oder: Die Antworten sind jetzt einfach*, in: Geschichte in Wissenschaft und Unterricht 48 (1997), pp.&nbsp;611–17.
* Matthiesen, Stephan: ''Erfundenes Mittelalter – fruchtlose These!'' , in: Skeptiker 2 (2002).

## External links
* «Ֆանտոմային ժամանակի վարկածի» բացատրությունը անգլերեն լեզվով (pdf)
* «Ֆանտոմային ժամանակի վարկածի» համառոտ բացատրությունը

Կատեգորիա:Դավադրության տեսություն
Կատեգորիա:Ժամանակագրություն
Կատեգորիա:Կեղծ գիտություն
Կատեգորիա:Կեղծ հնագիտություն
Կատեգորիա:Պատմության խեղաթյուրում
Կատեգորիա:Պատմության տեսություններ