Մոնտեյրու Լոբատու

**Մոնտեյրու Լոբատու** (իսկական անունը՝ Ժոզե Բենտու Մոնտեյրու Լոբատու (, )), բրազիլացի գրող, թարգմանիչ և գեղարվեստական քննադատ։ Առավել հայտնի է «Դեղին փայտփորիկի շքանշանը» խորագրով մանկական ստեղծագործությունների շարքով։ Բրազիլական առաջին խմբագրություններից մեկի՝ «Companhia Editora Nacional» հիմնադիրն է։

## Կենսագրություն
Ծնվել է Սան Պաուլու նահանգի Տաուբատե քաղաքում Ժոզե Բենտու Մարկոնդես Լոբատուի և Օլիմպիա Աուգուստա Մոնտեյրու Լոբատուի ընտանիքում։ Յոթ տարեկան հասակում սկսել է ուսանել քոլեջում և հետաքրքրություն է ցուցաբերել իր մայրական պապի՝ Ժոզե Ֆրանսիսկո Մոնտեյրուի, հսկայական գրադարանի նկատմամբ։ Ուսանողական առաջին տարիներին սկսել է հրատարակել ոչ մեծ պատմվածքներ։

1904 թվականին ստացել է իրավունքի բակալավրի աստիճան և վերադարձել Տաուբատե, որտեղ ծանոթացել է իր ապագա կնոջ՝ Մարիա Պուրեզա դա Նատիվիդադե դե Սոուզա ի Կաստրուի (Պուրեզինյա) հետ։ Ամուսնացել է 1908 թվականին։ 1909 թվականին ծնվել է նրա ավագ դուստրը՝ Մարթան, 1910-ին՝ որդին՝ Էդգարը, 1912-ին՝ Գիլյերմեն, իսկ 1916-ին՝ Ռութը։

Քաղաքական հայացքներով Լոբատուն կողմնակից էր հանքարդյունաբերության և նավթային արդյունաբերության պետական մոնոպոլիային։ Իր ազատական հայացքների համար ձերբակալվել է 1941 թվականին՝ ժետուլիու Վարգասի կառավարման ժամանակ։ Մոնտեյրու Լոբատուն մահացել է Սան-Պաուլոյում՝ 1948 թվականին։ Հուղարկավորված  է Սան-Պաուլոյի Կոնսոլասան գերեզմանոցում։

## Ստեղծագործություն
ձախից|մինի|Մոնտեյրո Լոբատուն 1920 թվականին
«Դեղին փայտփորիկի շքանշանը» նկարագրում է երեխաների արկածները բրազիլական ֆերմայում և իր մեջ միավորում է իրականության և հեքիաթի տարրեր։ Հերոսները երեխաներ են, խոսող տիկնիկներ, ինչպես նաև հայտնի հեքիաթների կերպարներ։ Դպրոցական կրթության առաջադրանքները թեթևացնելու նպատակով՝ Լոբատուն ստեղծագործության մեջ ներմուծել է կրթական տարրեր։ Հեքիաթը հասկանալու համար պահանջվում է իմանալ այլ հեքիաթների սյուժեներ, ինչպես նաև անհրաժեշտ են պարզապես գիտելիքներ, օրինակ պատմությունից և առասպելաբանությունից, որոնք ուսուցանվում են դպրոցում։

Լոբատուի գրքերը Բրազիլիայում եղել և մնում են  հանրաճանաչ, նրանց հիման վրա ստեղծվել են հեռուստատեսային ծրագրեր։ «Դեղին փայտփորիկի շքանշանը» էկրանավորվել է հինգ անգամ՝ 1952, 1964, 1967, 1977 և 2001 թվականներին։

Մոտեյրու Լոբատուն նաև հայտնի լրագրող էր, մշտապես գրել է հայտնի թերթերում և ամսագրերում։ Մասնավորապես 1922 թվականին նա կտրուկ քննադատել է Ռիո-դե-Ժանեյրոյում անցկացված Ժամանակակից արվեստի շաբաթը, որը դարձել է առանցքային իրադարձություն Բրազիլիան ժամանակակից գեղարվեստական հոսանքներին միացնելու հարցում։ 1919 թվականին նա ձեռք է բերել «Ռեվիստա դո Բրազիլ» ամսագիրը, որը բրազիլական առաջին գրական-գեղարվեստական ամսագրերից մեկն էր, իսկ 1920 թվականին հիմնադրել է  իր սեփական խմբագրատունը։ Հետագայում նա մասնակցել է բրազիլական երկու խոշորագույն հրատարակչությունների՝ «Կոմպանիա Նացիոնալի» և «Էդիտորա Բրազիլիենսեի» հիմնադրմանը։

Բացի դրանից Մոնտեյրո Լոբատուն անգլերեն լեզվի թարգմանիչ էր։ Մասնավորապես նա պորտուգալերեն է թարգմանել «Ալիսը հրաշքների աշխարհում» և «Ալիսը հայելու աշխարհում» հեքիաթները։

Մոնտեյրոյի ստեղծագործությունները թարգմանվել են իսպաներեն, իտալերեն, լեհերեն, էստոներեն  և ռուսերեն լեզուներով։

### Մանկական գրքեր
* «Քիթը ցցած աղջիկը» (1920)
* «Քթերը զվարճանում են» (1931)
* «Ճանապարհորդություն դեպի երկինք» (1932)
* «Պեդրինյոյի որսորդական արկածները» (1933)
* «Համընդհանուր պատմություն երեխաների համար» (1933)
* «Էմիլիայի և Փիթեր Փենի ինքնակենսագրությունը» (1936)
* «Էմիլիան քերականության աշխարհում և նրա մաթեմատիկայի դասագիրքը» (1934)
* «Դոննա Բենտայի աշխարհագրությունը» (1935)
* «Զրույց դոննա Բենտայի հետ և հայտնագործությունների պատմություն» (1937)
* «Դոն Քիշոտը երեխաների համար» (1936)
* «Վիկոնտի պալատը» (1937)
* «Մորաքույր Նաստասիայի հեքիաթները» (1937)
* «Դեղին փայտփորիկը և բնության բարեփոխումները» (1939)
* «Մինոտավրոս» (1937)
* «Չափի բանալին» (1942)
* «Առակներ» (1942)
* «Հերակլեսի տասներկու քաջագործությունները» (2 тт; 1944)

## Բեմականացումներ
* *O Saci* (ֆիլմ, 1951)
* *Sítio do Picapau Amarelo* (հեռուստասերիալ, 1952—1963)
* *O Pica-pau Amarelo* (կինոնկար, 1973)
* *Sítio do Picapau Amarelo* (հեռուստասերիալ, 1977—1986)
* *Sítio do Picapau Amarelo* (մուլտսերիալ, 2012—2016)

## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն
*
* 

## Արտաքին հղումներ
* Monteiro Lobato Projeto Memória 

Կատեգորիա:20-րդ դարի բրազիլացի վիպասաններ
Կատեգորիա:20-րդ դարի լրագրողներ
Կատեգորիա:Բրազիլացի գրողներ
Կատեգորիա:Լրագրողներ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Մանկագիրներ
Կատեգորիա:Ֆանտաստ գրողներ
Կատեգորիա:Բրազիլացի վիպասաններ
Կատեգորիա:Թոքի քաղցկեղից մահացածներ