Սեթ Բալոք

**Սեթ Բալոք** , եղել է կանադա-ամերիկացի սահմանապահ, բիզնեսի սեփականատեր, քաղաքական գործիչ, շերիֆ և ԱՄՆ մարշալ: Նա հայտնի քաղաքացի էր Դիդվուդում, Հարավային Դակոտա, որտեղ ապրել է 1876 թվականից մինչև իր մահը՝ աշխատելով շինանյութի խանութում, իսկ ավելի ուշ՝ «Բալոք» հյուրանոցում:

## Վաղ կյանք
Բալոքի վաղ կյանքի շատ մանրամասներ բացակայում են: Նա ծնվել է Ամհերստբուրգում, Կանադայի Արևմուտք (այժմ՝ Օնտարիո), Դետրոյթ գետի կանադական կողմում։

Նրա հայրը՝ բրիտանական բանակի պաշտոնաթող սերժանտ մայոր և հերոս Ջորջ Բալոքը, հայտնի էր, որ ակտիվ է եղել Կանադայի Արևմուտքում գտնվող Սենդվիչ քաղաքի (միաձուլվել է 1935 թվականին Վինձոր քաղաքում) քաղաքականության մեջ: Սխալմամբ ենթադրվում էր, որ նա ազգակցական կապ ունի բրիտանացի գեներալ Ջորջ Բալոքի հետ, ով իրականում Սեթից փոքր էր: Սեթի մայրը՝ Ագնես Ֆինդլին, շոտլանդուհի էր։

1860 թվականին Բալոքի հայրը՝ Ջորջ Բալոքը, ֆինանսական միջոցների բացակայության պատճառով ստիպված եղավ հրաժարական տալ կոմսության գանձապահի պաշտոնից։ Կանադայում դատական ​​հետապնդումներից խուսափելու համար Բալոքի հայրը փախել է սահմանից այն կողմ՝ Դետրոյթ, Միչիգան՝ թողնելով իր ութ երեխաներին մենակ Սենդվիչում: Այս ընթացքում Բալոքի մայրը մահացել էր, ուստի երեխաներին մնացել էր իրենք իրենց մասին հոգ տանելը։ Սենդվիչում Բալոքի հորը պատկանող գույքը կա՛մ բռնագրավվել է նրա պարտատերերի կողմից, կա՛մ վաճառվել է հրապարակային աճուրդով 1863 թվականին, քանի որ նա չի կատարել իր հիփոթեքային և այլ պարտքային պարտավորությունները։

Բալոքի մանկությունը երջանիկ չի եղել։ Նրա հայրը խիստ կարգապահ էր, որը հայտնի էր նրանով, որ ծեծում էր երիտասարդ Սեթին փոքր խախտումների համար: Բալոքը փախել է սկզբում 13 տարեկանում, այնուհետև նորից 16 տարեկանում՝ Մոնտանա՝ իր ավագ քրոջ՝ Ջեսսի Բալոքի հետ ժամանակավորապես ապրելու համար։ 18 տարեկանում նա ընդմիշտ լքել էր տունը։

## Հելենա
1867 թվականին Բալոքը դարձավ Մոնտանա նահանգի Հելենա քաղաքի բնակիչ, որտեղ նա անհաջող առաջադրվեց տարածքային օրենսդիր մարմնի համար: Հետագայում նա ընտրվեց որպես տարածքային սենատի հանրապետական կուսակցության անդամ, ծառայեց 1871 և 1872 թվականներին և օգնեց ստեղծել Ելոուսթոունը (ազգային պարկ)։

1873 թվականին նա ընտրվել է Մոնտանայի Լուիս և Քլարկ շրջանի շերիֆ։ Շերիֆի պաշտոնավարման ընթացքում նա մահապատժի ենթարկեց Քլել Ուոթսոնին։ Ուոթսոնը ձի էր գողացել և Բալոքի հետ հրազենային ծեծկռտուք էր կազմակերպել, որի ժամանակ Բալոքը ուսի շրջանում թեթև վիրավորվել էր։ Այնուհետեւ Ուոթսոնը բերման է ենթարկվել:

Ուոթսոնին պատրաստեցին կախաղան բարձրացնել, բայց հայտնվեց ամբոխը և վախեցրեց դահիճին։ Բալոքը բարձրացավ փայտամածի վրա և քաշեց լծակը, Ուոթսոնին մահապատժի ենթարկելով։ Այնուհետև Բալոքը որսորդական հրացանով զսպեց ամբոխին: Այս միջադեպը վերստեղծվել է HBO հեռուստատեսային «Deadwood» հեռուստասերիալի փորձնական դրվագում, բացառությամբ այն շոուի, որ Ուոթսոնը կախվել է շերիֆի աշխատասենյակի ճակատային աստիճանից։

Այս իրադարձությունից անմիջապես հետո Բալոքը և Սոլ Սթարը բացեցին շինանյութերի խանութ։ 1876 ​​թվականի օգոստոսին նրանք որոշեցին, որ ապարատների չօգտագործված շուկա գոյություն ունի ոսկու տենդի Դիդվուդ քաղաքում՝ Դակոտա երկրամասում: Երկուսն էլ շատ բան գնեցին Դեդվուդում և այնտեղ հիմնեցին խանութ՝ որպես «Սթարի և Բալոքի, աճուրդավարների և կոմիսիոն առևտրականների գրասենյակ», սկզբում վրանում, իսկ հետո՝ շենքում։

## Դեդվուդ, Հարավային Դակոտա

Դեդվուդը անօրինական, կռվարար ճամբար էր: Ըստ մի քանի պատմաբանների, այդ թվում՝ Ջոն Էյմսը «Իրական Դեդվուդում» և Քենեթ Ք. Քելարը «Սեթ Բալոք. սահմանամերձ մարշալ Դեդվուդ» ֆիլմում, Բալոքի և Սթարի ժամանումից օրեր անց Վայլդ Բիլ Հիկոկը սպանվեց Ջեք ՄակՔոլի կողմից: ՄակՔոլը կրակեց Հիկոկի գլխի հետևի մասում, երբ նա նստած պոկեր էր խաղում: ՄակՔոլը անմեղ ճանաչվեց ճամբարի հանպատրաստից դատարանի կողմից և ազատ արձակվեց, որից հետո նա անմիջապես հեռացավ քաղաքից: Ավելի ուշ ՄակՔոլին նորից դատեցին, մեղավոր ճանաչեցին և մահապատժի ենթարկեցին: Իրավապահ մարմինների պահանջարկը մեծացավ Հիկոկի սպանությունից հետո, և Բալոքի անցյալը նրան դարձրեց տրամաբանական ընտրություն Դեդվուդի առաջին շերիֆի համար։ Այնուամենայնիվ, նա չընտրվեց այդ պաշտոնում, այլ նշանակվեց Դակոտայի տարածքի այն ժամանակվա նահանգապետ Փենինգթոնի կողմից 1877 թվականի մարտին։

Բալոքի պաշտոնավարումը որպես նշանակված շերիֆ տևեց մոտ ինը ամիս։ Իր պաշտոնավարման ընթացքում որպես նշանակված շերիֆ, Բալոքը լրջորեն վերաբերվեց իր աշխատանքին՝ փոխարինելով մի քանի բնակիչների և զբաղվելով ճամբարի քաղաքակրթության գործով: Չնայած (կամ գուցե պատճառով) անվախության և անզիջում բնավորության համբավին, Բալոքը կարողացավ առաջադրանքը կատարել առանց որևէ մեկին սպանելու: Բալոքը մի քանի «բախումներ» է ունեցել Ալ Սվիարենգենի հետ՝ տխրահռչակ Ջեմ թատրոնի սեփականատեր, որը Դեդվուդի ամենանշանավոր հասարակաց տունն է: Սվեյրենգենն ուներ արատից փող աշխատելու հմտություն և իր շահույթի մի մասը խելամտորեն ներդնում էր ճամբարի հարուստների և հզորների հետ դաշինքներ ստեղծելու համար։

1877 թվականի նոյեմբերին Լոուրենս կոմսությունում, որտեղ գտնվում էր Դեդվուդը, անցկացվեցին արտահերթ ընտրություններ։ Բալոքը Ժողովրդական կուսակցության (Հանրապետական) ցուցակով շերիֆի թեկնածուն էր, իսկ Դեմոկրատական ​​կուսակցության թեկնածուն՝ Ջոն Ջ. Մենինգը հաղթեց ընտրություններում՝ դրանով իսկ դառնալով Լոուրենս շրջանի առաջին ընտրված շերիֆը, որի գլխավոր քաղաքը Դեդվուդն էր։

1878 թվականին Բալոքը կրկին առաջադրվեց Լոուրենս շրջանի շերիֆի համար հանրապետականի տոմսով և բախվեց գործող նախագահ Ջոն Մենինգին: Ինչպես եղավ 1877 թվականին, Մենինգը հաղթեց Բալոքի դեմ ընտրություններում և նրան շնորհվեց շերիֆի պաշտոն՝ երկու տարով։

Բալոքը մարշալ է նշանակվել 1905 թվականին նախագահ Թեոդոր Ռուզվելտի կողմից և կրկին 1909 թվականին՝ նախագահ Ուիլյամ Հովարդ Տաֆտի կողմից։ Շերիֆ նշանակվելիս Բալոքի առաջին պարտականություններից մեկն էր դիմակայել Դոջ Սիթիի տեղակալ մարշալ Ուայաթ Էրփին, ով հավանաբար հետաքրքրված էր շերիֆի աշխատանքով: Բալոքը Էրփին ասել է, որ իր ծառայությունների կարիքը չկա: Մեկ շաբաթ անց Էրփը հեռացավ Դեդվուդից՝ վերադառնալու Դոջ Սիթի։

Դեդվուդում որոշակի կայունություն ձեռք բերելով՝ Բալոքը իր կնոջը՝ Մարթա Էքլս Բալոքին և դստերը՝ Մարգարեթին, բերեց քաղաք Միչիգանում գտնվող իր ծնողների տնից, որտեղ նրանք ապրում էին այս ժամանակահատվածում: Հետագայում նրանք ունեցան ևս մեկ դուստր՝ Ֆլորենսը և մեկ որդի՝ Սթենլին։

Բալոքը և Սթարը գնեցին ռանչո, որտեղ Ռեդվաթեր Քրեկ գետը միախառնվում է Բել Ֆուրշ գետին և այն անվանեցին S&B Ranch ընկերություն: Բալոքին վերագրվում է նաև առվույտի բուծումը Հարավային Դակոտայում 1881 թվականին ներմուծելու համար: Հետագայում նա դարձավ ԱՄՆ մարշալի տեղակալ, համագործակցեց Սթար և Հարիս Ֆրանկլինի հետ Դեդվուդ ֆլաուրինգ գործարանում և ներդրումներ կատարեց հանքարդյունաբերության, տեղական աճի արդյունաբերության մեջ: Բալոքը և Սթարը ի վերջո ընդլայնեցին իրենց բիզնես հետաքրքրությունները դեպի Սփիրֆիշ, Ստուրգիս և Քասթեր քաղաքները։

Բալոքը, որն այն ժամանակ Հյուսիսային Դակոտայի Մեդորա նահանգի շերիֆի տեղակալն էր, հանդիպեց Թեոդոր Ռուզվելտի հետ 1884 թվականին, երբ կալանքի տակ վերցրեց մի ձի գողացողի, որը այդ տիրույթում հայտնի էր որպես Խենթ Սթիվ, որը մոտ էր վերածվելու Բել Ֆուրշ քաղաքի։ Երկուսն էլ դարձան ցմահ ընկերներ, ավելի ուշ Ռուզվելտը Բալոքի մասին ասաց. «Սեթ Բալոքը իսկական արևմուտքցի է, սահմանապահների լավագույն տեսակը»:

## Բել Ֆուրշ և Բալոք հյուրանոց

Բալոքը և Սթարը հետագայում նպաստեցին տարածաշրջանի տնտեսական զարգացմանը՝ համոզելով Ֆրեմոնթին, Էլխորնին և Միսսուրիի հովտային երկաթուղուն կառուցել գիծ՝ առաջարկելով նրանց 40 ակր (16 հա) անվճար ճանապարհի իրավունք իրենց հողատարածքով, երբ սպեկուլյանտը գնեց  ճանապարհի իրավունքը դեպի Մինեսելա և երկաթուղուց բարձր գին պահանջեց։ Երկաթուղին 1890 թվականին Մինեսելայից երեք մղոն (5 կմ) հյուսիս-արևմուտք կառուցեց կայարան, և Բալոքը և Սթարը մեծ դեր ունեցան Բել Ֆուրշ քաղաքի հիմնադրման գործում՝ անվճար լոտեր առաջարկելով Մինեսելայից տեղափոխվող յուրաքանչյուրին: Բել Ֆուրշը դարձավ Միացյալ Նահանգների անասունների ամենամեծ երկաթուղին, և շրջանի նստավայրը Մինեսելայից փոխվեց Բել Ֆուրշի:

Բալոքի և Սթարի շինանյութի խանութը Դեդվուդում այրվեց 1894 թվականին: Փոխարենը վերակառուցեցին, նրանք տեղում կառուցեցին Դեդվուդի առաջին հյուրանոցը՝ եռահարկ, 63 սենյականոց շքեղ հյուրանոց: Բալոք հյուրանոցը շարունակում է գործել մինչ օրս՝ այժմ ընդգրկելով խաղատուն։

## Հետագա կյանք և մահ

Ռուզվելտի հետ Բալոքի բարեկամությունը հանգեցրեց նրան, որ նա դարձավ Գրիգսբիի կովբոյական գնդի Ա զորքի կապիտան։ Սա ևս մեկ կամավոր հեծելազորային գունդ էր, որը Կոնգրեսը լիազորեց 1898-ի գարնանը: Այն իր կազմով նման էր Թեոդոր Ռուզվելտի «Կոպիտ հեծյալներ»-ին, որը գործողություններ տեսավ Կուբայում իսպանա-ամերիկյան պատերազմի ժամանակ: Չնայած A-ն երբեք չի լքել ուսումնամարզական ճամբարը Լուիզիանայում մինչև պատերազմի ավարտը, Բալոքը ստացել է կապիտանի կոչում։ Երբ Ռուզվելտը դարձավ փոխնախագահ Ուիլյամ ՄակՔինլիի օրոք, նա Բալոքին նշանակեց Բլեք Հիլզ արգելոցի առաջին անտառային հսկիչ: Ռուզվելտի նախագահ ընտրվելուց հետո Բալոքը կազմակերպեց 50 հոգու (ներառյալ Թոմ Միքսը) 1905 թվականին երդմնակալության շքերթին մասնակցելու համար: Բալոքն այնուհետև նշանակվեց ԱՄՆ մարշալ Հարավային Դակոտայում հաջորդ ինը տարիների ընթացքում։ Հետագայում Ռուզվելտն ընտրեց Բուլոկին որպես 18 սպաներից մեկը (մյուսների թվում էին Ֆրեդերիկ Ռասել Բերնհեմը, Ջեյմս Ռ. Գարֆիլդը և Ջոն Մ. Պարկերը)՝ կամավոր հետևակային դիվիզիա՝ Ռուզվելտի Առաջին համաշխարհային պատերազմի կամավորներին, ծառայելու Ֆրանսիայում 1917 թվականին։

Կոնգրեսը Ռուզվելտին լիազորություն է տվել բարձրացնելու մինչև չորս դիվիզիա, որը նման է «Կոպիտ հեծյալներ»-ին, սակայն, որպես գլխավոր հրամանատար, Նախագահ Վուդրո Վիլսոնը հրաժարվեց օգտագործել կամավորներին, և ստորաբաժանումը ցրվեց։ Ռուզվելտի մահից հետո՝ 1919 թվականի հունվարին, Բալոքը ստեղծեց նրա հուշարձանը Սև բլուրի պիոներների օգնությամբ՝ նվիրված 1919 թվականի հուլիսի 4-ին, Ոչխարների լեռան վրա, որը վերանվանվեց Ռուզվելտ լեռ։

Բալոքը մահացավ հաստ աղիքի քաղցկեղից 1919 թվականի սեպտեմբերի 23-ին, իր տանը՝ Դեդվուդի Վան Բուրեն փողոցի 28 հասցեում։ Նա թաղված է Դեդվուդում գտնվող Մորիա լեռան գերեզմանատանը, Ուայլդ Բիլ Հիքոկի և Կալամիթի Ջեյնի հետ միասին, նրա գերեզմանը դեմքով դեպի Ռուզվելտ լեռն է։ Բալոքի գերեզմանը գլխավոր գերեզմանատան տարածքից ավելի քան 750 ոտնաչափ հեռավորության վրա է։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Seth Bullock Biography, Black Hills Visitor magazine
* Seth Bullock – Finest Type of Frontiersman, Legends of America (travel site)

Կատեգորիա:20-րդ դարի գործարարներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի գործարարներ
Կատեգորիա:Գործարարներ
Կատեգորիա:Քաղաքական գործիչներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի ոստիկաններ
Կատեգորիա:Ամերիկացի ձեռնարկատերեր