Սաքո Չիվիչյան

**Սաքո Չիվիչյան** (ծնյալ Սարգիս Չիվիչյան, ), հայազգի ամերիկացի խառը մենամարտերի (MMA) մարտիկ, ով հանդես է եկել թեթև քաշային կարգում։ Նա Հայաստանից գաղթել է Միացյալ Նահանգներ և ապրել է Լոս Անջելեսում։ 2009 թվականից լինելով լրիվ դրույքով պրոֆեսիոնալ MMA-ի մրցամարտող՝ Չիվիչյանը հիմնականում մասնակցել է Կալիֆոռնիայի տարածքային մրցաշրջաններին՝ նախքան Ultimate Fighting Championship- ի հետ պայմանագիր կնքելը և *The Ultimate Fighter: Team GSP vs.* *Թիմ Koscheck* մրցապայքարում հայտնվելը։

Մականունները՝ The PsychoThe Armenian Psycho:

## Կարիերա խառը մարտարվեստում
### Վաղ շրջան
Չիվիչյանը վեց տարեկանից իր հորեղբոր՝ Գոքոր Չիվիչյանի մոտ ձյուդո է պարապել։ Նա ընդհանուր առմամբ նվաճել է ԱՄՆ-ի տասնմեկ ազգային տիտղոս՝ ներառյալ պատանեկան տիտղոսները 2000 թվականին ու 2001 թվականին և երկու պատանեկան օլիմպիական առաջնություններ, 2001, 2002 թվականներին ճանաչվել է Միացյալ Նահանգների ձյուդոյի ֆեդերացիայի տարվա լավագույն պատանի մարզիկ։ Չիվիչյանն առաջին և երրորդ տեղեր է զբաղեցրել ձյուդոյի ԱՄՆ բաց առաջնություններում։ Մասնակցել է նաև 2002 թվականին Հարավային Կորեայում կայացած աշխարհի պատանեկան առաջնությանը, որտեղ պարտություն է կրել իր միակ մրցամարտում։

Բացի ձյուդոյից, Չիվիչյանն զբաղվել է ըմբշամարտով և 14 տարեկանում գրավել է երկրորդ տեղը Կալիֆորնիայի նահանգի առաջնությունում և երրորդ տեղը՝ ազատ ոճի նահանգային առաջնությունում։ Այնուհետև նա զբաղվել է խառը մենամարտերով (MMA), հաղթանակ տարել իր առաջին մենամարտում (15 տարեկանում)՝ 98 վայրկյանում, armbar հնարքը կիրառելով։ Չիվիչյանի մրցակիցը նրա առաջին մենամարտում Թիմոթի Մորիսն էր, ով մինչ այդ պարտվել էր թիմակից Մենի Գամբուրյանին։ Հետագա տարիներին Չիվիչյանն զբաղվել է ջիու-ջիցուով և բռնցքամարտով։

Նա 19 տարեկանում ընկերների հետ հրաձգության մեջ է ընկել՝ բախվելով մի ավազակախումբի հետ։ Չիվիչյանը ոտքի հրազենային վնասվածք է ստացել, ինչի հետևանքով ստիպված է եղել ժամանակավորապես ընդհատել մարզումները, ընդունվել է քոլեջ, աշխատանքի անցել անշարժ գույքի առուվաճառքի ոլորտում։

Այնուհետև Չիվիչյանը մարզվել է Կալիֆոռնիայի Գլենդել քաղաքի Hayastan Studio-ում, *դարձել  The Ultimate Fighter 5 -ի* փոխչեմպիոն և World Extreme Cagefighting-ի թեթևագույն քաշային կարգի չեմպիոնության հավակնորդ՝ Մենի Գամբուրյանի հետ մեկտեղ։

Թեև MMA-ում իր առաջին պրոֆեսիոնալ մենամարտն անցկացրել է 1999 թվականին, Չիվիչյանը դրանից հետո մինչև 2009 թվականը լիարժեք մենամարտ չի վարել։ Եվ միայն 2009 թվականի հունվարին է անցկացրել իր պատասխան մենամարտը, հաղթանակ տարել տեխնիկական նոկաուտով (TKO) և երկու ամիս անց հաջողության հասել հայտի ներկայացման մեջ։ 2009 թվականի հոկտեմբերին Չիվիչյանը հաղթել է հաջորդ իսկ մենամարտում, որին հետևել է ևս մեկ հաղթանակ այդ նույն տարվա դեկտեմբեր ամսին՝ մրցավարների ոչ միասնական որոշմամբ։

### The Ultimate Fighter
Չիվիչյանն այնուհետև պայմանագիր է ստորագրել Ultimate Fighting Championship (UFC) հետ՝ մասնակցելու *The Ultimate Fighter: Team GSP vs.* *Թիմ Koscheck* մրցապայքարին Այստեղ առաջին դրվագում մրցել է Թոբի Գրիրի դեմ և մրցավարների միաձայն որոշմամբ հաղթանակ տարել։ Հաջորդ դրվագում թիմային ընտրություն է կատարվել, և Ջոշ Կոշեքն ընտրել է Չիվիչյանին որպես իր երրորդ (ընդհանուր հինգերորդ) ընտրություն։

Չիվիչյանը մեկնարկային մրցափուլում հանդիպել է Դեյն Սայերսին։ Նա հաղթել է միաձայն որոշմամբ, քանի որ բոլոր երեք մրցավարները մենամարտում գրանցել են 20–18 հաշիվը։

Քառորդ եզրափակիչում Չիվիչյանը հանդիպել է Ջոնաթան Բրուքինսին։ Վերջինիս հաջողվել է հնարանքներ կիրառելով պարտության մատնել Չիվիչյանին և հանելով մրցությունից։

### Ultimate Fighting-ի առաջնություն
Չիվիչյանն UFC-ում իր դեբյուտը նշել է The Ultimate Fighter: Team GSP vs. Թիմը Koscheck Finale մրցապայքարում՝ մարտնչելով ընդդեմ Քայլ Ուոթսոնի և պարտվել է միաձայն որոշմամբ (30–27, 30–27, 29–28)։ Նա Ահարոն Ուիլկինսոնի հետ միասին զրկվել է առաջընթացի հնարավորությունից։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Professional MMA record for Sako Chivitchian from Sherdog 
* Sako Chivitchian's Official Site
* HyeFighters - Armenian Combat Sports Athletes 
* Sako Chivitchian at UFC

Կատեգորիա:Մարզիկներ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Հայ մարզիկներ
Կատեգորիա:Ապրող անձինք
Կատեգորիա:1984 ծնունդներ
Կատեգորիա:ՀԹՎ 2023 հոդվածներ