Օղակաձև զբոսայգի

**Օղակաձև այգի**, գտնվում է Երևանի Կենտրոն համայնքում։ Օղակաձև Գետառ գետի հունով պտտվում է քաղաքի փոքր կենտրոնի շուրջը և բաժանում փոքր և մեծ կենտրոնները։ Այգին սկսվում է «Այրարատ» կինոթատրոնի դիմացից, որտեղ գտնվում է Երևանի Սուրբ Գրիգոր Լուսավորիչ Մայր եկեղեցին, եզերվելով Խանջյան և Երվանդ Քոչարի փողոցներով, ձգվում է մինչև Մոսկովյան և Իսահակյան փողոցներ։

## Նկարագրություն
Այգու հիմնական գործառույթն է քաղաքի օդը մաքրելը, առողջ միկրոկլիմա ստեղծելը, մարդկանց հանգստի վայր լինելը։

Այգին համարվում է քաղաքի ծառաթփատեսակներով ամենահարուստ կանաչ գոտիներից մեկը (աճում է սոճի, եղևնի, գիհի, ակացիա, թխկի, կատալպա, կաղնի, կեչի, բարդի, հացենի, արոսենի, բալենի, կեռասենի, տանձենի, չիչխանի ծառ, սոսի, հուդայածառ, փշատենի, թթենի, ասպիրակ, եղրևանի, մասրենի)։

Այգու երկայնքով հոսում է Գետառը, որն ապահովում է կանաչ գոտիների ոռոգումն ու օդի խոնավությունը։

Այգու երկարությունը 5 կմ է։

## Պատմություն
Օղակաձև այգու հատակագիծը ստեղծվել է 1924 թվականին, բայց կյանքի է կոչվել միայն 1960-ական թվականների սկզբին։

Մինչև 1960-ական թվականները Շախմատի տնից մինչև այգու վերջն ընկած հատվածը եղել են սեփական տներ՝ իրենց պտղատու ծառերով։ Սակայն 1960-ականների վերջին դրանք քանդվել են։

Այգու կառուցումը նախաձեռնել է «Երևաննախագծի» N2 ճարտարապետական արվեստանոցը` Ֆենիքս Դարբինյանի ղեկավարությամբ։

Այգու կառուցման փուլում նախագիծը մի շարք փոփոխությունների է ենթարկվել, նախատեսված 1200 հա տարածքն էլ էապես նվազել է։

Այգին սկիզբ առավ «Այրարատ» կինոթատրոնի մոտից, անցավ Խանջյան, Երվանդ Քոչարի փողոցներով ու ձգվեց մինչև Մոսկովյան և Իսահակյան փողոցներ։ Այդպիսով, Օղակաձև այգու տարածքը զբաղեցրեց Փոքր Կենտրոնի միայն 7 տոկոսը։

Այգին ունեցավ 26 հա տարածք, որից

* 9 հա ճեմուղի,
* 2 հա ջրային տարածք (շատրվաններ, ջրավազան, լողավազան)
* 14 հա կանաչ գոտի,
* 7700 քմ շինօբյեկտ (արձաններ, քանդակներ)։

1960-1970-ական թվականներին Օղակաձև զբոսայգու տարածքը հարստացել է հուշարձաններով։ Այնտեղ շուրջ 20 հուշարձան կա` «Բարեկամության ձեռքեր», «Ավետիք Իսահակյան», «Եղիշե Չարենց», «Միքայել Նալբանդյան», «Արմեն Տիգրանյան», «Վարդան Մամիկոնյան» և այլն։

1990-ական թվականներին շատ ծառեր հատվել են, ապա ցամաքել է Գետառը։ Այգին մնացել է անխնամ։

2000-ական թվականներին այգու տարածքի որոշ հատվածեր վարձակալության են տրվել, անկանոն կառուցապատվել, կանաչ գոտիները վերածվել են սրճարանների։

2005 թվականին այգին անվանակոչվել է երիտասարդության զբոսայգի։

2019-2020 թվականներին Երևանի քաղաքապետարանն ու «ԿՇՄՊ» ՀՈԱԿ-ը սկսեցին զբոսայգու բարեկարգման աշխատանքները։ Այգու տարածքն ամբողջությամբ մաքրվել է կենցաղային աղբից, հատվել են կենսազուրկ ծառերը, նորոգվել են հին ու քայքայված ջրագծերը։

2021 թվականի նոյեմբերի 15-ին այգում բացվել է սքեյթ պարկ։

## Պատկերասրահ

Պատկեր:Aragast restaurant.jpg|Առագաստ լճակն ու սրճարանը
Պատկեր:Կարո Հալաբյանի հուշարձան.jpg|Կարո Հալաբյանի հուշարձան
Պատկեր:Monument to Armenian Gampr dog (6).jpg|Գամփռի հուշարձան
Պատկեր:Statue of Armenian writer Vahan Teryan 04.jpg|Վահան Տերյանի հուշարձան
Պատկեր:Բարեկամության ձեռքեր 1.JPG|«Բարեկամության ձեռքեր»
Պատկեր:Yeritasardakan metro station, outside (1).jpg|«Երիտասարդական» մետրոյի կայարան
Պատկեր:Isahakyan statue, Yerevan.JPG|Ավետիք Իսահակյանի հուշարձան
Պատկեր:Հովհաննես Այվազովսկու հուշարձան, Երևան.jpg|Հովհաննես Այվազովսկու հուշարձան
Պատկեր:Yerevan Music house after Komitas 02.jpg|Կոմիտասի անվան կամերային երաժշտության տուն
Պատկեր:Միացյալ խաչ (1).JPG|«Միացյալ խաչ» հուշարձան
Պատկեր:Asorineri hishatakin 01.jpg|Ասորի ժողովրդի 1915 թ. անմեղ զոհերի հիշատակին նվիրված հուշարձան
Պատկեր:Միքայել Նալբանդյանի հուշարձան Երևան.jpg|Միքայել Նալբանդյանի հուշարձան
Պատկեր:Տիգրան Պետրոսյանի հուշարձան (2).jpg|Տիգրան Պետրոսյանի կիսանդրի
Պատկեր:Մշակույթի տուն. Տիգրան Պետրոսյանի անվան Շախմատիստի կենտրոնական տունը (1).JPG|Տիգրան Պետրոսյանի անվան շախմատի տուն
Պատկեր:Yerevan Y Charents monument.jpg|Եղիշե Չարենցի հուշարձան
Պատկեր:Armen Tigranyan, monument, Yerevan 03.JPG|Արմեն Տիգրանյանի հուշարձան
Պատկեր:Vardan Mamikonyan, (1).JPG|Վարդան Մամիկոնյանի հուշարձան
Պատկեր:Վերածնված Հայաստան քանդակ 2.JPG|Վերածնված Հայաստան քանդակ
Պատկեր:The monument of Taras Shefchenko in Yerevan.jpg|Տարաս Շևչենկոյի հուշարձան
Պատկեր:Skate Park Yerevan 01.jpg|Սքեյթ-պարկ
Պատկեր:Ալեքսանդր Գրիբոյեդովի հուշարձան.jpg|Ալեքսանդր Գրիբոյեդովի հուշարձան
Պատկեր:Cathedral of Yerevan Armenia msu-2018-2640.jpg|Սուրբ Գրիգոր Լուսավորիչ մայր տաճար


## Ծանոթագրություններ