open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Կարմիր Աղեկ

**Կարմիր Աղեկ**, գյուղ Հայաստանի Լոռու մարզի Ալավերդի համայնքում։

Ալավերդի քաղաքից 10-12 կմ հարավ-արևմուտք` Ձորագետի ձախ ափին։

Բարձրությունը ծովի մակերևույթից՝ 1260 մ, հեռավորությունը մարզկենտրոնից՝ 41 կմ հյուսիս-արևելք։ Մոտակա երկաթուղին գտնվում է Ալավերդի քաղաքում, համայնքից 26 կմ հեռավորության վրա։

Համայնքի մշակելի հողերը գտնվում են թեք հարթությունների` թույլ թեք և միջին թեք լանջերի վրա։

Համայնքի տարածքում բնական բուսական ծածկույթը բաղկացած է հացազգի տեսակներրից, թիթեռածաղկավոր բույսերից, թփուտներից և անտառային բույսերից։

Բնակչությունն զբաղվում է անասնապահությամբ, հացահատիկի, կերային կուլտուրաների մշակությամբ։

Համայնքն ունի գրադարան՝ 4900 անուն գրքով։

## Պատմություն
Կարմիր Աղեկ (արևմտահայերեն` լավ) գյուղը վերաբնակեցվել է 1924 թվականին։ Սակայն գյուղն ավելի հին է, քան ենթադրվում է։ Դրա մասին են վկայում համայնքի տարածքում գտնվող VI-VIIդդ բազմաթիվ գերեզմանները։ Բնակիչները հայեր են, որոնց նախնիների մի մասը տարբեր ժամանակներում գաղթել է Արևմտյան Հայաստանից։

Գյուղի տարածքում պահպանվել են հին ամրոցի հետքեր և գյուղատեղի։ Այստեղ է գտնվում «Աղեկ» անունով եկեղեցին։

## Բնակչություն
Ըստ Հայաստանի 2011 թ. մարդահամարի արդյունքների՝ Կարմիր Աղեկի մշտական բնակչությունը կազմել է 174, առկա բնակչությունը՝ 161 մարդ։

Կարմիր Աղեկի բնակչության փոփոխությունը ժամանակի ընթացքում՝ ստորև.
}
 | 214
 | 174
 |-
 |}

## Կլիմա
Համայնքն ունի լեռնատափաստանային գոտուն բնորոշ կլիմա։ Գարնանային վերջին ցրտահարությունները լինում են ապրիլ ամսվա վերջին տասնօրյակին, իսկ աշնանային ցրտահարությունները սեպտեմբերի կեսերին։

## Տես նաև
* Լոռու մարզ
* Կարմիր Աղեկի պատմության և մշակույթի անշարժ հուշարձանների ցանկ (Լոռու մարզ)

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Ալավերդի համայնքի բնակավայրեր
Կատեգորիա:Լոռու մարզի բնակավայրեր
Դեբետ (գյուղ)

**Դեբեդ**, գյուղ Հայաստանի Լոռու մարզի Փամբակ համայնքում։

## Անուն
Մինչ 1935 թվականը գյուղը կոչվում էր Խաչիգյուղ, երբեմն էլ`Ալերեքս։ Գյուղը Դեբեդ է վերանվանվել 1935 թվականին։

## Աշխարհագրություն
Մարզկենտրոն Վանաձորից հեռու է մոտ 17 կմ հյուսիս-արևելք։ Գյուղը գտնվում է Փամբակ գետի աջ կողմում՝ ծովի մակերևույթից 1100 մ բարձրության վրա։

### Կլիմա
Դեբեդ գյուղի տարածքը լեռնային է, մեղմ կլիմայով։ Ձմեռը տևում է 140-160 օր։ Տարեկան օդի միջին ջերմաստիճանը +8&nbsp;°C է։ Ձմեռվա բացարձակ նվազագույն ջերմաստիճանը -28&nbsp;°C է, իսկ ամառվա առավելագույնը՝ +35&nbsp;°C։ Տարեկան տեղումները՝ միջին հաշվով 660 մմ է, ընդ որում վեգետացիոն շրջանում՝ 500 մմ։ Վեգետացիան տևում է ապրիլ-նոյեմբեր ամիսներին՝ 220 օր։ Հողատեսքերը դարչնագույն անտառային են, որակը՝ 46 բալ։

## Պատմություն
Դեբեդը հիմնադրվել է 1857 թվականին Մարցում բնակվող ու այն ժամանակ այնտեղ բավական հայտնի Գևորգ Մահտեսու (Չոլախ) անմիջական մասնակցությամբ ու քաջալերմամբ։ Մահտեսին Մարցում ապրող մի շարք ընտանիքների համոզել է տեղափոխվել Ալերեքսի կոչվող գոմահանդ ու այնտեղ հիմնել գյուղ։ Դեբեդի խոսակցական լեզվում բազմաթիվ են արցախյան բարբառին պատկանող բառերը, ինչը վկայում է, որ Մարցից Ալերեքս տեղափոխված մի շարք ընտանիքների նախնիները այնտեղ են եկել Արցախից։

1858 թվականին Մարց գյուղից 17 ընտանիք տեղափոխվում է այստեղ, իսկ գյուղի բնակչության մի մասը՝ Արևմտյան Հայաստանից 1828-1831 թվականների գաղթականների ժառանգներն են։ Մյուս մասը Արցախից է գաղթել լեզգիական արշավանքներից հետո։

### Պատմամշակութային հուշարձաններ

Գյուղում կան 12-ից-13-րդ դարերի ինը խաչքար, երկու միջնադարյան գյուղատեղի, երեք խաչքար և մեկ եկեղեցի։ Գյուղում է գտնվում նաև 2-րդ աշխարհամարտի զոհերին նվիրված հուշարձան, կառուցված 1973 թվականին։

## Բնակչություն
Ըստ Հայաստանի Հանրապետության 2011 թվականի մարդահամարի արդյունքների՝ Դեբեդ գյուղի մշտական բնակչությունը կազմել է 1, առկա բնակչությունը՝ 1(Գարի Ղազարյան) մարդ։

Դեբեդի բնակչության փոփոխությունը ժամանակի ընթացքում՝ ստորև.

## Տնտեսություն
Բնակչությունն զբաղվում է անասնապահությամբ, պտղաբուծությամբ, թռչնաբուծությամբ, հացահատիկի և բանջարեղենի մշակությամբ։
մինի|«ՔՈԱՖ ՍՄԱՐԹ» կենտրոն

## Կրթություն
Գյուղն ունի միջնակարգ դպրոց (2013 թվականի դրությամբ՝ այնտեղ սովորում է 160 աշակերտ), մշակույթի տուն, որտեղ տեղակայված է նաև գրադարանը։ Գրադարանը գործում է և ունի շուրջ 1500 անուն գիրք։

2018 թվականին մայիսին «Հայաստանի մանուկներ» հիմնադրամը գյուղում հիմնել է Հայաստանում առաջին «ՔՈԱՖ ՍՄԱՐԹ» կենտրոնը, որն այլընտրանքային կրթության հարթակ է։

## Լուսանկարներ

Պատկեր:View to Debet village from the hiking trail to Yeghegnut village.jpg|Դեբետ գյուղը դեպի Եղեգնուտ տանող քայլարշավային արահետից
Պատկեր:Entrance to Debet village.jpg|Մուտք Դեբետ գյուղ
Պատկեր:A Debet village house.jpg|Դեբետի տներից մեկը
Պատկեր:Grazing animals in Debet village.jpg|Արածող կենդանիներ Դեբետում
Պատկեր:Bird's eye view of Debet village.jpg|Դեբետ գյուղը թռչնի բարձրությունից


## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Լոռու մարզի բնակավայրեր
Կատեգորիա:Լոռու մարզի գյուղեր
Կատեգորիա:Փամբակ համայնքի բնակավայրեր
Ծաղկոց (Հալավար)

**Ծաղկոց**, նախկին բնակավայր, ներկայում Հայաստանի Լոռու մարզի Հալավար գյուղի մաս կազմող տարածք։ Փամբակի աջակողմյան վտակ Հալավար գետի ափին։ Հեռավորությունը Հալավար գյուղից՝ 2 կմ հյուսիս-արևմուտք։ Բարձրությունը ծովի մակարդակից կազմում է 1600 մ։

Բնակչությունը զբաղվում է անասնապահությամբ, այգեգործությամբ, դաշտավարությամբ և բանջարաբուծությամբ։

## Բնակչություն
Ըստ Հայաստանի 2011 թ. մարդահամարի արդյունքների՝ Ծաղկոցի մշտական բնակչությունը կազմել է 33, առկա բնակչությունը՝ 28 մարդ։ Մինչև 1988-1988 թթ. բնակեցված է եղել ադրբեջանցիներով։

Ծաղկոցի բնակչության փոփոխությունը ժամանակի ընթացքում՝ ստորև.

## Տես նաև
* Լոռու մարզ
* Ծաղկոցի պատմության և մշակույթի անշարժ հուշարձանների ցանկ (Լոռու մարզ)

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Լոռու մարզի բնակավայրեր
Կատեգորիա:Փամբակ համայնքի բնակավայրեր
Մամրիչ

**Մամրիչ**, **պատաղին** (), հրանունկազգիների ընտանիքին պատկանող ընտանիքի բազմամյա թփերի կամ խոտաբույսերի ցեղ։ ներառում է շուրջ 300 տեսակ։

## Կենսաբանական նկարագիր
Բազմամյա խոտաբույսեր են և լիաններ։ Ցողունը մագլցող է (լիան)՝ փաթաթվող կամ կանգուն։ Տերևները փետրաձև են, երկարակոթուն, հաճախ փաթաթվում են հենարանին։ Ծաղկաբույլը հուրանանման է, ծաղիկները՝ դեղնավուն, սպիտակ, ծաղկապատը պարզ է, 4-8 թերթային։Վարսանդները շատ են։ Պտուղները հասունանալիս սռնակները մեծանում են՝ առաջացնելով փետրաձև, թռչող պտուղ, պտուղը բազմընկուզիկ է։ Ծաղկում է մայիս-հուլիսին։

Գեղազարդիչ է և թունավոր։

## Հայաստանում
Հայաստանում՝ 2 տեսակ՝
* Մամրիչ սովորական կամ խաղողատերև (*C. vitalba*)
* Մամրիչ արևելյան (*C. orientalis*)։

## Տարածում
Տարածված է Արագածոտնի, Կոտայքի, Արարատի, Սյունիքի և այլ մարզերում։ Աճում է անտառի բացատներում, թփուտներում, գետահովիտներում և այլն։

## Դասակարգում
### Տաքսոնոմիա

## Տեսակներ
մինի
մինի
Աշխարհում հաշվում են մոտ 230 տեսակ -371.

## Սորտեր
Մամրիչի ծաղիկները կարող են լինել շատ հասարակ և բազմապսակաթերթ.

**Որոշ սորտերը**
* *[[Clematis Arabella]]*
* *[[Clematis Constance]]*
* *[[Rouge Cardinal]]*

## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն
* Brickell, C., Ed. *Gardeners' Encyclopedia of Plants and Flowers*. Dorling Kindersley. 1989.
* Toomey, M. and E. Leeds. ''An Illustrated Encyclopedia of Clematis.'' Charles Chesshire (Timber Press).
* 
* *Raymond J. Evison*. Clematis For Small Spaces. — Timber Press, 2007. — ISBN 978-0881928518
* *John Howells*, M.D. Clematis The Montanas. — Garden Art Press, 2005. — ISBN 1-870673-51-4
* *Mary K. Toomey*. Timber Press Pocket Guide to Clematis. — Timber Press, 2006. — ISBN 0881928143
* *Kaye Heafey, et al*. A Celebration Of Clematis. — Half Full Press, 2007. — ISBN 0-9719552-6-3

## Արտաքին հղումներ
* Ломонос на сайте USDA NRCS
* Выращивание клематиса в Энциклопедии садовых растений
* Немченко Э. Клематисы. Журнал «В мире растений», 2001, № 8.
* Сорта клематиса в Энциклопедии садовых растений
* Виды и агротехника в Энциклопедии садовых растений
* Описания и фотографии сортов  на сайте Clematis on the Web 
* International Clematis Society
* 

Կատեգորիա:Հրանունկազգիներ
Արծվամագիլ

**Արծվամագիլ**, **ջրընկալ, ջրահավաք, արծվակտուց** (), հրանունկազգիների (գորտնուկազգիների) ընտանիքին պատկանող բույսերի ցեղ։ Հայտնի է արծվամագիլի 101 (այլ տվյալներով՝ 75) տեսակ։

Մշակության մեջ հայտնի է մոտ 35 տեսակ։

## Կենսաբանական նկարագիր
[273px|ձախից|''[Aquilegia pyrenaica*]]
Բազմամյա [[խոտաբույս]]եր են, տերևները բարդ, եռակի փետրաբաժան են, խոր կտրտված, կապտականաչավուն։ [[Ցողուն]]ի բարձրությունը [[30]][[60|-60]] սմ է։ Ծաղիկները միաթերթ են կամ բազմաթերթ, մեկական, խոշոր, [[բաժակաթերթ]]երը 5-ն են՝ կապտավուն, հազվադեպ՝ վարդագույն, պսակաթերթիկները՝ սպիտակ [[նեկտարակիր]] - [[պսակաթերթ]]երը՝ 5, ձագարաձև ձգված, որպես նեկտարակիր խթան։ Երբեմն խթաններ չկան։

[[Առէջ]]ները շատ են, վարսանդները՝ 12-15։

[[Պտուղ]]ը բազմատերևապտուղ է, կազմված է 5 պարկուկից։

Ծաղկում է [[հուլիս]]ի երկրորդ կեսից։

== Հայաստանում ==
[[Հայաստան]]ում՝ 1 տեսակ՝ ջրընկալ օլիմպիական (*Aquilegia olympica*)։

Հայրենիքը [[Կովկաս]]ն է, վայրի վիճակում հանդիպում է Հայաստանի հյուսիսային շրջաններում, վերին անտառային, ինչպես նաև [[Սպիտակ (քաղաք)|Սպիտակի]], [[Իջևան]]ի մերձալպյան գոտիներում։

Տարածված է [[Լոռի|Լոռու]] և [[Տավուշ]]ի մարզերի մերձալպյան գոտիներում։

== Քիմիական կազմ ==
Թունավոր է. պարունակում է [[ալկալոիդ]]ներ։ Ծաղիկներն օգտագործվում են ծաղկեփնջերում և ծաղկային ձևավորումներում։

== Նշանակություն ==
Ջրընկալն ունի նաև բուժիչ նշանակություն։ Վաղ ժամանակներից ժողովրդական բժշկության մեջ օգտագործվել է որպես հակալնդախտային՝ ցավազրկիչ միջոց։

== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
* [http://rbg-web2.rbge.org.uk/cgi-bin/nph-readbtree.pl/feout?FAMILY_XREF=&GENUS_XREF=Aquilegia&SPECIES_XREF=&TAXON_NAME_XREF=&RANK=species Flora Europaea: *Aquilegia*]
* [http://plants.usda.gov/java/profile?symbol=AQUIL USDA PLant Profile: *Aquilegia*]
* [http://www.efloras.org/florataxon.aspx?flora_id=2&taxon_id=102388 Flora of China: *Aquilegia'']

Կատեգորիա:Հրանունկազգիներ
Կատեգորիա:Թունավոր բույսեր
Կաթնառատ (Լոռու մարզ)

**Կաթնառատ**,  գյուղ Հայաստանի Լոռու մարզի Տաշիր համայնքում։

Գտնվում է Տաշիր քաղաքից մոտ 9 կմ հարավ-արևելք` Խոնավ լեռների արևելյան ստորոտին։ Բարձրությունը ծովի մակերևույթից՝ 1540 մ, հեռավորությունը մարզկենտրոնից՝ 42 կմ հյուսիս-արևմուտք։

## Պատմություն
Գյուղը հիմնադրվել է 1923 թվականին անասնապահությամբ զբաղվող շվեդ ֆերմեր Գոդլեբ Գրաֆի կողմից։ Հետագայում գյուղը վերակազմավորվել և դարձել է ԽՍՀՄ առաջին սովխոզներից մեկը՝ գտնվելով Մոսկվայի ենթակայության։ Շվեդ ֆերմերի ստեղծած բազայի վրա հիմնվել է Հայաստանում միակ «կովկասյան գորշ» ցեղի խոշոր եղջերավոր անասունների տոհմային անասնաբուծական սովետական տնտեսությունը (Լոռպլեմսովխոզ)։

1946 թվականին գյուղը վերանվանվել է Կաթնառատ։ 2017 թվականից մտնում է Տաշիր համայնքի կազմի մեջ։

## Բնակչություն
Ըստ ՀՀ 2011 թ. մարդահամարի արդյունքների` Կաթնառատի մշտական բնակչությունը կազմել է 880, առկա բնակչությունը` 769 մարդ, բնակչության փոփոխությունը ժամանակի ընթացքում՝ ստորև.
}
 | 1036
 | 880
 |-
 |}

## Տնտեսություն
Գյուղի մասնագիտացված է անասնապահության մեջ։ Գյուղացիները զբաղվում են անասնաբուծությամբ, կերային կուլտուրաների մշակությամբ և մեղվաբուծությամբ։

## Կլիմա
Կլիման բարեխառն է, ձմեռը՝ երկարատև ու ցրտաշունչ, ամառը՝ զով։

## Հասարակական կյանք
Համայնքում կա կաթի փոշու, պանրի արտադրամասեր։ Համայնքն ունի դպրոց, մշակույթի տուն, բուժկետ, կապի հանգույց։

## Պատկերասրահ

Կաթնառատ 04.jpg|Գյուղի տեսարանը հեռվից
Կաթնառատ 03.jpg|Ձորագետի վտակներից, գյուղի տարածքում
Կաթնառատ 01.jpg|Գյուղամիջյան ճանապարհ Կաթնառատում


## Տես նաև
* Լոռու մարզ

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:1923 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր
Կատեգորիա:Լոռու մարզի բնակավայրեր
Կատեգորիա:Տաշիր համայնքի բնակավայրեր
Միշտ զգուշանալ վտանգից

**Միշտ զգուշանալ վտանգից** խաղը Նենսի Դրյու խաղաշարքի երկրորդ խաղն է, որը արտադրվել է Her Interactive ընկերության կողմից։ Այն նախատեսված է Microsoft Windows համակարգի համար։ Համեմատաբար նախորդ խաղի՝ "Գաղտնիքները կարող են սպանել", այս խաղը ավելի երկար է և ավելի բարդ։ Խաղը արտադրվել է 1999 թվականին և դուրս է եկել նույն թվականի նոյեմբերի 13-ին։ Ինչպես մյուս խաղերում, խաղացողը ընտրում է "ավագ դետեկտիվ" կամ "կրտսեր դետեկտիվ" ձևերից որևէ մեկը։ Խաղի սյուժետը հիմնված է 1987 թվականին լույս տեսած նույնանուն "Միշտ զգուշանալ վտանգից" գրքի հիման վրա։

## Սյուժե
Սերիալների հայտնի դերասանուհի Մեթթի Ջենսենը, ով ժամանակավոր բնակվում է Նենսի Դրյուի մորաքրոջ տանը, Նենսիին հրավիրում է Նյու Յորք պարզաբանելու է, թե ով է վերջին ժամանակաշրջանում սպառնալի նամակներ ուղարկում նույն սերիալում խաղացող Րիկ Առլենին։ 
Նենսին պետք է հարցաքննի սերիալի վրա աշխատող անձնակազմին և այլ դերասաններին, որպեսզի հասկանա, թե ով է նամակների հեղինակը։

= Հանդիպող կերպարները =
* Նենսի Դրյու- երիտասարդ դետեկտիվ, ով ցանկանում է հասկանալ կատարվող տարօրինակ իրադարձությունների պատճառը։
* Մեթթի Ջենսեն- սերիալների դերասանուհի, ով աշխատում է սպառնալի նամակներ ստացող Րիք Առլենի հետ։ Խաղի ընթացքում պարզվում է, որ նա Րիքի հետ ժամանակին հանդիպել է։ Կարո՞ղ է արդյոք նրանց կապի խզումը լինել սպառնալիքների պատճառը։
* Րիք Առլեն- սերիալների դերասան, ով աշխատում է Մեթթի Ջենսենի հետ և ժամանակին նրա հետ հանդիպել է։ Նա ստանում է սպառնալի նամակներ, սպառնալիքներով լի հեռախոսազանգեր անհայտ անձի կողմից։ 
* Դուեյն Փաուերզ- Մեթթիի և Րիքի պատանեկության ընկերը, ով նույնպես ցանկացել է դառնալ դերասան, սակայն չի հաջողվել։ Այժմ նա տաղանդների գործակալ է աշխատում և նախանձում է Րիքին իր ձեռքբերած հաջողությունների համար։ 
* Միլդրեդ Ստրաթհորն- տարեց բայց շատ ակտիվ բնավորությամբ մի կին, ով հանդիսանում է սերիալներ նկարահանող կազմակերպության տնօրենը։ Նա ցանկացել է Րիքին հեռացնել սերիալից, սակայն չի արել։ Կարո՞ղ է արդյոք նա ինչ-որ պատճառ ունենալ Րիքին վնաս տալու համար։ 
* Լիլիան Ուայս- սերիալի գլխավոր տնօրեն ում սիրտը ժամանակին կոտրել է Րիկը։ Դա շատ է նյարդայնացրել Լիլիանին։ Կարո՞ղ է դա պատճառ հանդիսանալ, որպեսզի Լիլիանը այլևս չցանկանա տեսնել Րիկին։ 
* Վիլլիամ Պապպաս- սերիալի պրոդյուսերը ում հետ Րիկը ունեցել է որոշ խնդիրներ։ Նենսին կասկածում է նաև նրան սպառնալիքների հարցում։ 
* Ոուեն Սպայդեր- սերիալի աշխատակիցներից մեկը, ով հետաքրքիր կերպով միշտ ներկա է գտնվում Րիկի հետ կատարվող առեղծվածային պատահարներին։ 
* Ռալֆ Գարդինո- սերիալի ստուդիայի պահակը

### Հեռախոսային կերպարներ
* Նեդ Նիկերսոն- Նենսիի ընկերը, ով հեռախոսով շփվում է նրա հետ և խորհուրդներ է տալիս
* Բեսս Մարվին- Նենսիի մոտ ընկերուհին, ով նրան խորհուրդներ է տալի
* Ջեսսի Ֆեյն- Նենսիի մոտ ընկերուհին և Բեսսի զարմուհին, ով նույնպես Նենսիին խորհուրդներ է տալիս

Կատեգորիա:Նենսի Դրյու
Կատեգորիա:Windows տեսախաղեր
Ընձախոտ

**Ընձախոտ** (), հրանունկազգիների ընտանիքին պատկանող բույսերի ցեղ։ Բազմամյա խոտաբույսեր են, արմատները փքված են տերևները մատնաձ՝ բաժանված։ Ծաղկապատը անկանոն է։ Կազմված է 5 գունավոր բաժակաթերթերից։ Նրանցից մեկը սաղավարտաձև է, որը կամարաձև ծածկում է 2 նեկտարանոցները և բազմաթիվ առէջները։ Մյուս 4 բաժակաթերթերը զույգ - զույգ իրարից տարբերվում են մեծությամբ և ձևով։ Պարկուկները 3-5 –ն են։ Դեղաբույսեր, թունավոր բույսեր են, օրինակ **կապույտ ընձախոտը** *A. napellus* խիստ  թունավոր է։

## Գեղարվեստական գրականության մեջ
* Ընձախոտ։ Աննա Սաքսե, «Հեքիաթներ ծաղիկների մասին», Ե., Դարակ, 2020, էջ 45-47։

## Գրականություն
* Brickell, C., Ed. *Gardeners' Encyclopedia of Plants and Flowers*. Dorling Kindersley. 1989.

Կատեգորիա:Հրանունկազգիներ
Կատեգորիա:Թունավոր բույսեր
Կտավատազգիներ

**Կտավատազգիներ** (), երկշաքիլավոր բույսերի ընտանիք է։ Ընդգրկում է շուրջ 250 տեսակ, 8-14 ցեղ։ Խոտաբույսեր են կամ թփեր։ Տերևները պարզ են, ամբողջական, հերթադիր կամ հակադիր, նստադիր։ Տերևակիցները մեծ մասամբ աննկատելի են։ Ծաղիկները կանոնավոր են, բաժակաթերթերը 5-9, որոնք մնում են պտղին կից։ Պսակաթերթերը նույնքան են։ Առէջները 5-ն են, բացի դրանից կան ստամինոդիումներ։ Սերմնարանը ունի իսկական և կեղծ միջնորմներ, սռնակները 5-9 –ն են։ Պտուղը տուփիկ է կամ կորիզավոր։ Սերմերն էնդոսպերմ չունեն։

Ծաղկի ընդհանուր բանաձևը։ }} \;  G_{(\underline5)}}}

Հայաստանում մեկ տեսակ՝ **Կտավատ Բարսեղյանի** *Linum barsegjanii Gabrielian et Dittr.(=L. seljukorum auct. non P. H. Davis)* գտնվում է Հայաստանի կարմիր գրքում։

## Արտաքին հղումներ
*Linaceae in Topwalks
*Angiosperm Phylogeny Website entry for Linaceae

Կատեգորիա:Ծածկասերմեր
Կատեգորիա:Բույսերի ընտանիքներ
Կատեգորիա:Երկշաքիլավորներ
Ազգային դրոշների ժամանակագրություն

Այս էջում ներկայացված են այն պետությունների ազգային դրոշները, որոնք 18-րդ դարից ի վեր գոնե մեկ անգամ փոփոխություն են կրել։

## Ասիա

## Աֆրիկա

## Եվրոպա

## Օվկիանիա

## Հյուսիսային Ամերիկա

## Հարավային Ամերիկա

## Միջաշխարհամասային


Կատեգորիա:Պետական խորհրդանիշեր ըստ երկրի
Կախովի կոնստրուկցիաներ

**Կախովի կոնստրուկցիաներ**, շինարարական կոնստրուկցիաներ, որոնցում կրող հիմնական տարրերը (ճոպաններ, մալուխներ, շղթաներ, ցանցեր, թերթավոր մեմբրաններ են) գտնվում են միայն ձգող ճիգերի ազդեցության տակ։

Կախովի կոնստրուկցիայի աշխատանքը ձգման տակ թույլ է տալիս լրիվ օգտագործել բարձր ամրության նյութերի (պողպատե լար, կապրոնե թելեր և այլն) մեխանիկական հատկությունները, իսկ դրանց փոքր կշիռը՝ ծածկել առավելագույն թռիչքով կառույցներ։

Կախովի կոմստրուկցիայի մոնտաժումը համեմատաբար պարզ է, գործարկումը՝ հարմար և հուսալի։ Կախովի կոնստրուկցիաները լինում են՝ 
*հարթ (հիմնականում կիրառվում են կախովի կամուրջներում և ծածկերում, ճոպանուղիներում, խողովակաշարերի կախովի անցումներում) 
*տարածական (կիրառվում են մեծ թռիչք ունեցող հասարակական և արդյունաբերական շենքերի ծածկերում)

Կատեգորիա:Կախովի կառույցներ
Կալիֆոռնիայի ծոց

**Կալիֆոռնիայի ծոց** (նաև Կորտեսի ծով, Դարչնակարմիր ծով), Խաղաղ օվկիանոսի ծոց Հյուսիսային Ամերիկայի արևմտյան ափին։

Բաժանում է Կալիֆոռնիա թերակղզին Մեքսիկայից։ Ունի կիսափակ ծովի ռեժիմ։ Երկարությունը 1240 կմ է, լայնությունը՝ մինչև 220 կմ, մակերեսը՝ 160 հազար կմ², միջին խորությունը՝ 818 մ, առավելագույնը՝ 3292 մ։

Կալիֆոռնիայի ծոցի ափին է Գուայմաս նավահանգիստը (Մեքսիկա)։ Կալիֆոռնիայի ծոց են թափվում Կոլորադո, Ֆուերտե, Մայո, Սինալոա, Սոնորա և Յաքուի գետերը։

Կալիֆոռնիայի ծոցը ՅՈւՆԵՍԿՕ-ի համաշխարհային ժառանգության օբյեկտ է, որը մշակութային կարևորություն ունի։

Կատեգորիա:Ծոցեր այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Խաղաղ օվկիանոսի ծոցեր
Կամագուեյ

**Կամագուեյ** (), քաղաք Կուբայում։ Համանուն նահանգի վարչական և տնտեսական կենտրոնը։ 1970 թվականի դրությամբ ուներ 197 000 բնակիչ։

Կատեգորիա:Կուբայի քաղաքներ
Կատեգորիա:1514 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր
Կալիֆոռնիայի հովիտ

right|thumb|Կալիֆոռնիայի հովտի վայրի ծաղիկները,Մարտ,2010 թ.
left|thumb|Կալիֆոռնիայի հովիտը
**Կալիֆոռնիայի հովիտ** ԱՄՆ-ի հարավ-արեմուտքում, Կալիֆոռնիա (նահանգ)ում։ Երկարությունը 800 Կմ է, լայնությունը՝ մինչև 80 Կմ։

Տեկտոնական ճկվածք է։ Մակերևույթը հարթ է, բլրապատ՝ 20—160 մ բարձրությամբ։ Կլիման մերձարևադարձային է։ Զարգացած են պտղաբուծությունը, խաղողագործությունը, անասնապահությունը։ Կալիֆոռնիայի հովիտում են գտնվում Սաքրամենթո, Սթոքթոն, Ֆրեզնո քաղաքները։ 

Կատեգորիա:Հովիտներ այբբենական կարգով
Կաշեկերներ

**Կաշեկերներ** (), բզեզների ընտանիք։

## Արտաքին տեսք

Մարմինը ձվաձև է, 2-12 մմ երկարությամբ։ Գլուխը փոքր է, բեղիկները՝ կարճ, գուրզաձև։ Թրթուրը արագաշարժ է, երկար խոզաններով։

## Տարածվածություն
Հայտնի է մոտ 800 տեսակ, 46-ը՝ Հայաստանում։ Առավել տարածված են հարավային շրջաններում։ Սնվում են բուսական և կենդանական չորացած մնացորդներով, որոշ մասը՝ ծաղիկների ծաղկափոշիով։

Կաշեկերների շատ տեսակներ փչացնում են մորթեղենը, կաշին, երշիկեղենը, թանգարանային հավաքածուները, բրդեղենը, չոր մրգերը, հերբարիումները։ Առավել տարածված են ապուխտի, մուշտակի, թանգարանային կաշեկերները։

## Գրականություն
* Háva, J. 2004։ *World keys to the genera and subgenera of Dermestidae (Coleoptera), with descriptions, nomenclature and distributional records.* Sbornik Narodniho Muzea v Praze Rada B Prirodni Vedy, 60(3-4)։ 149—164.http://www.dermestidae.wz.cz/keys.pdf 
* Kiselyova, T.; McHugh, J.V. 2006։ A phylogenetic study of Dermestidae (Coleoptera) based on larval morphology. Systematic entomology, 31։ 469—507. doi։ 10.1111/j.1365-3113.2006.00335.x
* Жантиев Р.Г. Жуки-кожееды (семейство Dermestidae) фауны СССР. М., 1976
* Жантиев Р.Д. Система и филогения жуков-кожеедов (Coleoptera, Dermestidae) // Зоологический журнал. — 2000. — В. 3. — Т. 79. — С. 297-311.

Կատեգորիա:Բզեզներ
Թանձրացական և վերացական գոյականներ

**Թանձրացական և վերացական գոյականներ**, գոյականի իմաստային–քերականական խումբ։

**Թանձրացական գոյականներն** անվանում են բուն առարկայական աշխարհն իր ամբողջ բազմազանությամբ՝ *նկար*, *գնացք*, *ջուր*, *Մհեր*, *Մարինե*, *վագր*։
**Վերացական գոյականները** նյութական մարմիններ չեն անվանում, այլ ցույց են տալիս հատկանիշներ, երևույթներ (բնության, հասարակական, մտավոր), բայց քերականորեն հասցված առարկայի աստիճանի, որպես առարկա մտածված։ Օրինակ՝ *վախ, հարգանք, սեր, միտք, չարություն, չարչարանք, օգտագործում*։

Այս խմբերի իմաստային յուրահատկությունը պայմանավորում են քերականական որոշ տարբերություններ.
* վերացականները, ի տարբերություն թանձրացականների, գերազանցապես չեն օգտագործվում հոգնակի թվով, քանի որ նրանց ցույց տված օբյեկտները քանակական հատկանիշ չունեն։
* Վերացական գոյականներն ունեն կապակցելիության որոշ սահմանափակումներ ու առանձնահատկություններ. նրանք չեն կարող կապակցվել թվականով, քանակ ցույց տվող դերանուններով ու գոյականներով արտահայտված որոշչի հետ (ինչպես՝ *հինգ վախ, մի քանի հարգանք, մեծ քանակությամբ ուրախության*)։
* Վերացականները սովորաբար չեն գործածվում ներգոյական հոլովով։
* Վերացականները սովորաբար կազմվում են *-ություն*, *-ում*, *-ք*, *-անք* ածանցներով։

Վերացական և թանձրացական գոյականները անջրպետված չեն։ Շատ բառեր մի խմբից մյուսն են անցնում իմաստափոխության հետևանքով, ինչպես *հայտարարություն* (հայտարարել և փակցնել), *դիմում* (դիմել և գրվածը)։ Հոգնակի թվում վերացականները թանձրացական նշանակություն են ստանում։ Վերացականները հոգնակի թվով գործածվում են իմաստի որոշ կոնկրետացման հետ կապված (համապատասխան հասկացություններ), շարահյուսական որոշ պայմաններում (մի քանի անգամ կրկնվելը կանխելու իմաստ), այլև արտահայտված հատկանիշի դրսևորման տարբերություններն ընդգծելու համար։

Կատեգորիա:Գոյական
Անձ և ոչ անձ ցույց տվող գոյականներ

**Անձ և ոչ անձ ցույց տվող գոյականներ**, գոյականի իմաստային–քերականական խումբ։
**Անձ** ցույց տվող գոյականները անձերի հատուկ և հասարակ անուններն են՝ *մարդ, ուսանող, Վահե, Գոհար*։
**Ոչ անձ (իր)** ցույց տվող են մյուս բոլոր գոյականները՝ *ձի, թուղթ, ազնվություն*։

Այս խմբերը տարբերվում են նաև քերականորեն.
* կրող խնդրի դեր կատարելիս անձանիշ գոյականները դրվում են տրականաձև հայցականով, իսկ ոչ անձ ցույց տվող գոյականները՝ ուղղականաձև հայցականով. օր. Նա տեսավ *տղային* \\ *նկարը*։
* Անձ ցույց տվող գոյականները ներգոյական հոլով չեն ունենում, իսկ ոչ անձերի մեծամասնությունը ունի այդ հոլովը։
* Անձ ցույց տվող գոյականները պատասխանում են «ո՞վ», իրանիշները՝ «ի՞նչ» հարցին։
* Անձ ցույց տվող գոյականները կարող են ենթարկվել *ո* ներքին, *ոջ*, *ց* արտաքին հոլովումների։
* Անձ ցույց տվող գոյականներով կրավորական կառույցներում գործողություն կատարողին նշանակելիս (որը որպես ներգործող անուղղակի խնդիր է հանդես գալիս) կարող են դրսևորվել միայն *կողմից* կապով, հազվադեպ բացառականով, բայց ոչ երբեք գործիականով։

Երբեմն իմաստային մի խմբի բառը կարող է գործածվել մյուս խմբի բառերի քերականական հատկանիշներով, այսինքն՝ միևնույն առարկան կարող է մտածվել թե՛ որպես անձ, թե՛ որպես իր, օրինակ՝ Նա սիրում է *շուն*։ Նա սիրում է *շանը*։

Կատեգորիա:Գոյական
Սլեմ դանկ

[thumb|right|222px|[Անդրե Իգուադալան փորձում է մեկ ձեռքով դանկ կատարել (Լոնդոն 2012)]]

**Սլեմ դանկ** (անգլ.՝ *Slam dunk*, այլ անվանում՝ **նետում վերևից**), բասկետբոլում օգտագործվող նետման հնարք, որի ժամանակ գնդակը տիրող բասկետբոլիստը ցատկում է վերև և գնդակը մխրճում հակառակորդի զամբյուղի մեջ։ Դանկն իրացնելու համար մարզիկը կարող է օգտագործել ինչպես մեկ, այնպես էլ երկու ձեռքերը։ Հաջող իրացված դանկ նետումով հարձակվող թիմին բերում է 2 միավոր։ «Սլեմ դանկ» եզրույթն առաջին անգամ գործածել է «Լոս Անջելես Լեյքերսի» մեկնաբան Չիկ Հերնը, որից առաջ այն կոչվում էր **dunk shot**։

Սլեմ դանկ նետումները համարվում են առավել վստահելի (բարձր նետման արդյունավետություն ունեցող) նետումներից մեկը, ինչպես նաև միաժամանակ դասվում են առավել դիտարժան հնարքների շարքին։ Գոյություն ունեն բազմաթիվ սիրողական և պրոֆեսիոնալ մակարդակների սլեմ դանկ մրցույթներ՝ հանդիսատեսին զվարճացնելու համար։ Մրցույթներից առավել դիտարժանն է NBA-ի սլեմ դանկ մրցույթը, որն անցկացվում է «Բոլոր աստղերի ուիքենդի» շրջանակներում և նախորդում NBA-ի բոլոր աստղերի հանդիպմանը։ Սլեմ դանկ մրցույթների մասնակիցները պարտավորվում են որոշակի ժամանակահատվածում կատարել սլեմ դանկ նետումներ՝ օգտագործելով իրենց աթլետիզմը և երևակայությունը։

Սլեմ դանկն արգելված է եղել NCAA ուսանողական առաջնությունում 1967-1976 թվականներին, քանի որ Լոս Անջելեսի կալիֆորնյան համալսարանի բասկետբոլիստ Լյու Ալսինդորը (այժմ՝ *Քարիմ Աբդուլ-Ջաբար*) չափազանց անկասելի էր այդ հնարքը կատարելիս։ Դանկ կատարելն արգելող օրենքն ավելի ուշ ստացավ «Լյու Ալսինդորի օրենք» անվանումը։

## Պատկերասրահ

Պատկեր:Blake Griffin dunk.jpg|Բլեյք Գրիֆինը երկու ձեռքով հաջող դանկ կատարելուց հետո
Պատկեր:Bryant about to dunk 2008.jpg|Կոբի Բրայանտը աջ ձեռքով դանկ կատարելիս
Պատկեր:Carmelo Anthony Bradley Beal.jpg|Կարմելո Էնթոնին երկու ձեռքով դանկ է կատարում
Պատկեր:Kevin Durant dunk.jpg|Քևին Դյուրանտ
Պատկեր:Jordan by Lipofsky 16577.jpg|Մայքլ Ջորդանի այցեքարտային դանկերից մեկը
Պատկեր:Slam-dunk by Jamont Gordon at all-star PBL game 2011 (1).JPG|Դարձափոխային սլեմ դանկ Ջեյմոնտ Գորդոնի կողմից
Պատկեր:JuliusErvingSlamDunk1981.jpg|Ջուլիուս Էրվինգի դանկը խաղի ժամանակ (1981)
Պատկեր:Andrew Bogut dunk over Hamady N'diaye.jpg|Էնդրյու Բոգուտը դանկ է կատարում Համադի Ն՛Դիայի վրա
Պատկեր:Cristianc.jpg|Դարձափոխային դանկ սիրողական մարզիկի կողմից
Պատկեր:Estudiantes vs Unicaja Málaga - Daniel Clark - 02.jpg|Դենիել Կլարկի դանկը
Պատկեր:USMC-100314-M-6001S-092.jpg|
Պատկեր:USMC-111029-M-VX252-010.jpg|


## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Բասկետբոլային եզրույթներ
Մեծ Բրիտանիայի տնային առաջնություն 1890/1891

**1890/1891 մրցաշրջանի Մեծ Բրիտանիայի տնային առաջնությունը** ութերորդն էր։ Երկրորդ անգամ միանձնյա (իսկ ընդհանուր առմամբ՝ չորրորդ անգամ) հաղթող դարձավ յի հավաքականը, որը, ինչպես և մեկ տարի առաջ երկու հանդիպում անցկացրեց նույն օրը՝ երկու տարբեր կազմերով։ Իռլանդացիները երրորդն էին, իսկ ի հավաքականը եզրափակեց մրցաշարային աղյուսակը։

Մրցաշարը մեկնարկեց - խաղով, որում իռլանդացիները հաղթեցին 7։2 հաշվով՝ տանելով իրենց պատմության մեջ ամենախոշոր հաղթանակներից մեկը։ Ապա այս թիմերի հետ պետք է խաղար յի հավաքականը, սակայն ներքին մրցաշարերի հագեցած օրացույցի պայմաններում դժվար էր գտնել հարմար օր։ Ի վերջո, Անգլիայի ֆուտբոլային ասոցիացիան վճռեց երկու հանդիպումներն էլ անցկացնել նույն օրը՝ կազմավորելով երկու տարբեր հավաքական։ Արհեստավարժ խաղացողներից կազմված հավաքականը խաղում էր իռլանդացիների, իսկ սիրողական ֆուտբոլիստներից կազմված հավաքականը՝ ուելսցիների դեմ։ Երկու հավաքականներն էլ վստահորեն հաղթեցին 10։2 ընդհանուր հաշվով։ Ապա մրցաշարում մեկնարկեց յի հավաքականը։ Ուելսցիների հետ խաղում թիմը հաղթեց դժվարությամբ՝ 4։3 հաշվով, ապա 2։1 հաշվով հաղթեց իռլանդացիներին և միավորներով հասավ անգլիացիներին։ Մրցաշարի ելքը, ինչպես և նախորդ տարիներին, վճռվեց Բլեքբեռնում կայացած - խաղում, որում անգլիացիները դժվարին հաղթանակ տարան 2։1 հաշվով և չորրորդ անգամ նվաճեցին տիտղոսը։ Առաջին անգամ յի հավաքականի ներկայացուցիչը՝ Օլֆի Սթենֆիլդը, խփած 5 գնդակով ճանաչվեց առաջնության լավագույն ռմբարկու։

## Մրցաշարային աղյուսակ

|- align=center style="background:#FFFFFF;"
| 1.||style="text-align:left;"|
|| 3 || 3 || 3 || 0 || 12 || 3 || +9 || **6**
|- align=center style="background:#FFFFFF;" 
| 2.||style="text-align:left;"|
|| 3 || 2 || 0 || 1 || 7 || 6 || +1 || **4**
|- align=center style="background:#FFFFFF;"
| 3.||style="text-align:left;"| 
|| 3 || 1 || 0 || 2 || 9 || 10 || -1 || **2** 
|- align=center style="background:#FFFFFF;"
| 4.||style="text-align:left;"|
|| 3 || 0 || 0 || 3 || 6 || 15 || -9 || **0**

Հաղթանակի համար շնորհվում էր 2 միավոր, ոչ-ոքիի համար՝ 1։

## Արդյունքներ

## Ռմբարկուներ

### 5 գոլ
*  Օլֆի Սթենֆիլդ

### 2 գոլ
*  Ջոն Գուդոլ
*  Թինսլի Լինդլի
*  Էդգար Չեդուիկ
*  Ռոբերտ Բոյդ
*  Ջեք Բոուդլեր

### 1 գոլ

*  Բիլլի Բասեթ
*  Հարրի Դաֆթ
*  Ջորջ Կոտերիլ
*  Արթուր Հենֆրի
*  Ալֆ Միլուորդ
*  Ջեք Սաութվորտ
*  Ջորջ Գեֆիկին
*  Ուիլյամ Դալթոն
*  Սեմ Թորանս
*  Թոմի Ուայթսայդ
*  Ռոբերտ Բյուքենեն
*  Ջիմմի Լոգան
*  Ջեյմս Լոու
*  Թոմաս Ուադել
*  Ֆրենսիս Ուոթ
*  Ալբերտ Թոմաս Դևիս
*  Նեդ Հաուել
*  Ռոբերտ Ռոբերտս
*  Ուիլյամ Օուեն


Կատեգորիա:Ֆուտբոլ
Կատեգորիա:Ֆուտբոլի Միացյալ Թագավորության տնային առաջնություն
Նոր Խաչակապ

**Նոր Խաչակապ**, գյուղ Հայաստանի Լոռու մարզի Սպիտակ համայնքում։

Գտնվում է Սպիտակ քաղաքից մոտ 5 կմ արևելք, Փամբակ գետի աջ ափին։ Վերանվանվել է Նոր Խաչակապ 1991 թվականի օգոստոսի 8-ին։

## Աշխարհագրական դիրքը
Գյուղը գտնվում է մարզկենտրոն Վանաձորից մոտ 15 կմ հեռավորության վրա։ Բարձրությունը ծովի մակարդակից` 1460 մետր։ Սահմանակից է արևմուտքից Արջահովիտին (նախկին Ղուրսալի), հյուսիսից՝ Արջուտին, հարավ-արևելքից՝ Լեռնապատին։ Գյուղի կլիման ձմռանը ցրտաշունչ է, ամռանը՝ զով։

## Բնակչություն
Ըստ Հայաստանի 2011 թ. մարդահամարի արդյունքների՝ Նոր Խաչակապի մշտական բնակչությունը կազմել է 631, առկա բնակչությունը՝ 445 մարդ։ Մինչև 1989 թ. բնակեցված է եղել ադրեջանցիներով, այնուհետ` հայերով։

Նոր Խաչակապի բնակչության փոփոխությունը ժամանակի ընթացքում՝ ստորև.

## Տնտեսություն
Բնակչությունը զբաղվում է անասնապահությամբ, բանջարաբուծությամբ, պտղաբուծությամբ, հացահատիկի և կերային կուլտուրաների մշակությամբ։ Գյուղն ունի միջնակարգ դպրոց։

Նոր Խաչակապի մոտ 1804-ին Մոնարեզոբի ջոկատը բախվել է պարսկական (6000-անոց բանակ) զորքին։ Զոհված ռուս զինվորների հիշատակը հավերժացնելու համար նրանց եղբայրական գերեզմանի վրա կանգնեցվել է հուշարձան, որի տեղումայժմ Արևելյան Հայաստանը Ռուսաստանի միանալու 150-ամյակին նվիրված հուշակոթողն է։

## Տես նաև
* Նոր Խաչակապի պատմության և մշակույթի անշարժ հուշարձանների ցանկ (Լոռու մարզ)

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Լոռու մարզի գյուղեր
Կատեգորիա:Սպիտակ համայնքի բնակավայրեր
Կարավի

**Կարավի** գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Բիթլիսի վիլայեթի Մշո գավառում, համանուն դաշտում։

## Պատմություն
Կարավին բնաջնջվել է 1915 թ-ին Մեծ եղեռնի ժամանակ։

## Բնակչություն
1909 թվականին ուներ 90 տուն հայ բնակիչ։

## Տնտեսություն
Զբաղվում էին երկրագործությամբ և անասնապահությամբ։

## Տես նաև
* Բիթլիսի նահանգի հայաբնակ բնակավայրեր

## Ծանոթագրություններ

## Աղբյուրներ
* «Հայաստանի և հարակից շրջանների տեղանունների բառարան» (5 հատորով), 1986-2001 թթ., Երևանի Համալսարանի հրատարակչություն
* Արեւմտահայաստանի եւ Արեւմտահայութեան Հարցերու Ուսումնասիրութեան Կեդրոն

Կատեգորիա:Արևմտյան Հայաստանի գյուղեր
Դավիթ Բաքրաձե

**Դավիթ Բաքրաձե** (; ), վրացի քաղաքական գործիչ, Միխեիլ Սաակաշվիլու հիմնադրած «Միացյալ Ազգային Շարժում» կուսակցության անդամ։ 2008 թվականի հունիսի 7-ից մինչև 2012 թվականի հոկտեմբերի 21-ը եղել է Վրաստանի պառլամենտի նախագահը։

Ավարտել է Վրաստանի տեխնիկական համալսարանը, ֆիզիկական և մաթեմատիկական գիտությունների թեկնածուի աստիճանը ստացելէ Թբիլիսիի պետական համալսարանում, 8-րդ արտաքին գործերի նախարար (2008)։

Կատեգորիա:Վրաստանի քաղաքական գործիչներ
Կատեգորիա:Վրացի դիվանագետներ
Կատեգորիա:Անձինք Թբիլիսիից
Կատեգորիա:Վրաստանի տեխնիկական համալսարանի շրջանավարտներ
Կատեգորիա:Արտաքին գործերի նախարարներ
Կատեգորիա:Ֆիզիկամաթեմատիկական գիտությունների թեկնածուներ
Գիորգի Մարգվելաշվիլի

**Գիորգի Մարգվելաշվիլի** (, ), վրացի քաղաքական գործիչ, Բիձինա Իվանիշվիլու հիմնադրած «Վրացական երազանք - Ժողովրդավարական Վրաստան» կուսակցության անդամ և Վրաստանի 4-րդ նախագահ։ Մասնագիտությամբ փիլիսոփա է, եղել է Վրաստանի հասարակական գործերի համալսարանի ռեկտոր (2000-2006 թթ., 2010-2012 թթ.), Վրաստանի կրթության և գիտության նախարար (2012-2013 թթ.)։

2013 թվականի հոկտեմբերի 27-ին Վրաստանում անկացված նախագահական ընտրություններում հաղթանակ է տարել Միխեիլ Սաակաշվիլու հիմնադրած «Միացյալ ազգային ճակատ» կուսակցության առաջադրած Դավիթ Բաքրաձեի նկատմամբ և դարձել Վրաստանի 4-րդ նախագահ։

Ազատորեն տիրապետում է անգլերենին և ռուսերենին։

Ամուսնացած չէ։ Ունի մեկ դուստր։

## Աղբյուրներ

## Արտաքին հղումներ
* Վրաստանի նախագահի կայքը

Կատեգորիա:Վրաստանի նախագահներ
Կատեգորիա:Վրաստանի քաղաքական գործիչներ
Կատեգորիա:Թբիլիսիի պետական համալսարանի շրջանավարտներ
Կատեգորիա:Անձինք Թբիլիսիից
Կատեգորիա:21-րդ դարի վրացի քաղաքական գործիչներ
Կատեգորիա:Վրացի փիլիսոփաներ
Կատեգորիա:Փիլիսոփայական գիտությունների դոկտորներ
Սկանդալ Essjay-ի հետ

**[[:en:User:Essjay|Essjay]]-ի հետ սկանդալը** կապված է Անգլերեն Վիքիպեդիայի մասնակցի ինքնակոչման հետ։ 24-ամյա ուսանողը, որն իր նյութերը խմբագրում էր Essjay անվան տակ, ներկայացել էր որպես պրոֆեսոր, սակայն հետո պարզվել էր, որ վերջինս ինքնակոչ է և նյութերը տեղադրել էր սկսնակների համար նախատեսված առցանց ձեռնարկներից։ Մինչ Essjay-ի մասին ճշմարտության հրապարակային դառնալը, Ջիմմի Ուելսը նրան արդեն հասցրել էր նշանակել Հաշտարար հանձնաժողովներից մեկում։

## Հարցազրույց
[left|thumb|Ջորդանի լուսանկարը [Վիքիայի իր էջից]]

The New Yorker թերթի աշխատակցուհի Սթեյսի Շիֆը պատրաստվում էր հոդված գրել Վիքիպեդիայի մասին։ Նախագծի մասնակիցներից մեկը առաջարկում է նրան հարցազրույց վերցնել Ռայան Ջորդանից (), որն այդ ժամանակ հայտնի էր Essjay կեղծանունով։ Essjay-ը համաձայնում է կիսվել Վիքիպեդիայի՝ իր ադմինիստրատորային աշխատանքի փորձով այն պայմանով, որ Շիֆը չի բացահայտի իր անձնական տեղեկությունը, բացի այն տեղեկությունից, որը պարունակվում է իր էջում։

Հարցազրույցի ժամանակ Ջորդանը հայտնում է, որ ունի գիտական կոչումներ աստվածաբանությունից և երկար ժամանակ է ինչ դասավանդում է մասնավոր համալսարանում։ Բացի այդ նա ասում է, որ անցկացնում է Վիքիպեդիայում ոչ պակաս քան 14 ժամ, և իր զբաղմունքի մասին տեղյակ չեն ո՛չ իր գործընկերները, ո՛չ մտերիմ ընկերները։

Նա պատմում էր, որ հաճախ իր հետ է իր համակարգիչը, ինչը թույլ է տալիս զբաղվել սիրելի զբաղմունքով, մինչ իր ուսանողները թեստային աշխատանք են կատարում։ Նա հավելում է, որ իր անունից նամակ է ուղարկել համալսարանի մի դասախոսի, որն արգելում էր օգտագործել Վիքիպեդիայի նյութերը աշխատանքների մեջ։ Նամակի մեջ նա հավաստիացել է Վիքիպեդիայի նյութերի ճշմարիտ լինելու մեջ և իր պնդումներին արժեք տալու համար օգտագործել է գեղարվեստական իր գերարտոնությունը։

## Բացահայտում
Իր իրական տվյալները Ջորդանը հրապարակում է Վիքիայի իր անձնական էջում, որից հետո Վիքիպեդիայի իր գործընկերները նրան խնդրում են բացատրել բոլոր ակնհայտ անհամապատասխանությունները, որին Ջորդանը պատասխանում է.

Հասարակական գործիչ Դենիել Բրանտը, որը հաճախ քննադատում էր Վիքիպեդիան, Ջորդանի մասին տեղեկությունը հայտնում է «The New Yorker» թերթի խմբագրությանը։ 2007 թվականին փետրվարին լույս է տեսնում հոդվածի հերքման մասին տեղեկությունը։ Այնտեղ ասվում է՝ «Ջորդանը խոստովանել է, որ 24 տարեկան է, չունի ոչ մի գիտական աստիճան և երբեք չի դասավանդել»։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Վիքիա
Կատեգորիա:Վիքիպեդիայի պատմություն
Heart Attack (երգ, Դեմի Լովատո)

«**Heart Attack**», ամերիկացի երգչուհի Դեմի Լովատոյի երգը։ Այն թողարկվել է 2013 թվականի փետրվարի 24-ին՝ որպես նրա «Demi» կոչվող չորրորդ ալբոմի առաջին սինգլ։ Երգը գրել են Միտչ Ալանը, Ջեյսոն Էվիգանը, Շոն Դուգլասը, Նիքի Ուիլյամսը, Աարոն Ֆիլիպսը և Դեմի Լովատոն։

## Տեսահոլովակ
Երգի տեսահոլովակը, որի ռեժիսորն է Քրիս Էփլբամը, նկարահանվել է 2013 թվականի մարտի 24-ին Լոս Անջելեսում, Կալիֆոռնիա։ Ապրիլի 6-ին տեսահոլովակից փոքրիկ հատված տեղադրվել է համացանցում, իսկ ամբողջական տարբերակով այն ներկայացվել է ապրիլի 9-ին Լովատոյի VEVO ալիքում։

## Հիթ-շքերթներ

### Շաբաթական հիթ-շքերթներ

### Տարեվերջյան հիթ-շքերթներ

## Հավաստագրումներ

## Թողարկման պատմություն

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Երգի տեսահոլովակը ՅուԹյուբում

Կատեգորիա:2013 երգեր
Կատեգորիա:2013 սինգլներ
Կատեգորիա:Դեմի Լովատոյի երգեր
Կատեգորիա:Երգեր այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Փոփ երգեր
Օպցիոն

**Օպցիոն** (), պայմանագիր, համաձայն որի ֆինանսական ակտիվի հավանական գնորդը կամ վաճառողը, ով հանդիսանում է պայմանագրի գնորդը ստանում է իրավունք, սակայն ոչ պարտավորություն գնել կամ վաճառել պայմանավորված ակտիվը պայմանագրում նախատեսված գնով և ժամկետում՝ վճարելով պայմանավորված պարգևավճար։ Ընդ որում՝ օպցիոն վաճառողը պարտավորվում է գնել կամ վաճառել ակտիվը, եթե գնորդը այդպիսի ցանկություն է հայտնել։
Օպցիոնները լինում են վաճառքի (Փութ-Օպցիոն, ), գնման (Քոլ-Օպցիոն, ) և երկկողմանի (Դաբլ-Օպցիոն, )
Օպցիոնի գնի հաշվարկը հանդիսանում է ներկայիս ֆինանսական հետազոտությունների առարկա։ Հիմնականում օպցիոնի գինը բաժանվում է երկու մասի, առաջինը՝ նրա բազիսային արժեքի և շուկայական արժեքի տարբերությունն է և սթրայք գինը։ Երկրորդ մասը կախված է մի շարք գործոններից, որոնք ունեն ոչ գծային կախվածություն, այդ գործոններն են պարգևավճարը, սպասվող գինը և մարման ժամկետը։ Չնայած օպցիոնի գնի հաշվարկման մեթոդներ գործածվել են սկսած 19-րդ դարից, սակայն ներկայումս ավելի ընդունված է Բլեք-Շոլսի մոդելը, որն առաջին անգամ հրատարակվել է 1973 թվականին։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Դերիվատիվներ
Կատեգորիա:Կորպորատիվ կառավարում
Կատեգորիա:Քաղաքացիական իրավունք
Անեզական գոյականներ

**Անեզական գոյականներ** (), մի շարք առարկայանիշ բառեր, որոնք պակասավոր են եզակի թվով արտահայտվելու հնարավորությունից։ Սրանք համապատասխան եզակի ձևեր չունեն (կամ գրեթե չունեն), իսկ եթե ունեն էլ, ապա իմաստով հոգնակին համարժեք չէ եզակիին։

Անեզականությունը պայմանավորող իմաստաբանական գործոններից են հետևյալները.
# անհամարժեքություն եզակիի հետ, որ լինում է նշված դեպքերում՝
## -**անք**, **-ենք**, **-ոնք**, **-ունք** ձևույթներով կազմված գոյականները, օրինակ՝ *Անդրեասենք, պչրանք, պճնանք, Սուքիասենք, ծաղրանք, պապոնք*.
## ազգերի, ցեղերի, ժողովուրդների անունները՝ *կասպեր, հոներ, խուռիներ, խեթեր, աղվաններ, սլավոններ*.
## բժշկական, դիցաբանական, լեզվաբանական, կրոնական և այլ կարգի անուններ՝ *ալկալիներ, պավլիկյաններ, Հորաներ*.
## բույսերի ու կենդանիների դասեր, ընտանիքներ, կարգեր անվանող գոյականներ՝ *անողնաշարավորներ, խեցեմորթեր,վարդազգիներ, կատվազգիներ*.
## հատուկ և հասարակ այլ գոյականներ՝ *ամպեր, նոթեր և այլն*։
# առարկայի՝ բարդ կամ երկկազմ, բազմակազմ լինելու դեպքում՝
## գրաբարում (ունեին գրաբարյան *ք* հոգնակերտ մասնիկ)՝ *աչք, խելք, հոնք, կառք, մեղադրանք, Ռշտունիք* և այլն։ Արդի հայերենում դրանք ըմբռնվում են որպես եզակի։
## աշխարհագրական անուններ, որոնք համապատասխանում են օտար լեզուների անեզական աշխարհագրական անուններին՝ *Ալպեր, Ապալաչներ, Անդեր, Պամպասներ, Նիդեռլանդներ, Կարպատներ, Հիմալայներ*։

Ժամանակակից հայերենին անեզակիության կարգը հատուկ չէ, կամ էլ նրան կառուցվածքային (կաղապարման) նոր ձևեր է տվել։

Անեզական բառեր են օրինակ՝ գրաբարում՝ միտք, կամք, Գուգարք, ռուսերենում՝ ножницы, щипцы, լատիներենում՝ *castra, arma* և այլն։

Հայ քերականության մեջ ոմանք տարբերակում էին՝ անեզական կամ անեզակի անուն, նաև՝ անեզական գոյական, անեզական դերանուն, անեզական բայ։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Գոյական
Գուշար

**Գուշար**, գյուղ Հայաստանի Լոռու մարզի Փամբակ համայնքում։

Գյուղը տեղակայված է ծովի մակարդակից 1950 մ բարձրության վրա։

Բնակչությունը հիմնականում զբաղվել է անասնապահությամբ ու դաշտավարությամբ։

## Բնակչություն
Գուշարի ազգաբնակչության փոփոխությունը.

## Տես նաև
* Լոռու մարզ

## Ծանոթագրություններ

 

Կատեգորիա:Լոռու մարզի բնակավայրեր
Կատեգորիա:Լոռու մարզի գյուղեր
Կատեգորիա:Փամբակ համայնքի բնակավայրեր
Գոգարան

**Գոգարան**, գյուղ Հայաստանի Լոռու մարզի Սպիտակ համայնքում։

Մարզկենտրոն Վանաձոր քաղաքից հեռու է մոտ 20 կմ դեպի հյուսիս-արևմուտք։ Գտնվում է Բազումի լեռների հարավային ստորոտին, ծովի մակերևույթից 1863-1950 մ բարձրության վրա։ Գյուղը Վանաձոր-Գյումրի գլխավոր ճանապարհից 5 կմ հեռավորության վրա է գտնվում։

Գյուղը ժամանակին **Գորան** անվան տակ ընդգրկված է եղել Երևանի նահանգի Ալեքսանդրապոլի գավառում։

Նախկինում Գոգարչի գյուղը Սպիտակի տարածաշրջանի ամենահին գյուղերից է։

## Կլիմա
Գոգարանն ունի խստաշունչ ձմեռ և զով ամառ։ Որպես լեռնային գյուղ աճում են գրեթե բոլոր տեսակի հացաբույսերը (ցորեն, գարի, աշորա և այլն)։

## Բնակչություն
1831 թ. և 1840 թ. մարդահամարում Գոգարանի համար արձանագրված է երկու առանձին ծխական նկարագրություն։ Առաջինում ներկայացված է գյուղի հնաբնակների ցուցակը, որոնց թիվը կազմում է 12 ընտանիք։ Բացի հիմնական ցուցակից, Վրաստանի պետական արխիվում պահպանվել է նաև Գոգարանում ապաստանած գաղթական ընտանիքների ցուցակը։ Համաձայն 1831 թ. Փամբակի ուղեմասում ապաստանած` Արևմտյան Հայաստանից գաղթածների ծխական նկարագրության՝ Գոգարանում ապաստանել էր երեք ընտանիք Մուշից և Կարսից։ Այնուհետև 1831-1840 թթ. ընթացքում Գոգարանը համալրվում է ևս 12 ընտանիքով, որոնք սակայն բնիկ արևելահայեր են Արարատյան դաշտից, Լոռվա ձորից և Ղազախի, այժմ Նոյեմբերյանի շրջանի Բաղանիս գյուղից։

Ըստ Հայաստանի 2011 թ. մարդահամարի արդյունքների՝ Գոգարանի մշտական բնակչությունը կազմել է 1065, առկա բնակչությունը՝ 914 մարդ։
Գյուղի բնակչության փոփոխությունը ժամանակի ընթացքում՝ ստորև.

## Տնտեսություն
Բանջարանոցային մշակաբույսերից լավ աճ են ապահովում կարտոֆիլը, կաղամբը, բազուկը, գազարը, սխտորը, սոխը և այլն։ Գյուղն ունի մոտ 626 հա վարելահող, որից 65 հա պետական պահուստային հողեր են, 539 հա՝ սեփականաշնորհված։ Բնակչությունը զբաղվում է անասնապահությամբ, ճակնդեղի և բանջարանոցային կուլտուրաների մշակությամբ։

## Պատմամշակութային կառույցներ

Գյուղում են գտնվում Սուրբ Աստվածածին (4-րդ դար) և 5-րդ դարի այլ եկեղեցիները, Սբ. Ծիրանավոր, «Թուխ Մանուկ», Սբ. Սարգիս մատուռները և «Պատվար» ամրոցը։ Շրջակայքում պահպանվել են Խորոզ և այլ գյուղատեղիներ։

Ըստ պատմամշակութային հուշարձանների` գյուղի մերձակա դամբարանադաշտերի, IV-ից VI դարի թվագրվող եկեղեցու, գյուղն ունի ավելի քան 27 դարյա պատմություն։ Գյուղում պեղված նոր դամբարանը, որը Հայաստանում պեղված հայտնի այլ դամբարաններից տարբերվում է ոճով ու գտածոներով, հնագետների զարմանքն է հարուցել։ Այն, ի տարբերություն հարևան` հիմնականում հողաշեն դամբարանների, սալաքարային է։ Դամբարանը պատկանում է մ.թ.ա. 9-7 -րդ դդ. (երկաթի դար)։

## Հասարակական կառույցներ
2013 թվականի դրությամբ Գոգարանն ունի միջնակարգ դպրոց, որի նոր շենքը կառուցվել է 2002 թվականին։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Լոռու մարզի գյուղեր
Կատեգորիա:Սպիտակ համայնքի բնակավայրեր
Սարահարթ (գյուղ)

**Սարահարթ**, գյուղ Հայաստանի Լոռու մարզի Սպիտակ համայնքում։

Գտնվում է Գոգարան գետի ափին։ Հեռավորությունը մարզկենտրոնից՝ 27 կմ հյուսիս-արևմուտք։

Սարահարթ գյուղը գտնվում է Բազումի լեռնաշղթայի Չքնաղի լեռներ կոչվող բազուկի արևմտյան լանջերին։ Սպիտակ քաղաքից 8 կմ հյուսիս–արևմուտք, բլրապատ ու թեք հարթավայրում, ծովի մակարդակից 1500 մետր բարձրության վրա, զուրկ է բնական և արհեստական անտառներից։

Գյուղը հիմնադրվել է 1828 թվականին։ Գյուղի բնակիչները գաղթել են Բասենի նահանգի Վերին Բասենի Էյքիբադ գյուղից և բնակություն հաստատել Գյուլլիջա գյուղում, որը 19.04.1950 թ. վերանվանվել է Սարահարթի։  1988 թվականին ավերիչ երկրաշարժից հիմնովին ավերվել է։

Գյուղն ունի միջնակարգ դպրոց, որի շենքը կառուցվել է երկրաշարժից հետո, սովորում է 180 աշակերտ։

Գյուղի կլիման ձմռանը ցուրտ է, ամռանը՝ զով։ Բնակչությունը զբաղվում է անասնապահությամբ, հացահատիկի, կերային կուլտուրաների մշակությամբ, բանջարաբուծությամբ և պտղաբուծությամբ։ Գյուղում են գտնվում «Ժամ» եկեղեցին (XVIII-XIX դդ.) և «Կարմիր Ավետարան» մատուռը։

Բնակիչները գաղթել են 1830 թ. Էրզրումի նահանգի Բասենի գավառի, Էգէպատ (Էգեպատ կամ Այգեպատ) գյուղից ։

Գյուղի կլիման ձմռանը ցուրտ է, ամռանը՝ զով։ Գյուղում առկա է ոռոգման ջրի նոր կառուցված ցանց։ Գյուղն ունի միջնակարգ դպրոց, որի շենքը կառուցվել է երկրաշարժից հետո, ունի նաև նորակառույց բժշկական ամբուլատորիայի շենք։ Գյուղի բնակչությունը զբաղվում է անասնապահությամբ, հացահատիկի կերային կուլտուրաների մշակությամբ։

Մինչև 1988 թ. երկրաշարժը գյուղում կար երկու եկեղեցի՝ 1884 թ. կառուցված Սուրբ Աստվածածինը և XIX դարի՝ Սուրբ Փրկիչ եկեղեցիները։  

Երկրաշարժի հետևանքով երկուսն էլ ավերվեցին, առաջինը հիմնովին, իսկ երկրորդը՝ մասամբ։ 

Արմատներով Սարահարթից, ամերիկաբնա Աշոտ Մարտիրոսյանի հովանավորությամբ Սուրբ Աստվածածին եկեղեցին 2007թ. վերանորոգվել է, և այժմ գործում է։

## Բնակչություն
Սարահարթի բնակչության փոփոխությունը ժամանակի ընթացքում՝ ստորև.

## Տես նաև
* Սարահարթի պատմության և մշակույթի անշարժ հուշարձանների ցանկ (Լոռու մարզ)

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:1828 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր
Կատեգորիա:Լոռու մարզի գյուղեր
Կապիտոլիում (Վաշինգտոն)

**Կապիտոլիում** (), ԱՄՆ կոնգրեսի նիստերի գումարման շենքը մայրաքաղաք Վաշինգտոնում։ Կառուցվել է 1793-1865 թվականներին, կլասիցիզմի ոճով (ճարտարապետներ՝ Ու. Թորնթոն, Բ. Լաթրոբ, Թ. Ուոլթեր)։ Վաշինգտոնի և Լինքոլնի հուշարձանների հետ միանում է 1800 մետրանոց ազգային պուրակով։ Կառավարական կենտրոնից դեպի արևելք գտնվում է Կոնգրեսի գրադարանը և ԱՄՆ Գերագույն դատարանի նստավայրը (մինչև 1935 թվականը Գերագույն դատարանի նիստերն անց էին կացվում հենց Կապիտոլիումի մեջ)։

## Տես նաև
* Սպիտակ տուն

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:ԱՄՆ-ի շենքեր և կառույցներ
Կատեգորիա:ԱՄՆ-ի տեսարժան վայրեր
Կանելյուրներ

[thumb|right|Կանելյուր, [Թունիս]]
**Կանելյուրներ** (), օրդերի սյան (մույթի) բնի վրա արվող ուղղաձիգ (կտրվածքում կորագիծ) ակոսները։ Կանելյուրներ են անվանում նաև նման ակոսները սափորների և գեղարվեստական այլ իրերի վրա։

## Գրականություն
* Каннелюра. // Крысин Л.П. Толковый словарь иноязычных слов. — М.։ Эксмо, 2008. — 944 с.
* Detlev Wannagat։ Säule und Kontext. Piedestale und Teilkannelierung in der griechischen Architektur. Biering & Brinkmann, München 1995, ISBN 3-930609-07-X (Zugleich։ Bochum, Universität, Dissertation, 1990).

Կատեգորիա:Ճարտարապետական տարրեր
Կատեգորիա:Շինարարական տարրեր և կառուցվածքներ
Մոդուս վիվենդի

**Մոդուս վիվենդի** (), լատիներեն արտահայտություն, որը նշանակում է համաձայնություն հակադարձ տեսակետներով կողմերի միջև, երբ նրանք համաձայնում են չհամաձայնել՝ համաձայնություն անհամաձայնության պայմաններում։

*Modus* նշանակում է ձև, ուղի, եղանակ։ *Vivendi* (՝ ապրել բառից) նշանակում է ապրելը, կեցություն։ Միասին՝ *ապրելու եղանակ* (կենսաձև, կենսակերպ, կացութաձև), ինչը նշանակում է փոխհամաձայնություն վիճարկող կողմերի միջև, որը թույլ է տալիս շարունակել կյանքը։

## Քաղաքականության մեջ
Քաղաքական հարաբերություններում մոդուս վիվենդին սովորաբար նշանակում է ոչ պաշտոնական և ժամանակավոր համաձայնություն։ Օրինակ, երբ երկու կողմերը, չնայած քաղաքական, պատմական կամ մշակութային անհամապատասխանությանը, վիճելի տարածքների շուրջ հասնում են մոդուս վիվենդիի, հաստատվում է նրանց տարբերությունների հարմարեցում անկանխատեսելի հանգամանքների համար։ Տերմինն այս իմաստով որպես քաղաքական փիլիսոփայության հիմնաքար օգտագործել է Ջոն Գրեյը։

## Դիվանագիտության մեջ
Դիվանագիտական առումով մոդուս վիվենդին ավելի հարատև ու մանրակրկիտ բնույթի համաձայնագրով (պայմանագրով) փոխարինվելու համար նախատեսված ժամանակավոր կամ նախնական բնույթի միջազգային համաձայնագիր արձանագրող գործիք է։ Այն սովորաբար կատարվում է ոչ պաշտոնական ճանապարհով, ուստի երբեք չի պահանջում օրենսդրական վավերացում։ Ընդհանրապես զինադադարը և կապիտուլյացիայի գործիքները համարվում են մոդուս վիվենդի։

## Հետաքրքիր փաստեր
1961 թ. Իրաքից Քուվեյթի անկախանալուց հետո, Իրաքը պնդում էր, որ այն հանդիսանում է իր տարածքը։ Սակայն Մեծ Բրիտանիայի միջամտությունից հետո, Իրաքը զիջեց և պաշտոնապես ճանաչեց Քուվեյթի անկախությունը՝ հաստատելով մոդուս վիվենդի։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Լատիներեն բառեր և արտահայտություններ
Կանադական ամբիոն

**Կանադական ամբիոն** (), կանադական շաբաթաթերթ։ Հանդիսացել է Կանադայի Կոմկուսի (ԿԿԿ) կենտրոնական թերթը։ Առաջին անգամ լույս է տեսել 1940 թվականին, Տորոնտոյում (Օնտարիո նահանգ)։

Օգտվել է ԱՊՆ-ի ծառայություններից։ 1947 թվականի մայիս-նոյեմբեր ամիսներին լույս է տեսել «Դեյլի տրիբյուն» () անունով։

Կատեգորիա:Կանադայի շաբաթաթերթեր
Գյուլագարակ

**Գյուլագարակ**, գյուղ Հայաստանի Լոռու մարզի Գյուլագարակ համայնքում։

## Աշխարհագրություն
Գտնվում է Ձորագետի Գարգառ վտակի ձախ ափին՝ ծովի մակարդակից 1400 մ բարձրության վրա։ 2017 թվականին վարչատարածքային բաժանման բարեփոխումների արդյունքում Գյուլագարակը միավորվել է Ամրակից, Գարգառ, Կուրթան, Հոբարձի, Պուշկինո և Վարդաբլուր գյուղերի հետ՝ ձևավորելով համանուն խոշորացված համայնքը։

Գյուլագարակի ռելիեֆը նախալեռնային է, կլիման ձմռանը ցրտաշունչ է, ամռանը` զով։ Այն բավական խոնավ է, տաք ու առողջարար, ինչով էլ պայմանավորված համարվում է ամառանոցային հիանալի վայր։ Այստեղ են գտնվում Գյուլագարակի սոճու արգելավայրը, «Սոճուտ» մանկական առողջարանը և «Դենդրոպարկը», ինչը կարևոր նշանակություն ունի գյուղի զբոսաշրջային գրավչության համար։

## Պատմություն
Հայտնի է, որ Գյուլագարակ համայնքի այժմեական տարածքը բնակեցված է եղել նախքան 5-րդ դարը։ Գյուղից 2 կմ հարավ գտնվում է Տորմակադուռ գյուղատեղին իր Տորմակ եկեղեցով (6-րդ դար), իսկ 2 կմ արևմուտք՝ 4-5-րդ դարերի Սուրբ Գևորգ մատուռը։ Այնուամենայնիվ, գյուղը, որպես այդպիսին, հիմնադրվել է 1750 թվականին։ Գյուղի պատմամշակութային ժառանգության մաս է կազմում նաև 19-րդ դարի վերջին հիմնված Գյուլագարակի եկեղեցին, որը խորհրդային ժամանակաշրջանում օգտագործվել է որպես հացահատկի պահեստ։

## Կլիմա
Կլիման ձմռանը ցրտաշունչ է, իսկ ամռանը՝ զով։ Այն բավական խոնավ է, տաք ու առողջարար։

## Բնակչություն
Նախնիները եկել են Սպիտակի տարածաշրջանի գյուղերից։
Գյուլագարակի ազգաբնակչության փոփոխությունը.

## Տնտեսություն
Բնակչությունը զբաղվում է անասնապահությամբ, հացահատիկի, կարտոֆիլի մշակությամբ, այգեգործությամբ և մեղվաբուծությամբ։

## Հասարակական կառույցներ
Գյուղն ունի միջնակարգ դպրոց, գրադարան և առողջության առաջնային պահպանման կենտրոն։

## Պատկերասրահ

Պատկեր:Եկեղեցի «Տորմակ» 1.JPG|Տորմակ եկեղեցի (Գյուլագարակ)
Պատկեր:Երկրորդ աշխարհամարտում զոհվածների հուշակոթող, ArmAg (10).jpg|Հուշակոթող` Երկրորդ աշխարհամարտում զոհվածներին
Պատկեր:Երկրորդ աշխարհամարտում զոհվածների հուշաղբյուր, Գյուլագարակ (1).jpg|Հուշաղբյուր` Երկրորդ աշխարհամարտում զոհվածներին («Ժամի աղբյուր»)
Պատկեր:Church in Gyulagarak, ArmAg (1).jpg|Գյուլագարակի եկեղեցի
Պատկեր:Resorts near Dendropark (2).jpg


## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:1750 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր
Կատեգորիա:Գյուլագարակ համայնքի բնակավայրեր
Կատեգորիա:Լոռու մարզի բնակավայրեր
Կատեգորիա:Լոռու մարզի գյուղեր
Արևային հյուսակ

մինի|Արևային հյուսակի գտնվելու տեղը
**Արևային հյուսակ**, սիմպաթիկ նյարդաթելերից և նյարդահանգույցներից կազմված գոյացություն, որը տեղակայված է մարդու որովայնի խոռոչում։ Բաղկացած է երկու կիսալուսնաձև հանգույցներից, որոնք գտնվում են որովայնի ետին պատի վրա, գոտկային I ողնի մակարդակին, աորտայի աջ և ձախ կողմերում։ Արևային հյուսակի կազմավորմանը մասնակցում են նաև թափառող, ստոծանիական և ողնուղեղային նյարդերը։ Արևային հյուսակից սկիզբ են առնում բազմաթիվ նյարդաթելեր, որոնք, գնալով դեպի ներքին օրգանները (ստամոքս, լյարդ, ենթաստամոքսային գեղձ, բարակ և հաստ աղիքներ, փայծաղ, երիկամներ և մակերիկամներ), նրանց վրա կազմում են ենթահյուսակներ։

Կատեգորիա:Անատոմիա
Կատեգորիա:Ծայրամասային նյարդային համակարգ
Զուր

**Զուր** կամ *Մազրա*, *Նորա-Մազրա* (), նախկինում միջնադարյան հայաբնակ գյուղ Մեծ Հայքի Սյունիք նահանգի Ճահուկ գավառում, ներկայիս Ադրբեջանական Հանրապետության կազմում գտնվող Նախիջևանի Ինքնավար Հանրապետության Շահբուզի շրջանում։

## Աշխարհագրություն
Գյուղատեղին գտնվում է Նորս գյուղից 4-5&nbsp;կմ հյուսիս։ Ընդգրկել է 70-80 բնակելի և այլ շինություններ։

## Պատմություն
1960 թվականին հայերի հեռանալուց հետո վեր է ածվել ավերակների։

## Գրականություն
* 

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Լքված բնակավայրեր
Կատեգորիա:Շահբուզի շրջանի բնակավայրեր