Բողոքի ցույցեր Ռուսաստանում (2021)

**2021 թվականի հունվարի 23-ին Ռուսաստանում բողոքի ցույցերը** հայտարարվել են Կոռուպցիայի դեմ պայքարի հիմնադրամի կողմից՝ «Պալատ Պուտինի համար։ Ամենամեծ կաշառքի պատմությունը» վավերագրական ֆիլմ-հետաքննության հրապարակումի ժամանակ։ Բողոքի ակցիաների պատճառն ընդդիմադիր քաղաքական գործիչ Ալեքսեյ Նավալնիի ձերբակալությունը և կալանավորումն է, ինչպես նաև կոռուպցիայի մեջ մեղադրանքները Ռուսաստանի գործող նախագահ Վլադիմիր Պուտինի հասցեին։

## Նախապատմություն
2020 թվականի օգոստոսին Ալեքսեյ Նավալնիի թունավորումից հետո նա բուժվում էր Բեռլինում։ 2020 թվականի դեկտեմբերի 14-ին լույս է տեսել The Insider-ի, Bellingcat-ի և CNN-ի համատեղ հետաքննությունը, որը պնդում է, որ Նավալնիի դեմ մահափորձը կատարել է Ռուսաստանի ԱԴԾ-ի 8 օպերատիվներից բաղկացած խումբը, որը գործել է ԱԴԾ-ի քրեագիտության ինստիտուտի քողի տակ։ Ըստ Նավալնիի հայտարարության՝ այդ մահափորձը պատվիրել է Պուտինը։

2021 թվականի հունվարի 17-ին Նավալնին վերադարձել է Ռուսաստան և ձերբակալվել «Իվ Ռոշե» գործով սահմանված փորձաշրջանի խախտման մեղադրանքով։ 2021 թվականի հունվարի 18-ին Խիմկի քաղաքի ՆԳՎ բաժանմունքում տեղի է ունեցել դատարանի արտագնա նիստը, որի ընթացքում Նավալնին ձերբակալվել է 30 օրով։ 2021 թվականի հունվարի 18-ին Նավալնին թողարկել է տեսաուղերձ, որում կողմնակիցներին կոչ է արել բողոքի դուրս գալ հունվարի 23-ին։

Հաջորդ օրը՝ 2021 թվականի հունվարի 19-ին, Կոռուպցիայի դեմ պայքարի հիմնադրամը հրապարակել է «Պալատ Պուտինի համար։ Ամենամեծ կաշառքի պատմությունը» () վավերագրական ֆիլմ-հետաքննությունը, որը պատմում է ֆիլմում «Պուտինի պալատ» անվանվող Իդոկոպաս հրվանդանի վրա նստավայրի մասին։ Ֆիլմի հեղինակների խոսքով՝ նստավայրը կառուցվել է բարդ կոռուպցիոն համակարգի հաշվին, իսկ փաստացի այն վերահսկվում է Վլադիմիր Պուտինի կողմից վստահված անձանց միջոցով։ Հետաքննության սկզբում կոչ է արվում 2021 թվականի հունվարի 23-ին ՝ ժամը 14:00-ին, Նավալնիին ազատ արձակելու պահանջով դուրս գալ «ձեր քաղաքների կենտրոնական փողոցներ»։

## Բողոքի ցույցերից առաջ
### Հունվարի 21
2021 թվականի հունվարի 21-ին իշխանությունները բերման են ենթարկել Կոռուպցիայի դեմ պայքարի հիմնադրամի մի քանի աշխատակիցների, իսկ մյուսների տներ ոստիկաններ են եկել։

Գլխավոր դատախազությունը պահանջել է, որ Ռոսկոմնադզորն արգելափակի 2021 թվականի հունվարի 23-ի հանրահավաքներին մասնակցելու կոչեր կատարող կայքերը։ Ռոսկոմնադզորը հայտնել է, որ անչափահասներին հավաքներին ներգրավելու համար սոցիալական ցանցերին կարող են տուգանքներ նշանակվել։

Ռուսաստանի մի քանի համալսարանների ղեկավարություններն ասել են, որ չարտոնված բողոքներին մասնակցելու համար ուսանողները կարող են հեռացվել կամ ընդգրկվել «պետական հիմնարկների սև ցուցակում»։

### Հունվարի 22
Հունվարի 22-ին ձերբակալվել են Նավալնիի մամուլի քարտուղար Կիրա Յարմիշը, ԿԴՊՀ քննչական վարչության աշխատակից Գեորգի Ալբուրովը և փաստաբան Վլադլեն Լոսը։ Լյուբով Սոբոլը տուգանվել է 250 հազար ռուբլով։ Մի քանի տասնյակ մարդ բերման են ենթարկվել, իսկ նրանց մի մասը ձերբակալվել է ամբողջ Ռուսաստանում։

Գլխավոր դատախազության խնդրանքով ՎԿոնտակտե սոցիալական ցանցն արգելափակել է այն հանդիպման էջերը, որոնք վերաբերում են հունվարի 23-ին նախատեսված հանրահավաքներին։ Ըստ Ռոսկոմնադզորի՝ Գլխավոր դատախազության պահանջի հիման վրա ՏիկՏոկը, ՎԿոնտակտեն, ՅուԹյուբը և Ինստագրամը հանել են «անչափահասներին՝ իրենց կյանքի և առողջության համար վտանգավոր անօրինական գործողությունների մեջ ներգրաված տեղեկատվության» 17%-ից 50%-ը։

Քննչական կոմիտեն քրեական գործ է հարուցել անչափահասներին չհամաձայնեցված գործողություններին ներգրավելու համար՝ բացատրելով այդ գործողություններին մասնակցողների կյանքերի կանխամտածված վտանգը՝ կորոնավիրուսի պատճառով։ Կրթության նախարարությունը ծնողներին հորդորել է զերծ պահել իրենց երեխաներին հունվարի 23-ի հանրահավաքներին մասնակցելուց։ Ուսանողները, դպրոցականների և նախադպրոցական տարիքի երեխաների ծնողները նամակներ են ստացել մի շարք քաղաքներում հավաքների հետևանքների մասին։

Նախագահ Պուտինի մամուլի քարտուղար Դմիտրի Պեսկովն ասել է, որ Կրեմլն անընդունելի է համարում նման միջոցառումների կազմակերպումը և «երիտասարդներին դրդելը մասնակցել այդ գործողություններին»։ Մոսկվայի քաղաքապետ Սերգեյ Սոբյանինը հորդորել է մոսկվացիներին չմասնակցել հունվարի 23-ի ցույցին՝ կորոնավիրուսի տարածման պատճառով։

Ուսուցիչների միջոցով աշակերտները և նրանց ծնողները խնդրանք են ստացել, որ անչափահասները չմասնակցեն հանրահավաքների։ Շաբաթ օրը կրթական հաստատությունները որոշել են դասեր անցկացնել նույնիսկ չնայած հեռակա ուսուցման ռեժիմներին։

## Բողոքի ցույցերի ընթացք
Ակցիաներից ուղիղ հեռարձակումներն իրականացրել են Ազատություն Ռադիոն, ՄԲԽ Մեդիան, «Ներկա ժամանակ» և «Անձրև» հեռուստաալիքները։thumb|280px|Մոսկվայի Պուշկինսկայա հրապարակը (ժամը երկուսի սկզբին)
thumb|280px|ՕՄՈՆը Մոսկվայի Պուշկինսկայա հրապարակում (ժամը 14:03-ին)
thumb|280px|Մոսկվայի Պուշկինսկայա հրապարակում (ժամը 13:57-ին)
thumb|280px|ՕՄՈՆը Մոսկվայի Պուշկինսկայա հրապարակում (ժամը 14:02-ին)

BBC-ի տվյալներով՝ բողոցի ցույցեր են անցկացվել Ռուսաստանի 112 քաղաքներում։

Ըստ Reuters-ի` առնվազն 40000 ցուցարարներ հավաքվել են Մոսկվայի մի քանի վայրերում, մինչդեռ Ներքին գործերի նախարարությունը հայտնել է շուրջ 4000 ցուցարարների ներկայության մասին։ Մոսկվայում ՕՄՈՆը սկսել է ցրել ցույցերը և բերման ենթարկել բողոքողներին մինչ բողոքի ցույցի սկիզբը։ Ալեքսեյ Նավալնիի կինը՝ Յուլիա Նավալնայան ևԼյուբով Սոբոլը բերման են ենթարկվել Մոսկվայում՝ ցույցերին մասնակցելուց հետո։ Մի քանի ժամ անց ՄԲԽ մեդիան հաղորդել է, որ Յուլիա Նավալնայան ազատ է արձակվել։

Հաղորդվել է, որ բախումներ են տեղի ունեցել ոստիկանության և ցուցարարների միջև, և, որ որոշ ցուցարարներ ձնագնդեր են նետում ոստիկանության ուղղությամբ, որոնք, իրենց հերթին, մահակներ են օգտագործում ցուցարարների դեմ։ Շշերը, բռնկումները և ծխի ռումբերը նույնպես թռչում էին ոստիկանության ուղղությամբ։

Կազանում հունվարի 23-ին բողոքի ցույցի պատճառով փակվել են մետրոյի «Կրեմլյովսկայա» և «Տուկայա հրապարակ» կայարանները։

ՄԲԽ մեդիայի գնահատմամբ, Ռուսաստանում բողոքողների ընդհանուր թիվը տատանվել է 110-ից 160 հազարի սահմաններում։

ՕՎԴ-ինֆոյի փոխանցմամբ՝ Մոսկվայի ժամանակով ժամը 22:15-ի դրությամբ, երկրի ողջ տարածքում ձերբակալվել է 2662 մարդ։

### Արտասահմանում
Հելսինկիում, կորոնավիրուսային համավարակի հետ կապված սահմանափակումների պատճառով, Նավալնիին սատարող ցույցեր են անցկացվել մինչև 10 հոգի փոքր խմբերում և սոցիալական հեռավորության պահպանմամբ (ընդհանուր առմամբ 16 հանրահավաք)։ Այս ընթացակարգը համաձայնեցվել է ոստիկանության հետ։ Գործողությունները տեղի են ունեցել Ռուսաստանի դեսպանատան մոտ և Սենատի հրապարակում՝ մայրաքաղաքի կենտրոնում։

Հաագայում, Լոնդոնում, Բեռլինում, Տոկիոյում, Միլանում, Մյունխենում, Պրահայում, Նյու Յորքում, Բարսելոնայում և Մադրիդում, ինչպես նաև այլ քաղաքներում ցույցեր են անցկացվել Ռուսաստանի դեսպանատների մոտ՝ ի աջակցություն Ռուսաստանի բողոքի ցույցերի։ Թել Ավիվում, ըստ ականատեսներից մեկի, ցույցին ներկա է եղել շուրջ 1000 մարդ։ Ի աջակցություն Ռուսաստանում բողոքի ցույցերին, համերաշխության գործողություններ են անցկացվել նաև Ավստրալիայում։ Կիևում Ալեքսեյ Նավալնիի 30 կողմնակիցներ հավաքվել են Ռուսաստանի դեսպանատան մոտ։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Ամեն ինչ հունվարի 23-ի ակցիաների մասին։ Ինչպես են դրանց պատրաստվում իշխանությունները և ընդդիմությունը, ինչից պետք է վախենան մասնակիցները — և ինչ է կատարվում դիմակային ռեժիմի հետ // Meduza
* Բողոքի ցույցեր և ձերբակալություններ․ Ինչ է կատարվում Ռուսաստանի քաղաքներում հունվարի 23-ին // BFM.ru
* Ակցիաների Նավալնիի համար։ Բողոքի ցույցեր ամբողջ Ռուսաստանում // Մեդիազոնա
* «Ազատություն Նավալնիին» 2021 թվականի հունվարի 23-ի ակցիաներ։ Օնլայն // ՕՎԴ-Ինֆո
* «Մի՛ վախեցեք, դու՛րս եկեք փողոցներ»։ Նավալնիի ուղերձը // ՅուԹյուբ, Навальный LIVE

Կատեգորիա:Ալեքսեյ Նավալնի
Կատեգորիա:Բողոքի ակցիաներ Ռուսաստանում
Կատեգորիա:Ընդդիմություն Վլադիմիր Պուտինին