open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Նիտա Նալդի

**Նիտա Նալդի** (իրական անունը՝ *Մերի Նոննա Դուլի*, , ), ամերիկացի կինոդերասանուհի, համր կինոյի աստղ, որը հայտնի է ճակատագրական կնոջ կերպարներով։

## Կենսագրություն
Ծնվել է իռլանդական աշխատավոր ընտանիքում։ Հայրը լքել է ընտանիքը 1910 թվականին, իսկ մայրը մահացել 1915 թվականին։ Մերին ստիպված էր գումար վաստակել, նա փոխեց շատ զբաղմունքներ, եղբոր հետ բեմ բարձրացավ, որտեղ խաղում էին վոդևիլյան ժանրով, խմբերգչուհի էր Բրոդվեյ թատրոնում (1918): 1919 թվականին նա մասնակցեց *[[Զիգֆելդի խելագարություն]]* թատերական ներկայացման ռևյուին և այդ ժամանակվանից հանդես եկավ կեղծանունով։

«Բժիշկ Ջեքիլը և պարոն Հայդը» (1920) ֆիլմը նկարահանելու ժամանակ, որտեղ նկարահանվում էր նաև Ջոն Բերիմորը՝  ուշադրություն դարձրեց դերասանուհու վրա, նա ընկերացավ Բերիմորի հետ (նա սիրով անվանում էր նրան համր Դուզե)։ Բլասկո Իբանեսը նրան ընտրել էր և նա «Արյուն և ավազ» վեպի կինոնկարում խաղալու էր դոնի Սոլի դերը. այս հարմարադերը Նալդին հաստատեց որպես ճակատագրական կին։ Այստեղ նրա գործընկերներն էին Լիլա Լին և Ռուդոլֆ Վալենտինոն, որոնց հետ հետագայում նկարահանվել է «Սուրբ սատանա» (1924) և «Կոբրա» (1925) ֆիլմերում։ 1928 թվականից հետո նա չի նկարահանվել, սակայն փորձել է խաղալ «Ո՞ւմ մահն է գուժում զանգը» ֆիլմում (1942):

Խաղացել է ավելի քան 30 ֆիլմում։

## Սիրված ֆիլմեր
* 1920  - Բժիշկ Ջեքիլը և պարոն Հայդը /*Dr. Jekyll and Mr. Hyde*
* 1920  -  *Life*
* 1920  -  *Common Sin*
* 1921  -  *Last Door*
* 1921  -  *Experience*
* 1921  -  *Divorce of Convenience*
* 1922  -  *Snitching Hour*
* 1922  -  *Reported Missing*
* 1922  -  *The Man from Beyond*
* 1922  -  *Channing of the Northwest*
* 1922  - Արյուն և ավազ / *Blood and Sand*
* 1922  -  *Anna Ascends*
* 1923  -  *You Can’t Fool Your Wife*
* 1923  - Տասը պատվիրան /*The Ten Commandments*
* 1923  -  *Lawful Larceny*
* 1923  - Հոլիվուդ (ֆիլմ) / *Hollywood*
* 1923  -  *The Glimpses of the Moon*
* 1924  -  *A Sainted Devil*
* 1924  -  *Don’t Call It Love*
* 1924  - *The Breaking Point*
* 1925  -  *Marriage Whirl*
* 1925  -  *Lady Who Lied*
* 1925  - Կոբրա (ֆիլմ) / *Cobra*
* 1925  -  *Clothes Make the Pirate*
* 1926  - *The Unfair Sex*
* 1926  -  *The Miracle of Life*
* 1926  -  *La Femme Nue*
* 1927  - Горный орёл / *The Mountain Eagle*
* 1928  -  *What Price Beauty?*
* 1928  -  *Die Pratermizzi*

## Ճանաչում
Աստղ Հոլիվուդի փառքի ծառուղիում (1960):

## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն
* Lowe D. An Encyclopedic Dictionary of Women in Early American Films, 1895 -1930. New York a.o., 2005

## Արտաքին հղումներ
* Պաշտոնական կայք

Կատեգորիա:Նոյեմբերի 13 ծնունդներ
Կատեգորիա:1894 ծնունդներ
Կատեգորիա:Նյու Յորք քաղաքում ծնվածներ
Կատեգորիա:Փետրվարի 17 մահեր
Կատեգորիա:1961 մահեր
Կատեգորիա:Նյու Յորք քաղաքում մահացածներ
Կատեգորիա:Դերասանուհիներ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:20-րդ դարի դերասանուհիներ
Կատեգորիա:Հոլիվուդյան փառքի ծառուղի
Կատեգորիա:Ամերիկացիներ իռլանդական սերմամբ
Կատեգորիա:Ամերիկացի կինոդերասանուհիներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի հեռուստատեսային դերասանուհիներ
Կատեգորիա:Սրտամկանի ինֆարկտից մահացածներ
Կատեգորիա:20-րդ դարի ամերիկացի դերասանուհիներ
Կատեգորիա:Թատրոնի ամերիկացի դերասանուհիներ
Կատեգորիա:Համր կինոյի դերասաններ
Կատեգորիա:Ամերիկացի դերասանուհիներ
Կատեգորիա:Բեմական կեղծանուններ
Շահեն Բաղդասարով

**Շահեն Բաղդասարովիչ Բաղդասարով** (), երկրաբան, հետախուզական հորատման մասնագետ, ՄՊՀԻ-ի հանքագործության ամբիոնի պրոֆեսոր, գիտությունների թեկնածու, Հայրենական մեծ պատերազմի վետերան։

## Կենսագրություն
Ծնվել է 1916 թվականի նոյեմբերի 25-ին Սկոբելև քաղաքում (այժմ՝ Ֆերգանա)՝ Լեռնային Ղարաբաղում ծնված ցարական սպայի ընտանիքում։ 1920 թվականի ընտանիքը տեղափոխվել է Տաշքենդ, որտեղ Շահենը 1932 թվականին ավարտել է 7-ամյա դպրոցը։ 1932 թվականին ընտանիքը տեղափոխվել է Մոսկվա։

1935 թվականին գերազանցությամբ ավարտել է Մոսկվայի № 1 տասնամյա դպրոցը։ Հասունության վկայականը նրան հանձնվել է Միությունների տան Սյունազարդ դահլիճում։ Եղել է Մոսկվայի բռնցքամարտի չեմպիոն։

1935-1940 թվականներին սովորել է Մոսկվայի Ս. Օրջոնիկիձեի անվան երկրաբանահետախուզական ինստիտուտում։ Ինստիտուտն ավարտելուց հետո ստացել է «հանքագործության հետախույզ-ինժեների» որակավորում և «հանգագործական-հորատման հետախուզական աշխատանքներ» մասնագիտացում։ Այնուհետև երկու տարի աշխատել է որպես «Երկրաքիմիական հետազոտություն» խմբի պետ։

#### Մասնակցություն Հայրենական մեծ պատերազմին
Պատերազմի սկսվելու ժամանակ աշխատելիս է եղել Ղրղզստանի Չանգիր-Թաշ ծծմբի հանքում։

1942 թվականին կամավոր մեկնել է ռազմաճակատ, զորակոչվել է Պարկենտի ՇԶԿ-ի կողմից։

Մարտնչել է Ստալինգրադի, 4-րդ Ուկրաինական և 1-ին Մերձբալթյան ճակատներում, մասնակցել Դոնբասի, Ղրիմի և Մերձբալթիկայի ազատագրմանը։ 1943 թվականի սեպտեմբերի 26-ին Սոֆիևկա բնակավայրի համար մղված մարտերին մասնակցելու համար պարգևատրվել է «Մարտական ծառայության» մեդալով որպես 82 միլիմետրանոց ականանետի նշանառու։ Վիրավորվել է, ունեցել է ծանր կոնտուզիա։ Պատերազմին մասնակցել է մինչև 1945 թվականը՝ այն ավարտելով մելիտոպոլյան հրաձգային 91-րդ դիվիզիայում՝ ավագ սերժանտի կոչումով։ Հաղթանակի օրը դիմավորել է Սարատովի ռազմական ուսումնարանում, որտեղ մասնակցել է վերապատրաստման կրտսեր սպաների համար նախատեսված դպրոցում։ 1985 թվականին հաղթանակի 40-ամյակի առթիվ ստացել է Հայրենական պատերազմի I աստիճանի շքանշան։

Զորացրվելուց հետո աշխատանքի է անցել ՀՀՀԻ-ում, Ֆերգանայի արշավախմբում, մասնակցել է ուրանի հանքավայրերի հետախուզմանը։

#### Դասավանդում ՄՊՀԻ-ում
1950 թվականին պրոֆեսոր Ն. Կուլիչիխինի հրավերով ընդունվել է ասպիրանտուրա ՄՊՀԻ-ի «Հետախուզական գործի տեխնիկա» ամբիոնում։ Չորս տարի անց պաշտպանել է  թեկնածուական ատենախոսություն հանքագործության ամբիոնում, որտեղ մինչև 2012 թվականը զբաղեցրել է պրոֆեսորի պաշտոն։

## Պարգևներ և ձեռքբերումներ
Պարգևատրվել է 18 մեդալներով և Հայրենական պատերազմի 1-ին աստիճանի շքանշանով։ Նախապատրաստել է ավելի քան 3000 մասնագետներ հանքագործության և հետախուզական հորատման ոլորտում։ «Երկրաբանահետախուզական խմբերի հանքագործական ինժեներների տեղեկատու» () ձեռնարկի համահեղինակ։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Գիտությունների թեկնածուներ
Կատեգորիա:Երկրաբաններ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Հայրենական մեծ պատերազմի մասնակիցներ
Կատեգորիա:Ռուս երկրաբաններ
Կատեգորիա:Երկարակյացներ
Գրեմմի լավագույն երաժշտական տեսահոլովակի համար

[250px|thumb|[Մայքլ Ջեքսոն` երկու մրցանակների մրցանակակիր, ինչպես նաև USA for Africa ծրագրի մասնակից և «We Are the World» երգի համահեղինակ]]
**«[[Գրեմմի]]» մրցանակ լավագույն երաժշտական տեսահոլովակի համար **, մրցանակ, որն ամեն տարի շնորհվում է կատարողների, ռեժիսորների և պրոդյուսերների կարճ երաժշտական տեսահոլովակների ձայնագրման ակադեմիայի կողմից` «գեղարվեստական նվաճումների, տեխնիկական վարպետության և ձայնագրման զարգացման գործում նշանակալի ավանդի համար` առանց հաշվի առնելու ալբոմի վաճառքները և նրա դիրքերը չարթերում»։

2014 թվականին NARAS-ը կրճատել է մրցանակի «Գրեմմի մրցանակ լավագույն կարճ տեսահոլովակի համար» անվանումը, իսկ նման անվանակարգը վերանվանվել է` «Գրեմմի» մրցանակ լավագույն երաժշտական ֆիլմի համար։

Ջոնի Քեշին, Փիթեր Գեբրիելին, Ջանեթ Ջեքսոնին և Մայքլ Ջեքսոնին են պատկանում ռեկորդը հաղթանակների թվով այդ անվանակարգում` նրանցից յուրաքանչյուրը շահել է 2-ական անգամ (Մայքլ Ջեքսոնը նաև *USA for Africa* գերխմբի կազմում էր և անմիջական մասնակցություն է ունեցել «We Are the World» երգի և տեսահոլովակի ստեղծմանը): Մարկ Ռոմանեկի նկարահանած տեսանյութը հաղթանակ է տարել երեք անգամ, ինչը նրան ռեկորդակիր է դարձնում ռեժիսորների շրջանում։ Առանց հաղթանակների անվանակարգերի թվով առաջատարը Բյորկն է` իսլանդացի երգչուհին առաջադրվել է չորս անգամ։

## Հաղթողներ և առաջադրվածներ
[250px|thumb|Երկու մրցանակների դափնեկիր [Ջոնի Քեշ]]

250px|thumb|Փիթեր Գեբրիել` երկու մրցանակների դափնեկիր
250px|thumb|Մարկ Ռոմանեկը համարվում է երեք տեսահոլովակ-հաղթողների ռեժիսորը

## Ծանոթագրություններ
;Մեկնաբանություններ

;Աղբյուրներ

## Արտաքին հղումներ
* 

Կատեգորիա:ԱՄՆ-ի երաժշտական մրցանակներ
Կատեգորիա:Գրեմմիի անվանակարգեր
Կատեգորիա:Պարգևներ այբբենական կարգով
Ռոբերտո Կլեմենտ

**Ռոբերտո Կլեմենտ Ուոլքեր** (, ), պուերտո ռիկացի պրոֆեսիոնալ բեյսբոլիստ, որը Բեյսբոլի գլխավոր լիգայում 18 մրցաշրջան հանդես է եկել «Փիթսբուրգ Փայրեթս» ակումբի կազմում՝ աջ ֆիլդերի դիրքում։ 1973 թվականին հետմահու ներառվել է բեյսբոլի ազգային փառքի սրահում՝ դառնալով այդ պատվին արժանացած առաջին իսպանացին։ Նրա մահը նախադեպ դարձավ, որպեսզի Փառքի սրահում ընդգրկվեն ոչ միայն ավելի քան 5 տարի առաջ գործունեությունն ավարտած խաղացողները, այլև նրանք, ովքեր մահացել էին ներառման պահից ավելի քան վեց ամիս առաջ։

## Գործունեություն
Բեյսբոլի ազգային լիգայում հանդես գալու ընթացքում Կլեմենտը 12 անգամ մասնակցել է լիգայի բոլոր աստղերի հանդիպումներին, դարձել է Ազգային լիգայի և Համաշխարհային շարքի ամենալավ խաղացողը, չորս անգամ դարձել է Ազգային լիգայի առաջատար հետ մղմամբ և 12 անգամ արժանացել Ոսկե ծուղակ մրցանակի։ 1972 թվականին՝ իր կարիերայի վերջին խաղի ընթացքում, Կլեմենտն իրականացրել է իր 3000-րդ հիթը։ «Փայրեթսի» կազմում Ռոբերտոն երկու անգամ դարձել է համաշխարհային սերիայի հաղթող։

Միջսեզոնի ժամանակ Ռոբերտոն Պուերտո Ռիկոյում և Հարավային Ամերիկայի այլ երկրներում ակտիվորեն զբաղվել է բարեգործությամբ։ 1972 թվականի դեկտեմբերի 21-ին՝ իր ուղևորություններից մեկի ժամանակ, երբ հումանիտար օգնություն էր տանում Նիկարագուայի երկրաշարժից տուժած բնակիչներին, ինքնաթիռը վթարի է ենթարկվել, ինչի արդյունքում նա մահացել է։

## Ազգային մրցանակներ
Ռոբերտո Կլեմենտը հետմահու պարգևատրվել է Միացյալ Նահանգների կառավարության քաղաքացիական պարգևների երեք մրցանակով՝ Միացյալ Նահանգների նախագահից, այդ թվում՝ Քաղաքացիական ծառայությունների համար նախագահական մեդալով․
* 1973 թվականի մայիսի 14-ին նախագահ Ռիչարդ Նիքսոն՝ ԱՄՆ Կոնգրեսի ոսկե մեդալ Ռոբերտո Ուոլքեր Կլեմենտին
* 1973 թվականի մայիսի 14-ին նախագահ Ռիչարդ Նիքսոն՝ Նախագահական մեդալ քաղաքացիական ծառայությունների համար
* 2003 թվականի հուլիսի 23-ին նախագահ Ջորջ Բուշ՝ Ազատության նախագահական մեդալ

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Latino Sports Legends
* Society of American Baseball Research BioProject biography of Clemente
* Baseball-almanac
* The American Presidency Project — ''Remarks at a Ceremony Honoring Roberto Clemente. May 14, 1973''
Նորբերտո Օդեբրեխտ

**Նորբերտո Օդեբրեխտ** (), բրազիլացի ինժեներ, գործարար և բարերար, բրազիլական «Օդեբրեխտ» կոնգլոմերատի հիմնադիրը։

## Վաղ կյանք
Նորբերտո Օդեբրեխտը ծնվել է 1920 թվականի հոկտեմբերի 9-ին Բրազիլիայի Ռեսիֆի քաղաքում։ Նա եղել է ռահվիրա Էմիլիո Օդեբրեխտի որդին և գերմանացի գեոդեզիական ինժեների և քարտեզագրագետ Էմիլ Օդեբրեխտի  թոռը, որը գաղթել է Բրազիլիա 1856 թվականին։ Նորբերտո Օդեբրեխտը սովորել է Բահիայի պոլիտեխնիկական դպրոցում։

## Կարիերա
Օդեբրեխտը հիմնել է շինարարական ընկերություն, որից ստեղծվել է «Օդեբրեխտ գրուպը» Սալվադոր դա Բահիայում 1944 թվականին։ Ներկայում ընկերությունը դարձել է միջազգային կոնգլոմերատ և աշխատանքով ապահովում է ավելի քան 167 500 մարդու աշխարհի ավելի քան 60 երկրներում։ 1991 թվականին Նորբերտո Օդեբրեխտն «Օդեբրեխտի» ղեկավարությունը հանձնել է որդուն՝ Էմիլիո Օդեբրեխտին և ինքը մնացել է որպես ղեկավար։ Նորբերտո Օդեբրեխտի «մտքերը» հավաքվել են երեք հատորում, որոնք բաժանվել են խմբի բոլոր աշխատակիցներին։

## Բարեգործություն
Օդեբրեխտը հիմնադրել էր Բրազիլիայի «Օդեբրեխտ» հիմնադրամը (պորտ․՝ Fundação Odebrecht):

## Մահ
Օդեբրեխը մահացել է 2014 թվականի հուլիսի 19-ին, 93 տարեկան հասակում, Բահիայի Սալվադոր քաղաքում

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Բրազիլացի գործարարներ
Կատեգորիա:Բրազիլացի միլիարդատերեր
Ալեքսանդր Ռոդրիգես

**Ալեքսանդր Էմանուել Ռոդրիգես** (, ), պրոֆեսիոնալ ամերիկացի բեյսբոլիստ, երրորդ բազայի խաղացող։ Բեյսբոլի գլխավոր լիգայում նորամուտը նշել է 1994 թվականի հուլիսի 8-ին՝ «Սիեթլ Մարիներսում»։ Հանդես է եկել նաև «Տեխաս Ռեյնջերսում»։ Այժմ խաղում է «Նյու Յորք Յանկիսում»։

2010 թվականի հուլիսից մինչև 2011 թվականի սեպտեմբերը հանդիպել է դերասանուհի Կամերոն Դիասի հետ։

2013 թվականին որակազրկվել է 211 խաղով՝ որպես սկանդալային դոպինգային գործի ֆիգուրանտներից մեկը։ Մնացած բեյսբոլիստները հեռացվել են 50 խաղով, Ռոդրիգեսը պատժվել է նաև հետաքննությանը խոչընդոտելու համար։

2002-ից մինչև 2008 թվականները Ռոդրիգեսը ամուսնացած էր Սինթիա Սկյորտիսի հետ։ Այս ամուսնության ընթացքում ծնվել է երկու աղջիկ՝ Նատաշա Ալեքսանդր Ռոդրիգեսն (ծնված՝ 18.11.2004) ու Էլլա Ալեքսանդր Ռոդրիգեսը (ծնված՝ 21.04.2008)։

2017 թվականի մարտին սկսել է հանդիպել երգչուհի Ջենիֆեր Լոպեսի հետ։

## Վիճակագրություն

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Պրոֆիլը MLB-ի պաշտոնական կայքում
* Պրոֆիլը Retrosheet.org կայքում
* Una poderosa mancha pudo haber llegado a la carrera de A-Rod

Կատեգորիա:Ամերիկացի բեյսբոլիստներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի բարերարներ
Energy (երգ)

**«Energy»**,  կանադացի ռեփ երգիչ Դրեյքի երգը, որը թողարկվել է 2015 թվականի հուլիսի 13-ին՝ որպես նրա «If You’re Reading This It’s Too Late» չորրորդ ստուդիական ալբոմի սինգլ։ Երգը դրական արձագանքներ է ստացել և առաջադրվել «Գրեմմի-2016» մրցանակի՝ Լավագույն ռեփ երգ անվանակարգում։

## Պատմություն
Երգը դրական արձագանքներ է ստացել երաժշտական քննադատների և համացանցային հրատարակությունների կողմից, օրինակ՝ Pitchfork-ից։ Pitchfork Media-ն «Energy» երգի երաժշտական տեսահոլովակը անվանել է 2015 թվականի 12-րդ լավագույն տեսահոլովակը։

## Հիթ-շքերթներ
### Շաբաթական հիթ-շքերթներ

## Հավաստագրում

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
*  (ավելի քան 80 մլն դիտում)

Կատեգորիա:2015 երգեր
Կատեգորիա:2015 սինգլներ
Կատեգորիա:Դրեյքի երգեր
Կատեգորիա:Երգեր այբբենական կարգով
Արկադի Քալաջյան

**Արկադի Արտաշեսի Քալաջյան** (), հայազգի ռուսաստանցի ֆուտբոլիստ, Երևանի «Արարատ» ակումբի պաշտպան։

## Կենսագրություն
Եղել է Սոչիի մանկապատանեկան դպրոցի սան, 2009 թվականից հանդես է եկել «Ժեմչուժինայի» երկրորդ կազում, որից հետո հանդես է եկել երիտասարդական առաջնությունում՝ Մոսկվայի «Լոկոմոտիվ» (1 խաղ) և Կրասնոդարի «Կուբան» (30 խաղ, 1 գոլ)։

Պրոֆեսիոնալ ֆուտբոլում նորամուտը նշել է 2013 թվականի ամռանը՝ Արմավիրի «Տորպեդոյի» կազմում։ Ավելի ուշ խաղացել է Սոչիում և Մոսկվայի Արարատի երկրորդ թիմում։ 2018/19 մրցաշրջանում եղել է Ռուսաստանի առաջին դիվիզիոնում հանդես եկող «Սոչի» ակումբի կազմում, սակայն ոչ մի անգամ խաղադաշտ դուրս չի եկել։ 2010-ի կեսերին խաղացել է նաև Աբխազիայի առաջնությունում հանդես եկող «Գագրայում»։

2019 թվականի ամռանը տեղափոխվել է Երևանի Արարատ։ Հայաստանի առաջնությունում մեկնարկային խաղն անցկացրել է 2019 թվականի օգոստոսի 2-ին «Երևանի» դեմ։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* 
* 
* Профиль на сайте ФК «Сочи»

Կատեգորիա:Հայ ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Արարատի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Տղամարդկանց ֆուտբոլի կիսապաշտպաններ
Կատեգորիա:Արարատ Մոսկվայի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Կուբանի ֆուտբոլիստներ
Գաո Գաո

**Գաո Գաո** (), ծնվել է 1990 թ Արու մեծ պանդա, նախկինում ապրել է Սան Դիեգոյի կենդանաբանական այգում։ 2018 թվականին տեղափոխվել է Չինաստան։ Մինչ օրս գերության մեջ 5 մեծ պանդաների հայրն է։ Գաո Գաոն այժմ 34 տարեկան է, քաշը 160 կգ, ներկայիս ամենածեր արու պանդան է, Գաո Գաոն Չինաստանում է ապրում։

[alt=|thumb|Գաո Գաոն [Սան Դիեգոյի կենդանաբանական այգում ուտում է եղեգ]]

## Պատմություն
Գաո Գաոն ծնվել է 1990-ական թվականներին Չինաստանի ջունգլիներում։ 1993 թվականին նրան տեղափոխել են «Մեծ պանդայի արգելոց», որտեղ էլ երկար տանջվել է ձախ ականջի վնասվածքից։

1995 թվականի ապրիլի 12-ին Գաո Գաոն առողջ ազատ է արձակվել։ Այս պատմության հիման վրա նկարահանվել է «Վերադարձ տուն» չինական վավերագրական ֆիլմը։ Սակայն պանդայի ազատությունը կարճատև էր, քանի որ նա մեծ վնաս էր հասցնում գյուղերի բնակիչներին։ Նրան 2002 թվականին տեղափոխել են «պանդաների պահպանման կենտրոն»։

2003 թվականին Գաո Գաոյին տեղափոխել են Սան Դիեգոյի կենդանաբանական այգի։ Գաո Գաոն փոխարինել է Շի Շիին՝ դառնալով Բայ Յունի ընկերը։ Սա հաջողված զուգավորում էր. Գաո Գաոն և Բայ Յունը Մեի Շենի, Սու Լինի, Ժեն Ժենի, Յուն Զիի և Քսյաո Լիվուի ծնողներն են դարձել։ Գաո Գաոն ունի 3 թոռնիկ, որոնցից մեկը Սու Լինի էգ ձագն է՝ ծնված 2011 թվականի հուլիսի 7-ին։

thumb|Գաո Գաոն Սան Դիեգոյի կենդանաբանական այգում
2018 թվականի հոկտեմբերի 30-ին Գաո Գաոն լքել է Սան Դիեգոյի կենդանաբանական այգին՝ վերադառնալով Չինաստան։ Նրա 15 տարվա գերությունն ավարտված էր։

## Գենետիկական անկանոնություն
Գաո Գաոն, ջունգլիներում ծնված լինելով, համարվում է արժեքավոր ներդրում գերի մեծ պանդաների գենոֆոնդի գործում։ Ուշագրավ գենետիկ գծերից մեկն այն է, որ Գաո Գաոն իր սերունդներին է փոխանցել ոտքերի թաղանթավոր մատները։

## Տես նաև
* Անասնաբուծություն

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* San Diego Zoo Giant Panda Research Station
Պիտակով չարագործը

**«Պիտակով չարագործը»**, 1954 թվականի խորհրդային տիկնիկային մուլտիպլիկացիոն ֆիլմ՝ նկարահանված Բորիս Ստեպանցեվ և Վսևոլդ Շարբակով ռեժիսորների կողմից (մեծահասակների համար)։

Բորիս Ստեպանցևի առաջին ռեժիսորական աշխատանքն էր, որն ապագայում ստեղծել է այնպիսի հայտնի մուլտֆիլմեր, ինչպիսիք են՝ «Մանչուկն ու Կառլսոնը», «Վովան անդրսարյան թագավորությունում», «Մուրզիլկայի արկածները», «Պետյան ու Կարմիր գլխարկը», «Մարդուկ-Ջարդուկը», «Աքաղաղն ու ներկերը» և այլն։

Մուլտֆիլմը ևս երեք նովելների հետ միասին («Ակամա ռևիզորներ», «Ես ոչինչ չեմ հիշում» և «Ստորագրությունն անընթեռնելի է») ընդգրկվել է «Родимые пятна» կինոալմանախում։

## Սյուժե
Կինոնկարի հեղինակներն այն նվիրել են հավերժական թեմային՝ հարբեցողության վտանգներին։ Մուլտֆիլմը, որը նախատեսված է մեծահասակների համար, ստեղծվել է Սերգեյ Միխալկովի առակների հիման վրա։ Հիմնական հակահերոսը կես լիտր շիշն է, որն ամենուրեք խնդիրներ է ստեղծում և չարիք է բերում յուրաքանչյուրին, ով իր հետ հանդիպում է փնտրում։ Համր կինոյի ոճով սյուժեն ուղեկցվում է երաժշտությամբ և ընդմիջվում բանաստեղծություններով։

## Ստեղծողներ
*Սցենարի հեղինակ՝ Սերգեյ Միխալկով
*Ռեժիսորներ՝ Վսեվոլոդ Շերբակով, Բորիս Ստեպանցև
*Օպերատոր՝ Իոսիֆ Գոլոմբ
*Բեմադրող նկարիչ՝ Վ․ Գրեխով
*Կոմպոզիտոր՝ Ալեքսանդր Մոսոլով
* Հնչյունային օպերատոր՝ Գեորգի Մարտինյուկ
*Ռեժիսորի օգնական՝ Վ Շևելևա
*Մոնտաժողի օգնական՝ Ն․ Արավինա
*Տիկնիկները և զարդարանքները պատրաստվել են գլխավոր նկարիչ Ռոման Գուրովի ղեկավարությամբ
*Տիկնիկավար դերասաններ՝ Վլադիմիր Կուսով, Գ․ Բոդրովա, Լ․ Կյարտ
*Ֆիլմի տնօրեն՝ Բ․ Բուրլակով

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* «Պիտակով չարագործը»

Կատեգորիա:«Սոյուզմուլտֆիլմ» ստուդիայի մուլտֆիլմեր
Կատեգորիա:Խորհրդային մուլտֆիլմեր
Կատեգորիա:1954 մուլտֆիլմեր
Garnier

**Garnier** (*արտասանվում է՝* ɡaʁnje), ֆրանսիական կոսմետիկ ապրանքանիշ, որը արտադրում է խնամքի միջոցներ և պատկանում է L'Oréal ընկերությանը։

## Բրենդի մասին
Ընկերությունը հիմնադրվել է որպես *Laboratoires Garnier* 1904 թվականին ֆրանսիացի Ալֆրեդ Ամուր Գառնյեի կողմից, իսկ L'Oréal-ը ձեռք է բերվել 1970 թվականին։ 1930 թվականներին Garnier-ը առաջին ընկերությունն էր, որը արտադրել էր յուղ հատուկ արևահարման համար, իսկ 1960 թվականին՝ մազերի ներկ։

Garnier-ը վաճառվում է աշխարհի շատ երկրներում, տարբեր տեսակի մաշկի և մշակույթների համար նախատեսված արտադրանքի կոնկրետ տեսակներով։ 2011 թվականին բրենդը գործընկերային հարաբերություններ է հաստատել TerraCycle-ի հետ, որպեսզի նպաստի արտադրանքի կոնտեյներների վերամշակմանը և կենսաբազմազանության արտադրանքի ներդրմանը։ 2019 թվականին նրանք համագործակցեցին GoodPlanet Foundation բնապահպանական խմբի հետ՝ օրգանական կոսմետիկայի նոր տեսակ ստեղծելու համար։

Բրենդը Ասիայում, Չինաստանում և Հնդկաստանում օգտագործվող ամենահեղինակավոր բրենդներից մեկն է։ 2012 թվականի *բրենդի վստահության մասին հաշվետվությունում* Garnier-ը 73-րդ տեղն Է զբաղեցրել Հնդկաստանի ամենահուսալի բրենդների շարքում։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
# Официальный сайт в России 

Կատեգորիա:Ընկերություններ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Ֆրանսիայի ընկերություններ
Վիրատ Կոհլի

**Վիրատ Կոհլի** (, ), հնդիկ կրիկետ խաղացող, ով համարվում էր աշխարհի լավագույն բեթսմեններից (հետ հարվածող) մեկը։ Ներկայումս Հնդկաստանի Պրեմեր լիգայում Հնդկաստանի հավաքականի թիմի ավագն է։ 2018 թվականին Time ամսագիրը Կոհլիին անվանել է աշխարհի 100 ամենաազդեցիկ մարդկանցից մեկը։ Պարգևատրվել է երկրի բարձրագույն մարզական մրցանակով՝ Ռաջիվ Գանդի Կհել Ռատնա և Հնդկաստանի Պադմա Շրի քաղաքացիական շքանշանով։ Կոհլին դերասանուհի Անուշկա Շարմայի ամուսինն է։

## Կենսագրություն
Վիրատ Կոհլին ծնվել է 1988 թվականի նոյեմբերի 5-ին՝ Դելիում, փենջաբցու ընտանիքում, սովորել է Արևմտյան Դելիի կրիկետի ակադեմիայում (1998 թվականին հիմնադրվելուց ի վեր) և միաժամանակ խաղացել է Սումիտ Դոգրայի ակադեմիայում Նոիդայից ոչ հեռու։

## Անձնական կյանք
2013 թվականից նա սկսել է հանդիպել բոլիվուդյան դերասանուհի Անուշկա Շարմայի հետ։ Շուտով այդ զույգին տվել են «Վիրուշկա» մականունը։ Նրանց հարաբերությունները զանգվածային ուշադրություն է գրավել լրատվամիջոցների անդադար ասեկոսներից, քանի որ նրանցից ոչ մեկը հրապարակայնորեն չի խոսել այդ մասին։ Ամուսնացել է 2017 թվականի դեկտեմբերի 11-ին՝ Ֆլորենցիայում։

## Կարիերա և միջազգային մրցաշարեր
* 2002 թվականին առաջին անգամ խաղացել է Դելիի «U-15» թիմում։
* 2004 թվականի վերջին ընտրվել է Դելիի «U-17» թիմում։
* 2006 թվականի հուլիսին ընտրվել է «U-19» ազգային թիմում, իսկ նոյեմբերին առաջին դասարանում նորամուտը նշել Դելիի թիմի կազմում «Թամիլ Նադու» թիմի դեմ։
* 2007 թվականի ապրիլին առաջին անգամ ելույթ ունեցավ Twenty20 ֆորմատի խաղում։
* 2008 թվականին գլխավորել Է Հնդկաստանի հավաքականը Մալայզիայի «U--19» աշխարհի առաջնությունում, որից հետո «Royal Challengers Bangalore»-ը նրա հետ կնքել է 30 հազար ԱՄՆ դոլարի պատանեկան պայմանագիր։ Նույն թվականին նա Հնդկաստանի հավաքականի կազմում մասնակցել է Շրի Լանկայի և Պակիստանի մրցաշարերին։
* 2009 թվականին մրցաշարեր են անցկացվել Ավստրալիայում և Հարավաֆրիկյան Հանրապետությունում։
* 2010 թվականին մրցաշարեր են անցկացվել Բանգլադեշում և Զիմբաբվեում։
* 2011 թվականին մրցաշարեր են անցկացվել Հարավաֆրիկյան Հանրապետությունում։

## Մրցանակներ
* Արջունա՝ 2013 թվական
* Պադմա Շրի սպորտաձև՝ 2017 թվական
* Ռաջիվ Գանդի Կհել Ռատնա՝ 2018 թվական։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Հնդիկ կրիկետիստներ
Դարսի Անդրեա Բասել-Ֆորբս

**Դարսի Անդրեա Բասել-Ֆորբս** (), ծննդյան անունը՝ **Մարնի Մերսեդես Դարսի Պեմբելտոն Կրիտլ** ( (), բրիտանացի բալետի պարուհի, դերասանուհի, երգչուհի։

## Կենսագրություն
Մարնի Մերսեդես Դարսի Պեմբելտոն Կրիտլ (իրական անունը՝ Դարսի Բասել) ծնվել է 1969 թվականի ապրիլի 24-ին Անգլիայի Լոնդոն քաղաքում (Մեծ Բրիտանիա) գործարար Ջոն Կրիտլի և անգլուհի Անդրեայի ընտանիքում։ Վերջիններս ամուսնալուծվել են, երբ դուստրը 3 տարեկան էր։ Ամուսնալուծությունից որոշ ժամանակ անց աղջկա մայրը՝ Անդրեան, ամուսնացել է ատամնաբույժ Ֆիլիպ Բասելի հետ։ Վերջինս Դարսիին իր խնամակալության տակ է վերցրել։ Բասել ընտանիքը երկար ժամանակ ապրել է Ավստրալիայում, սակայն հետո վերադարձել է Լոնդոն, որտեղ էլ Դարսին ավարտել է «Ֆոքս» տարրական դպրոցը։

Դարսին սկսել է պարել 1980-ական թվականների սկզբից։ 1987 թվականին դարձել է բալետի միջազգային «Լոզանի մրցանակ» մրցույթի դափնեկիր։

1990-ական թվականներին Դարսին նկարահանվել է մի շարք ֆիլմերում։ Նաև հանդես է եկել որպես երգչուհի։

2012 թվականին եղել է «Լոզանի մրցանակ» մրցույթի ժյուրիի կազմում։

### Անձնական կյանք
1997 թվականին Դարսին ամուսնացել է գործարար Էնգուս Ֆորբսի հետ։ Նրանք ունեցել են 2 դուստր՝ Ֆիբի Օլիվիա Ֆորբսը (ծնված 2001 թվականի հունիսի 3-ին) և Զոուի Սոֆիա Ֆորբս (ծնված 2004 թվականի փետրվարի 4-ին)։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Դարսի Բասելի լուսանկարները // Լոնդոնի ազգային պատկերասրահ

Կատեգորիա:Բրիտանացի մոդելներ
Կատեգորիա:Բրիտանացի դերասանուհիներ
Կատեգորիա:Բրիտանացի երգչուհիներ
Կատեգորիա:Բալետի արտիստներ
Կատեգորիա:Բրիտանացի մանկագիրներ
Կատեգորիա:21-րդ դարի կանայք
Կատեգորիա:20-րդ դարի կանայք
Կատեգորիա:Բրիտանացի կինոդերասանուհիներ
Կատեգորիա:Բրիտանացի հեռուստատեսային դերասանուհիներ
Կատեգորիա:Դերասանուհիներ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Բեմական կեղծանուններ
Կատեգորիա:Բրիտանացի գրողներ
Միխայիլ Օսեևսկի

**Միխայիլ Էդուարդովիչ Օսեևսկի** (, ), ռուս պետական և քաղաքական գործիչ, «Ռոստելեկոմ» ԲԲԸ նախագահ 2017 թվականից։ 2003 թվականի նոյեմբերին դարձել է Սանկտ Պետերբուրգի փոխնահանգապետ։ 2012 թվականի հունվարի 6-ին նշանակվել է ՌԴ տնտեսական զարգացման նախարարի տեղակալ։ 2012 թվականից զբաղեցրել է ՎՏԲ բանկի նախագահի տեղակալի՝ վարչության նախագահի պաշտոնը։

## Կենսագրություն
1983 թվականին ավարտել է Լենինգրադի Մ. Կալինինի անվան պոլիտեխնիկական ինստիտուտը «ինժեներական էլեկտրաֆիզիկա» մասնագիտությամբ։

1983 թվականի մարտից մինչև ապրիլ եղել է Լենինգրադի Մ. Կալինինի անվան պոլիտեխնիկական ինստիտուտի կրտսեր գիտաշխատող, 1983-1986 թվականներին՝ նույն ինստիտուտի էլեկտրամեխանիկական ֆակուլտետի ՀամԼԿԵՄ կոմիտեի քարտուղար, իսկ 1986 թվականի հունվար-մարտ ամիսներին եղել է ինստիտուտի ճարտարագետ։

1986-1993 թվականներին աշխատել է որպես «Էլեկտրաֆիզիկա» գիտաարտադրական միավորման ինժեներ-հետազոտող (Սանկտ Պետերբուրգ)։ 1993-1999 թվականներին աշխատել է «Սանկտ Պետերբուրգի արժութային բորսա» փակ բաժնետիրական ընկերության կառավարչի տեղակալ, կառավարիչ։

1999 թվականից եղել է «Արդյունաբերաշինարարական բանկի» (Սանկտ Պետերբուրգ) վարչության նախագահի տեղակալ, բանկի վարչության նախագահի առաջին տեղակալ։

2003 թվականից մինչև 2011 թվականը եղել է Սանկտ Պետերբուրգի փոխնահանգապետը, գլխավորել է նահանգապետի վարչակազմը։

2011-2012 թվականներին եղել է Ռուսաստանի Դաշնության տնտեսական զարգացման նախարարի տեղակալ։

2012 թվականին դարձել է ՎՏԲ բանկի նախագահի տեղակալ՝ վարչության նախագահ։

2017 թվականի մարտի 3-ին դարձել է «Ռոստելեկոմ» ԲԲԸ նախագահ, որը հեռահաղորդակցության ռուսական ընկերություն է պետության մասնակցությամբ։

## Պարգևներ
* «Հայրենիքին մատուցած ծառայությունների համար»  2-րդ աստիճանի շքանշան.
* Բարեկամության շքանշան
* Պատվո շքանշան
* Ռուսաստանի Դաշնության նախագահի պատվոգիր
* Ռուսաստանի Դաշնության Նախագահի շնորհակալություն
* Ռուսաստանի Դաշնության կառավարության պատվոգիր

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* 
* Михаил Эдуардович Осеевский. Биографическая справка
* 

Կատեգորիա:Պատվո շքանշանի ասպետներ (Ռուսաստան)
Կատեգորիա:Ռուս պետական գործիչներ
Կատեգորիա:Ռուս տնտեսագետներ
Կատեգորիա:Ռուս քաղաքական գործիչներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի «Հայրենիքին մատուցած ծառայությունների համար» շքանշանակիրներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի քաղաքական գործիչներ
Կատեգորիա:Տնտեսագիտական գիտությունների դոկտորներ
Սալոմա

**Սալոմա** (, իսկական անունը՝ **Սալմա Իսմաիլ** (, ), սինգապուրցի և մալայզիացի կինոդերասանուհի և երգչուհի, ժողովրդական և էստրադային երգերի կատարող։

## Համառոտ կենսագրություն և ստեղծագործություններ
Երգեցողական ունակություններ է դրսևորել վաղ մանկությունից։ 1952 թվականին նկարահանվել է երաժշտական «Ծիածան» ֆիլմում, 1953 թվականին՝ «Նորմեր» ֆիլմում։ Առաջին ձայնասկավառակը ձայնագրել է 1954 թվականին։ Տևական ժամանակ հանդես է եկել «Մարիա Մենադո» համույթում, հյուրախաղերով հանդես է եկել արտասահմանում (ԱՄՆ, Ավստրալիա)։ Հնչյունավորել է ֆիլմերի երգեր։ Այդ ժամանակների հիթերի թվում են նրա կատարած «Թանջուգա ծաղիկ», «Արա՛, ինչպես ես», «Երբ գալիս է գիշերը» և այլ երգեր։

## Համագործակցություն Պ․ Ռամլիի հետ
Մեծամասամբ ստեղծագործել է 1960-1970-ական թվականներին, երբ ստեղծագործական համագործակցություն է հաստատել դերասան, ռեժիսոր, կոմպոզիտոր և երգիչ Պ․ Ռամլիի հետ, որը 1961 թվականին դարձել է նրա ամուսինը։ Ընդհանուր առմամբ ձայնասկավառակի վրա անհատական և Պ. Ռամլիի հետ զուգերգով ձայնագրվել է տարբեր ժանրերի ավելի քան 500 երգ (չա-չա-չա, ջազ, թվիստ և այլն)։

## Պարգևներ
* «Թագի պաշտպան» շքանշան (1975)
* Ականավոր երգչուհու պետական մրցանակ և կոչում () (1978)

## Ընտանիք
* Ամուսնացել է երեք անգամ։ Առաջին ամուսինը Ա․ Ռ․ Թոմպելն է (1952—1952), երկրորդը՝ Կազման բին Յուսաքը (1957—1957), երրորդը՝ Պ․ Ռամլին։

## Հիշատակ
* Կուալա-Լումպուրում նրա անունով կոչել են բիստրո ()՝ ռեստորան՝ երեկոյան պարերի ներկայացումներով։ Պատերի վրա կարելի տեսնել նրա այլ էստրադային երգիչ-երգչուհիների լուսանկարներ։ Բացվել է 2002  թվականին։
* Մալայա համալսարանի աշխատակիցների մեջ ամեն տարի անցկացվում են Պ․ Ռամլիի և Սալոմայի երգերի լավագույն կատարման մրցույթներ։
* 2 մասանոց «Սալոմա» հեռուստաֆիլմը (Սալոմայի դերում դերասանուհի Նաբիլա Հուդան է, պրեմիերան տեղի է ունեցել 2014 թվականի օգոստոսի 28-ին *Astro First Eksklusif* ալիքով)։

## Մատենագրություն
* Ahmad Fauzee Samad. Saloma. Kuala Lumpur: Coffee Table Book, 2012
## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Սալոմայի երգերը

Կատեգորիա:Հունվարի 22 ծնունդներ
Կատեգորիա:1935 ծնունդներ
Կատեգորիա:Ապրիլի 25 մահեր
Կատեգորիա:1983 մահեր
Կատեգորիա:Անձինք այբբենական կարգով
Կատեգորիա:20-րդ դարի դերասաններ
Կատեգորիա:Մալայզիացի երգիչներ
Կատեգորիա:Սինգապուրցի դերասաններ
Արմեն Ղուլյան

**Արմեն Ղուլյան** (, ), ընդհանուր մենամարտերի ռուսաստանցի մարզիկ (MMA), ամենաթեթև քաշային կարգի ներկայացուցիչ։ Էթնիկ հայ է, հանդես է գալիս Ռուսաստանի կողմից։ 2016 թվականի մարտից հանդես է գալիս պրոֆեսիոնալ մակարդակով, հայտնի է Fight Nights Global և Golden Team Championship կազմակերպությունների մարտական մրցաշարերին մասնակցելու շնորհիվ։ Հանդես է գալիս «Golden Team» և «Lion Heart» թիմերի համար։

Նա նաև տիտղոսավոր սիրողական մարզիկ է և ջուջուցուի Ռուսաստանի չեմպիոն, Կենտրոնական դաշնային շրջանի գրեպլինգի չեմպիոն, MMA-ի Ռուսաստանի գավաթի հաղթող։ MMA-յի և սամբոյի սպորտի վարպետ է։

## Կենսագրություն
Արմեն Ղուլյանը ծնվել է հայ ընտանիքում, Արցախյան հակամարտության ժամանակ։ 3 տարեկան հասակում Արմենն իր ընտանիքի հետ տեղափոխվել է Ռուսաստան, Ռժև քաղաք։ Մանկուց հետաքրքրվել է սամբոյով և ձյուդոյով, հետագայում կատարելագործել է մարտական սամբոյի և բռնցքամարտի մարտական հմտությունները։ Պրոֆեսիոնալ MMA-ով սկսել է զբաղվել 2016 թվականից։ Արմենն ունի սպորտային բարձրագույն կրթություն։ Նա ծառայել է Ռուսաստանի զինված ուժերում, Հյուսիսային նավատորմում՝ Բևեռային շրջանի տարածքում։ Ստացել է ավագ սերժանտի կոչում։

## Ձեռքբերումներ

### Սիրողական կարիերա
Ռուսաստանի MMA գավաթակիր է (2015 թվական), Ռուսաստանի MMA գավաթի արծաթե մեդալակիր (2016 թվական), Ռուսաստանի MMA առաջնության, MMA Համագործակցության գավաթի դափնեկիր (2016 թվական), գրեպլինգի կենտրոնական դաշնային շրջանի չեմպիոն (2015 թվական)։

### Մասնագիտական կարիերա
Պրոֆեսիոնալ մակարդակի ընդհանուր մենամարտերում դեբյուտը նշել է 2016 թվականի մարտ ամսին, PROFSPORT GPRO 19 մրցաշարում, որտեղ առաջին փուլում հաղթել է իր մրցակից Ալեքսանդր Գրեչուշչևին։ Հետագա կարիերայի ընթացքում Արմենը պարբերաբար ելույթ է ունեցել GFC մրցաշարերում, որտեղ նա հաղթանակ է տարել Նուրբեկ Աբդուկադիրովի, Անտինոդորոս Միխայլիդիսի նկատմամբ։ Արմենը հայտնի է նրանով, որ մշտապես ձգտում է իր մենամարտերն ավարտել նախանշված ժամկետից շուտ, այլ ոչ թե հասնել դատավորների որոշմանը։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
sherdog.com

fighttime.ru

tapology.com

Կատեգորիա:Հայ ընդհանուր մենամարտիկներ
Մբուժի-Մայի

**Մբուժի-Մայի** (, 1966 թվականից Բակվանգա), քաղաք Կոնգոյի Դեմոկրատական Հանրապետությունում։ Համարվում է արևելյան Կասայի վարչական կենտրոնը։ Մեծությամբ երրորդ քաղաքն է երկրում (Կինշասայից և Լուբումբաշիից հետո), արդյունահանվող ադամանդի կարևոր կենտրոն է համարվում։

## Աշխարհագրություն
Տեղակայված է Սանկուրու գետի վրա։ Ծովի մակարդակից բարձր է 549 մ։ Ունի օդանավակայան, որտեղ կանոնավոր թռիչքներ են իրականցվում Կինշասայից և Լուբումբաշիից։

## Բնակչությունը
Ըստ 2010 թվականի մարդահամարի բնակչությունը կազմում է 1.559.073 մարդ։

## Պատմություն
* 1960 թվականի օգոստոսի 8-ին Բակվանգա (Մբուժի-Մայի) քաղաքը հայտարարվեց Հարավային Կասայի սեցեսիոնիստական կրթության մայրաքաղաք։
* 1997 թվականի ապրիլի 5-ին քաղաքը զավթվել էր Լորանա Կաբիլայի ապստամբների կողմից։
* Աֆրիկական մեծ պատերազմի տարիներին (1998-2002 թվականներին) եղավ կոնգոլական միավորում դեմոկրատիայի համար, նաև փորձում էին վերցնել քաղաքը,  որը պաշտպանում էր 13 հազար զիմբաբական զինվոր, Լորանա Կաբիլայի աջակցությամբ։ Նա այդ ժամանակ արդեն երկրի նախագահ էր։ 2000 թվականի նոյեմբերի 20-ին ապստամբները քաղաքի մատույցներում ջախջախեցին մայոր Ստեֆանա Մադեզակորի գումարտակը, 1999 թվականի հունիսի 11-ին այդ մարզում (Կաբինդա) կռվի մասին հաղորդագրություն  գտան։
* 2002 թվականի սեպտեմբերին քաղաքում սկսվեց զիմբաբվեական զորքի դուրս բերումը։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:1914 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր
Կատեգորիա:Բնակավայրեր այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Կոնգոյի Դեմոկրատական Հանրապետության բնակավայրեր
Ջորջ Արմիթիջ Միլլեր

**Ջորջ Արմիթիջ Միլլեր** ( ), ամերիկացի հոգեբան։ ԱՄՆ գիտությունների ազգային ակադեմիայի անդամ է (1962)։

## Կենսագրություն
Միլլերը ծնվել է 1920 թվականի փետրվարի 3-ին Արևմտյան Վիրջինիա նահանգի Չարլսթոն քաղաքում՝ մետալուրգիական ընկերության ղեկավար Ջորջ Միլլերի և Ֆլորենս Արմիտաժ Միլլերի ընտանիքում։ Ծնողներն ամուսնալուծվել են նրա ծնվելուց քիչ ժամանակ անց, և նա մայրիկի հետ ապրել է Մեծ ճգնաժամի ժամանակ՝ 1937 թվականին ավարտելով Չարլսթոնի ավագ դպրոցը։

1940 թվականին ավարտել է Ալաբամայի համալսարանը՝ արվեստի բակալավրի աստիճանով։ 1946 թվականին Հարվարդի համալսարանում հոգեբանությունից պաշտպանել է դոկտորական դիսերտացիա։ 1968 թվականից Նյու Յորքի Ռոքֆելլերի համալսարանի փորձարարական հոգեբանության պրոֆեսոր էր, 1979 թվականից՝ Փրինսթոնի համալսարանի հոգեբանության պրոֆեսոր։ 1969 թվականին ընտրվել է Ամերիկյան հոգեբանական ասոցիացիայի նախագահ։

## Գործունեություն
Միլլերի ամենահայտնի աշխատանքը՝ «Կախարդական թիվ յոթ պլյուս-մինուս երկու» («The Magical Number Seven, Plus or Minus Two: Some Limits on our Capacity for Processing Information») լույս է տեսել 1956 թվականին «Psychological Review» գիտական ամսագրում։ Այդ թիվը նաև կոչվում է Ինգվե Միլլերի թիվ։

Ջորջ Միլլերը T. O. T. E. մոդելի մշակողներից մեկն է։

### Պարգևներ
1990 թվականին արժանացել է «William James Book Award» մրցանակի իր «The Science of Words» գրքի համար, իսկ 1991 թվականին նախագահ Ջորջ Բուշի կողմից ստացել Է ԱՄՆ ազգային գիտական մեդալ։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Ջորջ Միլլեր kurzweilai.net (կենսագրություն) 

Կատեգորիա:ԱՄՆ-ի գիտությունների ազգային ակադեմիայի անդամներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի հոգեբաններ
Կատեգորիա:Ամերիկյան հոգեբանական ասոցիացիայի նախագահներ
Կատեգորիա:Ամերիկյան փիլիսոփայական ընկերության անդամներ
Կատեգորիա:Հարվարդի համալսարանի շրջանավարտներ
Կատեգորիա:Նիդերլանդների արվեստի և գիտությունների թագավորական ակադեմիայի անդամներ
Riot (երգ, XXXTentacion)

«**Riot**», ամերիկացի ռեփեր XXXTentacion-ի երգը, որն ի սկզբանե թողարկվել է SoundCloud-ում 2015 թվականի մայիսին, իսկ այնուհետև վերաթողարկվել 2020 թվականի հունիսի 1-ին Ջորջ Ֆլոյդի սպանության հետ կապված բողոքների ֆոնին։ Երկրորդ տարբերակը մի փոքր ավելի կարճ է, քան բնօրինակը։

## Նախապատմություն
Երգը թողարկվել է 2015 թվականի մայիսին՝ Մայքլ Բրաունի սպանության հետ կապված բողոքի ակցիաներից հետո։ Երգը թվային հարթակներում էր հայտնվել Ջորջ Ֆլոյդի սպանությունից և դրան հաջորդած բողոքներից հետո։

## Երաժշտություն
XXXTentacion-ի երգը քննադատում է զանգվածային անկարգությունները։ Դերիկ Ռոսինյոլը *Uproxx*-ից նշել է, որ X-ն արտահայտում է իր մտքերն առ այն, որ ապստամբները հաճախ չեն մտածում իրենց գործողությունների հետևանքների մասին. «Նայեք բոլոր խանութներին, որոնք դուք ոչնչացնում եք, նիգեր / մեկ վայրկյան մտածեք այն մարդկանց մասին, որոնց պատկանում են դրանք / ես գիտեմ, որ դուք ունեք ձեր խնդիրները, բայց եղբայր, նրանք էլ ունեն իրենց սեփականը / դա խաղ չէ, դադարեցրեք բռնությունը»։

Երգն ավարտվում է Կու-կլուքս-կլան-ի նախկին առաջնորդ Ջեֆ Բերիի՝ հանրահավաքի ելույթում ասված հետևյալ խոսքերով. «Մենք տեսնում ենք, ես տեսնում եմ, մահը կախված է շենքերից երեխաների / սպիտակ տղաների և սպիտակ աղջիկների առջև»։ Ելույթը ներկայացված է 1998 թվականին ցուցադրված «The Ku Klux Klan: A Secret History» վավերագրական ֆիլմում։ Բնօրինակ երգը պարունակում էր ավելի ծավալուն ելույթ։

## Երաժշտական տեսահոլովակ
Այս երգն օգտագործվել է X-ի՝ 2015 թվականի «Look at Me» երգի երաժշտական տեսահոլովակում։

## Հիթ-շքերթ

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:2015 երգեր
Կատեգորիա:2020 սինգլներ
Կատեգորիա:XXXTentacion-ի երգեր
Կատեգորիա:Երգեր այբբենական կարգով
ITunes Radio

**iTunes Radio,** Apple ընկերության երաժշտական ծառայություն, որը WWDC-ում ներկայացվել է 2013 թվականի հունիսի 10-ին։ Ծառայությունը պաշտոնապես բացվել է 2013 թվականի սեպտեմբերի 18-ին՝ iOS 7-ի հետ։

## Ծառայություն
iTunes Radio-ն անվճար ծառայություն է՝ ինտերնետ ռադիո, որը հասանելի է iTunes-ի բոլոր օգտատերերին Mac OS-ում, Windows-ում կամ Apple-ի կողմից արտադրվող սարքերի օգտատերերին։ Օգտատերը կարող է լսել հանրաճանաչ ռադիոկայաններ` թրեքները փոխելով, կամ ստեղծել իր սեփական կայանները` ելնելով իր երաժշտական նախասիրություններից։ Օգտատերը կարող է հատուկ կոճակի օգնությամբ iTunes Store-ում ձեռք բերել նվագարկվող ստեղծագործությունը։

Ծառայությունն անվճար է, սակայն օգտատերերը ստիպված են դիտել գովազդը, թեև դրանից կարելի է ազատվել iTunes Match-ին բաժանորդագրվելուց հետո։ Սեղանադիր տարբերակը կարող է համաժամանակացվել բջջային սարքերի տարբերակի հետ։ Բջջային սարքերում ծառայության մեջ ինտեգրված է Siri ձայնային օգնականը։ Այս պահին ծառայությունը պաշտոնապես գործում է միայն ԱՄՆ-ում և Ավստրալիայում։

Ծառայությունը կարելի է օգտագործել Mac OS-ում կամ Windows-ում iTunes-ի 11.1 և ավելի նոր տարբերակով, iOS 7 կամ ավելի նոր օպերացիոն համակարգով բոլոր շարժական սարքերի, Apple TV-ի և CarPlay-ի միջոցով։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* support.apple.com․ iTunes ամպի ծառայությունների, iTunes Match-ի և iTunes Radio-ի հասանելիության մասին

Կատեգորիա:IOS-ի ծրագրային ապահովում
Կատեգորիա:Էփլ
Կատեգորիա:Թվային ձայն
Կատեգորիա:2013 հայտնված արտադրանքներ
Ու Ցզիսյույ

**Ու Ցզիսյույ** (, ), չինացի պետական գործիչ և ռազմական ղեկավար, որը ապրել է 7-5-րդ դարերում։

## Կենսագրություն
Ծնվել է Չու իշխանությունում։ Գահի ժառանգորդ Ցզյանի դեմ ինտրիգների արդյունքում Ու Ցզիսյույի հայրը՝ Ու Շեն, որը ծառայում էր որպես ժառանգորդի ավագ դաստիարակ, և Ու Ցզիսյույի ավագ եղբայրը՝ Ու Շանը, մահապատժի են ենթարկվել Չուի կառավարիչ Պին վանի (Ք.ա. 526-516) կողմից, իսկ Ու Ցզիսյույը փախել է Սուն իշխանություն (մ.թ.ա. 522 թվական), այնուհետև Ու իշխանություն։

Ու իշխանությունում նա, ըստ երևույթին, անմիջական մասնակցություն  է ունեցել Լյաո վանի տիրակալի դեմ (մ.թ.ա. 526-515) Գուանի գահի ժառանգորդի դավադրությանը։ Ամեն դեպքում, Լյաո վանը սպանվել է Գուանի հրամանով՝ ոմն Չժուան Չժուի կողմից, որին Սիմա Ցյանն անվանում է «Ու Ցզիսյույի մարդ»։ Բացի այդ, այն բանից հետո, երբ Գուանը Հելյույի անվան ներքո զբաղեցրել է գահը, Ու Ցզիսյույն ստացել է սինժենի պաշտոնը  պալատում և եղել է Հելյույի գլխավոր խորհրդականներից մեկը։

Ակնհայտ է, որ մեծապես Ու Ցզիսյույի ազդեցությամբ, որը երազում էր վրեժխնդիր լինել իր հոր և եղբոր մահվան համար, Հելյույի բազմաթիվ պատերազմներ կապված էին Չու իշխանության հետ (չնայած այն բանին, որ Պին վանն արդեն արդեն մահացել էր այդ ժամանակ)։ Մ.թ.ա. 506 թվականին Ուի զորքերը գրավել են Չուի մայրաքաղաքը՝ Ինը։ Չուի տիրակալը՝ Պին վանի որդի Չժաո վանը, փախել է նախ Յուն իշխանություն, ապա՝ Սույ իշխանություն։ Ու Ցզիսյույը, չկարողանալով բռնել Չժաո վանին, գերեզմանից հանել է Պին վանի դիակը և նրան տվել երեք հարյուր մտրակի հարված։

Մ. թ. ա. 495 թվականին Հելյույը մահացու վիրավորվել է Յուե իշխանության վանի` Գոուցզյանի հետ անհաջող մարտում։ Գահը ժառանգել է Ֆուչայը, որն իր թայ ցզայ է նշանակել Բո Պիին։ Բո Պին և Ու Ցզիսյույը պայքարում էին Ֆուչայիի վրա ազդեցության համար, և արդյունքում հաղթում է Բո Պին։ Ֆուչայը Ու Ցզիսյույին ուղարկել է ինքնասպանության հրաման։ Ըստ լեգենդի՝ նախքան ինքնասպանություն գործելը Ու Ցզիսյույը Ֆուչային մեղադրել է երախտամոռության համար և կանխատեսել Ու իշխանության մոտալուտ կործանումը։ Այս խոսքերն իմանալուց հետո զայրացած Ֆուչայը հրամայել է հանել հանգուցյալի մաշկը, դրանից խրտվիլակ պատրաստել և նետել Յանցզին։ Ու Ցզիսյույի մահվան տարեթիվը տարբեր աղբյուրներում տարբեր է։ Սիմա Ցյանը այն թվագրում է մ.թ.ա. 485 թվականով, իսկ «Ցզոչժուանը»` մ.թ.ա. 484:

Ու Ցզիսյույը Հարավային Չինաստանում երկրպագվել է որպես Թաոշեն՝ *ալիքների աստված*։ Ու Ցզիսյույի հուշարձան է կառուցվել Սուչժոուում։

## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն
* *Сыма Цянь*. Исторические записки. В 9 т. М.: Наука (Главная редакция восточной литературы)-Восточная литература, 1972—2010. (Серия «Памятники письменности Востока». Вып. XXXII, 1-9). ISBN 5-02-018264-8
* 

Կատեգորիա:Բնօրինակում անաղբյուր հոդվածներ
Կատեգորիա:Չինաստանի քաղաքական գործիչներ
Կատեգորիա:Չինացիներ
Թաբուք

**Թաբուք** (), քաղաք Սաուդյան Արաբիայի հյուսիս-արևելքում, համանուն վարչական շրջանի վարչական կենտրոնը։ Ունի միջազգային օդանավակայան։

## Պատմություն
630 թվականի հոկտեմբերին սկսվեց Թաբուքի անարյուն կռիվը, որում արաբական զորքերը մարգարե Մուհամմադի գլխավորությամբ առանց կռվի հաղթեցին Բյուզանդական բանակին։

Քաղաքի տեսարժան վայրերը ներառում են մզկիթ, 1655 թվականի թուրքական ամրոց և Հիջազի երկաթուղային կայարանի շենքը։

Ժամանակակից Թաբուքը դինամիկ փոփոխությունների է ենթարկվում, իրականացվում են տարբեր տնտեսական ծրագրեր, քաղաքը լայն տարածում ունի գյուղատնտեսության՝ հատկապես ծաղիկներ մշակմամբ։ Քաղաքի շուրջը կառուցվում են կաթնամթերքի և թռչնաբուծական տնտեսություններ։ Արևմտյան ոճով կառուցված սուպերմարկետները գտնվում են արևելյան (ավանդական) շուկաների հարևանությամբ։

## Աշխարհագրություն և կլիմա
Գտնվում է Հորդանան գետի սահմաններից ոչ հեռու, ծովի մակարդակից 772 մետր բարձր։ Հեռավորությունը Ակաբայի ծովածոցից 166 կիլոմետր է (ուղիղ)։

Կլիման չոր ցամաքային է, տաք ամառներով և մեղմ ձմեռներով։ Ամռանը ջերմաստիճանը տատանվում է +27°-ից մինչև +46°С, ձմռանը ՝ +4°-ից մինչև +18°С: Երբեմն կարող է ձմռանը ջերմաստիճանը իջնել մինչև -6 °С: Տեղումները հիմնականում թափվում են են ձմռանը՝ նոյեմբեր-մարտ ամիսներին և կազմում են 50-150 մմ։ Այստեղ ձյուն հազվադեպ է գալիս՝ 3-4 տարին մեկ։

## Բնակչություն
Ըստ 2010 թվականի գնահատականի՝  քաղաքի բնակչությունը կազմում էր 534 893 մարդ, ըստ 2004 թվականի մարդահամարի՝  441 351 մարդ, իսկ 1992 թվականի տվյալներով՝ 226.384 մարդ։

## Պատկերասրահ

Պատկեր:Tabuk Jami.JPG|Արքայազն Սուլթան բեն Աբդուլ–Ազիզի մզկիթը Թաբուքում
Պատկեր:Tabuk Railway Station.JPG|Թաբուքի երկաթուղային ճանապարհը, երկաթգծի հետ մեկտեղ
Պատկեր:منظر عام مدينة تبوك يظهر فيه المحكمة وبرج الخزان 2014-06-18 14-51.jpg|Հորիզոնական ուղղություն
Պատկեր:ثلوج علقان (11390714016).jpg|Ձյունը Թաբուքում


## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ

Կատեգորիա:Սաուդյան Արաբիայի բնակավայրեր
Բի Բենադերեթ

**Բեատրիս «Բի» Բենադերեթ**  (,  ), ամերիկյան դերասանուհի։

## Կենսագրություն
Բեատրիս Բենադերեթը ծնվել է Նյու Յորքում՝ հրեական ծագմամբ թուրք ներգաղթյալի և իռլանդական արմատներով ամերիկուհու ընտանիքում։ Մանկությունն անց է կացրել Սան Ֆրանցիսկոյում։ Նրա պրոֆեսիոնալ դեբյուտը կայացել է ռադիոյում՝ 12 տարեկանում, իսկ առաջին հաջողությանը հասել է 1940-ականների սկզբին՝ «Հորինող Մաքգին և Մոլլին», «Բերնսի և Ալենի շոուն» և «Իմ սիրելի ամուսինը» կատակերգական հեռուստահաղորդումներում խաղացած դերերի շնորհիվ։ 1940 թվականից  Բի Բենադերեթը կանոնավոր կերպով մասնակցել է «Merrie Melodies» մուլտիպլիկացիոն սերիաների հերոսների ձայնագրման աշխատանքներին, մարմնավորել է  Սիլվեսթերի և Թվիթիի տիրուհին, մայր արջին, Կարմիր գլխարկին, ինչպես նաև ավելի քան երկու տասնյակ կերպարների։ 1950-ականներից նա սկսել է իր կարիերան հեռուստատեսությունում, խաղացել է այնպիսի ֆիլմերում, ինչպիսիք են «Ես սիրում եմ Լյուսիին», «Ջորջ Բերնսի և Գրեյսի Ալենի շոուն»,«Սանսեթ Սթրիփ, 77», «Փիթ և Գլեդիս», «Բևերլի Հիլզից գեղջուկ», «Յուբոչկինո կայարան» և «Կանաչ տարածքներ»։ «Ջորջ Բերնսի և Գրեյսի Ալենի շոուն» ֆիլմում Բլանշ Մորտոնի դերի համար Բի Բենադերեթը երկու անգամ  առաջադրվել է  Պրայմ թայմ «Էմմի» մրցանակի։

## Անձնական կյանք
ձախից|մինի|128x128փքս
Իր առաջին ամուսնուց՝ դերասան Ջիմ Բեննոնից, Բենադերեթը երկու երեխա է ունեցել։ Նրանց ամուսնությունը տևել է 1938 թվականից մինչև 1950 թվականը և ավարտվել ամուսնալուծությամբ։ 1957 թվականին նա ամուսնացել է հնչյունային ռեժիսոր Յուջին Թումբլիի հետ, որի հետ ապրել է 11 տարին։ 1967 թվականին դերասանուհու մոտ ախտորոշվել է թոքերի քաղցկեղ, իսկ մեկ տարի անց՝ 62 տարեկան հասակում, նա մահացել է Լոս Անջելեսում ։ Նրա երկրորդ ամուսինը մահացել է իր հուղարկավորության օրը սրտի կաթվածից և թաղվել նրա կողքին։ Ամերիկյան հեռուստատեսության զարգացման գործում ունեցած ավանդի համար Բի Բենադերեթը Հոլիվուդյան փառքի ծառուղում արժանացել է աստղի։

## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն

* *Sitcom Queens: Divas of the Small Screen* by Michael Karol (2005); ISBN 0-595-40251-8
* *The Women Who Made Television Funny: Ten Stars of 1950s Sitcoms* by David C. Tucker (2007); ISBN 978-0-7864-2900-4

## Արտաքին հղումներ

Կատեգորիա:20-րդ դարի ամերիկացի դերասանուհիներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի հեռուստատեսային դերասանուհիներ
Կատեգորիա:Ամերիկացիներ իռլանդական սերմամբ
Կատեգորիա:Թոքաբորբից մահացածներ
Կատեգորիա:Քաղցկեղից մահացածներ
Կատեգորիա:Հոլիվուդյան փառքի ծառուղի
Կատեգորիա:Ամերիկացի կինոդերասանուհիներ
Կատեգորիա:Թոքի քաղցկեղից մահացածներ
Նիկոլայ Երիկալով

**Նիկոլայ Երիկալով**  (, ), խորհրդային բեմադրող նկարիչ։ Մասնակցել է խորհրդային հայտնի «Երեքը Պրոստոկվաշինոյից» եռերգության ստեղծմանը։

## Կենսագրություն
Ծնվել է 1941 թվականի փետրվարի 15-ին Մոսկվայում։

Ավարտել է Մոսկվայի ակադեմիական գեղարվեստական լիցեյը և Մոսկվայի տպագրության պետական համալսարանը։

1962 թվականից աշխատել է «Սոյուզմուլտֆիլմ» կինոստուդիայում, սկզբում եղել է ուրվագծող և բեմադրող նկարչի օգնական, այնուհետև բեմադրող նկարիչ։

Ողբերգական մահով զոհվել է 1982 թվականի հոկտեմբերի 10-ին։

## Ֆիլմոգրություն
* 1971 թվական` Սիրտը (ռեժիսոր` Բորիս Ստեպանցև)
* 1973 թվական` Մարդուկ-Ջարդուկը (ռեժիսոր` Բորիս Ստեպանցև)
* 1975 թվական` Թե ինչպես էին կոզռն ու ավանակը դպրոց գնում (ռեժիսոր` Լեոնիդ Շվարցման)
* 1976 թվական` Այն մասին, թե ինչպես թզուկը հեռացավ տնից և... (ռեժիսոր` Վլադիմիր Պոպով)
* 1977 թվական` Բոբիկը գնացել է Բարբոսին հյուր (ռեժիսոր` Վլադիմիր Պոպով)
* 1978 թվական` Երեքը Պրոստոկվաշինոյից (ռեժիսոր` Վլադիմիր Պոպով)
* 1979 թվական` Ո՞վ կստանա մրցանակը (ռեժիսոր` Վյաչեսլավ Կոտյոնոչկին)
* 1980 թվական` Նեպրյադվայի կարապները (ռեժիսոր` Ռոման Դավիթով)
* 1981 թվական` Կոշկավոր շունը (ռեժիսոր` Եֆիմ Գամբուրգ)
* 1982 թվական` Հին ձայնապնակ (ռեժիսոր` Վյաչեսլավ Կոտյոնոչկին)
* 1982 թվական` Քարի որդին (ռեժիսոր` Ռոման Դավիդով)

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* https://ru.kinorium.com/name/1415454/
* Рождественские сказки Гофмана. Щелкунчик и другие волшебные истории
* 
* 

Կատեգորիա:20-րդ դարի մուլտիպլիկատորներ
Կատեգորիա:Խորհրդային մուլտիպլիկատորներ
Կատեգորիա:Խորհրդային նկարիչներ
Նինա Վասիլենկո

**Նինա Վասիլենկո** (, ), ուկրաինացի և խորհրդային նկարիչ-մուլտիպլիկատոր, ռեժիսոր և սցենարիստ։ Աշխատել է նկարված մուլտիպլիկացիայի ժանրում, Իպոլիտ Լազարչուկի և Իրինա Գուրվիչի հետ միասին կանգնած է եղել ուկրաինական մուլտիպլիկացիայի ակունքներում «Կիևնաուչֆիլմում»։

## Կենսագրություն
Ծնվել է 1906 թվականի դեկտեմբերի 6-ին։

Սովորել է Բարձրագույն գեղարվեստա-տեխնիկական արվեստանոցներում՝ Վլադիմիր Ֆավորսկու արվեստանոցում։

1928-1931 թվականներին սովորել է Մոսկվայի պոլիգրաֆիական ինստիտուտում։

Ուսումն ավարտելուց հետո աշխատել է Կիևյան ստուդիայում որպես գեղարվեստական ֆիլմերի նկարիչ-մուլտիպլիկատոր։

1960-1975 թվականներին աշխատել է «Կիևնաուչֆիլմ» ստուդիայում որպես ռեժիսոր-մուլտիպլիկատոր։

## Ռեժիսոր
* «Գարնանաթևիկը» (1961 թվական)
* «Պուշոկը և Դրուժոկը» (1962 թվական)
* «Ուրախ նկարիչը» (1963 թվական)
* «Չնստողը, հացի միջուկը և անտակտը» (1963 թվական)
* «Ջրմուղը բանջարանոցում» (1964 թվական)
* «Նիկիտա Կոժեմյական» (1965 թվական)
* «Մարուսյա Բոգուսլավկա» (1966 թվական)
* «Տյավը և Գավը» (1967 թվական)
* «Երաժշտական նկարները» (1968 թվական)
* «Կազակ Էնեյի արկածները» (1969 թվական)
* «Թե ինչպես էր ճնճղուկը խելք փնտրում (անհասկացող ճնճղուկը)» (1970 թվական)
* «Ասք Իգորի արշավանքի մասին» (1972 թվական)
* «Ինչո՞ւ է եղևնին փշոտ ասեղներով» (1973 թվական)
* «Լեգենդ եղևնու մասին» (1973 թվական)
* «Տղան սանձիկի հետ» (1974 թվական)

## Սցենարիստ
* Գրել է «Տղան սանձիկի հետ» (1974 թվական) մուլտֆիլմի սցենարիստը։

## Մրցանակներ
* «Նիկիտա Կոժեմյակա» – Համամիութենական կինոփառատոն, Կիև, 1966 թվական, ժյուրիի դիպլոմ 
* «Ասք Իգորի արշավանքի մասին» ստացել է հատուկ մրցանակ և դիպլոմ Վավերագրական և կարճամետրաժ ֆիլմերի 5-րդ միջազգային կինոփառատոնում (Նյոն, Շվեյցարիա), 1972 թվական։

## Աղբյուրներ
* Лариса Брюховецька.  Співуча візуальність. Творчість Ніни Василенко 
* Энциклопедия отечественной мультипликации. — Москва, «Алгоритм-книга», 2006. — С. 149.
* *Фомин В.* Родник для жаждущих. Мир народного искусства и кинематограф // Кино и время. Вып. 4. — М., 1981. — С. 99.
* *Шупик О. Б.* Мистецтво мультиплікації. — К., 1983. — С. 114.

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* (անգլ.)
* Ֆիլմագրությունն animator.ru (ռուս.) կայքում

Կատեգորիա:Ուկրաինացի կինոռեժիսորներ
Կատեգորիա:Ուկրաինացի նկարչուհիներ
Կատեգորիա:Ուկրաինացի սցենարիստներ
Կատեգորիա:Սցենարիստներ այբբենական կարգով
Նազիմ Մամեդով

**Նազիմ Մամեդով** ( ), ռեժիսոր և նկարիչ-մուլտիպլիկատոր։

## Կյանք
Նազիմ Մամեդովը ծնվել է 1934 թվականին Բաքվում։

1957 թվականին ավարտել է Ադրբեջանի Ազիմ Ազիմզադեի անվան պետական գեղարվեստական ուսումնարանը։ 1961 թվականին Մոսկվայում ավարտել է «Սոյուզմուլտֆիլմին» կից նկարիչ-մուլտիպլիկատորներ դասընթացները։ 1961 թվականին նա աշխատել է որպես անիմատոր «Ադրբեջանֆիլմ» ստուդիայում, իսկ 1970 թվականից սկսել է աշխատել նաև որպես ռեժիսոր։ Նկարահանել է «Արջն ու մուկը» առաջին ադրբեջանական լիարժեք մուլտիպլիկացիոն ֆիլմը 1970 թվականին։ 1988 թվականին ստեղծել է Ադրբեջանի Հանրապետության՝ հինգ մասից բաղկացած առաջին մուլտֆիլմը՝ «Գեղեցկուհի ֆատման» (ադրբեջաներեն` Гёйчак Фатма):

Նազիմ Մամեդովը մահացել է 2004 թվականի հոկտեմբերի 29-ին Բաքվում։

2016 թվականի սեպտեմբերին Պորտ Բաքու առևտրա-ժամանցային կենտրոնում բացվել է Նազիմ Մամեդովի հիշատակին նվիրված ցուցահանդես։ Ցուցահանդեսում ներկայացվել է Նազիմ Մամեդովի ավելի քան 50 աշխատանք։

## Ֆիլմոգրություն
* Առյուծը և երկու ցուլը (մուլտֆիլմ, 1970 թվական)
* Արջն ու մուկը (մուլտֆիլմ, 1970 թվական)
* Ջիրտդանը (մուլտֆիլմը, 1969 թվական)
* Ջիրտդանի նոր արկածները (մուլտֆիլմ, 1973 թվական)
* Ֆիտնեն (մուլտֆիլմ, 1970 թվական)
* Գեղեցկուհի ֆատման (մուլտֆիլմ, 1988 թվական)
* Եվ Ումայը երազ տեսավ (մուլտֆիլմ, 1985 թվական)
* Բարին և չարը (մուլտֆիլմ, 1980 թվական)
* Քարավանը (մուլտֆիլմ, 1995 թվական)
* Կուղղվի՞ արդյոք կուզիկին գերեզմանը (մուլտֆիլմ, 1972 թվական)
* Կախարդական կուժը (մուլտֆիլմ, 1979 թվական)
* Հետո դու կզղջաս (մուլտֆիլմ, 1978 թվական)
* Շահը և ծառան (մուլտֆիլմ, 1976 թվական)
* Գեղեցկուհի Նեֆթ թագուհին (մուլտֆիլմ, 1974 թվական)
* Տնակը բացատում (մուլտֆիլմ, 1986 թվական)
* Շունը և նրա ստվերը (մուլտֆիլմ, 1977 թվական)
* Աղվեսի ուխտագնացությունը (մուլտֆիլմ, 1971 թվական)
* Տեղային անձնակազմի հաստատումը (մուլտֆիլմ, 1973 թվական)

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Министерство культуры Азербайджанской Республики. От имени студии Дж. Джаббарлы «Азербайджан». Айдын Кязимзаде . Наш «Азербайджанфильм». С 1923 по 2003. Баку: 2004.- с. 49; 313—318.
* Азербайджанская Национальная Энциклопедия: Азербайджан. Рамиз Мамедов. Фильм.
* Научный центр Азербайджанской национальной энциклопедии, 2007.- с. 815. Назим Мамедов Музей Анимации Азербайджана.

Կատեգորիա:Ադրբեջանցի մուլտիպլիկատորներ
Կատեգորիա:Ադրբեջանցի նկարիչներ
Կատեգորիա:Ադրբեջանցի ռեժիսորներ