open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Լինդա Վենդել

**Լինդա Վենդել** (, ), դանիացի բանաստեղծուհի, կինոռեժիսոր և սցենարիստ։

## Կենսագրություն
Լինդա Վենդելը ծնվել է 1955 թվականի հուլիսի 9-ին Դանիայում։ 1980 թվականին հրապարակել է «*Стихи диско*» ժողոովածուն։ 1984 թվականին ավարտել է դանիական կինոդպրոցը ()։ Լինդան 2011 թվականին արժանացել է Ալլենի մրցանակի։

## Ընտրյալ ֆիլմագրություն
ըստ տվյալների`
* 1984 -  / *I lige linie
* [[1986 թվականը կինոյում|1986]] -  / *Ballerup Boulevard
* 1988 -  / *Da Lotte blev usynlig (Հեռուստասերիալ)
* [[1989 թվականը կինոյում|1989]] -  / *Lykken er en underlig fisk
* 1993 - Վիկտոր և Վիկտորիա / *Viktor og Viktoria
* [[1995 թվականը կինոյում|1995]] -  / *Sofies Have
* 1998 -  / *Mimi og madammerne
* [[1999 թվականը կինոյում|1999]] -  / *Naja fra Narjana (Հեռուստասերիալ)
* 2003 - Պստիկ / *Baby
* [[2006 թվականը կինոյում|2006]] -  / *Han, hun og Strindberg 
* 2008 - Մեկ կադր / *One shot 
* [[2011 թվականը կինոյում|2011]] - Յուլիա / *Julie
* 2012 -  / *Niels Skousen - 40 år i dansk rock (սեփական ամուսնու մասին)
* [[2015 թվականը կինոյում|2015]] -  / *Født til Filmen - Portræt af Stine Bierlich
* 2017 -  / *Hjemme i Verden*

## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն
* Кинорежиссёры Скандинавии: Библиографический справочник / Авт.-сост. О. Э. Рязанова; под ред. М. М. Черненко. - М.: НИИ киноискусства, 1996. - с. 18

## Արտաքին հղումներ
* [Լինդա Վենդելը [ԿինոՊոիսկ] կայքում]
* Linda Wendel showreel  http://vimeo.com/87788933
* EKKO 19/2/2014   
* http://www.ekkofilm.dk/artikler/linda-wendel-laver-film-om-stine-bierlich/
*www.lindawendel.dk
*www.babyfilm.dk 
* TV Lorry:  https://www.youtube.com/watch?v=bHc-kvLg0Lg
* One Shot i/w part 1   https://www.youtube.com/watch?v=WQDP3Tl36ok
* One Shot i/w part 2   https://www.youtube.com/watch?v=PwE0uufz9lY

Կատեգորիա:Դանիացի բանաստեղծներ
Կատեգորիա:20-րդ դարի բանաստեղծներ
Կատեգորիա:21-րդ դարի բանաստեղծներ
Կատեգորիա:Դանիացի սցենարիստներ
Կատեգորիա:Դանիացի կինոգործիչներ
Կատեգորիա:Բանաստեղծներ այբբենական կարգով
Վելիկի Տաբոր

**Վելիկի Տաբոր** (), հին ամրոց Խորվաթիայի հյուսիս-արևմուտքում։ Կառուցվել է 12-րդ դարի սկզբին ծովից 219 մ բարձրության բլրի գագաթին` Դեսինիչ ավանի հարևանությամբ։ Զբաղեցնում է 3.340 մ² մակերես։

Ամրոցը շրջապատված է ամրոցային պատերով, որոնք ունեն տարբեր ժամանակ կառուցված աշտարակներ։ Հիմնական հնգանկյուն աշտարակը կառուցվել է 12-րդ դարի կեսերին, իսկ հնգանկյուն մնացած աշտարակները` 15-րդ դարի կեսերին։

Միջնադարում ամրոցը պատկանել է Ցելեի կոմս Հերման II-ին։ Ամրոցի ժամատանը, որը գտնվում է առաջին հարկում, պահպանվում է լեգենդար Վերոնիկա Դեսինիչի գանգը, ով գլխատվել էր 15-րդ դարի կեսերին երիտասարդ ազնվականի հետ ապօրինի սիրային կապեր ունենալու պատճառով։ Այդ երիտասարդը եղել է կոմսի որդին` Ֆրիդրիկը։

## Պատմություն
150px|մինի|ձախից|Ամրոցի ներքին բակ
1927-1935 թվականներին ամրոցը պատկանել է խորվաթ գեղանկարիչ Օտոն Իվեկովիչին։

Ներկայումս ամրոցը թանգարան է, որի հավաքածուն ներառում է հին զենքեր, գեղարվեստի տարբեր նմուշներ, միջնադարյան կավագործության ու դարբնոցային իրեր։

2002 թվականից Վելիկի Տաբոր ամրոցը դարձել է կարճամետրաժ ֆիլմերի միջազգային փառատոնի անցկացման վայր։

2008 թվականից ամրոցը փակվել է վերանորոգման նպատակով։ Վերանորոգման աշխատանքներն ավարտվել են 2011 թվականին։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Վելիկի Տաբոր
* Տաբորի կինոփառատոն 

Կատեգորիա:Ամրոցներ
Կատեգորիա:Խորվաթիայի ամրոցներ
Կատեգորիա:Խորվաթիայի տեսարժան վայրեր
Աննա Քիմ

**Աննա Քիմ** (, ), ավստրիացի գրող։ Ծագումով կորեացի։

## Կենսագրություն
Աննա Քիմը ծնվել է 1977 թվականի սեպտեմբերի 10-ին Դեջոնում (Հարավային Կորեա)։ 1978 թվականին տեղափոխվել է Գերմանիա։ 1978-1983 թվականներին ապրել է Բրաունշվայգում և Գիսենում, իսկ 1983 թվականից՝ Վիեննայում։ 1995 թվականին ընդունվել է Վիեննայի համալսարան, որն ավարտել է 2000 թվականին՝ փիլիսոփայության և թատերագետի մագիստրոսի աստիճանով։ 2001 թվականին պաշտպանել է դիսերտացիա հասարակագիտությունից։ 2000-2002 թվականներին ապրել է Լոնդոնում և Քեմբրիջում, որից հետո վերադարձել է Վիեննա։

Աննա Քիմը արձակ և բանաստեղծական մի շարք երկերի հեղինակ է։ 1999 թվականից հրատարակվում է տարբեր ամսագրերում, որոնցից են *Manuskripte*-ը, *Zwischenwelt*-ը և *VOLLTEXT*-ը։ 2004 թվականին հրատարկվել է Քիմի առաջին գիրքը։

2000 թվականին դարձել է Գրացի գրողների միության անդամ (*Grazer Autorenversammlung*)։ 2004 թվականին ստացել է Վիեննայի հեղինակային կրթաթոշակ։

## Գրքեր
* Die Bilderspur, պատմվածք (2004)
* Das Sinken ein Bückflug, բանաստեղծություններ (2006)
* Die gefrorene Zeit, վեպ (2008, անգլերեն է թարգմանվել 2010 թվականին)
* Invasionen des Privaten (2011)
* Die Form der Erinnerung=Figure du souvenir, նովելներ (2011, թարգմանվել է գերմաներենով և ֆրանսերենով)
* Anatomie einer Nacht, վեպ (2012, անգլերեն է թարգմանվել 2013 թվականին)

## Մրցանակներ
* 2012 - [[Եվրոպական Միություն|ЕС] գրական մրցանակ]

## Մատենագիտություն
* *Exile*. In: Zwischenwelt. Literatur&nbsp;— Widerstand&nbsp;— Exil, Nr. 2 (2002)
* *Bilderspuren*. In: manuskripte, Nr. 156 (2002)
* *Das unbedingte Berühren*. In: manuskripte, Nr. 162 (2003)
* *[http://volltext.net/magazin/magazindetail/article/67/ Verborgte Sprache]*. In: Zwischenwelt. Literatur&nbsp;— Widerstand&nbsp;— Exil, Nr. 1 (2004).
* *Experiment und Krieg*. In: TRANS, Nr. 15 (2004)
* *Making Of*. In: Volltext, Nr. 4 (2004)
* *Die Bilderspur*. Literaturverlag Droschl. Graz 2004. ISBN 3-85420-662-3
* *[https://web.archive.org/web/20070928083946/http://www.entwuerfe.ch/entwuerfe43/text3.html Das Versteck]*. In: entwürfe&nbsp;— Zeitschrift für Literatur, Ausgabe 43 (2005)
* *[http://bachmannpreis.orf.at/bachmannpreis/texte/stories/42717/ Das Archiv] *. Text der Lesung beim Ingeborg-Bachmann-Wettbewerb 2005
* *Hunde ziehen vorbei/Stray dogs drifting*, mit Bildern von Anna Stangl. Comet Books. Wien 2005. ISBN 3-9502046-4-4
* *Die gefrorene Zeit*. Literaturverlag Droschl. Graz 2008. ISBN 3-85420-742-5
* «Die Form der Erinnerung». In: Triëdere - Zeitschrift für Theorie und Kunst. Heft 2/2010.

## Ծանոթագրություններ

## Աղբյուրներ
* Պաշտոնական կայք 

Կատեգորիա:20-րդ դարի ավստրիացի բանաստեղծներ
Կատեգորիա:20-րդ դարի ավստրիացի գրողներ
Կատեգորիա:21-րդ դարի ավստրիացի բանաստեղծներ
Կատեգորիա:21-րդ դարի ավստրիացի գրողներ
Կատեգորիա:Ավստրիացի բանաստեղծներ
Կատեգորիա:Ավստրիացի գրողներ
Կատեգորիա:Բանաստեղծներ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Վիեննայի համալսարանի շրջանավարտներ
Անտյե Կրոգ

**Անտյե Կրոգ** (, ), հարավաֆրիկացի գրող, բանաստեղծուհի և լրագրողուհի, գրում է աֆրիկաանսով և անգլերենով։

## Կենսագրություն
Անտյե Կրոգը ծնվել է 1952 թվականի հոկտեմբերի 23-ին Կրունստադում (ՀԱՀ)՝ աֆրիկաներների կրթված, գրական ընտանիքում։ 1973 թվականին ավարտել է Ազատ պետության համալսարանը, իսկ 1976 թվականին՝ Պրետորիայի համալսարանը։ Հրատարակել է *Die Suid-Afrikaan* անկախ ամսագիր։ *South African Broadcasting Corporation*-ում աշխատել է՝ որպես ռադիո թղթակից։

## Ստեղծագործական կյանք
Ստեղծագործական առաջին քայլերը եղել են որպես պոետ, արդյունքում գրել է նաև արձակ ստեղծագործություններ և հանդես եկել որպես լրագրող, դրամատուրգ և թարգմանիչ, մանկական գրքերի հեղինակ։

## Գրական աշխատանքներ
### Պոեզիա
* *Dogter van Jefta* (1970)
* *Januarie-suite* (1972)
* *Beminde Antarktika* (Սիրելի Անտարկտիկա) (1974)
* *Mannin* (1974)
* *Otters in Bronslaai* (1981)
* *Jerusalemgangers* (1985)
* *Lady Anne* (1989)
* *Gedigte 1989–1995* (Բանաստեղծություններ) (1995)
* *Kleur kom nooit alleen nie* (2000)
* *Down to my last skin* (2000)
* *Met woorde soos met kerse* (2002)
* *The stars say tsau* (2004)
* *Body bereft* (2006)
* *Skinned* (2013)

### Արձակ
* *Relaas van 'n Moord* (1995)
* *Country of my Skull* (1998)
* *A Change of Tongue* (2003), 2005 թվականին աֆրիկաանս է թարգմանվել *'Անդեր Տոնգվալի* կողմից
* *There was this goat* (2009), Նոսիս Մպոլվոնիի և Կոպանի Ռատելեի հետ
* *Begging to be Black* (2010)

### Դրամատուրգիա
* Waarom is dié wat voor toyi-toyi altyd so vet? (1999)

## Ճանաչում
Քննադատները Անտյե Կրոգին անվանում են «Հարավային Աֆրիկայի Պաբլո Ներուդա»։ Արժանացել է Էժեն Մարեի և մի շարք այլ ազգային մրցանակների։ Հարավային Աֆրիկայի մի քանի համալսարանների պատվավոր դոկտոր։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Կենսագրություն, մատենագիտություն
* Կենսագրություն
* На сайте университета Западной Капской провинции

Կատեգորիա:Հարավաֆրիկացի բանաստեղծուհիներ
Կատեգորիա:20-րդ դարի հարավաֆրիկացի բանաստեղծներ
Կատեգորիա:21-րդ դարի հարավաֆրիկացի բանաստեղծներ
Կատեգորիա:Հարավաֆրիկացի լրագրողներ
Կատեգորիա:Հարավաֆրիկացի գրողներ
Կատեգորիա:Հարավաֆրիկացի դրամատուրգներ
Կատեգորիա:Անգլալեզու բանաստեղծներ
Կատեգորիա:Անգլալեզու արձակագիրներ
Կատեգորիա:Հարավաֆրիկյան համալսարանի շրջանավարտներ
Կատեգորիա:Կին դրամատուրգներ
Կատեգորիա:Բանաստեղծներ այբբենական կարգով
Ոսկե բուլլա 1242

մինի|250px|1242 թվականի Ոսկե բուլայի բնօրինակը
**Ոսկե բուլլա** Հունգարիայի Բելա IV թագավորի 1942 թվականի հրովարտակն է, որով թագավորը Գրադեց բնակավայրին տվել է «ազատ թագավորական քաղաքի» իրավունքներ։ Փաստաթուղթը հրատարակվել է 1242 թվականի նոյեմբերի 16-ին Վիրովիտիցեում և հաստատվել է 1266 թվականին։ Բնօրինակը գրված է 57X46 սմ չափերի մագաղաթի վրա, որը այժմ պահպանվում է Խորվաթիայի պետական արխիվում, իսկ պատճենը ցուցադրվում է Զագրեբի թանգարանում։

## Նախապատմություն
1241 թվականի գարնանը Շայո գետի մոտի ճակատամարտում մոնղոլները Բաթու Խանի հրամանատարությամբ ջախջախել են հունգարա-խորվաթական բանակը։ 1241-1242 թվականների ձմռանը մոնղոլները հասել են մինչև ժամանակակից Զագրեբի տարածքները, ոչնչացրել այստեղի բնակավայրերը և թալանել Զագրեբի տաճարը։ Մոնղոլների հեռանալուց հետո Բելա IV թագավորը, զգուշանալով նոր հարձակումներից և համոզվելով, որ վատ ամրացված փոքր քաղաքները թշնամու համար արգելք չեն, ամրացված քաղաքային բնակավայրերի ստեղծումը խրախուսող մի շարք փաստաթղթեր է ստորագրել, որոնցից մեկն էլ Ոսկե բուլլան էր։

## Պայմաններ
Ոսկե բուլլան «Զագրեբ բլրի քաղաքը» հռչակում էր ազատ թագավորական քաղաք։ Քաղաքը պետք է ղեկավարեր քաղաքապետի դեր կատարող քաղաքային դատավորը (, ), որին յուրաքանչյուր տարի ընտրում էին քաղաքացիները։ Ընտրվում էին նաև ութ իրավաբան () և քաղաքային խորհրդի քսան անդամներ։ Բուլլան որոշում էր քաղաքի սահմանները՝ Մեդվեդնիցա սարերից հարավ, Վրապչակ գետակից արևմուտք, Սևա գետից հյուսիս։ Քաղաքը թագավորի անմիջական ենթակայության տակ էր և չէր ենթարկվում ո՛չ տեղական ֆեոդալներին, ո՛չ էլ Կապտոլ քաղաքի եպիսկոպոսներին։ Միջնադարում Գրադեցի քաղաքացիների անհնազանդությունը Կապտոլի եպիսկոպոսներին հանգեցրել է քաղաքացիական պատերազմների։ Գրադեցի քաղաքացիները ազատված էին պետական հարկերից և տուրքերից։ Քաղաքում դրամահատարան է բացվել և այստեղ է հավաքվել 30-րդ մասի հարկը, որից քաղաքն ազատվել էր 1267 թվականին։ Արդյունքում Գրադեցը դարձել է Հունգարա-խորվաթական թագավորության ֆինանսական կենտրոն։ Որպես ազատ թագավորական քաղաք Գրադեցում 1256 թվականից տոնավաճառներ էին կազմակերպվում, որոնք նույնպես չէին հարկվում։

Արտոնությունների դիմաց Գրադեցի քաղաքացիները պարտավոր էին քաղաքի շուրջ ամրություններ կառուցել, ինչն էլ արել են 1266 թվականին։ Նրանք նաև պարտավոր էին թագավորի այցի ժամանակ «12 ցուլ, 1000 բոքոն և 4 տակառ գինի» տալ։ Թագավորը իր` 1266 թվականի այցի ժամանակ չեղարկել է այս պայմանը։ Պարտավորությունների մեջ էի նաև Սլավոնիայի դուքսի կամ Խորվաթիայի բանի այցելության ժամանակ հոգալ նրանց կարիքները։ Ողջ պատմության ընթացքում Խորվաթիայի բանը միայն մեկ անգամ է այցելել։ Ամուր պարիսպների և առևտրական երկու մայրուղիների հատման կետում գտնվելու պատճառով Գրադեցի բնակչությունը 14-րդ դարում հասավ 3000 մարդու, որի արդյունքում դարձավ այդ ժամանակվա Կենտրոնական Եվրոպայի առաջատար քաղաքներից մեկը։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* 1942 թվականի Ոսկե բուլլի տեքստը (հունգարերեն)  
* 

Կատեգորիա:1242 Եվրոպայում
Կատեգորիա:Զագրեբ
Կատեգորիա:Խորվաթիայի պատմություն
Կատեգորիա:Հունգարիայի պատմություն
Նատելա Գորսկայա

**Նատելա Վսևոլոդովնա Գորսկայա** (, ), ռուս բանաստեղծուհի, իսպաներենի, չեխերենի, հունգարերենի թարգմանչուհի։

## Կենսագրություն
Նատելա Գորսկայան ծնվել է 1928 թվականի հունիսի 22-ին Մոսկվայում։ 1995 թվականին ավարտել է Մոսկվայի Մորիս Թորեզի անվան օտար լեզուների պետական մանկավարժական ինստիտուտը։ Նատելան սկսել է հրատարկվել 1960 թվականից։ Թարգմանել է իսպանացի բանաստեղծներ Անտոնիո Մաչադոյի, Խոսե Գոյտիսոլոյի, Խուան Ռամոն Խիմենեսի, մեքսիկացի բանաստեղծ Խոսե Էմիլիո Պաչենկոյի, հունգարացի բանաստեղծներ Էնդրե Ադիի, Միկլոշ Ռադնոտիի, Միհալի Բաբիչի, Լասլո Նադի, Մարգիտ Մեչայի, Անտալ Հիդաշի, հնդկացի բանաստեղծ Ռաբինդրանաթ Թագորի, հրեա բանաստեղծ Ավրամ Գոնտարի, չեխ բանաստեղծներ Յան Կոլլարի, Վիտեզսլավ Նեզվալի բանաստեղծությունները։ Նատելա Գորսկայայի թարգմանությունները տպվել են «Համաշխարհային գրականության գրադարանի» հատորներում, «Ինոստրաննայա լիտերատուրա» ամսագրում, անթոլոգիաներում և ժողովածուներում։ 1997 թվականին հրապարակել է բնագիր բանաստեղծությունների *«Дни»* գիրքը։ 1973 թվականից ԽՍՀՄ Գրողների միության անդամ, իսկ 1991 թվականից՝ Մոսկվայի գրողների միության անդամ։ Նատելա Գորսկայան ծանր հիվանդությունից հետո մահացել է 2008 թվականի հուլիսի 24-ին Մոսկվայում՝ 80 տարեկան հասակում։

## Ընտրյալ թարգմանություններ
* *Ян Коллар.* Сто сонетов из поэмы «Дочь Славы». Slavy dcera: sto znelek. / Переводчики: Натэлла Горская, Юлия Нейман — , «Художественная литература», 1973. — 244 с.
* *Хосе де ла Куадра.* Морская раковина. / Переводчики Натэлла Горская, Элла Брагинская, Л. Элиович, Елена Любимова — , «Художественная литература», 1963. — 168 с.
* *Вирджил Теодореску.* Звёздная земля. / Составитель Кирилл Ковальджи, переводчик и редактор Натэлла Горская. — , «Прогресс», 1979. — 166 с.
* Поэзия гаучо. / Составитель антологии — Захарий Плавскин; переводчики: Натэлла Горская, Г. Полонская, М. Ярмуш, Дина Орловская, Юрий Айхенвальд, Григорий Шмаков, Тамара Жирмунская, Иосиф Бродский. — , «Художественная литература», серия «Библиотека латиноамериканской поэзии», 1964. — 238 с.

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Կենսագրություն
* 22 июня родились…
* Переводы Натэллы Горской на сайте «Век перевода»
* Переводы Натэллы Горской на сайте «Испаноязычный мир: поэзия, изобразительное искусство, музыка, голос»

Կատեգորիա:Ռուս բանաստեղծներ
Կատեգորիա:20-րդ դարի ռուս բանաստեղծուհիներ
Կատեգորիա:21-րդ դարի ռուս բանաստեղծուհիներ
Կատեգորիա:Ռուս թարգմանիչներ
Կատեգորիա:ԽՍՀՄ գրողների միության անդամներ
Կատեգորիա:Խորհրդային բանաստեղծուհիներ
Կատեգորիա:20-րդ դարի կին գրողներ
Կատեգորիա:Խորհրդային թարգմանիչներ
Կատեգորիա:Մոսկվայի գրողների միության անդամներ
Կատեգորիա:Մոսկվայի լեզվաբանական համալսարանի շրջանավարտներ
Կատեգորիա:Բանաստեղծներ այբբենական կարգով
Լիլիթ (բանաստեղծուհի)

**Լիլիթ** (*Լիլիթ Համլետի Աղագյուլյան*, ), հայ բանաստեղծ, արձակագիր, թարգմանիչ։ Հայաստանի գրողների միության անդամ։

## Կենսագրություն
Լիլիթ Աղագյուլյանը ծնվել է 1963 թվականի  մարտի 11-ին Երևանում, ֆիզիկոս Համլետ Աղագյուլյանի և բանաստեղծուհի Մետաքսեի ընտանիքում։ Ավարտել է Երևանի Խաչատուր Աբովյանի անվան հայկական պետական մանկավարժական ինստիտուտի բանասիրական ֆակուլտետը։ 1987—1992 թվականներին աշխատել է «Արևիկ» հրատարակչությունում որպես խմբագիր, 1992 թվականից՝ ՀԳՄ-ում որպես գրական բաժանմունքների համակարգող, ՀԳՄ նախագահի մշակույթի և գրահրատարակչական աշխատանքների գծով օգնական, աշխատել է «Նիգ-Ապարան» հասարակական կազմակերպությունում։ Լիլիթի բանաստեղծությունները տպագրվել են Հայաստանի և արտերկրի մամուլում։ Գրել է նաև մանուկների համար։ 
[մինի|Լիլիթը մոր՝ [Մետաքսեի հետ]]

## Ստեղծագործական ուղի
Հրատարակվել են Լիլիթի «Սիրո մանանա» (1992), «Հոգի և մարմին» (1999), «Աստծո պատվիրանը» (մանկական, 2002), «Հոգու ներկայացում» (2004], «Հայոց տառերի հեքիաթը» (2012) գրքերը։ Ռուսերենից թարգմանել է Հելենա Կրիժանովա-Բրինձովայի «Դուշան» մանկական վիպակը (1989)։

## Անդամակցություն
* Հայաստանի գրողների միության անդամ
* Հայաստանի Հանրային խորհրդի անդամ

## Մրցանակներ
* Հանրապետական մրցանակ՝ լավագույն երգի տեքստի համար, 1989
* ՀԳՄ Ավետիք Իսահակյանի անվան մրցանակ՝ «Սիրո մանանա» ժողովածուի համար, 1992
* ՀՀ ՊՆ պատվոգիր և դիպլոմ, 1996
* 1996 թվականին մասնակցել է ՀԳՄ մրցույթին և արժանացել Վիեննայում Հովհաննես Շիրազի անունը կրող դպրոցի օրհներգը գրելու պատվին

## Երկեր
* Սիրո մանանա։ 1992, Երևան։ Նաիրի։ ISBN 5-550-00811-4
* Հոգի և մարմին։ 1999, Նաիրի։ ISBN 5-550-01136-0
* Աստծո պատվիրանը։ 2002։ ISBN 99930-2-314-0
* Հոգու ներկայացում։ 2004։ ISBN 99941-34-78-7
* Հայոց տառերի հեքիաթը։ 2012։ ISBN 978-9939-819-26-6
* Հեքիաթներ (Երկնքից իջած մանանա)։ 2015։ ISBN 978-5-540-02382-5
* Սիրո շնչառություն։ Բանաստեղծությունների ժողովածու։ 2019։

## Թարգմանություններ

* Տեր-Հովհաննեսյան Դայանա։ Ծաղիկների հովիտ։ Բանաստեղծություններ.- Երևան։ Նաիրի, 1996.- 72 էջ։
* Դուշան։ Վիպակ։ Թարգմանություն ռուսերենից։ Հելենա Կրիժանովա-Բրինձովա, 1989։ ISBN 5-8077-01-99-2

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Հայ արձակագիրներ
Կատեգորիա:Հայ բանաստեղծուհիներ
Կատեգորիա:Հայ թարգմանիչներ
Կատեգորիա:Հայաստանի գրողների միության անդամներ
Կատեգորիա:Հայաստանի հանրային խորհրդի անդամներ
Էլիզաբեթ Էյբերս

**Էլիզաբեթ Ֆրանսուազա Էյբերս** (, ), հարավաֆրիկացի բանաստեղծուհի, թարգմանչուհի։ Գրել է աֆրիկաանսով, իր որոշ բանաստեղծություններ թարգմանել է անգլերեն։

## Կենսագրություն
Էլիզաբեթ Ֆրանսուազա Էյբերսը ծնվել է 1915 թվականի փետրվարի 26-ին Քլերքդրոպում (ՀԱՀ)։ Մեծացել է Շվեյցեր Ռենեկե քաղաքում, որտեղ նրա հայրը եղել է Նիդերլանդների ռեֆորմիստական եկեղեցու քահանա։ Գերազանց ավարտել է Ուիթուոթերսրանդի համալսարանը՝ ստանալով արվեստների բակալավրի աստիճան։ Աշխատել է որպես լրագրող։ Էլիզաբեթի բանաստեղծությունների առաջին գիրքը հրատարակվել է 1936 թվականին։

; Հոլանդիա

1961 թվականին խոշոր բիզնեսմեն Ալբերտ Վեսելսի հետ ամուսնալուծությունից հետո տեղափոխվել է Ամստերդամ, որտեղ ամուսնացել է Փիթեր Հենիպմենի հետ և այնտեղ ապրել մինչև իր մահը։

Էյբերսի բանաստեղծությունները թարգամանվել են անգլերեն, ֆրանսերեն, գերմաներեն, իտալերեն և իվրիտ։

## Ընտրյալ երկեր
* Belydenis in die Skemering (1936)
* Die Stil Avontuur (1939)
* Die Vrou en ander verse (1945)
* Die Ander Dors (1946)
* Tussensang (1950)
* Helder Halfjaar (1956)
* Versamelde Gedigte (1957)
* Neerslag (1958)
* Balans (1962)
* Onderdak (1965)
* Kruis of Munt (1973)
* Tydverdryf (1996)
* Verbruikersverse (1997)
* Winter-surplus (1999)
* Valreep (2005)

## Մրցանակներ
* Հերցոգի անվան մրցանակ (1934, 1971)
* Կոնստանթեյն Հյոգենսի մրցանակ (1978)
* Փիթեր Հոֆթի մրցանակ (1991)
* Վիթվաթերսրանդի համալսարանի պատվավոր դոկտոր

## Հրապարակումներ ռուսերենով
* Два стихотворения в пер. Феликса Бурташова и Евг. Витковского

## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն
* Ester H. Het helende woord: Poëzie en proza van Elisabeth Eybers. Leiden: Dimensie, 1989
* Uit liefde en ironie: liber amicorum Elisabeth Eybers/ Red. Hans Ester en Ernst Lindenberg. Amsterdam: E. Querido, 1990
* Jansen E. Afstand en verbintenis: Elisabeth Eybers in Amsterdam. Amsterdam: Amsterdam UP, 1996
* Elisabeth Eybers: digter van die tussengebied/ Marlene van Niekerk, Helize van Vuuren (eds.). Port Elizabeth: Universiteit van Port Elizabeth, 2003

## Արտաքին հղումներ
* Կենսագրություն, մատենագիտություն 
* Կենսագրություն, մատենագիտություն, լուսանկար 
* Հարցազրույց, 2007

Կատեգորիա:Հարավաֆրիկացի բանաստեղծուհիներ
Կատեգորիա:20-րդ դարի հարավաֆրիկացի բանաստեղծներ
Կատեգորիա:Հարավաֆրիկացի լրագրողներ
Կատեգորիա:21-րդ դարի հարավաֆրիկացի բանաստեղծներ
Կատեգորիա:Անգլալեզու արձակագիրներ
Կատեգորիա:Հոլանդացի բանաստեղծներ
Կատեգորիա:20-րդ դարի բանաստեղծներ
Կատեգորիա:20-րդ դարի կին գրողներ
Կատեգորիա:Բանաստեղծներ այբբենական կարգով
Վենցեսլավ Նովակ

**Վենցեսլավ Նովակ** (, ), խորվաթ գրող, լրագրող, թարգմանիչ, երաժշտական քննադատ։ Կրում է «Խորվաթ Բալզակ»։

## Կենսագրություն
Նրա հայրը ազգությամբ չեխ էր, իսկ գերմանուհի մայրը՝ բավարացիների ընտանիքից, որ տեղափոխվել են Խորվաթիա։  Սովորել է նախ իր հայրենի քաղաքում, ապա Զագրեբում։

1879 թվականին վերադարձել է տուն և տեղավորվել աշխատելու որպես ուսուցիչ, որտեղ գտնվել է մինչև 1884 թվականը։ Այդ ժամանակ, 1881 թվականին, սկսվում է նրա գրական գործունեությունը։ 1884 թվականից Պրահայում երաժշտություն է սովորել, իսկ 1887 թվականից Զագրեբի մանկավարժական քոլեջում երաժշտություն է դասավանդել։ Մահացել է տուբերկուլյոզից Զագրեբում 1905 թվականին։

## Ստեղծագործական կյանք
Նովակի արձակի համար բնորոշ են սոցիալական թեմաները, հաճախ է անդրադարձել գյուղի պատկերին։ «Պավել Շեգոտա» (1888) վեպում ցուցադրվում է քաղաքի ազդեցությունը գյուղից հեռացած մարդու վրա։ Գյուղի կենցաղն ու բարքերը պատկերված են «Լեռնաստորոտների պատմություններում» (1889)։

Ավգուստ Շենոնը ստեղծում է «Նեխայի տակ» (1892) վեպը՝ նվիրված Խորվաթիայում ազգային-ազատագրական պայքարի խնդրին։

«Նիկոլա Բարետիչ» (1896) վեպում գրողը քննադատել է բուրժուական հասարակության իդեալներն ու հակադրել նրան բնական կյանքը։ Այս վեպում երևում է մոդեռնիզմի ազդեցությունը։

«Վերջին Ստիպանչիչիները» (1899) վեպում իլիրիզմի դարաշրջանի իրադարձությունները ուղղված են արդիականության վրա, նրա թեման կապիտալիզմի զարգացումն է, քաղաքների աճը և ազնվականության քայքայումը։ Վեպն առանձնանում է սյուժեի զարգացման սլացիկությամբ, հոգեբանական վերլուծության խորությամբ։

«Մեծ քաղաքի նկուղներից» և «Ցեխի մեջ» վիպակներում Վենցեսլավ Նովակը պատկերում է աշխատավոր աղքատների, անօթևանների և աղքատների կյանքը։

Կյանքի վերջում գրողի ստեղծագործության մեջ ուժեղանում է սուբյեկտիվիզմը, ինչը զգալի է «Երկու աշխարհներ» (1901), «Խոչընդոտներ» (1905) վեպերում, ինչպես նաև նատուրալիզմ  է դրսևորվում «Տիտո Դորչիչ» վեպում։

Նաև Նովակը մասնագիտորեն զբաղվել է երաժշտության ստեղծմամբ։ Ամենածանր ստեղծագործությունը 1890 թվականի «Հարմոնիա»-ն է՝ երգեհոնի համար նախատեսված երաժշտական ստեղծագործությունների ժողովածուն։

## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն

* Derossi Z., V. Novak. Iz velegradskog podzemlja, «Umjetnost riječi», 1963, № 4.
## Արտաքին հղումներ
* 
* Новак, Венцеслав // Литературная энциклопедия : в 11 т. — &#91;М.&#93;, 1929—1939.
* Новак, Венцеслав // Краткая литературная энциклопедия / Гл. ред. А. А. Сурков. — М. : Советская энциклопедия, 1962—1978.

Կատեգորիա:Տուբերկուլոզից մահացածներ
Կատեգորիա:Խորվաթ գրողներ
Կատեգորիա:Խորվաթ վիպասաններ
Կատեգորիա:Խորվաթ դրամատուրգներ
Կատեգորիա:19-րդ դարի վիպասաններ
Փոթորիկ (նկար, Մակե)

«**Փոթորիկ**» (), գերմանացի նկարիչ Ավգուստ Մակեի նկարն է, վրձնել է 1911 թվականին։ Ներկայումս պահպանվում է  Սաարբրյուկենում։

## Ստեղծման պատմություն
Նկարը ստեղծվել է Վասիլի Վասիլևիչ Կանդինսկիի և Մարկի կողմից «Կապույտ  հեծյալ» ալմանախի վրա  աշխատելու ժամանակ մի շարք համատեղ աշխատանքներ ստեղծելու ընթացքում, երբ 1911 թվականի հոկտեմբերին Մակեն հյուրընկալվել է Զինելսդոլֆում, որտեղ բնակվել են Մարկ և Կամպենդոնկ ամուսինները և Մուրնաուն։ «Փոթորիկը» նկարվել է Ֆրանց Մարկի` Զինելսդոլֆի արվեստանոցում, որտեղ երկու նկարիչները ժամանակ են անցկացրել՝ զրուցելով արվեստի մասին։ Իր նոր ստեղծագործության մեջ Մակեն անդրադառնում է ֆանտաստիկ աշխարհին և կյանքի է կոչում Կանդինսկու մտահղացումը՝ այն է նյութականի և վերացականի մեջ բացահայտել  հոգևոր էությունը։ Դա Կանդինսկու կենսական էներգիայի և ստեղծագործության նկատմամբ Մակեի անսահման հիացմունքի ժամանակն էր։

## Նկարագիր
մինի|Վ․ Կանդինսկի։ Կով։ 1910։ Մյունխեն, Լենբախաուս պատկերասրահ
«Փոթորիկ» սա Կանդինսկու «Կովի» (1910,  Մյունխեն, Լենբախաուս), որը Մակեն տեսել է Մուրնաուում դեռևս նկարակալից չհանված վիճակում, և ավելի շատ Մարկի «Դեղին կովի» արձագանքն է (ներկայումս գտնվում է Նյու Յորքում՝ Սողոմոն Գուգենհայմի թանգարանում)։

## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն
* 
* 

Կատեգորիա:1911 նկարներ
Կատեգորիա:Ավգուստ Մակեի նկարներ
Կատեգորիա:Էքսպրեսիոնիզմ
Խաչիկ Նահապետյան

**Խաչիկ Հովսեփի Նահապետյան** (), հայ նյարդաֆիզիոլոգ։ Կենսաբանական գիտությունների դոկտոր (1991), պրոֆեսոր։

## Կենսագրություն
Խաչիկ Նահապետյանը ծնվել է 1931 թվականի սեպտեմբերի 10-ին, Փանիկ (Հայաստանի Շիրակի մարզ) գյուղում։ 1957 թվականին ավարտել է Սամարայի (ՌԴ) բժշկական ինստիտուտի ռազմաբժշկական ֆակուլտետը։ 1964 թվականից աշխատում է Լևոն Օրբելու անվան ֆիզիոլոգիայի ինստիտուտում, 1993 թվականից՝ փոխտնօրեն։

Աշխատանքները վերաբերում են տեսողության ֆիզոլոգիային, կենսաքիմիական մեխանիզմների ուսումնասիրությանը, կենտրոնական նյարդային համակարգի պլաստիկության մեխանիզմների պարզաբանման և վնասված ու այլ հյուսվածքների ֆունկցիոնալ կառուցվածքային վերականգնողական շարժընթացներին նպաստող եղանակների մշակման, գերհույզի բժշկակենսաբանական հարցերին։ Համահեղինակ է «Մարդու ֆիզիոլոգիայի հիմունքներ» (1998) դասագրքի։

## Անդամակցություն
* Ուղեղի հետազոտության միջազգային կազմակերպության անդամ
* Նյու Յորքի գիտությունների ակադեմիայի անդամ
* էկոլոգիայի և կենսագործունեության անվտանգության անդամ
* Տեղեկատվայնացան միջազգային ակադեմիաների անդամ (1996 թվականից)
* Լևոն Օրբելու անվան ֆիզիոլոգիայի ինստիտուտի գիտխորհրդի անդամ

## Պարգևներ, մրցանակներ
* Էկոլոգիայի և կենսագործունեության ակադեմիայի Մ. Վ. Լոմոնոսովի անվան ոսկե մեդալ (2001)
* «Գիտության աստղ» (2004)

## Երկեր
* Фоторецепция птиц, 1972 (համահեղինակ)։
* Մարդու ֆիզիոլոգիայի հիմունքներ, դասագիրք, 1998 (համահեղինակ)։
* Հայաստանի կենտրոնական և հյուսիսարևելյան տարածաշրջանների դեղաբույսերը և դրանց մշակման հեռանկարները, Երևան։ Գիտություն, 2003 (համահեղինակ)։
* Նյարդաֆիզիոլոգիայի ընտրովի գլուխներ։ Ուսումնական ձեռնարկ։ Երևանի համալսարանի հրատարակչություն, 2003 (համահեղինակ)։

## Գրականություն
* Айриян А. П. Армянские учёные-медики. - Ер., 1998 - 276 с. ISBN 99930-1-001-7.

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Դասագրքերի հեղինակներ
Կատեգորիա:Կենսաբանական գիտությունների դոկտորներ
Կատեգորիա:Հայ նյարդաֆիզիոլոգներ
Կատեգորիա:Հայ պրոֆեսորներ
Անտառապահակը (նկար, Կրամսկոյ)

**«Անտառապահակը»** (), ռուս գեղանկարիչ, ռուսական դեմոկրատական գեղարվեստական շարժման գաղափարական առաջնորդ Իվան Կրամսկոյի նկարներից։ Հեղինակը կտավը վրձնել է 1874 թվականին։ Յուղաներկով կտավի չափերն են՝ 84 × 62 սմ։ Այս կտավը հայտնի է նաև «Մահակով տղամարդը», «Մահակով տղամարդն անտառում» անունով։

Այսօր «Անտառապահակը» ստեղծագործությունը պահպանվում և ցուցադրվում է Տրետյակովյան պատկերասրահում (Մոսկվա, Ռուսաստան)։

## Նկարագիր
«Անտառապահակը» ստեղծագործությունում Իվան Կրամսկոյը մուգ ֆոնին պատկերել է անտառապահի։ Վերջինիս ձեռքին մահակ կա։ Տղամարդու աչքերը լարված են և սպասողական։ Երևում է, որ անտառապահը ուժեղ է և ճարպիկ, որը սովոր է վտանգի դեմ ինքնուրույն պայքարել։ Ըստ էության անտառապահակը արդար և խիզախորեն է կատարում իր վտանգավոր գործը, ինչը երևում է նրա գլխարկից, որի վրա մի քանի կրակոցի հետքեր կան։

## Պատմություն
«Անտառապահակը» ստեղծագործությունը Կրամսկոյը վրձնել է 1874 թվականին։ Առաջին անգամ այն հասարակությանը ցուցադրվել է 1875 թվականին Գեղարվեստական շրջիկ ցուցահանդեսների ընկերության 4-րդ ցուցահանդեսին։ Նույն թվականին հեղինակն այս կտավը վաճառում է Պավել Տրետյակովին։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* «Անտառապահակը» նկարը

Կատեգորիա:1874 նկարներ
Կատեգորիա:Իվան Կրամսկոյի նկարներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի արվեստ
Կատեգորիա:Տրետյակովյան պատկերասրահի նկարներ
Տալնիկովի ջրվեժ

**Տալնիկովի** (կամ **Տալնիկովսկի**, ) **ջրվեժ** Ռուսաստանում ամենաբարձր ջրվեժը, ըստ որոշ պնդումների, նաև Ասիայում։ Գտնվում է Կրասնոյարսկի երկրամասում Պուտորանի սարավանդի վրա (Միջին սիբիրական սարահարթ) Պուտորանի արգելոցում, Դյուպկուն լճի մոտ, 1-ին Գագարիա և 2-րդ Գագարիա գետերի գետաբերանների միջև։

Ջրվեժը ձևավորվում է սեզոնային Տրապեցիա Սեղանաձև լեռներից՝ 1-2 ամիս ժամկետով։ Ջրվեժը կասկադային է, տասնհինգապատ, ավելի քան 600 մ բարձրությամբ։

Ջրվեժը դիտվում է որպես զբոսաշրջիկների ներգրավման վայր, սակայն տրանսպորտային և հյուրանոցային ենթակառուցվածքների բացակայության պատճառով այդ վայրերում զբոսաշրջիկների տեղափոխումն ու տեղաբաշխումը չափազանց դժվար է։

## Ջրվեժի բարձրություն
Ի սկզբանե գիտահանրամատչելի գրականության մեջ հաղորդվում էր, որ Տալնիկովա գետի գետաբերանի շրջանում կասկադի բարձրությունը տեսողականորեն գնահատվում է 600 մետր։ Ջրվեժի գործիքային չափումները (թեոդոլիտով) «Աշխարհագրական գեղադիտակ» գրքի հեղինակ Պյոտր Կրավչուկի նախաձեռնությամբ գիտարշավ է անցկացրել 1990 թվականի սեպտեմբերի 7-ին ջրամաշկի տուրիստական բաժնի սպորտային «Ստալ» ակումբի Դնեպրոպետրովսկի  մետալուրգիական գործարանում։ Արշավախումբը բաղկացած էր 8 մարդուց, ղեկավարում էր ԽՍՀՄ սպորտի վարպետ Բորիս Իլյիչ Բաբիցկին։ Նրանց չափումների համաձայն՝ ջրվեժի կասկադի բարձրությունը կազմում է 482 մետր։ Չափումների արդյունքը գրանցվել է Պյոտր Կրավչուկի «Բնության ռեկորդներ» գրքում։
 
Ըստ անկախ նախագծի՝ «Տալնիկովի ջրվեժը առասպել է, թե իրականություն» այս արշավախմբի ընթացքում չափվել է մեկ այլ ջրվեժ, իսկ Տալնիկովի ջրվեժի իսկական բարձրությունը պետք է համարել 600-700 մետր։ Ըստ ավելի ուշ աղբյուրների ջրվեժի բարձրությունը հասնում է 600-700 մետրի։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Ռուսաստանի ջրվեժներ
Ալեքսանդր Նավակատիկյան

**Ալեքսանդր Հովհաննեսի Նավակատիկյան** (), ազգությամբ հայ ուկրաինացի հիգիենիստ։ Բժշկական գիտությունների դոկտոր, պրոֆեսոր։ ՌԴ ԲԳԱ թղթակից անդամ (1988): Ուկրաինայի ԳԱ ակադեմիկոս (25.11.1992): Ուկրաինայի հայերի միության պատվավոր նախագահ (2001 թվականից)։

Հովհաննես Նավակատիկյանի որդին։

## Կենսագրություն
Ալեքսանդր նավակատիկյանը ծնվել է 1925 թվականին, Երևանում։ 1948 թվականին ավարտել է Հյուսիս-Օսեթական պետական բժշկական ինստիտուտը։ 1960-1968 թվականներին եղել է Դոնեցկի Աշխատանքի հիգիենայի գիտահետազոտական ինստիտուտի փոխտնօրեն։ 1965-1968 թվականներին միաժամանակ եղել է  Դոնեցկի պետական համալսարանի մարդու և կենդանիների ֆիզիոլոգիայի ամբիոնի հիմնադիր-վարիչ։ 1968 թվականից՝ Կիևի Հիգիենայի և մասնագիտական հիվանդությունների գիտահետազոտական ինստիտուտի փոխտնօրեն։ 2001 թվականից՝ Ուկրաինայի հայերի միության պատվավոր նախագահ։

Աշխատանքները վերաբերում են աշխատանքի հիգիենայի և ֆիզիոլոգիայի տեսական և գործնական հարցերին, նյարդահուզական բարձր լարվածության, աշխատունակության և առողջական վիճակի կանխատեսման նպատակով մասնագիտական հիվանդությունների մաթեմատիկական մոդելավորմանը։

## Պարգև
* «Պատվո նշան» շքանշան

## Երկեր
* Автоматизация диагностики состояния профессионально важных функций человека-оператора с помощью ЭВМ // Гигиена и санитария. 1990. № 5. С.24-27 (совм. с Кальниш В.В.).
* Возрастная работоспособность лиц умственного труда. Киев. 1979 (совм. с Крыжановской В.В.).
* Изменение информационных параметров зрительно-моторной функциональной системы баскетболистов под влиянием тренировки // Теория и практика физ. культуры. 1973. № 2. с. 29-30 (совм. с Фридланд С.Т., Хачванкян В.В.).
* Особенности переработки зрительной информации у баскетболистов различной квалификации // Теория и практика физ. культуры. 1968. № 10. С. 47-49 (совм. с Фридланд С.Т., Хачванкян В.В.).
* Охрана труда пользователей компьютерных видеодисплейных терминалов. Киев. 1997 (совм. с Кальниш В.В.).
* Физиология и гигиена умственного труда. Киев. 1987 (совм. с Крыжановской В.В., Кальниш В.В.).
* Функция дыхания при пневмокониозах и пылевых бронхитах, 1967.
* Биоритмы и труд, Киев, 1980.

## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն
* Айриян А. П. Армянские учёные-медики. Ер., 1998 - 276 с.

Կատեգորիա:Բժշկական գիտությունների դոկտորներ
Կատեգորիա:Հայ հիգիենիստներ
Կատեգորիա:Հայ պրոֆեսորներ
Ժուկովի փողոց (Կրասնի Սուլին)

**Ժուկովի փողոց** (), փողոց Ռուսաստանի Ռոստովի մարզի Կրասնի Սուլինի շրջանի և Կրասնոսուլինսկի քաղաքային շրջանի վարչական կենտրոն Կրասնի Սուլին քաղաքում։ Նախկինում կոչվել է Կորպուսնայա, այնուհետև՝ Պրոֆինտերնի փողոց։

## Պատմություն
Ժուկովի փողոցի, որը սկզբում կոչվում էր Կորպուսնայա («Մասնաշենքային»), այնուհետև՝ Պրոֆինտերնի, առաջացումը կապված է 19-րդ դարի 90-ական թվականների կեսերին երկու քարե երկար բնակելի մասնաշենքերի կառուցման հետ։ Մասնաշենքերն ունեցել են 18-ական բնակարան։ Բաժանված են եղել միջանցիկ կամարաձև դարպասով և փոքր բակերով։ Այնտեղ ապրել են Սուլինի մետալուրգիական գործարանի աշխատակիցները։ Երկհարկանի մասնաշենքերը՝ աշխատակիցների համար զորանոցները, տպավորիչ չափսերի և սառը, մռայլ տեսքի պատճառով ստացել էին «Բաստիլներ» անունը։ «Բաստիլները» կառուցել են գերմանացիները, ավստրիացիները և հունգարացիները, որոնք գերի էին ընկել Առաջին համաշխարհային պատերազմի ժամանակ (1914-1918)։

Փողոցը փոքր է. բացի երկու մասնաշենքերից, այստեղ կա ևս երեք երկհարկանի 8-բնակարանանոց շենք, երկու սեփականատերով երեք քոթեջ, որոնցից յուրաքանչյուրը կառոուցվել է 20-րդ դարի սկզբին, և 1960-ական թվականների մեկ քոթեջ։ Հայտնի է, որ այստեղ 1908-1909 թվականներին թիվ 1 տանը ընկերոջ հետ ապրել է հեղափոխական Ստանիսլավ Վիկենտևիչ Կոսիորը։ Նույն տան առաջին հարկում գտնվել է 1902 թվականին բացված գործարանային ավանի առաջին գրադարաններից մեկը, որի հավաքածուն մոտ 1000 գիրք էր։

Պրոֆինտերնի փողոց անվանումը ստացել է 1920-ական թվականների կեսերին 1921-1937 թվականներին գործած հեղափոխական արհմիությունների միջազգային միավորման՝ կարմիր միջազգային արհմիությունների պատվին։ 1995 թվականից փողոցը կոչվում է խորհրդային զորահրամանատար Գեորգի Կոնստանտինովիչ Ժուկովի անունով։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Улица Маршала Г.К.Жукова в Красном Сулине

Կատեգորիա:Կրասնի Սուլինի փողոցներ
Գաղթական մայրը (հուշարձան)

**Գաղթական մայրը** (), բրոնզե հուշարձան՝ տեղադրված ԱՄՆի Վիսկոնսին նահանգի Միլուոքի քաղաքի Մայր տաճարի հրապարակում։ Հուշարձանի պատվանդանը կարմիր գրանիտից է։ «Գաղթական մայրը» հուշարձանը, որի հեղինակն է խորվաթ քանդակագործ Իվան Մեշտրովիչը, ներկայացնում է իր երեխաների հետ կանգնած մորը։

## Նկարագրություն
Մեշտրովիչի «Գաղթական մայրը» գտնվում է Միլուուկիի Սբ. Հովհաննես ավետարանչի տաճարի դիմաց։ Հուշարձանն ունի 2 մետր բարձրություն և կանգնած է 1,3 մետր բարձրություն ունեցող պատվանդանի վրա։ Կինն մի երեխային գրկել է, իսկ մյուս երեխան կանգնած է նրա կողքին։ Քանդակի կոշտ մակեսին նկատվում են գործիքի ակնհայտ հետքեր:Պատվանդանի առջև կա արձանագրություն.

:ՆՎԻՐՎՈՒՄ Է 
:ՔԱՋ ԳԱՂԹԱԿԱՆ ՄԱՅՐԵՐԻՆ 
:ՎԻԼՅԱՄ ՋՈՐՋ ԲՐՅՈՒՍԻ ԿՈՂՄԻՑ 
:ԻՎԱՆ ՄԵՇՐՈՎԻՉ
:ՔԱՆԴԱԿԱԳՈՐԾ։

## Պատմական տեղեկատվություն
Վիլյամ Ջորջ Բրյուսը (1856-1949) այն մարդն էր, որի շնորհիվ իրականացավ «Գաղթական մայրը» ստեղծումը։ Գերմանացի ծնողների զավակ Բրյուսը թերթի բիզնեսի ղեկավար էր։ Նա ստեղծեց  «Բրյուս» հրատարակչությունը և հայտնի է «Միլուոքիի լսարան» (այժմ «Miller High Life Theatre») կոչվող թատրոնի զարգացման և տնօրինման իր ջանքերով։ Հարգարժան գործարարը Միլուոքի նահանգի հանձնաժողովի նախագահն էր և ջանում էր Միլուոքին դարձնել համաշխարհային նավահանգիստ, ծովային գոտի։ Նա նույնիսկ հրատարակեց Միլուոքի քաղաքի երեք հատորանոց պատմությունը։
 «Ի շնորհիվ իր նվիրյալ հանրային ծառայությանը  Բրյուսը արժանացել է «Պարոն Միլուոքի» պատվավոր կոչմանը։»

Բրյուսը 30,000 դոլար է նվիրաբերել Միլուոքի քաղաքին `քանդակի ստեղծման համար, որը խորհրդանշում էր համընդհանուր մայրությունը։ Այն նվիրված է իր մորը՝  Ապոլոնիա Բեքեր Բրյուսին, ինչպես նաև բոլոր այն գաղթական մայրերին, ովքեր Ամերիկայում աշխարհ էին բերում երեխաներին։ 
  «Բրյուսի ժառանգորդները ընտրեցին Իվան Մեշտրովիչին որպես այս նախագիծը իրագործողի, քանի որ Մեշտրվիիչը անմահացրել էր իր սեփական մոր կերպարը մի շարք կրոնական քանդակներում և Միլուոքիի «Գաղթական մայրը» քանդակը կարող է լինել այս հարգանքի օրինակը»։ 
«Գաղթական մայրը» քանդակը տեղադրվել է Միլուոքիի մայր տաճարի հրապարակում ի ճանաչում Բրյուսի նվիրվածությանը կաթոլիկ եկեղեցուն

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:1960 հիմնադրումներ
Կատեգորիա:1960 քանդակներ
Կատեգորիա:ԱՄՆ-ի հուշարձաններ
Կատեգորիա:Բրոնզե արձաններ
Կատեգորիա:Կանանց հուշարձաններ
Կատեգորիա:Քանդակներ այբբենական կարգով
Մարիա Շկարիչիչ

**Մարիա Շկարիչիչ** (, ), կինոյի և թատրոնի խորվաթ դերասանուհի։

## Կենսագրություն
Մարիա Շկարիչիչը ծնվել է Սպլիտում։ Ավարտել է տեղի միջնակարգ դպրոցը և խաղացել է Քաղաքային երիտաասարդկան թատրոնում։

1997 թվականին՝ երրորդ փորձից, ընդունվել է Զագրեբի դրամատիկ արվեստների ակադեմիա։ Ավարտել է 2002 թվականին, բայց արդեն 2001 թվականից խաղացել է Խորվաթիայի առաջատար թատրոններում։ Նրա նշանակալի դերեր է խաղացել «Մանդրագոլա» ներկայացումում Սպլիտի Խորվաթական ազգային թատրոնում, «Բանավեճ», «Ոճիր և պատիժ» ներկայացումներում Ռիեկի Իվան Զայցի խորվաթական ազգային թատրոնում, «Քամու հարսնացուն» և «Վասսա Ժելեզնովա» ներկայացումներում Զագրեբի խորվաթական ազգային թատրոնում, «Կարմիր գլխարկը քաղաքում է» ներկայացումում Զագրեբի «Ժառ պտիցա» քաղաքային թատրոնում։

Մարիա Շկարիչիչը կինոյում սկսել է նկարահանվել 2000 թվականից։ Նկարահանվել է մի քանի հեռուստասերիալում, լիամետրաժ և կարճամետրաժ ֆիլմերում։ 2011 թվականին ստացել Բեռլինի միջազգային կինոփառատոնի Shooting Stars մրցանակը։ Б նա երկրորդ խորվաթ դերասանուհին է, որը արժանացել է այդ մրցանակին։

Մարիա Շկարիչիչը Զագրեբի դրամատիկ արվեստների ակադեմիայի դոցենտ է, դասավանդում է դերասանական վարպետություն։

## Դերեր կինոնկարներում

## Դերեր սերիալներում

## Մրցանակներ

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Խորվաթ դերասանուհիներ
Յուբարի

, քաղաք Ճապոնիայի Հոկայդո պրեֆեկտուրայում՝ Սորատի ենթապրեֆեկտուրայում։

2017 թվականի ապրիլի 30-ի տվյալների համաձայն՝ քաղաքի բնակչությունը կազմում է 8 612 մարդ։ Քաղաքի զբաղեցրած տարածքը կազմում է 763.20&nbsp;կմ²։

Քաղաքը հայտնի է Յուբարի տեսակի սեխով և «Յուբարիի ֆանտաստիկ ժանրի ֆիլմերի փառատոն»-ով։ Վերջինս 2007 թվականին չեղարկվել է՝ տնտեսական ճգնաժամի պատճառով։

## Աշխարհագրություն
* Լեռներ՝ Յուբարի լեռ
* Գետեր՝ Յուբարի գետ

## Կրթություն
### Ավագ դպրոցներ
* Յուբարիի ավագ դպրոց
* Յուբարիի հատուկ ավագ դպրոց
* Յուբարիի պատանեկական ավագ դպրոց

## Քույր քաղաքներ
 Ֆուշուն, Լյաոնին, Չինաստան (1982 թվականի ապրիլից)

## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն
*Kazama Kensuke. *Kazama Kensuke shashinshū: Yūbari* (風間健介写真集：夕張) / *Kensuke Kazama Photographic Collection: Yubari.* Sapporo: Jyuryousya, 2005. . A collection of Kensuke Kazama's black-and-white photographs of Yūbari and its mines after their closure. All text and captions in both Japanese and English.
* Toda Reiko. *Yūbari tankōbushi* (夕張炭坑節, Song of the Yūbari mines). Tokyo: Shobunsha, 1985. . Black-and-white photo documentary of the last five hundred days of mining in Yūbari, a period during which a disaster occurred.

## Արտաքին հղումներ
*Քաղաքի պաշտոնական կայք 

Կատեգորիա:Ճապոնիայի քաղաքներ
Լիցիտարական քաղցրաբլիթ

**Լիցիտարական քաղցրաբլիթ** գունագեղ զարդարված հրուշակեղենի արտադրանք, մեղրով քաղցրաբլիթ, առավել հայտնի է սրտի ձևով։ Խորվաթիայի մշակութային ժառանգության մաս է կազմում։ Համարվում է երկրի մայրաքաղաք Զագրեբի ավանդական խորհրդանիշը։ Լիցիտարական սրտերն օգտագործվում են որպես նվերներ սիրո տոների համար, ինչպիսիք են հարսանիքը կամ Սուրբ Վալենտինի օրը։ Սուրբ Ծնունդին հազարավոր քաղցր սրտեր զարդարում են երկրի գլխավոր տոնածառը։

2010 թվականին ՅՈՒՆԵՍԿՕ-ն «Քաղցր արտադրանքներ Հյուսիսային Խորվաթիայից» ավելացրել է խորվաթական մշակույթի «Ոչ նյութական մշակութային ժառանգության ցուցադրական ցանկում»։

## Պատմություն և ավանդույթներ
Երեսպաշտական ճոխ խնջույքների պատրաստման և նվիրման ավանդույթները սկիզբ են առնում 16-րդ դարից։ Նրանց արտադրողները, որոնք հայտնի են որպես *Medičari*, եղել են հարգված մարդիկ, և նրանց արտադրանքը չափազանց պահանջված է, ուստի համարվում էր ավելի ռոմանտիկ նվեր, քան վարդերի ծաղկեփունջը։ Նույնիսկ այսօր որոշ ընտանիքներում պատրաստման ավանդույթները պահպանվում են որպես գաղտնի արվեստ, իսկ պատրաստման տեխնոլոգիան հին ժամանակներից չի փոխվել, իսկ մեկ քաղցրաբլիթի ստեղծումը տևում է ավելի քան մեկ ամիս։

Հոգևորականները հայտնի են դարձել այն բանի շնորհիվ, որ վաճառվել են Զագրեբի մերձակա Մարիա Բիստրիցայի Մարիամ Աստվածածնի եկեղեցում, որին ուխտավորները այցելել են Սուրբ Աստվածածնի վերափոխման օրը կամ Սուրբ Մարգարիտայի օրը։ Չնայած սիրտը կրոնական խորհրդանիշ չէր, այն հաճախ տուն էին տանում որպես Զագորյեի իրենց պարտականության և երբեմն դժվար ճանապարհի հիշեցման համար։ Քաղցրաբլիթի ձևը, վառ գույները և զարդարանքները, այն դարձնում էին հաջող հուշանվեր հարազատներին և հարևաններին վերադառնալուց հետո ցույց տալու համար։

Լիցիտարական սրտերը նաև հայտնի են հարևան Սլովենիայում։ Ամենահին հացի փռերը, որտեղ պատրաստում են քաղցրաբլիթները, կարելի է գտնել Սլովեն Գրադեցում (հիմնադրվել է 1757 թվականին) և Ռադովլիցայում (հիմնադրվել է 1766 թվականին)։ Երկուսն էլ աշխատում են մինչ օրս, Ռադովլիցայի հացի փուռը  բաց է զբոսաշրջիկների համար։

## Բաղադրություն և պատրաստում
[աջից|մինի|250x250пкс|Հացի փուռ [Ռադովլիցայում, որտեղ լիցիտարական սրտեր են պատրաստում]]
Թխվածքաբլիթի բաղադրության մեջ մտնում են՝ մեղր, ալյուր, ձու, ջուր և բնական ներկանյութեր։ Պատրաստումը տևում է երկար ժամանակ։ Խմորը հասունանում է մի քանի օր, ապա դրվում է կաղապարի մեջ և թխվում, որից հետո չորանում է դեռ երկու շաբաթ։ Դրանից հետո, քաղցրաբլիթը ներկում են և թողնում, որ չորանա երկու շաբաթ։ Դրանից հետո քաղցրաբլիթը վերջնական ձևավորում են և թողնում են չորանա ևս մեկ շաբաթ։

Ավանդաբար լիցիտարական սիրտը ամբողջությամբ պատրաստվում է ձեռքով։ Զարդարում են ալիքավոր գծերով, փոքր գույներով և փայլերով։ Բոլոր բաղադրիչները ուտելի են։

## Ծանոթագրություններ

## Տես նաև
* Խորվաթիայի մշակույթ
* Նյուրնբերգի քաղցրաբլիթ

Կատեգորիա:Խորվաթիայի մշակույթ
Օյա Կոդար

**Օյա Կոդար** (, ), խորվաթ դերասանուհի, սցենարիստ, ռեժիսոր։ Հայտնի է ամերիկացի դերասան Օրսոն Ուելսի հետ համագործակցությամբ։

## Կենսագրություն
Օյա Կոդարը ծնվել է Խովաթիայի Զագրեբ քաղաքում։ Մոր կողմից խորվաթ է, հոր կողմից հունգարացի։ 1961 թվականից մինչև Օրսոն Ուելսի մահը եղել է նրա զուգընկերը կյանքում և աշխատանքում։ Նրանք հանդիպել են 1961 թվականին «Գործընթաց» ֆիլմի նկարահանումների ժամանակ։ Այդ պահին Օրսոնը ամուսնացած է եղել, որը չի խանգարել նրան նոր հարաբերություն սկսել, ինչն էլ շարունակվել է մինչև մահ։ Կոդարի և Ուելսի հարաբերությունների մասին հասարակությունը իմացել է 1970 թվականին իտալական մամուլից, չնայած Օրսոնը շարունակել է հարաբերությունը կնոջ և Կոդարի հետ միաժամանակ։

## Կարիերա
Կարիերայի սկզբում Կոդարը նկարահանվել է ֆրանս-իտալական «Քնքուշ խարդախը» ֆիլմում Ժան Պոլ Բելմոնդոյի հետ։ 1969 թվականին նկարահանվել է, Օրսոն Ուելսի «Վենետիկյան առևտրականը»  ֆիլմում, որը հեռուստատեսությունը ցուցադրել է միայն 2015 թվականին։ 1970 թվականին նկարահանվել է «Խորություն» ֆիլմում, որը նույնպես ցուցադրվել է տարիներ անց՝ 2007 թվականին։ Ֆիլմում Կոդարը խաղացել է Ջոնի կնոջ՝ Ռեյ Ինգրեմի դերը, որոնք մեկնում են ճանապարհորդության և անախորժությունների հանդիպում։ Կարճամետրաժ «Լոնդոն» կինոնկարում նկարահանվելուց հետո, Կոդարը Օրսոն Ուելսի հետ համատեղ սցենար է գրել «Կեղծիք» կինոնկարի համար։ Հաջորդ դերակատարումը եղել է «Նիկոլա Տեսլայի գաղտնիքները» ֆիլմում։  Կոդարի պրոդյուսերական նորամուտը եղել է Օրսոն Ուելսի «Երազողները» ֆիլմում։ «Սիրել Որևէ մեկին» ռոմանտիկ կատակերգությունում Կոդարը խաղացել է Ելենայի դերը։ 2000 թվականին էկրան է բարձրացել Կոդարի սցենարով նկարահանված «Անժխտելի փաստեր» կինոնկարը։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Թատերական ռեժիսորներ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Խորվաթ դերասանուհիներ
Կատեգորիա:Խորվաթ ռեժիսորներ
Կատեգորիա:Խորվաթ քանդակագործներ
Կատեգորիա:Սցենարիստներ այբբենական կարգով
Ջոան Հեմբիջ

**Ջոան Հեմբիջ** (, ), հարավաֆրիկացի բանաստեղծուհի, գրում է աֆրիկաանսով, երբեմն իր բանաստեղծությունները թարգմանում է անգլերեն։

## Կենսագրություն
Ջոան Հեբիջը ծնվել է 1956 թվականի սեպտեմբերի 11-ին Ալիվալ Նորթում (ՀԱՀ)։ Սովորել է Սթելլենբոսի և Պրետորիայի համալսարաններում։ Առաջին ատենախոսությունը պաշտպանել է Ռոդսի համալսարանում (1985), իսկ երկրորդը՝ Քեյփթաունի համալսարանում (2001)։ Այժմ համարվում է Քեյփթաունի համալսարանի գրականության և լեզվի դպրոցի պրոֆեսոր, զբաղվում է գրականության տեսությամբ՝ զարգացնելով Ռոլան Բարտի գաղափարները և դրանք միավորելով հոգեվերլուծությանը։

## Գրքեր
### Պոեզիա
* *Hartskrif* (1985)
* *Bitterlemoene* (1986, Էժեն Մարեի գրական մրցանակ)
* *Die Anatomie van Melancholie* (1987)
* *Palinodes* (1987)
* *Geslote Baan* (1988)
* *Donker Labirint* (1989)
* *Gesteelde Appels* (1989)
* *Kriptonemie* (1989)
* *Verdraaide Raaisels* (1990)
* *Die Somber Muse* (1990)
* *Tachycardia* (1990)
* *Die Verlore Simbool* (1991)
* *Interne Verhuising* (1995)
* *Ewebeeld* (1997)
* *Lykdigte* (2000)
* *Ruggespraak* (2002)
* *Die Buigsaamheid van Verdriet* (2004)
* *En skielik is dit aand* (2005)
* *Dad* (2006)
* *Koesnaatjies vir die proe* (2008)
* *Vuurwiel* (2009)

### Վեպեր
* *Swart Koring* (1996)
* *Die Swart Sluier* (1998)
* *Judaskus* (1998)
* *Sewe Sonjas en wat hulle gedoen het* (2001)
* *Skoppensboer* (2001)
* *Palindroom* (2008)
* *Kladboek* (2008)

### Գրականության տեսություն
* *Psigoanalise en lees* (1989)
* *Postmodernisme* (1995)

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* http://www.argief.litnet.co.za/cgi-bin/giga.cgi?cmd=cause_dir_news_item&cause_id=1270&news_id=46159&cat_id=667 

Կատեգորիա:20-րդ դարի հարավաֆրիկացի բանաստեղծներ
Կատեգորիա:21-րդ դարի հարավաֆրիկացի բանաստեղծներ
Կատեգորիա:Բանաստեղծներ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Հարավաֆրիկացի բանաստեղծներ
Կատեգորիա:Հարավաֆրիկացի բանաստեղծուհիներ
Կատեգորիա:Հարավաֆրիկացի գրողներ
Կատեգորիա:Քեյփթաունի համալսարանի շրջանավարտներ
Կեչիների պուրակ (նկար, Լևիտան)

**«Կեչիների պուրակ»** (), ռուս գեղանկարիչ, «տրամադրության բնանկարի» վարպետ Իսահակ Լևիտանի նկարներից։ Հեղինակը կտավը վրձնել է 1885-ից 1889 թվականներն ընկած ժամանակահատվածում։ Յուղաներկով կտավի չափերն են՝ 28,5 × 50 սմ։

Այսօր «Կեչիների պուրակ» ստեղծագործությունը պահպանվում և ցուցադրվում է Տրետյակովյան պատկերասրահում (Մոսկվա, Ռուսաստան)։

## Պատմություն
Իսահակ Լևիտանը «Կեչիների պուրակ» ստեղծագործությունը սկսել է վրձնել 1885 թվականին և ավարտին է հասցրել 1889 թվականին։ Նկարը հեղինակը ստեղծել է Մերձմոսկվայում, որտեղ 1885 թվականի ամառն էր անցկացնում Կիսիլյովների «Բաբկինո» կալվածքում։ Այն գտնվում էր Իսկրա գետի ափին՝ Նոր Երուսաղեմ վանական համալիրի հարևանությամբ։ Լևիտանը կտավն ավարտել է Պլյոս քաղաքում։

## Նկարագիր
«Կեչիների պուրակ» ստեղծագործությունը կառուցված է կեչու բներին լույսի և ստվերի խաղով։ Պատկերված են նաև թարմ կանաչ խոտեր, ծառերի տերևներ՝ կրկին լուսաստվերի խաղով։ Հեղինակն օգտագործել է կանաչի գույնի մեծ երփներանգություն։ Արեգակի ճառագայթները ծառերին, փոխանցումներն ու գույների թրթռումները իմպրեսիոնիզմի տարրեր են իրենց մեջ պարունակում։

## Տես նաև
* Իսահակ Լևիտանի նկարների ցանկ
* Կեչիների պուրակ (նկար, Կուինջի)

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* 

Կատեգորիա:1889 նկարներ
Կատեգորիա:Բնանկարներ
Կատեգորիա:Իսահակ Լևիտանի նկարներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի արվեստ
Կատեգորիա:Տրետյակովյան պատկերասրահի նկարներ
Աննա Էնքվիսթ

**Աննա Էնքվիսթ** (, իրական անունը՝ *Քրիստա Վիդլունդ-Բրուր*, , ), հոլանդացի բանաստեղծուհի և արձակագիր։

## Կենսագրություն
Աննա Էնքվիսթը ծնվել է 1945 թվականի հուլիսի 19-ին Ամստերդամում։ Մեծացել է Դելֆտում։ Հոգեբան դառնալու նպատակով Լեյդենի համալսարանում ուսանել է կլինիկական հոգեբանություն։ Ավարտել է Հաագայի կոնսերվատորիան։ 1991 թվականին դեբյուտել է՝ որպես բանաստեղծ, իսկ 1994 թվականին՝ որպես արձակագիր, 2000-ական թվականներից ամբողջովին զբաղվել է գրականությամբ։

## Ընտրյալ երկեր
* Զինվորական երգեր/ *Soldatenliederen* (1991, բանաստեղծություններ)
* *Jachtscènes* (1992, բանաստեղծություններ)
* Նոր հրաժեշտ/ *Een nieuw afscheid* (1994, բանաստեղծություններ)
* *Het meesterstuk* (1994, Մոցարտի մասին պատմական վեպ)
* *Klaarlichte dag* (1996, բանաստեղծություններ)
* Գաղտնիք/ *Het Geheim* (1997, վեպ)
* *De kwetsuur* (1999, նովելներ)
* 1991-2000 բանաստղծություններ / *De gedichten 1991-2000* (2000)
* Երկրորդ կես/ *De tweede helft* (2000, բանաստեղծություններ)
* *Hier was vuur* (2002, բանաստեղծություններ)
* *De ijsdragers* (2002)
* *De sprong* (2003)
* *De tussentijd* (2004, բանաստեղծություններ)
* Վերջին ճանապարհորդություն/ *De thuiskomst* (2005, Ջեյմս Կուկի մասին պատմական վեպ)
* Բանաստեղծությունների հավաքածու/ *Alle gedichten* (2005)
* *Lawines van steen * (2006)
* Մայիս/ *Mei* (2007, պատմվածք)
* *Contrapunt* (2008, վեպ երաժշտության մասին)
* *Nieuws van nergens* (2010, բանաստեղծություններ)
* *ALT* (2010)
* *Twaalf keer tucht* (2011, նովելներ)
* *De Verdovers* (2011, վեպ)
* *Een Kooi van Klank* (2013, բանաստեղծությունների հավաքածու)

## Հրապարակումներ ռուսերենով
* Контрапункт. М.: Текст, 2011.

## Ճանաչում
Էնքվիսթի բանաստեղծությունները թարգմանվել են անգլերեն, ֆրանսերեն, գերմաներեն, շվեդերեն և այլ լեզուներով։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Պաշտոնական կայք
* Նիդերլանդական գրականության գրադարանում
* IMDB կայքում

Կատեգորիա:Գրական կեղծանուններով հայտնի հեղինակներ
Կատեգորիա:Լեյդենի համալսարանի շրջանավարտներ
Կատեգորիա:Հոլանդացի բանաստեղծներ
Կատեգորիա:Հոլանդացի գրողներ
Կատեգորիա:Հոլանդացի դրամատուրգներ
Կատեգորիա:Հոլանդացի երաժիշտներ
Կատեգորիա:Պատմական վեպերի հեղինակներ
Մարքսի փողոց (Կրասնի Սուլին)

**Կարլ Մարքսի փողոց** (), փողոց Ռուսաստանի Ռոստովի մարզի Կրասնի Սուլինի շրջանի և Կրասնոսուլինսկի քաղաքային շրջանի վարչական կենտրոն Կրասնի Սուլին քաղաքում։ Նախկինում կոչվել է Ցերկովնայա։ Խորհրդային տարիներին անվանակոչվել է գերմանացի փիլիսոփա, տնտեսագետ, հասարակագետ, գրող, պոետ, քաղաքական լրագրող, սոցիոլոգ և հասարակական գործիչ Կարլ Մարքսի անունով։

## Պատմություն
Կրասնի Սուլին քաղաքի Կարլ Մարքսի փողոցը մինչև 20-րդ դարի 30-ական թվականները կոչվում էր Ցերկովնայա (Եկեղեցական)։ Դա պայմանավորված է նրանով, որ փողոցի սկզբնամասում, «Օգոնյոկ» մանկապարտեզի տարածքում, տեղակայված էր Ալեքսանդր Նևսկու տաճարը։ 1900 թվականին կառուցված եկեղեցուց մնացել են միայն լուսանկարներ։ Իտալացի վարպետների կատարած գծագրերը չեն պահպանվել։ Եկեղեցին, որը կառուցվել է իտալացի ճարտարապետի ղեկավարույամբ, շատ գեղեցիկ էր և շքեղ։ Զանգակատան զանգն ազդարարում էր յուրաքանչյուր ժամի սկիզբը։ Ցերկովնայա և Դմիտրիի փողոցների խաչմերուկում եղել է քահանայի տունը, իսկ երեկոյան դպրոցի շենքում գործել է ծխական դպրոց, որի ղեկավարն ու ուսուցիչը եղել է քահանա Ս. Պոլյակովը։ 1911 թվականին այնտեղ սովորել է 88 աղջիկ։

Ծիսակատարությունները շարունակվել են նաև 1917 թվականից հետո՝ մինչև 1920-ական թվականները։ Այնուհետև տաճարը փակվել է։ Տաճարն աստիճանաբար խարխլվել է և մասնակիորեն ավերվել։ Հայրենական մեծ պատերազմի տարիներին եկեղեցու շենքի վրա ռումբ է ընկել և պայթել։ Խորհրդային զորքերի կողմից բնակավայրն ազատագրելուց հետո տաճարը թալանվել է և շուտով ապամոնտաժվել։

Ներկայում Կրասնի Սուլին քաղաքի թիվ 4 դպրոցի տարածքում գտնվում են հին տաճարից մնացած շինությունները։ Քաղաքում ժամանակավոր տաճարում վերաբացվել է Սուրբ իշխան Ալեքսանդր Նևսկու անվան ուղղափառ ծուխը, գործում է կիրակնօրյա դպրոց, կատարվում են եկեղեցու վերականգնման աշխատանքներ։

Մարքսի փողոցի չպահպանված շենքերից են քաղաքային առաջին ռադիոհանգույցի շենքը, որը բացվել է 1928 թվականին։ Այժմ այս վայրում գտնվում է ճարտարապետաշինարարական բյուրոն։  Այնուհետև այս փողոցում էին 20-րդ դարի սկզբին կառուցված գործարանի աշխատակիցների և բանվորների բնակելի տները, որոնցից ինը դեռ պահպանվում են։

Մարքսի փողոցն ավարտվում է Գնիլուշա գետի մոտ։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Улица Карла Маркса в Красном Сулине

Կատեգորիա:Կրասնի Սուլինի փողոցներ