Մեթյու Բոլթոն

**Մեթյու Բոլթոն** (), անգլիացի արդյունաբերող և շոտլանդացի ինժեներ Ջեյմս Ուատտի գործընկեր։ 18-րդ դարի վերջին քառորդում գործընկերները արտադրել են հարյուրավոր Բոլթոն և Ուոթ գոլորշու շարժիչներ, որոնք այդ ժամանակի համար հսկայական առաջընթաց էին. դրանց ստեղծումը հնարավոր է դարձրել գործարանների և գործարանների մեքենայացումը։ Բոլթոնը կիրառել է մետաղադրամների հատման ժամանակակից մեթոդներ՝ թողարկելով միլիոնավոր մետաղադրամներ Մեծ Բրիտանիայի և այլ երկրների համար (ինչպես նաև մասնավոր ժետոններ, որոնք ծառայում էին որպես մանրադրամ Մեծ Բրիտանիայում) և Թագավորական դրամահատարանին մատակարարել է ժամանակի ամենաժամանակակից սարքավորումները։

Ծնված լինելով Բիրմինգհեմում, Անգլիա, 1728 թվականին, Բուլտոնը բիրմինգհեմցի մետաղագործի որդի էր, որը մահացել է, երբ Բուլտոնը 31 տարեկան էր։ Այդ ժամանակ Բուլտոնը մի քանի տարվա ընթացքում արդեն հիմնադրել էր իր բիզնեսը, ապա զգալիորեն ընդլայնել այն՝ համախմբել է Սոհո գործարանի բոլոր գործողությունները, որը նա կառուցել էր Բիրմինգհեմի մոտ։ Սոհոյում նա արտադրության մեջ ներմուծել է ամենաժամանակակից տեխնոլոգիաները, որոնք ներառում էին արծաթե թիթեղների, ոսկեզօծ բրոնզի և այլ դեկորատիվ արվեստի իրերի արտադրությունը։ Նա կապվել է Ջեյմս Ուատտի հետ, երբ Ուոթի գործընկեր Ջոն Ռոուբակը չի կարողացել մարել Բուլտոնին ունեցած պարտքը, որը որպես փոխհատուցում է ընդունել Ռոուբակի բաժինը Ուոթի արտոնագրերից։ Այնուհետև նա հաջողությամբ լոբբինգ է արել խորհրդարանում՝ Ուոթի արտոնագիրը ևս 17 տարով երկարաձգելու համար, ինչը թույլ է տվել ընկերությանը շուկայահանել Ուոթի գոլորշու շարժիչը։ Ընկերությունը հարյուրավոր Բուլտոն և Ուոթի գոլորշու շարժիչներ է տեղադրել Մեծ Բրիտանիայում և արտասահմանում, նախ հանքերում, ապա գործարաններում։

Բոլթոնը այսպես կոչված Լուսնային ընկերության՝ Բիրմինգհեմի շրջանից արվեստում, գիտության և աստվածաբանության մեջ հայտնի տղամարդկանց խմբի կարևոր անդամ էր։ Նրա անդամների թվում էին Ուոթը, Էրազմ Դարվինը, Ջոսայա Ուեջվուդ և Ջոզեֆ Պրիստլին։ Ընկերությունը հավաքվել էր ամեն ամիս լիալուսնի ժամանակ։ Նրա անդամներին վերագրվել էր գիտության, գյուղատնտեսության, արտադրության, հանքարդյունաբերության և տրանսպորտի ոլորտում հայեցակարգերի և մեթոդների մշակումը, որոնք հիմք են դրել արդյունաբերական հեղափոխությանը։

Բոլթոնը հիմնադրեց Սոհոյի դրամահատարանը, որին շուտով հարմարեցրել է գոլորշու հզորությունը։ Նա ձգտել է բարելավել բրիտանական մետաղադրամների վատ վիճակը և մի քանի տարվա ջանքերից հետո 1797 թվականին պայմանագիր է ստացել՝ քառորդ դար անց առաջին բրիտանական պղնձե մետաղադրամները հատելու համար։ Նրա մետաղադրամները լավ նախագծված էին և դժվար կեղծվող. առաջին թողարկումը ներառում էր մեծ պղնձե բրիտանական պեննիներ, որոնք շարունակվել են հատվել մինչև 1971 թվականի տասնորդական թվի հաշվարկը։ Նա թոշակի է անցել 1800 թվականին, չնայած շարունակել է ղեկավարել իր դրամահատարանը, և մահացել է 1809 թվականին։ Նրա դիմանկարը՝ Ջեյմս Ուատտի դիմանկարի հետ միասին, պատկերված է Անգլիայի բանկի 50 ֆունտ ստեռլինգ արժողությամբ թղթադրամի վրա։

## Հիշողություն
Մեթյու Բոլթոնի, Ջեյմս Ուատտի և Ուիլյամ Մերդոկի հուշարձանը Բիրմինգհեմում։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* 
* Matthew Boulton 2009 website
* Archives of Soho at Birmingham Central Library.
* Revolutionary Players website
* [Cornwall Record Office Boulton & Watt letters](https://web.archive.org/web/20171106174825/http://crocat.cornwall.gov.uk/dserve/dserve.exe?dsqIni=Dserve.ini&dsqApp=Archive&dsqDb=Catalog&dsqCmd=Overview.tcl&dsqSearch=(RefNo='ad1583'))
* Soho Mint website, celebrating Matthew Boulton, his mint and its products
* Made In Birmingham, industrial history website
Կատեգորիա:Անգլիացի գյուտարարներ
Կատեգորիա:Անգլիացի ճարտարագետներ
Կատեգորիա:Բրիտանացի գործարարներ
Կատեգորիա:Բրիտանացի ճարտարագետներ
Կատեգորիա:18-րդ դարի անգլիացիներ
Կատեգորիա:Մեծ Բրիտանիայի պատմություն
Կատեգորիա:Ճարտարագետներ
Կատեգորիա:Մեքենաշինություն
Կատեգորիա:Դիզայն
Կատեգորիա:Արդյունաբերական հեղափոխություն
Կատեգորիա:19-րդ դարի բրիտանացիներ
Կատեգորիա:18-րդ դարի բրիտանացիներ