Սասուն Մկրտչյան

**Սասուն Ֆահրադի Մկրտչյան** (), Հայաստանի զինված ուժերի պայմանագրային զինծառայող, հետախույզ-գնդացրորդ, շարքային։

## Կենսագրություն
### Կյանք և ուսում
Սասուն Մկրտչյանը ծնվել է 1989 թ. հունիսի 10-ին Երևանում՝ սասունցիների ընտանիքում։ Ունի հայր, մայր և քույր։

1996-2006 թթ սովորել է Հ. Հայրապետյանի անվան №78 դպրոցում։

10 տարեկանից զբաղվել է Մուայ թայ սպորտաձևով։ Մասնակցել է բազմաթիվ մրցույթների և պարգևատրվել տարբեր մեդալներով ու պատվոգրերով։ Վերջին տարիներին Սասունը հանդիսանում էր ֆեդերացիայի անդամ, ինչպես նաև մրցավար և մեկնաբան։

2009-2014 թթ սովորել է Երևանի դատական փորձագիտության և հոգեբանության ինստիտուտում։

2009-2011 թթ աշխատել է ՀՀ վերաքննիչ դատարանում՝ որպես կարգադրիչ։

### Զինվորական ծառայություն
2007-2009 թթ անցել է պարտադիր ժամկետային ծառայության Շամշադինի զորամասում։

2011-2014 թթ ծառայել է Խաղաղապահ զորքերում։

2014 թվականից ծառայության է անցել ՀՀ Պաշտպանության նախարարության հատուկ նշանակության բրիգադում և 4-րդ հատուկ նշանակության ջոկատում՝ որպես հետախույզ-գնդացրորդ։ Մասնակցել է օպերատիվ ուղղության ուսումնասիրմանը, մարտական հերթապահությանը և հատուկ միջոցառումների կատարմանը։ Պարբերաբար մեկնում էր Արցախ՝ ծառայություն իրականացնելու։

thumb|left|350px|Սասուն Մկրտչյանին նվիրված անկյուն

### Քառօրյա պատերազմ
Սասուն Մկրտչյանը մասնակցել է 2016 թ. ապրիլյան քառօրյա պատերազմին Արցախի Մարտակերտի ՊԲ 33651 պահպանման տակ գտնվող մարտական դիրքերում։

Ապրիլի 1-ին հերթական անգամ ծառայությունն իրականացնելուց հետո վերադարձել է Արցախից։ Սակայն սահմանից թշնամու ակտիվության մասին լուրերը ստանալուն պես ապրիլի 2-ի առավոտյան Սասունին ևս կանչեցին առաջնագիծ։

Թալիշի դիրքը հետ գրավելիս Սասունի գնդացիրը փչացել է։ Զինակցից զենք է խնդրել, սակայն հրամանատարը չի թույլատրել։ Սասունը խնդրել է զինակցին վառել կրակայրիչը և սկսել է քանդել գնդացիրը։ Այդ ընթացքում հասցրել է վիրավոր ընկերներին հանել առաջնագծից և կրկին շտապել վերադարձնել կորցրած դիրքերը։

Ապրիլի 2-ի լույս 3-ի գիշերը Թալիշի դիրքերը հետ գրավելու ժամանակ որովայնի շրջանում ստացել է ծանր հրազենային վիրավորում։ Զինակից ընկերները նրան իջեցրել են դիրքերից և հանձնել շտապօգնությանը, սակայն Սասունի կյանքը փրկել չի հաջողվել։

### Հուղարկավորություն
Սասուն Մկրտչյանի հոգեհանգիստը տեղի է ունեցել 2016 թ. ապրիլի 4-ին՝ Կոնդի Սբ. Հովհաննես եկեղեցում։

thumb|Մարտական խաչ առաջին աստիճանի շքանշան

Հուղարկավորությունը տեղի է ունեցել 2016 թ. ապրիլի 5-ին Եռաբլուր զինվորական պանթեոնում՝ զինվորական արարողակարգով։ Հուղարկավորությանը ներկա է գտնվել Հայաստանի նախագահ Սերժ Սարգսյանը։

## Պարգևներ
ԼՂՀ նախագահ Բակո Սահակյանի 2016 թ. N-32-Ա հրամանագրով Սասուն Մկրտչյանը հետմահու պարգևատրվել է «Մարտական ծառայության» մեդալով։

2016 թվականի մայիսի 4-ին ՀՀ նախագահ Սերժ Սարգսյանի հրամանագրով Սասուն Մկրտչյանը հետմահու պարգևատրվել է Հայաստանի Հանրապետության «Մարտական խաչ» I աստիճանի շքանշանով։

Խաղաղ ժամանակ Սասունն արժանացել է ՀՀ զինված ուժերի «Լավագույն զինվոր-մարտիկ» և «Մարտական պատրաստության գործում ունեցած բարձր ցուցանիշների համար» պատվոգրերի։

## Հիշատակ
2016 թ. մայիսի 13-ի հրամանով Սասուն Մկրտչյանի անունը գրանցվել է ՀՀ ՊՆ 24923 զորամասի «Հավերժ զինվոր» ցուցակում։

2016 թ. հուլիսի 29-ին Արցախի Մարտակերտի շրջանի Թալիշի մարտական դիրքում տեղադրվեց Սասուն Մկրտչյանի հուշաքարը։

2016 թ. սեպտեմբերի 1-ին Երևանի Հ. Հայրապետյանի անվան №78 դպրոցում բացվեց Սասուն Մկրտչյանի անունը կրող դասասենյակ

2017 թ. մարտի 7-ին Արագածոտնի մարզի Կաքավաձոր գյուղի դպրոցում բացվեց Սասուն Մկրտչյանի անունը կրող դասասենյակ։

### Ֆիլմեր
Սասուն Մկրտչյանի մասին նկարահանվել են «Ես, թե Հայրենիքս. Սասուն Մկրտչյան» և «Նվիրյալները. Սասուն Մկրտչյան» ֆիլմերը։

### Հուշեր
2025 թ․ փետրվարին Ավ․Իսահակյանի անվան կենտրոնական գրադարանում կայացավ Սասուն Մկրտչյանի մոր՝ Նարինե Կիրակոսյանի հեղինակած «Առյուծասիրտը» գրքի շնորհանդեսը։ Գրքում տեղ են գտել Սասունի մասին հուշերը, լուսանկարները, ստացած պատվոգրերը, նրան հետմահու նվիրված ստեղծագործությունները, ինչպես նաև հերոսի վերաբերյալ մամուլում տեղ գտած հրապարակումները։

## Տես նաև
* Քառօրյա պատերազմում զոհվածների ցանկ (2016)

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:«Մարտական խաչ» 1-ին աստիճանի շքանշանի ասպետներ
Կատեգորիա:Արցախի Հանրապետության զինվորներ
Կատեգորիա:ՀՀ զինվորներ