Վահիկ Փիրհամզեյի

**Վահիկ Փիրհամզեյի** (,), իրանահայ դերասան, պրոդյուսեր, ռեժիսոր և գրող, որը ստեղծագործում է հայերենով, պարսկերենով և անգլերենով։ 2012 թվականին նա թողարկել է իր ամենահայտնի ֆիլմերից մեկը՝ «Իմ քեռի Ռաֆայելը», որը նկարահանվել է «Ռաֆայել քեռու գանձերը» պիեսի հիման վրա և որի շնորհիվ արժանացել է ազգային ճանաչման և մի շարք մրցանակների։

## Վաղ կյանք
Վահիկ Փիհրամզեյին ապրել է Թեհրանի արվարձաններում։ 1989 թվականին տեղափոխվել է ԱՄՆ։ Տասը տարեկանից սկսել է հիանալի նկարներ նկարել, իսկ ավելի ուշ սկսել է հետաքրքրվել և ներգրավվել կերպարվեստի տարատեսակ ճյուղերով։ Իր պատմությունները և տիկնիկային ներկայացումները բեմադրում էր ընտանիքի անդամների և ընկերների առաջ։

1978-1979 թվականներին Մոհամմադ Ռեզա Փահլավու թագավորության անկումից հետո Փիհրամզեյին ստիպված հեռացել է իր հայրենի օջախից։ 1988 թվականին նա տեղափոխվել է Գերմանիայի Մեթմանն քաղաք, որտեղի դպրոցներում ստացել է նկարչության դասեր։

1989 թվականին Փիհրամզեյին եկել է Լոս Անջելես և սկսել է Հարավային Կալիֆոռնիայի հեռուստատեսությունում իրանացի հեռուստադիտողների համար հաղորդումներ վարել։ Նա գրել, նկարահանվել և բեմադրել է տարբեր կատակերգական հաղորդումներում, որոնցից են *«Nika's Café»* (Նիկայի սրճարանը), *«The Specialist»* (Մասնագետը) և *«Moshkelat.com»*, որտեղ պատկերված է ներգաղթյալների կյանքը Լոս Անջելեսում։ Նա հանդես է եկել 300-ից ավելի սեփական հումորային ներկայացումներում։ Այդ ժամանակվանից սկսած՝ Վահիկը մեծ ներդրում է ունեցել Լոս Անջելեսի իրանական համայնքային թատրոնում։ Նա նկարահանվել է 25-ից ավելի բեմադրություններում և հանդես է եկել Եվրոպայի, Կանադայի ու ԱՄՆ-ի տարբեր վայրերում։

## Կարիերա
2020 թվականին Փիրհամզեյին կինոռեժիսոր Մարկ Ֆուսկոյի հետ մեկնարկել է կինոարտադրության և կինոծառայությունների նոր ''Nico Nazar Creative'' ընկերությունը։ Ընկերությունը աշխատել է այնպիսի անձնավորությունների հետ, ինչպիսիք են Ռոբերտ դե Նիրոն, Դասթին Հոֆմանը, Էբիգեյլ Բրեսլինը, Թոմաս Ջեյնը, Էմիլ Հիրշը, Մալին Ակերմանը և հաճախորդների, ինչպիսիք են Մետրո-Գոլդուին-Մայերը, *Highland Film Group*-ը, *Saban Entertainment*-ը, *Arclight Films*-ը, *Bondit Media*-ը, *Film Mode Entertainment*-ը, *Screen Media Films*-ը և այլն։

2018 թվականին Փիրհամզեյին նկարահանել է գեղարվեստական «''10E''» կատակերգությունը, որի գլխավոր դերերում էր Մենուա Մինասյանը։ Ֆիլմի պրեմիերան կայացել է ԱՄՆ-ում սեպտեմբերի 27-ին։ Ցուցադրվել է նաև Հյուսիսային Ամերիկայի *Video On Demand* հարթակում։ 2019 թվականի *Pomegranate* կինոփառատոնին *«10E»* ֆիլմը և ինքը Փիրամձեյին պարգևատրվել են *POM Scholastic* մրցանակով

2016 թվակականի հոկտեմբերին Փիրամձեյին բեմադրել է «Նայիր աչքերիս մեջ» պիեսը հայ դերասաններ Լուիզա Ներսիսյանի, Սոս Ջանիբեկյանի և սփյուռքահայ դերասանուհի Անահիտ Ավանեսյանի հետ, որի դերերում է եղել նաև հենց ինքը։

2016 թվականին Փիրհամզեյին Հայաստանում նկարահանել է «*3 Weeks in Yerevan*» (3 շաբաթ Երևանում) ֆիլմի վերահսկումները։ Ֆիլմի պրեմիերան կայացել է Հայաստանում և ԱՄՆ-ում։

Դեռ 2014 թվականին ավարտել է լիամետրաժ գեղարվեստական «*Guardian Angel*» (Պահապան հրեշտակ) ֆիլմի աշխատանքները։ 2013 թվականից նա նկարահանում, նկարահանվում էր ֆիլմի համար։ «*Guardian Angel*»-ը արժանացել է Տորոնտոյի *Pomegranate* կինոփառատոնի *Golden Pom* մրցանակին։

2013 թվականին Փիրհամզեյին երաժշտական տեսահոլովակ է նկարահանել ռուս դերասանուհի Քրիստինա Օրբակայտեի և հայ փոփ երգիչ Թաթայի համար։

2012 թվականին Փիրհամզեյին և Սքոթ Յագեմանը միասին գրել են «*The Garden of Uncle Rafael*» (Քեռի Ռաֆայելի այգին) սփին-օֆֆը «Իմ քեռի Ռաֆայելը» ֆիլմի համար։ Ֆիլմիի դերերում են Ջոն Մայքլ Հիգինսը, Միսի Փայլը և Ռեյչել Բլանչարդը, իսկ ռեժիսորը Մարկ Ֆուսկոն է, որը նախկինում աշխատել է Սթիվեն Սփիլբերգի հետ։ Ֆիլմում քեռի Ռաֆայելը, որի դերը խաղում է Փիհրամզեյին, պատահաբար հայտնվում է Շումախերների ընտանիքում, որը փլուզման եզրին է։ Այս ֆիլմի համար Փիրհամզեյին արժանացել է *ARPA* միջազգային կինոփառատոնի Լավագույն դերասան մրցանակին և Մարկ Ֆուսկոյի կողմից՝ Լավագույն ռեժիսոր մրցանակին։

2012 թվականին Փիրհամզեյին Էրիկ Ռոբերտսի հետ գրել, բեմադրել և նկարահանել է կարճամետրաժ ֆիլմ և երաժշտական տեսահոլովակ *«Don't Say Goodbye»*-ը երգչուհի և դերասանուհի Գուգուշի համար։

2010 թվականին թողարկել է նոր *«Man Ravanshenas Lazem Nadaram»* (Ես հոգեբանի կարիք չունեմ) պիեսը։ Հաջորդ տարի՝ 2011 թվականին, գրել է *«Honest Liars»* (Ազնիվ խաբեբաներ) պիեսը, իսկ 2012 թվականին *«Experienced Liars»* (Փորձառու խաբեբաները)։

Փիրհամզեյին բեմադրել է իր «Մեզ լավություն չի եկել» պիեսը։ Խաղացել է նաև քեռի Ռաֆայելի դերը, որը 72-ամյա մի հնարամիտ հայ տարեց պապիկ է և ապրում է Լոս Անջելեսում։ Ֆիլմի երկու սփին-օֆֆերն են «Ռաֆայել քեռու գանձերը» և դրա շարունակությունը՝ «Ռաֆայել քեռու պարտեզ»-ը, որոնցում պատկերվում է քեռի Ռաֆայելի անգործունակ, սակայն զվարճալի ընտանիքի մասին։ Երկուսն գրել, բեմադրել և նկարահանել է Փիրհամզեյին:2000 թվականին Փիրհամզեյին իր նորամուտն է ունեցել հեռուստատեսությունում՝ *The Richmond Comedy Club*-ում։ 2004 թվականին նա մեկնարկել է իր ժամանցային շաբաթաթերթի լրատվական շոուն, որը կոչվում է *«World Entertainment Connections»*

Լոս Անջելեսում իր «Sky Blue» ներկայացումը բեմադրելուց հետո Փիրհամզեյին ավելի շատ առաջարկներ էին գալիս, որպեսզի նա սկսի ավելի հաճախ բեմադրել իր ստեղծագործությունները։

Փիրհամզեյին նկարահանել է մի շարք իրանացի, հայ և այլ միջինարևելյան արտիստների երաժշտական տեսահոլովակներ։ Աշխատել է Լոս Անջելեսի իրանացի և հայ այնպիսի արտիստների հետ, ինչպիսիք են Մոինը, Գուգուշը, Կամրանը, Հումանը և ուրիշներ, հայ փոփ երգիչներ Արմենչիկը, Թաթա Սիմոնյանը և ռուս աստղ Քրիստինա Օրբակայտեն։

## Ֆիլմագրություն
### Որպես դերասան
* *10E* (2019), Ռոբերտի դերում
* *3 Weeks in Yerevan* *«3 շաբաթ Երևանում»*(2016), Արմենի դերում
* *Guardian Angel «Պահապան հրեշտակ»* (2014), Ռեյ Արդալանի դերում
* *My Uncle Rafael «[[Իմ քեռի Ռաֆայելը]]»* (2012), Ռաֆայելի և Համոյի դերերում 
* *Immigrants «Ներգաղթյալներ»* (2009, հեռուստասերիալ), Թնդի Գրիգորյանի դերում
* *Surviving Paradise* (2000), Մոյի դերում

### Հեղինակ
* *10E* (2019)
* *Guardian Angel* (2014)
* *My Uncle Rafael* (2012)

### Պրոդյուսեր
* *Dig*՝ համահեղինակ-պրոդյուսեր(2022)
* *Slayers՝* համապրոդյուսեր (2022)
* *Code Red: Youth of a Nation՝* համապրոդյուսեր as Co-Producer (2022)
* *10E* (2019)
* *3 Weeks in Yerevan* (2016)
* *Guardian Angel* (2014)
* *My Uncle Rafael* (2012)
* *World Entertainment Connections* (2005)

### Ռեժիսոր
* *10E* (2019)
* *3 Weeks in Yerevan* (2016)
* *Guardian Angel* (2014)
* *World Entertainment Connections* (2005)

### Մոնտաժ
* *Slayers* (2022)

## Մրցանակներ
* 2011 - *Arpa* կինոփառատոնի *Breakthrough Performance* անվանակարգի մրցանակ՝ «Իմ քեռի Ռաֆայելը» ֆիլմի դերասանական խաղի համար (AFFMA)
* 2011 -  *Arpa* կինոփառատոնի Best Screenplay անվանակարգի մրցանակ՝ «Իմ քեռի Ռաֆայելը» ֆիլմի սցենարի համար
* 2011 - Տորոնտոյի *Pomegranate* կինոփառատոնի *Audience Choice* մրցանակ՝ «Իմ քեռի Ռաֆայելը» ֆիլմի համար
* 2013 - Տորոնտոյի *Pomegranate* կինոփառատոնի *Golden Pom* մրցանակ՝ *Guardian Angel* (Պահապան հրեշտակ) ֆիլմի համար
* 2015 - *World Armenian Entertainment* մրցանակ
* 2019 - *POM Scholastic* մրցանակ

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* 
* 
* 
* 

Կատեգորիա:Ամերիկահայ դերասաններ
Կատեգորիա:Ամերիկահայ սցենարիստներ
Կատեգորիա:Ամերիկահայ ռեժիսորներ
Կատեգորիա:Դերասաններ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Ամերիկահայ պրոդյուսերներ
Կատեգորիա:ՀԹՎ 2023 հոդվածներ