Ալֆրեդ Էլի Բիչ

**Ալֆրեդ Էլի Բիչ** (, ), ամերիկացի գյուտարար, հրատարակիչ և արտոնագրային հավատարմատար։ Առավել հայտնի է Նյու Յորքի մետրոյի ամենավաղ նախորդի նախագծով, որը հիմնադրել է «Beach Pneumatic Transit»-ը։ Նա արտոնագրել է նաև կույրերի համար նախատեսված գրամեքենա։

## Կենսագրություն
Բիչը ծնվել է Մասաչուսեթս նահանգի Սփրինգֆիլդ քաղաքում՝ հայտնի հրատարակիչ Մոզես Բիչի ընտանիքում։ Ալֆրեդ Բիչն աշխատել է իր հոր մոտ, մինչև որ նա և իր ընկեր Օրսոն Դեսե Մանը որոշել են գնել «Scientific American»-ի համեմատաբար նոր հրատարակություն։ Նրանք ղեկավարել են «Scientific American» ամսագիրը մինչև իրենց մահը, և նրանց որդիներն ու թոռները շարունակել են զբաղվել դրանով դեռ տասնամյակներ։ Մանն ու Բիչը նաև ստեղծել են շատ հաջող արտոնագրային գործակալություն։ Բիչն արտոնագրել է իր սեփական գյուտերից մի քանիսը, մասնավորապես՝ առաջին գրամեքենան, որը նախատեսված է կույրերի համար, և առաջին ինժեներական մեքենան Ամերիկայի համար, նախագծել և կառուցել է աշխարհի առաջին թունելային վահաններից մեկը նույն թվականին, ինչ հայտնի ինժեներ Ջեյմս Հենրի Գրեյթհեդը։

Քաղաքացիական պատերազմից հետո նա հիմնել է ազատագրված ստրուկների դպրոց Սավաննայում (Ջորջիա նահանգ), Բիչի ինստիտուտը, որն այժմ գտնվում է «King-Tisdell Cottage Foundation»-ում։

Բիչը մահացել է թոքաբորբից 1896 թվականի հունվարի 1-ին Նյու Յորքում 69 տարեկանում։

## Մետրոյի գյուտ
մինի|«Beach Pneumatic Transit» կայանի և թունելի պլան
Բիչի ամենահայտնի գյուտը Նյու Յորքի առաջին մետրոն է եղել՝ հիմնադրելով «Beach Pneumatic Transit»։ Այս գաղափարը ծագել է 1860-ական թվականների վերջին, երբ Նյու Յորքի երթևեկությունը մղձավանջային է եղել, հատկապես կենտրոնական Բրոդվեյի վրա։ Բիչն այն սակավաթիվ տեսլականներից մեկն է եղել, որը առաջարկել է Բրոդվեյի տակ ստորգետնյա երկաթուղի կառուցել՝ խցանումները նվազեցնելու համար։ Որպես ոգեշնչում ծառայել է Լոնդոնի ստորգետնյա մետրոպոլիտեն երկաթուղին, բայց, ի տարբերություն այս և Նյու Յորքի այլ առաջարկների, Բիչն առաջարկել է օգտագործել օդաճնշական շարժիչներով աշխատող գնացքները սովորական գոլորշու շարժիչների փոխարեն, և շինարարությունը՝ օգտագործելով իր գյուտի թունելային վահանը, որպեսզի նվազագույնի հասցվի փողոցի հետ միջամտությունը։

Բիչն օգտագործեց կլոր ձև՝ հիմք ընդունելով Մարկ Իզամբարդ Բրյունելի ուղղանկյուն վահանը, որը ներկայացնում էր ուղղանկյուն ձևից դեպի կլոր անցում։ Այս վահանը կոչվել է «կլոր»։ Անհասկանալի էր, թե երբ և ով է փոխել թունելային վահանի դիզայնը ուղղանկյունից կլոր, մինչև 1870 թվականին «The New York Times»-ը տպագրել է մի հոդված, որտեղ նկարագրվել է Բիչի բուն թունելային վահանը։

Բիչին հետաքրքրում էր նաև նամակներ և ծանրոցներ տեղափոխելու օդաճնշական խողովակները, մեկ այլ գաղափար, որը վերջերս ներդրվել է Լոնդոնում «London Pneumatic Dispatch Company»-ի կողմից։ Նա հրաժարվել է շանտաժի ենթարկել «ղեկավար» Թվիդին, որպեսզի իր առաջարկը հաստատվի։ Նա գտել է կոռումպացված քաղաքական գործիչներին շրջանցելու միջոց՝ գիշերը գաղտնի կառուցելով իր թունելը՝ մթության քողի տակ ցեխը դուրս բերելով քաղաքի պաշտոնյաների հետ քաղաքապետարանից անմիջապես այն կողմ։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* 
* 
* 
* Alfred Ely Beach — Beach’s Bizarre Broadway Subway. — Подробная справочная статья сайта Клаату (www.klaatu.org), объясняющая технические и политические детали проекта.
* 

Կատեգորիա:Ամերիկացի գյուտարարներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի ճարտարագետներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի գործարարներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի լրագրողներ
Կատեգորիա:Ճարտարագետներ
Կատեգորիա:19-րդ դարի ամերիկացիներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի հրատարակիչներ
Կատեգորիա:Թոքաբորբից մահացածներ