open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Ճահիճ (խումբ)

**«Ճահիճ»** (), Ֆրանսիական հեղափոխության ժամանակաշրջանում Կոնվենտի դեպուտատների մի խմբի (որոնք մեծամասնություն էին կազմում) ժամանակակիցներից տրված անվանումը։ «Ճահիճը», որի նշանավոր ներկայացուցիչներն էին Տիբոդոն, Բարասը, չէր հարում քաղաքական որևէ խմբավորման, բայց ենթադրաբար գնում էր նրա ետևից, ով տվյալ պահին ուժեղ էր։ Սկզբում «ճահիճը» հարում էր ժիրոնդիստներին, այնուհետև՝ յակոբինյաններին, վերջիններիս պառակտման շրջանում (1794 թվական)։ Տերմիդորյան հեղաշրջման ժամանակ (1794 թվականի հուլիս) «ճահիճն» անցավ տերմիդորների կողմը։ Հետագայում «ճահիճ» անվանումը տրվել է քաղաքական այն խմբավորումներին, որոնք տատանվել են կամ անվճռական եղել, խուսափել պայքարից։

Կատեգորիա:Ֆրանսիական մեծ հեղափոխություն
Ռաս ալ-Այնի շրջան

**Ռաս ալ-Այնի շրջան** (), Սիրիայի Արաբական Հանրապետության շրջանի կարգավիճակ ունեցող վարչական միավոր, որը հանդիսանում է Ռաս ալ-Այնի գավառի 2 շրջաններից մեկը։

Վարչական կենտրոնն է Ռաս ալ-Այն քաղաքը։ 2004 թվականի մարդահամարի տվյալներով շրջանը ունի 121,536 բնակչություն։ Տարածքը կազմում է 2,832.02 կմ2։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Սիրիայի շրջաններ
Կատեգորիա:Ռաս ալ-Այնի գավառ
Սպիտակ մեծ տառեղ

**Սպիտակ մեծ տառեղ** (), մեծ ճահճային թռչուն։

Տարածված է Եվրոպայում, Ասիայում, Հյուսիսային և Հարավային Ամերիկայում, Աֆրիկայում, Ավստրալիայում, Նոր Զելանդիայում, Մոլդովայում, Ուկրաինայում, Վոլգայի ափերին, Ղազախստանում, Միջին Ասիայում։ Խոշոր թռչուն է, երկար ոտքերով ու կտուցով։ Աչքն ամբողջությամբ դեղին է, փետրավորումը՝ սպիտակ, ոտքերը և կտուցը սև են։ Ամռանը միայն կտուցի հիմքն է դեղնում, իսկ ձմռանն ամբողջ կտուցը։ Գարնանը մեջքի վրա ունի երկար, նոսր ու կոշտ (30-40 հատ) հովհարաձև փետուրներ, որոնք հասնում են մինչև պոչը։ Քաշը՝ 1-1.5 կգ է։

Թռչնի այս տեսակը միշտ էլ համարվել է հազվագյուտ տեսակ, հանդիպում է գարնանային ու աշնանային ընթացքում՝ Սևանա լճի ավազանում, ավելի հաճախ՝ Արարատյան դաշտի ճահճուտներում։ Ամեն տարի մեծ սպիտակ տառեղի 200-300 անհատ երամներ կազմած ձմեռում են Արարատյան դաշտի ձկնաբուծական տնտեսությունների արհեստական լճակներում։

մինի|ձախից
Ձայնը կոշտ է ու սղված։ 19 և 20-րդ դարերում այն անհետացման եզրին էր կանգնած, որի պատճառը նրա գեղեցիկ փետուրներն էին։

thumb|''Ardea alba melanorhynchos''

## Արտաքին հղումներ
* Ռուսաստանըի ողնաշարավորներ։ Սպիտակ մեծ տառեղ 
* Սպիտակ մեծ տառեղ bss.sfsu.edu
* Կենդանական բազմազանություն
* Սպիտակ մեծ տառեղ www.birds.cornell.edu

Կատեգորիա:Եվրասիայի թռչուններ
Կատեգորիա:Աֆրիկայի թռչուններ
Ճագարաբուծություն

մինի|Էքսփոյնթեր ցեղի ճագար

**Ճագարաբուծություն**, անասնապահության ճյուղ, զբաղվում է ճագարների բուծմամբ՝ միս, մորթի և աղվամազ ստանալու համար։ Ճագարի միսը դյուրամարս, դիետիկ սննդամթերք է (շատ է սպիտակուցի և ավելի քիչ ճարպի՝ հատկապես խոլեսթերինի պարունակությունը)։ Մորթին արժեքավոր հումք է մորթեղենի արդյունաբերության համար։ Աղվամազը թեթև է, փափուկ, տաք, օգտագործվում է տրիկոտաժ պատրաստելու համար։ Կաշվից պատրաստում են թեթև կոշիկներն կաշվե իրեր։ Ճագարները նաև լաբորատորային (կենսաբանական, բժշկական, անասնաբուժական փորձերի համար) կենդանիներ են։ Ճագարները պատկանում են կրծողների կարգի նապաստակների ընտանիքին։ Ծագել են վայրի ճագարներից։ Ընտանիները վաղահաս են և բնութագրվում են ինտենսիվ աճով։ Կարող են բազմանալ ամբողջ տարին։ Սեռահասուն են դառնում 3-4 ամսականում։ Հղիության տևողությունը 28-32 օր է։ Մեկ մայր ճագարը տարեկան կարող է պտղաբերել 3-6 անգամ (յուրաքանչյուր ծնից ստացվում է 6-8, երբեմն՝ մինչև 15 և ավելի ձագ)։ Նորածին ճագարի կենդանի զանգվածը 60-70 գրամ է, այն կրկնապատկվում է 6-րդ օրը, իսկ 30 օրականում ավելանում 9-10 անգամ։ Կյանքի տևողությունը 7-10, իսկ տնտեսական օգտագործման ժամանակաշրջանը 2-3 տարի է։ Հիմնական կերերն են․ կանաչ խոտաբույսերը, կերային արմատապտուղները, գազար-կաղամբային սիլոսը, մանրացողուն խոտը, հացահատիկը, համակցված կերը և այլն։ Օժանդակ տնտեսություններում կարելի է օգտագործել նաև սննդի թարմ մնացորդները։ Լավագույն մորթի ստացվում է աշնանը և ձմռանը։ Աշխարհում բուծվում է մոտ 60 ցեղ, որոնք ըստ մազածածկի բնույթի բաժանվում են մորթատու և աղվամազատու խմբերի։

Կատեգորիա:Անասնաբուծություն
Կատեգորիա:Ճագարներ
Կատեգորիա:Գյուղատնտեսական կենդանիներ
Լվովի համալսարան

**Իվան Ֆրանկոյի անվան Լվովի համալսարան** (), խորհրդային հնագույն և խոշորագույն բուհերից։ Հիմնադրվել է 1661 թվականին որպես ակադեմիա՝ համալսարանի իրավունքներով և արտոնություններով, փիլիսոփայության, իրավաբանական, բժշկական և աստվածաբանական ֆակուլտետներով։ 1940 թվականին շնորհվել է Իվան Ֆրանկոյի անունը։ Ունի (1973) պատմության, բանասիրական, ժուռնալիստիկայի, օտար լեզուների, իրավաբանական, տնտեսագիտական, ֆիզիկայի, մեխանիկա֊մաթեմատիկական, քիմիական, երկրաբանական, աշխարհագրական, կենսաբանական, բուհերում դասավանդողների որակավորման բարձրացման ֆակուլտետներ, երեկոյան, հեռակա և նախապատրաստական բաժիններ, ասպիրանտուրա, 69 ամբիոն, 46 ԳՀԼ և կաբինետաստղադիտարան (հիմնադրվել է 1744 թվականին), բուսաբանական այգի, 2 կենսաբանական կայան, կենդանաբանական, հանքաբանական, հնագիտության, համալսարանի պատմության թանգարաններ, հրատարակչություն, գրադարան (մոտ 2,5 միլիոն գիրք)։ 1772/1773 ուսումնական տարում Լվովի համալսարանը ունեցել է մոտ 12 հազար ուսանող, ավելի քան 700 դասավանդող։ Հրատարակում է «Ուչյոնիե զապիսկի» («Գիտական տեղեկագիր», 1946 թվականից)։ Պարգևատրվել է Լենինի շքանշանով (1961)։

## Տես նաև
* Ֆրանկոյի անվան հնագիտական թանգարան

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Ուկրաինայի համալսարաններ
Կատեգորիա:17-րդ դարում հիմնադրված կրթական հաստատություններ
Կատեգորիա:1661 հիմնադրված կրթական հաստատություններ
Բորիս Լիվանով

**Բորիս Նիկոլաևիչ Լիվանով**, (), ռուս խորհրդային դերասան և ռեժիսոր։ ԽՍՀՄ ժողովրդական արտիստ (1948)։

1924 թվականից աշխատել է ՄԴԱԹ-ում։ Լավագույն դերերն են՝ Դմիտրի Կարամազով «Կարամազով եղբայրներ», ըստ Դոստոևսկու, Նոզդրյով «Մեռած հոգիներ», ըստ Գոգոլի, Եգոր Բուլչով Գորկու «Եգոր Բուլչովը և ուրիշները»։ Բեմադրել է Գորկու «Եգոր Բուլչովը և ուրիշները» (1964 թվական) և Չեխովի «Ճայը» (1969 թվական)։ 1924 թվականից նկարահանվել է կինոյում։ Դերերից են՝ Դուբրովսկի «Դուբրովսկի», Պոժարսկի «Մինին և Պոժարսկի», Պոտյոմկին «Ծովակալ Ուշակով»։ Արժանացել է ԽՍՀՄ պետական մրցանակների (1941 թվական, 1942 թվական, 1947 թվական, 1949 թվական, 1950 թվական, 1970 թվական)։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Ռուս դերասաններ
Կատեգորիա:Ռուս թատերական ռեժիսորներ
Կատեգորիա:ԽՍՀՄ ժողովրդական արտիստներ
Կատեգորիա:Ստալինյան մրցանակի դափնեկիրներ
Կատեգորիա:ԽՍՀՄ Պետական մրցանակի դափնեկիրներ
Կատեգորիա:20-րդ դարի դերասաններ
Կատեգորիա:Նովոդևիչյան գերեզմանատանը թաղվածներ
Կատեգորիա:Լենինի շքանշանի ասպետներ
Կատեգորիա:Աշխատանքային կարմիր դրոշի շքանշանի ասպետներ
Կատեգորիա:«Հայրենական մեծ պատերազմի ժամանակ կատարած անձնվեր աշխատանքի համար» մեդալակիրներ
Կատեգորիա:ՌԽՖՍՀ ժողովրդական արտիստներ
Կատեգորիա:ՌԽՖՍՀ վաստակավոր արտիստներ
Լուան

**Լուան** (), նահանգ Անհոյում։ Չնայած այն բանին, որ պաշտոնապես հայտարարված է հիերոգլիֆներ «六», սակայն այն անվանվում է «Լյու»։ Տեղական բարբառով, այն կարդացվում է որպես «Լու» («六»), դրա համար էլ քաղաքը ստացել է «Լուան» անվանումը, այլ ոչ թե «Լյուան»։

## Բնակչություն
Բնակչությունը կազմում էր Չինաստանի 1.5 մասը, 6,09 միլիոն մարդ։

## Տարածք
#Տարածքը կազմում է 18,41 կմ²։ 
#Հեռախոսային կոդ- +86 564

## Քաղաքական բաժանում
Լուան քաղաքային նահանգը բաժանվում է 2 շրջան և 5 քաղաքների
# Ցզիան շրջան (金安区)
# Յույան շրջան (裕安区)
* Խոցյու  (霍邱县)
* Խոշան (霍山县)
* Ցզինչժայ (金寨县)
* Շոուսյան (寿县)
* Շուչեն (舒城县)

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Չինաստանի քաղաքներ
Լցակույտ

**Լցակույտ**, հատուկ առանձնացված վայրում դատարկ ապարների, ոչ կոնդիցիոն օգտակար հանածոների կամ արտադրության թափոնների կուտակում։ Հանքավայրերի բաց մշակման դեպքում Լցակույտերը լինում են ներքին (բացահանքի սահմաններում) ու արտաքին (բացահանքի սահմաններից դուրս)։ Կախված տեղանքի դիրքից, տարբերում են հարթավայրային և լեռնային Լցակույտեր, իսկ ըստ լցման հորիզոնների թվի՝ միհարկանի, երկհարկանի և բազմահարկ։ Ըստ օգտագործվող մեքենաների տեսակի, Լցակույտերը լինում են գութանային, էքսկավատորային, բուլդոզերային, աբզետցերային, հիդրավլիկական և համակցված, իսկ ըստ մակաբացման հորիզոնների սպասարկման թվի՝ ընդհանուր (ամբողջ բացահանքի համար), խմբային (մի քանի հորիզոնների համար), առանձին (մեկ հորիզոնի համար)։

Կատեգորիա:Ապարներ
Գրոսլանգհայմ

**Գրոսլանգհայմ ** (), կոմունա Գերմանիայում, Բավարիա երկրամասում։

Գտնվում է Ստորին Ֆրանկոնիա վարչական շրջանի ենթակայության ներքո։ Կոմունան գտնվում է Կանցենեգեն շրջանում։ Բնակչությունը կազմում է 1620 մարդ (2010 թվականի 31 դեկտեմբերի տվյալներով), տարածքը՝ 14,77 կմ² ։ Պաշտոնական կոդը՝ * 09 6 75 131*։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Գերմանիայի բնակավայրեր
Մարդկության հուշարձան

**Մարդկության հուշարձան**, հայ-թուրքական հարաբերությունները խորհրդանշող հուշարձանը տեղակայված է եղել Թուրքիայում` Հայաստանի սահմանից 40 կմ հեռավորության վրա։ Հուշարձանի նախնական անունը եղել է «Հայաստանի հետ բարեկամության և հաշտության հուշարձան»։

## Պատմություն
«Մարդկության հուշարձանը» () ստեղծվել է քանդակագործ Մեհմեդ Աքսոյի կողմից։ Հուշարձանը իրենից ներկայացնում է երկու 30 մետրանոց մարդկային կերպարներ, որոնք կանգնած են իրար առջև Կարսի Կազիկտեփ Բլրի լանջին Կարսի հին ամրոցի շրջակայքում։ Հուշարձանի ստեղծման ծրագիրն իրականացրել է Կարսի քաղաքապետ Նայիֆ Ալիբեյօղլուն 2009 թվականին։

2011 թվականին Սարիղամիշի ճակատամարտի (1914-1915 թթ.) հերթական տարելիցի կապակցությամբ Կարս կատարած այցելության ժամանակ Թուրքիայի վարչապետ Ռեջեփ Թայիփ Էրդողանը հուշարձանն անվանել է «անհեթեթություն» (թուրքերեն` ucube, որը, ըստ Թուրքիայի լեզվի տեսչության թարգմանվում է, որպես անհեթեթություն կամ հրեշ, վիրավորանք չէ, այլ «շատ տարօրինակ և շատ տգեղ») և առաջարկել է հանել հուշարձանը։

Կոթողի քանդակագործ Մեհմեթ Աքսոյի փաստաբանները հայց են ներկայացրել Կարսի քաղաքապետարանին՝ հուշարձանն ապամոնտաժելու մասին ընդունած որոշումը չեղյալ հայտարարելու պահանջով։ Էրզրումի վարչական դատարանը որոշել է ժամանակավորապես հետաձգել ապամոնտաժումը։ Կարսի քաղաքապետարանը բողոքարկել է այդ որոշումը, և դատարանը, բավարարելով բողոքը, թույլ է տվել ապամոնտաժել «Մարդկության հուշարձանը»։ Ապամոնտաժման գործընթացը սկսվել է 2011 թվականի ապրիլի 24-ին՝ Հայոց ցեղասպանության 96-րդ տարելիցին։ Հուշարձանի քանդման դեմ Կարսում բողոքի ակցիաներ են անցկացվել։

Ըստ թուրքական Hürriyet թերթի՝ ստամբուլյան դատարանը Ռեջեփ Էրդողանին մեղավոր է ճանաչել արվեստի գործը վիրավորելու համար և նրան պարտավորեցրել է վճարել 10.000 լիրա (մոտ 4000 դոլար) տուգանք՝ դրա հեղինակին հասցրած բարոյական վնասի համար։

## «Հրեշ» ֆիլմը
Ստամբուլում գործող թուրքական Anadolu Kultur կազմակերպությունը «Հրեշ» վերնագրով ֆիլմ է նկարահանել Կարսի հուշարձանի վերաբերյալ։ Ռեժիսորներ Թայլան և Էրոլ Մինթաշների նկարահանած վավերագրական ֆիլմը պատմում է հուշարձանի կառուցման, այնուհետ քանդման մասին և այս ամբողջ ընթացքում ներկայացնում Կարսի բնակիչների տեսակետներն այս հարցի շուրջ։

## Պանրի և մեղրի արձաններ
Թուրքիայում Կարսի քաղաքապետարանը որոշել է ժողովուրդների հիշողությունը փոխարինել «Քաշար» պանրի արձանով։ 1.5 մետրանոց պանրի և 3.3 մետրանոց մեղրի արձանները կանգնեցվելու են նույն վայրում, որտեղ մի ժամանակ վեր էր խոյանում «Մարդկության հուշարձանը»։

## Մեհմեդ Աքսոյ
Մեհմեդ Աքսոյը ծնվել է Թուրքիայի Հաթայիլ նահանգում 1939 թվականին։ Նրան անվանում են Անատոլիայի Միքելանջելո։ Սովորել է Ստամբուլի գեղարվեստի ակադեմիայի քանդակագործության բաժնում և Գերմանիայում։ Նրա «Դասալիքի հուշարձան»-ը գտնվում է Պոտսդամում։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
*A Hulking Sculpture Meant to Promote Turkish-Armenian Reconciliation Faces Demolition 

Կատեգորիա:Թուրքիայի հուշարձաններ
Կատեգորիա:Հայ-թուրքական հարաբերություններ
Կատեգորիա:Հայոց ցեղասպանություն
Կատեգորիա:2009 հիմնադրումներ Թուրքիայում
Կատեգորիա:Թուրքիայի ավերված շենքեր և կառույցներ
Կատեգորիա:Կարսի մարզի շենքեր և կառույցներ (Թուրքիա)
Նազելի Լիսիցիան

**Նազելի Ստեփանի Լիսիցիան** (**Լիսիցյան**, ), հայ տնտեսագետ։ Տնտեսագիտության դոկտոր (1965)։

Ստեփան Դանիելի Լիսիցյանի դուստրը։ Լևոն և Սրբուհի Լիսիցյանների քույրը։

## Կենսագրություն
1930 թվականին ավարտել է Լենինգրադի ժողտնտեսության ինստիտուտը, աշխատել ԽՍՀՄ պետբանկի համակարգում։ Գիտամանկավարժական գործունեությունն սկսել է Լենինգրադի ֆինանսատնտեսական ինստիտուտում (1939-1941 թվականներ), 1949 թվականից ԽՍՀՄ ԳԱ տնտեսագիտության ինստիտուտի ավագ գիտաշխատող։ Հեղինակ է շրջանառու միշոցների և բանկային վարկի պրոբլեմներին նվիրված մենագրությունների ու գիտական հոդվածների։ 1958 թվականին նրա «ԽՍՀՄ-ում պետական մանրածախ առևտրի վարկավորումը» (1957 թվական) մենագրությունն արժանացել է ԽՍՀՄ ԳԱ նախագահության առաջին մրցանակին։

## Աշխատություններ
* Влияние кредита на ускорение оборачиваемости оборотных средств промышленных предприятий.
* Оборотные средства в системе воспроизводственных процессов. М. 1986.
* Кредит по обороту материальных ценностей. М., 1961.
* Кредитование государственной розничной торговли в СССР. За эту работу Н. С. Лисициан была удостоена Первой премии Президиума Академии наук СССР.

## Գրականություն
* Лейбовский Вадим. «Сёстры Лисициан — свободный танец». — «Спортивная жизнь России», 2004 г., № 4. ISSN 0131-9612.

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Հայ տնտեսագետներ
Կատեգորիա:Ռուս տնտեսագետներ
Կատեգորիա:Տնտեսագիտական գիտությունների դոկտորներ
Կատեգորիա:Խորհրդային տնտեսագետներ
Կատեգորիա:Հայ երկարակյացներ
Լուսաբաց (հանդես)

**«Լուսաբաց»**, ամենամյա գրական-գեղարվեստական ժողովածու։ Հանդիսացել է Վրաստանի «Հայարտան», 1929-ից՝ Վրաստանի խորհրդային գրողների ֆեդերացիայի հայկական մասնաճյուղի հրատարակությունը։ Լույս է տեսել 1927-1931-ին, Թիֆլիսում։ Տպագրել է Վրաստանում ստեղծագործող հայ գրողների արձակ և չափածո գործերը; Հանդեսին աշխատակցել են Ալեքսանդր Շիրվանզադեն, Նար-Դոսը, Մ. Արագին, Գուրգեն Մահարին, Վեսպերը և ուրիշներ։

Կերպարվեստի բաժինը ներկայացրել է Մարտիրոս Սարյանի, Գ. Շարբաբչյանի Գ. Գրիգորյանի (Զիոտտո), Գ. Գյուրջյանի, Ու. Քոչարյանի, Ս. Թարյանի և ուրիշների աշխատանքները։ Երաժշտական բաժնում նոտագրված տպագրել է Ա. Տիգրանյանի, Վ. Տալյանի, Կ. Զաքարյանի, Ա. Մանուկյանի գործերը։ Թարգմանաբար ծանոթացրել է վրաց գրողների ստեղծագործություններին։

Կատեգորիա:Վրաստանի հայկական հանդեսներ
Կատեգորիա:Հայկական գրական պարբերականներ
Կատեգորիա:Պարբերականներ այբբենական կարգով
Ղազախական սպիտակագլուխ տավարի ցեղ

**Ղազարական սպիտակ տավարի ցեղ**, խոշոր եղջերավոր անասունների մսատու ցեղատեսակ։ Համարվել է մսատու ցեղերի առաջնեկը նախկին ԽՍՀՄ-ում։ Ստացվել է Ղազարական ԽՍՀ-ի, Օրենբուրգի և Վոլգոգրադի մարզերի տնտեսություններում՝ Ղազախստանի տեղական (մասամբ նաև կալմիկական) կովերի և հերեֆորդյան ցեղի ցուլերի տրամախաչումից։ Նոր ցեղի կենդանիները ղազախական տավարից ժառանգել էին կոնստիտուցիայի ամրություն, հերեֆորդից՝ վաղահասություն և ունեին մսատուներին բնորոշ մարմնակազմ։ Գույնը կարմիր է (տարբեր երանգներով), գլուխը, կուրծքը, որովայնը, վերջավորությունների ստորին մասը, պոչի ծայրը՝ սպիտակ։

Լավ հարմարված են Միջին Ասիայի տափաստանային գոտու պայմաններին, հաջողությամբ կլիմայավարժվել են ՌԴ Յակուտիայի և Չիտայի մարզում։ Վաղահաս են․ նորածին հորթերի կենդանի զանգվածը 20-25, 1,5 տարեկաններինը՝ 500, ցուլերինը՝ 850-1000, կովերինը 500-550 կիլոգրամ է։ Սպանդային ելքը մինչև 55% է։ Մսեղիքում ճարպը տարածված է համաչափ, միսն ունի սննդի բարձր որակ։ Կաթնատուների և սպիտակագլուխ ցեղի խառնացեղերը լավ բտվում են ու գիրանում։

Ցեղը տարածված է Ղազախստանում, Ռուսաստանի Օրենբուրգի, Վոլգոգրադի, Մարատովի մարզերում, Հարավային Ուրալում, Արևմտյան Սիբիրում, Մոնղոլիայում, Ուզբեկստանում և այլուր։

Կատեգորիա:Անասնաբուծություն
Սարգիս Սելյան

**Սարգիս Սելյան** (20 փետրվարի, 1880, Օվաջըկ, Նիկոմիդայի գավառակ, Բրուսայի նահանգ - ?), հայ դեղագործ, ազգային գործիչ։

## Կենսագրություն
Ծնվել է 1880 թվականի փետրվարի 20-ին Բրուսայի նահանգի Նիկոմիդիայի գավառակի Օվաջըկ գյուղում։ 1905 թվականին ավարտել է Կ. Պոլսի Օսմանյան դեղագործական վարժարանը։ 1905 թվականին տեղափոխվել է Տրապիզոնի նահանգի Սամսոն (քաղաք) քաղաքը և կառավարական դեղագործ աշխատել։ Իսկ 1907 թվականից կառավարական դեղագործ է աշխատել Սիվրիհիսար քաղաքում։ Այստեղ ամուսնացել է և սեփական դեղատուն բացել։ Շուտով դարձել է Սիվրիհիսարի ազգային գործիչներից մեկը և մշակութային, ազգային, քաղաքական աշխույժ գործունեություն ծավալել։

1914 թվականին՝ Առաջին աշխարհամարտի ժամանակ, զորակոչվել է օսմանյան բանակ և Անկարայի զինվորական դեղագործ ծառայել։ 1915 թվականին վերադարձել է Սիվրիհիսար և տեղի հայության հետ աքսորվել մինչև Ռակկա։ Աքսորի ճանապարհին կորցրել է իր 40 հոգանոց ընտանիքի անդամներին, իսկ ինքը հրաշքով փրկվել։ Ռակկայում թաղապետական առողջապահական պաշտոնյա և բժշկական փոխանորդ է նշանակվել և աշխատելու ընթացքում բազմաթիվ տարագիրների և որբերի ազատել ստույգ մահից։ Հետագայում հաստատվել է Հալեպում և սեփական դեղատուն բացել։ Որդին՝ Վազգեն Սելյանը, դեղագործ էր Հալեպում։

## Գրականություն
* Տէր Յովհաննէսեան Գրիգոր, Պատմագիրք Սիվրի-Հիսարի հայոց, Պէյրութ, 1965։

## Աղբյուր
* 

Կատեգորիա:Հայ դեղագործներ
Ձիթենի (հանդես)

**Ձիթենի**, մանկական բարոյագիտական-կրոնական պատկերազարդ կիրակնօրյա հանդես։ Լույս է տեսել 1903-1904 թվականներին, Ռուսչուկում, ապա՝ Սոֆիայում։ Տնօրեն-խմբագիր՝ Հակոբ Շահվելեդյան։

Տպագրել է կարճ պատմվածքներ ու բանաստեղծություններ, հետաքրքրական տեղեկություններ նշանավոր մարդկանց կյանքից, հանրամատչելի հոդվածներ արվեստի, գրականության, պատմության, բժշկության, կենդանիների ու բույսերի վերաբերյալ, աշխարհագրական տեղեկություններ տարբեր երկրների ու քաղաքների մասին։ Ունեցել է նաև առակների, ծաղրանկարների, թևավոր խոսքերի և այլ բաժիններ։

Կատեգորիա:Բուլղարիայի հայկական հանդեսներ
Կատեգորիա:Հայկական մանկական պարբերականներ
Կատեգորիա:Հայկական կրոնական պարբերականներ
Կատեգորիա:Հայկական գիտական պարբերականներ
Կատեգորիա:Հայկական գրական պարբերականներ
Կատեգորիա:Պարբերականներ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Հայերը Սոֆիայում
Լնդախտ

**Լնդախտ**, ցինգա, սկորբուտ, հիվանդություն, որն առաջանում է օրգանիզմում ասկորբինաթթվի (վիտամին C-ի) անբավարարությունից։ Զարգանում է վիտամին C չպարունակող մթերքներով 3-6 ամիս սնվելուց հետո։  Առաջացնում է ականջների, քթի, շրթունքների, մատների, եղունգների կապտություն, լնդերի ուռում և արյուահոսություն, բերանի տհաճ հոտ։ Ատամները շարժվում են և թափվում։ Սրունքների, ազդրերի, նստատեղի մաշկի վրա, հետագայում ենթամաշկում և մկաններում, ինչպես նաև այլ օրգաններում առաջանում են կետավոր արյունազեղումներ։ Խանգարվում է ստամոքս-աղիքային համակարգի գործունեությունը, զարգանում է սակավարյունություն, խիստ ընկնում օրգանիզմի դիմադրողականությունը վարակիչ հիվանդությունների հանդեպ։ Բուժումը. ասկորբինաթթու կամ վիտամին C-ի պատրաստուկներ (մասուր և փշատերև)։ Կանխարգելումը, բանջարեղենի (հատկապես կարտոֆիլ և կաղամբ), հատապտուղների և մրգերի (ցիտրուսներ, սև հաղարջ, ելակ, մասուր) օգտագործում։

Կատեգորիա:Բերանի խոռոչի հիվանդություններ
Կատեգորիա:Սիրտ-անոթային հիվանդություններ
Կատեգորիա:Վիտամին C
Ձկնաբուծություն

[մինի|Ձկնաբուծարան [Հայաստանում]]
մինի

**Ձկնաբուծություն**, ջրային կուլտուրաների մշակման ենթաճյուղ, որը զբաղվում է ձկների բուծմամբ, ջրամբարներում ձկան պաշարի քանակի ընդլայնմամբ և որակի բարելավմամբ։ Ընդգրկում է բնական ջրամբարների և լճակային ձկնաբուծությունը։ Կապված ջրային միջավայրի վրա մարդու ներգործության շրջանակների ավելացման հետ (հիդրոկառույցների շահագործում, ջրերի կեղտոտում և այլն) շատ հաճախ վատանում կամ խախտվում է ձկան պաշարի վերարտադրությունը։ Հատկապես տուժում են կիսագաղթ (շիղաձուկ, բրամ, ծածան, վոբլա և այլն) և գաղթող (թառափաձուկ, զութխի, սպիտակասաղմոն, սաղմոն, կետա, սապատաձուկ, ծածանաձուկ, կուտում և այլն) ձկները։ Այն կարգավորելու, ինչպես նաև ցածրարժեք իխտիոֆաունայի որակը բարելավելու նպատակով բնական ջրամբարներում և այլ տեսակի միջավայրերում կազմակերպվում է ձկների արհեստական բուծում։

Կատեգորիա:Ձկնաբուծություն
Կատեգորիա:Գյուղատնտեսություն
Հակոբ Սանտալճյան

**Հակոբ Սանտալճյան** (մոտ 1867, Մանիսա, Փոքր Ասիա- 27 օգոստոսի, 1917, ?), հայ բժիշկ։

## Կենսագրություն
Ծնվել է հավանաբար 1867 թվականին Փոքր Ասիայի արևմուտքի Մանիսա քաղաքում։ 1892 թվականին ավարտել է Կ. Պոլսի Օսմանյան կայսերական բժշկական վարժարանը։ Եղել է Փարիզի միջազգային բժշկական խորհրդի անդամ։ Զմյուռնիայի հայկական հիվանդանոցում բժիշկ է աշխատել։ Հետո եղել է Նազիլլիի թաղապետական բժիշկ։

Մահացել է 1917 թվականի օգոստոսի 27-ին, ժանտախտից՝ մոտ 50 տարեկանում։

## Գրականություն
*Հայ բժշկութեան տուած զոհերը, ցուցակագրուած վաւերական փաստերով, Կ. Պոլիս, 1919։
*Մեզպուրեան Արթօ, Հայ եւ ծագումով հայ բժիշկներ։ Այբուբենական համառօտ անուանացանկ (1688-1940), Իսթանպուլ, 1940։
*Յարման Արսեն, Հայերը օսմանյան առողջապահության ծառայության մեջ և պատմություն սուրբ Փրկիչ հայոց հիվանդանոցի (թուրքերեն), Ստամբուլ, 2001։

## Աղբյուր

Կատեգորիա:Հայ բժիշկներ
Կատեգորիա:Մանիսա քաղաքում ծնվածներ
Կատեգորիա:Օգոստոսի 27 մահեր
Կատեգորիա:1917 մահեր
Կատեգորիա:Ժանտախտից մահացածներ
Արթին Չիչեկյան

**Արթին (Արամայիս) Չիչեկյան** (1881, Տրապիզոնի նահանգ, Կի­րա­սոն - 1915), հայ բժիշկ, դեղագործ։

## Կենսագրություն
Ծնվել է 1881 թվականին, Տրապիզոնի նահանգի Կիրասոնի (Կիրեսունի) գավառի կենտրոն Կի­րա­սոն քաղաքում։ Քէստենեանի աղբյուրում հիշատակվում է Չիքիճյան Արամայիս Ա.։ 1902 /1910 թ. ավարտել է Բեյ­րու­թի Ամե­րի­կյան համալ­սա­րա­նի բժշկական ֆակուլտետի դեղագործական բաժինը։

1910-1914 թվականներին Կի­րա­սո­նում ունեցել է սեփական դեղատուն և դեղագործ աշխատել։

Սպանվել կամ մահացել է 1915 թվականին Թուր­քի­այում իրագործված Մեծ եղեռ­նի ընթացքում, 34 տարեկանում։

## Աղբյուր
* 

## Գրականություն
* Յարման Արսեն, Հայերը օսմանյան առողջապահության ծառայության մեջ և պատմություն սուրբ Փրկիչ հայոց հիվանդանոցի (թուրքերեն), Ստամբուլ, 2001։
* Քէստենեան Հրաչ, Պէյրութի Ամերիկեան Համալսարանէն Շրջանաւարտ Եւ Մեծ Եղեռնին Նահատակուած Հայ Բժիշկներ, «Ազ­դակ», 01-11-2012

Կատեգորիա:Բեյրութի ամերիկյան համալսարանի շրջանավարտներ
Կատեգորիա:Կիրասոն քաղաքում ծնվածներ
Կատեգորիա:Հայ բժիշկներ
Կատեգորիա:Հայ դեղագործներ
Կատեգորիա:Հայոց ցեղասպանության զոհեր
Լուսանկարչական լուսազգայուն նյութեր

**Լուսանկարչական լուսազգայուն նյութեր**, լուսազգայուն շերտեր այս կամ այն աստառի վրա, որոնք լույսի, էլեկտրամագնիսական և ռենտգենյան ճառագայթների ազդեցությամբ ընդունակ են առաջացնելու լուսանկարչական պատկերներ։ Կիրառվում են լուսատեխնիկական արտադրությունում, կինոնկարահանման և լուսանկարչության մեջ, ինչպես նաև տարբեր գրանցող սարքերում։ Լուսազգայուն շերտերը լույսի ազդեցությամբ փոփոխվող նյութերի նուրբ դիսպերս կախույթներ են (երբեմն էլ լուծույթներ) պաշտպանական կոլոիդում, սովորաբար, ժելատինում, հազվադեպ սպիտանյութում (ալբումինում), նիտրոթաղանթանյութում կամ մի քանի սինթետիկ խեժերում։ Գործածական Լուսանկարչական լուսազգայուն նյութերի ժելատինային էմուլսիոն շերտի հաստությունը 10—35 մկմ է։ Որպես լուսազգայուն միացություններ կիրառվում են արծաթի հալոգենիդները (հիմնականում՝ բրոմիդը)։

## Տես նաև
* Լուսանկարչական ժապավեն
* Լուսանկարչական հայտածիչներ
* Լուսանկարչական հայտածում

Կատեգորիա:Լուսանկարչություն
Լուսաղբյուր (ամսագիր)

**«Լուսաղբյուր» (ամսագիր)**, գրական, գեղարվեստական և գիտական ամսագիր (հետագայում՝ շաբաթաթերթ, ապա՝ հայերեն-ֆրանսերեն պարբերագիրք)։ Լույս է տեսել 1952-1956, 1959, 1970-1971-ին, Փարիզում։ Հրատարակիչ-խմբագիրներ՝ Պ. էլեկյան, Լ. Մոփոկլյան, Ա. Ալիքսանյան։ «Լուսաղբյուր»-ը համախմբել է ֆրանսահայ առաջադեմ մտավորականներին, ամրապնդել կապը սփյուռքի և հայրենիքի միջև։ Տպագրել է հայ սովետական գրողների ստեղծագործությունները, գրական-բանասիրական ուսումնասիրություններ, հոդվածներ գիտության, արվեստի և մշակույթի խնդիրների շուրջը։ Արժեքավոր են Հ. Զարդարյանի և Մ. Աթամճյանի՝ Սիամանթոյին, Դ. Վարուժանին, Մ. Մանուշյանին նվիրված հուշագրությունները։ Ներկայացրել է նաև խորհրդային և արտասահմանյան հեղինակների (Վ. Մայակովսկի, Յան Ռայնիս, Պ. էլյուար և ուրիշներ) գործերը։

Կատեգորիա:Ֆրանսիայի հայկական ամսագրեր
Կատեգորիա:Հայկական գրական պարբերականներ
Կատեգորիա:Հայկական գիտական պարբերականներ
Կատեգորիա:Հայկական մշակութային պարբերականներ
Տիգրան Սարաֆյան

**Տիգրան Սարաֆյան** (մոտավորապես 1885-1890, Մարաշ, Մարաշի սանջակ- 1915, Ուրֆա), հայ բժիշկ։

## Կենսագրություն
Ծնվել է մոտավորապես 1885-1890-ական թվականներին, Մարաշի սանջակի կենտրոն Մարաշ քաղաքում։ Բարձրագույն բժշկական կրթությունը ստացել է Շվեյցարիայում։ Սովորելու ընթացքում ծանոթացել և սիրահարվել է մի շվեյցարուհու։ Ուսումը ավարտելուց հետո վերադարձել է Մարաշ և աշխատել որպես բժիշկ՝ հետագայում դառնալով  այդ տարիների Կենտրոնական Թուրքիայի ամենահայտնի բժիշկը։ Մոտավորապես 1913 թվականին շվեյցարուհին եկել է Մարաշ և ամուսնացել բժշկի հետ։

1915 թվականին՝ Մարաշի հայ բնակչության տեղահանության ժամանակ, ընտանիքով աքսորվել է դեպի Ուրֆա։ Գաղթականների քարավանն ուղեկցող գերմանացի կապիտան Շապենը Ուրֆայում առևանգել է բժշկի գեղեցկուհի կնոջը, իսկ բժշկին նրա հրամանով գնդակահարել են։ Հետագայում Շապենը տիկին Սարաֆյանին իր հետ տարել է Հալեպ։

## Գրականություն
*Հոշոտված Հայաստան, Արշալույս (Ավրորա) Մարտիկանյանի հուշերը, Լոս Անջելես, 1995, 212 էջ։

## Աղբյուր

Կատեգորիա:Հայ բժիշկներ
Կատեգորիա:Մարաշ քաղաքում ծնվածներ
Կատեգորիա:1915 մահեր
Կատեգորիա:Հայոց ցեղասպանության զոհեր
Կատեգորիա:Ուրֆա քաղաքում մահացածներ
Լուծանք

**Լուծանք**, պարալիզ (հուն. *παράλυση* թուլություն), ծայրանդամների կամային շարժումների խանգարում, պայմանավորված է ողնուղեղի և գլխուղեղի շարժիչ կենտրոնների, կենտրոնական և ծայրամասային նյարդային համակարգերի հաղորդչական ուղիների ախտահարումներով։ Լուծանք կարող է լինել *լրիվ* (պարալիզ) կամ *ոչ լրիվ*՝ կիսալուծանքի (պարեզ) ձևերով։ Պատճառներն են՝ արյան շրջանառության խանգարումները, բորբոքային պրոցեսները, վնասվածքները, նյարդային համակարգի ուռուցքները և այլն։ Լուծանք կարող է լինել մեկ մկանի կամ մեկ ծայրանդամի ( մոնոպլեգիա կամ մոնոպարեզ ), մարմնի մեկ կողմի ոտքի և ձեռքի (հեմիպլեգիա կամ հեմիպարեզ), երկու ձեռքի կամ երկու ոտքի՝ երկկողմանի լուծանք (պարապլեգիա կամ պարապարեզ), 4 ծայրանդամները միաժամանակ (տետրապլեգիա կամ տետրապարեզ)։ Ըստ տեղադրության տարբերում են *ծայրամասային* կամ *թորշոմած* լուծանք, որը հետևանք է ողնուղեղի շարժիչ բջիջների, նրա առաջային եղջյուրների, ծայրամասային նյարդերի, հյուսակների կամ գլխուղեղային նյարդերի կորիզների ախտահարման։ Կենտրոնական կամ սպաստիկ լուծանք առաջանում է կենտրոնական շարժիչ նեյրոնների ախտահարումից։ Ծայրամասային լուծանք բնորոշվում է շարժումների լրիվ բացակայությամբ, մկանների տոնուսի անկումով, ջլային ռեֆլեքսների մարմամբ, մկանների ատրոֆիայով։ Կենտրոնական լուծանք ընթանում է շարժողական ֆունկցիայի ոչ լրիվ բացակայությամբ, մկանների տոնուսի, ջլային և շրջոսկրային ռեֆլեքսների բարձրացմամբ՝ առանց մկանների ետաճման։ Առաջանում են ախտաբանական ռեֆլեքսներ (Բաբինսկու, Ռոսոլիմոյի)։ Ենթակեղևային գոյացությունների ախտահարման դեպքում առաջանում է արտաբրգային (էքստրապիրամիդայի) լուծանք։ Լուծանքներն ախտորոշում են էլեկտրամկանագրության շնորհիվ։ Բուժումը նախատեսում է հիմնական հիվանդության վերացում, ծայրանդամների ֆունկցիաները վերականգնող մեթոդների կիրառում, բուժական ֆիզկուլտուրա։

Կատեգորիա:Մարդկային հիվանդության ախտանիշներ
Ռուբեն Սևակի անվան թիվ 151 դպրոց

**Ռուբեն Սևակի անվան թիվ 151 դպրոց**, հանրակրթական դպրոց Երևանի Երևան, Արաբկիր վարչական շրջանում։

## Պատմություն
1995 թվականից դպրոցը կրում է Մեծ եղեռնի նահատակ, արևմտահայ բանաստեղծ և բժիշկ Ռուբեն Սևակի անունը։ Ամեն տարի՝ փետրվարի 15-ին, նշվում է բանաստեղծի ծննդյան օրը։ Հովհաննես Չիլինկիրյանի հովանավորությամբ և անմիջական մասնակցությամբ դպրոցում ստեղծվել է Ռ. Սևակի հիշատակի տուն-թանգարանը, որը Նիս քաղաքում Հովհաննես Չիլինկիրյանի հիմնադրած տուն-թանգարանի նմանատիպն է։ Դպրոցում գործում է մեծանուն բանաստեղծի դստեր՝ Շամիրամ Սևակի անվան գրադարան-ընթերցարանը։ Մամուլում լույս են տեսնում դպրոցի ուսումնական և դաստիարակչական առօրյայի մասին հոդվածներ։ 
 
1997 թվականին դպրոցում ստեղծվել է «Զանգակներ» երգչախումբը (գեղարվեստական ղեկավար՝ Ռուզաննա Օհանջանյան)։ Երգչախումբը հանդես է եկել տարբեր մրցույթ-փառատոններում, արժանացել է բազմաթիվ մրցանակների։

Հայոց ցեղասպանության 100-րդ տարելիցին ընդառաջ Ռուբեն Սևակի անվան թիվ 151 դպրոցում տեղի է ունեցել միջոցառում՝ նվիրված Ռուբեն Սևակի 130-ամյակին։

## Շրջանավարտներ
* Սեդրակ Մամուլյան

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Երևանի դպրոցներ
Հմայակ Ղազարյան

**Հմայակ Լևոնի Ղազարյան** (), կապիտան, Խորհրդային Միության հերոս (1944)։

Սովորել է Բաքվի ռազմական դպրոցում։ 1934 թվականից ծառայել է հայկական դիվիզիայում։ 1943 թվականի սեպտեմբերի 27-28-ին Ղազարյանի գումարտակը կատաղի մարտեր է մղել Դնեպրի գետանցման համար։ Դնեպրի աջ ափին հենակետ ստեղծելու, գումարտակի մարտական գործողությունները հմտորեն ղեկավարելու համար ԽՍՀՄ Գերագույն խորհրդի Նախագահության հրամանագրով Ղազարյանին շնորհվել է Խորհրդային Միության հերոսի կոչում։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:ԽՍՀՄ հայազգի հերոսներ
Կյուզա դի Սան Միքելե

**Կյուզա դի Սան Միքելե** (), կոմունա Իտալիայի Պիեմոնտ մարզի Թուրին գավառում։

Բնակչությունը՝ 1.602 մարդ (2008 թվականի տվյալներով)։ Բնակչության խտությունը՝ 267 մարդ/կմ²։ Տարածքը՝ 6 կմ²։ Փոստային ինդեքս՝ 10050։ Հեռախոսային կոդ՝ 011։

Մոտակայքում է գտնվում Սակրա դի Սան Միքելեի վանքը։

Բնակավայրի հովանավոր սրբերն են համարվում Պողոս և Պետրոս առաքյալները։ Տոնը նշվում է հունիսի 29-ին։

## Ժողվրդավարություն
Բնակչության թվաքանակի փոփոխությունները.

Colors=
 id:lightgrey value:gray(0.9)
 id:darkgrey value:gray(0.7)
 id:sfondo value:rgb(1,1,1)
 id:barra value:rgb(0.6,0.8,0.6)
ImageSize = width:455 height:373
PlotArea = left:50 bottom:50 top:30 right:30
DateFormat = x.y
Period = from:0 till:2000
TimeAxis = orientation:vertical
AlignBars = justify
ScaleMajor = gridcolor:darkgrey increment:500 start:0
ScaleMinor = gridcolor:lightgrey increment:100 start:0
BackgroundColors = canvas:sfondo
BarData=
 bar:1861 text:1861
 bar:1871 text:1871
 bar:1881 text:1881
 bar:1901 text:1901
 bar:1911 text:1911
 bar:1921 text:1921
 bar:1931 text:1931
 bar:1936 text:1936
 bar:1951 text:1951
 bar:1961 text:1961
 bar:1971 text:1971
 bar:1981 text:1981
 bar:1991 text:1991
 bar:2001 text:2001
PlotData=
 color:barra width:20 align:left
 bar:1861 from:0 till: 1004
 bar:1871 from:0 till: 1054
 bar:1881 from:0 till: 1156
 bar:1901 from:0 till: 1166
 bar:1911 from:0 till: 1311
 bar:1921 from:0 till: 1335
 bar:1931 from:0 till: 1222
 bar:1936 from:0 till: 1159
 bar:1951 from:0 till: 1283
 bar:1961 from:0 till: 1371
 bar:1971 from:0 till: 1492
 bar:1981 from:0 till: 1602
 bar:1991 from:0 till: 1492
 bar:2001 from:0 till: 1602
PlotData=
 bar:1861 at: 1004 fontsize:S text: 1.004 shift:(-8,5)
 bar:1871 at: 1054 fontsize:S text: 1.054 shift:(-10,5)
 bar:1881 at: 1156 fontsize:S text: 1.156 shift:(-10,5)
 bar:1901 at: 1166 fontsize:S text: 1.166 shift:(-10,5)
 bar:1911 at: 1311 fontsize:S text: 1.311 shift:(-10,5)
 bar:1921 at: 1335 fontsize:S text: 1.335 shift:(-10,5)
 bar:1931 at: 1222 fontsize:S text: 1.222 shift:(-10,5)
 bar:1936 at: 1159 fontsize:S text: 1.159 shift:(-10,5)
 bar:1951 at: 1283 fontsize:S text: 1.283 shift:(-10,5)
 bar:1961 at: 1371 fontsize:S text: 1.371 shift:(-10,5)
 bar:1971 at: 1492 fontsize:S text: 1.492 shift:(-10,5)
 bar:1981 at: 1602 fontsize:S text: 1.602 shift:(-10,5)
 bar:1991 at: 1492 fontsize:S text: 1.492 shift:(-10,5)
 bar:2001 at: 1602 fontsize:S text: 1.602 shift:(-10,5)
TextData=
 fontsize:S pos:(20,20)
 text:Տվյալների հիմման վրա ISTAT


## Կոմունայի վարչակազմ
* Հեռախոսահամար։ 011 9643140
* Էլեկտրոնային հասցե։ chiusasmichele@tin.it
* Գլխավոր կայք։ http://www.chiusasmichele.it// 

## Արտաքին հղումներ
* Բնակավայրի գլխավոր կայք 
* Ազգային ինստիտուտի վիճակագրություն 
* Ազգային ինստիտուտի վիճակագրություն 

Կատեգորիա:Իտալիայի բնակավայրեր
Կիոմոնտե

**Կիոմոնտե** (), կոմունա Իտալիայի Պիեմոնտ մարզի Թուրին գավառում։

Բնակչությունը՝ 1.012 մարդ (2008 թվականի տվյալներով)։ Բնակչության խտությունը՝ 39 մարդ/կմ²։ Տարածքը՝ 26 կմ²։ Փոստային ինդեքս՝ 10050։ Հեռախոսային կոդ՝ 0122։

Բնակավայրի հովանավորն է համարվում Սուրբ Սեբաստիանը։ Տոնը նշվում է հունվարի 20-ին։

## Ժողովրդագրություն
Բնակչության թվաքանակի փոփոխությունները.

Colors=
 id:lightgrey value:gray(0.9)
 id:darkgrey value:gray(0.7)
 id:sfondo value:rgb(1,1,1)
 id:barra value:rgb(0.6,0.8,0.6)
ImageSize = width:455 height:373
PlotArea = left:50 bottom:50 top:30 right:30
DateFormat = x.y
Period = from:0 till:2000
TimeAxis = orientation:vertical
AlignBars = justify
ScaleMajor = gridcolor:darkgrey increment:500 start:0
ScaleMinor = gridcolor:lightgrey increment:100 start:0
BackgroundColors = canvas:sfondo
BarData=
 bar:1861 text:1861
 bar:1871 text:1871
 bar:1881 text:1881
 bar:1901 text:1901
 bar:1911 text:1911
 bar:1921 text:1921
 bar:1931 text:1931
 bar:1936 text:1936
 bar:1951 text:1951
 bar:1961 text:1961
 bar:1971 text:1971
 bar:1981 text:1981
 bar:1991 text:1991
 bar:2001 text:2001
PlotData=
 color:barra width:20 align:left
 bar:1861 from:0 till: 1935
 bar:1871 from:0 till: 1946
 bar:1881 from:0 till: 1983
 bar:1901 from:0 till: 1793
 bar:1911 from:0 till: 1684
 bar:1921 from:0 till: 1724
 bar:1931 from:0 till: 1428
 bar:1936 from:0 till: 1404
 bar:1951 from:0 till: 1257
 bar:1961 from:0 till: 1132
 bar:1971 from:0 till: 1115
 bar:1981 from:0 till: 1051
 bar:1991 from:0 till: 1015
 bar:2001 from:0 till: 1011
PlotData=
 bar:1861 at: 1935 fontsize:S text: 1.935 shift:(-8,5)
 bar:1871 at: 1946 fontsize:S text: 1.946 shift:(-10,5)
 bar:1881 at: 1983 fontsize:S text: 1.983 shift:(-10,5)
 bar:1901 at: 1793 fontsize:S text: 1.793 shift:(-10,5)
 bar:1911 at: 1684 fontsize:S text: 1.684 shift:(-10,5)
 bar:1921 at: 1724 fontsize:S text: 1.724 shift:(-10,5)
 bar:1931 at: 1428 fontsize:S text: 1.428 shift:(-10,5)
 bar:1936 at: 1404 fontsize:S text: 1.404 shift:(-10,5)
 bar:1951 at: 1257 fontsize:S text: 1.257 shift:(-10,5)
 bar:1961 at: 1132 fontsize:S text: 1.132 shift:(-10,5)
 bar:1971 at: 1115 fontsize:S text: 1.115 shift:(-10,5)
 bar:1981 at: 1051 fontsize:S text: 1.051 shift:(-10,5)
 bar:1991 at: 1015 fontsize:S text: 1.015 shift:(-10,5)
 bar:2001 at: 1011 fontsize:S text: 1.011 shift:(-10,5)
TextData=
 fontsize:S pos:(20,20)
 text:Տվյալների հիմման վրա ISTAT


## Կոմունայի վարչակազմ
* Հեռախոսահամար։ 0122 54104 — 0122 54633
* Էլեկտրոնային հասցե։ info@comune.chiomonte.to.it
* Գլխավոր կայք։ http://www.comune.chiomonte.to.it/

## Արտաքին հղումներ
* Բնակավայրի գլխավոր կայք 
* Ազգային ինստիտուտի վիճակագրություն 
* Ազգային ինստիտուտի վիճակագրություն 

Կատեգորիա:Իտալիայի բնակավայրեր
Ղալամելիք

**Ղալամելիք** (), հայաբնակ գյուղ Իրանում, Սպահանի նահանգի Փերիա (Ֆերեյդան) գավառի Վարզաղ գավառակում։

Ղալամելիքում հայերը հաստատվել են 1887 թվականին (եկել են Փերիայի այլ գյուղերից)։ 1970 թվականին գյուղն ուներ 20 ընտանիք հայ բնակիչ։ Զբաղվել են երկրագործությամբ և անասնապահությամբ։ Ղալամելիքում կա եկեղեցի (Ս․ Եղիշե), դպրոց։ Դպրոցական շենք չունենալու պատճառով դասերն անցկացվում էին մասնավոր տներում։

Կատեգորիա:Իրանի հայաբնակ գյուղեր
Ղալիմ

**Ղալիմ**՛, հարսնացուի հատուցագինը (Փող, անասուններ, որևէ այլ գույք, անձնական աշխատանք)։ Տալիս են փեսացուն, նրա ազգականները կամ խնամիները՝ հարսնացուի ազգականներին կամ խնամիներին։ Ղալիմը որպես սովորութային մնացուկ պահպանվում է Արևելքի մի շարք երկրներում։

Կատեգորիա:Ամուսնություն
Մաժիտ Ղաֆուրի

**Մաժիտ Նուրղանիևիչ Ղաֆուրի (Գաբդուլմաժիտ)** (, ), ), բաշկիր և թաթար խորհրդային բանաստեղծ, բաշկիրական խորհրդային գրականության հիմնադիր, Բաշկիրական ԽՍՀ ժողովրդական բանաստեղծ (1923)։

## Գործունեություն
1905-1907 թվականների հեղափոխության նախօրեին հանդես է եկել որպես գրող-լուսավորիչ («Սիբիրյան երկաթգիծ», 1904 թվական, բանաստեղծությունների ժողովածու)։ Ռեակցիայի տարիներին «Իմ երիտասարդ կյանքը» (1906 թվական) և «Սեր ազգի նկատմամբ» (1907 թվական) բանաստեղծությունների ժողովածուները բռնագրավվել են։ Սատարել է Հոկտեմբերյան հեղափոխությունը («Կարմիր դրոշ», 1917 թվական, ժողովածու)։ Նրա լավագույն համարվող ստեղծագործությունները գրված են խորհրդային շրջանում («Բանվոր», 1921 թվական, պոեմ, «Կարմիր աստղ», 1926 թվական, պիես, «Սևադեմ մարդիկ», 1927 թվական, «Կյանքի աստիճանները», 1930 թվական, վիպակներ և այլն)։ Հանդիսանում է ազգային մանկական գրականության հիմնադիրներից Է։

Կատեգորիա:Բաշկիր բանաստեղծներ
Կատեգորիա:20-րդ դարի բանաստեղծներ
Կատեգորիա:Խորհրդային բանաստեղծներ
Կատեգորիա:Խորհրդային դրամատուրգներ
Կատեգորիա:Բանաստեղծներ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Բաշկիր գրողներ
Կատեգորիա:Թաթար դրամատուրգներ
Կատեգորիա:ԽՍՀՄ գրողների միության անդամներ
Կիերի

**Կիերի** (, ), կոմունա Իտալիայի Պիեմոնտ մարզի Թուրին գավառում։

Բնակչությունը՝ 35.649 մարդ (2008 թվականի տվյալներով)։ Բնակչության խտությունը՝ 595 մարդ/կմ²։ Տարածքը՝ 54 կմ²։ Փոստային ինդեքս՝ 10023։ Հեռախոսային կոդ՝ 011։

Սահմանակից է Բալդիսերո Տորինեզե, Պավարոլո, Մոնտալդո Տորինեզե, Պինո Տորինեզե, Արինիանո, Անդեձենո, Պեչետո Տորինեզե, Ռիվա պրեսո Կիերի, Կամբիանո, Սանտենա և Պուիրինո մունիցիպալիտետներին։

Բնակավայրի հովանավորն է համարվում սուրբ Աստվածամայրը և Սուրբ Մեծ նահատակ Գեորգի Պաբեդոնոսեցը։ Տոնը նշվում է սեպտեմբերի երկրորդ երկուշաբթի օրը։

## Կոմունայի վարչակազմ
* Պաշտոնական կայք՝ https://www.comune.volvera.to.it/

## Արտաքին հղումներ
* Բնակավայրի պաշտոնական կայք 
* Վիճակագրության ազգային ինստիտուտ 
* Վիճակագրության ազգային ինստիտուտ 

Կատեգորիա:Իտալիայի բնակավայրեր
Վարդան Հակոբյան (ռեժիսոր)

**Վարդան Հրանտի Հակոբյան** (), հայ կինոռեժիսոր, սցենարիստ։

## Կենսագրություն
Վարդան Հակոբյանը ծնվել է 1977 թվականին Երևան քաղաքում։ 2002 թվականին ավարտել է ՎԳԻԿ-ի ռեժիսուրայի ֆակուլտետը՝ Անդրեյ Էշպայի արվեստանոցը։ 2014 թվականին ընդգրկվել է Ոսկե ծիրան կինոփառատոնի ընտրող հանձնաժողովի կազմում։

## Ֆիլմագրություն
### Ռեժիսոր

### Սցենարիստ

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Վարդան Հակոբյանի էջը Հայաստանի կինեմատոգրաֆիստների միության կայքում 
* Տիգրան Ավետիքյանը, Վարդան Հակոբյանն ու Աննա Կոնդոն «Ոսկե ծիրան»-ի մամլո սրահում
* Համբույր պատի միջով

Կատեգորիա:Հայ ռեժիսորներ
Կատեգորիա:Հայ սցենարիստներ
Կատեգորիա:Հայ կինոռեժիսորներ
Ղազախական թատրոն

**Թատրոնը Ղազախական** թատերարվեստի տարրեր պարունակել են հին ծիսակատարությունները և խաղերը։
## Նորագույն շրջան
1905-1907 թվականների հեղափոխությունից հետո Երևան են եկել ազգային դրամատուրգիայի առաջին ստեղծագործությունները։ Օրենբուրգում, Օմսկում, Սեմիպալատինսկում, Տաշքենդում տրվել են սիրողական ներկայացումներ։ Ազգային թատրոնի արագ զարգացումն սկսվել է Հոկտեմբերյան սոցիալիստական մեծ հեղափոխությունից հետո։ 1922 թվականին Օրենբուրգի Ղազախական ժողկրթության ինստիտուտին կից ստեղծվել է առաջին մշտական թատերական խմբակը։ 1926 թվականին Կզըլ Օրդայում բացվել է ղազախական առաջին թատրոնը (1928 թվականին տեղափոխվել է Ալմա Աթա, այժմ՝ Ղազախական դրամայի թատրոն)։ 1930-ական թվականներին ռուս, թատերական մշակույթի և ազգային առաջադեմ ավանդույթների զուգակցումը նպաստել է դերասանի վարպետության կատարելագործմանը, բարձրացրել ներկայացման կուլտուրան։
## Արվեստի գործիչներ
Թատրոնի խաղացանկ են մտել Ն․ Գոգոլի, Ն․ Պոգոդինի, Կ․ Տրենյովի պիեսները։ Թատրոնի նվաճումներից են Աուեզովի «Գիշերային ճայթյուններ» (1935), Ձ․ Մուսրեպովի «Ամանգյալդի» (1937) պիեսների բեմադրությունները։ Ղազախական դրամայի թատրոնում մեծ ներդրում ունեն ՍՍՀՄ ժո/լ․ արտիստներ Շ․ Այմանովը, Կ․ Կուանըշպաևը, ղազախական ՍԱՀ ժող․ արտիստներ Ռ․ Կոյչուբանան, Մ․ Նասոնովը և ուրիշներ։ Թատերական գործիչներից են ՍՍՀՄ ժող․ արտիստներ Խ․ Բուկենան, Ա․ Մայկանովան, Ղազախական ՍՍՀ ժող․ արտիստներ Կ․ Բադիրովը, Շ․ Ջանդարբեկովան, Ն․ Ժանտուրինը և ուրիշներ։
## Խմբեր և կրթօջախներ
1932 թվականին Ալմա Աթայում ստեղծվել է դպրոց, ուր կրթվել են դերասաններ, երգիչներ, երաժիշտներ։ Զարգացել են շրջանային թատրոնները։ Մի շարք քաղաքներում բացվել են ղազախական և ռուս, մարզային թատրոններ։ Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի տարիներին ստեղծվել և բեմադրվել են պատերազմական թեմաներով պիեսներ (Աբիշևի «Կայծակ», 1941 թ.), ինչպես և պատմաբանահյուսական ներկայացումներ (Հուսանովի «ԱլդարԿոսե», 1942 թ. և այլն)։ 1944 թվականին Ալմա Աթայում ստեղծվել է մանուկների և պատանիների թատրոն (ռուս, խումբն աշխատում է 1945 թվականից, ղազախականը՝ 1948 թվականից)։ 
## Բեմադրություններ
1960-ական թվականների բեմադրություններից են՝ «Մայրական դաշտ» (ըստ Այթմատովի, 1964 թ.), Ն․ Հիքմեթի «Բոլորից մոռացված» (1967 թ.), Վիշնեսկու «Լավատեսական ողբերգություն» (1967 թ.), Կ․ Իսակովի «Առավոտյան արձագանք» (1977 թ.) և այլն։ 1979 թվականին գործել է 29 թատրոն (7 հանրապետական, 22 մարզային, որից 9-ը՝ ղազախական, 1-ը՝ ույգուրական, 1-ը՝ կորեական)։

Կատեգորիա:Ղազախստանի թատրոն
Ալ-Զաբադանի

**Ալ-Զաբադան** ()՝ քաղաք Սիրիայի Արաբական Հանրապետության հարավում՝ Ռիֆ Դիմաշկի մարզում։ Ալ-Զաբադանիի գավառի և համանուն շրջանի վարչական կենտրոնն է։

## Աշխարահագրություն
Քաղաքի կեսն գտնվում է Անդրլիբանանյան լեռներում։ Տեղակայված է ծովի մակարդակից 1129 մ բարձրության վրա։ Հեռավորությունը երկրի մայրաքաղաք Դամասկոսից կազմում է 25 կմ դեպի հյուսիս-արևմուտք, մոտակա օդանավակայան գտնվում է մայրաքաղաք Դամասկոսում։

## Բանկչություն
Ըստ 2004 թվականի մարդահամարի քաղաքի բնակչություն կազմում է 26 285 մարդ։

## Քույր քաղաքներ
*  Նոյնկիրխեն, Գերմանիա

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Ալ-Զաբադանիի գավառ
Կատեգորիա:Սիրիայի քաղաքներ
Լսողության շեմ

**Լսողության շեմ**, ձայնի ճնշման այն նվազագույն մեծությունը, որի դեպքում մարդու ականջը դեռես կարող է ընկալել տվյալ հաճախականության ձայնը։ Լսողության շեմի մեծությունն ընդունված է արտահայտել դեցիբելով (դբ), իբրև ձայնի ճնշման զրոյական մակարդակ ընդունելով 2\cdot 10^{-5} ն/մ² արժեքը (հարթ ձայնային ալիքի 1 կհց հաճախականության դեպքում)։

Լսողության շեմը կախված է ձայնի հաճախականությունից։ Աղմուկի և ձայնային այլ գրգռիչների ազդեցությամբ տվյալ ձայնի համար լսողության շեմը բարձրանում է, խանգարող ազդակի ներգործությունը վերացնելուց հետո էլ այն դեռես որոշ ժամանակ պահպանվում է և ապա նոր վերադառնում սկզբնական մակարդակին։ Տարբեր մարդկանց, ինչպես նաև տարբեր ժամանակ միևնույն մարդկանց լսողության շեմը կարող է տարբեր լինել՝ կախված տարիքից, ֆիզիոլոգիական վիճակից, մարզվածությունից։

## Տես նաև
* Զգայություն
* Ձայնի քողարկում
* Ձայնային աղտոտում

Կատեգորիա:Ակուստիկա
Կատեգորիա:Լսողություն
Ճակատանոց

**Ճակատանոց**, ճակտնոց, կանացի զարդ, գլխի հարդարանքի մաս։ Գործածվում էր ավանդական տարազի համալիրներում՝ մինչև 20-րդ դարի սկիզբը (այժմ հանդիպում է միայն Լեռնային Ղարաբաղի Ինքնավար Մարզի Հադրութի շրջանի տարեց կանանց մոտ)։ Կրում էին ամուսնացած կանայք։ Լինում էր տարբեր ձևի։ Բարձր Հայքում ճակատանոցը թավշապատ էր, զարդարվում էր գունավոր թելերով, ասեղնակար (մանուշակի, նարգիզի և այլ ծաղիկների ու տերևների պատկերներ) ժանյակով հարուստ խավի կանանց մոտ՝ ոսկյա ծաղկաձև և տերևաձև թերթիկներով, մարգարիտներով։ Ավելի տարածված էր դրամաշարով ճակատանոց, որն աղջիկները նշանդրեքի օըը ստանում էին փեսայի ճակատանոց, արծաթ (Վասպուրական, 19-րդ դար, Հայաստանի պատմության պետական թանգարան, Երևան) մորից՝ իբրև նվեր։ Վասպուրականում ճակատանոցը (մախչա) պատրաստվում էր արծաթից զուգաթելի, դրվագման եղանակներով, բաղկացած էր նշաձև, լուսնաձև զարդերով, գունավոր ակներով, մարջանե կախիկներով յոթ տախտակներից։ Գողթն գավառում ճակատանոցը բարձրադիր էր, ասեղնագործվում էր ոսկեթելով (բուսական զարդանախշեր), եզրին ամրացվում էր երեքական փոքր տախտակներից կազմված կախիկների շարան, յուրաքանչյուրի ծայրին՝ կարմիր ակներով երեքական գնդաձև զարդեր։

Կատեգորիա:Հայկական տարազ
Լուծելիության պրոբլեմ

**Լուծելիության պրոբլեմ**, զանգվածային պրոբլեմների կարևոր տեսակ։ Կոնստրուկտիվ օբյեկտների որևէ A դասի Լուծելիության պրոբլեմը ավելի ընդհանուր է B դասի նկատմամբ այնպիսի ալգորիթմի կառուցման պրոբլեմն է, որը հնարավորություն է տալիս A-ի ցանկացած տարրի համար պարզելու՝ պատկանո՞ւմ է արդյոք այն B-ին, թե՝ ոչ։ Ձևական համակարգերի ապացուցելիության համար Լուծելիության պրոբլեմ կոչվում է համակարգում ապացուցվող բանաձևերի դասի Լուծելիության պրոբլեմ համակարգի բոլոր բանաձեվերի նկատմամբ։ Այստեղ Լուծելիության պրոբլեմը կապվում է այնպիսի մեթոդի գոյության (կամ չգոյության) հետ, որը հնարավորություն կտա վերջավոր թվով քայլերի միջոցով պարզելու՝ քննարկվող համակարգի որևէ բանաձև արդյո՞ք ապացուցելի (ճշմարիտ) է տվյալ համակարգում, թե՝ այդպիսին չէ։ Այս ըմբռնմամբ Լուծելիության պրոբլեմը դրականորեն է լուծվում ասույթների հաշվում և ձևականացված արիստոտելյան սիլլոգիստիկայում։ Այն հայտնի է  նաև  Չյորչի թեորեմ։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Մաթեմատիկական տրամաբանություն
Լվովյան հայկական կոլեգիա

**Լվովյան հայկական կոլեգիա** (լրիվ անունը՝ Լվովի հայկական պապական կոլեգիա - ), բարձրագույն ուսումնական հաստատություն Լվովում 1664-1783-ին։ Հիմնադրվել է Լեհաստանի, Ուկրաինայի, Ղրիմի, Մոլդովայի և Տրանսիլվանիայի հայ համայնքներում ունիթորություն տարածող հոգևոր գործիչներ պատրաստելու նպատակով։ Գտնվել է Թեաթինյան օրդենի տեսչության ներքո, ենթարկվել հավատատար ածման Հռոմի կոնգրեգացիային։ Լվովյան հայկական կոլեգիաում դասավանդվել են հայերեն ու լատիներեն (երբեմն՝ իտալերեն) քերականություն, ճարտասանություն, տաղաչափություն, դավանաբանություն, տրամաբանություն, փիլիսոփայություն, աստվածաբանություն, ֆիզիկա ու մետաֆիզիկա։ Սկզբնական շրջանում (1664-1678) առարկաների մի մասի ուսուցումը տարվել է հայերեն։ 1668-ին ուսանողները բեմադրել են «Մարտիրոսութիւն սրբուհւոյն Հռիփսիմեի», ապա այլ դրամատիկ գործեր՝ նշանավորելով հայ թատրոնի նոր զարթոնքը։ 1701-ից Լվովյան հայկական կոլեգիաում ուսանելու են ընդունել նաե այլազգիների (ուկրաինացիներ, լեհեր են), որի հետևանքով հետագայում բուհը վերանվանվել է Լվովի հայ-ուկրաինական կոլեգիա։

Կատեգորիա:Ուշ միջնադարի հայկական դպրոցներ
Կատեգորիա:Լեհաստանի հայկական դպրոցներ
Կատեգորիա:Սփյուռքահայ համալսարաններ
Կատեգորիա:Հայերը Լվովում
Ռեթենբախ (Վերին Պֆալց)

**Ռեթենբախ** (), կոմունա Գերմանիայում, Բավարիա երկրամասում։

Գտնվում է Վերին Պֆալց վարչական շրջանի ենթակայության ներքո։ Կոմունան գտնվում է Կամ շրջանում։ Բնակչությունը կազմում է 1776 մարդ, տարածքը՝ 26,72 կմ² (2010 թվականի դեկտեմբերի 31-ի տվյալներով)։ Պաշտոնական կոդը՝ *09 3 72 150*։

## Պատկերասրահ

Pöschlkogel.jpg
Rettenbach aus dem Filzmoos.JPG
Rettenbach vor Mündung.JPG


## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Պաշտոնական կայք

Կատեգորիա:Գերմանիայի բնակավայրեր
Լուսաբուժություն

[մինի|Բարձր ինտենսիվության կապույտ լուսաբուժություն՝ [Ակնե|պզուկների մաքրման համար]]
**Լուսաբուժություն**, **ֆոտոթերապիա** (ֆոտո... և թերապիա), բուժիչ նպատակով օպտիկական ճառագայթների (ինֆրակարմիր, տեսանելի և ուլտրամանուշակագույն) օգտագործումը, ֆիզիոթերապիայի բաժիններից է։ Լուսաբուժությյան դեպքում օգտագործում են նաև Արեգակի բնական ճառագայթները (տես Արևաբուժություն)։ Լուսային էներգիայի ազդեցությունն օրգանիզմի վրա պայմանավորված է նրա ինտենսիվությամբ (աղբյուրի հզո- րությամբ և ճառագայթվող մակերևույթի հեռավորությամբ), ճառագայթման տևողությամբ, էլեկտրամագնիսական ալիքների թափանցման խորությամբ, որը պայմանավորված է լուսային ալիքների երկարությամբ։ Ալիքների թափանցման ամենամեծ խորությամբ օժտված են ինֆրակարմիր և տեսանելի ճառագայթները, ամենափոքր՝ ուլտրամանուշակագույնը։ Ճառագայթների ազդեցության ներքո մաշկը կարմրում է (էրիթեմա), որը կարող է ի հայտ գալ ճառագայթումից մի քանի րոպե հետո (ինֆրակարմիր ճառագայթներ) կամ 2-3 ժ անց (ուլտրամանուշակագույն ճառագայթներ)։ Մաշկի պատասխան ռեակցիայի աստիճանը կախված է տարբեր ճառագայթների հանդեպ մաշկի տարբեր հատվածների զգայնությունից, հիվանդի տարիքից, տարվա եղանակից ևն։ ճառագայթվող հատվածում 3-4 օր անց առաջանում է արևայրուկ։ Լուսաբուժության նպատակով հաճախ օգտագործում են լույսի ջերմային (շիկացման լամպ, ինֆրակարմիր և տեսանելի ճառագայթներ, ընդհանուր և տեղական էլեկտրալուսային լոգանքներ, Մինինի լամպեր) և լյումինեսցենտող (սնդիկաքվարցային, լյումինեսցենտային էրիթեմային և բակտերիասպան աղեղային լամպեր) աղբյուրները։ Ուլտրամանուշակագույն ճառագայթները հիմնականում օգտագործում են ծայրամասային նյարդային, շնչառական համակարգերի, մաշկային, գինեկոլոգիական, վարակիչ (օրինակ, գրիպ), մանկական սուր շնչառական հիվանդությունների, նյութափոխանակության խանգարումների, տուբերկուլոզի որոշ ձևերի դեպքում։ Տեսանելի և ինֆրակարմիր ճառագայթներով ջերմային պրոցեդուրներն առավելապես կիրառվում են որպես ցավը հանգստացնող և ներծծող միջոց՝ ենթասուր և քրոնիկական բորբոքային պրոցեսների, նյարդացավերի, մկանացավերի ժամանակ։ Լուսաբուժությանը հակացուցված է տուբերկուլոզի ակտիվ ձևերի, նորագոյացությունների, սրտային անբավարարության, հիպերտոնիկ հիվանդության II և III աստիճանների, խիստ հյուծվածության, վահանագեղձի գերֆունկցիայի, երիկամների անբավարարության, ինչպես նաև լույսի ազդեցությունից առաջացած ախտաբանական պրոցեսների դեպքում։

Կատեգորիա:Ֆիզիոթերապիա
Կատեգորիա:Հոգեբուժություն
Լրիվ մետրիկական տարածություն

**Լրիվ տարածություն**, մետրիկական տարածություն, որում ցանկացած ֆունդամենտալ հաջորդականություն զուգամետ է, այսինքն, եթե n, m \rightarrow \infty դեպքում p(x_n, x_m)\rightarrow 0, ապա գոյություն ունի այնպիսի x, որ p(x_n, x)\rightarrow 0 , երբ n \rightarrow 0: Այստեղ p(x_i, x_j)-ն x_i, x_j կետերի միջև հեռավորությունն է։

Լրիվ տարածության օրինակներ են էվկլիդեսյան, հիլբերտյան տարածությունները։

Ցանկացած մետրիկական տարածություն կարելի է լրիվացնել։ Օրինակ, ռացիոնալ թվերը իռացիոնալ թվերով լրացնելիս ստացվում է իրական թվերի առանցքը։ Լրիվ տարածության հասկացությունն ընդհանրացվում է որոշ ոչ մետրիկական տարածությունների համար։

Կատեգորիա:Մետրիկական երկրաչափություն
Դիվանագիտական ներկայացուցչությունների ցանկ Սիրիայում

Այս էջը ներկայացնում է Սիրիայում գտնվող **դեսպանատները և հյուպատոսարանները**։ Ընդամենը 68 օտարերկրյա դեսպանություն կա Սիրիայում և 5 հյուպատոսություններ Հալեպում։

## Դեսպանություներ Դամասկոսում
* 
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*

## Առաքելություններ գրասենյակներ Դամասկոսում
* (Պատվիրակություն)
* ՍԱԴՀ (Գլխավոր Պատվիրակություն)

## Հյուպատոսություններ Հալեպում
* (Գլխավոր Պատվիրակություն)
* (Գլխավոր Պատվիրակություն)
* (Գլխավոր Պատվիրակություն)
* (Գլխավոր Պատվիրակություն)
* (Գլխավոր Պատվիրակություն)

## Տես նաև
*Սիրիայի արտաքին կապեր
*Սիրիայի դիվանագիտական ներկայացուցչությունների ցանկ

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Սիրիայի արտաքին քաղաքականություն
Կատեգորիա:Ցանկեր:Սիրիա
Լրաբեր (թերթ, Նյու Յորք)

**«Լրաբեր»**, հասարակական֊քաղաքական շաբաթաթերթ (սկզբում՝ երկօրյա, ապա՝ եռօրյա)։ Ստեղծվել է Ամերիկահայ առաջադիմական միության նախաձեռնուությամբ։ Լույս է տեսնում 1938 թ.-ից Նյու Յորքում, 1979 թվականից՝ Լոս Անջելեսում՝ հայերեն և անգլերեն։ Խմբագիրներ՝ Պ. Մելյան, Մ. Մարտենց, Վ. Ղազարյան (1967 թ.-ից), Լ. Թաբակյան (1979 թվականից)։ Կարևոր «Լրաբեր» շաբաթաթերթի գլխագիրը դեր է կատարում ազգապահպանման օժանդակման, սփյուռք-հայրենիք կապի ամրապնդման գործում։ Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի տարիներին սատարել է Խորհրդային Միությանը։ Ետպատերազմյան շրջանում զգալի ավանդ է ներդրել ներգաղթը հաջողությամբ կազմակերպելու գործում։ Լուսաբանում է ՀԽՍՀ տնտեսության և մշակույթի նվաճումները, արտատպում հանրապետական մամուլի նյութեր, տպագրում հայ սովետական գրողների ստեղծագործությունները։

Կատեգորիա:ԱՄՆ-ի հայկական օրաթերթեր
Կատեգորիա:Հայկական հասարակական պարբերականներ
Կատեգորիա:Հայկական քաղաքական պարբերականներ
Կատեգորիա:Պարբերականներ այբբենական կարգով