open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Ուեսեքս

**Ուեսեքս** (,  «Արևմտյան սաքսոնյան թագավորություն»), Մեծ Բրիտանիայի հարավում գտնվող անգլո-սաքսոնական թագավորությունն է, այսպես կոչված, անգլո - սաքսոնական հեպարխիայի յոթ թագավորություններից մեկը, որը հիմնադրվել է Սաքսոնսի կողմից 6-րդ դարի սկզբին Բրիտանիայի անգլ-սաքսոնյան նվաճման ընթացքում և հետագայում դարձավ Անգլիայի մաս։

Անգլո-սաքսոնները հավատում են, որ Ուեսեքսը հիմնել են Քերդիքն ու Կինրիկը, բայց դա կարող է լեգենդ լինել։ Ուեսեքսի պատմության երկու գլխավոր աղբյուրներն են «անգլոսաքսոնական խրոնիկան» և «Արևմտամաքսոնական ծագումնաբանական թագավորական ցուցակը», որոնք երբեմն հակասում են միմյանց։ Ուեսեքսը քրիստոնեական թագավորություն դարձավ այն բանից հետո, երբ Քենվալը մկրտվեց և ընդլայնվեց նրա թագավորության օրոք։

## Պատմություն
Ժամանակակից հնագետներն օգտագործում են «Վեսսեքի մշակույթ» տերմինը միջին բրոնզեդարյան դարաշրջանի մշակույթը անվանելու համար, որն այդ տարածքում ապրել է մ. թ. ա. 1600-1200 թվականներին հազար տարի առաջ, ուշ նեոլիթում։ Այս տարածքում կան բազմաթիվ այլ հողային կառույցներ և նեոլիթյան դարաշրջանների և վաղ բրոնզե դարի քարե հուշարձաններ, ներառյալ Դորսեթի կուրսուսը։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Ուեսեքս

Կատեգորիա:Անգլիայի վարչական բաժանում
Կատեգորիա:Պատմական մարզեր
Արտուտի երգը (բալլադ)

**Արտուտի երգը**, բալլադ, որը մշակել է հայ գրող Հովհաննես Թումանյանը։ Բալլադի սյուժեն վերցված է ժողովրդական բանահյուսությունից։

## Պատմություն
Թումանյանն ավանդությունը լսել է 1899 թ. ամռանը, Դսեղում, իր քեռի Սիմոնից, որի մասին նա նշել է իր ընտանիքի արխիվի համար 3 ծոցատատրում։

Գրության թվականը չի պահպանվել։

Բալլադի ինքնագիրը մեզ չի հասել։

Ե. Չարենցի անվան գրականության և արվեստի թանգարանի Թումանյանի համար 1360 ֆոնդում պահվում է Թիֆլիսի «Հասկեր» ամսագրի հեղինակի սեփական տարբերակները, որոնց վրա Թումանյանը շատ է աշխատել, բայց մշակումը չի ավարտել։

«Ժողովրդական ավանդություն» ենթավերնագրով առաջին անգամ տպագրվել է Թիֆլիսի «Հասկեր» ամսագրի 1908 թվականի 8-րդ համարի 273-275 էջերում, այնուհետև` 1909 թվականին, Թիֆլիսում տպագրվող Լուսաբեր դասագրքի III տարվա 112-114 էջերում, ապա` Երկերի ծողովածուի առաջին հատորի 322-324 էջերում։

Տարբեր տպագրություններում ենթարկվել է աննշան փոփոխությունների։

## Սյուժե
Բալլադը պատմում է մի արտույտի մասին, որը շատ լավ էր երգում մարգերում։ Թագավորը հրամայում է բռնել և բերել նրան իր դղյակ։ Արտույտին բերում են և դնում են ոսկե վանդակի մեջ, բայց նա սկսում է միայն տխուր երգեր երգել։ Թագավորը զայրանում է և հրամայում է բաց թողնել նրան մարգերի մեջ։ Դրանից հետո արտույտն այլևս երբեք նախկինի նման երգել չի կարողանում։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Հովհաննես Թումանյանի բալլադներ
Առևանգում (մուլտֆիլմ)

**Առևանգում** (), կարճամետրաժ անիմացիոն մուլտֆիլմ, որը նկարահնվել է 2006 թվականին, «Փիքսար» ստուդիայում։ Այն յոթ անգամ Օսկարի մրցանակի արժանացած Գարի Ռայդստրոմի դեբյուտային աշխատանքն է։ 2007 թվականի հունվարի 23 առաջադրվել է «Օսկար» մրցանակի` «Օսկար լավագույն անիմացիոն կարճամետրաժ ֆիլմի համար» անվանակարգում։ Առաջին անգամ ցուցադրվել է 2007 թվականի հուլիսի 28-ին` նախորդելով Ռատատույ լիամետրաժ մուլտֆիլմին։

Սահմանափակ դիտումն անց է կացվել ավելի շուտ` Չիկագոյի 42-րդ միջազգային կինոփառատոնում։

## Սյուժե
Ստյուն երիտասարդ անմոլորակային է, որը քննություն է հանձնում մարդկանց առևանգման վերաբերյալ։ Նա պետք է առևանգի քնած ֆերմերին։ Նրա աշխատանքին ուշադիր հետևում է հրահանգիչ պարոն Բին։ Ստյուի դիմաց դրված է բազմաթիվ փոխարկիչներով հսկայական հեռակառավարման վահանակը, որը ղեկավարում է վերամբարձ ճառագայթը։ Չիմանալով որ փոխարկիչը սեղմել` Ստյուն քնած ֆերմերին մի քանի անգամ խփում է իր տան պատերին։ Յուրաքանչյուր սխալը վերահսկիչը գրանցում է նոթատետրում։

Ստյուն հուսահատվելով սկսում է թմբկահարել փոխարկիչները` ֆերմերին ստիպելով խփվել պատերին, հատակին և առաստաղին։ Վերջապես Ստյուին հաջողվում է նշան բռնել պատուհանին, և նա, հաղթանակած նայելով վերահսկիչին, սկսում է բարձրացնել ֆերմերին թռչող ափսեի մոտ։ Քնած ֆերմերը գրեթե հասել է ափսեին, բայց Ստյուն մտածելով, թե գործն արված է և չսպասելով, որ դիտանցքը փակվի, բաց է թողնում ղեկավարող փոխարկիչը։ Ճառագայթն անջատվում է, և ֆերմերն ընկնում է ներքև։ Մակերևույթին հասնելուց մի քանի սանտիմետր վերև նա կանգնում է. իրավիճակը փրկում է պարոն Բին։ Ստյուին հեռացնելով հեռակառավարման սարքից` նա վարպետության դաս է տալիս մարդկանց առևանգելու վերաբերյալ` վերականգնելով ֆերմերի տան կարգ ու կանոնը և նրան անկողին վերադարձնելով։

Ցանկանալով մխիթարել լացող Ստյուին` պարոն Բին թույլ է տալիս նրան ղեկավարել թռչող ապսեն։ Այդտեղ էլ Ստյուն գլուխ չի հանում. ափսեն գցում է ուղիղ տան վրա` դրանից թողնելով մի փոս, որի կենտրոնում ոչինչ չկասկածող ֆերմերի մահճակալն է։ Ի վերջո անմոլորակայինները գնում են իրենց գործին։

Ֆիլմը վերջանում է, և լուսագրերի ցուցադրության ժամանակ լսվում է զարթուցիչի և արթնացած ֆերմերի ձայնը, որը քնաթաթախ մահճակալից իջնում է փոսի մեջ։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Մուլտֆիլմի էջը Pixar-ի կայքում
* 

Կատեգորիա:Ամերիկյան ֆիլմեր
Կատեգորիա:2006 ֆիլմեր
Մուտարե

**Մուտարե** (), քաղաք Զիմբաբվեում։

## Աշխարհագրություն
Մուտարե քաղաքը (մինչև 1982 թվականը՝ *Ումտալի*) գտնվում է Զիմբաբվեի ծայր արևելքում՝ այսպես կոչված «Բեյրի միջանցքում», որը միավորում է Զիմբաբվեի մայրաքաղաքը՝ Հարարեն մոզամբիկյան Բեյրա նավահանգստի հետ, Հնդկական օվկիանոսի ափին։ Մոզամբիկի հետ սահմանից հեռավորությունը 8 կիլոմետր է, Հարարեն գտնվում է Մուտարեից 256 կիլոմետր հյուսիս-արևմուտք։ Բացարձակ բարձրությունը 1094 մետր է ծովի մակարդակից։
Մուտարեն 170 106 բնակչությամբ (2002 թվականի տվյալներով) Զիմբաբվեի՝ մեծությամբ 4-րդ քաղաքն է և Մանիկալենդ նահանգի վարչական կենտրոնը։

## Պատմություն
Քաղաքը հիմնադրվել է 1890 թվականին, բրիտանական կոնցեսիոներների կողմից, Ցամբե և Մուտարե գետերի միջև, մի տարածքում, որտեղ ոսկու հանքավայրեր են հայտնաբերվել (Մուտարե թարգմանաբար նշանակում է մետաղի կտոր)։ 1891 թվականին այն նոր վայր է տեղափոխվել։ 1896 թվականին՝ այստեղ Սեսիլ Ջոն Ռոդսի կողմից նշանակալի տարածքներ ձեռք բերելուց և այստեղ Բուլավայո-Բեյրա երկաթգծի անցկացումից հետո, Ումտալին կրկին տեղափոխվել է իր նախկին տեղը։ 1914 թվականին Ումտալին ստացել է համայնքի, իսկ 1971 թվականին՝ քաղաքի իրավունք։

## Մշակույթ և կրոն
Մուտարեում և նրա շրջակայքում կան մի քանի թանգարաններ, այդ թվում՝ Մուտարե թանգարանը, Ուտոպիա Հաուս թանգարանը և Զիմբաբվեի ազգային թանգարանը, ինչպես նաև` մի շարք քոլեջներ (տեխնիկական, անտառային, մանկավարժական և այլն) և համալսարան (Համալսարան Աֆրիկա)։ Մոտակայքում գտնվող Մուրագվա բլրի բարձունքից կարելի է տեսնել նախապատմական ժայռապատկերներ։

Քաղաքը նաև Հռոմի կաթոլիկ եպիսկոպոսության Մուտարեի կենտրոնն է։

## Տնտեսություն
Մուտարեն հանդիսանում է փայտամշակման, թղթի և կահույքի արդյունաբերության խոշոր կենտրոն։ Մուտարեում նաև կենտրոնացված են թեթև և սննդի արդյունաբերության ձեռնարկություններ, որոնք վերամշակում են տեղանքում աճեցված հացահատիկները, թեյը, ծխախոտը, բամբակը և սուրճը։ Քաղաքի մոտ՝ Մասի-Կեսիում, ոսկի է արդյունահանվում։

## Բնակչություն
2013 թվականի տվյալներով՝ բնակչության թիվը կազմում է 190 538 մարդ.

*Քաղաքի բնակչության թվաքանակի դինամիկան ըստ թվականների։
*

## Գործընկեր քաղաքներ
*  Հաառլեմ, Նիդերլանդներ
*  Պորտլենդ, ԱՄՆ

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:1890 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր
Կատեգորիա:1897 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր
Կատեգորիա:Զիմբաբվեի բնակավայրեր
Գազանի սիրտը

**Գազանի սիրտը** (), ռուսական մուլտֆիլմ, որը նկարահանվել է 2006 թվականին, «Օդաչու» ստուդիայում։ Ռեժիսոր Անդրեյ Սոկոլովը մուլտֆիլմը ստեղծել է ամուրյան ժողովրդական հեքիաթների հիման վրա։

Մուլտֆիլմը մտնում է «Гора самоцветов» շարքի մեջ։  Մուլտֆիլմի սկզբում երևում են հետևյալ տողերը. «Մենք ապրում ենք Ռուսաստանում, Ամուրի մարզում»։

## Կարգախոս
* Կարգախոսը ներկայացված է մուլտֆիլմի անվանումից հետո.
* «Մարդը, որը քնում է կենդանիների որջում, արթնանում է կենդանի դարձած»` ժողովրդական հավատանք։
* «Բոլոր կանոններում լինում են բացառություններ»` ժողովրդական իմաստություն։

## Սյուժե
Այս ամենը տեղի է ունեցել շատ տարիներ առաջ։ Այդ ժամանակ Ամուրում Ուդագա անունով մի նանայացի էր ապրում։ Նա հաջողակ և ճկուն որսորդ էր։ Կենդանիներին հենց այնպես չէր սպանում և չէր նեղացնում մարկանց։ Ուդագան քանի օր էր` որս էր անում տայգայում։ Հիշում էր իր հարազատ գյուղը, կախարդ ծերունուն և նրա թոռնուհուն` Չոլչինային։ Դեռ մանկուց Ուդագան և Չոլչինանա իրար սիրում էին։ Նաև հիշում էր նաև իր փոքր եղբորը և թե ինչպես էր Չոլչինային նվիրել հաջողության հմայիլը։ Ուդագան կարոտում է և որոշում շուտ վերադառնալ իր հայրենի գյուղ։

Վերադառնալով նա տեսնում է, որ գյուղը այրվում է։ Զավթիչները թալանում են տունը և ամեն ինչ տանում են իրենց նավով։ Չոլչինային նույնպես տանում են նավով, նետով կրակում են Ուդագայի վրա, սակայն միայն վիրավորում են նրան։ Վիրավորված Ուդագան դանդաղ քայլելով հասնում է արջի որջը և քնում է այնտեղ։ Մինչդեռ Ուդագան քնած էր` նա վերածվում է գազանի, աճում են նրա ժանիքները, մագիլներն ու մորթին։ Ուդագան արթնանում է զավթիչների ձայնից և նրանց փախուստի է մատնում։ Հանգստանում է միայն իր փոքրիկ եղբորը և կախարդին լսելով։ Եվ ուղևորվում են նրանք երեքով դեպի զավթիչների ամրոց։ Նրանց հանդիպման է դուրս գալիս մի ջոկատ, որին հանձնարարված էր բռնել Ուդագային։

Ուդագան հաղթում է ջոկատին, սայլակի վրայի վանդակի մեջ է մտնում, իսկ նրա եղբայրը և կախարդը նրան տանում են ամրոց։ Ամրոցում նրանք կարողանում են ազատել աղջկան, իսկ Ուդագան զավթիչների գլխավորի հետ մենամարտում հաղթում է։ Երբ սուրը խրվում է Ուդագայի կրծքավանդակի հմայիլի մեջ, հմայիլը շողում է, Ուդագան նորից մարդ դառնում, իսկ նրա հակառակորդը վերածվում է առնետի։ Եվ ընկերները վերադառնում են տուն։ Դրանից հետո Ամուրում ասում են. «Եթե դու ունես քաջ սիրտ և պաշտպանում ես թույլերին, ապա դու ձեռք կբերես արջի ուժ և վագրի ճկունություն։»

## Փառատոններ և պարգևներ
* 2006 — XI Մանկական անիմացիայի միջազգային «Ոսկե ձկնիկ» փառատոն, փառատոնի պաշտոնական մրցանակ` գրան-պրի «Гора самоцветов» շարք, գեղարվեստական ղեկավար` Ալեքսանդր Թաթարսկի։       
* 2006 — IX Միջազգային «Անիմայովկա» փառատոն Մոգիլյովում, ժյուրիի հատուկ դիպլոմ «Փոքր ազգերի արդարամիտ ազգային-ազատագրական պայքարին աջակցելու համար», «Գազանի սիրտը» մուլտֆիլմ, ռեժիսոր` Անդրեյ Սոկոլով։    
* 2007 — XVI Միջազգային «Ոսկե դյուցազն» կինոֆորում, «Անիմացիոն ֆիլմերի» մրցույթ, դիպլոմ` «Լավագույն ժողովրդական հեքիաթի համար», «Գազանի սիրտը» մուլտֆիլմ, ռեժիսոր` Անդրեյ Սոկոլով։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* 
* 
* 
* Мария Терещенко: «Пилот» рисует сказки, «Газета» № 197 от 18.10.2005

Կատեգորիա:2006 մուլտֆիլմեր
Կատեգորիա:Ռուսական մուլտֆիլմեր
Չարի վերջը (բալլադ)

**Չարի վերջը**, բալլադ, որը գրել է Հովհաննես Թումանյանը։ Ծագումը ժողովրդական է։

## Պատմություն
Բալլադը գրելիս Թումանյանն օգտվել է հայ և օտար աղբյուրներից։ Ե. Չարենցի անվան գրականության և արվեստի թանգարանի Թումանյանի ֆոնդում պահվում են Թիֆլիսում լույս տեսած «Լուսաբեր» դասագրքի երկրորդ հատորի Թումանյանի օրինակը, որտեղ նա հիշում է իր օգտագործած աղբյուրները։ Դրանք են` Ս. Հայկունի, «Ժողովրդական առակներ» (Վաղարշապատ, 1907), «Сборник материалов...» (39, 1908), «Сказки африканских народов» և հատկապես` «Дятель лиса и ворон», «Сборник материалов для описания местностей и плмен Кавказа» աշխատությունները։

Բալլադի գրության թվականը հայտնի չէ, ամբողջական ինքնագիրը ևս մեզ չի հասել։

Ե. Չարենցի անվան գրականության և արվեստի թանգարանի Թումանյանի համար 90 ֆոնդում պահվում է վերջին հատվածի ինքնագիրը, իսկ 1355 համարում` Բաքվում տպագրված բանաստեղծությունների ժողովածուի հեղինակի օրինակը, որի վրա Թումանյանը մեկ ուղղում է կատարել։

Չարենցի անվան գրականության և արվեստի թանգարանի Թումանյանի համար 1360 ֆոնդում պահվում է «Լուսաբեր» դասագրքի երկրորդ տարվա Թումանյանի օրինակը, որտեղ հեղինակը բազմաթիվ ուղղումներ է կատարել։

«Չարի վերջը» սյուժեն մշակելով` Թումանյանը մտահղացել է «Անբուն Կըկուն» վերնագրով մի նոր երկ ստեղծել։ «Լուսաբեր» դասագրքի երկրորդ տարվա սեփական օրինակում Թումանյանը փոփոխել է երկի վերնագիրը` անվանելով այն «Կկվի երգը կամ Անբուն Կըկուն»։

## Սյուժե
Բալլադը պատմում է մի խորամանկ աղվեսի և միամիտ կկվի մասին. վերջինս հավատում է աղվեսի ստին և զոհաբերում իր ձագերին, որպեսզի աղվեսը չքանդի նրա բույնը։ Սակայն խելացի ագռավը խորհուրդ է տալիս մի լավ դաս տալ աղվեսին։ Երբ աղվեսը նորից գալիս է, կկուն քշում է նրան։ Աղվեսն իմանում է, որ կկվին խորհուրդ է տվել ագռավը և որոշում է նրանից վրեժ լուծել ու բռնում է ագռավին։ Սակայն ագռավը նրան խաբելով տանում է այնտեղ, որտեղ պառկած էր շունը. վերջինս բռնում է աղվեսին և խեղդում։

## Տպագրություն
Առաջին անգամ «Պապի առակներից» ենթավերնագրով տպագրվել է Թիֆլիսում լույս տեսնող Հասկեր ամսագրի 1908 թվականի 1-ին համարի, 3-9 էջերում, այնուհետև` Բաքվում տպագրված բանաստեղծությունների ժողովածուի 101-106 էջերում, «Լուսաբեր» դասագրքի երկրորդ տարվա 91-98 էջերում, ապա` Երկերի ժողովածուի առաջին հատորի 308-312 էջերում։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Հովհաննես Թումանյանի բալլադներ
Ծանրամարտի Եվրոպայի առաջնություն 2012

**[[Եվրոպայի ծանրամարտի առաջնություն|Ծանրամարտի Եվրոպայի առաջնություն]] 2012**, անցկացվել է 2012 թվականի ապրիլի 9-ից 15-ը Անթալիայում։

## Թիմային հաշվարկ (մեծ մեդալներ)

## Թիմային հաշվարկ (մեծ և փոքր մեդալներ)

## Մեդալակիրներ
### Տղամարդիկ

### Կանայք

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Պաշտոնական կայք 
* Արդյունքներ 

Կատեգորիա:2012 ծանրամարտում
Կատեգորիա:Ծանրամարտի Եվրոպայի առաջնություններ
Կրեշևո

**Կրեշևո** (), քաղաք Բոսնիա և Հերցեգովինայի հարավային հատվածում։ Վարչականերոն գտնվում է Բոսնիա և Հերցեգովինայի Դաշնությունում։ Համանուն համայնքի վարչական կենտրոնն է։

Գտնվում է Բոսնիա և Հերցեգովինայի հիմնական տրանսպորտային ուղիներից հեռու՝ Ֆոյնիցա և Կիսելյակ լեռների միջև, Սարաևոյից 30 կիլոմետր արևմուտք։ Տեղակայված է Կրեցեևիչցա գետի ափի երկայնությամբ։

## Պատմություն
Ներկայիս քաղաքի տեղում առաջին բնակավայրը իլլիրիական ծագման է եղել։ Դեռ այն ժամանակ հռոմեացիները քաղաքի մերձակայքը օգտագործում էին ոսկու, արծաթի, կապարի, երկաթի և սնդիկի արդյունահանման համար։ Առաջին անգամ գրավոր կերպով հիշատակավել է 1432 թվականին։ 14-րդ դարից այստեղ բնակություն են հաստատել ֆրանցիսկները։ 15-րդ դարում այստեղ է գտնվել միջնադարյան բոսնիական հանրապետության թագավորական գավիթը։ Ամենամեծ բարգավաճմանն է հասել մինչև օսմանյան տիրապետության ժամանակաշրջանը։ Օսմանյան տիրապետության 4 դարերի ընթացքում Կրեշևոն մնացել է քրիստոնեական քաղաք մուսուլմանական բնակչության շատ քիչ բաժնով։

## Բնակչություն

### Բնակավայրեր

## Հայտնի բնիկներ
* Դրագուտին Լերման (1863-1918), տրոպիկական Աֆրիկայի հետազոտող։

## Պատկերասրահ

Kresevo - hornicke mestecko se zachovalymi domky z 19. stol.jpg|Կրեշևոյի կենտրոնական հատված
Kreševo1.jpg|Կրեշևոյի կենտրոնական հատված
S-Kresevo.jpg|Ֆրանցիսկյան միաբանության վանք


## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն
* Савезни завод за статистику и евиденцију ФНРЈ и СФРЈ, попис становништва 1948, 1953, 1961, 1971, 1981 и 1991.

## Արտաքին հղումներ
* Քաղաքի պաշտոնական կայք

Կատեգորիա:Բոսնիա և Հերցեգովինայի քաղաքներ
Ավստրալիայի օր

**Ավստրալիայի oր**, (հայտնի որպես Տարեդարձի oր, Հիմնադրման oր և ANA oր), Ավստրալիայի պաշտոնական ազգային տոն։ Նշվում է ամեն տարի հունվարի 26-ին։ Տարեթիվը վերաբերում է այն օրվան, երբ 1788 թվականին առաջին նավատորմը ժամանեց Սիդնեյ-Քոուվ (Նոր Հարավային Ուելս)։ Հայտարարվեց բրիտանական գերիշխանության մասին Ավստրալիայի արևելյան ափին, որն այդ ժամանակ հայտնի էր որպես Նոր Հոլանդիա։

Չնայած որ տոնը հայտնի չէր որպես Ավստրալիայի օր մինչև ավելի քան մեկ դար առաջ, հունվարի 26 տոնելու մասին տեղեկությունները վերաբերում են 1808 թվականին։ Նոր Հարավային Ուելսի հիմնադրման առաջին պաշտոնական տոնակատարությունը տեղի ունեցավ 1818 թվականին։ Տոնը նշվում է Ավստրալիայի օրվա նախօրեին` տարվա ավստրալիացիներին պարգևատրելով, պատվավոր ավստրալիացիների ցուցակը հայտարարելով և գենարալ-գուբերնատորի ու վարչապետի ելույթներով։ Այն պաշտոնական պետական տոն է Ավստրալիայի յուրաքանչյուր սուբյեկտում. եթե նա ընկնում է կիրակի օրերին, ապա հաջորդ երկուշաբթին դառնում է կիրակի։ Ավստրալիայի օրը նշվում է փառատոններով, համերգներով և քաղաքացիական ծիսակատարություններով` մեծ և փոքր համայնքներում և քաղաքներում ամբողջ երկրով մեկ։ Ավստրալիայի օրը դարձել է ամենախոշոր ամենամյա հասարակական իրադարձությունը Ավստրալիայում։

## Պատմություն
### Առաջին նավատորմի ժամանում

1787 թվականի մայիսի 13-ին 11 նավից բաղկացած նավատորմ` հայտնի դարձած ինչպես Առաջին նավատորմը, ուղարկվեց Անգլիայից Ավստրալիա Բրիտանական Ծովակալության կողմից։ Կապիտան Արթուր Ֆիլիպի հրամանատարության տակ նավատորմը փորձում էր ստեղծել աքսորավայր Բոտանի ծովախորշում` Նոր Հարավային Ուելսի ափին։ Այն ուսումնասիրել էր լեյտենանտ Ջեյմս Կուքը 1770 թվականին և հայտարարեց Մեծ Բրիտանիայի իրավունքները այս հողերի նկատմամբ։ Բնակավայրն անհրաժեշտ համարվեց Հյուսիսային Ամերիկայում տասներեք գաղութի կորստի կապակցությամբ։ նավատորմը ժամանեց 1788 թվականի հունվարի 18 և 20 միջև, սակայն անմիջապես բացահայտվեց տվյալ նավահանգստի ոչ պիտանի լինելը։

Հունվարի 21-ին Ֆիլիպն ու մի քանի սպաներ մեկնեցին Պորտ-Ջեքսոն, որը գտնվում էր 12 կմ դեպի հյուսիս։ Նպատակը բնակավայրի համար ավելի բարեհաջող տեղանքի հետախուզումն էր։ Նրանք մնում էին այնտեղ մինչև հունվարի 23-ը։ Ֆիլիպն անվանեց իրենց իջած տեղը Սիդնեյ-Քոուվ` ներքին գործերի նախարար Թոմաս Թաունծենդի անունով, ով Սիդնեյի 1-ին վիկոնտն էր։ Նրանք ունեցան նաև որոշակի շփումներ աբորիգենների հետ։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Ավստրալիայի Ազգային Օր
* Ավստրալիայի Ազգային Օրվա պատմություն
* Ավստրալիայի Օր

Կատեգորիա:Ազգային օրեր
Կատեգորիա:Ավստրալիայի տոներ
Կատեգորիա:1808 հիմնադրումներ Ավստրալիայում
Հակոբի ջրհոր

[288px|մինի|աջից|Իակովի ջրհորը [2013 թվականին]]
**Հակոբի ջրհոր** (*Բիր-Յակուբ*), ժայռի մեջ փորված խոր (մոտ 35 մ) ջրհոր Նաբլուսում (Պաղեստինյան ազգային վարչություն)։

Կրոնական ավանդության մեջ ջրհորը կապվում է Հակոբի հետ ավելի քան երկու հազարամյակ։ Այն գտնվում է Թել-Բալատ հնագիտական պեղումների վայրի (ենթադրաբար աստվածաշնչյան Սիհեմ) մոտ՝ Գարիզիմ լեռան հյուսիսարևմտյան կողմում։

Այդ ջրհորի մոտ տեղի է ունեցել Հիսուսի հանդիպումը սամարացի կնոջ հետ, որը նկարագրված է Հովհաննեսի ավետարանում։

Ներկայում Իակովի ջրհորը գտնվում է կրիպտեում, որը տեղակայված է Ֆոտինիա Սամարացուն նվիրված մեծ վանական տաճարի զոհասեղանի տակ։ Իակովի ջրհորի վանքը պատկանում է Երուսաղեմի պատրիարքարանին։

Ջրհորը սուրբ վայր է համարվում ոչ միայն քրիստոնյաների, այլև հուդայականների, սամարացիների և մուսուլմանների համար։ Կրոնական հողի վրա այստեղ 1979 թվականին հոգեկան հիվանդ հրեա-մոլեռանդի կողմից դաժանորեն սպանվել է իգումեն Ֆիլումենը, դրանից հետո մարդասպանը պղծել է տաճարը՝ հասցնելով նաև նյութական վնաս։ Նույն մարդասպանի կողմից 1982 թվականին այս վանքում ծանր վիրավորվել էր միանձնուհի։

## Պատկերասրահ

File:Jacob's Well 1839.jpg
File:Church of Bir Ya'qub.JPG
File:La Samaritaine tableau.jpg
File:Jacob's Well, nablus 1903.jpg


## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Աստվածաշնչյան վայրեր
Կատեգորիա:Պաղեստինի եկեղեցիներ
Կատեգորիա:Ջրհորներ
Սլովենիայի ազգային և համալսարանական գրադարան

**Սլովենիայի ազգային և համալսարանական գրադարան** (, ), 1774 թվականին հիմնադրված Սլովենիայի կարևորագույն կրթամշակութային հիմնարկությունը։ Այն գտնվում է Լյուբլյանա մայրաքաղաքի կենտրոնում՝ Տուրյաշկա (), Գոսպոսկա () և Վեգովա () փողոցների միջև, 1936-1941 թվականների միջև ընկած ժամանակահատվածում ճարտարապետ Յոժե Պլեչնիկի նախագծով  կառուցված շենքում։ Շենքը համարվում է Պլեչնիկի մեծագույն ստեղծագործություններից մեկը։ Համաձայն *Հրապարակումների պարտադիր պատճենահանման մասին ակտի`* Սլովենիայում հրատարակիչները պարտավոր են իրենց յուրաքանչյուր հրապարակման պատճենը տրամադրել ազգային և համալսարանական գրադարանին։ 2011 թվականին գրադարանում պահվում էր շուրջ 1 307 000 գիրք, 8700 ձեռագիր և շատ այլ տեքստային, տեսողական և մուլտիմեդիական միավորներ։ Գրադարանը նաև բաժանորդագրված է շուրջ 7900 պարբերական հրատարակություններում։ Գրքերը և մյուս նյութերը պահվում են Տուրյաշկա () և Լեսկոշեկ () փողոցների վրա գտնվող գրապահոցներում։ Պահպանաման տեղի հետ կան խնդիրներ, դրա համար ծրագրվում է մոտ ժամանակներս կառուցել նոր և ժամանակակից շենք գրադարանի մերձակայքում։

## Պատմություն
Հիսուսի միաբանության լուծարումից հետո՝ 1774 թվականին, հիսուսյանական և մի քանի վանական գրադարանների հիմքի վրա ձևավորվում է Լիցեյական գրադարանը։ Այն հիմնադրվել է ըստ կայսրուհի Մարիա Թերեզայի դեկրետի։ Հրապարակումների պատճենահանումն ու ցուցանմուշների տրամադրումը ավստրիական դատարանի որոշմամբ 1807 թվականին դառնում է պարտադիր Կրայնայում հրատարակվողների համար, բացառությամբ ֆրանսիական օկուպացիայի կարճ ժամանակահատվածի, երբ գրադարան էին հանձնվում պատճեններ բոլոր Իլիրական գավառներից։ 1919 թվականին գրադարանը վերանվանվում է Պետական տեղեկատու և սկսում հավաքել պատճեններ ամբողջ Սլովենիայից։ Նույն թվականին հիմնադրվում է Լյուբլյանական համալսարանը (առաջին սլովենական համալսարանը) և գրադարանը սկսում է բավարարել նրա կարիքները։ 1921 թվականին Հարավսլավիայում հրատարակված հրապարակումների նմուշների տրամադրումը դառնում է պարտադիր։ 1938 թվականին գրադարանը անվանվում է Համալսարանական։

## Ճարտարապետություն
1791 թվականից գրադարանը գտնվում էր Լյուբլյանի լիցեյում։ 1919 թվականին  Լեհական գիմնազիայում լրացուցիչ ժամանակավոր տեղ է հատկացվում։ 1930-1931 թվականներին գրադարանի համար նոր շենքի ծրագիրը նախագծվել է ճարտարապետ Յոզե Պլեչնիկի կողմից։ Նախնական նախագիծը Բելգրադում հանդիպել է Հարավսլավիական իշխանությունների դիմադրությանը։ Այնուամենայնիվ, ուսանողական բողոքի ակցիաները և ցույցերը գործադրում են իրենց ճնշումը, և 1936-1941 թվականների միջև ընկած ժամանակահատվածում Մատո Կուրկա ընկերության կողմից կառուցվում է նոր շենքը։

## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն
* Gooding, Mel: *National and University Library, Ljubljana*, Architecture in Detail Series, Phaidon Press, 1997, ISBN 0-7148-2938-2

## Արտաքին հղումներ
* Պաշտոնական կայք

Կատեգորիա:Գրադարաններ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Սլովենիայի գրադարաններ
Բարև, Ջուլի՛

**«Բարև, Ջուլի՛»** (), դրամատիկ կատակերգություն երկու ամերիկացի դեռահասների կյանքի մասին, գրող Վենդելին Վան Դրահանենի ստեղծագործության էկրանավորումը։

## Սյուժե
Ֆիլմի գործողությունները սկսվում են 1957 թվականին, երբ Բրայս Լոսկին ընտանիքով տեղափոխվում է նոր տուն։ Տեսնելով նրան՝ աշակերտուհի Ջուլին նույն պահին սիրահարվում է, նա էլ իր հերթին չի հասկանում Ջուլիին և հակակրանք է զգում։ Աղջիկը փորձում է ամեն կերպ գրավել նրան և դրա պատճառով սկսում է  խնդիրներ ունենալ դպրոցում։

Յոթերորդ դասարանում Բրայսը փորձում է խզել հարաբերությունները Ջուլիի հետ, սակայն ավելի է գրավում նրա ուշադրությունը։ Այսպես շարունակվում է մինչև այն պահը, երբ աղջկա սիրած ծառը՝ սոսին, կտրում են։Նա անտեսում է տղային այն բանի համար, որ նա չի աջակցել նրան ծառը կտրելու դեմ բողոքի ակցիայի ժամանակ։ Շուտով Ջուլին ներում է տղային և բերում է Լոսկիների ընտանիքին տնական ձվեր, որոնք ածում էին իր հավերը։ Բայց սալմոնելայով հիվանդանալու վախի պատճառով ծնողներն ասում են Բրայսին (որն էլ հրահրել էր այդ հիվանդության մասին վարկածը) ձվերը վերադարձնել, բայց նա նրանց նետում է աղբը։ Այդպես շարունակվում է մի քանի օր։ Մի անգամ Ջուլին նկատում է դա և նեղացած սկսում է մի հարցի շուրջ մտածել՝ արդյո՞ք նա Բրայսին մինչ այսօր սիրում է։

Բրայսը մեղքի զգացողությամբ սիրահարվում է աղջկան։ Ամեն գնով նա փորձում է մեղքերի թովություն քավել և չթողնել, որ աղջկա սերը մարի։ Ոչ միանգամից, բայց դա նրան հաջողվում է։

## Դերերում
* Մադլեն Քերոլ — Ջուլի Բեյքեր
* Մորգան Լիլի— փոքր Ջուլի Բեյքեր
* Քալան Մաքօլիֆ — Բրայս Լոսկի
* Ռայան Կետցներ— փոքր Բրայս Լոսկի
* Ռեբեկա Դե Մորնեյ— Փեթսի Լոսկի, Բրայսի մայրը
* էնթոնի Էդվարդս— Սթիվեն Լոսկի, Բրայսի հայրը
* Ջոն Մահոնի — Չետ Դանկան, Բրայսի պապիկը
* Պենելոպե Էնն Միլլեր — Թրինա Բեյքեր, Ջուլիի մայրը
* Էյդան Քուին — Ռիչարդ Բեյքեր,Ջուլիի հայրը
* Քեվին Ուայզման — Դանիել Բեյքեր, Ջուլիի հորեղբայրը
* Կոդի Խորն — Լինետա Լոսկի, Բրայսի քույրը
* Սթեֆանի Սկոթ — Դարլա Թրեսլեր
* Իսրաել Բրուսսար — Գարեթ, Բրայսի ընկերը
* Ջիլիան Փֆաֆ — փոքր Լինետա Լոսկի
* Շեյն Խարպեր — Մեթ Բեյքեր, Ջուլիի եղբայրը
* Մայքլ Քրիստոֆեր Բոլտեն — Մարկ Բեյքեր, Ջուլիի եղբայրը
* Էշլի Թեյլոր — Շելի Ստելս
* Մեթյու Գոլդ — էդի Տրուլոկ
* Ջեք Ռայներ — Սքայլեր

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* 
* 
* 
* 

Կատեգորիա:2010 ֆիլմեր
Կատեգորիա:2010-ականների ամերիկյան ֆիլմեր
Կատեգորիա:2010-ականների անգլերեն ֆիլմեր
Կատեգորիա:2010-ականների ռոմանտիկ կինոկատակերգություններ
Կատեգորիա:Warner Bros. ֆիլմեր
Կատեգորիա:Ամերիկյան դրամա ֆիլմեր
Կատեգորիա:Ամերիկյան կինոկատակերգություններ
Կատեգորիա:Ամերիկյան մելոդրամա ֆիլմեր
Կատեգորիա:Ամերիկյան ռոմանտիկ կինոկատակերգություններ
Կատեգորիա:Ամերիկյան վեպերի էկրանավորումներ
Կատեգորիա:Ամերիկյան ֆիլմեր հասունացման տարիքի մասին
Կատեգորիա:Գրական ստեղծագործությունների էկրանավորումներ
Կատեգորիա:Ֆիլմեր, որոնց գործողությունները տեղի են ունենում 1963 թվականին
Կատեգորիա:Միչիգանում նկարահանված ֆիլմեր
Կատեգորիա:Ֆիլմեր, որոնց գործողությունները տեղի են ունենում 1957 թվականին
Էդուարդ Ղարիբյան

**Էդուարդ Սարգսի Ղարիբյան** (), հայ բժիշկ, վնասվածքաբան-օրթոպեդ։ Բժշկական գիտությունների դոկտոր (1994), պրոֆեսոր (1995): Երևանի գլխավոր վնասվածքաբան-օրթոպեդ (1996 թվականից)։

## Կենսագրություն
Էդուարդ Ղարիբյանը ծնվել է 1938 թվականիի նոյեմբերի 4-ին, Բաքվում, ծառայողի ընտանիքում։ 1962 թվականին  Երևանի բժշկական ինստիտուտն ավարտելուց հետո  աշխատել է Կիրովականի 2-րդ բուժմիավորումում՝ որպես վնասվածքաբան։ 1965 թվականին տեղափոխվել է Երևանի վնասվածքաբանության և օրթոպեդիայի ինստիտուտ և աշխատել որպես կրտսեր գիտաշխատող, այնուհետև՝ հետվնասվածքային բարդությունների բաժանմունքի վարիչ։ 1971 թվականից աշխատել է Երևանի պետական բժշկական համալսարանում, վնասվածքաբանության և օրթոպեդիայի ամբիոնում նախ որպես ասիստենտ, այնուհետև՝ դոցենտ, պրոֆեսոր։ Միաժամանակ, 1986 թվականից ղեկավարել է «Էրեբունի» բժշկական կենտրոնի 4-րդ կլինիկական հիվանդանոցի հետվնասվածքային ինֆեկցիոն բարդությունների բաժանմունքները, 1996 թվականից եղել է «Երևան» բժշկական կենտրոնի նույն բաժանմունքի ղեկավարը։ 1974 թվականին պաշտպանել է թեկնածուական ատենախոսությունը, այնուհետև զբաղվել օստեոգենեզի խթանման հարցերի ուսումնասիրությամբ։ 1994 թվականին պաշտպանել է դոկտորական ատենախոսություն։ Ղարիբյանը մեծ ուշադրություն է դարձրել վերջույթների դիաբետիկ անգիոպաթիայի հարցերին։

Աշխատանքները վերաբերում են մաթրիքսի օգնությամբ կեղծ հոդերի և չսերտաճած կոտրվածքների, ոսկրածուծաբորբի (օսթեոմիելիտ), շաքարախտից առաջացած բարդությունների բուժման, օզոնաբուժության հարցերին։ Ղարիբյանը բազմաթիվ գիտական աշխատությունների, ինչպես նաև, մի շարք գյուտերի, ռացիոնալիզատորական առաջարկությունների և մեթոդական ձեռնարկների հեղինակ է։ Բացի գիտամանկավարժական և պրակտիկ գործունեությունից, Ղարիբյանը զբաղվել է հասարակական գործունեությամբ, եղել է ՀՀ վնասվածքաբանների և օրթոպեդների ասոցիացիայի անդամ, 1996 թվականից՝ Երևանի գլխավոր վնասվածքաբան։

## Անդամակցություն
* ՌԴ բնական ԳԱ թղթակից անդամ (2001)։
* Փարիզի «Արարատ» միջազգային ակադեմիայի անդամ (2001)։ 
* Եվրոպայի  բնական գիտությունների ակադեմիայի (ԵԲԳԱ, Գերմանիա) իսկական անդամ (2002)։

## Պարգևներ
* ՀԽՍՀ ԺՏՆՑ-ի ոսկե մեդալ։
* Մ. Հերացու անվան ԵՊԲՀ-ի անվանական ոսկե մեդալ։
* ԵԲԳԱ-ի Էռլիխի մեդալ (2002)։

## Գրականություն
* Эдуард Саркисович Гарибян, Вопросы теории и клинической медицины, т. 1, № 6, 1998.

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Բժշկական գիտությունների դոկտորներ
Կատեգորիա:Երևանի պետական բժշկական համալսարանի շրջանավարտներ
Կատեգորիա:Հայ բժիշկներ
Կատեգորիա:Հայ պրոֆեսորներ
Կատեգորիա:Հայ վնասվածքաբան-օրթոպեդներ
Պաուլ Էռլիխ

**Պաուլ Էռլիխ** (, ), գերմանացի բժիշկ, իմունոլոգ, բակտերիոլոգ, քիմիկոս, քիմիաթերապիայի հիմնադիր։

Նոբելյան մրցանակի դափնեկիր է (1908)։

## Կենսագրություն
Պաուլ Էռլիխը ծնվել է Սիլեզիայի Շտրելեն քաղաքում (այժմ Լեհաստանում է)։ Եղել է հրեական ապահով ընտանիքի չորրորդ երեխան, ընդ որում միակ տղան։ Հայրը` Իզմար Էռլիխը (1818-1898), ունեցել է օղեգործության արտադրամաս, որ նա ժառանգություն էր ստացել հորից` ունևոր առևտրական Հայման Էռլիխից (1784-1873)։ Մայրը` Ռոզա Վայգերտը (1826-1909), եղել է տնային տնտեսուհի։ Մոր զարմիկը` Կառլ Վայգերտը (1826-1909), ով ընդամենը ինը տարի էր մեծ Պաուլից, եղել է հայտնի ախտաբան և նպաստել Պաուլի գիտական հետաքրքրությունների զարգացմանը։

Պաուլ Էռլիխն աշխատել է բժշկական կենսաբանության, քիմիայի, փորձարարական ախտաբանության և թերապիայի բնագավառներում։ Նա բացահայտել է լեյկոցիտների տարբեր տեսակներ, ողնուղեղի դերը գրանուլոցիտների ձևավորման մեջ, տարորոշել է լեյկոզի առանձին տեսակներ և ստեղծել արյունաստեղծման դուալիստական տեսությունը (1880-1898)։ Այս նույն շրջանում նա բացահայտել է այսպես կոչված պարարտ բջիջները. առաջին անգամ հայտնագործել է արյուն-ուղեղային պատնեշի գոյությունը։ Առաջարկել է տուբերկուլոզի միկոբակտերիայի ներկման հատուկ մեթոդ, ինչպես նաև արյան ու հյուսվածաբանական սարքերի բազմագույն ներկման եղանակ։ Ստեղծել է արյան շիճուկի վերահսկան առաջին կայանը։ Պաուլ Էռլիխը արտահայտել է այն գաղափարը, որ իմունային ռեակցիաների համար պատասխանատու բջիջները մակերևույթին ունեն հակածիններ` հատուկ ռեցեպտորներ։ Այս միտքը մեծ դեր է խաղացել իմունոլոգիայի զարգացման բնագավառում և լիովին հաստատվել է։

Սկսած 1891 թվականից` Էռլիխը սկսել է մշակել ինֆեկցիոն հիվանդությունների բուժման եղանակը քիմիական նյութերի միջոցով։ Նա բացահայտել է, որ միկրոօրգանիզմները կայունություն են ձեռք բերում քիմիաթերապևտիկ նյութերի նկատմամբ։ Էռլիխին համաշխարհային հռչակ է բերել նրա մշակած «դեղամիջոց 606»-ը (սալվարսան), որը մեծ արդունավետությամբ է աչքի ընկել սիֆիլիսի բուժման համար։

1901 թվականին Պաուլ Էռլիխը սկսել է աշխատել չարորակ ուռուցքների խնդրի շուրջ։

Նա առաջարկել է կլինիկական պրակտիկայում անհրաժեշտ լաբորատոր կարևոր ռեակցիաներ։

Իլյա Մեչնիկովի հետ Նոբելյան մրցանակի է արժանացել իմունոլոգիայի ոլորտում կատարած աշխատանքների համար։

## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն
* 
* 
* Поль де Крайф (де Крюи). Охотники за микробами. Издательство: Молодая гвардия. Москва. 1957. Страниц :485.

## Արտաքին հղումներ
* Լեոնիդ Մինինբերգ, «Հայտնի հրեաների կենսագրություններ, որոնց անուններով փողոցներ են անվանակոչվել»

Կատեգորիա:ԱՄՆ-ի գիտությունների ազգային ակադեմիայի անդամներ
Կատեգորիա:ԱՄՆ-ի գիտությունների ազգային ակադեմիայի արտասահմանյան անդամներ
Կատեգորիա:Գերմանացի բժիշկներ
Կատեգորիա:Գերմանացի գյուտարարներ
Կատեգորիա:Գերմանացի կենսաբաններ
Կատեգորիա:Գերմանացի նոբելյան մրցանակակիրներ
Կատեգորիա:Գերմանացի քիմիկոսներ
Կատեգորիա:Լայպցիգի համալսարանի շրջանավարտներ
Կատեգորիա:Լոնդոնի թագավորական ընկերության անդամներ
Կատեգորիա:Լոնդոնի թագավորական միության արտասահմանյան անդամներ
Կատեգորիա:Հրեա նոբելյան մրցանակակիրներ
Կատեգորիա:Նոբելյան մրցանակի դափնեկիրներ
Կատեգորիա:Շվեդիայի գիտությունների թագավորական ակադեմիայի անդամներ
Կատեգորիա:Ստրասբուրգի համալսարանի շրջանավարտներ
Պատանդուհի 2

**«Պատանդուհի 2»** (), ռեժիսոր Օլիվիե Մեգատոնի մարտաֆիլմը, «Պատանդուհի» ֆիլմի շարունակությունը։ Պրեմիերան Ֆրանսիայում կայացել է 2012 թվականի հոկտեմբերի 3-ին։

## Սյուժե
Ֆիլմի գործողությունն կատարվում է մեկ տարի անց առաջի մասի իրադարձություններից հետո։ Նախկին ԿՀՎ-ի գործակալը Բրայան Միլլսը Փարիզի պատմություննից հետո կարողանում է ավելի մտերմանալ իր դստեր Կիմի հետ և նույնիսկ հաշտվել իր նախկին կնոջ Լեննիի հետ, ով այժմ իր ընկերոջ Ստյուարտի հետ ամուսնալուծվելու սահմանին է։ Կնոջը խրախուսելու համար Բրայանը հրավիրում է իր հետ Ստամբուլ, որտեղ ինքն ավարտել էր ևս մեկ հաճախորդի պաշտպանությունը։ Այնուամենայնիվ, արձակուրդը կտրուկ վերածվում է մղձավանջի, երբ Ալբանիայի մաֆիան Մուրադը, որի որդին, Փարիզում սպանվածներից մեկը, առևանգում է Բրայանին և Լենորին համատեղ զբոսանքի ժամանակ, Տրոպայի համար վրեժխնդրության համար։ Արդյունքում Բրայանը, այժմ իր դստեր օգնությամբ, կրկին ստիպված է գործել, որպեսզի վերջ տա այս մղձավանջին։

## Դերերում
Լիամ Նիսոն (Բրայան Միլս), Մեգգի Գրեյս (Քիմ), Ֆամկե Յանսեն (Լենոր), Ռադե Շեևբեձիյա (Մուրադ Հոչե), Լիլանդ Օռսեր (Սեմ), Ջոն Գրիզ (Կեյսի), Դանիել Բերնարդ Սուինի (Բերնի), Լյուկ Գրայմս (Ջեյմի), Գեորգ Մելիքյան (տեսուչ Դուրմազ)։

## Նկարահանումներ
Ֆիլմի նկարահանումները կատարվել էին նոյենբերին 2011 թվականին և անց էին կացել Կալիֆոռնիայում, Մալիբուի պիեսում, Ֆրանսիայում և Ստամբուլում։

## Սաունդթրեկներ
*Alex Clare — Too Close
*Phoebe Killdeer and the Short Straws — Let Me
*Kasbah Rockers feat. Ozgür Sakar — Bagasaz
*College & Electric Youth — A Real Hero
*Chromatics — Tick of the Clock
*Sabahat Akkiraz — Bosumus

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* 
* 
* 

Կատեգորիա:2010-ականների ամերիկյան ֆիլմեր
Կատեգորիա:2010-ականների անգլերեն ֆիլմեր
Կատեգորիա:2010-ականների բրիտանական ֆիլմեր
Կատեգորիա:2010-ականների էքշն թրիլեր ֆիլմեր
Կատեգորիա:2010-ականների սիքվել ֆիլմեր
Կատեգորիա:2010-ականների ֆրանսիական ֆիլմեր
Կատեգորիա:2012 ֆիլմեր
Կատեգորիա:20th Century Fox ֆիլմեր
Կատեգորիա:EuropaCorp ֆիլմեր
Կատեգորիա:Ամերիկյան էքշն թրիլեր ֆիլմեր
Կատեգորիա:Ամերիկյան կինոկատակերգություններ
Կատեգորիա:Ամերիկյան մարտաֆիլմեր
Կատեգորիա:Ամերիկյան սիքվել ֆիլմեր
Կատեգորիա:Ամերիկյան քրեական ֆիլմեր
Կատեգորիա:Անգլերեն ֆրանսիական ֆիլմեր
Կատեգորիա:Արաբերեն ֆիլմեր
Կատեգորիա:Թուրքերեն ֆիլմեր
Կատեգորիա:Թուրքիայում նկարահանված ֆիլմեր
Կատեգորիա:Լոս Անջելեսում նկարահանված ֆիլմեր
Կատեգորիա:Կալիֆոռնիայում նկարահանված ֆիլմեր
Կատեգորիա:Ստամբուլում նկարահանված ֆիլմեր
Կատեգորիա:Փարիզում նկարահանված ֆիլմեր
Կատեգորիա:Ֆիլմեր Փարիզի մասին
Կատեգորիա:Ֆիլմեր ընտանիքի մասին
Կատեգորիա:Ֆիլմեր վրեժի մասին
Կատեգորիա:Ֆիլմեր, որոնց գործողությունները տեղի են ունենում Թուրքիայում
Կատեգորիա:Ֆիլմեր, որոնց գործողությունները տեղի են ունենում Լոս Անջելեսում
Կատեգորիա:Ֆիլմեր, որոնց գործողությունները տեղի են ունենում Կալիֆոռնիայում
Կատեգորիա:Ֆիլմեր, որոնց գործողությունները տեղի են ունենում Ստամբուլում
Կատեգորիա:Ֆիլմեր, որոնց գործողությունները տեղի են ունենում Ֆրանսիայում
Կատեգորիա:Ֆրանսերեն ֆիլմեր
Կատեգորիա:Ֆրանսիական դետեկտիվ ֆիլմեր
Կատեգորիա:Ֆրանսիական դրամա ֆիլմեր
Կատեգորիա:Ֆրանսիական թրիլեր ֆիլմեր
Կատեգորիա:Ֆրանսիական քրեական ֆիլմեր
Կատեգորիա:Ֆրանսիական ֆիլմեր
Կատեգորիա:Ֆրանսիայում նկարահանված ֆիլմեր
Հին հաւատք կամ հեթանոսական կրօնք հայոց

**«Հին հաւատք կամ հեթանոս կրօնք հայոց»՝**  հայ հայտնի բանասեր և պատմաբան Ղևոնդ Ալիշանի աշխատություններից է։

Այս աշխատության մեջ Ալիշանը պատմում է հին հայերի կրոնի և պաշտամունքի մասին։ Մանրամասն ներկայացրել է հեթանոս աստվածներին,  կիսաստվածներին, ոգիներին։ Գիրքն առաջին անգամ տպագրվել է 1895 թվականին՝ Վենետիկում՝ հայերենով։ 2002 թվականին այն բերվել է Երևան։

## Բովանդակություն
Գիրքը բաղկացած է 13 գլխից․
#*Հայոց հին հավատքը*
# *Կրոն, հավատք և պաշտամունք*
## Կրոն
## Աստված
#*Բնապաշտություն*
## Լեռներ ու քարեր
## Կրակ
## Ջուր
## Օդեղեն երևույթներ
## Բուսեղեններ և ծառապաշտություն
#*Աղտարք կամ աղթարք* 
## Լուսատուների պաշտամունք
### Արեգակ
### Լուսին
### Աստղեր
### Հայկ
#*Եղանակներ*
#*Կենդանիների պաշտամունք*
#*Հրեշներ*
#*Ոգեղեն*
##Ուրվականներ
##Բարի ոգիներ
##Չար ոգիներ
###Թուխեր և Խաժեր
###Դրուժներ
###Շիդարներ
###Ճիվաղներ
###Թղպա կամ թեպղա կամ թեպղ
###Ալ կամ ալք
###Գրող, առնակ
###Խպլիկ կամ խիպիլիկ
###Հադին
###Նեռ
#Դյուցազուններ
##Դիք․ չաստվածների պաշտամունք
###Արամազդ
###Անահիտ դիցուհի
###Նանե
###Աստղիկ
###Միհր,Միթրա
###Տիր
###Վահագն
###Վանատրի կամ ամանորի դիքեր
###Սպանդարամետ
###Բար-Շամինա
###Արմազ
###Բրիթ
#Մոգություն․մազդեզական աղանդ
#Հմայություն, գուշակություններ, հարցուկներ, կախարդանք
##Գուշակություններ
#Հանդերձյալ կյանք
#Պաշտամունք, պաշտամունքարան, պաշտամունքավարներ, սպասք
##Պաշտամունքարան
###Բագին
###Հաշտից տեղեր
##Պաշտամունք
###Հաշտ և զոհ
##Պաշտամունքավարներ

Վերջաբան

Ծանոթագրություններ

#

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Նյութը գրապահարանում
Պալե Պրաչա (համայնք)

**Պալե Պրաչա համայնք** (, ), համայնք Բոսնիա և Հերցեգովինայում։ Վարչականորեն գտնվում է Բոսնիա և Հերցեգովինայի Դաշնությունում։ Համայնքի վարչական կենտրոնն է Պալե Պրաչա քաղաքը։

## Բնակչություն

## Տես նաև
* Բոսնիա և Հերցեգովինայի Դաշնության համայնքներ

## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն
* Савезни завод за статистику и евиденцију ФНРЈ и СФРЈ, попис становништва 1948, 1953, 1961, 1971, 1981. и 1991. године.

## Արտաքին հղումներ
* Saopćenje Federalnog saveza za statistiku 9.septembar 2009. godine
* Պալե Պրաչա համայնքի պաշտոնական կայքէջ 

Կատեգորիա:Բոսնիա և Հերցեգովինայի վարչական բաժանում
Կատեգորիա:Բոսնիա և Հերցեգովինայի Դաշնության համայնքներ
Եվրոպայի պատմության խոշորագույն քաղաքների ցանկ

Ստորև ներկայացված է Եվրոպայի խոշորագույն քաղաքների ցանկն սկսած մեր թվարկությունից առաջ 7000 թվականից։

## Մեր թվարկությունից առաջ 7000 թվականից մինչև 1-ին դար



## Մեր թվարկության 1-ին դարից մինչև 1800 թվական



## Հոհենբերգի և Լիսի տարբերակ
Ստորև ներկայացված է տերբեր տարիներին Եվրոպայի խոշորագույն քաղաքների բնակչության թվաքանակը՝ ըստ գիտնականներ Պաուլ Հոհենբերգի և Լին Հոլլեն Լիսի տվյալների (1985)։

Վարշավայի բնակչությունը նշված է 1792 թվականի տվյալներով։

## Չեդլերի տարբերակ
Ստորև ներկայացված է տարբեր տարիներին Եվրոպայի խոշորագույն քաղաքների բնակչության թվաքանակը՝ ըստ գիտնական Տերտիուս Չենդլերի տվյալների (1987)։





## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Եվրոպայի պատմություն
Մերին և Մաքսը (մուլտֆիլմ)

**«Մերին և Մաքսը»** ()  ավստրալիացի ինքնուրույն  անիմատոր Ադամ Էլիոտի   տրագիկոմեդիայի ժանրի պլաստիլինե  տիկնիկներով անիմացիոն ֆիլմն է։ Ֆիլմն առաջին անգամ ցուցադրվել է  :en:2009 Sundance Film Festival կինոփառատոնի բացմանը։
2009 թվականի հունիսին  ֆիլմը Ֆրանսիայի անիմացիոն ֆիլմերի միջազգային փառատոնում շահել է Անսի մրցանակ։ 250 լավագույն ֆիլմեր`ըստ IMDb վարկածի ցանկում ֆիլմը  զբաղեցրել է 179-րդ տեղը՝ 2017 թվականի մայիսի դրությամբ։

## Սյուժե
Ֆիլմի գործողությունները տեղի են ունենում 1976-ից 1994 թվականներին։ Ֆիլմը պատմում է երկու ընկերների՝ 8-ամյա միայնակ աղջկա՝ Մերիի, որն ապրում էր  Մաունթ Վեյվերլիում՝ Մելբուրն (Ավստրալիա)  և 44-ամյա նյույորքցի հրեա աթեիստ, գիրությամբ  և Ասպերգերի համախտանիշով տառապող  Մաքսի 18 տարի ընթացող նամակագրական կապի մասին։
Ֆիլմի ուշադրության կենտրոնում նամակներն են, որոնք գրում են Մերին և Մաքսը (8-ից 26 և 44-ից 62 տարեկան հասակում), և նրանց ու նրանց շրջապատող մարդկանց կյանքի պատմությունները։

Նախնական մակագրերում  նշվում է, որ ֆիլմը հիմնված է իրական դեպքերի վրա։

## Թեմաներ
Ֆիլմը բազմաթիվ թեմաներ է շոշափում՝ ներառելով երեխաների նկատմամբ անտարբերությունը, մենակությունը, խտրականությունը, համասեռամոլությունը, սեռական դաստիարակությունը, ալկոհոլիզմը, կլեպտոմանիան, աուտիզմը (մասնավորապես Ասպերգերի համախտանիշը, որով տառապում է Մաքսը), ճարպակալումը, ինքնասպանությունը, ընկճախտը, վախերը։ Այս բոլոր թեմաների քննարկման ժամանակ առկա է նաև հումորային մոտեցումը։

## Դերերի կրկնօրինակում
* Թոնի Կոլլետ՝ Մերի Դեյզի Դինքլ
* Ֆիլիպ Սեյմուր Հոֆման՝ Մաքս Ջերի Հորովից
* Էրիկ Բանա՝ Դեմինա Պոպոդոպոլուս
* Բեթանի Ուիթմոր՝ Մերին մանուկ հասակում
* Տեքստն ընթերցում է Բարի Համֆրիսը

## Երաժշտություն
Ֆիլմում օգտագործվում է 20-րդ դարի երաժշտական հավաքածու։ Ամենանշանավոր հատվածներից է  Սիմոնա Ջեֆսայի,  «Perpetuum Mobile», «Prelude and Yodel» խմբերի, Բերտ Քեմֆերտի և նրա նվագախմբի, Նանա Մուսկուրիի Դեյլ Կորնելիուսի, Լերոյ Անդերսոնի կատարմամբ  երաժշտությունները։

## Քննադատների կարծիքներ
Ֆիլմը հիմնականում դրական արձագանքներ է ստացել։
Ֆիլմերի տեսությամբ զբաղվող  Rotten Tomatoes կայքը  ֆիլմը գնահատել է՝  որպես 96 % հաջողված։

«Մերին և Մաքսը» ավստրալիական առաջին անիմացիոն ֆիլմն է, որի շահույթը գերազանցել է  մեկ միլիոն դոլարը։

Ֆիլմն Օտտավայի միջազգային փառատոնում արժանացել է գրան պրիի՝ որպես  2009 թվականի լավագույն անիմացիոն ֆիլմ։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Պաշտոնական կայք
* 
* 

Կատեգորիա:2000-ականների անգլերեն ֆիլմեր
Կատեգորիա:2009 մուլտֆիլմեր
Կատեգորիա:Իրական դեպքերի հիման վրա նկարահանված ֆիլմեր
Կատեգորիա:Լիամետրաժ անիմացիոն ֆիլմեր
Կատեգորիա:Համակարգչային անիմացիոն ֆիլմեր
Կատեգորիա:Ֆիլմեր ինքնասպանության մասին
Կատեգորիա:Ֆիլմեր հաշմանդամության մասին
Կատեգորիա:Ֆիլմեր, որոնց գործողությունները տեղի են ունենում Նյու Յորքում
Կատեգորիա:Ֆիլմեր դիսֆունկցիոնալ ընտանիքների մասին
Կատեգորիա:Ֆիլմեր բուլինգի մասին
Նոսե

, Ճապոնիայի Օսակա պրեֆեկտուրայի Տոյոնո գավառում գտնվող ավան։ Ավանի մակերեսը կազմում է 98,68 կմ², բնակչությունը՝ 10 595 մարդ (2014 թվականի օգոստոսի 1-ի տվյալների համաձայն), բնակչության խտությունը՝ 107,37 մարդ/կմ²։

## Աշխարհագրական դիրք
նոսե ավանը տեղակայված է Հոնսյու կղզու Կինկի տարածաշրջանի Օսակա պրեֆեկտուրայում։ Այս ավանի հետ սահմանակցում են Կամեոկա, Նանտան, Կավանիսի, Սասայամա քաղաքները և Տոյոնո, Ինագավա ավանները։

## Բնակչություն
Ավանի բնակչությունը կազմում է 10 595 մարդ (2014 թվականի օգոստոսի 1-ի տվյալների համաձայն), իսկ խտությունը՝ 107,37 մարդ/կմ²։ Բնակչության թվաքանակի փոփոխությունը՝ 1980-2005 թվականներին.

## Սիմվոլիկա
Նոսե ավանը խորհրդանշող ծաղիկ է համարվում *[[Lilium japonicum]]*-ը։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* * Ճապոնական Նոսե ավանի պաշտոնական վեբկայք

Կատեգորիա:Օսակա պրեֆեկտուրայի ավաններ
Մաֆրա

**Մաֆրա** (), քաղաք Պորտուգալիայում, համանուն մունիցիպալիտետի կենտրոնը Լիսաբոնի շրջանում։ Բնակչությունը 11.3 հազար մարդ է (քաղաք), կոմունայում` 76.7 հազար մարդ։ Քաղաքն ու մունիցիպալիտետը մտնում են Լիսաբոնի շրջանի մեջ` կազմելով Մեծ Լիսաբոնի ագլոմերացիայի մաս։ Վարչական նախկին բաժանումով մտել է Էշտրեմադուրա գավառի մեջ։

## Տեղակայություն
Քաղաքը գտնվում է մայրաքաղաքից հյուսիս-արևմուտք Ատլանտյան օվկիանոսի ափից 6 կմ հեռավորության վրա։ Հեռավորությունը Լիսաբոնից 30 կմ է, Սանտարենից` 65 կմ, Լեյրիայից` 101 կմ։

Կոմունան սահմանակցում է.
* հյուսիսում` Տորեշ Վեդրաշ մունիցիպալիտետի հետ
* հյուսիս-արևելքում` Սոբրալ դե Մոնտե Ագրասու մունիցիպալիտետի հետ
* արևելքում` Արուդա դուշ Վինյուշ մունիցիպալիտետի հետ
* հարավ-արևելքում` Լորեշ մունիցիպալիտետի հետ
* հարավում` Սինտրա մունիցիպալիտետի հետ
* արևմուտքում` Ատլանտյան օվկիանոսի հետ։

## Բնակչություն

## Պատմություն
Քաղաքը հիմնադրվել է 1189 թվականին։

## Տեսարժան վայրեր
* Մաֆրայի եկեղեցական համալիր - կառուցվել է 1707-1750 թվականներին Ժուան V արքայի մեծ նախագծի արդյունքում։ Ի պատիվ ժառանգորդի ծննդի` նա որոշել էր իրականացնել իր փառասիրական երազանքը` կառուցել համալիր, որ կգերազանցի իսպանական Էսկորիալին։ Ժոզե Սարամագոյի «Հիշողություն եկեղեցու մասին» (, 1982) վեպում։ Վկայություն կա, որ եկեղեցու կառուցմանը մասնակցել է 50.000 մարդ, որոնք պարտադրաբար բերվել են Պորտուգալիայի բոլոր կողմերից։ Հսկայական շինարարության ծախսերը վճարվել են Բրազիլիայից եկող ոսկով ու ադամանդով։ Գլխավոր ճակատամասն ունի 220 մ երկարություն. այնտեղ տեղակայված են 800 հաստատություններ, որոնք դժվար թե ամբողջությամբ բնակեցված լինեին։ Համալիրի ամբողջ մակերեսը կազմում է 40.000 մ², իսկ ամրոցի մարմարե բազիլիկը չափերով համեմատելի է տաճարի հետ։

Մաֆրայի ճարտարապետական վարպետանոցում գերմանացի Յոհան Ֆրիդրիխ Լյուդվիգի և օտարերկրացի այլ ճարտարապետների գլխավորությամբ ձևավորվել է պորտուգալացի շինարարների ու նկարիչների մի խումբ, այդ թվում` հայտնի քանդակագործ Ժոակիմ Մաշադու դե Կաշտրուն։ Հսկայական համալիրը սիմետրիկ կերպով տեղակայված է բազիլիկի շուրջ։ Պալատի` բազիլիկին հպվող թևերը անկյուններում ավարտվում են քառակուսի աշտարակներով, որոնք ունեն սոխանման գմբեթներ։ Եկեղեցու ամենահետաքրքիր շինություններն են հիվանդանոցը, դեղատունը, դորմիտորիումը, խոհանոցը, սակայն ամենից հետաքրքիրը գրադարանն է` մոտ 30.000 հատոր գրքերով։
* Մաֆրայի այրգելոց-այգի - հիմնադրվել է Ժուան V արքայի օրոք որպես թագավորական հանգստի համար նախատեսված տարածք։ Այգու մակերեսը 8 կմ ² է։ Այստեղ կան եղնիկների, վայրի վարազների, աղվեսների, գիշատիչ թռչունների և այլ կենդանիների բազմաթիվ տեսակներ, որոնք ապրում են այգու բնական միջավայրում։ Այգին բաց է նաև հետիոտնային և հեծանվային զբոսանքների, ձիավարության համար։ Կա նետ ու աղեղից օգտվելու հնարավորություն։

## Տնտեսություն
Քաղաքի տնտեսությունը հիմնված է գյուղմթերքի արտադրության ու զբոսաշրջության վրա։

## Իրադարձություններ, փառատոներ
* Փառատոն` նվիրված Նազարեթի Աստվածամորը
* Ծովամթերքի փառատոն Ռիբամարում

## Քույր քաղաքներ
*  Ֆրեյել

## Պատկերասրահ

Պատկեր:Palácio_Nacional_de_Mafra2.jpg|Մաֆրայի ազգային պալատ
Պատկեր:Mafra May 2013-2.jpg|Մաֆրայի ազգային պալատ
Պատկեր:EriceiraSunset.jpg|Մայրամուտ
Պատկեր:Mafra war memorial.JPG|Պատերազմին նվիրված հուշահամալիր


## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:1189 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր
Կատեգորիա:Պորտուգալիայի քաղաքներ
Ջոն Գեյսի

**Ջոն Ուեյն Գեյսի կրտսեր** (, ), ամերիկացի սերիական մարդասպան, որը 1970-ական թվականներին գողացել, բռնաբարել և սպանել է 33 դեռահաս տղաների, որոնցից վեցը մինչ օրս ճանաչված չեն։ Նրա զոհերից 26-ը թաղված էին իրենց տան կիսահարկում, ևս չորսը նետվել էին մոտակա գետի մեջ։ Նրան անվանում էին «Մարդասպան ծաղրածուն», քանի որ նա անում էր սոցիալական ծառայություններ շքերթներում և երեկույթների համար՝ ծաղրածուի հագուստով երեխաների համար, նա իրեն անվանում էր «Պոգո ծաղրածու», կերպար, որն ինքն էր ստեղծել։

## Կենսագրություն
### Մանկություն
Ջոն Ուեյն Գեյսի կրտսերը ծնվել է 1942 թվականի մարտի 17-ին, նա ընտանիքում երկրորդ երեխան էր։ Նրա հայրը՝ Ջոն Սթենլի Գեյսի ավագը, հաճախ ծեծում էր մորը, հատկապես հղիության ժամանակ, որը ապագա սերիական մարդասպանի առողջության հետ խնդիրների գլխավոր պատճառներից էր։ Նրա հարազատ քրոջ խոսքերով Ջոնը եղել էր «իր հոր նմանակը»՝ բնավորությունը և սովորությունները։ Գեյսի ավագը նվազացնում և հարվածում էր ընտանիքի բոլոր անդամներին։ Գեյսի կրտսերը հաճախ գալիս էր մոր մոտ օգնության, որի պատճառով հայրը նրան անվանել է «մայրիկի տղա» և «քույրիկ»։ Մանկությունից Գեյսին աշխատավոր էր, բայց չէր կարողանում համապատասխանացվել իր հոր չափազանց բարձր ստանդարտներին, եթե նրա մոտ ինչ-որ բան չէր ստացվում, ապա Գեյսի ավագը նրան անվանում էր ապուշ։
 
Գեյթիի մահապատժին նախորդող ժամերին ուղղիչ կենտրոնի մոտ հավաքվել էր ավելի քան 1000 մարդ, որոնց մեծ մասը կողմ էր նրա մահապատժին, չնայած նրան, որ ներկա էին նաև մահապատժի դեմ մի քանի բողոքողներ։ Դատապարտության կողմնակիցներից ոմանք կրում էին շապիկներ, որոնք ակնարկում էին Գեյթիի նախորդ համայնքային ծառայությունները ՝ որպես ծաղրածու և երգիծական կարգախոսներով, ինչպիսիք են ՝ «ծաղրածուի համար արցունքներ չկան»։ Ներկայիս մահապատժի դեմ բողոքողները բողոքում էին լուռ մոմի լույսով։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Ջոն Ուեյն Գեյսի կենսագրությունը Slaughter-House կայքում 
* Ջոն Ուեյն Գեյսը FBI-ի կայքում
* Ջոն Ուեյն Գեյսը Crimelibrary.com կայքում
* Find A Grave Entry
* Ջոն Գեյսի 33 զոհերը
* Սերիական մարդասպան Ջոն Ուեյն Գեյսի կրտսեր 
* Դաժան մարդասպանը ծաղրածուի հագուստով։ Ինչու էին նրան երկար որոնում

Կատեգորիա:ԱՄՆ-ի դեմոկրատական կուսակցության անդամներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի սերիական մարդասպաններ
Կատեգորիա:Ամերիկացիներ լեհական սերմամբ
Կատեգորիա:Ցմահ դատապարտվածներ
Քրքջան որոր

**Քրքջան որոր**, կամ **տափաստանային որոր** (), խոշոր որոր, բնադրում են հիմնականում Ռուսաստանում և Ուկրաինայում՝ Սև և Կասպից ծովերին հարող տարածքներում, իսկ ավելի փոքր չափով՝ Ղազախստանում, Հունգարիայում, Բելառուսում և Լեհաստանում։ Այն բնակվում է ծովային ավազոտ լողափերում, ծովային կղզիներում, տափաստանային լճերի և գետերի ափերին։ Մինչև վերջերս այն սովորաբար համարվում էր ավելի տարածված արծաթափայլ որորի մեկ կամ մի քանի ենթատեսակ, որի հետ, ինչպես նաև արևելյան ենթատեսակի հետ, արտաքին տեսքի և վարքի մեջ շատ ընդհանրություններ ունի։

## Բնութագիր
Խոշոր լուսավոր որորը ունի նրբագեղ մարմին ոչ մեծ գլխով, ուժեղ թեք ճակատ, որը սահուն կերպով վերածվում է բարակ և երկար կտուցի, և համեմատաբար երկար ոտքեր։ Ընդհանուր չափերով գրեթե չի տարբերվում արծաթափայլ և միջերկրածովյան որորներից, բայց այն ավելի թեթև ու նուրբ է թվում, ավելի հաճելի, տանձաձև գլխով և երկար պարանոցով։ Երկարությունը 54-66 սմ է, թևերի բացվածքը՝ 130-158 սմ, քաշը՝ 700-1200 գ։

Որորների այլ խոշոր տեսակների նման, բույնը լիակատար տեսք է ստանում միայն կյանքի չորրորդ տարում։

## Բազմացում
Այս թռչունը, որպես կանոն, բնադրում է հարթ և ցածրադիր վայրերում, ջրերին մոտ, ի տարբերություն դեղնավուն որորի, որը բնադրում է ժայռերին։ Բազմացման շրջանը սկսվում է ապրիլի սկզբից։ Երկու կամ երեք ձու է դնում և ճուտ է հանում 27-ից 31 օրվա ընթացքում։

## Սնունդ
Դրանք գիշատիչ և  աղբահավաք թռչուններ են՝ շատ բազմազան սննդակարգով։ Բազմացման շրջանում նրանք հաճախ ուտում են կրծողներ, ինչպիսիք են ցամաքային սկյուռիկները, որոնց որսալու համար թռչում են մոտակա տափաստաններ։

## Պատկերասրահ

Պատկեր:Larus cachinnans.jpg|Քրքջան որորներ
Պատկեր:Larus cachinnans 1 young (Marek Szczepanek).jpg|Երիտասարդ քրքջան որոր Լեհաստանում
Պատկեր:Larus cachinnans 2 young (Marek Szczepanek).jpg|Փոքր քրքջան որոր
Պատկեր:Мартин жовтоногий (Larus cachinnans). Початок життя.jpg|Դանուբի կենսոլորտային արգելոցում
Պատկեր:Caspian Gull (Larus cachinnans) (38711784675).jpg|Քրքջան որոր թռչելիս
Պատկեր:Larus cachinnans MWNH 0345.JPG|Քրքջան որորի ձվեր
Պատկեր:Larus cachinnans-nest.jpg
Պատկեր:Larus cachinnans, Sivas 2017-07-02 01-1.jpg
Պատկեր:Larus cachinnans young bird.jpg
Պատկեր:Жовтоногі мартини (Larus cachinnans).jpg


## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն
* 
* 
* 
* 

## Արտաքին հղումներ
* Ռուսաստանի ողնաշարավոր կենդանիներ՝ Քրքջան որոր 
* Caspian Gull photos, Rudy's Gull-index
* Gulls in Poland incl. Caspian gull and hybrids
* Caspian Gulls in Amsterdam
* Identification of Caspian Gull, Berkshire Birds
* Steppe gull ''barabensis'' in South Korea, Birds Korea
* Pictures of Caspian gulls from all ages  included some hybrids and ringed Caspian gulls

Կատեգորիա:Եվրասիայի թռչուններ
Կատեգորիա:Կենտրոնական Ասիայի թռչուններ
Կատեգորիա:Որորներ