Նորչյոպինգ

**Նորչյոպինգ** (շվեդ. *<span lang="sv">Norrköping</span>*) քաղաք Շվեդիայում, խոշոր արդյունաբերական կենտրոն Ստոկհոլմից 170 կմ դեպի հարավ։ Քաղաքը զարգացել է XIX դարի ինդուստրիացման ժամանակահատվածում, ինչի համար էլ Նորչյոպինգը ստացել է «շվեդական Մանչեսթեր» մականունը։

Քաղաքը տեղակայված է Մուտալա գետի վրա (*Motala ström*):

Բնակչությունը կազմում է 83 561 մարդ, արվարձանների հետ միասին՝ 128 060 բնակիչ ( ըստ 2009 թվի մարդահամարի)։ Ամբողջ Շվեդիույում բնակչության թվաքանակով յոթերորդն է։

## Պատմություն
ձախից|մինի|200x200փքս|Պատնեշ Մուտալա գետի վրա Նորչյոպինգի կենտրոնում
Քաղաքում բնակչությունը հայտնվել է միջնադարում։ Հիմնադրման ճշգրիտ ժամանակը հայտնի չէ, սակայն XII դարում այստեղ հիշատակվում է եկեղեցի ՝ նվիրված Սուրբ Օլաֆին։ Քաղաքի անվան առաջին հետքերը հայտնաբերվել են 1283 թվականին։ Նորչյոպինգը քաղաքի իրավունք է ստացել XIV դարի սկզբին, բայց կարգավիճակը հաստատող փաստաթուղթը թվագրվել է 1384թվին։

## Տեսարժան վայրեր
[ձախից|մինի|Նորչյոպինգի Աշխատանքի Թանգարանը ([Շվեդերեն|շվեդ. *<span lang="sv">Arbetets Museum</span>*) ]]
XIX դարում Նորչյոպինգը շվեդական տեքստիլ արդյունաբերության կարևորագույն կենտրոններից մեկն էր, շվեդական երկրորդ խոշոր արդյունաբերական քաղաքը։ Քաղաքի ամբողջ արդյունաբերական կենտրոնը՝ շենքեր, գործարաններ և պահեստներ, տեղակայված է Մուտալա գետի երկայնքով։
ձախից|մինի|200x200փքս|Լուիս դե Գիրուի հուշարձանը Նորչյոպինգում
Գործվածքի արտադրման կոմպլեքսը համարվում է Եվրոպայում առավել պահպանված արդյունաբերական ճարտարապետության հուշարձաններից մեկը։ Այժմ նրա տարածքում բացվել է *քաղաքային թանգարան* (Stads Museum): Մոտակայքում կան ևս երկու թանգարաններ կապված քաղաքի արդյունաբերական պատմության հետ՝ Ալրաղացի* թանգարան* (Holmens Museum) գործող ալրաղացով և* Աշխատանքի* թանգարանը (Arbetets Museum): XIX դարում Նորչյոպինգում ապրում էր Շվեդիայի խոշորագույն հրեական համայնքներից մեկը։ Նաև հատուկ ուշադրության է արժանի «*ժամանակակից* *արվեստի* *թանգարանը*»։ Քաղաքի համայնապատկերը կարելի է տեսնել դիտահարթակից, որը գտնվում է 50 մ բարձրության վրա 68 մետր բարձրությամբ աշտարակի քաղաքային դահլիճից։ Քաղաքի հյուսիսում գտնվում է Սկանդինավիայի ամենախոշոր կենդանաբանական այգին։
Քաղաքում գործում է Նորչյոպինգի սիմֆոնիկ նվագախումբը։

## Տրանսպորտ
Քաղաքի միջով են անցնում Е4 եւ Е22 մայրուղիները, Södra stambanan երկաթուղային ճանապարհը (Malmö — Կատրինեհոլմ)։

Նորչյոպինգում 1904թվից գործում է տրամվայի ցանց։ Ամռան ամիսներին շաբաթական երկու անգամ կանոնավոր գիծ են դուրս գալիս հին տրամվայներ։

Քաղաքի կենտրոնից երեք կիլոմետր դեպի արևելք գտնվում է Նորչյոպինգի օդանավակայանը։

## Սպորտ
Քաղաքում գործում են ֆուտբոլային պրոֆեսիոնալ ակումբներ, ինչպես նաև Նորչյոպինգ Դոլֆինս բասկետբոլային ակումբը։ Իդրոտսպարկեն մարզադաշտում անցել են ֆուտբոլի աշխարհի առաջնության (1958) և ֆուտբոլի Եվրոպայի առաջնության (1992) հանդիպումները։

## Հայտնի բնակիչներ
* Տուրե Ներման (1886-1969) կոմունիստ, բանաստեղծ.
* Հաննես Ալֆվեն (1908-1995) — ֆիզիկոս։
* Slagsmålsklubben — երաժշտական կոլեկտիվ
* Դայմոնդ Էմի— շվեդ երգչուհի։
* Ջեֆֆերի Թեյլոր (ծն.1989) — բասկետբոլիստ ("Charlotte Hornets"):

## Քույր քաղաքներ
*  Նեքարի Էսլինգեն, Գերմանիա
*  Քլակսվուիկ, Ֆարերյան կղզիներ
*  Կոուպավոգյուր, Իսլանդիա
*  Լինց, Ավստրիա
*  Օդենսե, Դանիա
*  Ռիգա, Լատվիա
*  Տամպերե, Ֆինլանդիա
*  Տրոնհեյմ, Նորվեգիա

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Բալթիկ ծովի նավահանգստային քաղաքներ
Կատեգորիա:Շվեդիայի քաղաքներ