Մայրցամաքային իջվածքներ

**Մայրցամաքային իջվածքներ**, ներառում է խոշոր մայրցամաքների իջվածքները, ներառյալ նաև ծովային և լճային։
 
Աշխարհի ցամաքային իջվածքը (ցածրավայր) օվկիանոսի մակարդակի համեմատությամբ (չհաշված Անտարկտիդայի սառցածածկը և ծովերի շելֆը (ծանծաղուտ) համարվում է Բայկալյան ռիֆտը աշխարհի ամենախոր Բայկալ լճով։ Լճի խորությունը 1637 մ է, օվկիանոսի մակարդակից ցածր է 1185 մետրով, հաշվի առնելով Բայկալը շրջապատող 2432 մ բարձրությամբ լեռները օվկիանոսի մակարդակից բարձրության տարբերությունը ռիֆտում հասնում է 3617 մ։  
Կասպից լճի իջվածք - օվկիանոսի մակարդակից ամենախոշոր իջվածքն է և խորությամբ երկրորդն է երկրի ցամաքային իջվաքների մեջ։ Կասպից ծովի առավելագույն խորությունը 1025 մ է (Հարավկասպիական գոգահովտում), այն օվկիանոսի մակարդակից ցածր է 1054 մ-ով (Կասպից լճի մակարդակից՝ -29 մ)։ Միջինկասպիական գոգահովտի խորությունը 787 մ է։ Դեմավենդ (5596 մ) հրաբուխը, որը գտնվում է Կասպից լճի հարավից 70 կմ Էլբրուսի հետ համեմատած, բարձրությունների տարբերությունը կազմում է 6650 մ։                   
Իսսիկ Կուլի գոգահովիտը Իսսիկ Կուլ լճի հետ (Ղրղըզստան) 670 մ օվկիանոսի մակարդակից բարձր է 930 մ է։ Հաշվի առնելով Իսսկ Կուլ լիճը օղակձև շրջապատող լեռները, որոնք հասնում են 5147 մ բարձրության օվկիանոսի մակարդակից, այստեղ բարձրությունների տարբերությունն արդեն կազմում է 4217 մ։
Անդյան լեռներում, Տիտիկակա լճի իջվածքում (լճի հայելին գտնում է 3830 մ բարձրության վրա, խորությունը 281 մ է), տարբերությունը կազմում է 2844 մ Անկոխումա գագաթի (6393 մ) հետ հարաբերած, որը գտնվում է ծովափից 20 կմ ծովափից հեռու։

## Ներմայրցամաքային ամենախոշոր իջվածքներ
Ներմայրցամաքային ամենախոշոր իջվածքները, որտեղ ամենացածր կետերը գտնում են օվկիանոսի մակարդակից էլ ցածր.
# Բայկալ լճի իջվածք (Ռուսաստան, Սիբիր)- խորությունը 1637 մ, -1185 մ
# Հարավկասպիական գոգահովիտ- խորությունը 1025 մ, -1054 մ 
# Միջինկասպիական գոգահովիտ- խորությունը 787 մ, -816 մ
# Գհոր՝ Մեռյալ ծովի հետ (Իսրայել-Հորդանան)-խորությունը 388 մ, -804 մ
# Տանգանիկա լիճ (Զաիր-Տանզանիա)- խորությունը 1470մ, -696 մ
# Ստրուկների Մեծ լիճ (Կանադա)-խորությունը 614 մ,-458 մ
# Խանտայկայի լիճ (Ռուսաստան, Պուտորանի սարավանդ)-խորությունը 420 մ, -356 մ
# Մեծ Արջի լիճ (Կանադա)-խորությունը 446 մ,-288 մ
# Գարդա լիճ (Իտալիա)- խորությունը 346 մ, -283 մ
# Նյասա լիճ (Մալավի)- խորությունը704 մ, -227 մ
# Լադոգա լիճ (ՌԴ հյուսիս-արևմուտք),խորությունը 230 մ,-223մ
# Վերին լիճ (ԱՄՆ-Կանադա)-խորությունը 405 մ, -220 մ
# Աֆարը՝ Ասսալ լճի հետ (Ջիբութի)-194 մ
# Օնտարիո լիճ (ԱՄՆ-Կանադա)- խորությունը 244 մ, -167 մ
# Թուրֆանի իջվածք (Չինաստան) -154 մ
# Կարագիե (Ղազախստան) -134 մ
# Կատարայի (Եգիպտոս)-130 մ
# Դանակիլը՝ Բաչիլի լճի հետ (Եթովպիա) -130 մ
# Միչիգան լիճ (ԱՄՆ)-խորությունը 281 մ,-104 մ
# Օնեգա լիճ (ՌԴ հսյուսիս-արևմուտք) -94 մ
# Մահվան հովիտ (ԱՄՆ, Կալիֆորնիա) -86 մ
# Աչկայա (Թուրքմենիա) -80 մ
# Կարինժարիկ (Ղազախստան) -80 մ

## Ծովային ավազաննների ամենախոր իջվածքներ
Ծովային ավազաննների ամենախոր իջվածքները, որոնք համարվում են համաշխարհային օվկիանոսի մի մասը, բայց ծածկում են ցամաքներում։ Այստեղ հաշվի չի առնվում  ափերի, լանջերի և շելֆի հարթությունների գեոմորֆոլոգիապես չեն պատկանում իջվածքներին։  
# Էգեյան ծով Իկարիա իջվածք -1518 մ
# Էգեյան ծով Տերմաիկոս ծոց -1242 մ
# Մարմարա ծով -1221 մ
# Էգեյան ծովի Հարավային Սկայրոս ավազան -915 մ
# Էգեյան ծովի Հյուսիսային Սկայրոս ավազան -888 մ
# Հյուսիսային և Բալթիկ ծովերը միացնող Սկագերակ նեղուց  -725 մ
# Էգեյան ծով  Հարավային Իկարիա ավազան -721 մ
# Բալթիկ ծով -470 մ
# ԿԿանադական Արկտիկական կղզեխմբի Վայկաունտ-Մելվիլ նեղուց -465 մ
# Բարենցի ծովի կենտրոնական իջվածք -382 մ
# Սպիտակ ծով -350 մ
# Կանադական Արկտիկական կզզիախմբի Բութիա թերակղզի -323 մ
# Խոդսոնի ծով (Հուդզոնի ծոց) -301 մ
# Մարակայբո (լիճ)-250 մ
# Հյուսիսային ծով -238 մ

## Արտաքին հղումներ
* Геологический словарь: Шельф
* Геологический словарь: Рифт
* PaleoKazakhstan.com: Глубочайшие впадины материков

Կատեգորիա:Իջվածքներ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Իջվածքներ ըստ երկրի