open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Ինգ Ին

**Ինգ Ին** (չինարեն՝英茵, ), 1930-ականների և 1940-ականների Չինաստանի ամենահայտնի դերասանուհիներից։ 1942 թվականի Հոնկոնգի օկուպացիայի ժամանակ աշխատել է Չինաստանի գործակալական հետախուզությունում։ Նա օգնել է Հոնկոնգի մի բնակչի, որը ձերբակալվել էր ճապոնացիների կողմից, բայց փրկել չի կարողացել, որովհետև նրանք  կրակել և սպանել են այդ բնակչին։ Ինգ Ինը, որը սիրում էր նրան, չի ընդունում այդ փաստը և ինքնասպանություն է գործում՝ մեծ քանակի ափիոն օգտագործելով։

## Կյանքը
Ինգ Ինը ծնվել է Պեկինում Բեյջանական  կառավարության ժամանակ։ Նա սերում է թատերական ընտանիքից և հանդիսանում է Ինգ Լիանժիի դուստրը։

Փիփինգի ավագ դպրոցն ավարտելուց հետո նա գնում է Շանհայ, որտեղ մասնակցում է Լի Ջինհուինի և «Lianhua» ֆիլմ ընկերության կազմակերպած երգի և պարի  դասընթացին։ 1936 թվականին նա սկսում է համագործակցել «Mingxing» ֆիլմ ընկերության հետ, նկարահանվում է «Խաչմերուկները» շոուում, «Տիեզերական երազանք» ֆիլմում։

Շոուի ավարտից հետո սկսվում է երկրորդ չին-ճապոնական պատերազմը։ Ինգ Ինը ռոմանտիկ կապեր է ունենում Չինաստանի բարձրաստիճան կառավարության ներկայացուցիչ Փինգ Զու Րենի հետ։ 1941 թվականի ապրիլին Փինգ Զու Րենը ձերբակալվում է ճապոնական ռազմական ոստիկանության կողմից։ Նա 1942 թվականի հունվարի 8-ին մահապատժի է ենթարկվում Ճապոնիայի ժանդարմանիայի կողմից։ Նրա մարմինը վերադարձվում է իր ընտանիքին և թաղվում Հոնգ Չավի միջազգային գերեզմանատանը։ Ինգ Ինը խոստանում է աջակցել նրա ընտանիքին։ 1942 թվականի հունվարի 23-ին նա Շանհայի «Park Hotel» հյուրանոցի 10-րդ հարկի համար 708 սենյակում ինքնասպանություն է գործում։ Երբ նա մենակ է մնում, փակում է դուռը և օգտագործում մեծ քանակությամբ ափիոն և քնաբեր դեղամիջոցներ:

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:1916 ծնունդներ
Կատեգորիա:1942 մահեր
Կատեգորիա:Ինքնասպան դերասանուհիներ
Կատեգորիա:Չինացի դերասանուհիներ
Գարդար Սվավարսոն

**Գարդար Սվավարսոն** (, ), շվեդ վիկինգ, որին համարում են Իսլանդիայում ապրած առաջին սկանդինավը։ Այդուհանդերձ, շատերը վկայում են, որ նա այնտեղ անց է կացրել մեկ ձմեռ։

Ըստ «Գիրք Իսլանդիայի բնակեցման մասին» () աշխատության՝ Գարդարը տիրել է Զելանդիայի (Դանիա) ափին գտնվող հողերին։ Այդ ափերին լողալիս (860-ական թվականներին), որ ստանա հոր թողած ժառանգությունը, նա հայտնվում է փոթորկի մեջ։ Փոթորիկը նրա նավը տանում է հեռու դեպի հյուսիս` Իսլանդիայի արևելյան ափ։ Գարդարը դարձավ առաջինը, որը շրջեց կղզով մեկը։ Դողացող ծովախորշի ափին` Իսլանդիաի հյուսիսային մասում նա տուն խնդրեց և ձմեռեց այնտեղ։ Այս օրվանից այդ տեղանքն անվանում են Դոմովյան ծովածոց (Խուսավիկ)։

Ճանապարհորդի տուն վերադառնալուց հետո՝ իր հայտնաբերած տարածքը սկսեցին անվանել Գարդարի կղզի (*Garðarshólmi*): Գարդարի հետագա ճակատագրի մասին ոչինչ հայտնի չէ։ Նրա որդին՝ Ունին, եկավ Իսլանդիա և փորձեց գրավել երկրի մի մասը նորվեգական թագավորի համար, բայց շուտով այդ փորձի համար սպանվեց՝ տեղի ավազակախմբերի կողմից։ Ունիի որդի`Խրոար Գուդին, ապրել է Իսլանդիաում և Խամունդի որդի Գունարի քրոջ ամուսինն էր։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Իսլանդիայի պատմություն
Կատեգորիա:Շվեդ ճանապարհորդներ
Կատեգորիա:Շվեդ ծովագնացներ
Իսլանդիայի սառցադաշտեր

**Իսլանդիայի սառցադաշտերն** ընդգրկում են մոտ 11,400 քառ․ կմ տարածք (երկրի ընդհանուր տարածքի՝ 103,125 քառ․ կմ 11,1% -ը) և զգալի ազդեցություն ունեն կղզու լանդշաֆտի վրա։

Իսլանդիայի սառցադաշտերը կոչվում են «յոկյուդլ» ։

Շատ սառցադաշտեր գտնվում են հրաբուխների վրա։ Այսպիսով, Գրիմսվոթն և Բաուրդարբունգա հրաբուխները գտնվում են խոշոր Վատնաիյոկյուդլ հրաբխի տակ։ Գրիմսվոթնի կալդերա կազմում է 100 քառ․ կմ, իսկ Բաուրարդբունգայինը՝ 60 քառ․ կմ։

Երկրաջերմային ակտիվության պատճառով սառցադաշտերի տակ հալեցված ջրերը կուտակվում են, ինչը կարող է հանգեցնել սառցե լճերի ջրհեղեղի, որն իսլանդերեն կոչում են «յոկյուդլհլաուփ» ()։

Վերջիններիս հավանականությունը զգալիորեն ավելանում է, երբ սառցադաշտի տակ սկսվում է հրաբխային ակտիվություն։ Թեժ գոտում լցված սառը ջրերի հոսքը, իր հերթին, կարող է հրաբխային ժայթքում առաջացնել։





## Պատկերասրահ

Satellite image of Iceland in September.jpeg
Hoffellsjökull.JPG
Eyjafjallajökull.jpeg
Vatnajökull.jpeg


## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Իսլանդիայի Ազգային տեղագրական գծահանում
* Original source of area figures
* elevations of some glaciers

Կատեգորիա:Իսլանդիայի աշխարհագրություն
Կատեգորիա:Իսլանդիայի սառցադաշտեր
Ֆերնանդինա (Նարբորո)

**Ֆերնանդինա (Նարբորո)** (, ), կղզի, որը երկրաբանական առումով կապ ունի Գալապագոսյան կղզիների հետ։

## Աշխարհագրություն
ձախից|մինի|250x250փքս|Ծովային իգուա
աջից|մինի|250x250փքս|Լա-Կումբրե կղզու Կալդերա
Կղզին վահանային հրաբուխ է, ձևավորված Գալապագոս թեժ կետի ազդեցության տակ։  Այս հրաբխի վերջին ժայթքումը սկսվել է 2009 թվականի ապրիլի 12-ին։ Մինչ այդ այն արթնացել է 2005 թվականին։ Կղզին համեմատաբար սիմետրիկ է, կենտրոնում է գլխավոր Լա-Կումբրե հրաբուխը, նրա հարավային մասում է գտնվում հրաբխի երկրորդային խառնարանը։ Ֆերնանդինան կղզեխմբի ամենաարևմտյան կղզին է, անվանվել է Ֆերդինանդ II (Արագոնի թագավոր)  անվամբ,որը աջակցել է Քրիստափոր Կոլումբոս արշավանքը։

Ֆերնանդինա կղզու տարածքը կազմում է 642,48 կմ², առավելագույն բարձրություն՝ 1476 մ, կալդերայի չափը կենտրոնում հասնում է շուրջ 6.5 կմ։ Կալդերան առաջացավ մակերեսի փլուզման հետևանքով՝ 1968 թվականին, երբ կալդերայի կենտրոնական մասը ընկավ 350 մ։ Երբեմն դրա հատակին  առաջանում է ժամանակավոր լիճ, վերջին անգամ այն առաջացել է 1988 թվականին։ Կղզու այցելուներին չի թույլատրվում մոտենալ կալդերային՝ էքսկուրսիայի վտանգավոր լինելու պատճառով։

Հրաբխային ակտիվության պատճառով կղզու վրա բուսական աշխարհը բավականին աղքատ է։ Դրա մակերևույթը հիմնականում մոխրագույն է, բացառությամբ ափերին  գտնվող մանգրենային թփերի։ Պունտա-Էսպինոս հրվանդանում մեծ քանակով ապրում են ծովային իգուաններ։ Հանդիպում են նաև չթռչող բակլան, հավալուսն և ծովառյուծ։

## Տես նաև

* Էկվադորի հրաբուխներ

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Ակտիվ հրաբուխներ
Կատեգորիա:Անմարդաբնակ կղզիներ
Սանտա Կրուս

**Սանտա Կրուս** (), կղզիների խումբ Խաղաղ օվկիանոսի հյուսիսային մասում։ Մտնում է Տեմոթու Մելանեսյան նահանգի Սողոմոնյան կղզիների վարչական միավորի մեջ։

## Աշխարհագրություն
Կղզիները տեղակայված են Սողոմոնյան կղզիներից 400 կմ հարավ-արևմուտք։ Սանտա Կրուս կղզիների տարիքը, որը ձևավորվել է Ավստրալիական և Խաղաղ-օվկիանոսյան սալերի բախման հետևանքով, գերազանցում է 5մլն տարին։ Աշխարհագրական կղզիները բաղկացած են կրաքարից և հրաբխային տուֆից։ Խմբի ամենաբարձր կետը տեղակայված է Վանիկորո կղզում (924 մ)։

Խմբի ընդհանուր տարածքը կազմում է 747 կմ²։ Խոշորագույն կղզիներ են համարվում.

* Վանիկորո (տարածքը 173,2 կմ², բնակչության կազմը՝ շուրջ 800 մարդ)։
* Բանիե
* Տեանու (Տեվայի)
* Նենդո (տարածքը 505,5 կմ², բարձր գագաթը՝ 549 մ, բնակչության կազմը՝ շուրջ 5000 մարդ)։
* Ուտուպուա (տարածքը 69 կմ², բարձր գագաթը՝ 380 մ, բնակչության կազմը՝ շուրջ 300 մարդ)։
* Մալո

Սանտա Կրուս կղզիների խոշորագույն քաղաքը՝ *[[Լատա]]*, տեղակայված Նենդո կղզում և համարված Տեմոթու նահանգի վարչական կենտրոնը։

## Մշակույթ
### Լեզուներ
thumb|right|200px
Կղզիների ազգային լեզուն դասակարգված է Սանտա Կրուսի լեզուներում, որը մտնում է Ավստորնեզական լեզվաընտանիքի Օվկիանոսային ենթախմբի մեջ։

### Թեպուկե(օվկիանոսային շրջանցող քողարկումներ)
Սողոմոնյան կղզիների Արևելքում մի քանի Պոլինեզիական հասարակություններ կառուցեցին օվկիանոսով անցնող ջրհեղեղների ձորեր,որոնք հայտնի են Տեպուկե անունով:1966 թվականինգերմանացի մարդաբան Գերդ Կոչը հետազոտություններ է կատարել Սանտա Կրուս կղզիներում գտնվող Նենդու կղզում և Ռեֆյան կղզիներում գտնվող Պիլենի և Ֆենուալոա նահանգներում և վերադարձել է վավերագրական ֆիլմով, լուսանկարչական և աուդիո նյութերով:Ֆիլմերը, որոնք ավարտվել է Քոչը, այժմ անցկացվում է Գերմանիայի Գիտության և տեխնիկայի ազգային գրադարանի (TIB) կողմից Հանովերում։ Նա բերեց Բեռլինի ազգագրական թանգարան ՝ Սանտա Կրուզյան կղզիներից վերջին ՝ դեռևս ամբողջական Թեփուկին։ 1971 թվականին Քոչը հրատարակել է Die Materielle Kultur der Santa Cruz-Inseln-ը։

## Այլ մշակույթների հետ շփում
Կղզիներ այցելել է Ալվարո դե Մենդանան, առաջին եվրոպացին, որը տեսել է նրանց 1595 թվականին իր երկրորդ Խաղաղօվկիանոսյան արշավանքի ժամանակ։ Մենդանան սկսեց Նենդո գաղութից, որը նա անվանեց Սանտա Կրուս, և այն տեղում,որն Իսպանացիներն անվանեցին Գրացիոսա Բեյ, մահացավ 1596 թվականին։

## Համաշխարհային երկրորդ պատերազմ
Խաղաղ օվկիանոսի պատերազմի ժամանակ Սանտա Կրուս կղզիների ճակատամարտը կռվում էր Սանտա կրուս խմբից դեպի հյուսիս,իսկ որոշ ծովային ինքնաթիռներ տեղակայված էին Գրացիոսա ծոցում,որոնցից մեկը ընկել էր այստեղ:Վանիկորո կղզում պահվող քիմիական միջոցները ամբողջությամբ չեն հանվել մինչև 1990-ականները։

## Պատմություն
Կղզիները բացվել են Ալվարա Մենդանեյ դե նեյրայի խաղաղօվկիանոսյան երկրորդ արշավանքի ժամանակ 1595 թվականին։

Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի ժամանակ, 1942 թվականին կղզում տեղի է ունեցել կրող մարտ Ճապոնական կայսրերի նավատորմի և ԱՄՆ-ի միջև։

## Արտաքին հղումներ
* Մելանեզիա
*  Օվկիանիա

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Խաղաղ օվկիանոսի կղզիներ
Կատեգորիա:Կղզեխմբեր այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Սողոմոնյան Կղզիների կղզիներ
Աբաջիև

**Աբաջիև** (, ), բուլղարական և մակեդոնական ազգանուն։

## Ազգանունը կրողներ
* Գեորգի Աբաջիև (1910-1963), մակեդոնացի արձակագիր, լրագրող։
* Իվան Աբաջիև (1932-2017), բուլղարացի ծանրորդ։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Բուլղարական ազգանուններ
Կատեգորիա:Մակեդոնական ազգանուններ
Կատեգորիա:Ազգանուններ այբբենական կարգով
Մաքսիմ Դադաշև

**Մաքսիմ Կաիբխանովիչ Դադաշև** (, ) ռուս պրոֆեսիոնալ բռնցքամարտիկ, առաջին միջին քաշային կարգի (մինչև 63,5կգ) ներկայացուցիչ։ Ռուսաստանի միջազգային կարգի սպորտի վարպետ, 2015 թվականի Եվրոպական խաղերի մասնակից, Ռուսաստանի սիրողական առաջնությունների մրցանակակիր։ Ազգությամբ լեզգի։

## Կենսագրություն
Ավարտել է Դմիտրի Ուստինովի անվան Բալթյան պետական տեխնիկական համալսարանը։

2015 թվականի Եվրոպական խաղերի 1/8 եզրափակչում նա գերակշռող առավելություն ուներ մրցակցի՝ Դինա Ուոլշայի դեմ։ Դադաշևը նույնիսկ առաջին ռաունդում իր մրցակցին նոկդաունի է ենթարկել։ Սակայն դատավորները, առանձին որոշումներով, հաղթանակը տվել են Ուոլշին։ Հետագայում նրանք որակազրկվել են, բայց մենամարտի արդյունքները նույնն են մնացել։ Եվրոպական խաղերից հետո Դադաշևը որոշել է տեղափոխվել պրոֆեսիոնալ բռնցքամարտ։

2019 թվականի հուլիսի 20-ին Մաքսիմ Դադաշևը պայքարել է IBF վարկածով աշխարհի չեմպիոն դառնալու համար։ Նրա հակառակորդը եղել է պուերտոռիկացի Սաբրիել Մատիասը։ 11-րդ ռաունդում մարտը կանգնեցվել է մրցավարի կողմից, որովհետև ռուս բռնցքամարտիկը ստացել էր մի շարք հարվածներ և չէր կարողացել վերահսկել մարտի ընթացքը։ Դադաշևի վիճակը կտրուկ վատացել է հիվանդանոցի ճանապարհին։ Նրան շտապ հոսպիտալացրել են ուղեղի այտուցվածության կասկածով։ Ավելի ուշ բռնցքամարտիկի մոտ հայտնաբերվել է գանգի տրեպանացիա։ Նա հայտնվել է արհեստական կոմայի մեջ։

2019 թվականի հուլիսի 23-ին նա գիտակցության չգալով մահացել է՝ վերջին մարտում ստացած վնասվածքների պատճառով։

## Սպորտային արդյունքներ
### Սիրողական կարիերա
* 2008 թվականի երիտասարդների առաջնության աշխարհի չեմպիոն;
* 2010 թվականի Ռուսաստանի չեմպիոն;  
* 2012 թվականի Ռուսաստանի չեմպիոն;  
* 2013 թվականի Ռուսաստանի չեմպիոն;
 
### Պրոֆեսիոնալ կարիերա

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ

Կատեգորիա:Ռուս բռնցքամարտիկներ
Կատեգորիա:Բռնցքամարտիկներ այբբենական կարգով
Բրոսաս

**Բրոսաս** (), բնակավայր և համայնք Իսպանիայի արևմուտքում՝ Էստրեմադուրայի մաս հանդիսացող Կասերես ինքնավար պրովինցիայի Ալկանտարա շրջանում (կոմարկայում)։ Զբաղեցնում է 397 կմ² տարածք։ Բնակչության թվաքանակը 2010 թվականի տվյալներով եղել է 2112։ Պրովինցիայի վարչական կենտրոնից՝ Կասերես քաղաքից հեռավորությունը 51 կիլոմետր է։

Կլիմայի տիպը՝ միջերկրածովյան։ Տարեկան միջին ջերմաստիճանը՝ 16,4&nbsp;°C, տեղումների միջին տարեկան քանակը՝ 460 L/m ²:
## Ժողովրդագրություն
1900 թվականից ի վեր՝ Բրոսասի բնակչության թվաքանակի փոփոխությունները եղել են հետևյալը


Colors=
 id:lightgrey value:gray(0.8)
 id:darkgrey value:gray(0.6)
 id:bar value:rgb(1,0.75,0.4)

ImageSize = width:500 height:300
PlotArea = left:50 bottom:20 top:20 right:30
DateFormat = x.y
Period = from:0 till:7000
TimeAxis = orientation:vertical
AlignBars = justify
ScaleMajor = gridcolor:darkgrey increment:1000 start:0
ScaleMinor = gridcolor:lightgrey increment:200 start:0
BackgroundColors = canvas:white

BarData=
 bar:1900 text:1900
 bar:1910 text:1910
 bar:1920 text:1920
 bar:1930 text:1930
 bar:1940 text:1940
 bar:1950 text:1950
 bar:1960 text:1960
 bar:1970 text:1970
 bar:1981 text:1981
 bar:1991 text:1991
 bar:2001 text:2001
 bar:2010 text:2010

PlotData=
 color:bar width:20 align:left
 bar:1900 from:0 till:5143
 bar:1910 from:0 till:5308
 bar:1920 from:0 till:5424
 bar:1930 from:0 till:6046
 bar:1940 from:0 till:6320
 bar:1950 from:0 till:5960
 bar:1960 from:0 till:5634
 bar:1970 from:0 till:4062
 bar:1981 from:0 till:2680
 bar:1991 from:0 till:2307
 bar:2001 from:0 till:2364
 bar:2010 from:0 till:2112

PlotData=
 bar:1900 at: 5143 fontsize:S text:5143 shift:(-10,5)
 bar:1910 at: 5308 fontsize:S text:5308 shift:(-10,5)
 bar:1920 at: 5424 fontsize:S text:5424 shift:(-10,5)
 bar:1930 at: 6046 fontsize:S text:6046 shift:(-10,5)
 bar:1940 at: 6320 fontsize:S text:6320 shift:(-10,5)
 bar:1950 at: 5960 fontsize:S text:5960 shift:(-10,5)
 bar:1960 at: 5634 fontsize:S text:5634 shift:(-10,5)
 bar:1970 at: 4062 fontsize:S text:4062 shift:(-10,5)
 bar:1981 at: 2680 fontsize:S text:2680 shift:(-10,5)
 bar:1991 at: 2307 fontsize:S text:2307 shift:(-10,5)
 bar:2001 at: 2364 fontsize:S text:2364 shift:(-10,5)
 bar:2010 at: 2112 fontsize:S text:2112 shift:(-10,5)

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
300px|մինի|ձախից|Բրոնզեդարյա ստելա
* Պաշտոնական կայքէջ

Կատեգորիա:Իսպանիայի բնակավայրեր
Կատեգորիա:Էստրեմադուրայի բնակավայրեր
Կատեգորիա:Կասերես պրովինցիայի բնակավայրեր
Յոկյուլսաուրգլյուվյուր

**Յոկյուլսաուրգլյուվյուր** (), ազգային պարկ Իսլանդիայում։ Բացվել է 1973 թվականին, իսկ 2008 թվականի հունիսի 7-ին դարձել է Վատնայոկյուդլ ազգային պարկի մի մասը։ Պարկը տեղակայված է Իսլանդիայի հյուսիսում, Յոկյուլսաու-այ-Ֆյոդլյում գետի մոտ, Դեթիֆոս ջրվեժից ոչ հեռու, որը խոշորագույններից մեկն է Եվրոպայում։ Պարկը զբաղեցնում է 15000 հա տարածք։

Այս այգին գրավում է հրաբխային լեռների և կիրճերի բազմազանությամբ և եզակիությամբ։ Ութ հազար տարի առաջ մի հրաբուխ առաջացավ անմիջապես գետի տակ և հզոր ժայթքման հետևանքով ժայռերի, գոլորշու և ջրի խառնուրդից ձևավորվեց այն, ինչ այժմ կոչվում է Յոկյուլսաուրգլյուվյուր։

Այգու կենտրոնը Էկո ժայռն է (): Այգու ամենագեղեցիկ լեռը Կարմիր լեռն է (), որն իր անունն է ստացել անսովոր կարմիր գույնի պատճառով, ինչը կապված է երկաթի պարունակությամբ։
 
Այգու այլ տեսարժան վայր կարելի է համարել հյուսիսային հատվածում տեղակայված Աուսբիրգի կիրճը, որն իր կառուցվածքով շատ նման է ձիու պայտի։

Ազգային պարկը պատկանում է մասնավոր սեփականատիրոջ։

## Պատկերասրահ

Hafragilsundirlendi.jpg
Dettifoss01(js).jpg
2014-04-28 13-56-55 Iceland Norðurland Eystra - Reykjahlíð.JPG
Selfoss-Waterfall-Iceland-06050027.jpg
Selfoss paradise (15920369832).jpg
Aerial View of Jökulsá á Fjöllum 21.05.2008 15-45-41.JPG


## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* 

Կատեգորիա:Իսլանդիայի ազգային պարկեր
Կատեգորիա:Կատեգորիա ԲՊՀՄ II
Կատեգորիա:1973 հիմնադրված բնության հատուկ պահպանվող տարածքներ‎
Լյուդվիգ Էմիլ Գրիմ

**Լյուդվիգ Էմիլ Գրիմ** (, ), գերմանացի նկարիչ և փորագրող։

Վիլհելմ և Յակոբ Գրիմների եղբայրը։

## Կենսագրություն
thumb|250px|Լյուդվիգ Էմիլ Գրիմ: Յակոբ և Վիլհելմ Գրիմների դիմանկարը, 1843

Լյուդվիգ Էմիլ Գրիմը ծնվել է 1790 թվականի մարտի 14-ին Հանաու քաղաքում։ Նա Շտայնաու-ան-դեր-Շտրասե քաղաքի ամտման Ֆիլիպ Վիլհելմ Գրիմի (1751-1796) և Դորոթեա Ցիմմերի (1755-1805) երրորդ որդին էր։ Գերմանացի հայտնի բանասերներ Վիլհելմ և Յակոբ Գրիմների փոքր եղայրը պատմագիտության մեջ հաճախ կոչվում է *Եղբայր-նկարիչ* (): 1808 թվականին մեկնել է Մյունխեն՝ նկարչություն և փորագրություն սովորելու ժամանակի հայտնի նկարիչ և փորագրող Կ. Հեսսայի մոտ, և կարճ ժամանակ անց հասել է մեծ հաջողությունների։

thumb|250px|Լյուդվիգ Էմիլ Գրիմ։ Ժողովրդական հեքիաթասաց Դորոթեա Վիմաննի դիմանկարը, 1813 (?)
Լյուդվիգ Էմիլ Գրիմը ստեղծագործել է ամենատարբեր տեխնիկաներով ու ժանրերով. նրա աշխատանքների մեջ կան ժանրային ստեղծագործություններ, բնանկարներ, մարտանկարների և կենդանական էտյուդներ, բայց հիմնականում դիմանկարներ են։ Նա իրավամբ 19-րդ դարի ամենահայտնի ծաղկողներից է. 1812-1815 թվականներին նկարազարդում է պատրաստել իր ավագ եղբայրների ամենահայտնի գործերից մեկի՝ «Գերմանական հեքիաթների ժողովածուի» համար։ Նրանց կողմից այդ հրատարակության համար ստեղծած կերպարները դարձել են դասական և մինչ օրս բազմաթիվ երկրներում վերարտադրվում են այդ հեքիաթները ձևավորողների ու հրատարակողների կողմից։

1813-1815 թվականներին Լ. Է. Գրիմը մասնակցել է «Ազատագրական պատերազմին» (), որի ավարտից հետո բնակություն է հաստատել Կասելում։ 1816 թվականին շատ ամիսներ ճանապարհորդել է Իտալիայում, այնուհետև նորից վերադարձել է Մյունխեն։ 1825 թվականին գերմանական ծագմամբ ռուս նկարիչ Ե. Ֆ. Ռեյտերնի հետ հիմնել է Գերմանիայում նկարիչների առաջին մասնագիտական միավորումը՝ «Նկարիչների վիլլինգսխաուզենյան գաղութը» (): 1832 թվականին ընտրվել է Կասելի համալսարանի պրոֆեսոր։

Լյոդվիգ Էմիլ Գրիմը մահացել է 1863 թվականի ապրիլի 4-ին Կասելում։

## Ստեղծագործություններ և աշխատանքների ալբոմներ
* [Grimm L.E.] Das Bild des Fremden im Werk von Ludwig Emil Grimm (1790—1863) / Hg. von Herbert von Bose. Marburg, 2007.
* Grimm L.E. Erinnerungen aus meinem Leben / Hg. und ergänzt von Adolf Stoll. Leipzig, 1915.

## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն
* Grimm, Ludwig Emil // Allgemeine Deutsche Biographie (ADB). — Bd. 9. — Lpz.: Duncker & Humblot, 1879. — S. 689—690. (нем.)
* *Lemmer M.* Die Brüder Grimm. Leipzig, 1985.

## Արտաքին հղումներ
* Literature by and about Ludwig Emil Grimm in the German National Library catalogue
* There is literature about Ludwig Emil Grimm in the Hessian Bibliography
* Brüder Grimm-Museum Kassel and Brüder Grimm-Gesellschaft http://www.grimms.de  
* Malerkolonie Willingshausen

Կատեգորիա:Գրիմ եղբայրներ
Կատեգորիա:Գերմանացի դիմանկարիչներ
Կատեգորիա:Գերմանացի գրաֆիկներ
Կատեգորիա:Մյունխենի գեղարվեստի ակադեմիայի շրջանավարտներ
Կատեգորիա:Գերմանացի փորագրողներ
Կատեգորիա:Գերմանացի նկարիչներ
Ռոտերդամի ռմբակոծություն

400px|thumb|Այրվող Ռոտտերդամը ռմբակոծությունից հետո
**Ռոտտերդամի ռմբակոծությունը** օդային հարված, կատարված Լյուֆտվաֆեի կողմից 1940 թվականի մայիսի 14-ին, հոլանդական գործողությունների ժամանակ, որն էլ իր հերթին Ֆրանսիական ռազմագործողության մասն էր կազմում։

Նիդերլանդների վրա հարձակումը սկսել է մայիսի 10-ին։ Գերմանացիները հույս ունեին, որ կկարողանան կոտրել նիդերլանդացիների պաշտպանությունը մեկ օրում, սակայն պարզվեց, որ նիդերլանադական զորքերը ավելի ուժեղ են, քան մտածում էին սկզբում։ Գերմանացիները ծչագրել էի քաղաքի վրա հարձավել մայիսի 14-ին։ Օդային հարվածի նպատակն էր՝ օգնություն հասցնել Նիդերլանդների տարածքում կռվող գերմանական զորքերին, ինչպես նաև գրավել Նիդերլանդները։

Գերմանական զորքերի հրամնատար գեներալ Հանս Շմիդտը նիդերլանդացիներին ներկայացրեց վերջնագիր սպասվելիք Ռոտտերդամի ռմբակոծության մասին։ Նրանք ընդունեցին վերջնագիրը և ռմբակոծությունը չեղյալ համարվեց։ Սակայն 50-60 ռմբակոծներ իբրև թե չէին հասցրել ընդունել ազդանշանը հարձակումը դադարեցման մասին։

Ռմբակոձիչները քաղաքի վրա նետել էին գրեթե 97 տոննա ռումբ, հիմնականում քաղաքի կենտրոնում, ոչնչացնելով 2.5 կմ² տրամագծով տարածք, ինչը հանգեցրեց բազմաթիվ բազմաթիվ հրդեհների և խլեց հազարավոր մարդկային կյանքեր։ Սա եղավ Վերմախտի վերջին գործողությունը հոլանդական ռամագործողության հետ. հոլանդացիները չէին կարող պաշտպանվել օդային հարձակումից, և իրավիճակի գնահատումից հետո որոշեցին ընդունել վերջնագիրը, և հանձնեցին մնացած քաղաքները հենց այդ օրը։
400px|thumb|2007 թվական. Հիշեցում հրդեհի սահմաների մասին
Ռոտտերդամի ռմբակոծությունը հանգեցրեց բրիտանական քաղաքականության փոփոխմանը։ Այսպիսով Մեծ Բրիտանիան խուսափեց Գերմանիաի ռմբակոչումից, սակայն և ընդունեց, որ եթե շարունակվեն գերմանական հարձակումները քաղաքացիական կետերի վրա, ապա բրիտանական կողմը կփոխի ստրատեգիան։ Ռմբակոծության հաջորդ օրը՝ մայիսի 16-ին, բրիտանական օդային ուժերը կատարեցին առաջին թռիչքը դեպի Ռուր մարզ։

## Մշակույթում
* Ռոտտերդամի ռմբակոծության վերաբերյալ կա ֆիլմ ՝ «Ռմբակոծություն» անունով 2012թ.:

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Մայիսի 14
Տյորնին

**Տյորնին** (), լիճ Իսլանդիայի մայրաքաղաք Ռեյկյավիկի կենտրոնում։ Tjörnin բառը իսլանդերենում նշանակում է «լճակ» կամ «լիճ»։

Նախկինում լիճն ուներ ավազան՝ Լայկյուրիդն բաց ջրանցքը, որն անցնում էր քաղաքի կենտրոնով, սակայն 1911 թվականին ջրանցքը փակվել է Լայքյարգաթա փողոցի տակ։ Ձմռանը լիճը սովորաբար սառչում է և երբեմն օգտագործվում է որպես սահադաշտ։ Երկու ափերի երկայնքով տեղակայված են կրպակներ։ Լճի հյուսիսարևմտյան հատվածում է գտնվում Ռեյկյավիկի քաղաքապետարանը, իսկ արևելյան ափին՝ Ռեյկյավիկի ազատ եկեղեցին։ Լճից հարավ գտնվում է Հլյոումսքաուլագարդուր այգին, իսկ դրա կողքին` Իսլանդիայի համալսարանն ու Ազգային թանգարանը։ Լճի հյուսիսային ծայրի մոտ, քաղաքապետարանի ետևում, Ալթինգսհուսիդն է, այն շենքը, որտեղ գումարվում է Իսլանդիայի խորհրդարանը։

Լճի մոտ ապրում են շատ ջրլող թռչուններ, ինչպիսիք են արկտիկական ճայը, մոխրագույն բադը և սագը, կռնչան բադն ու ծովային սուզաբադը։ Լճի թռչուններին կերակրելը հաճելի ժամանց է քաղաքի բնակիչների համար։։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Տյորնին լիճը www.norsktour.com կայքում 

Կատեգորիա:Եվրոպայի լճեր
Կատեգորիա:Իսլանդիայի լճեր
Իսլանդիայի լճերի ցանկ

Ըստ Ազգային Էներգետիկայի վարչության (, )՝ Իսլանդիայի տարածքում կա ավելի քան 27 լիճ՝ 5 կմ² տարածքով և 55 լիճ՝ 1-ից 5 կմ² տարածքով։ Այս թիվը չի ներառում արհեստականորեն ստեղծված ջրամբարներն ու ժամանակավոր ջրամբարները, որոնք պայմանավորված են սառցադաշտերի սեզոնային հալումով։ Ավելի քան 10 հա տարածք ունեցող լճերի քանակը մոտ 1850 է։ Այս պահին ցանկը պարունակում է խոշորագույն և մի քանի ոչ մեծ լճեր։

MyvatnPseudoCraters.jpg|Մյուվատն լիճ
Þingvallavatn Iceland 016.JPG|Թինգվադլավատն լիճ
Iceland-Kleifarvatn.JPG|Կլեյվարվատն լիճ
Laugarvatn01.jpg|Լաուգարվատն լիճ


## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Vísindavefurinn (Icelandic source page)
* Veiði í vötnum (Icelandic source page) 

Կատեգորիա:Լճերի ցանկեր
Կատեգորիա:Ցանկեր:Իսլանդիա
Անդրանիկ Հովսեփյան (ֆուտբոլիստ)

**Անդրանիկ Հովսեփյան** , հայ ֆուտբոլիստ է

## Նվաճումներ
*  «**Բանանց ՖԱ**»
* *Ակումբային*
** Բրոնզե Մեդալ՝ 1993
* *Անձնական*
** Հայաստանի առաջնության լավագույն ռմբարկու՝ 1993

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* https://www.worldfootball.net/player_summary/andranik-hovsepyan/

Կատեգորիա:Արարատի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Զանգեզուրի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Կոտայքի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Հայ ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Հայաստանի հավաքականի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Ուրարտուի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Տղամարդկանց ֆուտբոլի հարձակվողներ
Վիների գրադարան

**Վիների գրադարան**, Հոլոքոստի մասին տվյալների հավաքագրմամբ զբաղվող ամենամեծ արխիվը, ինչպես նաև Հոլոքոստը, դրա պատճառներն ու հետևանքները ուսումնասիրող ամենահին հաստատությունը աշխարհում։ Հիմնադրվել է 1933 թվականին որպես տեղեկատվական բյուրո, որը տեղեկացնում էր հրեական համայնքներին և կառավարություններին նացիստների կողմից հրեաների հետապնդման մասին։ Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի ավարտից հետո վերաձևավորվել  է որպես գիտահետազոտական ինստիտուտ։ Այժմ գտնվում է  Լոնդոնում՝ Ռասելլ սքվերում։

## Պատմություն
Հրեական հավատք ունեցող գերմանիական քաղաքացիների կենտրոնական միությունում աշխատող գերմանացի հրեա Ալֆրեդ Վիները երկար տարիներ է ծախսել 
հակասեմականության աճի մասին տվյալներ հավաքագրելու վրա։ Նրա արխիվը ներառում էր նկարներ, նամակներ, լրագրեր և այլ տվյալներ, այդ թվում՝ դասագրքեր, մանկական խաղեր նացիստական պրոպագանդայի և ռասիստական ուսմունքների մասին գրառումներ։

1933 թվականին Վիները փախչում է Գերմանիայից Ամստերդամ, որտեղ նա հրեական ինֆորմացիոն բյուրոյի նախագահն էր և ղեկավարում էր այն։ 1938 թվականի նոյեմբերին՝ Բյուրեղապակյա գիշերից հետո, Վիները իր արխիվի հետ միասին տեղափախվում է Մեծ Բրիտանիա։ Հավաքածուն բացվել է նացիստների՝ Լեհաստան ներխուժման օրը՝ 1939 թվականի սեպտեմբերի մեկին։ Լոնդոնում Կենտրոնական տեղեկատվական բյուրոն գործում էր որպես մասնավոր հակահետախուզություն։ Վիները Մեծ Բրիտանիային տեղեկացնում էր Գերմանիայում տեղի ունեցող դեպքերի մասին և դրա դիմաց բրիտանական կառավարությունից ստանում էր գումար։

Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի ավարտից հետո գրադարանը օգտագործում էր իր ընդարձակ հավաքածուները, որպեսզի  ՄԱԿ-ի համար ապահովի նյութեր ռազմական հանցագործությունների հանձնաժողովի և ռազմական հանցագործների պատասխանատվության ենթարկելու համար։

1946 թվականի նոյեմբերից մինչև 1983 թվականը գրադարանը ամիսը երկու անգամ հրատարակել է տեղեկագիր։ 1950-1960-ական թվականների կարևոր խնդիրներից մեկն էր ականատեսների վկայությունների հավաքագրումը, ռեսուրս, որը դառնալու էր գրադարանի հավաքածուի կարևոր մասը։ Հաշվառման գրառումները սիստեմատիկորեն հավաքագրվել են ինտերվյուերների թիմի կողմից։

1974 թվականի ճգնաժամի ժամանակ որոշում է կայացվում հավաքածուի մի մասը փոխադրել Թել Ավիվ։ Փոխադրման նախապատրաստվելու ընթացքում հավաքածուի մեծ մասը պատճենվել է միկրոֆիլմերի վրա։ 1980 թվականին, երբ արխիվի փոխադրումն արդեն սկսված էր, տեղափոխվելու պլանը փոխվում է։ Արդյունքում գրադարանի գրքային ֆոնդը տեղափոխվում է Թել Ավիվի համալսարան, իսկ Լոնդոնյան գրադարանը պահպանում է միկրոֆիլմերը։

Այսօր Վիների գրադարանը՝ անգլիական օրենքի համաձայն գրանցված է որպես բարեգործական կազմակերպություն։

## Գրականություն
*  (1997). *Alfred Wiener and the Making of the Holocaust Library*. London: Vallentine Mitchell. 

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Австрийская мемориальная служба Холокоста в библиотеке Винер 
* Действия службы примирения для мира в библиотеке Винер

Կատեգորիա:1933 հիմնադրումներ Միացյալ Թագավորությունում
Կատեգորիա:Գրադարաններ այբբենական կարգով
Ֆիլիպ Վիլհելմ Գրիմ

**Ֆիլիպ Վիլհելմ Գրիմ** (, ), գերմանացի իրավաբան։

Գրիմ եղբայրների հայրը։

## Կենսագրություն
Ֆիլիպ Վիլհելմ Գրիմը ծնվել է 1751 թվականի սեպտեմբերի 19-ին Հանաու քաղաքում՝ Շտայնաու-ան-դեր-Շտրասե քաղաքի պաստոր Ֆրիդրիխ Գրիմ Կրտսերի (1707-1777) և Քրիստինա Ելիզավետա Հայլմաննի (1715-1754) ընտանիքում։ Իրավունք է սովորել Հանաու և Հերբորն քաղաքների բարձրագույն դպրոցներում, Մարբուրգի համալսարանի իրավաբանական ֆակուլտետում։ 1778 թվականին փաստաբանի պարտականություններ է ստանձնել Հանաու քաղաքի Արքունական դատարանում։ Շուտով ծառայության է անցել մագիստրատում, որտեղ 1782 թվականին զբաղեցրել է քաղաքային մատենավարի պաշտոնը, իսկ 1787 թվականին՝ Քաղաքային քարտուղարի պաշտոնը։ Դրանց հետ միաժամանակ 1782 թվականին ստանձնել է Հանաու կոմսության Բյուշերտալ () ամտի զեմստվոյական մատենավարի պարտականությունները։ 1791 թվականին նա թողել է իր նախկին պաշտոնները Շտայնաու շրջանի ամտմանի պարտականություններն ստանձնելու պատճառով։ Այնտեղ է մեկնել կնոջ և հինգ երեխաների՝ Յակոբի, Վիլհելմի, Կարլի, Ֆերդինանդի և Լյուդվիգի հետ։ Շտայնաուում Ֆիլիպ Վիլհելմ Գրիմը համատեղել է մի շարք պաշտոններ. նա ոչ միայն շրջանի գլխավոր չինովնիկն էր, այլ նաև միաժամանակ զեմստվոյական դատավորն ու տեղական նոտարը։ Այդպիսի ծանրաբեռնվածությունը նրան ստիպել է ծառայությանը նվիրել բառացիորեն իր ամբողջ ժամանակը՝ չնայած հոգնածությանը կամ հիվադությանը։ 1796 թվականին սովորական մրսածությունը վերածվել է երկկողմանի թոքաբորբի, որից էլ մահացել է հունվարի 10-ին՝ 44 տարեկան հասակում, ուժերի և կարիերայի ծաղկման շրջանում։

Շտայնաուի կենտրոնում ամտման Գրիմի համար կառուցված մեծ տունը ներկայումս Գրիմ եղբայրների հիշատակին նվիրված թանգարան է։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Գրիմ եղբայրներ
Կատեգորիա:Թոքաբորբից մահացածներ
Կատեգորիա:Գերմանացի իրավաբաններ
Սարսա լա Մայոր

**Սարսա լա Մայոր** (), բնակավայր և համայնք Իսպանիայի արևմուտքում՝ Էստրեմադուրայի մաս հանդիսացող Կասերես ինքնավար պրովինցիայի Վեգաս դել Ալագոն շրջանում (կոմարկայում)։ Զբաղեցնում է 1 70,28կմ² տարածք։ Բնակչության թվաքանակը 2010 թվականի տվյալներով եղել է 1405։

Հնագույն այս բնակավայրի դերն առանձնապես կարևորվել է մավրերի՝ Իբերական թերակղզի ներխուժելու ժամանակներում, ինչի մասին վկայում են նաև ութերորդ դարից պահպանված բազմաթիվ ամրությունները, այդ թվում՝ *Racha-Rachel* (կամ *Peñafiel*, ինչպես հետագայում անվանել են քրիստոնյաները) և Բեռնարդո (*Castillo de Bernardo*) ամրոցները։ Պատմական նշանավոր հուշարձաններից են նաև Սուրբ Անդրեաս առաքյալի եկեղեցին և բազում այլ հին ու հնագույն կառույցներ։

## Ժողովրդագրություն
1900 թվականից ի վեր՝ Սեկլավինի բնակչության թվաքանակի փոփոխությունները ըստ տասնամյակների եղել են հետևյալը


Colors=
  id:lightgrey value:gray(0.8)
  id:darkgrey  value:gray(0.6)
  id:bar       value:rgb(1,0.75,0.4)

ImageSize  = width:500 height:300
PlotArea   = left:50 bottom:20 top:20 right:30
DateFormat = x.y
Period     = from:0 till:5000
TimeAxis   = orientation:vertical
AlignBars  = justify
ScaleMajor = gridcolor:darkgrey increment:500 start:0
ScaleMinor = gridcolor:lightgrey increment:100 start:0
BackgroundColors = canvas:white

BarData=
  bar:1900 text:1900
  bar:1910 text:1910
  bar:1920 text:1920
  bar:1930 text:1930
  bar:1940 text:1940
  bar:1950 text:1950
  bar:1960 text:1960
  bar:1970 text:1970
  bar:1981 text:1981
  bar:1991 text:1991
  bar:2001 text:2001
  bar:2010 text:2010

PlotData=
  color:bar width:20 align:left
  bar:1900 from:0 till:3681
  bar:1910 from:0 till:3886
  bar:1920 from:0 till:3740
  bar:1930 from:0 till:3925
  bar:1940 from:0 till:4339
  bar:1950 from:0 till:4535
  bar:1960 from:0 till:3876
  bar:1970 from:0 till:2753
  bar:1981 from:0 till:1958
  bar:1991 from:0 till:1654
  bar:2001 from:0 till:1691
  bar:2010 from:0 till:1405

PlotData=
  bar:1900 at: 3681 fontsize:S text:3681 shift:(-10,5)
  bar:1910 at: 3886 fontsize:S text:3886 shift:(-10,5)
  bar:1920 at: 3740 fontsize:S text:3740 shift:(-10,5)
  bar:1930 at: 3925 fontsize:S text:3925 shift:(-10,5)
  bar:1940 at: 4339 fontsize:S text:4339 shift:(-10,5)
  bar:1950 at: 4535 fontsize:S text:4535 shift:(-10,5)
  bar:1960 at: 3876 fontsize:S text:3876 shift:(-10,5)
  bar:1970 at: 2753 fontsize:S text:2753 shift:(-10,5)
  bar:1981 at: 1958 fontsize:S text:1958 shift:(-10,5)
  bar:1991 at: 1654 fontsize:S text:1654 shift:(-10,5)
  bar:2001 at: 1691 fontsize:S text:1691 shift:(-10,5)
  bar:2010 at: 1405 fontsize:S text:1405 shift:(-10,5)


## Ծանոթագրություններ


Torre castillo Peñafiel.JPG|ձախից|Պենյաֆիել ամրոցի աշտարակը
Iglesia de San Andrés Zarza la Mayor.jpg|ձախից|Սարսա լա Մայորի եկեղեցին


## Արտաքին հղումներ
* Página web de Zarza la Mayor y su Castillo de Peñafiel
* Պաշտոնական կայքէջը

Կատեգորիա:Էստրեմադուրայի բնակավայրեր
Կատեգորիա:Իսպանիայի բնակավայրեր
Կատեգորիա:Կասերես պրովինցիայի բնակավայրեր
Նավաս դել Մադրոնյո

**Նավաս դել Մադրոնյո** (), բնակավայր և համայնք Իսպանիայի արևմուտքում՝ Էստրեմադուրայի մաս հանդիսացող Կասերես ինքնավար պրովինցիայի Ալկանտարա շրջանում (կոմարկայում)։ Զբաղեցնում է 112 կմ² տարածք։ Բնակչության թվաքանակը 2014 թվականի տվյալներով եղել է 1377։ Պրովինցիայի վարչական կենտրոնից՝ Կասերես քաղաքից հեռավորությունը 37 կիլոմետր է։
## Ժողովրդագրություն
1900 թվականից ի վեր՝ Նավաս դել Մադրոնյոյի բնակչության թվաքանակի փոփոխությունները ըստ տասնամյակների եղել են հետևյալը
.


Colors=
  id:lightgrey value:gray(0.8)
  id:darkgrey  value:gray(0.6)
  id:bar       value:rgb(1,0.75,0.4)

ImageSize  = width:500 height:300
PlotArea   = left:50 bottom:20 top:20 right:30
DateFormat = x.y
Period     = from:0 till:3500
TimeAxis   = orientation:vertical
AlignBars  = justify
ScaleMajor = gridcolor:darkgrey increment:500 start:0
ScaleMinor = gridcolor:lightgrey increment:100 start:0
BackgroundColors = canvas:white

BarData=
  bar:1900 text:1900
  bar:1910 text:1910
  bar:1920 text:1920
  bar:1930 text:1930
  bar:1940 text:1940
  bar:1950 text:1950
  bar:1960 text:1960
  bar:1970 text:1970
  bar:1981 text:1981
  bar:1991 text:1991
  bar:2001 text:2001
  bar:2010 text:2010

PlotData=
  color:bar width:20 align:left
  bar:1900 from:0 till:2861
  bar:1910 from:0 till:3104
  bar:1920 from:0 till:2764
  bar:1930 from:0 till:3077
  bar:1940 from:0 till:3206
  bar:1950 from:0 till:3284
  bar:1960 from:0 till:2911
  bar:1970 from:0 till:2286
  bar:1981 from:0 till:1729
  bar:1991 from:0 till:1501
  bar:2001 from:0 till:1514
  bar:2010 from:0 till:1441

PlotData=
  bar:1900 at: 2861 fontsize:S text:2861 shift:(-10,5)
  bar:1910 at: 3104 fontsize:S text:3104 shift:(-10,5)
  bar:1920 at: 2764 fontsize:S text:2764 shift:(-10,5)
  bar:1930 at: 3077 fontsize:S text:3077 shift:(-10,5)
  bar:1940 at: 3206 fontsize:S text:3206 shift:(-10,5)
  bar:1950 at: 3284 fontsize:S text:3284 shift:(-10,5)
  bar:1960 at: 2911 fontsize:S text:2911 shift:(-10,5)
  bar:1970 at: 2286 fontsize:S text:2286 shift:(-10,5)
  bar:1981 at: 1729 fontsize:S text:1729 shift:(-10,5)
  bar:1991 at: 1501 fontsize:S text:1501 shift:(-10,5)
  bar:2001 at: 1514 fontsize:S text:1514 shift:(-10,5)
  bar:2010 at: 1441 fontsize:S text:1441 shift:(-10,5)

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ

Կատեգորիա:Իսպանիայի բնակավայրեր
Կատեգորիա:Էստրեմադուրայի բնակավայրեր
Կատեգորիա:Կասերես պրովինցիայի բնակավայրեր
Սինթետիզմ

[thumb|[Պոլ Սերյուզեի *Թալիսմանը*, սինթետզիմի դպրոցի ամենաառանցքային աշխատանքներից մեկը]]

**Սինթետիզմ** (), տերմին, որն օգտագործել են պոստիմպրեսիոնիստ մի շարք նկարիչներ, ինչպես, օրինակ, Պոլ Գոգենը, Էմիլ Բեռնարն ու Լուիս Էյնքուիտինը` իրենց աշխատանքները իմպրեսիոնիզմից տարբերակելու համար։ Ավելի վաղ սինթետիզմը կապված է եղել կլուազոնիզմ, իսկ ավելի ուշ` սիմվոլիզմ տերմինների հետ։

Ըստ նկարչության այս ուղղության` ստեղծագործողն իր արվեստում պետք է «սինթեզի» իր դիտարկումներն ու հույզերը։ Այս ոճով բնորշվող նկարների գույները խիտ են, այստեղ կարելի է տեսնել մաքուր, հստակ գույներով մեծ «կտորներ»։

Բառը ծագում է ֆրանսերեն synthétiser` սինթեզել, միավորել, համադրել բայից։

Պոլ Գոգենը, Էմիլ Բեռնարը, Լուիս Էյնքուիտինը և ուրիշներ եղել են ոճի առաջամարտիկները ուշ 1880-ականներին և վաղ 1890-ականներին։

Այս ոճի հետևորդները նպատակ են ունեցել սինթեզել հետևյալ երեք հատկանիշները.

* Բնական ձևերի արտաքին տեսքը
* Առարկայի հանդեպ նկարչի զգացմունքները
* Գծի, գույնի ու ձևի գեղագիտական պատկերման ճշգրտությունը

1890 թվականին Դենի Մորիսը սահմանել է սինթետիզմի նպատակները` նշելով.

*Կարևոր է հիշել, որ նկարը մինչև ճակատամարտի ձի, մերկ կին, կամ մի փոքրիկ պատմություն լինելը հիմնականում մի հարթ տարածություն է` ըստ որոշակի կանոնների ներկերով ծածկված:*

Տերմինն առաջին անգամ օգտագործվել է 1877 թվականին՝ տարանջատելու գիտական ու նատուրալիստական իմպրեսիոնիզմը և 1889 թվականին, երբ Գոգենն ու Էմիլ Շուֆենեքերը Կաֆե Վոլպինիում կազմակերպել են Exposition de peintures du groupe impressioniste et synthétiste ցուցահանդեսը` Փարիզի 1889 թվականին Համաշխարհային ցուցահանդեսի ժամանակ։ Շփոթեցնող վերնագիրը սխալմամբ կապվել էր իմպրեսիոնիզմի հետ։

Սինթետզիմը որպես ավանգարդային հոսանք այսօր մոռացված է և հիմնականում նույնացվում է սիմվոլիզմի հետ։

## Սինթետիստ նկարիչներ
* Պոլ Սերյուզե
* Պոլ Գոգեն
* Էմիլ Բեռնար
* Շառլ Լավալ
* Կունո Ամյե

## Պատկերասրահ

Image:Paul Gauguin 085.jpg|Պոլ Գոգեն, *Les Alyscamps,* (1888), Օրսե թանգարան, Փարիզ
File:Paul Gauguin 137.jpg|Պոլ Գոգեն, *Տեսիլք քարոզից հետո,*&nbsp;1888.
File:Paul Sérusier 001.jpg|Պոլ Սերյուզե, *Թալիսմանը* 1888
File:Laval Allant au marché.jpg|Շառլ Լավալ, *Շուկա գնալիս*, 1888, Ինդիանապոլիսի գեղարվեստի թանգարան
File:Paul Gauguin 028.jpg|Պոլ Գոգեն, *Հույն քրիստոնյան*, 1889
File:Émile Bernard 1888-08 - Breton Women in the Meadow (Le Pardon de Pont-Aven).jpg|Էմիլ Բեռնար, *Բրետոնացի կանայք մարգագետնում*,&nbsp; օգոստոս, 1888
File:Breton Women.jpg|Վինսենթ վան Գոգ, *Բրետոնացի կանայք և երեխաներ*, նոյեմբեր, &nbsp;1888
File:Porträt Paul Ranson.jpg|*[[Պոլ Ռանսոն]]ի դիմանկարը* 1890, Օրսե թանգարան, Փարիզ
Image:Louis Anquetin.jpg|Լուիս Էյնքուիտին, *Կարդացող կինը,* 1890


## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Պոստիմպրեսիոնիզմ
Կատեգորիա:Սիմվոլիզմ
Էսկուրիալ

**Էսկուրիալ** (), բնակավայր և համայնք Իսպանիայի արևմուտքում՝ Էստրեմադուրայի մաս հանդիսացող Կասերես ինքնավար պրովինցիայի Տրուխիլյո շրջանում (կոմարկայում)։ Զբաղեցնում է 100,71 կմ² տարածք։ Բնակչության թվաքանակը 2010 թվականի տվյալներով եղել է 833։

## Պատմություն
Էսկուրիալի տարածքը բնակեցված է եղել՝ սկսած  դեռ հին հռոմեական ժամանակներց։

1594 թվականին ընդգրկված է եղել Տրուխիլյո պրովինցիայի կազմում։ 1678 թվական քաղաքի կարգավիճակ է ստացել։

Հին վարչակարգի անկումից հետո եղել է սահմանադրական մունիցիպալիտետ Էստրեմադուրա տարածաշրջանի սահմաններում։ 1834 թվականից ընդգրկվել է Տրուխիլյոյի դատական տարածաբաժնի կազմի մեջ En el censo de 1842 contaba con 420 hogares y 2301 vecinos.: 1842 թվականին անցկացված մարդահամարի տվյալներով  ունեցել է 420 տուն և 2301 բնակիչ։

## Ժողովրդագրություն
1900 թվականից ի վեր՝ Էսկուրիալի բնակչության թվաքանակի փոփոխությունները ըստ տասնամյակների եղել են հետևյալը ).

Colors=
  id:lightgrey value:gray(0.8)
  id:darkgrey  value:gray(0.6)
  id:bar       value:rgb(1,0.75,0.4)

ImageSize  = width:500 height:300
PlotArea   = left:50 bottom:20 top:20 right:30
DateFormat = x.y
Period     = from:0 till:2500
TimeAxis   = orientation:vertical
AlignBars  = justify
ScaleMajor = gridcolor:darkgrey increment:500 start:0
ScaleMinor = gridcolor:lightgrey increment:100 start:0
BackgroundColors = canvas:white

BarData=
  bar:1900 text:1900
  bar:1910 text:1910
  bar:1920 text:1920
  bar:1930 text:1930
  bar:1940 text:1940
  bar:1950 text:1950
  bar:1960 text:1960
  bar:1970 text:1970
  bar:1981 text:1981
  bar:1991 text:1991
  bar:2001 text:2001
  bar:2010 text:2010

PlotData=
  color:bar width:20 align:left
  bar:1900 from:0 till:1792
  bar:1910 from:0 till:1814
  bar:1920 from:0 till:2002
  bar:1930 from:0 till:2124
  bar:1940 from:0 till:2278
  bar:1950 from:0 till:2275
  bar:1960 from:0 till:2066
  bar:1970 from:0 till:1355
  bar:1981 from:0 till:978
  bar:1991 from:0 till:977
  bar:2001 from:0 till:897
  bar:2010 from:0 till:833

PlotData=
  bar:1900 at: 1792 fontsize:S text:1792 shift:(-10,5)
  bar:1910 at: 1814 fontsize:S text:1814 shift:(-10,5)
  bar:1920 at: 2002 fontsize:S text:2002 shift:(-10,5)
  bar:1930 at: 2124 fontsize:S text:2124 shift:(-10,5)
  bar:1940 at: 2278 fontsize:S text:2278 shift:(-10,5)
  bar:1950 at: 2275 fontsize:S text:2275 shift:(-10,5)
  bar:1960 at: 2066 fontsize:S text:2066 shift:(-10,5)
  bar:1970 at: 1355 fontsize:S text:1355 shift:(-10,5)
  bar:1981 at: 978 fontsize:S text:978 shift:(-10,5)
  bar:1991 at: 977 fontsize:S text:977 shift:(-10,5)
  bar:2001 at: 897 fontsize:S text:897 shift:(-10,5)
  bar:2010 at: 833 fontsize:S text:833 shift:(-10,5)


## Ժառանգություն
*Հին հռոմեական նեկրոպոլիս (դամբանատեղի)
* 16-րդ դարի եկեղեցի
*Քրիստոսի փորագրաքանդակ, որ համարվում է 17-րդ դարի իսպանական կերպարվեստի գլուխգործոց
300px|մինի|ձախից|Էսկուրիալի եկեղեցին

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ

Կատեգորիա:Էստրեմադուրայի բնակավայրեր
Կատեգորիա:Իսպանիայի բնակավայրեր
Կատեգորիա:Կասերես պրովինցիայի բնակավայրեր
Ալիսեդա

**Ալիսեդա** (), բնակավայր և համայնք Իսպանիայի արևմուտքում՝ Էստրեմադուրայի մաս հանդիսացող Կասերես ինքնավար պրովինցիայի Լիանոս դե Կասերես շրջանում (կոմարկայում)։ Զբաղեցնում է 81 կմ² տարածք։ Բնակչության թվաքանակը 2011 թվականի տվյալներով եղել է 2013։ Պրովինցիայի վարչական կենտրոնից՝ Կասերես քաղաքից հեռավորությունը 30 կիլոմետր է։ 

1920 թվականին Ալիսեդայի մերձակայքում իրականացված հնագիտական պեղումների արդյունքում հայտնաբերվել է պատմական մեծ նշանակություն ունեցող գանձ, բացահայտվել է, որ այստեղ բնակավայր եղել է դեռևս մեր թվականությունից առաջ՝ ուշ բրոնզի դարաշրջանում։

## Ժողովրդագրություն
1900 թվականից ի վեր՝ Ալիսեդայի բնակչության թվաքանակի փոփոխությունները ըստ տասնամյակների եղել են հետևյալը).


Colors=
  id:lightgrey value:gray(0.8)
  id:darkgrey  value:gray(0.6)
  id:bar       value:rgb(1,0.75,0.4)

ImageSize  = width:500 height:300
PlotArea   = left:50 bottom:20 top:20 right:30
DateFormat = x.y
Period     = from:0 till:5000
TimeAxis   = orientation:vertical
AlignBars  = justify
ScaleMajor = gridcolor:darkgrey increment:500 start:0
ScaleMinor = gridcolor:lightgrey increment:100 start:0
BackgroundColors = canvas:white

BarData=
  bar:1900 text:1900
  bar:1910 text:1910
  bar:1920 text:1920
  bar:1930 text:1930
  bar:1940 text:1940
  bar:1950 text:1950
  bar:1960 text:1960
  bar:1970 text:1970
  bar:1981 text:1981
  bar:1991 text:1991
  bar:2001 text:2001
  bar:2010 text:2010

PlotData=
  color:bar width:20 align:left
  bar:1900 from:0 till:1546
  bar:1910 from:0 till:1821
  bar:1920 from:0 till:2534
  bar:1930 from:0 till:2990
  bar:1940 from:0 till:4036
  bar:1950 from:0 till:4673
  bar:1960 from:0 till:4538
  bar:1970 from:0 till:3201
  bar:1981 from:0 till:2477
  bar:1991 from:0 till:2342
  bar:2001 from:0 till:2210
  bar:2010 from:0 till:1994

PlotData=
  bar:1900 at: 1546 fontsize:S text:1546 shift:(-10,5)
  bar:1910 at: 1821 fontsize:S text:1821 shift:(-10,5)
  bar:1920 at: 2534 fontsize:S text:2534 shift:(-10,5)
  bar:1930 at: 2990 fontsize:S text:2990 shift:(-10,5)
  bar:1940 at: 4036 fontsize:S text:4036 shift:(-10,5)
  bar:1950 at: 4673 fontsize:S text:4673 shift:(-10,5)
  bar:1960 at: 4538 fontsize:S text:4538 shift:(-10,5)
  bar:1970 at: 3201 fontsize:S text:3201 shift:(-10,5)
  bar:1981 at: 2477 fontsize:S text:2477 shift:(-10,5)
  bar:1991 at: 2342 fontsize:S text:2342 shift:(-10,5)
  bar:2001 at: 2210 fontsize:S text:2210 shift:(-10,5)
  bar:2010 at: 1994 fontsize:S text:1994 shift:(-10,5)


## Տես նաև
Գանձ Ալիսեդայից

Aliseda diadema de tipo ibérico.jpg|Ալիսեդայում հայտնաբերված գանձի նմուշներից (տարտեսյան մշակույթ)
Aliseda cabrita exvoto a Adegina.jpg|Ալիսեդայում հայտնաբերված գանձի նմուշներից (տարտեսյան մշակույթ)


## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* http://www.aliseda.es/municipio 

Կատեգորիա:Էստրեմադուրայի բնակավայրեր
Կատեգորիա:Իսպանիայի բնակավայրեր
Կատեգորիա:Կասերես պրովինցիայի բնակավայրեր
Պատը (այլ կիրառումներ)

**Պատը**, կարող է վերաբերել՝
* Պատը,  ավստրիացի գրող Մառլեն Հաուսհոֆերի վեպը, որ գրվել է 1963 թվականին,
* Պատը, Մառլեն Հաուսհոֆերի վեպի հիման վրա նկարահանված ավստրիա-գերմանական ֆիլմ-դրամա ֆանտաստիկայի տարրերով, ժամանակակից ռոբինզոնադա՝ ստեղծված ռեժիսոր Յուլիան Պյոլսլերի կողմից (2012 թվական),
* Պատը, Pink Floyd-ի 1982 թվականի կենդանի կատարում, մուլտիպլիկացիոն դրամատիկ ֆիլմ՝ նկարահանված ռեժիսոր Ալան Փարքերի և քաղաքական մուլտիպլիկատոր Ջերալդ Սքարֆի կողմից։
Ո՛չ, էլ երգել չեմ կարող ես

**«Ո՛չ, էլ երգել չեմ կարող ես»**, Հովհաննես Թումանյանի ստեղծագործություններից։Ստեղծման թվականը ստույգ հայտնի չէ։

## Պատմություն
Ստեղծագործության ստեղծման թվականը ստույգ հայտնի չէ։
Ինքնագիրը պահվում է Թումանյանի ընտանիքի արխիվում, 12-րդ համարի ծոցատետրում, որում առկա նյութերը վերաբերում են 1893-1894 թվականներին։ Այստեղից պարզ է դառնում, որ ոտանավորը ևս գրվել է նույն ժամանակահատվածում։
Առաջին անգամ տպագրվել է 1979 թվականին, «Լրաբերի» առաջին համարի 35-րդ էջում։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Հովհաննես Թումանյանի բանաստեղծություններ
Այդպիսի աչքեր ես դեռ չեմ տեսել…

«**Այդպիսի աչքեր ես դեռ չեմ տեսել…**», Հովհաննես Թումանյանի ստեղծագործություններից, որը գրվել է 1893 թվականին։

## Պատմություն
Ստեղծման թվականը ստույգ հայտնի չէ։ Ըստ Արամ Ինճիկյանի՝ գրվել է 1893 թվականին։

Թումանյանի ընտանիքի արխիվի 10-րդ համարի ծոցատետրում, պահվում է մեկ սևագիր-ինքնագիր։

Առաջին անգամ տպագրվել է 1972 թվականին, «Բանբեր Երևանի համալսարանի» առաջին համարի 153-րդ էջում։ Հրատարակվել է Արամ Ինճիկյանի կողմից։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Բանաստեղծություններ
Այժըմ ահա ազատ եմ ես…

«**Այժըմ ահա ազատ եմ ես…**», Հովհաննես Թումանյանի ստեղծագործություններից, որը գրվել է 1890 թվականին։

## Պատմություն
1890-ական թվականների վերջին՝ «**Պոետն ու Մուսան**» պոեմի ստեղծման շրջանում, գրված ստեղծագործություն է։

Առաջին անգամ տպագրվել է Հովհաննես Թումանյանի «Երկերի լիակատար ժողովածու»-ի առաջին հատորի 491-րդ էջում։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Բանաստեղծություններ
Ֆունտիկը և վարունգները

**Ֆունտիկը և վարունգները** (), խորհրդային մուլտֆիլմ, որը նկարահանվել է 1961 թվականին, Սոյուզմուլտֆիլմ ստուդիայում, Նիկոլայ Նոսովի հեքիաթի մոտիվներով։

## Սյուժե
Տղան, որի անունը Ֆունտիկ էր (պատմվածքի մեջ նրան Կոտկա էին ասում), գնում է անտառ` սունկ հավաքելու։ Սակայն սնկերը թաքնվել էին նրանից։ Այդ ժամանակ նա զամբյուղը լցնում է ուրիշի բանջարանոցից հավաքած վարունգով։ Տանը տատիկը պահանջում է, որպեսզի նա վարունգները հետ վերադարձնի։ Տղան չէր ուզում տանել վարունգները, բայց ամաչում է, վերադարձնում վարունգներն ու ներողություն խնդրում պահակից։

## Հեղինակներ
* Ռեժիսոր` Լեոնիդ Արիստով
* Սցենարի հեղինակ` Նիկոլայ Նոսով
* Նկարիչ` Սվետոզար Ռուսակով
* Կոմպոզիտոր` Մոիսեյ Վայնբերգ
* Օպերատոր` Ելենա Պետրովա
* Հնչյունային օպերատոր` Նիկոլայ Պրիլուցկի
* Նկարիչ-մուլտիպլիկատորներ` Մայա Բուզինովա, Իգոր Պոդգորսկի, Իոսիֆ Դոուկշա, Ֆաինա Եպիֆանովա, Վլադիմիր Արբեկով, Վլադիմիր Զարուբին, Եֆիմ Գամբուրգ, Վլադիմիր Կապինսկի, Լեոնիդ Կայուկով, Սերգեյ Մարակասով
* Դեկորատոր` Գալինա Նևզորովա
* Խմբագիր` Արկադի Սնեսարև
* Դերերը հնչյունավորել են
** Ագար Վլասովա` Ֆունտիկ
** Ելենա Պոնսովա` Ֆունտիկի տատիկը
** Անատոլի Պապանով` բանջարանոցի պահակը
** Ֆելիքս Իվանով` մնացած բոլոր դերերը

## Մուլտֆիլմի մասին
ԽՄԿԿ կենտրոնական կոմիտեի` գեղարվեստական կինեմատոգրաֆիայի զարգացմանն ուղղված Իվան Իվանով-Վանոյի զեկույցում մուլտֆիլմը հիշատակվել է որպես 1960-1962 թվականներին նկարահանված խորհրդային ամենաանհաջող մուլտֆիլերից մեկը։

## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն
* :

## Արտաքին հղումներ
* 
* 

Կատեգորիա:1961 մուլտֆիլմեր
Կատեգորիա:«Սոյուզմուլտֆիլմ» ստուդիայի մուլտֆիլմեր
Կատեգորիա:Մուլտֆիլմեր երեխաների մասին
Լուկավաց

**Լուկավաց** (), քաղաք Բոսնիա և Հերցեգովինայի հյուսիսարևելյան հատվածում։ Վարչականորեն գտնվում է Բոսնիա և Հերցեգովինայի Դաշնության Տուզլայի կատնոնում։ Համանուն համայնքի վարչական կենտրոնն է։

## Բնակչություն
1971 թվականի մարդահամարի տվյալների համաձայն՝ քաղաքի բնակչությունը կազմել է 51,781 մարդ, որոնցից՝
* 34,010 Բոսնիացիներ - (65,68 %),
* 13,526 Սերբեր - (26,12 %),
* 3,111 Խորվաթներ - (6,00 %),
* 613 Հարավսլավներ - (1,18 %),
* 521 Այլազգիներ - (1.02 %):

1991 թվականի մարդահամարի տվյալների համաձայն՝ քաղաքի բնակչությունը կազմել է 56,830 մարդ, որոնցից՝
* Բոսնիացիներ - (66,8 %),
* Սերբեր - (21,5 %),
* Խորվաթներ - (3,8 %),
* Այլազգիներ - (8 %):

2013 թվականի մարդահամարի տվյալների համաձայն՝ քաղաքի բնակչությունը կազմել է 44,520 մարդ, որոնցից՝
* Բոսնիացիներ - (86,6 %),
* Սերբեր - (3,4 %),
* Խորվաթներ - (3,4 %),
* Այլազգիներ - (6,6 %):

## Քույր քաղաքներ
*  Բրեմեն, Բրեմեն (նահանգ), Գերմանիա

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Պաշտոնական կայէջ 

Կատեգորիա:Բոսնիա և Հերցեգովինայի քաղաքներ
BDO International

**BDO** (BDO համապավումը՝ **Binder Dijker Otte**), միջազգային հաշվապահական, հարկային, խորհրդատվական և բիզնես խորհրդատվական ընկերությունների միջազգային ցանց։ 2017-ի դրությամբ BDO-ն ունի ավելի քան 80,000 աշխատակից, ովքեր աշխատում են աշխարհի 162 երկրում տեղակայված ավելի քան 1,591 գրասենյակներում, այսպիսով ընկերությունը դարձնելով աշխարհում հինգերորդ խոշորագույն մասնագիտական ծառայությունների ցանցը։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Պաշտոնական կայք

Կատեգորիա:1963 հիմնադրումներ Եվրոպայում
Օրորոցագող

**Օրորոցագող**, բալլադ, որը մեզ է հասել Հովհաննես Թումանյանի մշակմամբ։

## Պատմություն
Բալլադի հիմքը ժողովրդական։ Հովհաննես Թումանյանը բալլադը գրել է 1893 թվականի փետրվարի 1-ին։ Ինքնագիրը մեզ չի հասել։ «Ժողովրդական առասպել» ենթավերնագրով առաջին անգամ տպագրվել է «Մուրճ» ամսագրի 1893 թվականի երկրորդ համարի 267-268 էջերում։ Այս տպագրությունն ունեցել է Թումանյանի հետևյալ ծանոթագրությունը. «Հայոց գյուղերում ընդունված է գոյությունը մի չար ոգու, որի պաշտոնն է — գիշերը մեծերի քնած ժամանակ խեղդել տղա երեխաներին օրորոցում կամ փոխել տեղը մի դև դնելով։ Զանազան գավառներում այլ և այլ անուններ ունի այս դևը։ Լոռի կոչվում է օրորոցագող»։

Հետագայում ստեղծագործությունը չի ընդգրկվել Թումանյանի որևէ ժողովածուի մեջ և հեղինակի կողմից որևէ փոփոխության չի ենթարկվել։ Տպագրվել է Հովհաննես Թումանյանի երկերի ժողովածուի առաջին հատորի 278-279 էջերում։

## Սյուժե
Բալլադը պատմում է տարածված լեգենդի մասին, ըստ որի չար ոգին գալիս է նորածին մանուկների օրորոցների մոտ և փորձում գողանալ նրանց։ Երեխայի մայրն արթնանում է և տեսնելով դևին` իր մայրական գերբնական ուժով պայքարում ու հաղթում է նրան։ Մայրը փրկում է իր երեխային` մանկական օրորոցն ազատելով չար ոգուց։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Հովհաննես Թումանյանի բալլադներ
Տեշան

**Տեշան** (), քաղաք Բոսնիա և Հերցեգովինայի հյուսիսային հատվածում։ Վարչականերոն գտնվում է Բոսնիա և Հերցեգովինայի Դաշնությունում։ Տեղակայված է Տեսլիչ և Դոբոյ քաղաքներից ոչ հեռու։ Համանուն համայնքի վարչական կենտրոնն է։

## Բնակչություն
Ըստ 1991 թվականի մարդահամրի տվյալների՝ Տեշան համայնքում բնակվել են 48,390 մարդ, իսկ քաղաքում՝ 6,058 մարդ։ Բնակչության մեծամասնությունը կազմել են բոսնիացիները։ 1999 թվականին բնակչությունը աճել է մինչև 52,300 մարդ։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Տեշան քաղաքի ոչ պաշտոնական կայք

Կատեգորիա:Բոսնիա և Հերցեգովինայի քաղաքներ
Ֆրիդրիխ Գրիմ Կրտսեր

**Ֆրիդրիխ Գրիմ Կրտսեր** (, ), կալվինական քահանա, Գրիմ եղբայրների պապը։

## Կենսագրություն
Ֆրիդրիխ Գրիմը ծնվել է 1707 թվականի մարտի 11-ին Հանաու քաղաքում։ Ժառանգել է հոր՝ Ֆրիդրիխ Գրիմ Ավագի (1672-1748) ծուխը. գլխավորել է Հանաու քաղաքի կալվինական համայնքը, իսկ այնուհետև ամբողջ Հանաու-Մյունցենբերգ կոմսությունը։ Սովորել է Հանաու քաղաքի բարձրագույն դպրոցում, այնուհետև՝ Բրեմենի Հին դպրոցում, ապա՝ Հայդելբերգի համալսարանի աստվածաբանության ֆակուլտետում։ 1730 թվականին ընդունել է Շտայնաու-ան-դեր-Շտրասսե քաղաքի սուրբ Եկատերինա եկեղեցու ծուխը, որը գլխավորել է 47 տարի և իր ծխականներից ստացել «Ջերմեռանդ հովիվ և հոգիների խնամակալ» կոչումը։ 1734 թվականի հոկտեմբերի 6-ին ամուսնացել է Հանաու-Մյունցենբերգի կոմսության բակային դատարանի խորհրդականի դստեր՝ Քրիստինե Ելիզավետա Հայլմաննի հետ (1715-1754)։ Ունեցել են 8 որդի և 3 աղջիկ, որոնց մեծ մասը մահացել են մանկության շրջանում։ Քրիստինա Ելիզավետան մահացել է ծննդաբերության ժամանակ՝ 39 տարեկան հասակում։ Ֆրիդրիխ Գրիմը կնոջ մահը չափազանց ծանր է տարել։ Նա կարգադրել է կնոջը հուղարկավորել սուրբ Եկատերինայի մայր տաճարի բեմի և ամբիոնի (որի մոտից նա քարոզներ էր կարդում) միջև։ Ըստ Վիլհելմ Գրիմի վկայության՝ Ֆրիդրիխ Գրիմը ամեն երկուշաբթի և բոլոր եկեղեցական տոներին կնոջ շիրիմին թարմ վարդեր է տարել։ Տնտեսության վարումն ու եղբայրներին (այդ թվում նաև Ֆիլիպ Վիլհելմ Գրիմին՝ Գրիմ եղբայրների հորը) խնամելն իր վրա է վերցրել Ֆրիդրիխ Գրիմի մեծ աղջիկը՝ Յուլիանա Շառլոտա Ֆրեդերիկան (1735-1796, ամուսնական ազգանունը՝ Շլեմեր)։ Յակոբ Գրիմն իր գրառումներում փոխանցել է ամենավառ հիողությունները «սիրելի հորաքույր Շլեմերի» մասին։ Ֆրիդրիխ Գրիմ Կրտսերը մահացել է 70 տարեկան հասակում՝ քնած ժամանակ, և թաղվել է Շտայնաու քաղաքի Նոր գերեզմանատանը՝ խոշոր շիրմաքարի տակ։ 1997 թվականին նրա աճյունը տեղափոխվել է սուրբ Եկատերինա եկեղեցի, և այժմ հանգչում է իր կնոջ գերեզմանի կողքին։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Գրիմ եղբայրներ
Կատեգորիա:Գերմանացի աստվածաբաններ