Եմիմա Ավիդար-Չերնովիչ

**Եմիմա Ավիդար-Չերնովիչ** (, հոկտեմբեր, 1909, Վիլնո, Լիտվա - 20 մարտի, 1998, Երուսաղեմ), իսրայելցի գրող, ում ստեղծագործությունները դարձել են եբրայերեն ժամանակակից մանկական գրականության դասական նմուշներ։

## Կենսագրություն
Եմիմա Ավիդար-Չերնովիչը ծնվել է 1909 թվականի հոկտեմբերին Վիլնոյում (ներկայում՝ Վիլնյուս)։ 1921 թվականին, երբ նա 12 տարեկան էր, տեղափոխվել է Պաղեստին։

1925 թվականին Եմիմա Ավիդար-Չերնովիչն իր ընտանիքի հետ տեղափոխվել է Թել Ավիվ։ Այնտեղ նա սովորել է Հերցլիի գիմնազիայում, որն ավարտել է 1928 թվականին։ Նույն թվականին նրա մայրը մահացել է. երկար ժամանակ նա տառապել է թոքերի հիվանդությունից։ Դրանից մեկ կամ մեկուկես տարի անց մալարիայից մահացել է Եմիմա Ավիդար-Չերնովիչի հայրը։

Դպրոցն ավարտելուց հետո Եմիմա Ավիդար-Չերնովիչը հրատարակել է *Ցից* անունով մանկական բրոշյուրներ, մասնակցել է Ցվի Ֆրիդլանդի (1898-1967) ղեկավարությամբ գործող մանկական թատերական ստուդիայի աշխատանքներին, գրել է պիեսներ այդ ստուդիայի համար։ 1931 թվականից մինչև 1932 թվականը նա սովորել է Բեռլինի և Վիեննայի համալսարաններում՝ կրթությունն ավարտելով Բեռլինում։ Վիեննայում նա ծանոթացել է Յոսեֆ Ռոխելի հետ (1906-1995), ով այդտեղ բուժվում էր զորավարժությունների ժամանակ նռնակի պայթյունի հետևանքով աջ ձեռքից զրկվելուց հետո։ 1932 թվականին նրանք ամուսնացել են և Պաղեստին վերադառնալուց հետո բնակվել Թել Ավիվում։

Պաղեստինում Եմիմա Ավիդար-Չերնովիչն աշխատել է որպես ուսուցիչ ու դպրոցի տնօրեն, մանկական ռադիոյի եթերում հաղորդումներ է վարել լրագրող Կոլ Յերուշալաիմի հետ, նախդպրոցական ուսումնական հաստատություններում աշխատել է որպես դաստիարակ, աշխատել է *Dvar HaPo’elet* ամսագրի խմբագրությունում։ 1953 թվականից Եմիմա Ավիդար-Չերնովիչն ապրել է Երուսաղեմում, որտեղ էլ մահացել է 1998 թվականի մարտի 20-ին։

## Ստեղծագործություն
Եմիմա Ավիդար-Չերնովիչն սկսել է ստեղծագործել դեռ վաղ տարիքում։ Նրա մահից հետո իր հարազատները գտել են եբրայերենով գրված վեց օրագրեր, որ գրվել են 1919 թվականին, երբ նա եղել է տասը տարեկան։ Այդ օրագրերում հանդիպում են առակների ու այլ գրական երկերի ստեղծման փորձեր։ Երբ Եմիմա Ավիդար-Չերնովիչը եղել է տասնչորս տարեկան, *Իդեն* մանկական թերթում տպագրվել է նրա «Ձիթենյաց լեռա վրա» պատմվածքը։

Մանկապարտեզում որպես դաստիարակ աշխատելու ընթացքում Եմիմա Ավիդար-Չերնովիչը գրել է իր առաջին մանկական պատմվածքները («Պատմություններ Ռամայի համար», «Անհնազանդ Մուկին», «Կուշին ու Նուշին»)։ Նրա մանկական գրքերը գրված են հիմնականում *Sippurei havurah* ժանրով և հիմնված են երեխաների առօրյա կյանքի դիտարկումների վրա։ Եմիմա Ավիդար-Չերնովիչը նաև գրական ստեղծագործություններ է թարգմանել եբրայերեն։

## Պարգևներ
Եմիմա Ավիդար-Չերնովիչը արժանացել է Իսրայելի մրցանակի մանկական գրականության բնագավառում (1984) և Յակիր Յերուշալաիմի մրցանակի (Yakir Yerushalaim) (1992):

## Հրատարակություններ

### Եբրայերեն գրքեր

* Պատմություններ Ռամայի համար (*Sipurim Le-Rama*), Stybel, 1936
* Դալիա, Hatkufah, 1940
* Անհնազանդ Մուկին (*Muki HaShovav*), Massada, 1943
* Գարնանային զարթոնք (*Ura Ma`ayan*), Yavne, 1943
* Ծիծեռնակն ասաց ինձ (*HaSnunit Mesaperet*), Massada, 1944
* Ութը մեկին հետապնդելիս (*Shmonah BeIkvot Ehad*), Twersky, 1945; Keter, 1996
* Նա կտանի նրանց (*Hu Yavi Otam*), Twersky, 1945
* Մի զույգ կոշիկ (*Zug Na`alaim*), Twersky, 1945
* Լուսին պաիկը (*Saba Yareah*), Yavne, 1945
* Մեզնից մեկը (*Ehad MiShelanu*), Twersky, 1947
* Մանկապարտեզի երգեր (*Gan Gani Alef*, Three volumes, with Levin Kipnis), Twersky, 1947-1952
* Խաղալիքների այցելություն (*Bikur HaTza`atzuim*), Massada, 1949
* Երկու ընկեր ճանապարհին (*Shnei Re`im Yatzu LaDerech*), Twersky, 1950
* Կախարդական շղթա (*Sharsheret HaKesamim*), Newmann, 1952
* Ոլորապտույտ արահետ (*BaShvil HaMitpatel*), Twersky, 1955
* Կուշին ու Նուշին (Kushi Ve- Nushi), Massada, 1955
* Գաղտնի շրջան (*BeMa`agal HaStarim*), Dvir Li- Yladim, 1955
* Տուն (*Habaita*), Am Oved, 1960
* Պատմություններ Նիվիի համար (*Sipurim LeNivi*), Massada, 1962
* Տատիկի աղավնին (*HaYonah Shel Savta*), Massada, 1963
* Դուստրը (*HaBat*), Massada, 1966
* Նունու, Twersky, 1967
* Աշտարակներ Երուսաղեմում (*Migdalim B`Yerushalayim*), Massada, 1968
* Ջանասեր աղջիկներ (*Yeladot Harutzot*), Yizre՝el, 1968
* Օպերացիա 52 (*Mivtzah 52*), Massada, 1971
* Միխալի (*Michali*), Massada, 1974
* Իսկապե՞ս (*BeEmet?*), Sifriat Poalim, 1978
* Fire Chariot (*Rechev Esh*), Lichtenfeld-Bronfman, 1979
* Տանտանը գալիս է այցելության (*Tantan Ba LeHitareah*), Massada, 1979
* Մուկին զայրացել է մայրիկի վրա (*Muki BeRogez Al Ima*), Massada, 1980
* Տատիկի Թեդի րջուկը գնում է հյուսիս (*Duby Shel Savta Yotze LaTzafon*), Sifriat Poalim, 1982
* Երեք ջանասեր ազջիկներ (*Shalosh Yeladot Harutzot*), Domino, 1983
* Բարև, տատիկ, ես եմ խոսում (*Hallo Savta, Zo Ani Medaberet*), Keter, 1984
* Հայրիկի դեսանտավորի կոշիկները (*Na`alei HaTzanhanim Shel Aba*), Lichtenfeld, 1984
* Մայրիկ, ես ձանձրացա (*Ima, Mesha`amem Li!*), Keter, 1986
* Տատիկը հագնում է մարզահագուստ (*Savta Be Training*), Massada, 1988
* Դու չես պահի ինձ տանը (*Oti Lo tashiru BaBait*), Keter, 1988
* Փոքր երգեր (*Shkarim Ktanim*), Keter, 1990
* Ո՞վ է առևանգել Բոազին (*Mi Hataf Et Boaz?*) Keter, 1992
* Պատմություններ Ռոեի համար (*Sipurim LeRoee*), Keter, 1993
* Եմիմա Ավիդար-Չերնովիչի մեծ գիրքը (*HaSefer HaGadol Shel Yemima Avidar-Tchernovitz*), Am Oved, 1995
* Տատիկը պատուհանից այն կողմ (Savta Yatza MeHaHalonot), Keter, 1997
 

### Թարգմանություններ
* Մանկապարտեզի երգեր — անգլերեն՝ Tel Aviv, Twersky, 1957.
* Իսրայելցի սզջկա օրագիրը - Ramat Gan, Massada Press, 1969.
* Տուն - իսպաներեն՝ Buenos Aires, Editorial Israel, 1961.
* Մեզնից մեկը - իսպաներեն՝ Buenos Aires, Editorial Israel, 1953.
* Երկու ընկեր ճանապարհին - ռուսերեն՝ Иерусалим, Алия, 1993.

## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն
* Ofek, Uriel. "Yemima Tchernovitz-Avidar, " Children’s Hebrew Literature 1900—1948 (Hebrew), Vol. 2, 512—519. Tel Aviv: 1988;
* "Yemima Tchernovitz-Avidar, " In The Ofek Lexicon of Children’s Literature (Hebrew), Vol. 1, 294—296. Tel Aviv: 1985;
* Ministry of Education, Israel Prize for 1984, the program of prize recipients (1984); Shavit, Ya’akov, et al. (eds.),
* "Avidar-Tchernovitz, Yemima, " In Personalities in Eretz-Israel, 1799—1948: A Biographical Dictionary (Hebrew), 246—247. Tel Aviv: 1983; * Ofek, Uriel. "Yemima Tchernovitz-Avidar, " In A Young World: Encyclopedia of Children’s Literature (Hebrew), 336—338. Ramat Gan: 1970;
* Ofek, Uriel. From Tarzan to Hasamba: How Children’s Adventure Stories Were Written (Hebrew). Tel Aviv: 1969;
* Ofek, Uriel. Give Them Books: Selected Children’s Literature (Hebrew). Tel Aviv: 1978; Tsur, Jacob. Yesterday’s Dawn (Hebrew). Tel Aviv: 1965.

## Արտաքին հղումներ
* YEMIMATCHERNOVITZ-AVIDAR

Կատեգորիա:20-րդ դարի կին գրողներ
Կատեգորիա:Կին մանկագիրներ
Կատեգորիա:Հրեա գրողներ