Մարիաննա Մուր

**Մարիաննա Մուր** (, ), ամերիկացի բանաստեղծուհի, մոդեռիզմի առաջատար ներկայացուցիչ մեկը, բազմաթիվ մրցանակների դափնեկիր (ներառյալ *National Book Award*  և Պուլիցերյան մրցանակ՝ 1951 թվական), ով գրել է յուրօրինակ վառ ձևով՝ համակցելով ճշգրտությունն ու բազմաթիվ մեջբերումների հագեցվածությունը, ունի «բազմազան գաղափարներ մեկ կոմպակտ պատկերի մեջ դնելու» բացառիկ հմտություն։ Թոմաս Սթեռնս Էլիոթը  Մուրի ստեղծագործությունն անվանել է «այն հազվագյուտ նյութի մասնիկը, որը կոչվում է ոչ վաղանցիկ ժամանակակից պոեզիա»։

## Կենսագրություն
Մարիաննա Մուրը ծնվել է 1887 թվականին Կիրկվուդում՝ Սենթ Լուիսի մերձակայքում, շինարար-ինժեներ Ջոն Միլտոն Մուրի (*John Milton Moore*) և նրա կնոջ Մերիի (օրիորդական ազգանունը Ուորներ) ընտանիքում, բայց դաստիարակվել է պապի՝ պրեսբիտերական հովիվ Ջոն Ռիդել Ուորների (*John Riddle Warner*) տանը։  Պապի մահից հետո (1894 թվական) Մուրը, նրա ընտանիքը և հարազատները 1896 թվականին տեղափոխվել են Կարլայլ, Փենսիլվանիա։ 1905 թվականինն Մուրն ընդունվել է Բրին-Մոր քոլեջ, որն ավարտել է 1909 թվականին։ Քոլեջն ավարտելուց հետո մի որոշ ժամանակ նա Կարլայլի քոլեջում ուսումնասիրել է սղագրություն, այնուհետև սկսել է դասավանդել Կարլայլի *Indian Industrial School դպրոցում* (1911—1915 թվականներ)։

### Գրական կարիերա
Մարիաննա Մուրը պրոֆեսիոնալ մակարդակով սկսել է տպագրվել 1915 թվականին և անմիջապես գրավել է տարբեր ուղղությունների մի շարք հայտնի բանաստեղծների՝ Սթիվենս Ուոլեսի, Վիլյամ Կառլոս Վիլյամսի, Հիլդա Դուլիթլի, Թոմաս Սթեռնս Էլիոթի և Էզրա Փաունդի  ուշադրությունը։

1918 թվականին Մուրը մոր հետ տեղափոխվել է Նյու Յորք, իսկ 1921 թվականին դարձել է Նյու Յորքի հանրային գրադարանի ասիստենտ։ Նա սկսել է շփվել հայտնի բանաստեղծների հետ (մասնավորապես՝ Ու. Սթիվենսի և Կ. Վիլյամսի), համագործակցել ազդեցիկ *The Dial* գրական ամսագրի հետ, որի խմբագիրն է եղել 1925-1929 թվականներին։ Այստեղ (որոշ չափով հետևելով Է. Պաունդի օրինակին) նա սկսել է հսկել երիտասարդ բանաստեղծներին՝ այսպես թե այնպես օժանդակելով Էլիզաբեթ Բիշոփի, Ալլեն Գինզբերգի, Ջոն Էշբերիի և Ջեյմս Մերիլի հաջողությանը։ «Բանաստեղծությունների ընտրանիի» (*Selected Poems*, 1935 թվական) հրատարակությունից հետո Մուրը «դարձել է խոշորագույն ամերիկյան բանաստեղծներից մեկը»։

1933 թվականին Մուրը *Poetry* ամսագրի կողմից արժանացել է Էլեն Լևինսոն մրցանակի (*Helen Haire Levinson Prize*): Մրցանակների մեծ մասին արժանացել է նրա «Collected Poems» ժողովածուն (1951 թվական)։ Այդ ժողովածուի համար բանաստեղծուհին ստացել է Պուլիցերյան մրցանակ, Գրքի ազգային մրցանակ և Բոլինգենի մրցանակ։ Մուրը համբավ և հանրաճանաչություն է ձեռք բերել Նյու Յորքի գրական շրջանակներում, որտեղ քաղաքապետի ընդունելությունների ժամանակ նա բազմիցս ստանձնել է երեկոյի տիրուհու դերը։ Նա հաճախ է այցելել բռնցքամարտի մրցումների և բեյսբոլի խաղերի, եղել է Մուհամմեդ Ալիի երկրպագուն, ում ալբոմի շապիկի համար (*I Am the Greatest!*) ներածություն է գրել։ Մուրը շարունակել է հրապարակվել այնպիսի հրատարակչություններում, ինչպիսիք են *The Nation-ը*, *The New Republic-ը* և *Partisan Review-ը:*

Մարիաննա Մուրի բանաստեղծությունների հիման վրա երաժշտություն են գրել Վիրջիլ Թոմփսոնը, Գլորիա Կոութսը և ուրիշներ (https://web.archive.org/web/20051019191029/http://www.recmusic.org/lieder/m/mmoore/):

## Ստեղծագործություններ
* *Poems*, 1921.
* *Observations*, 1924.
* *Selected Poems*, 1935.
* *The Pangolin and Other Verse*, 1936.
* *What Are Years*, 1941.
* *Nevertheless*, 1944.
* *A Face*, 1949.
* *Collected Poems*, 1951.
* *Fables of La Fontaine*, 1954
* *Predilections: Literary Essays*, 1955.
* *Idiosyncrasy and Technique*, 1966.
* *Like a Bulwark*, 1956.
* *O To Be a Dragon*, 1959.
* *Idiosyncrasy and Technique*, 1959.
* *The Marianne Moore Reader*, 1961.
* *Eight Poems,* 1962
* *The Absentee: A Comedy in Four Acts*, 1962.
* *Puss in Boots, The Sleeping Beauty and Cinderella*, 1963.
* *Dress and Kindred Subjects*, 1965.
* *Poetry and Criticism*, 1965.
* *Tell Me, Tell Me: Granite, Steel and Other Topics*, 1966.
* *The Complete Poems*, 1967.
* *The Accented Syllable*, 1969.
* *The Complete Poems*, 1981.
* *The Complete Prose*, 1986.
* *The Selected Letters of Marianne Moore*

### Ռուսերեն
* Մ. Մուր Բանաստեղծություններ։ Ժամանակակից ամերիկյան պոեզիա գրքում։ Մ., 1975 թվական
* Մ. Մուր Բանաստեղծություններ։ ԱՄՆ-ի պոեզիան գրքում։ Մ., 1982 թվական

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ

Կատեգորիա:20-րդ դարի ամերիկացի բանաստեղծներ
Կատեգորիա:20-րդ դարի ամերիկացի կին գրողներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի բանաստեղծներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի գրողներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի թարգմանիչներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի ֆեմինիստներ
Կատեգորիա:Կաթվածից մահացածներ
Կատեգորիա:Պուլիցերյան մրցանակակիրներ