Լի Միլլեր

**Լի Մի****լլեր** (, ), ամերիկյան նորաձևության լուսանկարիչ, «Vogue»-ի շապիկի ֆոտոմոդել, ռազմական թղթակից, ով նկարել է Դախաուի և Օսվենցիմի ազատագրումը, Պաբլո Պիկասոյի ընկերը։

## Կենսագրություն և ստեղծագործություն
Լի Միլլերը ճարտարագետի, գյուտարարի, սիրողական լուսանկարչի դուստր է։ Հայրը նկարում էր նրան, նաև մերկ, երբ նա դեռ 10 տարեկան չկար։ Վաղ տարիքում հայրն է նրա մեջ հետաքրքրություն առաջացրել դեպի լուսանկարչությունը։ 1920-ական թվականներին եղել է մոդել Նյու Յորքում։ Նրան լուսանկարել է Էդվարդ Ստեյհենը։ Լուսանկարներից մեկը օգտագործվել է Kotex կանանց տամպոնների գովազդում, ինչը սկանդալ է առաջացրել։

1929 թվականին տեղափոխվել է Փարիզ, որտեղ դարձել է Ման Ռեյի օգնականը և մոդելը  (1930-1931 թվականների լուսանկարներ՝ «Պարանոց», «Լի Միլլեր», «Էլեկտրականություն»)։ Նա ինքն էլ է սկսել լուսանկարել։ Ռեյի այդ շրջանի որոշ լուսանկարներ իրականում նկարել է Լի Միլլերը։ Ռեյի հետ միասին նա կիրառել է սոլյարազացիայի տեխնիկան։ Դարձել է սյուրռեալիստական շարժման ակտիվ մասնակից, մտերմացել Պիկասոյի (նա նկարել է Լիի դիմանկարը, 1937 http://www.staratel.com/pictures/picasso/pic165.htm), Պոլ Էլուարի, Ժան Կոկտոյի հետ, Կոկտոյի «Պոետի արյունը» ֆիլմում նկարահանվել է որպես արձան (1930 թվական)։

1932 թվականին վերադարձել է Նյու Յորք, շարունակել է զբաղվել լուսանկարչությամբ, բացել է սեփական ստուդիան։ Այդ շրջանի նրա ստեղծագործությունների շարքում են Ջոզեֆ Քորնելի, դերասանուհիներ Լիլիան Հարվինի և Գերտրուդ Լոուրենսի դիմանկարները։ 1933 թվականին արտ-դիլլեր Ժյուլենա Լևի Նյու Յորքի պատկերասրահում տեղի է ունեցել Միլլերի միակ անհատական ցուցահանդեսը։

1934 թվականին ամուսնացել է եգիպտացի գործարար Ազիզ Բեի հետ և մեկնել Եգիպտոս։ Չնայած, որ Միլլերն այս ժամանակահատվածում չի աշխատել որպես պրոֆեսիոնալ լուսանկարիչ, այնուամենայնիվ նրա եգիպտական լուսանկարները, ներառյալ «Տիեզերական դիմանկարը», համարվում են նկարչի ամենավառ և տպավորիչ սյուրռեալիստական պատկերները։ Կահիրեում Միլլերը լուսանկարել է Սիվայի օազիսին հարող անապատը։ Այդ լուսանկարը Ռենե Մարգարիտային ոգեշնչել է աշխատել «Le Baiser» (1938 թվական) նկարի վրա։

1937 թվականին Լի Միլլերը թողել է ամուսնուն և վերադարձել Փարիզ, որտեղ հանդիպել է իր ապագա ամուսնուն՝ անգլիացի սյուրռեալիստ նկարիչ, ժամանակակից արվեստի ցուցահանդեսների կուրատոր Ռոլանդ Պենրոուզին։

Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի ժամանակ Միլլերը եղել է ֆոտոլրագրող, աշխատել է «''Vogue»'' թերթի համար։ Նա հավատարմագրվել է որպես ռազմական թղթակից, նկարահանել դաշնակիցների վայրէջքը, նապալմի առաջին օգտագործումը Սեն-Մալոյի պաշարման ժամանակ, Փարիզի ազատագրումը, Բուխենվալդի և Դախաուի ճամբարները

Պատերազմից հետո հետտրավմատիկ սթրեսային խանգարման ուժեղ նոպաներ է ունեցել, սկսել է խմել։ 1947 թվականին բաժանվել է Ազիզ Բեից և ամուսնացել Ռոլանդ Պենրոուզի հետ։ Ծնվել է նրանց որդին՝ Էնթոնին։ 1949 թվականին ամուսինները գնել են Սասեքսի ֆերման։ Նա Մեքքա է դարձել եվրոպական ավանգարդի համար. այստեղ հյուրընկալվել են Պիկասսոն, Ման Ռեյը, Հենրի Մուրը, Ժան Դյուբյուֆեն, Դորոթեա Տանինգը, Մաքս Էռնստը և ուրիշներ։

1940-ականների վերջին և 1950-ական թվականներին Միլլերը Բրիտանիայի MI5 անվտանգության ծառայության հետաքննության մեջ էր։ Նրան կասկածում էին ԽՍՀՄ-ի օգտին լրտեսություն անելու մեջ։

Լիի աստղը նորից փայլել է, երբ նա բուժական նպատակով սկսել է զբաղվել խոհարարությամբ։ Լին հավաքել է մի քանի հազար բաղադրատոմսեր ամբողջ աշխարհից, հորինել է հարյուրավոր իրենը։ Իր տանը գտնվելով՝ հայտնի է դարձել Անգլիայի սահմաններից դուրս, հաղթել է մի շարք միջազգային խոհարարական մրցույթներում։

1947 թվականին՝ Մագնում գործակալության ստեղծումից հետո, Լի Միլլերը դարձել է նրա առաջին անդամներից մեկը։ Բայց պատերազմի նկարները, որոնց մասին նա գրեթե երբեք չի խոսել, չեն թողել նրան։ Լի Միլլերը, լինելով խոհարարության աստղ, մահացել է 70 տարեկան հասակում քաղցկեղից։

## Ժառանգություն
Լի Միլլերի՝ որպես խոշորագույն անկախ վարպետի լուսանկարչական ժառանգությունն ամբողջությամբ հանրությանն է ներկայացվել 1980-ական թվականներին՝ շնորհիվ նրա որդու ջանքերի, ով մանրամասնորեն ներկայացրել է նրա կենսագրությունը  (1985 թվական)։ Գիրքը բրիտանացի կոմպոզիտոր Ջեյսոն Քարի «Լի Միլլերի վեց նկարները» մյուզիքլի հիմքն է հանդիսացել (2005, https://web.archive.org/web/20060518162337/http://www.jasoncarr.org.uk/index.html?leemiller.html):

## Գրականություն
* Penrose A. The lives of Lee Miller. New York: Holt, Rinehart, and Winston, 1985
* Penrose A. Lee Miller’s war: photographer and correspondent with the Allies in Europe, 1944-45. Boston: Little, Brown, 1992
* Lambron M. L’oeil du silence. Paris: Flammarion, 1993 (романизированная биография, *[[Премия Фемина]]*)
* Calvocoressi R. Lee Miller: portraits from a life. New York: Thames & Hudson, 2002
* Burke C. Lee Miller: a life. New York: Knopf, 2005
* Menzel-Ahr K. Lee Miller: Kriegskorrespondentin für Vogue: Fotografien aus Deutschland 1945. Marburg: Jonas, 2005
* Haworth-Booth M. The art of Lee Miller. New Haven: Yale UP, 2007.
* Slusher K. Lee Miller, Roland Penrose: the green memories of desire. Munich; New York: Prestel, 2007

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Сайт Ли Миллер
* De la muse à la photographe
* Ли Миллер — фотомодель, которая стала военным фотографом
* Ли Миллер
* Lee Miller with David E. Scherman
* The fashion photography of Lee Miller
* http://www.vam.ac.uk/vastatic/microsites/1631_lee_miller//introduction.php 
* http://www.bmivoyager.com/2007/10/01/model-focus 
* На сайте IMDB
* (нем.)
* (нем.)
* (рус.) 
* Знаменитый американский фотограф Ли Миллер
* Ретро-дамы. Ли Миллер
* История в фотографиях. Ли Миллер
* Ли Миллер и Пабло Пикассо: магия одной связи
* Париж Хемингуэя и не только…
* Elegantly Dressed Wednesday: Lee Miller
* Dark secret of the woman in Hitler’s bathtub
* World War II: Women at War

Կատեգորիա:Ամերիկացի լուսանկարիչներ
Կատեգորիա:Մոդելներ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Ամերիկացի մոդելներ
Կատեգորիա:Սյուրռեալիստներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի լրագրողներ
Կատեգորիա:Քաղցկեղից մահացածներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի ֆոտոլրագրողներ
Կատեգորիա:Կին ռազմական թղթակիցներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի արվեստագետներ