open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Տրանսգենդերների հիշատակի օր

**Տրանսգենդեր անձանց հիշատակի օր** (), ամեն տարի նոյեմբերի 20-ին նշվող տրանսֆոբիայի պատճառով սպանված մարդկանց հիշատակի օր, որի ընթացքում մարդիկ նաև փորձում են հասարակության ուշադրությունը հրավիրել տրանսգենդեր անձանց հանդեպ բռնության վրա։

Այդ օրը տարբեր իրավապաշտպան, ֆեմինիստական և ԼԳԲՏ կազմակերպությունները ցույցեր, դասընթացներ և մոմերով սգո երթեր են անցկացնում։ Միջոցառումների նպատակն է հասարակության ուշադրությունը դարձնել նրան, որ տրանսգենդեր անձիք այլ փոքրամասնություններից առավել հաճախ են դառնում բռնի հանցագործությունների զոհ։

## Պատմություն
1998 թվականի նոյեմբերի 28-ին իր բնակարանում սպանվել է բոստոնցի սևամորթ ռոք երաժիշտ և տրանսգենդեր կին Ռիտա Հեսթերը։ Անհայտ հանցագործը դանակով մի քանի հարված էր հասցրել նրան։ ԼԳԲՏ համայնքում հայտնի երգչուհին արդեն 10 տարի ապրում էր որպես կին։

Մեկ տարի անց Ռիտա Հեսթերի ընկերները և ծանոթները կազմակերպել են «հիշատակի հերթապահություն»․ 1999 թվականին՝ հիշատակի առաջին օրը մոմերով Սան Ֆրանցիսկոյի փողոցներ են դուրս եկել հարյուրավոր մարդիկ։ Դրանից հետո այդ միջոցառումը սկսել է անցկացվել մի շարք քաղաքներում ինչպես ԱՄՆ-ում, այդպես էլ այլ երկրներում։ 2008 թվականին առաջին անգամ այս օրը նշել են Ուկրաինայում (Կիև) և Ռուսաստանում (Սանկտ Պետերբուրգ)։ 2010 թվականին այդ միջոցառումների վրա հարձակումներ են տեղի ունեցել։

Համացանցում կազմվում են այն տրանսգենդեր անձանց ցուցակները, որոնց սպանել են տարբեր երկրներում վերջին տասնամյակի ընթացքում։ Ցուցակները ներառում են ավելի քան 350 անուն։ Ցանկեր կազմելու գործընթացը բախվում է մի շարք խնդիրների. այդ հանցագործությունների մասին տեղեկությունները հաճախ լռության են մատնվում, տարբեր պատճառներով բազմաթիվ զոհերի անուններն մնում են անհայտ։ Արձանագրվել են դեպքեր, երբ մայրերը սպանել են իրենց նորածին երեխաներին այն պատճառով, որ նրանք ինտերսեքս անձանց կատերգորիային էին պատկանում:

## Կառավարությունների կողմից ճանաչում
2017 թվականի դեկտեմբերի 12-ին Կանադայի Օնտարիո նահանգը միաձայն ընդունել է Տրանսգենդեր անձանց հիշատակի օրվա մասին օրենքը՝ պաշտոնապես ճանաչելով այն և Օնտարիոյի օրենսդիր ժողովից պահանջելով ամեն տարի լռության րոպե անցկացնել նոյեմբերի 20-ին։

## Տես նաև
* Լռության օր
* Տրանսֆոբիա
* Տրանսգենդեր
;Սպանված տրանսգենդերներ
* Գվեն Արաուհո

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Տրանսգենդերի հիշատակի միջազգային օրվա մասին տեղեկություններ
*Կայք, որը կոչված է տեղեկություններ հավաքել բոլոր սպանված տրանսգենդեր մարդկանց մասին

Կատեգորիա:ԼԳԲՏ իրավունքներ
Կատեգորիա:ԼԳԲՏ միջոցառումներ
Կատեգորիա:ԼԳԲՏ մշակույթ
Կատեգորիա:ԼԳԲՏ պատմություն
Կատեգորիա:Հպարտության շքերթներ
Կատեգորիա:Մարդու իրավունքների խախտում
Կատեգորիա:Միջազգային օրեր
Կատեգորիա:Նոյեմբերի իրադարձություններ
Ֆլեշբեք

**Ֆլեշբեք** ( «Լուսավորում, բռնկում» +  «հետ», և նույնպես **հակառակ կադր**), գեղարվեստական ոճաձև, հիմնականում կինեմատոգրաֆիայում, պատմվածքի հաջորդականության ժամանակավոր ընդհատմամբ, անցյալի որոշակի իրադարձությունների ցուցադրման նպատակով։ Գրականագիտության մեջ ֆլեշբեքի անալոգը համարվում է ռետրոսպեկտիվան (հետադարձ հայացք)։ Հակառակ՝ սյուժետային «հայացք դեպի ապագա» ոճաձևն անվանվում է ֆլեշֆորվարդ։

Ֆլեշբեքին հաճախ անդրադառնում են պատմվածքի հերոսների քայլերի բացատրության, նրանց մտքերի և մտադրությունների (սուբյեկտիվ օգտագործում) բացահայտման համար։ Նույնպես ֆլեշբեքը կարող է օգնել կարճ ծանոթանալ իրադարձությունների նախապատմության հետ, առանց որի դժվար է լինելու հասկանալ ներկա սյուժեն (սուբյեկտիվ օգտագործում)։ Երբեմն ամբողջ ստեղծագործությունը կարող է ֆլեշբեքերի անդադար շարք լինել, ինչպես օրինակ «Քաղաքացի Քեյնը» ֆիլմում։

## Օրինակներ
Լինդա Սեգերը կինեմատոգրաֆիայում ֆլեշբեքի օգտագործման հաջող օրինակ է բերում «Մնա իմ հետ», «Հորդումների տիրակալը» և «Հասարակ մարդիկ» ֆիլմերը։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Կինեմատոգրաֆիա
Կատեգորիա:Հեռուստատեսային տերմինաբանություն
Կատեգորիա:Ֆիլմերի և վիդեոների տերմինաբանություն
Կլարա Լուչիանի

**Կլարա Լուչիանի** (; ), ֆրանսիացի երգչուհի և երգերի հեղինակ։

## Կյանք և կարիերա
Լուչիանին կորսիկական ծագմամբ ընտանիքից է։ Նրա պապիկը, որին նա չէր ճանաչում, Այաչչոյից էր։ Կլարա Լուչիանին մեծացել է Մարսելի Սետեմ լե Վալոն համայնքում։ Մինչև իր երաժշտական կարիերայի սկիզբը, նա սովորում էր Արվեստի պատմության քոլեջում։ Բացի այն, Լուչիանին աշխատում էր որպես պիցցայի խոհարար, դայակ, վաճառողուհի Զառայում և անգլերենի ուսուցչուհի։

2011 թվականին նա հանդիպել է La Femme խումբը, որտեղ նա ժամանակավորապես դարձել է կանացի ձայներից մեկը։ Նա մասնակցել է 2013 թվականին թողարկված «Psycho Tropical Berlin» ալբոմի երկու երգերին։ Խումբը լքելուց հետո նա՝ Մաքսիմ Սոկոլինսկիի հետ ձևավորել է Hologram դուոն։

2015-2016 թվականներին նա նվագակցել է երգիչ Ռաֆաելին նրա «Somnambules» շրջագայության ժամանակ։

2017 թվականին նա հանդես է եկել Բենժամեն Բյոլեի հետ և թողարկել է իր առաջին մինի ալբոմը՝ «Monstre d'amour.»-ը, որը ձայնագրվել է Բյոլեի (The Shoes խմբից) և Ամբրուազ Վիլոմի (Revolver խմբից) հետ։
 
2018 թվականի ապրիլի 6-ին Կլարա Լուչիանին թողարկել է իր առաջին ալբոմը՝ «Sainte-Victoire»-ը, որը լավ է ընդունվել մամուլի կողմից։

2019 թվականի հունվարին նա շրջագայել է Ավստրալիայով, ելույթ ունենալով «So Frenchy So Chic» փառատոնների շարքում Մելբուռնում, Սիդնեյում, Ադելաիդայում և Բրիսբենում։

Լուչիանին նշել է Ֆրանսուազա Հարդիին, Նիկոյին, Սերժ Գենսբուրգին, Միշել Լեգրանին և Փոլ ՄաքՔարթնիին որպես իր վրա ազդեցություն թողածների։

## Սկավառակագրություն
### Ալբոմներ
**Sainte-Victoire* (2018)

### Սինգլներ
#### Որպես առաջնային արտիստ
*«La grenade» (2019)

#### Որպես մասնակցող արտիստ
*«Avant tu riais» (Nekfeu՝ Կլարա Լուչիանիի մասնակցությամբ)  (2016)

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:21-րդ դարի երգիչներ և երգչուհիներ
Կատեգորիա:Ֆրանսիացի երաժիշտներ
Կատեգորիա:Ֆրանսիացի երգահաններ
Կատեգորիա:Ֆրանսիացի երգչուհիներ
Նամեյսի մատանի

200px|մինի|Նամեյսի արծաթե մատանի
[200px|մինի|Նամեյսի մատանին՝ [լատվիական մետաղադրամի դարձերեսին]]
**Նամեյսի մատանի** (), լատվիական ավանդական մատանի, որն արտացոլում է լատվիական անկախությունը, բարեկամությունը, հավատարմությունը և խորհրդանշում է լատվիական հին երկրամասերի՝ Կուրզեմեի, Լատգալիայի ու Վիձեմեի միությունն ու միասնությունը։

Մատանու ձևավորումը և նրան առնչվող ավանդություններն ու սովորություններն սկիզբ են առել հին Լատգալեում, որը Լատվիայի արևելյան պատմական երկրամասն է։ Ուսումնասիրությունները հանգեցրել են այն եզրակացության, որ այդ մատանին առաջին անգամ պատրաստվել է 12-րդ դարում։

Նամեյսի մատանին լայն տարածում գտած խորհրդանիշ է լատվիական մշակույթում։ 1928 թվականին Ալեքսանդր Գրինսը մի վեպ է գրել «*Nameja gredzens*» («*Նամեյսի մատանին*») խորագրով, որը ժողովրդականացրել է մատանին ու դրա խորհրդանշական էությունը։ 2018 թվականին կինոռեժիսոր Այգարս Գրաուբան նկարահանել է «*Հեթանոս արքան*» կինոնկարը (), որտեղ արտացոլված է մատանու հետ կապված լեգենդի այլընտրանքային տարբերակը։

Նամեյսի մատանին իր ձևավորման և առասպելաբանական նշանակության շնորհիվ կենտրոնական տեղ է գրավել լատվիական ոսկերչության մեջ։

20-րդ դարում ոչ միայն Լատվիայում, այլև Բալթյան ուրիշ երկրներում բուռն հետաքրքրություն է առաջացել Նամեյսի մատանու նկատմամբ՝ թե՛ որպես ոսկերչական առարկայի և թե՛ որպես լատվիական ինքնության խորհրդանիշի։ Այն սովորաբար տղամարդիկ են կրում, բայց մեր օրերում սկսել են նաև կանայք կրել։ Մատանին մեծ մասամբ արծաթից է պատրաստվում, թեև հանդիպում են նաև ոսկուց կամ բրոնզից պատրաստվածներ։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Nameja gredzena izkalšana

Կատեգորիա:Լատվիայի մշակույթ
Կատեգորիա:Ոսկերչություն
Անդրեյ Պորիվաև

**Անդրեյ Սերգեևիչ Պորիվաև** (, , ), բելառուս և ղազախ ֆուտբոլիստ, պաշտպան։

## Կարիերա
### Ակումբային
Պորիվաևի առաջին ակումբը եղել է բելառուսական «Մոլոդեչնոն»։ Այնտեղ մեկ մրցաշրջան անցկացնելուց հետո Անդրեյ Պորիվաևը խաղացել է Բելառուսի այնպիսի ուժեղագույն ակումբներում, ինչպիսիք են «Դինամոն» (Մինսկ) և «Շախտյորը» (Սոլիգորսկ)։

Սակայն պատշաճ պրակտիկա չստանալով՝ Անդրեյ Պորիվաևը տեղափոխվել է Ռուսաստանի առաջին դիվիզիոնի «ԲՄԱ-Էներգիա», որտեղ անցկացրել է մեկուկես տարի։ Բայց այդտեղ էլ խաղացողը չի ամրապնդել իր տեղը հիմնական կազմում։ Այդ պատճառով Անդրեյը խաղացել է ռուսական այլ թիմերում՝ սկզբում «Ավանգարդում», ապա «Վիտյազում»։

2008 թվականին Անդրեյ Պորիվաևը, լինելով Բելառուսի ազգային հավաքականի ֆուտբոլիստ, վերադարձել է տուն և 2,5 տարի խաղացել 4 տարբեր թիմերում։ 2011 թվականին նա տեղափոխվել է Կարագանդայի «Շախտյոր», որտեղ վերջապես տեղ է գտել թիմի հիմնական կազմում։ Սակայն Ղազախստանի առաջնությունում անցկացրած առաջին 10 խաղերից հետո վնասվածք է ստացել։ Վնասվածքից ապաքինվելուց հետո Պորիվաևը որոշել է փոխել իր քաղաքացիությունը և դառնալ Ղազախստանի քաղաքացի։ Դա «Շախտյորին» թույլ է տվել ձեռք բերել ևս մեկ լեգեոներ ամառային տրանսֆերային պատուհանի ընթացքում, քանի որ ղազախական ակումբներն ունեն սահմանափակում. թիմում կարող է ընդգրկվել ընդամենը 5 լեգեոներ։ Պորիվաևը մրցաշրջանի ավարտին վերադառնում է չեմպիոնական խաղերին՝ մասնակցելով «Ժետիսուի» հետ նախավերջին խաղին, որտեղ վճարկվում էր ակումբի չեմպիոնական տիտղոսը։ Արդյունքում, 2011 թվականի մրցաշրջանում Պորիվաևը թիմի հետ դարձել է Ղազախստանի չեմպիոն։

### Ազգային հավաքականում
Բելառուսի ազգային հավաքականի կազմում իր առաջին և միակ հանդիպումը Պորիվաևն անցկացրել է 2007 թվականի փետրվարի 7-ին՝ մասնակցելով Իրանի դեմ ընկերական խաղին։

2011 թվականին ստացել է Ղազախստանի քաղաքացիություն։

## Ձեռքբերումներ
### Թիմային
; «Դինամո» (Մինսկ)
* Բելառուսի առաջնության արծաթե մեդալակիր (1) – 2001, 2008 
* Բելառուսի առաջնության բրոնզե մեդալակիր (1) – 2000

; «Շախտյոր» (Սալիգորսկ)
* Բելառուսի չեմպիոն (1) – 2005
* Բելառուսի առաջնության բրոնզե մեդալակիր (1) – 2004
* Բելառուսի գավաթակիր (1) – 2004

; «Գորոդեա»
* Բելառուսի երկրորդ լիգայի հաղթող (1) – 2010

; Շախտյոր (Կարագանդա)
* Ղազախստանի չեմպիոն (2) – 2011, 2012
* Ղազախստանի գավաթակիր (1) – 2013
* Ղազախստանի Սուպերգավաթի դափնեկիր (1) – 2013

### Անձնական
* Ընդգրկվել է Ղազախստանի Պրեմիեր լիգայի 33 լավագույն ֆուտբոլիստների ցուցակում (2) – № 2 (2013), № 3 (2012)

## Վիճակագրություն
### Ակումբային

### Միջազգային
#### Խաղերն ու գոլերը Բելառուսի ազգային հավաքականում

#### Ազգային հավաքականի խաղերի / գոլերի ամփոփ վիճակագրություն

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Ֆուտբոլիստի էջը  ՈՒԵՖԱ կայքում
* 
* 
* 
* 
* Ֆուտբոլիստի էջը  Weltfussball.de կայքում

Կատեգորիա:Բելառուս ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Բելառուսի հավաքականի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Տղամարդկանց ֆուտբոլի կիսապաշտպաններ
Մարտին Քրիմփ

**Մարտին Քրիմփ** (, ), անգլիացի դրամատուրգ և թարգմանիչ, «հետդրամատիկական թատրոնի» ամենաշատ պահանջված հեղինակներից մեկը։

## Կենսագրություն
Ծնվել է երկաթուղային ինժեների ընտանիքում։ Սովորել է Լոնդոնի և Յորքշիրի քոլեջներում։ 1978 թվականին ավարտել է Քեմբրիջի համալսարանը, որտեղ ուսանողական բեմում բեմադրվել է նրա «Զնգոց» (անգլ.` Clang) պիեսը։ Այնուհետև նրա պիեսներն սկսել է բեմադրել Ռիչմոնդի Orange Tree Theatre-ը, իսկ 1990 թվականից` Ռոյալ Կորտ մայրաքաղաքային թատրոնը, որտեղ նա 1997 թվականին դարձել է հրավիրված դրամատուրգ։

## Ստեղծագործություն
Քրիմպի պիեսները, որոնց հիմքում, որպես կանոն, բռնության գործողություններ են, հաճախ դասվում են «թատրոնը` ուղիղ դեմքին» () ազդեցիկ ուղղությանը, չնայած որ ինքը` հեղինակը համաձայն չէ այս սահմանման հետ։

## Աշխատանքներ
* Սիրային խաղեր/ *Love Games* (բեմադրվել է 1982 թվականին, համահեղինակությամբ)
* Ապրող մնացորդներ/ *Living Remains* (1982)
* Չորս անգամ փորձված գործողություններ/ *Four Attempted Acts* (1984)
* Մահն արհամարհող գործողությունների բազմազանությունը/*A Variety of Death-Defying Acts* (1985)
* *Definitely the Bahamas*, *A Kind of Arden*, *The Spanish Girls* (1987)
* *Dealing with Clair* (1988)
*  Կրկնություններով պիես/ *Play with Repeats* (1989)
* Ոչ ոք չի տեսնում տեսագրումը/ *No One Sees the Video* (1990)
* Ուշադրության արժանանալով/ *Getting Attention* (1991)
* Պայմանագիրը/ *The Treatment* (1993)
* Փորձեր նրա կյանքում/ *Attempts on Her Life* (1997)
* Գյուղը/ *The Country* (2000)
* Դեմքով պատին/ *Face to the Wall* (2002)
* Դաժան և նուրբ/ *Cruel and Tender* (2004)
* Ավելի քիչ ծայրահեղություններ/*Fewer Emergencies* (2005)
* Քաղաք/ *The City* (2008)
* Պայմանագիրը/ *The Treatment* (2017)
* Երբ մենք բավականաչափ տանջել ենք իրար. Սամուել Ռիչարդսոնի Պամելայի 12 տարբերակ/ *When We Have Sufficiently Tortured Each Other: 12 Variations on Samuel Richardson’s Pamela* (2019)

## Ճանաչում
Քրիմփի դրամաներն ակտիվորեն թարգմանվում են ֆրանսերեն, գերմաներեն, հոլանդերեն և այլ լեզուներով, դրանք բեմադրվում են աշխարհի շատ բեմերում։

## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն
* *Sierz A.* The theatre of Martin Crimp, Methuen, 2006

## Արտաքին հղումներ
* Literary Encyclopedia page on Martin Crimp
*  in-yer-face-theatre կայքում 
* IMDB կայքում

Կատեգորիա:Անգլիացի թարգմանիչներ
Կատեգորիա:Անգլիացի սցենարիստներ
Կատեգորիա:Բրիտանացի դրամատուրգներ
Կատեգորիա:Քեմբրիջի համալսարանի շրջանավարտներ
Սերբերի արտագաղթ (կտավ)

**Սերբերի արտագաղթ** (, ), սերբ նկարիչ Պայա Յովանովիչի՝ չորս յուղանկարներից բաղկացած շարք, որում պատկերված է սերբերի մեծ արտագաղթը Հին Սերբիայից 1690-1691 թվականներին արքեպիսկոպոս Արսենի III-ի գլխավորությամբ։ Նկարներից առաջինը պատվիրել է 1895 թվականին Կառլովի պատրիարք Գեորգի Բրանկովիչը հաջորդ տարի Բուդապեշտում կայանալիք Հազարամյակի ցուցահանդեսին ներկայացնելու համար։ Սերբ հոգևորականության կարծիքով այն կբարձրացներ կրոնական ինքնավարությունը և մասնակի ինքնիշխանությունը Ավստրո-Հունգարիայում, քանի որ ևս մեկ անգամ կհաստատվեր այն հանգամանքը, որ սերբերը լքել են իրենց հայրենիքը Հռոմեական Սրբազան կայսրության միապետի հրամանով Հաբսբուրգների միապետության սահմանները պաշտպանելու նպատակով։

Առաջին նկարը՝ 380×580 սմ (150×230 դյույմ) չափերով, ավարտին է հասցվել 1896 թվականին և նույն թվականին ներկայացվել կաթողիկոս Գեորգիին։ Վերջինս նկարչին խնդրել է նկարը համապատասխանեցնել արտագաղթի նկատմամբ ունեցած եկեղեցական տեսակետին։ Չնայած Յովանովիչը փոփոխությունները բավական արագ է կատարել, նա չի հասցրել այն պատրաստել Բուդապեշտում ներկայացնելուն, որի պատճառով էլ նկարը ներկայացվել է արքեպիսկոպոսական պալատում։ Յովանովիչն ավարտին է հասցրել նկարի չորս տարբերակ, որից երեքը պահպանվել են։ Առաջին տարբերակը ներկայացված է Սերբական ուղղափառ եկեղեցու կաթողիկոսական նստավայրում, երկրորդը՝ Պանչևոյի թանգարանում, իսկ չորրորդը՝ իշխանուհի Լյուբիցայի նստավայրում (Բուդապեշտ)։ «Սերբերի արտագաղթը» մշակութային պաշտամունքի կարգավիճակ ունի սերբական զանգվածային մշակույթում։ Որոշ հեղինակներ այն համարում են Յովանովիչի լավագույն ձեռքբերումը։

## Նկարագրություն
Առաջին նկարը 380×580 սմ չափերով է։ Նրանում պատկերված է հոգևոր առաջնորդ Արսենին, որը ձիով և սերբական դրոշով առաջնոդում է արատագաղթող տասնյակ հազարավոր սերբերին։ Նկարն ուղղակի հղում է Աստվածաշնչին, որտեղ ներկայացված է Մովսես մարգարեի առաջնոդությամբ հրեաների գերությունից դուրս գալը Եգիպտոսից, սակայն դժբախտությունն այն է, որ պատրիարքն իր ժողովրդին դուրս է տանում հայրենի հողից։ Պատրիարքն ու չորս այլ կերպարներ գերիշխող դիրք ունեն նկարում։ Նրանք ոչ համաչափ բաշխված են նկարում՝ ի տարբերություն ուղիղ գծով առաջ շարժվող բազմության։ «Նրանք իրենց վրա են բևեռում ուշադրությունը ասջևի պլանում»,— գրել է Ֆիլիպովիչ Ռոբինսոնը։ Նկարում ներկայացված են տարիքային բոլոր խմբերը։ Յովանովիչը հատուկ ուշադրություն է հատկացրել դեմքերի դետալներին։ Հազարավոր կերպարներով՝ ձիավոր ու առանց ձիու, հայտնվում են հետին պլանում, մինչև ի վերջո կհայտնվեն հորիզոնում։ Ձախ թևում պատկերված են սերբ զինվորականները, որոնք իրենց նիզակներն ուղղել են երկինք, իսկ աջ թևում պատկերված են փայտանյութով բեռներ, որոնք տանում են արտագաղթող ընտանիքները։ Պատրիարքից աջ մայրն ու իր փոքրիկ երեխան են՝ նստած ձիու վրա, որոնք տանում են իրենց իրերը։ Կինը երիտասարդ առաջնորդ Յովան Մոնստրելիայի կինն է, իսկ երեխան՝ նրա որդին։ Նրանց առաջ զինվոր է՝ գոտու մեջ թրերով, որ «նպատակաուղղված քայլում է դեպի ապագա»։ Զինվորի աջ ձեռքն արյունոտ է և կապված սպիտակ փաթաթանով։

## Տես նաև
* Սերբերի մեծ արտագաղթ

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Սերբիայի մշակույթ
Կատեգորիա:1896 նկարներ
Հյուսիսային Վիձեմեի կենսոլորտային արգելոց

**Հյուսիսային Վիձեմեի կենսոլորտային արգելոց** (**ՀՎԿԱ** , ), Լատվիայի միակ կենսոլորտային արգելոցը։ Գտնվում է Վիձեմե երկրամասի հյուսիսային մասում և ձգվում է Էստոնիայի հետ Լատվիայի ունեցած պետական սահմանի երկայնքով։

Արգելոցն ունի բազմաթիվ տարատեսակ «բնակիչներ», կուսական ու ավանդական լանդշաֆտների ընդարձակ տարածքներ։ Ներառում է բնության 25 արգելոց, բնության մեկ պարկ և պաշտպանվող երկու ջրային տարածք։ Կենսոլորտային արգելոցի ցամաքային տարածքների կեսից ավելին ծածկված է անտառներով ու ճահճուտներով։ Դրանց դերը չափազանց մեծ է, եթե հաշվի առնենք, որ ՀՎԿԱ-ի պաշտպանվող 28 տարածքներից 20-ը սահմանվել են հենց հատկապես անտառային ու ճահճային «բնակիչներին» պաշտպանելու նպատակով։

ՀՎԿԱ-ի տարածքը գրավում է զբոսաշրջիկներին բնական զարմանահրաշ արժեքների շնորհիվ, առաջին հերթին՝ Սալացա գետի, որ սկիզբ է առնում գեղատեսիլ Բուրտնիեկս լճից և 95 կիլոմետր անցնելով ՀՎԿԱ-ի տարածքով՝ իր ընթացքն ավարտում է Բալթիկ ծովում։ Գրավիչ են նաև գետի ափամերձ հատվածներում գտնվող քարանձավները, որ Լատվիայում ամենաընդարձակներից են։
## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Planning and Management of a  Biosphere Reserve  - Reference Book for Practitioners and Managers Based upon experience of the  North Vidzeme Biosphere Reserve,  Latvia (includes detailed map)
* Par Ziemeļvidzemes biosfēras rezervātu - exact maps
* Ziemeļvidzemes biosfēras rezervāts
* North Vidzeme Biosphere Reserve - official Webpage with pictures, information, current events
* Latvia - Case study area North Vidzeme Biosphere reserve
* Sustainable Tourism Development in the North Vidzeme Biosphere Reserve
* unesco.org - Biosphere Reserve Information  -  Latvia -  NORTH VIDZEME

Կատեգորիա:Արգելոցներ
Հայելի (մուլտֆիլմ)

**Հայելի** (), խորհրդային մուլտֆիլմ երեխաների համար, որը նկարահանվել է 1967 թվականին, «Սոյուզմուլտֆիլմ» կինոստուդիայի կողմից։ Մուլտֆիլմն այն մասին է, թե ինչպես են գազաննները վերադաստիարակում պարծենկոտ աղջկան։

## Սյուժե
Աղջիկը գնում է անտառում զբոսնելու, քայլում է արահետով և երգում.

«Ինչ ձանձրալի անտառ է, պարզապես ծիծաղելի է,
Լավ բան չկա նրա մեջ։
Ով կգովի ինձ բոլորից լավ, 
Նա կստանա քաղցր կոնֆետ»։

Առաջինը նրան նկատում են Պրոշկա նապաստակը և ագռավը։ Անտառային գազաննները սկսում են գովել աղջկան, և ոչ ոք չի կարողանում գոհացնել նրան. նրան անընդհատ ինչ-որ բան դուր չէր գալիս գովեստներում։ Եվ միայն այն ժամանակ, երբ նա պատահաբար ծակում է մատը ոզնու փշերով և լալիս է ցավից, նա դադարում է քիթը ցցել։ Եվ ոզնին նրան ասում է. «Հիմա դու իսկապես գեղեցիկ ես։ Եվ դա այն պատճառով, որ դու հիմա չես կոտրատվում»։ Աղջիկը կոնֆետը տալիս է Պրոշկա նապաստակին, իսկ գազաններին հայելի է տալիս։ Բոլորն սկսում են նայել դրան և ուրախանալ։ Իակ չաչամիտ ագռավը գողանում է կոնֆետը նապաստակից և ինքն է սկսում կրկնել. «Ով ինձ կգովի բոլորից լավ, նա էլ կստանա քաղցր կոնֆետ»։

## Հեղինակներ
* Ռեժիսոր` Պյոտր Նոսով
* Սցենարիս հեղինակ` Լեոնիդ Զավալնյուկ
* Բեմադրող նկարիչ` Կոնստանտին Կարպով
* Օպերատոր` Եկատերինա Րիզո
* Կոմպոզիտոր` Միխայիլ Մեերովիչ
* Հնչյունային օպերատոր` Գեորգի Մարտինյուկ
* Օգնական` Գ. Լյուբարսկայա 
* Մոնտաժող` Տատյանա Սազոնովա
* Նկարիչ-մուլտիպլիկատորներ`	Էլվիրա Մասլովա, Լեոնիդ Կայուկով, Վլադիմիր Պոպով, Ելիզավետա Կոմովա, Վադիմ Դոլգիխ, Վլադիմիր Պեկար, Սվետլանա Սիչկար
* Նկարիչ-դեկորատորներ` Վերա Խարիտոնովա, Ելենա Տաննենբերգ
* Խմբագիր` Արկադի Սնեսարև
* Նկարչի օգնական`Բորիս Սադովնիկով
* Ֆիլմի տնօրեն` Ֆյոդոր Իվանով

## Դերերը հնչյունավորել են
* Աղջիկ, սկյուռիկներ, արջուկ` Թամարա Դմիտրիևա
* Նապաստակ` Գեորգի Վիցին
* Ոզնի` Յուլյա Յուլսկայա
* Խլուրդ` Միխայիլ Յանշին
* Ագռավ` Ալեքսանդրա Պանովա

## Վերաթողարկում
ԱՊՀ-ում 1990-ական թվականների կեսերին մուլտֆիլմը թողարկվել է «Studio PRO Video»-ի «Լավագույն խորհրդային մուլտֆիլմեր» հավաքածուում, «Սոյուզ» ստուդիայի «Սոյուզմուլտֆիլմ» սոտւդիայի մուլտֆիլմերի հավաքածուում։ Մուլտֆիլմը բազմիցս վերահրատարակվել է DVD ձևաչափով` «Սոյուզմուլտֆիլմ» ստուդիայի «Ո՞վ լինել, ինչպե՞ս լինել» (2005), «Փոքրիկ կախարդուհին» (2009) հավաքածուներում։

1967-1991 թվականնները մուլտֆիլմը ցուցադրել են ԽՍՀՄ կենտրոնական հեռուստատեսությամբ։ Մուլտֆիլմը նաև ցուցադրվել է մանկական «Բարի գիշեր, փոքրիկներ» հեռուստահաղորդման շրջանակներում։ 1992-1996 թվականներին մուլտֆիմը ցուցադրվել է МТК ալիքով։ 1990-ականների կեսերին ցուցադրվել է ՆՏՎ ալիոքով։ ОРТ-ով մուլտֆիլմը ցուցադրվել է 1995-ին, 1996-ին և 1999-ին։ 1997 թվականից մուլտֆիմը ցուցադրվել է ՍՏՍ-ով, 1998-ին` ՌՏՌ-ով (Ռուսաստան)։ Մուլտֆիլմը նաև ցուցադրվել է «Կուլտուրա» հեռուստաալիքով։ 2000 և 2001 թվականների վերջում մուլտֆիլմը ցուցադրվել է «Տելենյանայա» հեռուստաալիքով։ Այժմ հեռարձակվում է «Կարուսել», ինչպես նաև` Մուլտ հեռուստաալիքներով։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Հայելին Мультик. Ру կայքում 

Կատեգորիա:«Սոյուզմուլտֆիլմ» ստուդիայի մուլտֆիլմեր
Կատեգորիա:Պյոտր Նոսովի մուլտֆիլմեր
Կատեգորիա:1967 մուլտֆիլմեր
Կատեգորիա:Մուլտֆիլմեր երեխաների մասին
Իվիցա Դաչիչ

**Իվիցա Դաչիչ** (, ), սերբ պետական և քաղաքական գործիչ, Սերբիայի վարչապետի պաշտոնակատար 2017 թվականի մայիսի 31-ից մինչև 2017 թվականի հունիսի 15-ը, Սերբիայի առաջին փոխվարչապետ և արտաքին գործերի նախարար 2014 թվականի ապրիլի 27-ից, ԵԱՀԿ նախագահ 2015 թվականի հունվարի 1-ից մինչև 2016 թվականի հունվարի 1-ը, Սերբիայի Սոցիալիստական կուսակցության նախագահ։

## Կենսագրություն
Ծնվել է 1966 թվականի հունվարի 1-ին Կոսովոյի հարավում գտնվող Պրիզրեն քաղաքում։

Մանկությունն անցկացրել Է երկրի հարավային Թոփլիչ շրջանի Ժիտորաջա գյուղում։ Ավարտել է Նիշ քաղաքի վարժարանը։

Բարձրագույն կրթություն է ստացել Բելգրադի համալսարանի քաղաքական գիտությունների ֆակուլտետում։

Քաղաքական կարիերան սկսել է 1990 թվականին՝ գլխավորելով Բելգրադի երիտասարդական սոցիալիստական շարժումը։

1992-2000 թվականներին եղել է Սերբիայի Սոցիալիստական կուսակցության մամուլի քարտուղարը։

2000-2003 թվականներին զբաղեցրել է ՍՊԱԾ նախագահի տեղակալի պաշտոնը և գլխավորել Բելգրադի բաժանմունքը։

Սերբիայի այսպես կոչված անցումային կառավարությունում 2000 թվականի հոկտեմբերից մինչև 2001 թվականի հունվար զբաղեցրել է տեղեկատվության նախարարի պաշտոնը։

Մասնակցել է 2004 թվականի նախագահական ընտրություններին և դրանց արդյունքներով զբաղեցրել է չորրորդ տեղը՝ հավաքելով 4,04 % ձայն։

2006 թվականի դեկտեմբերին ընտրվել Է Սերբիայի Սոցիալիստական կուսակցության նախագահ։

2008 թվականի հուլիսին կայացած արտահերթ խորհրդարանական ընտրություններից հետո նոր կառավարության կազմում ընդգրկվեց Միրկո Ցվետկովիչը՝ ստանալով առաջին փոխվարչապետի և ներքին գործերի նախարարի պաշտոնը։

2012 թվականի ընտրություններից հետո գլխավորել Է Սերբիայի Հանրապետության կառավարությունը։

2014 թվականի խորհրդարանական ընտրությունների ժամանակ կոալիցիայի կազմում երկրորդ տեղն Է զբաղեցրել խորհրդարանում և համապատասխանաբար՝ կառավարությունում։

2016 թվականի խորհրդարանական ընտրությունների ժամանակ Սերբիայի Սոցիալիստական կուսակցությունը, որը գլխավորում Է Դաչիչը, ձայների քանակով զբաղեցրել է երկրորդ տեղը՝ հավաքելով ավելի քան 10 %։

2017 թվականի նախագահական ընտրություններից հետո, որոնց ընթացքում հաղթանակ է տարել գործող վարչապետ Ալեքսանդր Վուչիչը, Իվիցա Դաչիչը, որպես փոխվարչապետ զբաղեցրել է վարչապետի պաշտոնակատարի պաշտոնը։ 2017 թվականի հունիսի 15-ին նրան փոխարինել է Անա Բրնաբիչը։

Պարգևատրվել է Սերբ ուղղափառ եկեղեցու շքանշաններով։

## Պարգևներ
* Բարեկամության շքանշան (2018 թվականի հունվարի 25, Ռուսաստան), *ժողովուրդների միջև բարեկամության և համագործակցության ամրապնդման գործում ունեցած վաստակի, ազգերի և ազգությունների մշակույթների մերձեցման և փոխադարձաբար հարստացման արդյունավետ գործունեության համար*։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Պաշտոնական կայքէջ
* Սերբիայի կառավարություն

Կատեգորիա:Բելգրադի համալսարանի շրջանավարտներ
Կատեգորիա:Սերբիայի քաղաքական գործիչներ
Կատեգորիա:Սերբիայի վարչապետներ
Կատեգորիա:Բարեկամության շքանշանի ասպետներ (Ռուսաստան)
Կատեգորիա:Կառավարության ղեկավարներ
Ապրելու 257 պատճառ

**«Ապրելու 257 պատճառ»** () , ռուսական կատակերգական դրամա-սերիալ, որի արտադրությամբ զբաղվում է Yellow, Black and White ընկերությունը և «СУПЕР продакшн»-ը։

Առաջին երկու դրվագների պրեմիերան տեղի է ունեցել 2020 թվականի մարտի 26-ին ՝ START վիդեո ծառայության միջոցով։ Նոր դրվագները տեղադրվում են յուրաքանչյուր շաբաթ հինգշաբթի օրը։

Սերիալի հեռուստատեսային պրեմիերան պլանավորվում է «Супер» հեռուստաալիքով` 2020 թվականին։

## Սյուժե
Քաղցկեղի դեմ պայքարի երեք դժվար տարիներից հետո 30-ամյա Ժենյա Կորոտկովային հաջողվում է հաղթանակ տանել նենգ հիվանդության նկատմամբ։ Տուն վերադառնալուն պես աղջկա առջև կոշտ իրականություն է բացվում։ Սիրած տղան առաջարկում է բաժանվել, քույրը խոստովանում է, որ նա ուրիշի գումարը յուրացրել է բարեգործական վճարներից`բուժման համար, իսկ աշխատանքի մեջ շեֆը վաղուց փոխարինող է գտել նրան։ Հանկարծ Կորոտկովայի աչքին է զարնում նրա վառ դեղին օրագիրը, որում իր բուժող բժշկի խորհրդով, նա գրել է 256 պատճառ՝ ապրելու և շարունակելու պայքարել լուրջ հիվանդության հետ։ Ժենյան ավելացնում է 257-րդ ցանկությունը. «գտնել իր սիրուն», և առանց հապաղելու սկսում է օրագրից դրույթները վերածել իրականության։

## Դերասաններ և կերպարներ
### Գլխավոր դերերում

### Դերերում

## Արտադրություն
Նախագծի փորձնական շարքի նկարահանումները տեղի են ունեցել 2018 թվականի ամռանը։

Սերիալի առաջին սեզոնը նկարահանվել է Մոսկվայում՝ 2019-ի հուլիսից հոկտեմբեր ընկած ժամանակահատվածում։

Սցենարի սկզբնական տարբերակում գլխավոր հերոսի անունը Կովրովա էր, բայց հետագայում այն փոխարինեցին Կորոտկովայով։

Գլխավոր հերոս Ժենյա Կորոտկովան իրական նախատիպ չունի։

Հանուն սերիալում նկարահանվելու՝ գլխավոր դերակատար դերասանուհի Պոլինա Մաքսիմովան ստիպված էր մի քանի ամսով զրկվել իր մազերից։

## Մրցանակներ և անվանակարգեր
* 2018 սեպտեմբերին սերիալը գլխավոր մրցանակ ստացավ «Движение. Навстречу» մրցույթում։
* 2020-ին շարքը մտավ Կաննի միջազգային փառատոնի մրցութային ծրագրում։ Նա դարձավ այն 10 նախագծերից մեկը, որը ժյուրիի կողմից ընտրվեց հարյուրավոր հայտերից՝ ամբողջ աշխարհից, և միակ ռուս մասնակիցը։ Փառատոնը նախատեսվում է անցկացնել Կաննում ՝ 2020 թվականի հոկտեմբերի 9-ից 14-ը։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Страница сериала на сайте видеосервиса START
* Страница сериала на сайте телеканала «Супер» 

Կատեգորիա:2020 հեռուստասերիալներ
Զորան Ժիվկովիչ

**Զորան Ժիվկովիչ** (, ), սերբ քաղաքական գործիչ, տնտեսագետ և գործարար։

## Կենսագրություն
Ժիվկովիչն ավարտել Է Բելգրադի տնտեսագիտության բարձրագույն դպրոցը։ 80-ականների երկրորդ կեսին զբաղվել է ձեռնարկատիրական գործունեությամբ։ 1992 թվականին նա միացել Է Դեմոկրատական կուսակցությանը, երկու տարի անց նա ընտրվել է նրա փոխնախագահ. 1997 թվականին առաջին անգամ ընտրվել է Ժողովրդական ժողգործիքի պատգամավոր։ 1996 թվականի տեղական ընտրություններից հետո դարձել է բողոքների առաջնորդներից մեկը, որոնք ստիպել են ճանաչել ընտրությունների արդյունքները, 1997 թվականին ստանձնել Է Նիշ քաղաքի քաղաքապետի պաշտոնը, որը զբաղեցրել է մինչև 2000 թվականը։

2000 թվականի նոյեմբերին Սլոբոդան Միլոշևիչի տապալումից հետո դարձել է ներքին գործերի նախարար։ 2003 թվականի մարտին նա պետք է դառնար պաշտպանության նախարար, սակայն վարչապետ Զորան Ջինջիչի սպանությունից հետո դարձել է Սերբիայի կառավարության ղեկավարը։ 2003 թվականին կոռուպցիոն սկանդալների և սրված տնտեսական ճգնաժամի հետևանքով Ժիվկովիչի կառավարությունը զրկվել է խորհրդարանական մեծամասնության աջակցությունից։ 2004 թվականի մարտին նրան փոխարինել է Վոյիսլավ Կոշտունիցան։ Ժիվկովիչը նաև դեմոկրատների առաջնորդի պարտականություններն է կատարել մինչև նույն թվականը։

Զորան Ժիվկովիչը հեռացել է ակտիվ քաղաքական գործունեությունից, սակայն հիմնել է ոչ կառավարական կազմակերպություն, ինչպես նաև զբաղվել է արգենտինական գինիների լրագրությամբ և ներկրմամբ, ունեցել է սեփական գինեգործական տնտեսություն։ 2012 թվականին, Դրագան Ջիլասի՝ դեմոկրատների նոր ղեկավար ընտրվելուց հետո, դուրս է եկել կուսակցությունից՝ հայտարարելով սեփական կուսակցություն ստեղծելու ցանկության մասին։ 2013 թվալանին նա հիմնել է «Նոր կուսակցություն»-ը, իսկ մեկ տարի անց խորհրդարանում տեղ է ստացել դեմոկրատական կուսակցության շուրջ կոալիցիայից։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* BBC Profile of Zoran Živković (2003)
* Center for Development of Civil Society — MilenijuM
* Živković makes a keynote address to the Serbian Parliament — March 18, 2003
* CNN: Djindjic ally elected new Serb PM — March 18, 2003 

Կատեգորիա:Բելգրադի համալսարանի շրջանավարտներ
Կատեգորիա:Սերբիայի քաղաքական գործիչներ
Կատեգորիա:Սերբիայի վարչապետներ
Latvijas Mobilais Telefons

**Latvijas Mobilais Telefons**, **LMT**, բջջային կապի օպերատոր Լատվիայում։ Հիմնադրվել է 1992 թվականին և հանդիսանում է բջջային կապի առաջին օպերատորն այդ երկրում։ Ընկերության բաժնետոմսերի 51 տոկոսը վերահսկում է լատվիական պետությունը։

## Պատմություն
Հիմնադրվել է 1992 թվականի հունվարի 2-ին՝ որպես լատվիա-շվեդա-ֆիննական համատեղ ձեռնարկություն։ Հիմնադրման պահին լատվիական պետությանն էր պատկանում  կապիտալի 51 տոկոսը, շվեդական *Telia* օպերատորին և ֆիննական *Sonera*—ին՝ 49 տոկոսը։ *LMT*-ն սկզբնական շրջանում տրամադրում էր NMT ստանդարտին համապատասխանող ծառայություններ։ 1995 թվականի հունվարից ծառայություններ է մատուցում նաև ըստ GSM ստանդարտի։

2002 թվականին, *Telia*-ի և *Sonera*-ի միավորվելուց հետո, նորաստեղծ ընկերությունը սկսել է բանակցել լատվիական կառավարության հետ իր բաժնեմասը *LMT*-ում 100 տոկոսի հասցնելու, այսինքն՝ ձեռնարկությունն ամբողջությամբ գնելու նպատակով։ Լատվիայում տեղի ունեցած կառավարության փոփոխության պատճառով բանակցությունները փակուղի են մտել, սակայն 2007 թվականին *TeliaSonera*-ն վերսկսել է գործընթացը և իր մտադրությունների վերաբերյալ հուշագիր է ստորագրել։ Ընկերության արժեքը այդ ժամանակ (2005 թվականի դրությամբ) գնահատվել է 600 միլիոն եվրո։ Գործարքն այդպես էլ չի կայացել։

2016 թվականի սկզբի դրությամբ *LMT*-ն համարվում էր կապի խոշորագույն օպերատորը Լատվիայում, ուներ 1 132 552 բաժանորդ, մոտավորապես 9 հարյուր աշխատակից։

## Բաժնետերերի կազմը
* *TeliaSonera AB* — 24,5%
* *Sonera Holding B.V*. (*TeliaSonera*-ի դուստր ձեռնարկություն) — 24,5%
* Լատվիայի ռադիոյի և հեռուստատեսության պետական կենտրոն — 23%
* *SIA Lattelecom* — 23%
* Պրիվատիզացիայի գծով Լատվիայի Հանրապետության գործակալություն — 5%

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:1992 հիմնադրված ընկերություններ
Կատեգորիա:Բջջային օպերատորներ
Հարութիկ Ռուբենյան

**Հարութիկ (Արիստիդիս) Արտուշի Ռուբենյան** (, ), հունահռոմեական ոճի խորհրդային և հունաստանցի հայ ըմբիշ, ԽՍՀՄ չեմպիոն (1988), Հունաստանի բազմակի չեմպիոն (1993-1997), Եվրոպայի առաջնության կրկնակի մեդալակիր (1988, 1994), Աշխարհի գավաթի հաղթող (1990), Օլիմպիական խաղերի մասնակից (1996)։ ԽՍՀՄ միջազգային կարգի սպորտի վարպետ (1985)։

## Կենսագրություն
Հարութիկ Ռուբենյանը ծնվել է 1966 թվականի հուլիսի 5-ին, Ցելինոգրադում (այժմ` Աստանա)։ 1969 թվականին ընտանիքի հետ տեղափոխվել է Լենինական (այժմ` Գյումրի), որտեղ 9 տարեկանում Արամ Սարգսյանի գլխավորությամբ սկսել է զբաղվել հունահռոմեական ըմբշամարտով։ 1984 թվականին դարձել է պատանիների Եվրոպայի չեմպիոն, իսկ 1985 թվականին՝ պատանիների աշխարհի չեմպիոն։ 1988 թվականին նա հաղթել է ԽՍՀՄ մեծահասակների առաջնությունում, որից հետո ընդգրկվել է ԽՍՀՄ հավաքական, որի կազմում դարձել է Եվրոպայի առաջնության բրոնզե մեդալակիր (1988) և Աշխարհի գավաթակիր (1990)։

1992 թվականին Ռուբենյանը տեղափոխվել է Հունաստան և հետագայում հանդես եկել այդ երկրի դրոշի ներքո՝ Արիստիդիս Ռուբենյան անունով։ 1994 թվականին նա նվաճել է Եվրոպայի առաջնության արծաթե մեդալը, իսկ 1996 թվականին մասնակցել է Ատլանտայում կայացած օլիմպիական խաղերին։ 1997 թվականին նա դարձել է Միջերկրական խաղերի բրոնզե մեդալակիր։

2000 թվականից Ռուբենյանը զբաղվում է մարզչական գործունեությամբ։ 2000-2009 թվականներին (կարճ ընդմիջումով) նա Հունաստանի հավաքականի մարզիչներից մեկն էր, մարզել է իր զարմիկին՝ Եվրոպայի առաջնության և օլիմպիական խաղերի մրցանակակիր Արտյոմ Կյուրեղյանին։ 2012 թվականի փետրվարից նա մարզիչ է աշխատում Սալոնիկ քաղաքի ըմբշամարտի «Մակեդոնես էվոմոս» ակումբում։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Հարութիկ Ռուբենյանի էջը Sports-Reference.com կայքում 
* Հարութիկ Ռուբենյանի էջը International Wrestling Database կայքում

Կատեգորիա:Հունահայ ըմբշամարտիկներ
Կատեգորիա:ԽՍՀՄ միջազգային կարգի սպորտի վարպետներ
ProcDump

**ProcDump**, հրամանի տողի միջոցով աշխատող ծրագիր, որը նախատեսված է մշակչի ծրագրերի մոնտիթորինգի, ինչպես նաև հարկադրական կասեցման համար։ Պրոցեսսների նմանատիպ կասեցումը կարող են օգտագործել անդիմինստրատորները կամ ծրագր մշակողները։ Այն կարող է նաև կատարել կասեցումներ, ելնելով համակարգի կատարողական հաշվիչների արժեքներից։

## Բնութագիր
Սկզբնապես, ProcDump-ը հասանելի է եղել միայն Microsoft Windows օպերացիոն համակարգի համար։ 2018 թվականի նոյեմբերին, Microsoft հաստատեց Sysinternals-ի ծրագրերի ( ներառյալ՝ ProcDump,  ProcMon), ադապտացումը Linux օպերացիոն համակարգի համար։ Ծրագիրը բաց աղբյուր է։ Այն լիցենզավորված է MIT լիցենզիայով և կոդի աղբյուրը հասանելի է GitHub-ում։

Linux տարբերակի համար անհրաժեշտ է Linux kernels-ի 3․5 տարբերակ և բարձր և կարող է մեկնարկվել Red Hat Enterprise Linux / CentOS 7, Fedora 26, Mageia 6, Ubuntu 14.04 LTS։ Այն ճշգրտորեն չունի այն ողջ առանձնահատկությունները ինչ-որ ունի Windows-ի համար նախատսված տարբերակը։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* ProcDump - Windows Sysinternals | Microsoft Docs
* GitHub - microsoft/ProcDump-for-Linux: A Linux version of the ProcDump Sysinternals tool

Կատեգորիա:Համակարգչային ծրագրեր
Կոլեկտիվ իմունիտետ

350px|մինի
**Կոլեկտիվ իմունիտետ** (նաև **պոպուլյացիոն իմունիտետ** կամ **ամբոխի իմունիտետ**),  համաճարակաբանության հայեցակարգ, որոշակի պոպուլյացիայում վարակի տարածմանը դիմակայելու ազդեցություն, երբ պոպուլյացիայի անդամներից ոմանք ունեն անձնական իմունիտետ վարակի նկատմամբ։ Անհատից անհատին վարակի ուղղակի փոխանցման ուղիների զսպման (թուլացման) պատճառով կոլեկտիվ իմունիտետը անուղղակիորեն խոցելի անհատներին պաշտպանում է վարակից]:

Դիագրամի վերևի շարքում ներկայացված է վարակի բռնկումը մի համայնքում, որտեղ մի քանի մարդ վարակված են (կարմիր գույն), իսկ մնացածը առողջ են, բայց առանց իմունիտետի (կապույտ գույն)։ Այստեղ հիվանդությունը ազատ տարածվում է բնակչության շրջանում։ Միջին շարքը ցույց է տալիս մի պոպուլյացիա, որտեղ փոքրաթիվ են իմունիտետ ունեցողները (դեղին գույն)։ Ննրանք, ովքեր իմունիտետ չունեն վարակվում են, իսկ իմունիտետ ունեցողները՝ ոչ։ Ներքևի շարքում բնակչության մեծ մասը իմունիտետ ունի, դա խանգարում է հիվանդության էական տարածմանը, այդ թվում՝ իմունիտետի չունեցողների շրջանում։ Առաջին երկու օրինակներում առողջ և իմունիտետ չունեցող մարդիկ վարակվում են, մինչդեռ ներքևի օրինակում իմունիտետ չունեցող և առողջ մարդկանց միայն մեկ չորրորդն է վարակվում։

Պատվաստումներով ձեռք բերված կոլեկտիվ իմունիտետի աստիճանը կարող է բավարար լինել պատվաստանյութերով վերահսկվող հիվանդության տարածումը նվազեցնելու կամ ամբողջությամբ ընդհատելու համար։ Այն կախված է վարակի փոխանցման որոշակի բնութագրերից (բարձր կամ ցածր վարակչություն, պատվաստանյութի  ոչ միայն մեղմելու հիվանդությունը, այլև վիրուսի բազմացումը կանխելու կարողություն) և պատվաստված մարդկանց տարիքային խմբի համամասնությունը վարակվածների կամ ամբողջ բնակչության շրջանում։

Աշխարհում որոշակի հիվանդությունից չպատվաստված երեխաների թվի աճը նվազեցնում է այս հիվանդության նկատմամբ հավաքական իմունիտետը։ Ոչ պատվաստված մարդկանց համեմատաբար բարձր տոկոս ունեցող հասարակության մեջ վարակի ռիսկը ավելի մեծ է նույնիսկ այն մարդկանց համար, ովքեր ժամանակին պատվաստվել են։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Իմունաբանություն
Կատեգորիա:Կանխարգելում
Կատեգորիա:Համաճարակաբանություն
Կատեգորիա:Հանրային առողջություն
Կատեգորիա:Վարակիչ հիվանդություններ
Au/Ra

**Ջեյմի Լու Ստենզել** (, ), առավել հայտնի է **Au/Ra** անվամբ, անտիգուա-գերմանացի երգչուհի և երգահան։ Իր առաջին՝ «Concrete Jungle» սինգլը թողարկել է 2016 թվականին, որը, շատ չանցած, ամբողջ աշխարհում 15 միլիոն սթրիմինգ է հավաքել։ 2018 թվականին համագործակցել է CamelPhat-ի հետ և թողարկել է իր՝ «Panic Room» երգի այլ տարբերակը։ Նույն թվականին նաև համագործակցել է նորվեգացի դիջեյ Ալան Ուոքերի հետ և թողակել է «Darkside» սինգլը։

## Վաղ կյանք
Ծնվել է 2002 թվականի մայիսի 15-ին Իվիսա կղզում՝ երաժիշտների ընտանիքում։ Նրա հայրը գերմանացի հայտնի պրոդյուսեր Թորսթեն Ստենզելն է։ Կղզում ապրել է մինչև 2007 թվականը, որից հետո տեղափոխվել է Անտիգուա և Բարբուդա։

## Սկավառակագրություն
### Մինի ալբոմներ

### Սինգլներ
#### Որպես գլխավոր արտիստ

#### Որպես համագործակցող արտիստ

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ

Կատեգորիա:21-րդ դարի երգչուհիներ
Կատեգորիա:Անգլիացի երգչուհիներ
Կատեգորիա:Բեմական կեղծանուններ
Կատեգորիա:Բրիտանացի երգահաններ
Կատեգորիա:Գերմանացի երգչուհիներ
Կատեգորիա:Իսպանացի երգչուհիներ
Կատեգորիա:Փոփ երգչուհիներ
Իմ ընկեր լուսացույցը

**Իմ ընկեր լուսացույցը** (), խորհրդային կարճամետրաժ նկարված մուլտֆիլմ, որը նկարահանվել է 1978 թվականին։ Ռեժիսոր Ֆաինա Եպիֆանովան ստեղծել է կրթական մուլտֆիլմ, որը երեխաներին պատմում է ճանապարհային երթևեկության կանոնների մասին։ Գայլի կերպարը շատ նման է «Դե, սպասիր» մուլտֆիլմի գայլի կերպարին։ Մուլտֆիլմը նկարահանվել է Էկրան ստեղծագործական միությունում, տևողությունը 8 րոպե է։

## Սյուժե
Մուլտֆիլմը պատմում է ճանապարհային երթևեկության կանոնների մասին։ Ամբողջ ֆիլմի ընթացքում Գայլը միշտ վազում է Նապաստակի հետևից` ամբողջ ընթացքում ճանապարհին ընկնելով անհարմար իրավիճակների մեջ։ Վերջում նրան «Շտապ օգնության» մեքենայով տանում են երկու սպիտակ արջ-բուժակներ։

## Հեղինակներ
* Ռեժիսոր` Ֆաինա Եպիֆանովա
* Սցենարի հեղինակներ` Սոֆյա Պրոկոֆևա, Հենրիխ Սապգիր
* Բեմադրող նկարիչ` Բորիս Ակուլինիչև
* Կոմպոզիտոր` Միխայիլ Զիվ
* Օպերատոր` Էռնստ Գաման

## Դերերը հնչյունավորել են
* Ալեքսանդր Գրավե` *Փիղ, Գայլ, Շուն*
* Վսևոլդ Աբդուլով

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* «Էկրան» ստեղծագործական միավորում

Կատեգորիա:1978 մուլտֆիլմեր
Կատեգորիա:«Էկրան» ստեղծագործական միության մուլտֆիլմեր
Կատարինա Իվանովիչ

** Կատարինա Իվանովիչ** (, ), 19-րդ դարի սերբ նկարչուհի, Սերբիայի երեք նշանավոր նկարիչուհիներից մեկը (Մինա Կարաժիչի և Պոլեկսյա Տոդորովիչի հետ)։

## Կենսագրություն
Կատարինա Իվանովիչը ծնվել է Ավստրիական կայսրության Վեսպրեմ քաղաքում, սերբ կապալառուի ընտանիքում։ Մանկությունն անցկացրել է սերբական փոքրիկ Սեկեշֆեհերվար համայնքում։ Մանկուց տաղանդավոր նկարչուհին Պեշտում՝ Յոզեֆա Պեկկոյի ստուդիայում գեղանկարչություն է ուսումնասիրել առևտրական Ժորժ Ստանկովիչի ֆինանսական օգնության շնորհիվ։ Ավելի ուշ նրա տաղանդին ուշադրություն է դարձրել հունգարացի կոմսուհի Չակին, որը աղջկան տարել է Վիեննայի Արվեստի ակադեմիա, որտեղ սովորաբար կանանց չեն թույլատրել։

Կատարինա Իվանովիչը 1845—1846 թվականներին սովորել է Մյունխենի Արվեստի ակադեմիայում, որտեղ նկարել է «Բելգրադի ազատագրումը 1806 թվականին» նկարը։
1846 թվականին նա ապրել է Բելգրադում, այնուհետև այցելել Փարիզ, Զագրեբ, Նիդերլանդներ, Իտալիա, որտեղ սովորել է ժամանակակից գեղանկարչություն։ Կյանքի ավարտին նա վերադարձել է Սեկեշֆեհերվար, որտեղ ապրել և աշխատել է մինչև մահը։ Այդ ժամանակահատվածում նա հիմնականում ստեղծել է պատմական կոմպոզիցիաներ, ժանրային նկարներ և նատյուրմորտներ։

Կատարինա Իվանովիչը լավ չի տիրապետել սերբերենին, բայց եղել է սերբ հայրենասեր։ Նրա գեղեցկությունն ու միտքը հիացրել են այն ժամանակվա հայտնի բանաստեղծ Սիմա Միլուտինովիչ Սարայլիյային, որը նրան է նվիրել իր «Երեքը՝ քույրություն» բանաստեղծությունը։

1876 թվականին Իվանովիչը դարձել է Սերբիայի գիտական ընկերության անդամ` դառնալով Սերբիայի առաջին կին ակադեմիկոսը։

Կատարինա Իվանովիչը մահացել է 1882 թվականի սեպտեմբերի 22-ին Սեկեշֆեհերվար քաղաքում։ 1967 թվականին նրա աճյունը տեղափոխվել են Բելգրադ և թաղել Ժողովրդական հերոսների ծառուղու  Նոր գերեզմանատան տարածքում։

## Ստեղծագործություն
Կատարինա Իվանովիչը ստեղծել է դիմանկարներ, պատմական ժանրերի նկարներ, հատկապես հաջողված են նատյուրմորտները։ Նրա ամենահայտնի գործերից են` «Ինքնադիմանկար» (1836), «Երիտասարդի դիմանկարը» (1837), «Դույլով խաղող» (1838), «Սերբական Հոմերոս» (նկար, 1839), «Սիմա Միլուտինովիչ Սարայլիյայի դիմանկարը» (1840), «Իտալացի գինեգործ» (1842), «Իշխանուհի Պերսիդա Նենադովիչի դիմանկարը», «Դուքս Ստեֆան Կնիչանինի դիմանկարը», «Պավել Ստանիշիչի երեխաները», «Բելգրադուհի», «Մլադի Դանիչ», «Տղան բազեի հետ» և այլն։ Կատարինա Իվանովիչը ստեղծել է 38 նկար։

Պատկեր:Osvajanje Beograda.jpg|Բելգրադի ազատագրումը
Պատկեր:Portrait of a Belgrade woman M. J.jpg|Իշխանուհի Պերսիդա Նենադովիչի դիմանկարը
Պատկեր:Sima Milutinovic Sarajlija.jpg|Սիմա Միլուտինովիչ Սարայլիյայի դիմանկարը
Պատկեր:Stevan Knićanin.jpg|Դուքս Ստեֆան Կնիչանինի դիմանկարը


## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն
* Р. Михајловић и Н. Кусовац: «Катарина Ивановић» (монографија), Београд 1984.
* Мирослав Тимотијевић, Радмила Михаиловић: «Катарина Ивановић прва српска сликарка», Београд 2004.

## Արտաքին հղումներ
* Биография на сайте сербской академии наук и искусств
* Творчество Катарины Иванович
* Красота и ум рода своего («Сербское наследие»)
* Սերբիայի ազգային թերթ` http://www.snn.hu
* Katarina(англ.) 
* Картины Катарины Иванович(англ.)
* Двести лет со дня рождения Катарины Иванович («Политика», 20 декабря 2011)

Կատեգորիա:Սերբ նկարիչներ
Կատեգորիա:Հունգարացի արվեստագետներ
Kanal 35 հեռուստաալիք

**Kanal 35 հեռուստաալիք** (), ադրբեջանական շրջանային հեռուստաընկերություն, որը տեղակայված է Ադրբեջանի Հանրապետության կազմում գտնվող Նախիջևանի Ինքնավար Հանրապետության Նախիջևան քաղաքում։

## Պատմություն
Kanal 35 հեռուստաալիքը հիմնադրվել է 2004 թվականի հուլիսի 14-ին Ադրբեջանի համազգային առաջնորդ հռչակված Հեյդար Ալիևի իշխանության գալու 35-ամյակի կապակցությամբ։

## Հեռուստատեսային գործունեություն
Հեռուստաընկերությունը գործում է Նախիջևանի Ինքնավար Հանրապետության ռադիո-հեռուստատեսային հաղորդումների կենտրոնի ենթակայությամբ։ Վերջին անգամ հեռուստաընկերությունը հեռարձակման թույլտվություն է ստացել 2008 թվականի հուլիսի 1-ին, որը համարվում է անժամկետ, քանի որ Ադրբեջանի նախագահ Իլհամ Ալիևի 2015 թվականի դեկտեմբերի 21-ի հրամանագրով արդեն իսկ տրված բոլոր լիցենզիաները համարվում են անժամկետ։

Հեռուստաալիքն իր հաղորդումների հիմնական նպատակ է սահմանել «հեռուստադիտողի աշխարհահայացքի ընդլայնումն ու գիտական տեղեկացվածությունն է, նրանց ուշադրության հրավիրումը գիտահրատարակչական, ազգային-մշակութային և բարոյական որակներին, ինչպես նաև ռազմահայրենասիրական ոգու բարձրացումը»։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Ադրբեջանալեզու հեռուստաալիքներ
Կատեգորիա:Ադրբեջանի հեռուստաընկերություններ
One Last Song

«**One Last Song**», անգլիացի երգիչ և երգերի հեղինակ Սեմ Սմիթի երգ։ Այն գրվել է Սմիթի, Թայլեր Ջոնսոնի և Չարլզ Էմանուել Սմիթի կողմից, իսկ պրոդյուսերավորվել՝ Սթիվ Ֆիթցմաուրիսի, Ջիմի Նեյփսի և Ջոնսոնի կողմից։ Երգը թողարկվել է 2017 թվականի նոյեմբերի 3-ին Capitol Record-ում որպես Սմիթի 2017 թվականի ստուդիական ալբոմի՝ «The Thrill of It All»-ի երկրորդ սինգլ։

## Առևտրային ցուցանիշներ
2017 թվականի նոյեմբերի 10-ին «One Last Song»-ը դեբյուտել է UK Singles Chart-ի 27-րդ հորիզոնականին, վաճառվելով 13,851 օրինակով։ Այն նաև զբաղեցրել է Իռլանդիայի չարթի 36-րդ հորիզոնականը։

## Կենդանի ելույթներ
Սմիթը կենդանի ելույթ է ունեցել «One Last Song» երգով 2017 թվականի սեպտեմբերի կեսին Լոս Անջելեսում, Նյու Յորքում, Լոնդոնում և Բեռլինում տեղի ունեցած շոուների ժամանակ։ 2017 թվականի նոյեմբերի 8-ին նա հանդես է եկել Միացյալ Նահանգներում՝ «Today» հեռուստաշոուի ընթացքում։2017 թվականի դեկտեմբերի 3-ին Սմիթը այս երգով ելույթ է ունեցել բրիտանական The X Factor հեռուստաշոուի 14-րդ եթերաշրջանի եզրափակիչ փուլում։

## Չարթեր

## Հավաստագրումներ

## Թողարկման պատմություն

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:2017 երգեր
Կատեգորիա:2017 սինգլներ
Կատեգորիա:Բրիտանական երգեր
Կատեգորիա:Սեմ Սմիթի երգեր
Burning

«**Burning**», անգլիացի երգիչ և երգերի հեղինակ Սեմ Սմիթի երգ։ Այն գրվել է Սմիթի, Ջեյսոն Բոյդի, Դոմինիկ Ջորդանի և Ջիմի Գիանոսի կողմից, իսկ արտադրվել՝ Ջիմի Նեյփսի և Սթիվ Ֆիթցմաուրիսի կողմից։ Երգը թողարկվել է 2017 թվականի հոկտեմբերի 24-ին Capitol Records-ում և դարձել է 2017 թվականին թողարկված Սմիթի երկրորդ ստուդիական ալբոմի՝ «The Thrill of It All»-ի գովազդային սինգլը։

## Առևտրային ցուցանիշներ
2017 թվականի նոյեմբերի 3-ին «Burning»-ը դեբյուտել է UK Singles Chart-ի 63-րդ հորիզոնականին, վաճառելով 5,455 օրինակներ։ Հաջորդ շաբաթ այն զբաղեցրել է 34-րդ հորիզոնականը` վաճառելով 10,502 օրինակ։

## Չարթեր

## Հավաստագրումներ

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:2017 երգեր
Կատեգորիա:2017 սինգլներ
Կատեգորիա:Բրիտանական երգեր
Կատեգորիա:Սեմ Սմիթի երգեր
Mansionair

**Mansionair**, ավստրալիական ինդի էլեկտրոնային տրիո, որը հիմնվել է 2014 թվականին։ Mansionair-ը պայմանագիր է կնքել Glassnote Records լեյբլի հետ և թողարկել է մի շարք սինգլներ, ներառյալ «Easier», «Astronaut - Something About Your Love» և «Violet City» երգերը, որոնք տեղ են գտել Billboard Rock Airplay չարթերում։ 2017 թվականի նրանց համագործակցությունը Odesza-յի և WYNNE-ի հետ՝ «Line of Sight» երգը ներառվել է ամերիկյան Alternative Songs և Dance/Electronic Songs չարթերում։ Նրանց առաջին լրիվ տևողությամբ ալբոմը՝ «Shadowboxer»-ը թողարկվել է 2019 թվականի մարտին։

## Սկավառակագրություն
### Ստուդիական ալբոմներ

### Մինի ալբոմներ

### Սինգլներ

### Որպես մասնակցող արտիստ

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:2014 հիմնադրումներ Ավստրալիայում
Կատեգորիա:2014 հիմնադրված երաժշտական խմբեր
Կատեգորիա:Ավստրալիական երաժշտական խմբեր
Կատեգորիա:Ինդի ռոք երաժշտական խմբեր
Վուկ Օբրադովիչ

**Վուկ Օբրադովիչ** (, ), հարավսլավ և սերբ ռազմական, պետական և քաղաքական գործիչ։

Սերբիայի դեմոկրատական ընդդիմության առաջնորդներից մեկը, 1997 թվականից մինչև 2007 թվականը՝ Սերբիայի սոցիալ-դեմոկրատիա կուսակցության նախագահ, Հարավսլավիայի ժողովրդական բանակի գեներալ-մայոր։ Ռազմա-քաղաքական գիտությունների դոկտոր։

## Կենսագրություն
Բարձրագույն կրթություն է ստացել ցամաքային զորքերի ռազմական ակադեմիայում, բարձրագույն ռազմաքաղաքական ուսումնարանում և օպերատիվ հրամանատարական կազմի դպրոցում։ Եղել է Հարավսլավիայի ժողովրդական բանակում ռազմա-քաղաքական գիտությունների ամենաերիտասարդ բժիշկը։ Դոկտորական ատենախոսությունը պաշտպանել է հարավսլավական հասարակությունում ազգայնականության (շովինիզմ) խնդրի վերաբերյալ։

Հարավսլավիայի կոմունիստների միության անդամ է։ Երկար տարիներ ծառայել է որպես Հարավսլավիայի ժողովրդական բանակի սպա։ Եղել է ամենաերիտասարդ գեներալը Հարավսլավիայի պատմության մեջ։

Ազգային պաշտպանության դաշնային քարտուղարության քաղաքական-դաստիարակչական ծառայության պետ։ 1992 թվականի մայիսին Հարավսլավիայի փլուզման հետ կապված զինված հակամարտության ժամանակ սեփական ցանկությամբ հրաժարական է տվել։

Զբաղվել է գործարարությամբ։

Հիմնադրել է «Սոցիալ-դեմոկրատական» քաղաքական կուսակցությունը։ 2000 թվականին իր կուսակցության հետ միացել Է Սերբիայի Դեմոկրատական ընդդիմությանը։ 2001 թվականի հունվարից մինչև հունիս զբաղեցրել Է փոխվարչապետի պաշտոնը։

Սեռական սկանդալի պատճառով ստիպված է եղել հրաժարական տալ։

2002 թվականին մասնակցել է նախագահական ընտրություններին՝ հավաքելով ձայների մոտ 3 %-ը։

Ավելի քան 50 գիտական աշխատանքների հեղինակ է, հրատարակել է մի գիրք, որը նվիրված է հարավսլավական հասարակությունում ազգայնականության և շովինիզմի թեմային։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Vuk Obradovic
* Preminuo Vuk Obradović

Կատեգորիա:Սերբիայի քաղաքական գործիչներ
Կատեգորիա:Քաղաքական գիտությունների դոկտորներ
Իտալիայի վարչապետների ցանկ

**Վարչապետ** (**Նախարարների խորհրդի նախագահ)**, (), Իտալիայի կառավարության ղեկավարը, որն իրականացնում է գործադիր իշխանություն և ձևավորում է երկրի օրենսդրական քաղաքականությունը։ Վարչապետը նաև քաղաքական ղեկավարություն է իրականացնում և պատասխանատու է երկրի ընդհանուր քաղաքական կուրսի համար։

Նախարարների խորհրդի նախագահին նշանակում է Իտալիայի նախագահը, որից հետո նախագահը առաջարկում է նախարարների թեկնածություններ։ Կառավարությունը ձևավորվելուց ոչ ուշ, քան տաս օր հետո, կառավարությունը ներկայացվում է խորհրդարան՝ վստահություն ստանալու համար։ Նոր վարչապետը նշանակվում է հերթական խորհրդարանական ընտրություններից հետո, ինչպես նաև խորհրդարանի կողմից անվստահություն հայտնելուց հետո կառավարության լուծարման դեպքում կամ նախորդ կառավարության նախագահի հրաժարական տալուց հետո։

2021 թվականի փետրվարի 13-ից վարչապետի պաշտոնը զբաղեցնում է Մարիո Դրագին։

Ցուցակում ժամանակագրական կարգով ներկայացված են Իտալիայի վարչապետները այդ պաշտոնը հաստատելուց ի վեր։

## Վարչապետներ
### [[Իտալիայի թագավորություն|Իտալիայի Թագավորության]] վարչապետներ (1861-1946)
Իտալիայի թագավորությունը ստեղծվել է 1861 թվականին Ռիսորջիմենտոյի ընթացքում՝ միավորելով անկախ իտալական պետություններին Սարդինյան Թագավորության իշխանության ներքո միասնական երկրում։ Իտալիայի իշխող դինաստիան դարձել է Սավոյական դինաստիան, որը մինչ այդ կառավարում էր Սարդինիայի թագավորությունը։ 

### Իտալիայի վարչապետները (1946-մինչ այսօր)
1946 թվականի հանրաքվեից հետո Իտալիան միապետական կարգից անցել է Հանրապետականի։ 

thumb|150px|Իտալիայի զինանշանը

## Ժամանակային սանդղակ
### Իտալիայի Թագավորություն (1861-1946)

### Իտալիայի Հանրապետություն (1946-ներկա)

## Լիազորությունների ժամկետ

## Իտալիայի ապրող նախկին վարչապետներ

Պատկեր:Arnaldo Forlani 3 (cropped).jpg|Արնալդո Ֆորլանի1980-1981
Պատկեր:Ciriaco De Mita 2010.jpg|Չիրիակո դե Միտա1988-1989
Պատկեր:Giuliano Amato.jpg|Ջուլիանո Ամատո1992-19932000-2001
Պատկեր:Silvio Berlusconi 2018.jpg|Սիլվիո Բերլուսկոնի1994-19952001-20062008-2011
Պատկեր:Lamberto dini pl.jpg|Լամբերտո Դինի1995-1996
Պատկեր:Romano Prodi 2016 crop.jpg|Ռոմանո Պրոդի1996-19982006-2008
Պատկեր:Massimo D’Alema (8812707342) cropped.jpg|Մասիմո Դ'Ալեմա1998-2000
Պատկեր:Mario Monti - Terre alte 2013.JPG|Մարիո Մոնտի2011-2013
Պատկեր:Enrico Letta 2017 (cropped).jpg|Էնրիկո Լետա2013-2014
Պատկեր:Matteo Renzi 2016 (cropped).jpg|Մատտեո Ռենցի2014-2016
Պատկեր:Paolo Gentiloni EP Parliament (cropped).jpg|Պաոլո Ջենտիլոնի2016-2018  


## Տես նաև
* Իտալիայի վարչապետ

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Իտալիայի վարչապետներ
Կատեգորիա:Իտալիայի քաղաքականություն
Կատեգորիա:Ղեկավարների ցանկեր
Կատեգորիա:Վարչապետների ցանկեր
Կատեգորիա:Ցանկեր:Իտալիա