Զվոլեն

**Զվոլեն** (, , ), քաղաք Սլովակիայի կենտրոնական հատվածում, Գրոն և Սլատինա գետերի միաձուլման տեղում,  Յավորյայի և Կրեմնիցկիի ստորոտին։ Բնակչությունը մոտ 44 հազար է։

## Պատմություն
IX դարում Զվոլենի տեղում գոյություն է ունեցել Մեծ Մորավական տերության Մուոտյովա հնաքաղաքը, որը անհետացել է XI դարում։  Նրա պաշտպանողական ֆունկցիան անցել է Հին Զվոլեն ամրոցին,որը հետագայում անվանափոխվում և կրում է Անապատային Ամրոց անվանումը (սլով.՝ Pustý hrad) (Եվրոպայի  միջնադարյան ամենամեծ ամրոցներից մեկը)։ 1172 թվականին դառնում է թագավորական կոմիտեի կենտրոնը։ 1230-ական թվականներին Հունգարիայի Բելա IV թագավորը Զվոլենին քաղաքի իրավունք է տալիս։  XIV դարի վերջին Լյուդովիկոս I Մեծ թագավորը այստեղ կառուցում է Զվոլենսկի ամրոցը։ Այդ ժամանակ Զվոլենը բուռն զարգացում է ապրում։ 1542-ում պաշարում և այրում է Հունյադի Յանոշը։ 1554 թվականին թուրքերը զավթում են Ֆիլյակովո ամրոցը և նրա պաշտպանողական ֆունկցիաներն անցնում են Զվոլենին։ Այստեղ զարգանում է մի նոր հզոր ամրոց, որը թուրքերին այդպես էլ չի հաջողվում զավթել։ 1702 թվականին քաղաքը այրում են Ֆերենց Ռակոցիի կուրուցները։  XVIII դարում Զվոլենը դառնում է Կենտրոնական Սլովակիայի կարևոր արդյունաբերական կենտրոնը։ 1872 թվականին այստեղ երկաթուղի են կառուցում մինչև Բուդապեշտ։

Չեխոսլովակիայում Զվոլենը դառնում է շրջանային կենտրոն։ 1944 թվականին քաղաքը Սլովակյան ապստամբության կենտրոններից մեկն էր։ Սլիաչ օդանավակայանում խորհրդային օդանավ են վայրէջք կատարել։ 1944 թվականի հոկտեմբերի 26-ին քաղաքը գրավում են գերմանական զորքերը։ 1945 թվականի մարտի 14-ին քաղաքն ազատագրվում է։

1968-1990 թվականներին Զվոլենում տեղակայված էր Խորհրդային բանակի 30-րդ գվարդիական մոտոհրաձգային դիվիզիան։ 1978 թվականին Զվոլեն փոխադրվել է Բերդիչվայում նոր կազմավորված 238 առանձին ուղղաթիռային գունդը։

## Ժողովրդագրություն
Զվոլենի բնակչությունը կազմում է 43 147 մարդ (2005 թվականի դեկտեմբերի 31-ի դրությամբ:Ըստ 2001 թվականի մարդահամարի տվյալների, բնակիչների 95,9% - ը սլովակներ են, իսկ 1,2% -ը՝ չեխեր։ Կրոնական կազմը. 52,5 %-ը կաթոլիկներ են, 26,4%-ը՝ առանց կրոնական պատկանելության 15%-ը՝ լյութերականներ։

## Տեսարժան վայրեր
*մինի|300x300փքս|Պուստի ԳրադՊուստի Գրադ (Անապատային Ամրոց (սլով.՝ Pustý hrad))
* Զվոլենյան ամրոց
* սբ. Եղիսաբեթ եկեղեցի
* Լյութերական եկեղեցի
* Անտառային թանգարան

## Հայտնի բնակիչներ
* Իոսիֆ Զիգեր-Գրոնսկի(1896—1960) — գրող

## Քույր քաղաքներ
* : Ալտեա
*  Բադ Քյոթցթինգ
* : Բանդորան
*  Բելաջո
* : Գրանվիլ
* : Զվոլեն, 
* : Կարկիլա, Իմատրա
* : Կյոսեգ
* .Մարսասկալա 
* . Մեերսեն 
* . Նիդերանվեն 
* . Պրախատիցե
* .Պրևեզա 
* . Պրենայ 
* . Ռովնո 
* .Սեզիմբրա 
* .Սիգուլդա 
* . Տոտկոմլոշ 
* . Տյուրի
* . Ուֆֆալիզ 
* . Խոլստեբրո 
* . Շերբորն 
* . Յուդենբուրգ

## Պատկերասրահ

Պատկեր:Dončov hrad, Pustý hrad, Zvolen.jpg
Պատկեր:Zvolen, Pustý hrad (01).jpg
Պատկեր:Zvolen, Pustý hrad, korto.jpg
Պատկեր:Pustý hrad, Zvolen 01.jpg
Պատկեր:Zvolen, Pustý hrad, enirpordego (deekstere).jpg
Պատկեր:Pustý hrad, Zvolen 04.jpg
Պատկեր:Pustý hrad, Zvolen 02.jpg
Պատկեր:Pustý hrad, Zvolen 03.jpg
Պատկեր:Pustý hrad, Zvolen 05.jpg
Պատկեր:Zvolen, Pustý hrad, korto apud enirpordego.jpg
Պատկեր:Zvolen, z Pustého hradu.jpg
Պատկեր:Zvolen, z Pustého hradu, Bariny.jpg
Պատկեր:Zvolen - Deserted Castle (5).jpg
Պատկեր:Zvolen - Deserted Castle (4).jpg
Պատկեր:Zvolen, z Pustého hradu, garáže SAD Bariny.jpg
Պատկեր:Zvolen - Deserted Castle (2).jpg
Պատկեր:Zvolen, z Pustého hradu, športová hala Bariny, západná časť.jpg
Պատկեր:Pustý hrad 3.JPG
Պատկեր:Zvolen, z Pustého hradu, športová hala Bariny, východná časť.jpg


## Տես նաև
* Զվոլեն (մարզ)

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Քաղաքի պաշտոնական կայք էջ
* Պուստի Գրադ
* Զվոլենյան ամրոց

Կատեգորիա:Սլովակիայի բնակավայրեր
Կատեգորիա:Սլովակիայի քաղաքներ