Թոնի Բուզան

**Էնթոնի Փիթեր «Թոնի» Բուզան** (, ), անգլիացի հեղինակ և կրթական խորհրդատու։

Բուզանը հանրայնացրել է մտավոր գրագիտության գաղափարը և մտքի քարտեզ կոչվող տեխնիկան, որն ավելի վաղ կիրառել են դա Վինչին և մյուսները։

## Կենսագրություն
Բուզանը ծնվել է Լոնդոնի Փալմերս Գրին շրջանում։ Սովորել է Կիցիլանոյի միջնակարգ դպրոցում (Վանկուվեր)։ Եղբայրը՝ ակադեմիկոս Բարի Բուզանն է։ Ավարտել է Բրիտանական Կոլումբիայի համալսարանը, իսկ 1965-1966 թվականներին եղել է Սայմոն Ֆրեյզերի համալսարանի ասպիրանտ և ուսանողական համայնքի առաջին նախագահը։ Սայմոն Ֆրեյզերի համալսարանում ուսանելու տարիներին մեծապես ներգրավվել է Մենսա կազմակերպության գործունեության մեջ։

Մնեմոնիկական համակարգերի և մտքի քարտեզ տեխնիկայի խթանող։ 2006 թվականի դեկտեմբերին գործարկեց իր սեփական iMindMap համակարգչային ծրագիրը, որն օգնում է մտքի քարտեզ նկարել։ «Buzan Organisation»-ին է պատկանում մտքի քարտեզ ապրանքանիշը՝ Միացյալ Թագավորությունում, ԱՄՆ-ում և Գերմանիայում՝ ինքնազարգացման կրթական դասընթացներ կատեգորիայում։ Ապրանքանիշը գրանցված չէ Կանադայի Մտավոր սեփականության գործակալությունում։

1970-ական թվականներին ԲիԲիՍի-ում իր «Use Your Head» շարքից հետո Բուզանի գաղափարները տեղ գտան նրա 5 գրքերում՝ «Use Your Memory», «Master Your Memory», «Use Your Head», «The Speed Reading Book» և «The Mind Map Book»։ Նա հեղինակել է կամ համահեղինակ է ավելի քան 100 գրքերի, որոնք թարգմանվել են 30 լեզուներով։

Լինելով հանրամատչելի հոգեբանության ոլորտի հեղինակ՝ Թոնի Բուզանը գրել է ուղեղի, «հանճարության գործակցի (GQ)», հոգեկան ինտելեկտի, հիշողության, ստեղծարարության և արագ ընթերցման մասին։ Նա «Brain Foundation»-ի (չպետք է շփոթել տարատեսակ բժշկական մարմինների հետ, որոնք նույն անունն են կրում), ինչպես նաև «Brain Trust Charity»-ի, «World Memory Championships»-ի և «World Championships of the Brain»-ի հիմնադիրն ու նախագահն է։ Բուզանը Լոնդոնի «Mind Body Spirit» փառատոնի և «Ինտելեկտուալ օլիմպիադաներ»-ի համահիմնադիրն է։

Քննադատները մտքի քարտեզը պսևդոգիտություն են համարում՝ հարցականի տակ դնելով, թե արդյոք որևէ փաստ կա, որը վկայում է մտքի քարտեզի տեխնիկայի օգտակարությունը։ Այնուամենայնիվ, հասկացությունը քարտեզելու ուսումնասիրությունը ցույց տվեց, որ վերջինս ավելի արդյունավետ է, քան տեքստերի պարբերություններ կարդալը, դասախոսությունների հաճախելը և դասարանում քննարկումների մասնակցելը։ Նույն ուսումնասիրությունը նաև ցույց տվեց, որ հասկացություն քարտեզելը քիչ ավելի արդյունավետ է «քան այլ կառուցողական գործողությունները, ինչպիսիք են ամփոփումներ և ընդհանուր նկարագրություններ գրելը»։

## Հատընտիր երկեր
* *Spore One - Structure in Hyperspace*, սեպտմեբերի 25, 1972, ISBN 0-85115-016-0
* *Use Your Head*, հունվարի 1974, ISBN 0-563-10790-1
* *Speed Memory*, հունվարի 27, 1977, ISBN 0-7153-7365-X
* *Make the Most of Your Mind*, փետրվար, 1984, ISBN 0-671-49519-4
* *Speed Reading*, մայիսի 20, 1971, ISBN 0-7221-2119-9
* *Use Your Perfect Memory*, Plume Penguin Group, հունվար, 1991, ISBN 0-452-26606-8
* *Use Both Sides of Your Brain*, Plume Penguin Group, հունվար, 1991, ISBN 0-452-26603-3
* *The Mind Map Book*, սեպտեմբերի 6, 1993, ISBN 0-563-36373-8
* *Concordea*, դեկտեմբեր, 2006
* *Requiem For Ted*, դեկտեմբեր, 2006
* *Use Your Memory*, BBC Publications, ISBN 1-4066-1018-6
* *Master Your Memory*, BBC Publications, ISBN 1-4066-1022-4
* *The Memory Book*, BBC Publications, 2010, ISBN 978-1-4066-4426-5
* *Mind Maps for Business*, BBC Publications, 2010, ISBN 978-1-4066-4290-2
* *Brain Training for Kids*, Proactive Press, 2012, ISBN 978-1-908934-00-0
* *The Most Important Graph in the World*, Proactive Press, 2012, ISBN 978-1-908934-01-7
* *Modern Mind Mapping for Smarter Thinking e-book*, Proactive Press, մարտ, 2013

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Open2.net Biography   OpenLearn/Open University.

Կատեգորիա:Անգլիացի հոգեբաններ
Կատեգորիա:Բրիտանացի գիտնականներ
Կատեգորիա:Ոչ գեղարվեստական գրողներ