open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Սոմերսեթ Մոեմի մրցանակ

**Սոմերսեթ Մոեմի մրցանակ** (**), բրիտանական ամենամյա գրական մրցանակ։ Շնորհվում է «Society of Authors» (SoA) գրողների միության կողմից։ Մրցանակային ֆոնդը կազմում է ավելի քան 85,000 ֆունտ ստեռլինգ։ Մրցանակն առաջին անգամ շնորհվել է Սոմերսեթ Մոեմի կողմից 1947 թվականին՝ մի շարք երիտասարդ (մինչև 35 տարեկան) գրողներին՝ արտերկիր ուղևորությունը ֆինանսավորելու համար։

Մրցանակը հնարավորություն է տալիս երիտասարդ գրողներին հարստացնել իրենց ստեղծագործությունները՝ փորձ ձեռք բերելով օտար երկրներում։ Մրցանակներ են տրվում մրցանակաբաշխությունից մեկ տարի առաջ հրապարակված գեղարվեստական, գիտահանրամատչելի ստեղծագործությունների կամ պոեզիայի հրատարակված գործերի համար։

## Հայտատուներ
* Դիմորդները պետք է լինեն Միացյալ Թագավորության քաղաքացի կամ մշտապես բնակվեն Մեծ Բրիտանիայում։
* Հայտատուները պետք է լինեն 30 տարեկանից ցածր տարիքի։
* Հայտերն առաջին անգամ հրատարակվում են Մեծ Բրիտանիայում։
* Հայտերը կարող են լինել պոեզիա, գեղարվեստական գրականություն, քննադատություն, կենսագրություն, պատմություն, փիլիսոփայություն, գեղարվեստական գրականություն կամ ճանապարհորդական նոթեր։ Դրամատիկական աշխատանքները չեն ընդունվում։
* Մրցանակային գումարը պետք է օգտագործվի միջազգային ճանապարհորդությունների համար։

## Մրցանակակիրներ
Մրցանակն ստեղծվել և առաջին անգամ շնորհվել է Սոմերսեթ Մոեմի կողմից 1947 թվականին՝ 35 տարեկանից ցածր բրիտանացի հեղինակներին հնարավորություն տալու հարստացնել իրենց ստեղծագործությունները՝ արտերկրում ժամանակ անցկացնելով։ Մրցանակ ստացողներ մեջ առանձնանում է արձակագիր Քինգսլի Էմիսը, որն ակնհայտորեն չէր սիրում արտասահմանյան ճանապարհորդությունները և որն իր առաջին վեպի՝ «Բախտավոր Ջիմը» գրքի համար 1955 թվականին ստացած մրցանակի գումարն օգտագործել է «Ինձ այստեղ դուր է գալիս» գիրքը գրելու համար, որի համար Մոեմը նրան անվանել է «սրիկա»։

1964 թվականից ի վեր Սոմերսեթ Մոեմի գրական մրցանակի համար տարեկան ընտրվում են բազմաթիվ հաղթողներ։ 1975 և 2012 թվականներին մրցանակ չի տրվել ոչ մի գրողի։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* ''Prizes for Fiction and Non-Fiction'' , différents prix remis par la *Society of Authors* -ի  կողմից շնորհված տարբեր մրցանակներ 
* The Somerset Maugham Award , հաղթողների ցուցակ 

Կատեգորիա:1947 հիմնադրումներ
Կատեգորիա:Բրիտանական գրական մրցանակներ
Կատեգորիա:Միացյալ Թագավորության պարգևներ
Կատեգորիա:Սոմերսեթ Մոեմ
Կատեգորիա:Պարգևներ այբբենական կարգով
Դատական գրագիր

**Դատական գրագիր** (հայտնի է նաև որպես արձանագրող  կամ սղագրող), դատական նիստի սղագրական արձանագրությունն իրականացնող անձ։ Դատական նիստի ավարտին սղագրողը արտագրում է աուդիոձայնագրությունը կամ սղագրությունը և փոխանցում դատարանի քարտուղարին։ Ստորին տեսչություններում դատարանի քարտուղարը և դատական գրագիրը հաճախ միևնույն դեմքն են։

ԱՄՆ-ում սովորական դատարաններում կարող են աուդիոձայնագրություն վարել, բայց բարձրագույն նահանգային դատարաններում, որտեղ զբաղվում են քրեական գործերով և բազմամիլիոնանոց քաղաքացիական հայցերով, սովորաբար օգտագործվում են արձանագրությունների վարման ավանդական եղանակները (այնտեղ արձանագրողի մասնագիտությունը կոչվում է «court reporter»)։ Երկրում դատական արձանագրողների թիվը գերազանցում է 15 հազարը։ Ձայնագրման մեթոդներից են սղագրությունը, ստենոտիպը, ստենոմասկան և ձայնագրումը։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* https://www.cookandwiley.com/2013/07/24/how-court-reporting-has-changed-over-the-years/
* https://web.archive.org/web/20180819105158/http://www.nvcra.org/sitepage.asp?page=CareersinCourtReporting

Կատեգորիա:Իրավաբանական մասնագիտություններ
Արծաթե մուրճ

**Արծաթե մուրճ**, ամենամյա մրցանակ։ Իրավաբանների ամերիկյան ասոցիացիան շնորհում է իրավաբաններին, լրագրողներին, գրողներին, ռեժիսորներին և այլ մարդկանց, որոնք օգնում են բարելավել իրավագիտության ըմբռնումն ԱՄՆ-ում։

## Հանձնում
«Արծաթե մուրճը» ամերիկացի իրավաբանների ասոցիացիայի կողմից ճանաչման բարձրագույն ձևն է այն ստեղծագործությունների հեղինակների համար, որոնք հայտնի ձևով ցուցադրում են ամերիկյան իրավաբանական համակարգի աշխատանքը։ Մրցանակը շնորհվում է մի քանի անվանակարգերում՝ Ամերիկայի իրավաբանների ասոցիացիայի ամենամյա ժողովում։ Մասնակիցներին պարգևատրելու մասին որոշումը հայտարարում է Ամերիկայի իրավաբանների ասոցիացիայի մշտական հանձնաժողովի նախագահը։

## Պատմություն
1958 թվականին իրավաբանների ասոցիացիան շնորհել է առաջին մրցանակը։ Այս րցանակին է արժանացել «12 զայրացած տղամարդ» ֆիլմի ռեժիսոր Սիդնի Լյումետը, 1962 թվականին՝ «Նյուրնբերգյան դատավարություն» ֆիլմի ռեժիսոր Սթենլի Կրամերը։ 1963 թվականին Ռոբերտ Մալիգանը ևս «Սպանել ծաղրասարյակին» ֆիլմի համար ստացել է «Արծաթե մուրճ» մրցանակը։ 1985 թվականին գրանցվել է մրցանակի 391 թեկնածու։ 1987 թվականին պարգևատրված մրցանակակիրներից բացի, Ամերիկայի իրավաբանների ասոցիացիան պատվավոր պատվոգրերի է արժանացրել 20 թեկնածուի։ 1988 թվականին 298 կազմակերպություն 500 թեկնածու է ներկայացրել «Արծաթե մուրճ» մրցանակի քննարկման։ 1996 թվականին շնորհվել է 12 մրցանակ, այդ թվում՝ գրական ստեղծագործությունների, պարբերականներում գրված գործերի, լրագրության, պիեսների և հեռուստատեսության նամակների համար։ «Արծաթե մուրճ» 51-րդ մրցանակը հայտարարվել է Ամերիկայի իրավաբանների ասոցիացիայի նախագահ Ուիլյամ Հ. Նոյքի կողմից Վաշինգտոնում՝ Մամուլի ազգային ակումբում, որում ընդգրկվել են «Denver Post»-ը, «The Dallas Morning News»-ը և Ջեֆրի Թոբին «Ինը։ Գերագույն դատարանը գաղտնի աշխարհում» գրքի համար։ 2011 թվականին դատավոր Ժան Հադսոն Բոյդը դարձել է առաջին կինը, որը ստացել է մրցանակ։

## Տես նաև
* Օսկար հատուկ նվաճումների համար
* Ջեյմս Բյուքանան

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Պաշտոնական կայք

Կատեգորիա:Իրավաբանություն
Կատեգորիա:Հասարակական գիտությունների մրցանակներ
Իվան Մակարովիչ

**«Իվան Մակարովիչ»** (), խորհրդային գեղարվեստական ֆիլմ, որը նկարահանել է ռեժիսոր Իգոր Դոբրոլյուբովը։ Ֆիլմի նկարահանումներն անցկացվել են Գրոդնոյում, Վիլնյուսում, Մինսկում և Վլադիմիրում։

## Սյուժե
Սկսվել է Հայրենական մեծ պատերազմը։ 13-ամյա տղան՝ Իվանը, կորցնում է բոլոր հարազատներին․ նրա հայրը մեկնել է ռազմաճակատ, մայրը զոհվել է ռմբակոծության ժամանակ։ Իվանը ստիպված է գոյատևել՝ հենվելով միայն իր ուժերին։ Նա տարահանվում է Ուրալից այն կողմ, աշխատանքի ընդունվում գործարանում և նույնիսկ հնարավորություն է գտնում օգնելու անծանոթ մարդկանց։

## Դերերում

## Նկարահանող խումբ

## Մրցանակներ
* 1970 -  «Արծաթե Միներվա» գրան-պրի մանկական ֆիլմերի 22-րդ միջազգային կինոփառատոնում Վենետիկում, Իտալիա,
*  1970 - 1-րդ մրցանակ Մինսկի IV ՀԿՓ-ի մանկական և երիտասարդական ֆիլմերի բաժնում։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:1960-ականների ռուսերեն ֆիլմեր
Կատեգորիա:1968 ֆիլմեր
Կատեգորիա:«Բելառուսֆիլմ» ստուդիայի ֆիլմեր
Կատեգորիա:Բնօրինակում անաղբյուր հոդվածներ
Կատեգորիա:Խորհրդային դրամա ֆիլմեր
Կատեգորիա:Խորհրդային ֆիլմեր
Կատեգորիա:Ֆիլմեր Հայրենական մեծ պատերազմի մասին
Կատեգորիա:Ֆիլմեր, որոնց գործողությունները տեղի են ունենում 1940-ականներին
Բարձր լեռնանցք

«**Բարձր լեռնանցք**» (), լայնաֆորմատ գեղվարվեստական ֆիլմ, որը նկարահանել է ռեժիսոր Վլադիմիր Դենիսենկոն սեփական սցենարով՝ մասամբ հիմնված իրական իրադարձությունների վրա։ Ֆիլմը նկարահանվել է Ա․ Դովժենկոյի անվան կինոստուդիայում։

## Սյուժե
Ֆիլմի հիմքում ընկած է  Պետրիկ ընտանիքի ողբերգական պատմությունը։ Մայրը՝ Յարոսլավան (Նատալիա Նաում), կոմունիստ է, իսկ ամուսինը, որդին և դուստրը հանդես են գալիս Ուկրաինայի ապստամբների բանակի կողմից։ Բայց Յարոսլավան հաղթահարում է՝ ատելությունն ու թշնամանքը իր հարազատ որդու՝ Յուրկի (Տարաս Դենիսենկո) և ռուս որդեգիր տղայի՝ Ալյոշայի միջև՝ հաղթահարելով նրանց հաշտեցումն իր ողջ կյանքի ընթացքում։

## Դերերում
* Նատալիա Նաում – *Յարոսլավա Պետրին
* Կոնստանտին Ստեպանկով – *Իլկո
* Լյուբով Բոգդան – *Միրոսյա
* Տարաս Դենիսենկո – *Յուրկո
* Ալեքսանդր Դենիսենկո – *Գարվասի Դոցիո
* Անատոլի Բարչուկ – *Կալաշնիկ
* Վիկտոր Միրոշնիչենկո – *Չալի
* Պյոտր Շիդիվար – *գնդապետ Գրոզա
* Վասիլի Ֆուշիչ – *Ավգուստ
* Լեոնիդ Յանովսկի
* Միխայիլ Գոլուբովիչ  – *անտառապահ Սիգիդին
* Ռիմա Կաբդալիևա
* Ալեքսանդր Մովչան – *քսյոնձ
* Նիկոլայ Սլյոզկա
* Նատալյա Գեբդովսկայա – *էպիզոդ

## Մրցանակներ
* Տալլինի համամիութենական կինոփառատոնի մրցանակ և դիպլոմ  Ա. Դովժենկոյի անվան կինոստուդիային ֆիլմում բուրժուական նացիոնալիզմի դեմ ուկրաինական ժողովրդի պայքարը ցուցադրելու համար (1982 թվական),
* Կիևի «Молодость» կինոփառատոնի դիպլոմ տղամարդու լավագույն դերի համար (Ալեքսանդր Դենիսենկո, 1982 թվական)։

## Լրացուցիչ փաստեր
«Բարձր լեռնանցքը» նույնպես հորս ֆիլմն է, ես դրանում խաղացել եմ գլխավոր դերերից մեկը։ Ընդհանրապես, այն, ինչի մասին դուք հարցնում եք, Ուկրաինայի մեծ ողբերգություններից մեկն է։ Երբ ես աշխատում էի հեռուստաալիքներից մեկում և կարող էի «Բարձր լեռնանցքը» եթեր հեռարձակել, ինձ ասում էին՝ կա ֆիլմերի ցանկ, որոնք նախագահի կողմից չեն երաշխավորվել ցուցադրության համար։ Մասնավորապես, «Բարձր լեռնանցքը»։ Իսկ ինչո՞ւ։ Քանի որ դա «հակաբանդերական» կինոնկար է։
* Ֆիլմի երաժշտությունը գրել է ուկրաինացի հայտնի կոմպոզիտոր Միրոսլավ Սկորիկը։ Իսկ «Լյա-մինոր մեղեդին», որն առաջին անգամ հնչել է կինոնկարում, մեծ ժողովրդականություն է վայելում։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* 

Կատեգորիա:Խորհրդային ֆիլմեր
Կատեգորիա:Ֆիլմեր Հայրենական մեծ պատերազմի մասին
Կատեգորիա:Ա. Դովժենկոյի անվան կինոստուդիայի ֆիլմեր
Կատեգորիա:Խորհրդային դրամա ֆիլմեր
Դատաբժշկական փորձագետ

**Դատաբժշկական փորձագետ**, դատաբժշկական փորձաքննության հաստատություններում հաստիքային պաշտոն զբաղեցնող, դատական բժշկագիտություն մասնագիտության գծով վերապատրաստված և այդ ոլորտում մասնագետի վկայական ունեցող բժիշկ։

Այն շրջանային կենտրոններում, որտեղ չկան հաստիքային դատաբժշկական փորձագետներ, նրանց գործառույթները կատարում են այլ շրջանների դատաբժշկական փորձագետները կամ բուժական հաստատությունների բժիշկները։

## Մասնագիտական պահանջներ
«Ռուսաստանի Դաշնությունում պետական դատաբժշկական փորձաքննության գործունեության մասին» 31.05.2001 ընդունած № 73-ФЗ դաշնային օրենքի համաձայն պետական դատաբժշկական փորձագետը այն աշխատողն է, որը գտնվում է պետական դատափորձագիտական հաստատությունում և զբաղեցնում է այնպիսի պաշտոն, որի ծառայողական պարտականությունները ներառում է դատական փորձաքննությունների պատրաստումը։ Ռուսաստանի առողջապահության նախարարության պետական դատափորձագիտական հաստատություններում այդ պաշտոնը կոչվում է «բժիշկ-դատաբժշկական փորձագետ»։

Որպես դատաբժշկական հաստատության պետական աշխատող, դատաբժշկական փորձագետը պետք է համապատասխանի դատական փորձագետի մասնագիտական և որակավորման պահանջներին (Հոդված 13 դաշնային օրենքի № 73-FZ), որը սահմանված է իր ատեստավորմամբ։

## Կրթության և ուսուցման պահանջներ
Բարձրագույն կրթություն մասնագիտական մասնագիտություններից մեկում՝ «Ընդհանուր բժշկություն», «Մանկաբուժություն», «Բժշկական կենսաքիմիա» և պրակտիկայի ու օրդինատուրայի վերապատրաստում «Դատաբժշկական փորձաքննություն» մասնագիտության գծով կամ «Դատաբժշկական փորձաքննություն» մասնագիտության մասնագիտական վերապատրաստում, «Մանկաբարձություն և գինեկոլոգիա», «Մանկական ուռուցքաբանություն», «Մանկական ուրոլոգիա-անդրոլոգիա», «Մանկական վիրաբուժություն», «Կոլոպրոկտոլոգիա», «Նյարդավիրաբուժություն», «Ուռուցքաբանություն» մասնագիտության պրակտիկայում և (կամ) օրդինատուրայում վերապատրաստման առկայության դեպքում, «Օտորինոլարինգոլոգիա», «Պլաստիկ վիրաբուժություն», «Պաթոլոգիական անատոմիա», «Սրտանոթային վիրաբուժություն», «Կրծքային վիրաբուժություն», «Վնասվածքաբանություն և օրթոպեդիա», «Ուրոլոգիա», «Վիրաբուժություն», «Դիմածնոտային վիրաբուժություն»։

## Աշխատանքի ընդունվելու հատուկ պայմաններ
«Դատաբժշկական փորձաքննություն» մասնագիտության մասնագետի վկայական կամ մասնագետի հավատարմագրման վկայական։

## Ծանոթագրություններ

## ՏԵ՛ս նաև
* Դատաբժշկական փորձաքննություն

## Արտաքին հղումներ
* Նշանավոր դատաբժիշկներ

Կատեգորիա:Դատական բժշկություն
Կատեգորիա:Առողջապահական մասնագիտություններ
Դառը գիհի

«**Դառը գիհի**» (), ռեժիսոր Բարաս Խալզանովի խորհրդային ֆիլմը, որը նկարահանվել է Սվերդլովսկի կինոստուդիայում 1985 թվականին։ Ֆիլմի պրեմիերան տեղի է ունեցել 1986 թվականի մայիսի 15-ին։

## Սյուժե
Ֆիլմի գործողությունները տեղի են ունենում 1943 թվականին։ Ընթանում է Հայրենական մեծ պատերազմը։ Ռազմաճակատից մի քանի հազար կիլոմետր հեռավորության վրա՝ հեռու Արևելքում գտնվող բուրյաթական գյուղում, աշխատանքային օրերը շարունակվում են։ Բոլոր տղամարդիկ գնացել են պատերազմելու հիտլերականների դեմ, և գյուղացիական դժվարին աշխատանքի ողջ ծանրությունն ընկել է ծերերի, կանանց և երեխաների ուսերին։

Ֆիլմը պատմում է պատերազմական տարիների երեխաների ու դեռահասների մասին, որոնք իրենց մեծ աշխատանքով անգնահատելի օգնություն են ցուցաբերում ավագ սերնդին։ Փոքր հասակից աշխատելով ֆերմերային տնտեսություններում և դաշտերում սառնամանիքին ու  շոգին, հաճախ թերսնվելով, այդ պատանիները նույնպես իրենց ներդրումն են ունեցել համաժողովրդական հաղթանակում։

## Դերերում
* Պյոտր Աբաշեև – *Իրինչին, ջրաղացպան
* Մայդարի Ժապհանդաև – *Տուբչին Պուրբուևիչ, գյուղխորհրդի նախագահ
* Բելիգտո Դաշիև – *Աբդայ
* Ալեքսանդր Բարլուկով – *Թումեր
* Մարինա Ստեպանովա – *Օյունա
* Բայարտո Դամբաև – *Տուդուպկա
* Սոդնոմ Բուդաժապով – *Լհամա
* Բազար-Հանդա Ռաբդանովա – *Խանդամա
* Ցիրեն-Դուլմա Դոնդոկովա – ''Դոլսոն

## Նկարահանող խումբ
* Ռեժիսոր և սցենարիստ՝ Բարաս Հալզանով
* Օպերատոր՝ Իգոր Լուկշին
* Կոմպոզիտոր՝ Ալեքսեյ Մաժուկով

## Նկարահանման վայր ՝
Ֆիլմի նկարահանումները տեղի են ունեցել Բուրյաթիայում։ Որոշ կադրեր նկարահանվել են Խուժիր կայարանում՝ զինվորների էշելոնի մեկնումի տեսարանում։ Նկարահանող խմբի բազան տեղակայված էր Ջիդինսկի շրջանի կենտրոնում՝ Պետրոպավլովկա գյուղում։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումեր
* Горький можжевельник

Կատեգորիա:1980-ականների ռուսերեն ֆիլմեր
Կատեգորիա:1985 ֆիլմեր
Կատեգորիա:Խորհրդային դրամա ֆիլմեր
Կատեգորիա:Խորհրդային պատմական ֆիլմեր
Կատեգորիա:Խորհրդային ֆիլմեր
Կատեգորիա:Ֆիլմեր Հայրենական մեծ պատերազմի մասին
Ռիչլենդ

**Ռիչլենդ** (), քաղաք ԱՄՆ-ի Վաշինգտոն նահանգի հարավարևելյան մասում։

## Աշխարհագրություն
Գտնվում է Բենտոն շրջանի տարածքում։ Կենևիկ և Պասկո հարևան քաղաքների հետ միասին մտնում է Թրի-Սիթիս քաղաքային ագլոմերացիայի կազմի մեջ։ Գտնվում է Յակիմա և Կոլումբիա գետերի խառնատեղիում։ Քաղաքի մակերեսը կազմում է 101,29 կմ², որից 92,51 կմ²-ն ցամաք է, իսկ 8,78 կմ²-ն՝ բաց ջրային տարաքծներ։

## Բնակչություն
2010 թվականի մարդահամարի տվյալներով՝ Ռիչլենդի բնակչությունը կազմում է 48 058 մարդ, իսկ 2012 թվականի ապրիլի 1-ի տվյալներով՝ 49 890 մարդ։

2010 թվականի տվյալներով՝ ռասայական կազմը կազմված է սպիտակամաշկ ամերիկացիներից (87,0 %), ասիացիներից (4,7 %), աֆրոամերիկացիներից (1,4 %), բնիկ ամերիկացիներից (0,8 %), Խաղաղ օվկիանոսի կղզիների բնակչությունից (0,1 %) և ուրիշ ռասաների ներկայացուցիչներից (5,9 %)։ Ցանկացած ռասայում լատինոամերիկացիները կազմում են 7,8 %։

Բնակչության միջին տարիքը 39,4 տարեկանն է։ 18 տարեկանից ցածր անձանց բաժինը 24,2 % է, 18-ից մինչև 24 տարեկան անձանց բաժինը՝ 8,1 %, 25-ից մինչև 44 տարեկան անձանց բաժինը՝ 24,7 %, 45-ից մինչև 64 տարեկան անձանց բաժինը՝ 28,4 %, իսկ 65-ից բարձր տարիքի անձանց բաժինը՝ 14,6 %։ Քաղաքի բնակչության 49 %-ը տղամարդիկ են, սիկ 51 %-ը՝ կանայք։

## Բնակչության թվաքանակն ըստ տարիների

## Տրանսպորտ
Քաղաքը սպասարկվում է Ռիչլենդ օդանավակայանի կողմից։ Հարևան Պասկո քաղաքում գտնվում է Թրի-Սիթիսի օդանավակայանը։ Այդ երկու օդանավակայանները սպասարկում են միայն տեղական չվերթները։

## Քույր քաղաքներ
*  Սինչժու, Չինաստանի Հանրապետություն

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:1905 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր
Կատեգորիա:Վաշինգտոն նահանգի քաղաքներ
Հայիթիի զինանշան

**[[Հայիթի]]ի զինանշանը** առաջին անգամ ներկայացվել է 1807 թվականին, իսկ ներկայիս ձևով՝ 1986 թվականին։

Յուրաքանչյուր կողմում երեք երկրի փաթաթված դրոշներն են, որոնք գտնվում են գազոնի վրա գտնվող արմավենու և թնդանոթների ետևում։ Գազոնի վրա բազմաթիվ իրեր կան, ինչպիսիք են թմբուկ, բյուգելհոռններ և նավի խարիսխներ։ Արմավենու վերևում փռյուգիական գլխարկ՝ որպես ազատության խորհրդանիշ։

Ժապավենը կրում է կարգախոս.    («Միասնությունն ուժ է»), որը նաև մի քանի այլ երկրների կարգախոսն է։ Դա չպետք է շփոթել Հայիթիի ազգային կարգախոսի հետ, որն ըստ Հայիթիի Սահմանադրության՝ «Ազատություն, հավասարություն, եղբայրություն» է։

Հայիթիի զինանշանի ամենավաղ օգտագործումը հայտնի է 1807 թվականից։ Զինանշանի վրա կան մի քանի ազգային դրոշներ՝ երկու թնդանոթով և արմավենու ծառերով։ Զինանշանը խորհրդանշում է հանրապետության անկախության համար մղվող ճակատամարտը։ Կարգախոսը ֆրանսերեն նշանակում է «Ուժ միասնության միջոցով»։ Խորհրդանիշի օգտագործումը երկու անգամ ընդհատվեց. մեկ անգամ եղել է Հենրի I-ի ժամանակաշրջանում։ Այն ժամանակվա նախագահ Հենրի Քրիստոֆն իրեն հռչակեց որպես Հայիթիի թագավոր և ընդունեց թագավորական զինանշան։ Զինանշանի դեղին վահանի վրա իր բոցերից վեր էր խոյանում մի փյունիկ, որի շուրջը հնգաթև աստղեր էին, և ժապավենի վրա **' (Ես կբարձրանամ մոխրի միջից) գրությունը։ Երկու արքայական թագադրված առյուծներ կրում էին վահանը երկու կողմերից, և ներքևում մեկ այլ ժապավենի վրա **' (Աստված, իմ գործը ու թուրը) գրությունը։ 1814 թվականին Հենրի I-ը փոքր-ինչ փոխեց իր թագավորական զինանշանը, առյուծները հեռացվեցին և կարգախոսը փոխվեց լատինականի. **' (Վերածնված մոխրից)։  Մեկ այլ փոփոխություն տեղի ունեցավ 1849 թվականին, երբ գեներալ-նախագահ Ֆաուստին Սուլուկը թագադրվեց որպես կայսր Ֆաուստին I: Նա ընդունեց նոր կայսերական զինանշան՝ ցույց տալով երկու թնդանոթ և ֆրանսիական կայսերական արծիվը։ Երկու առյուծ կրկին օգտագործվեց որպես վահանը կրողներ, և ամբողջը դրվեց մանուշակագույն թիկնոցի մեջ, որի նշանաբանը նման էր Հենրի I-ի օգտագործած նշանաբանին. **' (Աստված, իմ երկիրն ու թուրը)։ Կայսրը ստիպված էր լքել երկիրը 1859 թվականին, իսկ հին խորհրդանիշը հետագայում վերականգնվեց։ Այդ ժամանակվանից ի վեր զինանշանը նույնն էր, բայց գույներն ու իրերը որոշակիորեն փոխվել են։

Զինանշանը Հայիթիի ազգային դրոշի վրա է, բայց ոչ նրա քաղաքացիական դրոշի վրա։

## Պատմական զինանշաններ

Պատկեր:Grand Royal Coat of Arms of France & Navarre.svg|Զինանշանը նախքան Ֆրանսիական հեղափոխությունը (1625–1803)
Պատկեր:Coat of Arms of the First Haitian Empire.png|Հայիթիի առաջին կայսրության զինանշանը (1804–1806)
Պատկեր:Seal of the State of Haity (Haiti), 1807-1811.png|Հայիթիի պետության զինանշանը (1807–1811)
Պատկեր:Coat of arms of Haiti (1814–1820).svg|Հայիթիի թագավորության զինանշանը (1811–1820)
Պատկեր:Coat of arms of Haiti (1849–1859).svg|Հայիթիի երկրորդ կայսրության զինանշան (1849–1859)
Պատկեր:1888 Coats of arms of Haiti.jpg|Հայիթիի Հանրապետության զինանշան (1859–1957)
Պատկեր:Coat of arms of Haiti (1964–1986).svg|Զինանշան, որը օգտագործվել է Դուվալիերյան դինաստիայի կողմից (1964–1986)


## Տես նաև
* Հայիթիի դրոշ

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Հայիթիի պետական խորհրդանիշեր
Անտոնիո Շեմբրի

**Անտոնիո Շեմբրի** (, ), մալթացի թռչնաբան, համարվում է մալթական թռչնաբանության հիմնադիրը։

## Կենսագրություն
Անտոնիո Շեմբրին ծնվել է Մալթայի Վալետա քաղաքում, 1813 թվականի ապրիլին, համեմատաբար հարուստ և կրթված ընտանիքում։ Նա իր հոր ձեռնարկության տնօրենն էր, որը զբաղվում էր ապրանքների ծովային փոխադրմամբ։

1843 թվականին նա իտալերեն գրել է «Catalogo Ornitologico del Gruppo di Malta» («Մալթական խմբի թռչնաբանական ցուցակ») աշխատությունը, որը Մալթայի թռչունների առաջին գիտական ցուցակն է, ինչպես նաև աշխատություն համեմատական թռչնաբանության վերաբերյալ։ Վերջինում նա համեմատել է Մալթայի, Սիցիլիայի, Հռոմի, Տոսկանայի և այլ տարածաշրջանների թռչունների արեալը և բնադրելու վայրերը, տեղեկություններ ներկայացրել աղյուսակների տեսքով։ 1846 թվականին նա Բոլոնիայում տպագրել է «Vocabolario dei Sinonimi Classici dell 'Ornitologia Europea» («Եվրոպական թռչնաբանության դասական հոմանիշների բառարան»)։

Շեմբրին պահպանել է բարեկամական կապեր և նամակագրական կապ ունեցել իտալացի բնագետ Լուիջի Բենուայի հետ և օգնել է իտալացի միջատաբան Կամիլո Ռոնդանիին միջատագիտական «Dipterologiae Italicae prodromus» աշխատությունը գրելիս։ Ռոնդանին նրա անունով նույնիսկ կոչել է ճանճի մի տեսակ (*Ochthera schembrii*)։

Շեմբրին մահացել է 1872 թվականի դեկտեմբերին 59 տարեկան հասակում։

## Աշխատություններ
* 
* *Schembri, Antonio* (1843): Quadro Geografico Ornitologico Ossia Quadro Comparativo dell'Ornitologia di Malta, Sicilia, Roma, Toscana, Liguria, Nizza ela Provincia di Gard.
* *Schembri, Antonio* (1846): Vocabolario dei Sinonimi Classici dell 'Ornitologia Europea.

## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն
* 

Կատեգորիա:Թռչնաբաններ
Երրորդ հրթիռը

**«Երրորդ հրթիռը»** (), խորհրդային լիամետրաժ սև-սպիտակ գեղարվեստական ֆիլմ Հայրենական մեծ պատերազմի մասին, որը բեմադրվել է «Բելառուսֆիլմ» կինոստուդիայում 1963 թվականին ռեժիսոր Ռիչարդ Վիկտորովի կողմից Վասիլ Բիկովի համանուն վիպակի հիման վրա։

Ֆիլմի պրեմիերան ԽՍՀՄ-ում տեղի է ունեցել 1963 թվական սեպտեմբերի 16-ին։

## Սյուժե
Ֆիլմի գործողությունները տեղի են ունենում Բելառուսում Հայրենական մեծ պատերազմի ժամանակ։

Գերմանական հարձակումը ճեղքում է պաշտպանությունը։ Խորհրդային զորքերը հետ են քաշվել, և հակատանկային հաշվարկը երեք օր կտրվում է իրենց զորքերից։

Ճակատագրի բերմամբ նույն ճակատային խրամատում հանդիպել են տարբեր մարդիկ, որոնք պետք է դիմանային հիտլերյան Գերմանիայի զորքերի հարձակումներին։

Ծանր պայմաններում մշտական մահացու վտանգի տակ բացահայտվում են մարդկային կերպարները։

## Դերերում

## Նկարահանող խումբ
* Սցենարի հեղինակ՝ Վասիլ Բիկով
* Ռեժիսոր՝ Ռիչարդ Վիկտորով
* Օպերատորներ՝ Անդրեյ Կիրիլով, Նիկիտա Խուբով
* Նկարիչներ՝ Վլադիմիր Դեմենտև, Եվգենի Իգնատև
* Կոմպոզիտոր և դիրիժոր՝ Եվգենի Գլեբով
* Հնչյունային օպերատոր՝ Նիկոլայ Վեդենեև
* Նկարիչ-գրիմարար՝ Վալենտին Անտիպով
* Ռեժիսորի օգնականներ՝ Լ. Չիժևսկայա, Նիկոլայ Կալինին
* Մոնտաժողի օգնական՝ Կ. Կուռնևա
* Խմբագիր՝ Միխայիլ Բերեզկո
* Ռազմական խորհրդատու՝ գեներալ-մայոր Ֆ. Ժավորոնկով
* Բելառուսի ռադիոյի և հեռուստատեսության նվագախումբ
* Ֆիլմի տնօրեն՝ Սեմյոն Տուլման

## Մրցանակներ
* Բալթյան երկրների, Բելառուսի և Մոլդովայի կինոփառատոնի դիպլոմ (1964) ֆիլմի սցենարի համար (Վասիլ Բիկով)։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* 
* 
*  
* «Երրորդ հրթիռը» Կինոբազա  կայքում
* 

Կատեգորիա:1960-ականների ռուսերեն ֆիլմեր
Կատեգորիա:1963 ֆիլմեր
Կատեգորիա:«Բելառուսֆիլմ» ստուդիայի ֆիլմեր
Կատեգորիա:Խորհրդային դրամա ֆիլմեր
Կատեգորիա:Խորհրդային սև-սպիտակ ֆիլմեր
Կատեգորիա:Խորհրդային ֆիլմեր
Կատեգորիա:Ֆիլմեր Հայրենական մեծ պատերազմի մասին
Կատեգորիա:1960-ականների խորհրդային ֆիլմեր
Կատեգորիա:Խորհրդային ֆիլմեր Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի մասին
Մեթանոբակտերիա

Կարգաբանության մեջ, **մեթանոբակտերիան** արքեաներիա ընտանիքի ցեղ է։ Չնայած անվանը, այս ցեղը չի պատկանում բակտերիաների թագավորությանը, այլ արքեաների թագավորությունը (օրինակ նրանք պարունակում են պեպտիդոգլիգեն իրենց բջջապատում)։ Մեթանոբակտերիաները անաերոբ են և ապրում են առանց թթվածնի։ Այս ցեղերի որոշ անդամներ կարող են նվազեցնել մեթանը։ Մյուսները ապրում են բացառիկ ձևով ածխաթթու գազը ջրածնի հետ նվազեցման միջոցով։ Նրանք ամենուրեք են որոշ տաք, ցածր-թթվածնային շրջակայքերում, ինչպիսիք են անաերոբիկ մարսող էակները, նրանց թափոնային ջրերը և տաք աղբյուրները։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
*''Methanobacterium'' at Bac''Dive'' -  the Bacterial Diversity Metadatabase

Կատեգորիա:Արքեաներ
Կատեգորիա:Կենսաբանություն
Սուրբ Գևորգ եկեղեցի (Արջահովիտ)

**Սուրբ Գևորգ եկեղեցին ([[Արջահովիտ]])**, Հայ առաքելական եկեղեցի, որը կառուցվել է 6-րդ դարում։ Գտնվում է Լոռու մարզի Արջահովիտ գյուղում։
Ճարտարապետական և կոնստրուկտիվ ինքնատիպ լուծումներով և միաժամանակ ավանդական տարրերով մշակված՝ Արջահովիտի միախորան եկեղեցին առանձնահատուկ տեղ է գրավում վաղմիջնադարյան նույնատիպ հուշարձանների շարքում։

### Վերանորոգում
Եկեղեցու վերանորոգման և վերականգնման աշխատանքները սկսվել են 1991 թվականին և ավարտվել  են 2001 թվականին։

Վերականգնման նախագծի հեղինակն է` ճարտարապետ Ստեփան Նալբանդյանը։
2001 թվականին եկեղեցին վերաօծվել է Գուգարաց թեմի առաջնորդ Սեպուհ արքեպիսկոպոս Չուլջյանի ձեռամբ և Գուգարքի հոգեւոր դասի մասնակցությամբ։

## Պատկերասրահ

Սուրբ Գևորգ եկեղեցին (Արջահովիտ) (1).jpg
Սուրբ Գևորգ եկեղեցին (Արջահովիտ) (2).jpg
Սուրբ Գևորգ եկեղեցին (Արջահովիտ) (3).jpg
Սուրբ Գևորգ եկեղեցին (Արջահովիտ) (4).jpg


## Տես նաև
*[Լոռու մարզի եկեղեցիների ցանկ](https://hy.wikipedia.org/wiki/%D5%8D%D5%B8%D6%82%D6%80%D5%A2_%D4%B3%D6%87%D5%B8%D6%80%D5%A3_%D5%A5%D5%AF%D5%A5%D5%B2%D5%A5%D6%81%D5%AB_(%D4%B1%D6%80%D5%BB%D5%A1%D5%B0%D5%B8%D5%BE%D5%AB%D5%BF))
*Արջահովիտ
*Լոռու մարզ
*Գուգարաց թեմ

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Լոռու մարզի շենքեր և կառույցներ
Կատեգորիա:Լոռու մարզի հուշարձաններ
Նիգեր նահանգ

**Նիգեր** (), նահանգ  Նիգերիայի Միջին գոտի տարածաշրջանում, ամենամեծ նահանգը երկրում։ Նահանգի մայրաքաղաքը Միննա է։ Մյուս խոշոր քաղաքներն են՝ Բիդան, Կոնտագորան և Սուլեյան։ Այն ստեղծվել է 1946 թվականին, երբ Հյուսիսարևմտայան պետությունը  բաժանվեց Նիգեր և Սոկոտո նահանգների։ Այնտեղ են գտնվում Նիգերիայի նախկին ռազմական կառավարիչներից Իբրահիմ Բաբանգիդայի և Աբդուլսալամի Աբուբաքարի տները։ Նուպեն, Գբագին, Կամակուն, Կամբարին, Հուն-Սաարեն, Հաուսան և Կորոն կազմում են նահանգի բազմաթիվ բնիկ ցեղերի մեծամասնությունը։

Նահանգը կոչվել է Նիգեր գետի անունով։ Նիգերիայի խոշոր հիդրոէլեկտրակայաններից երկուսը՝ Կայինջի Դամը և Շիրորո Դամը, գտնվում են Նիգեր նահանգում, և այնտեղ է գտնվում նաև Զունգերու ամբարտակը, Ջեբբա հիդրոէլեկտրակայանը Նիգերի նահանգի կեսն է և Կուարայի տարածման սահմանները։ Հայտնի Գուարայի ջրվեժը գտնվում է Նիգեր նահանգում, սև Գուրարայի տեղական ինքնակառավարման տարածքը կոչվում է Գուրարա գետի անունով, որի հունով տեղակայված է անկումը։ Այնտեղ է գտնվում նաև Կայինջի ազգային պարկը, Նիգերիայի ամենամեծ ազգային պարկը, որը պարունակում է Կայինջի լիճը, Բորգու խաղային արգելոցը և Զուգուրմայի խաղային արգելոցը։

## Կառավարություն
Նիգերիայի նահանգների մեծամասնության նման, այն ղեկավարվում է  Նահանգապետի  և նահանգի ժողովների պալատի կողմից։

### Տեղական ինքնակառավարման տարածքներ
Նիգերի նահանգը բաղկացած է 25 տեղական ինքնակառավարման տարածքներից։ Այնտեղ կան.

*Ագայ
*Ագվարա
*Բիդա
*Բորգուի տեղական ինքնակառավարման տարածք
*Բոսսո
*Չանչագա
*Էդատի
*Գբակո
*Գուրարա
*Կատչա
*Կոնտագորա
*Լապայի
*Լավուն
*Մագամա
*Մարիգա
*Մաշեգու
*Մոկվա
*Մունյա
*Պաիկորո
*Ռաֆի
*Ռիջաու
*Շիրորո
*Սուլեջա
*Տաֆա
*Վուշիշի

## Կրթություն
Նիգեր նահանգում ուսման բարձրագույն հաստատությունների ցանկը ներառում է.

* Դաշնային պոլիտեխնիկ, Բիդա 
* Նիգերի պետական պոլիտեխնիկ, Զունգերու
* Դաշնային տեխնոլոգիական համալսարան, Միննա

## Լեզուներ
Նիգերի նահանգի լեզուները թվարկված են LGA-յի կողմից.

Խոսվում է նաև Սորկոյի և Զարարմայի մասին։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Official portal
* News on Niger State

Կատեգորիա:1976 հիմնադրված պետություններ և տարածքներ
Քերոլ Էնն Դաֆֆի

**Քերոլ Էնն Դաֆֆի** (, ), բրիտանացի անգլալեզու բանաստեղծուհի, դրամատուրգ, մի շարք հեղինակավոր գրական մրցանակների դափնեկիր, այդ թվում՝ Սոմերսեթ Մոեմի գրական մրցանակ ( 1988 ), Թ․ Ս․ Էլիոթի մրցանակ (2006 թվականի հունվարի 16)։

2009-2019 թվականներին արժանացել է Բանաստեղծ-դափնեկիր տիտղոսի (այս տիտղոսը նախկինում տրվում էր ցմահ, ժամանակակից Անգլիայում շնորհվում է 10 տարով)։ Նա հայտնի է ինչպես իր ֆեմինիստական հայացքներով, այնպես էլ անթաքույց  երկսեռական կողմնորոշմամբ։

## Կենսագրություն
Քերոլ Էնն Դաֆֆին ծնվել է Գլազգոյում, հինգ եղբայրներից ու քույրերից ավագն է։ Երբ Քերոլը վեց տարեկան էր, ընտանիքը տեղափոխվել է Անգլիա։ Սթաֆորդում նա ավարտել է իգական միջնակարգ դպրոցը։ Ապա ստացել է բակալավրի աստիճան փիլիսոփայության ոլորտում՝ Լիվերպուլի համալսարանում։ 2009 թվականին Դաֆֆին արժանացել է Հերիոթ-Ուաթթի համալսարանի պատվավոր դոկտորի կոչման։ 2015 թվականին ընտրվել է Բրիտանական ակադեմիայի պատվավոր անդամ։

## Ստեղծագործություններ
մինի|ձախից|Քերոլ Էնն Դաֆֆիի «Աշխարհի կինը» ստեղծագործության գրքի կազմը

Դաֆֆիի ստեղծագործություններն աչքի են ընկնում պարզությամբ ու ասելիքի մատչելիությամբ,հասանելի են ընթերցողների լայն շրջանակներին։ Նա վարպետորեն կերտում է կանանց, դեռատի աղջիկների հույզերն ու զգացմունքները,նրանց ապրումներն ու մտորումները։ Գրողը չի առարկում,երբ իրեն անվանում են ֆեմինիստ,սակայն պետք է նշել,որ նրա ասելիքի շրջանակն անհամեմատ ավելի լայն է և ընդգրկուն,կյանքի նկատմամբ վերաբերմունքն ու աշխարհայացքն ավելի ճկուն են,քան այս ուղղության հետևորդներինն է։ 
Դաֆֆիի պոեզիային բնորոշ է դրամատիկ մենախոսության ձևը։

## Կոչումներ
* 1995 թվականին ՝ սպա 
* 2002 թվականին ՝ կոմանդոր
* 2015 թվականին ՝ Բրիտանական կայսրության շքանշանի տիկին-կոմանդոր։

## Ծանոթագրություններ

## Հղումներ
* Դաֆֆին Ժամանակակից պոետներ կայքում
* Ганин В. Н. «Женский» взгляд на «мужскую» историю в цикле К. Э. Даффи «The World’s Wife»

Կատեգորիա:20-րդ դարի բրիտանացի գրողներ
Կատեգորիա:Բանաստեղծներ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Բրիտանացի աթեիստներ
Կատեգորիա:Բրիտանացի բանաստեղծներ
Կատեգորիա:Բրիտանացի բանաստեղծուհիներ
Կատեգորիա:Բրիտանացի դրամատուրգներ
Կատեգորիա:Բրիտանացի ֆեմինիստներ
Կատեգորիա:ԼԳԲՏ իրավունքների ակտիվիստներ
Արամայիս Ներսիսյան

** Արամայիս Սարգսի Ներսիսյան **, (), վաստակավոր իրավաբան (1971),  իրավաբանական գիտությունների թեկնածու (1945), դոցենտ (1947)։

## Կենսագրություն
Արամայիս Ներսիսյանը 1909 թվականի մայիսի 1-ին։ 1937 թվականին ավարտել է Երևանի պետական համալսարանը։ 1937 թվականից դասախոսել է ԵՊՀ իրավաբանության ֆակուլտետում, միաժամանակ աշխատելով որպես ժողդատավոր։

ՀԽՍՀ գերագույն դատարանի քաղաքացիական գործերով եղել է դատական կոլեգիայի անդամ, իսկ 1961-1973 թվականններին` ԵՊՀ իրավաբանության ֆակուլտետի քաղաքացիական իրավունքի ամբիոնի վարիչ։
Մահացել է 1973 թվականին Երևանում։

## Մատենագիտություն
*Ներսիսյան Ա.Ս., Հեղափոխական կոմիտեները Հայաստանում, Երևան, 1949։
*Ներսիսյան Ա.Ս., Սովետական պետական կարգապահության Լենինյան մի քանի դրույթների մասին, Երևան, 1959։
*Ներսիսյան Ա.Ս., Դատական նիստը քաղաքացիական գործերով ։ Դասախոսություն սովետական քաղաքացիական դատավարական իրավունքի դասընթացից, Երևան, 1960։
*Ներսիսյան Ա.Ս., Սովետական քաղաքացիների բնակարանային իրավունքները, Երևան, 1965։
*Ներսիսյան Ա.Ս., Բնակարանային օրենսդրություն։ Ուսումնական ձեռնարկ, Երևան, 1966։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Իրավաբանական գիտությունների թեկնածուներ
Կատեգորիա:Հայ իրավաբաններ
Zimzalabim

**Zimzalabim** - (, Jimsallabim), հարավկորեական գըրլ բենդ Red Velvet-ի երգը։ Այն թողարկվել է 2019 թվականի հունիսի 19-ին` SM Entertainment ընկերության կողմից։ Համարվում է իրենց *[[The ReVe Festival: Day 1]]* մինի ալբոմի գլխավոր սինգլը։

## Հաղթանակներ

### Երաժշտական ծրագրեր

## Չարթեր

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:2019 սինգլներ
Կագերա (գետ)

**Կագերա**  (), գետ Արևելյան Աֆրիկայում։ Հոսում է Ռուանդայի, Տանզանիայի և Ուգանդայի տարածքով, ինչպես նաև, մասամբ նրանց միջև եղած պետական սահմաններով։ Թափվում է Վիկտորիա լիճ։

## Աշխարհագրություն
Ձևավորվում է Նյավարոնգո և Ռուվուվու գետերի միախառնումից, Ռվերու լճից ոչ հեռու։ Միախառնման տեղից մինչև գետաբերան (Վիկտորիա լիճ) գետի երկարությունը մոտ 420 կմ է։ Եթե Կագերայի երկարությունը հաշվենք իր ակունքից, որը գտնվում է Բուրունդիի տարածքում՝ Տանգանիկա լճի հյուսիսային եզրից ոչ հեռու և համարվում է Կագերա գետային համակարգի գետաբերանից ամենահեռու ընկած կետը, ապա գետի երկարությունը կազմում է 800 կմ։ Կագերայի գետային համակարգին վերին հոսանքին է պատկանում նաև Լուվիռոնզա գետը, որը սկիզբ է առնում Բուրունդիի տարածքում ձգվող Կիկիզի լեռների արևելյան լանջերից։ Լուվիռոնզա գետի ակունքը համարվում է Նեղոս գետի գետաբերանից հաշված ամենահարավային կետը։ Չնայած  Նեղոսի ակունքը պաշտոնապես համարվում է Վիկտորիա լիճը, Կագերան՝ որը թափվում է այդ լճի մեջ, նույնպես պատկանում է Նեղոսի գետային համակարգին։

Կագերան հոսում է հարավից հյուսիս անցնելով ճահճոտ հարթավայրով, ընդունում է բազմաթիվ մանր գետեր ու գետակներ, որոնք էլ սկիզբ են առնում փոքր լճերից։ Կագիտումբա բնակավայրի մոտ Կագերան կտրուկ թեքվում է դեպի արևելք և Բուկոբա քաղաքից 40 կմ դեպի հյուսիս թափվում Վիկտորիա լիճ։ Կագերան համարվում է Վիկտորիա լիճ թափվող գետերից ամենախոշորը։ Գետի ծախսը գետաբերանի մոտ կազմում է 1500մ³/վ։ Կագերայի ամենաերկար վտակը Ռուկարարան է, ամենահարավայինը` Լուվիռոնզան։

Կագերայի վերին հոսանքի շրջանում է գտնվում Ռուսումո ջրվեժը։ Կագերան միջին հոսանքի շրջանում հոսում է գոգավոր, ճահճոտ հովիտով։ Այստեղ կազմակերպվել է «Կագերա» («Ակագերա») ազգային պարկը։ Նավարկությունը գետի մեծ մասում անհնարին է։ Միակ նավահանգիստը Կուական է Տանզանիայում, որն էլ սպասարկում է փոքր տարողությամբ նավերի։

## Պատմական տեղեկություն
Կագերան հայտնագործվել է 1862 թվականին Ջոն Սպիկի արշավախումբը։ Սովետական մեծ հանրագիտարանի տվյալներով Կագերա գետը հայտնագործել է Հենրի Ստենլին, 1876 թվականին։ Հետագայում այստեղ հետազոտություններ են անցկացրել ավստրիացի Օսկար Բաումանը (1892-1893 թվականներ) և գերմանացի բժիշկ Ռիխարդ Կանդտոմը (1898 թվական)։

## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն
* Дави А. По Нилу на каяках   / Андрэ Дави; Сокр. пер. с франц. О. В. Волкова; Под ред. и с предисл. И. С. Канцельсона; Худож. Б. А. Диодоров. — М.: Издательство восточной литературы, 1962. — 264 с. — (Путешествия по странам Востока). — 30 000 экз.
* 

Կատեգորիա:Աֆրիկայի գետեր
Կատեգորիա:Բուրունդիի գետեր
Կատեգորիա:Գետեր այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Նեղոս
Կատեգորիա:Ուգանդայի գետեր
Կատեգորիա:Սահմանային գետեր
Կատեգորիա:Տանզանիայի գետեր
Լուսպարոն Խանտիմերյան

**Լուսպարոն Համբարձումի Խանտիմերյան** (, ), ծագումով հայ խորհրդային սամբիստ, ազատ ոճի և դասական ոճի ըմբիշ, ԽՍՀՄ առաջնությունների չեմպիոն և մրցանակակիր, ԽՍՀՄ սպորտի վարպետ։ Մարզիչ։ Հայրենական մեծ պատերազմի մասնակից։

## Կենսագրություն
Լուսպարոն Խանտիմերյանն ըմբշամարտով սկսել է զբաղվել 1934 թվականին։ Հանդես է եկել «Զինված ուժերում» (Դոնի Ռոստով, 1937), «Զինված ուժերում» (Սևաստոպոլ, 1938-1945), «Սպարտակ» (Դոնի Ռոստով) կամավոր մարզական ընկերությունում (1946-1953)։ Մարզվել է Ի․ Ի․ Բոչարովի և Ա․ Ի․ Ղամբարովի ղեկավարությամբ։

## Մարզական արդյունքներ
* Դասական ըմբշամարտի ԽՍՀՄ առաջնություն 1938 - ,
* Դասական ըմբշամարտի ԽՍՀՄ առաջնություն 1944 - ,
* Ազատ ոճի ըմբշամարտի ԽՍՀՄ առաջնություն 1946 - ,
* Ազատ ոճի ըմբշամարտի ԽՍՀՄ առաջնություն 1947 - ,
* Ազատ ոճի ըմբշամարտի ԽՍՀՄ առաջնություն 1950 - ,
* Սամբոյի ԽՍՀՄ առաջնություն 1949 - ։

## Պարգևներ
* Հայրենական պատերազմի II աստիճանի շքանշան (6.4.1985)

## Հիշատակ
Դոնի Ռոստով քաղաքի Սևաստոպոլի փողոց, 56 հասցեի տան պատին, որտեղ 1914-1994 թվականներին ապրել է մարզիկը, փակցվել է Լուսպարոն Խանտիմերյանի հուշատախտակը։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* 
* 

Կատեգորիա:Խորհրդային ըմբշամարտիկներ
Կատեգորիա:Հայ ըմբշամարտիկներ
Կատեգորիա:Հայրենական պատերազմի 2-րդ աստիճանի շքանշանակիրներ
Եվգենյա Շիմկունայտե

**Եվգենիա Ֆրանցևնա Շիմկունայտե** (, ), լիտվացի և խորհրդային դեղագործ և ազգագրագետ, դեղաբույսերի գիտակ։ Բնական գիտությունների դոկտոր։

## Կենսագրություն
### Վաղ տարիներ
Եվգենիա Շիմկունայտեն ծնվել է 1920 թվականի փետրվարի 11-ին, Նովոռոսիյսկում։ Նրա հայրը՝ Ֆրանց Շիմկունասը, եղել է դեղագործ Լիտվայի Ինդուբակիայ գյուղից, մայրը՝ Օլգա Լեբեդևան, բուժքույր Նովոռոսիյսկից։ 1922 թվականին ընտանիքը վերադարձել է Լիտվա, և Տաուրագնայ քաղաքում Եվգենիայի հայրը բացել է իր սեփական դեղատունը։

### Կարիերա
Տարրական դպրոցից հետո Եվգենիան ընդունվել է Ուտյանայի գիմնազիա, որն ավարտել է 1937 թվականին և նույն թվականին ընդունվել Մեծ Վիտովտի համալսարան, որտեղ ստացել է դեղագործի մասնագիտություն։ 1941 թվականից Կաունասում և Տաուրագնայում աշխատել է որպես դեղագործ, 1942 թվականից մինչև 1947 թվականը՝ Վիլնյուսի համալսարանին կից  դեղաբույսերի պուրակում։ 1951 թվականին մեկնել է Ղազախստան, որտեղ ՎԻԼԱՐ համակարգում զբաղվել է դեղաբույսերի հումքի պատրաստուկների մթերումների կազմակերպման տեսչական աշխատանքներով։ Վերադառնալով Լիտվա՝ նա մի քանի տարի աշխատել է Լիտվայի գիտությունների ակադեմիայի կենսաբանության ինստիտուտում, այնուհետև տեղափոխվել է Դեղատների գլխավոր վարչություն, որտեղ աշխատել է դեղաբույսերի բաժանմունքում մինչև թոշակի անցնելը։

## Գիտական գործունեություն
Եվգենիա Շիմկունայտեի գիտական գործունեությունը սերտորեն կապված է դեղաբույսերի հետ։ Համալսարանում սովորելու տարիներին նա օգտագործել է ցանկացած հնարավորություն առավելապես շատ բան սովորելու դրանց մասին։ Իր առաջին դիսերտացիան Շիմկունայտեն պաշտպանել է «Վալերիանի մշակույթը Լիտվական ԽՍՀ-ում» թեմայով 1951 թվականին։ Այդ աշխատանքը դարձել է առաջիններից մեկը Լիտվայի բուսական ռեսուրսների ուսումնասիրության ոլորտում։ Հետագայում նա սկսել է տեղեկություններ հավաքել մարզի բոլոր դեղաբույսերի մասին՝ միաժամանակ ուսումնասիրելով դրանք բնական պայմաններում և կատարելով դաշտային փորձեր։ Ամփոփելով հավաքված նյութը` 1951 թվականին Շիմկունայտեն պաշտպանել է «Լիտվայում դեղաբույսերի ռեսուրսների օգտագործման կենսաբանական հիմքերը» հաբիլիտացիոն աշխատանքը, որը նրա համար դարձել է իր կյանքի ամենամեծ գիտական աշխատանքը։

Բացի բուսաբանությունից, Եվգենիա Շիմկունայտեն հետաքրքրվել է նաև տեղական բանահյուսությամբ, սովորույթներով և տոներով, որոնց վերաբերյալ նա գրել է մի շարք գրքեր։ Նաև կապեր է պահպանել հնէաբանների հետ` օգնելով նրանց պեղումների ընթացքում հայտնաբերել բույսերի մնացորդները և օգտագործել ստացված տվյալները ՝ ուսումնասիրելու Լիտվայում դրանց տարածման վայրերը։

1993 թվականին Լիտվայի գիտական խորհուրդը Շիմկունայտեին շնորհել է բնական գիտությունների դոկտորի կոչում։

## Մահ
Եվգենիա Շիմկունայտեն մահացել է 1996 թվականի հունվարի 27-ին Վիլնյուսում։ Թաղված է Տաուրագնայում՝ ծնողների կողքին։

## Հիշատակ
1997 թվականին հիմնադրվել է Եվգենիա Շիմկունայտեի հիմնադրամը, որի նպատակն է օգնել երիտասարդ դեղագործներին, մասնավորապես` դեղաբույսերի և այլ բույսերի ուսումնասիրության բնագավառում։ 1998 թվականին Տաուրագնայի միջնակարգ դպրոցը կոչվել է Շիմկունայտեի անունով։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Լիտվացի բժիշկներ
Կատեգորիա:Լիտվացի գիտնականներ
Կատեգորիա:Խորհրդային ազգագրագետներ
Կատեգորիա:Խորհրդային բուսաբաններ
Կատեգորիա:Խորհրդային գիտնականներ
Կատեգորիա:Խորհրդային կին գիտնականներ
Սուրբ Ստեփանոս եկեղեցի (Կոշ)

**Կոշի Սուրբ Ստեփանոս եկեղեցի** գտնվում է Արագածոտնի մարզի Կոշ գյուղից հյուսիս-արևելք, ձորալանջին։ Եկեղեցին կառուցվել է 7-րդ դարում, դեղնակարմրավուն ու դարչնագույն սրբատաշ տուֆից։ 

## Ճարտարապետություն
Եկեղեցին ունի խաչաձև գմբեթավոր հորինվածք, խորանի երկու կողմերում ավանդատներով ու միակ` հարավային մուտքով։ Համալիրի հյուսիս-արևմտյան կողմում կոպտատաշ բազալտից, կրաշաղախով շինված, ներսից սվաղած, թաղածածկ ջրամբարն է (4.8x13.5 մ ներսի չափերով, 2.85 մ բարձրությամբ)։ 

Եկեղեցին 981 թվականին որպես նվիրատվություն ստացել է հողատարածքներ, ջրաղաց, այգի, իսկ 1649-ին` այգի և ձիթհանք։ 

Եկեղեցու ներսում պահպանվել են 7-րդ դարի որմնանկարների հատվածներ. խորանին «Քրիստոսը փառքի մեջ» հորինվածքն է, իսկ արևելյան լուսամուտի երկու կողերին կրկնակի պատկերված է Քրիստոսը, որը տեքստով մագաղաթե գալարը մեկնում է իրեն մոտեցող առաքյալներին (երկու կողմից` վեցական)։ Դա «Տերը տալիս է օրենքը» պատկերագրության ինքնատիպ տարբերակն է` կատարված գծային-գրաֆիկական եղանակով, որը որմնանկարին հաղորդում է հարթապատկերային բնույթ։ Կոշի Սուրբ Ստեփանոս եկեղեցին գործել է մինչև 18-րդ դար։

Վանքի 1101 թվականին արձանագրության մեջ ասվում է, որ ոմն հայր Հովհաննես 200 դահեկան ծախսով վանք է բերում Բնաջուր կոչվող առուն։

## Վերանորոգում
1970-1973 թվականներին նորոգվել են եկեղեցու պատերը և ծածկերը իսկ 2007-2008 թվականներին վերականգնվել է վանքի գմբեթը։

## Պատկերասրահ

Կոշի Սուրբ Ստեփանոս եկեղեցի Պատմական Հետք (2).jpg
Կոշի Սուրբ Ստեփանոս եկեղեցի Պատմական Հետք (3).jpg
Կոշի Սուրբ Ստեփանոս եկեղեցի Պատմական Հետք (5).jpg
Կոշի Սուրբ Ստեփանոս եկեղեցի Պատմական Հետք (8).jpg
Church of Saint Stephen (Kosh), ՎԱՍ 2.jpg


## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:7-րդ դարի հայկական վանքեր և եկեղեցիներ
Կատեգորիա:Արագածոտնի թեմի վանքեր և եկեղեցիներ
Կատեգորիա:Գմբեթավոր կրոնական շենքեր և կառույցներ
Կատեգորիա:Եկեղեցիներ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Կոշ
Հենրի Հոլիդեյ

**Հենրի Հոլիդեյ** (, ), վիկտորյական դարաշրջանի բրիտանացի նկարիչ, որն ստեղծել է ժանրային նկարներ և բնանկարներ, եղել է ապակենախշերի դիզայներ, նկարազարդող և քանդակագործ։ Պրեռաֆայելիտների գեղարվեստի դպրոցի հետևորդ է եղել։

## Կենսագրություն
thumb|150px|«Սնարքի որսը» գրքի նկարազարդում
Հենրի Հոլիդեյը ծնվել է 1839 թվականին Լոնդոնում։ Վաղ տարիքից նա կարողություններ է դրսևորել արվեստի ոլորտում և կրթություն է ստացել Ուիլյամ Քեյվ Թոմասի մոտ։ Նա սովորել է Հեթերլիի արվեստի դպրոցում (մեկ այլ նկարիչ Ֆրեդերիկ Ուոքերի հետ), իսկ 1855 թվականին 15 տարեկանում ընդունվել է Գեղարվեստի թագավորական ակադեմիա։

Ալբերտ Մուրի և Սիմեոն Սոլոմոնի հետ ունեցած մտերմության շնորհիվ նա ներկայացվել է Պրեռաֆայելիտների եղբայրության նկարիչներ Դանթե Գաբրիել Ռոսսետտիին, Էդվարդ Բյորն-Ջոնսին և Ուիլյամ Մորիսին։ Դա առանցքային նշանակություն է ունեցել նրա հետագա գեղարվեստական և քաղաքական կյանքի վրա։

Հոլիդեյը նկարներ է ստեղծել ինչպես յուղաներկով, այնպես ջրաներկով։ 1858 թվականին նրա առաջին նկարը, որն ստեղծված էր բնանկարային գեղանկարչության ոճով, ցուցադրվել է Գեղարվեստի ակադեմիայում և միանգամից վաճառվել է։ Այդ նկարից հետո նրան սկսել են հաճախ ցուցադրել Թագավորական ակադեմիայում և այլ ցուցահանդեսներում։

Հոլիդեյը բավականին ժամանակ է անցկացրել Էդվարդ Բյորն-Ջոնսի արվեստանոցում, որտեղ նկարիչների խմբերը հանդիպում էին՝ քննարկելու նկարները և գաղափարներ փոխանակելու։ Բյորն-Ջոնսի ազդեցությունը կարելի է տեսնել Հոլիդեյի բազմաթիվ աշխատանքներում։
thumb|170px|left|«Դանթե և Բեատրիչե»
1861 թվականին Հոլիդեյն սկսել է աշխատել Փաուելի գործարանում ներկված ապակու դիզայնի վրա։ Փաուելի ապակու գործարանում աշխատելու ընթացքում նա կատարել է ավելի քան 300 աշխատանք, հիմնականում ԱՄՆ-ից պատվիրատուների համար։ Նա թողել է Փաուելի գործարանը 1891 թվականին, որպեսզի ստեղծի ապակենախշերի, խճանկարների, արծնապակու, կրոնական նկարների արտադրության իր սեփական գործարանը Հեմփսթեդում։

1864 թվականի հոկտեմբերին Հենրի Հոլիդեյն ամուսնացել է Քեյթ Ռավենի հետ, և նրանք տեղափոխվել են Լոնդոնի Բայսվատեր շրջան։ Նրա կինը եղել է տաղանդավոր ասեղնագործուհի և աշխատել է «Մորիս և Քո.» ընկերությունում։ Նրանք ունեցել են մեկ դուստր՝ Ուինիֆրիդը։

1874 թվականի հունվարին Հոլիդեյը Լուիս Քերոլի պատվերով ստեղծել է «Սնարքի որսը» գրքի նկարազարդումը։ Նա Քերոլի հետ ընկերություն է արել ամբողջ կյանքի ընթացքում։

Հոլիդեյը իր ողջ կյանքի ընթացքում հարել է սոցիալիստական հայացքների, կնոջ՝ Քեյթի և Ուինիֆրիդի հետ աջակցել է սուֆրաժիստական շարժմանը։

Հենրի Հոլիդեյը մահացել է 1927 թվականի ապրիլի 15-ին՝ կնոջ՝ Քեյթի մահից երկու տարի անց։ Նրա ազգական Գիլբերտ Հոլիդեյը (1879—1937)՝ սըր Ֆրեդերիկ Հոլիդեյի որդին, ևս եղել է հայտնի նկարիչ։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Henry Holiday pictures 

Կատեգորիա:Պրեռաֆայելիտներ
Կատեգորիա:Բրիտանացի պատկերազարդողներ
Կատեգորիա:19-րդ դարի անգլիացի նկարիչներ
Կատեգորիա:Անգլիացի նկարիչներ
Կատեգորիա:19-րդ դարի նկարիչներ
Կատեգորիա:Բրիտանացի արվեստագետներ
Կայան (գյուղ)

**Կայան**, գյուղ Հայաստանի Տավուշի մարզի Իջևանի տարածաշրջանում, մարզկենտրոն Իջևանից մոտ 13 կմ հյուսիս-արևելք՝ հայ-ադրբեջանական շփման գծի անմիջական հարևանությամբ։

## Աշխարհագրություն
Կայան գյուղը հարավ-արևելքից սահմանակից է Այգեհովիտ, հարավ-արևմուտքից՝ Ազատամուտ գյուղերին։ Բնակավայրի հյուսիս-արևելքով է անցնում հայ-ադրբեջանական շփման գիծը, որից այն կողմ գտնվում է Ադրբեջանի Հանրապետության Բալա Ջաֆարլի գյուղը։ Կայանի հյուսիսով հոսում է Աղստև գետը։

## Բնակչություն
Ըստ Հայաստանի 2011 թ. մարդահամարի արդյունքների՝ Կայանի մշտական բնակչությունը կազմել է 309, առկա բնակչությունը՝ 213 մարդ,
բնակչության փոփոխությունը ժամանակի ընթացքում՝ ստորև.

## Համայնքային կյանք
Վարչատարածքային բաժանման տեսանկյունից այն ընդգրկված է Այգեհովիտ համայնքի մեջ։ Բնակավայրի բնակֆոնդը կազմված է հինգ հարակնի և երկհարկ շենքերից։ Ունի միջնակարգ դպրոց։

Կայան գյուղի միջով է անցնում Հայաստանի միջպետական Մ 4 ավտոճանապարհը, որը մայրաքաղաք Երևանը Սևան, Իջևան քաղաքներով կապում է հայ-ադրբեջանական շփման գծին։ Ներկա դրությամբ Մ 4 ավտոճանապարհն ավարտվում է Կայան գյուղում։ Կայանից է սկսվում Հայաստանի հանրապետական նշանակության Հ 37 ավտոճանապարհը, որը Մ 4 ավտոճանապարհը կապում է Այգեհովիտ, Վազաշեն, Պառավաքար և Այգեպար գյուղերին։

## Կրթություն
Կայան գյուղում գործում է միջնակարդ դպրոց, որը տեղակայված է 45-րդ փողոցի 1-ին փակուղու 4-րդ շենքում։ Ըստ Տավուշի մարզպետարանի կայքի՝ դպրոցում սովորում է 148 աշակերտ։ Դպրոցում աշխատում է 27 աշխատակից։

## Պատկերասրահ

Պատերազմի հուշահամալիր Կայան գյուղում, 2021թ․.jpg|Պատերազմին նվիրված հուշահամալիր
Հուշակոթող նվիրված կապիտան Գևորգ Գագիկի Մնացականյանին (Կայան գյուղ), 2021թ․.jpg|ՀՀ ԶՈՒ կապիտան Գևորգ Գագիկի Մնացականյանին նվիրված հուշակոթող


## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Հայ-ադրբեջանական շփման գծի բնակավայրեր հայկական կողմից
Կատեգորիա:Տավուշի մարզի բնակավայրեր
Նատաշա Կանդիչ

**Նատաշա Կանդիչ** (, ), սերբ հասարակական գործիչ, իրավապաշտպան։ Հումանիտար իրավունքի կենտրոնի (Բելգրադ) հիմնադիր և գործադիր տնօրեն։ Կանդիչի հետազոտական աշխատանքներն օգտագործվել են նախկին Հարավսլավիայի միջազգային տրիբունալի հանցագործությունները հետաքննելու համար։

## Կենսագրություն
Ծնվել է 1946 թվականին Կրագուևաց քաղաքում (Սերբիա))։ Կրթությամբ սոցիոլոգ է։ Հարավսլավիայում ռազմական բախումներից առաջ նա աշխատում էր որպես արհմիութենական վերլուծաբան։ Հեղինակային կոլեկտիվի կողմից գրված «Կոսովոյի հանգույց, արձակե՞լ, թե՞ կտրել» գրքի տպագրությունից հետո Կանդիչը հեռացվեց աշխատանքից (1990)։ Խորվաթիայում պատերազմի սկսվելուց հետո Կանդիչը և նրա ընկերները ակցիաներ են իրականացրել պետության քաղաքականության դեմ` 1991 թվականի հոկտեմբերի 8-ից մինչև 1992 թվականի փետրվարի 8-ը։ Նրանք ամեն օր մոմեր են վառել Սերբիայի նախագահի պալատի մոտ` ի հիշատակ պատերազմում զոհվածների։ 1991 թվականի նոյեմբերից 1992 թվականի մայիս Կանդիչը ղեկավարել է հանրաքվեի քարոզարշավն ընդդեմ Սերբիայի քաղաքացիների մոբիլիզացիայի Խորվաթիայի պատերազմին։ Մասնակցել է Սարաևոյի ռմբակոծման դեմ Սերբիայի ամենամեծ ակցիայի՝ «Սև քողի» կազմակերպմանը։ Էթնիկ հողի վրա պատերազմական հանցագործությունները փաստագրելու համար 1992 թվականի նոյեմբերին հիմնադրել է Մարդասիրական իրավունքի կենտրոնը։ 2004 թվականի ապրիլին ներգրավվել է ռազմական հանցագործությունների փաստաթղթավորման և հետաքննության կենտրոնների ցանցի ստեղծման գործում։

## Կանդիչին առաջադրված մեղադրանքներ
2009 թվականի փետրվարին Բելգրադի չորրորդ շրջանի դատարանը որոշել է նրան տուգանել 200 հազար սերբական դինարի չափով Տոմիսլավ Նիկոլիչին զրպարտելու համար` 2006 թվականին իբր նա կեղծ տեղեկություններ է ներկայացրել  B92 հեռուստաալիքի հեռուստածրագրերից մեկում, որ Նիկոլիչը մասնակցել է 1991 թվականին Խորվաթիայի Անտին գյուղում քաղաքացիական բնակչության դեմ կազմակերպված ռազմական հանցագործություններին։ Բելգրադի օկրուգային դատարանը 2009 թվականի հունիսին չեղյալ է հայտարարել այդ դատավճիռը։

## Պարգևներ
* Human Rights Watch մրցանակ (1993)
* ԱՄՆ և ԵՄ ժողովրդավարության և քաղաքացիական հասարակության մրցանակ (1998)
* Մարտին Էննալսի անվան մրցանակ մարդու իրավունքների պաշտպանների համար (1999)
* Իրավաբանների կոմիտեի մարդու իրավունքների մրցանակ (1999)
* Ժողովրդավարության ազգային նվիրատվություն մրցանակ (2000)
* Geuzenpenning մրցանակ (2000)
* Ռոջեր Ի. Յոզեֆի մրցանակ (2000), տրված Եբրայական միության քոլեջ – Կրոնի հրեական ինստիտուտի կողմից
* Ալեքսանդր Լանգեր մրցանակ (2000)
* Քաղաքացիական արիության մրցանակ (2000)
* Վալենսիայի համալսարան պատվավոր դոկտորի կոչում (2001)
* Ամերիկյան փաստաբանների ասոցիացիա, Օրենքի գերակայության մրցանակ (2003)
* Եվրոպական հերոսների մրցանակ, *Time* ամսագիր (2003)
* Homo Homini Award - People in Need հիմնադրամ (2003)
* Սարաևոյի պատվավոր քաղաքացի (2005)
* Դանիցա Խորվաթի շքանշան «բարոյական արժեքների պրոպագանդմանը նպաստելու համար» (2006)։ Մրցանակը հանձնել է Խորվաթիայի նախագահը։
* Տարվա քաղաքացիական իրավունքների պաշտպան մրցանակ (2013)
* Հրանտ Դինքի անվան միջազգային մրցանակ (2013)
* Harta e artë e Kosovës (2018)

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Սերբ իրավապաշտպաններ
Կատեգորիա:Սերբ հասարակական գործիչներ
Կատեգորիա:Կին ակտիվիստներ
Ծովային բնավորություն

**«Ծովային բնավորություն»** (), խորհրդային գեղարվեստական ֆիլմ Հայրենական մեծ պատերազմի մասին, որը նկարահանել է ռեժիսոր Վասիլի Ժուրավլյովը 1970 թվականին։

## Սյուժե
Ֆիլմը նկարահանվել է Լեոնիդ Սոբոլևի պատմվածքների հիման վրա։ Այն պատմում է Օդեսայի հերոս պաշտպանների՝ ծովային հետևակների մասին, որոնք կռվել են Հայրենական մեծ պատերազմի տարիներին գերմանական զորքերի դեմ։

## Դերերում

## Նկարահանող խումբ
* Ռեժիսոր՝ Վասիլի Ժուրավլյով
* Օպերատորներ՝ Վլադիմիր Զախարչուկ, Լեոնիդ Կոսմատով
* Նկարիչ՝ Ալեքսեյ Լեբեդև
* Կոմպոզիտոր՝ Լեոնիդ Աֆանասև

## Տեխնիկական տվյալներ
* Հեռուստատեսային, գունավոր

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:1970 ֆիլմեր
Կատեգորիա:1970-ականների ռուսերեն ֆիլմեր
Կատեգորիա:«Մոսֆիլմ» ստուդիայի ֆիլմեր
Կատեգորիա:Բնօրինակում անաղբյուր հոդվածներ
Կատեգորիա:Խորհրդային ֆիլմեր
Կատեգորիա:Ֆիլմեր Հայրենական մեծ պատերազմի մասին
Հեռավոր աստղի լույսը

**«Հեռավոր աստղի լույը»** (), խորհրդային ֆիլմը, որը նկարահանել է ռեժիսոր Իվան Պիրևի 1964 թվականին Ալեքսանդր Չակովսկու համանուն վեպի հիման վրա։

Պրիմերան տեղի է ունեցել 1965 թվականի սեպտեմբերի 13-ին։

## Սյուժե
Հայրենական մեծ պատերազմի առաջին տարվա աշունն է։ Գորկու նավահանգստում հավաքված է ժողովուրդը։ Ամբոխը գրավում է շոգենավերը, որոնք գնում էին դեպի թիկունք։ Այստեղ ծանոթացել են Օլյա Միրոնովան և օդաչուական ուսումնարանի կուրսանտ Վոլոդյա Զավյալովը, բայց ստիպված են եղել կրկին բաժանվել։

Մի անգամ նրանց ռազմական ճանապարհները հատվում են, երբ Օլգան ավիացիոն գնդում ծառայում էր որպես սպառազինության մեխանիկ, և նրանց օդանավակայան էր ժամանել Զավյալովը մարտական ինքնաթիռով։ Հանդիպումը կարճ է տևում։ Շուտով Օլյան լուր է ստանում, որ Զավյալովի ինքնաթիռը խփվել է օդային մարտում։ Բայց նա չգիտի, որ Զավյալովը կենդանի է մնացել։ Իր հերթին վերջինս իմացել է, որ մի անգամ ինքնաթիռը, որտեղ Օլյան եղել է օդային հրաձիգ, չի վերադարձել մարտական առաջադրանքից։

Անցնում է տասնհինգ տարի։ Միանգամայն պատահականորեն Զավյալովի ձեռքում հայտնվում է մի ամսագիր, որտեղ տպագրված է Օլգայի լուսանկարը։ Զավյալովը, փնտրելով Օլգային, իմանում է նրա կյանքի պատմությունը իրենց վերջին հանդիպումից հետո և մինչև այն պահը, երբ նա զոհվում է լաբորատորիայի պայթյունի ժամանակ։

## Գլխավոր դերերում
* Նիկոլայ Ալեքսեև – *Վոլոդյա / Վլադիմիր Անդրեևիչ Զավյալով
* Լիոնելլա Սկիրդա – *Օլգա Ալեքսեևնա Միրոնովա

### Դերերում
* Անդրեյ Աբրիկոսով – *Իվան Ֆեոդորովիչ Օսոկին
* [[Ալեքսեյ Բատալով]] – *Պյոտր Ստեպանովիչ Լուկաշյով, քաղկոմի քարտուղար
* Սոֆյա Պիլյավսկայա – *Քսենյա Պետրովնա Պրոխորովա
* Նիկոլայ Բարաբանով – *Արսենտի Պավլովիչ Սոկոլով, լաբորատորիայի պետ
* Օլգա Վիկլանդ – *Նինա Պավլովնա Կոլոմիյցևա, այրի
* Նինա Սազոնովա – *Կլավդիա Վասիլիևնա Կորոստիլյովա, ամսագրի խմբագիր
* Ալևտինա Կոնստանտինովա – *Վալենտինա Կոլոմիյցևա
* Վերա Մայորովա – *Լիզա Պրոխորովա
* Եվգենի Վեսնիկ – *Աֆանասի Պետրովիչ Սիմոնյուկ, գնդապետ
* Վլադիմիր Կորենև – *Վիկտոր, Վլադիմիրի զարմիկը

### Էպիզոդներում
* Նիկոլայ Սվետլովիդով – *Քսենոֆոնտ Սեմյոնովիչ Ֆոկին, կադրերի բաժնի պետ
* [[Սերգեյ Գոլովանով]] – *ՆԳԺԿ քննիչ
* Վսևոլոդ Պլատով – *կապիտան Վորոնին
* Օլգա Մարկինա – *Օլգա Իվանովնա Միրոնովա
* Նադեժդա Ֆեդոսովա – *Ֆիլոնովա
* Վալենտինա Վլադիմիրովա – *Նաստյա
* Նինա Բելյաևա – *Իվանովների հարևանը
* Իվան Ժևագո – *գնդապետ-զինկոմ
* Լյուդմիլա Գնիլովա – *Օլյա
* Օլեգ Գոլուբիցկի – *զինվորական կոմիսարիատի կապիտան
* Վալենտինա Կրավչենկո – *անցորդ Տայգինսկում 
* Գեորգի Գեորգիու – *Առնոլդ Սավելևիչ Գորսկի, ճարտարապետ

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:1960-ականների ռուսերեն ֆիլմեր
Կատեգորիա:1964 ֆիլմեր
Կատեգորիա:«Մոսֆիլմ» ստուդիայի ֆիլմեր
Կատեգորիա:Բնօրինակում անաղբյուր հոդվածներ
Կատեգորիա:Խորհրդային մելոդրամա ֆիլմեր
Կատեգորիա:Խորհրդային սև-սպիտակ ֆիլմեր
Կատեգորիա:Խորհրդային ֆիլմեր
Կատեգորիա:Ֆիլմեր Հայրենական մեծ պատերազմի մասին
Կատեգորիա:1960-ականների խորհրդային ֆիլմեր
Կատեգորիա:Խորհրդային ֆիլմեր Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի մասին