Ջումփա Լահիրի

**Նիլանջանա Սուդեշնա / Ջումփա Լահիրի** (, ), բենգալական ծագումով ամերիկացի ժամանակակից գրող, Պուլիտցերյան մրցանակի դափնեկիր

Լահիրիի պատմվածքների առաջին իսկ ժողովածուն՝ «*Հիվանդություններ մեկնաբանողը*» (՝ «*Interpreter of Maladies*», 1999) արժանացել է Պուլիտցերյան մրցանակի՝ «*Գեղարվեստական արձակ*» անվանակարգում, շահել է նաև Հեմինգուեյի անվան գրական մրցանակ։ Առաջին իսկ ծավալուն երկը՝ «*Անվանակիցը*» (՝ *The Namesake*, (2003))) վեպը ներառվել է «Նյու Յորք թայմս»-ի բեսթսելլերներ ցանկում, մի քանի շաբաթ շարունակ պահպանել իր դիրքը այնտեղ։ Վեպի հիման վրա նկարահանվել է ժողովրդականություն վայելող, սիրված կինոնկար։ Պատմվածքների երկրորդ ժողովածուն՝ «Արտասովոր աշխարհը» (՝ *Unaccustomed Earth*, 2008) շահել է Ֆրենկ Օ՛ Քոնորի անվան միջազգային գրական մրցանակ (Frank O'Connor International Short Story Award), իսկ երկրորդ վեպը՝ *The Lowland*-ը (2013), տեղ է գրավել բուքերյան և *Գրքի ազգային մրցանակաբաշխություն*ների եզրափակիչ փուլերին հասած գեղարվեստական ստեղծագործությունների կարճ ցուցակներում.: Իր գործերի մեծ մասում Լահիրին պատկերում է Հնդկաստանից Ամերիկա ներգաղթածների կյանքը։

2011 թվականին նա մեկնել է Իտալիայի մայրաքաղաք Հռոմ, որտեղ արդեն իսկ հասցրել է իտալերեն հրատարակել էսսեների երկու ժողովածու և  դարձյալ իտալերեն գրած մի վեպ։ Բացի այդ, իտալերենից անգլերեն է թարգմանել ինչպես իր, այնպես էլ այլ հեղինակների ստեղծագործություններ։

Լահիրիի գեղարվեստական արձակ ստեղծագործությունները թարգմանվել են բենգալերեն, գերմաներեն, նիդերլանդերեն, ֆրանսերեն, իսպաներեն, պորտուգալերեն, ռումիներեն, լեհերեն, բուլղարերեն, ռուսերեն և մի շարք այլ լեզուներով։ 2005 թվականից նա ամերիկյան գրողների *Փեն-ակումբ*ի փոխնախագահն է, 2010 թվականի փետրվարից ընդգրկվել է Ամերիկայի Միացյալ Նահանգների նախագահին առընթեր Արվեստների ու հումանիտար գիտությունների կոմիտեի կազմում http://en.wikipedia.org/wiki/President%27s_Committee_on_the_Arts_and_Humanities:
2014 թվականին նրան շնորհվել է *National Humanities Medal*, 2015-ին՝ Հարավային Ասիայի երկրների գրականությունների խրախուսման նպատակով հնդկական *DSC* ընկերության սահմանած մրցանակ։ Ստեղծագործական ու վարչական աշխատանքների հետ մեկտեղ՝ Ջումփա Լահիրին ներկայումս գրական վարպետություն է դասավանդում Փրինստոնի համալսարանում։

## Պարգևներ
* 1993 – Անդրատլանտյան մրցանակ՝ Հենֆիլդ հիմնադրամից (TransAtlantic Award from the Henfield Foundation)
* 1999 – Օ. Հենրիի մրցանակ՝ «Հիվանդություններ մեկնաբանողը» պատմվածքի համար 
* 1999 – Հեմինգուեյի մրցանակ՝ «Հիվանդություններ մեկնաբանողը» պատմվածքի համար
* 1999 – «Հիվանդություններ մեկնաբանողը» պատմվածքը ընտրվել է որպես ամերիկյան լավագույն պատմվածքներից մեկը
* 2000 – *Addison Metcalf* մրցանակ՝ Արվեստների ու գրականության ամերիկյան ակադեմիայից
* 2000 – «Երրորդ և վերջին մայրցամաքը» («*The Third and Final Continent*») պատմվածքն ընտրվել է որպես ամերիկյան լավագույն պատմվածքներից մեկը
* 2000 – *The New Yorker* ամսագրի մրցանակ՝ «Հիվանդություններ մեկնաբանողը» պատմվածքի համար 
* 2000 – Պուլիտցերյան մրցանակ
* 2000 – James Beard հիմնադրամի մրցանակ «Indian Takeout» պատմվածքի համար
* 2002 – Գուգենհայմ մրցանակ
* 2002 – «Ոչ մեկի գործը չէ» («*Nobody's Business*») պատմվածքը ընտրվել է որպես ամերիկյան լավագույն պատմվածքներից մեկը
* 2008 – Ֆրենկ Օ՛ Քոնորի միջազգային գրական մրցանակ (*Frank O'Connor International Short Story Award*) «Արտասովոր աշխարհ»  («*Unaccustomed Earth*») պատմվածքների ժողովածուի համար
* 2009 – Ասիա-ամերիկյան գրական մրցանակ՝ «Արտասովոր աշխարհ» («*Unaccustomed Earth*») պատմվածքների ժողովածուի համար
* 2009 – *Premio Gregor von Rezzori*  մրցանակ՝ արտասահմանյան գեղարվեստական գրականության իտալերեն թարգմանության համար ("*Una nuova terra*", թարգմանիչ՝ Ֆեդերիկա Օդերա (Guanda)
* 2014 – Հարավասիական գրականությունների համար *DSC*-ի սահմանած մրցանակ՝ *The Lowland* վեպի համար
* 2014 – *National Humanities Medal*
*2017 – Pen/Malamud մրցանակ

## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն
* Jhumpa Lahiri, the Master Storyteller/ Bala, Suman, ed. New Dehli: Khosla Pub. House, 2002* 
* 
* Majithia, Sheetal (Fall/Winter 2001). "Of Foreigners and Fetishes: A Reading of Recent South Asian American Fiction. " *Samar* **14**: 52–53 The South Asian American Generation. 
* Roy, Pinaki. "*Postmodern Diasporic Sensibility*: Rereading Jhumpa Lahiri's Oeuvre". *Indian English Fiction: Postmodern Literary Sensibility*. Ed. Bite, V. New Delhi: Authors Press, 2012 (). pp.&nbsp;90–109.
* Roy, Pinaki. "Reading *The Lowland*: Its Highs and its Lows". *[[Labyrinth]]* (ISSN 0976-0814) **5**(3), July 2014: 153–62.
* Reichardt, Dagmar. "''Radicata a Roma'': la svolta transculturale nella scrittura italofona nomade di Jhumpa Lahiri ", in: *I [http://romatrepress.uniroma3.it/ojs/index.php/pensiero l pensiero letterario come fondamento di una testa ben fatta] *, edited by Marina Geat, Rome, Roma TRE Press, 2017 (), pp.&nbsp;219–247. http://romatrepress.uniroma3.it/ojs/index.php/pensiero/article/view/632/629 
* Reichardt, Dagmar. "Migrazione, discorsi minoritari, transculturalità: il caso di Jhumpa Lahiri", in: *[http://www.aracneeditrice.it/aracneweb/index.php/pubblicazione.html?item=9788825502879&tab=indice Scrivere tra le lingue. Migrazione, bilinguismo, plurilinguismo e poetiche della frontiera nell'Italia contemporanea (1980-2015)] *, edited by Daniele Comberiati and Flaviano Pisanelli, Rome, Aracne, 2017 (), pp.&nbsp;77–92.
* Das, Subrata Kumar. "Bengali Diasporic Culture: A Study of the Film Adaptation of Jhumpa Lahiri's The Namesake". *[[The Criterion: An International Journal in English]]* (ISSN 0976-8165) **4** (II), April 2013: np.
* Reichardt, Dagmar. "Nomadische Literatur und Transcultural Switching: Jhumpa Lahiris italophones Migrationstagebuch 'In altre parole' (2015) - 'In Other Words' (2016) - 'Mit anderen Worten' (2017)", in: Eva-Tabea Meineke / Anne-Rose Mayer / Stephanie Neu-Wendel / Eugenio Spediacato (ed.), *Aufgeschlossene Beziehungen: Italien und Deutschland im transkulturellen Dialog. Literatur, Film, Medien*, "Rezeptionskulturen in Literatur- und Mediengeschichte" vol. 9 - 2019, Würzburg: Königshausen & Neumann, 2019 (), pp.&nbsp;243–266.

## Արտաքին հղումներ

* 
* Jhumpa Lahiri: A Bibliography, *First Editions*
* http://voices.cla.umn.edu/vg/Bios/entries/lahiri_jhumpa.html
* http://www.english.emory.edu/Bahri/Lahiri.html 

Կատեգորիա:20-րդ դարի ամերիկացի կին գրողներ
Կատեգորիա:20-րդ դարի ամերիկացի պատմվածքագիրներ
Կատեգորիա:20-րդ դարի ամերիկացի վիպասաններ
Կատեգորիա:20-րդ դարի կին գրողներ
Կատեգորիա:21-րդ դարի ամերիկացի կին գրողներ
Կատեգորիա:21-րդ դարի ամերիկացի վիպասաններ
Կատեգորիա:Ամերիկացի գրողներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի դերասանուհիներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի կին վիպասաններ
Կատեգորիա:Ամերիկացի սցենարիստներ
Կատեգորիա:Արվեստի և գրականության ամերիկյան ակադեմիայի անդամներ
Կատեգորիա:Բոստոնի համալսարանի շրջանավարտներ
Կատեգորիա:Գրական կեղծանուններով հայտնի հեղինակներ
Կատեգորիա:Պուլիցերյան մրցանակակիրներ