open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Ավստրիական կինո

մինի|աջից|Ավստրիայի կինոթատրոն
**Ավստրիական կինո**, Ավստրիայի մշակույթի ճյուղ, որ զբաղվում է ֆիլմերի ստեղծմամբ ու դրանք հանդիսատեսին ներկայացնելով։

## Պատմություն

Ավստրիայում առաջին մշտական կինոթատրոնը բացվել է Վիեննայում 1903 թվականին։ Անդրանիկ ազգային գեղարվեստական ֆիլմն է «Աստիճանից՝ աստիճան» (1908 թվական, ռեժիսոր Հ. Հանուս)։

1912 թվականին Կոլմը և Ֆլեկը հիմնեցին «Վիներ կունստֆիլմ» կինոֆիրման։ 1914 թվականին Ա. Կոլովրատի նախագահությամբ կազմակերպվեց «Սաշա-Մեստեր-ֆիլմ» (1918 թվականից՝ «Սաշա-ֆիլմ») բաժնետիրական ընկերությունը, որը երկար ժամանակ Ավստրիայի կինոարտադրության կենտրոնն էր։ 1920–1924 թվականներին Ավստրիայի կինոն վերելք ապրեց։ Հնչուն կինոյի Երևան գալուց հետո մեծ թափ հաղորդվեց երաժշտական կինոնկարների թողարկմանը («Դիմակահանդես», 1934 թվական և այլն)։

Ավստրիայի օկուպացումից հետո (1938 թվական) կինեմատոգրաֆիայի զարգացումը կանգ առավ։ Ավստրիայի անկախության վերականգնումով վերածնվեց կինոն։

Միջազգային կինոփառատոներում մրցանակների են արժանացել ավստր, «Դատավարություն» (1948 թվական, ռեժիսոր Գ. Վ. Պաբստ), «Վերջին կամուրջը» (1954 թվական, ռեժիսոր Հ. Քյոյտներ) ֆիլմերը։ 1950–1960-ական թվականներին գերակշռում էին երաժշտական կինոնկարները՝ պիեսների, ռևյուների, օպերաների, օպերետների էկրանացումները, կոմպոզիտորներին նվիրված կենսագրական ֆիլմերը («Հերոսական սիմֆոնիա», «Ֆրանց Շուբերտ», «Վիեննայի սիրելին», «Ֆիդելիո», «Տուր ձեռքդ, իմ կյանք» և այլն)։

Թողարկվում են մեծ թվով մելոդրամաներ, ֆարսեր, դետեկտիվ ֆիլմեր։
մինի|աջից
* Ավստրիայի կինոյի խոշորագույն դերասաններից են՝
** Պ. Վեսսելին
** Հ. Մոզերը
** Մարիա Շելլը
** Ռ. Շնայդերը
** Օ. Վ. Ֆիշերը
* ռեժիսորներից՝
** Գ. վ. Պաբստը,
** Վ. Կոլմ-Վելթեն,
** Վ. Ֆորստը,
** Է. Բորզոդին։
Կինոգործիչների կադրեր պատրաստում է երաժշտության և կերպարվեստի ակադեմիան։

## Արտաքին հղումներ
* Australia film
* Screen Australian
* Australia film

Կատեգորիա:Ավստրիայի մշակույթ
Ազդանշանային բաղադրություններ

**Ազդանշանային բաղադրություններ**, մեծ հեռավորությունների վրա տեսանելի ազդանշաններ հաղորդելու համար օգտագործվող պիրոտեխնիկական խառնուրդներ (տես Պիրոտեխնիկա)։ Պարունակում են օքսիդիչ, այրվող և գույն տվող նյութեր։ Ազդանշանային բաղադրությունները լինում են կրակային (գիշերային) և ծխային (ցերեկային)։ Առաջինները պարունակում են նիտրատներ (60–70%), մագնեզիում (11–18%) և կապակցող խեժեր, երկրորդները՝ օքսիդիչ (35–40%), սուբլիմվող, ջերմակայուն օրգանական ներկեր (40–45%) և օրգանական վառելանյութեր (20–25%)։ Նատրիումի աղերը բոցը գունավորում են դեղին, ստրոնցիումինը՝ կարմիր, բարիումինը՝ կանաչ։ Ազդանշանային բաղադրությունները օգտագործվում են տրանսպորտում, ռազմական գործում ազդանշանային հրավառությունների համար։

Կատեգորիա:Ֆիզիկա
Այազմա

**Այազմա** (վրաց. აიაზმა), հայաբնակ գյուղ Ջավախքում, Վրաստանի Քվեմո Քարթլիի մարզի Ծալկայի շրջանում։ Գտնվում է Դալիդաղ լեռան հյուսիսային լանջին, Ծալկայից 19 կմ արևմուտք և ծովի մակարդակից 1580 մ բարձրության վրա։ Գյուղի անվանումը հունարենից թարգմանվում է՝ օրհնած ջուր։

## Բնակչությունը
Բնակիչները զբաղվում են հացահատիկի մշակությամբ, բանջարաբուծությամբ և անասնապահությամբ։

Ժամանակակից Այազման հիմնադրել են 1837-1840 թվականներին՝ հարևան գյուղերից եկած հայերը։

Գյուղում պահպանվել են մեգալիթյան շրջանի ամրոցի ավերակներ։

Այազմայում է ծնվել գուսան Հավասին։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Ծալկայի շրջան
Կատեգորիա:Վրաստանի գյուղեր
Ադրբեջանի կենդանական աշխարհ

[մինի|աջից|270px|Կովկասյան այծին կարելի է հանդիպել [Ադրբեջանի լեռներում]]
**Ադրբեջան** պետությունը գտնվում է Հարավային Կովկասում՝ Հայկական լեռնաշխարհի և Իրանական բարձրավանդակի հարևանությամբ։ Ադրբեջանը համարվում է կապող գոտի տարբեր աշխարհագրական տեղանքների միջև։ Այս երկիրը համարվում է մի տարածք, որի կենդանական աշխարհը զարգացել է հարևան երկրների ազդեցությամբ, մասնավորապես մեծ է Իրանի, Կենտրոնական Ասիայի և Միջերկրական ծովի երկրների ազդեցությունը Ադրբեջանի կենդանաական աշխարհի զարգացման գործում։ Բնական պայմանների բազմազանության շնորհիվ Ադրբեջանում տարածված են կենդանիների տարբեր տեսակներ։ Ընդհանուր առմամբ Ադրբեջանի տարածքում ապրում են 101 տեսակի կաթնասուններ, 365 տեսակի թռչուններ, 52 տեսակի սողուններ, 10 տեսակի երկկենցաղներ, 101 տեսակի ձկներ, շուրջ 25 հազար տեսակի միջատներ և ավելի քան 1000 տեսակի փափկամարմիններ և հոդվածոտանիներ։ Ադրբեջանի հարթավայրային տարածքներին բնորոշ են նապաստակները, գայլերը, աղվեսները, վիթերը, մողեսները և այլ ցամաքային և ճահճային կենդանիներ։

Կուր և Արաքս գետերի հովիտներում բնակվում են վայրի խոզեր, այծյամներ, գորշուկներ և շնագայլեր։ Լեռներում ապրում են հիմնականում կճղակավորներ` Դաղստանյան այծ, քարայծ, բեզոարյան այծ, այծյամ, ինչպես նաև Հայկական լեռնաշխարհի առավելագույնս վտանգված տեսակներից մուֆլոնը, որին այստեղ կարելի է հանդիպել հազվադեպ։ Լեռներում ապրում են նաև արջեր, լուսաններ, վայրի կատուներ, ընձառյուծներ և այլն։ Ադրբեջանը հարուստ է նաև ճահճային կենդանիներով և մողեսների բազմազանությամբ։ Բազմազան է նաև թռչունների աշխարհը (Փասիան, կաքավ, ցախաքլոր, բադ, սագ, կարապ, հավալուսն, ծկնկուլ, ֆլամինգո և այլն)։ Շատ են նաև թռչունները, որոնք ձմռանը հեռանում են տարածաշրջանից։

Ադրբեջանի Հանրապետության «Կարմիր գիրքը» ներառում է 108 տեսակներ, այդ թվում՝ 14 տեսակի կաթնասուններ, 36 տեսակի թռչուններ, 13 տեսակի երկկենցաղներ և սողունների, 5 տեսակի ձկներ և 40 տեսակներ միջատների։ Կան նաև էնդեմիկ կենդանիներ, որոնք ապրում են միայն Ադրբեջանում։ Այդպիսի կենդանիներից են օրինակ՝ *Aulacopone relicta* և *Agelescape caucasica* միջատները։

## Տես նաև
* Ադրբեջան
* Ադրբեջանի կաթնասունների ցանկ

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Ադրբեջանի կենդանական աշպարհը
* В Ադրբեջանում բացվել է որսի սեզոնը 

Կատեգորիա:Ադրբեջանի կենդանական աշխարհ
Ադրբեջանի ազգային պարկերի ցանկ

**Ադրբեջան,** հանրապետություն Հարավային Կովկասում, Կասպից ծովի արևմտյան ափամերձ շրջանում։ Սահմանակցում է Հայաստանի Հանրապետությանը և Արցախի Հանրապետությանը արևմուտքում, Վրաստանին հյուսիսարևմուտքում, Ռուսաստանի Դաշնությանը հյուսիսում և Իրանի Իսլամական Հանրապետությանը հարավում։ Ադրբեջանի կազմի մեջ է մտցված նաև Նախիջևանի Ինքնավար Հանրապետությունը, որը սահմանակցում Հայաստանի Հանրապետությանը, Իրանին և Թուրքիային (7 կմ լայնությամբ միջանցքով)։

Զարգացած է նաև Ադրբեջանի բնությունը և բնական ռեսուրսները, ինչպես նաև բուսական և կենդանական աշխարհը։ Այս երկրի տարածքում գործում են մի շարք բնապահպանական հատուկ տարածքներ։ Ներկայումս Ադրբեջանի տարածքոում կա 8 ազգային պարկ և արգելաց, որոնք ստաղծվել են Ադրբեջանի զբոսաշրջության և մշակույթի նախարարության հովանավորությամբ ու աջակցությամբ։

## Ազգային պարկերի ցանկ

## Տեղագրություն

## Տես նաև
* Ադրբեջան
* Ադրբեջանի կենդանական աշխարհ

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Ազգային պարկեր — Ադրբեջանի զբոսաշրջության և մշակույթի նախարարություն  

Կատեգորիա:Ադրբեջանի ազգային պարկեր
Կատեգորիա:Ազգային պարկերի ցանկեր
Կատեգորիա:Ցանկեր:Ադրբեջան
Պունյի (կոմունա)

**Պունյի** ()՝ կոմունա Ֆրանսիայում, մտնում է Ռոն Ալպեր մարզի կազմի մեջ։ Մտնում է Կոլլոնժ կանտոնի կազմի մեջ։ Կոմունայի օկրուգը Ժեկսն է։

Կոմունայի կոդը՝ 01308։

## Աշխարհագրություն
Կոմունան Փարիզ քաղաքից գտնվում է 410 կմ հարավ-արևելք, դեպի հյուսիս-արևելք՝ Լիոն քաղաք, 100 կմ է և 60 կմ արևելք Բուրկ ան Բրեսից։

Կոմունայի տարածքում հոսում է Ռոնա գետը։

## Կլիմա
Կլիման ցամաքային է՝ ցուրտ ձմեռներով և տաք ամառներով։ Անձրևներ լինում են հիմնականում ամռանը։

## Բնակչություն
Կոմունայի բնակչությունը 2010 թվականին կազմել է 802 մարդ։

## Քաղաքապետեր

## Տնտեսություն
2010 թվականին աշխատունակ տարիքի (15-64 տարեկան) ունեցող 523 մարդկանցից 396-ը տնտեսապես ակտիվ են եղել, 127-ը՝ պասիվ (ակտիվության ցուցանիշը` 75,7% է, 1999 թվականին՝ 67,8%)։ 396 ակտիվ բնակիչներից աշխատել են 366-ը (202 տղամարդ, 164 կին), գործազուրկ է եղել 30 մարդ (10 տղամարդ և 20 կին)։ 127 պասիվներից 37 հոգի եղել են աշակերտ կամ ուսանող, 37-ը՝ թոշակառու, 53 մարդ պասիվ են եղել այլ պատճառներով։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Պաշտոնական կայք  
* 
* 

Կատեգորիա:Ֆրանսիայի բնակավայրեր
Կատեգորիա:Ֆրանսիայի համայնքներ
Կենզա Ֆոուրաթի

**Կենզա Ֆոուրաթի** (արաբ․՝ كنزة الفراتي, ), մոդել է Թունիսից։

## Վաղ տարիներ
Ֆոուրաթին ծնվել է Լիլում, Ֆրանսիա, սակայն երկու ամսական հասակում նա և իր ընտանիքը ուղևորվել են Թունիս։ Նրա հայրը Ալի Ֆոուրաթին է։ Այնտեղ նա սովորել է ֆրանսիական ավագ դպրոցում և այն ավարտելուց հետո դարձել մոդել։ Որոշ ժամանակ անց տեղափոխվում է Փարիզ։ Փարիզում ևս սովորում է *L'Universite de la Sorbonne* համալսարանում՝ գրականության և գեղարվեստի բաժնում։ Գնում է նաև Լոնդոն և սովորում օպերատրություն և դերասանություն։

## Գործունեություն
2002 թվականին՝ 15 տարեկան հասակում մասնակցեց Elite Model Management մոդելային գործակալության կազմակերպած «*Elite Model Look*» մրցույթին և գրավեց երրորդ հորիզոնականը։ Հայտնվել է ֆրանսիական Vogue, Elle, Marie Claire, L'officiel Voyage, Grazia և GQ հայտնի ամսագրերում։ Քայլել է Արմանիի, Վալենտինոյի, Ֆերրեի, Ժան Փոլ Գաուլիտերի, Ստելա Մակքարթնեյի, Վիվիեն Վեսթվուդի, Սելինի և Թոմի Հիլֆրիջերի նորաձևության շոուներին։ 2011 թվականին հայտնվեց Sports Illustrated ամսագրի լողազգեստների համարում։ *Global Grind*–ին տված հարցազրույցում նա նշել է․ «Ես մեծացել եմ մուսուլմանական շրջանում, բայց ես կարող եմ գովազդել լողազգեստներ ևս։ Ինչու՞ պետք է այդ երկուսը լինեն բացառիկ երևույթներ»։

2005 թվականին հայտնվեց «*Frankie*» ֆիլմում։ 2010 թվականի հոկտեմբերին Ֆոուրաթին և մեկ այն թունիսցի դերասան կատարեցին Կարտաժ կինոփառատոնի բացման և փակման արարողությունները։

## Անձնական կյանք
Ֆոուրաթին բնակվում է Նյու Յորքում։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Մոդելներ այբբենական կարգով
Ամեն ինչ լավ է, սա սեր է

**Ամեն ինչ լավ է, սա սեր է** (հանգըլ՝ 괜찮아, 사랑이야, կորեերենի նոր ռոմանականացում՝ Gwaenchanha, Sarangiya}}), 2014 թվականի հարավկորեական դորամա (հեռուստասերիալ)։ Գլխավոր դերերը մարմնավորել են Ջո Ին Սոնգը, Գոնգ Հյո Ջինը, Սոնգ Դոնգ Իլը, Լի Քվանգ Սուն և Դո Կյոնգ Սուն։ SBS հեռուստաալիքի էկրանին է հայտնվել 2014 թվականի հուլիսի 23-ից սեպտեմբերի 11-ը՝ չորեքշաբթի և հինգշաբթի օրերին։ Հեռուստասերիալը բաղկացած է 16 դրվագից։

## Սյուժե
Ջանգ Ջե Յոլը խորհրդավոր դետեկտիվ գրող և ռադիո դիջեյ է, ով տառապում է օբսեսիվ-կոմպուլսիվ խանգարմամբ։ Ջի Հե Սուն նորեկ է համալսարանական հիվանդանոցի հոգեբուժական բաժանմունքում։ Նա ընտրել է հոգեբուժությունն այն պատճառով, որպեսզի գիշերն արտաժամյա չաշխատի և ինչ-որ վիրահատություններ չանցկացնի։ Սակայն նրա կյանքը փոխվում է հայտնի գրողի հետ հանդիպումից հետո, ում էլ փորձում է օգնել...

## Դերակատարներ
### Գլխավոր դերասաններ
* **Ջո Ին Սոնգ** ― Ջանգ Ջե Յոլ
** **Սոնգ Յու Բին** ― Ջանգ Ջե Յոլ (երիտասարդ)
* **Գոնգ Հյո Ջին** ― Ջի Հե Սու
** **Կանգ Ջո Ըն** ― Ջի Հե Սու (երիտասարդ)
* **Սոնգ Դոնգ Իլ** ― Ջո Դոնգ Մին
* **Լի Քվանգ Սու** ― Փակ Սու Քվանգ
* **[[Դո Կյոնգ Սու]]** ― Հան Կանգ Ու

### Երկրորդ պլանի դերասաններ
* **Ջին Կյունգ** ― Լի Յունգ Ջին, մեկ այլ հոգեբույժ
* **Լի Սոնգ Կյունգ** ― Օ Սո Նյո
* **Յանգ Իկ Ջուն** ― Ջանգ Ջե Բոմ, Ջե Յոլի ավագ եղբայրը
** **Նո Թե Յուբ** ― Ջանգ Ջե Բոմ (երիտասարդ)
* **Չա Հվա Յոն** ― Օք Ջա, Ջե Յոլի և Ջե Բոմի մայրը
* **Թե Հանգ Հո** ― Թե Յոնգ, Ջե Յոլի մանկության լավագույն ընկերը։ Այժմ աշխատում է նրա հետ։
* **Կիմ Մի Կյոնգ** ― Հե Սուի մայրը
* **Չոի Մուն Կյոնգ** ― Ջի Յուն Սու
** **Լի Չե Ըն** ― Ջի Յուն Սու (երիտասարդ)
* **Չոի Սընգ Կյոնգ** ― Օ Դո Դըկ, Յուն Սուի ամուսինը
* **Դե Սանգ Ու** ― Չոի Հո
* **Մուն Ջի Ին** ― Մին Յոնգ
* **Հան Ջանգ Հյոն** ― խմբագիր Բե

## Վարկանիշ

## Սաունդթրեկ

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:2014 հեռուստասերիալներ
Կատեգորիա:Կորեերեն հեռուստասերիալներ
Կատեգորիա:Հարավկորեական հեռուստասերիալներ
Կատեգորիա:Հարավկորեական ռոմանտիկ հեռուստասերիալներ
Ալան Բադոև

**Ալան Կազբեկովիչ Բադոև** (օսերեն՝*<span lang="os">Бæдойты Хъазыбеджы фырт Алан</span>*, ), ուկրաինացի ռեժիսոր, կինոռեժիսոր, քլիփմեյքեր և պրոդյուսեր։ Հայտնի է դարձել իր նկարահանած տեսահոլովակներով, որոնցում հանդես են եկել ռուս արտիստները։ Ինչպես նաև համագործակցել է տարբեր արտիստների հետ։ Համաշխարհային հայտնություն է ձեռք բերել իր նկարահանած առաջին լիամետրած ֆիլմի շնորհիվ (ֆիլմը «Նարնջագույն սեր»-ն է)։ «Նարնջագույն սեր» ֆիլմի շնորհիվ Ալանը ստացել է «Киношок 2006» մրցանակը լավագույն ռեժիսոր անվանակարգում։

## Կենսագրություն
Ալան Բադոևը ծնվել է 1981 թվականի հունվարի 10-ին Հյուսիսային Օսիայի Բեսլան քաղաքում։ Մանկությունը անցել է ուկրաինական Գորլովկա քաղաքում։

1988 թվականին ընդունվում է Կիևի համալսարան։ Ուսման տարիներին սկսում է նկարահանել վավերագրական ֆիլմեր, որոնք հետագայում ընդգրկվել են «Կյանք մաս 2-րդ» ցիկլում։

## Անձնական կյանք
* Նախկին կին - Ժաննա Բադոևա, հաղորդավարուհի, դերասանուհի։ Միասին ապրել են 9 տարի։ Բաժանվել են 2012 թվականի օգոստոսին։
** որդեգրած որդի - Բորիս Բադոև
** դուստր - Լոլիտա Բադոևա

## Հեռուստատեսություն
* «Орёл и Решка» (1-ին եթերաշրջան, 10-11), հաղորդավար
* «Хочу V ВИА Гру» - ծրագրի գլխավոր ռեժիսոր
* «Хочу к Меладзе» - գլխավոր ռեժիսոր, պրոդյուսեր

## Ֆիլմագրություն
### Ռեժիսոր
* 2006 - Նարնջագույն սեր
* 2012 - Մայրիկներ
* 2014 - Ալեքսանդր Սաբլինի կենսագրություն

### Սցենարիստ
* 2006 - Նարնջագույն սեր

### Մոնտաժող
* 2006 - Նարնջագույն սեր

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* 

Կատեգորիա:«Орел и решка» նախագիծ
Կատեգորիա:Երաժշտական պրոդյուսերներ
Կատեգորիա:Կիևի համալսարանի շրջանավարտներ
Կատեգորիա:Ուկրաինացի կինոռեժիսորներ
Կատեգորիա:Ուկրաինացի հաղորդավարներ
Կատեգորիա:Ուկրաինացի պրոդյուսերներ
Կատեգորիա:Ուկրաինացի ռեժիսորներ
Կատեգորիա:Ուկրաինացի սցենարիստներ
Սելհըրսթ Պարկ

**«Սելհըրսթ Պարկ»** (), ֆուտբոլային մարզադաշտ Մեծ Բրիտանիայի մայրաքաղաք Լոնդոնի արվարձան Հարավային Նորվուդում։ «Քրիսթալ Փելասի» տնային մարզադաշտն է։

«Սելհըրսթ Պարկը» բացվել է 1924 թվականին։

## Պատմություն
Նոր մարզադաշտի տարածքը, որտեղ տեղակայված էր կղմինդրի հին գործարանը, £2 570 ֆունտով գնվեց Բրայթոնի երկաթուղային ընկերությունից։ Նախագիծը մշակվել է հայտնի ճարտարապետ Արչիբալդ Լեյթչի կողմից և իրականացվել Humphreys of Kensington շինարարական ընկերության կողմից մոտ £30 000 ֆունտով։ Մարզադաշտի բացումը տեղի է ունեցել 1924 թվականի օգոստոսի 30-ին «Քրիսթալ Փելաս» և «Շեֆիլդ Ուենսդեյ» ֆուտբոլային ակումբների հանդիպումով, որին ներկա էին Լոնդոնի քաղաքապետը և 25000 հանդիսատես։ Մարզադաշտը կազմված էր միայն 1 գլխավոր տրիբունայից, մնացած մասերը կառուցվել են միայն 1960-ական թվականներին։

Բացի ֆուտբոլային հանդիպումներից «Սելհըրսթ Պարկ»-ում անց են կացվել նաև բոքսի, հեծանվային պոլոյի և կրիկետի հանդիպումներ, ինչպես նաև համերգներ։ Մարզադաշտում է անցել նաև 1948 թվականի Լոնդոնի ամառային օլիմպիական խաղերի 2 հանդիպումները։

Մարզադաշտում հանդես են եկել նաև լոնդոնյան այլ ակումբներ՝ «Չարլտոն Աթլետիկ»-ը (1985-1991) և «Ուիմբլդոն»-ը (1991-2000)։

2011 թվականի հունվարին մարզադաշտի և ակումբի սեփականատերը՝ CPFC 2010 կոնսորցիումը, հայտարարեց առաջիկա 5 տարում «Քրիսթալ Փելաս»-ի սկզբնական դաշտ՝ «Քրիսթալ Փելաս» ազգային սպորտային կենտրոն վերադառնալու մտադրության մասին։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Մարզադաշտի մասին տեղեկություն «Քրիսթալ Փելաս» ՖԱ-ի պաշտոնական կայքում 
* Մարզադաշտի լուսանկարը

Կատեգորիա:Մարզադաշտեր Անգլիայում
Կատեգորիա:Ֆուտբոլային մարզադաշտեր
Լեսյա Նիկիտյուկ

**Լեսյա Նիկիտյուկ** (ռուս.` Леся Никитюк, ), ուկրաինացի հեռուստահաղորդավարուհի, ով հայտնի է դարձել «Рассмеши комика» հումորային ծրագրից հետո։ «Рассмеши комика» ծրագրի ավարտից հետո նրան հրավիրում են «Орел и решка» նախագիծ որպես հաղորդավար։ Նա ընդունում է առաջարկը և դառնում Անդրեյ Բեդնյակովի հաղորդավարական զույգը։

## Կենսագրություն
Լեսյան ծնվել է 1987 թվականի հոկտեմբերի 19-ին Ուկրաինայի Խմելնիցկի քաղաքում։ Դպրոցն ավարտելուց հետո ընդունվել է Խմելնիցկիի հումանիտար-մանկավարժական ակադեմիա։ Մասնակցել է ուսանողական հավաքներին և միջոցառումներին։ Նա իրեն անվանում է «գյուղական առյուծ»։ 2009 թվականին Օլգա Պանասենկոյի հետ միասին մասնակցում է «Бигуди Шоу» հեռուստաշոուին։ Նաև առաջնային քայլեր է արել ՈւՀԱ-ում։ ՈւՀԱ-ում հանդես գալուց հետո Լեսյան որոշում է մասնակցել «Рассмеши комика»-ին, որտեղ էլ դառնում է հաղթող։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:«Орел и решка» նախագիծ
Կատեգորիա:Ուկրաինացի դերասանուհիներ
Կատեգորիա:Ուկրաինացի լրագրողներ
Կատեգորիա:Ուկրաինացի հաղորդավարներ
Սեմ Բեյլի

**Սամանտա Ֆլորենս «Սեմ» Բեյլի** (, ), անգլիացի երգիչ։ Հայտնի է նաև որպես  *X Factor* երաժշտական հեռուստաշոուի 10-րդ սեզոնի հաղթող («The X Factor», 2013 թ.): 2014 թվականի մարտի 24-ին աշխարհ է եկել նրա անդրանիկ երաժշտական ալբոմը «The Power of Love», որը միանգամից զբաղեցրեց առաջին տեղը բրիտանական հիթերի ցանկում՝ UK Albums Chart-ում։ Նախքան «The X Factor»ում հայտվելը մի քանի տարի աշխատել է որպես մատուցող։

## Անձնական կյանք
2003 թ. հունվարի 29-ին Սեմը ամուսնացել է Քրեյգ Փիրսոնի հետ։ Նրանց ընտանիքում կա 3 երեխա; աղջիկը Բրուկ Պիրսոն (ծնվ.11.05.2005), տղան Տոմմի Պիրսոն (ծնվ.2009) և էլի մի աղջիկ — Մայլի Բո Պիրսոն (ծնվ.10.09.2014).

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Անգլիացի երաժիշտներ
Կատեգորիա:Անգլիացի երգիչներ
Կատեգորիա:Անգլիացի երգչուհիներ
Կոլյա Սերգա

**Կոլյա Սերգա** (ռուս.` Коля Серга, , Չարկասսի, Ուկրաինա), ուկրաինացի երաժիշտ, դերասան և հաղորդավար։ Հայտնի է դարձել 2011 թվականի երիտասարդական «Նոր ալիք» մրցույթին մասնակցելու շնորհիվ։ «Նոր ալիք»-ում ներկայացրել է Ուկրաինան։

## Կենսագրություն
Կոլյա Սերգան ծնվել է 1989 թվականի մարտի 23-ին Ուկրաինայի Չերկասսախ քաղաքում։ Հետագայում ընտանիքի հետ միասին տեղափոխվում է Օդեսա, որտեղ էլ ապրում է մինչ օրս։ Դպրոցում վարում էր ակտիվ կյանք։ 2006 թվականին ընդունվում է Օդեսայի Պետական Էկոլոգիական համալսարան։ Մասնագիտությունը` անձնակազմի կառավարման մենեջեր։ Որպես հաղորդավար մասնակցել է «Орел и решка» նախագծում։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:«Орел и решка» նախագիծ
Կատեգորիա:Ուկրաինացի երաժիշտներ
Կատեգորիա:Ուկրաինացի հաղորդավարներ
Կատեգորիա:Ուկրաինացի դերասաններ
Բաշյուրդ (լեռ, Արդահան)

**Բաշյուրդ**, լեռ Թուրքիայի Արդահանի մարզում, Փոքր Կովկաս լեռնահամակարգում, Արդահանի շրջանում։ Բարձրությունը 3230 մետր։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Արդահանի մարզի լեռներ
Ծովափ

մինի
Ծովափ-մի նեղ շերտ է փոխգործակցության հողի և ջրային մարմինների (ծովերի, լճերի, ջրամբարների), կամ հողի և գետակ միջևԾովափ 
Ծովափը նաև կոչում են հողակտորին կից ջրափնյա գիծ։ 
Որոշելոմ են ճշգրիտ գիծը խաչմերուկի, մակերեսի, ծովի կամ լճի հետ հողի մակերեսին, որը հանդիսանում է սահմանը ջրամբարի շնորհիվ մշտական փոփոխությունների ջրի մակարդակին, դա անհնար է։ Հետևաբար, ջրափնյա գիծ որոշվում կամայականորեն հարաբերական միջին մակարդակով երկարաժամկետ պաշտոնում է գտնվում։ 
Ծովափին ափամերձ գոտին բաղկացած ափից (նրա մակերեսային մասը) և ստորջրյա առափնյա լանջից։
Ստորջրյա ափամերձ թեքությունը - ափամերձ շերտ է, որի շրջանակներում ալիքները կարող են լինել ակտիվ։ 
Հիմնական գործոններն է ձևավորումը ափին ալիքների և ալիքի կտրել հոսք և հունի հոսքը։ Բանկերը իրենց զարգացման մի շարք փուլերը, որոնց ընթացքում փոխել են իրենց ձևը և կառուցվածքը։ Կախված բնույթից ալիքը գործողությունների անվանի քայքայում է, քայքայում-կուտակային և՛ կուտակային, և՛ բարդ օֆշորային։

## Տեսակները ծովի ափին
Ծովափերը տարբերվում են իրենց բազմազանությամբ։ Ափի ձևավորման հիմնական գործոնը հանդիսանում է ալիքը, ինչպես նաև հոսքը և ալիքի հոսքը։ 
մինի
Այսպես՝ ափի դասակարգումը հաշվի է առնում ալիքների ինտենսիվ ազդեցությունը և բնավորությունը։ Բոլոր տեսակի ափերի դասակարգման մեջ պետք է հաշվի առնել գործընթացները, ափի զարգացման ձևերը, արտացոլելով ափի դինամիկան, թույլ տալ նկարագրել ափերը իրենց ձևերով։ 
Իոնինը, Կապլինը, Մեդվեդեվը մշակել են ափերի հետևյալ դասակարգումները, հաշվի առնելով վերը նշված պահանջները։

* Ափերը ձևավորվում են սուբաերալների, տեկտենական շարժումների և փոքր-ինչ էլ ծովերի փոփոխությամբ
** Տեկտոնական շարժումներ
** Քայքայող ազդեցություն
** Ձնհալ 
** Հրաբուխի ժայթքում 
** Էլովոգներ
* Այն ափերը որոնք ձևավորված են առանց ալիքների գործոնների
** Դելտայի 
** Ալիքային 
** Կենսածինների
* Ալիքներ, որոնք ձևավորված են ալիքների գործընթացների հետ
** Քայքայում
** Կուտակման 
** Քայքայման-կուտակման

Այն դեպքում երբ ծովը թափվում է հարթավայր, առաջանում է.

* Ափեր լագոններով
** Ճահճոտ ափ
** Դելտայի ափ
** Կորալյան ափ։

Կատեգորիա:Լանդշաֆտ
Կատեգորիա:Ռելիեֆի տեսակներ
Մարկ Ֆորդե

**Մարկ Ֆորդեն** (, ծնվել է 1960 թ. հոկտեմբերի 3-ին) բարբադոսցի ֆուտբոլային մրցավար է, միջազգային հանդիպումներ է վարել 1993-2008 թթ․ ընթացքում։ Միջազգային կարիերան ավարտել է 2009 թ․, երբ լրացավ նրա 45-ամյակը։ 2010 թ.-ից Բարբադոսի ֆուտբոլային մրցավարական ասոցիացիայի նախագահն է։

Գլխավոր մրցավարի պարտականություններ է կատարել աշխարհի առաջնության
:1998 թ․ խաղարկության ընտրական մրցաշարի 
* «-» (3-3), 
* «-» (2-2), 
* «-» (1-1), 
* «-» (0-1), 
:2002 թ․ խաղարկության ընտրական մրցաշարի 
* «-» (1-5), 
* «-» (0-4), 
* «-» (4-0), 
:2006 թ․ խաղարկության ընտրական մրցաշարի 
* «-» (1-1), 
:2010 թ․ խաղարկության ընտրական մրցաշարի 
* «-» (2-0) հանդիպումների ժամանակ։

ԿՈՆԿԱԿԱՖ-ի ոսկե գավաթի շրջանակներում վարել է 2 հանդիպում՝ 1993 թ. խաղարկության «-» (1-1) և «-» (1-1) հանդիպումները։

Գլխավոր մրցավարի պարտականություններ է կատարել նաև կարբյան գավաթի խաղարկություններում, ամառային օլիմպիական խաղերի ֆուտբոլային մրցաշարերի որակավորման փուլերում, ինչպես նաև ազգային հավաքականների ընկերական հանդիպումների ժամանակ։

Ակտիվ մրցավարական կարիերա է անցկացրել ակումբային հանդիպումների մակարդակով, մեծ քանակությամբ հանդիպումներ է դատել ԿՈՆԿԱԿԱՖ-ի չեմպիոնների գավաթի խաղարկություններում։

## Արտաքին հղումներ
* 
* 
* 
* 
* 

Կատեգորիա:Բարբադոսցի ֆուտբոլային մրցավարներ
Կատեգորիա:Ֆուտբոլային մրցավարներ այբբենական կարգով
Վիեննայի պետական բժշկական համալսարան

**Վիեննայի պետական բժշկական համալսարան,** () բժշկական համալսարան Ավստրիայի մայրաքաղաք Վիեննայում։ Ներկայումս այն համարվում է ամենամեծ հետազոտական և կրթական հաստատությունը Ավստրիայում և ամենամեծ բժշկական համալսարանը գերմանախոս երկրներում (Ավստրիա, Գերմանիա, Շվեյցարիա և այլն)։ Այն ունի ավելի քան 8000 ուսանողներ և 1200 դասախոսներ։

Այն հիմնադրվել է 1365 թվականին, որպես Վիեննայի պետական համալսարանի բժշկական ֆակուլտետ։ 2004 թվականին նա անկախացել է համալսարանից և ստեղծել անկախ նոր համալսարան։

1902 թվականից մինչև 1938 թվականը Վիեննայի պետական բժշկական համալսարանում ուսանել է Զիգմունդ Ֆրոյդը։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Ավստրիայի համալսարաններ
Մարտիրոս Անանիկյան

**Մարտիրոս Հարությունի Անանիկյան** (), ամերիկահայ բանասեր, հրապարակախոս, ռամկավար կուսակցության գործիչ։

## Կենսագրություն
Ծնվել է դեկտեմբերի 25-ին, Սեբաստիայում։ Ավարտել է Այնթապի Կենտրոնական Թուրքիայի քոլեջը (1895) և Հարթֆորդի (ԱՄՆ) Աստվածաբանական ճեմարանը (1901)։ Անանիկյանը զբաղվել է հնդեվրոպական և սեմական հին ու նոր լեզուների (հայերեն, պարսկերեն, լատիներեն, հունարեն, անգլերեն, գերմաներեն, եբրայերեն, արաբերեն), նաև արևելյան հին ու նոր կրոնների, մասնավորաբար իսլամական աստվածաբանության ուսումնասիրությամբ։

Անանիկյանի «Հայոց հին կրոնը» հոդվածը լույս է տեսել «Hastig's Encyclopaedia of Religions and Ethics», իսկ «Հայոց դիցաբանությունը»՝ «Encycloanedia of Mytholoh of  Races»՝ հանրագիտարանների առաջին հատորներում։ Անանիկյանն աշխատակցել է «Հայաստանի կոչնակ»–ին, որտեղ հրատարակվել են նրա «Մեծն Ներսես Պարթև», «Հայ ազգին ծագումը», «Քննական պատմություն հայոց», «Նարեկացին և Նարեկը» և այլ գործեր։ Մահացել է օգոստոսի 4-ին, Դամասկոսում։

## Երկեր
* Վարդանանց պատերազմը, Նյու Յորք, 1918
* Քննական ուսումնասիրություններ, Նյու Յորք, 1932

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Հայ բանասերներ
Կատեգորիա:Հայ հրապարակախոսներ
Կատեգորիա:Ամերիկահայ քաղաքական գործիչներ
Չելաչ

**Չելան ** (), գետ Ռուսաստանում, հոսում է Կոմի Հանրապետությունով։ Գետաբերանը գտնվում է Իլիչ գետի ձախ ափին՝ 30 կմ հեռավորության վրա։ Գետի երկարությունը կազմում է 73 կմ։

## Ջրագրության տվյալներ
Ռուսաստանի ջրային գրանցամատյանի տեղեկությունների համաձայն՝ գետը պատկանում է Դվինսկո Պեչարսկի ավազանային շրջանին, գետի ջրատնտեսային տեղամասը՝ Պեչորա, գետի ենթաավազանը՝ Պեչորա գետի ավազաների վտակները մինչև թափվելը Ուսա, գետի գետային ավազանը՝ Պեչորա։

Ըստ աշխարհագրական տեղեկատվական համակարգի՝ ջրային բաժնի տարածքում Ռուսաստանի Դաշնության պատրաստած դաշնային գործակալության ջրային ռեսուրսների՝

* Ջրային օբյեկտի կոդը հանրային գրանցմամբ — 03050100112103000059478
* Կոդը ըստ հիդրոլոգիական հետազոտության (ՌԴ) — 103005947
* Ավազանի կոդը — 03.05.01.001
* Ծավալի համարը ըստ ՌԴ-ի — 03
* Թողարկումը ըստ ՌԴ-ի — 0

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Դվինսկո Պեչարսկի ավազանային շրջանի գետեր
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գետեր
Եվրոպական գետնասկյուռ

**Եվրոպական գետնասկյուռ** (), գետնասկյուռների ցեղի կենդանի։

## Նկարագիր
Փոքրամարմին գետնասկյուռ է։ Մարմնի երկարությունը 186-235 մմ է, իսկ պոչը՝ 40-67 մմ։ Կողային հատվածներն ու որովայնը բաց գույն է, դեղնավուն, թաթերն ավելի մուգ են, քան կողքերը։ Աչքերի շուրջ բաց դեղնավուն երանգի շրջանակ կա։

Եվրոպական գետնասկյուռների թշնամիները բոլոր ցերեկային գիշատիչ թռչուններն են։ Վնասում է մշակաբույսերը։

Տարածված են Հարավարևմտյան Ուկրաինայում, Մոլդովայում, Հարավային Կովկասում։ Բնակվում է տափաստաններում և անտառատափաստաններում, Հարավային Կովկասում և Հայաստանում՝ չոր լեռնատափաստաններում։

## Կենսակերպ
Սննդացանկը ներառում է հացահատիկներ, այդ թվում նաև գյուղատնտեսական մշակաբույսեր, ինչպես նաև՝ խոտաբույսեր, որոշ թրթուրներ։ Հարավային Կովկասի բնակիչները ձմեռային պահուստ են հավաքում։ Բնակվում են գաղութներով։ Հղիությունը տևում է 25-28 օր, յուրաքանչյուր անգամ ունենալով 3-9, առավել հաճախ՝ 5-8 ձագ։ Ձմեռային քուն են մտնում։ Գարնանային արթնացումն սկսում է մարտի վերջից մինչև ապրիլ։ Ձմեռային քնի նորմալ ժամանակը օգոստոսից սեպտեմբերն է։ Վարում է ցերեկային կենսակերպ։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Գետնասկյուռներ
Կյուրսյա Դոնգալոն

**Կյուրսյա Դոնգալոն** (), համայնք Ֆրանսիայում, գտնվում է Ռոն Ալպեր մարզում, Էնի գավառում, մտնում է Սեն Տրվե դե Կուրտի կազմի մեջ, կոմունայի օկրուգը՝ Բուրկ ան Բրեսն է։

INSEE կոդը՝ 01139։

## Աշխարհագրություն
Համայնքը գտնվում է 380 կիլոմետր հարավ-արևելք Փարիզից, 85 կիլոմետր հյուսիս Լիոնից, 31 կիլոմետր հյուսիս Բուրկ ան Բրեսից։

## Կլիմա
Կլիման փոփոխական է, ձմռանը ցուրտ է, իսկ ամռանը տաք։ Անձրևներ հազվադեպ են լինում, հիմնականում ամռանը։

## Բնակչություն
Ըստ 2010 թվականի մարդահամարի, համայնքում ապրում է 456 մարդ։

## Ադմինիստրացիա

## Տնտեսություն
2010 թվականի մարդահամարի արդյունքներով 249 մարդ ի վիճակ էր աշխատելու (15-64 տարեկան), 197 ցմարդ տնտեսապես ակտիվ էին, 52 մարդ աշխատունակ էին։ 197 աշխատունակ մարդկանցից աշխատում էին միայն 182-ը (103 տղամարդ, 79 կին), գործազուրկ էին 15 մարդ (8 տղամարդ, 7 կին)։ 52 չաշխատող մարդկանցից 9-ը աշակերտներ և ուսանողներ էին, 23-ը ոչ աշխատունակ այլ պատճառներով։

## Տեսարժան վայրեր
* Մալոմոնի կալվածք

## Նկարներ

%C3%89glise_Saint-Laurent_de_Curciat-Dongalon.jpg|
Manoir_de_Malmont_%C3%A0_Curciat-Dongalon_-_Ain_-_France.jpeg|


## Արտաքին հղումներ
* վիճակագրության ազգային ինստիտուտ 
* Проверено 12 мая 2014.

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Ֆրանսիայի բնակավայրեր
Կատեգորիա:Ֆրանսիայի համայնքներ
Խուան Պաբլո Էսկոբար

**Խուան Պաբլո Էսկոբար Լոպեսը** (, ծնվել է 1956 թ. հունիսի 19-ին) 1980-1990-ականների գվատեմալացի ֆուտբոլային մրցավար է։

Գլխավոր մրցավարի պարտականություններ է կատարել 1994 թ․ աշխարհի առաջնության ընտրական մրցաշարի «-» (4-0) հանդիպման ժամանակ, նաև վարել է 1991 թ․ մինչև 20 տարեկանների աշխարհի առաջնության մեկ և 1989 թ․ մինչև 16 տարեկանների աշխարհի առաջնության երեք հանդիպումներ։

ԿՈՆԿԱԿԱՖ-ի ոսկե գավաթի շրջանակներում վարել է 1 հանդիպում՝ 1993 թ. խաղարկության կիսաեզրափակչում «-» (6-1)։

## Արտաքին հղումներ
* 
* 
* 
* 
* 

Կատեգորիա:Գվատեմալացի ֆուտբոլային մրցավարներ
Կատեգորիա:Ֆուտբոլային մրցավարներ այբբենական կարգով
Ատամնանիվ

մինի
**Ատամնանիվ**, ատամնավոր փոխանցումներում օգտագործվող դետալ։
մինի

## Ատամնանիվների տիպեր
Ըստ ատամնավոր փոխանցման տիպի, ատամնանիվները լինում են գլանային, կոնական և հիպերբոլական (մասնավորապես, պտուտակային, որդնակային և հիպոիդային)։ Ըստ ատամի կողմնային մակերևույթի ձևի, գլանային ատամնանիվները լինում են ուղղատամ (գլանային կողմնային մակերևույթով) և շեղատամ (պտուտակային կողմնային մակերևույթով), որոնք բարձրացնում են փոխանցման սահունությունը։ Մեծ հզորություններ փոխանցելու համար կիրառվում են երկշեղատամ գլանային ատամնանիվներ, որոնց ատամներն անկյան տակ թեքված են տարբեր կողմեր։ Դրա շնորհիվ վերանում է առանցքային ճնշումը, որն առկա է շեղատամ ատամնանիվներում։ Ատամնանիվի ատամնապսակը կարող է մշակված լինել ինչպես նրա արտաքին (արտաքին կառչման ատամնանիվ), այնպես էլ ներքին մակերևույթին (ներքին կառչման ատամնանիվ)։ Ատամնանիվներին ներկայացվող պահանջներին (արագընթացություն, դանդաղընթացություն, ամրություն, երկարակեցություն) համապատասխան, դրանք պատրաստվում են լեգիրացված պողպատներից, թուջից, գունավոր համաձուլվածքներից (բրոնզ, արույր և այլն), պլաստմասսաներից, տեքստոլիտից և այլն։

## Հերալդիկա
Ներկա պահին ատամնանիվը պատկերված է մի շարք զինանշանների վրա՝

Պատկեր:Герб Балашихи.svg|Բալաշիհա
Coat of arms of Volgograd city.svg|Վոլգոգրադ
File:Volnovahskiy rayon gerb.png|Վոլնովախսկի շրջան
File:POL Zabrze COA.svg|Զաբժե
Coat_of_Arms_of_Izobilny_(Stavropol_krai)_(1973).png|Իզոբիլնի
File:Kemerovo COA.svg|Կամերովո
File:63klyavlensky g.png |Կլյավլինսկի շրջան
File:Coat of Arms of Korolyov (Moscow Oblast).svg |Կորոլյով
File:Kramatorsk gerb.png|Կրամատորսկ
File:Moskow Rayon of Kharkov.svg|Խարկով
File:Coat of Arms of Novouralsk (Sverdlovsk oblast) (1979).png|Նովոուրալսկ
File:Герб Октябрьский район Х 2011.JPG|Հոկտեմբերյան շրջան
File:PervomayskUA.svg|Պերվոմայսկ (քաղաք, Լուգանսկի մարզ, Ուկրաինա))
File:Coat_of_Arms_of_Pervomaysk_(Nizhny_Novgorod_oblast).png|Պերվոմայսկ)
File:Rubtsovsk_coat_of_arms.png|Ռուբցովսկ
File:Svirsk g.gif|Սվիրսկ
File:Coat of Arms of Sysert (Sverdlovsk oblast).png|Սիսերտ
File:Stahanov coa.png|Ստախանով (քաղաք, Ուկրաինա)
File:Coat of Arms of Ussolie-Sibirskoye (Irkutsk oblast).png|Ուսոլե-Սիբիր
File:Coat_of_arms_of_Botswana.svg|Բոտսվանա
File:Emblem_of_Italy.svg|Իտալիա
File:Emblem of Laos (1991-2025).svg|Լաոս
Հին զինանշաններ։

Պատկեր:Coat of Arms of Arseniev (Primorsky kray) 1967.png|Արսենեվ
Luhansk_Soviet_COA.png|Լուգանսկ
File:Герб Карпинска 1973.gif|Կարպինսկ
File:Coat of Arms of Kopeysk (Chelyabins oblast).svg|Կոպեյսկ
Coat_of_Arms_of_Kurgan_(1970).png|Կուրգան
File:Coat of Arms of Nizhny Tagil (Sverdlovsk oblast) (1995).png|Ներքին Տագիլ
File:Герб нижней туры до 2004 г..jpg|Ներքին Տուգա
File:Coat of Arms of Novosibirsk (1970).gif|Նավասիբիրսկ
Coat of Arms of Frolovo (Volgograd oblast) (1988).png|Ֆրոլովո


Կատեգորիա:Ավտոմեքենաների մասեր և մեխանիզմներ
Կատեգորիա:Մեքենաշինություն
Կատեգորիա:Կինեմատիկա
Արագածի տիեզերական ճառագայթների հետազոտման կայան

մինի|Արագածի տիեզերական ճառագայթների հետազոտման կայանը 2018 թվականին
**Արագածի տիեզերական ճառագայթների հետազոտման կայան**, ստեղծվել է 1942 թվականին. գտնվում է Արագած լեռան վրա, ծովի մակարդակից 3200 մ բարձր։

Հիմնադրվել է ֆիզիկոսներ Աբրահամ Ալիխանով և Արտեմ Ալիխանյան եղբայրների ջանքերով։ Իր տեսակի մեջ կայանն առաջինն էր Խորհրդային Միությունում, որ ուներ հաստատուն մագնիսով աշխատող աշխարհի ամենամեծ մագնիսական սպեկտրոմետրը։ Հետագայում այնտեղ տեղադրվեցին նաև մեծ էլեկտրամագնիսական սպեկտրոմետրեր և այլ սարքավորումներ, որոնք հնարավորություն էին տալիս հետազոտել տիեզերական ճառագայթների կազմի մեջ մտնող տարրական տարբեր մասնիկների (էլեկտրոնների, K–մեզոնների, պրոտոնների, նեյտրոնների, դեյտրոնների և այլն) բնույթը և դրանց փոխազդեցությունը զանազան նյութերի հետ։ Ֆոտոնային հեղեղների, լիցքավորված K–մեզոնների տրոհման և այլ հարցեր առաջին անգամ լուծվեցին կայանում։ Այնտեղ փորձարկվեցին և գործադրվեցին 1 և ապա 10 մետր քառակուսի մակերեսով իոնացման կալորիմետրեր՝ 1012-ից մինչև 1015 Էվ էներգիայով մասնիկների փոխազդեցությունները ուսումնասիրելու նպատակով։ Գիտական աշխատանքների ընդարձակ ծրագրի իրականացման համար 1960 թվականին Արագածի լանջին (2050 մ բարձրության վրա) հիմնադրվեց նաև Նոր Ամբերդի կայանը։

Կատեգորիա:Արագածոտնի մարզի ուսումնական հաստատություններ
Կատեգորիա:Աստղագիտությունը Հայաստանում
Կատեգորիա:1943 հիմնադրումներ Հայաստանում
Գայոս Մուցիոս Սցևոլա

**Գայոս Մուցիոս Սցևոլա,** հռոմեացի ազնվական երիտասարդ, ով հայտնի դարձավ իր քաջության շնորհիվ։ Մ.թ.ա. 508 թվականին, երբ Հռոմը պատերազմի մեջ էր Քլոզիումի հետ, քլոզիացի արքա Լարս Պորսենան պաշարել էր Հռոմը։ Հռոմի սենատի թույլտվությամբ Մուցիոսը պետք է սպաներ Պորսենաին։ Սակայն նա մտնելով էտրուսկների ճամբար սխալմամբ սպանում է արքայի գրագրին, նրան բռնում են և նա քաջաբար խոստովանում է. «Ես Գայոս Մուցիոսն եմ, Հռոմի քաղաքացի։ Ես եկել եմ ասյտեղ որպես հակառակորդ որպեսզի սպանեմ իմ թշնամուն, ես պատրաստ եմ մահանալու այնպես ինչպես պատրաստ եմ սպանելու։ Մենք Հռոմեացիներս գործում ենք քաջությամբ, և երբ դժբախտություն է պատահում մենք տառապում ենք քաջի պես»։ Նա նաև հայտարարում է որ առաջին 300 երիտասարդների մեջ է եղել որոնք կամավոր ցանկացել են սպանել Պորսենային, իրենց կյանքի գնով։

Նա ասաց. «Նայեք որպեսզի իմանաք թե ինչքան անարժեք է մարմինը նրանց համար ովքեր իրենց հայացքը հառել են մեծ փառքին»։ Սա ասելուց հետո Մուցիոսը իր աջ ձեռքը մտցրել է զոհաբերության համար վառված կրակի մեջ, և ցավի ոչ մի նշան չի դրսևորել, սրանով նա իր և իր ժառանգների համար վաստակել է Սցևոլա այսինքն՝ «ձախլիկ» անվանումը։ Պորսենան ապշել է երիտասարդի քաջությունից և ազատ է արձակել նրան ասելով. «Հետ գնա, քանի որ դու ավելի շատ քեզ ես վնասում քան ինձ»։ Նույն միջոցին արքան դեսպաններ է ուղարկում Հռոմ խաղաղություն հաստատելու նպատակով։

Հռոմում Մուցիոսին ագարակ են տալիս, Տիբեր գետի աջ ափին, որը հետագայում հայտնի է դառնում Մուցիա Պրատա (Մուցիոսի մարգագետիններ) անունով։

Հայտնի չէ թե Մուցիոսի պատմությունը իրական է թե ոչ։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Հռոմեական դիցաբանություն
Գագիկ Բունիաթյան

**Գագիկ Կառլենի Բունիաթյան** (), հայ մեդիա և պետական գործիչ, Հեռուստատեսության և ռադիոյի ազգային հանձնաժողովի նախկին նախագահ (2013- 2019)։

## Կրթություն
* 1976-1986 թթ. - սովորել և ավարտել է Երևանի թիվ 164 միջնակարգ դպրոցը։
* 1986-1992 թթ. - սովորել և ավարտել է Երևանի պոլիտեխնիկական ինստիտուտի մեխանիկայի ֆակուլտետը՝ ինժեների որակավորամբ։

## Աշխատանքային գործունեություն
* 1985 թ. - Երևանի «Սելենա» գործարանի տնտեսական բաժնի առաջին կարգի բանվոր։
* 1987-1988 թթ. - «Ի՞նչ, որտե՞ղ, ե՞րբ» ինտելեկտուալ ակումբի պրոդյուսեր և ղեկավար։
* 1991 թ. - Հայաստանի երիտասարդ կազմակերպությունների կոմիտեի ռեֆերենտ։
* 1991-1995 թթ. - Մ. Հերացու անվան Երևանի պետական բժշկական ինստիտուտիի Ուրախների և հնարամիտների ակումբի ղեկավար։
* 1991-1995 թթ. -«Շարմ» ընկերության հիմնադիրների խորհրդի նախագահ։
* 1992-1994 թթ. - Ուրախների և հնարամիտների ակումբի ԱՊՀ հավաքականի տնօրեն։
* 1994 թ. - «ԱՄԻԿ» հեռուստաընկերության գործադիր պրոդյուսեր։
* 1995-1996 թթ. - Երևանի երիտասարդության պալատի գլխավոր տնօրենի առաջին տեղակալ։
* 1996 թ. - ՀՀ տեղեկատվության նախարարության «Հայաստանի հեռուստաընկերություն» պետական ձեռնարկության Առաջին ծրագրի տնօրինության գլխավոր պրոդյուսեր։
* 1997-1999 թթ. - «Հայաստանի հեռուստաընկերություն» պետական ձեռնարկության կոմերցիոն ծրագրերի բաժնի պետ։
* 1999-2010 թթ. - «Շարկ» ՍՊԸ տնօրեն («Հայ ԹիՎի» հեռուստաալիք)։
* 2010 թ. սեպտեմբերի 7-ից 29-ը - «Հայաստանի հանրային հեռուստաընկերություն» ՓԲԸ գլխավոր պրոդյուսեր։
* 2010-2013 թթ. - «Հայաստանի հանրային հեռուստաընկերություն» ՓԲԸ գործադիր տնօրեն։
* 2013 թ. մայիսի 3-ին ՀՀ Նախագահի հրամանագրով նշանակվել է Հեռուստատեսության և ռադիոյի ազգային հանձնաժողովի անդամ՝ վեց տարի ժամկետով։
* 2013 թ. մայիսի 7-ին Հեռուստատեսության և ռադիոյի ազգային հանձնաժողովի նիստում ընտրվել է հանձնաժողովի նախագահ։

Ամուսնացած է, ունի երկու որդի։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:1969 ծնունդներ
Կատեգորիա:Հուլիսի 26 ծնունդներ
Կատեգորիա:Հայ մեդիա գործիչներ
Կատեգորիա:ՀՌԱՀ անդամներ
Կատեգորիա:ՈՒՀԱ
Կատեգորիա:Հայ պետական գործիչներ
Սիմոնե Բայլս

**Սիմոնե Բայլս** (, ), ամերիկացի սպորտային մարմնամարզուհի։ Համարվում է մարմնամարզության ողջ պատմության մեջ աշխարհի լավագույն մարզուհիներից մեկը և նույնիսկ հռչակվել է բոլոր ժամանակների մեծագույն մարմնամարզուհիներից մեկը (*one of the greatest and most dominant gymnasts of all time*): Նա 2016 թվականի ամառային օլիմպիական խաղերի քառակի, աշխարհի առաջնությունների 19-ակի չեմպիոնուհի է, այդ թվում՝ բացարձակ առաջնության 5-ակի հաղթող (2013, 2014, 2015, 2018, 2019 թթ.): Բայլսը 3 անգամ արժանացել է «Ամերիկայի չեմպիոն» մրցանակին (2013, 2014 և 2015 թթ.), դարձել է աշխարհի չեմպիոն երկու անգամ «գետնային վարժություններ» մարզագործիքի վրա (2013, 2014) և մեկ անգամ «գերան» մարզագործիքի վրա (2014), իսկ 2014 թ. խմբի անդամների հետ արժանացել է ոսկե մեդալի «Աշխարհի սպորտային մարմնամարզության առաջնություն»-ում։ Նա առաջին աֆրո-ամերիկացին է, որը դարձել է Ամերիկայի չեմպիոն՝ բոլոր չորս մարզագործիքների վրա։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Official Site  
* USA Gymnastics Profile  
* Biles (Floor Exercise) 

Կատեգորիա:Ամերիկացի մարզիկներ
Կատեգորիա:2016 թվականի Ամառային օլիմպիական խաղերի չեմպիոններ
Կատեգորիա:2016 թվականի Ամառային օլիմպիական խաղերի բրոնզե մեդալակիրներ
Կատեգորիա:2020 թվականի Ամառային օլիմպիական խաղերի բրոնզե մեդալակիրներ
Կատեգորիա:2020 թվականի Ամառային օլիմպիական խաղերի արծաթե մեդալակիրներ
Կատեգորիա:2024 թվականի Ամառային օլիմպիական խաղերի չեմպիոններ
Կատեգորիա:BBC 100 կին
Բեզոբչի Դաղ

**Բեզոբչի Դաղ**, լեռ Հայաստանում, Սյունիքի մարզի Բայանդուր գյուղի մոտակայքում։ Բարձրությունը՝ 2643 մետր։ Ալիշանը հիշատակում է Պեզոպչի ձևով («Սիսական», էջ 264)։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Սյունիքի մարզի լեռներ
Կատեգորիա:Զանգեզուրի լեռնաշղթա
Գեղարքունյաց շղթա

**Գեղարքունյաց շղթա**, *Բաշքենդ, Գոլիգլուխ լեռնաշղթա*, լեռնախումբ Հայաստանի Գեղարքունիքի մարզում,  Գեղամա լեռնաշղթայից արևելք՝ Գեղարքունիք գետի հովտի և Սևանա լճի միջև։ Ձգվում է միջօրեականի ուղղությամբ։ Երկարությունը՝ 20 կմ։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Բլուրներ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Գեղարքունիքի մարզի աշխարհագրություն
Կատեգորիա:Հայաստանի բլուրներ
Բեզիրգան (գետակ)

**Բեզիրգան **, գետակ Արածանիի ավազանում, մայր գետի մեջ է թափվում աջ կողմից Ալաշկերտի դաշտում։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Արածանի գետի վտակներ
Կատեգորիա:Աղրըի մարզի գետեր
Բռնակապան (լեռնանցք)

**Բռնակապան ** կամ **Փիռնեկապ**, լեռնանցք կամ կիրճ Հայկական լեռնաշխարհում։ Անտիպոնտական լեռնահամակարգում, Էրզրում-Բաբերդ ճանապարհի վրա, Կոփ լեռան մոտ, Բռնակապան և Ներքին ու Վերին Գաղտառիճ գետերից ոչ հեռու։ Այստեղով է անցնում Կարին-Տրապիզոն ճանապարհը։ Ենթադրում են, որ Ստրաբոնի հիշատակած Սինորա սահմանամերձ ամրոցը պետք է լիներ այստեղ։ Մինչև մեր թվարկությունից առաջ 66 թվականը այստեղով էր անցնում Հայաստանի ու Պոնտոսի սահմանագիծը։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Հայկական լեռնաշխարհի լեռնանցքներ
Կատեգորիա:Լեռնանցքներ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Թուրքիայի լեռնանցքներ
Կատեգորիա:Անտիպոնտական լեռնահամակարգ
Գլուրթեփե

** Գլուրթեփե **, լեռ Թուրքիայում, Դիարբեքիրի շրջանում, նրանից մոտ 53 կմ դեպի հյուսիս-արևմուտք, Արղանա գյուղաքաղաքից մոտ 5 կմ հարավ։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Հայկական Տավրոս
Կատեգորիա:Դիարբեքիրի մարզի լեռներ
Գյուլաթաղ (գետակ)

** Գյուլաթաղ ** կամ **Կյուլաթաղ**, գետ Կուրի ավազանում, Խաչեն գետի ձախակողմյան օժանդակը։ Սկիզբ է առնում Ղարաբաղի լեռնաշղթայի հյուսիսային հատվածի արևելյան լաջերից և հոսում է հարավ-արևմուտքից հյուսիս արևելք ուղղությամբ։ Գետահովիտն ամբողջությամբ անտառածածկ է։ Ակունքների շրջանում, նրա ձախ ձորալանջին է գտնվում համանուն գյուղը՝ Գյուլաթաղ։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Արցախի Հանրապետության գետեր
Գոչան (ջրվեժ)

** Գոչան **, ջրվեժ Թուրքիաում, Խարբերդի նահանգում, Ակն քաղաքի մոտ, Գոչան գետակի վրա։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Թուրքիայի ջրվեժներ
Կատեգորիա:Խարբերդի նահանգ
Ռոման (Էն)

**Ռոման** ()՝ կոմունա Ֆրանսիայում, մտնում է Ռոն Ալպեր մարզի կազմի մեջ։ Վարչություն՝ Էն։ Մտնում է Շատիոն սյուր Շալարոն կանտոնի կազմի մեջ։ Կոմունայի շրջանը Բուրկ ան Բրեսն է։

Կոմունայի կոդը INSEE՝ 01328։

## Աշխարհագրություն
Կոմունան Փարիզ քաղաքից գտնվում է 370 կմ հարավ-արևելք, դեպի հյուսիս-արևելք՝ Լիոն քաղաք, 45 կմ է և 19 կմ արևմուտք Բուրկ ան Բրեսից։

## Կլիմա
Կլիման կիսախոնավ է, ձմռանը ցուրտ է, իսկ ամռանը տաք։ Կոմունայում անձրևներ լինում են ոչ հաճախ, հիմնականում ամռան ամիսներին։

## Բնակչություն
Կոմունայի բնակչությունը 2010 թվականին կազմել է 524 մարդ։

## Տնտեսություն
2010 թվականին աշխատունակ տարիքի (15-64 տարեկան) ունեցող 383 մարդկանցից 253-ը տնտեսապես ակտիվ են եղել, 130-ը՝ պասիվ (ակտիվության ցուցանիշը` 66.1% է, 1999 թվականին՝ 67.6%)։ 253 ակտիվ բնակիչներից աշխատել են 242-ը (134 տղամարդ, 108 կին), գործազուրկ է եղել 11 մարդ (3 տղամարդ և 8 կին)։ 130 պասիվներից 48 հոգի եղել են աշակերտ կամ ուսանող, 35-ը՝ թոշակառու, 47 պասիվ են եղել այլ պատճառներով։

## Պատկերասրահ

Romans (Ain).JPG
Romans (3).JPG
Romans (Ain) Chateau.JPG
Romans Nord.JPG
Romans - L'ancien Cabaret.JPG
Romans Village.JPG


## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* 
* 

Կատեգորիա:Ֆրանսիայի բնակավայրեր
Կատեգորիա:Ֆրանսիայի համայնքներ
Ռոսիյոն

**Ռոսիյոն** (), կոմունա Ֆրանսիայում, մտնում է Ռոն Ալպեր մարզի կազմի մեջ։ Վարչություն՝ Էն։ Մտնում է Բիրիո լե Գրան կանտոնի կազմի մեջ։ Կոմունայի շրջանը Բելլեն է։

Կոմունայի կոդը INSEE՝ 01329։

## Աշխարհագրություն
Կոմունան Փարիզ քաղաքից գտնվում է 420 կմ հարավ-արևելք, դեպի հյուսիս-արևելք՝ Լիոն քաղաք, 60 կմ է և 55 կմ արևմուտք Բուրկ ան Բրեսից։

## Կլիմա
Կլիման կիսախոնավ է, ձմռանը ցուրտ է, իսկ ամռանը տաք։ Կոմունայում անձրևներ լինում են հիմնականում ամռան ամիսներին։

## Բնակչություն
Կոմունայի բնակչությունը 2010 թվականին կազմել է 148 մարդ։

## Տնտեսություն
2010 թվականին աշխատունակ տարիք (15-64 տարեկան) ունեցող 101 մարդկանցից 69-ը տնտեսապես ակտիվ են եղել, 32-ը՝ պասիվ (ակտիվության ցուցանիշը` 68.3% է, 1999 թվականին՝ 55.4%)։ 69 ակտիվ բնակիչներից աշխատել են 59-ը (35 տղամարդ, 24 կին), գործազուրկ է եղել 10 մարդ (4 տղամարդ և 6 կին)։ 32 պասիվներից 8 հոգի եղել են աշակերտ կամ ուսանող, 16-ը՝ թոշակառու, 8 պասիվ են եղել այլ պատճառներով։

## Տեսարժան վայրեր
*Սուրբ Պետրոյի եկեղեցի (XV դար), պատմական հուշարձան 1939 թվականի,
*Լա Ֆորեի պորտալ (1398 թվական), պատմական հուշարձան 2005 թվականից։

## Պատկերասրահ

Eglise rossillon1.jpg
Chateau-de-Rossillon-1.jpg
Maternitat_d%27Elna-foto-ajustada.jpg


## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* 
* 

Կատեգորիա:Ֆրանսիայի բնակավայրեր
Կատեգորիա:Ֆրանսիայի համայնքներ
Գեջադաղ

**Գեջադաղ**, լեռ Թուրքիայի Կարսի մարզում, Կարսի սարահարթում, Հաջիխալիլ գյուղից 7-8 կմ հարավ-արևելք։ Բարձրությունը 2700 մետր։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Կարսի մարզի լեռներ
Բայանդուր (գետակ)

** Բայանդուր **, գետական Հագարիի ավազանում, նրա աջ վտակ Աղօղլանի, այժմ՝ Ահմեդլու, աջ օժանդակը։ Մայր գետին է միանում Գորիսի շրջանի Բայանդուր գյուղից 5 կմ հյուսիս-արևմուտք։ Երկարությունը 14 կմ է։ Բայանդուր գոտի ավազանում կան բրգանման բնական գոյացումներ։ Գետի ջուրը մաքուր է, քաղցրահամ։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Աղօղլան գետի վտակներ
Կատեգորիա:Արցախի Հանրապետության գետեր
Բստաձոր Գիլանաձոր

** Բստաձոր Գիլանաձոր**, հովիտ Հայկական լեռնաշխարհում, Ագուլիսի շրջանում։ Այս ձորից առանձնանում է 2 ճյուղ մոտ միանում են երկու ուրիշ ձորակներ՝ մեկը Մսրվանիսի ձորակն է, մյուսը՝ Բելևի։ Ձգվում է հյուսիսից հարավ, Գղնայի ձորից արևմուտք։ Իր չափսերով ամենամեծն է Գողշանի շրջանում։

Դրա միջով հոսում է գետ Գիլանչայը, որ առաջանում է Սաղկարսուի և Այրի միախառմամբ և ընդունելով մի քանի վտակներ՛ ինչպս Բստաչայ, Տևիչայ և Բելևչայ՝ թափում է Արաքսի մեջ։

Այստեղ էր գտնվում Ազագիրան հին քաղաքը, հետքերը այժմ նշմարվում են։ Այս քաղաքի անունիվ հովիտը նաև անվանում էին *Ազա-Ճիրան*։ Այստեղ ծնվել է Վրթանես Սռնկեցին։ Նոր ժամանակներում հովիտը ավելի հաճախ հիշատակում են Բիստ ու Բելև գլխավոր գյուղերի անուններով։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Հովիտներ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Նախիջևանի Ինքնավար Հանրապետության աշխարհագրություն
Գոչ Դաղ

** Գոչ Դաղ**, լեռ Կիլիկիայում, Ամանոս լեռնահամակարգում։ Ձգվում է մինչև Մարաշի շրջանի Ալբիստան քաղաքի մոտերքը։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Ամանոսի լեռնաշղթա
Կատեգորիա:Քահրամանմարաշի մարզի լեռներ
Կատեգորիա:Լեռներ այբբենական կարգով
Բուլղարմադեն

**Բուլղարմադեն**, հանքավայր Կիլիկիայում, Կիլիկյան Տավրոս լեռնահամակարգում, Բուլղար լեռներում։ Այստեղ կան արծաթի և կապարի հանքեր։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Բուլղար լեռնաշղթա
Կատեգորիա:Թուրքիայի հանքավայրեր
Կատեգորիա:Հանքավայրեր այբբենական կարգով
Ռինյո լը Ֆրան

**Ռինյո լը Ֆրան** (), կոմունա Ֆրանսիայում՝ Ռոն-Ալպեր երկրամասի Էն գավառի Մեքսիմո կանտոնում։ Կոմունայի շրջանը Բուրկ ան Բրեսն է։

Կոմունայի կոդը INSEE՝ 01325։

## Աշխարհագրություն
Կոմունան Փարիզ քաղաքից գտնվում է 390 կմ հարավ-արևելք, դեպի հյուսիս-արևելք՝ Լիոն քաղաք, 34 կմ է և 30 կմ արևմուտք Բուրկ ան Բրեսից։

## Կլիմա
Կլիման կիսախոնավ է, ձմռանը ցուրտ է, իսկ ամռանը տաք։ Կոմունայում անձրևներ լինում են ոչ հաճախ, հիմնականում ամռան ամիսներին։

## Բնակչություն
Կոմունայի բնակչությունը 2010 թվականին կազմել է 950 մարդ։

## Տնտեսություն
2010 թվականին աշխատունակ տարիքի (15-64 տարեկան) ունեցող 638 մարդկանցից 489-ը տնտեսապես ակտիվ են եղել, 149-ը՝ պասիվ (ակտիվության ցուցանիշը` 76.6% է, 1999 թվականին՝ 76.4%)։ 489 ակտիվ բնակիչներից աշխատել են 456-ը (248 տղամարդ, 208 կին), գործազուրկ է եղել 33 մարդ (12 տղամարդ և 21 կին)։ 149 պասիվներից 39 հոգի եղել են աշակերտ կամ ուսանող, 66-ը՝ թոշակառու, 44 պասիվ են եղել այլ պատճառներով։

## Տեսարժան վայրեր
* Ճամփեզրյա խաչ (XIV դար)։ 1914 թվականին հայտարարվել է պատմական հուշարձան։
* Սուրբ Պողոս եկեղեցի (XIV դար)

## Պատկերասրահ

Pré à vaches à Rignieux-le-Franc.JPG
Église Saint-Paul de Rignieux-le-Franc - 5.JPG
Mairie de Rignieux-le-Franc - 2.JPG
Monument au morts de Rignieux-le-Franc.JPG
Croix de Rignieux-le-Franc.JPG
Croix à l'entrée de Rignieux-le-Franc.JPG


## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* 
* 

Կատեգորիա:Ֆրանսիայի բնակավայրեր
Կատեգորիա:Ֆրանսիայի համայնքներ
Բրուշ Խորա

**Բրուշ Խորա**, լեռնանցք Հայկական լեռնաշխարհում, Կոտուր-Զագրոշ լեռնահամակարգում, Մակու-Դիլման ճանապարհի վրա։ Դիլման քաղաքից 27 կմ հյուսի-արևմուտք։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Հայկական լեռնաշխարհի լեռնանցքներ
Կատեգորիա:Լեռնանցքներ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Թուրքիայի լեռնանցքներ
Գոռե

** Գոռե **, լեռնաշղթա Հայկական լեռնաշխարհում, Հայկական պար լեռնահամակարգում, ձգվում է Ալաշկերտի դաշտի հյուսիսային կողմում՝ արևելքից արևմուտք ուղղությամբ։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Հայկական Պար
Կատեգորիա:Լեռնաշղթաներ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Աղրըի մարզի լեռնաշղթաներ
Գանձասար (լեռ, Արցախ)

**Գանձասար**, լեռ Ղարաբաղում, Մռավի լեռնաշղթայգում, Սևանա լճից հյուսիս-արևելք, պատմական Խաչեն գավառում։ Գեղատեսիլ է, նրա բարձրադիր լանջին է գտնվում Գանձասարի վանքը։ Ընդերքում կան արծաթի պաշարներ, որի համար էլ ևս լեռը և լեռան վրա գտնվող վանքն ստացել են այդ անվանումը։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Արցախի լեռներ
Կատեգորիա:Մարտակերտի շրջան
Գմբեթ (լեռ, Սիվաս)

** Գմբեթ**, *Կյումբեթ, Կյումբետ, Կյումպեթ*, լեռնագագաթ Թուրքիայում, Պոնտական լեռնահամակարգին պատկանող Գմբեթի լեռների շրջանում, նրա ամենաբարձր գագաթն է։ Բարձրությունը 2700 մ է։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Լեռներ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Հայկական լեռնաշխարհի լեռնագագաթներ
Գառնու դաշտ

**Գառնու դաշտ**, դաշտ Հայաստանի Կոտայքի մարզում, Արարատյան դաշտի մի մաս, որը փռված է Ազատ գետի ստորին հոսանքի ավազանում, Գառնի գյուղից 5 կմ հարավ– արևմուտք։ Տարածքով հիմնականում համապատասխանում է Երևանի խանության Գառնիբասարի մահալին։ Կլիման ցամաքային է, չոր մերձարևադարձային։ Ոռոգվում է Ազատ գետի ջրերով և ամբողջապես այգեզարդ է։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Հայաստանի հարթավայրեր
դ
Գյադուկ Բուռուն

**Գյադուկ Բուռուն**, լեռ Հայաստանի Լոռու մարզում, Երևան-Թբիլիսի երթուղու ձախ կողմում, Թումանյան քաղաքից մոտ 16 կմ հարավ-արևելք, Ճոճկան գյուղից քիչ հյուսիս։ Բարձրությունը 1224 մ է։ Լանջերը տեղ-տեղ անտառապատ են։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Լոռու մարզի լեռներ
Գյուլի Բաղդատ

**Գյուլի Բաղդատ**, լեռնաշղթա Անտիպոնտական լեռնահամակարգի հյուսիսարևելյան հատվածում։ Ձգվում է Թորթում լճից 5-6 կմ արևելք՝ հյուսիսից հարավ ուղղությամբ՝ կազմելով ջրբաժան Թորթում գետի և նրա մի վտակի միջև։ Լանջերն անտառազուրկ են։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Անտիպոնտական լեռնահամակարգ
Կատեգորիա:Էրզրումի մարզի լեռնաշղթաներ
Կատեգորիա:Լեռնաշղթաներ այբբենական կարգով
Նոբելյան հիմնադրամ

thumb|260x260px|Ալֆրեդ Նոբելի կտակը 1895 թվականի նոյեմբերի 25-ին**Նոբելյան հիմնադրամ** (), մասնավոր հաստատություն, հիմնվել է 1900 թվականի հունիսի 29-ին՝ Նոբելյան մրցանակների ֆինանսական և վարչական կառավարման համար։ Հիմնադրամը հիմնված է դինամիտի հայտնագործող Ալֆրեդ Նոբելի կտակի վրա։

## Պատմություն
 ծնվել է 1833 թվականի հոկտեմբերի 21-ին Ստոկհոլմում։ Քիմիկոս, ինժեներ, գյուտարար։ Bofors ընկերության սեփականատերը։ Նոբելի է պատկանում 355 տարբեր արտոնագրեր, որոնցից ամենահայտնին դինամիտն է։ Նոբելը իր կյանքի ընթացքում կուտակել է զգալի քանակությամբ հարստություն հիմնականում այս հայտնագործությունների շնորհիվ։ 1896 թվականին Նոբելը մահանում է կաթվածից Իտալական Սան Ռեմո կոմունայի իր վիլլայում, որտեղ նա ապրել էր իր կյանքի վերջին տարիները։

Ըստ Նոբելի կտակի, որը զարմացրեց շատերին, իր կարողությունը պետք է օգտագործվեր ֆիզիկայի, քիմիայի, խաղաղության, ֆիզիոլոգիայի կամ բժշկության և գրականության բնագավառներում մրցանակ ստեղծելու համար։ Չնայած Նոբելը իր կյանքի ընթացքում գրել է մի քանի կտակ, վերջին կտակը նա գրել է իր մահից գրեթե մեկ տարի առաջ Փարիզում՝ Շվեդ-Նորվեգական ակումբում 1895 թվականի նոյեմբերի 25-ին։ Նոբելը իր ընդհանուր ակտիվների 94%-ը՝ 31 միլիոն շվեդական կրոն, կտակել է Նոբելյան հինգ մրցանակաները հաստատելու և օժանդակելու համար (2008 թվականի դրությամբ 186 միլիոն ԱՄՆ դոլար)։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Բալցանի մրցանակի դափնեկիրներ
Կատեգորիա:Նոբելյան մրցանակ
Մյուր է Ժելինիո

**Մյուր է Ժելինիո** (), կոմունա Ֆրանսիայում, մտնում է Ռոն Ալպեր մարզի կազմի մեջ։ Վարչություն՝ Էն։ Մտնում է Բելեել կանտոնի կազմի մեջ։ Կոմունայի շրջանը Բելլեն է։

Կոմունայի կոդը INSEE՝ 01268։

## Կլիմա
Կլիման կիսախոնավ է, ձմռանը ցուրտ է, իսկ ամռանը տաք։ Կոմունայում անձրևներ հաճախ են լինում, հիմնականում ամռան ամիսներին։

## Բնակչություն
Կոմունայի բնակչությունը 2010 թվականին կազմել է 241 մարդ։
Աղբյուր = INSEE

## Արտաքին հղումներ
* Национальный институт статистики 

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Ֆրանսիայի բնակավայրեր
Կատեգորիա:Ֆրանսիայի համայնքներ
Գոռեր

** Գոռեր**, հնավայր Հայաստանի Լոռու մարզում, Շնող գյուղի մոտ։ 1972 թվականից այստեղ կատարվել են հնագիտական պեղումներ, գտնված Քամոտսարի հարավահայաց լանջում            ամրոցը կապում է Կարմիր գեղ,  Գոռեր,  Ղաշ-խաթալա, Միրզաքար և այլ հնավայրերի հետ։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Հնագիտական վայրեր Հայաստանում
Կատեգորիա:Լոռու մարզի աշխարհագրություն
Գեղհովիտ (գետակ)

**Գեղհովիտ**, գետակ Արաքսի ավազանում, նրա ձախակողմյան վտակ Քասաղի աջ օժանդակը։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Հայաստանի գետեր
Կատեգորիա:Քասաղ գետի վտակներ