Հյուսիսատլանտյան պայմանագիր

մինի|Հյուսիսատլանտյան կամ Վաշինգտոնյան պայմանագրի բնագրի առաջին էջը

**Հյուսիսատլանտյան պայմանագիր** (), միջազգային համաձայնագիր, որը կնքվել է 1949 թվականի ապրիլի 4-ին ԱՄՆ-ի Կոլումբիա դաշնային շրջանի Վաշինգտոն քաղաքում, արևմտաեվրոպական և հյուսիսամերիկյան 12 երկրների կողմից՝ հավաքական պաշտպանության նպատակով ջանքերի միավորման, Հյուսիսատլանտյան աշխարհաշրջանում խաղաղության, անդորրի և անվտանգության պահպանման նպատակով։

Հյուսիսատլանտյան կամ Վաշինգտոնի պայմանագիրը հիմնադիր փաստաթուղթ դարձավ Հյուսիսատլանտյան պայմանագրի կազմակերպության կամ անգլերեն հապավմամբ՝ ՆԱՏՕ-ի (NATO, North Atlantic Treaty Organization) ստեղծման համար։

Պայմանագրի լեզուներն են անգլերենը և ֆրանսերենը։ Պայմանագիրն ուժի մեջ է մտել 1949 թվականի օգոստոսի 24-ից։ Պայմանագիրը ռատիֆիկացրել են ստորագրող երկրների մեծ մասը։ Պայմանագրի դեպոզիտար, այսինքն՝ պահպանող կողմն է ԱՄՆ-ի կառավարությունը։

## Պայմանագրի անդամները
մինի|350px|ՆԱՏՕ-ի անդամների ընդգրկման ժամանակագրական քարտեզը:

### Հիմնադիր անդամները
Հիմնադիր 12 անդամները։

Հյուսիսատլանտյան կամ Վաշինգտոնի պայմանագիրը սկզբնապես ստորագրել են, այսինքն հիմնադիր անդամներն են հետևյալ 12 երկրները.
* ԱՄՆ-ն, 
* Մեծ Բրիտանիան, 
* Ֆրանսիան, 
* Բելգիան, 
* Դանիան, 
* Իսլանդիան, 
* Իտալիան, 
* Կանադան, 
* Լյուքսեմբուրգը, 
* Նորվեգիան, 
* Նիդերլանդները, 
* Պորտուգալիան։

### Հետագայում միացած անդամները
Հյուսիսատլանտյան կամ Վաշինգտոնի պայմանագիրն ունի հոդված 10, որի համաձայն հետագայում նրան միացել են հետևյալ 16 երկրները.
* 1952 թվականին` Հունաստանը և Թուրքիան, 
* 1955 թվականին` Գերմանիայի Դաշնային Հանրապետություն՝ Արևմտյան Գերմանիան, 
* (իսկ 1990 թվականին Պայմանագրի գործողությունը տարածվեց նաև նախկին Գերմանիայի Ժողովրդավարական Հանրապետութան՝ Արևելյան Գերմանիայի վրա), 
* 1982 թվականին` Իսպանիան, 
* 1999 թվականին` Հունգարիան, Լեհաստանը, Չեխիան, 
* 2004 թվականին` Բուլղարիան, Լատվիան, Լիտվան, Ռումինիան, Սլովակիան, Սլովենիան, Էստոնիան, 
* 2009 թվականին` Ալբանիան, Խորվաթիան։
* 2017 թվականին` Չեռնոգորիան

Եվս մի շարք երկրներ ցանկություն են հայտնել միանալ Հյուսիսատլանտյան պայմանագրին։

## Պայմանագրի բովանդակությունը
### Հյուսիսատլանտյան պայմանագրի 4-րդ հոդվածը
Պայմանագրի 4-րդ հոդվածը։
Թուրքիան և Պայմանագրի 4-րդ հոդվածը։

Լատվիան և Պայմանագրի 4-րդ հոդվածը։
Լիտվան և Պայմանագրի 4-րդ հոդվածը և Լեհաստան։
Ղրիմը և Պայմանագրի 4-րդ հոդվածը Ղրիմի ճգնաժամ։

Թուրքիան և Պայմանագրի 4-րդ հոդվածը՝ Սորուչի ահաբեկչություն։

### Հյուսիսատլանտյան պայմանագրի 5-րդ հոդվածը
Հյուսիսատլանտյան պայմանագրի առանցքային հոդվածը 5-րդն է։ 
ՆԱՏՕ-ի կողմից Հյուսիսատլանտյան պայմանագրի 5-րդ հոդվածի օգտագործումը։

Թուրքիայի փորձերը օգտագործելու Հյուսիսատլանտյան պայմանագրի 5-րդ հոդվածը։

### Հյուսիսատլանտյան պայմանագրի 6-րդ հոդվածը
Հյուսիսատլանտյան պայմանագրի 6-րդ հոդվածը։

## Տես նաև
* Հյուսիսատլանտյան պայմանագրի կազմակերպություն
* Վարշավյան պայմանագրի կազմակերպություն

## Արտաքին հղումներ
* Հյուսիսատլանտյան պայմանագրի պաշտոնական տեքստը
* Watry, David M. *Diplomacy at the Brink: Eisenhower, Churchill, and Eden in the Cold War.* Baton Rouge: Louisiana State University Press, 2014.

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին կապեր
* Official text

Կատեգորիա:1949 թվականը Վաշինգտոնում
Կատեգորիա:1949 թվականին կնքված պայմանագրեր
Կատեգորիա:1949 թվականին ուժի մեջ մտած պայմանագրեր
Կատեգորիա:ԱՄՆ-ի համաձայնագրեր
Կատեգորիա:ԱՄՆ-ի պայմանագրեր
Կատեգորիա:Ալբանիայի պայմանագրեր
Կատեգորիա:Բելգիայի պայմանագրեր
Կատեգորիա:Բուլղարիայի պայմանագրեր
Կատեգորիա:Գերմանիայի պայմանագրեր
Կատեգորիա:Դանիայի պայմանագրեր
Կատեգորիա:Էստոնիայի պայմանագրեր
Կատեգորիա:Թուրքիայի պայմանագրեր
Կատեգորիա:Իսլանդիայի պայմանագրեր
Կատեգորիա:Իսպանիայի պայմանագրեր
Կատեգորիա:Լատվիայի պայմանագրեր
Կատեգորիա:Լեհաստանի պայմանագրեր
Կատեգորիա:Լիտվայի պայմանագրեր
Կատեգորիա:Լյուքսեմբուրգի պայմանագրեր
Կատեգորիա:Խորվաթիայի պայմանագրեր
Կատեգորիա:Հունաստանի պայմանագրեր
Կատեգորիա:Հունգարիայի պայմանագրեր
Կատեգորիա:Մեծ Բրիտանիայի պայմանագրեր
Կատեգորիա:Միջկառավարական կազմակերպությունների ստեղծման պայմանագրեր
*
Կատեգորիա:Նիդերլանդների պայմանագրեր
Կատեգորիա:Նորվեգիայի պայմանագրեր
Կատեգորիա:Չեխիայի պայմանագրեր
Կատեգորիա:Պորտուգալիայի պայմանագրեր
Կատեգորիա:Ռազմաքաղաքական դաշինքներ
Կատեգորիա:Ռումինիայի պայմանագրեր
Կատեգորիա:Սառը պատերազմի պայմանագրեր
Կատեգորիա:Սլովակիայի պայմանագրեր
Կատեգորիա:Սլովենիայի պայմանագրեր
Կատեգորիա:Քաղաքական կանոնադրություններ
Կատեգորիա:Ֆրանսիայի պայմանագրեր
Կատեգորիա:Իտալիայի պայմանագրեր
Կատեգորիա:Միացյալ Թագավորության պայմանագրեր
Կատեգորիա:1949 պայմանագրեր