open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Ֆինլանդիայի մարզեր

Ֆինլանդիայի **մարզ** (, ), առաջին մակարդակի վարչատարածքային միավոր։ 2011 թվականի հունվարի 1-ից Ֆինլանդիան բաժանվում է 19 մարզի։ Յուրաքանչյուր մարզ ղեկավարում է մարզային խորհուրդը։

## Նախկին մարզեր

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Ֆինլանդիայի վարչական բաժանում
Կատեգորիա:Առաջին աստիճանի վարչական միավորներ
Հրաչ Աբրահամյան

**Հրաչ Արմենի Աբրահամյան** (), հայ ատամնաբույժ, դիմածնոտային վիրաբույժ։ Բժշկական գիտությունների դոկտոր (1951)։

## Կենսագրություն
Հրաչ Աբրահամյանը ծնվել է Թեհրանում, Արմենակ և Շուշանիկ Աբրահամյանների ընտանիքում։ Ունեցել է զույգ եղբայրներ՝ Վազգեն, Բաբկեն։ 1941 թվականին ավարտել է Ալբորց քոլեջը, 1945 թվականին՝ Թեհրանի պետական համալսարանի բժշկական ֆակուլտետը։ 1947 թվականին ուսումը շարունակել է Փարիզի համալսարանում, այնուհետև՝ ԱՄՆ Հյուսիսարևմտյան համալսարանի ատամնաբուժության դպրոցում։ 1951-1954 թվականներին աշխատել է Նյու Յորքի «Մեմորիալ» բժշկական կենտրոնում, 1954-2004 թվականներին՝ Վաշինգտոնի Ջորջթաուն համալսարանում, 1975-1990 թվականներին` դիմածնոտային վիրաբուժության ամբիոնի վարիչ, 1970 թվականից, միաժամանակ` Վաշինգտոնի կենտրոնական զինվորական հիվանդանոցի խորհրդական։ Աշխատանքները վերաբերում են ատամնաբուժության և դիմածնոտային վիրաբուժության հարցերին։

Հայաստանի անկախացումից ի վեր 36 անգամ եղել է Հայաստանում, մեկ անգամ Ֆուլբրայթ կրթաթոշակով, 4 ամիս Երևանի պետական բժշկական համալսարանի ատամնաբուժական ֆակուլտետում կազմակերպել վերապատրաստումներ, հանդես եկել խորհրդատվություններով։ Հայերեն է թարգմանել իր ատամնաբուժական գրքերը և չորս տարբեր ժամանակներում հրատարակել դրանք։

## Անդամակցություն
* Դիմածնոտային օրթոպեդիկ, հարատամնաբուժության ակադեմիայի անդամ, 1960
* Ատամնաբույժների ակադեմիայի անդամ, 1967
* Պրոթեզիստների ամերիկյան ակադեմիայի անդամ, 1971 
* Ատամնաբույժների միջազգային ակադեմիայի պատվավոր անդամ, 1975

## Երկեր
* Արհեստական լրիւ ատամնաշար հինգ բուժայցով։ Աբրահամյան Հրաչ Արմենի, Երկրորդ տպագրութիւն. բարեփոխւած և նկարազարդ, Երևան, «Հայաստան», 2002։
* Արհեստական լրիվ ատամնաշար հինգ բուժայցով։ Օրթոպեդիկ ստոմատոլոգիայի դասախոսությունների շարք, Հայաստան, 2002։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Բժշկական գիտությունների դոկտորներ
Կատեգորիա:Հայ ատամնաբույժներ
Կատեգորիա:Հայ բժիշկներ
Կատեգորիա:Հայ վիրաբույժներ
Կատեգորիա:Փարիզի համալսարանի շրջանավարտներ
Ամարո (լիկյոր)

մինի|Ամարոն շշերում
**Ամարո** (` «դառը» բառից)՝ խոտաբուսային լիկյոր, թնդություն՝ 16-35 %: Իտալիայում հայտնի դիժեստիվներից է։ Ստանում են խոտաբույսերը կակղեցնելով (թրջոց դնել) տարբեր խոտաբույսերից, որոնց թիվը հաշվարկվում է տասնյակներով։ Գերմանախոս երկրներում ամարոն համապատասխանում է քաղցր կրաուտերլիկյոր կամ դառը բիթեր։

Ամարոյի ավելի հայտնի տեսակները (Amaro Averna, Amaro Lucano, Amaro Montenegro, Ramazzotti) թողարկվել են արդյունաբերական արտադրություն 19-րդ դարի երկրորդ կեսին։ Շատ արտադրողներ պնդում են, որ ամարոն պատրաստվում է այս կամ այն վանքի հին բաղադրատոմսով։

Ամարոն թրմեցված է նշի կամ ծիրանի կորիզների հիման վրա անվանում են ամարետո ( — «դառնավուն»)։ Ամարոյի ավելի փափուկ տեսակներն անվանում են վերմուտ, ամենա դառն ամարոն՝ ֆերնետ։

## Աղբյուրներ
* http://www.amariamari.com  (Իտալերեն)

Կատեգորիա:Լիկյորներ
Կատեգորիա:Իտալական լիկյորներ
Կատեգորիա:Բուսական լիկյորներ
Կատեգորիա:Բիթերներ
Ռամատ Գանի մարզադաշտ

**Ռամատ Գանի քաղաքային մարզադաշտ** (), ֆուտբոլային մարզադաշտ, որը գտնվում է Իսրայելի Թել Ավիվ քաղաքում։ Իր հարկի տակ տևաղորելով ավելի քան 40 հազար հանդիսական՝ Ռամատ Գանի մարզադաշտը համարվում է Իսրայելի ամենատարողունակ և խոշոր մարզադաշտը։

Ռամատ Գանի հրեական մարզադաշտը Իսրայելի ամենահեղինակավոր մարզադաշտն է, որտեղ իր տնային մարզումներն ու միջազգային հանդիպումներն է անցկացնում Իսրայելի ֆուտբոլի ազգային հավաքականը։

## Պատմություն
Թել Ավիվի քաղաքային մարզադաշտը կամ Ռամատ Գանի ստադիոնը կառուցվել է 1950 թվականին։ Կառուցումից մեկ տարի անց՝ 1951 թվականին, այն հանձնվել է շահագործման, որպես Իսրայելի ֆուտբոլի ազգային հավաքականի տնային մարզադաշտ։

1981 թվականին մարզադաշտը ենթարկվել է լուրջ վերանորոգման։ Համարվում է Իսրայելի տարածքում գտնվող հինգ մարզադաշտերից մեկը, որը համապատասխանում է Ֆուտբոլի Եվրոպայի Կոնֆեդերացիայի՝ ՈւԵՖԱ-ի չափանիշներին։

Ռամատ Գանի մարզադաշտը կարող է հյուրընկալել ՈւԵՖԱ-ի Չեմպիոնների լիգայի, ինչպես նաև Ֆուտբոլի Եվրոպայի առաջնության (բացառությամբ եզրափակչի) հանդիպումները։

Մարզադաշտի տարածքում գտնվում է վերապատրաստման դաշտ, շուրջ 3900 մեքենաների համար նախատեսված ավտոկայանատեղիներ, սրճարաններ և ռեստորաններ։

Մոտակայքում գործում է մեծ առևտրի կենտրոն։

## Տես նաև
* Իսրայելի ֆուտբոլի ազգային հավաքական

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Իսրայելի հավաքականի և Ռամատ Գանի մարզադաշտի պատմություն   

Կատեգորիա:Իսրայելի մարզադաշտեր
Կատեգորիա:Ֆուտբոլային մարզադաշտեր
Իտկարա (այլ կիրառումներ)

**Իտկարա**, կարող է վերաբերել՝
* Իտկարա - գետ Ռուսաստանում
* Իտկարա - գյուղ Ռուսաստանի, Կեմերովոյի մարզի Յաշկինսկի շրջանի կազմում
Իր (այլ կիրառումներ)

**Իր**, կարող է վերաբերել՝
* Իր - գետ Ռուսաստանում, Վոկտիմայի վտակը
* Իր - փիլիսոփայական տերմին, որ նշանակում է օբյեկտիվ աշխարհի հարաբերականորեն առանձին գոյություն ունեցող երևույթը՝ նույնն է ինչ «*առարկա*», «*օբյեկտ*»
Սիտի Մուսդահ Մուլիա

**Սիտի Մուսդահ Մուլիա** (ինդոնեզերեն՝ **Siti Musdah Mulia**, ), ինդոնեզացի կանանց իրավունքների ակտիվիստ։ Առաջին կինն է, որ նշանակվել է Ինդոնեզիայի գիտությունների ինստիտուտի հետազոտող պրոֆեսորի պաշտոնում։ Սիտի Մուսդահ Մուլիան իսլամական քաղաքական մտքի պատմություն է դասավանդում Ջակարտայի պետական իսլամական համալսարանում։ 2007 թվականից «Կրոն հանուն խաղաղության ինդոնեզական համաժողով» հասարակական կազմակերպության նախագահն է։

## Կենսագրություն
Մուլիան սերում է ուժեղ կրոնական ավանդույթներ ունեցող ընտանիքից։ Սովորել է իսլամական գիշերօթիկ դպրոցում։ Հայրը, ինչպես նաև խորթ հայրը եղել են իսլամական կրոնական առաջնորդներ։ Հայրը՝ Հ. Մուստամին Աբդուլ Ֆատահը, եղել է ապստամբ Իսլամական պետության Դարուլ իսլամի գումարտակի հրամանատար, մայրը՝ Հ. Բուաիդա Աչմադը, եղել է գյուղի առաջին աղջիկը, ով ավարտել է իսլամական գիշերօթիկ դպրոցը։ 1973 թվականին Մուլիան ավարտել է Հարավային Սուլավեսի ավագ դպրոցը։ 1997 թվականին փիլիսոփայության դոկտորի կոչում է ստացել Ջակարտայի պետական իսլամական համալսարանից 1999-2007 թվականներին եղել է Կրոնի հարցերի նախարարության ավագ խորհրդական, 2004 թվականին եղել է Ինդոնեզիայի իսլամական օրենսդրությանը հակադիր իրավական նախագծի ստեղծման խմբի անդամ, որով արգելվում էր մանկահասակների ամուսնությունը և թույլատրում է միջդավանական ամուսնությունը։ Այնուամենայնիվ, կրոնական գործերի նախարարը ստիպված էր չեղյալ հայտարարել նախագիծը բռնի բողոքների պատճառով։ 2000-2005 թվականներին եղել է Ինդոնեզական ուլեմայի խորհրդի հետազոտական բաժնի պետ։

## Մրցանակներ
* Խիզախ միջազգային կանայք, 2007
* Yap Thiam Hien մարդու իրավունքների մրցանակ, 2009
* Տարվա կին միջազգային մրցանակ (Իտալիա)

## Աշխատություններ
Տարբեր գրքերի հեղինակ է

* Reformist Muslima (2004)
* Islam Criticizes Polygamy (2003)
* Islam and the Inspiration of Gender Equity (2005)
* Islam and Human Rights (2010)
* Woman Portrait in the Lecture of Islam (2000)
* Islam and Mass Media (2000)
* Gender Equality and Justice in the perspective of Islam (2001)
* Islamic State: The Political Thought of Haikal (2002)
* Women and Politics (2003)
* Reformist Muslim Women : Islam Litigates Polygamy (2004)
* Religion-reform-inspired Muslim Women (2005)
* Islam and Violence Against Women (2006)
* Islam and The Inspiration of Gender Equity (2007.

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Ինդոնեզացի ակտիվիստներ
Կատեգորիա:Ինդոնեզացի կանայք
Կատեգորիա:Ինդոնեզացի գրողներ
Կատեգորիա:Կանանց իրավունքների իրավապաշտպաններ
Կատեգորիա:Կին ակտիվիստներ
Գերեզմանային դիմանկար

thumb|170px|right|Ստանիսլավ Վոյշիի գերեզմանային դիմանկարը
thumb|170px|right|Օլկուշի գերեզմանային դիմանկարը
[thumb|200px|left|Գերեզմանային դիմանկարներ [Պոզնանի Մայր տաճարում]]

**Գերեզմանային դիմանկար**, հանգուցյալի իրական կերպարը շիրմաքարի վրա։

Լեհական գերեզմանային դիմանկարները (` *տրումեններ*) պատկերվել են արճիճե կամ պղնձե թերթերի վրա։ Գեղանկարչության այս ձևը ավելի շատ տարածված էր 17-18-րդ դարերում ազնվականների շրջանում։

Դիմանկարի հինգ, վեց կամ յոթանկյունաձև լինելը կապված էր գերեզմանի ճակատային մասի ձևի հետ, քանի որ այն ժամանակ սգո արարողություններին դիմանկարը ամրացվում էր հանգուցյալի գլխի կողմում։

Հակառակ կողմում ամրացվում էին տապանագրեր։

Հուղարկավորությունից հետո դիմանկարն ամրացնում էին լեհական կաթոլիկ եկեղեցու` կոստյոլի պատին։

Պահպանված ամենահին դիմանկարներից է Ստեֆան Բատորի թագավորի դիմանկարը (1586)։

Գերեզմանային դիմանկարների խոշոր հավաքածուն գտնվում է լեհական Մենդզիժեչ թանգարանում։

## Տես նաև
* Ֆայյումյան դիմանկար

## Արտաքին հղումներ
* Andrzej Osęka: *Dawne portrety sarmackie*, Polska (miesięcznik) luty 1963, Wyd. Interpress, Warszawa

Կատեգորիա:Դիմանկարներ
Կատեգորիա:Լեհաստանի արվեստ
Իրական կոկորդիլոսներ (այլ կիրառումներ)

**Իրական կոկորդիլոսներ**, կարող է վերաբերել՝
* Իրական կոկորդիլոսներ - կոկորդիլոսների կարգի մեջ դասվող ընտանիք
* Իրական կոկորդիլոսներ - կոկորդիլոսների ընտանիքին պատկանող ցեղ
Թեթրի Ծղլեբ

**Թեթրի Ծղլեբ** (), գյուղ Վրաստանում։ Գտնվում է Կախեթի մարզի Թելավի շրջանում։

## Դիրք
Գյուղը գտնվում է ծովի մակարդակից 1200 մետր բարձրության վրա։ Շրջկենտրոն և մարզկենտրոն Թելավից հեռու է 18 կմ։

## Բնակչություն
Ըստ 2002 թվականի մարդահամարի տվյալների, գյուղի բնակչությունը կազմում է 248 մարդ, իսկ 2014 թվականին հասել էր 93։

## Տրանսպորտ
Գյուղը շրջկենտրոն Թելավի հետ կապված է ավտոխճուղով։ Շրջանի տարածքով երկաթուղին չի անցնում, այն հեռու է գտնվում Սև ծովի նավահանգիստներից։

Ամենամոտ օդանավակայանը գտնվում է շրջկենտրոնում։ Այն ունի տեղական նշանակություն։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Թելավի շրջան
Կատեգորիա:Վրաստանի գյուղեր
Բժինև (Ճիաթուրայի շրջան)

**Բժինև** (), գյուղ Վրաստանում։ Գտնվում է Իմերեթի մարզի Ճիաթուրայի շրջանում։

## Դիրք
Գյուղը գտնվում է ծովի մակարդակից 800 մետր բարձրության վրա։ Շրջկենտրոն Ճիաթուրայից հեռու է 18 կմ։

## Բնակչություն
Ըստ 2014 թվականի մարդահամարի տվյալների՝ գյուղի բնակչությունը կազմում է 518 մարդ, մեծամասնությունը՝ վրացիներ։

## Տրանսպորտ
Գյուղը շրջկենտրոն Ճիաթուրայի հետ կապված է ավտոխճուղով։ Տարածքով է անցնում Թբիլիսի-Բաթում երկաթուղին։

Ամենամոտ օդանավակայանը գտնվում է Քութայիս քաղաքում։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Ճիաթուրայի շրջան
Կատեգորիա:Վրաստանի գյուղեր
Սանթա

**Սանթա** կամ **Սանթա բերձնուլի** (, ), գյուղ Վրաստանի հարավում՝ Քվեմո Քարթլիի մարզի Ծալկայի շրջանում։

Սանթան Վրաստանի հունաբնակ գյուղերից է։ Պոնտոսի հույներն այստեղ հաստատվել են դեռևս 1835 թվականին։ Ժամանակի ընթացքում գյուղի հույն բնակչության թիվը կրճատվել է։

## Աշխարհագրություն
Սանթան գտնվում է Վրաստանի հարավում։ Վարչականորեն մտնում է Քվեմո Քարթլիի մարզի կազմի մեջ։ Գտնվում է ծովի մակարդակից 1580 մետր բարձրության վրա։

Տարածքի մեծ մասը լեռնային է։ Գերակշիռ մաս են կազմում բարձր և միջին բարձրության լեռները։ Կլիման մայրցամաքային է։

Սանթա գյուղը գտնվում է շրջկենտրոն Ծալկայից 12 կմ դեպի հարավ։

## Բնակչություն
1835 թվականին այստեղ բնակություն են հաստատել առաջին հույները։ Մինչև 20-րդ դարի 90-ական թվականները հույները համարվում էին Սանթայի գլխավոր բնակիչները։

Հետագա տարիներին գյուղի հույն բնակիչների թիվը գնալով նվազել է։ Մինչև 2002 թվականը գյուղը բնակեցվել էր վրացիներով։ Վրացիները կազմում էին Սանթայի բնակչության 83 %-ը (ընդհանուր բնակչությունը կազմում էր 84 մարդ)։

Ըստ 2014 թվականի մարդահամարի տվյալների՝ գյուղի բնակչությունը կազմում է 39 մարդ, հիմնականում՝ վրացիներ (83 %)։ Հիմնական կրոնը ուղղափառությունն է։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:1835 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր
Կատեգորիա:Ծալկայի շրջան
Կատեգորիա:Վրաստանի գյուղեր
Դավիթ Գրիգորյան (ֆուտբոլիստ)

**Դավիթ Գրիգորյան** (), հայ ֆուտբոլիստ, խաղում է պաշտպանի դիրքում։

## Ակումբային կարիերա
Իր պրոֆեսիոնալ կարիերան սկսել է 1999 թվականին, «Երևան» ակումբում։ Այդ նույն թվականին Դավիթը ևս խաղացել է լրացուցիչ 3 խաղ «Դվին» ակումբի կազմում։

2000 թվականից մինչև 2004 թվականը խաղացել է «Միկա» ֆուտբոլային ակումբում։ Անցկացրել է 96 խաղ և դարձել է 24 գոլի հեղինակ։ Դեբյուտային խաղը կայացել է 2000 թվականի ապրիլի 4-ին, «Զվարթնոց»ի դեմ խաղում։

2005 թվականին, անցկացրել է երկու մրցաշրջան Ղազախստանի «Եսիլ Բոգատիր» ֆուտբոլային ակումբի կազմում։ 2007 թվականին վերադարձել է «Միկա» ակումբ և խաղացել է մինչև 2009 թվականը։ 4 մրցաշրջան անցկացրել է «Ուլիս» ակումբում, դրանից հետո տեղափոխվել է «Արարատ» ակումբ։

2014 թվականի ամռանը Դավիթը նորից վերադարձել է «Միկա»։

## Կարիերան ազգային հավաքականում
Դեբյուտը Հայաստանի ֆուտբոլի ազգային հավաքական տեղի է ունեցել 2004 թվականի փետրվարի 18-ին Հունգարիայի դեմ խաղում (0:2)։ Վերջին խաղը խաղացել է 2006 թվականի աշխարհի առաջնությունում, Ռումինիայի դեմ խաղում (2005 թվական, հունիսի 8)։ Ի վերջո, Գրիգորյանը ազգային հավաքականում անցկացրել է 8 խաղ։

### Վիճակագրություն

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* 
* Профиль на сайте ФК «Мика»
* 

Կատեգորիա:Հայ ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Հայաստանի հավաքականի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Տղամարդկանց ֆուտբոլի պաշտպաններ
Փիթեր Ութերբրիջ

**Փիթեր Ութերբրիջ** (, ), կանադացի դերասան, հայտնի է «Մարդասպանի դիմանկարը», «Իմ անունն է Սառա», «Սղոց VI» ֆիլմերից, «ՌեԳենեզիս» հեռուստասերիալից և այլ աշխատանքներից։

## Կենսագրություն
Ծնվել և մեծացել է Տորոնտոյում իր քույրերի և եղբայրների հետ, նա ամենակրտսերն էր հինգ երեխաների մեջ։ Նրա հայրը փաստաբան էր։ Միջնակարգ դպրոցն ավարտելուց հետո ընդունվել է Վիկտորիական համալսարանի դերասանական բաժին, որն ավարտել է 1988 թվականին։ Հենց այդ տարում նա ստեղծում է «Way Off Broadway» թատերախումբը։ Այդ խմբի հետ նա գաստրոլներով հանդես էր գալիս 1988 թվականից 1992 թվականներին Կանադայում։

1990 թվականին նա սկսում է նկարահանվել հեռուստատեսությունում։ Երկու անգամ՝ 1997 և 2002 թվականներին արժանացել է կանադական Ջինի մրցանակի նոմինացիային։ 2013 թվականին Փիթերը ստացել է «Կանադական էկրանի մրցանակ»-ը՝ «Ջոն Ա. Երկրի ծնունդը» ֆիլմի երկրորդական դերի համար (2011 թվական)։

2000 թվականին ամուսնացել է Թեմմի Իզաբելի հետ։ Նրանք ունեն երկվորյակներ՝ Սեմուել և Թոմաս, ովքեր ծնվել են 2004 թվականին։

## Ընտրյալ ֆիլմագրություն

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* 
* Փիթեր Ութերբրիջը Allmovie.com կայքում
* Փիթեր Ութերբրիջը TV.com կայքում
* Փիթեր Ութերբրիջի երկրպագուների կայքը

Կատեգորիա:Կանադացի դերասաններ
Կատեգորիա:Կանադացի կինոդերասաններ
Կատեգորիա:Կանադացի հեռուստատեսային դերասաններ
Տնտեսական հետազոտությունների ազգային բյուրո

**Տնտեսական հետազոտությունների ազգային բյուրո** (, **NBER**), մասնավոր ոչ առևտրային կազմակերպություն ԱՄՆ-ում՝ հիմնված 1920 թվականին ԱՄՆ-ում տնտեսության օբյեկտիվ քանակական վերլուծության աջակցության համար։ Տնտեսական հետազոտությունների ազգային բյուրոն համարվում է ԱՄՆ տնտեսաության միկրո-, մակրո- և միջազգային մակարդակների բարձրորակ վերլուծության խոշոր մատակարար։ Կազմակերպությունը բացի մի շարք խնդիրները՝ զբաղվում է գործնական ակտիվության շրջանների ուսումնասիրությամբ։ Բյուրոյի աշխատակից հետազոտողները պետք է կանխորոշեն տնտեսական ցիկլերի բարձրագույն և ցածրագույն կետերը և տնտեսության իրադրության ցուցանիշներ մշակեն։ NBER-ի նախագահը Ջեյմս Փոթերբան է։

Այդ մասնավոր, ոչ առևտրային հետազոտական կազմակերպության նպատակն այն է, որ նպաստեն նրան, որ մարդիկ ավելի լավ հասկանան՝ ինչպես  աշխատում տնտեսությունը։ Բյուրոն տնտեսագիտական հետազոտություններ է անցկացնում բարձր պաշտոնյաների, բիզնես մասնագետների և ակադեմիական հանրույթի հետ։ ԱՄՆ հարյուրավոր առաջավոր գիտնականներ տնտեսագիտության և գործարարության բնագավառից հանդիսանում են Տնտեսական հետազոտությունների ազգային բյուրոյի հետազոտողներ։ Նրանք կենտրոնանում են փորձարարական հետազոտության չորս տիպերի վրա. նոր վիճակագրական մեթոդների զարգացում, տնտեսական վարքագծի քանակական գնահատում, ամերիկյան տնտեսության վրա պետական քաղաքականության ազդեցության գնահատում, պետական քաղաքականություն իրականացնելու վերաբերյալ այլընտրանքային առաջարկությունների վերամշակում։ Տնտեսագիտության բնագավառում Նոբելյան մրցանակ նվաճախ 53 ամերիկացիներից 25-ը և Տնտեսական խորհրդատուների խորհրդի 13 նախագահները եղել են Բյուրոյի հետազոտողներ։

NBER.org կայքը տեղեկատվություն է տրամադրում կազմակերպության բոլոր հետազոտական ծրագրերի և հրատարակությունների մասին, ներառյալ՝ հրապարակումները, NBER հետազոտական ծրագրերը տնտեսագիտության տարբեր բնագավառներում, վիճակագրական տվյալների բազաները, աշխատակիցների մասին տեղեկատվություն, օգտակար հղումներ տնտեսագիտական թեմաներով։ 2002 թվականի վերջին NBER-ն ուներ շուրջ 20 հետազոտական ծրագիր հետևյալ թեմաներով. 
* Բնակչության ծերացման տնտեսական հետևանքներ, 
* Ֆինանսական ակտիվների գնագոյացում,
* Երեխաներ,
* Կորպորացիաների ֆինանսներ,
* Ամերիկյան տնտեսության զարգացում,
* Կրթության տնտեսագիտություն,
* Տնտեսական տատանումներ և աճ,
* Առողջապահություն,
* առողջապահության տնտեսագիտություն,
* Մասնաճյուղային շուկաների տնտեսագիտություն, 
* Միջազգային ֆինանսներ և մակրոտնտեսագիտություն, 
* Միջազգային առևտուր և ներդրումներ, 
* Աշխատանքի տնտեսագիտության մասին հետազոտություններ, 
* Մոնետար տնտեսագիտություն,
* Արտադրողականություն, 
* Հասարակական սեկտորի տնտեսագիտություն։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Պաշտոնական կայք

Կատեգորիա:ԱՄՆ-ի գիտական կազմակերպություններ
Սուրբ Հովսեփի տաճար (Տյանցզին)

**Տյանցզինի Սուրբ Յոզեֆի տաճար** (), կաթոլիկ եկեղեցի, որը գտնվում է Չինաստանի Տյանցզին քաղաքում։

Այն հայտնի է նաև *Արևմտյան եկեղեցի* անվանումով։ Սուրբ Յոզեֆի տաճարը մտնում է Տյանցզինի եպիսկոպոսության կազմի մեջ։

1991 թվականից Սուրբ Յոզեֆի տաճարը գրանցված է Տյանցզինի հատուկ պահպանվող հուշարձանների ցանկում։

## Պատմություն
Սուրբ Յոզեֆի տաճարի շինարարությունը սկսվել է 1913 թվականին Պաուլ Մարիե Դյումոնտի տարածքում, որը կրում էր ֆրանսիական կոնցեսիա անվանումը։

Տաճարի շինարարությունը ավարտվել է 1926 թվականին։ Սուրբ Յոզեֆի տաճարը Տյանցզինի եպիսկոպոսության աթոռանիստն է։

Տաճարի շրջակայքում գործում է նաև թեմական տարրական դպրոց և հիվանդանոց։ 1976 թվականին տաճարը լուրջ վնասվել է՝ պատուհասած երկրաշարժի հետևանքով։ 1979 թվականին սկսվել է տաճարի վերակառուցման աշխատանքներն, որն ավարտվել է 1980 թվականի աշնանը։

1991 թվականից գրանցված է Տյանցզինի հատուկ պահպանվող հուշարձանների ցանկում։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Չինաստանի եկեղեցիներ
Տրիստան Տցարա

**Տրիստան Տցարա** (ինչպես նաև Տզարա, , իսկական անուն ազգանունը Սամի Սամուել Ռոզենշտոկ, ), հրեական ծագմամբ ռումինական և ֆրանսիական բանաստեղծ։

## Կյանքի և ստեղծագործական ուղին

Դադաիզմի հիմնադիրը։ «Simbolul» ամսագրի ստեղծողներից մեկը։

1936 թվականին ընդունվել է Ֆրանսիական կոմունիստների կուսակցություն։ Մասնակցել է Դիմադրության շարժմանը։ 1956 թվականին դուրս է եկել ՖԿՊ-ի շարքերից՝ ի նշան Հունգարական հեղափոխության դեմ ուղղված բողոքի։ Թաղված է Մոնփարնասի գերեզմանատանը՝ Փարիզում։

## Ստեղծագործությունները

Ռումիներեն լեզվով հեղինակի բանաստեղծությունների ժողովածուները․
* «Տրիստան Տցարի առաջին ստեղծագործությունները կամ Ինսուրեկցիան Ցյուրիխում» (1934)

Ֆրանսերեն լեզվով հեղինակի բանաստեղծությունների ժողովածուները․
* «Մոտավոր մարդ» (1931)
* «Մարտնչած կեսօրները» (1939)
* «Զրուցել մենության մեջ» (1950)
* «Ներքին պատկեր» (1953)
* «Թույլատրված պտուղ» (1956)

## Տրիստան Ցարան հայերեն
* Ճանապարհ՝ միակ արև; Երեկո (բանաստեղծություններ)։ «Գարուն», 1967, № 4, էջ 35։ Ֆրանսերենից թարգմ.՝ Աբրահամ Ալիքյան։

## Ռուսերեն լեզվով հրապարակումները

* Песенка дада. Смерть Гийома Аполлинера / Пер. А. Парина // Западноевропейская поэзия XX века. — М.: Художественная литература, 1977. — С. 604—606.
* [Стихи] / Семь веков французской поэзии в русских переводах. — СПб: Евразия, 1999. — С. 589—591.
* Тристан Тцара. Стихи. Пер. В. Парнаха // *Парнах В.* Жирафовидный истукан. — М.: «Пятая страна», «Гилея», 2000. — С. 101—104. — ISBN 5-901250-01-X.
* Поэзия французского сюрреализма. — СПб: Амфора, 2003. — С. 79-100.

## Գրականություն բանաստեղծի մասին

* *Soupault Ph.* Tristan Tzara. — Paris: Europe etc., 1975.
* *Girault J., Lecherbonnier B.* Tristan Tzara, le surréalisme et l’internationale poétique. — Paris: Harmattan, 2000.
* *Buot F.* Tristan Tzara: l’homme qui inventa la révolution dada. — Paris: Grasset, 2002.
* *Nicaise Chr.* Tristan Tzara, les livres. — Rouen: Instant perpétuel, 2005.
* *Béhar H.* Tristan Tzara. — Paris: Oxus, 2005.
* *Forcer St.* Modernist song: the poetry of Tristan Tzara. — Leeds: Legenda, 2006.
* *Сануйе М.* Дада в Париже. — М.: Ладомир, 1999. — 638 с — ISBN 5-86218-345-0.
* *Парнах В.* Жирафовидный истукан: 50 стихотворений, переводы, очерки, статьи, заметки. — М.: «Пятая страна», «Гилея», 2000. — 222 с — ISBN 5-901250-01-X.

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Тристан Тцара на сайте Университета Айовы  

Կատեգորիա:Ֆրանսիացի բանաստեղծներ
Կատեգորիա:Ռումինացի բանաստեղծներ
Կատեգորիա:Գրական կեղծանուններով հայտնի հեղինակներ
Կատեգորիա:20-րդ դարի բանաստեղծներ
Կատեգորիա:20-րդ դարի թարգմանիչներ
Կատեգորիա:Կոմունիստ գրողներ
Կատեգորիա:Հրեա բանաստեղծներ
Կատեգորիա:Ռումինացի դրամատուրգներ
Կատեգորիա:Ռումինացի գրողներ
Կատեգորիա:Ֆրանսիացի դիվանագետներ
Կատեգորիա:Ֆրանսիացի կինոռեժիսորներ
Կատեգորիա:Ֆրանսիացի երաժիշտներ
Կատեգորիա:Ֆրանսիացի գրաքննադատներ
Կատեգորիա:Ֆրանսիացի լուսանկարիչներ
Կատեգորիա:Ռումինացի երաժիշտներ
Ասիական առյուծ

**Ասիական առյուծ** կամ **Հնդկական առյուծ** (), գիշատիչների կարգի կատվազգիների ընտանիքին պատկանող առյուծի ենթատեսակ։

Գտնվում է կրիտիկական լուրջ սպառնալիքի տակ՝ ոչնչացման եզրին։ Գրանցված է միջազգային կարմիր գրքում, որպես վերացող տեսակ։

## Տարածվածություն
Նախկինում Ասիական առյուծները տարածված են եղել ամբողջ Հարավային Եվրասիայով։ Նրանց տարածվածության արեալը ընդգրկում էր Հունաստանից մինչև Հնդկաստան ընկած արևադարձային անտառները։

Ժամանակի ընթացքում մարդու ներգործությամբ ասիական առյուծը մեկուսացել է միայն Հարավային Ասիայում՝ հետագայում դառնալով Հնդկաստանի էնդեմիկ կենդանատեսակ։

Ներկայումս ասիական առյուծի որոշակի պոպուլյացիաներ պահպանվել են միայն Հնդկաստանի Գուջարաթ նահանգի Սասան Գիր ազգային պարկում։ Ըստ որոշ տվյալների՝ ազատության մեջ ապրում են ընդամենը 523 ասիական առյուծներ։ Անազատության մեջ նրանց կարելի է հանդիպել մի շարք եվրոպական քաղաքների կենդանաբանական այգիներում և սաֆարիներում։

## Նկարագրություն
Հնդկական առյուծը համարվում է առյուծների ամենափոքր ներկայացուցիչներից մեկը: Նա աֆրիկյան առյուծին զիջում է ոչ միայն մարմնի չափերով, այլ նաև արուների բաշի մազածածկով:

Առյուծների այս ենթատեսակը կշռում է 150-կգ 220 կգ։ Արուները հաճախ կշռում են 90-150 կգ, իսկ էգերը՝ 110-120 կգ: Ունեն մարմնի ոչ այնքան համաչափ կառուցվածք։

Պատմության մեջ գրանցված ամենախոշոր ասիական առյուծը ունեցել է 2,92 մետր մարմնի երկարությունը:

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Առյուծներ
Հյուսիսային Օստրոբոտնիա

**Հյուսիսային Օստրոբոտնիա** () կամ **Հյուսիսային Պոհյանմաա** (), մարզ Ֆինլանդիայում, աշխարհագրորեն ընկած է երկրի կենտրոնում։ Բնակչությունը՝ 400 670 մարդ (2012), տարածքը՝ 35 508 կմ²։

Մինչ 2009 թվականը մարզը եղել է Օուլու նահանգի կազմում։ 2010 թվականից նահանգը լուծարվել է, սակայն ստեղծվել է Տարածաշրջանային կառավարման գործակալություն։ Հյուսիսային Օստրոբոնտիան ենթարկվում է Հյուսիսային Ֆինլանդիայի տարածաշրջանային կառավարման գործակալությանը։

## Աշխարհագրություն
Տեղակայված է Օստրոբոտնիա (Պոհյանմաա) պատմական նահանգի հյուսիսային մասում։ Հյուսիսում սահմանակցում է Լապլանդիա, հարավում՝ Կենտրոնական Օստրոբոտնիա, Հյուսիսային Սավո և Կենտրոնական Ֆինլանդիա, արևելքում՝ Կաինուու մարզերի և Կարելիայի Հանրապետության հետ (Ռուսաստանի Դաշնություն)։

Ամենաբարձր կետը Կուուսամոյի մերձակայքում գտնվող Վալտավաարա լեռն է։ Խոշորագույն գետը՝ Իիյոկի, խոշորագույն լիճ՝ Պյուհյայարվի, խոշորագույն կղզի՝ Հայլուոտո։

## Համայնքներ
Հյուսիսային Օստրոբոտնիան բաղկացած է 34 համայնքից (մունիցիպալիտետ) (2010 թվականի հունվարի 1-ին Կալայոկիի և Հիմանկայի միավորումից հետո), որոնցից 11-ը քաղաք են, 23-ը՝ գյուղական համայնքներ։

500px|center

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Պաշտոնական կակյք
* Pohjois-Pohjanmaan Kylät ry
Իրավունք (այլ կիրառումներ)

**Իրավունք**, կարող է վերաբերել՝
* Իրավունք - հասարակական հարաբերությունների կարգավորիչներից մեկը, որը առաջացել է հասարակության շերտավորմանը զուգընթաց՝ դասակարգային հարաբերությունների ծագման ընթացքում՝ որպես տիրող դասակարգի՝ օրենքի աստիճանի բարձրացված կամքի դրսևորում, որն սկզբում արտահայտվել է սովորույթներում, հետագայում դարձել օրենք
* Իրավունք - քաղաքական եռօրյա թերթ։ Լույս է տեսել 1885 թվականին, Վառնայում՝ հայերեն, ֆրանսերեն
* Իրավունք - հասարակական-քաղաքական եռօրյա, ապա՝ շաբաթաթերթ։ Լույս է տեսել 1896-1911 թվականներին, Վառնայում
Իրիկ (այլ կիրառումներ)

**Իրիկ**, կարող է վերաբերել՝
* Իրիկ - գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Բիթլիսի վիլայեթի Մշո գավառում
* Իրիկ - գետ Ռուսաստանում, Բակսանի վտակը
* Իրիկ - գյուղ Ռուսաստանի, Բաշկորտոստան հանրապետության Ալշեևսկի շրջանի կազմում
Իրինդ (այլ կիրառումներ)

**Իրինդ**, կարող է վերաբերել՝
* Իրինդ - գյուղ Հայաստանի Արագածոտնի մարզում, Արագած լեռան հարավարևմտյան լանջին
* Իրինդ - լեռ Արագածոտնի մարզում, Արագած լեռնազանգվածի հարավարևմտյան ստորոտին
Իրմա (այլ կիրառումներ)

**Իրմա**, կարող է վերաբերել՝
* Իրմա - կամերունյան երգչուհի, երգահան, ապրում է Ֆրանսիայում
* Իրմա - կոմունա Իտալիայում
* Իրմա - փոթորիկ ԱՄՆ-ում, 2017 թվականին։
Երիտասարդ բժիշկների հայկական ասոցիացիա

**Երիտասարդ բժիշկների հայկական ասոցիացիա** (կրճատ՝ ԵԲՀԱ, անգլ.՝ Armenian Association of Young Doctors, կրճատ՝ AAYD), առողջապահական հասարակական կազմակերպություն, որի նպատակն է համախմբել առողջապահության ոլորտի երիտասարդ և բանիմաց մասնագետներին հանուն գերակա շահի, միավորել նրանց մասնագիտական և կազմակերպչական ներուժը՝ հանուն Հայաստանի առողջապահության ոլորտի զարգացման և համակարգի արդիականացման։

Հիմնադրվել է 2013 թվականին Երևանում։

ԵԲՀԱ նախագահն է ուրոլոգ Գևորգ Վլադիմիրի Գրիգորյանը։

Ասոցիացիան ունի Ղեկավար խորհուրդ և աշխատակազմ։

Ասոցիացիան իր գործունեությունն իրականացնում է 3 հիմնական ուղղություններով՝

* Գիտական/կրթական,
* Բարեգործական,
* Սոցիալական։

«Երիտասարդ բժիշկների հայկական ասոցիացիայի» նախագծերն են՝

* Օգնության Ձեռք բարեգործական նախագիծ, որի շրջանակներում անվճար հետազոտություններ են իրականացվում և հնարավորության պարագայում անվճար բուժօգնություն է մատուցվում ՀՀ մարզերի բնակչության առավել խոցելի խմբերին։
* Բժիշկներ առանց համազգեստի։
* WYDO-ի հետ համագործակցության շրջանակներում իրականացվող «Ծխախոտի դեմ պայքարի ծրագիր»։

«Երիտասարդ բժիշկների հայկական ասոցիացիան» 2015 թվականից համագործակցում է Հայկական Կարմիր Խաչի հետ՝ համագործակցության շրջանակներում անվճար խորհրդատվություններ իրականացնելով զոհված և անհետ կորած ազատամարտիկների ընտանիքների համար։

«Երիտասարդ բժիշկների հայկական ասոցիացիան» 2016 թվականի մայիսից համագործակցում է World Young Doctors' Organization-ի հետ, ունի WYDO-ի ծրագրերի ազգային համակարգող։

«Երիտասարդ բժիշկների հայկական ասոցիացիան» Հայաստանի տարածքային կառավարման և զարգացման նախարարի 2016 թվականի հուլիսի 28-ի թիվ 88-Ա հրամանով ընդգրկվել է ՀՀ տարածքային կառավարման և զարգացման նախարարին կից հասարակական խորհրդում։

## Ծանոթագրություններ
Իրշա (այլ կիրառումներ)

**Իրշա**, կարող է վերաբերել՝
* Իրշա - գյուղ Ուկրաինայի Ժիտոմիրի մարզի Ռոդոմիշլինսկի շրջանում
* Իրշա - քաղաքատիպ ավան Ռուսաստանի, Կրասնոյարսկի երկրամասի Ռիբինսկի շրջանի կազմում
Իրպեն (այլ կիրառումներ)

**Իրպեն**, կարող է վերաբերել՝
* Իրպեն - գետ Ուկրաինայում
* Իրպեն - քաղաք Ուկրաինայի Կիևի մարզի Իրպենի քաղաքային խորհուրդում
Իրսոն (այլ կիրառումներ)

**Իրսոն**, կարող է վերաբերել՝
* Իրսոն - Ֆրանսիայի հյուսիսում գտնվող համայնք
* Իրսոն - Ֆրանսիայի կանտոն
Եթեր (այլ կիրառումներ)

**Եթեր**, կարող է վերաբերել՝
* Եթեր - հասկացություն, որով արտահայտել են զգայական ընկալմանը անմատչելի, անկշիռ նյութի մասին պատկերացումները
* Եթեր - Հին հունական դիցաբանության մեջ Սկզբնական աստվածություններից մեկն էր
Ելակ (այլ կիրառումներ)

**Ելակ**, կարող է վերաբերել՝
* Ելակ - վարդազգիների (վարդածաղիկներ) ընտանիքի բազմամյա խոտաբույսերի կամ թփերի ցեղ
* Ելակ - գետ Տավուշի մարզում
* Ելակ - լեռնագագաթ (1361 մ) Տավուշի մարզում, Ոսկեպարի լեռներում, Ջուջևան գյուղից 1,5 կմ հյուսիս-արևելք
Ելե (այլ կիրառումներ)

**Ելե**, կարող է վերաբերել՝
* Ելե - գետ Ռուսաստանում, Ույմենի վտակը
* Ելե - գետ Ռուսաստանում, Պիժայի վտակը
Ելենկա (այլ կիրառումներ)

**Ելենկա**, կարող է վերաբերել՝
* Ելենկա - գետ Ռուսաստանում, Վիտեբիտի վտակը
* Ելենկա - գյուղ Ռուսաստանի Սմոլենսկի մարզի Ուգրանսկի շրջանի կազմում
Ելիզավետինսկոյե (այլ կիրառումներ)

**Ելիզավետինսկոյե**, կարող է վերաբերել՝
* Ելիզավետինսկոյե - գյուղ Արևելյան Հայաստանում, նախկին Կարսի մարզի Կաղզվանի գավառում
* Ելիզավետինսկոյե - գյուղ Արևելյան Հայաստանում, Կարսի մարզի Կարսի գավառում
Ելխովկա (այլ կիրառումներ)

**Ելխովկա**, կարող է վերաբերել՝
* Ելխովկա - գետ Ռուսաստանում, Չերնյանիցայի վտակը
* Ելխովկա - գետ Ռուսաստանում, Վելիկակայի վտակը
* Ելխովկա - գետ Ռուսաստանում, Վոխտոժկայի վտակը
* Ելխովկա - գյուղ Ռուսաստանի Սամարայի մարզի Ելխովսկի շրջանի կազմում
Ելցովկա (այլ կիրառումներ)

**Ելցովկա**, կարող է վերաբերել՝
* Ելցովկա - գետ Ռուսաստանում, Կալմանկայի վտակը
* Ելցովկա - գետ Ռուսաստանում, Չյորնայայի վտակը
* Ելցովկա - գետ Ռուսաստանում, Սոսնովկայի վտակը
Ելք (այլ կիրառումներ)

**Ելք**, կարող է վերաբերել՝
* Ելք, Հին Կտակարանի երկրորդ գիրքը
* Ելք, լեռնագագաթ Հայկական Տավրոս լեռնահամակարգում
* «Ելք», ընդդիմադիր քաղաքական դաշինք Հայաստանում։
Էրվին Զադոր

**Էրվին Զադոր** (, 7 հունիսի, 1935, Բուդապեշտ, Հունգարիա – 28 ապրիլի, 2012, Լինդեն, Կալիֆոռնիա նահանգ, ԱՄՆ), հունգարացի ջրագնդորդ և լողի մարզիչ ԱՄՆ-ում, Մելբուրնում կայացած Ամառային Օլիմպիական խաղերի չեմպիոն (1956)։ Հունգարիայի հավաքականի կազմում մասնակցել է 1956 թվականի Օլիմպիական խաղերի կիսաեզրափակչում տեղի ունեցած ԽՍՀՄ հավաքականի հետ խաղին, որ հայտնի է «Արյուն ջրում» (Արյուն ջրավազանում) անունով։

## Կենսագրություն
Էրվին Զադորը ծնվել է 1935 թվականի հունիսի 7-ին Բուդապեշտում։ 1945 թվականին՝ 11 տարեկան հասակում, հետևելով եղբոր օրինակին, սկսել է զբաղվել լողով, սակայն 15 տարեկանում վթարի հետևանքով վնասվածքի պատճառով սկսել է խաղալ ջրագնդակ։

21 տարեկանում Էրվին Զադորն ընդգրկվել է Հունգարիայի ազգային հավաքականում, որի կազմում մասնակցել է 1956 թվականի Օլիմպիական խաղերի՝ ԽՍՀՄ հավաքականի դեմ անցկացված կիսաեզրափակչին, որտեղ հունգարացիները հաղթել են 4։0 հաշվով։ Պայմանավորված այն հանգամանքով, որ խաղն անցկացվել է ԽՍՀՄ զորքերի՝ Հունգարիա մտցվելուց հետո, այն եղել է չափազանց լարված։ ԽՍՀՄ հավաքականի անդամ Վալենտին Պրոկոպովը Զադորի հետ խոսքակռվից հետո բռունցքով խփել է հունգարացուն՝ պատռելով նրա աջ աչքի վերևի կաշին, ինչի հետևանքով եղել է ուժեղ արյունահոսություն։ Չնայած դրան՝ հունգարացի մարզիկը շարունակել է խաղը՝ իր հետևից թողնելով արյունոտ հետք ջրավազանում։ Հանդիսատեսը բողոք է բարձրացրել ԽՍՀՄ հավաքականի դեմ, և խաղի ավարտից մեկ րոպե առաջ ԽՍՀՄ հավաքականը որակազրկվել է։ Եզրափակչում հունգարացիները հաղթել են Հարավսլավիայի հավաքականին 2:1 հաշվով և դարձել Օլիմպիական խաղերի չեմպիոն։

Օլիմպիական խաղերի ավարտից հետո Հունգարիայի ազգային հավաքականի անդամներից մի մասը, այդ թվում նաև Էրվին Զադորը, քաղաքական ապաստան են խնդրել Արևմուտքում։ Էրվին Զադորը եղել է այդ մարզիկներից միակը, որ հետագայում երբեք չի վերադարձել հայրենիք։ ԱՄՆ-ում նա աշխատել է որպես լողի մարզիչ։ Պատանեկան տարիներին նրա մոտ մարզվել Մարկ Սպիտցը, ով հետագայում դարձել է Օլիմպիական խաղերի իննակի չեմպիոն։

2006 թվականին թողարկվել է Քոլին Ք․ Գրեյի «Ազատության մոլուցք» ֆիլմը՝ նվիրված Հունգարիայի հավաքականի ելույթին Մելբուրնի Օլիմպիական խաղերում։ Նույն թվականին Էրվին Զադորը հրաժարվել է մեկնել Բուդապեշտ՝ մասնակցելու Հունգարական հեղափոխության 50-ամյակին նվիրված միջոցառումներին։ Իր մերժումը նա պատճառաբանել է նրանով, թե չի ուզում մրցանակ ստանալ այն կառավարությունից, որի անդամ են այնպիսի անձինք, ովքեր մինչև 1989 թվականը եղել են ակտիվ կոմունիստներ։

Էրվին Զադորը մահացել է 2012 թվականի ապրիլի 28-ին ԱՄՆ Կալիֆոռնիա նահանգի Լինդեն քաղաքում։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Էրվին Զադոր  - օլիմպիական վիճակագրությունը Sports-Reference.com կայքում 
* Elhunyt Zádor Ervin olimpiai bajnok vízilabdázó  — 30 ապրիլի, 2012 

Կատեգորիա:Հունգարացի ջրագնդորդներ
Կատեգորիա:Հունգարացի օլիմպիական չեմպիոններ
Գեորգիոս Վասիլիու

**Գեորգիոս Վասիլիու** (, ), Կիպրոսի երրորդ նախագահը (1988-1993)։ Կիպրոսի Միացյալ դեմոկրատներ կուսակցության հիմնադիր-առաջնորդ, հաջողակ գործարար։

## Կենսագրություն
Վասիլիուի հայրը՝ Վասոսը, եղել է Կիպրոսի աշխատավոր ժողովրդի առաջադիմական կուսակցության կենտրոնական կոմիտեի անդամ։ Մասնագիտությամբ եղել է բժիշկ, Հունաստանի քաղաքացիական պատերազմի ժամանակ կոմունիստների կողմից աշխատել է որպես կամավոր բժիշկ։ Քաղաքացիական պատերազմի տարիներին Վասիլիուի ընտանիքի մնացած մասը բնակություն է հաստատել Հունգարիայում։ Վասիլիուն համալսարան է ընդունվել Հունգարիայում, եղել է Իմրե Նաձի ուսանողը։ Խորհրդային զորքերի ներխուժման ժամանակ փախել է Հունգարիայից և ուսումը շարունակել Լոնդոնի համալսարանում։

## Քաղաքական գործունեություն
1988 թվականին Գեորգիոս Վասիլիուն Կիպրոսի աշխատավոր ժողովրդի առաջադիմական կուսակցության աջակցությամբ նախագահ է ընտրվել որպես անկախ թեկնածու՝ հաջորդելով Սպիրոս Կիպպրիանուին, ով երկու անգամ եղել էր նախագահի պաշտոնում։ Նրա պաշտոնավարման տարիներին Կիպրոսն արձանագրեց տնտեսական աճ, և Վասիլիուն պատասխանատու էր մի շարք բարեփոխումների, այդ թվում Կիպրոսի քաղաքացիների քաղաքական համոզմունքների վրա ոստիկանության պրակտիկան դադարեցնելու համար։ Նա աշխատել է Կիպրոսի վեճի գաղափարների Ղալինի փաթեթի վրա հիմնված բանակցային լուծման վրա, թեև վեճը չլուծված մնաց նրա պաշտոնից հեռանալու ժամանակ (1993)։

1993 թվականի ընտրություններում պարտվելուց հետո հիմնադրել է Ազատ դեմոկրատներ շարժումը և ընտրվել այդ կուսակցության նախագահ։ Ընտրվել է Կիպրոսի խորհրդարանի անդամ, իսկ 1996 թվականի խորհրդարանական ընտրություններում նրա քաղաքական կուսակցությունը ստացել է երկու տեղ (56 տեղերից)։ Նույն տարում կուսակցությունը միացվել է ADISOK կուսակցությանը, և ձևավորվել է նոր կուսակցություն՝ Միացյալ դեմոկրատներ։

Գեորգիոս Վասիլիուն ընտրվել է Միացյալ դեմոկրատների նախագահ և պաշտոնավարել մինչև 2005 թվականը։ 2001 թվականի խորհրդարանական ընտրություններում նրա կուսակցությունը կորցրեց իր տեղերից մեկը և նա չվերընտրվեց։ Կիպրոսի 2004 թվականի հանրաքվեից հետո, որի ընթացքում նա աջակցում էր Անան Պլանին, նա հրաժարվեց Միացյալ դեմոկրատների նախագահությունից։

1998-2003 թվականներին Գեորգիոս Վասիլիուն եղել է Կիպրոսի Եվրոպական միության անդամակցության գլխավոր բանակցողներից։

Հանդիսանում է Եվրոպական գործի ուժեղ կողմնակից, ինչը նա ապացուցեց՝ համա-ստորագրելով Սորոսի բաց նամակը՝ կոչ անելով միասնական արժույթի իրարանցման համար էլ ավելի եվրոպականացման։

## Հետքաղաքական կարիերա
2014 թվականին Վասիլիուն հրատարակել է «Odyssey» գիրքը, որը պատմում է մինչև նախագահության տարիները իր կյանքի մասին։ 2015 թվականին նա սկսեց գրել իր գրքի շարունակությունը որպես Կիպրոսի նախագահ։

### Օտարերկրյա պարգևներ
* ՝ Պատվո շքանշան (Մալթա)(28.06.1991)

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Կիպրոսի նախագահներ
Կատեգորիա:Լոնդոնի համալսարանի շրջանավարտներ
Կատեգորիա:Տնտեսագիտական գիտությունների դոկտորներ
Կատեգորիա:«Իտալիայի Հանրապետությանը մատուցած ծառայությունների համար» շքանշանի մեծ խաչի ասպետներ
Կատեգորիա:Կիպրացի դիվանագետներ
Կատեգորիա:Պետության ղեկավարներ
Սուլթանբեյլի (Ստամբուլ)

**Սուլթանբեյլի** (), շրջան Ստամբուլի մարզի ասիական հատվածում։ Գտնվում է Քարթալ և Փենդիք շրջանների միջև։ 2009 թվականի տվյալներով շրջանի բնակչությունը կազմել է 286 622 մարդ, որը երեք անգամ գերազանցում է 1990 թվականի տվյալները՝ 82,298 մարդ։ Շրջանի ղեկավարը Արդարություն և զարգացում կուսակցության ներկայացուցիչ Հուսեյին Քյուսքին է։ Արևմուտքում սահմանակից է Սանջաքթեփե, արևելքում՝ Փենդիքին, իսկ հյուսիսարևմուտքում՝ Քարթալին։

## Պատմություն
Այս շրջանները բնակեցված են եղել դեևս հռոմեաբյուզանդական ժամանակաշրջանից։ 1328 թվականին տարածքը գրավվել է թուրքերի կողմից։ XX դար դարի սկզբին Ուկրաինայում հրեական ջարդերից հետո, տեղանքում բնակեցվել են հրեա ընտանիքները, ովքեր փախել էին Օսմանյան կայսրություն Ռուսական կայսրությունից։ 1945 թվականին այս վայրերում բնակեցվել են Բուլղարիայից ներգաղթածները։

Սուլթանբեյլին դարձել է առանձին շրջան 1987 թվականի դեկտեմբերի 31-ին։

## Արտաքին հղումներ
* Շրջանի պաշտոնական կայք էջը
* Մունիցիպալիտետի պաշտոնական կայք էջը 

Կատեգորիա:Ստամբուլի մարզի բնակավայրեր
Կատեգորիա:Թուրքիայի քաղաքներ
Աճպարարը (նկար)

«**Աճպարարը»** (), հոլանդացի նկարիչ Հիերոնիմոս Բոսխի վրձնին պատկանող նկար։ Այս կտավը ստեղծվել է 1510 թվականին։ Այն համարվում է Բոսխի վաղ տարիների արվեստի ստեղծագործություններից մեկը։ Ներկայումս նկարը պահպանվում և ցուցադրվում է ֆրանսիական Սեն Ժերմեն ան Լե քաղաքի մունիցիպալ թանգարանում։

## Ստեղծման պատմություն
Հիերոնիմոս Բոսխի արվեստի հետազոտողները «Աճպարարը» նկարը համարում են որպես լիովին պրիմիտիվ աշխատանք։ Ըստ նրանց, նկարում պատկերված մարդկանց հետին ֆոնին պատ նկարելը խոսում է միայն այն մասին, որ սա Բոսխի առաջին նկարներից է։ Այս ստեղծագործությունում արդեն ի հայտ են գալիս նկարչի առանձնահատկություններն ու արվեստի բնորոշ գծերը։ Դրանք են՝ մարդկային այլանդակությունները ծաղրի ենթարկելն ու ցուցադրելը սատիրայի ոճով։

Աճպարարի հետ այս տեսարանը հնարավոր է, որ Հիերոնիմոս Բոսխի կողմից է մտածված՝ հղում կատարելով «տարո» խաղաքարտերի մոգին։

## Նկարագիր
Նկարի համար որպես սյուժե Հիերոնիմոս Բոսխը ընտրել է հնագույն զբաղմունք աճպարարությունը։ Այստեղ ներկայացված է, թե ինչպես է աճպարարը մատնոցներով խաբեբայությամբ հնարքներ ցուցադրում։ «Աճպարարը» նկարում պատկերված է այն տեսարանը, երբ հանդիսականները ակնդետորեն նայում են ձեռնածուին։ Միևնույն ժամանակ նրա հանցակիցը հանդիսականների շարքում կողոպտում է մարդկանց՝ գողանալով սեղանին հակված մարդու քսակը։ Նկարիչը այս ստեղծագործությունում պատկերել է այլաբանական սիմվոլ. սեղանին և նրա վրա հակված կնոջ բերանում պատկերել է գորտի։ Աճպարարի հագին պապական կարդինալի հանդերձանք է։ Իսկ սեղանը՝ եկեղեցու խորանի սեղան է պատկերված։

Հանդիսականներին նկարիչը պատկերել է նույնպես այլաբանորեն։ Սեղանին հակված անձնավորությունը նյութապես ապահով քաղաքացի է. նրա բերանում գորտ է պատկերված, որը անբարոյականության և հանցավոր լինելու սիմվոլն է նշանակում։ Տղամարդը, որը գողանում է նրանից քսակը, հագնված է Դոմինիկյան միաբանության հանդերձանքով։ Գողացող տղամարդու կողքին պատկերված են կին և տղամարդ։ Սևազգեստ այդ տղամարդը բացահայտորեն սիրախաղով է զբաղված կողքի կարմիր հանդերձանքով կնոջ հետ. նա մի ձեռքը դրել է կնոջ ուսին, մյուսը՝ կրծքին։ Կանաչ զգեստով տղամարդը դիտում է հանդիսականներին։ Ըստ Բոսխի արվեստի հետազոտողների, նրա կերպարը բազմիցս հայտնվել է նկարչի կտավներում։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Картина на сайте Муниципального музея Сен-Жермен-ан-Лен 
* RKD''images''

Կատեգորիա:1510 նկարներ
Կատեգորիա:Հիերոնիմոս Բոսխի նկարներ
Կատեգորիա:Նիդերլանդների արվեստ
Gloria Victis հուշարձան

**Gloria Victis հուշարձան** (, Փառք պարտվածներին), ստեղծվել է կոմունիզմի համընդհանուր զոհերի հիշատակին, գտնվում է Չյոմոր բնակավայրի գերեզմանատանը կից՝ Բուդապեշտի հյուսիսարևելյան սահմանի մոտ։

## Նկարագրություն
Այս թեմատիկայով ստեղծված առաջին հուշարձանն է աշխարհում։ Հուշարձանն օծվել է 2006 թվականի հոկտեմբերի 21-ին՝ 1956 թվականի հունգարական հեղափոխության 50-ամյա տարելիցին։ Բացմանը ուղերձներով հանդես են եկել Լասլո Տյոկեշը, Ռայներ Էպելմանը և այլք։ Միջոցառման իրականացմանն աջակցել է Վիկտոր Օրբանը։

Հուշահամալիրը կառուցվել է 1944 թվականին զոհված երեք հունգարացի զինվորների գերեզմանների հարևանությամբ։ Համալիրի կենտրոնում տեղադրված է Յանոս Վիգի աշխատանքը։ Շրջանաձև քարի վրա պատկերված են չորս մայրցամաքների քարտեզները, որոնց վրա նշված են տուժած տարածքները։ Հուշակոթողի 1956 հատվածը դիտվում է որպես հաղթական դրոշի հատված՝ նշելով այն փաստը, որ հունգարական հեղափոխությունն առաջինն էր, որ կարողացավ ստիպել ընդմիջելու համաշխարհային կոմունիզմի բետոնե պատը։ 2008 թվականի հոկտեմբերին Եվրոպական Խորհրդի 1481 բանաձևը` վերնագրված «Տոտալիտար կոմունիստական վարչակարգի կողմից կատարված հանցագործությունների միջազգային դատապարտման անհրաժեշտություն», երեք լեզվով փորագրվել է «համաշխարհային պատի» հետևի կողմում։ Վերոհիշյալ բանաձևի երկու նախաձեռնողները՝ Շվեդիայից Գորան Լինդբլանդը և Բուլղարիայից Լաչեզար Տոշևը հուշահամալիրի բացման հռետորներն էին։ Այնուհետև հուշահամալիրի մաս է կազմել Հունգարիայի ուկրաինական համայնքի կողմից նվիրաբերված Հոլոդոմորի քարը, Խորհրդա-գերմանական պայմանագրի հուշաքարը, ինչպես նաև մարմարի հուշատախտակներ կոմունիզմի հրեա, գնչու զոհերի հիշատակին։ Հուշարձանը ստեղծվել և պահպանվում է Gloria Victis հիմնադրամի կողմից։

## Պատկերասրահ

Gloria Victis Memorial – Blessing and Dedication.jpg|Հուշարձանի օծման արարողություն
Gloria Victis Memorial – Göran Lindblad.jpg|Գորան Լինդբլադը բացում է փորագրված 1481 բանաձևը (2006)
Gloria Victis Memorial – Molotov–Ribbentrop Pact Memorial Stone.jpg|Հուշատախտակ՝ 1939 թվականի ազգային սոցիալիստական-կոմունիստական պակտի
Gloria Victis Memorial – Holodomor Memorial Stone.jpg|Հոլոդոմորի հիշատակի քար


## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:2006 կառուցումն ավարտված շենքեր և կառույցներ
Կատեգորիա:Հունգարիայի հուշարձաններ
Եկմալ (այլ կիրառումներ)

**Եկմալ**, կարող է վերաբերել՝
* Եկմալ - գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Էրզրումի վիլայեթի Ալաշկերտի գավառակում
* Եկմալ - գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Վանի վիլայեթի Բերկրի-Աբաղայի գավառում
* Եկմալ - գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Վանի վիլայեթի Թիմարի գավառում
* Եկմալ - գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Վանի վիլայեթի Հեքյարիի գավառում
* Եկմալ - գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Բիթլիսի վիլայեթի Մանազկերտի գավառակում
* Եկմալ - գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Բիթլիսի վիլայեթի Մշո գավառում
* Եկմալ - գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Վանի վիլայեթի Վանի գավառում
Եկեղեցի (այլ կիրառումներ)

**Եկեղեցի**, կարող է վերաբերել՝
* Եկեղեցի - ժողով, ժողովարան, հավաքատեղի, Քրիստոնեական իմաստով՝ քրիստոնյաների համախմբում, ժողովում, քրիստոնեական համայնք
* Եկեղեցի - քրիստոնեական դավանանքի պաշտամունքային շենքը, ուր կատարվում է քրիստոնյաների կրոնական ծիսակատարությունը՝ ժամասացությունը
Ռուբեն Հովսեփյան (այլ կիրառումներ)

**Ռուբեն Հովսեփյան** անուն-ազգանունը կարող է վերաբերել հետևյալ անձանց.

*Ռուբեն (Ռուդիկ) Հովսեփյան (1939 - 2016), հայ գրող, թարգմանիչ։
*Ռուբեն Հովսեփյան (ծնվ.՝ 1947), խորհրդային հայ այլախոհ, Հայ հարենասերների միության անդամ։
Գրիգորե Պրեոտեասա

**Գրիգորե Պրեոտեասա** (, 25 օգոստոսի, 1915, Բուխարեստ, Ռումինիայի Թագավորություն – 4 նոյեմբերի, 1957, Մոսկվա, ԽՍՀՄ), ռումինացի պետական գործիչ, Ռումինիայի Սոցիալիստական Հանրապետության արտաքին գործերի նախարար (1955-1957)։

## Կենսագրություն
Գրիգորե Պրեոտեասան ծնվել է 1915 թվականի օգոստոսի 25-ին Բուխարեստում, երկաթուղագործի ընտանիքում։ 1930-ական թվականներին սովորել է Բուխարեստի համալսարանի բանասիրական ֆակուլտետում։ Որպես Կոմունիստական երիտասարդական միության անդամ՝ Գրիգորե Պրեոտեասան մասնակցել է Գրիվիցայի արհեստանոցների փետրվարյան (1933) գործադուլին։ Հաջորդ տարի ձերբակալվել ու դատապարտվել ազատազրկման։

1936 թվականին Գրիգորե Պրեոտեասան դարձել է Դեմոկրատական ուսանողական ճակատի ղեկավարության անդամ, որ հակաֆաշիստական կազմակերպություն էր և ստեղծվել էր Ռումինիայի կոմունիստական կուսակցության նախաձեռնությամբ ի հակադրություն Երկաթե գվարդիայի, որ գլխավորում էին Գեորգե Ռադուլեսկուն, Միրոն Կոնստանտինեսկուն ու Կոնստանտա Կրաչունը։

Արգելված România Libera կոմունիստական թերթում աշխատելու պատճառով Գրիգորե Պրեոտեասան ձերբակալվել է ու ուղարկվել Տիրգու Ժիու համակենտրոնացման ճամբար, որտեղ մնացել է գրեթե մինչև Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի ավարտը։ 1944 ամռանը նա փախել է ճամբարից իր ընկերոջ՝ Նիկոլաե Չաուշեսկուի հետ։ Կուսակցության ներսում ծավալված պայքարում սատարել է Գեորգե Գեորգիու-Դեժին, ով աշխատել էր իր հոր հետ։

1944-1946 թվականներին Գրիգորե Պրեոտեասան եղել է România Liberă թերթի գլխավոր խմբագիր, իսկ 1945 թվականից՝ Քարոզչության նախարարության մամուլի կցորդ։ Իր ելույթներում բազմիցս քննադատել է վարչապետ Պետրու Գրոզային և նրա ղեկավարած Ռումինիայի Ազգային լիբերալ կուսակցությունը։

1947 թվականին Գրիգորե Պրեոտեասան նշանակվել է գլխավոր քարտուղար, ապա եղել է արտաքին գործերի նախարարի տեղակալ (1949-1954), վարչապետի օգնական արտաքին գործերի գծով (1954-1955)։ 1955 թվականին նշանակվել է Ռումինիայի Սոցիալիստական Հանրապետության արտաքին գործերի նախարար․ այդ պաշտոնը նա զբաղեցրել է մինչև 1957 թվականը։ Գրիգորե Պրեոտեասան ակտիվորեն աջակցել է Ռումինիայի տարածքում գտնվող Հունգարական հեղափոխության (1956) ակտիվ մասնակիցների ձերբակալմանը, որոնց թվում էին Իմրե Նադն ու Դյորդ Լուկաչը։

Գրիգորե Պրեոտեասան 1957 թվականի հուլիսից եղել է Ռումինիայի բանվորական կուսակցության ԿԿ քարտուղար, Քաղբյուրոյի անդամ։

Գրիգորե Պրեոտեասան զոհվել է 1957 թվականի նոյեմբերի 4-ին՝ Վնուկովո օդանավակայանում տեղի ունեցած Իլ-14 ինքնաթիռի վթարի ժամանակ, որով Ռումինիայի կառավարության պատվիրակությունը մեկնել էր Մոսկվա՝ մասնակցելու Հոկտեմբերյան հեղափոխության 40-ամյակին նվիրված միջոցառումներին։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Գրիգորե Պրեոտեասայի կենսագրությունը 

Կատեգորիա:Ռումինացի պետական գործիչներ
Ացիկլիկ միացություններ

**Ացիկլիկ միացություններ**, ալիֆատիկ միացություններ, ճարպային միացություններ, օրգանական միացություններ, որոնց մոլեկուլները կազմող ածխածնի ատոմները միացած են իրար բաց շղթաներով։ Այսպես կոչված նորմալ կառուցվածք ունեցող միացություններում ածխածնի ատոմներն առաջացնում են պարզ գծային, իսկ իզո կառուցվածք ունեցողներում՝ ճյուղավորված շղթաներ։ Շղթաները կարող են ունենալ ամենատարբեր երկարությունները։ Ացիկլիկ միացություններ են սահմանային և ոչ սահմանային ածխաջրածինները և նրանց ածանցյալները (սպիրտներ, ալդեհիդներ, կետոններ, օրգանական թթուներ, ամիններ և այն)։ Բնության մեջ տարածված բազմաթիվ սպիտակուցներ, ամինաթթուներ, ճարպեր, եթերային յուղեր, բնական ածխաջրածիններ ացիկլիկ միացություններ են։ Ացիկլիկ միացություններ են ստանում նավթից, բնական գազերից և բնական ծագում ունեցող այլ նյութերից։

Կատեգորիա:Օրգանական միացություններ
Կատեգորիա:Մոլեկուլային երկրաչափություն
Յոժեֆ Միկո

**Յոժեֆ Միկո** (, ), հունգարացի կինոգործիչ, կինոօպերատոր։ Ակտիվ գործունեություն է ծավալել 1956 թվականի հունգարական հեղափոխության ժամանակ։ Նկարահանել է հեղափոխությունը՝ Հունգարիայի սահմաններից ֆիլմերը դուրս հանելու և աշխարհին Խորհրդային միության դաժանությունները ցույց տալու համար։ Խորհրդային իշխանությունները տեղեկանալով նրա գործունեության մասին փնտրել են նրան ու իր ֆիլմերը։ Յոժեֆ Միկոն կնոջ և Յոժեֆ կրտսերի հետ փախել են Հունգարիայից՝ խուսափելով ազատազրկումից: Միկոն նկարահանած ֆիլմերը մաքսանենգ ճանապարհով Հունգարիայից ԱՄՆ է տեղափոխել։ Նա 1956 թվականի հունգարական հեղափոխության արդյունքում ԱՄՆ գաղթած երեք հունգարացի կինոգործիչներից մեկն է։ Նրա մտերիմ ընկերը՝ Վիլմոշ Ժիգմոնդը շատ հաջող կարիերա է ունեցել Հոլիվուդում։

Վիլմոշ Ժիգմոնդի հետ մի քանի ցածր բյուջեով ֆիլմեր նկարելուց հետո, ինչպիսիք են «Սադիստը», Յոժեֆ Միկոն թողնելով ֆիլմարտադրությունը՝ Սանտա Մոնիկայում դարձել է հաջողակ գործարար։ 1956 թվականի հունգարական հեղափոխության մասին ֆիլմերի 80%-ը նկարահանել է Միկոն, որոնք հետագայում նվիրաբերել է Հունգարիային։ Ֆիլմերն արխիվացվել են որպես «Միկոյի հավաքածու» և ներկայացվել են բազմաթիվ հեռուստատեսային շոուների ընթացքում, այդ թվում` «20-րդ դար» հեռուստածրագրում, ինչպես նաև «Ազատության մոլուցք» և «Պատռված է դրոշից» ֆիլմերում։

Յոժեֆ Միկոն մտերիմ է եղել նաև Լասլո Կովաչի հետ ԱՄՆ տեղափոխվելուց հետո։ Սակայն նրանց բարեկամական կապերը սրվել են, երբ Կովաչը պահանջներ է ներկայացրել Միկոյի՝ Հունգարական հեղափոխության մասին նկարահանած ֆիլմերի կադրերի համար։

## Պարգևներ
Հունգարիայում ժողովրդավարության վերականգնումից հետո Յոժեֆ Միկոն արժանացել է Հունգարիայի կառավարության նվաճումների գերազանցության մրցանակի, Ազատության մրցանակի, ինչպես նաև խաչ Պատվո շքանշանի։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Յոժեֆ Միկոյի մասին imdb.com կայքում 

Կատեգորիա:Հունգարացի կինոօպերատորներ
Կատեգորիա:Հունգարացի կինոգործիչներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի կինոօպերատորներ
Ակաբայի հնագիտական թանգարան

**Ակաբայի հնագիտական թանգարան** (արաբերեն՝ متحف آثار العقبة ), հնագիտական թանգարան Հորդանանի Ակաբա քաղաքում, Ակաբա պատմական նավահանգստի հարևանությամբ, Ակաբա դրոշակաձողին մոտ։

## Պատմություն
Շենքը, որտեղ տեղակայված է թանգարանը, եղել է Հաշիմիտ դինաստիայի հիմնադիր Ալ-Հուսեյն իբն Ալի ալ-Հաշիմիի պալատը։ Կառուցվել է 1917 թվականին։ Թանգարանը հիմնադրվել է 1989 թվականին, պաշտոնապես բացվել է 1990 թվականի հունվարի 1-ին։

## Հավաքածու
Թանգարանն ունի բրոնզեդարյան նմուշներ, որոնք վերջին տարիներին հայտնաբերվել են Ակաբայի մոտ գտնվող Tall Hujayrat Al-Ghuzlan հնագիտական վայրում և թվագրվում են մ. թ. ա. 4000 թվական։ Այս հայտնաբերումը կարևոր ապացույցն է այն բանի, որ Ակաբան տարածաշրջանի կենսունակ պղնձի արտադրություն ունեցող հնագույն բնակավայրերից մեկն է։ Թանգարանն ունի նաև 7-12-րդ դարերի նմուշների հավաքածու։ Թանգարանի առավել հայտնի հավաքածուներից է Ղուրանից չափածո մի մեծ արձանագրություն, որը կախված է քաղաքի 9-րդ դարի արևելյան դարպասի վերևում, ինչպես նաև Ֆաթիմյան խալիֆայության ոսկյա մետաղադրամներ և Մարոկկոյի Սեգելմասա թագավորության այլ մետաղադրամներ։

## Պատկերասրահ

Aqaba Archeological Museum03.jpg
Aqaba Archeological Museum04.jpg|Պատմական Via Traiana Nova առևտրի երթուղու թիվ 1 մղոնացույց քար
Aqaba Archeological Museum01.jpg|1917 թվականին կառուցված շինությունը ի սզբանե եղել է Ալ-Հուսեյն իբն Ալի ալ-Հաշիմիի պալատը


Aqaba-Museum Tall Hujayrat 04.jpg|«Կինը Ակաբայից» նմուշը հայտնաբերվել է Tall Hujayrat Al-Ghuzlan վայրից և ցուցադրվում է թանգարանում
Aqaba-Museum Tall Hujayrat 06.jpg


## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:1990 հիմնադրումներ Հորդանանում
Կատեգորիա:1990 հիմնադրված թանգարաններ
Կատեգորիա:Հորդանանի հնագիտական թանգարաններ