open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Շվեդ-նորվեգական պատերազմ

**1814 թվականի շվեդ-նորվեգական պատերազմ**, կարճատև ռազմական հակամարտություն, որը բռնկվել է Շվեդիայի և Նորվեգիայի թագավորությունների միջև՝ Նապոլեոնյան պատերազմների ընթացքում։

Այն սկսվեց այն բանից հետո, երբ Քիլի հաշտության պայմանագրով Դանիան Շվեդիային զիջեց Նորվեգիայի կառավարումը։

## Նախապատմություն
Դանիան, և վերջինիս տարածք հանդիսացող Նորվեգիան, Նապոլեոնյան պատերազմների ընթացքում համարվում էր Ֆրանսիայի գլխավոր դաշնակիցներից մեկը։ Այն բանից հետո, երբ Նապոլեոն Բոնապարտը պարտություն կրեց Ռուսաստանից և իր դաշնակիցներից, 1812 թվականին Դանիա-Նորվեգական ունիան առաջարկ ստացավ ընդդիմանալու Ֆրանսիային։

Առաջարկն առավել նման էր պարտադրանքի, որի համաձայն Դանիան պետք է Նորվեգիան հանձներ Շվեդիային՝ փոխարենը ստանալով Հյուսիսային Գերմանիան։ Դանիայի թագավորը մերժեց Ռուսաստանի կայսեր ներկայացրած պահանջը և 1813 թվականին նոր հակառուսական դաշինք կնքեց Ֆրանսիական կայսրության հետ։

1813 թվականի նոյեմբերին Լայպցիգի ճակատամարտում Նապոլեոնի պարտությունից հետո Շվեդիան պատերազմ սկսեց Դանիայի դեմ։ Դանիացիները պարտություն կրեցին և 1814 թվականին Դանիան ստիպված եղավ Նորվեգիան զիջել Շվեդիային։ Երկու երկրների միջև կնքվեց Քիլի հաշտության պայմանագիրը։ Պայմանագրի դրույթներից դժգոհ Նորվեգիան հռչակեց իր անկախությունը Դանիայից։ Նորվեգիայի գահաժառանգ Քրիստիան Ֆրեդերիկը իրեն հռչակեց թագավոր։ Հռչակվեց Նորվեգիայի սահմանադրությունը։

## Պատերազմական գործողություններ
1814 թվականի ամռանը Շվեդիայի թագավոր Կառլ Յոհանը իր բանակով ռազմաճակատից վերադարձավ Շվեդիա և նախապատրաստվեց դեպի Նորվեգիա նոր արշավանքի։ Դաշնակիցների՝ Ռուսաստանի, Անգլիայի, Ավստրիայի և Պրուսիայի միջնորդությունները անհաջող էին։ Շվեդիան պահանջում էր Արևելյան Նորվեգիայի ամրոցները։

Նորվեգիայի և Շվեդիայի միջև ռազմական գործողությունները սկսվել են 1814 թվականի հուլիսին։ Նորվեգական բանակը շատ ավելի փոքր է, քան շվեդներինը։ Նորվեգական բանակը նաև ավելի վատ է զինված։ Բացի այդ, շվեդները ունեին պատերազմելու մեծ փորձ, ինչպես նաև տաղանդավոր հրամանատար։

Հուլիսի 30-ին շվեդական բանակը ներխուժել է Նորվեգիայի տարածք և օգոստոսի 4-ին գրավել Ֆրեդրիկստենի բերդը։ Նորվեգական բանակը թողեց երկրի հյուսիսը և հեռացավ։

Շուտով շվեդական ռազմածովային նավատորմը շրջափակեց նորվեգական սակավաթիվ ռազմական նավերին և գրավեց Նարվիկ քաղաքը։ Քրիստիան Ֆրեդերիկը քաջ գիտակցում էր, որ դիմադրությունն անիմաստ է։ Շուտով նա զիջեց ամբողջ Նորվեգիան շվեդներին։

Նորվեգիան դարձավ Շվեդական կայսրության մի մաս։

## Տես նաև
* Դանիա-Նորվեգական ունիա
* Նորվեգիայի պատմություն
* Շվեդ-նորվեգական միություն (1814-1905)

## Գրականություն
* *Павлова Л. Я.* Шведско-датско-норвежский конфликт 1814 года и Россия (дипломатическая миссия М. Ф. Орлова) // Новая и новейшая история, № 1. — 1971.
* *Alin O.* Bidrag till Mosskonventionens historia // Historisk Tidskrift. — Stockholm. 1897.
* *Skeje J.* Norges forsvars historie. — Oslo, 1953.

Կատեգորիա:Նորվեգիայի պատերազմներ
Կատեգորիա:Շվեդիայի պատերազմներ
Ձվեր (ֆիլմ)

**«Ձվեր»** (), գեղարվեստական կինոնկար, որը նկարահանվել է Նորվեգիայում։ Ռեժիսորը Բենթ Համերն է։ Սա համարվում է առաջին լիամետրաժ ֆիլմը, որը նկարահանվել է Համերի կողմից իր հիմնած  «Bulbul Films» կինոստուդիայում։

«Ձվեր» ֆիլմի պրեմիերան կայացել է 1995 թվականին Կաննի միջազգային կինոփառատոնի ժամանակ։

## Սյուժե
Ֆիլմում պատմվում է երկու եղբայրների սահուն ու ներդաշնակ կյանքի մասին։ Վերջիններս միայնակ ապրում են փոքր համայնքում։ Ամեն ինչ փոխվում է, երբ բնակավայրում հայտնվում է անսպասելի մի հյուր։ Պարզվում է, որ եղբայրներից մեկը երիտասարդ տարիներին հարևան քաղաք ճանապարհորդություն է կատարել և ապօրինի կապի մեջ է եղել մի կնոջ հետ։ Արդյունքում ծնվել է նրա երեխան, որի մասին տեղյակ չի եղել։

Ծանր հիվանդ մոր խնդրանքով Կոնրադը ուղևորվում է եղբայրների մոտ։ Նա մի երիտասարդ է, որը գամված է հաշմանդամի սայլակին։ Վերջինս շուտով խախտում է եղբայրների տանը ձևավորված անդորրն ու հավասարակշռված կյանքը։

Կոնրադն ունի տարօրինակ մի զբաղմունք։ Նա խելագարի պես հավաքում է թռչուների ձվեր և ունի մեծ հավաքածու։ Իր հետ այդ հավաքածուն բերում եղբայրների տուն։ Կոնրադը երբեք ձեռքից բաց չի թողնում այդ հավաքածուն։ Ամեն առավոտ պահանջում է կաթնաբանանային կոկտեյլի չափաբաժին։ Այդ անսովորություններին շատ դժվարությամբ են վարժվում չամուսնացած եղբայրները։

## Դերերում
* Սվերե Հանսեն — *Մու*
* Քյոլ Ստորմոեն — *Պա*
* Լեյֆ Անդրե — *Կոնրադ*
* Յունի Դար — *Ցիլինդիա Վոլունդ* 
* Ուլֆ Վենհարդ — *Վերնոն* 
* Թրոնդ Հյովիգ — *Բլոմդալ*
* Ալֆ Կոնրադ Օլսեն — *Ջիմ*
* Լեյֆ Մալբերգ — *Պրիստ*

## Մրցանակներ
* 1995 — **Amanda Awards պարգև**
** լավագույն դերասան (Սվերե Հանսեն և Քյոլ Ստորմոեն)
** լավագույն ֆիլմ (Բենթ Համեր)
* 1995 — **Մոսկովյան կինոփառատոն**
** Ժյուրիի մրցանակը Սուրբ Աննա ֆոնդից որպես լավագույն դեբյուտ (Բենթ Համեր)
* 1995 — **Տորոնտոյի միջազգային կինոփառատոն**
** հատուկ մրցանակ Կինոմամուլի միջազգային ֆեդերացիայի կողմից (Բենթ Համեր)
* 1996 — **Ռուանի Սկանդինավյան կինոփառատոն**
** Հանդիսատեսի համակրանքի մրցանակ (Բենթ Համեր)

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
*  

Կատեգորիա:1995 ֆիլմեր
Կատեգորիա:Բենթ Համերի ֆիլմեր
Կատեգորիա:Կատակերգություններ
Կատեգորիա:Նորվեգական ֆիլմեր
Հարալդ Սևերուդ

**Հարալդ Սևերուդ** (, ), նորվեգացի կոմպոզիտոր, 20-րդ դարի սկանդինավյան ամենահեղինակավոր սիմֆոնիստներից մեկը։ Առավել հայտնի է Հենրիկ Իբսենի «Պեր Գյունտ» պիեսի երաժշտության հեղինակմամբ (1947 թվական, չշփոթել Բերգենի նրա հայրենակից Էդվարդ Գրիգի ստեղծագործության հետ), ինչպես նաև այնպիսի ստեղծագործություններով, որոնք են «Կրակոտ ռոնդո» և հանրահայտ «Բողոքի բալլադները» (), որոնք գրվել են Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի ընթացքում և իրենցից ներկայացնում են նորվեգացիների պայքարի երաժշտական սիմվոլիկ մարմնավորումն ընդդեմ ֆաշիստական բռնազավթման։ Սևերուդը գրել է սիմֆոնիաներ և բազմաթիվ դաշնամուրային երկեր։ Հաճախ է հրավիրվել որպես դիրիժոր Բերգենի ֆիլհարմոնիկ նվագախմբի հետ երաժշտական ստեղծագործություններ կատարելու համար։

## Կենսագրություն
Հարալդ Սևերուդը ծնվել է Բերգեն քաղաքում։

Ապագա կոմպոզիտորը երաժշտական կրթությունն սկսել է 1915 թվականից՝ ուսանելով Բերգենի կոնսերվատորիայում։ Սովորել է դաշնամուր նվագել և երաժշտության տեսություն Բորգհիլդ Հոլմսենի մոտ։ Ուսումը Բերգենում ավարտելուց հետո սովորել է Բեռլինի Երաժշտական բարձրագույն դպրոցում (1920—1921) Ֆրիդրիխ Էրնստ Կոխի մոտ։

Դեռևս Բերգենում սովորելու ժամանակ սկսել է աշխատել երկու գաղափարների վրա, որոնք պիտի դառնային նրա առաջին սիմֆոնիան։ Առաջին գաղափարն ավարտին հասցրեց 1919 թվականին և կատարվեց Քրիստիանայում մեկ տարի անց։ Բեռլինում Սևերուդն ավարտեց ավարտեց իր առաջին սիմֆոնիայի եզրափակիչ մասը, որը ներկայացրեց Բեռլինի ֆիլհարմոնիկ նվագախումբը նրա ընկերոջ՝ դիրիժոր Լյուդվիգ Մովինկելի ղեկավարությամբ։ Քննադատները բարեհաճ էին տրամադրված Սևերուդի աշխատանքների նկատմամբ, ինչը բազմիցս օժանդակեց նրան սիմֆոնիկ և նվագախմբային երաժշտության հետագա զարգացման մեջ։

Հարալդ Սևերուդի երաժշտությունը կարելի է բաժանել երկու խմբի՝ ստեղծագործություններ դաշնամուրի համար և ստեղծագործություններ սիմֆոնիկ նվագախմբի համար։ Նրա նվագախմբային գործերից են ինը սիմֆոնիաները և տարբեր երկեր՝ գրված հոբոյի, տրոմբոնի, դաշնամուրի և ջութակի համար։

Իբսենի «Պեր Գյունտի» համար նրա գրած երաժշտությունն իրենից ներկայացնում է Էդվարդ Գրիգի համանուն ստեղծագործության հակառոմանտիկ հակադրությունը։

Նրա խոսքերով Մոցարտը և Հայդնը եղել են իր ոգեշնչման կարևորագույն աղբյուրները։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:20-րդ դարի դասական կոմպոզիտորներ
Կատեգորիա:Նորվեգացի դաշնակահարներ
Կատեգորիա:Նորվեգացի կոմպոզիտորներ
Ֆլավինի լը Գրանդ է Բորեն

**Ֆլավինի լը Գրանդ է Բորեն** (), կոմունա Ֆրանսիայում, գտնվում է Պիկարդիայի մարզում։ Կոմունայի դեպարտամենտը՝ Էնան է։ Մտնում է Գիզ կանտոնի կազմի մեջ։ Կոմունայի շրջանը՝ Վերվեն։

Կոմունայի INSEE կոդը՝ 02313

## Բնակչություն
2011 թվականի տվյալներով՝ համայնքի բնակչությունը 473 մարդ էր։ 

## Տնտեսություն
2010 թվականին համայնքի 302 աշխատունակ (15-64 տարեկան) բնակիչներից 190-ը տնտեսապես ակտիվ էին, 112-ը՝ ոչ ակտիվ (ակտիվության ցուցանիշը կազմել է 62,9 %, 1999 թվականին եղել է 68,2%)։ 190 տնտեսապես ակտիվ բնակիչներից աշխատում էին 167-ը (99 տղամարդ և 68 կին), գործազուրկ էին 23 մարդ (9 տղամարդ և 14 կին)։ 112 տնտեսապես ոչ ակտիվ բնակիչներից 22-ը եղել են աշակերտներ կամ ուսանողներ, 43-ը՝ թոշակառուներ, 47-ը տնտեսապես ոչ ակտիվ էին այլ պատճառներով։

## Տես նաև
* Ֆրանսիայի շրջանների ցանկ

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Վիճակագրության ազգային ինստիտուտ 

Կատեգորիա:Ֆրանսիայի բնակավայրեր
Օսլոյի մետրոպոլիտեն

**Օսլոյի մետրոպոլիտեն** (), մետրոյի գծերի միասնական համակարգ Նորվեգիայի մայրաքաղաք Օսլոյում։ Բացումը տեղի է ունեցել 1966 թվականի հոկտեմբերի 16-ին։ Մեկ միլիոնանոց քաղաքի համար համարվում է աշխարհի ամենամեծ մետրոպոլիտենը։ Ունի 100 կայարան, որոնցից 16-ը ստորգետնյա են։ Գծերի երկարությունը 85 կմ է։

## Պատմություն
Մետրոպոլիտենը ձևավորվել է մերձքաղաքային տրամվայի կայարաններից, որոնք բացվել են 1928 թվականին։

1954 թվականին Նորվեգիայի խորհրդարանը որոշում կայացրեց մայրաքաղաք Օսլոյում մետրոպոլիտենի կառուցման վերաբերյալ։ Նախատեսվում էր կառուցել 4 գիծ։

1966 թվականին շահագործման հանձնվեց Թյոյեն կայարանից դեպի Յերնբանգետորգեյթ կայարան գիծը, որը հասնում էր մինչև Օսլոյի երկաթգծի կենտրոնական կայարան։

## Բնութագիր և առանձնահատկություններ
Օսլոյի մետրոպոլիտենի թունելները փորված են ժայռերի մեջ, որոնց առաստաղը ամրացվել է բետոնի փչման եղանակով։ Հետաքրքիր դիզայն հաղորդելու նպատակով որոշ կայարանների պատերը թողել են անմշակ վիճակում՝ ընդգծելով ժայռաբեկորները։

Մետրոպոլիտենի աշխատանքային ժամերն են առավոտյան 5:30-ից մինչև գիշերը 0:30-ը: Աշխատանքային օրերին գնացքները դեպոյից դուրս են գալիս յուրաքանչյուր 15 րոպեն մեկ, իսկ ծանրաբեռնված ժամերին՝ 2-3 րոպեն մեկ։ Ոչ աշխատանքային օրերին գնացքների աշխատանքի հաջորդականությունը 30 րոպե է։

Ներկա դրությամբ մետրոպոլիտենից օգտվելու տոմսերը մագնիսային քարտերից են պատրաստված։ Այդ քարտերով հնարավոր է նաև օգտվել տրամվայից և քաղաքային ավտոբուսային պարկից։

## Գծերը
Մետրոպոլիտենը իրար է միացնում Օսլոյի բոլոր 15 շրջանբները և Բերում կոմունային հարակից բոլոր բնակավայրերը։ Գործում է առանց տրանսֆերային սկզբունքով։ Կենտրոնով անցնող բոլոր երթուղիները անցնում են 6 կայարաններով, որոնք միացված են 1 ընդհանուր թունելի, որից հետո կրկին բաժանվում են ըստ ուղղության։

2016 թվականի սեպտեմբերի 3-ից մտցվել է 5 գծանի ցանց։

thumb|300px

## Նշումներ

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Օսլոյի մետրոպոլիտենի պաշտոնական կայքը: (նորվեգերեն)

Կատեգորիա:1966 հիմնադրումներ Նորվեգիայում
Օսլո
Կատեգորիա:Օսլոյի մետրոպոլիտեն
Ման Ռեյ

**Ման Ռեյ** (, ի ծնե՝ Էմմանուել Ռադնիցկի, ), ամերիկացի-ֆրանսիացի նկարիչ, լուսանկարիչ ու կինոռեժիսոր էր, ով իր կարիերայի մեծ մասը անցկացրել է Ֆրանսիայում։ Նա նշանակալից ներդրումներ է ունեցել դադաիստական և սյուրռեալիստական շարժումներում։ Նրա ստեղծագործությունները առավելապես մեդիայի ոլորտում են, սակայն նա առաջին հերթին համարել է իրեն նկարիչ։ Նա առավել ճանաչված է եղել իր լուսանկարների համար, հետագայում հռչակվել է որպես նորաձևության և դիմանկարների լուսանկարիչ։ Նա նաև հայտնի էր իր՝ ֆոտոգրամների հետ աշխատանքներով, որոնք իր անունով կոչել է «ռեյոգրամներ»։

## Կյանք և կարիերա
Իր՝ արվեստագետի կարիերայի ընթացքում, Ման Ռեյը սակավաթիվ տվյալներ է հայտնի դարձրել իր ընտանիքի և անձնական կյանքի մասին ։ Նա նույնիսկ հրաժարվել է տեղեկացնել, որ «Ման Ռեյ»-ից բացի այլ անուն է ունեցել։

Նա ծնվել է 1890 թվականին։ Նա ռուս-հրեա փախստականների ավագ զավակն էր։ Ուներ մի եղբայր և երկու քույր։ 1912-ին Ռադնիցկիների ընտանիքը փոխում է ազգանունը, դառնալով՝ ՌԵյ։ Ման Ռեյի եղբայրը ընտրում է այդ ազգանունը ժամանակի [էթն'Cadeau' by Man Ray, iron and nails, Tate Modern.JPG
RroseSelavy.jpgշ արվեստաբաններ նմանություններ են գտնում Ման Ռեյի աշխատանքների և կարի տեխնիկաների միջև։

Մասոն Քլայնը՝ Հրեական թանգարանում Ման Ռեյի ցուցահանդեսի վարիչը, ասել է, որ նա «առաջին հրեա ավանգարդ արվեստագետն է։»

== Պատկերասրահ ==
<gallery>
'Cadeau' by Man Ray, iron and nails, Tate Modern.JPG
RroseSelavy.jpg
</gallery>

== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
http://content.time.com/time/magazine/article/0,9171,743589,00.html



[Կատեգորիա:Ամերիկացի նկարիչներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի կինոռեժիսորներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի լուսանկարիչներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի կինոօպերատորներ
Կատեգորիա:Հրեա արվեստագետներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի դերասաններ
Կատեգորիա:Ամերիկացի սցենարիստներ
Կատեգորիա:Ինքնակենսագիրներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի դիզայներներ
Կատեգորիա:Մոնպառնասի գերեզմանատանը թաղվածներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի արվեստագետներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի ռեժիսորներ
Կատեգորիա:Ֆրանսիացի լուսանկարիչներ
Կատեգորիա:Ֆրանսիացի կինոռեժիսորներ
Կատեգորիա:Ֆրանսիացի նկարիչներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի կինոսցենարիստներ
Կատեգորիա:20-րդ դարի ամերիկացի տղամարդ գրողներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի քանդակագործներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի փորագրիչներ
Կատեգորիա:Ստեղծագործական կեղծանուններ
Նորվեգիայի զինված ուժերի թանգարան

**Նորվեգիայի զինված ուժերի թանգարան** (), Նորվեգիայի զինված ուժերի զինվորական թանգարան, որը գտնվում է Նորվեգիայի մայրաքաղաք Օսլոյի Ակերսհուս ամրոցում։

Նախկինում թանգարանը ուներ «Hærmuseet» անվանումը, ինչը նշանակում էր «Բանակի թանգարան», իսկ ավելի շուտ՝ «Հրետանու թանգարան»։ Այն Նորվեգիայի գլխավոր ռազմական թանգարանն է։

2016 թվականի նոյեմբերի 16-ի դրությամբ թանգարանի մուտքը անվճար է։ Մեկ օրում հնարավոր չէ ամբողջությամբ տեսնել թանգարանում ցուցադրվող նմուշները, քանի որ այն բավականին հագեցած է իր թանգարանային ցուցանմուշների քանակով։

## Պատմություն
Նորվեգիայի զինված ուժերի թանգարանը ստեղծվել է 1946 թվականին, երբ երկու նախկին զինվորական թանգարանները՝ 1860թվականին հիմնված Հրետանու և 1928 թվականին հիմնված Թիկունքի թանգարանները միավորվեցին և կոչվեցին Hærmuséet անունով։ Սկզբնական շրջանում այն բաց էր միայն զինվորականների համար, իսկ 1978 թվականից Նորվեգիայի Օլավ V թագավորի հանձնարարությունից հետո հասանելի դարձավ նաև բոլորին Զինված ուժերի թանգարան անվանումով։

Թանգարանը տեղակայված է Ակերսոն ամրոցի 1860 թվականին կառուցված մասնաշենքում։

## Նպատակ և ցուցանմուշներ
Թանգարանի հիմնական նպատակն է ցուցադրել Նորվեգիայի ռազմական պատմությունը վիկինգների ժամանակներից մինչև մեր օրերը։

Թանգարանի մուտքի ճանապարհին տեղադրված են որոշ ցուցանմուշներ՝ հրանոթային զենքեր, հին թնդանոթների փողեր, տանկեր։

### Բաժիններ
Թանգարանը բաղկացած է 6 առանձին բաժիններից
* հին ժամանակները և ռազմական պատմությունը սկսած վիկինգներից մինչև 1814 թ.,
* 1814 - 1905 թվականների ռազմական պատմությունը,
* 1905 - 1940 թվականների ռազմական պատմությունը,
* Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի ցամաքային մարտերը,
* Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի ծովային մարտերը,
* 1945 թվականից մինչև մեր օրերի ռազմական պատմություն։

Թանգարանը բավականին հետաքրքիր է, քանի որ ցուցանմուշները ցուցադրվում են գեղեցիկ ու մանրակրկիտ ձևով։ Օգտագործվում են մանեկեններ, որպեսզի ցույց տրվի հին ժամանակների ռազմական հանդերձանքը։ Առկա է մեծ քանակի զենքեր ամենաբազմազան ձևի։ Ներկայացվում է ճակատամարտերի և կռիվների մակետները։

Տարվա մեջ մի քանի անգամ կազմակերպվում են հատուկ ցուցադրություններ։

## Պատկերասրահ

Պատկեր:Akershus festning, Oslo - Riksantikvaren-T001 02 0526.jpg|Թանգարանի շինությունները 1909թ.: (տեսարան Ակերսուն ամրոցից)
Պատկեր:Forsvarsmuseet, Oslo.jpg|Թանգարանի շենքը 2007թ.
Պատկեր:Akershus Fortress directional signs (1).jpg|Թանգարանի տեղը ցույց տվող վահանակ
Պատկեր:Akershus castle Oslo Norway 004.JPG|Հին թնդանոթների փողերը թանգարանի շենքի ներքին բակում
Պատկեր:Cannon on a sled.jpg|Հրանոթը սահնակի վրա, 1858թ.
Պատկեր:Telegrafkompaniet 1888 IMG 1329 Forsvarsmuseet.JPG|Նորվեգական բանակի հեռագրիչները. 1888թ.


## Արտաքին հղումներ
* The Defence Museum - official site  
* The Armed Forces Museum www.visitnorway.com 

Կատեգորիա:Օսլոյի թանգարաններ
Կատեգորիա:Նորվեգիայի զինված ուժեր
Կատեգորիա:1946 հիմնադրված թանգարաններ
Կատեգորիա:Նորվեգիայի ռազմական պատմություն
Կատեգորիա:1978 հիմնադրումներ Նորվեգիայում
Կարուզել կամուրջ

250px|մինի|Արձան ՙՙՍենա՚՚, քանդակագործ Լուի Պետոա, Կարուզել կամրջին
**Կարուզել կամուրջ,** անցնում է Սեն գետի վրայով և գետափնյա Տյուլրին կապում է գետափնյա Ոլտերին, որոնք գտնվում են Փարիզում։

## Պատմություն
1834 թվականին Լուի Ֆիլիպ 1-ին թագավորը անվանել է Կարուզելի կամուրջ, որովհետև այն գտնվում է Կարուզել հրապարակի դիմաց, որը ստացել է իր անվանումը զինվորական շքերթի ներկայացումից,որն անցկացվում էր այդ վայրում՝ Լյուդովիկ XIV-ի ժամանակ, 1662 թվականի հունիսի հինգից յոթը՝ իր որդու ծննդյան կապակցությամբ.:

Ճարտարապետ Անտուան Ռեմի Պոլոնսոին հաջողվեց ստեղծել կառույց, որը նավատորմական էր մի քանի բնագավառներում։ Կառուցելու ժամանակ կիրառվել է համեմատաբար նոր նյութ՝ փայտի հետ չուգուն։ Կամրջի ամեն անկյունում կառուցվեցին Լուի Պետիսոյի դասական ոճի քարե այլաբանական քանդակներ, որոնք ցույց էին տալիս արդյունաբերությունը, առատությունը, քաղաք Փարիզը և Սենուն։ կամրջի երկարությունը 169,5 մետր էր, լայնությունը 11,85 մետրն էր։ Այն բաղկացած էր երեք կամարներից՝ յուրաքանչյուրը 47,65 մետր։

1906 թվականին՝ 7 տասնամյակ օգտագործելուց հետո պահանջվեց լուրջ վերականգնում՝ փայտյա տարրերը փոխարինվեցին երկաթյայով։ Այնուամենայնիվ 20-րդ դարում կամուրջը նեղ էր։ 1930 թվականին նրա բարձրությունը գետի վրա ճանաչվեց ոչ բավարար գետային փոխադրումների համար և որոշվեց հրաժարվել դրանից, որպեսզի նորը կառուցեն, մի քանի մետր ներքև։ Ճարտարապետներ՝ Գասպարդը, Տուրի, Գուստավ Ումբենդստոկը և ինժեներ Լանգը փորձեցին պահպանել փարիզեցիների համար առօրյա դարձած կամրջի ուրվագիծը։ Նոր, եռաշերտ երկաթյա կամուրջը, որի լայնությունը 33 մետր էր, պատրաստված էր 1935-1939 թվականներին, հասնում էր Լուվրին հակառակ աջ ափով՝ Տրիումֆալյան Կարուզել վայրին։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ

Կատեգորիա:Փարիզի տեսարժան վայրեր
Կատեգորիա:Փարիզի կամուրջներ
Էբիգեյլ Բրեսլին

**Էբիգեյլ Քետլին Բրեսլին** (, ), ամերիկացի կինոդերասանուհին հայտնի է «Փոքրիկ միսս Երջանկություն», «Նշաններ», «Բարի գալուստ Զոմբիների երկիր» և «Նիմ կղզին» ֆիլմերում կատարած իր դերերի շնորհիվ։ Գեղեցկության մրցույթում հաղթելու մասին երազող աղջկա դերի համար՝ «Փոքրիկ միսս Երջանկությունում», Բրեսլին 2007 թվականին Օսկար մրցանակաբաշխության ժամանակ արժանացել է լավագույն երկրորդական դեր կատարող դերասանուհու մրցանակին, դառնալով ամերիկյան Կինոկոմեդիայի ամենաերիտասարդ նոմինանտներից մեկը։

## Կենսագրություն
Էբիգեյլ Բրեսլին ծնվել է 1996 թվականի ապրիլի 14-ին ԱՄՆ-ի Նյու Յորք քաղաքում։ Արդեն 3 տարեկանում նկարահանվել է գովազդային հոլովակներում, որից հետո 2002 թվականին առաջին անգամ մեծ էկրանի համար դերակատար է եղել Մ. Նայթ Շյամալանի «Նշաններ» ֆիլմում։ Դրան հաջորդեցին մի քանի դերեր կոմեդիաներում, ինչից հետո Բրեսլին ստացավ անփույթ աղջկա դեր Օլիվ Խուվերի «Փոքրիկ միսս Երջանկություն» ֆիլմում։ Ֆիլմը, որը նկարահանվել է անկախ ռեժիսորների՝ Վալերի Ֆերիսի և Ջոնաթան Դեյտոնի կողմից, դարձավ 2006 թվականի ամենագեղեցիկ և քննադատական հիթերից մեկը և նոմինացվել է Օսկարի, որպես ամենալավ պատկեր։

## Ֆիլմագրություն

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:21-րդ դարի ամերիկացի դերասանուհիներ
Կատեգորիա:«Երիտասարդ դերասան» մրցանակի դափնեկիրներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի երգչուհիներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի երեխա դերասանուհիներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի կին հնչյունավորողներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի կինոդերասանուհիներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի հեռուստատեսային դերասանուհիներ
Կատեգորիա:Ամերիկացիներ իռլանդական սերմամբ
Կատեգորիա:Թատրոնի ամերիկացի դերասանուհիներ
Թուր Սթոքքե

**Թուր Սթոքքե** (, ), թատրոնի և կինոյի նորվեգացի դերասան։

Դերասանուհի Լինն Սթոքքեի հայրն է։

## Կենսագրություն
Թուր Սթոքքեն ծնվել է 1928 թվականի  օգոստոսի 23-ին, Նորվեգիայի Սյոր Թրյոնդելագ կոմսության Տրոնհեյմ քաղաքում։ Նորամուտ եղել է 1956 թվականին Թրենդելագի թատրոնում։ Ապա աշխատել է Օսլոյի նոր թատրոնում, իսկ Բերգեն քաղաքի Ազգային բեմադրության թատրոնում աշխատել է մոտ 30 տարի։ Է 1985 թվականին Թուր Սթոքքեն և իր կինը՝ դերասանուհի Ինգեբյորգ Սեմ Սթոքքեն հիմնում են Տարեցների համար թատրոն։

Հայտնի է նաև իր աշխատանքով հեռուստատեսությունում, ռադիոյում և կինոյի։ Ուներ 450-ից ավելի դերերից  ռադիոբեմադրությունում՝ առավելագույն թվով դեր, խաղացված մեկ դերասանի կողմից այդ թատրոնի ողջ պատմության ընթացքում։ Բացի այդ, նա աշխատել է ռադիոյում, համերգային դահլիճներում և եկեղեցիներում։ Հայտնի է նաև իր դերերով կինոյում։ 1959 թվականից 1992 թվականը Թուր Սթոքքեն նկարահանվել է 27 ֆիլմերում։

1961 թվականի սեպտեմբերի 18-ին ծնվում է Թուրի և Ինգեբյորգի աղջիկը՝ Լին, ով նույնպես դարձել է դերասանուհի։

Թուր Սթոքքեն մահացել է 2003 թվականի հունիսի 13-ին։

## Ֆիլմագրություն

## Ծանոթագրություններ




## Արտաքին հղումներ
* 
* Tor Stokkes 65 roller ved Nationaltheatret fra 1966-1994

Կատեգորիա:Նորվեգացի դերասաններ
Կատեգորիա:Դերասաններ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Անձինք այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Օգոստոսի 23 ծնունդներ
Կատեգորիա:1928 ծնունդներ
Կատեգորիա:Հունիսի 13 մահեր
Կատեգորիա:2003 մահեր
Կատեգորիա:Թատրոնի դերասաններ
Այլմոլորակայինները ձեղնահարկում

**«Այլմոլորակայինները ձեղնահարկում»** (), ամերիկյան ընտանեկան կինոկատակերգություն։ Կինոընկերության արտադրության 20th Century Fox և Regency Enterprises: Գլխավոր դերերում՝ Կարտեր Ջենկինս, Էշլի Թիսդեյլ, Ռոբերտ Հոֆման, Հենրի Յանգ և Օստին Բուլտեր։ Ֆիլմը դուրս է եկել էկրաններին 2009 թվականին հուլիսի 31-ին։

Հետագայում ֆիլմն անվանվել է «Նրանք եկել են վերևից»։ Այս անունը օգտագործվում է ինչպես ֆիլմի կարգախոս։

## Սյուժե
Սյուժեն պտտվում է Պիրսոնների ընտանիքի երեխանների մասին, որոնք պաշտպանում են իրենց հանգիստը։ Սակայն, նրանց ձեռնահարկում հայտնվում են այլմոկորակայիններ, որոնք ցանկանում են գրավել մոլորակը։ Պիրսոնները փորձում են պաշտպանել իրենց տունը և մոլորակն այլմոլորակայիններից։

## Դերերում

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* 
* 
* 

Կատեգորիա:2000-ականների ամերիկյան ֆիլմեր
Կատեգորիա:2000-ականների անգլերեն ֆիլմեր
Կատեգորիա:2000-ականների կինոկատակերգություններ
Կատեգորիա:2009 ֆիլմեր
Կատեգորիա:20th Century Fox ֆիլմեր
Կատեգորիա:Ամերիկյան արկածային ֆիլմեր
Կատեգորիա:Ամերիկյան գիտաֆանտաստիկ ֆիլմեր
Կատեգորիա:Ամերիկյան ընտանեկան ֆիլմեր
Կատեգորիա:Ամերիկյան կինոկատակերգություններ
Կատեգորիա:Կանադական կինոկատակերգություններ
Կատեգորիա:Ֆիլմեր այլմոլորակայինների մասին
Կատեգորիա:Ֆիլմեր երեխաների մասին
Կատեգորիա:Ֆիլմեր, որոնց գործողությունները տեղի են ունենում Միչիգանում
Կատեգորիա:Dune Entertainment ֆիլմեր
Կատեգորիա:Windows տեսախաղեր
Կատեգորիա:PlayStation 2 տեսախաղեր
Կատեգորիա:Ամերիկյան ֆիլմեր վրեժի մասին
Նորվեգիայի կոմունաներ

thumb|250px|Նորվեգիայի կոմունաներ
**Կոմունան** () Նորվեգիայի վարչական բաժանման երկրորդ մակարդակն է նահանգներից (ֆյուլկեներից) հետո։ Մինչև 2018 թվականի վերջը երկիրը բաժանված է եղել 422 կոմունաների։ Նորվեգիայի մայրաքաղաք Օսլոն նաև նահանգ է և նրա միակ կոմունան։

Կոմունաները պատասխանատվություն են կրում մի շարք հիմնական խնդիրների իրականացման համար, որոնցից են տարրական դպրոցները, մանկապարտեզները, շրջանների նախագծումն ու տեխնիկական ծառայությունները։

Կոմունաների թիվը հետզհետե նվազում է փոքր կոմունաների միավորման պատճառով։ 1930 թվականին Նորվեգիայի կոմունաների թիվը եղել է 747, 1957 թվականին՝ 744, 1967 թվականին՝ 454, 2017 թվականին՝ 426, և գոյություն ունեն այդ թվի կրճատման նախագծեր։

Կոմունաների մոտավորապես 40 %-ի անունը համընկնում է նրա կենտրոնի անվան հետ, իսկ մյուսների դեպքում մասնամբ կամ ամբողջովին տարբերվում է։

## Լեզվական ձևեր
Կոմունաները կարող են ընտրել նորվեգերենի երկու տարբերակներից մեկը՝ որպես պաշտոնական լեզու, կամ երկուսն էլ ընդունել որպես հավասարազոր լեզուներ (չեզոք դիրքարոշում)։ Ներկայում 160 կոմունաներ որպես պաշտոնական լեզու ընտրել են բուկմոլը, 114 կոմունաներ՝ նյունորսկը, իսկ 156 կոմունաներ չեզոք են մնացել լեզվի տարբերակի ընտրության հարցում։ Դրանցից բացի Նորվեգիայի ութ կոմունաներում որպես լրացուցիչ պաշտոնական լեզու ընդունված է սաամական լեզուներից մեկը։ Փորսանգեր կոմունայում ընդունված են երեք պաշտոնական լեզուներ՝ նորվեգերեն, հյուսիսսաամերեն և քվեներեն (ֆիններենի բարբառ)։

## Կոմունաների ցանկ

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Ցանկեր:Նորվեգիա
Գրիգի համերգասրահ

thumb|Գրիգի համերգասրահի շենքը

**Գրիգի համերգասրահ** (), համերգասրահ Նորվեգիայի Բերգեն քաղաքի մոտ՝ Տրոլդհաուգեն թանգարանի հարևանությամբ։ Հայտնի է նաև որպես «Grieghallen»: Հիմնադրվել է ի պատիվ հայտնի նորվեգացի կոմպոզիտոր Էդվարդ Գրիգի։ Համերգասրահը ունի 1500 նստատեղ։

Շինությունը նախագծվել է դանիացի ճարտարապետ Կնուդ Մունկի կողմից, ով հաղթել էր նախագծային մրցույթը 1965 թվականին։ Շինարարության ավարտից հետո՝ 1978 թվականից այն հանդիսանում է Բերգենի ֆիլարմոնիկ նվագախմբի տունը։ 1986 թվականին այստեղ տեղի է ունեցել Եվրատեսիլ երգի մրցույթը։ Յուրաքանչյուր տարի համերգասրահում կազմակերպվում է փողային նվագախմբերի մրցույթ ():

1978 թվականին Grieghallen-ը արժանացել է Betongtavlen ճարտարապետական մրցանակի։

Համերգասրահը հայտնի է նաև իր ձայնագրման սրահով, հատկապես Բլեք մետալի սիրահարների շրջանում։ Այնտեղ ձայնագրվել են տվյալ երաժշտական ժանրի մի քանի ալբոմներ, այդ թվում՝ նորվեգական մի քանի հայտնի խմբերի ալբոմներ։

## Արտաքին հղումներ
* 
* 

Կատեգորիա:Բերգենի շենքեր և կառույցներ
Կատեգորիա:Էդվարդ Գրիգ
Կատեգորիա:Նորվեգիայի համերգասրահներ
Բերգենի ֆիլհարմոնիկ նվագախումբ

**Բերգենի ֆիհլարմոնիկ նվագախումբ** (), նորվեգական սիմֆոնիկ նվագախումբ, որը տեղակայված է Նորվեգիայի Բերգեն քաղաքում։ Հիմնադրվել է 1765 թվականին որպես *Երաժշտական համայնք* (): Հանդիսանում է Նորվեգիայի ամենահին սիմֆոնիկ նվագախումբը և ամենահներից մեկը աշխարհում։

Նվագախմբի պատմությունը սերտորեն կապված է նորվեգացի կոմպոզիտոր Էդվարդ Գրիգի անվան հետ։ Գրիգը, լինելով ծնունդով Բերգենից, ակտիվ մասնակցություն է ունեցել նվագախմբի աշխատանքներում ինչպես ստեղծագործական իմաստով, այնպես էլ նյութական։ Մի քանի տարի նա նաև եղել է նվագախմբի գլխավոր դիրիժոր։ Ավելի վաղ նվագախմբում իր ստեղծագործական կարիերան է սկսել Ուլե Բուլը։

Հիմնադրման առաջին տասնամյակում Երաժշտական համայնքի նվագախումբը կազմված է եղել 20-30 մարդուց։ Աստիճանաբար երաժիշտների քանակը ավելացել է։ Ներկայումս նվագախմբի կազմում կա շուրջ 100 երաժիշտ, որոնցից շատերը նաև դասախոսություն են վարում Գրիգի անվան երաժշտական ակադեմիայում։

Բերգենի նվագախմբի հետ միասին տարբեր տարիների հանդես են եկել այնպիսի հռչակավոր մեներգիչներ, ինչպիսին է Մարիան Անդերսոնը։ Դիրիժորի վահանակից ղեկավարել են Յան Սիբելիուսը, Կարլ Նիլսենը, Աարոն Կոպլենդը, Վիտոլդ Լուտոսլավսկին, Քշիշտոֆ Պենդերեցկի, Լուչիանո Բերիոն։

1978 թվականից նվագախմբի հիմնական երաժշտական հարթակը հանդիսանում է Գրիգի համերգասրահը։

## Նվագախմբի ղեկավարների ցանկ

* Սամուել Լինդ (1765—1769)
* Բենիամին Ուլե (1769—1770)
* Նիլս Հասլուն (1770—1785)
* Ուլե Պետերսեն Րյոդեր (1785—1805)
* Յոհան Պաուլսեն (1805—1820)
* Մատիաս Լունդհոլմ (1820—1827)
* Ֆերդինանդ Ջիովանի Շեդիվի (1827—1844)
* Ֆերդինանդ Ավգուստ Րոյան (1856—1859)
* Ավգուստ Ֆրիս (1859—1862)
* Ամադեուս Վոլվգանգ Մաչեվսկի (1862—1864)
* Ավգուստ Ֆրիս (1864—1873)
* Ռիկարդ Հենեբերգ (1873—1875)
* Ադոլֆ Բլոմբերգ (1875—1878)
* Գերման Լևի (1879—1880)
* Էդվարդ Գրիգ (1880—1882)
* Իվեր Հոլդեր (1882—1886)
* Պեր Վինգե (1886—1888)
* Ջորջ Վաշինգտոն Մագնուս (1892—1893)
* Յուհան Հալվորսեն (1893—1899)
* Քրիստիան Դանինգг (1899—1905)
* Հարալդ Հեյդե (1907—1948)
* Ուլաֆ Հելան (1948—1950)
* Կարլ ֆոն Գարագուի (1952—1958)
* Արվիդ Ֆլադմյո (1958—1961)
* Կարստեն Անդերսեն (1964—1985)
* Ալդո Չեկատո (1985—1990)
* Դմիտրի Կիտայենկո (1990—1998)
* Սիմոնա Յանգ (1999—2002)
* Էնդրյու Լիտոն (2002- մինչ օրս)

## Արտաքին հղումներ
* Նվագախմբի պաշտոնական կայք: 

Կատեգորիա:Նորվեգիայի սիմֆոնիկ նվագախմբեր
Կատեգորիա:Բերգեն
Կատեգորիա:Սիմֆոնիկ նվագախմբեր
Դեյվիդ Հերվուդ

**Դեյվիդ Հերվուդ** (, ), անգլիացի դերասան։ Առավել հայտնի է «Հայրենիք» հեռուստասերիալում՝ Դեյվիդ Էսթեսի դերով։ Հանդիսանում է Բրիտանական կայսրության շքանշանի կրող։

## Վաղ կյանքը և ուսումը
Հերվուդը ավարտել է Դրամատիկական արվեստի թագավորական ակադեմիան։

## Անձնական կյանքը
Հերվուդը ամուսնացել է իր վաղեմի խաղակցի՝ Քրիստի Հարդիի հետ՝ 2013 թվականի փետրվարին։ Զույգը ունի 2 երեխա։ Ընտանիքը ապրում է Լոնդոնում՝ Սթրիթեմում։

Հերվուդը «Բիրմիգհեմ Սիթի» ֆուտբոլային ակումբի սիրահար է։

## Ֆիլմագրություն
### Կինո

### Հեռուստատեսություն

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* 

Կատեգորիա:20-րդ դարի անգլիացի տղամարդ դերասաններ
Կատեգորիա:21-րդ դարի անգլիացի տղամարդ դերասաններ
Կատեգորիա:Անգլիացի դերասաններ
Կատեգորիա:Անգլիացի կինոդերասաններ
Կատեգորիա:Անգլիացի տղամարդ թատրոնի դերասաններ
Կատեգորիա:Անգլիացի տղամարդ կինոդերասաններ
Կատեգորիա:Անգլիացի տղամարդ հեռուստատեսային դերասաններ
Կատեգորիա:Բրիտանացի հեռուստատեսային դերասաններ
Կատեգորիա:Թատրոնի դերասաններ
Կատեգորիա:Հեռուստատեսային դերասաններ
Սյոդերմալմ

**Սյոդերմալմ**, կարճ՝ "Սյոդեր" (Շվեդերեն՝ "հարավ"), շրջան է և կղզի Ստոկհոլմի կենտրոնում։

Սյոդերմալմը հարակից շրջանների հետ կապված է մի շարք կամուրջներով։ Հին քաղաքի հետ (Gamla stan) շրջանը կապվում է Slussen կամուրջով։

Շրջանը զբաղեցնում է 5,71 կմ² տարածք։ 2011 թվականի տվյալներով բնակչությունը կազմում է 101 հազար մարդ։

Սյոդերմալմը վարչականորեն հանդիսանում է Ստոկհոլմյան կոմունայի մաս։ 2007 թվականից սկսած՝ այն Հին քաղաքի և մի քանի այլ շրջանների հետ միասին կազմում է Սյոդերմալմ վարչական շրջանը։

## Տրանսպորտ

## Պատկերասրահ

Ryssgården Stockholm From Above 2005-06-06.jpg|thumb|Ryssgården հրապարակը Սյոդերմալմում
Åsögatan 213 Åsöberget Stockholm 2005-06-13.jpg|thumb|Փայտե տուն Էսյոգատան 213-ում, կառուցվել է 1730 թվականին:
Sodertornet at night.jpg|thumb|upright|Սյոդերն աշտարակ՝ 86 մետր բարձրությամբ շինություն: Կառուցվել է 1997 թվականին դանիացի ճարտարապետ Հենինգ Լարսենի կողմից:
The south theatre.JPG|thumb|Սյոդրա թատրոնը Սյոդերմալմում


## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Ստոկհոլմ
Կատեգորիա:Շվեդիայի կղզիներ
Աշխարհի արդարակյացները Նորվեգիայում

[thumb|300px|[Նորվեգիա-Շվեդիա պետական սահմանի այն հատվածը, որտեղ հրեաներին բերում էին, որպեսզի վերջիններս ապահով փախչեին դեպի Շվեդիա, ուր ոչ մի վնաս նրանց չէր սպառնա: ]]
**Աշխարհի արդարակյացները Նորվեգիայում** (), նորվեգացիներ, ովքեր Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի տարիներին տեղի ունեցող հրեական հոլոքոստի ժամանակ փրկել են հրեաների։ Իսրայելի Աղետի ինստիտուտի և «Յադ վա Շեմ» թանգարանի կողմից նրանց շնորհվել է «Աշխարհի արդարակյացներ» կոչումը։

2016 թվականի հունվարի 1-ի դրությամբ այդ կոչումը ստացել են թվով 62 նորվեգացիներ։ Նորվեգիայի դիմադրության շարժման ժամանակ նորվեգացիների անձնազոհ գործունեության համար, 1977 թվականին, Երուսաղեմում գտնվող «Յադ վա Շեմ» թանգարանի կողմից բոլոր մասնակիցներին շնորհեցին «Աշխարհի արդարակյացներ» կոչումներով։

## Ցուցակ

## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն
* 

## Արտաքին հղումներ
* 

Կատեգորիա:Նորվեգացիներ
Կատեգորիա:Ցանկեր:Նորվեգիա
Ավստրո-Հունգարիան Առաջին համաշխարհային պատերազմում

Ավստրո-Հունգարիան Առաջին համաշխարհային պատերազմի մեջ մտավ 1914 թվականի հուլիսի 28-ին, էրցհերցոգ Ֆրանց Ֆերդինանդի և նրա կնոջ Սարաևոյի սպանությունից մեկ ամիս հետո, որը իրականացրել էր 18-ամյա ուսանող, «Սև ձեռք» ազգայնական կազմակերպության անդամ բոսնիական սերբ Գավրիլո Պրինցիպը։

Պատերազմի մեջ մտնելուց հետո հաջորդեց Սերբիային վերջնագիր ներկայացնելը և համընդհանուր զորահավաքը։ Զինված հակամարտության մեջ ներգրավվելուց հետո վերջինս պատերազմ է հայտարարում՝ Ռուսական կայսրությանը և Բելգիային, իսկ Մեծ Բրիտանիան և Ֆրանսիան պատերազմի մեջ են մտնում Ռուսաստանի կողմից։

## Պատերազմ հայտարարելու ժամանակագրությունը

## Դեպքերի ժամանակագրությունը
* 1915 թվականին արևելյան ռազմաճակատում ընթանում էր դաժան կռիվ ռուսական և ավստրո-հունգարական զորքերի միջև Կարպատներում։ Այդ տարում ավստրո-գերմանական զորքերը ճեղքում են ռուսական ռազմաճակատը Գալիցիայում։
* 1915 թվականի մայիսի 23ին Իտալիան պատերազմ է հայտարարում Ավստրո-Հունգարիային և այդ ժամանակ իտալական զորքերը ձգտում են գրավել ավստրիացիների պլացդարմը Իզոնցոյում։
* 1916 թվականի հունիսի 4ին իրականացվում է Բրուսիլական ճեղքումը։ Ռուսական բանակը ճեղքում է ավստրո-հունգարական պաշտպանությունը Պրիպյատական ճահիճների հարավում։ Կռիվը շարունակվեց մինչև օգոստոսի 10-ը։
* 1916 օգոստոսի 27ին Ավստրո-Հունգարիան պատերազմ է հայտարարում Ռումինիային։ Ռումինական զորքերը հարձակման են անցնում Տրանսիլվանիայում։ Ավստրո-Հունգարիայի և Գերմանիայի զորքերը անցկացնում են հաջող հակահարձակումներ ռումինական բանակի դեմ։
* 1916 թվականի նոյեմբերի 21ին մահանում է ավստրիական կայսր Ֆրանց Յոզեֆը։ Նոր կայսր է դառնում նրա զարմիկը՝ Կառլ I անվամբ Կառլ Ֆրանց Յոսեֆը։
* 1917 թվականին Չինաստանը պատերազմ է հայտարարում Գերմանիային և Ավստրո-Հունգարիային։ Այդ ժամանակ իտալական ռազմաճակատում սկսվում է Կապորետտոյի ճակատամարտը։ Ավստրո-Հունգարիայի և Գերմանիայի զորքերին հաջողվում է ճեղքել ռազմաճակատի գիծը։ Իտալական մասերը ստեղծում են նոր պաշտպանության սահմանագիծ Պյավե գետի մոտ։
* 1917 թվականի դեկտեմբերի 3ին Բրեստ-Լիտովսկում սկսվում են բանակցություն՝ Ռուսաստանի, Գերմանիայի, Ավստրո-Հունգարիայի, Բուլղարիայի և Օսմանյան Կայսրության (Թուրքիայի) միջև զինադադարի համար։ Երեք ամիս հետո ստորագրվեց Բրեստ-Լիտովսկի պայմանագիրը
* 1918 թվականի ապրիլին Հռոմում սկսեց աշխատանքը չեխոսլովակական, ռումինական, հարավսլավիական և լեհական տարածքների ներկայացուցիչների կոնֆերանսը, որոնք մտնում էին Ավստրո-Հունգարիայի կազմի մեջ։
* Կես տարի անց Ավստրիայում տեղի ունեցավ հեղափոխություն ու որին հաջորդից Ավստրո-Հունգարիայի փլուզումը։

Կատեգորիա:Առաջին համաշխարհային պատերազմ
Կատեգորիա:Ավստրո-Հունգարիա
Թրոլդհաուգեն

**Թրոլդհաուգեն** (, *թարգմ.՝ Տրոլների բլուր*), նորվեգացի կոմպոզիտոր Էդվարդ Գրիգի առանձնատունը, որը գտնվում է կոմպոզիտորի հայրենի Բերգեն քաղաքի մոտ։ Գրիգը և իր կինը թաղվել են տան մոտ գտնվող բլրի վրա։ Առանձնատունը, կալվածքները ներկայումս հանդիսանում են Գրիգի թանգարանի մաս։

Գրիգը հաճախ իր տունը անվանում էր իր լավագույն ստեղծագործություն, որի շինարարությանը անձամբ մասնակցել է։ Շինությունը նախագծվել է կոմպոզիտորի զարմիկ, տաղանդավոր ճարտարապետ Շակոմ Բուլեմի կողմից։ Առանձնատունը կառուցվել է այն ժամանակների համար մոդայիկ վիկտորյան ոճով՝ ծածկապատշգամբով և աշտարակով։ Աշտարակի ծայրին ամրացվել է դրոշակիր, որի վրա տեղադրվել է Նորվեգիայի դրոշը, ինչը նշանակում էր, որ Գրիգը տանն է եղել։ Մեծ պատուհանները հնարավորություն են ընձեռել ըմբոշխնել գեղեցիկ բնությամբ նույնիսկ տան ներսից, ինչպես նաև առանձնատունը դարձրել են լուսավոր։ 4 մետր բարձրությամբ առաստաղներով սենյակները, հարմարավետ կահույքը և պատուհաններից բացվող հրաշալի տեսարանները հնարավորություն են տալիս այցելուներին իրենց զգալ հարմարավետ և ստանալ դրական լիցքեր։ Առաջին հարկը բաց է այցելուների համար և ներառում է հիշատակի սենյակը, հյուրասենյակը, ճաշասենյակը և ծածկապատշգամբը։

Առանձնատնից քիչ հեռու Գրիգը կառուցել է փոքրիկ խրճիթ, որը առավել հայտնի է Կոմպոզիտորի խրճիթ անունով։ Այնտեղ նա առանձնանում էր և ստեղծագործում։

1985 թվականին առանձնատնից ոչ շատ հեռու կառուցվեց Թրոլդհաուգեն համերգասրահը, որի մուտքի մոտ տեղադրված է Գրիգի «Ինգեբրիգտա Վիկա» ստեղծագործությանը նվիրված հուշարձան։ Յուրաքանչյուր տարի համերգասրահում կազմակերպվում է դասական երաժշտությանը նվիրված շուրջ 300 համերգ։ 
 
Թանգարանի նոր շենքը կառուցվել է 1995 թվականին։ Այնտեղ 2007 թվականին բացվեց ցուցահանդես նվիրված հայտնի կոմպոզիտորի ստեղծագործական և անձնական կյանքին։  Տարածքում է գտնվում նաև վարչական շինությունը, հուշանվերների խանութը, համերգասրահը, Կոմպոզիտորի խրճիթը, ինչպես նաև նրա ու իր կնոջ գերեզմանը։

## Պատկերասրահ

Պատկեր:Могила Грига.jpg|Գրիգի և իր կնոջ գերեզմանը Տրոլդհաուգենում
Պատկեր:Troldhaugen 1022.jpg|Տրոլդհաուգեն
Պատկեր:Troldsalen-inne03.jpg|Տրոլդհաուգենի համերգասրահը


## Գրականություն
* Torsteinson,  Sigmund (1978) *Femti ar med Troldhaugen: Glimt fra museumstiden 1928-1978* (Gyldendal)
* Torsteinson,  Sigmund  (1960) *Troldhaugen med en kort biografi om Edvard Grieg* (John Grieg)
* Kayser, Audun  (1980) *Troldhaugen: Nina and Edvard Griegs home*  (John Grieg)
* Nordhagen, Per Jonas (1992)  *Bergen Guide & Handbook*  (Bergensia-forlaget) ISBN 82-91104-01-8

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Թրոլդհաուգենի պաշտոնական կայք: (նորվեգերեն)

Կատեգորիա:1928 հիմնադրումներ Նորվեգիայում
Կատեգորիա:1928 հիմնադրված թանգարաններ
Կատեգորիա:Բերգենի շենքեր և կառույցներ
Կատեգորիա:Երաժշտական թանգարաններ
Կատեգորիա:Էդվարդ Գրիգ
Կատեգորիա:Նորվեգիայի թանգարաններ
Կատեգորիա:Տուն-թանգարաններ
Լերդալի թունել

thumb|աջից|240px|Թունելի 3 քարանձավներից (խութերից) մեկում կայանած ավտոմեքենա
**Լերդալի թունել** (), ավտոմոբիլային թունել, որը իրար է միացնում Նորվեգիայի արևմտյան մասում գտնվող Սոգն-օգ-Ֆյուրանե ֆյուլքեյի (մարզիի) Լերդալ և Էուրլան կոմունաները (համայնքները)։ Թունելը հանդիսանում է E16 ավտոմայրուղու Օսլո-Բերգեն հատվածի կարևորագույն հանգույց։

## Պատմություն և տեղնիկական բնութագիր

Թունելի երկարությունը 24,5 կմ է, որի կառուցումը սկսվել է 1995 թվականին։ Շինարարությունը ավարտվել է 2000 թվականին։ Այն հանդիսանում է աշխարհի ամենաերկար ավտոմոբիլային թունելը՝ 8 կմ-ով գերազանցելով շվեյցարական Գոտարդ թունելին։ Լեռը, որի միջով անցնում է թունելը, ունի 1600 մ բարձրություն։

Լերդալի թունելի առանձնահատկություններից է համարվում նաև այն, որ ներսում կառուցվել է 3 հատ հսկայական չափերի խութեր, որոնք տեղակայված են իրարից գրեթե նույն հեռավորության վրա՝ բաժանելով թունելը 4 հավասար երկարության մասերի։ Արհեստական խութերը փորվել են այն նպատակով, որ վարորդները կարողանան կանգնեն և հանգստանան՝ թուլացնելով փակ տարածքից առաջացած ճնշումը։  
thumb|աջից|240px|Թունելի 3 քարանձավներից (խութերից) մեկի մուտքի մոտ կայանած ավտոբուս

## Արտաքին հղումներ
* Թունելի պաշտոնական կայքը: 
* Նորվեգիա-2006 
* Օսլո-Բերգեն ճանապարհորդության վերաբերյալ մեկնաբանություններ:
* 

Կատեգորիա:Նորվեգիայի թունելներ
Կատեգորիա:Սոգն օգ Ֆյուրանեի շենքեր և կառույցներ
Դեթ մետալ

**Դեթ մետալ** (անգլ․ Death metal,թարգ․՝ death- մահ),մետալ երաժշտության էքստրեմալ ենթաժանր։

Վերցնելով թրեշ մետալի արագությունը և կատարման բարդությունը, այն սկզբնական շրջանում համարվում էր դրա ենթաժանր, ապա, արդեն 1980-ականների կեսերին՝ որպես ինքնուրույն ժանր։ Դեթ մետալի առաջացման համար մեծ նշանակություն են ունեցել թրեշ մետալ խմբեր, ինչպիսիք են ՝ Slayer, Kreator, Celtic Frost, որոնք սկսեցին հատուկ ուշադրություն դարձնել գործիքների ու վոկալի հնչողության ագրեսիայի և արագության վրա։

Նախնական դեթ մետալի կարևորագույն աշխատանքներից է համարվում Possessed խմբի Seven churches լիաֆորմատ ալբոմը, որը թողարկվել է 1985 թվականին։ Երբեմն այս ալբոմը (Death խմբի մի դեբյուտային ալբոմների հետ միասին) անվանում են դեթ մետալ ժանրի առաջին ալբոմ։ Ժանրը վերջնականապես առանձնանում է թրեշից ի շնորհիվ Death խմբի և Չակ Շուլդիների(ում երբեմն անվանում են որպես «դեթ մետալի հայր»), Morbid Agel, Obituary և մի քանի այլ, այս ժանրի պիոներ խմբերի շնորհիվ։

Կատեգորիա:Երաժշտական ոճեր
Ֆոլգեֆոննա թունել

thumb|280px|Ֆոլգեֆոննա թունելի մուտքը Աուստրեպոլեն գյուղի կողմից
**Ֆոլգեֆոննա թունել** (), ավտոմոբիլային թունել Նորվեգիայի Հորդլանդ ֆյուլքեյում (մարզում)։ Ունի 11.5 կմ երկարություն։ Միացնում Օդդա կոմունայում գտնվող համանուն քաղաքն ու Էյտրեհեիմ գյուղը և Կվինհերադ կոմունայում գտնվող Աուստրեպոլեն գյուղը։ Պաշտոնապես բացվել է 2001 թվականին։

Թունել թունելը անցնում Ֆոլգեֆոննա լեռան միջով, համանուն սառցադաշտի և ազգային պարկի տակով։ Երկարությամբ 3-րդն է Նորվեգիայում։ Այն 10 րոպեով կրճատել է Էյտրեհեիմ և Աուստրեպոլեն բնակավայրերի միջև տարածությունը։ Հանդիսանում է թիվ 551 ավտոմոբիլային մայրուղու կարևոր հատվածներից մեկը:.

2012 թվականին Ֆոլգեֆոննա թունելից ոչ հեռու կառուցվել է 10,4 կիլոմետրանոց Յոնդալ թունելը։ Նշված երկու թունելների միջոցով Օդդա քաղաքով անցնող  С помощью этих двух туннелей и парома дорога между E134 մայրուղու երկարություն անհամեմատ կրճատվեց, քան E16 մայրուղով։

Ֆոլգեֆոննա թունելի կառուցմամբ լուծվեց նաև ավտոմոբիլային տրանսպորտի անվտանգության հարցը։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Հորդալան կոմսության շենքեր և կառույցներ
Կատեգորիա:Նորվեգիայի թունելներ
Սթեֆանի Սքոթ

**Սթեֆանի Նոել Սքոթ** (, ), ամերիկյան դերասանուհի և երգչուհի։

## Կենսագրություն
Ստեֆանի Սքոթը ծնվել է 1996 թվականի դեկտեմբերի 6-ին Չիկագոյում, ԱՄՆ։ 6 տարեկան հասակում ընտանիքի հետ եկել է Ֆլորիդա նահանգ։ Նա ունի երկու մեծ եղբայր՝ — Թրոյ և Թրենտը։Ստեֆանին ավարտել է Holy Trinity Episcopal ակադեմիան։

Նա սկսել է իր դերասանական կարիերան ութ տարեկան հասակում` «Էննի» բեմադրությունում։ Այնուհետևնա բավականին երկար ժամանակ նկարահանվում էր գովազդում՝ Fuji Quicksnap Camera, PaPa Johns Pizza, Hasbro’s My Little Poneyville, Disney’s Bibbity Bobbity Boutique, Disney World’s Expedition Everest, Discovery Girls Magazine, H & M Clothing fall 2009 Catalog, Nintendo.

Մեխ ՝կրանին առաջին անգամ հանդես է եկել 2008 թվականին էպիզոտիկ դերով «Չակ» սերիալում։Ստեֆանիին հայտնիություն է բերել Լեկսի Րիդ կերպարը «Բարձր դաս» սերիալում։Կրկնօրինակել է «Հատուկ հետախույզ Օսո » մուլտսերիալի և «Ռալֆ» մուլտֆիլմի հերոսներին։

2015 թվականին Ստեֆանին նկարահանվել է Հեյլի Կիյոկոյի «Girls like girls» երգի տեսահոլովակում։

## Ֆիլմագրություն

## Մրցանակներ և նոմինացիաներ

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* 
* Սթեֆանի Սքոթի պաշտոնական կայքը
* 

Կատեգորիա:21-րդ դարի ամերիկացի դերասանուհիներ
Կատեգորիա:21-րդ դարի ամերիկացի երգիչներ
Կատեգորիա:21-րդ դարի ամերիկացի երգչուհիներ
Կատեգորիա:«Երիտասարդ դերասան» մրցանակի դափնեկիրներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի երգչուհիներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի կինոդերասանուհիներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի հեռուստատեսային դերասանուհիներ
Թուրբորգ Նեդրեոս

**Թուրբորգ Նեդրեոս** (, ), նորվեգացի կին գրող։ Արձակ ստեղծագործությունների, բանաստեղծությունների ու դրամաների հեղինակ է։

## Կենսագրություն
Թուրբորգ Նեդրեոսը ծնվել է պաշտոնյայի ընտանիքում։ Ուսումն ավարտելուց հետո, 1923 թվականին Բերգենում աշխատել է որպես երաժշտության ուսուցիչ։ Ավելի ուշ տեղափոխվել է Լեյրվիկ, որտեղ գրել է իր ստեղծագործությունների հիմնական մասը։ Առաջին գիրքը՝  «Før det ringer tredje gang» նորավեպերի հավաքածուն հրատարակել է 1945 թվականին։ 1947 թվականին ապրում է որպես անկախ գրող Օսլոյի մոտ գտնվող Նեսոդեն քաղաքում։ Ի լրումն գրական ստեղծագործության՝ համագործակցել է նաև հեռուստատեսության հետ։ Նրա  Av Måneskinn gror det ingenting («Լուսնի լույսի տակ ոչինչ չի աճում»)  վեպի հիման վրա ռեժիսոր Արիլդ Բրինկմանը 1987 թվականին նկարահանել է գեղարվեստական ֆիլմ։

Իր ստեղծագործություններում Նեդրեոսը բազմիցս անդրադառնում է դասային անհավասարության, ժամանակակից հասարակության մեջ կանանց կարգավիճակի թեմաներին, դեռահասների խնդիրներին, աղքատությանն ու պատերազմին։ Նրա ստեղծագործություններում զգալի է Օնորե դը Բալզակի, Մաքսիմ Գորկու, Ալեքսանդր Քիլանդի ազդեցությունը։

## Երկեր
* Før det ringer tredje gang (1945) -պատմվածքներ
* Bak skapet står øksen (1945) -պատմվածքներ
* Av Måneskinn gror det ingenting (1947) - վեպ
* Trylleglasset (1950) -պատմվածքներ
* De varme hendene (1952)
* Stoppested (1953)
* Musikk fra en blå brønn (1960) - վեպ ( հայերեն՝ Կապույտ ջրհորի երգը, 1972)
* Skomakeren og hans lest (1964) - հեռուստատեսային ներկայացում (1968)
* Den siste Polka (1965) -պատմվածքներ
* Stoppested (1965) - սցենար
* Ytringer i det blå (1967)
* Ved neste nymåne (1971) - վեպ
* Det dumme hjertet (1976) - աուդիոպիես
* Vintervår (1982)
* Gjennom et prisme (1983)
* En hage under snøen (1985) - սցենար
* Noveller - og noen essays - էսսեների ժողովածու (1995)

## Մրցանակներ
* Նորվեգացի քննադատների ընկերակցության մրցանակ Trylleglasset ստեղծագործության համար, 1950 թ.
* Բիրգեր Դոբլուգի անվան մրցանակ, 1964 թ.
* Առաջադրվել է Հյուսիսային Եվրոպայի խորհրդի գրական մրցանակի, 1972 թ.
* Նորվեգական ակադեմիայի մրցանակ, 1986 թ.

## Ծանոթագրություններ

## Աղբյուրներ
* Hans Bien (изд.): Meyers Taschenlexikon Nordeuropäische Literaturen, Leipzig 1978
* Gerhard Steiner (изд.): BI Taschenlexikon Fremdsprachige Schriftsteller, Leipzig 1980

## Արտաքին հղումներ
*  NRK: Lydfiler med Torborg Nedreaas
*  Norgeslexi: Torborg Nedreaas 
*   Torborg Nedreaas 
*  Aftenposten: Profile of the author
*  Jan Erik Østlie: Nedreaas 

Կատեգորիա:20-րդ դարի կին գրողներ
Կատեգորիա:20-րդ դարի սցենարիստներ
Կատեգորիա:Նորվեգացի գրողներ
Կատեգորիա:Նորվեգացի դրամատուրգներ
Կատեգորիա:Նորվեգացի կին գրողներ
Կատեգորիա:Նորվեգիայի սցենարիստներ
Կատեգորիա:Նորվեգացի վիպասաններ
Էիկսունդի թունել

thumb|280px|աջից|Թունելի բացումը 2008թ.-ի փետրվարի 17-ին
thumb|280px|աջից|Երթևեկության թույլտվությունը տրված2008թ.-ի փետրվարի 23-ին
**Էիկսունդի թունել**, ավտոմոբիլային թունել Նորվեգիայի Մյորե օգ Ռոմսդալ ֆյուլքեյում։ Անցնում է Ստուր-ֆյորդի տակով։ Միացնում է Էիկսուն և Րյանես բնակավայրերը։ Շինարարությունը սկսվել է 2003 թվականին։ Հանդիսավոր բացումը տեղի է ունեցել 2008  թվականի փետրվարի 17-ին։ Այն ամբողջությամբ երթևեկելի է դարձել նույն թվականի փետրվարի 23-ից։ 
 
7765 մետրին թունելը իջնում է մինչև 287 մ խորություն։ Այն հանդիսանում է աշխարհի ամենախորը թունելը։ Ճանապարհի թեքությունը հասնում է մինչև 9.6 %-ի։ Ջուրը և թունելը բաժանող ժայռի նվազագույ հաստությունը 50 մ է, իսկ առավելագույն հաստությունը՝ 500 մ։  
Էիկսունդի թունելի համալիրի մեջ են ներառված նաև թիվ 653 ավտոճանապարհը, ինչպես նաև 405 մ երկարություն ունեցող Էիկսունդի նոր կամուրջը, 1160 մ երկարություն ունեցող Հելգեհորն և 430 մ երկարություն ունեցող Մորգես թունելները։ Թիվ 653 ավտոճանապարհը մայրցամաքը միացնում է կղզիներում գտնվող շուրջ 25000 բնակչություն ունեցող բնակավայրերի հետ։

Թունելը կառուցվել է հորատման-պայթեցման միջոցով։ Անցքերի խորությունը կազմել է 5.2 մ, որից մուտքը՝4.8 մ։ Թունելի մեծ մասը չի ամրապատվում, քանի որ պատերը ամբողջական ժայռաբեկորից են։ Հոսքերի վտանգ ունեցող հատվածները բետոնապատված են 15 սմ հաստությամբ պատով։

Կառույցի շինարարության արժեքը կազմել է 970 միլիոն նորվեգական կրոն (մոտավորապես 123 միլիոն Եվրո)։ Նախնական արժեքը եղել է 25 միլիոն կրոն ավել։ Այնուամենայնիվ այդ գումարը 2005 թվականին նախատեսվածից ավելին է, որը կազմում էր 846 միլիոն նորվեգական կրոն (որից 500 միլիոնը գլխավոր թունելի համար)։ Անցումը վճարովի էև կազմում է 76 նորվեգական կրոն փոքր մարդատար ավտոմեքենայի համար։

*Հյուսիս-արևմտյան մուտքը  <br />
Հարավ-արևելյան մուտքը *


## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Մյորե օգ Ռոմսդալի շենքեր և կառույցներ
Կատեգորիա:Նորվեգիայի թունելներ
Նեդերուդ (մարզադաշտ)

**Նեդերուդ** (), բազմագործառույց մարզադաշտ, որը գտնվում է Նորվեգիայի Բերում բնակավայրում։

Հիմնադրվել է 1961 թվականին։

## Պատմություն
Նեդերուդ մարզադաշտը հիմնադրվել է 1961 թվականին։ Ներկայումս այն օգտագործվում է հիմնականում թեթև ատլետիկայի մրցարշարերի և ֆուտբոլային հանդիպումների անցկացման համար։ Նեդերուդի նախկին վարձակալը եղել է Ստաբեկ ֆուտբոլային ակումբի տնօրինությունը։

Այստեղ է խաղացել նաև Նորվեգիայի ֆուտբոլի մինչև 21 տարեկանների երիտասարդական հավաքականը։ 1996 թվականի տվյալներով 15 միլիոն նորվեգական կրոնա ներդրումից հետո մարզադաշտը վերանորոգվել է։ Այդ տարիներին Նեդերուդ մարզադաշտը կարող էր ընդունել առավելագույնը 3000 հանդիսական։

2005 թվականի ֆուտբոլային մրցաշրջանին ընդառաջ պետության հովանավորությամբ մարզադաշտը ապահովվել է լուսավորությամբ։ Այստեղ անցկացվել են նաև Նորվեգիայի ֆուտբոլի առաջնության հանդիպումներ։

Տարածաշրջանային մասշտաբով Նեդերուդ մարզադաշտը 18-րդն է։ Հինգ բալանոց սանդղակով նրա վարկանիշը գնահատվում է 2,73
:

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Նորվեգիայի մարզադաշտեր
Կատեգորիա:Ֆուտբոլային մարզադաշտեր
Նորվեգիայի տոներ

Այս հոդվածում ներկայացված է Նորվեգիայի տոների ցանկը։ Որոշ տոներ աշխատանքային օրեր են։

## Արտաքին հղումներ
* Նորվեգական տոների օրացույց 

Կատեգորիա:Նորվեգիայի տոներ
Նուր-Նորգե

**Հյուսիսային Նորվեգիա** կամ **Նուր-Նորգե** (), ոչ պաշտոնական վարչատարածքային միավոր Նորվեգիայում։

Գտնվում է թագավորության հյուսիսային հատվածում։ Վարչականորեն ներառում է երեք կոմսություն։

## Աշխարհագրություն
Հուր-Նորգեն գտնվում է Նորվեգիայի հյուսիսում՝ Սկանդինավյան թերակղզու վրա։ Ափերը ողողում է Նորվեգական ծովի ջրերը։

Հյուսիսային Նորվեգիայի երկրամասը բացի միջմարզային սահմաններից, ունի նաև միջպետական սահմաններ։ Սահմանակցում է հյուսիս-արևելքում Ֆինլանդիային, իսկ արևելքում՝ Շվեդիային։

Ներառում է երեք կոմսություն` Նուռլան, Թրոմս և Ֆինմարք։ Գտնվում է UTC+1 ժամային գոտում։ Զբաղեցնում է 112 976 կմ² տարածք և Նորվեգիայի ամենախոշոր վարչատարածքային միավորն է։ Այն կազմում է ամվողջ երկրի 34,89 %-ը։

Այս երկրամասում է գտնվում Նորվեգիայի թագավորության խոշոր նավահանգստներից մեկը՝ Նարվիքը։

## Բնակչություն
Ըստ 2013 թվականի մարդահամարի տվյալների՝ Հյուսիսային Նորվեգիան ունի 474 563 բնակիչ, որոնք հիմնականում տեղաբնիկ նորվեգացիներն են։ Խոսում են տարբեր լեզուներով, մասնավորապես նորվեգերեն լեզվի երկու բարբառներով։

Ըստ բնակչության թվի՝ Նուր-Նորգեն երրորդն է Նորվեգիայում։ Այն կազմում է ամբողջ Նորվեգիայի բնակչության 9,39 %-ը։ Պաշտոնական կրոնը քրիստոնեությունն է։

## Տես նաև
* Նորվեգիայի վարչական բաժանում
* Նորվեգիայի կոմունաներ

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Նորվեգիայի տարածաշրջաններ
Առաջին համաշխարհային պատերազմի մասնակիցներ

**Առաջին համաշխարհային պատերազմի մասնակիցներ**, երկրներ, որոնք մասնակցել են Առաջին համաշխարհային պատերազմին։
[thumb|right|200px|[Եվրոպայի քարտեզը Առաջին համաշխարհային պատերազմի ժամանակ]]

## Անտանտ
Բուն Անտանտի երկրները եղել են։
*  Բրիտանական կայսրություն
*  Ֆրանսիա
*  Ռուսական կայսրություն

Առաջին համաշխարհային պատերազմի նախօրեին Անտանտի կողմն անցան ավելի քան քսան երկիր, իսկ «Անտանտ» տերմինը սկսեց կիրառվել հակագերմանական կուալիցիայի անդամներին մատնանշելու համար։
*  Բելգիա
*  Բոլիվիա
*  Բրազիլիա
*  Թայվան
*  Կոստա Ռիկա
*  Կուբա
*  Էկվադոր
*  Հունաստան
*  Գվատեմալա
*  Հայիթի
*  Հոնդուրաս
*  Իտալիա — 1915 թվականի մայիսի 23-ից
*  Ճապոնիա
*  Լիբերիա
*  Չեռնոգորիա
*  Նիկարագուա
*  Պանամա
*  Պերու
*  Պորտուգալիա
*  Ռումինիա
*  Սան Մարինո
*  Սերբիա
*  Թաիլանդ
*  ԱՄՆ
*  Ուրուգվայ

## Քառյակ դաշինքի տերություններ
*  Գերմանիա
*  Ավստրո-Հունգարիա
*  Թուրքիա
*  Բուլղարիա

## Չեզոք երկրներ
*  Ալբանիա
*  Աֆղանստան
*  Արգենտինա ՝ Արգենտինան Առաջին համաշխարհային պատերազմում պահպանեց չեզոքությունը, չնայած երկու պատերազմող կողմերի մի շարք միջադեպերին.
*  Չիլի
*  Կոլումբիա
*  Դանիա
*  Սալվադոր
*  Եթովպիա
*  Լիխտենշտայն
*  Լյուքսեմբուրգ — պատերազմ չի հայտարարել Կենտրոնական տերություններին, չնայած դրան Գերմանիան օկուպացրել էր Լյուքսեմբուրգը
*  Մեքսիկա
*  Մոնղոլիա
*  Նիդերլանդներ
*  Նորվեգիա
*  Պարագվայ
*  Իրան
*  Իսպանիա
*  Շվեդիա
*  Շվեյցարիա
*  Վենեսուելա

## Պատերազմի հայտարարում
thumb|300px|Անտանտի երկրները և Կենտրոնական տերությունները 1914 թվականի օգոստոսին
thumb|300px|Անտանտի երկրները և Կենտրոնական տերությունները 1918 թվականին

* Դեղին գույնով նշվածները նշանակում են, որ երկրները խզել են դիվանագիտական հարաբերությունները, սակայն չեն հայտարարել պատերազմ։

## Տես նաև
* Անտանտ
* Եռյակ դաշինք
* Կենտրոնական ուժեր

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Առաջին համաշխարհային պատերազմ