Վալենտին Բուբուկին

**Վալենտին Բորիսովիչ Բուբուկին** (, ), խորհրդային ֆուտբոլիստ, Եվրոպայի գավաթի չեմպիոն (1960), ԽՍՀՄ սպորտի վաստակավոր վարպետ (1960), ՌՍՖՍՀ վաստակավոր մարզիչ (1990)։

## Կենսագրություն
Ծնվել է Մոսկվայում։ Մանկուց զբաղվել է ֆուտբոլով, բասկետբոլով, հոկեյով և այլ մարզաձևերով։ 1947 թվականին, տասնչորս տարեկան հասակում, ընդունվել է Մոսկվայի «Կռիլյա Սովետով» ԴՅՈՒՍՇ՝ կենտրոնական հարձակվողի դիրքում։ Պատանեկան թիմում հանդես գալու հենց սկզբից ցուցադրել եմ բարձր արդյունավետություն, նպատակասլացություն արդյունքին։ Մի քանի տարի անց սկսել է հանդես գալ երիտասարդական, իսկ հետո նաև առաջին կազմի կազմում։

1952 թվականին նա միացավ Մոսկվայի ռազմաօդային ուժերի թիմին, հանդես եկավ կրկնօրինակ կազմով։ 1953 թվականին հայտնվել է «Լոկոմոտիվում», որի գլխավոր մարզիչն էր Բորիս Արկադևը։ 1957 թվականին Մոսկվայի «Սպարտակի» հետ ԽՍՀՄ Գավաթի եզրափակիչ խաղում Բուբուկինը դարձավ հաղթական գոլի հեղինակ՝ 19-րդ րոպեին գրավելով դարպասը։ Կանչվել է ԽՍՀՄ հավաքական։ 1958 թվականին Շվեդիայում կայացած աշխարհի առաջնությունում, որտեղ խորհրդային հավաքականը քառորդ եզրափակչում 0:2 հաշվով պարտվեց տիրուհուն, պահեստայինների նստարանին էր։ 1959 թվականին դարձել է ԽՍՀՄ առաջնության արծաթե մեդալակիր։ 1960 թվականին Եվրոպայի գավաթի խաղարկությունում հանդես է եկել որպես հավաքականի հիմնական ձախ ինսայդեր։

1961 թվականին իր նախկին մարզիչ Վսևոլոդ Բոբրովի խնդրանքով տեղափոխվել է ԲԿՄԱ, մասնակցել է 20 հանդիպման, խփել է 3 գնդակ։ Առաջնության ավարտից հետո վերադարձել է «Լոկոմոտիվ» 1962 թվականի ամռանը։ Այդ ժամանակից ի վեր թիմի կազմում անցկացրել է ևս 118 հանդիպում և խփել 31 գնդակ։ Զուգահեռ սովորել է որպես ֆուտբոլային մարզիչ։

Կարիերան ավարտելուց հետո Բուբուկինն աշխատել է խորհրդային այնպիսի թիմերի գլխավոր մարզիչ, ինչպիսիք են Մոսկվայի «Լոկոմոտիվը», Սիմֆերոպոլի «Տավրիան», Լվովի «Կարպատները»։ Նաև 1978 թվականին Բուբուկինը Վիետնամի ԲԿՄԱ-ի (Հանոյ) գլխավոր մարզիչն էր։

1997 թվականից մարզել է Ռուսաստանի կառավարության «Ռոսիչ» ֆուտբոլային թիմը։

1996-1999 թվականներին աշխատել է որպես ֆուտբոլային խաղերի տեսուչ։ Հանդես է եկել որպես ֆուտբոլային փորձագետ։ Հայտնի դարձան նաև հեծանիվները և անեկդոտներ Բուբուկինից, «ֆուտբոլային ակնարկ» հեռուստածրագրում կար «Բուբուկինի խոհանոցում» խորագիրը։

Մահացել է Մոսկվայում, 2008 թվականի հոկտեմբերի 30-ին, կյանքի 76-րդ տարում։ Թաղված է Վագանկովսկի գերեզմանատանը։ Գերեզման Կենտրոնական ծառուղում, աջ կողմում (2 ուս.):

## Միջադեպ Ինդոնեզիայում
1950-ականների վերջին Բուբուկինը  «Լոկոմոտիվի» հետ ուղևորվեց Ինդոնեզիա, որտեղ տեղի տարբեր թիմերի հետ անցկացվեցին մի շարք ընկերական հանդիպումներ։ Դրանցից մեկում նա ծանր, հորդառատ անձրևից թաց գնդակով հարվածել է տեղի ֆուտբոլիստի գլխին, ինչի պատճառով նա անմիջապես ընկել է սիզամարգի վրա։ Հիվանդանոցում նրա մոտ արձանագրվել է կլինիկական մահ, սակայն հետագայում նա ողջ է մնացել։ Ամբողջ երկրում արագորեն տարածվեց «երկաթե ոտքով» սովետական ֆուտբոլիստի մասին լուրերը, ինչի պատճառով յուրաքանչյուր անցորդ ձգտում էր սեղմել այն՝ պարզելու, թե ինչից է այն պատրաստված։ Ավելի ուշ Ինդոնեզիայում հայտնվեց «Բուբուկին» մի ամբողջ ապրանքանիշ, որի տակ արտադրվում էին հիգիենայի պարագաներ՝ ատամի մածուկ, սափրվելու կրեմ և շամպուն։

## Մամուլը Բուբուկինի մասին
Եվ այնուամենայնիվ, սպորտի վաստակավոր վարպետ Վալենտին Բուբուկինը սովետական մարմնի օրինակ է, որը հիացմունքով և ինքնամոռաց քրտնաջան աշխատանքով նվիրվում է իր սիրելի զբաղմունքին։ Այդ առումով նա լավ օրինակ է երիտասարդ խաղացողների համար։

## Ձեռքբերումներ
* Եվրոպայի չեմպիոն։ 1960
* ԽՍՀՄ առաջնության արծաթե մեդալակիր։ 1959
* ԽՍՀՄ գավաթակիր։ 1957
* Վիետնամի չեմպիոն։ 1978 (որպես մարզիչ)

### Պարգևներ
* Բարեկամության շքանշան (1997)
* Պատվո շքանշան (2003)
* «Աշխատանքային արիության համար» մեդալ (1960)
* Վիետնամի Սոցիալիստական Հանրապետության ժողովուրդների բարեկամության մեդալ
* Պատվո նշան «Ռուսաստանում օլիմպիական շարժման զարգացման գործում ունեցած վաստակի համար»
* Պատվո նշան «ֆիզիկական կուլտուրայի և սպորտի զարգացման գործում ունեցած վաստակի համար»
* Պատվո նշան «պատվավոր երկաթուղի»

մինի|Փառքի ծառուղի

## Հիշատակ
* Սոչիում Դագոմիսի միկրոշրջանում տնկվել է Վալենտին Բուբուկինի հիշատակի ծառուղին։
* 2009 թվականից aյնտեղ պարբերաբար անցկացվում է Վալենտին Բուբուկինի հուշահամալիրը։
* Նրա անունն անմահացել է «Ռուսական երկաթուղիներ» մարզադաշտի Փառքի ծառուղում։

## Մատենագիտություն
* Բուբուկին Վ.Բ․ կյանքի Մշտադալար դաշտ։ մ., 1988: - Ռազմավարություն։ — , 2003.
* «Նրա կողմից խփված գնդակը և այժմ թռչում է գետնից վեր»։ Վալենտին Բուբուկինի հիշատակի ծառը (Կազմող, խմբագիր, համահեղինակ՝ Գագիկ Կարապետյան) - Մ.,«սպորտ, մարդ», 2016, 544 էջ, նկարազարդումներ։ — ISBN 978-5-906131-92-8

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Умер прославленный футболист Валентин Бубукин
* Александр Григорян, «Армянские мотивы Бубукина», газета «Ноев Ковчег» № 01 (83), январь 2004

 
Կատեգորիա:Խորհրդային ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:ԲԿՄԱ Մոսկվայի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Լոկոմոտիվ Մոսկվայի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:ԽՄԿԿ անդամներ
Կատեգորիա:Խորհրդային ֆուտբոլային մարզիչներ
Կատեգորիա:Վագանկովյան գերեզմանատանը թաղվածներ