Ռոստիսլավ Լապիցկի

**Ռոստիսլավ Ալեքսանդրովիչ Լապիցկի** (, ), 1948-1950 թվականներին Մյադելի և Սմորգոնի շրջաններում գործող ընդհատակյա հակակոմունիստական աշակերտական շարժման կազմակերպիչ և առաջնորդ:

## Կենսագրություն
Լապցիկին ծնվել է 1928 թվականի սեպտեմբերի 1-ին Վիլեյշչինայում՝ բազմազավակ ընտանիքում, ուղղափառ քահանա Ալեքսանդր Լապիցկու ընտանիքում։ Պատերազմի ժամանակ ընտանիքի հետ տեղափոխվել է Մյադելի շրջան, որտեղ հայրը եկեղեցական համայնք է ստացել Կոբիլնիկ գյուղում։ Նույն վայրում՝ 1944 թվականին, ընդունվել է նորաստեղծ Կոբիլնիկի յոթ տարի տևողությամբ դպրոց։ Նույն ժամանակահատվածում, ավագ եղբոր՝ Վիլենի հոգևոր սեմինարիայի սեմինարիստի միջոցով, միացել է «Վիլենյան հայրենասիրական կազմակերպությանը», որը կազմավորվել է Վիլենյան բելոռուսական գրիմնազիայի և հոգևոր սեմինարիայի աշակերտների շրջանում։ Կազմակերպության բացահայտումից և նրա մեծամասնության անդամների ձերբակալությունից հետո՝ 16-ամյա Ռոստիսլավը դատապարտվել է երեք տարվա ազատազրկման՝ որպես անչափահաս։ 1945 թվականին՝ ֆաշիստական Գերմանիայի պարտության կապակցությամբ, ազատ է արձակվել և վերադարձել Կոբիլնիկ, որտեղ շարունակել է դպրոցական կրթությունը։

1946 թվականի ձմռանը, հոր մահից հետո, մայրիկի հետ տեղափոխվել է Նեկանցեկ գյուղ, որտեղ փորձեց տեղական եկեղեցում ինչ-որ աշխատանք գտնել։

## Հակախորհրդային գործունեություն
Կոբիլնիկում Ռոստիսլավ Լապիցկին հայտնի է եղել իր արտահայտված ազգայինամետ և հակակոմունիստական հայացքներով։ Դպրոցի նախկին աշակերտուհին հիշում է Լապիցկու հետևյալ խոսքերը՝ «Եթե գիտես, որ այս տանը կմնա գիշերելու մոսկալը, այրիր տունը, եթե այս դաշտից հացը գնա մոսկալին, ոչնչացրու այն»։

Աղքատությունն ու սովը Լապիցկիներին ստպել է լքել Նեկանցեկում։ 1949 թվականի աշնանը՝ փրկության հույսով, մայրիկի հետ շարժվել է Սմորգոն՝ մոտ 80 կմ հեռավորությամբ։ Այստեղ ընդունվել է դպրոցի տասներորդ դասարան։

Սովորելու ընթացքում՝ ինչպես Սմորգոնում, այնպես էլ Կոբիլնիկում, Ռոստիսլավ Լապիցկին համախմբել է հակակոմունիստական տրամադրություններով երիտասարդներին՝ ստեղծելով հակաբոլշևիկյան ընդհատակյա կազմակերպություն։ Կազմակերպությունն զբաղվել է հակաբոլշևիկյան և հակաստալինյան թռուցիկների տարածմամբ։ 1949 թվականի դեկտեմբերի սկզբին Ռոստիսլավ Լապիցկին ձերբակալվել է։ Սակայն մեկ շաբաթ անարդյունք հարցաքննություններից հետո նրան ժամանակավորապես ազատ է արձակվել։

## Ձեռբակալություն և դատավճիռ
Ընդհանուր կազմակերպության նիստը որոշեց, որ Լապիցկին պետք է լքի Սմորգոն և վերադառնա Մյադելշչինա։ Որոշ ժամանակ Ռոստիսլավը բնակվել է Նեկանցեկում և Յուշկովիչներում։ Հետո, ծանր ցրտահարությամբ, տեղափոխվեց ծանոթների մոտ՝ Կոբիլնիկ։ Այստեղ նրան գտավ Չեսլավ Ծիբովսկին և առաջարկեց Կրավի բանակի զորահավաքների օգնությամբ տեղափոխվել արտասահման։ Սակայն հիվանդ Ռոստիսլավը չօգտվեց այդ հնարավորությունից՝ փախչելու համար։ Կոբիլնիկում նրան կրկին ձերբակալեցին։ Դատին սպասելիս պահեցին Վյալենցի հայտնի բանտում։

1950 թվականի հունիսից հուլիսը Մոլոդեչնոյում տեղի ունեցավ Ռոստիսլավ Լապիցկու և Մյադել-Սմորգոն ընդհանուր  շարժման մեծամասնության մասնակցիների դատավարությունը։ Ընդամենը տասնինը մարդ դատապարտվեց։ Ռոստիսլավ Լապիցկին և Ֆակունդա Նեստերովիչը դատապարտվեցին հրազենային մահապատժի։ Ռոստիսլավը հրաժարվեց աղաչել ողորմություն խնդրելու առաջարկից։ Զենոն, Ավգուստին և Աննա Ախրամովիչները, Օսիպ Բլիզնյուկը, Անատոլի Կոռնեյը, Յոսիֆ Կոչերգան, Էդուարդ Ստաշկեվիչը, Տադեուշ Խատիլովսկին, Լեոկադիա և Չեսլավ Ծիբովսկիները, Թամարա Յուշկեվիչը դատապարտվեցին 25 տարվա ազատազրկման։ Թատյանա Յուշկեվիչը, Կոնստանտին Իվանովսկին, Զբիգնև Պաշկեվիչը, Մարիա Բարթաշեվիչը դատապարտվեցին 10 տարվա ազատազրկման, Չեսլավ Աշուկովսկան՝ 8 տարվա։ Մեկ անձ՝ Գենադի Նաֆրանովիչը, ձերբակալության ժամանակ ինքնասպանվեց։

Դատապարտվլ էց մահապատժի՝ նույն տարվա հոկտեմբերի 28-ի գիշերը, Վիլեյկայի մոտ գտնվող Կարմիր Բերեժոկ կոչվող տեղանքում։ Մոլոդեչնոյի բանտի հսկիչը մահապատժի մասին տեղեկացրել է Մյադել-Սմորգոնական ընդհատակյա գործով դատապարտված Լեոկադիա Ծիբովսկային։

## Ընտանիք
Ծնողներ՝ Ալեքսանդր Լապիցկին (1889-1946 թվական) և Անաստասիան՝ Ժաբինսկիների տոհմից, Սմորգոն քաղաքից։

Եղբայր և քույր՝

* Վադիմ Լապիցկին (23.02.1915 թվական - 1988 թվական, Գիժիցկա, Լեհաստան)
* Իգոր Լապիցկին (ծնվել է 1921 թվականին և մահացել 6 տարեկանում)։
* Օլեգ Լապիցկին (26.12.1922, Կոսուտա - 05.10.1979, Տոպար, Ղազախստան), 1944 թվականի աշնանը սովորել է Վիլենյան հոգևոր ճեմարանում
* Օլգա Լապիցկայա (ծնվել է 1923 թվականի Կոսուտա)

## Հիշատակի հավերժացում
2009 թվականի սեպտեմբերի 1-ին «Կարմիր Բերեժոկ» կոչվող անտառատեղիում՝ Լապիցկու գնդակահարման ենթադրյալ վայրում, հասարակական ակտիվիստների կողմից խաչեր տեղադրվեցին։ Հուշակոթողի տեղադրման գործով վարչական պատասխանատվության ենթարկվեցին Վիլեյկայի բնակիչներ Ալեքսեյ Սյուդակը, Վլադիմիր Մալյարչուկը և Ալեքսանդր Նարկևիչը։ Հասարակական ակտիվիստներին մեղադրվել է զանգվածային միջոցառման կազմակերպման և անցկացման կարգը խախտելու համար (վարչական իրավախախտումների օրենսգրքի 12.34 հոդված): Ակտիվիստները դատապարտվեցին 2009 թվականի հոկտեմբերի 2-ին։ Ալեքսեյ Սյուդակը և Վլադիմիր Մալյարչուկը տուգանվեցին 30 բազային չափորոշիչով (1 միլիոն 50 հազար ռուբլի)։ Ալեքսանդր Նարկևիչը պետք է պետությանը վճարեր 20 բազային չափորոշիչ (700 հազար ռուբլի): Խաչերը բազմիցս ոչնչացվել են անանուն անձանց կողմից, բայց դրանք տեղադրվեցին նորից։

## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն
* 
* 
*  — 

## Արտաքին հղումներ
* 
* 
 
Կատեգորիա:Բելառուս հակակոմունիստներ
Կատեգորիա:ԽՍՀՄ-ում բռնադատվածներ
Կատեգորիա:ԽՍՀՄ-ում գնդակահարվածներ