Ծիածանաբորբ

**Ուվեիտ**, աչքի անոթաթաղանթի բորբոքում։ Անոթաթաղանթն այն պիգմենտավորված թաղանթն է, որ գտնվում է ցանցաթաղանթի և ֆիբոզ թաղանթի միջև։ Ֆիբրոզ թաղանթն իր հերթին պարունակում է եղջերենին և սկլերան։ Անոթաթաղանթը բաղկացած է ծիածանաթաղանթից, թարթչամարմնից և բուն անոթաթաղանթից։ Ուվեիտը պահանջում է շտապ բուժօգնություն, և ունի հրատապ հետազոտության անհրաժեշտություն օպտոմետրիստի կամ ակնաբույժի կողմից։ Հարկ է իրականացնել շտապ բուժում և բորբոքման վերահսկողություն։ Ուվեիտը հաճախ ասոցացվում է այլ ակնային խնդիրների հետ։

## Դասակարգում
Անատոմիորեն ուվեիտը դասակարգվում է, որպես առաջային, միջանկյալ, հետին և պանուվեիտի, կաղված նրանից, թե որտեղ է տեղակայված պրոցեսը։

* Առաջային ուվեիտը ներառում է իրիդոցիկլիտն ու իրիտը։ Իրիտը առաջային խցիկի ու ծիածանաթաղանթի բորբոքումն է։ Իրիդոցիկլիտը՝ ծիածանաթաղանթի և թարթչամկանի բորբոքումն է։ Ուվեիտների դեպքերի երկու երրորդից- 90 տոկոսը առաջային ուվեիտների դեպքերն են։ Այս պրոցեսը կարող է հանդես գալ որպես եզակի էպիզոդ և բուժումից հետո այլևս չկրկնվել, կամ կարող է դառնալ քրոնիկ և պարբերաբար կրկնվել։ 
* Միջանկյալ ուվեիտի ժամանակ հիմնականում ախտահարվում են ապակենման մարմնի բջիջները։ ՀԻվանդները հատկապես բողոքում են աչքի առաջ լողացող պղտորումներից։
* Հետին ուվեիտը կամ խորեոռետինիտը ցանցաթաղանթի և բուն անոթաթաղանթի բորբոքումն է։ 
* Պանուվեիտը անոթաթաղանթի բոլոր շերտերի բորբոքումն է։

## Նշաններ

### Առաջային ուվեիտ

* Աչքի կարմրությու
* Պղտոր տեսողություն
* Լուսավախություն
* Բբի դեֆորմացիա
* Գլխացավեր
* Լայնացած ցիլիար անոթներ, առաջային խցիկում բջիջների առկայություն, կերատիկ պրեցիպիտատներ ("KP") եղջերենու հետին մակերեսին։ Սուր բորբոքման ժամանակ կարող է առկա լինել հիպոպիոն։ Տարած ուվեիտի մասին են խոսում պիգմենտի կուտակումները ոսպնյակի վրա, կերատիկ պրեցիպիտատները, բբի անկանոն տեսքը։ 
* Բուսակայի հանգույցներ, բորբոքային հանգույցներ են ծիածանաթաղանթի մակերեսին, առաջային ուվեիտի գրանուլեմատոզ ձևերի դեպքում, ինչպիսիք են Ֆուկսի հետերոքրոիկ իրիդոցիկլիտը։ 
* Սինեխիաներ

### Միջանկյալ ուվեիտ

* Լողացող պղտորումներ
* Պղտոր տեսողություն

Միջանկյալ ուվեիտները սովորաբար ախտահարում են միայն մեկ աչքը։ Հազվադեպ հանդիպում են ցավ ու լուսավախություն։

### Հետին ուվեիտ

* Լողացող պղտորումներ
* Պղտոր տեսողություն
* Գիվանդը տեսնում է կայծեր

## Պատճառները
Ուվեիտը սովորաբար առանձին հիվանդություն է, բայց կարող է համակցվել նաև շատ այլ հիվանդությունների հետ։

Առաջային ուվեիտի դեպքերի մեծ մասում համակցված այլ ախտաբանական վիճակ չի հանդիպում, Այնուամենայնիվ, եթե լինում է համակցված ախտաբանություն, դա հիմնականում լինում է HLA-B27-ը։ Այս տիպի HLA ալելի առկայությունը 15%-ով բարձրացնում է առաջային ուվեիտի առաջացման հավանականությունը։

Ամենատարածված ձևը սուր առաջային ուվեիտն է, որը հենց համակցվում է HLA-B27-ի հետ, և ունի կարևոր առանձնահատկություններ․ HLA-B27 ուվեիտը կարող է համակցված լինել աչքի բորբոքման հետ ինչպես ինքնուրույն, այնպես էլ այլ համակարգային հիվանդության հետ։ HLA-B27 ուվեիտը ունի բնորոշ կլինիկական առանձնահատկություններ որոնցից են՝ արական սեռի նախատրամադրվածությունը, միակողմանի ախտահարումը, ոչ գրանուլոմատոզ արտահայտումը, հաճախակի սրացումները ի տարբերություն HLA-B27 չասոցացված ուվեիտի որն ունի հավասարապես նախատրամադրվածություն արական և իգական սեռերի մոտ, երկկողմանի ախտահարում և ավելի հաճախ գրանուլեմատոզ աարտահայտում։ Ռևմատոիդ արթրիտը նույնպես քիչ չէ հանդիսանում ուվեիտի պատճառ, հատկապես Ասիական երկրներում։

### Ոչ ինֆեկցիոն կամ աուտոիմուն պատճառներ

* Բեխչետի հիվանդություն
* Կրոնի հիվանդություն
* Ֆուքսի հետերոքրոմիկ իրիդոցիկլիտ
* HLA-B27 ուվեիտ
* Յուվինիլ իդիոպատիկ արթրիտ
* Սարկոիդոզ
* Սիմպաթիկ օֆթալմիա 
* Սպոնդիլոարթրիտ 
* Գրանուլեմատոզ պոլիանգիտով 
* Տուբուլոինտեստինալ նեֆրիտ և ուվեիտի սինդրոմ

### Ինֆեկցիոն պատճառներ

* Ուվեիտը կարող է լինել աչքում ընթացող ինֆեկցիային ուղղված իմուն պատասխան։ 
* Բրուցելյոզ
* Հերպես վիրուս
* Լեպտոսպիրոզ
* Լայմի հիվանդություն
* Սիֆիլիս
* Տոքսոպլազմիկ խորեոռետինիտ 
* Տուբերկուլյոզ
* Զիկա վիրուս։

### Համակարգային հիվանդությունների հետ համակցված
Ուվեիտի հետ համակցված համակարգային հիվանդություններից են․ 
* Անկիլոզացնող սպոնդիլիտ
* Բեխչետի հիվանդություն
* Կավասակիի հիվանդություն
* Ցրված սկլերոզ
* Պսորիատիկ արթրիտ
* Ռեակտից արթրիտ
* Ուիպլի հիվանդություն
* Սարկոիդոզ 
* Քրոնիկ գրանուլեմատոզ հիվանդություն 
* Յուվինիլ ռևմատոիդ արթրիտ

### Որպես դեղորայքի կողմնակի ազդեցություն

* Ռիֆաբութինը՝ Ռիֆամպինի ածանցյալը, կարող է հանդիսանալ ուվեիտի պատճառ։ 
* Որոշ հետազոտություններ նշում են քվինոլների, հատկապես Մոքսիֆլոքսացինի հնարավոր կապը ուվեիտի առաջացման հետ։ 
* Որոշ պատվաստանյութեր

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Աչքի հիվանդություններ