Ամինա Մահեր

**Ամինա Մահեր** (, )**,** իրանական ծագմամբ քվիր և ֆեմինիստ նկարչուհի, ակտիվիստ, դերասանուհի և կինոռեժիսոր, որն ապրում է Գերմանիայի Բեռլին քաղաքում: Նրա աշխատանքները կենտրոնացած են ընտանիքի կառուցվածքային քայքայման, ամոթալի մշակույթի և հայրիշխանական առասպելների վրա: Նրա ստեղծագործությունները քննադատում են ավանդույթները, լրատվամիջոցները, մշակույթը և նորմերը: Նրա կինեմատոգրաֆիկ գործունեությունը սկսվել է որպես գլխավոր դերակատար Աբբաս Քիառոստամիի և Մանիա Աքբարիի «''Տասը''» (2002) ֆիլմում, որը առաջադրվել է Կաննի կինոփառատոնի «Ոսկե արմավենու ճյուղ» մրցանակին: Այդ ժամանակվանից խաղացել, մոնտաժել և նկարահանվել է ֆիլմերում, որոնք մասնակցել են այնպիսի փառատոների, ինչպիսիք են Կաննի կինոփառատոնը, Բրիտանական կինոյի ինստիտուտը, Սան Սեբաստիանի միջազգային կինոփառատոնը և Ռոտերդամի միջազգային կինոփառատոնը։

Նրա ռեժիսորական կարճամետրաժ ֆիլմերը միջազգայնորեն դրական կերպով են ընդունվել՝ 200-ից ավելի փառատոնային մասնակցությամբ և 50-ից ավելի մրցանակներով այնպիսի փառատոններից, ինչպիսիք են Էն Էրբոր կինոփառատոնը, TLVFest-ը, Reeling: The Chicago LGBTQ+ միջազգային կինոփառատոնը, Expresión en Corto միջազգային կինոփառատոնը, Shorts México-ն և այլն։ 2022 թվականին նրա երեք կարճամետրաժ ֆիլմերը՝ *«Նամակ մայրիկիս»*, *«Կադրից դուրս»* և *«Ո՞ւր է ընկերոջ տունը»* եղել են Internationales Frauen* Film Fest Dortmund+Köln-ի և Museum Ostwall-ի մի մասը։

Նրա ստեղծագործական աշխատանքն ուսումնասիրում է մանկության հիշողությունները, հոգեկան առողջությունը և ինքնականացումը որպես տրանսգենդեր և քվիր: Նրա առաջին ռեժիսորական դեբյուտը եղել է Բեռլինի միջազգային կինոփառատոնում, Կոպենհագենի միջազգային վավերագրական ֆիլմերի փառատոնի CPH:DOX ֆորումում և FID Lab Marseille of Documentary կինոփառատոնում։

## Կենսագրություն
Ամինա Մահերը ծնվել է 1992 թվականին Թեհրանում (Իրան): Բանաստեղծություններ ու պատմվածքներ սկսել է գրել շատ վաղ տարիքից։ Նրա ստեղծագործական աշխատանքը հիմնված է միջանձնային հարաբերությունների, մանկության հիշողությունների, հոգեկան առողջության և ինքնաիրացման ուսումնասիրության վրա՝ տրանս և քվիր պատմություններն ընդլայնելու համար: Ամինա Մահերը սկսել է իր կինեմատոգրաֆիական գործունեությունը որպես գլխավոր դերակատար Աբբաս Քիառոստամիի և Մանիա Աքբարիի «*[[Տասը (ֆիլմ, 2002)|Տասը]]*» ֆիլմերում, որոնք տեսագրել են, թե ինչպես է տասը տարեկան Ամինան նստում մոր մեքենայի նստատեղին առանց նրա իմացության: Մահերը թողել է ընտանիքը տասնհինգ տարեկանում և սկսել ինքնուրույն ապրել։

2006-2012 թվականներին Մահերը շարունակել է իր կինեմատոգրաֆիկ գործունեությունը որպես դերասան, ռեժիսորի օգնական և մոնտաժող մոր՝ Մանյա Աքբարիի մի քանի ֆիլմերում, օրինակ՝ «10+4»-ը, որի պրեմիերան կայացել է 2006 թվականին Կաննի և Սան Սեբաստիանի միջազգային կինոփառատոններում, ինչպես նաև Թեհրանից Լոնդոն ֆիլմը, որի պրեմիերան կայացել է 2013 թվականին Ռոտերդամի միջազգային կինոփառատոնում: 2007 թվականին նա սկսել է նկարահանել իր ընկերներին ինչպես դպրոցում, այնպես էլ համալսարանում։ Նա ձերբակալվել է 2009 թվականի Իրանի նախագահական ընտրություններից երկու օր անց և ենթարկվել է դաժան ծեծի։ Նրա ձերբակալության պատճառներն են նրա աջակցությունը Իրանի Կանաչների շարժմանը և այն, որ նա ճանաչվել էր որպես նախագահական քարոզարշավի ակտիվ մասնակից։

2010 թվականին նա սկսել է իր ուսումը Թեհրանի համալսարանում: Երեք ամիս անց նա երկրորդ անգամ կալանավորվել է իր քաղաքական գործունեության և բռնապետության դեմ՝ Ուսանողության օրվա ցույցին մասնակցելու համար։ Այս անգամ մեկ շաբաթ անցկացրել է տխրահռչակ Էվին բանտում։ Այնուհետև Մահերը Իրանից մեկնել է Դուբայ, իսկ հետո Մալայզիա:

2016 թվականին ստացել է իր բակալավրի կոչումը կինոռեժիսուրայի ոլորտում Մալայզիայի Լիմքոքուինգ համալսարանում։ Նրա առաջին ուսանողական կարճամետրաժ ֆիլմը եղել է «Քաղցր ջին և սառը գինի» ֆիլմը (2012), որին հաջորդել է «Նարնջագույնը» և «Մեկ պատուհանը բավական կլինի» ֆիլմերը:

Նրա բազմակի մրցանակակիր կարճամետրաժ ֆիլմը՝ *«Նամակ մայրիկիս»* (2019) ֆիլմը դրական ընդունելության է արժանացել միջազգային մակարդակում՝ ավելի քան 200 փառատոնային ընտրանիներով և ավելի քան 50 մրցանակներով: Չորս տարի անընդմեջ ֆիլմը մշտապես ծրագրավորվում է բազմաթիվ արտհաուս ուղղվածություն ունեցող կինոփառատոների շարքում։ Այն մասնակցել է Կոպենհագենի վավերագրական ֆիլմերի միջազգային փառատոնի ֆորումին, ինչպես նաև բազմաթիվ միջազգային կինոփառատոնային մրցույթների, ինչպիսիք են 36-րդ Քասլեր Դոքֆեսթ կինոփառատոնը, Քյոլնի կանանց ֆիլմերի փառատոնը, 15-րդ Shorts México և 26-րդ Chéries-Chéris կինոփառատոնները։ Ֆիլմը մանուկ հասակում իր հանդեպ կիրառված սեռական բռնության փորձի մասին է։

Նրա ֆիլմը ուսումնասիրում է ինքնաքննության և ընտանեկան քաղաքականության միջև հսկայական, բայց փխրուն տարածությունը սոցիալ-մշակութային շրջանակներում։

*«Նամակ մայրիկիս»* ֆիլմը արժանացել է այնպիսի մրցանակների, ինչպիսիք են Հանդիսատեսի մրցանակը և ժյուրիի հատուկ մրցանակը Ինդի Մեմֆիսի 23-րդ կինոփառատոնում և ժյուրիի հատուկ մրցանակւ՝ Մեքսիկայի 15-րդ Shorts México և Բեյրութի Կանանց միջազգային կինոփառատոնում:

Վիճահարույց ֆիլմեր նկարահանելու պատճառով Մահերը 2018 թվականին փախել է Գերմանիա։ 2019 թվականին Բեռլին տեղափոխվելուց հետո սկսել է իր մագիստրատուրայի ուսումը Բաբելսբերգի Կոնրադ Վոլֆի կինոհամալսարանի կինոռեժիսուրայի բաժնում։

Մահերը նաև գենդերքվիրային ֆեմինիստ ակտիվիստ է: Նրա ակտիվությունը վերաբերում է մարմնի քաղաքականությանը և տրանսգենդերների իրավունքներին՝ կապված մարգինալացման, սեռական բռնության, սեռականության, բռնապետության և ճնշող համակարգերի, մարմնի և սեռի ապակողմնորոշման փորձի հետ: Նա խրախուսում է իրեն և իր շրջապատին ընդունել խոցելիությունը և վերականգնել մարմինները, խնամքն ու հաճույքը:

## Նամակ մայրիկիս (2019)
*«Նամակ մայրիկիս»* (2019) ֆիլմը սեփական արտադրության է, որտեղ նա եղել է ռեժիսոր, սցենարիստ, կատարող և դիստրիբյուտոր: Այն առաջացրել է ավելի լայն սոցիալական բանավեճ՝ ընդգծելով սեռական ոտնձգությունից վերապրածների և համայնքների կարիքն ու օգուտը, որոնք կարող են բացահայտ խոսել սեռական բռնության և ոտնձգության իրենց փորձի մասին։

*«Նամակ մայրիկիս»* ֆիլմը արժանացել է բազմաթիվ մրցանակների և անվանակարգերի և եղել է ավելի քան 40 երկրների և ավելի քան 100 միջազգային կինոփառատոների ծրագրի մաս:

### Այլ ընտրություններ և մասնակցություններ
* Sicilia Queer 10-րդ կինոփառատոն, Իտալիա
* Queer Xposed 15-րդ կինոփառատոն, Բեռլին, Գերմանիա
* Broadway Cinematheque Հոնկոնգի Ասիական ֆիլմերի փառատոն, Հոնկոնգ
* KASHISH Մումբայի 12-րդ տարօրինակ ֆիլմերի փառատոն, Հնդկաստան
* Շոտլանդական հոգեկան առողջության արվեստի 15-րդ փառատոն, SMHAF, Շոտլանդիա՝ Լավագույն փորձարարական ֆիլմ անվանակարգի հաղթող
* Էվոլյուցիոն Մայորկայի 9-րդ միջազգային կինոփառատոն, Իսպանիա (2015)
* Չենայի միջազգային տարօրինակ ֆիլմերի փառատոն

## Արձագանքներ
Բրազիլիայի Բելո Հորիզոնտե քաղաքի 22-րդ միջազգային կինոփառատոնում քաղաքական կյանքի վերաբերյալ էսսեում ասվում է, որ «*Նամակ մայրիկիս* ֆիլմում Ամինա մահերը մտահղացել է բարդ մոնտաժ, որը միավորում է ինքնակենսագրական զեկույցը, էպիստոլյար լեզուն, արխիվները և ներկայացումը: Ռեժիսորը նայում է իր սեփական թերապիայի նստաշրջանների արխիվներին և «*[[Տասը (ֆիլմ, 2002)|Տասը]]»* (2002) ֆիլմի կադրերը, որի նկարահանումներին նա մասնակցել է երեխա ժամանակ, նա փնտրել է սեփական մտածելակերպ ունեցող մեկին, որը նրա հանդեպ չէր ցուցաբերի վատ վերաբերմունք: Մեկը, որը զերծ է սահմանափակումներից»։

15-րդ SMHAF-ի ժյուրիի հայտարարությունը՝ «Սա ավելին է, քան պարզապես ֆիլմ: Դա խիզախության և արմատական ազնվության ակտ է: Այն իր կինեմատոգրաֆիկ դիսկուրսի մեջ սահմաններն է կազմում բռնության, ինքնության, սեռի և սեքսուալության վերաբերյալ։ Կինոռեժիսորը կիսվում է իր մոր հետ երկար պահված գաղտնիքով և ուղիներ որոնում հաղթահարելու և առաջ գնալու համար»:

«Հոլանդական մշակույթ» կայքը գրել է՝ «Կինեմատոգրաֆիական պրակտիկայի բազմազան ուղղությունների շրջանակներում Մահերի ստեղծագործություններում որպես թեմա օգտագործվում է տրավմայի թերապիան և դա բնութագրվում է մի քանի հիմնական գործոններով՝ ավտոէթնոգրաֆիկ մոտեցում, ազնիվ ինքնավերլուծության ձգտում և խաղ կապված կինոյի, իրականության և կյանքի հասկացությունների հետ: Որպես բռնության անմիջական զոհ՝ նա խոսել է մի փորձի մասին, որը հնարավոր չէ պատկերացնել։

## Իրանում #MeToo շարժում և հարցազրույց «Iran International»-ի հետ
2019 թվականի օգոստոսի 25-ին պարսկական «Iran International» հեռուստաալիքը հարցազրույց է վերցրել Մահերից, որտեղ նա հրապարակավ հայտնել է, որ ընտանիքի անդամը բռնաբարել է իրեն չորս տարվա ընթացքում։ Այս հարցազրույցով նա նաև հանդես է եկել որպես տրանս կին պարսկախոս լրատվամիջոցներում, որին հաջորդել են բազմաթիվ վիրավորանքներ, տրանսֆոբ մեկնաբանություններ և հարձակումներ սոցիալական ցանցերում: Մահերի նախկինում հազվադեպ է երևացել հիմնական պարսկախոս հեռուստատեսությամբ:

## Կյանք և այլ գործունեություն
Երբ Մահերը երեխա է եղել՝ նրա իրական հարաբերությունները մոր՝ Մանիա Աքբարիի հետ ցուցադրվել են *[[Տասը (ֆիլմ, 2002)|«Տասը»]]* ֆիլմում: Դրանից չորս տարի անց Մահերը խաղացել է գլխավոր դերը Մանիա Աքբարիի «10+4» ֆիլմում, որը շարունակվում էր Տասը ֆիլմի գործողությունները, որը եղել է Աքբարիի կրծքի քաղցկեղի դեմ պայքարից հետո։ Ֆիլմը ցուցադրվել է Կաննի միջազգային կինոփառատոնում և Սան Սեբաստիանի միջազգային կինոփառատոնում ի թիվս բազմաթիվ այլ փառատոների և արժանացել քննադատների գնահատանքի։ Այնուհետև Մահերը հետևել է մոր կինոգործունեությանը որպես դերասանուհի, մոնտաժող և ռեժիսորի օգնական՝ «6 վիդեո արվեստ» և «Թեհրանից Լոնդոն» ֆիլմերում։

2010 թվականին Մահերը սկսել է սովորել Թեհրանի համալսարանում։ Երկու ամիս անց ձերբակալվել է իր քաղաքական գործունեության և Ուսանողների օրվա ցույցին մասնակցելու համար։ Այնուհետև նա լքել է Իրանը և սովորել Մալայզիայի Լիմկոկվին համալսարանի կինոռեժիսուրա բաժնում և դարձել է մի քանի կարճամետրաժ ֆիլմերի ռեժիսոր: Նրա առաջին գեղարվեստական կարճամետրաժ ֆիլմը՝ *«Քաղցր ջին և սառը գինի»*-ն առաջադրվել է «Լավագույն կարճամետրաժ ֆիլմ» մրցանակին Գերմանիայի Օլդենբուրգի 21-րդ միջազգային կինոփառատոնում և ճանաչման մրցանակի է արժանացել «Creative Open International Film Festival»-ում (IOFF) 2016 թվականին։ .

2019 թվականի նոյեմբերին Մահերն ավարտել է իր վավերագրական *«Նամակ մայրիկիս»* ֆիլմը, որը բխում է մանկության սեռական բռնության իր սեփական փորձից։ Ֆիլմը բացում է կինոդիսկուրս զայրույթի, բռնաճնշումների, բռնության և ինքնության մասին: Ֆիլմը նկարագրվել է որպես անվախ և ուժեղ քննություն, որն ընտրում է արմատապես ինտիմ հեռանկար: Դա հետազոտություն է, որը շոշափում է ցավի կենտրոնը և համարձակվում է նայել ճշմարտության աչքերին։ Այն գտնում է հուսահատության և դաժանության ճշգրիտ տեսարաններ և բացահայտորեն որոնում է հաղթահարման ուղիները։

## Արվեստի գործեր
### Որպես դերասանուհի

* «Տասը» (2002, գլխավոր հերոս)
* «Ռեպրեսիա» (2004) (վիդեոարվեստ)
* «Փախուստ» (2004) (վիդեոարվեստ)
* «10 + 4» (2007)
* «Քաղցր ջին և սառը գինի» (2014)
* «Նարնջագույն» (2015)
* «Նամակ մայրիկիս» (2019, ինքն իր դերը)
* «Շրջանակից դուրս» (Արտադրման տարեթիվ՝ 2015, ավարտի տարեթիվ՝ 2021, թողարկման տարի՝ 2022)
* «Որտե՞ղ է ընկերոջ տունը» (ավարտման տարի՝ 2020, թողարկման տարի՝ 2023, ինքն իրեն)

### Որպես ռեժիսոր
* «Քաղցր ջին և սառը գինի» (2014)
* «Նարնջագույն» (2015)
* «Նամակ մայրիկիս» (2019)
* «Շրջանակից դուրս» (արտադրման տարեթիվ՝ 2015, ավարտման տարեթիվ՝ 2021, թողարկման տարի՝ 2022)
* «Որտե՞ղ է ընկերոջ տունը» (ավարտման տարի՝ 2020, թողարկման տարի՝ 2023)

### Որպես մոնտաժող
* «Նամակ մայրիկիս» (2019)
* «Շրջանակից դուրս» (արտադրման տարեթիվ՝ 2015, ավարտի տարեթիվ՝ 2021, թողարկման տարի՝ 2022)
* «Որտե՞ղ է ընկերոջ տունը» (ավարտի տարեթիվ՝ 2020, թողարկման տարի՝ 2023)

### Գիրք
* «Սկսեք հաշվել տասնմեկից» (բանաստեղծություն, 2013)

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* 
* 
 
Կատեգորիա:Իրանցի դերասաններ
Կատեգորիա:Իրանցի կինոռեժիսորներ
Կատեգորիա:Իրանցի սցենարիստներ