Կարմիր թավշյա տորթ

**Կարմիր թավշյա տորթ**, սերուցքային պանրով և կարագային կրեմով շերտավոր տորթ։ Տորթի ծագումը հայտնի չէ, սակայն այն առավել տարածված է ԱՄՆ-ի հարավում և դեռևս 1920-ական թվականներից մատուցվել է որպես աղանդեր Նյու Յորք քաղաքի Վալդորֆ-Աստորիա հյուրանոցում։ Վերջինս և Կանադայի Իթոնի հանրախանութը պնդում են, որ իրենք են մշակել տորթի բաղադրատոմսը։

Տորթի պատրաստման մեջ օգտագործվում է ալյուր, կարագ, կաթնաթան կամ քացախ, կակաոյի փոշի, ձու, փխրեցուցիչ, աղ, վանիլինի էքստրակտ և ժամանակակից բաղադրատոմսով նաև կարմիր գունանյութ։

Տորթն իր հայտնիությունը կորցրել է, երբ 1970-ական թվականներին կապ է հայտնաբերվել #2 կարմիր ներկի և քաղցկեղի միջև։ 20-րդ դարի վերջին տորթի հայտնիությունը ԱՄՆ-ում վերականգնվել է և աճել այն աստիճան, որ սկսել են այլ սննդամթերքներ արտադրել այնպես, որ կրկնեն տորթի համը կամ հոտը։

## Պատմություն
Հայտնի լինելով ԱՄՆ-ի հարավում՝ տորթի ծագումը անհայտ է։ «Թավշյա» տորթի (այդպես է կոչվում խմորի տեքստուրայի պատճառով) բաղադրատոմսերը թվագրվում են 19-րդ դարով, սակայն ներառում են տորթերի այնպիսի տեսակներ, ինչպիսիք են շորթքեյքերը և նրբաբլիթները, որոնց բաղադրատարրերից են նշի ալյուրը, կակաոյի փոշին կամ եգիպտացորենի օսլան՝ խմորը փափկեցնելու համար։ Ըստ Ստելա Փարքսի՝ այդ ժամանակաշրջանում շագանակագույն շաքարը, որը կոչվել է կարմիր շաքար, ավելի մատչելի է եղել, քան սպիտակ շաքարը, և այն տորթը դարձրել է «թույլ կարմիր»։

19-րդ դարում հայտնվել են նաև շոկոլադե տորթերի բաղադրատոմսերը, որոնք կաթնաթան են պարունակել։ Վերջինս կակաոյի փոշու հետ խառնելիս խմորը դարձրել է բուրգունդի գույնի։ Այս տեսակի բաղադրատոմսով պատրաստվող տորթերից են devil's food cake-ը, մահոգանի տորթը և օքսբլադ տորթը։ Ըստ Փարքսի՝ կակաոյի փոշով թավշա տորթի կոնցեպտը հայտնվել է 20-րդ դարում, երբ մահոգանի տորթի և devil's food cake-ի բաղադրատոմսերը միավորվել են։ Առաջին համաշխարհային պատերազմի և ԱՄՆ-ում Մեծ ճգնաժամի ժամանակ բազուկով պատրաստվող տորթերը կարմիր են եղել, իսկ բազուկով պատրաստվող շոկոլադե տորթերը եղել են բուրգունդի գույնի։

1920-ական թվականներին կարմիր թավշյա տորթը հայտնի է դարձել Նյու Յորք քաղաքի Վալդորֆ-Աստորիա հյուրանոցում։ Ըստ *Վալդորֆ-Աստորիայի խոհարարական գրքի* հեղինակներ Ջոն Հարիսոնի և Ջոն Դոհերթի՝ տորթը ԱՄՆ-ի հարավային շրջանների խոհանոցի մաս է։ Երբ 1930-ական թվականներին մշակվել է սննդային գույնանյութը, արտադրողները այն շուկա հանելու համար ստեղծել են բաղադրատոմսեր, որոնց մեջ գույնը ուժեղացնելու համար օգտագործվել է գունանյութը։ Այդպիսի բաղադրատոմսերից մեկը մշակվել է Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի ժամանակ Ադամս էքստրակտ ընկերության կողմից․ սեփականատերերը մշակել են բաղադրատոմսը Վալդորֆ-Աստորիայում կարագային կրեմով մահոգանի տորթը համտեսելուց հետո։ Նրանց բաղադրատոմսը հայտնի է դարձել ամբողջ երկրում։ Մինչև 1960-ական թվականները կարմիր թավշյա տորթի բաղադրատոմսերը հայտնվել են թերթերում և բազմաթիվ խոհարարական գրքերում։ 1970-ական թվականներին, երբ #2 կարմիր ներկի և քաղցկեղի միջև կապ է հայտնաբերվել, տորթը իր հայտնիությունը կորցրել է։

20-րդ դարի վերջին տորթը կրկին հայտնի է դարձել, երբ 1989 թվականի «Պողպատե մագնոլիաներ» ֆիլմի տեսարաններից մեկում կարմիր թավշյա տորթ է եղել։

Կանադայում տորթը հայտնի է 1940-1950-ական թվականներին։ Այն տարածում է գտել Տորոնտոյի Իթոնի հանրախանութի ներսում գտնվող ռեստորաններում և համարվել է Ֆլորա Իթոնի ամենասիրելի տորթը։ Ճաշ լեդի Իթոնի հետ խոհարարական գրքում տորթը հիշատակվել է որպես «Իթոնի բացառիկ քաղցր բաղադրատոմս»։ Վալդորֆ-Աստորիան էլ իր հերթին է պնդել, որ տորթն առաջին անգամ իրենք են թխել։

## Բաղադրիչներ և պատրաստում
մինի|Ադամսի էքստրակտի կարմիր թավշյա տորթի բաղադրատոմսը
Կարմիր թավշա տորթի հիմնական բաղադրիչներն են ալյուրը, կարագը, կաթնաթանը, կակաոյի փոշին, ձուն, փխրեցուցիչը, աղը, վանիլինի էքստրակտը, քացախը և կարմիր գունանյութը։

Խմորը պատրաստվում է կարագը, շաքարավազը, ձուն և վանիլինի էքստրակտը խառնելու միջոցով։ Կակաոյի փոշին և կարմիր գունանյութը առանձին խառնվում է և այնուհետև ավելացվում մյուս խառնուրդին։ Մյուս բաղադրիչները ևս ավելացվում են խառնուրդին։ Խմորը տորթի թավայի մեջ լցնելուց հետո այն եփվում է 20-25 րոպե, որից հետո թողնվում է, որ սառչի։ Ժամանակակից բաղադրատոմսերը օգտագործում են սերուցքային պանիր, սակայն որոշ բաղադրատոմսեր օգտագործում են նաև կարագային կրեմ։

### Տարատեսակներ
Շեֆ Պամելա Մոքսլիի բազուկով տարբերակը որպես հավելյալ բաղադրիչներ պարունակում է բազուկ, կիտրոնի հյութ և այծի պանիր։ Համաձայն այս բաղադրատոմսի՝ բազուկը մանր կտրատվում է և ավելացվում խմորին, իսկ կիտրոնի հյութն օգտագործվում է խմորը կարմիր դարձնելու համար․ այծի պանիրը խառնվում է սերուցքային պանրի հետ։ Այս տորթի այլ տարբերակներից են կարմիր թավշյա բանդտ տորթը, դոբաշ տորթը, պաղպաղակով տորթը և չիզքեյքը։ Ոչ տորթային տեսակներից կան կարմիր թավշյա բրաունիներ, դարչնով ռոլեր, թխվածքաբլիթներ, լատտե, թեյ, վաֆլի, փոփ թարտս և սանդեյ։ Կարմիր թավշյա տորթի համը օգտագործվել է նաև պրոտեինի փոշու և օղու մեջ, իսկ հոտը՝ մոմեր և օդը թարմացնող միջոցներ պատրաստելիս։

## Մշակույթում
Ժողովրդական մշակույթում կարմիր թավշյա տորթը հայտնվել է *Պողպատե մագնոլիաներ* ֆիլմում, որը մեծացրել է հետաքրքրությունը տորթի նկատմամբ։ 2002 թվականին երգիչներ Ջեսիկա Սիմփսոնի և Նիք Լաշեի հարսանեկան տորթը եղել է կարմիր թավշյա տորթ։ Ի վերջո այն թրենդային է դարձել բարձրակարգ հացաբուլկեղենի խանութներում։ Փեքիջդ ֆեքթսի հետազոտական տնօրենը նշել է, որ այս տորթը ԱՄՆ-ում մենյուների 1,5 տոկոսն է կազմել, իսկ մինչև 2013 թվականին այն հասել է 4,1 տոկոսի։ Ըստ *[[The New York Times]]*-ի լրագրող Քիմ Սեվերսոնի՝ մինչև 2014 թվականը տորթը դարձել է «ազգային կոմերցիոն մոլուցք»։

Խոհարարական գրքի հեղինակ Նիկոլ Թեյլորը նկատել է, որ կարմիր թավշյա տորթը սովորաբար մատուցվում է ամանորյա և ստրկության վերացման օրվա տոնակատարություններին։ Չնայած տորթը հաճախ համարվում է հարավային շրջանների տորթ, շեֆ Վիրջինիա Վիլիսը տորթը նկարագրել է որպես հարավային խոհանոցի մաս։

## Ընդունելություն
Շեֆ Ջեյմս Բիրդը կարմիր թավշյա տորթը կոչել է հասարակ և ոչ հետաքրքիր, սակայն 1972 թվականին իր՝ «Ջեյմս Բիրդի ամերիկյան խոհարարական գրքում» տպագրել է տորթի բաղադրատոմս։ Southern Foodways Alliance ինստիտուտից Էնջի Մոզիերը ասել է․ «Այն տորթերի Դոլլի Փարթոնն է․ մի քիչ էժանագին է, բայց կիսրեք այն»։

## Ծանոթագրություններ

## Տես նաև
Գազարով տորթ

## Արտաքին հղումներ
* Կարմիր թավշյա տորթի բաղադրատոմս

Կատեգորիա:Ամերիկյան խոհանոց
Կատեգորիա:Տորթեր