Ստելլա ՄաքՔարթնի

**Ստելլա Նինա ՄաքՔարթնի** (, ), անգլիացի մոդելավորող, The Beatles խմբի անդամ, Փոլ ՄաքՔարթնիի և լուսանկարիչ ու կենդանիների իրավունքների ակտիվիստ Լինդա ՄաքՔարթնիի դուստրը։ Իր հավաքածուներում նա չի օգտագործում մորթի ու կաշի, աջակցում է *[[PETA (կազմակերպություն)|PETA]]* կազմակերպությանը։

## Վաղ կյանք
Ծնվել է 1971 թվականի սեպտեմբերի 13-ին Լոնդոնում՝ Փոլ ՄաքՔարթնիի և Լինդա Իսթմանի ընտանիքում։

Կրել է մայրական գծով տատիկների՝ Ստելլայի և Նինայի անունները, որը, ինչպես պարզվել է, ծագումով ռուս էր։ Մանուկ հասակում Ստելլան, իր երկու ավագ քույրերի, կրտսեր եղբոր, ծնողների և «Wings» ռոք խմբի հետ ճանապարհորդել է աշխարհով մեկ։ Հոր խոսքով՝ խմբին այդպիսի անվանում տալիս իրեն ոգեշնչել Է Ստելլայի ծննդյան պատմությունը։ Ծննդաբերությունը բարդ է եղել, և աղջիկը լույս աշխարհ է եկել կեսարյան հատմամբ։ Փոլը գտնվել է վիրահատական պալատի տարածքում և աղոթել, որ նա ծնվի «հրեշտակի թևերի վրա»։

Չնայած համբավին, ՄաքՔարթնին ցանկանում էր, որ իր երեխաները հնարավորինս ապրեն սովորական կյանքով, ուստի Ստելլան և մյուս երեխաները հաճախել են Արևելյան Սասիքսում գտնվող տեղական պետական դպրոց։ ՄաքՔարթնիի վկայությամբ՝ դպրոցում սովորելու ժամանակ աղջիկը ինչպես ինքն է ենթարկվել ծաղրուծանակի, այնպես էլ մասնակցել է այլ աշակերտների նկատմամբ ծաղրուծանակին։ Ստելլայի խոսքով՝ «նույնիսկ դպրոցում ինձ այլ կերպ էին վերաբերվում․ որպես բիթլներից մեկի աղջկան, որը միշտ կարող էր նեղացնել ցանկացածին։ Հասկանալի է, որ ես տիպված էի ընդհարվել և ընդդիմանալ ամբողջ աշխարհին»։ Մանկության տարիներին լինելով հանդուգն աղջնակ՝ նա չի վարանել նեղացնել բոլորին՝ հավատարիմ մնալով այն տեսակետին, որ պետք չէ ուշադրություն դարձնել ուրիշների կարծիքներին։ Ինչ վերաբերում է հանրահայտ հոր աշխատանքին, նա միշտ դստերը ներկայացնում էր իր նոր ձայնագրված երգերը՝ թույլ տալով, որ նա արտահայտի իր կածիքը։

## Գործունեություն
### Աշխատանքի սկիզբ
13 տարեկանում Ստելլան սկսել է հետաքրքրվել հագուստի դիզայնով, այդ ժամանակ էլ նա ստեղծել է իր առաջին ժակետը։ Երեք տարի անց նա դարձել է Քրիստիան Մարի Մարկ Լակրուայի ինտերնը, որն աշխատում էր հագուստի իր առաջին հավաքածուի վրա, և կատարելագործել է հմտությունները՝ աշխատելով Էդուարդ Սեկստոնի մոտ, որը մի քանի տարի եղել է իր հոր դերձակը։

Հիմնական կրթությունը ստացել է Ռեյվենսբորն դիզայնի քոլեջում, հագուստի դիզայնը սովորել է արվեստի և դիզայնի Սուրբ Մարտին քոլեջում։ Լրատվամիջոցները հաղորդել են, որ նրա դիպլոմային հավաքածուն 1995 թվականին՝ ավարտական շոուի ժամանակ, անվճար ցուցադրել են իր ընկերուհիները և սուպերմոդելներ Նաոմի Քեմփբելը, Յասմին Լե Բոնը և Քեյթ Մոսը։ Հավաքածուն ցուցադրվել է նրա հոր հայտնի երգի՝ «Stella May Day»-ի ուղեկցմամբ։ Շոուն հայտնվել է թերթերի առաջին էջերում, իսկ հավաքածուն վաճառվել է Տոկիոյի և Լոնդոնի խանութներում՝ «Browns», «Joseph», «Bergberg Goodman» և «Neiman Marcus» ապրանքանիշերի ներքո։

Հագուստի հավաքածուների ստեղծման ժամանակ Ստելլան չի օգտագործում մորթի ու կաշի, համագործակցում է «PETA» կազմակերպության հետ։

Ստելլայի որոշ արտադրանքներ ուղեկցվել են տեքստերով, որոնք աջակցում են նրա՝ կենդանիների պաշտպանության քաղաքականությանը, օրինակ, Adidas-ի համար մշակված բաճկոններից մեկի թևի վրա գրված էր «*սպորտային բուսակերների համար*» նշումը։ Ստելլան չի հրաժարվել բուրդ, մետաքս և կենդանական ծագման այլ նյութեր օգտագործելուց։

### Chloé, Gucci, CARE
1997 թվականի մարտին Ստելլա ՄաքՔարթնին նշանակվել է Փարիզի «Chloé» նորաձևության տան կրեատիվ տնօրեն՝ այդ պաշտոնում փոխարինելով Կարլ Լագերֆելդին։ Լագերֆելդը այնքան էլ տպավորված չէր նորաձևության տան նման ընտրությամբ և հայտարարել է, որ *«Chloé»-ին բարձր անուն է պետք։ Նրանք ստացել են այն, բայց երաժշտության, այլ ոչ թե նորաձևության ասպարեզում։ Հուսանք, որ նա նույնքան օժտված է, որքան իր հայրը*։ Չնայած նախնական թերահավատությանը՝ ՄաքՔարթնիի մշակումները առևտրային հաջողություն են ունեցել։

2001 թվականին Ստելլան լքել է «Chloé»-ն՝ «Gucci»-ի սեփական համանուն գիծը ստեղծելու համար։ Գիծը բաղկացած է չորս խանութից՝ Նյու Յորքում (2002 թվականից), Մեյֆերում (2004 թվականից), Լոս Անջելեսում (բացվել է 2005 թվականին՝ դիզայների ծննդյան օրը, և ներառում է նաև օծանելիք) և Հոնկոնգում (2008 թվականից)։ 2009 թվականին Ստելլան Փարիզում՝ Պալե-Ռոյալ պարտեզի սրտում, բացել է խանութ։

2000 թվականին Վոգ-ից ստացել է «Տարվա դիզայներ» տիտղոսը։ Մրցանակը դստերը հանձնել է Փոլ ՄաքՔարթնին։ Ստելլան շնորհակալություն է հայտնել նրան իր ելույթում և ասել, որ պարգևը նվիրում է իր հանգուցյալ մորը։ 2000 թվականին ՄաքՔարթնին դարձել Է  Գայ Ռիչիի հետ Մադոննայի ամուսնության հարսանեկան զգեստի հեղինակը։

2007 թվականի հունվարին Ստելլան սկսել է մաշկի խնամքի «CARE» արտադրանքի գիծը, որը 100%-ով բաղկացած է օրգանական բաղադրիչներից։ Գիծը ներառում է յոթ արտադրանք՝ ծիրանի կոսմետիկ կաթից և կիտրոնի թուրինջխոտից մինչև կանաչ թեյով և լինդենի ծաղիկներով տոնիկ։ Ապրանքանիշի դեմքը դարձել է հոլանդացի մոդել Բեթ Ֆրանկեն։

### Համատեղ ծրագրեր
2004 թվականին Ստելլան դարձել Է Մադոննայի «Re-Invention World Tour»-ի, Էնի Լենոքսի ամառային շրջագայության և տարազների, Գվինեթ Փելթրոուի և Ջուդ Լոուի՝ Երկնային կապիտանը և ապագայի աշխարհի ֆիլմի կոստյումների հեղինակը։

2004 թվականի սեպտեմբերին սկսվել է Ստելլայի երկարաժամկետ գործընկերությունը «Adidas» կորպորացիայի հետ։ Դիզայների գիծը ներառել է կանացի սպորտային հագուստ լողի, մարզասարքերի, վազքի, թենիսի, ձմեռային սպորտի, պայուսակների և աքսեսուարների համար։ Հեղինակի ֆավորիտը դարձել է հատուկ ռեֆլեկտորով կախազարդը։ 2006 թվականի սկզբին կախազարդը թողարկվել է վարդագույն սրտի տեսքով, տարեվերջին՝ մոխրագույն գայլի գլխի տեսքով։ 2007 թվականի հունվարին Ստելլա ՄաքՔարթնին հայտարարել է «Adidas» ապրանքանիշի ներքո յոգայով զբաղվելու համար հավաքածուի գործարկման մասին։

2005 թվականին մշակել է հագուստի և աքսեսուարների հավաքածու «H&M»-ի համար՝ գնորդների շրջանակը ընդլայնելու և իրենց արտադրանքն ավելի մատչելի դարձնելու համար։ Այս տարվա նոյեմբերին լույս տեսած հավաքածուն նմանություններ է ունեցել Ստելլայի թանկարժեք մոդելների հետ և գրեթե անմիջապես վաճառվել է։

2007 թվականի մարտի 12-ին սահմանափակ քանակով թողարկվել է 42 անուն-հավաքածու՝ Ավստրալիայում «Target» ցանցի 100 խանութներում բացառիկ վաճառքի համար։ Արտադրանքը ստեղծվել է Չինաստանում, գինը տատանվել է մեկ մետաքսի շարֆի համար 30 $-ից մինչև 200 $ տաֆտայից թռենչքոթի համար։ Գնորդները ստիպված են եղել գրոհել խանութները, քանի որ հավաքածուի մեծ մասը գնել են Իբէյ աճուրդում վերավաճառքի համար՝ բարձր գնով։ Սակայն ավելի ուշ հավաքածուի զգալի մասը վերադարձվել է խանութներ՝ հագուստի ստանդարտ չափերը գերազանցող տարօրինակ գանգատներով։ Վերադարձված հագուստը պահանջարկ չի վայելել և գնահատվել է 60%-ով։

2008 թվականի սկզբին սկսել է «LeSportsac»-ի պայուսակների գիծը։ Հավաքածուն ներառում է ճամփորդական պայուսակներ, ճամպրուկներ, նորածինների պարագաներ և մայրական պայուսակներ՝ 200-500 $ արժեքով։ Նախատեսվել է Լոս Անջելեսի և Նյու Յորքի «Ստելլա ՄաքՔարթնի» խանութների, «LeSportsac»-ի որոշ բուտիկների և համացանցի միջոցով վաճառքի համար։

2009 թվականին «Gap» մանրածախ ցանցի համար մանկական հագուստ է մշակել, որը նախատեսված էր ԱՄՆ-ի, Կանադայի, Մեծ Բրիտանիայի, Ֆրանսիայի, Իռլանդիայի և Ճապոնիայի «GapKids» և «babyGap» առանձին խանութներում վաճառքի համար։

2010 թվականի հունվարին ՄաքՔարթնին հայտարարել է Ուոլթ Դիսնեյ ընկերության հետ համագործակցության մասին՝ «Ալիսը հրաշքների աշխարհում» ֆիլմի մոտիվներով ոսկերչական հավաքածու ստեղծելու համար։

2010 թվականի հուլիսին «Adidas»-ը՝ 2012 թվականի Լոնդոնի Օլիմպիական և Պարալիմպիկ խաղերի պաշտոնական գործընկերը, հայտարարել է բրիտանացի առաջատար դիզայներ Ստելլա ՄաքՔարթնիի՝ «Adidas Team GB» հավաքածուի կրեատիվ տնօրեն նշանակելու մասին, որը պատասխանատու է ինչպես մարզիկների, այնպես էլ բրիտանական թիմի երկրպագուների հագուստի մշակման համար։

Ամառային խաղերի պատմության մեջ առաջին անգամ դիզայները սպորտային հագուստի բրենդի հետ աշխատել է ազգային թիմերի հանդերձանքի դիզայնի ստեղծման վրա։ 1984 թվականից բրիտանական թիմի հանդերձանքը մատակարարող «Adidas» ընկերությունը Ստելա ՄաքՔարթնիին առաջարկել է նոր գծի կրեատիվ տնօրենի պաշտոնը, որպեսզի բրիտանացի մարզիկները 2012 թվականին ունենան ոչ միայն լավագույն, այլև ամենաոճային համազգեստը։ Արդյունքում բրիտանական դիզայնի լեգենդը իր ներդրումն է ունեցել ամենանորարար սպորտային հանդերձանքի մշակման գործում։

Թիմի ոճին կարող էին միանալ նաև երկրպագուները՝ *Adidas Team GB* սպորտային հագուստի նոր հավաքածուով, որը ստեղծել է դիզայները։ Հավաքածուն վաճառքի է հանվել 2010 թվականի աշնանը և ներառել ինչպես տղամարդու, այնպես էլ կանացի հագուստ։ Դա նոր նշանակում էր Ստելլայի համար, որն արդեն մշակում էր «Adidas by Stella McCartney» կանացի հագուստի հավաքածու բրենդի համար։

Ստելլա ՄաքՔարթնին այսպես է մեկնաբանել իր նշանակումը․ «Ինձ համար, որպես բրիտանացի դիզայներ, զարմանալի և յուրահատուկ հնարավորություն է «Team GB»-ի ստեղծարար տնօրեն լինելը, հատկապես եթե հաշվի առնենք, որ Անգլիան 2012 թվականի Օլիմպիական խաղերի ընդունող երկիրն էր»։

«Adidas by Stella McCartney» սպորտային հագուստի նոր հավաքածուն հագեցած է մթության մեջ լուսավորվող ներդիրներով, որոնց օգնությամբ հեծանվորդների համար հեշտացել է գիշերային պայմաններում տեղաշարժվելը, իսկ երկար աշխատանքային օրվանից հետո վազելը վերածվում է հաճելի և ուրախ արկածի։

### Քննադատություն
Ստելլան միշտ պնդել է, որ հայտնի մոդելավորող կդառնար, անգամ եթե իր հայրը Փոլ ՄաքՔարթնին չլիներ։ Մասամբ դա պայմանավորված է այն ենթադրություններով, որ *Chloé*-ի սեփականատերը՝ Վանդոմը, նրան նշանակել է ոչ այնքան տաղանդի, որքան ուշադրություն գրավելու համար։ Սակայն վերջերս այդ քննադատներից ոմանք ճանաչել են նրա ընդունակությունները։ Ինչպես գրել Է *Vogue*-ը՝ «*Chloé* տան համար նրա առաջին հավաքածուն, որը ցուցադրվել է 1997 թվականի հոկտեմբերին Փարիզում, արագորեն ցրել է բոլոր վատ կասկածները նրա տաղանդի վերաբերյալ»։

Ստելլան նորաձևության աշխարհում հայտնի է որպես «Պողպատե Ստելլա» կամ «Անդադար Ստելլա» անվանումներով։

2007 թվականի նոյեմբերին Ստելլան մեկ ոտքի տեսքով արծաթե կախազարդ է մշակել, հավանաբար, իր հոր նախկին կնոջը՝ Հիզեր Միլսին հուզելու նպատակով, որի մոտ մեկ ոտքը անդամահատված էր։ Նորաձևության աշխարհի ինսայդերները դա համարել են սրամիտ, բայց որոշ չափով անողջամիտ արարք։

## Անձնական կյանք
2003 թվականի օգոստոսի 30-ին Ստելլա ՄաքՔարթնին ամուսնացել է բրիտանացի հրատարակիչ Ալասդեր Ուիլիսի հետ։ Ստելլայի հարսանեկան զգեստը իր մոր՝ 1969 թվականին կայացած հարսանիքի հարսանեկան զգեստի թարմացված տարբերակն էր։ Հագուստի ստեղծմանը մասնակցել է Թոմ Ֆորդը՝ «Gucci»-ի նրա ղեկավարը։

Զույգն ունի չորս երեխա՝ Միլլեր Ալասդեր Ջեյմս (ծնված՝ 2005 թվականի փետրվարի 25), Բեյլի Լինդա Օլվին (ծնված՝ 2006 թվականի դեկտեմբերի 8), Բեկեթ Ռոբերտ Լի (ծնված՝ 2008 թվականի հունվարի 8) և Դեյլի Դայլիս Ստելլա (ծնված՝ 2010 թվականի նոյեմբերի 23)։

Ստելլան, ինչպես նաև նրա ամուսինը, Բրիտանական թագավորական լեգեոնի անդամներ են։

## Ծանոթագրություն

## Արտաքին հղումներ
* Ստելլա ՄաքՔարթնիի պաշտոնական կայքը
* Ստելլա ՄաքՔարթնիի Adidas 
* Vogue «Ով ով է․ Ստելլա ՄաքՔարթնի»
* «Stella Triumphs in New York», ''BBC News''; 21 October 2000
* «Baby, you’re Star», Christa D’Souza; 1999
* «McCartney Takes Wing», ''Chicago Sun-Times'', 27 October 1999 
* Stella McCartney article with photos
* «Fashion industry acquires a new look», ''Pittsburgh Post-Gazette'' 
* 
* 

Կատեգորիա:Բրիտանացի հասարակական գործիչներ
Կատեգորիա:Կին գործարարներ
Կատեգորիա:Նորաձևության դիզայներներ