Սագեր և կարապներ (մուլտֆիլմ)

**Վայրի կարապներ** (), խորհրդային մուլտֆիլմ, որը նկարահանվել է 1949 թվականին, «Սոյուզմուլտֆիլմ» ստուդիայի կողմից, ըստ ռուսական ժողովրդական համանուն հեքիաթի։

## Սյուժե
Շուկա գնալիս ծնողները հանձնարարում են իրենց աղջկան` Մաշային, հոգ տանել իր եղբոր` Վանյայի համար։ Աղջիկը թեթևամտորեն թողնում է նրան բակում, իսկ ինքը գնում է ընկերուհիների հետ խաղալու։ Հանկարծ գալիս են վայրի կարապները, գողանում են Վանյային բակից և տանում են իրենց տիրուհու` Բաբա Յագայի մոտ։

Մաշային այլ ելք չի մնում, քան փրկել եղբորը, և քույրիկը գնում է անտառ` փնտրելու հավի ոտքերով խրճիթը։ Ճանապարհին նա օգնում է վառարանին, խնձորենուն և գետակին, որոնք իրենց հերթին օգնում են աղջկան, երբ նա Վանեչկայի հետ փախչում է Բաբա Յագայից և վայրի կարապներից։

## Նկարահանող խումբ
* Սցենարի հեղինակ` Իվան Իվանով-Վանո, Ալեքսանդրա Սնեժկո-Բլոցկայա
* Երգի բառերի հեղինակ` Ալեքսանդրա Կովալենկովա
* Ռեժիսորներ` Իվան Իվանով-Վանո, Ալեքսանդրա Սնեժկո-Բլոցկայա
* Բեմադրող նկարիչ` Լև Միլչին, Նադեժդա Ստրոգանովա
* Կոմպոզիտոր` Յուրի Նիկոլսկի
* Օպերատոր` Նիկոլայ Վոինովա
* Հնչյունային օպերատոր` Նիկոլայ Պրիլուցկի
* Տեխնիկական օգնականներ` Վ. Սվեշնիկովա, Վ. Շիլինա
* Նկարիչ-դեկորատորներ`
** Վալենտինա Նեչաևա
** Գալինա Նևզորովա
** Վերա Ռոջերո
** Իրինա Տրոյանովա
** Դմիտրի Անպիլով
* Մոնտաժող` Նինա Մայորովա
* Նկարիչ մուլտիպլիկատորներ`
** Վլադիմիր Արբեկով
** Ալեքսանդր Բելյակով
** Լամիս Բրեդիս
** Դմիտրի Բելով
** Բորիս Բուտակով
** Վլադիմիր Դանիլևիչ
** Կոնստանտին Մալիշև
** Ֆաինա Եպիֆանովա
** Կիրիլ Պալյանտովիչ
** Լև Պոպով
** Բորիս Ստեպանցև
** Ֆեոդոր Խիտրուկ
** Տատյանա Ֆյոդորովա
** Տատյանա Տարանովիչ
* Դերերը հնչյունավորել են`
** Մարիա Բաբանովա` գետակ
** Ֆաինա Շևչենկո
** Գալինա Նովոժիլովա` Մաշա
** Լեոնիդ Պիրոգով
** Ի. Վինոկուր
** Միխայիլ Խոլոդով
** Ալեքսանդրա Դենիսովա
** Գեորգի Միլյար` ոզնի
* Դերերը հնչյունավորած դերասանները նշված չեն լուսագրերում, սակայն թվարկված են նկարահանող ընդհանուր խմբի հետ «Ֆիլմ-հեքիաթներ. նկարված ֆիլմերի սցենարներ. 1-ին թողարկում (1950)» գրքի հավելվածի 203 էջում։

## Վերահնչյունավորում
* 2001 թվականի վերահնչյունավորում` Վիտալի Օվանեսով, Իրինա Մալկովա, Ժաննա Բալաշովա, Տատյանա Կանաևա։
* 2001 թվականին մուլտֆիլմը վերականգնվել է և կրկին վերահնչյունավորվել է «Ստուդիա ԱՍ« և «Մանկական սեանս 1» ընկերությունների կողմից։ Նոր տարբերակում ամբողջապես փոխվել էր ֆոնոգրաման, վերահնչյունավորմանը միացել են ժամանակակից դերասաններ, լուսագրերում փոխվել են հնչյունային ռեժիսորի և հնչյունավորող դերասանների մասին տվյալները։ Վերահնչյունավորումը չափազանց բացասաբար է ընդունվել ինչպես հեռուստադիտողների մեծ մասի, այնպես էլ պրոֆեսիոնալ հանրության անդամների կողմից։ Պատկերի վերականգնման որակը նույնպես երբեմն քննադատվել է։

1949 թվականի սկզբնական տարբերակաը վերականգնվել է 2005 թվականին։

## Բարոյախոսություն
Մուլտֆիլմը սովորեցնում է երեխաներին, որ բարին միշտ բարությամբ է վերադարձվում։ Վառարանը, խնձորենին և գետը, որոնց Մաշան օգնել էր խղճահարությունից, վերադարձի ճանապարհին փրկում են նրան վայրի կարապներից։

## Տարբերություններ նախնական հեքիաթից
* Նախնական տարբերակում վայրի կարապներն արդեն իսկ վատ հանբավ ունեին։ Այսպիսով, գլխավոր հերոսուհին հայտնաբերում է առևանգումն արդեն այն ժամանակ, երբ նրանց նմարում է հեռվում և եզրակացնում է հանցագործության մասին։
* Մուլտֆիլմում պատկերվում է սովորական գետակ, իսկ հեքիաթում այն կաթնային էր` կիսելային ափերով։
* Հեքիաթում գլխավոր հերոսուհին մերժում էր բոլոր անցորդներին և միակ կերպարը, որ օգնում է նրան, ոզնին էր։ Իսկ ֆիլմու յուրաքանչյուր նոր հերոսը նպաստում է երջանիկ ավարտին։
* Հեքիաթում Բաբա-Յագան շեղում է տղային` նրան տալով ոսկե խնձորներ, որոնցով տղան խաղում է, այլ ոչ թե պարզապես նստում նստարանին։ Ալեքսեյ Տոլստոյի մեկնաբանության մեջ խնձորն արծաթե էր։
* Ֆիլմում գլխավոր հերոսուհին ինքն է վերցնում եղբորը։ Հեքիաթում (Ալեքսեյ Տոլստոյի վերամշակմամբ) նրան օգնում է մի մուկ։
* Հեքիաթում գլխավոր հերոսուհին ստիպված է լինում խնդրել գետակին, խնձորենուն ու վառարանին, որ իրեն թաքցնեն վայրի կարապներից։ Ֆիլմում հակառակն է. նրանք բոլորն ուրախությամբ և երախտագիտությամբ են օգնում նրան։ 
* Մուլտֆիլմում վայրի կարապներն ընկնում են Մաշայի կողմից պատրաստված ծուղակը և այրվում են վառարանում։ Հեքիաթում նրանք պարզապես չեն գտնում երեխաներին և դատարկաձեռն հեռանում են։
* Ֆիլմում երեխաները որպես նվեր ստանում են կոնֆետներ, իսկ հեքիաթում նվերը փքաբլիթն էր։

## Վերաթողարկում
Մուլտֆիլմը բազմիցս վերաթողարկվել է VHS և DVD ձևաչափերով` ընդգրկվելով մուլտֆիլմերի հավաքածուներում. 
* Լավագույն խորհրդային մուլտֆիլմեր (Studio PRO Video, VHS 1990-ականներ)
* Ռուսական ժողովրդական հեքաիաթներ, առաջին թողարկում, «Ոսկե հավաքածու» շարք (Սոյուզմուլտֆիլմ, DVD, ներկայացուցիչ` Խոշոր պլան ընկերություն)։

## Արձագանքներ

## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն
*  Содержание: И. Вано, А. Снежко-Блоцкая «Гуси-лебеди», стр. 157-166.

## Արտաքին հղումներ
* 
* 
* Гуси-лебеди онлайн на сайте Детский класс
* «Վայրի կարապներ» մուլտֆիլմը Ivi.ru կայքում
* Իվան Իվանով-Վանոյի 10 լեգենդար մուլտֆիլմերը  

Կատեգորիա:1949 մուլտֆիլմեր
Կատեգորիա:«Սոյուզմուլտֆիլմ» ստուդիայի մուլտֆիլմեր
Կատեգորիա:Ալեքսանդրա Սնեժկո-Բլոցկայայի մուլտֆիլմեր
Կատեգորիա:Իվան Իվանով-Վանոյի մուլտֆիլմեր
Կատեգորիա:Խորհրդային մուլտֆիլմեր
Կատեգորիա:Կարճամետրաժ մուլտֆիլմեր
Կատեգորիա:Ռուսերեն մուլտֆիլմեր