Airlander 10

310x310px|մինի|Airlander 10
**Airlander 10** (լրիվ անունը՝ Air Hybrid Vehicles HAV 304 Airlander), հիբրիդային դիրիժաբլ, որը ստեղծել է բրիտանական Hybrid Air Vehicles ընկերությունը ԱՄՆ-ի բանակի համար։ Long Endurance Multi-intelligence Vehicle (LEMV) նախագծում, որի շրջանակներում պատրաստվել է այս թռչող սարքը, գլխավոր կապալառուն Northop Grumman-ն էր։

## Պատմություն
Ըստ LEMV նախագծի՝ դիրիժաբլը նախատեսված էր հետախուզության, դիտարկման և ցամաքային զորքերի շրջադիտման համար՝ անօդաչու, միջին բարձրության թռչող, երկարաժամկետ թռիչք կատարող թռչող սարքերի օգնությամբ։ Նախագծի մշակման պայմանագիրը ստորագրվել է 2010 թվականի հունիսի 14-ին։ Դիրիժաբլի առաջին փորձնական թռիչքը կատարվել է 2012 թվականի օգոստոսի 7-ին, Լեյքհերսթում։ Այն տևել է 90 րոպե և կատարվել է անձնակազմի հետ միասին։ Տվյալ փորձարկվող սարքը բանակի համար նախատեսված 3 ծրագրերից մեկն էր։ Սակայն 2013 թվականի փետրվարին ԱՄՆ-ի բանակը բարձր գնի պատճառով հրաժարվել է այս նախագծից։

Air Hybrid Vehicles-ը ետ է գնել դիրիժաբլը 2013 թվականին՝ 301 000 ԱՄՆ դոլարով։ 2014 թվականին նրան տրվել է Airlander անվանումը և սարքավորումը տեղավորել են Բեդֆորդշիր կոմսության տարածքում գտնվող Թագավորական ռազմաօդային ուժերի Royal Air Force Cardington բազայում։ Որոշվել է այն օգտագործել քաղաքացիական նպատակներով։

2016 թվականի մարտին Hybrid Air Vehicles ընկերությունը հայտարարել է քաղաքացիական և ռազմական նպատակերով նոր դիրիժաբլ պատրաստելու մասին։ Առաջին օրինակը կոչվել է «Մարթա Գուի»՝ վարչության նախագահի կնոջ անունով։ 2016 թվականի օգոստոսին Airlander 10-ն առաջին անգամ լքել է օդանավարանը։ Օգոստոսի 17-ին դիրիժաբլը կատարել է առաջին թռիչքը, որը տևել է 22 րոպե։ Օգոստոսի 24-ին օդապարիկի գոնդոլը վնասվել է երկրորդ վայրէջքի ժամանակ։ Ոչ ոք չի տուժել։

Միջազգային զանգվածային լրատվության միջոցները Airlander 10-ն անվանում են ամենամեծ օդանավն աշխարհում.։

Ինքը՝ Hybrid Air Vehicles ընկերությունը հումորով է վերաբերվել իր թռչող սարքի արտաքին տեսքին՝ պաշտոնական կայքում այն անվանելով «Թռչող հետույք» (), որը, մինչ այդ օգտագործում էին տարբեր երկրների ԶԼՄ-ները դիրիժաբլը բնորոշելու համար։


Airlander - Flight Take-off Front.jpg|Առաջին թռիչքը ԱՄՆ-ի բանակի համար, 2012 թվականի օգոստոս
Airlander - US Army Flight Front.jpg|Առաջին թռիչք, 2012 թվականի օգոստոսի 7-ի գիշեր
Airlander - Mission Module Fitting.jpg|Գոնդոլի մոտնաժ, 2016 թվականի հունվար
Airlander - On Mast at Sunrise.jpg|Նախապատրաստություն թռիչքին, 2016 թվականի հունվար


## Կառուցվածք և առանձնահատկություններ
[250px|մինի|Airlander 10-ը [Մեծ կիրճում։]]
250px|մինի|Airlander 10-ը օդանավարանում։
Հիբրիդային դիրիժաբլն օժտված է ինքնաթիռի և աէրոստատի առանձնահատկություններ՝ օգտագործում է աէրոդինամիկայի վերեկալների ուժը վեր բարձրանալու համար և այնուհետև օդում մնում է ի հաշիվ լիցքավորված փուչիկի ծավալի։ Սարքավորումը դասվում է մեղմ դիրիժաբլների շարքին, պատյանը կառուցված է դիմացկուն նյութերից՝ վեկտրանից, կևլարից և մայլարից։ Airlander 10-ն ընդունակ է թռիչքներ կատարել ինչպես օդաչու, այնպես էլ անօդաչու ռեժիմով։

;Ընդհանուր տվյալներ՝
* Բեռի քաշ՝ 10 000 կգ,
* Երկարություն՝ 92 մ,
* Լայնություն՝ 43,5 մ,
* Բարձրություն՝ 26 մ,
* Պատյանի ծավալ՝ 38 000 մ3,
* Թռիչքային քաշ՝ 20 000 կգ։

;Տեխնիկական տվյալներ՝

* Ուժային տեղակայում՝ չորս չորսլիտրանոց դիզելային շարժիչ, 242 կվտ (325 լ. ս.) յուրաքանչյուրը,
* Հածանավային արագություն՝ 148 կմ/ժ,
* Թռիչքի տեւողություն՝ հինգ օր օդաչու ռեժիմով, ավելի քան երկու շաբաթ է անօդաչու ռեժիմով,
* Առաստաղ՝ 6100 մ։

## Տես նաև
* Հինդենբուրգ (դիրիժաբլ)

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Պաշտոնական կայք 
* Բրիտանիայում փորձարկել են աշխարհում ամենամեծ թռչող սարքը

Կատեգորիա:2012 հիմնադրումներ
Կատեգորիա:Դիրիժաբլներ