Անիբալ Կավակու Սիլվա

**Անիբալ Անտոնիո Կավակու Սիլվա** (, ), պորտուգալացի քաղաքական գործիչ, Պորտուգալիայի Հանրապետության նախագահ 2006 թվականի մարտի 9-ից մինչև 2016 թվականի մարտի 9-ը, Պորտուգալիայի վարչապետ 1985 թվականի նոյեմբերի 6-ից մինչև 1995 թվականի հոկտեմբերի 28-ը: Կառավարության ղեկավարի պաշտոնում նրա պաշտոնավարումն ամենաերկարն էր Պորտուգալիայի ժողովրդավարական ճանապարհով ընտրված բոլոր վարչապետների շրջանում պորտուգալական մեխակների հեղափոխությունիցի վեր:

## Վաղ տարիներ
Անիբալ Անտոնիո Կավակո Սիլվան ծնվել է Բոլիկեյմեյի Ալգարվե շրջանում, Թեոդորո Գոնսալվես Սիլվայի և Մարիա դու Նասիմենտո Կավակոյի ընտանիքում։

Նա ծնվել է վաճառականի ընտանիքում, զբաղվում էին վառելիքի և ընկույզի վաճառքով։ Ավարտել է Լիսաբոնի առևտրային և Տնտեսագիտության, ֆինանսների առևտրային բարձրագույն ինստիտուտները (առաջինը իր ավարտական)։ Զինվորական ծառայությունը (1963-1965) անցել է Մոզամբիկի գաղութային զորքերում՝ ենթասպայի կոչումով։

Լրջորեն հետաքրքրված էր սպորտով, 1960-ականների սկզբին նա Պորտուգալիայի չեմպիոն էր 110 մետր արգելավազքում:

## Տնտեսագետ գիտնական
Տնտեսագիտության դոկտոր, պրոֆեսոր: Գիտական աստիճանը ստացել է 1974 թվականին Մեծ Բրիտանիայի Յորքի համալսարանում։ 1965-1967 թվականներին Լիսաբոնի տնտեսական և ֆինանսական հետազոտությունների ինստիտուտում դասավանդել է քաղաքատնտեսություն։ 1966-1978 թվականներին բարձրագույն տնտեսագիտական ինստիտուտում դասավանդել է տնտեսագիտական առարկաներ: 1967-1977 թվականներին եղել է Լիսաբոնի Կալուստ Գուլբենկյան հիմնադրամին կից տնտեսական հետազոտական կենտրոնի գիտաշխատող: 1975-1977 թվականներին դասավանդել է Լիսաբոնի Կաթոլիկ և Նոր Լիսաբոնի համալսարաններում։ 1977-1979 թվականներին՝ Պորտուգալիայի բանկի հետազոտությունների և վիճակագրության բաժնի պետ: Զբաղվել է Պորտուգալիայի տնտեսական և բյուջետային քաղաքականության, շուկայի տնտեսական կայունացման և մակրոտնտեսական զարգացման խնդիրներով։

Պորտուգալացի առաջատար տնտեսագետներից մեկը: 1970-1980-ականների սկզբին նա համբավ ձեռք բերեց իր «Բյուջետային քաղաքականություն և տնտեսական կայունացում» (1976), «Պետական հատվածի պարտքի տնտեսական ազդեցությունը» (1977), «Հանրային հատվածի Ֆինանսներ և մակրոտնտեսական քաղաքականություն» (1982), «Սա-Կարնեյրո կառավարությունների տնտեսական քաղաքականությունը» (1982) աշխատություններով: Այս աշխատություններում պնդում էր, որ պետական Արժույթի միջազգային հիմնադրամը, իր անշահավետության և անընդհատ աճող պարտքի արդյունքում, ապակայունացնող ազդեցություն է ունենում Պորտուգալիայի տնտեսության և ֆինանսական ոլորտի զարգացման վրա: Առաջարկել է պետական ձեռնարկությունների մեծ մասը հանձնել մասնավոր ձեռքը։ Հանդես է եկել օտարերկրյա ներդրումների աճի օգտին, ինչի համար երկրում անհրաժեշտ է քաղաքական կայունություն։

## Քաղաքական կարիերայի սկիզբ
1980 թվականին ֆինանսների նախարարի պաշտոնում հրավիրվել է Ֆրանսիշկա Սա Կարնեյրուի կառավարություն։ Պաշտոնավարման ընթացքում ձեռք է բերել լիբերալ համբավ։ Ավիավթարում Սա Կարնեյրուի մահից հետո (որի հետ նա կապված էր ընկերական հարաբերությունների հետ) նա հրաժարական տվեց նախարարի պաշտոնից, նա պլանավորման Պետական խորհրդի նախագահն էր, ղեկավարում էր Պորտուգալիայի պատվիրակությունը Արժույթի միջազգային հիմնադրամի հետ բանակցություններում:

Հրաժարվել է մտնել սոցիալիստների և սոցիալ-դեմոկրատների կոալիցիոն կաբինետ (1983-1985): 1985 թվականի հունիսի 2-ին Սոցիալ-դեմոկրատական կուսակցության ղեկավարի պաշտոնում նրա ընտրությունը, նրա աջ կենտրոնամետ թևի աջակցությամբ, հանգեցրեց կոալիցիայի փլուզմանը, կառավարության հետագա հրաժարականին և նոր ընտրությունների անցկացմանը, որոնցում ՍԴԿ-ն ստացավ հարաբերական, բայց ոչ բացարձակ մեծամասնություն։ Նախարարների նոր կաբինետը (միակուսակցական «փոքրամասնության կառավարություն») արդեն ձևավորել է ինքը՝ Կավակու Սիլվան։ Իր գործունեության մեջ հենվել է տեխնոկրատների՝ տնտեսագետների, համալսարանների ուսուցիչների, ձեռներեցների վրա։

## Վարչապետ (1985—1995)
1985-ի օրենսդրական ընտրությունները բարդացան նոր քաղաքական կուսակցության՝ «Ժողովրդավարական նորացման կուսակցության» (ԺՆԿ) իշխանության գալով, որը կազմավորվել էր նախագահ Անտոնիո Ռամալյո Էանեսի կողմնակիցների կողմից: 250 հոգուց բաղկացած Հանրապետության ժողովում ՍԴՀԿ-ն ստացել է 45 տեղ՝ բոլոր կուսակցությունների հաշվին, բացի Կավակո Սիլվայի PSD-ից։ Չնայած այն հանգամանքին, որ ՍԴԿ-ն հավաքել է ընտրողների ձայների 30 տոկոսից պակաս, այն միակ ավանդական քաղաքական կուսակցությունն էր, որը զգալի կորուստներ չի ունեցել: Փաստորեն, նրա 88 տեղը 13-ով ավելի է, քան նախորդ ընտրություններում։ Համապատասխանաբար, Կավակո Սիլվան վարչապետ է դարձել 1985 թվականի նոյեմբերի 6-ին։

Կավակու Սիլվայի կաբինետի կառավարման առաջին մի քանի տարիները նշանավորվեցին շարունակական տնտեսական աճով, ինչը մեծապես նպաստեց հարկերի կրճատման քաղաքականությանը և տնտեսության ապակարգավորման շարունակմանը, ինչպես նաև Եվրամիության կողմից զգալի ֆինանսական աջակցությանը: Հանրաճանաչ վարչապետին ընդդիմանում էր, այնուամենայնիվ, խորհրդարանը, որը փաստացի վերահսկվում էր ընդդիմության կողմից։ Այս առճակատումը, ի վերջո, հանգեցրեց կառավարության անվստահության քվեին և 1987 թվականին արտահերթ խորհրդարանական ընտրություններին:

Քվեարկության արդյունքները ցնցեցին Կավակու Սիլվայի նույնիսկ ամենալավատես կողմնակիցներին: Նրա սոցիալ-դեմոկրատական կուսակցությունը ստացել էր ձայների 50,2%-ը և Հանրապետության ասամբլեայի 250 տեղերից 148-ը։ Շատ հետ էին մնացել երկրորդ տեղը զբաղեցրած սոցիալիստները (60 տեղ) և կոմունիստները (31 տեղ): Պորտուգալիայի պատմության մեջ առաջին անգամ մեկ կուսակցություն ստացավ խորհրդարանական բացարձակ մեծամասնություն։

1991-ի ընտրությունները ևս մեկ հաղթանակ էին Կավակու Սիլվայի համար, որի կուսակցությունը կրկին վստահորեն նվաճեց խորհրդարանում տեղերի բացարձակ մեծամասնությունը: Այնուամենայնիվ, գործազրկության չնվազող բարձր մակարդակը, ինչպես նաև կառավարության անդամների շրջանում կոռուպցիայի դրսևորման որոշ նշաններ հանգեցրին կաբինետի կողմից բնակչության շրջանում ժողովրդականության կորստին և, ի վերջո, Կավակու Սիլվայի հրաժարվելուն 1995 թվականի ընտրություններին մասնակցելուց և սոցիալ-դեմոկրատների առաջնորդի պաշտոնից հեռանալուն: Նման հեղինակավոր առաջնորդի կորցրած կուսակցությունը պարտվել է նաև ընտրություններում։ Նոր վարչապետ է դարձել Սոցիալիստական կուսակցության ղեկավար Անտոնիու Գուտեռեշը:

## Քաղաքականությունից դուրս
1996 թվականի նախագահական ընտրություններում Կավակու Սիլվան զիջեց Լիսաբոնի քաղաքապետ Ժորժ Սամպային՝ հավաքելով ձայների 46,09% - ը մրցակցի 53,91% - ի դիմաց։ Պարտությունից հետո ժամանակավորապես հեռացել է քաղաքականությունից՝ զբաղեցնելով Պորտուգալիայի Բանկում խորհրդականի պաշտոնը, իսկ 2004 թվականից ամբողջովին նվիրվել է Պորտուգալիայի կաթոլիկ համալսարանում դասախոսական գործունեությանը։ 2005 թվականի խորհրդարանական ընտրություններում նա հրաժարվել է աջակցել պորտուգալացի սոցիալ-դեմոկրատների վարչապետ և առաջնորդ Պեդրո Սանտանա Լոպեսին՝ չնայած կուսակցության ճնշմանը: 2005 թվականի մարտի 12-ին իշխանության եկավ սոցիալիստների կառավարությունը՝ Ժոզե Սոկրատեսի գլխավորությամբ։

## Նախագահ
thumb|left|200px|Նախագահ Պենյա Նիետոյի պետական այցը Պորտուգալիա։ Ստորագրությունը Պատվո գրքում 2014 թվականին
thumb|left|200px|Կավակո Սիլվա ընդունվել Է Ռոնալդ Ռեյգանի կողմից որպես Պորտուգալիայի վարչապետ 1988 թվականին։
2005 թվականի հոկտեմբերի 20-ին Կավակու Սիլվան հայտարարել է երկրի նախագահի պաշտոնում առաջադրվելու մտադրության մասին։ 2006 թվականի հունվարի 22-ին նա հաղթել է նախագահական ընտրությունների առաջին փուլում (50,59%)՝ դառնալով Պորտուգալիայի Հանրապետության վեցերորդ նախագահը 1974 թվականի ապրիլի 25-ին մեխակների հեղափոխությունից հետո և այս ամբողջ ընթացքում աջ կենտրոնամետ կողմնորոշման առաջին նախագահը։ Իր նախընտրական քարոզարշավի ընթացքում գլխավոր շեշտը դրել է տնտեսական արդիականացման վրա՝ խոստանալով տնտեսության աճի տեմպերի բարձրացում և գործազրկության մակարդակի նվազում:

Նախագահական ընտրությունների արդյունքում հունվարի 23-ին 2011-ի Անիբալ Կավակու Սիլվան վերընտրվել է նախագահի պաշտոնում Պորտուգալիայի։

## Վեճեր
2008 թվականի հունիսի 10-ին, Պորտուգալիայի, Կամոենշի և Պորտուգալիայի համայնքների օրվա տոնակատարության շրջանակներում, Կավակու Սիլվային հարցրեցին բեռնատարների վարորդների զուգահեռ գործադուլների մասին, ովքեր փակել էին Պորտուգալիայի սահմանը Իսպանիայի հետ հյուսիսից հարավ՝ աճի պատճառով: Հեռանալով թեմայից՝ նախագահն ընդգծել է, որ ամենակարևորը «ամենից առաջ մրցավազքն է, Ձիարշավի օրը, Պորտուգալիայի, Կամոենշի և պորտուգալական համայնքների օրը»։

Այս հայտարարությունները վիճարկվում էին Ձախ կուսակցությունների, այդ թվում՝ ձախ դաշինքի և Պորտուգալիայի կոմունիստական կուսակցության կողմից, քանի որ նշված արտահայտությունն օգտագործվում էր Անտոնիո Օլիվեյրա Սալազարի կողմից այն ժամանակ, երբ նա ղեկավարում էր Պորտուգալիայում ռազմական բռնապետությունը, որի դեպքում հակասահմանադրական կլիներ: նույնիսկ այն պատճառով, որ, ըստ ձախ բլոկ, այս արտահայտությունը փոխանցում էր «ազգային քաղաքացիության համար ընդհանուր ենթադրյալ ռասայական հատկանիշի առկայությունը, որն արժանի է իր գերակայության բարձրացմանը»: Երկու կողմերն էլ պարզաբանումներ են խնդրել նախագահից։

Նոր վեճը տեղի է ունեցել 2012 թվականի հունվարի 20-ին, երբ նա ասաց, որ իր ստացած 1300 եվրոն գրեթե չի կարողանա ծածկել իր ծախսերը: Փաստորեն, նա ունի ամսական մոտ 10,000 եվրո աշխատավարձ՝ երեք կենսաթոշակի տեսքով, այն բանից հետո, երբ նա հրաժարվեց իր աշխատավարձից՝ որպես հանրապետության նախագահ՝ հօգուտ այս տարբերակի: Նման որոշում է կայացվել այն բանից հետո, երբ պետծառայությունում կրճատվել են աշխատավարձերը, ինչի արդյունքում նախագահի պաշտոնում նրա աշխատավարձը պակաս է եղել այն աշխատավարձից, որը կարող էր ստանալ միայն նրա թոշակների հաշվին։

2010 թվականի հունիսին Հանրապետության այն ժամանակվա նախագահ Կավակո Սիլվան, Ազորյան կղզիներում արձակուրդում գտնվելու ժամանակ, չի մեկնել Լիսաբոն՝ մասնակցելու գրականության Նոբելյան մրցանակի միակ պորտուգալացի դափնեկիր Ժոզե Սարամագոյի հուղարկավորությանը: 1980-ականներին նրա վարչապետ եղած ժամանակ Պորտուգալիայի կառավարությունը ՄԱԿ-ում դեմ քվեարկեց Մանդելայի ազատ արձակմանը Միացյալ Նահանգների և Միացյալ Թագավորության հետ միասին՝ արդարացնելով իրեն ապստամբության կոչի հիմքում ընկած տեքստի հետ անհամաձայնությամբ՝ վախենալով Պորտուգալիայի բնակիչների անվտանգության համար.

### 2015-ի սահմանադրական ճգնաժամ
2015 թվականի հոկտեմբերի 4-ին Հանրապետության ասամբլեայի (Պորտուգալիայի միապալատ խորհրդարան) ընդհանուր ընտրություններում վարչապետ Պեդրո Պասոս Կոելյոյի աջ կառավարությունը կորցրեց մեծամասնությունը, իսկ ձախ կենտրոնամետ և ծայրահեղ ձախ ընդդիմադիր կուսակցությունները ստացան ձայների կեսից ավելին և տեղեր խորհրդարանում: Քանի որ Պոսոս Կոելյոյի սեփական Սոցիալ-դեմոկրատական կուսակցությունը մնաց ամենամեծը խորհրդարանում և դեռ վայելում էր շատ ավելի փոքր ՍԴԿ՝ Ժողովրդական կուսակցության աջակցությունը, Կավակո Սիլվան թույլ տվեց Պոսոս Կոելյոյին մնալ վարչապետ՝ նրան տալով նոր կառավարություն ձևավորելու առաջին հնարավորությունը: ՊոսոսԿոելյոն չկարողացավ նոր գործընկերներ գտնել, և շատերն ակնկալում էին, որ նա հրաժարական կտա, բայց հոկտեմբերի 22-ին Կավակո Սիլվան առաջարկեց նրան ստեղծել նոր կառավարություն, նույնիսկ եթե այն փոքրամասնության կառավարություն լինի: Հոկտեմբերի 24-ին Կավակո Սիլվան բացատրել է իր մտքերը․

*40 տարվա ժողովրդավարության ընթացքում Պորտուգալիայի ոչ մի կառավարություն երբևէ կախված չի եղել հակաեվրոպական ուժերի աջակցությունից, այսինքն՝ այն ուժերից, որոնք քարոզարշավ են իրականացրել Լիսաբոնի պայմանագիրը, հարկաբյուջետային պայմանագիրը, աճի և կայունության պայմանագիրը չեղյալ հայտարարելու և ապամոնտաժելու համար, արժութային միությունը և Պորտուգալիան դուրս բերել եվրոյից, ՆԱՏՕ-ի լուծարման ցանկությունից բացի։*

Սոցիալիստական կուսակցության առաջնորդ Անտոնիու Կոշտան դա անվանել է լուրջ սխալ և հավելել. «Անընդունելի է յուրացնել խորհրդարանի բացառիկ լիազորությունները: Սոցիալիստները դասեր չեն քաղի պրոֆեսոր Կավակո Սիլվայից՝ մեր ժողովրդավարությունը պաշտպանելու համար»: Կանաչ քաղաքական գործիչ Ռուի Տավարեսը մեկնաբանել է. «Նախագահը ստեղծեց սահմանադրական ճգնաժամ։ Նա ասում է, որ երբեք թույլ չի տա, որ ձախեր և կոմունիստներ պարունակող կառավարություն ձևավորվի։ Մարդիկ ցնցված են տեղի ունեցածից»։ Ընդդիմադիր կուսակցություններն արագորեն հայտարարեցին նոր կառավարությունը տապալելու իրենց մտադրության մասին՝ ի նշան մերժման։

Ի վերջո, Պոսոս Կոելյոյի կառավարությունը անվստահության քվե հայտարարեց, և նախագահը նրա փոխարեն նշանակեց սոցիալիստների առաջնորդ Անտոնիու Կոշտային:

## Պարգևներ
Պորտուգալիայի մրցանակներ

Օտարերկրյա պետությունների մրցանակներ

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Сайт Каваку Силва
* Официальный сайт Президента Португальской Республики
* Политический портрет А. Каваку Силвы. // В. Н. Малых. М., 1991.
 
Կատեգորիա:20-րդ դարի քաղաքական գործիչներ
Կատեգորիա:21-րդ դարի քաղաքական գործիչներ
Կատեգորիա:«Իտալիայի Հանրապետությանը մատուցած ծառայությունների համար» շքանշանի մեծ խաչի ասպետներ
Կատեգորիա:Լիսաբոնի համալսարանի շրջանավարտներ
Կատեգորիա:Պորտուգալացի տնտեսագետներ
Կատեգորիա:Պորտուգալիայի նախագահներ