Շաֆիական մազհաբ

**Շաֆիական մազհաբ** (), սուննի իսլամի իրավական դպրոցներից մեկը, որի հիմնադիրը Մուհամմադ իբն Իդրիս ալ-Շաֆին է։ Այս մազհաբը զարգացել է Հանաֆիական և Մալիքիական մազհաբների ուժեղ ազդեցության տակ և ընդունել դրանց առանձնահատկությունները։

## Աղբյուրներ
Իրավական որոշում (ֆեթվա) կայացնելու համար շիա իրավաբանները օգտագործում են Ղուրանը, Մուհամմադ մարգարեի Սուննան, հեղինակավոր իրավաբանների միաձայն կարծիքը, Մուհամմադ մարգարեի ուղեկիցների կարծիքը, անալոգիայի վերաբերյալ դատողությունները և իսթիսհաբը․
* Ղուրանը և Սուննան միասին դիտվում են որպես մեկ «Հայտնություն»։ Սուննային կարելի է դիմել միայն այն դեպքում, երբ Ղուրանում չկա այս կամ այն մտքի բառացի հաստատում. միևնույն ժամանակ, մեդիների կողմից փոխանցված հադիսները ընդունվում են անվերապահորեն։
* Իջման դիտվում է որպես Ղուրանի և Սուննայի լրացում, որին կարելի է դիմել, եթե ոչ Ղուրանում, ոչ էլ Սուննայում որևէ հարցի վերաբերյալ ամբողջական հստակություն չկա։ Հաշվի են առնվում այս հարցի վերաբերյալ որոշումները, որոնք ընդունվել են միայն մադինացի մուջթահիդների կողմից։
* Կիյասը կարող է օգտագործվել միայն նախորդ աղբյուրներից ցանկալի նյութ ընտրելու համար։
* Իսթիհսանը (նախընտրելի կարծիքի կիրառումը այն դեպքում, երբ կիյասի ձևականորեն ճիշտ կիրառումը հանգեցնում է կրոնի այլ պոստուլատների հետ հակասության) ամբողջովին մերժվում է։
* Մալիքիական մազհաբից փոխառված է իրավական որոշում կայացնելու սկզբունքը՝ հիմնվելով դրա սոցիալական օգուտների վերաբերյալ ազատ դատողության վրա կամ սովորույթի նորմերի հիման վրա (ուրֆ)։ Այլ տվյալներով՝ իսթիսլահը շաֆիական մազհաբում մերժվում է։

## Տարածում
Հիջրայի 199 թվականից սկսած՝ Շաֆիական մազհաբը մեծ ժողովրդականություն է ձեռք բերել Եգիպտոսում։ Երկար ժամանակ այն գերակշռում էր Իրանում և պահպանում էր հետևորդներին, չնայած այն հանգամանքին, որ պետության պաշտոնական գաղափարախոսությունն այսօր շիիզմն է։ Իրաքում և Մավերանահրայում Շաֆիական մազհաբը ժողովրդականության մեջ վիճում էր Հանաֆիական մազհաբի հետ։ Այսօր այն գերիշխող է Սիրիայում, Լիբանանում, Պաղեստինում և Հորդանանում, ունի բազմաթիվ հետևորդներ Իրաքում, Պակիստանում, Հնդկաստանում, Մալայզիայում, Բրունեյում և Ինդոնեզիայի մեծ մասում, Թաիլանդի ծայրահեղ հարավում և Ֆիլիպինների մուսուլմանական մասում։ Ռուսաստանի Դաշնությունում իսլամի շաֆիական մազհաբը գերակշռում է Չեչնիայում, Ինգուշեթիայում և Դաղստանի մեծ մասում (այս երեք հանրապետություններից բացի ոչ մի տեղ, այս մազհաբը տարածված չէ հետխորհրդային տարածքում)։ Շաֆիական մազհաբը գերակշռում է Ադրբեջանի հյուսիսային շրջաններում և հանդիպում է Ադրբեջանի հարավային մասում գտնվող թալիշների շրջանում։ Շաֆիական մազհաբի դրույթները հիմք են հանդիսացել Սոմալիի, Կոմորյան կղզիների և այլ իսլամական պետությունների օրենսդրության համար։

## Շաֆիական գրականություն
* Մուհամմադ աշ-Շաֆի - «Քիթաբ ալ-Ումմ», «ար-Ռիսալ»։
* Աբու Իբրահիմ ալ-Մուզանի - «Մուհտասար ալ-Մուզանի»։
* Աբու Համիդ ալ-Ղազալի - «ալ-Մուստասֆա մին իլմ ալ-ուսուլ»։
* Աբու Շուջա ալ-Սպահանի - «Գայաթ աթ-տակիրիբ»։
* Մուհիդդին ան-Նավավի - «Մինհաջ ատ-Թալիբան»։
* Իբն Հաջար ալ-Հայթամի - «Թուխֆաթ ալ-Մուխթաջ բի շարհ ալ-Մինհաջ»։
* Ահմադ իբն Նաքիբ ալ-Միսրի - «Ումդատ աս-Սալիկ վա Կուդատ ան-Նասիկ»։

## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն
* 
* 
* Yahia, Mohyddin (2009). *Shafiayini et les deux sources de la loi islamique*, Turnhout: Brepols Publishers, 
* Rippin, Andrew (2005). *Muslims: Their Religious Beliefs and Practices* (3rd ed.). London: Routledge. pp.&nbsp;90–93. .
* Calder, Norman, Jawid Mojaddedi, and Andrew Rippin (2003). *Classical Islam: A Sourcebook of Religious Literature*. London: Routledge. Section 7.1.
* Schacht, Joseph (1950). *The Origins of Muhammadan Jurisprudence*. Oxford: Oxford University. pp.&nbsp;16.
* Khadduri, Majid (1987). *Islamic Jurisprudence: Shafiayini's Risala*. Cambridge: Islamic Texts Society. pp.&nbsp;286.
* Abd Majid, Mahmood (2007). *Tajdid Fiqh Al-Imam Al-Syafi'i*. Seminar pemikiran Tajdid Imam As Shafie 2007.
* al-Shafiayini, Muhammad b. Idris, "The Book of the Amalgamation of Knowledge" translated by A.Y. Musa in *Hadith as Scripture: Discussions on The Authority Of Prophetic Traditions in Islam*, New York: Palgrave, 2008
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 

Կատեգորիա:Արաբական բառեր և արտահայտություններ
Կատեգորիա:Իսլամական իրավունք
Կատեգորիա:Իսլամական տերմիններ
Կատեգորիա:Իսլամի ճյուղեր
Կատեգորիա:Շարիաթ
Կատեգորիա:Սուննի իսլամ