open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
VirtualBox

**VirtualBox** (Oracle VM VirtualBox), վիրտուալիզացիայի ծրագրային ապահովում հետևյալ օպերացիոն համակարգերի համար՝ Microsoft Windows, Linux, FreeBSD, Mac OS X, Solaris/OpenSolaris, ReactOS, DOS և այլն։

## Պատմություն
Ծրագիրը ստեղծվել է Innotek ընկերության կողմից օգտագործելով source կոդը՝ Qemu-ն. Առաջին հրապարակային տարբերակը VirtualBox-ի դուրս եկավ 2007 թվի Հունվարի 15ին. 2008 թվի փետրվարին Innotek-ը ձեռք է բերվել Sun Microsystems ընկերության կողմից, միևնույնն է Virtual Box-ի բաշխման մոդելը չի փոխվել։2010 թվի հունվարին Sun Microsystems–ը ձեռք է բերվել Oracle ընկերության կողմից, բաշխման մոդելը մնաց նույնը։

## Հիմնական հնարավորությունները
* Խաչաձև հարթակ
* Մոդուլային
* USB 2.0 աջակցություն, երբ սարքը ընդունող մեքենաները մատչելի են OS-ի համար (*միայն սեփականատեր տարբերակում*)
* 64-bit աջակցություն հյուրընկալված համակարգերին (սկսած 2.0 տարբերակից), նույնիսկ 32-bit համակարգերում (սկսած 2.1 տարբերակից, դրա համար պահանջվում է աջակցություն Վիրտուալիզացիայի տեխնոլոգիա պրոցեսորով)
* SMP աջակցություն հյուրընկալված համակարգերին (սկսած 3.0 տարբերակից, դրա համար պարտադիր է աջակցություն վիրտուալիզացիայի տեխնոլոգիա պրոցեսորով)
* Ներկառուցված RDP-սերվեր, և հաճախորդիաջակությունը USB-սարքեր RDP-ի վերեվում (*միայն սեփականատեր տարբերակում*)
* Ապարատային 3D արագացման փորձագիտական աջակցություն (OpenGL, DirectX 8/9 (wine կոդի օգտագործմամբ ) (միայն 32 բիտանոց Windows XP и Vista)), հյուրընկալված DOS / Windows 3.x / 95 / 98 / ME 3D արագացման աջակցությունը նախատեսված չէ։
* Կոշտ սկավառակի աջակցություն VMDK (VMware) և VHD (Microsoft Virtual PC), հաշված snapshots (սկսած 2.1 տարբերակից)
* iSCSI Աջակցություն (*միայն սեփականատեր տարբերակում*)
* Աուդիո վիրտուալիզացիայի աջակցություն (մրցում AC97 կամ SoundBlaster 16 կամ Intel HD Audio)
* Տարբեր տեսակի ցանցային փոխազդեցուփյունների աջակցություն (NAT, Host Networking via Bridged, Internal)
* Վիրտուալ մեքենայի պահպանված շղթայի իրավիճակների աջակցություն (snapshots), որոնք կարող են ուղղում ստանալ ցանկացած հյուրընկալված համակարգից։
* Shared Folders աջակցություն, ֆայլերի փոխանակման համար համակարգերի միջև (Windows 2000, Linux և Solaris).
* Desktop-ի ինտեգրման աջակցություն (seamless mode) սերվերային կամ հյուրընկալված OS
* Հնարավորություն կա ընտրել ինտերֆեյսի լեզուն։

## Փաթեթ
Մինչև 4.0.0 տարբերակը կային 2 տարբերակ, որոնք տարբերվում էին լիցենզիաով և ֆունկցիոնալությամբ. Սկսած 4.0.0 տարբերակից փակ բաղադրիչները տեղափոխվեցին առանձին փաթեթ (Extension Pack):

Հիմնական տարբերակը ամբողջությամբ բաց է ըստ լիցենզիայի GNU GPL, համապատասխանաբար չկան օգտագործման սահմանափակումներ. Փաթեթ պարունակում է փակ բաղադրիչներ և տարածվում է սեփականատեր լիցենզիաով PUEL:
* RDP սերվեր - թույլ է տալիս հեռակա դձևով միանալ վիրտուալ համակարգին ցանկացած RDP կլիենտով;
* USB աջակցություն - թույլ է տալիս USB սարք միացնել վիրտուալ մեքենաjին;
* Intel PXE boot ROM - օպերացիոն համակարգի բեռնում ցանցի միջոցով. Օգտագործվում էDISKLESS կայան ստեղծելու համար։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Պաշտոնական կայք 
* VirtualBox-ի էջը Oracle սայտում 

Կատեգորիա:Ազատ ծրագրային ապահովում
Աքաղաղ

**Աքաղաղ**, արու թռչուն է, որի էգը հավն է։ Արտաքին տեսքով հավից տարբերվում է «փարթամ», հաճախ նաև երփնագույն պոչով։ Ինչպես հավերը, նրանք ունեն ձայնային բազմազանություն։

Աքաղաղները ծագում են կարմիր անտառային թռչունների ընտելացումից, որոնք սերում են այս տեսակի արուներից։ Նրանք ունեն նույն բնութագրերը, ինչ հավերը, բայց ավելի բարձրահասակ և ծանր են։

Փասիանները հաճախ համեմատվում են աքաղաղների հետ՝ իրենց նման տեսքի և վարքի պատճառով։

Կատեգորիա:Հավանմաններ
Մոլորակ

[մինի| Մոլորակի չափեր ունեցող մարմիններ<br />Վերևում։ [Ուրան (մոլորակ)|Ուրան և Նեպտուն; ներքևում։ Երկիր, սպիտակ թզուկ Սիրիուս Բ, Վեներա:]]

**Մոլորակ** (, , այլ ձև՝ հին-հունարեն՝ πλάνης  - «ճանապարհորդ»), երկնային մարմին է, որը պտտվում է ուղեծրով աստղի կամ նրա մնացորդների շուրջ, բավարար զանգվածով, որպեսզի դառնա շրջանաձև սեփական ձգողականության ազդեցության տակ, բայց ոչ բավարար, որպեսզի սկսվի ջերմամիջուկային ռեակցիա, և որը կարողացել է մաքրել իր շրջակայքը պլանետեզեմալներից։

Մոլորակները կարելի է բաժանել երկու հիմնական խմբերի՝ մեծ, ցածր խտություն ունեցող գազային հսկաներ և ավելի փոքր Երկրային խմբի մոլորակներ, որոնք ունեն պինդ մակերևույթ։ Համաձայն Միջազգային աստղագիտական միության սահմանմանը՝ Արեգակնային համակարգում կա 8 մոլորակ։ Նրանք են՝ (Արեգակից ունեցած հեռավորության) - չորս երկրանման՝ Մերկուրի, Վեներա, Երկիր, Մարս, ապա չորս գազային հսկաներ՝ Յուպիտեր, Սատուրն, Ուրան և Նեպտուն։ Արեգակնային համակարգում կան նաև առնվազն 5 գաճաճ մոլորակներ՝ Պլուտոն (մինչև 2006 թվականը համարվում էր մոլորակ), Մակեմակե, Հոմեա, Էրիս և Սերես։ Բացի Մերկուրիից և Վեներայից բոլոր մոլորակների շուրջ պտտվում է առնվազն մեկ արբանյակ։

Սկսած 1992 թվականից, երբ գիտնականները սկսեցին հայտնաբերել հարյուրավոր այլ մոլորակներ այլ աստղերի շուրջ, որոնք անվանվեցին էկզոմոլորակներ, ապացուցվեց, որ գոյություն ունեն ամբողջ գալակտիկայում և դրանցից շատերի առանձնահատկությունները նման են Արեգակնային համակարգի մոլորակների առանձնահատկություններին։ 2011 թվականի նոյեմբերի վերջի տվյալներով արդեն հայտնաբերվել է 695 էկզոմոլորակ, ինչպես գազային հսկաներ, այնպես էլ երկրային խմբի մոլորակներ։

### Արեգակնային համակարգ
մինի|286x286փքս|Արեգակնային համակարգի մոլորակները
Ժամանակակից «մոլորակ» եզրույթի սահմանման համաձայն, որը տրված է ՄԱՄ-ի կողմից, համակարգում կա 8 մոլորակ և 5 թզուկ մոլորակ (փակագծերում տրված է մոլորակների հին հայկական անունները)։
# 14px|☿**[[Մերկուրի (մոլորակ)|Մերկուրի]] (Փայլածու)**
# 14px|♀ **[[Վեներա (մոլորակ)|Վեներա]] (Արուսյակ)**
# 14px|🜨 **[[Երկիր]]**
# 14px|♂ **[[Մարս (մոլորակ)|Մարս]] (Հրատ)**
# 14px|♃ **[[Յուպիտեր (մոլորակ)|Յուպիտեր]] (Լուսնթագ)**
# 14px|♄ **[[Սատուրն (մոլորակ)|Սատուրն]] (Երևակ)**
# 14px|♅ **[[Ուրան (մոլորակ)|Ուրան]]**
# 14px|♆ **[[Նեպտուն]]**

Ամենամեծը Յուպիտերն է (318 երկրային զանգված), իսկ ամենափոքրը Մերկուրին (0,055 երկրային զանգված)։

## Մոլորակների և թզուկ մոլորակների համեմատման աղյուսակ

## Պատկերասրահ

1e6m comparison Mars Mercury Moon Pluto Haumea - no transparency.png|(վերևի նկարի մեծացված ներքևի մասը)՝ Մարս և Մերկուրի; ներքևում՝ Լուսին, գաճաճ մոլորակներ՝ Պլուտոն և Հոմեա
Gas giants and the Sun (1 px = 1000 km).jpg|4 գազային հսկաներ․ Յուպիտեր, Սատուրն, Ուրան, Նեպտուն


## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Աստղագիտական մարմիններ
Կատեգորիա:Աստղագիտություն
Կատեգորիա:Մոլորակներ
Սամսոն և Դալիլա (օպերա)

**Սամսոն և Դալիլա** (), Op. 47, ֆրանսիացի երգահան Քամիլ Սեն-Սանսի օպերա երեք գործողությամբ (չորս տեսարան)։ Ֆրանսերեն լիբրետտոն Ֆերդինանդ Լեմերի (Ferdinand Lemaire)։ Առաջին անգամ կատարվել է Վեյմարի Մեծ դքսության (Grossherzogliches) թատրոնում (ներկայումս Staatskapelle Weimar) 1877 թ. դեկտեմբերի 2-ին գերմաներեն թարգմանությամբ։

Օպերան հիմնված է Սամսոնի և Դալիլայի մասին հին կտակարանյան պատմության վրա (տե՛ս՝ Դատավորների գրքի 16-րդ գլուխ)։ Համարվում է Սեն-Սանսի լավագույն օպերան և ներկայումս էլ հաճախ բեմադրվում ու ձայնագրվում է։ Օպերային երաժշտության սիրահարներին առավել հայտնի են Դալիլայի երկու մեներգերը "Printemps qui commence" և "Mon cœur s'ouvre à ta voix", որոնք մեցցո-սոպրանոների սովորական երգացանկի մաս են կազմում։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:1877 բեմադրվածներ
Կատեգորիա:Սեն-Սանսի օպերաներ
Կատեգորիա:Ֆրանսերեն օպերաներ
Գեղջկական ասպետություն

**«Գեղջկական ասպետություն»** (), Պիետրո Մասկանիի օպերա մեկ գործողությամբ։ Ստեղծվել է 1890 թ։ Իտալերեն լիբրետտոն Ջովաննի Թարջիոնի-Տոցետիի (Giovanni Targioni-Tozzetti) և Գվիդո Մենաշիի (Guido Menasci)` ըստ Ջիովաննի Վերգայի համանուն պատմվածքի։ Օպերան առաջին անգամ բեմադրվել է 1890 թ. մայիսի 17-ին Հռոմում։ Օպերան հանդիսանում է երաժշտական «վերիզմի» ուղղության հայտնի ստեղծագործություններից մեկը և ներկայումս էլ հաճախ կատարվում է Ռուջերո Լեոնկավալոյի «Պայացներ» օպերայի հետ միասին։

«Գեղջկական ասպետություն» օպերան բեմադրվել է նաև Հայաստանում՝ Ա. Սպենդիարյանի անվան օպերայի և բալետի ազգային ակադեմիական թատրոնում 1959 թ (դիրիժոր՝ Յու. Դավթյան, բեմադրիչ՝ Ռ. Ջրբաշյան)։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:1890 բեմադրվածներ
Կատեգորիա:Իտալերեն օպերաներ
Կատեգորիա:Պիետրո Մասկանիի օպերաներ
Օկտավ Միրբո

**Օկտավ Միրբո** (, ), ֆրանսիացի գրող, լրագրող և գրաքննադատ։ Եղել է Գոնկուրյան ակադեմիայի անդամ; Գրականության նյութ է դարձրել բռնությունը, վայրագությունը, հոգեկան օտարվածությունը՝ առաջ ընկնելով Ֆրեյդից և համբավ ու փառք ձեռք բերելով Եվրոպայում։ Նրա երկերը թարգմանվել են աշխարհի 30 ժողովուրդների լեզուներով։  Լև Տոլստոյը կարծիք է հայտնել, որ Օկտավ Միրբոն իր ժամանակի ֆրանսիացի գրողներից մեծագույնն է, ով լավագույնս  արտացոլել է դարի և Ֆրանսիայի ոգին։

## Հիմնական ստեղծագործությունները

* *Le Calvaire* (1886)
* *L'Abbé Jules* (1888).
* *Sébastien Roch* (1890).
* *Dans le ciel* (1892-1893).
* *Les Mauvais bergers* (1897).
* *Le Jardin des supplices* (1899).
* *Le Journal d'une femme de chambre* (1900).
* *Les affaires sont les affaires* (1903).
* *Farces et moralités* (1904).
* *La 628-E8* (1907).
* *Le Foyer* (1908).
* *Dingo* (1913).
* *Contes crueks* (1990).
* *Combats esthétiques* (1993).
* *Combats littéraires* (2006).
* *Correspondance générale* (2003-2005-2009).

## Քաղվածք

## Տուրք
* Արշակ Չոպանյան ։ « Օկտավ Միրբո (Octave Mirbeau), l’écrivain le plus humain de la littérature la plus humaine » (1903).

## Գրականություն
* Pierre Michel & J.-F. Nivet, *Octave Mirbeau, l'imprécateur au cœur fidèle*, 1990.
* *Cahiers Octave Mirbeau*, 1994-2012.

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ

* 
*  Օկտավ Միրբոյի բարեկամների ընկերության կայքը . . ներկայացված են 800-ից ավելի էսսեներ 23 լեզվով։
*  Օկտավ Միրբոյի բարեկամների ընկերության ևս մեկ կայք.
*  *[http://mirbeau.asso.fr/dicomirbeau/ Օկտավ Միրբոյի սռեղծագործությունների բառարան]*.
* Օկտավ Միրբոյի բարեկամների ընկերություն 
* ''Օկտավ Միրբոյի սռեղծագործությունների բառարան'' . 
* Օկտավ Միրբո, «Ընտրողների գործադուլը».

Կատեգորիա:20-րդ դարի ֆրանսիացի վիպասաններ
Կատեգորիա:Անարխիստ գրողներ
Կատեգորիա:Թատերական քննադատներ
Կատեգորիա:Ֆրանսիացի գրաքննադատներ
Կատեգորիա:Ֆրանսիացի գրողներ
Կատեգորիա:Ֆրանսիացի դրամատուրգներ
Կատեգորիա:Ֆրանսիացի լրագրողներ
Կատեգորիա:Ֆրանսիացի վիպասաններ
Կատեգորիա:Ֆրանսիացի գիտա-ֆանտաստիկ գրողներ
Կատեգորիա:Ֆրանսիացի հասարակական գործիչներ
Ջին Արթուր

**Ջին Արթուր** (, իսկական անուն ազգանունը՝ Գլեդիս Ջորջիանա Գրին, ), ամերիկացի դերասանուհի, 1930-1940- ական թթ. ամենահայտնի կատակերգակ դերասանուհիներից մեկը ամերիկյան կինոյում։

## Կենսագրություն և կարիերա
Ջին Արթուրը ծնվել է 1900 թվականին Նյու Յորքում։ 1920-ական թթ. աշխատել է որպես մոդել Նյու Յորքում։ 1923 թվականին խաղացել է իր առաջին դերը Ջոն Ֆորդի «Կամեո Կիրբի» ֆիլմում։

Խաղացել է ընդհանուր թվով 90-ից ավելի ֆիլմերում՝ հատկապես հաջող հանդես գալով կատակերգություններում։ 1944 թվականին Օսկարի է ներկայացվել «Ինչքան շատ, այնքան ուրախ» ֆիլմի համար։ Նկարահանվել է ռեժիսոր Ֆրենկ Կապրայի շատ ֆիլմերում և հայտնի է հատկապես «Միստր Դիդսը տեղափոխվում է քաղաք» (1936), «Քո հետ չես տանի» (1938) և «Միստր Սմիթը գնում է Վաշինգտոն» (1939) ֆիլմերից։

Նրա վերջին աշխատանքը կինոյում 1953 թվականին նկարահանված «Շեյն» ֆիլմն էր, որը ի դեպ նրա մասնակցությամբ միակ գունավոր ֆիլմն էր։ Կինոդերասանուհի կարիերայի ավարտից հետո սկսում է հանդես գալ թատրոնում, երբեմն խաղալով նաև Բրոդվեյում։ Նաև դասավանդել է Վասսարի քոլեջում, որտեղ նրա աշակերտներից է եղել նաև Մերիլ Սթրիփը։ 
 
Կյանքի վերջին տարիներն անցկացրել է Կալիֆոռնիայի առափնյա քաղաքներից մեկում՝ Կարմելում, որտեղ և մահացել է 1991 թվականին, սրտի անբավարարվածությունից։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* allmovie կայքում
* տպագիր նյութեր Ջին Արթուրի մասին

Կատեգորիա:Ամերիկացի կինոդերասանուհիներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի հեռուստատեսային դերասանուհիներ
Կատեգորիա:20-րդ դարի ամերիկացի դերասանուհիներ
Կատեգորիա:Թատրոնի ամերիկացի դերասանուհիներ
Կատեգորիա:Հոլիվուդյան փառքի ծառուղի
Կատեգորիա:Բեմական կեղծանուններ
Կատեգորիա:Ամերիկացի երկարակյացներ
Ջինջեր Ռոջերս

**Ջինջեր Ռոջերս** (, ), ամերիկացի դերասանուհի և պարուհի, հայտնի է Ֆրեդ Ասթերի հետ համատեղ նկարահանված ֆիլմերից։

1999 թ. ընդգրկվել է Ամերիկյան կինոակադեմիայի Ամերիկյան բոլոր ժամանակների ֆիլմերի 100 մեծագույն աստղերի ցանկում՝ 14-րդ տեղում։ Խաղացել է մոտ 90 ֆիլմերում։ Օսկար մրցանակի դափնեկիր է 1940 թվականին նկարահանված «Քեթի Ֆոյլ» (ռեժիսոր Սեմ Վուդ) ֆիլմի համար։ Եվս 4 կինոմրցանակ է ստացել։ Ներկայացվել է Ոսկե Գլոբուս մրցանակի ռեժիսոր Հովարդ Հոուքսի «Կապիկի աշխատանք» ֆիլմում կատարած դերի համար, որտեղ նրա խաղընկերներն էին հոլիվուդյան հայտնի դերասաններ Մերիլին Մոնրոն, Քերի Գրանտը և Չառլզ Քոբեռնը։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ

* 
* Ginger Rogers – Appreciations
* Backwards in High Heels: The Ginger Musical
* Ginger Rogers biography from Reel Classics
* John Mueller's 1991 ''New York Times'' review of ''Ginger: My Story''
* Photographs and literature
* Owens-Rogers Museum in Independence, Missouri

Կատեգորիա:20-րդ դարի ամերիկացի երգիչներ
Կատեգորիա:20-րդ դարի ամերիկացի երգչուհիներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի դրամատուրգներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի երգչուհիներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի կինոդերասանուհիներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի հեռուստատեսային դերասանուհիներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի պարուհիներ
Կատեգորիա:Թատրոնի դերասանուհիներ
Կատեգորիա:Լավագույն դերասանուհի Օսկարի մրցանակակիրներ
Կատեգորիա:Հեռուստատեսային դերասանուհիներ
Կատեգորիա:Սրտամկանի ինֆարկտից մահացածներ
Կատեգորիա:Թատրոնի ամերիկացի դերասանուհիներ
Կատեգորիա:20-րդ դարի ամերիկացի դերասանուհիներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի հակակոմունիստներ
Կատեգորիա:Ամերիկացիներ անգլիական սերմամբ
Կատեգորիա:Դերասանուհիներ Կալիֆոռնիայից
Մարսի արբանյակներ

Մարս մոլորակը ունի երկու բնական արբանյակ։ **[[Ֆոբոս]]** ( «վախ») և **[[Դեյմոս]]** ( «սարսափ»).

մինի|200px|ձախից|Ֆոբոս (վերևում) և Դեյմոս (ներքևում)
Երկու արբանյակներն էլ պտտվում են իրենց առանցքի շուրջ նույն ժամանակում, որքան և Մարսի շուրջ, այդ պատճառով, նրանք միշտ շրջված են դեպի մոլորակը նույն կողմով։ Մարսի մակընթացային ազդեցությունը անընդհատ դանդաղեցնում է Ֆոբոսի շարժումը, և ի վերջո կհանգեցնի արբանյակի անկմանը մոլորակի վրա։ Իսկ Դեյմոսը հակառակը հեռանում է Մարսի ուղեծրից։

Երկու արբանյակն էլ ունեն էլիպսոիդային ձև, Ֆոբոսը (26,6×22,2×18,6 կմ) մի փոքր մեծ է Դեյմոսից (15×12,2×10,4 կմ)։ Դեյմոսի մակերեսը ավելի հարթ է, այն բանի հաշվին, որ խառնարանների մեծ մասը ծածկված է մանրահատիկ նյութով։ Ամենայն հավանականությամբ Ֆոբոսի դեպքում, որը ավելի մոտ է մոլորակին և ավելի ծանր է, երկնաքարերի հարվածների հետևանքով արտանետված մասնիկները կամ հարվածել են Ֆոբոսի մակերևույթին, կամ ընկել են Մարսի վրա, իսկ Դեյմոսի դեպքում այդ մասնիկները մնացել են արբանյակի ուղեծրում և ժամանակի հետ նստել են մակերևույթի վրա, թաքցնելով ռելիեֆի անհարթությունները։

## Հետազոտություններ
1894 թվականին Ա․ Բելոպոլսկին և 1896 թվականին Ս․ Կոստինսկին ստացան Դեյմոսի լուսանկարները, իսկ 1909 թվականի մեծ դիմակայության ժամանակ Ս․ Կոստինսկին ստացավ հստակ լուսանկարներ Ֆոբոսի և Դեյմոսի մասին։ 1911 թվականին Գ․ Ստրյուվն առաջարկել է Մարս մոլորակի արբանյակների շարժման առաջին տեսանյութը։

## Արտաքին հղումներ
* Ամերիկյան «Spirit» մարսագնացից ստացած Մարսի արբանյակների լուսանկարներ

Կատեգորիա:Մարսի արբանյակներ
Քերի Գրանտ

**Քերի Գրանտ**, իսկական անուն ազգանունը՝ Արչիբալդ Ալեքսանդր Լիչ (, հունվարի 18, 1904, Բրիստոլ, Մեծ Բրիտանիա - նոյեմբերի 29, 1986, Դավենպորտ, Այովա, ԱՄՆ), ծնունդով անգլիացի, ամերիկացի դերասան։

Իր խաղացած ֆիլմերում կերտել է սրամիտ, ինքնատիրապետող և սառնարյուն հերոսների։ Հատկապես հանրահայտ է դարձել ռեժիսորներ Ֆրենկ Կապրայի և Ալֆրեդ Հիչքոքի ֆիլմերից։ Ամերիկայն կինոակադեմիան իր կողմից հրապարակված Ամերիկյան բոլոր ժամանակների ֆիլմերի 100 մեծագույն աստղերի ցանկում նրան ընդգրկել է պատվավոր 2-րդ տեղում։

Խաղացել է ընդհանուր առմամբ 70-ից ավելի ֆիլմերում։ Մոտ 16 կինոմրցանակ է ստացել, ներկայացվել Օսկարի (4 անգամ) և Ոսկե Գլոբուսի (2 անգամ)։ Ստացել է պատվավոր Օսկար։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:20-րդ դարի ամերիկացի տղամարդ դերասաններ
Կատեգորիա:Ամերիկացի կատակերգուներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի տղամարդ թատերական դերասաններ
Կատեգորիա:Ամերիկացի տղամարդ կինոդերասաններ
Կատեգորիա:Անգլիացի դերասաններ
Կատեգորիա:Անգլիացի կինոդերասաններ
Կատեգորիա:Ինքնակենսագիրներ
Կատեգորիա:Կաթվածից մահացածներ
Կատեգորիա:Օսկարակիրներ
Կատեգորիա:20-րդ դարի անգլիացի տղամարդ դերասաններ
Կատեգորիա:Անգլիացի տղամարդ կինոդերասաններ
Կատեգորիա:Անգլիացի տղամարդ թատրոնի դերասաններ
Հաագա

**Հաագա** (, ՄՀԱ՝ ), քաղաք և համայնք Նիդեռլանդների արևմուտքում, Հյուսիսային ծովի ափին, Նիդեռլանների Կառավարության նստավայրը, Հարավային Հոլանդիա նահանգի մայրաքաղաք և նիդեռլանդական թագավոր Վիլլեմ Ալեքսանտրի  կացավայրը։ Հաագայում են գտնվում խոշոր միջազգային մարմիններ՝ Արդարադատության միջազգային դատարանը, Միջազգային քրեական դատարանը, Միջազգային արբիտրաժ դատարանը և այլ մարմիններ։ Մեծությամբ Հաագան Նիդեռլանդների երրորդ քաղաքն է Ամստերդամից և Ռոտերդամից հետո։ Բնակչությունը՝ , իսկ մակերեսը՝ 98,20&nbsp;կմ²։ Հաագան Ռանդստադ ագլոմերացիայի մասն է կազմում։

## Անվանում
Առաջին անգամ հիշատակվում է 1097 թվականին։ Քաղաքը հոլանդերեն կոչվում է 's-Gravenhage, որը նշանակում է «կոմսական ցանկապատ» (այն սկզբնապես եղել է կոմսի որսորդական դղյակը)․ հաճախ կրճատ անվանվում է den Haag։ Քաղաքի կարգավիճակ է ստացել 19-րդ դարի սկզբին։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Մունիցիպալ վարչության պաշտոնական կայքը
* Քաղաքային տրանսպորտի օպերատորները 
* Տրանսպորտային համակարգի քարտեզը 


Կատեգորիա:Հարավային Հոլանդիա
Կատեգորիա:Հյուսիսային ծովի նավահանգստային քաղաքներ
Կատեգորիա:Նիդերլանդների բնակավայրեր
Կատեգորիա:Նիդերլանդների քաղաքներ
Կատեգորիա:Շախմատային օլիմպիադաներ հյուրընկալած քաղաքներ
Խառնարան (այլ կիրառումներ)

**Խառնարան**, ռելիեֆի ձև, երկրի մակերևույթի վրա կամ սարի գագաթին գոգավորություն։

* Հրաբխային խառնարան - թասանման կամ ձագարանման գոգավորություն հրաբխի գագաթին կամ ստորոտին
*  Հարվածային խառնարան - գոգավորություն, որը առաջացել է տիեզերական մարմնի մակերևույթին այլ, ավելի փոքր, մարմնի անկման հետևանքով
Ակր

**Ակր** (անգլերեն *acre*), հողի չափման մակերեսի միավոր, գործածվում է միավորների անգլիական չափման միավորներ կիրառող երկրներում, մասնավորապես Մեծ Բրիտանիայում, ԱՄՆ-ում, Կանադայում, Ավստրալիայում և այլն։

1 ակր

= 4 ռուդ

= 4046,86 մ² ≈ 1/250 կմ²

= 4840 քառակուսի յարդ

= 888,97 քառակուսի սաժեն

= 0,37 դեսյատին

= 0,405 հա

= 40,46856 ար

= 1/30 հողային յարդ

= 1/640 քառակուսի մղոն

Ըստ լեգենդի, որպես ակրի մակերեսի չափման միավոր, ընտրվել է մեկ գյուղացու մեկ եզան միջոցով վարվող հողի մակերեսը։

= Տես նաև =
* ար
* հեկտար
* մետր
* կիլոմետր
* հայկական չափման միավորներ

Կատեգորիա:Չափման միավորներ
Կատեգորիա:Մակերեսի չափի միավոր
Չիլիի վարչական բաժանում

Չիլին ունիտար պետություն է։ Անհրաժտշտության չափով պետական կառավարումը օրենքով ֆունկցիոնալ և աշխարհագրական առումով ապակենտրոնացված է ամեն վարչմիավորի համար։

## Ժամանակակից բաժանում
thumb|130px|Չիլիի տարածշրջանները
Վարչականորեն Չիլին բաժանված է հետևյալ միավորների՝
# 15 Տարածաշրջաններ (*regiones*), վարչական բաժանման 1-ին աստիճան
# 54 Նահանգներ (*provincias*), վարչական բաժանման 2-րդ աստիճան
# 346 Համայնքներ (*comunas*), վարչական բաժանման 3-րդ աստիճան

### Տարածաշրջաններ

Տարածաշրջանային կառավարությունը գլխավորում է ինտենդանտը (*intendente*), ում նշանակում է երկրի նախագահը։ Ինտենդանտի թեկնածությունը առաջարկում է Տարածաշրջանի նախարարության քարտուղարը (*Secretaría Regional Ministerial* կամ SEREMI): Տարածաշրջանի վարչությունը կազմված է տարածաշրջանային կառավարությունից, որի մեջ մտնում են ինտենդանտը և Տարածաշրջանային Խորհուրդը (*Consejo Regional*)։

### Նահանգներ

Ամեն նահանգի կառավարությունը և վարչությունը կազմված են նահանգային նահանգապետարանից (*Gobernación Provincial*), որոնք գլխավորում են երկրի նախագահի կողմից նշանակվող նահանգապետեչը (*gobernador*)։ Նա իրականացնում է իր լիազորությունները տարածաշրջանային ինտենդանտից եկող հրահանգներին համաձայն։ Նահանգապետի թեկնածությունը առաջարկում է Նահանգային Տնտեսական և Սոցիալական հարցերի Խորհուրդը (*Consejo Económico y Social Provincial* կամ CESPRO)։

Միակ բացառությունն է Սանտյագո նահանգը, որն իր գործունեության մեջ բացառում է նահանգային կառավարության ազդեցությունը։ Դրա փոխարեն, այդ հնարավորությունը ունի Սանտյագո մայրաքաղաքային տարածաշրջանի (Región Metropolitana de Santiago) ինտենդանտը, ով իրականացնում է նահանգի նահանգապետի ֆունկցիաները։

### Համայնքներ

Ամեն համայնքի կամ համայնքների խմբերի տեղական կառավարություն միավորվում է մունիցիպալիտետների (), որոնք կազմված են ալկալդից () և ամեն 4 տարի ընտրվող Համայնքային խորհրդից ()։

Մունիցիպալիտետները կենտրոնական կառավարման ապակենտրոնացման ցուցանիշ են։ Նրանք ձևավորվում են Տնտեսական և Սոցիալական Համայնքային Խորհրդից (*Consejo Económico y Social Comunal* կամ CESCO), որը կազմված է համայնքի կարևորագույն կազմակերպությունների և ձեռնարկությունների ներկայացուցիչներից։

Չիլիում այժմ կա 346 համայն և 345 մունիցիպալիտետ, քանի որ Կաբո դե Օրնոս (abo de Hornos) մունիցիպալիտետը կառավարում է միանգամից երկու համայնք՝ Կապե Օրնը (Cape Horn) և Անտարկտիկան (Antártica)։ Քարտուղարությունը Նոր համայնքների

Կան Քարտուղարության և Վարչական մարմինների (*Subsecretaría de Desarrollo Regional y Administrativo* կամ SUBDERE ) կողմից կազմվող նոր համայնքներ ստեղծելու առաջարկներ

### Ժամանակակից վարչական միավորների ցանկ

## Տես նաև
* Չիլիի քաղաքներ

## Ծանոթագրություններ
Շառավիղ

մինի|400x400փքս|Շրջանագիծ, որի վրա նշված են լարը, աղեղը, տրամագիծը (d) և շառավիղը (r):
**Շառավիղ**, հատված, որը միացնում է շրջանագծի (կամ գնդի) կենտրոնը այդ շրջանագծի (կամ գնդի մակերևույթի) վրա գտնվող ցանկացած կետի հետ, ինչպես նաև այդ հատվածի երկարությունը։ Շառավիղը կազմում է տրամագծի ճիշտ կեսը։

## Հատկություններ
* Շրջանագծի որևէ կետին իջեցված շառավիղը ուղղահայաց է այդ կետով անցնող շոշափողին։
* Լարին ուղղահայաց շառավիղը կիսում է այն։

## Կապված սահմանումներ
* Շրջանի կենտրոնական անկյուն է հանդիսանում այն անկյունը, որը ձևավորվում է երկու շառավիղներով։

## Տես նաև
* Ատոմային շառավիղ
* Բորյան շառավիղ
* Ձգողական շառավիղ
* Իոնային շառավիղ
* Իներցիայի շառավիղ
* Գործողության շառավիղ
* Շրջադարձի շառավիղ
* Պտույտի շառավիղ

Կատեգորիա:Երկրաչափություն
Բելգիայի ֆլամանդախոս համայնք

**Ֆլամանադալեզու համայնք** (, , ), Բելգիայի 3 լեզվական համայնքներից (ֆրանսախոս և գերմանախոս) մեկը։

## Լիազորություններ
Համայնքն ունի հետևյալ լիազորությունները․
* կրթություն (բացառությամբ աստիճանաշնորհումը),
* մշակույթ և լեզվական հարցեր,
* ֆլամանդալեզու հեռուստա- և ռադիոհեռարձակում,
* սպորտ։

Ֆլամանդախոս համայնքին են վերաբերում Ֆլամանդական տարածաշրջանի և Բրյուսելի մայրաքաղաքային տարածաշրջանի նիդերլանդախոս բնակիչները։

Լեզվական համայնքների և շրջանների (1980 թվական) ստեղծումից անմիջապես հետո տեղի ունեցավ Ֆլամանդական հանրության և ֆլամանդական շրջանի միավորում։ Այսպիսով այդ երկու մարմիններն այժմ ունի միասնական խորհրդարան և միասնական կառավարություն (ինչպես օրինակ Վալոնյան շրջանն ու Ֆրանսիական համայնքն անկախ կազմավորումներ են), որոնք ունեն երկու մարմինների լիազորություններ (համայնք՝ մշակույթ և կրթություն, շրջան՝ տնտեսություն, սոցիալական քաղաքականություն, հրապարակային աշխատանքներ)։ Սակայն Բրյուսելի տարածքում ֆլամանդական կառավարությունն ունի միայն համայնքի լիազորություններ։ Այդ լիազորությունները տարածվում են միայն նիդերլանդախոս մշակութային և կրթական կազմակերպությունների վրա, ֆրանսախոս հիմնարկները ենթարկվում են ֆրանսիական համայնքին։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Բելգիայի լեզվային համայնքներ
Կատեգորիա:Նիդերլանդերեն
Հոմեա

**(136108) Հոմեա** (, հավայան լեզվով; Խորհրդանիշ։ 16px|🝻), գաճաճ մոլորակ, պլուտոիդ, տրանսնեպտունային մարմին։ Համաձայն Պալոմարյան աստղադիտարանի (Կալիֆորնիա) աստղագետների տեղեկությունների, ունի Պլուտոնի հետ համեմատելի չափեր, չափազանց ձգված ձև և սեփական առանցքի շուրջ պտտվում է 4 ժամում։ Ունի 2 արբանյակ որոնց պտույտի հաճախությունն են 18 և 49 օր։ Անվանված է հավայան բերրիության և ծննդաբերության աստվածուհու Հոմեայի պատվին։

Հոմեան գլխավորում է Հոմեայի աստերոիդների ընտանիքը։ Իրական ուղեծրի էլեմենտների բաշխումը ընտանիքի անդամների միջև համեմատաբար մեծ չէ և կազմում է մոտ 5% մեծ կիսաառանցքների համար, մոտ 1,4° ուղեծրի թեքման համար և 0,08 էքսցենտրիսիտետների համար։

## Պատմություն
Մարմինը հայտնագործվել է 2005 թվականին, նույն թվականի հուլիսի 29-ին նա անվանվել է 2003 EL61։ 2006 թվականի սեպտեմբերի 7-ին այն պաշտոնապես ներառվել է փոքր մոլորակների ցանկի մեջ և ստացել է (136108) 2003 EL61 անվանումը։
2008 թվականի սեպտեմբերի 17-ին հայտարարվեց մոլորակի Հոմեա անվանման և նրա որպես գաճաճ մոլորակ կարգավիճակի հաստատման մասին։

## Արբանյակներ

Մեծ արբանյակի, Խիակայի շառավիղը կազմում է մոտ 350&nbsp;կմ, պտույտի հաճախությունը 48,9 օր, ուղեծրի շառավիղը 49,9 հազ.&nbsp;կմ։ Երկրորդ արբանյակը Նամական մոտ երկու անգամ փոքր է առաջինից, պտտվում է Հոմեայի շուրջ 25,6 հազ.&nbsp;կմ մեծ կիսաառանցքով և 18&nbsp;օր հաճախությամբ։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:2004 թվականին հայտնաբերված աստղագիտական մարմիններ
Կատեգորիա:Անվանված փոքր մոլորակներ
Կատեգորիա:Աստերոիդներ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Գաճաճ մոլորակներ
Կատեգորիա:Հոմեայի ընտանիքի աստերոիդներ
Պալաս
Կատեգորիա:Տրանսնեպտունային մարմիններ
Պլուտոիդ

**Պլուտոիդ** (), երկնային մարմին, որը պտտվում է Արեգակի շուրջ ուղեծրով, որի շառավիղը մեծ է Նեպտունի շառավղից, զանգվածը բավարար է, որպեսզի սեփական ձգողականության ուժը տա նրան համարյա գնդաձև ձև, և որը չի մաքրում իր ուղեծրի շրջակա տարածությունը (այսինքն նրա մոտ գտնվում են բազմաթիվ մանր մարմիններ)։ Այս սահմանումը տրվել է Միջազգային աստղագիտական միության կողմից 2008 թվականի հունիսին Օսլոյում տեղի ունեցած համաժողովի ժամանակ։ Պլուտոիդներ են ճանաչվել գաճաճ մոլորակներ Պլուտոնը և Էրիսը։ Նույն թվականի հուլիսին այս տեսակին է դասվել Մակեմակեն, իսկ 2008 թվականի սեպտեմբերի 17-ին ավելացրին նաև Հոմեան։

Կատեգորիա:Երկնային մարմիններ
Կատեգորիա:Աստղագիտություն
Գանձակ (այլ կիրառումներ)

**Գանձակ** կարող է վերաբերել՝

* Գանձակ՝ (այժմ՝ Գյանջա), գյուղ ներկայիս Ադրբեջանական Հանրապետության Որդուարի շրջանում։
* Գանձակ՝, քաղաք ներկայիս Ադրբեջանական Հանրապետության տարածքում
* Գանձակ, գյուղ Հայաստանի Գեղարքունիքի մարզում
* Գանձակ՝ քաղաք Իրանում
* Գանձակ՝ գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Վանի վիլայեթի Արճեշի գավառում
* Գանձակ՝ գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Վանի վիլայեթի Գյավաշի գավառում
* Գանձակ՝ գետ Գողթն գավառում, Որդուար գետի ձախակողմյան վտակը
* Գանձակ՝ գետ Դաշկեսանի շրջանում
* Գանձակ՝ լեռնագագաթ Վայոց ձորի մարզում, Վայքի լեռների հյուսիսարևմտյան լանջին

## Տես նաև
* Գանձա (այլ կիրառումներ)
Ռասուլլու (Դաշկեսանի շրջան)

**Ռասուլլու** (), գյուղ ներկայիս Ադրբեջանական Հանրապետության Դաշկեսանի շրջանում։ Պատկանում է Գաբագթեփե մունիցիպալիտետին։

## Տես նաև
* Դաշկեսանի շրջան

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Դաշկեսանի շրջանի բնակավայրեր
Գլորիա Գրեհեմ

**Գլորիա Գրեհեմ**, իսկական անուն ազգանունը Գլորիա Հոլլվորդ (անգլերեն *Gloria Grahame*; ), ամերիկացի դերասանուհի։

Խաղացել է 60-ից ավելի ֆիլմերում, լայն ճանաչման է հասել ռեժիսոր Ֆրենկ Կապրայի «Այս հրաշալի կյանքը» ֆիլմում խաղացած Վիոլետի դերով։

1952 թվականին Օսկար է ստացել երկրորդ պլանի լավագույն դերասանուհի անվանակարգում «Չարեր և գեղեցիկներ» ֆիլմի համար։ Մյուս նշանավոր ֆիլմերն են «Մարդը պարանի վրա» (1953), «Խիստ շոգ» (1953),  «Մարդկային ցանկություն» (1954), «Աշխարհի ամենամեծ շոուն», «Թաքուն տեղում» (1950)։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:1923 ծնունդներ
Կատեգորիա:1981 մահեր
Կատեգորիա:20-րդ դարի ամերիկացի դերասանուհիներ
Կատեգորիա:20-րդ դարի ամերիկացի երգչուհիներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի երգչուհիներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի կինոդերասանուհիներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի հեռուստատեսային դերասանուհիներ
Կատեգորիա:Երկրորդ պլանի լավագույն դերասանուհի Օսկարի մրցանակակիրներ
Կատեգորիա:Թատրոնի դերասանուհիներ
Կատեգորիա:Նոյեմբերի 28 ծնունդներ
Կատեգորիա:Նոյեմբերի 5 մահեր
Կատեգորիա:Քաղցկեղից մահացածներ
Կատեգորիա:Թատրոնի ամերիկացի դերասանուհիներ
Ռասուլլու (այլ կիրառումներ)

**Ռասուլլու** կարող է վերաբերել՝
* Ռասուլլու, գյուղ ներկայիս Ադրբեջանական Հանրապետության Դաշկեսանի շրջանում։
* Ռասուլլու, գյուղ ներկայիս Ադրբեջանական Հանրապետության Իմիշլիի շրջանում։
Դեյմոս

**Դեյմոս** ( «սարսափ»), Մարսի երկու արբանյակներից մեկը։ Հայտնաբերվել է ամերիկյան աստղագետ Ասաֆ Հոլլի կողմից 1877 թվականին և անվանվել է հին հունական աստված Դեյմոսի անունով, պատերազմի աստված Արեսի որդի։

## Նկարագրություն
Դեյմոսը պտտվում է Մարսի կենտրոնից 6,96 շառավղի հեռավորության վրա, և կատարում է մեկ պտույտ մոլորակի շուրջ 30 ժամ 17 րոպե 55 վայրկյանում։ Այն պտտվում է սեփական առանցքի շուրջ նույն արագությամբ ինչպես և Մարսի շուրջ, այդ պատճառով միշտ շրջված է դեպի Մարսը նույն կողմով։ Դեյմոսի ուղեծիրը աստիճանաբար մեծանում է և նա հեռանում է Մարսից։ Դեյմոսը, ինչպես և Երկրի Լուսինը գտնվում է սինքրոն ուղեծրից բարձր, որը և բերում է նրա աստիճանաբար հեռանալուն մոլորակից։ Ֆոբոսը ի հակառակ դրան գտնվում է այդ ուղեծրից ներքև, և աստիճանաբար մոտենում է Մարսին։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Դեյմոսը  ՆԱՍԱ-ի կայքում
 

Կատեգորիա:Արբանյակներ
Կատեգորիա:Մարսի արբանյակներ
Սուրբ Գրիգոր Լուսավորիչ եկեղեցի (Գանձակ)

**Սուրբ Գրիգոր Լուսավորիչ եկեղեցի**, Հայ առաքելական եկեղեցու տաճար Արևելյան Հայաստանում, ներկայումս՝ Ադրբեջանական Հանրապետության տարածքում գտնվող Գանձակ քաղաքում։

## Պատմություն
Գանձակի Սուրբ Գրիգոր Լուսավորիչ եկեղեցին կառուցվել է 1869 թվականին շրջանի հայ բնակիչների հավաքված գումարով։ 1988 թվականին տեղի ունեցած հայերի վտարումից հետո փորձեր էր արվել քանդել եկեղեցին, սակայն նույնիսկ 1918 թվականին հրետանու հրաձգության ժամանակ կանգուն մմնացած շինությունը նույնպես չի քանդվել 1988 թվականին։ Դրանից հետո եկեղեցուց հանել են բոլոր քրիստոնեական խորհրդանիշերը, իսկ տաճարը հայտարարվել է իբր "աղվանական"։

## Տես նաև
* Սուրբ Հովհաննես եկեղեցի (Գանձակ)

## Արտաքին հղումներ
* [Սուրբ Գրիգոր Լուսավորիչ եկեղեցին «Հայազգ» կայքում](http://ru.hayazg.info/%D0%A6%D0%B5%D1%80%D0%BA%D0%BE%D0%B2%D1%8C_%D0%A1%D1%83%D1%80%D0%B1_%D0%93%D1%80%D0%B8%D0%B3%D0%BE%D1%80_%D0%9B%D1%83%D1%81%D0%B0%D0%B2%D0%BE%D1%80%D0%B8%D1%87_(%D0%93%D1%8F%D0%BD%D0%B4%D0%B6%D0%B0,_%D0%90%D0%B7%D0%B5%D1%80%D0%B1%D0%B0%D0%B9%D0%B4%D0%B6%D0%B0%D0%BD))

Կատեգորիա:Գանձակի հայկական վանքեր և եկեղեցիներ
գ
Կատեգորիա:1869 հիմնադրումներ Հայաստանում
Կատեգորիա:Եկեղեցիներ այբբենական կարգով
Թունիկ Հովհաննիսյան

**Թունիկ (Հարություն) Սարգսի Հովհաննիսյան** (, թաղված է Կոլպինոյի եղբայրական գերեզմանոցում), հայ կոմպոզիտոր։

## Կենսագրություն
Ավարտել է Լենինգրադի կոնսերվատորիան (1939 թ., դասատու՝ Քրիստափոր Քուշնարյան)։ Գրել է սիմֆոնիա, լարային քառյակ, «Դաշնամուրային վարիացիաներ», գործիքային պիեսներ, երգեր (Ս. Տարոնցու, Բզնունու, Խաչիկ Դաշտենցի խոսքերով), ռոմանսներ (այդ թվում՝ Եղիշե Չարենցի «Հիշում ես դու» բանաստեղծության տեքստով) և այլն։

## Գրականություն
Կարագյուլյան Է., Թունիկ Հովհաննիսյան, Ե., 1974։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Հայ կոմպոզիտորներ
Կատեգորիա:Կոմպոզիտորներ այբբենական կարգով
Վլադիմիր Գասպարյան

**Վլադիմիր (Վովա) Սերգեյի Գասպարյան** (), Հայաստանի պետական և ռազմական գործիչ, Հայաստանի Կառավարությանն առընթեր Հայաստանի ոստիկանության նախկին պետ, գեներալ-գնդապետ (2017), ՀՀ Գերագույն խորհրդի պատգամավոր /1990-1995 թթ-ին/։

## Կենսագրություն
* 1976-1978 թթ. ծառայել է ԽՍՀՄ զինված ուժերում։
* 1982-1993 թթ. ծառայել է ՆԳՆ համակարգում, եղել է Սևանի, Արմավիրի ՆԳ բաժինների պետ։
* 1989 թ. ավարտել է ԽՍՀՄ ՆԳՆ քննչական բարձրագույն դպրոցը։
* 1993-1996 թթ. ՀՀ ՆԳ նախարարի տեղակալ։
* 1997 թ. նշանակվել է ՀՀ ՊՆ ռազմական ոստիկանության վարչության պետ։
* 2001 թ. Հայաստանի Նախագահի հրամանագրով շնորհվել է «գեներալ-մայոր» զինվորական կոչում։
* 2010 թ. հոկտեմբերի 2-ին նշանակվել է ՀՀ պաշտպանության նախարարի տեղակալ՝ ազատվելով Հայաստանի պաշտպանության նախարարության ռազմական ոստիկանության պետի պաշտոնից։
* 2011 թ. շնորհվել է գեներալ-լեյտենանտի զինվորական կոչում։
* 2011 թ. նոյեմբերի 1-ին ՀՀ Նախագահի հրամանագրով ազատվել է ՀՀ պաշտպանության նախարարի տեղակալի պաշտոնից։
* 2011 թ. նոյեմբերի 1-ին ՀՀ Նախագահի հրամանագրով նշանակվել է ՀՀ կառավարությանն առընթեր ՀՀ ոստիկանության պետ։ 
* 2018 թ. մայիսի 10-ին Հայաստանի Նախագահի հրամանագրով ազատվել է Հայաստանի կառավարությանն առընթեր Հայաստանի ոստիկանության պետի պաշտոնից։

Ամուսնացած է, ունի 4 երեխա։

## Պարգևատրումներ
* «Վարդան Մամիկոնյան» շքանշան (2009)։
* Արիության մեդալ /1998 թ./,
* ՀՀ «Հայրենիքին մատուցած ծառայությունների համար» 2-րդ աստիճանի մեդալ,
* ՀՀ ՊՆ "Մարշալ Բաղրամյան" մեդալ,
* ՀՀ ՊՆ "Դրաստամատ Կանայան" մեդալ,
* ՀՀ ՊՆ "Վազգեն Սարգսյան" մեդալ,
* ՀՀ ՊՆ "Անբասիր ծառայության համար" մեդալ,
* ՀՀ Ոստիկանության "Համագործակցության ամրապնդման համար" մեդալ։

## Գրականություն
* Տիգրան Հայազն, Գարեգին Ղազարյան, 1000 հայազգի գեներալներ և ծովակալներ։ Երևան, 2009 թ., էջ 179-180։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:ՀՀ ԳԽ 1-ին գումարման պատգամավորներ
Կատեգորիա:ՀՀ ոստիկանության գեներալ-լեյտենանտներ
Սամվել Հարությունյան (ազատամարտիկ)

**Սամվել Սերյոժայի Հարությունյան** (**ՉԱՎՈՒՇ**, ապրիլի 1, 1966, Երևան, Արցախյան ազատամարտի մասնակից, *Արաբո* ջոկատի ազատամարտիկ, ՀՀ բանակի կապիտան (1999 թ.)։

## Գործունեությունը
1983 թվականին ավարտել է Երևանի թիվ 81 միջնակարգ դպրոցը, 1984 թվականին՝ ԴՕՍԱԱՖ-ի ավտոդպրոցը։
1984-1986 թվականներին ծառայել է խորհրդային բանակում, եղել է տանկիստ։
1986-1994 թվականներին եղել է Երևանի *Հայէլեկտրագործարան* միավորման թիվ 31 տեղամասի փականագործ-գործիքագործ։
1994 թվականին ծառայության է անցել ՀՀ ներքին գործերի նախարարության համակարգում։ 1994 թվականին եղել է Սևանի ռեգիոնալ վարչության հատուկ ջոկատի հրամանատար, 1994-1996 թվականներին՝ Երևան քաղաքի Խորհրդային շրջանի ներքին գործերի բաժնի պարեկա-պահակային ծառայության վաշտի հրամանատար, 1996-1997 թվականներին` Երևանի քաղաքային վարչության հատուկ գումարտակի հրամանատար։
1997 թվականին փոխադրվել է ՀՀ պաշտպանության նախարարության համակարգ։ 1997-2001 թվականներին եղել է ռազմական ոստիկանության հատուկ գումարտակի հրամանատարի տեղակալ, 2001-2002 թվականներին` նույն գումարտակի հրամանատար, 2002 թվականին՝ ռազմական վարչության պետի սպառազինության գծով տեղակալ։ /2002 թվականին արձակվել է պահեստազոր/։
2006-2007 թվականներին եղել է «Հայէլեկտրացանցեր» միավորման «Արևմուտք» մասնաճյուղի Շենգավիթի 26-րդ տեղամասի պետ։
1990-1994 թվականներին մասնակցել է Արցախյան ազատամարտին։ Եղել է «Արաբո» ռազմականացված ջոկատի հատուկ խմբավորման հրամանատար։ Մասնակցել է ԼՂՀ Շահումյանի շրջանի Բուզլուխ-Մանաշիդ գյուղերի (1990 թվականի հոկտեմբեր), Զոդի (1991 թվականի հունվար), Մարտակերտի շրջանի Լևոնարխ-Հակոբ Կամարի գյուղերի (1992 թվականի ապրիլ-մայիս), Կապանի Դավիթ Բեկ գյուղի (1993 թվականի մարտ-հունիս), Քարվաճառի (1994 թվականի հունվար-մարտ) պաշտպանական և հարձակողական մարտերին։ «Արծիվ-Մահապարտ» գումարտակի կազմում մասնակցել է Մարտակերտի շրջանի Հարությունագոմեր-Վաղուհաս գյուղերի պաշտպանական մարտերին (1992 թվականի հունվար-փետրվար)։

## Պարգևատրվել է
* ՀՀ «Մարտական ծառայության» մեդալ (1998) 
* ՀՀ ՊՆ «Անդրանիկ Օզանյան» մեդալ (2005)
* «Արծիվ-Մահապարտ» շքանշան (2007)

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Արցախյան պատերազմի մասնակիցներ հայկական կողմից
Կատեգորիա:Հայ ազատամարտիկներ
Կատեգորիա:Մարտական ծառայության մեդալակիրներ
Գրիգոր Հմայակյան

**Գրիգոր Վաղարշակի Հմայակյան** (), ՀՀ բանակի ավագ լեյտենանտ, վաշտի հրամանատար, Արցախյան ազատամարտի մասնակից։ Հետմահու պարգևատրվել է ՀՀ "Արիության" մեդալով (01.06.2002 թ.)։

## Գործունեությունը
1990 թվականին մտել է "Արաբո" ջոկատ և մասնակցել Հայաստանի և Արցախի սահմանային կռիվներին։
1992 թվականին ծառայության է անցել ՀՀ զինված ուժերում։ 
1994 թվականի հունվարի սկզբին Հորադիզի շրջանում, իր 18 տարեկան զինվորների հետ, հայտնվել է շրջափակման մեջ։ 17 օր կռվել են մի կողմից ազերիների, մյուս կողմից աֆղան մոջահեդների դեմ։ Հունվարի 19-ին ճեղքել են թշնամու օղակը և հիմնական ուժերով դուրս եկել շրջափակումից։ Սակայն մարտադաշտում մնացել է մի վիրավոր զինվոր և հրամանատարը կրկին վերադարձել է հետ, վիրավորին գրկած հասցրել առաջին գիծ։ Այստեղ էլ փրկելով զինվորի կյանքը՝ զոհվել է ականի պայթյունից։ 
Թաղված է "Եռաբլուր" զինվորական պանթեոնում։

## Տես նաև
* Արաբո (ջոկատ)

Կատեգորիա:Հայ ազատամարտիկներ
Կատեգորիա:1951 ծնունդներ
Կատեգորիա:1994 մահեր
Կատեգորիա:Վարդենուտ գյուղում ծնվածներ
Կատեգորիա:Արիության մեդալակիրներ
Հնչակ

**Հնչակ**, հասարակական-քաղաքական ամսաթերթ, կիսամսյա, տասնօրյա թերթ, սոցիալ-դեմոկրատական հնչակյան կուսակցության կենտրոնական օրգան։ Լույս է տեսել Ժնևում (1887-92), Աթենքում (1892-94), Լոնդոնում (1894-1904), Փարիզում (1904-15), Փրովիդենսում (ԱՄՆ, 1935-40)։ Խմբագիրներ՝ Ավետիս Նազարբեկյան (Նազարբեկ), Ռուբեն Խանազատ, Գաբրիել Կաֆյան, Ս. Հովյան, Ստեփանոս Սապահ-Գյուլյան և ուրիշներ։ Ի սկզբանե պարբերականի անվանումն առաջարկվում էր «Զանգ» կամ «Ահազանգ», բայց ի վերջո ընտրվեց «Հնչակը»։

## Քաղաքական գաղափարներ
Թերթի հիմնադրման նպատակն էր հայ ժողովրդի ազգային-ազատագրման պայքարի, հնչակյան կուսակցության գաղափարների տարածումը։ Ծավալուն տեղ է հատկացրել արևմտահայության տնտեսական և քաղաքական կացության լուսաբանմանը, անդրադարձել Օսմանյան կայսրության հայաջինջ քաղաքականությանը։ Հավասար կարևորություն է տրվել ոչ միայն օսմանահպատակ Արևմտյան Հայաստանի, այլև ռուսահպատակ Արևելյան Հայաստանի ու Ղաջարական Իրանի կազմում մնացած Պարսկահայքի ազատագրությանը։

«Հնչակի» շնորհիվ միջազգային հասարակայնությունը տեղեկացել է Կարինի ու Կոստանդնուպոլիսի հակակառավարական ցույցերի (Գում Գափու, 1890), Սասունի (1894), Զեյթունի (1895) ու Վանի (1896) ինքնապաշտպանության և, ընդհանրապես, հայդուկային շարժման մասին։

Գործունեության երկրորդ շրջանում (1935-40) թերթի հիմնական հարցը կրկին եղել է հայ ժողովրդի ազգային ազատագրական շարժումը, միաժամանակ քարոզել է բոլոր հայերին համախմբվել Հայաստանի շուրջ։

## Տես նաև
* Արմենիա
* Դրոշակ

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* ԵՊՀ իջևանի մասնաճյուղ, Թվայնացված հայկական պարբերականները համացանցում  

Կատեգորիա:Հայկական հասարակական պարբերականներ
Կատեգորիա:Հայկական քաղաքական պարբերականներ
Կատեգորիա:Սոցիալ-դեմոկրատ Հնչակյան կուսակցություն
Կատեգորիա:Հայ ազատագրական շարժում
Գազային հսկա

[մինի|աջից|300px|Գազային հսկաները [Արեգակի համեմատությամբ]]
**Գազային հսկա** (**հսկա-մոլորակ, գազային մոլորակ**)  - մոլորակ, որի կազմվածքի զգալի մասը կազմում է գազ (հիմնականում ջրածին և հելիում)։ Արեգակնային համակարգում դրանք են՝ Յուպիտերը, Սատուրնը, Ուրանը և Նեպտունը։ Ամենամեծ հայտնի գազային հսկա մոլորակն է TrES-4b-ը։

Համաձայն Արեգակնային համակարգի ծագման տեսության, գազային հսկաները կազմավորվել են ավելի ուշ, քան Երկրային խմբի մոլորակները, երբ մեձարեգակնային միգամածության ջերմաստիճանը ընկավ այնքան, որ զանազան գազեր սկսեցին բյուրեղանալ։ Այդ ժամանակ արդեն հրակայուն նյութերի (օքսիդներ, սիլիկատներ, մետաղներ) մեծ մասը արդեն դուրս էին եկել գազային փուլից, և նրանցից ձևավորվել էին ներքին մոլորակները (Մերկուրիից մինչև Մարս)։

Գազային հսկա տերմինը առաջին անգամ օգտագործել է գրող ֆանտաստ Ջեյմս Բլեշեմը 1952 թվականին։ Գազային հսկաների պտույտի արագությունը իրենց առանցքի շուրջ համեմատաբար մեծ չէ 9–17 ժամ։

Գազային հսկաների ներքին կառուցվածքի մասին վարկածները ենթադրում են մի քանի շերտերի առկայություն։ Որոշակի խորության վրա գազային հսկաների մթնոլորտային ճնշումը հասնում է բավական բարձր արժեքների, որը բավարար է որպեսզի ջրածինը անցնի հեղուկ վիճակի։ Եթե մոլորակը բավական մեծ է, ապա ավելի ներքևում կարող է գտնվել մետաղական ջրածնի շերտ (հիշեցնում է հեղուկ մետաղ, որտեղ պրոտոնները և էլեկտրոնները գոյություն ունեն առանձին), որի ներքին էլէկտրահոսքերը ծնում են մոլորակի հզոր մագնիսական դաշտ։ Ենթադրվում է, որ գազային հսկաները ունեն նաև համեմատաբար փոքր քարե կամ մետաղե միջուկ։

Ինչպես ցույց են տվել «Գալիլեո» ԱՄԿ-ի իջեցվող սարքի ցուցմունքները, գազային հսկաների մոտ ճնշումը և ջերմաստիճանը արագ աճում է արդեն վերին շերտերում։ 130 կմ խորության վրա Յուպիտերի վրա ջերմաստիճանը կազմում էր 420 Կելվին (145 աստիճան ցելսիուսի սանդղակով), ճնշումը   - 24 մթնոլորտ։ Արեգակնային համակարգի բոլոր գազային հսկաները ճառագայթում են նկատելիորեն ավելի շատ ջերմություն, քան ստանում են Արեգակից։ Հավանաբար, դրա պատճառն է հանդիսանում նրանց աստիճանային սեղմումը, սակայն որոշ գիտնականներ համարում են, որ գազային հսկաների ընդերքում ընթանում են ջերմամիջուկային սինթեզի ռեակցիաներ։

Գազային հսկաների մթնոլորտներում փչում են հզոր քամիներ, որոնք ունեն մինչև հազար կիլոմետր ժամ արագություն։ Գոյություն ունեն մշտական մթնոլորտային ձևավորումներ, որոնք իրենցից ներկայացնում են հսկայական հողմեր։ Օրինակ, Մեծ կարմիր հետքը (մի քանի անգամ ավելի մեծ է քան Երկրագունդը) դիտարկվում է Յուպիտերի վրա ավելի քան 300 տարի։ Կա նաև Մեծ մութ հետք Նեպտունի վրա, և ավելի փոքր հետքեր Սատուրնի վրա։

Բոլոր գազային հսկաների համար Արեգակնային համակարգում նրանց արբանյակների հավաքական զանգվածի հարաբերությունը մոլորակի զանգվածին կազմում է մոտ 0,01 %։ Գազային կարող են հանդիսանալ միայն խոշոր մոլորակները, քանի որ ոչ մեծ երկնային մարմինները չեն կարող պահել այնպիսի թեթև գազ ինչպիսին է ջրածինը։

Հայտնաբերված էկզոմոլորակների մեծամասնությունը այնքան մեծ են, որ հավանաբար հանդիսանում են գազային հսկաներ։ Դրանցից մեկի վրա (որը պտտվում է աստղին չափազանց մոտ) հնարավոր է եղել հայտնաբերել տաքացված մթնոլորտ։

## Տես նաև
* Երկրային խմբի մոլորակներ
* Գաճաճ մոլորակներ

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Մոլորակներ
Կատեգորիա:Մոլորակների տեսակներ
Ուղեծիր

մինի
**Ուղեծիր**, նյութական կետի շարժման հետագիծը նրա վրա ազդող ուժային դաշտերի ազդեցության տակ։ Շատ դեպքերում սա երկնային մարմնի շարժման հետագիծն է այլ մարմնի ձգողական դաշտի ներքո, որը ունի զգալիորեն ավելի մեծ զանգված (մոլորակները, գիսաստղերը, աստերոիդները աստղի ձգողության դաշտում)։ Ունենում է կոնի հատույթի ձև (շրջան, էլիպս, պարաբոլ կամ հիպերբոլ), որի կենտրոնը զանգվածային համակարգի կենտրոնն է։

## Կեպլերյան ուղեծրեր
Երկար ժամանակ համարվում էր, որ մոլորակները պետք է ունենան շրջանաձև ուղեծիր։ Կեպլերը երկար ժամանակ փորձում էր հաշվարկել համապատասխան շրջանաձև ուղեծիր Մարսի համար, ի վերջո նա հերքեց այս սահմանումը և, օգտագործելով Տիխո Բրագեի կողմից կատարված չափումները, սահմանեց երեք օրենք (տես. Կեպլերի օրենքներ), որոնք նկարագրում են մարմինների ուղեծրային շարժումը։

## Դասակարգում
Իրենց երկրաչափական ձևով ուղեծրերը լինում են շրջանաձև և էլիպսային, այս կամ այն էքսցենտրիսիտետով։ Ինչպես նաև կա ուեծրերի բաժանում փակ կամ բաց ուղեծրերի, հատկապես, տիեզերական թռչող սարքերի համար։

Ուղեծրերը բաժանվում են ուղեծրի հարթության թեքման անկյունով մոլորակի հասարակածի նկատմամբ *i* - հասարակածային (*i*=0°), բևեռային (*i*=90°) և թեքված (*i* - ցանկացած, բացի 0° и 90°)։

Ուղեծրերը դասակարգվում են նաև մոլորակի շուրջ պտույտի ժամանակով *Т*ուղ - սինքրոն, քվազիսինքրոն, սինքրոն-օրային (գեոսինքրոն), արեգակնային-սինքրոն։

## Պատկերասրահ

File:STS-130 Endeavour flyaround 5.jpg
File:Orbit2.gif
File:Soyuz TMA-7 spacecraft2edit1.jpg
File:Conic sections with plane.svg
File:Gravity Wells Potential Plus Kinetic Energy - Circle-Ellipse-Parabola-Hyperbola.png
File:Newton Cannon.svg
File:Conic sections, orbits, and gravitational potential.jpg
File:Orbitalaltitudes.jpg
File:Comparison satellite navigation orbits.svg


## Տես նաև
* Ցածր մերձերկրյա ուղեծիր
* Սինքրոն ուղեծիր
* Գեոհաստատուն ուղեծիր
* Գեոանցումային ուղեծիր
* Արևասինքրոն ուղեծիր
* Բևեռային ուղեծիր

## Ծանոթություններ
## Արտաքին հղումներ
* http://center.fio.ru/som/RESOURCES/KIRICHENKOAV/2004/08/PEG/slovar02/slovar_I-O.htm 

Կատեգորիա:Երկնային մեխանիկա
Սամվել Ադամյան (կուսակցական աշխատող)

**Սամվել Ֆրունզիկի Ադամյան** (, Երևան), կրթական, կուսակցական աշխատող, դպրոցի տնօրեն։

## Գործունեությունը
1976 թ-ին ավարտել է Երևանի թիվ 127 միջնակարգ դպրոցը, 1982 թ-ին՝ գերազանցության դիպլոմով Երևանի ինդուստրիալ-մանկավարժական տեխնիկումի մեխանիկական ֆակուլտետը, 1990 թ-ին՝ Խաչատուր Աբովյանի անվան Հայկական Պետական Մանկավարժական Համալսարանի ինդուստրիալ-մանկավարժական ֆակուլտետը։
1978-1980 թթ-ին ծառայել է խորհրդային բանակում։ Երևանի ինդուստրիալ-մանկավարժական տեխնիկումում սովորելու տարիներին աշխատել է Երևանի էլեկտրալամպերի գործարանում։ 1982 թ-ին ավարտել է տեխնիկումը և անմիջապես մանկավարժական աշխատանքի անցել Երևանի Հակոբ Պարոնյանի անվան թիվ 59 միջնակարգ դպրոցում։ Մանկավարժական աշխատանքին զուգահեռ դասախոսել է Երևանի ինդուստիրալ-մանկավարժական տեխնիկումում։ 1985-1990 թթ-ին Ազգային հեռուստատեսությամբ վարել է "Լուսացուցային դպրոց" հաղորդաշարը՝ ազգաբնակչությանը երթևեկության կանոններ ուսուցանելու նպատակով։ 1993 թ-ի սեպտեմբերին ընտրվել է թիվ 59 դպրոցի տնօրեն։ 1996-1999 թթ-ին եղել է Քանաքեռ-Զեյթուն համայնքի ավագանու անդամ։ 1998 թ-ից Երևանի քաղաքապետարանի տնօրենների խորհրդի անդամ է։

## Կուսակցական աշխատանք
2006 թ-ին դարձել է "Բարգավաճ Հայաստան" կուսակցության անդամ, ընտրվել է այդ կազմակերպության Քանաքեռ-Զեյթուն կառույցի նախագահ, կուսակցության քաղաքական խորհրդի անդամ։ 2007 թ-ի մայիսի 12-ին քվեարկվել է ՀՀ Ազգային ժողովի պատգամավորության համար կուսակցության համամասնական ցուցակով։ 2007 թ-ի հունիսին նշանակվել է կուսակցության հանրապետական շտաբի պետ։ 2009 թ-ին ընտրվել է Բարգավաճ Հայաստան կուսակցության Քաղաքական խորհրդի փոխնախագահ։

## Պարգևներ
Աշխատանքային գործունեության ընթացքում արժանացել է ՀամԼԿԵՄ կենտկոմի կրծքանշանի և պատվոգրի, ՀԼԿԵՄ կենտկոմի, Երևանի քաղաքապետարանի և կրթության վարչության պատվոգրերի։

Կատեգորիա:Դպրոցի տնօրեններ
Կատեգորիա:1959 ծնունդներ
Կատեգորիա:Օգոստոսի 3 ծնունդներ
Կատեգորիա:ՀՊՄՀ շրջանավարտներ
Արամ Գյուրջյան

**Արամ Սմբատի Գյուրջյան** (), ռեժիսոր, դերասան, հոգեբանական գիտությունների թեկնածու (2005)։

## Գործունեությունը
1997 թվականին ավարտել է Երևանի Ալեքսանդր Պուշկինի անվան միջնակարգ դպրոցը, 2002 թվականին՝ կարմիր դիպլոմով՝ Խաչատուր Աբովյանի անվան հայկական պետական մանկավարժական համալսարանի կուլտուրայի ֆակուլտետը, 2005 թվականին՝ նույն համալսարանի ասպիրանտուրան։
2005 թվականին պաշտպանել է ատենախոսություն և ստացել հոգեբանական գիտությունների թեկնածուի գիտական աստիճան։ 2012 - 2014 թվականներին աշխատել է ՀՀ մշակույթի նախարարությունում, եղել է ՀՀ մշակույթի նախարարության ժամանակակից արվեստի վարչության պետի տեղակալը։

2015-2020 թվականներին աշխատել է Երևանի քաղաքապետարանում որպես գլխավոր մասնագետ-ռեժիսոր։

Հեղինակ կատարող է, հանրապետական և միջազգային մրցույթների դափնեկիր։ Աշխատել է հեռուստատեսությունում, դասախոսում է Խաչատուր Աբովյանի անվան Հայկական Պետական Մանկավարժական Համալսարանում։

## Ֆիլմեր
Նկարահանվել է «Կյանքի գինը» (Կարլոս Երեմիչ), «Վերջին ցանկություն» (Սուրեն), «Կյանքի գինը 2» (Կարլոս Երեմիչ), «Հրեշտակների դպրոցը» (Քննիչ) հեռուստանովելներում, «Սուրեն» ֆիմում (Մելիքյան)։

## Հրատարակել է
* Կատվազգիներ։ Երևան, 1999։
* Ընտանի կենդանիներ։ Երևան, 1999։
* Հեռուստահաղորդումների ներգործությունը հասարակության մեջ սոցիալական և բարոյաքաղաքական ոչ համարժեք դիրքորոշումների և համոզմունքների ձևավորման վրա։ Երևան, 2005։
* Գայլը։ Երևան, 2009։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
Ընկալման հոգեբանական յուրատիպությունը հեռուստալսարանի տարբեր խմբերի կողմից

Կատեգորիա:Անձինք այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Հայ հոգեբաններ
Կատեգորիա:1980 ծնունդներ
Կատեգորիա:Հունիսի 13 ծնունդներ
Կատեգորիա:ՀՊՄՀ շրջանավարտներ
Կատեգորիա:Գիտությունների թեկնածուներ
Կատեգորիա:Երևանի Ալեքսանդր Պուշկինի անվան թիվ 8 դպրոցի շրջանավարտներ
Կատեգորիա:Հայ ռեժիսորներ
Կատեգորիա:Հայ դերասաններ
Ռենե Ֆլեմինգ

**Ռենե Ֆլեմինգ** (, ), ամերիկացի օպերային երգչուհի, քնարերգական (լիրիկական) սոպրանո։ Հանդես է եկել աշխարհի հայտնի օպերային թատրոններում (Լա Սկալա, Քովենտ Գարդեն, Գլայնդբորն, Մետրոպոլիտեն օպերա և այլն)։ Առավել հայտնի է Մոցարտի, Ռիխարդ Շտրաուսի և Վերդիի օպերաներում գլխավոր դերերգերի կատարմամբ։

2008 թվականին արժանացել է «Մուզա» մրցանակի։

## Կենսագրություն
Ռենե Ֆլեմինգը ծնվել է 1959 թվականի փետրվարի 14-ին ԱՄՆ-ի Փենսիլվանիա նահանգի Ինդիանա քաղաքում, երաժիշտների ընտանիքում։ Սովորել է Իսթմենյան երաժշտական դպրոցում։

Դեբյուտը կայացել է 1986 թվականին («Առևանգում հարեմից», Մոցարտ)։ Ռենե Ֆլեմինգի միջազգային կարիերայի սկիզբը դրվել է 1996 թվականին՝ սկավառակի ձայնագրմամբ։ Մասնակցություն է ունեցել տարբեր մրցանակաբաշխություններում։

## Հետաքրքիր փաստեր
* Բացի Ռենե Ֆլեմինգից Պոկիարյան երաժշտական մրցանակ է ստացել նաև Pink Floyd ռոք-խումբը (2008 թվական)։ Ռենե Ֆլեմինգը իր հերթին, շատ լավ ծանոթ է Pink Floyd-ի երաժշտությանը։
* Ի պատիվ Ռենե Ֆլեմինգին են անվանվել ֆրանսիական «La Voce» օծանելիքը և ամերիկյան «La Diva Renee» աղանդերը։ 
* Ռենե Ֆլեմինգը 2003 թվականին մասնակցություն է ունեցել «Մատանիների տիրակալը. Արքայի վերադարձը» ֆիլմի սաունդթրեքի ձայնագրման աշխատանքում։
* Ռենե Ֆլեմինգը շատ երգեր է կատարել «Մատանիների տիրակալ» և «Հոբիթ» ֆիլմերի երաժշտական մասերը ապահովելու համար։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:1959 ծնունդներ
Կատեգորիա:20-րդ դարի ամերիկացի երգչուհիներ
Կատեգորիա:20-րդ դարի օպերային երգչուհիներ
Կատեգորիա:«Գրեմմի» մրցանակի դափնեկիրներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի սոպրանոներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի օպերային երգչուհիներ
Կատեգորիա:Ֆուլբրայթի կրթաթոշակակիրներ
Կատեգորիա:Թատրոնի ամերիկացի դերասանուհիներ
Ամելիտա Գալլի-Կուրչի

**Ամելիտա Գալլի-Կուրչի** (, օրիորդական անունը՝ *Ամելիտա Գալլի*, ), իտալացի օպերային երգչուհի (կոլորատուրային սոպրանո)։ Մինչև 1920 թվականին ելույթ է ունեցել Իտալիայի օպերային թատրոններում, այնուհետև դարձել է «Մետրոպոլիտեն օպերայի» մեներգչուհի։

## Կենսագրություն
Ծնվել է ունևոր ընտանիքում։ Մանուկ և պատանի հասակում հաճախել է դաշնամուրի դասերի, ավարտել է Միլանի կոնսերվատորիան որպես դաշնակահարուհի։ Վոկալ ուսանել է ինքնուրույն։

Երգչուհու առաջնախաղը օպերայում կայացել է 1906 թվականին Ջուզեպպե Վերդիի «Ռիգոլետտո» օպերայում՝ Ջիլդայի դերերգով։ Մինչև 1916 թվականը նա երգել է Եվրոպայի և Ամերիկայի տարբեր բեմերում։ 1916-1924 թվականներին եղել է Չիկագոյի օպերայի մեներգչուհի։

1921 թվականին Գալլի-Կուրչին դառնում է «Մետրոպոլիտեն օպերայի» (Նյու Յորք) թատերախմբի անդամ։

1930 թվականից դադարեցրել է ելույթները որպես օպերային երգչուհի, սակայն շարունակել է ակտիվորեն համերգներ տալ ևս յոթ տարի։

Գալլի-Կուրչին տիրապետում էր օրինակելի կոլորատուրային սոպրանոյի, փառաբանվում էր բարդագույն ստեղծագործությունները մեծ թեթևությամբ և նրբագեղությամբ կատարելու ունակությամբ։ Պահպանվել են նրա կատարմամբ դասական մեներգերի («Լյուչիա դի Լամերմուր», ««Սևիլյան սափրիչ», «Տրավիատա», «Ռիգոլետտո», «Լակմե» և այլն) բազմաթիվ ձայնագրություններ։

Գալլի-Կուրչի կրկնակի ազգանունը երգչուհին կրել է 1908 թվականից, երբ առաջին անգամ ամուսնացավ. նրա ամուսինն էր դարձել մարքիզ Լուիջի Կուրչին։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Իտալացի սոպրանոներ
Կատեգորիա:Իտալացի օպերային երգչուհիներ
Կատեգորիա:1882 ծնունդներ
Կատեգորիա:1963 մահեր
Կատեգորիա:Իտալացի օպերային սոպրանոներ