Թոմաս Ռագգլզ Պինչոն-կրտսեր

**Թոմաս Ռագլզ Փինչոն-կրտսեր** (, ), ամերիկացի գրող, XX դարի երկրորդ կեսի հետմոդեռնիզմի գրականության գլխավոր ներկայացուցիչներից։ Ֆոլքներյան մրցանակակիր լավագույն մուտքի համար (1963), Ազգային գրքի մրցանակակիր (1973)։

## Կենսագրություն
Թոմաս Ռագլզ Փինչոն-կրտսերը ծնվել է 1937 թվականի մայիսի 8-ին՝ Նյու-Յորք նահանգի Լոնգ Այլենդի հյուսիսային ափին, Գլեն-Կով ոչ մեծ քաղաքում։ 1953 թվականին դպրոցն ավարտելուց հետո Փինչոնն ընդունվում է Կոռնելի համալսարան, որտեղ ուսանում է կիրառական ֆիզիկա։ Ուսումնառության երկրորդ տարում նա հեռանում է համալսարանից և մեկնում է ծառայելու ԱՄՆ ռազմածովային ուժերում։ 1957 թվականին վերադառնալով Կոռնել՝ Փինչոնը սկսում է ուսանել անգլիական գրականության։ Բացառված չէ, որ նա հաճախել է Վլադիմիր Նաբոկովի դասախոսություններին, ով այդ ժամանակ դասավանդում էր այդտեղ, թեպետ իր հարցազրույցներից մեկում Նաբոկովը վստահեցնում էր, որ չի հիշում նման ուսանողի։ Իր առաջին պատմվածքը՝  «Թույլ անձրևը» Փինչոնը հրատարակում է *Cornell Writer* տեղական հրատարակչությունում՝ 1959 թվականի մայիսին, նույն թվականի հունիսին նա ստանում է բակալավրի աստիճանն ու ավարտում համալսարանը։

1960 թվականից մինչև 1962 թվականը Փինչոնն աշխատում է Սիեթլում՝ Բոինգ ընկերության համար կազմելով տեխնիկական փաստաթղթեր։ Այս ժամանակաշրջանում նա հրատարակում է մի քանի պատմվածքներ ու ակտիվորեն աշխատում է իր առաջին՝ «V.» սիրավեպի համար։ 1963 թվականին հրատարակելով գիրքը՝  Փինչոնը ստանում է Ֆոլքներյան մրցանակ լավագույն մուտքի համար, և այն 25-ամյա գրողին բերում է ամերիկյան գրականության առաջին շարքեր։
Փինչոնը հեռու է հանրային կյանքից։ Հայտնի են միայն նրա մի քանի լուսանկարները, որոնք արվել են երիտասարդության տարիներին (1950-ական թվականներ), իսկ  ավելի ուշ ժամանակաշրջանի ոչ մի պաշտոնական և հավաստի լուսանկար գոյություն չունի։

2002 թվականին էկրանավորվել է «Թոմաս Փինչոն։ Ճանապարհորդություն դեպի Պ․-ի գիտակցություն» փաստագրական ֆիլմը, որի հեղինակները փորձել են երևան հանել խորհրդավոր հեղինակի անձնավորությունը։
2004 թվականին Թոմաս Փինչոնն իր ձայնը հնչեցրել է «Սիմփսոններ» մուլտսերիալի երկու դրվագներում։ Գրողի ձայնը կարելի է նաև լսել 2009 թվականի Բնածին արատ սիրավեպի պաշտոնական թրեյլերում։

## Ստեղծագործություններ
;Վեպեր
* V. (1963, рус. перевод 2000)
* Լալիս են 49-րդ լոտը / *The Crying of Lot 49* (1966, рус. перевод: 2000)
* Ձգողության ծիածան / *Gravity’s Rainbow* (1973, рус. перевод: 2012)
* Վինլենդ / *Vineland* (1990, рус. перевод: 2013)
* Մեյսոն և Դիքսոն / *Mason & Dixon* (1997)
* Ընդդեմ օրվան / *Against the Day* (2006)
* Բնածին արատ / *Inherent Vice* (2009, рус. перевод: 2013)
* Սահմանաեզր / *Bleeding Edge* (2013, рус. перевод: 2016)
;Պատմվածքներ
* Դանդաղ սովորող / *Slow Learner* (early stories) (1984)
* Մանր անձրև / *The Small Rain* (1959, рус. перевод: 2000)
* *Low-lands* (1960, рус. перевод: 2000)
* Էնտրոպիա / *Entropy* (1960, рус. перевод: 1996)
* Վարդի տակ / *Under the Rose* (1961, рус. перевод: 2000)
* *The Secret Integration* (1964, рус. перевод: 2000)
* *Mortality and Mercy in Vienna* (1959, рус. перевод: 2016)
;Էսսեներ
* *A Journey Into the Mind of Watts* (1966)
* *Is it O.K. to Be a Luddite?* (1984, рус. перевод: 2017)
* *Nearer My Couch To Thee* (1993, рус. перевод: 1996)
* *Hallowe’en Over Already?* (1999)
* *The Evolution of the Daily Show* (2006)
;Պատանեկան
* *Voice of the Hamster* (1952-53, рус. перевод: 2018)
* *Ye Legend of Sir Stupid and the Purple Knight* (1953)
* *The Boys* (1953)
* *Minstrel Island* (1958)

## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն
* Մեծ մենակյացը՝ Թոմաս Փինչըն, Աշոտ Գրիգորյան,  Art-Collage.com, 30.01.2024
* Лало А. Е. Томас Пинчон и его Америка: загадки, параллели, культурные контексты. Минск, РИВШ БГУ, 2001. — 268 с. ISBN 9856299594
* 

## Արտաքին հղումներ
* thomaspynchon.com/ կայքը
* «Энигма» — статья Алексея Зверева
* «Обучение хаосу» — статья Сергея Кузнецова
* «Опера для банджо» — статья Алексея Цветкова
* 
* Томас Пинчон на сайте журнала Pollen-press

Կատեգորիա:20-րդ դարի ամերիկացի վիպասաններ
Կատեգորիա:20-րդ դարի ամերիկացի տղամարդ գրողներ
Կատեգորիա:21-րդ դարի ամերիկացի վիպասաններ
Կատեգորիա:21-րդ դարի ամերիկացի տղամարդ գրողներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի գրողներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի վիպասաններ
Կատեգորիա:Ամերիկացի տղամարդ գրողներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի տղամարդ վիպասաններ
Կատեգորիա:Պոստմոդեռնիստ գրողներ