open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Աղունասար

**Աղունասար,** լեռ Հայկական լեռնաշխարհում, Զանգեզուրի լեռնահամակարգում։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Սյունիքի մարզի լեռներ
Կատեգորիա:Զանգեզուրի լեռնաշղթա
Կատեգորիա:Լեռներ այբբենական կարգով
Սեմ Ջոնսոն

**Սեմուել Լյուկ Ջոնսոն** (, մարտի 25, 1993, Պրեստոն, Անգլիա), առավել հայտնի է որպես **Սեմ Ջոնսոն**, անգլիացի ֆուտբոլիստ, «Մանչեսթեր Յունայթեդի» ակադեմիայի սան և թիմի դարպասապահ։

## Կարիերա
### Ակումբային
Ջոնսոնը սկսել է կարիերան «Մանչեսթեր Յունայթեդի» պատանեկան թիմում։ 2010/11 թվականի մրցաշրջանում եղել է «Յունայթեդի» երիտասարդական թիմի հիմնական դարպասապահը։ 2011 թվականի հուլիսի 26-ին վարձավճարով տեղափոխվել է «Օլդեմ Ատլետիկ»։ Այդ թիմում նա անցկացրեց 2 ընկերական խաղ։ «Յունայթեդ» վերադառնալուց հետո նա վարձավճարով տեղափոխվեց «Սկանտորպ Յունայթեդ»։ Թիմի կազմում նորամուտը նշեց «Շեֆիլդի» դեմ խաղում։ Խաղն ավարտվեց 1-1 հաշվով։ Պայմանագրի ավարտից հետո նա վերադարաձավ հարազատ թիմ և խաղաց «Աստոն Վիլլա»-ի դեմ խաղում։ Նա կարողացավ ետ մղել 11 մետրանոցը և օգնեց թիմի հաղթանակին։

### Հավաքականում
Ջոնսոնը խաղացել է Անգլիայի մինչև 16, 17 և 19 տարեկանների հավաքականում։ Իսկ 2010 թվականին հրավիրվել է մինչև 21 տարեկանների հավաքական։ 2010 թվականին հաղթել է մինչև 17 տարեկանների ԵԱ-ում։

## Նվաճումներ
 մինչև 17
* Մինչև 17 տարեկանների ԵԱ-ի հաղթող

## Անձնական կյանք
Ջոնսոնի հայրը՝ Գլեն Ջոնսոնը, Անգլիայի ֆուտբոլի լիգայի «Պրեստոն Նորթ Էնդի» նախկին ֆուտբոլիստ է։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Ֆուտբոլիստի էջը ManUtd.com կայքում 
* Ֆուտբոլիստի էջը Անգլիայի ֆուտբոլի ասոցացիայի կայքում 

Կատեգորիա:Անգլիական ֆուտբոլի լիգայի խաղացողներ
Կատեգորիա:Անգլիայի հավաքականի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Անգլիացի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Աստոն Վիլլայի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Մանչեսթեր Յունայթեդի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:ՈՒԵՖԱ Եվրո 2020-ի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Պրեմիեր Լիգայի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Վեստ Բրոմվիչ Ալբիոնի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Տղամարդկանց ֆուտբոլի դարպասապահներ
Գարարու

**Գարարու** (), համայնք Բրազիլիայում՝ Սերժիպի նահանգի կազմում։ Գտնվում է Սերժիպի նահանգի Սերտանի մարզում։ Մտնում է Սերժիպանա դու Սերտան դու Սան Ֆրանսիսկուի գավառի կազմի մեջ։ Բնակչությունը կազմում է 12 027 մարդ՝ 2006 թվականի տվյալներով։ Գրավում է 640,4 կմ2 տարածք։ Բնակչության խտությունը՝ 18,78 մարդ/կմ²։

## Վիճակագրություն
* Համախառն ներքին արդյունքը, 2004 թվականի դրությամբ, կազմում է 34.261.435,00 ռեալ (տվյալները՝ Բրազիլիայի աշխարհագրության և վիճակագրության ինստիտուտի)։
* Համախառն ներքին արդյունքը մեկ շնչի հաշվով, 2004 թվականի դրությամբ, կազմում է 2.897,62 ռեալ (տվյալները՝ Բրազիլիայի աշխարհագրության և վիճակագրության ինստիտուտի)։
* Մարդկային ներուժի զարգացման ինդեքսը, 2000 թվականի դրությամբ, կազմում է 0,572 (տվյալները՝ ՄԱԿ-ի զարգացման ծրագրի)։

Կատեգորիա:Բրազիլիայի բնակավայրեր
Կատեգորիա:Սերժիպի նահանգի բնակավայրեր
Առջևան

**Առջևան**, (), լեռնագագաթ գտնվում է Գորի և Ծալկա մունիցիպալիտետների սահմանին՝ Թրիալեթի լեռնաշղթայի վրա։ Նրա բարձրությունը 2759 մետր է։ Ամենաբարձր կետն է Թրիալեթի լեռնաշղթայի միջնամասում

Լեռան լանջերը ծածկված են ալպյան և ենթալպյան մարգագետիններով, իսկ ներքեւում հաճարենու անտառ է։ Արջևանի լեռը բնության և արշավների սիրահարների համար ամենագրավիչ վայրերից է։ Լանջերը զառիթափ են։ Բարձրությունը 2763 մ է։ Արջևանի լեռան վրա՝ ծովի մակարդակից 2080 մ բարձրության վրա, գտնվում են Թեձամի գետի ակունքները։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Վրաստանի լեռնագագաթներ
Կատեգորիա:Քվեմո Քարթլիի մարզ
Կատեգորիա:Շիդա Քարթլիի մարզ
Ասորական դուռ

**Ասորական դուռ**, *Ալեքսանդրետտայի դուռ, Աման, Ամանիդես, Ամանի լեռնանցք, Ամանիկա, Ամանոս, Ամանոսի դռներ, Ամանոսի լեռնանցք, Ամանոսյան գռներ, Ամանոսյան դրունք, Անցք Ասորվոց, Ասորական գռներ, Ասորիքի դռներ, Արըսլանրողազ, Բաղրասբելի, Բելսւնի կիրճ, Բեյլանգեչիղի, Բորդելլա, Գալանըգգսւբու, Գարագափու, Գուրթկուլաղ, Դամիրգափը, Դամիրդափու, Դամիրկափու, Դարագափու, Դեմիրկափու, Դրունք Անտիոքա*, լեռնանցք Կիլիկիայում, Ամանոսի լեռնաշղթայում, նրա հարավային հատվածում, Ալեքսանդրետտա քաղաքից 10-12 կմ հարավ-արևելք, Անտիոքոսից հյուսիս, ծովի մակարդակից 600 մ։ Ձգվում է մոտ 13 կմ։ Այստեղով է անցում Հալեպ-Անտիոք-Մամեստիա-Ադանա-Տարսոն-Գուգլակի դուռ լեռնանցք Իկոնիա գլխավոր ճանապարհը։ Գրականության մեջ Ասորական դուռը հաճախ շփոթվել է Գուգլակի լեռնանցքի հետ, որի հետևանքով շփոթվել է նաև դրանց տարբերակների զգալի մասը։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Լեռնանցքներ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Կիլիկիայի լեռնանցքներ
Առնոս (լեռ)

**Առնոս**, լեռնագագաթ և լեռնաշղթա Հայկական լեռնաշխարհում, հայկական Տավրոսի արևելյան հատվածում, Մոկս և Սատախ գավառների սահմանագլխին։ Խեթական աղբյուրներում հիշատակվում է *Առնուշա* ձևով։ Ըստ ավանդության՝ համաշխարհային ջրհեղեղի ժամանակ Նոյի տապանը լողացել է և վերջինս էլ իր անունը իբր ստացել է Նոյի «Առ Նոյս» արտահայտությունից։ Բարձրությունը 3550 մետր է։ Գագաթը հարթված է, որտեղ նշմարվում են հին ամրոցի և սրբավայրերի մնացորդներ։

## Տես նաև
* Արտոս

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Վանի մարզի լեռներ
Արաֆեկ

**Արաֆեկ**, լեռ Թուրքիայի Արդվինի մարզում, Հայկական լեռնաշխարհում, Անտիպոնտական լեռնահամակարգի հյուսիս֊արևելյան հատվածում, Թորթում գետի ստորին հոսանքի ձախ կողմում, Թորթոմի և Օլթիի կազմված անկյունում։ Լանջերն անտառապատ են։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Արդվինի մարզի լեռներ
Կատեգորիա:Անտիպոնտական լեռնահամակարգ
Վր Վերդանվոժ

**Վր Վերդանվոժ** (), գետ Ռուսաստանում, հոսում է Կոմի Հանրապետությունով։ Գետաբերանը գտնվում է Սիգավեյ գետի ձախ ափին՝ 5 կմ հեռավորության վրա։ Գետի երկարությունը կազմում է 26 կմ։

## Ջրագրության տվյալներ
Ռուսաստանի ջրային գրանցամատյանի տեղեկությունների համաձայն՝ գետը պատկանում է Դվինսկո Պեչարսկի ավազանային շրջանին, գետի ջրատնտեսային տեղամասը՝ Պեչորա, գետի ենթավազանը՝ Պեչորա գետի ավազաների վտակները մինչև թափվելը Ուսա, գետի գետային ավազանը Պեչորա։

Ըստ աշխարհագրական տեղեկատվական համակարգի՝ ջրային բաժնի տարածքում Ռուսաստանի Դաշնության պատրաստած դաշնային գործակալության ջրային ռեսուրսների՝

* Ջրային օբյեկտի կոդը հանրային գրանցմամբ — 03050100212103000065416
* Կոդը ըստ հիդրոլոգիական հետազոտության (ՌԴ) — 103006541
* Ավազանի կոդը — 03.05.01.002
* Ծավալի համարը ըստ ՌԴ-ի — 03
* Թողարկումը ըստ ՌԴ-ի — 0

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Դվինսկո Պեչարսկի ավազանային շրջանի գետեր
Կատեգորիա:Կոմի Հանրապետության գետեր
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գետեր
Տրյուֆել

**Տրյուֆել,** շոկոլադե կոնֆետ, որն ունի կլորավուն տեսք, և ունի գանաշի միջուկ։ Այդ կոնֆետները անվանվել են համանուն սնկի անունով։
Դասական տրյուֆելները իրենցից ներկայացնում են կլորավուն զանգված գանաշից (շոկոլադե կրեմ, կաթնասեր և ձեթ), որը պատված է շոկոլադով, և որը թավալում են կակաոյի, փշրած ընկույզի կամ վաֆլու մեջ կամ էլ զարդարում են շոկոլադե նախշերով։ 
Գաշային երբեմն ավելացնում են տարբեր համերի բաղադրիչներ, միաժամանակ ալկոհոլային խմիչքներ (կոնյակ, ռոմ, լիկյոռ)։

ԽՍՀՄ-ում ավելի կոշտ տրյուֆելներ էին արտադրում, կոնի ձևով։ Այդ ժամանակ Եվրոպայում տարբեր տեսքի տրյուֆելներն ավելի փափուկ էին և կիսահեղուկ։ Այդ ժամանակ դժվարությամբ ձեռք բերվող կոնֆետ էր, երբեմն պատրաստում էին տան պայմաններում, օգտագործում են չոր կաթ կամ մանկական կեր։

## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն
* 

## Արտաքին հղումներ
* Պատրաստենք միասին. Տրյուֆել

Կատեգորիա:Քաղցրավենիքներ
Աիուբակ

**Աիրուբակ**, հնագույն երկիր՝ հիշատակված ասորեստանյան թագավոր Թիգլաթպալասարի սեպագիր արձանագրություններում, ճշմարիտ տեղադրությունը որոշված չէ։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Հայկական լեռնաշխարհի հնագույն երկրամասեր
Կատեգորիա:Վանի թագավորության արձանագրություններ
Ավսարակ

**Ավսարակ**, լեռնանցք Հայկական լեռնաշխարհում, Դիլման քաղաքից 45 կմ հյուսիս-արևմուտք, Զողիկ լեռան վրա։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Լեռնանցքներ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Թուրքիայի լեռնանցքներ
Կատեգորիա:Հայկական լեռնաշխարհի լեռնանցքներ
Դուրբան

**Դուրբան,** քաղաք Հարավաֆրիկյան Հանրապետությունում։ ՀԱՀ-ի զբոսաշրջության գլխավոր կենտրոններից մեկը։ Քաղաքը իր անկախությունը ստացել է 1880 թվականին։

## Բնակչություն
Բնակչությունը ըստ 2007 թվականի մարդահամարի կազմում է 536 644 մարդ։ Բնակչության մեծամասնությունը՝ 68 %-ը քրիստոնյաներ են, 11 %-ը մուսուլման, իսկ 3 %-ը բուդդայական։

Հարավաֆրիկյան Հանրապետության Դուրբան քաղաքի բնակչության 8,3 %-ը սևամորթներն են, 20 %-ը հնդկացիների անգլախոսն ժառանգները, 9 %-ը սպիտակամորթներն են, իսկ 2,8 %-ը այլազգիներ են։ Գործազրկության մակարդակը միջինից ցածր է՝ 27,9 %: Քաղաքը ընդհանուր առմամբ համարվում է երիտասարդ քաղաք։ Դուրբանը ունի երկու համալսարան, իսկ քաղաքի բնակչության մեջ բարձր է կրթվածության մակարդակը։

Քաղաքի բնակչության համար կարևոր խնդիր է ՁԻԱՀ-ը՝ ի թիվս քաղաքի սևամորթ բնակչության նրանց թիվը զգալի բարձրացել է։

Հանցագորխությունը բարձր է նույնիսկ ՀԱՀ-ի չափանիշներով, սակայն վերջին տարիներին քաղաքային իշխանությունները և ոստիկանությունը կարողանում են կանխել այդ երևույթը։

## Արտաքին հղումներ
* eThekwini Metropolitan Municipality 
* Durban Tourism Bureau
* Quarterly Tourism Magazine

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:1880 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր
Կատեգորիա:Հարավաֆրիկյան Հանրապետության քաղաքներ
Պակո Ալկասեր

**Ֆրանցիսկո Ալկասեր Գարսիա** (, , ավելի հայտնի է **Պակո Ալկասեր** ( անունով), իսպանացի ֆուտբոլիստ, Բարսելոնայի և Իսպանիայի հավաքականի հարձակվող։

## Ակումբային կարիերա
Պակո Ալկասերը, Վալենսիա ֆուտբոլային ակումբի սան է։ Առաջին պաշտոնական խաղն անցկացրել է 2010 թվականի նոյեմբերի 11-ին՝ Իսպանիայի գավաթի շրջանակներում։

Լա լիգայում դեբյուտը տեղի է ունեցել 2012 թվականի հունվարի 14-ին՝ Ռեալ Սոսյեդադի դեմ խաղի ժամանակ. 71-րդ րոպեին փոխարինել է  վնասվածք ստացած Սոֆյան Ֆեգուլիին։ Խաղն ավարտվել է Վալենսիայի պարտությամբ։

2012-2013 մրցաշրջանի սկզբում պրակտիկա ձեռք բերելու համար նրան վարձավճարով ուղարկում են Խետաֆե։ Պակոյի դեբյուտը մադրիդյան ակումբում տեղի ունեցավ Դեպորտիվոյի դեմ, երբ նա դուրս եկավ փոխարինման 70-րդ րոպեին։ Հանդիպումն ավարտվեց 1:1 հաշվով։ Իր առաջին գնդակը Լա Լիգայում նա խփեց 2013 թվականի հունվարի 7-ին, որն իր թիմի հաղթական հաշիվը դարձրեց 3:1։

2013-2014 մրցաշրջանում վերադառնալով վարձավճարից՝ Ալկասերը սկսեց խաղալ հարազատ քաղաքում։ Առաջին գնդակը Պակոն խփեց Կուբանի Կրասնոդարին՝ Եվրոպա Լիգայի շրջանակներում։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Բարսելոնայի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Բորուսիա Դորտմունդի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Բունդեսլիգայի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Իսպանացի տղամարդ ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Իսպանիայի հավաքականի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Իսպանիայի ֆուտբոլի երիտասարդական հավաքականի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Լա Լիգայի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Խետաֆեի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Վալենսիայի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Վիլյառեալի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Տղամարդկանց ֆուտբոլի հարձակվողներ
Եկեք պարենք (ֆիլմ)

**Եկեք պարենք** (), 2004 թվականին նկարահանված ռոմանտիկ կատակերգություն։ Ֆիլմի ռեժիսորն է Պիտեր Չելսոմը։ Գլխավոր դերերում են Ջենիֆեր Լոպեսը և Ռիչարդ Գիրը։ 1996 թվականին նկարահանված ճապոնական համանուն ֆիլմի ձևափոխված տարբերակն է։

## Դերերում

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Ֆիլմի պաշտոնական կայքը 
* 
* Ֆիլմի ակնարկ Роджер Эберт
* Ֆիլմի ակնարկ Նյու Յորք թայմս

Կատեգորիա:2000-ականների ամերիկյան ֆիլմեր
Կատեգորիա:2000-ականների անգլերեն ֆիլմեր
Կատեգորիա:2000-ականների ռոմանտիկ կինոկատակերգություններ
Կատեգորիա:2004 ֆիլմեր
Կատեգորիա:Miramax ֆիլմեր
Կատեգորիա:Ամերիկյան ԼԳԲՏ ֆիլմեր
Կատեգորիա:Ամերիկյան դրամա ֆիլմեր
Կատեգորիա:Ամերիկյան երաժշտական ֆիլմեր
Կատեգորիա:Ամերիկյան կատակերգական դրամա ֆիլմեր
Կատեգորիա:Ամերիկյան կինոկատակերգություններ
Կատեգորիա:Ամերիկյան մելոդրամա ֆիլմեր
Կատեգորիա:Ամերիկյան ռիմեյք ֆիլմեր
Կատեգորիա:Ամերիկյան ռոմանտիկ կատակերգական դրամա ֆիլմեր
Կատեգորիա:Ամերիկյան ռոմանտիկ կինոկատակերգություններ
Կատեգորիա:Ամերիկյան ռոմանտիկ ֆիլմեր
Կատեգորիա:Չիկագոյում նկարահանված ֆիլմեր
Կատեգորիա:Պիտեր Չելսոմի ֆիլմեր
Կատեգորիա:Ռիմեյք ֆիլմեր
Կատեգորիա:Ֆիլմեր, որոնց գործողությունները տեղի են ունենում Չիկագոյում
Իրմա (երգչուհի)

**Իրմա Փենի** (), առավել հայտնի է որպես Իրմա, կամերունյան երգչուհի, երգահան, ապրում է Ֆրանսիայում։

## Վաղ ժամանակներ և կրթություն
Ծնվել է Դուալայում, երաժիշտների ընտանիքում։ Հայրը կիթառահար է, իսկ մայրը եղել է եկեղեցական երգչախմբի անդամ։

15 տարեկան հասակում Իրման սովորել է Փարիզի, Ֆրանսիայի ավագ դպրոցում։

2008 թվականին Իրման ընդունվել է ESCP Europe բիզնես դպրոց։

## Կարիերա
2007 թվականից Իրման սկսեց իր առաջին տեսահոլովակները տեղադրել Յութուբում։ Դրանք ներառում էին իր գրած ստեղծագործությունները, որոնցից է Letter to the Lord, Somehow, ինչպես նաև քավեր տարբերակներ, որոնցից են՝ I Want You Back, Bubbly , New Soul:

## Սկավառակագրություն
### Ալբոմներ

### Սինգլներ

;Այլ

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:1988 ծնունդներ
Կատեգորիա:Կամերունցի երգչուհիներ
Կատեգորիա:Հուլիսի 15 ծնունդներ
Ջերմային հաշվեկշիռ

**Ջերմային հաշվեկշիռ** Երկրի, մակերևույթի կամ Երկիր–մթնոլորտ համակարգի ստացած և ծախսած էներգիաների հանրահաշվական գումարը։ էներգիայի պահպանման օրենքի մասնակի արտահայտություններից է։

Կլիմայագիտության մեջ տարբերում են երկրի մակերևույթի և մթնոլորտի ջերմային հաշվեկշիռ։ Երբեմն օգտագործում են նաև նշված 2 ձևերի հանրահաշվական գումարը՝ Երկիր–մթնոլորտ համակարգի ջերմային հաշվեկշիռ։ Երկրի մակերևույթի ջերմային հաշվեկշիռը արտահայտվում է R+P+F+IE=0 հավասարումով, որտեղ R-ը երկրի մակերևույթի կլանած կարճալիք ճառագայթային էներգիայի և այնտեղից ճառագայթվող երկարալիք էֆեկտիվ ճառագայթման տարբերությունն է (ճառագայթման հաշվեկշիռ), P-ն՝ երկրի մակերևույթի և մթնոլորտի ջերմաստիճանների տարբերության հետևանքով առաջացած տուրբուլենտ ջերմափոխանակությամբ պայմանավորված ջերմության մուտքը կամ ծախսը, F-ը՝ երկրի մակերևույթի և ավելի խոր շերտերի միջև տեղի ունեցող ջերմափոխանակությամբ պայմանավորված ջերմության հոսքը։ Երկրի մակերևույթի ջերմային հաշվեկշռի մեջ կարևոր նշանակություն ունի գոլորշիացման վրա ծախսված կամ գոլորշիների կոնդենսացման հետևանքով անջատված ջերմության քանակությունը։ Այն հավասար է գոլորշիացած (կոնդենսացած) ջրի ընդհանուր զանգվածի (E) և ջրի միավոր զանգվածի գոլորշիացման (կոնդենսացման) ջերմության քանակի (L) արտադրյալին (LE), որի մեծությունը կախված է մակերևույթի խոնավության աստիճանից, ջերմաստիճանից, օդի խոնավությունից և մթնոլորտի երկրամերձ շերտում տեղի ունեցող տուրբուլենտ ջերմափոխանակության ինտենսիվությունից։ Երկրի մակերևույթի ջերմային հաշվեկշռի տվյալները բերված են աղյուսակում։ Ջերմային հաշվեկշիռը ժամանակի ընթացքում ենթարկվում է պարբերական և ոչ պարբերական փոփոխությունների, որի հետևանքով փոխվում է նրա կառուցվածքը, այսինքն՝ ջերմային հաշվեկշիռ կազմող առանձին անդամների հարաբերակցությունը։ Մթնոլորտի ջերմային հաշվեկշիռը արտահայտվում է Ra+Lr+P+Fa=\Delta W հավասարումով, որտեղ Ra-ը մթնոլորտի ճառագայթման հաշվեկշիռն է, Lr-ը՝ մթնոլորտում տեղի ունեցող ջրի ֆազային փոխարկումների ընթացքում ստացված կամ ծախսված ջերմության քանակությունը (r-ը՝ մթնոլորտային տեղումների գումարը) P-ն՝ Երկրի մակերևույթի և մթնոլորտի միջև տեղի ունեցող տուրբուլենտ ջերմափոխանակությամբ պայմանավորված ջերմության մուտքը կամ ծախսը, Fa-ը՝ մթնոլորտում առանձնացված միավոր հատված ունեցող սյուների պատերով տեղի ունեցող ջերմափոխանակությամբ՝ ադվեկցիայով պայմանավորված ջերմության մուտքը կամ ծախսը։ Նշված մեծությունների հանրահաշվական գումարը (\Delta W) ցույց է տալիս որոշակի ժամանակամիջոցում մթնոլորտի ջերմապարունակության փոփոխությունը, որը միջին տարեկան տվյալների համար մոտ է 0-ի։ Ջերմային հաշվեկշիռը Երկրի մակերևույթի վրա և մթնոլորտում տեղի ունեցող ֆիզիկական պրոցեսների հատկանիշները և ինտենսիվությունը բնորոշող կարևոր գործոններից է։ Ջերմային հաշվեկշիռը կամ նրա առանձին բաղադրիչ մասերը կիրառվում են կլիմայագիտական պրոբլեմների մշակման ժամանակ, գետային ավազանների գոլորշիացման ինտենսիվությունը հաշվարկելու, բույսերի տրանսպիրացիան և ֆոտոսինթեզը, ինչպես նաև կենդանի օրգանիզմների ջերմային ռեժիմն ուսումնասիրելու և զանազան այլ հարցեր լուծելու գործում։

Կատեգորիա:Երկրաֆիզիկա
Կոմոնդոր

**Կոմոնդոր** (հունգարական հովվաշուն), հովվաշների ցեղատեսակ։ Նրա չափսերը տեսողական առումով մեծանում են իր մորթու հաշվին։ Կոմոնդորը լավ հարմարեցված է հովվի աշխատանքին․ նրանից գիշատիչի հոտ չի գալիս և իր մորթու շնորհիվ կարողանում է թաքնվել ոչխարների հոտի մեջ։

Կոմոնդորները ունեն թեթև ոսկորներ, այդ պատճառով բավականին թեթև է իր չափերի այլ շներից։

## Արտաքինը
thumb

Կոմոնդորը համարվում է ամենախոշոր շներից աշխարհում, վզակոթի երկարությունը արուների մոտ կազմում է 80 սմ, իսկ երկար սպիտակ մորթին դարձնում է շանը ավելի զանգվածային և տպավորիչ։

Երիտասարդ տարիքում (մինչև երկուտարեկան) կոմոնդորի բուրդը դեռ պարանների հյուսված չէ։ Սկզբում այն փափուկ է և ալիքավոր, տարիքի ընթացքում դառնում է գանգուր, և հետո նոր առաջանում են հյուսված պարանները։ Հունգարական հովվաշան մորթին աճում է ամբողջ կյանքի ընթացքում և ծերության ժամանակ հասնում է գետնին։ Այդ տարիքում նրա մորթին կշռում է յոթ կիլոգրամ և կազմված է 2000 հյուսված պարաններից։

Կոմոնդորները նախաբուրդ չունեն, միայն աղվամազ, որը թափվում է երկու տարին մեկ։

## Կոմոնդորները աշխարհում

### Հունգարիա
thumbԿոմոնդորների համաշխարհային տարածումը սկսվել է հունգարական «KARCAGPUSZTAI» կենդանուց և իր տիրոջից՝ Յոզեֆ Բուկովսկիից։ Նա պահել է շատ առողջ և գեղեցիկ շներ, և նրա շնորհիվ հունգարական հովվաշունը տարածվել է ամբողջ Եվրոպայում։ 1994 թվականին Յոզեֆը մահացել է։ Հիմա նրա գործը շարունակում է նրա աղջիկը։

### Ամերիկա
Երկրորդ Համաշխարհային պատերազմի ավարտից հետո հուգարական հովվաշները գրեթե ոչնչացման եզրին էին, և Ամերիկան օգնեց Հուգարիային վերականգնել տեսակը, և նույնիսկ հայտնվեց իրենց՝ կոմոնդորի ամերիկական տեսակը։

### Ռուսաստան
Ռուսաստանում այս ցեղատեսակով շատ լուրջ են զբաղվում։ Այս կենդանիներին պահում են Մոսկվայում, Դոնի Ռոստովում, Նիժնի Տագիլում և այլ քաղաքներում։ Ընդհանուր առմամբ այս շների թիվը Ռուսաստանում 500 է։

## Արտաքին հղումներ
* կոմոնդոր ցեղատեսակ 
* կոմոնդորի նկարներ

## Գրականություն
# Pal Sarkany, Imre Ocsag «DOGS of Hungari», Corvina Press.
# «Kutya» ամսագիր № 09/1999.
# Ջոյ Լեվի «Կոմոնդոր».
# Ամսագիր «Ընկեր» շների սիրահարների համար, № հուլիս 7, 2003 թվական
# Ամսագիր «Ընկեր» շների սիրահարների համար, № հունիսի 6 2004 թվական
# Ամսագիր «Ընկեր» շների սիրահարների համար, № սեպտեմբերի 9, 2005 թվական
# Ամմսագիր «Komondor News MASKC» № 2 2006 թվական.
# Ամսագիր «Շների աշխարհ» 2006 թվականի հունիս
# Ջուլիետա Մեյ «Ամեն ինչ շների հայտնի ցեղատեսակների մասին»
# Նայմանովա — Գումպալ «Շների ցեղատեսակների ատլաս»

Կատեգորիա:Շներ
Արջքարեր

**Արջքարեր**, լեռնագագաթ Արևմտյան Հայաստանում, Սասունում Խուլփ գավառակի Ահրոնք գյուղի մոտ։ Իբր այդպես է կոչվել արջաշատ լինելու պատճառով։ Լանջերը անտառապատ են։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Լեռներ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Սասունի լեռնաշղթա
Կատեգորիա:Բիթլիսի մարզի լեռներ
Ավարես (գետ)

**Ավարես**, գետ Թուրքիայում, Ճորոխի աջակողմյա վտակը։ Մայր գետին է միանում Ավարես գյուղի մոտ։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Հայկական լեռնաշխարհի գետեր
Կատեգորիա:Թուրքիայի գետեր
Կատեգորիա:Ճորոխ գետի վտակներ
Ակքիլիսե (գետակ)

**Ակքիլիսե**, գետակ Հայկական լեռնաշխարհում, Ճորոխի ավազանում։ Օլթի գետի երկրորդական վտակներից է և վերջինիս ձախակողմյան Բարդուսչայ օժանդակին է միանում Աղքիլիսա գյուղն անցնելուց հետո։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Թուրքիայի գետեր
Կատեգորիա:Կարսի մարզ
Կատեգորիա:Բարդուսչայ գետի վտակներ
Բառոլանդիա

**Բառոլանդիա** (), համայնք Բրազիլիայում՝ Տոկանտինս նահանգի կազմում։ Գտնվում է Արևելյան Տոկանտինսի մարզում։ Մտնում է Միրասեմա դու Տոկանտինսի գավառի կազմի մեջ։ Բնակչությունը կազմում է 4 500 մարդ՝ 2006 թվականի տվյալներով։ Գրավում է 713,297 կմ2 տարածք։ Բնակչության խտությունը՝ 6,3 մարդ/կմ²։

## Պատմություն
Քաղաքը հիմնադրվել է 1989 թվականի հունիսի 1-ին։ Քաղաքի տոնը նշվում է հունվարի 11-ին։

## Վիճակագրություն
* Համախառն ներքին արդյունքը, 2003 թվականի դրությամբ, կազմում է 11.213.635,00 ռեալ (տվյալները՝ Բրազիլիայի աշխարհագրության և վիճակագրության ինստիտուտի)։
* Համախառն ներքին արդյունքը մեկ շնչի հաշվով, 2003 թվականի դրությամբ, կազմում է 2.352,35 ռեալ (տվյալները՝ Բրազիլիայի աշխարհագրության և վիճակագրության ինստիտուտի)։
* Մարդկային ներուժի զարգացման ինդեքսը, 2000 թվականի դրությամբ, կազմում է 0,719 (տվյալները՝ ՄԱԿ-ի զարգացման ծրագրի)։

## Աշխարհագրություն
Տեղանքի կլիման արևադարձային է։

## Արտաքին հղումներ
* Տեղեկություններ Բառոլանդիայի մասին 

Կատեգորիա:Բրազիլիայի բնակավայրեր
Կատեգորիա:Տոկանտինս նահանգի բնակավայրեր
1916 (ալբոմ)

**1916**, բրիտանական Motörhead ռոք-խմբի 9-րդ երաժշտական ալբոմը՝ թողարկված 1991 թվականի փետրվարի 26-ին։ Խմբի առաջին սկավառակն է, որ թողարկված WTG Records լեյբլով։

## Ալբոմի մասին
Ալբոմի ամենակարևոր երգը նվիրված է առաջին համաշխարհային պատերազմին և համարվում է խմբին ոչ բնորոշ դանդաղ բալլադ, որում Լեմիի ձայնային կատարումը շատ քիչ է ուղեկցվում երաժշտական գործիքներով։ «Love Me Forever» կոմպոզիցիան համարվում է նաև բալլադ։ Ավելի ուշ կատարվել է այդ երգի քավեր տարբերակը Դորո Պեշի կողմից։ «R.A.M.O.N.E.S.» երգը նվիրվել է Ramones ռոք խմբին։ 1996 թվականին դա կատարվել է Ramones խմբի կողմից և ներառվել է նրանց Greatest Hits Live ալբոմում։

Առաջնային սկավառակի վրա աշխատել է Էդ Ստասիումը՝ որպես պրոդյուսեր։ Մի օր Լեմին որոշեց լսել պատրաստի չորս երգերից մեկը՝ Going to Brazil֊ը, և զարմանքով բացահայտեց, որ Էդը միքսում ներառել էր դահիրաներ և այլն։ Ստասիումը հենց այդ ժամանակ վտարվեց խմբից, իսկ նրա փոխարեն հրավիրվեց Փիթեր Սոլին։

1992 թվականին սկավառակը արժանացել է Գրեմիի՝ «Լավագույն մետալ կատարում» անվանակարգում, ինչպես նաև ներառվեց Metallica խմբի Metallica ալբոմում։

## Երգացանկ
Բոլոր երգերի հեղինակերն են Լեմին, Würzel֊ը, Ֆիլ Կեմբելը և Ֆիլ Թեյլորը։

## Ձայնագրման մասնակիցներ
* Իեն Ֆրեյզեր «Լեմի» Քիլմիստեր֊ բաս֊կիթար, ձայն
* Ֆիլ Կեմպբել֊ սոլո֊կիթար
* Միկ «Würzel» Բյորսթոն֊ սոլո֊կիթար
* Ֆիլ «Կեղտոտ կենդանի» Թեյլոր֊ հարվածային

## Չարտեր

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Երաժշտական ալբոմներ
Turkish Airlines

**Turkish Airlines**, Թուրքիայի խոշորագույն ավիաընկերություններից մեկը, որի գլխավոր գրասենյակը գտնվում է Ստամբուլում։ Իրականացնում է ավելի քան 220 չվերթներ հետևյալ մայրցամաքներում՝ Եվրոպա, Ասիա, Աֆրիկա և Ամերիկա։ Ավիաընկերությունը իր բոլոր չվերթները իրականացնում է Ստամբուլի միջազգային օդանավակայանից։ 2007 թվականին ավիաընկերությունը տեղափոխել է ավելի քան 19,7 միլիոն ուղևոր։ 2008 թվականի ապրիլի 1֊ին ավիաընկերությունը դաշինք է կնքել Star Alliance֊ի հետ։ Ներկայումս ավիաընկերությունում աշխատում է ավելի քան 12 000 աշխատակից։ Ավիաընկերությունը ունի դուստր կազմակերպություններ՝ SunExpress և AJet։

## Պատմություն
Ավիաընկերությունը հիմնադրվել է 1933 թվականի մայիսի 20֊ին։ Առաջին չվերթը ավիաընկերությունը իրականացրել է 1933 թվականին, ինքնաթիռը թռչում էր Ստամբուլից դեպի Անկարա։ 1937 թվականին ավիաընկերությունը ստացել է իր առաջին ինքնաթիռը De Havilland D.H. 86B։ 2014 թվականին ավիաընկերությունը ճանաչվել է լավագույն ավիաընկերություններից ողջ Եվրոպայում։

## Ավիաընկերության համաձայնագրեր
Ավիաընկերությունը պայմանագիր է կնքել հետևյալ ավիաընկերությունների հետ՝

* Azerbaijan Airlines
* US Airways
* Air India
* Air Malta
* B&H Airlines
* Ethiopian Airlines
* Etihad Airways
* Garuda Indonesia
* Iran Air
* Malaysia Airlines
* Royal Air Maroc
* SunExpress
* Syrian Air
* ՅուՏէյր

## Չվերթ
2014 թվականի հունիսին ավիաընկերության չվերթը բաղկացած էր հետևյալ ինքնաթիռներից՝:




## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Պաշտոնական կայք

Կատեգորիա:Թուրքական ավիաընկերություններ
Կատեգորիա:Օդային տրանսպորտի միջազգային ասոցիացիայի անդամներ
Արտանիշ (հրվանդան)

**Արտանիշ,** հրվանդան Սևանա լճի հյուսիսարևելյան կողմում, Արտանիշի թերակղզու արևմտյան ծայրին։ Ծածկված է լճային նստվածքներով։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Սևանա լճի հրվանդաններ
Կատեգորիա:Հրվանդաններ այբբենական կարգով
Ժապոատան

**Ժապոատան** (), համայնք Բրազիլիայում՝ Սերժիպի նահանգի կազմում։ Գտնվում է Սերժիպի նահանգի արևելյան մարզում։ Մտնում է Ժապարատուբաի կազմի մեջ։ Բնակչությունը կազմում է 14 846 մարդ՝ 2006 թվականի տվյալներով։ Գրավում է 397,4 կմ2 տարածք։ Բնակչության խտությունը՝ 37,36 մարդ/կմ2։

## Վիճակագրություն
*Համախառն ներքին արդյունքը, 2004 թվականի դրությամբ, կազմում է 71.261.007,00 ռեալ (տվյալները՝ Բրազիլիայի աշխարհագրության և վիճակագրության ինստիտուտի)։
*Համախառն ներքին արդյունքը մեկ շնչի հաշվով, 2004 թվականի դրությամբ, կազմում է 4.987,47 ռեալ (տվյալները՝ Բրազիլիայի աշխարհագրության և վիճակագրության ինստիտուտի)։
*Մարդկային ներուժի զարգացման ինդեքսը, 2000 թվականի դրությամբ, կազմում է 0,604 (տվյալները՝ ՄԱԿ-ի զարգացման ծրագրի)։

Կատեգորիա:Բրազիլիայի բնակավայրեր
Կատեգորիա:Սերժիպի նահանգի բնակավայրեր
Արուա

**Արուա**, սար (լեռ) հնագույն Խաբխի երկրամասում, հիշատակված ասուրական սեպագրերում։ Աշուրնասիրպալն իր արշավանքի ժամանակ անցել է այս լեռան մոտով

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Լեռներ այբբենական կարգով
Յոլանդի Ֆիսեր

**Յոլանդի Ֆիսեր** (երբեմն օգտագործվում է «Վիսեր» սխալ տարբերակը, աֆրիկ.՝ Yolandi Visser, իրական անունը՝ **Անրի Դյու Տուա**, աֆրիկ.՝ Anri Du Toit, ), հարավաֆրիկյան երգչուհի, դերասանուհի և ռեփեր։ *Die Antwoord* ռեփ-ռեյվ ոճի խմբի մենակատար։

## Կենսագրություն
Ծնվել է ՀԱՀ-ի Պորտ Ալֆրեդ քաղաքում։ Որդեգրվել է հոգևորականի ընտանիքի կողմից։ Առաջին անգամ փորձել է ձայնագրվել 16 տարեկանում, երբ սովորում էր գիշերօթիկ դպրոցում։ Դպրոցն ավարտելուց հետո Անրին աշխատելու նպատակով տեղափոխվում է Քեյփթաուն, որտեղ էլ հանդիպում է իր ապագա ամուսնուն՝ Ուոթքին Թյուդոր Ջոնսին (հայտնի է *Weddy, Ninja* և *Max Normal* կեղծանուններով), որի հետ ի սկզբանե աշխատել է *The Constructus Corporation* խմբի կազմում «Max Normal» նախագծի վրա։ 2007 թվականին ծնվում է զույգի միակ երեխան՝ Սիքսթին Ջոնսը ()։ 2011 թվականին զույգը որդեգրում է այն ժամանակ իննամյա Թոքիին ()։

2006 թվականին «Max Normal» նախագիծն ավարտելուց հետո Յոլանդին ամուսնու հետ հիմնում է *Die Antwoord* խումբը։ Խմբի երրորդ մասնակիցն է դառնում *DJ Hi-Tek*-ը, ով գրեթե ոչ մի անգամ խմբի տեսահոլովակներում չի երևում։ 2014 թվականին Յոլանդին ամուսնու հետ նկարվում է Նիլ Բլոքմանի «Չափփի անունով ռոբոտը» (Հյու Ջեքմենի և Դև Փաթելի հետ միասին) ֆիլմում, որտեղ զույգը խաղում է հենց իրենց դերը։ Ֆիլմի պրեմիերան եղել է 2015 թվականի մարտի 5-ին։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Internet Movie Database
* Yolandi Visser Discography at discogs.com

Կատեգորիա:Հարավաֆրիկացի երգիչներ
Կատեգորիա:Հարավաֆրիկացի դերասաններ
Կատեգորիա:Բեմական կեղծանուններ
Կատեգորիա:Հարավաֆրիկացի երգչուհիներ
Կատեգորիա:Հիփ հոփ երաժիշտներ
Կատեգորիա:Հարավաֆրիկացի երաժիշտներ
Ազորդ (գետակ)

**Ազորդ**, *Ազոր, Ազորտ*, գետակ Ճորոխի ավազանում, հոսում է համանուն գյուղի միջով, աջ կողմից թափվում է Թորթում գետի մեջ՝ Թորթում լճի հյուսիս ափից մոտ 4 կմ հյուսիս արևմուտք։ Լեռնային է։ Ավազանում կան անտառներ։ Ակունքը գտնվում է Սիվրի լեռներում։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Թուրքիայի գետեր
Կատեգորիա:Թորթում գետի վտակներ
Կատեգորիա:Էրզրումի մարզ
Աբրանիա (երկրամաս)

**Աբրանիա,** երկրամաս Հնագույն Հայաստանում՝ Ուրարտուում։ Հիշատակված է ասորական սեպագիր արձանագրություններում։ Թգլաթպալասարը միացրել էր Խառան երկրին։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Հնագույն երկրամասեր
Cargojet Airways

**Cargojet Airways**, Կանադայի խոշորագույն ավիաընկերություններից մեկն է, որը իրականացնում է միջազգային չվերթներ։ Ավիաընկերությունում աշխատում է ավելի քան 400 մարդ։ Ավիաընկերությունը հիմնադրվել է 2002 թվականին։ Ավիաընկերությունը չվերթներ է իրականացնում հետևյալ մայրցամաքներում՝ Աֆրիկա, Եվրոպա, Հյուսիսային Ամերիկա և Եվրոպա։

## Պատմություն
Ավիաընկերությունը հիմնադրվել է 2002 թվականի փետրվարի 21֊ին, և սկսել է իր գործունեությունը նույն թվականի հունիսին։ 2003 թվականին ավիաընկերության գլխավոր տնօրենն էր Ադջայ Վիրմանաին։ Ավիաընկերությունը 2007 թվականի հունիսին միացավ Georgian Express֊ի հետ, և սկսեցին համատեղ չվերթներ իրականացնել։ 2008 թվականին ավիաընկերությունը ձեռք բերեց Boeing 767-200ER և Boeing 757-200ER օդանավը, և սկսեց չվերթներ իրականացնել դեպի Մեքսիկա։

## Չվերթ
2008 թվականի նոյեմբերին ավիաընկերության չվերթը բաղկացած էր հետևյալ ինքնաթիռներից։




## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Ավիաընկերության պաշտոնական կայք ''Cargojet Airways''

Կատեգորիա:2002 հիմնադրված ընկերություններ
Կատեգորիա:Օդային տրանսպորտի միջազգային ասոցիացիայի անդամներ
Արճեշի կամուրջ

**Արճեշի կամուրջ**, կամուրջ Թուրքիայում, Վանի մարզի Արճեշ քաղաքի մոտ, համանուն գետակի վրա։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Թուրքիայի կամուրջներ
Կատեգորիա:Վանի մարզ
Բոն ժեզուս դու Տոկանտինս (Տոկանտինս)

**Բոն ժեզուս դու Տոկանտինս** (), համայնք Բրազիլիայում՝ Տոկանտինս նահանգի կազմում։ Գտնվում է Արևելյան Տոկանտինսի մարզում։ Մտնում է Պորտու Նասիունալ գավառի կազմի մեջ։ Բնակչությունը կազմում է 2204 մարդ՝ 2006 թվականի տվյալներով։ Գրավում է 1 332,665 կմ2 տարածք։ Բնակչության խտությունը՝ 1,7 մարդ/կմ²։

## Վիճակագրություն
* Համախառն ներքին արդյունքը, 2003 թվականի դրությամբ, կազմում է 5.129.168,00 ռեալ (տվյալները՝ Բրազիլիայի աշխարհագրության և վիճակագրության ինստիտուտի)։
* Համախառն ներքին արդյունքը մեկ շնչի հաշվով, 2003 թվականի դրությամբ, կազմում է 2.270,55 ռեալ (տվյալները՝ Բրազիլիայի աշխարհագրության և վիճակագրության ինստիտուտի)։
* Մարդկային ներուժի զարգացման ինդեքսը, 2000 թվականի դրությամբ, կազմում է 0,629 (տվյալները՝ ՄԱԿ-ի զարգացման ծրագրի)։

## Արտաքին հղումներ
* Տեղեկություններ Բոն ժեզուս դու Տոկանտինսի (Տոկանտինս) մասին

Կատեգորիա:Բրազիլիայի բնակավայրեր
Կատեգորիա:Տոկանտինս նահանգի բնակավայրեր
Ալափարս (գետակ)

**Ալափարս,** գետակ Հրազդանի ձախակողմյան վտակը։ Սկիզբ է առնում Գեղամա լեռների հյուսիսարևմտյան ստորոտներից։ Երկարությունը՝ 16 կմ։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Հայաստանի գետեր
Կատեգորիա:Հրազդան գետի վտակներ
Արջոառիճ

**Արջոառիճ**, վանք Թուրքիայի Կարսի նահանգում, պատմական Շիրակ գավառում`  Ախուրյան գետի աջ կողմում, Անի քաղաքից 8֊10 կմ արևմուտք, համանուն (նաեւ՝ Ալաջա անունով հայտնի) լեռան արեւելյան լանջին, Արջոառիճ գյուղում, այժմ քրդաբնակ։ Այն Անի քաղաքը եռանկյունաձեւ շրջապատող երեք խոշոր վանքերից մեկն է. հյուսիս-արեւելքում Հոռոմոսն է (Ժ. դար), հյուսիսարեւմուտքում՝ Բագնայրը (հիմնված 1010 թ.) եւ հարավ-արեւմուտքում՝ Արջոառիճը։ Վանքը հայտնի է  Ս. Աստվածածին եւ Ս. Գրիգոր անուններով։  Այժմ վանական համալիրն ամբողջովին ավերված է։  Ե՛վ եկեղեցու, և՛ մատուռների (որոնցից մեկը կոչվել է Ս. Լուսավորիչ) վրա եղել են XIII դարի մի քանի արձանագրություններ։ Այստեղ նույն այդ դարում ընդօրինակվել են ձեռագրեր։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Կարսի մարզի հայկական վանքեր և եկեղեցիներ (Թուրքիա)
Կատեգորիա:Վանքեր այբբենական կարգով
Կատեգորիա:14-րդ դարի հայկական վանքեր և եկեղեցիներ
Իտաբայանինյա

**Ինդիարոբա** (), համայնք Բրազիլիայում՝ Սերժիպի նահանգի կազմում։ Գտնվում է Սերժիպի նահանգի արևելյան մարզում։ Մտնում է խոշոր քաղաքային ագլոմերացիայի կազմի մեջ։ Բնակչությունը կազմում է 45 000 մարդ՝ 2007 թվականի տվյալներով։

Կատեգորիա:Բրազիլիայի բնակավայրեր
Կատեգորիա:Սերժիպի նահանգի բնակավայրեր
21 (ալբոմ, Օմարիոն)

**21**- R&B ոճի ամերիկացի երգիչ Օմարիոնի երկրորդ սոլո ալբոմը, թողարկվել է 2006 թվականի դեկտեմբերի 26-ին Էպիկ Ռեկորդս լեյբլում։ Ալբոմի առաջին սինգլը եղել է «Entourage» երգը։ Երգի հեղինակն է Անդրե Մերրիտոնը, իսկ պրոդյուսերը՝ Էրիկ Հեդսոնը։ Երկրորդ սինգլի՝ «Ice Box»-ի կոմպոզիտորը Տիմբալենդ-ն էր։ Այս երգը 100 հիթ-շքերթում զբաղեցրել է 12-րդ մակարդակը և համարվել է երգչի ամենահաջողված սինգլը։ Սկավառակի ստեղծման մեջ իրենց ներդրումն են ունեցել Ֆարելը և Բրայման- Մայքլ Կոկսը։ Թողարկումից մեկ շաբաթ անց վաճառվել էր 119000 օրինակ, և սկավառակը գլխավորել է ամերիկական Billboard 200 չարտը։ 2008 թվականի նոյեմբերին թողարկված սկավառակների քանակն անցնում էր 390000-ը։

## Կոմպոզիցիաների ցանկը

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:2006 ալբոմներ
Կատեգորիա:Billboard 200 գլխավորած ալբոմներ
Կատեգորիա:Անգլալեզու ալբոմներ
Ինդիարոբա

**Ինդիարոբա** (), համայնք Բրազիլիայում՝ Սերժիպի նահանգի կազմում։ Գտնվում է Սերժիպի նահանգի արևելյան մարզում։ Մտնում է Էատանսիայի կազմի մեջ։ Բնակչությունը կազմում է 14 294 մարդ՝ 2006 թվականի տվյալներով։ Գրավում է 311,4 կմ2 տարածք։ Բնակչության խտությունը՝ 45,9 մարդ/կմ2։

## Վիճակագրություն
*Համախառն ներքին արդյունքը, 2004 թվականի դրությամբ, կազմում է 42.572.417,00 ռեալ (տվյալները՝ Բրազիլիայի աշխարհագրության և վիճակագրության ինստիտուտի)։
*Համախառն ներքին արդյունքը մեկ շնչի հաշվով, 2004 թվականի դրությամբ, կազմում է 3.052,88 ռեալ (տվյալները՝ Բրազիլիայի աշխարհագրության և վիճակագրության ինստիտուտի)։
*Մարդկային ներուժի զարգացման ինդեքսը, 2000 թվականի դրությամբ, կազմում է 0,605 (տվյալները՝ ՄԱԿ-ի զարգացման ծրագրի)։

Կատեգորիա:Բրազիլիայի բնակավայրեր
Կատեգորիա:Սերժիպի նահանգի բնակավայրեր
Աղբլուր (այլ կիրառումներ)

**Աղբլուր** անվանումը կարող է վերաբերել Արևմտյան Հայաստանի հետևյալ գյուղերին՝

* Աղբլուր (Մշո գավառ) - Բիթլիսի վիլայեթի Մշո գավառում
* Աղբլուր (Քղիի գավառ) - Էրզրումի վիլայեթի Քղիի գավառակում
Աղդաշ (այլ կիրառումներ)

**Աղդաշ** անվանումը կարող է վերաբերել՝

* Աղդաշ - գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Էրզրումի վիլայեթի Բայազետի գավառում
* Աղդաշ - գյուղ Արևելյան Հայաստանում, Կարսի մարզի Կարսի գավառում
* Աղդաշ - գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Վանի վիլայեթի Արճակի գավառակում
* Աղդաշ - լեռնագագաթ Կոտուրի լեռնաշղթայում
* Աղդաշ - սահմանաքար Ախալքալաքից Արդահան տանող ճանապարհի մոտ
* Աղդաշի շրջան - շրջան ներկայիս Ադրբեջանական Հանրապետության կազմում
* Աղդաշ - գետ Արաքսի ավազանում
* Աղդաշ - գետակ Արաքսի ավազանում
* Աղդաշ - լեռ Անտիպոնտական լեռնահամակարգում, Օլթիի շրջանում
* Աղդաշ - լեռ Կոտուր գետի միջին հոսանքի աջ ափին
* Աղդաշ - լեռ Ղարաբաղի լեռնահամակարգ
* Աղդաշ - լեռնաբլուր Ղարաբաղի լեռնահամակարգի հյուսիս մասում
* Աղդաշ - լեռնագագաթ Սյունիքի (Զանգեզուրի) լեռնաշղթայում
* Աղդաշ - լեռնագագաթ Փոքր Կովկաս լեռնահամակարգում
Փրփրապլաստներ

300px|մինի|Պոլիստիրոլային փրփրապլաստ
**Փրփրապլաստներ**, բջջավոր կառուցվածքով գազալցված պլաստմասսաներ։ Ունեն պնդացած փրփուրի կառուցվածք։ Բաղկացած են փակ կամ հաղորդակցվող գազալցված բջիջներից։ Վերջիններս երբեմն անվանում են ծակոտապլաստներ։ Ըստ փրփրապլաստների հիմքը կազմող պոլիմերի տեսակի ու մակրոկառուցվածքի ձևի, դրանց հատկությունները փոփոխվում են լայն տիրույթում, խտությունը՝ 1,0-ից մինչև 960 կգ/մ3, աշխատանքային ջերմաստիճանը՝ –70-ից մինչև +150&nbsp;°C, ձգման ամրությունը՝ 0,010-ից մինչև 98 Մն/մ2։ Տարբերում են էլաստիկ, կոշտ և կիսակոշտ փրփրապլաստներ։ Հատուկ խումբ են կազմում, այսպես կոչված, ինտեգրալ փրփրապլաստները, որոնց մակերևույթը ծածկված է միաձույլ կեղևով։ Փրփրապլաստներ ստանալու համար պատրաստում են պոլիմերային (օլիգոմերային) հիմքով խառնուրդ, որին ավելացնում են փրփրեցնող նյութ (օրինակ, պինդ գազագոյացուցիչներ, դյուրաեռ հեղուկներ կամ իներտ գազեր) և ստացված խառնուրդը տաքացնում մինչև պոլիմերի ապակիացման ջերմաստիճանից մի քանի աստիճան բարձր ջերմաստիճաններ։ Այդ ջերմաստիճաններում գազագոյացուցիչը քայքայվում կամ գոլորշիանում է և փրփրեցնում պոլիմերային հիմքը։ Փրփրեցված զանգվածը ձևավորվում է կաղապարներում՝ պնդացմամբ կամ սառեցմամբ։ Արտադրվում են 0,02–2 մմ (երբեմն նաև3–5 մմ) չափերի ծակոտիներով փրփրապլաստներ։ Մեծ կիրառություն ունեն պոլիուրեթանների, պոլիստիրոլի, պոլիվինիլքլորիդի, պոլիօլեֆինների, ֆենոլպլաստների, ամինապլաստների, էպօքսիդների հիմքով փրփրապլաստները։ Փրփրապլաստներ լայնորեն կիրառվում են ինքնաթիռաշինության ու նավաշինության, տրանսպորտային և քիմիական մեքենաշինության մեջ, շենքերի ու տեխ․ կառույցների շինարարությունում, իսկ որոշ տեսակներ՝ նաև ռադիո– և էլեկտրատեխնիկայում։

Կատեգորիա:Պլաստմասսաներ
Նիկողայոս Ալադաթյան

**Նիկողայոս Հովհաննեսի Ալադաթյան** (Նիկողայոս Հովհաննիսյան Ալադաթյան(ց), ), հայ հասարակական, քաղաքական, պետական գործիչ, Թիֆլիսի քաղաքագլուխ։

## Կենսագրություն
1856 թվականին ավարտել է Թիֆլիսի գիմնազիան։ Ավարտելուց հետո ուսումը շարունակել է Մոսկվայի կայսերական համալսարանում։ Արդեն այդ տարիներին Ն. Ալադաթյանը հանդես է գալիս թատրոնի ասպարեզում։ Մոսկվայում հիմնված և հայերեն ներկայացումներ բեմադրող թատերասիրաց խմբակի համար, 1859 թվականին գրում է «Վա՜յ իմ կորած 50 ոսկի» կենցաղագրական առաջին պիեսը։ Առաջին անգամ ներկայացվում է 1859 թվականի հունվարի 27-ին Մոսկվայում՝ Նովայա Բասմաննայա փողոցում գտնվող վաճառական Միքայել Ստեփանյանցի տանը։ Այնուհետև, երկար ժամանակ բեմադրվել է հայկական թատերական խմբերի կողմից։

1860 թվականին Ալադաթյանը օժանդակել է «Հյուսիսափայլի» հրատարակման գործին։ Մոսկվայում ներկայացված հայերեն մի բեմադրության մեջ 1865 թվականին նա ստանձնում է «հարուստ վաճառականի» դերակատարությունը։

Համալսարանն ավարտելուց հետո Ալադաթյանը վերադառնում է Թիֆլիս։ 1866 թվականին Թիֆլիսի Մարիամյան օրիորդաց ուսումնարանում աշխատում է որպես ուսուցիչ և միաժամանակ հանդիսանում Ներսիսյան դպրոցի հոգաբարձու։

1868 թվականին Թիֆլիսի քաղաքային ընտրությունների ժամանակ ընտրվել է ավագ ներկայացուցիչ, իսկ քաղաքագլուխ Երեմիա Արծրունու հրաժարականից հետո 1,5 տարի վարում է քաղաքագլխի պաշտոնը։ Ն. Ալադաթյանցի պաշտոնավարության շրջանում՝ 1868 թվականի նոյեմբերի 8-ին, բացվում է Քաղաքային նոր հիվանդանոցը։ 1869 թվականին մասնակցում է Գայանյան օրիորդաց ուսումնարանի հիմնադրմանը։

Վախճանվել է Թիֆլիսում 1875 թվականի հուլիսի 25-ին թոքախտից։

## Երկեր
* «Վայ, իմ կորած հիսուն ոսկին» (վոդևիլ մեկ գործողությամբ), «Հայկական աշխարհ», 1866, N 6-7

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Թբիլիսի քաղաքում թաղվածներ
Կատեգորիա:Թբիլիսիի հայազգի քաղաքապետներ
Կատեգորիա:Հայ դրամատուրգներ
Կատեգորիա:Հայ հասարակական գործիչներ
Կատեգորիա:Հայ պետական գործիչներ
Կատեգորիա:Հայ քաղաքական գործիչներ
Կատեգորիա:Տուբերկուլոզից մահացածներ
Հայ եմ իմ ընտրությամբ

**Հայ եմ իմ ընտրությամբ**, Դանիել Դեքերի 2010 թվականին թողարկված ձայնասկավառակը, որտեղ ընդգրկված է 13 երգ։

## Երգացանկ

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
*Դանիել Դեքերի պաշտոնական կայքը 
*Armenian By Choice

Կատեգորիա:2010 ալբոմներ
Ես երազանք ունեմ

thumb|Մարտին Լյութեր Քինգը արտասանում է ճառը քաղաքացիական իրավունքների համար երթի ժամանակ

**«Ես երազանք ունեմ»** (), Մարտին Լյութեր Քինգի ամենահայտնի ճառի անվանումը, որտեղ նա ցույց է տվել ապագայի մասին իր պատկերացումները, որտեղ սևամորթներն ու սպիտակամորթները կարող են հավասար ապրել։

## Պատմություն
Մարտին Լյութեր Քինգը այս ճառով ելույթ է ունեցել 1963 թվականի օգոստոսի 28-ին Լինքոլնի հուշահամալիրի աստիճաններից Աշխատանքային տեղերի և ազատության Վաշինգտոնի երթի ժամանակ։ Դա 1955-1968 թվականների քաղաքացիական իրավունքների համար Ամերիկյան շարժման ժամանակվա համար կարևորագույն պահ էր։

Ելույթի ժամանակ բեմում գտնվում էր նաև երգչուհի Մախալիա Ջեքսոնը, ելույթի ժամանակ նա անդրադարձավ Քինգին. «Պատմի՛ր նրանց երազանքի մասին, Մա՛րտին»։ Քինգի ելույթը լավագույններից մեկն է համարվում պատմության մեջ և ամերիկյան հասարակության կողմից ճանաչվել է հռետորական արվեստի 20-րդ դարի լավագույն գործ։

## Ճառի ոճը
«Ես երազանք ունեմ» ճառը համարվում է հռետորական արվեստի գլուխգործոցներից մեկը։ Ոճը հիշեցնում է բապտիստական քարոզ։ Այն լի է Աստվածաշնչի, ԱՄՆ Անկախության հռչակագրի, Ստրուկների ազատության մանիֆեստի և ԱՄՆ Սահմանադրության քարոզներով։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Ճառի տեքստը
* Ճառի տեքստը 
* Աուդիոձայնագրություն  

Կատեգորիա:ԱՄՆ-ի պատմություն
Կատեգորիա:Հակառասիզմ
Post to Be

«**Post To Be**», ամերիկացի երգիչ Օմարիոնի երգն է, համագործակցությամբ Քրիս Բրաունի և Ջենեյ Այկոյի հետ։ Երգը թողարկվել է 2014 թվականի նոյեմբերի 11-ին՝ որպես Օմարիոնի «Sex Playlist» կոչվող չորրորդ ստուդիական ալբոմի երկրորդ սինգլ։ Երգը գրվել է Օմարիոնի, Քրիս Բրաունի, Ջենեյ Այկոյի, Ty Dolla Sign-ի, DJ Mustard-ի, Մայք Ֆրիի և Մայրոն Բրդսոնգի կողմից։

## Տեսահոլովակ
2015 թվականի հունվարի 22-ին Օմարիոնը իր Ինստագրամի էջում տեղադրում է մի քանի լուսանկար և հայտարարում է, որ իրենք նկարահանում են երգի տեսահոլովակը։ Լուսանկարներից մի քանիսում Օմարիոնը, Քրիս Բրաունը և Ջենեյ Այկոն կանգնած են սպիտակ Ֆերրարիի մոտ, իսկ մեկ այլ լուսանկարում նրանք ամբողջովին սպիտակ ֆոնի առջև են կանգնած։ Փետրվարի 16-ին Օմարիոնը երկու փոքրիկ հատված է տեղադրում տեսահոլովակից իր Ինստագրամի էջում, իսկ հաջորդ օրը այն ամբողջական տարբերակով ներկայացվում է։ Տեսահոլովակի ռեժիսորներն են Օմարիոնը, Ջեյ Էնը և Թեզը։

## Ռեմիքս
Երգի պաշտոնական ռեմիքսը ներկայացվել է 2015 թվականի մայիսի 8-ին։ Ռեմիքս տարբերակում Քրիս Բրաունի և Ջենեյ Այկոյի փոխարեն իրենց մասնակցությունն ունեն Ty Dolla Sign-ը, Թրեյ Սոնգզը, Ռիք Ռոսը և Դեյջ Լոֆը։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Երգի տեսահոլովակը ՅուԹյուբում

Կատեգորիա:2014 երգեր
Կատեգորիա:2014 սինգլներ
Կատեգորիա:Քրիս Բրաունի երգեր
Կատեգորիա:Օմարիոնի երգեր
Սովորական լոր

**Սովորական լորը** տարածված է Ատլանտյան օվկիանոսի կղզիներից մինչև Բայկալ ընկած տարածքներում, Աֆրիկայում, Բելուջիստանում, Հնդկաստանում։ Հայաստանում լայն տարածված, հավազգի ամենափոքր թռչունն է։

## Արտաքին տեսքը
250px|մինի|ձախից|Սովորական լորը մարգագետնում
Փետրավորումը գորշաշիկավուն է, գորշ ու բաց երկայնակի պտերներով, կուրծքը և որովայնը շիկավուն են, արուների կոկորդը գորշագույն է, աշնանը սպիտակ։ Էգերի կոկորդը սպիտակ է, կրծքի վրա ունեն մուգ բծեր։ Քաշը մինչև 130 գրամ։ Հայաստանում բնադրվող, չվող թռչուն է։ Լայն տարածված է լեռնային տափաստանների հացահատիկային և բանջարանոցային կուլտուրաների ցանքատարածություններում, ալպիական մարգագետիններում և փարթամ խոտաբույսերի դաշտերում։ Վերջին տասնամյակում տեսակի թվաքանակը նկատելիորեն նվազել է։

## Բնադրումը և սեռական պահվածքը
250px|մինի|ձախից|Սովորական լորի ձու
Բույնը դնում է գետնին, պատրաստում է չոր խոտաբույսերից։ Բնադրվում է ապրիլի վերջին, մայիսի սկզբին։ Դնում է 7-20 շիկաձիթապտղագույն, խոշոր, գորշ պտերով ձվեր։ Օրվա մեծ մասը անց է կացնում գետնին, թփերին, ծառերի ճյուղերին չի նստում։ Թռիչքը ուղղաձիգ է՝ թևերի արագ թափահարումներով։ Արուն երգում է սուր սուլող ձայնով՝ ընդհատումներով։ Սնվում է տարբեր բույսերի սերմերով, հացահատիկային կուլտուրաներով և միջատներով։

## Գրականություն
* Перепел // Отоми — Пластырь. — М. ։ Советская энциклопедия, 1975. — (Большая советская энциклопедия ։ [в 30 т.] / гл. ред. А. М. Прохоров ; т. 19)

## Արտաքին հղումներ
* Species factsheet: Coturnix coturnix 
* Սովորական լորի նկարներներ և տեսահոլովակներ

Կատեգորիա:Հավանմաններ
Կատեգորիա:Աֆրիկայի թռչուններ
Կատեգորիա:Եվրոպայի թռչուններ
Կատեգորիա:Կենտրոնական Ասիայի թռչուններ
Բնեյ Բրիտ

մինի|"Բնեյ Բրիտի անկախ միաբանության" Անդամակցության վկայական
**Բնեյ Բրիտ** (, ), հրեական ամենահայտնի և ամենահին հասարակական կազմակերպություններից մեկը։ Ունի մասնաճյուղեր աշխարհի քառասուն երկրներում։

## Պատմություն
Կազմակերպությունը հիմնվել է Նյու Յորքում հոկտեմբերի 13 1843 թվականին Գերմանիայից ներգաղթածների կողմից և սկզբում անվանվում էր գերմաներենով․ «Բունդերսբրուդեր» («Միաբանության եղբայրներ») կամ Unabhängiger Orden Bne Briss։ Ավելի ուշ կազմակերպությունը վերանվանվեց «Բնեյ Բրիտ»(«ՄԻաբանության որդիներ» կամ «Ուխտի որդիներ»)։ Մինչև 1850 թվականը կազմակերպության փաստաթղթերը վարվում էին գերմաներենով։ Բնեյ Բրիտի խորհրդանիշը ճրագն է ()։ Վիեննայի մասնաճյուղի կազմակերպիչներից էր նաև Զիգմունդ Ֆրեյդը (1895)։

Կատեգորիա:Դավադրության տեսություն
Կատեգորիա:Իրավապաշտպան կազմակերպություններ
Կատեգորիա:Կրոնական կազմակերպություններ
Կատեգորիա:Միջազգային կազմակերպություններ
Դալի ավազամուկ

250px|մինի|Դալի Ավազամուկ**Դալի ավազամուկ,** Հայաստանում բնակվող, Կարմիր գրքում հայտնված կենդանի։ 
## Կարգավիճակ
Արարատյան հարթավայրի էնդեմիկ տեսակ է։ Գրանցված է Հայաստանի Կարմիր գրքում։ Տեսակն ընդգրկված է ԲՊՄՄ Կարմիր ցուցակում (ver. 3.1) «Endangered B1ab(iii)» կարգավիճակով։ ԲՊՄՄ Կարմիր ցուցակի չափորոշիչներով գնահատվում է որպես «Տարածաշրջանում անհետացած»` RE:
Տարածվածությունը։ Նախիջևան (սահմանամերձ գ. Սադարակի շրջակայք), հավանաբար, Թուրքիայի Արալիխյան ավազուտներ։ Արաքս գետի ձախափնյա շրջանում տարածման մակերեսը գնահատվում է մոտ 300 հեկտար։

## Տարածվածությունը Հայաստանում
Հայաստանում հայտնաբերվել է գգ. Գոռավանի, Շիդլուի, Փոքր Վեդու, Ռանչպարի, Մարգարայի շրջակայքում` ռելիկտային ավազուտներում։ Վերջին տարիների հետազոտությունների արդյունքում Հայաստանի տարածքում Դալի ավազամկան պոպուլյացիաներ չեն հայտնաբերվել։

## Ապրելավայրեր
Ստենոբիոնտ է՝ տիպիկ պսամոֆիլ։ Հայաստանի սահմաններում ապրելավայրերը կապված են ավազուտային, հիմնականում՝ բլրային, թույլ կապված ավազների հատվածների հետ, ծովի մակարդակից 600–1000 մ բարձրություններում։

## Կենսաբանական առանձնահատկություններ
Ակտիվ է կլոր տարի։ Ձմռանը ակտիվ է ամբողջ օրվա ընթացքում մնացած ժամանակահատվածում ակտիվությունը մթնշաղագիշերային է։ Բները, սովորաբար, տեղադրվում են ավազուտային բլուրներում՝ ջուզգունի կամ թամարիքսային թփուտների առկայությամբ։ Սնվում են աճող տարբեր բույսերով։ Ամռանը և ձմռանը հիմնական կերը սերմերն են։ Սնվում են նաև միջատներով։ Բազմացումը տեղի է ունենում մարտի վերջին–ապրիլի սկզբին։ Մեկ տարում տալիս են մինչև 3 սերունդ։ Ձագերի թվաքանակը՝ 2–7 (ավելի հաճախ՝ 4–6)։

## Թվաքանակը և դրա փոփոխման միտումներ
Հազվադեպ, սակավաթիվ տեսակ է։ Հայաստանում պոպուլյացիաներ չեն հայտնաբերվել։

## Վտանգման հիմնական գործոններ
Մարդու տնտեսական գործունեությունը։ Ենթաարաքսյան պոպուլյացիաների համար՝ նաև գետի վարարումները, որոնք ուժեղացել են՝ կապված կլիմայի փոփոխման հետ։

## Պահպանության միջոցառումներ
«Գոռավանի ավազուտներ» արգելավայրում» պահպանվող օբյեկտներից մեկն է։ Անհրաժեշտ է ճշգրտել արդի կարգավիճակը Հայաստանում, արգելել «Գոռավանի ավազուտներ» արգելավայրում» ցանկացած տնտեսական գործունեությունը։ Ստեղծել կայուն լաբորատոր պոպուլյացիաներ տեսակի բազմացման և ռեինտրոդուկցման համար։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Կենսաբանություն
Կատեգորիա:Կարմիր գրքեր
Կատեգորիա:Հայաստանի կենդանական աշխարհ
Ռուբեն Տերտերյան

**Ռուբեն Ալֆրեդի Տերտերյան** (), հայ երաժշտագետ։

Կոմպոզիտոր Ավետ Տերտերյանի որդին է։

## Կենսագրություն
1977-1982 թվականներին սովորել է Երևանի Կոմիտասի անվան պետական կոնսերվատորիայի երաժշտագիտության բաժնում, 1982-1986 թվականներին՝ ԽՍՍՀ Մշակույթի նախարարության Արվեստի գիտահետազոտական ինստիտուտում։

1982-1994 թվականներին դասավանդել է Երևանի պետական կոնսերվատորիայում, 1983-1985 թվականներին եղել է ՀԽՍՀ Կոմպոզիտորների միության ավագ խորհրդատու։ 1985-1988 թվականներին վարել է Հայաստանի պետական ֆիլհարմոնիայի փոխտնօրենի պաշտոնը, 1989-1993 թվականներին՝ Հայհամերգին կից «Դերասան» համերգների կազմակերպչական կոպերատիվի տնօրենի պաշտոնը, 1995-2000 թվականներին Բուենոս Այրեսի (Արգենտինա) Հայ կենտրոնի թատերախմբում աշխատել է որպես երաժշտական ձևավորող, 2003-2010 թվականներին դասավանդել է Կուենկայի (Էկվադոր) համալսարանի Արվեստի ֆակուլտետում։ 2004-2008 թվականներին եղել է Կուենկայի համալսարանի Երաժշտական բաժնի տնօրենը, 2008-2010 թվականներին՝ Կուենկայի համալսարանի Երաժշտական կրթության մագիստրատուրայի տնօրեն, 2009-2010 թվականներին՝ Էկվադորի կաթոլիկ համալսարանի Կիտո քաղաքի (Էկվադոր) Երաժշտական կրթության մագիստրատուրայի տնօրեն։ 2011 թվականից դասավանդել է Երևանի պետական կոնսերվատորիայում։ 2011 թվականից ԵՊԿ պրոռեկտոր։

Գիտական և հրապարակախոսական հոդվածների, ռադիո և հեռուստահաղորդումների հեղինակ է։

## Անդամակցություն
* ՀԽՍՀ Մշակույթի նախարարության գնահատման հանձնաժողովի (տարբեր տարիների) անդամ
* Հայպետֆիլհարմոնիայի գեղարվեստական խորհրդի անդամ 
* ՀԽՍՀ մինիստրների սովետին առընթեր Ռադիոյի և Հեռուստատեսության պետական կոմիտեի երաժշտական հաղորդումների գեղարվեստական խորհրդի անդամ
* Պետական հանձնախմբերի և հասարակական կազմակերպությունների անդամ 
* Հայպետֆիլհարմոնիայի գեղարվեստական խորհրդի, պետական հանձնախմբերի և հասարակական կազմակերպությունների անդամ
* Հայաստանի Կոմպոզիտորների և երաժշտագետների միության անդամ։

## Երկեր
*«Ավետ Տերտերյան», Երևան, Խորհրդային գրող, 1989 թ., (ռուսերեն)
*«Երաժշտական դրամատուրգիա», Երևան, Հեղինակային հրատարակչություն, 2007, (ռուսերեն)
*«Ավետ Տերտերյան. Երկխոսություններ», Երևան, ԵՊԿ հրատարակչություն 2011, (ռուսերեն)
*«Խիստ ոճի կոնտրապունկտ», Սաարբրյուկկեն, Գերմանիա, Lap Lambert Academic հրատարակչություն- EAE, 2012, (իսպաներեն)
*«Կոնտրապունկտ. Ֆուգա», Սաարբրյուկկեն, Գերմանիա, Lap Lambert Academic հրատարակչություն- EAE, 2012, (իսպաներեն)

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Հայ երաժշտագետներ
Կատեգորիա:1959 ծնունդներ
Կատեգորիա:Հուլիսի 3 ծնունդներ
Կատեգորիա:Երևան քաղաքում ծնվածներ
Կատեգորիա:Հայաստանի կոմպոզիտորների և երաժշտագետների միության անդամներ
Կատեգորիա:Երևանի Կոմիտասի անվան պետական կոնսերվատորիայի շրջանավարտներ
Քեմասորբում

**Քեմասորբում**, քիմիական սnրբում, նյութերի կլանումը հեղուկ կամ պինդ մարմիններով, որն ուղեկցվում է քիմիական ռեակցիայով և նոր միացությունների առաջացմամբ։ Քեմասորբում տերմինը հաճախ օգտագործվում է նեղ իմաստով, որպես պինդ նյութի մակերևույթի և կլանվող նյութի միջև ընթացող քիմիական ռեակցիայով ուղեկցվող ադսորբում։ Քեմասորբումը ջերմության անջատմամբ ընթացող և այդ պատճառով սովորաբար ոչ դարձելի երևույթ է։ Քեմասորբմանը բնորոշ է ընտրողականությունը, որը պայմանավորված է կլանվող նյութի և սորբենտի մակերևույթի քիմիական խնամակցությամբ։ Քեմասորբումը կարևոր դեր է խաղում տարասեռ կատալիզի, գազերի մաքրման և վակուումային տեխնիկայի համար։ Քեմասորբման հետևանք է մետաղների պասիվացումը օդում, ազոտական թթվում և կոռոզիայի ինհիբիտորների առկայությամբ։

Կատեգորիա:Քիմիական ռեակցիաներ
Քարշիչ հաստոն

**Քարշիչ հաստոն**, կորզանիչ հաստոն, մետաղները քարշումով մշակող մեքենա։ Բաղկացած է աշխատանքային գործիքից՝ կորզանից և քարշիչ հարմարանքից, որը մշակվող մետաղը ձգում է կորզանի միջով։ Ըստ ձգիչ հարմարանքի մշակվող մետաղի ուղղագիծ շարժումով և մշակվող մետաղի փաթաթումով քարշիչ հաստոններ։ Ուղղագիծ հաստոնները տարբերվում են ըստ գլխավոր հաղորդակի գործողության բնույթի։ Թմբուկավոր հաստոնները լինում են միակի՝ մեկ տանող թմբուկով, որոնցում մետաղի քարշումը կատարվում է մեկ կորզանի միջով ձգելով, և բազմակի՝ մի քանի թմբուկներով հաստոններ, որոնցում մետաղը միաժամանակ ձգվում է աջորդաբար տեղակայված մի  շարք կորզանների միջով։