Բատորինո

**Բատորինո**, **Բատորին**, **Բատորովո** (), լիճ Բելառուսի Մինսկի մարզի Մյադելի շրջանում։ Պատկանում է Նարոչ գետի ավազանին: Մտնում է Նարոչանյան լճերի խմբի մեջ և «Նարոչանսկի» ազգային պարկի կազմում:

Չնայած ջրի մաքրության ցածր աստիճանին, լիճը կարևոր դեր է խաղում Նարոչանյան լճերի կայուն էկոհամակարգի պահպանման գործում՝ ընդունելով մոտակա ճահիճներից և աղտոտման այլ աղբյուրներից անցանկալի արտահոսքերը:

## Աշխարհագրական դիրք
Բատորինո լիճը գտնվում է Մյադել քաղաքից դեպի հարավ։ Լճի ափերին են գտնվում Շիկովիչի, Բակլաի, Կրուտի, Ազարկի-Ստարիե, Ազարկի-Դվորիշչե, Ազարկի-Պուդովինկա գյուղերը։ Ծովի մակարդակից բարձրությունը կազմում է 165,2 մ:

Լճի ջրհավաք տարածքի 25%-ը ծածկում են խառը և սոճու անտառները, տեղանքի 19%-ը ճահճային է:

## Անվան ծագում
Լճի անվանումը, հավանաբար, ծագում է թյուրքական *բաաթիր* (*բաթիր, բատոր, բատուրա*) բառից, որը նշանակում է «հերոս», «արի մարդ», որը փոխառվել է սլավոնների կողմից և օգտագործվել որպես մականուն։ Լճի անվան կապը կոնկրետ մարդու մականվան կամ ազգանվան հետ հաստատված չէ։ Հնարավոր է, որ այն ինչ-որ կերպ կապված է Լեհաստանի թագավոր Ստեֆան Բատորիի անվան հետ:

## Ձևաբանություն
Լճի հայելային մակերեսը կազմում է 6,25 կմ²: Երկարությունը՝ 3,5 կմ է ամենամեծ լայնությունը՝ 2,4 կմ, միջին լայնությունը՝ 1,7 կմ: Ափագծի երկարությունը 15 կմ է։ Առավելագույն խորությունը 5,5 մ է, միջինը՝ 2,4 մ։ Լճի ջրի ծավալը 15,03 միլիոն մ³ է։ Ջրահավաք ավազանի մակերեսը 92,4 կմ² է:

Լիճն ունի մնացորդային տիպի գոգավորություն, հարթ, ստանձանման ձև, որը ձգվում է հյուսիս-արևմուտքից դեպի հարավ-արևելք: Լանջերը մեղմ են, մինչև 1,5 մ բարձրությամբ, հյուսիս-արևմուտքում բարձրանում են մինչև 3,5 մ։ Ափագիծը թույլ ոլորուն է։ Ափերը հիմնականում ցածրադիր են, ճահճացած, սակայն հյուսիսում և հարավ-արևելքում կան բարձրադիր հատվածներ։ Հարավ-արևելյան ափի մոտ, տեղ-տեղ ձևավորվում են լողացող կղզյակներ: Հյուսիսարևմտյան ափին կից է մի փոքր ճահիճ:

Հարթ ծանծաղուտը վերածվում է զառիթափ սուբլիտորալի, այնուհետև՝ ալիքավոր պրոֆունդալի։ Մինչև 1,5 մ խորության ծանծաղուտային հատվածները պատված են տիղմոտ ավազով, իսկ տեղ-տեղ հարավում և հարավ-արևմուտքում՝ կոպտաբեկորային սապրոպելով։ Ավելի խորը հատվածներում հատակը ծածկված է սապրոպելի շերտով։.

Բատորինո լճի սապրոպելի պաշարները կազմում են 13,9 մլն տ, որոնցից 6,9-ը կարբոնատային տիպի է, իսկ 7-ը՝ խառը։ Նստվածքները ծածկում են լճի գոգավորության 60%-ը, դրանց միջին հզորությունը կազմում է 3,8 մ, առավելագույնը՝ 8 մ։ Բնական խոնավությունը 85% է, մոխրայնությունը՝ 44-70%, ջրածնային ցուցանիշը՝ 7,7։ Չոր մնացորդի պարունակությունը (%-ով)՝ ազոտ՝ 2,4, ալյումինի օքսիդներ՝ 3, երկաթ՝ 4,2, մագնեզիում՝ 0,8, կալցիում՝ 16,5, կալիում՝ 0,8, ֆոսֆոր՝ 0,3:

## Ջրագրություն
Բատորինո լիճը ջուր է ստանում մոտակա ճահճային զանգվածից, որը հոսում է առվակի և մելիորատիվ ջրանցքների համակարգի միջով։ Ջրամբարը պահում է հանքային և կենսածին նստվածքները՝ թույլ չտալով դրանց անցնել Նարոչանյան լճերի համակարգ: Արդյունքում լճում հաստատվել է սնուցման բարձր էվտրոֆային ռեժիմ՝ դիստրոֆիկացման նշաններով:

Փոքր խորության, բացության և գոգավորության հարթ ձևի շնորհիվ ջրային զանգվածը անսառույց ժամանակահատվածում լավ խառնվում է քամիների միջոցով։ Ջրի միներալացումը կազմում է 200-250 մգ/լ։ Օրգանական նյութի բարձր քանակի շնորհիվ ջրի օքսիդացումը կազմում է 8-17 մգ/լ, իսկ գունավորությունը՝ 25-30°: Այն կազմում է Միջին միներալացման համակարգի, կալցիումի խմբի հիդրոկարբոնատային դասի: Ջրի թափանցիկությունը չի գերազանցում 1,8 մ-ը:

Ջրամբարը թույլ հոսող է, սակայն ջրի փոխանակման աստիճանը բավականին բարձր է, իսկ ջրի լրիվ փոխանակման ժամանակը կազմում է 1 տարի:

Բատորինոյի հյուսիսարևմտյան մասում կա ճահճոտ ափերով մի ջրահոսք, որը ջրամբարը միացնում է Մյաստրո լճին: Որոշ աղբյուրներում այս ջրանցքը անվանում են Դրոբնյա գետ կամ Բատորինսկի առվակ: Լճի հարավային մասում կա նեղ ջրանցք, որը հասնում է մինչև Ազարկի լիճ: Հյուսիսային կողմից Բատորինո է թափվում Կուբլյա գետը:

## Ֆլորա և ֆաունա
Լիճը շատ բուսածածկված է: Ափամերձ բուսականությունը հիմնականում ներկայացված է եղեգով և եղեգնիկով, հանդիպում են նաև կեռոն և ճահճեղեգ: Վերջրյա բույսերը ձևավորում են 150-200 մ լայնությամբ շերտ, տեղ-տեղ՝ մինչև 300 մ, և տարածվում են մինչև 1,5 մ խորությունը: Ստորջրյա բույսերի մեջ գերակշռում են ջրոսպերը, ճահճախոտը, ալոճաթերթը: Սուզված բուսականությունը իջնում է մինչև 2,5 մ: Ջրի անբավարար թափանցիկությունը խոչընդոտում է բուսականության հետագա տարածմանը լճի խորքը:

Ֆիտոպլանկտոնը կա ջրիմուռների 136 տեսակների մեջ, հիմնականում կապտականաչ և դիատոմային։ Ֆիտոպլանկտոնի կենսազանգվածը հունիս-հուլիս ամիսներին կազմում է 30,2-39,8 գ/մ³։ Կենդանապլանկտոնը հաշվում է 49 տեսակ, որոնցից 22-ը ներկայացնում են ճյուղավորված և թիոտնանի խեցգետինները։ Կենդանապլանկտոնի կենսազանգվածը կազմում է 4,77 գ/մ³։ Զոոբենթոսը, իր 35 տեսակով, գերակշռում են մոծակների թրթուրները և փափկամարմինները։ Զոոբենթոսի տարեկան կենսազանգվածը տատանվում է 0,9-ից 6,5 գ/մ²:

Ձկներից տարածված են ծածանը, լինը, պերկեսը, մանրածածանը, բրամը, գետածածանը, շիղաձուկը, գայլաձուկը, գուստերան, գետային օձաձուկը, կարմրակնը։ Լիճը բազմիցս ձկնապատվել է, այդ թվում ամուրյան գետածածանով:

## Էկոլոգիական իրավիճակ
Ջրամբարի էկոհամակարգի վրա բացասական ազդեցություն են թողնում ոչ միայն ճահճային ջրերի ընդունումը, այլև լճից հարավ գտնվող անասնապահական ֆերմաների հոսքերը։ Կեղտաջրերի ներհոսքը թթվածնի պակաս է առաջացնում, ինչն էլ ձմռանը պարբերական սառեցումներ է առաջացնում։ Ընդ որում, Բատորինո լճում էկոլոգիական իրավիճակի կտրուկ վատթարացումը կարող է հանգեցնել Մյաստրո և Նարոչ լճերի աղետալի աղտոտմանը:

## Տնտեսական և ռեկրեացիոն օգտագործում
Բատորինո լիճը մտնում է «Նարոչանսկի» ազգային պարկի կազմի մեջ։ Լճում իրականացվում է ձկան արդյունագործական որս և կազմակերպվում է վճարովի սիրողական ձկնորսություն։ Շարժիչով լողամիջոցների օգտագործումն արգելված է:

Բատորինո լճի տիղմը կարող է օգտագործվել որպես պարարտանյութ, թթվային հողերի կրացման կամ որպես բուժիչ ցեխ:

Լիճը հայտնի է զբոսաշրջիկների շրջանում։ Նրա միջով անցնում է նավարկության երթուղի, շրջակայքում՝ հեծանվային երթուղի: Ափին գտնվում է ագրոֆերման:

## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն
*  *(1-е издание — 1966)*

## Արտաքին հղումներ
* 

Կատեգորիա:Բելառուսի լճեր
Կատեգորիա:Ջրային մարմիններ