Փիթեր Ջուքս

**Փիթեր Ջուքս** (, ), ծագումով հայ անգլիացի հեղինակ, սցենարիստ, դրամատուրգ, գրականագետ, բլոգեր և լրագրող։ *Byline Times*-ի համահիմնադիրն ու գործադիր խմբագիրը։

## Վաղ կյանք
Փիթեր Ջուքսը ծնվել է Սուինդոնում և հաճախել Քեմբրիջի Քուինս քոլեջը։ Նրա մայրը Հայոց ցեղասպանությունից փրկված հայի դուստր էր։ Նրան հետագայում որդեգրել է պապը։

## Հեռուստատեսություն
Ջուքսի հեռուստատեսային ստեղծագործությունները հիմնականում եղել են փրայմ-թայմ ժամերին հեռարձակվող թրիլլերների կամ հեռուստադետեկտիվ ֆանտաստիկայի ժանրում, որոնք 90-րոպեանոց կամ 2-ժամանոց պատմությունների տեսքով հեռարձակվել են BBC-ով։

Փիթեր Ջուքսը ստեղծել և գրել է *[[BBC One]]*-ի փրայմ-թայմի «Խորքում» գաղտնի թրիլլերի երեք սեզոնների մեծ մասը՝ Նիք Բերիի և Սթիվեն Թոմփկինսոնի գլխավոր դերակատարմամբ, *BBC One*-ի «Տեսուչ Լինլիի առեղծվածները» սերիալի երկու 90-րոպեանոց դրվագները, «Էմմի» մրցանակի արժանացած «Մեռյալների արթնացումը» սերիալի առաջին սեզոնի երկու ժամ տևողությամբ «Այրում» առաջին դրվագը, որը հավաքել է 8,4 միլիոն դիտում։ Նա և Էդ Ուիթմորը գրել են «Հոգիների ծովը» պարանորմալ/գիտական թրիլլերի երկրորդ սերիան, որը 2005 թվականին արժանացել է լավագույն դրամայի համար *BAFTA Scotland* մրցանակին։ *Holby City*-ի երրորդ սեզոնի Ջուքսի հեղինակած բացման դրվագը *[[The Guardian]]*-ի կողմից նկարագրվել է որպես «Կրեկ կոկաինի հեռուստատեսային համարժեք»։

2009 թվականի հոկտեմբերին Ջուքսը քննադատական հոդված է գրել *Prospect* ամսագրի համար՝ բրիտանական հեռուստատեսային դրամայի չափանիշները բացասաբար հակադրելով Ամերիկայի հեռուստատեսային դրամայի չափանիշներին։ «Ինչո՞ւ Բրիտանիան չի կարող անել գաղտնալսում» էսսեում նա պնդում էր, որ Մեծ Բրիտանիայում բարձրորակ դրաման տուժել է պատվիրատուի ուժի կենտրոնացվածությունից, «օճառային օպերաների» գերակայությունից (օրինակ՝ *Holby City*-ի տասներկուերորդ սերիան) և շոուռաններների կամ գրող պրոդյուսերների բացակայությունից, որոնք բնութագրում են ԱՄՆ-ի հեռուստատեսային դրամայի արտադրությունը»։

## Ռադիո
Փիթեր Ջուքսի աշխատանքները ռադիոյում ներառում են BBC Radio-ի *Soul Motel*-ի բնօրինակը (2008) (դրամա, որի գործողություններն ամբողջությամբ տեղի են ունենում Bebo-ի կամ Facebook-ի նման սոցիալական ցանցերում), և կատակերգու և դերասան Լենի Հենրիի մասակցությամբ *Bad Faith* և *Slavery: The Making of* պիեսները։ Վերջինս եղել է Բրիտանիայում ստրկավաճառության վերացման 200-ամյակին նվիրված BBC-ի 2007 թվականի ծրագրաշարի մի մասը, որը «կարողացել է առավելագույն հումոր քաղել ամենամռայլ թեմաներից»՝ օգտագործելով կիսահումորային կոմիքսի ձևը։ Ինչպես պարզաբանել է *The Spectator* ամսագիրը. «Գրեգ Ուայզը մարմնավորում է ոտնձգության ենթարկված պրոդյուսերին, որը փորձում է հորինել դրամա, որի համար Լենի Հենրին տրամադրել է համացանցից քաղած հետազոտական նյութեր, բայց առանց սցենարի»։

2008 թվականին Լենի Հենրին նկարահանվել է Ջուքսի մեկ այլ «մռայլ կատակերգությունում», որը կոչվում էր «Վատ հավատք»։ *The Sunday Times*-ի լրագրող Փոլ Դոնովանը «Վատ հավատքն» անվանել է «լավագույն ռադիոդրաման, որը ես լսել եմ դարերի ընթացքում, և այն ակնհայտորեն նախատեսված է սերիալ դառնալու համար»։ 2010 թվականի փետրվարին երեք այլ դրվագներ հեռարձակվել են BBC Radio 4-ով։

## Ոչ գեղարվեստական
Փիթեր Ջուքսի *A Shout in the Street* գիրքը հրատարակել են *Faber and Faber*-ը Մեծ Բրիտանիայում 1990 թվականին, ինչպես նաև *Farrar*-ը, *Straus and Giroux*-ը և Կալիֆոռնիայի համալսարանի հրատարակչությունը ԱՄՆ-ում։ Այս «անսովոր, բայց կախվածություն առաջացնող գիրքը» (ըստ «Վաշինգտոն Փոստ»-ի) արդիականության և քաղաքային կյանքի մասին էսսեների և մոնտաժների շարք է, որը նվիրված է Լոնդոնին, Փարիզին, Սանկտ Պետերբուրգին և Նյու Յորքին։ The *Journal of Sociology* հանդեսը գիրքը դրականորեն համեմատել է Ջեյն Ջեքոբսի աշխատության հետ. «Նա Ջեքոբսից պակաս սրախոս է, ավելի վստահ իր նյութերում և, այնուամենայնիվ, ավելի զգայուն և քննադատական»։ Բայց դա գրքի ձևաչափն էր («քաղաքավարի պարզ դեկոնստրուկցիոնիստական տեքստ, որը մասամբ վավերագրական դասախոսություն է, մասամբ մեջբերումների և լուսանկարների կոլաժ», ըստ *[[The New Yorker]]*-ի), որը Ջոն Բերջերը գնահատել է որպես «գրքի երազանք»։ Նա հետևել է Վալտեր Բենիամինի ավանդույթներին.

Բենիամինը երազում էր ամբողջությամբ մեջբերումներով գիրք պատրաստել, և եղել են մի քանի ուշագրավ գրքեր, որոնք ստեղծագործական պատասխաններ են այդ գաղափարին, ինչպես Փիտեր Ջուքսի *A Shout in the Street*-ը։

Հետևելով ուրբանիզմի և քաղաքների զարգացման այս թեմաներին, Ջուքսը Աննա Ուայաթի, Սթիվեն Օ'Բրայենի և սոցիոլոգ Մանուել Քաստելսի հետ համատեղ հեղինակել է «Ստեղծագործական կապիտալ. 21-րդ դարի տարածաշրջաններ» մենագրությունը։

Ջուքսը հեղինակ է «Մերդոկի տան անկումը» գրքի, որը 2012 թվականի օգոստոսին հրատարակել է քրաուդֆանդինգով ֆինանսավորվող *Unbound*-ը։

Սկսած 2016 թվականից՝ Փիթեր Ջուքսը համագործակցում է Դեյվիյա Մեիրի հետ «Անպատմելի. Դենիել Մորգանի սպանություն» փոդքասթի շարքում։ Նա նաև լրագրող Քերոլ Քադվալադրի հետ վարել է *Dial M for Mueller* փոդքաստը։

## Թատրոն
Փիթեր Ջուքսի վաղ թատերական աշխատանքների՝ *Abel Barebone and the Humble Company* (1987) և *Shadowing the Conqueror* (1988), առաջնախաղերը տեղի են ունեցել Էդինբուրգի Թրավերս թատրոնում։

Ջուքսը գրել է «Մատադոր» լոնդոնյան բեմական մյուզիքլի գիրքը Էդվարդ Սիգոյի խոսքերով և Մայք Լենդերի երաժշտությամբ՝ Ջոն Բարոումմանի և Ստեֆանի Փաուերսի մասնակցությամբ, որի առաջնախաղը տեղի է ունեցել 1991 թվականի ապրիլին Շաֆթսբերի պողոտայում գտնվող *Queen's Theatre*-ում։

## Լրագրություն և քաղաքականություն
Ջուքսը եղել է գրքերի գրախոս և հոդվածագիր *[[The Independent]]*-ում, *The New Statesman*-ում։ Նա գրել է այնպիսի թեմաներով, ինչպիսիք են ազգայնականությունը, արվեստը համակարգչային դարում և ապոկալիպտիկ կրոնը։

1980-ական և 1990-ական թվականների ընթացքում Ջուքսը եղել է Լեյբորիստական կուսակցության ակտիվ անդամ և մասնակցել է «դրամ՝ հարցերի դիմաց» սկանդալի հետաքննությանը։ Այնուհետև Ջուքսը դարձել է Բարաք Օբամայի ակտիվ աջակիցը ԱՄՆ-ի Դեմոկրատական կուսակցության 2008 թվականի նախագահական փրայմերիզների ժամանակ, գրել է *Daily Kos*-ի, այնուհետև *MyDD*-ի համար, երբ այն դարձավ Հիլարի Քլինթոնի կողմնակից կայք։ Փրայմերիզներից հետո նա այն 25 կանոնավոր բլոգերներից մեկն էր, ովքեր սկսեցին գրել նոր քաղաքական բլոգի՝ *The Motley Moose*-ի համար։

*Rebekah Brooks*-ի, *Andy Coulson*-ի և այլոց հետ կապված *News International*-ի հեռախոսային հաքերային սկանդալի դատավարության ժամանակ Ջուքսն օգտագործել է *Indiegogo* քրաուդֆանդինգային կայքը՝ նվիրատվություններ հավաքելու համար, որպեսզի թույլ տա նրան դատավարությունը ուղիղ Թվիթերով հեռարձակել սկզբից մինչև վերջ։

2018 թվականին Ջուքսը և Սթիվեն Քոուլգրեյվը հիմնել են *Byline Times* թերթը։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* 
* 

Կատեգորիա:Անգլիացի գրականագետներ
Կատեգորիա:Անգլիացի դրամատուրգներ
Կատեգորիա:Անգլիացի լրագրողներ
Կատեգորիա:Անգլիացի սցենարիստներ
Կատեգորիա:Ապրող անձինք
Կատեգորիա:Բրիտանահայ գրողներ
Կատեգորիա:Բրիտանացիներ հայկական սերմամբ