Էքվթիմե Թակաիշվիլի

**Էքվթիմե Թակաիշվիլի**  (), ), վրացի պատմաբան, հնագետ և հասարակական գործիչ։

Ծնվել է Արևմտյան Վրաստանի Գուրիա մարզի (նախկինում՝ ռուսական կայսրության Քութայիսի նահանգ) Լիխաուրի գյուղում, գավառական ազնվականի ընտանիքում։ 1887 թվականին ավարտել է Սանկտ Պետերբուրգի համալսարանը։ 1887-1917 թվականներին պատմություն է դասավանդել Թիֆլիսի հեղինակավոր դպրոցներում, այդ թվում՝ ազնվականական գիմնազիայում։ Միաժամանակ եռանդուն կերպով գիտական ուսումնասիրություններ է կատարել, 1907-1921 թվականներին նաև ղեկավարել Վրաստանի պատմության և ազգագրության ընկերությունը։ 1907-1910 թթ. մի շարք հնագիտական արշավախմբեր է կազմակերպել և պեղումներ կատարել Տայք-Կղարջքի հին վրացական համարած հատվածում՝ Տաո-Կլարջեթիում, որը մնացել է ներկայիս Թուրքիայի տարածքում։

Ռուսաստանում 1917 թվականին տեղի ունեցած փետրվարյան հեղափոխությունից հետո Թակաիշվիլին ակտիվորեն ներգրավվել է քաղաքական գործընթացներում, մասնակցել Վրաստանի ազգային ժողովրդավարական կուսակցության հիմնադրման աշխատանքներին, 1919 թվականին ընտրվել Վրաստանի սահմանադիր ժողովի նախագահի տեղակալ և այդ պաշտոնը վարել մինչև 1921 թվականը՝ մինչև 11-րդ կարմիր բանակի ներխուժմամբ Վրաստանում խորհրդային կարգերի հաստատումը։ 1921 թվականին հայրենիքից տարագրվելով Ֆրանսիա՝ իր հետ տարել, փրկել, պահպանել է վրացական նյութական մշակույթի բազմաթիվ մեծարժեք նմուշներ, որոնք հետագայում վերադարձրել է Վրաստանի կառավարությանը։ Մահից հետո դասվել է վրաց ուղղափառ եկեղեցու սրբերի շարքին։ Հետմահու արժանացել է նաև Վրաստանի ազգային հերոսի կոչման։

## Աշխատություններ
* *Три исторические хроники*; Тифлис 1890
* *Житие Картли*. Тифлис 1906
* *Археологические экскурсии, розыскания и заметки*, в. 1-5, Тифлис, 1905—1915;
* *Христианские памятники*; Москва 1909 (МАК, т. 12)
* *Les antiquités géorgiennes*. Société géorgienne d’histoire et d’ethnographie, Тифлис 1909
* *Album d’arquitecture géorgienne*. Éd. de l’Univ. de Tiflis, Тифлис 1924
* *Описание рукописей Общества распространения грамотности среди грузинского населения*, т. 1-2, кн. 1-8, Тифлис, 1904-12;
* *Государство иберов и государство картов, «Мнатоби»*, 1948, No 8 (на груз, яз.);
* *Хроника Сумбата Давидовича о Багратионах Тао-Кларджети, в сб.: Материалы по истории Грузии и Кавказа*, в. 27, Тб., 1949 (на груз. яз.);
* *Археологическая экспедиция 1917 г. в Южные провинции Грузии*, Тб., 1952.
* *Библ. трудов академика Е. С. Такайшвили*, Тб., 1963.

## Գրականություն
*  A website dedicated to E. Takaishvili. Retrieved on 2008-07-06.
*  Такаишвили, Эквтиме. Люди и судьбы. Биобиблиографический словарь востоковедов — жертв политического террора в советский период (1917—1991). Изд. подготовили Я. В. Васильков, М. Ю. Сорокина. СПб.: Петербургское Востоковедение, 2003. 496 с.

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Такаишвили, Эквтиме. Люди и судьбы. Биобиблиографический словарь востоковедов - жертв политического террора в советский период (1917-1991). Изд. подготовили Я. В. Васильков, М. Ю. Сорокина. СПб.: Петербургское Востоковедение, 2003. 496 с.
* Ekvtime Takaishvili (1863—1953). Biobibliography. Tbilisi, 2010    на сайте Национальной академии наук Грузии
* Величие нравственного подвига 
* სახლ-მუზეუმი თბილისში

Կատեգորիա:Խորհրդային պատմաբաններ
Կատեգորիա:Սանկտ Պետերբուրգի պետական համալսարանի շրջանավարտներ
Կատեգորիա:Վրաստանի գիտությունների ազգային ակադեմիայի ակադեմիկոսներ
Կատեգորիա:Վրաստանի խորհրդարանի պատգամավորներ
Կատեգորիա:Վրաստանի քաղաքական գործիչներ
Կատեգորիա:Վրաց ուղղափառ եկեղեցու սրբեր
Կատեգորիա:Վրացի գիտնականներ
Կատեգորիա:Վրացի գրողներ
Կատեգորիա:Վրացի հասարակական գործիչներ
Կատեգորիա:Վրացի հնագետներ
Կատեգորիա:Վրացի մանկավարժներ
Կատեգորիա:Վրացի մարդաբաններ
Կատեգորիա:Վրացի պատմաբաններ