Կրկա (ազգային պարկ)

**Կրկա Ազգային պարկ** (), Խորվաթիայի ազգային պարկերից մեկը, որը կրում է Կրկա գետի անունը (հին հունարեն ՝ Կիրիկոս)։ Տեղակայված է Կալկա գետի միջին-ստորին հոսանքի երկայնքով` Դալմաթիայի կենտրոնում` Շիբենիկ-Կնին գավառում, ներքևում գտնվող Միլջևչի շրջանում և Շիբենիկ քաղաքից ընդամենը մի քանի կիլոմետր հյուսիս-արևելք
։

Այն ստեղծվել է Կրկա գետը պաշտպանելու և նախատեսված է հիմնականում գիտական, մշակութային, կրթական, հանգստի և զբոսաշրջային գործունեության համար։ Այն Խորվաթիայի յոթերորդ ազգային պարկն է (ազգային պարկ է հռչակվել 1985 թվականին)։

## Աշխարհագրություն
Կրկա ազգային պարկը ամբողջությամբ գտնվում է Շիբենիկ-Կնին շրջանի տարածքում։ Ընդգրկում է 109 քառակուսի կիլոմետր տարածք Կրկա գետի երկայնքով։ Քինինից 
գետի երկայնքով երկու կիլոմետր ներքև:Սկրադին և օլաիկոլա գետի ստորին հատվածը։ Կրկա ազգային պարկը բացառիկ և բազմակողմանի բնական արժեքի ընդարձակ, հիմնականում անփոփոխ շրջան է և ներառում է մեկ կամ մի քանի պահպանված կամ աննշան փոփոխված էկոհամակարգեր։ Կրկա ջրվեժի տարածքն ունի նարդոսի երկրորդ ամենաբարձր խտությունը Եվրոպայում։ Յոթերորդ ազգային պարկն է (ազգային պարկ է հռչակվել 1985 թվականին)։

## Շրջակա միջավայր
## Բուսական աշխարհ
Կրկա ազգային պարկը պատկանում է հարավային Եվրոպայի (միջերկրածովային և միջերկրածովյան) տարածաշրջանին։ Հատուկ դիրքի և զանազան տեսակի բնակավայրերի խճանկարային բաշխման շնորհիվ այն բնութագրվում է բացառապես հարուստ և բազմազան բուսական և կենդանական աշխարհով։
Կրկա ազգային պարկի տարածքում հայտնաբերվել են ութ հարյուր վաթսուն տեսակներ և բույսերի ենթատեսակներ, ներառյալ՝ էնդեմիկ մի շարք իլրիա-ադրիատիկական տեսակներ։ Այս տաք և չոր միջավայրում աճող այլ էնդեմիկ բույսերը ներառում են գայլի ճիրան, Ադրիատիկ մանուշակ, մուշկային փուշ, փշոտ ցենտրիում, ելակ։ Կրկա և Սիկոլա գետերի երկայնքով, խոնավ վայրերում և Կրկա գետի հովտում աճում է մարգագետնային կաղամբ։

### Կենդանական աշխարհ
Կորկա գետում բնակվում են տասնութ տեսակի ձկնատեսակների, որոնց մեջ տասն էնդեմիկ են, ինչը Կրկան վերածում է ամենաբարձր կատեգորիայի բնական տեսարժան վայրի։ Շականակագույն իշխան և դալմաթական բարբելգիգոնը ձկներ են, որ կարելի է գտնել էկոհամակարգում։

thumb|250px|right|Ազգային պարկ Կրկա
thumb|250px|right|Ազգային պարկ Կրկա
thumb|250px|right|Ազգային պարկ Կրկա

Թռչունների տեսակների առատությունը, թռչնաբուծական համայնքների կառուցվածքը և Կրկայի նշանակալիությունը այն դարձնում է Եվրոպայի առավել կարևոր տարածաշրջաններից մեկը։ Այս տարածքի թռչուններից են Եվրասիական Ֆիլինը, եվրոպական մեղվաբույծը և
սպիտակագլուխ անգղը։
Կաթնասունների շրջանում կան 18 տեսակի չղջիկներ, որոնք սովորաբար անհետացման վտանգի տակ են կամ մոտ են Եվրոպայում դրանց անհետացմանը (երկարամյա չղջիկ, Դոբենտոնի չղջիկ,Եվրոպական ջրասամույր)։

### Ռիա
Կրկա գետի ափին ծովային ջրերը տարածվում են Սկրադինսկի բուկի հիմքի վրա։ Կրկա գետի ավազանն ունի 23,5 կմ երկարություն։
Այն մի տարածք է, որը հարուստ է խեցեմորթներով, քաղցրահամ ջրերով և աղի ջրերի ձկներով։

## Զբոսաշրջություն
Այնտեղ կան մի քանի հետաքրքրաշարժ, տեսարժան վայրեր, ներկայացումներ, նավով ուղևորություններ, հուշանվերների խանութներ, թանգարան և ռեստորաններ։ Պարկի այգու մերձակայքում կան նաև անպաշտպան ամրոցների մի քանի հնագիտական մնացորդներ, որոնք մնացել են  դեռևս Հռոմեական ժամանակներից։

### Սկարդինսկի բուկ
thumb|right|440px|Սկարդինսկի բուկ
Սկարդինսկի բուկը այգու առավել գրավիչ մասերից մեկն է։ Այն զանգվածային, պարզ, բնական լողավազան է, որի մի ծայրում կան բարձր ջրվեժներ, իսկ մյուսում` կասկադ։ Կրկա գետի երկայնքով ձևավորված ջրվեժներից ամենացածրն է։ 400 մ երկարությամբ և 100 մ լայնությամբ տարածքում կա 17 ջրվեժ, իսկ առաջին և վերջին անկումնների միջև բարձրության ընդհանուր տարբերությունը 47,7 մ է։ Գեոմորֆոլոգիական ձևերի հարստության և բազմազանության, ջրբաժաններում լույսի խաղի հետևանքով առաջացած տարատեսակ էֆեկտների պատճառով Սկրադինսկի բուկը համարվում է Եվրոպայի ամենագեղեցիկ ջրվեժներից մեկը։

thumb|left|Կրկա ազգային պարկ, Խորվաթիա, ջրվեժ
Այն Եվրոպայում ամենամեծ տրավերտին կասկադային համակարգն է։

### Ռոսկի սլեփ
Ռոսկի սլեփը, որը գտնվում է Միլջևչի մերձակայքում, այցելուների քանակի առումով Կրկայի ազգային պարկի երկրորդ ամենատարածված գրավչությունն է։ Դա Կրկա գետի վեցերորդ ջրվեժն է։  Ամբողջ տարածքի շրջակայքում կա հիանալի տեսարաններով վայրերով քայլելու արահետ։

### Վիսովաչ
կղզի։
Այգու ներսում գտնվում է Վիսովաչ կղզին, որը հիմնադրվել է Հունգարիայի Լուի I-ի օրոք, որը գտնվում է ֆրանսիացիների կողմից հիմնադրված հռոմեական կաթոլիկ Վիսովաց վանքում, որը հիմնադրվել է Ֆրանսիացիների կողմից 1445 թվականին գյուղի մոտ։ Այգում է գտնվում նաև սերբական Արևելյան Ուղղափառ  Կրկան եկեղեցին, որը հիմնադրվել է 1345 թվականին։ Սկրադինսկի բուկից  նավով կարելի է այցելել կղզի։

Կրկա վանքը Ուղղափառ Դալմաթական թեմի հոգևոր կենտրոնն է։ Այն առաջին անգամ գրավոր փաստաթղթերում նշվել է 1402 թվականին։ Վանքը կառուցվել և վերակառուցվել է մինչև 18-րդ դարի վերջը։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
*http://www.np-krka.hr/en/ 

* 
* https://zizuhotel.ru/hy/rabota-blogerom/vse-o-horvatii-dlya-turistov-sovety-i-rekomendacii-po-puteshestviyu-v-horvatiyu/

Կատեգորիա:Խորվաթիայի ազգային պարկեր
Կատեգորիա:Կատեգորիա ԲՊՀՄ II
Կատեգորիա:1985 հիմնադրված բնության հատուկ պահպանվող տարածքներ‎