open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Պասկալ Դանյան-Բուվրե

thumb|250px|''Երթադադարին'', 1891
**Պասկալ Ադոլֆ Ժան Դանյան-Բուվրե**,  (, ), ֆրանսիացի ռեալիստ նկարիչ։

## Կենսագրություն
Փարիզեցի  դերձակի որդի է։
1869 թվականին գեղանկարչություն է սովորել Ալեքսանդր Կաբանելի արվեստանոցում և Փարիզի գեղեցիկ արվեստների դպրոցում՝ Ժան Լեոն Ժերոմի գլխավորությամբ։ Հենց այդ ժամանակ նա դպրոցում ծանոթացել և ընկերացել է ապագա նկարիչ, գեղանկարչության մեջ նատուրալիզմի՝ որպես ռեալիզմի հիմնական մասի ներկայացուցիչ Ժյուլ Բաստիեն Լըպաժի և գեղանկարիչ Գուստավ Կուրտուայի հետ։

1875 թվականին մասնակցել է մի շարք ցուցահանդեսների։

1880 թվականին պարգևատրվել է առաջին կարգի մեդալով, 1885 թվականին՝ Պատվո մեդալով։

1885 թվականին նա հաճախ է այցելել Բրետան, որը նրան ներշնչել է նկարելու մի շարք նկարներ։ Դրանցից մեկի համար՝  նկարիչը պարգևատրվել է Պատվո մեդալով՝ 1889 թվականի Համաշխարհային ցուցահանդեսի ժամանակ։

Դանյան Բուվեն համեմատվում էր  Ժյուլեմ Բրետոնի հետ, որն առաջին ֆրանսիացի նկարիչն էր, որ պատկերել էր գյուղական կենցաղը՝ նատուրալիզմի ոգով։ Նրա ստեղծագործությունները ներկայացված են նաև կրոնական թեմաներով՝ կտավների և նկարների տեսքով։ Իր ապագա նկարների էսքիզների պատրաստման նպատակով նկարիչն օգտագործել է լուսանկարներ։

1878 թվականին նա մեկնել է Ֆրանսիայի արևելք՝ Ֆրանշ Կոնտե, որտեղ ստեղծել է մեծաթիվ բնանկարներ և նատյուրմորտներ։

1891 թվականին Պասկալ Դանյան֊Բուվրեն արժանացել է Պատվավոր լեգեոնի սպայական կոչման շքանշանի, իսկ 1900 թվականին ընտրվել է Ֆրանսիայի ինստիտուտի անդամ։

## Աշխատանքներ
*  Atalante, 1875, Musée des beaux-arts de Мелён.
*  Mariage chez le photographe, 1879, Լիոնի ստեղծագործ արվեստների թանգարան։
*  Chevaux à l’abreuvoir, 1885, Musée des beaux-arts de Шамбери
* Le Pardon en Bretagne, 1886, Նյու-Յորք, Մետրոպոլիտեն թանգարան։
*  Vierge à l’Enfant, Մյունխեն։
*  Le Christ et les disciples d’Emmaüs, 1896—1897, Museum of Art, Carnegie Institute, Պիցբուրգ;
*  Le Pain béni, 1885, Փարիզ, թանգարան Օպս։
*  Bénédiction des jeunes mariés, Մոսկվա Ա. Ս. Պուշկինի անվան ստեղծագործ արվեստների Պետական թանգարան
*  Ջրանկարչուհին Լուվրում, 1891 թվական, Սանկտ Պետերբուրգ, Պետական Էրմիտաժ։

## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն
* Gabriel P.Weisberg. *Against the Modern: Dagnan-Bouveret and the Transformation of the Academic Tradition*. New York: Dahesh Museum, 2002. ISBN 0-8135-3156-X

## Արտաքին հղումներ
* Biography 
* Pascal Dagnan-Bouveret 

Կատեգորիա:Փարիզի գեղարվեստի ազգային բարձրագույն դպրոցի շրջանավարտներ
Կատեգորիա:Շվեդիայի գեղարվեստի թագավորական ակադեմիայի անդամներ
Կատեգորիա:Ֆրանսիացի նկարիչներ
Կատեգորիա:Ֆրանսիացի լուսանկարիչներ
Կատեգորիա:Ֆրանսիացի արվեստագետներ
Կատեգորիա:Պատվո լեգեոնի շքանշանի սպաներ
Կատեգորիա:19-րդ դարի ֆրանսիացի նկարիչներ
Կատեգորիա:20-րդ դարի ֆրանսիացի նկարիչներ
Ելք (հուշարձան)

**«Ելք» հուշարձան** (), հուշարձան Ռուսաստանի Կրասնոդարի երկրամասի Նովոռոսիյսկ քաղաքում։ Տեղադրվել է 2013 թվականին քաղաքի Առափնյա փողոցում։ Նվիրված է Ռուսաստանից Սպիտակ բանակի տարհանմանը։

## Նկարագրություն
Հուշարձանի հեղինակն է նովոռոսիյսկցի քանդակագործ Ալեքսանդր Սուվորովը։ Բրոնզաձույլ արձանի բարձրությունը պատվանդանով 7 մետր է։

Արձանը պատկերում է ձիու սանձը ձգող սպիտակգվարդիական սպայի։ Վերջինիս նախատիպ է ծառայել «Ծառայում էին երկու ընկերներ» կինոնկարում Վլադիմիր Վիսոցկու հայտնի կերպարը։ Ըստ հեղինակ Ալեքսանդր Սուվորովի՝ պատկերված է ֆիլմի այն տեսարանը, երբ ձին հեռացող նավի հետևից նետվում է ջուրը, և սպան ստիպված է լինում գնդակահաելու իր մարտական ընկերոջը։

## Պատմություն
Հուշարձանը նվիրված է Ռուսաստանի քաղաքացիական պատերազմի պատմության ամենաողբերգական էջին՝ Սպիտակ բանակի տարհանմանը։ Այդ իրադարձությունը տեղի է ունեցել 1920 թվականին։ Նովոռոսիյսկից Սպիտակ բանակի սպաների, կազակության և ընտանիքների անդամների տարհանումը տեղի է ունեցել խուճապի պայմաններում, զոհվել է մի քանի հարյուր մարդ։ Պատմաբաններն այդ իրադարձությունն անվանել են «Նովոռոսիյսկի աղետ»։

Հուշարձանի բացումը տեղի է ունեցել 2013 թվականի ապրիլի 12-ին։ Բացման արարողության ժամանակ քաղաքագլուխ Վլադիմիր Սինյագովսկին ասել է. *«Այս իրադարձությունը Հայրենիքի համար Քաղաքացիական պատերազմի տարիներին զոհված մարդկանց հիշատակը հավերժացնելու մեր պարտքն է։ Այս հուշարձանը հիշեցում է ներկա սերունդներին, որ Հայրենիքը չի կարելի մասնատել. բեկման գծերն անցնում են մարդկային սրտերով և ճակատագրերով»*։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:2013 հիմնադրումներ Ռուսաստանում
Կատեգորիա:Կրասնոդարի երկրամասի հուշարձաններ
Նավաստու կնոջ հուշարձան

**Նավաստու կնոջ հուշարձան** (), քանդակ-հուշարձան Ռուսաստանի Կրասնոդարի երկրամասի Նովոռոսիյսկ քաղաքում։ Տեղադրվել է 2010 թվականին Առափնյա փողոցի կենտրոնում` «Միխայիլ Կուտուզով» հածանավի և Ծովային կայարանի մոտակայքում։

## Հեղինակներ
**Քանդակագործ`* Ալեքսանդր Սուվորով
**Ճարտարապետ`* Ալեքսանդր Իզմոդենով

## Նկարագրություն
Հուշարձանն ունի մի քանի ոչ պաշտոնական անվանում` «Կինը և երեխան սպասում են նավաստուն», «Մայրը և երեխան», «Ծովայինի կինը»։

Քանդակը պատկերում է կնոջ (հավանաբար` մորը), որը կրծքին է սեղմում երեխային (հավանաբար` որդուն)։ Երկուսի ձեռքերն էլ պարզած են, հայացքներն ուղղված են ծովախորշի կողմը։ Տպավորություն է, ասես նրանք ճանապարհում են հայրիկին։ Քանդակագործ Ալեքսանդր Սուվորովը նրանց դեմքերին հաղորդել է թախծոտ տրամադրություն, և նրանք շատ տխուր են, որ երկար ժամանակ չեն տեսնելու ընտանիքի հորը։ Քանդակը ստեղծվել է մոտ մեկ տարում։

Քանդակը պատրաստված է բրոնզագույն ներկված երկաթից։ Բարձրությունը 2 մետր 30 սանտիմետր է։

Բացումը տեղի է ունեցել 2010 թվականի օգոստոսի 24-ին։

## Քննադատություն
Որոշ քննադատներ կարծիք են հայտնել, որ քանդակի տեղադրման վայրը սխալ է ընտրված. հերոսները նայում են ոչ թե դեպի բաց ծովը, այլ դեպի Նովոռոսիյսկի նավանգիստը։ Բայց մեծամասնությունը դա համարում է մանրուք, և կարևորն այն է, որ քաղաքում վերջապես հայտնվել է նավաստու կնոջը նվիրված հուշարձան։

## Պատկերասրահ

Tsentralnyy rayon, Novorossiysk, Krasnodarskiy kray, Russia - panoramio (93).jpg
|


## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:2010 հիմնադրումներ Ռուսաստանում
Կատեգորիա:Կրասնոդարի երկրամասի հուշարձաններ
Փոստատար ձնեմարդը

**Փոստատար ձնեմարդը**, խորհրդային մուլտֆիլմ երեխաների համար, նկարահանվել է 1955 թվականին, ըստ Վլադիմիր Սուտեևի «Տոնածառ» հեքիաթի։ Հեքիաթը պատմում է երեխաների ձեռքով պատրաստված ձնեմարդու մասին, որը Ձմեռ պապիկի մոտ է ուղևորվում տոնածառի հետևից։

## Սյուժե
Նոր տարվա նախօրեին երեխաները նամակ են գրում Ձմեռ Պապիկին և խնդրում են նրան տոնածառ ուղարկել տոնի համար, իսկ հետո պատրաստում են ձնեմարդ, որը պետք է նամակը տանի կախարդական անտառ։ Երբ գալիս է կեսգիշերը, ժամը 12–ին ձնեմարդը կենդանանում է և Ընկեր անունով փոքրիկ բակային շունիկի հետ ուղևորվում են Ձմեռ Պապիկին փնտրելու։ Կախարդական անտառում տեղի չար բնակիչները՝ բուն, աղվեսը և գայլը, փորձում են մեկ՝ ուժով, մեկ՝ խորամանկությամբ անուշադիր ձնեմարդից վերցնել նամակը՝ կարծելով, որ նամակի փոխարեն կարող են ստանալ Ձմեռ Պապիկից այն, ինչ կցանկանան։ Բայց բարի արջի օգնությամբ ձնեմարդին հաջողվում է հասնել Ձմեռ Պապիկին և փոխանցել նրան երեխաների խնդրանքը...
Երբ առավոտյան երեխաները դուրս են գալիս բակ, նրանց դիմավորում է զարդարված տոնածառը և բարի Փոստատար ձնեմարդը։

## Ստեղծողներ

## Մրցանակ
* 1956 թվականին Էդինբուրգի 10–րդ միջազգային կինոփառատոն ժամանակ մուլտֆիլմը պարգևատրվել է դիպլոմով։

## Վերաթողարկում տեսասկավառակի վրա
Մուլտֆիլմը թողարկվել է մուլտֆիլմերի տարբեր ժողովածուներում, DVD և VHS ձևաչափերով

* «Ամանորյա տոնածառի տոնը» (1991), VHS ձևաչափ
* «Լավագույն խորհրդային մուլտֆիլմեր» (1990–ական թվականների կեսեր), VHS ձևաչափ
* «Ամանորյա տոնածառի տոն», «Սոյուզմուլտֆիլմ», DVD ձևաչափ
* «Երբ վառվում են տոնածառի լույսերը», «Սոյուզմուլտֆիլմ», DVD ձևաչափ
* «Շնորհավոր Ամանոր», «Սոյուզմուլտֆիլմ», DVD ձևաչափ

## Գրականություն
* — (сказка «Ёлка» — cтр. 84, цветные иллюстрации В. Сутеева)

** В. Сутеев* «Снеговик-почтовик».

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* 

Կատեգորիա:«Սոյուզմուլտֆիլմ» ստուդիայի մուլտֆիլմեր
Կատեգորիա:Լեոնիդ Ամալրիկի մուլտֆիլմեր
Կատեգորիա:Խորհրդային մուլտֆիլմեր
Հեղափոխության նավաստիներին (հուշարձան)

**«Հեղափոխության նավաստիներին» հուշարձան** (), հուշարձան Ռուսաստանի Կրասնոդարի երկրամասի Նովոռոսիյսկ քաղաքում։ Տեղադրվել է 1980 թվականին։ «Քաղաքացիական պատերազմի և Հայրենական մեծ պատերազմի հերոսներին» հուշահամալիրի մի մասն է։

## Պատմություն
1918 թվականի հունիսին Նովոռոսիյսկ քաղաքի մոտ, Ցեմեսկի ծովախորշում, ջրասույզ արվեցին Սևծովյան նավատորմի նավեր։ Դա տեղի ունեցավ Ռուսաստանի համար ծանր ժամանակներում, երբ նոր էր տեղի ունեցել հոկտեմբերյան հեղաշրջումը, և երկրում սկսվել էր հեղափոխության աջակիցների և հակառակորդների ռազմական առճակատումը։ Իրավիճակն ավելի էր բարդացնում այն, որ Ռուսաստանը պատերազմ էր վարում Գերմանիայի հետ։ Օգտագործելով Ռուսաստանի անկայուն վիճակը՝ գերմանական կառավարությունը գրավեց Ուկրաինայի տարածքը։ Գերմանական զորքերը մոտենում էին Ղրիմին, որտեղ Սևաստոպոլում գտնվում էին Սևծովյան նավախմբի նավերը։ Ստեղծված իրավիճակում որոշվեց նավերի մի մասը տեղափոխել Ցեմեսկի ծովախորշ, որտեղ նրանք ավելի ուշ ընկան ծուղակը։ Հակառակորդին չհասնելու համար բոլոր նավերը ջրասույզ արվեցին։

Սևծովյան նավախմբի նավերի մի մասի կորուստը Քաղաքացիական պատերազմի և նավատորմի պատմության սև էջերից է։

## Հուշարձանի նկարագրություն
Բլրի վրա խոյանում է ծնկի իջած նավաստու 12-մետրանոց քանդակը։ Նավաստին իր հայացքն ուղղել է դեպի անեզերք ծովը։ Նա հանել է անհովար գլխարկը և սեղմել կրծքին։ Հուշարձանը փոխանցում է նավերի կործանման պահին նավաստիների վերապրած բոլոր զգացմունքները։

Գրանիտե հուշարձանը գտնվում է Նովոռոսիյսկ քաղաքից ոչ հեռու, Նովոռոսիյսկ-Գելենջիկ ավտոմայրուղու 12-րդ կիլոմետրին, որը կոչում են նաև «Նովոռոսիյսկի ժապավեն», Ցեմեսկի ծովախորշի ափին։ Տեղադրվել է 1980 թվականին։ Հեղինակներն են ճարտարապետներ Յակով Բելոպոլսկին, Ռոման Կանանինը, Վլադիմիր Խավինը և քանդակագործ Վլադիմիր Ցիգալը։

Ճանապարհի մյուս կողմում, նավաստու դիմաց, գտնվում է դիտահարթակ, որի կենտրոնում պատվանդանի վրա տեղադրված է խորտակվող նավը խորհրդանշող «Խորանարդ»։ Նրա ներսում գունավոր ապակուց և մետաղից հորինվածք է, որը նմանակում է ծովային նշանասյան «Զոհվում եմ, բայց չեմ հանձնվում» դրոշակային ազդանշանը։ Այս ազդանշանը բարձրացվել է ջրասույզ արված բոլոր նավերի վրա։

Դիտահարթակի հետևում, քիվապատի վրա, տեղադրված են բրոնզե սլաքավոր ցուցանակներ։ Նրանք ցույց են տալիս ուղղությունը և հեռավորությունը դեպի խորտակված յուրաքանչյուր նավը։ Յուրաքանչյուր սլաքի վրա վերևում գրված է նավի անունը, իսկ կողքին պատկերն է։ Սակայն որոշ ցուցանակների վրա պատկերները բացակայում են, քանի որ նրանց տեսքի մասին որևէ տեղեկություն չի պահպանվել։

## Պատկերասրահ

Монумент «Морякам революции».jpg|Նավաստու քանդակը
Монумент Морякам революции (фото №1), Новороссийск, Краснодарский край.jpg|Նավաստու քանդակը
Куб-Визир.JPG|Դիտահարթակը և «Խորանարդը»
Умираем, но не сдаемся.JPG|«Զոհվում եմ, բայց չեմ հանձնվում»
Новорос 2.JPG|Նավերի անվանումներով և պատկերներով սլաքները


## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:1980 հիմնադրումներ Ռուսաստանում
Կատեգորիա:Կրասնոդարի երկրամասի հուշարձաններ
Bic (ընկերություն)

**Բիկ** **(ընկերություն)**, ֆրանսիական ընկերություն, տեղակայված է Կլիշի-լա-Գրեննում։ Զբաղվում է միանգամյա օգտագործման առարկաների արտադրությամբ` գնդիկավոր գրիչներ, ածելի, կրակայրիչ։

## Պատմություն
250px|մինի|ձախից|գնդիկավոր գրիչ «Bic Cristal pen»
Ընկերությունը ստեղծվել է 1945 թվականին Մարսել Բիկի և Էդուարդ Բուֆֆարի կողմից, Մարսել Բիկը թանաքի ֆաբրիկայում արտադրության ղեկավար էր։ Ընկերության հիմնական ուղղությունը դարձավ փետուրից գրիչների և մեխանիկական մատիտների համար դետալների արտադրությունը։ Այդ ժամանակահատվածում սկսեցին հայտնի դառնալ գնդիկավոր գրիչները, սակայն նրանք դեռևս այնքան էլ վստահելի չէին և շատ հաճախ թանաք էին թողնում։ Bic-ը մեծացրեց իր բիզնեսը` սկսելով գնդիկավոր գրիչների համար միջուկի արտադրություն, այնուհետև 1950 թվականին շուկա հանեց իր սեփական գնդիկավոր գրիչները «Cristal Pen» անվանումով։ Հասարակ դիզայն, վստահելիությունն ու էժանությունը ազդեցին եվրոպայի շուկայում ընկերության կոմերցիոն հաջողության վրա։

Հաջողության ամրապնդման համար ԱՄՆ-ում 1958 թվականին Bic-ը 1 միլիոն դոլլարով ձեռք է բերում մասնաբաժին Waterman Pen ընկերությունում, որը փետուրե գրիչների արտադրությամբ զբաղվող մեծ ընկերություն էր։ Bic-ը անավանափոխվում է Waterman-BIC Pen ընկերություն, իսկ նրա շտաբ-բնակարանը տեղափոխվում է Միլֆորդ (Կոննեկտիկուտ)։ Այնուհանդերձ այդ ժամանակաշրջանում ԱՄՆ շուկան հեղեղված էր ցածրորակ գրիչներով։ Շուկայի հիմնական մասնաբաժինը պահում էր դուստր ընկերությունը` Gillette PaperMate, որը ընդգրկվում է էր ավելի թանկարժեք գրիչների սեգմենտում։

Իրադրությունը փրկելու համար Waterman-BIC անցկացրեց ագրեսիվ հեռուստատեսային գովազդային ընկերություն, որպեսզի համոզի,որ 29 ցենտանոց գրիչը իր որակով չի զիջում իրենից մի քանի անգամ թանկ արտադրանքի մրցակցությանը։ Ջանքերը պսակվեցին հաջոողությամբ։

1967 թվականին ընկերությունը սկսեց վաճառել ավելի քան 500 միլիոն գրիչ ամեն օր` գրավելով շուկայի մոտ 60%-ը։

1970 թվականին Gillette-ը ձեռք բերեց S.T. Dupont Paris ընկերությունը, որի հիմնական արտադրանքը ծխելու համար նախատեսված թանկարժեք աքսեսուարնենրն էին` ներառյալ կրակայրիչները։ 1972 թվականին ընկերության կողմից ներկայացվեց մեկանգամյա օգտագործման կրակայրիչ` Cricket-ը, որը արագ գրավեց նոր շուկան։ Որպեսզի կրկին վերանվաճի շուկան, Bic-ը կրկին ձեռնամուխ եղավ ագրեսիվ հեռուստագովազդում, թողարկելով իր արտադրությունը «Flick my BIC» անվանումով։ Դաժան գնային պատերազմում Bic-ին հաջողվեց դուրս մղել մրցակցին։ 1984 թվականին Gillett-ը, ընդունելով պարտությունը, վաճառեց կրակայրիչների Cricket ընկերությունը շվեդական Swedish Match ընկերությանը։

250px|մինի|ձախից| կրակայրիչ Bic

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ

* BIC World

Կատեգորիա:Ընկերություններ հիմնադրաված 1945 թվականին
Կատեգորիա:Ֆրանսիական ապրանքանիշեր
Սուրբ Հովսեփի տաճար (Գրոնինգեն)

**Սուրբ Հովսեփի մայր տաճար** (), կաթոլիկ եկեղեցի նիդերլանդական Գրոնինգեն քաղաքում 
Համարվում է Գրոնինգեն-Լեուվարդեն թեմի մայր տաճարը։ 1974 թվականին ընդգրկվել է Նիդերլանդների պատմական հուշարձանների ցանկում։

## Պատմություն
Սուրբ Հովսեփի թեմական մայր տաճարը, հայր և որդի Պիեռ և Ջոզեֆ Կյոյպերսների պատրաստած նախագծերի հիման վրա, կառուցվել է 1885-1887 թվականներին՝ *նեոգոթիկ* ոճով։ Օծվել է 1887 թվականի մայիսի 25-ին, ի պատիվ Մարիամ Աստվածածնի ամուսնու և Հիսուս Քրիստոսի խորթ հոր՝ արհեստավորների, բոլոր աշխատավորների հովանավոր Սուրբ Հովսեփի։ 1906 թվականին եկեղեցում տեղադրվել է նիդերլանդական  Ուտրեխտ քաղաքի *Maarschalkerweerd* ֆիրմայի պատրաստած երգեհոն։ 1970 թվականին այս սրբավայրին շնորհվել է թեմական եկեղեցու կարգավիճակ, իսկ 1981 թվականից սկսած՝ պաշտոնապես այն համարվում է Գրոնինգեն-Լեուվարդեն թեմի մայր տաճարը։

## Տես նաև
Կաթոլիկ եկեղեցի

## Պատկերասրահ

Image:Orgel st Jozefkathedraal Groningen.jpg|Երգեհոնը
Image:Sint-JozefkathedraalGroningen.jpg|Խորանը
Image:Sint-Jozefkathedraalx.jpg|Տաճարի ներսը
Image:Sint Jozefkerk.jpg|Տաճարի մուտքը
Image:Kathedra groningen.jpg|Եպիսկոպոսական գահավորակը


## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Offizielle Internetseite der Pfarre Martinus (niederländisch)
* Сайт католического прихода 
*Website van de Sint-Martinusparochie Groningen
*Opname van de luidklokken der kathedraal

Կատեգորիա:Նիդերլանդների եկեղեցիներ
Կատեգորիա:Տաճարներ այբբենական կարգով
Դերասանների տուն (Նովոսիբիրսկ)

**Դերասանների տուն** (), բնակելի բազմաբնակարանային շենք Ռուսաստանի Նովոսիբիրսկ քաղաքի Կենտրոնական թաղամասում։ Հասցեն՝ Ռոմանովի փողոց, տուն 35։ Կառուցվել է 1930-ական թվականներին։ Շենքի ճարտարապետական ոճը միջանկյալ փուլ է 1920-ական թվականների կոնստրուկտիվիզմի և 1940-1950 թվականների նեոդասականության միջև։ Ճարտարապետներն են Բորիս Գորդեևը, Սերգեյ Տուրգենևը։ Տարածաշրջանային նշանակության ճարտարապետական հուշարձան է։

## Պատմություն
Տունը կառուցվել է 1930-ական թվականներին և սկզբնական շրջանում նախատեսված էր առավելապես թատերական գործիչների համար։

## Նկարագրություն
Տունը ճարտարապետական առումով կապված չէ հարակից շենքերի հետ և որևէ համակառույցի մաս չէ։ Այն զբաղեցնում է անջատ դիրք Ռոմանովի, Ֆրունզեի, Միչուրինի փողոցներով և Կարմիր պողոտայով կազմված թաղամասում։

Հինգհատվածանոց շենքի հատակագիծը մոտ է Լ-աձևին։ Հարավային ճակատը նայում է Ռոմանովի փողոցին, արևելյանը՝ 16-հարկանի շենքին (Ռոմանովի փողոց, 39), արևմտյան ճակատը գտնվում է Ռոմանովի փողոց, 33 շենքի և Կենցաղի տան (Կարմիր պողոտա, 50) դիմաց, հյուսիսային կողային հատվածը նայում է Ազգային գվարդիայի զորքերի Սիբիրյան օկրուգի վարչության շենքին (Ֆրունզեի փողոց, 10)։

Շինության հիմնական ճարտարապետական առանձնահատկությունն է ճակատների զարդափոսավորումը։ Պատերին գտնվում են դեպի ներս խորացող և աստիճանաբար փոքրացող ուղղանկյունաձև խորշեր, որոնք եզրակալում են պատուհանները և ձևավորում են լայն հորիզոնական գոտիներ, որոնք հակադրվում են աստիճանավանդակների վիտրաժային պատուհանների ուղղահայաց ժապավեններին։ Աստիճանավանդակները էրկերների տեսքով դուրս են ցցվում պատի հարթությունից և ճակատներին հաղորդում պլաստիկ արտահայտչականություն և հագեցածություն, ինչը հատկապես նկատելի է արևոտ եղանակին, երբ պատերի մակերեսին հայտնվում են խոր ստվերներ։

Առաջին հարկը կոպտատաշության և գույնի պատճառով հակադրվում է մյուս հարկերին, բացի այդ, այն մյուսներից բաժանվում է գոտի-քիվով։

Տանիքի խոշոր ելուստով քիվը պահում են կրկնակի կալունակները։

Շենքի երկարությունը 56 մետր է, լայնությունը՝ 11 մետր։

## Հայտնի բնակիչներ
* **Իվան Իվանովիչ Սոլերտինսկի**, թատրոնի և երաժշտության խորհրդային հայտնի քննադատ։ Նա 1941-1944 թվականներին ապրել է այս տանը։ Ի հիշատակ նրա՝ շենքի ճակատին փակցված է հուշատախտակ։

## Պատկերասրահ

Дом артистов, Новосибирск 04.jpg|
Дом артистов, Новосибирск 02.jpg|
Дом артистов, Новосибирск 03.jpg|
Дом артистов, Новосибирск 05.jpg|


## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* 
* Памятники истории, архитектуры и монументального искусства Новосибирской области.

Կատեգորիա:1930-ականների հիմնադրումներ Ռուսաստանում
Կատեգորիա:Նովոսիբիրսկի շենքեր և կառույցներ
Ռոստովի երկնքի պաշտպաններին (հուշահամալիր)

**«Ռոստովի երկնքի պաշտպաններին» հուշահամալիր** (), հուշահամալիր Ռուսաստանի Դոնի Ռոստով քաղաքում։ Տեղադրվել է 1972 թվականին քաղաքի Օդագնացների զբոսայգում։

## Պատմություն
Դոնի Ռոստովի օդանավակայանից քիչ հեռու՝ Շոլոխովի պողոտայում 1972 թվականին բացվել է «Ռոստովի երկնքի պաշտպաններին» հուշահամալիրը։ Այն նվիրված է ռազմական օդաչուներին, որոնք Հայրենական մեծ պատերազմի տարիներին մարտնչել են թշնամու դեմ հանուն ժողովրդի և հայրենիքի ազատության։

## Նկարագրություն
Հուշահամալիրը 35-մետրանոց ստելա է, որի գագաթին տեղադրված է «ՄիԳ-15» ինքնաթիռ։ Հուշահամալիրը տեղադրվել է Հայրենական մեծ պատերազմի ժամանակ զոհված ռազմական օդաչուների և գերմանացիների կողմից տանջամահ արված խաղաղ բնակիչների եղբայրական գերեզմանոցի տեղում։

Հուշասալիկներից մեկի վրա գրված է հետևյալ տեքստը. *«Այստեղ թաղված են խորհրդային 1800 քաղաքացիներ, որոնք տանջամահ են արվել և գնդակահարվել 1941-1943 թվականներին գերմանաֆաշիստական զավթիչների կողմից։ Զոհված, սակայն հաղթանակած մադկանց»*։

Հուշահամալիրի հեղինակներն են ճարտարապետներ Վ. Ն. Կլեյմյոնովը և Յ. Ս. Զանիսը։

Հուշահամալիրը երկու անգամ՝ 1981 և 2016 թվականներին, նորոգվել է։

Հուշարձանի հարևանությամբ գտնվում են Օդագնացների զբոսայգին և Դոնի Ռոստովի պաշտպանների հուշարձանը։

## Հիմնանորոգում
2016 թվականին «Ռոստովի երկնքի պաշտպաններին» հուշահամալիրը հիմնանորոգվել է, շրջակա տարածքը՝ բարեկարգվել։ Նորոգվել են ոչ միայն ինքնաթիռով ստելան և հուշարձանի հարթակը, այլև 1800 քաղաքացիների եղբայրական գերեզմանոցը զբոսայգու խորքում։ Բացի նոր երեսպատումից, անցկացվել է նաև ժամանակակից լուսավորում, որի շնորհիվ հուշահամալիրի մոտ հնարավոր է զբոսնել նաև օրվա մութ ժամանակահատվածում։

Հիմնանորոգման և բարեկարգման աշխատանքներն արժեցել են ավելի քան 8 միլիոն ռուբլի։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:1972 հիմնադրումներ Ռուսաստանում
Կատեգորիա:Դոնի Ռոստովի հուշարձաններ
Կարլ Մարքսի հուշարձան (Դոնի Ռոստով)

**[[Կարլ Մարքս]]ի հուշարձան** (), հուշարձան Ռուսաստանի Դոնի Ռոստով քաղաքի Կարլ Մարքսի հրապարակում։ Տեղադրվել է 1959 թվականին՝ պատերազմի ժամանակ ոչնչացված Մարքսի հուշարձանի տեղում։ Հուշարձանի հեղինակներն են քանդակագործ Մոիսեյ Ալտշուլերը և ճարտարապետ Միխայիլ Մինկուսը։ Կարլ Մարքսի հուշարձանն ունի մշակութային ժառանգության օբյեկտի կարգավիճակ (գրանցման համար՝ 6100000351)։

## Պատմություն
Կարլ Մարքսի հուշարձանը հանդիսավորությամբ բացվել է 1925 թվականի հունիսի 28-ին՝ Նոր Նախիջևան քաղաքի (այժմ՝ Դոնի Ռոստովի Պրոլետարսկի շրջանի կազմում) կենտրոնական հրապարակում։ Հուշարձանը տեղադրվել է Եկատերինա II-ի հուշարձանի պատվանդանի վրա։ Այդ արձանը քանդվել էր բոլշևիկների կողմից խորհրդային իշխանության հաստատումից հետո։ Հրապարակը հետագայում ստացել է Կարլ Մարքսի անունը։

Քանդակը ձուլվել է «Դվիգատել» տեխնիկական միավորումում։ Հուշարձանի հեղինակն էր մոսկվացի քանդակագործ Վ. Բ. Բիբաևը։ Կարլ Մարքսի պատկերաքանդակը ամբողջ հասակով էր։ Նրա աջ ձեռքը սերթուկի լանջափեշի տակ էր, իսկ ձախը դրված էր գրքերի կապուկի վրա։ Պատվանդանի վրա կար հուշատախտակ հետևյալ գրությամբ. *«Հուշարձանը կառուցվել է Նախիջևանի շրջանի բանվորների կողմից 1924 թվականի նոյեմբերի 23-ի 2-րդ ընդլայնված բանվորական համաժողովի որոշմամբ»*։

Հայրենական մեծ պատերազմի ժամանակ հուշարձանը ոչնչացրել են քաղաքը զավթած Վերմախտի զորքերի զինվորականները. քանդակը գնդակահարել են տանկից։ Պատերազմից հետո հրապարակում տեղադրվել է հուշարձանի փոքրացրած տարբերակը։ Հին հուշարձանի հուշատախտակը պահպանվել է և փոխանցվել Ռոստովի թանգարանին։ Պատվանդանի կանգուն մնացած մասը տեղափոխել են «Ռոստով» կինոթատրոնի մոտի պուրակ (Ռոստովի պետական համալսարանի դիմաց) և այնտեղ տեղադրել են Լոմոնոսովի քանդակը։

Այժմ գոյություն ունեցող հուշարձանը Կարլ Մարքսի հրապարակում հայտնվել է 1959 թվականին։ Հուշարձանի հեղինակներն են քանդակագործ Մոիսեյ Ալտշուլերը և ճարտարապետ Միխայիլ Մինկուսը։ Մարքսի բրոնզե պատկերաքանդակը տեղադրված է գրանիտե բարձր պատվանդանին։ Քանդակը ձուլվել է Լենինգրադում։

Կարլ Մարքսի հուշարձանը նախկինում եղել է մշակութային ժառանգության դաշնային նշանակության օբյեկտ, սակայն 1997 թվականին նրա պահպանական կարգավիճակը դարձրել են տեղական նշանակության։

1990-ական թվականների վերջին տեղի հայ համայնքի ներկայացուցիչներն առաջարկեցին վերականգնել Եկատերինա II-ի հուշարձանը նույն տեղում, բայց այդ նախաձեռնությունը հավանության չարժանացավ։ Կարլ Մարքսի հուշարձանը տեղափոխելու և նրա տեղում Եկատերինա II-ի հուշարձանը վերականգնելու հարցը կրկին սկսեց ակտիվորեն քննարկվել 2005 թվականին, երբ Ռոստովում տեղափոխվել էր Կիրովի հուշարձանը։ Ըստ հարցումների՝ Մարքսի հուշարձանի տեղափոխմանը դեմ է արտահայտվում Պրոլետարսկի շրջանի բնակիչների մեծամասնությունը։ Ըստ նախնական գնահատումների՝ հուշարձանի տեղափոխման աշխատանքները կարժենան 1 միլիոն ռուբլի։ Նախագծերից մեկի համաձայն՝ Մարքսի հուշարձանը կարող է տեղափոխվել Շոլոխովի պողոտայի և 20-րդ Գծի անկյուն։ 2014 թվականին «Ժամանակի էությունը» հանրային շարժումը հավաքել է ռոստովցիների 1500 ստորագրություն՝ ուղղված Ռոստովի մարզի նահանգապետին, և նա դեմ է արտահայտվել հուշարձանի տեղափոխմանը։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:1959 հիմնադրումներ
Կատեգորիա:Բրոնզե արձաններ
Կատեգորիա:Դոնի Ռոստովի հուշարձաններ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի մշակութային ժառանգություն
Կատեգորիա:Քանդակներ այբբենական կարգով
Ջոն Պետրուչի

**Ջոն Փիթեր Պետրուչի** (; հուլիս 12 1967, Քինգզ-Պարկ, Լոնգ Այլենդ, Նյու Յորք, ԱՄՆ) — ամերիկացի վիրտուոզ-կիթառահար, ամերիկական պրոգ. մետալ Dream Theater խմբի հիմնադիրներից և մշտական անդամներից մեկն է, նաև մասնակցում է  Liquid Tension Experiment խմբում։ Նա համարվում է մեր ժամանակի լավագույն կիթառահարներից մեկը:

## Կենսագրություն
Ութ տարեկանում առաջին անգամ կիթառը վերցրեց ձեռքը, իսկ 12-ում՝ հրավիրվեց իր ընկեր Քևին Մուռի խումբ, ով ավելի ուշ դառնում է  Dream Theater- ի  ստեղնաշարային գործիքներ առաջին նվագողը։ Ինքնուրույն սովորել է նվագել էլեկտրական կիթառի վրա, վերցնելով հատվածներ  Սթիվ Մորսի, Սթիվ Հաույի, Սթիվ Վայի, Սթիվի Ռեյ Վոնի, Էլ Դի Մոելի, Ալեքս Լայֆսոնի և ի.

Դպրոցն ավարտելուց հետո իր մանկության ընկերոջ՝ Ջոն Մայանգի հետ ընդունվեց  Բոստոնի Բերքլիի երաժշտական քոլեջ, որտեղ նրանք հանդիպեցին թմբկահար Մայք Պարտնոին։ Հրավիրելով Քևին Մուռին, Պետրուչիին, Մայանգը (բաս-կիթառահար) և  Պարտնոյը հիմնեցին Majesty խումբը, որը  շուտով անվանվեց Dream Theater: Մեծապես Ջոն Պետրուչիի և նրա հմտության շնորհիվ խումբը հասավ հաջողության։

## Ճանաչում
2001 թվականից սկսած Ernie Ball Music Man կազմակերպությունը թողարկում են *John Petrucci* անվանական կիթառներ.

2007 թվականին  Total Guitar ամսագրում նշված է որպես  «տարվա կիթառահար»։ 2010 թվականին Guitar Player ամսագրում  ճանաչվեց «մետալ ուղղությունով լավագույն կիթառահար».

## Սկավառակագրություն
* Necronomicon (Game OST) (1995) (գրել է միայն նախաբանը և վերջաբանը)
* An Evening with John Petrucci and Jordan Rudess (2004)
* Suspended Animation (2005)

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Պաշտոնական կայք էջ

Կատեգորիա:Ամերիկացի կիթառահարներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի երգիչներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի կոմպոզիտորներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի երաժշտական պրոդյուսերներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի երաժիշտներ
Ֆեյա Բալաբինայի տուն (Դոնի Ռոստով)

**Ֆեյա Բալաբինայի տուն** (), շենք Ռուսաստանի Դոնի Ռոստով քաղաքում։ Հասցեն՝ Շահումյան փողոց, 58։ Տունը մշակութային ժառանգության բացահայտված օբյեկտ է (գրանցման համար` 6130402000, հրաման` № 191, 2004 թվականի դեկտեմբերի 29)։

## Պատմություն և նկարագրություն
Շահումյան փողոցի թիվ 58 տանը ծնվել և մինչև 1924 թվականն ապրել է ռուսական բալետի նշանավոր պարուհի Ֆեյա (Ֆեոնա) Իվանովնա Բալաբինան։ Էկլեկտիզմի ոճով տունը կառուցվել է XIX դարի վերջին։

1890-ական թվականների կեսերին այն ժամանակ Դմիտրիևսկայա փողոց, 68-70 հասցեի տնատիրությունը ձեռք է բերել Կոպել Աբելևիչ (Նիկոլայ Իվանովիչ) Վոլովը։ Նա Դոնի Ռոստով էր տեղափոխվել 1882 թվականին և զբաղվում էր հյուրանոցային բիզնեսով։ 1897 թվականին նա եռահարկ տուն կառուցելու թույլտվություն է ստանում, որի շինարարության ավարտից հետո այնտեղ սկսում է գործել հյուրանոց։ Ըստ աղբյուրների` XX դարի սկզբին այն կոչվել է «Մարսել»։ Այդ ժամանակ տնատիրությունը պատկանել է Սառա և Ելենա Վոլովներին։ Սառան Կոպել Վոլովի կինն էր, իսկ Ելենան, հավանաբար, հարսը։

1910 թվականից տան տեր է դարձել Դարիուշ Անտոնովիչ Յուզեֆովիչը։ Նոր տերը շենքում չի ապրել, սակայն հյուրանոցը վերանվանել է «Բրիստոլ»։ Նույն թվականին տեղի է ունեցել նշանավոր իրադարձություն` այս տանը ծնվել է հետագայում անվանի պարուհի Ֆեոնա Իվանովնա Բալաբինան։ 15 տարեկանում նա վերցրել է հնչեղ «Ֆեյա» («Փերի») կեղծանունը և տեղափոխվել Լենինգրադ։

1920 թվականից հետո տունը ստացել է համայնքային բնակատեղի կարգավիճակ, վերապրել է երկու պատերազմ։

Այն տանը, որտեղ ծնվել և մինչև Լենինգրադ մեկնելն ապրել է Ֆեյա Բալաբինան, փակցված է եղել հուշատախտակ.

Տունն այժմ գտնվում է գրեթե կիսաքանդ վիճակում, և նրա հետագա ճակատագիրն անորոշ է։ Հուշատախտակը պատից հանված է և նրա գտնվելու վայրն անհայտ է։

## Պատկերասրահ

Дом Ф.И. Балабиной (Rostov on Don).jpg|
Дом Ф.И. Балабиной (фрагмент стены) (Rostov on Don).jpg|Պատի դրվագ
Дом Ф.И. Балабиной (фрагмент фасада) (Rostov on Don).jpg|Ճակատի դրվագ
-Дом Ф.И. Балабиной (фрагмент Steel grille) (Rostov on Don).jpg|Մետաղական ճաղավանդակի դրվագ


## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն
* Вера Волошинова. Ростов-на-Дону: дом, где родилась Фея Балабина//газета «Молот». — 21.10.2011. №№ 153-154 — с. 6.

## Արտաքին հղումներ
* РОСТОВСКУЮ ПЛИСЕЦКУЮ ЗВАЛИ ФЕЕЙ
* Фея Ивановна Балабина
* Чьи имена появятся на ростовском "Проспекте звезд"?
* Донские краеведы предлагают пересмотреть отношение к мемориальным доскам

Կատեգորիա:Դոնի Ռոստովի շենքեր և կառույցներ
Կատեգորիա:Դոնի Ռոստովի տեսարժան վայրեր
Ասյա Բիբի

**Ազյա Նորին**, առավել հայտնի որպես **Ասյա Բիբի** (), պակիստանցի քրիստոնյա, որն աստվածանարգության մեղադրանքով Պակիստանի դատարանի կողմից դատապարտվել է մահապատժի կախաղանի միջոցով։ Եթե դատավճիռը իրականանար, ապա Նորինը կդառնար աստվածանարգության համար Պակիստանում օրենքով մահապատժի ենթարկված առաջին կինը։ Դատական վճիռը, որը պետք է կայացներ Պակիստանի բարձրագույն դատարանը, հայտնվել էր ողջ աշխարհի ուշադրության կենտրոնում։ 2018 թվականի հոկտեմբերին բարձրագույն դատարանը չեղարկել է Ասյա Բիբիի մահապատժի վճիռը։

## Պատմություն
Ասյա Նորինը ծնվել է Փանջաբի Շեկհուպուրա շրջանի Իթթան Վալի փոքրիկ գյուղում։

2009 թվականի հունիսի 14-ին իր գյուղում հատապտուղներ հավաքող Ասյա Նորինը ջուր էր խմել «մուսուլմանական» ջրհորից։ Կաթոլիկ եկեղեցու հետևորդ Ասյայի հետ աշխատող մուսուլման կանայք նրան մեղադրել էին ջուրն աղտոտելու մեջ։ Ասյան չէր ընդունել իր մեղքը և վեճը ստացել էր կրոնական երանգ։ 5 օր հետո կրկին գնալով հատապտուղներ հավաքելու՝ Ասյան նորից հանդիպել էր զայրացած ամբոխին։ Վեճը վերածվել էր ծեծի, ինչի հետևանքով Ասյան տեղափոխվել էր բանտ և մեղադրվել Պակիստանի քրեական օրենսգրքի 295-րդ հոդվածով։

## Համաշխարհային արձագանք
։ Հռոմի Պապ Բենեդիկտոս XVI-ը դիմել է Նորինի պատիժը մեղմելու խնդրանքով։

։ 2012 թվականի մարտին Ֆրանսիայի նախագահ Նիկոլա Սարկոզին հայտնել է, որ Ֆրանսիան պատրաստ է Ասյա Բիբիին և իր ընտանիքին քաղաքական ապաստան տրամադրել։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Փարիզի պատվավոր քաղաքացիներ
Կատեգորիա:Քրիստոնեությունը Պակիստանում
Լովիյսա

**Լովիյսա** (, ), քաղաք Ֆինլանդիայում, Ֆիննական ծոցի ափին, 87 կմ դեպի արևելք Հելսինկիից։  Լովիյսան սահմանակից է Կոուվոլա, Լապինյարվի, Մյուրսկյույլա, Պորվոո և Պյուխտյա համայնքներին։ Լովիյսան Լապինյարվիի հետ միասին ձևավորում են ենթանահանգ ()։ 2010 թվականին Լովիյսայի համայնքին միացան Պերնյայի, Լիլենդալի և Ռուոտսինպյուխտյայա համայնքները։

Լովիյսայի բնակչությունը երեք հարևան համայնքների միավորումից հետո 2010 թվականի հունվարից կազմում է շուրջ 15 565 մարդ
Քաղաքային համայնքի տարածքը կազմում է 1 751,58 կմ², որից 25,83 կմ² զբաղեցնում են ջրամբարներ, իսկ 906,13 կմ² ափամերձ ջրերը։ Քաղաքի բնակչության 56% խոսում են ֆիններեն, իսկ 43 %՝ շվեդերեն։

## Պատմություն
Քաղաքը հիմնադրվել է 1745 թվականին որպես սահմանամերձ ամրոց (Շվեդիայի և Ռուսաստանի սահմանին)։ Իր անվանումը ստացել է 1752 թվականին ի պատիվ շվեդական թագուհի Լովիսի Ուլրիկի Պրուսիացու։

XVIII դարում քաղաքը սկսել է ծաղկում ապրել, քանի որ թույլատրվել էր առևտուր անել  օտարերկրյա պետությունների հետ։ Սակայն, 1855 թվականին քաղաքը գրեթե ամբողջությամբ ոչնչացել է հրդեհից հետո։

## Տնտեսություն
Կենտրոնական մասից դեպի հարավ գտնվում է ծովային առևտրի նավահանգիստ՝ Վալկոն։

Քաղաքից 15 կմ հարավ-արևմուտք՝ Խյաստհոլմեն կղզու վրա, գտնվում է ֆիննական երկու ԱԷԿ-ներից մեկը՝ Լովիյսայի ԱԷԿ-ը։

## Տեսարժան վայրեր
Լավիյսայում պահպանվել են Ռոսեն և Ունգերն ամրոցները, որոնց միջոցով անցել է թագավորական ճանապարհը։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Бастионы Росен и Унгерн в Ловиисе

Կատեգորիա:Ֆինլանդիայի քաղաքներ
Կատեգորիա:1745 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր
Ֆերթ-օֆ-Թեյ

**Ֆերթ-օֆ-Թեյ**, ծովածոց Շոտլանդիաում։ Գտնվում է Ֆայֆ, Պերտ և Կինրոզ, Դանդի և Անգուս վարչական տարածքների կենտրոնում, որի մեջ է թափվում Շոտլանդիայի ամենաարագահոս Թեյ գետը։ Ծովածոցի ամենախորը հատվածը գտնվում է Ինվեգաուրի գյուղին մոտ՝ 4,8 կիլոմետր խորությամբ։

Ծովածոցը կապում են երկու կամուրջներ՝ Թեյ ճանապարհային կամուրջը և Թեյ երկաթուղային կամուրջը։

Ծովածոցն ունի մեկ հիմնական կղզի՝ Մագդրամ կղզին։

Անտարկտիդայում գտնվող Ֆերթ-օֆ-Թեյը հայտնաբերվել է 1892-1893-ական թվականներին Դանդիի ձկնորսական արշավախմբի կապիտան Թոմաս Ռոբերտսոնի կողմից և անվանակոչվել է ի պատիվ նրա։ Նա նաև անվանակոչել է մոտակա կղզին՝ ի պատիվ ծովածոցի հիմնական քաղաք Դանդիի։

## Բնական ժառանգություն
2000 թվականի հուլիսի 28-ից Ֆերթ-օֆ-Թեյը և Էդեն Էսթորին համարվում են Ռամսարի տարածքներ՝ 2000 թվականի փետրվարի 5-ին դառնալով հատուկ պաշտպանվող տարածքներ, իսկ 2005 թվականի մայիսի 12-ին՝ հատուկ պահվող տարածքներ։ Որոշ վայրեր գիտական հետաքրքրություն են ներկայացնում։ Դրանցից են Ներքին Թեյ Էսթորին, Մոնիֆիթ նեղուցը, Թեյփոթ-Թեսնմուր ծովափը։

Ինվեգաուրի նեղուցը գտնվում է տեղական բնապահպանական տեսանկյունից կարևոր գոտում։

Ֆերթ-օֆ-Թեյը հայտնի է իր ծովափերով և լայնաշերտ ավազով, մեծաթիվ փոկերով և ձմեռային թռչուններով։

## Ծովեզրի քաղաքներ ու գյուղեր
300px|մինի|Ֆերթ-օֆ-Թեյի և շրջակայքի քարտեզ
Բալմերինո

Բրաֆթի Ֆերի

Դանդի

Ինվեգաուրի

Կինգուդի

Մոնիֆիդ

Նյուբր

Նյուփորթ-օն-Թեյ

Թեյփորթ

Վուդհեվն

Վորմիթ

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Շոտլանդիա
Քեռի Ստյոպան (մուլտֆիլմ)

**Քեռի Ստյոպան**, խորհրդային սև-սպիտակ մուլտիպլիկացիոն ֆիլմ, որը ստեղծվել է 1939 թվականին՝ ռեժիսոր-մուլտիպլիկատոր Վլադիմիր Սուտեևի կողմից։ Սերգեյ Միխալկովի բանաստեղծության էկրանավորումն է։

## Սյուժե
Մուլտիպլիկացիոն ֆիլմն ստեղծվել է ըստ Սերգեյ Միխալկովի նույնանուն բանաստեղծության, որը մոսկվացի բոլոր երեխաների ընկեր, հսկա քեռի Ստյոպայի մասին է։ Մուլտֆիլմում օգտագործվում են նաև Միխալկովի «Իսկ դո՞ւք ինչ ունեք» և «Երջանիկ զբոսաշրջիկ» բանաստեղծությունները։

Մուլտֆիլմը սկսվում է, երբ քեռի Ստյոպան հայտնվում է կինոթատրոնում և հայտնի դարձած «Դու՛ք, ընկե՛ր, նստեք հատակին, ձեզ համար, ընկե՛ր մեկ է» արտահայտությամբ։

8/1 տան կառավարիչի մոտ բնակություն հաստատելու փաստաթղթով գալիս է նոր բնակիչ` Ս. Ս. Ստեփանովը։

## Հեղինակներ
* Սցենարի հեղինակներ.
** Սերգեյ Միխալկով, պոետ-շքանշանակիր
** Նիկոլայ Ադուև
* Ռեժիսոր՝ Վլադիմիր Սուտեև
* Համառեժիսոր՝ Լամիս Բրեդիս
* Օգնական՝ Վալերիա Ֆրոլովա
* Կոմպոզիտոր՝ Ալեքսեյ Կամին
* Նկարիչ-մուլտիպլիկատորներ.
** Բորիս Դյոժկին
** Ֆաինա Եպիֆանովա
** Լիդիա Ռեզցովա
** Նադեժդա Պրիվալովա
** Տ. Պուզիրևա
** Ֆեոդոր Խիտրուկ
** Աննա Շչեկալինա
* Տեխնիկական օգնական՝ Ի. Կուլնևա
* Նկարիչ-գունավորողներ.
** Ելենա Տաննենբերգ
** Վլադիմիր Սուտեև
* Հնչյունային օպերատոր՝ Ս. Ռենսկի
* Օպերատոր՝ Ա. Ալիպովա

## Ստեղծման պատմություն

## Փաստեր
* Տանը կարելի է տեսնել կատուներ, Միխալկովի «Կատուներ» բանաստեղծությունից։
* Շոգեքարշի վրայի արձանագրությունը անընդհատ փոխվում է։ 
* Բնակություն հաստատելու փաստաթղթի վրա, որ քեռ Ստյոպան տալիս է տան կառավարչին, երևում է մուլտֆիլմի ռեժիսորի ստորագրությունը 
* Երեխաները քեռի Ստյոպայի հետ զրուցելիս մեջ են բերում Միխալկովի մեկ այլ հայտնի` «Իսկ դո՞ւք ինչ ունեք» բանաստեղծությունը։

## Տես նաև
* Քեռի Ստյոպան` միլիցիոներ

## Ծանոթագրություններ

* 

Կատեգորիա:1939 մուլտֆիլմեր
Կատեգորիա:Խորհրդային մուլտֆիլմեր
Կատեգորիա:«Սոյուզմուլտֆիլմ» ստուդիայի մուլտֆիլմեր
Կատեգորիա:Խորհրդային սև-սպիտակ ֆիլմեր
Փղիկը (մուլտֆիլմ)

**Փղիկը** (), 1967 թվականին նկարահանված մուլտիպլիկացիոն ֆիլմ, բանաստեղծական և հեգնական մանկական հեքիաթ, որն էկրանավորվել է ռեժիսիոր Եֆիմ Համբուրգի կողմից։ Ռեդյարդ Քիփլինգի հեքիաթի էկրանավորվումը պատմում է հետաքրքրասեր փղիկի և այն մասին, թե ինչպես է նրա մոտ կնճիթ առաջանում։ Ավելի վաղ հեքիաթն արդեն էկրանավորվել էր մուլտիպլիկատոր Աննա Շեկալինայի կողմից, նույն ստուդիայում, 1936 թվականին։

## Սյուժե
Մուլտֆիլմը պատմում է հետաքրքրասեր փղիկի մասին, որի փոքրիկ քիթը վերածվում է փղի երկար կնճիթի։ Մուլֆիլմի գործողությունները զարգանում են աֆրիկյան բնությունը պատկերող գունագեղ ֆոնի վրա։

## Հեղինակներ
* Ռեժիսոր – Եֆիմ Գամբուրգ
* Սցենարիստ – Եֆիմ Գամբուրգ, ըստ Ռ. Քիփլինգի հեքիաթի 
* Բեմադրող – նկարիչ – Նաթան Լերներ
* Կոմպոզիտոր – Իվար Արսեև
* Օպերատոր – Միխայիլ Դրույան 
* Հնչունային օպերատոր – Գեորգի Մարտինյուկ
* Մոնտաժող – Ի. Գերասիմովա
* Խմբագիր – Ալեքսանդր Տիմոֆեևսկի
* Մուլտֆիլմի տնօրեն – Ֆյոդոր Իվանով
* Նկարիչ-մուլտիպլիկատորներ – Էլվիրա Մասլովա, Վլադիմիր Պեկար, Իվան Դավիդով, Վլադիմիր Պոպով, Իոսիֆ Կուրոյան, Անատոլի Պետրով, Զոյա Մոնետովա, Սերգեյ Մարակասով
* Տեքստը կարդացել են – Նիկոլայ Լիտվինով
* Դերերը հնչունավորել են.
**Ռինա Զելյոնայա – Փղիկ
**Անատոլի Պապանով – Կոկորդիլոս
**Էրաստ Գարին – Պիթոն
**Գեորգի Վիցին –  Պավին
**Գրիգորի Շպիգել – Գետաձի
**Դ. Լոզորայտիտե – Ջայլամ/Կոլո – կոլո թռչնակ

## Վերաթողարկում DVD ձևաչափով
Մուլտֆիլմը հաճախակի վերաթողարկվել է DVD ձևաչափով, մուլտֆիլմերի տարբեր հավաքածուներում.

* «Հեքիաթային ջունգլի», Սոյուզմուլտֆիլմ ստուդիա
** Սկավառակի վրա ներառված են հետևյալ մուլտֆիլմերը. «Կատուն, որը զբոսնում էր ինքն իր համար» (1965), «Ռիկի, տիկ, տավի» (1965), «Ամենա, ամենա, ամենա, ամենա» (1966), «Կապիկը Սարուգասիմա կղզուց» (1970), «Փղիկը» (1967)։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* 

Կատեգորիա:1967 մուլտֆիլմեր
Կատեգորիա:«Սոյուզմուլտֆիլմ» ստուդիայի մուլտֆիլմեր
Կատեգորիա:Մուլտֆիլմեր փղերի մասին
Գլխավոր ավտոկայան (Դոնի Ռոստով)

**Գլխավոր ավտոկայան** (), Ռուսաստանի Դոնի Ռոստով քաղաքի երկու ավտոկայաններից մեկը, որը գտնվում է Լենինյան շրջանում։ Սպասարկում է մերձքաղաքային, միջքաղաքային, միջշրջանային և միջազգային ուղերթներ։ Կառուցվել է 1980 թվականին ՌԽՖՍՀ ավտոտրանսպորտի նախարարության ավտոտրանսպորտային կառույցների նախագծման պետական ինստիտուտի Ռոստովի մասնաճյուղի անհատական նախագծով։ Առանձնահատկությունը նրա բազմանշանակալիությունն է. մեկ համակառույցում միավորված են բուն ավտոկայանը և հյուրանոց։

## Դիրք
Գլխավոր հատակագծի և քաղաքի կենտրոնի մանրամասն հատակագծման նախագծի համաձայն` ավտոկայանը գտնվում է երկաթուղային կայարանների և քաղաքի սահմաններից դուրս տանող մայրուղիների անմիջական հարևանությամբ։

## Ճարտարապետություն
Համալիրի ծավալանախագծային հորինվածքը կանխորոշված է շինարարական հրապարակի յուրահատկություններով` նրա ձևով, քաղաքային կառուցապատման համակարգում գտնվելու վայրով և քաղաքային տրանսպորտի ձևավորված երթուղիներով։ Համակառույցի շինությունները գործառական առումով բաժանվում են իրար հակադրվող երեք ծավալի։ Բուն ավտոկայանը վեցանկյունաձև հատակագծով երկհարկանի շինություն է, որը ներգծված է 63 մ կողմերով հավասարակողմ եռանկյան մեջ, և որի ճակատներն ուղղված են դեպի երկու փողոցները և գլխավոր երկաթուղային կայարանին։

Ավտոկայանի համակառույցի բարձրահարկ` 12-հարկանի մասը բաղկացած է կառուցվածքորեն միմյանց հետ կապված ուղղանկյունանիստներից, որոնք շեղված են 9 մետրով և կազմում են ուղիղ անկյուններով բազմանկյուն։ Երկհարկանի և բարձրահարկ մասերի միջև կառուցված է տրանսպորտային-արշավային ձեռնարկության մեկհարկանի շինությունը։

Նախագծի գլխավոր ինժեներն է Լ. Ի. Բերգելսոնը, ճարտարապետները՝ Գ. Ա. Գրիգորևը, Ե. Ի. Միրոնովը։

## Հասցե
* 344082, Ռուսաստան, ք. Դոնի Ռոստով, Սիվերսի փողոց, 1։ Տեղեկատու` +7(863) 303-21-12

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:1980 հիմնադրումներ Ռուսաստանում
Կատեգորիա:Դոնի Ռոստովի շենքեր և կառույցներ
Հելիոդոր (հանքանյութ)

**Հելիոդոր**, (), հանքանյութ, կանաչադեղնավուն, ոսկեդեղին, նարնջադեղնավուն կամ նարնջագույն բյուրեղի թափանցիկ տեսակներից մեկն է։ Գունավորումը պայմանավորված է Fe3+ իոնների խառնուրդով։ Հանդիպում է պրիզմայանման բյուրեղների տեսքով, հաճախ լավ կազմավորված և բավականին մեծ չափերով՝ բարձր ջերմաստիճանային և բարձր ջերմաստիճան ունեցող ջրային գոտիներում։ Համանման հանքանյութերից են տոպազը, տուրմալինը, քվարցը, դաշտային սապաթը կաոլինիտը, լեպիդոլիտը։ Երբեմն բաղադրության մեջ ունենում է ուրանի աննշան խառնուրդ։ Լավ է երեսակվում և կիրառվում է ոսկերչական աշխատանքներում։

## Բնության մեջ
Այս քարը ավելի  մեծ ճանաչում է ունեցել հին հույների մոտ։ Այս քարի ծայրերը կարող են ունենալ կապույտ գույն, իսկ կենտրոնը՝ դեղին
Սանկտ Պետերբուրգի թանգարանում կա բացառիկ հելիոդորր՝ 20 սմ երկարությամբ, որը գտնվել է Ուրալում։

Թափանցիկ նմուշներն ավելի բարձր են գնահատվում, քան պակաս թափանցիկները։ Այս քարից առավել հաճախ պատրաստել են կախազարդեր, մատանիներ և ականջօղեր Վաշինգտոնի թանգարաններից մեկում պահպանվում է 2054 կարատանոց հելիոդոր։

### Ծագման վայր
Գելիոդորի ծագման վայրերից  հայտնի են  Արգենտինան, Բրազիլիան, Ուկրաինան, Ռուսաստանը, Նամիբիան, Մադագասկարը։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Гелиодор 

Կատեգորիա:Միներալներ
Էմմենի կենդանաբանական այգի

**Էմմենի կենդանաբանական այգի** (հայտնի է նաև՝ *հյուսիսային կենդանաբանական այգի*) մեծ կենդանաբանական այգի էր, որը գտնվում էր Էմմենում, Նիդերլանդներ՝ Դրենթեի հյուսիսային նահանգում։ Ֆինանսական դժվարությունների պատճառով 2011 թվականին որոշվեց կենդանաբանական այգին վերակազմավորել։ Այն փակվեց 2015 թվականի վերջ, բայց վերաբացվեց 2016 թվականի սկզբին մեկ այլ վայրում՝ որպես Էմմենի վայրի արկածային կենդանաբանական այգի ( Wildlands Adventure Zoo Emmen)։

## Պատմություն
Կառուցվել է 1935 թվականին և վերջնական վերանորոգվել է 1970 թվականին, Էմմենի կենդանաբանական այգին համարվում է Եվրոպայի ամենալավ կենդանաբանական այգիներից մեկը և շատ մրցանակներ է շահել։ Կենդանիները ապրում են խնամքով կառուցված բնական միջավայրում՝ ըստ բուսականության, եղանակի և բարձրության։ Տարածքի պակասի պատճառով, մի նոր, երկրորդ մաս բացվեց 1998 թվականին՝ հենց Էմմենի դրսում։ Կենդանաբանական այգու երկու մասերն էլ կապված էին մեկը մյուսի հետ և մեկ տոմսը հնարավորություն էր տալիս մուտք գործել երկու մասերն էլ։

## Պահպանություն և բուծում
Կենդանաբանական այգին մեծ հաջողություն ունի ասիական փղեր բուծելու բնագավառում, 1992 թվականից 26 ծնունդ և միայն 2010-2011 թվականներին չորս ծնունդ։ 2011 թվականին կենդանաբանական այգում կային 13 փղեր, մնացացը տեղափոխվեցին այլ կենդանաբանական այգիներ

## Էմմենի վայրի արկածային կենդանաբանական այգի
Էմմենի քաղաքային խորհուրդը հաստատեց ամբողջովին նոր Վայլդլենդս () կենդանաբանական այգու կառուցումը, որը ենթադրում էր տարեկան ընդունել 1,3 միլիոն այցելու։ Նոր կենդանաբանական այգին ավարտվեց 2016 թվականի մարտին և Էմմենի քաղաքային կենտրոնի վերականգնման ծրագրի մի մասն է կազմում։ Այցելուները կարող են քայլել նոր Սիթի պլազայից դեպի կենդանաբանական այգի, որը սկզբնական կազմում է մոտ 22 հա (54 ակր), ընդլայնման համար լրացուցիչ 26 հա-ով (64 ակր), որը  ներառում է մոտ 40,000 քառակուսի մետր ներքին տարածք՝ ներառելով թատրոն։

## 2012 Հոլանդական ժամանակի փորձնական առաջնություններ
Բացի Աֆրիկայի սավաննաների՝ պրոֆեսիոնալների և էլիտար կանանց համար կենդանաբանական այգում սկսվեց 2012 Հոլանդական ժամանակի փորձնական առաջնություններ։ Պատմության մեջ դա առաջին անգամն էր, որ կենդանաբանական այգում սկսվեց ցիկլային մրցավազք։ Հեծնում էին զեբրեր, ընձուղտներ, ռնգեղջյուրներ և հիպպոսներ։

## Նշումներ

## Արտաքին հղումներ
* (in Dutch)

Կատեգորիա:Նիդերլանդներ
Սուրբ Բավոնի կաթոլիկ տաճար

300px|մինի
**Սուրբ Բավոնի տաճար** ( Kathedrale Basiliek Sint Bavo), նիդերլանդական Հաարլեմ քաղաքում գտնվող կաթոլիկ եկեղեցի։ Հանդիսանում է Հաարլեմ-Ամստերդամ թեմի մայր տաճարը։ Օծվել է ի պատիվ բելգիական Գենտ քաղաքի և ընդհանրապես ամբողջ Բելգիայի, ինչպես նաև նիդերլանդական Հաարլեմի հովանավոր Սուրբ Բավոնի, որը, ըստ ավանդազրույցի, երիտասարդ հասակում ցոփ ու շվայտ կյանք է վարել և միայն իր սրբակյաց կնոջ մահից հետո, Սուրբ Ամանդուսի ազդեցությամբ, դարձել է ոչ միայն օրինավոր քրիստոնյա, այլև ճգնավոր, ողջ կարողությունը բաժանել աղքատներին։

## Պատմություն
Սուրբ Բավոնի եկեղեցին կառուցվել է 1885—1898 թվականներին, այն բանից հետո, երբ վերականգնվել է Հաարլեմ-Ամստերդամի կաթոլիկ թեմը։ Բանն այն է, որ հարյուրավոր տարիներ գոյություն ունեցած կաթոլիկ այդ թեմը 1578 թվականին փոխարինվել էր ռեֆորմիստական՝ կալվինիստական  բողոքական թեմով և միայն 1853 թվականին վերականգնվել։ Եկեղեցու փայտե շինության հետ մեկտեղ կալվինականները տիրացել էին նրանում եղած արվեստի գործերին։

Նախատեսված էր եկեղեցու նոր շենքի նախագծերը պատվիրել ճարտարապետ *Պիտեր Կյոյպերս*ին, սակայն վերջինս, նկատի առնելով իր առաջացած տարիքը, հրաժարվել է և այդ աշխատանքը վստահել իր որդուն՝ Ջոզեֆին, որը եկեղեցին կառուցել է *նեոռոմանական* ոճով՝ հավելելով *մոդեռնիզմ*ի տարրեր։

1906 թվականին եկեղեցին վերակառուցվել է, ավելի ճոխ ու շքեղ տեսք ձեռք բերել։

1898 թվականի ապրիլի 1-ին տաճարը օծվել է։ 1948 թվականին Հռոմի պապ *Պիոս Տասներկուերորդ*ը տաճարին շնորհել է *փոքր բազիլիկ*ի կարգավիճակ։
## Գրականություն
*Palette Architecture des églises
*Portail|architecture chrétienne|catholicisme|Pays-Bas

## Պատկերասրահ

First via card slot 065.JPG
Haarlem, Kathedrale basiliek Sint Bavo 935.JPG
Overzicht van de met koper beklede middenkoepel - Haarlem - 20358326 - RCE.jpg


Haarlem, Kathedrale basiliek Sint Bavo Noordertoren.JPG
Haarlem St Bavo orgel.JPG
Bavo bvhh 2 juli 13 (2) 19555 14.JPG
Overzicht interieur - Haarlem - 20415548 - RCE.jpg


## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
*Official website
*Haarlem Shuffle - St Bavo Catholic Cathedral
* Offizielle Website der St.-Bavo-Kathedrale (niederländisch)
* ''St.-Bavo-Kathedrale''  In: *holland.com* (deutsch)

Կատեգորիա:Հաարլեմի եկեղեցիներ
«Ավ. Իսահակյանի անվան ԿԳ» ՀՈԱԿ-ի Խ. Գյուլնազարյանի անվան 15 գրադարան-մասնաճյուղ

մինի|Գրադարանի մուտքը
**«Ավ. Իսահակյանի անվան ԿԳ» ՀՈԱԿ-ի Խ. Գյուլնազարյանի անվան 15 գրադարան-մասնաճյուղ**,  Երևան քաղաքի բնակչության գրադարանային-տեղեկատվական սպասարկումն ապահովող, քաղաքական, բարոյական, գեղագիտական դաստիարակությունն, գրադարանային մատենագիտական գիտելիքների ուսուցանող ու տարածող, կրթական համակարգի գործունեությանն օժանդակող, գիտամեթոդական աշխատանքներ կազմակերպող, հայ և համաշխարհային գրականության, պատմության, գրադարանային նոր ձևեր ու մեթոդներ մշակող պետական հաստատություն։

## Պատմություն
Թիվ 15 գրադարան-մասնաճյուղը հիմնադրվել է 1958 թվականին։ Նախկինում այն անվանվել է թիվ 24 մասսայական գրադարան։ 1980 թվականին Իսահակյանի անվան ԳԿՀ-ի ստեղծումից հետո դարձել է գրադարանի պատանեկան գրադարան-մասնաճյուղ։ 1998 թվականի դեկտեմբերի 14-ին, Երևանի քաղաքապետի թիվ 1085 որոշման համաձայն, թիվ 15 պատանեկան գրադարանն անվանակոչվել է հայ անվանի գրող, գրականագետ Խաժակ Գյուլնազարյանի անվամբ։ 1958-1994 թվականներին գրադարանը ղեկավարել է  Լիզա Ճաղարյանը։ 1994 թվականից առ այսօր ղեկավարում է Սուսաննա Սոսոյանը։                                                                                                                                                              2017 թվականին ավարտվել են ֆոնդերի ավտոմատացված գրացուցակների ստեղծման աշխատանքները։ Գործարկվում են նաև էլեկտրոնային գրացուցակների «Ալեֆ» և «Կոհա» ծրագրերը։ 2018 թվականի հունվարի 1-ի տվյալներով, գրադարանի ֆոնդը կազմել է 20.624 միավոր գրականություն, իսկ ընթերցողների թիվը՝ 3064։

Գրադարանը համագործակցում է բազմաթիվ կրթական օջախների հետ, կարևորում է հատկապես դպրոցների հետ համագործակցությունը։                                                                                                    Գրադարանում գործում են «Փոքրիկների մոլորակ» և «Գրքասեր» ակումբները։ Ամեն տարի Խ․Գյուլնազարյանի անվան գրադարանը մասնակցում է «Մանկապատանեկան գրականության շաբաթ» և «Ազգային գրադարանային շաբաթ», «Ֆրանկոֆոնիայի օրեր» և «Էրեբունի-Երևան» տոնակատարությունների շրջանակներում անցկացվող միջոցառումներին։                                                                                                                                                                                                                                                 2018 թվականին գրադարանը նշեց եռատոն՝ Խ․Գյուլնազարյանի ծննդյան 100, գրադարանի անվանակոչության 20 և հիմնադրման 60 ամյակները։ Հոկտեմբերի 5-ին «Գրադարանավարի օր» ծրագրի շրջանակներում, գրադարանային գործի զարգացման մեջ ներդրած ավանդի համար աշխատակիցները պարգևատրվեցին պատվոգրերով և շնորհակալագրերով։

## Հասցե
Խ. Գյուլնազարյանի անվան 15 գրադարան-մասնաճյուղը գտնվում է Սայաթ-Նովա 37 հասցեում։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:1958 հիմնադրումներ
Կատեգորիա:Երևանի գրադարաններ
Ֆերդինանդ III (Կաստիլիայի թագավոր)

**Ֆերդինանդ III** (Իսպաներեն` Fernando III, ), նաև անվանել են **Սուրբ** (*el Santo*), եղել է Կաստիլիայի թագավոր 1217 թվականից և Լեոնի թագավոր 1230 թվականից, ինչպես նաև Գալիսիայի թագավոր 1231 թվականից։ Նա Լեոնի թագավոր Ալֆոնսո IX-ի և Կաստիլիայի թագուհի Բերենգարիայի որդին էր։ Իր երկրորդ ամուսնության արդյունքում նա նաև Օմալի կոմսն էր։ Ֆերդինանդ III-ը Կատիլիայի ամենահաջող արքաներից մեկն էր, ով ոչ միայն միայն միավորեց Կաստիլիայի և Լեոնի թագավորությունները, այլ նաև ամենամեծ ներդրումն ունեցավ Ռեկոնկիստայում։

Ռազմական և դիվանագիտական գործողությունների արդյունքում Ֆերդինանդը մեծացրեց Կաստիլիայի ազդեցությունը հարավային Իսպանիայում` նվաճելով Ալ-Անդալուսի ամենամեծ և ամենաին քաղաքները, ներառյալ հին Անդալուսական մայրաքաղաքներ Կորդովան և Սևիլյան և հիմնադրելով Կաստիլիայի պետության սահմանները հաջորդ երկու հարյուրամյակի համար։

Ֆերդինանդը սրբացվեց 1671 թվականին Հռոմի պապ Կլիմենտ X-ի կողմից և իսպաներենով նա հայտնի է որպես *Fernando el Santo*, *San Fernando* կամ *San Fernando Rey*: Բնակավայրեր ինչպիսիք են Սան Ֆերնանդո (Պամպագանա)-ն, Սան Ֆերնանդո (Լա Յունիոն)-ը Ֆիլիպիններում և Կալիֆոռնիայի, Սան Ֆերնանդո Սիթին ու Սան Ֆերնանդո Հովիտը անվանվել են նրա պատվին։

## Վաղ կյանք
Ֆերդինանդի ծննդյան ստույգ ամսաթիվը անհայտ է։ Ենթադրվում է, որ նա ծնվել է 1199 կամ 1198 թվականին, չնայած վերջին հետազոտողները հիմնականում պնդում են, որ նա ծնվել է 1201 թվականի ամռանը։  Ֆերդինանդը ծնվել է Վալպարաիսոյի վանքում (Պելեաս դե Արիբա, որն այժմ Սամորա պրովիցիայում է)։

Որպեսեոնի թագավոր Ալֆոնսո IX-ի և Կաստիլիայի թագուհի Բերենգարիայի որդի Ֆերդինանդը հանդիսանում էր երկու կողմերի գահի ժառանգորդ, քանի որ նրա հորական պապմն էր Լեոնի թագավոր Ֆերդինանդ II-ն էր և մորական պապը` Կաստիլիայի թագավոր Սանչո III-ը, ովքեր Ալֆոնսո VII-ի որդիներն էին և ժառանգորները։ Ֆերդինանդը ուներ նաև այլ թագավորական նախնիներ իր հորական տատը Պորտուգալիայի թագուհի Ուրրակա Պորտուգալացին էր, իսկ մայրական տատը` Էլեանոր Անգլիացին,  Հենրի II Պլանտագենետի դուստրը։
 
Իր ծննդյան օրվանից մինչև 1204 թվականը նա նշանակվել էր որպես Լեոնի թագավորության ժառանգորդ հոր կողմից և Կաստիլիայի թագավորության ժառանգորդ մոր կողմից, չնայած նա Ալֆոնսո IX-ի երկրորդ որդին էր։ Ալֆոնսո IX-ը արդեն ուներ որդի և երկու դուստր առաջին ամուսնությունից Թերեզա Պորտուգալացուց, սակայն այդ ժամանակ նա չէր ճանաչում իր առաջին որդուն (ում անունը նույնպես Ֆերդինանդ էր) որպես ժառանգորդ։ Այնուամենայնիվ կաստիլիացիները նրա ավագ որդի Ֆերդինանդի մեջ ավել մեծ ներուժ էին տեսնում քան Բերենգարիայի որդու միջև։

Ֆերդինանդի ծնողների միջև ամուսնությունը չեղարկվեց Հռոմի պապ Իննոկենտիոս III-ի հրամանով 1204 թվականին նրանց արյունակցական կապի պատճառով։ Բերենգարիան իր երեխաների հետ միասին հեռացավ իր հոր` Կաստիլիայի թագավոր Ալֆոնսո VIII-ի մոտ։ 1217 թվականին նրա կրտսեր եղբայր Հենրի I-ը մահացավ և Բերենգարիան ժառանգեց Կաստիլիայի գահը, իսկ Ֆերդինանդը դարձավ ժառանգորդ, սակայն շուտով Բերենգարիան գահը հանձնեց իր որդուն։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Լեոնի արքաներ
Կատեգորիա:Կաթոլիկ միապետներ
Կատեգորիա:Կաստիլիայի միապետներ
Could I Have This Kiss Forever

**Could I Have This Kiss Forever**, ամերիկացի երգչուհի Ուիթնի Հյուսթոնի և իսպանացի երգիչ Էնրիկե Իգլեսիասի կատարմամբ դուետ։ Այն գրված է Դայան Ուարենի  կողմից և արտադրված՝ Դեյվիդ Ֆոսթերի, Մարկ Թեյլորի և Բրայան Ռոուլինգի կողմից։ Երգը առաջին անգամ հայտնվել է Իգլեսիասի դեբյուտում «Էնրիկե» (1999 թվական) անգլալեզու ալբոմում որպես դանդաղ լատինական ոճի բալլադ։ Այն նաև ընդգրկված էր Հյուսթոնի առաջին ձայնասկավառակի ալբոմում, Ուիթնի` Մեծագույն հիթերը (2000 թվական)։ Այն հաջողություններ է ձեռքբերել բազմաթիվ երկրներում, այդ թվում` Շվեյցարիայում և Նիդերլանդներում, որտեղ զբաղեցրեց բարձր հորիզոնականներ։

## Նախապատմություն
Հյուսթոնն ու Իգլեսիասը անձամբ երբեք չեն հանդիպել, քանի որ նրանք երկուսն էլ ի սկզբանե երգը ձայնագրում էին տարբեր ստուդիաներում. Հյուսթոնը՝ Գերմանիայի Համբուրգ քաղաքում, իսկ Իգլեսիասը՝ Կալիֆորնիայի Լոս Անջելես քաղաքում։ Ի վերջո, նրանք հանդիպեցին ստուդիայում, երբ երգը վերաձայնագրվում է Մետրոյի կողմից թողարկված սինգլի համար, արդյունքում ստացվում է նոր տարբերակ՝ դառնալով միդ-տեմպո։ Նոր տարբերակը թողարկվել է Հյուսթոնի ձայնագրման ստուդիայում, որպես առաջին ամերիկյան սինգլ իր մեծագույն հիթերը հավաքածուից՝ Ուիթնի՝ Մեծագույն հիթեր (2000 թվական). Իգլեսիասի համար դա չորրորդ սինգլն էր իր «Էնրիկե» ալբոմից։ Այն նաև հասանելի է իր` 2008 թվականին թողարկված մեծագույն հիթ հավաքածույում։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:2000 սինգլներ
Կատեգորիա:Երգեր այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Զուգերգեր
Կատեգորիա:Էնրիկե Իգլեսիասի երգեր
Կատեգորիա:Ուիթնի Հյուսթոնի երգեր