open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Բեր (գետ)

**Բեր** (), գետ Վայոմինգ նահանգի հարավ-արևելքում, Այդահո նահանգի հարավ-արևելքում, Յուտա նահանգի հյուսիս-արևելքում։ Երկարությունը 760 կմ։ լողավազանի տարածքը՝ 18&nbsp;197 կմ²։ Գետաբերանից 6 կմ բարձր ջրի միջին սպառումը 68 մ³/վ։ Այն թափվում է Մեծ աղի լիճ։

## Նկարագրություն
Գետը սկիզբ է առնում Յուտա նահանգի հյուսիս-արևելքից, Սամիտի լեռնաշղթայի հյուսիսից։ Բեր անունով գետը սկիզբ է առնում երկու՝ Հայդեն-Ֆորկ և Ստիլլուոտեր-Ֆորկ վտակների միախառնումից։ Հայդեն Ֆորկ գետը սկիզբ է առնում հյուսիսից՝ Հայդենի լեռնանցքից, արևմուտքից՝ Հայդեն Պիկ լեռներից։ Ստիլլուոտեր-Ֆորկ ակունքը գտնվում է Բեյսին սարահարթի վրա, որը շրջապատված է Հայդեն Պիկ, Ագասիս և Սպրիդ-Իգլ-Պիկ լեռներով՝ բարձրությունը 3000 մ է։

Հայդեն-Ֆորկի և Ստիլլիուոտեր-Ֆորկի գետերի միախառնվելով հոսում են դեպի Վայոմինգ նահանգի հարավ-արևմուտք, անցնում Էվանսթոն և թեքվում է հյուսիս-արևմուտք դեպի Այդահո նահանգի Բեր-Լեյկ շրջան։ Սոդա Սպրինգ քաղաքում գետը կտրուկ շրջվում է դեպի հարավ, և նորից մտնում է Յուտայի տարածք, որտեղ հոսում է Կորնիշ և Նյուտոն քաղաքներով։ Այստեղ՝ գետի վրա կա ջրամբար, որտեղ նրան միանում է Լիտլ-Բեր վտակը։ Այնուհետև գետը հոսում է Բերի հովտով, ընդունում Մալադ վտակը և թափվում Մեծ աղի ծովի հյուսիսարևելյան ծովածոցը, Բերիգում քաղաքից մոտ 16 կմ հյուսիս-արևելք։ Իր ողջ ընթացքում գետը կազմում է մի մեծ հսկայական հանգույց և կատարում մեծատառ U տառի նման շրջադարձ՝ շրջանցելով Ուոսատչ լեռնաշղթան։

Նախկինում Բերը Սնեյկ գետի վտակն էր, բայց լավային հոսքերը գետին ստիպել են փոխել իր հունը՝ դեպի Սոդա-Սպրինգս քաղաքի հյուսիս և հոսել հարավային ուղղությամբ թափվելով Բոննեվիլ լիճ։

## Պատմություն
Մինչ եվրոպացիների գալն այստեղ ապրել են շոշոնի ցեղերը։ Առաջին տրապերներն այստեղ եկել են հյուսիսից՝ Սնեյկ գետի ավազանից 1812 թվականին։ 1843 թվականին գետի ավազանը ուսումնասիրել է Ջոն Ֆրինմոտը։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:ԱՄՆ-ի գետեր
Հիլսբորո (գետ)

**Հիլսբորո** (), գետ Քուինս շրջանում և Էդուարդ արքայազնի կղզում (Կանադա)։ Գետի երկրորդ անվանումը **Իսթ Ռիվեր** է ()։

## Աշխարհագրություն
Գետը սկիզբ է առնում Էդուարդ արքայազնի կղզու հյուսիսային ափից ոչ հեռու գտնվող Հեդ օֆ Հիլսբորոյից, որը հիմնականում հոսում է հարավ-արևմուտքով, Շառլոթաուն գավառական քաղաքի մոտով, թափվում է Շառլոթաուն Հարբոր ծոցում և առաջանում է երեք գետերից՝ Հիլսբորոյից (Իսթ Ռիվեր), Յորքից (Նորթ Ռիվեր) և Էլիոթից (Ուեսթ Ռիվեր)։ Շառլոթաուն Հարբորը ջրանցքով կապված է Նորթամբերդլենի ծոցին, որը պատկանում է Սուրբ Լավրենտիոս ծոցի ջրավազանին։ Գետը կղզին բաժանում է երկու մասի, որը դարեր շարունակ եղել է տրանսպորտային հարմար ճանապարհ։ Գետի գրեթե 75%-ը ունի մակընթացային ազդեցություն (մինչև Մաունթ Սթյուարտ)։ Գետը ունի կիլոմետր երկարությամբ գետաբերան։

## Բնություն
Հիլսբորոյի ջրավազանը, որտեղ կան աղի և քաղցրահամ ջրեր, տալիս է բնական միջավայր վայրի կենդանիների համար։ Այսեղ հիմնականում շատ են ջրային թռչունները, մշկառնետները և աղվեսները։ Գլենֆանան կղզում բնակվում են հարյուրավոր զույգ կապույտ ձկնկուլներ։ Ջրերում բնակվում են ոչ միայն քաղցրահամ ջրերում ապրող, այլ նաև ծովային ձկներ, այդ թվում՝ իշխանը, բծավոր պերկեսը, եվրոպական սաղմոնիկը, թյունոսը և օձաձուկը։

Գետավազանում կան բնության հատուկ պահպանվող տարածքներ որտեղ աճում են հասուն կարմիր կաղնիները։ Հիլսբորոյի ավազանում նաև աճում են 57 հազվագյուտ տեսակի անոթավոր բույսեր։

1997 թվականին Հիլսբորո գետը ներգրավվել է Կանադայի մեծ գետերի ցանկին (Canadian Heritage Rivers)։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Կանադայի գետեր
Տորգեյր Բյորվեն

**Տորգեյր Բյորվեն** (, ), նորվեգացի ֆուտբոլիստ։ Հանդիսանում է նիդերլանդական «Տվենտե» ֆուտբոլային ակումբի և Նորվեգիայի ֆուտբոլի երիտասարդական հավաքականի հարձակվողը։

## Ակումբային կարիերա
Բյորվենը սկսել է իր ֆուտբոլային կարիերան նորվեգական «Օդդ» ֆուտբոլային ակումբում։ 2009 թվականի սեպտեմբերի 28-ին «Բրանի» դեմ խաղում նա կատարում է իր նորամուտը Նորվեգիայի առաջնությունում։ Այդ նույն խաղում Տորգեյրը խփում է նաև իր առաջին գոլը թիմի կազմում։ 2012 թվականի ամռանը նա տեղափոխվում է «Վոլերենգա»։ Տրանսֆերի արժեքը կազմում է 550 հազար եվրո։ Օգոստոսի 26-ին «Մոլդեի» դեմ խաղում նա կատարում է իր նորամուտը նոր ակումբի կազմում։ Օգոստոսի 31-ին «Սանես Ուլֆի» դեմ խաղում Բյորվենը հեղինակում է իր առաջին գոլը «Վոլերենգայի» կազմում։

2014 թվականի սկզբին Տորգեյրը տեղափոխվում է նիդերլանդական «Տվենտե»։ Փետրվարի 2-ին «Կամբյուրի» դեմ խաղում նա խաղի երկրորդ խաղակեսում փոխարինելով Լյուկ Կաստայնոսին՝ կատարում է իր նորամուտը Նիդերլանդների առաջնությունում։ Փետրվարի 5-ին «Հերենվենի» դեմ խաղում նորվեգացին հեղինակում է իր առաջին գնդակը իր նոր թիմի կազմում։

## Միջազգային կարիերա
2010 թվականի նոյեմբերի 17-ին Իռլանդիայի ֆուտբոլի երիտասարդական հավաքականի դեմ խաղում Բյորվենը կատարում է իր նորամուտը Նորվեգիայի ֆուտբոլի երիտասարդական հավաքականի կազմում։ 2011 թվականի հոկտեմբերի 6-ին Ադրբեջանի երիտասարդական հավաքականի դեմ խաղում նա հեղինակում է իր առաջին գնդակը երկրի երիտասարդական հավաքականում։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Voetbal International profile 
* Բյորվենի էջը «Տվենտեի» պաշտոնական կայքում 

Կատեգորիա:Թուրքական Սուպերլիգայի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Նորվեգացի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Տղամարդկանց ֆուտբոլի կիսապաշտպաններ
Կատեգորիա:Տղամարդկանց ֆուտբոլի հարձակվողներ
Բանդ է Ամիր

**Բանդ է Ամիր** (), վեց լճերից կազմված շղթա, որը տեղակայված է մոտ 3000 մետր բարձրության վրա՝ Հինդուկուշ լեռներում՝ Աֆղանստանի կենտրոնում։ Լճերը բաժանված են կրաքարային տուֆով, որը հարստացնում է երկօքսիդային ածխածինը և ջրին տալիս է համապատասխան վառ կապույտ գույն։ Լճի միջով հոսում է նույնանուն գետը։
Բնական համալիրը երկրի ամենահայտնի տեսարժան վայրերից մեկն է Բուդդայի բամիանական արձաններ։ Բանդ է Ամիրը նաև Աֆղանստանի առաջին ազգային պարկն է։

## Պատմություն
Աֆղանստանի իշխանությունը պլանավորել էր բնական համալիրին տալ ազգային պարկի կարգավիճակ դեռևս 1960-ական թվականներին, սակայն քաղաքական անկայունության պատճառով դա տեղի չունեցավ։
1970-ական թվականներին արտերկրից զբոսաշրջիկների այցելության թիվն հասել է առավելագույնին։ Սակայն հետագայում խորհրդային զորքերի ներխուժման պատճառով զբոսաշրջիկների այցելությունները գրեթե դադարել էին։
2004 թվականին հայտ է ներկայացվել, որ Բանդ է Ամիրին մտնի համաշխարհային ժառանգության ցուցակում։
Վերջապես, 2009 թվականի ապրիլին հրապարակվեց Աֆղանստանի ազգային պարկը։


Պատկեր:Band e Paneer.jpg|Բանդի է Ամիր
Պատկեր:BandeAmir1.jpg|
Պատկեր:BandeAmir2.jpg|


## Աշխարհագրություն
Բանդի է Ամիրը տարածված է հին Բամիան քաղաքից մոտավորապես 75 կիլոմետ հյուսիս-արևմուտք։
Բնական համալիրի կազմը ներառում է 6 գետ։

* Բանդ է Գուլաման
* Բանդ է Կամբար
* Հայբաթ
* Բանդ է Պուդինա
* Բանդ է Քայբուլաթ
* Բանդ է Զուլֆագոր
Բանդ է Զուլֆագորը հանդիսանում է ամենամեծ և ամենախոր լիճը, որի միջին խորությունը 150 մետր է։
Ձմռանը այստեղ օդի ջերմաստիճանը կարող է նվազել մինչև −20&nbsp;°C։
Բանդ է Ամիրի տարածքում կարելի է հանդիպել այնպիսի կենդանիների ինչպիսիք են՝ լեռնային այծեր, վայրի խոյեր,գայլեր, աղվեսներ, ինչպես նաև կարելի է հանդիպել տեղին հատուկ էնդեմիկ թռչուններ։

## Բացասական վայրեր
Տուրիստները այցելելով ազգային պարկ կարող են հանդիպել հաջորդ խնդիրներին, հիմնական ծառայությունների բացակայությանը, ասֆալտապատ ճանապարհներ ինչպես նաև՝ ականապատ տարածքների առկայությունը։ Այդ վայրերն ականապատվել են ինչպես զինված ուժերի կողմից, այնպես էլ թալիբների գալուց հետո։ Միակ և ոչ մեծ տարածք զբաղեցնող շուկան գտնվում է Բանդ է Հայբեթում։

Տեղի էկոլոգիան կանոնավոր ենթարկվել է լուրջ մարտահրավերի, ինչպիսիք են տարածքի չվերահսկվող օգտագործումը որպես արոտավայր, թփուտների արմատախիլ անելը, որն իր հերթին նպաստում է հողի էրոզիայի զարգացմանը, ինչպես նաև ձկնորսությունը պայթուցիկ նյութերի օգտագործմամբ։
Այդ և այլ խնդիրների պատճառով նվազել է Բանդ է Ամիրիի վայրի բնության տեսակների բազմազանությունը։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Getting tourists to Afghanistan’s 'Grand Canyon' — BBC News, 15.07.2008.

Կատեգորիա:Աֆղանստանի լճեր
Կատեգորիա:Համաշխարհային ժառանգություն Աֆղանստանում
Կատեգորիա:Ասիայի լճեր
Կատեգորիա:Կատեգորիա ԲՊՀՄ II
Կատեգորիա:Աֆղանստանի ազգային պարկեր‎‎
Կալիֆոռնիական անոտ մողես

**Կալիֆոռնիական անոտ մողես** (), մողեսակերպերի կարգի անոտ մողեսների ընտանիքին պատկանող սողունի տեսակ։ Անոտ մողեսների ընտանիքին պատկանող իլիկամողեսների համեմատ ունեն բավականին բարդ ֆիզիոլոգիական և մորֆոլոգիական կառուցվածք։

## Տարածվածություն և կենսակերպ
Կալիֆոռնիական մողեսները տարածված են բացառապես Ամերիկա աշխարհամասի հյուսիսային հատվածում՝ Կալիֆոռնիայից մինչև Սան Ֆրանցիսկո ձգվող օվկիանոսի ափերին։ Նախընտրում է բնակվել չոր ավազոտ հողածածկ ունեցող տարածքներում, որին բնորոշ է նոսր բուսականությունը։ Ապրում է ավազուտներում, չոր հողերում, ինչպես նաև ընկած ծառերի տակ։

Չոր հողերի մեջ կալիֆոռնիական անոտ մողեսը բնակվում է մինչև 10-15 սմ խորություններում։ Այնտեղ նա անցուղիներ է փնտրում։ Վարում է ակտիվ ցերեկային կենսակերպ։ Սնվում է փոքրիկ միջատներով, ինչպես հողի մեջ, այնպես էլ ցամաքում։ Ունի սողուններին բնորոշ լավ զարգացած նյարդային համակարգ և հզոր հոտառություն։ Հոտառական ընկալիչների լավ զարգացվածության պատճառով նա անգամ հողի տակից է զգում իր որսի հոտը, որն հնարավորություն է ընձեռում վերջինիս հեշտությամբ բռնել որսը։

Կալիֆոռնիական անոտ մողեսները ձվակենդանածին սողուններ են։

## Նկարագրություն
Անոտ մողեսներն ունեն մարմնի համաչափ կառուցվածք, որի ընդհանուր երկարությունը կազմում է 25 սմ։ Մարմնի վերին հատվածը դարչնագույն է, իսկ որոշ տեսակների մոտ մարմինն ունի ամբողջովին մուգ գունավորում։

Անոտ մողեսները ոտքեր չունեն։ Այս առանձնյակների մոտ նախնիններին չեն պահպանվել անգամ ուրիշ տեսակների մոտ ռուդիմենտ հանդիսացող վերին և ստորին վերջույթները։

## Տես նաև
* Թիկնոցակիր մողես

## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն
* Даревский И. С., Орлов Н. Л. Редкие и исчезающие животные. Земноводные и пресмыкающиеся / под ред. В. Е. Соколова. — М.: Высш. шк., 1988. — С. 276—277. — 100 000 экз. — ISBN 5-06-001429-0.
* Жизнь животных в 7-ми т. / Гл. редактор В. Е. Соколов. Т. 5. Земноводные и пресмыкающиеся. / А. Г. Банников, И. С. Даревский, М. Н. Денисова и др.; под ред. А. Г. Банникова — 2-е изд., перераб. — М.: Просвещение, 1985. — С. 244.

Կատեգորիա:ԱՄՆ-ի կենդանական աշխարհ
Լևենցովյան գերեզմանատուն

**Լևենցովյան գերեզմանատուն Դոնի Ռոստով**,  գերեզմանատուն Դոնի Ռոստովում։

## Պատմություն

Լևենցովյան գերեզմանատունը գտնվում է Դոնի Ռոստովի Լևենցովյան շրջանում։ Ամբողջ գերեզմանատեղին զբաղեցնում է 1 հեկտարից մի քիչ ավել։ Հիմնադրման թվականն անհայտ է։ Ներկայումս գերեզմանատունն ունի *չգործողի* կարգավիճակ, այնտեղ կատարում են հուղարկավորումներ դագաղով և աճյունասափորով միայն ընտանեկան գերեզմաններում։

2001 թվականին հանուն ռուսաստանյան նոր մարտիրոսների և խոստովանահայրերի գերեզմանատանը ժամանակավորապես բացվել է եկեղեցի։ Նախատեսվում է կառուցվել լիարժեք քարե տաճար։

Գերեզմանատան տարածքում գտնվում է «Կուբանի 4-րդ գվարդիական կազակական հեծելազորային կորպուսի՝ Դոնի Ռոստովի ազատագրման ժամանակ՝ 1943 թվականի փետրվարի 8-ին հերոսի մահով զոհված կազակների հիշատակին նվիրված հուշարձան»։ *Հաղթանակի* տարելիցի ժամանակ այստեղ տեղադրվել է նոր կռածո ցանկապատ և հարակից տարածքներում տարվել է բարեգործական աշխատանքներ։

## Գործունեություն
Աշխատանքային ժամեր. մայիս-սեպտեմբեր ամիսներին ամեն օր ժամը 09:00 մինչև 19:00, հոկտեմբեր-ապրիլ ամիսներին՝ 09:00 մինչև 18:00։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Լևենցովյան գերեզմանատուն, Դոնի Ռոստով

Կատեգորիա:Ռուսաստանի գերեզմանատներ
Մեխակ, շուշան, շուշան, վարդ (նկար)

**«Մեխակ, շուշան, շուշան, վարդ»** (), ամերիկացի նկարիչ, Հիասքանչ դարաշրջանի կարկառուն ներկայացուցիչ Ջոն Սինգեր Սարջենթի նկարներից։ Այս ստեղծագործությունը հեղինակը վրձնել է 1885-1886 թվականներն ընկած ժամանակահատվածում։ Յուղաներկով կտավի չափերն են 174.00 × 153.70 սմ։ Նկարը հայտնի է նաև «Չինական լապտերներ» անվանումով։ Այսօր «Մեխակ, շուշան, շուշան, վարդ» ստեղծագործությունը պահպանվում և ցուցադրվում է Թեյթ բրիտանական պատկերասրահում (Լոնդոն, Միացյալ Թագավորություն)։

## Ստեղծման պատմություն
Ջոն Սինգեր Սարջենթի մոտ նկար ստեղծելու գաղափարը ծնվել է 1885 թվականի օգոստոսին, երբ նա ճամփորդում էր Թեմզայով Բերքշիրի շրջակայքում։ Նրան ուղեկցում էր ամերիկացի նկարիչ Էդվին Օսթին Էբբին։ Զբոսնելու ժամանակ նկարիչը տեսնում է չինական լապտերիկներ, որոնք կախված էին ծառերի և շուշանների միջև։

Ջոն Սարջենթը սկսեց նկարը վրձնել 1885 թվականի աշնանը, երբ հյուրընկալվել էր իր ընկերոջ՝ Ֆրենսիս Միլլեթի մոտ՝ Բրոդվեյում (Վուսթերշիր)։ Նա Ռոբերտ Լուիս Սթիվենսոնին գրել է, որ ցանկանում է կտավին հանձնել իր տեսած մթնշաղի էֆեկտը.

Սկզբում որպես մոդել ընտրվել է հնգամյա Կատարինան, ով տանտիրոջ դուստրն էր։ Հետո Կատարինան փոխարինվել է ավելի մեծահասակ աղջիկներով՝ Դորոթի և Պոլլի Բարնարդներով. նրանք Միլլեի ընկերոջ՝ նկարազարդող Ֆրեդերիկ Բարնարդի դուստրերն էին։ Աղջիկների տարիքը թույլ էր տալիս, որպեսզի ավելի երկար դիմանային բնորդի կարգավիճակով։ Սերջենթը նրանց ընտրեց շիկահեր վարսերի համար։ Նկարի ձախ հատվածում նկարված է տասնմեկամյա Դոլլին, իսկ աջից՝ յոթամյա Պոլլին։ Հեղինակը «Մեխակ, շուշան, շուշան, վարդ» ստեղծագործությունը վրձնել է իմպրեսիոնիզմի ավանդույթներով՝ օգտագործելով բնական լուսավորությունը։ Քանի որ Ջոն Սինգերը ցանկանում էր նկարում պատկերել մայր մտնող արևի լուսավորությամբ, ուստի աշխատում էր օրվա ավարտին մի քանի րոպե։ Սինգերը նկարի վրա աշխատեց սեպտեմբերից մինչև նոյեմբերի սկիզբը։ Այդ ժամանակահատվածում վարդերը թառամեցին և հեղինակը ստիպված օգտագործեց արհեստական ծաղիկներ՝ ամրացնելով թփերին։ Աղջիկները, չմրսելու նպատակով, հագնվում էին սվիտերներ, իսկ դրանց վրա այն հագուստը, որը երևում է ստեղծագործությունում։

Գրող Էդմունդ Ուիլյամ Գոսսեն, ով ականատես է եղել «Մեխակ, շուշան, շուշան, վարդ» նկարի ստեղծմանը, այսպես է արտահայտվել. «Նա (Սարջենթը) հեռանում էր նկարակալից, ուշադիր զննում էր չինական լապտերով լուսավորված երեկոյան այգուն, ու, որևէ բան նշմարելով, կտրուկ մոտենում էր կտավին և անում հերթական վրձնահարվածները»։ Եղանակի ցրտման և բնության փոփոխության պատճառով Ջոն Սինգերը դադարեցնում է աշխատանքները և վերադառնում է միայն հաջորդ տարի։ Հեղինակը նկարը ավարտին է հասցնում 1886 թվականի սեպտեմբերին։

Նկարի անվանումը վերցված է այդ տարիների հայտնի «Դրասանգ» երգերի բառերից։

## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն
* *MR Marc Simpson, John Singer Sargent* Uncanny Spectacle: The Public Career of the Young John Singer Sargent // Yale University Press, 1997 — ISBN 0300071779 
* *Hugh Brewster, John Singer Sargent* Carnation, Lily, Lily, Rose: The Story of a Painting // Kids Can, 2007 — ISBN 1554531373

## Արտաքին հղումներ
* Carnation, Lily, Lily, Rose в базе данных Галереи Тейт
* Carnation, Lily, Lily, Rose in Artble

Կատեգորիա:1886 նկարներ
Կատեգորիա:ԱՄՆ-ի արվեստ
Կատեգորիա:Թեյթ բրիտանական պատկերասրահի նկարներ
Կատեգորիա:Կանանց դիմապատկերներ
Կատեգորիա:Ջոն Սինգեր Սարջենթի նկարներ
Նաուել Ուապի

**Նաուել Ուապի**, լիճ Արգենտինայում Նեուկեն և Ռիո Նեգրո նահանգների սահմանին՝ հյուսիսային Պատագոնիայում։ Արաուկանների լեզվով նրա անունը նշանակում է «*Յագուարի կղզի*»։

Լիճն ունի 531 կմ² տարածք, նրա առավելագույն խորությունը 460 մետր է։ Լիճն ունի երկարաձիգ տեսք, որոնք նման են ֆյորդերի և առաջացել են հողմահարման հետևանքով։

Լճի կողքին գտնվում է հին արգենտինական ազգային պարկը՝ *[[Նաուել Ուապի (ազգային պարկ)|Նաուել Ուապի ազգային պարկ]]*, որը հինվել է 1934 թվականին և ունի 7&nbsp;098,9 կմ² տարածք։ Այն ձգվում է 130 կմ արգենտինա-չիլիական սահմանի երկայնքով։ Այգում գերակշռում են բարձր լեռներ, բազում լճեր և լայնածավալ անտառներ։ Հյուսիսում նրան միանում է Լանինի ազգային պարկը։

*Nahuel Huapi* ազգային պարկի սահմաններից դուրս մեկ այլ նշանավոր ազգային պարկ է *[[Լոս Արայանես]]*-ը։ *Península de Quetrihué* թերակղզում գտնվում է նախնադարյան ընդարձակ անտառ, բուսականությամբ ծածկված (*Luma apiculata*)-ն։ Այդ ծառերի կեղևներն ունեն կարմրագույն երանգ։ Զբոսաշրջիկների համար փակ անտառը տեղակայված է լճի ամենամեծ կղզում՝ *Իսլա Վիկտորիայում*։

Նաուել Ուապին այդ ամենամեծ լիճն է ազգային պարկում։ Ամենակարևոր քաղաքը գտնվում է լճի ափին դա՝ Սան Կառլոս դե Բարիլոչեն է, արգենտինական զբոսաշրջիկության կենտրոնը։ Քաղաքին մոտ տեղակայված է կարևոր դահուկային հատվածը, *Cerro Catedral*-ն։

thumb|right|320px|Modesta Victoria
Հիշատակման է արժանի «*[[Modesta Victoria]]*» զբոսանավը։ Այն կառուցվել է 1937 թվականին Ամստերդամում և հետո, բաժանվելով մի քանի մասերի, տեղափոխվել է Բարիլոչի։ 1938 թվականից «Մոդեստա Վիկտորիան» ակոսում է Նաուել Ուապիում։ Դրանով 1952 թվականին ճանապարհորդել են Չե Գևարան և Ալբերտո Գրենադո չիլիական սահմանի մոտ։

## Լուսանկարներ

Պատկեր:Bariloche2-11-2003.jpg|Նաուլ Ուապի լիճը և Բարիլոչե քաղաքը
Պատկեր:Arryan1997.jpg|(*Luma apiculata*)
Պատկեր:Nahuel Huapi Lake, Llao Llao.jpg
Պատկեր:Nahuel huapi bariloche 01.JPG
Պատկեր:Nahuel huapi bariloche 15.JPG


## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* LAGO NAHUEL HUAPI (LAKE NAHUEL HUAPI)  
* La Fauna del Parque Nacional Nahuel Huapi 

Կատեգորիա:Արգենտինայի լճեր
Կատեգորիա:Կատեգորիա ԲՊՀՄ II
Լենինի հուշարձան (Իրկուստկ)

**Վլադիմիր Իլյիչ Լենինի հուշարձան** (), որը գտնվում է Ռուսաստանի Իրկուտսկ քաղաքում։ Այն կանգնեցվել է 1952 թվականին։ Քանդակագործը Նիկոլայ Տոմսկին է, ճարտարապետը՝ Լ. Կ. Գոլբովսկին։

## Պատմություն
Հուշարձանը բացվել 1952 թվականի սեպտեմբերի 23-ին Իրկուտսկի Կիրովի շրջանում՝ Լենինի և Կարլ Մարքսի փողոցների անկյունում է (այժմ Աջափնյա շրջան)։

2008 թվականին իրականացվել հուշարձանի վերակառուցումը. հուշարձանը ապամոնտաժվել էր, պատվանդանը քանդվել է և կառուցվել է նորից, հուշարձանի շուրջը գտնվող պարտեզը բարեկարգվել է։

## Հետաքրքիր փաստեր
ձախից|մինի|200x200փքս|Լենինի արձանը Վորոնեժում, որից էլ Իրկուտսկի համար կատարվել է հեղինակային պատճենը:
* Լենինի արձանը Իրկուտսկում հեղինակային պատճեն է քանդակագործ Ն. Վ. Տոմսկու ստեղծված արձանից, որը գտնվում է Վորոնեժում։ Նման հուշարձաններն են ձուլվել Վիլնյուսի, Լենինգրադի համար։

## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն
* *Литвинова Б. Т.* Монументальное искусство // Памятники истории и культуры Иркутска. — Иркутск: Вост.-Сиб. кн. изд-во, 1993. — С. 429. — 448 с. — Тираж 5 000 экз. — ISBN 5-7424-0581-2
* *Козлов И. И.* Улица Ленина // *Козлов И. И.* Путеводитель по Иркутску. — Иркутск: Вост.-Сиб. кн. изд-во, 1982. — С. 51—52. — 192 с. — Тираж 50 000 экз.

## Արտաքին հղումներ
* Памятник Владимиру Ленину  на сайте Мемориальные доски и памятник Иркутска
* Памятники Ленину на сайте Иркипедия
* Памятники Ленину  в Иркутске

Կատեգորիա:1952 հիմնադրումներ
Կատեգորիա:Հուշարձաններ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Ռուսաստանի մշակութային ժառանգություն
Ռոլանդո Ռիվի

**Ռոլանդո Ռիվի**, լրիվ անունը՝ **Ռոլանդո Մարիա Ռիվի ** (,  ), կաթոլիկական երանելիներից, նահատակ, սեմինարիստ, սպանվել է իտալացի պարտիզանների կողմից։

## Կենսագրություն
1942 թվականի աշնանը Ռիվին ընդունվեց սեմինարիա, 1944 թվականին ստիպված եղավ թողել կրթությունը՝ գերմանական շրջափակման պատճառով։ Տուն վերադառնալով, Ռոլանդո Ռիվին, չնայած ամերիկյան հակակղերական տրամադրվածությանը, նա շարունակեց կրել փարաջա։ 1945 թվականի  ապրիլի 10-ին իտալացի պարտիզանները առևանգեցին նրան։ Երեք օր տանջվելուց և ծաղրվելուց հետո գնդակահարվել է Պալագանոի մոտակայքում գտնվող անտառում։ Ապրիլի 14-ին նրա հարազատները տարել են դիակը և թաղել Մոնկոյում։

1945 թվականի մայիսի 20-ին Ռոլանդո Ռիվիի մարմինը վերաթաղել են Սուրբ Վալենտինի եկեղեցու մոտ։ 1997 թվականի հունիսի 26-ին Ռիվիի մասունքները տեղեոխեցին հենց Սուրբ Վալենտինի եկեղեցու մեջ։

## Փառաբանում
2006 թվականի հունվարի 7-ին Մոդենի արքեպիսկոպոսությունը սկսեց նրա սրբադասությունը։ 2012 թվականի մայիսին վատիկանի միաբանությունը Ռոնալդո Ռիվիի մահը ճանաճեց, որպես նահատակություն։ 2013 թվականի մարտի 28-ին Սրբերի դասակարգման միաբանությունը ճանաճեց նրա նահատակ լինելը և նրան համարեց «Աստծո ծառա»։

2013 թվականի հոկտեմբերի 5-ին Սուրբ Աթոռի ներկայացուցիչ կարդինալ Անջելո Ամատոն սուրբ պատարագի ժամանակ հայտարարեց Ռիվիի սրբադասման մասին, որը տեղի էր ունենում Մոդենի սպրոտի դպրոցում։

## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն
* Mino Martelli, Una guerra e due resistenze, 1940—1946. Opere e sangue del clero italiano e in particolare romagnolo emiliano nella guerra e nella resistenza su due fronti, Bari, Edizioni Paoline, 1976.
* Paolo Risso, Rolando Rivi, un ragazzo per Gesù, Camposampiero, Edizioni Del Noce, 1997. ISBN 88-86115-85-7. Consultabile on line.
* Emilio Bonicelli, Il sangue e l’amore. Romanzo, Milano, Jaca Book, 2004. ISBN 88-16-30403-0.
* Roberto Beretta, Storia dei preti uccisi dai partigiani, Casale Monferrato, Piemme, 2005. ISBN 88-384-8459-7.
* Emilio Bonicelli, Rolando Rivi seminarista martire (prefazione di Luigi Negri), Camerata Picena, Shalom, 2010. ISBN 978-88-8404-220-0.

## Արտաքին հղումներ
* Италия: причислен к лику блаженных 14-летний семинарист, убитый партизанами в 1945 году
* Индекс святых 
* Rolando Rivi sarà beato. Ecco la storia del seminarista quattordicenne freddato da mano partigiana 

Կատեգորիա:Իտալիայում հրազենից մահացածներ
Ջոն Էվերի Աբրահամս

**Ջոն Էվերի Աբրահամս** (, ), ամերիկացի դերասան։

## Կարիերա
Աբրահամսը սովորել է Սուրբ Աննայի (Saint Ann’s School) դպրոցում, Բրուքլինում։

Նկարահանվել է շատ ֆիլմերում և հեռուստաշոուներում։ Ավելի հայտնի է դարձել իր դերերի շնորհիվ, Բաբի կինոյում «Շատ սարսափելի կինո», Դալտոն Չապմեն կինոյում «Մոմե տուն», և Դեննի Բերնսը «Ծանոթություն ծնողների հետ» կինոկատագերգությունում։ Նա նաև հայտնի է «DJ Jonny» դերի շնորհիվ։

## Ֆիլմագրություն

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* 

Կատեգորիա:20-րդ դարի ամերիկացի տղամարդ դերասաններ
Կատեգորիա:21-րդ դարի ամերիկացի տղամարդ դերասաններ
Կատեգորիա:Ամերիկացի տղամարդ կինոդերասաններ
Կատեգորիա:Ամերիկացի տղամարդ հեռուստատեսային դերասաններ
Վաալ (գետ)

մինի|ձախից
**Վաալ** (, *Վալ*), գետ Նիդերլանդներում, հիմնական թևը Հռենոսն է, որի միջով անցնում է գետի հոսանքի 65%–ը։ Վաալը, որի երկարությունը 84 կմ է, հանդիսանում է Ռոտերդամը Գերմանիային միացնող ջրային ճանապարհներից մեկը։

Գերմանիայի սահմանը հատելուց անմիջապես հետո Հռենոսը բաժանվում է 2 մասի՝ Վաալի և Նեդեր–Հռենոսի։ Նեյմեյխենի մոտ Վաալը միանում է Մաաս–Վաալ ջրանցքին, իսկ Թիլի մոտ Վաալից անցնում է Ամստերդամ–Հռենոս ջրանցքը։ Վաուդրիհեմից ոչ հեռու Վաալը խառնվում է Աֆգեդամդե–Մաասին՝ կազմելով Բովեն–Մերվեդե գետը։ Զալտբոմելում Վաալի վրա կառուցված է երկաթուղային և ավտոմոբիլային կամուրջներ։

## Պատմություն
Վաալ անվանումը Հռումեական կայսրության օրոք հնչել է ինչպես Vacalis, Vahalis, Valis կամ ավելի ուշ Vahal, ունի գերմանական արմատներ (հին գերմաներեն՝ wôh, այսինքն կոր)։ Համարվում է, որ Վաալկիլլ գետը հոլանդական գաղութացման ժամանակ իր անունը ստացել է Վաալից (Waalkil՝ «առուների Վաալ»)։

Միջնադարում Վաալը շարունակվում էր նաև Մաասի հետ խառնվելուց հետո։ Դելտայի մասերը, հայտի ինչպես  Բովեն–Մերբեդե, Բենեդեն–Մերդեվե և գետի վերին հատված Նորդը նույնպես անվանվում էին Վաալ։

## Ջրի որակ
Վաալում ջրի որակը բարձր չէ, քանի որ այնտեղ են լցվում կոյուղու թափոններ Ֆրանսիայից, Գերմանիայից և Բելգիայից։ Գետում մի շարք հարուցիչներ են հայտնաբերվել հենց այդ թափոնների պատճառով։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Նիդերլանդների գետեր
Նանդիշ Սինգհ

**Նանդիշ Սանդու** (, ), հնդիկ դերասան, մոդել և հեռուստատեսային դերասան։ Սկսել է իր կարիերան մոդելի կարիերայով, ապա շարունակել հեռուստատեսային կարիերան։ Մեծ ճանաչում է ձեռք բերել խաղալով հնդկական Մերժվածը հեռուստասերիալում, որտեղ մարմնավորել է *Վիր Ումեդ Սինգ Բունդելային:*

## Կարիերա
Նանդիշ Սանդուն ծնվել է 1981 թվականի դեկտեմբերի 25-ին։ Նա սկսել է իր կարիերան մոդելավորման հետ միասին։ Այս դերասանը հայտնի է դարձել Մերժվածում՝որպես Վիր Սինգ Ումեդ Սինգ Բունդելա։

## Անձնական կյանք
Նանդիշ Սանդուն ամուսնացել է Մերժվածի դերասանուհի Ռաշամի Դեսայի հետ։ Նրանց հարսանիքը տեղի է ունեցել 2012 թվականի փետրվարի 12-ին։ Սակայն 2015 թվականին նրանք բաժանվեցին։

## Ֆիլմագրություն

* 2007-Կաստուրի
* 2007- Կհվայիշ
* 2008-Հում Լադկիյա
* 2007 -
* 2009–2012 - Մերժվածը
* 2009-Լաուտկե Պատկե
* 2009-Ռազ Փիչլե Ջանամ Կա
* 2012-Քիթչեն չամպիոն
* 2010-Քիչեն Չամփիոն
* 2010- Փիր Սուբահ Հոգի
* 2014- Բաազի Մեհման Նավազի Կի
* 2014- Հանդիպում
* 2015-Նացհ բաիլե
* 2015- Թերի Էկ Հանսե
* 2015- Նաչ Բալիյ 7
* 2015- Վախի գործոն
* 2016-Գուջարաթ

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Նանդիշ Սանդուն Ինստագրամում

Կատեգորիա:Հնդիկ դերասաններ
Կատեգորիա:Մոդելներ
Կատեգորիա:Հեռուստատեսային դերասաններ
Կոգիլնիկ

**Կոգիլնիկ** (ռում․ Cogîlnic, Կոգիլնիկ կամ Կունդուկ) - Մոլդավիայում և Ուկրաինայի Օդեսայի շրջանում գտնվող գետ։

Կոգիլնիկը սկիզբ է առնում Նիսպորենական շրջանում, անցնում է Մերձսևծովյան դաշտավայրով և ընկնում է Սասիկ ծովածոցը, որը կապված է Սև ծովի հետ։ Վերևի հոսքը և ջրհավաքի մոտ 50 %-ը գտնվում է Մոլդովիայի տարածքում, իսկ մյուս մասը՝ Օդեսայի շրջանում։ Գետի երկարությունը՝ 243 կիլոմետր է, իսկ իր ջրհավաք ավազանի մակերեսը 3910 կմ²։ Գետը երբեք ամբողջովին չի չորանում, որովհետև իր մեջ թափվում են շատ աղբյուրներ։

Կոգիլնիկ գետի վրա տեղակայված են՝ Հնչեշտ, Չիմշիլիա, Բեսսարբակա և Արցիզ քաղաքները։ Հոսքի ընդհանուր ուղղությունը դեպի հարավ-հարավարևելք է և միայն Չագա և Չիլիգիդերա գետերի գետաբերանների միջև՝ հոսքի ուղղությունը դեպի արևելք է։ Կոգիլնիկը հոսում է լայն խոռոչում, գարնանը ջրառատ է և փոթորկոտ, իսկ ամռանը ջրով աղքատ է։

Խնչեշտի միջին ամսական հոսքի նորմը՝ 0,30 մ³/վ է, բացարձակ 6,47 մ³/վ առավելագույնով  (1962 թ․) և բացարձակ 0,006 մ³/վ նվազագույնով (1964 թ․)։

## Պատմություն
Իոգան Տումանը 18-րդ դարում Բեսարաբիան նկարագրել է հետևյալ կերպ՝

1678 թվականին Կոգիլնիկ գետի աղբյուրների մոտ Միխայիլ Խինկուն իր աղջկա խնդրանքով կառուցեց վանք, որը կրում է իր անունը։

Գետի անվանման ծագումը մեկնաբանվում է տարբեր ձևերով։ Մի տարբերակով այն ծագում է թուրքական «կագանստվո» բառից, իսկ մյուսով՝ թուրքական «կեգելն» բառից (խոտ)։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Մոլդովայի գետեր
Կատեգորիա:Սև ծովի ավազանի գետեր
Խոհանոց (հեռուստասերիալ)

**«Խոհանոց»** ռուսական կատակերգական հեռուստասերիալ։ Հեռուստասերիալը նկարահանում են Keystone Production և Yellow, Black and White  ընկերությունները ՍՏՍ հեռուստաալիքի պատվերով։ Սերիալը պատմում է տարբեր հումորային և դրամատիկական իրադարձությունների մասին ֆրանսիական «Claude Monet» ռեստորանում, 5 եթերաշրջանից «Victor» ռեստորանում։

## Ստեղծման պատմությունը
Սերիալի նկարահանումները սկսվել են 2012 թվականի հուլիսին։ Դարձավ ամենաթանկը ռուսական սիթքոմների միջ, մի սերիայի արժեքը կազմում է 200 հազար դոլար։ Պրեմիերան կայացել է հոկտեմբերի 22-ին 2012 թվականին 21։00 ՍՏՍ հեռուստասերիալով։

2012 թվականի նոյեմբերի 12-ին սկսվել են 2 եթերաշրջանի առաջին 20 սերիաների նկարահանումները, որոնց ցուցադրումը սկսել է 2013 թվականի մարտի 25-ին։

2013 թվականի հուլիսին սկսվել են 3 եթերաշրջանի նկարահանումները, և նույն թվականի սեպտեմբերի 6-ից մինչև 2014 թվականի փետրվարի 18-ը միաժամանակ նկարահանվել են  «Խոհանոցը Փարիզում» լիամետրաժ ֆիլմը։ 3-րդ եթերաշրջանը ցուցադրվել է 2014 թվականի մարտի 3-ին, իսկ ֆիլմի պրեմիերան տեղի է ունեցել 2014 թվականի մայիսի 1-ին։

2014 թվականի մարտի 2-ին ցուցադրվել է վավերագրական  ֆիլմ «Խոհանոցի խոհանոց» (ֆիլմ ֆիլմի մասին)։

2014 թվականի ապրիլի վերջում սկսվել են 4-րդ եթերաշրջանի նկարահանումները, ցուցադրվել է նույն թվականի հոկտեմբերի 13-ին։

5-րդ եթերաշրջանը նկարահանվել է 2015 թվականի հունվարի 26-ից մինչև ապրիլի 30-ը։ Պրեմիերան կայացավ սեպտեմբերի 7-ին։

Հուլիսի 25-ից հոկտեմբերի 15-ը 2015 թվականին կայացել են 6-րդ և վերջին եթերաշրջանի նկարահանումները։ Պրեմիերան կայացավ 2016 թվականի փետրվարի 29-ին։

## Սյուժե
Մաքսիմ Լավրովը երազում է դառնալ հանրահայտ շեֆ խոհարար։ Դրա համար Վորոնեժում խոհանոցային քոլեջը ավարտելուց և բանակում ծառայելուց հետո գնում է Մոսկվա։ Նրան հաջողվում է, որովհետև նրան ընդունում են Մոսկվայի ամենալավ ռեստորանը, որը պատկանում է ռուսական շոուբիզնեսի աստղին՝ Դմիտրի Նագիևին։

Սերիանների սկզբում և վերջում հիմնականում հնչում են Մաքսի մտքերը (իսկ նրա բացակայության դեպքում մի ուրիշ կերպարների), որոնք պարունակում են ինչպես սերիայի արդյունքները, այնպես էլ փիլիսոփայական մտքեր։

## Դրվագներ

## Սաունդթրեքեր

## Սերիալի շարունակությունը
* «Խոհանոցը Փարիզում» (2014) - լիամետրաժ ֆիլմ, «Խոհանոց» հեռուստասերիալի 3 եթերաշրջանի շարունակությունը։ 
* «Էլեոն հյուրանոց» (2016) - «Խոհանոց» հեռուստասերիալի սպին-օֆֆը
* «Խոհանոց։Վերջին պատերազմը» (2017) - լիամետրաժ ֆիլմ, «Խոհանոց» հեռուստասերիալի 6 եթերաշրջանի շարունակությունը և սերիալի վերջին մասը։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:ՏԷՖԻ մրցանակի դափնեկիրներ
Աոկիգահարա

**Աոկիգահարա** ( «կապույտ ծառերի հարթավայր»), հայտնի է նաև **Ձյուկայ** անունով, անտառ Ֆուձիյամա լեռան ստորոտում, ճապոնական Հոնսյու կղզում։ Ընդհանուր տարածքը կազմում է 35 քառ. կմ։ Անտառի ռելիեֆը ներառում է բազում ժայռային քարանձավներ։ Ինչպես նաև նշվում է, որ անտառային շրջանի ընդերքում գտնվում են երկաթի հսկայական հանքեր։

Աոգիկահարան համարվում է երիտասարդ անտառ, գոյացել է շուրջ 1200 տարի առաջ։ Ֆուձի հրաբխի վերջին խոշոր ժայթքումը տեղի է ունեցել 1707 թվականին և ինչ-որ պատճառով չի ծածկել լանջերից մեկը, որը մոտ 3000 հա հողակտոր է կազմում։ Ավելի ուշ այդ տարածքում խիտ անտառ առաջացավ, որտեղ գերակշռող բույսերն են՝ տոսախ, սոճի և այլ մերկասերմեր: Անտառը գրեթե ստվար պատ է առաջացնում։ Աոգիկահարանում կան նաև կենդանիներ՝ վայրի աղվեսներ, օձեր և շներ։

## Պատմություն
thumb|340px
Աոկիգահարան համարվում է ողբերգական տարածաշրջան Ճապոնիայում։ Այս անտառն անվանում են *ինքնասպանների անտառ*։ Նախապես անտառն ասոցացվում էր առասպելաբանության հետ և ավանդաբար համարվում էր սատանաների ու ուրվականների բնակավայր։ Լեգենդներն այս անտառի մասին հայտնի են դեռևս միջնադարից։

Ավանդաբար խիստ սնահավատ ճապոնացիները հավատում են գերբնական ուժերին, որոնք բնակվում են անտառներում, ինչպես նաև սատանաներին ու ուրվականներին, որոնք բնակվում են Աոկիգահարայի ծառերի ներսում։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Небольшой документальный фильм

Կատեգորիա:Ճապոնիայի ազգային այգիներ
Կատեգորիա:Ճապոնիայի տեսարժան վայրեր
Վիկտոր Խորինյակ

**Վիկտոր Վիկտորովիչ Խորինյակ** (, ), Ա․ Պ․ Չեխովի անվան մոսկովյան գեղարվեստական թատրոնի դերասան։

## Կենսագրություն
Ծնվել է 1990 թվականի մարտի 22-ին Կրասնոյարսկի երկրամասի Մինուսինսկի շրջանում։ Ունի ավագ քույր և եղբայր :

Ավարտել է մոսկովյան գեղարվեստական թատրոն-դպրոցը։ Նա պատմում է, որ չորս տարվա ուսման ընթացքում ժամը 7-11 անց է կացրել պարապմունքներում, իսկ հետո մինչև առավոտյան 6-ը եղել է պահակ ռեստորանում։

Երկրորդ կուրսից հրավիրում էին խաղալ թատրոնում։ 2011 թվականին ընդունվում է թատրոնի հիմնական դերասանների խումբը։

2007 թվականից նկարահանվում է ֆիլմերում։  2010 թվականից նկարահանվում է «Խոհանոց» և «Էլեոն հյուրանոց» հեռուստասերիալներում։

Զբաղվում է սպորտով, սիրում է բասկետբոլ և բռնցքամարտ։ Ամուսնացած է, ունի որդի։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* 
* 
* 
* 
 

Կատեգորիա:ՄԳԱԹ դպրոց-ստուդիայի շրջանավարտներ
Կատեգորիա:Ռուս դերասաններ
Մարսյանդի

**Մարսյանդի** (), լեռնային գետ Նեպալի կենտրոնական մասում։

## Աշխարհագրություն
Մարսյանդին սկիզբ է առնում Անապուրնա լեռնազանգվածի հյուսիսարևտյան մասից, Տիլիչո լճի շրջանում։ Ձևավորվում է 4500 մ բարձրության վրա մերձակա լեռների սառցադաշտերի հալված ջրերից։ Մանանգ գյուղի մոտ՝ 3500 մ բարձրության վրա Մարսյանդի գետ է թափվում Ջարսանգ Կխոլա գետը (նաև հայտնի է Տորոնգ Կխոլա անունով): Մարսյանդի գետի տարածքը՝ ակունքից մինչև Ջարսանգ Կխոլային միանալու մասը, որոշ հրապարակումներում համարում են որպես առանձին գետ Կխանգսար Կխոլա անվանումով։

Մարսյանդին վերևի մասում շարժվում է արևմուտքից արևելք՝ ձևավորելով գեղատեսիլ հովիտ, որ հյուսիսից և հարավից փակված է բարձր լեռներով։ Գետը հոսում է Մանանգ, Պիսանգ, Չամե, Դխարապնի գյուղերով, շրջվում դեպի հարավ և դուրս գալիս Նեպալի լեռնային մասից։ Մարսյանդին թափվում է Տրուսլի գետ Մուգլինգ գյուղի մոտ։

## Տուրիզմ
### Արշավներ
Գետի վերևի մասի հովտով անցնում են «Ուղի Անապուրայի շուրջը» և «Ուղի Մանասլուի շուրջը» տուրիստական երթուղու հատվածներ։

### Ռաֆտինգ
Մարսյանդին հայտնի է իր ռաֆտինգի ուղիներով (դժվարության մակարդակ՝ 3-5), սակայն հիդրոէլեկտրակայաների կառուցման համար որոշ տարբերակներ դարձան անհասանելի։

## Պատկերասրահ

Պատկեր:Marsyangdi_river_confluence.jpg|Մարսյանդի գետը և նրա մեջ թափվող Ջարսանգ Կխոլան
Պատկեր:Marshyangdi_river_near_Bahundanda.jpg|Մարսյանդի, շրջան Լամջունգ
Պատկեր:Confluence_of_Marsyangdi_(left)_and_Trisuli_Rivers_at_Mugling,_Nepal.JPG|Մարսյանդին թափվում է Տրիսուլի


## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Նեպալի գետեր
Ղրիմյան մողես

**Ղրիմյան մողես** (), մողեսակերպերի կարգի իսկական մողեսների ընտանիքին պատկանող սողուն։

## Տարածվածություն և կենսակերպ
Իսկական մողեսների մեծ ընտանիքի այս ներկայացուցիչները տարածված են Բալկանյան թերակղզում, Ուկրաինայի սևծովյան շրջաններում, Մոլդովայում, ինչպես նաև Ղրիմի թերակղզում։ Իրենց անվանումը ստացել են Ղրիմ թերակղզում տարածվածության պատճառով։

Վարում է ակտիվ ցերեկային կենսակերպ։ Ձմեռում է սեպտեմբեր-հոկտեմբերից մինչև ապրիլ։ Հանդիպում է ձորերում, բլրալանջերին, ինչպես նաև այգիներում։ Սիրում է բնակվել նոսր բուսականություն ունեցող վայրերում։ Օրվա շոգ ժամերին ղրիմյան մողեսը քուն է մտնում, որը կարող է օրեր տևել։ Սնվում է փոքր չափի միջատներով։

## Նկարագրություն
Ղրիմյան մողեսը միջին չափի սողուն է։ Մարմնի ընդհանուր երկարությունը կազմում է 18-20 սմ։ Գլխի հատվածը տափակ է, իսկ մարմնի վերնամասն ունի կանաչ կամ գորշ գունավորում (գորշականաչ)։

Ի տարբերություն էգերի՝ արուներն ունեն առավել վառ գունավորում։ Մեջքի վրա տարածվում են 2 շարքով դասավորված սև բծեր։ Արուի փորի հատվածը դեղնավուն կամ որոշ դեպքերում նարնջագույն է, իսկ էգերինը՝ սպիտակ կամ սպիտակամոխրագույն։

## Տես նաև
* Հայկական մողես

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Մողեսներ
Չագան (Ուրալի վտակ)

**Չագան** () գետ, որը գտնվում է Ռուսաստանի Օրենբուրգի մարզում և Արևմտյան Ղազախստանի շրջանում։ Գետը Ուրալի աջ վտակն է, որի մեջ թափվում է Ուրալսկ քաղաքի շրջանով։ Գետի երկարությունը 264 կմ է, ջրահավաք ավազանի մակերեսը՝ 7530 կմ²։ Ջրի միջին ծախսը 7,7 մ³/վրկ․ է։

Ջրառատ է միայն գարնան ամիսներին։ Առաջացնում է բավականաչափ մեծ հեղեղումներ և լավ ոռոգվող մարգագետիններ։ Գետի վտակը՝ Մեծ Չագանը, սկիզբ է առնում Oբշչիյ Սիրտ լեռնաճյուղավորման հարավ֊արևմուտքից։

## Վտակներ
Առավել խոշորը՝ Դերկուլ (գետաբերանից 1 կմ հեռու)։
* 17 կմ։ Դերկուլ
* 29 կմ։ Կրուտայա
* *Ռուսաստանի և Ղազախստանի սահման*
* 131 կմ։ Տալովայա
* 168 կմ։ Գրյազնուշկա
* 198 կմ։ Բաշկիրկա
* 227 կմ։ Մալիյ Չագան
* 249 կմ։ Կամենկա

## Անվան ստուգաբանություն
Թաթարերենից թարգմանած՝ «թխկի»։ Հնարավոր է, որ այս տերմինը առաջացել է կալմիկերեն «ցագան» բառից, որը նշանակում է «սպիտակ»։ Ղազախների մոտ գետն ունի նաև երկրորդ անվանում՝ Ակսու (ղազախերենից՝ «Սպիտակ ջուր»)։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Ղազախստանի գետեր
Կատեգորիա:Ուրալի վտակներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գետեր
Առաջին համբույրը յոթերորդ անգամ

**Առաջին համբույրը յոթերորդ անգամ** (), հարավկորեական հեռուստասերիալ արտադրված *Lotte duty free shop* խանութի օգնությամբ։ Պրեմիերան առցանց կայացել է Naver TV Cast-ով և YouTube-ով յուրաքանչյուր երկուշաբթի և երեքշաբթի ժամը 10։00-ին, ցուցադրումն սկսվել է 2016 թվականի դեկտեմբերի 5-ից։

## Սյուժե
Մին Սու Ջինը (Լի Չո Հե) *Lotte Duty Free* խանութի աշխատակից է, որը երբեք չի գնացել ժամադրության։ Մի օր նա հանդիպում է ճակատագրի աստվածուհուն (Չհոի Ջի ՈՒ), որը նրան հնարավորություն է տալիս յոթ տարբեր տղամարդկանցից ընտրել իրեն զույգընկեր՝ առաջին համբույրի համար։ Նրա տարբերակներն են՝ առաջին՝ բարձր տեխնոլոգիաների միլիարդատերը (Լի Ջուն Գի), լուրջ, սակայն ռոմանտիկ տնօրենը (Փակ Հե Ջին), հմայիչ գաղտնի գործակալը (Ջի Չանգ Ուկ), արական սեռի հիասքանչ ընկերը (Քայի), միամիտ ժառանգորդը (Օկ Թեք Յոն), հայտնի կորեացի դերասանը (Լի Ջոնգ Սոկ), և ի վերջո համարձակ ճամփորդը (Լի Մին Հո)։

## Դերերում
### Գլխավոր դերասաններ
* Լի Չհո Հե - Մին Սու Ջին
* Չհոի Ջի ՈՒ - աստվածուհի (Ep. 1, 7)
* Լի Ջուն Գի - Լի Ջուն Գի (Ep. 1-2)
* Փակ Հե Ջին - Փակ Հե Ջին (Ep. 2-3)
* Ջի Չանգ Ուկ - Ջի Չանգ Ուկ (Ep. 3-4)
* Քայի - Քայի (Ep. 4-5)
* Օկ Թեք Յոն - Օկ Թեք Յոն (Ep. 5-6)
* Լի Ջոնգ Սոկ - Լի Ջոնգ Սոկ (Ep. 6-7)
* Լի Մին Հո - Լի Մին Հո

### Այլ
* Կիմ Հյոն Ջունգ - Սուն Յեոնգ (colleague #1)
* Լի Չհոնգ Մի - Ջի Յեոնգ (colleague #2)
* Սեո Յեոնգ Սամ - խանութի մենեջեր
* Լի Հյո Ջու - ընկերուհի (Ep. 1)
* Նոհ Ու Ջին - այլասերված(Ep. 3)
* Լի Չհա Յեոն - ոստիկանապետ #1
* Կիմ Յոնգ Թե - ոստիկանապետ #2

### Հատուկ հրավիրված
* Կիմ Ջի Հուն - փոստատար (Ep.1)

## Սաունդթրեկ

 
### Երգացանկ

## Արտադրություն
Մամլո ասուլիսը կայացել է Lotte կինոթատրոնում, որը գտնվում է Ջամշիլում, Սեուլ 2016 թվականի նոյեմբերի 22- ին։

## Սերիաների ցանկ

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:2016 հեռուստասերիալներ
Կատեգորիա:Հարավկորեական հեռուստասերիալներ
Սոլդատկա (Կամելիկի վտակ)

**Սոլդատկա,** գետ Ռուսաստանում, անցնում է Սարատովսկի շրջանի մոտով, գետի ակունքը գտնվում է Ղազախստանում։

## Աշխարհագրություն և ջրաբանություն
Սոլդատկան Կամելիկ գետի ձախափյա վտակն է, նրա գետաբերանը գտնվում է 157 կմ հեռավորության վրա Կամելիկի գետաբերանից։ Սոլդատկա գետի ընդհանուր երկարությունը 45 կմ է։

Սոլդատկա գետի ջուրը վերջնական արդյունքում թափվում է Մեծ Իրգիզ, Վոլգայի վտակը և այնուհետև Կասպից ծով, չունենալով հաղորդակցում համաշխարհային օվկիանոսի հետ։

## Ջրային հաշվեկշռի տվյալներ
Ռուսաստանի պետական ջրային հաշվեկշռի տվյալներով այն պատկանում է Ստորինվոլգյան ջրային շրջանին, որի ջրային տնտեսության հատվածը Մեծ Իրգիզ գետից մինչև Սուլանսկի ջրամբարն է։ Գետի ենթավազանը բացակայում է։ Գետի ավազանը պատկանում է Վոլգաին մինչև Կասպից ծով թափվելը։

Ըստ աշխարհագրական համակարգի ջրատնտեսական շրջանացման տվյալների՝

* *Ջրային օբյեկտի, պետական ջրային գրանցման կոդը* - **11010001612112100009902**
* *Հիդրոլոգիական ուսումնասիրությունների կոդը* - **112100990**
* *Ավազանի կոդը* - **01.05.00.001**

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Ռուսաստանի գետեր
Էդերսոն Մորաես

**Էդերսոն Սանտանա դե Մորաես** (, ), բրազիլացի ֆուտբոլիստ, դարպասապահ։ Հանդես է գալիս պորտուգալական «Բենֆիկայի» և Բրազիլիայի երիտասարդական հավաքականի կազմում։

## Ակումբային կարիերա
### Կարիերայի սկիզբ
Էդերսոնը սկսել է իր ֆուտբոլային կարիերան 2008 թվականին՝ բրազիլական «Սան Պաուլո» ֆուտբոլային ակումբի կազմում։ Թիմի ակադեմիայում հանդես է եկել 1 տարի, որից հետո տեղափոխվել է պորտուգալական «Բենֆիկա»։

Պորտուգալիայում 16 տարեկան հասակում Էդերսոնը տեղափոխվել է Երկրորդ դիվիզիոնում հանդես եկող «*Ռիբեյրաու*»։ Թիմի կազմում հանդես է եկել 1 տարի։

2012 թվականին Էդերսոնը տեղափոխվել է Պրիմեիրա լիգան ներկայացնող «*Ռիո Ավե*»։ 2012 թվականի ամռանը Էդերսոնը պաշտոնապես պայմանագիր է կնքել պորտուգալական ակումբի հետ։ Իսկ 2015 թվականին Էդերսոնը երկարաձգել է իր գործող պայմանագիրը մինչև 2019 թվականը։

## «Բենֆիկա»
2015 թվականի հունիսի 27-ին 500.000 եվրոյի դիմաց Էդերսոն Մորաեսը տեղափոխվել է «Բենֆիկա»։ Նա թիմի հետ կնքել է 5-ամյա պայմանագիր և ըստ այդ պայմանագրի նրա հրաժարագինը կազմելու էր 45 միլիոն եվրո։ Էդերսոնը սկզբում հանդես է եկել թիմի երիտասարդական կազմում՝ մասնակցելով երկրորդ դիվիզիոնի հանդիպումներին։

Թիմի հիմնական կազմում Էդերսոնը իր դեբյուտը նշել  է 2016 թվականի մարտի 5-ին՝ «Սպորտինգի» դեմ խաղում։ Այդ խաղում «Բենֆիկան» հաղթել է 1-0 հաշվով, և բարձրացել է Պրիմեիրա Լիգայի 1-ին հորիզոնական։ 5 օր անց Էդերսոնը մասնակցել է Պորտուգալիայի լիգայի գավաթի խաղարկության եզրափակչին, որը կայացել է «*Մարիտիմո*»-ի դեմ խաղում։ Հանդիպումն ավարտվել է «Բենֆիկայի» հաղթանակով՝ 6-2 հաշվով։

2015-2016 մրցաշրջանում նա նաև 3 հանդիպում անցկացրել է Չեմպիոնների լիգայի շրջանակներում, որտեղ «Բենֆիկան» հասել է մինչև 1/4 եզրափակիչ։

## Միջազգային կարիերա
2014 թվականին Էդերսոնը Բրազիլիայի երիտասարդական հավաքականի կազմում դարձել է Տուլոնի մրցաշարի հաղթող։

## Վիճակագրություն

## Ձեռքբերումներ
### Ակումբային
* Պորտուգալիայի չեմպիոն - 2015/16
* Պորտուգալիայի լիգայի գավաթակիր - 2015/16
* Պորտուգալիայի սուպերգավաթակիր - 2016

### Միջազգային
* Տուլոնի մրցաշարի հաղթող - 2014

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Էջը soccerway.com
* Էջը foradejogo.net կայքում 
* Էջը «Բենֆիկայի» պաշտոնական կայքում 

Կատեգորիա:1993 ծնունդներ
Կատեգորիա:2018 թվականի ֆուտբոլի աշխարհի առաջնության մասնակիցներ
Կատեգորիա:Անգլիայի լեգեոներ ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Բենֆիկայի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Բրազիլացի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Մանչեսթեր Սիթիի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Պրեմիեր Լիգայի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Տղամարդկանց ֆուտբոլի դարպասապահներ
Կատեգորիա:Օգոստոսի 17 ծնունդներ
Կատեգորիա:Ռիու Ավիի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Բրազիլիայի հավաքականի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Ֆեներբահչեի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Թուրքական Սուպերլիգայի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Սան Պաուլուի ֆուտբոլիստներ
Ելլուսթոն (գետ)

**Ելլուսթոն** (), գետ ԱՄՆ-ի հյուսիս-արևելքում, Միսսուրի գետի առաջին վտակը (համարվում է վերին Միսսուրիի հիմնական վտակը)։ Երկարությունը կազմում է 1114 կմ։ Գետը սկիզբ է առնում և հոսում (վերին հոսք) Ժայռոտ լեռներում։ Նաև անցնում է Մոնտանա, Վայոմինգ, Հյուսիսային Դակոտա նահանգների և Ելոուսթոուն ազգային պարկի տարածքով։ Սա միակ գետն է, որ այս շրջանում չունի ամբարտակ։ Վերին հոսքում ունի ջրվեժներ։ Միջին և ներքին հոսքերում հանգիստ և հարթավայրային գետ է։ Սարերում սնուցվում է անձրևների և ձյան միջոցով։ Մոնտանա նահանգում գետը օգտագործվում է ոռոգման համար, ավազանի մակերեսը 181 299 կմ², իսկ ջրի միջին ծախսը կազմում է 390 մ³/վ։

## Անվան ստուգաբանությունը
thumb|300px|left|Ելլոուսթոնը Վայոմինգում
Ժամանակակից անգլերեն անունն է «Ելլոուսթոն» (), «դեղնաքար» (անգլ, «yellow», «դեղին», stone «քար») փոխարկվել է ավելի հին ֆրանսերեն Ռոշ Ժոն անունից (), «դեղնաժայռ» (ֆրանս։ «roche», «ժայռ», «jaune» — «դեղին»), իսկ այն իր հերթին փոխարկվել է հնդկերենից «nissi-a-dazi», «դեղին քարերի գետ»։ Գետի անունով է կոչվել Ելոուսթոուն ազգային պարկը։ Կրոու ցեղը գետը անվանել է Վապիտի։

## Ավազան
Գետի ավազանը և նրա վտակները ընդգրկում են մեծ տարածք, ձգվելով Ելլուսթոն ազգային պարկից մինչև Մոնտանայի և հյուսիսային Վայոմինգի լեռները և հարթավայրերը։ Կարևոր վտակներն են Բիգհորնը, Ռոզբադ-Կրիկ, Տոնգ, Պաուդեր, գետերը։

## Նավթի հեղեղում
### 2011 թվական
2011 թվականի հուլիսի 1-ին մոտավորապես 22:40 սահմաններում Բիլլինգսից 16 կիլոմետր (10 միլ) դեպի արևմուտք (Մոնտանա), տեղի ունեցավ «ExxonMobil» ընկերությանը պատկանող խողովակաշարի պայթյուն, որի արդյունքում 56 րոպեի ընթացքում, գետը լցվեց 1500 բարել նավթ, որոշ ժամանակ անց հնարավոր եղավ նավթի արտահոսքը դադարեցնել։ Սրա հետ մեկտեղ քաղաքի ղեկավարությունը տեսնելով պայթյունի վտանգը կեսգիշերի սահմաններում տարահանեց քաղաքի ավելի քան 140 մարդու, թողնելով նրանց վերադառնալ տուն միայն առավոտյան 4-ին։ Քաղաքապետ Բռայան Շվեյցերը հայտարարեց, որ «պատասխանատու մարմիննրը կվերականգնեն գետը»։ Ընկերությանը դաշնային կառավարության կողմից տուգանվեց $3,4 մլն-ով։ Ընկերությունը հայտարարեց, որ նավթի տարածումը կանգնեցնելու համար ծախսել են $ 135մլն։

### 2015 թվական
2015 թվականի հունվարի 17-ին առավոտյան ժամը 10-ին Գլենդայվից 235 մղոն հեռավորության վրա տեղի ունեցավ «Bridger Pipeline Co.» ընկերությանը պատկանող խողովակաշարի պայթյուն, առավոտյան ժամը 11-ին վտանգը մեկուսացնելու փորձ արվեց։ Ընկերությունում հայտարարեցին, որ գետում հայտնվել է 300 մինչև 1200 բարել նավթ, իսկ պետական չինովնիկները ասացին, որ մոտավորապես 50 հազար ամերիկական գալլոն։ Փորձերի ընթացքում օդի մեջ հայտնաբերվել են թունավոր նյութեր, որոնք կարող են առաջացնել քաղցկեղ։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:ԱՄՆ-ի գետեր
Անդերսոն (գետ)

**Անդերսոն** (), գետ Կանադայի հյուսիս-արևմտյան մասում։

## Աշխարհագրություն
Սկիզբ է առնում Հյուսիս-արևմտյան տարածքներում գտնվող Մեծ Արջի լճի հյուսիսային մասերից։ Երկարությունը 692 կմ է, գետի մակերեսն ամբողջությամբ տարածված է Բևեռային շրջանով։

Հոսում է հյուսիս-արևմտյան ուղղությամբ, հոսում է Բուա, Բելո, Օբրի, Կոլվիլ, Մոնուար, Թադենե լճերով, այնուհետև թեքվում է արևմուտք, անցնում է ձախակողմյան իր ներհոսքով՝ Կոնուոտով և թեքվում է հյուսիս։ Թափվում է Հյուսիսային սառուցյալ օվկիանոսի Բոֆորտ ծովի Լիվերպուլ ծովածոց։

Գետը շրջապատված է մաքուր և բազմազան լանդշաֆտներով։ Վերին և միջին հոսանքներում գետը ողողում է կիրճեր, որոնցից ամենամեծը Կանյոն Ֆալկոն 6-րդն է։ Գետի վերին մասը գտնվում է տայգայում, որտեղ գերակշռում է սև եղևնին։ Սպիտակ եղևնին և թփերը աճում են գետահովիտներում։

## Կենդանական աշխարհ
Հյուսիսային ֆաունան առատ է Անդերսոն գետի ավազանում։ Կարիբու եղջերուների հոտը, որը սերունդ է տալիս Բլունոզ լճի մոտակայքում, հուլիսին տեղաշարժվում են դեպի հարավ՝ Անդերսոն գետի ստորին հատվածը։ Ցուլերը, ամերիկյան եղջերուները, արջերը այս հովտի սովորական բնակիչներն են։ Գետի շրջակայքում բնակվում են տարբեր տեսակի թռչուններ։

Բայց 1999-2008 թվականներին նկատվում է սպիտակ սագի թվաքանակի կրճատում։ Գետի դելտայում հանդիպում են ծովային նապաստակը և օղակավոր փոկը, ինչպես նաև ծովախոզը (կամ բևեռային դելֆինը)։

Գետի անունը դրվել է ի պատիվ Ջեյմս Անդերսոնի։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Կանադայի գետեր
Սերժի՛կ, հեռացի՛ր

[thumb|247x247px|աջից|Հանրահավաք [Հայաստանում 2008 թվականին]]
**«Սերժի՛կ, հեռացիր»**, Հայաստանի երրորդ նախագահ Սերժ Սարգսյանի կառավարման տարիների հայկական ընդդիմության հիմնական և գլխավոր քաղաքական կարգախոսը, որը լայն տարածքում է ունեցել 2009 թվականին, երբ լրացել է Հայաստանի նախագահ Սերժ Սարգսյանի կառավարման մեկ տարին։

Սկզբնական շրջանում քաղաքական այս կարգախոսը կիրառվել է հայկական Հայ Ազգային կոնգրես կուսակցության կազմակերպած միտինգի ժամանակ, սակայն դրանից հետո լայն տարածում է գտել այլ կուսակցությունների, ինչպես նաև շարքային քաղաքացիների շրջանում՝ անկախ կուսակցական պատկանելությունից։ Այս կարգախոսով են սկսել առաջնորդվել նաև Արցախյան պատերազմի մի շարք վետերաններ։

«Սերժիկ, հեռացի՛ր» արտահայտությունը նույնիսկ կիրառվում է Հայկական սփյուռքում։ Կան բազմաթիվ դեպքեր, երբ ցույցեր են կազմակերպվել այն երկրներում, որտեղ աշխատանքային այց է կատարել Հայաստանի Հանրապետության նախագահը։ Նման ցույցեր են տեղի ունեցել Ստրասբուրգում, Պրահայում, Փարիզում և Լոս Անջելեսում։

Ըստ Հայաստանի վիճակագրության ազգային կենտրոնի նախագահ Մանվել Սարգսյանի՝ «Սերժի՛կ, հեռացիր»-ը ձեռք է բերել համընդհանուր բնույթ: «Սերժի՛կ, հեռացի՛ր» արտահայտությունը լայնորեն կիրառվել է նաև Հայկական թավշյա հեղափոխության քաղաքացիական անհնազանդությունների ընթացքում։

## Տես նաև
* Պուտին խույլո
* Մերժիր Սերժին

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Քաղաքական կարգախոսներ
Կատեգորիա:Հայաստանի քաղաքականություն
H&M

**H&M (Hennes & Mauritz)**, շվեդական ընկերություն, Եվրոպայում հագուստի մեծագույն մանրածախ ցանցը։ Գլխավոր կենտրոնը գտնվում է Ստոկհոլմում։

## Պատմություն
1947 թվականին Վեստորոս քաղաքում Էրլինգ Պերսոնի կողմից բացվեց *Hennes* կանացի հագուստի խանութը։ 1968 թվականին Էրլինգ Պերսոնը ձեռք է բերում ձկնորսների և որսորդների համար *Mauritz Widfors*s խանութը։ Տեսականին համալրվում է տղամարդկանց և երեխաների համար հագուստով։ Հետագայում ընկերության անվանումը փոխում է *Hennes & Mauritz*-ի։

## Սեփականատերեր և ղեկավարություն
Ընկերության խոշորագույն բաժնետերն է H&M-ի տնօրինության խորհրդի ներկայացուցիչ Ստեֆան Պերսոնի ընտանիքը, որին պատկանում է բաժնետոմսերի 37 %-ը։ Գլխավոր ներկայացուցիչը և նախագահը Կարլ Յոհան Պերսոնն է։

## Գործունեություն
Ընկերությունը արտադրում և վաճառում է հագուստ։ Բացի հագուստից H&M-ը գնորդներին առաջարկում է ինտերիերի համար տարբեր ապրանքներ (բարձեր, տեքստիլ և այլ)։ Ընկերությունը գործունեություն է ծավալում 61 երկրներում, ավելի քան 4000 խանութների միջոցով (2016 թվականի դրությամբ)։
մինի|centre|450px|H&M խանութների ցանցի քարտեզը

Ընկերությունը ունի մոտավորապես 104 000 աշխատակից։ 2009 թվականի դրությամբ վաճառվել է 118 700 միլիոն կրոնի ապրանք, ներառյալ ԱԱՀ։

### Գովազդ
Ինչպես միշտ, H&M-ը գովազդի և խանութների ձևավորման ժամանակ օգտագործում է սպիտակ ֆոնի վրա մոդելների լուսանկարով ազդագրեր։ Գովազդային ընկերություններում հիմնականում գործում են հայտնի մոդելներ, ինչպիսիք են աշուն-ձմեռ 2009 թվականի համար Ալեքսանդրա Պիվովարովան և Էնիկո Միհալիկը, իսկ աշուն-ձմեռ 2010-ի համար Ջոն Կորտահարենը։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Պաշտոնական կայք 
* H&M-ի հայտնի կատալոգ  

Կատեգորիա:Շվեդիայի ընկերություններ
Կապուաս (գետ, թափվում է Հարավչինական ծով)

**Կապուաս**  (), գետ Ինդոնեզիայի Կալիմանտան կղզում։ Հոսում է արևմտյան Կալիմանտանայի նահանգում՝ արևմտյան և կենտրոնական հատվածում։ Թափվում է Հարավչինական ծով՝ ստեղծելով ճյուղավորված դելտա։

Գետի երկարությունը 1143 կմ է, ջրհավաք ավազանի մակերեսը ավելի քան 98000 կմ² է։ Համարվում է Ինդոնեզիայի ամենաերկար գետը, նաև ամենաերկարը՝ կղզային գետերի շարքում։

## Ջրագրություն
Երկարություն՝ 1143 կմ, լայնությունը ավելի քան 700 մետր է, ավազանի մակերեսը 98 749 կմ² է (Արևմտյան Կալիմանտանի 67%-ը)։ Ջրի սպառումը ենթակա է սեզոնային տատանումների, միջին ցուցիչը ավելի քան 5000 մ³/սմ է։ Գետը ավելի ջրառատ է ապրիլ և նոյեմբեր ամիսներին, երբ լինում են առավելագույն տեղումները և ափամերձ տարածքներից ջրերը ծածկում են տարածքները։

Ակունքները գտնվում են Կալիմանտան կղզու կենտրոնում, ինդոնեզա-մալազիական սահմանից դեպի հարավ։

165 կմ տարածության վրա գետը հոսում է լեռներով, հետո՝ հիմնականում դաշտով, նշանակալի են ճահիճները։ Ակունքից մոտ 350 կմ հեռավորության վրա՝ գետի հյուսիսային ափին գտնվում է Սենտարում լիճը, այն գետի հետ կապված է բազմաթիվ ուղիներով, իսկ ջրհեղեղների ժամանակ այն գետի հետ կազմում է ջրային միասնական զանգված։

Երեք հիմնական գետաբազուկներից առավել հարուստ է հյուսիսայինը, որն էլ հայտնի է որպես *Մեծ Կապուաս* (:

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Ինդոնեզիայի գետեր
Դպրոց № 49 (Դոնի Ռոստով)

**Դպրոց № 49** (նախկին Ա.Ա. Ֆիլիպովայի անվան գիմնազիա), հասարակական հաստատություն Դոնի Ռոստովում։ Շենքը կառուցվել է 1910-ական թվականներին։ Շենքի ծրագրի հեղինակը համարվում է ինժեներ Վ.Վ. Պոպովը` մոդերն ոճում։ Գիմնազիայի շենքն ունի մշակութային ժառանգության օբյեկտի կարգավիճակ։

## Պատմություն
Ա.Ա. Ֆիլիպովայի անվան կանանց գիմնազիան հիմնադրվել է 20-րդ դարի սկզբին։ 1910-ական թվականներին դպրոցը տեղափոխվել է նոր շենք` Գազետնի նրբանցքում։ Խորհրդային կարգերի հաստատումից հետո գիմնազիան վերափոխվել է դպրոցի և կրել 11 համարը, 1930-ականներից` 49։

## Ճարտարապետություն
Շենքը եռահարկ է։ Շենքի հիմքը` հավասար։ Շենքն ունի 2 մուտք։ Մի մուտքը տանում է դեպի Մաքսիմ Գորկու անվան փողոց, մյուսը` Գազետնի նրբանցք։ Շենքն ունի համեստ դեկոր։ Շենքի անկյունային կիսաշրջանաձև հատվածում, որն ունի մուտք դեպի խաչմերուկ, գտնվում է թագուհի Մարիա Ֆյոդորովնայի միացագիրը։ Շենքի կառուցման ընթացքում օգտագործվել է բարձր որակի աղյուս։

## Հուշատախտակներ
2002 թվականի շենքի ճակատային հատվածում տեղադրվել է հուշատախտակ հետևյալ գրառումով. «Այս դպրոցում սովորել է 1946 թվականի շրջանավարտ, գիտնական, ազգային գործիչ և ակադեմիկ Սվյատոսլավ Նիկոլաևիչ Ֆյոդորովը»։ Հուշատախտակը դրվել է Ֆյոդորովների ընտանիքի ուժերով։

2012 թվականի հոկտեմբերի 4-ին դպրոցի պատի վրա տեղադրվել է հուշատախտակ հետևյալ տեքստով. «1946-1952 թվականներին այս դպրոցում սովորել է գիտնական-մաթեմատիկոս Յուդովիչ Վիկտոր Իոսիֆովիչը»։

## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն
* Хансиварова И. Отступи беда — живи доброта: [об А. М. Волошкиной, учительнице pост. шк. № 49 и её воспитаннике, сироте Д. Морозове] // Наше время. — 1998. — 3 февp.
* Грузинская, Т. От чувства к мысли: На путях перестройки: нар. образования : [опыт ростов. шк. № 49] // Вечерний Ростов. −1988. — 29 марта.
* Тихомирова, В. Внучата Ильича: [праздник красной звездочки в шк. № 49] // Вечерний Ростов. — 1962. — 6 ноября.
* Грузинская, Т. Старт школьной Ленинианы: [о воспитательной работе школы № 49] // Вечерний Ростов. — 1969. — 18 янв.
* Борисова, А. Учительница: [школы № 49 П. А. Винокурова] // Вечерний Ростов. — 1964. — 29 авг.
* Борисова, А. Её простое волшебство: [об учительнице литературы школы № 49 А. П. Дудкиной] // Вечерний Ростов. — 1968. — 22 июня.

Կատեգորիա:Դոնի Ռոստով