Կրոնական ազատության միջազգային ասոցիացիա

**Կրոնական ազատության միջազգային ասոցիացիա** (), համաշխարհային, ոչ առևտրային և ոչ աղանդավորական հասարակական կազմակերպություն է, որը նպատակաուղղված է մարդու մտքի, խղճի ազատության ու կրոնի ազատ դավանանքի իրավունքը պաշտպանելու։ Հիմնադրվել է 1893 թվականին։

## Պատմություն
1889 թվականին Յոթերորդ օրվա ադվենտիստների եկեղեցու առաջնորդներն ԱՄՆ-ում հիմնադրեցին Ազգային կրոնական ազատության ասոցիացիան՝ NRLA-ն (National Religious Liberty Association)։
Երբ այն ընթարձակեց իր գործունեությունը, 1893 թվականին դրա հիմքի վրա ստեղծվեց Կրոնական ազատության միջազգային ասոցիացիան՝ IRLA-ն (International Religious Liberty Association)։

## Գործունեություն
Կրոնական ազատության միջազգային ասոցիացիան ներկայացված է Միավորված ազգերի կազմակերպությունում՝ ինչպես Նյու Յորքում, այնպես էլ Ժնևում։
Այն նաև ունի Հատուկ խորհրդակցական կարգավիճակ (երկրորդ մակարդակի) ՄԱԿ-ի տնտեսական և սոցիալական խորհրդդում (ԷԿՕՍՕՍ)։
Ասոցիացիան ամեն տարի մասնակցում է ՄԱԿ-ի մարդու իրավունքների խորհրդի նիստերին՝ նպաստելով կրոնական ազատության պաշտպանությանն ամբողջ աշխարհում։
Ասոցիացիան ներկայացված է Մեծ քսանյակի (G20) Միջկրոնական ֆորումի մոտ 60 հիմնական գործընկերների շարքում։
մինի|Միավորված ազգերի կազմակերպության Մարդու իրավունքների խորհրդի նիստերի սենյակն (Ժնև, Շվեյցարիա)

## Գաղափարախոսություն և նպատակներ

Միջազգային կրոնական ազատության ասոցիացիան (International Religious Liberty Association, IRLA), որը հիմնադրվել է 1893 թվականին՝ Չիկագոյում տեղի ունեցած Համաշխարհային կրոնների խորհրդաժողովի համատեքստում, հանդիսանում է աշխարհի ամենահին և շարունակաբար գործող միջազգային հասարակական կազմակերպությունը, որն ամբողջությամբ նվիրաբերված է՝ պաշտպանելու և տարածելու կրոնական ազատության իրավունքը բոլոր ժողովուրդների համար՝ անկախ նրանց հավատալիքներից, դավանանքից, էթնիկ պատկանելությունից կամ քաղաքական աշխարհայացքից։

Ասոցիացիայի գաղափարախոսության հիմքում ընկած է այն խոր համոզմունքը, որ կրոնական ազատությունը հիմնարար և անօտարելի իրավունք է, որը կապված է մարդու արժանապատվության հետ և հանդիսանում է բոլոր այլ ազատությունների հիմնաքարը։ Ըստ IRLA-ի, կրոնական ազատության խաթարումը անխուսափելիորեն հանգեցնում է այլ քաղաքացիական և քաղաքական իրավունքների խախտման, և հակառակը՝ այս ազատության պաշտպանությունն ամրապնդում է ժողովրդավարական կառավարման հիմքերը, խթանում է հանդուրժողականությունը և խուսափում է սոցիալական և միջկրոնական բախումներից։

1. Իրավական պաշտպանություն և միջազգային աջակցություն. Ասոցիացիան պարբերաբար հանդես է գալիս դատական, դիվանագիտական և ակադեմիական մակարդակով՝ պաշտպանելով անհատների և խմբերի կրոնական իրավունքները։ Այն մշտապես համագործակցում է ՄԱԿ-ի, ԵԱՀԿ-ի, ԱՄՆ Կոնգրեսի կրոնական ազատության հանձնաժողովի, Եվրոպական խորհրդարանի և այլ կառույցների հետ՝ գրավոր զեկույցների, հանրային լսումների և միջոցառումների միջոցով բարձրացնելով կրոնական ճնշումների, խտրականության կամ հետապնդման դեպքերը։

2. Միջկրոնական երկխոսություն. IRLA-ն հավատում է, որ կրոնական ազատությունը պետք է չսահմանափակվի միակամ դավանանքների պաշտպանության շրջանակում։ Ընդհակառակը՝ այն խթանում է տարբեր կրոնների ներկայացուցիչների միջև միմյանց ընդունելու և փոխըմբռնման մթնոլորտի ձևավորումը։ Այս նպատակով կազմակերպությունը կազմակերպում է սեմինարներ, կոնֆերանսներ, աշխատաժողովներ՝ տարբեր դավանանքների և գաղափարախոսությունների ներկայացուցիչների մասնակցությամբ։

3. Կրթություն և հանրային իրազեկում. Կրոնական ազատության գաղափարախոսության մաս է կազմում հանրային կրթության և իրազեկման բարձրացումը։ IRLA-ն համոզված է, որ ոչ միայն քաղաքական կամ իրավական գործիքակազմն է կարեւոր, այլ նաև՝ մշակութային և մտավոր միջավայրի ձևավորումը, որտեղ հասարակությունները պատրաստ են հարգել տարբերությունը։ Այդ իսկ պատճառով IRLA-ն հրատարակում է ամսագրեր, գիտական հոդվածներ, դասընթացներ և ուսումնական նյութեր, որոնք օգնում են ձևավորել հանդուրժողականության մշակույթ։

4. Գլոբալ համագործակցություն. IRLA-ն գործում է ոչ որպես մենակատար կազմակերպություն, այլ որպես հարթակ՝ միավորելու տարբեր միջազգային և տեղական կազմակերպություններ, մարդու իրավունքների կենտրոններ, կրոնական առաջնորդներ և պետական կառույցներ։ Նրա կազմակերպած համաշխարհային կոնգրեսները, որոնք տեղի են ունենում հինգ տարին մեկ անգամ, հավաքում են մասնակիցների հարյուրավոր երկրներից՝ քննարկելու աշխարհում կրոնական ազատության առաջընթացն ու մարտահրավերները։

## Գաղափարախոսական հիմքեր

Ի տարբերություն որոշ այլ կազմակերպությունների, որոնք կրոնական ազատությունը դիտարկում են որպես մի մաս միայն ավելի լայն մարդու իրավունքների շրջանակի, IRLA-ն այն դիտարկում է որպես բուն մարդկային ինքնության արտահայտություն, որը նախորդում և գերակայում է ցանկացած քաղաքական ու սոցիալական կառուցվածքին։ Ասոցիացիայի մտածելակերպը կառուցված է այն համոզմունքի վրա, որ յուրաքանչյուր մարդ կրում է ազատ կամք, որը Աստծո կողմից տրված է կամ՝ ըստ աշխարհիկ ըմբռնման՝ մարդկային բնության տարր է, և այդ կամքի ազատ դրսևորումը՝ հավատալու, չհավատալու կամ փոխելու հավատքը, չի կարող արգելափակվել ոչ մի իշխանության կողմից։

Այս տեսանկյունից, IRLA-ի գործունեությունն ունի և՛ իրավական, և՛ բարոյական ուժ, քանի որ այն ամրագրված է ինչպես միջազգային իրավունքում (օրինակ՝ ՄԱԿ-ի Մարդու իրավունքների համընդհանուր հռչակագրի 18-րդ հոդվածում), այնպես էլ համամարդկային արժեքների համակարգում։ Այդ իսկ պատճառով կազմակերպությունը միևնույն եռանդով պաշտպանում է թե՛ մեծ համաշխարհային կրոնների հետևորդների, թե՛ փոքր կրոնական խմբերի կամ ոչ ավանդական շարժումների իրավունքները։

## Տես նաև
*Կրոնական ազատության պաշտպանության միջազգային ասոցիացիա
*Հավատքի ազատություն
*Հավատքի ազատություն Հայաստանում
*Մտքի ազատություն
*Կամքի ազատություն
*Մարդու իրավունքների համընդհանուր հռչակագիր
*Յոթերորդ օրվա ադվենտիստների եկեղեցի

## Արտաքին հղումներ

Կատեգորիա:Հասարակական կազմակերպություններ