Յուրի Տուլին

**Յուրի Տուլին ** (, ), խորհրդային գեղանկարիչ, ՌԽՖՍՀ վաստակավոր նկարիչ, ՌԽՖՍՀ արվեստի վաստակավոր նկարիչ, ՌԽՖՍՌ նկարիչների միության Լենինգրադի կազմակերպության անդամ, պատմական նկարների վարպետ։

## Կենսագրություն

Յուրի Տուլինը ծնվել է 1921 թվականի օգոստոսի 14-ին, Տվերի նահանգի Վիշնեվոլոցկի գավառի Մակսատիխա գյուղում (որոշ աղբյուրներ նշում են Մակսատիխինսկի շրջանի Կեդրովկա խուտորը):

1922 թվականին Տուլինների ընտանիքը տեղափոխվել է Պետրոգրադ։ 1930-1936 թվականներին Տուլինը սովորել է մասնավոր գեղարվեստական ստուդիաներում Ա. Էբերլինգի և Պ. Միխայլովի մոտ, իսկ այնուհետև` Լենինգրադիի պիոներների պալատի ստուդիայում։ 1937-1941 թվականներին սովորել է Համառուսական գեղարվեստի ակադեմիային կից Գեղարվեստի միջնակարգ դպրոցում` Պ. Կազակովի և Ա. Զայցևի մոտ։

1941 թվականին Տուլինը ընդունվել է Ի. Ե. Ռեպինի անվան գեղանկարչության, քանդակագործության և ճարտարապետության ինստիտուտը, որտեղ ընդմիջումներով սովորել է  մինչև 1950 թվականը։ Սովորել է Միխայիլ Բերնշտեյնի, Հենրիխ Պավլովսկու, Ալեքսանդր Զայցևի հետ։

Շրջափակման տարիներին Յուրին գտնվում էր Լենինգրադում և աշխատում էր գործարանում։ 1943 թվականին ընդունվել է աշխատանքը վերսկսած Տավրիչեսկի գեղարվեստի ուսումնարանի վերջին կուրս։ 1944 թվականին Լենինգրադի գեղանկարչության, քանդակագործության և ճարտարապետության ինստիտուտի` տարհանումի վերադառնալուց հետո վերսկսել է ուսումը գեղանկարչության ֆակուլտետում, իսկ 1950 թվականին ավարտել է ինստիտուտը Բորիս Իոգանսոնի արհեստանոցում` նկարչի որակավորմամբ։ Դիպլոմային աշխատանքը եղել է «Ս. Կիրովը Խիբիններում» նկարը։

1948 թվականից մասնակցել է ցուցահանդեսների` իր աշխատանքները ցուցադրելով Լենինգրադի կերպարվեստի առաջավոր նկարիչների աշխատանքների հետ միասին։ Նկարել է ժանրային և պատմական կոմպոզիցիաներ, դիմանկարներ և բնանկարներ։ 1951 թվականին ընդունվել է Լենինգրադի նկարիչների միության անդամ։

Տուլինի աշխատանքների անհատական ցուցահանդեսները ցուցադրվել են Լենինգրադում (1972, 1986, 1987), Մոսկվայում (1972), Սանկտ Պետերբուրգում (2001)։ 1958 թվականին Յուրի Տուլինը Բրյուսելի գեղարվեստի միջազգային ցուցահանդեսում արժանացել է Գրան-պրի մրցանակի «Լենա։ 1912 թվական» նկարի համար (1957, Ռուսաստանի պետական թանգարան)։ 1961 թվականին արժանացել է ՌԽՖՍՀ վաստակավոր նկարիչ պատվավոր կոչմանը, իսկ 1965 թվականին ՌԽՖՍՀ կերպարվեստի վաստակավոր նկարիչ կոչմանը։

thumb|Նկարիչ Յ. Տուլինի գերեզմանաքարը
Յուրի Տուլինը մահացել է 1983 թվականի ապրիլի 27-ին, Լենինգրադում, իր կյանքի 62-րդ տարում։ Նրա աշխատանքները գտնվում են Ռուսական պետական թանգարանում, Տրետյակովյան պատկերասրահում, բազմաթիվ թանգարաններում և մասնավոր հավաքածուներում` Ռուսաստանում, Ճապոնիայում, Մեծ Բրիտանիայում, Ֆրանսիայում և այլ երկրներում։ Հայտնի են Յուրի Տուլինի հայտնի գեղանկարչական, գրաֆիկական և քանդակագործական դիմանկարները, որոնք կատարվել են տարբեր տարիներին Լենինգրադի նկարիչների և քանդակագործների, այդ թվում նաև` Ա. Չերնեցկու կողմից (1972)։

## Որոշ աշխատանքներ

* «Ինքնադիմանկար։ Ապրիլ» (1942), «Աղջիկ» (1950), 
* «Ի. Ստալինի գործարանի հիդրոտուրբինային արտադրամասում» (1951,հեղինակների խումբ),
* «Հանրահավաք արյունոտ կիրակիի զոհվածների հուշարձանի մոտ» (1955),
* «Լենայի վրա», «Ձմեռ», «Պրահա։ Կորլովի կամուրջ» (բոլորը 1956 թվական),
* «Լենա։ 1912 թվական», «Գուրզուֆի փողոցը», «Պրահա» (բոլորը 1957 թվական),
* «Բախչիսարայ», «Հին Պսկով», «Կուբանայում», «Լենինգրադ։ Լանսկայա» (բոլորը 1958 թվական), 
* «Անտառատեխնիկական ակադեմիայի այգի», «Վիբորսկի կառուցվում է» (երկուսն էլ 1959 թվական), 
* «Արտեմովսկու հանքերը», 
* «Շրջափակման մասին պատմվածքը» (1960),
* «Աշխատանքից հետո։ Շինարար` Ա. Ն. Կուչումովի դիմանկարը», «Դաշտավար Ե. Ֆ. Կուզնեցովի դիմանկարը» (երկուսն էլ 1961 թվական), 
* «Թուրքմենստանցի գորգագործ» (1962), 
* «Ձկնաֆաբրիկա։ Ճապոնիա», «Գինզան գիշերը։ Տոկիո», «Խոսակցություն», «Ճապոնիայի զինվորի ճակատագիրը», «Ընկած ցուցարարը» (բոլորը 1964 թվական), 
* «Լենինգրադուհի։ 1942 թվական», «Լանսկի կանգառում», «Քարի կղզում» (բոլորը 1965 թվական), 
* «Սպիտակ գիշեր», «Տխրալից լուր», «В ожидании» (բոլորը 1967 թվական), 
* «Ամենասիրելի», «Պասկովսկյան լայնարձակություն» (երկուսն էլ 1968 թվական), 
* «Դերասան Վ. Ստրելչիկի դիմանկարը», «Ինքնադիմանկար»,
* «Նկարիչ Յ. Նիկոլայևի դիմանկարը», «Լադոժայի սառույցը գնաց», «Լիդինա գյուղը» (բոլորը 1971 թվական),
* «Բայկալ», «Քամոտ օր» (երկուսն էլ 1972 թվական),
* «Մայրը և երեխան» (1974), 
* «Ազատության անունով» (1975), 
* «Բալետի մենակատար` Օ. Գ. Սոկոլովի դիմանկարը», «Հարկահավաք Ի. Կ. Վոլկովի դիմանկարը» (երկուսն էլ 1976 թվական), 
* «Լենինգրադի շրջանի պարտիզանների հանդիպումը լենինգրադցիների հետ» (1977),
* «Տերպիգորե գյուղը», «Ոսկե ձկնիկ», «Ղրիմ։ Կիպչակ» (բոլորը 1978 թվական),
* «Ապագայի ծրագրերը» (1980) և ուրիշներ։

## Ծանոթագրություններ

## Աղբյուրներ

* *Художественная выставка 1950 года. Живопись. Скульптура. Графика. Каталог.* — М.: Советский художник, 1950. — С.66.
* *Выставка произведений ленинградских художников 1951 года. Каталог*. — Л.: Лениздат, 1951. — С.20.
* *Выставка произведений ленинградских художников 1951 года. Каталог.* — Л.—М.: Искусство, 1951. — С.22.
* *Советское изобразительное искусство. Каталог*. — Пекин, 1954.
* *Серов В. Знать жизнь, показывать правду жизни* // Ленинградский альманах. Кн. 8. — Л.: Лениздат, 1954. — С.306-311.
* *Серебряный И. Молодые живописцы* // Ленинградский альманах. Кн. 9. — Л.: Лениздат, 1954. — С.338-342.
* *Земская М. За правду жизни и большую мысль. К итогам осенней выставки ленинградских художников* // Смена, 1954, 18 декабря.
* *Весенняя выставка произведений ленинградских художников 1955 года. Каталог*. — Л.: ЛССХ, 1956. — С.19.
* *Весенняя выставка произведений ленинградских художников 1956 года. Каталог*. — Л.: ЛССХ, 1956.
* *Осенняя выставка произведений ленинградских художников. 1956 года. Каталог*. — Л.: Ленинградский художник, 1958. — С.24.
* *Выставка живописи, скульптуры, графики к Первому Всесоюзному съезду советских художников. Каталог.* — М.: Оргкомитет Союза советских художников, 1957.
* *1917—1957. Выставка произведений ленинградских художников. Каталог*. — Л.: Ленинградский художник, 1958. — С.32.
* *Никифоровская И. Итоги большой творческой работы* // Вечерний Ленинград. 1957, 10 октября.
* *Бродский В. Жизнеутверждающее искусство.* // Ленинградская правда, 1957, 11 октября.
* *Передвижная выставка произведений ленинградских художников. Каталог*. — Мурманск: ЛССХ, 1957.
* *Всесоюзная художественная выставка, посвящённая 40-летию Великой Октябрьской социалистической революции. Каталог*. — М.: Советский художник, 1957. — С.81.
* *Недошивин Г. Окрыляющие перспективы. На Всесоюзной художественной выставке* // Правда, 1957, 18 декабря.
* *Осенняя выставка произведений ленинградских художников 1958 года. Каталог*. — Л.: Художник РСФСР, 1959. — С.27.
* *Всесоюзная художественная выставка «40 лет ВЛКСМ». Каталог*. — М.: Министерство культуры СССР, 1958.
* *Юрий Нилович Тулин. Альбом произведений*. — Л.: Художник РСФСР, 1959.
* *Шведова В. Над чем работают ленинградские художники* // Художник. 1959, № 9.
* *Выставка произведений ленинградских художников 1960 года. Каталог*. — Л.: Художник РСФСР, 1963. — С.18.
* *Выставка произведений ленинградских художников 1960 года. Каталог*. — Л.: Художник РСФСР, 1961. — С.43.
* *Республиканская художественная выставка «Советская Россия». Каталог*. — М.: Советский художник, 1960. — С. 84.
* *Иогансон Б. Природа живописи. Заметки художника* // Художник. 1960, № 8. — С.15.
* *На разных континентах* // Ленинградская правда, 1961, 26 января.
* *Выставка произведений ленинградских художников 1961 года. Каталог*. — Л.: Художник РСФСР, 1964. — С.40.
* *Леонтьева Г. В пути* // Художник. 1961, № 7. — С.9-17.
* *Вишняков Б. С позиций жизненной правды* // Художник. 1962, № 2. — С.1-8.
* *Осенняя выставка произведений ленинградских художников 1962 года. Каталог*. — Л.: Художник РСФСР, 1962. — С.27.
* *Григорьева Н. Всесоюзная художественная* // Ленинградская правда, 1963, 26 декабря.
* *Ленинград. Зональная выставка.* — Л.: Художник РСФСР, 1965. — С.57.
* *Аникушин М. Солнце на полотнах* // Ленинградская правда, 1964, 3 ноября.
* *Колесова О. Две тысячи встреч. На выставке «Ленинград»* // Ленинградская правда, 1964, 4 ноября.
* *Каталог весенней выставки произведений ленинградских художников 1965 года.* — Л.: Художник РСФСР, 1970. — С.30.
* *Вьюнова И. Главный герой — современник* // Искусство. 1965, № 3. — С.9.
* *Вторая республиканская художественная выставка «Советская Россия». Каталог*. — М.: Советский художник, 1965. — С.40.
* *Третья Республиканская художественная выставка «Советская Россия». Каталог.* — М.: МК РСФСР, 1967. — С.58.
* *Осенняя выставка произведений ленинградских художников 1968 года. Каталог.* — Л.: Художник РСФСР, 1971. — С.15.
* *Щеглов Е. Эпоха Ленина в творчестве художников России* // Советская культура, 1970, 28 февраля.
* *Весенняя выставка произведений ленинградских художников 1971 года. Каталог*. — Л.: Художник РСФСР, 1972. — С. 16.
* *Выставка произведений ленинградских художников, посвящённая 25-летию победы над фашистской Германией. Каталог*. — Л.: Художник РСФСР, 1972. — С.10.
* *Каталог произведений художников Российской Федерации, переданных в дар организациям и учреждениям культуры (1963—1971 гг.)*. — М.: СХ РСФСР, 1972. — С.116.
* *Наш современник. Каталог выставки произведений ленинградских художников 1971 года.* — Л.: Художник РСФСР, 1972. — С.22.
* *По родной стране. Выставка произведений художников Ленинграда. 50 Летию образования СССР посвящается. Каталог.* — Л.: Художник РСФСР, 1974. — С.26.
* *Рощин А. Традиционная осенняя* // Ленинградская правда, 1973, 18 декабря.
* *Богданов А. Ярче, но и глубже* // Вечерний Ленинград, 1973, 25 декабря.
* *Яковлева Л. Величие подвига* // Вечерний Ленинград, 1975, 27 мая.
* *Наш современник. Зональная выставка произведений ленинградских художников 1975 года. Каталог.* — Л.: Художник РСФСР, 1980. — С.26.
* *Дмитренко А. Мир современника* // Ленинградская правда, 1975, 12 октября.
* *Пятая республиканская выставка «Советская Россия».* — М.: Советский художник, 1975. — С.46-47.
* *Портрет современника. Пятая выставка произведений ленинградских художников 1976 года. Каталог*. — Л.: Художник РСФСР, 1983. — С.21.
* *Изобразительное искусство Ленинграда. Каталог выставки*. — Л.: Художник РСФСР, 1976. — С.32.
* *Выставка произведений ленинградских художников, посвящённая 60-летию Великого Октября.* — Л.: Художник РСФСР, 1982. — С.23.
* *Дмитренко А. Человек на своей земле* // Ленинградская правда, 1977, 20 ноября.
* *Осенняя выставка произведений ленинградских художников. 1978 года. Каталог*. — Л.: Художник РСФСР, 1983. — С.17.
* *Справочник членов Союза художников СССР. Том 2.* — М.: Советский художник, 1979. — С.450.
* *Зональная выставка произведений ленинградских художников 1980 года. Каталог*. — Л.: Художник РСФСР, 1983. — С.25.
* *Петербург — Петроград — Ленинград в произведениях русских и советских художников. Каталог выставки*. — Л.: Художник РСФСР, 1980. — С.119.
* *Выставки советского изобразительного искусства. Справочник. Том 5. 1954—1958 годы.* — М.: Советский художник, 1981. — С.25, 28, 116, 122, 139, 142, 163, 260, 261, 333, 342, 378, 387, 421, 536, 540, 549, 570, 572, 632, 638.
* *Справочник членов Ленинградской организации Союза художников РСФСР.* — Л.: Художник РСФСР, 1980. — С.123.
* *Леняшин В. Поиски художественной правды* // Художник. 1981, № 1. — С.8-17.
* *Выставка произведений ленинградских художников, посвящённая 40-летию полного освобождения Ленинграда от вражеской блокады. Каталог.* — Л.: Художник РСФСР, 1989. — С.12.
* *Saint-Petersbourg — Pont-Audemer. Dessins, Gravures, Sculptures et Tableaux du XX siecle du fonds de L' Union des Artistes de Saint-Petersbourg.* — Pont-Audemer: 1994. — p.&nbsp;51.
* *Кудрявцева С. Юрий Нилович Тулин*. — Санкт-Петербург: Художник РСФСР, 1992.
* *Связь времён. 1932—1997. Художники — члены Санкт-Петербургского Союза художников России. Каталог выставки*. — Санкт-Петербург: ЦВЗ «Манеж», 1997. — С.299.
* *Ю. Н. Тулин. (1921—1983). Выставка произведений, посвященная 80-летию со дня рождения. Живопись. Графика.* — СПб, Государственный историко-мемориальный музей «Смольный», 2001.
* *Мастера советской живописи. Аукцион № 5.* — Санкт-Петербург: Галерея «Львиный мостик», 18 февраля 2005. — С.27-28.
* *Романычева И. Г. Академическая дача. История и традиции.* — Санкт-Петербург: Петрополь, 2009. — С.73-74.
* *Иванов С. В. Неизвестный соцреализм. Ленинградская школа.* — Санкт-Петербург: НП-Принт, 2007. — С.9, 15, 20, 371, 388—400, 406, 439, 442. ISBN 5-901724-21-6, ISBN 978-5-901724-21-7.
* *Юбилейный Справочник выпускников Санкт-Петербургского академического института живописи, скульптуры и архитектуры имени И. Е. Репина Российской Академии художеств. 1915—2005.* — Санкт-Петербург: «Первоцвет», 2007. — С.63.
* *Бахтияров, Р. А.* Выставка Юрия Тулина // Художник Петербурга, № 19, 2012. С. 14.

## Տես նաև
* Սանկտ Պետերբուրգի նկարիչների միություն

## Արտաքին հղումներ
* ''Бахтияров, Р. А.'' Выставка Юрия Тулина // Художник Петербурга, № 19, 2012. С. 14. 
* Юрий Нилович Тулин (1921—1988). Биография, библиография
* ''Хронология Ленинградской школы живописи.''

Կատեգորիա:ԽՍՀՄ նկարիչների միության անդամներ