Ամերիկայի համադաշնային նահանգների տնտեսություն

**[[Ամերիկայի Համադաշնային Նահանգներ|Ամերիկայի Համադաշնային Նահանգների]] տնտեսությունը** (1861–1865) սկսվել է գյուղատնտեսական տնտեսությունից, որը մեծապես կախված էր ստրկական աշխատանքից՝ Եվրոպա և ԱՄՆ հյուսիս արտահանելու համար նախատեսված բամբակի արտադրության համար: Եթե դասակարգվեր որպես անկախ երկիր, Համադաշնային Նահանգների տարածքը 1860 թվականին կդասակարգվեր որպես աշխարհի չորրորդ ամենահարուստ երկիրը: Սակայն երբ Միությունը 1861 թվականի ամռանը սկսել է համադաշնային նավահանգիստների շրջափակումը, բամբակի արտահանումը նվազել է 95%-ով, և Հարավը ստիպված եղավ վերակառուցվել՝ շեշտը դնելով ներքին սննդի և զինամթերքի արտադրության վրա: Հիմնական գետերի և նավահանգիստների նկատմամբ վերահսկողությունը կորցնելուց հետո Համադաշնությունը ստիպված էր կախված լինել տրանսպորտի համար նուրբ երկաթուղային համակարգից, որը քիչ վերանորոգումների, նոր սարքավորումների բացակայության և ավերիչ ասպատակությունների պատճառով փլուզվել է: Ֆինանսական ենթակառուցվածքները փլուզվել են պատերազմի ընթացքում, քանի որ գնաճը ոչնչացրել է բանկերը և ստիպել քաղաքացիների համար անցնել փոխանակման տնտեսության: Համադաշնային կառավարությունը բռնագրավել է անհրաժեշտ պաշարներն ու անասունները (վճարելով պետական պարտատոմսերով, որոնք երբեք չեն մարվել): 1865 թվականին Համադաշնային տնտեսությունը ավերակների մեջ էր։

## Գյուղատնտեսություն

Համադաշնային նահանգների նախապատերազմյան հիմնական գյուղատնտեսական արտադրանքն էին բամբակը, ծխախոտը և շաքարեղեգը, ինչպես նաև խոզերը, խոշոր եղջերավոր անասունները, հացահատիկային և բանջարեղենային հողամասերը: Հարավային նահանգների նախապատերազմյան գյուղատնտեսական արտադրությունը գնահատվում է այսպես․ 1.7 միլիոն ձի, 800,000 ջորի, 2.7 միլիոն կաթնատու կով, 5 միլիոն ոչխար, 7 միլիոն խոշոր եղջերավոր անասուն, 15.5 միլիոն խոզ, 187 միլիոն ֆունտ բրինձ, 199 միլիոն ֆունտ ծխախոտ, 5 միլիոն բամբակի խրձ, 20 միլիոն բուշել վարսակ, 31 միլիոն բուշել ցորեն և 280 միլիոն բուշել եգիպտացորեն:

1862 թվականին ուժեղ երաշտ է եղել, որը, չնայած բամբակի մշակությունից հացահատիկի մշակությանը անցնելու ջանքերին, 1863-64 թվականներին սննդի պակասի և նույնիսկ հացի ապստամբության պատճառ է դարձել:1862 թվականից հետո բերքը բավականին առատ էր, բայց հաճախ վատնվում էր, քանի որ այն չէր կարող հավաքվել կամ տեղափոխվել շուկաներ։ Հացահատիկը մեծ քանակությամբ էր աճեցվում, և, ընդհանուր առմամբ, ծխախոտի և բամբակի փոխարեն սննդամթերքի աճեցումը անհրաժեշտություն էր:

Բանակում և քաղաքներում սննդի պակասը հիմնականում պայմանավորված էր տղամարդկանց աշխատուժի պակասով և տրանսպորտի ու ֆինանսական ոլորտներում տեղի ունեցած խափանումներով: Խնդիրն ավելի էր բարդանում քաղաքներ ներհոսող փախստականների անընդհատ աճող թվով. սննդի բաշխումը դառնում էր ավելի ու ավելի դժվար, իսկ երբեմն՝ անհնար:

Հարավային երկաթուղային ցանցի աստիճանական ոչնչացումը, ինչպես նաև արագ գնաճը, հատկապես ծանր ազդեցություն ունեցան քաղաքներում բնակվող կանանց վրա, քանի որ նրանք սննդի գները չափազանց բարձր էին համարում իրենց թույլ տալու համար: Ռիչմոնդում՝ երկար մատակարարման շղթայի վերջում, հացի ճգնաժամ է պայթել 1863 թվականի ապրիլին, երբ քաղաքում քաղցած կանանց մեծ ամբոխը թալանել է խանութները՝ սննդամթերքի համար, անտեսելով նախագահ Ջեֆերսոն Դևիսի խնդրանքները, որը կանգնած էր սայլի վրա՝ կանանց վրա մետաղադրամներ նետելու համար, և ցրվել է միայն այն բանից հետո, երբ նա սպառնացել է հրամայել աշխարհազորայիններին կրակ բացել: 1863 թվականին Ջորջիայի տասնյակ փոքր քաղաքներում բանվոր դասակարգի կանայք թալանել են խանութները և գրավել մատակարարման վագոնները՝ այնպիսի անհրաժեշտ իրեր ձեռք բերելու համար, ինչպիսիք են բեկոնը, եգիպտացորենը, ալյուրը և բամբակյա մանվածքը: Ռազմաճակատում գտնվող զինվորները թերթերի մասին տեղեկություններ կարդալու կարիք չունեին: Նրանք բոլորը նամակներ էին ստանում տնից՝ իրենց ընտանիքներին հասցված արագ վատթարացող իրավիճակի մասին: Ժամանակավոր դասալքությունը լուծումներից մեկն էր, քանի որ «հազարավոր ամուսիններ զորացրվել են»՝ պատերազմի ընթացքում իրենց ընտանիքները փրկելու համար:

Չնայած բամբակի արտադրության մեջ Համադաշնության ուժեղ կողմին, այն արտադրում էր չափազանց քիչ գործվածք՝ իր պատառոտված զինվորներին ծածկելու համար: Նախապատերազմյան շրջանում հյուսիսային արտադրողները գերիշխում էին Հյուսիսային Ամերիկայի տեքստիլ արտադրության մեջ, և պատերազմի առաջին տարվա վերջում Հարավի արտադրողական տեքստիլ արտադրության շրջանների մեծ մասը նույնպես Միության ձեռքում էր։

## Ուրբանիզացիա
Համադաշնությունը շատ քիչ քաղաքներ ուներ՝ անկախ չափերից։ 1860 թվականի մարդահամարի տվյալներով՝ Նոր Օռլեանը Համադաշնության վերահսկողության տակ գտնվող ամենամեծ քաղաքն էր։ Այն մարդահամարում գրանցված վեցերորդ ամենամեծ քաղաքն էր՝ մոտ հարյուր վաթսուն հազար բնակչությամբ։ Նոր Օռլեանը և նրա արդյունաբերական հզորությունը Միությանը անցան ընդամենը 455 օր անց։ Համադաշնության հաջորդ ամենամեծ քաղաքը Չարլսթոնն էր՝ ընդամենը քառասուն հազար բնակչությամբ և Միացյալ Նահանգներում քսաներկրորդն էր։ Համադաշնության մայրաքաղաք և արդյունաբերական կենտրոն Ռիչմոնդը քսանհինգերորդն էր։

Պատերազմի ժամանակ Կոլումբոսը, Ջորջիա, դարձավ Համադաշնության ամենակարևոր արդյունաբերական կենտրոններից մեկը՝ Համադաշնության բանակի համար պարագաների արտադրության մեջ երկրորդը զբաղեցնելով Ռիչմոնդից հետո։

## Արտադրություն
Համադաշնության արդյունաբերական աշխատուժը, ինչպես նաև գյուղատնտեսական աշխատուժը, բնութագրվում էր ստրուկների օգտագործմամբ: 1850-ական թվականներին արդյունաբերական աշխատանքներում օգտագործվում էր 150,000-ից մինչև 200,000 ստրուկ: Մեծ մասը՝ գրեթե 80%-ը, ուղղակիորեն պատկանում էր արդյունաբերական սեփականատերերին, իսկ մնացածը՝ պլանտացիաների սեփականատերերին: Հաճախ ստրուկների կողմից կատարված ֆիզիկական աշխատանքը համակցվում էր հմուտ սպիտակամորթ արհեստավորների հետ՝ հյուսիսային և արտասահմանյան արդյունաբերության հետ ավելի լավ մրցակցելու համար:

Նախապատերազմյան Հարավում գործարանների ընդհանուր թիվը կազմում էր 20,600 (հյուսիսում՝ 100,500), 11,000 ոչ ստրուկ աշխատող (հյուսիսում՝ 1.1 միլիոն) և արտադրանքի ընդհանուր արժեքը կազմում էր 155 միլիոն դոլար (հյուսիսային նահանգներում՝ 1.5 միլիարդ դոլար):

Ստրկաարդյունաբերության շահութաբերության պատճառով, պատերազմի սկսվելու պահին հարավային արդյունաբերությունը տարիներ շարունակ թերկապիտալացված էր: Բացի պլանտացիոն ստրկությանը ուղեկցող կենսակերպի նկատմամբ սոցիալական նախապատվությունից, գյուղատնտեսությունը հիմնական ապրանքների ոլորտում համարվում էր շահութաբերության ամենահեշտ ուղին. այդպիսով, գյուղատնտեսությունը միշտ գերազանցում էր արդյունաբերությանը կապիտալի բաշխման հարցում: Դեռևս 1830 թվականին հարավային արդյունաբերությունը մեկ սերունդ հետ էր մնում, իսկ քաղաքացիական պատերազմի ժամանակ՝ զգալիորեն զիջում էր հյուսիսային և արտասահմանյան արտադրությանը: Երբ պատերազմը դարձավ բացասական, հարավի շատ արդյունաբերություններ դժվարանում էին, քանի որ բախվում էին հումքի և որակավորված աշխատուժի անընդհատ աճող պակասի, ինչպես նաև վատթարացող ֆինանսական հնարավորությունների:

Հյուսիսային Կարոլինա նահանգի Ուիլմինգտոն քաղաքում գերմանացի ներգաղթյալ Լուի Ֆրոլիխը (1817–1873) բացել է Համադաշնային Նահանգների զենքի գործարանը: Նրա ընկերությունը պատրաստում էր դաշույններ, սրեր, Բոուի դանակներ և պատյաններ կամ պատյաններ այդ զենքերի համար, ինչպես նաև հազարավոր մետաղական կոճակներ զինվորական համազգեստի համար:

### Նավաշինություն
Ռազմական գործողությունների սկզբում հարավում գտնվում էին միայն երկու պետական ​​​​ռազմածովային կայաններ: Գոյություն ունեին 36-ից 145 մասնավոր նավաշինարաններ՝ տարբեր հզորություններով և հմտություններով: Մինչդեռ փայտե նավակների կառուցման համար հեշտությամբ հասանելի էին սղոցարաններ, հարավում երկաթի մշակումը սահմանափակ էր: Արդյունքում կառուցվել են քիչ նավեր: Ամենահայտնին CSS Virginia-ն էր՝ գոլորշու շարժիչով երկաթյա ռազմանավ, որը կառուցվել է 1861-62 թվականներին՝ օգտագործելով խորտակված USS Virginia-ի բարձրացված և կտրված սկզբնական ստորին կորպուսը և գոլորշու շարժիչները։

### Երկաթի արդյունաբերություն
Ռիչմոնդի Թրեդեգար երկաթագործարանը 1860 թվականին Միացյալ Նահանգներում երրորդ խոշորագույն երկաթ արտադրողն էր։ Պատերազմի ժամանակ այն Համադաշնության երկաթի և հրետանու հիմնական արտադրական օբյեկտն էր։

Բիրմինգհեմը, չնայած պատերազմից հետո Հարավի կարևոր արդյունաբերական կենտրոն էր, երկաթ չի արտադրել մինչև 1864 թվականը։ Այս տարածաշրջանում արտադրությունը պատերազմի ողջ ընթացքում աննշան էր։

### Գալեգոյի ալրաղացներ
Ռիչմոնդի «Գալեգո» ալրաղացը միջազգային համբավ ձեռք է բերել Եվրոպա և Հարավային Ամերիկա առաքվող բարձրորակ ալյուրի համար։ 1865 թվականին իրենց ոչնչացման պահին դրանք իրենց տեսակի մեջ ամենամեծն էին աշխարհում։

### Հանքարդյունաբերություն/հանքային ռեսուրսներ
Աղը կարևորագույն ռեսուրս էր Քաղաքացիական պատերազմի ժամանակ։ Սառնարանային պայմաններում աղը ոչ միայն պահպանում էր սնունդը, այլև կենսական նշանակություն ուներ կաշվի մշակման համար։ Աղը կարելի էր արդյունահանել բնական քարաղի հանքավայրերից (օրինակ՝ ստորգետնյա աղի գմբեթներում) և աղի ջրի՝ սովորաբար ծովի ջրի եռացման և գոլորշիացման միջոցով։ Համադաշնության հիմնական աղի գործարանները և հայտնի բնական աղի հանքավայրերը գտնվում էին Վիրջինիայում, Լուիզիանայում և Ֆլորիդայում։

### Տեքստիլ
Պատերազմի սկզբում կառավարությունը օգտագործել է տնային և տնային արդյունաբերությունը՝ տեքստիլ, ինչպիսիք են վերնաշապիկներն ու կոշիկները, արտադրելու համար: Այս մոտեցումը անբավարար համարելով՝ կառավարությունը ձեռնարկել է պատրաստի արտադրանքի արտադրությունը համախմբելու ռազմական տեքստիլ խանութներում, որոնք կենտրոնացած էին խոշոր քաղաքներում: Այս տեքստիլ խանութները, բացառությամբ գրավված կամ ոչնչացվածների, շարունակել են գործել մինչև պատերազմի ավարտը: Մասնավոր գործարանները, որպես կանոն, հում տեքստիլ էին մատակարարում այդ խանութներին՝ վերամշակման համար:

Մասնավոր տեքստիլ գործարանները հայտնվել են շատ շահավետ շուկայում: Սակավության և բարձր պահանջարկի պատճառով գների աճը հանրությանը վաճառքը շատ ավելի շահավետ դարձրեց, քան զինվորականներին ֆիքսված գնով պայմանագրային վաճառքը, այնքան, որ առաջին տարում մասնավոր գործարանները հաճախ հրաժարվում կամ կրճատում էին Համադաշնային քվարթմաստերի կողմից պատվիրված պատվերների կատարումը:

### Կառավարության վերահսկողություն
Մինչդեռ Համադաշնությունում ընդհանուր քաղաքական տրամադրվածությունը կառավարության մասնավոր բիզնեսում ներգրավվածության նկատմամբ դժկամությունն էր, պատերազմի անհրաժեշտությունը ստիպել է Համադաշնության կառավարությանը ուժեղ վերահսկողություն իրականացնել պատերազմի նպատակներին առնչվող արդյունաբերության քայլեր: 1862 և 1864 թվականների «Զորակոչի մասին» օրենքներով լիազորված զորակոչի բյուրոն անհրաժեշտության դեպքում ազատումներ էր տրամադրում արդյունաբերության մեջ աշխատողներին, ինչը հզոր խթան էր մասնավոր արդյունաբերության համար՝ կատարելու պետական ​​պայմանագրերը: Հրաժարվող սեփականատերերը արագորեն կհայտնվեին առանց սեփական աշխատուժի՝ ազատ կամ ստրուկ:

#### Բիզնես առաջնորդներ
*Ուիլյամ Գրեգ (արդյունաբերող)
*Սեմյուել Գրիսվոլդ
*Հանիբալ Քիմբալ
*Սեմյուել Մորգան
*Ջոն Լ. Փորթեր
*Ֆրենսիս Ա. Պրատ
*Ուիլյամ Թ. Սաթերլին

## Տրանսպորտ
### Նավիգացիա
Պատերազմից առաջ Հարավն ուներ գետային նավակներով տրանսպորտային լավ համակարգ՝ նավարկելի գետերի հսկայական ցանցով, գումարած տասնյակ օվկիանոսային նավահանգիստներ: 1861 թվականի մայիսին Միության ռազմածովային շրջափակումը փակել է գրեթե ամբողջ նավահանգստային գործունեությունը, բացառությամբ շրջափակման մեջ գտնվող նավերի: Միջազգային և ափամերձ երթևեկությունը նվազել է 90%-ով կամ ավելի: Խաղաղ ժամանակ նավարկելի գետերի լայն համակարգը թույլ էր տալիս էժան և հեշտ տեղափոխել գյուղատնտեսական արտադրանքը: Լայն աշխարհագրությունը դժվարացնում էր Միության լոգիստիկան, և Միության զինվորներն օգտագործվում էին գրավված տարածքները կայազորելու և երկաթուղային գծերը պաշտպանելու համար: Սակայն Միության ռազմածովային ուժերը մինչև 1862 թվականը գրավել են նավարկելի գետերի մեծ մասը, ինչը հեշտացրել է իր սեփական լոգիստիկան և դժվարացրել է Համադաշնային տեղաշարժերը: 
### Երկաթուղիներ
Պատերազմի բռնկումը ճնշող ազդեցություն է ունեցել Համադաշնության երկաթուղային արդյունաբերության տնտեսական ճակատագրի վրա: Եվրոպական միջամտությունը գրավելու փորձի համար բամբակի բերքի կուտակման պատճառով երկաթուղիները զրկվել են իրենց եկամտի հիմնական աղբյուրից: Շատերը ստիպված էին աշխատանքից ազատել աշխատակիցներին, մասնավորապես՝ որակավորված տեխնիկներին և ինժեներներին: Պատերազմի սկզբնական տարիներին Համադաշնության կառավարությունը անմասն էր երկաթուղիների նկատմամբ: Միայն 1863 թվականի կեսերին Համադաշնության կառավարությունը սկսել է ընդհանուր քաղաքականություն, որը սահմանափակվել է միայն պատերազմական ջանքերին օգնելով: Նույն թվականին «ճնշում» (հրամանատարություն) թույլատրող օրենսդրությամբ երկաթուղիները և դրանց շարժակազմը փաստացի անցան զինվորականների վերահսկողության տակ:

Պատերազմի սկզբում (1861 թվական) Հյուսիսային նահանգներն ունեին 20,000 մղոն երկաթուղի, մինչդեռ Համադաշնության նահանգներն ունեին 9,000 մղոն (ընդհանուր 1,700 մղոն Միսսուրի,Կենտուկի և Մերիլենդ նահանգների սահմանային երեք նահանգներում):

Շենանդոայի Համադաշնային բանակը արդյունավետորեն օգտագործել է իր երկաթուղային համակարգը Մանասասի (Բուլ Ռան) առաջին ճակատամարտում 1861 թվականի հուլիսի 21-ին: Բրիգադային գեներալ Ջոզեֆ Է. Ջոնսթոնի գլխավորությամբ Համադաշնային զորքերը Շենանդոա հովտից ժամանել ենն երկաթուղով, և ճակատամարտի ընթացքը արագ փոխվել է։

Գեներալ Բրեքսթոն Բրեգը նաև արդյունավետորեն օգտագործել է Հարավային երկաթուղային համակարգը՝ 1862 թվականի հուլիսին գեներալ Դոն Կառլոս Բուելի միութենական ուժերի դեմ կենտրոնական Թենեսիում ուժեր կուտակելու համար: Երկաթուղային համակարգն օգտագործվել է մոտ 35,000 մարդու Միսիսիպի նահանգի երկայնքով տեղափոխելու համար, այնուհետև Մոբայլ Բեյով դեպի Մոբիլ, Ալաբամա, ապա Ալաբամա նահանգի երկայնքով՝ վերջապես հասնելով Դալթոն: Սա ընդհանուր առմամբ մոտ 766 մղոն հեռավորություն էր և ներառում էր «ավելի քան կես տասնյակ» երկաթուղիներ: Այս շրջանաձև երթուղին պետք է օգտագործվեր, քանի որ Միութենական բանակը վերահսկում էր կարևոր երկաթուղի, որը կառաջարկեր ավելի ուղիղ երթուղի: Ըստ Ջին Էդվարդ Սմիթի․ «Բրեգը մարդկանց տեղափոխել էր ավելի հեռու և արագ, քան երբևէ զորքերը տեղափոխվել էին։ Նա միավորել էր երկու համադաշնային բանակներ՝ իր և Սմիթի [գեներալ Էդմունդ Քիրբի Սմիթի], և պատրաստ էր փոխել պատերազմի ուղղությունը»։

1863 թվականի աշնանը Հյուսիսային Վիրջինիայի բանակը գեներալ Ջեյմս Լոնգսթրիթի Առաջին կորպուսի՝ Հյուսիսային Վիրջինիայի բանակի մեծ մասը երկաթուղով Վիրջինիայից ուղարկել է Հյուսիսային Ջորջիա՝ Չիկամաուգայի ճակատամարտից անմիջապես առաջ գեներալ Բրեգի Թենեսիի բանակը ամրապնդելու համար։ Մոտավորապես 15,000 մարդ տեղափոխվել է մոտ 900 մղոն դեպի Ջորջիայի գործողությունների թատերաբեմ։ Այս գործողությունը ներառում էր տասնվեց տարբեր երկաթուղիներ և ընդհանուր առմամբ յոթ օր (սեպտեմբերի 9-16) պահանջվել է, որպեսզի ամբողջ կորպուսը հասներ Ջորջիա։

Պատերազմի վերջին տարում (1865) համադաշնային երկաթուղային համակարգը փլուզման եզրին էր։ Քվարթմաստերների կողմից իրականացվող քաղաքականությունը ռելսերը խարխլել է։ Սնուցող գծերը ջարդոն էին դառնում՝ գլխավոր գծերը երկաթե գծերի փոխարեն, և վատ պահպանված շարժակազմի շարունակական օգտագործումը դրանք ավելի արագ էր մաշեցնում, քան դրանք հնարավոր էր փոխարինել։

## Արտաքին առևտուր
### Արտահանում

ԱՄՆ դոլարային արժեքով Համադաշնային Նահանգները կազմում էին ԱՄՆ ընդհանուր արտահանման 70%-ը: Համադաշնային առաջնորդները կարծում էին, որ սա նոր ազգին կտա ամուր ֆինանսական հիմք: Բամբակը հիմնական արտահանումն էր՝ 1860 թվականին կազմելով հարավային առևտրի 75%-ը: Համադաշնային Նահանգները պատերազմի մեջ մտան այն հույսով, որ համաշխարհային բամբակի առևտրի իրենց գրեթե մենաշնորհը կստիպի եվրոպական ներմուծող երկրներին, մասնավորապես Մեծ Բրիտանիային և Ֆրանսիային, միջամտել պատերազմին իրենց անունից: 1861 թվականին հարավցիները տեղական մակարդակով «Բամբակի թագավորի» էմբարգո են սահմանել բամբակի ներմուծման վրա. դա կառավարության քաղաքականությունը չէր: Բամբակի միլիոնավոր խուրձեր են առաքվել, և 1861 թվականի ամռանը շրջափակումը, որը հայտնի է որպես Անակոնդա պլան, փակել է ողջ բնականոն առևտուրը:

Բամբակի փոքր քանակություն արտահանվել է շրջափակման վազորդների միջոցով: Պատերազմի ընթացքում 446,000 բալեր բամբակ արտահանվել է Անգլիա և Եվրոպա: Հեգնական է, որ բամբակի արտահանման ամենամեծ քանակը գնաց Միացյալ Նահանգներ: Սակայն բամբակի մեծ մասը երբեք չէր առևտրի առարկա դարձել Համադաշնության կարճատև գոյության ընթացքում՝ կամ ոչնչացվելով պատերազմի ժամանակ, կամ կուտակվելով մինչև վերջ։

Պատշաճ սակագնի շուրջ վեճերը Հյուսիսային և Հարավային նահանգների միջև քաղաքական խնդիր էին, որը մի պահ գրեթե հանգեցրել է Միության նախնական լուծարմանը։ Հարավայինները հիմնականում դեմ էին պատրաստի ապրանքների համար պրոտեկցիոնիստական ​​սակագներին՝ վախենալով, որ դրանք կնվազեցնեն իրենց հումքի արտահանման արժեքը, քանի որ օտարերկրյա արտադրողների վաճառքը կխոչընդոտվի Միացյալ Նահանգներ։ Հարավային քաղաքական ճնշումը սակագները պահել է ցածր մակարդակի վրա 1847-ից մինչև 1860 թվականը։ Համադաշնային Նահանգների հիմնադիրները այս դիմադրությունը կոդավորել են Համադաշնային Նահանգների Սահմանադրության մեջ՝ արգելելով պրոտեկցիոնիստական ​​սակագները։ Համադաշնային Կոնգրեսի առաջին գործողություններից մեկը ներմուծման սակագների իջեցումն էր ԱՄՆ-ի այն ժամանակվա միջին 20%-ից մինչև 10%։

Այնուամենայնիվ, Համադաշնությունն առաջարկել է իր սակագները սահմանել ԱՄՆ-ից բոլոր ներմուծումների վրա, ինչը կհանգեցներ հարկերի զգալի աճի հարավցիների համար։ 
### Ներմուծում
Ինչպես որ շրջափակումը խոչընդոտել էր Համադաշնության ապրանքների արտահանումը, այնպես էլ խափանել էր Համադաշնության պատերազմական ջանքերի համար կենսականորեն կարևոր ապրանքների ներմուծումը: Ներմուծողները հաճախ ստիպված էին օգտագործել վերբեռնման կետեր, ինչպիսիք են Կարիբյան ծովի նավահանգիստները, տեղափոխելով և բաժանելով բեռները փոքր նավերի վրա՝ վերջին փուլի համար: Այսպիսով, բեռնափոխադրումները դարձան անկանոն և ուշացան:

Ֆորտ Սամթերի բախումից անմիջապես հետո գործակալներ՝ մայոր Քալեբ Հյուզի գլխավորությամբ, ուղարկվել են արտասահման՝ Եվրոպա՝ զենք և այլ անհրաժեշտ պարագաներ ձեռք բերելու համար: Այս ջանքերին չնայած, առաջին բեռնափոխադրումը Անգլիայից մեկնել է միայն օգոստոս ամսին և Հարավ չհասավ մինչև նոյեմբեր՝ ռազմական գործողությունների սկսվելուց 8 ամիս անց: Ներմուծման դանդաղ տեմպը շարունակվել է 1861 թվականի սեպտեմբերից մինչև 1862 թվականի փետրվար, որի արդյունքում Համադաշնության պատերազմական ջանքերի համար ձեռք բերվել է ընդհանուր առմամբ 15,000 փոքր զենք:

Փետրվարից հետո Համադաշնության զենքի ձեռքբերման վիճակը կտրուկ փոխվել է: 1862 թվականի ապրիլից մինչև այդ տարվա օգոստոսը Համադաշնությունը կարողացավ ձեռք բերել մոտ 48,150 զենք, ինչը երեք անգամ ավելի է, քան նախորդ տարվա նույն ժամանակահատվածում ձեռք բերվածը։ 1863 թվականի փետրվարին գնված զենքերի ընդհանուր թիվը հասել էր 174,129-ի։ Չնայած այս զենքերի մի մասը բռնագրավվել էր Միության նավատորմի կողմից շրջափակման ժամանակ, նրանց մի փոքր մեծամասնությունը կարողացավ հաղթահարել այն, և բոլոր մասնավոր նավերի 40.9%-ը բռնվել էր 1862 թվականին։

Հարավը Մեքսիկայի հետ առևտրի միջոցով ձեռք է բերել հումքային հանքանյութեր, մասնավորապես՝ ծծումբ, պղինձ, վառոդ և ազոտ։ Միության պաշտոնյաները գիտակցել են  Մեքսիկայի հետ առևտրի ծավալը և ագրեսիվորեն փորձել են ընդհատել այն։ Չնայած իրենց ջանքերին և Միսիսիպիի Միության ձեռքը ընկնելուն, Մեքսիկայից Համադաշնություն ապրանքների հոսքը աննկատ մնաց մինչև պատերազմի ավարտը։

Չնայած փորձեր արվել են Խաղաղ օվկիանոսի ափին գտնվող նավաշինարարներին ներգրավելու՝ Հարավային Ամերիկայի նավահանգիստներ մուտք գործելու փորձերի, ծրագրերից ոչ մեկը չի իրականացել։ Միայն Համադաշնային շոգենավը՝ «Ալաբամա»-ն, Ատլանտիկան չափազանց թշնամական համարելուց հետո, նավարկել էց դեպի Խաղաղ օվկիանոսի ջրեր՝ փորձելով խաթարել Ամերիկայի Հեռավոր Արևելքի առևտուրը։ Չնայած այն հաջողությամբ իրականացրել է իր առաքելությունը՝ ոտնձգել ամերիկյան առևտրային շահերը, այն չկարողացավ բացել նոր նավահանգիստներ կամ առևտուր անել Համադաշնային պետության համար, և այն խորտակվել է, նախքան կհասցներ տուն վերադառնալ իր առևանգված ապրանքներով։

Շրջափակման վազորդները, որոնք վաճառում էին հանրությանը, գրեթե բացառապես զբաղվում էին շքեղության և այլ բարձր շահույթ բերող ապրանքների վաճառքով, չնայած հիմնական ապրանքների մշտական ​​կարիքին։ Այս պրակտիկան այնքան կոպիտ էր, որ Համադաշնային Կոնգրեսը որոշել է արգելել շքեղության ապրանքների ներմուծումը, չնայած օրենքը արդյունավետորեն չէր կիրառվում։ Մեքսիկայից կամ Միության տարածքից ցամաքային մաքսանենգությունը նույնպես ապահովում էր շքեղության ապրանքների շահութաբեր առևտուր, չնայած այն նաև դարձավ անհրաժեշտ դեղորայք ձեռք բերելու օգտակար միջոց։

## Ֆինանսներ
Համադաշնային նահանգներում առկա կապիտալի մեծ մասը ներդրվել է ստրուկների կամ բամբակի հողերի մեջ: Պատերազմական ջանքերը ֆինանսավորելու համար դրանք դրամայնացնելու ոչ մի միջոց չկար: Թույլ բանկային համակարգը, որը չէր կարողանում կառավարել ֆինանսական պահանջները, մեծ մասամբ փլուզվել են: Եվրոպայի հիմնական միջազգային բանկիրները դժկամությամբ էին ֆինանսավորում Համադաշնային պետությունը, ուստի Ռիչմոնդը դիմել է փոքր տներին և սպեկուլյանտներին, որոնք գնել են 15,000,000 դոլարի համադաշնային պարտատոմսեր՝ ոսկով: Ոսկին օգտագործվում էր ռազմանավեր և պաշարներ գնելու համար, որոնք պետք է բերվեին շրջափակման վազորդների կողմից: Մեծ Բրիտանիայի տնտեսական կապերը Հյուսիսային նահանգների հետ ընդգծելով և հակամարտությանը միջամտելու հնարավոր վտանգները մատնանշելով՝ Լոնդոն Սիթիի ֆինանսիստները Մեծ Բրիտանիայի խորհրդարանին տրամադրել են չեզոքության քաղաքականության հզոր տնտեսական հիմնավորում:

Պատերազմի սկզբում Համադաշնային պետությունն ուներ մոտ 47 միլիոն դոլարի բանկային ավանդներ (համեմատած Հյուսիսային բանկերում գտնվող 189 միլիոն դոլարի հետ) և 27 միլիոն դոլարի ոսկե և արծաթե մետաղադրամներ (համեմատած Հյուսիսային նահանգներում գտնվող 45 միլիոն դոլարի հետ):
### Սպեկուլյացիաներ, գներ և քաղց
Շրջափակման վազորդները շատ ավելի մեծ շահույթ էին ստանում՝ ներմուծելով ալկոհոլ, զգեստներ և այլ շքեղ ապրանքներ՝ զինամթերքի փոխարեն: Ծխախոտը և բամբակը, որոնք շրջափակման պատճառով քիչ օտարերկրյա գնորդներ ունեին, իրականում ոսկու համեմատ արժեզրկվել են: Այս երկու ապրանքների գների մեծ տարբերությունը Հարավային Աֆրիկայում և արտերկրում (նյու Յորքում բամբակի գինը պատերազմի ընթացքում ավելի քան տասնապատիկ աճել է) ամենամեծ խթանն էր շրջափակումից խուսափելու և դրանք արտահանելու համար: Համադաշնային բամբակի փոքր քանակությունը համաշխարհային շուկա էր հասնում շրջափակման վազորդների միջոցով կամ Մեքսիկայի միջոցով՝ ապահովելով զգալի շահույթ: 1862 թվականին դաշնային գանձապետարանի գործակալները բամբակ էին գնում՝ առաջարկելով բարձր գներ ոսկով: Ծխախոտը և բամբակը մաքսանենգ ճանապարհով տեղափոխվում էին ռազմական գծերով՝ հիվանդանոցային պաշարների, սուրճի և նմանատիպ ապրանքների դիմաց: Համադաշնային ռազմական իշխանությունները փորձում էին ճնշել այս անօրինական առևտուրը, բայց երբեմն նույնիսկ նրանք տարվում էին ցանկալի օտարերկրյա մատակարարումները ապահովելու ցանկությամբ: Գների տատանումները, դրանց տեղական տարբերությունները և տատանումները Համադաշնային նահանգներում վայրի սպեկուլյացիաներ էին առաջացնում: Նորմալ առևտրային գործունեությունը գրեթե անհնար դարձավ, և խաղամոլության տարրը պարտադրվում էր յուրաքանչյուր գործարքի մեջ: Ոսկու սպեկուլյացիան հատկապես ցայտուն դարձավ։ Օրենսդրությունն ու ժողովրդական զգացմունքները թիրախավորել են սպեկուլյանտներին, բայց ապարդյուն։ Նույնիսկ կառավարությունն ինքը ստիպված էր զգում ոսկու սպեկուլյացիա անել։ Սննդամթերքի և այլ ապրանքների սպեկուլյացիան նույնպես անխուսափելի էր և խիստ քննադատության էր արժանանում։ Սպեկուլյանտներին զսպելու համար ընդունված օրենքները ոչ մի ազդեցություն չեն ունեցել։

Պակասորդությունը վատթարանում էր, հատկապես քաղաքներում, ինչը հանգեցրել է հացի խռովությունների և զգալի թերսնման։ Համադաշնային բանակում սննդի բաժինները կրճատվել են, իսկ հեծելազորը՝ կրճատվել է կերի պակասի պատճառով։ Թերսնուցման հետևանքով առաջացած գիշերային կուրությունը նվազեցրել է Համադաշնային զորքերի մարտունակությունը, որոնք նաև չունեին բավարար վերմակներ, հագուստ և կոշիկներ։ Նրանք կարդում էին տնից նամակներ, որոնք հաղորդում էին վատթարացող իրավիճակի մասին, քանի որ աշխատողները անտարբեր էին, իսկ երեխաները՝ ավելի նիհարում։

### Գների վերահսկում
Տնտեսագետ պատմաբանները մանրածախ գների անդադար աճը բացատրում են կառավարության կողմից ավելի ու ավելի շատ թղթադրամների տպագրությամբ՝ ընդհանուր առմամբ մոտ 2.25 միլիարդ դոլար: Սակայն այդ ժամանակվա մարդիկ հիմնականում մեղադրում էին սպեկուլյանտներին, որոնք ձեռք էին բերել չար, հաղթական կերպար, որից երբեք չէին կարողանում ազատվել, ինչպես բնութագրվում է Մարգարետ Միտչելի 1936 թվականի «Քամուց քշվածները» վեպի Ռեթ Բատլերի կերպարով: Ավելի ու ավելի շատ հարձակումների էին ենթարկվում ֆերմերները, որոնք հրաժարվում էին վաճառել իրենց արտադրանքը կառավարության կողմից սահմանված ցածր գներով: Այլ քննադատներ մեղադրում էին կոմիսարիատի դեպարտամենտին՝ անարդյունավետության և կոռուպցիայի, ներքին տրանսպորտային համակարգի փլուզման, որտեղ գյուղատնտեսական արտադրանքի փոխադրման փոխարեն առաջնահերթություն էր տրվում ռազմական կարիքներին, կտորե պարկերի և գութանների բացակայության, ստրուկների վերահսկողության նվազման, դանդաղաշարժների և արհմիութենական ասպատակությունների պատճառով կատարված դիտավորյալ ոչնչացման, ինչպես նաև անփորձ, վատ վերահսկվող աշխատողների կողմից անարդյունավետ բերքահավաքի մեթոդների պատճառով:

Ապստամբ կառավարությունը պակասը և գնաճը շատ ավելի վատացրել է՝ օգտագործելով ճնշողական քաղաքականություն, որի միջոցով ռազմական ստորաբաժանումը կարող էր առգրավել սնունդ, ձիեր, ջորիներ, սայլեր և պաշարներ, իսկ երբեմն՝ ստրուկներ՝ ռազմական ամրությունների վրա աշխատելու համար: Հողագործական խմբերը վճարում էին ցածր ֆիքսված գին՝ օգտագործելով թղթային վկայականներ, որոնք խոստանում էին իրական վճարումը հետագայում: 1863 թվականի վերջին Ալեքսանդրիայում, Լուիզիանա, ալյուրը վաճառվում էր 100 դոլարով հարյուր ֆունտի համար, բայց հողագործական գինը կազմում էր ընդամենը 12 դոլար: Ֆերմերները զայրացած էին և կրճատել են իրենց ցանքատարածությունները, թաքցրել բերքը և տեղափոխել անասուններին հողագործական խմբերի հասանելիությունից դուրս: Եթե Միության սահմանները մոտ էին, ֆերմերները կարող էին վաճառել թշնամուն բարձր գներով՝ վճարելով ոսկե մետաղադրամով: Ջորջիայում ֆերմերները թաքցնում էին երկու տարվա եգիպտացորենի պաշարները՝ կառավարությանը վաճառելու փոխարեն, բայց ցուլերը այնքան էին փչացնում հացահատիկը, որ այն միայն օգտակար էր թորման գործարանի համար: Համադաշնությունը ավելի ու ավելի հաճախ ընդունում էր տասանորդի վրա հիմնված հարկային համակարգ, այսինքն՝ բերքի 10%-ը պետք է հանձնվեր կառավարությանը: Կամավոր համաձայնությունը դժվար էր իրականացնել, և բռնի դիմադրություն բռնկվել է լեռնային շրջաններում: Աղքատ մարդիկ հատկապես ծանր հարված ստացել են արագընթաց գնաճից, ինչը ստիպել է օրենսդիր մարմիններին օրենքներ ընդունել, որոնք շատ ավելի դժվարացնում էին պարտքերի հավաքագրումը: Դա, իհարկե, թշնամացրել է գործարար դասին, կտրուկ նվազեցրել է ավանդաբար տրամադրված վարկերն ու վարկերը:

### Կառավարական եկամուտներ

Միության շրջափակման արդյունավետությունն ու Համադաշնային Նահանգների յուրահատուկ արդյունաբերական զարգացումը վերացրին պետության կայուն եկամուտ ստանալու հնարավորությունը։ Թեև ներմուծման մաքսատուրքեր էին սահմանվում, դրանցից ստացված եկամուտը գրեթե ոչինչ էր։ Բամբակի վրա դրված փոքր արտահանման մաքսատուրքը նախատեսված էր ապահովել բավականաչափ եկամուտ՝ դրա հիման վրա փոխառություն իրականացնելու համար, սակայն բամբակի արտահանման փոքր ծավալների պատճառով այս աղբյուրը նույնպես դարձավ աննշան։ Ավելին, քանի որ երկրի ներսում քիչ էին արդյունաբերական ձեռնարկությունները, որոնց կարելի էր հարկել ԱՄՆ-ի նման ներքին հարկման համակարգով, Համադաշնությունը զրկված էր անուղղակի հարկերից զգալի եկամուտ ստանալու հնարավորությունից։

Առաջին Համադաշնային հարկային օրենքը սահմանել է 20 միլիոն դոլար ուղղակի հարկ, որն բաշխվել է նահանգների միջև։ Բացի Տեխասից, մյուս նահանգները իրենց բաժին գումարները տրամադրել են կենտրոնական կառավարությանը՝ թողարկելով պարտատոմսեր կամ թղթադրամներ, ինչը փաստացի դարձավ փոխառության քողարկված ձև։ Իրական հարկումը հետաձգվել է մինչև 1863 թվականի գարուն, երբ ընդունվել է խիստ օրենք՝ գույքի և եկամուտների վրա հարկ սահմանելու մասին։ Այս համակարգը դանդաղ և դժվարությամբ էր իրականացվում և վերականգնվել է 1864 թվականի փետրվարին։ Նահանգներում և քաղաքներում կար միտում թուլացնել կամ հետաձգել հարկումը՝ հաշվի առնելով ժողովրդի վրա եղած այլ բեռները։

Քանի որ հարկերից եկամուտ գրեթե չկար, և թղթադրամների զանգվածային թողարկման աղետալի հետևանքները ակնհայտ էին, Համադաշնային կառավարությունը փորձել է գումար հայթայթել պարտատոմսերի թողարկման միջոցով։ Սկզբում թողարկվել է 15 միլիոն դոլարի պարտք, որին շուտով հետևել է 100 միլիոն դոլարի պարտատոմսերի թողարկում, սակայն վերջինս դժվարությամբ էր իրացվում։ Հետագա փոխառությունները ավելի մեծ էին, սակայն պարտատոմսերն արագորեն կորցրին իրենց արժեքը և պատերազմի ընթացքում գնահատվում էին թղթադրամների արժեքով՝ հենց դրանցով էլ գնում էին բաժանորդները։ Այս իրավիճակից խուսափելու համար ներդրվել է «արտադրանքով փոխառության» համակարգ՝ երբ պարտատոմսերն գնում էին բամբակով, ծխախոտով և պարենային ապրանքներով։ Այս քաղաքականությունը հետագայում ընդլայնվել է և թույլ տվել կառավարությանը մատակարարել բանակի որոշ սննդամթերք։ Սակայն այս պարտատոմսերի բաժանորդագրությունների մեծ մասը կատարվում էր բամբակով, ինչը թույլ էր տալիս բամբակ արտադրողներին վաճառքի շուկա գտնել։

Հարավն ակնկալում էր սահմանափակել թղթադրամների շրջանառությունը՝ դրանց պահապաններին թույլ տալով փոխանակել դրանք պարտատոմսերի հետ, ինչն օրենքով խրախուսվում էր։ Սակայն քանի որ թղթադրամներն ու պարտատոմսերը միաժամանակ էին արժեզրկվում, մարդիկ չունեին այդ փոխանակումը կատարելու մոտիվացիա։ Ընդհակառակը՝ թղթադրամի պահապանը ավելի մեծ առավելություն ուներ, քանի որ կարող էր այն օգտագործել սպեկուլյատիվ նպատակներով կամ սովորական գնումների համար։

1862 թվականի աշնանը Համադաշնային օրենքը փորձել է պարտադրել, որ թղթադրամների պահապանները փոխակերպեն դրանք պարտատոմսերի՝ շրջանառվող թղթադրամների ծավալը նվազեցնելու և գները ցածր պահելու համար։ Այս նախաձեռնության ձախողումից հետո Կոնգրեսը 1864 թվականի փետրվարին գնաց ավելի խիստ քայլերի՝ պահանջելով թղթադրամները պարտադիր փոխակերպել մինչև որոշված ամսաթիվը, իսկ դրանից հետո դրանք կհարկվեին՝ նվազեցնելով դրանց անվանական արժեքի մեկ երրորդը կամ ավելին։ Այս խիստ միջոցը ընկալվել է որպես Համադաշնության պարտքի մասնակի չեղարկում և, թեև ժամանակավորապես նվազեցրել է շրջանառվող գումարը և գները, փլուզել է կառավարության վարկային հնարավորությունները և անհնար դարձրել է նոր փոխառություններ։ Պատերազմի վերջին ամիսներին ֆինանսների նախարարությունը գոյատևում էր մեծ վտանգների պայմաններում, և նրա գործնական գործունեության մասին միայն ենթադրություններ կարելի է անել։

Պատերազմի ամբողջ ընթացքում «բամբակի թագավոր» գաղափարն՝ այն, որ Համադաշնությունն ունի հզոր ռազմական առավելություն բամբակի մենաշնորհի շնորհիվ, հույս էր ներշնչում։ Ռիչմոնդի կառավարությունը բոլոր ջանքերը գործադրել է, որպեսզի Եվրոպայի մեծ տերությունները ճանաչեն Համադաշնությունը որպես պետություն։ Ավելի հաջող կերպով այն ապահովել է ֆինանսական ճանաչում որոշ օտարերկրյա շրջանակներում՝ օգտագործելով բամբակի վրա հիմնված արտաքին փոխառություն։ Այս գաղափարն իրագործվել է 1863 թվականի գարնանը։ Ֆրանսիական «Էրլանգեր և ընկերություն» բանկային տունը ձեռնամուխ եղավ 3 միլիոն դոլարի պարտքի թողարկման, որը պիտի վերադարձվեր պատերազմից հետո՝ բամբակով՝ ֆունտը վեց պենսով։ Ըստ մի աղբյուրի՝ բարոն Ռոտշիլդը Ֆրանկֆուրտում ԱՄՆ գլխավոր հյուպատոս Վ. Վ. Մերֆիին հայտնել էր, որ «Գերմանիայի ողջ հասարակական կարծիքը դատապարտում է ստրկատիրական պետություն ստեղծելու նպատակով գումար տրամադրելը, և այն աստիճան ուժեղ էր դժգոհությունը, որ Էրլանգերն ու իր ընկերությունը չի համարձակվել այն առաջարկել Ֆրանկֆուրտի բորսայում»։ Քանի որ բամբակը այդ պահին վաճառվում էր գրեթե չորս անգամ ավելի բարձր գնով, և պատերազմից հետո դեռ բարձր պահանջարկ էր ակնկալվում, այս պարտատոմսերը գրավիչ էին այն ներդրողների համար, ովքեր համակրում էին Համադաշնությանը կամ պատրաստ էին ռիսկի դիմել։ Թեև Համադաշնության ներկայացուցիչները Եվրոպայում վատ էին կազմակերպել պարտատոմսերի տեղաբաշխումը, միևնույն է, որոշակի գումար ձեռք բերվել է և օգտագործվել ռազմա-ծովային և ռազմական սարքավորումների ձեռքբերման համար։ Որոշ ներդրողներ (սխալմամբ) կարծում էին, թե նույնիսկ Համադաշնության պարտության դեպքում ԱՄՆ կառավարությունը կհարգի այդ պարտատոմսերը։ Սակայն պատերազմի ավարտից հետո վերականգնված դաշնային իշխանություններն անտեսել են այս պարտատոմսերը, ինչպես նաև Համադաշնության և նրա կազմում եղած նահանգների կողմից թողարկված բոլոր պարտատոմսերը։

## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն
### Ընդհանուր հղումներ
* Carter, Susan B., ed. *The Historical Statistics of the United States: Millennial Edition* (5 vols), 2006.
* Coulter, E. Merton. *The Confederate States of America, 1861–1865*, (1950), survey
* Current, Richard N., et al. eds. *Encyclopedia of the Confederacy* (1993) (4 Volume set; also 1 vol abridged version); articles by scholars.
* Heidler, David S., et al. *Encyclopedia of the American Civil War: A Political, Social, and Military History*, (2002). 2740 pages ()
* Schwab, John Christopher. *The Confederate States of America, 1861–1865: A Financial and Industrial History of the South * (1901) good survey of finances by a Yale economics professor; online free
* Thomas, Emory M. *Confederate Nation: 1861–1865*, 1979. Standard political-economic-social history

### Մասնագիտացված հղումներ
* Andreano; Ralph ed. *The Economic Impact of the American Civil War* 1962, essays by economic historians
* Ball, Douglas B. *Financial Failure and Confederate Defeat*, 1991.
* Bensel, Richard Franklin. *Yankee Leviathan: The Origins of Central State Authority in America, 1859–1877* (1990) ch 3
* Black, Robert C., III. *The Railroads of the Confederacy*, 1988.
* Bonner, Michael Brem. *Confederate Political Economy: Creating and Managing a Southern Corporatist Nation* (LSU Press, 2016) online review
* Burdekin, Richard C. K. and Farrokh Langdana. "War Finance in the Southern Confederacy, 1861–1865," *Explorations in Economic History* 30 (July 1993), with tables
* Burdekin, Richard C. K. and Marc D. Weidenmier, "Suppressing Asset Price Inflation: the Confederate Experience, 1861–1865" *Economic Inquiry* 2003 41(3): 420–432.
* Davis, William C. and Robertson, James I. Jr., eds.  *Virginia at War, 1861.* U. Press of Kentucky, 2005. 241 pp.
* Dew,  Charles B. *Ironmaker to the Confederacy: Joseph R. Anderson and the Tredegar Iron Works* Yale University Press 1966
* Diamond, William. "Imports of the Confederate Government from Europe and Mexico," *Journal of Southern History*  (1940) 6#4, pp.&nbsp;470–503 in JSTOR
* Gates, Paul W. *Agriculture and the Civil War* (1965)
* Massey, Mary. *Ersatz in the Confederacy: Shortages and Substitutes on the Southern Homefront* (1952) 
* Morgan, Chad.  *Planters' Progress: Modernizing Confederate Georgia.* U. Press of Florida, 2005. 164 pp.
* Nevins, Allan. *Ordeal of the Union*, vol 5. The Improvised War, 1861–1862; vol 6. War Becomes Revolution, 1862–1863; vol 7. The Organized War, 1863–1864; vol 8. The Organized War to Victory, 1864–1865. (1970)
* Norman, Matthew W. *Colonel Burton's Spiller & Burr Revolver: an Untimely Venture in Confederate Small-arms Manufacturing* Mercer U. Press 1996.
* Ramsdell, Charles W. *Behind the Lines in the Southern Confederacy* (1944), short history
* Ramsdell, Charles W. "The Confederate Government and the Railroads," *American Historical Review*,  (1917), 22#4 pp.&nbsp;794–810 in JSTOR
* Resch, John P. *et al.*, *Americans at War: Society, Culture and the Homefront vol 2: 1816–1900* (2005)
* Rubin, Anne Sarah. *A Shattered Nation: the Rise and Fall of the Confederacy, 1861–68* North Carolina Press, 2005.
* Sellers, James L. "The Economic Incidence of the Civil War in the South." *Mississippi Valley Historical Review* 14 (1927):179–191. 
* Taylor, Robert A. *Rebel Storehouse: Florida in the Confederate Economy* U. of Alabama Press 1995
* Thomas, Emory M.  *The Confederacy As a Revolutionary Experience* (1971)
* Turner, Charles W. "The Virginia Central Railroad at War, 1861–1865," *Journal of Southern History* (1946) 12#4, pp.&nbsp;510–533 in JSTOR
* Vandiver, Frank. *Ploughshares into Swords: Josiah Gorgas and Confederate Ordnance* University of Texas Press, 1952
* Wakelyn, Jon L. *Biographical Dictionary of the Confederacy* Greenwood Press 
* Wallenstein, Peter and Wyatt-Brown, Bertram, eds.  *Virginia's Civil War.* U. Press of Virginia, 2005. 303 pp.
* Wallenstein, Peter. "Rich Man's War, Rich Man's Fight: Civil War and the Transformation of Public Finance in Georgia." *Journal of Southern History* 50 (1984):15–43. 
* Wiley, Bell Irwin. *The Plain People of the Confederacy*, 1944.
* Wilson, Harold S. *Confederate Industry: Manufacturers and Quartermasters in the Civil War* U. Press of Mississippi, 2002.
* 

#### Հիմնական աղբյուրներ
*''An Act to Prohibit the Importation of Luxuries, or of Articles not Necessary or of Common Use'' , 1864, a Confederate Congress document

### Տնտեսական տվյալների հավաքածուներ
All data sets are in *Historical Statistics of the United States: Millennial Edition Online* (2006) available in academic libraries.
See also *[https://web.archive.org/web/20060721163514/http://www.census.gov/compendia/statab/past_years.html Historical Statistics of the United States, Colonial Times to 1970]* available on-line from the U.S. Census Bureau.
 
* **Chapter Eh – Confederate States of America.**
* Population of the slave states, by state, race, and slave status: 1860–1870 Series Eh1-7
* Farms, farm implements, livestock, and home manufactures in the slave states, by state: 1860–1870 Series Eh8-23
* Selected crop outputs of the slave states, by state: 1860–1870 Series Eh24-39
* Manufacturing in the slave states-establishments, capital invested, product value, and employment, by state: 1860–1870 Series Eh40-49
* Taxable property in the Confederacy, by state: 1861  Series Eh50-58
* Confederate blockade running-ships engaged, ships lost, and successful runs, by vessel type and port: 1861–1865 Series Eh59-94
* Quantity and price of cotton imported into the United Kingdom: 1855–1875 Series Eh95-102
* European cotton imports, by country of origin: 1860–1875 Series Eh103-110
* **Money and Prices, Series Eh111-193  ** 
* Confederate money stock: 1860–1862 [Godfrey, nine states] Series Eh111-117
* Confederate money stock: 1860–1865 [Godfrey, seven states] Series Eh118-124
* Confederate money stock: 1861–1864 [Lerner] Series Eh125-127
* Prices and wage indexes for the eastern Confederacy: 1861–1865 Series Eh128-130
* Monthly index of Richmond wholesale commodity prices: 1861–1865 Series Eh131
* Wholesale commodity price indexes in Richmond, the eastern Confederacy, New York City and San Francisco: 1861–1865 Series Eh132-135
* Monthly wholesale price quotations for selected commodities in Richmond: 1856–1865 Series Eh136-165
* Monthly commodity price indexes for the Confederate states: 1861–1865 Series Eh166-193
* *Government Finances, Series Eh194-228* 
* Confederate government revenues and expenditures: 1861–1864 Series Eh194-215
* Bond yields on domestic loans in the Confederacy: 1862–1864 Series Eh216-220
* Weekly prices of Confederate cotton bonds and sterling bonds in Amsterdam: 1863–1865 Series Eh221-222
* Gold prices in the Confederacy: 1861–1865 Series Eh223-228

### Պատմագրություն
* Gallagher, Gary W. "Home Front and Battlefield: Some Recent Literature Relating to Virginia and the Confederacy," *Virginia Magazine of History and Biography* Vol. 98, No. 2, pp.&nbsp;135–168 in JSTOR
* Massey, Mary Elizabeth. "The Confederate States of America: The Homefront," in Rembert Patrick, ed., *Writing Southern History: Essays in Historiography* (1965), pp.&nbsp;249–272
* Steven E. Woodworth, ed. *The American Civil War: A Handbook of Literature and Research*, 1996. 750 pages of historiography and bibliography

## Արտաքին հղումներ
* Money and Finance in the Confederate States of America (EH.Net Encyclopedia of Economic History)

Կատեգորիա:Տնտեսություն
Կատեգորիա:Տնտեսություն ըստ երկրի
Կատեգորիա:Տնտեսություն ըստ պատմական երկրի