open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Մակ-Լին շրջան (այլ կիրառումներ)

**Մակ-Լին շրջան** անվանումը կարող է ունենալ հետևյալ կիրառումները․
* Մակ-Լին շրջան (Իլինոյս) - ԱՄՆ Իլինոյս նահանգի 102 վարչական միավորներից մեկը,
* Մակ-Լին շրջան (Կենտուկի) - ԱՄՆ Կենտուկի նահանգի 105 վարչական միավորներից մեկը։
Մակ-Ֆերսոն շրջան (այլ կիրառումներ)

**Մակ-Ֆերսոն շրջան** անվանումը կարող է ունենալ հետևյալ կիրառումները․
* Մակ-Ֆերսոն շրջան (Կանզաս) - ԱՄՆ Կանզաս նահանգի 105 վարչական միավորներից մեկը,
* Մակ-Ֆերսոն շրջան (Հարավային Դակոտա) - ԱՄՆ Հարավային Դակոտա նահանգի 66 վարչական միավորներից մեկը,
* Մակ-Ֆերսոն շրջան (Նեբրասկա) - ԱՄՆ Նեբրասկա նահանգի 93 վարչական միավորներից մեկը։
Մակբեթ (այլ կիրառումներ)

**Մակբեթ** անվանումը կարող է ունենալ հետևյալ կիրառումները․
* Մակբեթ (ողբերգություն) - անգլիացի հանրահայտ գրող Ուիլյամ Շեքսպիրի ողբերգություններից,
* Մակբեթ (օպերա) - իտալացի երգահան Ջուզեպե Վերդիի օպերա չորս գործողությամբ։
Նգորոնգորո (խառնարան)

մինի|Նգորոնգորո**Նգորոնգորո**, հրաբխային խառնարան, որը գտնվում է հյուսիսային Տանզանիայի գեղատեսիլ վայրում։ Այն աշխարհի ամենամեծ, ամբողջական տեսքով պահպանված հրաբխային խառնարանն է։ Տեղանքում հանգրվանում են ավելի քան 25000 կենդանիներ՝ ներառյալ զեբրեր, գնուներ, սև ռնգեղջյուրներ, առյուծներ և փղեր, որոնք խառնարանը դարձնում են նմանը չունեցող որսատեղի։
## Պատմություն

Խառնարանը, որը գրեթե 1970 ոտնաչափ (700 մ) խորություն ունի և 100 քառ. մղոն (260 կմ քառ.) մակերես, առաջացել է 2 մլն տարի առաջ։ Նախկինում այն եղել է Կիլիմանջարո լեռան չափի հրաբուխ, սակայն կրկին ժայթքելուց հետո ինքնաքայքայվել է և վերածվել խառնարանի։

### Կենդանական աշխարհ
 
Խառնարանի հատակի մեծ մասի արոտավայր լինելու պատճառով այստեղ գերակշռում են խոտակեր կենդանիները, ինչպիսիք են զեբրը, գնուն, վիթը, գոմեշը, եզնայծը և աֆրիկյան վարազը։ Խառնարանի թեք պատերը ծառայում են այն բանին, որ կենդանիները չգաղթեն՝ ի տարբերություն մոտակայքում գտնվող Սերենգետիի սարահարթերի կենդանիների։ Ամեն տարի աճում է այստեղ եկող մարդկանց թիվը, ովքեր հույս ունեն տեսնելու ռնգեղջյուր, առյուծ կամ բորենի։

### Բուսական աշխարհ
Այսօր Նգորոնգորոն ջուր ու արոտավայր է ապահովում կլոր տարին՝ իր անտառային տարածքներով, խոտհարհքներով, ճահիճներով, ինչպես նաև խառնարանի կենտրոնում գտնվող Մագադի լճով, որտեղ վխտում են ֆլամինգոներ և այլ ջրային կենդանիներ։

## Պատկերասրահ

File:Ngorongoro view (28 12 2010).jpg|Տեսարան Նգորոնգորոյից Քրատերի կողմից
File:Tanzanie Ngorongoro 1.jpg
File:Tanzanie Ngorongoro.jpg
File:Various wildlife, Ngorongoro Crater.jpg
File:Thomson Gazelle Ngorongoro 04.jpg
File:NgorongoroCrater.jpg
File:Ngorongoro-Crater-animals.jpg
File:Ngorongoro mammals 06.jpg
File:Ngorongoro mammals 05.jpg
File:Ngorongoro mammals 04.jpg
File:Ngorongoro mammals 03.jpg
File:Ngorongoro mammals 02.jpg
File:Ngorongoro crater.jpg
File:Ngorongoro Crater.jpg
File:Ngorongoro Crater, Tanzania.jpg
File:Ngorongoro 02.jpg
File:Ngorongoro 01.jpg
File:NgoroNgoro Crater, Tanzania, Africa.jpg
File:Ngorongo 1.jpg
File:NgorogoroMeer.JPG
File:Ngorongoro-Crater-Sunrise-lge.jpg

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Աշխարհի Հրաշալիքները
Կատեգորիա:ՅՈՒՆԵՍԿՕ-ի Համաշխարհային ժառանգություն
Կատեգորիա:Համաշխարհային ժառանգություն Տանզանիայում
Կատեգորիա:Խառնարաններ այբբենական կարգով
Մակեևսկոե (այլ կիրառումներ)

**Մակեևսկոե** անվանումը կարող է ունենալ հետևյալ կիրառումները․
* Մակեևսկոե (գյուղ, Գագարինսկի շրջան) - գյուղ Ռուսաստանի Սմոլենսկի մարզի Գագարինսկի շրջանի կազմում,
* Մակեևսկոե (գյուղ, Լիպովա Դոլինայի շրջան) - գյուղ Ուկրաինայի Սումիի մարզի Լիպովա Դոլինայի շրջանում։
Մակու (այլ կիրառումներ)

**Մակու** անվանումը կարող է ունենալ հետևյալ կիրառումները․
* Մակու - քաղաք Իրանում, Արևմտյան Ադրբեջան նահանգի հյուսիսարևմտյան մասում, Թուրքիայի սահմանից 22 կմ հեռավորությամբ,
* Մակու (գետ) - գետ Հայկական լեռնաշխարհում, Արաքսի աջ վտակը։
Մակսիմովսկի գյուղական խորհուրդ (այլ կիրառումներ)

**Մակսիմովսկի գյուղական խորհուրդ** անվանումը կարող է ունենալ հետևյալ կիրառումները․
* Մակսիմովսկի գյուղական խորհուրդ (Կարլովսկի շրջան) - Ուկրաինայի Պոլտավայի մարզի Կարլովսկի շրջանում,
* Մակսիմովսկի գյուղական խորհուրդ (Կրեմենչուգսկի շրջան) - Ուկրաինայի Պոլտավայի մարզի Կրեմենչուգսկի շրջանում։
Մահալե (այլ կիրառումներ)

**Մահալե** անվանումը կարող է ունենալ հետևյալ կիրառումները․
* Մահալե, գյուղ Օսմանյան կայսրությունում, Տրապիզոնի վիլայեթի Գյումուշխանեի գավառում,
* Մահալե (Ադանայի նահանգ), գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Կիլիկիայի Ադանայի նահանգում։

## Տես նաև
* Մահալլե (այլ կիրառումներ)
Մաղարա (այլ կիրառումներ)

**Մաղարա** անվանումը կարող է ունենալ հետևյալ կիրառումները․
* Մաղարա - գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Խարբերդի վիլայեթի Մալաթիայի գավառում,
* Մաղարա (Դիարբեքիրի գավառ) - գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Դիարբեքիրի վիլայեթի Դիարբեքիրի գավառում,
* Մաղարա (Թոնուսի գավառ) - գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Սեբաստիայի վիլայեթի Թոնուսի գավառակում,
* Մաղարա (Կանգալի գավառ) - գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Սեբաստիայի վիլայեթի Կանգալի գավառում,
* Մաղարա (Հալեպի նահանգ) - գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Կիլիկիայի Հալեպի նահանգում,
Մամա (այլ կիրառումներ)

**Մամա** անվանումը կարող է ունենալ հետևյալ կիրառումները․
* Մամա (անձնանուն) - հայկական իգական անուն,
* Մամա (քաղաքատիպ ավան, Մամսկո-Չույսկի շրջան) - քաղաքատիպ ավան Ռուսաստանի Իրկուտսկի մարզի Մամսկո-Չույսկի շրջանի կազմում։
Taj Mahal Palace & Tower

**Taj Mahal Palace & Tower** (, )՝ Հնդկաստանի  առավել հայտնի  հյուրանոցներից մեկն է՝ ավելի քան 100 տարի։ Հիմնադրվել է XIX դարում, երկար տարիներ համարվում է լավագույն հյուրանոցը իր այցելուներով։ Նրանց թվում են շատ արվեստագետներ, գրողներ, քաղաքական գործիչներ։ 1970-ական թվականներին կառուցվել են ավելի քան 50 Թաջ մահալ հյուրանոցներ Հնդկաստանում և 13-ը ամբողջ աշխարհում։

## Պատմություն
Ջամեստի Նուսսերվանջի Տատան, 19-րդ դարի առաջադեմ ձեռնարկատեր է։ Ավարտել է Էլֆինցտոնյան քոլեջը Բոմբեյում, եղել է խոշոր ձեռնակատեր։ Կազմակերպչական հարցերով նա շատ է ճանապարհորդել, եղել է Եվրոպայում և Ամերիկայում։

Նա 1898 թվականին դնելով ապագա հյուրանոցի առաջին քարը, ենթադրում էր, որ Թաջ Մահալը կլինի շատ ավելի մեծ ու շքեղ բոլոր մյուս հյուրանոցներից, որ երբևէ նա տեսել էր։

Շինարարության մեջ ներդրվել էր զգալի կապիտալ։ Կառուցման համար գնվել էր հսկայական տարածք Բոմբեյում՝ Արաբական ծովի ափին։ 1902 թվականին Տատան Եվրոպայից գնում է ամեն անհրաժեշտ բան հյուրանոցի կահավորման համար։ Փարիզում նա ծանոթանում է Գուստավո Էֆելեի հետ, ումից էլ  պատվիրում է 10 մետաղական սյուներ պարասրահի համար։

Հյուրանոցի հանդիսավոր բացումը տեղի է ունեցել 1903 թվականի դեկտեմբերի 16-ին։ Այն բացառիկ կառույց էր իր ժամանակի համար. լիովին պատրաստված էր կիսաթանկարժեք քարերից, ձեռագործ գորգեր, շքեղ բյուրեղյա ջահեր, էլեկտրական լույսեր (տվյալ պահին միակն ամբողջ  Բոմբեյում)։ Հյուրանոցի բոլոր աշխատակիցները հատուկ վերապատրաստում էին անցել Եվրոպական հյուրանոցներում։

1905 թվականի նոյեմբերին  Թաջ Մահալ հյուրանոցը միջազգային ճանաչում ստացավ։ Հնդկաստան այցի ժամանակ այստեղ է կանգ առել բրիտանացի թագավոր Էդուարդ 7-րդը կնոջ՝ Ալեքսանդրիայի հետ։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:1903 հիմնադրումներ
Կատեգորիա:Հյուրանոցներ
Կատեգորիա:Հնդկաստանի շենքեր և կառույցներ
Կատեգորիա:Մումբայ
Մամաշ (այլ կիրառումներ)

**Մամաշ** անվանումը կարող է ունենալ հետևյալ կիրառումները․
* Մամաշ - գյուղ Արևելյան Հայաստանում, Կարսի մարզի Կարսի գավառում,
* Մամաշ (Շիրոյի գավառ) - գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Խարբերդի վիլայեթի Շիրոյի գավառակում։
Ժամանակակից արվեստի թանգարան (Կրակով)

**Ժամանակակից արվեստի թանգարան (Կրակով)** (), թանգարան Կրակովում, Լեհաստան։ Թանգարանը գտնվում է Լիպովի փողոց, 4 հասցեում, Շինդլերի գործարանի նախկին արտադրական շինություններից մեկում: Թանգարանի առաջին տնօրենն էր արվեստաբան Մարիա Աննա Պոտոցկայան։

## Պատմություն
250px|մինի|Հատված ցուցադրությունից
Ժամանակակից արվեստի թանգարան ստեղծելու միտքը լայնորեն քննարկվում էր կրակովյան արվեստագետների շրջանում սկսած 21-րդ դարի սկզբից։ 2005 թվականին Կրակովի քաղաքային խորհուրդը ձեռք բերեց Կրակովի էլեկտրական արտադրության "Unitra-Telpod" գործարանը, որը Երկրորդ Համաշխարհային պատերազմի ժամանակ կոչվում էր «Emailwarenfabrik (DEF)» և հայտնի էր որպես «Շինդլերի գործարան»։ 2005 թվականին Կրակովի քաղաքապետ Յացեկ Մայխրովսկին դիմում ներկայացրեց Լեհաստանի Մշակույթի նախարարությանը` թանգարան ստեղծելու համար ֆինանսավորում խնդրելով։ 2007 թվականին գործարանի տարածքը բաժանվեց երկու մասի, որոնցից մեկը տրամադրվեց կրակովյան պատմական թանգարանին. վերջինս այնտեղ կազմակերպել էր «Կրակովը 1939-1945 թվականների շրջափակման ժամանակ» մշտական ցուցադրությունը, իսկ մյուս մասը փոխանցվեց ապագա Ժամանակակից արվեստի թանգարանին։ 2007 թվականին անցկացվեց մրցույթ, որի ժամանակ ընտրվեց թանգարանի կառուցման նախագիծը։

## Թանգարանի շենք
Թանգարանի շենքի շինարարական աշխատանքներն սկսվել են 2009 թվականի դեկտեմբերին և ավարտվել են 2010 թվականի նոյեմբերին։ Ժամանակակից արվեստի թանգարանի բացման արարողությունը տեղի է ունեցել 2011 թվականի մայիսի 19-ին։ Այդ օրը թանգարանում ցուցադրվել են «Պատմությունն արվեստում», «MOCAK (Museum of Contemporary Art in Kraków)-ի ցուցադրություն», «Մաուրիցիա Գոմուլիցկու ստեղծագործությունները», «Մադելայն Սանտեի լուսանկարները», «Մեչիսլավ Պորեմբսկու գրադարանը» ցուցադրությունները, որոնք դարձել են թանգարանի մշտական ցուցադրություններից։

## Գործունեություն
Թանգարանը ցուցադրում է մշտական և ժամանակավոր ցուցադրություններ, որոնք հիմնական շեշտադրություն ունեն վերջին 20 տարիների ժամանակակից արվեստի աշխատանքների վրա։ Հիմնականում մեծ ուշադրություն է դարձվում հետպատերազմյան ավանգարդին ու կոնցեպտուալ արվեստին։ Նախագծերն ուղեկցվում են կրթական ծրագրերով, գիտական հետազոտություններով և տպագրված հրատարակություններով։ Ցուցահանդեսները ցուցադրվում են առաջին և երկրորդ հարկերում։ Առաջին հարկում գտնվում են հիմնական ցուցադրությունները, երկրորդ հարկը նախատեսված է ժամանակավոր ցուցադրությունների համար։  
Թանգարանում է գտնվում արվեստաբանական գրադարան, գրախանութ, ռեստավրացիայի արվեստանոց և այցելուների համար նախատեսված տարբեր վայրեր։

## Պատկերասրահ

Kraków - MOCAK (4).jpg
Kraków - MOCAK (5).jpg
Zbigniew Libera's Concentration Camp.jpg
Kraków - MOCAK (2).jpg


## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Կրակովի թանգարաններ
Կատեգորիա:Ժամանակակից արվեստի թանգարաններ
Կատեգորիա:2010 հիմնադրված թանգարաններ
Կատեգորիա:2010 հիմնադրումներ Լեհաստանում
Մամախաթուն (այլ կիրառումներ)

**Մամախաթուն** անվանումը կարող է ունենալ հետևյալ կիրառումները․
* Մամախաթուն - եղել է Արցախի արքայադուստրը՝ Հասան-Ջալալի և Մամքանի դուստրը,
* Մամախաթուն (անձնանուն) - հայկական իգական անուն։
Մամու (այլ կիրառումներ)

**Մամու** անվանումը կարող է ունենալ հետևյալ կիրառումները․
* Մամու - գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Սեբաստիայի վիլայեթի Եվդոկիայի գավառում,
* Մամու (Գվինեա) - քաղաք Գվինեա պետության արևմուտքում։
Մայա (այլ կիրառումներ)

**Մայա** անվանումը կարող է ունենալ հետևյալ կիրառումները․
* Մայա - հնդկացի ժողովուրդ Մեքսիկայում,
* Մայա (Էն) - կոմունա Ֆրանսիայում, մտնում է Ռոն Ալպեր մարզի կազմի մեջ,
* Մայա (գյուղ, Մեգինո-Կանգալասկի ուլուս) - գյուղ Ռուսաստանի Սախա-Յակուտիայի հանրապետության Մեգինո-Կանգալասկի ուլուսի կազմում։
Մեժլում Սումբատյան

** Մեժլում Ալբերտի Սումբատյան** (), ֆիզիկամաթեմատիկական գիտությունների 
հայազգի  դոկտոր, պրոֆեսոր, ՀՀ ԳԱԱ արտասահմանյան անդամ,  Ռուսաստանի տեսական և կիրառական մեխանիկայի ազգային կոմիտեի անդամ, Ռուսաստանի և Ամերիկայի ակուստիկ միությունների իսկական անդամ։

## Կենսագրություն
Մեժլում Սումբատյանը ծնվել է 1954 թվականին Ալբերտ և Ռաիսա Սումբատյանի ընտանիքում։ Հայրն աշխատել է Լուգանսկի Ռուդի անվան հաստոցաշինական գործարանում որպես բաժնի պետ։ Մայրը մասնակցել է Հայրենական մեծ պատերազմին, եղել է զենիթային հրանոթի կանանց ջոկատի հրամանատար։ Պատերազմի ավարտից հետո աշխատել է ուսուցչուհի, դասավանդել է քիմիա։ Մեժլումը 1971 թվականին ավարտել է Ռոստովի 5-րդ մաթեմատիկական թեքումով  դպրոցը և ընդունվել Ռոստովի պետական համալսարանի մաթեմատիկայի և մեխանիկայի ֆակուլտետը։ Ուսանողական տարիներին աչքի է ընկել համալսարանական օլիմպիադաներում։ 1976 թվականին գերազանց  ավարտել է համալսարանը և մեկ տարի որպես ասիստենտ աշխատել համալսարանի հիդրոմեխանիկայի ամբիոնում։ 1977 թվականին նա ընդունվել է ԽՍՀՄ ԳԱ Մոսկվայի մեխանիկայի պրոբլեմների ինստիտուտի ասպիրանտուրայի առկա բաժին՝ դեֆորմացվող պինդ մարմնի մեխանիկա մասնագիտությամբ։ Այստեղ նրա  ղեկավարն էր ՀԽՍՀ գիտության վաստակավոր գործիչ Նագուշ Հարությունյանը։ Ասպիրանտուրայում ուսանելու տարիներին Սումբատյանը մասնակցել է  ինստիտուտի ֆուտբոլի, շախմատի և թեթև աթլետիկայի հավաքականների խաղերին։

1980 թվականի  դեկտեմբերին ԽՍՀՄ ԳԱ Մոսկվայի մեխանիկայի պրոբլեմների ինստիտուտի մասնագիտական խորհրդում նա պաշտպանել է «Առաձգամածուցիկության ոչ դասական կոնտակտային որոշ խնդիրներ» թեմայով թեկնածուական ատենախոսություն։ Մեժլումը իր ապագա կնոջ՝  Աննա Թաթոսյանի հետ հանդիպել է 1981 թվականին,  Դոնի Ռոստովում։ Այստեղ նա  աշխատանքի է անցել Ռոստովի պետական շինարարական համալսարանի տեսական մեխանիկայի ամբիոնում։

1985-2000 թվականներին աշխատել է  Ռոստովի պետական համալսարանի մեխանիկայի և կիրառական մաթեմատիկայի գիտահետազոտական ինստիտուտում, նախ  ավագ գիտաշխատող, այնուհետև՝ ուլտրաձայնային լաբորատորիայի ղեկավար։ 2011 թվականից Սումբատյանը զբաղեցնում է Հարավային դաշնային համալսարանի մեխանիկամաթեմատիկական ֆակուլտետի տեսական և համակարգչային հիդրոաէրոդինամիկայի ամբիոնի վարիչի պաշտոնը։ 1993 թվականի նոյեմբերից  որպես հրավիրյալ պրոֆեսոր պարբերաբար հրավիրվել է արտասահմանյան մի շարք հեղինակավոր համալսարաններ։ Նա հեղինակ է մոտ 250 գիտական հոդվածների, որոնք հրատարակել է տարբեր ամսագրերում։

## Գիտական կոչումներ
* «Գիտական դպրոցի հիմնադիր» և «Կրթության և գիտության վաստակավոր գործիչ» (2009)
* Գիտությունների ազգային ակադեմիայի  արտասահմանյան անդամ (2008)
* Ռոստովի պետական համալսարանի մեխանիկամաթեմատիկական ֆակուլտետի պրոֆեսոր (2000)

## Գիտական հետաքրքրությունները
* Ալիքային պրոցեսների տեսության
* Թվային մեթոդներ
* Մեխանիկայի և կիրառական մաթեմատիկայի հակադարձ խնդիրներ
* Ուլտրաձայնային ոչ կործանարար փորձարկում

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* ՆԵՐԿԱՅԱՑՆՈՒՄ Է ՀՀ ԳԱԱ ՍՓՅՈՒՌՔԻ ԲԱԺԻՆԸ
* [Сумбатян Межлум Альбертович](https://sfedu.ru/www/stat_pages22.show?p=UNI/s1/D&params=(p_per_id=%3E521))

Կատեգորիա:Ֆիզիկամաթեմատիկական գիտությունների դոկտորներ
Կատեգորիա:ՀՀ ԳԱԱ արտասահմանյան անդամներ
Կատեգորիա:Ռոստովի պետական համալսարանի շրջանավարտներ
Կատեգորիա:Հայ գիտնականներ
Կատեգորիա:Հայ պրոֆեսորներ
Ադնան Խաշոգջի

**Ադնան Խաշոգգի** (, ), արաբ բիզնեսմեն։ 1980-ական թվականների սկզբին, նրա հարստությունը հասավ իր բարձրակետին։ Այդ ժամանակ վերջինիս կարողությունը կազմում էր 26 մլրդ ամերիկյան դոլար։

Ադնան Խոշոգգին եղել է ժամանակի ամենահարուստ մարդկանցից մեկը։ Հիմնականում զբաղվել է զենքերի վաճառքով։

## Կենսագրություն
Ադնան Խաշոգգին ծնվել է 1935 թվականի հուլիսի 25-ին Մեքքայում։ Նրա հայրը՝ Մուհամմադ Խոշոգգին, եղել է Սաուդյան Արաբիայի թագավոր Աբդուլ Ազիզ ալ-Սաուդի անձնական բժիշկը։ Ադնանի քույրը՝ Սամիրա Խոշոգգին, եղել է եգիպտացի միլիարդատեր Մուհամեդ ալ-Ֆայեդի կինը և պրոդյուսեր Դոդի այլ-Ֆայեդի մայրը։

Սկզբնական շրջանում Ադնան Խոշոգգին ուսանել է Ալեքսանդրիայի Վիկտորիա քոլեջում, ինչպես նաև Ամերիկայի Միացյալ Նահանգների Կալիֆոռնիա և Օհայո նահանգների մի շարք ուսումնական հաստատություններում, այդ թվում՝ Սթենֆորդի համալսարանում։ Ուսումն ավարտելուց հետո գլխավորել է «Triad Holding Company» ընկերությունը, որը շուտով սնանկացել է։

1960-1970-ական թվականներին նա զբաղվել է զենքի առևտրով՝ հանդես գալով, որպես միջնորդ ամերիկյան զենք մատակարարող ընկերությունների և Սաուդյան Արաբիայի կառավարության միջև։ Նա նաև Իրանի Իսլամական Հանրապետությանը զենք մատակարարող ծառայության միջնորդ է եղել։ 1988 թվականին ձերբակալվել է Շվեյցարիայի Համադաշնությունում և եռամսյա կալանքից հետո արտահանձնվել է Միացյալ Նահանգներին։ Շուտով նա ազատ է արձակվել գրավի դիմաց։ 1990 թվականին դատարանն արդարացրել է Ադնան Խոշոգգիին և Իմելդա Մարկոսին, ովքեր մեղադրվում էին ռեկետի և խարդախության մեջ։

## Անձնական կյանք
1960-ականներին Խոշոգգին ամուսնացել է քսանամյա բրիտանուհի Սանդրե Դելիի հետ, ով իսլամ ընդունելուց հետո վերցրել է Սորայա Խոշոգգի անունը։ Իրենց համատեղ կյանքի ընթացքում նրանք ունեցել են հինգ երեխա՝ մեկ տղա և չորս աղջիկ։ Սակայն նրանք ամուսնալուծվել են, քանի որ Ադնանը ծննդաբերել է Սաուդյան Արաբիայի ապագա ֆինանսների նախարարի երեխային։

Ադնանի երկրորդ կինը եղել է իտալուհի Բանչոլինի Լաուրան, ով ևս իսլամացվելուց հետո ընդունեց Լամիա Խոշոգի անունը։ Լամիան հանդիպել է Ադնանին, երբ եղել է ընդամենը 17 տարեկան։ 1980 թվականին ծնվեց նրանց որդին՝ Ալին։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Արաբ գործարարներ
Կատեգորիա:Զենքի վաճառականներ
Մայամի շրջան (այլ կիրառումներ)

**Մայամի շրջան** անվանումը կարող է ունենալ հետևյալ կիրառումները․
* Մայամի շրջան (Ինդիանա) - ԱՄՆ Ինդիանա նահանգի 92 վարչական միավորներից մեկը,
* Մայամի շրջան (Կանզաս) - ԱՄՆ Կանզաս նահանգի 105 վարչական միավորներից մեկը։
Մայիսյան (այլ կիրառումներ)

**Մայիսյան** անվանումը կարող է ունենալ հետևյալ կիրառումները․
* Մայիսյան (Արմավիրի մարզ) - գյուղ Հայաստանի Արմավիրի մարզում, Արմավիրի տարածաշրջանում,
* Մայիսյան (Շիրակի մարզ) - գյուղ Հայաստանի Շիրակի մարզում, հեռավորությունը մարզկենտրոնից՝ 6 կմ հյուսիս-արևմուտք։
Էդվարդ Ուոլտեր Մաունդեր

**Էդվարդ Ուոլտեր Մաունդեր** (, ), Անգլիացի աստղագետ։ Ճանաչում ստացել է Արեգակի ակտիվության վերաբերյալ հետազոտություններից։ Նրա կողմից բացված Արեգակնային բծերի քանակի փոքրացումը ստացել է «Մաունդերի մինիմում» անվանումը։

## Կենսագրություն
Էդվարդ Մաունդերը ծնվել է 1851 թվականին Լոնդոնում։ Սովորել է «Լոնդոնի Թագավորական քոլեջում»։ Իր կրթությունը վճարելու համար աշխատել է բանկում։ 1873 թվականից «Գրինվիչի աստղադիտարանում» զբաղվել է սպեկտրասկոպիական հետազոտություններով, ինչպես նաև Արեգակնային բծերի նկարահանումներով։ Երկարաժամկետ ուսումնասիրություններից հետո բացահայտեց, որ Արեգակնային սկավառակի վրա բծերի առաջացման լայնությունը փոփոխվում է 11-ամյա ցիկլով։ 1904 թվականին հրապարակեց ստացված տվյալները դիագրամի տեսքով(այսպես կոչված «Մաունդերի թիթեռներ»)։ Արխիվային տվյալները ուսումնասիրելով բացահայտեց, որ մոտավորապես 1645 թվականին - 1715 թվականները Արեգակի վրա բծեր առաջացել են շատ հազվադեպ։ Չնայած այն ժամանակների աստղադիտակների ոչ կատարյալ լինելուն, Արեգակի ուսումնասիրություններ անցկացում էին և ամեն մի բծի առաջացումը գրանցվում էր։ Այդ ժամանակաշրջանը ստացավ «Մաունդերի մինիմում» անվանումը։ Հետաքրքիր է, որ այս ժամանակաշրջանը համընկնում է այսպես կոչված փոքր սառցե դարաշրջանին, որի ընթացքում գրանցվել է տեսանելի սառեցում։ Սակայն այս երկու դեպքերի միջև կապը վերջնական բացահայտված չէ։

Մաունդերը զբաղվում էր նաև Գիսաստղերի, Միգամածությունների և Մոլորակների ուսումնասիությամբ, այդ թվում նաև Մարս մոլորակի։ Ի տարբերություն այլ աստղագետների նա մնում էր մի համոզման, որ մարսյան ալիքները հանդիսանում են օպտիկական խաբկանքներ, այլ ոչ թե մարսեցիների տեխնածին կառույցներ։ 1903 թվականին նրա կողմից դրվեց համոզիչ փորձ, որի արդյունքում փորձարկվողներին ցույց էին տալիս բծերի ոչ դասակարգված նկարներ, որոնց փոխարեն նրանցից շատերը տեսնում էին «ալիքներ»։

Մաունդերը ամուսնացած է եղել երկու անգամ. 1875 թվականից Էդիտ Հաննա Բաստինի () հետ, որից նա ուներ 5 երեխա, իսկ 1890 թվականից մաթեմատիկոս Էննի Սքոթ Դիլլ Ռասելլի(): Նրա հետ համագործակցել է մինչ կյանքի վերջ, 1909թվականին լույս է տեսել նրանց համատեղ գիրքը՝ «The Heavens and their Story»:

## Հիշատակ
1970 թվականին «Միջազգային աստղագիտական միությունը» Էդվարդ Մաունդերի (միասին Էննի Սքոթ Մաունդերի) անունով կոչեցին Լուսնի հակառակ կողմի խառնարանը։

## Գրականություն
* E. Walter Maunder FRAS: *The Royal Observatory, Greenwich: A Glance at its History and Work*, (1900)
* E. Maunder: *Astronomy without a Telescope*, (1902)
* E.W. Maunder: *Note on the distribution of sun-spots in heliographic latitude, 1874—1902*, Monthly Notices of the Royal Astronomical Society, Vol. 64, (1904) p.&nbsp;747-761
* E. Maunder: *Astronomy of the Bible: An Elementary Commentary on the Astronomical References in the Holy Scripture*, (1908)
* A. and E. Maunder: *The Heavens and their Story*, (1909)
* E. Maunder: *Are the Planets Inhabited?*, (1913)

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Encyclopedia of Science

Կատեգորիա:Անգլիացի աստղագետներ
Մայսկայա (այլ կիրառումներ)

**Մայսկայա** անվանումը կարող է ունենալ հետևյալ կիրառումները․
* Մայսկայա (գետ) - գետ Ռուսաստանում, հոսում է Կալինինգրադի մարզում և Բարատիոնովսկի շրջանում,
* Մայսկայա (գյուղ, Վիբորգսկի շրջան) - գյուղ Ռուսաստանի Լենինգրադի մարզի Վիբորգսկի շրջանի կազմում։
Ռուոկկոյի տուն (Տագանրոգ)

**Ռուոկկոյի տուն** (), երկհարկանի շենք ՌԴ Ռոստովի մարզի Տագանրոգ քաղաքում։ Տան բնակիչները կապված էին գրող Անտոն Չեխովի ընտանիքի հետ։

Հասցեն` ք. Տագանրոգ, Հունական փողոց, 100։

## Պատմություն
Տագանրոգ քաղաքի Հունական փողոց, 100 հասցեում գտնվող երկհարկանի անկյունային շենքը կառուցվել է 19-րդ դարի 3-րդ քառորդում։ Ներկայումս շենքը վերակառուցվել է, Հունական փողոցում այն նախկինում բաժանվում էր հավասար մասերի կամարաձև դարպասով, որը ծառայում էր որպես ներքին բակի մուտք։ Մինչև 1880-ական թվականների կեսերը շենքը պատկանել է վաճառական Կոնստանտին Մուսուրիին, այնուհետև այն վաճառվել է իտալահպատակ Դավիդ Յանուարևիչ Ռուոկկոյին։

Ռուոկկո ծնունդով Իտալիայից էր, ուներ լավ երաժշտական լսողություն, նվագում էր մի քանի երաժշտական գործիք, երաժշտության դասեր էր տալիս տագանրոգցի հարուստ ընտանիքներում, նվագախմբի ղեկավար էր քաղաքային այգում։

Տագանրոգում Դավիդ Յանուարևիչը ջութակ նվագել է սովորեցրել իր որդուն` Եվգենիին, որը հետագայում նշանվեց Անտոն Չեխովի ընկերոջ ավագ դստեր` Եվգենյա Դմիտրիևնա Սավելևայի հետ։ 1914 թվականի օգոստոսի 26-ին ծնվեց նրանց դուստրը` Լյուդմիլան։ Ռուոկկոյի տանը տարբեր ժամանակներում հյուրընկալվել են քաղաքում հյուրախաղերի եկած դերասանները։ Մեծ գրողի հայրը` Պավել Եգորովիչ Չեխովը (1825-1898), Դավիթ Ռուոկկոյին հրավիրել է իր որդուն` Նիկոլային, ջութակ նվագել սովորեցնելու։ Տղան ուներ երաժշտական ունակություններ։

1910-ական թվականներից տան տեր է դարձել ազնվական Նիկոլայ Իվանովիչ Դյոմինը։ Նրա կինը` Ալեքսանդրա Վասիլևնան, 1910 թվականի նոյեմբերի 20-ին 42 տարեկանում մահացել է սրտի հիվանդությունից։ Տանը կից Դյոմինների ընտանիքը պահել ծաղկանոց և ծաղկի խանութ։

1912 թվականին տանը բնակարան վարձակալեց Վետլիցկիների ընտանիքը։ Ընտանիքի հայրը` Վադիմ Իվանովիչ Վետլիցկին, ուներ կոլեգիալ խորհրդականի աստիճան։ Այստեղ բնակարան է վարձակալել նաև Տագանրոգի առևտրային ուսումնարանի աշխարհագրության ուսուցիչ Վալենտին Սամոյլովիչ Իսակովիչը։

Ներկայումս սա բնակելի տուն է։

## Գրականություն
* Гаврюшкин О. П. По старой Греческой... (Хроника обывательской жизни). — Таганрог: Лукоморье, 2003. — 514 с. — ISBN 5-901565-15-0.

## Ссылки
* Таганрог ул. Греческая, 100 

Կատեգորիա:Տագանրոգի շենքեր և կառույցներ
Կատեգորիա:Տագանրոգի տեսարժան վայրեր
Մայրի (այլ կիրառումներ)

**Մայրի** անվանումը կարող է ունենալ հետևյալ կիրառումները․
* Մայրի - սոճազգիների (Pinaceae) ընտանիքի ասեղնատերև մշտադալար, փշատերև ծառ,
* Մայրի (համայնք) - համայնք Բրազիլիայում՝ Բաիա նահանի կազմում։
Օլորոն-Սենտ-Մարի

**Օլորոն-Սենտ-Մարի** (, , ) քաղաք և համայնք ֆրանսիական Ատլանտյան Պիրենեյներ դեպարտամենտում, շրջկենտրոն՝ Օլորոն-Սենտ-Մարի։

## Աշխարհագրական դիրք

Օլորոն-Սենտ-Մարին պատմական Բերնի շրջկենտրոնն է  Բասկերի սահմանի կողմից։
Քաղաքը տեղակայված է Գավ-դ'Օլորոն գետի շուրջ։ Քաղաքի միջով անցնում է դեպի Տուլուզ տանող ճանապարհը, որը Սուրբ Իակովի երթերից մեկն է, այն տանում է դեպի Սանտիագո-դե-Կոմպոստելա, այստեղից ճանապարհը թեքվում է հարավ՝ Պիրենի քաղաք՝ Իսպանիայի սահմանի մոտ։

## Պատմություն

Օլորոնը- Հռոմեական բնակավայր է եղել, առաջին անագամ պատմական փաստաթղթերում հիշատակվում է III դարում Իլուրո *(*'Iluro*')* անվանմամբ։ Հիշատակման մեջ նշվում է, որ 506 թվականին Ագդա տաճարում տեղի ուեցած հավաքին մասնակցել է նաև Օլորոնի եպիսկոպոսը։ Հաջորդը հիշատակվում է արդեն 1058 թվականին, պատմաբանների կարծիքով՝ հնարավոր է, որ քաղաքը որոշ ժամանակով լքված է եղել։ 1080 թվականին սկսվեցին քաղաքային ամրությունների և Սեն-Կրու եկեղեցու շինարարությունը։ Օլորոնում է գտնվում նաև Բերնի վիկոնտների ամրոցը։ 1102 թվականին Գոստոն IV Խաչակիրը գետի ձախ հատվածում կառուցեց եկեղեցի, իսկ դրա ետևում մայր տաճար՝ Ստե-Մարի-դ՝Օլորոն և բաժանեց եպիսկոպոսներին։ 
1214 թվականին Գոստոն VI՝ Բերնի վիկոնտը միացավ կատարներին և ստիպված եղավ հանձնել իր Սենտ-Մարիի սեփականությունները եպիսկոպոսությանը։ Դրա հետևանքով երկու բնակավայրերն էլ մնացին անջատ մինչև XIX դար, չնայած նրան, որ Սանտ-Մարին միշը կախված էր Օլորոնից տնտեսապես։ 1802 թվականին Օլորոնի եպիսկոպոսությանը վերացվեց և երկու քաղաքները միավորվեցին։

## Տնտեսություն

Օլորոնում է գտնվում *Lindt & Sprüngli* շոկոլադի գործարանը։
Հայտնի են նաև Օլորոնի արհեստանոցները, որոնք հիմնականում արտադրում են բերետներ և էսկադրիլներ։

## Տրանսպորտ

Ավտոմոբիլային և երկաթուղային երթուղիներ։

## Տեսարժան վայրեր

* Սենտ-Մարի եկեղեցի (XI—XIII դարեր), 1998 թվականից համարվում է ՅՈՒՆԵՍԿՈ -ի համաշխարհային ժառանգության մաս։
* Սեն-Կրու եկեղեցի (1080 թվական)
* Պոմմե բուսաբանական այգի (ավելի քան 400 ծառատեսակ)

## Պատկերասրահ


Tour-Grede 001.jpg|Աշտարակ Grède
Oloron Pomme 02.JPG|Խնձորի այի
Oloron cathédrale ste marie 2.JPG|Սուրբ Մարիայի մայր տաճար
Oloron N-Dame 01.JPG|Տիրամոր եկեղեցի
Oloron SainteMarie Tour.JPG|Սուրբ Մարիայի մայր տաճար
Oloron St-Grat 01.JPG|Մեծ Սեինտ


## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Site officiel

Կատեգորիա:Ֆրանսիայի քաղաքներ
Սասուն Վարդանյան

**Սասուն Տիգրանի Վարդանյան** ( - ), գրող, մանկավարժ։

## Կենսագրություն
Սասուն Վարդանյանը ծնվել է 1942 թվականի Օգոստոսի 3-ին Հրազդանի շրջանի Սոլակ գյուղում։ Ավարտելով գյուղի 7-ամյա դպրոցը՝ մեկնել է Երևան և այնտեղ ավարտել միջնակարգ դպրոցը։ 1964—1969 թթ. ուսանել է Էջմիածնի Գևորգյան հոգևոր ճեմարանում։ 1970-ական թվականներին որպես դասախոս աշխատել է Գևորգյան ճեմարանում։ Նույն ժամանակահատվածում էլ սկսել է գրական գործունեությունը։ 1960-ական թվականների ազգային զարթոնքի օրերին Սասուն Վարդանյանը ևս հայտնվել է ազգային շարժման հորձանուտում, որի համար հետապնդումների է ենթարկվել ՀԽՍՀ Պետական անվտանգության կոմիտեի կողմից։ 1974 թվականին որպես գիտաշխատող կարճ ժամանակով աշխատանքի է անցել Մատենադարանում, այնուհետև դասախոսական աշխատանք է կատարել Երևանի Պոլիտեխնիկական ինստիտուտում։ 1990—1995 թթ. Սասուն Վարդանյանը որպես տնօրեն պաշտոնավարել է Արարատյան թեմի Սևանի Վազգենյան հոգևոր դպրանոցում։ 1998 թվականի վերջին մեկնել է Արցախի Հանրապետության Քաշաթաղի շրջան՝ Ծիծեռնավանք գյուղի միջնակարգ դպրոցում դասավանդելու։ 1999 թվականից աշխատանքի է անցել Երուսաղեմի ժառանգավորաց վարժարան ընծայարանում տեսուչ-տնօրենի և հայոց լեզվի դասախոսի պաշտոնով։ Վերադառնալով Հայաստան՝ շարունակել է աշխատանքն Արցախում։

## Ստեղծագործությունը
Սասուն Վարդանյանի առաջին գիրքը՝ «Մատյան Փրկության»-ը լույս է տեսել 1978 թվականին Իտալիայում։ Գիրքը կազմված է պատմական մի դրամայից և չափածո պոեմից, որոնք երկուսն էլ նվիրված են միջնադարյան հայ աշխարհահռչակ բանաստեղծ Գրիգոր Նարեկացու կյանքին և գործունեությանը։ Նրա վաղ շրջանի երկերի («Ակունքներ (1989 թ.)», «Սկիզբ (1991 թ.)», «Կախարդական մանկություն (1993 թ.)») հիմնական ատաղձը հայրենի բնաշխարհն է՝ հարազատ գյուղը, նրա կենցաղը, հոգսերն ու ուրախությունները։ Սակայն, Սասուն Վարդանյանին, որպես գրողի ճանաչում և համբավ բերեց «Արամ աշխարհակալ» (1997—1998 թթ.) երկու հսկայածավալ հատորներից բաղկացած պատմավեպը։ Վեպում նկարագրված են մ.թ.ա. IX դարում Հայաստանում ծավալված իրադարձությունները՝ Արամ աշխարհակալ թագավորի նվաճումներն ու մղած պատերազմները բարբարոս կիմերների, սկյութերի, Փռյուգիական ծովային միության և Միացյալ թագավորության դեմ, ինչպես նաև մարա-ասորեստանյան արշավանքները։ Ընթերցող շրջանակների կողմից ջերմ ընդունելության է արժանացել նաև հեղինակի հաջորդ՝ դարձյալ երկու ստվար հատորներից բաղկացած «Արքայից արքա» (2008 թ.) պատմավեպը, որտեղ ներկայացված է 5000 տարվա վաղեմությամբ իրադարձություններ՝ Հայկ նահապետի անվան և գործունեության հետ կապված ավանդապատում առասպելախառն պատմությունը։

## Երկեր
* Մատյան փրկության, Իտալիա, 1978, 164 էջ։
* Սկիզբ, Երևան, 1991, 392 էջ։
* Կախարդական մանկություն, Երևան, 1993։
* Հեռու–հեռավոր այն օրերին (պատմվածքներ), Երևան, 1995, 440 էջ։
* Որոնում, Երևան, 1995, 278 էջ։
* Անտակ հորը, Երևան, 1996, 356 էջ։
* Արամ աշխարհակալ, գիրք 1, Երևան, 1997, 712 էջ։
* Արամ աշխարհակալ, գիրք 2, Երևան, 1998, 788 էջ։ 
* Արքայից արքա, հատ. 1, Երևան, 2008, 640 էջ։
* Արքայից արքա, հատ. 2, Երևան, 2008, 628 էջ։

## Գրականություն
* Հակոբ Պետրոսյան «Սասուն Վարդանյան», «Էջմիածին (պաշտօնական ամսագիր ամենայն հայոց կաթողիկոսութեան Մայր աթոռոյ սրբոյ Էջմիածնի)», Վաղարշապատ, 2011, թիւ ԺԲ, էջ 119-131։ - http://echmiadzin.asj-oa.am/9341/1/119-.pdf 

Կատեգորիա:Հայ տղամարդ գրողներ
Կատեգորիա:Հայ մանկավարժներ
Պարամոնով (այլ կիրառումներ)

**Պարամոնով**, կարող է վերաբերել՝
* Պարամոնով - գյուղ (խուտոր) Ռուսաստանի Դաշնության Ռոստովի մարզի Մորոզովսկի շրջանում
* Պարամոնով - գյուղ Ռուսաստանի Ռոստովի մարզի Սովետսկի շրջանում
* Պարամոնով - գյուղակ (խուտոր) Ռուսաստանի Դաշնության Ռոստովի մարզի Վոլգոդոնսկի շրջանում
Մայրություն (այլ կիրառումներ)

**Մայրություն** անվանումը կարող է ունենալ հետևյալ կիրառումները․
* Մայրություն - տվյալ մորից երեխայի սերված լինելը՝ քաղաքացիական կացության ակտերի գրանցման (զագսի) մատյաններում երեխայի ծննդի գրանցմամբ,
* Մայրություն (քանդակ, Երևան, Հռիփսիմե Սիմոնյան) - քանդակ Երևանում, Նոր Նորք վարչական շրջանի 2-րդ զանգվածում, Գայի պողոտայի մոտ,
* Մայրություն (արձանաշար, Երևան) - արձանաշար Երևանում, Արամի փողոցում, Պարթև Մարգարյանի անվան ծննդատան մոտ։
Sweet Kisses

***Sweet Kisses*** ամերիկացի երգչուհի Ջեսսիկա Սիմփսոնի դեբյուտային ստուդիական ալբոմը` թողարկված 1999 թվականի նոյեմբերի 23-ին Columbia Records լեյբլի կողմից ԱՄՆ-ում, Կանադայում, Ավստրալիայում և Եվրոպայում։ Հաջորդ տարի՝ 2000 թվականի հունվարի 19-ին, այն թողարկվել է Ճապոնիայի Sony Music Entertainment լեյբլում։ Սկավառակի վաճառքները կազմել են 2 միլիոն օրինակ ողջ աշխարհում, որից հետո վաճառքը հասել է 4 միլիոն օրինակի։

## Սինգլներ
* «I Wanna Love You Forever» — ալբոմի առաջին սինգլը, թողարկվել է 1999 թվականի սեպտեմբերին։ Նրա շահույթը շատ մեծ է եղել։ Երգը ստացել է պլատինե կարգավիճակ։
* «Where You Are» — ալբոմի երկրորդ սինգլը։
* «I Think I’m in Love with You» — ալբոմի երրորդ և վերջին սինգլը։

## Երգացանկ

## Հիթ-շքերթներ և հավաստագրեր

### Տարեկան հիթ-շքերթներ

### Հավաստագրեր

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:1999 ալբոմներ
Կատեգորիա:Ջեսսիկա Սիմփսոնի ալբոմներ
Պարանա (այլ կիրառումներ)

**Պարանա**, կարող է վերաբերել՝
* Պարանա - Էնտրե Ռիոս արգենտինական նահանգի մայրաքաղաքը
* Պարանա - գետ Հարավային Ամերիկայում, Բրազիլիայում և Արգենտինայում, մեծությամբ երկրորդը Ամազոնից հետո
* Պարանա - նահանգ Բրազիլիայի հարավում
Տեր-Հովհաննիսյան

**Տեր-Հովհաննիսյան**, հայկական ազգանուն։

## Հայտնի կրողներ
* Արամ Տեր-Հովհաննիսյան (դիրիժոր) (1886–1970) – հայ խորհրդային դիրիժոր և խմբավար
* Արամ Տեր-Հովհաննիսյան (մանկավարժ) (1906–1996) – հայ խորհրդային մանկավարժ և մարզիկ
* Գաբրիել Տեր-Հովհաննիսյան (1837–1920) – հայ գրող
* Գեորգ Դպիր Տեր-Հովհաննիսյան (1737–1812) – հայ բառարանագիր, պատմաբան և թարգմանիչ
* Դայանա Տեր-Հովհաննիսյան (ծ. 1934) – անգլիագիր բանաստեղծուհի, թարգմանչուհի և լրագրող
* Իգոր Տեր-Հովհաննիսյան (ծ. 1938) – հայ խորհրդային մարզիկ
* Նիկողայոս Տեր-Հովհաննիսյան (1867–1914) – հայ ազգային-ազատագրական շարժման գործիչ
* Ռուբեն Տեր-Հովհաննիսյան (1929–2003) – հայ գեղանկարիչ

Կատեգորիա:Հայկական ազգանուններ
Կատեգորիա:Ազգանուններ այբբենական կարգով
Ավստրիայի խորհրդարանի շենք

**Ավստրիայի խորհրդարանի շենք** (), պետական շենք Վիեննայում, որտեղ 1918 թվականից մինչև այսօր նստում է Ավստրիայի խորհրդարանի ազգային և ֆեդերալ խորհուրդները։ Մինչ այդ շենքը հանդիսանում էր Ավստրո-Հունգարիական կայսրության պատգամավորների պալատ։
thumb
[thumb|[Աթենասի արձանը խորհրդարանի շենքի առջև]]

Խորհրդարանի շենքը գտնվում է Վիեննայի Ներքին քաղաք շրջանի Ռինգշտրաս փողոցի վրա, Հոֆբուրգ պալատական համալիրի հարևանությամբ։ Բաց է տուրիստական այցելությունների համար։

Շենքը կառուցվել է 1874-1883 թվականներին, ճարտարապետ Թեոֆիլ ֆոն Հանսենի նախագծով։ Չնայած, որ Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի ժամանակ շենքը լուրջ ավերածությունների ենթարկվեց, բնօրինակ ինտերիերի մեծ մասը վերականգնվել է 1955-1956 թվականներին։

Խորհրդարանի շենքը զբաղեցնում է ավելի քան 13 500 քառ․մ տարածք։ Այն ունի ավելի քան 100 սենյակ, որոնցից ամենակարևորներն են Ազգային Խորհրդի, Ֆեդերալ Խորհրդի և նախկին կայսերական ներկայացուցչական պալատները (Abgeordnetenhaus)։ Շենքում կան նաև բազմաթիվ խորհրդակցական սենյակներ, գրադարաններ, ընդունելության սենյակներ, բարեր և սպորտզալեր։ Այս շենքում անցկացվում են մի շարք կարևոր պետական միջոցառումներ, այդ թվում Ավստրիայի նախագահի երդման արարողությունը և ամենամյա պաշտոնական ելույթը, որը տեղի է ունենում ազգային տոնի օրը՝ հոկտեմբերի 26-ին։

## Աթենաս Պալասի արձան
Առավել հայտնի և տեսարժան կառույցը Աթենաս-Պալլասի արձանն է, որը 1893 - 1902 թվականներին կառուցել են ճարտարապետ Կառլ Կունդմանը, Ժոզեֆ Տոտենհեյնը և Հյուգո Հերդլթը։ Չորս կերպարները, որոնք ընկած են Աթենասի ոտքերի վրա, այլակերպորեն խորհրդանշում են Ավստրո-Հունգարական կայսրության չորս կարևոր գետերը՝ Դանուբը և Իննը առջևից, Էլբան և Վլտավան՝ հետևից։ Կողմերից տեղակայված են Էրոսի արձանը՝ դելֆինների հետ, կնոջ արձանը։ Ընդհանուր քանդակաշարի ամենաբարձր հատվածում կանգնած է հունական դիցաբանության իմաստության և ողջախոհության աստվածուհի Աթենասը, որի ձախ ձեռքում նիզակ է, աջում՝ հաղթանակի աստվածուհի Նիկեի արձանը։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Խորհրդարանի պաշտոնական կայք , 
* http://www.parlament.gv.at/EN/BE/PGEB/RUNDGANG/show.psp?P_TEXT=1 
* Վիեննայում Ավստրիայի խորհրդարանի շենքի մասին Nice-places.com կայքում
800px|center

Կատեգորիա:1883 կառույցներ
Կատեգորիա:1883 հիմնադրումներ Ավստրիայում
Կատեգորիա:Խորհրդարանների շենքեր
Կատեգորիա:Վիեննայի տեսարժան վայրեր
Յոհան Բայեր

**Յոհան Բայեր** (, ), գերմանացի աստղագետ և փաստաբան։

1592 թվականին սկսել է ուսումնասիրել փիլիսոփայություն Ինգոլշտադում, ավելի ուշ տեղափոխվել է Աուգսբուրգ, փաստաբան աշխատելու համար։ Աստղագիտությամբ սկսել է հետաքրքրվել Աուգսբուրգում։ Վերջնական արդյունքում՝ 1612 թվականին նա դարձավ փաստաբանի խորհրդատու քաղաքային խորհրդում։

Նրա աշխատանքներից առավել ճանաչված դարձավ աստղային ատլաս՝ «Ուրանոմետրիա» («Uranometria»), տպագրված 1603 թվականին, այն դարձավ առաջին ատլասը, որը ընդգրկում էր ամբողջ երկնային համակարգը։ Նա ներմուծեց լատինական տառերի օգնությամբ աստղերը նշելու համակարգը, ինչպես նաև մի քանի համաստեղություններ։
thumb|Օրիոն համաստեղության պատկերը Բայերի «Ուրանոմետրիայից»

Բայերի պատվին կոչել են Լուսնի խառնարաններից մեկը։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* 

Կատեգորիա:Գերմանացի աստղագետներ
Կատեգորիա:Գերմանացի իրավաբաններ
Կատեգորիա:Փաստաբաններ
Մայնի Ֆրանկֆուրտի ամենաբարձր շենքերի ցանկ

center|600px|thumb|Քաղաքի կենտրոն

## Շենքի կառուցվածքը
:"Ըստ նվազող բարձրությունից։ 

## Ծանոթագրություններ

right|400px|thumb|Մայնի Ֆրանկֆուրտի ամենաբարձր շենքեր

## Արտաքին հղումներ
* 20 самых высоких зданий Франкфурта-на-Майне    *[[emporis.com]] կայքում
* [http://skyscraperpage.com/diagrams/?cityID=694 Самые высокие здания и сооружения Франкфурта-на-Майне]  *skyscraperpage.com կայքում
* Tall buildings in Frankfurt am Main  *phorio.com կայքում
* [http://skylineffm.de/main.php Skyline Frankfurt]  *skylineffm.de կայքում
* Hochhausstadt Frankfurt am Main  *monumente-online.de* կայքում, 2011 թվականի ապրիլ

Կատեգորիա:Մայնի Ֆրանկֆուրտ
Կատեգորիա:Ցանկեր:Գերմանիա
Մինանգկաբաու

**Մինանգկաբաու** (ինքնաանվանումը՝ Baso Minang(kabau), ինդոնեզերեն՝ Bahasa Minangkabau),  ավստրոնեզիական լեզվաընտանիքի լեզու, տարածված է Արևմտյան Սումատրայում բնակվող մինանգկաբաու ժողովրդի մոտ, Ռիաուի արևմտյան մասում, նաև Ինդոնեզիայի քաղաքների որոշ Մինանգբաու համայնքներում։ Տարածված է նաև Սումատրայի Մինանգ շրջանից Մալայզիա տեղափոխված բնակչության շրջանում և Մալայզիայի Աչեխ շրջանում, որտեղ այն կոչվում է Aneuk jamee։

Լեզվակիրները Ինդոնեզիայում 5,5 մլն են, իսկ մալյզիայում 900000։
Քերականական նմանության և բառապաշարի սերտաճման պատճառով հաճախ մինանգկաբաուն դիտվում է  մալայերենի բարբառ, չնայած որ այն պատկանում է արևմտազոնդյան լեզուների  մեկ այլ խմբի։

## Օրինակներ
### Նախադասություններ

### Թվականներ

## Գրականություն
* *Tata Bahasa Minangkabau*, Gerard Moussay (original title *La Langue Minangkabau*, translated from French by Rahayu S. Hidayat), ISBN 979-9023-16-5.
* Зарбалиев Х. М. Язык минангкабау. — М.: Наука, 1987. — 78 с. — (Языки народов Азии и Африки).
* Sabariah Hj. Md. Rashid, Media Sandra Kasih. «The Minangkabau Terms of Address for Children, Teenagers and Adults: A Sociolinguistic Perspective». — «Jurnal Bahasa Jendela Alam». Kuala Lumpur: Persatuan Bahasa Moden Malaysia, 2006, Jilid/Volume 4, 590—601.
* Nurlela Adnan, Ermitati, Rosnida M. Nur, Pusat Bahasa (Indonesia), Balai Pustaka (Persero), PT. 2001 - '''Indonesian-Minangkabau dictionary''' (''Kamus bahasa Indonesia-Minangkabau''), 841 pages..

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Ինդոնեզիայի լեզուներ
Կատեգորիա:Մալայզիայի լեզուներ
Zeichnungen des Patienten O. T.

***Zeichnungen des Patienten O. T.*** (***Պացիենտ Օ. Թ.-ի գծանկարները***) գերմանական Einstürzende Neubauten ինդուստրալ խմբի երկրորդ ստուդիական ալբոմն է։ Այն թողարկվել է 1983 թվականին: Ալբոմի անվանումը հիմնված է ավստրիացի նկարիչ Օսվալդ Չիրթների (Oswald Tschirtner, նույն ինքը` O. T.) պատմության վրա, ով մասնակցել էր Ստալինգրադի ճակատամարտին և խելագարվել էր Ֆրանսիայում ռազմագերիների ճամբար ընկնելուց հետո։ Նա հոգեբուժարան տեղափոխվելուց հետո յուրօրինակ գծանկարներ էր անում։

## Վերլուծություն
Խմբի առաջին` *[[Kollaps]]* ալբոմի համեմատ այս ալբոմում օգտագործվել են ավելի շատ եղանակներ և ձայներ։ Einstürzende Neubauten խումբը հայտնի է իր երգերում շրխկոցների, չխկոցների, դմբդմբոցների և ցանկացած աղմկոտ իրերից ստացվող ձայների օգտագործումով։

Բացի մետաղական թխթխկոցը, որով հագեցած է ալբոմը, խումբն օգտագործում է նաև պատրաստի ձայներ (հեռախոսազրույզի և Համբուրգի ձկնաշուկայի ձայնագրությունները), սեմփլինգ (Սայաթ-Նովայի «Դուն էն գլխեն իմաստուն իս» երգի հատվածն *Armenia* երգում)։ Բաս կիթառի կատարումը հանճարեղ է, սակայն այն ավելի շուտ օգտագործվում է որպես ձայնային շինանյութ, այլ ոչ որպես երաժշտական հիմք։

*Armenia* երգն օգտագործվել է որպես սաունդթրեք Մայքլ Մանի Տապ և Յուրայինը ֆիլմերում։

## Երգացանկը
# *Vanadium-I-Ching* (Վանադիումագուշակություն) – 4:54
#* Hospitalistische Kinder / Engel Der Vernichtung* (Հոսպիտալացված երեխաներ/Ավերածության հրեշտակ)– 5:09
# *Abfackeln!* (Վառե՛լ-մոխրացնե՛լ) – 3:32
# *Neun Arme* (Ինը ձեռք) – 2:34
# *Herde* (Նախիրներ) – 1:24
# *Merle (Die Elektrik)* (Մերլե (Էլեկտրականություն)) – 2:20
# *Zeichnungen Des Patienten O.T.* (Պացիենտ Օ. Թ.-ի գծանկարները) – 3:23
# *Finger Und Zähne* (Մատներ և ատամներ) – 0:17
# *Falschgeld* (Կեղծ փող) – 2:42
# *Styropor* (Փրփրապլաստ) - 2:24
# *Armenia* – 4:57
# *Die Genaue Zeit* (Ճիշտ ժամանակը) – 7:06

### Հավելյալ երգեր
Որոշ ձայներիզներ և սեղմասկավառակներ պարունակում են այս երգերից մեկը կամ մի քանիսը
* *Der Herrscher Und Der Sieger* (Իշխողը և հաղթողը) – 3:32 (կենդանի ձայնագրություն)
* *Affenroulette* (Կապկառուլետ)– 2:59 (կենդանի ձայնագրություն)
* *Durstiges Tier* (Ծարավ կենդանի) – 6:28 (1982 սինգլ)
* *DNS-Wasserturm* (ԴՆԹ-ջրաշտարակ) – 6:27
* *Wardrobe* (Զգեստապահարան) – 2:40
* *Blutvergiftung* (Արյան թունավորում) – 1:50

## Մասնակիցներ
* Բլիքսա Բառգելդ&nbsp;– վոկալ, կիթառ ևն
* Մարկ Խունգ&nbsp;– բաս, բեքվոկալ ևն
* Ն. Ու. Ունռուհ&nbsp;– հարվածայիններ, բեքվոկալ ևն
* FM Այնհայթ&nbsp;– հարվածայիններ, բեքվոկալ ևն
* Ալեքսանդր Հաքե&nbsp;– ձայնագրությունները, հարվածայիններ, «ծարավ կենդանի» ևն
* Ջոն Քեֆրի&nbsp;– ինժեներ
* Բեաթե Բառթել&nbsp;– *Falschgeld*-ի բասը

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:1983 ալբոմներ
Սենթ Լուիս 2015 (շախմատային մրցաշար)

**Սենթ Լուիս 2015** (**Sinquefield Cup**) - շախմատային մրցաշար, անցկացվել է 2015 թ. օգոստոսի 22-ից սեպտեմբերի 3-ը։

* Ժամանակը. տրվում է 120 րոպե 40 քայլի համար և ևս 60 րոպե մինչև պարտիայի ավարտն ավելացվելով 30 վայրկյան յուրաքանչյուր քայլի համար սկսած 41-րդ քայլից։

## Մասնակիցներ

## Մրցափուլեր

## Մրցաշարային աղյուսակ

## Արտաքին հղումներ
* Մրցաշարի պաշտոնական կայքը 
* Սենթ Լուիս 2015 մրցաշարը theweekinchess.com կայքում

Կատեգորիա:Լևոն Արոնյանի մասնակցությամբ մրցաշարեր
Կատեգորիա:Սենթ Լուիսի մրցաշարեր
Մալիբուի փրկարարները (ֆիլմ, 2017)

**«Մալիբուի փրկարարները»** (), ամերիկյան կատակերգական ֆիլմի ռեժիսոր Սեթ Գորդոնը։ Ֆիլմի պրեմիերան ԱՄՆ-ում տեղի է ունեցել 2017 թվականի մայիսի 25-ին և 2017 թվականի հունիսի 1-ին։

## Սյուժե
Ֆիլմը պատմում է ջրափրկարարական խմբի մասին, որոնք աշխատում են խաղաղ օվկիանոսի ափին։ Նրանք իմանում են, որ խոշոր նավթային ընկերությունը ֆինանսական նկատառումներով մտադիր է քանդել ափը։

## Նկարահանումներ
Հիմնական նկարահանումները սկսվել են 2016 թվականի փետրվարի 22-ին ֆլորիդայի Դիրֆիլդ-բիչ քաղաքում։ 
Ֆիլմը նկարահանվել է Ջորջիայի Մայամի և Սավաննա քաղաքներում։ 2016 թվականի մարտի վերջին նկարահանումները սկսվեցին Թայբի-Այլենդում։

## Քննադատություն
Ֆիլմը կինոքննադատների կողմից ստացել է բացասական արձագանքներ։ Rotten Tomatoes կայքում ֆիլմը 167 գրախոսական հոդվածների միջին միավորով 10-ից 4-ը ունի 20% վարկանիշ։ Metacritic կայքում ֆիլմը 46 կինոքննադատների կողմից ունի 100-ից 38 գնահատական, որը համապատասխանում է ընդհանուր առմամբ բացասական արձագանքների։ Cinemascore կայքում հանդիսատեսը գնահատել է ֆիլմը B+` A+-ից մինչ F սանդղակով։
Roling Stone ամսագրում փիթեր Տրեվերսը գովաբանեց դերասանների խաղը, սակայն ֆիլմը այդքան էլ հաջող չէր։ Ռիչարդ Ռոպերը Chicago Sun-times-ում ֆիլմին տվեց 4-ից 1,5 աստղ։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:2010-ականների ամերիկյան ֆիլմեր
Կատեգորիա:2010-ականների անգլերեն ֆիլմեր
Կատեգորիա:2017 ֆիլմեր
Կատեգորիա:Paramount Pictures ֆիլմեր
Կատեգորիա:Ամերիկյան բադի մուվի կինոկատակերգություններ
Կատեգորիա:Ամերիկյան էքշն կինոկատակերգություններ
Կատեգորիա:Ամերիկյան կինոկատակերգություններ
Կատեգորիա:Ամերիկյան մարտաֆիլմեր
Կատեգորիա:Կալիֆոռնիայում նկարահանված ֆիլմեր
Կատեգորիա:Ֆիլմեր թմրանյութերի մասին
Կատեգորիա:Ֆիլմեր, որոնց գործողությունները տեղի են ունենում Լոս Անջելեսում
Կատեգորիա:Ֆիլմեր, որոնց գործողությունները տեղի են ունենում Ֆլորիդայում
Կատեգորիա:Ֆիլմեր, որոնց գործողությունները տեղի են ունենում 2017 թվականին
Կատեգորիա:Մայամիում նկարահանված ֆիլմեր
Կատեգորիա:Ֆլորիդայում նկարահանված ֆիլմեր
Գողական օրենք

**Գողական օրենք** (նաև՝ **գողական հասկացություններ**, **գողական հավատք**), Խորհրդային Միության տարածքում և հետխորհրդային երկրների գողական շրջանակներում տարածված վարքի կանոններ և օրենքներ։ Առաջացել է պետության դիմադրության պայմաններում հանցագործների սոցիալական խմբի զատվածության պայմաններում։

## Գողական օրենքի դրույթները
Գողական օրենքը ունի մի քանի հիմնական և դրանցից բխող այլ դրույթներ, որոնք այդ օրենքի ներքո ապրող «ճիշտ» մարդկանց համար պարտադիր են կատարման համար։ Ընդհանուր առմամբ գոյություն ունի 7 հիմնական դրույթ.

# «Գողական գաղափարի» պահպանությունն ու աջակցությունը,
# Լինել անկեղծ մեկը մյուսի հանդեպ,
# Սեփական շրջանակի մեջ նոր մարդկանց, ցանկալի է՝ երիտասարդության, ներգրավումը,
# Իրավապահ մարմինների հետ համագործակցության անթույլատրելիությունը,
# Քաղաքական գործունեությամբ զբաղվելու արգելք,
# Օրենքով գողերի իշխանության հաստատումը ուղղիչ աշխատանքային ճամբարներում և քննչական մեկուսարաններում,
# Խաղաքարտեր խաղալու պարտադիր իմացություն,

Վերոնշյալ օրենքներից բխում են հետևյալ լրացուցիչ օրենքները (հասկացությունները)՝

Այդ բոլոր դրույթներից է բխում բանտային օրենքը, այսինքն գողական օրենքի դրույթների կիրառումը ազատազրկման վայրերում գտնվելու ժամանակ.

## Գողական օրենքի ծագումը

1930-ականներին ԽՍՀՄ-ում կոլեկտիվացման և սովի պատճառով մեծ թափ առած և տարածված հանցավոր տարրերի և հանցավոր խմբավորումների դեմ պայքարի ուժեղացման պատճառով հանցավոր խմբերը սկսել են համախմբվել ավելի կազմակերպված միությունների։ Հանցավոր աշխարհին միաձուլող հիմնական ուժն էր իշխանության դեմ ոչ քաղաքական հակազդման և չենթարկվելու տենդենցը։ Իսկ այդ հակազդման էլիտան են դարձել «օրենքով գողերը», որոնք ինքները իրենց անվանում էին մինչխորհրդային Ռուսաստանի հանցավոր ավանդույթների պահապանները։

## Արտաքին հղումներ
* Քրեական աշխարհի մեծ մարտերը՝ Ա. Սիդորովի կայքը 
* Էդուարդ Միխայլով։ Օրենքով գողեր. ծագումը 
* «Ксива», «положенец»,«общак». գողական հասկացողությունների բացատրությունը 
* «Օրենքով գողերի» օրենքները 
* Ամեն ինչ «օրենքով գողերի», «գողական կոդեքսի» և «գողական օրենքներ» պահողների մասին

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Կազմակերպված հանցագործություն
Կատեգորիա:Հանցագործությունը Հայաստանում
Կատեգորիա:Քրեական ենթամշակույթներ
Կատեգորիա:Քրեական ժարգոն
*
Պեսետա

**Պեսետա** (), Իսպանիայի դրամական արժույթը 1869-2002 թվականներին։ Ֆրանսիական ֆրանկի հետ հավասար նա եղել է նաև Անդորրայի արժույթը։ Պեսետան բաժանվում է 100 սենտիմոյի և 4 ռեալի, բայց այդ արժույթները շրջանառությունից դուրս են եկել 1970-ական թվականներին։

## Ծագումը
Անվանումը ծագում է կատալաներեն «peceta» բառից, որը նշանակում է «Փոքրիկ կտոր», այսինքն, «peça» բառը և փոքրացնող «-eta» վերջածանցից։ Նա նաև նման է այլ՝ արդեն գործող «песо», արժույթի փոքրացված անվանմանը, որը ստացել է իր անվանումը զանգվածի միավորից դա նաև ասոցացվում է այլ արժույթների, օրինակ բրիտանական ֆունտ։ Նաև օգտագործվում է Պուերտո Ռիկո որպես քառորդ դոլար արժողությամբ մետաղադրամ։
## Պատմությունը
Պեսետան շրջանառության մեջ է մտցվել 1869 թվականին, երբ Իսպանիան դարձավ լատինական արժույթի խորհրդի անդամ։ Իսպանիայի օրենքը 1864 թվականի հունիսի 26-ից հայտարարեց լատինական արժույթի խորհրդին միանալու մասին (1865 թվականից սկսված)։ Պեսետան փոխարինեց էսկուդոյին 2½ պեսետան = 1 էսկուդո հարաբերությամբ։ 20-րդ դարի քաղաքական ոչ ստաբիլ իրավիճակը ցրեց խորհուրդը, բայց պաշտոնապես այն դադարել է գոյություն ունենալ 1927 թվականին։ 1959 թվականին Իսպանիան արհեստականորեն միացրեց ամերիկական դոլարին 60 պեսետ = 1 դոլար հարաբերությամբ, իսկ 1967 թվականին անգլիական ֆունտից հետո արժեզրկվեց նաև պեսետը. արդյունքում հաստատվեց 168 պեսետ = 1 ֆունտ հարաբերություն։ 1999 թվականին փոխարինվել է եվրոյով՝ 1 եվրո = 166,386 պեսետ։

## Մետաղադրամներ
1869 և 1870 թվականներին շրջանառության մեջ են մտել 1, 2, 5, 10 և 50 սենտիմո և 1, 2, և 5 պեսետ արժողությամբ մետաղադրամներ։ 50 սենտիմո, 1 և 2 պեսետները ձուլված են 835 որակի արծաթից, իսկ հինգ պեսետը 900 որակի արծաթից։ Ոսկե մետաղադրամները 25 պեսետ արժողությամբ շրջանառության մեջ են մտել 1876 թվականին։ 1897 թվականին կատարվել է 100 պեսետ արժողությամբ ոսկե մետաղադրամների մեկանգամյա թողարկում։ Ոսկե մետաղադրամների թողարկումը կանգնեցվել է 1904 թվականին, իսկ նրանցից հետո նաև արծաթե մետաղադրամների 1910 թվականին։ Վերջին բրոնզից մետաղադրամները թողարկվել են 1912 թվականին։
Մետաղադրամների թողարկումը շարունակվել է 1925 թվականին պղինձ-նիկելային 25 սենտիմոյի շրջանառմամբ 1926 թվականին կատարվել է 50 սենտիմո արժողությամբ մետաղադրամների վերջին թողարկումը։
1934 թվականին Իսպանիայի երկրորդ հանրապետությունը թողարկեց 25,50 սենտիմո և 1 պեսետ արժողությամբ մետաղադրամներ։ 25 սենտիմոն և արծաթային 1 պեսետան նույն բաղադրության և չափսի են, ինչ որ ավելի հին թագավորության մետաղադրամները այն տարբերությամբ, որ 50 սենտիմոն ձուլվել է պղնձից։ 1935 թվականին շրջանառության մեջ են մտել երկաթե 5 սենտիմոները, լատունային 1 պեսետի հետ։ 1938 թվականի վերջին թողարկումը ներառում է կենտրոնում անցքով 25 սենտիմո արժողությամբ մետաղադրամներ։

Քաղաքացիական պատերազմի ժամանակ մետաղադրամների արտադրությամբ զբաղվում էին ինչպես պետական, այնպես էլ ազգային բանակները։

1937 թվականին հանրապետականների կողմից դրոշված են հետևյալ թողարկումները

Ազգայնականները իրենց առաջին մետաղադրամը թողարկել են 1937 թվականին

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Overview of the peseta from the BBC

Կատեգորիա:Իսպանիայի տնտեսություն
Կատեգորիա:Շրջանառությունից հանված դրամներ
Կատեգորիա:Եվրոպական արժույթներ
Կատեգորիա:1869 հիմնադրումներ Իսպանիայում
Կատեգորիա:2002 կազմալուծումներ Իսպանիայում
Շվեդագոն պագոդա

**Շվեդագոն**, հսկայական բուդդիստական սրբավայր՝ ստուպա, Մյանմայի (նախկինում Բիրմա) ամենամեծ քաղաքում՝ Յանգոնում։ Անգլիացի գրող Սոմերսեթ Մոեմը նրան տվել է այսպիսի նկարագիր․ «Փառահեղորեն վեր բարձրացող, ինչպես հույսը հոգու մութ գիշերում»։

## Պատմություն
Շվեդագոնը համարվում է Մյանմայի ամենասրբազան վայրերից մեկը, որովհետև այստեղ են գտնվում նախկին չորս բուդդաների մասունքները՝ ներառյալ բուդդիզմի հիմնադիր Սիդհարթա Գաուտամայի ութ մազերը։ Դարերի ընթացքում ստուպան վերակառուցվել և ընդարձակվել է;
մինի|Շվեդագոն մեհյան
Պատմաբաններն ու հնագետներն նշում են, որ մեհյանը կառուցվել է եղբայրների կողմից 6-10-րդ դարերում։ Սակայն ավանդույթի համաձայն՝ Շվեդագոն մեհյանը կառուցվել է 2600 տարի առաջ, որը եղել է աշխարհի հնագույն բուդդիստական տաճարը։ Ըստ ավանդույթի՝ Տրապուսան և Բահալիկան երկու եղբայրներ էին հյուսիսից, որոնք կենդանության օրոք հանդիպել էին բուդդային և նրանից ստացել նրա ութ մազերը։ Դրանից հետո նրանք վերադարձել էին Բիրմա և տեղական կառավարչի օգնությամբ գտել Սինգյուտար Հիլլը, որտեղ ամփոփված էին Հաութամա Բուդդային նախորդող բուդդաների մասունքները։

## Նկարագրություն
1451 թվականին կառույցը պատվել է ոսկով, իսկ 1775 թվականին՝ Ինվայի Սինբյուշին թագավորի օրոք, կառույցը բարձրացվել է մինչև ներկայի 300 ոտնաչափ 100 մ բարձրության։ Ստուպայի արտաքին տեսքը ստեղծվել է ավելի քան 20000 հազար հոծ ձուլակտորներից։ Ստուպայի գագաթը ծածկված է ավելի քան 5000 ադամանդներով և 2000 սուտակներով, շափյուղաներով։
Ներկայումս հիմնական ստուպան շրջապատված է ավելի փոքր ութ ստուպաներով, ինչպես նաև բազմաթիվ փոքրաքանդակներ ունեցող աճյունասափորներով, արձաններով և պերճաշուք, լաքապատ տաղավարներով՝ ներառյալ այնտեղ պահպանվող երեք ձայներանգ ունեցող Մահա Թիթհագանդա զանգը։ Այն աշխարհի ամենածանր զանգերից մեկն է և կշռում է 42 տոննա։
մինի|Մուտքը հյուսիսից

## Պատկերասրահ

File:Shwedagon Stupa 1.jpg|
File:Shwedagon Stupa 2.jpg|
File:Shwedagon Stupa 3.jpg|
File:Shvedagon Stupa 4.jpg|
File:Shvedagon Stupa 5.jpg|
File:Shvedagon Stupa 7.jpg|
File:Shvedagon stupa 6.jpg|
File:Shvedagon stupa 8.jpg|


## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Պագոդաներ
Կատեգորիա:Տաճարներ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Յանգոն