Աբյուզիվ հարաբերություններ

**Աբյուզիվ հարաբերություններ** (, նվաստացուցիչ հարաբերություններ), հարաբերություններ, որոնցում զուգընկերը խախտում է մեկ այլ անձի անձնական սահմանները, նվաստացնում է նրան։ Այս տեսակի հարաբերություններում զոհն ու ագրեսորը *չեն փոխվում* տեղերով, զոհը, մի շարք պատճառներով, չի կարողանում հեռանալ հարաբերությունից։

Թե՛ տղամարդը, և թե՛ կինը կարող են հանդես գալ որպես բռնություն գործադրող, տարբերություններից մեկն այն է, որ նրանցից յուրաքանչյուրը տարբեր կերպով բացասաբար է ազդում զուգընկերոջ վրա։ Տղամարդիկ հաճախ ֆիզիկական և սեռական բռնություն են կիրառում, ի տարբերություն կանանց։

## Տերմինի օգտագործում
Աբյուզեր տերմինն օգտագործվում է նկարագրելու համար այն մարդուն, ով կիրառում է բռնի մեթոդներ, դա կարող է լինել հոգեբանական, ֆիզիկական կամ տնտեսական բռնություն՝ նպատակին հասնելու համար։  Աբյուզիվ հարաբերությունները նսեմացնող հարաբերություններն են «բռնակալի» և «զոհի» միջև, որոնք ուղեկցվում են մշտական մանիպուլյացիաներով՝ փողի, շանտաժի, սպառնալիքների և բռնության միջոցով, ինչպես նաև ագրեսորի կողմից բարոյական ծաղրանքով։

Աբյուզիվ հարաբերություններ հանդիպում են նաև ընտանիքի ներսում։ Բացի դա, նման հարաբերությունները կարող են գոյություն ունենալ ցանկացած այլ տեսակի միջանձնային հարաբերություններում։

## Աբյուզեր դառնալու պատճառներ
# Մարդու մոտ հիվանդությունների և հոգեկան հիվանդությունների առկայությունը։
# Դաստիարակություն աբյուզիվ ծնողների կողմից, որոնք քայքայիչ ազդեցություն են ունենում երեխայի գիտակցության և նրա ներաշխարհի վրա։.
# Մեծ թվով բարդույթներ և ցածր ինքնագնահատական։
# Անձի հոգեկան անկայունության առկայությունը և բացասական անհատականության գծերի դրսևորումները, ինչպիսիք են ագրեսիվությունը, տաքարյունությունը, հպարտությունը, փառասիրությունը։ Ինքնավերահսկողության ցածր մակարդակը, դաժանությունը, բռնության արդարացումը, անվստահությունը և ստի նկատմամբ մեծ հակվածությունը նույնպես կարող են դառնալ աբյուզերի ձևավորման պատճառ։ 
# Մարդու մոտ այնպիսի ոչ հարմարվողական գծերի առկայությունը, ինչպիսիք են մութ տրիադան (մաքիավելլիզմ, անձի խանգարում և նարցիսիզմ)։ Այն համոզմունքի առկայությունը, որ սեփական նպատակներին հասնելու համար մարդկանց կարող են և պետք է մանիպուլյացիայի ենթարկեն։ Ինչպես նաև մեղքի զգացողության բացակայությամբ, սառնությամբ, բնութագրվում է միջանձնային հարաբերություններում աբյուզի դրսևորումը։ Այն մարդիկ, ովքեր ունեն անձնային խանգարման բարձր մակարդակ, հակված են խախտելու սոցիալական նորմերը և կանոնները, հակված են խաբեության, ունեն արտահայտված հպարտություն միջանձնային հարաբերություններում և ցածր ապրումակցում, աբյուզիվ հարաբերությունների պոտենցիալ ներկայացուցիչներ են։ Աբյուզերին բնորոշ է նարցիսիզմը, որն արտահայտվում է շրջապատի կողմից իր գործողությունների նկատմամբ մշտական հիացմունքի և ուշադրության պահանջներով։

## Աբյուզիվ հարաբերությունների նշաններ
* Խանդ - աբյուզերը չափազանց բացասական է վերաբերվում պոտենցիալ սեռական զուգընկերների հետ շփմանը, հունից դուրս է գալիս մեկ այլ անձի մասին խոսելու ժամանակ, վերահսկում է զանգերը, նամակագրությունները։
* Մեղադրանքներ - աբյուզերը փորձում է իր զուգընկերոջը մեղավոր դարձնել տարբեր խնդիրների դեպքում՝ անհաջողություններ աշխատանքում, ընտանիքում։
* Ընդհանուր վերահսկողություն - աբյուզերը վերահսկում է իր զոհի յուրաքանչյուր քայլը, նա պետք է անընդհատ իմանա, թե որտեղ և ում հետ է նա։
* Անկայուն տրամադրություն - սկզբում աբյուզերը կարող է լինել ամենաքաղցր և ընկերասեր մարդը, բայց ինչ-որ բան տեղի ունենա, որը նրան դուր չի գա, անմիջապես նա կվերածվի անողոք, անհոգի բռնակալի։
* Անհիմն քննադատություն - աբյուզերը անընդհատ դժգոհ է ամեն ինչից, այդ թվում՝ *զոհից*, նրան դուր չի գալիս, թե ինչպես է զուգընկերը հագնվում։
* Հաղորդակցության սահմանափակում - աբյուզերը դեմ է, որ զոհը հարաբերություններ պահպանի իր համար սիրելի և նշանակալի մարդկանց հետ, ովքեր կարող են «բացել իր աչքերը»։
* Վարքի ոչ ադեկվատության համոզմունք - աբյուզերը իր զոհին ներշնչում է, որ նա ոչ ադեկվատ է ընկալում իրականությունը, էմոցիոնալ անկայուն է, նա հիշողության հետ կապված խնդիրներ ունի, հոգեբանական մանիպուլյացիաների միջոցով վստահեցնում է իր զուգընկերոջը իր «աննորմալության» մեջ։

## Աբյուզի տեսակներ
* Ֆիզիկական - ֆիզիկական ուժի և բռնության կիրառում, ծեծի ենթարկում, բռնություն՝ զոհին հնազանդեցնելու, ագրեսորի պահանջները կատարելու նպատակով։
* Հոգեբանական - բռնության մի ձև, որը ներառում է շանտաժ, սպառնալիքներ, տարբեր մանիպուլյացիաներ։ Այս տեսակը կարող է դրսևորվել թաքնված կամ բացահայտ տեսքով։
* Տնտեսական - զուգընկերոջ դրամական միջոցների վերահսկում՝ հասարակության մեջ սոցիալական կապերը սահմանափակելու և կախված դիրք ստեղծելու համար։
* Սեռական - զուգընկերոջ հետ սեռական հարաբերությունների մեջ մտնելու պարտադրանքը ուղեկցվում է ֆիզիկական սպառնալիքներով։ Աբյուզերը մարդուն օգտագործում է միայն սեփական ցանկություններն ու կարիքները բավարարելու համար։

## Պատճառներ, թե ինչու է տուժողը դժվարանում դուրս գալ աբյուզիվ հարաբերություններից
* Տուժողը վախենում է, որ ագրեսորը կսկսի հետապնդել և սպառնալ կյանքին, եթե նա փորձի դուրս գալ իր վերահսկողությունից։ Հայտնի է, որ ԱՄՆ-ում տարեկան 2 միլիոն կին լուրջ վնասվածքներ է ստանում իր զուգընկերներից։
* Տուժողը չունի իր ֆինանսները և ամբողջովին կախված է աբյուզերից։
* Տուժողը վախենում է մնալ առանց տանիքի (տես՝ Անօթևաններ)
* Տուժողը ուժեղ հուզական կապվածություն ունի աբյուզերի հետ։
* Աբյուզերի հետ ընդհանուր երեխաներ ունենալը զոհին ստիպում է պահպանել հարաբերությունները։

## Տես նաև
* Ընտանեկան բռնություն
* Տուժողի պախարակում
* Համակախվածություն

## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն
* 
** 
* 
* 
* 
* 
* 

Կատեգորիա:ԱԽՎ նախագծի հոդվածներ
Կատեգորիա:Հոգեբանական բռնություն
Կատեգորիա:Միջանձնային հարաբերություններ