Սիչի-Գո-Սան

[մինի|210x210փքս|Նոյեմբերի 15-ին ամենամոտ կիրակի օրը ''Սիչի-գո-սան'' տոնի համար այցելություն սինտոյական սրբավայր ([Թիբա (պրեֆեկտուրա)|Թիբա)]]
[մինի|210x210փքս|[Սինտոիզմ|Սինտոյական արարողություն]]
**Սիչի-գո-սան** (ճապ.՝ 七五三, բառացի՝ «յոթ-հինգ-երեք»), ավանդական տոն և փառատոն Ճապոնիայում, որն անցկացվում է ամեն տարի նոյեմբերի 15-ին (ցուրտ Հոկայդոյում՝ մեկ ամիս շուտ՝ հոկտեմբերի 15-ին)։ Այս օրը հինգ և երեք տարեկան տղաներին և յոթ և երեք տարեկան աղջիկներին հագցնում են տոնական հագուստ և բերում սինտոյական սրբավայրեր: 

Սա ազգային տոն չէ, ուստի ճապոնացիները սովորաբար նշում են այն նոյեմբերի 15-ին հաջորդող հանգստյան օրերին: Նաև Ճապոնիայի որոշ շրջաններում ծեսը պարտադիր չէ երեք տարեկան տղաների համար։

## Տարիքի հաշվարկման առանձնահատկություններ
Կարևոր է հաշվի առնել, որ ավանդական ճապոնական օրացույցով տարիքի սահմանումը տարբերվում է Արևմուտքում ընդունվածից։ Այս թվերից արևմտյան տարիք ստանալու համար, որպես կանոն, պետք է հանել նեկ տարի, քանի որ ըստ տարիքի որոշման ճապոնական ավանդական համակարգի՝ *[[Տարիքային հաշվարկ Արևելյան Ասիայում|Կազոեդոշիի]]*, հղիության շրջանը հաշվվում է նորածնի կյանքի մեկ տարի: Այսպիսով, տոնն անցկացվում է այն երեխաների համար, ովքեր փաստացի 2, 4 և 6 տարեկան են։ Ներկայումս տարածված է նաև *մանենրեի* տարիքի (ծննդյան ամսաթվից) հաշվարկման համակարգը, որով տարիքի հաշվվումը համապատասխանեցնում է արևմտյան ավանդույթին։

## Պատմություն
[մինի|287x287փքս|Յոթամյա աղջիկը տոնական [Կիմոնո|կիմոնոյով]]
Տոնը ծագել է Հեիանի ժամանակաշրջանում և նշվել է ազնվական ընտանիքներում, երբ նրանց երեխաները հասնում էին պատանեկության տարիքի: Երեք, հինգ և յոթ թվերը, լինելով կենտ թվեր, ճապոնական թվային նշանակության համաձայն համարվում են հաջողակ։ Տոնակատարության ամսաթիվը (նոյեմբերի 15) նշանակվել է Կամակուրայի (鎌倉) ժամանակաշրջանում (1185-1333):

Տոնի առաջացումը պայմանավորված էր այն ժամանակվա Ճապոնիայում մանկական մահացության բարձր մակարդակով։ Հետևաբար, հատկապես նշվել են կարևոր կրիտիկական շրջանները, որոնցից հետո երեխայի գոյատևման և հասուն տարիքի հասնելու հավանականությունը բարձր է: Մինչև յոթ տարեկանը երեխան չի համարվում ամբողջությամբ ողջերի աշխարհին պատկանող, ինչն արտացոլված է ավանդական «Մինչև յոթ տարեկանը կամի (աստվածների) շարքում է» ավանդական արտահայտության մեջ։

Ժամանակի ընթացքում տոնակատարության ավանդույթը փոխանցվել է սամուրայներին, ովքեր ավելացրել են մի քանի նոր ծեսեր: Երեք տարեկանից փոքր երեխաները, սովորության համաձայն, պետք է լինեին միայն մաքուր սափրված գլխով։ Հինգ տարեկան տղաներն առաջին անգամ ըստ դերի և պարտականության հագուստ են հագնում` *հակամա* և հաորի, իսկ յոթ տարեկան աղջիկներն իրենց կիմոնոյին ավանդական լայն գոտի (օբի) էին կապում նախկինում կրած պարանի փոխարեն: Մեյջիի ժամանակաշրջանում տոնակատարությունն ընդունվել է հասարակ մարդկանց կողմից, որը ներառում էր տաճար այցելել՝ վատ տրամադրությունից ազատվելու և երկար կյանք և առողջություն խնդրելու համար:

## Ներկայումս
Ավանդույթը քիչ է փոխվել Մեյջի ժամանակաշրջանից ի վեր: Երեխաներն այժմ ստիպված չեն լինում ճաղատանալ մինչև այս տարիքը, սակայն *Սիչի-գո-սանի* օրը ավանդական է դիմահարդարումը և մազերը հարդարելը: Երեք տարեկան աղջիկներն այժմ կիմոնոյի հետ միասին կրում են *հիֆու* (մի տեսակ ժիլետ): Նաև երբեմն երեխաները պաշտոնական հագնվում են արևմտյան ոճին համապատասխան: Լուսանկարչական տեխնոլոգիաների զարգացմամբ այս օրն այժմ հայտնի է որպես երեխաներին լուսանկարելու օր:

Տոնական ատրիբուտներ պատրաստելը երկու անգամ՝ երկուսից չորս տարի ընդմիջումով, ծնողների համար բավականին թանկ և ծանր է: Այսպիսով, արարողության համար նախատեսված մանկական հագուստի արժեքը 2008 թվականի գներով հասել է մոտ 100 հազար իենի, ուստի հիմնականում վարձով են տրվում բոլոր անհրաժեշտ պարագաները, ինչը թույլ է տալիս ընդհանուր արժեքը կրճատել մինչև 50 հազար իեն:

Սա երեխայի հասունացման շատ կարևոր փուլ է. այն երեխային հասցնում է  «փոքրիկ տղամարդ» («փոքրիկ կին») կարգավիճակի:

## Խոհարարական առանձնահատկություններ
Այս տոնին երեխաներին տալի են : Դրանք երկար, բարակ կարմիր և սպիտակ կոնֆետներ են, որոնք խորհրդանշում են առողջ աճ և երկար կյանք։ Քաղցրավենիքի թղթե փաթեթավորման վրա պատկերված են *ցուրու-կամե* ՝ բառացիորեն «կռունկ և կրիա» (համապատասխանաբար երկարակեցության և իմաստության խորհրդանիշներ) և *շոտիկուբայ* ՝ «սոճի, բամբուկ և սալոր» (առողջության և տոկունության խորհրդանիշներ): Կոնֆետը փաթաթված է բարակ, թափանցիկ և ուտելի բրնձի թղթի թաղանթով, որը նման է պլաստիկի: Այս քաղցրավենիքը շատ են սիրում ճապոնացի երեխաները։

Այս օրվա տնային սեղանի առանձնահատկություններն են՝ *սեքիհան* ուտեստը, որը կազմված է բրնձից և աձուկի (Adzuki) կոչվող լոբազգիից, և ամբողջական տապակած ձուկը:

## Տես նաև

* Կոդոմո նո հի
* Ճապոնիայի մշակույթ

## Նշումներ

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ

* Shichi-go-san komi.com-ում (լուսանկարներով)
* Սիչիգոսան***' Սինտոյական հանրագիտարան կայքում
* [https://web.archive.org/web/20140513011651/http://www.gojapango.com/culture/shichi-go-san.html Սիչի-գո-սան]***' GoJapanGo կայքում

Կատեգորիա:Ճապոնիայի տոներ
Կատեգորիա:Ճապոներեն բառեր և արտահայտություններ
Կատեգորիա:Սինտոիզմ