Սուահիլի (լեզու)

**Սվահիլի**, Աֆրիկայի ամենատարածված լեզուներից է, տարածված է Արևելյան և Կենտրոնական Աֆրիկայում։ Թանզանիայի, Քենիայի և Ուգանդայի պետական լեզուն է։ Հայտնի է նաև *քիսվահիլի* անվանումով։ Սվահիլի ժողովրդի մայրենի լեզուն է, պատկանում է բանտու լեզվախմբին։ Միաժամանակ ծառայում է որպես ազգամիջյան հաղորդակցման միջոց Աֆրիկյան Մեծ լճերի տարածաշրջանում և Աֆրիկայի արևելյան ու հարավարևելյան հատվածներում՝ ներառյալ  Տանզանիան, Քենիան, Ուգանդան, Ռուանդան, Բուրունդին, Մոզամբիկը և Կոնգոյի Դեմոկրատական Հանրապետությունը։

Սվահիլին որպես մայրենի կամ երկրորդ լեզու գործածողների ճշգրիտ թվաքանակը հստակ հայտնի չէ և մինչ օրս մնում է բանավեճերի առարկա։  Ըստ տարբեր գնահատումների՝ այն տատանվում է 50 միլիոնից 100 միլիոնի սահմաններում։ Սվահիլին ազգային լեզու է համարվում Տանզանիայում, Քենիայում, Ուգանդայում, Կոնգոյի Դեմոկրատական Հանրապետությունում։ Կոմորյան կղզիներում որպես պաշտոնական լեզու գործածվող շիմաորե լեզուն էլ սերտորեն առնչվում է սվահիլիին։ Վերջինս, վերոնշյալի հետ մեկտեղ, համարվում է Աֆրիկյան միության աշխտանքային լեզուն և, բացի այդ, պաշտոնապես իբրև ազգամիջյան հաղորդակցման լեզու է ճանաչված Արևելաաֆրիկյան համագործակցության երկրներում։

Սվահիլի լեզվի բառապաշարում զգալի է արաբերենից փոխառված բառերի թիվը, որոնք մասամբ փոխանցվել են արաբախոս մուսուլման բնակիչների հետ շփումների արդյունքում։

## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն
*Ashton, E. O. *Swahili Grammar: Including intonation.* Longman House. Essex 1947. .
*Irele, Abiola and Biodun Jeyifo. *The Oxford encyclopedia of African thought, Volume 1*. Oxford University Press US. New York City. 2010. 
*Blommaert, Jan: Situating language rights: English and Swahili in Tanzania revisited  (sociolinguistic developments in Tanzanian Swahili) – *Working Papers in Urban Language & Literacies*, paper 23, University of Gent 2003
*
*Chiraghdin, Shihabuddin and Mathias E. Mnyampala. *Historia ya Kiswahili*. Oxford University Press. Eastern Africa. 1977. 
*Contini-Morava, Ellen. *[http://www3.iath.virginia.edu/swahili/ Noun Classification in Swahili] *. 1994.
*Lambert, H.E. 1956. *Chi-Chifundi: A Dialect of the Southern Kenya Coast*. (Kampala)
*Lambert, H.E. 1957. *Ki-Vumba: A Dialect of the Southern Kenya Coast*. (Kampala)
*Lambert, H.E. 1958. *Chi-Jomvu and ki-Ngare: Subdialects of the Mombasa Area*. (Kampala)
*Marshad, Hassan A. *Kiswahili au Kiingereza (Nchini Kenya)*. Jomo Kenyatta Foundation. Nairobi 1993.  .
*Nurse, Derek, and Hinnebusch, Thomas J. *Swahili and Sabaki: a linguistic history*. 1993. Series: University of California Publications in Linguistics, v. 121.
*Ogechi, Nathan Oyori: "On language rights in Kenya  (on the legal position of Swahili in Kenya)", in: *Nordic Journal of African Studies* 12(3): 277–295 (2003)
*Prins, A.H.J. 1961. "The Swahili-Speaking Peoples of Zanzibar and the East African Coast (Arabs, Shirazi and Swahili)". *Ethnographic Survey of Africa*, edited by Daryll Forde. London: International African Institute.
*Prins, A.H.J. 1970. *A Swahili Nautical Dictionary*. Preliminary Studies in Swahili Lexicon – 1. Dar es Salaam.
*Whiteley, Wilfred. 1969. *Swahili: the rise of a national language*. London: Methuen. Series: Studies in African History.

## Արտաքին հղումներ
*UCLA report on Swahili 
*John Ogwana (2001) Swahili Yesterday, Today and Tomorrow: Factors of Its Development and Expansion
*List of Swahili Dictionaries
* 

Կատեգորիա:Բուրունդիի լեզուներ
Կատեգորիա:Կցական լեզուներ
Կատեգորիա:Նիգերա-կոնգոլեզյան լեզուներ
Կատեգորիա:Ուգանդայի լեզուներ
Կատեգորիա:Տանզանիայի լեզուներ
Կատեգորիա:Քենիայի լեզուներ