Կրոն և շիզոֆրենիա

**Կրոնի և շիզոֆրենիայի** միջև կապը առանձնահատուկ հետաքրքրություն է ներկայացնում հոգեբույժների համար՝ կրոնական փորձառության և փսիխոզի ընդհանուր նմանությունների պատճառով։ Կրոնական փորձառությունները հաճախ ներառում են լսողական և/կամ տեսողական երևույթների մասին բողոքներ, որոնք նման են շիզոֆրենիայով հիվանդների բողոքներին, ովքեր նույնպես սովորաբար հայտնում են հալյուցինացիաների մասին։ Այս ախտանիշները կարող են նմանվել կրոնական փորձառության մեջ տեղի ունեցող իրադարձություններին։ Այնուամենայնիվ, մարդիկ, ովքեր հայտնում են կրոնական տեսողական և ձայնային հալյուցինացիաների մասին, նույնպես պնդում են, որ նրանք չեն ընկալել իրենց հինգ զգայարաններով, և եզրակացնում են, որ այդ հալյուցինացիաները ամբողջովին «ներքին» գործընթացներ էին։ Սա տարբերվում է շիզոֆրենիայից, երբ մարդը չգիտի, որ իր մտքերը կամ ներքին զգացմունքները չեն կատարվում իր երևակայությունից դուրս։ Նրանք հայտնում են, որ լսել են, տեսել, զգացել կամ համտեսել են մի բան, որը ստիպում է նրանց հավատալ, որ դա իրական է։ Նրանք չեն կարողանում տարբերել իրականությունն ու հալյուցինացիաները, քանի որ նրանք զգում են այդ հալյուցինացիաները իրենց բոլոր զգայարաններով, ինչը նրանց ստիպում է ընկալել այդ իրադարձությունները որպես իրականություն։ Պարզվել է, որ կրոնը շիզոֆրենիայի համար ունի «ինչպես պաշտպանիչ, այնպես էլ ռիսկային ազդեցություն»։

Շիզոֆրենիա ունեցողներ մարդկանց ընդհանուր զեկույցը համապատասխանում է կրոնական համոզմունքների մի տեսակին, որը շատ բժիշկներ համարում են ցնորական, օրինակ՝ այն համոզմունքը, որ իրենց դևերն են տիրացել, որ աստված խոսում է նրանց հետ, որ իրենք աստվածային էակներ են, կամ որ իրենք մարգարեներ են։ 

Տրանսմշակութային ուսումնասիրությունները պարզել են, որ նման համոզմունքները շատ ավելի տարածված են այն հիվանդների մոտ, ովքեր իրենց համարում են քրիստոնյա և/կամ բնակվում են հիմնականում քրիստոնեական տարածքներում, ինչպիսիք են Եվրոպան կամ Հյուսիսային Ամերիկան։ Համեմատության համար Ճապոնիայում հիվանդները շատ ավելի հաճախ ունենում են հալյուցինացիաներ՝ կապված ամոթի և զրպարտության հետ, իսկ Պակիստանում պարանոյաներ, կապված հարազատների և հարևանների հետ։

## Նախապատմություն
Շիզոֆրենիան բարդ հոգեբանական խանգարում է, որի ախտանիշները ներառում են հուզական և ինտելեկտուալ վատթարացում, սոցիալական մեկուսացում, անկազմակերպ խոսք և վարք, զառանցանքներ և հալյուցինացիաներ։ Շիզոֆրենիայի պատճառները պարզ չեն, բայց կա կարծիք, որ գենետիկան մեծ դեր է խաղում, քանի որ ընտանիքում շիզոֆրենիայով հիվանդ ունեցող անհատները շատ ավելի հավանական է, որ նույնպես տառապեն շիզոֆրենիայով։ Խանգարումը կարող է դրսևորվել և սրվել սոցիալական և շրջակա միջավայրի գործոնների պատճառով, ընդ որում դրվագներն ավելի ակնհայտ են դառնում բարձր սթրեսի ազդեցության ժամանակ։ Նյարդաբանները պարզել են, որ շիզոֆրենիկ ուղեղն ունի ավելի մեծ փորոքներ (հեղուկով լցված խոռոչներ)՝ համեմատած ոչ շիզոֆրենիկ ուղեղի հետ։ Ենթադրվում է, որ սա պայմանավորված է նյարդային բջիջների կորստով։ Ախտանիշները սովորաբար ի հայտ են գալիս վաղ հասունության տարիքում։ Հազվադեպ է պատահում, որ երեխայի մոտ շիզոֆրենիա ախտորոշվի։

## Կրոնի դերը շիզոֆրենիայի բուժման մեջ
Երկայնական հետազոտություններով ցույց է տրվել, որ շիզոֆրենիայով տառապողները հիվանդության հաղթահարման տարբեր աստիճանի հաջողություններ ունեն, երբ կրոնը նշանակալի դեր է խաղում նրանց վերականգնման գործում։ Կրոնի օգտագործումը կարող է կամ օգտակար մեթոդ լինել խանգարումը հաղթահարելու համար, կամ կարող է էական խոչընդոտ հանդիսանալ վերականգնման համար։ Հատկապես նրանց համար, ովքեր ակտիվ կյանք են վարում կրոնական համայնքում, կրոնը կարող է նաև շատ արժեքավոր գործիք լինել խանգարումը հաղթահարելու համար։ Նրանք, ովքեր ակտիվորեն ներգրավված են եկեղեցու առօրյայում և ամեն օր վարում են հոգևոր կյանք, քանի դեռ հոգեբուժական բուժում են ստանում, հայտնում են ավելի քիչ ախտանիշների և կյանքի մակարդակի բարձրացման մասին։ Նրանք սկսում են կրոնը համարել հույսի աղբյուր։

## Կրոնը որպես շիզոֆրենիայի խթան
Շիզոֆրենիան կարող է առաջանալ շրջակա միջավայրի մի շարք գործոններից, ներառյալ զգալի սթրեսը, ինտենսիվ զգացմունքային իրավիճակները և անհանգստացնող կամ անհարմար փորձառությունները։ Հնարավոր է, որ կրոնը երբեմն կարող է շիզոֆրենիայի խթան հանդիսանալ խոցելի մարդկանց մոտ։ Սա կարող է հանգեցնել փսիխոտիկ իրադարձության՝ իրատեսական մտածողության փոփոխության պատճառով. տառապողը կարող է հավատալ, որ իրենք աստված են կամ մեսիա։ Այս ախտանիշները կարող են ագրեսսիվ վարքագիծ առաջացնել ուրիշների, կամ հենց իրենց նկատմամբ։ Որոշ դեպքերում նրանք կարող են զգալ նաև ավելի շատ անհանգստություն առաջացնող ախտանիշներ, եթե հավատում են, որ Աստված իրենց հիվանդությունը  օգտագործում է որպես պատիժ։ Հիվանդը կարող է հրաժարվել բուժումից՝ հիմնվելով կրոնական համոզմունքների վրա. Որոշ դեպքերում հիվանդը կարող է հավատալ, որ նրանց մոլորությունները և հալյուցինացիաները իրականում աստվածային փորձառություն են, և, հետևաբար, կարող է հերքել ցանկացած բուժում։

## Տես նաև
* Կրոնի հոգեբանություն
* Երուսաղեմի համախտանիշ
* Աստծո բարդույթ
* Մեսիայի բարդույթ
* Հիսուսի հոգեկան առողջություն

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Կրոն
Կատեգորիա:Կրոնի հոգեբանություն
Կատեգորիա:Շիզոֆրենիա