Թեյթ Մոդեռն

**Թեյթ Մոդեռն** (), Լոնդոնի մոդեռնիզմի և ժամանակակից արվեստի թանգարան է։ Թեյթ Մոդեռնը պատկանում է Թեյթ թանգարանների խմբին ՝ Թեյթ բրիտանական պատկերասրահի *Tate Britain*, Թեյթ Լիվերպուլի *Tate Liverpool*, Թեյթ Սենտ Այվսի *Tate St Ives* և Թեյթ Օնլայինի *Tate Online հետ*։ Թեյթ թանգարանների խմբում ցուցադրվում են  բրիտանական ազգային հավաքածուներ 1500 թվականից։ Թեյթ Մոդեռնում գտնվում  են համաշխարհային ճանաչում ունեցող արվեստի գործեր, որոնք ստեղծվել են 1900 թվականից սկսած։ Թեյթ Մոդեռնը մտնում է աշխարհի ամենաշատ այցելվող թանգարանների ցանկի կազմի մեջ։ Թեյթ Մոդեռնը համարվում է մոդեռնիզմի և ժամանակակից արվեստի աշխարհի ամենամեծ թագարաններից մեկը։ Ինչպես Լոնդոնի մյուս թանգարաններում Թեյթ Մոդեռնում նույնպես մուտքն անվճար է, սակայն լինում են ցուցահանդեսներ, որոնց մուտքը վճարովի է։

## Պատմություն
Թանգարանը բացվել է  2000 թվականին նախկին էլեկտրակայանի շենքում *Bankside Power Station* Թեմզա գետի հարավային ափում։ Շենքը նախագծվել է Սըր Գիլիս Գիլբերտ Սքոթի *Sir Giles Gilbert Scott* կողմից։

### Նախնական վերանախագծում
thumb|left|250px|The Turbine Hall
Էլեկտրակայանի փակվելուց շատ տարիներ հետո ծրագրվում էր քանդել  շենքը, սակայն շատերը պահանջում էին, որ շենքը պահպանվի և շարունակ նոր մտքեր էին առաջարկում այն վերակառուցելու մասին։ 1994 թվականին Թեյթ թանգարանը հայտարարեց, որ էլեկտրակայանի շենքը կդառնա Թեյթ Մոդեռն թանգարան։ Հայտարարվեց միջազգային մրցույթ շենքի՝ վերակառուցման համար ճարտարապետ գտնելու նպատակով։ 1995 թվականին հայտարարվեց, որ մրցույթի հաղթողն է Հացեգ և դե Մյուրոն շվեյցարական ընկերությունը։  Շենքի վերակառուցումը տևեց 5 տարի և 2000 թվականին թանգարանը բացվեց։
։ 
Շենքի ակնհայտ արտաքին փոփոխություններից ամենաակնառուն՝ երկհարկանի ապակե տանիքն է, որը ձգվում է շենքի ամբողջ տրամագծով։ Շենքի բուն կառուցվածքից շատ բան նույնն է մնացել, այդ թվում նաև հիմնական՝ տուրբինների սրահը, որում պահպանվել են կամուրջային կռունկները։ Թանգարանի շենքի վերակառուցման պատմություն հիմք հանդիսացա փաստավավերագրական ֆիլի համար։
300px|left|thumb|Տեսարան՝ Թեյթ Մոդեռնի պատշգամից

### Բացում և առաջին այցելուներ
2000 թվականի մայիսի 11-ին տեղի ունեցավ  Թեյթ Մոդեռն թանգարանի հանդիսավոր բացումը՝ Թագուհի Ելիզաբեթ II-ի կողմից։ Բացման առաջին տարում Թեյթ Մոդեռն այցելել է  5.25 միլիոն մարդ։ Այդ տարի արդեն գոյություն ունեցող մյուս Թեյթ թանգարանների այցելուների թիվը եղել է 2.5 միլիոն։

### Ընդլայնման նախագիծ
thumb|right|Switch House -ի արտաքին տեսքը
Թեյթ Մոտերնը իր բացման օրից  ավելի շատ այցելուներ էր գրավում, քան սպասվում էր նախապես։ Այդ պատճառով 2004 թվականից սկսվեցին քննարկումներ՝ թանգարանը ընդլայնելու նախագծերի շուրջ։ Ընդլայնման ծրագրերը մասնավորապես կենտրոնացած էր շենքի հարավ-արևմուտյան հատվածում գտնվող ցուցասրահը մեծացնելու ուղղությամբ։ Թանգարանի բացումից հետո շենքում դեռ աշխատում էր ֆրանսիական էլեկտրական ընկերություն, որը գտնվում էր շենքի հարավային հատվածում, սակայն 2006 թվականին ընկերությունը՝ շենքի իրենց զբաղեցրած մի մասը, հանձնեց թանգարանին։ Դա շենքի աշտարակով հատվածն է։ Որոշում կայացվեց այդ հատվածը ևս միացնել ցուցադրությունների սրահներին։ Ընդլայնման նախագիծը կազմեց 215 միլիոն ֆունտ սթերլինգ, որից 50 միլիոն ֆունտ սթերլինգը վճարեց Մեծ Բրիտանիայի կառավարությունը, 7 միլիոնը Լոնդոնի ինքնակառավարման մարմինները, իսկ մնացած գումարը ստացվեց ֆոնդահայթհայթման միջոցով։

### Սուիչ շենք (''The Switch House'')
Տաս հարկանի 65 մետր բարձրությամբ աշտարակը կառուցվել է նախկին նավթային աշտարակի փոխարեն։ Աշտարակը ունի 4 մակարդակի ցուցասրահներ։ Աշտարակի ցուցասրահներն ունեն  բնական լուսավորություն։

## Պատկերասրահ

File:'Windows Open Simultaneously (First Part, Third Motif)' by Robert Delaunay.JPG|Ռոբեր Դելոնե, 1912, *Միաժամանակ պատուհանը բաց էր  *, յուղաներկ, կտավ  45.7 x 37.5;սմ
File:Juan Gris 001.jpg|Հուան Գրիս, 1914, *Արլակալ*, յուղաներկ, կտավ, 92 × 72.5;սմ
File:Londres tate modern kirchner baigneurs.jpg|Կիրհներ Էռնեստ Լյուդվիգ, 1909/1926 
File:A Young Lady’s Adventure, 1922 - Paul Klee.jpg|Պաուլ Կլեե, 1921
File:Walpurgis Night, 1935 - Paul Klee.jpg|Պաուլ Կլեե, 1935, *Walpurgisnacht (Վուլպուլգերյան գիշեր)*


## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Պաշտոնական կայք
* 'Tate Modern: a Year of Sweet Success'  by Esther Leslie, in Radical Philosophy
* The buildings of Bankside Power Station(Tate Modern) and Battersea Power Station compared 
* 
* Extension project description 

Կատեգորիա:2000 հիմնադրումներ Մեծ Բրիտանիայում
Կատեգորիա:2000 հիմնադրված թանգարաններ
Կատեգորիա:Ժամանակակից արվեստի թանգարաններ
Կատեգորիա:Լոնդոնի թանգարաններ
Կատեգորիա:Մոդեռնիզմի արվեստ