Ռուդոլֆ Կոմպֆներ

**Ռուդոլֆ Կոմպֆներ** (, ), ավստրիական ծագմամբ անգլիացի և ամերիկացի ֆիզիկոս և ինժեներ-էլեկտրատեխնիկ։ Առավել հայտնի է որպես Վազող ալիքի լամպերի ստեղծող։

Եղել է ԱՄՆ գիտությունների ազգային ակադեմիայի անդամ (1968 թվական)։

## Կենսագրություն
Ռուդոլֆ Կոմպֆները ծնվել է Ավստրիայում, Վիեննայում, հրեաների ընտանիքում։ Վիեննայում ճարտարապետություն է սովորել Բարձրագույն տեխնիկական դպրոցում (այժմ` Վիեննայի տեխնիկական համալսարան)։ Ուսումն ավարտելուց հետո 1933 թվականին Ավստրիայում հակասեմիթիզմի վերելքի ալիքի ժամանակ Կոմպֆները զարմուհու ամուսնու` Ռոյ Ֆրանիի (անգլ. Roy Franey) օգնությամբ, տեղափոխվել է Մեծ Բրիտանիա։ 1936-1941 թվականներից որպես ճարտարապետ և գործադիր տնօրեն աշխատել է Ֆրանիի շինարարական ֆիրմայում։ 1940-ականների սկզբին Կոմպֆները որպես օտարերկրացի թշնամի տեղափոխվել է Մեն կղզի, որտեղ որոշ ժամանակ կիսել է հանրակացարանի սենյակը մաթեմատիկոս Վոլֆգանգ Ֆուկսի հետ։ Այդ ժամանակվանից երիտասարդ ինժեները սկսել է խորապես հետաքրքրվել ֆիզիկայով և էլեկտրատեխնիկայով և Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի սկզբին մի խումբ գիտնականների և Մարկ Օլիֆանտի ղեկավարությամբ միկրոալիքային կենտրոնային լամպերի վրա գաղտնի աշխատելու համար Կոմպֆները Բիրմինգհեմի համալսարան է ներգրավվել։ Կոմպֆներին են հանձնել ցածր աղմուկի կլիստրոնների մշակումը։ Կլիստրոնների վրա երկու տարվա աշխատանքը նրան հաջողություն չի բերում, սակայն 1943 թվականին նրա աշխատանքի արդյունքն էր միկրոալիքային ազդանշանների ուժեղացման էլեկտրոնային սարքի վազող կրակի լամպի գյուտը։ Պատերազմի ավարտից հետո Կոմպֆները որպես ուսումնասիրող աշխատել է Բրիտանական ծովակալությունում, զուգահեռաբար սովորելով Օքսֆորդի համալսարանում, որտեղ 1951 թվականին ստացել է փիլիսոփայության դոկտորի աստիճան։ Միևնույն ժամանակ Կոմպֆները Ջոն Պիրսի կողմից հրավիրվել է Ամերիկայի Միացյալ Նահանգներ` «Բելլի լաբորատորիայի» հետ համագործակցելու համար։ Նրանց աշխատանքի արդյունքը եղել է ամենահեռավոր ալիքի լամպերի, հակադարձ ալիքի լամպերի և առաջին կապի արբանյակների մշակմանը մասնակցելու տեխնոլոգիաների հետագա զարգացումը, որը ծառայել է որպես կարևոր փուլանիշ հեռուստատեսության և ռադիոկապի նոր դարաշրջանի ձևավորման գործում։

Կոմպֆները համակրելի, բարյացակամ անձնավորություն էր, իր աշխատանքում խանդավառ էր և անձեռնահասությանն և ոչ պրոֆեսիոնալիզմի հանդեպ անհամբերատար էր։ Ամերիկայի Միացյալ Նահանգներ տեղափոխվելուց հետո Կոմպֆների ընտանիքն (կինը` Պեգգին, երկու երեխաները` Պոլը և Հելենը) ապրել են Նյու Ջերսի նահանգում։ Ռուդոլֆ Կոմպֆները մահացել է 1977 թվականի դեկտեմբերի 3-ին, Սթենֆորդում։

## Մրցանակներ
* 1955 թվական` Դադդելլայի անգլիական ֆիզիկայի ինստիտուտի մեդալ և մրցանակ,
* 1960 թվական` Էլեկտրատեխնիկների և էլեկտրոնիկների ինժեներների ամերիկյան ինստիտուտի Դավիթ Սարնոֆֆի մրցանակ (IEEE),
* 1960 թվական` Ֆրանկլինի ամերիկյան ինստիտուտի Ստյուարտ Բալլանտայնի մեդալ, 
* 1973 թվական` IEEE-ի պատվո մեդալ,
* 1974 թվական` Ամերիկայի Միացյալ Նահանգների ազգային գիտական մեդալ
* 1974 թվական` Ջոն Սքոթի մեդալ

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:ԱՄՆ-ի գիտությունների ազգային ակադեմիայի անդամներ
Կատեգորիա:Ամերիկայի արվեստների և գիտությունների ակադեմիայի անդամներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի գյուտարարներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի ճարտարագետներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի ճարտարապետներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի ֆիզիկոսներ
Կատեգորիա:Անգլիացի գյուտարարներ
Կատեգորիա:Անգլիացի ճարտարագետներ
Կատեգորիա:Անգլիացի ֆիզիկոսներ
Կատեգորիա:Գիտությունների դոկտորներ
Կատեգորիա:Փիլիսոփայական գիտությունների դոկտորներ
Կատեգորիա:Օքսֆորդի համալսարանի շրջանավարտներ