Շրջակա միջավայրի պահպանություն

[thumb|250px |[Ավստրալիայի էկոլոգիան]]
**Շրջակա միջավայրի պահպանություն**, միջոցառումների համալիր, որը նախատեսված է մարդկային գործունեության բացասական ազդեցությունը բնության վրա սահմանափակելու համար։ Արևմտյան երկրներում շատ հաճախ կիրառվում է նաև *էնվայրոնմենտոլոգիա* () հասկացությունը, որը թարգմանաբար նշանակում է «գիտություն շրջակա միջավայրի պահպանության մասին»։

Այդպիսի միջոցառումներից կարող են համարվել.
* Արտանետումների սահմանափակումը մթնոլորտ և ջրոլորտ՝ նպատակ ունենալով բարելավել ընդհանուր էկոլոգիական իրադրությունը.
* Արգելավայրերի, արգելոցների և ազգային պարկերի ստեղծումը՝ նպատակ ունենալով պահպանել բնական համալիրները.
* Ձկնորսության և որսի սահմանափակումը՝ նպատակ ունենալով պահպանել որոշակի տեսակներ.
* Թափոնների չթույլատրված արտանետումների սահմանափակումը։ Էկոլոգիական լոգիստիկայի մեթոդների կիրառումը տարածաշրջանի տարածքում չթույլատրված թափոններից ընդհանուր մաքրման համար։

## Շրջակա միջավայրի պահպանության խնդիրներ
Շրջակա միջավայրի պահպանության հիմնական խնդիրներն են շրջակա միջավայրի բնական վիճակի պահպանումը, վերականգնումը, վնասազերծումը, բնական պաշարների խելամիտ օգտագործումը, շրջակա միջավայրի վրա ֆիզիկաքիմիական, կենսաբանական և այլ վնասակար ազդեցությունների նվազեցումն ու կանխումը։ Շրջակա միջավայրի պահպանության պետական քաղաքականությունն ու ռազմավարությունը մշակում է բնապահպանության նախարարությունը։ Գործում են նաև Շրջակա միջավայրի պահպանության ազգային և միջազգային, պետական և ոչ պետական կազմակերպություններ։

Շրջակա միջավայրի պահպանության կարևոր հիմնախնդիրներից են Սևանա լճի պահպանությունն ու պաշարների արդյունավետ օգտագործումը։

## Շրջակա միջավայրի պահպանության հռչակագրեր
1982 թվականին ՄԱԿ-ի գլխավոր ասամբլեան «Բնության պահպանության միջազգային միություն» (IUCN) և «Շրջակա միջավայրի ծրագիր» (0NEP) բնապահպանական միջազգային կազմակերպությունների մշակած առաջարկությունների հիման վրա ընդունել է շրջակա միջավայրի պահպանության համաշխարհային հռչակագիր։ Շրջակա միջավայրի պահպանության համաշխարհային ռազմավարությանն էր նվիրված 1992 թվականին Ռիո դե ժանեյրոյում կայացած միջազգային գիտաժողովը, որն ընդունել է «Օրակարգ 21-րդ դարի համար» ծրագիրը, որում սահմանվել են հաջորդ հարյուրամյակում մարդկության բնապահպանական քաղաքականությունը և Նոր համաշխարհային ռազմավարության գլխավոր սկզբունքային դրույթները (մոլորակը և նրա հարստությունները պարտավոր են պահպանել աշխարհի բոլոր պետությունները, բնակչության բոլոր խավերը և անհատ անձինք)։ Գիտաժողովն ընդունել է նաև «Շրջակա միջավայրի պահպանության մասին» հռչակագիր, որը հայտնի է «Ռիոյի հռչակագիր» անվամբ։ Հայաստանը շրջակա միջավայրի պահպանության վերաբերյալ վավերացրել է նաև մի շարք համաձայնագրեր և ստանձնել միջազգային պարտավորություններ։

## Գրականություն
* Environmental Biology by Matthew Fisher
* Грушко Я. М., Вредные органические соединения в промышленных выбросах в атмосферу, Л., 1986
* Грушко Я. М., Вредные неорганические соединения в промышленных выбросах в атмосферу, Л., 1988
* Дмитриев М. Т., Казнина Н. И., Пинигина И. А., Санитарно-химический анализ загрязняющих веществ в окружающей среде, М., 1989
* Яблоков А.В. и др. Охрана живой природы։ проблемы и перспективы. М., 1983.
* Открытие нового вида опасных антропогенных воздействий в экологии животных и биосфере. М.։ МАКС-Пресс. 2008. 108 с.
* Hartshorn G. S. A Russian "Silent Spring". - BioScience, 1992, Vol. 42, No. 7, p.&nbsp;559-560.

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Յակոբեան բնապահպանական կենտրոն

*