Յուրի Բոնդարև

**Յուրի Վասիլևիչ Բոնդարև** (), ), ռուս գրող և սցենարիստ։ Հայրենական մեծ պատերազմի մասնակից։ Սոցիալիստական աշխատանքի հերոս (1984), արժանացել է Լենինյան մրցանակի (1972) և երկու ԽՍՀՄ պետական մրցանակների (1977, 1983)։

## Կենսագրություն
Յուրի Վասիլևիչ Բոնդարևը ծնվել է 1924 թվականի մարտի 15-ին Օրենբուրգ նահանգի (այժմ Օրենբուրգ մարզի ) Օրսկ քաղաքում` Բոնդարև Վասիլյա Վասիլևիչի (1896-1988) և Բոնդարեև Կլավդիի Իոսիֆովնի (1900-1978) ընտանիքում։ 1931 թվականին տեղափոխվել են Մոսկվա։ 1941 թվականին կոմսոմոլեց Բոնդարևի հետ հազարավոր երիտասարդ մոսկվացիներ մասնակցել են Սմոլենսկի ամրոցների շինարարությանը։ 1942 թվականի ամռանը շինարարության ավարտից հետո 10-րդ դասարանի ավագ դպրոց է ուսումնասիրվել և ուղարկվել 2-րդ հետևակային գունդը, որը տարհանվել է Ակտոբեի քաղաքը։
250px|մինի|ձախից|Բոնդարևի անունը Օրենբուրգի շրջանի՝ Խորհրդային Միության հերոսների շրջանավարտների ցանկում
Նույն տարվա հոկտեմբերին, երբ ուսանողները ուղարկվել էին Ստալինգրադ, Բոնդարևը նույնպես զինվորագրվում է 308-րդ գնդի 98-րդ հետևակային դիվիզիայում։ Մարտերի ժամանակ վիրավորվում է ստանում ցրտահարություն և աննշան վերք։ Այն բանից հետո, երբ բուժվում է հիվանդանոցում ծառայել է որպես հրամանատար 89-րդ հետևակային գնդի 23-րդ դիվիզիայում և Վորոնեժի ճակատում։ Մասնակցել է Կիևի և Դնեպրի ազատագրմանը։ Գյուղի ոչնչացման համար հետևակային մարտական կազմավորումների երեք կրակակետերի, տրանսպորտային միջոցների, հակատանկային ատրճանակի, 20 թշնամու զինվորների և սպաների համար պարգևատրվել է «Արիության համար» մեդալով։ Ավերած տանկի և Գերմանիայի վրա հարձակման համար պարգևատրվել է «Արիության համար» երկրորդ մեդալով։
1944 թվականին Բոնդարևը կռել է Կարմիր դրոշի 121-րդ շարքերում, Ռիմ-Կիև հետևակային դիվիզիայում Լեհաստանում, և Չեխոսլովակիայում դարձել ՍՄԿԿ-ի անդամ 1944 թվականին։
Հոկտեմբերին նա ուղարկվում է Չկալովսկիի հրետանային դպրոց ավարտելուց հետո 1945 թվականի դեկտեմբերին հայտարարվում է, որ պիտանի է ծառայությանը և ազատվում է վերքերից։
Նա 1945-1951 թվականներին ավարտել է Մաքսիմ Գորկու անվան գրական ինստիտուտը )։
Առաջին ժողովածուն «Մեծ գետի պատմությունները դուրս եկավ» տպագրվել է 1953 թվականին։ Գրել է մի շարք պատմվածքներ, դրանցից են ` «Ուշ երեկոյան» (1962), «Երիտասարդների հրամանատար» (1956), «Այն գումարտակներն են խնդրել ազատել» (1957), «Վերջին հազարամյակին» (1959), «Բարեկամները» (1969)։
Իր վեպերի պատճառով 20-րդ դարի 70-ական թվականներին գրողը ծանր մտածելով Խորհրդային Միության և Ռուսաստանի ճակատագրի մասին ակնկալում էր պատճառները փլուզումից հետո, հետագա արտացոլումը հասարակության վրա, վտանգների մասին հարմարվողականությունը, ճակատագրական պահերը անձնական և սոցիալական հասարակության մեջ։
Նամակը ստորագրվել է մի խումբ գրողների «Պրավդա» թերթում 1973 թվականի օգոստոսի 31-ին, որը ստորագրել է Սոլժենիցինը և Սախարովը։
Բոնդարևը դարձել է Գերագույն Ազգությունների խորհրդի ԽՍՀՄ-ի 11-րդ գումարման (1984-1989) կողմից և Չերքեզիայում ինքնավար մարզի պատվիրակ Համամիութենական գիտաժողովի ՍՄԿԿ-ի (1988) անդամ։
1988 թվականի հունիսի 29-ին Համամիութենական կուսակցության կոնֆերանսին Յուրի Բոնդարևը և Գորբաչովը ինքնաթիռում վայրէջք կատարեց, չիմանալով թե արդյոք այն կա։ Նա դատապարտվեց խորհրդային անցյալի և խորհրդային իրականության մեջ, որն այնուհետև տպագրվեց թերթերում և հեռուստատեսությունում։
1990-1991 թվականներին նա եղել է Հայաստանի կենտրոնական կոմիտեի Կոմունիստական կուսակցության ՌՍՖՍՀ անդամ։
1992 թվականի հունվարին վառել է մի խումբ խորհրդային գրողների պատկերներ, ինչպես նաև՝ Եվգենիայի նկարը ի նշան բողոքի]]։
1991-1994 թվականները եղել է գրողների միության նախագահ։
Պատվավոր անդամ է եղել Սանկտ Պետերբուրգի հասարակական կազմակերպության և ռուսական գեղարվեստի և գրականության ակադեմիայում։
Յուրի Բոնդարևը բավական դժվար է գնահատել ժամանակակից ռուսական իրականությունը։ Ըստ նրա, մենք ապրում ենք դժվար ժամանակներում, և առանց մեծ գաղափարների, առանց բարոյականության և բնական բարության, համեստության ու խոնարհության։ «Մեր ազատությունը մի ազատություն է երբ կործանվել է անցյալը, ներկան և ապագան, որը սրբազան, անձեռնմխելի և մաքուր է»։ Բայց ես չեմ կորցնում իմ հույսը Ռուսաստանի ապագայի համար։

## Մրցանակներ և կոչումներ
* Սոցիալիստական աշխատանքի հերոս (14.03.1984)
[200px|մինի|աջից|Մեդալ "Ոսկե Աստղ" [Սոցիալիստական աշխատանքի հերոս|Սոցիալիստական աշխատանքի Հերոս]]

* Լենինի երկու շքանշան (22.06.1971, 14.03.1984)
* Հոկտեմբերյան հեղափոխության շքանշան (08.07.31981)
* Առաջին համաշխարհային պատերզամի 1-ին կարգի մեդալ (11.03.1985)
* Աշխատանքային Կարմիր դրոշի շքանշան (18.03.1974)
* Ժողովորդների բարեկամության աստղ շքանշան (14.03.1994)
* «Պատվոնշան» մրցանակ (28.10.1967)
* Երկու մեդալ «Արիության համար» (14.10.1943, 21.06.1944)
* Մեդալ «Հանուն պաշտպանության Ստալինգրադի»
* «Հայրենական մեծ պատերազմում) Գերմանիայի դեմ տարած հաղթանակի համար» մեդալ
* Լենինյան մրցանակ (1972թվական)
* ՌՍՖՍՀ պետական մրցանակ (1975 թվական)
* ԽՍՀՄ պետական մրցանակ (1977 թվական)
* ԽՍՀՄ պետական մրցանակ (1983 թվական)
* Ալեքսանդր Ֆադեևի անվան մեդալ
* Ոսկե մեդալ Դովժենկոի անունով (1973 թվական)
* Լև Տալստոյի մրցանակ (1993 թվական)
* Միջազգային մրցանակ Շոլոխովոյի անվան գրանակության և արվեստի ինստիտուտից (1944թվական)
* «Ստալինգրադ» ռուսական գրական մրցանակ
* Հուշամեդալ Հայաստանի կենտրոնական կոմիտեի Կոմունիստական կուսակցության «90 տարի է Մեծ Հոկտեմբերի Սոցիալիստական հեղափոխությունը»
* Վոլգոգրադի պատվավոր քաղաքացի հերոսի մեդալ (2004 թվական)
* Մրցանակ Ալեքսանդր Նևսկի «Հավատարիմ որդիները Ռուսաստանում»
* Մեծ գրական ռուսական մրցանակ (2012 թվական)
* Մրցանակ «Կյանքի ծառը» (2012 թվական)
* Պետական մրցանակ Ռուսաստանի Մարշալ Ժուկովայի գրականության և արվեստի ինստիտուտից (2014 թվական)
* Պատրիարքական գրական մրցանակ Կիրիլից և Մեֆոդիից (2015 թվական)

## Վեպերը
* Բատալիոնները կրակ են խնդրում (1957)
* Լռություն (1962)
* Երկուսը (1964)
* Տաք ձյուն (1970)
* Ափ (1975)
* Ընտրություն (1981)
* Խաղեր (1985)
* Փորձություն (1992)
* Անդիմադրելի (1996)
* Առանց ողորմության (2004)

## Պատմվածքները
* Երիտասարդ հրամանատարներ (1956)
* Վերջին կրակոց (1959)
* Բարեկամները (1969)
#### ժողովածու
* Պահեր (1977)

## Գրքեր և գրական հոդվածներ
* Հայացք կենսագրությանը (1971)
* Ճշմարտության որոնում(1976)
* Արժեքների պահապանները (1978)
* Երկխոսություններ բանաձևերի և գեղեցկության մասին (1990)

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ

Կատեգորիա:ՌԽՖՍՀ Վասիլև եղբայրների անվան պետական մրցանակի դափնեկիրներ
Կատեգորիա:ԽՄԿԿ անդամներ
Կատեգորիա:Մաքսիմ Գորկու անվան գրականության ինստիտուտի շրջանավարտներ
Կատեգորիա:Խորհրդային տղամարդ գրողներ
Կատեգորիա:ԽՄԿԿ 27-րդ համագումարի պատվիրակներ
Կատեգորիա:Խորհրդային սցենարիստներ
Կատեգորիա:20-րդ դարի տղամարդ գրողներ
Կատեգորիա:Տրոեկուրովյան գերեզմանատանը թաղվածներ
Կատեգորիա:Խորհրդային վիպասաններ
Կատեգորիա:Խորհրդային պատմվածքագիրներ
Կատեգորիա:ԽՄԿԿ 26-րդ համագումարի պատվիրակներ
Կատեգորիա:ԽՄԿԿ 25-րդ համագումարի պատվիրակներ
Կատեգորիա:ԽՍՀՄ քաղաքական գործիչներ
Կատեգորիա:Ստալինգրադի ճակատամարտի մասնակիցներ
Կատեգորիա:Ռուս հասարակական գործիչներ
Կատեգորիա:Հայրենական պատերազմի 2-րդ աստիճանի շքանշանակիրներ