Ketoprak

**Ketoprak**, ինդոնեզական բուսական ուտեստ Ջակարտայից, բաղկացած տոֆուից, բանջարեղենից, լոնտոնգից և բրնձե վերմիշելից, մատուցվում է գետնանուշի սոուսով։

## Ստուգաբանություն և ծագում
Ketoprak անվանման ստուգաբանությունը անհայտ է, սակայն կան կարծիքներ, որ անունը կապված է ճավայական ժողովրդական բանահյուսության հետ։ Սակայն, ըստ Բեթավիի տարածված ավանդույթի, Ketoprak-ը իրականում ծագել է ketupat tahu digeprak հապավումից, որը վերաբերում է բաղադրիչներին, որը վերաբերում է ուտեստի բաղադրիչներին, **ket**՝ ketupat-ից (բրնձով լցոնված ծալքով բամբուկե գնդիկ), **to**՝ tahu-ից (սոյայի պանիր) և toge-ից (մունգ լոբու ծիլեր), իսկ **prak**՝ digeprak-ից՝ բետավիերեն բառ, որը նշանակում է «ճզմել» կամ «կոտրել»։ Այս վերջինը վերաբերում է այն եղանակին, որով սխտորը, սուր կարմիր պղպեղն ու գետնանուշի հատիկները միասին մանրացվում են՝ ստեղծելով գետնանուշի սոուսը։ Ենթադրվում է նաև, որ այս ուտեստը հորինել է մի մարդ, ով սիրում էր համեղ կերակուրներ, քանի որ հոգնել էր այն կերակուրից, որը սովորաբար ուտում էր: Երբ նա ուտեստը գցել է հատակին,  հնչել է «ketuprak» ձայնը, և հենց այստեղից էլ ծագել է անվանման գաղափարը։

Բացի իր յուրահատուկ անունից՝ Ketoprak-ը նաև առանձնանում է նրանով, որ բոլոր փողոցային վաճառողները ունեն նույն ձևի սայլակներ։ Վաճառողները իրենց բոլոր գործիքները դասավորում և օգտագործում են նույն ձևով։ Ketoprak-ի սայլը ունի չժանգոտվող պողպատից կաթսա, սայլի վերջում զամբյուղ է, օգտագործված բիսկվիթների տուփ, ինչպես նաև փայտե մուրճ և հավանգ։

Այսօր Ketoprak-ը հաճախ ասոցացվում է Ջակարտայի հետ, քանի որ այս ուտեստն ավելի հեշտությամբ հասանելի է այս քաղաքում՝ համեմատած մյուսների հետ։ Այնուամենայնիվ, կա վեճ այն մասին, թե արդյոք այն իրականում ծագել է Ջակարտայում, թե ոչ։ Ոմանք պնդում են, որ ուտեստն առաջին անգամ պատրաստվել է Չիրեբոնում, մինչդեռ մյուսները պնդում են, որ այն ծագել է Կենտրոնական Ճավայից: 2018 թվականի դրությամբ ոչ ոք չի պարզել, թե որտեղից է իրականում ծագել ուտեստը։ Ջակարտայում Ketoprak վաճառողների մեծ մասը Արևմտյան Ճավայի Չիրեբոն քաղաքից են: Չիրեբոնը, որը հայտնի է իր Ketoprak-ով, գտնվում է Պասուկետան շրջանում։ Ketoprak-ը կարող է ծագաց լինել ճավա-սունդաներեն հայտնի ուտեստ՝ kupat tahu-ից(տոֆու և կետուպատ), որին ավելացնում են բիհուն, լոբու ծիլեր, վարունգ և քաղցր սոյայի սոուս:

## Բաղադրիչներ
ձախից|մինի|Ketoprak սայլակ
Ketoprak-ի բաղադրիչներն են  կտրատած տապակած տոֆու, գոլորշու վրա եփված բրինձ (լոնտոնգ կամ կետուպատ), կտրատած կաղամբ, վարունգ և լոբու ծիլերից, մատուցվում է գետնանուշի սոուսով, վրան՝ կրուպուկ և տապակած շալոտ։ Տապակած տոֆուն կարելի է համարել ուտեստի կենտրոնական մասը, քանի որ այն թարմ տապակում է հենց հաճախորդը, պատվերին թարմությունն ու կծվությունն ապահովելու համար։

Գետնանուշի սոուսը պատրաստվում է աղացած գետնանուշից և արմավենու շաքարից, որը վերածվում է խիտ մածուկի, խառնվում է սխտորի, չիլի պղպեղի, աղի և նաև կեկապ մանիսի (քաղցր սոյայի սոուս):

## Մատուցում
մինի|Ketoprak-ի փողոցային վաճառող
*Ketoprak-*ը տիպիկ փողոցային սնունդ է: Սկզբնապես այն տարածված էր Ջակարտայի տարածքում, բայց տարածվել է ամբողջ Ճավայում: Վաճառողը պատրաստում է բաղադրիչները տանը և խառնում դրանք հաճախորդների առջև, երբ նրանք կատարում են իրենց պատվերները։ Այն վաճառվում է առանձին մասերով՝ փողոցի երկայնքով գտնվող փոքր տաղավարներում կամ սայլակներում։ Խոհարարը սովորաբար հարցնում է հաճախորդին նրա նախընտրած կծվության աստիճանը՝ թույլ, միջին, կծու կամ շատ կծու։ Կծվությունը համապատասխանում է օգտագործված չիլիի քանակին: Գները տատանվում են մոտ 8000-ից 15000 իռլանդական ռուփիի սահմաններում՝ կախված վաճառակետերից և ներառված բաղադրիչներից։ Երբեմն կարելի է ավելացնել պինդ խաշած ձու։

## Նմանատիպ ուտեստներ
Ketoprak*-*ը գրեթե նման է Արևմտյան Ճավայի *kupat tahu-*ին,  lotek-ին և karedok-ին, Ջակարտայի gado-gado-ին, ինչպես նաև Կենտրոնական Ճավայի pecel-ին, չնայած գետնանուշի սոուսների բաղադրիչները մի փոքր տարբեր են։ Նմանատիպ ուտեստ կա նաև հարևան Սինգապուրում, որը կոչվում է *Satay bee hoon*։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Արիշտա
Կատեգորիա:Ինդոնեզիա
Կատեգորիա:Սննդամթերք