Հաապավեսի

**Հաապավեսի,** քաղաք Ֆինլանդիայում, որը գտնվում է Պիհաջոկի գետի ափին ()՝ Օուլու կոմսության Հյուսիսային Օստրոբոտնիա նահանգում։

## Բնակչություն
Քաղաքի բնակչությունը կազմում է 7098 մարդ (2016 թվական)։ Բնակչության խտությունը՝ 7,04 մարդ/կմ²։ Բնակչության տարիքային կազմը 2016 թվականի դրությամբ՝
* մինչև 15 տարեկան՝ 21,5%
* 15-ից մինչև 64 տարեկան՝ 57,6%
* մինչև 65 տարեկանից՝ 20,9%

## Աշխարհագրություն
Ամբողջ քաղաքապետարանի տարածքը կազմում է 1086,11 կմ², որից.
* հողատարածք 1049,78 կմ²
* Ջրային տարածքի մակերեսը կազմում է 36,33 կմ²։
Հարևան մունիցիպալիտետները՝ Հաապաջյարվի, Կարսամյակի, Նիվալա, Օլայնեն, Ռաահե, Սիկալատվա և Իլիվիեսկա:

## Պատմություն
16-րդ դարում ներկայիս Հաապավեսիի տեղում Պիհաջոկի գետի ափին մշտական ​​բնակավայրեր են հայտնվել։ Հիմնականում մարդիկ տեղափոխվել են արևելքից՝ պատմական Սավո գավառից, բայց կային նաև Բոթնիայի ծոցի ափերից ժամանածներ։ Տեղի բնակիչներն իրենց ապրուստը վաստակում էին ձկնորսությամբ, որսորդությամբ և գյուղատնտեսությամբ: 17-րդ դարի սկզբին Հաապավեսիում սկսվել է կուպրի արտադրությունը, որին նպաստում էր իր բարենպաստ աշխարհագրական դիրքը, քանի որ Պիհաջոկի գետը թիթեղը դեպի ափ տեղափոխելու հեշտ ճանապարհ էր։ 1860-ական թվականների կեսերին Հաապավեսիի բնակչությունը կազմում էր մոտ 4,5 հազար մարդ, սակայն Ֆինլանդիայում սովի տարիներին (1866-1868 թթ.) բնակչությունը իջել է մինչև 4 հազարի։ Այնուամենայնիվ, մինչև 1920 թվականը բնակչության թիվը զգալիորեն աճել է և կազմել ավելի քան 7 հազար մարդ։ Հաապավեսիի քաղաքապետարանը հիմնադրվել է 1866 թվականին մինչև 1870 թվականը կոչվել է Հաապաջյարվի ()։ Առաջին քաղաքային մատուռը կառուցվել է 1640-ական թվականներին, իսկ ավելի ուշ՝ 1660-ական թվականներին, կառուցվել է երկրորդ եկեղեցին։ 1781 թվականին կառուցված երրորդ եկեղեցին այրվել է 1981 թվականին։ Եկեղեցին, որը կարելի է տեսնել այսօր Հաապավեսի քաղաքում, կառուցվել է 1984 թվականին։

1887 թվականից մինչև 1926 թվականը գետի ափին գործում էր կավի և ցեխի բուժման կենտրոն՝ Կիլպիլյասաարի կոչվող վայրում։ Այժմ կա նույն անունով քեմփինգ և քաղաքային լողափ։

1982 թվականին ուսուցչուհի Նորա Պոյհոյնենը Ֆինլանդիայում հիմնադրել է առաջին աղջիկների գիմնազիան, որտեղ աշակերտներին սովորեցնում էին տնային տնտեսություն։ Սկզբում գիմնազիան կոչվել է «Խոհարարության և այգեգործության դպրոց» (), ավելի ուշ՝ «Կենցաղային տնտեսագիտության դպրոց» (), «Տնային տնտեսուհիների դպրոց» ()։ Այսօր գիմնազիան Հաապավեսի արհեստագործական ուսումնարանի մաս է կազմում։

## Խոշոր ձեռնարկություններ
Խոշոր ձեռնարկություններն են՝ 
* *Osuuskunta Pohjolan Maito* կաթնամթերքի գործարան, որը պատկանում է Valio-ին 
*  գյուղատնտեսական մեքենաներ արտադրող Agronic
* *M-Filter Oy Ab*
* *Haapaveden Ha-Sa Oy / Haapaveden saha*
* *Haapaveden Puukaluste Oy*
* Տորֆային էլեկտրակայան *Kanteleen Voima*.

Հաապավեսիում բիզնեսի զարգացման խորհրդատվական և իրավաբանական ծառայությունները մատուցում են «Տեխնոլոգիական գյուղ» ընկերությունը, որը հիմնադրվել է 1989 թվականին ()։

## Կրթություն
Հետևյալ ուսումնական հաստատությունները գտնվում են Հաապավեսի քաղաքում. 
* Հաապավեսի արհեստագործական ուսումնարան․ Հաապավեսի արհեստագործական ուսումնարանում գործում է երկու բաժին՝ տեխնիկական, որտեղ կարող եք կրթություն ստանալ որպես ավտոմեխանիկ, եռակցող, մեխանիկ և ատաղձագործ, և սպասարկման բաժին, որտեղ վերապատրաստում են տուրիստական ​​ծառայությունների ոլորտի մասնագետների, խոհարարներ, մատուցողներ և այգեպաններ։
* Ժողովրդական համալսարան (բարձրագույն հանրակրթական ուսումնարան)
* գիմնազիա։
Քաղաքում գործում են մի քանի տարրական ուսումնական հաստատություններ։ Քաղաքապետարանի յուրաքանչյուր գյուղական բնակավայր ունի իր դպրոցը։ Քաղաքի կենտրոնում գործում են երկու շրջանային դպրոցներ՝ Մակիրնե դպրոց (ֆին. ՝ Mäkirinteen koulu) և Հիտտիկալլիոն դպրոց (ֆին. ՝ Hyttikallion koulu)։

## Մշակույթ
### Ժողովրդական երաժշտության փառատոն
1989 թվականից սկսած ամեն տարի Հաապավեսիում անցկացվում է ժողովրդական և էթնիկ երաժշտության փառատոն։ Որպես կանոն, եռօրյա փառատոնը տեղի է ունենում հունիսի վերջին, հուլիսի սկզբին: Փառատոնի անցկացման վայրը Հաապավեսի արհեստագործական ուսումնարանի տարածքն է, որոշ համերգներ անցկացվում են քաղաքի եկեղեցում։ Ամեն տարի փառատոնին մասնակցում է մոտ 50 կատարող, իսկ այցելուների թիվը մոտ 10 հազար մարդ է։

## Նշանավոր բնիկներ
### Յուստիմուլսֆիլմս կատակերգական սքեյչ խմբի անդամներ
Յուստիմուլսֆիլմսը Հապավեսի էսքիզային կատակերգական եռյակ է, որը լայնորեն հայտնի է դարձել Ֆինլանդիայում իրենց հումորային Յություբ տեսանյութերով: Խմբի անդամները՝ Յուհո Նումմելան, Սամի Հարմաալան և Ժոզե Քյարիայնենը, սկսել են իրենց կարճամետրաժ ֆիլմերը հրատարակել 2009 թվականին։ 2012 թվականին եռյակը թողարկել է իր սեփական հեռուստասերիալը, որը կոչվում էր Յուստիմուս TV5-ով։ Սերիալի առաջին դրվագը գրավել է 112 հազար հեռուստադիտողի, ինչը յուրօրինակ ռեկորդ է դարձել TV5 հեռուստաալիքի համար։

## Երկվորյակ քաղաքներ
*, Բելոմորսկ
*, Ռիդալա
*, Ժատեց
*, Էլվսբին

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:1866 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր
Կատեգորիա:Բնակավայրեր այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Ֆինլանդիայի քաղաքներ