Արցախում ծնված նշանավոր հայերի ցանկ

Ստորև ներկայացված է **Արցախում ծնված և հայտնիություն ստացած հայերի ցանկը**

## Արվեստ
* Անդրե, հայ փոփ երգիչ, 2006 թ առաջինն է ներկայացրել Հայաստանը Եվրատեսիլ Երգի Մրցույթին, հայաստանի վաստակավոր արտիստ (2014)
* Դոն Ասկարյան, այ կինոռեժիսոր, լուսանկարիչ, արժանացել է Հարվարդյան կինեմատոգրաֆիայի արխիվի մրցանակի
* Ռոբերտ Ասկարյան, հայ գեղանկարիչ, քանդակագործ
* Զորի Բալայան, հայ գրող, հասարակական և քաղաքական գործիչ, սպորտի մասնագետ, սպորտային բժիշկ, լրագրող և ճանապարհորդ
* Վլադիմիր Արզումանյան, հայ երգիչ, «Մամա» երգով ներկայացրել է Հայաստանը Մանկական Եվրատեսիլ 2010 երգի մրցույթում և 120 միավորով զբաղեցրել առաջին հորիզոնականը
* Թամարա Պետրոսյան, դերասանուհի, երգչուհի («Արցախի ձայներ» բենդ), հաղորդավարուհի, լեզվաբան

## Գիտնականներ
* Արմեն Աբաղյան (հունվարի 1, 1933 - նոյեմբերի 18, 2005), հայ ատոմային էներգետիկայի բնագավառի գիտնական, տեխնիկական գիտությունների դոկտոր, պրոֆեսոր
* Արտաշես Առաքելյան (ապրիլի 28 (մայիսի 11) - նոյեմբերի 10, 1993), հայ տնտեսագետ, տնտեսագիտության դոկտոր, պրոֆեսոր, Հայաստանի գիտությունների ակադեմիայի ակադեմիկոս
* Լեո (Առաքել Գրիգորի Բաբախանյան) (ապրիլի 26 (մայիսի 8), 1860- նոյեմբերի 14, 1932), հայ պատմաբան, գրող, գրականագետ, հրապարակախոս, ՀԽՍՀ գիտությունների և արվեստի ինստիտուտի իսկական անդամ, պրոֆեսոր
* Իվան Կնունյանց (մայիսի 22 (հունիսի 4), 1906- դեկտեմբերի 21, 1990), հայ քիմիկոս, քիմիական գիտությունների դոկտոր
* Խորեն Սարգսյան (դեկտեմբերի 2, 1891- ապրիլի 4, 1970), հայ գրականագետ, բանասիրական գիտությունների դոկտոր, պրոֆեսոր
* Արմեն Թախտաջյան (մայիսի 28 (հունիսի 10), 1910- նոյեմբերի 13, 2009), հայ բուսաբան, ԽՍՀՄ ԳԱ ակադեմիկոս, ՀԽՍՀ ԳԱ ակադեմիկոս
* Աշոտ Հովհաննիսյան (հունիսի 17, 1887- հունիսի 30, 1972), հայ պատմաբան, հասարակական-քաղաքական գործիչ, դասախոս
* Անդրանիկ Իոսիֆյան (հուլիսի 8 (21), 1905 կամ հուլիսի 21, 1905- ապրիլի 13, 1993) հայ ճարտարագետ, ֆիզիկոս և գյուտարար, ԳԱԱ ակադեմիկոս

## Գրողներ և արվեստագետներ
* Ստեփան Աղաջանյան (դեկտեմբերի 16 (28), 1863- դեկտեմբերի 13, 1940), հայ դասական գեղանկարիչ
* Միքայել Արուտչյան (հուլիսի 6 (18), 1897- հունիսի 9, 1961), հայ բեմադրող-նկարիչ, ՀԽՍՀ ժողովրդական նկարիչ (1958)։ Հայ խորհրդային բեմանկարչության հիմնադիրներից
* Հակոբ Գյուրջյան (դեկտեմբերի 5 (17), 1881- դեկտեմբերի 28, 1948), հայ քանդակագործ
* Գևորգ Կոթյանց (նոյեմբերի 12, 1909- օգոստոսի 28, 1996), խոհրդահայ նկարիչ, ապրել և ստեղծագործել է Լենինգրադում։ Լենինգրադյան նկարչական դպրոցի ներկայացուցիչ
* Ալեքսանդր Մելիք-Փաշայան (հոկտեմբերի 23, 1905- հունիսի 18, 1964), հայազգի խորհրդային դիրիժոր, ԽՍՀՄ ժողովրդական արտիստ, 1931 թվականից՝ Մոսկվայի Մեծ թատրոնի դիրիժոր, իսկ 1953-1962 թվականներին՝ գլխավոր դիրիժոր
* Մուրացան կամ Գրիգոր Տեր-Հովհաննիսյան, (դեկտեմբերի 13, 1854- սեպտեմբերի 25, 1908 կամ սեպտեմբերի 12, 1908), հայ գրող
* Արսեն Տերտերյան (դեկտեմբերի 22, 1882- հոկտեմբերի 3, 1953), հայ գրականագետ, բանասիրական գիտությունների դոկտոր, պրոֆեսոր, ՀԽՍՀ ԳԱ ակադեմիկոս, ՀԽՍՀ գիտության վաստակավոր գործիչ
* Վաղարշ Վաղարշյան (փետրվարի 2 (14), 1894- մայիսի 6, 1959), հայ դերասան, ռեժիսոր, դրամատուրգ, թատերական գործիչ,

## Քաղաքական և պետական գործիչներ
* Համբարձում Առաքելյան (Շահրիար, ապրիլի 29, 1855- հուլիսի 6, 1918), հայ լրագրող, գրող, հասարակական գործիչ
* Ալեքսանդր Աթաբեկյան (փետրվարի 2, 1868- դեկտեմբերի 5, 1933), հայ քաղաքական գործիչ, ականավոր անարխիստ, բժիշկ
* Արտաշես Բաբալյան (նոյեմբերի 17, 1886- օգոստոսի 1, 1959), հայ բժիշկ, հասարակական-քաղաքական գործիչ, հրատարակիչ, դաշնակցական կուսակցության անդամ
* Ալեքսանդր Բեկզադյան (սեպտեմբերի 15 (27), 1879- օգոստոսի 1, 1938 կամ օգոստոսի 10, 1939), հեղափոխական գործիչ, իրավաբանական գիտությունների դոկտոր
* Եղիշե Իշխանյանը (հունվարի 1, 1886- ապրիլի 28, 1975), եղել է 20-րդ դարասկզբի հայ նշանավոր ազգային, հասարակական և պետական գործիչ
* Արամ Մանուկյան կամ Սարգիս Հովհաննիսյան (մարտի 19, 1879- հունվարի 29, 1919), Հայաստանի առաջին հանրապետության պետական, հասարակական գործիչ, հայոց նորագույն պետականության հիմնադիր
* Արկադի Ղուկասյան (հունիսի 22, 1957) ՀՀ և ԱՀ պետական և քաղաքական գործիչ, Արցախի Հանրապետության երկրորդ նախագահ
* Բակո Սահակյան (օգոստոսի 30, 1960), հայ քաղաքական գործիչ, Արցախի Հանրապետության երրորդ նախագահ, Հայաստանի զինված ուժերի գեներալ-գնդապետ
* Արայիկ Հարությունյան (դեկտեմբերի 14, 1973), հայ պետական-քաղաքական գործիչ, Արցախի Հանրապետության գործող նախագահ, խոշոր գործարար, Արցախի նախկին պետական նախարար, Ազատ Հայրենիք կուսակցության նախագահ
* Ռոբերտ Քոչարյան (օգոստոսի 31, 1954), հայ պետական և քաղաքական գործիչ, Հայաստանի երկրորդ նախագահ, Արցախի Հանրապետության առաջին նախագահ
* Սերժ Սարգսյան (հունիսի 30, 1954), Հայաստանի Հանրապետության 3-րդ նախագահ, Հայաստանի 11-րդ և 15-րդ վարչապետ, Արցախի հերոս, Հայաստանի հանրապետական կուսակցության նախագահ, Հայաստանի շախմատի ֆեդերացիայի նախագահ, Երևանի պետական համալսարանի խորհրդի նախագահ
* Սահակ Տեր-Գաբրիելյան (փետրվարի 15, 1886- օգոստոսի 19, 1937), հայ խորհրդային քաղաքական գործիչ
* Թուման Թումյան (մայիսի 11, 1879-հուլիսի 2, 1904), հայ հասարակական գործիչ, հայ ազգային-ազատագրական շարժման հրամանատար, ֆիդայի
* Կարեն Կարապետյան (1963, օգոստոսի 14) Հայաստանի պետական գործիչ, Հայաստանի առաջին փոխվարչապետ, Հայաստանի վարչապետ, Երևանի քաղաքապետ (2010-2011), տնտեսագիտության դոկտոր

## Ռազմական գործիչներ
* Սամվել Բաբայան (մարտի 5, 1965), ԼՂՀ ինքնապաշտպանական ուժերի նախկին գլխավոր հրամանատար, ռազմական, պետական և քաղաքական գործիչ
* Նիկոլ Դուման կամ Նիկողայոս Տեր-Հովհաննիսյան (հունվարի 12, 1867- սեպտեմբերի 23, 1914), հայ ազգային-ազատագրական շարժման գործիչ,
* Սերգեյ Խուդյակով (դեկտեմբերի 26, 1901- ապրիլի 18, 1950) Խորհային Միության ավիացիայի մարշալ****
* Իվան Լազարև (հոկտեմբերի 17, 1820- օգոստոսի 14, 1879), ռուսական բանակի հայազգի զինվորական գործիչ
* Վալերիան Մադաթով կամ Ռոստոմ Մադաթյան (մայիսի 18 (29), 1782- սեպտեմբերի 4 (16), 1829), ռուսական բանակի հայազգի զորավար, գեներալ-լեյտենանտ
* Նելսոն Ստեփանյան (մարտի 15 (28), 1913- դեկտեմբերի 14, 1944), հայ օդաչու, Խորհրդային Միության կրկնակի հերոս

## Կրոնական գործիչներ
* Գարեգին Ա Հովսեփյան (դեկտեմբերի 17, 1867- հունիսի 21, 1952), Մեծի Տանն Կիլիկիո կաթողիկոս, նշանավոր հայագետ, Գերմանիայի Լայպցիգի համալսարանի փիլիսոփայության դոկտոր
* Պարգև արքեպիսկոպոս Մարտիրոսյան (մարտի 20, 1954), Հայ առաքելական եկեղեցու Արցախի թեմի նախկին առաջնորդ, Արցախի հերոս

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Great Soviet Encyclopedia
* Famous Shoushians

Կատեգորիա:ՀԹՎ 2023 հոդվածներ
Կատեգորիա:Հայերի ցանկեր