open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Թալան ամերիկյան ձևով

**Թալան ամերիկյան ձևով** (), ռուսական և ամերիկյան արտադրության ֆիլմ։ Ֆիլմը նկարահանել է ռեժիսոր Սարիկ Անդրեասյանը՝ Ռաուլ Ինգլիսի սցենարի հիման վրա։ 1959 թվականին ֆիլմը վերաթողարկվեց «Մեծ թալան Սենթ Լուի բանկից» ()։ Գլխավոր դերակատարներն են Հեյդեն Քրիստենսենը, Էդրիեն Բրոուդիը, Էյքոնը, Ջորդանա Բրյուստերը, ովքեր նաև հանդես են եկել որպես պրոդյուսերներ։ Նկարահանումները սկսել են 2013 թվականի հունիսի 18-ից Լուիզիանա նահանգի Նոր Օռլեան քաղաքում։ Ֆիլմի շնորհանդեսը Ռուսաստանում տեղի է ունեցել 2015 թվականի հունվարի 22-ին։ ԱՄՆ-ում թողարկման ամսաթիվը չի հայտարարվել։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:2010-ականների ամերիկյան ֆիլմեր
Կատեգորիա:2010-ականների անգլերեն ֆիլմեր
Կատեգորիա:2010-ականների էքշն թրիլեր ֆիլմեր
Կատեգորիա:2014 դրամա ֆիլմեր
Կատեգորիա:2014 ֆիլմեր
Կատեգորիա:2015 ֆիլմեր
Կատեգորիա:Ամերիկյան անկախ ֆիլմեր
Կատեգորիա:Ամերիկյան էքշն թրիլեր ֆիլմեր
Կատեգորիա:Ամերիկյան մարտաֆիլմեր
Կատեգորիա:Ամերիկյան ռիմեյք ֆիլմեր
Կատեգորիա:Ամերիկյան ռոմանտիկ ֆիլմեր
Կատեգորիա:Ամերիկյան քրեական դրամա ֆիլմեր
Կատեգորիա:Ամերիկյան քրեական թրիլեր ֆիլմեր
Կատեգորիա:Ամերիկյան քրեական ֆիլմեր
Կատեգորիա:Կանադական մարտաֆիլմեր
Կատեգորիա:Կանադական ֆիլմեր
Կատեգորիա:Նոր Օռլեանում նկարահանված ֆիլմեր
Կատեգորիա:Ռիմեյք ֆիլմեր
Կատեգորիա:Ռուսական դրամա ֆիլմեր
Կատեգորիա:Ռուսական մարտաֆիլմեր
Կատեգորիա:Տորոնտոյում նկարահանված ֆիլմեր
Կատեգորիա:2010-ականների կանադական ֆիլմեր
Կատեգորիա:Ֆիլմեր եղբայրների մասին
Ջեֆերսոն Ֆարֆան

**Ջեֆերսոն Ագուստին Ֆարֆան Գուադալուպե**, (, ), պերուացի ֆուտբոլիստ, հանդես է գալիս արաբական «Ալ Ջազիրա» ակումբում։ Հարձակվողական ոճի կիսապաշտպան է։ «Ինկերի» ազգային հավաքականի առաջատար ֆուտբոլիստներից մեկն է։

## Կարիերա
2001 թվականին «Ալյանս Լիմա»-ի կազմում խաղացել է իր առաջնախաղը։

2004 թվականին տեղափոխվել է հոլանդական ՊՍՎ։ ՊՍՎ-ի կազմում Ֆարֆանը 4 անգամ դարձել է Նիդերլանդների առաջնության չեմպիոն և մեկ անգամ Նիդերլանդների գավաթի խաղարկության չեմպիոն։

2008 թվականին Ֆարֆանը տեղափոխվեց գերմանական «Շալկե 04», նրանով հետաքրքրված էին նաև «Տոտենհեմը» և «Ֆիորենտինան»։ ՊՍՎ-ի նախկին կիսապաշտպանը նոր թիմի հետ կնքեց 4 տարվա պայմանագիր։ 2012 թվականին Ֆարֆանը «Շալկե 04»-ի հետ պայմանագիրը երկարաձգեց մինչև 2017 թվական։

2015 թվականի հուլիսի 20-ին հայտնի դարձավ, որ սկզբունքային պայմանագիր է կնքվել «Շալկեի» և արաբական «Ալ Ջազիրա» ակումբների միջև, ըստ որի Ֆարֆանը պետք է տեղափոխվեր արաբական ակումբ։ Հուլիսի 23-ին Ջեֆերսոնը նոր ակումբում բուժզննություն անցավ, որից հետո արաբական ակումբը Ջեֆերսոնին առաջարկեց տարեկան 10 միլիոն աշխատավարձ
։

## Վիճակագրություն

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:2018 թվականի ֆուտբոլի աշխարհի առաջնության մասնակիցներ
Կատեգորիա:Ալ-Ջազիրա Աբու Դաբիի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Բունդեսլիգայի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Լոկոմոտիվ Մոսկվայի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Շալկե 04-ի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:ՊՍՎ Էյնդհովենի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Պերուացի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Պերուի հավաքականի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի Պրեմիեր Լիգայի խաղացողներ
Կատեգորիա:Տղամարդկանց ֆուտբոլի կիսապաշտպաններ
Կատեգորիա:Տղամարդկանց ֆուտբոլի հարձակվողներ
Գիշերային փախստականը (ֆիլմ)

**Գիշերային փախստականը** (), ամերիկյան ավազակային մարտաֆիլմ՝ գրված Բրեդ Ինգելսբի կողմից և նկարահանված Ժոամե Կոլյետ– Սերրայի կողմից։ Գլխավոր դերերում հանդես են գալիս Լիամ Նեեսոնը, Ջոել Քինամանը, Էդ Հարրիսը։ Ֆիլմը թողարկվել է 2015 թվականի մարտի 13-ին։

## Դերակատարներ

* Լիամ Նեեսոն, որպես Ջիմի Քոնլոն
* Ջոել Քինաման, որպես Մայք Քոնլոն
* Էդ Հարրիս, որպես Շոն Մագուիր
* Բոյդ Հոլբրուկ, որպես Դենի Մագիր
* Բրյուս Մաքգիլ, որպես Փեթ Մուլեն
* Ջենեսիս Ռոդրիգես, որպես Գաբրիելա Քոնլոն
* Վինսենտ դը Օնորֆիոն, որպես Խուզարկու Հարդինգ
* Հոլթ Մաքքալաննի, որպես Ֆրանկ
* Մալքոլմ Գուդվին, որպես Քոլստոն
* Բո Նեփ, որպես Կենան Բոյլ
* Լուիս Սմիթ (ոչ մի խոսք չունի), որպես Մարագարեթ Քոնլոն, Ջիմիի մայրը
* Նիկ Նոլթ (տիտրերում նշված չէ), որպես Էդի Քոնլոն

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:2010-ականների ամերիկյան ֆիլմեր
Կատեգորիա:2010-ականների անգլերեն ֆիլմեր
Կատեգորիա:2010-ականների էքշն թրիլեր ֆիլմեր
Կատեգորիա:2015 դրամա ֆիլմեր
Կատեգորիա:2015 ֆիլմեր
Կատեգորիա:Warner Bros. ֆիլմեր
Կատեգորիա:Ամերիկյան էքշն թրիլեր ֆիլմեր
Կատեգորիա:Ամերիկյան քրեական թրիլեր ֆիլմեր
Կատեգորիա:Ամերիկյան քրեական ֆիլմեր
Կատեգորիա:Ամերիկյան ֆիլմեր վրեժի մասին
Կատեգորիա:Ժաումե Կոլյետ-Սերրայի ֆիլմեր
Կատեգորիա:Նյու Յորքում նկարահանված ֆիլմեր
Կատեգորիա:Ֆիլմեր վրեժի մասին
Կատեգորիա:Ֆիլմեր, որոնց գործողությունները տեղի են ունենում Նյու Յորքում
Կատեգորիա:Ֆիլմեր, որոնց գործողությունները տեղի են ունենում 2014 թվականին
Կատեգորիա:Dune Entertainment ֆիլմեր
Կատեգորիա:Ֆիլմեր հայր-որդի հարաբերությունների մասին
Հարուհիկո Կուրոդա

**Հարուհիկո Կուրոդա** (, ), Ճապոնիայի բանկի 31-րդ և ներկայիս կառավարիչը։ 2005 թվականի փետրվարի 1-ից 2013 թվականի մարտի 18-ը եղել է Ասիայի զարգացման բանկի նախագահը։

Կուրոդան Ճապոնիայում կողմնակից էր մեղմ դրամավարկային քաղաքականությանը։ 2013 թվականի փետրվարին Շինզո Աբեի կառավարության կողմից որպես Ասիայի զարգացման բանկի նախագահ նրա նշանակումը սպասելի էր։ Այդ պաշտոնին հավակնում էին նաև Ճապոնիայի բանկի վարած քաղաքականության սուր քննադատ Կիկուո Իվատան և բանկի միջազգային գործերի պատասխանատու Հիրոշի Նակասոն։ Նախկին կառավարիչ Մասաակի Շիրակավան հեռացավ պաշտոնից 2013 թվականի մարտին։

«Ճապոնիայում դրամավարկային քաղաքականությունը մեղմացնելու շատ տեղ կա»,— ասաց Կուրոդան 2013 թվականի փետրվարին հարցազրույցներից մեկի ժամանակ՝ ավելացնելով, որ Ճապոնիայի բանկը կարող է պետական պարտատոմսեր գնելուց էլ հեռու գնալ և գնել նաև կորպորատիվ պարտատոմսեր, նույնիսկ արժեթղթեր։ Իենը, որը 10%-ով ընկավ դոլարի համեմատ, երբ Աբեն սկսեց իր արշավը նոյեմբերին, ավելի ընկավ Կուրոդայի նշանակման մասին լուրերի տարածումից հետո։ Նոր կառավարչից ակնկալվում էր «օգտագործել իր փորձառությունը և որպես Ճապոնիայի դրամավարկային բարձրաստիճան պաշտոնյա մինչև 2003 թվականը հետ մղել արտասահմանյան քննադատությունն առ այն, որ Տոկիոն կիրառում է հեշտ դրամավարկային քաղաքականություն, որպեսզի իենն ավելի ընկնի՝ այդպիսով առաջացնելով տարադրամի մրցունակ արժեզրկման պատերազմ»։ Բլումբերգը մեջբերում է Յելի համալսարանի ավագ դասախոս Ստեֆան Ռոչին, ով անդրադառնում է Կուրոդայի նպատակներին․ «Լավ նպատակադրված մարդուց ուժեղ երաշխիք է, սակայն ես համոզված չեմ, որ դա կաշխատի»։ Երբ Կուրոդային տրվեց նույն հարցը մարտի 21-ի մամուլի ասուլիսի ժամանակ, նա ասաց, որ Ճապոնիայի բանկի դերը գները կայունացնելու մեջ է, իսկ տարադրամի փոխանակման կայունացումը Ֆինանսների նախարարության գործն է։ Նա հավելեց նաև, որ Ճապոնիայի բանկի «քանակական և որակական դրամավարկային քաղաքականության մեղմացումը» նպատակ չունի արժեզրկել, այլ թիրախային ինֆլյացիայի միջոցով դուրս գալ դեֆլյացիայից։ Թեև զարգացած երկրները դեմ էին այս քաղաքականությանը, այն ընդունվեց երկրում՝ կարևորելով ճապոնացիների ջանքերը՝ կրճատել պետական պարտքը։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Տոկիոյի համալսարանի շրջանավարտներ
Կատեգորիա:Օքսֆորդի համալսարանի շրջանավարտներ
Աղսուի շրջան

**Աղսուի շրջան** (), շրջան Ադրբեջանական Հանրապետության կենտրոնական հատվածում։ Վարչական կենտրոնը համարվում է Աղսու քաղաքը։

## Բնակչություն
2012 թ. Ադրբեջանում անցկացված մարդահամարի տվյալներով՝ Աղսուի շրջանի բնակչությունը կազմում է 74,1 հազար մարդ։ Բնակչության մեծամասնությունը տեղաբնիկ ադրբեջանցիներն են, սակայն կան նաև լեզգիներ։

Շրջանի ադրբեջանաբնակ մասի լեզուն ադրբեջաներենն է, իսկ մի մասինը՝ պարսկերենը։ Լեզգի բնակչությունը խոսում է լեզգիներենով։

Բացարձակ մեծամասնությունը, այսինքն բնակչության 95%-ը մուսուլման են. 85%-ը՝ շիա մուսուլման և 15%-ը՝ սուննի մուսուլման։ Ամբողջ բնակչության 49,1 %-ը տղամարդիկ են։

Կանայք գերազանցում են տղամարդկանց թվին և կազմում են ամբողջ բնակչության 50,9 %-ը։ Ուրբանիզացման մակարդակը ցածր է։ Շրջանի քաղաքաբնակները կազմում են ամբողջ շրջանի բնակչության 25,7 %-ը։

Շրջանի բնակչության 74,3 %-ը ապրում է Աղդուի շրջանի տարածքում գտնող 78 գյուղերում։

## Աշխարհագրություն
Շրջանը պատմականորեն մտել է Շիրվանի տարածաշրջանի մեջ։ Այն գտնվում է մայրաքաղաք Բաքվից 156 կմ հեռավորության վրա՝ Բաքու-Կազախ ճանապարհին։

Աղսուի շրջան արևմուտքում և հյուսիս-արևմուտքում սահմանակցում է Իսմայիլինի շրջանին, արևելքում և հյուսիս-արևելքում՝ Շամախիի շրջանին, հարավում՝ Քյուրդամիրի և Հաջիգաբուլի շրջաններին։

Ռելիեֆը հիմնականում լեռնային է, նախալեռնային և հարթավայրային։ Լեռնային հատվածը գտնվում է ծովի մակարդակից 700-1000 մետր բարձրության վրա։ Գետերով ու կիրճերով հարուստ լեռնային հատվածին բնորոշ է բարդ ռելիեֆը։

Փոքրիկ մոխրագույն լեռները, որ ձգվում են Գեոքսայի ափերից մինչև Պիրսաատչայ, կազմում են Շիրվանի լեռնաշղթան։ Տարեկան միջին ջերմաստիճանը տատանվում է 13-14 °С: Տարեկան տեղումների քանակը շրջանում կազմում է 400-600 մմ։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Աղսուի շրջան
Խաչատուր Պողոսյան

**Խաչատուր Սենեքերիմի Պողոսյան** (), ՀՀ պետական գործիչ, ՀՀ Շիրակի մարզպետարանի աշխատակազմի ղեկավար, Հանրապետության Նախագահի աշխատակազմի ղեկավարի ՊԺԿ։

## Կրթություն
*1987-1993 թթ. - սովորել և ավարտել է Երևանի Կ. Մարքսի անվան պոլիտեխնիկական ինստիտուտի մեխանիկական ֆակուլտետը՝ ինժեներ- էլեկտրամեխանիկի որակավորմամբ։

## Աշխատանքային գործունեություն
*1993-1997 թթ. - եղել է «Գյուտարար» ԼՏԸ՝ փոխտնօրեն։
*1997-1999 թթ. - ՀՀ քաղաքաշինության նախարարի օգնական։
*1999 թ. - ՀՀ Նախագահի աշխատակազմի Նախագահի խորհրդականների գրասենյակի գլխավոր մասնագետ։
*1999-2002 թթ. - ՀՀ Շիրակի մարզպետի աշխատակազմի ղեկավար։
*2002 թ. դեկտեմբերի 4-ին ՀՀ վարչապետի որոշմամբ նշանակվել է Հայաստանի Հանրապետության Շիրակի մարզպետարանի աշխատակազմի ղեկավար։
*2006 թ. դեկտեմբերի 4-ին ՀՀ վարչապետի որոշմամբ պաշտոնավարման ժամկետը երկարաձգվել է չորս տարի ժամկետով։
*2010 թ. դեկտեմբերի 4-ին ՀՀ վարչապետի որոշմամբ պաշտոնավարման ժամկետը երկարաձգվել է չորս տարի ժամկետով՝ մինչև 2014 թվականի նոյեմբերի 4-ը։
*2014 թ. նոյեմբերի 14-ին ՀՀ վարչապետի որոշմամբ պաշտոնավարման ժամկետը երկարաձգվել է չորս տարի ժամկետով՝ մինչև 2018 թվականի դեկտեմբերի 4-ը։
*2019 թ. հուլիսից - Հայաստանի Հանրապետության Նախագահի աշխատակազմի ղեկավարի տեղակալ, 2022թ. մարտից- Հայաստանի Հանրապետության Նախագահի աշխատակազմի ղեկավարի պարտականությունները կատարող

## Պարգևներ և կոչումներ
*Հայաստանի Հանրապետության քաղաքացիական ծառայության երկրորդ դասի պետական խորհրդական։
*Հայաստանի Հանրապետության քաղաքացիական ծառայության առաջին դասի պետական խորհրդական (2014) ։

Ամուսնացած է, ունի երկու զավակ։ Անկուսակցական է։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:1970 ծնունդներ
Կատեգորիա:Երևան քաղաքում ծնվածներ
Կատեգորիա:Հայաստանի պետական գործիչներ
Կատեգորիա:ՀՊՃՀ շրջանավարտներ
Կատեգորիա:Հայաստանի Հանրապետության քաղաքացիական ծառայության առաջին դասի պետական խորհրդականներ
Կատեգորիա:Փետրվարի 19 ծնունդներ
Էլեկտրոլիտ

**Էլեկտրոլիտ**, նյութ, որն իոնների դիսոցման արդյունքում էլեկտրական հոսանք է հաղորդում։ Տեղի է ունենում լուծույթներում և հալույթներում, կամ բյուրեղային պինդ ցանցով իոններում։

Էլեկտրոլիտների օրինակներ կարող են ծառայել ջրային լուծույթները՝ թթուներ, հիմքեր, աղեր և որոշ բյուրեղներ (արծաթի յոդիդ)։ Էլեկտրոլիտներն երկրորդ տեսակի հաղորդիչներ են, որոնց էլեկտրահաղորդականությունը կախված է դրական և բացասական լիցքավորված մասնիկների շարժմամբ։

## Դիսոցման աստիճան
Մոլեկուլների քայքայման պրոցեսը լուծույթում կամ հալույթում կոչվում է էլեկտրոլիտային դիսոցում։ Միաժամանակ էկեկտրոլիտում տեղի է ունենում իոնային ասոցիացիայի վերամշակում մինչև մոլեկուլ։ Հաստատուն արտաքին պայմանների (ջերմաստիճան, կոնցենտրացիա և այլն) դեպքում հաստատվում է դինամիկ հավասարակշռություն փլուզման են միավորումների միջև։ Այդ իսկ պատճառով էլեկտրոլիտում դիսոցվում են որոշակի քանակությամբ մոլեկուլներ։

## Դասակարգում
Ըստ էլեկտրոլիտային դիսոցման աստիճանի էլեկտրոլիտները լինում են երկու տեսակի՝
# *Ուժեղ էլեկտրոլիտներ* —էլեկտրոլիտներ, որոնց դիսոցման աստիճանը խառնուրդներում հավասար է մեկի (այսինքն դիսոցվում է ամբողջությամբ) և կախված չէ խառնուրդի կոնցենտրացիայից.Դրանք ներառում են աղերի ճնշող մեծամասնությունը, հիմքեր, և որոշ թթուներ (ուժեղ թթու, ինչպես, օրինակ, HCl, HBr, HI, HNO3, H2SO4 ).
# *Թույլ էլեկտրոլիտներ* — Դիսոցման աստիճանը փոքր է մեկից (այսինքն դիսոցվում է ոչ ամբողջությամբ) և կախված է կոնցենտրացիայից. Դրանք ներառում են ջուր, մի շարք թթուներ (թույլ թթուներ, ինչպիսիք են HF) հիմքեր p- d- և F - տարրեր.

## Տերմինի օգտագործում
**Բնական գիտությունների մեջ**

Էլեկտրոլիտ տերմինն օգտագործվում է հիմնականում կենսաբանության և բժշկության մեջ։

**Տեխնիկայում**

Էլեկտրոլիտ բառը լայն կիրառություն ունի տեխնիկայում և արտահայտում է տարբեր իմաստներ։

## Գրականություն
* Кистяковский В. А.,. Электролит // Энциклопедический словарь Брокгауза и Ефрона : в 86 т. (82 т. и 4 доп.). — СПб., 1890—1907.

Կատեգորիա:Ֆիզիկական քիմիա
Կատեգորիա:Նյութեր
Աթենաս (գավառ)

**Աթենաս** (), գավառ Կոստա Ռիկայի Ալախուելա նահանգում։

## Աշխարհագրություն
Գտնվում է նահանգի հարավային սահմանագծին և սահմանակից է Սան Խոսե նահանգին։ Վարչական կենտրոնը Աթենաս քաղաքն է։

Բնակչությունը ըստ 2011 թվականի տվյալների կազմում է 25 460 մարդ։ Տարածքը՝ 127,19 կմ²։

## Շրջաններ
Գավառը բաժանված է 8 շրջանների՝

# Աթենաս
# Խեսուս
# Մերսեդես
# Սան Իսիդրո
# Կոնսեպսիոն
# Սան Խոսե
# Սանտա Էուլալիյա
# Էսկոբալ

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Կոստա Ռիկայի գավառներ
Սարչի (գավառ)

**Սարչի** (), նախկին անվանումը՝ **Վալվերդա Վեգա** (), գավառ Կոստա Ռիկայի Ալախուելա նահանգում։

## Աշխարհագրություն
Գտնվում է նահանգի հարավարևելյան մասում։ Վարչական կենտրոնը Սարչի քաղաքն է։

Բնակչությունը ըստ 2011 թվականի տվյալների կազմում է 18 085 մարդ։ Տարածքը՝ 120,25 կմ²։

## Շրջաններ
Գավառը բաժանված է 5 շրջանների՝

# Սարչի Նորտե
# Սարչի Սուր
# Տորո Ամարիլիո
# Սան Պեդրո
# Ռոդրիգես

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Կոստա Ռիկայի գավառներ
Վարդան Դավթյան

** Վարդան Սերյոժայի Դավթյան** (), ՀՀ պետական գործիչ, ՀՀ Սյունիքի մարզպետի տեղակալ։

## Կրթություն
*1974-1984 թթ. - սովորել և ոսկե մեդալով ավարտել է Գորիսի Ակսել Բակունցի անվան միջնակարգ դպրոցը։
*1984-1989 թթ. - սովորել և ավարտել է Երևանի Կ.Մարքսի անվան պոլիտեխնիկական ինստիտուտը՝ ինժեներ-տնտեսագետի որակավորմամբ։

## Աշխատանքային գործունեությունը
*1989-1991 թթ. - աշխատել է Գորիսի «Գամմա» սարքերի գործարանում որպես ինժեներ-տնտեսագետ։
*1990-1994 թթ. - Հայաստանի պետական ճարտարագիտական համալսարանում դասավանդել է «Էկոնոմիկա և կազմակերպում» առարկան։
*1990-1994 թթ. - «Սյունիք» համալսարանում դասավանդել է «Բիզնես և կառավարում» առարկան։
*1991-1993 թթ. – Գորիսի քաղաքային խորհրդի գործադիր կոմիտեի 1-ին կարգի մասնագետ։
*1993-1998 թթ. - ՀՀ աշխատանքի և սոցիալական ապահովության նախարարության Գորիս քաղաքի սոցիալական ծառայության գլխավոր տեսուչ, ապա՝ տնօրեն։
*1998-2006 թթ. - ՀՀ Սյունիքի մարզպետարանի Գորիսի սոցիալական ծառայության տարածքային գործակալության պետ։
*2006-2011 թթ. - Թիվ 37 ընտրատարածքային ընտրական հանձնաժողովի քարտուղար։
*2008-2014 թթ. - ՌԴ «Մինի Գրուպ» ՍՊԸ հայաստանյան մասնաճյուղի գործադիր տնօրեն։
*2012 թ. - աշխատել է ՀՀ աշխատանքի և սոցիալական հարցերի նախարարության սոցիալական ապահովության պետական ծառայությունում որպես մասնագետ։
*2012-2014 թթ. - «Միջազգային էներգետիկ կորպորացիա» ՓԲԸ ֆինանսատնտեսական գծով տնօրենի տեղակալի խորհրդական, ֆինանսների և էկոնոմիկայի դեպարտամենտի գլխավոր մասնագետ։
*2014 թ. դեկտեմբերի 17-ին ՀՀ վարչապետի որոշմամբ նշանակվել է Հայաստանի Սյունիքի մարզպետի տեղակալ։

## Պարգևներ և կոչումներ
*ՀՀ սոցիալական ապահովության նախարարի շնորհակալագիր (1996, 2003)։

Ամուսնացած է, ունի մեկ դուստր։ Անկուսակցական է։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Հայաստանի պետական գործիչներ
Կատեգորիա:1966 ծնունդներ
Կատեգորիա:Դեկտեմբերի 18 ծնունդներ
Կատեգորիա:Գորիս քաղաքում ծնվածներ
Կատեգորիա:ՀՊՃՀ շրջանավարտներ
Հայրիկի առևանգումը

**Հայրիկի առևանգումը** (), ամերիկյան ֆիլմ։ Լույս է տեսել 2009 թվականին։

## Սյուժե
Մելիսան հայտնի գրողի՝ Նիլ Մորիսի դուստրն է, ով գրել է Թրիփ Զում սուպերհերոսի մասին։ Դուստրը ատում է հերոսին, կարծելով, որ նա իր ընտանիքին խլում է իր ձեռքից։ Մելիսան խոսում է Թրիփի հետ ինչպես կենդանի մարդու հետ։ Աղջիկը որոշում է անցկացնել արձակուրդները հոր հետ, բայց դրա փոխարեն նրանք գնում են մի փոքրիկ քաղաք՝ Մերկյուրի, որտեղ տեղի է ունենում Նիլ Մորիսի գրքերի մրցույթը։ Հենց այդ օրը Նիլին առևանգում են նրա երկրպագուները․ Ուիզ, Անդրո և Շելդոն, ցանկանալով հաղթել մրցույթում օգտագործում են թակարդները, որոնք կային Նիլի գրքերում։ Մելիսան պետք է փրկեր հորը։ Նա հետևում է երկրպագուներին։ Նրանք ցանկանում էին Մորիսից ստանալ գիռք և թանկ վաճառել, որպես Նիլ Մորիսի վերջին Գիրքը։

## Դերերում
* Էմիլի Օսմենթ - Մելիսա Մորիս
* Դեյվիդ Հենրի - Ուիզ
* Մոյզես Արիաս - Անդրե
* Դենզել Ուիտակեր - Շել
* Ջեյսոն Էրլզ - Մերվ
* Ջոնաթան Կելտց - Թրիփ Զում
* Ֆիլ Լյուիս - Մորիս
* Չերլզ Հալդորդ - Սկանկ
* Ջորջ Նյուբերն - Նիլ Մորիս

## Հետաքրքիր փաստեր
* Ֆիլմի սաունդթրեքը կատարում է գլխավոր դերակատար Էմիլի Օսմենթը, երգի անունն է «Hero in me» 
* Էմիլի Օսմենթը, Մոյզես Արիասը, Ջեյսոն Էրլզը միասին նկարահանվել են Հանա Մոնտանա հեռուստասերիալում
* Դեյվիդ Հենրին նկարահանվել է Բեվերլի Փլեյսի հրաշագործները հեռուստասերիալում

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* 
* «Հայրիկի առևանգումը» Disney.com կայքում

Կատեգորիա:2000-ականների ամերիկյան ֆիլմեր
Կատեգորիա:2009 ֆիլմեր
Կատեգորիա:Disney հեռուստաալիքի օրիգինալ ֆիլմեր
Կատեգորիա:Ամերիկյան պատանեկան կինոկատակերգություններ
Կատեգորիա:Անգլերեն ֆիլմեր
Կատեգորիա:Ֆիլմեր գրողների մասին
Կատեգորիա:Ֆիլմեր հայր-դուստր հարաբերությունների մասին
Գենսբուր. հերոսական կյանք

**«Գենսբուր. հերոսական կյանք»** (), 2010 թվականին Ժոան Սֆարի նկարահանած ֆրանսիական դրամա, կենսագրական ֆիլմ ֆրանսիացի երգիչ Սերժ Գենսբուրի մասին։ Սա Լյուսի Գորդոնի վերջին ֆիլմն է. 2009 թվականին նա ինքնասպանություն է գործել։

2014 թվականին ֆիլմը ներկայացվել է «Ոսկե ծիրան» կինոփառատոնի «Արտամրցութային ծրագրեր» բաժնում։

## Սյուժե
Ֆիլմը պատմում է հայտնի երգիչ Սերժ Գենսբուրի մասին՝ սկսած օկուպացված Փարիզում նրա դաստիարակությունից մինչև հռչակի հասնելը, ինչպես նաև նրա սիրային արկածները Ժուլիետ Գրեկոյի, Բրիջիտ Բարդոյի և ամուսնությունը Ջեյն Բիրկինի հետ։

Ֆիլմում հնչում են Գենսբուրի հայտնի երգերը։

## Դերերում

## Մրցանակներ
Տվյլաները ըստ՝ IMDb կայքի

*  - 2010, հունվարի 20
*  - 2010, հունվարի 27
*  - 2010, մարտի 18
*  - 2010, մարտի 21
*  - 2010, ապրիլի 2
*  - 2010, ապրիլի 9
*  - 2010, ապրիլի 15
*  - 2010,, ապրիլի 23
*  - 2010, մայիսի 21
*  - 2010, հուլիսի 8
*  - 2010, սեպտեմբերի 30
*  - 2010, հոկտեմբերի 29
*  - 2010, նոյեմբերի 4
*  - 2010, դեկտեմբերի 17


## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն
* Joann Sfar, Gainsbourg : Hors champ, Paris, Éditions Dargaud, &lrm; 2009, 430 p. (ISBN 9782205064315)
* Joann Sfar, Gainsbourg : Images, Paris, Éditions Dargaud, &lrm; 2009, 20 p. (ISBN 9782205064308)
* Mathieu Sapin, Feuille de chou : Journal d'un tournage, t. 1, Paris, Éditions Delcourt, coll. « Shampooing / Feuille de chou », &lrm; 2010, 358 p. (ISBN 9782756018577)
* Mathieu Sapin, Feuille de chou : Journal d'un après-tournage, t. 2, Paris, Éditions Delcourt, coll. « Shampooing / Feuille de chou », &lrm; 2010, 500 p. (ISBN 9782756022772)
* Frédéric Vidal (dir.), Hors série Gainsbourg (vie héroïque) : Joann Sfar immortalise Gainsbourg, Paris, Casemate, &lrm; 2010, 98 p

## Արտաքին հղումներ
* Ֆիլմի մասին imdb.com կայքում

Կատեգորիա:2010 ֆիլմեր
Կատեգորիա:2010-ականների բրիտանական ֆիլմեր
Կատեգորիա:2010-ականների կենսագրական դրամա ֆիլմեր
Կատեգորիա:2010-ականների ֆրանսերեն ֆիլմեր
Կատեգորիա:2010-ականների ֆրանսիական ֆիլմեր
Կատեգորիա:Universal Pictures ֆիլմեր
Կատեգորիա:«Սեզար» մրցանակի դափնեկիր ֆիլմեր
Կատեգորիա:Բրիտանական դրամա ֆիլմեր
Կատեգորիա:Ժոան Սֆարի ֆիլմեր
Կատեգորիա:Իրական դեպքերի հիման վրա նկարահանված ֆիլմեր
Կատեգորիա:Իրական դեպքերի վրա հիմնված դրամա ֆիլմեր
Կատեգորիա:Կոմիքսների էկրանավորումներ
Կատեգորիա:Ֆիլմեր Փարիզի մասին
Կատեգորիա:Ֆիլմեր, որոնց գործողությունները տեղի են ունենում 1940-ականներին
Կատեգորիա:Ֆիլմեր, որոնց գործողությունները տեղի են ունենում 1950-ականներին
Կատեգորիա:Ֆիլմեր, որոնց գործողությունները տեղի են ունենում 1960-ականներին
Կատեգորիա:Ֆիլմեր, որոնց գործողությունները տեղի են ունենում 1970-ականներին
Կատեգորիա:Ֆիլմեր, որոնց գործողությունները տեղի են ունենում 1980-ականներին
Կատեգորիա:Ֆիլմեր, որոնց գործողությունները տեղի են ունենում 1990-ականներին
Կատեգորիա:Ֆրանսերեն ֆիլմեր
Կատեգորիա:Ֆրանսիական դրամա ֆիլմեր
Կատեգորիա:Ֆրանսիական կենսագրական ֆիլմեր
Կատեգորիա:Ֆրանսիական ֆիլմեր
Կատեգորիա:Ֆրանսիայում նկարահանված ֆիլմեր
Լ’Ումո

** Լ’Ումո** (), համայնք Ֆրանսիայում՝ Պուատու-Շարանտ երկրամասի Ծովափնյա Շարանտ գավառի Լա Ռոշելի շրջանում։ Մտնում է Լա Ռոշել 9 կանտոնի կազմի մեջ։

Համայնքի INSEE կոդ՝ 17190։

## Բնակչություն
Համայնքի բնակչությունը 2010 թվականին կազմում էր 2267 մարդ։

## Ծանոթագրություններ

## Տես նաև
* Ֆրանսիայի շրջանների ցանկ

## Արտաքին հղումներ
*  Վիճակագրության ազգային ինստիտուտ. Լ’Ումո 

Կատեգորիա:Ֆրանսիայի համայնքներ
Լա Բրե լե Բեն

**Լա Բրե լե Բեն** (), համայնք Ֆրանսիայում, Պուատու Շարանտա մարզի Ծովափնյա Շարանտի գավառում։ Մտնում է Սեն Պյեր դ՛Օլերոն կանտոնի կազմի մեջ։ Հանդիսանում է Ռոշֆոր շրջանը։

Համայնքի INSEE կոդ՝ 17486։

## Բնակչություն
Համայնքի բնակչությունը 2010 թվականին կազմում էր 756 մարդ։

## Ծանոթագրություններ

## Տես նաև
* Ֆրանսիայի շրջանների ցանկ

## Արտաքին հղումներ
* Վիճակագրության ազգային ինստիտուտ. Լա Բրե լե Բեն 

Կատեգորիա:Ֆրանսիայի համայնքներ
Համլետ Հայրապետյան (այլ կիրառումներ)

**Համլետ Հայրապետյան** անունը կարող է վերաբերել հետևյալ անձանց.

* Համլետ Հայրապետի Հայրապետյան -  ՀՀ պետական գործիչ, Հայաստանի Հանրապետության Կոտայքի մարզպետի տեղակալ։
* Համլետ Վոլոդյայի Հայրապետյան - հայ ազատամարտիկ։
* Համլետ Գրիգորիի Հայրապետյան - հայ բժիշկ։
Գագիկ Միրիջանյան

**Գագիկ Մուշեղի Միրիջանյան** (), ՀՀ պետական և առողջապահության ոլորտի գործիչ, ՀՀ Արմավիր մարզի մարզպետ։

## Կրթություն
* 1988-1998 թթ. - սովորել և ավարտել է Երևանի Լ.Ն. Տոլստոյի անվան թիվ 128 միջնակարգ դպրոցը։
* 1998-2004 թթ. - սովորել և ավարտել է Երևանի Մխիթար Հերացու անվան պետական բժշկական համալսարանի ընդհանուր բժշկության ֆակուլտետը։
* 2004-2006 թթ. - սովորել և ավարտել է Երևանի Մխիթար Հերացու անվան պետական բժշկական համալսարանի կլինիկական օրդինատուրան՝ «հանրային առողջություն և առողջապահության կազմակերպիչ» մասնագիտությամբ։
* 2009 թ. – պաշտպանել է թեկնածուական ատենախոսություն՝ ստանալով բժշկագիտության թեկնածուի գիտական աստիճան։
* 2012 թ. - շնորհվել է դոցենտի կոչում։ 39 գիտական հոդվածի և 3 մեթոդական ձեռնարկի հեղինակ։
* Վերապատրաստվել է Մոսկվայում։

## Աշխատանքային գործունեությունը
* 2005-2008 թթ. - Երևանի Մխիթար Հերացու անվան պետական բժշկական համալսարանի հանրային առողջություն և առողջապահության ամբիոնի լաբորանտ։
* 2008-2011 թթ. - Երևանի Մխիթար Հերացու անվան պետական բժշկական համալսարանի հանրային առողջություն և առողջապահության ամբիոնի ասիստենտ։
* 2010-2011 թթ. - Երևանի Մխիթար Հերացու անվան պետական բժշկական համալսարանի ստոմատոլոգիական ֆակուլտետի դեկանի տեղակալ։
* 2011-2012 թթ. - Երևանի Մխիթար Հերացու անվան պետական բժշկական համալսարանի բուժական հաստատությունների կառավարման և բժշկական իրավունքի ամբիոնի ասիստենտ։
* 2012 թվականից - Երևանի Մխիթար Հերացու անվան պետական բժշկական համալսարանի առողջապահության կառավարման և տնտեսագիտության ամբիոնի ասիստենտ, ապա՝ դոցենտ։
* 2011-2012 թթ. - Երևանի Մխիթար Հերացու անվան պետական բժշկական համալսարանի բուժօգնության որակի վերահսկման բաժնի պետ։
* 2013-2015 թթ. - Երևանի Մխիթար Հերացու անվան պետական բժշկական համալսարանի աշխատակազմի ղեկավար։
* 2015 թ. փետըրվարի 11-ին ՀՀ վարչապետի որոշմամբ նշանակվել է Հայաստանի Հանրապետության առողջապահության նախարարի տեղակալ։

Ամուսնացած է։ Գագիկ Միրիջանյանը ՀՀ վաստակավոր բժիշկ Մուշեղ Միրիջանյանի որդին է։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:1981 ծնունդներ
Կատեգորիա:Բժշկական գիտությունների թեկնածուներ
Կատեգորիա:Երևան քաղաքում ծնվածներ
Կատեգորիա:Երևանի պետական բժշկական համալսարանի շրջանավարտներ
Կատեգորիա:Հայ առողջապահության կազմակերպիչներ
Կատեգորիա:Հայ բժիշկներ
Կատեգորիա:Հայաստանի պետական գործիչներ
Կատեգորիա:Օգոստոսի 16 ծնունդներ
Վահիդա Ռեհման

**Վահիդա Ռեհման** (հինդի` वहीदा रहमान, ), հնդիկ կինոդերասանուհի և պարուհի, նկարահանվել է տելուգու, հինդի և թամիլերեն լեզուներով մոտ 80 ֆիլմում։ Ազգային կինոմրցանակի և Filmfare Awards-ի մրցանակակիր, պարգևատրվել է նաև կառավարական Պադմա Շրի և Պադմա Բհուշան պարգևներով։

## Կենսագրություն
Վահիդա Ռեհմանը ծնվել է 1938 թվականի փետրվարի 3-ին, ներկայիս Թամիլնադ նահանգում ` հնդկական ադմինիստրատիվ ծառայության սպայի ընտանիքում և ուներ երեք քույր։ Երբ ընտանիքը տեղափոխվել է Ջայպուր, նա հաճախել է տեղի Սուրբ Հովսեփի վանքին կից դպրոցը, միաժամանակ ուսումնասիրելով հնդկական դասական պարեր։ 1948 թվականին նրան հրավիրել են «Rojulu Marayi» ֆիլմում պարային համար կատարելու։ Այդ ժամանակ նա 15 տարեկան էր։ Ֆիլմի պրեմիերան կայացել է 1955 թվականին և երեկույթներից մեկի ժամանակ, որտեղ նշում էին ֆիլմի հաջողությունը, նրան նկատել է ռեժիսոր Գուրու Դատը և հրավիրել Բոլիվուդ։

1956 թվականին Վահիդա Ռեհմանը նկարահանվել է «Դետեկտիվ» ֆիլմում, սակայն նրա առաջին գլխավոր դերը 1957 թվականին նկարահանված «Ծարավ» ֆիլմում էր։ Այնուհետև հաջորդել են «Թղթե ծաղիկներ» (1959 թ.), «Լիալուսին» (1962 թ.) և «Տերը, տիրուհին և ծառան» (1962 թ.) կինոնկարները։ Վահիդա Ռեհմանը հիանալիորեն էր աշխատում Դև Անանդի հետ։ Նրանք միասին նկարահանվել են «16 թվականը» (1958 թ.) և «Սև շուկա» (1960 թ.) ֆիլմերում, սակայն 1965 թվականին նկարահանված «Սուրբը» («Էքսկուրսավարը») կինոնկարի համար Վահիդա Ռեհմանը ստացավ իր առաջին Filmfare Award մրցանակը՝ կանացի լավագույն դերի համար։

1962 թվականին Վահիդա Ռեհմանը նկարահանվել է Սաթյաջիտ Ռայի «Ուղևորություն» կինոնկարում։ Նրա տաղանդի դրսևորման վառ օրինակներից էր «Երրորդ խոստումը» (1967 թ.) ֆիլմը՝ Ռաջ Կապուրի մասնակցությամբ։ 1967 թվականին Դիլիպ Կումարի հետ նկարահանվել է «Ռամն ու Շյամը» ֆիլմում, իսկ 1968 թվականին Ռաջեշ Կհաննայի հետ՝ «Երկնագույն լոտոս» կինոնկարում։ 1971 թվականին նկարահանվել է «Ռեշման և Շերան» կինոնկարում, որտեղ նրա խաղընկերն էր Սունիլ Դատը։ 1970-ական թվականներին արդեն նրան առաջարկում էին երկրորդական դերեր, իսկ 1980-1990-ական թվականներին հազվադեպ էր ընդունում առաջարկները, քանի որ զբաղված էր երեխաների դաստիարակությամբ և իր անձնական բիզնեսով։ Վահիդա Ռեհմանի հետագա տարիների աշխատանքներից են «Սիրո ակնթարթ» (1991 թ.), «Ջուր» (2005 թ.), «Քրքումի գույնը» (2006 թ.), «Դելի-6» (2009 թ.) և այլ ֆիլմեր։

## Անձնական կյանքը
Վահիդա Ռեհմանը երկարատև սիրավեպ է ունեցել ռեժիսոր Գուրու Դատի հետ։ Նրանց բաժանման հիմնական պատճառներից մեկն այն էր, որ Գուրու Դատը ամուսնացած էր։ 1974 թվականին նա ամուսնացել է դերասան Շաշի Ռեքհիի հետ և ունեցել երկու երեխա՝ մեկ դուստր և մեկ որդի։ Վահիդա Ռեհմանի ամուսինը մահացել է 2000 թվականին։

## Մասնակի ֆիլմագրությունը

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Հնդիկ դերասանուհիներ
Կատեգորիա:Հնդիկ կինոդերասաններ
Կատեգորիա:Պադմա Բհուշան շքանշանի ասպետներ
Մարտին Ալմագրո Բաշ

**Մարտին Ալմագրո Բաշ** (, ), իսպանացի հնագետ։ Իսպանական քաղաքացիական պատերազմի մասնակից։

Պատմաբան Մարտին Ալմագրո Գորբեայի հայրը։

## Կենսագրություն
Մարտին Ալմագրո Բաշը ծնվել է Տրամակաստիլյայում։ Սովորել է Ալբառասինի պիարիստների քոլեջում, 1928-1930 թվականներին՝ Վալենսիայի համալսարանում, այնուհետև՝ Մադրիդի Կոմպլուտենսե համալսարանում, ստացել դոկտորի կոչում, եղել Հյուգո Օբերմայերի աշակերտը, 1930-ական թվականներին մեկնել է Գերմանիա, որտեղ ավարտել է ուսումը։

1936 թվականի հուլիսի 31-ին մասնակցել է Իսպանիայի քաղաքացիական պատերազմին, զինվորագրվել իսպանական ֆալանգում

մինի|Մարտին Ալմագրո Բաշը 1950-1960-ական թթ.

1939 թվականին նշանակվել է Կատալոնիայի հնագիտական թանգարանի (Բարսելոնա) տնօրեն։ 1940 թվականին եղել է Սանտիագոյի համալսարանի հնագույն պատմության ամբիոնի պրոֆեսոր, 1943 թվականին՝ Բարսելոնայի համալսարանի նախնադարի ամբիոնի պրոֆեսոր։

Մադրիդի և Բարսելոնայի համալսարաններում եղել է վաղ մարդկության պատմության պրոֆեսոր, 1968-1981 թվականներն եղել է Մադրիդի ազգային հնագիտական թանգարանի տնօրեն, միաժամանակ աշխատել է Իսպանիայի ազգային հետազոտության խորհրդում։

## Պարգևներ
* Ոսկե մեդալ գեղարվեստի բնագավառում գործունեության համար
* Ալֆոնսո X Իմաստասերի շքանշան
* Քաղաքացիական ծառայության շքանշան (Իսպանիա)
* Իտալիայի հանրապետության մշակույթի ոսկե մեդալ
* Ֆրանսիական ակադեմիայի արմավենի

## Աշխատություններ
* Introducción a la arqueología (1941)
* Ampurias: Historia de la ciudad y guía de sus excavaciones (1951)
* La necrópolis de Ampurias (1955)
* El Señorío Soberano de Albarracín bajo los Azagra (1959)
* Introducción al estudio de la prehistoria y de la arqueología de campo (1960)
* Manual de Historia Universal. Prehistoria (1960)
* Historia de Albarracín y su sierra (1959-1964)
* Las estelas decoradas del sureste peninsular (1966)
* El arte prehistórico en el Sáhara español (1968)

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Recopilación de trabajos de Martín Almagro Basch a Dialnet
* Martín Almagro Basch en ''El anaquel de Spantamicus'' Bibliografia completa i enllaçada de D. Martín Almagro Basch
* Empúries: revista de món clàssic i antiguitat tardana a Revistes Catalanes amb Accés Obert (RACO)
* Treballs de Martín Almagro prublicats a ''Empúries - Ampurias''

Կատեգորիա:Իսպանացի հնագետներ
Կատեգորիա:Մադրիդի ազգային հնագիտական թանգարանի տնօրեններ
Կատեգորիա:Իսպանացի պատմաբաններ
Կատեգորիա:Մադրիդի Կոմպլուտենսե համալսարանի շրջանավարտներ
Կատեգորիա:Իսպանացի արվեստագետներ
Կատեգորիա:Իսպանացի գիտնականներ
Բուֆինիերյո

**Բուֆինիերյո** (), համայնք Ֆրանսիայում, Պիկարդիա մարզի Էնա գավառում։ Մտնում է Լան-1 կանտոնի կազմի մեջ։ Հանդիսանում է Լան շրջանը։

Կոմունայի INSEE կոդ՝ 02104։

## Բնակչություն
Կոմունայի բնակչությունը 2010 թվականին կազմում էր 103 մարդ։

## Տնտեսություն
2010 թվականին աշխատունակ տարիք (15-64 տարեկան) ունեցող 64 մարդկանցից 49-ը տնտեսապես ակտիվ են եղել, 15-ը՝ պասիվ (ակտիվության ցուցանիշը՝ 76,6 % է, 1999 թվականին՝71,4 %)։ 49 ակտիվ բնակիչներից աշխատել են 47-ը (23 տղամարդ, 24 կին), գործազուրկ է եղել 2 մարդ (2 տղամարդ և 0 կին)։ 15 պասիվներից 6 հոգի եղել են աշակերտ կամ ուսանող, 6-ը՝ թոշակառու, 3-ը պասիվ են եղել այլ պատճառներով։

## Տես նաև
* Ֆրանսիայի շրջանների ցանկ

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Վիճակագրության ազգային ինստիտուտ. Բուֆինիերյո 

Կատեգորիա:Էնա դեպարտամենտի կանտոններ
Կատեգորիա:Ֆրանսիայի համայնքներ
Քթի քչփորում

**Քթի քչփորում**, ռունգերից չորացած քթի լորձունգը մատով դուրս հանելու մարդկային սովորություն։ Չափավոր քչփորումը որպես նորմայից շեղում չի դիտարկվում, սակայն այդ գործով չափազանց զբաղվելը կարող է վկայել մարդու հոգեկան խանգարման մասին։ Հիվանդագին քչփորման համար հաճախակի օգտաոգործվում է **ռինոտիլլեքսոմանիա** () եզրը։ Երկարատև քչփորումը կարող է քթից արյունահոսություն կամ ավելի լուրջ վնասվածքներ առաջացնել։

«Քիթ քչփորել» արտահայտությունը օգտագործվում է անիմաստ և աննպատակ ժամանացի փոխաբերական նկարագրման համար։

## Ֆիզիոլոգիական հիմքերը
Քիթը շչչառության և հոտառության կարևոր ֆիզիոլոգիական գործառույթ է կատարում։ Նրա ներքին հարթությունը ցածկված է էպիթելային հյուսվածքով, որի երեսին էլ գտնվում քթի լորձունգը։ Հոտառական ընդունիչներից բացի քթի մեջ են գտնվում բացմաթիվ զգայողական վերջույթներ։ Կողմնակի մասնիկների քթի մեջ ընկնելը կամ չորացած լորձունգը գրգռում են զգայողական ընդունիչները և փռշտացնող ռեֆլեքս են առաջացնում։ Օրգանիզմին հարկավոր է պահել քթի խոռոչ մաքրության մեջ։ Այդ իմաստով քթի քչփորումը ֆիզիոլոգիապես արդարացված գործընթաց է։

## Արտաքին հղումներ
* Բիբիսի՝ Ճշմարտությունը քթի քչփորման մասին
* Երեխաները և քթի քչփորումը 

Կատեգորիա:Սովորություններ
Կատեգորիա:Քթաբանություն
Նկարչի կղկղանք

**Նկարչի կղկղանք** (), կոնցեպտուալիզմի ներկայացուցիչ իտալացի գեղանկարիչ Պիեռո Մանձոնիի արվեստի ստեղծագործություն։

1961 թվականի մայիսին Պիռո Մանձոնին հավաքել է սեփական կղկղանքը 90 համարակալված պահածոների բանկաների մեջ, որոնցից ամեն մեկի մեջ կար 30 գրամ պարունակություն։ Այդ բանից հետո գեղանկարիչը գրել է ամեն բանկայի վրա «գեղանկարչի 100%-անոց բնական կղկղանք» իտալերեն, անգլերեն, ֆրանսերեն և գերմաներեն և վաճառել է դրանք նույն քաշի ոսկու գնով։ Ընթացիկ գինը հավասար է մոտավորապես 30&nbsp;500 եվրոյի։ 2007 թվականի մայիսի 23-ին նմուշներից մեկը վաճառվել է 124&nbsp;000 եվրոյով «Սոթբիս» աճուրդում։

Մանձոնին վստահեցնում էր, որ իր նախագծով նա ուշադրություն է դարձնում արվեստի ստեղծագործությունների գնորդների դյուրահավատությանը։ Նա ասել է, որ «միլանյան այդ բոլոր բուրժուական խոզերին դուր է գալիս միայն կղկղանքը»։

Մանձոնիի հետ աշխատած գեղանկարիչ Ագոստինո Բոնալումիի հավաստիացմամբ, բանկաների մեջ իրականում սովորական գիպս էր։ Այնուամենայնիվ, չնայած բանկաներից շատերը պայթել են, դրանց տերերից ոչ մեկը չէր հայտարարել «խաբեության» մասին։

## Գրականություն
* Germano Celant, Piero Manzoni, New York 1972
* Freddy Battino and Luca Palazzoli, Piero Manzoni: Catalogue raisonné, Milan 1991, pp.&nbsp;123–8, 472-5, catalogue no. 1053/4, reproduced p.&nbsp;472
* Piero Manzoni, exhibition catalogue, Serpentine Gallery, London 1998, reproduced pp.&nbsp;201–6 in colour

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:1961
Կատեգորիա:Ժամանակակից արվեստի ստեղծագործություններ
Կատեգորիա:Մոդեռնիզմի արվեստ
Համլետ Հայրապետյան (պետական գործիչ)

**Համլետ Հայրապետի Հայրապետյան** (), ՀՀ պետական և քաղաքական գործիչ, ՀՀ Կոտայքի մարզպետի տեղակալ։

## Կրթություն
*1963-1973 թթ. – սովորել և ավարտել է Կամարիսի միջնակարգ դպրոցը։
*1973-1980 թթ. - սովորել և ավարտել է Հայաստանի պետական ճարտարագիտական համալսարանի մեխանիկա-մեքենաշինության ֆակուլտետը։
*1975-1977 թթ. - սովորել և ավարտել է Հայաստանի պետական ճարտարագիտական համալսարանի հասարակագիտական մասնագիտությունների ֆակուլտետը՝ քաղաքական և հասարակական աշխատողի մասնագիտացմամբ։
*1991-1993 թթ. - սովորել և ավարտել է Երևանի բիզնես դպրոցը բրոքեր և մենեջերի մասնագիտացմամբ։

## Աշխատանքային գործունեությունը
*1982-1985 թթ. - աշխատել է «Հայտրանսշին» տրեստի թիվ 99 ավտոբազայում՝ որպես գլխավոր ինժեներ։
*1985 թ. - աշխատել է Լուսակերտի փականքային իրերի գործարանում՝ որպես գլխավոր մեխանիկ։
*1985-1988 թթ. - եղել է Աբովյանի շինանյութերի և շինարարական առարկաների կոմբինատի ավտոպարկի պետ։ 
*1991-1997 թթ. – Աբովյանի պտուղ-բանջարեղենի մթերման և մանրամեծածախ առևտրի միավորման գրասենյակի տնօրեն։ 
*1992-1996 թթ. - եղել է Աբովյանի քաղաքային խորհրդի և շրջանային խորհրդի պատգամավոր։
*1996 թ. լրացուցիչ ընտրություններով ընտրվել է ՀՀ Ազգային ժողովի 1-ին գումարման պատգամավոր։ Պաշտպանության, ազգային անվտանգության և ներքին գործերի մշտական հանձնաժողովի նախագահի տեղակալ։
*1998-1999 թթ. – ՀՀ Հարկային պետական տեսչության 4-րդ վարչության Կոտայքի տարածքային բաժնի պետ։
*1999-2000 թթ. - ՀՀ Պետական եկամուտների նախարարության Գուգարքի տարածաշրջանային մաքսատան պետ։
*2000 թ. – Պետական եկամուտների նախարարության օպերատիվ հետախուզության վարչության 6-րդ բաժնի պետ։
*2000-2001 թթ. - «Երևան քաղաքի տրանսպորտի վարչության կենտրոնական դիսպետչերական» ՊՓԲԸ գործադիր տնօրեն։
*2006-2008 թթ. - «Հայաստանի էլեկտրական ցանցեր» ՓԲԸ «Գեղամա» մասնաճյուղի ընդհանուր հարցերով առաջին փոխտնօրենի տեղակալ։
*2015 թ. հուլիսի 29-ին ՀՀ վարչապետի որոշմամբ նշանակվել է Հայաստանի Հանրապետության Կոտայքի մարզպետի տեղակալ։

## Պարգևներ
*Մարտական ծառայության մեդալ (2009)։
*ՀՀ ՊՆ «Վազգեն Սարգսյան» մեդալ (2008)։
*ՀՀ ՊՆ «Անդրանիկ Օզանյան» մեդալ (2006)։
*ՀՀ ՊՆ «ՀՀ Զինված ուժեր 20 տարի» հոբելյանական մեդալ (2012)։
*Մարտական ծառայության մեդալ (ԼՂՀ) (2006)։
*ՀՀ Ազգային ժողովի նախագահի հուշամեդալ (2015)։
*ՀՀ ԶՈՒ գլխավոր շտաբի պետի պատվոգիր (2015)։

Ամուսնացած է, ունի մեկ որդի և երկու դուստր։ Հայաստանի հանրապետական կուսակցության անդամ է։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Հայաստանի պետական գործիչներ
Կատեգորիա:Հունիսի 20 ծնունդներ
Կատեգորիա:Կամարիս գյուղում ծնվածներ
Կատեգորիա:ՀՊՃՀ շրջանավարտներ
Կատեգորիա:ՀՀ ԱԺ 1-ին գումարման պատգամավորներ
Կատեգորիա:ՀՀԿ անդամներ
Կատեգորիա:Մարտական ծառայության մեդալակիրներ
Կատեգորիա:Հայ քաղաքական գործիչներ
Առնանդամի իսլանդական թանգարան

thumb|left|The Icelandic Phallological Museum's sign
**Առնանդամի իսլանդական թանգարան** (), բացարձակապես կաթնասունների առնանդամներին նվիրված յուրահատուկ թանգարան Իսլանդիայի մայրաքաղաք Ռեյկյավիկում։ Թանգարանը հավաքում է Իսլանդիայում և այլ երկրներում տարածված բոլոր տեսակների կաթնասունների պահածոացված առնանդամները, ինչպես նաև թեմատիկայի հետ կապված արվեստի բազմաթիվ ստեղծագործություններ։ Թանգարանը ունի ավելի քան 200 ցուցադրանմուշ։ 2011 թվականի հուլիսից ցուցադրվում է նաև մարդու առնանդամը։

Թանգարանի խոշորագույն ցուցադրանմուշն է կապույտ կետի առնանդամը՝ 170 սմ երկարությամբ և 70 կգ քաշով։ Ամբողջությամբ այդ օրգանը կունենար 12 մետր երկարությունը և կքաշեր շուրջ 900-1500 կգ։ Հավաքածուի ամենափոքր ցուցադրանմուշը՝ 2 մմ երկարությամբ համստերների առնանդամի ոսկորները տեսնելու համար հարկավոր է օգտագործել խոշորացնող ապակի։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Պաշտոնական կայքը

Կատեգորիա:1997 թվականին հիմնադրված Իսլանդիայում
Կատեգորիա:1997 հիմնադրված թանգարաններ
Կատեգորիա:Անդրոլոգիա
Կատեգորիա:Առնանդամ
Կատեգորիա:Արական սեռական համակարգ
Կատեգորիա:Բժշկության թանգարաններ
Կատեգորիա:Իսլանդիայի բնագիտական թանգարաններ
Կատեգորիա:Մարդու վերարտադրողական համակարգ
Կատեգորիա:Ռեյկյավիկի թանգարաններ
Կատեգորիա:Սեքսուալությունը Իսլանդիայում
Լիքվիդամբար խեժատու

**Լիքվիդամբար խեժատու** (), համամելազգիների ընտանիքի, լիքվիդամբար ցեղի բույս։

## Նկարագրություն
Ծառ է՝ մինչև 45 մ բարձրությամբ, ուղիղ, սլացիկ բնով, որի տրամագիծը հասնում է 120-150 սմ-ի, նեղ, ձվաձև սաղարթով։ Երիտասարդ ընձյուղները սկզբում ծածկված են ելունդավոր, շիկավուն մազիկներով, ավելի ուշ՝ թևանման ելուստներով, կարմրագորշավուն են։ Բնի կեղևը խոր-ակոսավոր է, մուգ մոխրավուն։ Տերևները 5-7 խոր թաթաբլթակավոր են, 10-18 սմ երկարությամբ, փայլուն, վերևից մուգ կանաչ, ներքևից՝ ավելի բաց գույնի, աշնանը ստանում են մուգ մոռագույն գունավորում։ Բլթակները երկարավուն-եռանկյուն են, սրածայր, մանր-ատամնաեզր։ Տերևակոթունները հասնում են 6-18 սմ երկարության։ Տերևակիցները մանր են։ Առէջային ծաղիկները հավաքված են ծայրային ողկույզներում, ծածկված շիկավուն մազմզուկներով։ Վարսանդայինները հավաքված են միայնակ, դեպի ցած հակված գլխիկներում։ Պտղաբույլերը գնդաձև են, 2,5-3,5 սմ տրամագծով և ծառի վրա պահպանվում են ողջ ձմռան ընթացքում։

## Տարածվածություն
Տարածված է Հյուսիսային Ամերիկայում՝ Ֆլորիդա, Օհայո, Ինդիանա, Օկլահոմա, Միսսիսիպի գետի ստորին հոսանքներում, Կենտրոնական և Հարավային Մեքսիկայի լեռներում և Գվատեմալայում, ցածրադիր, շրով ամեն տարի ողողվող տեղամասերում։ Պահանջում է սննդանյութերով հարուստ, չափավոր խոնավ, ստրուկտուրային հողեր։ Բազմանում է սերմերով, որոնք տրատիֆիկացիայի կարիք են զգում։ Հայաստան է ներմուծվել 30-ական թվականներին և մշակվել է Երևանի կանաչ գոտում, որտեղ պաշտպանված վայրերում լավ է աճում, հազվադեպ է ցրտահարվում և աչքի է ընկնում դեկորատիվ բարձր ատկանիշներով։ ճրաշալի է աճում Իջևանի, դենդրարիում, որտեղ բոլորովին չի ցրտահարվում, առատորեն ծաղկում և պտղաբերում է։ Խորհուրդ է տրվում լայնորեն օգտագործել Հայաստանի մերձարևադարձային շրջաններում։ Արարատյան դաշտի տաք միկրոշրջաններում կարելի է մշակել սահմանափակ քանակությամբ։

## Կիրառություն
Բնափայտը կարմրագորշավուն է, ծանր, ամուր, օգտագործվում է զենքերի փայտյա մասերը պատրաստելու, կահույքի, տարայի, լավագույն ֆաներայի արտադրությունում, թղթի արդյունաբերության, ինչպես նաև վագոնաշինության և ինքնաթիռաշինության բնագավառում։ Հայաստանում արդյունաբերական կիրառում չունի։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Համամելազգիներ
Կատեգորիա:1753 թվականին նկարագրված բույսեր
Բաստիլի օպերա

**Բաստիլի օպերա** (), օպերայի թատրոն Փարիզում։ Մտնում է «Փարիզի ազգային օպերայի» սոցիալական և առևտրային ձեռնարկությունների կազմի մեջ։

## Պատմություն
[thumb|250px|Բաստիլյան երկաթուղային կայարան [20-րդ դարից սկսած]]
1982 թվականին նախագահ Ֆրանսուա Միտտերանն ընդունում է Փարիզում նոր օպերա կառուցելու որոշումը, «ժամանակակից և սիրված», կրելով զանգվածային դասական երաժշտության հիմնական մասը, որով Գարնեյի օպերան գլուխ չի հանել։

Որպես տեղանք, կառավարությունը որոշում է վերցնել նախկին Բաստիլյան երկաթուղային կայարանի տեղը և այդտեղ սկսել օպերայի շինարարությունը (*gare de Paris-Bastille*)։ Այն քաղաքին ծառայում էր 1859 թվականից մինչև 1969 թվականի դեկտեմբերի 14-ը, գտնվում էր Լիոնի և Շարանտոնի փողոցների միջև (la rue de Lyon et la rue de Charenton)։

1983 թվականին հանրապետությունում կազմակերպվել է օպերայի նախագծման և լավագույն ճարտարապետական մրցույթ։ Այդ մրցույթը հաղթել է 1984 թվականի նոյեմբերի 10-ին կանադա-ուրուգվայցի ճարտարապետ Կարլոս Օթը։

1984 թվականին արդեն սկսվում են Բաստիլյան երկաթուղու ապամոնտաժման աշխատանքները, որից հետո էլ նախապատրաստություն էին տեսնում նրա պաշտոնապես փակման ցուցահանդեսի արարողություննը։ Բաստիլյան հրապարակի (place de la Bastille) նոր շինարարությունը կանգնեցվել է ճարտարապետ Օթ Կառլոսի կողմից 1989 թվականին։

1989 թվականի հուլիսի 13-ին Բաստիլիի պաշարման երկու հարյուրամյակին տեղի է ունենում օպերայի պաշտոնական բացումը, շոու բեմադրողը Ռոբերտ Ուիլսոնն էր և իր շոու ծրագիրն կոչել էր «Առավոտից առաջ գիշերը» (*La Nuit avant le jour*)։ Օպերան սկսել է իր աշխատանքները 1990 թվականի մարտի 10-ից, իսկ առաջինը բեմադրվել է Հեկտոր Բերլիոզի «Տրոյացիներ» օպերան։

## Սրահների տեղունակություն
* Մեծ սրահը տեղավորում է 2.703 մարդ։
* Ամֆիթատրոնը տեղավորում է 450 մարդ։
* Ստուդիայի սրահը՝ 237 մարդ։

## Ծանոթագրություններ

## Աղբյուրներ
* Официальный сайт Оперы Бастилии
* Парижская национальная опера

Կատեգորիա:Փարիզի տեսարժան վայրեր
Կատեգորիա:Ֆրանսիայի օպերային թատրոններ
Խեդիվ

մինի|299x299px|Աբա II Հիլմի — վերջին խեդիվը
**Խեդիվ** (խեդիվա, խեդիֆ), պարսկերեն՝ պարոն, տեր, մեծ նախարար, առաջին մինիստր, վարչապետ, տիրակալ, փոխարքա ( *ḫidīv*,  *Hıdiv*)՝ Եգիպտոսի փոխ-սուլթանի, փոխ-կայսեր կամ փոխ-արքայի տիտղոսը, որը գոյություն է ունեցել Թուրքիայից Եգիպտոսի պաշտոնապես քաղաքական կախվածության և միաժամանակ՝ ներքին ինքնավարության ժամանակաշրջանի (1805-1914) մի հատվածում (1867—1914)։ Այդ տիտղոսը կրել են Եգիպտոսի Մուհամեդ Ալի փաշայի (ծնվ. 1769 թ., Եգիպտոսի փաշա՝ 1805-1848 թթ., վախճ.՝ 1849 թ.) ալբանական կամ **կավալացի** գահատոհմին պատկանող հետևյալ փաշաները՝ 
* Իսմայիլ-Փաշա, 
* Թաուֆիկ,
* Աբաս II Հիլմի։

## Պատմություն
Թուրքիայի սուլթան Աբդուլ-Ազիզը խեդիվի տիտղոս շնորհեց եգիպտական փաշա Իսմայիլին, դրանով իսկ նրան Օսմանյան կայսրության մյուս փոխարքաներից ավելի բարձր դասելով։ 1914 թվականին Եգիպտոսի նկատմամբ Անգլիայի պրոտեկտորատի կամ հովանավորության հռչակումից հետո Եգիպտոսի տիրակալներն ընդունեցին սուլթանի տիտղոսը։

## Խեդիվներ
* Իսմայիլ փաշա (1867—1879)
* Թաուֆիկ-փաշա (1879—1892)
* Աբաս II Հիլմի (1892—1914)

## Ծանոթագրություններ

## Տես նաև
* Եգիպտոսի խեդիֆաթ
* Փարավոն (տիտղոս)

Կատեգորիա:Ազգային և էթնիկ առաջնորդման կոչումներ
Կատեգորիա:Եգիպտոսի պատմություն
Կատեգորիա:Մուհամմադ Ալիի արքայատոհմ
Կատեգորիա:Օսմանյան կայսրության անձինք
Կատեգորիա:Օսմանյան կայսրության կառավարություն
Կատեգորիա:Օսմանյան տիտղոսներ
Կաղնի շագանակատերև

**Կաղնի շագանակատերև** (), հաճարազգիների ընտանիքի, կաղնի ցեղի բույս։

## Նկարագրություն
Տերևաթափ ծառ է՝ մինչև 25 մ բարձրությամբ, երիտասարդ ճյուղերը հարթ մոխրագույն են, իսկ բունը և բազմամյա ճյուղերը մուգ և խոր ճաքճքված կեղևով։ Ազատության մեջ սաղարթը վրանաձև է։ Երիտասարդ ընձյուղները ծածկված են խիտ դեղնամոխրագույն աղվամազով։ Տարեկան ընձյուղները գրեթե մերկ են։ Բողբոջները ձվաձև են, կարմրագորշավուն աղվամազով, սրածայր, և թեփուկներով ծածկված։ Շրջապատված են 1,5 սմ երկարությամբ գծանման, խիտ աղվամազապատ տերևակիցներով։ Տերևակոթունները ունեն 2 սմ երկարություն և մազմզուկապատ են։ Տերևները հիմնականում սեպաձև են, հիմքում կլորավուն կամ թեթևակի սրտաձև, երկարավուն, հակառակ-ձվաձև, կամ երկարավուն-էլիպսաձև, 10 — 18 սմ երկարությամբ և 4—8 սմ լայնությամբ։ Այն Եռանկյունաձև-սրածայր բլթակներով է և եզրերին 10 — 12 (երբեմն՝ 7 — 15) խոշոր, եռանկյուն սրածայր ատամիկներով է։ Տերևները ամուր են, գրեթե կաշվեկերպ, վերևից մուգ կանաչավուն, ներքևի կողմից մոխրասպիտակավուն աղվամազով ծածկված, սկզբնական շրջանում թեթևակի աղվամազապատ, իսկ հետագայում համարյա մերկ։ Հանդիպում են նաև ավելի լայն տերևներ։ Դրանք լինում են լայն, բութ ատամիկներով կամ բլթակներով, որոնք ծայրում կարճ սրված են։ Այսպիսի տերևների ներքին մակերեսը բաց կանաչավուն է, գրեթե մերկ։ Առէջային կատվիկները 7 — 10 սմ երկարություն ունեն։ Վարսանդային ծաղիկները և պտուղները միայնակ են կամ 2 -3-ական, Նստադիր կամ շատ կարճ, հաստ պտղակիր ունեն։ Պտղագավաթը կիսագնդաձև է, մինչև 2 սմ բարձրությամբ և 2,5 սմ տրամագծով։ Նրա թեփուկները ծածկված են մոխրագույն աղվամազով, սրածայր են, ստորինները՝ նեղ-օվալաձև, դեպի ետ ծռված միջինները և վերինները՝ նեղ-նշտարաձև, մինչև 1,5 սմ երկարությամբ։ Կաղինների երկարությունը կազմում է 2,5 —3,5 սմ, 2 — 3 անգամ ավելի երկար պտղագավաթից։

## Տարածվածություն
Բնական պայմաններում տարածված է Կասպից ծովի հարավարևմտյան ափերին, Լենքորանում, Մեծ Կովկասի նախալեռներում և Ադրբեջանիի հյուսիսարևմտյան շրջաններում։ Անտառներ է կազմում ցածրավայրերում և լեռներն է բարձրանում մինչեւ 1800 մ բացարձակ բարձրության վրա։ Կարևորագույն անտառ կազմող ծառատեսակ է համարվում իր տարածման շրջանում։ Հայաստանում հանդիպում է Երևանում, Վանաձորում և Իջևանում։ Երևանում մշակվում է 1930-ական թվականներից։ Քաղաքի կանաչ գոտում և Հաղթանակի զբոսայգում աճում են 50—55 տարեկան խոշոր ծառեր, մինչև 16 — 17 մ բարձրությամբ և 60 —65 սմ բնի տրամագծով։ Առատորեն ծաղկում և պտղաբերում են։ Թեթևակի ցրտահարվում են միայն արտակարգ երկարատեւ ու ցուրտ ձմռան դեպքում։

## Կիրառություն
Որպես հրաշալի դեկորատիվ ծառատեսակ միանգամայն պիտանի է հանրապետության ցածրադիր գոտու բնակավայրերի կանաչապատման համար։ Կարելի է օգտագործել մասսիվներում, խմբերում, ծառուղիներում եւ որպես սոլիտեր։ Վերջին տարիներին մասսայական կարգովդ բազմացվել է Երևանի բուսաբանական այգում։ Էկոլոգիական խումբը՝ IV: Մշակության հավանական շրջանները 9, 18 — 19, 20ա, 24-25, 28, 32։
## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Կաղնի
Թեղի էլիպսաձև

**Թեղի էլիպսաձև** (), թեղազգիների ընտանիքի, թեղի ցեղի բույս։

## Նկարագրություն
Խոշոր ծառ է մինչև 40 մ բարձրությամբ և 1-1,5 մ բնի տրամագծով։ Սաղարթը լայն-գլանաձև է։ Բնի և բազմամյա ճյուղերի կեղևը մոխրավուն կամ կարմրագորշավուն է։ Տերևներն էլիպսաձև են, սղոցաեզր, մինչև 15 սմ երկարությամբ։ Ծաղիկներն աննշան են, մանր, կանաչավուն։ Թևապտուղները հակառակ-ձվաձև են, էլիպսաձև կամ կլորավուն, 3 սմ երկարությամբ, կենտրոնում գտնվող ընկուզիկով։ Ծաղկում է ապրիլին,
պտուղները հասունանում են մայիսին, այդ ժամանակաշրջանը համընկնում է գարնան ավարտին։

## Տարածվածություն
Բնական պայմաններում հանդիպում է Կովկասում, Եվրոպայի արևմուտքում։ Հայաստանի շրջաններում, Ապարանում, Արարատյան դաշտի նախալեռնային գոտում, Վայքում, Զանգեզուրում, Մեղրիում, Սևանի ավազանում։ Հանդիպում է միջին և վերին լեռնային գոտիներում, կաղնաբոխային և հաճարի անտառներում, ծովի մակերևույթից 1300-2100 մ բարձրության վրա։ Համարվում է տիպիկ բարձրլեռնային ծառատեսակ։ Չնայած այդ հանգամանքին, մեծ հաջողությամբ է աճում նաև մեր հանրապետության ցածրադիր գոտու պայմաններում։ Լուսասեր է, պահանջկոտ հողի բերրիության նկատմամբ, խոնավասեր է, բավականին ցրտադիմացկուն։

## Կիրառություն
Այս ծառատեսակը հաճախ է վարակվում հոլանդական հիվանդությամբ, որը կործանարար է թեղիների համար։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Թեղազգիներ
Ձելկովա բոխիատերև

**Ձելկովա բոխիատերև** (), թեղազգիներ ընտանիքի ձելկովա ցեղի բույս։ 
## Նկարագրություն
Հզոր, ճյուղատարած ծառ է՝ 25—30 մ բարձրությամբ և մինչև 2,0 մ բնի տրամագծով։ Խիտ տնկարկներում բունը ուղիղ է, սլացիկ, ճյուղերից ազատ։ Ազատության մեջ առաջացնում է ուժեղ ճյուղավորված հզոր, լայն գլանաձև սաղարթ, կլորավուն գագաթով։ Բնի և բազմամյա ճյուղերի կեղևը մոխրագորշավուն է։ Ընձյուղները կարմրագորշավուն են, մազմզուկապատ։ Բողբոջները երկարավուն-կոնաձև են, 2֊3 մմ երկարությամբ, կարմրագորշավուն կամ դարչնագույն։ Տերևները էլիպսաձև են կամ երկարավուն-էլիպսաձև, սրածայր, 4—8 սմ երկարությամբ և 2—4 սմ լայնությամբ, սղոցաեզր, վերևի կողմից փայլուն, մուգ կանաչ, ներքևից ավելի բաց գույնի։ Աշնանը սովորաբար գորշ կամ դեղնավուն գույն են ստանում։ Ծաղկում է ապրիլին, տերևները բացվելու հետ միաժամանակ։ Տերևաթափը դիտվում է նոյեմբերին։ Պտուղները մանր են, 
կանաչավուն, անկյունավոր, հասունանում են օգոստոս-սեպտեմբերին։ Ապրում է մինչև 300 տարի։

## Տարածվածություն
Տարածված է Կովկասում, Իրանում, Թուրքիայում։ Հայաստանում հանդիպում է միայն Զանգեզուրում, աննշան քանակությամբ, բոխակարնային անտառներում, ծովի մակերևույթից 900 մ բարձրության վրա։ Պահանջկոտ բույս է։ Գերադասում է խոր, սննդանյութերով հարուստ, չափավոր խոնավ անտառային սևահողերը։ Ստվերատար է. խիստ զգայուն է ուշ գարնանային և վաղ աշնանային ցրտահարությունների նկատմամբ։ Պահանջկոտ է ոչ միայն հողի, այլ նաև օդի խոնավության նկատմամբ։ Բազմանում է սերմերով, կտրոնավորմամբ և պատվաստի միջոցով։

## Կիրառություն
Պիտանի է ծառուղիների, խմբերի, մասսիվների համար, և որպես սոլիտեր։ Քանի որ առատ արմատային մացառներ է տալիս, հաջողությամբ կարելի է օգտագործել հակաէրոզիոն հողապաշտպան տնկարկներում։ Չափազանց արժեքավոր ծառատեսակ է, որը գրանցված է Հայաստանի «Կարմիր գրքում» և ենթակա է պահպանության։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Թեղազգիներ
Կատեգորիա:Չվտանգված տեսակներ
Թեղի մանրատերև

**Թեղի մարատերև** (), թեղազգիների ընտանիքի թեղի ցեղի բույս։

## Նկարագրություն
12-15 մ բարձրությամբ և մինչև 1 մ բնի տրամագծով ծառ է։ Սաղարթը խիտ է, վրանաձև։ Ընձյուղները նուրբ են, մազմզուկապատ։ Տերևները էլիպսաձև են, ձվաձև կամ հակառակ-ձվաձև, 2-5 սմ երկարությամբ, սրածայր կամ բութ, անհավասարակողմ հիմքով, հասարակ ատամնաեզր, վերևի կողմից հարթ և փայլուն, ներքևի կողմից
մազմզուկապատ, ավելի ուշ՝ գրեթե կաշվեկերպ։ Տերևակոթունների երկարությունը չի անցնում 2-6 մմ-ից։ Տերևները աշնանը ստանում են կարմրավուն կամ ծիրանագույն
գունավորում։ Տաք և կարճատև ձմռան դեպքում, երբ ուժեղ սառնամանիքներ չեն լինում, սովորաբար տերևները չեն թափվում և կիսամշտադալար բույսի հատկություններ է ձեռք բերում։ Ընդհանրապես տերևաթավփ դեպքում էլ տերևները մինչև խոր աշուն մնում են ծառի վրա։ Ծաղկում է օգոստոս-սեպտեմբերին։ Սևապտուղները օվալա-էլիպսաձև են, 1 սմ երկարությամբ, հասունանում են ուշ աշնանը։

## Տարածվածություն
Տարածված է Կորեայում, Ճապոնիայում, հյուսիսային և Կենտրոնական Չինաստանում։
## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Թեղազգիներ
Կենսածառ ճապոնական

**Կենսածառ ճապոնական** (), նոճազգիների ընտանիքի, կենսածառ ցեղի բույս։ 
## Նկարագրություն
Ծառ է՝ մինչև 18, երբեմն՝ 35 մ, բարձրությամբ, ունի լայն բրգաձև սաղարթ։ Իր հայրենիքում 300 տարեկան հասակում հասնում է մինչև 35 մ բարձրության։ Կեղևը կարմրադարչնագույն է, նուրբ, երկայնակի ուղղությամբ անջատվող։ Տերևները ոչ անփայլ կանաչ են, տափակ։ Կոներն օվալաձև են, 8-10 մմ, 5-6 զույգ թեփուկներով։

## Տարածվածություն
Բնական պայմաններում հանդիպում է Ճապոնիայում, Հոնդո կղզու լեռներում, 1000-1800 մ բարձրության վրա, խառը անտառներում։ Մշակվում է ամենուրեք։ Էկոլոգիական խումբը՝ VI: Լավ է աճում Երևանի բուսաբանական այգում, որտեղ կան միայն երիտասարդ բույսեր։ Իջևանի մերձարևադարձային բույսերի դենդրարիում կան խոշոր պտղաբերող բույսեր։

## Կիրառություն
Մշակության հավանական շրջանը՝ 3ա, 9-10, 12-13, 18-25, 28, 30-32:

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Նոճազգիներ