open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Ալեքսանդր Լյայստեր

**Ալեքսանդր Ֆիլիպովիչ Լյայստեր** (, ), ռուս Խորհրդային բնախույզ, աշխարհագրագետ, պրոֆեսոր 1932 թվական։

Ավարտել է Երևանի արական գիմնազիան 1902 թվականին, Խարկովի համալսարանի ֆիզիկա-մաթեմատիկական ֆակուլտետի բնագիտական բաժանմունքը 1907 թվականին։ 1907-1922 թվականներին դասավանդել է Խարկովում, Գրոզնիում և Թիֆլիսում, 1923-1933 թվականներին՝ Անդրկովկասյան կոմունիստական համալսարանում։ Ուսումնասիրել է Կովկասը և Հայաստանը։ 1937-1941 թվականները եղել է Թբիլիսիի պետական համալսարանի ֆիզիկական աշխարհագրության ամբիոնի վարիչ, միաժամանակ 1938-1940 թվականներին դասախոսություններ կարդացել Երևանի համալսարանի և Հայկական մանկավարժական ինստիտուտի աշխարհագրական ֆակուլտետներում։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Ռուս բնախույզներ
Կատեգորիա:Ռուս աշխարհագրագետներ
Կատեգորիա:Ռուս գիտնականներ
Կատեգորիա:Խարկովի համալսարանի շրջանավարտներ
Կատեգորիա:ԵՊՀ դասախոսներ
Սարգիս Չիլինկիրյան

**Սարգիս Չիլինկիրյան** (25 հունվարի, 1884/1885, Բանդրմա (Պանտերմա)- 1916, Գոշհիսար), հայ բժիշկ։

## Կենսագրություն
Ծնվել է 1884/1885 թվականի հուն­վա­րի 25-ին, Մարմարա ծովի ասի­ա­կան ափի Բանդր­մա (Պան­տեր­մա) քա­ղա­քում՝ հայ առա­քե­լա­կան ըն­տա­նի­քում։ 1899 թվականին ավարտել է ծննդա­վայ­րի թա­ղա­յին վար­ժա­րա­նը։
1899-1902 թվականներին սո­վո­րել է ամե­րի­կա­ցի մի­սի­ո­ներ­նե­րի Բրուսայի նահանգի Նի­կո­մի­դի­ա­յի գա­վա­ռա­կի Պարտիզակ ավա­նի Բյութանիայի բարձրագույն վարժարանում։ 1902-1906 թվականներին ու­սա­նել է Բեյրութի ամերիկյան համալսարանի բժշկա­կան ֆա­կուլ­տե­տում։ 1908-1909 թվականներին վի­րա­բու­ժու­թյան և ման­կա­բար­ձու­թյան մեջ կա­տա­րե­լա­գործ­վե­լու նպա­տա­կով հա­ջոր­դա­բար եղել է Փարիզի և Լոնդոնի բժշկա­կան խո­շո­րա­գույն հաս­տա­տու­թյուն­նե­րում։ 1909 թվականին, վե­րա­դառ­նա­լով Կ. Պոլիս, վի­րա­բույժ և ման­կա­բարձ է աշ­խա­տել։ 1914 թվականի դրու­թյամբ եղել է ան­վա­նի և հարգ­ված բժիշկ Կ. Պոլ­սի բազ­մազգ բնակ­չու­թյան շրջա­նում։

Գրա­կան-ստեղ­ծա­գոր­ծա­կան աշ­խա­տանք­նե­րով աշ­խա­տակ­ցել է «Ման­զու­մեի էֆ­քե­ար»-ին և պրոֆեսոր Հա­կո­բոս Ճե­ճի­զյա­նի հրա­տա­րա­կած «Բիւ­րակն»-ին, իսկ «Բժիշկ»-ի հրա­տա­րա­կու­մից սկսած՝ եղել է նրա կա­նո­նա­վոր աշ­խա­տա­կի­ցը։ Գրել է ըն­կե­րա­յին և առող­ջա­պա­հա­կան բնույ­թի հոդ­ված­ներ, որոնք ըն­թեր­ցող­նե­րը մեծ հե­տաքրք­րու­թյամբ են կար­դա­ցել։ Գոշհիսարի թա­ղա­պե­տա­կան բժիշկ է աշ­խա­տել։

Մա­հա­ցել է 1916 թվականին Գոշհիսարում, ժան­տախ­տից՝ 31 տա­րե­կա­նում։ Այլ տվյա­լով՝ սպան­վել է Դեր-Զորի ճա­նա­պար­հին։

## Աշ­խա­տու­թյուն­նե­րը
* Առող­ջա­պա­հու­թիւն կամ հի­ւանդ չըլ­լա­լու արո­ւես­տը, Առող­ջա­պա­հա­կան դա­սա­գիրք նա­խակր­թա­րան­նե­րի հա­մար։
* Սի­րոյ զո­հը, Վա­հան Ղա­զա­րե­ա­նի «Բժշկա­կան եւ առող­ջա­պա­հա­կան տա­րե­ցոյց» գրքում, Կ. Պօ­լիս, 1914։

## Գրականություն
* Ղա­զա­րե­ան Վա­հան, Բժշկա­կան եւ առող­ջա­պա­հա­կան տա­րե­ցոյց, Կ. Պօ­լիս, 1914։
* Հայ բժշկու­թե­ան տո­ւած զո­հե­րը, ցու­ցա­կագ­րո­ւած վա­ւե­րա­կան փաս­տե­րով, Կ. Պո­լիս, 1919։
* Քէս­տե­նե­ան Հրաչ, Պէյ­րու­թի Ամե­րի­կե­ան Հա­մալ­սա­րա­նէն Շրջա­նա­ւարտ Եւ Մեծ Եղեռ­նին Նա­հա­տա­կո­ւած Հայ Բժիշկ­ներ, «Ազ­դակ», 01-11-2012։

## Աղբյուր

Կատեգորիա:Գոշհիսար քաղաքում մահացածներ
Կատեգորիա:Հայոց ցեղասպանության զոհեր
Կատեգորիա:Բեյրութի ամերիկյան համալսարանի շրջանավարտներ
Նորալանջ

**Նորալանջ**, լեռնագագաթ Հայաստանի Տավուշի մարզում, Տավուշի լեռներում, Արծվաբերդ գյուղից 1,5 կմ հյուսիս–արևմուտք։ Բարձրությունը 1447 մ է։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Լեռներ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Հայաստանի լեռնագագաթներ
Կատեգորիա:Տավուշի մարզի լեռներ
Վարդան Աճեմյան (այլ կիրառումներ)

**Վարդան Աճեմյան** անունը կարող է վերաբերել հետևյալ անձանց.

* Վարդան Աճեմյան (1905-1977), հայ անվանի թատերական ռեժիսոր, թատերական գործիչ, ԽՍՀՄ ժողովրդական արտիստ։
* Վարդան Աճեմյան (1958), կոմպոզիտոր, ՀՀ արվեստի վաստակավոր գործիչ (2010), Ալեքսանդր Վարդանի Աճեմյանի որդին է, բեմադրիչ Վարդան Աճեմյանի և դերասանուհի Արուս Ասրյանի թոռը։
Սվեն Հարալդ Լինդերուտ

**Սվեն Հարալդ Լինդերուտ** (, ի ծնե՝ **Սվեն Հարալդ Լարսոն** [*Sven Harald Larsson*], ), շվեդ կոմունիստ քաղաքական գործիչ։

1908-1917 թվականներին եղել է Շվեդիայի խորհրդային կուսակցության անդամ, հարել դրա ձախ թևին։ 1917 թվականին մասնակցել է ձախ խորհրդային կուսակցության հիմնադրմանը (1921 թ-ից Շվեդիայի կոմունիստական կուսակցություն, ՇԿԿ)։ 1927-1929  և 1951-1956 թվականներին՝ ՇԿԿ ԿԿ քարտուղար, 1929-1951 թվականներին՝ նախագահ։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:1889 ծնունդներ
Կատեգորիա:Հոկտեմբերի 8 ծնունդներ
Կատեգորիա:1956 մահեր
Կատեգորիա:Ապրիլի 7 մահեր
Կատեգորիա:Շվեդիայի կոմունիստներ
Կատեգորիա:Շվեդիայի հեղափոխականներ
Կատեգորիա:Կոմինտերնի գործիչներ
Կատեգորիա:Շվեդիայի քաղաքական գործիչներ
Adelocera punctata

**Adelocera punctata** - Adelocera ենթաընտանիքի բզեզների տեսակ։

## Նկարագիր
14-18 մմ երկարությամբ բզեզներ ունեն սև գունավորում։ Մարմնի վրա առանձնանում են արծաթափայլ բծեր։
Մեջքի մասում հարթ է, իսկ հետևի մասում լայն։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Միջատներ
Լինոտիպ

մինի|Լինոտիպ (1895)
**Լինոտիպ** ( - գիծ և  - դրոշմ), շարող տողաձուլող պոլիգրաֆիական մեքենա։

Օգտագործվում է գրքերի, ամսագրերի բնագրերը շարելու և բարձրաքանդակ տպագրող մակերևույթով մետաղե միաձույլ տողեր ձուլելու համար։

Կազմված է երեք հիմնական ապարատներից, շարող, ձուլող, քանդող։ Լինոտիպով կատարվող շարվածքի բարդության աստիճանը բնութագրվում է շարվածքում օգտագործվող տարբեր նիշերի քանակով։ Լինոտիպ հայտնագործել է Օտմար Մերգենթալերը 1884 թվականին (ԱՄՆ)։ 

Կատեգորիա:Մեքենաներ
Կատեգորիա:Ամերիկյան հայտնագործություններ
Բալդիսերո Տորինեզե

**Բալդիսերո Տորինեզե** (, ), կոմունա Իտալիայում, գտնվում է Պիեմոնտ մարզի Թուրին գավառում։

Բնակչությունը՝ 3.647 մարդ (2008 թվականի տվյալներով), բնակչության խտությունը կազմում է՝ 243 մարդ/կմ²։ Մակերեսը՝ 15 կմ²։ Փոստային ինդեքս՝ 10020. Հեռախոսային կոդ՝ 011.

Բնակավայրի հովանավորն է համարվում 4-րդ դարում ապրած ու նահատակված սուրբ Ժուլիան Բրիուդեցին (հայտնի է նաև Ժուլիան Օվեռնցի անվանումով)։

## Ժողովրդագրություն
Բնակչության թվաքանակի փոփոխությունները.

Colors=
 id:lightgrey value:gray(0.9)
 id:darkgrey value:gray(0.7)
 id:sfondo value:rgb(1,1,1)
 id:barra value:rgb(0.6,0.8,0.6)
ImageSize = width:455 height:373
PlotArea = left:50 bottom:50 top:30 right:30
DateFormat = x.y
Period = from:0 till:3500
TimeAxis = orientation:vertical
AlignBars = justify
ScaleMajor = gridcolor:darkgrey increment:500 start:0
ScaleMinor = gridcolor:lightgrey increment:100 start:0
BackgroundColors = canvas:sfondo
BarData=
 bar:1861 text:1861
 bar:1871 text:1871
 bar:1881 text:1881
 bar:1901 text:1901
 bar:1911 text:1911
 bar:1921 text:1921
 bar:1931 text:1931
 bar:1936 text:1936
 bar:1951 text:1951
 bar:1961 text:1961
 bar:1971 text:1971
 bar:1981 text:1981
 bar:1991 text:1991
 bar:2001 text:2001
PlotData=
 color:barra width:20 align:left
 bar:1861 from:0 till: 1807
 bar:1871 from:0 till: 1953
 bar:1881 from:0 till: 1946
 bar:1901 from:0 till: 1970
 bar:1911 from:0 till: 1761
 bar:1921 from:0 till: 1617
 bar:1931 from:0 till: 1552
 bar:1936 from:0 till: 1500
 bar:1951 from:0 till: 1431
 bar:1961 from:0 till: 1269
 bar:1971 from:0 till: 1396
 bar:1981 from:0 till: 2349
 bar:1991 from:0 till: 2876
 bar:2001 from:0 till: 3244
PlotData=
 bar:1861 at: 1807 fontsize:S text: 1.807 shift:(-8,5)
 bar:1871 at: 1953 fontsize:S text: 1.953 shift:(-10,5)
 bar:1881 at: 1946 fontsize:S text: 1.946 shift:(-10,5)
 bar:1901 at: 1970 fontsize:S text: 1.970 shift:(-10,5)
 bar:1911 at: 1761 fontsize:S text: 1.761 shift:(-10,5)
 bar:1921 at: 1617 fontsize:S text: 1.617 shift:(-10,5)
 bar:1931 at: 1552 fontsize:S text: 1.552 shift:(-10,5)
 bar:1936 at: 1500 fontsize:S text: 1.500 shift:(-10,5)
 bar:1951 at: 1431 fontsize:S text: 1.431 shift:(-10,5)
 bar:1961 at: 1269 fontsize:S text: 1.269 shift:(-10,5)
 bar:1971 at: 1396 fontsize:S text: 1.396 shift:(-10,5)
 bar:1981 at: 2349 fontsize:S text: 2.349 shift:(-10,5)
 bar:1991 at: 2876 fontsize:S text: 2.876 shift:(-10,5)
 bar:2001 at: 3244 fontsize:S text: 3.244 shift:(-10,5)
TextData=
 fontsize:S pos:(20,20)
 text:Ըստ ISTAT-ի


## Կոմունայի վարչակազմ
* Հեռախոսահամար։ 011 9408008
* Էլեկտրոնային հասցե։ segreteria.baldissero.torinese@reteunitaria.piemonte.it
* Պաշտոնական կայք։ http://www.baldisserotorinese.it/

## Արտաքին հղումներ
* Բնակավայրի պաշտոնական կայք 
* Ազգային վիճակագրության ինստիտուտ 
* http://www.istat.it/english/
Տաշքենդի հայկական թատրոն

**Տաշքենդի հայկական թատրոն**, պետական, 1934 թվականից՝ Հովհաննես Աբելյանի անվան թատրոն։

## Պատմություն
Թատրոնը բացվել է 1924 թվականին։ 20-րդ դարի սկզբին Տաշքենդում հայկական ներկայացումներ տվել են տեղի թատերասերները, Բաքվի և Թիֆլիսի պրոֆեսիոնալ դերասանները։ Գերակշռել են օպերա-օպերետային ներկայացումները՝ Ա. Առստամյանի և Լ. Կամովասի բեմադրությամբ։ 1926 թվականին Բաքվի հայկական թատրոնի դերասանների (Ժասմեն, Վահրամ Փափազյան, Ա. Հովհաննիսյան և ուրիշներ) ելույթները նպաստել են Տաշքենդի հայկական թատրոնի խաղացանկի կայունացմանը։ Բեմադրվել են Շիրվանզադեի «Նամուս», «Պատվի համար», «Չար ոգի», Սունդուկյանի «Պեպո», Դեմիրճյանի «Քաջ Նազար», Շկվարկինի «Ուրիշի երեխան», Պուշկինի «Քարե հյուր» և այլն։

Թատրոնի ստեղծագործական զարգացմանը մեծապես նպաստել են ռեժիսորներ Լևոն Աբրահամյանը (նաև դերասան, թարգմանիչ), Վ. Սահակյանը, Գ. Թավրիզյանը, Հ. Գրիգորյանը, Կ. Ալվարյանը, դերասան-դերասանուհիներ Օ. Զաքարյանը, Ս. Գևորգյանը, Ե. Յուզբաշյանը, Օ. Սարգիսբեկյանը, Ժ. Թովմասյանը, Կ. Միրզոյանը, Մ. Ասրլյանը, Վ. Պետրոսյանը, Հ. Դանիելյանը և ուրրիշներ։ 1934 թվականին Տաշքենդի հայկական թատրոնում է աշխատել Հովհաննես Աբելյանը՝ բեմադրությունները ներկայացնելով նաև Միջին Ասիայի մի շարք քաղաքներում։ Տաշքենդի հայկական թատրոնում հյուրախաղերով հանդես է եկել նաև Արուս Ոսկանյանը։ Թատրոնը փակվել է 1937 թվականին։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Ուզբեկստանի հայկական թատրոններ
Կատեգորիա:Տաշքենդի թատրոններ
Լիոնի ապստամբություններ (1831, 1834)

մինի|Կանուտների ապստամբությունը (1831)
**Լիոնի ապստամբություններ**, **կանուտների ապստամբություն** (), Լիոնի մետաքսագործ բանվորների () խոշոր ապստամբությունների հավաքական անվանումը, որոնք տեղի են ունեցել 1831, 1834 և 1848 թվականներին։

Պատճառը մետաքսագործական արտադրության մեջ զբաղված բանվորների և մանր արհեստավորների դրությունն էր։ 1831 թվականի ապստամբությունն սկսվեց նոյեմբերի 21-ին, երբ մանուֆակտուրիստները հրաժարվեցին ընդունել ջուլհակային աշխատանքների նոր՝ առավել բարձր վարձաչափը։

Ապստամբների երազանքն էր՝
:

Մարտերում պարտված կառավարական զորքերը նոյեմբերի 23-ին ստիպված էին թողնել քաղաքը, սակայն դեկտեմբերի 1-3-ին Լիոն մտած խոշոր զորամասերը ճնշեցին ապստամբությունը։ 1834 թվականի ապստամբության (սկսվեց ապրիլի 9-ին) պատճառը դեպուտատների պալատում բանվորական միությունները արգելելու օրինագծի հաստատումն էր և 1834 թվականի փետրվարին Լիոնում տեղի ունեցած գործադուլի մասնակիցների նկատմամբ իշխանությունների հաշվեհարդարը։

Ապստամբությունը, որ կրում էր բացահայտ հանրապետական բնույթ, ղեկավարում էր Միացյալ կոմիտեն՝ Լագրանժի գլխավորությամբ։ Յոթօրյա զինված մարտերից հետո այն ճնշվեց մեծ դաժանությամբ։ Չնայած պարտությանը, մեծ ազդեցություն գործեցին ֆրանսիայի հեղափոխական պայքարի զարգացման վրա։

Կատեգորիա:Ապստամբություններ Ֆրանսիայում
Կատեգորիա:Ֆրանսիայի վաղ ժամանակակից պատմություն
Լիկվիդատորություն

**Լիկվիդատորություն** (), ռուսական առաջին հեղափոխության պարտությունից և դրան հաջորդած ռեակցիայի տարիներին (1907—1910) Ռուսաստանի սոցիալ-դեմոկրատական բանվորական կուսակցության (ՌՍԴԲԿ) ներսում առաջացած ռևիզիոնիստական, օպորտունիստական ուղղություն, որի կողմնակից ներկայացուցիչները հանդես էին գալիս իրավական ձևերով քաղաքական գործունեության սահմանափակման օգտին

Լիկվիդատորների պարագլուխներն էին մենշևիկյան թևի առաջնորդներ Պավել Աքսելրոդը, Ֆյոդոր Դանը, Յուրի Լարինը, Վլադիմիր Ցենդերբաումը, Յուլի Մարտովը, Ալեքսանդր Պոտրեսովը և ուրիշներ։ Համախմբվելով «Նաշա զարյա» (*Наша заря*) ամսագրի շուրջը, արդեն 1908 թվականին հուլիսին լիկվիդատորությունը ձևավորվեց որպես գաղափարաքաղաքական հոսանք։ Լիկվիդատորները պնդում էին, որ ստոլիպինյան ռեֆորմը լուծում է ագրարային հարցը, որ Պետական դուման խաղաղ ճանապարհով ռեֆորմի է ենթարկում ցարիզմը և դրանով իսկ վերանում է նոր հեղափոխության անհրաժեշտությունը։

Լիկվիդատորների հետ կուսակցության դեմ այլ դիրքերից հանդես էին գալիս օտզովիստները և ցենտրիստները։ 1912 թվականին երեք օպորտունիստական հոսանքները մտան Լև Տրոցկու ստեղծած օգոստոսյան հակակուսակցական բլոկի մեջ։ ՌՍԴԲԿ 6 (Պրահայի) համառուսաստանյան կոնֆերանսը (1912) կուսակցությունից վտարեց Լիկվիդատորներին։

Կատեգորիա:Քաղաքագիտություն
Կատեգորիա:Քաղաքական տերմինաբանություն
Լութֆի

**Լութֆի,** (&lrm, ), 1366-1367 թթ., Գերատ 1465-1466 թվականներ, ուզբեկ բանաստեղծ։ Գրել է հին ուզբեկերենով և ֆարսերենով։ Մեզ են հասել միայն հին ուզբեկերենով գազելների, քասիդների դիվանը և «Գուլ և Նավրուզ» 1411-1412 թթ. պոեմը՝ գրված ի պատասխան պարսիկ բանաստեղծ Զալալ Թաբիբի համանուն պոեմի 1333 թ.։ Լութֆին օգտագործել է թուրքալեզու ժողովուրդների բանավոր պոեզիայի արտահայտչական միջոցները, գրականությունը մոտեցրել իրական կյանքին։ Նրա շատ բանաստեղծություններ դարձել են ժողովրդական երգեր։

Կատեգորիա:Ուզբեկ բանաստեղծներ
Կատեգորիա:Ուզբեկ գրողներ
Խորխե Բուկայ

**Խորխե Բուկայ** (, ), արգենտինացի հոգեբան, հոգեբանական գրքերի հեղինակ։

## Կենսագրություն
Ծնվել է 1949 թվականին Բուենոս Այրեսի մերձակա տարածքում, համեստ ընտանիքում։ Սկսել է աշխատել 13 տարեկանից։ Գրքերից մեկում Բուկայը իր մասին ասում է հետևյալը. «Ես փողոցում գուլպաներ էի վաճառում, ծաղրածու եմ եղել ու տաքսիստ, աշխատել եմ ապահովագրական ընկերությունում։ Արդյունքում՝ միջին խավի ընտանիքի տղան դարձավ բժիշկ, հոգեբան, դասավանդող, հեռուստահաղորդումներ և ռադիոհաղոդումներ վարող, գրքերի հեղինակ»։

1973 թվականին Բուկայը ավարտել է Բուենոս-Այրեսի համալսարանի բժշկական ֆակուլտետը, 30 տարի աշխատել է հոգեբան և հոգեվերլուծաբան։ Նա Պիրովանո կլինիկայի աշխատակիցն է, աշխատել է նաև Սանտա Մոնիկա կլինիկայում։

Այսօր բժիշկ Բուկայը ապրում է Մեքսիկայում, իրեն համարում է «պրոֆեսիոնալ ոգևորող», չնայած թերապևտիկ գործունեությամբ այլևս չի զբաղվում։ Նա իրեն նվիրել է գրքեր գրելուն, որոնք նա անվանում է բժշկական գործիքներ և բժշկության դասերի կոնֆերանսներ։ Բացի դրանից, հրապարակում է Իսպանիայում, Եվրոպայում և Լատինական Ամերիկայում հանրահայտ Մենտե Սանա (Առողջ հոգի) ամսագիրը։

## Ճանաչում
Խորխե Բուկայը համարվում է Արգենտինայի ժամանակակից գրականության աստղ։ Նրա գրքերը թարգմանվել  են աշխարհի 18 լեզուներով, իսկ գրքերի ամբողջ տպաքանակը գերազանցում է 2 միլիոնը։ Խորխե Բուկայի իսպանական տպագրողները ասում են, որ իսպանական հասարակական տրանսպորտում ամեն օր կարելի է հանդիպել 1-3 մարդու, ովքեր տարված կարդում են բժիշկ Բուկայի գրքերը։

2006 թվականին նրա «Պատգամավոր» գիրքը ստացավ Տորրեվեխի քաղաքի մրցանակ՝ որպես լավագույն իսպաներեն վեպ։ 
Խորխե Բուկայի ստեղծագործությունները աչքի են ընկնում գրավիչ սյուժեով, հումորով և իմաստությամբ։ Դրանք ուղղակի հասարակ գրքեր չեն, դրանք իսկական վեպեր են, որոնց հիմքում հյուսված են պատմություններ, հեքիաթներ, առակներ։ Բուկայի գրքերը լավատեսություն են ներշնչում և օգնում են ապրել, սիրել և հասկանալ ինքդ քեզ։ Այնպիսի թեմա չկա, որ Բուկայի գրքերում չհանդիպի՝ դեպրեսսիա, նյութական խնդիրներ, ընտանեկան կոնֆլիկտներ, սիրո բացակայություն, ընտանիքից կախվածություն...

Ինչպես շեշտում են քննադատները. «Այս իմաստուն և լավատես մարդը անխոս տիրապետում է դժվարի մասին հեշտ գրելու կարողությանը։ Նրա գրքերը կարդալը նույնն է, ինչ այցելել հոգեբանին»։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Բուկայի անձնական կայք

Կատեգորիա:1949 ծնունդներ
Կատեգորիա:Արգենտինացի հոգեբաններ
Կատեգորիա:Արգենտինացի գրողներ
Կատեգորիա:Արգենտինացի բժիշկներ
Լորձաթաղանթ

մինի|Լորձաթաղանթի աշխատանքը (տեսանյութ)
**Լորձաթաղանթ**, 0,5-4 մմ հաստությամբ թաղանթ, որով պատված է մարդու և կենդանիների մարսողական, շնչառական օրգանների, միզասեռական համակարգի, քթի հավելյալ խոռոչների, միջին ականջի, գեղձերի արտատար ծորանների ներքին մակերևույթը։ Լորձաթաղանթի մակերևույթը մշտապես խոնավանում է լորձնային հեղուկով, որն արտադրվում է լորձաթաղանթի մեջ գտնվող գեղձերից։ Օրգանի ֆունկցիային համապատասխան, լորձաթաղանթը կարող է լինել բազմաշերտ հարթ, միաշերտ գլանաձև և այլն։ Լորձաթաղանթի բուն և ենթալորձնային շերտերում գտնվում են արյունատար, ավշատար անոթներ, գեղձեր, ինչպես նաև նյարդային ճյուղերի վերջույթներ։

Կատեգորիա:Հյուսվածքներ
Կատեգորիա:Անատոմիա
Լուժիկերեն

**Լու՛ժիկերեն**, լուժիկների (լուժիկյան սերբերի) լեզուն։ Պատկանում է հնդեվրոպական լեզվաընտանիքի արմ. սլավոնական խմբին։ Խոսվում է Կոտբուսի և Դրեզդենի շրջակայքում (ԴԴՀ)։ Խոսողների թիվը՝ մոտ 100 հզ.(1970)։ Ունի երկու տարբերակ՝ վերին լու՛ժիկերեն և ստորին լու՛ժիկերեն։ Կան երկակիի ձևեր (անվանական և բայական համակարգերում)։ Այբուբենը՝ լատինագիր (XVI դարից)։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Գերմանիայի լեզուներ
Կատեգորիա:Սաքսոնիայի մշակույթ
Շախմատային օլիմպիադա 1968

250px|մինի|աջից
**18-րդ շախմատային օլիմպիադան** տեղի է ունեցել Լուգանոյում 1968 թվականի հոկտեմբերի 17-ից մինչև 1968 թվականի նոյեմբերի 7-ը՝ 53 երկրների մասնակցությամբ։

## Թիմային արդյունքներ
### Կիսաեզրափակիչներ
* Առաջին խումբ

* Երկրորդ խումբ

* Երրորդ խումբ

* Չորրորդ խումբ

* Հինգերորդ խումբ

* Վեցերորդ խումբ

* Յոթերորդ խումբ

### Եզրափակիչ «Ա»

### Եզրափակիչ «Բ»

### Եզրափակիչ «Գ»

### Եզրափակիչ «Դ»

## Թիմային արդյունքներ ըստ անդամների
ԽՍՀՄ

* Տ. Պետրոսյան (+9 −0 =3)
* Բ. Սպասկի (+6 −0 =8)
* Վ. Կորչնոյ (+9 −0 =4)
* Ե. Գելլեր (+7 −0 =5)
* Լ. Պոլուգաևսկի (+8 −0 =5)
* Վ. Սմիսլով (+10 −0 =2)

Հարավսլավիա
* Ս. Գլիգորիչ (+5 −1 =9)
* Բ. Իվկով (+5 −1 =8)
* Ա. Մատանովիչ (+5 −0 =8)
* Մ. Մատուլովիչ (+8 −2 =5)
* Բ. Պարմա (+2 −0 =6)
* Դ. Չիրիչ (+4 −1 =2)
* Ա. Ֆուդերեր (+8 −2 =1)

Բուլղարիա
* Մ. Բոմոցով (+6 −1 =10)
* Գ. Տրինգով (+8 −0 =6)
* Ն. Պադևսկիյ (+4 −2 =9)
* Ա․ Կոլարով (+4 −3 =4)
* Ի. Ռադուլով (+8 −1 =5)
* Պ․ Պեև (+2 −1 =2)

## Լավագույն անհատական արդյունքներ
* Առաջին խաղատախտակ
## Տ. Պետրոսյան (ԽՍՀՄ)-10½ 12-ից
## Ջ. Պենրոուզ (Անգլիա)-12½ 15-ից
## Յոհանես (Նորվեգիա)-10 13-ից
* Երկրորդ խաղատախտակ
## Գ. Տրինգով (Բուլղարիա)-11 14-ից
## Լ. Շմիդ (ԳՖՀ)-9 12-ից
## Բ. Սպասկի (ԽՍՀՄ)-10 14-ից
* Երրորդ խաղատախտակ
## Վ. Կորչնոյ (ԽՍՀՄ)-11 13-ից
## Յ. Կրայդման (Իսրայել)-11 14-ից
## Բ. Յուգե (Ֆրանսիա)-10 13-ից
* Չորրորդ խաղատախտակ
## Շ. Կագան (Իսրայել) - 10½ 13-ից
## Ե. Գելլեր (ԽՍՀՄ)-9½ 12-ից
## Ռ. Կին (Անգլիա)-13 17-ից
* Պահեստային
## Բադիլես (Հոնկոնգ-11½ 14-ից
## Լ. Պոլուգաևսկի (ԽՍՀՄ-10½ 13-ից
## Ի. Ռադուլով (Բուլղարիա-10½ 14-ից
## Գ. Բարցա (Հունգարիա-10½ 14-ից
## Խ. Լիբերտ (ԳԴՀ)-19 12-ից
* Պահեստային
## Վ. Սմիսլով (ԽՍՀՄ)-11 12-ից
## Շոու (Ավստրալիա)-12 14-ից
## Դ. Բիրն (ԱՄՆ)-9 12-ից
## Լ. Պրինս (Նիդերլանդներ)-9 12-ից

## Գրականություն
* Շախմատային օլիմպիադաներ/Յ. Ավերբախ, Բ. Տուրով. Մոսկվա. Ֆիզկուլտուրա և սպորտ, 1974
* Շախմատներ. Էնցիկլոպեդիական բառարան/գլխավոր խմբագիր՝ Ա. Ե. Կարպով-Մ. Խորհրդային էնցիկլոպեդիա, 1990-Ս. 280, 526.- 624 ս.-100000 օր.-ISBN 5-85270-005-3
* Համաշխարհային շախմատային օլիմպիադաներ. 1927-2006/Խանամիրյան Գ., Երևան 2006

## Արտաքին հղումներ
* 18-րդ շախմատային օլիմպիադա OlimpBase.org կայքում 
* Շախմատային օլիմպիադաների պատմությունը (չորրորդ մաս) 

Կատեգորիա:1968 սպորտում
Լուբոկ

**Լուբոկ** (անունն առաջացել է լորենու «լուբ»-ից՝ երկրորդային կեղևից), լորա տախտականկար, ժողովրդական նկար, գրաֆիկայի ստեղծագործություն (հիմնականում տպագիր), որ առանձնանում է կերպարների դյուրըմբռնելիությամբ և նախատեսված է մասսայական արածման համար։ Լուբոկին բնորոշ են կատարման տեխնիկայի պարզությունը, կերպավորման միջոցների լակոնիզմը (կոպիտ գիծ, սովորաբար՝ վառ գունազարդում), ոչ սակավ՝ պատկերը լրացնող բացատրագրով։ Սկզբում եղել է ժողովրդական ստեղծագործության տեսակներից։ Հնագույն լուբոկները ստեղծվել են Չինաստանում (8-րդ դարից. Փորագրվել են փայտի վրա), 15-րդ դարից՝ Եվրոպայում, 17-րդ դարից՝ Ռուսաստանում։ Լուբոկում մեծ տեղ են գրավել հեքիաթային, երգիծական, երգային, բարոյախոսական, մարտական թեմաները։ Հատկապես նշանակալից են Գերմանիայի Գյուղացիական պատերազմի դարաշրջանի և 16-րդ դարի Ռեֆորմացիայի ագիտացիոն-երգիծական լուբոկ փայտագրությունները, Ռուսաստանի պետրոսյան ռեֆորմների ժամանակի Լլուբոկները, 18-րդ դարի վերջի Ֆրանսիական բուրժուական հեղափոխության և Ռուսաստանի 1812 թվականի Հայրենական պատերազմի շրջանի գունազարդված օֆորտները։ Սովետական արվեստում լուբոկի արտահայտչամիջոցները պլակատներ և ագիտացիոն պատկերներ ստեղծելու համար կիրառել են Վ. Վ. Մայակովսկին և ուրիշներ, ինչպես և Տ. Ա. Մավրինան՝ մանկական գրքեր նկարազարդելիս։

Կատեգորիա:Ռուսական ժողովրդական արվեստ
Կատեգորիա:Թղթի արվեստ
Կատեգորիա:Էստամպ
Կատեգորիա:Ռուսական արվեստ
Լիմի գրչության կենտրոն

**Լիմի Գրչության Կենտրոն**, Լիմ կղզու մշակութային կյանքի մասին հնագույն տեղեկությունը վերաբերում է 9-րդ դարին։ Գրչական կյանքն այստեղ աշխուժացել է 14-րդ դարի սկզբներին, Զաքարիա Սեֆեդինյան Աղթամարցի կաթողիկոսի (1296- 1336) օրոք, երբ վերակառուցվել է Ս. Գևորգ եկեղեցին և միաբանությունն ընդարձակվել։ 13 -14-րդ դարերից մեզ է հասել մոտ մեկ տասնյակ ձեռագիր, ընդօրինակված Մովսես, Խաչատուր, Աբրահամ և Մանվել գրիչների ձեռքով, որոնցից Երևանի Մեսրոպ Մաշտոցի անվան Մատենադարանում է պահվում 4-ը։

Հինգ ձեռագիր էլ կա 15-րդ դարից։ Լիմի Գրչության կենտրոնում նկարազարդվում և կազմվում էին ձեռագրերը։ 15-րդ դարի կեսերին այստեղ են աշխատել խառաբաստցի Իգնատիոս, արճիշեցի Հովհաննես Մանկասարենց գրիչները, իսկ ծաղկող Մինասը նկարազարդել է նրանց ընդօրինակությունները։ 16-րդ դարի Լիմի մշակութային կյանքը տնօրինել է Զաքարիա Գնունեցին (Լմնցի), որից մեզ են հասել բազմաթիվ ընդօրինակություններ։ 17-րդ դարի Լիմում բացվել է բարձր տիպի դպրոց՝ Ներսես Մոկացի փիլիսոփայի ղեկավարությամբ։ Նույն դարի երկրորդ կեսին միաբանների թիվը հասել է 60-ի։

Լիմը ուներ հարուստ մատենադարան 1693 թվականին այնտեղ կար 3124 գիրք, 19-րդ դարի վերջերին՝ 550 ձեռագիր, մոտ 3 հազար տպագիր գիրք։ Լիմի գրչության կենտրոնն իր գոյությունը պահպանել է մինչև 1915-ը։ Ձեռագրերի մի մասը փրկվել և տեղափոխվել է Էջմիածին։ Երևանի Մեսրոպ Մաշտոցի անվան Մատենադարանում պահվում է Լիմից բերված 30 ձեռագիր։

Կատեգորիա:Արևմտյան Հայաստանի կրթօջախներ
Կատեգորիա:Զարգացած միջնադարի հայկական դպրոցներ
Կատեգորիա:Ուշ միջնադարի հայկական դպրոցներ
Լումա (հանդես)

**«Լումա»**, գրական, քաղաքական, պատմական և հասարակական կիսամյա, երկամսյա, վերջում՝ միամսյա հանդես։ Լույս է տեսել 1896-1912 թվականներին, Թիֆլիսում։ Խմբագիր՝ Գյուտ Աղանյանց։ Ներկայացրել է Պերճ Պռոշյանի, Մուրացանի, Շիրվանզադեի, Վրթանես Փափազյանի, Հովհաննես Հովհաննիսյանի ստեղծագործությունները, եվրոպական և ռուս հեղինակների (Միխայիլ Լերմոնտով, Իվան Տուրգենև, Վլադիմիր Կորոլենկո, Անտոն Չեխով, Մաքսիմ Գորկի և ուրիշներ) թարգմանական գործերը։ 
Տպագրել է նաև ազգագրական, տեղագրական, մանկավարժական ուսումնասիրություններ, Միքայել Նալբանդյանի և Ստեփանոս Նազարյանի նամակները, հուշագրություններ, Կարլ Կաուցկու «Ֆրիդրիխ Էնգելս» (1906, №3) հոդվածը։ Մատենախոսական բաժնում հրապարակվել են Գարեգին Ենգիբարյանի, Իսահակ Հարությունյանի, Սեդրակ Մանդինյանի հոդվածները, նմուշներ քրդական բանահյուսությունից։

Լումայի հրատարակության պարբերականությունը հետևյալն է**.**

* 1896 1-2 
* 1897 1-2
* 1898 1-2
* 1899 1-2
* 1900 1-2
* 1901 1-2
* 1902 1-6
* 1903 1-6
* 1904 1-6
* 1905 1-10
* 1906 1-8
* 1907 1-8
* 1908 1-2, 3-4
* 1909 1-12
* 1910 1-10
* 1911 1-2
* 1912 1-2

## Խմբագիրներ
* Տ. Գիւտ աւագ քահանա Աղանեանց (1896-1912)։

= «Լումա»  հանդեսի մատենագիտություն =
«Լումա» հանդեսի մատենագիտության կառուցվածքը հետևյալն է.

* գրականություն և գրականագիտություն
* Լեզու-բառարանագիտություն
* Պատմություն
* Ճանապարհորդական նոթեր, ուղեգրություններ, տեղագրություն, աշխարհագրություն և ազգագրական նյութեր
* Ժողովրդական լուսավորություն
* Մամուլ և հրապարակախոսություն
* Իմաստասիրություն, իրավունք և սոցիոլոգիական հարցեր
* Արվեստ
* Բժշկություն-առողջապահություն և նյութեր գիտության  այլ բնագավառների վերաբերյալ
* Կրոն-եկեղեցի և դավանաբանական հարցեր
* Մատենագիտական ցանկեր
* Բարեգործություններ, կտակներ,  նվիրատվություններ և զանազան հայտարարություննեեր։

**Մատենագիտությունը ունի օժանդակ ցանկեր**.

* Անձնանունների (հեղինակներ, թարգմանիչներ, ազգանուններ, որոնց մասին խոսվում է մատենագիտության նկարագրություններում)
* Տեղանունների
* Կաևորագույն  նյութերի վերնագրային այբբենական ցանկ
* Լումայի բովանդակությունն ըստ ժամանակագրության

Մատենագիտությունը  հրատարակվել է 1988 թվականին (Կազմող-հեղինակ ̀ Կարապետ Քացախյան, խմբագիր Արամ Ալեքսանյան)։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Ռուսական կայսրության հայկական հանդեսներ
Կատեգորիա:Հայկական գրական պարբերականներ
Կատեգորիա:Հայկական քաղաքական պարբերականներ
Կատեգորիա:Հայկական հասարակական պարբերականներ
Կատեգորիա:Հայկական հայագիտական պարբերականներ
Կատեգորիա:Պարբերականներ այբբենական կարգով
Լուսաստվեր

**Լուսաստվեր**, օբյեկտի վրա լուսավոր և մութ շերտերի տարաբաշխումը, որը պայմանավորված է լուսավորությամբ, մակերեսի ձևով ու ֆակտուրայով և հնարավոր է դարձնում տեսողությամբ ընկալելու ծավալն ու ռելիեֆը։ Գեղանկարչության մեջ և գրաֆիկայում լուսաստվերը տարբեր ուժգնության գույների կամ մեկ գույնի նրբերանգների բաշխումն է, որը հնարավորություն է ընձեռում լուսաօդային միջավայրում ընկալել պատկերված առարկայի ծավալայնությունը։ Լուսաստվերի աստիճանավորումը պայմանավորված է լուսավորության բնույթով, առարկայի ծավալաձևի յուրահատկությամբ, շրջապատող պայմաններով։ Լուսաստվերի հնարքներին դիմել են դեռևս անտիկ շրջանի գեղանկարիչները։ Լուսաստվերը և նրա տեսությունը մշակել են Վերածննդի վարպետները (հատկապես՝ Լեոնարդո դա Վինչին)։

Կատեգորիա:Լուսանկարչական եզրեր
Լցոններ

**Լցոններ**, նյութեր, որոնք մտցվում են պլաստմասսաների, ռետինների, սոսինձների, լաքերի ու ներկանյութերի բաղադրության մեջ դրանց մշակումը հեշտացնելու, մեխանիկական հատկությունները բարելավելու, ինչպես նաև էժանացնելու համար։ Որպես լցոններ կիրառում են մուր, կավիճ, մագնեզիումի օքսիդ, նատրիումի ու բարիումի աղեր, կավահող, պաղլեղներ և այլն։ Շերտավոր պլաստմասսաների ստացման ժամանակ կիրառվում են թերթավոր նյութեր, օրինակ, թուղթ կամ գործվածք. փրփրապլաստների համար՝ գազեր (օրինակ, C02, N2 և այլն), ցնդող ածխաջրածիններ, ջուր։

Կատեգորիա:Նյութեր
Լիկկայան

մինի|Անգրագիտության վերացման դասընթացներ Ալթայում

**Անգրագիտության վերացման լիկվիդացիոն կայան (լիկկայան)**, 1920-ականներին մեծահասակների համար անգրագիտության վերացման դասընթացների կայաններ ստեղծվեցին սովետական հանրապետություններում։

Հոկտեմբերյան հեղափոխությունից հետո ԽՍՀՄ-ում համընդանուր աշխատանքներ սկսվեցին ժողովրդական զանգվածների շրջանում գրագիտությունը բարձրացնելու ուղղությամբ։ 1919 թվականի դեկտեմբերի 26-ին Վ․ Լենինի ստորագրությամբ հրապարակվեց դեկրետ ՌՍՖՍՀ-ում 8-50 տարեկան բնակչության շրջանում անգրագիտությունը վերացնելու մասին։

1920 թ. հունիսի 19-ին ստեղծվեց Անգրագիտության վերացման համառուսաստանյան արտակարգ ժողով և տեղական արտակարգ հանձնաժողովներ։ Ըստ տվյալների, 1920-1940 թթ. ՍՍՀՄ-ում գրագետ էր մոտ 60 միլիոն մարդ։

Սովետական Հայաստանում անգրագիտության վերացման կայաններ և մեծահասակների հատուկ դպրոցներ ստեղծվեցին 1921-ին։ 1922/23 ուստարվա դրությամբ ՀՍՍՀ-ում գործում էր 344 լիկկայան (630 հզ․ սովորող)։ 1923 թ. ստեղծվեց *«Կորչի անգրագիտությունը»* ընկերությունը։

Ըստ Հայկական սովետական հանրագիտարանի, 1935 թվականի դրությամբ գրագետ է եղել Խորհրդային Հայաստանի բնակչության 93,7%-ը։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Կրթություն
Ուլանդրիկ

**Ուլանդրիկ** (), գետ Ռուսաստանում, հոսում է Ալթայի երկրամասում, Ալթայի Հանրապետությունում։ Գետաբերանը տեղակայված է Յուստիտ գետի ձախ ափով՝ 262 կմ հեռավորության վրա։ Գետի երկարությունը 43 կմ է։

## Ջրային գրանցամատյանի տվյալներ
Ռուսաստանի ջրային գրանցամատյանի տվյալների համաձայն՝ պատկանում է Վերին Օբի ավազանային շրջանին, գետի ջրատնտեսային տեղամասը Կատուն գետն է, գետի ենթաավազանը Բիա և Կատուն գետերն են։ Գետի գետային ավազանը (Վերին) Օբ գետն է՝ մինչև Իրտիշի հետ միախառնման կետը։
Տվյալներն ըստ ջրային ռեսուրսների ֆեդերատիվ տեսչության
* *Ջրային օբյեկտի, պետական ջրային գրանցման կոդը* - **13010100312115100005148**
* *Հիդրոլոգիական ուսումնասիրությունների կոդը* - **115100514**
* *Ավազանի կոդը* - **13.01.02.003**
* *Հիդրոլոգիական ուսումնասիրությունների հատորի համարը* - **15**
* *Թողարկումն ըստ հիդրոլոգիական ուսումնասիրությունների* - **1**

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* ՌԴ ջրային ռեսուրսների էկոլոգիան 

Կատեգորիա:Ռուսաստանի գետեր
Կատեգորիա:Վերին Օբի ավազանային շրջանի գետեր
Լուդիտներ

180px|մինի|Լուդիտը
**Լուդիտներ** (), Մեծ Բրիտանիայում մեքենաների ներդրման և կապիտալիստական շահագործման դեմ բանվորների առաջին տարերային ելույթների (18-րդ դարի վերջ-19-րդ դարի սկիզբ) մասնակիցների ընդունված անվանումը գրականության մեջ։ Լուդիտներ անունը, հավանաբար, ծագել է առասպելական ենթավարպետ Նեդ Լուդի անունից, որն առաջինն է ջարդել իր դազգահը։ Լուդիտների շարժման պատճառը արղյունաբերական հեղաշրջման ընթացքում արհեստավորների ու մանուֆակտուրաների բանվորների քայքայումն էր դա կազմավորվող արդյունաբերական պրոլետարիատի պայքարի մի առանձնահատուկ ձև էր՝ ուղղված աշխատանքի անտանելի պայմանների, չնչին աշխատավարձի, գործազրկության դեմ, որ նրանց պատկերացմամբ կապված էր մեքենաների ներդրման հետ։

Կատեգորիա:Մեծ Բրիտանիայի պատմություն
Կատեգորիա:Տեխնիկայի փիլիսոփայություն
Կատեգորիա:19-րդ դարը Միացյալ Թագավորությունում
Կատեգորիա:Տեխնոլոգիաները հասարակությունում
Կադակես

**Կադակես**(Իսպ.`*Cadaqués*) մունիցիպալիտետ Իսպանիայում, Ժիրոնա պրովինցիայում (Կատալոնիա ինքնավար համայնքում)։ Մունիցիպալիտետը գտնվում է Ալտ Էմպորդա շրջանում։ Զբաղեցնում է 25.73 կմ2 տարածք։ Բնակչությունը` 2640 մարդ (2005 թվականի տվյալներով)։
Քաղաքը հայտնի է, ամենից ավելի, որ այնտեղ շատ են նկարչական ավանգառդա ոճի 20-րդ դարի հայտնի ներկայացուցիչներ՝ Սալվադոր Դալի, Մարսել Դյուշան և այլք.Կադակեսում ինչպես նաև Կադակեսի նվագախմբի հիման վրա անցկացվում է մրցույթ համաշխարհային երիտասարդ դիրիժորների մրցույթ։

## Բնակչություն

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Գլխավոր կայք 
* Ayuntamiento de Cadaqués 
* Cadaqués — Informationes
* Cadaqués en CapCreus online 
* Cadaqués en virtourist.com
* Recursos sobre Cadaqués 
* Buscador sobre Cadaqués 
* ''Piedra'' 
* Mapa con callejero de Cadaqués

Կատեգորիա:Իսպանիայի բնակավայրեր
Ավիլյանա

**Ավիլյանա** (, ), կոմունա Իտալիայի Պիեմոնտ մարզի Թուրին գավառում։

Բնակչությունը կազմում է 12 133 մարդ (2007 թվականի տվյալներով), Բնակչության խտությունը՝ 528 մարդ/կմ²։ Տարածքը՝ 23 կմ²։ Փոստային ինդեքս՝ 10051: Հեռախոսային կոդ՝ 011:

Բնակավայրի հովանավորն է համարվում Հովհաննես Մկրտիչը։ Քաղաքի տոնը նշվում է հունիսի 24-ին։

## Արտաքին հղումներ
* Ավիլիանիա քաղաքի պաշտոնական կայք
Իվան Լիննիչենկո

**Իվան Անդրեևիչ Լիննիչենկո** (, , ), ուկրաինացի պատմաբան, սլավոնագետ, մանկավարժ, պրոֆեսոր (1896), Սանկտ Պետերբուրգի կայսերական ԳԱ թղթակից անդամ (1913)։

Ավարտել է Կիևի համալսարանը (1879 թ.), դասախոսել Օդեսայի և Մոսկվայի համալսարաններում։ Զբաղվել է Հին Ռուսիայի և միջնադարյան Ուկրաինայի պետական կառուցվածքների, ինչպես և միջնադարում հայ-ուկրաինական կապերի պատմությամբ։ «Ուրվագծեր Հարավ-Արևմտյան (Գալիցյան) Ռուսիայի 14-15-րդ դարերում դասերի պատմությունից» (1894 թ.), «Հայերի հասարակական դերը Հարավ-Արևմտյան Ռուսիայի անցյալում» Կիև, 1895 թ. (հայկական հրատարակչություն՝ «Լեհաստանի և Արևմտյան-Հարավային Ռուսիայի հայերը» վերնագրով, 1894 թ. և այլ գործերում Լիննիչենկոն տվել է Լվովի հայկական ինքնավարության պատմությունն ու հայերի պայքարը դրա պահպանման համար և հիմնականում ճիշտ բնորոշել նրանց դերը միջնադարյան Ուկրաինայի տնտեսական կյանքում։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Ուկրաինացի պատմաբաններ
Կատեգորիա:Կիևի համալսարանի շրջանավարտներ
Կատեգորիա:Սանկտ Պետերբուրգի գիտությունների ակադեմիայի թղթակից անդամներ
Կատեգորիա:Ուկրաինացի մանկավարժներ
Կատեգորիա:Սլավոնագետներ
Կատեգորիա:ԽՍՀՄ ԳԱ թղթակից անդամներ
Լուսավորման տեղակայանք

**Լուսավորման տեղակայանք**, լուսավորման համար նախատեսված լուսատեխնիկական սարքերի համախումբ։ Լուսավորման տեղակայանք հասկացությունը վերաբերում է առավելապես արհեստական էլեկտրական լուսավորման տեղակայանքներին և ներառում լուսավորման սարքեր, գործարկող-կարգավորող սարքավորումներ, հաղորդալարեր, բաշխիչ վահաններ և այլն։ Բացի այդ, Լուսավորման տեղակայանքը սովորաբար ընդգրկում է լուսավորման որակի բարձրացման (օրինակ՝ արհեստական ֆոն ստեղծելու հատուկ հարմարանքներ, ինչպես նաև լուսային հոսքի տարածական վերաբաշխմանը մասնակցող մակերևույթներ։ Լուսավորման տեղակայանքներ են նաև առողջարար ճառագայթման տեղակայանքները (տես Լուսաբուժություն) և ազդանշանային լապտերները։ Լուսավորման տեղակայանքները հաճախ փողոցների, շենքերի և շինությունների գեղարվեստական ձևավորման անկապտելի տարրն են կազմում, հետևաբար պետք է բավարարեն բարձր գեղագիտական պահանջների։
Լիոֆիլ և լիոֆոբ կոլոիդներ

**Լիոֆիլ և լիոֆոբ կոլոիդներ**, կոլոիդ համակարգեր, տարբերվում են դիսպերս ֆազի և հեղուկ դիսպերս միջավայրի նյութերի մոլեկուլային փոխազդեցության ուժեղությամբ։ Լիոֆիլ կոլոիդներ ու դիսպերս ֆազի մասնիկները ուժեղ փոխազդում են շրջապատող միջավայրի (հեղուկի) մոլեկուլների հետ։

Մակերևութային ազատ էներգիայի աննշան լինելու պատճառով, լիոֆիլ կոլոիդները կայուն են։ Լիոֆոբ կոլոիդներում դիսպերս ֆազի մասնիկները թույլ փոխազդման մեջ են շրջապատող միջավայրի հետ։ Մակերևութային ազատ էներգիայի ավելցուկի պատճառով, նրանք թերմոդինամիկորեն անկայուն են։

Կատեգորիա:Կոլոիդային քիմիա
Գերման Լոպատին

**Գերման Լոպատին Ալեքսանդրովիչ** (13 (25).1.1845, Նիժնի Նովգորոդ (այժմ՝ Գորկի)- 1918, դեկտեմբերի 26, Պետրոգրադ), ռուս հեղափոխական, I Ինտերնացիոնալի գլխավոր խորհրդի անդամ։

## Կենսագրություն
1866 թվականին ավարտել է Պետերբուրգի համալսարանը։ 1870-ական թվականներին ապրել է արտասահմանում, մտերիմ է եղել Կարլ Մարքսի, Ֆրիդրիխ Էնգելսի հետ։ Ռուսերեն է թարգմանել Կ. Մարքսի «Կապիտալ»-ի I հատորի մի մասը։

1870-1871 թվականների ձմռանը Ն. Գ. Չեռնիշեսկուն աքսորից ազատելու անհաջող փորձ է կատարել։ Մի քանի անգամ բանտարկվել է։ 1883 թվականին, աքսորից փախչելուց հետո փորձել է վերականգնել «Նարոդնայա վոլյա»-ի կենտրոնական կազմակերպությունը։ Մարքսի և էնգելսի ազդեցությամբ Լոպատինը եկավ այն համոզման, որ Ռուսաստանը կանգնած է ոչ թե սոցիալիստական, այլ բուրժուադէաոկրատական վերափոխումների շեմին։ 1887 թվականին դատապարտվել է մահվան, որը փոխարինվել է ցմահ տաժանակրության։ Ազատվել է 1905-1907 թվականների հեղափոխության ժամանակ։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:1845 ծնունդներ
Կատեգորիա:1918 մահեր
Կատեգորիա:Ռուս հեղափոխականներ
Կատեգորիա:Սանկտ Պետերբուրգի պետական համալսարանի շրջանավարտներ
Կատեգորիա:Ռուս հրապարակախոսներ
Կատեգորիա:Ռուս թարգմանիչներ
Փոքր սուզակ

thumb|''Tachybaptus ruficollis''
thumb|left|Tachybaptus ruficollis
** Փոքր սուզակ** (), ջրային թռչուն։ Տարածված է Եվրոպայում, Ասիայում, Աֆրիկայում, Ավստրալիայում, Մալայան և Խաղաղ օվկիանոսի այլ կղզիներում։

## Նկարագրություն
Ընդհանուր փետրավորումը գորշասևագույն է, այտերը և պարանոցի առջևի մասը ժանգաշիկավուն է, ձմռանը մարմնի վերին մասը մոխրագույն է, իսկ ստորին մասը սպիտակ։ Գլխի վրայի փետուրները բացակայում են։ Քաշը ՝ 110-250 գրամ է։ Հանդիպում է բոլոր ջրամբարներում, մասնավորապես եղեգնապատ հատվածներում։ Բույնը ամրացված է ջրի հատակից դուրս ցցված բույսերի ցողուններին։ Ձվադրում է ապրիլին, դնում է 4-6 սպիտակ ձվեր։ Սովորաբար զգույշ թռչուն է, խուսափում է ցերեկային ժամերին ջրի ազատ մակերես դուրս գալուց, եթե հանկարծակի չնչին վտանգ է լինում թռչունն անմիջապես սուզվում է ջրի խոր շերտերը։ Ունի ուժգին ձայն միաժամանակ շատ գեղեցիկ և հաճելի երանգով։ Կերը հայթայթում է ջրի մակերեսից կամ ջրի խորը շերտերից։ Սնվում է հիմնականում միջատներով, թրթուրներով և մանր ձկներով։

Թռչնի այս տեսակը տարածված է Եվրասիայում և Աֆրիկայում։

## Դասակարգում
Ըստ մարմնի չափերի և գունավորման տարբերում են այս թռչնի 9 ենթատեսակ՝
* *T. r. ruficollis* — Եվրոպա, այդ թվում Ռուսաստանի եվրոպական մաս, Հյուսիսային Աֆրիկա
* *T. r. iraquensis* — հարավարևելյան Իրաք, հարավարևմստյան Իրան
* *T. r. capensis* — Աֆրիկա՝ Սախարայից դեպի հարավ, Մադագասկար կղզի, Շրի-Լանկա, Հինդուստան (, ) 
* *T. r. poggei*
* *T. r. philippensis*
* *T. r. cotobato*
* *T. r. tricolor*
* *T. r. volcanorum*
* *T. r. collaris*

## Գրականություն
* Մ.Ս. Ադամյան- «Հայաստանի թռչուններ», Երևան, «Սովետական գրող» հրատարակչություն, 1985, 232 էջ

Կատեգորիա:Թռչուններ
Կատեգորիա:Եվրասիայի թռչուններ
Կատեգորիա:Աֆրիկայի թռչուններ
Լա Մորա

**Լա Մորա** (իտալ․՝La Morra), կոմունա Իտալիայում, Պիեմոնտ մարզի Կունեո գավառում։

Բնակչությունը կազմում է 2704 մարդ (2008 թվականի տվյալներով)։ Բնակչության խտությունը 113 մարդ/կմ²։ Տարածքը՝ 24 կմ²։ Փոստային ինդեքս՝ 12064։ Հեռախոսային կոդ՝ 0173։

Բնակավայրի հովանավորն է համարվում սուրբ Մարտին Տուրսկին։

## Ժողովրդագրություն
'''Բնակչության թվաքանակի փոփոխությունները.


Colors=
  id:lightgrey value:gray(0.9)
  id:darkgrey  value:gray(0.7)
  id:sfondo value:rgb(1,1,1)
  id:barra value:rgb(0.6,0.8,0.6)
ImageSize  = width:455 height:373
PlotArea   = left:50 bottom:50 top:30 right:30
DateFormat = x.y
Period     = from:0 till:4500
TimeAxis   = orientation:vertical
AlignBars  = justify
ScaleMajor = gridcolor:darkgrey increment:500 start:0
ScaleMinor = gridcolor:lightgrey increment:100 start:0
BackgroundColors = canvas:sfondo
BarData=
  bar:1861 text:1861
  bar:1871 text:1871
  bar:1881 text:1881
  bar:1901 text:1901
  bar:1911 text:1911
  bar:1921 text:1921
  bar:1931 text:1931
  bar:1936 text:1936
  bar:1951 text:1951
  bar:1961 text:1961
  bar:1971 text:1971
  bar:1981 text:1981
  bar:1991 text:1991
  bar:2001 text:2001
PlotData=
  color:barra width:20 align:left
  bar:1861 from:0 till: 3300
  bar:1871 from:0 till: 3477
  bar:1881 from:0 till: 4113
  bar:1901 from:0 till: 4391
  bar:1911 from:0 till: 4444
  bar:1921 from:0 till: 4217
  bar:1931 from:0 till: 4030
  bar:1936 from:0 till: 3957
  bar:1951 from:0 till: 3371
  bar:1961 from:0 till: 2770
  bar:1971 from:0 till: 2604
  bar:1981 from:0 till: 2399
  bar:1991 from:0 till: 2416
  bar:2001 from:0 till: 2610
PlotData=
  bar:1861 at: 3300 fontsize:S text: 3.300 shift:(-8,5)
  bar:1871 at: 3477 fontsize:S text: 3.477 shift:(-10,5)
  bar:1881 at: 4113 fontsize:S text: 4.113 shift:(-10,5)
  bar:1901 at: 4391 fontsize:S text: 4.391 shift:(-10,5)
  bar:1911 at: 4444 fontsize:S text: 4.444 shift:(-10,5)
  bar:1921 at: 4217 fontsize:S text: 4.217 shift:(-10,5)
  bar:1931 at: 4030 fontsize:S text: 4.030 shift:(-10,5)
  bar:1936 at: 3957 fontsize:S text: 3.957 shift:(-10,5)
  bar:1951 at: 3371 fontsize:S text: 3.371 shift:(-10,5)
  bar:1961 at: 2770 fontsize:S text: 2.770 shift:(-10,5)
  bar:1971 at: 2604 fontsize:S text: 2.604 shift:(-10,5)
  bar:1981 at: 2399 fontsize:S text: 2.399 shift:(-10,5)
  bar:1991 at: 2416 fontsize:S text: 2.416 shift:(-10,5)
  bar:2001 at: 2610 fontsize:S text: 2.610 shift:(-10,5)
TextData=
  fontsize:S pos:(20,20)
  text:Ըստ ISTAT-ի տվյալների


## Կոմունայի վարչակազմ
* Պաշտոնական կայք։ http://www.la-morra.it/

## Արտաքին հղումներ
* Բնակավայրի պաշտոնական կայք 
* Վիճակագրության նազգային ինստիտուտ
* http://www.istat.it/english/ 

Կատեգորիա:Իտալիայի բնակավայրեր
Նիկո Լորթքիփանիձե

**Նիկո Լորթքիփանիձե** (, ), խորհրդային շրջանի վրացի գրող։

## Կենսագրություն
Ծնվել է տոհմիկ ազնվականի ընտանիքում։ Նախնական կրթությունն ստանալուց հետո սովորել է Քութայիսի դասական գիմնազիայում, որից հետո ավարտել է Վլադիկավկազի գիմնազիան
Սովորել է Խարկովի համալսարանում, այնուհետև՝ Ավստրիայում, Գերմանիայում։ 1907 թվականին ավարտել է Լեոբենի (Ավստրիա) լեռնային ակադեմիան և վերադարձել հայրենիք։ 1907-1912 թվականներին Քութայիսիի գիմնազիայում դասավանդել է գերմաներեն, 1923 թվականից մինչև կյանքի վերջը մանկավարժական գործունեությունը շարունակել է Թբիլիսիի պոլիտեխնիկական ինստիտուտում՝ որպես օտար լեզուների ամբիոնի վարիչ։ 1921-1924 թվականներին եղել է Վրաստանի արվեստի աշխատողների միության նախագահը։

«Վրաստանը վաճառվում է» (1910), «Ահեղ տիրակալ» (1912), «Ասպետներ» (1912) պատմվածքներում և «Խառնակ ժամանակներ» (1914-1919) վիպակում Նիկոն խարազանել է բուրժուազիայի և ավատական արիստոկրատիայի բարքերը։ «Քանդված բներ» (1916) նովելների շարքը պատկերում է այլասերվող ազնվականության կյանքը։ «Արահետներից՝ ռելսերի վրա» (1928) պատմահեղափոխական վիպակն ազատության համար վրաց. ժողովրդի պայքարն է։ Հայրենական պատերազմում սովետական մարդկանց հերոսության մասին են «Չնվաճվածները» (1943) և «Նախկին գերու վերադարձը» (1944) վիպակները։

## Նիկո Լորթքիփանիձեն հայերեն
### Մամուլ
* Հոգեհանգիստ։ Կամուրջ, Թբիլիսի, Վրաստանի գրողների ստեղծագործական միություն, 2009, էջ 353-355։ Վրացերենից թարգմ.՝ Հրաչյա Բայրամյան։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Վրացի արձակագիրներ
Կատեգորիա:Ծղալտուբո քաղաքում ծնվածներ
Կատեգորիա:Խորհրդային գրողներ
Կատեգորիա:Վրացի գրողներ
Կատեգորիա:Վրացի լրագրողներ
Կատեգորիա:Վրացի հրապարակախոսներ
Կատեգորիա:Վրաստանի գրողների միության անդամներ
Լոջիա

[մինի|[Բրերա պալատը Միլանում]]
**Լոջիա** (), կառույցի ծավալի մեջ, մեկ կողմից բաց պատշգամբ կամ նախամուտք։ Բաց կողմը ձևավորվում Է սյունակամարաշարով, բազրիքով և այլն։ Լոջիան հաճախ ճակատի ընդհանուր մշակման հիմնական տարրն է (ամբողջ ճակատը մշակվում է ռիթմիկ դասավորված լոջիաներով)։ Լոջիա են կոչվում նաև մեկ կամ մի քանի կողմից բաց սրահատիպ շենքերը։

Կատեգորիա:Ճարտարապետական տարրեր
Կատեգորիա:Շինարարական տարրեր և կառուցվածքներ
Կատեգորիա:Ռոմանական ճարտարապետություն
Լուբ

**Լուբ**, բարձրակարգ բույսերի բարդ հյուսվածք, որով օրգանական նյութերը փոխադրվում են բույսի տարբեր օրգանները։ Լուբ կատարում է նաև պաշտպանող, մեխանիկական, մասամբ արտազատող ֆունկցիա։ Լուբ կազմված է մաղանման տարրերից, շարային և ճառագայթային պարենքիմից, լուբային թելիկներից, սկլերեիդներից։ Որոշ բույսերում ունենում է կաթնանոթներ և խեժանցքներ։ Մերկասերմ բույսերի մաղանման տարրերը մազանոթներն են, որոնք կազմված են միմյանց վրա դասավորված բջիջներից և հաղորդակցվում են նուրբ ծակոտկեն թիթեղիկների՝ մաղերի միջոցով։ Լուբի տարրերում բջջակորիզը վաղ մահանում է, իսկ բջջապլազման լավ թափանցելի է դառնում օրգ. նյութերի համար։ Ծածկասերմերը Լուբին կից ունեն ուղեկից բջիջներ։ Լուբի մաղանման խողովակները գործում են միակ վեգետացիոն շրջան, բացառությամբ որոշ բույսերի (խաղող, լորենի), որոնց մոտ այն հասնում է մինչև 8 տարվա։ Լուբի պաշարող հյուսվածքում շարային և ճառագայթային պարենքիմը կուտակում են օսլա, յուղ և օրգ. նյութեր, խեժտանին։

Կատեգորիա:Բույսեր
Կատեգորիա:Բույսի անատոմիա
Լոռի (թերթ)

**«Լոռի»**, խորհրդային շրջանի թերթ։ Հանդիսացել է ՀԿԿ Թումանյանի շրջանային կոմիտեի, աշխատավորների դեպուտատների շրջանային և Ալավերդու քաղաքային խորհուրդների օրգանը։ Առաջին անգամ լույս է տեսել 1965 թվականին, Ալավերդիում։

Լուսաբանել է ԽՄԿԿ և ՀԿԿ կենտկոմների որոշումները, լուսաբանել շրջանի ու քաղաքի տնտեսությունների և արդյունաբերական ձեռնարկությունների աշխատանքները։

Տպագրել է մարզական, մշակութային, միջազգային և հանրապետական լուրեր, գրական էջեր, բժշկական և իրավաբանական տեղեկություններ։

Հաջորդել է «Պղնձի ֆրոնտում» (1931-1962), «Կոմունիզմի համար» (1962-1963, միջշրջանային), «Լոռի» (1963-1964, միջշրջանային թերթերին։

Կատեգորիա:Հայաստանի շաբաթաթերթեր
Կատեգորիա:Հայկական քաղաքական պարբերականներ
Կատեգորիա:Հայկական հասարակական պարբերականներ
Կատեգորիա:Հայկական ԽՍՀ շաբաթաթերթեր
Կատեգորիա:Պարբերականներ այբբենական կարգով
Վենարիա Ռեալե

**Վենարիա Ռեալե** (), կոմունա Իտալիայում, գտնվում է Պիեմոնտ մարզի Թուրին գավառում։

Բնակչությունը՝ 34.651 մարդ (2008 թվականի տվյալներով), բնակչության խտությունը՝ 1 733 մարդ/կմ²։ Տարածքը՝ 20 կմ²։ Փոստային ինդեքս՝ 10078. Հեռախոսային կոդ՝ 011.

Բնակավայրի հովանավորն է համարվում սուրբ Եվսեբիոս Հռոմեացին։

## Ժողովրդագրություն
Բնակչության թվաքանակի փոփոխությունները.

Colors=
 id:lightgrey value:gray(0.9)
 id:darkgrey value:gray(0.7)
 id:sfondo value:rgb(1,1,1)
 id:barra value:rgb(0.6,0.8,0.6)
ImageSize = width:455 height:373
PlotArea = left:50 bottom:50 top:30 right:30
DateFormat = x.y
Period = from:0 till:40000
TimeAxis = orientation:vertical
AlignBars = justify
ScaleMajor = gridcolor:darkgrey increment:5000 start:0
ScaleMinor = gridcolor:lightgrey increment:1000 start:0
BackgroundColors = canvas:sfondo
BarData=
 bar:1861 text:1861
 bar:1871 text:1871
 bar:1881 text:1881
 bar:1901 text:1901
 bar:1911 text:1911
 bar:1921 text:1921
 bar:1931 text:1931
 bar:1936 text:1936
 bar:1951 text:1951
 bar:1961 text:1961
 bar:1971 text:1971
 bar:1981 text:1981
 bar:1991 text:1991
 bar:2001 text:2001
PlotData=
 color:barra width:20 align:left
 bar:1861 from:0 till: 6099
 bar:1871 from:0 till: 6276
 bar:1881 from:0 till: 6094
 bar:1901 from:0 till: 5390
 bar:1911 from:0 till: 5978
 bar:1921 from:0 till: 6379
 bar:1931 from:0 till: 13333
 bar:1936 from:0 till: 11744
 bar:1951 from:0 till: 15796
 bar:1961 from:0 till: 18331
 bar:1971 from:0 till: 23477
 bar:1981 from:0 till: 26584
 bar:1991 from:0 till: 30614
 bar:2001 from:0 till: 35660
PlotData=
 bar:1861 at: 6099 fontsize:S text: 6.099 shift:(-8,5)
 bar:1871 at: 6276 fontsize:S text: 6.276 shift:(-10,5)
 bar:1881 at: 6094 fontsize:S text: 6.094 shift:(-10,5)
 bar:1901 at: 5390 fontsize:S text: 5.390 shift:(-10,5)
 bar:1911 at: 5978 fontsize:S text: 5.978 shift:(-10,5)
 bar:1921 at: 6379 fontsize:S text: 6.379 shift:(-10,5)
 bar:1931 at: 13333 fontsize:S text: 13.333 shift:(-10,5)
 bar:1936 at: 11744 fontsize:S text: 11.744 shift:(-10,5)
 bar:1951 at: 15796 fontsize:S text: 15.796 shift:(-10,5)
 bar:1961 at: 18331 fontsize:S text: 18.331 shift:(-10,5)
 bar:1971 at: 23477 fontsize:S text: 23.477 shift:(-10,5)
 bar:1981 at: 26584 fontsize:S text: 26.584 shift:(-10,5)
 bar:1991 at: 30614 fontsize:S text: 30.614 shift:(-10,5)
 bar:2001 at: 35660 fontsize:S text: 35.660 shift:(-10,5)
TextData=
 fontsize:S pos:(20,20)
 text:Ըստ ISTAT-ի տվյալների


## Կոմունայի վարչակազմ
* Հեռախոսահամար։ 114072111
* Էլեկտրոնային հասցե։ urp@comune.venariareale.to.it
* Պաշտոնական կայք։ http://www.comune.venaria.to.it

## Արտաքին հղումներ
* Բնակավայրի պաշտոնական կայք 
* Ազգային վիճակագրության ինստիտուտ 
* http://www.istat.it/english/ 

Կատեգորիա:Իտալիայի քաղաքներ
Վենաուս

**Վենաուս ** (), կոմունա Իտալիայում՝ Պիեմոնտ մարզի Թուրին գավառում։

Բնակչությունը՝ 962 մարդ (2008 թվականի տվյալներով), բնակչության խտությունը՝ 49 մարդ/կմ²։ Տարածքը՝ 20 կմ²։ Փոստային ինդեքս՝ 10050. Հեռախոսային կոդ՝ 0122։

Կոմունայի հովանավորն է Սուրբ նահատակ Վլաս Սեբաստացին։ Տոնակատարությունը փետրվարի 3-ին է։

## Ժողովրդագրություն
Բնակչության թվաքանակի փոփոխությունները.

Colors=
 id:lightgrey value:gray(0.9)
 id:darkgrey value:gray(0.7)
 id:sfondo value:rgb(1,1,1)
 id:barra value:rgb(0.6,0.8,0.6)
ImageSize = width:455 height:373
PlotArea = left:50 bottom:50 top:30 right:30
DateFormat = x.y
Period = from:0 till:1500
TimeAxis = orientation:vertical
AlignBars = justify
ScaleMajor = gridcolor:darkgrey increment:500 start:0
ScaleMinor = gridcolor:lightgrey increment:100 start:0
BackgroundColors = canvas:sfondo
BarData=
 bar:1861 text:1861
 bar:1871 text:1871
 bar:1881 text:1881
 bar:1901 text:1901
 bar:1911 text:1911
 bar:1921 text:1921
 bar:1931 text:1931
 bar:1936 text:1936
 bar:1951 text:1951
 bar:1961 text:1961
 bar:1971 text:1971
 bar:1981 text:1981
 bar:1991 text:1991
 bar:2001 text:2001
PlotData=
 color:barra width:20 align:left
 bar:1861 from:0 till: 1467
 bar:1871 from:0 till: 1442
 bar:1881 from:0 till: 1489
 bar:1901 from:0 till: 1157
 bar:1911 from:0 till: 969
 bar:1921 from:0 till: 977
 bar:1931 from:0 till: 916
 bar:1936 from:0 till: 935
 bar:1951 from:0 till: 968
 bar:1961 from:0 till: 930
 bar:1971 from:0 till: 985
 bar:1981 from:0 till: 997
 bar:1991 from:0 till: 984
 bar:2001 from:0 till: 976
PlotData=
 bar:1861 at: 1467 fontsize:S text: 1.467 shift:(-8,5)
 bar:1871 at: 1442 fontsize:S text: 1.442 shift:(-10,5)
 bar:1881 at: 1489 fontsize:S text: 1.489 shift:(-10,5)
 bar:1901 at: 1157 fontsize:S text: 1.157 shift:(-10,5)
 bar:1911 at: 969 fontsize:S text: 969 shift:(-10,5)
 bar:1921 at: 977 fontsize:S text: 977 shift:(-10,5)
 bar:1931 at: 916 fontsize:S text: 916 shift:(-10,5)
 bar:1936 at: 935 fontsize:S text: 935 shift:(-10,5)
 bar:1951 at: 968 fontsize:S text: 968 shift:(-10,5)
 bar:1961 at: 930 fontsize:S text: 930 shift:(-10,5)
 bar:1971 at: 985 fontsize:S text: 985 shift:(-10,5)
 bar:1981 at: 997 fontsize:S text: 997 shift:(-10,5)
 bar:1991 at: 984 fontsize:S text: 984 shift:(-10,5)
 bar:2001 at: 976 fontsize:S text: 976 shift:(-10,5)
TextData=
 fontsize:S pos:(20,20)
 text:Ըստ ISTAT-ի տվյալների


## Կոմունայի վարչակազմ
* Հեռախոսահամար։ 0122 50110
* Էլեկտրոնային հասցե։ info@comune.venaus.to.it
* Պաշտոնական կայք։ http://www.comune.venaus.to.it/

## Արտաքին հղումներ
* Բնակավայրի պաշտոնական կայք 
* Ազգային վիճակագրության ինստիտուտ 
* http://www.istat.it/english/ 

Կատեգորիա:Իտալիայի քաղաքներ
Լուլուա

**Լուլուա**, միջնադարյան բերդ Կիլիկիայում, Տավրոս լեռնաշղթայի հյուսիսային ստորոտում։ Գտնվում է Կիլիկիայից Կապադովկիա տանող տարանցիկ ճանապարհի վրա եղած Գուգլակի կիրճի հյուսիսային ծայրամասում, բարձունքի վրա (այժմ՝ ավերված)։ Հսկող դիրք ունենալով հիշյալ ճանապարհին՝ բազմիցս ձեռքից ձեռք է անցել։ Իկոնիայի սուլթանության և Կիլիկիայի հայկական պետության միջև դարձել էր սահմանային ազատ շուկա, ուր գալիս էին Միջին Ասիայի, Կովկասի, Պարսկաստանի, Իտալիայի, Ֆրանսիայի, Կիպրոսի և այլ երկրների առևտրականներ։ Շրջակա վայրերը հարուստ էին արծաթի, երկաթի և բորակի հանքերով։

Կատեգորիա:Արևմտյան Հայաստանի գյուղեր
Կատեգորիա:Կիլիկիայի բերդեր