Փախուստ Սոբիբորից (ֆիլմ)

**«Փախուստ Սոբիբորից»** (), 1987 թվականի հեռուստաֆիլմ, որը նկարահանել է ռեժիսոր Ջեք Գոլդը իրական դեպքերի հիման վրա։ Մեծ Բրիտանիայի և Հարավսլավիայի համատեղ արտադրություն է։

Ֆիլմի սցենարը գրել է Ռեջինալդ Ռոուզը Ռիչարդ Ռաշկեի 1983 թվականի համանուն գրքի հիման վրա։ Գլխավոր դերերը կատարել են Ալան Արկինը, Յոաննա Պակուլան և Ռուտգեր Հաուերը։ Ֆիլմն արժանացել է «Ոսկե գլոբուս» մրցանակի լավագույն մինի սերիալի կամ հեռուստատեսային ֆիլմի համար, իսկ Հաուերն ստացել է «Ոսկե գլոբուս» մրցանակ  հեռուստատեսային ֆիլմում կամ մինի սերիալում երկրորդ պլանի տղամարդու լավագույն դերակատարման համար։ Էսթեր Ռաաբը, որը մահացել է 2015 թվականի ապրիլի 15-ին, եղել է ճամբարից փրկվածներից և օգնել է Ռաշկեին գիրքը գրելու ժամանակ և հանդես է եկել որպես տեխնիկական խորհրդատու։

## Սյուժե
Սյուժեի հիմքում ընկած է նացիստական մահվան ճամբարներում տեղի ունեցած միակ հաջող ապստամբության՝ 1943 թվականի հոկտեմբերի 14-ին Սոբիբոր ճամբարում կազմակերպված ապստամբության իրական պատմությունը։ Սա Ռիչարդ Ռաշկեի վավերագրական գրքի էկրանավորումն է՝ օգտագործելով Թոմաս Բլատի «Սոբիբորի մոխիրներից» և Ստանիսլավ Շմայզների «Դժոխքը Սոբիբորում» վավերագրական գրքերը։

Սոբիբոր համակենտրոնացման ճամբարը, որ գտնվել է օկուպացված Լեհաստանի տարածքում, եղել է նացիստական մահվան ճամբարներից մեկը, որը կառուցվել է գերմանացիների կողմից նվաճված երկրների հրեաների ոչնչացման համար։ Ճամբարը փակվել է ՍՍ ռեյխսֆյուրեր Հայնրիխ Հիմլերի կարգադրությամբ այն բանից հետո, երբ այնտեղ տեղի է ունեցել մահվան ճամբարների պատմության մեջ բանտարկյալների ամենազանգվածային փախուստը, որոնք որոշել են դիմադրություն ցույց տալ նացիստական «կարգին»։ Ապստամբության հիմնական կազմակերպումն իր վրա է վերցրել խորհրդային ռազմագերի, լեյտենանտ Ալեքսանդր Պեչերսկին, որը բերվել էր Սոբիբոր այլ հրեա զինվորների հետ միասին։ Պեչերսկու պլանի համաձայն՝ բանտարկյալները պետք է գաղտնի կերպով և առանձին-առանձին ոչնչացնեին ճամբարի էսէսական անձնակազմը, իսկ հետո, տիրապետելով ճամբարի պահեստում գտնվող զենքին, ոչնչացնեին նաև ճամբարը հսկողներին։ Պլանը հաջողվում է իրականացնել միայն մասնակիորեն՝ ապստամբները կարողացնում են սպանել ճամբարի անձնակազմի մի մասին, սակայն չի հաջողվում տիրանալ զինապահեստին։ Պահակախումբը կրակ է բացում բանտարկյալների ուղղությամբ, և նրանք ստիպված են ճամբարից փախչել ականապատ դաշտերով։ Նրանց հաջողվում  է հաղթահարել պահպանությունը և մտնել անտառ։ Բանտարկյալների մի մասն այդպես էլ չի փորձել փախչել։ Փախուստից հետո Պեչերսկին կռվում է բելառուսական պարտիզանական ջոկատներից մեկի կազմում ընդհուպ մինչև Կարմիր բանակի ժամանումը։

## Դերերում
* Ալան Արկին – *Լեոն Ֆելդհենդլեր*
* Յոաննա Պակուլա – *Լյուկա
* [[Ռուտգեր Հաուեր]] – *Ալեքսանդր Պեչերսկի
* Հարտմութ Բեքեր – *Գուստավ Վագներ
* Ջեք Շեպերդ – *Իցհակ Լիխտման
* Էմիլ Վոլկ – *Սամուել
* Սիմնո Գրեգոր – *Ստանիսլավ  Շմայզներ
* Լինալ Հաֆտ – *օբերկապո Պորշեկ
* Ջեյսոն Նորման – *Թոմաս Բլատ
* Ռոբերտ Գվիլիմ – *Շեյմ Էնգել
* Էլի Նատենսոն – *Մզես Շմայզներ
* Կուրտ Ռաաբ – *Կարլ Ֆրենցել*
* Էրիկ Կասպար – *Ֆրանց Ռեյխլեյտներ
* Հյուգո Բոուեր – *Բեքման
* Կլաուս Գրյունբերգ – *Բաուեր
* Վոլֆգանգ Բատկե – *Խուրստ
* Հեննինգ Գիսել – *Ֆալլաստեր
* Հենրի Ստոլով – *Նեյման
* Ուլրիխ Հաուպտ – *Վոլֆ
* Պատի Լավ – *Էդա
* Ջուդիթ Շարպ – *Բեյլ
* Էլլիս վան Մաարսևեն – *Սելմա Վեյնբերգ
* Դևիդ Միլլեր – *Մունդեկ
* Ջեք Չիսիկ – *Հերշել
* Նեդ Վուկովիչ – *Մորրիս
* Սառա Շուգարման – *Նաոմի
* Դիանա Կրժանիչ – *Իստներ Թերներ
* Իրֆան Մենզուր – *Կալիմալի
* Զորան Ստոիլիկովիչ – *Բորիս
* Սվետոլիկ Նիկասևիչ– *ծերունի
* Միխայլո Յանկետիչ – *կապո Բեռլիներ
* Սեյան Սավիչ – *կապո Շպիտց
* Զլատան Ֆազլագիչ – *Վեյս
* Պրեդրագ Միլինկովիչ – *կապո Յակոբ

## Հետաքրքիր փաստեր
«Փախուստ Սոբիբորից» ֆիլմը, որը սցենարը գրվել է Սոբիբորի մասին պատմող երկու վավերագրական գրքերի հիման վրա, նկարահանել է տարբեր ազգերի ներկայացուցիչներից կազմված ստեղծագրծական խումբը․ այդ ֆիլմի ստեղծմանը մասնակցել են ամերիկացիներ, հարավսլավացիներ, լեհեր, հոլադացիներ, ֆրանսիացիներ, ռուսներ և գերմանացիներ։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* 
* 
* 

Կատեգորիա:1980-ականների բրիտանական ֆիլմեր
Կատեգորիա:1987 դրամա ֆիլմեր
Կատեգորիա:1987 ֆիլմեր
Կատեգորիա:Ամերիկյան վեպերի էկրանավորումներ
Կատեգորիա:Բրիտանական դրամա ֆիլմեր
Կատեգորիա:Իրական դեպքերի վրա հիմնված դրամա ֆիլմեր
Կատեգորիա:Ֆիլմեր Հոլոքոստի մասին
Կատեգորիա:Ֆիլմեր, որոնց գործողությունները տեղի են ունենում 1943 թվականին