open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Վիկտորյա Գեորգիևա

**Վիկտորյա Գեորգիևա** (, ), ավելի հայտնի է որպես **Վիկտորիա** (**Victoria**), բուլղարացի երգչուհի և երգերի հեղինակ։ Նա սկսել է իր կարիերան մասնակցելով «X Factor Bulgaria»-ի չորրորդ եթերաշրջանում։ 2019 թվականի նոյեմբերի 25-ին պարզ է դարձել, որ Վիկտորիան ներկայացնելու է Բուլղարիան Եվրատեսիլ 2020 երգի մրցույթում, որը տեղի է ունենալու Նիդերլանդների Ռոտերդամ քաղաքում։

## Կարիերա
### Վաղ կարիերա
Գեորգիևան սկսել է երգել տասնմեկ տարեկանում։ Որոշ ժամանակ անց նա սկսել է վոկալի դասեր հաճախել «Angel Voices» ստուդիայում, որտեղ նրա ուսուցիչը Ատանասկա Լիպչևան էր։ Գորգիևան փորձել է մասնակցել «*X Factor Bulgaria*»-ի առաջին երեք եթերաշրջաններին, սակայն դրա մոտ դա չի ստացվել հիմնականում տարիքի պատճառով։

### 2015․ X Factor Bulgaria
2015 թվականին՝ երեք փորձից հետո նա ի վերջո կարողացել է մասնակցել նախագծին և անցնել կենդանի շոուների փուլը։ Նա լքել է շոուն իններորդ շաբաթին։

### 2016-այժմ․ Դեբյուտային սինգլ և Monte Music
Անգամ չհաղթելով *X Factor*-ը, նա պայմանագրի առաջարկ է ստացել *Virginia Records*-ից, սակայն մերժել է այն։ 2016 թվականին նա միացել է *Monte Music*-ին և 2016 թվականի հունիսի 10-ին թողարկել իր առաջին սինգլը։ «*Nishto Sluchayno*»-ի ռեժիսորն է դարձել *Bashmotion*-ի, երգին նույնպես մասնակցել են *VenZy*-ն և Նիկի Բակալովը։

## Սկավառակագրություն
### Սինգլներ

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* 
* 

Կատեգորիա:21-րդ դարի երգչուհիներ
Կատեգորիա:Բուլղարացի երաժիշտներ
Կատեգորիա:Բուլղարացի երգչուհիներ
Կատեգորիա:Եվրատեսիլ երգի մրցույթի մասնակիցներ
Կատեգորիա:Փոփ երաժիշտներ
Կատեգորիա:Փոփ երգչուհիներ
Ամերիկայի առաջին տպարանի տուն

**Ամերիկայի առաջին տպարանի տուն** (), գտնվում է Մոնեդա և Լիսենսիադո Պրիմո Վերդադ փողոցների խաչմերուկում՝ Մեխիկոյի պատմական կենտրոնում։ Այստեղ է տեղադրվել առաջին տպագրական մեքենան կամ տպարանը Նոր աշխարհում։ Տպագրիչ Խուան Պաբլոսը 1539 թվականից՝ առաջին գրքի լույս ընծայվելու մինչև իր մահը՝ 1560 թվականը, այս տպարանում տպել է առնվազն 35 գիրք։

Ի սկզբանե տունը կառուցվել է Հերմոնիմո դե Ագիլարի նախաձեռնությամբ 1524 թվականին և գտնվում էր նախքան իսպանացիների Մեքսիկան նվաճելը ացտեկական Տեմպլո Մայորա սրբազան տարածք համարվող հողամասի եզրին։

thumb|left|Պատիո

Իսպանիայի թագավոր Կառլոս V-ի և Մեխիկոյի արքեպիսկոպոսի՝ Խուան դե Սումարագի թույլատրությամբ 1539 թվականին Եվրոպայից Մեխիկո է բերվել առաջին տպագրական սարքը։ Տպարանը հիմնադրվել է ավելի ուշ Զանգակների տուն () անունը ստացած տանը, սեվիլիացի հրատարակիչ Խուան Կրոմբերհերի և իտալացի տպագրիչ Խուան Պաբլոսի (որն այդ տպարանում աշխատել է տաս տարի՝ վաստակելով միայն ընթացիկ ծախսերի համար) համատեղ ջանքերով։ Նրանք սկսել են եկեղեցու և փոխնախագահի հետ կապված փաստաթղթերի տպագրությունից։ Նմանատիպ փաստաթղթերից էր «Քրիստոնեական վարդապետության համառոտ և հակիրճ շարադրանքը մեքսիկերենով» կոչվող կատեխիզիսը, որը գրել էր հենց արքեպիսկոպոսը։

Տպարանի փակվելուց հետո տունը բազմիցս ձեռքից ձեռք է անցել և օգտագործվել է տարբեր նպատակներով։ 17-րդ դարում այն պատկանում էր Սանտա Տորեսա դե լա Օրդեն դե լաս Կարմելաս Ռեֆորմադաս մենաստանին, ավելի ուշ՝ 18-րդ դարում, այն պատկանել է Տիրամայր Թագավորական ռազմական շքանշանին, որն օրհնում է գերությունից Մեխիկոյի բնակիչների փրկագնումը։ 1847 թվականին ամերիկյան զորքերը զբաղեցրել են տունը՝ ոչնչացնելով այնտեղ եղած արխիվները։ Տունն այդ ժամանակ պատկանում էր մի քանի քաղաքական դեմքերի, այդ թվում մեկին, ով օգտագործել է այն կահույք պահելու համար։ 20-րդ դարում այն օգտագործվել է որպես գրասենյակ, այստեղ է գտնվել նաև տպագրական ծառայություն մատուցող «Imprenta y Papelería Militar „Marte“» ընկերությունը։ Տունը ձեռքից ձեռք է փոխանցվել մինչև 1989 թվականը, երբ Մայրաքաղաքի ինքնավար համալսարանը ձեռք է բերել այն՝ նպատակ ունենալով վերականգնելու։

Մայրաքաղաքի ինքնավար համալսարանը աշխատել է Պատմական կենտրոնի վերականգնման նախագծի հետ՝ համագործակցելով Մարդաբանության ազգային ինստիտուտի հետ։ Առաջին հարկի մակերևույթի մոտ 82 սմ խորությունում հայտնաբերվել է ացտեկների  ժամանակաշրջանի քարե օձի գլուխ։ Հնարավոր է՝ 16-րդ և 17-րդ դարերում այդ գլուխը տեսանելի է եղել շենքի բնակիչներին։

Այժմ տունը ծառայում է որպես Մայրաքաղաքի ինքնավար համալսարանին կից շարունակական կրթության կենտրոն։ Այստեղ կան տարբեր ցուցադրական դահլիճներ, գրախանութ, կոնֆերանսների և ուսումնական պարապմունքների տարածքներ։ 2008 թվականին տանը բացվել է գրքի թանգարան, որտեղ ցուցադրված են Մեքսիկայի որոշ հին գրքեր։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:2008 հիմնադրումներ Մեքսիկայում
Կատեգորիա:2008 հիմնադրված թանգարաններ
Կատեգորիա:Մեխիկոյի շենքեր և կառույցներ
Կատեգորիա:Մեքսիկայի թանգարաններ
Վանկուվեր (հյուրանոց)

Հյուրանոց **«Վանկուվեր»** (),  բազմահարկ շենք, որը գտնվում է Վանկուվերի (Կանադա) կենտրոնում։ 1939-1972 թվականներին համարվել է քաղաքի ամենաբարձր շենքը։ Կառուցման պահին բարձրությամբ հինգերորդ շենքն էր Կանադայում։

## Պատմություն
Ստեղծողները ճարտարապետներ Ջոն Արչիբալդը և Ջոն Սկոֆիլդ են։ Շենքն ունի 17 հարկ և 111 մ բարձրություն։ 1939 թվականի մայիսի 25-ին տեղի է ունեցել հյուրանոցի բացումը։ Ի սկզբանե պետք է կոչվեր «Բրիտանական Կոլումբիա»։ 1988 թվականին հյուրանոցը գնել է *Canadian Pacific Hotels* ցանցը,  որը վերանվանվել է *Fairmont Hotels and Resorts*, իսկ հետո հյուրանոցն ստացել է Fairmont Hotel Vancouver անվանումը։

Ավելի վաղ Վանկուվեր անունը կրել են երկու այլ հյուրանոց, որոնք գտնվում էին հարևան թացղամասերում։ Մեկըգոյատևել է մինչև 1887-1916 թվականները, իսկ մյուսը՝ 1916-1939 թվականները։

Մեծ ճգնաժամի ժամանակ հյուրանոցի շինարարությունը սառեցվել է 5 տարով։ Շինարարությունը վերսկսելուց հետո շինարարությունը անցկացվել է ավրալային ռեժիմով՝ նպատակ ունենալով այն ավարտել Ջորջ 6-րդ թագավորի և Եղիսաբեթ թագուհու քաղաք այցելությանը։

Հյուրանոցը հիմնավերանորոգվել է 1989-1999 թվականներին։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Պաշտոնական կայք

Կատեգորիա:Կանադայի հյուրանոցներ
Կատեգորիա:Հյուրանոցներ
Մարիամ Ռաջավի

**Մարիամ Ռաջավի** (նախկինում՝ **Միրյամ Քաջար Ազոդանլու**, , ), Իրանի ձախ քաղաքական գործիչ, Իրանի ժողովրդի մոջահեդների կազմակերպության հիմնադիր Մասուդ Ռաջավիի կինը, Իրանի դիմադրության ազգային խորհրդի նախագահի պաշտոնակատար։ Կազմակերպությունը, որը ղեկավարում է Մ. Ռաջավին, 1980-ականներին ակտիվ զինված պայքար էր մղում Իրանի իշխանությունների դեմ և վայելում Սադդամ Հուսեյնի աջակցությունը, սակայն 1990-ականներին աստիճանաբար վերափոխվում էր Իրանից արտագաղթողների ավելի խաղաղ ընդդիմադիր կազմակերպության։

2008 թվականի հունիսին բրիտանական կառավարությունը նրան ղեկավարած կազմակերպությունը հանել էր ահաբեկչական ցանկից (ԵՄ-ի մյուս երկրները չաջակցեցին այդ որոշմանը)։

## Կենսագրություն
Ծնվել է 1953 թվականին Թեհրանում միջին խավի ընտանիքում, կրթություն է ստացել մետաղագործության ոլորտում։ 1970-ականներից մասնակցում է անտիշահի ընդհատակին, իսկ իսլամական հեղափոխությունից հետո, հիասթափվելով դրանից, մասնակցում է ընդհատակյա հակահամաճարակային շարժմանը։ 1982 թվականին տեղափոխվել է Փարիզ, որտեղ գտնվում էր Դիմադրության ազգային խորհրդի կենտրոնակայանը։ 1993 թվականին ընտրվել է Իրանի դիմադրության ազգային խորհրդի նախագահի պաշտոնակատար։ Հետաքրքիր է այն փաստը, որ նրա պաշտպանությամբ կանայք այս շարժման մեջ շատ առանցքային պաշտոններ են զբաղեցրել։

2003 թվականի հունիսի 17-ին ձերբակալվել է ֆրանսիական ոստիկանության կողմից, շարժման 165 ակտիվիստների թվում՝ ահաբեկչության կասկածանքով։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Maryam Rajavi’s Website
* National Council of Resistance of Iran website
* Official website of the PMOI
* National Council of Resistance of Iran — Foreign Affairs Committee
* http://www.iran-e-azad.org/english/president.html
* Mujahedin-e Khalq training camp
* John Stanton. Iran Policy Committee (IPC): Pentagon mouthpiece, Israeli ally, MEK supporter , *Online Journal*, May 21, 2005.
* U.S. Congress’s support for Mujahedin-e Khalq, OpenDemocracy, July 15, 2005.

Կատեգորիա:Իրանի քաղաքական գործիչներ
Կատեգորիա:Իրանցի կին ակտիվիստներ
Կատեգորիա:Իրանցի հասարակական գործիչներ
Կատեգորիա:Իրանցի ֆեմինիստներ
Move (երգ, The Mamas)

«**Move**» (ոճավորված է որպես **M0VE**), շվեդական The Mamas երաժշտական խմբի գոսպել փոփ երգ։ Այս երգով խումբն առաջին անգամ ելույթ է ունեցել Melodifestivalen 2020-ում, որտեղ այն միանգամից անցել է եզրափակիչ փուլ։ Այն հաղթել է Melodifestivalen-ը 137 միավորներով և ներկայացնելու է Շվեդիան Եվրատեսիլ 2020 երգի մրցույթում, որը տեղի է ունենալու Նիդերլանդների Ռոտերդամ քաղաքում։

## Եվրատեսիլ երգի մրցույթ
Այս երգով խումբը ներկայացնելու է Շվեդիան Եվրատեսիլ 2020 երգի մրցույթում։ The Mamas-ն ընտրվել է Melodifestivalen 2020-ի արդյունքում՝ երաժշտական մրցույթի, որի արդյունքում ընտրվում է Շվեդիայի ներկայացուցիչը Եվրատեսիլ երգի մրցույթի համար։ 2020 թվականի հունվարի 28-ին կայացել է հատուկ վիճակահանություն, որի արդյունքում ընտրվել է որ երկիր կիսաեզրափակչի որ մասում է երգելու։ Դրա արդյուքնում պարզվել է, որ Շվեդիան ելույթ է ունենալու առաջին կիսաեզրափակչի առաջին մասում, որը տեղի է ունենալու 2020 թվականի մայիսի 12-ին։

## Հիթ-շքերթներ

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Եվրատեսիլ երգի մրցույթի երգեր
Կատեգորիա:Շվեդիան Եվրատեսիլ երգի մրցույթում
Գավրոշ

**Գավրոշ Թենարդիե** (), Վիկտոր Հյուգոյի «Թշվառները» (1862) վեպի հերոս, կենսուրախ, հանդուգն և միևնույն ժամանակ ուշիմ, ճարպիկ և քաջ ու բարեսիրտ փարիզաբնակ անտուն պատանի, որը կռվում է բարիկադներում և զոհվում 1832 թվականի հունիսյան ապստամբության ժամանակ։

## Կերպարի պատմություն
Գավրոշի ծնողները եղել են Թենարդիե ամուսինները, որոնց բնակվել են Փարիզում՝ Գորբո, 50-52 հասցեում Ժոնդրետ ազգանունով։ Գավրոշն ունեցել է երկու քույր՝ Էպոնինան ու Ազելման։ Ծնողների կողմից չսիրված տղան ավելի շատ ապրել է փողոցում. նրա համար որպես ապաստան է ծառայել Բաստիլի հրապարակում գտնվող փղի արձանը (ավելի ստույգ՝ արձանի լիամասշտաբ մանրակերտը)։ Նա շփվում էր «Աքաղաղի ժամ» ավազակախմբի անդամ վտանգավոր հանցագործների հետ, բայց հանցագործություններին չէր մասնակցում (միայն օգնել է Թենարդիեին բանտից փախչելիս)։

Ծնողների տանը Գավրոշը ծանոթանում է Մարիուս Պոնմերսիի՝ երիտասարդ հեղափոխականի հետ, որը գիտակցաբար հրաժարվել է կարողությունից ու բուրժուայի կարգավիճակից և որոշել ապրել ինքնուրույն։ Մարիուսը նրան ծանոթացնում է գեներալ Լամարկի այլ կողմնակիցների հետ, որոնց օգնելիս էլ Գավրոշը զոհվում է 1832 թվականի հունիսի 6-ին Փարիզի բարիկադավորված փողոցներից մեկում։

Գավրոշը հսկայական դեր է կատարում ապստամբության նախապատրաստման և նրա իրականացման գործում։ Նա երկար ժամանակ հետևում է մարդկանց քաղաքում՝ Մարիուսին և մյուս հեզափոխականներին՝ «այբբենարանի ընկերներին» հասցնելով կարևոր տեղեկություններ։ Հենց նա է ապստամբներին օգնում բացահայտել տեսուչ Ժավերի ինքնությունը, որը գաղտնի մտնում է բարիկադներ։ Դրանով իսկ նա փրկում է ապստամբներին մոտալուտ մահվանից, բայց նրանք սպանվում են հաջորդ օրը։ Գավրոշը զոհվում է առաջիններից մեկը, և նրա մահը խորհրդանշում է ապստամբության պարտությունը, ժողովրդի չիրականացված հույսերն ազատության ու բարօրության վերաբերյալ։

Գավրոշին, ինչպես նաև մյուս անտուններին կոչում են *գամեն*։

Գամենը (Գավրոշ) Փարիզի մարմնացումն է, իսկ Փարիզը՝ ամբողջ աշխարհի մարմնացումը 

## Գավրոշը գրքի էկրանավորումներում
Գրքի բոլոր էկրանավորումները կոչվել են «Թշվառները».

### Այլ
* 1937 թվականին նկարահանվել է խորհրդային «Գավրոշ» ֆիլմը, որն զգալիորեն տարբերվում է «Թշվառները» վեպից։ Գլխավոր դերը կատարել է Նիկոլայ Սմորչկովը։
* Վյաչեսլավ Բառանովը կատարել է Գավրոշի դերը 1974 թվականի «Արկածներ քաղաքում, որը չկա» () խորհրդային ֆիլմում։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Հորինված տղաներ
Կատեգորիա:Մանկական գրականության կերպարներ
Թեյմուր Էլչին

**Թեյմուր Սուլեյման օղլի Ալիև** (, ), ադրբեջանցի բանաստեղծ, հրապարակախոս, 1958 թվականից՝ Ադրբեջանի գրողների միության անդամ, Լրագրողների միության անդամ (1958), Ադրբեջանի պետական մրցանակի դափնեկիր (1990), Ադրբեջանական ԽՍՀ մշակույթի փոխնախարար (1975-1988)։

## Կենսագրություն
Թեյմուր Էլչինը ծնվել է 1924 թվականի մարտի 28-ին։ 1931 թվականին ընտանիքը տեղափոխվել է Բաքու։ Ավարտել է քաղաքի թիվ 132 միջնակարգ դպրոցը։ Ավարտելուց հետո սովորել է ԱՊՀ բանասիրության ֆակուլտետում (1941-1948)։ Միևնույն ժամանակ նա աշխատել է «Երիտասարդ աշխատող» թերթի խմբագրատանը (1941), Ադրբեջանի ռադիոյի կոմիտեում լրագրող (1941-1942), խոսնակ, խմբագիր (1942-1943)։

Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի տարիներին նա կուրսանտ, կրտսեր հրամանատար և կոմերիտական կազմակերպիչ էր Անդրկովկասյան ռազմաճակատում։ Այնուհետև ծառայել է որպես Ադրբեջանի հեռուստատեսության և ռադիոհաղորդումների հանձնաժողովի նախագահ (1957-1964), Ադրբեջանի կոմունիստական կուսակցության կենտկոմում  բաժնի վարիչ (1964-1975), Ադրբեջանի մշակույթի նախարարի տեղակալ (1975-1988)։ Որպես Խորհրդային Միության պաշտոնական պատվիրակության կազմում նա այցելել է Ալբանիա (1957), Բուլղարիա (1962), Հունգարիա (1966), Լեհաստան (1973)։ Նա ղեկավարել է ադրբեջանական կոլեկտիվները Իսպանիայում, Ավստրիայում և Թուրքիայում անցկացվող միջազգային բանահյուսական փառատոններում։

Թեյմուր Էլչինը մահացել է 1992 թվականի մարտի 14-ին։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:20-րդ դարի բանաստեղծներ
Կատեգորիա:Ադրբեջանցի բանաստեղծներ
Կատեգորիա:Աշխատանքային կարմիր դրոշի շքանշանի ասպետներ
Կատեգորիա:ԽՄԿԿ անդամներ
Մաթեմատիկայի ազգային թանգարան

**Մաթեմատիկայի ազգային թանգարան** (), թանգարան է, որը նվիրված է մաթեմատիկային և գտնվում է Մանհեթենում` Նյու Յորք քաղաքում։ Բացվել է 2012 թվականի դեկտեմբերի 15-ին։ Այն գտնվում է Արևելյան 26-րդ փողոց, 11 հասցեում, Հինգերորդ և Մեդիսոն պողոտաների միջև, Մեդիսոն Սքուեր Փարքի դիմաց, Նոմադում։ Այն մաթեմատիկային նվիրված միակ թանգարանն է Հյուսիսային Ամերիկայում, և այստեղ ներկայացված են ավելի քան երեսուն ինտերակտիվ ցուցանմուշներ։ Թանգարանի առաքելությունն է «ավելացնել ըմբռնումը և մաթեմատիկայի հանդեպ ընկալումը հասարակության կողմից»։ Թանգարանը հայտնի է քառակուսի անիվներով հատուկ եռանիվ հեծանիվով, որը սահուն շարժվում է հարթ մակերեսով։

## Պատմություն
2006 թվականին Լոնգ Այլենդ նահանգի Գուդրեու թանգարանը, որն այն ժամանակ Միացյալ Նահանգների` մաթեմատիկային նվիրված միակ թանգարանն էր, փակել է իր դռները։ Ի պատասխան դրան՝ մի խումբ մարդիկ հիմնադիր և նախկին գործադիր տնօրեն Գլեն Ուիթնիի գլխավորությամբ հանդիպել են` քննարկելու նոր թանգարան բացելու հնարավորությունը։ Նրանք կանոնադրություն են ստացել Նյու Յորք նահանգի կրթության դեպարտամենտից 2009 թվականին և չորս տարվա ընթացքում հավաքեցին ավելի քան 22 միլիոն դոլար։
Այս ֆինանսավորմամբ Արևելյան 26-րդ փողոց 11-13 հասցեում գտնվող Գոդդարդ շենքում վարձակալության է տրվել 1800 քմ տարածք։ Չնայած տեղական համայնքի ներսում ճարտարապետական ծրագրերի որոշակի հակասություններին` շինարարության թույլտվությունը տրվել է Նյու Յորքի քաղաքային նշանների պահպանության հանձնաժողովի և շենքերի դեպարտամենտի կողմից։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
*
*Math Encounters
*Math Midway

Կատեգորիա:2009 հիմնադրումներ ԱՄՆ-ում
Կատեգորիա:2009 հիմնադրված թանգարաններ
Կատեգորիա:Գիտության թանգարաններ
Կատեգորիա:Նյու Յորքի թանգարաններ
Սահլե Վորկ Զևդե

**Սահլե Վորկ Զևդե** (, ), եթովպացի դիվանագետ, ներկայումս Եթովպիայի նախագահն է՝ դառնալով առաջին կինը, որը զբաղեցնում է այդ պաշտոնը։ Նախագահ է ընտրվել Դաշնային խորհրդարանական վեհաժողովի անդամների կողմից 2018 թվականի հոկտեմբերի 25-ին։ Զևդեն եղել է դիվանագետ, Աֆրիկյան միությանը կից ՄԱԿ-ի գլխավոր քարտուղարի հատուկ ներկայացուցիչ Անտոնիու Գուտեռեշը և Աֆրիկյան միությանը կից Միավորված ազգերի կազմակերպության բաժանմունքի ղեկավարը՝ Միավորված ազգերի կազմակերպության գլխավոր քարտուղարի տեղակալի մակարդակով։

## Կրթություն
Դեսպան Սահլե Վորկ Զևդեն Բնական գիտություններ է սովորել Մոնպելյեի համալսարանում (Ֆրանսիա)։ Նա ազատ խոսում է ամհարերեն, ֆրանսերեն և անգլերեն։

## Կարիերա
Եթովպիայի դիվանագիտական ծառայության վետերան Զևդեն որպես դեսպան աշխատել է Սենեգալում, հավատարմագրվելով Մալիում, Կաբո Վերդեում, Գվինեա Բիսաուում, 1989 թվականից մինչև 1993 թվականը Գամբիայում և Գվինեայում։ 1993 թվականից մինչև 2002 թվականը եղել է Ջիբութիում դեսպան և Զարգացման հարցերով միջկառավարական մարմնի (Intergovernmental Authority on Development) մշտական ներկայացուցիչ։ Ավելի ուշ նա աշխատել է Ֆրանսիայում դեսպան, ՄԱԿ-ում կրթության, գիտության և մշակույթի հարցերով մշտական ներկայացուցիչ (ՅՈՒՆԵՍԿՕ) և Թունիսում և Մարոկկոյում հավատարմագրված դեսպան (2002 թվականից 2006 թվականներին)։

Սահլե Վորկ Զևդեն աշխատել է որպես հատուկ ներկայացուցիչ եղել է Կենտրոնաաֆրիկյան Հանրապետությունում ՄԱԿ-ի խաղաղաշինության Միացյալ ներկայացուցչության ղեկավարը։ Ավելի վաղ նա նաև զբաղեցրել է մի շարք այլ բարձր պաշտոններ, այդ թվում՝ Աֆրիկյան միությանը առընթեր Եթովպիայի մշտական ներկայացուցչի և Աֆրիկայի համար Միավորված ազգերի կազմակերպության տնտեսական հանձնաժողովի և Եթովպիայի արտաքին գործերի նախարարությունում Աֆրիկայի գործերի գլխավոր տնօրենի պաշտոնը։

2011 թվականին Սահլե Վորկ Զևդեն նշանակվել է ՄԱԿ-ի Նայրոբիում (Յունոն) բաժանմունքի գլխավոր տնօրեն ՄԱԿ-ի գլխավոր քարտուղար Բան Կի Մունի պաշտոնում։ Նա առաջին մարդն էր, որը զբաղեցնում էր գլխավոր քարտուղարի տեղակալի պաշտոնը։

### Նախագահություն
2018 թվականի հոկտեմբերի 25-ին նա ընտրվել և ստանձնել է Եթովպիայի նախագահի պաշտոնը՝ դառնալով այդ պաշտոնը զբաղեցնող առաջին կինը։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Պետության գործող ղեկավարներ
Կատեգորիա:Պետության կին ղեկավարներ
Կատեգորիա:ՄԱԿ-ի պաշտոնյաներ
Կատեգորիա:Եթովպիացի կին դիվանագետներ
Իմ երգը

**«Իմ երգը»**, Հովհաննես Թումանյանի բանաստեղծություններից՝ գրված 1918 թվականին։

## Պատմություն
Հովհաննես Թումանյանն այս բանաստեղծությունը գրել է 1918 թվականի հունվարի 5-ին։

Ինքնագիրը չի պահպանվել։

Բանաստեղծությունն առաջին անգամ տպագրվել է Կոստանդնուպոլսում՝ 1922 թվականին լույս տեսած բանաստեղծությունների ժողովածուում (էջ 39-40), այնուհետև՝ Երևանում՝ 1940-1959 թվականներին լույս տեսած Հովհաննես Թումանյանի երկերի ժողովածուի գիտական հրատարակության առաջին հատորում (էջ 192)։

Հովհաննես Թումանյանի երկերի լիակատար ժողովածուի 1-ին հատորում արտատպվել է Կոստանդնուպոլսում՝ 1922 թվականին լույս տեսած բանաստեղծությունների ժողովածուից։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:1918 գրականությունում
Կատեգորիա:Բանաստեղծություններ
Կատեգորիա:Հովհաննես Թումանյանի բանաստեղծություններ
Բիրգիտա Ստենբերգ

**Բրիգիտա Ստենբերգ** (), շվեդ հեղինակ, թարգմանչուհի և նկարազարդող։ 2005 թվականին եղել է *Selma Lagerlöf Prize* շվեդական մրցանակի հաղթող։

## Կյանք
Բրիգիտա Ստենբերգը ծնվել է 1932 թվականին Ստոկհոլմում։ Սովորել է Վիսբյու քաղաքում, իսկ այնուհետև՝ Փարիզում։ Ստենբերգը երկար ժամանակ է անցկացրել Հարավային Եվրոպայում՝ բարելավելով իր լեզվական ունակությունները։ Վաղ 1950-ականներին ապրել է Փարիզում, Հռոմում և Ֆրանսիական Ռիվիերայում, որոնց ոգեշնչմամբ էլ գրել է *Kärlek i Europa* (*Սերը Եվրոպայում*) գիրքը, որում մանրամասնում է նրա տարբեր սեռական արկածները։ Ավելի ուշ գիրքը թարգմանվել է անգլերեն «*Manplay in Europe»* վերնագրով։
ձախից|մինի|Բիրգիտա Ստենբերգ
Որոշ ժամանակ Բրիգիտան եղել է հանցագործ Լակի Լուչանոյի սիրուհին։ Վերջինիս ԱՄՆ-ից արտաքսել էին հայրենի Իտալիա։ Ստենբերգին Նյու Յորքում աշխատանք էր առաջարկվել տուրիստական գործակալի կողմից, որը հավելյալ գումարել էր խոստացել  Բուենոս Այրեսում, որտեղ նա պետք է ժամանակավորապես աշխատեր որպես մոդել՝ նախքան Նյու Յորք մեկնելը։ Լակի Լուչիանոն քաջ տեղյակ էր Իտլիայի ներքին անցուդարձից և հանցավոր աշխարհից։ Նա Բրիգիտային ասել է, որ տուրգործակալն իրականում սպիտակամորթ ստրուկ է եղել։ Եթե Բրիգիտան համաձայներ և գնար Բուենոս Այրես, նրան կստիպեին աշխատել հասարակական տանը։

Բրիգիտան դարձել է շվեդ հեղինակ, թարգմանչուհի և նկարազարդող։ Վաղ 1950-ականներին եղել *Metamorfosgruppen* գրական ասամբլեայի անդամ։ Բրիգիտան գրել է  *Raskenstam* ֆիլմի սցենարը։

## Մրցանակներ
* 1999 Aniara Prize
* 1999 Piraten Prize
* 2005 Selma Lagerlöf Prize
* 2005 The bookcircles grand readers award for "*Erotic Novels"*

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Շվեդ կին գրողներ
Կատեգորիա:Շվեդ թարգմանիչներ
Կատեգորիա:Շվեդ պատկերազարդողներ
Կատեգորիա:Շվեդ մանկագիրներ
Կատեգորիա:Շվեդ սցենարիստներ
Կատեգորիա:Շվեդ լրագրողներ
Ֆրանչեսկա Բորտոլոտտո Պոսատի

**Ֆրանչեսկա Բորտոլոտտո Պոսատի** (), իտալացի գործարար, հեղինակ, ինտերիերի դիզայներ, բարերար և հյուրանոցի սեփականատեր։

Նա Վենետիկի *Bauer Hotel group*-ի գլխավոր գործադիր տնօրենն է և լիգուրիացի նավաշինարար Արնալդո Բենատիի թոռնուհին, ով ձեռք է բերել *Bauer* հյուրանոցը 1930 թվականին։

2008 թվականի դրությամբ նա Վենետիկի միակ կին գլխավոր տնօրենն էր։ Ծնունդով Վենետիկից, նա տարիներ շարունակ ներգրավված է եղել քաղաքի մշակութային կյանքում։

## Վաղ կյանք
Բորտոլոտտո Պոսատին մեծացել է Վենետիկում և 1982 թվականին տեղափոխվել է Միացյալ Նահանգներ իր նախկին ամուսնու՝ Մարկո Պոսատիի հետ։ ԱՄՆ-ում գտնվելու ընթացքում նա ապրել է Տեխասում, Միչիգանում և Նյու Յորքում և ստացել անգլերեն լեզվի երկու դիպլոմ։

## Բիզնես կյանք
Ուսումն ավարտելուց հետո նա որոշ ժամանակով բնակություն է հաստատել Նյու Յորքում, որտեղ անկախ խորհրդատու է դարձել ինտերիերների դիզայներների և դեկորատորների համար։

Վերադառնալով Վենետիկ 1990-ականների վերջին, նա բացել է անշարժ գույքի գործակալություն, բայց դրանից կարճ ժամանակ անց իր վերահսկողության տակ է վերցրել ընտանեկան կալվածքները *Bauer* հյուրանոցում։

## Հասարակական կյանք
Բացի հյուրանոցից, Բորտոլոտտո Պոսատին հասարակական գործիչ է և արվեստի հովանավոր՝ հատուկ ուշադրություն դարձնելով Վենետիկին։ Նա մտնում է *Save Venice Inc* ընկերության տնօրենների խորհրդի մեջ, որը Վենետիկում ճարտարապետության և արվեստի կարևոր գործերի վերականգնմամբ զբաղվող հիմնադրամ է։

Նա հովանավորում է *Zuecca Project Space* նախագիծը (ոչ առեւտրային գոտի է Giudecca կղզում, որտեղ տեղի են ունենում գեղարվեստական ցուցահանդեսներ եւ միջոցառումներ տեղական և միջազգային գեղարվեստական համայնքների հետ համատեղ)։

Բորտոլոտտո Պոսատին Վենետիկի միջազգային գրական փառատոնում հանձնում է «Ca' Foscari Award» մրցանակը։

Նա հրատարակել է "Տոնեք Վենետիկում" բաղադրատոմսերի գիրքը, որի համահեղինակն է Դալլա Զորզան։

Բորտոլոտտո Պոսատին մտնում է Altagamma-ի տնօրենների խորհրդի մեջ, որը ճանաչում է միջազգային ճանաչում ստացած իտալական ընկերությունները։

## Անձնական կյանք
Բորտոլոտտո Պոսատին իր ամուսնուց՝ Մարկո Պոսատիից բաժանվեց 1993 թվականին։ Մինչ օրս ամուսնացած չէ։ Ունի երկու երեխա՝ Ալեսանդրո և Օլիմպիա։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:21-րդ դարի իտալացի գրողներ
Կատեգորիա:Իտալացի գործարարներ
Կատեգորիա:Իտալացի դիզայներներ
Կատեգորիա:20-րդ դարի իտալացի կին գրողներ
Կատեգորիա:21-րդ դարի իտալացի կին գրողներ
Ռաջա Ռաո

**Ռաջաո Ռաո** (, Նոյեմբերի 8, 1908 թվական, Խասսան,Մայսուր, Բրիտանական Հնդկաստան — Հուլիսի 8, 2006 թվական, Օստին (Տեխաս), ԱՄՆ) հնդիկ գրող, խմբագիր և դիվանագետ։ Հնդկաստանի ժամանակակից անգլալեզու գրականության ստեղծողներից մեկը։

## Կենսագրություն
Ըստ ծագման կանադացի է։ Ծնվել է բրահմանա ընտանիքում։ Սովորել է Հնդկաստանում՝ Հեյդարաբադի Մադարսա ալ Ալիահի իսլամական դպրոցում և Մադրասի համալսարանում (1928): 1929-ին ստացավ կրթաթոշակ արտասահմանում սովորելու համար։ Սովորել է Ֆրանսիայում։ Ավարտել է Մոնպելյեի և Սորբոնի համալսարանը (1929-1939):

Օգոստոսյան շարժման անդամ «Դուրս եկեք Հնդկաստանից»՝ բրիտանացիներից Հնդկաստանի անկախության համար։ 1943-1944 թվականներին նա եղել է Բոմբեյի «Վաղը» ամսագրի խմբագիրներից մեկը։ Կազմակերպության ձևավորման առաջատարներից մեկը՝ Շրի Վիդյա Սամիտին, որի նպատակն էր վերակենդանացնել հնդկական հին քաղաքակրթության արժեքները։ Մասնակցել է ազգայնական շարժմանը։

1950-ական թվականներին նա ՄԱԿ-ում Հնդկաստանի ներկայացուցիչն էր։

1966 թվականից նա բնակվում էր ԱՄՆ-ում։ Աշխատել է Օստինի Տեխասի համալսարանում որպես փիլիսոփայության պրոֆեսոր (1966-1986)։

Մահացավ սրտի անբավարարությունից։

## Ստեղծագործական կյանք
Հայտնիությունը գրողին բերեց «Կանտապուրա» վեպը («Կանտապուրա», ստեղծվել է 1930-ին, հրատարակվել է 1938-ին), որը նկարագրում է գանդիզմի ազդեցությունը հարավ-հնդկական գյուղի կյանքի վրա՝ ավանդական հեքիաթի ոճով։

«Օձը և պարանը» վեպում (1960), հիմնականում ինքնակենսագրական, հնդիկ և ֆրանսիացի կնոջ ամուսնության պատմությունը նկարագրվում է որպես առակ հնդկական և եվրոպական մշակույթների անհամատեղելիության մասին։

«Ընկեր Կիրիլով» վեպում (1965՝ ֆրանսերեն, 1976՝ անգլերեն) նկարագրվում են 1930-1940-ականների հնդկական մտավորականի հոգևոր նետումները մի կողմից`մարքսիզմի և ստալինիզմի միջև, իսկ մի կողմից Հնդկաստանի մշակութային ժառանգությունը։

Մահաթմա Գանդիի կենսագրության հեղինակը՝ «Հնդկական մեծ ճանապարհը՝ Մահաթմա Գանդիի կյանքը», որը լույս է տեսել 1998 թ.-ին։

## Գլխավոր աշխատանքներ
;Վեպեր
* Կանտապուրա(1938)
* Օձը և պարանը (1960)
* Կատուն և Շեքսպիրը. Հնդկաստանի հեքիաթ (1965)
* Ընկեր Կիրիլով (1976)
* Շախմատիստը և նրա շարժումները (The Chessmaster and His Moves, 1988)

; Հեքիաթներ և պատմվածքներ
* Կովի բարիկադ (The Cow of the Barricades, 1947)
* Ոստիկանը և վարդը (1978)
* Գանգայի վրա (1989)

;Այլ
* Անթոլոգիա (1939)
* Վաղը (Tomorrow, 1943-44)
* Ո՞ւր է Հնդկաստանը (1948)
* Հնդկաստանի իմաստը (շարադրություն, 1996)
* Հնդկական մեծ ճանապարհը՝ Մահաթմա Գանդիի կյանքը (կենսագրություն, 1998)

## Մրցանակներ
* Sahitya Akademi մրցանակ (Հնդկաստանի գրական ակադեմիայի մրցանակ, 1964)
* Պադմա բուշան
* Neustadt գրական մրցանակ (1988)
* Պադմա վիբոշան(2007)

## Հիշողություն
* 2000 թվականին գրողի պատվին ստեղծվեց Ռաջա Ռաոյի գրական մրցանակը։

## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն
* Ռուսական մեծ հանրագիտարան

## Արտաքին հղումներ
* Раджа Рао
* Welcome to the Raja Rao Website
* The Return of Raja Rao

Կատեգորիա:Արձակ հեղինակները անգլերեն լեզվով
Կատեգորիա:Հնդիկ բանաստեղծներ
Կատեգորիա:Հնդիկ գրողներ
Կատեգորիա:Հնդիկ դիվանագետներ
Կատեգորիա:Հնդկաստանի էսսեիստներ
Էլեն Չըրչ

**Էլեն Չըրչ** (, ), աշխարհում առաջին բորտուղեկցորդուհին։

## Կենսագրություն
Ծնվել է 1904 թվականի սեպտեմբերի 22-ին, Կրեսկոյում (Այովա)։ Բուժքույրական դասընթացն ավարտելուց հետո աշխատանքի է անցել Սան Ֆրանցիսկոյի հիվանդանոցում, որին զուգընթաց ինքնաթիռ վարելու մասնավոր դասընթացների է հաճախել։ 1929 թվականին նա իր ծառայություններն է առաջարկել «Boeing Air Transit» (այժմ՝ United Airlines) ավիաընկերությանը։

Ընկերության մենեջերները, որոնք հենց այդ ժամանակ պատրաստվում էին գերմանական ավիափոխադրողների օրինակով մտցնել բորտուղեկցորդի հաստիք, մտածում են, որ կին բորտուղեկցորդների հաստատումը քարոզչական հաջող քայլ կլինի․ ինքնաթիռում ներկա երիտասարդ աղջիկները, որոնք չէին վախենում թռչելուց, կհանգստացնեին ուղևորներին և երկրի վրա գտնվող նրանց հարազատներին։ Բացի դրանից՝ բուժքրոջ հմտությունները կարող էին պետք գալ թռիչքի ընթացքում, եթե հաշվի առնենք այն փաստը, որ այդ ժամանակ ավելի ցածր բարձրություններով թռչող ինքնաթիռները սաստիկ ցնցվում էին և օրորվում, և շատ ուղևորներ վատ ինքնազգացողություն էին ունենում։

Էլեն Չըրչին առաջարկվել է խումբ կազմել բուժքույրերից, որոնց տարիքը չէր անցնի 25-ը, քաշը չէր անցնի 115 ֆունտից (մոտ 52 կգ), և որոնք պատրաստ կլինեին դառնալու բորտուղեկցորդուհիներ այն ժամանակների համար բավական լավ գումարի դիմաց՝ ամսական 125 դոլար աշխատավարձով։

Մի քանի ամսվա նախապատրաստական աշխատանքներից հետո բորտուղեկցորդուհիները սկսել են թռչել։ Խմբում առաջին թռիչքն իրականացրել է հենց Չըրչը 1930 թվականի մայիսի 15-ին Սան Ֆրանցիսկո-Շայեն թռիչքի ժամանակ։ Բորտուղեկցորդուհիների ներկայությունը, իրոք, նպաստել է քաղաքացիական ավիացիայի հանրահռչակմանը։

Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի ժամանակ Էլեն Չըրչը որպես բուժքույր ծառայել է բժշկական ինքնաթիռում, որը վիրավոր զինվորներ էր տեղափոխում Հյուսիսային Աֆրիկայից ու Իտալիայից, այնուհետև Ֆրանսիայի գնացքում աշխատել է որպես սանիտար։

Էլեն Չըրչը պարգևատրվել է մի շարք շքանշաններով։ Հայրենի Կրեսկո քաղաքի օդանավակայանն անվանակոչվել է Չըրչի անունով։

## Գրականություն
* 

## Արտաքին հղումներ
* Aviation innovators 
* Էլեն Չըրչի մասին հոդվածը ''Iowa Pathways''-ում

Կատեգորիա:Բորտուղեկցորդներ
Կատեգորիա:Կին օդաչուներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի բուժքույրեր
Կատեգորիա:ԱՄՆ-ի օդաչուներ
Կիրստեն Նիլսեն

**Կիրստեն Միշել Նիլսեն** (, ), ամերիկացի կիբեռանվտանգության փորձագետ, ԱՄՆ ներքին անվտանգության նախարար (2017-2019)։

## Կենսագրություն
Նա գիտությունների բակալավրի աստիճան ստացել է Ջորջթաուն համալսարանի դիվանագիտության ֆակուլտետից։ 1999 թվականին ավարտել է Վիրջինիայի համալսարանը։ Որպես կիբեռանվտանգության փորձագետ աշխատել է Ջորջ Վաշինգտոնի համալսարանի կիբեռնետիկ ու ներքին անվտանգության կենտրոնում և Համաշխարհային տնտեսական ֆորումի գլոբալ ռիսկերի խորհրդատվական խորհրդում։

Sunesis Consulting ընկերության հիմնադիր և նախկին նախագահն է։ Ստեղծել և ղեկավարել է ԱՄՆ տրանսպորտի անվտանգության կառավարման օրենսդիր քաղաքականության վարչությունը։

Ջորջ Բուշի վարչակազմում ծառայում էր որպես ԱՄՆ Ներքին անվտանգության խորհրդի կանխարգելման, վերապատրաստման և արձագանքման հարցերով նախագահի խորհրդական։

### Դոնալդ Թրամփի աշխատակազմում
2017 թվականի հունվարի 20-ից Ամերիկայի Միացյալ Նահանգների ներքին անվտանգության նախարար Ջոն Քելիի վարչակարգի ղեկավար։

2017 թվականի սեպտեմբերի 6-ից Սպիտակ տան վարչակարգի ղեկավար Ջոն Քելիի առաջին տեղակալ։

2017 թվականի հոկտեմբերի 11-ին նախագահ Թրամփը առաջարկել է Կիրստեն Նիլսենին նշանակել Ազգային անվտանգության քարտուղար։ Դեկտեմբերի 5-ին Սենատը հաստատել է 62 կողմ, 37 դեմ ձայներով։

2018 թվականի հունիսին դարձել է ներգաղթի քաղաքականության խստացման հետևանքով առաջացած սկանդալի հիմնական դերակատարներից մեկը, երբ ապօրինի ներգաղթյալների ձերբակալությունները հանգեցրել են ընտանիքների տարանջատմանը. ձերբակալված ծնողների երեխաները մնացել էին առանց հարազատների խնամքի։

2019 թվականի ապրիլի 7-ին նախագահ Թրամփը Twitter-ում հայտարարել է Նիլսենի հրաժարականի և ԱՄՆ սահմանապահ և մաքսային հանձնակատար Քևին Մակալինանի նշանակման մասին։

## Արտաքին հղումներ
* 

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:21-րդ դարի ամերիկացի կանայք
Կատեգորիա:ԱՄՆ-ի հանրապետական կուսակցության անդամներ
Կատեգորիա:ԱՄՆ-ի քաղաքական գործիչներ
Կատեգորիա:Ջորջթաունի համալսարանի շրջանավարտներ
Կատեգորիա:Վիրջինիայի համալսարանի շրջանավարտներ
Կատեգորիա:ԱՄՆ-ի կին քաղաքական գործիչներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի իրավաբաններ
Կատեգորիա:Ամերիկացի փաստաբաններ
Մուհամմադ Հուսեյն Ազադ

**Մուհամմադ Հուսեյն Ազադ** ( — ; Հունիսի 10 1830 թվական, Դելի, Մեծ մողոլների կայսրություն—Հունվարի 22 1910 թվական, Լահոր, Բրիտանական Հնդկաստան (այժմ Պակիստան) —հնդիկ բանաստեղծ, գրող, գրականագետ, գրականության պատմաբան, մանկավարժ։ Գրել է ուրդու։

## Կենսագրություն
Ծնվել է պարսկական ներգաղթյալ, գիտնական և կրոնական առաջնորդ Մուհամմադ Բաքիրի ընտանիքում, որը 1836 թվականից սկսած հրատարակում էր Դելիում առաջին թերթը՝ ուրդու։ 1861-ին Դելիում տեղի ունեցած անկարգությունների ժամանակ Ազադը տեղափոխվեց Լահոր։

1864 թվականից աշխատել է կրթության համակարգում, դասավանդել է Լահորի համալսարանական քոլեջում և Փենջաբի համալսարանի Արևելյան քոլեջում։ Նա պահպանեց բարեկամական հարաբերությունները Գ.Վ.Լեիտերի հետ։ 1866 թվականին Ազադը դարձավ կանոնավոր վարձատրվող համալսարանական դասախոս, իսկ մեկ տարի անց դարձավ նրա գիտական քարտուղարը։ 1887-ին նա հիմնադրել է գրադարանը։

Արդեն պատանեկան տարիներին նա բանաստեղծություններ է գրել։ Նա գիտեր պարսկերեն, արաբերեն և անգլերեն լեզուներ և գրականություն։ 1874-ին նա հիմնել է «Անջումանե Փենջաբ» ընկերությունը (Փենջաբ Հասարակություն), որը կարևոր դեր է խաղացել ուրդու գրականության զարգացման գործում։ Ազադը բանաստեղծներին կոչ է արել վերանայել հին կանոնները, իսկապես պատկերել հնդկական կյանքը։

## Գլխավոր աշխատանքներ
* «Կյանքի ջուր» («Աբե Հայաթ») - ուրդու պոեզիայի պատմություն,
* «Ազադ բանաստեղծություններ» («Նազմե Ազադ»),
* «Մտքի կախարդություն » (Նաիրանգի Հայալ)։

Նա ուսումնասիրել է տաջիկ-պարսկական գրականության պատմությունը։ Նա գրել է մեծ թվով աշխատանքներ այս թեմայի վերաբերյալ։ Ազադի գրական լեզուն մոտենում էր գաղութին։

## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն
* 
* 
* 

## Արտաքին հղումներ
* Moulana Muhammad Hussain Azad



Կատեգորիա:19-րդ դարի բանաստեղծներ
Կատեգորիա:Բանաստեղծներ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Իսլամական գրողներ
Կատեգորիա:Հնդիկ բանաստեղծներ
Կատեգորիա:Հնդկաստանի գրականագետներ
Կատեգորիա:Հնդիկ ակադեմիկոսներ
Կատեգորիա:Հնդիկ գրողներ
Ձկան սոուս

մինի|201x201փքս|Ձկան սոուս

**Ձկան սոուս** (սոուս ձկից), մանր ձկներից ստացված սոուս, (հիմնականում ճառագայթալողակ ձկներից) որը մարինադում աղի ավելացմամբ ենթարկվում է խմորման գործընթացի։ Ունի հատուկ հոտ և աղի համ։ Ձկան սոուսը օգտագործվում է շատ խոհանոցներում՝ Հարավ–Արևելյան Ասիայի, ֆիլիպինական, վիետնամական, թայլանդական խոհանոցում օգտագործվում է այնպես, ինչպես սոյայի սոուս չինական ուտեստներում։ Հարավային Չինաստանում ձկան սոուսով համեմում են ապուրները և թխվածքաճաշերը։

Ձկան սոուսը ունի ումամի, որը պայմանավորված է նրանով, որ այն պարունակում է նատրիումի գլուտամատ։

## Տեսակներ

### Հարավ–Արևելյան Ասիա
ձախից|մինի
Հարավ–Արևելյան Ասիայում ձկան սոուսը հաճախ պատրաստում են անձրուկից, այն ունի սուր համ, հետևաբար սոուսն օգտագործում են ըստ անհրաժեշտության։ Անձրուկը աղի հետ դնում են փայտե տուփերում, որտեղ խմորում են և աղի հեղուկը քամում։ Այդ շրջանում ձկան սոուսը սովորաբար օգտագործում են որպես ուտեստի  բաղադրիչ մաս, բայց քաղցր և կծու տարատեսակները օգտագործում են՝ թաթախելով նրա մեջ սննդի կտորներ (բնութագրական օրինակ՝ վիետնամական նիոտնամ)։ Թաիլանդում  ձկան սոուսին խառնում են լայմի հյութ և կտրատած կարմիր պղպեղը դնում են սեղանին՝ թաթախելու համար, նրան անվանում են *пхрик нам пла*.
մինի|Վիետնամական ձկան սոուս
Վիետնամական տեսակը անվանում են նիոկտյամ (վիետն. nước mắm)։ Արտադրանքի հայտնի շրջաններ են Ֆուկուոկը և Ֆանտխետը։ Նիոկտյամը (վիետն. nước mắm) վիետնամական համեմունք է ձկան սոուսի հիմքով։

Թայանական ձկան սոուսն անվանվում է նամպլա (น้ำปลา), մյանմականը՝ նգանպաի (ငံပြာရည်)։ Լաոսական և իսանական լեզուներով այն կրում է նամպա անվանումը, իսկ շատ կծու և խիտ տեսակը՝ պադեկ (ປາແດກ)։ Կամբոջայում ձկան սոուսը անվանում են տիկրեյ (ទឹកត្រី), նրա բաղադրատոմսով պատրաստում են այլ սոուսներ։

Համանման ֆիլիպինյան սոուսը անվանում են դդմիկ, այդ երկրորդական արտադրանքը պատրաստվում է բագուոնգից։ Դդմիկը միշտ անցնում է խոհարարական մշակման, նույնիսկ եթե համեմված է լինում թարմ բանջարեղենով։ Հանրաճանաչ ուտեստը դդմիկով՝ արոս կալդո ապուր, ինչպես նաև տապակած ձուկ։ Սեղանին դդմիկը հաճախ փոխարինվում է աղով։
[մինի|Սոուսի արտադրության գործարան ([Վիետնամ)]]
Ֆուցզյանի և Չաոշանյաի բնակիչները ձկան սոուսը անվանում են յուիլու, ինչպես նաև սյայու։

#### Կորեա
Կորեերեն ձկան սոուսը անվանում են էկչոտ կամ չոտկալ.այն համարվում է կիմչի ուտեստի կարևոր բաղադրիչներից մեկը։ Կորեական սոուսը պատրաստվում է անձրուկից կամ ճապոնական ճառագայթալողակից։ Սոուսը պատրաստվում է նաև մանր ծովախեցգետիններից։

#### Ճապոնիա
Ճապոնական սոուսը պատկանում է տեղական խոհանոցին։ Նատո թերակղզում պատրաստվում է սարդինայից և կաղամարներից։ Ակիտայում պատրաստվում է ճապոնական  ճառագայթալողակից։

### Արևմուտք
ձախից|մինի|Հռոմեական գարումի գործարանի ավերակները
Ձկան սոուսը հին հույները հորինել են մ.թ.ա.  IV—III դարերում։ Այն ավելի քիչ աղի էր, քան ժամանակակից ձկան սոուսը։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* How Fish Sauce is Made

Կատեգորիա:Համեմունքներ
Կատեգորիա:Ձկնային ուտեստներ
Կատեգորիա:Ձկներ
Կատեգորիա:Չինական խոհանոց
Կատեգորիա:Սոուսներ
Լաուրա Բասի

**Լաուրա Մարիա Կատերինա Բասի** (, ), իտալացի գիտնական, բժիշկ։ Վերածննդի ժամանակաշրջանից առաջին կինն է, ում պաշտոնապես թույլատրվել է դասավանդել եվրոպական համալսարանում։

## Կենսագրություն
Ծնվել է Բոլոնյայում, փաստաբանի բարեկեցիկ ընտանիքում։ Ստացել է մասնավոր կրթություն և դեռահասության տարիքում յոթ տարի ուսանել Գաետանո Տակոնիի մոտ, որը համալսարանում կենսաբանության, բնագիտության ու բժշկության դասախոս էր։ Լաուրան գրավել է կարդինալ Պրոսպերո Լամբերտնիի ուշադրությունը, որը խրախուսել է նրա՝ գիտական աշխատանքով զբաղվելը։

Լաուրան 1731 թվականին Բոլոնիայի համալսարանում նշանակվել է կենսաբանության պրոֆեսոր 21 տարեկան հասակում, 1732 թվականին ընդունվել է Գիտությունների ակադեմիա, իսկ հաջորդ տարի ղեկվարել է փիլիսոփայության ամբիոնը։ Սկզբնական շրջանում սովորեցնելու նրա հնարավորությունները սահմանափակված էին պատահական դասախոսություններով։ 1738 թվականից նա ամուսնացել է ակադեմիկոս Ջուզեպե Վերատիի հետ։ Նրանց ամուսնությունից ծնվել է 12 երեխա։ Հետագայում նա կանոնավոր ձևով դասախոսություններ է կարդացել տանը և բարեհաջող դիմել է համալսարանին մեծ պատասխանատվությամբ ավելի բարձր աշխատավարձի համար, որպեսզի գնի սեփական սարքավորումներ։

Դասական մեխանիկայի բնագավառի գիտական հետաքրքրությունները նա դասավանդել է գրեթե 28 տարի։ Եղել է Իտալիայում Նյուտոնի՝ ֆիզիկայի ու բնական փիլիսոփայության գաղափարախոսը։ Սեփական փորձերն է կատարել ֆիզիկայի՝ իր ժամանակներում առկա բոլոր ոլորտներում։ Կենդանության օրոք հրատարակվել են նրա 28 հոդվածներ, որոնց մեծ մասը ֆիզիկայից ու հիդրավլիկայից են, սակայն գիրք չի գրել։

1745 թվականին Լամբերտինին (Բենեդիկտոս XIV պապ) հիմնել է 25 առաջատար գիտնականից բաղկացած խումբ, որը հայտնի էր «բենեդիկտյաններ» (Benedettini) անունով։ Բասին համառորեն ձգտել է ընդգրկվելու այդ խմբի մեջ, սակայն մյուս գիտնականների կարծիքը միանշանակ չի եղել։ Ի վերջո Բենեդիկտոսն ընդգրկել է Լաուրա Բասիին խմբի մեջ․ վերջինս միակ կինն է եղել խմբում։

1776 թվականին 65 տարեկան հասակում նա Գիտությունների ակադեմիայում նշանակվել է փորձարակական ֆիզիկայի բաժանմունքում։ Մահացել է երկու տարի անց՝ ավարտելով հաջող կարիերան ֆիզիկայի բնագավառում և կոտրելով շատ կարծրատիպեր գիտական շրջանակներում կնոջ դերի մասին։

Լաուրա Բասին ընտրվել է գրական շատ միությունների անդամ և նամակագրություն է հաստատել եվրոպական նշանավոր գրականագետների հետ։ Նա լավ ծանոթ է եղել դասական գրականությանը՝ ներառյալ ֆրանսիական և իտալական։

Լաուրա Բասիի անունով են կոչվել 31 կմ տրամագծով խառնարանը Վեներայում, Լաուրաբասի աստերոիդը (15742), Բոլոնյայում ավագ դպրոցներից մեկը և փողոց։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Bassi, Laura Maria Caterina, 1911 Encyclopædia Britannica
* Miscellanea, 1732. The International Center for the History of Universities and Science (CIS), University of Bologna
* A Physicist Supported by the Church
* Sunshine for Women
* Résumé

Կատեգորիա:18-րդ դարի գիտնականներ
Կատեգորիա:Իտալացի բժշկուհիներ
Կատեգորիա:Իտալացի գիտնականներ
Կատեգորիա:Իտալացի կին գիտնականներ
Կատեգորիա:Իտալացի կին ֆիզիկոսներ
Կատեգորիա:Իտալացի մաթեմատիկոսներ
Կատեգորիա:Իտալացի փիլիսոփաներ
Կատեգորիա:Կին գիտնականներ
Կատեգորիա:Կին փիլիսոփաներ
Կատեգորիա:Կին ֆիզիկոսներ
Կատեգորիա:Փիլիսոփաներ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Ֆիզիկոսներ այբբենական կարգով
Բայ Ցզին

**Բայ Ցզին** (չին.՝ 白静, անգլ.՝ Bái Jìng, ), չինացի դերասանուհի։

## Կենսագրություն
Ծնվել է 1983 թվականի հունիսի 4-ին Չինաստանի Լյաոնին նահանգի Դայոբինգշան քաղաքում։ Ֆիլմում նա նկարահանվել է 5 տարի՝ 2007 թվականից մինչև իր մահը՝ 2012 թվականը։

## Անձնական կյանք
2004 թվականին Բայ Ցզինը սկսել է հանդիպել ամուսնացած և որդի ունեցող Չժո Չենհայի հետ։ Ավելի ուշ Չժոն բաժանվում է իր կնոջից և նրանք, 6 տարվա հարաբերություններից հետո, 2010 թվականին ամուսնանում են։

## Մահ
2012 թվականի փետրվարի 28-ին, Պեկինում, 28-ամյա Բայ Ցզինի ամուսինը՝ Չժո Չենհայը, ընտանեկան կռվի ժամանակ դանակահարել է դերասանուհուն, ինչից հետո ինքնասպան է եղել։

## Ֆիլմագրություն

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* 

Կատեգորիա:2012 մահեր
Կատեգորիա:21-րդ դարի դերասանուհիներ
Կատեգորիա:Դերասանուհիներ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Չինացի դերասանուհիներ
Կատեգորիա:Սպանված դերասանուհիներ
Ելենա Թանղիևա-Բիրզնիեկ

**Ելենա Թանղիևա-Բիրզնիեկ (Բեկ-Մելիք Թանղիևա) Ալեքսանդրի** (), բալետի արտիստուհի, բալետմայստեր, մանկավարժ։ Լատվիական ԽՍՀ ժողովրդական արտիստ (1956):  Լատվիական ԽՍՀ պետական մրցանակի դափնեկիր (1960):

## Կենսագրություն
Ելենա Թանղիևա-Բիրզնիեկը ծնվել է 1907 թվականի ապրիլի 13(26)-ին, Թիֆլիս քաղաքում (Վրաստան)։ Ունի ռուս և հայկական արմատներ, նախնիների շարքում կային Ռուսաստանի արվեստի աշխարհում հայտնի մարդիկ։ 1924 թվականին Ելենան ավարտել է Պետրոգրադի բալետային դպրոցը Ագրիպինա Վագանովայի դասարանը։ 1924-1927 թվականներին եղել է Լենինգրադի օպերայի և բալետի թատրոնի մենապարուհի։ Ընդունվել է նախկին Մարիինյան թատրոնի թատերախմբում, սակայն 1927 թվականին լատվիացի դիվանագետ Ա. Բիրզնիեկի հետ ամուսնանալուց հետո նրա հետ մեկնել է Ռիգա։ 1928 թվականին Ելենան բացել է իր բալետի դպրոցը։ 1927-1937 թվականներին եղել է Լատվիայի օպերայի և բալետի թատրոնի մենապարուհի։ Նրա կարիերան որոշ ժամանակ ընդհատվել էր առողջական խնդիրների պատճառով, բայց 1939 թվականին կրկին վերադարձել է թատրոն։ 1940 թվականին, երբ Լատվիան դարձել է ԽՍՀՄ-ի մաս, Ելենան նշանակվել է թատրոնի բալետի դպրոցի գեղարվեստական ղեկավար, բայց պատերազմը ընդհատել է այդ աշխատանքը։ 1945-1965 թվականներին եղել է Լատվիայի օպերայի և բալետի թատրոնի բալետմայստեր, 1956-1965 թվականներին՝ Լատվիայի օպերայի և բալետի թատրոնի գլխավոր բալետմայստեր, 1951-1956 թվականներին՝ Լատվիայի երաժշտական կոմեդիայի թատրոնի գլխավոր բալետմայստեր։ 1925-1965 թվականներին (ընդհատումներով) դասավանդել է Լենինգրադի պարարվեստի ուսումնարանում, Լատվիայի օպերայի և բալետի թատրոնի պարի ստուդիայում։ 1957 թվականին Ելենան նշել է ծննդյան 50-ամյակը Ստրասի երաժշտության բալետի ստեղծմամբ` «Կապույտ Դանուբում» երաժշտության համար։

Ելենա Թանղիևա-Բիրզնիեկը մահացել է 1965 թվականի հուլիսի 31-ին, Լատվիայի մայրաքաղաք Ռիգայում։

## Դերապարեր
* Գյուլնարա (Ադանի «Կորսար»)։
* Կիտրի (Մինկուսի «Դոն Կիխոտ»)։ 
* Ռախմանինով Ս. «Սիմֆոնիկ պարեր»
* Ռավել Մ. «Բոլերո»
* Սկուլտեի «Խորեոգրաֆիկ բանաստեղծություն»

## Պարգևներ
* Լատվիայի ԽՍՀ ժողովրդական արտիստ (1956)։ 
* Լատվիական ԽՍՀ պետական մրցանակի դափնեկիր (1960)

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Բալետի արտիստուհիներ
Կատեգորիա:Բալետմայստերներ
Կատեգորիա:Լատվիական ԽՍՀ ժողովրդական արտիստներ
Կատեգորիա:Մանկավարժներ
Կատեգորիա:Պետրոգրադի պարարվեստի ուսումնարանի շրջանավարտներ
Կատեգորիա:Լատվիական ԽՍՀ վաստակավոր արտիստներ
Կատեգորիա:Աշխատանքային կարմիր դրոշի շքանշանի ասպետներ
Եվա Կոպաչ

**Եվա Կոպաչ** (, ), լեհ քաղաքական գործիչ։ Լեհաստանի 54-րդ վարչապետը 2014 թվականի սեպտեմբերի 22-ից մինչև 2015 թվականի նոյեմբերի 16-ը։ Մինչ այդ Լեհաստանի Սեյմի մարշալ (2011-2014 թվականներ)։

## Կենսագրություն
Ծնվել է 1956 թվականի դեկտեմբերի 3-ին Մեչիսլավի և Քրիստինա Լիսի ընտանիքում։ Մանկությունն անցկացրել է Ռադոմ քաղաքում, որտեղ ստացել է միջնակարգ կրթություն։

### Կրթություն
1981 թվականին ավարտել է Լյուբլինի բժշկական համալսարանը, թերապևտ-մանկաբույժի մասնագիտությամբ։

### Քաղաքական գործունեություն
90-ական թվականներին եղել է Ազատության Ունիայում, 2001 թվականից՝ «Քաղաքացիական պլատֆորմ» կուսակցության անդամ, 2013 թվականի դեկտեմբերի 14-ից՝ այդ կուսակցության նախագահի առաջին տեղակալ։

Լեհաստանի IV, V, VI և VII գումարումների Սեյմի պատգամավոր (2001 թվականից)։ Առողջապահության նախարար 2007-2011 թվականներին։ 2011 թվականից գլխավորում էր Լեհաստանի խորհրդարանի ստորին պալատը։

2015 թվականի խորհրդարանական ընտրություններում «Քաղաքացիական պլատֆորմի» ցանկում առաջատարն է։

## Ընտանիք
Եվա Կոպաչի ամուսինը դատախազ Մարեկ Կոպաչն էր (1956-2013), որի հետ նա ամուսնալուծվել է 2008 թվականին։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Եվրոպական միության քաղաքական պաշտոնյաներ
Կատեգորիա:Լեհ բժիշկներ
Կատեգորիա:Լեհաստանի կին քաղաքական գործիչներ
Կատեգորիա:Լեհաստանի վարչապետներ
Կատեգորիա:Լեհաստանի քաղաքական գործիչներ
Կատեգորիա:Կառավարության կին ղեկավարներ
Կատեգորիա:Կին վարչապետներ
Դիկ Թրեյսի (ֆիլմ)

** «Դիկ Թրեյսի»** (), քրեական կինոֆիլմ։ Չեսթեր Գուլդի կոմիքսների էկրանավորումը։

## Սյուժե
1930-ական թվական, Չիկագո։ Քաղաքում բոլորին ղեկավարում է Բիգ Բոյ Կապրիս (Ալ Պաչինո) մականունով ավազակային հանցախումբը, որոնց ոչ ոք չի կարող հաղթել, բայց խիզախ խուզարկու Դիկ Թրեյսին մարտահրավեր է նետում հանցախմբին։ Դիկ Թրեյսին սուպերոստիկան է և իր գործի հմուտ մարդ, ով սիրում է ոչ թե նստել սեղանի մոտ և թղթի կտորներ դասավորել, այլ նախընտրում է աշխատել քաղաքի փողոցներում, բայց չի կարողանում դիմադրել իր ընկերուհուն՝ Տես Թրուհարթին (Գլեն Հիդլի) և կաբարեի երգչուհուն՝ գեղեցկուհի Մահոունին (Մադոննա)։

## Դերերում
* Ուորեն Բիթի — *Դիկ Թրեյսի*
* Ալ Պաչինո — *Բիգ Բոյ Կապրիս*
* Մադոննա — *Մահոունի*
* Գլեն Հիլդի — *Տես Թրահուարթ*
* Էսթել Փարսոնս — *միսիս Թրահուարթ*
* Չարլզ Դյորնինգ — *շեֆ Բրենդոն*
* Չարլի Կորսմո — *Փոքրիկ*
* Մարշալ Բել — *ոստիկան*
* Դասթին Հոֆման — *Մումբլես*
* Ջեյմս Կաան — *Սփադս Սպալդոնի*
* Ջոն Շակ — *լրագրող*
* Մայքլ Ջեյ Թոլարդ — *Մագ Բեյլի*

## Պարգևներ
Արժանացել է 3 «Օսկար» մրցանակի՝
* Մադոննա Sooner or Later (I Always Get My Man) երգի համար
* Լավագույն դեկորացիաներ (Ռիչարդ Սիլբերթ, Ռիկ Սիմսոն)
* Լավագույն դիմահարդարում (Ջոն Կալյոնե և Դուգ Դրեկսլեր)

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Ֆիլմի գրախոսությունը

Կատեգորիա:1990 ֆիլմեր
Կատեգորիա:1990-ականների ամերիկյան ֆիլմեր
Կատեգորիա:1990-ականների անգլերեն ֆիլմեր
Կատեգորիա:BAFTA մրցանակի դափնեկիր ֆիլմեր
Կատեգորիա:Touchstone Pictures ֆիլմեր
Կատեգորիա:Ամերիկյան արկածային ֆիլմեր
Կատեգորիա:Ամերիկյան դետեկտիվ ֆիլմեր
Կատեգորիա:Ամերիկյան դրամա ֆիլմեր
Կատեգորիա:Ամերիկյան էքշն թրիլեր ֆիլմեր
Կատեգորիա:Ամերիկյան էքշն կինոկատակերգություններ
Կատեգորիա:Ամերիկյան թրիլեր ֆիլմեր
Կատեգորիա:Ամերիկյան կինոկատակերգություններ
Կատեգորիա:Ամերիկյան կոմիքսների էկրանավորումներ
Կատեգորիա:Ամերիկյան մարտաֆիլմեր
Կատեգորիա:Ամերիկյան քրեական ֆիլմեր
Կատեգորիա:Լոս Անջելեսում նկարահանված ֆիլմեր
Կատեգորիա:Ֆիլմեր, որոնց գործողությունները տեղի են ունենում 1930-ականներին
Կատեգորիա:Ֆիլմերի երաժշտություն ըստ Դենի Էլֆմանի
Կատեգորիա:Ֆիլմեր, որոնց գործողությունները տեղի են ունենում 1938 թվականին
Կատեգորիա:Ամերիկյան քրեական կինոկատակերգություններ
Կատեգորիա:Ամանորյա ֆիլմեր
Նոկիա

**Նոկիա ** (, մինչև 1938 թվականը՝ **Հյուսիսային Պիրկալա**, ), քաղաք հարավարևմտյան 
Ֆինլանդիայում՝ Նոկիանվիրտա գետի ափին՝ Տամպերեից ոչ հեռու։ Բնակչության թիվը 29,8 հազար մարդ է (2007)։

## Պատմություն
Քաղաքը հայտնի է նրանով, որ 1868 թվականին Ֆրեդրիկ Իդեստամն այստեղ հող է գնել իր երկրորդ թղթի ֆաբրիկայի համար։ Ընկերությունը 1871 թվականին վերանվանվել է «Nokia Ab»:

Տեղանքի անվանումը, ինչպես ենթադրվում է, առաջացել է հին ֆիննական *nois* (հոգնակի՝ *nokia*) բառից՝ մատնանշելով սև սամույրին, որը ժամանակին բնակվել է այդ վայրերում։ Երբ սամույրն անհետացել է, այդ բառով սկսել են անվանել սև մորթի ունեցող ցանկացած կենդանու, օրինակ՝ կզաքիսին։

## Տնտեսություն
Ներկայումս քաղաքում գործում է «Nokian Tyres» ընկերության ռեզինադողերի գործարանը, ինչպես նաև ֆիննական խոշորագույն տեքստիլ ընկերությունը՝ «Nanso Group Oy»։

## Տրանսպորտ
Քաղաքով անցնում է Պորի-Տամպերե երկաթուղու մի ճյուղը։

## Քույր քաղաքներ
* Բլյոնդյուոուս, Իսլանդիա 
* Մոսս, Նորվեգիա,   
* Կարլստադ, Շվեդիա   
* Հորսենս, Դանիա
* Օրյոլ, Ռուսաստան  
* Սիլլամյաե, Էստոնիա 
* Շարոշպատակ, Հունգարիա

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Նոկիա քաղաքի պաշտոնական կայք

Կատեգորիա:1922 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր
Կատեգորիա:Ֆինլանդիայի քաղաքներ
Սաբիհա Ռյուշտյու Բոզջալի

**Սաբիհա Ռյուշտյու Բոզջալի** (, ), թուրք նկարչուհի, Թուրքիայի առաջին կին նկարազարդողը։

## Կենսագրություն
Ծնվել է 1904 թվականին հարուստ ընտանիքում։ Սաբիհայի հայրը ծովակալ էր, նրա երկու պապերը նախարարական պաշտոններ են զբաղեցրել։

Սկսել է նկարել հինգ տարեկանից։ Նկարչության արվեստը նրան սովորեցրել է Ալի Սամի Բոյարը։ 15 տարեկանում նրան ուղարկել են արտասահման սովորելու։ 1928-1929 թվականներին սովորել է Ստամբուլի գեղարվեստի ակադեմիայում։

1938-1943 թվականներին նա մասնակցել է կառավարական ծրագրին, որի նպատակն էր գրավել Թուրքիայի արդիականացման նշանավորելը, իսկ 1939 թվականին այս ծրագրի շրջանակներում նա այցելել է Զոնգուլդակ։

1953 թվականից հետո տարբեր հրատարակչությունների համար աշխատել է որպես նկարազարդող, դրանց թվում էին՝ «Milliyet», «Yeni Sabah», «Hergün», «Havadis», «Cumhuriyet» և «Tercüman»:
Նրա աշխատանքները օգտագործվել են նաև տարբեր հրատարակությունների նկարազարդման համար, որոնց թվում էին Ռեշատ Էկրեմ Քոչուի գրած «Ստամբուլի հանրագիտարանը», ինչպես նաև նկարազարդել է Նեզիհե Արազի, Ջահիթ Ուչուկի և Ռեֆի Ջևադ Ուլունայի գործերը։

Նա նկարել է դիմանկարներ, նատյուրմորտներ և բնանկարներ։ Պոլ Սինյակը Սաբիհա Բոզջալին գնահատել է որպես «տաղանդավոր, տիրապետում է նկարչի համար անհրաժեշտ ընկալունակությանը և լիովին նվիրել է իրեն նկարչի ծանր պայմաններին»։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:20-րդ դարի նկարչուհիներ
Կատեգորիա:Թուրք նկարիչներ
Մերիլ Սթրիփի ֆիլմագրություն

Ամերիկացի դերասանուհի Մերիլ Սթրիփի ֆիլմագրությունը.

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Ֆիլմագրություններ
Կատեգորիա:Կինո
Կատեգորիա:Դերասանների ֆիլմագրություն
Գեղարքունիքի մարզի վանքերի և եկեղեցիների ցանկ

Ստորև ներկայացված է Հայաստանի Գեղարքունիքի մարզի եկեղեցիների ցանկը։

## Աղբյուրներ
Գեղարքունիքի մարզի պատմության եվ մշակույթի անշարժ հուշարձանների պետական ցուցակը հաստատելու մասին ՀՀ կառավարության 9 հունվարի 2003 թվականի N 80-Ն որոշում

Կատեգորիա:Ցանկեր:Ճարտարապետություն
Կատեգորիա:Ցանկեր:Հայաստան
Կատեգորիա:Գեղարքունիքի թեմի վանքեր և եկեղեցիներ
Յոհանա Ռիվա

**Յոհանա Ռիվա Կարապետյան** (), ծագումով հայ ուրուգվայցի մոդել և տիտղոսակիր, որը Միսս Ուրուգվայ 2014-ի թագակիրն է և Միսս Տիեզերք 2014 մրցույթում ներկայացրել է իր երկիրը։

## Կենսագրություն
Յոհանան ծնվել է 1993 թվականի նոյեմբերի 23-ին Ուրուգվայի մայրաքաղաք Մոնտեվիդեոյում։ Նա հայկական ծագում ունի և խոսում է իսպաներեն, հայերեն և անգլերեն։ 16 տարեկանում առաջին անգամ մասնակցել է Պայսանդու քաղաքում կայացած ազգային գեղեցկության մրցույթին, որից հետո էլ սկսել է մասնակցել այլ մրցույթների։ 19 տարեկանում, երբ որոշեց տեղափոխվել Պերու, նա արդեն վաղուց սկսել էր իր մոդելային կարիերան։ Յոհանան իր նպատակին հասել է նշանավոր դիզայներների և ապրանքանիշերի կատալոգներում, գովազդներում և գովազդային ցուցադրություններում մոդելային մասնակցություն ցուցաբերելով։ 2013 թվականի կեսին Յոհանան վերադարձավ Ուրուգվայ, իսկ 2014 թվականին մասնակցեց «Միսս Ուրուգվայ» գեղեցկության մրցույթին՝ համարվելով մրցույթի հաղթող և արժանանալով թագի։ Ներկայումս նա ջանասիրաբար պատրաստվում է գալիք Միս տիեզերք մրցույթին մասնակցելու համար։

## Մրցույթներ
### «Միսս Զբոսաշրջություն 2008» միջազգային մրցույթ
Յոհանան դարձել է «Միս Զբոսաշրջություն Ուրուգվայ 2008»-ի թագակիր և Մալազիայում մասնակցել «Միսիս Զբոսաշրջություն 2008» միջազգային մրցույթին։ Նա զբաղեցրել է 12-րդ տեղը։

### «Միս Ատլանտիկո» միջազգային մրցույթ
2010թ.-ին Ուրուգվայում Յոհանան մասնակցել է «Միս Ատլանտիկո» միջազգային մրցույթին՝ արժանանալով Միսս ֆոտոգենիկ տիտղոսին։

### Միսս Ուրուգվայ 2014
Յոհանան «Միսս Ուրուգվայ 2014»-ի թագակիրն է։ Նա պաշտոնապես կրում է «Միսս Ուրուգվայ 2014»-ի ժապավենը և իր եկրում հանդիսանում է Ուրուգվայի կանանց դեսպան։ «Միսս Ուրուգվայ 2014» մրցույթն անցկացվել է 2014 թ.-ի հունվարի 19-ին Չհուահուայի «Պունտա Դել Էստէ Արենաս» հյուրանոցային և հանգստյան համալիրում եղած իրադարձության արդյունքում։

### Միսս Տրեզերք 2014
Յոհանան ներկայացրել է Ուրուգվայը «Միսս Տրեզերք 2014»-ում, սակայն ոչ մի տեղ չի գրավել։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
*Միսս Ուրուգվայ (պաշտոնական կայք)

Կատեգորիա:Միսս Տիեզերք 2014-ի մասնակիցներ
Կատեգորիա:Ուրուգվայի գեղեցկության մրցույթի հաղթողներ
Կատեգորիա:Ուրուգվայցի կին մոդելներ