open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Միշել Օբամա

**Միշել Լավոն Ռոբինսոն Օբամա**, (, ծնված **Միշել Լավոն Ռոբինսոն**; հունվարի 17, 1964, Չիկագո, Իլինոյս, ԱՄՆ), ամերիկացի փաստաբան, ԱՄՆ-ի 44-րդ նախագահ Բարաք Օբամայի կինը, ԱՄՆ-ի առաջին տիկինը։ Միշելը մասնագիտությամբ իրավաբան է։ Սովորել է Փրինսթոնի և Հարվարդի համալսարաններում։ Ծնվել է Չիկագոյում 1964 թվականին։ Միշելը աֆրոամերիկացի ստրուկների տոհմից է։ Ամերիկյան մամուլում հաճախ նրան համեմատում են Ժակլին Քենեդու և Դիաննա Սփենսերի հետ։

## Կենսագրություն
Միշել Լավոն Ռոբինսոնը ծնվել և մեծացել է Չիկագոյի հարավային մասում։ Միջնակարգ դպրոցն ավարտելուց հետո ընդունվել է Փրինսթոնի համալսարան և Հարվարդի համալսարանի Իրավաբանական դպրոց, որն ավարտելուց հետո վերադարձել է Չիկագո, որտեղ աշխատել է «Սիդլի Օսթին» իրավաբանական ընկերությունում, այնուհետև՝ Չիկագոյի քաղաքապետարանում և Չիկագոյի համալսարանին կից գործող բժշկական կենտրոնում։

Միշելի եղբայրը՝ Քրեյգ Ռոբինսոնը, Օրեգոն նահանգի համալսարանական բասկետբոլային տղաների թիմի մարզիչ է։

Բարաք Օբամայի հետ ծանոթացել է, երբ վերջինս դարձավ «Սիդլի Օսթին» ընկերության աշխատակից։ Նույնիսկ Օբամայի՝ ԱՄՆ Սենատ ընտրվելուց հետո, ընտանիքը նախընտրեց չտեղափոխվել ԱՄՆ մայրաքաղաք Վաշինգտոն և շարունակվեց բնակվել Չիկագոյի հարավային մասում։

Ի տարբերություն ամուսնու՝ Միշելը աֆրոամերիկացի ստրուկների սերնդից է։ 1850 թվականին մի ամերիկացի ստրկատեր իր կտակում նշել է Միշելի նախատատին որպես «Մելվինի սևամորթ աղջնակ»՝ 475 ԱՄՆ դոլար արժողությամբ

Ամերիկյան մամուլում Միշել Օբամային հաճախ են համեմատում Ժակլին Քենեդու և արքայադուստր Դիանայի հետ։ Միշել Օբաման ԱՄՆ պատմության մեջ աֆրոամերիկյան ծագումով առաջին *առաջին տիկինն* է։

Նախագահական նստավայրի այգում Միշելը ջերմոց պատրաստեց։ Ոչ մեծ հողակտորում ծրագրում էր աճեցնել էժան և համեղ, էկոլոգիապես մաքուր բանջարեղեն։ Այս նախաձեռնության համար նրան արդեն համեմատում են Էլեոնոր Ռուզվելտի հետ, որը Մեծ ճգնաժամի ժամանակ իր հողամասում սկսեց բանջարեղեն աճեցնել։

2009 թվականին Maxim Top 100 ցանկում զբաղեցրել է 93-րդ տեղը։

2010 թվականին Ֆորբսի՝ աշխարհի ամենաազդեցիկ կանանց վարկանիշային սանդղակում զբաղեցրել է առաջին հորիզոնականը։ Բացի այդ ԱՄՆ առաջին տիկինը հայտարարել է «Օսկար» մրցանակաբաշխության «Լավագույն ֆիլմ» անվանակարգի մրցանակակրին։

Միշել Օբաման նկարահանվել է iCarly՝ (4 եթերաշրջան) հայտնի ամերիկյան երիտասարդական սերիալի դրվագներից մեկում։

2015 թվականին Քերի Վաշինգտոնի և Սառա Ջեսիկա Փարկերի հետ նկարահանվել է Glamour ամսագրի մայիսյան շապիկի համար։

2016 թվականին ծրագրված է «Southside With You» ֆիլմի պրեմիերան, որը պատմելու է 1989 թվականի ամռան պատմությունը, երբ ապագա առաջին տիկինը ծանոթանում է Բարաք Օբամայի հետ։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Միշել Օբաման նյումեգում
* Becoming. Իմ պատմությունը
* Armenianizing Michelle Obama: The Journey of Four C Tr. Graduates

Կատեգորիա:21-րդ դարի ամերիկացի կին գրողներ
Կատեգորիա:«Գրեմմի» մրցանակի դափնեկիրներ
Կատեգորիա:ԱՄՆ-ի առաջին տիկիններ
Կատեգորիա:ԱՄՆ-ի դեմոկրատական կուսակցության անդամներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի փաստաբաններ
Կատեգորիա:Բարաք Օբամա
Կատեգորիա:Հարվարդի իրավունքի դպրոցի շրջանավարտներ
Կատեգորիա:Հարվարդի համալսարանի շրջանավարտներ
Կատեգորիա:Փրինսթոնի համալսարանի շրջանավարտներ
Մեթ Լոնգ

**Մեթյու Քլեյթոն "Մեթ" Լոնգ** (, ), ամերիկացի դերասան է։ Առավել հայտնի է դարձել Սիդնի Ուայթ ֆիլմում՝ խաղալով «Արքայազն Թայլերի» դերը։ Մեթը ծնվել է ԱՄՆ-ի Կենտուկի նահանգի Վինչեսթեր քաղաքում (Քլարկ շրջան (Կենտուկի))։ Ունի մեկ փոքր եղբայր՝ Զաքը։ Արևմտյան Կենտուկիի համալսարանն ավարտելուց հետո տեղափոխվել է Նյու Յորք, որտեղ սկսել է նկարահանվել ֆիլմերում։ Ներկայումս բնակվում է Լոս Անջելեսում։ Հիշարժան են նրա դերակատարումները  «Ոսկեզօծված շուշաններ» (*Gilded Lilys*, 2012) պատմական դրամայում, «Ուրվական հեծյալը» (Ghost Rider (2007), «Սիդնի Ուայթ» (Sydney White (2007) ֆիլմերում, «Ջեքն ու Բոբին» (Jack & Bobby (2004–2005), «Բախտավոր յոթնյակը» հեռուստասերիալներում։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Թատրոնի դերասաններ
Կատեգորիա:Ամերիկացի տղամարդ կինոդերասաններ
Կատեգորիա:Ամերիկացի տղամարդ հեռուստատեսային դերասաններ
Ժողովուրդ

[մինի|[Էժեն Դելակրուա - «Ժողովրդին առաջնորդող ազատությունը»]]
**Ժողովուրդ**, մարդու հոգնակի ձև, դիտվում է որպես մի ամբողջություն, որը վերագրվում է ինչպես էթնիկ խմբի կամ ազգի։

Օրինակ, հայերը միասին հայտնի են որպես «հայ ժողովուրդ», Եվրոպական գնչուները կազմում են «գնչու ժողովրդի» մեծ մասը և Պաղեստինյան արաբներին սկսել են անվանել «Պաղեստինյան ժողովուրդ»։

Ժողովուրդ տերմինը կարող է նշանակել՝
# տվյալ երկրի բնակչությունը,
# մարդկանց պատմականորեն կազմավորված սոցիալ-էթնիկական կայուն ընդհանրություններ՝ ցեղ, ազգություն, ազգ,
# պատմական մատերիալիզմի մեջ՝ մարդկանց (ժողովրդական զանգվածների) հավաքականությունը, այն սոցիալական ուժերը՝ դասակարգերը, խավերն ու շերտերը, որոնք մասնակցում են հասարակական զարգացման առաջադիմական խնդիրների իրականացմանը։ Նախնադարյան հասարակարգում «ժողովուրդ» և «բնակչություն» տերմինները համընկել են։ Հակամարտ հասարակարգերում ժողովուրդը հիմնականում աշխատավոր դասակարգերն ու խավերն են։ Սակայն զարգացման առանձին փուլերում ժողովրդի մեջ են ընդգրկվում նոր կազմակերպվող շահագործող դասակարգերն ու խավերը, որոնք պայքարում են իրենց դարն ապրած դասակարգերի դեմ (օրինակ, բուրժուազիան՝ ֆեոդալիզմի դեմ մղվող պայքարի ժամանակաշրջանում)։ Ժողովուրդը պատմության կերտողն է, հասարակական զարգացման հիմնական ուժը, մարդկության նյութական ու հոգևոր արժեքներ ստեղծողը։

## Քաղաքականության մեջ
* Ժողովուրդը ՀՀ Սահմանադրության մեջ 

Կատեգորիա:Մարդ
Կատեգորիա:Էթնիկ խմբեր
Կատեգորիա:Հասարակություն
Կատեգորիա:Ազգագրություն
Կատեգորիա:Քաղաքականություն
Մումթազ Մահալ

**Մումթազ Մահալ** (), օրիորդական անունը Արջումանադ Բանու Բեգամ. Շահ Ջահանի սիրելի կինը։ Մումթազ Մահալը եղել է հայտնի պաշտոնյա Ասաֆ խանի դուստրը։ Տրված անունը նրան տվել է Շահ Ջահանի հայրը՝ Ջահանգիրը. այն նշանակում է «պալատի զարդ»։

Անջուրամանադը ամուսնացել է կայսեր հետ 1612 թ. մայիսի 10-ին, 19 տարեկան հասակում։ Նա ծնել է Շահ Ջահանից 13 երեխա։ 14-րդ զավակի ծննդաբերության ժամանակ Մումթազ Մահալը մահացել է ամուսնու ռազմական ճամբարում, Շահ Ջահանի վրանում։

Կնոջ մահից հետո Շահ Ջահանը հրամայել է կառուցել մարմարե մեծ դամբարան Ագրայում։ Շինարարությունը տևել է 22 տարի։ Այն ստացել է Թաջ Մահալ՝ Հնդկաստանի մարգարիտ անվանումը։

## Արտաքին հղումներ
* Թաջ Մահալ։
* Թաջ Մահալի պատմությունը։ 

Կատեգորիա:Ծննդաբերելիս մահացածներ
Մեհմեթ Օկուր

**Մեհմեթ Մուրաթ Օկուր** (, ), թուրք նախկին բասկետբոլիստ, հարձակվող-կենտրոնական։ Տասը մրցաշրջան հանդես է եկել Բասկետբոլի ազգային ասոցիացիայում (NBA)։

2004 թվականին, «Դետրոյթ Փիստոնսի» կազմում դարձել է չեմպիոն, իսկ 2007 թվականին լիգայի որոշմամբ մասնակցել է Բոլոր աստղերի խաղին, քանի որ նախօրոք ընտրված մի շարք բասկետբոլիստներ որակազրկման կամ վնասվածքների պատճառով ի վիճակի չեն եղել մասնակցել հանդիպմանը։

## Արտաքին հղումներ
* Էջը Բասկետբոլ ռեֆերենս կայքում

Կատեգորիա:1979 ծնունդներ
Կատեգորիա:Թուրք բասկետբոլիստներ
Կատեգորիա:Բոսնիական ծագմամբ թուրքեր
Ռոնի Քոլմեն

**Ռոնի Դին Քոլմեն** (, ), ամերիկացի պրոֆեսիոնալ բոդիբիլդեր։ Միակն է պրոֆեսիոնալ բոդիբիլդինգի ասպարեզում, ով 8 տարի անընդմեջ (1998-2005 թթ.) արժանացել է «Միստր Օլիմպիա» տիտղոսին։ Համարվում է աշխարհի բոլոր ժամանակների մեծագույն բոդիբիլդերներից մեկը։ Համարվում է նաև ռեկորդակիր (Լի Հեյնիի հետ) որպես կարիերայում ամենաշատը «Միստր Օլիմպիա» ճանաչված մարզիկ։

## Մարմնական տվյալներ


Ronnie Coleman talks about Mr Olympia Journey - Melbourne Australia 2009.OGG|Քոլմանը խոսում է իր «Միսթր Օլիմպիա»-ի շրջանակներում անցկացրած ճանապարհորդությունների մասին (2009 թ.


## Ֆիլմագրություն
* 1996 — «Առաջին մարզումը» ()
* 2000 — «Անհավատալին» ()
* 2003 — «Հաղթանակի գինը» ()
* 2005 — «Ճանապարհին» ()
* 2006 — «Անխոնջը» ()
* 2007 — «Անկոտրումը» ()
* 2018 — «Արքան» ()

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Պաշտոնական կայք 
* «MuscleSport» ամսագրի հոդվածը Ռոնի Քոլմանի մասին

Կատեգորիա:Ամերիկացի բոդիբիլդերներ
2012 (ֆիլմ)

**2012**, աղետ-ֆիլմ, նկարահանվել է 2009 թվականին։ «Centropolis Entertainment» ընկերության արտադրությունն է, ֆիլմի բյուջեն 200 միլիոն դոլլար է։

## Սյուժե
Ըստ Մայաների օրացույցի 2012 թվականին լինելու է աշխարհի վերջը. լինելու են բնական աղետներ՝ երկրաշարժեր, հրաբխային ժայթքումներ և ամբողջ երկրագունդը կկործանվի։ Գիտնականները հաստատում են այդ առասպելը որ դա կարող է դառնալ իրականություն։ Մի խումբ գիտնականներ սկսում են ուսումնասիրել այդ օրացույցը, Մայաների քաղաքակրթությունը, հուսալով որևէ ելք գտնել։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:2000-ականների ամերիկյան ֆիլմեր
Կատեգորիա:2000-ականների անգլերեն ֆիլմեր
Կատեգորիա:2009 ֆիլմեր
Կատեգորիա:Columbia Pictures ֆիլմեր
Կատեգորիա:Relativity Media ֆիլմեր
Կատեգորիա:Ամերիկյան արկածային ֆիլմեր
Կատեգորիա:Ամերիկյան գիտաֆանտաստիկ էքշն ֆիլմեր
Կատեգորիա:Ամերիկյան գիտաֆանտաստիկ ֆիլմեր
Կատեգորիա:Ամերիկյան դրամա ֆիլմեր
Կատեգորիա:Ամերիկյան եռաչափ ֆիլմեր
Կատեգորիա:Ամերիկյան ֆանտաստիկ ֆիլմեր
Կատեգորիա:Գրական ստեղծագործությունների էկրանավորումներ
Կատեգորիա:Ռոլանդ Էմերիխի ֆիլմեր
Կատեգորիա:Վանկուվերում նկարահանված ֆիլմեր
Կատեգորիա:Ֆիլմեր Փարիզի մասին
Կատեգորիա:Ֆիլմեր, որոնց գործողությունները տեղի են ունենում Լոնդոնում
Կատեգորիա:Ֆիլմեր, որոնց գործողությունները տեղի են ունենում Լոս Անջելեսում
Կատեգորիա:Ֆիլմեր, որոնց գործողությունները տեղի են ունենում Նյու Յորքում
Կատեգորիա:Ֆիլմեր, որոնց գործողությունները տեղի են ունենում Վաշինգտոն ԿՇ-ում
Կատեգորիա:Ֆիլմեր, որոնց գործողությունները տեղի են ունենում Ֆրանսիայում
Կատեգորիա:Ֆիլմեր, որոնց գործողությունները տեղի են ունենում ապագայում
Կատեգորիա:Ֆիլմեր ապոկալիպսիսի մասին
Կատեգորիա:Ֆիլմեր, որոնց գործողությունները տեղի են ունենում Հավայիում
Կատեգորիա:Ֆիլմեր, որոնց գործողությունները տեղի են ունենում Վայոմինգում
Կատեգորիա:Ֆիլմեր, որոնց գործողությունները տեղի են ունենում 2012 թվականին
Կատեգորիա:Ֆիլմեր, որոնց գործողությունները տեղի են ունենում 2011 թվականին
Կատեգորիա:Ֆիլմեր, որոնց գործողությունները տեղի են ունենում 2010 թվականին
Կատեգորիա:Ֆիլմեր, որոնց գործողությունները տեղի են ունենում 2009 թվականին
Կատեգորիա:Գրաքննված ֆիլմեր
Սիդնի Ուայթ

**«Սիդնի Ուայթը»** (), ռոմանտիկ կատակերգություն է, որտեղ խաղացել են Ամանդա Բայնսը, Սառա Փեքսթոնը և Մեթ Լոնգը։ Ֆիլմը նկարահանվել է Սպիտակաձյունիկը և յոթ թզուկները մուլտֆիլմի նմանությամբ։

## Սյուժե
Սիդնի Ուայթը (Ամանդա Բայնս)` սանտեխնիկ աղջիկ է։ Նրա մայրը մահացել է, երբ նա 9 տարեկան էր։ Այնպես որ աղջիկը մեծացել էր շինարարների շրջապատում։ Սիդնին ուղևորվում է համալսարան, որտեղ նա դառնում է աղջիկների «Կապպա ֆի Նյույի» անդամ։ Գալով համալսարան՝ Սիդնին ծանոթանում է Թայլերի (Մեթ Լոնգ) հետ, ով համալսարանի ուսանողական խորհրդի նախագահ Ռեյչել Ուիչբերնի (Սառա Փեքսթոն) նախկին ընկերն է։ Տեսնելով Թայլերի ուշադրությունը Սիդնիի նկատմամբ՝ Ռեյչելը դուրս է անում նրան «Կապպա ֆի Նյույի» կազմից։ Ռեյչելը լքում է Կապպան և տեղավորվում է համալսարանի տարածքում գտնվող մի հին շենքում, որտեղ նա ձեռք է բերում նոր ընկերներ։ Տունը վերանորոգելու համար, Սիդնին տղաներին առաջարկում է մասնակցել ուսխորհրդի ընտրություններին։ Նրանց խումբը կոչվեց՝ "Ազատություն 7-րդ ուժին"։ Ընտրություններում Սիդնին և իր ընկերները հաղթում են՝ Թայլերի օգնությամբ։ Իսկ ֆիլմի վերջում բոլորը նորոգում են հնամաշ տունը, իսկ Սիդնին ստանում է իր արքայազնին՝ Թայլերին։

## Դերերում

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Official MySpace

Կատեգորիա:2000-ականների ամերիկյան ֆիլմեր
Կատեգորիա:2000-ականների անգլերեն ֆիլմեր
Կատեգորիա:2000-ականների ռոմանտիկ կինոկատակերգություններ
Կատեգորիա:2007 ֆիլմեր
Կատեգորիա:Universal Pictures ֆիլմեր
Կատեգորիա:Ամերիկյան կինոկատակերգություններ
Կատեգորիա:Ամերիկյան պատանեկան կինոկատակերգություններ
Կատեգորիա:Ամերիկյան ռոմանտիկ կինոկատակերգություններ
Ում մահն է գուժում զանգը (ֆիլմ)

**«Ո՞ւմ մահն է գուժում զանգը»** (), 1943 թվականի Էռնեստ Հեմինգուեյի համանուն գրվածքի հիման վրա նկարահանված ռազմական դրամա։

## Սյուժե
Ստանալով լեռնային կամրջի պայթեցման հրաման, ամերիկացի Ռոբերտ Ջորդանը, ով կռվում էր հանրապետականների կողմից, գալիս է տեղի պարտիզանական ջոկատ։ Նրա հրամանատարը խորամանկ ու անխիղճ Պաբլոն է, ումից կարելի է սպասել ամեն ինչ։ Ջոկատում մեծ դեր ունի նրա կինը՝ տաքարյուն և իշխող բնավորությամբ Պիլարը։

Ռոբերտը այնտեղ հանդիպում է Մարիային, ով հայտնվել է այստեղ գերիներ տեղափոխող գնացքի վթարի հետևանքով ...

## Դերակատարներ

## Մրցանակներ
250px|մինի|աջից|Գերի Կուպերը և Ինգրիդ Բերգմանը,<br />
կադր ֆիլմից
### Ստացել է
«Օսկար»
* Երկրորդ պլանի լավագույն դերասանուհի - Կատինա Պակսինո
«Ոսկե Գլոբուս»
* Երկրորդ պլանի լավագույն դերասան - Ակիմ Թամիրով
* Երկրորդ պլանի լավագույն դերասանուհի - Կատինա Պակսինո
### Ներկայացվել է
«Օսկար»
* Օսկար լավագույն ֆիլմի համար
* Օսկար լավագույն դերասանի համար - Գերի Կուպեր
* Օսկար լավագույն դերասանուհու համար - Ինգրիդ Բերգման
* Երկրորդ պլանի լավագույն դերասան - Ակիմ Թամիրով
* Լավագույն երաժշտություն - Վիկտոր Յանգ
* Լավագույն մոնտաժ
* Լավագույն օպերատորական աշխատանք
* Լավագույն դեկորացիաներ

## Արտաքին հղումներ
* 
* 
* 

Կատեգորիա:1940-ականների անգլերեն ֆիլմեր
Կատեգորիա:1943 ֆիլմեր
Կատեգորիա:Paramount Pictures ֆիլմեր
Կատեգորիա:Ամերիկյան դրամա ֆիլմեր
Կատեգորիա:Ամերիկյան պատմական ֆիլմեր
Կատեգորիա:Ամերիկյան ռազմական ֆիլմեր
Կատեգորիա:Անգլերեն ֆիլմեր
Կատեգորիա:Էռնեստ Հեմինգուեյի ստեղծագործությունների էկրանավորումներ
Կատեգորիա:Սև-սպիտակ ֆիլմեր
Կատեգորիա:Օսկարակիր ֆիլմեր
Կատեգորիա:1940-ականների ամերիկյան ֆիլմեր
Լուի Թանձրամարմին

**Լյուդովիկոս VI Թանձրամարմին** (, (), Ֆրանսիայի թագավոր 1108 թ.-ից։ Կապետինգների դինաստիայից։ Սկիզբ է դրել թագավորական իշխանության ամրապնդմանը։ Իր քաղաքականության մեջ հենվել է քաղաքների (նրանց շնորհել է կոմունայի իրավունք) և եկեղեցու վրա։ Ամուսնացած է եղել երեք անգամ. երրորդ կնոջից՝ Ադելաիդա Սավոյացուց ունեցել է 9 զավակ՝ 7 որդի և 2 դուստր։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Ֆրանսիայի թագավորներ
Կատեգորիա:Կաթոլիկ միապետներ
Գալապագոսյան կղզիներ

**Գալապագոսյան կղզիներ** (պաշտոնական անվանում՝ *Archipiélago de Colón*, այլ իսպաներեն անվանումներ՝ *Islas de Colón* կամ *Islas Galápagos*), հրաբխային կղզիների կղզեխումբ, որը գտնվում է Խաղաղ օվկիանոսում՝ Էկվադորից 972 կմ դեպի արևմուտք։ Մտնում է հենց Էկվադորի կազմի մեջ։

Բնակչությունը կազմում է մոտ 25 000 մարդ։ Կղզիներում խոսում են իսպաներեն։

Գալապագոսյան կղզեխումբը համեմատաբար նոր ձևավորված է, ուստի աչքի է ընկնում էնդեմիկ բուսականությամբ։ Հետազոտությունների է ենթարկվել հայտնի բնագետ և էվոլյուցիայի տեսության հիմնադիր Չարլզ Դարվինի կողմից։

## Անվանում
Անվանումն իսպաներեն է․ բառացի նշանակում է «կրիաներ» (galapago «կրիա»)։ Իսպանացիներն այդպես են անվանել կղզեխումբը այնտեղ հանդիպող հսկա կրիաների պատճառով։ Գրականության մեջ մեջ հաճախ օգտագործվում է անվանման թարգմանական ձևը՝ Կրիաների կղզիներ։ Էկվադորում այդ կղզիներին անվանում են *Կոլոնի կղզեխումբ*՝ ի պատիվ Քրիստափոր Կոլումբոսի։

## Տես նաև
* Գալապագոսյան կրիա

## Արտաքին հղումներ
* Գալապագոսի ազգային պարկ 
* Էջ Վայրի բնության հիմնադրամի կայքում
* Գալապագոսի աշխարհագրությունը

Կատեգորիա:Էկվադորի աշխարհագրություն
Կատեգորիա:Համաշխարհային ժառանգություն Էկվադորում
Սառա Փեքսթոն

**Սառա Փեքսթոն** ( ), ամերիկացի դերասանուհի, երգչուհի և մոդել։ Մեծացել է Կալիֆորնիայում և սկսել է նկարահանվել վաղ տարիքից։ Փեքսթոնին մեծ ճանաչում է բերել Սիդնի Ուայթ ֆիլմում նրա կերտած կերպարը։ Սառայի հայրը ունի իռլանդական, շոտլանդական և անգլիական ծագում, իսկ մայրը` մեքսիկական և հրեական։ Սառան հուդայական և բուսակեր է։

## Արտաքին հղումներ
* 
* 
* 

Կատեգորիա:20-րդ դարի ամերիկացի դերասանուհիներ
Կատեգորիա:21-րդ դարի ամերիկացի դերասանուհիներ
Կատեգորիա:21-րդ դարի ամերիկացի երգիչներ
Կատեգորիա:21-րդ դարի ամերիկացի երգչուհիներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի երաժիշտներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի երգչուհիներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի երեխա դերասանուհիներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի կին հնչյունավորողներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի կինոդերասանուհիներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի հեռուստատեսային դերասանուհիներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի մոդելներ
Կատեգորիա:Ամերիկացիներ իռլանդական սերմամբ
Կատեգորիա:Լոս Անջելես քաղաքում ծնվածներ
Խոսե Ռաուլ Կապաբլանկա

**Խոսե Ռաուլ Կապաբլանկա ի Գրաուպերա** (, ), կուբացի շախմատիստ, շախմատի գրականագետ, դիվանագետ, աշխարհի եռակի չեմպիոն (կոչումը նվաճել է Լասկերի հետ մրցախաղում 1921 թվականին, պարտվել է Ալյոխինին 1927 թվականին), եղել է աշխարհի ուժեղագույն շախմատիստներից մեկը 1910-1930 թվականներին, բազմաթիվ միջազգային մրցությունների հաղթող։ Կապաբլանկայի ծաղկման տարիներին ձեռք է բերել «Շախմատային ավտոմատի» փառքը՝ նույն վարպետությամբ պահելով պարտիայի առաջատարի դիրքը միտտելշպիլեում և էնդշպիլեում ՝ գրեթե առանց սխալների։ Պաշտոնական հանդիպումներում Կապաբլանկան բարձր մակարդակով պարտվել է ընդամենը 34 պարտիա, իսկ 1916-1924 թվականներին մնացել է անպարտ։

## Մանկություն
Կապաբլանկայի հայրը եղել է իսպանացի սպա։ Նա երկրորդ տղան էր ընտանիքում։ Կապաբլանկան ծնվել է 1888 թ. նոյեմբերի 19-ին Հավանա քաղաքում։ Կապաբլանկայի խոսքերով նա սկսել է շախմատով հետաքրքրվել չորս տարեկանից նայելով իր հայրիկի խաղը։ Ութ տարեկանում նա հաճախեց Հավանայի շախմատի դպրոց, սակայն բժշկի խորհրդով նրան չէր թույլատրվում հաճախ խաղալ։

thumb|Գերեզմանն Խոսե Ռաուլ Կապաբլանկայի

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Կապաբլանկայի պարտիաները Chessgames բազայում
* Կապաբլանկայի պարտիաները 365chess.com կայքում

Կատեգորիա:Շախմատի աշխարհի չեմպիոններ
Կատեգորիա:Կոլումբիայի համալսարանի շրջանավարտներ
Կատեգորիա:Կուբացի շախմատիստներ
Կատեգորիա:Շախմատի գրոսմայստերներ
Կատեգորիա:Կաթվածից մահացածներ
Կատեգորիա:Անձինք նամականիշերի վրա
Կատեգորիա:Շախմատային օլիմպիադաների մասնակիցներ
Բրիստոլ

մինի|ձախից|700px|<center>Բրիստոլի համայնպատկերը</center>
մինի|265px|աջից|Կախովի կամուրջ Բրիստոլի արվարձաններից մեկում
մինի|աջից|265px|Բրիստոլի տաճարը
**Բրիստոլը** կամ **Բրիսթոլը** (), քաղաք է Մեծ Բրիտանիայի արևմտյան մասում, Անգլիա երկրամասում։ Քաղաքն ունի «սիթիի» կարգավիճակ և գտնվում է Ատլանտյան օվկիանոսի ափին։ Տարածքը՝ 160 քառ.&nbsp;կմ է, իսկ բնակչությունը՝ 416&nbsp;400 (2007 թ-ի տվյալներով)։ Դեռևս Հռոմեական կայսրության ժամանակներից Բրիստոլի տեղում եղել է հռոմեական բնակավայր։ Քաղաքում գործում է ֆուտբոլային Բրիստոլ Սիթի հայտնի ակումբը։

## Ծանոթագրություններ

## Հղում
* Բրիստոլի քաղաքային խորհրդի պաշտոնական կայք էջը

Կատեգորիա:1155 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր
Կատեգորիա:Անգլիայի քաղաքներ
Կատեգորիա:Մեծ Բրիտանիայի քաղաքներ
Ուայ

**Ուայը** (; ), գետ է Մեծ Բրիտանիայում։ Նա մտնում է Մեծ Բրիտանիայի 5 մեծ գետերի ցանկում և համարվում է Անգլիայի և Ուելսի սահմանաբաժան գետը։ Գետի ակունքը գտնվում է Ուելսի Պլինլիմոնյան լեռներում, 741մ բարձրության վրա։ Ուայը իր գետաբերանի մոտ թափվում է Սեվերն գետը։ Ընդհանուր երկարությունը 215 կմ է. Ավազանի տարածքը՝ 4136&nbsp;կմ2։ Ամռանը՝ Ուայի ափին շատ են լինում հանգստացողներ, ովքեր լողանում և ձկնորսությամբ են զբաղվում։ Գետը նավարկելի է։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Հյուսիսային ծովի ավազանի գետեր
Լոնդոնի աչք

**Լոնդոնի աչքը** (), աշխարհի ամենամեծ պտտաօղակներից մեկն է, որը գտնվում է Լոնդոնում` Թեմզա գետի հարավային ափին։ Պտտաօղակը ունի 135մ բարձրություն (մոտ 45 հարկանի շենքի բարձրության), որից երևում է Լոնդոնի շքեղ համայնպատկերը։ Կառույցի ճարտարապետներն են Դեյվիդ Մարքսը և Ջուլի Բուրֆիլդը։ Նախագծումը տևել է 6 տարի, իսկ կառուցումը` 1 տարի (1998-1999)։ Պատիճ-խցիկների թիվը 32-ն է, որը խորհրդանշում է Լոնդոնի 32 շրջանները։ Լոնդոնի աչքը ունի 32 փակ, ձվի տեսք ունեցող «սենյակներ» ուղեվորների համար։ Ամեն մի 10 տ. քաշ ունեցող հատված կարող է կրել մինչև 25 ուղեվոր։ Շրջանը պտտվում է 26.4 սմ/վ արագությամբ նրա համար որ 1 շրջանը լինի ուղիղ 30 րոպե։ Շրջանը կանգնում է միայն այն դեպքում, որպիսզի հաշմանդամ մարդիկ բարեհաջող իջնեն։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Լոնդոնի շենքեր և կառույցներ
Մաքս Էյվե

**Մաքս Էյվե** (, ), հոլանդացի շախմատիստ և մաթեմատիկական գիտությունների դոկտոր (1939), շախմատի աշխարհի հինգերորդ չեմպիոն (1935-1937), միջազգային գրոսմայստեր (1950)։ 1935 թ. հաղթելով Ա. Ալյոխինին, Էյվեն դարձավ շախմատի աշխարհի չեմպիոն, սակայն 1937-ին մատչ-ռևանշում կորցրեց այն։ Էյվեն մնում էր աշխարհի ուժեղագույն շախմատիստներից մեկը 1940֊ականների վերջին, իսկ կարիերայի ավարտին բարձր մակարդակով զբաղվում էր ինֆորմատիկայի ոլորտի հետազոտություններով։

1970 թվին Էյվեն ընտրվել է ՖԻԴԵ֊ի նախագահ և զբաղեցրել է այդ պաշտոնը երկու անգամ (1970—1978)։ Իր նախագահության օրոք են տեղի ունեցել Ռոբերտ Ֆիշերի և Բորիս Սպասկու աշխարհի առաջնության սկանդալային մրցամարտը և չկայացած Ֆիշեր - Կարպով մրցամարտը։

Էյվեյի խաղը տարբերվում էր տրամաբանականությամբ և ճշգրիտ տարբերակների հաշվարկով։ Էյվեն հայտնի էր որպես ուժեղ տակտիկ, ինչպես նաև սկզբնախաղային թեորիայի գիտակ։ Իր գրչին են պատկանում մեծ քանակությամ գրքեր, որոնցից առավել հայտնիներն են շախմատային դասագրքերը և սկզբնախաղային տեղեկատուները։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Շախմատի աշխարհի չեմպիոններ
Կատեգորիա:Ֆիզիկամաթեմատիկական գիտությունների դոկտորներ
Կատեգորիա:Շախմատի գրոսմայստերներ
Կատեգորիա:Շախմատային օլիմպիադաների մասնակիցներ
Կատեգորիա:Հոլանդացի մաթեմատիկոսներ
Կատեգորիա:Սպորտի միջազգային ֆեդերացիաների նախագահներ
Կատեգորիա:Հոլանդացի գիտնականներ
Միխայիլ Տալ

**Միխայիլ Նեխեմևիչ Տալ** (, ), խորհրդային և լատվիական շախմատիստ, գրոսմայստեր (1957), շախմատի աշխարհի 8-րդ չեմպիոն (1960 - 1961)։

Վաստակավոր ԽՍՀՄ սպորտի վարպետ (1960), ԽՍՀՄ վեցակի չեմպիոն (1957, 1958, 1967, 1972, 1974, 1978), Լատվիական ԽՍՀ֊ի չեմպիոն (1953, 1965), ԽՍՀՄ թիմի կազմում շախմատային օլիմպիադաների ութակի հաղթող, վեցակի Եվրոպայի չեմպիոն և եռակի աշխարհի չեմպիոն, ուսանողների մեջ, թիմային վարկածով, միջզոնալ մրցաշարերի (1958, 1964, 1979) և հավակնորդների մրցաշարի հաղթող (1959), երկու աշխարիհի արաջնության մրցախաղերի և յոթ հավաքնորդական մրցախաղերի մասնակից, 44 միջազգային մրցաշարերի հաղթող, լրագրող, «Շախմատ» ամսագրի գլխավոր խմբագիր (1960—1970)։

## Վարկանիշի փոփոխության գծապատկեր

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Շախմատի աշխարհի չեմպիոններ
Կատեգորիա:Ռիգա քաղաքում ծնվածներ
Կատեգորիա:Մոսկվա քաղաքում մահացածներ
Կատեգորիա:Լատվիայի հրեաներ
Կատեգորիա:Լատվիայի համալսարանի շրջանավարտներ
Կատեգորիա:Խորհրդային լրագրողներ
Կատեգորիա:Շախմատի գրոսմայստերներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի հրեաներ
Կատեգորիա:Շախմատային օլիմպիադաների մասնակիցներ
Բորիս Սպասկի

**Բորիս Վասիլևիչ Սպասկի** (, ), խորհրդային, ֆրանսիացի և ռուսաստանցի շախմատիստ։ Շախմատի աշխարհի 10-րդ չեմպիոն (1969-1972), գրոսմայստեր (1955), ԽՍՀՄ սպորտի վաստակավոր վարպետ (1965), ԽՍՀՄ կրկնակի չեմպիոն (1961, 1973), աշխարհի պատանեկան չեմպիոն (1955), շախմատային օլիմպիադաների տասնակի մասնակից։

Սպասկին 1955 թվականին հաղթել է աշխարհի պատանեկան առաջնությունում և ընդգրկվել հավակնորդների մրցաշարում։ Սակայն հետագա երկու անգամները չի կարողացել ընդգրկվել հավակնորդական երկու փուլերում։ 1966 թվականին նա իրավունք է ստացել մասնակցելու աշխարհի չեմպիոնի կոչման մրցամարտին Տիգրան Պետրոսյանի դեմ, սակայն պարտվել է։ Երեք տարի հետո՝ 1969 թվականին, շախմատի աշխարհի չեմպիոնության համար մղվող մրցամարտում Սպասկին նվաճել է շախմատային գահը։ 1972 թվականին նա պարտվել է Ռոբերտ Ֆիշերին շախմատի աշխարհի չեմպիոնության համար մղվող մրցամարտում։ 1976 թվականին գրոսմայստերը բնակություն է հաստատել Ֆրանսիայում, իսկ 2012-ին վերադարձել Ռուսաստան։ Բարձր մակարդակով շարունակել է հանդես գալ մինչև 1980 թվականի վերջը։ 2010 թվականին, Վասիլի Սմիսլովի մահից հետո, Բորիս Սպասկին դարձել էր ողջ մնացած տղամարդկանց աշխարհի չեմպիոններից ամենատարեցը։

Սկզբնական շրջանում Սպասկին տարբերվել է հարձակողական, կոմբինացիոն խաղաոճով։ Ժամանակի ընթացքում նա ավելի կատարելագործել է իր սկզբնախաղային խաղացանկը, դիրքային վարպետությունը և վերջնախաղային տեխնիկան և վերելքի ժամանակ արդեն բազմակողմանի շախմատիստ էր, որ յուրօրինակ ուժեղ էր խաղի բոլոր փուլերում։

## Վարկանիշի փոփոխության գծապատկեր

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Շախմատի աշխարհի չեմպիոններ
Կատեգորիա:Շախմատի գրոսմայստերներ
Կատեգորիա:Շախմատային օլիմպիադաների մասնակիցներ
Կատեգորիա:Սանկտ Պետերբուրգի պետական համալսարանի շրջանավարտներ
Թրիփլ Էյչ

**Փոլ Մայքլ Լևեք** (, ), առավել հայտնի **Թրիփլ Էյչ** (*Triple H*, ստացված **H**unter **H**earst **H**elmsley անվան սկզբնատառերից) ռինգային/հեռուստատեսային անվամբ, ամերիկացի գործարար, կիսաակտիվ պրոֆեսիոնալ ըմբշամարտիկ (ռեստլեր), դերասան և նախկին բոդիբիլդեր։ Ներկա պահին զբաղեցնում է «WWE» ընկերության գործադիր փոխնախագահի պաշտոնը։ Բացի կորպորատիվ գործունեությունից, կանոնավոր ելույթներ է ունենում «WWE»-ի հեռուստատեսությունում որպես ղեկավարության ներկայացուցիչ և ռեստլեր։

1987 թվականին Լևեքն սկսում է ելույթներ ունենալ որպես պրոֆեսիոնալ բոդիբիլդեր։ Ռեստլինգի արդյունաբերությունում նորամուտը կայացնում է 1992 թվականին՝ հանդես գալով «International Wrestling Federation» (IWF) կազմակերպությունում՝ **Տերա Ռայզինգ** ռինգային անվամբ։ 1994 թվականին պայմանագիր է կնքում «World Championship Wrestling» (WCW) կազմակերպության հետ՝ ռինգում մարմնավորելով **Ժան Պոլ Լևեք** անվամբ ֆրանկոկանադացի արիստոկրատի։ 1995 թվականին տեղափոխվում է «World Wrestling Federation» (այժմ՝ «WWE»)՝ ելույթներ ունենալով **Հանթեր Հիրստ Հելմսլի**, և ավելի ուշ **Թրիփլ Էյչ** անվամբ։ 1997 թվականին դառնում է «D-Generation X» սկանդալային խմբավորման համահիմնադիր անդամներից։ Խմբավորումը հետագայում առանցքային դեր է ունենում «WWF»-ի «վերաբերմունքի ժամանակաշրջանի» ("Attitude Era") հաջողության մեջ։ Առաջին WWF չեմպիոնական տիտղոսը նվաճելուց և Ստեֆանի Մաքմահոնի հետ ունեցած բեմական ամուսնությունից հետո (1999) դառնում է ընկերության առաջին պլանի մարզիկներից։ Հաջորդ տասնամյակի ընթացքում Լևեքը 13 անգամ ճանաչվում է ծանրքաշային չեմպիոն, ինչպես նաև դառնում «Մաքմահոն-Հելմսլի ռեժիմ» և «Էվոլյուցիա» խմբավորումների առաջնորդը։ Ստեֆանի Մաքմահոնի հետ 2003 թվականին իրական կյանքում ամուսնանալուց հետո Լևեքն սկսում է բացառիկ իրավունքով իր ստեղծագործական ազդեցությունն ունենալ ինչպես սեփական կերպարի, այնպես էլ ընդհանուր սցենարային լուծումների վրա։

«WWE»-ում անցկացրած տարիների ընթացքում ընդհանուր առմամբ նվաճել է 23 չեմպիոնական տիտղոս, այդ թվում ութ անգամ ճանաչվել է WWF/E չեմպիոն, հինգ անգամ՝ Աշխարհի ծանրքաշային չեմպիոն։ Հաղթանակ է տարել նաև 1997 թվականի «Ռինգի արքա» և 2002 թվականի «Թագավորական մարտ» մրցույթներում։

Պրոֆեսիոնալ ըմբշամարտից դուրս, ունեցել է բազմաթիվ մասնակցություններ հեռուստատեսությունում և կինոյում։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Էջը WWE.com կայքում
* Էջը Ռեստլինգի առցանց աշխարհում
* Էջը IMDb կայքում

Կատեգորիա:1969 ծնունդներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի բոդիբիլդերներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի գործարարներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի պրոֆեսիոնալ ըմբշամարտիկներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի սցենարիստներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի տղամարդ հեռուստատեսային դերասաններ
Կատեգորիա:Բեմական կեղծանուններ
Կատեգորիա:Հուլիսի 27 ծնունդներ
Կատեգորիա:WWE փառքի սրահի անդամներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի կինոդերասաններ
Լայզա Մինելլի

**Լայզա Մինելլի ** (, (), ամերիկացի դերասանուհի և երգչուհի։

Հոլիվուդյան հայտնի դերասանուհի Ջուդի Գառլենդի և նրա երկրորդ ամուսնու՝ ռեժիսոր Վինսենթ Մինելլիի դուստրը։

## Կենսագրություն
Լայզան ծնվել է 1946 թվականին Բեվերլի Հիլսում (ԱՄՆ)։ Մայրը՝ վաղամեռիկ դերասանուհի և երգչուհի Ջուդի Գառլենդն էր, հայրը՝ ռեժիսոր Վինսենթ Մինելլին, որի շնորհիվ էլ ձևավորվում է դստեր կատարողական դեմքը։ Առաջին անգամ հանդես է եկել Ալբերտ Ֆինեյի «Չարլզ Բուբըլս» ֆիլմում (1969), ապա նկարահանվում է Օտտո Պրեմինջերի «Ասա, որ ինձ սիրում ես» (1969), Ալան Պակուլայի «Պուքի» (1970): 1972 թվականին դերասանուհին խաղաց Բոբ Ֆոսսի «Կաբարե» ֆիլմում, ճանաչվեց տարվա լավագույն դերասանուհին, պարգևատրվեց «Օսկար» մրցանակով։ 1973 թվականին նա առաջին անգամ նկարահանվում է հոր՝ Վինսենթ Մինելլիի «Հիշողության ֆիլմ» կինոնկարում, որից հետո «Ժամանակի խնդիր» կինոնկարում» (1976): 1977 թվականին Մինելլին հանդես եկավ «Ֆրանսիական կանկան» ֆիլմում։ Նկարահանվել է նաև Սթիվ Գորդոնի «Արթուր» (1980) և Թոնի Պալմերի «Մյուզիք-հոլլը» (1981) կինոնկարներում։

Խաղացել է 25-ից ավելի ֆիլմերում, մեծ ճանաչում է նրան բերել «Կաբարե» ֆիլմը, մյուս նշանավոր ֆիլմերից են՝ 
* 1977 - «Նյու Յորք, Նյու Յորք»
* 1981 - «Արթուր»
* 1988 - «Ոստիկան վարձով»
* 1988 - «Արթուր 2. Քարի վրա»
* 1991 - «Բեմական նորամուտ»
* 1994 - «Զուգահեռ կյանքեր»
* 1995 - «Վեսթսայդյան վալս»

Օսկար մրցանակ է ստացել «Կաբարե» ֆիլմի համար Օսկար լավագույն դերասանուհու համար անվանակարգում։ Ստացել է նաև 2 Ոսկե Գլոբուս, 1 Էմմի, 2 Դավիդ դի Դոնատելլո, 1 BAFTA և այլն։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:20-րդ դարի ամերիկացի երգիչներ
Կատեգորիա:20-րդ դարի ամերիկացի երգչուհիներ
Կատեգորիա:21-րդ դարի ամերիկացի դերասանուհիներ
Կատեգորիա:21-րդ դարի ամերիկացի երգիչներ
Կատեգորիա:21-րդ դարի ամերիկացի երգչուհիներ
Կատեգորիա:BAFTA մրցանակի դափնեկիրներ
Կատեգորիա:«Գրեմմի» մրցանակի դափնեկիրներ
Կատեգորիա:«Էմմի» մրցանակի դափնեկիրներ
Կատեգորիա:«Թոնի» մրցանակի դափնեկիրներ
Կատեգորիա:«Ոսկե ազնվամորի» մրցանակի դափնեկիրներ
Կատեգորիա:«Ոսկե գլոբուս» մրցանակի դափնեկիրներ
Կատեգորիա:Ազատության նախագահական մեդալով պարգևատրվածներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի երգչուհիներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի երեխա դերասանուհիներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի կին հնչյունավորողներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի կինոդերասանուհիներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի հեռուստատեսային դերասանուհիներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի պարուհիներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի փոփ երգիչներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի փոփ երգչուհիներ
Կատեգորիա:Թատրոնի դերասանուհիներ
Կատեգորիա:Լավագույն դերասանուհի Օսկարի մրցանակակիրներ
Կատեգորիա:Հեռուստատեսային դերասանուհիներ
Կատեգորիա:Թատրոնի ամերիկացի դերասանուհիներ
Կատեգորիա:ԼԳԲՏ իրավունքների ակտիվիստներ
Կատեգորիա:Հոլիվուդյան փառքի ծառուղի
Կոնկիստադոր

**Կոնքիստադոր** (, թարգմանաբար՝ նվաճող), 15, 16-րդ դարերում Ամերիկա մայրցամաքը նվաճող իսպանացի և պորտուգալացի գաղութարարաներին տրված անվանում։ Կոնկիստադորների առաջնորդներին անվանում էին ադելանտադո։ Մինչև 19-րդ դարը իսպանացի և պորտուգալացի կոնկիստադորները տիրում էին Լատինական և Կենտրոնական Ամերիկային ամբողջությամբ։ 1822 թվականին Բրազիլիան անկախացավ Պորտուգալիայից։ Այս ամենը շոկային իրավիճակ ստեղծեց ամբողջ Պիրենեյան թերակղզու զավթիչների համար, քանի որ Բրազիլիայից անկախացումը կարող էր ազգային ազատագրական մտքեր ստեղծել Լատինոամերիկյան մյուս երկրների մոտ։

## Նվաճում
[thumb|right|[Քրիստափոր Կոլումբոսը առաջին անգամ մուտք է գործում Ամերիկա 1492 թվականին:]]

Պորտուգալիան ճանապարհ հիմնեց դեպի Չինաստան 16-րդ դարի սկզբին` նավեր ուղարկելով Աֆրիկայի հարավային ափերով և հիմնեց մեծ քանակությամբ էնկլավներ իր ճանապարհին։ 1492 թվականին Նոր աշխարհի հայտնագործությունից Քրիստափոր Կոլումբոսի կողմից և առաջին շուրջերկրյա ճանապարհորդություններից հետո Խուան Սեբաստիան Էլկանոյի և Ֆեռնան Մագելանի կողմից 1521 թվականին (երկու ճանապարհորդությունները կազմակերպել է Իսպանայի Կաստիլյան թագը), ճանապարհ հիմնվեց Եվրոպայից դեպի հայտնագործված տարածքներ։

Մարդկությունը սկսեց կապվել ամբողջ աշխարհի հետ առաջին անգամ։ Հին աշխարհի հիվանդությունները տարածվեցին ամբողջ աշխարհով, ներառյալ բնական ծաղիկը, գրիպը և տիֆը։ 
16-րդ դարում մոտ 240.000 Եվրոպացի մուտք գործեց ամերիկյան նավահանգիստներ։ 16-րդ դարի վերջի դրությամբ արծաթի ներկրումը Ամերիկայից հասնում էր Իսպանիայի բյուջեի մեկ հինգերորդին։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Ամերիկայի պատմություն
Կատեգորիա:Գաղութատիրություն
Կատեգորիա:Իսպանացի ճանապարհորդներ
Կատեգորիա:Իսպաներեն բառեր և արտահայտություններ
Կատեգորիա:Իսպանիայի պատմություն
Կատեգորիա:Իսպանիայի ռազմական պատմություն
Կատեգորիա:Կենտրոնական Ամերիկայի պատմություն
Կատեգորիա:Կոնկիստադորներ
Կատեգորիա:Հարավային Ամերիկայի պատմություն
Կատեգորիա:Հյուսիսային Ամերիկայի պատմություն
Կատեգորիա:Մեքսիկայի պատմություն
Կատեգորիա:Պերուի պատմություն
Կատեգորիա:Պորտուգալացի ճանապարհորդներ
Կատեգորիա:Պորտուգալիայի պատմություն
Կատեգորիա:Ֆիլիպինների պատմություն
Ֆորտ Ուերտ

**Ֆորտ Ուերտ** (կամ *Ֆորտ Ուորտ*, ), քաղաք ԱՄՆ հարավարևելյան մասում, Տեխաս նահանգում։ Ֆորտ-Ուերտը Դալասի հետ միասին կազմում է «Դալաս- Ֆորտ-Ուերտ» մեգապոլիսը։

Քաղաքն անվանվել է ի պատիվ գեներալ Ուիլյամ Ջենկինս Ուորտի, որն Ամերիկա-մեքսիկական պատերազմում ամերիկյան բանակի հրամանատարներից մեկն էր։

Ֆորտ Ուերտն իր բնակչությամբ Տեխասի թվով 5-րդ քաղաքն է և 11-րդը՝ ԱՄՆ տարածքում:

## Ժողովրդագրություն

## Պատկերասրահ

 Kimbell Art Museum with Moore sculpture.jpg|Գեղարվեստի *Քիմբել* թանգարանը
 Basshall.JPG|Bass Performance Hall համերգասրահը
 Sinclair building entrance 1.jpg|Արտ դեկո ոճով կառուցված Սինքլեր Բիլդինգը
 0011Tarrant County Courthouse Full E Fort Worth Texas.jpg|Թարանթի շրջանային դատարանը
 0011Public Market Tower NE Fort Worth Texas.jpg|Հանրային շուկան
 StPatricksChurch1.JPG|Սուրբ Պատրիկ եկեղեցին
 Texas Christian University June 2017 21.jpg|Տեխասի քրիստոնեական համալսարանը
 Fort Worth June 2016 16 (City Hall).jpg|Քաղաքապետարանը
 FW Japanese Gardens 2 (5569039869).jpg|Տեսարան բուսաբանական այգուց
 Fort Worth Water Gardens 1.jpg|Ջրայգին


## Քույր քաղաքներ
*  Ռեջո նել Էմիլիա (), Իտալիա
*  Բանդունգ (), Ինդոնեզիա
*  Բուդապեշտ (), Հունգարիա
*  Թրիեր (), Գերմանիա
*  Տոլուկա դե Լերդո (), Մեքսիկա
*  Նագաոկա (), Ճապոնիա
*  Մբաբանե, (), Սվազիլենդ

## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն
* Cervantez, Brian. "'For the Exclusive Benefit of Fort Worth': Amon G. Carter, the Great Depression, and the New Deal." *Southwestern Historical Quarterly* 119.2 (2015): 120-146.
* Delia Ann Hendricks, *The History of Cattle and Oil in Tarrant County* (M.A. thesis, Texas Christian University, 1969).
* Oliver Knight, *Fort Worth, Outpost on the Trinity* (Norman: University of Oklahoma Press, 1953).
* Richard G. Miller, "Fort Worth and the Progressive Era: The Movement for Charter Revision, 1899–1907", in *Essays on Urban America*, ed. Margaret Francine Morris and Elliot West (Austin: University of Texas Press, 1975).
* Ruth Gregory Newman, *The Industrialization of Fort Worth* (M.A. thesis, North Texas State University, 1950).
* Buckley B. Paddock, History of Texas: Fort Worth and the Texas Northwest Edition (4 vols., Chicago: Lewis, 1922).
* J'Nell Pate, *Livestock Legacy: The Fort Worth Stockyards, 1887–1987* (College Station: Texas A&M University Press, 1988).

## Արտաքին հղումներ
* Քաղաքի պաշտոնական կայքէջը
* Fort Worth Convention and Visitors Bureau
* Քաղաքի գործարար թաղամասի պաշտոնական կայքէջը
* Fort Worth Business Directory
* Fort Worth... The Way We Were
* Քաղաքային գրադարանի թվայնացված արխիվը
* W.D. Smith Commercial Photography
* The Reeder Children's Theatre Presents... Memories of Fort Worth's Reeder School 
* Time Frames Online. University of Texas Arlington Library Special Collections

Կատեգորիա:1849 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր
Կատեգորիա:ԱՄՆ-ի համալսարանական քաղաքներ
Կատեգորիա:Տեխասի քաղաքներ
Կատեգորիա:ԱՄՆ-ի քաղաքներ
Հարավարևելյան Անգլիա

**Հարավարևելյան Անգլիան** (), Անգլիայի 9 վարչական միավորներից մեկն է։ Գտնվում է Մեծ Բրիտանիայի հարավարևելյան մասում, Անգլիա երկրամասում։ ներառում է 9 հանդիսավոր կոմսություններ։ Վարչական կենտրոնը՝ Գիլֆորդն է, իսկ խոշոր քաղաքներից են՝ Օքսֆորդը, Բրայթոնը, Պորտսմութը, Ռեդինգը, Սաութհեմփթոնը։ Ընդհանուր տարածքը կազմում է 19&nbsp;096 քառ. կմ, իսկ բանկչությունը՝ 8 միլիոն (2001 թվականի տվյալներով)։

Կատեգորիա:Անգլիայի վարչական բաժանում
Քրիստեն Դեյվիս

**Քրիստեն Դեյվիս** (, ), ամերիկացի դերասանուհի։ Նա մեծ ճանաչում ձեռք բերեց խաղալով Շարլոտայի դերը՝ Սեքսը մեծ քաղաքում հեռուստասերիալում։ Երկար տարիներ ընկերություն է արել դերասան Ալեք Բոլդուինի հետ։ Ծնվել է Կոլորադո նահանգի Բոուլդեր քաղաքում։ Եղել է ընտանիքի միակ զավակը։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:20-րդ դարի ամերիկացի դերասանուհիներ
Կատեգորիա:21-րդ դարի ամերիկացի դերասանուհիներ
Կատեգորիա:«Ոսկե ազնվամորի» մրցանակի դափնեկիրներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի կին հնչյունավորողներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի կինոդերասանուհիներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի հեռուստատեսային դերասանուհիներ
Կատեգորիա:Ռատգերսի համալսարանի շրջանավարտներ
Կատեգորիա:Թատրոնի ամերիկացի դերասանուհիներ
Կիլիկիայի Հայկական Թագավորության առաջնորդների ցանկ

[մինի|աջից|200px|[Կիլիկիայի Հայկական Թագավորությունը։]]

**Կիլիկիայի Հայկական 🫥Թագավորություն** (Միջին հայերեն՝ *Կիլիկիոյ Հայոց Թագաւորութիւն*, հայտնի է նաև որպես Կիլիկյան Հայաստան կամ Փոքր Հայք 

## Իշխանապետներ

## Թագավորներ և թագուհիներ

## Հավակնորդներ

Տիտղոսն անցնում է Սավոյան հարստությանը։

## Աղբյուրներ
;Գլխավոր
*
*

;Հատուկ

Կատեգորիա:Կիլիկյան Հայաստանի թագավորներ
Կատեգորիա:Հայերի ցանկեր
Կիլիկյան Հայաստան
Կատեգորիա:Միջնադարյան հայեր
Նիկոլոզ Սկիտիշվիլի

**Նիկոլոզ Սկիտիշվիլի** (վրաց.` ნიკოლოზ ცქიტიშვილი, ), վրաց նախկին բասկետբոլիստ, հարձակվող-կենտրոնական։ Ընտրվել է NBA-ի 2002 թվականի դրաֆթի առաջին ռաունդի 5-րդ ընտրությամբ՝ «Դենվեր Նագեթսի» կողմից։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* NBA.com էջ
* NBA դրաֆթ էջ 
* Basketpedya.com էջ

Կատեգորիա:1983 ծնունդներ
Կատեգորիա:Վրացի բասկետբոլիստներ
Կատեգորիա:Ապրիլի 14 ծնունդներ
Կատեգորիա:Թբիլիսի քաղաքում ծնվածներ
Կատեգորիա:Ֆինիքս Սանսի բասկետբոլիստներ
Կատեգորիա:Գոլդեն Սթեյթ Ուորիորսի բասկետբոլիստներ
Կատեգորիա:Դենվեր Նագեթսի բասկետբոլիստներ
Կատեգորիա:Մինեսոտա Թիմբերվուլվզի բասկետբոլիստներ
Յորգոս Սեֆերիս

**Յորգոս Սեֆերիս** ((), ), իսկական ազգանունը՝ Սեֆերիադիս (), հույն նշանավոր բանաստեղծ, Նոբելյան մրցանակակիր (1963)։
## Գործունեություն
1918-1925 թթ. Փարիզում ուսումնասիրել է իրավագիտություն։ 1926-1962 թվականներին կատարել է դիվանագիտական աշխատանք։ Հրատարակել է «Շրջադարձ» (1931), «Ցիստեռն» (1932), «Պատմությունը առասպելներում» (1935), «Փորձերի գիրք» (1940), «Ա տախտակամածի օրագիրը» (1940), «Բ տախտակամածի օրագիրը» (1944), «Կեռնեխ» (1947), «Գ տախտակամածի օրագիրը» (1955) ժողովածուները։ «Տախտակամած» փոխաբերությունը բանաստեղծություններում ներկայացնում է անընդհատ շարժվող բեմահարթակ, որտեղ բանաստեղծը գործում է ու խորհրդածում։

Դիմադրության տարիներին երգել է ազատության համար մարտնչող ժողովրդին։ 1963 թ. ստացել է Նոբելյան մրցանակ։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Յորգոս Սեֆերիս. Նոբելյանակիր պոեզիա

Կատեգորիա:Հույն գրողներ
Կատեգորիա:20-րդ դարի բանաստեղծներ
Կատեգորիա:Իզմիր քաղաքում ծնվածներ
Կատեգորիա:Փարիզի համալսարանի շրջանավարտներ
Կատեգորիա:Զմյուռնիայի հույներ
Կատեգորիա:Գրական կեղծանուններով հայտնի հեղինակներ
Կատեգորիա:Հույն բանաստեղծներ
Կատեգորիա:Դիվանագետներ
Կատեգորիա:Հույն թարգմանիչներ
Կատեգորիա:Հույն դիվանագետներ
Կատեգորիա:Արվեստի և գրականության ամերիկյան ակադեմիայի անդամներ
Կատեգորիա:Հունաստանի դեսպաններ
Կատեգորիա:Հունաստանի քաղաքական գործիչներ
Կատեգորիա:Անձինք նամականիշերի վրա
Սան Ֆեռնանդոյի գեղարվեստի թագավորական ակադեմիա

** Սան Ֆեռնանդոյի գեղարվեստի թագավորական ակադեմիա** (), գտնվում է Մադրիդի սրտում, ներկայումս թանգարանի և պատկերասրահի կարգավիճակ ունի։

## Պատմություն
Ակադեմիան հիմնվել է 1744 թվականին թագավորական հրամանով։ 200 տարի անց, Չարլզ III ակադեմիայի համար Մադրիդում գնում է նոր տուն։ Կառույցի ճարտարապետն էր Ջոզե Բենիտո դե Չուրիգուերան։ Թագավորը Դիեգո դե Վիլանուեվային հանձնարարում է ձևափոխել կառույցը ակադեմիական օգտագործման համար՝ բարոկո ոճը փոխել նեոկլասիցիզմի։ Այսօր ծառայելով որպես թանգարան և պատկերասրահ, այնտեղ պահվում են 15-20 դարերի նկարչության այնպիսի հիասքանչ հավաքածուներ, ինչպիսին Ջիովանի Բելինի, Կորեջիո, Ռուբենս, Սուրբարան, Մուրիլիո, Գոյա... Ակադեմիայում է գտնվում Մադրիդի Գեղարվեստի ակադեմիան։
Ֆրանցիսկո Գոյան ակադեմիայի տնօրեններից մեկն էր, իսկ Պաբլո Պիկասոն, Սալվադոր Դալին, Անտոնիո Լոպեզ Գարսիան, Ջուան Լունան և Ֆեռնանդո Բոտերոն եղել են ակադեմիայի ուսանողներ։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Իսպանիայի գեղարվեստի դպրոցներ
Կատեգորիա:Մադրիդի թանգարաններ
Հերմետիզմ

**Հերմետիզմը** - անտիկ շրջանում ծագած կրոնափիլսոփայական գաղափարախոսություն է, որը հիմնականում կրում էր էզոթերիկ բնույթ։ Այն ներառում էր մի շարք հնագույն մշակույթների՝ հնդիկ բրահմանների, միջագետքի բնակիչների՝ խալդեացիների, արամեացիների, հին եգիպտացիների կրոնափիլիսոփայական ուղղությունները մի շարք հատվածներ, որոնց թվում Գուշակությունը, ալքիմիան, Էզոթերիկան և այլն։ Հիմնական նպատակն է սահմանել աշխարհի՝ տիեզերքի և գոյություն ունեցող իրականության աշխատանքի հիմնական դրույթները։ Համաձայն ավանդության՝ հերմետիզմի, որպես կրոնափիլիսոփայական ուղղության հիմքում կանգնած է հին աշխարհում հայտնի միստիկ, մտածող, իմաստուն, առասպելական կերպար Հերմես Եռամեծը։ Հունական առասպելաբանության մեջ նա ընկալվում էր, որպես հին եգիպտական աստվածություն և համապատասխանում էր Եգիպտոսի իմաստության աստված Թոթին։ Այսպես կոչվող Հերմետիկ շարքի աշխատությունները և Հերմեսի զմրուխտե քառասալիկը ընկած են աշխարհի արարման և նրա աշխատանքային սահմանումների պարզաբանումների հիմքում։ Հերմետիզմի մեկնաբանման ու սահմանումների ընկալման համար հիմնարար աշխատությունների թվում է դասվում նաև արդեն նորագույն շրջանում ԱՄՆ-ի Չիկագո քաղաքում 1908 թվականին լույս տեսած Կիբալիոն աշխատությունը, որի հեղինակները ցանկացել են մնալ գաղտնի և ստորագրել գրքի նկատմամբ հեղինակությունը «երեք իմաստուններ» անվամբ։

Կատեգորիա:Փիլիսոփայական ուղղություններ և դպրոցներ
Կատեգորիա:Էզոտերիկ դպրոցներ
Կատեգորիա:Հերմետիզմ
Կատեգորիա:Օկուլտականություն
Կատեգորիա:Խորհրդապաշտություն
Կատեգորիա:Էզոթերիզմ
Թորոս Գ

**Թորոս Գ** (), Կիլիկիայի հայկական թագավորության թագավոր էր 1293&nbsp;-&nbsp;1298 թվականներին։ Թորոսը Լևոն Գ-ի որդին էր և Հեթումյանների հարստության ներկայացուցիչ։ 1293 թվականին Թորոսի եղբայրը՝ Հեթում Բ-ն հրաժարվեց գահից հօգուտ Թորոսի։ Սակայն 1295 թվականին Թորոսը ետ կանչեց Հեթումին և նրանք սկսեցին կառավարել միասին։ Շուտով Թորոսի մյուս եղբայրը՝ Սմբատը գահընկեց է անում իրեն և բանտարկում Բարձրաբերդում, որտեղ էլ 1298 թվականի հուլիսի 23-ին սպանվում է Սմբատի հրամանով։

## Գրականություն
* 
*
Ժողովրդական կուսակցություն (Իսպանիա)

**Ժողովրդական կուսակցություն** () պահպանողական քաղաքական կուսակցություն է Իսպանիայում։ Այն Իսպանիայի երկու հիմնական կուսակցություններից մեկն է։

Ժողովրդական կուսակցությունը վերահիմնադրվել է 1989 թվականին նախկին Ժողովրդի միություն (*Alianza Popular*, AP) փոխարեն, կուսակցության հիմնադիրն էր Մանուել Ֆրեգա Իրիբարնը, ով Ֆրանկոյի ժամանակ եղել է տուրիզմի նախարար։ Նոր կուսակցությունը միավորեց պահպանողական կուսակցություններին մի քանի փոքր Քրիստոնեա-դեմոկրատական և լիբերալ կուսակցություններին (կուսակցությունը նաև կոչում են Բարեփոխումների կենտրոն)։ 2002 թվականին Մանուել Ֆրեգային կոչեցին «Հիմնադիր նախագահ»։

Ժողովրդական կուսակցությունը մինչև 2011 թվականի նոյեմբերը եղել է ամենախոշոր ընդդիմադիր կուսակցությունը Պատգամավորների կոնգրեսում, 350 նստատեղից զբաղեցնելով 153-ը և Սենատի խոշորագույն կուսակցությունը, 101 նստատեղով 208-ի մեջ։ Նրա երիտասարդական ճյուղն է Իսպանիայի ժողովրդական կուսակցության նոր սերունդը (NNGG)։ 2011 թվականի ընտրություններով Ժողովրդական կուսակցությունը դարձավ մեծամասնություն կոնգրեսում 185 նստատեղով։

Կուսակցությունը Եվրոպական ժողովրդական կուսակցության (EPP) անդամ է և ունի 16 նստատեղ Եվրոպական խորհրդարանում։ Ժողովրդական կուսակցությունը նաև Կենտրոնամետ ժողովրդական Ինտերնացիոնալի և Միջազգային ժողովրդական միության անդամ է։ Ժողովրդական կուսակցությունը նաև Բուդապեշտում հիմնլ է Ռոբերտ Շումանի ինստիտուտը, որպեսզի զարգացնի ժողովրդավարությունը կենտրոնական և արևելյան Եվրոպայում։

## Հիմնադրում

Կուսակցության արմատները գալիս են Ժողովրդական դաշինք կուսակցությունից, որը հիմնադրել է Ֆրանկոյի ժամանակաշրջանի նախարար Մանուել Ֆրագան։ Չնայած Ֆրագան Ֆրանկոյի բարեփոխումների կուսակցության անդամ էր, նա աջակցում էր ժողովրդավարության հաստատմանը։ Այնուամենայնիվ հասարակությունը նրան համարում էր Ֆրանկոյի գաղափարախոսության կաղմնակից և համարում էր որ նա ավտորիտարիզմի կողմնակից էր։ 1977 թվականի հունիսի ընտրություններում նրա կուսակցությունը հավաքեց ընդամենը 8.3 տոկոս ձայն և գրավեց 4-րդ տեղը։

1977 թվականի ընտրություններից ամիսներ անց Ֆրագայի կուսակցությունը առաջարկեց սահմանադրության նախագիծ, որը հետագայում ընդունվեց։ Ֆրագան ցանկացավ իր կուսակցության գաղափարախոսության հիմքում դնել ավանդական Եվրոպական պահպանողական կուսակցության գաղափարախոսությունը և ցանկացավ կուսակցությունը դարձնել ավելի մեծ կենտրոնամետ աջակողմյան ուժ։ Նրա որոշ համախոհների դուր չեկան փոփոխությունները և նրանք լքեցին կուսակցությունը։ Ժողովրդական դաշինքը միացավ ավելի ժամանակակից պահպանողականների հետ և ստեղծեց Ժողովրդավարական դաշինքը (*Coalición Democrática,* CD)։

Նա հույս ուներ, որ այս դաշինքի օգտին կքվեարկեն այն մարդիկ, ովքեր քվեարկել են Ժողովրդական կենտրոն միության օգտին 1977 թվականին։ 1979 թվականի մարտի ընտրություններում Ժողովրդավարական դաշինքը հավաքեց 6.1 տոկոս ձայն և նորից գրավեց 4-րդ տեղը։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:1989 հիմնադրումներ Իսպանիայում
Կատեգորիա:Իսպանիայի կուսակցություններ
Կատեգորիա:Քաղաքական կաշառակերություն
Անօրեն (ալբոմ)

**Անօրեն**, Ռեինկարնացիա խմբի 2005 թ. թողարկված ալբոմն է։ Ալբոմը թողարկվել է այն ժամանակ, երբ խումբը ռոք էր երգում և հին կազմով էր։ Ալբոմն ավելի շատ պարունակում է ծանր ռոքի, մետալի, և փոփոխական ռոքի ելևէջներ։

### Երգացանկ
# Եղեռն
# Ազատություն
# Չկաս նորից
# Լինում է ժամանակ
# Թողեք հանգիստ
# Իմ քաղաքում գարնան (Պ. Սևակ)
# Օրենքը կյանքի
# Երբ կգա այն օրը
# Նամակ
# Կուզեի չհիշել
# Երբ քեզ նորից կտեսնեմ (live)
# Հայ արիներ (live)
# Ասեք իմանամ (live)

##### Երաժիշտներ
* Ռոլանդ Գասպարյան – վոկալ, կիթառ, երգերի հեղինակ

Կատեգորիա:2005 ալբոմներ
Կատեգորիա:Հայկական ռոք ալբոմներ
Կատեգորիա:Ռեինկարնացիայի ալբոմներ
Բիա (դիցաբանություն)

**Բիա** (Բիյա,  «հզորություն, բռնությոն»), հին հունական դիցաբանությունում բռնությունն անձնավորող աստվածուհի։ Պալլանտոսի և Ստիքսի դուստրը։ Զևսի դաշնակիցը Տիտանոմաքիայում։ Նրա տաճարը գտնվում էր Կորինթոսում։ Եսքիլեսի «Գամված Պրոմեթևսը» ողբերգության գործող անձանցից։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Հին հունական աստվածներ
Կատեգորիա:Աստվածներ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Պատերազմի աստվածուհիներ
Եվնոմիա

*Եվնոմիա*', *Էվնոմիա* (, «օրինականություն»), հին հունական դիցաբանության մեջ հորաներից մեկը, Զևսի և Թեմիսի դուստրը, իրավունքի և օրենսդրության աստվածուհի։ Մուսաների ուղեկիցը։ Նա իր քույրերի՝ Դիկեի և Էյրենեի հետ հետևում էր օրենքների կատարմանը և Օլիմպոսի դարպասի պահապաններն են։ Երբեմն կարող է ընկալվել որպես «Լավագույն կառավարման».հոմանիշ։ Դիցաբանության մեջ գոյութուն ուներ ևս մեկ Եվնոմիա՝ Հերմես և Ափրոդիտեի դուսրտը, բայց պարզ չէ, նրանք նույն աստվածուհիներն են, թե լրիվ տարբեր։

## Հորաներ
Էվնոմիան իրավունքի և օրենսդրության աստվածուհին էր և պատկանում էր հորաների Երկրորդ Սերնդին, իր քույրեր՝ Դիկե և Էյրենեի հետ միասին։ Լինելով օրենքի և կարգի պահպանության աստվածուհի, պահպանում էր հասարակության կայունությունը, ինչի համար վայելում էր գլխավորապես՝ Աթենք, Արգոս և Օլիմպիա քաղակներում մեծ հարգանք։

Ըստ Պինդարի՝

Էվնոմիա, Դիկե և Էյրենե անուները ձևավորում են Հենդիատրիս՝ Կարգ, Արդարություն և Խաղաղություն։

մինի|300px|Չորս հորաները
Սպարտայում, Էվնոմիան ընդունվում էր որպես հավասարակշռության գաղափար, սպարտացիների և պերիակացիների միջև։

## Աստղագիտության մեջ
**Էվնոմիան Ընտանիք** S-տեսակի աստերոիդներ անվանվել են նրա պատվին։

### Ծանոթագրություններ

## Աղբյուրներ
* Grimal, Pierre, ''The Dictionary of Classical Mythology'', Wiley-Blackwell, 1996, ISBN 978-0-631-20102-1. "Horae" p. 217
* Smith, William; *[[Dictionary of Greek and Roman Biography and Mythology]]*, London (1873). "Horae" 

Կատեգորիա:Հին հունական դիցաբանություն
Կատեգորիա:Հորաներ
Տոնինո Գուեռա

**Տոնինո Գուեռա** (, ), իտալացի բանաստեղծ, գրող և սցենարիստ։

100-ից ավելի ֆիլմերի սցենարի հեղինակ է։ Սցենարներ է գրել մի շարք հանրահայտ ռեժիսորների համար՝ Ֆեդերիկո Ֆելինի, Միքելանջելո Անտոնիոնի, Անդրեյ Տարկովսկի, Լուկինո Վիսկոնտի, Ֆրանչեսկո Ռոզի, Թեոդորոս Անգելոպուլոս և այլն։

Գրել է ավելի քան 100 ֆիլմերի սցենար, որոնցից շատերը համարվում են դասական գործեր։ Ներկայացվել է «Օսկարի» «Կազանովա», «Ամարկորդ» և «Ֆոտոխոշորացում» ֆիլմերի համար։ Նրա սցենարով ֆիլմերը 8 անգամ ստացել են Կաննի կինոփառատոնի գլխավոր մրցանակը։

2010 թ. մարտի 5-ին ՀՀ Նախագահի հրամանագրով պարգևատրվել է Պատվո շքանշանով։
## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Իտալացի գրողներ
Կատեգորիա:Պատվո շքանշանի ասպետներ (Հայաստան)
Կատեգորիա:20-րդ դարի բանաստեղծներ
Կատեգորիա:Իտալացի սցենարիստներ
Կատեգորիա:Բարեկամության շքանշանի ասպետներ (Ռուսաստան)
Կատեգորիա:«Իտալիայի Հանրապետությանը մատուցած ծառայությունների համար» շքանշանի մեծ խաչի ասպետներ
Կատեգորիա:Իտալացի բանաստեղծներ
Կատեգորիա:Պատվո շքանշանի ասպետներ (Վրաստան)
Կատեգորիա:Բանաստեղծներ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Իտալացի ռեժիսորներ
Կատեգորիա:Իտալացի երկարակյացներ
Ատրոպե

**Ատրոպե**, *Ատրոպոս* (, «Անդառնալի»), Մոյրաներից մեկը, որը մկրատով կտրատում է կյանքի թելը։ Լաքեսիսի և Կլոթոյի քույրը։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Աստվածներ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Հին հունական աստվածուհիներ
Կատեգորիա:Զևսի զավակներ
Թալլո

**Թալլո** (, Տալլո), գարնան, ծաղկունքի, բողբոջների, բուսականության ծլարձակմանը նպաստող աստվածուհի, հորաներից մեը։ Զևսի և Թետիսի դուստրը։ Չորս եղանակներից Թալլոն խորհրդանշում է գարունը։ Արձանագրություններում նշված է որպես քարիսներից մեկը։ 

Արվեստում պատկերված էր որպես երիտասարդ գեղեցիկ աղջիկ, զարդարված բազմաթիվ՝ համապատասխան տարվա եղանակին, ստեղծագործություններով։ *Թալլոն*' պատկերացվոմ էր լի ծաղիկներով գոգնոցով։

Կատեգորիա:Հին հունական դիցաբանություն
Կատեգորիա:Հորաներ
Լաքեսիս

**Լաքեսիս** (, «Ճակատագիր»), ճակատագրի աստվածուհիներից՝ Մոյրաներից մեկը, որը որոշում է մարդկանց բախտը։ Լաքեսիսը կյանքի թելը տանում է ամեն տեսակ փոփոխությունների միջով։
 

Կատեգորիա:Հին հունական աստվածներ
Կատեգորիա:Աստվածներ այբբենական կարգով
Մոյրաներ

**Մոյրաներ**, մարդկանց ճակատագրի աստվածուհիներ. Զևսի և Թեմիսի (տարբերակ՝ Գիշերվա կամ Անանկեի) դուստրերը։ Մարդու ողջ կյանքը կախված է մոյրաներից։ Մոյրաները երեքն են՝ Կլոթո, Լաքեսիս, Ատրոպե։ Ըստ ավանդության՝ Կլոթոն մանում է կյանքի թելը, Լաքեսիսը այն տանում է կյանքի բոլոր ձախորդությունների միջով, իսկ Ատրոպեն, կտրելով թելը, ընդհատում է մարդու կյանքը։ Հռոմում մոյրաները կոչվում էին 
Պարկեներ։

Կատեգորիա:Հին հունական դիցաբանություն
Փոքրիկ ճուտիկը

**Փոքրիկ ճուտիկը** (անգլերեն՝ Chicken Little), 2005 թվականին Մարկ Դինդալի The Sky Is Falling առակի հիման վրա նկարահանված անիմացիոն մուլտֆիլմ։

## Սյուժե
Փոքրիկ Ճուտիկը (Chicken Little) իր համար խաղաղ բնակվում է իր հարազատ Նյու Դուբկի փոքր քաղաքում։ Մի անգամ նրա գլխին ինչպես իրեն է թվում, ընկնում է երկինքը։ Ճուտիկը խուճապ է բարձրացնում, սակայն նրան ոչ ոք չի հավատում ...։

## Հնչունավորողներ
* Զակ Բրաֆֆ -  Ճուտիկ
* Ջոան Քյուսակ -  Ուտի-Տֆուտի բադիկ
* Գարրի Մարշալ -  Պտախ Կուդախ
* Քեթրին Օ’Հարա -  Թինա
* Պատրիկ Ստյուարտ -  միստր Շերստիկլոկ
* Ֆրեդ Ուիլլարդ -  Մելվին
* Սթիվ Զան -  Խրյուն-Մանյուն խոզուկ
* Էմի Սեդերիս -  Սկլիզկա աղվես*Лиска Склизка*

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* 
* 
* 
* 
* ''Chicken Little'' 

Կատեգորիա:2000-ականների անգլերեն ֆիլմեր
Կատեգորիա:2005 մուլտֆիլմեր
Կատեգորիա:3D մուլտֆիլմեր
Կատեգորիա:Walt Disney Pictures ֆիլմեր
Կատեգորիա:Ամերիկյան եռաչափ ֆիլմեր
Կատեգորիա:Ամերիկյան մուլտֆիլմեր
Կատեգորիա:Ամերիկյան ֆիլմեր հասունացման տարիքի մասին
Կատեգորիա:Մուլտֆիլմեր աղվեսների մասին
Կատեգորիա:Մուլտֆիլմեր թռչունների մասին
Կատեգորիա:Ֆիլմեր, որոնց գործողությունները տեղի են ունենում 2005 թվականին