open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Պլանկի մասնիկ

**Պլանկի մասնիկ**, հիպոթետիկ տարրական մասնիկ։ Սահմանվում է որպես սև խոռոչ, որի Կոմպտոնի ալիքի երկարությունը հավասար է իր Շվարցշիլդի շառավղին։ Անվանումը ստացել է Մաքս Պլանկի պատվին։ Պլանկի մասնիկի զանգվածը մոտավորապես հավասար է Պլանկի զանգվածին, իսկ Շվարցշիլդի շառավիղը՝ Պլանկի երկարությանը։ Երբեմն Պլանկի մասնիկը կիրառվում է Պլանկի զանգվածը և Պլանկի երկարությունը սահմանելու համար։ Տիեզերքի էվոլյուցիայի որոշ մոդելներում դրանք հանդես են գալիս Պլանկի դարաշրջանի ընթացքում։

Պլանկի մասնիկը խիստ փոքր է՝ համեմատած, օրինակ, պրոտոնի հետ (քանի որ շառավիղը հավասար է Պլանկի երկարությանը, որը պրոտոնի շառավղի մոտ 10−20 մասն է կազմում), բայց ծանր է (քանի որ Պլանկի զանգվածը պրոտոնի զանգվածից 1019 անգամ մեծ է)։

## Արտածում
Պլանկի մասնիկի ճշգրիտ սահմանման վերաբերյալ կարծիքները տարբեր են։ Ըստ ամենատարածված սահմանման՝ Պլանկի մասնիկն այն մասնիկն է, որի Կոմպտոնի ալիքի երկարությունը հավասար է իր Շվարցշիլդի շառավղին։ Արդյունքում տեղի ունի հետևյալ առնչությունը՝
:  \lambda = \frac{h}{m c} = \frac{2 G m}{c^2} ,

որտեղից այդպիսի մասնիկի զանգվածը՝

:  m = \sqrt{\frac{h c}{2 G}} ։

Այս զանգվածը  \sqrt{\pi }  անգամ մեծ է Պլանկի զանգվածից, այսինքն՝ Պլանկի մասնիկը 1,772 անգամ ծանր է Պլանկի միավոր զանգվածից։ Շառավիղը կլինի Կոմպտոնի ալիքի երկարությունը՝
:  r = \frac{h}{m c} = \sqrt{\frac{2G h}{c^3}} ։

## Չափականություններ
Կիրառելով վերը բերված սահմանումը՝ կարող ենք տեղադրել ''h'', ''G'' և ''c'' հիմնարար հաստատունների արժեքները և որոշել մասնիկի զանգվածը և շառավիղը։ Ենթադրելով, որ խոսքը համասեռ խտություն ունեցող գնդի շառավղի մասին է, կարող ենք որոշել նաև մասնիկի ծավալը և խտությունը։

Պլանկի մասնիկը հիպոթետիկ մասնիկ է։ Վերը բերված մեծությունները որևէ հայտնի ֆիզիկական օբյեկտի կամ նյութի չեն համապատասխանում։

## Տես նաև
* Էլեկտրոնի զանգվածով սև խոռոչ
* Պլանկի միավորներ
* Մաքս Պլանկ

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* "The quasi-steady state cosmology: analytical solutions of field equations and their relationship to observations" - Astrophysics Data Systems
* "Mach's principle: from Newton's bucket to quantum gravity" - Google Books
* "Mysteries of Mass: Some Contrarian Views From an Experimenter"
* "The Gauge Hierarchy Problem and Planck Oscillators" - CERN Document Server
* "The First Turbulence and First Fossil Turbulence" 
* "Lecture on Nuclear Physics for Plasma Engineers" 
* The Planck Length

Կատեգորիա:Հիպոթետիկ տարրական մասնիկներ
Կատեգորիա:Սև խոռոչներ
Նարգիս

**Նարգիս** (հինդի नर्गिस, իրական անունը՝ Ֆաթիմա Աբդուլ Ռաշիդ, ), հնդիկ կինոդերասանուհի, Filmfare Awards (1958 թ.) և Ազգային կինոմրցանակի (1968 թ.) մրցանակակիր՝ կանացի լավագույն դերի համար։ Հնդկաստանում արվեստի զարգացմանը նպաստելու և արվեստի բնագավառում կատարած ներդրումների համար պարգևատրվել է կառավարական Պադմա Շրի պարգևով։

## Կենսագրություն
Նարգիսը ծնվել է Կալկաթայում։ Նրա մայրը Հնդկաստանում հայտնի դերասանուհի և երգչուհի էր՝ ծագումով բրահմաններից, իսկ հայրը բժիշկ էր՝ ծնունդով պակիստանյան հարուստ ընտանիքից։ Ամուսնանալու համար Նարգիսի հայրը ընդունել է իսլամ և հրաժարվել ժառանգությունից։ Նրանց դուստրը հոր կողմից ստացել է Տեժեշվարի Ուտամչանդ Մոհանչանդ անունը, իսկ մոր կողմից Ֆաթիմա Աբդուլ Ռաշիդ անունը, սակայն նա հայտնի դարձավ Նարգիս անունով։

Նարգիսն ուներ երկու եղբայր։ Սովորելուն զուգընթաց մասնակցում էր թատերական խմբակի ներկայացումներին և երազում էր բժիշկ դառնալ։ Սակայն 1943 թվականին ստեղծված «Ճակատագիր» ֆիլմում 14-ամյա աղջնակի անսպասելի դեբյուտը փոխեց նրա ողջ կյանքի ուղին։ Նարգիս անվանումը նրան տվել է այդ նույն ֆիլմի ռեժիսորը։

Նարգիսի ամենաաստղային խաղընկերները ֆիլմերում եղել են Ռաջ Կապուրն ու Դիլիպ Կումարը։ Հիշարժան են նրա դերերը «Թափառաշրջիկը» (1951 թ.), «Պարոն 420» (1955 թ.), խորհրդա-հնդկական «Ճանապարհորդություն երեք ծովերից այն կողմ» (1957 թ.), «Գիշեր և ցերեկ» (1967 թ.) ֆիլմերում։ Սակայն նրա ամենահայտնի ֆիլմը «Մայր Հնդկաստան» (1957 թ.) կինոնկարն է, որտեղ նա կերտել է այրի կնոջ՝ Ռադհայի կերպարը։ Այդ դերը Նարգիսին բերեց բազմաթիվ մրցանակներ, իսկ ֆիլմը ներկայացվել է «Օսկար» մրցանակի։

## Անձնական կյանքը
1958 թվականին Նարգիսն ամուսնացել է դերասան Սունիլ Դատի հետ։ Համատեղ կյանքի ընթացքում նրանք ունեցել են երկու դուստր և մեկ որդի։ Որդին հայտնի դերասան Սանջայ Դատն է։

Նարգիսը մահացել է 1981 թվականի մայիսի 3-ին՝ քաղցկեղից։

## Ֆիլմագրության ընտրանին

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Հնդիկ դերասանուհիներ
Կատեգորիա:Կինոդերասանուհիներ
Կատեգորիա:Հնդիկ սցենարիստներ
Կատեգորիա:Քաղցկեղից մահացածներ
Կատեգորիա:Հնդկաստանի կին քաղաքական գործիչներ
Կատեգորիա:Անձինք նամականիշերի վրա
Կապիտոլիումի տոնածառ

մինի|աջից|Կապիտոլիումի տոնածառ
**Կապիտոլիումի տոնածառ** (, 1950-1999, 2004-այժմ), նախկինում Կալիֆոռնիայի տոնածառ (1999-2004), ամեն տարի զարդարված ծառ Սաքրամենտոյում, Կալիֆոռնիայում, Միացյալ Նահանգներում։ Տեղադրվել է 1950 թվականին։ Հավատարիմ մնալով ավանդույթին` ամեն տարի զարդարվել է դեկտեմբերի երկրորդ շաբաթից։

## Պատմություն

1999 թվականի դեկտեմբերին` Ծննդյան տոների օրերին, անհայտ պատճառներով նահանգապետ Գրեյ Դեվիսի կողմից անունը փոխվել է՝ կրելով. Կալիֆոռնիայի Կապիտոլիումի Տոնածառ անունը։ 2003 թվականին Գրեյ Դեվիսին հաջորդել է Արնոլդ Շվարցենեգերը։ 2004 թվականի դեկտեմբերին տրվել է Ծննդյան ծառ անունը։ Նմանատիպ դեպք տեղի էր ունեցել Ծննդյան ծառի հետ նաև Վաշինգտոնում։ Հետո ծառը կոչվել է Տոնածառ ընդհանուր անվամբ 1999-2005։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Տոնածառեր այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Հանրահայտ եղևնիներ
Ինգինո լեռան տոնածառ

225px|մինի|աջից|Գուբիոյի Ինգինո լեռը և Ամանորյա տոնածառը
**Ինգինո լեռան տոնածառ** ()՝ տոնածառի տեսքով եղևնի, որն ամեն տարի տեղադրվում է Ինգինո լեռան () լանջին՝ Գուբիո քաղաքի սահմաններից դուրս՝ Իտալիայի Ումբրիա մարզում։ Ծառն անվանում են նաև «Գուբիոյի տոնածառ» կամ «Աշխարհի ամենամեծ տոնածառ»։ 1991 թվականին Գինեսի ռեկորդների գիրքը այն անվանում է «աշխարհի խոշորագույն տոնածառ»։

## Պատմություն
Տոնածառն ունի 650 մետր բարձրություն և 350 մետր լայնություն հիմքում և բաղկացած է 3000 գույնզգույն լույսերից և 8.5 կիլոմետր երկարությամբ էլեկտրական մալուխից, տեղակայված մինչ Ինդիգո լեռան (որը վեր է խոյանում քաղաքի վրա) ստորոտը։ Լուսավորոթյունը կարելի է նկատել մինչև 50 կիլոմետր հեռավորությունից։

Այդ ավանդույթը սկսվել է այն ժամանակ, երբ Գուբիոյի բնակիչները որոշել են Ամանորը նշել այլ կերպ, և 1981 թվականին լուսավորվում է առաջին ծառը։ Ամեն տարի՝ «Անարատ Հղիության» տոնի նախօրյակին (դեկտեմբերի 7), Ամանորյա տոնածառը լուսավորվում է։ Այդ ժամանակից ավանդույթն ամեն տարի կրկնվում է, շնորհիվ հատուկ հանձնաժողովի՝ կազմված կամավորներից, ովքեր չեն հրաժարվում տարեկան երեք ամիս իրենց ազատ ժամանակը տրամադրել դրան։

2010 թվականից ծառի էլեկտրաէներգիայի համար ամանորյա լույսերը գոյանում են ֆոտոէլեկտրական համակարգով։

2011 թվականին լույսերը վառվում են Հռոմի պապ Բենեդիկտոս XVI-ի կողմից հեռակառավարմամբ, պլանշետային համակարգչի օգտագործմամբ։ Պապը Վատիկանի իր նստավայրից տեսակապի օգնությամբ դիմում է Գուբիոյի բնակիչներին։

2013 թվականի տոնակատարությունների ժամանակ օգտագործվում են 1000 լույսեր, որոնք ձգվում են ավելի քան 1000 քառակուսի մետր։

2013 թվականին Դոն Ֆրանչեսկո Սոդուն՝ իտալական «Կարիտաս»-ի տնօրենը, մտցնում է լուսավորության արարողություն։ Դա տուրք էր կամավորների ավանդին իտալական համայնքի արտակարգ իրավիճակների ժամանակաշրջանների համար։

2014 թվականին լույսերը վառվում են հեռակառավարմամբ Ֆրանցիսկոսի կողմից՝ օգտագործելով պլանշետային համակարգիչը։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Official page of the Largest Christmas Tree in the World Committee 
* view on the Christmas Tree for photographers
* Lighting of the Christmas Tree

Կատեգորիա:Ամանորյա զարդարանքներ
Կատեգորիա:Տոնածառեր այբբենական կարգով
Ժոնզակ

**Ժոնզակ** (), համայնք Ֆրանսիայում՝ Պուատու-Շարանտ եերկրամասի Ծովափնյա Շարանտ գավառի Ժոնզակ շրջանում։ Մտնում է Ժոնզակ կանտոնի կազմի մեջ։

Համայնքի INSEE կոդ՝ 17197։

## Բնակչություն
Համայնքի բնակչությունը 2010 թվականին կազմում էր 3480 մարդ։

## Ծանոթագրություններ

## Տես նաև
* Ֆրանսիայի շրջանների ցանկ

## Արտաքին հղումներ
* Վիճակագրության ազգային ինստիտուտ. Ժոնզակ 

Կատեգորիա:Ֆրանսիայի համայնքներ
Իթան Փաթցի անհետացում

**Իթան Քեյլիլ Փաթց** (, ծնվ. հոկտեմբերի 9, 1972, Մանհեթեն, Նյու Յորք - հայտարարվել է մահացած 2001 թվականին, նույն տեղում), հրեական ծագումով ամերիկացի տղա, ով անհետացել է 1979 թվականի մայիսի 25-ին Սոհո շրջանից՝ ներքին (Մանհեթեն, Նյու Յորք)։ Այդ ժամանակ նա 6 տարեկան էր։ Նա հանդիսանում է Նյու Յորքի ամենահայտնի անհետ կորած երեխաներից մեկը։ Նրա անհետացումը սկիզբ դրեց անհետ կորած երեխաների որոնմանը, մասնավորապես ստեղծվեց նոր օրենսդրություն և տարբեր մեթոդներ կորած երեխաների որոնման համար, ինչպես օրինակ նկարների տեղադրումը կաթի տուփերի վրա (1980-ական թվականի կեսեր)։ Իթանը դարձավ կաթի տուփի վրա պատկերված առաջին կորած երեխան։

2010 թվականին վերաթարմացվել է Փաթցի անհետացման գործը Նյու Յորքի դատախազության ղեկավար մարմնի կողմից։ 2012 թվականի ապրիլին Հետաքննությունների դաշնային բյուրոն Փաթցի տան մոտակայքում նկուղ է փորել, սակայն ոչ մի նոր ապացույցներ չհայտնաբերեց։ Այդ նույն տարում թվացյալ կասկածյալ Պեդրո Էռնանդեսին մեղադրանք ներկայացվեց՝ սպանության երկրորդ աստիճանի և առևանգման առաջին աստիճանի համար։ 2014 թվականին գործը անցավ զանգվածային լսման, որը նպատակ ուներ որոշելու արդյոք Էռնանդեսի ցուցմունքները թույլատրելի են և համապատասխանում են Միրանդայի դատարանի օրենքներին։ Դատական գործընթացը սկսվել է 2015 թվականի հունվար ամսին, արդյունքում մայիսին կայացվեց ոչ ճիշտ դատական հետաքննություն։

Նախագահ Ռոնալդ Ռեյգանը 1983 թվականին Փաթցի անհետացման օրը՝ 1979 թվական մայիսի 25-ը, հայտարարեց երեխաների անհետացման ազգային օր։ Ամեն տարի մայիսի 25-ին միության անդամները (հիմնված 1998 թվականին, որպես կորած և շահագործման ենթարկված երեխաների գործերին վերաբերող միջազգային կենտրոնի և ամերիկյան Ազգային կենտրոնի միասնական գործունեության նախաձեռնություն) 22 երկրներից նշում են կորած երեխաների միջազգային օրը՝ հիշելով անհետ կորած և առևանգված երեխաների, այդ թվում նրանց, ովքեր հայտնաբերվել են։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Անհետ կորածներ
Կատեգորիա:Մայիսի 25 իրադարձություններ
Կատեգորիա:20-րդ դարի ամերիկացի հրեաներ
Գոհար Գրիգորյան

**Գոհար Մամիկոնի Գրիգորյան** (), հայ ճարտարապետ, ՀԽՍՀ վաստակավոր ճարտարապետ (1972)։ Հայաստանի ճարտարապետների միության անդամ (1957)։

## Կենսագրություն
1949 թվականին ավարտել է Երևանի պոլիտեխնիկական ինստիտուտը։ 1949-1996 թվականներին աշխատել է Հայպետնախագիծ ինստիտուտում (1949-1955 թվականներն՝ «Երքաղնախագիծ»), 1967-1992 թվականներին եղել է նախագծերի գլխավոր ճարտարապետ։

### Գործունեություն
մինի|Երևանի մանկական երկաթուղու կայարանը
Գրիգորյանի նախագծերով Երևանում կառուցվել են՝
* Կամոյի անվան դպրոցը (այժմ՝ թիվ 76 հայ-արգենտինյան դպրոց)
* Համահեղինակների հետ՝ բնակելի տներ 1953-1956 թվականներին, բոլորը ամուսնու՝ ճարտարապետ Բաբկեն Հակոբյանի հետ
* Մանկական երկաթուղու կայարանը, 1954
* Մանկապարտեզներ՝ Երևանում, 1954, Գյումրիում, 1955, Հրազդանում, 1982
* Վարչական շենքեր՝ Մեղրիում, 1974, Արթիկում, 1974, Մեծամորում, 1974, Սևանում, 1977
* Մարզպետարանի և քաղխորհրդի միացյալ շենքը Հրազդանում, 1973
* Բնակելի թաղամաս Արթիկում, 1974
* Տներ Վանաձորում, Գյումրիում

1977-1985 թվականներին ճարտարապետ Մարտին Միքայելյանի հետ վերակազմել է Հրազդան քաղաքի վարչական-մշակութային կենտրոնի նախագիծը՝ բնակելի 4 միկրոշրջաններով։

Հեղինակային խմբի հետ 1974-1978 թվականներին մասնակցել է Մեծամոր ավանի նախագծմանն ու կառուցապատմանը։

Մի շարք տիպային, փորձարարական, մրցութային նախագծերի հեղինակ է։

## Ցուցահանդեսներ
1992, 1994, 2004 թվականներին Երևանում կազմակերպվել է Գրիգորյանի ճարտարապետական, գրաֆիկական և գեղանկարչական աշխատանքների ցուցահանդեսները։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:ՀԽՍՀ վաստակավոր ճարտարապետներ
Կատեգորիա:ՀՊՃՀ շրջանավարտներ
Կատեգորիա:Հայ կին ճարտարապետներ
Կատեգորիա:Հայաստանի ճարտարապետների միության անդամներ
Միշել Ֆեյրլի

**Միշել Ֆեյրլի** (, ), հյուսիսիռլանդյան հեռուստատեսության, թատրոնի և կինոյի դերասանուհի։

## Վաղ կյանք
Ֆեյրլին ծնվել է Կոլրեյնում, Հյուսիսային Իռլանդիա, տեղական հարկահավաք Թերեզին և Բրայան Ֆեյրլիի ընտանիքում։ Նա սովորել է կաթոլիկական գիմնազիայում։ Պատանի ժամանակ նա դարձել է Օլստերի երիտասարդական թատրոնի անդամ։ Դպրոցն ավարտելուց հետո նա տեղափոխվում է Բելֆաստ, որտեղ կատարելագործում է դերասանական վարպետությունը։

## Կարիերա
### Հեռուստատեսություն
Ֆեյրլին խաղացել է բազմաթիվ բրիտանական հեռուստաներկայացումներում, ներառյալ «Մաքուր անգլիական սպանություն» («The Bill»), «Հոլբի Սիթի» («Holby City») և իռլանդական «Կլինիկա» («The Clinic») հեռուստասերիալում։ Հեռուստատեսությունում ամենավաղ դերերից է եղել մարդասպան Քեթի Մայքլի դերը «Տեսուչ Մորս» («Inspector Morse») հեռուստասերիալի «The Way Through The Woods» սերիայում։

2010 թվականի մարտի 19-ին հայտարարվում է, որ դերասանուհին կփոխարինի Ջենիֆեր Էլին Կեյթլին Սթարկի դերում «Գահերի խաղ» հեռուստասերիալում, HBO ընկերության կողմից Ջորջ Մարտինի «Սառույցի ու Հրո Երգ» վիպաշարի էկրանավորումում։

### Կինո
Միշելը մոր՝ Գերմիոնա Գրեյնջերի դերն է խաղում «Հարի Փոթերը և Մահվան Պարգևները՝ մաս 1» («Harry Potter and the Deathly Hallows») ֆիլմում։ Նշանակալից է, որ կինոէպոսում Գրեյնջեր գերդաստանի նախորդ հայտնվելու ժամանակ, «Հարի Փոթերը և Գաղտնիքների սենյակը» («Harry Potter and the Chamber of Secrets») ֆիլմում, այդ դերը կատարել է այլ դերասանուհի՝ Հիզեր Բլիսդեյլը։

## Դերերը թատրոնում

## Ֆիլմագրություն

## Մրցանակներ և անվանակարգումներ

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* 

Կատեգորիա:Իռլանդացի դերասաններ
Կատեգորիա:Հեռուստատեսային դերասաններ
Կատեգորիա:Թատրոնի դերասանուհիներ
Կատեգորիա:Իռլանդացի կինոդերասաններ
Կատեգորիա:Բրիտանացի դերասանուհիներ
Կատեգորիա:Բրիտանացի կինոդերասանուհիներ
Կատեգորիա:Բրիտանացի հեռուստատեսային դերասանուհիներ
Come & Get It

**«Come & Get It»** (*«Եկ և վերցրու»*), սինգլ ամերիկացի երգչուհի Սելենա Գոմեսի դեբյուտային սոլո ալբոմից։ Պաշտոնապես թողարկվել է 2013 թվականի ապրիլի 7-ին Hollywood Records ընկերության կողմից, որպես ալբոմի գլխավոր սինգլ։ Երգը գրել են Ester Dean-ը, Mikkel S. Eriksen-ը և Tor E. Hermansen-ը, համապրոդյուսերը եղել է Stargate-ը։ «Come & Get It» փոփ-երգը՝ հնդկական երաժշտության տարրերով, գրվել է միջին տեմպում։ Երգում ցուցադրվում է հակումը դեպի ռոմանտիկայի պատճառած հուզմունքը։ Սինգլը կրկնակի անգամ եղել է պլատինե, այսինքն վաճառվել է 2,000,000 անգամ՝ 2013 թվականի հուլիսի տվյալներով։ 2009 թվականից մինչև 2011 թվականը Սելենա Գոմեսը և the Scene խումբը թողարկել են երեք ալբոմ։

«Come & Get It» սինգլն ընդհանուր առմամբ ստացել է դրական արձագանքներ երաժշտական քննադատների կողմից։

## Հետաքրքիր փատեր
• Ասում են, թե *Come & Get It* երգը ամենասկզբից նախատեսված էր Ռիհաննայի համար։

• Երգը եղել է «Սիրուհիներ» հեռուստասերիալի սաունդթրեքը։

## Տևողություն
# «Come & Get It» — 3:51

## Տեսահոլովակ
Տեսահոլովակի համաշխարհային պրեմիերան կայացել է 2013 թվականի մայիսի 7-ին MTV հեռուստաալիքով։ Տեսահոլովակը սկսվում է նրանով, որ Սելենան Bluebonnets Техас դաշտում է սև զգեստով։ Հետո նա սկսում է երգել, և նա արդեն կարմիր զգեստով է, իսկ հետին պլանում մարմնագույն զգեստով պարուհիներ են, որոնք կատարում են հնդկական պար հիշեցնող շարժումներ։ Հետո նա հայտնվում է ջրում տարածվող զգեստով, այնուհետև այդ նույն զգեստով սահում է հայելիների արանքով։ Տեսահոլովակը ավարտվում է նրանով, որ Սելենան դաշտում է սև զգեստով։

Երգի 5 ռեմիքսների 5 տեսահոլովակները բեռնվել են ՅուԹուբ Սելենայի ալիքով՝ SelenaGomezVEVO, 2013 թվականի հունիսի 18-ին։
մինի|Սելենա Գոմեսը Սան Դիեգոյում կայացած իր մենահամերգի ժամանակ

## Հիթ-շքերթներ

### Շաբաթական հիթ-շքերթներ

### Տարեվերջյան հիթ-շքերթներ

## Հավաստագրումներ

|-

|-

|-

|-

|-

|-

|-

|-
|-

## Թողարկման պատմություն

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:2013 երգեր
Կատեգորիա:Դանս-փոփ երգեր
Կատեգորիա:Սելենա Գոմեսի երգեր
Բազարգան

**Բազարգան** (), քաղաք Իրանի հյուսիս-արևմուտքում` Արևմտյան Ադրբեջան օսթանի Մակու շահրեստանում։ Բնակչությունը վերջին մարդահամարի տվյալներով կազմում է ։

Քաղաքը տեղադրված է Արևմտյան Ադրբեջան օսթանի հյուսիսարևմտյան մասում` Թուրքիայի հետ սահմանից ընդամենը մեկ կմ հեռավորության վրա։ Գտնվում է Ուրմիա քաղաքից 206 կմ հյուսիս, Թավրիզից` 214 կմ հյուսիս-արևմուտք։ Տեղադրված է լեռնային տեղանքում Արարատ լեռան հարավային ստորոտին` Սիս լեռան գագաթից 27 կմ հարավ, ծովի մակարդակից մոտ 1400 մ բարձրության վրա։

Քաղաքով է անցնում Բայազետը Իրանական Ադրբեջանի հետ կապող ավտոմայրուղին։ Քաղաքից անմիջապես հյուսիս գտնվում է Իրանը Թուրքիայի հիմնական սահմանային անցակետերից մեկը։ 2012 թվականին Իրանը և Թուրքիան ստորագրում են պայմանագիր, կապված Կարս-Իգդիր-Բազարգան-Ջուղա երկաթուղու ստեղծման հետ։ Քաղաքով է անցնում նաև թուրք-իրանական գազատարը, որը կառուցվել է 2002 թվականին։

## Բնակչություն
Քաղաքի բնակչությունը 2016 թվականի մարդահամարի տվյալներով կազմում էր 9 979 մարդ, որոնք կազմում էին 3 043 տնտեսություն։ Քաղաքի բնակչության փոփոխությունը ժամանակի ընթացքում բերված է աղյուսակում ստորև.

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Իրանի քաղաքներ
Կատեգորիա:Արևմտյան Ադրբեջան օսթանի բնակավայրեր
Միայնակ բադիկը (Թոմ և Ջերի)

**«Just Ducky»** (), «Թոմ և Ջերի» անիմացիոն մուլտֆիլմի 77-րդ սերիան։ Համարվում է առանձին կարճամետրաժ մուլտֆիլմ։

Էպիզոդը թողարկվել է 1951 թվականին` Ամերիկայի Միացյալ Նահանգներում` «Metro-Goldwyn-Mayer» ընկերության կողմից։

## Սյուժե
Ձվից դուրս են գալիս մայր բադիկի 6 նորածին ձագուկները և գնում մոր հետևից դեպի գետը։ Ձագերից մեկը՝ կրտսերը, ուշանում է և նկատելով, որ իր բոլոր եղբայրները ու քույրերը գնում են դեպի գետը, նա ևս շտապում է մոր հետևից։ Սակայն նա մտնելով ջրի մեջ նկատում է, որ չի կարող պահել հավասարակշռությունը ջրի վրա՝ իր եղբայրների պես։

Նա դուրս է գալիս ջրից ամբողջովին թրջված։ Նա բղավելով կանչում է իր մորը, սակայն նրա մայրը և եղբայրները արդեն հեռվում էին։ Փոքրիկ բադիկի լացի ձայնը լսում է Ջերին և շտապում է տեսնելու փոքրիկ բադիկի խռովության պատճառը։ Թոմը իմանում է բադիկի հետ պատահածի մասին և փորձում է նրան լողալ սովորեցնել։ Բադիկը լողալու փորձեր է կատարում, սակայն նրա մոտ ոչինչ չի ստացվում։ Փոքր-ինչ բարկացած Ջերին գնում է իր տուն՝ լողալու միջոցներ բերելու համար։

Բադիկը մտածում է, թե Ջերին ևս իրեն լքել է և մտածելով հեռանում է։ Նա գնում է, և իր ոտքով ընկնում Թոմ կատվի ապուրի մեջ։ Նա օգնություն է խնդրում, սակայն Թոմը նրան համեմում է և պատրաստվում է ուտել։

Ջերին տեսնելով այդ սարսափելի դեպքը փայտով կոտրում է Թոմի ատամները և փրկում բադիկին։ Թոմը ընկնում է Ջերիի հետևից։ Մկնիկը մտնում է գետի մեջ և ցողով օդ շնչում։ Ցողը մնում է ջրից դուրս։ Թոմը գալիս է և փորձում է փչել ցողը։ Ջերին դառնում է կլոր գնդակ և ապա նույն կերպ է վարվում նաև Ջերին։

Նույն կերպարանքն է ընդունում նաև Թոմ կատուն։ Փոքրիկ բալիկը մոտենում է Թոմին և ասեղով ծակում նրա գլուխը։ Թոմը կրկին բռնում է բադիկին, իսկ Ջերին քարով կոտրում է կատվին։ Մնում է միայն Թոմի ուրվագիծը։

Դեպքերը այնպես են դասավորվում, որ Թոմը ընկնում է խորը գետի մեջ։ Բադիկը տեսնում է, որ կատուն խեղդվում է և օգնության է կանչում Ջերիին։ Ջերին չի կարողանում գալ օգնության, քանի որ բանտարկվել էր տարայի մեջ՝ կատվի կողմից։ Բադիկը շտապ ցատկում է ջրից մեջ և լողալով փրկու կատվին։

Գետի ափի մոտ նրան է դիմավորում ազատված Ջերին։ Դրանից հետո Ջերին փորձում է բուժել ցրտահարված կատվին և նրանք երկուսով ականատես են լինում մայր բադի և իր բադիկների լողին։ Նրանց շարքում էր նաև փոքրիկ բադիկը։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:1950-ականների անգլերեն ֆիլմեր
Կատեգորիա:1951 ֆիլմեր
Կատեգորիա:1953 մուլտֆիլմեր
Կատեգորիա:Ամերիկյան ֆիլմեր
Կատեգորիա:Թոմ և Ջերի
Կատեգորիա:Մուլտֆիլմեր կատուների մասին
Սիդ Չարիս

**Սիդ Չարիս** (, իրական անունը՝ **Տուլա Էլիս Ֆինկլի**, ), ամերիկյան թատրոնի և կինոյի դերասանուհի, բալետի պարուհի։ Պարել է «Մոնտե Կառլոյի ռուսական բալետ» պարային խմբում, 1940-ական թվականներից աշխատել է կինոյում ` հիմնականում նկարահանվելով մյուզիքլի ժանրում։ Նրա խաղընկերներից էին Ֆրեդ Աստերը, Ջին Քելլին, Դեն Դեյլին և այլք։

## Կենսագրություն
Սիդ Չարիսը ծնվել է ԱՄՆ-ի Տեխաս նահանգում գտնվող Ամարիլլո քաղաքում։ Վեց տարեկանից սկսել է զբաղվել պարով, իսկ 12 տարեկանից սովորել է Լոս Անջելեսի պարային դպրոցներից մեկում։ Նրա պարուսույցներից էին Ադոլֆ Բոլմը և Բրոնիսլավա Նիժինսկայան։ «Մոնտե Կառլոյի ռուսական բալետ» պարային խմբում ավանդույթի համաձայն հանդես է եկել ռուսական կեղծանուններով, սկզբում ` Ֆելիա Սիդորովա, իսկ հետո` Մարիա Իստոմինա։

1943 թվականից սկսել է նկարահանվել կինոյում։ Նրա առաջին դերերից էր Գալինա Ուլանովայի դերը՝ «Առաքելություն դեպի Մոսկվա» ֆիլմում։ Սակայն նրան հանրաճանաչ դարձրեց «Անձրևի տակ երգողները» (1952 թ.) ֆիլմը, որտեղ նրա խաղընկերն էր Ջին Քելլին։ 1957 թվականին նկարահանվել է Ռուբեն Մամուլյանի «Մետաքսե գուլպաներ» ֆիլմում ` կերտելով Նինա Յուշչենկոյի կերպարը։ Այդ դերի համար Սիդ Չարիսը ներկայացվել է «Ոսկե գլոբուս» մրցանակի։

1952 թվականին Սիդ Չարիսի ոտքերը ապահովագրվել են հինգ միլիոն դոլարով։ Գինեսի ռեկորդների գրքի համաձայն, դա այն տարիների ապահովագրական ամենաբարձր գումարն էր։

## Անձնական կյանք
1939 թվականին Սիդ Չարիսը ամուսնացել է Լոս-Անջելեսում գտնվող պարային ստուդիայի սեփականատեր Նիկո Չարիսի հետ։ Նրանք ունեցել են մեկ որդի։ 1947 թվականին ամուսնալուծվել է, սակայն շարունակել է կրել ամուսնու ազգանունը։

1948 թվականին կրկին ամուսնացել է, այս անգամ հոլիվուդյան երգիչ և դերասան Տոնի Մարտինի հետ։ Համատեղ կյանքի ընթացքում նրանք ունեցել են մեկ երեխա։

Սիդ Չարիսը մահացել է 2008 թվականի հունիսի 17-ին Լոս Անջելեսում` սրտի անբավարարությունից։

## Մասնակի ֆիլմագրությունը

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:20-րդ դարի ամերիկացի դերասանուհիներ
Կատեգորիա:20-րդ դարի ամերիկացի երգիչներ
Կատեգորիա:20-րդ դարի ամերիկացի երգչուհիներ
Կատեգորիա:ԱՄՆ-ի հանրապետական կուսակցության անդամներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի կինոդերասանուհիներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի հեռուստատեսային դերասանուհիներ
Կատեգորիա:Գինեսի գրքի ռեկորդակիրներ
Կատեգորիա:Թատրոնի դերասանուհիներ
Կատեգորիա:Հոլիվուդյան դերասաններ
Կատեգորիա:Թատրոնի ամերիկացի դերասանուհիներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի պարուհիներ
Բոստոնի տոնածառ

մինի|աջից|Բոսթոնի տոնածառ

**Բոսթոնի տոնածառ**, Բոստոնի պաշտոնական Ծննդյան ծառը։ Տոնածառը սկսել է զարդարվել 1941 թվականից։ 1971 թվականին Բոսթոնի բնակիչներին ծառը նվիրել է Նովա Սքոթիայի (փոքր նահանգ Կանադայում, մայրաքաղաքը՝ Հալիֆաքս) կողմից որպես շնորհակալություն 1917 թվականի դեկտեմբերի 6-ին ժամը 9-ին Հալիֆաքսում տեղի ունեցած պայթյունի ժամանակ Բոսթոնի ցույց տված օգնության։

## Հալիֆաքսի պայթյունը

Պայթյունի հետևանքով ոչնչացավ քաղաքի մեծ մասը։ Աղետի մասին Բոսթոնի ղեկավարությունը իմացավ հեռագրով և կազմակերպեց օգնություն։ Արագ կերպով գնացքով այնտեղ առաքվեցին օգնական ուժեր՝ աջակցելու կենդանի մնացածներին։ Ձնաբքի պատճառով գնացքը ուշացավ։ Վերջապես դեկտեմբերի 8-ին այն ժամանեց, և սննդի, ջրի, դեղորայքի պաշարները անհապաղ սկսեցին բաժանել մարդկանց։ Գնացքի մեծ անձնակազմը ընդունակ էր օգնել Նովա Սքոթիանի բուժանձնակազմին, որի մեծ մասը աշխատում էր այնտեղ, որտեղ պայթյուն էր տեղի ունեցել։ Թեև Նովա Սքոթիանի բնակիչները պայթյունի վերաբերյալ գիտելիքներ էին ձեռք բերել դպրոցում, բայց նրանք գիտեին, որ Բոսթոնը իր վրա պատասխանատվություն ունի և իրենց իրական փրկարարն է։

## Նվիրաբերում

1918 թվականին՝ պայթյունից մեկ տարի անց, իբրև երախտագիտության նշան, Նովա Սքոթիանը Բոսթոնին և Մասսաչուստին նվիրաբերեց ծառ։ Հաջորդ ծառը ուղարկվեց 1971 թվականին և ամեն տարի դրանից հետո։ Ծննդյան ծառի
ամենամյա նվեր տալը սկսվեց Լունենբուրգից որպես աջակցություն պայթյունից հետո։ Նվերի ուղարկումը հետագայում շարունակում է Նովա Սքոթիայի կառավարությունը՝ արտահայտելով իր բարյացակամությունը և նպաստելով տուրիզմին։ Նովա Սքոթիայի ժողովրդի համար կարևոր էր, որ մարդիկ աղմուկ էին բարձրացնում, վիճում էին դրա շուրջ, լիրիկական երգեր էին գրում։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Հանրահայտ եղևնիներ
Ռոբսոն (նեղուց)

**Ռոբսոն նեղուց** (), նեղուց Հյուսիսային սառուցյալ օվկիանոսում։ Իրարից բաժանում է Գրենլանդիա և Էլսմիր կղզիները։ Համարվում է Ներսա նեղուցի հյուսիսային հատվածը։ Նեղուցի երկարությունը կազմում է 80 կմ, իսկ լայնությունը՝ 18-ից 29 կմ։ Ռոբսոնից մի փոքր հեռու գտնվում է Ալերտ բնակավայրը՝ երկրագնդի մշտական բնակչությամբ ամենահյուսիսային բնակավայրը։ Նեղուցը հայտնաբերվել է դեպի հյուսիս իրականացված էքսպեդիցիաներից մեկի ժամանակ՝ 1871 թ-ին։ Անվանվել է ի պատիվ ԱՄՆ ռազմածովային ուժերի հրամանատար Ջորջ Մաքսվել Ռոբսոնի։

## Գրականություն
* Chow, R. K. *Near-Surface Current in Robeson Channel*. Defence Research Establishment Ottawa, 1975. 
* Dunbar, Moira, and John E. Keys. *Robeson Channel Ice Drift and Oceanographic Measurements 1970-1975*. Ottawa: [Defense Research Establishment Ottawa?], 1980. 
* Serson, H. V. *Robeson Channel Experiment Main and Radar Camp-Plans and Operations*. Ottawa: Dept. of National Defence, 1971.

Կատեգորիա:Կանադայի նեղուցներ
Սկոտչ և վիսկի

**«Սկոտչ և վիսկի»**, հայկական գեղարվեստական ֆիլմ, որի շնորհանդեսը տեղի է ունեցել 2015 թվականին։ Նույն թվականի դեկտեմբերի 31-ին ֆիլմը ցուցադրվել է հեռուստատեսությամբ։

Ռեժիսոր Արշո Հարությունյանի ֆիլմը հիմնված էր համանուն թատերական ներկայացման վրա։ Սակայն ներկայացման և ֆիլմի տարբերությունները ռեժիսիորը մեկնաբանել է այսպես.

## Հետաքրքրիր փաստեր
* Ֆիլմի գլխավոր ռեժիսոր Արշո Հարությունյանն ի սկզբանե ցանկություն է ունեցել ֆիլմ նկարահանել, սակայն ֆինանսական և նյութական միջոցների բացակայության պայմանով չի կարողացել իրագործել իր բաղձալի երազանքը։
* Ռուսական «BERG SOUND» ընկերության պրոդյուսեր Միքայել Պողոսովը, դիտելով ներկայացումը, նրան առաջարկել է ռուսական կինոշուկայի համար ֆիլմ նկարահանել։

## Ֆիլմի մասին
:

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:2015 ֆիլմեր
Կատեգորիա:Հայերեն ֆիլմեր
Կատեգորիա:Հայկական ֆիլմեր
Բռնցքամարտի թանգարան

**Բռնցքամարտի թանգարան** (), սպորտային թանգարան Ֆրանսիայում։ Հիմնադրվել է 2005 թվականի մայիսի 20-ին Սաննուա մունիցիպալիտետի Վալ դը Ուազ դեպարտամենտում։ Այս թանգարանը համարվում է Ֆրանսիայի առաջին թանգարանը, որը նվիրված է սպորտին։

## Նկարագրություն
Թանգարանն ունի ավելի քան 8000 հավակածու, որոնցից յուրաքանչյուրը պատմում է բռնցքամարտի հնագույն պատմությունից մինչև իսկ մեր օրերը, այդ թվում նաև այլ սպորտերի և մշակույթների մասին։ Այստեղ պահպանվում են 1800-ական թվականներից պահպանված և մեր օրեր հասած պատմական փաստաթղթեր և այլ արվեստի գործեր, որոնք վերաբերում են բռնցքամարտին։

## Հասցե
* Ֆրանսիա, Սաննուա, Վալ դը Ուազ

88, Poirier-Baron փողոցում
95110 Sannois

## Աշխատանքային ժամեր
Թանգարանը բաց է երեքշաբթիից մինչև կիրակի օրերը, 13:30-ից մինչև 17:30-ը։ Թանգարանը բաց չէ երկուշաբթի օրերին։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Page sur le site de la municipalité de Sannois 
* Site du comité départemental du tourisme du Val-d'Oise 

Կատեգորիա:Ֆրանսիայի թանգարաններ
Կատեգորիա:2005 հիմնադրումներ Ֆրանսիայում
Կատեգորիա:2005 հիմնադրված թանգարաններ
Կատեգորիա:Սպորտային թանգարաններ
Սիփահիներ

thumb|Սիփահիներ
**Սիփահիներ** (, sipâhi, «զինվոր») — ( XVIII — XX դարերի) գաղութային Հնդկաստանի վարձու զինվորներ, հավաքագրված Եվրոպացի գաղութատերերի կողմից, տեղացի բնակիչների շրջանակում։

Ի սկզբանե տերմինը օգտագործվել է Բրիտանական Հնդիկաստանի բանակում (Բրիտանական Օստ-Հնդկական ընկերություն) շարքային հետևակայիններին տարանջատելու համար և մինչև այժմ ել օգտագործվում է նույն իմաստով Հնդկաստանի Պակիստանի և Բանգլադեշի բանակներում։

Սիփահիները եղել են 1857—1859 թթ. Հնդկական ժողովրդական ապստամբության հիմնական շարժիչ ուժը։

«zipaio» բառով բասկ ազգայնականները կոչում են ոստիկանների ծառայողներին մատնանշելով այն, որ նրանք ծառայում են արտասահմանցի բռնակալներին։

## Գրականություն
* Tony A. Heathcote: *The Indian Army. The Garrison of British Imperial India, 1822–1922.* David and Charles, Newton Abbot u. a. 1974, ISBN 0-7153-6635-1.
* George F. MacMunn: *The Armies of India.* Painted by Alfred Crowdy Lovett. Black, London 1911 (mehrere Nachdrucke).

## Տես նաև
Հնդկական ժողովրդական ապստամբություն

Կատեգորիա:Բրիտանական Հնդկաստան
Կատեգորիա:Գաղութային զորքեր
Միայնությունը Ցանցում

**«Միայնությունը Ցանցում»** (), լեհ հայտնի գրող Յանուշ Վիշնևսկու առաջին վեպը։ Գրվել է 2001 թվականին։ Բաղկացած է 11 անվերնագիր գլուխներից (որոնք նշված են «@» հատուկ նշանով) և վերջաբանից։

## Վեպի գրման պատմություն
Վեպի գրությունը համընկել է «հաջողության դեպրեսիվ շրջանի» հետ․ Յանուշ Վիշնևսկու՝ քիմիայի դոկտորի աստիճան ստանալու ժամանակ նա բաժանվել է կնոջից։ Հեղինակի պնդմամբ․

## Սյուժե
Վեպի գործողություններն ընթանում են 20-րդ դարի 90-ականների կեսերին։ Գլխավոր հերոսները ծանոթանում են համացանցում, էլեկտրոնային փոստի և ICQ-ի շնորհիվ։ Նրանք շփվում են, սիրահարվում, վերապրում։ Հեղինակը նաև նկարագրում է յուրաքանչյուրին «ցանցից դուրս»՝ ընկերներին, ընտանիքը, աշխատանքը, երաժշտական նախապատվությունը։ Երկարատև առցանց շփումից հետո հերոսները հանդիպում են Փարիզում, իսկ շուտով բախվում են փորձություններին, որոնք էլ կարևոր դեր են խաղում նրանց հարաբերություններում և կյանքում։

Վեպի հիմնական մասը զբաղեցնում է գլխավոր հերոսների էլեկտրոնային նամակագրությունը (հեղինակը անվանում է տվել միայն գլխավոր հերոսին՝ Յակուբ, գլխավոր հերոսուհին այդպես էլ մնում է անանուն)։

*«Այն ամենից, որը հավերժ է, ամենակարճ ժամկետն ունի սերը»․* հենց այսպես են համառոտ բնութագրում այս աշխատանքը՝ փորձելով մաքսիմալ ճշգրիտ փոխանցել դրա բովանդակությունը։

Վեպը ստացել է խառը արձագանքներ ընթերցողների կողմից և մինչև այսօր էլ համարվում է ակտիվորեն քննարկվող ստեղծագործություն զանազան ֆորումներում։

## Վեպի ընդլայնված տարբերակ
«Միայնությունը Ցանցում․ Տրիպտիխ»․ այսպես է կոչվում վեպի ընդլայնված տարբերակը, որը Վիշնևսկին գրել է «Միայնությունը Ցանցում» վեպի հաջողությունից հետո։ Հիմնվելով ընթերցողների նամակների վրա՝ նա հրատարակում է «Միայնությունը Ցանցում․ Տրիպտիկ»-ը, որտեղ ի լրումն նամակներին և օրիգինալ տեքստի՝ ընդգրկվել է նաև երրորդ մասը՝ «Հետվերջաբանը»։ Վերջինս երկրորդ վերջաբանն է, որը նորովի է մեկնաբանում վեպի ավարտը։

## Լրացուցիչ փաստեր
* Վեպում նկարագրվում են բազմաթիվ գիտական փաստեր, օրինակ, Ալբերտ Այնշտայնի գլխուղեղի առևանգումը։
* Գրքի 9-րդ գլխում (@9) հիշատակվում է Բոինգ 747 ինքնաթիռի վթարը, որն իրականում տեղի է ունեցել 1996 թվականի հուլիսի 17-ին (ինչպես և նշված է գրքում)։
* Ըստ հեղինակ Յանուշ Վիշնևսկու՝ վեպի գրման գաղափարը նրա մոտ հայտնվել է 1987 թվականի գարնանը։

## Վեպի էկրանավորում
2006 թվականի աշնանը Վիտոլդ Ադամեկը վեպի հիման վրա նկարահանել է ֆիլմ, որի գլխավոր դերերը մարմնավորել են Մարդալենա Ցելեկան և Անջեյ Խիրան։ Ի տարբերություն գրքի, ֆիլմում գլխավոր հերոսուհին ունի անուն՝ Էվա։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* «Միայնությունը Ցանցում» ստեղծագործությունը առցանց գրադարանում 
* «Միայնությունը Ցանցում․ Տրիպտիխ» ստեղծագործությունը առցանց գրադարանում
* Յանուշ Վիշնևսկու կայք 

Կատեգորիա:2001 վեպեր
Կատեգորիա:Լեհերեն վեպեր
Կատեգորիա:Յանուշ Վիշնևսկու վեպեր
Լայմա Վայկուլե

**Լայմա Ստանիսլավովնա Վայկուլե** (, ), լատվիացի էստրադային երգչուհի, դերասանուհի։ Հայրը՝ Ստանիսլավ Վայկուլիսը, եղել է բանվոր, իսկ մայրը՝ Յանինան, սկզբում եղել է վաճառողուհի, այնուհետև մեծ խանութի տնօրեն։ Լայմայի տատիկը երգել է եկեղեցական երգչախմբում։ 15 տարեկանից երգել է Ռայմոնդ Պաուլսի ղեկավարած երգչախմբում։

## Անձնական կյանք
1970 թվականին նա ծանոթանում է պրոդյուսեր, նախկին բաս-կիթառիստ Անդրեյ Լատկովսկիի հետ։ Երեխաներ չունեն։

Լայմա Վայկուլեն հայտնի է նաև որպես կենդանիների իրավունքների պաշտպան։ Նա բուսակեր է։

## Սկավառակագրություն
* 1987 — Песни на стихи Ильи Резника — Вернисаж
* 1992 — Я за тебя молюсь
* 1993 — Laima Tango
* 1994 — Милый, прощай!
* 1996 — Я вышла на Пикадилли
* 1996 — Viss nāk un aiziet…
* 1998 — Латинский квартал
* 1999 — Зеркало
* 2000 — Лучшие песни
* 2002 — Имена на все времена
* 2005 — О чём играет пианист?
* 2013 — Atkal Mājās

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Официальный сайт Лаймы Вайкуле // laima.com
* Блог на официальном сайте Лаймы Вайкуле // laima.com
* Персона. Лайма Вайкуле. // zvuki.ru
* Биография Лаймы Вайкуле // artists.contigroup.ru 
* Лайма Вайкуле в передаче «Успех» на радио «Эхо Москвы», 11 июня 2007 года // echo.msk.ru

Կատեգորիա:Բարեկամության շքանշանի ասպետներ (Ռուսաստան)
Կատեգորիա:Լատիշ դերասանուհիներ
Կատեգորիա:Լատիշ երգչուհիներ
Կատեգորիա:Խորհրդային դերասանուհիներ
Կատեգորիա:Ռուս դերասանուհիներ
Մադաբայի մարզ

**Մադաբայի մարզ** (), մարզ Հորդանանի Թագավորության արևմտյան հատվածում։

Հյուսիսում սահմանակցում է Էլ-Բալկայի մարզին, արևելքում՝ Ամմանի մարզին, հարավային հատվածում սահման ունի Էլ-Քարակի հետ, իսկ հարավային մասում ընդհանուր սահման ունի Պաղեստինի Ինքնահռչակ Հանրապետության հետ, իսկ ափերը ողողում են Մեռյալ ծովի ջրերը։

Մադաբայի մարզը Հորդանանի տասներկու մարզերից 10-րդն է՝ ըստ տարածքի մեծության և զբաղեցնում է ընդհանուր Հորդանանի տարածքի 1,06 %-ը։ Տարածքը կազմում է 940 կմ²։

Ըստ 2012 թվականի մարդահամարի տվյալների, Մադաբայի մարզը ունի 156 300 մարդ բնակչություն։ Ըստ բնակչության թվի, մարզը 8-րդն է Հորդանանում։ Բնակչության խտությունը՝ 166,28 մարդ/կմ²։

## Վարչական միավոր
Ըստ Հորդանանի սահմանադրության 12-րդ կետի, որը նվիրված է վարչական բաժանմանը, Մադաբայի մարզը բաժանված է երկու ենթաօրենսդրական շրջանների։

Մադաբայի մարզը իր ներսում ունի ավելի քան 70 գյուղական և քաղաքային բնակավայրեր։ Մադաբայի մարզի ենթաօրենսդրական շրջաններն են.
* Զիբանի շրջան (), վարչական կենտրոնը՝ Զիբան քաղաք
* Մադաբայի շրջան (), վարչական կենտրոնը՝ Մադաբա քաղաք

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Հորդանանի մարզեր
Կատեգորիա:Հորդանանի վարչական բաժանում
Chilesaurus diegosuarezi

**Chilesaurus diegosuarezi** , քորդավորների տիպին պատկանող խոտակեր դինոզավր։ Դինոզավրը մտնում է տերեպոդների ընթակարգի մեջ (*Theropoda*)։ Նրանց մնացորդները գտնվել են Բուենոս Այրես լճի տեղանքում (Չիլիի հարավում)։

## Կառուցվածք
250px|մինի|աջից|Դինոզավրերի ծնոտը
Մարմինը երկարությունը տատանվում է 50 սանտիմետրից մինչև 3 մետրի սահմաններում։ Կոնքագոտին հիշեցնում է թռչնակոնքավոր մողեսներին։ Ունի երկար վիզ, առջևի ոտքերը կարճ են, գլուխը և ատամները փոքր են։ Ատամները նման են սովորական խոտակեր զաուրոպոդների ատամներին։

## Ստուգաբանություն
Դինոզավրի անվանումը գալիս է այն երկրից, որտեղից և գտնվել է նրա կմախքը, իսկ տեսակային անվանումը բխում է յոթամյա Դիեգո Սուարեսի () անունից, ով գտել էր ոսկորները։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* В родне тираннозавров нашли вегетарианца  | PaleoNews

Կատեգորիա:Դինոզավրեր
Կատեգորիա:Խոտակեր դինոզավրեր
Hyatt Hotels Corporation

**Hyatt Hotels Corporation**, ամերիկյան միջազգային ընկերություն, որը գործարկում է «բարձրակարգ» հյուրանոցների ցանց։ Գլխավոր գրասենյակը գտնվում է Ամերիկայի Միացյալ Նահանգների Իլինոյս նահանգի Չիկագո քաղաքում։ Ընկերության գլխավոր տնօրենը ազգությամբ հայ ամերիկացի գործարար Մարկ Հոպլամազյանն է։

Ընկերությունը հիմնադրվել է 1957 թվականին եղբայրներ Ջիմ Փրիցկերի (1922—1999) և Դոնալդ Փրիցկերի կողմից։

## Սեփականատեր և ղեկավարություն
Hyatt Hotels Corporation-ի սեփականատերն է Փրիցկերների ընտանիքը, իսկ գլխավոր տնօրենը՝ ազգությամբ հայ ամերիկացի գործարար Մարկ Հոպլամազյանը։

## Գործանեություն
Ըստ 2009 թվականի մարտի տվյալների, *Hyatt Hotels Corporation*-ը կար արդեն 45 երկրներում։ Այդ երկրներում դրանք գործում են տարբեր բրենդներ.
* Hyatt
* Hyatt Regency
* Grand Hyatt
* Park Hyatt
* Hyatt Place 
* Hyatt Summerfield Suites

Ընդհանուր աշխատակիցների թիվը անցնում է 30000-ը։ Ֆինանսական ցուցանիշները բացահայտված չեն։

## Hyatt Hotels Corporation-ը Ռուսաստանում
ՌԴ-ի մայրաքաղաք Մոսկվայում Hyatt Hotels Corporation-ը ղեկավարում է Ararat Park Hyatt Moscow հյուրանոցը, որը տեղակայված է Ռուսաստանի պետական ակադեմիական Փոքր Թատրոնին հարակից։ Ընկերությունը ղեկավարում է նաև Եկատերինբուրգում գտնվող Hyatt Regency Ekaterinburg հյուրանոցին։

Դեռ 2013 թվականից Մոսկվայում կա շինարարական փուլում գտնվող Hyatt Regency Moscow հյուրանոց (հինգ աստղանի)։ Վլադիվոստոկում կա ևս 2 հյուրանոց՝ Hyatt Regency Vladivostok Golden Horn և Hyatt Vladivostok Burny անվանումներով), ևս մեկը Սոչիում՝ Hyatt Regency Sochi անվանմամբ) և մեկը Դոնի Ռոստովում (Hyatt Regency Don Plaza անունով)։

## Պատկերասրահ

Hotel Hyatt Regency Kiev.JPG|Hyatt Regency Kiev հյուրանոցը Կիևում
Hyatt Ekaterinburg.jpg|Hyatt Regency Ekaterinburg հյուրանոցը Եկատերինբուրգում
Hyatt Vladivostok Burny Hotel.jpg|Hyatt Vladivostok Burny հյուրանոցը Վլադիվոստոկում
Hyatt_Regency_Vladivostok_Golden_Horn_3.JPG|Hyatt Regency Vladivostok Golden Hornհյուրանոցը Վլադիվոստոկում
The Hyatt Hotel at McCormick Place (Chicago, IL).JPG|The Hyatt հյուրանոցը McCormick Place տարածքում


## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Ընկերության պաշտոնական կայքը  // hyatt.com

Կատեգորիա:Braniff International Airways
Կատեգորիա:Հյուրանոցային ցանցեր
Ջոնաթան Այվ

**Ջոնաթան Այվ** (, , Մեծ Բրիտանիա), անգլո-ամերիկացի դիզայներ, դիզայներական գծով Apple ընկերության տնօրեն (CDO)։ Հայտնի է որպես iMac-ների դիզայներ, ալյումինե և տիտանե PowerBook G4-ի, MacBook-ների, MacBook Pro-ների (Unibody), iPod-ների, iPhone-ների, iPad-ների դիզայներական գործերով։

## Կենսագրություն
Ջոնաթան Այվը ծնվել է Մեծ Բրիտանիայի Լոնդոն քաղաքի Էսսեքս կոմսության Չինգֆորդ շրջանում, ուր անցկացրել է իր մանկությունը։

1985 թվականին սովորել է Նյուքասլի Պոլիտեխնիկական ինստիտուտում դիզայնի և արվեստի բաժնում (այժմ - Թումբերլանդ համալսարանում)։

1987 թվականին ամուսնանում է Հիզզեր Պահի հետ։ Այժմ նրանք ունեն երկու երկվորյակ որդիներ։

1989 թվականին նա դարձավ լոնդոնյան «*Tangerine Design*» ընկերության սեփականատեր, որտեղ և զբաղվել է դիզայներական գործերով։

1992 թվականին տեղափոխվել է Սան Ֆրանցիսկո, որպեսզի դառնա Apple Inc դիզայներ։

1997 թվականին դարձել է Apple Inc-ի դիզայնական գծի փոխնախագահ՝ հաջորդելով Ռոբերտ Բրուներային։

1998 թվականին ներկայացրել է օրիգինալ iMac-ը։

1999 թվականին ներկայացրել է Apple iBook-ը, 22" Cinema Display-ը, PowerMac G4 Towerը և iSub-ը։

2000 թվականին թողարկում է Apple G4 Cube-ը։ Թողարկելուց հետո Նորթումբերի համալսարանում արժանանում է պատվավոր դոկտորի կոչում արժանանում է (Նյուքասլ-ափոն-Թայն)։

2001 թվականի Apple-ը ցուցադրել է վիթխարի PowerBook G4-ը և դյուրակիր MP3-փլեյեր iPod:

2002 թվականին թողարկել է նոև iMac-ը 15" և 17" հոդակապ էկրակններով։ Ցուցադրել է իր թողարկած eMac-ը iMac տարբերակով, որը նախատեսված էր օգտագործել կրթության ոլորտի համար։

2003 թվականին ներկայացնում է իր թողարկած 12" PowerBook և 17" PowerBook-ը, 1 դյույմ հաստությամբ ու 6,8 ֆունտ քաշով, որը համարվում էր այդ ժամանակի ամենաթեթև և ամենաբարակ նոթբուքները։

2004 թվականին ներկայացնում է iPad մինին իր ուլտրա-բարակությամբ iMac G5-ը։

2005 թվականին նշանակվել է Apple Inc դիզայներական ընկերության ավագ փոխնագահ։ Ներկայացնում է Mac mini-ն։

2005 թվականին արժանացել է Բրիտանական կայսրության շքանշանին։

2007 թվականին զբաղեցրել է 33-րդ Top 49 AskMen տղամարդկանց հրատարակչության։ Ներկայացրել է իր ստեղծաց նոր iPod nano-ն, որը բացի աուդիոյից արտադրում է տեսահոլովակներ, այդ թվում նաև iPod touch-ը և iPhone սենսորային էկրանով սմարթֆոնը։

Pixar ստուդիայի թողարկած «ՎԱԼԼ-Ի» մուլտֆիլմի համար, որը թողարկել է 2008 թվականին, Այվը մշակել է իր նոր դիզայներական կերպարը մուլտֆիլմի գլխավոր կերպարի՝ Եվայի համար։

2010 թվականին ներկայացնում է իր նոր պլանշետային համակարգիչ Apple iPad-ը։

2012 թվականի մայիսի 23-ին, նա արժանացել է Բրիտանական կայսրության շքանշանի ասպետ-կոմանդորի մեդալին։

## Ճանաչում
2005 թվականի նոյեմբերին, «The Sunday Times»-ը Այվին ավելացրել է այդ ժամանակներին ազդեցիկ բրիտանացիների ցուցակին.

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Սըր Ջոնաթան Այվ. բեմում այմարդ- *[[Evening Standard]]* հարցազրույցի թարգմանությունը (մարտ, 2012)
* 

Կատեգորիա:Ամերիկացի դիզայներներ
Կատեգորիա:Արդյունաբերական դիզայն
Կատեգորիա:Բրիտանացի ճարտարապետներ
Կատեգորիա:Բրիտանացի արվեստագետներ
Կատեգորիա:Բրիտանացի գործարարներ
Կատեգորիա:Տեղեկատվական տեխնոլոգիաների անձինք
Բաքվի ժամանակակից արվեստի թանգարան

**Բաքվի ժամանակակից արվեստի թանգարան** (), արվեստի թանգարան Ադրբեջանական Հանրապետության մայրաքաղաք Բաքվում։

Թանգարանը բացվել է 2009 թվականի մարտի 20-ին։ Թանգարանը ունի ադրբեջանցի ժամանակակից նկարիչների և քանդակագործների ավելի քան 800 աշխատանքներ, որոնք հիմնականում ստեղծագործում են ավանգարդ ոճով։

Բաքվի ժամանակակից արվեստի թանգարանում պահվում են աշխատանքներ այնպիսի արվեստագետներից, ինչպիսիք են Սատար Բահլուլզադենը, Բեյուկագա Միրզազադենը, Էլմիրա Շախտանտիսկայան, Թայիր Սալախովը, Օմար Էլդարովը, Նադար Աբդուրհմանովը և այլք։

Առանձին սրահում ներկայացված են նաև արևմտյան ավագարդ ոճով ստեղծագործող արվեստագետների նշանավոր աշխատանքները։ Այդ սրահի շխատանքների հեղինակներից են իսպանացի նկարիչներ Սալվադոր Դալին և Պաբլո Պիկասոն, ֆրանսիացի նկարիչ Մարկ Շագալը և այլք։

Թանգարանի նախագծման հեղինակը հայտնի նկարիչ Ալթայ Սադիխզադեն է։ Թանգարանը ներառում է նաև մանկական արվեստի սենյակ, գրադարան, վիդեո դահլիճ, ռեստորան և արվեստին նվիրված սրճարան։

Բացման հանդիսավոր արարողությանը ներկա են գտնվել Ադրբեջանի նախագահ Իլհամ Ալիևը, Ադրբեջանի առաջին տիկինը, ՅՈՒՆԵՍԿՕ-ի բարի կամքի դեսպան Մեհրիբան Ալիևան և ՅՈՒՆԵՍԿՕ-ի գլխավոր տնօրեն Կոիշիրո Մացուուրային։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Официальный сайт   
* Музей Современного Искусства  
* Фото Музея Современного Искусства в Баку 
* Музей современного искусства в Баку - ФОТОСЕССИЯ 
* В Музее современного искусства открылась выставка фоторабот 
* Президент Азербайджана Ильхам Алиев и первая леди Мехрибан Алиева приняли участие в презентации издания «Азербайджан» 

Կատեգորիա:2009 հիմնադրումներ Ադրբեջանում
Կատեգորիա:2009 հիմնադրված թանգարաններ
Կատեգորիա:Բաքվի թանգարաններ
Կատեգորիա:Ժամանակակից արվեստի թանգարաններ
Cruxicheiros

**Cruxicheiros** (), քորդավորների տիպի մեծամողեսների կարգին պատկանող դինոզավր, որն ապրել է դեռևս Յուրայի դարաշրջանում (մոտ 167,7 - 164,7 միլիոն տարի առաջ)։ Նրանց բնակման վայրն այժմյան Եվրոպան է։ Դինոզավրի քարացուկները հայտնաբերվել է առաջին անգամ Անգլիայում, իսկ հենց իրենք բացահայտվել են 2010 թվականին Ռոգեր Բենսոնի և Ջոնաթան Ռեդլեյի կողմից։ Հայտնի է, որ նրանք եղել են հսկա տերեպոդներ, սակայն գտնվել են միայն փոքր քարացուկներ։

## Տեսակներ
Նրանք ունեն միայն մեկ տեսակ՝ *Cruxicheiros newmanorum*։

## Պատկերասրահ

Cruxicheiros_newmanorum.jpg|Ոտքի ոսկորները
Cruxicheirosm_scapular_bones.jpg|Անրակի ոսկորներ


## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Տեղեկություններ Cruxicheiros-ների մասին *Paleobiology Database* կայքում (*paleodb.org*) &nbsp;

Կատեգորիա:Դինոզավրեր
Կատեգորիա:Կենդանիներ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Յուրայի դարաշրջանի դինոզավրեր
Մադաբա

**Մադաբա** (), քաղաք Հորդանանի թագավորության Մադաբայի մարզում։ Քաղաքը գտնվում է երկրի մայրաքաղաք Ամմանից 35 կմ դեպի հարավ։ Ըստ 2004 թվականի մարդահամարի տվյալների, քաղաքի բնակչությունը կազմում է 70,338 մարդ։

Բնակիչների մեծամասնությունը արաբներեն են, որոնց հիմնական մասը դավանում է իսլամ։ Քաղաքի պաշտոնական լեզուն արաբերենն է։ Մադաբան գտնվում է Ծովի մակարդակից 763 մետր բարձրության վրա։

## Պատմություն
Քաղաքի անվանումը մի քանի անգամ հիշատակված է Աստվածաշնչում, մասնավորապես Թվեր և Հեսու գրքերում
:

1-ին դարում Մադաբա քաղաքը ընկավ Նաբաթեական թագավորության իշխանության տակ։ 106 թվականին քաղաքը նվաճեց Հռոմեական կայսրությունը և այն ներառեց Արաբիա պրովինցիայի մեջ։ Քաղաքում է գտնվում Մադաբայի քարտեզը, որը մարդկության պատմության հնագույն նմուշներից է։

Ըստ ավանդության, քաղաքի հնագույն տաճարներից Սուրբ Գևորգի եկեղեցու գմբեթին արժեքավոր մասունք է դրել Հովհաննես Մկրտիչը։

## Միջազգային հարաբերություններ
### Քույր քաղաքներ - եղբայրական քաղաքներ

## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն
* Rantzow, George Louis Albert, de (German name *Georg Ludwig Albrecht von Rantzau*, often named Jørgen Ludvig Albert de Rantzow). *Mémoires du comte de Rantzow*, vol. 1, Pierre Mortier Amsterdam (1741). First translation ever published by Renate Ricarda Timmermann: *Die Memoiren des Grafen von Rantzau*, vol. 1, Profund-Verlag (2015), ISBN 978-3-932651-14-4

Կատեգորիա:1921 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր
Կատեգորիա:Հորդանանի քաղաքներ
Արևելյան արվեստի ազգային թանգարան (Հռոմ)

**Ջուզզեպե Տուչիի անվան արևելյան արվեստ ազգային թանգարան** (), թանգարանը, որը գտնվում է Իտալիայի Հռոմ քաղաքում և նվիրված է արևելքի արվեստին։ Թանգարանի ներկայիս տնօրենն է Մասսւմւլիանո Ա. Պոլիչետին ()։

## Հավաքածուներ
Թանգարանը հիանալի է բուդդիզմի վաղ պատմությանը վերաբերող հավաքածուվ՝ գանդհարական արվեստի առարկաներով՝ բերված Աֆրիկայի և իտալական հնէաբանական ինստիտուտի և Արևելքի պաղեստինյան շրջանից, Աֆղանստանը՝ Տեպե-Սարդար բուդդայական տաճարի ավերակներ և Մասուդ 3-րդի պալատը Գազայում, արևելյան Իրան՝ նախապատմական Շախր-Սոտե քաղաք, ինչպես նաև արվեստի առարկաներ Նեպալից, Տիբեթից, Լաթաքիայից, որոնք հավաքվել են Ջուզեպպե Տուչիի կողմից 1928-1948 թվականների ճանապարհորդության տարիներին։

## Շինություն
Թանգարանը հիմնվել է 1957 թվականին և զբաղեցնում է Պալացցո Բրանկաչոյի մի մասը, որը կանգնեցվել է Բրանկաչիո ընտանիքի խողմից ֆրանցիսկանական կանանց վանքի և հնամյա եկեղեցու վայրում։ Շինությունը հերթական անգամ վերակառուցվել է, երբ վերածվել թանգարանի։

## Պատկերասրահ

MNAO-OllaHacilar.jpg
Iran sett.le, diadema per la fronte, 2100-2000 ac. ca.JPG
Iran sett.le, rhyton a protome bovina, argento, IV sec. ac..JPG
Iran sasanide, piatto in argento niellato con felino passante, VI-VII sec.JPG
Iran, nishapur, grande coppa con caccia al ghepardo, ix-x sec.JPG
MNAO-PiattoLustroIscrizioneNaskhi-KashanXIII.jpg
MNAO-GhazniPalMasudIII-DecorazioneCotto3.jpg
MNAO-Bruciaprofumi-IranXIX-particolare.jpg
MNAO-Gandhara-Maytreia2.jpg
Gandhara, rilievo con personaggi principeschi in un edificio.JPG
MNAO-Gandhara-ValleSwat-ButkaraI-08part.jpg
MNAO-Gandhara-ValleSwaft-02.jpg
Urna funeraria a forma di padiglione, X sec.JPG
Dinastia goreyo, bottiglia a mazzuolo, sanggam, fine xii sec.JPG
Dinastia joseon, piatto per dolci di riso, porcellana, xviii sec.JPG
Dinastia joseon, due bottiglie a zucca con decoro floreale, porcellana, xix sec.JPG


## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Թանգարանի պաշտոնական կայք 
* Musee Asiatica

Կատեգորիա:1957 հիմնադրումներ Իտալիայում
Կատեգորիա:1957 հիմնադրված թանգարաններ
Կատեգորիա:Իտալիայի ազգային թանգարաններ
Կատեգորիա:Իտալիայի հնագիտական թանգարաններ
Կատեգորիա:Հռոմի թանգարաններ
Կատեգորիա:Հռոմի պալատներ
Ալոմետրիա

thumb|250px
thumb|
**Ալոմետրիա** (állos — ուրիշ и métron — չափ), մարմնի մասերի անհավասարաչափ աճ (ավելի լայն իմաստով — օրգանիզմի տարբեր չափերի համամասնությունների տարբերություն)։
Ալոմետրիան կարող է լինել բացասական (օրինակ, երեխայի մոտ գլխի դանդաղեցված աճ) և դրական (օրինակ, որոճող կաթնասունների մոտ կոտոշների աճ)։
Ալոմետրիան արտահայտվում է ոչ միայն մարմնի չափերի փոփոխությամբ, այլև տարբեր օրգանների աճի տեմպով, այսինքն հետերոխրոմիա.Տարբեր դեպքերում ալոմետրիան նկարագրվում է օրենքներով և կանոններով (օրինակ, Ռենչի կանոն)։
Ալոմետրիկ աճը կարող է գրանցվել, համեմատելով տարբեր չափերի օրգանիզմների։

Համաձայն նրան, թե ինչ անհատներ են համեմատվում միմյանց հետ, կարելի է առանձնացնել ալոմետրիայի հետևյալ ձևերը.
* Օնտոգենեզային Ալոմետրիա, Օնտոգենեզի ընթացքում անհատների կամ տարբեր տարիքի նույն տեսակի անհատների համեմատում;
* Ներգերատեսչական ալոմետրիա, նույն զարգացման փուլում գտնվող անհատների համեմատում(ընդհանրապես մեծահասկների), որոնք միմյանցից տարբերվում են չափերով;
* Միջտեսակային ալոմետրիա, համեմատելով բնորոշ տեսակի միջին արժեքները (մեծահասակների մոտ) որոնք պատկանում են միևնույն խմբին;
* Էվոլյուցիոն ալոմետրիա — ֆիլոգենետիկական ժառանգման շարքում միջտեսակային ալեմետրիա;

## Ծանոթագրություններ

## Աղբյուրներ
* Учебная модель: Зависимость пропорций тела животного от его размеров

Կատեգորիա:Զարգացման կենսաբանություն
Կատեգորիա:Ֆիզիոլոգիա
Գուրգեն Դումանյան

**Գուրգեն Դերենիկի Դումանյան** (), ՀՀ պետական և առողջապահության ոլորտի գործիչ, ՀՀ կառավարության աշխատակազմի ղեկավար-նախարարի առաջին տեղակալ։

## Կրթություն
*1996-2002 թթ. - սովորել և ավարտել է Երևանի Մխիթար Հերացու անվան պետական բժշկական համալսարանի բուժական ֆակուլտետը։
*2002-2004 թթ. - սովորել և ավարտել է Ակադեմիկոս Ս. Խ. Ավդալբեկյանի անվան Առողջապահության ազգային ինստիտուտի սոցիալական հիգիենայի և առողջապահության կառավարման ամբիոնի օրդինատուրան։ 
*2004-2007 թթ. - սովորել և ավարտել է Ակադեմիկոս Ս. Խ. Ավդալբեկյանի անվան Առողջապահության ազգային ինստիտուտի սոցիալական հիգիենայի և առողջապահության կառավարման ամբիոնի ասպիրանտուրան։ Բժշկական գիտությունների թեկնածու, դոցենտ։ 9 գիտական աշխատանքների, 3 ուսումնամեթոդական ձեռնարկների, տեղեկագրերի և 1 մենագրության հեղինակ է։
*2007-2011 թթ. - սովորել և ավարտել է Ակադեմիկոս Ս. Խ. Ավդալբեկյանի անվան Առողջապահության ազգային ինստիտուտի սոցիալական հիգիենայի և առողջապահության կառավարման ամբիոնի դոկտորանտուրան։

## Աշխատանքային գործունեությունը
*2005-2006 թթ. - Ակադեմիկոս Ս. Խ. Ավդալբեկյանի անվան Առողջապահության ազգային ինստիտուտի տնօրենի օգնական։
*2005-2006 թթ. - ՀՀ առողջապահության նախարարության տեղեկատվական վերլուծական հանրապետական կենտրոնի տնօրենի տեղակալ։
*2006-2010 թթ. - աշխատել է ՀՀ առողջապահության նախարարության «Առողջապահական ծրագրերի իրականացման գրասենյակ» պետական հիմնարկում՝ որպես բաղադրիչի ղեկավար։
*2010-2011 թթ. - ՀՀ առողջապահության նախարարության «Առողջապահական ծրագրերի իրականացման գրասենյակ» պետական հիմնարկի տնօրենի պաշտոնակատար։
*2011 թ. օգոստոսի 2-ին ՀՀ Վարչապետի որոշմամբ նշանակվել է Հայաստանի Հանրապետության առողջապահության նախարարության «Առողջապահական ծրագրերի իրականացման գրասենյակ» պետական հիմնարկի տնօրեն։ 
*2012 թ. սեպտեմբերի 14-ին ՀՀ Վարչապետի որոշմամբ ազատվել է Հայաստանի Հանրապետության առողջապահության նախարարության «Առողջապահական ծրագրերի իրականացման գրասենյակ» պետական հիմնարկի տնօրենի պաշտոնից՝ այլ աշխատանքի անցնելու կապակցությամբ։ 
*2012 թ. ՀՀ Ազգային ժողովի նախագահի որոշմամբ նշանակվել է ՀՀ Ազգային ժողովի աշխատակազմի ղեկավար։ 
*2014 թ. մայիսի 15-ին ՀՀ Վարչապետի որոշմամբ նշանակվել է Հայաստանի Հանրապետության կառավարության աշխատակազմի ղեկավար-նախարարի առաջին տեղակալ։ 
*2014 թ. հուլիսի 15-ին ՀՀ Վարչապետի որոշմամբ նշանակվել է «Բաց կառավարման գործընկերություն» նախաձեռնության շրջանակներում Հայաստանի Հանրապետության գործողությունների ծրագրից բխող աշխատանքների համակարգող։

## Պարգևներ
*Երախտագիտության մեդալ (2014)

Ամուսնացած է, ունի երեք զավակ։ Գուրգեն Դումանյանը ՀՀ առողջապահության նախկին նախարար Դերենիկ Դումանյանի որդին է։ Հայաստանի հանրապետական կուսակցության անդամ է։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Բժշկական գիտությունների թեկնածուներ
Կատեգորիա:Երախտագիտության մեդալակիրներ
Կատեգորիա:Երևանի պետական բժշկական համալսարանի շրջանավարտներ
Կատեգորիա:ՀՀԿ անդամներ
Կատեգորիա:Հայ բժիշկներ
Կատեգորիա:Հայ պետական պաշտոնյաներ
Կատեգորիա:Հայ քաղաքական գործիչներ
Կատեգորիա:Հայաստանի պետական գործիչներ