Տտակջի

աջից|մինի|250x250փքս| Ինչպես ծալել քառակուսի ''տտակջի'' երկու թղթից
***Տտակջի*** (), ավանդական կորեական խաղալիք, որն օգտագործվում է հիմնականում ***տտակջի չիգի*** խաղերի տարբերակները խաղալու համար։ Սովորաբար դրանք պատրաստվում են թղթից և նետվում են խաղերի ժամանակ։

***Նեոմգյոմյոկգին*** խաղի հատկապես հայտնի տարբերակն է և նույնիսկ ձեռք է բերել որոշակի միջազգային հայտնություն, մասնավորապես շնորհիվ 2021 թվականի հայտնի հեռուստասերիալի՝ *[[Կաղամարի խաղ|Կաղամարի խաղի]]*, որում այն օգտագործվում է *հավաքագրողի* կողմից:

Խաղը խաղում էին դեռ 1392–1897 Մեծ Չոսոն ժամանակաշրջանում, և այն խաղում են ինչպես Հյուսիսային Կորեայում, այնպես էլ Հարավային Կորեայում։ Հարավային Կորեայում խաղը հատկապես տարածված էր դպրոցականների շրջանում 20-րդ դարի վերջին: Նախապես պատրաստված կլոր *տտակջիները*, որոնց վրա տպագրված մուլտհերոսներ, վաճառվում և հավաքվում էին խաղացողների կողմից:

## Նկարագրություն
*Տտակջին* սովորաբար պատրաստվում է հաստ թուղթը քառակուսի, ուղղանկյուն կամ կլոր ձևերով ծալելով։ Հնարավոր են ծալել նաև այլ ձևերով, ներառյալ վեցանկյունները և հնգանկյունները։ Կարող են պատրաստվել տարբեր առարկաներից, հաճախ խաղացողներին անմիջապես հասանելի միանգամյա օգտագործման և ծալովի առարկաներից։ Դրանք կարելի է զարդարել տարբեր նկարներով, կամ ծալել այնպիսի թղթից, որոնց վրա արդեն նմուշներ են տպագրված։ Հատկապես մեծ *տտակջիները* անվանում են *վան տտակջի* (왕딱지, թագավոր *տտակջի*)։
մինի|191x191փքս| ''Տտակջին''  ''Dinosaur King-ի''  կերպարներով:
Հարավային Կորեայում երբեմն վաճառվում են նաև պատրաստի *տտակջիներ*։ 1970-1990-ական թվականներին տարածված էին կլոր *տտակջիները*, որոնց վրա տպագրված էին մուլտհերոսներ։ Որոշ *տտակջիները* պատրաստված են պլաստմասից կամ մետաղից։

## Տտակջի չիգի
*Տտակջի չիգին* ընդհանուր տերմին է *տտակջիով* խաղերի համար։ Խաղերը կարելի է խաղալ ներսում կամ դրսում, սակայն ընդունված է բացօթյա դատարկ վայրում խաղալը։

### Նեոմգյոմոկգի
*Նեոմգյոմոկգի* (넘겨먹기) խաղի հայտնի տարբերակն է: Այն խաղում են առնվազն երկու խաղացողներ, որոնցից յուրաքանչյուրն ունի մեկ *տտակջի*։ Խաղի նպատակն է շրջել մյուս խաղացող(ների) *տտակջին*, նախքան սեփականը շրջելը։ Խաղացողները խաղում են քար մկրատ թուղթ խաղը որպեսզի որոշեն խաղալու հերթականությունը: Պարտվողը գետնին է դնում իր *տտակջին*։ Հետևելով հերթին՝ յուրաքանչյուր խաղացող վերցնում և ցած է նետում իր *տտակջին* այնպես, որ այն շրջի հակառակորդի *տտակջին.* դա սովորաբար արվում է այն ուժեղ նետելով: Շրջված *տտակջիի* տերերը կարող են համարվել խաղի պարտվողներ, չնայած խաղը կարելի է խաղալ անորոշ ժամանակով և առանց ակնհայտ պարտվողների կամ հաղթողների։

#### Նեոմգյոմոկգի տարբերակներ
Կան *նեոմգյոմոկգիի* օրենքներ և տարբերակներ։ Նման օրենքներից մեկը խաղային տարածքի համար սահման գծելն է, որտեղ սահմաններից դուրս եկող *տտակջիները* պարտվում են: Մեկ այլ օրենքն այն է, որ եթե նետված *տտակջին* ընկնում է մեկ այլ *տտակջիի* տակ, վերին *տտակջին* պարտվում է: Բացի այդ, եթե *տտակջին* ընկնում է մյուսի վրա, ապա վերևում գտնվող *տտակջին* համարվում է պարտված:

## Պատմություն
Խաղը ստեղծվել է 1392-1897 թվականների Մեծ Չոսոնի ժամանակաշրջանում։ Այդ ժամանակաշրջանում կար թղթի պակաս, ուստի *տտակջին* պատրաստում էին թղթին նման առարկաներից։ 1910-1945 թվականների ճապոնական գաղութատիրության ժամանակաշրջանում *տտակջին* լայնորեն տարածված էր: Որոշների վրա պատկերված էին ճապոնացի զինվորներ։ Կորեայի ազատագրումից հետո թուղթը ավելի հասանելի դարձավ լայն հանրության համար, և *տտակջին* ծալելու ավանդույթը կրկին տարածվեց։ Հյուսիսային Կորեայի առաջնորդ Կիմ Ջոնգ Իլը խաղի երկրպագու էր։

## Տարածվածություն
Խաղը հայտնվում է Netflix-ի *[[Կաղամարի խաղ|«Կաղամարի խաղ»]]* հեռուստասերիալի առաջին սերիայում (այն նաև հայտնվում է երկրորդ սեզոնի երկրորդ խաղում ՝ որպես խաղի առաջին փուլ)։

Կորեայի մշակույթի կենտրոնները, որոնք կորեական մշակույթի մասին իրազեկության տարածման միջազգային հաստատություններ են, հաճախ տարածում են խաղը միջազգային հարթակներում։

*Տտակջիին* երբեմն հայտնվում է Հարավկորեական *«Վազող մարդը»* էստրադային շոուում։

## Արտաքին հղումներ
* ''Ttakjichigi'' *Կորեայի ժողովրդական մշակույթի հանրագիտարան* (անգլերեն)
*   
*  (կորեերեն) – Տեսանյութ, որը ցույց է տալիս թե ինչպես են կաթի տուփից ստեղծում *տտակջի*.
* 
## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Մանկական խաղեր