Ալբերտ Էբերհարդ Շեֆլե

**Ալբերտ Էբերհարդ Ֆրիդրիխ Շեֆլե** (, ), գերմանացի և ավստրիացի քաղաքական տնտեսագետ և սոցիոլոգ, օրգանական դպրոցի և կատեդեր-սոցիալիզմի ներկայացուցիչ, թերթի խմբագիր։

## Կենսագրություն
thumb|mini|right|200px|Ալբերտ Շեֆլեի գերեզմանը
Ալբերտ Շեֆլեն ծնվել է Նյուրտինգենում 1831 թվականի փետրվարի 24-ին։ 1848 թվականին դարձել է Թյուբինգենի համալսարանի ուսանող։ 1856 թվականին ստացել է դոկտորի աստիճան Թյուբինգենի համալսարանի քաղաքագիտության ֆակուլտետում։

Կարիերան սկսել է լրագրությամբ։

Քաղաքական տնտեսագիտության պրոֆեսոր Թյուբինգենի (1860-1868), Վիեննայի (1868-1870) և Շտուտգարտի (1871-1903) համալսարաններում։

1862-1865 թվականներին Վյուրտեմբերգի թագավորության օրենսդիր պալատի անդամ էր, պաշտպանել է պրոավստրիական քաղաքականությունը։ 1868 թվականին Վյուրտեմբերգից ընտրվել է գերմանական Մաքսային պառլամենտի պատգամավոր՝ պրուսական քաղաքականության ընդդիմության մեջ։ Նույն թվականին որպես պրոֆեսոր հրավիրվել է Վիեննայի համալսարան։

1871 թվականին Ավստրիայի կառավարությունում եղել է առևտրի և գյուղատնտեսության նախարար՝ Կառլ Զիգմունդ ֆոն Հոգենվարտի գլխավորությամբ։

Մահացել է Շտուտգարտում 1903 թվականի դեկտեմբերի 25-ին։

## Ներդրում գիտության մեջ
Հասարակությունը դիտարկում էր որպես մի օրգանիզմ, որը զարգանում է Դարվինյան սկզբունքով` հանուն գոյության պայքարի, վերլուծում էր կոլեկտիվ սեփականության դերը բաշխման և արտադրության գործընթացում։ Սոցիալիզմ էր համարում պետության ցանկացած միջամտություն տնտեսական կյանքին։ Շեֆլեն գրել է սոցիալական հյուսվածքների 5 տեսակի մասին, որոնք համասեռ են կենսաբանականին (օրինակ՝ հոգևոր ոլորտ = նյարդային հյուսվածք)։ Սոցիալական զարգացման օրենքը բնական ընտրություն է, կյանքի բարձրագույն ձևերի հաղթանակը պարզունակների նկատմամբ։ Հասարակության և օրգանիզմի հիմնական տարբերությունը կոլեկտիվ գիտակցության առկայությունն է։

Շեֆլեի սոցիոլոգիայի առարկան մարդկանց միջև հոգևոր փոխհարաբերություններն են։ Հոգևոր փոխազդեցությունը դառնում է սոցիալական մարմնի համակարգողը, երբ ստեղծվում են նշանակալի միջոցներ կապի և ամբողջականության պահպանման համար։

«Կապիտալիզմ և սոցիալիզմ» դասախոսությունների ժողովածուում (1870) նա գիտական շրջանառության մեջ է դրել «կապիտալիզմ» եզրույթը՝ «մաքրելով» այս հայեցակարգն իր քաղաքական, քարոզչական իմաստից։ Շեֆլեն հանրահռչակել է կապիտալիզմի զարգացման բնական, արդար բնույթը, որը կապված է արդյունաբերական առաջընթացի հետ` խոսելով այն մասին, որ յուրաքանչյուրի աշխատանքը ներդրում է ընդհանուր կապիտալի գանձարանում։ Շեֆլեն առաջ է քաշել այն թեզը, որ լիբերալ կապիտալիզմն է հենց սոցիալիզմի լավագույն ձևը։ Նրա կարծիքով` տնտեսության մեջ կապիտալիզմի գերակայությունը միանգամայն ազատ, անհատական տեսանկյունից փոփոխական շրջանառություն է. յուրաքանչյուր վարձու աշխատող անձնական ծառայությունների վարձման ազատ պայմանագրով զիջում է իր աշխատանքի արտադրանքներն աշխատավարձի դիմաց, անձնական ազատությունն ու ու փոխանակման ազատությունն անբաժան են դառնում կապիտալիզմի զարգացումից։ Հավաքական կապիտալի տեսության հիմնավորման միջոցով Շեֆլեն առաջարկել է հասկանալ կապիտալիզմը ոչ թե որպես սոցիալիզմի հականիշ, այլ որպես սոցիալիզմի հոմանիշ` որպես ազատ փոխանակում։

## Գիտական աշխատանքներ
* *Die nationalökonomische Theorie der ausschließenden Absatzverhältnisse* (1867)
* *Kapitalismus und Sozialismus* (1870)
* *Das gesellschaftliche System der menschlichen Wirtschaft* (1873; 2 Bände)
* *Die Quintessenz des Sozialismus* (1874) Digitalisat auf archive.org (PDF; 14 MB)
** *[https://archive.org/details/quintessencesoc00schgoog "The Quintessence of Socialism"]* (translated to English by B. Bosanquet) 1890. 
* *Bau und Leben des sozialen Körpers* (1875–78; 4 Bände)
* *Encyklopädie der Staatslehre* (1878)
* *Grundsätze der Steuerpolitik* (1880)
* *Die Aussichtslosigkeit der Sozialdemokratie* (1885). English translation excerpted in https://www.cambridge.org/core/journals/journal-of-institutional-economics/article/the-impossibility-of-social-democracy-by-albert-e-f-schaffle/C3812F00382ECCFC3948CF37CCA684F8
* *Gesammelte Aufsätze* (1885–87; 2 Bände)
* *Zum Kartellwesen und zur Kartellpolitik*, in: *Zeitschrift für die gesamte Staatswissenschaft*, 54 (1898), S. 467-528.
* *Aus meinem Leben* (1905)
* *Abriss der Soziologie* (1906)

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Թյուբինհեմի համալսարանի շրջանավարտներ
Կատեգորիա:Գերմանացի տնտեսագետներ
Կատեգորիա:Գերմանացի սոցիոլոգներ
Կատեգորիա:Գերմանացի լրագրողներ
Կատեգորիա:Գերմանիայի քաղաքական գործիչներ
Կատեգորիա:Գերմանացի մանկավարժներ
Կատեգորիա:Գերմանացի գրողներ