open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Կենդանաբանական այգի

350px|մինի|աջից|առյուծ Երևանի կենդանաբանական այգում
Կենդանաբանական այգում կամ գազանանոցում պահվում և ցուցադրվում են վայրի կենդանիներ։ Կենդանաբանական այգիների նպատակն է անազատ պայմաններում հազվագյուտ և անհետացող կենդանիների բազմացումը, կլիմայավարժեցման եղանակների ուսումնասիրումը, հիվանդությունների կանխարգելումը, ինչպես նաև բնապահպանական գիտելիքների տարածումը։

Կենդանիները պահվում են վանդակներում կամ ցանկապատված տարածքներում։ Սակայն ոչ բոլոր կենդանիներն են դյուրությամբ հարմարվում գազանանոցային պայմաններին (օրինակ՝ առյուծը, վագրը և այլն)։ Անհրաժեշտ է մեծ ջանքեր գործադրել, որպեսզի տարբեր կենդանիներ հարմարվեն անազատ կյանքին։

Առաջին կենդանաբանական այգին հիմնվել է Եգիպտոսում դեռևս մեր թվականությունից 1500 տարի առաջ։ Եվրոպայում կենդանաբանական այգիներ են հիմնվել 18-րդ դարի կեսերից սկսած՝ Վիեննայում (1752), Մադրիդում (1774), Փարիզում (1793), Լոնդոնում (1828), Ամստերդամում (1838), Բեռլինում (1844), Բուդապեշտում (1866) և այլուր։ Աշխարհի ամենահին կենդանաբանական այգին համարվում է Շյոնսբրունի կենդանաբանական այգին (1752)` Վիեննայի Շյոնբրունի պալատի տարածքում։ Աշխարհի լավագույն կենդանաբանական այգիներում (օրինակ՝ Բեռլինի, Նյու Յորքի, Լոնդոնի, Ամստերդամի, Պրահայի) ստեղծվել է բնական պայմաններին նմանվող միջավայր՝ կենդանիների անազատությունը հնարավորինս մեղմելու համար։

## Պատմություն
### Թագավորական գազանանոցներ
Կենդանաբանական այգին սկիզբ է առել գազանանոցից (անգլ` *menagerie*): Ամենահին կենդանական հավաքածուն հայտնաբերվել է Եգիպտոսի Գիերակոնպոլիս քաղաքում` պեղումների ժամանակ 2009 թվականին։ Գազանանոցում պահվել են էկզոտիկ կենդանիներ, ինչպիսիք են հիպոպատամը, կոնգոնին (անգլ` hartebeest), փղեր, բաբաունը։ 

Մ.թ.ա. 2–րդ դարում Չինաստանի կայսրուհի Տանկին (անգլ` Tanki) ունեցել է «Եղնիկի տուն» կոչվող կառույց։ Կենդանիների հավաքածուներ են ունեցել նաև Սողոմոն Իմաստունը, Ասորեստանի թագավոր Աշուրբանիպալը, Բաբելոնյան թագավորության արքա Նաբուգոդոնոսորը։

Մ.թ.ա 4-րդ դարից սկսած գազանանոցներ կային շատ Հունական քաղաքներում։ Հայտնի է, որ Ալեքսանդր Մակեդոնացին իր ռազմական արշավանքներում գտած կենդանիներին հետ է ուղարկել Հունաստան։ Հռոմեական կայսրերը պահում էին կենդանիների անձնական հավաքածուներ` ուսումնասիրությունների կամ արենայում օգտագործելու համար։

## Երևանի կենդանաբանական այգի
Երևանի կենդանաբանական այգին հիմնադրվել է 1940 թվականին. այնտեղ պահվում են շուրջ 183 տեսակի կենդանիներ, անհետացումից փրկվել ու բազմացվում են հայկական բնաշխարհին բնորոշ կենդանիներ ու թռչուններ՝ շերտավոր բորենի, բեզոարյան այծ, վայրի խոզեր, լեռնային կաքավներ, հայկական լեռնատափաստանային վահանագլուխ իժը և այլ սողուններ, ձկներ։ Այգում պահպանվող տեսակներից 34-ը գրանցված են Բնության պահպանության միջազգային, իսկ 50-ը՝ ՀՀ Կարմիր գրքերում։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Կենդանաբանական այգիներ
Կատեգորիա:Կենդանաբանություն
Կասկադյոր

աջից|մինի
մինի
մինի

**Կասկադյոր**, կինեմատոգրաֆիայի մասնագիտություններից, որը կատարում է դժվար և վտանգավոր հնարքները։ Այս անվանումը ծագել է ֆրանսերեն *cascadeur* բառից, որը թարգմանաբար նշանակում է.
1) «կասկադային դերասան, կասկադյոր, կասկադային դերասանուհի, հնարքային դերասան
2) «ռիսկի սիրահար»

Կասկադյորները ֆիլմերում դերասաններին մասամբ փոխարինում են կադրում, եթե հարկ է լինում կատարել վտանգավոր հնարք։ Կան դերասաններ, որոնք ֆիլմերում իրենք կատարում վտանգավոր հնարքները, ուստի և նրանք միաժամանակ կատարում են նաև կասկադյորի աշխատանքը։ Կասկադյորի ընտրության ժամանակ միշտ աշխատում են գտնել այնպիսի անձի՝ ով մարմնակազմությամբ նման է դերասանին։ Այնուհետև կասկադյորին գրիմում են՝ բերելով դերասանի տեսքին, բայց նկարահանման ժամանակ կասկադյորին դիմացից չեն նկարահանում, այնպես, որ դերասանի փոխարինումը կասկադյորով հնարավորինս մնա աննկատ հանդիսատեսի կողմից։

## Հայտնի կասկադյորներ

*Բասթեր Քիթոն
*Զոե Բել
*Յուեն Բյաո
*Յակիմա Կանութ
*Ջեքի Չան
*Ակսայ Կումար 
*Ժակույե դե Քրեդ
*Էմիլիեն դե Ֆալքո
*Դորոթի Դիթրիխ
*Ռայան Դան
*Դեյվ Ինգլանդ
*Ջիմ Ֆորդ
*Տաներ Ֆոուսթ
*Հելեն Գիբսոն
*Սթիվեն Հո
*Հարի Հոուդինի
*Սամո Հունգ
*Թոնի Ջաա
*Ջայան
*Էդի Կիդ
*Էվել Կնիվել
*Ռոբի Կնիվել
*Ջոնի Նոքսվիլ
*Կուրտիս Լովելի Իլ
*Բամ Մարգերա
*Ֆրենկ Մաքգրաթ
*Սթիվ-Օ
*Կիթի Օ'Նեյլ
*Տրավիս Պաստրանա
*Սամ Փաթչ
*Քրիս Փոնթիուս
*Դար Ռոբինսոն
*Քլեմ Սոհն
*Սթիվ Թրուգլիա
*Իկո Ուվաիս
*Ռոսլին Վալկեր
*Վի Մեն
*Թերրի Ուիլսոն
*Դոնի Յեն

Կատեգորիա:Կինոարտադրության մասնագիտությունները
Կատեգորիա:Հմտություններ
Հենրիկ Պոնթոպիդան

**Հենրիկ Պոնթոպիդան** (, ), դանիացի գրող։ 1917 թ. գրականության Նոբելյան մրցանակակիր "Դանիայում ժամանակակից կյանքի ճշմարտացի նկարագրության համար"։ 1881 թ. «Արտասահմանում և տանը» («Udeog hjemme») շաբաթականում հրապարակել է իր առաջին ստեղծագործությունը՝ «Կյանքի վերջը» («Et Endeligt») պատմվածքը։

## Ստեղծագործություններ
*Պատմվածքների հավաքածուներ.*
* «Գյուղական կյանքի նկարներ» (1883)
* «Խրճիթներում» (1887)

*Վիպակներ.*
* «Սանդինգ գանձատնում» (1883)

*Վեպեր.*
* «Գիշերային պահազոր» (1894)
* «Երգ երգոց» (1896) (եռերգություն)
* «Ավետյաց երկիր» (1891—1895)
* «Բախտավոր Պեր» (1898—1904)
* «Ոստան մեռած» (1912—1916)

*Ինքնակենսագրական ակնարկներ.*
* «Ճանապարհին իրեն» (1943)

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Հենրիկ Պոնթոպիդանը Nobelprize.org կայքում 
* Հենրիկ Պոնթոպիդանը Books and Writers կայքում  
* Համառոտ Հենրիկ Պոնթոպիդանի մասին  
* Համառոտ Հենրիկ Պոնթոպիդանի մասին 

Կատեգորիա:20-րդ դարի դանիացի վիպասաններ
Կատեգորիա:Դանիացի բանաստեղծներ
Կատեգորիա:Դանիացի գրողներ
Կատեգորիա:Դանիացի ինքնակենսագիրներ
Baker & McKenzie

**Baker & McKenzie** (**Բեյքեր ընդ ՄաքՔենզի**), 1949 թվականին Չիկագոյում Ռասել Բեյքերի և Ջոն ՄաքՔենզիի կողմից հիմնադրված և հետագայում համաշխարհային դարձած իրավաբանական ֆիրմա։ Ունի աշխարհի 46 երկրներում տեղակայված 73 գրասենյակում աշխատող ավելի քան 4 հազար իրավաբան։

Որպես միջազգային ֆիրմա, Baker & McKenzie-ին չունի որևԷ երկրի գերակշռող ներկայացուցչություն, քանի որ իրավաբանների ավելի քան 80 տոկոսն աշխատում է ԱՄՆ-ից դուրս՝ աշխարհի 60 երկրներում, խոսում են 75 լեզուներով և անգլերենով որպես ընդհանուր լեզու։

Ընկերության եկամուտը 2012 ֆինանսական տարում կազմել է 2 միլիարդ 313 միլիոն ԱՄՆ դոլար։ ԱՄՆ-ի ֆիրմաների միջև Baker & McKenzie-ն իրավաբանների թվով ամենախոշորն է և 2012 թվականի դրությամբ ամենաեկամտաբերն է։

## Տես նաև
* 100 խոշորագույն իրավաբանական ֆիրմաների ցանկ ըստ եկամտի

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Պաշտոնական կայք 

Կատեգորիա:1949 իրավաբանական ֆիրմաներ
Կատեգորիա:1949 հիմնադրումներ
Կատեգորիա:ԱՄՆ-ի ծառայության ընկերություններ
Կատեգորիա:Ամերիկյան ընկերություններ
Կատեգորիա:Չիկագոյում տեղակայված իրավաբանական ֆիրմաներ
Ուգեդեյ

**Ուգուդեյ**, *Հոքաթա, Հոքթա*, (), մոնղոլական մեծ խան 1229 թ.-ից։

Չինգիզ խանի երրորդ որդին և հաջորդը։

Ուգեդեյի օրոք ավարտվել է Հյուսիսային Չինաստանի գրավումը, նվաճել են Հայաստանը, Վրաստանը, Հյուսիսային Ատրպատականը, Բաթու խանը արշավել է Արևելյան Եվրոպա, կազմակերպվել է փոստային ծառայություն (յամ), անցկացվել մարդահամար, ավարտվել Ղարաղորում մայրաքաղաքի կառուցումը։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Մոնղոլ խաներ
White & Case

**White & Case** (**Ուայթ ընդ Քեյս**), 1901 թվականին Նյու Յորքում հիմնադրված իրավաբանական ընկերություն, որն իր աճի հետևանքով այժմ հանդիսանում է առաջատար համաշխարհային իրավաբանական ընկերություններից մեկը։ Հիմնադրումից ի վեր ընկերության գործունեությունը ծավալվել է դեպի մի շարք զարգացող շուկաներ, այդ թվում Լատինական Ամերիկայում, Աֆրիկայում, Միջին Արևելքում, Ասիայում, ինչպես նաև Եվրոպայում։ Ընկերությունը ներկայումս ունի 28 գրասենյակ աշխարհի 26 երկրում։

## Տես նաև
* 100 խոշորագույն իրավաբանական ընկերությունների ցանկ ըստ եկամտի

## Արտաքին հղումներ
* Պաշտոնական կայք

Կատեգորիա:1901 իրավաբանական ֆիրմաներ
Կատեգորիա:Նյու Յորքում տեղակայված իրավաբանական ֆիրմաներ
Բիձինա Իվանիշվիլի

**Բիձինա (Բորիս) Իվանիշվիլի** (, ), վրացի ձեռնարկատեր,
բարեգործ, «Ունիկոր» խմբի սեփականատեր։ Համաձայն Ֆորբսի զբաղեցնում է 624-րդ հորիզոնական աշխարհի ամենահարուստ մարդկանց ցանկում։

2011 թվականից ի վեր Վրաստանում զբաղվում է քաղաքական գործունեությամբ։ 2012 թվականի խորհրդարանական ընտրությունների արդյունքում Իվանիշվիլիի կողմից գլխավորված «Վրացական երազանք — Ժողովրդավարական Վրաստան» ընտրական բլոկը ստացել է Վրաստանի խորհրդարանի մանդատների կեսից շատը։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* 
* 

Կատեգորիա:1956 ծնունդներ
Կատեգորիա:Փետրվարի 18 ծնունդներ
Կատեգորիա:Գիտությունների թեկնածուներ
Կատեգորիա:Վրացական ԽՍՀ-ում ծնվածներ
Կատեգորիա:Վրաստանի քաղաքական գործիչներ
Կատեգորիա:Թբիլիսիի պետական համալսարանի շրջանավարտներ
Կատեգորիա:Վրացի ձեռնարկատերեր
Կատեգորիա:Միլիարդատերեր
Կատեգորիա:Տնտեսագիտական գիտությունների թեկնածուներ
Կատեգորիա:Վրացի գործարարներ
Կատեգորիա:Վրաստանի վարչապետներ
Կատեգորիա:21-րդ դարի վրացի քաղաքական գործիչներ
Կատեգորիա:Վրացի հասարակական գործիչներ
Կատեգորիա:Մոսկվայի պետական համալսարանի շրջանավարտներ
Կատեգորիա:Վրաստանի նախարարներ
Վիլհելմ Ֆյորսթեր

**Վիլհելմ Ջուլիուս Ֆյորսթեր** (, ), գերմանացի աստղագետ։

## Կենսագրություն
1865 թվականից եղել է Բեռլինի աստղադիտարանի տնօրենն։ 
1891 թվականից հանդիսացել է Չափերի և կշեռքների միջազգային հանձնաժողովի նախագահը։ 
1865&nbsp;-&nbsp;1883 թվականներին հրատարակել է «Բեռլինյան աստղագիտական ամսագիրը» («Berliner Astronomische Jahrbuch»)։ 
1888 թվականին հիմնադրել է Ուրանիա միությունը Բեռլինում։ 
1891 թվականին հիմնադրել է Աստղագիտության և տիեզերական ֆիզիկայի սիրողների միությունը (հրատարակում էր «Mitteilungen»)։ 
1892 թվականին հիմնադրել է Էթնիկ մշակույթի գերմանական միությունը։

Նրա պատվին անվանվել է (6771) Ֆորեստեր աստերոիդը։

## Գրքեր
* «Metronomische Beiträge» (В., 1870&nbsp;-&nbsp;82), 
* «Sammlung populärer astronomischer Mitteilungen» (Б., 1878&nbsp;-&nbsp;84), 
* «Ortszeit und Weltszeit» (ib., 1884, 1891), 
* «Studien, zur Astrometrie» (1888)։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Գերմանացի աստղագետներ
Կատեգորիա:Աստերոիդ հայտնաբերողներ
Կատեգորիա:Բոննի համալսարանի շրջանավարտներ
Հայերը Պորտուգալիայում

**Հայերը Պորտուգալիայում** (), ազգային փոքրամասնություն Պորտուգալիայի Հանրապետությունում։

Պորտուգալիայի հայ համայնքը կազմավորվել է 1920-ական թվականներից հետո։ Պորտուգալիայում ներկայումս բնակվում է 2.000 հայ կենտրոնացած Լիսաբոնում և Պորտոյում։ Պորտուգալիայի հայերից նշանավոր է հայ բարերար Գալուստ Գյուլբենկյանը։
Պորտուգալիայում Հայաստանի դեսպանությունը գտնվում է Հռոմում բայց ունի հյուպատոսություն Լիսաբոնում և Պորտոյում։ Հայաստանում Պորտուգալիայի դեսպանությունը գտնվում է Մոսկվայում։

## Տես նաև

* Հայերն Իսպանիայում

պ
Կատեգորիա:Հայերը Եվրոպայում
Կատեգորիա:Պորտուգալիայի ազգեր
Ժերոմ Կոջիա

**Ժերոմ Էժեն Կոջիա** (, ()), ֆրանսիացի (կորսիկացի) աստղագետ, գիսաստղերի և աստերոիդների հայտնաբերող։ Աշխատել է Մարսելի աստղադիտարանում։ 1968 թվականից 1899 թթ. ընկած ժամանակահատվածում նա հայտնաբերել է ընդհանուր առմամբ 5 աստերոիդ։ Նա հայտնաբերել է նաև մի քանի գիսաստղ, այդ թվում նաև երկար պարբերությամբ գիսաստղ C/1874 H1, ինչպես նաև կարճ պարբերությամբ Կրոմելինի գիսաստղը (27P/Crommelin) և Ստեֆան - Օտերմանի գիսաստղը, որը Կոջիան սկզբից սխալմամբ միգամածություն էր անվանել։

1916 թ. նա պարգևատրվեց Փարիզյան գիտությունների ակադեմիայի Լալանդի մրցանակով։

## Տես նաև
* Ջորջ Սիրլ
* Ֆեռնան Կուրտի
* Էդվարդ Բոուել

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Ժերոմ Էժեն Կոջիա 

Կատեգորիա:Աստերոիդ հայտնաբերողներ
Կատեգորիա:Գիսաստղ հայտնաբերողներ
Կատեգորիա:Ֆրանսիացի աստղագետներ
Կարապետ Ա Եվդոկացի

**Կարապետ Ա Եվդոկացի** (ծն. թ. անհտ.- 1477, Սիս), կաթողիկոս Մեծի Տանն Կիլիկիո՝ 1446 թվականից։

Կիլիկիայի կաթողիկոսության հիմնադիրը։ Սովորել է Սսի կաթողիկոսարանում և այնտեղ էլ ձեռնադրվել վարդապետ։ Այնուհետև Կիրակոս Ա Վիրապեցուց ձեռնադրվել է եպիսկոպոս և նշանակվել Թոքատի (Եվդոկիա) թեմակալ։ Կիրակոս Ա Վիրապեցու գահընկեց լինելուց հետո մեկնել է Սիս. կաթողիկոսի նկատմամբ կատարված բռնությունը դարձնելով պատրվակ՝ ձգտել է հայոց կաթողիկոսական աթոռը վերստին փոխադրել Սիս։ Այդ նպատակով ստանալով Կիլիկիո ամիրայի հաճությունը՝ Կարապետ Ա Եվդոկացին մեկնել է Եգիպտոս (Կիլիկիան ենթական էր Եգիպտոսի սուլթանությանը), սուլթան Աբուսայիդ Չաքմաքից ստացել հրովարտակ, անցել Երուսաղեմ, տեղի հայոց եպիսկոպոսությունն ու Սբ. Հակոբա վանքն ազատել պարտքերից, վերադարձել Սիս և կաթողիկոսական աթոռ հիմնել Սբ. Աննայի վանքում։ Փորձել է հասնել հայոց եկեղեցու իշխանապետության՝ աշխատելով ընդարձակել Սսի նորահաստատ կաթողիկոսության տարածա-իրավասության սահմանները։ Կյանքի վերջին տարիներին աթոռակից և հաջորդ է նշանակել Ստեփանոս Ա Սարաձորեցուն (Շուղրեցի, 1477-1488)։ Թաղվել է Սսում։

## Տես նաև
* Կիլիկիո Կաթողիկոսների ցանկ

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Մեծի Տանն Կիլիկիո կաթողիկոսներ
Կատեգորիա:15-րդ դարի հայ կաթողիկոսներ
Ալֆոնս Բորելի

**Ալֆոնս Լուի Նիկոլա Բորելի** (, ), ֆրանսիացի աստղագետ, գիսաստղերի և աստերոիդների հայտնաբերող, աշխատել է Մարսելի աստղադիտարանում, Ֆրանսիա։ 1868-1894 թթ. ընկած ժամանակահատվածում նա հայտնաբերել է 18 աստերոիդ, ինչպես նաև մեկ կարճ պարբերությամբ գիսաստղ 19P/Բորելին։

Նրա պատվին է անվանվել (1539) Բորելի աստերոիդը։

## Տես նաև
* Ջորջ Սիրլ
* Ֆեռնան Կուրտի
* Պոլ Անրի և Պրոսպեր Անրի

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* 

Կատեգորիա:Աստերոիդ հայտնաբերողներ
Կատեգորիա:Գիսաստղ հայտնաբերողներ
Կատեգորիա:Ֆրանսիացի աստղագետներ
Խաչատուր Բ Երաժիշտ

**Խաչատուր Բ Երաժիշտ**, *Խաչատուր Բ Զեյթունցի*, *Խաչիկ Ուլնեցի* (մոտ 1499, գ. Ուլն (Զեյթունի գավառ) - 1584 թ. փետրվարի 4, Սիս, Կիլիկիա), Մեծի Տանն Կիլիկիո կաթողիկոս` 1560-ից։ Օծվել է փետրվարի 16-ին։ Ենթադրվում է, որ «Երաժիշտ» պատվանունն ստացել է ձայնային լավ տվյալներ ունենալու և հոգևոր-եկեղեցական երաժշտության վարպետ լինելու կամ Կիլիկիայում երաժշտական արվեստը հովանավորելու համար։ Ծերության պատճառով մոտ 1581-ին իրեն փոխանորդ և հաջորդ է նշանակել Ազարիա Ջուղայեցի եպիսկոպոսին։ Վերջինիս հետ 1582-1583-ին տեսակցել է Կիլիկիայում Հռոմի պապի պատվիրակ Լեոնարդո Աբել եպիսկոպոսին և հավանաբար նրա միջոցով երկու թղթեր (պահպանվում են Վատիկանի դիվանում, «ՀԱ», 1892, № 8) ուղարկել Գրիգոր XIII պապին, որոնցով հռոմեական եկեղեցուն դավանաբանական զիջումների ճանապարհով ցանկացել է ստանալ պապի օգնությունը կամ միջնորդությունը՝ Կիլիկիայում հայ ժողովրդի քաղաքական կացությունը բարվոքելու համար։ Սակայն պապը ոչ մի իրավական քայլ չի ձեռնարկել։ Խաչատուր Բ Երաժիշտի մահից հետո (թաղվել է Սսում) գրագրությունները շարունակել է հաջորդը, բայց դարձյալ ապարդյուն։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Մեծի Տանն Կիլիկիո կաթողիկոսներ
Կատեգորիա:16-րդ դարի հայ կաթողիկոսներ
Skadden, Arps, Slate, Meagher & Flom

**Skadden, Arps, Slate, Meagher & Flom** (**Սքեյդեն, Արփս, Սլեյթ, Միգըր ընդ Ֆլոմ**, հաճախ կրճատվում է մինչև **Skadden Arps**, **Skadden**, կամ **SASM&F**), 1948 թվականին Նյու Յորքում հիմնված հայտնի իրավաբանական ֆիրմա։ Ունի մոտ 2 հազար փաստաբան։ Համարվում է ամենախոշոր, ամենահեղինակավոր և ամենաբարձր եկամուտը ունեցող ֆիրմաներից մեկը աշխարհում։ Ֆորբս ամսագիրը անվանել այս ընկերությունը «Ուոլ Սթրիթի ուժեղագույնը իրավաբանական ֆիրման» (Wall Street's most powerful law firm): Բազմաթիվ երկրներում, տվյալ ընկերությունը գրանցված է որպես սահմանափակ պատասխանատվությամբ ընկերություն։

## Տես նաև
* 100 խոշորագույն իրավաբանական ֆիրմաների ցանկ ըստ եկամտի

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:1948 իրավաբանական ֆիրմաներ
Կատեգորիա:Նյու Յորքում տեղակայված իրավաբանական ֆիրմաներ
Հենրիխ դ’Արեստ

**Հենրիխ Լուի դ'Արեստ** (, ), գերմանացի աստղագետ, ծագումով Պրուսիայից, Նեպտուն մոլորակի հայտնաբերողներից մեկը։

## Կենսագրություն
Դեռևս լինելով ուսանող դ’Արեստը օգնել է Յոհան Գալլեին Նեպտունի որոնման ժամանակ։ 1846 թ. սեպտեմբերի 23-ին նա առաջարկեց համեմատել նկարված մանրամասն աստղային քարտեզը երկնքի այն մասում, որտեղ Ուրբեն Լե Վերյեն կանխատեսել էր մոլորակի դիրքը, ընթացիկ երկնքի իրավիճակի հետ, որպեսզի գտնել անշարժ աստղերի նկատմամբ տեղաշարժված մարմինը (մոլորակը)։ Նեպտունը հայտնաբերվեց հենց նույն գիշեր։

1857-1875 թթ. դ’Արեստը եղել է Կոպենհագենյան համալսարանի աստղադիտարանի տնօրեն։

Հայտնաբերել է երեք գիսաստղ՝ երկու երկար պարբերությամբ՝ C/1844 Y2 և C/1857 D1, և մեկ կարճ պարբերությամբ՝ 6P։ Վերջինը նա հայտնաբերել է 1851 թ. Լեպցիգի աստղադիտարանում։

Ինչպես նաև հետազոտել է աստերոիդներ (հայտնաբերել է (76) Ֆրեյա աստերոիդը) և միգամածություններ։

1875 թ. պարգևատրվել է Թագավորական աստղագիտական միության ոսկե մեդալով։

Հենրիխ Լուի դ’Արեստը վախճանվել է Կոպենհագենում սրտի կաթվածից։

Նրա պատվին են անվանվել խառնարաններ Լուսնի և Մարս մոլորակի արբանյակ Ֆոբոսի վրա և (9133) դ'Արեստ աստերոիդը։

## Գրականություն
* 

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Աստերոիդ հայտնաբերողներ
Կատեգորիա:Գերմանացի աստղագետներ
Կատեգորիա:Գիսաստղ հայտնաբերողներ
Կատեգորիա:Հումբոլդտի համալսարանի շրջանավարտներ
Կատեգորիա:Շվեդիայի գիտությունների թագավորական ակադեմիայի անդամներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գիտությունների ակադեմիայի արտասահմանյան անդամներ
Ջոն Կոկրոֆտ

**Ջոն Դուգլաս Կոկրոֆտ** (, ), անգլիացի ֆիզիկոս, Լոնդոնի թագավորական ընկերության անդամ (1936)։ Ֆիզիկայի գծով Նոբելյան մրցանակի դափնեկիր (1951, Էռնեստ Ուոլթոնի հետ միասին)։ Քեմբրիջի համալսարանի պրոֆեսոր (1939 թվականից)։

1944-1946 թվականներին եղել է Մոնրեալի ատոմային էներգիայի անգլո-կանադական լաբորատորիայի տնօրեն, 1946-1958 թվականներին՝ Հարուելի Ատոմային էներգիայի գիտահետազոտական կենտրոնի տնօրեն։ Էռնեստ Ուոլթոնի հետ ստեղծել է պրոտոնների առաջին արագացուցիչը և իրագործել (1932) միջուկային ռեակցիա՝ լիթիումի թիրախը ռմբակոծելով մինչև 700 Մէվ արագացված պրոտոններով։ Հետագա տարիներին ուսումնասիրել է լիցքավորված մասնիկների և տարբեր տարրերի միջուկների փոխազդեցության ռեակցիաները։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Անգլիացի ֆիզիկոսներ
Կատեգորիա:Քեմբրիջ քաղաքում մահացածներ
Կատեգորիա:Ֆիզիկոսներ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Անգլիացի նոբելյան մրցանակակիրներ
Կատեգորիա:20-րդ դարի ֆիզիկոսներ
Կատեգորիա:Փորձարարական ֆիզիկոսներ
Կատեգորիա:Շվեդիայի գիտությունների թագավորական ակադեմիայի անդամներ
Կատեգորիա:Մանչեսթերի համալսարանի շրջանավարտներ
Կատեգորիա:Բրիտանացի նոբելյան մրցանակակիրներ
Կատեգորիա:Անգլիացի գիտնականներ
Կատեգորիա:Բաղնիքի շքանշանի ասպետներ
Ավազե մանդալա

**Ավազե մանդալա** (տիբեթերեն དཀྱིལ་འཁོར།՝կիլխոր), գունավոր ավազից մանդալաներ ստեղծելու և ոչնչացնելու տիբեթյան բուդդայականության ավանդույթ։ Ավարտելուց անմիջապես հետո ավազե մանդալան արարող վանականները ծիսականորեն ոչնչանում են այն։ Ողջ արարողակարգը խորհրդանշում է նյութական կյանքի անցողիկության մասին բուդդայականության դավանաբանական համոզմունքը։
մինի|աջից|180px|Ավազե մանդալա

## Նյութը և կառուցումը
Պատմականորեն մանդալան չի ստեղծվել բնական գունավոր ավազից, այլ՝ փշրված գունավոր քարի մանր բեկորներից։ Ժամանակակից աշխարհում նույն էֆեկտը ստանալու համար գետնին են փռում հարթ սպիտակ քար և ներկում անթափանթ թանաքով։ Ավազը փռելուց առաջ արարողությանը մասնակից վանականները նկարում են մանդալայի երկրաչափական պատկերը։ Այնուհետև ավազի հատիկները տարածում են հատուկ նախատեսված փոքր խողովակների և ձողիկների օգնությամբ, մինչև ստացվում է ցանկալի պատկերը։ Ավազե մանդալայի պատրաստումը սովորաբար մի քանի շաբաթ է տևում, քանի որ հսկայական աշխատանք է պահանջվում ավազը նման մանրամասնությամբ փռելու համար։ Վանականների խումբը միասին է աշխատում ստեղծագործության վրա՝ ստեղծելով պատկերի որևէ հատվածը և շարժվելով կենտրոնից ծայրամասեր։
 
## Թեմաները
Կալաչակրայի մանդալան, օրինակ, պարունակում է 722 աստվածություններ, որոնք պատկերված են բարդ կառուցվածք և երկրաչփություն ունեցող մանդալայում։ Յամանտակայի մանդալան ավելի քիչ աստվածություններ և երկրաչափական պատկերներ ունի, սակայն մի քանի օր է տևել պատրաստումը։ Բոլոր մանդալաների նման դրանք երկչափ են։ Հայտնի է եռաչափ մանդալա պատրաստելու դեպք Բորոբուդուրում (վանական համալիր Ջավայում)։

Ավազե մանդալաներից շատերն ունեն հատուկ արտաքին եզրագիծ, որը խորհրդանշում է շմաշանան (վայր, որտեղ վառվում են հուղարկավորության խարույկները)։

Օգտագործվող գույները սովորաբար բնական գունավոր ավազի գույներն են. մանրացված գիպս (սպիտակ), դեղին օխրա, կարմիր ավազաքար, փայտածուխ, փայտածուխի և գիպսի խառնուրդ (կապույտ)։ Կարմիրը և սևը խառնելով՝ կարելի է ստանալ շագանակագույն, կարմիրի և սպիտակի միջոցով ստացվում է վարդագույնը։ Մյուս գույները ստացվում են եգիպտացորենի ալյուրի, ծաղկափոշու, փոշիացրած արմատների և ծառակեղևի միջոցով։

## Ծիսական ոչնչացումը
Ավազե մանդալան ոչնչացվում է մեծ հանդիսավորությամբ։ Նույնիսկ աստվածության մասերը հեռացվում են հատուկ կարգով, երկրաչափական պատկերների հետ միասին, մինչև վերանում է ամբողջ մանդալան։ Ավազը հավաքում են անոթներում, ապա փաթաթում մետաքսի մեջ և դնում գետի (կամ հոսող ջրի) մեջ, որտեղ այն վերադառնում է բնությանը։ Սա խորհրդանշում է կյանքի և աշխարհի անհաստատությունը։

## Արտաքին հղումներ

* Ավազե մանդալայի ոչնչացման ծեսի տեսագրություն
* Ավազե մանդալայի ստեղծման լուսանկարներ

Կատեգորիա:Բուդդայականություն
Լոր (այլ կիրառումներ)

**Լոր** անունը կարող է վերաբերել՝

* Լոր՝ հավազգի թռչուն։
* Լոր՝ գյուղ Հայաստանի Սյունիքի մարզի Սիսիան համայնքում։
Փարիզի վարչական բաժանում

մինի|Փարիզի 20 շրջանները

Հաճախ Փարիզը անվանում են , բառացի՝ «պատերի ներսում», իսկ մերձակա արվարձանների հետ՝ , Մեծ Փարիզ։

Փարիզը բաժանվում է 20 շրջանի, որոնք համարակալված են։ Սկսած կենտրոնից և թվերը աճում են ըստ ժամացույցի սլաքի։ Փոստային ինդեքսներն են սկսած 75001–ից մինչև 75020։ Յուրաքանչյուր շրջան իր հերթին բաժանվում է 4 թաղամասի, որոնցից յուրաքանչյուրը ունի իր ոստիկանությունը։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Փարիզ
100 խոշորագույն իրավաբանական ընկերությունների ցանկ ըստ եկամտի

Սա The American Lawyer ամսագրի կողմից աշխարհի 100 խոշորագույն իրավաբանական ֆիրմաների ցանկ ըստ 2010 թվականի եկամտի։

## Տես նաև
* Եվրոպական խոշորագույն իրավաբանական ֆիրմաների ցանկ 2011 թվականի դրությամբ

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* The Lawyer Global 100 - Previous figures (2006) 

*
Ֆրիդրիխ Տիետյեն

**Ֆրիդրիխ Տիետյեն** (, ), գերմանացի աստղագետ։ 1861 թվականից աշխատել է Բեռլինի աստղադիտարանում։ Հայտնի է (86) Սեմելե աստերոիդի հայտնաբերմամբ 1866 թ.։ 1874 թվականից մինչև մահը աշխատել է աստղադիտարանի տնօրեն։

Երկնքի դիտարկումներով հետաքրքրվել է մանկուց, 1853 թ. ընդունվել է Գյոթինգենի համալսարան, որտեղ ուսումնասիրել է մաթեմատիկա և աստղագիտություն։ Ուսման ավարտից հետո տեղափոխվեց Բեռլին, 1863 թ. ստացավ դոկտորական կոչում։ Աստղագիտական ուսումնասիրություններ է կատարել հիմնականում Գերմանիայում, սակայն աշխատել է նաև Բրիտանական Հնդկաստանում 1868 թ.։ 1866 թ. աստղադիտարանի տնօրենի հետ դիտարկումներ է կատարել Գերմանիայի հյուսիսում միջին եվրոպական աստիճանային սանդղակի չափումների համար, պրուսական թագավորի պատվերով։ Երբեք ընտանիք չի ունեցել, մահացել է սրտի հիվանդությունից։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Աստերոիդ հայտնաբերողներ
Կատեգորիա:Գերմանացի աստղագետներ
Կատեգորիա:Գերմանացի գիտնականներ
Ֆրեդերիկ Բանտինգ

**Ֆրեդերիկ Գրանտ Բանտինգ** (, ), կանադացի ֆիզիոլոգ։

1916 թվականին ավարտել է Տորոնտոյի համալսարանի բժշկական ֆակուլտետը։ Ենթաստամոքսային գեղձի լանգերհասյան կղզյակների հորմոնը՝ ինսուլինը, հայտնաբերելու և մաքուր վիճակում ստանալու համար Բանտինգին (Ջոն Մակլեոդի հետ) շնորհվել է Նոբելյան մրցանակ (1923)։ Նա եղել է ֆիզիոլոգիայի և բժշկագիտության ասպարեզում այդ հեղինակավոր պարգևին արժանացած ամենաերիտասարդ գիտնականը. մրցանակի շնորհման պահին 32 տարեկան էր։ Զոհվել է օդային աղետի ժամանակ։

Որպես Ֆրեդերիկ Բանտինգի վաստակը գնահատելու նշան՝ շաքարախտի դեմ պայքարի համաշխարհային օրը համապատասխանեցվել է նրա ծննդյան օրվա հետ և նշվում է նոյեմբերի 14-ին։

Բանտինգը մշտապես ընդգծել է իր օգնականի՝ Չարլզ Բեսթի ավանդը ինսուլինի հայտնաբերման գործում (ի դեպ՝ իբրև երախտագիտության նշան՝ նրա հետ կիսել էր Նոբելյան մրցանակը)։ 1934 թվականին Մեծ Բրիտանիայի Գևորգ V թագավորը Բանտինգին ասպետի տիտղոս է շնորհել։ Դափնեկիր գիտնականը եղել է Կանադայի թագավորական ընկերության (1926) և Լոնդոնի թագավորական ընկերության անդամ (1935)։

## Պարգևներ և մեծարանք
* 1919 — Զինվորական խաչ
* 1923 — Ջոն Սքոթի մեդալ
* 1923 — Նոբելյան մրցանակ ֆիզիոլոգիայի և բժշկագիտության ասպարեզում
* 1934 — Բրիտանական կայսրության ասպետ-կոմանդոր
* 1994 — ներառվել է Կանադայի բժշկական փառքի սրահ (Canadian Medical Hall of Fame)
* 2004 — ներառվել է գյուտարարների ազգային փառքի սրահ։

Նրա անունով են կոչվել Լուսնի խառնարաններից մեկը, մեկ աստերոիդ , սահմանվել է նրա անունը կրող մեդալ, որը 1941 թվականից սկսած՝ յուրաքանչյուր տարի շնորհվում է շաքարախտի բուժման, հաղթահարման գործում աչքի ընկած գիտնականի։

## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն
* 

## Արտաքին հղումներ
* 
* Ֆրեդերիկ Բանտինգի կենսագրությունը Նոբելյան կոմիտեի կայքում

Կատեգորիա:Բժշկության կամ ֆիզիոլոգիայի բնագավառում Նոբելյան մրցանակի դափնեկիրներ
Կատեգորիա:Կանադացի բժիշկներ
Կատեգորիա:Կանադացի ֆիզիոլոգներ
Կատեգորիա:Նոբելյան մրցանակի դափնեկիրներ
Կատեգորիա:Տորոնտոյի համալսարանի շրջանավարտներ
Հարբած վարպետը

**«Հարբած վարպետը» **(), ռեժիսոր Յուեն Վու-Պինի ֆիլմերից, որի գլխավոր դերերը մարմնավորում են Ջեքի Չանը, Սիու Տիեն Յուենը, Յանգ Լի Հվանգը, Սիու Հունգ Չեմը, Չեն Տիեն Լունգը, Չինգ Չիանգը, Ջինգ Մեն Ֆանգը, Հսյու Հսիան, Յինգ Լին, Չաո Լինը։

## Սյուժե
Երիտասարդ Վոնգ Ֆեյ Հունը, Չինաստանի ապագա հերոսը, անօգնականների և հալածականների պաշտպանը, երիտասարդ ժամանակ շատ համարձակ էր և անլսող։ Այնպես, որ հայրը անկառավարելի որդուն ուղարկեց հորեղբոր մոտ, որը կունգ ֆուի հայտնի վարպետ է, և մեծ էքսպերտ է երկու բանում՝ թունդ սպիրտային խմիչնքեր խմելու մեջ և ինքնահավան երիտասարդներից հիմարությունը վանելու գործում։ Զարմանալի չէ, որ առաջին իսկ հնարավորության դեպքում հերոսը փախչում է սադիստ հորեղբորից։ Բայց նրան ավազակները ծեծի են ենթարկում և նա կրկին հետ է գալիս Հարբած Վարպետի մոտ։ Նա անխոս դիմանում է բոլոր չարչարանքներին, որպեսզի տիրապետի մարտարվեստի ողջ հմտությանը և վրեժխնդիր լինի իրեն նեղացնողից։

## Դերերում

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* 
* 

Կատեգորիա:1978 ֆիլմեր
Կատեգորիա:Կինոկատակերգություններ
Կատեգորիա:Հոնկոնգյան ֆիլմեր
Կատեգորիա:Մարտաֆիլմեր
Կատեգորիա:Յուեն Վու-Պինի ֆիլմեր
Հարբած վարպետը 2

**«Հարբած վարպետը 2» **() ռեժիսոր Լյու Չյալյան և Ջեքի Չանի համատեղ ֆիլմերից, որի գլխավոր դերերը մարմնավորում են Ջեքի Չանը, Լանգ Տին, Անիտա Մուին, Ֆելիքս Վոնգը, Լյու Չյալյանը, Քեն Լոն, Կար Լոկ Չինը, Հու Սունգ Պակը, Չի-Կվոնգ Չեունգը, Յի Սան Հոնը։

## Սյուժե
Հարբած Վարպետը վերադառնում է։ Նրա մարտարվեստը դառնում է ավելի հղկված և ծիծաղելի։ Իր հոր հետ առևտրից տուն վերադառնալիս հանրաճանաչ «հարբած վարպետը» ներքաշվում է խարդախության մեջ։ Արտասահմանցիները փորձում են թանկարժեք ռելիկվիա տեղափոխել Չինաստանից, իսկ հայրենասերները ջանում են խանգարել դրան։ Ցավոք Վոնգ-Ֆեյ Հունգի հայրը չի տիրապետում և ոչ մի մարտաձևի և արդյունքում Ջեքի Չանը մենակ է մարտնչելու թշնամական խմբի հետ։

## Դերերում

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* 
* 

Կատեգորիա:1994 ֆիլմեր
Կատեգորիա:Լյու Չյալյանի ֆիլմեր
Կատեգորիա:Կինոկատակերգություններ
Կատեգորիա:Հոնկոնգյան ֆիլմեր
Կատեգորիա:Մարտաֆիլմեր
Կատեգորիա:Ջեքի Չանի ֆիլմեր
Փշավներ

[մինի|Վրաց գրականության հանճար [Վաժա Փշավելայի և նրա ընտանիքի նկարը]]
**Փշավներ** (), վրացիների էթնիկ խումբ։ Ապրում են Վրաստանի Մցխեթ-Մթիանեթի երկրամասում, Դուշեթ քաղաքում, Փշավի Արագվի գետի ավազանում, ինչպես նաև  Արևելյան Վրաստանի որոշ շրջանների կոմպակտ բնակավայրերում։ Խոսում են վրացերենի փշավյան բարբառով։ Ընդհանուր թիվը մոտ 30 000 մարդ։ 1886 թվականին նրանց թիվը կազմում էր 9115 մարդ։

## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն
* 
* 
*
Ջովաննի Բատիստա Տիեպոլո

**Ջովաննի Բատիստա Տիեպոլո** (, ), իտալացի նկարիչ և փորագրիչ։ Վենետիկի դպրոցի 18-րդ դարի խոշորագույն ներկայացուցիչ։

## Կենսագրություն
Սովորել է Վենետիկում՝ Գրեգորիո Լաձարինիի մոտ, կրել Պաոլո Վերոնեզեի և Ջովաննի Բատիստա Պյացետտիի ազդեցությունը։ Աշխատել է հիմնականում Վենետիկում, ինչպես նաև Միլանում (1731-1732, 1737, 1740), Վյուրցբուրգում (1750-1753), Մադրիդում (1762-1770)։

Տիեպոլոյի վաղ շրջանի (1716-1734) գործերում դրսևորվել եննկարչին բնորոշ հարուստ երևակայությունն ու դեկորատիվ թափը (Վենետիկի Դոլֆինո պալատի նկարաշարը, 1725-ից հետո, այժմ՝ Էրմիտաժում, Սանկտ Պետերբուրգ և այլ հավաքածուներ)։ 1735-1750 թվականներին Տիեպոլոյի գործերը դարձել են լայնաշունչ և արտահայտիչ, կոլորիտը պայծառացել է և հարստացել նուրբ երանգներով (Վենետիկի Ջեզուատի, 1737-1739, և Սկալցի, 1743-1744, եկեղեցիների առաստաղապատկերները)։

1750-1760-ականներին մեծ փառքի հասած Տիեպոլոն աշխատել է նաև օտարերկրյա արքունիքների համար, ընտրվել Վենետիկի Գեղարվեստի ակադեմիայի նախագահ (1756-1758)։ Այդ շրջանում են կատարվել նրա լավագույն որմնանկարաշարերը (Վյուրցբուրգի արքեպիսկոպոսական նստավայր, 1750-1753, Վենետիկի պալացցո Լաբիա, մոտ 1750 և այլն), որոնք առանձնանում են տոնական ճոխությամբ, տարբեր գույների նուրբ երանգներով հարուստ, պայծառ կոլորիտով։ 1740-1750-ականներին են պատկանում կերպարների զգացմունքայնությամբ և վիրտուոզ տեխնիկայով հատկանշվող Տիեպոլոյի հաստոցային կարևորագույն գործերը («Ամփիտրիտեի հաղթարշավը», մոտ 1740, Դրեզդենի պատկերասրահ, «Մոգերի երկրպագությունը», 1753, Հին պինոկոտեկա, Մյունխեն)։ 1762-1766 թվականներին Մադրիդում թագավորական պալատի համար գեղանկարել է մի շարք առաստաղապատկերներ։

Տիեպոլոյի ստեղծագործությունն իր ավարտին է հասցրել 16-18-րդ դարերի իտալական մոնումենտալ-դեկորատիվ գեղանկարչության զարգացումը։ Նրա որմնանկարներն ու գեղանկարներն իրենց անհատակ տարածությամբ, անսանձ դինամիկայով և գեղանկարչական ազատությամբ, լուսաօդային էֆեկտների կատարելությամբ, գույների թեթևությամբ ու թափանցիկությամբ, ռակուրսների ու տեսանկյունների նորարարությամբ ու անսպասելիությամբ համաշխարհային մոնումենտալ-դեկորատիվ արվեստի բարձունքներից են։ Տիեպոլոն իր կոմպոզիցիաները հրաշալիորեն է կապել ինտերիերին, ստեղծելով ռեալ տարածության խորություն ու ընդարձակության պատրանք։ Հանդես է եկել նաև իբրև դիմանկարիչ, եղել հմուտ գծանկարիչ և օֆորտիստ։

## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն
* Ольшанская Н. И., Тьеполо, М., 1957.

## Արտաքին հղումներ

Կատեգորիա:Իտալացի նկարիչներ
Կատեգորիա:Իտալացի փորագրիչներ
Կատեգորիա:Իտալացի գրաֆիկներ
Ջեյ Զի

**Շոն Քորի Կարտեր** (անգլ`. Shawn Corey Carter, ), առավել հայտնի իր **Ջեյ Զի** (*Jay-Z*) բեմական կեղծանվամբ, ամերիկացի ռեփեր, պրոդյուսեր և գործարար։ Համարվում է հիփ-հոփ ասպարեզի առավել հաջողված ներկայացուցիչներից մեկը, ում կարողությունը 2021 թվականի դրությամբ գնահատվել է մոտ 1,4 միլիարդ ԱՄՆ դոլար։ Def Jam Recordings և Roc-A-Fella Records ձայնագրման ստուդիաների նախկին գործադիր տնօրենն է և ներկայիս The 40/40 Club-ի և NBA-ի ակումբ «Բրուքլին Նեթսի» համասեփականատերերը։

Ամուսնացած է երգչուհի Բեյոնսե Նոուլզի հետ։ Համատեղ կյանքում զույգն ունեցել է մեկ զավակ՝ Բլու Այվի Կարտեր (ծ. 2012) անունով։ Կարիերայի ընթացքում Ջեյ Զին թողարկել է հետևյալ ալբոմները՝
* Reasonable Doubt
* The Life & Times Of S. Carter Vol.1
* The Life & Times Of S. Carter Vol.2
* The Life & Times Of S. Carter Vol.3
* The Dynasty: Roc La Familia
* The Blueprint
* MTV Unplugged
* The Blueprint 2 : The Gift & The Curse
* The Blueprint 2.1
* The Black Album
* Kingdome Come
* American Gangster
* The Blueprint 3

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
*
*Ջեյ Զի - IMDb էջը

Կատեգորիա:1969 ծնունդներ
Կատեգորիա:20-րդ դարի ամերիկացի գործարարներ
Կատեգորիա:20-րդ դարի ամերիկացի երաժիշտներ
Կատեգորիա:21-րդ դարի ամերիկացի գործարարներ
Կատեգորիա:21-րդ դարի ամերիկացի երաժիշտներ
Կատեգորիա:21-րդ դարի ամերիկացի ռեփերներ
Կատեգորիա:21-րդ դարի ամերիկացի տղամարդ գրողներ
Կատեգորիա:Brit Awards մրցանակի դափնեկիրներ
Կատեգորիա:«Գրեմմի» մրցանակի դափնեկիրներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի բարերարներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի կինոպրոդյուսերներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի ռեփերներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի տղամարդ կինոդերասաններ
Կատեգորիա:Բեմական կեղծանուններ
Կատեգորիա:Նյու Յորք քաղաքում ծնվածներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի միլիարդատերեր
Կատեգորիա:Ամերիկացի երաժիշտներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի երաժշտական պրոդյուսերներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի գործարարներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի ձեռնարկատերեր
Կատեգորիա:Ամերիկացի հիփ հոփ երգիչներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի ներդրողներ
Փարիզի ճարտարապետություն

Փարիզը դարերի ընթացքում կերպավորվել Է տարբեր ճարտարապետական ոճերի ազդեցության ներքո, սակայն գլխավորապես համաչափ կառուցապատման ն տարածական հորինվածքների ներդաշնակ միասնության շնորհիվ, պահպանել Է գեղարվեստական ամբոդջկանաթյունը։ Տակավին միջնադարից քաղաքը, որի պատմական կորիզը Սիտե կղզին Է, կառուցապատվել Է օղաշառավղային սկզբունքով։ Հատակագծի հիմքը կազմել են՝ հյուսիսից հարավ, Սիտեով անցնող՝ Սեաստոպոլ, Ստրասբար, Սեն Միշել բուլվարների և արևելքից արևմուտք, Աենին (երկու ափերը Մեծ Փարիզում միացնում են 60-ից ավելի կամուրջ)զուգահեո՝ Աենա Անտուան, Սենա Օնորե փողոցների գծերը։ Շաոավղային մայրուղիները հատվում են բուլվարների այն օղակներով, որոնք ընկած են նախկին ամրոցապարիսպների տեղում։ Պատմականորեն Փարիզում առաջացել է 3 կենտրոն, որի շուրջն աճել ե կազմավորվել է քաղաքը՝ Աիտե կղզին (III դարից), Աենի Փարիզի աջ և ձախ ափերը։

Կատեգորիա:Փարիզ
Կատեգորիա:Ֆրանսիայի ճարտարապետություն
Good Girl Gone Bad

**Good Girl Gone Bad**, բարբադոսցի երգչուհի Ռիհաննայի երրորդ ալբոմը։ Ձայնագրվել է Def Jam ձայնագրման ստուդիայում և վաճառքի է հանվել 2007 թվականի մայիսի 30-ին։ Ալբոմում տեղ են գտել Christopher "Tricky" Stewart-ի, Evan Rogers-ի, Carl Sturken-ի, Ne-Yo-ի, StarGate-ի և Timbaland-ի ձայնագրած երգերը։
Ալբոմը դարձել է դեբյուտային U.S. ''Billboard'' 200-ի չարտերում գրավելով առաջին հորիզոնականը։ Հենց առաջին մեկ շաբաթվա ընթացքում վաճառվել է 162000 օրինակ։

## Երգացանկ

## Սինգլներ
# "Umbrella" - մարտի 29, 2007
# "Shut Up and Drive" - հունիսի 12, 2007
# "Hate That I Love You" - օգոստոսի 21, 2007
# "Don't Stop the Music" - սեպտեմբերի 7, 2007
# "Take a Bow" - ապրիլի 15, 2008
# "If I Never See Your Face Again" - մայիսի 8, 2008
# "Disturbia" - հուլիսի 22, 2008
# "Rehab" - հոկտեմբերի 6, 2008

## Հիթ-շքերթներ

### Շաբաթական հիթ-շքերթներ

### Տարեվերջյան հիթ-շքերթներ

### Բոլոր ժամանակների հիթ-շքերթներ

## Հավաստագրումներ

|-

## Թողարկման պատմություն

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:2007 ալբոմներ
Կատեգորիա:Ռիհաննայի ալբոմներ
Կատեգորիա:Անգլալեզու ալբոմներ
Մի քիչ կունգ ֆու

**«Մի քիչ կունգ ֆու»** () ռեժիսոր Չեն Չիխվաի ֆիլմերից, որի գլխավոր դերերը մարմնավորում են Ջեքի Չանը, Չհանգ-երհ Լանգը, Չին Լան Չենը, Չի-պինգ Չանգը, Քենգ Կեմը, Գոնգ Հոհը, Դի Տսեն, Հանգ Հսյուն, Ան Չանգ Հուն, Սայ Յու Չինը։

## Սյուժե
Սուրբ նեֆրիտը պահպանող խմբին միանում է մի նորեկ, որը ոչ մի բան չի հասկանում մարտարվեստներից։ Պրոֆեսիոնալները նրան մարտարվեստ են սովորեցնում և շուտով նա անհավասար պայքարի մեջ է մտնում հանցավոր կլանի հետ։

## Դերերում

## Արտաքին հղումներ
* 
* 

Կատեգորիա:1978 ֆիլմեր
Կատեգորիա:Կինոկատակերգություններ
Կատեգորիա:Հոնկոնգյան ֆիլմեր
Կատեգորիա:Մանդարին լեզվով ֆիլմեր
Կատեգորիա:Մարտաֆիլմեր
Կատեգորիա:Չեն Չիխվայի ֆիլմեր
Տավուշի հոգևոր վերածնունդ

**Տավուշի հոգևոր վերածնունդ հիմնադրամ**, Հայաստանի Հանրապետությունում գործող հիմնադրամ։ Հիմնադրամի նախագահն է Հայկ Չոբանյանը։
2012 թվականի օգոստոսի 18-ից սկսած՝ հիմնադրամը նախաձեռնությամբ՝ Տավուշի մարզի Բերդ քաղաքում անցնում է Շամշադինի մեղրի և հատապտուղների փառատոն։ 
Հիմնադրամի նախաձեռնությամբ Բերդ քաղաքում սկսվել է Սուրբ Գևորգ եկեղեցու կառուցումը։

## Տես նաև
* Տավուշի մարզ

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:2012 հիմնադրումներ Տավուշի մարզում
Կատեգորիա:Տավուշի մարզի հասարակություն
Դիլանօղլի

**Դիլանօղլի**, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Խարբերդի վիլայեթի Չարսանջակի գավառակում։ Գտնվում էր Բոլոմոր ջրի աջ ափին, Մեծկերտ գյուղաքաղաքի մոտակայքում։

Տարածքը լեռնային էր։

## Պատմություն
Բնակիչները բռնությամբ տեղահանվել են 1915-ին, Մեծ եղեռնի ժամանակ։ Մեծ մասը զոհվել է գաղթի ճանապարհին։ Սակավաթիվ փրկվածներն ապաստանել են տարբեր երկրներում։

## Բնակչություն
Հնում եղել է զուտ հայաբնակ գյուղ։ XX դարի սկզբներին ուներ 128 հայ և 50 քուրդ բնակիչ։

## Տնտեսություն
Զբաղվում էին հացահատիկի մշակությամբ, այգեգործությամբ, անասնապահությամբ, արհեստներով։

## Պատմամշակութային կառույցներ
Դիլանօղլիի անշուք եկեղեցին կիսախարխուլ վիճակով պահպանվել էր մինչև XX դարի սկզբները։

## Տես նաև
* Խարբերդի նահանգի հայաբնակ բնակավայրեր

## Ծանոթագրություններ

## Աղբյուրներ
* «Հայաստանի և հարակից շրջանների տեղանունների բառարան» (5 հատորով), 1986-2001 թթ., Երևանի Համալսարանի հրատարակչություն
Տիլզիտի հաշտություն

[300px|մինի|[Նապոլեոնի և Ալեքսանդր I-ի հանդիպումը Նեմանի վրա ]]
**Տիլզիտի հաշտության** պայմագրեր ՝Ֆրանսիայի և Ռուսաստանի, Ֆրանսիայի և Պրուսիայի միջև. կնքվել են Տիլզիտում (այժմ՝ ք. Սովետսկ, Կալինինգրադի մարզում) հուլիսի 7-ին (հունիսի 25) և հուլիսի 9-ին, 1806-1807 թվականներին պատերազմում 4-րդ կոալիցիայի (Ռուսաստան, Պրուսիա) դեմ նապոլեոնյան Ֆրանսիայից տարած հաղթանակից հետո։

Ֆրանս-պրուսական պայմանագրով Պրուսիան կորցնում էր իր տարածքի և բնակչության գրեթե կեսը։ Էլբա գետի ձախափնյան հողերն անցնում էին նորաստեղծ Վեստֆալյան թագավորությանը, Կոտբուսի շրջանը՝ Սաքսոնիային, Դանցինգը (Գդանսկ) հայտարարվում էր ազատ քաղաք։ Պրուսիայից անջատված լեհական Բելոստոկի ոչ մեծ շրջանը տրվում էր Ռուսաստանին, Պրուսիայից վերցված լեհական հողերից (Պոզնանի և Վարշավայի մարզերից) ստեղծվում էր Վարշավայի դքսությունը (անձնական ունիայով կապվում էր Սաքսոնիայի հետ)։ Ալեքսանդր I-ը ճանաչում էր Նապոլեոն Բոնապարտի կատարած փոփոխությունները Եվրոպայում, խոստանում էր միջնորդ հանդես գալ Ֆրանսիայի և Մեծ Բրիտանիայի միջև, պարտավորվում զինադադար կնքել Թուրքիայի հետ և իր զորքերը դուրս բերել Վալախիայից և Մոլդովայից, ճանաչել Ֆրանսիայի գերիշխանությունը Հոնիական կղզիներում և Կատտարո ծովախորշում։ Նապոլեոնը համաձայնում էր վերականգնել Օլդենբուրգ, Մեկլենբուրգ-Շվերին, Սաքսեն-Կոբուրգ դքսությունները և դրամական օժանդակություն տալ որոշ գերմանական իշխանների։ Միաժամանակ ստորագրված գաղտնի դաշնագրով Ռուսաստանը և Ֆրանսիան պարտավորվում էին համատեղ պատերազմ մղել ցանկացած տերության դեմ։ Ռուսաստանի միջնորդությունից Անգլիայի հրաժարվելու, ինչպես նաև նրա կողմից ծովերի ազատության սկզբունքը խախտելու և Ֆրանսիայից զավթած  գաղութները չվերադարձնելու դեպքում Ռուսաստանը պարտավորվում էր խզել դիվանագիտական հարաբերությունները Անգլիայի հետ և փաստորեն միանալ Ցամաքային բլոկադային։ Ֆրանսիայի միջնորդությունից Թուրքիայի հրաժարվելու դեպքում Նապոլեոնը խոստանում էր պատերազմի մեջ մտնել Թուրքիայի դեմ և բաժանել նրա եվրոպական տիրույթները։ Միաժամանակ, Նապոլեոնն իր պատրաստակամությունն էր հայտնում աջակցել Ռուսաստանին՝ Շվեդիայի դեմ պայքարում։

Ֆրանս-պրուսական պայմանագրով Պրուսիան տարածքային զիջումներից բացի, պարտավորվում էր կրճատել բանակը մինչև 40 հազար մարդ, վճարել 100 միլիոն ֆրանկ ռազմատուգանք և միանալ Ցամաքային բլոկադային։

Տիլզիտի հաշտությունը չվերացրեց ռուս-ֆրանսիական սուր հակասությունները, որոնք հանգեցրին 1812 թվականի պատերազմին, որի սկսվելով Տիլզիտի հաշտությունը կորցրեց իր ուժը։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Միջազգային պայմանագրեր
Կատեգորիա:Ռուսական կայսրության պայմանագրեր
Կատեգորիա:Ֆրանսիայի խաղաղության համաձայնագրեր
Կատեգորիա:Ռուսաստանի խաղաղության պայմանագրեր
Տիլիմլի

**Տիլիմլի**, *Դիլիմլի*, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Դիարբեքիրի վիլայեթի Բալու գավառում։

Առաջին համաշխարհային պատերազմի նախօրեին ուներ մոտ 36 տուն հայ բնակիչ։ Զբաղվում էին հացահատիկի մշակությամբ, այգեգործությամբ, անասնապահությամբ, արհեստներով։

Գյուղում կար եկեղեցի՝ կից վարժարանով։

Բնակիչները բռնությամբ տեղահանվել են 1915 թվականին, Մեծ եղեռնի ժամանակ։ Մեծ մասը զոհվել է գաղթի ճանապարհին։ Սակավաթիվ փրկվածներն ապաստանել են տարբեր երկրներում։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Ծոփքի բնակավայրեր
Կատեգորիա:Արևմտյան Հայաստանի գյուղեր
Սֆինքս

մինի|աջից|360px|Գիզայի մեծ Սֆինքսը։
**Սֆինքս**, (), կնոջ գլխով, առյուծի մարմնով ու թաթերով, արծվի թևերով, ցլի պոչով դիցաբականական արարած։

Աշխարհի տարբեր մասերում կան Սֆինքսի պատկերով արձաններ, դրանցից ամենահայտնին եգիպտական մեծ սֆինքսն է, որը կառուցված է Քեոփսի բուրգի հարևանությամբ։

## Եգիպտական սֆինքսներ
240px|մինի|Էդիպոսն ու սֆինքսը
[thumb|upright=1.1|Ասորական լամասու [Բրիտանական թանգարանում։]]
Ամենախոշորը և ամենահայտնին Գիզայի մեծ սֆինքսն է, որը տեղադրված է Գիզայի մեծ բուրգի հարևանությամբ Նեղոս գետի ձախ ափին և նայում է դեպի արևելք ()։ Չնայած նրան, որ կառույցի տարեթիվը հայտնի չէ, ենթադրվում է, որ մեծ Սֆինքսի դեմքը նմանեցված է մ.թ.ա. 2558-2532 թվականներին թագավորած Քեֆրեն փարավոնին։

Ամբողջական կրաքարե ժայռից կերտած արձանի երկարությունը 60 մետր է, բարձրությունը՝ 20։ Գլուխը գագաթից մինչև կզակը հավասար է 9 մետրի։ Սֆինքսը հին եգիպտացիների մոտ հայտնի է եղել տարբեր անուններով։ Նրան Սֆինքս է անվանել պատմահայր Հերոդոտը և այդ անունով էլ հիմա հայտնի է աշխարհում։ ժամանակի ընթացքում մարդիկ սֆինքս ասելո նկատի են ունեցել հենց Գիզայի կամ Մեծ Սֆինքսը։ Նա գտնվում է Քեֆրեն փարավոնի բուրգից ոչ հեռու, կառուցվել է նրա կողմից, մոտ. 5000 տարի առաջ։ Ի պատիվ Քեֆրեն փարավոնի՝ Սֆինքսի թաթերի տակ կառուցել են տաճար-դամբարան և այն կոչել են Սֆինքսի տաճար։ Ավելի քան կես դար առաջ գիտնականներին հաջողվեց պարզել, որ նրա դեմքը Քեֆրեն փարավոնինն է, իսկ մարմինը՝ առյուծի։ Քեֆրենը Քեոփս փարավոնի եղբայրն է, երկրորդ բուրգի կառուցողը։ Նա հաջորդեց Քեոփսին և թագավորեց 56 տարի։

Եգիպտական մյուս հայտնի սֆինքսը գրանիտից քանդակած Հաթշեփսութ փարավոնի գլխով սֆինքսն է։

## Հունական տարբերակ
Սֆինքսի գաղափարը հույները փոխառել են եգիպտացիներից։

Հունական դիցաբանությունում համարվում է, որ սֆինքսը հրեշային արարածներ Տիփոնի և Եքիդնայի ծնունդ է և ավերածությունների չար դեմոն։ Այստեղ սֆինքսն ունի կնոջ գլուխ և իրան, առյուծի մարմին, արծվի թևեր և օձի գլխով ավարտվող պոչ։

Հույները նաև համարում էին, որ Սֆինքսը ծնվել է Հունաստանից դուրս՝ Եթովպիայում։ Սֆինքսը եղել է Քիոս անտիկ քաղաք-պետության խորհրդանիշը և եղել է կնիքների ու մետաղադրամների դիմերեսների վրա մ.թ.ա. 6-րդ դարից մինչև մ.թ. 3-րդ դարը։

### Սֆինքսի առեղծված
Պատմվում է, որ Սֆինքսը պահպանում էր Թեբե քաղաքի մուտքը և այնտեղ մտնողներին առաջարկում էր հանելուկներ։ Դրանցից ամենահայտնին հետևյալն է. «Ո՞ր արարածն է սկզբից քայլում չորս ոտքով, հետո՝ երկու և հետո՝ երեք»։ Պատասխանն է՝ «Մարդը» (մարդու մանկությունը, երիտասարդությունը և ծերությունը)։ Որոշ դեպքերում նշվում է մի այլ հանելուկ. «Երկու քույր են, առաջինը կյանք է տալիս երկրորդին, որից հետո երկրորդը՝ առաջինին»։ Պատասխանն է՝ «Ցերեկն ու գիշերը»։

Հունական դիցաբանության համաձայն՝ այն բանից հետո, երբ Էդիպ արքան պատասխանեց հանելուկներին, սֆինքսը նետվեց անդունդը։

## Լամասու
Լամասուները Միջագետքում և Ասորեստանում տարածված պահապան աստվածություններ էին։ Ունեին առյուծի կամ ցլի մարմին, արծվի թևեր և մարդու գլուխ։

Լամասուների արձանները տեղադրվում էին քաղաքների մուտքերի մոտ, որպեսզի այնտեղ մտնողները տեսնեն նրանց։ Նրանք հանդիսանում էին ուժի խորհրդանիշ։

## Տես նաև
* Սֆինքսի պատվին է իր անունն ստացել 1918 թվականին հայտնաբերված (896) Սֆինքս աստերոիդը։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Դիցաբանական էակներ
Երիտասարդ վարպետը

**«Երիտասարդ վարպետը» **(), ռեժիսոր Ջեքի Չանի ֆիլմերից, որի գլխավոր դերերը մարմնավորում են Ջեքի Չանը, Յուեն Բյաոն, Վեյ Պայը, Լիլի Լայը, Քեն Շին, Վան Վենգը, Հակ-Օն Ֆանգը, Հոյ Սան Լին, Ֆենգ Տիենը, Ֆենգ Ֆենգը։

## Սյուժե
Զանցանքի համար երիտասարդ վարպետին դուրս են թողնում կունգ ֆուի դպրոցից։ Նա ընկնում է չարագործների ցանցը, որոնք հանցավոր նպատակներով լիովին օգտագործում են նորեկի հմտությունները։ Երիտասարդ վարպետի հետքի վրա են ընկնում և՛ ոստիկանությունը, և՛ նրա լավագույն ընկերը։ Մնում է տեսնել, թե կհաջողվի ընկերոջը երիտասարդ վարպետին դուրս բերել չարագործների որջից և նրան ծառայեցնել բարի նպատակների համար, թե ո'չ։

## Դերերում

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* 
* 

Կատեգորիա:1980 ֆիլմեր
Կատեգորիա:Կինոկատակերգություններ
Կատեգորիա:Հոնկոնգյան ֆիլմեր
Կատեգորիա:Մարտաֆիլմեր
Կատեգորիա:Ջեքի Չանի ֆիլմեր
Ռոբերտ Քարդաշյան

**Ռոբերտ Ջորջ Քարդաշյան** (, ), ամերիկահայ փաստաբան, որը հայտնի է դարձել հայտնի ամերիկյան ֆուտբոլիստ Օ Ջեյ Սիմփսոնի գործը հաղթելով։

## Կենսագրություն
Ծնվել է Լոս Անջելեսի հաջողակ ձեռներեցների ընտանիքում։ Նրա նախապապն ու մեծ մայրը՝ Սեմ և Հարոմ Քարդաշովները, Կարսի շրջանի հայեր էին, ովքեր գաղթել էին ԱՄՆ։ Նրա ընտանիքը զբաղվում էր մսամթերքի փաթեթավորման բիզնեսով, սակայն նա նախընտրեց դառնալ իրավաբան և 1967 թվականին ստացել է իրավաբանի դոկտորի կոչում Սան Դիեգոյի համալսարանի իրավաբանական դպրոցից։ Նա մոտ 10 տարի աշխատել է իր մասնագիտությամբ, իսկ հետո զբաղվել բիզնեսով։ Նա իրավաբանական գործունեությանը վերադարձավ միայն Օ.Ջեյ Սիմփսոնի գործի մեկնարկից հետո՝ 1995 թվականին։
Մահացել է 2003 թվականի սեպտեմբերի 30-ին, 59 տարեկան հասակում,  կերակրափողի քաղցկեղից.

## Ընտանիքը
1978-ից մինչև 1990 թվականները նա ամուսնացած էր Քրիս Ջեների (Հութոն) հետ, այս ամուսնությունից նրանք ունեցան երեք դուստր՝ Քորթնին, Քիմը և Քլոեն, ինչպես նաև որդի՝ Ռոբերտ Քարդաշյան կրտսերը։
2007 թվականի հոկտեմբերին՝ Ռոբերտ Քարդաշյանի մահից չորս տարի անց, ամերիկյան «E» հեռուսալիքը թողարկել է «Քարդաշյանների ընտանիքը» ռեալիթի շոուն՝ նրա երեխաների և նախկին կնոջ մասնակցությամբ.:

## Սիմփսոնի գործը
Քարդաշյանն ու Սիմփսոնն առաջին անգամ հանդիպել են թենիս խաղալիս 1970-ականների սկզբին և մտերիմ ընկերներ են դարձել։ Երբ Սիմփսոնին մեղադրեցին սպանության մեջ, մոտ 20 տարի էր, ինչ Քարդաշյանը վերջին անգամ դատարանում էր, և նրա փաստաբանական արտոնագիրը երեք տարով ժամկետանց էր։ Այնուամենայնիվ, Քարդաշյանը թարմացրեց իր լիցենզիան՝ միանալու Սիմփսոնի գործով աշխատանքին, և Սիմփսոնի նախաձեռնությամբ դարձավ նրա գործի գլխավոր փաստաբանը։
Նիկոլ Սիմփսոնի (Օ. Ջ. Սիմփսոնի նախկին կինը) և Ռոնալդ Գոլդմանի (նրա ընկերը) սպանությունից անմիջապես հետո Օ. Ջեյ Սիմփսոնն ապրել է Քարդաշյանների տանը, որտեղից փախել է ոստիկանությունից։ Քարդաշյանին նկատել են Սիմփսոնի պայուսակը կրելիս այն օրը, երբ վերջինս Չիկագոյից ներս է մտել։ Դատախազն օգտագործել է այս փաստը մեղադրող կողմում՝ ենթադրելով, որ Սիմփսոնի վերաբերյալ ապացույցները կարող են լինել ճամպրուկում՝ հագուստ կամ սպանության զենք, սակայն այս մեղադրանքը երբեք չի ապացուցվել, և մի քանի ամիս անց կատարված պայուսակի խուզարկումը նույնպես պարզաբանում չի կատարում գործում։ 
Ակնկալվում էր, որ Սիմփսոնը ոստիկանություն կներկայանա 1994 թվականի հունիսի 17-ին, սակայն նա չներկայացավ, և Քարդաշյանը հավաքված լրագրողներին կարդաց Սիմփսոնի նամակը լրատվամիջոցներին, որը շատերի կողմից մեկնաբանվեց որպես ինքնասպանության գրություն։

Սիմփսոնի գործի ավարտից որոշ ժամանակ անց Քարդաշյանը բացահայտորեն կասկածներ հայտնեց Սիմփսոնի անմեղության վերաբերյալ, ինչը որոշ ժամանակ բարդացրեց նրա հարաբերությունները ամբաստանյալի հետ։ Այնուամենայնիվ, Քարդաշյանն ու Սիմփսոնը հետագայում նորից մտերմացան, և նրա մահից հետո Սիմփսոնը նշեց. «Ռոբը իմ կողքին էր, երբ ես դրա կարիքն ամենաշատն ունեի»։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Ամերիկահայ իրավաբաններ
Կատեգորիա:Ամերիկացիներ հայկական սերմամբ
Կատեգորիա:Ամերիկահայ փաստաբաններ
Կատեգորիա:Քաղցկեղից մահացածներ
Կատեգորիա:Ամերիկահայ գործարարներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի ձեռնարկատերեր
Ալոհա

**Ալոհա**, հավայերեն բառ, որը միաժամանակ նշանակում է «բարև ձեզ», «բարի գալուստ», «մինչ հանդիպում» և ընդհանրապես խաղաղության և ուրախության մաղթում։ Ջեկ Լոնդոնը ունի «Ալոհա Օե» պատմվածքը։ Այս անվանումը նաև օգտագործվում է ավանդական հավայան հագուստի նշման համար։ Հավայներից դուրս «ալոհա» բառը հանրաճանաչ է դարձրել երգչուհի և դերասանուհի Բեթ Միդլերը, ով ծնունդով Հոնոլուլուից է։

## Տես նաև
* Ավե
* Ասալամու ալեյքում
* Մաբուհայ
* Շալոմ ալեյհեմ

Կատեգորիա:Հավայան մշակույթ
Կատեգորիա:Ողջույն
Անվախ բորենի

**«Անվախ բորենի» **(), ռեժիսորներ Ջեքի Չանի և Քենետ Ցանի համատեղ ֆիլմը, որի գլխավոր դերերը մարմնավորում են Ջեքի Չանը, Ջեյմս Տենը, Դին Շեկը, Հուի Լու Չենը, Շի-Կվան Յենը, Կուին Լին, Տին-չի Չենգը, Չի-պինգ Չանգը, Չու Սիու Վան, Իգլ Հան Յինգը։

## Սյուժե
Երիտասարդ Լանգի աչքերի առաջ դաժան կերպով հաշվեհարդար են լինում նրա սիրելի պապի հետ, որն անցյալում ուժեղ մարտիկ է եղել։ Ծեր ուսուցչի մոտ Լանգը մարտարվեստ է սովորում, որպեսզի վրեժխնդիր լինի ավազակներից։

## Դերերում

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* 
* 

Կատեգորիա:1979 ֆիլմեր
Կատեգորիա:Հարավկորեական կինոկատակերգություններ
Կատեգորիա:Հարավկորեական մարտաֆիլմեր
Կատեգորիա:Հոնկոնգյան ֆիլմեր
Անվախ բորենի 2

**«Անվախ բորենի 2» **(), ռեժիսոր Չեն Չուանի ֆիլմերից, որի գլխավոր դերերը մարմնավորում են Ջեքի Չանը, Դին Շեկը, Ջեյմս Տենը, Օսթին Վեյը, Շի-Կվան Յենը, Ենգ Մու կվոնը, Պերլ Լինը, Հուի Լու Չենը, Կվոկ Չոի Հոնը, Կա Սենգ Չենը։

## Սյուժե
Քունգ Ֆուի երկու չար վարպետներ կռվեցրել են երկու լավագույն ընկերների։ Երկու ընկերներից յուրաքանչյուրը մի որդի ուներ։ Երկու գերդաստանների միջև ծագած պայքարը նախկին ընկերներին տարբեր ճանապարհներով է տանում։ Նրանցից մեկն իր որդուն սովորեցնում է կունգ ֆուի այն գաղտնիքները, որը գիտի ինքը, իսկ մյուսը բացիթողի է ենթարկում իր որդու դաստիարակությունը և վերջինս դառնում է երազող, անկողինների մեջ թավալվող և տարբեր կոնստրուկցիաներ հորինող։ Անցնում է ժամանակը, և երկու գերդաստանները նորովի վերսկսում են իրենց պայքարը։

## Դերերում

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* 
* 

Կատեգորիա:1980 ֆիլմեր
Կատեգորիա:1983 ֆիլմեր
Կատեգորիա:Լո Վեյի ֆիլմեր
Կատեգորիա:Հոնկոնգյան ֆիլմեր
Կատեգորիա:Մարտաֆիլմեր
Կատեգորիա:Չեն Չուանի ֆիլմեր
Կատեգորիա:Ֆիլմեր վրեժի մասին
Տիխորեցկ

**Տիխորեցկ**, քաղաք (1926-ից) Ռուսաստանի Դաշնության Կրասնոդարի երկրամասի Տիխորեցկի շրջանում, հանդիսանում է շրջանի վարչական կենտրոնը։

## Անվանում
Անվանումը առաջացել է ռուսերեն *тихая река* «հանդարտ գետ» արտահայտությունից։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:1874 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր
Կատեգորիա:1895 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր
Կատեգորիա:Կրասնոդարի երկրամասի Տիխորեցկի շրջանի բնակավայրեր
Կատեգորիա:Կրասնոդարի երկրամասի քաղաքային բնակավայրեր
Ստորսեզանդետի կամուրջ

**Ստորսեզանդետի կամուրջ** (), կամուրջ է Նորվեգիայի Մյորե օգ Ռոմսդալ նահանգում, միացնում է Եվրոպան Ավերոյ կղզուն։ Կամուրջը դեպի ծով թեքվում է 23 մետր։ Նախապես պլանավորված էր կառուցել հորիզոնական, բայց կառուցման ընթացքում նախագիծը փոխվեց։ Թեքության պատճառով տեղաբնակները այն անվանում են «հարբած կամուրջ»։

## Արտաքին հղումներ
* Ճանապարհ ոչ մի տեղ 
* Atlanterhavsveien.no 
* Atlanterhavsveien.net 
* home.no.net
* Ամենավախենալու կամուրջը աշխարհում
*  Ստորսեզանդետի կամրջի պատկերները

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Նորվեգիայի կամուրջներ