Քլորիդներ

**Քլորիդներ**, քիմիական միացություններ, որի մեջ կա Cl<sup>-</sup> իոններ։

Իոնային քլորիդները պինդ բյուրեղային նյութեր են, ունեն հալման բարձր ջերմաստիճան, ցուցաբերում են հիմնային հատկություններ։ Կովալենտային քլորիդները բնութագրվում են թթվային հատկություններով, գազեր, հեղուկներ կամ ցածր հալվող պինդ նյութեր։ Միջանկյալ (իոնային-կովալենտային բնույթով) քլորիդները ցուցաբերում են ամֆոտեր հատկություններ։

## Ֆիզիկական հատկություններ
Մետաղների քլորիդների մեծ մասը (բացի արծաթի՝ AgCl, ոսկու՝ AuCl, պղնձի (I)՝ CuCl, սնդիկի՝ Hg2Cl2, թալիումի՝ TlCl և կապարի՝ PbCl2 քլորդներից) ջրում լավ են լուծվում։

## Քիմիական հատկություններ
Հիմնային քլորիդները գործնականում հիդրոլիզի չեն ենթարկվում, իսկ թթվայինները հիդրոլիզվում են մինչև վերջ, անդարձելի առաջացնելով թթուներ.

:: \mathsf{SeCl_6 + 4H_2O \rightarrow H_2SeO_4 + 6HCl}

Տարբեր տեսակի քլորդները կարող են փոխազդել միմյանց հետ.

:: \mathsf{2KCl + TeCl_4 \rightarrow K_2[TeCl_6]}

Քլորիդներում քլորի օքսիդացման աստիճանը −1 է։

## Ստացում

* Պարզ նյութերի և քլորի փոխազդեցությունից.
:: \mathsf{2Na + Cl_2 \rightarrow 2NaCl}

* Չոր քլորաջրածնի հետ փոխազդեցությունից.
:: \mathsf{Cr + 2HCl \xrightarrow[]{600^oC} CrCl_2 + H_2}

* Օքսիդները կամ հիդրօքսիդները քլորաջրածնով կամ աղաթթվով մշակելիս.
:: \mathsf{MnO_2 + 4HCl \rightarrow MnCl_2 + Cl_2\uparrow + 2H_2O}

:: \mathsf{Ag_2O + HCl \rightarrow AgCl\downarrow + H_2O}

* Ածխի առկայությամբ օքսիդների և քլորի փոխազդեցությունից.
:: \mathsf{TiO_2 + 2Cl_2 + C \rightarrow TiCl_4 + CO_2\uparrow}

## Դերը բնության մեջ և մարդու կյանքում
* Նատրիումի քլորիդ (NaCl)՝ հայտնի է որպես կերակրի աղ, ծովի աղի հիմնական բաղադրիչն է։
* Բարիումի քլորիդ (BaCl2)՝ օգտագործվում է որպես միջատասպան նյութ։
* Սնդիկի (II) քլորիդ (HgCl2, սուլեմա, սուբլիմատ)՝ ամենաուժեղ թույներից է, որն օգտագործվում է բժշկության մեջ որպես ախտահանիչ նյութ։
* Սնդիկի(I) (Hg2Cl2, կոլոմել)՝ որպես լուծողական օգտագործվում է բժշկության մեջ։

## Պատկերասրահ


Lithium chloride.jpg|Լիթիումի քլորիդ
Halit-Kristalle.jpg|Նատրիումի քլորիդ
Magnesium chloride.jpg|Մագնեզիումի քլորիդ
Aluminium-trichloride-hexahydrate-white-and-yellow.jpg|Ալյումինի քլորիդ
Phosphorus pentachloride ampoule.jpg|Ֆոսֆորի (V) քլորիդ
Chlorid draselný.JPG|Կալիումի քլորիդ
Calcium chloride CaCl2.jpg|Կալցիումի քլորիդ
ScCl3x6H2O.jpg|Սկանդիումի քլորիդի բյուրեղահիդրատ
TiCl3.jpg|Տիտանի (III) քլորիդ
Sample of Titanium tetrachloride 01.jpg|Տիտանի (IV) քլորիդ
Vannadclor.jpg|Vanadiwumi (II) քլորիդ
Chromium(III)-chloride-purple-anhydrous-sunlight.jpg|Քրոմի (III) քլորիդ
Chromium(III) chloride green hexahydrate.jpg|Քրոմի (III) քլորիդ
Manganese(II) chloride tetrahydrate.jpg|Մանգանի (II) քլորիդ
Iron(II) chloride anhydrate.jpg|Երկաթի (II) քլորիդ
Iron(III) chloride.JPG|Երկաթի (III) քլորիդ
Cobalt(II) chloride.jpg|Կոբալտի (II) քլորիդ
Nickel(II)-chlorid.JPG|Նիկելի (II) քլորիդ
Copper(I)chloride crystal 01.jpg|Պղնձի (I) քլորիդ
Copper(I)-chloride-sample.jpg|Պղնձի (I) քլորիդ
Copper(II) chloride dihydrate.jpg|Պղնձի (II) քլորիդ
Zinc chloride.jpg|Ցինկի քլորիդ
BrCl.jpg|Բրոմի քլորիդ
Strontium chloride hexahydrate.jpg|Ստրոնցիումի քլորիդ
Niobium pentachloride solid.jpg|Նիոբիումի (V) քլորիդ
Ruthenium Chloride Hydrate.jpg|Ռուտենիումի (IV) քլորիդ
RhCl3(H2O)3sample.jpg|Ռոդիումի (III) քլորիդ
Palladium(II) chloride.jpg|Պալադիումի (II) քլորիդ
Cadmium chloride hemipentahydrate.jpg|Կադմիումի քլորիդ


## Գրականություն
* Գ.Պ. Խոմչենկո, Քիմիայի ձեռնարկ ԲՈւՀ ընդունվողների համար, 2005թ., Երևան
* Մ. Մ. Պետրով, Լ.Ա. Միխաիլով, Յու. Ն. Կուկուշկին, Անօրգանական քիմիա, Լույս, 1979թ., Երևան
* Կ. Սահակյան, Մ. Սարգսյան, Ս. Ալեքսանյան, Փոքր պարբերությունների քիմիական տարրերի տեղեկագիրք, Նահապետ, 2009թ., Երևան
* Կ. Սահակյան, Մ. Սարգսյան, Ս. Ալեքսանյան, Մեծ պարբերությունների քիմիական տարրերի տեղեկագիրք, Նահապետ, 2009թ., Երևան

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Քլորիդներ
Կատեգորիա:Քլորի միացություններ
Կատեգորիա:Բնօրինակում անաղբյուր հոդվածներ