open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Ռաբրի

**Ռաբրի** քաղցր, խտացրած կաթի հիմքով կերակրատեսակ է՝ ծագումով Հնդկական թերակղզուց, որը պատրաստվում է կաթը թույլ կրակի վրա երկար եռացնելով, մինչև այն դառնա խիտ և փոխի իր գույնը՝ դառնալով բաց սպիտակ կամ գունատ դեղին։ Բուրմունք հաղորդելու համար դրան ավելացնում են ըմպան, համեմունքներ և ընկույզ: Այն սառեցված է և մատուցվում է որպես աղանդեր։ *Ռաբրին* մի քանի աղանդերի հիմնական բաղադրիչն է, ինչպիսիք են *ռասաբալիը*, *չենա խիերին* և *խիրա սագարան*:

Նմանատիպ ճաշատեսակ կոչվում է *Բասունդի:*
[մինի|Ավանդական հնդկական պաղպաղակ [կուլֆի մատուցվում է քաղցր ռաբրիի և վարդի թերթիկների մուրաբայի գյուլկանդի հետ:]]

## Պատմություն
*Չանդիմանգալան* 1400-ականների սկզբին նշում է *ռաբդի* (թանձրացված, քաղցրացված կաթ) այլ քաղցրավենիքի հետ միասին։

*Ռաբրին* արգելվել է Կալկաթայում 1965 թվականին տնտեսական անկման ժամանակ՝ կաթի չափից ավելի օգտագործման համար: Մեկ տարվա ընթացքում այն չեղարկվեց Կալկաթայի Գերագույն դատարանի կողմից անկախ քաղցրավենիքի խանութների հայցերի պատճառով:

Ըստ որոշ լեգենդների, Ռաբրին առաջին անգամ առաջարկվել է լորդ Կրիշնային Վրինդավանայի Բանկե Բիհարի տաճարում Ռաջաստանի արքայադստեր կողմից:

## Ստեղծագործություն
*Ռաբրին* պատրաստվում է քաղցրացված կաթը տաքացնելով մեծ բաց տարայի մեջ ( *քադհայ* ): Քանի որ կաթի մակերեսին սկսում է գոյանալ կրեմի շերտը, այն հանում են և մի կողմ են պահում։ Գործընթացը շարունակվում է մինչև կաթը սպառվի։

## Սորտերի
Կան Ռաբրիի տարբեր տեսակներ, որոնցից յուրաքանչյուրն ունի տարբեր հատկանիշներ.

### Պարզ Ռաբրի
*Պարզ Ռաբրին* պատրաստվում է կաթը անընդհատ եփելով և խառնելով, մինչև այն թուլանա և թանձրանա: Շաքարավազը և հիլը սովորաբար ավելացնում են նրա համը բարձրացնելու համար:

### Լաչհա/Լաչեդար Ռաբրի
*Լաչա Ռաբրիին* բնորոշ են կրեմի շերտերը, որոնք հայտնի են որպես *լաչաներ*, որոնք ձևավորվում են դանդաղ եփման գործընթացում: Այս շերտերը տալիս են նրան տարբերվող հյուսվածք:

### Պիստա Ռաբրի
*Պիստա Ռաբրին* բնութագրվում է պիստակների ընդգրկմամբ, որոնք դեսերտին տալիս են հստակ համ և կանաչավուն երանգ:

### Կեսարի Ռաբրի
*Կեսարի Ռաբրին* համեմված է զաֆրանով, տալով նրան ոսկեգույն երանգ և հարուստ, անուշաբույր համ։

### Մալայ Ռաբրի
*Մալայի Ռաբրին* առանձնանում է լրացուցիչ *մալայի* (սերուցքի) ավելացմամբ, որի արդյունքում ստացվում է ավելի հարուստ և ներողամիտ տարբերակ՝ համեմատած ավանդական Ռաբրիի:

## References

Կատեգորիա:Աղանդեր
Կատեգորիա:Կաթնամթերք
Կատեգորիա:Հնդկական խոհանոց
Կատեգորիա:Հրուշակեղեն
Կատեգորիա:Ուտեստներ այբբենական կարգով
Բրաուն Բեթի

**Բրաուն Բեթի** (անգլերեն՝ Brown Betty), ամերիկյան ավանդական աղանդեր՝ հյուսիսամերիկյան պուդինգ, որը պատրաստվում է մրգերից, սովորաբար խնձորից (այս տարբերակը հայտնի է *Apple Betty* անվանումով), ինչպես նաև հատապտուղներից կամ տանձից և հացի քաղցրացված, չորացվախ ու արդար յուղով ներծծված փշրանքներից: Ինչպես *քոբլեր* կարկանդակ կամ խրթխրթան խնձոր պատրաստելու ժամանակ, այս դեպքում նույնպես միրգը ջեռոցում խորովում են և հացի քաղցրացված փշրանքները դնում են մրգի շերտերի մեջ: Այս աղանդերը սովորաբար մատուցվում է կիտրոնի սոուսով կամ հարած սերուցքով :

*Բրաուն Բեթին* առաջին անգամ տպագիր հիշատակվել է 1864 թվականին: 1877 թվականի բաղադրատոմսում նշված է, որ օգտագործվում են խնձորի սոուս և կրեկերի փշրանքներ: 

*Խնձորով Բրաուն Բեթին*՝ *Apple Brown Betty*-ն Ռոնալդ և Նենսի Ռեյգանների սիրած աղանդերներից մեկն էր՝ Սպիտակ տանը նրանց կեցության ժամանակ:

## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն
* Sonia Allison. Brown Betty // The Cassell Food Dictionary. — London: Cassell, 1990. — P. 56. — 480 p. — ISBN 0-304-31875-2.
* John F. Mariani[вд]. apple brown betty // The Dictionary of American Food and Drink. — First Edition. — New York: Hearst Books, 1983. — P. 10. — 379 p. — ISBN 0-68810139-9.
* Ruth Martin. brown betty // International Dictionary of Food and Cooking. — New York: Hastings House, 1974. — P. 44. — 311 p. — ISBN 0-8038-3388-1.

## Արտաքին հղումներ
* Apple Brown Betty-ի բաղադրատոմսը

Կատեգորիա:Ամերիկյան աղանդեր
Դիեգո Գոնսալես Պոլանկո

**Դիեգո Գոնսալես Պոլանկո** (,), իսպանացի ֆուտբոլիստ, «Էլչե» ակումբի պաշտպան:

## Ակումբային կարիերա
«Կադիս» ակումբի ֆուտբոլային ակադեմիայի սան է: 2012 թվականի նոյեմբերի 11-ին «Ալբասետեի» դեմ խաղում նորամուտն է նշել Սեգունդա Դիվիզիոնում։ 2015 թվականին վարձավճարով խաղացել է «Գրանադայի» պահեստայինների կազմում: Նույն թվականի ամռանը տեղափոխվել է «Սևիլյա»։ Խաղային պրակտիկա ձեռք բերելու համար խաղացել է Սեգունդայի պահեստայինների կազմում։ Դեկտեմբերի 2-ին «Լոգրոնյեսի» դեմ Իսպանիայի գավաթի խաղում նորամուտն է նշել հիմնական կազմում։ 2016 թվականի մայիսի 8-ին «Գրանադայի» դեմ խաղում նորամուտն է նշել Լա Լիգայում։ Այդ նույն խաղում առաջին գոլն է խփել «Սևիլիայի» կազմում:

2017 թվականի ամռանը տեղափոխվել է «Մալագա»՝ կնքելով քառամյա պայմանագիր։ Տրանսֆերի արժեքը կազմել է 2 մլն եվրո։ Օգոստոսի 21-ին «Էյբարի» դեմ խաղում նորամուտն է նշել նոր թիմում։ «Լաս Պալմասի» դեմ խաղում խփել է առաջին գոլը «Մալագայի» կազմում:

## Միջազգային կարիերա
2017 թվականին Իսպանիայի երիտասարդական հավաքականի կազմում դարձել է Լեհաստանում կայացած Եվրոպայի 2017 թվականի երիտասարդական առաջնության արծաթե մեդալակիր: Մրցաշարում խաղացել է Սերբիայի հավաքականի դեմ խաղում։

## Ձեռքբերումներ
**Միջազգային**

 **Իսպանիա (մինչև 21)**

* Եվրոպայի երիտասարդական առաջնություն՝ 2017

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Статистика на soccerway
* Профиль на sports.ru
* 
* Stats and bio at Cadistas1910 

Կատեգորիա:Ալբասետեի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Գրանադայի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Էլչեի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Իսպանացի տղամարդ ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Իսպանացի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Իսպանիայի ֆուտբոլի երիտասարդական հավաքականի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Լա Լիգայի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Կադիսի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Մալագայի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Սևիլյայի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Ֆուտբոլի պաշտպաններ
Պանոչա

**Պանոչա'',*** պուդինգ` պատրաստված [[Ցորեն|աղացած ցորենից]] և *piloncillo-*ից: Սովորաբար ուտում են Մեծ Պահքի ժամանակ [[Նյու Մեքսիկո|Նյու Մեքսիկոյում]] և հարավային [[Կոլորադո|Կոլորադոյում]]: Ծլած-ցորենի ալյուրը կոչվում է նաև «պանոչա ալյուր» կամ պարզապես «պանոչա»:



[[Ֆիլիպիններ|Ֆիլիպիններում]] պանոչան (նաև գրվում է *panutsa* կամ *panotsa*) վերաբերում է իսպաներեն *sangkaka-*ին՝ ավանդական տեղական եղեգնաշաքար, որը պատրաստվում է կիսով չափ կտրված կոկոսի կճեպից: Տերմինն օգտագործվում է նաև Ֆիլիպիններում [[Գետնանուշ|գետնանուշի]] [[Գրիլյաժ|գրիլյաժը]] նկարագրելու համար (որը հայտնի է որպես *panocha mani''):

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
*  
*

Կատեգորիա:Մեքսիկական խոհանոց
Կատեգորիա:Ֆիլիպինական խոհանոց
Մոդ թագուհի (տորթ)

**Մոդ թագուհի** կամ **Մոդ թագուհի պուդինգ** (, նաև հայտնի է որպես *Հյոուգեսունի դեսերտ*), քաղցր դեսերտ, որը հիմնականում պատրաստվում է կրեմից, գոգոլ-մոգոլից և շոկոլադից։ Այն անվանվել է Էդուարդ VII թագավորի դստեր՝ Նորվեգիայի Մոդ թագուհու պատվին: Տորթը պատրաստվել և ներկայացվել է Հյոուգեսուն ինքնավար շրջանում: Նվիրվել է թագուհի Մոդին և Հակոն թագավորին թագադրման արշավի ժամանակ՝ 1906 թվականին և ի վերջո անվանվել ի պատիվ նրանց: Աղանդերը սովորաբար վայելում են Նորվեգիայի արևմտյան շրջանում:

## Տես նաև

* Գոգոլ-մոգոլ
* Մոդ Բրիտանացի

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ

* Tine.no: Dronning Maud fromasj (Haugesunddessert)

Կատեգորիա:Աղանդեր
Կատեգորիա:1906 հիմնադրումներ
Կատեգորիա:Կաթնամթերք
Կատեգորիա:Նորվեգական խոհանոց
Կատեգորիա:Տորթեր
Պուդինգների ցանկ

**Պուդինգների ցանկ**, քաղցր պուդինգների հավաքածու։ Պուդինգների ցանկը համապատասխանում է երկու սահմանումներից մեկին՝

* Ուտեստ, որը բաղկացած է տարբեր բաղադրիչների հեղուկ խառնուրդից՝ թխած, շոգեխաշած կամ խաշած պինդ զանգվածի մեջ,
* Աղանդեր, որը բաղկացած է քաղցրացրած կաթից,  խտացրած է մինչև յուղալի, կամ եփելով, կամ ավելացնելով օսլա կամ այլ խտացուցիչ (օրինակ՝ սերուցքային պուդինգ):

## Պուդինգների ցանկ

## Տես նաև
* Դուբայի շոկոլադ,
* Նուշով թոֆու
* Պանրով պուդինգ,
* Մրգային պուդինգ,
* Նուշով պուդինգ։

## Ծանոթագրություններ

* 

Կատեգորիա:Սննդամթերք
Ածուխ կոնֆետ

**Ածուխ կոնֆետ** կամ քաղցր ածուխ, հրուշակեղեն Միացյալ Նահանգներում, Կանադայում, Իսպանիայում, Իտալիայում և այլ երկրներում, որոնք կապված են Սուրբ Ծննդյան տոնի և չարաճճի երեխաներին ածխի կտորներ նվիրելու ավանդույթի հետ՝ Սուրբ Ծննդյան գուլպաներում նվերների փոխարեն: Ճապոնիայում այն հայտնի է որպես «կայտանամե» (塊炭飴):

19-րդ դարում ածխով աշխատող ընկերությունների ղեկավարներին շքեղ ընթրիքներին հյուրասիրում էին ածուխ կոնֆետներ։ 1970-ականներին հաղորդվում էր, որ ածխի արդյունաբերության լոբբիստները ածուխ կոնֆետներ էին բաժանում կոնգրեսականներին:

20-րդ դարի սկզբին Kranz ' s Candies ընկերությունը Չիկագոյում վաճառում էր ածուխ կոնֆետներ, որոնք պատրաստված էին քաղցրարմատից։

Փենսիլվանիա նահանգի Պոտսվիլ քաղաքում գտնվող հանքարդյունաբերական քաղաքում Mootz Candies-ը արտադրում է ածխի քաղցրավենիքի մի տեսակ, որը ժամանակին հայտնի էր որպես «սև ադամանդներ» անվամբ: Անիսոնի համով կոնֆետները հորինել է Քեթրին Մուտզը 1950-ականներին։ Դրանք սև էին և յուղոտ, կտրվում էին անկանոն ձևով և փոքր մուրճով փաթեթավորվում մանրանկարչության համար նախատեսված դույլերի մեջ:

Դրանք կարելի է պատրաստել քաղցրարմատից։

## Տես նաև
* Քաղցրարմատ
* Կոնֆետ
* Նաբաթ շաքար

## Ծանոթագրություններ
Տոբա Սոձյո

**Տոբա Սոձյո,** նաև հայտնի է որպես **Կակույու** (;), ճապոնացի նկարիչ, փիլիսոփա։ Բուդդայական կրոնական գործիչ, վանական։ Ճապոնական միագույն գեղանկարչության հիմնադիրներից մեկը։

## Կենսագրություն
Գիտնական Մինամոտո նո Տակակունիի որդին: Տենդայ բուդդայական դպրոցի ներկայացուցիչ: Վաղ պատանեկության տարիներին մտել է վանք՝ անցնելով ճանապարհը նորընծայից և վանականից մինչև քահանայապետ, Տենդայ դպրոցի ղեկավար: 1132 թվականին դարձել է եպիսկոպոս (sōjō, 僧 正), ապա 1134 թվականին՝ արքեպիսկոպոս (dai-sōjō, 大 僧 正)։ 1138 թվականին դարձել է 48-րդ հոգևոր առաջնորդ՝ Տենդայ դպրոցի ղեկավար (zasu, 座 主)։ Ապրել է Կոձանջի վանքում (Shō-kongō'in, 証金剛院), որը ֆինանսավորվել է կայսերական ընտանիքի կողմից և գտնվել է Տոբայում՝ Կիոտոյում։

## Ստեղծագործություն
Տոբա Սոձյոյի ստեղծագործություններին բնորոշ են զարգացած գրաֆիկական սկիզբը և սուր կոմպոզիցիոն դինամիկան։

Նա ստեղծել է աշխատանքներ ինչպես բուդդայական, այնպես էլ սատիրիկ թեմաներով։

Տոբա Սոձյոյին է վերագրվում չոձյուգիգայի հեղինակությունը, որը համարվում է առաջին մանգան՝ ճապոնական կոմիքսը։

Ճապոնիայում նկարազարդ պատմությունների ստեղծման մասին առաջին հիշատակումները վերաբերում են դեռևս 12-րդ դարին, երբ Կակյուն նկարել է չորս հումորային պատմություններ՝ պատմելով կենդանիների մասին, որոնք ծաղրում էին բարձր հասարակության մարդկանց, և բուդդայական վանականների մասին, ովքեր խախտում էին կանոնադրությունը։ Այս պատմությունները չորս թղթե գալարներ էին՝ թանաքով արված նկարներով և դրանց մակագրություններով։ Ներկայումս դրանք պահվում են վանքում, որտեղ ապրել է Տոբան։ Նկարների փոփոխման գաղափարը պատմության ընթացքում պատկանում է քեզ։

Տոբա Սոձյոյին են վերագրվում «Շիգի լեռան լեգենդները» (Տյոգոսենսիձի վանք, Նարա), «Խաղացող գազաններ» (Կոձանձի վանք, Կիոտո) գալարափաթեթները:

## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն
* Популярная художественная энциклопедия. Под ред. Полевого В. М. М.: Издательство «Советская энциклопедия», 1986
* Энциклопедический словарь. 2009.
* 
* 

## Արտաքին աղբյուրներ
* Kakuyū

Կատեգորիա:Բուդդայական կրոնավորներ
Կատեգորիա:Ճապոնացի նկարիչներ
Կատեգորիա:Ճապոնացիներ
Կատեգորիա:Մանգականեր
Կատեգորիա:Նկարիչներ այբբենական կարգով
Շոկոլադե խրթխրթան

**Շոկոլադե խրթխրթան**,  (հայտնի է նաև որպես շոկոլադե պղպջակներով տորթեր),  Ավստրալիայում և Նոր Զելանդիայում հայտնի մանկական ուտեստ է, հատկապես ծննդյան տոների և դպրոցական տոների համար: Շոկոլադե խրթխրթանի մինչ այժմ հայտնաբերված ամենավաղ բաղադրատոմսը հրապարակվել Է 1937 թվականի դեկտեմբեր ամսին Ավստրալիայի կանանց շաբաթաթերթ ամսագրում:

Շոկոլադե խրթխրթանի հիմնական բաղադրիչը  բրնձի հատիկներն են։ Շոկոլադե խրթխրթանի հիմնական բաղադրիչը հիդրոգենացված կոկոսի յուղն է, որը պինդ է մնում սենյակային ջերմաստիճանում:Շոկոլադե խրթխրթանի մեջ կոկոսի յուղը կարող է օգտագործվել նաև որպես խոնավեցնող միջոց: Քանի որ շոկոլադե խրթխրթան պատրաստելը չի պահանջում թխում, այն հաճախ օգտագործվում է որպես զվարճալի ուտեստ փոքր երեխաների համար:

## Բաղադրատոմս
Շոկոլադե խրթխրթանի բաղադրատոմսը համեմատաբար պարզ է: Շոկոլադե խրթխրթանի պատրաստման համար անհրաժեշտ է միայն բուսական յուղ, շաքարի փոշի, կակաո, չորացրած կոկոս և բրնձի գնդիկներ (կամ կոկոսի փաթիլներ): Հիդրոգենացված կարագը հալվում է և խառնվում չոր բաղադրիչների հետ, որից հետո խառնուրդի մասերը դրվում են կեքսի կաղապարների մեջ և ամրացվում, սովորաբար սառնարանում: Երբեմն շոկոլադե խրթխրթանները շարվում են կեքսի համար նախատեսված հատուկ թղթով՝ բարակ, կլորացված և ծալքավոր թղթի կլոր թերթիկներով։  Հիդրոգենացված կարագը կարծրացնում է շոկոլադե խրթխրթանը յուրաքանչյուր կտորին առանց թխելու տալով իր ձևը:

Շոկոլադե խրթխրթանի բաղադրատոմսին որպես այլընտրանք,  կարող եք ավելացնել չամիչ, շոկոլադե չիպսեր, մինի մարշալոու կամ գետնանուշի կարագ: Որպես բրնձի գնդիկների այլընտրանք, կարող եք օգտագործել եգիպտացորենի փաթիլներ, խրթխրթան տապակած արիշտա և հալված շոկոլադ: Շոկոլադե խրթխրթանի բաղադրատոմսի  հիդրոգենացված կոկոսի յուղի փոխարեն կարող եք օգտագործել ոչ հիդրոգենացված կոկոսի յուղ:

## Տես նաև
* Դուբայի շոկոլադ,
* Մենթոլաշոկոլադային ձողիկ,
*Շոկոլադե ձողիկով թխվածքաբլիթի խմորից պաղպաղակ,
* Շոկոլադե պիցցա,
* Շոկոլադե ձուկ,
* Շոկոլադե մարկիզ,
* Աղանդերի սոուսների ցանկ,
* Պուդինգների ցանկ,
* Փոքր գաթա,
* Կարակ,
*Բաթիք,
*Նուշով թոֆու,
*Նուշով պուդինգ,
*Պանրով պուդինգ,
*Մրգային պուդինգ,
*Շոկոլադե պաղպաղակ։

## Արտաքին հղումներ
*Traditional recipe for Chocolate Crackles

## Նշումներ

## Ծանոթագրություններ
* 
* *Buy Buy Childhood*, *The Newcastle Herald*, 5 March 2004, accessed through Australia New Zealand Reference Centre, 5 December 2005

Կատեգորիա:Շոկոլադ
Դոք պուդինգ

**Դոք պուդինգ** (անգլերեն՝ *Dock pudding*), արևմտայորքշիրյան ուտեստ,  որը հիմնականում պատրաստում են Քոլդերի գետահովտի գյուղերում։ Դրա հիմնական բաղադրիչներն են բիստորտի՝ մսագույն մանդիկի տերևները (երբեմն կոչվում է «նուրբ դոք» կամ «կրքոտ դոք / Passion dock», թեև այն *Rumex* բուսատեսակի ընտանիքի ներկայացուցիչ չէ), վարսակի ալյուրը, բանջարը, սոխը՝ համեմված ըստ ճաշակի: Ավելացվում են նաև այլ բաղադրիչներ: Ընդ որում՝ յուրաքանչյուր ընտանիքի բաղադրատոմսը կարող է տարբերություններ ունենալ մյուսներից: Ավանդաբար «պուդինգը» տապակի մեջ  տապակվում է բեկոնի հետ միասին: Սկսած 1971 թվականից՝ Միթհոլմրոյդ գյուղում՝ տեղական համայնքային կենտրոնում անցկացվում է դոք պուդինգի ամենամյա համաշխարհային առաջնություն, որի հաղթողը արծաթե գավաթի է արժանանում:

Այս ուտեստը արդի ժամանակներում ամենից շատ կապված է Քալդերդեյլի հետ, բայց պատմության ընթացքում հանդիպել է նաև այլ տարածաշրջաններում: Խոսքը վերաբերում է մասնավորապես բանջարով կարկանդակներին, որոնք հանրահայտ ուտեստ են համարվում շատ ու շատ վայրերում, այդ թվում՝ Հյուսիսային Անգլիայում: Դոք պուդինգը վաղուց զուգորդվում է Զատիկի հետ և մինչ օրս Հյուսիսային Անգլիայում պատրաստվում է որպես պահքի ուտեստ:

## Տես նաև
* Անգլիական խոհանոց

## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն
* Davidson, A. (2006). Cтатья «Dock pudding» в словаре: Jaine, T. (Ed.), The Oxford Companion to Food, Oxford University Press.

## Արտաքին հղումներ
* Mytholmroyd.net
* News- Dock pudding recipe / Նորություններ- Դոք պուդինգի բաղադրատոմս
* Love food.com - Դոք պուդինգ
* Foods of England նախագիծ - Dock Pudding 

Կատեգորիա:Զատկվա ուտեստներ
Կատեգորիա:Տապակած ուտեստներ
Ծիածան (թանձրուկ)

**Ծիածան թանձրուկը** վերաբերում է խոհարարական թանձրուկների մի քանի տեսակների: Այս տերմինը վերաբերում է նաև ուտեստի մատուցմանը կամ պատրաստման ոճին, որի ընթացքում մի քանի թանձրուկներ դրվում են ճաշատեսակի կամ ափսեի վրա մեկը մյուսի կողքին, ինչպես նաև թանձրուկի պատրաստման եղանակին, որի ընթացքում մի քանի թանձրուկներ խառնվում են միմյանց։

## Ծիածան թանձրուկներ
Ծիածան թանձրուկը աղանդերի թանձրուկ է, որը պատրաստվում է արքայախնձորով, շաքարակալած բալով, ծիրանով, ցիտրուսային մրգերով, տանձով և պիստակով: Սոուս պատրաստելու համար բաղադրիչները մանրացնում են, համատեղում և եփում պարզ օշարակի մեջ։ Այս թանձրուկը սովորաբար մատուցվում է պաղպաղակի վրա:

Այս տերմինը վերաբերում է նաև քաղցր և թթու թանձրուկին, որը կարող է օգտագործել բազմաթիվ տեսակի բաղադրիչներ, որոնք խառնում և եփում են թանձրուկ պատրաստելու համար: Դրա պատրաստման բազմազան բաղադրիչները կարող են ներառել կանաչ պղպեղ, պահածոյացված մրգային կոկտեյլ, եգիպտացորենի օսլա, քացախ, արքայախնձոր, թթու և քաղցր կոճապղպեղ, թթու վարունգ, գազար, կոկտելային բալ, շաքարավազ, շագանակագույն շաքար, ուորստրերսշի թանձրուկ, սոյայի թանձրուկ, կիտրոնի հյութ, լոռամրգի հյութ և այլն: Բացի այդ, այն կարող է օգտագործվել նաև որպես համեմունք։ Այս տեսակի թանձրուկը կարելի է մատուցել հատկապես հավի մսից պատրաստված ուտեստների հետ։

Մեկ այլ տարբերակ է ախորժակ բացող կծու նախուտեստի թանձրուկը, որը պատրաստված է այնպիսի բաղադրիչներով, ինչպիսիք են սերուցքը, սպիտակ գինին, սխտորը և նարինջը: Այս թանձրուկը կարելի է մատուցել ծիածանափայլ իշխանի ֆիլեի հետ, ինչպես նաև այլ ուտեստների։

## Տես նաև
* Կարամելային թանձրուկ
* Սերուցք
* Սալսա
* Վինեգրետ

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Սոուսներ
Քոյելեպալաու

**Քոյելեպալաու** (anglicized as ******), կամ **պալաու**, հավայան պուդինգ, պատրաստված հիմնականում եփած քաղցր կարտոֆիլից՝ խառնված կոկոսի կրեմով: Նման է տեղական հավայական պուդինգներին, ինչպիսիք են *կուլոլոն* և *պիելեն*:

Պատմականորեն, շատ ոչ հավայացիներ այն փաստագրել են որպես սովորական ամենօրյա ուտեստ կամ որպես աղանդեր *lūʻau* (կամ *ahaʻaina)* միջոցառումների ժամանակ, որը հաճախ հանդիպում է *kūlolo*-ի կողքին: Ռոբերտ Լուի Սթիվենսոնն այն գնահատել է 1800-ականների վերջին իր այցելությունների ժամանակ:

## Պատմություն
Քաղցր կարտոֆիլն ամենավաղ մշակաբույսերից մեկն է, որը բերվել է Խաղաղ օվկիանոսի կենտրոնական կղզիներ Ավստրոնեզիայի ժողովուրդների կողմից մոտ 1300 թվականին՝ դառնալով պոլինեզիացիների օգտագործած հիմնական բաղադրիչը: Թեև սովորաբար խոսքը գնում է դրա արմատների մասին, սակայն քաղցր կարտոֆիլի բոլոր մասերն էլ օգտագործվում են: Չնայած, ասում են, որ այն զիջում է *տարոյին* կամ *kōʻele*-ին (հազվագյուտ տերմին, որն օգտագործվում է «մսի կամ ձկան ավելի քիչ ցանկալի մասեր»-ի փոխարեն), բայց առավելություն նույնպես ունի. կարող է ծաղկել աճի անբարենպաստ պայմաններում:

## Պատրաստման գործընթաց
Ավանդական քոյելեպալաուի բաղադրատոմսերը ներառում են՝ տապակել քաղցր կարտոֆիլը ածուխի կամ *kālua*-ի վրա (կամ եփել իմու՝ հողային վառարանում): Ժամանակակից տարբերակներում քաղցր կարտոֆիլը կարելի է շոգեխաշել կամ խաշել: Եփվելուց հետո քաղցր կարտոֆիլը մաքրում են կեղևից և լավ տրորում: Այնուհետև ավելացնում են կոկոսի կաթ կամ կաթի փոխարինող՝ ցանկալի խտության հասնելու համար: Ցանկության դեպքում կարելի է ավելացնել հավելյալ շաքար կամ ճաշատեսակը զարդարել կոկոսի քերուկով:

## Տես նաև

* Պուդինգ
* Հաուփիա - Պոլինեզական կոկոսի կաթով պուդինգ
* Հավայան խոհանոց

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Հավայան խոհանոց
Կատեգորիա:Հավայան կղզիներ
Կատեգորիա:Հավայան մշակույթ
Պիստակով պուդինգ

**Պիստակով պուդինգ,** պիստակից պատրաստված կանաչ աղանդեր, երբեմն պարունակում է նուշի փոքր կտորներ: *Jell-O*-ն վաճառում է տուփով պիստակի պուդինգի մի քանի տեսակներ: Պիստակով պուդինգի տուփը ներկայացրել է *[[Kraft Foods]]-*ը 1975 թվականին: Այս պուդինգը արագորեն դարձել է *Watergate* աղցանի հիմնական բաղադրիչը և օգտագործվում է նաև տարբեր տորթերի, կարկանդակների, բուլկիների, խմորեղենի և պիստակով աղցանի պատրաստման ժամանակ:

## Ծագում
Պիստակով պուդինգի ծագումը գալիս է Մերձավոր Արևելքից, որտեղ պիստակը շատ էին օգտագործում: 20-րդ դարի կեսերին ամերիկյան սննդամթերք արտադրողները լայն հասարակությանը ներկայացրին պիստակի պուդինգը, և այն արագորեն հայտնի դարձավ ինչպես տնային տնտեսություններում, այնպես էլ ռեստորաններում:

## Բաղադրիչներ
Տնական պիստակով պուդինգի հիմնական բաղադրիչներն են՝ կաթ (կարող է լինել նաև կոկոսի կաթ), շաքարավազ, եգիպտացորենի օսլա, աղ, պիստակ (աղացած), պինդ կրեմ և վանիլի էքստրակտ:

Պիստակի պուդինգը ոչ միայն համեղ է, այլ  նաև՝ օգտակար և լավ օրգանիզմի համար: Պիստակը լի է սննդարար նյութերով, ինչպիսիք են՝ սպիտակուցը (բարելավում է մկանների առողջությունը), առողջ ճարպերը (նպաստում են սրտի աշխատանքին) և հակաօքսիդանտները (պայքարում են բջջային վնասների դեմ):

Խոհարարական փորձագետները նշել են՝ «Պիստակով պուդինգն ապացուցում է, որ աղանդերը կարող են լինել և՛ համեղ, և՛ սննդարար»:

## Պատրաստման գործընթաց
Պիստակները լցնել փոքրիկ կաթսայի մեջ և ծածկել ջրով։ Ջուրը բերել եռման աստիճանի և շարունակել եռացնել պիստակները կարճ ժամանակ, հետո քամել՝ հեռացնելով ջուրը։ Պիստակները դնել մաքուր թեյի սրբիչի վրա, սրբիչով ծալել և նրբորեն քսել՝ կեղևները հեռացնելու համար: Այնուհետև պիստակները տեղափոխել մանրացնող տարայի մեջ, ավելացնել թխկու օշարակ և աղ: Շարունակել մշակել այնքան ժամանակ, մինչև խառնուրդը հասնի պիստակի կամ գետնանուշի կարագի խտության: Ավելացնել կոկոսի կաթից և վանիլից ստացված պինդ զանգվածը և մշակել այնքան, որ զանգվածը դառնա հարթ և կրեմային:

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:1975 հայտնված արտադրանքներ
Տինգինիս

**Տինգինիսը** Լիտվայում հայտնի աղանդեր է, որը նման է շոկոլադե սալյամին: Ճաշատեսակը սովորաբար պատրաստվում է թխվածքաբլիթներով կամ կրեկերներով, կակաոյով, կարագով, շաքարով և պինդ կաթով:

## Պատմություն
1888 թվականին շոկոլադի և այլ ապրանքների արտադրությունը հասավ Կաունաս, որը գտնվում է Լիտվայի հարավ-կենտրոնում: Դրա շնորհիվ արհեստավորները սկսեցին մշակել շոկոլադով նոր բաղադրատոմսեր, ինչպիսիք են շոկոլադը և թխվածքաբլիթը և չամիչով կամ պնդուկով շոկոլադը: Լիտվայում առկա են պնդուկի տարբեր տեսակներ, քանի որ կան անտառների մեծ բազմազանություն, ուստի դրանք հաճախ օգտագործվում են: Լիտվացիները սկսեցին նաև շոկոլադով քաղցր կոնյակ պատրաստել և ստեղծեցին նոր լիկյորներ, որոնք օգտագործում էին շոկոլադ: Ստեղծվեցին ավելի մշակված բաղադրատոմսեր, ինչպիսին է քաղցրավենիքը, որը կոչվում է «tinginys», որը նշանակում է «ծույլ»:

1967 թվականին մի կին պատահաբար ստեղծեց բաղադրատոմս, նա փորձել է շոկոլադ պատրաստել, բայց ավելացրել է չափից շատ շաքար, որը հեղուկացրել է խառնուրդը օշարակի մեջ: Դա շտկելու համար կինը փորձեց համը պակասեցնել՝ ավելացնելով մի քանի թխվածքաբլիթներ, այդ պատճառով նա կտոր-կտոր արեց դրանք, խառնեց օշարակի հետ և երբ այն սառչեց, ստեղծվեց առաջին Տինգինիսը (նաև հայտնի է որպես «Ռոքի ճանապարհ»): Ավելի ուշ փոփոխություններ եղան, օրինակ՝ թույլ տալով, որ խառնուրդը սառչի և գլորեց պոլիէթիլենային տոպրակի վրա, այնուհետև կտոր-կտոր արեց: Մարդիկ որոշեցին դա անվանել «ծույլ». քանի որ այն շատ հեշտ և արագ էր պատրաստվում։

## Ժամանակակից ժամանակներում
Այսօր տինգինիսը երբեմն արտադրվում է ավելի էժան բաղադրիչներով և նույնիսկ ավելի հեշտ մեթոդներով: Երբեմն շոկոլադի փոխարեն օգտագործում են կակաո, իսկ եփած, պինդ կաթի փոխարեն երբեմն օգտագործում են խտացրած կաթ։

## Հղումներ
Մրգային պուդինգ

մինի
մինի
մինի

**Մրգային պուդինգ**, շոտլանդական ուտեստ է, որը ցորենի կամ վարսակի ալյուրի կամ հացի փշրանքների, տավարի ճարպի, շագանակագույն շաքարի, հաղարջի, չամիչի, քիշմիշի, աղի և դարչինի խառնուրդ է։ Մրգային պուդինգ ձևավորվում է մեծ երշիկի տեսքով։

Մրգային պուդինգը սովորաբար կտրատում և տապակում են։ Մրգային պուդինգտ պարտադիր ուտեստ է ավանդական շոտլանդական նախաճաշի համար։  Չնայած այս դեպքում մրգային պուդինգը մատուցվում է որպես կծու ուտեստի մաս։ Մրգային պուդինգի և պելմենի հետ  սերտ նմանությունը նշանակում է, որ այն կարող է մատուցվել նաև որպես աղանդեր։

Շոտլանդացի երշիկեղենի, կտրատած երշիկեղենի, երշիկի, սպիտակ պուդինգի և հագիսի շատ արտադրողներ նույնպես արտադրում են մրգային պուդինգ։ Շոտլանդական խանութներում դժվար չէ գտնել նախաճաշի փաթեթ, որը բաղկացած է երշիկեղենից, երշիկի կտրվածքներից, արյան երշիկից և մրգային պուդինգից:

Լոնդոնում ռոք երաժիշտ Ալեքս Հարվին Ֆորտնումից եւ Մասոնից ձեռք է բերել նախաճաշի շոտլանդական մթերքներ, այդ թվում  մրգային պուդինգ։

## Տես նաև
* Դուբայի շոկոլադ,
* Մենթոլաշոկոլադային ձողիկ,
*Շոկոլադե ձողիկով թխվածքաբլիթի խմորից պաղպաղակ,
* Շոկոլադե պիցցա,
* Շոկոլադե ձուկ,
* Շոկոլադե մարկիզ,
* Աղանդերի սոուսների ցանկ,
* Փոքր գաթա,
* Կարակ,
*Բաթիք,
*Պանրով պուդինգ,
* Շոկոլադե պաղպաղակ։

## Ծանոթագրություններ

### Ծանոթագրությունների մատենագիտություն

* 
* 
* 
* 
* 

Կատեգորիա:Երշիկեղեն
Կատեգորիա:Մրգերով ուտեստներ
Կատեգորիա:Շոտլանդական խոհանոց
Շոկոլադե սիրոպ

մինի
մինի
մինի
մինի
մինի

**Շոկոլադե սիրոպ**, որը երբեմն կոչվում է շոկոլադե սոուս, քաղցր համեմունք է: Շոկոլադե սիրոպի հիմնական բաղադրիչը շոկոլադն է: Շոկոլադե սիրոպը կարող է օգտագործվել նաև որպես խորտիկ: Շոկոլադե սիրոպը հաճախ օգտագործվում է որպես միջուկ կամ աղանդերի սոուս տարբեր աղանդերի համար, ինչպիսիք են պաղպաղակը: Շոկոլադե սիրոպը խառնում են կաթի հետ՝ շոկոլադե կաթ պատրաստելու համար, կամ խառնում են կաթի և պաղպաղակի հետ՝ շոկոլադե կաթնային կոկտեյլ պատրաստելու համար: Շոկոլադե սիրոպը վաճառվում է  տարբեր տեսականիներով՝ սկսած շոկոլադե հեղուկից, որը կարելի է լցնել շշի մեջ, վերջացրած շոկոլադե թանձր սոուսով, որը պետք է գդալով քսել աղանդերի վրա։

Շոկոլադե սոուսը օգտագործվում է նաև պուդինգներ և տորթեր ցողելու համար: Որոշ ռեստորաններ կարկանդակի կամ տորթի մասերը զարդարելու համար օգտագործում են շոկոլադե սոուսի գեղարվեստական փայլ, ինչպես նաև այլ զարդեր, ինչպիսիք են կակաոյի փոշին, շաքարի փոշին կամ շոկոլադե չիպսերը: Շոկոլադե սոուսի որոշ ապրանքանիշեր վաճառվում են որպես շոկոլադե կաթի սոուս (օրինակ՝ Նեստլե Նեսկվիկ շոկոլադե օշարակ): Շոկոլադե սիրոպի այլ ապրանքանիշեր վաճառվում են որպես Պլոմբիր պաղպաղակի միջուկներ:

## Բաղադրություն
Պարզ շոկոլադե սիրոպը կարելի է պատրաստել չքաղցրած կակաոյի փոշուց, շաքարի նման քաղցրացուցիչից և ջրից: Շոկոլադե սիրոպի բաղադրատոմսերում կարող են օգտագործվել նաև այլ բաղադրիչներ, ինչպիսիք են եգիպտացորենի օշարակը, ածիկը և բուրավետիչներ, ինչպիսիք են օրինակ՝ վանիլի էքստրակտը:

Շոկոլադե սիրոպի արդյունաբերական բաղադրատոմսերը կարող են պարունակել այնպիսի բաղադրիչներ, ինչպիսիք են՝

* Բարձր ֆրուկտոզայով եգիպտացորենի օշարակ,
* Եգիպտացորենի օշարակ,
* Ջուր,
* Շաքարավազ,
* Կակաո,
* Կալիումի սորբատ (կոնսերվանտ),
* Աղ,
* Մոնո և դիգլիցերիդներ (էմուլգատոր),
* Պոլիսորբատ 60,
* Քսանթան մաստակ,
* Վանիլին (արհեստական բուրավետիչ):

## Այլ կիրառումներ
1890 թվականներից սկսած շոկոլադե սիրոպը վաճառվում էր որպես հիվանդությունների բուժման դեղամիջոց, այդ թվում՝ կոլիկով տառապող նորածինների համար: 1906 թվականի «Մաքուր Սննդի և դեղերի մասին» օրենքի ընդունման շնորհիվ, որը պահանջում էր հստակ և ճշգրիտ պիտակավորում, շոկոլադե օշարակը սկսեց բժշկական կիրառությունից անցնել առևտրային օգտագործման:

Շոկոլադե սիրոպը հաճախ օգտագործվում էր սև և սպիտակ ֆիլմերում արյունը նմանակելու համար, քանի որ այն անվտանգ էր, հեշտ էր հեռացնել հագուստից և էժան էր: Բացի այդ, շոկոլադե սիրոպն ունի տպավորիչ մածուցիկություն: Շոկոլադե սիրոպի այս էֆեկտն օգտագործվել է բազմաթիվ ֆիլմերում, այդ թվում՝ «Կին իշամեղու» ֆիլմում և «Հոգեբան» ֆիլմում:

## Ապրանքներ
* Ֆոքսի ու-Բեթ շոկոլադե օշարակ,
* Բոսկո շոկոլադե օշարակ,
* Հերշիի շոկոլադե օշարակ,
* Կալվերի շոկոլադե օշարակ,
* Նեստլե Նեսկվիկ շոկոլադե օշարակ:

## Տես նաև
* Դուբայի շոկոլադ,
* Մենթոլաշոկոլադային ձողիկ,
*Շոկոլադե ձողիկով թխվածքաբլիթի խմորից պաղպաղակ,
* Շոկոլադե պիցցա,
* Շոկոլադե ձուկ,
* Սմոր,
* Շոկոլադե մարկիզ,
* Շոկոլադե խրթխրթան,
* Դերբիի տորթ,
* Սև-սպիտակ թխվածքաբլիթ,
* Շոկոլադե պաղպաղակ։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Աղանդեր
Կատեգորիա:Շոկոլադ
Կատեգորիա:Սոուսներ
Աստվածային ուտեստ

**Աստվածային ուտեստ**, ժելատինով կամ այլ ժելատինային նյութով, շաքարով, բուրավետիչներով և սննդի գունանյութերով պատրաստված աղանդերի գերմանական տեսակ է։  Աստվածային ուտեստը նման է կամ նույնական է ժելե կամ ջելլո և այլ ժելատինային աղանդերի հետ:  Աստվածային ուտեստի գերմանական այլ անուններից են՝ Վաքելպուդինգ («Դողացող պուդինգ») կամ Վաքելպետեր(«Դողացող ուտեստ)»։ Կանաչ գույնի աստվածային ուտեստը հայտնի է նաև որպես «Գորտի ժելե»։  Աստվածային ուտեստը սովորաբար ուտում են հարած սերուցքով կամ վանիլային սոուսով: Առավել հայտնի են աստվածային ուտեստի հետևյալ տեսակները՝

* Անտառ (կանաչ աստվածային ուտեստ),
* Ազնվամորի (կարմիր աստվածային ուտեստ),
* Բալ (մուգ կարմիր աստվածային ուտեստ),
* Կիտրոն (դեղին աստվածային ուտեստ)։

Կանաչ աստվածային ուտեստը անտառային գույն չունի։ Կանաչ գունավորումը կանաչ աստվածային ուտեստ աղանդերին տալիս է միայն բնորոշ գույն: Քանի որ ծառի ընկույզի մեջ պարունակվող կումարինը թունավոր է, վաճառքում օգտագործվում են միայն արհեստական բուրմունքներ:

Աստվածային ուտեստի հատուկ տեսակը եռաշերտ և եռագույն (կարմիր, դեղին և կանաչ) պուդինգն է (լուսացույցի պուդինգ), որը պատրաստվում է առանձին սառեցված բուրավետիչների երեք շերտերի միջոցով։

## Սննդի գունավորում
Աստվածային ուտեստը սովորաբար ներկվում է արհեստական սննդի ներկանյութերով՝ հաճախ օգտագործելով սննդային այլ միացություններ։

* կարմիր ներկ՝ կարմիր (Ա 122), մուգ կարմիր (Ա124), ադամանդե կապույտ (Ե133),
* դեղին գունավորում ՝  (Ե110), քինոլին դեղին (Ե104)),
* կանաչ գունավորում ՝  դեղին (Ե 104), լաքապատ կապույտ (Ե131), մուգ դեղին (Ե110)։

## Անվան ծագումը
Աստվածային ուտեստ անունը ծագել է 19-րդ դարում, երբ Պետրոս առաքյալի անունը հաճախ օգտագործվում էր որպես մականուն՝ ինչ-որ բան հումորով նկարագրելու համար: Բացի այդ, թափահարելիս աստվածային ուտեստի ժելատինային զանգվածը ճոճվում է (երանելի տեսք ունի): Աստվածային ուտեստը նշանակում է նաև պուդինգ:

## Տես նաև
* Մենթոլաշոկոլադային ձողիկ,
* Շոկոլադե ձողիկով թխվածքաբլիթի խմորից պաղպաղակ,
* Շոկոլադե պաղպաղակ,
* պատուհան,
* Աղանդերի սոուսների ցանկ,
* Փոքր գաթա,
* Բաթիք,
* Պանրով պուդինգ,
* Նուշով թոֆու,
* Մրգային պուդինգ,
* Նուշով պուդինգ,
* Պուդինգների ցանկ։

## Ծանոթագրություններ


Կատեգորիա:Աղանդեր
Կատեգորիա:Գերմանական աղանդեր
Թիբոք-թիբոք

**Թիբոկ-թիբոկ**, (ջրային գոմեշ) կաթնային պուդինգը Ֆիլիպինների Պամպանգա նահանգի աղանդերային պուդինգ է: Թիբոկ-թիբոկը պատրաստվում է հիմնականում  գոմեշի կաթից  և աղացած կպչուն բրնձից (գալապոնգ): Թիբոկ-թիբոկ աղանդերային պուդինգը ծագել է Ֆիլիպինների Պամպանգա նահանգում՝ այն հատկապես տարածված է Կագայանում։  Թիբոկ-թիբոկ կաթնային պուդինգն ունի փափուկ, դոնդողանման հյուսվածք: Թիբոկ-թիբոկ աղանդերային պուդինգը մատուցելուց առաջ վրան շաղ են տալիս կոկոսի կաթնաշոռ: Թիբոկ-թիբոկն ունի տարբերակիչ յուղալի սպիտակ գույն և նուրբ, քաղցր և մի փոքր աղի համ: Թիբոկ-թիբոկ աղանդերային պուդինգը շատ նման է լայնորեն տարածված «Մայա Բլանկային», չնայած վերջինս պատրաստվում է կոկոսի կաթով և եգիպտացորենի օսլայով:

## Ստուգաբանություն
«Թիբոկ-թիբոկ» անվանումը բառացիորեն նշանակում է սրտի բաբախում: Դա պայմանավորված է ուտեստի պատրաստվածությունը որոշելու մեթոդով։ Երբ Թիբոկ-թիբոկ կաթնային պուդինգը ստանում է ամրություն, կաթի պղպջակները հազիվ են թափանցում մակերես, տպավորություն է ստեղծվում, որ այն բաբախում է:

## Պատրաստում
Թիբոկ-թիբոկը պատրաստվում է այնպես, ինչպես Մայա Բլանկան: Գոմեշի կաթը ավանդաբար խառնվում է մի փոքր ՝ աղացած կպչուն բրնձի հետ, որը ներծծվում է ամբողջ գիշեր: Թիբոկ-թիբոկը համեմված է մի փոքր սպիտակ շաքարով և դայապայի համով (կրաքարի): Թիբոկ-թիբոկը եփվում է մարմանդ կրակի վրա՝ անընդհատ խառնելով, մինչև զանգվածը թանձրանա։  Այն անմիջապես լցվում է հարթ ձևի վրա, որը պատված է յուղով յուղված բանանի տերևներով և թույլ է տալիս սառչել: Ցանկության դեպքում այն կարելի է նաև լցնել կաղապարների մեջ: Թիբոկ-թիբոկը սովորաբար մատուցվում է քառակուսի կամ ադամանդե կտորների տեսքով։  Թիբոկ-թիբոկի բրան լցնում են կոկոսի կաթնաշոռ: Չորացումը կանխելու համար թիբոկ-թիբոկը պահվում է հերմետիկ տարաներում:

Այն տարածքներում, որտեղ գոմէշի կաթ չէր ճարվում, թիբոկ-թիբոկ պատրաստելիս գոմէշի կաթը փոխարինվել է ամբողջական յուղազերծված կովի կաթով: Թիբոկ-թիբոկի այլ ավանդական բաղադրատոմսերում գոմէշի կաթը փոխարինվել բրնձի ալյուրով կամ եգիպտացորենի օսլայով կամ ընդհանրապես բացառվել է այն:

## Տես նաև
* Դուբայի շոկոլադ,
* Մենթոլաշոկոլադային ձողիկ,
*Շոկոլադե ձողիկով թխվածքաբլիթի խմորից պաղպաղակ,
* Շոկոլադե պիցցա,
* Շոկոլադե ձուկ,
* Շոկոլադե մարկիզ,
* Աղանդերի սոուսների ցանկ,
* Պուդինգների ցանկ,
* Փոքր գաթա,
* Կարակ,
*Բաթիք,
*Նուշով թոֆու,
*Նուշով պուդինգ,
*Պանրով պուդինգ,
*Մրգային պուդինգ,
*Շոկոլադե պաղպաղակ։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Ֆիլիպինական խոհանոց
Թաց ընկույզներ

**Թաց ընկույզներ**,  (կամ պարզապես ընկույզի փաթիլներ) աղանդերային համեմունք է, որը պատրաստվում է ընկույզով և թխկի օշարակով:  Թաց ընկույզներ երբեմն պատրաստվում են պարզ օշարակով, եգիպտացորենի օշարակով, շաքարով կամ շագանակագույն բրնձի օշարակով, թխկի օշարակի փոխարեն (կամ դրա հետ համատեղ): Ընկույզի միջուկը որոշ առումներով նման է թխկուն, բացառությամբ, որ ընկույզը միշտ մատուցվում է օշարակի մեջ, այլ ոչ թե առանձին կտորների: Վաճառքում կան պատրաստի թաց ընկույզների մի քանի տեսակներ:

Թաց ընկույզները առավել հաճախ մատուցվում են պաղպաղակի հետ և որպես միջուկ, և որպես արտաքին փայլ:  Թաց ընկույզները հաճախ վաճառվում են որպես պաղպաղակի հավելումներ Ամերիկայի Միացյալ Նահանգների պաղպաղակի սրահներում:

Թաց ընկույզները չպետք է շփոթել հում կանաչ ընկույզի հետ: Դրանք պարզապես կանաչ ընկույզներ են: Ենթադրվում է, որ թաց ընկույզները լավ համադրվում են որոշ կոշտ պանիրների հետ, ինչպիսին  է օրինակ պարմեզան պանիրը:  Որոշ ուտեստներ պատրաստվում են պատրաստվում են  թաց ընկույզներով, որպես հիմնական բաղադրիչ, օրինակ՝ Մուհամարա սոուսը:

## Տես նաև
*Շոկոլադե պիցցա,
*Շոկոլադե ձուկ,
*Շոկոլադե մարկիզ,
*Սև-սպիտակ թխվածքաբլիթ,
*Սմոր,
*Շոկոլադե խրթխրթան,
*Դերբիի տորթ,
*Շոկոլադե սիրոպ,
*Թիբոք-թիբոք:

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
*Wet walnuts article from Everything2
*Recipe from the Martha Stewart website
*Wet walnuts. The Cottage Smallholder.
*Recipe from Recipezaar 
*''The Independent''

Կատեգորիա:Սոուսներ
Աղքատի պուդինգ

**
**Աղքատի պուդինգ** («գործազուրկ մարդու պուդինգ») աղանդեր, ստեղծվել է [[Մեծ ճգնաժամ|մեծ ճգնաճամի]] առաջին տարիներին [[Քվեբեկ|Քվեբեկում]], [[Կանադա]]։ Այն սովորաբար պատրաստվում է պարզ խմորով, որը թխվելուց հետո ներծծվում է քաղցր օշարակով, հիմնականում՝ [[Թխկու օշարակ|թխկիի օշարակով]] և [[Սերուցք|սերուցքով]]։ Այսօր այն համարվում է ավանդական տարածաշրջանային աղանդեր, որը հաճախ պատրաստում են «շաքարի սեզոնի» (երբ հավաքում և մշակում են թխկու հյութը) ընթացքում։ Այն հատկապես տարածված է շաքարի տնակներում (sugar shacks) մատուցվող ուտեստների մեջ, սակայն միայն [[Թխկու օշարակ|թխկու]] հիմքով աղանդեր չէ։

[[Ավստրալիա|Ավստրալիայում]], [[Նոր Զելանդիա|Նոր Զելանդիայում]] և [[Միացյալ Թագավորություն|Միացյալ Թագավորության]] որոշ մասերում գոյություն ունի նմանատիպ աղանդեր, որը հայտնի է «ինքնուրույն սոււս առաջացնող պուդինգ» (կամ հաճախ պարզապես կոչվում է պուդինգ) անունով, թեև այն այժմ ավելի հաճախ վաճառվում է խմորիչի փաթեթներում, այլ տորթերի հետ միասին, ոչ թե պատրաստվում է տանը։

== Նկարագրություն ==
Պունդինգը [[Հրուշակ|տորթի]] հիմնական մասն է՝ խմորային զանգվածը, որի վրա թխելուց առաջ լցնում են տաք [[օշարակ]], սովորաբար [[Թխկու օշարակ|թխկի]] կամ [[կարամել]]: Երբ խմորը թխվելուց սկսում է բարձրանալ, օշարակը ներեծծվում է և ստորին հատվածում առաջացնում առանձին շերտ։ Օշարակը կարելի է պատրաստել շագանակագույն շաքարավազից, սպիտակ շաքարավազից, թխկու օշարակից կամ դրանց համակցությունից:

[[Մեծ ճգնաժամ|Մեծ ճգնաժամի]] ամենավատ ժամանակներում տորթի խմորի փոխարեն հնացած հաց են օգտագործել։

== Լեզվաբանական տարբերություններ ==
Այս աղանդերը աշխարհի խոհանոցում հայտնի է pouding du chômeur կամ pouding au chômeur անուններով, և երբեմն գրանցվում է որպես պաշտոնական անգլերեն բառ pudding։

== Ծանոթագրություններ ==

**

Կատեգորիա:Աղանդեր
Կատեգորիա:Կանադական խոհանոց
Կատեգորիա:Տորթեր
Կատեգորիա:Քվեբեկ
Արյան պուդինգ

***Արյան պուդինգը*** վիետնամական կերակրատեսակ է հում արյան պուդինգով, որը մատուցվում է եփած մսի հետ Հյուսիսային Վիետնամում: Խոզի միսն ու բադը ամենատարածված կենդանիներն են, որոնք օգտագործվում են այս հում արյան պուդինգ ստեղծելու համար: Ամենատարածվածը *բադի արյան պուդինգն* է, որը պատրաստվում է թարմ սպանված բադի արյունից, խոզի և հավից:

## Տիպիկ պատրաստում
Թարմ վերցված արյունը հավաքվում է ամանի մեջ և կանխվում է վաղաժամ կոագուլյացիայից՝ խառնելով այն որոշակի համամասնությունների որոշ ձկան սոուսի հետ, սովորաբար երեքից հինգ ապուրի գդալ ձկան սոուսի մեկ կվարտ (մոտ 1 լիտր) արյան դիմաց։ Մանր կտրատած միսը, օրինակ՝ եփած բադի միջուկը (օրինակ՝ բադը) և բադի միսը լցնում են մակերեսային ամանի մեջ՝ մանրացված գետնանուշի և մանրացված խոտաբույսերի հետ միասին, ինչպիսիք են վիետնամական համեմը, անանուխը և այլն: Արյունը և ձկան սոուսի խառնուրդը նոսրացվում են ջրային արգանակի հետ և արագորեն մնում են եփելուց հետո, լցնում են պատրաստված մսային ուտեստի մեջ։ Պատրաստի ուտեստը կարելի է սառը պահել սառնարանում, ինչը թույլ է տալիս արյանը պահպանել իր մակարդված վիճակը, երբ անհապաղ սպառումը չի պահանջվում: Եթե կերակուրը հանեն սառնարանից և որոշ ժամանակ թողնեն սենյակային ջերմաստիճանում, արյունը կվերադառնա հեղուկ վիճակի։

## Առողջության վտանգ
Հում խոզի արյունը հաճախ պարունակում է խոզի բակտերիաներ, և դրանց ընդունումը կարող է առաջացնել ծանր բակտերիալ վարակ: Օրինակ, Ստրեպտոկոկ*բակտերիայով* վարակը կարող է առաջացնել շնչառության անկում, արյան աղտոտում և ձեռքերի և ոտքերի ծանր նեկրոզ, և կարող է մահացու լինել: Վիետնամում կան տեղեկություններ մարդկային զոհերի մասին՝ հում արյան պուդինգ ուտելուց հետո։

## Հղումներ

## Արտաքին հղումներ

* Photos of ''tiết canh'' by Tristan Savatier from Flickr

Կատեգորիա:Արյունով ուտեստներ
Կատեգորիա:Ուտեստներ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Վիետնամական խոհանոց
Կյուրաու

***Կյուրաու*** բրազիլական քաղցր կրեմի նման դեսերտ է, որը պատրաստված է չհասունացած եգիպտացորենի սեղմված հյութից՝ եփած կաթով և շաքարով։

*Կուրաու* տերմինն օգտագործվում է հիմնականում հարավային նահանգներում, ինչպիսիք են Սան Պաուլոն, Մատո Գրոսսոն և Մատո Գրոսո դու Սուլը: Այն նաև կոչվում է *կորա* Մինաս Ժերայսում, *papa-de-milho* «եգիպտացորենի շիլա» Ռիո դե Ժանեյրոյում և *կանջիկա* Բրազիլիայի հյուսիսային կեսում։

## Տիպիկ բաղադրատոմսեր
Կյուրաու բաղադրատոմսերը սովորաբար պահանջում են մոտ կեսից երկու լիտր կաթ և մեկից երեք բաժակ շաքարավազ 10 հասկեր չհասած եգիպտացորենի կամ քաղցր եգիպտացորենի համար: Կարող են ավելացվել այլ բաղադրիչներ, օրինակ՝ մի պտղունց աղ, մեկ ճաշի գդալ կարագ: Կաթը կարող է մասամբ փոխարինվել կոկոսի կամ խտացրած կաթով:

Կուրաու պատրաստելու համար եգիպտացորենի հատիկները կտրատում են ականջներից և դնում կտորե տոպրակի մեջ: Այնուհետև տոպրակը քամում են՝ քիչ-քիչ ավելացնելով կաթը, որպեսզի աղացած եգիպտացորենի զանգվածից հնարավորինս շատ հյութ հանենք։ Որպես այլընտրանք, աղացած եգիպտացորենն ու կաթը կարող են մշակվել բլենդերով, այնուհետև անցնել նուրբ մաղով:

Արդյունահանված հեղուկը միացվում է շաքարավազի և ցանկացած այլ բաղադրիչի հետ և խտացնում մինչև յուղալի խտությունը՝ եփելով վառարանի վրա մոտ 45 րոպե (կամ միկրոալիքային վառարանում 12–15 րոպե), հաճախակի խառնելով։ Այնուհետև կրեմը լցնում են համապատասխան տարաների մեջ (դեսերտ բաժակներ, կեքսների կաղապարներ, ծանծաղ թխման տապակներ և այլն):

Կյուրաուն կարելի է մատուցել տաք կամ սառը (երբ այն ձեռք է բերում ամուր կրեմի նման խտություն): Այն սովորաբար փոշիացված դարչինով փոշոտվում է:

## Կուրաուն ժողովրդական մշակույթում
Բրազիլիայի հյուսիս-արևելքում գտնվող Սուրբ Հովհաննեսի տոնի համար 1999 թվականից ի վեր ամեն տարի հսկա կանջիկա են պատրաստում Կարուարու քաղաքում; 2008 թվականի թողարկումն ուներ 35 մետր երկարություն և օգտագործված էր 4500 հասկ:

Հարավային նահանգներում *canjica (հոմինիա)*  բառը օգտագործվում է տարբեր աղանդերի համար, որը պատրաստվում է հասած չաղացած սպիտակ եգիպտացորենի միջուկից, որը եփում է կաթի մեջ մինչև փափկի, և որը Բրազիլիայի հյուսիսային կեսում կոչվում է *mungunzá doce (քաղցր մունգունզա)* :

## Տես նաև
* Պոլենտա

## Հղումներ

Կատեգորիա:Բրազիլական խոհանոց
Յար, յար (երգ)

**Յար, յար**, հայկական գեղջկական ժողովրդական երգ, որը պատկանում է աշխատանքային երգերի ժանրին և դասվում է դաշտային աշխատանքային երգերի ենթաժանրին։ Երգը կատարում են մենակատարով՝ հիմնականում արական ձայնով։ Այն բնորոշվում է դանդաղ տեմպով և հանդարտ տրամադրությամբ։

## Պատմություն և նշանակություն
*Յար, յար* երգը պատկանում է գութաներգերի (հորովելների) խմբին, որոնք հնագույն գյուղական երգեր են։ Դրանք կատարվել են դաշտային աշխատանքների ժամանակ՝ նպաստելով աշխատանքային ռիթմի պահպանմանը և բարձրացնելով աշխատողների ոգին։ Հորովելները մեծ նշանակություն են ունեցել հայ գյուղական կենցաղում՝ արտահայտելով աշխատավորի հոգեվիճակը և բնության հետ նրա կապը։

Հայ կոմպոզիտոր, խմբավար Սպիրիդոն Մելիքյանը «Յար, յար» երգը գրի է առել Բայազետի գավառի Ալաշկերտի գավառակում։

Երգի հայտնի կատարողներից է հայ կոմպոզիտոր, կոմիտասագետ Արթուր Շահնազարյանը։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Հայկական աշխատանքային երգեր
Կատեգորիա:Ալաշկերտի երգեր
Ելիր, ելիր (երգ)

**Ելիր, ելիր**, հայկական գեղջկական ժողովրդական երգ, որը պատկանում է ծիսական երգերի ժանրին և դասվում է հարսանեկան երգերի ենթաժանրին։ Երգը կատարում են մենակատարով՝ հիմնականում իգական ձայնով։ Այն բնորոշվում է դանդաղ տեմպով և հանդիսավոր տրամադրությամբ։

## Պատմություն և նշանակություն
*Ելիր, ելիր* երգը երգը կատարվում է հարսանիքի ընթացքում՝ հարսի հայրական տնից դուրս գալու պահին։ Երգը արտահայտում է հուզիչ ու խորհրդանշական պահ՝ հարսի հրաժեշտը ծնողական տանը, ինչը հաճախ ուղեկցվում է հարսի և ընտանիքի անդամների հուզական արձագանքով։ Հայկական ավանդական հարսանիքներում նման երգերը կարևոր դեր են խաղում ծիսակարգում՝ ընդգծելով հարսանեկան արարողության հոգեբանական և խորհրդանշական կողմերը։

Երգը գրի է առնվել Բայազետի գավառի Ալաշկերտի գավառակում։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Ալաշկերտի երգեր
Կատեգորիա:Հայկական հարսանեկան երգեր
Գորանի (երգ)

**Գորանի**, հայկական գեղջկական ժողովրդական երգ, որը պատկանում է պարերգերի ժանրին։ Այն կատարվում է մենակատարով՝ արական ձայնով, դանդաղ տեմպով և թախծոտ տրամադրությամբ։

## Պատմություն և նշանակություն
*Գորանի* երգը հայտնի է Մշո գավառում և հնարավոր է՝ կապ ունի երաշտի հետ։ Ըստ ավանդության՝ Գոր անունով պատանին, լինելով աղքատ շինականի որդի, պայքարում էր երաշտի և կարկուտի դեմ՝ պաշտպանելով արտը։ Նա ջուր էր բերում չորացող ցորենի դաշտերին, իսկ կարկուտի ժամանակ մեջքը դեմ էր անում երկնքին՝ դարձնելով այն անձրևին։ Վերջում նա գնում է պայքարելու ջուրը պահող վիշապի դեմ և այլևս չի վերադառնում։ Մարդիկ ձոնում են նրան *Գորանի* անունով երգ, որով տուն են կանչում պատանուն։

## Արտաքին հղումներ
* Գորանի (Տարոն աշխարհի երգերը) 1977թ․

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Հայկական պարերգեր
Կատեգորիա:Մշո երգեր
Կոնֆետ ծխախոտներ

**Կոնֆետ ծխախոտներ**, կոնֆետի տեսակ, որը տարածում է գտել 19-րդ դարի վերջին։ Այն պատրաստվում է գլանաձև կավճի տեսք ունեցող շաքարից, ծամոնից կամ շոկոլադից՝ փաթեթավորված թղթի մեջ և բրենդավորված այնպես, որ նման է ծխախոտի։ Որոշ արտադրանքների առանձին փաթեթների մեջ շաքարի փոշի է լցված, որը հնարավորություն է տալիս գնորդին փչել ծխախոտի մի կողմից, իսկ մյուս կողմից «շաքարի ամպիկ» է դուրս գալիս, որը նմանվում է ծխախոտի ծխի։ Շուկայում կոնֆետ ծխախոտների առկայությունը երկար ժամանակ հակասական տեսակետների պատճառ է դարձել, քանի որ հետազոտությունը ցույց է տվել, որ այս կոնֆետներ խթանում են երեխաներին ծխել իրական ծխախոտ։ Կոնֆետ ծխախոտները երեխաների շրջանում ծխախոտը գովազդելու միջոց կարող են ծառայել, քանի որ այս կոնֆետների փաթեթավորումը շատ հաճախ նույնական է իրական ծխախոտների ապրանքանիշերի փաթեթավորման հետ։ Այս պատճառով կոնֆետ ծխախոտների վաճառքը մի շարք երկրներում արգելված է, չնայած դրանք դեռևս շարունակում են արտադրվել և սպառվել աշխարհի տարբեր հատվածներում։ Այնուամենայնիվ շատ արտադրողներ իրենց արտադրանքը կոչում են կոնֆետի ձողիկներ, ծամոն կամ պարզապես կոնֆետ։

## Ծխելու խթանում
Ծխախոտ արտադրող ընկերությունները և կոնֆետ ծխախոտ արտադրողները պատմականորեն համագործակցել են կոնֆետ ծխախոտ պատրաստելու գործում։ Ծխախոտ արտադրող ընկերությունները թույլ են տվել, որ կոնֆետ ծխախոտ արտադրող ընկերություններն օգտագործեն իրենց բրենդը։ Brown & Williamson ընկերությունը նույնիսկ ավելի հեռուն է գնացել՝ իր պիտակներն ուղարկելով կոնֆետ ծխախոտ արտադրող ընկերություններին։ Այն բանից հետո, երբ 1964 թվականին «Ծխելու և առողջության վերաբերյալ գլխավոր վիրաբույժի զեկույցում» քննադատվել են կոնֆետ ծխախոտները «երիտասարդներին ծխելու սովորույթով գայթակղելու» համար, ծխախոտ արտադրող ընկերությունները սկսել են հեռու մնալ կոնֆետ ծխախոտներից, թեև կոնֆետ ծխախոտ արտադրողների դեմ ապրանքանիշի խախտման հայցերը հազվադեպ են եղել:

1990 թվականի մի հետազոտություն պարզել է, որ 6-րդ դասարանցիները, որոնք կերել են կոնֆետ ծխախոտներ, երկու անգամ ավելի շատ են հակված ծխախոտ ծխելու, քան նրանք, որոնք չեն փորձել այս կոնֆետները։ 2007 թվականի մեկ այլ հետազոտություն հարցում է իրականացրել 25 887 չափահասների շրջանում և պարզել է, որ «կոնֆետ ծխախոտների սպառման 88 տոկոսն եղել է ներկա և նախկին ծխողների կողմից, իսկ 78 տոկոսը՝ երբեք ծխախոտ չծխած անձանց կողմից»՝ վիճակագրական տեսանկյունից նշանակալի տարբերություն, որը, ըստ հեղինակի, ցույց է տալիս որպես երեխա կոնֆետ ծխախոտի սպառման և որպես չափահաս ծխելու միջև կապը։

ԱՄՆ-ում սխալմամբ զեկուցվել է, որ 2010 թվականին Ծխելու և դրա կանխարգելման ակտով արգելվել են կոնֆետ ծխախոտները։ Սակայն օրենքն արգելել է ծխախոտի մեջ ցանկացած համային հավելումը, բացի մենթոլից։ Այն չի կարգավորում կոնֆետների արտադրության ոլորտը։ Փոփայ սխախոտները, որոնք շուկա են հանվել Փոփայ կերպարի օգտագործմամբ, որոշ ժամանակ վաճառվել են և ունեցել կարմիր ծայր (վառած ծխախոտի տեսք ունենալու համար)։ Այնուհետև դրանք անվանափոխվել են և կոչվել կոնֆետի փայտիկներ և արտադրվել են առանց կարմիր ծայրի։ Կոնֆետ ծխախոտների մեծ մասը շարունակում է արտադրվել ԱՄՆ-ում, իսկ ամենամեծ արտադրողնը Նյու Ջերսիում տեղակայված  World Confections Inc-ը է։

## Վաճառքի հետ կապված օրենքներ

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ

* Candy cigarettes
* Candy cigarette collection

Կատեգորիա:Կոնֆետ
Հով արեք (երգ)

**Հով արեք**, հայկական ժողովրդական գեղջկական երգ, որը պատկանում է քնարական երգերի ժանրին։ Այն կատարվում է մենակատարով՝ արական ձայնով, դանդաղ տեմպով և թախծոտ տրամադրությամբ։

## Պատմություն և նշանակություն
*Հով արեք* երգը հայտնի ժողովրդական ստեղծագործություն է, որը գրի է առել Կոմիտաս վարդապետը։ Երգի մեղեդին և բառերը ներկայացնում են մարդու վիշտն ու նրա կապը բնության հետ։ Երգողը դիմում է սարերին, ամպերին, դաշտերին ու աղբյուրներին՝ իր վիշտը ամոքելու խնդրանքով։

Կոմիտասը «Հով արեք» երգի համար միացրել է երկու տարբեր մեղեդիներ՝ ստեղծելով ամբողջական երգ, որը հետագայում ընդգրկվել է Մանուկ Աբեղյանի հետ կազմած «Հազար ու մի խաղ. առաջին յիսնեակ» ժողովածուի մեջ։ Ժողովրդական երգերի այս հավաքածուն լույս է տեսել 1903 թվականին։

## Բառեր

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Հայկական քնարական երգեր
Խաչն կենարար (երգ)

**Խաչն կենարար**, հայկական միջնադարյան հոգևոր երգ՝ շարական, որի հեղինակը 11-րդ դարի հայ գիտնական, բանաստեղծ, քաղաքական և ռազմական գործիչ Գրիգոր Մագիստրոս Պահլավունին է։ Այն պատկանում է հայ հոգևոր երաժշտության շարականների ժանրին։ Երգը կատարվում է խմբով՝ արական ձայնով, միջին տեմպով և հանդիսավոր տրամադրությամբ։

## Պատմություն և նշանակություն
*Խաչն կենարար* շարականը «Օրհնություն» շարականի մաս է և երգվում է Սուրբ Խաչի վերացման չորրորդ օրվա կարգում։ Շարականները հայ միջնադարյան հոգևոր երգեր են, որոնք հանդիսանում են եկեղեցական օրհներգեր։

Հայկական շարականները երգվում են եկեղեցական տոների ժամանակ՝ ըստ միջնադարյան հայ երաժշտության ութ ձայնեղանակների։ Շարքերի ամբողջությունը կոչվում է «Կանոն» կամ «Կարգ»։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Հայկական շարականներ
Արցախի կալերգ

**Արցախի կալերգ**, հայկական ավանդական գեղջկական երգ, որը պատկանում է աշխատանքային երգերի ենթաժանրին։ Այն կատարվում է խմբով և ունի միջին տեմպ ու աշխույժ տրամադրություն։ Երգը կապված է հնձի և հացահատիկի մշակման ավանդական գործընթացների հետ, որոնք տարածված էին Հայաստանի տարբեր գյուղական համայնքներում։

## Պատմություն և նշանակություն
Արցախի կալերգը պատկանում է հայկական ազգագրական երաժշտությանը և հանդիսանում է գյուղացիների կենցաղի անբաժանելի մաս։ Երգը կատարվում էր հացահատիկի հնձման և մշակման ժամանակ, երբ հասկերը դեզերով հավաքում էին դաշտերում և չորացնում արևի տակ։ Այնուհետև հասկերը տեղափոխում էին կալ, որտեղ տրորում էին՝ հացահատիկը ծղոտից անջատելու համար։ Կալում փռված հասկերը կոչվում էին հաշան։

Երգի բառերը և մեղեդին արտացոլում են գյուղացիների համերաշխությունը, աշխատանքի ուրախությունն ու բնության հետ նրանց ներդաշնակությունը։ Այն նաև ծառայում էր որպես ռիթմիկ մոտիվացիա՝ հեշտացնելով կոլեկտիվ աշխատանքը։

## Նկարագիր
Երգի մեղեդին բնութագրվում է պարզությամբ և կրկներգով, ինչը հեշտացնում է խմբային կատարումը։ Այն հաճախ ուղեկցվում է ավանդական երաժշտական գործիքներով, ինչպիսիք են դհոլը կամ զուռնան։

## Կատարում
Արցախի կալերգը մինչ օրս պահպանվել է հայկական մշակույթում՝ շնորհիվ տեղի համայնքների և ֆոլկլորային համույթների ջանքերի։ Այն հաճախ կատարվում է ազգային տոներին և մշակութային միջոցառումներին՝ որպես հայ ժողովրդի ավանդույթների և պատմության խորհրդանիշ։

Հայտնի կատարումներից է «Ակունք» ազգագրական համույթի կատարումը։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Արցախի երգեր
Կատեգորիա:Հայկական աշխատանքային երգեր
Շամսիդդին Վոհիդով

**Շամսիդդին Վոհիդով** (,), ուզբեկ շախմատիստ, գրոսմայստեր (2020):

## Կենսագրություն
2015 թվականին հաղթել է մինչև 14 տարեկանների աշխարհի առաջնությունում:

Վոհիդովը 89-րդն է ՖԻԴԵ 2021-ի Մեծ Շվեյցարական մրցաշարում:

Արագ շախմատի աշխարհի 2018 թվականի առաջնությունում հաղթել է Մագնուս Կարլսենին: Աշխարհի չեմպիոնը խաղացել է սպիտակներով և փորձել վոհիդովային մանկական մատ տալ:

Հաղթել է Ասիայի առցանց առաջնությունում և ընտրվել 2021 թվականի աշխարհի գավաթին մասնակցելու համար: Աշխարհի գավաթի խաղարկության առաջին տուրում 2:0 հաշվով հաղթել է Լուկա Պայչաձեին, 2-րդ տուրում նույն հաշվով պարտվել է Սերգեյ Կարյակինին:

2023 թվականին հաղթել է Ասիայի առաջնությունում:

## Վարկանիշի փոփոխություն

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Выступления Шамсиддина Вохидова на Всемирных юношеских олимпиадах
* Выступления Шамсиддина Вохидова на чемпионатах мира среди юниоров
* Выступления Шамсиддина Вохидова в личных чемпионатах Азии

Կատեգորիա:Շախմատային օլիմպիադաների մասնակիցներ
Կատեգորիա:Շախմատի գրոսմայստերներ
Կատեգորիա:Ուզբեկ շախմատիստներ