Հունաստանի առաջին տնտեսական կարգավորման ծրագիր

մինի|100,000 մարդ բողոքի ցույց է անցկացնում Աթենքի խորհրդարանի շենքի առջև՝ խնայողության միջոցառումների դեմ (2011 թվականի մայիսի 29):
**Հունաստանի առաջին տնտեսական կարգավորման ծրագիր**, որը սկզբնապես կոչվել է **Հունաստանի տնտեսական կարգավորման ծրագիր** և սովորաբար անվանել են **առաջին փրկարարական փաթեթ** կամ **առաջին հուշագիր**, Հունաստանի Հանրապետությանը ֆինանսական օգնության տրամադրման վերաբերյալ փոխըմբռնման հուշագիր է՝ Հունաստանի կառավարության պարտքային ճգնաժամը հաղթահարելու նպատակով։

Ստորագրվել է 2010 թվականի մայիսի 3-ին մի կողմից՝ Հունաստանի կառավարության՝ այն ժամանակվա վարչապետ Գեորգիոս Պապանդրեուի օրոք, մյուս կողմից՝ Եվրոպական հանձնաժողովի կողմից՝ Եվրախմբի, Եվրոպական կենտրոնական բանկի (ԵԿԲ) և Արժույթի միջազգային հիմնադրամի (ԱՄՀ) անունից։

107.3 միլիարդ եվրո ֆինանսական օգնությունից 72.8 միլիարդ եվրոն բաշխվել է մինչև 2012 թվականի մարտի 1-ը երբ ծրագիրը փոխարինվել է Հունաստանի համար երկրորդ տնտեսական կարգավորման ծրագրով, որը ներառում էր առաջին ծրագրի չբաշխված գումարները և լրացուցիչ 130 միլիարդ եվրո 2012-14 թվականների համար։

## Նախապատմություն
Վարկային վարկանիշային գործակալությունների կողմից Հունաստանի՝ իր պարտքերը մարելու կարողության գնահատականը հետագա իջեցնելուց հետո, Հունաստանի երկարաժամկետ պետական պարտատոմսերի ռիսկի պարգևավճարները հասել են ռեկորդային (և անկայուն) մակարդակի։ 2010 թվականի ապրիլի 23-ին Հունաստանի կառավարությունը պաշտոնական ֆինանսական օգնություն է խնդրել Եվրոպական Միության մնացած անդամներից և Արժույթի միջազգային հիմնադրամից։

## Փոխըմբռնման հուշագիր
[մինի|Նախկին վարչապետ [Գեորգիոս Պապանդրեու Կրտսեր|Գեորգիոս Պապանդրեուն և Եվրահանձնաժողովի նախկին նախագահ Ժոզե Մանուել Բարոզոն Բրյուսելում 2011 թվականի հունիսի 20-ին կայացած հանդիպումից հետո։]]

### Ֆինանսական օգնություն
2010 թվականի մայիսի 1-2-ը Եվրոպական հանձնաժողովը, Եվրոպական կենտրոնական բանկը (ԵԿԲ) և Արժույթի միջազգային հիմնադրամը (ԱՄՀ), որոնք կոչվում են եվրոպական եռյակ, համաձայնության են եկել Հունաստանի կառավարության հետ եռամյա ֆինանսական օգնության ծրագրի շուրջ, որը ուրվագծվել է փոխըմբռնման հուշագրում։

110 միլիարդ եվրոյի ընդհանուր գումարը կազմված է եղել 80 միլիարդ եվրո երկկողմանի վարկային պարտավորություններից, որոնք տրամադրվել են Եվրոխմբի կողմից և միավորվել են Եվրոպական հանձնաժողովի կողմից Հունաստանի վարկային գործիքի շրջանակներում, և լրացուցիչ 30 միլիարդ եվրո, որը տրամադրվել է Արժույթի միջազգային հիմնադրամի (ԱՄՀ) կողմից տրամադրվող պահուստային համաձայնագրի շրջանակներում, որն այդ ժամանակ գլխավորել է Դոմինիկ Ստրոս-Կանը։

80 միլիարդ եվրո ծավալով եվրոգոտու առանձին երկրների տոկոսադրույքները որոշելու գործում գործիքային դեր է խաղացել ԵԿԲ կապիտալում համապատասխան բաժնեմասը, որն էլ իր հերթին որոշվում է յուրաքանչյուր հինգ տարին մեկ՝ ԵՄ ընդհանուր բնակչության և տնտեսական արդյունքի մեջ երկրի համամասնական բաժնեմասից հետո։ 80 միլիարդ եվրոյի Գերմանիայի բաժինը կազմել է 28%, կամ մոտ 22.4 միլիարդ եվրո երեք տարվա ընթացքում մինչդեռ Ֆրանսիան վճարել է 16.8 միլիարդ եվրո։

Եվրոխմբի կողմից տրամադրվելիք 80 միլիարդ եվրոյի գումարը հետագայում կրճատվել է 2.7 միլիարդ եվրոյով, քանի որ Սլովակիան որոշել է չմասնակցել Հունաստանի վարկային համաձայնագրին, իսկ Իռլանդիան և Պորտուգալիան ստիպված եղան դուրս գալ այդ ծրագրից՝ խնդրելով ֆինանսական օգնություն։

### Հունաստանի կառավարության պարտավորություններ
մինի|Ժամանակավոր վարչապետ Լուկաս Պապադեմոսը պաշտպանում է խնայողության միջոցառումները խորհրդարանում:
Հունաստանի պարտքը տնային տնտեսություններին օգնելու դիմաց պետք է համախմբվեր երեք տարվա ընթացքում, որպեսզի մինչև 2014 թվականը բյուջեի դեֆիցիտը կազմեր մինչև 3 տոկոսից ցածր մակարդակի։ Արժույթի միջազգային հիմնադրամի գործադիր խորհրդի նիստի արձանագրությունները հրապարակվել են գրեթե չորս տարի անց և, այլ կետերի շարքում, ընդգծում են այն մտավախությունը, որ Հունաստանի սոցիալական համախմբվածությունը կարող է վտանգի տակ լինել։ 2014 թվականին հայտնի է դարձել, որ Հունաստանի մասնավոր հատվածը համաձայն է եղել գործարքին, քանի որ այն կրճատում էր պետական ծառայողներին տարեկան 13-րդ և 14-րդ «ամսական» աշխատավարձ վճարելու պրակտիկան։ Այս կրճատումը Հունաստանի կառավարության համար անհնար էր իրականացնել ինքնուրույն՝ համակարգին բնորոշ քաղաքական ճնշման պատճառով։

## Վճարում
2010 թվականի մայիսին Հունաստանը ստացել է փրկարարական վարկերի առաջին մասնաբաժինը, որի ընդհանուր գումարը կազմել է 20 միլիարդ եվրո։ Այս ընդհանուր գումարից 5.5 միլիարդը ստացվել է Արժույթի միջազգային հիմնադրամից, իսկ 14.5 միլիարդը՝ եվրոգոտու պետություններից։

Սեպտեմբերի 13-ին տրամադրվել է 6.5 միլիարդ եվրո։ Նույն գումարի 3-րդ տրանշը վճարվել է 2011 թվականի հունվարի 19-ին։ Մարտի 16-ին վճարվել է 10.9 միլիարդ եվրոյի 4-րդ տրանշը, որին հաջորդել է 5-րդ տրանշը՝ հուլիսի 2-ին։ 8 միլիարդ եվրոյի 6-րդ տրանշը վճարվել է դեկտեմբերի սկզբին՝ ամիսներ տևած ուշացումից հետո։ Այս գումարից Արժույթի միջազգային հիմնադրամը տրամադրել է 2.2 միլիարդ եվրո։

## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն
* 

## Արտաքին հղումներ
* Հունաստանին տրամադրվող ֆինանսական օգնությունը Եվրոպական հանձնաժողովի կայքում

Կատեգորիա:Հունաստանի տնտեսություն
Կատեգորիա:Հունաստանի քաղաքականություն