Սոս Էլբակյան

**Սոս Փայլակի Էլբակյան** (, հայ-ադրբեջանական պետական սահմանագոտու հյուսիսարևելյան հատված, Տավուշի հատված), Հայաստանի զինված ուժերի սպա, կապիտան։ Զոհվել է Հայ-ադրբեջանական ռազմական բախման ընթացքում՝ Ադրբեջանի կողմից արձակած կրակից։

## Կենսագրություն
Սոս Էլբակյանը ծնվել է 1992 թվականի հունվարի 31-ին Շիրակի մարզի Մարմաշեն համայնքում։

2009 թվականին գերազանցությամբ ավարտել է Մարմաշենի միջնակարգ դպրոցը։

2013 թվականին ավարտել է Վազգեն Սարգսյանի անվան ռազմական համալսարանը, անցել է ծառայության ՀՀ ՊՆ N զորամասում։

Կապիտան Էլբակյանը Տավուշի սահմանապահ զորամասում ծառայության 7 տարիների ընթացքում զբաղեցրել է հրամանատարական տարբեր պաշտոններ, 2019 թվականից զորամասի հրետանու շտաբի պետի-հրետանու պետի տեղակալն էր։

Իր գործի նվիրյալ կապիտանը ծառայության ընթացքում արժանացել է բազում պարգևների ու պատվոգրերի, նրա ստորաբաժանումը լավագույնն է ճանաչվել մի շարք ստուգատեսներում։

Սոս Էլբակյանը մահացու վիրավորում է ստացել 2020 թվականի հուլիսի 14-ին հայ-ադրբեջանական պետական սահմանագոտու հյուսիսարևելյան հատվածում՝ հակառակորդի սադրիչ գործողությունների հետևանքով։

## Սխրանքի նկարագրություն
2020 թ․ հուլիսի 12-ին վաղ առավոտյան իր զինանոցում ունեցած բոլոր զինատեսակները գործի դնելով՝ հակառակորդը փորձել է գրավել Հայաստանի հյուսիսարևելյան հատվածում տեղակայված ԱՆՎԱԽ մարտական դիրքը, սակայն մեծ մարդկային կորուստներ կրելով ետ է շպրտվել։

Կապիտան Սոս Էլբակյանը, զբաղեցնելով մարտակարգը, իր գրագետ և հմուտ ղեկավարմամբ կառավարել է հրետանու կրակը։ Նրա հմուտ գործողությունների արդյունքում՝ հրետանային մարտկոցների ճիշտ, նպատակային կրակով ճնշվել են հակառակորդի ականանետային մարտկոցների կրակները, ավերվել է ՀԴԿ-ն՝ ոչնչացնելով գրոհող հակառակորդի կենդանի ուժը։

Չկարողանալով հասնել առավելության ցամաքային զորքերի միջոցով՝ հակառակորդը սկսել է կիրառել անօդաչու սարքեր, որոնք էլ 14․07,2020-ին ժամը 13։30-ի սահմաններում հայտնաբերել են կապիտան Էլբակյանի զբաղեցրած ՀԴԿ-ն և կամիկածե կոչվող անօդաչու թռչող սարքով հարվածել։

## Պարգևներ
* ՀՀ Պաշտպանության նախարար Դավիթ Տոնոյանի հրամանով Սոս Էլբակյանը 2019 թվականի հունվարի 17-ին պարգևատրվել է ՀՀ Զինված ուժերի «Անբասիր ծառայության համար» I աստիճանի մեդալով։
* ՀՀ նախագահ Արմեն Սարգսյանի հրամանագրով կապիտան Սոս Էլբակյանը 2020 թվականի հուլիսի 15-ին հետմահու պարգևատրվել է «Արիության» մեդալով։

## Հիշատակի հավերժացում
Կապիտան Սոս Էլբակյանը 2020 թվականի հուլիսի 16-ին հուղարկավորվել է ծննդավայրի՝ Շիրակի մարզի Մարմաշեն գյուղի գերեզմանոցում։

Մոմավառություն է կազմակերպվել Գյումրու Վարդանանց հրապարակում՝ ի հիշատակ Տավուշում հայ֊ադրբեջանական սահմանին ռազմական գործողությունների ժամանակ զոհված 4 զինվորների։

Հայերը աշխարհի խոշոր քաղաքներում բազմամարդ ցույցեր են արել՝ ընդդեմ ադրբեջանական ագրեսիայի և հարգանքի տուրք մատուցելով զոհված հերոսներին։

2020 թվականի օգոստոսին կապիտանի հիշատակին նվիրված հուշաքար է տեղադրվել Տավուշի մարզի Այգեձոր համայնքում հարազատների կողմից։
մինի|Սոս Էլբակյանի հիշատակին տեղադրված հուշաքարը՝ Տավուշի մարզի Այգեձոր համայնքում
2020 թվականի սեպտեմբերի 18-ին Սոս էլբակյանի անունով է անվանակոչվել Մարմաշեն համայնքի կենտրոնական փողոցը։

2020 թվականի սեպտեմբերի 19-ին Տավուշի մարզի Վերին Ծաղկավան համայնքում խաչքար է տեղադրվել՝ նվիրված հուլիսին Տավուշյան մարտերում զոհված հերոս տղաների հիշատակին։ Խաչքարի հեղինակը Ծաղկավան համայնքից Էրիկ Խառատյանն է։

2020 թվականի սեպտեմբերի 21-ին Սոս Էլբակյանի հիշատակին նվիրված երգ ու տեսահոլովակ է թողարկվել՝ «Մամ ջան, չլացես» խորագրով։

2020 թվականի սեպտեմբերի 23-ին հուլիսյան մարտերի հերոսներ Սոս Էլբակյանի, Գարուշ Համբարձումյանի, Գրիշա Մաթեւոսյանի, Սմբատ Գաբրիելյանի հիշատակին նվիրված խաչքար է տեղադրվել Շիրակի մարզի Կրաշեն համայնքի Սուրբ Սարգիս մատուռի հարևանությամբ։ Խաչքարի ու նախաձեռնության հեղինակը գյումրեցի Վարուժ Կարապետյանն է։

Հայաստանի զինված ուժերի կազմավորման և Սոս Էլբակյանի ծննդյան 29-ամյակի առթիվ «Զինուժ» Media-ի հերոսապատումը նվիրված է կապիտան Էլբակյանին։

2021 թվականի մայիսի 24-ին կապիտան Սոս Էլբակյանի հիշատակին նվիրված փառքի անկյուն է բացվել հայրենի գյուղի՝ Մարմաշենի միջնակարգ դպրոցում։

2021 թվականի օգոստոսի 8-ին լույս է տեսել գեղանկարիչ Գարիկ Հարությունյանի «Հավերժ ներկա» գիրքը, որում հուլիսյան մարտերի և 44-օրյա պատերազմի քաջարի մարտիկների դիմանկարներն են ու հերոսական պատմությունները։

2021 թվականի օգոստոսի 21-ին 3-րդ զորամիավորման զորամասերից մեկում բացվել է 2020 թվականի հուլիսյան մարտերում և 44-օրյա պատերազմում անմահացած հերոսների հիշատակին նվիրված հուշապատ։ Տավուշի թեմի առաջնորդ, գերաշնորհ Տեր Բագրատ եպիսկոպոս Գալստանյանի ձեռամբ կատարվել է հիշատակի ոգեկոչման կարգ և խաչքարի օծման արարողություն։

2022 թվականի հունվարին լույս է տեսել Գագիկ Վարդանյանի և Աննա Բաբուջյանի «Հայրենիքի անմնացորդ նվիրյալները» գիրքը, որը պատմում է 2020 թվականին հայրենիքի պաշտպանության համար անմահացած Շիրակցի հերոսների մասին։ Գրքում տեղ է գտել նաև կապիտան Սոս Էլբակյանի կենսագրական տվյալներն ու անցած մարտական ուղու հերոսական դրվագները։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
*Սոսը վերադարձավ Տավուշ. հակառակորդի հարձակումից զոհված շիրակցի կապիտանի հուշաքարը տեղադրվել է Այգեձորում
*Ուղնուծուծով բանակին նվիրված կապիտան Սոս Էլբակյանի մարմինը հանձնեցին հողին. հետմահու մեդալը հանձնեցին ծնողներին
*Սոս Էլբակյանի մասին պատմող ֆեյսբուքյան էջը։
*«Ազգիս համար արժե զոհվել, չէ՞...». զոհված կապիտանի՝ քրոջ հետ ունեցած նամակագրության վերջին բառերը
*Երեկոյան խոսել էր ծնողների հետ. զոհված կապիտան Սոս Էլբակյանի մասին պատմում են համագյուղացիները
*Հակառակորդի կրակոցից մահացած Սոս Էլբակյանը Շիրակի Մարմաշեն համայնքից էր
*Շիրակի մարզի Մարմաշեն գյուղում հրաժեշտ են տալիս 28-ամյա կապիտան Սոս Էլբակյանին
*Նախագահը հետմահու պարգևատրել է հակառակորդի կրակոցից զոհված 4 զինծառայողներին
*Սոս Էլբակյան, Գարուշ Համբարձումյան, Սմբատ Գաբրիելյան, Գրիշա Մաթևոսյան, խոնարհվում եմ ձեր առաջ․ ՀՀ վարչապետ
*Մարմաշենում վերջին հրաժեշտը տվեցին կապիտան Սոս Էլբակյանին
*Տավուշ. Ադրբեջանի ռազմական արկածախնդրության սկիզբն ու վերջը
*«ԿՈՖԵ ԵՄ ԽՄՈՒՄ, ՄԱ՛Մ ՋԱՆ». ԼԱՅՆ ԺՊԻՏՈՎ ԿԱՊԻՏԱՆԸ
*Հերոսի մոր միակ ցանկությունն է՝ Սոսը հանուն հայրենիքի զոհված վերջին հայորդին լինի
*Հոգեհանգստի կարգ Գարուշ Համբարձումյանի, Սոս Էլբակյանի, Սմբատ Գաբրիելյանի և Գրիշա Մաթևոսյանի համար
*Նրա սխրանքն անմահ է. Արմեն Սարգսյանն այցելել է օրեր առաջ Ադրբեջանի սանձազերծած ռազմական գործողությունների հետևանքով զոհված Սոս Էլբակյանի ընտանիքին
*Երկնքում՝ ևս չորս անմահացած անուններ
*Դուք ձեր կռիվն արդեն արել եք, սա մեր կռիվն է․ Սոս Էլբակյան
*Հուլիսյան մարտերին սահմանին մահացու վիրավորում ստացած կապիտանի անունով փողոց է անվանակոչվել Մարմաշենում
*Այգեձոր գյուղում տեղադրվել է Տավուշում հուլիսի 14-ին զոհված կապիտան Սոս Էլբակյանի հուշաքարը
*Հերոսապատում, որ նույնիսկ հետմահու է ապրում և ապրեցնում։ Կապիտան Սոս Էլբակյանի հրետանային յոթ տարին՝ «Զինուժ» Media-ի ռեպորտաժում։
*«Գանձերս խզարում են». Սոս Էլբակյան 
*Կապիտան Սոս Էլբակյանն այսօր կդառնար 29 տարեկան
*Փառքի անկյուն՝ ի հիշատակ մարմաշենցի հերոսների
*Տոն՝ պատվի ու հերոսականության
*Բացվել է 2020 թվականի հուլիսյան մարտերում և 44-օրյա պատերազմում անմահացած հերոսների հիշատակին նվիրված հուշապատ

Կատեգորիա:Արիության մեդալակիրներ
Կատեգորիա:ՀՀ զինված ուժերի կապիտաններ