Աբդ ալ-Ռահման ալ-Մունիֆ

**Աբդ ալ-Ռահման իբն Իբրահիմ ալ-Մունիֆ** (, ), վիպասան, պատմվածքների հեղինակ, հուշագիր, լրագրող, մտածող և մշակութային քննադատ։ Նա համարվում է 20-րդ դարի արաբալեզու ամենանշանակալի հեղինակներից մեկը: Նրա վեպերում կան ուժեղ քաղաքական տարրեր, ինչպես նաև Մերձավոր Արևելքի էլիտայի ծաղրեր։ Նա առավել հայտնի է «Աղի քաղաքներ» վեպով, որը վեպերի հնգյակ է այն մասին, թե ինչպես է նավթի հայտնաբերումը վերափոխել ավանդական բեդվինական մշակույթը։ Ալ-Մունիֆի աշխատանքը վիրավորել է Սաուդյան Արաբիայի կառավարիչներին, ինչը հանգեցրել է նրա գրքերի մեծ մասի արգելմանը և նրա Սաուդյան Արաբիայի քաղաքացիությունից զրկվելուն։

## Կենսագրություն
Ալ-Մունիֆը ծնվել է 1933 թվականին Հորդանանի մայրաքաղաք Ամմանում՝ նաջդեցի առևտրական ընտանիքում։ Նրա տատիկը իրաքցի էր։ Նրա «Քաղաքի պատմություն. Մանկություն Ամմանում» գիրքը նկարագրում է նրա՝ այնտեղ ստացած դաստիարակությունը։

1952 թվականին նա տեղափոխվել է Բաղդադ՝ իրավագիտություն սովորելու, ապա՝ Կահիրե։ Նա ստացել է իրավաբանական կրթություն Սորբոնի համալսարանում և նավթի տնտեսագիտության դոկտորի կոչում՝ Բելգրադի համալսարանի տնտեսագիտության ֆակուլտետում։ Հետագայում նա վերադարձել է Իրաք՝ նավթի նախարարությունում աշխատելու և դարձել Բաաս կուսակցության անդամ։ Այս ընթացքում նա խմբագրել է «Նավթ և զարգացում» անվամբ արդյունաբերական ամսագիրը։

## Ստեղծագործություն
Նա սկսել է գրել 1970-ականներին՝ Իրաքի նախարարությունում իր աշխատանքը թողնելուց, Բաաս կուսակցությունից հեռանալուց և Սիրիայի մայրաքաղաք Դամասկոս տեղափոխվելուց հետո՝ հեռանալով այն ռեժիմից, որին դեմ էր։ Նա արագորեն հայտնի դարձավ Մերձավոր Արևելքի էլիտաների, մասնավորապես Սաուդյան Արաբիայի էլիտաների իր սուր ծաղրերգություններով, մի երկիր, որն արգելեց նրա գրքերի մեծ մասը և զրկեց նրան Սաուդյան քաղաքացիությունից։ Նա լիովին օգտագործեց նավթարդյունաբերության վերաբերյալ իր գիտելիքները՝ քննադատելով այն ղեկավարող գործարարներին և նրանց սպասարկած քաղաքական գործիչներին։

Ալ-Մունիֆը տասնհինգ վեպերի հեղինակ էր։ «Աղի քաղաքներ» հնգյակը հետևում էր Արաբական թերակղզու էվոլյուցիային, երբ նավթային բումի պատճառով վերափոխվեց նրա ավանդական բեդվինական մշակույթը։ Վեպերը պատկերում են լայն տարածաշրջանի պատմությունը՝ համեմատություններ առաջացնելով Ուիլյամ Ֆոլքների «Յոկնապատավֆա շրջանի» հետ։ Հնգյակը սկսվում է «Մուդուն ալ-Միլհ»-ով (مدن الملح, Աղի քաղաքներ, 1984), որը պատկերում է Վադի ալ-Ույուն անապատային օազիսը, երբ այն վերափոխվում և ավերվում է արևմտյան նավթագործների ժամանման պատճառով, մի պատմություն, որը նման է Չինուա Աչեբեի քանդված գյուղի «Բաները քանդվում են» պատմությանը։ Ինչպես Աչեբեն նկարագրել է հզոր միսիոներների ժամանման ազդեցությունը ավանդական աֆրիկյան գյուղի վրա, այնպես էլ Մունիֆը պատմում է քոչվորական և օազիսային համայնքների անապատներից հավաքված անչափելի հարստության խոստման տնտեսական, սոցիալական և հոգեբանական հետևանքների մասին: Հնգյակը շարունակվում է «Վերարկու» (1985), «Տարբերակներ գիշերվա և օրվա մասին» (1989), «Արմատավոր» (1989) և «Մթության անապատ» (1989) վեպերով: Դանիել Բըրթը հնգյակը դասել է բոլոր ժամանակների 71-րդ մեծագույն վեպերի շարքում։ Շարքի վերջին երկու վեպերը չեն թարգմանվել անգլերեն: Օքսֆորդի համալսարանում անցկացված դոկտորական ուսումնասիրության մեջ Սուջա Սաուաֆթան պնդում է, որ ալ-Մունիֆը միակ ժամանակակից արաբ վիպասանն էր և մնում է, որը կամուրջ է կառուցել արաբական Միջերկրականի և Պարսից ծոցի երկրների գրականության և մշակույթի միջև՝ շնորհիվ Լևանտում իր դաստիարակության և մտավորական կազմավորման, սաուդյան-իրաքյան ընտանեկան արմատների և Սիրիայում ու Իրաքում նավթի մասնագետի իր աշխատանքի։

Նրա առաջին վեպը, որը լույս է տեսել անգլերեն, «Վերջնակետեր» ստեղծագործությունն էր։ Թարգմանիչը պնդում էր, որ դա սաուդյան արաբական առաջին վեպն էր, որը թարգմանվել է անգլերեն, և բարձր է գնահատել գյուղական կյանքի և շրջակա միջավայրի մարտահրավերների նորարարական պատկերումը արաբական ժանրում, որը մինչ այդ հիմնականում կենտրոնացած էր քաղաքային, միջին խավի փորձի վրա։ Մինչ ալ-Մունիֆի ստեղծագործությունները երբեք առանձնապես հաջողության չեն հասել Արևմուտքում, ամբողջ Մերձավոր Արևելքում դրանք քննադատների կողմից բարձր են գնահատվում և չափազանց տարածված են։ «Աղի քաղաքները» Էդվարդ Սաիդի կողմից նկարագրվել է որպես «միակ լուրջ գեղարվեստական ​​ստեղծագործությունը, որը փորձում է ցույց տալ նավթի, ամերիկացիների և տեղական օլիգարխիայի ազդեցությունը Պարսից ծոցի երկրի վրա»։

Չնայած նա Սադդամ Հուսեյնի և նրա ռեժիմի ամենակոշտ քննադատներից մեկն էր, նա կտրականապես դեմ էր Իրաք ամերիկյան ներխուժմանը և իր կյանքի վերջին երկու տարիներն անցկացրել է ոչ գեղարվեստական ​​նախագծերի վրա աշխատելով՝ դեմ լինելու այն բանին, ինչը նա համարում էր նորացված իմպերիալիզմ։ Նա մահացել է Դամասկոսում 70 տարեկան հասակում՝ երիկամային և սրտային անբավարարությունից։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
*Abdul-Rahman Munif: The Prolific and Renowned Arabic Novelist of Our Time
*endings-al-nehayat-by-abd-al-rahman-munif

Կատեգորիա:20-րդ դարի արաբներ
Կատեգորիա:20-րդ դարի վիպասաններ
Կատեգորիա:21-րդ դարի արաբներ
Կատեգորիա:21-րդ դարի վիպասաններ
Կատեգորիա:Արաբ արձակագիրներ