2023 թվականն Արցախում

Ստորև ներկայացված է **[[2023]] թվականին [[Արցախ]]ում** տեղի ունեցած իրադարձությունները։ 

2023 թվականի սեպտեմբերին Ադրբեջանը մի քանի օրում գրավեց Արցախը։ Հետո սկսվեց հայերի արտագաղթը Արցախից. 120 հազար մարդ՝ էթնիկ զտումների սպառնալիքի տակ, ստիպված լքեցին իրենց տները։ Սեպտեմբերի 28-ին Արցախի Հանրապետության նախագահ Սամվել Շահրամանյանը հարկադրված ստորագրում է Արցախի Հանրապետության գոյությունը 2024 թվականի հունվարի 1-ից դադարեցնելու մասին հրամանագիրը։

Ռուսաստանի, Ադրբեջանի և Հայաստանի 2020 թվականի նոյեմբերի 9-ի եռակողմ հայտարարության համապատասխան ռուսական խաղաղապահ զորակազմը շարունակում է տեղակայված մնալ Արցախի Հանրապետության այն տարածքներում, որոնք մինչև 2023 թվականի սեպտեմբերի 19-ի ադրբեջանական հարձակումը Արցախի վերահսկողության տակ էին, իսկ Արցախի Հանրապետության բնակչության էթնիկ զտումներից հետո անցան Ադրբեջանին։

## Գործող պաշտոնյաներ

## Շրջանային վարչակազմերի ղեկավարներ

## Իրադարձություններ
### Հունվար
* Հունվարի 10 - Արցախի իշխանությունները հայտարարեցին, որ հանրապետության ողջ տարածքում կլինեն էլեկտրաէներգիայի հովհարային անջատումներ, որի պատճառը Հայաստանից Արցախը սնուցող միակ էլեկտրագծի վթարն է Ադրբեջանի կողմից վերահսկվող տարածքում։

### Ապրիլ
* Ապրիլի 28 - Բնապահպան ներկայացող ադրբեջանցիները հեռացել են Շուշի-Քարինտակ խաչմերուկի հատվածից, որի պատճառով շրջափակվել էր Արցախի Հանրապետությունը, և նրանց տեղը զբաղեցրել են Շուշիի ադրբեջանական ոստիկանության և ներքին զորքերի ծառայողները։

### Սեպտեմբեր
* Սեպտեմբերի 28
** Արցախի Հանրապետության նախագահ Սամվել Շահրամանյանը ստորագրում է Արցախի Հանրապետության գոյությունը 2024 թվականի հունվարի 1-ից դադարեցնելու մասին հրամանագիր։

### Դեկտեմբեր
* Դեկտեմբերի 14
** Ֆրանսիայի մայրաքաղաք Փարիզի Բաստիլի հրապարակում, Փարիզի քաղաքապետարանի և «L’Œuvre d'Orient» կաթոլիկ կազմակերպության կողմից համատեղ կազմակերպվում է «Լեռնային Ղարաբաղ՝ վտանգված հայկական ժառանգություն» խորագրով բացօթյա ցուցահանդես, որի ժամանակ ցուցադրվում է 30 բացառիկ լուսանկարներ, որոնք ներկայացնում են Արցախի Հանրապետության հայկական պատմամշակութային ժառանգությունը։
* Դեկտեմբերի 29
** ԱՄՆ նախագահի թեկնածու Ռոբերտ Քենեդի կրտսերը հայտարարում է, որ «Եվս մեկ պատերազմ կանխելու և ազատության ու ժողովրդավարության սկզբունքները պաշտպանելու համար ԱՄՆ կառավարությունը պետք է մոբիլիզացնի տարածաշրջանային աջակցությունը հայերի ինքնապաշտպանության և ինքնորոշման իրավունքին և պաշտպանի արցախահայության անվտանգ վերադարձը իրենց պատմական հայրենիք», ապա վստահեցնում է, որ «ԱՄՆ նախագահի պաշտոնում ընտրվելու դեպքում կնպաստի Հայաստանի Հանրապետության և Արցախի վերականգնմանը»։
* Դեկտեմբերի 30
** Ռուսաստանի Դաշնության արտաքին գործերի փոխնախարար Միխայիլ Գալուզինը «ՌԻԱ Նովոստի»-ին տված հարցազրույցում ասում է, որ «Հայաստանի ղեկավարության՝ Ղարաբաղն Ադրբեջանի մաս ճանաչելու որոշումից հետո Մոսկվան ադրբեջանական կողմի հետ է դիտարկում բոլոր հարցերը, որոնք վերաբերում են Ղարաբաղում խաղաղապահների առկայությանը»։
** Արցախի Ազգային ժողովի մեծությամբ առաջին «Ազատ Հայրենիք-ՔՄԴ» խմբակցության անդամ Արամայիս Աղաբեկյանը հեռանում է դաշինքից՝ հայտնելով, որ պատճառը «Արցախի լուծարման մասին հրամանագիրը չեղարկելու հարցում իր և խմբակցության բացարձակ մեծամասնության միջև առկա տարբեր դիրքորոշումներն են»։
** «Զարթոնք» ազգային քրիստոնեական կուսակցության գործադիր մարմինը հայտարարում է, որ «Արցախի Հանրապետությունը չի կարող լուծարվել ոչ Արցախի որևէ պաշտոնատար անձի և ոչ էլ Արցախի ազգային ժողովի կամ որևէ այլ մարմնի  կողմից»։
* Դեկտեմբերի 31
** Հայտնի է դառնում, որ Ադրբեջանի կողմից 2020 թվականի 44-օրյա պատերազմից հետո բռնազավթված Քաշաթաղի շրջանի Աղանուս գյուղի Թթու ջուր կոչվող տարածքում ադրբեջանցիները ավերել են 1994 թվականի հունվարի 18-ին Օմարի լեռնանցքի մարտական գործողությունում զոհված Տիգրան Աբրահամյանի և ընկերների հիշատակին կանգնեցված խաչքար-հուշաղբյուրը։

## Տես նաև
* 2022 թվականն Արցախում
* 2024 թվականն Արցախում

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:2020-ականներ Արցախում
Կատեգորիա:2023 Ասիայում
Կատեգորիա:2023 Արցախում
Կատեգորիա:2023 Եվրոպայում
Կատեգորիա:21-րդ դարի տարեթվեր Արցախում