Ժակ Ռուբո

**Ժակ Ռուբո** (, ֆրանսիացի գրող և մաթեմատիկոս, բազմաթիվ բանաստեղծությունների, վեպերի, էսսեների, պիեսների  hեղինակ, մաթեմատիկայի պրոֆեսոր։ ՈՒԼԻՊՈ գրական կազմակերպության անդամ։

Ռուբոյի ստեղծագործությունները արժանացել են Մեծ ազգային բանաստեղծական մրցանակի (1990) և Ֆրանսիայի ակադեմիայի Պոլ Մորանի անվան Մեծ գրական մրցանակի (2008)։

## Գրականություն և մաթեմատիկա։ ՈՒԼԻՊՈ
Ժակ Ռուբոն մանկուց հետաքրքրվել է թվերով և մաթեմատիկայով։ Նրա համար թվերը խորհրդանշական նշանակություն ունեին, և նա դրանք կապում էր իր անձնական կյանքի իրադարձությունների հետ։ Ընդհանրապես, Ռուբոյի գրական ստեղծագործությունները հասկանալու համար անհրաժեշտ է հաշվի առնել նրա տեքստերում առկա մաթեմատիկական բաղադրիչը։

Ժաք Ռուբոն մնում է մաթեմատիկոս ոչ միայն վեպերի ժանրում, այլև բանաստեղծության մեջ, քանի որ այստեղ էլ ռիթմը, հանգը, բանաստեղծական ձևը կապված են որոշակի թվերի և թվերի հաջորդականությունների, հնչյունների, տառերի, բառերի ու չափերի հատուկ կոմբինատորիկայի հետ։ Ռուբոն մաթեմատիկական մոտեցման հիմնադիրներ է համարում, մասնավորապես, տրուբադուրներին, որոնք ստեղծել են բազմաթիվ նոր բանաստեղծական ձևեր։ Ռուբոյի սիրելի բանաստեղծական ձևը եղել է սոնետը։

Թվերով Ռուբոյի հրապուրվածությունն ակնհայտ է նրա շատ գործերում։ Ռուբոյի «ε, poésie» բանաստեղծական ժողովածուի հայտնվելուց հետո (ε-ն «ցանկացած փոքր դրական թիվ» մաթեմատիկական խորհրդանիշն է), ՈՒԼԻՊՈ-ի անդամները ուշադրություն են հրավիրել նրա վրա։ ULIPO-ն գրական խումբ է, որը միավորում է գրողներին և գիտնականներին (հիմնականում մաթեմատիկոսներին), որոնք հետաքրքրված են խաղային կոմբինատորիկայով՝ որպես գրական տեքստեր ստեղծելու մեթոդ։ Այս ստեղծագործական կոմբինատորիկան պետք է հիմնված լինի մաթեմատիկական օրենքների վրա։ ULIPO-ի անդամները հանդես եկել այսպես կոչված «հակադրություններով» (ֆորմալ սահմանափակումներով), որոնք կարող էին ոչ այնքան սահմանափակել գրական ստեղծագործությունը, որքան նոր հնարավորություններ բացել։

Նրա «Վերջին կորցրած գնդակը» վեպի կառուցվածքը հիմնված է տեքստում անընդհատ կրկնվող թվերի վրա։

Ռուբոն «Change» ամսագրի հիմնադիրներից է եղել։ 1971 թվականին Օկտավիո Պասի և այլ բանաստեղծների հետ մասնակցել է ռենգա ժանրում առաջին եվրոպական բազմալեզու բանաստեղծական տեքստի գրմանը։ Ռուբոն նաև աշխատել է գրական թարգմանությամբ՝ թարգմանելով ամերիկյան և ճապոնական պոեզիա, ինչպես նաև Լուիս Քերոլ արձակը։

## Մահ
ԺաԿ Ռուբոն մահացել է 2024 թվականի դեկտեմբերի 5-ին Փարիզ՝ իր ծննդյան 92-րդ տարեդարձին։

## Աշխատություններ
* «Poésies juvéniles» (janvier 1942-novembre 1944), Montpellier, Éd. C. G. C., 1944
* «Voyage du soir», Poésie 52, Collection Pierre Seghers numéro 161, Paris, 1952, 38 pages.
* «Morphismes rationnels et algébriques dans les types d’A-algèbres discrètes à une dimension», thèse, Université de Rennes, 1967, Publications de l’Institut de Statistique de l’université de Paris, vol. XVII, numéro 4, 1968, p.1-77
* «∈», Gallimard, Paris, 1967.
* «Petit traité invitant à la découverte de l’art subtil du go» (avec Pierre Lusson et Georges Perec), Bourgois, Paris, 1969.
* «Mono no aware (le sentiment des choses)», Gallimard, Paris, 1970.
* «Trente et un au cube», Gallimard, Paris, 1973.
* «Autobiographie, chapitre dix, poèmes avec des moments de repos en prose», Gallimard, Paris, 1977.
* «Graal théâtre: Gauvain et le chevalier vert, Lancelot du Lac, Perceval le Gallois, L’enlèvement de Guenièvre», avec Florence Delay, Gallimard, Paris, 1977. De ce futur cycle de dix pièces, ils publient celles qui seront les III, IV, V et VI de la décalogie.
* «Graal fiction», Gallimard, Paris, 1978.
* «La Vieillesse d’Alexandre, essai sur quelques états récents du vers français», F. Maspero, Paris, 1978 (rééd. éditions Ivrea, 2000)
* «Io et le loup, dix-sept plus un plus plus un haïku en ouliporime», Oulipo, Paris, 1981.
* «Dors», Gallimard, Paris, 1981.
* «Les animaux de tout le monde», Ramsay, Paris, 1983
* «Graal théâtre: Joseph d’Arimathie, Merlin l’enchanteur», avec Florence Delay, Gallimard, Paris, 1981. Ce sont les pièces I et II de la décalogie.it, vers l’alexandrin de longueur variable", Oulipo, Paris, 1984.
* «La Belle Gracia», Ramsay, Paris, 1985 (rééd. Seuil, coll. «Points») (Tome 1 de la série des «Gracia» (3 volumes publiés sur 6 prévus))
* «Jacques Roubaud», par Robert Davreu, Seghers, Paris, 1985.
* «La Fleur inverse, essai sur l’art formel des troubadours», Ramsay, Paris, 1986.
* «Quelque chose noir», recueil de poèmes, Gallimard, Paris, 1986.
* «L’Enlèvement d’Hortense», Ramsay, Paris, 1987 (rééd. Seuil, coll. «Points») (Tome 2 de la série des «Gracia» (3 volumes publiés sur 6 prévus))
* «Le Grand Incendie de Londres, récit avec incises et bifurcations», Seuil, Paris, 1989 (Branche 1 du «'Projet»')
* «L’Hexaméron» (avec Michel Chaillou, Michel Deguy, Florence Delay, Natacha Michel et Denis Roche), Le seuil, " Fiction & Cie ", 1990.
* «La Forme du sonnet français de Marot à Malherbe. Recherche de seconde rhétorique», thèse de doctorat d'État, Université de Paris IV-Sorbonne, 1990.
* «La Princesse Hoppy ou le conte du Labrador», Hatier (coll. «Fées et gestes»), Paris, 1990 (rééd. Absalon, Nancy, 2008)
* «L’Exil d’Hortense», Seghers (coll. «Mots»), Paris, 1990 (rééd. Seuil, coll. «Points») (Tome 3 de la série des «Gracia» (3 volumes publiés sur 6 prévus))
* «La pluralité des mondes de Lewis», Gallimard, Paris, 1991.
* «Les animaux de personne», Seghers, Paris, 1991; Seghers Jeunesse, 2004.
* «L’invention du fils de Leoprepes, poésie et mémoire, Ed. Circé, Saulxures, 1993.
* «N-ines, autrement dit quenines, encore», Oulipo (coll. «La bibliothèque oulipienne»), Paris, 1993.
* «La boucle», Seuil, Paris, 1993. (Branche 2 du «'Projet»')
* "Mathématique: ", Seuil, Paris, 1997. (Branche 3, отеле première partie, du «'Projet»')
* «Poésie, etcetera, ménage», Stock, Paris, 1995.
* «La fenêtre veuve, prose orale», [Théâtre Typographique](http://www.thty.fr/#!/parution/1996/jacques-roubaud/la-fenetre-veuve-(format-carre)), Курбевуа, 1996.
* «Trois ruminations», Oulipo, Paris, 1996.
* «Quel avenir pour la mémoire по проблемам ?», Gallimard (coll. «[écouvertes Gallimard» (n° 349), série Littératures), Paris, 1997.
* «L’abominable tisonnier de John McTaggart Ellis McTaggart, et autres vies plus ou moins brèves», Seuil, Paris, 1997.
* "Poésie: ", Seuil, Paris, 2000. (Branche 4 du «'Projet»')
* «Le Chevalier silence, une aventure des temps aventureux», Gallimard, Paris, 1997.
* «La Dernière balle perdue», Fayard, Paris, 1997.
* «La ballade et le chant royal» (1997), éd. Les Belles Lettres, coll. Architecture du Verbe, 
* «La forme d’une ville change plus vite, hélas, que le cœur des humains. Cent cinquante poèmes. 1991—1998», Gallimard, Paris, 1999.
* «Menu, menu», Gallimard jeunesse, Paris, 2000.
* «Traduire, journal», Editions NOUS, 2000 
* «Le crocodile», Rue du Monde, Paris, 2001.
* «La Bibliothèque de Warburg. Version mixte», Seuil (coll. «Fiction & Cie»), Paris, 2002. (Branche 5 du «'Projet»')
* «Grande Kyrielle du Sentiment des choses», Ed. Nous, Paris, 2003.
* «Churchill et 40 autres sonnets de voyage», Gallimard, Paris, 2004.
* "Tokyo infra-ordinaire, Inventaire-Invention, Paris, 2005.
* «Graal théâtre: Joseph d’Arimathie — Merlin l’enchanteur — Gauvain et le Chevalier Vert — Perceval le Gallois — Lancelot du Lac — L’enlèvement de la reine — Morgane contre Guenièvre — Fin des Temps Aventureux — Galaad ou la Quête — La tragédie du roi Arthur», avec Florence Delay, Gallimard, Paris, 2005.
* «Cœurs», La Bibliothèque Oulipienne numéro 155, 2006.
* «Nous, les moins-que-rien, fils ainés de personne, multiroman», Fayard, Paris, 2006.
* «128 poèmes … composés en langue française, de Аполлинер Guillaume à 1968», La Bibliothèque Gallimard, Paris, août 2006.
* «Parc Sauvage», récit, Seuil (coll. «Fiction & Cie»), Paris, 2008
* «Impératif catégorique», récit, Seuil (coll. «Fiction & Cie»), Paris, 2008. (Branche 3, seconde partie, du «'Projet»')
* «La dissolution», récit, Nous Eds, 2008. (Branche 6 (dernier), du «'Projet»')
* «Eros mélancolique» (coécrit avec Anne F. Garréta), Grasset, Paris, 2009
* «Le Grand Incendie de Londres», réédition des 5 premières branches du «'Projet»' en un seul volume, Seuil (coll. «Fiction & Cie»), Paris, 2009. (La sixième branche («La Dissolution») n’est pas incluse car publiée chez un une autre éditeur)
* «Les Fastes» (avec Jean-Paul Marcheschi), éditions Lienart, Montreuil-sous-Bois, 2009 
* «Ciel et terre et ciel et terre et ciel», Éditions Argol, Paris, 2009 
* «Ode à la ligne 29 des autobus parisiens», Éditions Attila, 2012 
* «Quasi-Cristaux. Un choix de sonnets en langue française de Lazare Carnot (1820) à Emmanuel Hocquard (1998)», Éditions Martine Aboucaya et Yvon Lambert, Paris, 2013 
* «Octogone. Livre de poésie, quelquefois prose», Gallimard, Paris, 2014 {

### Թարգմանություններ անգլերենից
* Lewis Carroll : «La Chasse au Snark»
* Charles Reznikoff : «Testimony»

## Գրականություն
* Véronique Montémont, «Jacques Roubaud: l’amour du nombre», Presses Universitaires du Septentrion, coll. «Perspectives», 2004.
* Jean-Jacques Poucel, «Jacques Roubaud and the Invention of Memory», NCSRLL, University of North Carolina Press, 2006.
* Christophe Reig, «Mimer, Miner, Rimer: le cycle романский de Jacques Roubaud» — préface de Bernard Magné, New-York/Amsterdam, отеле rodopi, coll. «Faux-Titre» № 275, 2006.
* Jacques Roubaud, «Roubaud — Rencontre avec Jean-François Puff», Argol éditions, 2008.
* Agnès Disson et Véronique Montémont (dir.), «Jacques Roubaud, compositeur de mathématique et de poésie», Éditions Absalon, 2011.

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Jacques Roubaud — Biographie (European Graduate School)
* Страница Рубо на сайте УЛИПО (фр.)
* Documentation critique sur J. Roubaud

Կատեգորիա:20-րդ դարի գրականություն
Կատեգորիա:20-րդ դարի մաթեմատիկոսներ
Կատեգորիա:20-րդ դարի ֆրանսիացի գրողներ
Կատեգորիա:20-րդ դարի ֆրանսիացի վիպասաններ
Կատեգորիա:21-րդ դարի գրականություն
Կատեգորիա:21-րդ դարի մաթեմատիկոսներ
Կատեգորիա:Գիտնականներ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Գոնկուրյան մրցանակի դափնեկիրներ
Կատեգորիա:Գրողներ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Մաթեմատիկոսներ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Վավերագրական գրականություն
Կատեգորիա:Ֆրանսալեզու գրողներ
Կատեգորիա:Ֆրանսալեզու դրամատուրգներ
Կատեգորիա:Ֆրանսիացի բանաստեղծներ
Կատեգորիա:Ֆրանսիացի գրողներ
Կատեգորիա:Ֆրանսիացի դրամատուրգներ
Կատեգորիա:Ֆրանսիացի թարգմանիչներ
Կատեգորիա:Ֆրանսիացի մաթեմատիկոսներ
Կատեգորիա:Ֆրանսիացի վիպասաններ