open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Հաջորդական միացում

thumb|upright=1.6|Հաղորդիչների հաջորդական (ձախից) և զուգահեռ  (աջից) միացումները։
**Հաջորդական միացում**ը էլեկտրատեխնիկայում իրականացվում է երկու եղանակով․
#Երկբևեռների միացում, երբ նրանց միջով անցնում է նույն հոսանքը։ Էլեկտրաէներգիայի աղբյուրների հաջորդական միացումը կիրառվում է մեկ աղբյուրի էլշուից մեծ լարում ստանալու համար։ Բեռնվածքների հաջորդական միացման դեպքում լարումը նրանց վրա բաշխվում է դիմադրություններին համեմատական։ Մեկ տարրի անջատումը ընդհատում է ամբողջ շղթայի հոսանքը։ 
#Քառաբևեռների միացում, երբ լարումն ու հոսանքի ուժը նախորդ քառաբևեռի ելքում համապատասխանաբար հավասար են հաջորդի մուտքի լարմանն ու հոսանքի ուժին։

## Հոսանքի ուժի, լարման, դիմադրության հաշվարկը
Հաջորդական միացման դեպքում սպառիչները շղթայի մեջ են մտնում հերթականորեն՝ մեկը մյուսից հետո, առանց միմյանց միջև հաղորդալարերի ճյուղավորումների։     
I_1 , U_1 և R_1 տառերով նշանակենք շղթայի առաջին տեղամասի հոսանքի ուժը, լարումը և դիմադրությունը, իսկ I_2 , U_2, R_2-ով՝ շղթայի երկրորդ տեղամասի հոսանքի ուժը, լարումը և դիմադրությունը։ Երկու տեղամասերի ընդհանուր դիմադրությունը նշանակենք R-ով, ընդհանուր լարումը նրանցում U-ով, իսկ ընդհանուր հոսանքի ուժը, որը համընկնում է աղբյուրի ներսի հոսանքի ուժին, I-ով։ Այս դեպքում հոսանքի ուժի, լարման և դիմադրության ընդհանուր արժեքների կապը շղթայի առանձին տեղամասերի նրանց արժեքների հետ կարող է արտահայտվել հետևյալ առնչություններով.

:I=I_1=I_2,
:U=U_1+U_2,
:R=R_1+R_2։

Այս արժեքները շղթայում կարելի է չափել ամպերմետրով ու վոլտմետրով։

Այսպիսով, հաղորդիչների հաջորդական միացման դեպքում հոսանքի ուժն ամենուրեք միևնույնն է, լարումը շղթայում հավասար է առանձին տեղամասերի լարումների գումարին, իսկ ընդհանուր դիմադրությունը՝ առանձին հաղորդիչների դիմադրությունների գումարին։

## Տես նաև
*Զուգահեռ միացում

## Աղբյուրներ
* Ֆիզիկա 9-րդ դասարանի դասագիրք, հեղ. Ս. Վ. Գրոմով, Ն. Ա. Ռոդինա

Կատեգորիա:Էլեկտրական շղթաներ
Կատեգորիա:Էլեկտրատեխնիկական ստանդարտներ
Մագնիս

մինի|Կենցաղային մագնիսներ

**Մագնիս** (-բառացիորեն՝ Մագնեսիայի (հնագույն քաղաք Փոքր Ասիայում) քար), մագնիսականությամբ օժտված, այսինքն՝ մագնիսական դաշտ ստեղծող մարմին, որն ընդունակ է ձգելու երկաթը, նիկելը և այլն։ Պատրաստում են մագնիսական երկաթաքարից, մագնիսակարծր նյութերից՝ պայտի, ձողի ձևով։ Ազատ շարժվող մագնիսի (օրինակ՝ կողմնացույցի մագնիսական սլաքի) բևեռները միացնող գիծը Երկրի մագնիսական դաշտում ուղղվում է միջօրեականով։ Կիրառվում է տեխնիկայում՝ իբրև հաստատուն մագնիսական դաշտի աղբյուր։ Օգտագործվում է նաև էլեկտրամագնիսներ։

Ամենապարզ և ամենափոքր մագնիսը կարելի է համարել էլեկտրոնը։ Բոլոր մյուս մագնիսների մագնիսական հատկությունները պայմանավորված են դրանց մեջ էլեկտրոնների մագնիսական մոմենտով։ Քվանտային դաշտի տեսության տեսանկյունից, էլեկտրամագնիսական փոխազդեցությունը փոխանցվում է առանց զանգվածի բոզոնով՝ ֆոտոնի միջոցով։

Հաստատուն մագնիսի մագնիսական աղբյուրը վերացնելիս մագնիսը աստիճանաբար կորցնում է իր մագնիսական հատկությունները։ Մագնիսական հատկությունների անհետանալը կարող ենք արագացնել մուրճով հարվածելիս կամ տաքացնելիս։ Սակայն կան մագնիսներ, որոնք իրենց հատկությունները երկար ժամանակ պահպանում են այդպիսի մագնիսներին անվանում ենք հաստատուն մագնիսներ։ Օրինակ՝ երկաթը, նիկելը, կոբալտը և որոշ հազվագյուտ մետաղական համաձուլվածքներ (օրինակ, նեոդիմի մագնիսներ), ինչպես նաև որոշ բնական հանքանյութեր, օրինակ՝ մագնետիտները։ Հաստատուն մագնիսները օգտագործվում են որպես առանձին (ոչ էներգիա սպառող) մագնիսական դաշտի աղբյուրներ։ Մագնիսի հատկությունները որոշվում են մագնիսական նյութի մագնիսական հիստերեսիզի հանգույցի դեմագնետիսի բաժնի բնութագրերով։ Որքան բարձր է մնացորդային ինդուկցիան Br- ը և հալածող ուժը Hc- ն, այնքան բարձր է մագնիսացմանը և կայունությունը։ Փորձը ցույց է տալիս, որ առավել ուժեղ մագնիսական հատկություն է հայտնաբերվում մագնիսի ծայրերին, իսկ կենտրոնում մագնիսը գրեթե չի ձգում երկաթե իրերը։ Օրինակ՝ եթե մագնիսը հպենք երկաթի հատույթին և հեռացնենք, ապա կնկատենք, որ նա հիմնականում կպչում է մագնիսի ծայրերին։ Այսպիսով կարող ենք ասել որ մագնիսի այն տեղամասերը որտեղ մագնիսական ազդեցությունն առավելագույնն է անվանում ենք մագնիսական բևեռներ։ Մագնիսը ունի երկու բևեռ՝ հյուսիսային և հարավային։ Փորձերը ցույց են տալիս, որ մագնիսները փոխազդում են միմյանց հետ, ընդ որում մագնիսի տարանուն բևեռները իրար ձգում են, իսկ նույնանուն բևեռները վանում։

Կատեգորիա:Մագնիսականություն
Մագնիսական ձայնագրում

մինի|«Sony TC-630» ձայնագրիչ

**Մագնիսական ձայնագրում**, ձայնագրման եղանակ, որը հիմնված է ֆեռոմագնիսական նյութերի ՝ մնացորդային մագնիսացածությունը պահպանելու հատկության վրա։ Մագնիսական ձայնագրման ժամանակ ձայնակիրը (մագնիսական թաղանթ կամ ժապավեն) հավասարաչափ շարժվում է գրի առնող մագնիսական գլխիկի միջով, ձայնակրի տարրերը մագնիսանում են տարբեր չափով ՝ կախված գլխիկի ստեղծած մագնիսական դաշտի լարվածության ակնթարթային արժեքից։ Այսպիսով, ձայնակրի վրա առաջանում է մագնիսական ֆոնոգրամ։ Տարբերում են լայնական, երկայնական և լայնական-երկայնական մագնիսական ձայնագրում։ Մագնիսական ձայնագրման առավելությունն այն է, որ ջնջող մագնիսական գլխիկի միջոցով կարելի է վերացնել նախկին ձայնագրությունը։ Կիրառվում է ռադիոհաղորդումներում, կինեմատոգրաֆիայում, ավտոմատիկայում և հեռուստամեխանիկայում։

Կատեգորիա:Մագնիսականություն
Կատեգորիա:Ձայնագրություն
Մագնիսական շղթա

մինի|Մագնիսական շղթա
**Մագնիսական շղթա**, մագնետիկների (նյութերի մագնիսական հատկությունների դիտարկման դեպքում գործածվող տերմին) հաջորդականություն, որոնցով մագնիսական հոսք է անցնում։ Տարբերում են փակ մագնիսական շղթաներ, որոնցում մագնիսական հոսքը համարյա ամբողջությամբ անցնում է ֆեռոմագնիսական մարմիններով և բացակով (օրինակ՝ օդային) մագնիսական շղթաներ։ Եթե մագնիսական հոսքը գրգռվում է հաստատուն մագնիսով, շղթան կոչվում է բևեռացված, իսկ առանց հաստատուն մագնիսի մագնիսական շղթաներ՝ չեզոք։ Էլեկտրական շղթայի և մագնիսական շղթաների ձևական նմանությունը թույլ է տալիս երկուսի դեպքում էլ օգտվել մաթեմատիկական նույն ապարատից։ Մագնիսական շղթաների սկզբունքային առանձնահատկությունն այն է, որ անփոփոխ հոսքի դեպքում նրանում ջոուլյան ջերմություն չի անջատվում։ Մագնիսական շղթաներ հասկացությունը լայնորեն կիրառվում է տրանսֆորմատորների, էլեկտրական մեքենաների, ռելեների, էլեկտրատեխնիկական հաշվարկների ժամանակ։

Կատեգորիա:Էլեկտրամագնիսականություն
Կատեգորիա:Մագնիսականություն
Հոսքային արտադրություն

**Հոսքային արտադրություն**, արտադրության կազմակերպման մեթոդ։ Ապահովում է տեխնոլոգիական պրոցեսի բոլոր օպերացիաների ըստ ժամանակի համաչափ կատարումը, արտադրանքի թողարկման սահմանված տեմպերին համապատասխան աշխատատեղերի միջև արտադրության օբյեկտի տեղաշարժը։ Հոսքային արտադրության նախադրյալը մի օղակում համասեռ կամ կառուցվածքի ու տեխնոլոգիայի տեսակետից նման արտադրանքի թողարկման կենտրոնացումն է։ Հիմնական հատկանիշներն են.
* արտադրության պրոցեսի մասնատվածությունն առանձին, համեմատաբար կարճատև օպերացիաների, 
* որոշակի օպերացիայի կատարման գծով յուրաքանչյուր աշխատատեղի մասնագիտացումը, 
* բոլոր օպերացիաների համաձայնեցված (նաև զուգահեռ) և ռիթմիկ կատարումը, 
* աշխատատեղերի տեղաբաշխումը տեխնոլոգիական պրոցեսի հաջորդականությամբ, 
* միջօպերացիոն տրանսպորտի առկայությունը։

Հոսքային արտադրության կազմակերպման հիմքը հոսքի հաշվարկային տակտի (աշխատօրվա տևողության հարաբերությունն արտադրանքի թողարկման օրական առաջադրանքին) և տեմպի (տակտի հակադարձ մեծության) որոշումն է, օպերացիաների սինխրոնության ապահովումը, իսկ ներդրման նախապայմանը՝ ձեռնարկության մասնագիտացումը։ Հոսքային արտադրությունը նպաստում է արտադրության օբյեկտի, դրա մասերի նորմալացմանը, ստանդարտացմանն ու միատեսակացմանը, բարելավում ձեռնարկության ֆինանսա-տնտեսական գործունեության բոլոր ցուցանիշները։

Կատեգորիա:Արտադրություն
Կատեգորիա:Արդյունաբերական ավտոմատացում
Զարեհ Մութաֆյան

**Զարեհ Մութաֆյան** (), ֆրանսահայ նկարիչ։

Պատմաբան Կլոդ Մութաֆյանի հայրն է։

## Կենսագրություն
Ծնվել է Սամսուն քաղաքում՝ Սև ծովի ափամերձ շրջանում։ 
* Մեծ եղեռնից հետո, 1919 թվականին, ապաստանել է Սամսունի ամերիկյան որբանոցում, 1922 թվականին տեղափոխվել Հունաստան։ Մութաֆյանը միակն էր իր ընտանիքից, ով փրկվել էր 1915 թ. Հայոց ցեղասպանության ժամանակ
* 1924 թվականին ընդունվել է Վենետիկի Մխիթարյան միաբանության վարժարանը
* 1927-1931 թթ.սովորել է Միլանի արվեստի ակադեմիայում
* 1932 թվականին Հռոմում ստացել է ազգային պրոֆեսորի տիտղոս
* 1938 թվականից հաստատվել է Փարիզում
* 1967 և 1971 թթ. այցելել է Հայաստան

Զարեհ Մութաֆյանի գործերից պահվում են Հայաստանի ազգային պատկերասրահում։

## Ստեղծագործական գործունեություն
Ստեղծագործել է հիմնականում երփնագրի բնագավառում։
*«Ջարդը»
*«Մահը և կյանքը»
*«Հայ մամիկը»
*«Արշակ Չոպանյան»
*«Մարիամ Տամլամյան»
*«Նավեր»
*«Վենետիկ. Մեծ Ջրանցքը»
Ստեղծել է հայաստանյան պատկերների շարք՝
*«Տաթև»
*«Արարատ և Արաքս»
*«Արարատ»
*«Էջմիածին»

Հրատարակել է գրքեր, կազմակերպել ցուցահանդեսներ՝ «Հայաստանը Մութաֆյանի աչքերով» (1968-1975)։

## Անհատական ցուցահանդեսներ
*Ժնև, 1935, 1938
*Միլան, 1938
*Փարիզ, 1945, 1976
*ԱՄՆ, 1962, 1979
*Երևան, 1967, 1971, 1982, 1990, 2007, 2013

## Մեջբերումներ Զարեհ Մութաֆյանից
Արուեստը ամէն մէկ ձգտումին մեջ կը ծնի, կ’երիտասարդանայ ու կը ծերանայ, բայց չի մեռնիր, միշտ կը վերածնի, ինչպէս օրուան արեւը։

## Երկեր
* Հայերգութիւն վրձինով եւ գրչով (ֆրանսերեն, հայերեն), Վենետիկ, 1982
* Նկարչութեան դասական դպրոցները եւ արդի ձգտումները, Փարիզ, 1983

## Գրականություն
*Suzanne d'Arhez, Mutafian, P, 1978
*Զարեհ Մութաֆյան։ (1907-1980)։ Ֆրանսահայ նկարչի ծննդյան 75-ամյակին նվիրված ցուցահանդեսի կատալոգ

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* «Արուեստը … չի մեռնիր», Զարեհ Մութաֆյան (լուսանկարներ)
* Զարեհ Մութաֆյանն ու արևելքի գույները 

Կատեգորիա:1907 ծնունդներ
Կատեգորիա:1980 մահեր
Կատեգորիա:20-րդ դարի հայ նկարիչներ
Կատեգորիա:Հայ նկարիչներ
Կատեգորիա:Հայոց ցեղասպանության ականատեսներ
Կատեգորիա:Հայոց ցեղասպանությունից փրկվածներ
Կատեգորիա:Մուրադ-Ռափայելյան վարժարանի սաներ
Կատեգորիա:Սամսուն քաղաքում ծնվածներ
Կատեգորիա:Ֆրանսահայ նկարիչներ
Հանդիսապարեր

**Հանդիսապարեր**, պարահանդեսային պարեր, սալոնային պարեր, պարահանդեսներում կատարվող պարեր (կրակովյակ, մազուրկա, մենուետ, պուկա, ոումբա, վալս, տանգո և այլն)։ XVII դարից եվրոպական երկրներում հատուկ մշակվել և հարմարեցվել են պալատական հանդեսներին։

Տարբեր երկրներում բեմադրվում են նոր հանդիսապարեր և անցկացվում մրցույթներ։

Կատեգորիա:Պարեր
Արսեն Հայրիյան

**Արսեն Պետրոսի Հայրիյան** (), հայ խորհրդային բժիշկ, սոցիոլոգ-հիգիենիստ, բժշկական գիտությունների դոկտոր (1968 թ.), ԽՍՀՄ ԲԳԱ թղթակից անդամ (1988 թ.), ԽՍՀՄ ԲԳԱ Ն․ Ա․ Սեմաշկոյի անվան մրցանակի դափնեկիր (1970 թ.), ԽՍՀՄ պետական մրցանակի դափնեկիր (1985 թ.), ՀԽՍՀ վաստակավոր բժիշկ։

## Կենսագրություն
Ծնվել է Բաքվում։ 1953 թվականին ավարտել է Ն. Նարիմանովի անվան ադրբեջանական բժշկական ինստիտուտի բուժ-կանխարգելիչ ֆակուլտետը։ 1954 թվականից աշխատել է որպես ՀԽՍՀ Արարատի շրջանի Արմաշի տեղամասային հիվանդանոցի գլխավոր բժիշկ։ Հայրիյանի նախաձեռնությամբ Նրա նախաձեռնությամբ 1959 թվականին Արմաշում կազմակերպվել է ԽՍՀՄ-ում միակ «Սանիտարական կուլտուրայի թանգարան»-ը, որտեղ էլ 1987 թվականին ստեղծվել է Հայաստանում առաջին Առողջության գյուղական կենտրոնը։

1985 թվականից միաժամանակ ղեկավարել է նաև ԵրՊԲԻ Արմաշի սոցիալ-հիգիենիկ խնդիրների լաբորատորիան։

Հայրիյանը պարգևատրվել է ԽՍՀՄ ժողտնտեսության ձեռքբերումների ցուցահանդեսի ոսկե մեդալով՝ «Атлас сельского здравохранения Армении» (1968 թ.) գրքի համար, «Պատվո նշան» շքանշանով։

## Գիտական գործունեություն
Հայրիյանն ավելի քան 250 գիտական աշխատությունների հեղինակ է։ Գիտական աշխատանքները նվիրված են առողջապահության կազմակերպման տեսությանը, բժշկական աշխարհագրությանը, հիգիենային, ժամանակակից գյուղի սոցիալական խնդիրներին և գյուղական առողջապահության բժշկաէկոլոգիական հարցերին։

## Պարգևներ
* Ն․ Ա․ Սեմաշկոյի անվան մրցանակ, 1970 թ.
* ԽՍՀՄ պետական մրցանակ, 1985 թ.

## Աշխատություններ
* Социологическое исследование семьи (1974)
* О социально-экологической очаговости болезней человека (1985)
* Медико-экологический атлас Армении (1998)

## Տես նաև
* Արմաշի առողջության կենտրոն

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Բժշկական գիտությունների դոկտորներ
Կատեգորիա:ԽՍՀՄ Պետական մրցանակի դափնեկիրներ
Կատեգորիա:ԽՍՀՄ Պետական մրցանակներ
Կատեգորիա:Խորհրդային բժիշկներ
Կատեգորիա:ՀԽՍՀ վաստակավոր բժիշկներ
Կատեգորիա:Հայ բժիշկներ
Կատեգորիա:Հայ գիտնականներ
Կատեգորիա:Հայ հիգիենիստներ
Կատեգորիա:Հայ պրոֆեսորներ
Կատեգորիա:Հայ սոցիոլոգներ
Կատեգորիա:«Պատվո նշան» շքանշանի ասպետներ
Արտաշես Հայրումյան

**Արտաշես Կարապետի Հայրումյան** (Այրումյան, 1905, փետրվարի 3, Եսենտուկի - 1988, ապրիլի 17, Երևան), հայ խորհրդային տնտեսագետ, տնտեսագիտական գիտությունների դոկտոր (1972), պրոֆեսոր (1972)։

## Կենսագրություն
1930 թվականին ավարտել է Թիֆլիսի պոլիտեխնիկական ինստիտուտի գյուղատնտեսական ֆակուլտետը։ Աշխատել է ՀԽՍՀ անասնապահության՝ անասնաբուժության և անասնաբուծության, ԳՀԻ-ում՝ էկոնոմիկայի բաժնի վարիչ (1939-1941 և 1946-1949), ՀԿԿ Կենտկոմի գյուղատնտեսության բաժնի վարիչի տեղակալ (1949-1958), գյուղատնտեսության էկոնոմիկայի և կազմակերպման ԳՀԻ-ի տնօրեն (1958-1966)։ 1966 թվականից ՀԽՍՀ Պետպլանի էկոնոմիկայի և պլանավորման ԳՀԻ-ի գյուղատնտեսության էկոնոմիկայի բաժնի վարիչն է։ Գիտական աշխատությունները նվիրված են գյուղատնտեսության էկոնոմիկայի, կազմակերպման և պլանավորման, տեղաբաշխման, մերձքաղաքային տնտեսությունների ստեղծման խնդիրներին, արտադրության համակենտրոնացման, միջկոլտնտեսային կոոպերացիայի, ագրոարդյունաբերական ինտեգրացիայի զարգացման, ինչպես նաև՝ ինտենսիվացման և գնագոյացման, գյուղի սոցիալ-տնտեսական վերափոխման հարցերին։ ՀԿԿ XVI համագումարում ընտրվել է Կենտկոմի անդամության թեկնածու։

Կատեգորիա:Հայ տնտեսագետներ
Կատեգորիա:Տնտեսագիտական գիտությունների դոկտորներ
Կատեգորիա:Հայ պրոֆեսորներ
Կատեգորիա:ԽՄԿԿ անդամներ
Կատեգորիա:Վրաստանի տեխնիկական համալսարանի շրջանավարտներ
Հայրենիք (թերթ, Բոստոն)

**Հայրենիք**, գրական, հասարակական, քաղաքական շաբաթաթերթ, երկօրյա, ապա՝ օրաթերթ։ Դաշնակցություն կուսակցության թերթը։ Լույս է տեսել 1899 թվականից, Watertown-ում Բոստոնի մոտ։

Լույս է տեսնում 1899 թ․-ից (1899-1900-ը՝ Նյու Յորքում, 1900 թ․-ից Ուոթերթաունում), մինչև 1913 թ․-ը՝ շաբաթաթերթ, 1913-1915-ին երկօրյա, 1915 թ․-ի դեկտեմբերից՝ օրաթերթ։

Առաջին խմբագիր՝ Թ. Չարշավճյան, այնուհետև, տարբեր տարիներ խմբագրել են՝ Մ. Մինասյան, Ա. Վռամյան, Արամ Աշոտ (Ս. Մինասյան), Ն. Թաշճյան, Սիամանթո, Հ. Չագմաքճյան, Սիմոն Վրացյան, Մ. Համբարձումյան, Մ. Օզանյան, Ս. Չթճյան, Ն. Տեստեգյուլ և Մ. Վերածին, Ռ. Դարբինյան, Գ. Մխիթարյան, Վ. Վալադյան, Վ. Ահարոնյան, Խ. Ներսեսյան, Մ. Թեոլեոլյան, Ե. Խաթանասյան, Ա. Բաղդոյան, Օ. Պալյան, Գ. Տոնապետյան, Վ. Բրուտյան։

Հրապարակել է նյութեր Հայ Հեղափոխական Դաշնակցություն կուսակցության և նրա կազմակերպությունների գործունեության մասին, պաշտոնական փաստաթղթեր։ Լայնորեն է լուսաբանել է հայկական հարցը՝ դրա զարգացման բոլոր շրջաններում, արևմտահայերի դրությունը, հայ ժողովրդի ազգային-ազատագրական պայքարը թուրքական բռնապետության դեմ։

«Հայրենիք»-ի համարներում հրապարակված են բազմաթիվ վավերագրեր, ականատեսների վկայություններ, հուշագրություններ 1915-1923 թվականների ցեղասպանության վերաբերյալ։ Թերթը լուսաբանում է հայկական սփյուռքի, ԱՄՆ-ի հայ համայնքի կյանքը, հանդես գալիս հանուն սփյուռքահայ ուժերի համախմբման, հայ ինքնության պահպանման, նորաստեղծ անկախ Հայաստանին աջակցելու և սատարելու։

Կատեգորիա:Հայկական գրական պարբերականներ
Կատեգորիա:Հայկական հասարակական պարբերականներ
Կատեգորիա:ԱՄՆ-ի հայկական շաբաթաթերթեր
Կատեգորիա:ԱՄՆ-ի հայկական օրաթերթեր
Կատեգորիա:Հայկական քաղաքական պարբերականներ
Կատեգորիա:Պարբերականներ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:1899 հիմնադրումներ ԱՄՆ-ում
Հատակ

[200px|մինի||Հատակ [Շուշիի ռեալական ուսումնարանում]]
**Հատակ**, շենքի (կառույցի) կոնստրուկցիայի տարր, որը կրում է մարդկանց տեղաշարժվելուց, բեռների տեղափոխումից. ինչպես նաև շենքում գտնվող կահույքից և սարքավորումներից փոխանցվող ներգործությունները։ Ժամանակակից շինարարության մեջ hատակի կոնստրուկցիան, որպես կանոն, բազմաշերտ է։ Այն կազմված է հատակի հիմքից (միջհարկային ծածկեր կամ գրունտ) և ծածկից (հատակի վերին շերտը)։ Հատակի ծածկը կարող է լինել միաձույլ կամ հոծ (ցեմենտե, ասֆալտ-բետոնե ), թերթային և գլանափաթեթային նյութերից (լինոլեում, սինթետիկ խավոտ ծածկեր են), հատային նյութերից (մանրահատակ, խեցե սալիկներ ևն)։

մինի|Ձևավորված հատակ
## Հատկություններ
Հատակների վրա են ընթանում բազմապիսի գործընթացներ, այդ իսկ պատճառով պետք է ունենան հետևյալ հատկությունները.
# մեխանիկական բավարար ամրություն՝ ստատիկ և դինամիկ բեռնվածքների նկատմամբ
# փոքր մաշելիություն
# հարթ և ողորկ մակերես
# առաձգականություն
# չաղմկող
# ջերմակլանման փոքր գործակից
# անսայթաքելի
# հեշտ մաքրվող և վերականգնվող
# չհրկիզվող
# դիմացկուն և անջրաթափանց
# քիմիապես կայուն
# որոշ դեպքերում փոքր էլեկտրահաղորդունակ։

### Հատակների տեսակները

Քաղաքացիական և արտադրական շենքերում կիրառում են 2 տեսակի հատակածածկույթ.
# հոծ (հողե, բետոնե, ասֆալտե և այլն),
# հատանյութերից (քար, սալիկ, փայտ և այլն)։
Ստորադիր շերտի համար օգտագործում են կոշտ շինանյութեր (բետոն, երկաթբետոն) և չկապակցված նյութեր (ավազ, կոպիճ, խիճ)։ Գերադասելի են չկապակցված նյութերից իրականացված ստորադիր շերտերը, քանի որ լավ խլացնում են հարվածները, ինչպես նաև համեմատաբար էժան են։ Դրանց հաստությունը լինում է 150-200 մմ։
Մետաղե հատակները թանկության պատճառով կիրառվում են խիստ անհրաժեշտության դեպքում։

## Փայտե հատակներ
# Ճակատափայտի հատակ- պատրաստվում է սոճու ուղղանկյուն կամ վեցանկյուն հականեխված կոճղերից, բարձրությունը 60-100 մմ է, լայնությունը՝ 60-70 մմ, երկարությունը՝ 150-160 մմ, ստորադիր շերտը պատրաստվում է կավաբետոնից, խճից և սակավ ցեմենտաբետոնից 
# տախտակե հատակ- կիրառվում են թաց և հրդեհավտանգ պրոցեսների բացակայության և փոքր բեռնվածքների դեպքում, գետնի վրա հատակ պատրաստելիս օգտագործում են 40 մմ հաստության և 80-140 մմ լայնության տախտակներ, որոնք դրվում են տափագերանների վրա։

## Աղբյուրներ
1.Վ.Մ. Տեր-Ավագյան «Քաղաքացիական և արդյունաբերական շենքերի Ճարտարապետություն»

Կատեգորիա:Շինարարական տարրեր և կառուցվածքներ
Կատեգորիա:Ճարտարապետություն
Կատեգորիա:Շինարարություն
Մագնիսական հիդրոդինամիկա

մինի|Արևային քամու մագնիսահիդրոդինամիկական սիմոլյացիա
**Մագնիսական հիդրոդինամիկա**, ֆիզիկայի բաժին, որն ուսումնասիրում է էլեկտրահաղորդիչ հեղուկի կամ գազի (հեղուկ մետաղներ, պլազմա) փոխազդեցությունը էլեկտրամագնիսական դաշտի հետ։ Մագնիսական հիդրոդինամիկայի տեսական հիմքը հիդրոդինամիկայի հավասարումներն են և Մաքսվելի հավասարումները էլեկտրամագնիսական դաշտի համար։ Մագնիսական հիդրոդինամիկայի բնագավառի հետազոտությունները կապված են պլազմայի հատկությունների (մասնավորապես, Արեգակի, աստղերի, տիեզերական տարածության պլազմայի) ուսումնասիրման, կառավարվող ջերմամիջուկային ռեակցիաների իրագործման պրոբլեմի, հեղուկ մետաղ մղող մագնիսահիդրոդինամիկական պոմպերի, մագնիսահիդրոդինամիկական գեներատորների ն. պլազմային ռեակտիվ շարժիչների նախագծման ու կառուցման հետ։ Մագնիսական հիդրոդինամիկայի հիմնական դրույթները 1940-ական թվականներին ձևակերպել է շվեդ ֆիզիկոս Հանես Ալֆվենը։

Կատեգորիա:Մագնիսական հիդրոդինամիկա
Կատեգորիա:Մագնիսականություն
Հայրենիք (թերթ, Թիֆլիս)

**Հայրենիք**, գրական, հասարակական, քաղաքական և տնտեսական օրաթերթ։ Լույս է տեսել 1915-1918 թվականներին, Թիֆլիսում։ Խմբագիր-հրատարակիչներ՝ Ա. Մահտեսի-Հակոբյան, Ս. Թառայան։ Ներկայացրել է հայ ժողովրդի ծանր կացությունը Առաջին համաշխարհային պատերազմի ժամանակաշրջանում, Արևմտյան Հայաստանի և արևմտահայ գաղթականների վիճակը, կարևոր տեղ հատկացրել ազգային-ազատագրական պայքարին, նրա գործիչների կյանքին ու գործունեությանը։ Արծարծել է գրականության և արվեստի հարցեր, տպագրել գեղարվեստական գործեր, պատկերներ և այլ նյութեր։ Մշտական թղթակիցներ է ունեցել Ռուսաստանի մի շարք վայրերում, Թուրքիայում, Պարսկաստանում, եվրոպական երկրներում, ԱՄՆ-ում և այլուր։

Կատեգորիա:Ռուսական կայսրության հայկական թերթեր
Կատեգորիա:Հայկական գրական պարբերականներ
Կատեգորիա:Հայկական հասարակական պարբերականներ
Կատեգորիա:Հայկական քաղաքական պարբերականներ
Կատեգորիա:Հայկական տնտեսական պարբերականներ
Կատեգորիա:Պարբերականներ այբբենական կարգով
Վան Մորիսոն

**Վան Մորիսոն** (; Ջորջ Իվան Մորիսոն, , ), հյուսիս-իռլանդական հեղինակ-կատարող, հայտնի իր ունիկալ «snarling» կատարման մաներայով և ֆոլկ-երաժշտության ու ամերիկյան երաժշտության հիբրիդով(այդ թվում Օլսթերի մոտիվներով) — բլյուզի, սոուլի, ջազի և գոսպելի։ Տաղանդավոր մուլտիինստրումենտալիստ, որը նվագում է կիթառի, շրթհարմոնի, հարվածայինների, սակսոֆոնի և ստեղնաշարայինների վրա։ Նրա արվեստը ներկայացնելու համար երաժշտագետները հորինել են հատուկ տերմին՝ «կելտական սոուլ»։ Բրիտանական կայսրության զինվորական կարգի սպա (1996)։

## Պատանեկություն
Մորիսոնը ծնվել է 1945 թվականին, Բելֆասթում, երգչուհու ընտանիքում։ Նրա հայրը, անտարբեր չլինելով ամերիկյան ջազի ու բլյուզի նկատմամբ, սկավառակների հսկայական հավաքածու էր հավաքել։ Դպրոց գնալու փոխարեն տղան օրերով լսում էր այդ ձայնագրությունները, իսկ 15 տարեկանում միանում է The Monarchs ռիթմ ընդ բլյուզ խմբին։ Եվրոպայում ամերիկյան բազաներում ելույթներ ունենալուց հետո խումբը ցրվում է, և դրա տեղը զբաղեցնում է նոր կոլեկտիվ՝ Them:

## Moondance
«*Astral Weeks*»-ի առեղծվածային խորքերով տարվելը Մորիսոնին ազատում է այն անելանելիության զգացումից, որով առանձնանում էին նրա 1968 թվականի ձայնագրությունները, երբ նա միայնակ էր ապրում և սովամահ էր լինում միջոցների անբավարարության պատճառով։ Նրա անձնական կյանքը ևս բարելավվում էր, Մորիսոնի ձայնագրություններում լավատեսություն էր նշմարվում։ Նրա հաջորդ ալբոմը՝ *Moondance* (1970), իր նախորդին չէր զիջում որակով և շարունակում էր ֆոլկ ռոքի մոտեցումը բլյուզին ու սոուլին։

Նախորդ սկավառակի հուսահատ խռպոցի փոխարեն այս մեղեդային սկավառակում ունկնդիրները աշխուժություն ու էներգիա նկատեցին։ Սկավառակի առաջին կողմը կազմված է երգերից, որոնք ներառվել են վերջին 50 տարվա լավագույն երգերի ցանկում։ Դրանք են՝ «Moondance», «Into the Mystic», «Caravan» և «Crazy Love» (որը տարիներ անց Վան Մորիսոնը կատարում է իր կուռքի՝ Ռեյ Չարլզի հետ)։ Rolling Stone ամսագիրը 2003 թվականին «Moondance»-ը ներառել է իր 500 լավագույն ալբոմների ցանկում։

## Ծանոթագրություններ

## Տես նաև
* Բրիտանական բլյուզի կատարողների ցանկ

## Արտաքին հղումներ
* Վան Մորիսոնը allmusic-ում
* Վան Մորիսոնը RollingStone.com/artists-ում 
* Վան Մորիսոնը Rock and Roll Hall of Fame-ում
* Վան Մորիսոնը Songwriters Hall of Fame-ում 
* 
* Վան Մորիսոնի կենսագրությունը
* Սկավառակագրություն

Կատեգորիա:Օգոստոսի 31 ծնունդներ
Կատեգորիա:1945 ծնունդներ
Կատեգորիա:Իռլանդացի երգիչներ
Կատեգորիա:Բրիտանացի երաժիշտներ
Կատեգորիա:«Գրեմմի» մրցանակի դափնեկիրներ
Կատեգորիա:Brit Awards մրցանակի դափնեկիրներ
Կատեգորիա:Բրիտանացի բանաստեղծներ
Կատեգորիա:Իռլանդացի երաժիշտներ
Կատեգորիա:Բրիտանացի երգահաններ
Կատեգորիա:Բրիտանացի թմբկահարներ
Կատեգորիա:Բեմական կեղծանուններ
Հեռուստակարգավորում

**Հեռուստակարգավորում**, կարգավորում հեռավորության վրա, որն իրագործվում է հեռուստամեխանիկայի միջոցներով. հեռուստակառավարման տեսակ։ Կարգավորվող պարամետրի ընթացիկ 
արժեքի մասին ինֆորմացիան հեռուստաչափման անցուղիով հաղորդվում է կառավարման պունկտ, որտեղ համեմատվում է այդ պարամետրի տրված արժեքի հետ, իսկ ստացված տարբերությունը 
հեռուստակառավարման անցուղիով հաղորդվում է վերահսկման պունկտ, որտեղ փոխակերպվում է կառավարող ներգործության։ Ըստ որում օպերատորը հեռուստաչափման սարքերով հետևում է 
կարգավորման պարամետրի փոփոխման ընթացքին։ Այն պահին, երբ պարամետրի ընթացիկ արժեքը համընկնում է նախօրոք տրված արժեքին, օպերատորը կառավարման օբյեկտի վրա ազդեցությունը դադարեցնելու հրահանգ է ուղարկում։ Մեծ թվով կարգավորման պարամետրեր ունեցող օբյեկտների դեպքում հեռուստակառավարման անցուղիով հաղորդվում են պարամետրերի պահանջվող արժեքները, իսկ
ազդանշանների շեղման հայտնաբերումը և վերացումը կատարվում է վերահսկման պունկտում։ Այդ դեպքում հեռուաոաչափման անցուղին օգտագործվում է համակարգի աշխատանքի ճշգրտությունը 
հսկելու համար։

Կատեգորիա:Կապ
Հարացույց

**Հարացույց**, հարացույցը (պարադիգման) մեթոդաբանության գաղափար է։ Հարացույցները կազմում են գիտելիքի ձեռքբերման, հիմնավորման և արժեքավորման այն եղանակներն ու չափանիշները, որոնք տիպարային են դառնում գիտության զարգացման այս կամ այն ժամանակաշրջանում, նրա այս կամ այն բնագավառի համար։ Անցումը մի հարացույցից մյուսին նշանավորում է գիտական հեղափոխություն։ Լեզվաբանության մեջ որևէ թեքվող խոսքի մասի կամ այդ խոսքի մասի մեջ մտնող որևէ քերականական կարգի թեքման ձևերի կամ բառաձևերի ամբողջական համակարգը, որը բերվում է որպես օրինակ։ Այսպես, 
* «ի» հոլովման հարացույցը սար բառի օրինակով ներկայանում է՝ սար-սարի-սարից-սարով-սարում ձևով,
* «ու» հոլովման հարացույցը այգի բառի օրինակով՝ այգի-այգու-այգուց-այգով-այգում ձևով,
* «Ե» խոնարհման բայերի հարացույցն այդ խոնարհման որևէ բայի դերբայական և դիմավոր ձևերի ամբողջ համակարգն է, ինչպես՝ գրել, գրում, գրած, գրում եմ, գրում էի, գրել եմ, գրել էի, գրեցի, գրեմ, գրես, գրի, կգրեմ, կգրես, կգրի և այլն։

«Հարացույց» ասելով հասկանում են նաև տվյալ բառի թեքման կամ քերականական ձևերի ամբողջ համակարգը։ Այսպես, քար բառի եզակի հոլովման հարացույցն է՝ քար-քարի-քարից-քարով-քարում. հոգնակի հոլովման հարացույցն է՝ քարեր-քարերի-֊քարերից-քարերով-քարերում, թվի հարացույցն է՝ քար-քարեր, որոշյալ և անորոշ առման հարացույցն է՝ քար-քարը։ Սրանք բոլորը միասին կազմում են քար բառի թեքման ձևերի ամբողջական հարացույցը։

Կատեգորիա:Լեզվաբանություն
Կատեգորիա:Լեզվաբանական եզրեր
Հոսանք (թերթ)

**«Հոսանք»**, տնտեսական, քաղաքական, հասարակական և գրական օրաթերթ։ Հայ մենշևիկների հրատարակություն։ Լույս Է տեսել 1906-1907 թվականներին, Թիֆլիսում։ Փաստացի խմբագիրներ՝ Ա. Զուրաբյան, Արամայիս Երզնկյան։ Լուսաբանել է հայկական մենշևիզմի, ինչպես նաև ս-դ. բանվորական հայկական կազմակերպության (սպեցիֆիկներ) գործունեությունը, Պետական դումայի ընտրությունների ընթացքը, տպագրել նյութեր Անդրկովկասի, Ռուսաստանի և արտասահմանյան երկրների քաղաքական, տնտեսական, մշակութային կյանքի վերաբերյալ։

Թարգմանաբար ներկայացրել է Գեորգի Պլեխանովի, Պոլ Լաֆարգի, Ավգուստ Բեբելի տեսական որոշ աշխատություններն ու նամակները։

Կատեգորիա:Ռուսական կայսրության հայկական թերթեր
Կատեգորիա:Հայկական տնտեսական պարբերականներ
Կատեգորիա:Հայկական քաղաքական պարբերականներ
Կատեգորիա:Հայկական հասարակական պարբերականներ
Կատեգորիա:Հայկական գրական պարբերականներ
Կատեգորիա:Հայկական մշակութային պարբերականներ
Կատեգորիա:Պարբերականներ այբբենական կարգով
Մագնիսական մոմենտ

**Մագնիսական մոմենտ**, նյութի մագնիսական հատկությունները բնութագրող ֆիզիկական մեծություն։ Միմյանցից անփոփոխ l հեռավորության վրա գտնվող երկու մագնիսական լիցքերից (m) բաղկացած պարզագույն մագնիսի (մագնիսական դիպոլի) մագնիսական մոմենտը որոշվում է M=ml առնչությամբ։ Մագնիսացած մարմնի մագնիսական մոմենտը հավասար է մարմինը կազմող տարրական մագնիսների մագնիսական մոմենտների երկրաչափական գումարին։ Մագնիսական մոմենտով օժտված են էլեկտրական հոսանքները, տարրական մասնիկները, ատոմային միջուկները, ատոմների և մոլեկուլների էլեկտրոնային թաղանթները։ Հոսանքի մագնիսական մոմենտը համեմատական է հոսանքի ուժի և հոսանքակիր հաղորդչի կոնտուրի ընդգրկած մակերեսի արտադրյալին։ Տարրական մասնիկների մագնիսական մոմենտը պայմանավորված է իրենց սեփական մեխանիկական մոմենտի՝ սպինի գոյությամբ։ Միջուկի մագնիսական մոմենտն առաջանում է պրոտոնների և նեյտրոնների սեփական (սպինային) մագնիսական մոմենտների, ինչպես նաև միջուկի ներսում դրանց ուղեծրային շարժման հետ կապված մագնիսական մոմենտների գումարումից։ Ատոմների և մոլեկուլների էլեկտրոնային թաղանթների մագնիսական մոմենտը պայմանավորված է էլեկտրոնների սպինային և ուղեծրային մագնիսական մոմենտներով։

## Տես նաև
* Էլեկտրական դիպոլային մոմենտ
* Մուլտիպոլ

Կատեգորիա:Մագնիսականություն
Կատեգորիա:Ֆիզիկական մեծություններ
Կարել Հավլիչեկ-Բորովսկի

** Կարել Հավլիչեկ-Բորովսկի** (Havlicek-Borovsky) (), չեխ քաղաքական գործիչ, բանաստեղծ, հրապարակախոս։

## Կենսագրություն
1838-1840 թվականներին սովորել է Կառլի համալսարանում (Պրահա), ապա՝ հոգևոր ճեմարանում։ Հոդվածներում ձևակերպել է ավստրո-սլավիզմի գաղափարը, միաժամանակ պաշտպանել իռլանդացի ժողովրդի ազատագրական պայքարը։ 
1848 թվականի հեղափոխության առաջին իսկ օրերից հիմնադրել է «Նարոդնի նովինի» քաղաքական լրագիրը։ 1851 թվականին հրատարակել է բացարձակ միապետությունն ու եկեղեցին խարազանող «ժողովրդական լրագրի ոգին», «Կուտնա-Հորյան նամակներ» գրքերը։ Նույն թվականին աքսորվել է Բրիկսեն (Տիրոլ)։ Անբուժելի հիվանդ Կարել Հավլիչեկ-Բորովսկուն թույլատրվել է Պրահա վերադառնալ 1855 թվականին։ Գրել է երգիծական պոեմներ («Տիրոլյան եղերերգեր», հրատարակել է 1861, «Ս. Վլադիմիրի մկրտությունը», 1876, «Լավրի թագավորը», հրատարակել է 1870), բանաստեղծություններ և էպիգրամներ։ Հավլիչեկ-Բորովսկին նպաստել է ռեալիզմի հաստատմանը չեխական գրականության մեջ։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Չեխ բանաստեղծներ
Կատեգորիա:Չեխիայի քաղաքական գործիչներ
Կատեգորիա:Տուբերկուլոզից մահացածներ
Կատեգորիա:19-րդ դարի բանաստեղծներ
Կատեգորիա:Չեխ լրագրողներ
Կատեգորիա:Չեխ թարգմանիչներ
Կատեգորիա:Բանաստեղծներ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Չեխ գրողներ
Կատեգորիա:Անձինք նամականիշերի վրա
Կատեգորիա:Չեխ հրապարակախոսներ
Հոսքային գիծ

մինի|Հոսքագիծ

**Հոսքային գիծ**, մշակող մեքենաների կամ աշխատատեղերի համախումբ, որոնք դասավորված են դետալների պատրաստման կամ շինվածքների հավաքման տեխնոլոգիական պրոցեսի ընթացքին համապատասխան։ Հոսքային գծի յուրաքանչյուր մեքենայի կամ աշխատատեղի համար նախատեսվում է մեկ կամ մի քանի գործողություն։ Մետաղամշակման արտադրամասերում հոսքային գիծ մշակող հաստոցների (մեքենաների) մեկ (կամ երկու) շարք է, որոնք իրար հետ կապված են դետալը մեկ գործողությունից մյուսը փոխանցող տրանսպորտային միջոցներով։ Հավաքման տեղամասերում hոսքային գծի սարքավորումով, հարմարանքներով, գործիքներով, տրանսպորտային միջոցներով հագեցած աշխատատեղերի շարք է՝ հավաքվող շինվածքը (մեքենան) մի դիրքից մյուսը փոխադրելու և շինվածքի հավաքման ժամանակ դետալներով և հանգույցներով անընդմեջ ապահովելու համար։ Հոսքային գծերի բազայի վրա ստեղծված են ավտոմատ գծեր՝ դրանք դետալների բեռնման ու բեռնաթափման մեխանիզմներով, միջհաստոցային տրանսպորտով, կառավարման համակարգով սարքավորելու միջոցով։ Հոսքային գծերը լինում են. անհատական՝ մեկ դետալի մշակման համար, զույգ՝ միաժամանակ երկու դետալի, և խմբային՝ միաժամանակ մի քանի դետալների մշակման կամ որոշակի հաջորդականությամբ նրանց պատրաստման համար։ խոշոր օբյեկտների հոսքային հավաքման դեպքում առանձին հանգույցներն ու դետալները մատուցվում են սահմանված հաջորդականությամբ, իսկ մոնտաժը կատարում են մասնագիտացված խմբերը։

Կատեգորիա:Արդյունաբերական ավտոմատացում
Կատեգորիա:Մետաղամշակում
Բաղրամյան (Արարատի մարզ)

**Բաղրամյան** (նախկին անվանումը՝ *Բաշնալու*),
գյուղ Հայաստանի Արարատի մարզի Արտաշատի տարածաշրջանում, Արտաշատ քաղաքից մոտ 3 կմ հյուսիս-արևմուտք, Երևան-Արտաշատ խճուղու (Հ-8) վրա։ Վերանվանվել է **Բաղրամյան** 1949 թ. հունվարի 1-ին։

## Պատմություն
Գյուղը հիմնադրվել է 1829 թվականին։ Նախկինում ունեցել է Բաշնալու անվանումը, 1949 թվականին վերանվանվել է Բաղրամյան։ Գյուղում է գտնվում 19-րդ դարում կառուցված եկեղեցին, որը 2010 թվականին քանդվել է և վերակառուցվում է անհատ բարերարի կողմից։

## Կլիման
Գտնվում է Արարատյան դաշտում, ծովի մակերևույթից 838 մ բարձրության վրա, տարեկան ամենաբարձր ջերմաստիճանը տատանվում է +39 +41 աստիճան ամենացածրը -29 -31 աստիճան։ Տարեկան տեղումների միջին քանակը կազմում է մոտավորապես 250 մմ, բնական լանդշաֆտները կիսաանապատներ են, որոնք ոռոգման ընթացքում վերածվել են կուլտուր-ոռոգելի լանդշաֆտի։ Ագրոկլիմայական տեսակետից համայնքն ընկած է բացարձակ ոռոգման գոտում։

## Բնակչություն
Ըստ Հայաստանի 2011 թ. մարդահամարի արդյունքների՝ Բաղրամյանի մշտական բնակչությունը կազմել է 1614, առկա բնակչությունը՝ 1537 մարդ։ Բնակիչները հայեր են, որոնց նախնիների մի մասը 1828-1829 թթ. տեղափոխվել է Պարսկահայաստանի Խոյի և Սալմաստի շրջաններից։

Բաղրամյանի բնակչության փոփոխությունը ժամանակի ընթացքում՝ ստորև.

## Տնտեսություն
Գյուղն ունի 460 տնտեսություն, ունի կապի հանգույց, միջնակարգ դպրոց, մանկապարտեզ, մշակույթի պալատ, գրադարան և բուժկետ։ Մշակույթի պալատը և մանկապարտեզը գտնվում են անմխիթար վիճակում և չեն գործում։ Համայնքի տնտեսության մասնագիտացման ճյուղը գյուղատնտեսությունն է, համախառն բերքի մեծ մասը տալիս է բուսաբուծությունը։ Գյուղատնտեսական նշանակության հողերը կազմում են շուրջ 306.6 հա։ Գյուղատնտեսական հողահանդակները ոռոգվում են, դրանք զբաղեցնում են ողջ մակերեսի 70 %։ Համայնքի հողերի գրեթե կեսն օգտագործում են որպես վարելահողեր զբաղեցնելով մոտ 174.5 հա։ Պտղատու և խաղողի այգիները կազմում են համապատասխանաբար 33.3 հա և 50.5 հա։ Զբաղվում են այգեգործությամբ, խաղողագործությամբ, դաշտավարությամբ, բանջարաբուծությամբ։ Մշակում են ջերմասեր բանջարաբոստանային կուլտուրաներ՝ լոլիկ, տաքդեղ, սմբուկ, ձմերուկ, սեխ, ինչպես նաև հացահատիկ, զբաղվում են նաև կաթնամսատու անասնապահությամբ։

## Տես նաև
* Բաղրամյանի պատմության և մշակույթի անշարժ հուշարձանների ցանկ

## Ծանոթագրություններ

* Բաղրամյան 

## Արտաքին հղումներ
* Արարատի մարզպետարան 

Կատեգորիա:1829 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր
Կատեգորիա:Արարատի մարզի գյուղեր
Մագնիսական հոսք

Էլեկտրամագնիսական մակածման երևույթը քանակապես նկարագրելու համար սահմանվում է **մագնիսական հոսք** կոչվող ֆիզիկական մեծությունը։ Դիտարկենք, համասեռ մագնիսական դաշտում տեղակայված հարթ հաղորդիչ կոնտուր։ Դիցուք, կոնտուրով սահմանափակված մակերևույթի մակերեսն **S** է, իսկ մագնիսական դաշտի ինդուկցիայի **B** վեկտորն այդ մակերևույթի **n** նորմալի հետ կազմում է **ալֆա(a)** անկյուն։

Մագնիսական հոսք կամ մագնիսական դաշտի ինդուկցիայի հոսք որևէ հարթ մակերևույթով կոչվում է այն սկալյար մեծությունը, որը հավասար է ինդուկցիայի վեկտորի մոդուլի, այդ մակերևույթի մակերեսի և ինդուկցիայի վեկտորի ու մակերևույթի նորմալի կազմած անկյան կոսինուսի արտադրյալին՝

**Փ=BScosa**

Հաշվի առնելով,որ՝ **B<sub>n</sub>=Bcosa**

Կարող ենք գրել ՝     **Փ=B<sub>n</sub>S**

Միավորների ՄՀ-ում մագնիսական հոսքի միավորը վեբերն է (1Վբ)։

**1Վբ=1Տ×մ<sup>2</sup>**

Տ-Տեսլա

Կատեգորիա:Մագնիսականություն
Հատկություն

**Հատկություն**, փիլիսոփայական հասկացություն, որը ներկայացնում է իրի այն կողմը, որով այն տարբերվում է այլ իրերից կամ էլ նման է համանման իրերին։ Ճանաչելով իրերի հատկությունների ամբողջությունը, մարդը ճանաչում է հենց իրերը, դրանց որակական որոշակիությունը։ Հատկությունները անփոփոխ չեն մնում։ Նույնիսկ միևնույն իրի հատկությունը ինչ-որ անփոփոխ և բացարձակ բան չէ։ Պատկանելով իրին, հատկությունը միշտ դրսևորվում է մյուս իրերի հետ հարաբերությունների մեջ, և այդ պատճառով հատկության բնույթը փոխվում է՝ նայած, թե տվյալ հատկությունը որ իրի հետ հարաբերության մեջ է բացահայտվում։ Այսպես, տվյալ նյութն անթափանց է մասնիկների մի տեսակի և թափանցիկ մյուս տեսակի համար։ Որոշ հատկությունների փոփոխության հետ փոխվում են մյուսները։ Օրինակ, մարմնի շարժման արագության մեծացման հետ մեծանում է նրա զանգվածը։ Այսպիսով, իրերի հատկություններն ունեն հարաբերական բնույթ, սակայն, իդեալիզմին հակառակ, դրանք չեն դառնում պակաս իրական։ Հատկությունները բաժանվում են էականի և ոչ էականի, անհրաժեշտի և պատահականի։ Առանձնահատուկ բնույթ են կրում այն իրերի հատկությունները, որոնք ներգրավվում են մարդու գործունեության մեջ։ Ամբողջ մատերիային անհրաժեշտորեն հատուկ հատկությունները կոչվում են ատրիբուտներ։

Կատեգորիա:Փիլիսոփայական տերմինաբանություն
Կատեգորիա:Գոյաբանություն
Կատեգորիա:Մետաֆիզիկայի հասկացություններ
Մագնիսական գործարկիչ

մինի|Պաշտպանիչ ջերմային ռելեով մագնիսական գործարկիչ
**Մագնիսական գործարկիչ**, փոփոխական հոսանքի էլեկտրական անջատիչ, նախատեսված է գլխավորապես կարճ մար։ Բաղկացած է կոնտակտորից (ունի 3 ուժային կոնտակտ և I-5 բլոկ-կոնտակտներ), կոճակային պոստից և ջերմային ռելեից։ Մագնիսական գործարկիչի կոնտակտային համակարգը գործի է գցվում էլեկտրամագնիսական հաղորդակից։ Ռևերսիվ մագնիսական գործարկիչն ունի երկու կոնտակտ, որը միացված է մեխանիկական բլոկավորմամբ, որը բացառում է դրանց միաժամանակյա միացումը, ապահովում շարժիչի պտտման ուղղության փոփոխությունը՝ ռևերսը։ Մագնիսական գործարկիչները հաշվարկված են ժամում 150-3000 միացում հաճախականությամբ աշխատելու համար։

Կատեգորիա:Սարքեր
Կատեգորիա:Կոմուտացիոն սարքեր
Մագնետրոն

մինի|Մագնետրոնի երկայնական կտրվածք
**Մագնետրոն** (հուն. μαγνή (τις), մագնիս և Էլեկ (տրոն)), բառի սկզբնական և լայն իմաստով՝ կոաքսիալ գլանային դիոդ, որը տեղադրված է իր առանցքով ուղղված մագնիսական դաշտում։ Էլեկտրոնային տեխնիկայում՝ գերբարձր հաճախականության իմպուլսային և անընդհատ տատանումների գեներացման սարք, որում էլեկտրոնների փոխազդեցությունը գերբարձր հաճախականության դաշտի էլեկտրական բաղադրիչի հետ տեղի է ունենում այնպիսի տարածության մեջ, որտեղ հաստատուն մագնիսական դաշտն ուղղահայաց է հաստատուն էլեկտրական դաշտին։ «Մագնետրոն» տերմինն առաջարկել է ամերիկացի ֆիզիկոս Ա. Տալը (A. Tull)։ Կառուցվածքային առանձնահատկությունների և բարձր օ. գ. գ-ի (մինչև 80%) շնորհիվ լայն տարածում են գտել բազմառեզոնատորային մագնետրոնները (նկ.)։ Կիրառվում է հիմնականում ռադիոլոկացիոն սարքավորման մեջ։

Կատեգորիա:Էլեկտրավակուումային սարքեր
Կատեգորիա:ԳԲՀ
Հայրենիք (ամսագիր)

**«Հայրենիք»**, գրական-գեղարվեստական, մշակութային-պատմական ամսագիր, 1968 թվականից՝ եռամսյա։ Դաշնակցություն կուսակցության օրգան։ Լույս է տեսել 1922-1970 թվականներին, Բոստոնում։ Խմբագիրներ՝ Ռուբեն Դարբինյան, Մ. Թոլոլյան։ Տպագրել է սփյուռքահայ, հատկապես դաշնակցական գրողների վիպակներ ու վեպեր, պատմվածքներ, պոեմներ ու բանաստեղծություններ։

Կատեգորիա:ԱՄՆ-ի հայկական ամսագրեր
Կատեգորիա:Հայկական գրական պարբերականներ
Կատեգորիա:Հայկական հայագիտական պարբերականներ
Կատեգորիա:Հայկական մշակութային պարբերականներ
Զարեհ Որբունի

**Զարեհ Որբունի** (*Էոքսյուզյան*, ), հայ վիպասան, խմբագիր և արձակագիր։

## Կենսագրություն
Զարեհ Էոքսյուզյան ծնվել է Սև ծովի հարավարևելյան ափին գտնվող Օրդու քաղաքում։ Մինչև Առաջին համաշխարհային պատերազմը հաճախել է ծննդավայրի Մովսիսյան վարժարանը։ Հայրն սպանվել է Մեծ եղեռնի ժամանակ։ Մայրը, չորս զավակներով, առագաստանավով կարողացել է փախչել Սևաստոպոլ, Ղրիմ։ 1 տարի անց նրանց ընտանիքը տեղափոխվել է Պոլիս, որտեղ Զարեհը սովորել է Պերպերյան վարժարանում (1919-1922)։ 1922 թվականին մեկնել են Ֆրանսիա ուր և հաստատում են մշտական բնակություն։ Նրանք երկու տարի ապրել են Մարսելում, ապա՝ Փարիզում (1924-1930) և Ստրասբուրգում (1930-1937)։ Ֆրանսիայում ապրած ժամանակից ի վեր Զարեհը ագահ ընթերցող էր, ծանոթանում էր եվրոպական մտքի զարգացման միտումներին և ֆրանսիական գրականության հայտնի գործերին, հատկապես Մարսել Պրուստին։

## Գրական գործունեություն
Օրվա ապրուստը հայթայթելով այլազան աշխատանքներով՝ Որբունին 1920-ական թվականներից եռանդուն մասնակցություն է ունենում ֆրանսահայ գրական–մշակութային կյանքին։ Զարեհ Որբունու առաջին ստեղծագործությունը «Գարուն» վերնագրով լույս է տեսնում Վահան Թեքեյանի խմբագրած «Ժողովուրդի ձայնը» թերթում։ Պետրոս Զարոյանի հետ կարճ ժամանակաընթացքում հրատարակում է «Նոր հավատք» հանդեսը, «Լուսաբաց» ամսաթերթը, աշխատակցում է սփյուռքի առաջադիմական մամուլին, և հատկապես ֆրանսահայ հանդեսներին ու թերթերին («Նաւասարդ», «Նոր գիր», «Մշակոյթ», «Անահիտ», «Զուարթնոց», «Զանգու», «Կյանք և արվեստ», «Մենք», «Անդաստան» և այլն)։

«Հալածուածները» խորագրով չորս հատորով ծրագրված վեպի առաջին հատորը «Փորձը» վերնագրով լույս է ընծայել 1929 թվականին։ Հետագայում լույս տեսան նաև մյուս երեք հատորները («Թեկնածուն», 1967, «Ասֆալթը», 1972, «Սովորական օր մը», 1974)։

Որբունին հրատարակել է նաև պատմվածքների ժողովածուներ՝ «Վարձու սենեակ» (1939), «Անձրեւոտ օրեր» (1958), «Պատմուածքներ» (1966)։ Առանձին գրքով 1947 թ. լույս է ընծայել «Դէպի երկիր» հայրենական հուշերի գիրքը, 1964 թվականին՝ «Եւ եղեւ մարդ» վեպը։

Մասնակցել է Սովետահայ գրողների երկրորդ համագումարին (1946)։ 1967 թվականին Երևանում լույս է տեսել նրա երկերի ժողովածուն՝ «Եւ եղեւ մարդ»խորագրով։

## Երկեր
* Հալածուածները. Փորձը, Մարսիլիա, 1929, 164 էջ։
* Վարձու սենեակ, Փարիզ, 1939, 171 էջ։
* Դէպի երկիր (ճամբորդութեան յուշեր), Փարիզ, 1947, 176 էջ։
* Հալածուածները. Փորձը, Պէյրութ, 1958, 109 էջ։
* Անձրեւոտ օրեր (պատմուածքներ), Փարիզ, 1958, 198 էջ։
* Եւ եղեւ մարդ, Փարիզ, 1964, 188 էջ։
* Պատմուածքներ, Պէյրութ, 1966, 176 էջ։
* Հալածուածները. Թեկնածուն, Պէյրութ, 1967, 216 էջ։
* Եւ եղեւ մարդ (վեպեր և պատմվածքներ), Երևան, 1967, 340 էջ։
* Հալածուածները. Ասֆալթը, Իսթանպուլ, 1972, 252 էջ։
* Հալածուածները. Սովորական օր մը, Պէյրութ, 1974, 181 էջ։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Հայոց ցեղասպանության ականատեսներ
Կատեգորիա:Ֆրանսահայ արձակագիրներ‎
Կատեգորիա:Ֆրանսահայ լրագրողներ
Կատեգորիա:Թուրքահայ արձակագիրներ
Կատեգորիա:Թուրքահայ լրագրողներ
Կատեգորիա:Հայերն Օսմանյան կայսրությունում
Կատեգորիա:Հայոց ցեղասպանությունից փրկվածներ
Կատեգորիա:20-րդ դարի վիպասաններ
Կատեգորիա:Ֆրանսիայում օսմանյան ներգաղթյալներ
Կատեգորիա:20-րդ դարի ֆրանսիացի վիպասաններ
Կատեգորիա:Հայ խմբագիրներ
Կատեգորիա:Գրական կեղծանուններով հայտնի հեղինակներ
Սպիրու Հարեթ

**Սպիրու Կոստաքեի Հարեթ** (), ռումինահայ մաթեմատիկոս-աստղագետ, սոցիոլոգ, պետական-հասարակական գործիչ։ Ռումինիայի գիտությունների ակադեմիայի անդամ (1892 թվականից)։

## Կենսագրություն
Ավարտել է Բուխարեստի համալսարանի ֆիզիկամաթեմատիկական բաժինը։ Սպիրու Հարեթը մեծ դեր է խաղացել երկրի XIX դարի վերջի XX դարի սկզբի սոցիալ-քաղաքական և մշակութային կյանքում։ 1885-1888 թվականներին եղել է լուսավորության նախարարության ընդհանուր քարտուղար, 1897-1899, 1901-1904 և 1907-1910 թվականներին Ռումինիայի դավանությունների և հանրային կրթության նախարար։ Նրա անմիջական նախաձեռնությամբ ու ղեկավարությամբ հիմնադրվել են ռումինական նոր տիպի դպրոցներ, վերակազմվել հանրային կրթությունը, ուսուցման մեթոդները և ծրագրերը («Տարեկան ընդհանուր հաշվետվություն հանրակրթական ուսման մասին» (1884 թ.), «Կրթական օրենքի նախագիծ» (1896 թ.), գյուղերում բացվել են գրադարաններ, ակումբներ, մշակույթի տներ, կոոպերատիվներ և այլն։ Նրա գրած «Եռանկյունաչափություն» դասագիրքը (1873 թ.) մոտ 75 տարի, մասնակի փոփոխություններով, դասավանդվել է Ռումինիայի դպրոցներում։ Հիմնադրվել է առաջադիմական բնույթ ունեցող մատենաշար, հանդես, լրագիր։ Հարեթն իր բացահայտ համակրանքն է արտահայտել ժողովրդական զանգվածների, հատկապես գյուղացիության նկատմամբ։ Ելնելով երկրի ագրարային վիճակից և հողային հարաբերություններից՝ առաջարկել է հողային հարցի լուծման, թեև ոչ ռացիոնալ, սակայն գյուղացիության դրությունը բարելավող եղանակներ։ Հարեթը կանխատեսում էր գյուղացիական շարժման վերելքը և դեմ էր դրանց դեմ ձեռնարկվող միջոցառումներին։ Հարեթի «Սոցիալական մեխանիկան» (ֆրանսիայում հրատարակված 1910-1911 թթ.) սոցիոլոգիան մաթեմատիկանացնելու առաջին փորձերից էր։ Հրատարակվել է Հարեթի գործերի 6 հատոր։ Նրա հուշարձանը կանգնեցված է Բուխարեստում։ Հատուկ անվանումների Լուսնի քարտեզի խառնարաններից մեկը կոչվում է Հարեթի անունով։ 1976 թվականին ՑՈԻՆԵՍԿՕ-ն նշել է նրա ծննդյան 125-ամյակը։

## Երկեր
* Մոլորակային ուղեծրերի մեծ առանցքների անփոխելիության մասին, ատենախոսություն, 1878։
* Տարեկան ընդհանուր հաշվետվություն հանրակրթական ուսուցման մասին, 1884։
* Կրթական օրենքի նախագիծ, 1896։
* Եռանկյունաչափություն, դասագիրք, 1873։
* Սոցիալական մեխանիկա, աշխատություն, 1910, 1911։

## Տես նաև
* Սպիրու Կոստաքեի Հարեթի հուշարձան

## Պատկերասրահ

Bustul lui Spiru Haret.JPG
Haret.jpg


## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Ռումինահայ աստղաֆիզիկոսներ
Կատեգորիա:Ռումինահայ մաթեմատիկոսներ
Կատեգորիա:Մաթեմատիկոսներ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Ռումինահայ ֆիզիկոսներ
Կատեգորիա:Ռումինահայ հասարակական գործիչներ
Կատեգորիա:Ռումինահայ քաղաքական գործիչներ
Այդին Հարությունյան

**Այդին Ղուկասի Հարությունյան** (), հայ խորհրդային զինվորական, ավագ սերժանտ, Խորհրդային Միության հերոս (1945)։

1939 թվականին զորակոչվել է Կարմիր բանակ և սովորել Եյսկի զինվորական դպրոցում։ 1941-1945 թվականների 'Հայրենական մեծ պատերազմի ժամանակ մասնակցել է Սմոլենսկ-Վիտեբսկ ուղղությամբ պաշտպանական մարտերին, Մալայա Զեմլյայի դեսանտային գործողություններին և Սապուն Գորայի (Բալակլավայի մոտ) կռիվներին։ 1944 թվականի մայիսին Սևաստոպոլի ազատագրման մարտերում Գորնայա բարձունքի գրավման ժամանակ ցուցաբերած արիության համար։

1944 թ․ մայիսին Սևաստոպոլի շրջանի Գորնայա բարձունքի գրավման ժամանակ առաջինն է նետվել գրոհի, ներխուժել է հակառակորդի պաշտպանական կրակակետ և նռնակով ոչնչացրել 10 գերմանացու: Երբ հակառակորդը անցել է հակահարձակման դասակի 2 հրամանատերները զոհվել են, որից հետո Հարությունյանը իր վրա է վերցրել հրամանատարությունը հաջողությամբ կասեցրել է հակառակորդի գրոհը, սպանվել են մոտ 40 գերամանցի զինվորներ և սպաներ:

Այնուհետև իր հրամանատարությամբ 2 դասակով անցել է հարձակման և հակառակորդին դուրս մղել հենակետից, ընդհանուր թվով այդ մարտերում սպանվել է մոտ 70 գերմանացի, ևս 30 գերևեվարվել են, հենց այդ հերոսական արարքների համար էլ արժանացել է Խորհրդային Միության հերոսի կոչման:

Այնուհետև 89-րդ հայկական դիվիզիայի կազմում մասնակցել է Լեհաստանի վերագրավմանը, Օդերի անցմանը և Բեռլինի գրավման մարտերին։ Պարգևատրվել է Կարմիր աստղի 2 շքանշանով, «Մարտական ծառայությունների համար» և մի շարք այլ մեդալներով։

Պատերազմի ավարտից հետո Հարությունյանը զորացրվել է բանակից և աշխատանքի անցել Ղուկասյանի շրջանային խորհրդի գործադիր կոմիտեում որպես բաժնի վարիչ։ 1948 թվականին ավարտել է ՀԿԿ Կենտկոմին կից երկամյա կուսակցական դպրոցը, իսկ 1958 թվականին՝ Երևանի պետական համալսարանի իրավաբանական ֆակուլտետը։ Կուսակցական, պետական տարբեր պաշտոններ է վարել մայրաքաղաքի մի շարք հիմնարկներում, իսկ 1969 թվականից աշխատել է Երևանի քաղաքային խորհրդի գործկոմում՝ որպես բաժնի վարիչ։

## Մահ
Այդին Հարությունյանը մահացել է 1990 թվականին Երևանում։

## Պարգևներ
* Խորհրդային Միության հերոս (1945)
* Լենինի շքանշան
* «Ոսկե աստղ» մեդալ
* Կարմիր աստղի շքանշան
* «Մարտական վաստակի համար» մեդալ
* «Կովկասի պաշտպանության համար» մեդալ
* «Վարշավայի ազատագրման համար» մեդալ
* «Բեռլինի գրավման համար» մեդալ

## Արտաքին հղումներ
Герои страны կայքում

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:ԽՍՀՄ հայազգի հերոսներ
Կատեգորիա:ԽՄԿԿ անդամներ
Ջոն Հիգինս

**Ջոն Հիգինս** OBE (, ), շոտլանդացի հայտնի պրոֆեսիոնալ սնուկերիստ, աշխարհի քառակի չեմպիոն՝ 1998, 2007, 2009, և 2011 թվականներին։ Բրիտանական կայսրության շքանշանակիր է։

## Նվաճումներ
### Վարկանշային մրցաշարեր (25)

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Շոտլանդացի մարզիկներ
Սնուկերի աշխարհի առաջնություն

**Սնուկերի աշխարհի առաջնություն** (), սնուկերի գլխավոր պրոֆեսիոնալ վարկանշային մրցաշար։

Սկսած 1973/74 թվականի մրցաշրջանից, այն ընդգրկված է վարկանիշային մրցաշարերի ցանկում։ Ներկայումս առաջնությունը անց է կացվում Քրուսիբլ թատրոնում () Շեֆիլդում (Անգլիա)։ Այս մրցաշարը իր հեղինակությամբ, վարկանշային միավորներով և մրցանակային գումարով ամենաբարձրն է և անց է կացվում ամեն տարի մրցաշրջանի ավարտին։ Առաջնությունն առաջին անգամ անց է կացվել 1927 թվականին Բիրմինգհեմում։ Ընդհանուր առաջնությունը ամենից շատ հաղթել է Ջո Դևիսը՝ 15 անգամ։ Ներկայումս (1969 թվականից հետո), առաջնության լավագույն արդյունքը պատկանում է Ստեֆան Հենդրիին, ով հաղթել է առաջնությունը յոթ անգամ, նրան հաջորդում են Սթիվ Դևիսը և Ռեյ Ռեարդնը, ովքեր հաղթել են վեց անգամ։ Առաջնության ներկայիս հաղթողը Մարկ Սելբին է, ով հաղթել է տիտղոսն առաջին անգամ։

## Պատմություն
### Վաղ տարիներ
Չնայած սնուկեր սկսել են խաղալ շուրջ 1870-ական թվականներին, այս խաղի կանոնները պաշտոնապես ընդունվել են Billiard Association & Control Club կազմակերպության կողմից (ներկայումս՝ Billiard Association & Control Council 1919 թվականին։ Այդ ժամանակ անգլիական բիլիարդը իշխող դիրք ուներ բիլարդային խաղերում, և այդ իսկ պատճառով կազմակերպությունը սնուկերի մարզային մրցաշարերի գաղփարը իրագործեց միայն 1920-ական թվականների սկզբին։ Շատ պրոֆեսիոնալ խաղացողներ գիտակցում էին սնուկերի ներուժը և համառորեն պահանջում էին անցկացնել սնուկերի աշխարհի առաջնություն։ Վերջ ի վերջո, դրանով անմիջապես զբաղվում է Բիլ Քեմկինը, ով Բիրմիգհեմում բիլիարդի ակումբի սեփականատեր էր։ Նրա ընկեր Ջո Դևիսը նրա հետ մշակում և ներկայացում է մրցաշարի մշակված ծրագիրը BA & CC-ին։ Նրանց առաջարկը ընդունվում է։

Առաջին աշախարհի առաջնությունը կայացել է 1926 թվականի նոյեմբերից 1927 թվականի մայիսը Բիրմիգհեմում, Անգլիա, որին մասնակցեցին 10 խաղացող։ Առաջին խաղը կայացավ Մելբուրն Ինմենի և Թոմ Նումենի միջև, իսկ առաջնության հաղթող ճանաչվեց անգլիացի Ջո Դևիսը։ Նա մրցաշարի կազմակերպիչներից մեկն էր։ Դևիսը հաղթանակի համար նա ստացավ 6.10 £ (մոտ երեք հարյուր ֆունտ ստերլինգ), իսկ չեմպիոնի գավաթը գնել էր սեփական գումարներով։ Մրցաշարի ամենաբարձր բրեյկը կատարել էր Ալբերտ Կոուպը՝ 60 միավոր։

[220|thumb|right|[Ջո Դևիս՝ սնուկերի աշխարհի առաջին չեմպիոնը]]
Վերջին տարիներին առաջնությունը տեղափոխվում էր տարբեր քաղաքներ, բայց երկիրը մնում էր նույնը։ Մինչև 1946 թվականի առաջնությունը հաղթեց Ջո Դևիսը, բացի այդ, 1936 թվականին նա կատարեց պաշտոնապես առաջին գրանցված սենչուրի բրեյկը։ 1940 թվականին Ֆրեդ Դևիսը եզրափակիչում որոշիչ ֆրեյմում պարտվեց իր մեծ եղբորը՝ Ջոյին։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Սնուկերի աշխարհի առաջնություն
Տաթևիկ Ավետիսյան

**Տաթևիկ Արարատի Ավետիսյան** (), հայ քանդակագործ, բանաստեղծուհի։

## Կենսագրություն
Տաթևիկ Ավետիսյանը ծնվել է 1977 թվականին Լեռնային Ղարաբաղի Հանրապետության Ստեփանակերտ քաղաքում։ 1978 թվականին տեղափոխվել է Հայաստան, ապրում և ստեղծագործում է Արմավիրի մարզի Արմավիր քաղաքում։

Սովորել է Արմավիր քաղաքի արվեստի դպրոցում, 1992-1997 թվականներին՝ Փանոս Թերլեմեզյանի անվան գեղարվեստի ուսումնարանի դեկորատիվ-կիրառական արվեստի բաժնում։

1992 թվականին «Դպրություն» ամսագրում տպագրվել է Մեսրոպ Մաշտոցին նվիրված նրա բանաստեղծությունը։ Հոդվածներ, բանաստեղծություններ է տպագրել տարբեր ամսագրերում։

«Հայոց արիասիրտ թագուհին» խորագրով թեմայի շուրջ գծանկարել է Փառանձեմ թագուհուն։

2003 թվականին ընդունվել է Արմավիրի «Արարատ» համալսարանի դպրոցական բաժինը։ Որպես ջոկատավար, խմբավար, աշխատել է Արմավիրի թիվ 7 դպրոցում, Արցախի դպրոցներում, Լաչինի Քարեգահ գյուղում։

## Քանդակներ
* «Սպասում» կամ «Երազող կինը»
* «Հրեշտակ»
* «Զղջում և մերժում»
* «Հոգեվիճակ»
* «Հոգնած ուսանողուհին»
* «Ծովափին»
* «Պարող աղջիկը»
* «Տարազով աղջիկը»
* «Ախ Թամար»
* «Կոմիտաս»
* «Աստղիկ դիցուհու դիմաքանդակ»

## Ցուցահանդեսներ
* 1996 Լեռնային Ղարաբաղի Հանրապետություն
* 2004 Արմավիր 
* 2006 Նարեկացի արվեստի միություն

## Մեջբերումներ Տաթևիկ Ավետիսյանից
Արվեստի ամեն աշխատանք գեղեցիկ է և աչքին շոյելի, եթե ճիշտ է ներկայացվում հատկապես լույսի պարզ քողի տակ… Եթե նույնիսկ չես կարող հասկանալ աբստրակցիան, բայց եթե նայելիս այն անցնում է հոգուդ խորանով՝ ուրեմն գնահատելի է և արժեքավոր, ուրեմն բուն նպատակին է հասել արվեստի գործը։

## Պատկերասրահ

Ֆ.JPG
Ւ.jpg
Photo-0006a...jpg
Սպ.JPG
Հր.JPG
Հի.jpg
Յի.JPG
Սա.jpg
Եվ.JPG
Պա.jpg
Կօ.jpg
Հօ.jpg
Հո.JPG
Կա.jpg


## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Հայ կին քանդակագործներ