Բունդեսրատ

**Բունդեսրատ** (, բառացի՝ դաշնային խորհուրդ), Գերմանիայի Դաշնային Հանրապետության հինգ մշտապես գործող սահմանադրական մարմիններից մեկը։ Բունդեսրատը դաշնային մակարդակի մարմին է, ներկայացնում է հողերի շահերը և գործում է Դաշնային նախագահի, Բունդեսթագի, Դաշնային կառավարության և Դաշնային Սահմանադրական դատարանի կողքին: Բունդեսրատը նաև դաշնային օրենսդիր մարմին է, որը ղեկավարում է Դաշնային կառավարությունը:

Կազմված է հողային կառավարությունների անդամներից, որոնք ներկայացնում են Գերմանիայի 16 հողերը։ Սահմանում ըստ Գերմանիայի Դաշնային Հանրապետության Հիմնական օրենքի. Դաշնային մակարդակում մարզերի ներկայացուցչություն: Այն սովորաբար համարվում է խորհրդարանի վերին պալատը, չնայած այն պաշտոնապես այդպիսին չէ (Սահմանադրության համաձայն, Գերմանիայում միապալատ խորհրդարանը Բունդեսթագն է) և առանձին օրենսդիր մարմին է, որը դե ֆակտո կատարում է վերին պալատի դերը որոշակի մի շարք հարցերի վերաբերյալ օրենքներ ընդունելիս: Հիմնադրվել է 1949 թվականի մայիսի 23-ին։

Բունդեսրատում իրենց ներկայացուցիչների միջոցով հողերը մասնակցում են ֆեդերացիայի մակարդակով օրենսդիր և գործադիր գործունեությանը, ինչպես նաև Եվրամիության գործերին։ Այսպիսով, բունդեսրատը գերմանական ֆեդերալիզմի տարր է։ 

Ֆեդերացիայի մակարդակով և հողերում քաղաքական ուժերի տարբեր դասավորվածության դեպքում բունդեսրատը կարող է դառնալ քաղաքական հակակշիռ և դրանով իսկ ընդդիմության գործիք։ Բայց նույնիսկ առանց ընդդիմության մասնակցության, նա հաճախ խոչընդոտում է Բունդեսթագին օրինագծերի անցկացման հարցում, որոնք հատկապես վատթարացնում են հողերի իրավական կարգավիճակը, քանի որ բունդեսրատում ընդունված է իր հողի շահերը վեր դասել կուսակցական գծից։

## Գտնվելու վայր
[thumb|Բունդեսրատի շենքը [Բեռլին|Բեռլինի Լայպցիգի փողոցում]]
1949 թվականին հիմնադրվելուց հետո և բունդեսթագը, և բունդեսրատը տեղակայվել են Բոննի ֆեդերացիայի տանը. ավելի վաղ՝ 1948-1949 թվականներին, այս շենքում աշխատել է խորհրդարանական խորհուրդը, որը մշակել և ընդունել է ԳԴՀ Հիմնական օրենքը։ 2000 թվականի օգոստոսի 1-ին բունդեսրատի Բեռլին տեղափոխվելուց հետո այդ շենքում մնացել է օրենսդիր մարմնի ներկայացուցչությունը և տարին մի քանի անգամ այնտեղ իրենց նիստերն են անցկացնում բունդեսրատի առանձին կոմիտեները։

Բեռլինում բունդեսրատը նստում է Լայպցիգի փողոցում գտնվող պրուսական լանդտագի վերին պալատի նախկին շենքում։

## Ձևավորում
Բունդեսրատը ձևավորվում է հողերի կառավարությունների ներկայացուցիչներից (Բրեմենի, Բեռլինի և Համբուրգի դեպքում՝ բուրգոմիստրներից և սենատորներից)։ Բունդեսրատին ուղարկված ներկայացուցիչները շարունակում են իրենց պարտականությունները կատարել հողային կառավարություններում՝ փաստացի համատեղելով երկու պաշտոն։ Չնայած պատվիրակների լիազորությունների ժամկետը օրենսդրորեն սահմանափակված չէ, հողերի ներկայացուցիչների ռոտացիան տեղի է ունենում կանոնավոր կերպով՝ համապատասխան լանդտագի ընտրություններից հետո։

1949-ում բունդեսրատի հիմնադրման ժամանակ յուրաքանչյուր երկիր նոր ներկայացուցչական մարմնում ստացավ 3-ից 6 տեղ՝ կախված բնակչությունից: Բայց նախկին ԳԴՀ-ի հինգ նոր հողերի միացման դեպքում ուժերի հավասարակշռությունն անխուսափելիորեն կտեղափոխվեր դեպի փոքր հողեր։ Չորս ամենամեծ հողերի որոշիչ նշանակությունը պահպանելու համար (ունենալով ձայների մեկ երրորդը, նրանք կարող են արգելափակել Սահմանադրության մեջ փոփոխություններ կատարելու ցանկացած փորձ), Գերմանիայի միավորման պայմանագրի հիման վրա փոփոխություններ են կատարվել հիմնական օրենքի 51-րդ հոդվածի 2-րդ կետում և ներկայումս բունդեսրատում տեղերը բաշխվում են հետևյալ կերպ․

Պատվիրակությունը, որպես կանոն, ղեկավարում է երկրի կառավարության նախագահը։ Մեկ երկրի ձայները կարող են տրվել միայն համաձայնեցված:

Բունդեսրատի անդամներն իրենց պարտականությունների կատարման համար դրամական վարձատրություն չեն ստանում, սակայն նրանց փոխհատուցվում են ծառայողական ծախսերը՝ օրապահիկը և ճանապարհածախսը։

## Կառուցվածք
* Յուրաքանչյուր տարի հողերի վարչապետներից ընտրվում է նոր նախագահ: 1950 թվականի օգոստոսի 30-ին Քյոնիգշտեյնում հողային կառավարությունների ղեկավարները որոշեցին նախագահող հողի ռոտացիայի կարգը. այն փոխվում է ամեն տարի՝ սկսած ամենաբնակեցվածից՝ բնակչության նվազման կարգով։ Այս կարգը բազմիցս փոխվել է՝ և հողերի բնակչության տատանումների պատճառով, և 1990 թվականին Գերմանիայի միավորումից հետո։  Նորընտիր նախագահը պաշտոնը ստանձնում է նոյեմբերի 1-ին: Բունդեսրատի նախագահը կարող է փոխարինել դաշնային նախագահին, եթե վերջինս ի վիճակի չէ կատարել իր պարտականությունները,
* 2 Բունդեսրատի նախագահի տեղակալներ (*Vizepräsident*),
* Մշտական խորհուրդը (*Ständige Beirat*) ներառում էր յուրաքանչյուր երկրից մեկ ներկայացուցիչ,
* Միավորված կոմիտե (*Gemeinsamer Ausschuss*) (համատեղ Բունդեսթագի հետ),
* Բունդեսրատի քարտուղարություն (*Sekretariat der Bundesrat*), նշանակվել է բունդեսրատի տնօրեն,
** Հանձնաժողովների բաժին,
*** Առանձին հանձնաժողովների գրասենյակներմ,
** Խորհրդարանական բաժին (*Parlamentsabteilung*),
*** Բունդեսրատի նախագահի գրասենյակ (*Präsidialbüro*),
** Կենտրոնական բաժին (*Zentralabteilung*)։

## Իրավասություն
Բունդեսթագի կողմից քննարկվող բոլոր օրինագծերը նույնպես ուղարկվում են բունդեսրատ: Օրինագիծը չի կարող ընդունվել առանց բունդեսրատի հաստատման, եթե այն վերաբերում է հարկադրման և բյուջետային քաղաքականության, հողերի տարածքի և սահմանների, տարածաշրջանային մակարդակում իշխանության կազմակերպման կամ Հիմնական օրենքով հողերի իրավասությանը վերապահված այլ հարցերի: Մյուս օրինագծերը բունդեսրատը կարող է բողոքարկել, որից հետո օրինագիծը պետք է կրկին քննարկվի խորհրդարանի կողմից։

## Հանձնաժողովներ
Բունդեսրատում մշտական հիմունքներով գործում է 16 հանձնաժողով․

* ագրարային քաղաքականության և սպառողների իրավունքների պաշտպանության կոմիտե (),
* ներքին գործերի կոմիտե (),
* Եվրամիության հարցերի կումիտե (),
* կանանց և երիտասարդության հարցերի հանձնաժողով (),
* քաղաքաշինության, բնակարանային և կոմունալ տնտեսության կառավարման և հողաշինարարության կոմիտե (),
* առողջապահության հարցերի կոմիտե (),
* մշակույթի կոմիտե (),
* պաշտպանության հարցերով կոմիտեն  (),
* շրջակա միջավայրի, բնության պաշտպանության և ատոմային ռեակտորների անվտանգության կոմիտե (),
* ընտանիքի և տարեցների հարցերի հանձնաժողով (),
* արտաքին գործերի կոմիտե (),
* աշխատանքի և սոցիալական քաղաքականության կոմիտե (),
* տրանսպորտային կոմիտե (),
* ֆինանսական կոմիտե (),
* իրավաբանական կոմիտե (),
* տնտեսական կոմիտե ()։

Բունդեսրատ մուտք գործող բոլոր փաստաթղթերի նախագծերը նախ պետք է անցնեն համապատասխան կոմիտեի միջոցով և միայն կոմիտեի կողմից հաստատվելուց հետո քվեարկության դրվեն ամբողջ բունդեսրատի լիագումար նիստում: Ընդ որում, հանձնաժողովի ներքին քվեարկության ժամանակ յուրաքանչյուր երկիր ունի միայն մեկ ձայն, իսկ ձայների հավասարության դեպքում փաստաթղթի նախագիծը համարվում է մերժված:

## Կոալիցիաներ
Բունդեսրատի ձևավորման առանձնահատկությունների պատճառով նրա կուսակցական կազմը արտացոլում է ուժերի դասավորությունը լանդտագներում և, համապատասխանաբար, հողային կառավարություններում:

## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն
* 

## Արտաքին հղումներ
* Официальный сайт

Կատեգորիա:Գերմանիայի պետական կառուցվածք
Կատեգորիա:Ֆեդերալություն