open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Անդերսոն Վարեժաո

**Անդերսոն Ֆրանչա Վարեժաո** (պորտ.` *Anderson França Varejão*, ), բրազիլացի նախկին բասկետբոլիստ, կենտրոնական և ծանր հարձակվող։ Հայտնի է Բասկետբոլի ազգային ասոցիացիայի (NBA) «Կլիվլենդ Կավալիերս» ակումբում հանդես գալու տարիներից։ Եղել է Բրազիլիայի բասկետբոլի ազգային հավաքականի անդամ, որի կազմում 2003 թվականին անցկացվող պանամերիկյան խաղերի շրջանակներում արժանացել է ոսկե մեդալի։

1998 թ.-ից մինչև 2002 թ.-ը հանդես է եկել բրազիլական «Ֆրանսա» ակումբում, իսկ 2002-ից 2004-ը՝ «Բարսելոնայում», որտեղ նրա միջին ցուցանիշներն էին 8,3 միավոր/խաղ և 11, 5 անդրադարձ/խաղ։ Չնայած 2002-03 խաղաշրջանում Վարեժաոն չմասնակցեց փլեյ-օֆֆին, սակայն նրա ակումբը իսպանացի Խուան Կարլոս Նավարոյի, լիտվացի Շարունաս Յասիկևիչուսի և սերբ Դեյան Բոդիրոգայի գլխավորությամբ դարձավ Իսպանական ACB լիգայի չեմպիոն։

Վարեժաոյի NBA-յան կարիերան սկսվում է, երբ նա մուտք է գործում 2004 թ. NBA դրաֆթ` ընտրվելով «Օռլանդո Մեջիքի» կողմից՝ 2-րդ ռաունդի 30-րդ ընտրությամբ, սակայն Դրյու Գուդենի և Սթիվեն Հանթերի հետ փոխանակվում է «Կլիվլենդ Կավալիերս», որն իր հերթին միայն զիջում է Թոնի Բատիին։ «Կլիվլենդի» կազմում Վարեժաոն դառնում է հանդիսատեսին սիրելի և ձեռք բերում «Վայրի արարած» մականունը՝ արտահայտիչ գանգուր և երկար մազերի համար։ Վարեժաոյին նաև երբեմն ասոցացնում էին նույնազգի ֆուտբոլիստ Ռիվալդոյի հետ, քանի որ երկուսն էլ երեբեմն չափազանցնում էին իրենց վրա կատարված տուգանքները. օրինակ՝ Վարեժաոն խաղերի ժամանակ չափազանց շատ էր ընկնում գետնին և մրցավարից տուգանք կորզում։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* NBA.com էջ - Անդերսոն Վարեժաո
* InterBasket.net էջ
* Արտասանությունը 
[մինի|աջից|150px|Անդերսոն Վարեժոան «[Կլիվլենդ Կավալիերսի» կազմում]]

Կատեգորիա:1982 ծնունդներ
Կատեգորիա:Բրազիլացի բասկետբոլիստներ
Կատեգորիա:Գոլդեն Սթեյթ Ուորիորսի բասկետբոլիստներ
Ադրբեջանի Մաքսիմ Գորկու անվան պատանի հանդիսատեսի թատրոն

**Մաքսիմ Գորկու անվան պատանի հանդիսատեսի թատրոնը** (ադրբ.՝ Azərbaycan Dövlət Gənc Tamaşaçılar Teatrı) գտնվում է Բաքվում։

## Թատրոնի պատմությունը
Թատրոնը հիմնադրվել է 1928 թ։ Այդ ժամանակ ռուսական թատերախումբը առաջին ներկայացումներն էր բեմադրում։ 1930 թ թատրոնի կազմը համալրեց ադրբեջանական թատերախումբը, որը ստեղծվել էր Բաքվի նավաստիների ակումբին կից գործող պիոներական դրամատիկական խմբակի հիման վրա։

Սկզբնական շրջանում թատրոնը բեմադրում էր ԽՍՀՄ քաղաքներում գործող Պատանի հանդիսատեսի այլ թատրոնների խաղացանկում ընդգրկված պիեսները, մասնավորապես ռուս գրողների պիեսները, որոնք թարգմանվում էին ադրբեջաներեն։ 1930-ական թվականներին խաղացանկում հայտնվում են նաև ադրբեջանցի դրամատուրգների պիեսները՝ Ջաֆարովի և Մելիք-Եգանովի «Փողոցներում» (1932 թ), «Նարգիզ» (1936 թ), «Այազ» (1937 թ), Իզետ Սեիձադեի «Գիզիլ գուշ» (1938 թ), Իսկանդարովի և Սաբիտ Ռախմանի «Պարտիզան Մամեդը» (1939 թ)։

1936 թ թատրոնը կոչվեց Մաքսիմ Գորկու անունով։

Թատրոնը բեմադրում է նաև ռուս և արտասահմանյան հեղինակների, խորհրդային գրողների և դրամատուրգների ստեղծագործությունները՝ Նիկոլայ Գոգոլի «Ռևիզոր» (1937), Ուիլյամ Շեքսպիրի «Երկու տիրոջ ծառան» (1946), Ալեքսանդր Օստրովսկու «Ինչպես էր կոփվում պողպատը» (1947)։

### Թատերախումբը
* Էլխան Գուրբանով (1952 - 2011)

## Աղբյուրներ

Կատեգորիա:Թատրոններ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Պատանի հանդիսատեսի թատրոններ
Կատեգորիա:Բաքվի թատրոններ
Սթիվ Օսթին

**Սթիվ Օսթին** (ծնված որպես *Սթիվ Ջեյմս Անդերսոն* Steven James Anderson, ավելի ուշ՝ *Սթիվեն Ջեյմս Ուիլյամս* Steven James Williams, ), առավել հայտնի իր **«Սառցե գունդ» Սթիվ Օսթին** () ռինգային/ հեռուստատեսային անվամբ, ամերիկացի կինոյի և հեռուստատեսության դերասան, նախկին պրոֆեսիոնալ ըմբշամարտիկ (ռեստլեր)։ Որպես ռեստլեր հանդես է եկել այնպիսի կազմակերպություններում, ինչպիսիք են «WCW»-ն, «ECW»-ն և «WWF»-ը, որտեղ էլ հասել է մասնագիտական կարիերայի բարձրակետին ու համաշխարհային ճանաչման։

Ըստ «WWE»-ի գործադիր տնօրեն և նախագահ Վինս Մաքմահոնի` արդյունաբերության պատմության մեջ Օսթինը եղել է ամենաշահութաբեր ռեստլերը։ 2009 թվականին դարձել է WWE-ի փառքի սրահի անդամ։

Մասնագիտական կարիերայի ընթացքում Օսթինն ընդհանուր առմամբ նվաճել է 20 չեմպիոնական տիտղոս։ Բացի այդ, հաղթել է նաև 1996 թ. «Ռինգի արքա» և 1997, 1998 և 2001 թթ. «Թագավորական կռիվ» մրցույթները։ 2003 թ. վճռել է վաղաժամ հեռանալ կարիերայից՝ ծնկի և պարանոցի շրջանում ձեռք բերած բազմաթիվ վնասվածքների պատճառով։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ

* Պաշտոնական կայք
* WWE Փառքի սրահի էջ
* Էջը IMDb կայքում

Կատեգորիա:20-րդ դարի ամերիկացի տղամարդ դերասաններ
Կատեգորիա:21-րդ դարի ամերիկացի տղամարդ դերասաններ
Կատեգորիա:WWE փառքի սրահի անդամներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի պրոֆեսիոնալ ըմբշամարտիկներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի տղամարդ կինոդերասաններ
Կատեգորիա:Ամերիկացի տղամարդ հեռուստատեսային դերասաններ
Կատեգորիա:Ամերիկացի տղամարդ հնչյունավորողներ
Կատեգորիա:Ամերիկացիներ իռլանդական սերմամբ
Կատեգորիա:Ամերիկացիներ անգլիական սերմամբ
Ռուբեն Վեսմադյան

**Ռուբեն «Ռեդ» Վեսմադյան** (անգլ.` ***Rouben "Redd" Vesmadian***, ), ավստրալահայ պրոֆեսիոնալ բասկետբոլիստ, ով համալսարանային առաջնության (NCAA) շրջանակներում 1 խաղաշրջան հանդես է եկել Ֆրեզնոյի նահանգային համալսարանի բասկետբոլային թիմում։

Ծնվել է եգիպտահայի ընտանիքում։ Վեսմադյանը ստանում է Եգիպտոսի արաբական հանրապետության քաղաքացիություն` հանդես գալով տեղի պրոֆեսիոնալ լիգայում։ Աշակերտել է նաև հայտնի հայազգի մարզիչ Ջերրի Թարխանյանին։

## Արտաքին հղումներ
* Eurobasket.com էջ

Կատեգորիա:Բասկետբոլիստներ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Հայ բասկետբոլիստներ
Կատեգորիա:Ավստրալիացի բասկետբոլիստներ
Օուեն Հարթ

**Օուեն Ջեյմս Հարթ** (անգլերեն՝ *Owen James Hart*, ), կանադացի օլիմպիական և պրոֆեսիոնալ ըմբշամարտիկ (ռեստլեր)։ Ելույթներ է ունեցել այնպիսի կազմակերպություններում, ինչպիսիք են «Stampede Wrestling»-ը, «New Japan Pro Wrestling»-ը (NJPW), «World Championship Wrestling»-ը (WCW) և «World Wrestling Federation»-ը (WWF), որտեղ էլ ունեցել է առավել նշանակալի կարիերա՝ հանդես գալով իրական անվամբ, ինչպես նաև **Կապույտ բլեյզեր** ռինգային անվան ներքո։

Ծնվել է Կալգարի քաղաքում՝ WWE-ի փառքի սրահի անդամ և «Կանադայի օրդեն» պետական շքանշանի դափնեկիր Ստյու Հարթի ընտանիքում։ 12 երեխաներից կազմված ընտանիքում Օուենը եղել է ամենակրտսերը։ Բրեթ Հարթի հարազատ եղբայրն է։

Մահացել է 1999 թվականի մայիսի 23-ին՝ դժբախտ պատահարից, երբ Կանզաս քաղաքում անցկացվող «Over the Edge» փեյ փեր վյու շոուի շրջանակներում պետք է իր Կապույտ բլեյզերի կերպարի կոստյումը հագին պարանով իջներ «Քեմպեր արենա» մարզապալատի տանիքից։ Պարանը, սակայն, պոկվում է, և Հարթը 20 մ բարձրությունից գահավիժում է ռինգի վրա։ Գիտակցության չգալով՝ Հարթը հիվանդանոցի ճանապարհին կնքում է մահկանացուն։

Մասնագիտական կարիերայում 2 անգամ դարձել է WWF միջմայրցամաքային, 1 անգամ WWF Եվրոպայի և 4 անգամ WWF թիմային վարկածով չեմպիոն, ինչպես նաև հաղթել է 1994 թվականի «Ռինգի արքա» մրցույթը։

## Արտաքին հղումներ
* Օուեն Հարթի հուղարկավորումը
* Օուեն Հարթի շիրիմը «Find a Grave» կայքում
* Բրեթ Հարթը եղբոր` Օուենի մասին (հարցազրույց) 
* Բրեթ Հարթի և Հարթերի ընտանիքի մասին նորություններ 

Կատեգորիա:1965 ծնունդներ
Կատեգորիա:Մայիսի 7 ծնունդներ
Կատեգորիա:1999 մահեր
Կատեգորիա:Մայիսի 23 մահեր
Կատեգորիա:Կանադացի պրոֆեսիոնալ ըմբշամարտիկներ
Կատեգորիա:Ամերիկացիներ իռլանդական սերմամբ
Գրաֆներ

Մաթեմատիկայում գրաֆը մի շարք օբյեկտների վերացական ներկայացումն է, որտեղ մի քանի զույգ օբյեկտներ կապված են հղումներով։ Փոխկապակցված օբյեկտները ներկայացվում են մաթեմատիկական աբստրակցիաների միջոցով, որոնք կոչվում են գագաթներ և կողեր։ Սխեմատիկ տեսքով գրաֆը կարելի է պատկերել որպես մի շարք կետերի (dots) և դրանք միացնող գծերի կամ կորեր միջոցով։ Գրաֆերն մեկն են այն օբյեկտներից, որոնք ուսումնասիրվում են Դիսկրետ մաթեմատիկա բաժնում։

Գրաֆի կողերը կարող են լինել ուղղորդված (ասիմետրիկ) կամ ոչ-ուղղորդված (սիմետրիկ)։ Օրինակ, եթե որպես գրաֆի գագաթներ համարենք երեկույթին մասնակցող մարդկանց, և ասենք գագաթների միջև գոյություն ունի կող, եթե կա ձեռք-սեղմում, ապա սա ոչ-ուղղորդված գրաֆի օրինակ է, որովհետև եթե մարդկանցից մեկը սեղմեց մյուսի ձեռքը, ապա երկրորդ անձն էլ սեղմեց առաջինի ձեռքը։ Մյուս կողմից, եթե գագաթները ներկայացնող մարդկանց միջև հարաբերությունը սահմանենք որպես Ա մարդը ծանոթ է Բ անձի հետ, ապա այս ձևով սահմանված գրաֆը կլինի ուղղորդված, քանի որ երբ Ա անձը ճանաչում է Բ մարդուն, ապա այստեղից չի հետևում, որ Բ մարդն էլ է ճանաչում Ա մարդուն։

Գրաֆը Գրաֆների տեսություն բաժնի հիմնական ուսումնասիրվող թեման է։

## Սահմանումներ
### Գրաֆ
Գաղափարապես գրաֆը ձևավորվում է գագաթներով և դրանք միացնող կողերով։

Օրինակ 1.
Պատկեր:SimpleGraf.jpg

Ֆորմալ գրաֆը բազմությունների զույգ է՝ (V,E), որտեղ V-ն գագաթների բազմությունն է և E-ն կողերի բազմությունն է, որոնք ձևավորվում են գագաթների զույգով։ E-ն մուլտիբազմություն է, այսինքն՝ նրա էլէմենտները կարող են հանդիպել ավելի քան մեկ անգամ։ Գրաֆի գագաթները կարող ենք նշանակել լատինական այբուբենի տառերով։ Մեր օրինակում կնշանակենք հետևյալ կերպ՝ v1,v2,...vn ։ Ելնելով նախորդ օրինակից մեր գրաֆը կունենա հետևյալ տեսքը՝

Օրինակ 2.
Պատկեր:GrafWithVertices.jpg

Նմանակերպ մենք կարող ենք նշանակել գրաֆի կողերը լատինական այբուբենի տառերով՝ e1,e2,...en։

Օրինակ 3.
Պատկեր:GrafWithVerticesEdges.jpg

### Գրաֆների ներկայացումը
#### Հարևանության հարաբերություն
Գրաֆի ներկայացումը հարևանության մատրիցի միջոցով
	G=(V,E) գրաֆի հարևանության մատրիցը nxn չափանի մատրից է՝ D=(dij), որտեղ n-ը G գրաֆի գագաթների քանակն է՝ V={v1,v2,....vn} և dij vi և vj գագաթների միջև կողերի քանակը։ 
Մասնավորապես dij=0, երբ vi և vj գագաթների միջև կող գոյություն չունի։

Օրինակ 1՝
Պատկեր:AdjacencyMatrix.jpg

Ոչ ուղղորդված գրաֆի D մատրիցը սիմետրիկ է այսինքն՝ DT = D։
Ակնհայտ է, որ հարևանության մատրիցը որոշում է գրաֆն ամբողջությամբ։

G ուղղորդված գրաֆի հարևանության մատրիցը՝ D=(dij) մատրիցն է, որտեղ dij այն ուղղորդված կողերի քանակն է, որոնք դուրս են գալիս vi գագաթից և գնում են դեպի vj գագաթը։

Օրինակ2՝
AdjacencyMatrixDirected.jpg

#### Կցության հարաբերություն
; Կցության ցուցակ։ Կողերը ներկայացվում են զանգվածով, որը պարունակում է գագաթների զույգերը, կշիռը և այլ տվյալներ։

; Կցության մատրից։ Գրաֆը ներկայացվում է *m* &times; *n* մատրիցով, որտեղ m-ը գագաթների քանակն է, n-ը կողերի։ Մատրիցի տարրը [գագաթ, կող] պարունակում է կողի վերջնական տվյալը (պարզագույն դեպք։ 1 - կից է, 0 - կից չէ)։

## Գրաֆի լրացում գրաֆ
G=(V,E) գրաֆի լրացում կանվանենք ┌G(V,┌E), որտեղ ┌E-ն այն կողերի բազմությունն է, որոնք առկա չեն G գրաֆում։

## Ծանոթագրություններ
Բեն Քինգսլի

**Բեն Քինգսլի** (, ծնյալ՝ Կրիշնա Պանդիտ Բհանջի, ), մեծբրիտանացի դերասան։

## Կենսագրություն և կարիերա
Բեն Քինգսլին ծնվել է 1943 թվականին Մեծ Բրիտանիայի Յորքշիր կոմսության Սկարբորո քաղաքում։ Հայրը ծագումով քենիացի մասնագիտությամբ բժիշկ Ռախիմտուլ Հարջի Բհանջին էր, մայրը ծագումով հրեա բրիտանացի դերասանուհի և մոդել Անն Լինա Մերի Գուդմանը։ Դերասանական կարիերան սկսել է որպես թատրոնի դերասան։ Հոր խորհրդով վերցնում է Բեն Քինգսլի անունը։ 1967 թվականից Շեքսպիրյան Թագավորական թատրոնի անդամ է։

Սկսած 1960-ական թթ. վերջից նկարահանվում է հեռուստատեսային սերիալներում։ Առաջին դերը գեղարվեստական ֆիլմում 1972 թվականին նկարահանված «Վախը բացում է դռները» ֆիլմն էր։ Դրան հաջորդող երկրորդ ֆիլմը՝ «Գանդի», դարձավ Քինգսլիի ամենանշանավոր և հաջողված աշխատանքներից մեկը։ Ինքը Քինգսլին ստացավ Օսկար լավագույն դերասան անվանակարգում, իսկ ֆիլմն արժանացավ ևս մի քանի մրցանակների, որոնց թվում հեղինակավոր Օսկար լավագույն ֆիլմի համար։
Եվս 2 ֆիլմի համար ներկայացվեց Օսկարի, 2002 թ. «Սեքսուալ գազանը» և 2003 թ. «Ավազից և մշուշից տունը»։

## Անձնական կյանք
Բեն Քինգսլին 4 անգամ ամուսնացած է եղել և ունի չորս երեխա՝ Թոմաս և Ջասմինա Բհանջի, դերասանուհի Անջելա Մորանտից և Էդմունդ ու Ֆերդինանդ Քինգսլի թատերական ռեժիսոր Էլիսոն Սատկլիֆից։

2007 թվականի սեպտեմբերի 3-ից մինչ օրս ամուսնացած է բրազիլացի դերասանուհի Դանիելա Լավենդերի հետ։ Արդեն շուրջ տասը տարի ապրում է Անգլիայի Սպելսբուրի համայնքում։

## Ֆիլմագրություն
Խաղացել է մոտ 100 ֆիլմում, որոնցից առավել նշանավորներն են.

## Մրցանակներ
Ստացել և ներկայացվել է 30-ից ավելի կինոմրցանակի, որոնց թվում
4 անգամ ներկայացվել է Օսկարի, ստացել 1 Օսկար լավագույն դերասանի համար։ 6 անգամ ներկայացվել է Ոսկե Գլոբուս, նույնպես ստացել 1-ը։ 4 անգամ ներկայացվել է Էմմիի, 1 անգամ ստացել է BAFTA և այլն։ 2 անգամ ներկայացվել է նաև Ոսկե Ազնվամորի հակամրցանակի։

2000 թվականին ստացել է Բրիտանական կայսրության պատվո շքանշան, սըր կոչում։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ

* Internet Movie Database
* kinopoisk.ru

Կատեգորիա:1943 ծնունդներ
Կատեգորիա:20-րդ դարի դերասաններ
Կատեգորիա:BAFTA մրցանակի դափնեկիրներ
Կատեգորիա:«Գրեմմի» մրցանակի դափնեկիրներ
Կատեգորիա:«Ոսկե գլոբուս» մրցանակի դափնեկիրներ
Կատեգորիա:Անգլիացի դերասաններ
Կատեգորիա:Անգլիացի կինոդերասաններ
Կատեգորիա:Բրիտանացի դերասաններ
Կատեգորիա:Դեկտեմբերի 31 ծնունդներ
Կատեգորիա:Թատրոնի դերասաններ
Կատեգորիա:Լավագույն դերասան Օսկարի մրցանակակիրներ
Կատեգորիա:Հեռուստատեսային դերասաններ
Կատեգորիա:Հոլիվուդյան փառքի ծառուղի
Կատեգորիա:Բրիտանացի արվեստագետներ
Կատեգորիա:Բրիտանացի հեռուստատեսային դերասաններ
Կատեգորիա:Բեմական կեղծանուններ
Կատեգորիա:Անգլիացի տղամարդ հեռուստատեսային դերասաններ
Կատեգորիա:21-րդ դարի անգլիացի տղամարդ դերասաններ
Կատեգորիա:Անգլիացի տղամարդ կինոդերասաններ
Կատեգորիա:Անգլիացի տղամարդ թատրոնի դերասաններ
Կատեգորիա:20-րդ դարի անգլիացի տղամարդ դերասաններ
Կատեգորիա:Աուդիոգիրք կարդացողներ
Նավահանգստում

**Նավահանգստում** (), 1954 թվականին ռեժիսոր Էլիա Կազանի նկարահանած ամերիկյան ֆիլմ Մառլոն Բրանդոյի գլխավոր դերակատարմամբ, արժանացել է 8 Օսկարի։

## Սյուժե
Ֆիլմը պատմում է ամերիկյան նավահանգիստներից մեկում աշխատող բանվորների մոտ տիրող դաժան բարքերի մասին։ Գլխավոր հերոսը նախկին բռնցքամարտիկ Թերի Մալոյն է, ով ամրակազմ և մի քիչ թերզարգացած անձնավորություն է, ում, ինչպես և մյուս աշխատողներին, անխնա շահագործում են տեղի հեղինակությունները՝ արհմիությունների հետ համագործակցելով։ Մի անգամ նա մասնակից է լինում իր աշխատակից ծանոթներից մեկի սպանությանը։ Սպանության բացահայտման ժամանակ նա ծանոթանում է սպանվածի քրոջ հետ և սիրահարվում։

Մի օր, սակայն, մալոյն ընդդիմանում է տիրող բարքերին և դեմ դուրս գալիս նավահանգստի տիրոջը ...

## Դերակատարներ

## Մրցանակներ և վարկանիշային ցանկեր
### Մրցանակներ
Ֆիլմը ստացել է ընդհանուր թվով 18 մրցանակ, ներկայացված է եղել ևս 7-ի
#### Օսկար
Ներկայացվել է 12 Օսկարի, ստացել 8-ը, որոնց թվում
* Օսկար լավագույն ֆիլմի համար - Սեմ Սպիգել
* Օսկար լավագույն ռեժիսորի համար - Էլիա կազան
* Օսկար լավագույն դերասանի համար - Մառլոն Բրանդո
* Երկրորդ պլանի լավագույն դերասանուհի - Եվա Մարիա Սեյնթ
* Օսկար լավագույն օպերատորական գործի համար - Բորիս Քաուֆման
* Օսկար լավագույն մոնտաժի համար - Ջին Միլֆորդ
#### Ոսկե Գլոբուս
Ստացել է 4 Ոսկե Գլոբուս.
* Լավագույն ֆիլմ
* Լավագույն ռեժիսոր - Էլիա Կազան
* Լավագույն օպերատոր - Բորիս Քաուֆման
* Լավագույն դերասան (դրամա) - Մառլոն Բրանդո
#### Այլ մրցանակներ
Ստացել է նաև Վենետիկի կինոփառատոնի 2 մրցանակ, 2 BAFTA, 1 Բոդիլ, ԱՄՆ-ի ռեժիսորների և գրողների գիլդիայի մրցանակ և այլն։ 1989 թվականին ընդգրկվել է Ամերիկյան ֆիլմերի ազգային ռեեստրում։
### Վարկանիշային ցանկեր
Ֆիլմը ընդգրկված է Ամերիկյան կինոակադեմիայի կողմից կազմված տարբեր վարկանիշային ցանկերում հետևյալ տեղերում
* Ամերիկյան բոլոր ժամանակների 100 լավագույն ֆիլմեր - 1998 8-րդ, 2007 19-րդ
* Ամերիկյան բոլոր ժամանակների 100 լավագույն ոգեշնչող ֆիլմեր - 36
* Ամերիկյան բոլոր ժամանակների ֆիլմերի 25 լավագույն երաժշտություններ - 22
* Ամերիկյան բոլոր ժամանակների ֆիլմերի 100 լավագույն դրական և բացասական հերոսներ - Թերի Մալոյը 23-րդն է որպես դրական հերոս
* Ամերիկյան բոլոր ժամանակների ֆիլմերի 100 լավագույն խոսքերի ցանկում Թերի Մալոյի արտասանած «*Դուք չեք հասկանում։ Ես կարող էի աշխատանք ունենալ։ Ես կարող էի թշնամիներ ունենալ։ Ես կարող էի լինել ամեն ինչ, բայց ոչ թափառաշրջիկ, ինչպիսին այժմ եմ*» խոսքը պատվավոր 3-րդ տեղում է
* 250 լավագույն ֆիլմեր IMDb-ի վարկածով ցանկում 107-րդն է (2012 թվականի ապրիլի դրությամբ)

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* 
* 
* 
* նկարահանման վայրերի լուսանկարներ 

Կատեգորիա:1950-ականների անգլերեն ֆիլմեր
Կատեգորիա:1954 ֆիլմեր
Կատեգորիա:ԱՄՆ-ի ֆիլմերի ազգային գրանցամատյանի ֆիլմեր
Կատեգորիա:Ամերիկյան դրամա ֆիլմեր
Կատեգորիա:Ամերիկյան սև-սպիտակ ֆիլմեր
Կատեգորիա:Ամերիկյան քրեական դրամա ֆիլմեր
Կատեգորիա:Ամերիկյան քրեական ֆիլմեր
Կատեգորիա:Գրական ստեղծագործությունների էկրանավորումներ
Կատեգորիա:Էլիա Կազանի ֆիլմեր
Կատեգորիա:Նյու Ջերսիում նկարահանված ֆիլմեր
Կատեգորիա:Սև-սպիտակ ֆիլմեր
Կատեգորիա:Օսկարակիր ֆիլմեր
Կատեգորիա:1950-ականների ամերիկյան ֆիլմեր
Կատեգորիա:Ֆիլմեր, որոնց գործողությունները տեղի են ունենում Նյու Ջերսիում
Կատեգորիա:Ֆիլմեր եղբայրների մասին
Կատեգորիա:Columbia Pictures ֆիլմեր
Բենեդիկտոս XV

**Pope Benedict XV** (լատիներեն։ *Benedictus PP. XV*, ; ), ծնունդով՝ *Giacomo Paolo Giovanni Battista della Chiesa,* որպես պապ եղել է 1914 թ. սեպտեմբերի 3-ից մինչ 1922 թ. հունվարի 22-ը։ Նրա ժամանակաշրջանը մեծապես ստվերեց Առաջին համաշխարհային պատերազմը և նրա քաղաքական, հասարակական և հումանիտար հետևանքները Եվրոպայում։

1915 թ. Օսմանյան Թուրքիայի հայերին բնաջնջելու քաղաքականության դեմն առնելու համար, Բենեդիկտոս XV–ը փորձում է Գերմանիայի, Ավստրո-Հունգարիայի միջամտությամբ ազդել նրանց դաշնակից Թուրքիայի վրա։ Պապը նաև նամակ է ուղարկում Սուլթանին, որը նաև մուսուլմանների Խալիֆն էր։ Սակայն նրա ջանքերը արդյունք չունեցան, և մեկ ու կես միլիոն անմեղ մարդիկ ցեղասպանության զոհ դարձան։
400px|մինի|ձախից|Հատված Վիլսոնի՝ Հռոմի Պապ Բենեդիկտոս XV-ին հղված նամակից։ <br />
24 դեկտեմբերի, 1918 թվական
Արժանահիշատակ է ԱՄՆ նախագահ Վուդրո Վիլսոնի՝ Բենեդիկտոս XV-ին 1918 թվականի դեկտեմբերի 24-ին (Սուրբ Ծննդյան նախօրեին) գրված նամակը, որում Վիլսոնը նշում է հայերին թուրքական լծից ազատագրված տեսնելու իր ձգտումը. *«Վստահեցնում եմ Ձեզ, որ խոսում եմ ոչ միայն իմ, այլև ողջ ամերիկյան ժողովրդի անունից, երբ ասում եմ, որ ոչ մի այլ ժողովրդի տառապանք այդքան խորապես չի խռովել ամերիկացիներին, որքան հայերինը։ Վստահաբար, իմ ամենանվիրական ձգտումներից է լինելու կարողությանս չափով մասնակցություն ունենալ, ապահովելու համար այդ անիրավված և տարաբախտ ժողովրդի օրինավոր և ամբողջական ազատագրումը անարդար լծից»*։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Թոքաբորբից մահացածներ
Կատեգորիա:Իտալացի հակակոմունիստներ
Երաժշտական ազգագրություն

մինի|190px|Երաժշտագետ-ազգագրագետ Ֆրանսես Դենսմորը, 1916 թ.
**Երաժշտական ազգագրություն**, երաժշտական էթնոգրաֆիա (երաժշտական ֆոլկլորագիտություն), երաժշտագիտության և ընդհանուր ազգագրության ճյուղ. Ուսումնասիրում է ժողովրդական երաժշտական ստեղծագործությունը, երաժշտական կենցաղը՝ պատմական զարգացման ընթացքում։ Երաժշտական ազգագրության ուսումնասիրման եղանակներն են՝ անմիջական զննումներ և գիտական փաստագրություն, երաժշտական նմուշների գրառում (XIX դ. 90-ական թթ. նաև մեքենական ձայնագրում՝ հետագա նոտագրմամբ), գրի առնված եղանակների և խոսքերի գաղափարական-գեղագիտական, երաժշտական-ոճական և կոմպոզիցիոն (լադային կառուցվածք, մելոդիկա, ռիթմիկա, բազմաձայնություն, երգչախմբային և գործիքային ֆակտուրա ևն) վերլուծում, ժողովրդական-երաժշտական համակարգերի և ժողովրդական գործիքների լարվածքի որոշում (ձայնագիտական սարքի օգնությամբ)։ Այս գիտության հետաքրքրություններից մեկն է բանավոր ճանապարհով դարերի խորքից եկած երաժշտությունը։ Տերմինը առաջին անգամ օգտագործվել է 1945 թվականին՝ հոլանդացի Յապ Կունսթի կողմից։ Առավել հայտնի էթնոերաժշտագետներից են Բելա Բարտոկը, Սիմհա Արոմը, Զոլտան Կոդայը, Պատրիք Մուտալը և այլ երաժիշտներ։

Երաժշտական ազգագրության խնդիրներն են՝ հայտնաբերել տարբեր դարաշրջանների ժողովրդական երաժշտական ստեղծագործությունները, պարզաբանել երաժշտության ազգային-ոճական հատկանիշները, երաժշտության դերը ժողովրդի հոգևոր մշակույթի պատմության մեջ և ժամանակակից հասարակական կյանքում ու կենցաղում։ Բացահայտում է ժողովրդական երաժշտության, բանաստեղծության և պարերի փոխադարձ կապը, ժողովրդական երաժշտության և կոմպոզիտորների ստեղծագործության փոխազդեցությունը, տարբեր ժողովուրդների երաժշտական առնչությունները (վերջինը Երաժշտական ազգագրության մի առաևձին ենթաճյուղի՝ համեմատական երաժշտագիտության խնդիրն է)։ Այս հարցերի պարզաբանմամբ երաժշտական ազգագրությունը լրացնում է ընդհանուր երաժշտագիտությունը և ազգագրությունը։ Դեռևս հնում ժողովրդական երաժշտության նմուշներն այս կամ այն չափով գրի են առնվել և ուսումնասիրվել, իսկ XVIII դ. ընդհանուր ազգագրական նկարագրություններում և աշխատություններում գրավել ավելի մեծ տեղ։ Որպես գիտության ինքնուրույն ճյուղ երաժշտական ազգագրությունը ձևավորվել է XIX դ. երկրորդ կեսին։ Հայ ժողովրդի երաժշտական արվեստը հնագույն ժամանակներից արժանացել է պատմագիրների, բանաստեղծների, կոմպոզիտորների և գեղագետների ուշադրությանը։ Միջնադարում գրառվել և մշակվել են բազմաթիվ ժողովրդական երգերի խոսքեր, եղանակները խազերով ձայնագրվել և առատորեն օգտագործվել են հոգևոր երաժշտության մեջ։ Մանրանկարներում պահպանվել եև ժողովրդական պարերի, գործիքների, հանդեսների բազմաթիվ պատկերներ։ Նոր ժամանակներում հայ ժողովրդական երգերը ձայնագրել են՝ Ն. Տիգրանյանը,  Կարա-Մուրզան, Մ. Եկմալյանը, Կոմիտասը, Ս. Մելիքյանը և ուրիշներ։ Հայ ժողովրդական երաժշտության առանձին նմուշներ ձայնագրել են նաև ռուս երաժիշտներ Ի. Դոբրովոլսկին, Մ. Ա. Բալակիրևը, Մ. Պ. Մուսորգսկին, Մ. Մ. Իպպոլիտով-Իվանովը և այլք։ Հայ երաժշտական ազգագրության հիմնադիրը, գիտական առումով, Կոմիտասն է։

Կատեգորիա:Ազգագրություն
Կատեգորիա:Երաժշտություն
Ավիավթար Ղազվինի մոտ (2009)

**Ավիավթար Ղազվինի մոտ**, 2009 թվականին Կասպյան ավիաուղիների ինքնաթիռի վթար։

Ինքնաթիռը վթարի է ենթարկվել Իրանի ժամանակով 11։33, թռիչքից 16 րոպե անց։ Ինքնաթիռը թռչում էր Թեհրանի Իմամ Խոմեյնիի անվան օդանակավակայանից դեպի Երևանի Զվարթնոց միջազգային օդանավակայան։ Գտնվելով երկրից 10.200 մ բարձրության վրա ինքնաթիռը կտրուկ փոխում է երթուղին և սկսում է ցած իջնել։ Անձնակազմը դիսպետչերների և մոտակա ինքնաթիռների հարցումներին չի պատասխանում։ Անկումից 3 րոպե հետո ինքնաթիռը բախվում է գետնին։

Ինքնաթիռի ընկած վայրում առաջանում է 10 մ խորությամբ փոս։ Ինքնաթիռում գտնվողները բոլոր զոհվում են։ Վերջին սև արկղը հայտնաբերվում է վթարի վայրից 4 կմ հեռավորության վրա։

Ուղևորների թվում էր նաև Իրանի ձյուդոյի պատանեկան հավաքականի թիմը։

## Տես նաև
*Զբոսաշրջությունն Իրանում

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ

*  Միջպետական ավիացիոն կոմիտեի պաշտոնական հետաքննություն( )
*  "Meeting Notes Moscow IAC July 6, 2010." ( ) Iran Civil Aviation Organization.
*  Tehran–Yerevan Flight 7908 Flight Crew & Passengers List – Caspian Airlines (Archive)
*  Fatal Accident: Final List of Passengers On Board Flight CPN-7908, 15 July 2009 - General Department of Civil Aviation - Armenia (Archive)
*  Ինքնաթիռի լուսանկարներ
*  Տվյալներ վթարի մասին
Քրիս Ջերիքո

**Քրիստոֆեր Քիթ Իրվին** (, ), առավել հայտնի **Քրիս Ջերիքո** ռինգային և բեմական անվամբ, կանադացի պրոֆեսիոնալ ըմբշամարտիկ (ռեստլեր), երաժիշտ, դերասան, գրող, ռադիոհաղորդավար և գործարար։ Առավելապես հայտնի է «WWE» ընկերությունում հանդես գալու տարիներից։ Հանդիսանում է նաև «Fozzy» կոչվող մեթալ ռոք խմբի գլխավոր վոկալիստը։ Հանդես է եկել նաև «WCW», «ECW» և այլ պրոմոշեններում։

«WWF/E», «WCW» և «ECW» կազմակերպություններում ելույթներ ունենալու տարիներին ընդհանուր առմամբ նվաճել է 31 չեմպիոնական տիտղոս, որոնցից 6-ը՝ ծանրքաշային։ Եղել է պրոֆեսիոնալ ըմբշամարտի պատմության առաջին անվիճարկելի WWF չեմպիոնը՝ 2001 թվականին միավորելով WWE և WCW վարկածներով աշխարհի ծանրքաշային տիտղոսները։

1999 թվականին հիմնադրել է «Fozzy» ռոք խումբը։ Մասնակցել է «Երբ պարում են աստղերը» (անգլ.՝ *Dancing with the Stars*) պարային հեռուստաշոուին։

Ջերիքոյի հայրը նախկին հոկեյիստ Թեդ Իրվինն է, ով ժամանակին հանդես է եկել Հոկեյի ազգային լիգայի (NHL) «Բոստոն Բրուինս», «Նյու Յորք Ռենջերս», «Լոս Անջելես Քինգս» և «Սենթ Լուիս Բլյուզ» ակումբներում։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
*Պաշտոնական կայք
*«Talk is Jericho» ռադիոշոուի էջը podcastone.com կայքում
*«Ֆոզզի» խմբի պաշտոնական կայք
*Էջը WWE.com կայքում

Կատեգորիա:1970 ծնունդներ
Կատեգորիա:21-րդ դարի ամերիկացի երգիչներ
Կատեգորիա:21-րդ դարի ամերիկացի տղամարդ դերասաններ
Կատեգորիա:Ամերիկացի բարերարներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի պարողներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի պրոֆեսիոնալ ըմբշամարտիկներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի ռոք երգահաններ
Կատեգորիա:Ամերիկացի ռոք երգիչներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի տղամարդ կինոդերասաններ
Կատեգորիա:Ամերիկացի տղամարդ հեռուստատեսային դերասաններ
Կատեգորիա:Կանադացի գրողներ
Կատեգորիա:Կանադացի դերասաններ
Կատեգորիա:Կանադացի երաժիշտներ
Կատեգորիա:Կանադացի պրոֆեսիոնալ ըմբշամարտիկներ
Կատեգորիա:Նոյեմբերի 9 ծնունդներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի փոդքասթերներ
Կատեգորիա:Կանադացի հուշագիրներ
Կատեգորիա:Կանադացի հարդ ռոք երաժիշտներ
Կատեգորիա:Բեմական կեղծանուններ
Մոլդովան Եվրատեսիլ երգի մրցույթում

**[[Մոլդովա]]ն** մասնակցում է Եվրատեսիլ երգի մրցույթին սկսած 2005 թ.
Լավագույն արդյունքը Մոլդովաին բերել է 2005 թվականին Զդոբ շի Զդուբ խումբը «Bunika Bate Toba» («Տատիկը հարվածում է
թմբուկին») երգով, վաստակելով 6-րդ տեղը եզրափակիչում.

## Մասնակիցներ

## Պատկերադարան

Պատկեր:ESC 2007 Moldova - Natalia Barbu - Fight.jpg| Նատալիա Բարբուն Հելսինկիում (2007)
Պատկեր:ESC 2008 - Moldova - Geta Burlacu, 1st semifinal.jpg| Գետա Բուռլակուն Բելգրադում (2008)
Պատկեր:Moldova at ESC 2011.jpg| Զդոբ շի Զդուբ խումբը Դյուսելդորֆում (2011)


## Արտաքին հղումներ
*  Մոլդովայի էջը Eurovision.tv կայքում
Սիմոն Կյեր

**Սիմոն Կյեր** (, ), Դանիացի ֆուտբոլիստ, կենտրոնական պաշտպան, ով հանդես է գալիս իտալական Միլան ֆուտբոլային ակումբում է հանդիսանում է Դանիայի ֆուտբոլի ազգային հավաքականի ավագը։

## Վիճակագրություն
: *Ըստ 2012 թվ. ապրիլի 22-ի տվյալների*

## Նվաճումներ
* Դանիայի լավագույն երիտասարդ ֆուտբոլիստ (մինչև 19 տարեկաններ)՝ 2007
* Դանիայի լավագույն երիտասարդ ֆուտբոլիստ (մինչև 21 տարեկաններ)՝ 2009

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Ռոմայի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Մարտի 26 ծնունդներ
Կատեգորիա:1989 ծնունդներ
Կատեգորիա:Դանիացի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Տղամարդկանց ֆուտբոլի պաշտպաններ
Կատեգորիա:2018 թվականի ֆուտբոլի աշխարհի առաջնության մասնակիցներ
Կատեգորիա:Թուրքական Սուպերլիգայի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Բունդեսլիգայի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Լա Լիգայի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Իտալիայի լեգեոներ ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:ՈՒԵՖԱ Եվրո 2020-ի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:ՈՒԵՖԱ Եվրո 2012-ի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Լիլի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:ՈՒԵՖԱ Եվրո 2024-ի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Սևիլյայի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Վոլֆսբուրգի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Միլանի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Պալերմոյի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Ատալանտայի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Ֆեներբահչեի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Միդտյուլանի ֆուտբոլիստներ
Ուշ անտիկ շրջան

**Ուշ անտիկ շրջան **, անտիկ շրջանի վերջին ժամանակահատվածը; տևել է մ.թ. 2-5-րդ դարերում։ 476 թվականին Արևմտահռոմեական կայսրության անկումով և ժողովուրդների մեծ գաղթով ավարտվում է ուշ անտիկ ժամանակաշրջանը։ Սակայն ավարտը չի ոչնչացնում այդ դարաշրջանի հարուստ ժառանգությունը, որին առաջին հերթին դասվում է քրիստոնեության դիրքերի ամրացումը։ Ուշ անտիկ ժամանակաշրջանին հաջորդում է միջնադարը, ավելի հստակ՝ վաղ միջնադարը։

Կատեգորիա:Անտիկ շրջան
Կոստանդնուպոլսի պաշարում (674-678)

**Կոստանդնուպոլսի պաշարում (674-678)**, ռազմական բախում Բյուզանդիայի և արաբական խալիֆայության միջև։ Արաբները չկարողանալով նվաճել քաղաքը, ենթարկում են այն շրջափակման։ Սակայն ձմռան գալուստը ստիպում է արաբներին կամաց-կամաց նահանջել։

Մինչև պաշարումը քրիստոնյա ասորի Կալինիկոսը հայտնաբերեց կայսրության համար "հունական կրակը"։ 677 թ-ին բյուզանդական նավատորմը հունական կրակի միջոցով Մարմարա ծովում ջախջախում է արաբներին, որի հետևանքով արաբները ստիպված հանում են շրջափակումը։ Այս հաղթանակը ստիպեց արաբներին կանգ առնել հաջորդող 30 տարիների ընթացքում։

Կատեգորիա:Բյուզանդիայի պատերազմներ
Կատեգորիա:Կոստանդնուպոլսի պաշարումներ
Կատեգորիա:Կոստանդնուպոլիս
Կատեգորիա:Ստամբուլի պատմություն
Յակոբ Կյունցլեր

**Յակոբ Կյունցլեր** (), շվեյցարիացի, ով գտնվում էր Ուրֆայում ասիական միսիայով և Հայկական ցեղասպանության ականատեսը դարձավ։

## Կենսագրություն
Յակոբ Կյունցլերը ծնվել է Հունդվիլում, Շվեյցարիա, աշխատում էր Ապենզել կանտոնում (երկրամաս) և հաց էր վաստակում որպես ատաղձագործ։ Այնուհետ Բազելում վերապատրաստվում է որպես ավետարանչական սարկաֆագ (*Krankenpfleger*). 1899 թ. նա ճամփորդում է Ուրֆա ՝ Թուրքիա, որտեղ նա գտնում է իր աշխատելու վայրը։ Նա շարունակում է ուսումնասիրել բժշկություն մինչ անկախ վիրաբույժ դառնալը և հետագայում 1905 թ. նա ամուսնանում է Էլիզաբեթ Բենդերի հետ, որը քրիստոնյա միսիոների աղջիկ էր և Եթովպիայի արքայադստեր թոռնիկը։

1915 - 1917 թթ. Կունցլերը Հայկական ցեղասպանության ականատեսն է դառնում, ինչը դառնում է նրա 1921 թ. *Արյան և արցուքների երկիր* գրքի առարկան։ Չնայած մահացու վտանգին՝ նա օգնում էր հազարավոր հայ որբերին վերականգնվել Ուրֆայի իր հոսպիտալում։

Նա շվեյցարիացի դեղագործ էր, որը մնաց Թուրքիայում ծառայելով հիվանդ և վիրավոր ոչ մուսուլմաններներին և մուսուլմանների նմաններին Ուրֆայի հոսպիտալում և հավաքագրեց զանազան հայկական ընկերությունների ջարդերի փաստերը։

1922 թ. հոկտեմբերին նա փակում է իր հոսպիտալը և ընտանիքով տեղափոխվում Ղազիր՝ Բեյրութի մոտակայք, որտեղ որբ երեխաների կենտրոն է բացում։ Ավելի ուշ նա հիմնում է հայ այրիների բնակավայր Բեյրութում և թոքերի հիվանդների առողջարան Ազունջեհում (Azounieh)։

1923 թվականին Բեյրութի հիվանդանոցներից մեկում անդամահատեցին Յակոբ Կյունցլերի աջ ձեռքը։ Հիվանդ, որբ մի հայ աղջնակի խնամելիս անտեսանելի բացիլը ներթափանցել էր ձեռքի աննշմար քերծվածքի միջով, առաջացրել փտախտ, ստեղծել արյան վարակի սպառնալիք։

Յակոբ Կյունցլերի 1915 թ. օգոստոսի գրառումները.

Նա մահացել է Ղազիրում՝ Լիբանան։

## Մրցանակներ և պարգևատրումներ
* 1947 թ. պարգևատրվել է Բազելի համալսարանի կողմից
* 1959 թ. հուշարձան Հունդվիլում
* 1971 թ. ծառայության համար մեդալ Լիբանանի իշխանության կողմից
* 1971 թ. հուշահամալիր Հունդվիլում և Վալզենհաուզեն, Շվեյցարիա (1971)

## Գրականություն
* 1929։ *Արյան և արցունքների երկրում*
* 1959։ *Jakob, the Resource in the Service of Life*

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Հիշատակի պատը, Յակոբ Կյունցլեր. զոհաբերումն աջի

Կատեգորիա:Հայոց ցեղասպանության ականատեսներ
Կատեգորիա:Շվեյցարացի վիրաբույժներ
Կատեգորիա:Շվեյցարացի բարեգործներ
Կոստանդնուպոլսի պաշարումներ

:Կոստանդնուպոլսի վերջնական անկման համար տես Կոստանդնուպոլսի անկում էջը
[աջից|մինի|200px|1453 թ-ի [Կոստանդնուպոլսի անկումը։]]
Տեղի ունեցած Կոստանդնուպոլսի պաշարումներից միայն երկուսի՝ 1204 թ-ին խաչակիրների և 1453 թ-ին 63 օրվա պաշարումից հետո թուրքերի կողմից պաշարվելուց հետո Կոստանդնուպոլիսը նվաճվեց։

## Պարսկական և արաբական պատերազմներ

* Կոստանդնուպոլսի առաջին պաշարում ավարների, պարսիկների և սլավոնների կողմից 626 թ-ին։
* Կոստանդնուպոլսի առաջին արաբական պաշարում 674-678 թթ.
* Կոստանդնուպոլսի երկրորդ արաբական պաշարում 717-718 թթ.

## Բուլղարական և ռուսական պաշարումներ

* բուլղարական պաշարում Կրում Բուլղարացու կողմից 813 թ-ին
* պաշարում Ռուսիայի կողմից 860 թ-ին
* պաշարում Ռուսիայի կողմից 941 թ-ին

## Պաշարումներ և հարձակումներ քաղաքացիական պատերազմների ընթացքում

* Պաշարումը Թոմաս Սլավոնի կողմից 821–822 թթ.
* Լևոն Թոռնիկոսի կողմից 1047 թ-ին

## Խաչակրաց արշավանքներ

* առաջին պաշարումը 1203 թ-ին
* երկրորդ պաշարումը և անկումը 1204 թ-ին

## Նիկեյան պաշարումներ
* Անհաջող փորձ 1235 թ-ին
* Անհաջող պաշարում 1230 թ-ին
* 1261 թ-ին առանց որևէ պաշարման հույները վերանվաճեցին քաղաքը

## Օսմանյան պաշարումներ

* Օսմանյան շրջափակում 1390–1402 թթ-ին
* Անհաջող առաջին պաշարումը 1422 թ-ին
* Կոստանդնուպոլսի անկումը 1453 թ-ին

Կատեգորիա:Կոստանդնուպոլսի պաշարումներ
Կատեգորիա:Թուրքիայի պատմություն
Կատեգորիա:Կոստանդնուպոլիս
Կոստանդնուպոլսի պաշարում (717-718)

**Կոստանդնուպոլսի պաշարում (717-718)**, Կոստանդուպոլսի արաբական ծովային և ցամաքային պաշարում։ Արաբական ցամաքային զորքերը չկարողանալով ճեղքել Թեոդոսյան Պարիսպները, մեծ կորուստներ կրեցին հիվանդությունների և սովի պատճառով, ու վերջնականապես ջախջախվեցին բուլղարական հեծելազորի կողմից։ Արաբական նավատորմը ջախջախվեց բյուզանդականի կողմից և էլ ավելի մեծ կորուստներ կրեց ետ վերադառնալիս։

Կատեգորիա:Բյուզանդիայի պատերազմներ
Կատեգորիա:Կոստանդնուպոլսի պաշարումներ
Կատեգորիա:Կոստանդնուպոլիս
Լալակաոնի ճակատամարտ

**Լալակաոնի ճակատամարտ** (), ճակատամարտ 863 թվականին սեպտեմբերի 3-ին Բյուզանդիայի և արաբների միջև։ Պոսոն վայրում (Պափլագոնիայի և Արմենիակների բանակաթեմերի սահմանագլխին, Հալիս գետից արևմուտք, Լալակաոն գետի մոտ)։

Արաբական 40 հազարանոց զորքը՝ Մալաթիայի ամիրա Օմար իբն Աբդալլահ ալ Ակտայի գլխավորությամբ, ասպատակել է Արմենիակների բանակաթեմը, գրավել Ամիսոսը (Սամսոն), հասել Սինոպ։ Նրանց դեմ ելել են բյուզանդանական փոքրասիական բանակաթեմերի զորքերը (մոտ 50 հազար), Թրակեսիոնի բանակաթեմի հայազգի զորավար Պետրոնասի գլխավորությամբ։ Արաբական զորքը նահանջել է, բայց Պոսոնի մոտ շրջապատվել և ջախջախվել է, մարտում սպանվել է նաև ամիրա Օմար իբն Աբդալլահ ալ Ակտան։

Պոսոնի ճակատամարտում տարած հաղթանակից հետո բյուզանդական զորքերը շարժվել են հարավ-արևելք և Միջագետքի սահմանի մոտ հոկտեմբեր-նոյեմբերին պարտության մատնել նաև Արմինիայի ոստիկան` հայազգի Ալի իբն Յահյա ալ Արմանիին։ Պետրոնասը վերադարձել է Կ. Պոլիս, ստացել մագիստրոսի պատվաստիճան և սխոլերի դոմեստիկոսի (սպարապետ) աստիճան։ Ենթադրվում է, որ Պոսոնի ճակատամարտին արաբների կողմում մասնակցել են նաև պավլիկյանները՝ Կարբեասի գլխավորությամբ։ Պոսոնի ճակատամարտը Բյուզանդիայի առաջին վճռական հաջողությունն էր Արևելքում գերիշխանության համար Արաբական խալիֆայության դեմ մղած դարավոր պայքարում։ Այն կայունացրեց կայսրության տիրապետությունը Արևելքում, նախադրյալներ ստեղծեց հետագամ առաջխաղացման համար։

Սկզբնապես արաբները կարողացան հասնել որոշ հաջողությունների և հասնել մինչև Սև ծով։ Սակայն շուտով արաբները շրջապատվեցին բյուզանդացիների կողմից Լալակաոն գետի մոտ։ Ճակատամարտում արաբները ջախջախիչ պարտություն կրեցին, որի հետևանքով Բյուզանդիան ազատվեց անընդհատ կրկնվող արաբական ասպատակիչ արշավանքերից։ Այս ճակատամարտով նաև սկսվեց Բյուզանդիայի վերանվաճման դարաշրջանը Արևելքում։

Այս հաղթանակի մյուս հետևանքն էր նաև այն, որ Բյուզանդիան ազատվելով արաբական վտանգից ավելի մեծ ուշադրություն սկսեց հատկացնել եվրոպական հատվածում, որի հետևանքով Բյուզանդական կայսրության ճնշման տակ Բուլղարական Առաջին Կայսրությունն ընդունեց քրիստոնեություն։

Կատեգորիա:Բյուզանդիայի ճակատամարտեր
Կատեգորիա:863
Կատեգորիա:Աբբասյան խալիֆայության ճակատամարտեր
Կատեգորիա:Բյուզանդա-արաբական պատերազմների ճակատամարտեր
Ֆաննի Մենդելսոն

**Ֆաննի Մենդելսոն** (), գերմանացի դաշնակահարուհի և կոմպոզիտոր։

Ֆելիքս Մենդելսոնի քույրն է։
## Կենսագրություն
Ֆաննի Մենդելսոնը մեծացել է Բեռլինի արիստոկրատ միջավայրում։ Ստացել է հիանալի կրթություն իր մոր կողմից։ Սերում է ծագումով հրեա փիլիսոփա Աբրահամ Մենդելսոնի տոհմից։ 19-րդ դարի հազվագյուտ կին կոմպոզիտորներից է։ Համերգների ժամանակ նվագել է որպես դաշնակահար։ 1829 թվականին նա ամուսնանում է նկարիչ Հենսելի հետ և ունենում է մեկ տղա։ Նա ստանձնել է տարբեր համերգների կազմակերպչի պաշտոն։ Իր եղբոր վաղ տարիքի գրած որոշ երգերի իրական հեղինակը ինքն է։ 
Մահացել է ապոպլեքսիայից՝ 42 տարեկան հասակում։
## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Գերմանացի դաշնակահարներ
Կատեգորիա:Գերմանացի կոմպոզիտորներ
Կատեգորիա:1805 ծնունդներ
Կատեգորիա:1847 մահեր
Կատեգորիա:Կաթվածից մահացածներ
Կատեգորիա:Գերմանացի երաժիշտներ
Կատեգորիա:Կին դասական կոմպոզիտորներ
Կատեգորիա:Անձինք նամականիշերի վրա
Տաշքենդ

**Տաշքենդ** (ուզբեկերեն՝ Toshkent, Тошкент), Ուզբեկստանի մայրաքաղաքը, Տաշքենդի շրջանի շրջկենտրոնը։

Ուզբեկստանի և Կենտրոնական Ասիայի ամենամեծ քաղաքը։ Երկրի քաղաքական, էկոնոմիկ, գիտական և մշակութային կենտրոնն է։ Բնակչությունը՝ ։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Ասիայի քաղաքներ
Կատեգորիա:Մետաքսի ճանապարհի բնակավայրեր
Կատեգորիա:Ուզբեկստանի քաղաքներ
Չիկոն և Ռիտան

## Սյուժե
Հավանա, 1948 թվական։ Կրքոտ սիրո պատմություն Չիկո անունով երիտասարդ ջազ դաշնակահարի և դյութիչ ձայն ունեցող երգչուհի Ռիտայի միջև։

## Դերերը հնչունավորել են
* Էման Խոռո Օնյան - Չիկո
* Լիմարա Մենեսեն - Ռիտա
* Մարիո Գուերա - Ռոմոն
* Ջոն Ադամս
* Ռենի Արոզարենա
* Բլանկա Ռոսա Բլանկո
* Ջեքի դե լա Նուես
* Ռիգոբերտո Ֆեռեռա
* Քեն Ֆորման
* Ռեյ Գիլիոն
* Լենի Մանդել
* Էշլի Ալբերտ

## Մրցանակներ և նոմինացիաներ
* 2012 նոմինացիա «Օսկար» լավագույն անիմացիոն լիամետրաժ ֆիլմ
* 2012 նոմինացիա «Էննի» լավագույն անիմացիոն լիամետրաժ ֆիլմ

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Պաշտոնական կայք
* Չիկոն և Ռիտան-ի գովազդային հոլովակը
* Rotten Tomatoes

Կատեգորիա:2010 ֆիլմեր
Կատեգորիա:2010-ականների անգլերեն ֆիլմեր
Կատեգորիա:2010-ականների բրիտանական ֆիլմեր
Կատեգորիա:Բրիտանական մուլտֆիլմեր
Կատեգորիա:Իսպանական մուլտֆիլմեր
Կատեգորիա:Իսպանական ֆիլմեր
Կատեգորիա:Իսպաներեն մուլտֆիլմեր
Կատեգորիա:Իսպաներեն ֆիլմեր
Կատեգորիա:Ֆիլմեր, որոնց գործողությունները տեղի են ունենում 1940-ականներին
Կատեգորիա:Ֆիլմեր, որոնց գործողությունները տեղի են ունենում Ֆրանսիայում
Կատեգորիա:2010-ականների իսպաներեն ֆիլմեր
Կատեգորիա:Իսպանական մելոդրամա ֆիլմեր
Կատեգորիա:2010 մուլտֆիլմեր
Չեռնոբիլ

**Չոռնոբիլ** (), քաղաք Ուկրաինայի Կիևի մարզի Իվանկովի շրջանում, շրջանային նշանակության քաղաք։

Հայտնի է 1986 թվականի այնտեղ եղած Չեռնոբիլի ատոմակայանի վթարից։ Մինչ այս աղետը քաղաքում բնակվում էր 12,5 հազար&nbsp;մարդ։ Գտնվում է Կիևից 83&nbsp;կմ, իսկ ճանապարհով 115&nbsp;կմ հեռավության վրա։

Չճշտված տվյալներով այժմ Չոռնոբիլ քաղաքում բնակվում էր 500&nbsp;մարդ։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Բնակավայրերի ամբողջական ցանկը Ուկրաինայի Գերագույն Ռադայի կայքում։ 
* 2001 թվականի Ուկրաինայի համապետական մարդահամարի արդյունքները։ 
* Ուկրաինայի բնակավայրերի արբանյակային լուսանկարները։ 

Կատեգորիա:1193 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր
Կատեգորիա:Հոլոքոստի վայրեր Ուկրաինայում
Կատեգորիա:Ուկրաինայի քաղաքներ
Կատեգորիա:Չեռնոբիլի ատոմակայանի վթար
Թեոդորետոս Կյուրացի

**Թեոդորետոս Կյուրացի** (; ), հույն աստվածաբան, եկեղեցական հեղինակ, պատմիչ։ Անտիոքի աստվածաբանական դպրոցի երևելի ներկայացուցիչ։ Ասորիքի Կյուրոս քաղաքի եպիսկոպոս։ Նրա հեղինակած մի շարք երկեր դատապարտվել են 553 թվական Կոստանդնուպոլսի եկեղեցական ժողովի ժամանակ որպես հերետիկոսական, սակայն ինքն անձամբ դեռևս Քաղկեդոնի ժողովի կողմից արդարացվել է այն բանից հետո, երբ հրաժարվել է Նեստորի հայացքները պաշտպանելուց։

Մեզ հասած նրա աշխատություններից առավել հայտնի է «Եկեղեցական պատմությունը», որտեղ հեղինակը շարադրում է 310–ական թվականներից առ 429 թվական ընկած ժամանակաշրջանի եկեղեցական խնդիրներին վերաբերող պատմական անցքերը։ Երկը շարադրելիս օգտվել է Սոկրատ Սքոլաստիկոսի և Սոզոմենի համանուն աշխատություններից։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Եկեղեցական պատմիչներ
Կատեգորիա:Եկեղեցական հայրեր
Կատեգորիա:Եկեղեցու հայրեր
Կատեգորիա:Քրիստոնյա ագնոստիկներ
Կատեգորիա:Հին հույն պատմիչներ
Կատեգորիա:Բյուզանդացի աստվածաբաներ
Հինգն էլ խնձորին

**«Հինգն էլ խնձորին» («Քայլ առ քայլ»)**, 1928 թվականին «Հայֆիլմ» կինոստուդիայի նկարահանած համր գեղարվեստական ֆիլմ է։

## Սյուժե
Կոմերիտական Վարդանը, թյուրիմացությանը զոհ դառնալով, հազիվ է խուսափում հանցագործության մասնակից լինելուց։

## Դերերում
* Լ. Սահակյան – *Վարդան*
* Հասմիկ Մռավյան – *Հասմիկ*
* Սուրեն Քոչարյան – *Տիգրան*
* Ամասի Մարտիրոսյան, Խ.Մանուկյան – *Կարմիր բանակայիններ*
* Թ. Խաչատրյան – *գեղջկուհի*
* Ե. Բրեշե (Բարխուդարյան) – *կոմերիտուհի*
* Համբարձում Խաչանյան – *կուլակ*
նկարահանումներին մասնակցել են հայկական հետևակային դիվիզիայի ստորաբաժանումները։

## Ստեղծագործական խումբ
* ռազմական խորհրդատու - Ս. Ասլիբեկյան
* գլխավոր ադմինիստրատոր – Ա. Մարտիրոսյան

## Արտաքին հղումներ
* Հինգն էլ խնձորին  ֆիլմը «Հայկական կինո» կայքում

Կատեգորիա:1928 ֆիլմեր
Կատեգորիա:«Հայֆիլմ» ստուդիայի ֆիլմեր
Կատեգորիա:Խորհրդային ֆիլմեր
Կատեգորիա:Հայերեն ֆիլմեր
Կատեգորիա:Հայկական ֆիլմեր
Կատեգորիա:Պատվական Բարխուդարյանի ֆիլմեր
Կատեգորիա:Ռուսերեն ֆիլմեր
Կատեգորիա:Սև-սպիտակ ֆիլմեր
Ֆրիդրիխ Վիկ

**Ֆրիդրիխ Վիկը** ()(), գերմանացի դաշնամուրի հայտնի ուսուցիչ է։ Իր աշակերտներից են կոմպոզիտոր Ռոբերտ Շումանը և դիրիժոր Հանս ֆոն Բյուլոն։ Նրա և երգչուհի Մարիան Տրոմլիցի միությունից ծնվում է դաշնակահարուհի Կլարա Վիկը, որը հետագայում դառնում է Կլարա Շուման։ Դաշնամուրի հանդեպ Վիկի սերը այնքան մեծ էր, որ նա ստեղծել էր իր սեփական դաշնամուրի գործարանը։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Գերմանացի գրողներ
Կատեգորիա:Գերմանացի դաշնակահարներ
Կատեգորիա:Գերմանացի երաժիշտներ
Կատեգորիա:Գերմանացի երաժշտագետներ
Կատեգորիա:Գերմանացի երաժշտական մանկավարժներ
Կատեգորիա:Գերմանացի լրագրողներ
Կատեգորիա:Գերմանացի կոմպոզիտորներ
Կատեգորիա:Գերմանացի մանկավարժներ
Կատեգորիա:Գերմանացի ուսուցիչներ
Կատեգորիա:Երաժշտական մանկավարժներ
Խաչիկ Համբարյան

**Խաչիկ Մինասի Համբարյան** (), գեներալ-գնդապետ (1969)։ Ռազմական գիտությունների թեկնածու (1965)։

Ավարտել է Մ. Ֆրունզեի անվան (1948) և Գլխավոր շտաբի (1959) ռազմական ակադեմիաները։ ԽՍՀՄ Հայրենական Մեծ Պատերազմի ժամանակ եղել է մոտոհրաձգային դասակի, վաշտի, գումարտակի, 1944 թվականից՝ գնդի հրամանատար։ Աչքի է ընկել Բելառուսիայի ազատագրման, 1945 թվականին՝ Քյոնիգսբերգի գրավման ժամանակ։ 1948-1957 թվականներին ծառայել է Հեռավոր Արևելքում, Կուրիլյան կղզիներում, Սախալինում (գնդի, դիվիզիայի հրամանատար)։ 1968 թվականից՝ ցամաքային զորքերի գլխավոր հրամանատարի տեղակալ՝ ցամաքային զորքերի մարտական պատրաստության գլխավոր վարչության պետ և ռազմական խորհրդի անդամ։ ՌԽՖՍՀ (1963), ԲԽՍՀ (1967) ԳԽ պատգամավոր։ 1989 թվականից՝ պաշտոնաթող։

* Խաչիկ Համբարյանի անունով է կոչվում ծննդավայրի միջնակարգ դպրոցը։

## Պարգևներ
* Լենինի շքանշան (2)։ 
* Կարմիր դրոշի շքանշան (4)։ 
* Կարմիր աստղի շքանշան (2)։ 
* Հոկտեմբերյան հեղափոխության շքանշան։  
* Ժուկովի մեդալ։ 
* «Մարտական ծառայությունների» մեդալ։ 
* Խորհրդային Անդրբևեռային պաշտպանության մեդալ։ 
* «1941-1945 թվականներին Հայրենական մեծ պատերազմում Գերմանիայի դեմ տարած հաղթանակի համար» մեդալ։ 
* Հայրենական պատերազմի I աստիճանի շքանշան։ 
* Հայրենական պատերազմի II աստիճանի շքանշան։  
* «Քյոնիսբերգը գրավելու համար» մեդալ։ 
* «Մարտական համագործակցության ամրապնդման համար» մեդալ։ 
* «ԽՍՀՄ զինված ուժերում Հայրենիքին ծառայելու համար» 3-րդ աստիճանի շքանշան։

## Գրականություն
* Գեներալի երրորդ աստղը։ [Վավերագրական ակնարկ Խ. Մ. Համբարյանի կյանքի և գործունեության մասին], Ռ. Ս. Համբարյան, խմբ.՝ Վ. Ս. Նալբանդյան, Երևան, «Հայաստան», 1974։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Բելառուսական ԽՍՀ ԳԽ 7-րդ գումարման պատգամավորներ
Կատեգորիա:Բելառուսական ԽՍՀ ԳԽ 8-րդ գումարման պատգամավորներ
Կատեգորիա:ԽՄԿԿ 23-րդ համագումարի պատվիրակներ
Կատեգորիա:ԽՄԿԿ անդամներ
Կատեգորիա:ԽՍՀՄ ԶՈՒ հայ գեներալ-գնդապետներ
Կատեգորիա:Խորհրդային հուշագիրներ
Կատեգորիա:Հայրենական մեծ պատերազմի հայ մասնակիցներ
Համդալլահ Ղազվինի

**Համդալլահ Ղազվինի** (, ), պարսիկ մատենագիր։ Ղազվին քաղաքի և շրջակայքի տնտեսական կառավարիչ մոնղոլական իշխանությունում։ Գրել է տարբեր բնույթի ստեղծագործություններ։ 1340 թվականին ավարտած «Սրտերի զվարճությունը» պատմաաշխարհագրական ստվար աշխատությունը կարևոր սկզբնաղբյուր է նաև Հայաստանի XIII-XIV դդ. տնտեսության և աշխարհագրության ուսումնասիրության համար։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Պարսիկներ
Կատեգորիա:Պարսիկ բանաստեղծներ
Կատեգորիա:Պարսիկ պատմաբաններ
Կատեգորիա:Պարսիկ աշխարհագրագետեր
Կատեգորիա:Պարսիկ գրողներ
Համեմատության աստիճաններ

**Համեմատության աստիճաններ**, որակական ածականի և մակբայի արտահայտած հատկանիշի առավել կամ պակաս լինելը ցույց տվող ձևեր։ 

Հայերենում համեմատության աստիճանները լինում են դրական, բաղդատական, գերադրական և դրսևորվում են կա՛մ համադրական եղանակով՝ բառի սկզբնաձևի վրա մասնիկ ավելացնելով, կա՛մ վերլուծական եղանակով՝ համեմատության աստիճաններ ցույց տվող բառերի հարադրմամբ։ Ժամանակակից հայերենում գերիշխում է համեմատության աստիճաններ կազմելու երկրորդ եղանակը. համեմատության իմաստն արտահայտվում է մակբայներով (առավել, քիչ և այլն), ածականներով (արտակարգ, զարմանալի և այլն)։ Համադրական կազմությունը սահմանափակ է (մեծ-ամենամեծ-մեծագույն)։

## Տես նաև
*Ածականի համեմատության աստիճաններ

Կատեգորիա:Ձևաբանություն
Համիդիե

**Համիդիե**, քրդերից կազմված անկանոն հեծելագնդեր Օսմանյան կայսրությունում։ Կազմակերպել և իր անունով կոչել է թուրքական սուլթան Աբդուլ Համիդ II-ը, 1891 թվականին։ Համիդիե միավորումները (մոտ 30 գունդ) ստեղծվել են հայերի ազատագրական շարժումները ճնշելու, Արևմտյան Հայաստանում և Օսմանյան կայսրությունում հայկական ջարդեր կազմակերպելու, հնարավոր պատերազմի դեպքում՝ ռուսական զորքերի դեմ կռվելու համար։ Համիդիեի հրամանատարներն ու զինվորները թուրքական կառավարությունից ստացել են ռոճիկ և զինամթերք։ Համիդիեի միջոցով սուլթանը կազմակերպել է Հայերի կոտորածը 1895-1896 թվականներին և 1915 թվականին Հայոց ցեղասպանությունը

## Երկեր
* Stephen Duguid, The Politics of Unity։ Hamidian Policy in Eastern Anatolia, in։ *Middle Eastern Studies*, 9 (Mei 1973) pp.&nbsp;139–155.
* Janet Klein, Kurdish militias and the Ottoman state։ Implication for present-day conflict resolution, contribution to World Congress of Kurdish Studies, Irbil, 6-9 September 2006 http://www.institutkurde.org/en/conferences/kurdish_studies_irbil_2006/Janet+KLEIN.html

Կատեգորիա:Առաջին համաշխարհային պատերազմում Օսմանյան կայսրության ռազմական միավորներ և կազմավորումներ
Կատեգորիա:Արևմտյան Հայաստան
Կատեգորիա:Հայոց ցեղասպանության անձինք
Կատեգորիա:Օսմանյան կայսրության պատմություն
Էթնիկ երաժշտություն

thumb|Omer Ihsas & Peace Messengers
**Էթնիկական երաժշտություն** ( թարգ.՝ *«աշխարհի երաժշտություն»*, *«աշխարհի ժողովրդների երաժշտություն»*) որևէ տարածաշրջանին բնորոշ տեղական երաժիշտների կողմից ստեղծված կամ կատարվող ավանդական կամ ժողովրդական երաժշտություն։ Երբեմն տվյալ ժանրը բնութագրում են որպես *աշխարհի երաժշտություն*, *աշխարհի երաժշտության ամբողջություն*, *որևէ տեղական երաժշտություն*, *ոչ արևմտյան երաժշտություն*։ Այս տերմինը ի սկզբանե նախատեսված էր էթնիկական որևէ յուրահատկություններ ունեցող երաժշտության համար, սակայն գլոբալիզացիայի ազդեցման պատճառով այն այժմ ընդգրկում է նաև բազմաթիվ ենթաժանրեր, որոնք առաջացել են տարբեր ժանրերի խառնման արդյունքում։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* 
* Sounds and Colours - magazine about South American music and culture
* World Music at SKY.FM  - A free World Music radio channel
* World Music Central - World Music news, reviews, articles and resources

Կատեգորիա:Գլոբալիզացիա
Կատեգորիա:Երաժշտական ոճեր
Կցության ցուցակ

Գրաֆների տեսությունում և ինֆորմատիկահում **կցության ցուցակը** չկարգավորված ցանկերի հավաքացու է, որը կիրառվում է վերջավոր գրաֆները ներկայացնելու համար։ Կցության ցուցակի յուրաքանչյուր չդասակարված ցանկ նկարագրում է գրաֆի որևէ գագաթի հարևանների ցանկը։ Սա գրաֆների նկարագրման լայնորեն կիրառվող տարբերակների մեկն է։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Դիսկրետ մաթեմատիկա
Աբաս Քիառոստամի

**Աբաս Քիարոստամի** (, ), պարսիկ ռեժիսոր, սցենարիստ և պրոդյուսեր։ Իրանական կինոյի «Նոր ալիք»-ի առաջատարներից մեկը։ «Ոսկե արմավենու ճյուղ» մրցանակի դափնեկիր։

## Կենսագրություն
Աբաս Քիարոստամին ծնվել է Իրանում՝ Թեհրան քաղաքում, 1940 թվականի հունիսի 22-ին։ Սովորել է Թեհրանի գեղարվեստի դպրոցում։ 1960-1968 թթ. սկսել է աշխատել կինոյում՝ որպես կինոյի տիտրերի նկարիչ և նկարահանել է գովազդային հոլովակներ։ 1969 թվականին ընկերոջ հետ հիմնել է «Երեխաների և երիտասարդների մտավոր զարգացման ինստիտուտ»-ի կինեմատոգրաֆիայի բաժինը։ Մինչև 1970 թվականը Քիարոստամին նկարահանել է մի շարք կարճամետրաժներ, ապա անցել է լիամետրաժ ֆիլմերի։ Նա գերադասում էր աշխատել ոչ պրոֆեսիոնալ դերասանների հետ, բնական միջավայրում։ 2001 թվականից Քիարոստամին տարվել է փոքրիկ կինոխցիկով և աշխատել է միայն թվային տեխնոլոգիաներով։ Վավերացված պատճեն ֆիլմը՝ Քիարոստամիի առաջին աշխատանքն է Իրանից դուրս։

## Ֆիլմագրություն
* 1973 - «Կյանքի փորձ» () - ռեժիսոր
* 1974 - «Ճանապարհորդող» () - ռեժիսոր
* 1977 - «Հարսանեկան շոր» () - ռեժիսոր
* 1977 - «Ռեպորտաժ» () - ռեժիսոր
* 1987 - «Որտե՞ղ է ընկերոջ տունը» () - ռեժիսոր
* 1989 - «Տնային աշխատանք» () - ռեժիսոր
* 1990 - «Խոշոր պլան» () - ռեժիսոր
* 1991 - «Եվ կյանքը շարունակվում է» () - ռեժիսոր
* 1994 - «Ձիթապտուղների միջով» () - ռեժիսոր
* 1995 - «Լյումիեր և ընկերություն» () - ռեժիսորներից մեկը
* 1997 - «Բալի համը» () - ռեժիսոր, պրոդյուսեր, սցենարի հեղինակ
* 1999 - «Քամին մեզ կտանի» () - ռեժիսոր
* 2001 - «Այբուբեն, Աֆրիկա» () - ռեժիսոր
* 2002 - «Տասը» () - ռեժիսոր
* 2002 - «Լքված կայարան» - սցենարի հեղինակ
* 2003 - «Հինգ» (پنج‎‎)- ռեժիսոր, սցենարի հեղինակ
* 2005 - «Գնացքի տոմս» (), ռեժիսորներից մեկը
* 2007 - «Յուրաքանչյուրին՝ իր կինոն» () - մաս՝ «Ու՞ր է իմ Ռոմեոն»
* 2008 - «Շիրին» () - ռեժիսոր
* 2010 - «Իսկական կրկնօրինակ» () - ռեժիսոր, սցենարիստ
* 2012 - «Ասես մեկը սիրահարված լինի» () - ռեժիսոր

## Մրցանակներ
* 1989-ին Լոկառնոյի միջազգային կինոփառատոնի «Բրոնզե ընձառյուծ» մրցանակին
* 1992-ին Կաննի կինոփառատոնի «Ռոսելլինի» մրցանակին
* 1997-ին «Բալի համը» ֆիլմին շնորհվել է Կաննի «Ոսկե արմավենու ճյուղը»
* 1999-ին Վենետիկի փառատոնի Ժյուրիի մեծ մրցանակը
* 1997-ին ՅՈՒՆԵՍԿՕ-ն արժանացրել է «Ֆելինիի» մեդալի
* 2005-ին «Ոսկե ծիրան» կինոփառատոնում «Փարաջանովյան թալեր»՝ համաշխարհային կինոյում խոշոր վաստակի համար

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Iranian Movies կայքում
* IMDb կայքում

Կատեգորիա:Թեհրան քաղաքում ծնվածներ
Կատեգորիա:Իրանցի գրաֆիկական դիզայներներ
Կատեգորիա:Իրանցի դերասաններ
Կատեգորիա:Իրանցի կինոռեժիսորներ
Կատեգորիա:Իրանցի ռեժիսորներ
Կատեգորիա:Իրանցի սցենարիստներ
Յուրաքանչյուրին՝ իր կինոն

**Յուրաքանչյուրին՝ իր կինոն** () ֆիլմի լրիվ անունը թարգմանաբար նշանակում է «Յուրաքանչյուրին՝ իր կինոն, կամ ինչպես է քարանում սիրտը, երբ անջատվում է լույսը, և սկսվում է դիտումը»։ Ֆիլմը նկարահանվել է Կաննի կինոփառատոնի վաթսունամյակին։ Ֆիլմը բաղկացած է 34 կարճամետրաժ ֆիլմերից, որոնց ռեժիսորները սեր են խոստովանում կինեմատոգրաֆին։

## Ֆիլմացանկ

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:2000-ականների ֆրանսիական ֆիլմեր
Կատեգորիա:2007 ֆիլմեր
Կատեգորիա:Աբաս Քիառոստամիի ֆիլմեր
Կատեգորիա:Ալմանախ ֆիլմեր
Կատեգորիա:Ամոս Գիտայի ֆիլմեր
Կատեգորիա:Անգլերեն ֆրանսիական ֆիլմեր
Կատեգորիա:Անդրեյ Կոնչալովսկու ֆիլմեր
Կատեգորիա:Ատոմ Էգոյանի ֆիլմեր
Կատեգորիա:Դեյվիդ Լինչի ֆիլմեր
Կատեգորիա:Լարս ֆոն Թրիերի ֆիլմեր
Կատեգորիա:Կլոդ Լելուշի ֆիլմեր
Կատեգորիա:Կոեն եղբայրների ֆիլմեր
Կատեգորիա:Ռոման Պոլանսկու ֆիլմեր
Կատեգորիա:Վիմ Վենդերսի ֆիլմեր
Կատեգորիա:Ֆրանսիական ֆիլմեր