Կուսության թեսթ

**Կուսության թեստ,** կեղծ գիտական պրակտիկա և գործընթաց որոշելու, թե արդյոք կինը կամ աղջիկը կույս է այսինքն՝ որոշել, որ նա երբեք չի զբաղվել հեշտոցային սեռական հարաբերություններով։ Թեստը սովորաբար ներառում է անձեռնմխելի կուսաթաղանթի առկայության ստուգում, սովորաբար այն թերի ենթադրության հիման վրա, որ այն կարող է լինել և միշտ պատռվելու է հեշտոցային հարաբերության արդյունքում։ Այն կիրառվել է հնագույն ժամանակներից, սակայն դրա վերջին կիրառումը Միացյալ Թագավորությունում սկսվել է 1970-ականներից։ ԱՄՆ-ում բժիշկների համար օրինական է կուսության թեստեր կատարելը։

Կուսության թեստը լայնորեն համարվում է հակասական, քանի որ այն դիտվում է որպես ոչ էթիկական, և քանի որ նման մի շարք թեստեր լայնորեն համարվում են ոչ գիտական։ Բռնաբարության կամ երեխաների սեռական բռնության կասկածանքների դեպքում կուսաթաղանթի մանրամասն հետազոտություն կարող է իրականացվել, բայց միայն կուսաթաղանթի վիճակը հաճախ անորոշ է։ 2018 թվականի հոկտեմբերին ՄԱԿ-ի Մարդու իրավունքների խորհուրդը, ՄԱԿ-ի կանայք և Առողջապահության համաշխարհային կազմակերպությունը (ԱՀԿ) կոչ են արել արգելել կուսության թեստը, քանի որ դա ցավոտ, նվաստացուցիչ և տրավմատիկ պրակտիկա է, որը բռնություն է կանանց նկատմամբ։

## Պատմություն
մինի|Թոմաս Ռոուլենսոն, ''Մատրոնների հետաքննություն կամ բռնաբարության համար դատավարություն'', 1790-1810 թվականներ
Նախաարդիական շատ հասարակություններ մեծ նշանակություն են տվել իրենց աղջիկների կուսության գնահատմանը, ինչպես վկայում են առասպելաբանությունից մինչև հանրաճանաչ գրականություն, բանահյուսություն և պաշտոնական գրառումներ։

Մինչև 15-րդ դարում եվրոպական բժշկության առաջխաղացումը, կուսաթաղանթի բնույթը լիովին հասկանալի չէր, և, հետևաբար, առաջարկվում էր քիչ թե շատ հրաշագործ կամ գիտական թեստերի մեծ բազմազանություն։ Պերուի ինկաները իրենց սուրբ «Արևի կույսերին» վերապահել են որպես հարսնացուներ բարձր կարգավիճակ ունեցող տղամարդկանց համար, և երբ աղջկան կասկածել են սեռական գործունեության մեջ, նրան ստիպել են փչել մարող կրակի մեջ, եթե կրակը բռնկվեր, նրանց կհամարվեին մաքուր։ Հին Հունաստանում մ.թ.ա. 5-րդ դարի պատմությունը պատմում է, թե ինչպես Փեն աստվածը կարող էր հաստատել ցանկացած աղջկա մաքրությունը, քանի որ նրա միստիկ շվին արձագանքում կույսերի ներկայությանը։

Ֆլորիս և Բլանշեֆլուր (մոտ 1250) և Բևիս Հեմփթոնի (մոտ 1300) միջնադարյան սիրավեպերը երկուսն էլ ներկայացնում են կույս հերոսուհիներ, որոնք պետք է ապացուցեն իրենց մաքրությունը և, հետևաբար, իրենց արժեքը։ Սցենարը ցուցադրվել է նաև անգլիական բեմում, այնպիսի պիեսներում, ինչպիսին է Միդլթոնի «Մարդագայլը*»* (1622)։ 

### Երկու մատով թեստ
Կուսության ստուգման գործընթացը տարբերվում է ըստ տարածաշրջանի։ Այն տարածքներում, որտեղ առկա են բժիշկներ, թեստերը հաճախ տրվում են բժշկի գրասենյակում։ Այնուամենայնիվ, այն երկրներում, որտեղ բժիշկները հասանելի չեն, փորձարկողները հաճախ ավելի մեծ տարիքի կանայք են լինում, կամ ում կարելի է վստահել այդ գործընթացը։ Սա տարածված է աֆրիկյան ցեղերի շրջանում, որոնք կատարում են թեստը։ 

Կուսության թեստի մեկ այլ ձև ներառում է հեշտոցային մկանների թուլության թեստը մատներով («երկու մատով թեստ»)։ Բժիշկը թեստն է կատարում՝ մատը մտցնելով կնոջ հեշտոցի մեջ՝ ստուգելու հեշտոցային թուլության մակարդակը, որն օգտագործվում է պարզելու համար, թե արդյոք նա «սովոր է սեռական հարաբերություններին»։ Այնուամենայնիվ, այս չափանիշների օգտակարությունը կասկածի տակ է դրվել բժշկական հեղինակությունների և կուսության թեստի հակառակորդների կողմից, քանի որ հեշտոցային թուլությունը և կուսաթաղանթի բացակայությունը կարող են պայմանավորված լինել այլ գործոններով, և «երկու մատով թեստը» հիմնված է սուբյեկտիվ դիտարկման վրա։

Նախկինում սեռական ակտիվության համար փորձաքննություններ անցկացրել են Բանգլադեշում, Պակիստանում և Հնդկաստանում բռնաբարության զոհերի վրա, նախքան դրա արգելումը։

Ենթասահարական Աֆրիկայում բնակվող Բանտու ժողովուրդների շրջանում սովորական է եղել կուսության ստուգումը կամ նույնիսկ մեծ շրթունքների վրա կարելը (կոչվում է ինֆիբուլյացիա)։ Ավանդաբար, Քենուզի աղջիկները (Սուդանից) ամուսնանում են մինչև սեռական հասունացումը հասուն տղամարդկանց հետ, որոնք ձեռքով ստուգում են նրանց կուսությունը։

### Կանանց նկատմամբ բռնության օրինակ
Կուսության թեստը առաջացնում է սոցիալական անհավասար ճնշում տղամարդկանց և կանանց համար կույս մնալու համար մինչև ամուսնանալը։ Կուսության թեստը հաստատում է այս վնասակար կարծրատիպային համոզմունքները այն խտրական շրջանակի միջոցով, որ կանայք հիմնականում պատասխանատու են իրենց բոլոր սեռական ակտիվության և սխալ վարքագծի համար։ 

Իրանում հարցազրույցներ են անցկացվել 32-60 տարեկան մասնակիցների հետ՝ պարզաբանելու կուսության թեստի վերաբերյալ իրանցի քննողների ընկալումն ու փորձը։ Քննողների ընկալումն ու փորձը արտացոլվել են հինգ հիմնական թեմաներում։ Այս ուսումնասիրության արդյունքը ցույց է տվել, որ կուսության թեստը ավելին է, քան բժշկական զննումը՝ հաշվի առնելով մշակութային գործոնները և դրա բացահայտ ու գաղտնի հետևանքները։ Իրանում թեստավորումն իրականացվում է ինչպես ֆորմալ, այնպես էլ ոչ պաշտոնական պատճառներով, և քննիչները նման թեստը դիտարկում են ախտորոշման ճշգրտության և որոշակիության վերաբերյալ երկիմաստությամբ, ինչպես նաև էթիկայի և վերարտադրողական իրավունքների վերաբերյալ անորոշությամբ։ Քննողերի վրա ազդում են կուսության թեստավորման բացահայտ և թաքնված հետևանքները, կուսության թեստավորման հիմքում ընկած հավատալիքներն ու մշակութային արժեքները, ինչպես նաև կուսության թեստավորման ոչ ֆորմալ և պաշտոնական պատճառները, որոնք օգտագործվում են նաև սեռական հանցագործությունները քննելու համար։ 

### Պատճառներ
Շատ մշակույթներ պահանջում են ապացուցել հարսնացուի կուսությունը նախքան նրա ամուսնությունը։ Սա ավանդաբար փորձարկվել էկուսաթաղանթի առկայությամբ, որը հաստատվել է կամ ֆիզիկական զննումով (սովորաբար բժշկի կողմից), այն տրամադրում է կուսության վկայական կամ «արյան ապացույցի» միջոցով, որը վերաբերում է հեշտոցային արյունահոսությանը, որը առաջանում է կուսաթաղանթի պատռվածքից։ Ֆիզիկական հետազոտությունը սովորաբար կատարվում է նախքան ամուսնության արարողությունը, մինչդեռ «արյունով ապացույցը» ներառում է արյունահոսության նշանների ստուգում, որպես ամուսնության ավարտի մաս, արարողությունից հետո։

### Կանանց նկատմամբ բռնություն
Եգիպտոսի ռազմական ուժերը կուսության թեստեր են կատարել 2011 թվականի Եգիպտոսի հեղափոխության ժամանակ կալանավորված կանանց նկատմամբ։ Այն բանից հետո, երբ Amnesty International-ը բողոքել էԵգիպտոսի կառավարությանը 2011 թվականի մարտին, կառավարությունը հայտարարել է, որ թեստերն արվել են՝ հերքելու այն պնդումները, որ կանայք բռնաբարվել են կալանքի տակ գտնվելու ժամանակ։ Amnesty International-ը կուսության թեստերը որակել է որպես «ոչ պակաս, քան տանջանք»: 2011 թվականի դեկտեմբերի 27-ին Եգիպտոսում արգելվել է զինվորականների կողմից կալանավորների կուսության թեստերը, սակայն 2012 թվականի մարտին այդ թեստերն իրականացրած բժիշկն արդարացվել է բոլոր մեղադրանքներից։ Սամիրա Իբրահիմը, մի եգիպտուհի, որը հայց է ներկայացրել կառավարության դեմ, որը նախաձեռնել է կուսության թեստ օգտագործելու հանրային քննարկում, ի պատասխան բժշկի արդարացման՝ ասել է. «Կանանց մարմինը չպետք է օգտագործվի որպես ահաբեկման գործիք, և ոչ ոք չպետք է ենթարկվի իր արժանապատվության ոտնահարմանը»։

Մինչև 1980-ական թվականները, կուսության թեստը կիրառվել է նաև այն կանանց վրա, որոնք մուտ են գործելՄիացյալ Թագավորություն, որը հայտնի էր որպես հարսնացուի վիզա, երբ նրանք ասում էին, որ ներգաղթում են ամուսնանալու իրենց նշանածների հետ, ովքեր արդեն ապրում էին այդ երկրում։ Բրիտանական կառավարությունը պնդում էր, որ եթե կանայք կույս են, ապա ավելի հավանական է, որ նրանք ճշմարտությունն ասեն երկիր ներգաղթելու իրենց պատճառների մասին։ 1979 թվականի հունվարին բրիտանացի միգրացիոն ծառայության աշխատակիցները մի կնոջ պահանջել են կուսության թեստ անցնել, երբ նա ժամանել է Լոնդոն՝ պնդելով, որ այնտեղ է ամուսնանալու։ Նման այցի համար վիզա չէր պահանջվում, բայց որպես իր *բարեխիղճ լինելու* ապացույց՝ նրանից պահանջվել է հանձնվել թեստ։ Այս պրակտիկան բացահայտվել է *[[The Guardian|The Guardian-ի]]* կողմից 1979 թվականին և քաղաքականությունը արագ փոխվել է։

Ինդոնեզիայում զինվորական և ոստիկանություն դիմորդների կուսության թեստը կիրառվում է 1965 թվականից և իրականացվում է բժշկական զննումների ժամանակ։ 2013 թվականի օգոստոսին Ինդոնեզիայի Հարավային Սումատրա նահանգի Պրաբումուլիհ թաղամասում տեղական կրթության ղեկավար Մուհամմադ Ռասիդի կողմից հայտարարություն է արվել, որ այնտեղ ավագ դպրոց հաճախող դեռահաս աղջիկները 2014 թվականից սկսած կուսության պարտադիր տարեկան թեստեր են անցնելու։ Նշված մտադրությունը թաղամասում անառակությունը նվազեցնելն էր։ 2014 թվականին Human Rights Watch-ը զեկուցել է, որ աշխատանքի ընդունման գործընթացի շրջանակներում Ինդոնեզիայի ազգային ոստիկանությունում կին թեկնածուների նկատմամբ ֆիզիկական կուսության թեստը սովորաբար կատարվում է։

2021 թվականի օգոստոսին Ինդոնեզիայի բանակի շտաբի պետ գեներալ Անդիկա Պերկասան պաշտոնապես հայտարարել է, որ բանակն այլևս չի անցկացնի կուսության թեստավորում կանանց նորակոչիկների համար։ Ռազմածովային ուժերն ու ռազմաօդային ուժերն արդեն դադարեցրել են կուսության թեստեր անցկացնելը։

Իրանում Ատենա Ֆարգադանին մեղադրվել է «ապօրինի սեռական հարաբերությունների մեջ»՝ 2015 թվականի հունիսին իր փաստաբանի հետ ձեռք սեղմելու համար։ Նա բողոքել է, որ իրանցի բանտի պաշտոնյաներն ու պահակները անառակաբարո ժեստեր, սեռական հայհոյանքներ և այլ վիրավորանքներ են արել իր հասցեին, և 2015 թվականի սեպտեմբերին եռօրյա «չոր» հացադուլ է հայտարարել՝ ի նշան բողոքի այս դաժան վերաբերմունքի դեմ։ Սակայն ոտնձգությունները շարունակվել են։ Ֆարգադանիի գրած գրառման մեջ, որը տեսել է Amnesty International-ը, Ֆարգադանին ասում է, որ 2015 թվականի օգոստոսի 12-ին դատական իշխանությունները նրան տարել են բանտից դուրս գտնվող բժշկական կենտրոն և ստիպել նրան կուսության թեստ հանձնել՝ իբր այդ նպատակով նրա դեմ ներկայացված մեղադրանքը քննելու համար։ 

Հնդկաստանի Կանջարբհաթ համայնքում ամուսնության արարողությունից հետո նոր ամուսնացած կնոջ վրա կուսության թեստ են անցկացնում՝ սպիտակ անկողնային սավանի միջոցով։ Եթե կինը արյունահոսում է իր նոր ամուսնու հետ սեռական հարաբերությունից հետո, ապա հայտարարվում է, որ «Մաալ խարա հայ» (ապրանքը մաքուր է), իսկ եթե նա արյունահոսություն չի ունենում, ապա խորհուրդը կհայտարարի «Մաալ խոտա հայ» (ապրանքը փչացած է)։ 2019 թվականին Մահարաշտրա նահանգի կառավարությունը հայտարարել է, որ մտադիր է հարսնացուների համար կուսության թեստերը դարձնել պատժելի հանցագործություն՝ նկարագրելով պրակտիկան որպես սեռական ոտնձգության ձև։ 

Կուսության թեստերը տարածված են Աֆղանստանում։ Որոշ կանայք անցնում են բազմաթիվ թեստեր։ Հետազոտությունները հաճախ կատարվում են առանց կնոջ համաձայնության։ Նրանք արժանացել են լայնածավալ դատապարտման, իսկ քննադատներն ասում են, որ նրանք անմարդկային են և վիրավորում են կանանց արժանապատվությունը։

## Ճշգրտություն
Շատ հետազոտողներ նշում են, որ պատռված կուսաթաղանթը վստահելի ցուցիչ չէ, որ կինը ունեցել է հեշտոցային սեռական հարաբերություն, քանի որ կուսաթաղանթի պատռվելը կարող է լինել որևէ այլ իրադարձության հետևանք։ Ավելին, հազվադեպ դեպքերում որոշ մարդիկ ծնվում են առանց կուսաթաղանթի։

Կուսաթաղանթը մսոտ հյուսվածքի օղակ է, որը նստած է հենց հեշտոցային բացվածքի ներսում։ Միակ փոփոխությունը, որը սովորաբար պահանջում է բժշկական միջամտություն, փակ կուսաթաղանթն է, որը կամ ամբողջությամբ կանխում է դաշտանային արյան անցումը կամ զգալիորեն դանդաղեցնում է այն։ Երկու դեպքում էլ կարող է անհրաժեշտ լինել վիրաբուժական միջամտություն, որը թույլ կտա դաշտանային արյունը անցնել կամ ընդհանրապես սեռական հարաբերություն ունենալ։ Մեկ այլ տարբերակ՝ միջնապատ-կուսաթաղանթը (վիճակ, երբ հյուսվածքի շերտը երկու մասի է բաժանում հեշտոցային ջրանցքը), կարող է նաև պահանջել բժշկական միջամտություն, եթե այն բնականաբար չի լուծվում սեռական հարաբերության կամ այլ միջոցների միջոցով։ Սխալ կարծիք է այն, որ կուսաթաղանթը միշտ պատռվում է առաջին ակտի ժամանակ կամ սեռական հարաբերություն է պահանջվում կուսաթաղանթը պատռելու համար։

Երբեմն կանայք դիմում են հիմենոպլաստիկայի հետագայում կուսության թեսթ անցնելու համար։

## Տես նաև
* Սրբի և պոռնիկի բարդույթ
* Կուսություն

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Women suffer the myths of the hymen and the virginity test, *The Conversation *

Կատեգորիա:Բռնություն կանանց նկատմամբ
Կատեգորիա:Գինեկոլոգիա
Կատեգորիա:Սեռով պայմանավորված բռնություն
Կատեգորիա:Սեքս և հասարակություն
Կատեգորիա:Սեքսիզմ