Վիզուալ մերչանդայզինգ

thumb|250px|Կոսմետիկայի արդյունավետ ցուցադրումը օգնում է ստեղծել շքեղության պատկեր
**Վիզուալ մերչանդայզինգ**, մանրածախ առևտրի ոլորտում ապրանքների և ծառայությունների ներկայացման օպտիմալացման պրակտիկա, որն ուղղված է նրանց հատկանիշներն ու առավելությունները առավելագույնս ընդգծելուն։ Նման վիզուալ մերչանդայզինգի նպատակն է գրավել, ներգրավել և մղել հաճախորդին դեպի գնում կատարելը:

Վիզուալ մերչանդայզինգը ավանդաբար կիրառվում է ֆիզիկական խանութներում՝ օգտագործելով լուսավորության, գույների համադրությունների և դեկորային տարրերի խառնուրդ՝ դիտորդին խթանելու և հետաքրքրություն առաջացնելու համար։

## Պատմություն
Երբ 19-րդ դարի խոշոր առևտրի հիմնարկները, ինչպիսիք էին Marshall Field & Co.-ն, անցում են կատարել մեծածախից մանրածախ առևտրի, ապրանքների վիզուալ ցուցադրությունը դարձել է անհրաժեշտություն՝ սպառողներին գրավելու համար։ Խանութների ցուցափեղկերը հաճախ օգտագործվում էին ապրանքների գրավիչ ցուցադրման համար: Ժամանակի ընթացքում ցուցափեղկերում կիրառվող դիզայնի գեղագիտությունը տեղափոխվել է խանութների ներս և դարձել ընդհանուր ինտերիերի դիզայնի մի մաս՝ ի վերջո նվազեցնելով ցուցափեղկերների օգտագործումը բազմաթիվ արվարձանային առևտրի կենտրոններում:

20-րդ դարում հայտնի նկարիչներ, ինչպիսիք էին Սալվադոր Դալին և Էնդի Ուորհոլը, ստեղծել են ցուցափեղկերի դիզայններ։

21-րդ դարի սկզբին վիզուալ մերչանդայզինգը վերածվել է գիտության։ Ներկայումս վիզուալ մերչանդայզինգը դարձել է բիզնեսի առաջխաղացման կարևոր գործիք, որը լայնորեն օգտագործվում է հաճախորդներին գրավելու և վաճառքները մեծացնելու համար։

WindowsWear-ը վիզուալ մերչանդայզինգի համայնք և տվյալների բազա է ամբողջ աշխարհից։

## Ներդրում մանրածախ ապրանքանիշի ռազմավարության մեջ
Վիզուալ մերչանդայզինգը նպաստում է բրենդի անհատականության և դրա հետ կապված հատկանիշների ձևավորմանը։ Խանութի դիզայնը պետք է արտացոլի սա որպես մանրածախ ապրանքանիշի ռազմավարության մաս: Սա ներառում է խանութի ներսում ստեղծված միջավայրը և օգտագործվող ապրանքանիշի հաղորդակցությունները, ինչպիսիք են ցուցանակները և խանութում ցուցադրված պատկերները: Այս վիզուալ տարրերը նպաստում են մանրածախ ապրանքանիշի կառուցմանը և, հետևաբար, օգնում են ապրանքանիշին առանձնանալ իր մրցակիցներից, ստեղծել ապրանքանիշի հավատարմություն և հնարավորություն ընձեռել ապրանքների համար սահմանել պրեմիում գներ: Վիզուալ մերչանդայզինգում օգտագործվող ապրանքանիշի ռազմավարության մաս է կազմում նպատակային շուկայի ուսումնասիրությունը՝ պարզելու համար, թե ինչ արժեքներ և ինքնապատկերներ ունեն հաճախորդները: Այս տեղեկատվությունը կարող է թույլ տալ մանրածախ վաճառողին ձևավորել խանութի դիզայնը և գովազդը՝ համապատասխանելով իր սպառողներին։

## Մեթոդոլոգիա
### Տեխնիկաներ
Վիզուալ մերչանդայզինգը նպաստում է մանրածախ վաճառքներին՝ ստեղծելով հաճախորդի համար գրավիչ և հրապուրիչ միջավայր, որը կմաքսիմալացնի ընկերության աճը և շահույթը՝ հաճախորդին կրթելով ռազմավարական ապրանքների դասավորությամբ, որն ընդգծում և ընդլայնում է ապրանքանիշի պատկերը: Մանրածախ առևտուրը պահանջում է մանրակրկիտ ուշադրություն:

Մրցակցային առավելություն ստանալու համար մանրածախ վաճառողները պետք է մեծ կարևորություն տան վիզուալ մերչանդայզինգին, որը կարևոր գործոն է և արդյունավետ միջոց՝ իրենց ապրանքանիշին արժեք ավելացնելու համար։ Վիզուալ մերչանդայզինգը շփվում է հաճախորդների հետ՝ օգտագործելով այնպիսի տարրեր, որոնք խթանում են նրանց զգայարանները, ինչպիսիք են լուսավորությունը, երաժշտությունը, բույրերը և հեռուստաէկրանները։ Սպառողի գտնվելու միջավայրը կարող է ազդել նրա գնումների որոշումների վրա։ Հետազոտությունները ցույց են տալիս, որ խանութները, որոնք լավ չեն շփվում իրենց հաճախորդների հետ, օրինակ՝ վատ դասավորված խանութները, կարող են հոգեկան ծախսեր առաջացնել հաճախորդների համար և նվազեցնել ընդհանուր գնումների հաճույքը, ինչի հետևանքով հաճախորդները կարող են զերծ մնալ կրկին գնում կատարելուց: Ֆիզիկական միջավայրը հիմնական նպատակ է մանրածախ առևտրում հաճախորդների հետ շփվելու համար։ Թալերի (Thaler) ուսումնասիրությունները ցույց են տալիս, որ սպառողները ավելի պատրաստ են վճարելու ավելի բարձր գին ապրանքի համար, եթե այն գնում է ավելի բարենպաստ միջավայրում։ Սա ստիպում է հաճախորդներին ավելի հեշտությամբ ընդունել բարձր գինը, քան եթե այն վաճառվեր հին, խարխուլ խանութում: Հաճախորդները կարող են ձևավորել ապրանքի որակի վերաբերյալ կարևոր կողմնակալություն մանրածախ խանութի դիզայնի միջավայրի հիման վրա, և նույնիսկ այնպիսի գործոնների վրա, ինչպիսիք են աշխատակիցների միջանձնային հմտությունները և նրանց հետ վարվող վերաբերմունքը:

Վիզուալ մերչանդայզինգը հիմնվում է կամ լրացնում է խանութի մանրածախ դիզայնը։ Դա խանութի ձևավորման վերջնական փուլերից մեկն է, որպեսզի այն դարձնի գրավիչ և հրապուրիչ հաճախորդների համար։

Վիզուալ մերչանդայզերները բազմաթիվ տարրեր կարող են օգտագործել ցուցադրություններ ստեղծելու համար՝ ներառյալ գույնը, լուսավորությունը, տարածքը, ապրանքի մասին տեղեկատվությունը, զգայական ներգործությունները (օրինակ՝ հոտ, շոշափելիք, և ձայն), ինչպես նաև տեխնոլոգիաներ, ինչպիսիք են թվային ցուցադրումները և ինտերակտիվ տեղադրությունները։

Խանութի դիզայնը հիմնականում բաղկացած է երկու տեխնիկայից՝ ինտերիերի և էքստերիերի ցուցադրություններից, որոնք հայտնի են որպես ներխանութային դիզայն և ցուցափեղկերի դիզայն: Այս երկու տեխնիկայի նպատակն է գրավել սպառողների ուշադրությունը, հրապուրել նրանց խանութ մտնել, հնարավորինս երկար պահել խանութում և ազդել գնումների որոշումների վրա։ Վերջերս իրականացված ուսումնասիրությունը ցույց է տվել, որ այս երկու տեխնիկաներն ամենամեծ ազդեցությունն ունեն իմպուլսիվ գնումների վրա, հետևաբար դրանք կարևոր կողմեր են մանրածախ վաճառողի համար։ Ներխանութային դիզայնի և ցուցափեղկերի դիզայնի տեխնիկաները կարող են օգտագործվել խանութի միջավայրը բարելավելու համար՝ ազդելով սպառողի վարքագծի և գնման որոշումների վրա։ Ներխանութային դիզայնը տեխնիկա է, որը կարող է օգտագործվել խանութի մթնոլորտը և ամբողջական միջավայրը բարելավելու համար։ Վիզուալ գրավիչ խանութի դիզայն ունենալը կարող է նպաստել բրենդի իմիջի ստեղծմանը և հաճախորդներին գրավելուն: Արդյունավետ, հաճախորդամետ միջավայրը հեշտացնում է գնումները սպառողների համար, ինչը խթանում է գնումները և, ամենակարևորը, ապահովում է կրկնակի գնումների իրականացումը։ Ցուցափեղկերի դիզայնի տեխնիկան հաճախորդների հետ հաղորդակցվելու մեթոդ է, որը օգտագործում է լուսավորության, գույների, դեկորային տարրերի, տեքստի և գրաֆիկական դիզայնի համադրություն՝ ապրանքները ցուցադրելու, հաճախորդի ուշադրությունը գրավելու և ապրանքանիշի պատկերը պահպանելու համար: Ցուցափեղկերի ընդհանուր նպատակը մանրածախ վաճառողի համար այն է, որ հաճախորդին խանութ ներս բերել և խրախուսել գնման գործընթացը:

#### Ներքին ցուցադրություններ
Ներխանութային վիզուալ մերչանդայզինգը կարող է օգտագործվել սպառողների ուշադրությունը գրավելու համար, երբ նրանք գտնվում են խանութում, ինչը կարևոր բաղադրիչ է գնման որոշման կայացման գործընթացում: Հաճախորդի ուշադրությունը գրավելու համար մանրածախ վաճառողը պետք է հաշվի առնի հաճախորդի կարիքները այս գործընթացի ընթացքում։ Այն գործոնները, որոնք նպաստում են ներխանութային ընդհանուր դիզայնին, ներառում են խանութի դասավորությունը, խանութի դիզայնը, գնումների կետերի ցուցադրումները, ապրանքների ցուցադրումները, տեսականու ցուցադրումը և ցուցանակները։ Երբ այս գործոնները հաջողությամբ կիրառվում են խանութում, դրանք կարող են բավարարել սպառողի կարիքները և ապահովել ներխանութային գնումների դրական միջավայր։

#### Խանութի դասավորություն
Խանութի դասավորությունը կարևոր գործոն է հաջող բիզնեսի պահպանման համար, ինչը կարող է նպաստել վաճառքի և շահութաբերության առաջխաղացմանը։ Արդյունավետ խանութի դասավորությունը խրախուսում է սպառողներին շրջել խանութում և տեսնել ապրանքների լայն տեսականի։ Խանութի դասավորության ամենատարածված տեսակներն են՝ ցանցային դասավորությունը, «մրցարշավի ուղի» դասավորությունը և ազատ ձևի դասավորությունը։ Խանութի դասավորության ընտրությունը կախված է խանութի տեսակից և վաճառվող ապրանքի բնույթից։ Ցանցային դասավորությունը սովորաբար ունի ուղղանկյունաձև տեսք, ինչը թույլ է տալիս հաճախորդներին արագ գնումներ կատարել և մաքսիմալ օգտագործել խանութի տարածքը, ինչը հարմար է սուպերմարկետի կամ շինանյութի խանութի համար: «Մրցարշավի ուղի» դասավորությունն ապահովում է, որ սպառողը միայն մեկ ճանապարհով անցնի խանութում շրջելիս: Սա օգտակար է, քանի որ սպառողը կբախվի յուրաքանչյուր ապրանքի, սակայն սա կարող է նաև նյարդայնացնել հաճախորդներին, ովքեր կարող են զգալ, որ ստիպված են հետևել որոշակի ուղու և դժվարությամբ են արագ գնում կատարում: Ազատ ձևի դասավորությունը հարմար է խանութների համար, որոնք խրախուսում են հաճախորդների ուսումնասիրությունները: Այս դասավորությունը ավելի հանգիստ է, ինչը հաճախորդներին թողնում է ավելի քիչ շտապելու զգացում: Խանութի մուտքը, որը նաև հայտնի է որպես «անցումային գոտի», կարևոր տարածք է խանութում։ Այս գոտին, որը առաջին անգամ նշել է մանրածախ առևտրի մարդաբան Պակո Անդերհիլը, այն տարածքն է, որտեղով անցնում են բոլոր հաճախորդները խանութ մուտք գործելիս, և սա կարևոր է, քանի որ այստեղ հաճախորդները կարող են նկատել խթանիչները և զգալ խանութի ընդհանուր մթնոլորտը: Սպառողը հաճախ խանութի և ապրանքանիշի մասին իր կարծիքը ձևավորում է հենց այս գոտում: Երբ հաճախորդները մուտք են գործում անցումային գոտի, նրանք ժամանակ են պահանջում նոր միջավայրին հարմարվելու համար՝ ներառյալ լուսավորությունը, ջերմաստիճանը և այլ տեսողական և ձայնային ազդանշանները: Հետևաբար, խորհուրդ չի տրվում ավելի բարձր շահույթով ապրանքները տեղադրել այդ գոտում, քանի որ հաճախորդները դրանք չեն նկատում՝ զբաղված լինելով միջավայրին հարմարվելով:

Մանրածախ խանութի տարածքային դիզայնը առանցքային ասպեկտ է հաճելի փորձառություն ստեղծելու համար, և դա նաև հաճախորդների հետ շփվելու արդյունավետ միջոց է: Գույնը կարելի է համարել մանրածախ առևտրի մթնոլորտի ստեղծման ամենակարևոր փոփոխականներից մեկը: Որոշ գույներ, որոնք կարող են համարվել բարձր գրգռիչներ, կարող են խթանել հաճախորդներին կատարել իմպուլսիվ գնումներ: Ջերմ գույները, ինչպիսիք են նարնջագույնը, կարմիրը և դեղինը, սպառողներին տալիս են հուզմունքի զգացում, բայց նաև առաջացնում են անհանգստություն և շեղում են ուշադրությունը: Հաճույք ստացող գնորդները, որոնք վայելում են հուզմունքի զգացումը, կարող են նախընտրել այս բարձր գրգռիչ գույները: Ընդհանրապես, մարդիկ նախընտրում են սառը գույները, ինչպիսիք են կանաչը և կապույտը, և այս գույները կապում են հանգստության և անվտանգության զգացողության հետ: Ավելի նպատակասլաց գնորդները ավելի հավանական է, որ նախընտրեն այս սառը գույները, քանի որ դրանք ստեղծում են հանգստացնող ազդեցություն և նվազեցնում են նրանց ուշադրությունը շեղող գործոնները:

Կահույքի, ինչպիսիք են դարակների և նստարանների դասավորությունը, խանութի դիզայնի շոշափելի տարրն է: Խանութի դասավորությունը, որտեղ տարածքը մեծ նշանակություն ունի, կարող է բարձրացնել հաճախորդի հաճույքը, մինչդեռ խառնաշփոթով լի խանութը կարող է հակառակ ազդեցություն ունենալ: Պարզ, լավ դասավորված խանութի դեպքում նպատակասլաց գնորդները գտնում են, որ այս դասավորությունը ամենաարդյունավետն է, քանի որ նրանք հեշտությամբ կարող են գտնել իրենց անհրաժեշտ ապրանքները՝ առանց ավելորդ խառնաշփոթի և խոչընդոտների: Այս պարզ գործոնները կարող են խրախուսել հաճախորդներին ավելի երկար մնալ խանութում և արդյունքում ավելի շատ ծախսել:

#### Մանեկեններ
Մանեկեններն օգտագործվում են հագուստի մանրածախ վաճառողներին՝ իրենց ապրանքները խանութում և ցուցափեղկերում ցուցադրելու համար: Դրանք գործիք են, որոնք օգտագործվում են սպառողներին ցույց տալու, թե իրենց արտադրանքը ինչ տեսք կունենա մարդու վրա: Մանեկենները սովորաբար ձևավորվում են՝ համապատասխանելու տենդենցներին և ցուցադրելու վերջին հասանելի արտադրանքները: Հետազոտությունը ցույց է տվել, որ մանրածախ վաճառողները սպառողներին ներկայացնում են իդեալական պատկեր մանեկենների չափսերի և համամասնությունների միջոցով։ Սա օգտագործվում է՝ նրանց թիրախային շուկայի բնութագրերը ավելի լավ ընդգծելու համար: Այնուամենայնիվ, սպառողները գտնում են, որ մանեկենների չափսերը իրական չեն, բայց նրանք դրական արձագանք են տալիս մանեկեններին, երբ նրանք գլխատված են: Սա այն պատճառով է, որ ուսումնասիրության մասնակիցները մանեկենների դեմքերը իրական չէին համարում և չէին կարողանում նույնանալ նրանց հետ: Հետևաբար, կարևոր է, որ մանրածախ վաճառողները հասկանան սպառողների մտքերն ու կարծիքները վիզուալ խթանիչների վերաբերյալ, ինչպիսիք են մանեկենները, որպեսզի նրանք կարողանան ստեղծել սպառողների համար ավելի ցանկալի գնումների միջավայր:

#### Գնման կետի ցուցադրման միջոց
right|thumb|Ելքի կետ՝ մանրածախ առևտրի վերջում
Ապրանքը պետք է տեսանելի լինի, հեշտ հասանելի, և պետք է լինի ապրանքների ընտրության լայն տեսականի։ Տեսանելի ապրանքը կարևոր է մանրածախ առևտրի համար, քանի որ սպառողները ոչ միայն գնում են այն, ինչ տեսնում են, այլև կարող են ֆիզիկապես շփվել արտադրանքի հետ։ Սա ստեղծում է հուզական կապ, որը կարող է խթանել հաճախորդին գնել արտադրանքը։ Ապրանքի ֆիզիկական դիրքավորումը նույնպես ավելացնում է տեսանելիությունը։ Աչքի մակարդակի վրա գտնվող ապրանքներն ավելի շատ ուշադրություն են գրավում։ «Աչքի մակարդակը՝ գնման մակարդակն է»։ Մերչանդայզինգի գործընթացում այս տարրերը հաշվի առնելը հաճախորդին տալիս է ընտրության ազատություն։ «Քիչն ավելին է» կարևոր սկզբունք է վիզուալ մերչանդայզինգում։ Չնայած սպառողների համար կարևոր է ունենալ ապրանքների մեծ տեսականի և արտադրանքի ընտրանքներ, կարևոր է նաև չծանրաբեռնել սպառողին։ Ընտրանքների չափից շատ լինելը կարող է շփոթեցնող լինել սպառողների համար, և այդ երևույթը կոչվում է «ընտրանքի բռնակալություն»։ Պահեստի ապրանքները կազմակերպել այնպես, որ դրանք չծանրաբեռնեն, ինչպես նաև սահմանափակել խանութում առկա ապրանքների քանակը, կարևոր ասպեկտներ են մերչանդայզինգի գործընթացում։ Գերբեռնված խանութները կարող են ստեղծել սթրես և անհանգստություն, որը չի խթանում սպառողին խանութի ամբողջ տարածքով քայլել։

Սահմանափակված ապրանքների տեսականին կարող է հեշտացնել գնման որոշումը։ Կալիֆոռնիայում գտնվող բարձրակարգ սուպերմարկետում հոգեբան Շեննե Իյենգարի և Մարկ Լեփերի կողմից կատարված ուսումնասիրության ընթացքում ներկայացվել էին երկու սեղան՝ մեկը 24 համ ջեմերով և մյուսը՝ 6 համ։ Ավելի շատ գնորդներ մոտեցել էին մեծ տեսականիով սեղանին՝ 60%, իսկ 40%-ը՝ փոքր տեսականիով սեղանին, սակայն վաճառքի արդյունքները անսպասելի էին։ Միայն 3%-ն էր գնել մեծ տեսականիով սեղանից, իսկ 30%-ը՝ փոքր տեսականիով։

#### Խմբավորված վաճառք
Խմբավորված վաճառքը այն է, երբ առաջարկվում են ապրանքներ, որոնք աշխատում են միասին՝ որպես ամբողջական հավաքածու։ Դա մարդկանց ոգեշնչում է, թե ինչպես օգտագործել ապրանքները իրենց կյանքում, ինչպես նաև առաջարկում է լրացուցիչ ապրանքներ, որոնք կարող են լրացնել այդ հավաքածուն։ Նորաձևության մանրածախ խանութում ամբողջական հագուստների հավաքածուները մանեկենի վրա կամ վերնաշապիկների կողքին տեղադրված բաճկոններ և պայուսակներ՝ այլ աքսեսուարների, օրինակ՝ շալերի և զարդերի կողքին, խմբավորված վաճառքի օրինակ են։ Խանութը արդեն աշխատել է այն տեսքի վրա, որը հնարավոր է ստանալ այդ ապրանքների համադրմամբ։ Խմբավորված վաճառքը նաև ուղղում է ուշադրությունը որոշակի ապրանքների վրա՝ դրանով իսկ սահմանափակելով ներկայացված ապրանքների տեսականին։

#### Մթնոլորտ
Մանրածախ խանութի միջավայրի վրա մեծ ազդեցություն ունեն նաև միջավայրային տարրերը։ Միջավայրում պետք է ամեն ինչ ներդաշնակ լինի միմյանց հետ՝ ստեղծելով համահունչ մթնոլորտ և դրական ազդեցություն ունենալով սպառողի գնումների փորձի և գնման որոշումների կայացման գործընթացի վրա։ Լույսը և ցուցադրությունները միշտ չէ, որ բավարար են խանութի ընդհանուր մթնոլորտը բարելավելու և հաճախորդի ուշադրությունը պահելու համար. հետևաբար, կարելի է օգտագործել նաև այլ տարրեր, ինչպիսիք են երաժշտությունը և բույրերը։

#### Լույս
Լույսը մանրածախ խանութներում կարող է օգտագործվել տարբեր ձևերով՝ խանութի որևէ առարկան կամ տարածքը ընդգծելուց մինչև ամբողջ խանութի լուսավորումը։ Պայծառ լույսը կարող է ստեղծել ազնվության, դրականության զգացողություն և նպաստել հանկարծակի գնումների կատարմանը։ Լուսավորումը կարող է օգտագործվել նաև խանութի դասավորությունը ընդգծելու և հաճախորդներին խանութի տարածքով շարժվելու խթանելու համար՝ նրանց ավելի շատ ապրանքների ցուցադրում ապահովելով։ Խանութի պայծառության մակարդակը սպառողների վարքագծի և մանրածախ միջավայրի վրա շատ կարևոր գործոն է, քանի որ թույլ լուսավորված տարածքները պակաս աշխուժացնող են համեմատած ավելի պայծառ լուսավորված տարածքների հետ։ Լուսավորումը կարող է ազդել հաճախորդի որոշումների կայացման, վարքագծի վրա, ինչպես նաև տարածքային միջավայրի վրա, քանի որ լուսավորությունն ու մթնոլորտը փոխկապակցված են։ Հաճախորդները ավելի խթանված են դառնում, երբ սենյակի լուսավորությունը շատ պայծառ է, ինչը արագացնում է հաճախորդների կողմից ապրանքների գնման գործընթացը։ Մարկինը խորհուրդ է տալիս, որ հաճախորդների գնումների արագությունը դանդաղեցնելու համար մերչանդայզերը պետք է օգտագործի ավելի մեղմ լուսավորման տեխնիկա, որը կավելացնի հաճախորդների կողմից խանութում անցկացվող ժամանակը։ Արդյունքում խանութի հաճախորդների գնված ապրանքների քանակը կարող է աճել։ Սա ցույց է տալիս, որ խանութի լուսավորության տարբեր մակարդակները կարող են ուղղակիորեն ազդել այն ժամանակի վրա, որը սպառողները անցկացնում են խանութում։

Մանրածախ խանութի լուսավորումը կարող է օգտագործվել ռազմավարական կերպով՝ ցուցադրված ապրանքները շեշտելու կամ սպառողների համար հարմարավետ միջավայր ստեղծելու համար։ Այն մանրածախ ոլորտում կարևոր տարր է (երաժշտության, ջերմաստիճանի, բույրի և դասավորության հետ միասին)՝ ստեղծելու այնպիսի մթնոլորտ, որը համահունչ է բրենդի անհատականությանը։ Մանրածախ խանութի մթնոլորտը կարևոր է, քանի որ պարզվել է, որ հաճախորդի տրամադրությունը կազդի նրա գնման վարքագծի վրա։ Վաճառողը կարող է օգտագործել մեղմ լուսավորություն՝ հաճախորդի համար հանգիստ և խաղաղ մթնոլորտ ստեղծելու համար, կամ պայծառ լուսավորություն՝ ապրանքանիշին համահունչ զվարճալի և աշխույժ զգացողություն ներկայացնելու համար։ Լույսի ռազմավարական օգտագործումը կարող է փոխել սպառողի տրամադրությունը և ազդել նրա ենթագիտակցության վրա մանրածախ խանութում գնումների փորձի ընթացքում։ Մանրածախ խանութը՝ մեղմ մթնոլորտով և որոշ ապրանքներ ընդգծող պայծառ լույսերով, հաճախորդին կհրավիրի այդ ապրանքների վրա և կմոտիվացնի նրան կատարել գնումներ։

#### Երաժշտություն
Խանութում նվագվող երաժշտությունը կարող է նպաստել բրենդի իմիջի ամրապնդմանը և օգնել սպառողներին գնումների որոշումներ կայացնելիս։ Խանութի ոճին և թիրախային լսարանին համապատասխան երաժշտությունը կարևոր գործոն է։ Դանդաղ ռիթմով երաժշտությունը կարող է հանգստացնել սպառողին, ինչի արդյունքում նրանք ավելի շատ ժամանակ են անցկացնում խանութում։ Սա հանգեցնում է ավելի մեծ շփման ապրանքների հետ և գնումների ավելացման։ Թիրախային շուկայի համար սիրված երաժշտությունը նույնպես կարող է խթանել սպառողներին ավելի երկար մնալ խանութում։ Օրինակ՝ դեռահասներին ուղղված խանութում պետք է մտածել փոփ երաժշտություն նվագելու մասին, քանի որ սա այն ժանրերից է, որը սովորաբար դուր է գալիս ավելի երիտասարդ լսարանին։ Այս ժանրի նվագումը կդարձնի նրանց գնումների փորձը ավելի հաճելի, ինչը կհանգեցնի նրան, որ նրանք ավելի երկար կմնան խանութում, կբախվեն ավելի մեծ քանակի ապրանքների և հնարավոր է՝ կազդի նրանց գնման որոշումների վրա։

#### Բույր
Հատուկ բույրի առկայությունը խանութում կարող է բրենդը տարբերել մյուսներից։ Երբ հաճախորդները խանութից դուրս զգում են այդ բույրը, այն կխթանի նրանց զգայարանները և կհիշեցնի այդ ապրանքանիշը և նրա արտադրանքը։ Բույրերը կարող են նաև խթանել հուզական արձագանքներ, օրինակ՝

* Նարդոս, ռեհան, դարչին, նարինջ - հանգստացնող, թուլացնող, հանդարտեցնող և նվազեցնում է անհանգստությունը
* Անանուխ, ուրց, ռոզմարին, գրեյպֆրուտ, էվկալիպտ - աշխուժացնող, խթանող, ավելացնում է աշխուժությունը և արտադրողականությունը
* Կոճապղպեղ, շոկոլադ, հիլ, լիկյոր - ռոմանտիկություն
* Վանիլ - մխիթարող և հանգստացնող
* Սև պղպեղ – սեռապես խթանող

Բույրերի տարածումը խանութում, ինչպիսիք են վանիլը, նարդոսը, ուրցը, ռոզմարինը, գրեյպֆրուտը և էվկալիպտը, կարող է ձեռնտու լինել մանրածախ վաճառողին։ Այս բույրերը հանգստացնում, թուլացնում և հարմարավետություն են ապահովում, ուստի խթանում են սպառողին ավելի երկար մնալ խանութում, ինչը հանգեցնում է ապրանքների մասին ավելի մեծ տեղեկացվածության և հանկարծակի գնումների ավելացման։

#### Արտաքին ցուցադրություններ
Խանութի արտաքին պատուհանների ցուցադրությունները կարող են օգտագործվել ապրանքների վաճառքի համար և հաճախորդներին ներգրավելու համար: Աչքի զարնող և նորարարական պատուհանների ցուցադրությունը կարող է նպաստել ապրանքանիշի իմիջի բարձրացմանը: Դրանք կարող են օգտագործվել գովազդի նպատակով՝ անցորդներին և սպառողներին ցույց տալով, թե ինչ ապրանքներ են վաճառվում խանութում: Պատուհանների ցուցադրությունները նաև արդյունավետ միջոց են նորաձևության միտումները խթանելու և թիրախային լսարանին օգտակար տեղեկատվություն տրամադրելու համար։

##### Պատուհանային ցուցադրություն
Վիզուալ մերչանդայզինգը բազմազգայական գործիք է, որը մանրածախ վաճառողները օգտագործում են հաճախորդների ուշադրությունը գրավելու և նրանց խանութ ներգրավելու նպատակով: Վիզուալ մերչանդայզինգի առաջին տարրը, որի հետ հաճախորդները առնչվում են ապրանքանիշի դեպքում, պատուհանների ցուցադրությունն է: Պատուհանային ցուցադրությունները օգտագործվում են որպես հաճախորդներին խանութ ներգրավելու սկզբնական միջոց և որպես մարքեթինգային գործիք՝ սպառողներին բրենդի իմիջի մասին հաղորդելու և մրցակիցներից առանձնանալու համար:

Պատուհանների ցուցադրության կարևորությունն այն է, որ դա ապրանքանիշի հետ սպառողների առնչվելու առաջին կետն է: Պատուհանային ցուցադրությամբ հետաքրքրություն կամ հետաքրքրասիրություն առաջացնելով՝ բրենդը կարող է տպավորություն թողնել սպառողի վրա, և ավելին, սպառողը կարող է պարզել ապրանքների որակն ու բնույթը, որոնք առաջարկում է ապրանքանիշը: Ներգրավիչ պատուհանային ցուցադրությունը կարող է առաջացնել ապրանքների նկատմամբ ցանկություն, ինչը կարող է նպաստել վաճառքի ավելացմանը:

Անգլիայի Նոթինգհամում անցկացված ուսումնասիրությունը, որը կատարվել է «Boots» դեղատների և գեղեցկության մանրածախ առևտրի ցանցի վերաբերյալ, ցույց է տվել, որ պատուհանային ցուցադրությունների միջոցով ներկայացված ապրանքները մեծացնում են դրանց վաճառքը և նպաստում են վաճառքի ավելացմանը այն ապրանքների համար, որոնք ունեն ցածր վաճառքի մակարդակ: Ընդհանուր առմամբ, պատուհանային ցուցադրություններ ունեցող խանութներն ունեցել են վաճառքի դրական աճ՝ համեմատած նրանց հետ, ովքեր չունեին նման ցուցադրություններ։

##### Գույն
Գույնը հզոր գործիք է արտաքին ցուցադրություններում: Այն կարող է նպաստել ստեղծարարությանը արտաքին պատուհանների ցուցադրություններում և ունենալ յուրահատուկ ազդեցություն սպառողի վրա: Գույնի կիրառումը կարող է ստեղծել մթնոլորտ, գրավել անցորդների ուշադրությունը և «կանչել» նրանց դեպի խանութ: Տարբեր գույներ կարող են խթանել տարբեր հուզական արձագանքներ: Օրինակ՝ կապույտը կարող է առաջացնել հանգստության զգացում, կանաչը և շագանակագույնը կարող են խթանել հանգստությունը, իսկ տաք գույները՝ կարմիրը, նարնջագույնը և դեղինն՝ ակտիվություն, ուրախություն, բարեկամություն, վառություն և խթանում: Մանուշակագույնը կարող է տալ նրբագեղության և շքեղության տպավորություն, մինչդեռ մոխրագույնի երանգները կարող են առաջացնել դեպրեսիվ և ձանձրալի զգացողություն: Գույնի օգտագործումը, որը կապված է որոշակի ապրանքի կամ ապրանքանիշի ներկայացման հետ, նույնպես օգտակար տեխնիկա է պատուհանային ցուցադրություններ պլանավորելիս: Օրինակ՝ չեզոք գույների, ինչպիսիք են կանաչը և շագանակագույնը, օգտագործումը էկոլոգիապես մաքուր ապրանքների խթանման ժամանակ նպաստավոր է, քանի որ դրանք առաջացնում են բնական, հանգստացնող ազդեցություն, ուստի սպառողը այդ ապրանքները ընկալում է որպես էկոլոգիապես բարեկամական:

Գույնը կարևոր գործիք է վիզուալ մերչանդայզինգում: Այն կարող է օգտագործվել սպառողների վարքագծին ազդեցություն թողնելու և տարբեր արձագանքներ առաջացնելու համար: Յուրաքանչյուր գույն կարող է սպառողների մոտ առաջացնել տարբեր զգացողություններ, և մանրածախ վաճառողները ընտրողաբար կօգտագործեն գույները՝ օգնելու համար սպառողներին ստեղծել ասոցիացիաներ իրենց ցուցադրվող ապրանքների հետ: Վառ և տաք գույներ, ինչպիսիք են կարմիրը և դեղինը, կարող են օգտագործվել ուշադրություն գրավելու համար և հանդիսատեսին խթանելու համար: Ավելի սառը գույներ, ինչպիսիք են կապույտը և կանաչը, ստեղծում են հանգիստ և խաղաղ արձագանք, մինչդեռ մանուշակագույնը տալիս է նրբագեղության և շքեղության զգացողություն: Գույների խառնուրդը, որը ստեղծում է հակապատկեր ֆոն ցուցադրվող ապրանքների համար, կարող է ունենալ բարձր հիշողության մակարդակ սպառողների կողմից: Միջազգային մանրածախ վաճառողները պետք է զգույշ լինեն իրենց ընտրած գույների ընտրության հարցում, քանի որ գույները տարբեր երկրներում տարբեր նշանակություն ունեն: Օրինակ՝ կարմիրը շատ ասիական երկրներում ընկալվում է որպես հաջողության և բարի բախտի գույն, մինչդեռ արևմտյան երկրներում այն ​​ներկայացնում է վտանգ և հուզմունք: Հետևաբար, գլոբալ մանրածախ վաճառողները չեն կարող նույն գույները օգտագործել իրենց բոլոր խանութներում վիզուալ մերչանդայզինգի համար:

##### Գրաֆիկա, լուսանկարչություն և ցուցանակներ
Գրաֆիկայի և լուսանկարչության կիրառումը պատուհանային ցուցադրություններում տեղեկատվությունը սպառողին հաղորդելու արդյունավետ միջոց է: Պատուհանային ցուցադրություններում հաղորդակցության ամենատարածված ձևը տեքստի և ցուցանակների միջոցով է, հատկապես, երբ խոսքը վերաբերում է զեղչերի կամ հատուկ առաջարկների գովազդմանը: Այս տեխնիկան հիմնականում ուղղված է գնային գործոնով ղեկավարվող հաճախորդներին, որոնք մշտապես փնտրում են մատչելի գներ: Գունավոր, խիտ տեքստը և գրաֆիկան օգտագործվում են այս սպառողների ուշադրությունը գրավելու համար: Ցուցանակները պետք է հաղորդեն կարճ, հստակ հաղորդագրություն, որը համապատասխանում է ապրանքանիշի մարքեթինգային հաղորդակցության մոդելին: Վիզուալ առումով ցուցանակները պետք է լինեն աչքի ընկնող և դյուրընթեռնելի: Ցուցանակների արդյունավետ օգտագործման մի տարբերակ է պատուհաններում ինքնակպչուն վինիլային կտրվածքներ կիրառելը: Պատուհաններում փոքր ցուցանակները նույնպես կարող են օգտագործվել ապրանքների գները կամ զեղչերը հաղորդելու համար: Լուսանկարչությունը կարող է օգտագործվել պատուհանային ցուցադրություններում՝ ցուցադրության թեման ուժեղացնելու կամ ապրանքանիշի գովազդային արշավները ուժեղացնելու համար։

##### Լուսավորություն
Լուսավորությունը ևս մեկ տեխնիկա է, որը կարող է օգտագործվել պատուհանային ցուցադրությունները բարելավելու համար: Այն կարող է օգտագործվել որոշակի ապրանքներ ընդգծելու, ծավալ և տրամադրություն ստեղծելու համար պատուհանային ցուցադրության համար: Լուսավորությունը հաջողակ գործիք է, քանի որ այն կարող է օգտագործվել ոչ միայն ցերեկը, այլև գիշերը՝ արտադրանքը ընդգծելու համար: Լուսավորության պայծառությունը և գույները կարող են հարմարեցվել ցուցադրության տրամադրությանը: Եվս մեկ անգամ, տարբեր գույներ կարող են առաջացնել տարբեր հույզեր և, հետևաբար, ստեղծել տարբեր տրամադրություններ:

##### Սեզոնային ցուցադրություններ
Պատուհանային ցուցադրությունները հարմարեցնելը՝ հիմնվելով սեզոնային իրադարձությունների, օրացուցային ամսաթվերի և սպառողական տոների վրա, ինչպիսիք են Սուրբ Ծնունդը, Սուրբ Վալենտինի օրը և Հայրերի օրը, կարող է օգտակար մոտեցում լինել՝ խթանելու սպառողների գնումները: Ընտրելով ապրանքներ, որոնք համապատասխանում են տվյալ սեզոնին, և դրանք ցուցադրելով պատուհանի վրա յ, կարող եք հիշեցնել սպառողներին նվերներ գնելու և համապատասխան տոնի համար նվերների գաղափարներ տրամադրելու մասին:

##### Նորաձևության թրենդներ
Պատուհանային ցուցադրությունները կարող են օգտագործվել նորաձևության միտումներ ստեղծելու համար: Այդ պատճառով պատուհանային ցուցադրությունների դիզայներները միշտ պետք է մեկ քայլ առաջ լինեն նորաձևության միտումներից և կանխատեսեն ապագա նորաձևության շարժումները: Ապրանքները պետք է կարողանան ուղղորդել այս միտումները թիրախային լսարանի համար և հաղորդակցվել այնպես, որ լսարանը կարողանա հասկանալ դրանք: Հագուստը պետք է ճիշտ կերպով ոճավորվի մանեկենների վրա՝ օգտագործելով հայտնի հագուստ, որպեսզի սպառողների ուշադրությունը գրավի խանութի վրա:

### Պլանոգրամա
Հատակագիծը օգնում է վիզուալ մերչենդայզերներին գտնել լավագույն տեղը հագուստի համար՝ խանութում առկա հագուստի և կոշիկի գույնի պատմություններին համապատասխան: Դա հատակագծի տեսակ է, որի վրա նշված են ապրանքները: Մեկ այլ արժեքավոր գործիք է պլանոգրաման, որը նախատեսված է խանութի տեսողական տեսքը որոշելու համար:

## Ցուցափեղկեր
### Պատուհանային ցուցադրություն
Ցուցափեղկերն ունեն այնպիսի գործառույթ, ինչպես ոճ, բովանդակություն և գին հաղորդելը։

Ցուցափեղկեր հաճախ օգտագործվում են խանութների կողմից՝ ներգրավելու հաճախորդներին խանութի ներս: Խանութների վիզուալ մերչանդայզերները պատուհանները զարդարում են ընթացիկ սեզոնի միտումներով՝ հաճախ ներառելով լրիվ հագնված մանեկեններ, ինչպես նաև աքսեսուարներ՝ տեղադրված պատվանդանների վրա կամ կախված հատուկ ցուցադրության սարքավորումներից:

2002 թվականին անցկացված ուսումնասիրությունը ցույց է տվել, որ հագուստի վաճառողները կունենան ամենամեծ հաջողությունը իրենց հաճախորդներին ներգրավելու համար՝ կենտրոնանալով ընթացիկ նորաձևության միտումների և ոճավորումը հաղորդելու վրա և ապահովելով, որ ունենան ուժեղ խանութի իմիջ, որը ներկայացված է պատուհանային ցուցադրության մեջ: Sen et al.-ի ուսումնասիրությունը պատուհանային ցուցադրությունների տարբեր գործոնների խորքային վերլուծություն էր, և դրա արդյունքները պնդում են, որ հագուստի ոճավորումն ու ցուցադրումը, փոխանակ մթնոլորտային տարրերի, մեծ դեր ունեն սպառողների վարքագծի և գնումների գործում:

Ցուցափեղկերն այսպես կարող են նաև օգտագործվել սեզոնային զեղչերը գովազդելու կամ անցորդներին ներկայիս ակցիաների մասին տեղեկացնելու համար։

### Սննդի մերչանդայզինգ
Ռեստորանները, մթերային խանութները, հարմարավետ խանութները և այլ նմանատիպ հաստատություններ օգտագործում են վիզուալ մերչանդայզինգը՝ որպես գործիք՝ իրենք իրենց տարբերակելու համար հագեցած շուկայում։

## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն
*
*Gianfranco Giacoma-Caire (2011) *Visual Merchandising: Mirror and soul of a point of sale* (1st ed.) Creative Group. 
*Galun, Dmitry (2012) *Visual Merchandising for one-two-three-for-five* (1st ed.) Piter. 

Կատեգորիա:Մարքեթինգ
Կատեգորիա:Ներսակողմ
Կատեգորիա:Տնտեսագիտություն