Նիկոլայ Բասկով

**Նիկոլայ Վիկտորի Բասկով** (իրական ազգանունը՝ Բասկով, հոկտեմբերի 15, 1976, Մոսկվա, ՌԽՖՍՀ, ԽՍՀՄ), ռուսական էստրադային և օպերային երգիչ։

Հայտնի է նաև որպես հեռուստահաղորդավար, կինոդերասան, մանկավարժ, օդաչու, վոկալի ամբիոնի պրոֆեսոր։ Ուկրաինայի ժողովրդական արտիստ է (2004 թ.), Մոլդովայի արվեստի վարպետ (2007 թ.): Ռուսաստանի վաստակավոր արտիստ է (2009 թ.), «Ոսկե գրամոֆոն»-ի տասնակի մրցանակակիր։

## Կենսագրություն
Նիկոլայ Բասկովը ծնվել է 1976 թվականի հոկտեմբերի 15-ին Մոսկվայում։ Ընտանիքն ապրում էր Բալաշիխա քաղաքում (Մոսկվայի երկրամաս)՝ այնտեղ, որտեղ ծառայում էր հայրը։

Երբ Նիկոլայը 2 տարեկան էր, հայրը՝ Վիկտոր Բասկովը (ծնվել է 1951 թվականի սեպտեմբերի 10-ին), ավարտելով Մ. Վ. Ֆրունզեի անվան ռազմական ակադեմիան, ընտանիքի հետ միասին ծառայության մեկնեց Գերմանիայի Դեմոկրատական Հանրապետություն։ Այնտեղ նա ծառայեց 5 տարի Դրեզդենում, Քյոնիգսբրյուկում, Հալլեում՝ դասակի հրամանատարից հասնելով մինչև դիվիզիայի հրամանատարի օգնականի պաշտոնին։

Մայրը՝ Ելենա Բասկովան (ծնվել է 1955 թվականի հոկտեմբերի 7-ին), մաթեմատիկայի ուսուցչուհի է, Գերմանիայում որպես հաղորդավար աշխատել է հեռուստատեսությունում։

### Կրթություն
Գերմանիայից վերադառնալով՝ Նիկոլայը սովորել է Բալաշիխայի №3 դպրոցում։ 3-րդից մինչև 7-րդ դասարանները սովորել է Նովոսիբիրսկի №186 դպրոցում։ Նովոսիբիրսկից Մոսկվա տեղափոխվելուց հետո սովորել է №1113 դպրոցում՝ երգեցողության և պարարվեստի մասնագիտացված ուսուցմամբ։

1989 թվականին ավարտել է Մանկական երաժշտական դպրոցի դաշնամուրի բաժինը։ 12 տարեկանում Մոցարտի «Կախարդական սրինգ» օպերայում կատարել է 3-րդ տղայի դերը (Փարիզի ազգային օպերա)։

1989-1992 թվականներին հանդես է եկել Պատանի դերասանների մանկական երաժշտական թատրոնում՝ ռեժիսոր Ալեքսանդր Ֆյոդորովի ղեկավարությամբ։ Խմբի կազմում շրջագայությունների է մեկնել ԱՄՆ, Իսրայել, Շվեյցարիա, Ֆրանսիա։

1993 թվականին ընդունվել է Թատերական արվեստի պետական ինստիտուտ՝ երաժշտական թատրոնի դերասան մասնագիտությամբ։ 1994 թվականից մասնավոր դասերի է հաճախել Ռուսաստանի վաստակավոր արտիստ Լիլիանա Շեխովայի մոտ։ Մեկ տարի Թատերական արվեստի ինստիտուտում սովորելուց հետո ընդունվել է Գնեսինների անվան ռուսական երաժշտական ակադեմիայի կամերային և օպերային երգեցողության դասարան։ 1997 թվականին դարձել է ռուսական «Ռոմանսիադա» ռոմանսի Երիտասարդ կատարողների համառուսաստանյան առաջին մրցույթի դափնեկիր։

### Գործունեություն
1998 թվականից Նովոսիբիրսկի օպերայի և բալետի թատրոնի մենակատար է։ Նույն տարում ճանաչվեց Երիտասարդ օպերային երգիչների համառուսաստանյան առաջին մրցույթի դափնեկիր։

1999 թվականին դարձավ Մեծ թատրոնի ստաժյոր և առաջարկ ստացավ Չայկովսկու «Եվգենի Օնեգին» օպերայում կատարել Լենսկովի դերերգը։ 1999 թվականի հունիսի 19-ին կայացավ նրա առաջին ներկայացումը։ Բասկովը դարձավ Լենսկու ամենաերիտասարդ դերակատարը համաշխարհային օպերայի պատմության մեջ, ինչը և հանդիսացավ նրա՝ երգչի ստեղծագործական կարիերայի մեկնարկը։ Հենց նույն տարում դարձավ «Grande Voce» (Իսպանիա) մրցույթի 2-րդ մրցանակակիր։

2000 թվականին տեսահոլովակ նկարահանեց Կառուզոյի հիշատակին նվիրված երգի հիման վրա, և այդ ժամանակվանից Բասկովի կարիերան դուրս եկավ ակադեմիական սրահների շրջանակից։

2000 թվականից՝ Մոնսերատ Կաբալյեի հետ հանդիպումից և նրա հետ Սանկտ Պետերբուրգի սառցե բեմում հանդես գալուց հետո, Նիկոլայը դարձավ նրա աշակերտը։ Կաբալյեի դստեր հետ Բասկովը մասնակցել է օպերային ներկայացումների Բարսելոնայում և Մադրիդում։

2001 թվականին ավարտել է Գնեսինների անվան ռուսական երաժշտական ակադեմիան և ընդունվել Մոսկվայի Չայկովսկու անվան պետական կոնսերվատորիայի ասպիրանտուրա։ Նույն տարում ամուսնացել է իր պրոդյուսեր Բորիս Շպիգելի դստեր՝ Սվետլանայի հետ։

Ասպիրանտուրան ավարտելուց հետո պայմանագիր է ստորագրել իսպանական երկու թատրոնի հետ։ Մեծ թատրոնից հեռանալուց հետո պայմանագիր է ստորագրել Ա․ Ս․ Պուշկինի անվան օպերայի և բալետի ազգային ակադեմիական թատրոնի և Էրիկ Սապաևի անվան օպերայի և բալետի ազգային ակադեմիական թատրոնի հետ։

2003 թվականի հուլիսի 1-ից եղել է ՏՆՏ հեռուստաընկերության «Տուն-1» նախագծի հաղորդավարը։

2003 թվականի սեպտեմբերի 14-ին ընտրությունների ժամանակ կուսակցության ցուցակով առաջադրվել է պատգամավորի թեկնածու, բայց նրանց կուսակցությունը չկարողացավ հաղթահարել անցողիկ շեմը։

2001-2005 թվականներին հյուրախաղերով հանդես է եկել Իսրայելում և ԱՄՆ-ում։

2007 թվականի մայիսի 2-ին արժանացել է «Մոլդովայի արվեստի վարպետ» պատվավոր կոչման։

2008 թվականի նոյեմբերի 1-ին Սանկտ Պետերբուրգի Սառցե պալատում տեղի ունեցավ նրա մենահամերգը՝ Կաբալյեի մասնակցությամբ։

2009 թվականի մայիսին ողջ Ռուսաստանով մեկ կազմակերպեց հյուրախաղեր, որոնք ավարտվեցին Մոսկվայում երկու մեծ համերգով՝ էստրադային և դասական։

2009 թվականի մայիսի 12-ին Ռուսաստանի նախագահ Դմիտրի Մեդվեդևի հրամանով Նիկոլայ Բասկովն արժանացավ Ռուսաստանի Դաշնության ժողովրդական արտիստի կոչման։

2009 թվականի հոկտեմբերին Նիկոլայ Բասկովը և Տաիսիա Պավալին 3-րդ անգամ մեկնեցին Գերմանիա՝ հյուրախաղերի։

2010 թվականին ավարտել է Մոսկվայի պետական համալսարանի պետական կառավարման ֆակուլտետի մագիստրատուրան։

2011 թվականի ապրիլի 27-ին Նիկոլայ Բասկովը համերգ տվեց Վիեննայի Ոսկե պալատում։ Ծրագրում ներառված էին դասական արիաներ և ռոմանսներ։

2011 թվականին ամերիկյան «PBS television» հեռուստաալիքով ցուցադրվեց Լուժնիկում տեղի ունեցած դասական համերգը, որը թողարվեց նաև CD-ով և DVD-ով։ մինի|203x203փքս|Նիկոլայ Բասկովը JARA17-ի փորձի ժամանակ|alt=2012 թվականի սեպտեմբերի 19-ին Մոսկվայում կայացավ Ա․ժուրբինի «Ալբերտ և Ժիզել» օպերայի համաշխարհային պրեմիերան, որը գրվել էր հատուկ Բասկովի համար իր խնդրանքով։ Այստեղ նա կատարեց գլխավոր պարտիան՝ կոմս Ալբերտը։

2012 թվականին հոկտեմբերի 1-ին ազատվեց Յոշկար Օլայի օպերայի և բալետի թատրոնի աշխատանքից։

2011-2016 թվականներին Բասկովը պրոֆեսոր է եղել Մոսկվայի պետական հումանիտար ինստիտուտի վոկալի ամբիոնում, իսկ 2016 թվականից՝ Մոսկվայի պետական մանավարժական համալսարանի արվեստի ինստիտուտում։

Դասական կատարումներից բացի, Բասկովը բազմիցս հանդես է եկել նաև էստրադային ոճով՝ կատարելով օպերային արիաներ, նեոպոլիտանական երգեր, մյուզիքլներ, ժամանակակից փոփ և էստրադային երգեր։

Բասկովը նաև վարում է տարբեր հեռուստանախագծեր, այդ թվում՝ Ռոսիա 1 հեռուստաընկերության «Շաբաթ երեկոյան» () հաղորդումը։

2016 թվականին Նիկոլայ Բասկովը հայտարարեց անձնական երաժշտական պրոդյուսերական կենտրոնի բացման մասին։

2018 թվականի նախագահական ընտրությունների ժամանակ մտավ «Putin Team» շարժման մեջ՝ հանդես գալով ի աջակցություն Վլադիմիր Պուտինի թեկնածության։

### Անձնական կյանք
* Նախկին կինը (2001 հունվար - 2008 մայիս)՝ Սվետլանա Շպիգել՝ Բասկովի պրոդյուսեր Բորիս Շպիգելի դուստրը։
** Որդին՝ Բրոնիսլավ Շպիգել (ապրիլի 24, 2006 թ.)։
* 2009 - 2011 թթ.- սիրավեպ Օքսանա Ֆյոդորովայի հետ։
* 2011 - 2013 թթ.- սիրավեպ Անաստասիա Վոլոչկովայի հետ։
* 2014 - 2017 թթ.- հանդիպել է մոդել և երգչուհի Սոֆի Կալչեվայի հետ։
* Ներկայումս Բասկովի հարսնացուն համարվում է ռուս սպորտային հեռուստահաղորդավարուհի, ֆոտոմոդել Վիկտորյա Լոպիրյովան։ 2017 թվականի հուլիսին հայտարարվեց նրանց ամուսնության մասին, որը պետք է տեղի ունենար 2017 թվականի հոկտեմբեր 5-ին Գրոզնի քաղաքում։ Ավելի ուշ հարսանիքի օրը չեղարկվեց, և պարզվեց, որ հարսանիքի մասին հայտարարությունը գովազդային ակցիա է։

## Մրցանակաբաշխություններ

### «Ոսկե գրամոֆոն»

### «Տարվա երգ»

## Ստեղծագործություն
### Օպերային պարտիաներ
* 3-րդ տղա՝ «Կախարդական սրինգ» (Վոլֆգանգ Ամադեուս Մոցարտ)
* Լենսկի՝ «Եվգենի Օնեգին» (Պյոտր Չայկովսկի)
* Մոցարտ՝ «Մոցարտ և Սալիերի» (Նիկոլայ Ռիմսկի-Կորսակով)
* Վլադիմիր Իգորևիչ՝ «Իշխան Իգոր» (Ալեքսանդր Բորոդին)
* Յուրոդիվի՝ «Բորիս Գոդունով» (Մոդեստ Մուսորգսկի)
* Իզմաիլ՝ «Նաբուկկո» (Ջուզեպպե Վերդի)
* Լեվկո՝ «Մայիսյան գիշեր» (Նիկոլայ Ռիմսկի-Կորսակով)
* Կանիո՝ «Պայացներ» (Ռուջերո Լեոնկավալո)
* Սպակոս՝ «Կլեոպատրա» (Ժյուլ Մասնե)
* Ալբերտ՝ «Ալբերտ և Ժիզել» (Ալեքսանդր Ժուրբին)

### Զուգընկերներ բեմում

**Օպերային երգիչներ.**

* Մոնսերատ Կաբալյե
* Մոնսերատ Մարտի
* Ելենա Օբրազցովա
* Լյուբով Կազարնովսկայա 
* Լարիսա Ռուդակովա
* Վլադիմիր Րեդկին
* Կարինա Սերբինա
* Մետոդիե Բուժոր
* Մարիա Մաքսակովա-Իգենբերգս
* Մարիա Գավրիլովա
* Լյուդմիլա Մագոմեդովա
* Յան Օսին
* Դանիլ Շտոդա
* Վլադիմիր Գրիշկո
* Վալենտինա Ստեպովա
* Էդուարդ Մարտինյուկ

**Կոլեկտիվներ.**

* Տուրեցկու երգչախումբ 
* Դոկտոր Վաթսոն
* Պրեզենտ

**Էստրադային կատարողներ.**

* Սոֆյա Ռոտարու
* Ալլա Պուգաչովա
* Նադեժդա Կադիշևա
* Տաիսիա Պավալի
* Վալերիա
* Նատալյա Վետլիցկայա
* Կատյա Լել
* Յուլյա Մավրինա
* Քրիստինա Օրբակայտե
* Սոֆի
* Վալենտինա Տոլկունովա
* Թամար Գվերդծիթելի
* Եկատերինա Շավրինա
* Նադեժդա Բաբկինա
* Լայմա Վայկուլե
* Նատաշա Կորոլյովա
* Դիանա Գուրցկայա
* Ալսու
* Ֆիլիպ Կիրկորով
* Օլեգ Գազմանով
* Մաքսիմ Գալկին
* Էմմա Շապլին
* Էտի Զախ

### Սկավառակագրություն

# 2000 - «Посвящение»
# 2000 - «Посвящение на бис»
# 2001 - «Шедевры уходящего века»
# 2001 - «Мне 25»
# 2004 - «Никогда не говори прощай»
# 2004 - «Отпусти меня» (Տաիսիա Պավալիի հետ)
# 2005 - «Лучшие песни»
# 2007 - «Тебе одной»
# 2011 - «Romantic Journey»
# 2016 - «Игра»

### Տեսագրություն

# 2000 - «Где мне тебя найти»
# 2000 - «Памяти Карузо»
# 2000 - «Тайна» (զուգերգ Լյուբով Կազարնովսկայայի հետ)
# 2000 - «Мгновение»
# 2000 - «Большая любовь»
# 2001 - «Воздушный замок»
# 2001 - «Яблони в цвету»
# 2001 - «Шарманка»
# 2002 - «Power of Love»
# 2003 - «Мари» (երգ և տեսահոլովակ Մարի Էլի մասին)
# 2004 - «Мгновения» («Мурзилки International» խմբի հետ, ռեժիսոր՝ Օլեգ Գուսեև)
# 2004 - «Отпусти меня» (զուգերգ Տաիսիա Պավալիի հետ, ռեժիսոր՝ Սեմյոն Գորով)
# 2005 - «Сердце» (ռեժիսոր՝ Իրինա Միրոնովա)
# 2005 - «Ты далеко» (զուգերգ Տաիսիա Պավալիի հետ, ռեժիսոր՝ Սեմյոն Գորով)
# 2007 - «Тебе одной» (ռեժիսոր՝ Ալեքսանդր Իգուդին)
# 2007 - «Паяц» (ռեժիսոր՝ Ջանկարլո Դել Մոնակո)
# 2008 - «Корабль судьбы» (ռեժիսոր՝ Ալեքսանդր Իգուդին)
# 2009 - «Натуральный блондин» («Муха» ստուդիա)
# 2009 - «Права любовь» (զուգերգ Օքսանա Ֆյոդորովայի հետ, ռեժիսոր՝ Պավել Խուդյակով)
# 2010 - «Рядом с тобой» (ռեժիսոր՝ Ալեքսանդր Իգուդին)
# 2011 - «Сохранив любовь» (զուգերգ Վալերիայի հետ, ռեժիսոր՝ Վիկտոր Դերբենյով)
# 2012 - «Странник» (ռեժիսոր՝ Ալեքսանդր Իգուդին)
# 2013 - «Ну кто сказал тебе» (ռեժիսոր՝ Եվգենի Տիմոխին)
# 2013 - «Николай» (զուգերգ Նատալիի հետ, ռեժիսոր՝ Սերգեյ Տկաչենկո)
# 2014 - «Вишнёвая любовь» (ռեժիսոր՝ Օլեգ Գուսեև)
# 2014 - «Зая, я люблю тебя» (ռեժիսոր՝ Սեմյոն Գորով)
# 2014 - «Ты — моё счастье» (զուգերգ Սոֆիի հետ, ռեժիսոր՝ Սերգեյ Տկաչենկո)
# 2015 - «Любовь-не слова» (ռեժիսոր՝ Սերգեյ Տկաչենկո)
# 2015 - «Ты мое счастье» (ռեժիսոր՝ Ալեքսանդր Պրիստյաժնյուկ)
# 2016 - «Обниму тебя» (ռեժիսոր՝ Սլավա Սիրբու)
# 2016 - «Я подарю тебе любовь» (ռեժիսոր՝ Սերգեյ Տկաչենկո)
# 2016 - «Ждать тебя» (զուգերգ Ալինա Ավգուստի հետ, ռեժիսոր՝ Սերգեյ Տկաչենկո)
# 2017 - «Для тебя» (ռեժիսոր՝ Ալեքսանդր Իգուդին)
# 2017 - «Твои глаза Маренго» (ռեժիսոր՝ Սերգեյ Տկաչենկո)
# 2018 - «Мой король» (զուգերգ «Queens» խմբի հետ)
# 2018 - «Фантазёр» (զուգերգ «Дискотека Авария» խմբի հետ)
# 2018 - «Ты сердце моё разбила» (ռեժիսոր՝ Սերգեյ Տկաչենկո)
# 2018 - «Два венца на карете» (ռեժիսոր՝ Սերգեյ Տկաչենկո)

### Ֆիլմագրություն

# 2002 - «Золушка» (մյուզիքլ) - Արքայազն
# 2003 - «Снежная королева» (մյուզիքլ) - Կայ
# 2004 - «Моя прекрасная няня» (սերիալ) - կամեո 
# 2004 - «Ночь в стиле Disco» (ամանորյա շոու) - կամեո
# 2007 - «Королевство кривых зеркал» (մյուզիքլ) - Յագուպոպ արքա
# 2008 - «Золотая рыбка» (մյուզիքլ) - ձկնորս Իվանուշկա 
# 2008 - «Обручальное кольцо» (սերիալ) - Բասկովի նմանակ
# 2009 - «Золотой ключик» (մյուզիքլ) - Պյերո
# 2010 - «Наша Russia. Яйца судьбы» - կամեո
# 2010 - «Морозко» (մյուզիքլ) - Իվան-Ցարևիչ
# 2011 - «Новые приключения Аладдина» (մյուզիքլ) - ռուս փեսացու
# 2012 - «Красная шапочка» (մյուզիքլ) - Ռոբին Հուդ
# 2013 - «Три богатыря» (մյուզիքլ) - սոխակ-ավազակ
# 2014 - «Поворот наоборот» (սերիալ) - երգիչ Նիկոլայ
# 2015 - «Վորոնիններ» (սերիալ) - կամեո
# 2015 - «Бородач. Понять и простить» (սերիալ) 1-ին սերիա - կամեո
# 2016 - «Судьба-злодейка»
# 2016 - «Всё исправить» - աստղ
# 2017 - «Z» (ֆիլմ) - կամեո

### Վոկալային պարտիաներ
# 2004 - «Золотая голова на плахе» (գեղարվեստական ֆիլմ Ս․ Եսենինի մասին)
# 2005 - «Кармелита» (սերիալ)

### Կրկնորդ
# 2010 - «История игрушек: Большой побег» - Կեն
# 2011 - «История игрушек: Гавайские каникулы» - Կեն
# 2013 - «Реальная белка» - Գրեյսոն
# 2015 - «Савва-Сердце воина»

### Հեռուստատեսություն
* 2003 թվականի հուլիս-սեպտեմբեր - «Տուն-1» հեռուստահաղորդման հաղորդավար (ՏՆՏ)
* 2005-2017 թթ.- «Շաբաթ երեկոյան» հաղորդման մշտական հաղորդավար (Ռոսիա 1)
* 2006-2010 թթ.- «Ոսկե բաժակ» թեյի գովազդի նկարահանումներ
* 2011 թվականի փետրվար-ապրիլ ամիսներ - «Մոխրոտիկը Բասկովի համար» Իրինա Շվեցի հետ (Ինտեր հեռուստաալիք)
* 2011 թ.- ՈւՀԱ
* 2012 թ.- «Նիկոլայ Բասկովի ամուսնական գործակալություն» հաղորդման հաղորդավար (Ռոսիա 1)
* 2012 թ.- «Աստղերի տնային վիդեոն» հաղորդման հաղորդավար (ՄՏՎ)
* 2015 թվականի սեպտեմբեր-դեկտեմբեր - «Մեծ փոքր աստղ» բարեգործական շոուի հաղորդավար (ՍՏՍ)
* 2015 թվականի դեկտեմբեր-2016 թվականի մարտ - «Миллион из Простоквашино» շոուի հաղորդավար (ՍՏՍ)

## Պարգևներ և պատվավոր կոչումներ
* 2001 թվականի սեպտեմբերի 6 - Ռուսաստանի Դաշնության վաստակավոր արտիստ (մշակույթի ոլորտում մատուցած ծառայության համար)
* 2006 թվական - Ֆրանցիսկ Սկորինայի շքանշան (Բելառուս) (անձնական մեծ ներդրում բելառուսա-ռուսական մշակութային կապերի զարգացման, Ռուսաստանի և Բելառուսի  ժողովուրդների ընկերության և համագործակցության ամրապնդման գործում)
* 2006 թվականի դեկտեմբերի 9 - II կարգի շքանշան «Հայրենիքին մատուցած ծառայությունների համար» (մշակույթի և արվեստի ոլորտում մատուցած ծառայությունների, երկարատև արդյունավետ աշխատանքի համար)
* 2007 թվականի մայիսի 2 - Մոլդովայի մշակույթի վարպետ
* 2009 թվականի մայիսի 12 - ՌԴ ժողովրդական արտիստ (երաժշտարվեստի ոլորտում մատուցած ծառայությունների համար)
* 2004 թվականի նոյեմբեր - Ուկրաինայի ժողովրդական արտիստ
* Ոսկե մեդալ «Խաղաղարար և բարեգործական գործունեության համար»
* Չեչնիայի ժողովրդական արտիստ
* 2012 թվականի ապրիլի 20 - Համաշխարհային հասարակական շքանշան «Ոսկե բազե» (աշխատանքի ազնվության համար)
* 2017 թվականի սեպտեմբերի 10 - Ընկերության շքանշան (հայրենական արվեստի և մշակույթի, զանգվածային լրատվական միջոցների զարգացման գործում ունեցած մեծ ներդրումների, երկարատև արդյունավետ գործունեության համար)

;Մրցույթներ
* 1997 թվական - Ռուսական «Ռոմանսիադա» ռոմանսի երիտասարդ կատարողների մոսկովյան միջազգային մրցույթ (երկրորդ մրցանակ)
* 1998 թվական - Երիտասարդ օպերային երգիչների համառուսաստանյան մրցույթ (առաջին մրցանակ)
* 1999 թվական - Grande Voce մրցույթ, Իսպանիա (երկրորդ մրցանակ)
* «Օվացիա», «Ոսկե գրամոֆոն», «Муз-ТВ», «Տարվա ոճ», «Տարվա երգիչ» մրցանակաբաշխությունների բազմակի մրցանակակիր

## Կարծիքներ
* 
* 

## Գրականություն
* «Николай Басков — певец любви». В. М. Шилина, 2006 г., Бином-Пресс, 303 с.
* «Эстрада России, XX век: энциклопедия» Е. Д. Уварова, 2004 г., ОЛМА Медиа Групп, 861 с., ISBN 5-224-04462-6, ISBN 978-5-224-04462-7 (стр. 62).
* «Ближнее море» Юлия Андреева, 2016 г., Litres, 426 с., ISBN 5-457-03677-4, ISBN 978-5-457-03677-2.
* «Николай Басков. Творчество» 2011 г., Б. К. Подгорбунский, Воениздат, 600 с., ISBN 978-5-203-02127-4.

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Նիկոլայ Բասկովի ռետրո նախագիծը
* Նիկոլայ Բասկովի հարցազրույցը «Մոսկվայի ձայնը» ռադիոյում
* Պաշտոնական կայքը 
* Նիկոլայ Բասկովը Forbes-ում
* Բասկովի համերգը Վիտեբսկում, Բելառուս
* Բասկովի համերգը Մոսկվայում

Կատեգորիա:20-րդ դարի օպերային երգիչներ
Կատեգորիա:21-րդ դարի երգիչներ
Կատեգորիա:«Հայրենիքին մատուցած ծառայությունների համար» շքանշանի 2-րդ աստիճանի մեդալով պարգևատրվածներ
Կատեգորիա:«Ոսկե գրամաֆոն» մրցանակի դափնեկիրներ
Կատեգորիա:Բանաստեղծներ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Բարեկամության շքանշանի ասպետներ (Ռուսաստան)
Կատեգորիա:Դերասաններ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Ռուս բանաստեղծներ
Կատեգորիա:Ռուս դերասաններ
Կատեգորիա:Ռուս երգիչներ
Կատեգորիա:Ռուս կոմպոզիտորներ
Կատեգորիա:Ռուս հաղորդավարներ
Կատեգորիա:Ռուս օպերային երգիչներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի Դաշնության ժողովրդական արտիստներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի Դաշնության վաստակավոր արտիստներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի ժողովրդական արտիստներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի փոփ-վոկալիստներ
Կատեգորիա:Օպերային երգիչներ