Կենտրոնական բանկի թվային արժույթ

**Կենտրոնական բանկի թվային արժույթ** (CBDC), հայտնի է նաև որպես **թվային ֆիատ արժույթ** կամ **թվային բազային արժույթ**) արժույթ, որը թողարկվում էկենտրոնական բանկի կողմից, այլ ոչ թե առևտրային բանկի։ Այն նաև կենտրոնական բանկի պարտավորություն է, եթե այն դիվիդենդ չի բերում, ապա այն կենտրոնական բանկի սեփականության իրավունք է և օրինական վճարման նոր ձև է, ի տարբերություն մանրածախ CBDC-ի նման կանխիկի, որը ինքնիշխան արժույթի թվայնացումն է, որը վերաբերում է ֆիզիկական թղթադրամներին, մետաղադրամներին և առկա մեծածախ CBDC պահուստներին, որոնք օգտագործվում են հակադարձ «ռեպո և ռեպո» շուկայում:
[alt=A sign on the Hangzhou Metro advertising acceptance of the Digital Renminbi|աջից|մինի|Հանգչժոուի մետրոյի վրա ցուցանակ, որը գովազդում է թվային յուանի ընդունումը, որը խոշոր տնտեսության ([Չինաստանի) կողմից ընդունված առաջին CBDC-ն է։]]
CBDC-ների երկու հիմնական կատեգորիաներն են մանրածախ և մեծածախ վաճառքը։ Մանրածախ CBDC-ները նախատեսված են տնային տնտեսությունների և բիզնեսների համար՝ առօրյա գործարքների համար վճարումներ կատարելու համար, մինչդեռ մեծածախ CBDC-ները նախատեսված են ֆինանսական հաստատությունների համար և գործում են կենտրոնական բանկերի պահուստների նման։

Մանրածախ CBDC-ները կարող են բաշխվել տարբեր մոդելների միջոցով: Միջնորդավորված մոդելում կենտրոնական բանկը թողարկում է CBDC և կառավարում է հիմնական ենթակառուցվածքները, մինչդեռ ֆինանսական միջնորդները մատուցում են հաճախորդների սպասարկում։ ԵԿԲ-ն և Դաշնային պահուստային համակարգը առաջարկել են միջնորդավորված CBDC-ներ։ Այլընտրանքորեն՝ կենտրոնական բանկը կարող է կամ մատուցել ամբողջական ծառայությունը, կամ էլ լիազորություններն ավելի մանրամասն պատվիրակել։

CBDC-ները կարող են ունենալ որոշ ընդհանուր հատկություններ վիրտուալ արժույթ և կրիպտոարժույթ հասակացությունների հետ, ինչպիսին է օրինակ ծրագրավորելիությունը, նրանք տարբերվում են նրանով, որ CBDC-ները թողարկվում են պետության կողմից։ Այնուամենայնիվ CBDC-ի մանրածախ ներդրումներից շատերը, ամենայն հավանականությամբ չեն օգտագործում որևէ բաշխված գրանցամատյան։

։ 2023 թվականի դրությամբ, ավելի քան 120 տարբեր իրավասություններ, այդ թվում՝ խոշոր տնտեսություններ, ինչպիսիք են ԵԿԲ-ն, Մեծ Բրիտանիան և ԱՄՆ-ն, գնահատել են ազգային թվային արժույթները։ Այդ պահին Արևելյան Կարիբյան ավազանի արժութային միությունը կազմող 9 երկիր և 8 կղզիներ ներդրել են CBDC-ներ, 38 երկիր և Հոնկոնգը ունեցել են CBDC փորձնական ծրագրեր, իսկ 67 երկիր և 2 արժութային միություն ուսումնասիրել են CBDC-ները։ Միացյալ Նահանգներում որոշ նահանգներ օրենսդրություն են ընդունել՝ CBDC-ների միջոցով պետական վճարումներն արգելելու համար, ընդ որում՝ Ֆլորիդան առաջին նահանգն է, որն ընդունել է նման օրենք՝ հղում անելով գաղտնիության պահպանմանը։

CBDC-ները բազմաթիվ քննադատությունների են բախվել, այդ թվում՝ մտահոգություններ գաղտնիության և դրանց՝ որպես «հարկադրանքի և վերահսկողության գործիք» օգտագործելու հնարավորության վերաբերյալ։ Դրանց իրականացումը կարող է նաև տեղաշարժի ազդեցություն ունենալ մասնավոր հատվածի վրա՝ ազդելով բանկերի հաշվեկշիռների և մասնավոր վճարման մեթոդների վրա, ինչը կպահանջի ուշադիր մշակված քաղաքականություն:

## Պատմություն
Չնայած «CBDC» տերմինը լայնորեն չի օգտագործվել մինչև 2019 թվականը, կենտրոնական բանկերը տասնամյակներ շարունակ ուսումնասիրել և մեկնարկել են թվային արժույթի նախագծեր։ Օրինակ՝ Ֆինլանդիայի կենտրոնական բանկը 1990-ականներին թողարկել է Avant-ի պահեստավորված արժեքով էլեկտրոնային փողի քարտը։ 2014 թվականին Չինաստանի կենտրոնական բանկը սկսել է ուսումնասիրել CBDC թողարկման գաղափարը։ Էկվադորի կենտրոնական բանկը 2014-2018 թվականներին գործարկել է բջջային վճարային համակարգ։ 2021 թվականին Ավստրալիայի կենտրոնական բանկը իրականացրել է սինդիկացված վարկերի տոկենիզացման համար Ethereum օգտագործող մեծածախ CBDC-ի հայեցակարգի փորձարկում՝ բանկային ոլորտում բարձր արժեք ունեցող գործարքների ավտոմատացման և անվտանգության նպատակով։

## Իրականացում
Կենտրոնական բանկի թվային արժույթը հավանաբար կիրականացվի կենտրոնական բանկի, կառավարության կամ հաստատված մասնավոր հատվածի կազմակերպությունների կողմից կառավարվող տվյալների բազայի միջոցով։ Տվյալների բազան կարող է պահպանվել յուրաքանչյուր կազմակերպության, օրինակ՝ անհատների և կորպորացիաների կողմից պահվող գումարի գրանցամատյաններում (համապատասխան գաղտնիության և կրիպտոգրաֆիկ պաշտպանության միջոցներով)։

Ի տարբերություն կրիպտոարժույթի՝ կենտրոնական բանկի թվային արժույթը կլինի կենտրոնացված կառավարվող (նույնիսկ եթե այն գտնվում է բաշխված տվյալների բազայում ), ուստի բլոկչեյնը կամ այլ բաշխված գրանցամատյանը հավանաբար, պարտադիր կամ օգտակար չեն լինի, նույնիսկ եթե դրանք են եղել գաղափարի սկզբնական ոգեշնչման աղբյուրը։

2024 թվականի մարտի դրությամբ՝ աշխարհի ՀՆԱ-ի 98%-ը կազմող 134 երկրների կենտրոնական բանկերը, ըստ որոշ տեղեկությունների գտնվել են ազգային թվային արժույթի թողարկման գնահատման տարբեր փուլերում։ Դրանց թվում են եղել ԵԿԲ-ն, Մեծ Բրիտանիան և ԱՄՆ-ն։ Չինաստանի թվային յուանը առաջին թվային արժույթն է, որը թողարկվել է խոշոր տնտեսության կողմից։ Վեց կենտրոնական բանկեր գործարկել են CBDC՝ Բահամյան կղզիների կենտրոնական բանկը (Sand Dollar), Արևելյան Կարիբյան կղզիների կենտրոնական բանկը (DCash), Նիգերիայի կենտրոնական բանկը (e-Naira), Ճամայկայի բանկը (JamDex), Չինաստանի ժողովրդական բանկը (Digital renminbi), Հնդկաստանի պահուստային բանկը (Digital rupy) և Ռուսաստանի բանկը (Digital ruble)։ Բրազիլիայի կենտրոնական բանկը 2023 թվականի մարտից ի վեր փորձարկումներ է անցկացրել բրազիլական թվային արժույթի (Drex) վրա։ ԵԿԲ-ն և եվրոգոտին 2023 թվականի հոկտեմբերին որոշել է երկամյա ուսումնասիրության փուլից հետո անցնել թվային եվրոյի հնարավոր թողարկման նախապատրաստական փուլին։

ԱՄՆ-ում Հանրապետական կուսակցությունը ընդհանուր առմամբ դեմ է CBDC-ներին։ Շվեդիայի Ռիկստագը անհամաձայնություն է հայտնել Ռիկսբանկի՝ CBDC-ի նկատմամբ ոգևորության նկատմամբ։ Ուկրաինան 2020 թվականին կենտրոնացել է առևտրային բանկերի միջնորդության դադարեցման ռիսկի վրա։ Լեհաստանի Ազգային բանկը դեմ է CBDC-ին։

Որոշ երկրներ նույնպես թողարկել են կամ քննարկել են կրիպտոարժույթների թողարկումը՝ դրանց թվում են Վենեսուելան (Պետրո) և Մարշալյան կղզիները (Սուվերեն): Այս կրիպտոարժույթները հաճախ դիտարկվում են պետության անկախությունը համաշխարհային ֆինանսական համակարգերից մեծացնելու նպատակով, օրինակ՝ օտարերկրյա արժույթից կախվածությունը նվազեցնելու կամ միջազգային պատժամիջոցներից խուսափելու համար։

Թվային արժույթների նկատմամբ հակադիր վերաբերմունքը ցույց է տվել Մեծ Բրիտանիայում և Շվեյցարիայում 2023 թվականի փետրվարին տեղի ունեցած զարգացումները։ Մեծ Բրիտանիայի ֆինանսների նախարարությունը և Անգլիայի բանկը հայտարարել է, որ պետական աջակցությամբ թվային ֆունտը հավանաբար կգործարկվի 2025 թվականից հետո որոշ ժամանակ անց։ Երկու շաբաթ անց շվեյցարական լոբբիստական խումբը նախաձեռնել է ազգային քվեարկություն շրջանառության մեջ կանխիկի «բավարար քանակություն» պահպանելու վերաբերյալ դիրքորոշում՝ այն մտավախությունների պատճառով, որ էլեկտրոնային վճարումները պետության համար հեշտացնում են քաղաքացիների գործողությունների վերահսկողությունը։ Բրիտանական կառավարության ծրագրերի վերաբերյալ մեկնաբանություն անելիս BBC-ից Ֆեյսալ Իսլամը նշել է, որ խնդիրը վերաբերում է յուրաքանչյուր ծախսային գործարքին կից տվյալներին հասանելիությանը և այն հարցին, թե արդյոք մարդիկ կարող են ավելի շատ վստահել որևէ գլոբալ ընկերության, քան պետությանը՝ «Այստեղ ուշադրությունը կենտրոնացած է Մեծ Բրիտանիայի դրամավարկային ինքնիշխանության պահպանման վրա՝ խոշոր տեխնոլոգիական ընկերությունների նման ցնցումների դեմ»։

Կենտրոնական բանկերի թվային արժույթների հետ կապված հիմնական խնդիրը արժույթը հեշտությամբ հետևելի լինելու որոշումը լինելն է։ Եթե այն հետևելի է, ուրեմն կառավարությունն ավելի մեծ վերահսկողություն ունի, քան ներկայումս։ Բացի այդ, կա նաև հաշվի առնելու տեխնիկական կողմ՝ արդյոք CBDC-ները պետք է հիմնված լինեն տոկենների, թե հաշիվների վրա և որքան անանունություն պետք է ունենան օգտատերերը։

## Բնութագիր
CBDC-ն կենտրոնական բանկերի կողմից թողարկվող ֆիատային փողի թվային համարժեքն է, եթե այն դիվիդենդներ չի բերում, ապա այն կենտրոնական բանկի սեփականության իրավունք է և օրինական վճարամիջոցի նոր ձև։ Ինչպես թղթադրամները, այն վճարման միջոց է՝ հաշվի միավոր և արժեքի պահպանման միջոց։ Ինչպես թղթադրամը՝ յուրաքանչյուր միավոր եզակիորեն նույնականացվող է՝ կեղծիքից խուսափելու համար։ CBDC-ն հետևանքներ կունենա առևտրային բանկերի համար, հավանաբար՝ բանկերի միջնորդավճարների նվազեցման, մեծ հաճախորդների տվյալների վաճառքի հնարավորության բացակայության, ավանդների կուտակման, ավանդային քաղաքականության և վարկային քաղաքականության ոլորտներում՝ բանկերի համար ավելի բարձր ֆինանսավորման ծախսերի պատճառով։

Թվային ֆիատ արժույթը հիմնական դրամական զանգվածի մաս է կազմում՝ արժույթի այլ ձևերի հետ միասին։ Հետևաբար DFC-ն կենտրոնական բանկի պարտավորություն է, ինչպես ֆիզիկական արժույթը։ Այն թվային կրող գործիք է, որը կարող է պահվել և փոխանցվել բոլոր տեսակի թվային վճարային համակարգերի և ծառայությունների կողմից։ Թվային ֆիատ արժույթի վավերականությունը անկախ է թվային ֆիատ արժույթը պահող և փոխանցող թվային վճարային համակարգերից։

CBDC ներդրման առաջարկները հաճախ ներառում են կենտրոնական բանկերում բոլոր քաղաքացիների համար ունիվերսալ բանկային հաշիվների տրամադրումը։

## Առավելություններ և ազդեցություններ
Կառավարությունները և կենտրոնական բանկերը ուսումնասիրում են CBDC-ները և դրանց ազդեցությունը ֆինանսական ներառման, տնտեսական աճի, տեխնոլոգիական նորարարության և բանկային գործարքների արդյունավետության վրա։ Հնարավոր առավելությունները ներառում են՝

* **Տեխնոլոգիական արդյունավետություն՝** բանկերի և հաշվարկային պալատների նման միջնորդներին ապավինելու փոխարեն՝ դրամական փոխանցումներն ու վճարումները կարող են կատարվել իրական ժամանակում՝ վճարողից անմիջապես ստացողին։ Իրական ժամանակում լինելը որոշ առավելություններ ունի՝
** **Նվազեցնում է ռիսկը՝** ապրանքների և ծառայությունների վճարումը հաճախ պետք է կատարվի ժամանակին և երբ վճարման ստուգումը դանդաղ է՝ վաճառողները սովորաբար ընդունում են որոշ վճարումների անհաջողության ռիսկը՝ հաճախորդներին ավելի արագ սպասարկելու դիմաց։ Երբ այս ռիսկերը վերացվում են ակնթարթային վճարման ստուգումների միջոցով, առևտրականները այլևս կարիք չունեն միջնորդների օգտագործելու՝ ռիսկը կառավարելու կամ ռիսկի ծախսը կրելու համար։
** **Նվազեցնում է բարդությունը՝** առևտրականները կարիք չեն ունենում առանձին հետևել դանդաղ գործարքներին (երբ հաճախորդը պնդում է, որ վճարել է, բայց գումարը դեռ չի ժամանել), հետևաբար վերացնում են սպասման հերթը, ինչը կարող է պարզեցնել գործարքի գործընթացը՝ վճարումից մինչև ապրանքների/ծառայությունների մատուցում։
** **Նվազեցնում (կամ վերացնում) գործարքների վճարները՝** ներկայիս վճարային համակարգերը, ինչպիսիք են Visa-ն, Mastercard-ը, American Express-ը և այլն յուրաքանչյուր գործարքի համար վճար են սահմանում և այդ վճարների իջեցումը կամ վերացումը կարող է հանգեցնել գների լայնածավալ անկման և թվային վճարումների ներդրման աճի։
* **Ֆինանսական ներառում**՝ կենտրոնական բանկերում անվտանգ դրամական հաշիվները կարող են հանդիսանալ ֆինանսական ներառման հզոր գործիք, որը թույլ կտա ցանկացած օրինական բնակչի կամ քաղաքացու տրամադրել անվճար կամ ցածր վճարով հիմնական բանկային հաշիվ։
* **Անօրինական գործունեության կանխարգելում**՝ CBDC-ն հնարավոր է դարձնում կենտրոնական բանկի համար հետևել արժույթի յուրաքանչյուր միավորի ճշգրիտ գտնվելու վայրին (ենթադրելով ավելի հավանական կենտրոնացված, տվյալների բազայի ձևը)
** **Հարկերի հավաքագրում**՝ այն շատ ավելի դժվարացնում է հարկերից խուսափելը և հարկերից խուսափելը, քանի որ անհնար կդառնա օգտագործել այնպիսի մեթոդներ, ինչպիսիք են օֆշորային բանկային գործունեությունը և չհայտարարագրված զբաղվածությունը՝ ֆինանսական գործունեությունը կենտրոնական բանկից կամ կառավարությունից թաքցնելու համար։ Ի հակադրություն, կրիպտոարժույթները կարող են խաթարել ընկերությունների հարկերից խուսափելու դեմ պայքարի ջանքերը։
** **Հանցագործության դեմ պայքար**՝ այն շատ ավելի հեշտացնում է հանցավոր գործունեության հայտնաբերումը (ֆինանսական գործունեության դիտարկման միջոցով) և այդպիսով դրան վերջ դնելը։ Այն դեպքերում, երբ արդեն տեղի է ունեցել հանցավոր գործունեություն, հետևումը շատ ավելի դժվար է դարձնում փողերի լվացման հաջող իրականացումը և հաճախ հեշտ կլինի անմիջապես չեղարկել գործարքը և գումարը վերադարձնել հանցագործության զոհին։
* **Գործարքի ապացույց**՝ գոյություն ունի թվային գրառում, որը ապացուցում է, որ գումարը երկու կողմերի միջև ձեռքից ձեռք է անցել, ինչը կանխում է կանխիկին բնորոշ խնդիրները, ինչպիսիք են՝ կարճ փոխանակումը, կանխիկի գողությունը և հակասական ցուցմունքները։
* **Փողի պաշտպանությունը որպես հանրային օգտակարություն**՝ կենտրոնական բանկերի կողմից թողարկվող թվային արժույթները կապահովեն ֆիզիկական կանխիկի ժամանակակից այլընտրանք, որի վերացումը ներկայումս նախատեսվում է։
* **Վճարային համակարգերի անվտանգություն**՝ Կենտրոնական բանկի կողմից թողարկված և կառավարվող և որպես ազգային թվային վճարային գործիք օգտագործվող անվտանգ և ստանդարտ փոխգործունակ թվային վճարային գործիքը մեծացնում է վստահությունը մասնավոր կերպով կառավարվող դրամական համակարգերի նկատմամբ և ամբողջ ազգային վճարային համակարգի նկատմամբ՝ միաժամանակ խթանելով վճարային համակարգերում մրցակցությունը։
* **Սենյորաժից ստացված եկամտի պահպանում**՝ հանրային թվային արժույթի թողարկումը կխուսափի կառավարությունների համար սենյորաժից ստացված եկամտի կանխատեսելի կրճատումից՝ ֆիզիկական կանխիկի անհետացման դեպքում։
* **Բանկային մրցակցություն**՝ կենտրոնական բանկում անվճար բանկային հաշիվների տրամադրումը, որոնք ապահովում են դրամական ավանդների լիակատար անվտանգություն, կարող է ուժեղացնել բանկերի միջև մրցակցությունը՝ բանկային ավանդներ ներգրավելու համար, օրինակ՝ կրկին առաջարկելով վարձատրվող ժամկետային ավանդներ։
* **Դրամավարկային քաղաքականության փոխանցում.** կենտրոնական բանկի հիմնական փողի թողարկումը հանրությանը փոխանցումների միջոցով կարող է դառնալ դրամավարկային քաղաքականության փոխանցման նոր ուղի (այսինքն՝ «ուղղաթիռային փող»), որը թույլ կտա ավելի անմիջականորեն վերահսկել փողի զանգվածը, քան անուղղակի գործիքները, ինչպիսիք են քանակական մեղմացումը և տոկոսադրույքները, և հնարավոր է՝ հանգեցնի լիարժեք պահուստային բանկային համակարգի ձևավորմանը։ Շենժենում թվային յուանի փորձարկման ժամանակ CBDC-ն ծրագրավորվել էր ժամկետանցության ամսաթիվով, ինչը խրախուսում էր ծախսերը և խանգարում խնայողական հաշվին գումար պահելուն։ Վաուչերների 90%-ը ծախսվել է խանութներում։ Դեմուրաժի արժույթը կարող է ներդրվել, հնարավոր է՝ ժամանակացույցով արժեքի որոշ մասեր կրճատելով, որպես լրացում ավանդական գնաճի նպատակներին։
* **Ֆինանսական անվտանգություն**՝ CBDC-ն կապահովի կոտորակային պահուստային բանկային գործունեության այլընտրանք ամենօրյա օգտագործման համար, նրանց համար, ովքեր ցանկանում են խուսափել բանկային փախուստների բոլոր ռիսկերից, չնայած ավանդների ապահովագրության կողմից ապահովվող հարաբերական անվտանգությանը։

## Քննադատություն
Չնայած պոտենցիալ առավելություններին, CBDC-ները մնում են վիճելի թեմա, և կան դրանց ներդրման հետ կապված ռիսկեր։

* **Բանկային համակարգի ապամիջնորդավորում**՝ Քաղաքացիներին անմիջապես թվային արժույթ տրամադրելու հնարավորության պայմաններում մտահոգիչ է, որ ավանդատուները կհեռանան բանկային համակարգից։ Հաճախորդները կարող են CBDC-ների անվտանգությունը, իրացվելիությունը, վճարունակությունը և հրապարակայնությունը համարել ավելի գրավիչ, ինչը թուլացնում է առևտրային բանկերի հաշվեկշռային դիրքը։ Ծայրահեղ դեպքում սա կարող է հանգեցնել բանկային փախուստների և այդպիսով թուլացնել բանկերի ֆինանսավորման դիրքերը։ Այնուամենայնիվ, Անգլիայի Բանկը պարզեց, որ եթե CBDC-ի ներդրումը հետևի մի շարք հիմնական սկզբունքների, ապա բանկային ավանդներից դեպի CBDC համակարգային փախուստի ռիսկը կլուծվի։ Կենտրոնական բանկը կարող է նաև սահմանափակել CBDC-ների պահանջարկը՝ սահմանելով պահումների քանակի առաստաղ։
* **Կենտրոնացում** ՝ քանի որ կենտրոնական բանկերի թվային արժույթների մեծ մասը կենտրոնացված է, այլ ոչ թե ապակենտրոնացված, ինչպես կրիպտոարժույթների մեծ մասը, CBDC-ների թողարկման կարգավորողները կարող են մեկ անջատիչով ավելացնել կամ հեռացնել գումար ցանկացածի հաշվից։
* **Թվային դոլարիզացիա**՝ Լավ կառավարվող օտարերկրյա թվային արժույթը կարող է փոխարինել տեղական արժույթին նույն պատճառներով, ինչ որ նկարագրված են դոլարիզացիայի մեջ։ Facebook-ի Libra-ի հայտարարությունը նպաստել է կենտրոնական բանկիրների կողմից CBDC-ների նկատմամբ ուշադրության աճին, ինչպես նաև Չինաստանի առաջընթացին DCEP-ի հետ՝ մի քանի ասիական տնտեսությունների համեմատ:
* **Գաղտնիություն։**
** «Կառավարությունները անմիջականորեն հետևում են ֆինանսական գործարքներին», «բոլորի ծախսերի նկատմամբ արծվի աչքով դիտարկում»։
** Թվային արժույթը երկրին կտա «նոր լայն լիազորություններ՝ բնակչության հսկողության և վերահսկողության հարցում»։
** Փողային ուղիների հետևումից ստացված տվյալները կարող են հանգեցնել ֆինանսական գաղտնիության կորստի, եթե CBDC ներդրումը չունի բավարար գաղտնիության պաշտպանություն։ Սա կարող է հանգեցնել ինքնագրաքննության խրախուսմանը, խոսքի և միավորման ազատության վատթարացմանը և ի վերջո, սոցիալական զարգացումների դանդաղեցմանը։
* **Կիբերանվտանգություն**՝ Կիբերանվտանգությունը կարևոր ռիսկ է ցանկացած վճարային ենթակառուցվածքի համար։ Մինչդեռ CBDC-ները ապահովում են դիմադրողականություն՝ տրամադրելով նոր վճարման մեթոդ, դրանք նաև կներկայացնեն կարևորագույն ենթակառուցվածք, ինչը հնարավոր է դրանք դարձնի կիբեռհարձակումների բարձր արժեք ունեցող թիրախ։
* **Կառավարության սոցիալական մանիպուլյացիաները**՝
** Թվային արժույթը «պարզապես կդառնա հսկողության պետության շարունակությունը» և «դրա պատճառով քաղաքացիները կարող են տուգանվել վայրկյանների ընթացքում անցանկալի համարվող վարքագծի համար։ Այլախոհներն ու ակտիվիստները կարող են տեսնել, թե ինչպես են իրենց դրամապանակները դատարկվում կամ անջատվում ցանցից»։
** Անհատական ազատության սահմանափակում՝ «Թվային արժույթները կարող են նաև լիազորել պետությանը անհնար դարձնել ՀԿ-ներին նվիրատվություն կատարելը»։
** Ապրանքների գնման սահմանափակում կամ արգելում՝ թվային արժույթը կարող է արգելել «շաբաթվա օրերին ալկոհոլ գնելը»։
** Թվային արժույթը «նաև ծրագրավորվող է։ Կառավարությունը տեսականորեն կարող է տրամադրել որոշակի ժամանակահատվածում ժամկետանց գումար կամ գումար, որը կարող է օգտագործվել միայն որոշակի ապրանքների վրա, որը կարող է օգտագործվել կառավարության կողմից որոնվող վարքագիծը խթանելու համար»։

## Տես նաև
* Միջազգային հաշվարկների բանկ
* Գնաճի նպատակադրում
* M-Pesa

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Ատլանտյան խորհրդի CBDC հետևորդ

Կատեգորիա:Անկանխիկ հաշվարկներ
Կատեգորիա:Բանկային գործ
Կատեգորիա:Դրամագիտություն
Կատեգորիա:Դրամական բարեփոխումներ
Կատեգորիա:Դրամական միավորներ
Կատեգորիա:Էլեկտրոնային առևտուր
Կատեգորիա:Կենտրոնական բանկեր
Կատեգորիա:Կրիպտոարժույթներ
Կատեգորիա:Հաշվարկում և հասարակություն
Կատեգորիա:Մակրոտնտեսագիտություն
Կատեգորիա:Վճարային համակարգեր
Կատեգորիա:Տարադրամ
Կատեգորիա:Փող
Կատեգորիա:Ֆինանսներ