Միոդրագ Վարդապետյան

**Միոդրագ Վարդապետյան Վարդա** (, ), սերբահայ գրաֆիկ, նկարիչ, գրքերի ձևավորող և դիզայներ, Վահան և Անիկ Վարդապետյանների զավակը։

## Կենսագրություն
Հայկական Վարդապետյանների ընտանիքի Մլադենովաց ժամանելու մասին Նիկոլա Կուսովացը նրա որդու՝ Դավիթ Վարդապետյանի կայքում գրել է. 

Միոդրագ Վարդապետյանը 1958 թվականին ավարտել է Բելգրադի կիրառական արվեստի ակադեմիայի գրաֆիկայի բաժինը, իսկ 1961 թվականին՝ ասպիրանտուրան։ 1958 թվականից բազմաթիվ թերթերում (*Југословенска ревија, Потрошачки информатор, Звездина ревија, Нота, Вечерње новости*) և հրատարակչություններում աշխատել է որպես գեղարվեստական և տեխնիկական խմբագիր։ Եղել է Բելգրադում դասագրքերի հրատարակչության, «Գեոկարտայի», Սերբիայի զբոսաշրջային ասոցիացիայի, «ԿինոՅուգոսլավիայի», Բելգրադի Գիտությունների և արվեստների ակադեմիայի, Բելգրադի ֆիլհարմոնիայի, Ստարո սելոյի և Սիրոգոյնայի թանգարանների, Բելգրադի մշակութային հուշարձանների պահպանության ինստիտուտի երկարամյա աշխատակից։ Նա երկար տարիներ եղել է «Հարավսլավական տեսության» գեղարվեստական խմբագիրը, «ԻՌՕ Մոտովուն» և «Ինտերպրինտ» հրատարակչությունների գեղարվեստական տնօրենը։

Բելգրադի բարձրագույն պոլիտեխնիկական դպրոցում դասավանդել է գրաֆիկական դիզայն և գեղագրություն։ Սերբիայի կիրառական նկարիչների և դիզայներների ասոցիացիայի (УЛУПУДС), Սերբիայի կերպարվեստի նկարիչների ասոցիացիայի (УЛУС) և Սերբ լրագրողների միության անդամ էր։

Տասը տարի (1997-2007) եղել է Մլադենովացի գեղարվեստի գաղութի խորհրդի նախագահը։

1993-2006 թվականներին Միոդրագ Վարդապետյանը եղել է հայ համայնքի նախագահը և Սերբա-հայկական միության փոխնախագահը։

Միոդրագ Վարդապետյանը մահացել է Բելգրադում 2009 թվականին։ Նա թաղվել է վաստակաշատ քաղաքացիների ծառուղում՝ Բելգրադի Նոր գերեզմանատանը։

## Ցուցահանդեսներ
Միոդրագ Վարդապետյանն ավելի քան քառասուն անգամ ինքնուրույն ցուցահանդեսներ է կազմակերպել Սերբիայում և արտերկրում, ավելի քան 200 անգամ մասնակցել խմբային ցուցահանդեսների։

1994 թվականից մինչև 2005 թվականի վերջը կազմակերպել և մասնակցել է Վարդապետյանների ընտանիքի (կինը՝ Դուշանկան, որդին՝ Դավիթը և դուստրը՝ Անամարիան) տասնութ ցուցահանդեսների, որոնք անցկացվել են Սերբիայի թանգարաններում, պատկերասրահներում և մշակութային կենտրոններում, Չեռնոգորիայում և Բարսելոնայի Ֆարիներա դել Կլոտ մշակութային կենտրոնում (Իսպանիա)։

Ավելի քան երեսուն անգամ Սերբիայում, ինչպես նաև արտերկրում (վերջինը՝ Բելգրադի քաղաքային գրադարանի պատկերասրահում՝ 2009 թվականին) անցկացված *ЋИРИЛИЦЕ* շրջիկ ցուցահանդեսի մասնակիցներից և կազմակերպիչներից մեկն է։

## Մենագրություններ
Միոդրագ Վարդապետյանը մեծագույն նվաճումների է հասել իր նկարչական հմտությունները կիրառելիս, որոնք  իրագործվել են գրքերի և ամսագրերի լավագույն ձևավորման մեջ։ Արվեստի հայեցակարգում նա ներմուծել է *վարդագրաֆիայի* նոր հայեցակարգը։ Դա քարե ռելիեֆների ուղղակի տպագրությունն է թղթի կամ կտավի վրա՝ մետաղական կավիճների և յուղապաստելների օգտագործումով, ինչը հնարավորություն է տալիս հասնելու քարե հուշարձաններից ֆակտուրաների, մակագրությունների կամ պատկերների իսկականին մոտ տպագրության՝ ստեղծելով արվեստի անկախ գործ։ Օգտագործելով բարձր տպագրության (ֆրոտաժ, վարդագրաֆիա), գեղանկարչության և կոլաժի  համակարգը՝ նա անտիկ ժամանակներից մինչև 20-րդ դարի սկզբի քարե հուշարձանների արձանագրություններն ու պատկերները վերափոխել է ժամանակակից արվեստի գործի կամ դրանց տվել է գրաֆիկական լուծում՝ այդպիսով դառնալով մշակութային ժառանգության պահապան։

Առավել կարևոր գործերից են.

* ֆոտոմոնոգրաֆիայի ձևավորում՝ *Пећка патријаршија*, *Русија*, *Хиландар*, *Цигани света*, *Кина*, *Тибет*, որոնք տպագրվել են 14 լեզուներով 240.000 օրինակ տպաքանակով, 
* «Ստուդենիցա», *Չեռնոգորիա՝ էկոլոգիական պետություն*, *Սերբիայի խորհրդարաններ*, սերբական միջնադարյան փող։

## Առավել կարևոր անհատական ցուցահանդեսներ
* Gallery Grafički kolektiv, Բելգրադ, 1964
* Հոմենմեն պատկերասրահ, Բեյրութ, 1965
* Woodstock Gallery, Լոնդոն, 1968
* «Ինչպես էր գիրքը կոփվել», УЛУПУДС-ի պատկերասրահ, Բելգրադ, 1970
* «Հետահայաց», Կիրառական արվեստի թանգարան, Բելգրադ, 1983
* Հարավսլավիայի մշակութային կենտրոն Փարիզում, 1992
* Վարդապետյանների ընտանեկան ցուցահանդես, Ֆարիներա դել Կլոտ մշակութային կենտրոն, Բարսելոնա, Իսպանիա, 2005

## Մրցանակներ
Միոդրագ Վարդապետյանը գրաֆիկական դիզայնի և կերպարվեստի բնագավառում 85 մրցանակի, ինչպես նաև համաշխարհային մի քանի հեղինակավոր մրցանակների դափնեկիր է։ Դրանցից ամենանշանակալիներն են.

* Europeo Rizoli Torglio d'argento, 1966, 1968
* Բելգրադի ոսկե գրիչ, 1975
* Մրցանակ *Русија* գրքի լավագույն ձևավորման համար՝ անգլերեն 5000 գրքերի մեջ, Լոնդոն, 1990
* Գրան պրի Լայպցիգում, 1993
* Սերբիայի գրավաճառների և հրատարակիչների ասոցիացիայի կյանքի նվաճումների մրցանակ, Բելգրադ, 1999
* УЛУПУДС-ի Lifetime Achievement Award, 2000
* Մլադենովացի քաղաքապետարանի զինանշանի դափնեկիր՝ 2003 թվականին արվեստի և գրաֆիկական դիզայնի ոլորտում ամենաարժեքավոր ձեռքբերումների համար

## Կարծիք
Ակադեմիկոս Դեյան Մեդակովիչը Միոդրագ Վարդապետյանի մասին. 

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Miodrag Vartabedijan - Varta, MLADENOVČANI
* Миодраг Вартабедијан: биографија са галеријом, 

Կատեգորիա:Սփյուռքահայ նկարիչներ
Կատեգորիա:Սփյուռքահայ դիզայներներ
Կատեգորիա:Սերբ նկարիչներ
Կատեգորիա:Հայերը Սերբիայում