Աասիաատ

**Աասիաատ** (, նախկինում՝ ) քաղաք և նույնանուն մունիցիպալիտետի կենտրոն Արևմտյան Գրենլանդիայում։

## Աշխարհագրություն
2021 թվականի դրությամբ այն Գրենլանդիայի հինգերորդ ամենամեծ քաղաքն է՝ 2980 բնակչությամբ։

Մունիցիպալիտետը գտնվում է մի քանի կղզիների վրա՝ Դիսկո ծոցի հարավային մասում։ Այն և Կեկերտարսուակիի հետ Գրենլանդիայի հիմնական տարածքից դուրս գտնվող երկու մունիցիպալիտետներից մեկն է։ Տարածքը կազմում է մոտ 4000 կմ²։ Ընդհանուր բնակչությունը (2005 թ. հունվարի 1-ի տվյալներով)՝ 3310 մարդ։

Արշիպելագի ամենամեծ կղզին Սակկարլիուպ Նունաան է։ Այն բնակեցված չէ, սակայն ունի շինություններ զբոսաշրջիկների ընդունման համար։ Կղզու արևմտյան ծայրում գտնվում է լքված Մուներմիուտ գյուղը։

Քաղաքից հյուսիս-արևմուտք է գտնվում Աասիաատ կղզին՝ նույնանուն քաղաքով (մոտ 3100 բնակիչ)։ Կոորդինատները՝ 

Աասիաատից հյուսիս-արևելք՝ մոտ 1 ծովային մղոն (1,9 կմ) հեռավորության վրա, գտնվում է Աասիաատի օդանավակայանը։

Հյուսիս-արևելքում՝ Ասիաատից 23 կմ հեռավորության վրա, գտնվում է Ակուննաակ գյուղը (101 բնակչություն), որը նույնպես գտնվում է համանուն կղզում։

21 կմ հյուսիս-արևմուտքում է գտնվում Կիտսիսուարսուիտ գյուղը (109 բնակիչ)՝ փոքր կղզու վրա։

29 կմ արևմուտքում՝ արշիպելագի արևմտյան ծայրում, գտնվում է լքված Վեսթեր Էյլանդ գյուղը։

Աասիաատը կոչվում է նաև «Կետերի քաղաք», քանի որ այնտեղ հաճախ են երևում կետեր։

## Կլիմա
*Միջին տարեկան ջերմաստիճան՝ −4,9 °C
*Օդի հարաբերական խոնավություն՝ 81 %
*Քամու միջին արագություն՝ 3,7 մ/վ

## Պատմություն
Հնագետները ենթադրում են, որ առաջին բնակիչները տարածաշրջան են հասել մ.թ.ա. V հազարամյակում։ Ժամանակակից բնակչության նախնիները այստեղ հայտնվել են մոտ 1200 թվականին՝ որպես որսորդներ։ Գարնանը նրանք որսացել էին փոկեր, ամռանը նրանք տեղափոխվել են Նորդրե Ստրոֆյորդ՝ հետևելով եղջերուների նախիրներին և պալիբուտի խմբերին։ Աշնանը վերադարձել են ծովակատուների որսի, իսկ ձմռանը, երբ ծոցը սառչել է, որսացել են կենտեղջյուրներ և բելուգաներ։ Կառուցել են կայակներ, իսկ ձմռանը օգտագործել են շների համար նախատեսված սահնակներ։

Բնակավայրը, որը հետագայում դարձել է Աասիաատ, հիմնադրվել է 1759 թվականին Նիլս Էգեդեի՝ Գոդհոբը հիմնադրած նորվեգացի միսիոներ Հանս Էգեդեի որդու կողմից։ Սկզբում այն կոչվել է Էգեդեսմինդե գաղութ և գտնվել է ներկայիս դիրքից 125 կմ հարավ։ 1763 թվականին քաղաքը տեղափոխվել է ներկայիս վայր։ Բնակիչների մեծ մասը եղել են կետորսներ։ Նրանք ծաղիկ հիվանդություն են բերել, որը մեծ վնաս է հասցրել տեղի բնակչությանը, հատկապես 1770-ական թվականներին։ 19-րդ դարի սկզբին բնակչությունը կայունացել է և դանդաղ աճել՝ 1805 թվականի 390-ից հասնելով 1901 թվականի 1269-ի։

Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի տարիներին Աասիաատը միակ վայրն է եղել, որի հետ գերմանական օկուպացիայի տակ գտնվող Դանիան կապ է պահպանել։ Պատերազմի ընթացքում ամերիկացիները կառուցել են օդերևութաբանական կայան։

Հետզհետե աճել է ձկան որսը, որի աղելու համար կառուցվել է նոր գործարան։ 1950-ականներին կառուցվել է էլեկտրակայան և հեռուստակայան։ 1998 թվականին բացվել է օդանավակայանի նոր թռիչքուղին։ Ներկայում Աասիաատի և Կանգաատսիակի բնակչությունը միասին գերազանցում է 3000-ը, օդային հաղորդակցությունը իրականացնում է «Air Greenland»։

## Տնտեսություն և ենթակառուցվածքներ
Հիմնական զբաղմունքներն են՝ ձկնորսություն և ծովախեցգետնի որս, նավաշինություն, զբոսաշրջություն։

Զբոսաշրջիկներին առաջարկվել են են կայակով ուղևորություններ, դահուկային արշավներ, շնային սահնակներով զբոսանքներ և կետերի դիտարկում։

Կրթական համակարգը ներկայացված է 4 դպրոցներով ՝ ընդհանուր (Գամմերգարֆիկ), սեզոնային (Գու Աասիաատ), հաշմանդամների դպրոց (Ադո Լինգեպ Ատուարֆիա) և երաժշտական դպրոց (Աասիաատ երաժշտական դպրոց):

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
Официальный сайт
* Фотографии на Flickr
* Туристическая служба Аасиаата
* Сайт Аасиаата

Կատեգորիա:1759 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր
Կատեգորիա:Գրենլանդիա
Կատեգորիա:Գրենլանդիայի քաղաքներ
Կատեգորիա:Համաշխարհային ժառանգություն Դանիայում