Հայ-պաղեստինյան հարաբերություններ

**Հայ-պաղեստինյան հարաբերություններ**, երկկողմ դիվանագիտական հարաբերություններ Հայաստանի և Պաղեստինի միջև։ Հայաստանը աջակցում է Պաղեստինի պետականությանը։ Հայաստանը դիտորդ պետություն է Արաբական պետությունների լիգայի կազմում, որի լիիրավ անդամ է Պաղեստինը։ ՀՀ նախկին նախագահ Սերժ Սարգսյանն «Ալ Մայադինի» հետ հարցազրույցում հայտարարել է, որ Հայաստանը աջակցում է Պաղեստինի ժողովրդի ինքնորոշմանը։ Պաղեստինի նախագահ Մահմուդ Աբբասը նույնպես հայտարարել է, որ աջակցում է Հայաստանի ընդլայնմանը և հայերին անվանել է «Պաղեստինի մեծ դաշնակից»։ 2024 թվականի հունիսի 21-ին ՀՀ կառավարությունը ճանաչել է Պաղեստինի պետությունը։

## Հայերը Պաղեստինում
Ներկայումս Պաղեստինում ապրում է 4500 հայ։ 1948 թվականին Պաղեստինի ընդհանուր հայ բնակչությունը կազմել է 15․000։ Վերջին տասնամյակներում շատ հայեր գաղթել են հակամարտության և տնտեսական պայքարի պատճառով, և հազարավոր մարդիկ հայրենադարձվել են Խորհրդային Հայաստան կամ գաղթել են այլ երկրներ 1948 թվականի արաբա-իսրայելական պատերազմի ժամանակ։ Հայերի ներկայությունը Երուսաղեմի հայկական թաղամասում սկիզբ է առնում մ.թ. 4-րդ դարից, իսկ Երուսաղեմի հայոց պատրիարքարանը հիմնադրվել է 638 թվականից։

## Առևտուր
Վերջին տարիներին Հայաստանի և Պաղեստինի միջև առևտուրն աճել է։ Պաղեստինից Հայաստան արտահանումը ներառում է փաթեթավորված դեղամիջոցներ, իսկ Հայաստանից Պաղեստին արտահանումը՝ մրգահյութ և շոկոլադ։

## 2010-ականներ
2011 թվականի հունիսի 20-ին Ֆաթհի ներկայացուցիչ Նաբիլ Շաաթը հանդիպել է արտգործնախարար Էդվարդ Նալբանդյանի հետ՝ Պաղեստինի կողմից ՄԱԿ-ին անդամակցելու առաջիկա դիմումի հարցում Հայաստանի աջակցությունը ստանալու համար։ Հետագայում Շաաթը հայտարարել է, որ մի շարք երկրներից իրեն տեղեկացրել են, որ նրանք հաջորդ շաբաթներին կճանաչեն Պաղեստինը, և որ նա ակնկալում է, որ Հայաստանը կլինի դրանցից առաջինը։ Սակայն Հայաստանի կառավարությունը որևէ հայտարարություն չի արել հանդիպման վերաբերյալ։ Պաղեստինում ստեղծված իրավիճակը Հայաստանի կառավարության կողմից դիտարկվել է որպես Լեռնային Ղարաբաղի հակամարտության նման, և որ Հայաստանի կողմից Պաղեստինի պետության ցանկացած ճանաչում նախադեպ կստեղծի այդ տարածաշրջանում ինքնորոշման իրավունքի համար։ Նմանատիպ իրավիճակների վերաբերյալ նախագահ Սերժ Սարգսյանն ավելի վաղ հայտարարել է. «Լեռնային Ղարաբաղի հակամարտություն ունենալով՝ Հայաստանը չի կարող ճանաչել նույն իրավիճակում գտնվող մեկ այլ կազմավորում, քանի դեռ չի ճանաչել Լեռնային Ղարաբաղի Հանրապետությունը»։

## 2020-ականներ
2020 թվականի հունվարին ՀՀ նախագահ Արմեն Սարգսյանն այցելել է Բեթղեհեմ և հանդիպել Պաղեստինի նախագահ Մահմուդ Աբբասի հետ։

2021 թվականի նոյեմբերին Հայաստանի արտաքին գործերի նախարար Արարատ Միրզոյանը Փարիզում հանդիպել է իր պաղեստինցի գործընկերոջ հետ։

2023 թվականի հոկտեմբերի 27-ին Հայաստանը եղել է 121 երկրներից մեկն, որը քվեարկել է Գլխավոր ասամբլեայի բանաձևի օգտին, որը կոչ է արել անհապաղ դադարեցնել Գազայի պատերազմը։

2024 թվականի հունիսի 21-ին Հայաստանի կառավարությունը ճանաչել է Պաղեստինի պետությունը՝ համաձայն վերը նշվածի և միջազգային իրավունքի, հավասարության, ինքնիշխանության և ժողովուրդների խաղաղ համակեցության նկատմամբ իրենց նվիրվածության։

2024 թվականի սեպտեմբերի 27-ին, Նյու Յորքում ՄԱԿ-ի Գլխավոր ասամբլեայի բարձր մակարդակի նստաշրջանի շրջանակներում, Պաղեստինի պետության վարչապետ Մոհամմադ Մուստաֆան և Հայաստանի արտաքին գործերի նախարար Արարատ Միրզոյանը ստորագրել են համատեղ հայտարարություն երկու երկրների միջև դիվանագիտական հարաբերություններ հաստատելու վերաբերյալ։

## Տես նաև
* Հայ-իսրայելական հարաբերություններ
* Հայաստանի արտաքին քաղաքականություն

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Հայաստանի արտաքին հարաբերություններ
Կատեգորիա:Հայաստանի երկկողմ հարաբերություններ