Նատուրոպաթիա

մինի|Սեբաստիան Քնեյփ` նատուրոպաթիայի ներկայացուցիչ, որը բուժում էր ջրային պրոցեդուրաներով
**Նատուրոպաթիա** (  - «բնություն» +  «տանջանք; ցավ; հիվանդություն»), ալտերնատիվ բժշկության տարատեսակ, որը հիմադրվել է վիտալիզմ հավատքում՝ ըստ որի օրգանիզմում կատարվող բոլոր գործընթացները բացատրելի են գիտական տեսանկյունից և կառավարվում են հատուկ բնական ուժով, «կյանքի ուժով»։ Հիվանդությունների բուժման և կանխարգելման եղանակները հիմնված են բնական եղանակների և նյութերի օգտագործման վրա։

Նատուրոպաթիան դասական բժշկության մեջ դիտարկվում է որպես ոչ էֆեկտիվ և վնասակար։ Հետազոտությունների արդյունքում հաստատվել է, որ նատուրոպաթիայում օգտագործվող միջոցները ոչ միշտ են ավելի անվտանգ կամ արդյունավետ։ ԱՄՆ-ի ազգային ոչ ավանդական բժշկության կենտրոնի հետազոտությունների արդյունքում հաստատվել է, որ մի շարք ոչ ավանդական բժշկության եղանակները (դիտել ներքևում) և բազում սննդային հավելումները չունեն ոչ մի բուժական ազդեցություն։

մինի|Առողջացում Քնեյփի մեթոդով 19-րդ դարում

## Նատուրոպաթիայի ուղղություններ և մեթոդներ
մինի|Ըստ Քնեյփի առողջացման ժամանակակից սարքավորում։
Նատուրոպաթիան հիմնված է այն հավատքի վրա, որ օրգանիզմը կարող է ինքն իրեն «կյանքի ուժով» վերականգնել, որն ուղղորդում է օրգանիզմի ներքին գործողությունները։ Նատուրոպաթները ձգտում են կանխարգելել հիվանդությունները՝ սթրեսի նվազեցմամբ, սննդակարգի փոփոխությամբ՝ հաճախակի հերքելով դասական բժշկության մեթոդները։ Նատուրոպատները արտահայտվում են վիրաբուժության և հասարակ դեղերի դեմ։ Նատուրոպաթների բուժումն ու ախտորոշման մեթոդները հիմնված են այլընտրանտային բուժական մեթոդների, ինչպես նաև «բնական» մեթոդների հիման վրա, որոնք, ինչպես պնդում են նատուրոպաթները, նպաստում են օրգանիզմի վերականգնմանը։

* Արոմաթերապիա՝ հոտավետ նյութերով բուժում
* Աերոֆիտոթերապիա՝ բուժական բույսերի եթերային յուղերով բուժում
* Ապիթերապիա՝ մեղվաբուծության մթերքներով բուժում
* Աերոինոթերապիա՝ բացասական իոններով բուժում
* Ասեղնաբուժություն՝ բուժում ՝ մարմնի մեջ բարակ ասեղներ տեղադրելով
* Արևաբուժություն՝ բուժում օգտագործելով արևը
* Բուսաբուժություն՝ բուժում բույսերով
* Բուժական ծոմապահություն՝ սննդից, երբեմն նաև ջրից կամավոր հրաժարում
* Գինեբուժություն՝ գինով բուժում
* Ծառաբուժություն՝ բուժում «ծառերի հետ շփման» միջոցով
* Ծաղկաբուժություն՝ ծաղիկներով բուժում
* Ծովաբուժություն՝ բուժում ծովային ջրիմուռներով, աղերով, ցեխով
* Հալոթերապիա՝ հատուկ միկրոկլիմա ունեցող խցիկում նատրիումի քլորիդի աերոզոլով բուժում
* Հոմեոպաթիա՝ այլընտրանքային բժշկության տեսակ է, որը ներառում է խիստ նոսրացված դեղերի օգտագործումը
* Ջրաբուժություն՝ բուժում ջրի արտաքին օգտագործմամբ
* Սնկաբուժություն՝ բուժում սնկերով
* Տզրուկաբուժություն՝ բուժում տզրուկների օգտագործմամբ
* Քարաբուժություն՝ քարերով և հանքանյութերով բուժում

Նատուրոպաթին դիմելիս խորհրդատվությունը սկսվում է հիվանդի հետ երկարատև զրույցից՝ շեշտը դնելով կենսակերպի, բժշկական պատմության, հուզական վիճակի և ֆիզիկական առանձնահատկությունների, ինչպես նաև ֆիզիկալ հետազոտության վրա։

Շատ նատուրոպաթներ հանդես են գալիս որպես առաջնային բժշկական օղակի ներկայացուցիչներ, և նրանցից ոմանք կարող են դեղորայք նշանակել, կատարել աննշան վիրահատություններ և սահմանել բժշկական մոտեցումներ, ինչպիսիք են դիետան և կենսակերպի խորհրդատվությունը։ Ավանդական նատուրոպաթները զբաղվում են բացառապես կենսակերպի փոփոխություններով։

Նատուրոպաթները սովորաբար խորհուրդ չեն տալիս պատվաստանյութերի և հակաբիոտիկների օգտագործումը։

## Բնական բժշկության կիրառումը այլ երկրներում
Բնական բժշկության կիրառումը որոշ երկրներում

ԱՄՆ-ում, Գերմանիայում և Անգլիայում օգտագործվում են ինչպես ընդհանուր, այնպես էլ սպեցիֆիկ բուժման մեթոդներ։

* ԱՄՆ-ում կան հինգ հավատարմագրված նատուրոպաթիկ դպրոցներ՝ Չիկագոյի Առողջապահական գիտությունների համալսարան, Կոնեկտիկուտի Բրիջպորտի համալսարան, Ֆենիքսի Հարավարևմտյան նատուրոպաթիկ բժշկության քոլեջ (Արիզոնա), Պորտլենդի Բնական բժշկության ազգային քոլեջ (Օրեգոն), Սիեթլի Բաստիրի համալսարան (Վաշինգտոն) և ավելի քան 1000 բժիշկ-նաթուրոպաթներ։ ԱՄՆ-ում նատուրոպաթիայի հայտնի ներկայացուցիչներն են Էլնել Ուոլակը, Փիթեր Դ'Ադամոն, Փոլ Բրեգը, Հերբերտ Մ. Շելթոնը։ Հիմնական ուղղությունները կարելի է բաժանել երեք խմբի՝ 
** Ասեղնաբուժություն, այուրվեդա, չինական ավանդական բժշկություն, հոմեոպաթիա, ամերիկյան հնդկացիների բժշկություն։
** Դիետիկ և բուսական միջոցներ (սննդային հավելումներ, բուժական ծոմապահություն, բուսաբուժություն, մակրոբիոտիկա, բուսակերություն)։
** Կենսաբանական հակադարձ կապ, հիպնոս, վիզուալիզացիայի մեթոդներ, կիրլիանական լուսանկարչություն, մեդիտացիաներ, պլացեբոյի էֆեկտ, չինական հիմնաստիկա և ցիգուն-թերապիա։
* Գերմանիայում օգտագործվում են ավանդական մեթոդներ ՝ ասեղնաբուժություն, հոմեոպաթիա, աղիների մաքրում, դիետա և բուժական ծոմապահություն, մանուալ թերապիա, հոգեբանական մեթոդներ (հոգեվերլուծություն, բուժական հիպնոս)։ Նատուրոպաթիայի հայտնի մասնագետը Ռուդիգեր Դալկեն է։ Նատուրոպաթիայի հայտնի կողմնակից էր Էմանուել Ֆելկեն, որի բուժման մեթոդները (Ֆելկեկուր) կիրառվում են Գերմանիայի որոշ հանգստավայրերում։
* Անգլիայում զբաղվում են ասեղնաբուժությամբ, քիրոպրակտիկայով, հիլերիզմով, բուսաբուժությամբ, հոմեոպաթիայով, բուժական մերսմամբ, հիպնոթերապիայով, օստեոպաթիայով։
* Ռուսաստանում օգտագործվում են նատուրոպաթիայի ավանդական մեթոդներ՝ հոմեոպաթիա, սկիպիդար լոգանքներ, ասեղնաբուժություն, տզրուկաբուժություն և այլն։ Հայտնի բնաբան են Ա. Ս. Զալմանովը, Գ. Ս. Շատալովան։ Ստեղծվել է բնական բժշկության ընկերություն, որը ղեկավարում է պրոֆեսոր Վ. Ա. Կուրաշվիլին։

Ռուսաստանում օգտագործվում են նատուրոպաթիայի ավանդական մեթոդներ՝ հոմեոպաթիա, տորպենտինային լոգանքներ, ասեղնաբուժություն, տզրուկաբուժություն և այլն։ Հայտնի բնաբան են Ա. Ս. Զալմանովը, Գ. Ս. Շատալովան։ Ստեղծվել է բնական բժշկության ընկերություն, որը ղեկավարում է պրոֆեսոր Վ. Ա. Կուրաշվիլին։

## Պատմություն
Նատուրոպաթիա տերմինը ներմուծել են Բենեդիկտ Լուստը և Ֆոսթերը, որոնք 20-րդ դարի սկզբին համապատասխանաբար Նյու Յորքում և Այդահոյում հիմնել են նատուրոպաթիկ բժշկության դպրոցներ։ Մեկ այլ աղբյուրի համաձայն դա արել է Ջոն Շելը 1895 թվականին։ Նատուրոպաթիայի հիմնադիրներից մեկը Սեբաստիան Քնեյփն էր (Գերմանիա)։

## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն
* 

Կատեգորիա:Ամառային երիտասարդական վիքիճամբարի հոդվածներ
Կատեգորիա:Այլընտրանքային բժշկություն
Կատեգորիա:Առողջ ապրելակերպ
Կատեգորիա:Առողջություն
Կատեգորիա:Բժշկական մասնագիտություններ
Կատեգորիա:Բժշկության պատմություն
Կատեգորիա:Բժշկություն
Կատեգորիա:Բնության փիլիսոփայություն
Կատեգորիա:Բուժում
Կատեգորիա:Թերապիա
Կատեգորիա:Կեղծ գիտություն
Կատեգորիա:Նյու Էյջ