1967 թվականի ստեռլինգի արժեզրկում

**1967 թվականի ստեռլինգի արժեզրկում** (կամ **1967 թվականի ստեռլինգի ճգնաժամ**), տեղի է ունեցել 1967 թվականի նոյեմբերի 18-ին, երբ ստեռլինգի փոխարժեքը ֆունտի դիմաց 2.80 դոլարից իջել է մինչև 2.40 դոլար։ Սա վերջ դրեց արտարժույթային երկարատև ճգնաժամին, որը սկսվել էր 1964 թվականին՝ 1964 թվականի համընդհանուր ընտրություններում Լեյբորիստական կուսակցության ընտրվելուց հետո, սակայն իր արմատներն ուներ նախորդ Պահպանողական կառավարության վճարային հաշվեկշռի ճգնաժամերում։

## Պատմական ակնարկ
Հենց որ Հարոլդ Վիլսոնի նորընտիր Լեյբորիստական կառավարությունը, 1964 թվականի համընդհանուր ընտրություններում հաղթելուց և Պահպանողականների «կանգ առ-գնա» տնտեսական քաղաքականությանը վերջ տալու խոստումից հետո, իշխանության եկավ, ստեռլինգը ճնշման տակ հայտնվեց։ Շուկան մտավախություն ուներ, որ Լեյբորիստները կարժեզրկեն արժույթը՝ ավելի ազատ դրամավարկային քաղաքականություն իրականացնելու և տնտեսական աճին նպաստելու համար։ Իշխանության անցնելուց անմիջապես հետո նրանք կառավարությանը տեղեկացրին, որ իրենք ժառանգել են Բրիտանիայի արտաքին առևտրային հաշվեկշռում առկա բացառիկ մեծ՝ 800 միլիոն ֆունտ ստեռլինգի դեֆիցիտ։ Սա մասամբ պայմանավորված էր 1964 թվականի ընտրություններին ընդառաջ նախորդ (Պահպանողական) կառավարության էքսպանսիոնիստական հարկաբյուջետային քաղաքականությամբ։ Վիլսոնն իր ինքնակենսագրության մեջ գրել է, որ իր կառավարության գործունեության վրա «գերիշխում էր վճարային հաշվեկշռի ժառանգած խնդիրը, որը պաշտոնը ստանձնելու պահին ճգնաժամային էր»։ Առևտրային տվյալների հրապարակումից անմիջապես հետո ստեռլինգը հայտնվեց ուժեղացված ճնշման տակ։ Շատ տնտեսագետներ պաշտպանում էին ստեռլինգի արժեզրկումը որպես պատասխան միջոց, սակայն Վիլսոնը դիմադրեց։ Դա մասամբ պայմանավորված էր այն մտահոգությամբ, որ Լեյբորիստները, որոնք նախկինում արդեն արժեզրկել էին ստեռլինգը 1949 թվականին, կստանային «արժեզրկման կուսակցություն» պիտակը։ Վիլսոնը նաև կարծում էր, որ արժեզրկումը անհամաչափ վնաս կհասցներ ցածր եկամուտ ունեցող և խնայողություններ կուտակած բրիտանացիներին և ստեռլինգի գոտու Ազգերի համագործակցության ավելի աղքատ երկրներին։ Փոխարենը, կառավարությունը, խնդիրը լուծելու համար ընտրեց ներմուծումների վրա ժամանակավոր հավելավճար սահմանելու և մի շարք դեֆլյացիոն միջոցներ ձեռնարկելու ուղին։ Այս միջոցառումներն ուղղված էին պահանջարկի և, հետևաբար, ներմուծման հոսքի կրճատմանը։ 1967 թվականի երկրորդ կեսին փորձ արվեց կանխել տնտեսական անկման չափազանց խորացումը՝ մեղմացնելով վարկավորման պայմանները։ Սա խթանեց սպառողական երկարատև օգտագործման ապրանքների ծախսերը և իր հերթին կանխեց գործազրկության աճը։

1964-ից 1967 թվականներին ստեռլինգի՝ 2.80 դոլար արժեքը հիմնականում պահպանվել է միջազգային օգնության շնորհիվ։ Սա հնարավոր էր դարձել կենտրոնական բանկերի, Արժույթի միջազգային հիմնադրամի կողմից տրամադրված վարկային գծերի և Նյու Յորքի Դաշնային պահուստային բանկի հետ ֆինանսական փոխանակման ցանցի շնորհիվ։ Այս մեխանիզմները թույլ տվեցին Անգլիայի բանկին միջամտել արտարժույթի շուկայում։ Այնուամենայնիվ, Միացյալ Թագավորության հիմնարար տնտեսական իրավիճակի բարելավումների բացակայության պայմաններում, արժեզրկումը հետաձգելը միայն հանգեցրեց Անգլիայի բանկի դոլարային պահուստների կրճատմանը։

## Հետևանքներ
Ըստ Քեթրին Շենկի՝ 1967 թվականի արժեզրկումը դարձավ «Լեյբորիստական կուսակցության՝ ստեռլինգի միջազգային դերի կրճատումն արդյունավետորեն հաղթահարելու անկարողության խորհրդանիշ»։ Արժեզրկումից հետո Արժույթի միջազգային հիմնադրամը (ԱՄՀ) պատվիրակություն ուղարկեց Լոնդոն և 1967 թվականի նոյեմբերի 29-ին Մեծ Բրիտանիային առաջարկեց 1.4 միլիարդ ֆունտ ստեռլինգի վարկ։

Թեև 1949 թվականի արժեզրկումը օգնեց բրիտանական տնտեսությանը, 1967 թվականի արժեզրկումը չբարելավեց Միացյալ Թագավորության տնտեսական դիրքը։ Արժեզրկումը նաև չկարողացավ բարելավել Անգլիայի բանկի պահուստային վիճակը։ Շուկաների նկատմամբ արժեզրկումից հետո իրականությունից ավելի ուժեղ երևալու համար Անգլիայի բանկը սկսեց մանիպուլյացիայի ենթարկել կամ «շքեղացնել» իր պահուստային տվյալները։

## Նշումներ


## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Դրամական միավորներ