Ջոն Սմիթ (քահանա)

**Ջոն Սմիթ** (), անգլիացի անգլիկան, բապտիստ մենոնիտ և հավատքի ազատության իրավունքի ջատագով։ Մենոնիտները կրոնի մեջ արմատական բարեփոխումների կողմնակից էին։

## Վաղ կյանք
Ենթադրվում է, որ Սմիթը եղել է Նոթինգհեմշիր նահանգի Սթուրթոն-լե-Սթիլ քաղաքի բնակիչ Ջոն Սմիթի որդին։ Նախնական կրթությունը ստացել է հենց իր բնակավայրում, ամենայն հավանականությամբ, Սթարթոնի քահանա Ռև Քուիփի մոտ, թեև առաջարկ է ստացել նաև Գեյնսբորոյի գիմնազիայի դպրոց գնալու համար: Այնուհետև հաճախել է Քեմբրիջի Քրիսթս քոլեջը, որտեղ 1594 թվականին դարձել է քոլեջի խորհրդի անդամ։ Սմիթը 1594 թվականին Անգլիայում ձեռնադրվել է որպես անգլիկան քահանա։ 

## Քահանայական գործունեություն
1600-1602 թվականներին նա իր գաղափարախոսությունն է տարածել Լինքոլն քաղաքում։ Ծխատեր քահանայի օգնական եղած ժամանակ նա փոքր-ինչ պուրիտանական հայացքներ է ունեցել և ընդունել է աղոթքի տեսակները, ինչպես նաև եկեղեցում երգեցողությունը և գործիքային երաժշտությունը: Նա մտահոգված է եղել ողջ ծխական համայնքում Անգլիայի եկեղեցու ծիսակատարություններից հրաժարվողների ունեցած ազդեցությամբ։ Ինչպես նաև գրել է Միացյալ Թագավորության միապետության մասին՝ պաշտպանելով եկեղեցին կառավարելու և եկեղեցական վերակացուներ նշանակելու գաղափարը։

1607 թվականին նա դադարել է աջակցել Անգլիայի եկեղեցուն և մեկնել է Հոլանդիա, որտեղ նա, Թոմաս Հելվիսը և նրա փոքրիկ միաբանությունը սկսել են եռանդով ուսումնասիրել Աստվածաշունչը։ Ապա կարճ ժամանակով վերադարձել է Անգլիա։ Սկզբում նրա կապն անգլիկան սկզբունքների հետ ամուր է եղել։ Ժամանակի ընթացքում նրա հայացքները փոխվել են։ Սմիթի կրթությունը Քեմբրիջում ներառել է «տրիվիումը» (յոթ ազատ ​​արվեստներից ներառում է քերականություն, տրամաբանություն և հռետորաբանություն) և «քվադրիվիումը» (ներառում է թվաբանություն, երկրաչափություն, երաժշտություն և աստղագիտություն առարկաները), որոնց ուշադրության կենտրոնում արիստոտելյան տրամաբանությունն ու մետաֆիզիկան էին: Սմիթի եկեղեցական գաղափարները զարգացել են՝ պայմանավորված նրա՝ աստվածաշնչյան ճշմարտացիությունը բազմաթիվ տրամաբանական սիլլոգիզմների մեջ կիրառելով:

Հոլանդիայում Սմիթն իմացել է անաբապտիստական ​​աստվածաբանության մասին և պահպանել դրա սկզբունքները։

1608 թվականին նա հրատարակել է «Եկեղեցիների տարբերությունները» աշխատությունը, որտեղ բացատրել է աստվածաշնչյան եկեղեցու առանձնահատկությունները։

Նախ՝ Սմիթը պնդել է, որ ճշմարիտ պաշտամունքը սրտից է գալիս, և որ երկրպագելիս Աստվածաշնչից բացի այլ գրքեր չպետք է կարդալ։ Աղոթելու, եկեղեցում երգելու և քարոզելու ցանկությունը միայն ինքնաբուխ պետք է լինի։ Նա երկրպագության ժամանակ երբևէ Աստվածաշնչի թարգմանություն չի կարդացել․ նախընտրել է միայն բնօրինակը։ 

Երկրորդ, Սմիթը պնդել է, որ եկեղեցին կարող է ունենալ մի քանի հովիվ կամ սարկավագ:

Երրորդ, եկեղեցուն ֆինանսապես պետք է աջակցեն միայն հետևորդները, այլ ոչ թե կառավարությունը, քանի որ այդ դեպքում եկեղեցու վրա վերահսկողություն կլինի։

1609 թվականին Սմիթը և Թոմաս Հելվիսը Հոլանդիայում գտնվող միաբանության հետ սկսել են քարոզել հավատացյալների ուշ տարիքում մկրտության գաղափարը (այդպիսով մերժելով մանկական մկրտությունը)։ Նրանք համախմբվել են՝ ստեղծելով ամենավաղ բապտիստական եկեղեցիներից մեկը: Նա լիովին համոզված է եղել, որ ազատ եկեղեցու համար հիմք են հանդիսանում հավատացյալների՝ հասուն տարիքում մկրտությունը և իրենց կամքով եկեղեցի այցելող ուխտավորները։

Մանուկ հասակում մկրտված լինելով, ինչպես Արմատական Ռեֆորմացիայի Անաբապտիստներն էին, նրանք եկել են այն համոզման, որ պետք է նորից մկրտվեն: Քանի որ չկար այլ քահանա, որը կկատարեր մկրտությունը, 1609 թվականին Սմիթը մկրտել է ինքն իրեն (այդ պատճառով էլ նրան անվանում էին «Սե-մկրտիչ»,  բառից՝ «ինքն իրեն»)։ Հետո Թոմաս Հելվիսի հետ միասին օծել են եկեղեցին։

Ջոն Քլիֆորդը, ինչպես նշված է Մկրտության ընդհանուր ամսագրում (Լոնդոն, հուլիս 1879, հատ. 81), արձանագրել է․ «1606 թվականի մարտի 24-ին... այս կեսգիշերին երեց Ջոն Մորտոնը Դոն գետում մկրտեց Ջոն Սմիթին՝ Գեյնսբորոի ծխական քահանային: Այնքան մութ էր, որ մենք ստիպված էինք ջահ վերցնել: Երեց Բրյուսթերն աղոթում էր, պարոն Սմիթը սրտաբաց խոստովանություն էր անում՝ իր թաց հագուստով, բայց չէր մրսում: Մոտ երկու մղոն քայլեցինք։ Մեր բոլոր ընկերները մեզ հետ էին: Օրհնվի Սուրբ Երրորդությունը»։ Ավելի ուշ պարզվել է, որ այս պատմությունը կեղծ է եղել՝ կապված Քրոուլում բապտիստական եկեղեցու վերակառուցման հետ։ Եկեղեցին (այժմ չի գործում) դեռևս 1599 թվականին հիմնված լինելու մասին կեղծ գրությամբ հուշատախտակ է կրում։ 

Ուիթլին առաջարկել է, որ Սմիթը կարող է հորինած լինել այնպիսի հայտնի աստվածաբանական տերմիններ, ինչպիսին է *Պեդոբապտիստը* (մանուկների մկրտություն)։

1610 թվականի փետրվարին Սմիթը և եկեղեցու այլ հետևորդներ նամակ են գրել Վատերլանդում գտնվող մենոնիտ համայնքին՝ նրանց շարժմանը միանալու համար։ Սա պատճառ է դարձել, որ Թոմաս Հելվիսը հեռացնի նրան եկեղեցուց: Սմիթը և եկեղեցու քահանաների մի մասը միացել են մենոնիտ եկեղեցուն, մինչդեռ Հելվիսը և եկեղեցու անդամների մյուս մասը վերադարձել են Անգլիա՝ 1612 թվականին այնտեղ հիմնելու առաջին մշտական բապտիստական եկեղեցին: Այն եկեղեցիները, որոնց հիմնադիրներից էր համարվում Հելվիսը, գլխավոր բապտիստական համոզմունքով են առաջնորդվել: Մկրտիչ և պատմաբան Թոմ Ջ. Նեթլսն ասել է, որ Հելվիսը և նրա խումբը «վաստակել են իրենց *Գլխավոր բապտիստներ* անունը», քանի որ նրանք «պնդում էին, որ Քրիստոսը մահացել է բոլորի համար՝ այլ ոչ միայն ընտրյալների»։ Այս արարքը մեկ քայլով հեռացնում է կալվինիստական պարտավորություններից։

## Մահ
1612 թվականի օգոստոսի 28-ին Սմիթը մահացել է դիզենտերիայից Ամստերդամում։

## Տես նաև
* Բապտիստական եկեղեցի
* Անաբապտիզմ
* Անգլիկան եկեղեցի
* Պուրիտանություն

## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն
* Hathi Trust. In two volumes.
*
*
*
*

Կատեգորիա:1550-ականների ծնունդներ
Կատեգորիա:Անգլիացի քահանաներ