Նացիստական ողջույն

**Նացիստկան ողջույն, հիտլերական ողջույն, կուսակցական ողջույն** (), Երրորդ Ռայխում կայանում էր աջ ձեռքը բարձրացնելով՝ ափը բացելով 45 աստիճան, (բարձրաստիճանները՝ կիսաթեքված, շարքայինները կամ ավելի բարձր կոչումներ ունեցող մարդկանց մոտ՝ ամբողջովին ձգված, և բացականչելով  (, սովորաբար փոխառվում է որպես «Հայլ Հիտլեր»)։ Անձամբ ֆյուրերին ուղղված ողջույնը պարզապես  էր կամ : Համարվում էր Հիտլերի պաշտամունքի մի մասը։ Ընդունված էր պետական հաստատություններում, Նացիոնալ-սոցիալիստական գերմանական բանվորական կուսակցությունում, ԷՍԷՍ-ում, բայց լայնորեն օգտագործվում էր նաև ոչ պաշտոնական վայրերում։

Heil Hitler! արտահայտությունը լայնորեն կիրառվել է նաև նամակագրություններում՝ սովորաբար նամակների, հայտարարությունների, հրամանների վերջում։

## Պատմություն
մինի|աջից|Նացիստական առաջնորդների խումբը. Գերտրուդա Շոլց-Կլինկ, Հենրիխ Հիմմլեր, Ռուդոլֆ Հեսս, Բալդուր ֆոն Շիրախ, Արթուր Աքսման
Նացիստական ողջույնը հաճախ շփոթում են «հռոմեական ողջույնի»՝ իտալացի ֆաշիստների ողջույնի ժեստի հետ, որը ավելի ուշ փոխառվեց նացիոնալ-սոցիալիստների կողմից։ Սակայն հռոմեական ողջույնում ձեռքը ժեստը սկսվում է սրտից, ի տարբերություն նացիստականի, որը միանգամից բարձրանում է վերև՝ անկախ ձեռքի դիրքից։

մինի|աջ|Հիտլերը ողջունում է երթի մեջ գտնվող զինվորականներին
Համաձայն նացիստական գաղափարախոսների՝ ձեռքի բարձրացումն ու Heil! վանկարկումը ընդունված է եղել հին գերմանացիների մոտ թագավոր ընտրելիս. ժեստը ներկայացվում էր նիզակի բարձրացումով։ Որպես պաշտոնական անվանում՝ հաճախ օգտագործվում է «գերմանական ողջույն» տերմինը։

1944 թվականի հուլիիս 23-ին՝ հեղաշրջման փորձից, որին մասնակցել էին բազմաթիվ զինվորականներ, երեք օր անց, նացիստական ողջույնը պարտադիր դարձավ Վերմախտում։ Դրանից առաջ այն կատարվում էր կամավորական կերպով, և զինվորականների մեծամասնությունն օգտագործում էր ստանդարտ զինվորական ողջույնը։ Հիտլերական ողջույնը նրանք օգտագործում էին միայն այն դեպքում, երբ նախ և առաջ այդպիսի ողջույն ստանում էին կուսակցականներից կամ էսէսականներից։

## Զիգ Հայլ
Զիգ Հայլ (, «Կեցցե հաղթանակը» կամ «Հաղթանակ փառքին»), մեկ այլ տարածված կարգախոս, որը վանկարկում էին նացիստական ողջույնի հետ միաժամանակ (հատկապես զանգվածային հավաքներին)։ Պաշտոնական ողջույնի կարգավիճակ չունի։ Ադոլֆ Հիտլերը և կուսակցության մնացյալ առաջնորդները այս արտահայտությունն առավել հաճախ օգտագործում էին իրենց ելույթների վերջում, երեք անգամ. «Զիգ...Հայլ! Զիգ...Հայլ! Զիգ...Հայլ!», որի մասին տեղեկացնում են «Կամքի տրիումֆը» և մնացած փաստագրական աղբյուրները։

Կարգախոսը հղացել է Ռուդոլֆ Հեսսը.ՆՍԳԲԿ-ի՝ Նյուրնբերգ այցելություններից մեկի ժամանակ Հիտլերի մոտ կանգնած և նրա ելույթից ոգեշնչված Հեսսը սկսում է վանկարկել «Զիգ Հայլ!», որը միանգամից կրկնվում է ֆյուրերին լսող բազմաքանակ ամբոխի կողմից։
[մինի|աջից|[Ավգուստ Լանդմեսեր|Ավգուստ Լանդմեսսերը, ով ձեռքը չի բարցրացրել նացիստական ողջույնի ժամանակ]]

## Նացիստական ողջույնից հրաժարվողների հալածանք
Նացիստները պահանջում էին Գերմանիայի բնակիչներից կատարել նացիստական ողջույնը։ Բայց, Եհովայի վկաների կարծիքով, «Heil Hitler!»-ի արտասանումը նշանակում էր համոզմունք ներկայացնել այն բանում, որ փրկությունը պիտի գար Հիտլերից, որն ուղղակիորեն հակասում է Եհովայի վկաների հավատքին, ըստ որի, միակ Փրկիչը, ուղարկած Եհովայից, համարվում է Հիսուս Քրիստոսը (Ղուկաս 24:8; 1, Հովհաննես 4:14)։

Այդ պատճառով, Եվհովայի վկաները հրաժարվել են կատարել նացիստական ողջույնը։ Քրիստին Քինգը և այլ պատմաբաններ նշում են, որ Եհովայի վկաներին հրաժարվելու համար բանատարկել են, իսկ նրանց երեխաներին վռնդել դպրոցից և բաժանել  ընտանիքներից։

## Երկրորդ աշխարահամարտից հետո
Երկրորդ համաշխարհային պատերազմից հետո որոշ երկրներում նացիստական ողջույնները և Heil Hitler!, Sieg Heil! վանկարկումներն օրենսդրորեն արգելվեցին։ Գերմանիայում, համաձայն Քրեական օրենսգրքի § 86а կետի, այդ ողջույնի օգտագործումը պատժելի է, համանման օրենք գործում է նաև Ավստրիայում։ ՌԴ-ում քննարկվում է ուժի մեջ մտցնել տվյալ ողջույնները կամ նմանատիպ բաներ կատարողներին տուգանքների ենթարկելու օրենքը։

Նացիստական ողջույնները օգտագործվում են նեոնացիստների կողմից՝ պատմական կամ ձևափոխված տարբերակով։ Օրինակ՝ Heil Hitler-ի փոխարեն բազմաթիվ ծայրահեղականներ օգտագործում են hh տառային համակցությունը կամ 14/88 թիվը։

2015 թվականին բրիտանական The Sun-ը իր կայքում հրապարակեց մի դեղահաբ, որը թվագրվում էր 1933 կամ 1934 թվականով։ Դրա վրա պատկերված էր Մեծ Բրիտանիայի ապագա թագուհի Ելիզավետա II-ը (յոթ տարեկան) իր մոր՝ Ելիզավետա Բոուզ-Լայոնի հետ։ Նա ողջունում է օպերատորին՝ բարձրացնելով աջ ձեռքը։ The Sun-ը նշում է, որ ապագա թագուհին օգտագործել է նացիստական ողջույնը։

## Ծանոթագրություններ

## Աղբյուրներ
* Allert, Tilman: The Hitler Salute: On the Meaning of a Gesture
* Boime, Albert: Art in an age of Bonapartism, 1800-1815
* Evans, Richard J.: The Rize of Nazism
* Kershaw, Ian: 1936-45 - Nemesis
* Kershaw, Ian: The "Hitler myth": image and reality in the Third Reich
* Winkler, Martin M.: The Roman Salute: Cinema, History, Ideology

Կատեգորիա:Ադոլֆ Հիտլեր
Կատեգորիա:Ժեստեր
Կատեգորիա:Նացիստական Գերմանիայի խորհրդանիշեր
Կատեգորիա:Նացիստական քարոզչություն
Կատեգորիա:Նեոնացիզմ
Կատեգորիա:Ողջույն