open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Մարիամ Աստվածածնի տաճար (Յոհանեսբուրգ)

**Մարիամ Աստվածածնի տաճար (Յոհանեսբուրգ)** (), անգլիկան եկեղեցու Յոհաննեսբուրգի թեմի առաջնորդանիստ տաճարը ՀԱՀ-ում։ Տաճարը գտնվում է Յոհանեսբուրգում, ճարտարապետության հուշարձան է։

## Պատմություն
Տաճարի կառուցման գաղափարն առաջ է քաշվել Յոհանեսբուրգի անգլիկան եպիսկոպոս Ջոն Դարրագի կողմից։ Շենքի նախագծի վրա աշխատել են այնպիսի ճարտարապետներ, ինչպիսիք են Սըր Հերբերտ Բեյքերը և Ֆրենկ Ֆլեմինգը։ 1921 թվականին կառուցվել է մատուռ, իսկ 1926 թվականի մայիսի 13-ին սկսվել է տաճարի հիմնական մասի շինարարությունը։ Տաճարի կառուցումն ավարտվել է, և այն օծվել է Սուրբ Միքայելի ւ բոլոր հրեշտակների տոնին՝ 1929 թվականի սեպտեմբերի 27-ին։ 1950-ական թվականներին Կույս Մարիամի տաճարը Յոհանեսբուրգի կենտրոնում գտնվող այն քիչ թվով եկեղեցիներից մեկն էր, որտեղ չէին գործում ռասայական սեգրեգացիայի օրենքները։ 1975 թվականին Դեսմոնդ Տուտուն դարձել է այդ տաճարի առաջին սևամորթ դեկանը։ 1993 թվականի ապրիլին հարավաֆրիկյան քաղաքական գործիչ և ապարտհեյդ ռեժիմի դեմ պայքարող Օլիվեր Տամբոյի մարմինը գտնվում էր տաճարում Բենոնիում թաղվելուց առաջ։

## Նկարագրություն
Տաճարը կառուցվել է ռոմանական ոճով, բաժանված է երեք մասի՝ Սուրբ Հովհաննես Ոսկեբերանի կցաշենք, «Բոլոր հոգիների» մատուռ՝ ի հիշատակ Առաջին աշխարհամարտում զոհված հարավաֆրիկացիների և Սուրբ Հոգու մատուռ։ Տաճարի ինտերիերում գերակշռում են սպիտակ գաջած սյուները և կամարները, փայլուն մանրահատակով պատված հատակը, վիտրաժները և պարզ փայտե նստարանները։

## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն
* Walshe, Peter (1983). Church versus state in South Africa : the case of the Christian Institute. London: Hurst. p.&nbsp;77. ISBN 0905838815. Retrieved 16 September 2014.

## Արտաքին հղումներ
* Большие церкви и храмы Йоханнесбурге. Собор св. Марии

Կատեգորիա:Յոհանեսբուրգի եկեղեցիներ
Խորշոմիկներ

**Խորշոմիկներ** (), իսպանական լիամետրաժ մուլտֆիլմ, որը նկարահանել է ռեժիսոր Իգնասիո Ֆերրերասը` ըստ Պակո Ռոկայի կոմիքսի։ Նկարահանման աշխատանքները տեղի են ունեցել 2010 թվականի ձմռանը և 2011 թվականի ամռանը, բյուդջեն կազմել է երկու միլիոն եվրո։ Ֆիլմի պրեմերան կայացել է 2011 թվականի սեպտեմբերի 19-ին, Սան Սեբաստիանի 59-րդ կինոփառատոնի ժամանակ։ Մուլտֆիլմն արժանացել է «Գոյա» մրցանակի` լավագույն անիմացիոն ֆիլմ անվանակարգում։

## Սյուժե
Ֆիլմի գլխավոր հերոսը` բանկի շրջանային բաժանմունքի նախկին տնօրեն Էմիլիոն, իր տղայի ընտանիքի կողմից ուղարկվում է ծերանոց։ Էմիլիոն տառապում է Ալցհայմերի հիվանդությամբ, որը նրա մոտ նոր է զարգանում։ Այստեղ նրա ընկերն է դառնում Միգելը հարևան սենյակից, որը հարազատներ չուներ։ Պրպտող Միգելն առողջ միտք ուներ։ Էմիլիոյի զարգացող հիվանդությունը սպառնում է նրան տեղափոխել վերին հարկ, բացառապես անհույս հիվանդների մոտ։

## Պարգևներ և առաջադրումներ

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Պաշտոնական կայք

Կատեգորիա:2011 դրամա ֆիլմեր
Կատեգորիա:2011 մուլտֆիլմեր
Կատեգորիա:Իսպանական դրամա ֆիլմեր
Կատեգորիա:Իսպանական մուլտֆիլմեր
Կատեգորիա:Իսպանական ֆիլմեր
Կատեգորիա:Իսպաներեն ֆիլմեր
Կատեգորիա:Լիամետրաժ անիմացիոն ֆիլմեր
Կատեգորիա:Կոմիքսների էկրանավորումներ
Կատեգորիա:2011 ֆիլմեր
Կատեգորիա:2010-ականների իսպաներեն ֆիլմեր
Աբդուլվահաբ Սալամզադե

**Աբդուլվահաբ Ռահիմ օղլի Սալամզադե** (, ), ադրբեջանցի արվեստի պատմաբան, ճարտարապետ, արվեստագիտության դոկտոր, ակադեմիկոս, Ադրբեջանական ԽՍՀ վաստակավոր ճարտարապետ, Ադրբեջանական ԽՍՀ-ի վաստակավոր գիտության գործիչ, Ադրբեջանի Գիտությունների ազգային ակադեմիայի Ճարտարապետության և արվեստի ինստիտուտի փոխտնօրեն;

## Կենսագրություն
Աբդուլվախաբ Սալամզադեն ծնվել է 1916 թվականի փետրվարի 16-ին Շամախի քաղաքում։ Նա Ադրբեջանի ազգային արվեստագիտական դպրոցի հիմնադիրներից մեկն է։

Աբդուլվախաբ Սալամզադեն 1939 թվականին ավարտել է Ադրբեջանի արդյունաբերական ինստիտուտ։ Ինստիտուտը ավարտելուց հետո նա աշխատել է  «Ազպետականճարտարապետանախագծ»-ում որպես ճարտարապետ։ 1944-1947 թվականներին սովորել է Ադրբեջանի Գիտությունների ակադեմիայի ասպիրանտուրայում։ Պաշտպանել է 1948 թվականին թեկնածուական, 1964 թվականին ՛դոկտորական դիսերտացիաները։ 1967 թվականին ստացել է պրոֆեսորի գիտական կոչում։ Աշխատել է 1951-1957 թվականներին որպես բաժնի վարիչ, 1957-1983 թվականներին ՛ որպես փոխտնօրեն Ադրբեջանի Գիտությունների ակադեմիայի ճարտարապետության և արվեստի ինստիտուտում։

Գիտնականն ավելի քան 130 գիտական աշխատանքների, այդ թվում `15 մենագրությունների հեղինակն է։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Անձինք նամականիշերի վրա
Կատեգորիա:Արվեստագիտության դոկտորներ
Մարինա Չերկասովա

**Մարինա Չերկասովա** (, ), խորհրդային գեղասահորդուհի։ 1980 թվականին Լեյք Փլեսիդում կայացած  Օլիմպիական խաղերի արծաթե մեդալակիր զուգասահքում՝ զուգընկեր Սերգեյ Շախրայի հետ։ ԽՍՀՄ սպորտի վաստակավոր վարպետ (1980)։

## Կարիերա

Սկսել է որպես մենասահորդուհի։ 11 տարեկանից (1975) Սերգեյ Շախրայի հետ մարզվել է Ստանիսլավ Ժուկկի ղեկավարությամբ։ Վերջինս բեմադրել էր սենսացիոն բարդ ծրագիր, որով էլ կայացավ նրանց դեբյուտը 1976-1977թթ. մրցաշրջանում։ Զույգը երրորդն էր ԽՍՀՄ և Եվրոպայի առաջնություններում ու չորրորդը՝ Աշխարհի առաջնությանը։ 1977 թվականի հունվարի 26-ին գեղասահքի պատմության մեջ առաջին անգամ զույգը կատարեց չորս պտույտով էլեմենտ (11 տարի առաջ անցնելով մենասահորդներից)՝ քառակի պտույտ, ինչպես նաև պատմության մեջ առաջին անգամ՝ եռակի ակսել պտույտ  (1978), եռակի թռիչքի փորձ (տուլուպ, 1978), զուգընկերուհու դիրքի բազմակի փոփոոխումներ տոդեսում, զուգընկերուհու վայրէջք պահումից թռիչքի միջոցով, վայրէջք պահումից կրկնակի տվիստից, անսովոր պտույտներ և էլեմենտների մուտքեր։

Զույգի հաջողությունը բացատրվում էր մասամբ հասակների տարբերությամբ՝ 35 սմ (Չերկասովայի հասակն էր 138 սմ, Շախրայինը՝ 173 սմ)։ 1978-1979թթ. նրանք դարձել են ԽՍՀՄ չեմպիոններ, 1979թ.՝ Եվրոպայի չեմպիոոններ, իսկ 1980 թ.՝ Աշխարհի չեմպիոններ։ 1980-ականների սկզբներին Չերկասովան սկսեց աճել։ Դա հանգեցրեց նրան, որ Շախրայն այլևս չէր կարողանում հաջողությամբ պահումներ կատարել, իսկ 1981 թվականի անհաջող ելույթից հետո (երրորդ հորիզոնականը՝ ԽՍՀՄ առաջնությանը և չորրորդը՝ Աշխարհի առաջնությանը) զույգը բաժանվեց։

Ցուցադրական երկու զույգի ծրագիր մտել է գեղասահքի պատմության մեջ՝ Չերկասովա/Շախրայ և Պեստովա/Լեոնովիչ (իսկ հետո նույնիսկ երեք զույգի, այդ թվում՝ Պերշինա/Ակբարով)՝ սառույցի վրա շարժվելով և էլեմենտները կատարելով սինխրոն (երաժշտ.՝ Ա. Զացեպին «Երգ արջուկների մասին»)։

Այնուհետև Չերկասովան որոշ ժամանակ սահել է Ռաշիդ Կադիրկաևի հետ՝ Ս. Ա. Ժուկի ղեկավարությամբ, սակայն անհաջող։

### Սպորտից հետո

1982 թվականից նա հանդես է եկել Մոսկվայի բալետ սառույցի վրա։ Այնուհետև երկու տարի՝ Ուկրաինայի բալետում։ Հետո վերադարձել է Մոսկվա, դասավանդել է աերոբիկայի միջին դպրոցում։ Որոշ ժամանակ անց կրկեսի հետ միասին շրջագայության է մեկնել Իտալիա և այնտեղ աշխատել է որպես մարզիչ։ 2000 թվականին վերադարձել է տոնելու Ամանորը և որոշել է մնալ Ռուսաստանում;

Ներկա պահին Մարինա Չերկասովան աշխատում է Մոսկվայի № 1 «Սպիտակ արջուկներ» մարզադպրոցում, մարզում է երեխաներին։

## Անձնական կյանք

Ամուսինը՝ Վալերի, տղան՝ Վիտալի (1986—2010), աղջիկը՝ Դարյան;

## Սպորտային ձեռքբերումներ

* Ս. Շախրայի հետ

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ

* Профиль на сайте В.Соловьёва
* Результаты пары Черкасова/Шахрай на сайте pairsonice.net 

Կատեգորիա:ԽՍՀՄ սպորտի վաստակավոր վարպետներ
Կատեգորիա:Օլիմպիական խաղերի արծաթե մեդալակիրներ
Կիրիլ Բարսկի

**Կիրիլ Բարսկի** (, ), խորհրդային և ռուսական դիվանագետ։ 1-ին դասի արտակարգ և լիազոր դեսպանորդ (2016)։

## Կենսագրություն
Ավարտել է ԽՍՀՄ ԱԳՆ Մոսկվայի միջազգային հարաբերությունների պետական ինստիտուտը (1989)։ Պատմական գիտությունների թեկնածու։ Տիրապետում է անգլերեն  և չինարեն լեզուներին։ Դիվանագիտական գործունեությամբ սկսել է զբաղվել 1989 թվականից։

*1989-1995 թվականներին՝ Չինաստանում ԽՍՀՄ (1991 թվականից Ռուսաստանի) դեսպանատան աշխատակից։
*2001-2004 թվականներին՝ Ռուսաստանի ԱԳՆ Ասիայի առաջին դեպարտամենտի բաժնի պետ։
*2004-2008 թվականներին՝ Ինդոնեզիայում Ռուսաստանի դեսպանատան դեսպանորդ խորհրդական
*2008-2011 թվականներին՝ ՌԴ ԱԳՆ ասիական և խաղաղօվկիանոսյան համագործակցության դեպարտամենտի տնօրենի տեղակալ։
* 2011 թվականի սեպտեմբերի 14-ից-2014 թվականի սեպտեմբերի 17-ը՝ Շանհայի համագործակցության կազմակերպության հարցերով Ռուսաստանի նախագահի հատուկ ներկայացուցիչ, ՇՀԿ-ում Ռուսաստանի ազգային համակարգող, հատուկ հանձնարարություններով դեսպան։
* 2014 թվականի օգոստոսի 25-ից-2018 թվականի նոյեմբերի 2-ը՝ Թաիլանդում Ռուսաստանի արտակարգ և լիազոր դեսպան՝ համատեղության կարգով։

Ամուսնացած է։ Ունի որդի և դուստր։

## Դիվանագիտական աստիճան

* 2-րդ դասի արտակարգ և լիազոր դեսպանորդ (2008 թվականի փետրվարի 11)
* 1-ին դասի արտակարգ և լիազոր դեսպանորդ (2016 թվականի փետրվարի 10

## Պարգևներ

* Ռուսաստանի Դաշնության նախագահի պատվոգիր (2015 թվականի դեկտեմբերի 16)՝ *Ռուսաստանի Դաշնության արտաքին քաղաքական կուրսի իրականացման գործում ունեցած մեծ ավանդի և երկարամյա բարեխիղճ աշխատանքի համար*
* Հոբելյանական մեդալ «Ի հիշատակ Ռուս Ուղղափառ եկեղեցում Պատրիարքության վերականգնման 100-ամյակի» (2017 թվականի դեկտեմբերի 1)
* Սուրբ հավասարազոր իշխան Վլադիմիր 4-րդ աստիճանի շքանշան (Ռուսական Կայսերական Տուն, 2018 թվականի հուլիսի 22)
* Սպիտակ փղի շքանշանի Մեծ խաչի ասպետ (Թաիլանդ, 2018)

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Կենսագրությունը Ռուսաստանի ԱԳՆ կայքում
* Դեսպանի էջը Թաիլանդում Ռուսաստանի դեսպանատան կայքում

Կատեգորիա:Դիվանագետներ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Ռուս դիվանագետներ
Կատեգորիա:Մոսկվայի միջազգային հարաբերությունների պետական ինստիտուտի շրջանավարտներ
Կատեգորիա:Խորհրդային դիվանագետներ
Կատեգորիա:Պատմական գիտությունների թեկնածուներ
Սուրբ Պետրոսի և Պողոսի եկեղեցի

**Սուրբ Պետրոսի և Պողոսի եկեղեցի**, լյութերական եկեղեցին և պատմական տեսարժան վայր կենտրոնական Լեհաստանում՝ Պաբյանիցե քաղաքում։ Կառուցվել է 19-րդ դարի սկզբում զարգացող արդյունաբերական քաղաքի աճող բողոքական բնակչության հոգևոր կարիքների համար։ Ներկայում եկեղեցին ծառայում է լյութերական ոչ մեծ համայնքին։ 2010 թվականից եկեղեցին Վարշավայի լյութերական թեմի եպիսկոպոսի նստավայրն է։

## Պատմություն
Լյութերական ծուխը Պաբյանիցեում հիմնադրվել է 1818 թվականին, սակայն կրոնական արարողությունները քաղաքում 1803 թվականից անցկացվել են 16-րդ դարի ամրացված կալվածքի մատուռում։ 1820-ական թվականներին բողոքական վերաբնակների աճող թիվը համայնքի համար նոր եկեղեցի կառուցելու անհրաժեշտություն է ստեղծել։ Լեհական թագավորության կառավարությունը նախագիծը հավանության է արժանացրել 1821 թվականին, և չնայած նախնական աշխատանքներն ավարտվել են 1827 թվականին, ճահճային տեղանքում կառուցված հիմքերի հետ կապված խնդիրները պահանջել են հետագա աշխատանքներ, նախքան եկեղեցին կարող էր օծվել 1832 թվականին։ Վերջնական գծագրերը եղել են ճարտարապետ Ֆրանտիշեկ Ռեյնշտեյնի գծագրերը, որոնք ուղղվել էին Յան Զիլեի կողմից։ Այնուհետև եկեղեցին վերանորոգվել է 1875 և 1876 թվականների միջև. դրա հիմնական շարժառիթներից մեկը եղել է նրա ընդլայնումը։ Այդ ժամանակ շենքը կարող էր տեղավորել 1000 մարդ, սակայն 1904 թվականին ծխի բնակչությունը հասել է տասներկու հազարի (մեծությամբ չորրորդը ռուսական Լեհաստանում), ինչն անհրաժեշտություն է ստեղծել անցկացնել ինչպես առավոտյան, այնպես էլ երեկոյան ժամերգություններ։ 1945 թվականին եկեղեցին թալանվել է և մնացել Լեհաստանի Հանրապետության սեփականություն մինչև 1948 թվականը, երբ վերադարձվել է տեղացի լյութերականներին։

1948 թվականին Սուրբ Պետրոսի ու Պողոսի եկեղեցին ներառվել է շենքերի ցուցակում և հաշվառված է որպես անշարժ գույքի հուշարձան Լեհաստանի ժառանգության հուշարձանների ռեեստրում (№ 64-IV-12 1948 թվականի մարտի 23-ի և A/45 օգոստոսի 29-ի, 1967 թվական)։

## Ճարտարապետություն
Շենքն ունի կլոր ձև՝ հարակից աշտարակով, որը դուրս է գալիս փողոց։ Եկեղեցին կառուցվել է նեոկլասիկ ոճով, չնայած ձեռք է բերել նեոռենեսանսի ոճին հատուկ ճարտարապետության որոշ տարրեր 1870-ական թվականների վերակառուցումից հետո։ Նույն թվականին շենքն ստացել է իր ժամանակակից տեսքը՝ աշտարակի վրա Պետրոս ևՊողոս առաքյալների արձաններով և կենտրոնական ռոտոնդայի տանիքի վեցանիստ սայրով։

Ինտերիերի ուշագրավ տարրերից են 1864 թվականի մկրտության մարմարյա ավազանը և Քրիստոսին պատկերող նկարը, որ պատկանում է 19-րդ դարի լեհ նկարիչ Վոյցեխ Գերսոնի վրձնին։

## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն
* 
* 
* Kazimierz Brzeziński, Andrzej Gramsz, Ulica Zamkowa w Pabianicach 1824—2004, Łódź 2004

Կատեգորիա:Եկեղեցիներ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Լեհաստանի լյութերական եկեղեցիներ
Կոճակներ և մարդուկներ

**Կոճակներ և մարդիկ** (), խորհրդային կարճամետրաժ նկարված մուլտֆիլմ, որը նկարահանվել է Բորիս Ժիտկովի «Ինչ եմ ես տեսել» վեպի հիման վրա, «էկրան» ստուդիայում 1980 թվականին։ Ֆիլմը, որը ստեղծել է Մարիաննա Նովոգրուդսկայան, կարծես թե հասցեագրված է ամենափոքրերին, սակայն գրավում է նաև մեծահասակ հանդիսատեսին` կատարման նրբագեղությամբ, ակնարկներով, կենցաղային խնդիրների գոյության մասին մտածելու հեղինակի պահանջով։

## Սյուժե
Բորիս Ժիտկովի «Ինչ եմ տեսել» վեպի էկրանավորումն է։

Ալյոշա անունով տղան մոր հետ առաջին անգամ գալիս է Մոսկվա և կանգ առնում հյուրանոցում, որտեղ ամեն ինչ մեծ հետաքրքրություն է առաջացնում տղայի մոտ։ Սակայն իրական արկածները սկսվում են այն ժամանակ, երբ Ալյոշան, ով շատ էր սիրում կոճակները սեղմել, միաժամանակ իր մոտ է կանչում մատուցողին, բեռնակիրին և հավաքարարին։   Այդ պատճառով մայրիկը ստիպված էր ամոթով ներողություն խնդրել իր որդու համար։ Պատահական փոքրիկ չարաճճիությունը քիչ էր մնում մոր ու որդու գժտության պատճառ դառնար, բայց Ալյոշան հասկանում է իր մեղքը, և նրանք, հաշտվելով, շարունակում են հյուրընկալվել հյուրանոցում։

## Հեղինակներ
* Ռեժիսոր` Մարիաննա Նովոգրուդսկայա
* Սցենարի հեղինակ՝ Վլադիմիր Գոլովանով
* Բեմադրող նկարիչ՝ Գալինա Բեդա
* Մուլտիպլիկատորներ` Բորիս Տուզանովիչ, Պավել Պետրով, Վալերի Տոկմակով, Ն. Բազելցևա, Նատալյա Գրաչևա, Ալլա Գրիշկո
* Օպերատոր` Էռնստ Գաման
* Կոմպոզիտո` Միխայիլ Մեերովիչ
* Հնչյունային օպերատոր` Վիտալի Ազարովսկի
* Դերերը հնչյունավորել են՝ Ն. Շվեց, Ս. Ֆեդոսով
* Ֆիլմի վրա աշխատել է` Իրինա Դեգտարյովա, Տ. Կուզմինա, Լ. Ռիբչևսկայա, Լ. Նիկիտինա, Ի. Չերենկովա, Վ. Սամոտեյկին, Է. Լոպատնիկովա, Ելենա Կոսարևա, Վ. Դմիտրիևա, Միխայիլ Պերշին, Ալեքսանդր Տիմոֆեևսկի։
* Հեղինակները ներկայացված են ըստ մուլտֆիլմի լուսագրերի։

## Փառատոններ և մրցանակներ
* 1981` Երևանի կինոփառատոնի ժյուրիի և ռեժիսորական մրցանակ, Լիլլի (Ֆրանսիա) միջազգային կինոփառատոնի մրցանակ։

## Հետաքրքիր փաստեր
* Մուլտֆիլմի դրվագներից մեկում (տների տեսարան) օգտագործվել է ընդհանուր մուլտիպլիկացիայի սկզբունքը։

## Վերաթողարկում DVD ձևաչափով
Մուլտֆիլմը DVD ձևաչափով բազմիցս վերաթողարկվել է մուլտֆիլմերի հավաքածուներում։

* «Եթե ես իմ հայրը լինեի../», ներկայացուցիչ` «Խոշոր պլան» ընկերություն, սկավառակի մեջ ընդգրկվել են հետևյալ մուլտֆիլմերը. «Եթե ես լինեի իմ հայրը» (1987-1988), «Կոճակներ և մարդիկ» (1980), «Կար-չկար մի Սաուշկին» (1981-1982)։
* «Հեքիաթի հյուրը» թողարկում 5, ներկայացուցիչ՝ «Խոշոր պլան» ընկերություն, սկավառակի մեջ ընդգրկվել են հետևյալ մուլտֆիլմերը.
«Գայլն ու յոթ այծիկները նոր ճանապարհին» (1975), «Անտառի չեմպիոնը» (1977), «Տղան և աղջիկը» (1978), 
«Մայրիկ մամոնտիկի համար» (1981), «Կոճակներ և մարդիկ» (1980), «Լուսին եմ ուզում» (1984), «Բաց պատուհանը» (1986), «Կախարդական զանգակը» (1987), «Հավը» (1990)

## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն
*

## Արտաքին հղումներ
*  
* «Էկրան» ստեղծագործական միավորում
* 

Կատեգորիա:1980 մուլտֆիլմեր
Կատեգորիա:«Էկրան» ստեղծագործական միության մուլտֆիլմեր
Կատեգորիա:Խորհրդային մուլտֆիլմեր
Կատեգորիա:Մուլտֆիլմեր երեխաների մասին
Օլեգ Բոստորին

**Օլեգ Բոստորին** (, ), խորհրդային և ռուսական դիվանագետ։ Արտակարգ և լիազոր դեսպան։

## Կենսագրություն
Ավարտել է Մոսկվայի միջազգային հարաբերությունների պետական ինստիտուտը (1954)։ Տիրապետում է անգլերեն, ֆրանսերեն և չինարեն լեզուներին։

*1954-1958 թվականներին՝ Թաիլանդում ԽՍՀՄ-ի դեսպանատան աշխատակից։
*1958-1962 թվականներին՝ ԽՍՀՄ ԱԳՆ կենտրոնական ապարատի աշխատակից։
*1962-1964 թվականներին՝ Թաիլանդում ԽՍՀՄ դեսպանատան աշխատակից։
*1964-1969 թվականներին՝ ԽՍՀՄ ԱԳՆ կենտրոնական ապարատի աշխատակից։
*1969-1972 թվականներին՝ Սինգապուրում ԽՍՀՄ դեսպանատան խորհրդական։
*1972-1978 թվականներին՝ ԽՍՀՄ ԱԳՆ կենտրոնական ապարատում պատասխանատու աշխատակից։
* 1979 թվականի մայիսի 14-ից-1985 թվականի հունվարի 28-ը՝ Կամպուչիայում ԽՍՀՄ արտակարգ և լիազոր դեսպան։
* 1991 թվականի մարտի 21-ից-1997 թվականի սեպտեմբերի 6-ը՝ Թաիլանդում ԽՍՀՄ-ի, ապա Ռուսաստանի արտակարգ և լիազոր դեսպան՝ համատեղության կարգով։

Ամուսնացած է։ Ունի երկու երեխա։

## Պարգևներ և պատվավոր կոչումներ
* Ժողովուրդների բարեկամության շքանշան (1981)
* «Աշխատանքային խիզախության համար» մեդալ (1966)
* «Աշխատանքային տարբերության համար» մեդալ (1971)
* Ռուսաստանի ԱԳՆ պատվավոր աշխատակից (2011)

## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն
* Дипломатический словарь / под ред. А. А. Громыко, А. Г. Ковалева, П. П. Севостьянова, С. Л. Тихвинского, в 3-х томах. — М.: Наука, 1985—1986. — Т. 1. — С. 153.

## Արտաքին հղումներ
* Биография в базе данных ''Лабиринт''
* Биография на ''proza.ru''
* Биография. *Большая биографическая энциклопедия*
* Указ Президента СССР от 21.03.1991 N УП-1684 «О назначении тов. Босторина О. В. Чрезвычайным и Полномочным Послом СССР в Королевстве Таиланд» 
* Энциклопедия Expert Asia
* Сообщение МИД России «О кончине О.В.Босторина»

Կատեգորիա:Դիվանագետներ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Ժողովուրդների բարեկամության շքանշանի դափնեկիրներ
Կատեգորիա:Խորհրդային դիվանագետներ
Կատեգորիա:Մոսկվայի միջազգային հարաբերությունների պետական ինստիտուտի շրջանավարտներ
Կատեգորիա:Ռուս դիվանագետներ
Ռուսլան Ախիջակ

**Ռուսլան Բայզետովիչ Ախիջակ** (), ռուս ֆուտբոլիստ, կիսապաշտպան (նախկինում՝ հարձակվող)։ Հայտնի է Տոմսկի «Տոմ» ակումբում իր ելույթներով, որի կազմում անցկացրել է 175 խաղ, խփել 51 գոլ, ինչի դարձել է հինգերորդ ցուցանիշն ակումբի ամբողջ պատմության մեջ։

## Կարիերա
### Ակումբային
Տոմսկի «Լոկոմոտիվ» մանկապատանեկան մարզադպրոցի սան է, որտեղից տեղափոխվել է «Տորպեդոյի» պատանեկան թիմ (մարզիչները եղել են Բայզետ Ախիջակը և Պյոտր Կոստանտինովիչ Կոբզարը): Խաղացողի պրոֆեսիոնալ կարիերան սկսել է 1992 թվականին առաջին լիգայի «Տոմ» ակումբում։ 1995 թվականի մրցաշրջանի սկսվելուց առաջ համալրել է Լենինսկ Կուզնեցկու «Զարյա» ակումբի շարքերը, բայց չի մասնակցել ոչ մի խաղի և վերադարձել է Տոմսկ, որտեղ հանդես է եկել մինչև 2000 թվականը։ Ընդհանուր առմամբ յոթուկես տարվա ընթացքում անցկացրել է 175 խաղ և խփել 51 գոլ, որը դարձել է լավագույն արդյունքներից մեկը Տոմսկի ակումբի պատմության մեջ։

Հետագայում խաղացել է երկրորդ լիգայի «Տորպեդո-Վիկտորիա» (Նիժնի Նովգորոդ) և «Ֆաբուս» (Բրոննիցի) ակումբներում, ինչպես նաև Առաջին լիգայի «Սպարտակ-Նալիչիկ» ակումբում։ 2003 թվականին անցկացրել է երեք հանդիպում Ղազախստանի բարձրագույն լիգայի «Ժետիսու» ակումբի կազմում՝ խփելով մեկ գոլ։ Ինչից հետո բազմիցս փորձել է ամրապնդել իր տեղը Ռուսաստանի ստորին լիգաների տարբեր ակումբներում։ Խաղացողի կարիերան ավարտել է սիրողական լիգայի «Տոմսկ» ակումբի կազմում։

Վետերանների հավաքականի կազմում 2013 թվականի դեկտեմբերին դարձել է Տոմսկի ֆուտբոլի վետերանների միջմրցաշրջանային մրցություն հաղթող։ Եզրափակչում Տոմսկի թիմը 4:0 հաշվով հաղթել է Նովոսիբիրսկի թիմին, իսկ Ախիժակը գոլ է խփել։ 2014 թվականի հունիսի 1-ին ձևակերպել է հեթ-տրիկ վետերանների թիմի կազմում։ Տոմսկի թիմի հակառակորդը եղել է մոսկովյան «Սպարտակի» վետերանների թիմը։ Խաղն ավարտվել է ոչ-ոքի՝ 5:5 հաշվով։

### Մարզչական
2007 թվականի նոյեմբերի 19-ից մինչև դեկտեմբերի 2-ը սովորել է ֆուտբոլային մարզիչների նախապատրաստման և արտոնագրման Հյուսիսարևմտյան տարածաշրջանային կենտրոնում, ստացել է «C» կատեգորիա։ Սկսել է աշխատել որպես ֆիզպատրաստման մարզիչ Տոմսկի թենիսի «Չեմպիոն» ակումբում։

## Ձեռքբերումներ
* «Տոմ» ակումբի լավագույն ռմբարկու **(3)** – 1994, 1995, 1996

## Անձնական կյանք
Ամուսնացած է։ Ռուսլանի դուստրը զբաղվում է սեղանի թենիսով։ 2011 թվականին ամուսնացել է երկրորդ անգամ։ Ունի որդի, որ ծնվել է 2015 թվականին։

## Ելույթների վիճակագրություն

***Աղբյուրներ՝***
* Ելույթների վիճակագրությունը վերցված է ''Sportbox.ru'' մարզական մեդիա-պորտալից
* Ելույթների վիճակագրությունը վերցված է ''FootballFacts.ru'' մարզական մեդիա-պորտալից

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* 
* 

Կատեգորիա:Ռուս ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Տղամարդկանց ֆուտբոլի կիսապաշտպաններ
Կատեգորիա:Տորպեդո-Վիկտորիայի ֆուտբոլիստներ
Կալինովիկ (համայնք)

**Կալինովիկ համայնք** (), համայնք Բոսնիա և Հերցեգովինայի Սերբական Հանրապետություն վարչական կազմավորման հարավային հատվածում։ Վարչական կենտրոնը համարվում է Կալինովիկ քաղաքը։

## Բնակչություն
Ըստ 2013 թվականի մարդահամարի տվյալների՝ համայնքի բնակչությունը կազմում է 2&nbsp;240 մարդ։

;Համայնքի բնակչության էթնիկ խումբը՝

## Բնակավայրեր
Համայնքի կազմի մեջ են մտնում 71 բնակավայրեր, որոնց թվում է Կալինովիկ քաղաքը։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Կալինովիկ համայնքի պաշտոնական կայքէջը

Կատեգորիա:Սերբական Հանրապետության համայնքներ
Իսրայել (բանաստեղծություն)

«**Իսրայել**», Հովհաննես Թումանյանի բանաստեղծություններից՝ գրված 1890 թվականին։

## Պատմություն
Հովհաննես Թումանյանն այս բանաստեղծությունը գրել է 1890 թվականին։

Ինքնագիրը պահպանվում է Վրաստանի կենտրոնական արխիվում (ֆոնդ 114, գծ․ 1130) ։ Այն հայտնաբերել է Անահիտ Խառատյանը։

Առաջին անգամ տպագրվել է «Սովետական գրականություն» ամսագրի՝ 1956 թվականի № 4-ում (էջ 141)։ Այնուհետև՝ 1940-1959 թվականներին Երևանում լույս տեսած Հովհաննես Թումանյանի երկերի ժողովածուի գիտական հրատարակության չորրորդ հատորում (էջ 20)։

Տպագրվել է ինքնագրից։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Հովհաննես Թումանյանի բանաստեղծություններ
Գիշեր (բանաստեղծություն)

**«Գիշեր»**, Հովհաննես Թումանյանի բանաստեղծություններից՝ գրված 1890 թվականին։

## Պատմություն
Հովհաննես Թումանյանն այս բանաստեղծությունը գրել է 1890 թվականին։ 

Ինքնագիրը չի պահպանվել։ Եղիշե Չարենցի անվան գրականության և արվեստի թանգարանի Թումանյանի ֆոնդի № 1355-ում պահպանվում է 1908 թվականին Բաքվում լույս տեսած բանաստեղծությունների գրքի օրինակը՝ հեղինակի ուղղումներով։

Առաջին անգամ տպագրվել է «Տարազ» շաբաթաթերթում՝ 1895 թվականին ( № 16, էջ 238)՝ «Հատված պոեմից»  ենթավերնագրով, այնուհետև, առանց ենթավերնագրի՝ 1908 թվականին Բաքվում լույս տեսած բանաստեղծությունների գրքում (էջ 41-42), ապա՝ 1940-1959 թվականներին Երևանում լույս տեսած Հովհաննես Թումանյանի երկերի ժողովածուի գիտական հրատարակության առաջին հատորում (էջ 121-122)։

Տպագրվում է Թումանյանի ուղղած բնագրից։

«Հին կռիվը» պոեմի նախնական տարբերակի հատվածներից է, որը հետագայում դուրս է մնացել ընդհանուր հենքից։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Հովհաննես Թումանյանի բանաստեղծություններ
Տարոնի գարունը

«**Տարոնի գարունը**», Հովհաննես Թումանյանի բանաստեղծություններից՝ գրված 1890 թվականին։

## Պատմություն
Հովհաննես Թումանյանն այս բանաստեղծությունը գրել է 1890 թվականին։

Եղիշե Չարենցի անվան գրականության և արվեստի թանգարանի Թումանյանի ֆոնդի  № 20-ում պահվում է մեկ ինքնագիր, որի վերնագրի տակ փակագծերի մեջ գրված է «*Հատված*»։ Ինքնագրում 3-րդ և 4-րդ քառատողերի տեղերը փոխված են։

Այս բանաստեղծությունն առաջին անգամ տպագրվել է Մոսկվայում՝ 1892 թվականին լույս տեսած Հովհաննես Թումանյանի բանաստեղծությունների երկրորդ հատորում (էջ 72-73), այնուհետև՝ Երևանում՝ 1940-1959 թվականներին լույս տեսած Հովհաննես Թումանյանի երկերի ժողովածուի գիտական հրատարակության առաջին հատորում (էջ 56)։

Արտատպվել է Մոսկվայում՝ 1892 թվականին լույս տեսած Հովհաննես Թումանյանի բանաստեղծությունների երկրորդ հատորից։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Հովհաննես Թումանյանի բանաստեղծություններ
Ալեքսեյ Նեմով

**Ալեքսեյ Յուրիևիչ Նեմով** (, ), ռուս մարմնամարզիկ, քառակի օլիմպիական չեմպիոն։ Նա բոլոր ժամանակների ամենահայտնի մարմնամարզիկներից է։ Իր կարիերայի ընթացքում հաղթել է հինգ աշխարհի առաջնություն, երեք Եվրոպայի առաջնություն և նվաճել է տասներկու օլիմպիական մեդալ։

## Վաղ տարիներ
Ալեքսեյ Նեմովը մեծացել է Տոլյատիում։ Նրա հայրը թողել է նրան և նրա մորը, երբ նա դեռ երեխա էր, և Նեմովը երբեք չի տեսել հորը։ Ալեքսեյը սկսել է մարմնամարզությամբ զբաղվել հինգ տարեկանում։

## Մարզական կարիերա
Նեմովը նորամուտը իր նշել է 1993 թվականի աշխարհի առաջնությունում՝ տասնվեց տարեկանում ՝ զբաղեցնելով հինգերորդ տեղը։ Նա իր առաջին տիտղոսը նվաճել է Սանկտ Պետերբուրգի բարի կամքի խաղերում՝ գերազանցելով իր թիմակցին աշխարհի արծաթե մեդալակիր Ալեքսեյ Վորոպաևին ընդամենը մեկ միավորով։ Նեմովի ելույթները առանձնանում էին յուրահատուկ ոճով և շքեղությամբ։

Չնայած նրան, որ միջազգային մակարդակով Նեմովը ուներ մեծ համբավ, սակայն 1995 թվականին՝ Եվրոպայի առաջնությունում, Նեմովը, որն այն ժամանակ 19 տարեկան էր, առաջատար էր հինգ ելույթներից հետո, և նրան հարկավոր էր 8,75 միավոր՝ չեմպիոն ճանաչվելու համար։ Սակայն հաջորդ ելույթում նա բաց թողեց երկու խոշոր ցատկ, և ելույթը կանգ առավ, ինչից հետո նա հավաքեց 7,35 միավոր և գրավեց ընդամենը 9-րդ հորիզոնականը։

Մի քանի ամիս անց Նեմովը մրցել է Ճապոնիայի Սաբեյ քաղաքում ընթացող Աշխարհի առաջնությունում։ Ռուսաստանի թիմը որակավորման փուլում այդքան էլ լավ ելույթ չունեցավ՝ ընդհանուր հաշվարկում գրավելով 11-րդ հորիզոնականը։ Ռուսաստանի թիմը կարողացավ անցնել եզրափակիչ, սակայն գրավեց 4-րդ հորիզոնականը (պատմության ընթացքում նման դեպք առաջին անգամ էր գրանցվում, երբ Ռուսաստանի թիմը մեդալ չի կարողանում նվաճել)։

1996-ին Ատլանտայում անցկացվող օլիմպիական խաղերում Նեմովը ճանաչվեց աշխարհի չեմպիոն։ Նա վեց մեդալ է նվաճել այդ մրցաշարում (երկու ոսկե, մեկ արծաթե և երեք բրոնզ)։

Չնայած շատերը կարծում էին, որ Նեմովը չի կարողանալու լավ ելույթ ունենալ Սիդնեյի օլիմպիական խաղերի ժամանակ, քանի որ նա ուներ ուսի մի քանի վնասվածք, ինչպես նաև նրա ամուսնությունը և իր առաջին որդու ծնունդը, բայց նա այդ մրցաշարում ունեցավ իր կարիերայի ամենալավ ելույթները։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:2000 թվականի Ամառային օլիմպիական խաղերի չեմպիոններ
Կատեգորիա:«Հայրենիքին մատուցած ծառայությունների համար» 4-րդ աստիճանի շքանշանի ասպետներ
Կատեգորիա:«Միասնական Ռուսաստան» կուսակցության անդամներ
Կատեգորիա:Պատվո շքանշանի ասպետներ (Ռուսաստան)
Կատեգորիա:Ռուս օլիմպիական չեմպիոններ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի սպորտի վաստակավոր վարպետներ
Կատեգորիա:Սպորտային մարմնամարզության աշխարհի չեմպիոններ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի «Հայրենիքին մատուցած ծառայությունների համար» շքանշանակիրներ
Կատեգորիա:Օլիմպիական խաղերի արծաթե մեդալակիրներ
Կատեգորիա:Ռուս մարզիկներ
Կատեգորիա:Օլիմպիական խաղերի բրոնզե մեդալակիրներ
Կատեգորիա:Պատվո շքանշանի ասպետներ (ԽՍՀՄ)
Վասիլի Իգնատենկո

**Վասիլի Իվանովիչ Իգնատենկո** (,   , ), հրշեջ-լիկվիդատոր, Պրիպյատ քաղաքի պաշտպանության 6-րդ հրդեհային բաժանմունքի (СВПЧ-6) հրամանատար, ավագ սերժանտ, հետմահու Ուկրաինայի հերոս (2006):

1986 թվականի ապրիլի 25-ի, լույս 26-ի գիշերը, անմիջականորեն մասնակցել է Չեռնոբիլի ատոմակայանում տեղի ունեցած վթարի հետևանքով բռնկված հրդեհի մարման աշխատանքներին։ Ճառագայթման մահացու չափաբաժին ստանալու պատճառով, երկու շաբաթ անց՝ մայիսի 13-ին, մահացել է սուր ճառագայթային հիվանդությունից։

## Կենսագրություն
Ծնվել է 1961 թվականի մարտի 13-ին, Բելառուսական ԽՍՀ Գոմելի մարզի Բրահինի շրջանի Սպերժիե գյուղական համայնքում։ Ունի ԽՍՀՄ սպորտի վարպետի կոչում։

Ավարտել է Գոմելի ռադիոտեխնիկայի մասնագիտական դպրոցը, գործուղվել Բոբռույսկ քաղաք։ Ծառայել է Մոսկվայի հրշեջ տեղամասում։ Ծառայությունից հետո փորձել է աշխատանքի տեղավորվել է Չեռնիգովում, սակայն չի կարողացել, ինչից հետո տեղափոխվել է ՈւԽՍՀ Պրիպյատ քաղաք և աշխատանքի անցել հրշեջ ծառայությունում։

1986 թվականի ապրիլի 25-ի, լույս 26-ի գիշերը, հրշեջ բրիգադի հետ միասին անմիջականորեն մասնակցել է Չեռնոբիլի ատոմակայանի 4-րդ էներգաբլոկի հրդեհի մարման աշխատանքներին։ Սուր ճառագայթային չափաբաժին ստանալուց հետո, ապրիլի 27-ին, մյուս հրշեջների հետ տարհանվել է Մոսկվայի թիվ 6 հիվանդանոց՝ ոսկրածուծի փոխպատվաստման վիրահատության։ Վիրահատությունն ապարդյուն է անցել, և մայիսի 13-ին, ընդամենը 25 տարեկան հասակում, Իգնատենկոն վախճանվել է ճառագայթային հիվանդությունից։

Թաղված է Մոսկվայի Միտինոյի գերեզմանատանը։

Իգնատենկոյի պատմությունն առկա է Նոբելյան մրցանակի դափնեկիր Սվետլանա Ալեքսիևիչի «Ձայներ Չեռնոբիլից» ստեղծագործության մեջ։ Ալեքսիևիչը հիմնվել է Իգնատենկոյի այրու՝ Լյուդմիլա Իգնատենկոյի վկայությունների վրա։

Իգնատենկոյի կերպարն առկա է «HBO» ընկերության 2019 թվականին նկարահանած «Չեռնոբիլ» 5-մասանի հեռուստաֆիլմում, որտեղ նրան մարմնավորում է բրիտանացի դերասան Ադամ Նագայտիսը։

## Տես նաև
* Չեռնոբիլի ատոմակայանի վթար

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Մոսկվա քաղաքում մահացածներ
Կատեգորիա:Չեռնոբիլի ատոմակայանի վթարի լիկվիդատորներ
1986 թվականի բռնցքամարտի աշխարհի առաջնություն

1986 թվականի բռնցքամարտի աշխարհի առաջնությունը տեղի է ունեցել  Ռինոյում (Նևադա, ԱՄՆ) մայիսի 8-ից մինչև 18 ընկած ժամանակահատվածում։ Առաջնությանը մասնակցել է 38 երկրի 235 բռնցքամարտիկ։

## Հաղթողներ և մրցանակակիրներ

## Թիմեր

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Полные результаты

Կատեգորիա:Բռնցքամարտն ըստ երկրի
Ի՞նչ ես կատաղել անմեղ արարքից...

**«Ի՞նչ ես կատաղել անմեղ արարքից...»**, Հովհաննես Թումանյանի բանաստեղծություններից՝ գրված 1889 թվականին։

## Պատմություն
Հովհաննես Թումանյանն այս բանաստեղծությունը գրել է 1889 թվականին։

Տ․ Փիրումյանը վկայել է, որ Հովհաննես Թումանյանն այս բանաստեղծությունը գրել է՝ ի պաշտոնություն Գ․ Արծրունու, ընդդեմ նրա հակառակորդների, այս դեպքում՝ կոնսիստորականների։

Թումանյանի ընտանեկան արխիվների պատառիկների մեջ պահպանվում է քառատողի ինքնագիրը։

Առաջին անգամ տպագրվել է Մոսկվայում՝ 1890 թվականին լույս տեսած բանաստեղծությունների ժողովածուի I հատորում (էջ 84)։ Այս նույն գրքից էլ արտատպվել է։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Հովհաննես Թումանյանի բանաստեղծություններ
Երկնագույն կարբունկուլը (պատմվածք)

**Երկնագույն նռնաքարը** (), պատմվածք Արթուր Կոնան Դոյլի «Շերլոկ Հոլմսի արկածները» սերիայից։ Առաջին անգամ հրատարակվել է «Strand Magazine» ամսագրի կողմից 1892 թվականի հունվար ամսին։ Էկրանավորվել է մի քանի անգամ՝ 1923, 1968, 1979 և 1984 թվականներին։

## Սյուժե
Դեկտեմբերի 27-ի վաղ առավոտյան Վաթսոնը այցելում է Հոլմսին, որպեսզի շնորհավորի նրա Սուրբ Ծնունդը։ Հոլմսը պատմում է նրան մի պատմություն, թե ինչպես է նրա մոտ հայտնվել հին գլխարկը և սուրբծննդյան սագը՝ միևնույն ժամանակ դրսևորելով իր դեդուկտիվ մեթոդը։ Թվում է, թե պարզ, նույնիսկ զավեշտալի գործ է, բայց, ինչպես պարզվեց հետո, հանցագործություն է կատարվել, «Կոսմոպոլիտեն» հյուրանոցից գողացել են գրաֆինիի զարդատուփից թանկարժեք երկնագույն կարբունկուլը։ Եվ ամենահետաքրքիրն այն է, որ հանցագործն այդ քարը թաքցրել է սագերից մեկի ներսում, որոնց պահում էր նրա քույրը՝ թույլ տալով կուլ տալ քարը։ Բայց հետո, վերցնելով սագը իրեն, պարզապես շփոթեց երկու նույնական թռչուններին։ Սագը վաճառվել էր քաղաքում՝ մինչև Սուրբ Ծնունդ, և հիմա հանցագործը փնտրում է նրան, թե ում է բաժին հասել այդ սագը։ Պատահական նա դուրս է գալիս Հոլմսի դիմաց, որը Վաթսոնի հետ պարզել էր, որ սագը նախ եղել է Բրիտանական թանգարանի մոտ գտնվող տրակտիրում, իսկ հետո Կովենթ-Գարդենի շուկայում՝ գողության մեջ մեղադրվող Հորների մեղավորությունը ստուգելու նպատակով։ Հոլմսի մոտ կար և սագ (պատահականորեն առաքված, ինչպես և գլխարկը), և դրանից հանված կարբունկուլը։ Արդյունքում Հոլմսը տեղեկացել է այդ գործի մասին և բացահայտել իրական հանցագործին։ Սակայն վստահ է, որ նա այլևս չի մեղադրի անմեղ Հորներին, նա հանցագործին բաց է թողնում՝ ընդամենը ամոթանք տալով նրան։

## Արտաքին հղումներ
* Երկնագույն նռնաքարը

Կատեգորիա:Անգլերեն գրքեր
Կատեգորիա:1892 պատմվածքներ
Կատեգորիա:Շերլոկ Հոլմս
Կատեգորիա:Արթուր Կոնան Դոյլի ստեղծագործություններ
Կատեգորիա:Անգլերեն գրքեր
Կատեգորիա:Բրիտանական վեպեր
Ադոլֆո Օրտա

**Ադոլֆո Օրտա Մարտինես** (;), կուբացի թեթև քաշային բռնցքամարտիկ, 1970-1980-ական թվականներին հանդես է եկել Կուբայի բռնցքամարտի թիմային առաջնությունում։ Մոսկվայում կայացած ամառային Օլիմպիական խաղերի արծաթե մեդալակիր, աշխարհի եռակի չեմպիոն, բազմաթիվ միջազգային մրցաշարերի և ազգային առաջնությունների հաղթող։

## Կենսագրություն
Ադոլֆո Օրտան ծնվել է 1957 թվականի հոկտեմբերի 3-ին Սան Լորենսո գյուղում։ Մանկությունն անց է կացրել Կամագուեյ քաղաքում։ Սկսել է զբաղվել բռնցքամարտով 12 տարեկան հասակից։ Բազմից դարձել է բռնցքամարտի երիտասարդական առաջնությունների չեմպիոն։ 1974 թվականից սկսել է հանդես գալ մեծահասակների շարքում և հրավիրվել է ազգային հավաքականի կազմ։ Երկու տարի անց առաջին անգամ հաղթել է Կուբայի առաջնությունում՝ հաղթելով թեթև քաշային կարգի բոլոր մրցակիցներին (հետագայում կրկնել է այս նվաճումը ութ անգամ)։ 1978 թվականին Բելգրադում մասնակցել է աշխարհի առաջնությանը, որտեղ էլ նվաճել է ոսկե մեդալ։

1979 թվականին Սան Խուանում Օրտան մասնակցել է պանամերիկյան խաղերին, որտեղ նույնպես նվաճել է ոսկե մեդալ։ Իր հաղթանակների շնորհիվ նա 1980 թվականին Մոսկվայում մասնակցել է  Ամառային օլիմպիական խաղերին։ Նա հասել էր եզրափակիչ, բայց որոշիչ մարտում 1:4 հաշվով պարտություն է կրել ԳԴՀ-ի ներկայացուցիչ Ռուդի Ֆինկից։ Մեկ տարի անց նա հաղթել է Մոնրեալի աշխարհի գավաթի առաջնությունում։

1982 թվականին Մյունխենում կայացած բռնցքամարտի  աշխարհի առաջնության  միջին քաշայինների կարգում հաղթել է բոլոր մրցակիցներին և կանգնել պատվանդանի բարձր աստիճանին։ Կարակասում տեղի ունեցած պանամերիկյան խաղերում նույնպես արժանացել է ոսկե մեդալի։ 1986 թվականին Ռինոյում տեղի ունեցած  բռնցքամարտի աշխարհի առաջնության ժամանակ Ադոլֆո Օրտան իր կյանքում երրորդ անգամ նվաճել է առաջնության ոսկե մեդալը՝ հանդես գալով թեթև քաշայինների կարգում։ Այս հաղթանակներից հետո բռնցքամարտիկը որոշել է թողնել մարզական կարիերան։ Ընդհանուր առմամբ նա անց է կացրել է 346 մարտ, որոնցից 319-ը ավարտել է հաղթանակով։ Մարզական կարիերայի ավարտից հետո նա դարձել է մարզիչ։ Երկար ժամանակ ապրել է Մեքսիկայում, որտեղ մարզել է երիտասարդ բռնցքամարտիկների։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Adolfo HORTA MARTÍNEZ — статистика выступлений на крупнейших турнирах
* 

Կատեգորիա:Կուբացի բռնցքամարտիկներ
Կատեգորիա:Բռնցքամարտիկներ այբբենական կարգով
Կլեոպատրայի ասեղ

**Կլեոպատրայի ասեղ** (), Լոնդոնի պատմական կենտրոնում՝ Վիկտորիա ափին գտնվող հին եգիպտական կոթող՝ շրջապատված երկու սֆինքսներով։ Այն 18 մետր բարձրությամբ և 186 տոննա քաշով գրանիտե մենաքար է։ Բրիտանացիների կողմից Ալեքսանդրիայից դուրս է բերվել 1877 թվականին։

## Պատմություն
Կտրվել է Ասուանի քարհանքերում մ.թ.ա. II հազարամյակի կեսերին։ Կոթողի վրա պատկերված են փարավոն Թութմոս III-ի խորհրդանիշները (ավելի ուշ ավելացվել են Ռամզես II-ի և Կլեոպատրայի անունները)։ Մ.թ.ա. 1475 թվականին Նեղոսի հոսանքով իջեցվել է ներքև՝ տեղափոխվելով Հելիոպոլ։ Ենթադրվում է, որ հռոմեական կայսր Օկտավիանոս Օգոստոսի օրոք կոթողը տեղափոխվել է Ալեքսանդրիա, որտեղ այն կանգուն է եղել դարեր շարունակ։ 19-րդ դարի սկզբին հուշարձանն արդեն կողաշրջվել է և ընկած է եղել ավազի մեջ։

Եգիպտոսի կառավարիչ Մուհամմադ Ալի փաշայի կողմից նվիրվել է բրիտանացիներին եգիպտամոլության եռուն շրջանում՝ 1819 թվականին, ի նշանավորումն Աբուկիրի ճակատամարտում փոխծովակալ Նելսոնի և 1801 թվականին Ալեքսանդրիայի ճակատամարտում գեներալ Էբերկրոմբիի տարած հաղթանակների։ Ալեքսանդրիայում մնացել է մինչև 1877 թվականը, երբ վիրաբույժ Սըր Էրազմուս Վիլսոնը անձնական միջոցներից հատկացում է կատարել այն Մեծ Բրիտանիայի մայրաքաղաք տեղափոխելու համար։

Կոթողը տեղադրվել է երկաթե գլանի մեջ և տեղափոխվել  հատուկ կառուցված «Կլեոպատրա» նավով, որն ըստ էության եղել է կամրջանավ՝ անձնակազմի համար նախատեսված կամրջակով, և 1877 թվականի սեպտեմբերին բուքսիրով քաշվել է «Օլգա» շոգենավով։ Բիսկայի ծոցում նավարկության ժամանակ նավն ընկել է փոթորկի մեջ, որի հետևանքով «Օլգայի» անձնակազմից զոհվել են 6 նավաստիներ, իսկ «Կլեոպատրան» պոկվել է նրանից։ Չորս օր անց Fitzmaurice շոգենավը, որը գնում էր Գլազգոյից, նկատել է «Կլեոպատրան»։ 1878 թվականի հունվարի 21-ին կոթողը տեղափոխվել է Լոնդոն։ Սկզբում նախատեսվել է այն տեղադրել բրիտանական խորհրդարանի շենքի դիմաց։ 1878 թվականի սեպտեմբերի 12-ին այն տեղադրվել է Վիկտորիայի ափում։ Կողքերին տեղադրված են սֆինքսների քանդակներ, որոնք ձուլվել են բրոնզից և դեմքով ուղղված են դեպի կոթողը։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Լոնդոնի տեսարժան վայրեր
Երգահանների, հեղինակների և հրատարակիչների ամերիկյան միություն

մինի|Երգահանների, հեղինակների և հրատարակիչների ամերիկյան միության պատկերանշանը
**Երգահանների, հեղինակների և հրատարակիչների ամերիկյան միություն** (, ԵՀՀԱՄ), ամերիկյան ոչ առևտրային կազմակերպություն, որը պաշտպանում է իր անդամների հեղինակային իրավունքները և հավաքում հոնորարներ նրանց երաժշտության կատարման համար։ Հիմնադրվել է 1914 թվականին։

## Պատմություն
ԵՀՀԱՄ-ը հիմնադրել է երգահան Վիկտոր Հերբերթը 1914 թվականի փետրվարի 13-ին Նյու Յորքում՝ իր անդամների երաժշտական ստեղծագործությունների հեղինակային իրավունքների պաշտպանման համար, հիմնականում այն հեղինակների և հրատարակիչների, որոնք գործում են Tin Pan Alley շրջանում։

ԵՀՀԱՄ-ի առաջին անդամների մեջ էին երգահաններ Իրվինգ Բեռլինը, Ջեյմս Ջոնսոնը, Ջերոմ Կերնն ու Ջոն Ֆիլիպ Սուզան, լիբրետիստ Օտտո Խարբախը։ 2009 թվականի հուլիսին ԵՀՀԱՄ-ի անդամներն էին ավելի քան 360,000 երգահաններ, հեղինակներ, երաժիշտներ ու հրատարակիչներ։ Նրանց շարքում գրեթե բոլորը ռոք ու փոփ աստղեր, քանթրիի, բլուզի, հիփ հոփի, ջազի և դասական ստեղծագործությունների հեղինակ-կատարողներ էին։

2008 թվականին ԵՀՀԱՄ-ը հավաքել է ավելի քան 933 միլիոն ԱՄՆ դոլար երաժշտության լիցենզավորված կատարման համար և վճարել է իր անդամներին 817 միլիոն ԱՄՆ դոլար որպես հոնորար, թողնելով միայն 11,3% գործառնությունների համար ծախսերի համար։

Այսօր ԵՀՀԱՄ-ն ամբողջ աշխարհի խոշարագույն կազմակերպություներից մեկն է, որը հետևում է հեղինակների հեղինակային իրավունքների իրագործմանը։ ԵՀՀԱՄ-ը լիցենզավորում է ավելի քան 11,500 առևտրային ռադիոկայանների, 2000 ոչ առևտրային հեռարձակողների և նաև մոտ 100 օտարերկրյա նույնատիպ կազմակերպությունների տարբեր մայր ցամաքներից։

Միացյալ Նահանգներում, ԵՀՀԱՄ-ը մրցակցում է երկու այլ հեղինակային կազմակերպությունների հետ՝ Broadcast Music Incorporated-ի (BMI) և Society of European Stage Authors and Composers-ի (SESAC)։

## Պարգևներ
ԵՀՀԱՄ-ի հասարակությունը պարգևատրում է ամենամյա հատուկ շոուներում իր լավագույն անդամներին 7 երաժշտական կատեգորիաներում՝ փոփ երաժշտություն, ռիթմ ընդ բլյուզ և սոուլ, ֆիլմեր և հեռուստատեսություն, լատինոամերիկյան երաժշտություն, քանթրի, քրիստոնեական և համերգային երաժշտություն։ Նաև գոյություն ունի Ջազի փառքի պատը՝ նոր և պատվավոր անդամներին Սրահ ավելացնելու համար։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Պաշտոնական կայք www.ascap.com
* ԵՀՀԱՄ’s history
* ԵՀՀԱՄ Playback Magazine

### ԵՀՀԱՄ-ի ղեկավարն ազատ մշակույթի դեմ
* 
* 

Կատեգորիա:1914 հիմնադրումներ
Կատեգորիա:ԱՄՆ-ի երաժշտություն
Կատեգորիա:ԱՄՆ-ի կազմակերպություններ
Կատեգորիա:Երաժշտական կազմակերպություններ
Կատեգորիա:Հեղինակային իրավունք
Վահե Գրիգորյան

**Վահե Միշայի Գրիգորյան** (), հայ իրավաբան, Հայաստանի Հանրապետության Սահմանադրական դատարանի դատավոր։

## Կրթություն
1992 - 1997 թվականներին սվորել է Երևանի պետական համալսարանի իրավաբանական ֆակուլտետ։ 2008 - 2010 թվականներին սովորել է Նոթինգհեմի համալսարանում՝ ստանալով մարդու իրավունքների մագիստրոսի գիտական կոչում։

1997 թվականի հունիսի 20-ից - 1998 թվականի դեկտեմբերը ծառայել է Հայաստանի զինված ուժերում։

## Աշխատանքային գործունեություն
1997 թվականի հուլիսի 28-ին, բանակ զորակոչվելուց մեկ ամիս հետո ԼՂՀ ՊԲ հրամանատարի հրամանով նշանակվել է սկզբում ԼՂՀ զինվորական դատախազության հատուկ բաժնի օգնական, այնուհետև՝ ԼՂՀ կայազորի դատախազություններում քննիչ և զինվորական դատախազի օգնական։

2001 թվականից մինչև Սահմանադրական դատարանի դատավոր ընտրվելը զբաղվել է փաստաբանական գործունեությամբ։ 2013 թվականի ապրիլից Մարդու իրավունքների պաշտպանության եվրոպական կենտրոնի իրավաբան (փաստաբան) և իրավական խորհրդատու է։ 2017 թվականի նոյեմբերից մինչև 2018 թվականի փետրվարը եղել է Եվրոպական Խորհրդի միջազգային իրավունքի փորձագետ։

2008 թվականից մինչև 2019 թվականը Մարդու իրավունքների եվրոպական դատարանում մասնակցել է 80-ից ավելի դատական գործերի։ Եղել է «Մարտի 1-ի» գործով տուժողների իրավահաջորդների ներկայացուցիչ։

Մասնագիտական մակարդակով տիրապետում է անգլերեն և ռուսերեն, բազային իմացության չափով՝ ֆրանսերեն և գերմաներեն։

## Հայաստանի Սահմանադրական դատարանի դատավոր
2019 թվականի մայիսի 30-ին Հայաստանի Հանրապետության նախագահ Արմեն Սարգսյանը Հայաստանի Հանրապետության Ազգային ժողովին էր ներկայացրել Վահե Գրիգորյանի՝ Սահմանադրական դատարանի դատավորի թեկնածությունը։ Նույն թվականի հունիսի 18-ին Ազգային ժողովը ձայների 99 կողմ, 22 դեմ հարաբերակցությամբ Սահմանադրական դատարանի դատավորի պաշտոնում ընտրեց Վահե Գրիգորյանին։ Նույն թվականի հունիսի 20-ին Ազգային ժողովի նիստերի դահլիճում դատավորի երդմնակալության ելույթի ժամանակ Վահե Գրիգորյանն հայտարարեց՝  ․․․  որպես այս պահի դրությամբ Սահմանադրական դատարանում միակ դատավոր, որովհետեւ մյուս դատավորը բացակայում է այս օրերին, ստանձնելով  Սահմանադրական դատարանի նախագահի լիազորությունների եւ պարտականությունների կատարումը․․․Չնայած, որ Սահմանադրական դատարանի գործող նախագահն է Հրայր Թովմասյանը։

## Այլ տեղեկություններ
Վահե Գրիգորյանի անունը եղել է 2018 թվականին՝ ԱԱԾ պետ Արթուր Վանեցյանի և ՀՔԾ պետ Սասուն Խաչատրյանի գաղտնալսված խոսակցության առանցքում։

Մամուլում լայն լուսաբանվել է նաև Վահե Գրիգորյանի հայտարարություն Հայաստանի 4-րդ նախագահ Արմեն Սարգսյանի ընտրության գործընթացի վերաբերյալ, որտեղ նա նախագահին ոչ լեգիտիմ է համարել։

## Ընտանիք
Ամուսնացած է, ունի մեկ տղա և մեկ աղջիկ։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:ԵՊՀ իրավաբանական ֆակուլտետի շրջանավարտներ
Կատեգորիա:ՀՀ Սահմանադրական դատարանի դատավորներ
Կատեգորիա:Հայ իրավաբաններ
Կատեգորիա:Հայ իրավագետներ
Ժաննա դ'Արկ (նկար, Բաստիեն Լըպաժ)

**«ժաննա դ'Արկ»** (, ), 1879 թվականին նկարված նկար։ Հեղինակը  ֆրանսիացի նկարիչ Ժյուլ Բաստիեն Լըպաժն է(**, 1848—1884): Նկարը պատկանում է Նյու-Յորքի Մետրոպոլիտեն թանգարանին։ Նկարի չափսերն են` .

## Պատմություն
Ֆրանսիայի ազգային հերոսուհու կերպարը  Հարյուրամյա պատերազմում 1870-1880-ական թվականներին Ֆրանսիայում դարձել էր խորհրդանիշ։ Դա պայմանավորված էր 1870-1871 թթ. Ֆրանս-պրուսական պատերազմում Ֆրանսիայի պարտությամբ։ Արդյունքում Լոթարինգիան, որտեղ ծնվել էր Ժաննա դ'Արկը, Էլզասի հետ առանձնանում է Գերմանիայից։ Քանդակագործներն ու արվեստագետները ստեղծում են Ժաննա դ'Արկի նոր քանդակներ և նկարներ։

Ժյուլ Բաստիեն Լըպաժը ծնունդով Լոթարինգիայից էր։ 1879 թվականին նա որոշում է փորձել այս կերպարը և նկարում է «Ժաննա դ'Արկ» նկարը։

1880 թվականին նկարը ցուցադրվում է Փարիզյան սալոնում։ Նույն տարում նկարը գնում է Էրվին Դեվիսը (*Erwin Davis*): 1889 թվականից այն հանձնվում է Մետրոպոլիտեն թանգարանին։ Նկարը մասնակցել է Փարիզում կայացած Համաշխարհային ցուցահանդեսին (1889)։

## Նկարագրություն
Նկարում պատկերված է գյուղական պարզ հագուկապով Ժաննա դ'Արկը։ Նա կանգնած է իր հայրական տան բակում։ Ըստ լեգենդի` հենց այստեղ են նրան երևացել Միքայել Հրեշտակապետի, սբ.Եկատերինայի և սբ. Մարգարիտայի տեսիլքները և նրան հաղորդել, որ հենց իրեն է վիճակված ճնշել Օռլեանի պաշարումը և ազատագրումը։ Նկարում սրբերի պատկերները երևում են հետևի ֆոնին՝ պատի վրա։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:1879 նկարներ
Կատեգորիա:Ժյուլ Բաստիեն Լըպաժի նկարներ
Կատեգորիա:Մետրոպոլիտեն թանգարանի նկարներ
Ջոան Թաուերցի

**Ջոան Անգլիացի** (, հայտնի որպես  **Ջոան Թաուերցի**), քանի որ ծնվել է Լոնդոնի Թաուերում, Շոտլանդիայի թագուհին էր, Դավիդ II արքայի առաջին կինը։

## Կյանք
Լինելով Անգլիայի թագավոր Էդվարդ II-ի ու Իզաբելլա Ֆրանսիացու կրտսեր դուստրը՝ Ջոանը ծնվել է Լոնդոնի Թաուերում 1321 թվականի հուլիսի 5-ին։ Նրա քույր-եղբայրներն էին՝ Անգլիայի թագավոր Էդվարդ III-ը, Քորնվոլի կոմս Ջոն Էլթամցին և Էլեանոր Վուդսթոքցին։

Նորթհեմփթոնի համաձայնագրի շրջանակներում 1328 թվականի հուլիսի 17-ին Բերվիք-ըփոն-Թվիդում Ջոանին ամուսնացրել են Շոտլանդիայի թագավոր Դավիդ II-ի հետ։ Ջոանը յոթ տարեկան էր, Դավիդը՝ չորս։ Ամուսնությունը տևել է 34 տարի, բայց եղել է անպտուղ ու, ըստ երևույթի, սիրազուրկ։
thumb|left|Ջոանն ու Դավիդ II-ը Ֆիլիպ VI-ի հետ՝ պատկերված ֆրոիսարտի ''Ժամանակագրության'' մի մանրանկարի մեջ
1329 թվականի հունիսի 7-ին Շոտլանդիայի թագավոր Ռոբերտ I-ը մահացել է ու Դավիդը դարձել է թագավոր։ Նա թագադրվել է Սքոնի վանքում 1331 թվականի նոյեմբերին։

1333 թվականի հուլիսին Բերվիք-ըփոն-Թվիդի մոտ Հալիդոն Հիլլի ճակատամարտում Անգլիայի թագավոր Էդվարդ III-ի ու իր պաշտպանյալ Էդվարդ Բալիոլի հաղթանակից հետո  Դավիդին ու Ջոանին ապահովության համար ուղարկել են Ֆրանսիա։ 1334 թվականի մայիսին նրանք հասել են Բուլոն-սյուր-Մեր, որտեղ նրանց դիմավորել է թագավոր Ֆիլիպ VI-ը, որը Ջոանի մոր զարմիկն էր։  Քիչ բան է հայտնի Ֆրանսիայում շոտլանդական թագավորի ու թագուհու կյանքի մասին, բացի այն, որ Շատո Գայարը հատկացվել է նրանց որպես բնակավայր և որ թագավորը նրանց հարգանքով էր վերաբերում։

Այս ընթացքում Դավիդի ներկայացուցիչները Շոտլանդիայում նորից գլուխ են բարձրացրել, որը հնարավորություն է տվել Դավիդին ու Ջոանին 1341 թվականի հունիսին վերադառնալ ու իշխանությունը վերցնել իր ձեռքը։ 1346 թվականի հոկտեմբերի 17-ին Դարհեմ կոմսությունում Նեվիլի խաչի ճակատամարտի ընթացքում Դավիդը գերի է վերցվել ու տասնմեկ տարի բանտարկված մնացել Անգլիայում։  Չնայած Էդվարդ III-ը թույլ էր տվել Ջոանին մի քանի անգամ այցելել ամուսնուն Լոնդոնի Թաուերում, նա այդպես էլ չի հղիացել։ 1357 թվականին Դավիդի ազատ արձակվելուց հետո Ջոանը որոշել է մնալ Անգլիայում։ Նա կապված էր իր մայրիկի հետ, որին խնամում էր նրա մահից առաջ։

Ջոանը մահացել է 1362 թվականին, 41 տարեկան հասակում, Հերթֆորդշայրի Հերթֆորդ ամրոցում։ Թաղվել է Լոնդոնի Գրեյֆրայերս քրիստոնեական եկեղեցում, որն ուժեղ ռմբակոծության է ենթարկվել Բլիցի ընթացքում (Բրիտանիայի ռմբակոծությունը Գերմանիայի կողմից 1940 և1941 թվականներին Երկրորդ աշխարհամարտի տարիներին)։ Գերեզմանի տեղն անհետացել է։

## Նախնիներ

## Նշումներ

## Աղբյուրներ

*Ashley, Mike. *The Mammoth Book of British Kings and Queens*. London: Robinson Publishers, 1999. 
*Brown, Michael. *The Wars of Scotland, 1214–1371*. Edinburgh: Edinburgh University Press, 2004.  
*Marshall, Rosalind. *Scottish Queens 1034–1714*. East Linton: Tuckwell Press, 2003.  
*Mortimer, Ian. *The Perfect King The Life of Edward III, Father of the English Nation*. London: Vintage, 2008. 
*Panton, James. *Historical Dictionary of the British Monarchy*. Lanham, MD: Scarecrow Press, 2011.  

Կատեգորիա:1362 մահեր
Կատեգորիա:14-րդ դարի անգլիացիներ
Կատեգորիա:Թագավորների դուստրեր
Կատեգորիա:Պլանտագենետների հարստություն
H.E.R.

**H.E.R.** (, ), ամերիկացի հիփ հոփ երգչուհի և հեղինակ-կատարող։ H.E.R.-ը նրա բեմական կեղծանունն է (հնչում է ինչպես անգլերեն «her» բառը), դա **«Having Everything Revealed»**-ից հապավումն է։ Գաբին մի քանի երաժշտական մրցանակների դափնեկիր և հավակնորդ է։ Դրանց մեջ են «Լավագույն ռիթմ ընդ բլյուզ կատարում» և «Լավագույն ալբոմ ռիթմ ընդ բլյուզ ոճում» համար Գրեմմի 2019 մրցանակները։ Նա նաև առաջադրված էր լավագույն նոր կատարող մրցանակի համար։

## Կենսագրություն
H.E.R. (իրական անունը՝ Գաբրիելլա «Գաբի» Ուիլսոն) ծնվել է 1997 թվականի հունիսի 27-ին։ Գաբրիելա Ուիլսոնը մեծացել է Սան Ֆրանցիսկո ծովածոցի շրջանում։ Նրա մայրը ֆիլիպինուհի է, իսկ հայրը՝ աֆրոամերիկացի։ Սկզբնապես հանդիսատեսին ներկայացել է որպես հրաշամանուկ՝ կատարելով Today Show-ում Ալիշա Քիզի երգը դաշնամուրի վրա։ Դրանից հետո նա ելույթ է ունեցել «Radio Disney’s The Next BIG Thing» մրցույթում, երբ դեռ 12 տարեկան էր։

## Սկավառակագրություն
### Ստուդիական ալբոմներ

**H.E.R.* (2019)
**I Used to Know Her* (2019)

## Նվաճումներ

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* 

Կատեգորիա:21-րդ դարի ամերիկացի երգիչներ
Կատեգորիա:21-րդ դարի երգիչներ
Կատեգորիա:21-րդ դարի երգչուհիներ
Կատեգորիա:RCA Records-ի արտիստներ
Կատեգորիա:«Գրեմմի» մրցանակի դափնեկիրներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի երաժիշտներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի երգչուհիներ
Կատեգորիա:Բեմական կեղծանուններ
Բերնստենի ռեակցիա

**Բերնստենի ռեակցիա**, թթվային կատալիզի պայմաններում դիարիլամինների և կարբոնաթթուների կոնդենսացումից 9-ալկիլ և արիլտեղակալված ակրիդինների ստացման մեթոդ։

Առաջին անգամ ռեակցիան նկարագրվել է Ավգուստ Բերնսի կողմից 1878 թվականին ամիդինների հատկությունների ուսումնասիրման ընթացքում՝ բենզոյական թթվի նիտրիլի և դիֆենիլամինի փոխազդեցության օրինակով։

Հետագայում ռեակցիան կատարելագործվել է ցինկի քլորիդը և պոլիֆոսֆորական թթուն որպես կատալիզատոր օգտագործելու շնորհիվ։
:կենտրոն|մինի|750x750փքս

## Ռեակցիայի մեխանիզմ
Երկար ժամանակ Բերնստենի ռեակցիայի մեխանիզմը քննարկաման առարկա էր, ընդ որում հիմնականում քննարկվում էր ռեակցիայի սկզբի երկու այլընտրանքային տարբերակ՝ դիարիլամինի N-ացիլացում՝ հետագա ներմոլեկուլային C-ացիլացում ամինոխմբի նկատմամբ օրթո- դիրքում և ուղղակի C-ացիլացում։ Ապացուցված է, որ դիֆենիլամինի N-ացիլացումը նույնպես բերում է ակրիդինների ստացման, սակայն N-ացիադիֆենիլների օգտագործումը ռեակցիայի ելքը չի բարձրացնում և այդ պատճառով ներկայումս ռեակցիայի սկիզբը համարվում է ացիալ կատիոնի (պոլիֆոսֆորական թթվի կիրառման դեպքում)  կամ քլորանհիդրիդի (ցինկի քլորիդի կիրառման) միջոցով C-ացիլացումը։

:կենտրոն|մինի|721x721փքս

## Ընթացք և մոդիֆիկացիաներ
Բերնստենի ռեակցիայի դասական ընթացքի մեթոդիկան համարվում է դիֆենիզամինի և արոմատիկ կամ ալիֆատիկ կարբոնաթթվի էկվիվալենտ կամ ավելցուկի տաքացումը 1,5-3 անգամ գերազանցող ցինկի քլորիդի առկայությամբ։ Ռեակցիան տեղի է ունենում առանց լուծիչի և տևում է մոտ 3 ժամ։ Ցնդող կարբոնաթթուների դեպքում ռեակցիան իրականացվում է զոդված փորձանոթների մեջ, չտեղակալված ակրիդինների ստացման ելքը մրջնաթթու օգտագործելու դեպքում շատ ցածր է։

Ցինկի քլորիդով կատալիզվող ռեակցիաներում մասնակցում են հիդրօքսիտեղակալված դիֆենիլամինները, ընդ որում ներմոլեկուլային կոնդենսացումը տեղի է ունենում հիդրօքսի- խմբի նկատմամբ պարա- դիրքում։ Այսպես, 3-հօդրօքսիֆենիլամինը 4-հիդրօքսիբենզոյական թթվի հետ փոխազդելիս ստացվում է բացառապես 3-հիդրօքսիակրիդիններ։

## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն
* 

Կատեգորիա:Ակրիդիններ
Կատեգորիա:Անվանական ռեակցիաներ օրգանական քիմիայում
Ալբենայի գավաթ

**Ալբենայի գավաթ** Բուլղարիայի Ալբենա քաղաքում անցկացված մրցաշար՝ կանանց ֆուտբոլի հավաքականների համար։ Երկու ակումբների և ազգային հավաքականների մրցումներում այն ի սկզբանե անվանվել է «Grand Hotel Varna» մրցաշար և առաջին երկու թողարկումները անցկացվեցվել են փակ։

## Եզրափակիչների ցանկը

## Այլ մասնակիցներ
* 
*  Մ-21(1991)
* 
* 
* 
* 
* 
* 
*  Մ-19
* Յուգոսլավիա
*  CSKA Sofia
* Բեյջին
*  Millwall Lionesses (1989)
* Պախտակոր

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Կանանց ֆուտբոլ
Էվելին դե Մորգան

**Էվելին դե Մորգան** (,  ), անգլիացի նկարչուհի, նախառաֆայելական շրջանի հետևորդ։

## Կենսագրություն
ձախից|մինի|«Արիադնան Նաքսոսում»
Ի ծնե՝ Էվելին Պիկերինգ  (): Սերում է միջին խավի ընտանիքից։ 15 տարեկանից ստացել է նկարչության դասեր։ 1973 թվականին ընդունվել է Սլեյդի Գեղարվեստի դպրոց, որտեղ ամենաերիտասարդ ուսանողն էր։ Դպրոցն ավարտելուց հետո գնացել է իր հորեղբոր՝ Ջոն Սպենսեր Ստենխոպի մոտ, Ֆլորենցիա։ Անգլիա վերադառնալուց հետո նա նկարել է իրեն հաջողություն բերած առաջին նկարը՝ «Արիադնան Նաքսոսում»։

Նա հիմնականում նկարել է՝ ոգոշնչվելով գրական և դիցաբանական ստեղծագործություններից («Փոքրիկ ջրահարսը», «Ֆոսֆոր և Հեսփեր»)։ 1887 թվականին ամուսնացել է նկարիչ Ուիլյամ դե Մորգանի հետ, նրա հետ ապրել է մինչև ամունու մահը՝ 1917 թվականը։ Ինքը՝ Էվելին դե Մորգանը, մահացավ 2 տարի հետո և թաղված է Բրուկվուդի գերեզմանատանը:

## Հայտնի նկարներ

Պատկեր:The Love Potion.jpg|Սիրո խմիչք, 1903
Պատկեր:Evelyn De Morgan - Angel of Death.jpg|Մահվան հրեշտակ, 1881
Պատկեր:De Morgan Medea.jpg|Մեդեա
Պատկեր:Eos.jpg|Էոս, 1895
Պատկեր:Cassandra1.jpeg|Կասսանդրա,
Պատկեր:EvelyndeMorgan.jpg|Ֆլորա, 1894
Պատկեր:Helen of Troy.jpg|Ելենա Տրոյանսկայա, 1898
Պատկեր:The Prisoner.jpg|Գերին


## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* «Evelyn De Morgan» at The Bridgeman Art Library
* De Morgan Foundation
* Grave of Evelyn and William De Morgan
* Phryne’s list of pictures in accessible collections in the UK

Կատեգորիա:Անգլիացի նկարիչներ
Կատեգորիա:20-րդ դարի նկարչուհիներ
Կատեգորիա:Վիկտորյական դարաշրջանի կանայք
Կատեգորիա:Ռոմանտիստ արվեստագետներ
Կատեգորիա:Անգլիացի նկարչուհիներ
Կատեգորիա:Կին արվեստագետներ