Սուսաննա Գյուլամիրյան

**Սուսաննա Խորենի Գյուլամիրյան** (), արվեստի քննադատ, տեղային և միջազգային ցացահանդեսների համադրող և ֆեմինիստ ուսումնագետ։ «Արվեստի և մշակութային ուսումնասիրությունների լաբորատորիա» կազմակերպության համահիմնադիրն է և նախագահը։ Կազմակերպության գործունեության մասը կազմող «Արտ կոմունա» արվեստագետների միջազգային կացարանի գեղարվեստական ղեկավարն է։ «Արտ կոմունան» անդամակցում է «Ռեզ Արտիս» (*Res Artis*) արվեստագետների կացարանների համաշխարհային ցանցին։ Արվեստի քննադատների միջազգային ասոցիացիայի հայաստանյան մասնաճյուղի (ԱԻԿԱ - Հայաստան) անդամ է։ Գյուլամիրյանը դասավանդել է «Մշակութային ուսումնասիրություններ» և «Ֆեմինիստական արվեստ» [տեսություն և պրակտիկա] առարկաները Հայկական բաց համալսարանի կերպարվեստի բաժնում (Կրթության միջազգային ակադեմիա) և «Գենդերային ուսումնասիրությունների» մագիստրոսական կուրս է վարել ԵՊՀ-ի Մշակութաբանության ամբիոնում։ Աշխատել է ներդրող խմբագիր «Սինեմարտ» ամսագրում՝ հեղինակելով «Արվեստի անունը» և «Արվեստ. իրավիճակներ» ամենամսյա սյունակները, նաև ներդրող խմբագիր է եղել ՀՀ հանրային ռադիոյի և հեռուստատեսության միրջազգային կապերի բաժնում։ Հետազոտական ոլորտները ներառում են ֆեմինիստական ռազմավարությունները ժամանակակից արվեստում, խորհրդահայ կին արվեստագետների պրակտիկաները, մասնակցային արվեստի գործառույթը, արվեստի ներգրավվածությունն ու փոխկապակցությունը քաղաքական, հասարակական գործընթացների և քաղաքացիական ակտիվիզմի հետ։

## Ընտրյալ համադրողական գործունեություն
* 2024 – «Land(e)scapes: Ճանաչելով հատվածականությունը» միջազգային ցուցահանդես` «REVOLUTIONALE – Մարտահրավերային պայմաններ, փոփոխությունների փառատոն 2024»-ի շրջանակներում: Փառատոնը մեկնարկել է Գերմանիայի «Խաղաղ հեղափոխություն» հիմնադրամի կողմից: Ցուցահանդեսին մասնակցել են Գերմանիայից, Բելառուսից, Հայաստանից և Ուկրաինայից արվեստագետներ: Կայացել է Լայպցիգի Ժամանակակից արվեստի կենտրոնում՝ սեպտեմբերի 14-ից դեկտեմբերի 14-ն ընկած ժամանակահատվածում։
* 2023 – «Գենդերային կառուցվածքներ», երկրորդ Ֆեմինիստական, քվիր միջազգային փառատոն: Ցուցահանդեսները կայացել են երկու փուլով։ Առաջին փուլը՝ «Մարդու դռներ» մարտի 1-ից 30-ը։ Երկրորդը՝ «Գենդերային կառուցվածքներ» կայացել է օգոստոսի 3-ից 30-ն ընկած ժամանակահատավծում։ Հանրային միջոցառումներ (հանրային բանախոսություններ), «Գենդերային կառուցվածքներ» Ֆեմինիստական, քվիր երկրորդ միջազգային փառատոնի շրջանակներում` Հայաստանից, Մեծ Բրիտանիա/Իրանից և Նիդեռլանդներից ուսումնագետների, հետազոտողների և արվեստագետների մասնակցությամբ, 21 հունվարի, 11 օգոստոսի, ՖեմԳրադարան:
* 2022 – «Ֆեմինիզմը` մարմնա(իրա)կան»՝ ֆեմինիստական, քվիր առաջին միջազգային փառատոն: Ցուցահանդեսի առաջին մասը կայացել է Երևանի Գյոթե կենտրոնում մարտի 10-ից ապրիլի 15-ն ընկած ժամանակահատվածում։ Երկրորդը՝ Գաֆէսճեան արվեստի կենտրոնի «Սասունցի Դավիթ» պարտեզի սրահում ապրիլի 15-ից մայիսի 22-ն ընկած ժամանակահատվածում: Հանրային միջոցառումներ (հանրային բանախոսություններ, աշխատարան), «Ֆեմինիզմը` մարմնա(իրա)կան» Ֆեմինիստական, քվիր միջազգային առաջին փառատոնի շրջանակներում` ԱՄՆ-ից և Հայաստանից ուսումնագետների, հետազոտողների մասնակցությամբ (առցանց), 22մարտի – 1 ապրիլի։
* 2021 – «Մայրենիք», միջազգային ցուցահանդես, Երևանի ժամանակակից արվեստի թանգարան:
* 2019 - Վենետիկի 58-րդ  արվեստի միջազգային բիենալեի Հայաստանի ազգային տաղավարի համադրող («Հեղափոխական սենսորիում»), *Palazzo Zenobio*, Վենետիկ, Իտալիա։
* 2019 - «Քվիր, ֆեմինիստ ակտիվիստները, ուսումնագետները, արվեստագետները հեղափոխության և իշխանության մասին երկխոսություններում», *Wolf & Galentz* պատկերասրահ, Բեռլին, Գերմանիա։
* 2018 - «Գյուլիզարը և սիրային այլ պատմություններ», Ռեբեկա Թոփակեանի (Ֆրանսիա) անհատական ցուցահանդես, ՀԲԸՀ/ ցուցասրահ, Երևան։
* 2018 - «Հով արա», Ֆելիք Կալմենսոն (Կանադա) և Ռուզբեհ Ախբարի (Կանադա-Իրան), Հայ Արտ մշակութային կենտրոն, Երևան։
* 2018 - «Կազմաքանդելով «Կարմիրը»,  Լամիս Հադադինի (Ռուսաստան - Հորդանան) անհատական ցուցահանդես, Կոմունա հասարակական-մշակութային պլատֆորմ, Երևան։ 
* 2017-2018 «Երկխոսություններ իշխանության հետ։ Շուխովի դեպքը», «Գարաժ» ժամանակակից արվեստի թանգարանի «Դաշտային հետազոտություններ։ Առաջընթացի մասին զեկույց համար 1» միջազգային ցուցահանդեսի շրջանակում, Մոսկվա, ՌԴ։ 
* 2017 - «Մակերեսի վրայով», Էլիզաբեթ Գերդեման (ԱՄՆ - Գերմանիա) և Միխաել Հան (Գերմանիա), Երևանի ժամանակակից արվեստի թանգարան։
* 2016 - «Քայլ (սահմանա)գծի ետևում», Արիադնա Գարսիա Չաս (Իսպանիա), անհատական ցուցահանդես, Երևանի ժամանակակից արվեստի թանգարան։
* 2015 - «Մոտ արի» , Հայաստանի, Ֆրանսիայի, Իրանի և Շվեյցարիայի արվեստագետների համատեղ ցուցահանդես (համա-համադրող` Ալինա Մնացականեան (Շվեյցարիա), *Le Manoir de la Ville* ժամանակակից արվեստի կենտրոն, Մարտինի, Շվեյցարիա։
* 2015 - «Հասարակական վերիվարում - Գեղագիտական սայթաքում», Գերմանիայի և Հայաստանի արվեստագետների նախագծերը Լայպցիգի հանրային տարածքներում, *Бuku* - Մշակութային թարգմանության բյուրո, Լայպցիգ, *IFA* Գերմանիա և ԱՄՀԼ - Արվեստի և մշակութային հետազոտությունների լաբորատորիա, Երևան։
* 2014 - «Մգեցված ապակիներից դուրս», Դիքի Վեբ (Միացյալ Թագավորություն), անհատական ցուցահանդես, Երևանի ժամանակակից արվեստի թանգարան։
* 2014-  «Քաղաքային տարածքներ։ Վերաիմաստավորելով անցյալն ու ներկան», Աննա Ադամ (Ֆրանսիա - Հունգարիա), Սալի Օ’Նիլ (Շվեդիա - ԱՄՆ),  Թերեզա Լեունգ (Հոնկոնգ), Երևանի ժամանակակից արվեստի թանգարան։
* 2014 - «Հրուշակ. Խոհեր վասն որկորի», Նեվդոն Ժամգոչեան (ԱՄՆ), անհատական ցուցահանդես, Երևանի ժամանակակից արվեստի թանգարան։ 
* 2014 - «Եռանկյուն արտարկումներ» , Էրից Մորենո Արանգուրեն (Իսպանիա), Գիյերմո Մանուել Ռոխաս (Իսպանիա), Կոնստանց Մյուլլեր (Գերմանիա), Ժամանակակից արվետի թանգարան, Երևան։
* 2013 - «Դիրքորոշվելով, ինքնությունը հարցարկելով», Հայաստանի և Իտալիայի արվեստագետների փոխանակման ծրագիր (արվեստագետների կացարան, մասնագիտական շրջագայություն, ցուցահանդես (համա-համադրող`Արիա Սպինելլի (Իտալիա), Ֆլորենցիա, Թուրին, Վենետիկ, Միլան։ Ցուցահանդեսի բացումը՝ *Figoriferi Milanesi*, Միլան, *FARE - Cultura Contemporania Aplicata*, Իտալիա և ԱՄՀԼ - Արվեստի և մշակությաին հետազոտությունների լաբորատորիա։
* 2013 - «Ֆրագմենտներ // Հետքեր և ժեստեր», Թալին Զաբունեան (Ֆրանսիա), անհատական ցուցահանդես, Ժամանակակից արվեստի թանգարան, Երևան։
* 2012 - «Կախյալ մշակույթը իբրև մտածողության օրինաչափություն», Բեռլինի արվեստի միջազգային 7-րդ բիենալեին ընդառաջ, Հայաստանի, Գերմանիայի, Լեհաստանի, Ռուսաստանի արվեստագետների աշխատանքների ցուցադրություն, *Interrior DAseign/Colony Wedding*, Բեռլին, Գերմանիա։
* 2012 - «Ուրիշը» քաղաքում կամ ուրիշ քաղաք», Ագաթ Լեպուտղ և Անտուան ժանո (Ֆրանսիա), Մարկուս Բոյթեր (Գերմանիա), Վարդան Հարությունյան (Հայաստան), Ժամանակակից արվեստի թանգարան։
* 2011 - «Արվեստ և իշխանություն» (Երևակայական աշխարհագրություններ), Atlantis 11,  Վենետիկի արվեստի միջազգային 54-րդ բիենալեի զուգահեռ ծրագրերի շրջանակում, «Ժառանգություն, ինքնություն և հաղորդակցություն եվրոպական ժամանակակից արվեստի պրակտիկաներում» (*HEICO*) եռամյա ցանցային ծրագրի շրջանակում, Palazzo Zenobio, Վենետիկ, Իտալիա։ Մասնակից կազմակերպություններ` ATA (Բուլղարիա), ԱՄՀԼ (Հայաստան), *GeoAir* (Վրաստան), *SPACE* (Սլովակիա), *K:SAK* (Մոլդովա), *Boel Brandenburg* (Գերմանիա), *Rokunstbau* XVIII, Գերմանիա։ 
* 2007 - 2011 - «Գենդերային տագնապ։ Ի սեր ճակատագրի՞» և «Գենդերային տագնապ։ Պլատֆորմներ», հանրային բանախոսություններ,  ցուցահանդեսների շարք` ԱՄՆ-ի, Գերմանիայի, Հայաստանի, Սիրիայի, Թուրքիահի, Ֆինլանդիայի և Իրանի ֆեմինիստ և քվիր արվեստագետների մասնակցությամբ, Նարեկացի արվեստի ինստիտուտ, Ակումբ, Երևան։ 
* 2007 - «Հրեշտակի հավանականությունը», Րաֆֆի Դավթյան (Իրան -Հայաստան), Շարժայի ժամանակակից արվեստի 10-րդ միջազգային բիենալեի շրջանակում, Արաբական Միացյալ Էմիրություններ։
* 2010 - «Պետական կարիքներ», մասնակցային/համայնքային արվեստ՝ Ռոջեր Քոլոմբիք և Ջերոլին Բահմ Քոլոմբիք (ԱՄՆ), Վահե Բուդումյան (Հայաստան), Հյուսիսային պողոտա, Երևան։
* 2009 - «Պատմության սուբյեկտներն/օբյեկտները և նրանց մասին պատումները» («Խորհրդավոր ընթրիքի ճաշացանկը», «Մարդու դռներ։ Գենդերային հարցարկում»), Րաֆֆի Դավթյան (Իրան - Հայաստան), *FABRIKA* (Ստեղծագործական ինդուստրիաների կենտրոն), Մոսկվա, ՌՖ։
* 2008 - «Վերաիմաստավորելով անցյալն ու ներկան», Հայաստանի և Գերմանիայի արվեստագետների աշխատանքների ցուցադրություն՝ Գյումրիի ժամանակակից արվեստի միջազգային 6-րդ բիենալեի շրջանակում,  Հայաստան։
* 2008 - «Միջախտորոշում», Գերմանիայի, Թայվանի, Ֆրանսիայի, Նորվեգիայի, Ֆինլանդիայի, Հայաստանի, Կանադայի արվեստագետների աշխատանքների ցուցադրություն, Նկարիչների միություն, Երևան։
* 2007 - «Մարդու դռներ։ Գենդերային հարցարկում», Րաֆֆի Դավթյան (Իրան - Հայաստան), անհատական ցուցահանդես, Ավանգարդ երաժշտության ակումբ (Լրագրողների տուն), Երևան։
* 2007 - «Դիրքն իբրև դիրքորոշում», Արչի (Հարություն) Գալենց (Գերմանիա), անհատական ցուցահանդես, Ակումբ, Երևան։
* 2006 - «Դեգերումների քարտեզ - Մոլորության հետքեր», Աստղիկ Մելքոնյան և Հարություն Զուլումյան (Հայաստան), ՆՓԱԿ, Երևան։
* 2005 - «Եվրորեմոնտ (Հայաստանի արվեստագետները ետխորհրդային ներկայի մասին մտորումներում)», ՆՓԱԿ, Երևան։
* 2004 - «Վերա-դարձ», Համլետ Հովսեփյան (Աշնակցի). հետահայաց ցուցահանդես, ՆՓԱԿ, Երևան։
* 1995 - «Տապանի հարցը» (մոսկովյան կոնցեպտուլիզմը և հայաստանյան նորաստեղծ ժամանակակից արվեստի դաշտի հանդիպումը), ՀայԱրտ մշակութային կենտրոն, Երևան։

## Բանախոսություններ/Դասախոսություններ
* 2022 – «Արմատական ​​մտածողություն/պարադիգմային փոփոխություններ: Զանցելով հնացած մշակութային պրակտիկաները» նիստի բանախոս` «Հնարավորություններ արվեստում. ստեղծիր ապագան» միջազգային կոնֆերանսի շրջանակներում, որը կազմակերպել է TransCultural Exchange-ը Բոստոն քաղաքում և նրա հարևանությամբ գտնվող Քեմբրիջում: Կոնֆերանը և նրան ուղեկցող միջոցառումները տեղի են ունեցել Մասաչուսեթսի արվեստի և դիզայնի քոլեջում, Մասաչուսեթս նահանգի Ֆենվեյ քոլեջներում, Բոստոնի Գեղարվեստի թանգարանում, Stewart&amp;#39;s Garden List-ում, Contemllabe արվեստի ինստիտուտում, Մասաչուսեթսի Տեսողական արվեստի կենտրոնում, MCPHS համալսարանում և Վենտվորթ տեխնոլոգիական ինստիտուտում:
* 2020 – «Ես երբեք նման երկինք չեմ տեսել», աուդիո-տեքստային մասնակցություն միջազգային ցուցադրության շրջանակում, Southwest Contemporary – SW Gallery՝ Ավստրալիա:
* 2020 – Միջազգային վիրտուալ սիմպոզիում «Մեծ շրջագայության ավարտը: Ճանաչելով մշակութային փոխանակումների սխալ գիծը. փոխադարձության որոնում աշխարհագրությունից այն կողմ», Բանախոսներ՝ Սուսաննա Գյուլամիրյան - Արվեստի և մշակութային ուսումնասիրությունների լաբորատորիա (Հայաստան), Ֆրանցիսկո Գևարա - Arquetopia հիմնադրամ (Մեքսիկա, Պերու, Իտալիա), Ջոն Լուի - In-Situ (Հոնկոնգ):
* 2018 - «Ազատագրում թե (ան)թաքույց ստորադասում։ Խորհրդահայ կանայք արվեստի գործընթացներում», Խորհրդային կոնցեպտ  եռօրյա կոնֆերանսի շրջանակում, Պատմագիտության ամբիոն, ԵՊՀ։
* 2018 - «Գլոբալի և տեղականի երկճյուղումը (dichotomy)»՝ Տեղաշարժելով արվեստի հեռանկարները՝ տեղականից` գլոբալ, Արվեստի I-ին միջազգային տոնավաճառի շրջնակում (կլոր սեղան/բանախոսություններ), *Armenia Art Fair*, Երևան։
* 2011 - 2017 «Կանանց արվեստն ընդդեմ ֆեմինիստական արվեստի։ Տիպաբանությունները և հակասությունները Հայաստանի խորհրդահայ և ժամանակակից արվեստի պրակտիկաներում», «Ֆեմինիստական ռազմավարություններ։ Ներկայացման քաղաքականությունները Հայաստանի ժամանակակից արվեստում», բանախոսությունների շարք՝ Ֆեմինիստական աջակցություն (ակտիվիզմի, արխիվացման, արվեստի պատմության, քննադատական հետազոտության, արվեստի համադրման, ֆեմինիզմների, հիշողության քաղականության փոխհատում),  ժամանակակից արվեստի կենտրոնի եռօրյա կոնֆերանս, Գրաց, Ավստրիա
* 2011 - «Ճամփորդություն դեպի Արևելք» միջազգային ծրագիր, *Arsenal* ցուցասրահ, Բելոստոկ, Լեհաստան; *Fem ++*; Կանանց ռեսուրսային կենտրոն; «Կանաչ ակադեմիա. Քաղաքականացնելով մեր փորձը», «Ֆեմինիզմ և գենդերային դեմոկրատիա», Հայնրիխ Բյոլ հիմնադրամ, Հարավային Կովկասի գրասենյակ, Երևան։
* 2011 - «Հանրային արվեստ. որոնումից դեպի մտափոխություն (*metanoja*)»՝ Գործածելով քաղաքը նախագծի շրջանակում, Արվարձան մշակութային կենտրոն, Մխիթար Սեբաստացի կրթահամալիր։
* 2011 «Հայտնաբերելով Անդրկովկասը»` Փխրուն հիմք. սեվծովյան ուղեվորություն բեռնանավով միջազգային սիմպոզիումի շրջանակում, Վառնա, Բաթումի, Թբիլիսի։ 2013-2014 «Մասնակցային կամ համայնքային արվեստի գործառույթն և գործունակությունը», *BUKU* (մշակութային թարգմանությունների բյուրո), Լայպցիգ, Գերմանիա, GeoAIR Թբիլիսի։
* 2008-2014 - ՌեզԱրտիս(Res Arti) արվեստագետների կացարանների համաշխարհային ցանցի միջազգային կոնֆերանսներ, մասնագիտական հանդիպումներ *Smart Project Spac*e, Ամստերդամ, Հոլանդիա, Townhouse պատկերասրահ, Կահիրե, Եգիպտոս, *Ujazdwvski Castle* ժամանակակից արվեստի կենտրոն, Վարշավա, Լեհաստան, Արվեստների պետական ակադեմիա և Nida արվեստագետների կացարան, Վիլնյուս, Լիտվա։
* 2007 - «Գենդերային ուսումնասիրությունները` առաջադեմ կրթության գործիք», գիտաժողով Միջմշակութային երկխոսություններ միլենիումի խաչմերուկում գիտաժողով, Արմենիա Մարիոթ, Երևան։
* 2007 - «Ավանդույթ և րեպրեզենտացիա։ Կանանց կերպարները խորհրդահայ կինոյում», հանրային դասախոսությունների շարք, կինոդիտում, Քաղաքացիական հասարակություն- միջհամայնքային ցանց ՀԿ-ի հովանավորությամբ, Հաղարծին, Դիլիջան։
* 2007 - «Հարավային Կովկասի մշակութային տարածքների անցյալն ու Ներկան»՝ Հանուն ռեգիոնալ համերաշխության  միջազգային սիմպոզիումի շրջանակում, Երևան մեդիա-ակումբ, Բաքու մեդիա-ակումբ, Գուդաուրի, Վրաստան։
* 2007 - «Ժամանակակից մշակութային հաստատությունների դերակատարումը ուշ-կապիտալիզմի շրջանում», *CIMAM* միջագային կոնֆերանսի մասնակից, *Generali  foundation*, Վիեննա, Ավստրիա։
* 2006 - «Ինչու՞ չեն եղել մեծանուն կին ռեժիսորներ կամ արվեստագետներ»՝ ԿԻՆ միջազգային կինոփառատոնի շրջանակում, Երևան։
* 2006 - «Ֆեմինիստական և հասարակական, քաղաքական ներգրավվածության արվեստ», սեմինարների շարք, ՄԻԺԻ, Երևան։
* 2005 - «Էթիկայի հիմնախնդիրները, քննադատության հնարավորությունը» կոնֆերանսի համադրող, մոդերատոր, Գեղագիտության ազգային կենտրոնն- Փոքր թատրոն, Երևան։

## Հետազոտական անվանակարգեր
* 2017 - «Հարավ» ընդհանուր խորագրով հետազոտական երկամսյա ծրագիր, Գյոթե ինստիտուտ, Սալվադոր - Բահիա, Բրազիլիա։
* 2015 - Հետազոտական մեկամսյա ծրագիր Kunst Asyl արվեստագետների միջազգային կացարանում, Քվեդլինբուրգ, Գերմանիա։
* 2013 -  Հետազոտական մեկամսյա ծրագիր, *GeoAIR*, Թբիլիսի։
* 2013 - Մոնդրիան հիմնադրամի «Արվեստի ոլորտի արտասահմանյան մասնագետների այցելությունների ծրագիր», Ամստերդամ, Արնհեմ, Հաագա, Ռոտերդամ, Ուտրեխտ, Հոլանդիա։

## Հրատարակված տեքստեր/ժողովածուներ
* «Land(e)scapes: Ճանաչելով հատվածականությունը», Impressum/Imprint, Գերմանիա, խմբ.` Միխայել Արզտ, հրատ.` Halle 14 e.V, Շպիներայ, Լայպցիգ, 2025
* «Գենդերային կառուցվածքներ», Ֆեմինիսական, քվիր միջազգային փառատոն, Սուսաննա Գյուլամիրյան, «Անտենոր» հրատարակչատուն, 2024
* «Ֆեմինիզմը` մարմնա(իրա)կան, Ֆեմինիսական, քվիր միջազգային փառատոն, խմբ.` Սուսաննա Գյուլամիրյան, «Անտենոր» հրատարակչատուն, 2023
* «Հեղափոխական սենսորիում», Վենետիկի 58-րդ արվեստի միջազգային բիենալե, Հայաստանի ազգային տաղավար, Ս. Գյուլամիրյան, «Անտենոր» հրատարակչատուն, Հայաստան, 2019
* «Հեղափոխական սենսորիում» , Վենետիկի 58-րդ արվեստի միջազգային բիենալեի Հայաստանի ազգային տաղավարի կատալոգ, խմբ.՝ Ս. Գյուլամիրյան, Անտենոր հրատարակչատուն, Երևան, 2019։
* «Երկխոսություններ իշխանության հետ», Գարաժ Ժամանակակից արվեստի թանգարան, խմբ.՝ Ս. Գյուլամիրայն, Անտենոր հրատարակչատուն, Երևան, 2018։
* «Օնթոլոգիական զբոսանքներ», «Մուտքի կետեր» անվանումը կրող Արվեստի և սոցիալական արդարության դաշտային ուղեցույց-ժողովածու, Արվեստի և քաղաքականության Նոր դպրոց - Vera List կենտրոնի միջազգային նախագծի շրջանակում, խմբ. Կարին Քուոնի, Չելսի Հայնս, Նյու-Յորք, Duke University Press, 2015
* «Կանանց արվեստը ընդդեմ ֆեմինիստական արվեստի։ Տիպաբանությունները և հակասությունները խորհրդահայ և Հայաստանի ժամանակակից արվեստի պրակտիկաներում , Կանանց շարժման դրսևորումները Հայաստանում (ժողովածու), խմգ.՝ Գ. Շահնազարյան, Զարտպրինտ, Երևան, 2015։
* «Sեսնելով անտեսանելին։ Օնթոլոգիական զբոսանքներ», Մուտքի կետեր (սոցիալական արդարությանը նվիրված արվեստի նախագծերի հետազոտական ձեռնարկ No.1), Vera List Center for Art and Politics, New School, Նյու Յորք, ԱՄՆ, 2014։
* «(Ան)հնարին համայնքներ», Դիրքրոշվելով, ինքնությունը խնդրականացնելով գեղարվեստական նախագծի կատալոգ, *FARE - Cultura Contempoania Aplicata*, Միլան, Իտալիա, 2014։
* «Կանանց արվեստ և Ֆեմինիստական արվեստ։ Տիպաբանությունները և հակասությունները Հայաստանի ժամանակակից արվեստի պրակտիկաներում»,   Կանանց թանգարան։ Համադրողական քաղաքականությունները ֆեմինիստական, կրթական, պատմության և արվեստի ոլորտներում (ժողովածու), խմբ.՝ Էլկե Կրասնի և Մերանի Կանանց թանգարան, *Loker Verlag* հրատարակչատուն, Ավստրիա, 2013։
* «Հրեշտակի հնարավորությունը։  Մտքեր հրահրող արվեստը, Շարժայի 10-րդ արվեստի միջազգային բիենալեի, կատալոգ, խմգ.՝ Ռաշա Սալթի, Սյուզան Քոթեր, Շարժայի արվեստի հիմնադրամ, ԱՄԷ, 2011։
* «Կովկասյան տանիք (Մհեր Ազատյան)», Մարմնի միջավայրը գեղարվեստական նախագծի կատալոգ, խմբ.՝ Ա. Բարսեղյան, Ս. Քրիստենսեն, Նազարեթ Կարոյան, Ուտոպիանա, *Metis Press*, Ժնև, Շվեյցարիա, 2009։
* «Վերա-դարձ. Համլետ Հովսեփյան (Աշնակցի)», Պատմիչների ժամանակը. Հայացք և պատումներ (ետխորհրդային արվեստի շուրջ, խմբ. Վ. Միզիանո, Յարի Պ. Վանհալա, *KIAZMA*, ժամանակակից արվետի թանգարան, Հելսինկի, Ֆինլանդիա, 2008։
* «Բոլոր ուրիշները», Մարդու դռներ գեղարվեստական նախագծի կատալոգ, խմբ.՝ Ս. Գյուլամիրյան, Ռ. Դավթյան, ԱՄՀԼ, Երևան, 2007։
* 2004-2009  Բազմաթիվ հոդվածների, հեռուստալրագրային անդրադարձների, փաստագրական ֆիլմերի հեղինակ՝ «Փշալար» հեռաստածրագրում, *CinemArt*, Ակտուալ Արվեստ, Աֆիշա և այլ պարբերականն

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
Արվեստի և մշակութային հետազոտությունների լաբորատորիայի պաշտոնական կայք

Կատեգորիա:Արվեստի քննադատներ
Կատեգորիա:Հայ ֆեմինիստներ