Մանուել Գամիո

**Մանուել Գամիո** (, ), մեքսիկացի մարդաբան, հնագետ, սոցիոլոգ և ինդիգենիզմ շարժման առաջնորդ։ Մերժել է Մեքսիկայի բնիկ համայնքների լիակատար ինքնիշխանությունը, սակայն միևնույն ժամանակ պնդել է, որ նրանց ինքնակառավարվող կազմակերպությունները, ինչպիսիք են ցեղային կառավարությունները, մունիցիպալ կազմակերպությունները և ընտրված համայնքային առաջնորդները, արժանի են ճանաչման և հարգանքի։ Նպաստել է Միացյալ Նահանգներում մեքսիկացի ներգաղթյալ աշխատավորների համար մեքսիկական համայնքների ստեղծելուն։ Նրան հաճախ համարում են Մեքսիկայում ժամանակակից մարդաբանական ուսումնասիրությունների հիմնադիրը։ Մշակել է Կենտրոնական Ամերիկայի որսորդ-հավաքողների դասակարգման հայտնի համակարգ։

## Կրթություն
Մանուել Գամիոն ծնվել է Մեխիկո քաղաքում, որտեղ սովորել է ինժեներական գործ Հանքարդյունաբերության դպրոցում: Ուսումնասիրել է հնագիտություն, ազգագրություն և մարդաբանություն Նիկոլաս Լեոնի և Խեսուս Գալինդոյի մոտ՝ Ամերիկյան հնագիտության և ազգագրության միջազգային դպրոցում (հիմնադրվել է 1911 թվականի հունվարի 11-ին Մեխիկո քաղաքի Անտրոպոլոգիայի ազգային թանգարանում): 19 տարեկանում թողել է ուսումը՝ ընտանեկան կաուչուկի պլանտացիայում աշխատելու համար, որտեղ միանում են Օախակա, Վերակրուս և Պուեբլա նահանգները: Պլանտացիայի աշխատողներից սովորել է նահուատլ լեզուն և մեծ հետաքրքրություն է ցուցաբերել Մեքսիկայի բնիկ մշակույթների նկատմամբ:

Գամիոն վերադարձել է Ազգային թանգարան՝ Զելիա Նատոլի մոտ սովորելու, որը 1909 թվականին նրան ուղարկել է Կոլումբիայի համալսարան՝ Ֆրանց Բոասի մոտ սովորելու։ Այնտեղ ստացել է դոկտորի կոչում։ Բոասից ձեռք է բերել 20-րդ դարի Միացյալ Նահանգների մարդաբանությանը բնորոշ մշակութային մոտեցումը։ Բոասը Գամիոյին համարել է իր լավագույն ուսանողներից մեկը։

## Գործունեություն Մեքսիկայում և Գվատեմալայում
thumb|right|Արձան Մեխիկոյում՝ Տեմպլո ՄայորումԳամիոն առաջին գիտական ​​հետազոտողն է, որը ուսումնասիրել է Տեոտիուականը: Հետազոտությունների արդյունքում 1922 թվականին հրատարակվել է «Տեոտիուականի հովտի բնակչությունը» ( La población del valle de Teotihuacan) գիրքը: Կոլումբիայի համալսարանի նրա թեզի վերամշակված տարբերակը մինչ օրս կարևոր աղբյուր է Մեխիկո նահանգի հյուսիսային գոտու վերաբերյալ ազգագրական տեղեկատվության համար: Գամիոն նաև նկարահանել է մի քանի վավերագրական ֆիլմեր: Տեոտիուականի առավելագույն բնակչությունը գնահատել է 300․000 մարդ: Քննադատել է Մեքսիկայի մարդահամարը՝ իսպանախոս հնդկացիներին որպես սպիտակամորթներ դասակարգելու համար, իսկ ավանդական ծեսերով ամուսնացածներին՝ որպես ամուրիներ։

Ավելի վաղ՝ 1916 թվականին, Գամիոն հրատարակել է «Forjando patria: pro nacionalismo» (Մեխիկո․ հայրենիքի կերտում) կարևոր գիրքը, որը վերաբերում է բնիկ մեքսիկացիների մշակութային ձուլմանը երկրի ռասայական խառը հասարակության մեջ։ Իսպաներեն այլ գործերից են «Դեպի Նոր Մեքսիկո» ( (1935))  և «Ինդիգենիզմի խնդրի դիտարկումներ» (,Consideraciones sobre el problema del indigenismo (1948)):

1920-ական թվականներին ուսումնասիրել է Գվատեմալայի բարձրավանդակները՝ Քիշ, Ուեուետենանգո և Կեցալտենանգո քաղաքների մոտ, կենտրոնանալով խեցեգործական ոճերի վրա: Գվատեմալայի և Կենտրոնական Մեքսիկայի խեցեգործության նմանությունից ելնելով՝ Գամիոն կարծում է, որ Կենտրոնական Մեքսիկան մայաների քաղաքակրթության ծագման վայրն է: Ենթադրել է, որ Կենտրոնական Մեքսիկայի վաղ շրջանի որոշ բնիկներ լքել են այդ տարածքը՝ երկրաշարժերից և հրաբուխներից զերծ վայր փնտրելու համար:

Գամիոյի՝ Մեքսիկայի բնիկների մասին հրապարակումները կարևոր են եղել «Անահուակը որպես մեքսիկական պատմության և մշակույթի հիմք վերականգնելու» համար։ Գամիոն, ինչպես նաև նախագահ Լասարո Կարդենասը 1930-ական թվականներին, աշխատել են բնիկների ազգային կյանքին ինտեգրման ուղղությամբ։

## Գործունեություն Ամերիկայի Միացյալ Նահանգներում
1925 թվականին Գամիոն արտագաղթել է Ամերիկայի Միացյալ Նահանգներ՝ Մեքսիկայի կրթության նախարարությունում կոռուպցիան դատապարտելուց հետո։ Կենտրոնացել է Միացյալ Նահանգներում մեքսիկացիների հետ կապված միգրացիայի և աշխատանքի թեմաների վրա Վաշինգտոնի Սոցիալական գիտությունների հետազոտությունների խորհրդի համար։ Գամիոն հրատարակել է այս հետազոտության վերաբերյալ անգլերեն լեզվով երկու գիրք՝ «Մեքսիկական ներգաղթը Միացյալ Նահանգներ» (1930) և «Մեքսիկացի ներգաղթյալը. նրա կյանքի պատմությունը» (1931)։ Գրքերը վերջերս են թարգմանվել իսպաներեն՝ ժամանակակից մեքսիկացի մարդաբանների և սոցիոլոգների օգտագործման համար։

1930 թվականին վերադարձել է Մեքսիկա, որտեղ զբաղեցրել է տարբեր պետական պաշտոններ, անցկացրել է սոցիոլոգիական և կիրառական մարդաբանական հետազոտություններ և ղեկավարել է Միջամերիկյան հնդկացիների ինստիտուտը 1942 թվականի հիմնադրումից մինչև իր մահը՝ 1960 թվականը։

## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն
* 

## Արտաքին հղումներ

 
Կատեգորիա:Գիտնականներ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Կոլումբիայի համալսարանի դասախոսներ
Կատեգորիա:Կոլումբիայի համալսարանի շրջանավարտներ
Կատեգորիա:Մայանիստներ
Կատեգորիա:Մանկավարժներ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Մարդաբաններ
Կատեգորիա:Մեքսիկացի մարդաբաններ
Կատեգորիա:Մեքսիկացի ուսուցիչներ
Կատեգորիա:Մեքսիկացի սոցիոլոգներ