Հաքան Շուքյուր

**Հական Շուքյուր**(; ), թուրք ֆուտբոլիստ, հարձակվող։ Երկար տարիներ (որոշ ընդմիջումներով) խաղացել է ստամբուլյան «Գալաթասարայ» թիմում։ Երկրպագուները նրան տվել են «Բոսֆորյան ցուլ» և «թագավոր» մականունները։ 2008 թվականին չի երկարաձգել պայմանագիրը «Գալաթասարայի» հետ և ավարտել է ֆուտբոլիստի կարիերան։ Դրանից հետո սկսել է քաղաքական կարիերան։

## Վաղ տարիներ
Հական Շուքյուրը ծնվել է 1971 թվականի հուլիսի 29-ին Սաքարյայի մարզի Ադափազար քաղաքում։ Ունեցել է ալբանական արմատներ։ Նրա հայրը՝ Սերմետ Շուքյուրը արտագաղթել էր Պրիշտինայից (Սերբիա), իսկ մայրը՝ Ներմին Շուքյուրը՝ Սկոպյեից (Մակեդոնիա)։ Դպրոցում սովորելու տարիներին խաղացել է բասկետբոլի թիմի կազմում։ Հոր ազդեցությամբ 10 տարեկանից սկսել է հետաքրքրվել ֆուտբոլով։ Ֆուտբոլային կարիերան սկսել է հայրենի քաղաքում՝ «Սակարյասպոր» թիմի կազմում։

## Ակումբային կարիերա
left|thumb|150px|Շուքյուրը 2008 թվականին
Մինչև 2008 թվականը հանդես է եկել «Գալաթասարայ» ակումբի կազմում, որտեղ խաղացել է ավելի քան 10 տարի։ 2000 թվականին տեղափոխվել է միլանյան «Ինտերնացիոնալե», այնուհետև խաղացել է «Պարմա» և անգլիական  «Բլաքբըրն Ռովերս» թիմերի կազմում։ 2003 թվականին վերադարձել է ստամբուլյան ակումբ։ 2008 թվականին ավարտել է ֆուտբոլային կարիերան (ֆուտբոլից հեռանալու մասին լուրը նա հայտնել էր դեռևս 2007 թվականի նոյեմբերին)։

2002 թվականին Թուրքիայի ազգային հավաքականի կազմում մասնակցել է աշխարհի առաջնությանը։ Թիմը կարողացել է հասնել մինչև կիսաեզրափակիչ, որտեղ զիջել է աշխարհի ապագա չեմպիոն Բրազիլիայի հավաքականին։ Հարավայի Կորեայի ազգային հավաքականի հետ խաղի ժամանակ նա խփել է աշխարհի առաջնության ամենաարագ գոլը՝ խաղը սկսելուց 9.8 վայրկյան անց։

Նրա հայտնիությունը Թուրքիայում այնքան մեծ էր, որ 1995 թվականին նրա հարսանիքը ցույց են տվել հեռուստացույցով՝ ուղիղ եթերով։

Հետագայում աշխատել է Թուրքիայի ռադիոյի և հեռուստատեսության ընկերությունում որպես ֆուտբոլային փորձագետ։

## Քաղաքական կարիերա
Ֆուտբոլից հեռանալուց հետո սկսել է զբաղվել քաղաքականությամբ։ 2013 թվականի դեկտեմբերից դարձել է Արդարություն և զարգացում կուսակցության անդամ։ 2011 թվականին ընտրվել է Ազգային մեծ ժողովի անդամ։ 2015 թվականի դեկտեմբերին մեղադրվել է գյուլենիստների հետ կապ ունենալու մեջ և հեռացել Թուրքիայից։ 2016 թվականին մեղադրվել է թվիթերում նախագահ Ռեջեփ Էրդողանին վիրավորելու համար։ Ներկայումս ապրում է Վաշինգտոնում, որտեղ աշխատում է որպես տաքսիստ և վաճառում է գրքեր։

## Նվաճումներ
**Թիմային**

 **Սակարյասպոր**
*Թուրքիայի գավաթ, 1987-1988

 **Գալաթասարայ**
* Թուրքիայի չեմպիոն (8), 1992-1993, 1993-1994, 1996-1997, 1997-1998, 1998-1999, 1999-2000, 2005-2006, 2007-2008
* Թուրքիայի գավաթ (6), 1987-1988, 1992-1993, 1995-1996, 1998-1999, 1999-2000, 2004-2005
* ՈւԵՖԱ-յի գավաթ (1), 1999-2000
* TSYD գավաթ (1), 1995

 **Պարմա**
* Իտալիայի գավաթ, 2001-2002** Ինտեր**
*Իտալիայի սուպերգավաթ

 **Թուրքիայի հավաքական**
* 2002 թվականի աշխարհի առաջնության բրոնզե մեդալակիր

**Անձնական**
* Արծաթե կոշիկ (1998 թվական)
* Աշխարհի լավագույն ռմբարկու  (*FİFA*, 1997 թվական)
* Աշխարհի լավագույն հարձակվող (*FİFA*,1997 թվական)
* Ասիայի լավագույն ֆուտբոլիստ (1994 թվական)
* Թուրքիայում հիսունամյակի լավագույն ֆուտբոլիստ (1954-2003 թվականների ընթացքում)
* 1998 թվականին որպես լավագույն հարձակվող Ֆիֆայի կողմից արժանացել է մրցանակի
* Թուրքիայի առաջնության լավագույն ռմբարկու (1996-1997, 1997-1998, 1998-1999 թվականներ)
* Թուրքական սուպերլիգայի բոլոր ժամանակների լավագույն ռմբարկու
* Ընդհանուր առմամբ խփել է 400 գոլ
* Թուրքիայի հավաքականի կազմում մասնակցել է ավելի քան 100 ֆուտբոլայի հանդիպումների
* Աշխարհի առաջնությունների պատմության մեջ խփել է ամենաարագ գոլը (խաղը սկսելուց 9.8 վայրկյան անց)
* Թուրքիայի հավաքականի ամենաարդյունավետ խաղացող (112 հանդիպումներում խփել է 51 գոլ)
* Ազգային առաջնություններում լավագույնս հանդես գալու համար արժանացել է IFFHS մրցանակի (1997 թվական)

## Կարիերայի վիճակագրություն

***Աղբյուրներ:***
* 

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Թուրքիայի հավաքականում ելույթների վիճակագրություն
* Ֆան/կայք
* UEFA.com կայքում Հական Շուքյուրի մասին հոդված
* 

Կատեգորիա:Ալբանական ծագմամբ թուրքեր
Կատեգորիա:Բլաքբըրնի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Բուրսասպորի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Գալաթասարայի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Թուրք ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Թուրքական Սուպերլիգայի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Թուրքիայի 24-րդ գումարման մեջլիսի պատգամավորներ
Կատեգորիա:Թուրքիայի Արդարություն և զարգացում կուսակցության քաղաքական գործիչներ
Կատեգորիա:Թուրքիայի հավաքականի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Ինտեր Միլանի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Պարմայի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Պրեմիեր Լիգայի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Տղամարդկանց ֆուտբոլի հարձակվողներ
Կատեգորիա:Տորինոյի ֆուտբոլիստներ