open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Ջենիֆեր Սթոուն

**Ջենիֆեր Լինդսեյ Սթոուն** (, ), ամերիկացի դերասան և բուժքույր։ Առավել հայտնի է դարձել *[[«Ուեյվերլի Փլեյսի կախարդները» հեռուստասերիալի կերպարների ցանկ|Հարփեր Ֆինկլի]]* դերով, որը Սթոունը մարմնավորել է «Ուեյվերլի Փլեյսի կախարդները» հեռուստասերիալում (2007—2012):

## Կենսագրություն և կարիերա
Սթոունը ծնվել է Արլինգտոնում (Տեխաս նահանգ, ԱՄՆ)։ 6 տարեկանից սկսել է խաղալ տեղի թատրոններում։ 8 տարեկանում գործակալության հետ պայմանագիր է կնքել։

2003 թվականին «Գործածած առյուծներ» ֆիլմում Սթոունը մարմնավորել է Մարթային, որի համար նրան առաջադրել են «Երիտասարդ դերասան» մրցանակին։

2007 թվականին «Ուեյվերլի Փլեյսի կախարդները» հեռուստասերիալում ստացել է Հարփեր Ֆինկլի դերը։ Նրա հերոսուհին՝ Հարփեր Ֆինկլը, Ջենիֆերի մարմնավորմամբ սերիալում եղել է մինչև ավարտը՝ 2012 թվականը։ 2009 թվականին նա նկարահանվել է «Ուեյվերլի Փլեյսի կախարդները» ֆիլմում։

2011 թվականին թողարկվել է «Դաժան աղջիկները 2» կինոնկարը, որտեղ Ջենիֆերը կատարել է Էբի Հանովերի դերը։ Ֆիլմերում նկարահանվելուց բացի՝ նա զբաղվել է նաև հնչյունավորմամբ։

2013 թվականի մարտին Սթոունի մոտ ախտորոշվել է գաղտնի աուտոիմուն շաքարախտ, որը երբեմն անվանում են նաև 1.5 տիպի շաքարախտ։ Այդ ժամանակ նա ընդհատել է իր դերասանական կարիերան՝ համալսարանում սովորելու համար։ Իր հիվանդությունն ավելի լավ հասկանալու համար նա նախ սովորել է հոգեբանություն, ապա անցել բուժքույրական գործին։ 2019 թվականի դեկտեմբերին ավարտել է բուժքույրական դպրոցը։ 2020 թվականի ապրիլի 7-ին նա հայտարարել է, որ պաշտոնապես դարձել է գրանցված բուժքույր և «պատրաստ է միանալ» առողջապահության մասնագետներին, որոնք պայքարում են կորոնավիրուսային (COVID-19) համաճարակի դեմ։

## Ընտրված ֆիլմագրություն
[thumb|240px|Սթոունը 2009 թվականի մայիսին` «[Վեր (մուլտֆիլմ)|Վեր» մուլտֆիլմի պրեմիերայի ժամանակ]]

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Ամերիկացի կինոդերասանուհիներ
Կատեգորիա:21-րդ դարի դերասանուհիներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի հեռուստատեսային դերասանուհիներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի երգչուհիներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի բուժքույրեր
Կատեգորիա:Ամերիկացի երեխա դերասանուհիներ
Կատեգորիա:21-րդ դարի ամերիկացի դերասանուհիներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի կին հնչյունավորողներ
Ալլենթաուն (Փենսիլվանիա)

**Ալլենթաուն** (), քաղաք Փենսիլվանիա նահանգի արևելյան մասում, Լիհայ շրջանում։ Սա Փենսիլվանիայի երրորդ խոշոր քաղաքն է Ֆիլադելֆիայից և Փիթսբուրգից հետո։ 2004 թվականի դրությամբ բնակչության թվաքանակը կազմում է 106732 մարդ։
Ալլենթաունը գտնվում է Լիհայ գետի ափին և համարվում է Լիհայ շրջանի վարչական կենտրոնը։ Այն ամենամեծն է երեք հարակից քաղաքներից, որոնք կազմում են արևելյան Փենսիլվանիայի և արևմտյան Նյու-Ջերսիի կոնուրբացիան, որը հայտնի է որպես Լիհայ հովիտ և  իր մեջ ներառում է Ալլենթաունը, Բեթղեհեմը և Իսթոնը։ Ալլենթաունը գտնվում է Ֆիլադելֆիայից 97 կմ հյուսիս, որը ԱՄՆ-ի բնակչության թվով վեցերորդ քաղաքն է, Հարիսբուրգից (նահանգի մայրաքաղաքը) 130 կմ դեպի արևելք և Նյու-Յորքից 140 կմ դեպի արևմուտք (երկրի ամենախիտ բնակեցված քաղաքը)։ 
Քաղաքում են գտնվում երկու քառամյա քոլեջներ` Սիդար Խաչը և Մյուլենբերգը։

Օդային հաղորդակցությունը իրականացվում է Լիհայ Վելի օդանավակայանի միջոցով (ԻԱՏԱ` *ABE,* ԻԿԱՕ` *KABE*):

Քաղաքը հիմնադրվել է 1762 թվականին Ուիլիամ Ալենի կողմից և կրում էր Նորթհեմփթոնթաուն անվանումը, իսկ 1932 թվականին վերանվանվում է նրա հիմնադրի պատվին։

Ալլենթաուն քաղաքի և հարևան Բեթղեհեմի մասին Բիլլի Ջոելը երգում է  «Ալլենթաուն» երգը։

## Էկոնոմիկա
thumb|left|Ալլենթաունի բիզնես կենտրոն
Քաղաքում տեղակայված են հետևյալ խոշոր ձեռնարկությունների կենտրոնակայանները.
* Mack Trucks — Ծանր բեռնատարների արտադրություն
* Air Products&Chemicals — Գազա-քիմիական արդյունաբերության ձեռնարկություն
* PPL — Էներգետիկ ընկերություն
Բնակիչները հիմնականում զբաղված են սպասարկման ոլորտում, ինչպես և Փենսիլվանիայի քաղաքների մեծ մասում։

## Տեսարժան վայրեր և մշակույթ
* Ալլենթաուն քաղաքի սիմֆոնիկ դահլիճ և սիմֆոնիկ նվագախումբ
* Զվարճանքների այգի և ջրաշխարհ *Dorney Park&Wildwater Kingdom* քաղաքի մերձակայքում

## Կլիմա
* Տարեկան միջին ջերմաստիճանը` +10,6 C°
* Տարեկան միջին քամու արագությունը` 3,3 м/с
* Տարեկան միջին օդի հարաբերական խոնավությունը` 69 %

## Արտաքին հղումներ
* Ալլենթաուն քաղաքի պաշտոնական կայքը

Կատեգորիա:1735 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր
Կատեգորիա:1762 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր
Կատեգորիա:ԱՄՆ-ի համալսարանական քաղաքներ
Կատեգորիա:Փենսիլվանիայի քաղաքներ
Յոթ աղբյուր (Գորիս)

**Յոթ աղբյուր** (**Օխտը աղբյուր**), հուշաղբյուր Գորիս քաղաքում՝ նվիրված Հայրենական մեծ պատերազմում զոհված գորիսեցի մարտիկների հիշատակին։ Հուշաղբյուրը գտնվում է Գորիսի քաղաքային զբոսայգու տարածքում, այն 9.3/130 համարանիշի ներքո ընդգրված է Գորիսի պատմության և մշակույթի անշարժ հուշարձանների ցանկում։

## Պատմություն
Հուշաղբյուրի շինարարությունը սկսվել է Հայրենական մեծ պատերազմի տարիներին։ Թեպետ հուշարձանի վրա կառուցման ավարտը նշված է 1945 թվականը, սակայն իրականում հուշարձանի կառուցումն ավարտվել է 1947 թվականի մայիսի 1-ին։ Շինության ճարտարապետը եղել է  ԽՍՀՄ ժողովրդական ճարտարապետ Ռաֆայել Իսրայելյանը։

## Կառույց
Հուշաղբյուրը կառուցված է տեղական մոխրագույն բազալտից և իր մեջ ներառում է յոթ ցայտաղբյուր, այստեղից էլ առաջացել է «Յոթ աղբյուր» անունը։ Հուշաղբյուրի ճակատային պատի աջ և ձախ կողմերում կան մեկական կամարակապ բացվածքներ, մեջտեղում` բացվածքների մեծությամբ, կամարակապ խորշ։ Այդ խորշի մեջ տարբեր բարձրությունների վրա կառուցված է երեք ցայտաղբյուր։ Կենտրոնական խորշի աջ և ձախ մասերում կա չափերով ավելի փոքր երկու սյունազարդ խորշ, որոնցում տեղադրված է մեկական ցայտաղբյուր։ Երկու այդպիսի սյունազարդ խորշեր և մեկական կամարակապ բացվածքներ էլ առկա են հուշաղբյուրի կողային պատերին, իսկ կողային խորշերի մեջ կառուցված են մեկական ցայտաղբյուրներ։  Հուշաղբյուրի աջ և ձախ թևերի վերևի հատվածում հայերեն և ռուսերեն գրված է. «Կառուցվել է Հայրենական մեծ պատերազմի տարիներին` 1943-45թթ.»։ Հուշարձանը առջևի և հետևի կողմից ունի աստիճանաշար։ Հուշարձանի ամբողջ լայնությամբ ձգվում է զարդագոտի։

Հուշարձանի մասին  երգ է գրել  Գուսան Աշոտը, երգից մի քառատող զետեղված է հուշարձանի հետևի պատին։

## Պատկերասրահ

Յոթ աղբյուր, Գորիս 9.jpg 
Յոթ աղբյուր, Գորիս 8.jpg 
Յոթ աղբյուր, Գորիս 7.jpg 
Յոթ աղբյուր, Գորիս 6.jpg
Յոթ աղբյուր, Գորիս 5.jpg 
Յոթ աղբյուր, Գորիս 4.jpg
Յոթ աղբյուր, Գորիս 3.jpg
Յոթ աղբյուր, Գորիս 2.jpg 
Յոթ աղբյուր, Գորիս 1.jpg 


## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Աղբյուրներ
Կատեգորիա:Գորիսի հուշարձաններ
Կատեգորիա:Հայրենական մեծ պատերազմի հուշարձաններ
Կատեգորիա:Հուշարձաններ այբբենական կարգով
Նատալի Էնն Քոգլին

**Նատալի Էնն Քոգլին** (, ), ամերիկացի լողորդուհի, օլիմպիական եռակի չեմպիոն, աշխարհի տասնակի չեմպիոն (8 անգամ՝ 50-մետրանոց լողավազանով մրցելիս, 2 անգամ՝ 25-մետրանոց), աշխարհի բազմակի ռեկորդակիր։

Հասակը՝ 173 սմ։

2004 թվականին Աթենքում կայացած օլիմպիադայում 21-ամյա Կոլգինը օգոստոսի 14-21-ը ստացավ հինգ օլիմպիական մրցանակ՝ 2-ը ոսկե, 2-ը արծաթե, 1-ը բրոնզե։ Բացի այդ, նա սահմանեց 1 օլիմպիական ռեկորդ, 1 աշխարհի ռեկորդ և 1 ԱՄՆ-ի ռեկորդ։

2008 թվականին Պեկինում կայացած օլիմպիադայում ընտրվել է ԱՄՆ-ի կանանց լողի հավաքականի մարզիչ (օլիմպիական քառակի չեմպիոն Դարա Տորրեսի և օլիմպիական երկակի չեմպիոն Ամանդա Բերդի հետ)։ Պեկինից Նատալին տարավ մեկ ոսկե, երկու արծաթե և երեք բրոնզե մեդալներ։

2009 թվականին Կոլգինն ամուսնացավ Crow Canyon Sharks-ի լողի մարզիչ Իտան Հոլլի հետ։ 2018 թվականի հոկտեմբերի 16-ին նրանք դուստր ունեցան՝ Զեննի Մեյ Հոլը։

Իր երրորդ՝ 2012 թվականին Լոնդոնում կայացած օլիմպիադայում 4 x 100 մ ազատ ոճի էստաֆետում Նատալին սահմանափակվեց միայն բրոնզով։

## Աշխարհի ռեկորդներ
2008 թվականի օգոստոսի 13-ի դրությամբ Նատալին աշխարհի եռակի ռեկորդակիր էր։

* 100 մետր մեջքի վրա «կարճ ընթացքով»՝ 56,51 վրկ (2007 թվականի հոկտեմբերի 28-ից)
* 100 մետր համալիր լող «կարճ ընթացքով» (2002 թվականի նոյեմբերի 3-ից)
* Էստաֆետ 4х200 մ ալիքի ոճով (2007 թվականի մարտի 29-ից ԱՄՆ-ի հավաքականի կազմում)

Ավելի վաղ սահմանել է աշխարհի ռեկորդ հետևյալ հեռավորություններից.
* 100 մետր մեջքի վրա «երկար ընթացքով» (ռեկորդը սահմանել է ընդհանուր առմամբ 5 անգամ, ռեկորդը զիջել է Զիմբաբվեի Քրիստի Քովենտրիին Պեկինում կայացած օլիմպիադայի ժամանակ՝ նախնական լողում։ Այնուամենայնիվ, եզրափակչում ստացել է ոսկե մեդալ՝ դրանով չսահմանելով նոր ռեկորդ)։
* 100 մետր թիթեռնիկ լող «կարճ ընթացքով» (2002 թվականի նոյեմբերի 22-ից մինչև 2006 թվականի օգոստոսի 28-ը)։

## Տարեվերջյան մրցանակներ
* 2002 թվականին «Լողի աշխարհ» ամսագրում Կոլգինը ճանաչվել է աշխարհի լավագույն կին լողորդ։
* 2001, 2002 և 2008 թվականներին Կոլգինը ճանաչվել է ԱՄՆ-ի լավագույն կին լողորդ։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Նատալի Կոլգինի մասին կայք

Կատեգորիա:2004 թվականի Ամառային օլիմպիական խաղերի չեմպիոններ
Կատեգորիա:2012 թվականի Ամառային օլիմպիական խաղերի բրոնզե մեդալակիրներ
Կատեգորիա:2008 թվականի Ամառային օլիմպիական խաղերի չեմպիոններ
Կատեգորիա:Ամերիկացի օլիմպիական չեմպիոններ
Կատեգորիա:Ամերիկացի լողորդներ
Կատեգորիա:Ամերիկացիներ իռլանդական սերմամբ
Կատեգորիա:21-րդ դարի ամերիկացի կանայք
Ալֆրեդո Բալդոմիր

**Ալֆրեդո Բալդոմիր** (, ), ուրուգվայցի ռազմական և քաղաքական գործիչ, ճարտարապետ, Ուրուգվայի նախագահ։

## Կենսագրություն
Ծնվել է 1884 թվականին Պայսանդուում, նրա ծնողներն էին Ֆրանսիսկո Բալդոմիրն ու Էուխենիա Ֆերարին։ Նա բանակ է գնացել 1900 թվականին և ուսումնասիրել ճարտարապետություն և ինժեներական գործ։ Նա նախագծել է բազմաթիվ հայտնի շենքեր Ուրուգվայում, ի վերջո ղեկավարել է բանակային կորպուսի ինժեներներին և աշխատել է որպես պրոֆեսոր։

1905 թվականին սկսել է ռազմական կարիերան։ Լինելով Մոնտեվիդեոյի ոստիկանության պետ՝ 1933 թվականին պաշտպանել Է նախագահ Գաբրիել Տերայի կողմից իրականացված հեղաշրջումը, որի արդյունքում լուծարվել է խորհրդարանը, և եկել է ուրուգվայական պատմության շրջանը, որը հայտնի է որպես «Տերայի դիկտատուրա»։ Նոր կառավարությունում Բալդոմիրը զբաղեցրել է պաշտպանության նախարարի պաշտոնը, 1935 թվականին ստացել է գեներալի կոչում։

1938 թվականի նախագահական ընտրություններին, որոնք անցկացվել են 1934 թվականի Սահմանադրությանը համապատասխան, թույլ չեն տվել մասնակցել «բատլիզմի» հետևորդներին և Անկախ ազգային կուսակցության ներկայացուցիչներին, այդ ֆոնի  վրա հեշտությամբ հաղթել է Ալֆրեդո Բալդոմիրը։ Չնայած ֆաշիստական Գերմանիայի և Իտալիայի հետ երկրի սերտ կապերին՝ Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի սկսվելուց հետո նա սկսել է հեռու մնալ նրանցից (մասնավորապես, Լա Պլատայի մարտից հետո 1939 թվականի դեկտեմբերի 13-ին նա թույլ չտվեց գերմանական ծանր հածանավին՝ «Ծովակալ Գրաֆ Շպեեին», Մոնտեվիդեոյում մնալ միջազգային իրավունքով սահմանված եռօրյա ժամկետից ավելի երկար, ինչը թույլ չտվեց վերանորոգել նավը, և այն ստիպված ջրասույզ արվեց չեզոք ջրերում)։

1942 թվականի փետրվարի 21-ին, իր նախագահական ժամկետի ավարտից ոչ շատ առաջ, Բալդոմիրն արեց այն, ինչ մամուլն անվանեց «լավ հեղաշրջում». նա երկրում արտակարգ դրություն մտցրեց, երկարաձգեց իր նախագահական ժամկետը և ընդունեց նոր Սահմանադրություն, որտեղ վերականգնվեցին 1934 թվականի Սահմանադրությամբ վերացված ժողովրդավարական դրույթները։ Այդ ժամանակ էլ խզվել են դիվանագիտական հարաբերությունները Գերմանիայի և Իտալիայի հետ։ Բալդոմիրի ռեժիմը սկսել են անվանել «դիկտաբլանդա» (իսպանական բառերի համադրություն, որոնք նշանակում են «դիկտատուրա» և «փափուկ»)։

1943 թվականին անցկացվել են նոր Սահմանադրությանը համապատասխան ընտրություններ, որտեղ հաղթել է Խուան Խոսե դե Ամեսագան։

Հեռանալով նախագահի պաշտոնից՝ Ալֆրեդո Բալդոմիրը 1943-1946 թվականներին գլխավորել է Ուրուգվայի Արևելյան Հանրապետության բանկը։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Ուրուգվայի նախագահներ
Կատեգորիա:Ուրուգվայցի ճարտարապետներ
Կատեգորիա:Ուրուգվայի քաղաքական գործիչներ
Կատեգորիա:Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի քաղաքական առաջնորդներ
Քեյթ Աթքինսըն

**Քեյթ Աթքինսըն** (, ), բրիտանացի արձակագիր, դրամատուրգ։ Հեղինակ է վեպերի և նովելների։ 2011 թվականին գրականության ոլորտում ձեռքբերումների համար պարգևատրվել է Բրիտանական կայսրության շքանշանով։

## Կենսագրություն
Ծնվել է 1951 թվականին դեղագործների ընտանիքում։ Ընտանիքն ապրում էր Քեյթի հորը պատկանող խանութի վերևի հարկում։ Նախնական կրթությունն ստացել է տեղի դպրոցում, ապա Յորքի Աննա թագուհու դպրոց-գիմնազիայում։ Այնուհետև անգլիական գրականություն է ուսումնասիրել Դանդիի համալսարանում (Շոտլանդիա), որտեղ 1974 թվականին ստանում է մագիստրոսի գիտական աստիճան և մնում համալսարանում դոկտորատուրայի համար պաշտպանելու «Պոստմոդեռնիստական ամերիկյան պատմվածքը պատմական համատեքստում» թեմայով ատենախոսությունը, սակայն քննիչ հանձնաժողովի առջև ձախողում է ատենախոսությունը։ Թեպետ նա մերժվում է գիտական նոր աստիճանի համար, սակայն ուսումնասիրում է ամերիկյան պոստմոդեռնիստ գրողների (Կուրտ Վոնեգութ, Դոնալդ Բարտելմ) ոճական առանձնատկությունները, ինչն հետագայում ազդում է նրա ստեղծագործությունների վրա։

Համալսարանն ավարտելուց հետո՝ 1970-ականների վերջից մինչև 1980-ականների մեծ մասը Քեյթ Աթքինսընը աշխատում է տարբեր ոլորտներում։ Եղել է իրավաբանի քարտուղարուհի, ուսուցիչ, դաստիարակ և այլն։ Այս աշխատանքներն օգնել են նրան զարգացնել իր գրական հմտությունները։

## Ստեղծագործական գործունեություն
1981-82 թվականներին Քեյթ Աթքինսընը սկսում է գրել կարճ պատմվածքներ։ Շուտով նրա «Չինաստանում» կարճ պատմությունը հաղթում է «Woman’s Own» կանանց ամսագրի մրցույթում։ Մրցանակը նրան ոգևորեց գրելու ֆանտաստիկ ստեղծագործություններ այլ պարբերականների համար, որնցից էին նաև «Good Housekeeping»-ը և «Daily Mail»-ը։

Աթքինսընի առաջին վեպը «Թանգարանի հետնաբեմում» () տրագիկոմեդիան է, որը դարձավ բեսթսելեր և արժանացավ բազմաթիվ պարգևների և մրցանակների։

Ստեղծագործական հաջորդ տարիներին Քեյթ Աթքինսընը գրում է մի շարք վեպեր, որոնք մեծ ճանաչում են ստանում ընթերցողների կողմից և քննադատների կողմից լավ արձագանք ստանում։

2004 թվականից սկսած՝ Քեյթ Աթքինսընը սկսում է գրել դետեկտիվ վեպերի շարք, որի գլխավոր հերոսը մասնավոր խուզարկու Ջեքսոն Բրոուդին է։ Դետեկտիվ այս շարքը էկրանավորվել է, որի գլխավոր դերում բրիտանացի դերասան Ջեյսոն Այզեքսն է։ Դետեկտիվ առաջին վեպերի երկրպագուն ու քարոզողը Սթիվեն Քինգն է։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:20-րդ դարի անգլիացի վիպասաններ
Կատեգորիա:Անգլիացի դետեկտիվ ժանրի գրողներ
Կատեգորիա:Բրիտանացի արձակագիրներ
Կատեգորիա:Բրիտանացի գրողներ
Կատեգորիա:Բրիտանացի դրամատուրգներ
Կատեգորիա:Բրիտանացի լրագրողներ
Կատեգորիա:Բրիտանացի սցենարիստներ
Կատեգորիա:Բրիտանացի վիպասաններ
Կատեգորիա:Դետեկտիվ ժանրի գրողներ
Մարիա Էլիզաբետա Հեսելբլադ

**Մարիա Էլիզաբետա Հեսելբլադ** (, ), շվեդ բուժքույր, կաթոլիկ միանձնուհի, Հռոմի Պիացա Ֆարնեզ քաղաքում Սալվատորե դի Սանտա Բրիգիտտա վանքի միաբանության մայրապետ։ Դասվել է երանելիների շարքին Հռոմի պապ Հովհաննես Պողոս Երկրորդի կողմից (2000 թվական) և կանոնականացվել է Հռոմի պապ Ֆրանցիսկոսի կողմից (2016 թվականին)։ Աշխարհի արդարակյացներից է։

## Կենսագրություն
Ծնվել է Ֆոլգավիկեում՝ լյութերականների ընտանիքում, տասներեք երեխանեից հինգերորդն էր։ 1888 թվականին մեկնել է ԱՄՆ, որտեղ Նյու Յորքի Ռուզվելտի անվան հիվանդանոցում սովորել է բուժքույրություն։ Ավելի ուշ նա աշխատել է այս ոլորտում ամերիկյան կաթոլիկների հետ, ինչը դրդել է նրան՝ կաթոլիկ հավատքի անցնելու։ 1902 թվականի օգոստոսին նա մկրտվել է Վաշինգտոնում գտնվող Այցի մենաստանի մատուռում։

1904 թվականի մարտի 25-ին նա բնակություն է հաստատել Հռոմում, իսկ 1906 թվականին միացել Սալվատորե դի Սանտա Բրիգիտտայի միաբանությանը։ Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի տարիներին՝ Իտալիայի կողմից գերմանական օկուպացիայի ընթացքում, զբաղեցնելով մայրապետի պաշտոնը, նա վանքում ապաստանել է հրեաներին և քաղաքական փախստականներին։

Մահացել է 1957 թվականի ապրիլի 24-ին Հռոմում։

Երանելիների շարքին է դասվել 2000 թվականի ապրիլին Հռոմի Պապ Հովհաննես Պողոս Երկրորդի կողմից։ 2004 թվականի օգոստոսի 9-ին Յադ Վաշեմ Իսրայելի աղետի և հերոսության ինստիտուտը Էլիզաբեթ Հեսելբլադին շնորհել է Աշխարհի արդարակյացի պատվավոր կոչմանը՝ Հոլոքոստի ժամանակ հրեաներին օգնելու համար։

2016 թվականի մայիսի 5-ին Հռոմի Ֆրանցիսկոս պապի կողմից կանոնականացվել է Վատիկանում՝ մշակույթի նախարար Ալիս Բա Կունկեի և Շվեդիայի ավետարանական լյութերական եկեղեցու արքեպիսկոպոս Անտժե Ժակելենայի ներկայությամբ։

## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն
* 
* 
* Lars Cavallin: «Mother Mary Elisabeth Hesselblad OSsS from Fåglavik — pioneer of modern monastic life in Sweden» in Johnny Hagberg (editor): Monasteries and Monastic Life in the Medieval Diocese of Skara, Skara County Historical Society 2007.
* Marguerite Tjäder: Mutter Elisabeth — Die neue Blüte des Ordens saints Birgitta . EOS-Verlag, Sankt Ottilien 2002, ISBN 3-8306-7116-4.
* J. Berdonces, Hesselblad, Maria Elisabeth, in Dictionary of the institutes of perfection, vol. IV, Pauline Editions, Milan, 1977, coll. From 1530 to 1531.

## Արտաքին հղումներ
* Hesselblad Elisabetta (1870—1957)
* 

Կատեգորիա:Շվեդ կրոնական գործիչներ
Կատեգորիա:Բուժքույրեր
Կատեգորիա:Շվեդ բժիշկներ
Պոգոնոֆոբիա

**Պոգոնոֆոբիա,** վախ մորուքից։

## Պատմություն
*Պոգոնոֆոբիա* եզրույթն առաջացել է հունարեն *պոգոն* (πώγων)՝ **մորուք** և *ֆոբոս* (φόβος)՝ **վախ** բառերից։ Հականիշը կլինի «պոգոնոֆիլիա», այսինքն՝ սեր մորուքների կամ մորուքավոր մարդկանց նկատմամբ։

1851 թվականին Դևիդ Սմիթը հրատարակել է «Բարեփոխված Երիցական եկեղեցու կովենանտը», որում նկարագրել է Բադենյան ճիզվիտներին, որոնք տառապում են «իսկական պոգոնոֆոբիայով ժողովրդավարական մորուքի տեսքից»։

Այս եզրույթը նախատեսված էր հումորային ձևով ընդունելու համար։ 1920-ական թվականներին հոգեբան Ջոն Ուոթսոնը կարողացել է պայմանական ռեֆլեքսի մեթոդով այդ վախն առաջացնել երիտասարդ տղայի մեջ։

2013 թվականի օգոստոսին Օհայոյի Ռայթ նահանգի համալսարանի պատմության դասախոս և *The Beard Movement in Victorian Britain* գրքի հեղինակ Քրիստոֆեր Օլդսթոուն-Մուրը նշել է. «Վերջին հարյուրամյակի ընթացքում ենթադրվում էր, որ դեմքի մազերը արտացոլում են կասկածելի անհատականությունը և համարձակությունը... Քաղաքական գործիչները, պետական ծառայողներն ու գործարարները, և, իհարկե, լրագրողները, ռիսկի են ենթարկում իրենց հեղինակությունը, եթե հրաժարվում են սափրվելուց»։

Հաստատվում է որոշակի վերաբերմունք «մորուքականության» (beardism)՝ դեմքի մազածածկույթի հիմքով խտրականության նկատմամբ, և նշվում է մշակույթների տարբերությունը։ Որոշ ասոցիացիաներ կապված են մորուքի ոչ հիգիենիկ լինելու (օրինակ, անօթևանների շրջանում) և կանանց նորաձև նախասիրությունների հետ։ Այն, որ տարբեր կրոնական խմբեր մորուքներին քիչ թե շատ ակնածանքով են վերաբերվում, նույնպես գործոն է, օրինակ՝ հուդայականության և իսլամի մեջ։ Նմանապես, որոշ խմբեր պահանջում են ունենալ մորուք և արգելում են սափրվել, ինչն ազդում է այդ հասարակության նորմերի և ընկալումների վրա։

## Մեղադրանքներ BBC-ի նկատմամբ
2013 թվականի օգոստոսին Ջերմի Պաքսմանը իր գործատուներին մեղադրում էր պոգոնոֆոբիայի մեջ այն բանից հետո, երբ թերթերը և սոցիալական ցանցերը քննադատել էին նրան, երբ BBC Newsnight հաղորդաշարի ժամանակ ցուցադրել է իր մորուքը։ Պաքսմանն ասել է. «Քանի ձեզ չի հաջողվել լինել քեռի Ալբերտը, Դեմիս Ռուսոսը կամ Աբու Համզան, BBC-ն ընդհանուր առմամբ նույնքան պոգոնոֆոբ է, որքան հանգուցյալ ալբանացի դիկտատոր Էնվեր Խոջան»։ Ավելի ուշ նա գրել է. «Բանն այն է, որ ես սովորաբար չեմ սիրում մորուք», և նշելով, թե ինչպես է դարձել «Մորուքի ազատագրման ճակատի» համար «հայտարարության տղան», ափսոսանքով ավելացրել է, որ  «դա համարում է բավականին ծանր բեռ»։

«BBC Radio 4»-ի և «World Service»-ի նախկին հաղորդավար Ռոբին Լուսթիգը, որը նախկինում «Տարվա մորուք»-ի հաղթողն էր, նույնպես բնութագրել է BBC-ն որպես պոգոնոֆոբ։ «BBC Radio 5 Live»-ից Դենի Բեյքերը չի համաձայնել և հայտարարել է. «Ես իսկապես չեմ կարծում, որ Ջերեմի Պաքսմանը պետք է մորուք ունենա։ Դա այլասերում է։ Դիսնեյը ճիշտ էր։ Հեյ, BBC, ոչ մի մորուքավոր նորություն»։ Բեյքերի դիտարկումը Դիսնեյի մասին հղում է այս ընկերության երկարամյա արգելքին՝ աշխատակիցների կողմից մորուք կրելու համար, որը հանվել է միայն 2012 թվականին՝ դրա ներդրումից գրեթե վաթսուն տարի անց։

## Տես նաև
* Մորուքի փառատոն

## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն
*
* .

## Արտաքին հղումներ
*Pronunciation of "Pogonophobia"

Կատեգորիա:Ֆոբիաներ
Մայքլ Քանինգհեմ

**Մայքլ Քանինգհեմ** (, ), ամերիկացի արձակագիր և մանկավարժ։ 1999 թվականին արժանացել է Պուլիտցերյան մրցանակի։

## Կենսագրություն
Մայքլ Քանինգհեմը ծնվել է 1951 թվականի նոյեմբերի 6-ին Օհայո նահանգի Ցինցինատի քաղաքում։ Ապագա գրողի մանկությունն անցել է Կալիֆոռնիայի Փասադենա քաղաքում։ 1975 թվականին Քանինգհեմը Սթենֆորդի համալսարանում ստացում է անգլիական գրականության բակալավրի աստիճան, իսկ հինգ տարի անց ավարտում է Այովայի համալսարանի մագիստրատուրան։

Տպագրվել սկսել է 1970-ականների վերջերից. նրա պատմվածքները հայտնվում են ամերիկյան ճանաչված գրական պարբերականների էջերում («The New Yorker», «Atlantic Monthly», «Paris Review»): 1989 թվականին Քանինգհեմի «Սպիտակ հրեշտակ» («White Angel») պատմվածը, որը հետագայում դարձավ «Աշխարհի ծայրում գտնվող տունը» վեպի գլուխներից, ընդգրկվեց ամենամյա ամերիկյան լավագույն պատմվածքների ժողովածուում։

1990 թվականին հրատարակվում է նրա առաջին ճանաչված վեպը՝ «Աշխարհի ծայրում գտնվող տունը» («A Home At the End Of the World»): 2004 թվականին վեպն էկրանավորեց Մայքլ Մայերը։ Ֆիլմում գլխավոր դերակատարը Քոլին Ֆարելն է։

Երկրորդ վեպը՝ «Միս ու արյուն» («Flesh and Blood», 1995), ընտանեկան սագա է ԱՄՆ տարագրության մասին։ Այս վեպում գրողի ուշադրությանն են արժանանում ինքնաորոնումը, այլընտրանքային մշակույթը, ավանդական ընտանիքի կազմաքանդումը, համասեռամոլությունը և այլն։

Երրորդ և ամենահայտնի վեպը՝ «Ժամերը» լույս է տեսնում 1998 թվականին։ Գրքի երեք հերոսուհիներից մեկը հենց Վիրջինիա Վուլֆն է` 1923 թվականին իր վեպը շարադրելիս, մյուսը 1990-ականների վերջին Նյու Յորքում բնակվող Կլարիսա Վոնն է, որի մականունը Վիրջինիա Վուլֆի հերոսուհու անունն է (միսսիս Դելոուեյ), իսկ երրորդ կինը 1949 թվականին Լոս Անջելեսում ապրող Լորա Բրաունն է, որը կարդում է «Միսսիս Դելոուեյ» վեպը։ «Ժամերը» Վիրջինիա Վուլֆի «Միսսիս Դելոուեյ» վեպի նախնական անվանումն է։ Վեպը հայերեն է թարգմանվել և հրատարակվել 2020 թվականին։ 2002 թվականին բիտանացի կինոռեժիսոր Սթիվեն Դոլդրին հաջողությամբ էկրանավորեց համանուն ֆիլմը, որում գլխավոր դերակատարներն էին Նիկոլ Քիդմանը («Օսկար»), Ջուլիան Մուրը, Մերիլ Սթրիփը։ Քանինգհեմը ֆիլմում հայտնվում է մի էպիզոդիկ դրվագում։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
*Մայքլ Քանինգհեմը bookmark.am֊ում

Կատեգորիա:20-րդ դարի ամերիկացի տղամարդ գրողներ
Կատեգորիա:21-րդ դարի ամերիկացի տղամարդ գրողներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի արձակագիրներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի բանաստեղծներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի գրողներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի սցենարիստներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի վիպասաններ
Կատեգորիա:Այովայի համալսարանի շրջանավարտներ
Կատեգորիա:ԼԳԲՏ վիպասաններ
Կատեգորիա:Պոստմոդեռնիստ գրողներ
Կատեգորիա:Պուլիցերյան մրցանակակիրներ
Էրիկ Հարությունյան (ֆուտբոլիստ)

**Էրիկ Հարությունյան** (, ), ամերիկացի ֆուտբոլիստ։

## Կենսագրություն
Էրիկ Հարությունյանը հաճախել է Կալիֆոռնիայի Բըբրբենքի ավագ դպրոց։ Խաղացել է ֆուտբոլային թիմում՝ որպես հարձակվող և անկյունային պաշտպան, ինչպես նաև մասնակցել է բասկետբոլի, վոլեյբոլի և թեթև ատլետիկայի խաղերին։ 2018 թվականին, որպես ավագ, գնդակը բռնել է 53 անգամ և վաստակել 878 յարդ, 36 անգամ հակառակորդին վնասազերծել (թակլ), 5 անգամ խլել է գնդակը հակառակորդից (ինտերսեպհշեն) և 12 անգամ գնդակը հասցրել հակառակորդի գոլային գծից ներս (թաչդաուն)։ Հարությունյանը ընդունել է Կալիֆորնիայի համալսարանի՝ ֆուտբոլ խաղալու առաջարկը։ Նա ճանաչվել է ALL-CIF-ի  ավագ խաղացող, ինչպես նաև բասկետբոլի բոլոր լիգաներում` թիմի կրտսեր և ավագ։ Հարությունյանը ծնվել է Երևանում, բայց 3 տարեկան հասակում մեկնել է ԱՄՆ։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Ամերիկացի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Հայ ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Տղամարդկանց ֆուտբոլի հարձակվողներ
Յոհաննես Հելե

**Յոհաննես Հելե** (, ), գերմանացի ռազմական լուսանկարիչ, որը Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի տարիներին ծառայել է Վերմախտի պրոպագանդայի զորքերում։

## Կենսագրություն
Հելեն մասնագիտական կրթություն է ստացել որպես վաճառական և լուսանկարիչ։ 1932 թվականին նա միացել է նացիստական կուսակցությանը։ 1940 թվականի հունվարին զորակոչվել է Վերմախտ և ուղարկվել ֆրանսիական ռազմաճակատ 146 շինարարական գումարտակի կազմում։

1941 թվականի հունիսին Գերմանիայի՝ Խորհրդային Միություն ներխուժելուց հետո Հելեն որպես ռազմական լուսանկարիչ637 քարոզչական վաշտի (PK) կազմում ուղարկվել է  Արևելյան ռազմաճակատ 6-րդ բանակի կազմում։ Այդ ընթացքում նա պատերազմի բազմաթիվ լուսանկարներ է արել (այդ թվում նաև օդից)։ 1941 թվականի սեպտեմբերին ուղարկվել է Պոտսդամի քարոզչական վաշտ։ 1941 թվականի սեպտեմբերի վերջին նա Կիևում ստեղծել է 29 գունավոր լուսանկարներից բաղկացած մի շարք, որտեղ, մասնավորապես, պատկերված են ՍՍ-ի զինվորները, որոնք մշակում են Բաբի Յառում սպանվածների իրերը, ինչպես նաև հրեաների դեմ «ակցիայի» մի քանի տասնյակ սև-սպիտակ լուսանկարներ Լուբնիի մոտ։ Հելեն գաղտնի իր մոտ է թողել «ակցիաների» հետ կապված լուսանկարները։ 1942 թվականի ամռանը նա վիրավորվել է և մի քանի շաբաթ անցկացրել հիվանդանոցում։

1942-1943 թվականների  ձմռանը Հելեն եղել է ռազմական լուսանկարիչ Ռոմելիի Աֆրիկյան կորպուսում, սակայն մի քանի ամիս անց նրան ետ են ուղարկել Արևմտյան Եվրոպա՝ որտեղ եղել է  698 քարոզչական վաշտի կազմում Բելգիայում և հյուսիսային  Ֆրանսիայում։  Նորմանդիայում դաշնակիցների վայրէջքին հաջորդած ճակատամարտի ընթացքում Հելեն անհայտ կորել է 1944 թվականի հունիսի 10-ին Կանից հյուսիս-արևմուտք գտնվող Լա Բիժուդ գյուղում։

## Ժառանգություն
Պատերազմի ավարտին ամերիկյան զորքերը առգրավեցին գերմանական քարոզչական ստորաբաժանումների նյութեր պարունակող մի քանի բեռնատար։ 1962 թվականին ամերիկացիները նյութերը փոխանցել են Կոբլենցում գտնվող Գերմանիայի դաշնային արխիվին, ներառյալ Հելեի մի քանի ժապավեններ։

Այն ժապավենները, որոնք Հելեն գաղտնի պահել է տանը, նրա այրին վաճառել է Բեռլինի լրագրող Հանս Գեորգ Շուլցին։ Այս լուսանկարների սև և սպիտակ օրինակները՝ որպես ապացույց, օգտագործվել են Ֆրանկֆուրտի դատախազության կողմից 1961 թվականին և հետագայում անհետացել են արխիվներից։ Բնօրինակ գունավոր լուսանկարները կրկին հայտնվել են 2000 թվականին, երբ Շուլցի այրին դրանք վաճառել է Համբուրգի սոցիալական հետազոտությունների ինստիտուտին՝ Վերմախտին նվիրված լուսանկարների ցուցահանդեսի համար։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ

* На дне гигантского карьера едва шевелят лопатами несколько десятков советских военнопленных. Как называется это место? Ответят пленки Хеле (18+)
* Д. Малаков. КИЕВ И БАБИЙ ЯР НА НЕМЕЦКОЙ ФОТОПЛЕНКЕ ОСЕНИ 1941 ГОДА
* Цветные фотографии Хеле из Кева и Бабьего Яра
* Евреи перед расстрелом в Засульском яру (Лубны), серия фотографий Й.Хеле
* Более 100 фотографий Хеле

Կատեգորիա:Գերմանացի լուսանկարիչներ
Կատեգորիա:Բնօրինակում անաղբյուր հոդվածներ
Կորիր ինձ հետ

**«Կորիր ինձ հետ»**, 2019 թվականին «Դարակ» հրատարակչության հրատարակած Աննա Ազբեկյանի պատմվածքներ ժողովածուն։

## Գրքի հանձնարարականը
Աննա Ազբեկյանի նովելները հրապարակվել են հայաստանյան գրական մամուլում։ Մի քանի նովելներ թարգմանվել և հրատարակվել են ֆրանսերենով «Parcelles de sol» խորագրի ներքո։ Դրանցից «Սեն Ժերմեն ծառուղին» արժանացել է Փարիզի վեցերորդ շրջանի նովելների մրցույթի առաջին մրցանակին։ Հայաստանում առանձին գրքով ներկայանում է առաջին անգամ։

## Բովանդակությունը
* Հայացք դրսից (Աշոտ Գաբրիելյան)
* Գիշերը
* Թուրք Օմարը
* Տունը
* Թարգմանության մեջ կորսվածը
* Որտե՞ղ ես հիմա
* Գնա՛, կորի՛ր այստեղից… Կորիր ինձ հետ
* Թափառական բժիշկ Աքիերը
* Երևան-Փարիզ չվերթ

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Կորիր ինձ հետ

Կատեգորիա:2019 գրքեր
Կատեգորիա:Դարակ հրատարակչության գրքեր
Կատեգորիա:Պատմվածքների ժողովածուներ
Գեորգի Յուրմին

**Գեորգի Յուրմին** (), ), ռուս մանկագիր։

## Կենսագրություն
Ծնվել է Ալֆրեդ Մենակերի և բժշկուհի Լիդիա Սեգալի ընտանիքում։ Ռեժիսոր Ի. Մենակերի եղբորորդին է, հոր հորեղբոր որդին էստրադային դերասան Ա. Մենակերն է։ Ընտանիքը ապրում էր Ֆոնտանկա, 32 հասցեում։ Ծնողները բաժանվել են 1931 թվականին, և մայրն ամուսնացել է բժիշկ-վիրաբույժ Ռոման Ֆրեյզլերի հետ (1901-1973 թվականները), որի հետ որպես ազգի դավաճանի ընտանիքի անդամ (նրա քույրը գնդակահարվել է) գտնվել է աքսորում Ղազախստանում, սակայն ամուսնու` Վլադիմիր աքսորվելուց հետո Լիդիան վերադարձել է Մոսկվա և նորից է ամուսնացել, այս անգամ` ինժեներ Վլադիմիր Պոկրովսկու հետ (1893-1973)։

Մինչև Երկրորդ համաշխարհային պատերազմը, քանի դեռ նրա մայրն աքսորում էր, նա դաստիարակվել է մորաքրոջ՝ Ելենա Սեգալի և նրա ամուսնու՝ գիտությունը հանրայնացնող Իլյա Մարշակի  ընտանիքում։ Ավարտել է Մոսկվայի պոլիգրաֆիական հեռակա համալսարանը։ Մասնակցել է Հայրենական մեծ պատերազմին։

1990-ական թվականներին հիմնվել է «Մշակույթ» հրատարակչությունը, որտեղ Գեորգի Յուրմինը վարել է մանկական գրականության բաժինը։ Հրատարակչությունը դարձել է նրա առաջին աշխատավայրը. մինչ այդ նա ամբողջ կյանքում աշխատել է տանը։

Պարգևատրվել է Կարմիր Աստղի շքանշանով, մեդալներով։ Լավագույն գիրք երեխաների համար մրցույթի դափնեկիրն է։ Եղել է ԽՍՀՄ գրողների միության և Մոսկվայի գրողների անդամ։

## Ընտանիքը
* Որդին Ալեքսանդր Մենակերն էր, մանկագիր։ 
* Խորթ հայրը ինժեներ Վլադիմիր Պոկրովսկին էր. վերջինիս եղբայրը` Կորնիլին, Միխայիլ Կուզմինի բանաստեղծների շրջանակից էր և ամուսնացած էր բանաստեղծուհի Աննա Ռոդլովի հետ։ 
* Ազգականներն են եղել ռեժիսորներ Լեոնիդ Մենակերը և Ալեքսանդր Բելինսկին, թատրոնի և կինոյի դերասան Անդրեյ Միրոնովը, բալետմայստեր Կ. Լասկարին։

## Ստեղծագործություններ
**Արձակ**

* Быстрые, могучие, послушные. М., 1960
* Весёлый художник, или Чудеса без чудес. М., 1960
* Неумелый грузовик: Сказка. М., 1960
* Три друга. М., 1960
* Гонцы-скороходы: Рассказы. М., 1961
* Мы летим на Луну. М., 1961
* Речкина игрушка. М., 1961
* Дорогу, волшебная нитка идёт! М., 1962
* О чём поют топор с пилой: Правдивые истории, которые услышал в мастерской Столяр Столярыч Топорков. М., 1962
* 1003 богатыря. М., 1962
* 23 и 1. М., 1963
* Год и один день. М., 1964
* Капустные новости. М., 1964
* Про тетрадь и карту, карандаш и парту…: Рассказы. М., 1965
* Служу Советскому Союзу!: Рассказы. М., 1968
* От А до Я по стране спорта. Какая ты, Спортландия? М., 1970
* Все работы хороши, выбирай на вкус! М., 1971
* Друг-дружок и другие. М., 1971
* Дедушкины очки. М., 1972
* Севка меняет квартиру. М., 1972
* Мой папа — лётчик. М., 1973
* Всем, всем — 77!: Рассказы. М., 1975
* Секрет на колёсах: Рассказ. М., 1976
* Земляное яблочко. М., 1979
* Я иду играть… М., 1979
* Ехала дорога… М., 1981
* Красный, жёлтый, полосатый…: Рассказ. М., 1982
* Что внутри? М., 1983
* Почемучка идёт в школу. Энциклопедия для любознательных. Для младшего школьного возраста. 2001 г. (переиздавалась в 2002, 2004 гг.).
* Спортивная энциклопедия почемучки. Записки и зарисовки Рыжего Колпачка. Для младшего и среднего школьного возраста. 2003 г..

## Համահեղինակությամբ
* 
* 

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:ԽՍՀՄ գրողների միության անդամներ
Կատեգորիա:Մոսկվայի գրողների միության անդամներ
Կատեգորիա:Ռուս մանկագիրներ
Եժի Էյնհորն

**Եժի (Յոսեֆ-Հիլ) Էյնհորն** (, ), Լեհաստանում ծնված շվեդ գիտնական, բժիշկ, պրոֆեսոր (1967), բժշկագիտության դոկտոր (1958), քաղաքական գործիչ։

## Կենսագրություն
Եժի Էյնհորնը ծնվել է Լեհաստանում, հրեական ընտանիքում։ Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի տարիներին դարձել է Հոլոքոստի զոհ Գերմանիայի կողմից գրավված Լեհաստանում։ Առաջիններից մեկն էր, որ ուղարկվեց Վարշավյան գետտո, ապա՝ Չենստոհովյան գետո, որտեղ 1943 թվականի հունիսից մինչև 1945 թվականի հունվար ստիպված էր աշխատել HASAG-ի համակենտրոնացման ճամբարներում։

Պատերազմից հետո ստացել է միջնակարգ կրթություն, այնուհետև ընդունվել Լոձի համալսարանի բժշկական ֆակուլտետ։ 1946 թվականին մեկնել է Լեհաստանից՝ ուսումը Դանիայում շարունակելու նպատակով։ Լոձում հակասեմիտիստական ցույցերից հետո որոշել է չվերադառնալ Լեհաստան և ապաստան խնդրել Շվեդիայից։ Զբաղվել է ռադիոթերապիայով։

1958 թվականին ստացել է բժշկության դոկտորի աստիճան։ 1959 թվականից եղել է Կարոլինյան ինստիտուտի ճառագայթային թերապիայի դոցենտ, զբաղեցրել է Ստոկհոլմի հեղինակավոր Կարոլինյան ինստիտուտի քաղցկեղի հիվանդանոցի գլխավոր բժշկի պաշտոնը։ Մեծ ներդրում է ունեցել քաղցկեղի բուժման բնագավառում։

1975 թվականից եղել է Քաղցկեղային հիվանդությունների եվրոպական ֆեդերացիայի նախագահ, բժշկության բնագավառում ամենամյա Նոբելյան մրցանակների գնահատման,  որոշումների կայացման ու դրանց հանձնման կոմիտեի անդամ (1984 թվականից)։

Եղել է Հյուսիսային Ամերիկայի ճառագայթային ընկերության պատվավոր անդամ և ոսկե մեդալակիր, բազմաթիվ միջազգային ուռուցքաբանական կազմակերպությունների անդամ։ Հրապարակել է մի շարք գիտական աշխատություններ։ Իր կյանքի մասին երկու գրքերի հեղինակ է, որոնցում անդրադարձել է Հոլոքոստի մասին հիշողություններին (*Utvald att leva, Bonniers* (1996) և *Det är människor det handlar om, Bonniers* (1998)): Եղել է քաղաքական գործիչ, Շվեդիայի քրիստոնյա դեմոկրատներ կուսակցության անդամ։ Ողջ կյանքի ընթացքում կնոջ՝ Նինայի հետ ակտիվորեն մասնակցել են սիոնիստական դրամահավաքությանը։ 1991-1994 թվականներին եղել է Ռիքսդագի անդամ Քրիստոնեա-դեմոկրատական կուսակցությունից։ Եղել է Շվեդիայի ամենահայտնի հասարակական գործիչներից մեկը։

Մահացել է լեյկեմիայից։ Թաղված է Ստոկհոլմի Նորրա բեգրավնինգսպլատսեն գերեզմանատանը։

## Երկեր
* Jerzy Einhorn, Utvald att leva, Bonniers (1996).
* Jerzy Einhorn, Det är människor det handlar om, Bonniers (1998).

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Jerzy Einhorn; Holocaust Survivor Revolutionized Cancer Care in Sweden
* Einhorn: "Vi tog inte Hitler seriöst"

Կատեգորիա:Բժշկական գիտությունների դոկտորներ
Կատեգորիա:Լեյկոզից մահացածներ
Կատեգորիա:Հոլոքոստից փրկվածներ
Կատեգորիա:Հրեա քաղաքական գործիչներ
Կատեգորիա:Նացիստական համակենտրոնացման ճամբարներից փրկվածներ
Կատեգորիա:Շվեդ բժիշկներ
Կատեգորիա:Շվեդ գիտնականներ
Կատեգորիա:Շվեդ հրեաներ
Կատեգորիա:Շվեդ պրոֆեսորներ
Կատեգորիա:Շվեդիայի քաղաքական գործիչներ
Կատեգորիա:Ռիքսդագի պատգամավորներ
Ջեյմս Ստյուարտ Գեյկի

**Ջեյմս Ստյուարտ Գեյկի** *(, *), շոտլանդացի երգահան, ինչպես նաև  կեղծամի և օծանելիքի արտադրող։ Երկու հայտնի երկրաբանների՝ Արչիբալդ Գեյկիի և Ջեյմս Գեյկիի հայրը։ Նա գրել է հայտնի *«My Heather Hills»* երգը։ Էդինբուրգի Հյուսիսային կամուրջ 35 հասցեում  ունեցել է կեղծամի և օծանելիքի խանութ։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Էդինբուրգ քաղաքում ծնվածներ
Կատեգորիա:Բրիտանացի երաժիշտներ
Կատեգորիա:Երգերի հեղինակներ
Կատեգորիա:Կոմպոզիտորներ այբբենական կարգով
Սուրբծննդյան երգ (կտավ)

**«Սուրբծննդյան երգ»** (), անգլիացի պրեռաֆայելիտ նկարիչ Դանթե Գաբրիել Ռոսսետտիի նկարը՝ ստեղծված 1874 թվականին։ Ներկայումս նկարը գտնվում է մասնավոր հավաքածուում։

## Տեղեկություն նկարի մասին
Ավելի վաղ (1857-1858 թվականներին) Ռոսսետտին ստեղծել է համանուն աշխատանք, սակայն այլ տեխնիկայով և կոմպոզիցիայով։ Նկարի համար բնորդուհի է դարձել նրա աշխատանքներում ոչ այդքան հաճախ հանդես եկող Էլեն Սմիթը։ Ռոսսետտին տեսել է Սմիթին Չելսի սթրիթում 1863 թվականին։ Էլենի գեղեցկությունը առանձնացել է Ռոսսետտիի աշխատանքների սովորական բնորդուհիներից, թեպետ նրա դեմքի կլորավուն գծերը և լիքը շուրթերը որոշակի նմանություն են ունեցել Ֆաննի Կորնֆորտի հետ, որի գեղեցկությունը Ռոսսետտիի կարծիքով այդ ժամանակներում սկսել է խամրել։ Ի տարբերություն Ջեյն Մորիսի, Ալեքսա Ուայլդինգի և Ռութ Հերբերտի, որոնք ունեին սուր և բնութագրական դիմագծեր, կեցվածք են ընդունել ճակատագրական կանանց կերպարների համար, ապա Էլեն Սմիթը ունեցել է ավելի փափուկ և զգայական դիմագծեր։

Ռոսսետտիի օգնական Հենրի Տրեֆֆի Դաննը այդ կտավը նկարագրել է որպես «Ոսկեգույն թելից նախշով մորեգույն արևելյան փայլուն զգեստով աղջիկ, որը նվագում է լարային գործիք և երգում *Hodie Jesu Christus natus est Hallelujah*»։ Քրիստոսի ծննդյան երգի տողերը գրված են կտավի շրջանակին։ Տողերը վերցված են ծիսական երգերից մեկից, որոնք Ռոսսետտին հավաքել է, գրառել և թարգմանել միջին անգլերենից։

«Սուրբծննդյան երգ» կտավը բացում է երաժշտական գործիքներով և նման կոմպոզիցիայով կանանց դիմանկարների շարքը (ուռուցիկ հագուստով, մինչև գոտկատեղ պատկերված կանայք)։ Դրան հաջորդել են «La Mandolinata», «La Ghirlandata», «Վերոնիկա Վերոնեզե», «Ծովային հմայություն» և այլ երաժշտական դիմանկարներ։ Կանացի գեղեցկության, երաժշտության, էկզոտիկ հագուստի և հարդարանքի դետալները եղել են 1860-ական և 1870-ական թվականների Բրիտանիայի նոր գեղարվեստական ոճը, որոնցում համադրվել են Վերածննդի, արևելյան արվեստի և դասական դարաշրջանները։ Նկարչի կտավների գլխավոր կերպարը դարձել է երաժիշտ կինը՝ խորասուզված մտքերի և իր երգի մեջ. ընդ որում երաժշտությունը կարող է լինել ինչպես ռոմանտիկ, այնպես էլ ողբերգական (ինչպես Ռոսսետտիի  «Հռոմեացի այրի» դիմանկարում). նկարիչը ձգտել է իր աշխատանքում ստեղծել անլսելի երաժշտության տրամադրություն։ Երկլար արևելյան մանդոլինան պատկանել է հենց Ռոսսետտիին. այդ գործիքը արդեն հանդես էր եկել նրա երկու այլ ստեղծագործություններում։ Էլեն Սմիթի շրջազգեստը նրա հագին եղել է նաև Ռոսսետտիի «Սիրուհին» նկարում։

Կտավը մի քանի անգամ փոխել է սեփականատերերին։ 2013 թվականին այն վաճառվել է Սոթբիս աճուրդում։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:1874 նկարներ
Կատեգորիա:Դանթե Գաբրիել Ռոսսետտիի նկարներ
Կատեգորիա:Կանանց դիմապատկերներ
Կատեգորիա:Մասնավոր հավաքածուներում գտնվող նկարներ
Ջեյմս Գեյկի

**Ջեյմս Գեյկի** (*, *), շոտլանդացի երկրաբան։ 1882 - 1914 թվականներին եղել է Էդինբուրգի համալսարանիերկրաբանության պրոֆեսոր։

## Կենսագրություն
Ջեյմս Գեյկին ծնվել 1839 թվականի օգոստոսի 23-ին, Էդինբուրգ քաղաքում։  Երաժշտագետ Ջեյմս Գեյկիի և Իզաբելլա Թոմի ընտանիքում։ Նրա ավագ եղբայրը եղել է Արչիբալդ Գեյկին։ Նրանց հայրը Էդինբուրգ քաղաքի Հյուսիսային կամրջի 35 հասցեում գործող կեղծամի և օծանելիքի վաճառքով է զբաղվել։ Ջեյմս Գեյկին կրթություն է ստացել Էդինբուրգի Թագավորական ավագ դպրոցում։ Նախքան Էդինբուրգի համալսարանում սովորելը, աշակերտել է որպես տպիչ՝ Արչիբալդ Կոնստաբլիի ընկերությունում։

1861 թվականից Ջեյմս Գեյկին բնակվել է Էդինբուրգ քաղաքում։ 1882 թվականին նա տեղափոխվել է Լոնդոն՝ ավելի ուշ վերադարձել է Էդինբուրգ։

## Կարիերա
1862-1882 թվականներին Գեյկին աշխատել  է Երկրաբանական ընկերությունում՝ փոխարինելով իր եղբորը՝ որպես Էդինբուրգի համալսարանի երկրաբանության և հանքագիտության պրոֆեսոր։ Իր հետազոտության համար  նա վերցրել էր սառցադաշտերի դերը Երկրի մակերևութային տարրերի ծագման մեջ թեման։ Այդ թեմայի վերաբերյալ նրա տեսակետները մարմնավորվել է 1874 թվականին լույս տեսած «Սառցե մեծ դարաշրջանը և դրա առնչությունը մարդու անցյալի հետ»  աշխատությունում։

1871 թվականին Ջեյմս Գեյկինը ընտրվել է Էդինբուրգի Թագավորական ընկերության անդամ և երկու անգամ 1892-1897 թվականներին, 1900-1905 թվականներին զբաղեցրել է փոխնախագահի պաշտոնը, իսկ 1913-1915 թվականներին՝ նախագահի։ 1875 թվականին  նա  դարձել է  Լոնդոնի Թագավորական ընկերության անդամ։ 1888 թվականից Գեյկին շոտլանդական աշխարհագրական ամսագրի պատվավոր խմբագիրն էր։ 1904 թվականից մինչև 1910 թվականը  նա ընտրվել է Շոտլանդական աշխարհագրական ընկերության նախագահ։

## Պարգևներ
1910 թվականին նա պարգևատրվել է Շոտլանդական թագավորական աշխարհագրական ընկերության ոսկե մեդալով։

## Հրապարակումներ
* «Մեծ սառցե դարաշրջան» (1874)
* «Նախապատմական Եվրոպա»(1880)
* «Երկրի կառուցվածքը։ Երկրի ծագումը» (1913)
* «Լեռներ։ Նրանց ծագումն  ու վերացումը» (1913)
* «Եվրոպայի հնագույն մարդիկ» (1914)

## Մահ
120 px|left|thumb|Ջեյմս Գեյկի գերեզմանը
Ջեյմս Գեյկին մահացել է 1915 թվականի մարտի 1-ին Էդինբուրգ քաղաքում և թաղվել  է  քաղաքի Մորնինգսայդ գերեզմանատանը։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* James Murdoch Geikie
* 
* Internet Archive  James Murdoch Geikie

Կատեգորիա:Անգլիացի աշխարհագետներ
Կատեգորիա:Անգլիացի բնագետներ
Կատեգորիա:Գիտնականներ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Էդինբուրգ քաղաքում ծնվածներ
Կատեգորիա:Թագավորական շքանշանով պարգևատրվածներ
Կատեգորիա:Շոտլանդացի երկրաբաններ
Կատեգորիա:Շոտլանդացի գրողներ
Կատեգորիա:Շոտլանդացի գիտնականներ
Հավանականության խաղ

thumb|300px|Ռուլետկան իսկական հավանականության խաղ է. ռազմավարությունը ոչ մի առավելություն չի կարող տալ խաղացողներին: Ելքը որոշվում է պատահականությամբ:

**Հավանականության խաղ**. խաղ, որի ելքի վրա խորապես ազդել են որոշակի պատահականությամբ ընտրված միջոցները. մրցակիցները կարող են գրազ գալ փողի կամ դրամական արժեք ունեցող որևէ այլ առարկայի վրա։ Հաճախակի գործածվող միջոցներն են զառը, պտտվող հոլերը (), խաղաթղթերը, պտտվող անիվները () կամ տարայից հանվող համարակալված գնդակները։

Այլընտրանքային է հմտության խաղը, որի ելքը գլխավորապես որոշվում է ոչ թե հավանականությամբ, այլ մտավոր կամ ֆիզիկական հմտությամբ։

Մինչդեռ հավանականության խաղը կարող է ունենալ հմտության տարր. հավանականությունն ընդհանուր առմամբ ավելի մեծ դեր է խաղում ելքը որոշելիս։ Հմտության խաղը ևս կարող է ունենալ հավանականության տարր, բայց հմտությունը ավելի մեծ դեր է խաղում ելքը որոշելիս։

Ցանկացած հավանականության խաղ, որը ներառում է դրամային արժեք ունեցող որևէ իր, մոլախաղ է։

Մոլախաղը հայտնի է գրեթե բոլոր մարդկային հասարակություններում, չնայած որ շատ երկրներ ընդունել են սահմանափակող օրենքներ։ Առաջին մարդիկ օգտագործել են ոչխարների հոդերի ոսկրերը որպես զառ։ Որոշ մարդիկ մոլախաղի նկատմամբ ստեղծել են հոգեբանական կախվածություն, և նույնիսկ խաղը շարունակելու համար կարող են վտանգել ապրուստն ու բնակարանը։

Որոշ հավանականության խաղեր կարող են նաև ունենալ որոշակի հմտության աստիճան։ Սա հատկապես իրական է, երբ խաղացողը կամ խաղացողները որոշում են խաղալ՝ հիմնվելով նախորդ կամ ոչ լիարժեք գիտելիքի վրա, ինչպես օրինակ՝ մահակը (): Այլ խաղերում, ինչպես օրինակ պտուտախաղը և բաքարան (), խաղացողը կարող է միայն ընտրել խաղադրույքի չափը և, թե ինչի վրա է խաղադրույք անում, մնացածը հավանականության վրա է, հետևաբար այս խաղերը դեռ համարվում են հավանականության խաղ և քիչ հմտություն են պահանջում։ «Հավանականության» և «հմտության» միջև տարբերությունը ուղղակիորեն կապված է, որովհետև մի քանի երկրներում հավանականության խաղերը անօրինական են կամ առնվազն վերահսկվող, բայց հմտության խաղերը՝ ոչ։ Ստանդարտ սահմանում չլինելու պատճառով, օրինակ՝ պոկերը Գերմանիայում համարվել է որպես հավանականության խաղ, իսկ Նյու Յորքի ֆեդերալ դատավորի կողմից՝ որպես հմտության խաղ։

## Կախվածություն

Մարդիկ, ովքեր ներգրավվում են հավանականության խաղերում և մոլախաղերում, կարող են ձեռք բերել ուժեղ կախվածություն։ Սա կոչվում է հոգեպաթոլոգիկան մոլախաղության հոգեկան հիվանդություն։

Ըստ հոգեվերլուծաբան Էդմունդ Բերգլերի (), գոյություն ունի պաթոլոգիական մոլախաղով զբաղվողների վեց հատկանիշներ.

# Նրանք պետք է հաճախակի խաղան. հարցը կայանում է նրանում, թե երբվանից է խաղալը «չափից շատ» համարվում
# Խաղը բոլոր հետաքրքրություններից առաջնային է դառնում
# Խաղացողը լավատես է, որ ձախողման կրկնվող փորձառություն տեղի չի ունենա
# Խաղացողը երբեք կանգ չի առնում, մինչև չհաղթի
# Չնայած նախազգուշացումների, որ նրանք սկզբնապես խոստանում էին,  ի վերջո շատ ռիսկերի են դիմում
# Խաղի յուրաքանչյուր փուլ իր մեջ պարունակում է հանկարծակի ոգևորության (սարսռացնող զգացողություն, ոգևորություն, լարում և՛ ցավագին, և՛ հաճելի) սուբյեկտիվ փորձառություն

## Տես նաև
* Պատահական պրոցես 
* Խաղի դասակարգում 
* Մոնտի Հոլի պարադոքս 
* Հմտության խաղ 
* Ռուսական ռուլետկա 
* Մոլախաղի կործանում

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Խաղաձևեր
Կատեգորիա:Կախվածություններ
Արման Ջալալյան

**Արման Իգորի Ջալալյան** (), հայ թմբկահար, երաժիշտ։

## Կենսագրություն
8 տարեկանից նվագել է հարվածային գործիքներ։

Երաժշտական կարիերան սկսել է «Արևիկ» խմբում։

1992  թվականին եղել է «Հայեր» խմբի թմբկահարը։

1995-2005 թթ․ աշխատել է Հայաստանի պետական ջազային նվագախմբում։

1999 թվականից աշխատել է «Armenian Navy Band» խմբի, 2001 թվականից` երգչուհի Նունե Եսայանի, 2002 թվականից` «Time Report», 2005-2006 թվականներին` երգիչ Արմենչիկի, 2007 և 2013 թվականներին` երգիչ Արսեն Սաֆարյանի, 2007 թվականից` «Կատուներ», 2008 թվականից` «Դորիանս», 2010 թվականի հոկտեմբերի 16-ին` երգչուհի Սիլվա Հակոբյանի, 2011 թվականից` «Penman» խմբերի հետ, 2015-2016 թվականներին` երգիչ Հարութ Բալյանի։

Համագործակցում է Արման Հովհաննիսյանի, Հայկոյի, Ինգա և Անուշ Արշակյանների և այլոց հետ։ Հյուախաղերով հանդես է եկել աշխարհի բազմաթիվ երկրներում Թաթա Սիմոնյանի, Նունե Եսայանի, «Armenian Navy Band» խմբի և այլոց հետ։ Որպես թմբկահար` ներկայացել է «Armenian Big Band», «Կատուներ», «Դորիանս» և այլ մեծ ու փոքր խմբերի թողարկած ավելի քան 15 ձայնասկավառակներում։

2013 թվականին «Դորիանս» խմբի կազմում մասնակցել է «Եվրատեսիլ» երգի միջազգային մրցույթին և հասել մինչ եզրափակիչ։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ

Կատեգորիա:Երաժիշտներ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Հայ երաժիշտներ
Կատեգորիա:Հայ թմբկահարներ
Երկաթի (II) սուլֆատ

**Երկաթի (II) սուլֆատ**, անօրգանական միացություն, ծծմբական թթվի երկաթի (II) աղն է։ Քիմիական բանաձևն է՝ FeSO: Չցնդող, անհոտ, անջուր սուլֆատն անգույն, բայց ոչ թափանցիկ, շատ խոնավածուծ նյութ է։ Բյուրեղահիդրատները խոնավածուծ, բաց երկնականաչ թափանցիկ բյուրեղներ են, եռհիդրատը՝ FeSO·4НО կանաչ է, միահիդրատը՝ FeSO·НО անգույն է։ Ունի ուժեղ տտիպ մետաղական համ։ Օդում աստիճանաբար քայքայվում են կորցնելով բյուրեղաջուրը։ Երկաթի (II) սուլֆատը լավ է լուծվում ջրում (26,3 գ 20°С-ում)։ Ջրային լուծույթից բյուրեղանում է երկնականաչ հեպտահիդրատը՝ FeSO·7НО, որի պատահական անվանումը երկաթարջասպ է։ Վերջինիս թունավորությունը համեմատաբար ցածր է։
Կիրառվում է տեքստիլ արդյունաբերությունում և գյուղատնտեսությունում որպես ֆունգիցիդներ (սնկասպան նյութեր)։ Ինչպես նաև հանքային ներկերի արտադրությունում։

Բնական անալոգ հանքաքարը մելանտերիտն է։ Բնության մեջ հանդիպում է դեղնականաչ, մոնոկլինային բյուրեղների տեսքով։

## Բյուրեղահիդրատներ
Երկաթի (II) սուլֆատը հայտնի է տարբեր բյուրեղահիդրատների ձևով, այդ ձևերից մի քանիսը գոյություն ունեն բնության մեջ.
* FeSO4·H2O
* FeSO4·4H2O
* FeSO4·5H2O
* FeSO4·6H2O
* FeSO4·7H2O

մինի|աջ|Անջուր երկաթի (II) սուլֆատ

## Հատկություններ
Երկաթի (II) սուլֆատն ջրային լուծույթից անջատվում է 1,82&nbsp;°C մինչև 56,8&nbsp;°C ջերմաստիճանում երկաթարջասպի՝ FeSO4·7H2О բաց կանաչ բյուրեղների տեսքով։ 100 գ ջրում լուծվում է 26,6 գ անջուր FeSO4 20&nbsp;°C-ում և 54,4 գ 56&nbsp;°C ջերմաստիճանում։

Երկաթի (II) սուլֆատի լուծույթը օդի թթվածնով օքսիդանում է մինչև երկաթի (III) սուլֆատ.

: 12 FeSO4{} + 3 O2{} + 6 H2O -> 4 Fe2(SO4)3{} + 4 Fe(OH)3 v

Տաքացնելիս 480&nbsp;°C-ից բարձր ջերմաստիճանում քայքայվում է.

:2 FeSO4 -> Fe2O3{} + SO2{} + O2

## Ստացում
Երկաթարջասպ կարող է ստացվել երկաթի ջարդոնը կամ թիթեղը նոսր ծծմբական թթվով մշակելիս։ Արդյունաբերությունում որպես կողմնակի նյութ երկաթարջասպը ստացվում է երկաթե թիթեղների և մետաղալարերի ստացման, օքսիդաթաղանթների հեռացման ժամանակ.

: Fe{} + H2SO4 -> FeSO4 + H2 ^

Պիրիտի օքսիդացումից.

: FeS2{} + 3 O2 -> FeSO4{} + SO2

Արդյունաբերության մեջ որպես կողմնակի նյութ երկաթարջասպը ստացվում է իլմենտիտից տիտանի օքսիդի ստացման ժամանակ։

## Կիրառություն
Կիրառվում է թանաքի և ներկերի (մորթին սև ներկելու համար) ստացման մեջ։ 
Երկաթի (II) սուլֆատը կարող է օգտագործվել նաև բետոնը, որոշ կրաքարեր և ավազաքարեր դեղնավուն ժանգի գույնով ներկելու համար։

Երկաթի (II) սուլֆատը կիրառվում է բարձր հիմնայնության հողերի pH–ն իջեցնելու համար,:

Բժշկության մեջ օգտագործվում է որպես դեղանյութ՝ երկաթ պակասորդային սակավարյունության կանխարգելման և բուժման համար։ Ռուսաստանում գրանցված է «Հեմոֆեր պրոլոնգատում», «Տարդիֆերոն», «Սորբիֆեր Դուրուլես» և «Ֆերրոպլեկս» (վերջին երկուսում որպես հակաօքսիդանտ ավելացվում է ասկորբինաթթու)։

Գյուղատնտեսության մեջ այն օգտագործվում է ծառերը ցողելու համար։

Երկաթի (II) սուլֆատը օգտակար ռեակտիվ է սնկերի նույնականացման համար։

Որպես ֆերոսուլֆատային դոզիմետր կիրառվում է քիմիական դոզիմետրիայում։

1850-ականների երկրորդ կեսին երկաթի սուլֆատը օգտագործվել է լուսանկարչության մեջ։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* 
* 

Կատեգորիա:Աղեր
Կատեգորիա:Երկաթի միացություններ
Կատեգորիա:Երկաթի միներալներ
Կատեգորիա:Սուլֆատներ
Ռամին Գուլուզադե

**Ռամին Նամիգ օկլի Գուլուզադե** (, ), ադրբեջանցի պետական գործիչ, Ադրբեջանի Հանրապետության տրանսպորտի, կապի և տեղեկատվական տեխնոլոգիաների նախարար։

## Կենսագրություն
Ռամին Գուլուզադեն ծնվել է 1977 թվականին Բաքու քաղաքում։ 1993 թվականին Բաքվի Յասամալ շրջանի թիվ 167 միջնակարգ դպրոցն ավարտելուց հետո ընդունվել է Ադրբեջանի պետական տնտեսական ինստիտուտ։ 1997 թվականին ավարտել է նույն ինստիտուտը։ 1999 թվականին ստացել է Տնտեսագիտության ինստիտուտի մագիստրոսի կոչում։

Տիրապետում է ադրբեջաներեն, ռուսերեն և անգլերեն։

## Աշխատանքային գործունեություն
* 2005–2015 թթ. - Աշխատել է Հեյդար Ալիևի հիմնադրամում։
* 2015 −2016 թթ. - ԱՀ նախագահի հրամանագրով նա նշանակվել է ԱՀ կապի և տեղեկատվական տեխնոլոգիաների նախարարի առաջին տեղակալ։
* 2016–2017 թթ. - ԱՀ Նախագահի հրամանով նշանակվել է ԱՀ կապի և տեղեկատվական տեխնոլոգիաների նախարար։
* 2017 թվականի փետրվարի 13-ին, Ադրբեջանի Հանրապետության Նախագահի հրամանով, նա նշանակվել է ԱՀ տրանսպորտի, կապի և տեղեկատվական տեխնոլոգիաների նախարար։
* 2014 թվականին ԱՀ նախագահի հրամանով նա պարգևատրվել է «Առաջադիմություն» մեդալով ՝ Հեյդար Ալիևի ժառանգությունը պաշտպանելու և խթանելու գործում արդյունավետ աշխատանքի համար։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Ադրբեջանի նախարարներ
Լուիջի Պելլու

**Լուիջի Պելլու** (, ), իտալացի զինվորական, պետական և քաղաքական գործիչ, 1898 թվականի հունիսից 1900 թվականի հունիս ամիսը եղել է Իտալիայի վարչապետ։

## Կենսագրություն
Լուիջի Պելլուն ծնվել է 1839 թվականին։

1859 և 1866 թվականներին մասնակցել է Իտալիայի ազատագրման մարտերին։ 1870 թվականին Հռոմի գրավման ժամանակ եղել է հրետանային բրիգադի հրամանատար, արդեն 1895 թվականին ղեկավարել է կորպուս։

1880-1895 թվականներին եղել է Իտալիայի պատգամավորների պալատի անդամ, իսկ 1896 թվականին սենատոր։ Անտոնիո Ստարաբբայի (1891-92) և Ջովաննի Ջոլիտտիի (1892-1893)  վարչապետ եղած ժամանակ եղել է ռազմական նախարար, 1897 թվականին պաշտոնաթող է եղել։

1898 թվականին դարձել է Իտալիայի վարչապետ։ Հաջորդ տարիներին նրա կուսակցությունը թուլացել էր և 1900 թվականին Լուիջի Պելլուն հրաժարական է տվել, տեղը զիջելով Ջուզեպե Սարակոյին։

Մահացել է 1924 թվականի հոկտեմբերի 26-ին Բորդիգերայում։

## Գրականություն

* Clark, Martin (2008). *[https://books.google.com/books?id=LFnIj7iyVQYC Modern Italy: 1871 to the present]*, Harlow: Pearson Education, 
* Seton-Watson, Christopher (1967). *[https://books.google.com/books?id=nJkOAAAAQAAJ Italy from liberalism to fascism, 1870-1925]*, New York: Taylor & Francis, 

## Արտաքին հղումներ

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Իտալիայի վարչապետներ
Կատեգորիա:Իտալիայի պետական գործիչներ
Կատեգորիա:Իտալիայի քաղաքական գործիչներ