Պարթամասիր

**Պարթամասիր** (անհայտ ), Մեծ Հայքի Արշակունի թագավոր (113-114), Բակուր Բ Պարթևի կրտսեր որդին։

## Կենսագրություն
ձախից|մինի|266x266px|Պարթամասիրը թագը դնում է Տրայանոսի առջև (Լոդովիկո Պոլյագի, 114 թվական)
Պարթամասիրը եղել է Բակուր Բ Պարթև թագավորի երեք որդիներից, որի մոր անունն անհայտ է։ Նա Պարթևաց դինաստիայի անդամ է եղել, հետևաբար հանդիսացել է Հայաստանի Արշակունիների տոհմի ազգականը։ Մինչև հայոց թագավոր դառնալը՝ նրա կյանքի մասին քիչ բան է հայտնի։

## Գահակալություն
Բակուր Բ-ի գահից հրաժարվելուց հետո պարթևական գահին է բարձրացել նրա եղբայրը՝ Խոսրով Ա-ն։ Ի տարբերություն իր եղբայր Բակուրի, որը չէր ցանկանում հակամարտության մեջ մտնել հռոմեացիների հետ, Խոսրովը 113 թվականին ներխուժել է Հայաստան և գահընկեց արել Տրայանոս կայսեր կողմից հաստատված հայոց թագավոր Աշխադարին (Բակուր II-ի ավագ որդուն)՝ նրան փոխարինելով իր դրածո Պարթամասիրով։ Խոսրովն, այնուամենայնիվ, ցանկացել է խուսափել Հռոմի հետ բախումից և դեսպանություն է ուղարկել Տրայանոսի մոտ՝ Պարթամասիրին որպես Հայաստանի թագավոր հաստատելու խնդրանքով։ Չնայած բոլոր խնդրանքներին ու հորդորներին, Տրայանոսը մերժել է պարթևաց արքային և նրա գործողությունները համարել Հռանդեայի հաշտության պայմանագրի խախտում, ինչից հետո արշավանք է սկսել Հայաստանի և Պարթևստանի դեմ։

114 թվականին հռոմեական բանակը Սատաղից ներխուժել է Մեծ Հայք և շարժվել է դեպի Արտաշատ։ Չկարողանալով դիմադրություն կազմակերպել՝ Պարթամասիրը ներկայացել է Տրայանոսին։ Պարթամասիրը գլխից հանել է թագը և դրել կայսեր ոտքերի մոտ՝ այն ետ ստանալու ակնկալիքով։ Մերժելով Պարթամասիրի խնդրանքը՝ Տրայանոսը բռնակցել է Հայաստանը և այն վերածել հռոմեական նահանգի։

Տրայանոսը Պարթամասիրին Հայաստանից հետ է ուղարկել Պարթևստան և շարունակել իր պարթևական ռազմարշավը։ Պարթամասիրն ազատ է արձակվել այն պայմանով, որ պետք է լքի Հայաստանը, սակայն իրեն ուղեկցող հռոմեացիներից փախուստի դիմելու փորձի ժամանակ նրան ձերբակալ են և մահապատժի ենթարկել Տրայանոսի հրամանով։ Հայաստանի հպատակեցումը երկար չի տևել. հետագայում՝ 117 թվականին Տրայանոսի մահից հետո, հռոմեական զորքերը լքել են երկիրը և Հայաստանը վերականգնել է իր անկախությունը։

## Դրամահատություն
Մեծ Հայքում Պարթամասիրի պատկերով դրամներ չեն հատվել, այնինչ Հռոմում նրա կերպարը դրաշմված է եղել որոշ դրամների վրա։ Հռոմեական մետաղադրամներում Պարթամասիրը հաճախ պատկերվում է հռոմեական կայսր Տրայանոսի հետ՝ ընդգծելով կայսրի գերակայությունը։ Առաջին հատված դրամները պատկերում են Տրայանոսի և Պարթամասիրի հանդիպումը. կայսրը ներկայացված է հաղթանակած, գերիշխող դիրքով, բարձրացած տրիբունալում, իսկ Պարթամասիրն գտնվում է ներքևում՝ ընդգծելով հռոմեական գերիշխությունը, Տրայանոսի զորությունը և տարածաշրջանի նկատմամբ կայսրի վերահսկողությունը։

## Նշումներ


## Ծանոթագրություններ

## Աղբյուրներ
* M. Bunson, *A Dictionary of the Roman Empire*, Oxford University Press, 1995
* K. Farrokh, *Shadows in the Desert: Ancient Persia at War*, Osprey Publishing, 2007
* T. Mommsen, W. Purdie Dickson & F. Haverfield, *The provinces of the Roman Empire: from Caesar to Domitian*, Gorgias Press LLC, 2004
* D.T. Potts, *Araby the Blest: Studies in Arabian Archaeology*, Museum Tusculanum Press, 1988
* Yarshater, *The Cambridge History of Iran*, Volume 3, Cambridge University Press, 1993

Կատեգորիա:Արշակունիներ
Կատեգորիա:Արշակունիների թագավորության արքաներ
Կատեգորիա:Հայ արքաներ
Կատեգորիա:Հայաստանի միապետներ
Կատեգորիա:Մահապատժի ենթարկված անձինք