Լուիզ Գլյուկ

**Լուիզ Գլյուկ** (նաև **Գլիկ**,  - *Լուիզ Էլիզաբեթ Գլիկ*, ), ամերիկացի բանաստեղծուհի և էսսեիստ։ Եյլի համալսարանի ադյունկտ-պրոֆեսոր։ Մի շարք գրական մրցանակների դափնեկիր է, այդ թվում՝ Գրականության Նոբելյան մրցանակի (2020)։

## Կենսագրություն
Ծնվել է Նյու Յորքում՝ ռուսական (մոր կողմից) և հունգարական (հոր կողմից) ծագմամբ հրեական ընտանիքում։ Հայրը գործարար Դանիել Գլիկն է (1905-1985), որն աներձագի հետ հիմնել է իրենց կողմից արտոնագրված X-Acto դանակի արտադրության ընկերություն, մայրը տնային տնտեսուհի Բեատրիս Գլիկն է (ծնունդով՝ Գրոսբի, 1909-2011)։ Ավագ քույրը՝ Սյուզանը, մահացել է նախքան Լուիզյի ծնունդը՝ 1941 թվականին, կրտսեր քույրը՝ Թերեզա Գլիկը (1945-2018), «Սիթիբանկի» փոխնախագահ է, գրականագետ, դերասանուհի Աբիգեյլ Սևիջի մայրը։

Պատանեկան տարիներին տառապել է նյարդային անորեքսիայի ծանր ձևից։ 1961 թվականին ավարտել է Ջորջ Վ. Հյուլետտի Հյուլետտւոմ գտնվող դպրոցը, սակայն առողջական վիճակի պատճառով չի կարողացել ընդունվել քոլեջ և մինչև 1968 թվականը հոգեվերլուծական բուժում է անցել՝ զուգահեռաբար հաճախելով Սառա Լոուրենսի քոլեջի և Կոլումբիայի համալսարանի (1963-1965 թվականներին) բանաստեղծական սեմինարների, որտեղ նրա դասախոսները Լեոնի Ադամսն ու Սթենլի Քյունիցն էին։

Այդպես էլ չավարտելով քոլեջը՝ Գլյուկն աշխատանքի է անցել որպես քարտուղարուհի։ 1967 թվականին նա ամուսնացել է և հաջորդ տարի լույս է տեսել նրա առաջին բանաստեղծական ժողովածուն՝ «Firstborn» (Առաջնեկը)։ 1971 թվականին դարձել է Վերմոնտի Գոդարդ քոլեջի պոեզիայի դասախոս։ Այդ ժամանակ նա ամուսնալուծվել է և սկսել հանդիպել քոլեջի գործընկերոջ հետ։ 1973 թվականին նրանք որդի են ունեցել, 1977 թվականին նրանք օրինականացրել են հարաբերությունները, բայց շուտով ամուսնալուծվել են։ 1984 թվականին դարձել Է Մասաչուսեթսի Ուիլյամս քոլեջի անգլերենի ամբիոնի ավագ դասախոս։ Հետագայում եղել է Սթենֆորդի, Բոստոնի և Այովայի համալսարանների հրավիրյալ դասախոս։

### Ընտանիք
* Առաջին ամուսին (1967 թվականից)՝ Չարլզ Շեֆեր Հերց կրտսեր, բժիշկ-գաստրոէնտերոլոգ։
* Երկրորդ ամուսին (1977 թվականից)՝ Ջոն Թեոդոր Դրանոու (1948–2019), գրող, դասախոս և ձեռնարկատեր։
** Որդի՝ Նոյ (Նոա) Դրանոու (ծնված 1973 թվականին), սոմելյե։
* Հորաքույր՝ Էլզի Գլիկ (1897–1944), տնտեսագիտության ոլորտում փիլիսոփայության դոկտոր (1929)։ Նրա ամուսինը՝ Սողոմոն Կուզնեցը (1900—1945), տնտեսագետ և վիճակագիր է, տնտեսագետ Սայմոն Կուզնեցի ավագ եղբայրը։

## Մատենագիտություն
### Բանաստեղծությունների ժողովածուներ
*1968՝ «Առաջնեկ» («Firstborn»)
*1975՝ «Տունը ճահճուտի վրա» («The House on Marshland»)
*1976՝ «Այգին» («The Garden»)
*1980՝ «Descending Figure»
*1985՝ «Աքիլլեսի հաղթանակը» («The Triumph of Achilles»)
*1990՝ «Արարատ» («Ararat»)
*1992՝ «Վայրի հիրիկը» («The Wild Iris»)
*1993՝ «Mock Orange»
*1997՝ «Արոտավայր» («Meadowlands»)
*1999՝ «Նոր կյանք» («Vita Nova»)
*2001՝ «Յոթամյաների կյանքը» («The Seven Ages»)
*2004՝ «Հոկտեմբեր» պոեմ («October»)
*2006՝ «Ավերնո» («Averno»)
*2009՝ «Գյուղական կյանք» («A Village Life»)
*2012՝ «Բանաստեղծություններ։ 1962–2012» («Poems: 1962–2012»)
*2014՝ «Հավատարիմ և առաքինի գիշեր» («Faithful and Virtuous Night»)

### Էսսեների ժողովածուներ
*1994՝ «Ապացույցներ և տեսություններ» («Proofs and Theories: Essays on Poetry»)
*2017՝ «Ամերիկյան յուրօրինակություն» («American Originality: Essays on Poetry»)

## Ճանաչում
* 1968՝ «Առաջնեկը» բանաստեղծությունների ժողովածուի համար Բանաստեղծների ամերիկյան ակադեմիայի մրցանակ
* 1970՝ Արվեստի ազգային հիմնադրամի կրթաթոշակ։ 
* 1975՝ Գուգենհայմի կրթաթոշակ։
* 1979–1980՝ Արվեստի ազգային հիմնադրամի կրթաթոշակ։ 
* 1981՝ գրականության ոլորտում Արվեստի և գրականության ամերիկյան ակադեմիայի մրցանակ։
* 1985՝ «Աքիլլեսի հաղթանակը» բանաստեղծությունների ժողովածուի համար Քննադատների ընկերության ազգային գրքային մրցանակ։
* 1985՝ «Աքիլլեսի հաղթանակը» բանաստեղծությունների ժողովածուի համար Մելվիլ Քեյնի մրցանակ։
* 1987՝ Գուգենհայմի կրթաթոշակ։
* 1988–1989՝ Արվեստի ազգային հիմնադրամի կրթաթոշակ։
* 1992՝ «Արարատ» բանաստեղծությունների ժողովածուի համար պոեզիայի ոլորտում Ռեբեկա Ջոնսոն Բոբիթի ազգային մրցանակ։
* 1992՝ «Վայրի հիրիկը» բանաստեղծությունների ժողովածուի համար Պուլիտցերյան մրցանակ։
* 1992՝ «Վայրի հիրիկը» բանաստեղծությունների ժողովածուի համար Վիլյամ Կառլոս Վիլյամսի մրցանակ։Պուլիտցերյան մրցանակ
* 1993՝ Ուիլյամս քոլեջի պատվավոր դոկտոր։
* 1993՝ Արվեստի և գիտությունների ամերիկյան ակադեմիայի ընտրյալ անդամ։
* 1994–1998՝ Վերմոնտ նահանգի պոետ։
* 1995՝ «Ապացույցներ և տեսություններ» էսսեների ժողովածուների համար Մարթա Ալբրանդի մրցանակ՝ որպես Լավագույն վավերագրական արձակ։
* 1996՝ Միդլբերի քոլեջի պատվավոր դոկտոր։
* 1993՝ Արվեստի և գրականության ամերիկյան ակադեմիայի ընտրյալ անդամ։
* 1999՝ հատուկ խորհրդատու Կոնգրեսի գրադարանի երկհարյուրամյակին։
* 1999–2005՝ Բանաստեղծների ամերիկյան ակադեմիայի կանցլեր։
* 1999՝ Լանանի գրական մրցանակ։
* 1999՝ «Vita Nova» բանաստեղծությունների ժողովածուի համար «The New Yorker» թերթի բանաստեղծական մրցանակ։
* 2003–2010՝ Եյլի համալսարանի «Երիտասարդ բանաստեղծներ» շարքի դատավոր։
* 2007՝ «Vita Nova» բանաստեղծությունների ժողովածուի համար Անգլալեզու միության դեսպանի գրքային մրցանակ։
* 2001՝ Մասաչուսեթսի տեխնոլոգիական ինստիտուտի Հումանիտար, գեղարվեստական և սոցիալական գիտությունների դպրոցի 50-ամյակի մեդալ։
* 2001՝ Բոլինգենական մրցանակ։
* 2003–2004՝ ԱՄՆ պոետ-դափնեկիր։
* 2007՝ «Ավերնո» բանաստեղծությունների ժողովածուի համար Նոր Անգլիայի PEN միջազգային կազմակերպության մրցանակ։
* 2007՝ «Ավերնո» բանաստեղծությունների ժողովածուի համար Անգլալեզու միության դեսպանի գրքային մրցանակ։
* 2008՝ Ամերիկացի բանաստեղծների ակադեմիայի Ուոլլես Սթիվենսի մրցանակ։
* 2010՝ Ժամանակակից ամերիկյան պոեզիայի համար Էյքեն Թեյլորի մրցանակ (2010)։ 
* 2010՝ «Գյուղական կյանք» բանաստեղծություների ժողովածուի համար Գրիֆինի միջազգային բանաստեղծական մրցանակի կարճ ցուցակ։
* 2012՝ Նվաճումների ամերիկյան ակադեմիայի ընտրյալ անդամ։
* 2012՝ «Բանաստեղծություններ։ 1962-2012» բանաստեղծությունների ժողովածուի համար «Los Angeles Times» թերթի գրքային մրցանակ։
* 2014՝ Ամերիկյան փիլիսոփայական ընկերության ընտրյալ անդամ։
* 2014՝ «Faithful and Virtuous Night» բանաստեղծությունների ժողովածուի համար Ազգային գրքային մրցանակ՝ որպես լավագույն չափածո ստեղծագործություն։
* 2015՝ պոեզիայի ոլորտում Արվեստի և գրականության ամերիկյան ակադեմիայի ոսկե մեդալ։
* 2015՝ ԱՄՆ-ի ազգային մարդասիրական մեդալ։
* 2020՝ Տրանասթրեմերի մրցանակ։
* 2020՝ Գրականության Նոբելյան մրցանակ։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Ամերիկացի նոբելյան մրցանակակիրներ
Կատեգորիա:Պուլիցերյան մրցանակակիրներ
Կատեգորիա:Նոբելյան մրցանակի կին դափնեկիրներ
Կատեգորիա:Արվեստի և գրականության ամերիկյան ակադեմիայի անդամներ
Կատեգորիա:Ամերիկայի արվեստների և գիտությունների ակադեմիայի անդամներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի կին գրողներ
Կատեգորիա:Հրեա նոբելյան մրցանակակիրներ
Կատեգորիա:Ամերիկյան փիլիսոփայական ընկերության անդամներ
Կատեգորիա:Բանաստեղծներ այբբենական կարգով