Կրեմ սոդա

**Կրեմ սոդա** կամ **սերուցքային սոդա**, քաղցր, գազավորված, զովացուցիչ ըմպելիք: Սովորաբար, համեմվում է վանիլով և նման է պաղպաղակի համին: Լայն տեսականի կարելի է գտնել ամբողջ աշխարհում:

## Պատմություն և զարգացում
Շելդոնի գրած և 1852 թվականին *Միչիգան ​​Ֆարմերում* հրատարակված սերուցքային սոդայի բաղադրատոմսը հետևյալն էր․ խառնել ջուրը, սերուցքը (կալիումի բիտարտրատ), Էպսոմի աղերը, շաքարավազը, ձուն և կաթը, այնուհետև տաքացնել, այնուհետև նորից խառնել՝ սառելուց հետո։ Ջուր և քառորդ թեյի գդալ սոդա՝ փրփրուն ըմպելիք ստանալու համար։ Այն առաջարկվել է որպես չափավոր ըմպելիք, որը նախընտրելի է *«Քեռի Բաքուսի»* ըմպելիքներից և համաձայն վերջերս ընդունված *Մենի օրենքի*:

Այլընտրանքային բաղադրատոմս կարելի է գտնել՝ համակցելով տարբեր տեսակի գազավորված ըմպելիք, ինչպես նաև հարած սերուցք:

Ալեքսանդր Հոուելը՝ Վիեննա, Նյու Ջերսի, 1865 թվականի հունիսի 27-ին ստացել է «կրեմ սոդա-ջուր» արտոնագիր: Հոուելի կրեմ սոդա-ջուրը պատրաստվում էր սոդիումի բիկարբոնատից, ջրից, շաքարից, ձվի սպիտակուցներից, ցորենի ալյուրից և «սովորական հավելումներից՝ օրինակ՝ լիմոնի յուղ, վանիլի էքստրակտ, անանաս՝ ըստ համի»: Խմելուց առաջ կրեմ սոդա-ջուրը խառնվում էր ջրի և  թթու հեղուկի հետ, օրինակ՝ գինեթթվի կամ ցիտրուսային թթվի հետ:

Կանադայում Ջեյմս Ուիլյամ Բլեքը 1885 թվականի դեկտեմբերի 8-ին ստացել է ԱՄՆ արտոնագիր, իսկ 1886 թվականի հուլիսի 5-ին՝ Կանադայի արտոնագիր, «պաղպաղակի սոդայի» համար: Բլեքի պաղպաղակի սոդան պարունակում էր ձվի սպիտակուցներ, շաքար, լայմի հյութ, լիմոն, ցիտրուսային թթու, հավելումներ և սոդիումի բիկարբոնատ: Դա խտացված օշարակ էր, որը կարելի էր լուծել՝ սովորական սառը ջուր ավելացնելով: Միացյալ Նահանգներում Ուգո Հ. Սոդինին օգնեց վանիլային կրեմ սոդայի ստեղծման գործում:

## Միջազգային բազմազանություն
### Հյուսիսային և Հարավային Ամերիկա

#### ԱՄՆ

Միացյալ Նահանգներում սերուցքային սոդան հաճախ վանիլի համով է և թափանցիկ է, կամ բաց ոսկե դարչնագույն, կամ վարդագույն: Պատրաստվում են նաև սոդայի կարմիր, նարնջագույն և կապույտ գույնի տարբերակները։

Հայտնի բրենդներ են՝ 

* *AriZona Soda Shaq*
* *A-Treat Cream Soda*
* *A&W Vanilla Cream Soda*
* *Barq's Red Creme Soda*
* *Big Red*
* *Blue Sky*
* *Boylan's Creme Vanilla*
* *Big Shot Cream Soda* (Նոր Օռլեանի շրջան)
* *Canada Dry Vanilla Cream Soda*
* *Canfield's Swiss Creme* (հիմնականում Չիկագոյում)
* *Dad's Cream Soda*
* *Dang! That's Good Red Cream Soda*
* *Dr Pepper Vanilla Float*
* *Dr Pepper Cream Soda* (վաճառվում է որպես Dr Pepper & Cream Soda՝ երկու ըմպելիքների համադրություն)
* *Dr. Brown's* (հիմնականում Նյու Յորքի շրջանում, բայց նաև կոշեր դելիկատեսներում)
* *Faygo*
* *Fitz's Cream Soda և Cardinal Cream* (Սենտ Լուիսի շրջանում)
* *Foxon Park* (հիմնականում Կոնեկտիկուտում)
* *Hosmer Mountain* (հիմնականում Կոնեկտիկուտում)
* *Henry Weinhard's Cream Soda*
* *IBC*
* *Jones Soda*
* *Jelly Belly French Vanilla Cream Soda*
* *Mug Cream Soda*
* *Original New York Seltzer Vanilla Cream Soda*
* *Pepsi Cream Soda*
* *Polar Beverages Cream Soda*
* *Shasta Creme Soda*
* *SodaStream Cream Soda Syrup*
* *Sprecher Brewery*
* *Stewart's*
* *Vess* (Սենտ Լուիս ՝ մուգ վարդագույն)
* *Virgil's Cream Soda*
* *White Rock Beverages*
* *Zevia*

#### Կանադա
Կանադայում կրեմ սոդան հիմնականում վարդագույն է, սակայն թափանցիկ տարբերակները կարելի է գտնել Քվեբեկում և Ատլանտյան Կանադայում: Բազմաթիվ բրենդներ, օր․՝ Ֆանտան, տարածում են թափանցիկ կրեմ սոդան ամբողջ երկրում: Շատ բրենդներ ունեն փրփրուն մակերևույթ:

Բրենդները ներառում են.

* *Barq's Cream Soda* – թափանցիկ
* *Big 8 Cream Soda* – վարդագույն և թափանցիկ
* *Cott Cream Soda*
* *Crush* – վարդագույն և թափանցիկ
* *Fanta*
* *Jones Soda*
* *Kiri Cream Soda* – թափանցիկ
* *Life Brand*
* *The Pop Shoppe* – նաև շուկայում է ալկոհոլային վոդկա-հիմնված տարբերակ
* *President's Choice* – թափանցիկ
* *Walmart Canada* – ԱՄՆ ոճի վանիլային համ

Որոշ ամերիկյան բրենդներ հասանելի են Կանադայում որպես ներմուծում:

**Կարիբյան և Լատինական Ամերիկա**

Կրեմ սոդան սովորաբար մատուցվում է որպես «կարմիր փոփ», հատկապես ֆանտայի Կարմիր Կրեմ Սոդան: Շամպայն կոլան (նույնպես գրվում է «կոլա»), որն ըմպելիք է, որը նման է կրեմ սոդային, լայնորեն տարածված է ողջ տարածաշրջանում: Կարիբյան երկրներում կան մի քանի հայտնի բրենդներ, որոնք թափանցիկ են և վանիլային համ ունեն:

* *Bigga* (Ջամայկա)
* *Tropical Crema Soda* (Էլ Սալվադոր)
* *DG Soft Drink Cream Soda* (Ջամայկա)
* *Frescolita* (Վենեսուելա) –մաստակի համով սոդա
* *Kola Dumbo* (Վենեսուելա) – մաստակի համով սոդա 
* *Grapette* (Վենեսուելա) – մաստակի համով սոդա 
* *Marbel* (Վենեսուելա) – մաստակի համով սոդա 
* *Inca Kola* (Պերու) – երբեմն համարվում է շամպայն կոլա, երբեմն՝  առանձին ըմպելիք 
* *Old Jamaica Cream Soda* (Ջամայկա)
* *Solo Beverage Company* (Տրինիդադ) 
* *ToniCol* (Մեքսիկա) – բնական վանիլային համ ունեցող սոդա

### Օվկիանիա
#### Ավստրալիա

Ավստրալիայում  կան  երկու տարբեր գույնի սոդաներ՝ կարմիր և շագանակագույն, որոնք սովորաբար կոչվում են կրեմ սոդա, չնայած որոշ բրենդներ, ինչպիսիք են *Bickford's-ը*, օգտագործում են «creamy soda» տերմինը։ Տարբերակները մեծամասնությունը հիմնականում վանիլային են, բայց կարմիր կամ վարդագույն տարբերակները ունեն ազնվամորու համ: Golden Circle-ի տեղական մեկ այլ տարբերակ վանիլային և մրգային համ ունի․ դեղին գույնի է, որպեսզի տարբերվի արդեն գոյություն ունեցող բրենդներից: Գոյություն ունեն նաև ավելի ավանդական շագանակագույն տարբերակներ, բայց դրանք ավելի քիչ տարածված են: Բրենդները ներառում են Kirks' Sno Drop (հասանելի է միայն Հարավային Ավստրալիայում, Վիկտորիայում և Հյուսիսային տարածքում), *Tarax*, *River Port*, *Hartz*, *Saxby's*, *Bert's Snowette* (*Shelley's Snowcap* (*Snowcap Champagne*)-ի սկզբնական բաղադրատոմսը, նախքան շարքը ձեռք բերել և *[[Schweppes]]*, որը նաև արտադրում է կարմիր տարբերակ իր "Traditionals" շարքում:

*Bundaberg Burgundee* կրեմ սոդան պատրաստվում է կարմիր խաղողից և տարբեր արտադրողներ այն պատրաստում են *Portello* անվամբ:

*«Կրեմ սոդա»* տերմինը վերաբերում է հենց ըմպելիքին, իսկ սոդայի և սառույցի համադրությունը կոչվում է *«spider»*:

#### Նոր Զելանդիա
Այս ըմպելիքը հայտնի է որպես կրեմ սոդա, պաղպաղակի սոդա, սառը ըմպելիք կամ կրեմ սոդա, չնայած համի փոփոխությունները աննշան են։ Այն սովորաբար ունի պայծառ դեղին գույն կամ սպիտակ անթափանց գույն։ Այն *Foxton Fizz*-ի վաճառվող բազմաթիվ համերից մեկն է։ Այն նաև Golden Circle-ի կողմից առաջարկվող բազմաթիվ  գազավորվածո ըմպելիքների համերից մեկն է։

### Եվրոպա
#### Նեդեռլանդներ
*UGGO* բրենդը վաճառվում է Նիդերլանդներում և առաջարկում է կրեմ սոդայի մի քանի տարբեր համ: Սուրինամյան փափուկ ըմպելիքների բրենդ *Fernandes*-ը, որը լայնորեն հասանելի է երկրում, կրեմ սոդան վաճառում է *Green Punch*(Կանաչ պունշ) անվամբ, և ինչպես անունը հուշում է, այն կանաչ գույն ունի:

Ասիական (特别是 चीनी) սուպերմարկետները նույնպես վաճառում են Schweppes Cream Soda, որը ներմուծվում է Հոնգ Կոնգից: *A&W*-ն վաճառվում է որոշ սուպերմարկետներում:

*Old Jamaica Cream Soda* (Ջամայկա) նույնպես վաճառվում է Նիդեռլանդներում:

#### Իռլանդիա
Իռլանդիայում կա սպիտակ, վանիլային համով կրեմ սոդայի բրենդ, որը կոչվում է *Country Spring*։ *Country Spring*-ը թեթև ըմպելիքների բրենդ էր, որը պատրաստվում էր *Gleeson Group* ընկերության կողմիցhttp://www.dizzyfrinks.com/county-spring-cola/ , որից հետո այն 2012 թվականին գնել էր *C&C Group-ը*https://web.archive.org/web/20140413123919/http://www.candcgroupplc.com/__data/assets/pdf_file/0009/19863/C-and-C-to-acquire-Gleeson-Group-22-Nov-2012.pdf։ Կրեմ սոդան, որը պատրաստվում է *A.G. Barr* ընկերության կողմից, նույնպես լայնորեն վաճառվում և սպառվում է այնտեղ։

#### Միացյալ Թագավորություն
Մեծ Բրիտանիայում *A.G. Barr*-ը (Շոտլանդական ընկերություն, որը պատրաստում է *IRN BRU*) և *Ben Shaw's*-ը (*Cott* բրենդը) արտադրում են իրենց սեփական կրեմ սոդայի բրենդները, որոնք երկուսն էլ թափանցիկ են և վանիլային համով, իսկ մի քանի սուպերմարկետային ցանցեր դրանք վաճառում են իրենց համապատասխան սեփական բրենդների անվամբ։

#### Ֆինլանդիա
*Sun'n Cream Soda* բրենդը պատրաստվում է Ֆինլանդական Նոկիան Պանիմո գարեջրա կողմից։ Նրանք նաև ունեն տարբերակ, որը կոչվում է *Orange Cream Soda*, որի մեջ քիչ քանակությամբ նարնջի համ կա։

### Ասիա

Հոնկոնգում *Swire Coca-Cola* ընկերությունը շուկա է հանում  դեղին Schweppes կրեմ սոդան: Կրեմ սոդան համտեսելլու համար, որոշ մարդիկ այն խառնում են 1:1 հարաբերությամբ թարմ կաթի հետ:

Ճապոնիայում «կրեմ սոդա» (クリームソーダ) տերմինը օգտագործվում է պաղպաղակի սոդայի համար, որը պատրաստվում է ձմերուկի համով սոդայից (メロンソーダ) և վերևում դրվում է վանիլային պաղպաղակ:

Մալայզիայում *F&N* կամ *Fraser* *and Neave* բրենդը պատրաստում է թափանցիկ իդեալական սոդա, որը վաճառվում է կապույտ փաթեթավորմամբ:

Պակիստանի հայտնի բրենդը Pakola Ice Cream Soda-ն է, որը կանաչ գույն ունի:

Շրի Լանկայում *Elephant House Cream Soda*-ն ամենահայտնի թեթև ըմպելիքն է: *Coca-Cola Beverages Sri Lanka*-ն իր նոր համը՝ *Fanta Cream Soda*-ն, ներկայացրել է 2009 թվականի հուլիսին:

Թայլանդում *Hale's Trading* ընկերությունը արտադրում է *Hale's Blue Boy Brand Cream Soda* համային թանձրուք, որը կանաչ գույն ունի և ծաղկային համ ունի: Սա խառնվում է 1 մաս ջուր և 4 մաս սոդա ջուր՝ կրեմ սոդա ըմպելիք ստանալու համար,որը շատ նման է Հարավաֆրիկյան *Creme Soda*-ին, կամ կարող է օգտագործվել որպես համային հավելում սառը դեսերտներում: Այս օշարակը վաճառվում է ամբողջ աշխարհում որոշ ասիական սննդի խանութներում: *PepsiCo*-ի բաժինը Թաիլանդում արտադրում է կանաչ, կրեմի համով սոդա՝ *Mirinda* բրենդի անվամբ:Որոշ Արաբական երկրներում *Canada Dry*-ն առաջարկում է կրեմ սոդայի համով ըմպելիքներ:

### Աֆրիկա
Մայոտում, Կոմորոսում, Հարավային Աֆրիկայում, Էսվատինիում և Զիմբաբվեում կրեմ սոդան վաճառվում է Sparletta Creme Soda անվամբ, որը Coca-Cola ընկերության արտադրանք է։ Այն կանաչ գույն ունի։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Ըմպելիքներ
Կատեգորիա:Կաթնամթերք
Կատեգորիա:Ոչ ալկոհոլային խմիչքներ
Կատեգորիա:Պաղպաղակ