open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Կիսլոե (այլ կիրառումներ)

**Կիսլոե**, կարող է վերաբերել՝
* Կիսլոե - գյուղ Ուկրաինայի Խարկովի մարզի Զմիյովի շրջանում
* Կիսլոե - գյուղ Ռուսաստանի Սմոլենսկի մարզի Մոնաստիրշչինսկի շրջանի կազմում
Կիսո (այլ կիրառումներ)

**Կիսո**, կարող է վերաբերել՝
* Կիսո - ավան Ճապոնիայում
* Կիսո - գյուղ Ճապոնիայում
Կիսովկա (այլ կիրառումներ)

**Կիսովկա**, կարող է վերաբերել՝
* Կիսովկա - գյուղ Ուկրաինայի Խարկովի մարզի Կոլոմակի շրջանում
* Կիսովկա - գետ Ռուսաստանում
Կիվ (այլ կիրառումներ)

**Կիվ**, կարող է վերաբերել՝
* Կիվ (Բաբերդի գավառ) - գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Էրզրումի վիլայեթի Բաբերդի գավառակում
* Կիվ - գետ Ռուսաստանում
Կիվա (այլ կիրառումներ)

**Կիվա**, կարող է վերաբերել՝
* Կիվա - գետ Ռուսաստանում, Տամբիցայի վտակը
* Կիվա - գյուղ Էստոնիայի Լյաենե-Վիրումաա նահանգի Վիհուլա շրջանում
Կիվի (այլ կիրառումներ)

**Կիվի**, կարող է վերաբերել՝
* Կիվի - գետ Ռուսաստանում, թափվում է Սուլա
* Կիվի - Ակտինիդիա (լատիներեն Actinidia) ցեղին պատկանող բուսատեսակի ընդհանրական անվանումը
Կիսինդի (այլ կիրառումներ)

**Կիսինդի**, կարող է վերաբերել՝
* Կիսինդի - գյուղ Ռուսաստանի Բաշկորտոստան հանրապետության Արխանգելսկի շրջանի կազմում
* Կիսինդի - գետ Ռուսաստանում, Զիլիմի վտակը
Կիտի (այլ կիրառումներ)

**Կիտի**, կարող է վերաբերել՝
* Կիտի - գյուղ Կիպրոսի Հանրապետության հարավում՝ Լառնակայի շրջանում
* Կիտի - գետ Ռուսաստանում
Կիրակոս (այլ կիրառումներ)

**Կիրակոս**, կարող է վերաբերել՝
* Կիրակոս - միջնադարյան հայ ճարտարապետ
* Կիրակոս - հայ գրիչ և մանրանկարիչ
Կիրխդորֆ (այլ կիրառումներ)

**Կիրխդորֆ**, կարող է վերաբերել՝
* Կիրխդորֆ - կոմունա Գերմանիայում, Բավարիա երկրամասում, գտնվում է Ստորին Բավարիա վարչական շրջանի ենթակայության ներքո
* Կիրխդորֆ - կոմունա Գերմանիայում, Բավարիա երկրամասում, ենթարկվում է Վերին Բավարիա երկրամասին
Էնն Արչեր

**Էնն Առչեր** (, ), ամերիկյան դերասանուհի և մարդու իրավունքների պաշտպանության ակտիվիստ։

Դերասաններ՝ Ջոն Արչերի և Մարջորի Լորդի աղջիկը։

Դերասանական կարիերան սկսել է հեռուստատեսության մեջ 1970-ականների սկզբին, փոքրիկ դերերով՝ հեռուստասերիալներում և շոուներում։ 1971 թվականին դերասանուհին արժանացավ՝ Միս Ոսկե Գլոբուս կոչմանը։

1978 թվականին Առչերը «Ճակատագրական հակում» ֆիլմում դերակատարեց Բեթ Գալլահերին, ինչի համար արժանացավ «Օսկար» կինոմրցանակին։ Հետագայում նա ունեցավ բազմաթիվ դերեր՝ «Հայրենասերների խաղերը» (1992), «Կարճ պատմություններ» (1993), «Ուղիղ և ակնհայտ սպառնալիք» (1994), «Պատերազմի արվեստը» (2000) և «Հանցագործը» (2008) ֆիլմերում։

Դերասանուհին ամուսնացել է երկու անգամ և ունի երկու որդի։ Հրեա լինելով, Առչերը սաենտոլոգիայի եկեղեցու անդամ է համարվում։ 2006 թվականին նա հիմնել է՝ մարդու իրավունքների պաշտպանության դերասանների կազմակերպություն, որը նշանակալից օգնություն է ստանում սաենտոլոգներից։

## Պարգևներ
* Վենետիկի կինոփառատոն 1993 - «Վոլպի գավաթ լավագույն դերասանական անսամբլի համար» («Կարճ պատմություններ»)
* «Ոսկե գլոբուս» 1994 - «Լավագույն դերասանական կազմ»

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ

Կատեգորիա:Ամերիկացի կինոդերասանուհիներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի հեռուստատեսային դերասանուհիներ
Կատեգորիա:Թատրոնի դերասանուհիներ
Կատեգորիա:«Ոսկե գլոբուս» մրցանակի դափնեկիրներ
Կատեգորիա:21-րդ դարի ամերիկացի դերասանուհիներ
Կատեգորիա:20-րդ դարի ամերիկացի դերասանուհիներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի հեռուստապրոդյուսերներ
Լոնդոն 2016 (շախմատային մրցաշար)

**Լոնդոն 2016** (), միջազգային շախմատային մրցաշար, անցկացվել է 2016 թվականի դեկտեմբերի 7-ից 19-ը Լոնդոնում։

* Ժամանակը. տրվում է 60 րոպե 40 քայլի համար և ևս 60 րոպե մինչև պարտիայի ավարտն ավելացվելով 30 վայրկյան յուրաքանչյուր քայլի համար սկսած 41-րդ քայլից։

## Մասնակիցներ

## Մրցանակներ
Մրցանակային ֆոնդը կազմել է 300 000 դոլար.

## Մրցափուլեր

## Մրցաշարային աղյուսակ

## Արտաքին հղումներ
* Մրցաշարի պաշտոնական կայքը
* Լոնդոն 2016 մրցաշարը The Week in Chess կայքում

Կատեգորիա:Լևոն Արոնյանի մասնակցությամբ մրցաշարեր
Կատեգորիա:Շախմատային մրցաշարեր
Լաս-Վենտասի մրցասպարեզ

**Լաս-Վենտաս**, ցլամարտի մրցասպարեզ Մադրիդում։ Այն կառուցվել է 1929 թվականին նեոմուդեխար ոճով և փոխարինել է հին մրցասպարեզին, որը գտնվում էր քաղաքի կենտրոնում՝  Ալկալկա դարպասների կողքին։ Ներսի պատկերասրահների կամարները ունեն շրջանաձև ձիու տեսք, իսկ քարերի ձևով զարդարանքները Լաս-Վենտասը դարձնում են ցլամարտի լավագույն վայրերից մեկը։ Մարտերը անցկացվում են մայիսից հոկտեմբեր ամիսներին։ Մրցասպարեզում երկու ցլամարտիկների՝  Անտոնիո Բենվենիդայի և Խոսե Կուբերոյի արձաններն են։ 
## Պատմություն
thumb|left|250px|Լաս-Վենտաս մրցասպարեզի տեսքը: Տրամագիծը 65 մետր
1913-1920 թվականներին իսպանացիների հետաքրքրությունը ցլամարտի նկատմամբ այնքան էր մեծացել, որ Մադրիդի հին մրցասպարեզը, որը գտնվում էր ներկայից Կալլե-դե-Ալկալա փողոցում, չէր կարող տեղավորել բոլոր ցանկացողներին։ Հռչակավոր ցլամարտիկ Խեսելիտոն այն ժամանակ հայտարարել էր, որ Մադրիդում պետք է կառուցվի «մոնումենտալ»  մրցասպարեզ, որը ամբողջ Մադրիդի առաջ կբացի Իսպանիայի և նրա մշակույթի այս հատվածը։ Նրա ընկերը՝ ճարտարապետ Խոսե Էսպելիուսը, սկսեց աշխատել այս նախագծի վրա։ 1922 թվականի մարտի 19-ին դրվեց մրցասպարեզի քարը։ Շինարարությունը արժեցավ 22 միլիոն պեսետ, որը գերազանցեց նախնական 4,5 միլիոն բյուջեն։ 1929 թվականին մրցասպարեզը հիմնադրվեց և երկու տարի անց՝ 1931 թվականի հունիսի 17-ին լեփ-լեցուն տրիբունաներով տեղի ունեցավ առաջին բարեգործական պայքարը։ Մարտերի անցկացումը դադարեցվել է Քաղաքացիական պատերազմի ժամանակ և վերսկսվել 1939 թվականի մայիսին։
[thumb|left|Դևիսի գավաթի կիսաեզրափակիչը [Իսպանիայի և ԱՄՆ-ի միջև Լաս-Վենտասում։ 2008 թվականի սեպտեմբեր]]
1951 թվականին բացվեց Ցլամարտի թանգարանը։ Նրա հավաքածուի մեջ մտնում են հայտնի ցլամարտիկների դիմանկարներ և քանդակագործական պատկերներ, սպանված ցլերի գլուխներ, ցլամարտիկների կոստյումներ և հանդերձանքներ։ Ցուցահանդեսում առանցքային է համարվում արյունով թաթախված տոնական կոստյումը, որը հագել էր Մանոլետեն 1947 թվականին Լինստեսի ցլամարտի ժամանակ։ Այնտեղ պահվում է նաև կին ցլամարտիկ Խուսանիտա Կրուսի կոստյումը, որը Իսպանիան լքել էր 1930-ական թվականներին։ Սեպտեմբերին և հոկտեմբերին այստեղ տեղի են ունենում զանգվածային համերգներ։ 
thumb|Մրցասպարեզի տեսարանը Կալլե-դե-Ալկալա փողոցից
Մրցասպարեզի պուրակի առաջ գտնվում է քանդակագործական կոմպոզիցիա, որը պատկերում էր Մադրիդի դպրոցի միակ շրջանավարտի՝ Խոսե Կուբերոյի մահը, ով մահացել էր 1985 թվականին այստեղ։ Գոյություն ունի կոմպոզիտոր Մանուել Լիլիոյի պասադոբլը՝ Plaza de las Ventas, նվիրված Մադրիդի մրցասպարեզին։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Պաշտոնական կայք 
* Las Ventas Bullring — Տեղեկություններ և նկարներ 
*  Davis Cup semifinal: Spain vs USA

Կատեգորիա:Մադրիդի շենքեր և կառույցներ
Կիրխհայմ (այլ կիրառումներ)

**Կիրխհայմ**, կարող է վերաբերել՝
* Կիրխհայմ - կոմունա Գերմանիայում՝ Բավարիա երկրամասում՝ Ներքին Ալգոյ շրջան
* Կիրխհայմ - քաղաք Գերմանիայի Բավարիա երկրամասում, ենթարկվում է Ստորին Ֆրանկոնիա վարչական շրջանին
Կիրով (այլ կիրառումներ)

**Կիրով**, կարող է վերաբերել՝
* Կիրով - գյուղակ (խուտոր) Ռուսաստանի Դաշնության Ռոստովի մարզի Ակսայի շրջանում
* Կիրով - գյուղ Վրաստանում։ Գտնվում է Սամեգրելո-Զեմո Սվանեթի մարզի Զուգդիդի շրջանում
* Կիրով - քաղաք Ռուսաստանում, Կիրովի մարզի վարչական կենտրոնը
Կիրովսկի գյուղական խորհուրդ (այլ կիրառումներ)

**Կիրովսկի գյուղական խորհուրդ**, կարող է վերաբերել՝
* Կիրովսկի գյուղական խորհուրդ - Ուկրաինայի Խարկովի մարզի Բլիզնյուկովսկի շրջանում
* Կիրովսկի գյուղական խորհուրդ - Ուկրաինայի Պոլտավայի մարզի Կոբելյակսկի շրջանում
* Կիրովսկի գյուղական խորհուրդ - Ուկրաինայի Պոլտավայի մարզի Պոլտավայի շրջանում
Բաեկ Ե-րին

**Բաեկ Ե-րին** (Հանգուլ. 백예린, այլ կերպ գրվում է **Երին Բաեկ** կամ **Երին**, ), հարավկորեացի երգչուհի և երգերի հեղինակ։ 2012 թվականին նա ընդունվում է որպես 15&- անդամ։

## Կենսագրություն
Ե-րին ծնվել է 1997 թվականի հունիսի 26-ին, Ջունգ-գու, Դաեջոնում։ Ուսուցման ժամանակ, նա երկու տարի իր կյանքն անցկացրել է Նյու-Յորքում, որտեղ որ նրա ընտանիքն այժմ բնակվում է։ Նա տիրապետում է անգլերեն լեզվին։ 2016 թվականի փետրվարին ավարտել է Հենլիմի արվեստի դպրոցը, Park Ji-min և Kim Yu-gyeom of Got7 խմբերի անդամների հետ միասին։

## Կարիերա
**2002-2012**

2007 թվականին SBS հեռուստաընկերության «Amazing Contest Star King» շոուի ժամանակ նա կատարեց Բիյոնսեի «Listen» երգը։ Ավելի ուշ նվաճեց երկրորդ մրցանակային տեղը, զիջելով միայն 2PM's Jang Woo-young-ին : Հարավային Կորեայում և ԱՄՆ-ում նա իր ուսուցումն անցկացրել է հինգ տարի (2007-2012-ական թվականներին), և կոչվում էր «հանճար աղջիկ» վոկալ տաղանդը, օգտագործելով դաշնամուրի և անգլերեն լեզվով սահունության հմտությունները :

**2015-այժմ։ Անհատական դեբյուտ**

2015 թվականի նոյեմբերին, Բաեկ Ե-րին-ի նորամուտը նշվեց որպես մենակատար ոտքով ուղևորափոխադրումների գիրքը, կատարողի իր առաջին համերգային ծրագրով հանդես կգա ընդլայնված վերարտադրության, Ֆրենկ։ «Տիեզերքը» օգտագործվել է որպես առաջատար սինգլի։ Նա հայտնել է նրա ալբոմի անունը որպես հարգանքի տուրք Էմի Ուայնհաուսը, ում դեբյուտային ալբոմը ՝ նույն անունն է : Տեքստի բառերն առաջատարն էին, որոնք ոգեշնչված էին The Martian ֆիլմով։
2016 թվականի հունիսի 20-ին Բաեկ Ե-րին թողարկել է իր թվային երգը, որը կոչվում է «Մնաս բարով, իմ կապույտ»։ Նախագիծը պարունակում է երեք երգ, որից մեկը հենց «Մնաս բարով, իմ կապույտ»։ Դեկտեմբերի 7-ին նա նաև հրապարակել է Love You on Christmas սինգլը։ Նախագիծը պարունակում է երկու երգ՝ «Սերը և Սուրբ Ծնունդը»-ի և B-ի կողմը սինգլի «Նոյեմբերի երգը»։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Հարավկորեացի երաժիշտներ
Կատեգորիա:Հարավկորեացի երգահաններ
Կատեգորիա:Հարավկորեացի երգչուհիներ
Կիրովսկի շրջան (այլ կիրառումներ)

**Կիրովսկի շրջան**, կարող է վերաբերել՝
* Կիրովսկի շրջան - մունիցիպալ շրջան Ռուսաստանի Դաշնության Լենինգրադի մարզում
* Կիրովսկի շրջան - մունիցիպալ շրջան Ռուսաստանի Դաշնության Կալուգայի մարզում
* Կիրովսկի շրջան - մունիցիպալ շրջան Ռուսաստանի Դաշնության Հյուսիսային Օսիա հանրապետությունում
* Կիրովսկի շրջան - մունիցիպալ շրջան Ռուսաստանի Դաշնության Պրիմորիեի երկրամասում
Կիրպիչնի (այլ կիրառումներ)

**Կիրպիչնի**, կարող է վերաբերել՝
* Կիրպիչնի - գյուղակ (խուտոր) Ռուսաստանի Դաշնության Ռոստովի մարզի Վեսյոլիի շրջանում
* Կիրպիչնի - խուտոր Ռուսաստանի Վոլգոգրադի մարզի Ֆրոլովսկի շրջանի կազմում
Կիրսանովկա (այլ կիրառումներ)

**Կիրսանովկա**, կարող է վերաբերել՝
* Կիրսանովկա - գյուղ Ռուսաստանի Ռոստովի մարզի Սեմիկարակորսկի շրջանում
* Կիրսանովկա - գյուղ Ուկրաինայի Ղրիմի Ինքնավար Հանրապետության Նիժնեգորսկի շրջանում
Ինքնաթիռների ցանկ (T-Z)

**Ինքնաթիռների ցանկ**՝ ըստ արտադրողների

: A-B C-D E-H I-M N-S T-Z

## T

### Tachikawa
* Tachikawa Ki-9
* Tachikawa Ki-17
* Tachikawa Ki-36
* Tachikawa Ki-54
* Tachikawa Ki-55

### Transport Allianz
* Transport Allianz C.160 Transall

### TECNAM
* Tecnam P92
* Tecnam P96 Golf
* Tecnam P2002
* Tecnam P2004
* Tecnam P2006T
* Tecnam P2008
* Tecnam P2010
* Tecnam P2012 Traveller
* Tecnam MMA

### TL Ultralight
* TL-2000

### Turbay
* Turbay T-1 Tucán
* Turbay T-3

## U

### Urban Air
* LAMBADA
* SAMBA XXL

### Utva Aviation
* UTVA 75
* UTVA Lasta

## V

### Valtion lentokonetehdas (VL)
* VL Myrsky

### Valsts Elektrotehniskā Fabrika (VEF)
* VEF I-11
* VEF I-12
* VEF I-16

### Vereinigte Flugtechnische Werke (VFW)
* VFW VAK 191B
* VFW-Fokker 614

### Vickers
* Vickers VC10
* Vickers Valiant
* Vickers Vanguard
* Vickers Vildebeest
* Vickers Vimy
* Vickers Viscount
* Vickers Warwick
* Vickers Wellesley
* Vickers Wellington
* Vickers Windsor

### Virgin Atlantic
* Virgin Atlantic GlobalFlyer

### Vought
* Vought F-8 Crusader
* Vought F4U Corsair
* Vought F7U Cutlass
* Vought OS2U Kingfisher
* Vought SB2U Vindicator
* Vought VE-7
* Vought XF5U
* LTV (Ling-Temco-Vought) A-7 Corsair II
* LTV XC-142

### Vuia
* Vuia №1

### Vultee
* Vultee A-31 Vengeance
* Vultee P-66 Vanguard

## W

### Weiss Manfréd
* WM-16 Budapest II
* WM-21 Sólyom
* WM-23 Ezüst Nyíl
* XNI-2 Kameleon

### Westland
* Whirlwind

### Wright
* Wright Flyer
* Wright Flyer II

## X

### Xian
* Xian H-6
* Xian MA60

## Y

### Yokosuka
* Yokosuka B4Y
* Yokosuka D4Y Suisei
* Yokosuka E14Y
* Yokosuka K5Y
* Yokosuka MXY7 Ohka
* Yokosuka P1Y Ginga
* Yokosuka R2Y Keiun

## Z

### Zenair
* Zodiac

### Zivko Aeronautics
* Zivko Edge 540

### Zlin
* Zlin Z-43

Ինքնաթիռների ցանկ
A-B C-D E-H I-M N-S T-Z

Կատեգորիա:Ինքնաթիռների ցանկ
Կիև (այլ կիրառումներ)

**Կիև**, կարող է վերաբերել՝
* Կիև - Ուկրաինայի մայրաքաղաքը, նավահանգիստ Դնեպր գետի ափին
* Կիև - միջազգային օդանավակայան, որը գտնվում է Կիևում
Ռեյչել Ամես

**Ռեյչել Ամես** (, ), ամերիկացի հեռուստադերասանուհի։

## Կենսագրություն
Ամեսը ծնվել է Պորտլենդում (Օրեգոն)։ 1951 թվականին առաջնաելույթ է ունեցել «Երբ կբախվեն աշխարհները» կինոֆիլմում, ինչից հետո շարունակել է իր հեռուստակարիերան այնպիսի շոուներում, ինչպիսիք են՝ «Ալֆրեդ Հիչքոկը ներկայացնում է», «Նամակ Լորետային», «Փերի Մեյսոն», «Լեսլի»։

Ամեսը հասել է իր միջազգային ճանաչմանը հիմնականում «Գլխավոր հիվանդանոց» օճառային օպերայում Օդրի Հարդի իր դերի շնորհիվ, որտեղ նա նկարահանվել է շուրջ քառասուն տարի անընդմեջ՝ 1964-2007 թվականներին։ Ամեսին է պատկանում «Գլխավոր հիվանդանոց»-ում մասնակցության երկարատևության ռեկորդը։ 2003 թվականին նա դադարել է նկարահանվել «Գլխավոր հիվանդանոց»-ում։ Սակայն Ամեսը պարբերականորեն վերադառնում էր իր դերին։ 2013 թվականի նկարահանումներն կապված էին սերիալի հիսնամյակի հետ։

2004 թվականին Ռեյչել Ամեսը ստացավ հատուկ «Էմմի» մրցանակ, իսկ յոթանասունականներին մի քանի անգամ առաջադրվել է՝ «լավագույն կանացի դեր դրամատիկական սերիալում մրցանակի» համար։

## Օճառային օպերաներ
* Գլխավոր հիվանդանոց - (23 փետրվար 1964 - 23 մարտ 2007; 19 հոկտեմբեր 2009 - 20 հոկտեմբեր 2009; 1 ապրիլ 2013 - 2 ապրիլ 2013)
* Պորտ Չառլզ - (1997-1998)

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:20-րդ դարի ամերիկացի դերասանուհիներ
Կատեգորիա:21-րդ դարի ամերիկացի դերասանուհիներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի կինոդերասանուհիներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի հեռուստատեսային դերասանուհիներ
Կատեգորիա:Դերասանուհիներ այբբենական կարգով
Բրիջիթ Ռիգան

**Բրիջիթ Ռիգան** (, )՝ թատրոնի և կինոյի դերասանուհի։ 2008 թվականին Բրիջիթը մեծ դեր խաղաց «Լեգենդ փնտրողի մասին» սերիալում։

## Կենսագրություն
Բրիջիթը ծնվել է Կալիֆոռնիա նահանգի Սան-Դիեգո շրջանի Կառլսբադ քաղաքում։ Հյուսիսային Կարոլինայի արվեստի դպրոցն ավարտելուց հետո () Բրիջիթը ընտրում է դերասանի կարիերան և տեղափոխվում է Նյու-Յորք։

Նա ամուսնացած է Իմոն Օ'Սալլիվանի հետ (), ով ռեժիսորի օգնականն էր։ Նրանք ծանոթացել են «Լեգենդ փնտրողի մասին» սերիալի նկարահանման ժամանակ Նոր Զելանդիայում։ 2010 թվականի դեկտեմբերի 27-ին ծնվեց նրանց դուստրը Ֆրենկի Ջինը()։

## Ֆիմագրություն

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Անձինք այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Փետրվարի 3 ծնունդներ
Կատեգորիա:1982 ծնունդներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի կինոդերասանուհիներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի հեռուստատեսային դերասանուհիներ
Կատեգորիա:21-րդ դարի ամերիկացի դերասանուհիներ
Կատեգորիա:20-րդ դարի ամերիկացի դերասանուհիներ
Կատեգորիա:Ամերիկացիներ իռլանդական սերմամբ
Կատեգորիա:Թատրոնի դերասանուհիներ
Կատեգորիա:Թատրոնի ամերիկացի դերասանուհիներ
Բալտո 3։ Հանգստի թևեր

**Բալտո 3. Հանգստի թևեր** (), 2004 թվականի ամերիկյան լիամետրաժ մուլտֆիլմ։ Ռեժիսոր Ֆիլ Վայնշտեյն։ Ինչպես «Բալտո 2. Փնտրելով գայլին» մուլտֆիլմը, այնպես էլ այս մուլտֆիլմը միանգամից դուրս է եկել հեռուստաէկրաններին։

## Սյուժե
Բալտոն և նրա որդի Կոդին իմանում են, որ կարող է էլ չօգտագործեն շնասայլակները փոստերը տեղափոխելու համար` ինքնաթիռների հայտնվելու պատճառով։

Շները որոշում են մրցավազք կազմակերպել հմուտ օդաչու Դյուկի հետ։ Այդ ժամանակ Բալտոն հիացած էր ինքնաթիռով և երազում էր նստել ու թռչել։

Բալտոյի ընկերը՝ սագ Բորիսը, սիրահարվում է սագ Ստելլային, բայց ամաչում էր ասել, որ վախենում է թռչելուց։

Բորիսը պատահաբար ընկնում է օդաչու Դյուկի պայուսակներից մեկի մեջ, որը Դյուկը դրել էր ինքնաթիռում։ Շուտով Ստելլան իմանում է, որ Բորիսը ստել էր նրան, բայց արդեն ուշ էր, Բորիսն արդեն ինքնաթիռում էր։ Հետ դառնալու ճանապարհին օդաչուն մոլորվում է մառախուղի մեջ և վթարի է ենթարկվում անտառում։

Մրցավազքում շները հաղթում են, բայց Բալտոն զգում էր, որ ինքնաթիռի հետ ինչ-որ բան է պատահել ու գնում է փնտրելու։ Կոդին և նրա ընկերները հրաժարվում են Բալտոյի հետ գնալ, քանի որ նրանց համար ավելի թանկ է աշխատանքը։ Բալտոն ջղայնացած էր իր որդու՝ Կոդիի վրա, բայց այնուամենայնիվ չի կարողանում համոզել որդուն։ Բալտոյի հետ գալիս են Ստելլան, Մակը և Լակը։ Ջեննան իմանալով Բալտոյի մտադրության մասին որոշում է համոզել որդուն։

Բալտոն կարողանում է գտնել Դյուկին։ Նա Դյուկին տեղ է հասցնում սահնակով, քանի որ նա ջարդել էր ծունկը։ Իսկ Կոդին և նրա ընկերները կարողանում են հասնել օգնության։

Ստելլան ներում է Բորիսին և նրանք ամուսնանում են։ Վերջապես Բալտոյի երազանքը կատարվում է, նա նստում է ինքնաթիռ, ավելին՝ Դյուկը նրան աշխատանքի է վերցնում ինքնաթիռում։

## Հնչյունավորողներ

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Անգլերեն ֆիլմեր
Կատեգորիա:2004 մուլտֆիլմեր
Կատեգորիա:Ամերիկյան մուլտֆիլմեր
Կատեգորիա:Մուլտֆիլմեր շների մասին
Կատեգորիա:Մուլտֆիլմեր գայլերի մասին
Անրի Բերտլո

**Անրի Մատիաս Բերտլո** (, ), ֆրանսիացի գեներալ։

## Կենսագրություն
Ծնվել է ժանդարմերիայի կապիտանի ընտանիքում։ Կրթությունը ստացել է Սեն-Սիրի ռազմական դպրոցում (1883) և Գլխավոր շտաբի ակադեմիայում։ Ծառայել է Ալժիրում, ապա՝ Հնդկաչինում։ 1907 թվականից Գլխավոր շտաբում էր։ Գեներալ Ժոֆֆրիի հետ մասնակցել է հարձակողական պատերազմի ստրատեգիայի մշակմանը՝ հաշվի առնելով 1870-1871 թվականների սխալները։ Այդ աշխատանքները, որոնք ստացել են «Պլան XVII» անվանումը, փորձարկվեցին 1914 թվականի ամռանը, սակայն, ի թիվս առկա թերությունների, անհաջող։

1913 թվականին դարձել է բրիգադային գեներալ և ծառայել է ռազմական նախարարությունում որպես գեներալ դե Կաստելնոյի ադյուտանտ։

Առաջին համաշխարհային պատերազմի սկզբին եղել է գլխավոր հրամանատար Ժոֆֆրի շտաբի ղեկավար։ Հրամանատարել է 53-րդ դիվիզիան և XXXII կորպուսը (*«Բերտլոյի խումբ »*) Վերդենի մոտակայքում։

1916 թվականի սեպտեմբերին որպես ռազմական առաքելության ղեկավար գործուղվել է Ռումինիա (*Բերտլոյի առաքելություն*)։ 1917 թվականի դեկտեմբերին պատվիրակություն է ուղարկում Կիև՝ բրիգադային գեներալ Ժորժ Տաբուիի գլխավորությամբ (ավելի վաղ եղել է Հարավ-Արևմտյան ռազմաճակատի շտաբում)։

Ռումինիայի՝ պատերազմից դուրս գալուց հետո վերադարձել է Ֆրանսիա։ Որոշ ժամանակ աշխատել է այստեղ ժամանած ամերիկյան զորքերի հետ, իսկ 1918 թվականի հուլիսի 5-ից մինչև 1918 թվականի հոկտեմբերի 7-ը Շամպանում հրամանատարել է 5-րդ բանակը։

Սալոնիկի վրա իրականացված հաջող հարձակումից հետո, Բուլղարիային ստիպելով դուրս գալ պատերազմից՝ (Արևմտյան ճակատում պատերազմի ավարտից մեկ օր առաջ) Ռումինիան 1918 թվականի նոյեմբերի 10-ին կրկին միացավ Անտանտի երկրներին։ Բերտլոն կրկին ուղարկվում է Ռումինիա։ Բուխարեստում գեներալ Շերբաչյովի հետ բանակցություններ է վարել Ֆրանսիայի կողմից ակնկալվող օգնության վերաբերյալ։

1918 թվականի նոյեմբերից մինչև 1919 թվականի մայիսը Բերտլոն՝ Դունայի բանակի հրամանատարը, Հունգարիայում ռումինական ինտերվենցիայի ղեկավարներից մեկն էր, 1919 թվականի մարտի սկզբից՝ Բալկաններում և Ռուսաստանի Հարավում դաշնակիցների զորքերի գլխավոր հրամանատարը։

1919-1922 թվականներին եղել է Մեցի, 1922-1926 թվականներին՝ Ստրասբուրգի ռազմական նահանգապետը։ 1920-1926 թվականներին համարվել է Բարձրագույն ռազմական խորհրդի անդամ, եղել է Մաժինոյի գծի շինարարության վերաբերյալ որոշում կայացնողների թվում։ Մահացել է 1931 թվականին։

Բերտլոյի անվամբ Ռումինիայում գյուղ է անվանակոչվել։

## Պարգևներ
right|thumb|300px|Գեներալ Բերտլո - գյուղ Ռումինիայում
* Պատվո Լեգեոնի շքանշան — Մեծ Խաչի ասպետ
* Ռազմական հուշամեդալ
* Մարտական խաչ 1914–1918
* Հաղթանակի հուշամեդալ
* Տոնկինյան արշավախմբի հուշամեդալ
* Ֆրանսիական Մեծ պատերազմի հուշամեդալ
* Հուշամեդալ «Վաստակավոր ծառայության համար» (ԱՄՆ)
* Սուրբ Մավրիկի և Լազարի շքանշան, Կոմանդոր (Իտալիա)
* Իտալիայի թագի շքանշան, սպա
* Ալաուիտների գահի շքանշան, մեծ ժապավենի Կավալեր
* Ռումինիայի պատվավոր քաղաքացի

## Ծանոթագրություններ

## Աղբյուրներ
* *Glenn E. Torrey*. Henri Mathias Berthelot: Soldier of France, Defender of Romania. — Center for Romanian Studies, Portland OR, 2001. — ISBN 978-973-9432-15-3.
* *Spencer C. Tucker*. World War I: Encyclopedia, [a Political, Social, and Military History]. Bd. 1. — 2005.
* *Gerhard Hirschfeld, Gerd Krumeich, Irina Renz*. Enzyklopädie Erster Weltkrieg. — Paderborn, 2009. — ISBN 978-3-506-76578-9

Կատեգորիա:Ֆրանսիացի գեներալներ
Շարունաս Բարտաս

**Շարունաս Բարտաս** (), ), լիտվացի կինոռեժիսոր, օպերատոր, սցենարիստ։

## Կենսագրություն

Ավարտել է Համառուսական կինոմատոգրաֆիայի համալսարանը (1991 թ.), որտեղ իր ուսուցիչները եղել են Վիկտոր Լիսակովիչը և Իրակլի Կվիրիկաձեն։ 1989 թվականին ստեղծել է Վիլնյուսում առաջին անկախ Կինեմա կինոստուդիան։

## Ֆիլմեր

### Գեղարվեստական ֆիլմեր

* 1991 թ.- «Երեք օր»
* 1994 թ.- «Միջանցք»/Koridorius
* 1996 թ.- «Մենք քիչ ենք»/Few of Us - մասնակցություն Կանիի կինոփառատոնի «Հատուկ հայացք» մրցութային ծրագրին
* 1997 թ.- «Տուն»/A Casa - մասնակցություն Կաննի կինոփառատոնի «Հատուկ հայացք» մրցութային ծրագրին
* 2000 թ.- «Ազատություն»/Freedom
* 2004 թ.- «Եվրոպայի տեսակները»/Visions of Europe - Երեխաները ոչինչ չեն կորցնում կինոալմանախից էպիզոդից
* 2005 թ.- «Յոթ անտեսանելի մարդ»/ Septyni nematomi zmones
* 2009 թ.- «Եվրասիացին» - մասնակցություն 60-րդ Բեռլինյան կինոփառատոնի ոչ մրցույթային Ֆորում ծրագրին
* 2015 թ.- «Հանգստությունը մեզ միայն երազ է գալիս»
* 2016 թ.- «Watermark (Aqua alta)» - վավերագրական ֆիլմ
* 2017 թ.- «Frost»

### Կարճամետրաժ ֆիլմեր

* 1986 թ.- «Տոֆոլարիա»
* 1990 թ.- «Անցած օրվա հիշատակին» - վավերագրական

## Մրցանակներ

* 1990 թ.- Ամստերդամում «Անցած օրվա հիշատակին» ֆիլմը արժանացավ «Հանդիսատեսի համակրանք» մրցանակին
* 1991 թ.- FIPRESCI (Կինոքննադատների միջազգային ֆեդերացիա)-ի և Բեռլինի կինոփառատոնի ժյուրիի մրցանակներ «Երեք օր» ֆիլմի համար
* 1995 թ.- հատուկ գեղարվեստական ձեռքբերումների համար Ֆեսսալոնիկայում Միջազգային կինոլոգիկ ֆեդերացիայի մրցանակ, Միջազգային կինոլոգիկ ֆեդերացիայի FIPRESCI (Կինոքննադատների միջազգային ֆեդերացիա)-ի մրցանակ Վիեննայում «Միջանցք» ֆիլմի համար
* 2000 թ.- Վենետիկի կինոփառատոնի մրցանակ «Ազատություն» ֆիլմի համար` որպես բնության հանդեպ մարդու վերաբերմունքը ներկայացնող լավագույն ֆիլմ
* 2005 թ.- Ալեքսանդր Կնյաժինսկու մրցանակ, «Յոթ անտեսանելի մարդ» ֆիլմի համար` որպես լավագույն օպերատորական աշխատանք, Կինոշոկ փառատոն, Անապա
* 2010 թ.- Կինոշոկ-2010 փառատոնի Գրան-Պրի, Լիտվայի «Արծաթե կռունկ» մրցանակաբաշխության երեք ազգային կինոմրցանակ` «Եվրասիացի» ֆիլմի համար` լավագույն ֆիլմի, լավագույն ռեժիսորի և կանացի լավագույն դերակատարման համար (Կլավդիա Կորշունովա)

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* 
* Шарунас Бартас на Кинопоиске
* Շարունաս Բորտաս  Киноцентра Литвы  կայքում
* Հարցազրույց, 2006  
* Интервью порталу OpenSpace, 2010
* Шарунас Бартас на сайте журнала «Сеанс» 
* Шарунас Бартас. Огонь на отражение

Կատեգորիա:Լիտվացի ռեժիսորներ
Կատեգորիա:Լիտվայի ազգային մրցանակի դափնեկիրներ
Կատեգորիա:Լիտվացի դերասաններ
Կատեգորիա:ՎԳԻԿ-ի շրջանավարտներ
Լարկ Վուրհիս

**Լարկ Վուրհիս** (, ), ամերիկացի դերասանուհի, կինոպրոդյուսեր, երգչուհի և ֆոտոմոդել։ Ավելի հայտնի է իր Լիզ Տատլ դերով «Բարի առավոտ տիկին Բլիսս» (1988-1989 թթ.) և «Զանգով փրկվածները» (1989-1993 թթ.), որի համար նա ստացել է երկու մրցանակ (1990 թ., 1993 թ.) և երեք նոմինացիա (1989 թ., 1990 թ., 1992 թ.):

## Անձնական կյանք
1996-2004 թվականներին Լարկը ամուսնացած էր դերասան և պրոդյուսեր Միգել Կոլումանի հետ։

2015 թվականի ապրիլի 30-ին Լարկն ամուսնացել էր Ջիմի Գրինի հետ, ումից բաժանվել էր նույն թվականի հոկտեմբերին։

## Ֆիլմագրություն

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* 

Կատեգորիա:Ամերիկացի կինոդերասանուհիներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի հեռուստատեսային դերասանուհիներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի պրոդյուսերներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի կինոպրոդյուսերներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի մոդելներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի երգչուհիներ
Կատեգորիա:21-րդ դարի ամերիկացի դերասանուհիներ
Կատեգորիա:20-րդ դարի ամերիկացի դերասանուհիներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի երեխա դերասանուհիներ
Կիևկա (այլ կիրառումներ)

**Կիևկա**, կարող է վերաբերել՝
* Կիևկա - գետ Ռուսաստանում, Նաբոչիխայի վտակը
* Կիևկա - գյուղ Ռուսաստանի Դաշնության Ռոստովի մարզի Ռեմոնտնենսկի շրջանում
* Կիևկա - գյուղ Ռուսաստանի Պրիմորիեի երկրամասի Լազովսկի շրջանի կազմում
Մարդն ապակե կրպակում

**«Մարդն ապակե կրպակում »** (1975) (այլ կիրառումեր՝ «**Մարդն ապակե վանդակում**» և «**Մարդն ապակե խցիկում**», ), ռեժիսոր Արթուր Հիլլերի դրաման։ Պրեմիերան կայացել է 1975 թվականի մայիսի 17-ին։ Նկարահանված է Ռոբերտ Շոուի համանուն վեպի հիման վրա։ Վեպի հիմքը իրական պատմություն է՝ կապված Մոսսադի գործակալների առևանգման և Իսրայելում նացիստ հանցագործ Ադոլֆ Էյխմանի դատի իրադարձությունների հետ։ 
Գլխավոր դերակատարը Մաքսիմիլան Շելլն է, ով արժանացել է «Օսկար» և «Ոսկե գլոբուս» մրցանակներին։ Էդվարդ Անհալթի սցենարն արժանացել է ԱՄՆ-ի սցենարիստների Գալդի մրցանակի անվանակարգին։

## Սյուժե
Գլխավոր հերոս Արթուր Հոլդմանը (Մաքսիմիլան Շելլ)՝ հաջողակ եվրոպացի բիզնեսմենը, ապրած Հոլոքոստի ժամանակաշրջանում՝ նացիստական ճամբարներում, այժմ ապրում է 1970-ականների Նյու Յորքում՝ Մանհեթենում։ Նա իր գործընկերներին շոկի է ենթարկում պարանոյի նոպաներով, հալածանքների ու կոպիտ հակասեմականության հրամաններով։ Մի գեղեցիկ օր Մոսսադի հրեական մասնագիտական զինված ուժերը առևանգում են Հոլդմանին և հասցնում են Իսրայել՝ դատական քննության համար, որովհետև նա մեղադրել էր նացիստական զինվորականներին ոճրագործության մեջ։ Հրեական դատախազությունն առաջ է քաշում այն բանի ապացույցը, որ Արթուր Հոլդմանի դիմակի տակ թաքնվում է համակենտրոնացման ճամբարի նախկին պարետ Կառլ Ադոլֆ Դորֆը։ Հոլդման-Դորֆը որոշում է ինքն իրեն պաշտպանել և ցույց տալ իրեն մեղադրողներին ոչ միայն իր ենթադրվող մեղքը, այլև իրենց սեփականը։

Ոչ ոք ի վիճակի չէր կանխատեսել դատական գործընթացի ավարտը։ Բարդ ու վիճահարույց խնդիրների, նացիստական ոճրագործության համար խմբակային ու անհատական պատասխանատվության մեջ՝ ֆիլմն առաջադրում է հարցեր Հոլոքոստի զոհերի անուղղակի մեղքի և իրենց պասսիվության մասին, ինչպես նաև բարձրացնում է բարոյա-հոգեբանական խնդիրներ Իսրայելի պետության «Հոլոքոստի սեփականաշնորհման» հնարավորության մասին։

## Անվանակարգեր և մրցանակներ
Մաքսիմիլան Շելլը ներկայացվել է «Օսկար» և «Ոսկե գլոբուս» մրցանակներին՝ ֆիլմում գլխավոր դերը կատարելու համար։ Էդվարդ Անհալթը առաջադրվել է որպես «Ամերիկայի սցենարիստների գիլդիա»՝ «լավագույն դրամատիկական ադապտացված սցենարի» համար։

## Կրթության մեջ ֆիլմի օգտագործումը
Տվյալ ֆիլմը կարող է օգտագործվել միջին և ավագ համակարգի կրթության մեջ՝ Առաջին համաշխարհային պատերազմի, Հոլոքոստի, ցեղասպանության, քաղաքական գաղափարների և ազգային-սոցիալիստական պրակտիկների մասին իմացության շրջանակներում։ Այսպես, Ռուսաստանի Ա. Ի. Գերցենի անվան պետական մանկավարժական համալսարանում (Սանկտ Պետերբուրգ) այս ֆիլմն ընդգրկված է «Ցեղասպանության պատմությունը XX դարի միջազգային հարաբերություններում» կրթական ծրագրում։

## Տես նաև
* Հոլոքոստ
* Հրեաներ
* Ֆաշիզմ
* Նացիոնալ-սոցիալիստական գերմանական բանվորական կուսակցություն

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* 

Կատեգորիա:1970-ականների անգլերեն ֆիլմեր
Կատեգորիա:1975 դրամա ֆիլմեր
Կատեգորիա:1975 ֆիլմեր
Կատեգորիա:Ամերիկյան դրամա ֆիլմեր
Կատեգորիա:Բրիտանական վեպերի էկրանավորումներ
Կատեգորիա:Պիեսների հիման վրա նկարահանված ամերիկյան ֆիլմեր
Կատեգորիա:Ֆիլմեր Հոլոքոստի մասին
Կատեգորիա:1970-ականների ամերիկյան ֆիլմեր
Լի Սոնմի

**Լի Սոնմի** (, , ավելի հայտնի է որպես Սոնմի կամ Միմի)՝ հարավկորեացի երգչուհի։ Ավելի հայտնի է որպես Wonder Girls խմբի մասնակից (2007—2017): 2013 թվականի օգոստոսին Սոնմինը հանդես է գալիս սոլո դեբյուտով, ինչպես նաև թվային սինգլով «24 Ժամ», իսկ 2014 թվականի փետրվարին նրանք թողարկում են իրենց առաջին մինի-ալբոմը Full Moon:

## Վաղ կյանք
Սոնմինը ծնվել է 1992 թվականի մայիսի 2-ին Իսկանում, Չոլա-Պուկտո նահանգում, Կորեայի Հանրապետությունում։ Սկզբնական դպրոցում սովորել է Hwangnam Elementary School-ում, իսկ միջնակարգ և ավագ դպրոցը ավարտել է Chung Dam School (Chung Dam Middle School և Chung Dam High School): Ընդունվել է Dongguk University համալսարանի երաժշտական թատրոնի բաժինը։

## Կարիերա
**2006−2012:** 
մինի|ձախից
2006 թվականի մայիսին, հռչակվեց Wonder Girls  խմբի անդամ JYP Entertainment-ի ղեկավարության ներքո։ Խումբը իր դեբյուտը կատարել է 2007 թվականի փետրվարի 10-ին։ 2010 թվականի փետրվարին հայտարարել էր, որ ժամանակավորապես դադարեցնում է կարիերան ուսման պատճառով, բայց մինչ այդ  կավարտի  բոլոր գործողությունները, որոնք ծրագրված էին փետրվարին։  2012 թվականի հունվար 13-ին JYP հայտարարել է, որ Սոմին շարունակում է մնալ  ընկերության մեջ, իրենց  երաժշտական ու պարային հմտությունները բարելավելու համար։

### 2013−2014:
2013 թվականի օգոստոսին  հայտարարվել էր, որ Սոնմին վերադառնում է բեմ։ Օգոստոսի 22-ին, նա ելույթ է ունենում M! Countdown-ում։ Նրա առաջին դեբյուտային «24 ժամ» սինգլը, թողարկվել է օգոստոսի 26-ին և հասել է բազմաթիվ կորեական չարտերի առաջին հորիզոնականներին։ Նրա դեբյուտային մինի-ալբոմը՝ Full Moon, թողարկվել է 2014 թվականի փետրվարի 17-ին։

### 2015−2016: Վերադարձ դեպի Wonder Girls
2015 թվականի հունիսի 24-ին,  JYP հայտարարեց Սոնմինի խումբ վերադառնալու մասին։ 2015 թվականի օգոստոս 3-ին,  արձակվել է REBOOT ալբոմը, որտեղ Սոնմին երեք երգերի   համահեղինակ էր։

### 2017 թվական։
2017 թվականի հունվարի 26-ին, ընկերությունը հայտարարել է խմբի կազմալուծման մասին ։ Փետրվարի 10-ին թողարկվել է վերջին «Draw Me» սինգլը։ Մարտի 14-ին հաստատվել է, որ այս տարվա փետրվարի վերջին, երգչուհին պայմանագիր է ստորագրել *MakeUs Entertainment-ի հետ,*  JYP-ի պայմանագրի ժամկետի լրանալու պատճառով, և մեկնաբանել է հետևյալ կերպ. «Նոր գործակալությունում ես ավելի ջանասիրաբար կաշխատեմ  իմ երաժշտության վրա և բոլորին ցույց կտամ իմ նոր կողմերը։ Չնայած դրան, ես ցանկանում եմ շնորհակալություն հայտնել իմ նախկին գործակալությանը, երկրպագուներին և այն մարդկանց, ովքեր աջակցում են ինձ »։

## Սկավառակագրություն
մինի|աջից
**Մինի-ալբոմ**
* Full Moon (2014)

## Մրցանակներ և նամինացիաներ
**Inkigayo**

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:1992 ծնունդներ
Կատեգորիա:Անձինք այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Երաժիշտներ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Հարավկորեացի երգչուհիներ
Կատեգորիա:Հարավկորեացի պարային երաժիշտներ
Կատեգորիա:Մայիսի 2 ծնունդներ
Անդրանիկ Հարությունյան (ազատամարտիկ)

**Անդրանիկ Հարությունյան, Բերդաձորցի Անդո** (1957, մարտի 7, Երևան&nbsp;-&nbsp;1992, օգոստոսի 8, Այնթափ-Երևան ավտոճանապարհ), Ազգային-արցախյան պատերազմի ազատամարտիկ, ազատագրական շարժման գործիչ, գրող, գրողների միության անդամ, «Հայ Դատի պաշտպանության ընկերության» անդամ։

## Կենսագրություն
Ծնվել է 1957 թվականի մարտի 7-ին Երևանում։ Մասնագիտությամբ լրագրող էր։ Եղել է ՀՀ գրողների միության անդամ, գրական կեղծանունը՝ «Կարին»։ Մեկնել է Արտեկ ճամբար որպես պատգամավոր, եղել է կոմերիտմիության անդամ։

1974-1976 թվականներին ծառայել է խորհրդային բանակում, ծառայությունն անց է կացրել Վլադիվաստոկում, ստացել է պատվոգիր։ Ծառայությունից հետո աշխատել է ՀԿԿ Կենտկոմի հրատարակչությունում։ Գրել է երգեր և բանաստեղծություններ՝ «Ու գնում են նրանք, որ կռունկներ դարձած ետ վերադառնան» և այլն։

1987 թվականին ավարտում է Սանկտ Պետերբուրգի մանկավարժական համալսարանը։

1988 թվականին անդամակցել է «Հայ Դատի պաշտպանության ընկերությանը», ապա դարձել նախագահության անդամ։

1990 թվականից անդամակցել է ՀՀ գրողների միությանը։

Եղել է Ղարաբաղի առաջին խորհրդի, Արցախի Ազգային խորհրդի անդամ, իսկ հետո՝ ԼՂԻՄ պատգամավոր։

## Մարտական ուղին
Շարժման հենց սկզբից ակտիվ մասնակցություն է ունեցել, ապա մասնակցել մարտական գործողություններին։ 1988 թվականին ստեղծել է առաջին կամավորական ջոկատը և գործել Նոյեմբերյանում, Ամասիայում, Մեղրիու և Իջևանում։

1989 թվականին մեկնում է ծանր վիճակում հայտնված Բերդաձոր և ղեկավարում Բերդաձորի ինքնապաշտպանությունը։

Կատեգորիա:Հայ ազատամարտիկներ
Կատեգորիա:1957 ծնունդներ
Կատեգորիա:Մարտի 7 ծնունդներ
Կատեգորիա:Հայաստանի գրողների միության անդամներ
Կատեգորիա:Հայ գրողներ
Կատեգորիա:Հայ լրագրողներ
Նաբրոկ

մինի|աջից
**Նաբրոկ** ()՝  վարտիք, որը  պատրաստված է մահացածի մաշկից, որը 17-րդ դարի իսլանդական ժողովրդական մոգության մեջ օգտագոծում էին որպես անսահմանափակ քանակով փողի գրավման միջոց։

Նաբրոկի պատրաստման արարողությունը սկսում էր կենդանի մարդուց թույլտվություն խնդրելով՝ մահից հետո նրա մաշկը օգտագործելու համար։ Այն բանից հետո, երբ նրան կհուղարկավորեն, պետք է հանել մարմինը և դիակից առանձնացնել գոտկատեղից ներքև հատվածի մաշկը, առանց քերծվածքների և կտրվածքների։ Եթե հագնեն ստացված վարտիքը, այն կկպչի մաշկին և կդառնա այն կրող մարդու մի մասը։ Այնուհետև պետք է աղքատ այրուց մետաղադրամ գողանալ (Սուրբ Ծննդին, Զատիկին) և այն մտցնել փոքրիկ քսակ։ Մինչ մետաղադրամը կմնա քսակում, այն դեպի իրեն գումար կձգի, այնպես որ քսակը երբեք չի դատարկվի։ Դժոխք չընկնելու համար տերը պետք է կենդանության օրոք ինչ որ մեկին համոզի վերցնել այդ վարտիքը, նոր տերը պետք է հագնի նաբրոկի աջ ոտը, մինչև նախկին սեփականատերը չի հանել ձախը։ Այսպես նաբրոկը կկարողանա գումար ձգել մի քանի սերուդ շարունակ։ Եթե տերը չկարողանա փոխանցել այն հաջորդին, մահից հետո նրա ամբողջ մարմինը կսառեցվի։

Միակ պահպանված նաբրոկը պահվում է Իռլանդիայի կախարդության և սև մոգության թանգարանում (The Museum of Icelandic Sorcery & Witchcraft) Հոլմավիկում։

մինի|ձախից

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* 
* «Are these the most terrifying trousers ever? The 17th century NECROPANTS made from corpse legs — and are supposed to be lucky», *Daily Mail*
* «Necropants», Eric Grundhauser, *Atlas Obscura*

Կատեգորիա:Իսլանդիայի մշակույթ
Քրիստինա Քոքս

**Քրիստինա Քոքս** (, ), կանադացի դերասանուհի։

## Կենսագրություն
Քրիստինա Քոքսը ծնվել է Տորոնտոյում և սովորել է Ռայերսոն համալսարանի թատերական դպրոցում, միաժամանակ զբաղվել է պարով։ 1990 - ականների սկզբին Կոքսը սկսեց իր կարիերան կանադական հեռուստատեսության դրվագային դերերով։ Հետագայում նա դեր ստացավ «Հատուկ էֆֆեկտներ» սերիալում, որը 1998 թվականին Կոքսին բերեց «Ջեմինի» մրցանակը։

Իննսունականների վերջին կոքսը տեղափոխվեց Լոս Անջելես, որպեսզի կարիերա սկսի ամերիկյան հեռուստատեսությունում և այդ ժամանակվանից ի վեր հայտնվել է հիսունից ավելի սերիալներում և հեռուստաֆիլմերում։

## Ֆիլմագրություն
### Հեռուստասերիալներ
* Ընդմիշտ ասպետ (4 էպիզոդ, 1992—1995)
* Խիստ դեպի հարավ (2 էպիզոդ, 1994—1995)
* Հատուկ էֆֆեկտներ (38 էպիզոդ, 1996—1998)
* Առաջին ալիք (1 էպիզոդ, 1998)
* Աստղային դարպասներ։ ԱԳ-1 (1 էպիզոդ, 1998)
* Աջռավ։ Աստիճան դեպի երկինք (10 էպիզոդ, 1998—1999)
* Երկիր։ Վերջին կոնֆլիկտ (3 էպիզոդ, 1999—2000)
* Հնարավորությունների սահմաններում (սերիալ, 1995 – 2002)... 6 եթերաշրջան, Deb Clement
* Դետեկտիվ Ռաշ (1 էպիզոդ, 2003)
* Իքս մութանտներ (1 էպիզոդ, 2003)
* Մարս (1 էպիզոդ, 2004)
* C.S.I.: Հանցագործության վայրը Մայամի (1 էպիզոդ, 2004)
* Բժիշկ Հաուս (1 էպիզոդ, 2005)
* ոսկորներ (1 էպիզոդ, 2007)
* Արյունոտ կապեր (22 էպիզոդ, 2007—2008)
* Աստղային դարպասներ։ Ատլանտիդա (1 էպիզոդ, 2008)
* Դեքսթեր (1 էպիզոդ, 2009)
* Ձգողությանը հակառակ (13 էպիզոդ, 2009)
* 24 ժամ (1 էպիզոդ, 2010)
* Մենտալիստը (1 էպիզոդ, 2010)
* Ծովային ոստիկանություն։ Հատուկ մասնաճյուղ (1 էպիզոդ, 2010)
* Զինվորական հոսփիթալ (2 էպիզոդ, 2011)
* Կասլ (1 էպիզոդ, 2013)

### Ֆիլմեր
* Ջունգլիների օրենքը (1995)
* Դոնոր (ֆիլմ) (1995)
* Շոկոլադից լավ (1999)
* Ակամա հերոս (2003)
* Ռիդդիկի հրոնիկները (2004)
* Էլիզիում՝ դրախտը Երկրի վրա չէ (2013)
* Մատակարարը (2013)

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Կանադացի դերասանուհիներ
Կատեգորիա:Կանադացի հեռուստատեսային դերասանուհիներ
Կատեգորիա:Կանադացի կինոդերասանուհիներ
Էրին Հիթերթոն

**Էրին Հիթերթոն** (**Էրին Հիթերթոն Բաբլի**, , ), ամերիկացի մոդել և դերասանուհի։ Հայտնի է կանացի ներքնազգեստի վաճառքով զբաղվող Victoria's Secret ընկերությունից՝ որպես մոդել։

## Վաղ կյանքը
Հիթերթոնը ծնվել և մեծացել է ԱՄՆ-ի Իլինոյս նահանգի Սկոկի ավանում, Լաուրայի և Մարկ Բաբլիի ընտանիքում։ Նրա ընտանիքի անդամները հրեաներ են։ Նա հաճախել է Solomon Schechter Day դպրոցը, նաև Niles North ավագ դպրոցը։

## Կարիերա
Հիթերթոնին հայտնաբերել և ասպարեզ է բերել Էյրի Թեյլորը, մինչ ընկերոջ հետ հանգստանում էր Մայամիի Հարավային լողափում։ 17 տարեկան հասակում Հիթերթոնը տեղափոխվել է Նյու Յորք և պայմանագիր է կապել Marilyn Agency-ի հետ։ 2006 թ․ սեպտեմբերին նա սկսել է իր կարիերան Նյու Յորքում Դայանա վոն Ֆուրսենբերգի հետ միասին։
Համագործակցել է  Պրադա, Ստելա ՄաքՔարթնի, Շանել, Թոմի Հելֆայգեր, Մարք Ջեյքոբս, Ջեյսոն Վու, Կարոլինա Էռերա, Մայքլ Քորս, Քրիստիան Լաքրոյ, Լակոստ, Վալենտինո, Օսկար դե լա Ռենտա, Զաք Փոզեն, Dolce & Gabbana, Մոսկինո, L.A.M.B., Էլի Սաաբ, Կարմեն Մարկ Վոլվո, Դերեկ Լամ, Էտրո, Այզեք Միզրահի և այլ մոդելավորողների ու ընկերությունների հետ։
Նա հայտնվել է նորաձևության մասին բազմաթիվ ամսագրերի շապիկներին, որոնցից են «D», «Grazia», «Velvet», «Elle Czech», «Elle Russia», «Elle France», «Elle Serbia», «Beauty in Vogue», «Rush», «Flair Austria», «Muse» և այլն։ Victoria's Secretից հայտնի Քենդիս Սվեյնփոլի, Լինդսեյ Էլինգսոնի, Լիլի Օլդրիջի և այլ մոդելների հետ միասին հայտնվել է տարբեր երկրներում տպագրվող «GQ» ամսագրերի շապիկներին, որոնցից են «British GQ», «GQ Mexico», «GQ Spain», «GQ Germany», «GQ Russia», «GQ Romania» և «GQ China», ինչպես նաև «British Elle», «Interview», «Italian D», «Numero», «V», «Italian Marie Claire», «Harper's Bazaar»։
Հիթերթոնը ցուցադրվեց որպես մոդել Victoria's Secret-ի կայքում։ 2008 թ․ նա արդեն մասնակցում էր Victoria's Secret-ի նորաձևության ցուցադրություններին։ Հիթերթոնը պաշտոնապես պայմանագիր է կնքել՝ որպես Victoria’s Secret-ի հրեշտակ, սակայն այն գործել է մինչև 2013 թվականը։ Նա հայտնվել է բրենդների մի քանի գովազդներում և եղել է առանձնահատուկ մոդել շատ բրենդային կազմակերպությունների համար։

2007 թ․ սեպտեմբերին Հիթերթոնը Elle.com-ի քասթինգի ղեկավար Դագլաս Փիրեթի ընտրությամբ նոր աղջիկների մրցաշրջանում ճանաչվել է լավագույններից մեկը։

2011 թ․ դեկտեմբերից մինչև 2012 թ․ հոկտեմբեր նա հանդիպել է Լեոնարդո ԴիԿապրիոյի հետ։

2013 թ․ դեկտեմբերին նա Models.com-ի թոփ 25 ամենասեքսուալ մոդելների ցանկում զբաղեցրել է 15-րդ հորիզոնականը։
Նույն թվականին հայտարարվեց, որ Հիթերթոնը լքել է Marilyn Agency-ն և պայմանագիր կնքել IMG մոդելային գործակալության հետ։

## Ֆիլմագրություն

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Էրին Հիթերթոնը www.fashionmodeldirectory.com կայքում
* Էրին Հիթերթոնը Թվիթթերում

Կատեգորիա:21-րդ դարի ամերիկացի կանայք
Կատեգորիա:21-րդ դարի դերասանուհիներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի գործարարներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի դերասանուհիներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի մոդելներ
Կատեգորիա:Մոդելներ այբբենական կարգով
Կառլ Ապերատ

**Կառլ Ապերատ** (Կառլիս Ապերատս, , ), լատվիացի զորապետ, շտանդարտենֆյուրեր Բաֆեն-ԷսԷս։

## Կենսագրություն
Կառլ Ապերատը ծնվել է Ռիգայում։ Ավարտել է Պետրովյան քաղաքային գիմնազիան, այնուհետև աշխատել է հաշվապահ։ 1915 թվականին ծառայության է անցել Կայսերական բանակում, 1918 թվականից` Լատվիական բանակում։ Լատվիայի ԽՍՀՄ-ին միանալու ժամանակ խուսափել է պատժամիջոցներից։

Երրորդ Ռեյխի կողմից լատվիայի օկուպացման ժամանակ ծառայել է ԷսԷս-ի Լատիշական լեգիոնում։

## Մահ
Սինյու գետի կամրջի վրա մարտի ժամանակ, որովայնից վիրավորված լինելով, ինքնասպան է եղել գերի չընկնելու համար։

## Պարգևներ
* Լաչպլեսիսի ռազմական շքանշան
* Երեք աստղերի շքանշան
* Վիեստուրա շքանշան
* Երկաթ խաչի Ասպետի խաչ
* Երկաթե խաչ (2)

## Ծանոթագրություններ

## Աղբյուրներ
* Karlis Aperats 
* Fellgiebel W.P., Elite of the Third Reich, The recipients of the Knight’s Cross of the Iron Cross 1939—1945: A Reference, Helion & Company Limited, Solihull, 2003, ISBN 1-874622-46-9.
* Fellgiebel, Walther-Peer (2000). Die Träger des Ritterkreuzes des Eisernen Kreuzes 1939—1945. Friedburg, Germany: Podzun-Pallas, 2000. ISBN 3-7909-0284-5.
* Scherzer, Veit (2007). Ritterkreuzträger 1939—1945 Die Inhaber des Ritterkreuzes des Eisernen Kreuzes 1939 von Heer, Luftwaffe, Kriegsmarine, Waffen-SS, Volkssturm sowie mit Deutschland verbündeter Streitkräfte nach den Unterlagen des Bundesarchives (in German). Jena, Germany: Scherzers Miltaer-Verlag. ISBN 978-3-938845-17-2.

Կատեգորիա:Lատվիացի ռազմական գործիչներ
Կատեգորիա:Առաջին համաշխարհային պատերազմի մասնակիցներ
Կատեգորիա:Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի մասնակիցներ
Կատեգորիա:Առաջին համաշխարհային պատերազմին մասնակցած ռուսական ռազմական գործիչներ
Կատեգորիա:Ինքնասպաններ
Աֆղանստանի ֆուտբոլի ազգային հավաքական

**Աֆղանստանի ֆուտբոլի ազգային հավաքական** (դարի՝تیم ملی فوتبال افغانستان, փաշթո՝ دافغانستان ملی فوتبال ټیم‎), ներկայացնում է Աֆղանստանը ֆուտբոլի միջազգային մրցաշարերում և առանձին հանդիպումներում։ Կառավարվում է Աֆղանստանի ֆուտբոլի ֆեդերացիայի կողմից, որը ստեղծվել է 1922 թվականին։ 1948 թվականին միացել է ՖԻՖԱ-ին, իսկ 1954 թվականին՝ ԱՖԿ-ին որպես հիմնադիրներից մեկը։ Նաև ԿԱՖԱ-ի անդամ է։ Տնային խաղերը հիմնականում անցկացնում է Քաբուլում՝ «Գազի»դա մարզաշտում։

ՖԻՖԱ-ի դասակարգման աղյուսակում զբաղեցնում է 158-րդ հորիզոնականը՝ 2017 թվականի հունիսի 1-ի դրությամբ։

## Ելույթները միջազգային մրցաշարերում
### ՖԻՖԱ Աշխարհի առաջնություն

### Ասիայի գավաթ

## Նվաճումներ
* **[[Հարավային Ասիայի ֆուտբոլի առաջնություն]]**
** Հաղթող (1). 2013
** Երկրորդ տեղ (2). 2011, 2015
* **[[Հարավային Ասիական խաղեր]]**
** Երկրորդ տեղ (1). 2010

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Պաշտոնական կայքը
* Աֆղանստանը FIFA.com-ում 
* Աֆղանստանը soccerway.com կայքում
Ժլատը (ֆիլմ, 1980)

**«Ժլատը»** (), ֆրանսիական կինոկատակերգություն՝ նկարահանված 1980 թվականին։ Ֆիլմի ռեժիսորներն են Լուի դը Ֆյունեսն ու Ժան Ժիրոն։ Կինոնկարի սցենարի հիմքում ընկած է ֆրանսիացի կատակերգակ Մոլիերի համանուն պիեսը։

## Սյուժե
Հարպագոնը շատ հարուստ մարդ է, որը, սակայն, տառապում է հիվանդագին ժլատությամբ։ Իր ողջ ունեցվածքը՝ ոսկեդրամները, նա թաքցնում է սնդուկի մեջ, որը հորել է այգում։ Վերջինիս հանդեպ  Հարպագոնը խիստ ուշադիր է, որպեսզի յուրայինները հանկարծակի չգտնեն այն։ Նրա կծծիությունից տառապում են ոչ միայն ծառաները, որոնք ցնցոտիներ են հագնում ու աշխատում են երկու հոգու փոխարեն, այլև իր սեփական զավակները։ Էլիզային, ով Հարպագոնի դուստրն է, հայրը ցանկանում է կնության տալ հարուստ ծերունի Անսելմեին միայն այն պատճառով, որ վերջինս հրաժարվել է օժիտից։ Որդու՝ Կլեանտի համար հայրը գտել է մի որբևայրի տարիքով կնոջ։ Միաժամանակ երկու երեխաների սրտերը արդեն ուրիշներին է պատկանում։ Էլիզան սիրում է Վալերին, ով մի անգամ փրկել է նրա կյանքը։ Իսկ Կլեանտը սիրում է տակավին երիտասարդ Մարիանային, ով հարուստ չէ և ապրում է մոր հետ միասին։ Հույս չփայփայելով իրենց հորից, զավակները որոշում են կայացնում ինքնուրույն կազմակերպել իրենց հարսանիքները՝ առանց հոր համաձայնության։ Էլիզան գաղտագողի նշանվում է Վալերի հետ։ Կլեանտը որոշում է կայացնում գումար խնդրել հարազատնեից, որպեսզի ամուսնանա Մարիանայի հետ, երբ հանկարծ պարզ է դառնում, որ Հարպագոնն ինքն է որոշել ամուսնանալ նրա հետ և արդեն պայմանավորվել է աղջկա մոր հետ։ Իրավիճակը փրկում է Կլեանտի ծառան՝ Լյաֆլեշը, որը հայտնաբերում է Հարպագոնի սնդուկը և դրա օգնությամբ համոզում Հարպագոնին, որպեսզի որդուն ամուսնացնի Մարիանայի հետ։

## Դերերում

## Հետաքրքիր փաստեր
* Այս ֆիլմը Լուի դը Ֆյունեսի առաջին և վերջին ռեժիսորական աշխատանքն է։ Հռչակավոր կատակերգուին այդ գործում օգնել է նրա լավագույն ընկերներից մեկը՝ Ժան Ժիրոն։
* «Ժլատը» Լուի դը Ֆյունեսի մասնակցությամբ վերջին կինոնկարն է, որը բարձրացել է ԽՍՀՄ կինովարձույթ։ Բացի այդ այն նաև միակ ֆիլմն է, որտեղ Հարպագոնին ձայնագրել է հայազգի դերասան Արտյոմ Կարապետյանը։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* 
* Инфо и фотогалерея на web-yan.com  Доп. фотогалерея 

Կատեգորիա:1980 ֆիլմեր
Կատեգորիա:1980-ականների ֆրանսիական ֆիլմեր
Կատեգորիա:Ժան Ժիրոյի ֆիլմեր
Կատեգորիա:Վեպերի էկրանավորումներ
Կատեգորիա:Ֆրանսերեն ֆիլմեր
Կատեգորիա:Ֆրանսիական կինոկատակերգություններ
Կատեգորիա:Ֆրանսիական ֆիլմեր
Կատեգորիա:1980-ականների ֆրանսերեն ֆիլմեր
Գլեբ Անֆիլով

**Գլեբ Անֆիլով** (, ), ռուս պոետ։

## Կենսագրություն
Գլեբ Անֆիլովը ծնվել է Լեհաստանում` գնդապետի ընտանիքում։ 1906 թվականին գերազանցությամբ ավարտել է Վորոնեժի կադետական կորպուսը, այնուհետև Մոսկվայի Ալեքսանդրովսկի ռազմական ուսումնարանը և ստացել ինժեներական զորքերի պահեստազորի պոդպորուչիկի կոչում։ 1909-1913 թվականներին սովորել է Մոսկվայի համալսարանի իրավաբանական ֆակուլտետում, ավարտել է այն առաջին աստիճանի դիպլոմով և ոսկե մեդալով։ Ուսանողական տարիներին աշխատել է կոոպերացիայում։

1914-1916 թվականներին, որպես սակրավորական գումարտակի պորուչիկ, մասնակցել է Առաջին համաշխարհային պատերազմին, պարգևատրվել է Սուրբ Ստանիսլավի և սուրբ Աննայի շքանշաններով։ 1918 թվականին Խարկովում աշխատել է կոոպերացիայում։ 1920-1921 թվականներին Կարմիր բանակի կազմում, որպես կամավորական մարտնչել է Ուկրաինայում և Կովկասյան ռազմաճակատում։ Այնուհետև աշխատել է Մոսկվայում, Ցենտրոսոյուզում, զբաղվել է գրահրատարակչությամբ։ 1927 թվականի ամռանը ձերբակալվել է և 3 տարով աքսորվել Հյուսիսային երկրամաս, Ն. Նակորյակովի միջնորդության շնորհիվ աքսորումը կասեցվել է։ Ավելի ուշ աշխատել է Արտաքին առևտրի ժողկոմում, Ժողկոմխորհի հրատարակչության գործերով կոմիտեում, Կուսակցական հրատարակչությունում։ 1935 թվականի փետրվարի 21-ին Մոսկվայում կալանավորվել է, Հատուկ խորհրդի կողմից դատապարտվել 5 տարվա աքսորի, էտապային կարգով ուղարկվել Անդրբայկալ, Բամլագի Քսենևսկ կայարան։ Աքսորավայրում աշխատել է շինարարության պլանավորող-տնտեսագետ, եղել է ճամբարային ամսագրի խմբագիր, գրել բանաստեղծություններ։ Ավելի ուշ տեղափոխվել է ընդհանուր աշխատանքների։ Պաշտոնական տվյալներով մահացել է աքսորում 1938 թվականի հունիսի 21-ին, մահվան հանգամանքները և տեղը անհայտ են։ 1957 թվականին հետմահու արդարացվել է։

## Ընտանիք
* Հայրը` Իոսիֆ Իզմայլովիչ Անֆիլովը, զինվորական էր, Կուրսկի նահանգի տոհմական ազնվականներից, Սևաստոպոլի պաշտպանության հերոս։
* Մայրը` Ելիզավետա Դմիտրևնա Ռոմանովսկայա
* Եղբայրը` Բորիս Իոսիֆովիչ Անֆիլով (1882-1941), զինվորական, Սուրբ Գեորգիի 4-րդ աստիճանի շքանշանի ասպետ, Ժամանակավոր կառավարության զինվորական կոմիսար, Հոկտեմբերյան հեղափոխությունից հետո արխիվագետ, արխիվաբան։
* Զարմիկը` Գլեբ Բորիսովիչ Անֆիլովը (1923-1971), լրագրող, գիտության մասսայականացնող, գիտաֆանտաստիկ պատմվածքների հեղինակ։

## Գործունեություն
Բանաստեղծություններ սկսել է գրել մանկուց, «Տինոս» բանաստեղծության համար 1914 թվականին Նադսոնի անվան մրցույթում ստացել է առաջին մրցանակ։ Մի շարք բանաստեղծություններ տպագրվել են «Սովրեմեննիկ» ամսագրում (1915)։
Հոկտեմբերյան հեղափոխությունից հետո նրա բանաստեղծությունները չեն տպագրվել, ձերբակալման ժամանակ առգրավված բանաստեղծությունների երկու հաստ տետրերից մեկը հետագայում անհետացել է։

## Երկեր
* 
Գրահրատարակչություն
* 
* 
* 
* 
* 

## Պարգևներ
* Սուրբ Ստանիսլավի երկու շքանշան
* Սուրբ Աննային շքանշան

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* 
* 
* 
* 
* 

Կատեգորիա:20-րդ դարի բանաստեղծներ
Կատեգորիա:Առաջին համաշխարհային պատերազմի մասնակիցներ
Կատեգորիա:Բանաստեղծներ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Խորհրդային բանաստեղծներ
Կատեգորիա:Մոսկվայի պետական համալսարանի իրավաբանական ֆակուլտետի շրջանավարտներ
Կատեգորիա:Ռուս գրողներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի քաղաքացիական պատերազմի մասնակիցներ (կարմիրներ)
Ալեքսեյ Արականցևի կիսանդրի (Սեմիկարակորսկ)

**Ալեքսեյ Արականցևի կիսանդրի** (), ՌԽՖՍՀ վաստակավոր շինարար Ալեքսեյ Ալեքսանդրովիչ Արականցևի կիսանդրին Ռուսաստանի Դաշնության Ռոստովի մարզի Սեմիկարակորսկ քաղաքում։

## Պատմություն
Սեմիկարակորսկ քաղաքում տեղադրված է քաղաքի և շրջանի անվանի մարդկանց մի քանի կիսանդրի՝ գրող Վ. Ա. Զակրուտկինի, գրող Բ. Ն. Կուլիկովի, շինարար Ա. Ա. Արականցևի, ձկնաբուծական տնտեսության ղեկավար Ի. Վ. Աբրամովի։ Այդ կիսանդրիների հեղինակը սեմիկարակորսկցի քանդակագործ, նկարիչ Իվան Իվանովիչ Մասլիչենկոն է։

Քաղաքում տեղադրվել է ՌԽՖՍՀ վաստակավոր շինարար Ալեքսեյ Ալեքսանդրովիչ Արականցևի կիսանդրին։

Ալեքսեյ Ալեքսանդրովիչ Արականցևը ծնվել է 1929 թվականին Ռոստովի մարզի Սեմիկարակորսկայա գյուղում։ Այստեղ էլ նա սովորել է և 1958 թվականից աշխատել շինարար։ Աշխատել է Սեմիկարակորսկի միջկոլտնտեսական շինարարական կազմակերպությունում որպես վարպետ, իսկ 1965 թվականից գլխավորել է այն։

Նրա մասնակցությամբ շրջանում կառուցվել են. Զադոնո-Կագալնիցկայայի թռչնաֆաբրիկան, նավթաբազան, պահածոների և պանրի գործարանները, հիվանդանոցային համալիրը, շրջանային մշակույթի տունը, № 1, № 2, № 3 դպրոցները, «Ոսկե ձկնիկ» մանկապարտեզը, ՊՈՒ-73-ի ուսումնական մասնաշենքն ու հանրակացարանը, բնակելի շենքեր և այլ շինություններ Սեմիկարակորսկ քաղաքում։

Ալեքսեյ Արականցևը պարգևատրվել է Աշխատանքային կարմիր դրոշի և «Պատվո նշան» շքանշաններով։ Նրան շնորհվել են ՌԽՖՍՀ վաստակավոր շինարարի, «Դոնի լավագույն շինարար» կոչումները։

Մահացել է 2001 թվականին, թաղված է Սեմիկարակորսկում։ Նրա անունով Սեմիկարակորսկ քաղաքում անվանվել է պողոտա։

## Նկարագրություն
Ալեքսեյ Արականցևի բետոնե կիսանդրին տեղադրված է կլոր բետոնե պատվանդանին, որի շուրջը նրա շինարարական աշխատանքը խորհրդանշող աստիճաններ են։ 

Հուշարձանի տարածքը բարեկարգված է։

## Արտաքին հղումներ
* Семикаракорск. Бюсты известных земляков
* Семикаракорск. Известные люди. 
* Известные земляки
* Выставка художника И. И. Масличенко 

Կատեգորիա:Ռոստովի մարզի հուշարձաններ
Վիտալի Զակրուտկինի կիսանդրի (Սեմիկարակորսկ)

**Վիտալի Զակրուտկինի կիսանդրի** (), գրող, ԽՍՀՄ պետական մրցանակի (1982), Ստալինյան մրցանակի երրորդ աստիճանի (1951) դափնեկիր Վիտալի Ալեքսանդրովիչ Զակրուտկինի կիսանդրին Ռուսաստանի Դաշնության Ռոստովի մարզի Սեմիկարակորսկ քաղաքում։ Կիսանդրու հեղինակն է Իվան Մասլիչենկոն։ 

## Պատմություն
Սեմիկարակորսկ քաղաքում տեղադրված է քաղաքի և շրջանի անվանի մարդկանց մի քանի կիսանդրի՝ գրող Վ. Ա. Զակրուտկինի, գրող Բ. Ն. Կուլիկովի, շինարար Ա. Ա. Արականցևի, ձկնաբուծական տնտեսության ղեկավար Ի. Վ. Աբրամովի։ Այդ կիսանդրիների հեղինակը սեմիկարակորսկցի քանդակագործ, նկարիչ Իվան Իվանովիչ Մասլիչենկոն է։

Քաղաքում Զակրուտկինի պողոտայի և Լենինի փողոցի խաչմերուկում տեղադրված է գրող Վ. Ա. Զակրուտկինի կիսանդրին։

Վիտալի Ալեքսանդրովիչ Զակրուտկինը ծնվել է 1908 թվականի մարտի 14-ին Ղրիմի Թեոդոսիա քաղաքում` ուսուցչի ընտանիքում։ Տասը տարեկանում տղան արդեն յուրացնում էր գյուղացու աշխատանքը։ 1929 թվականին նրա ընտանիքը գնաց բնակվելու հեռավորարևլյան Զավիտայա կայան։

1932 թվականին Վիտալի Զակրուտկինն ավարտել է Բլագովեշչենսկի Մ. Ի. Կալինինի անվան մանկավարժական ինստիտուտը։ 1933 թվականից զբաղվել է գրական գործունեությամբ։ 1936 թվականին ավարտել է Լենինգրադի Ա. Ի. Գերցենի անվան մանկավարժական ինստիտուտի ասպիրանտուրան, պաշտպանել է թեկնածուական թեզ։

Աշխատել է Դոնի Ռոստովի պետական մանկավարժական ինստիտուտի ռուս գրականության ամբիոնի վարիչ։ Հայրենական մեծ պատերազմի տարիներին ծառայել է բանակում որպես բանակային և ռազմաճակատային թերթերի թղթակից։ Պատերազմից հետո աշխատել է որպես դոցենտ Ռոստովի Վ. Մ. Մոլոտովի անվան պետական համալսարանում և Ռոստովի պետական մանկավարժական ինստիտուտում։ Գրել է գեղարվեստական ստեղծագործություններ. «Ակադեմիկոս Պլյուշչև», «Աշխարհի ստեղծումը», «Մայր մարդկային» վիպակը, «Անհայտ կորածը» և այլն։

Մահացել է 1984 թվականի հոկտեմբերի 10-ին։ Թաղված է Ռոստովի մարզի Կոչետովսկայա գյուղում։ Գրողի անունով են կոչվում պողոտա Սեմիկարակորսկ քաղաքում, փողոց Կոչետովսկայա գյուղում։

## Նկարագրություն
Գրող Վիտալի Ալեքսանդրովիչ Զակրուտկինի կիսանդրին տեղադրված է անհավասար գրքերի տեսքով բետոնե պատվանդանին։ Պատվանդանն իր հերթին կանգնած է երեք աստիճաններից կազմված և անկյուններում սյունիկներով բետոնե բարձրության վրա։ Պատվանդանի ստորին մասում գունավոր ոսկեգույն ներկով ներկված հարթաքանդակ է գրողի ստեղծագործությունների թեմաներով։

Հուշարձանի տարածքը բարեկարգված է։

## Արտաքին հղումներ
* Семикаракорск. Бюсты известных земляков
* Семикаракорск. Известные люди. 
* Известные земляки
* Выставка художника И. И. Масличенко 
* Бюст В.А. Закруткину - писателю-земляку 

Կատեգորիա:Ռոստովի մարզի հուշարձաններ