Քոչ համալսարան

**Քոչ համալսարան** (), մասնավոր, ոչ առևտրային հետազոտական համալսարան Թուրքիայի խոշորագույն քաղաք Ստամբուլում։ Քոչ համալսարանը ներառում է հասարակական և հումանիտար գիտությունների, վարչական գիտությունների և տնտեսագիտության, գիտության, ճարտարագիտության, իրավունքի, բուժքույրական և բժշկության քոլեջներ։ Քոչ համալսարանն առաջարկում է 22 բակալավրի, 43 մագիստրոսի և 30 դոկտորական ծրագրեր։ Համալսարանում սովորում է ավելի քան 8000 ուսանող։ Համալսարանն ընդունում է տարբեր երկրներից ժամանած միջազգային ուսանողներ և ունի ավելի քան 250 գործընկեր համալսարանների ցանց, այդ թվում՝ Կալիֆոռնիայի համալսարանը, Հյուսիսարևմտյան համալսարանը, Կոռնելի համալսարանը և Ջորջթաունի համալսարանը։

Քոչ համալսարանի դասընթացների մեծ մասը՝ 95%-ը, դասավանդվում է անգլերենով, բացառությամբ միայն մի քանիսի՝ իրավաբանական և բուժքույրական դպրոցներում։

## Պատմություն

Համալսարանն իր գործունեությունն առաջին անգամ սկսել է 1993 թվականին՝ Սարըյերի Իսթինյե թաղամասում գտնվող վերափոխված գործարանային շենքերում։ Այն բանից հետո, երբ համալսարանը տեղափոխվեց իր նոր մասնաշենք՝ Ռումելիֆեների, Իսթինյեի կամպուսը վերակառուցվեց՝ ծառայելու որպես բարձրակարգ կոնֆերանսների և վերապատրաստման կենտրոն։ Քոչ համալսարանի լրացուցիչ կամպուսներն ու տեղակայումները ներառում են Արևմտյան կամպուսի հանրակացարաններն ու կացարանները Ռումելիֆեներիում (Սարըյեր), Քոչ համալսարանի հիվանդանոցը՝ Թոփքափըում, ANAMED-ը՝ Բեյօղլուում, KWORKS-ը՝ Շիշլիում (Ստամբուլ), AKMED-ը՝ Անթալիայում և Վեհբի Քոչի անվան Անկարայի ուսումնասիրությունների հետազոտական կենտրոնը՝ Անկարայում։ Քոչ համալսարանի կենտրոնական կամպուսը՝ Ռումելիֆեներիում, գտնվում է Ստամբուլի հյուսիսում՝ նայելով Բոսֆորի նեղուցին և Սև ծովին։ Կամպուսն ունի 60 շենք, որոնք զբաղեցնում են 230,000 քառակուսի մետր կառուցապատված տարածք։

Քոչ համալսարանի Սունա Քիրաչ գրադարանն ունի հինգ մասնաճյուղ և պարունակում է մոտ 322,000 տպագիր հատոր, ինչպես նաև մոտ 160,000 էլեկտրոնային գիրք և 64,000 առցանց պարբերական։ Գրադարանում պահվում են նաև մոտ 2,000 հազվագյուտ նյութեր՝ օսմանյան և եվրոպական պատմության, գրականության և կրոնի ոլորտներից։

Քոչ համալսարանի Ռումելիֆեներիի կամպուսը նախագծել է բոստոնաբնակ ամերիկա-իրանցի ականավոր ճարտարապետ Մոժան Խադեմը։ Խադեմը Քոչ համալսարանի բոլոր շենքերի գլխավոր նախագծող ճարտարապետն է, ինչպես նաև կամպուսի գլխավոր հատակագծողը։ Ըստ Խադեմի՝ կամպուսի ճարտարապետությունը ոգեշնչված է թուրքական գեղարվեստական ​​և պոետիկ ժառանգությամբ, սուֆի բանաստեղծ Ռումիի ստեղծագործություններով, ինչպես նաև թուրքական և օսմանյան ճարտարապետական ​​տարրերով։

Կամպուսը նախագծված է արևելք-արևմուտք առանցքի երկայնքով, իսկ դրա ճարտարապետությունը խորհրդանշում է գիտելիքի և լույսի դարպասը։ Այս հայեցակարգը մարմնավորված է համալսարանի «Գիտելիքի դարպասում»՝ կամարակապ գլխավոր մուտքում, որը ներկայացնում է և՛ դարպաս դեպի գիտելիք, և՛ կապ Արևելքի ու Արևմուտքի միջև։ Գտնվելով Սև ծովին նայող բլուրների մեջ՝ աստիճանաձև ճարտարապետությունը թույլ է տալիս կամպուսին ինտեգրվել շրջակա տեղանքի զառիթափ ռելիեֆին։ Կամպուսը բաղկացած է միմյանց կապակցված շենքերի շարքից, որոնք շրջապատում են տարատեսակ փոխկապակցված բակեր։ Այս բակերը հիմնված են օսմանյան ճարտարապետական ավանդույթի վրա և հագեցած են թուրքական պատմության ու մշակույթի խորհրդանիշներով։ Կամպուսը կոմպակտ է և նախագծված է հետիոտների համար։ Ուսանողները և աշխատակազմը կարող են տեղից տեղ շարժվել կա՛մ բաց բակերի միջով, կա՛մ ծածկի տակով։ Կամպուսում կիրառված է չորսը չորսի վրա (4x4) մետր մոդուլային դիզայն՝ տարբեր տարածական կարիքները բավարարելու համար։

Ռումելիֆեներիի կամպուսի շինարարական ծրագրի վերջին փուլն իրականացվել է 2018 թվականին՝ ֆակուլտետի վեցերորդ շենքի, գրադարանի ընդլայնման և հանրակացարանային մի քանի նոր շենքերի կառուցմամբ։ Բացի այդ, Քոչ համալսարանի ուսանողները հիմնել են ամերիկյան ֆուտբոլի «Koç Rams» թիմը, որը հայտնի է նաև որպես «Istanbul Rams», և որը հանդես է եկել Ֆուտբոլի եվրոպական լիգայի 2022 թվականի մրցաշրջանում։

## Հետազոտություն

Քոչ համալսարանը Թուրքիայի և տարածաշրջանի առաջատար հետազոտական համալսարաններից մեկն է։ Համալսարանը ձգտում է դառնալ հետազոտությունների համաշխարհային կենտրոն և նպատակ ունի գլոբալ մասշտաբով ազդել մտավոր, տեխնոլոգիական, տնտեսական և սոցիալական զարգացումների վրա։

Քոչ համալսարանը Թուրքիայի գիտական և տեխնոլոգիական հետազոտությունների խորհրդի (TÜBİTAK) հետազոտական մրցանակների գլխավոր ստացողն է եղել։ Այն նաև Թուրքիայի ամենահաջողակ բարձրագույն ուսումնական հաստատությունն է Եվրոպական հետազոտությունների խորհրդի դրամաշնորհների հայտերում՝ 2018 թվականի մարտի դրությամբ համակարգելով Թուրքիայում գործող 15 ակտիվ նախագծերից 8-ը։

Բացի այդ, Եվրոպական հանձնաժողովի «Հորիզոն 2020» (Horizon 2020) ֆինանսավորման սխեմայում Քոչ համալսարանը Թուրքիայի ամենաարդյունավետ գործող հաստատությունն է (ներառյալ արդյունաբերական կազմակերպությունները)՝ TÜBİTAK-ից հետո։ Համալսարանը ներկայումս իրականացնում է «Հորիզոն 2020»-ի նախագծեր՝ 10.2 միլիոն եվրո ընդհանուր արժողությամբ։ 2004 թվականից 2017 թվականների ընթացքում համալսարանին շնորհվել է ընդհանուր առմամբ 761 արտաքին ֆինանսավորմամբ նախագիծ՝ 86 միլիոն ԱՄՆ դոլար արժողությամբ։

Համալսարանն ունի 132 հետազոտական լաբորատորիա, 20 հետազոտական կենտրոն և 5 հետազոտական ու կրթական ֆորում։

## Ֆակուլտետներ, ամբիոններ և դպրոցներ
Քոչ համալսարանն ունի հետևյալ ակադեմիական ստորաբաժանումները
** Վարչական գիտությունների և տնտեսագիտության ֆակուլտետ (CASE)
** Գիտությունների ֆակուլտետ (CS)
** Սոցիալական և հումանիտար գիտությունների ֆակուլտետ (CSSH)
** Ճարտարագիտության ֆակուլտետ (CE)
** Իրավաբանական ֆակուլտետ (Law School)
** Բժշկական դպրոց (SOM)
** Քույրական գործի դպրոց (SON)
** Բիզնեսի բարձրագույն դպրոց (GSB)
** Գիտությունների և ճարտարագիտության բարձրագույն դպրոց (GSSE)
** Սոցիալական և հումանիտար գիտությունների բարձրագույն դպրոց (GSSSH)
** Առողջապահական գիտությունների ինստիտուտ (GSHS)

## Վարկանիշ
Times Higher Education World University Rankings-ը Քոչ համալսարանը դասակարգել է հետևյալ կերպ.

Նույն կազմակերպությունը իր ամենամյա Համաշխարհային համալսարանների վարկանիշային աղյուսակում ըստ առարկաների ներառել է Քոչ համալսարանը հետևյալ կերպ՝

Այլ վարկանիշային աղյուսակներ, ինչպիսին է QS World University Rankings-ը, մեծ մասամբ համընկնում են *Times Rankings*-ի հետ՝

### Բիզնեսի ասպիրանտուրա
QS World University Rankings: Business Masters Rankings 2018-ը Քոչ համալսարանի բիզնեսի ասպիրանտուրայի ֆինանսների և կառավարման մագիստրոսական ծրագրերը դասակարգել է հետևյալ կերպ՝

Financial Times-ի վարկանիշային աղյուսակում Քոչ համալսարանի բիզնեսի ասպիրանտուրան և դրա ծրագրերը ներկայացված են հետևյալ կերպ՝

*Financial Times-ի Եվրոպական բիզնես դպրոցի վարկանիշը՝*

*Financial Times-ի վարկանիշային աղյուսակը՝*

2017 թվականին CEMS միջազգային կառավարման մագիստրոսական ծրագիրը (CEMS MIM) Financial Times-ի կառավարման մագիստրոսական վարկանիշային աղյուսակում զբաղեցրել է 9-րդ տեղը: Քոչ համալսարանի բիզնեսի ասպիրանտուրան այս ծրագիրն առաջարկող CEMS Բիզնես դպրոցների դաշինքի 30 անդամ համալսարաններից մեկն է։

## Համալսարանի հետ կապված անձինք
### Համալսարանի նախագահներ

* Սեհա Թինիչ (1993-2001)
* Աթիլա Աշքար (2001-2009)
* Ումրան Ինան (2009-2021)
* Մեթին Սիթի (2023-մինչև օրս)

### Նշանավոր դասախոսներ
* Ումրան Ինան - Գիտնական, բակալավրի և մագիստրոսի աստիճանները՝ Մերձավոր Արևելքի տեխնիկական համալսարանից (METU), դոկտորի աստիճանը (Ph.D.)՝ Սթենֆորդի համալսարանից։
* Իրշադի Աքսուն - Ճարտարագետ, բակալավրի և մագիստրոսի աստիճանները՝ Մերձավոր Արևելքի տեխնիկական համալսարանից, դոկտորի աստիճանը՝ Իլինոյսի համալսարանից։
* Թեքին Դերելի - Տեսաբան ֆիզիկոս, բակալավրի և դոկտորի աստիճանները՝ Մերձավոր Արևելքի տեխնիկական համալսարանից։
* Բարըշ Թան - Արդյունաբերական ճարտարագիտության պրոֆեսոր, բակալավրի աստիճանը՝ Բողազիչի համալսարանից, ճարտարագիտության մագիստրոսի և դոկտորի աստիճանները՝ Ֆլորիդայի համալսարանից։
* Զիյա Օնիշ - Քաղաքատնտես, բակալավրի և մագիստրոսի աստիճանները՝ Լոնդոնի տնտեսագիտության դպրոցից, դոկտորի աստիճանը՝ Մանչեսթերի համալսարանից։
* Օզգյուր Բարըշ Աքան - Ճարտարագետ և տեղեկատվության տեսաբան, բակալավրի աստիճանը՝ Բիլքենթից, մագիստրոսի աստիճանը՝ Մերձավոր Արևելքի տեխնիկական համալսարանից, դոկտորի աստիճանը՝ Georgia Tech-ից։
* Բերթիլ Էմրահ Օդեր - Իրավագետ, իրավագիտության բակալավրի աստիճանը՝ Ստամբուլի համալսարանից, մագիստրոսի աստիճանը՝ Մարմարայի համալսարանից, դոկտորի աստիճանը՝ Քյոլնի համալսարանից։
* Ջան Յեինսու - Փաստաբան, միջազգային իրավաբան և գիտնական, արվեստի բակալավրի աստիճանը՝ Օքսֆորդի համալսարանից, արվեստի մագիստրոսի աստիճանը՝ Փրինսթոնի համալսարանից, իրավագիտության բակալավրի աստիճանը՝ Սիթիից (Լոնդոնի համալսարան), իրավագիտության մագիստրոսի աստիճանը՝ Հարվարդի իրավաբանական դպրոցից։
* Զեյնեփ Գյուրհան Ջանլը - Կառավարման գիտնական, բակալավրի և մագիստրոսի աստիճանները՝ Բողազիչի համալսարանից, դոկտորի աստիճանը՝ Նյու Յորքի համալսարանից։
* Ալփան Սեննարօղլու - Ճարտարագետ և ֆիզիկոս, բակալավրի, մագիստրոսի և դոկտորի աստիճանները՝ Կոռնելի համալսարանից։
* Հաքան Ուրեյ - Ճարտարագետ, բակալավրի աստիճանը՝ Մերձավոր Արևելքի տեխնիկական համալսարանից, մագիստրոսի և դոկտորի աստիճանները՝ Georgia Tech-ից։
* Այլին Քյունթայ - Հոգեբան, բակալավրի աստիճանը՝ Բողազիչի համալսարանից, մագիստրոսի և դոկտորի աստիճանները՝ Կալիֆոռնիայի համալսարանից (Բերքլի)։
* Աթիլա Գյուրսոյ - Համակարգչային գիտնական, բակալավրի աստիճանը՝ Մերձավոր Արևելքի տեխնիկական համալսարանից, մագիստրոսի աստիճանը՝ Բիլքենթից, դոկտորի աստիճանը՝ Իլինոյսի համալսարանից (Ուրբանա-Շամպայն)։
* Ֆունդա Յաղջը Աջար - Բժշկական հետազոտող, բակալավրի և մագիստրոսի աստիճանները՝ Բողազիչի համալսարանից, դոկտորի աստիճանը՝ Հարավային Միսիսիպիի համալսարանից։
* Շյուքրյու Դիլեգե - Բժիշկ, բժշկության դոկտորի աստիճանը (M.D.)՝ Ստամբուլի համալսարանից։
* Իհսան Սոլարօղլու - Բժիշկ, բժշկության դոկտորի աստիճանը (M.D.)՝ Էսքիշեհիրի Օսմանգազի համալսարանից։
* Շուհնազ Յըլմազ Օզբաղջը - Միջազգային հարաբերությունների գիտնական, բակալավրի աստիճանը՝ Բիլքենթից, մագիստրոսի և դոկտորի աստիճանները՝ Փրինսթոնի համալսարանից։

## Պատկերասրահ

File:Koç Üniversitesi Ana Kampüs Bilim Kapısı.JPG|«Գիտելիքի դարպասը»
File:Koç Üniversitesi.jpg|Արևածագը Քոչ համալսարանում
File:KoçUniversity1.jpg|Ժամացույցի աշտարակը
File:KoçUniversity2.jpg|Գլխավոր հրապարակ և ուսանողական միություն
File:KoçUniversity4.jpg|Գլխավոր կամպուսի ներքին հարդարանքը
File:Koc University - Engineering Faculty - 2.jpg|Ճարտարագիտության ֆակուլտետ


## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Koç University
* Koç University (Virtual Tour)
* Koç University Suna Kıraç Library
* Koç University Football Team (Koç Rams)
* Koç University Incubation Center
* [KWORKS (Koç University Entrepreneurshi


[Կատեգորիա:Թուրքիայի համալսարաններ]
Կատեգորիա:Կրթությունը Ստամբուլում