Էլժբետա Դրուժբացկայա

**Էլժբետա Դրուժբացկայա** (, ), Ռեչ Պոսպոլիտայի ժամանակաշրջանի լեհ բանաստեղծուհի և գրող, սարմատյան բարոկկոյի ներկայացուցիչ։

## Կենսագրություն
Էլժբետա Դրուժբացկայան սերում է Կովալսկիների լեհական ազնվականական տոհմից։ Երիտասարդ տարիներին եղել է արքայադուստր Էլժբեթ Սինյավսկու շքախմբում։ Կրթությունը ստացել է Կրակովում։ 1720 թվականին ամուսնացել է գանձապետ Կազիմիր Դրուժբանսկու հետ։ 1740 թվականին՝ ամուսնու մահից հետո, ընկերակցել է Սինյավսկիների, Լյուբոմիրսկիների, Սանգուշկովների և Կրասիցկիների ընտանիքներին։ 1760 թվականին բնակություն է հաստատել Տարնուվի բերենարդինցիների վանքում, որտեղ էլ մահացել է 1765 թվականին։

## Ստեղծագործություններ
Էլժբետա Դրուժբացկայայի ակտիվում առկա են կրոնական վիպերգություններ (նվիրված Մարիա Եգիպտացուն, Դավիդին, Մարիա Մագդալինային), բանաստեղծություններ և վեպեր, որոնց ֆաբուլան սկիզբ է առնում դիցաբանությունից, ժողովրդական բանահյուսությունից և ֆրանսիական արձակից։ Հատկապես հետաքրքիր է «Տարվա չորս եղանակների նկարագիրը» պոեմը, որտեղ բնապատկերները հեռու են տարածված արկադյան ձևանմուշներից և արտացոլում են բանաստեղծուհու կողմից դրանց յուրօրինակ նուրբ գեղարվեստական ընկալումը։ Հատկանշական են համարվում նրա «Ռոսկոլանիի ժառանգորդ իշխան Ադոլֆի պատմությունը», «Անտառի գովքը», «Քրիստոնյա արքայադուստր Էլեֆանտին Եփրատցու պատմությունը» պոեմները։ Բացի այդ, նա համարվում է բազմաթիվ բարոյական դիդակտիկ ստեղծագործությունների հեղինակ, որտեղ նա փորձում է ներկայացնել ժամանակակից սովորույթները և դրանց բարելավման ուղիները։ Այդ ստեղծագործություններից են «Լեհական սովորույթների բարելավման ուղիները», «Օրինակներ հավատացյալների համար և աստիճանական ամուսնություն սիրով»։

մինի|ձախից|Էլժբետա Դրուժբացկայա

### Հիմնական ստեղծագործություններ
* *Dusza po wielu grzechach zabierając się do poprawy życia szuka po pustyniach S. Marii Egipcjanki, aby ją nauczyła sposobu pokuty szczerej i drogę pokazała do szczęśliwej wieczności*, powst. 1746
* *Opisanie życia św. Dawida, króla izraelskiego*, powst. przed 1750, fragmenty przedr. dr Prot Sowizdrzał (W. Kubacki), *Odrodzenie* 1947, nr 34
* *Święta Maria Magdalena jak wielką stała się ohydą płci białogłowskiej w grzechach swoich, tak wielką ozdobą w pokucie, stateczną w miłości Jezusa aż do śmierci krzyżowej*, powst. przed 1750
* *Do tegoż J. O. Książęcia (J. J. Załuskiego) IMci na Bibliotekę publiczną warszawską*, powst. przed 1750
* *Opisanie czterech części roku*, powst. przed 1750
* *Fabuła o książęciu Adolfie, dziedzicu Roksolanii*
* *Forteca do Boga wystawiona, piącią bram zamknięta, to jest dusza ludzka z piącią zmysłami*
* *Snopek na polu życia ludzkiego związany*
* *Trzy monarchinie*
* *Punkta dla poprawienia zepsutych obyczajów polskich*
* *Pochwała lasów*
* *Skargi kilku dam w spólnej kompanii będących, dla jakich racyi z mężami swojemi żyć nie chcą*
* *Zbiór rytmów duchownych, panegirycznych, moralnych i światowych W. Imci Pani Elżbiety z Kowalskich Drużbackiej, skarbnikowy żydaczewskiej, zebrany i do druku podany przez J. Z. R. K. O. W., Warszawa 1752, "Zebranie rytmów przez wierszopisów żyjących lub naszego wieku zeszłych pisanych", wyd. J. A. Załuski, t. 1 – 2 wydania; wydanie nast. pt. *Poezje*, t. 1-2, Lipsk 1837, *Biblioteka Kieszonkowa Klasyków Polskich*, t. 30-31, (zawiera: wszystkie 12 ww. tytułów, inne drobne utwory oraz elegie moralne U. Radziwiłła)
* *Historia chrześcijańska księżny Elefantyny Eufraty dowcipnym przemysłem... w wierszu polskim dokładnie ułożona, dla potomnej sprawczyny pamiątki do druku podana*, Poznań 1769, fragmenty przedr. A. Lange *Skarbiec poezji polskiej*, seria I, t. 1, Warszawa 1903
* *Cefal i Prokris*, wyd. I. Krasicki, *Zabawy Przyjemne i Pożyteczne* 1776, t. 13, przedr. A. Lange *Skarbiec poezji polskiej*, seria I, t. 1, Warszawa 1903
* *Życzenie od serca pochodzące JO książęciu... Sanguszkowi, marszałkowi Trybunału Koronnego, aby szczęśliwie funkcją swoją zaczął i zakończył*, (XVIII wiek)
* *Przykładne z wiernej i statecznej miłości małżeństwo*, fragm. i treść ogł. H. Biegeleisen *Świt* 1886
* *Raj białostocki. Refleksja nad śmiercią.* (2 wiersze), wyd. W. Bojarski *Sprawozdanie Dyrekcji cesarsko-królewskiego Gimnazjum w Przemyślu za rok szkolny 1895*, Przemyśl 1895
* *Historia Ortobana*, wyd. A. Lange *Lamus* 1912, t. 4
* wiersze i drobne utwory znajdują się w czasopismach: *Ateneum* 1938, s. 422-424; *Dziennik Wileński* 1816; *Pamiętnik Warszawski* 1823; *Rozmaitości*, Lwów 1841, nr 27; *Tygodnik Powszechny* 1950, nr 45; *Zabawy Przyjemne i Pożyteczne* 1776, t. 13, (tu: Nie masz czego sobie życzyć długiego życia na tym świecie; Małżeństwo szczęśliwe. Tłum. z franc.; Małżeństwo złe; Do wnuka; Pożegnanie Ulissesa z synem Telemakiem; Lais)
* wiersze rozproszone po czasopismach wyd. A. Lange *Skarbiec poezji polskiej*, seria I, t. 1, Warszawa 1903; kilka wierszy przedr.: J. Kott *Poezja polskiego Oswiecenia. Antologia*, Warszawa 1954; *Wybór tekstów do dziejów kultury Wielkopolski*, Poznań 1962
* rękopisy znajdowały się: Biblioteka Krasińskich (zniszcz. 1944), Ossolineum, Biblioteka Uniwersytetu Wileńskiego, Biblioteka Suskiej

=== Ժողովածուներ ===
* A. Lange zamierzał sporządzić wydanie zbiorowe E. Drużbackiej. Materiały do tego wydania znajdowały się do roku 1944 w Korbutianum, Warszawa, (por. W. Borowy "Drużbaciana", *Pamiętnik Literacki*, rocznik 41, 1950, s. 869)

== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
* Barbara Sawczyk, Maria Sąsiadowicz, Ewa Stańczyk, *Ocalić od zapomnienia... Patroni tarnowskich ulic. Tom 1*, Tarnów 2003, 
* [http://www.instytutksiazki.pl/pl,ik,site,8,8,9.php#a7 E. Drużbacka]  (*Pisarki polskie. Rekonesans na koniec stulecia* - Instytut Książki)
* *Bibliografia Literatury Polskiej – Nowy Korbut'', t. 2 Piśmiennictwo Staropolskie, Państwowy Instytut Wydawniczy, Warszawa 1964, s. 141-143
* Zbiór rytmów na staropolska.pl

Կատեգորիա:Լեհ բանաստեղծուհիներ
Կատեգորիա:Լեհ գրողներ
Կատեգորիա:Լեհ արձակագիրներ