Կարոլ Նավրոցկի

**Կարոլ Թադեուշ Նավրոցկի** (, ), լեհ պատմաբան, հասարակական - քաղաքական գործիչ։ Անկուսակցական թեկնածու, որին աջակցել է «Օրենք և արդարություն» կուսակցությունը 2025 թվականի ընտրություններում, որի արդյունքում ընտրվել է Լեհաստանի նոր նախագահ:

2013-2017 թվականներին՝ Գդանսկի Ազգային հիշողության ինստիտուտի Հանրային կրթության բյուրոյի ղեկավար, 2011-2017 թվականներին՝ Գդանսկի Սիդլցեի շրջանային խորհրդի նախագահ, 2017-2021 թվականներին՝ Գդանսկի Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի թանգարանի տնօրեն, 2021 թվականից՝ Ազգային հիշողության ինստիտուտի փոխնախագահ, ապա՝ նախագահ։

Լեհաստանում առաջին պատմաբանը, որը 1980-ականներին հետազոտություն է իրականացրել Լեհաստանի Ժողովրդական Հանրապետությունում կազմակերպված հանցագործության վերաբերյալ։ 2024 թվականի փետրվարին ընդգրկվել է Ռուսաստանի Դաշնությունում հետախուզվող անձանց ցուցակում՝ Լեհաստանի տարածքում Կարմիր բանակի հուշարձանների քանդման հետ կապված գործողությունների համար առաջադրված քրեական մեղադրանքների կապակցությամբ:

## Կենսագրություն
Նավրոցկին ծնվել է 1983 թվականի մարտի 3-ին Գդանսկում։

Մինչև 1998 թվականը սովորել է Գդանսկի թիվ 58 հիմնական դպրոցում, այնուհետև ընդունվել է 4-րդ համալիր միջնակարգ դպրոց, որտեղ 2002 թվականին հանձնել է ընդունելության քննությունները։ 2003 թվականին ավարտել է Գդանսկի բիզնեսի և կառավարման բարձրագույն դպրոցը՝ ստանալով մարդկային ռեսուրսների կառավարման որակավորում։ 2003 թվականին սկսել է ուսումը Գդանսկի համալսարանի պատմության ինստիտուտում, որտեղ 2008 թվականին ստացել է մագիստրոսի կոչում։ 2013 թվականին Գդանսկի համալսարանից ստացել է հումանիտար գիտությունների դոկտորի աստիճան*՝ «Սոցիալական դիմադրությունը կոմունիստական կառավարությանը Էլբլոգի վոյեվոդությունում 1976–1989 թվականներին»* թեմայով իր դիսերտացիայի հիման վրա: 2023 թվականին ավարտել է Գդանսկի տեխնոլոգիական համալսարանի ռազմավարության, ծրագրերի և նախագծերի կառավարման միջազգային Բիզնեսի կառավարման մագիստրոսական ծրագիրը:

2009 թվականի հունվարից մինչև 2017 թվականը աշխատել է Ազգային հիշողության ինստիտուտում, իսկ 2011-ից մինչև 2017 թվականը եղել է Գդանսկ-Սիդլցեի շրջանային խորհրդի նախագահը։ 2017-ից 2021 թվականներին եղել է Գդանսկի Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի թանգարանի տնօրենը, իսկ 2021 թվականի հունիսին վերադարձել է Ազգային հիշողության ինստիտուտ՝ որպես փոխնախագահ։ 2021 թվականի ապրիլի 27-ին Ազգային հիշողության ինստիտուտի խորհուրդը նրան առաջարկել է Ազգային հիշողության ինստիտուտի նախագահի պաշտոնում: 2021 թվականի մայիսի 28-ին Սեյմը նրան ընտրել է Ազգային հիշողության ինստիտուտի նախագահ, իսկ 2021 թվականի հուլիսի 23-ին Սենատը հաստատել է նրա թեկնածությունը։ Նույն օրը Կարոլ Նավրոցկին երդում տվեց Սեյմի առջև՝ ստանձնելով Ազգային հիշողության ինստիտուտի նախագահի պաշտոնը, և միևնույն ժամանակ դադարել է լինել Գդանսկի Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի թանգարանի տնօրենը։

2024 թվականի նոյեմբերի 24-ին հայտարարվել և աջակցվել է «Իրավունք և արդարություն» կուսակցության կողմից որպես Լեհաստանի Հանրապետության նախագահի պաշտոնի անկախ թեկնածու:

## Հայացքներ
Նավրոցկին խոստացել է չբարձրացնել կենսաթոշակային տարիքը (ներկայումս Լեհաստանում կանանց համար 60 և տղամարդկանց համար 65 տարեկան է), խթանել ներդրումները տնտեսության մեջ, մասնավորապես՝ երկաթուղային ենթակառուցվածքների զարգացման մեջ, և ավելացնել առողջապահության և սոցիալական բնակարանաշինության ֆինանսավորումը։ Նա դեմ է ԵՄ-ն դաշնային պետության վերածելու գաղափարին՝ ընդգծելով ԵՄ-ի շրջանակներում լեհական ազգային ինքնությունը պահպանելու անհրաժեշտությունը։ 2025 թվականի մայիսի 22-ին ստորագրել է «Նոր հույս» կուսակցության առաջնորդ Սլավոմիր Մենցենի կողմից պատրաստված հռչակագիրը, որը նախագահական ընտրությունների առաջին փուլում երրորդ տեղը գրավածն էր, և որը պարունակում էր խոստումներ՝ չբարձրացնել հարկերը, չներդնել եվրո Լեհաստանում, չփոխանցել Լեհաստանի կառավարության որևէ լիազորություն ԵՄ-ին և չկիրառել ԵՄ հնարավոր նոր օրենքներ, որոնք թուլացնում են Լեհաստանի դերը և զրկում նրան վետոյի իրավունքից: Այս փաստաթուղթը նաև նախատեսում է լեհական զորքեր Ուկրաինա ուղարկելուց հրաժարվելը և Ուկրաինայի ՆԱՏՕ-ին անդամակցությանը դեմ լինելը: Նավրոցկին հայտարարել է, որ չի աջակցի Ուկրաինայի անդամակցությանը ՆԱՏՕ-ին և ԵՄ-ին, քանի դեռ այն չի ստանձնել «Վոլինում լեհերի ցեղասպանության» պատասխանատվությունը: Կարծում է, որ Լեհաստանում բնակվող ուկրաինացիները չպետք է ունենան սոցիալական աջակցության հավասար հասանելիություն լեհերի հետ: Նավրոցկին նաև աջակցում է այն պահանջին, որ Գերմանիան վճարի Լեհաստանին Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի համար փոխհատուցում (մոտ 1.6 տրիլիոն դոլար)։

## Գիտական և ցուցահանդեսային գործունեություն
Լեհաստանի Հանրապետության արտաքին գործերի նախարարին առընթեր պատմական դիվանագիտության խորհրդի անդամ է։ ԱՄՆ Պետդեպարտամենտի միջազգային այցելուների առաջնորդության ծրագրի  շրջանավարտ։ Հեղինակ և համահեղինակ է մի քանի գրքերի և մի քանի տասնյակ գիտական ​​և գիտահանրամատչելի հոդվածների՝ նվիրված Լեհաստանի Ժողովրդական Հանրապետությունում հակակոմունիստական ​​ընդդիմության պատմությանը, սպորտի պատմությանը և կազմակերպված հանցագործությանը։ Մասնագետ է Գդանսկի TVP3 «Ճշմարտության լույսի ներքո» և «Պատերազմ և հիշողություն» պատմական հաղորդումների։ Զբաղված է Պոմերանիայի հանրային տարածքում պատմական հիշողության պահպանմամբ։ 2013 թվականին, Լեխիա Գդանսկի երկրպագուների ասոցիացիայի և Հայրենական բանակի զինվորների համաշխարհային ասոցիացիայի Պոմերանյան շրջանի հետ միասին, նա Գդանսկում մերժված զինվորների ծառուղու ստեղծման հիմնական նախաձեռնողներից և համակազմակերպիչներից մեկն է։ 2015 թվականին ղեկավարել է նախկին Գդանսկի նավաշինարանի գլխավոր փողոցներից մեկի անվանակոչումը Բլ. Եժի Պոպելուշկոն Դանուտա Սիեջիկովնայի «Ինկա» հուշարձանի կառուցման կոմիտեի անդամ էր, որը բացվել է Գդանսկում նույն թվականի օգոստոսի 30-ին։ 2016 թվականին, որպես Ազգային հիշողության ինստիտուտի նախագահի լիազոր ներկայացուցիչ, մասնակցել է Դանուտա Սիեդզիկովնա «Ինկայի» և Ֆելիքս Սելմանովիչի «Զագոնչիկի» հուղարկավորության կազմակերպմանը։ 2018 թվականին եղել է Գդանսկում մերժված զինվորների հուշարձանը տեղադրած հասարակական կոմիտեի համանախագահ, իսկ 2018 թվականի օգոստոսի 4-ին, մարտական ​​գործողությունների մասնակիցների հետ միասին, բացել է այդ հուշարձանը։ 2019 թվականին եղել է Մշակույթի և ազգային ժառանգության նախարարի լիազոր ներկայացուցիչը՝ Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի սկսվելու 80-ամյակի միջոցառումների կազմակերպման համար։ 2019 թվականին, Արտաքին գործերի նախարարության հետ համատեղ, նախաձեռնել և համակարգել է «Պայքար և տառապանք» միջազգային ցուցահանդեսային նախագծի իրականացումը, որը ներկայացրել է Լեհաստանի և լեհերի պատմությունը Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի ժամանակ աշխարհի ավելի քան 160 վայրերում.

2024 թվականի փետրվարին Ռուսաստանում Նավրոցկու դեմ քրեական գործ է հարուցվել Լեհաստանի տարածքում խորհրդային զինվորների հուշարձանները ոչնչացնելու և վնասելու համար:

## Սպորտային գործունեություն
Դեռահաս տարիքում խաղացել է «Էքս Սիդլցե» և «ԿԿՍ Գեդանիա» ֆուտբոլային թիմերում (1997–2000 թվականներ), իսկ 2000–2004 թվականներին եղել է «ՌԿՍ Ստոչնյովեց» բռնցքամարտի թիմում։ Եղել է «Էքս Սիդլցե Գդանսկ» ֆուտբոլային թիմի խաղացող և ավագ։ 2010 թվականինհիմնադրել է մարտարվեստի «Ex Siedlce Gdańsk» բաժինը։

## Մրցանակներ և պարգևներ
* Արծաթե Խաչ (2021)՝ Լեհաստանի պատմության և պատմության մասին ճշմարտության վավերագրական հավերժացմանը մատուցած ծառայությունների համար։
* «Արժանիքի բրոնզե խաչ» (2016)՝ Լեհաստանի պատմության մասին ճշմարտությունը փաստաթղթավորելու և հավերժացնելու գործում ունեցած ծառայությունների համար։
* Անկախության վերականգնման 100-ամյակի մեդալ (2019):
* «Հիշիր, Լեհաստան, քո որդիներին» մեդալ, Կատինի ընտանիքի ասոցիացիա (2016):
* «Ղազախստանում լեհերին մատուցած ծառայությունների համար» մեդալ (2018), շնորհվել է Ալմաթիի լեհական «Վյազ» մշակութային կենտրոնի կողմից։
* «Բարով հաղթահարիր չարին» մեդալ (2016)
* «Pro Patria» մեդալ՝ Լեհաստանի Հանրապետության անկախության համար պայքարի հիշատակը պահպանելու գործում ունեցած հատուկ ծառայությունների համար (2018):
* Մարտական երիտասարդության ֆեդերացիայի պատվավոր նշան (2015):
* «Ինկա» մատանի (շնորհվել է Գդանսկի մետրոպոլիտ արքեպիսկոպոս Սլավոյ Լեշեկ Գլուցի կողմից) հայրենասիրական վերաբերմունքի և «Մերժված զինվորների» հիշատակը խթանելու համար (2016):
* Հայրենական բանակի զինվորների համաշխարհային ասոցիացիայի «Հայրենական բանակին մատուցած ծառայությունների համար» կրծքանշան (2018):
* Արծաթե կրծքանշան «Քրեական աշխատանքում ծառայությունների համար»;
* 2017 թվականի տարվա անհատականություն Գդանսկում՝ մշակույթի անվանակարգում։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:21-րդ դարի պատմաբաններ
Կատեգորիա:21-րդ դարի քաղաքական գործիչներ
Կատեգորիա:Ակտիվիստներ
Կատեգորիա:Գդանսկի համալսարանի շրջանավարտներ
Կատեգորիա:Լեհ գիտնականներ
Կատեգորիա:Լեհ պատմաբաններ
Կատեգորիա:Լեհաստանի նախագահներ
Կատեգորիա:Լեհաստանի քաղաքական գործիչներ
Կատեգորիա:Լեհեր
Կատեգորիա:Հակակոմունիստներ
Կատեգորիա:Պատմաբաններ
Կատեգորիա:Պետության գործող ղեկավարներ