open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Ռոզալիա Աբգարյան

**Ռոզալիա Սերգեյի Աբգարյան** (), Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի Արևելյան ռազմաճակատի (*«[[Հայրենական մեծ պատերազմ (տերմին)|Հայրենական մեծ պատերազմ]]»*, 1941-1945) մասնակից, վետերան, կապավոր։

## Կենսագրություն
Հոր՝ Սերգեյի առաջին ընտանիքը զոհվել է Կարսում՝ Եղեռնի ժամանակ։ Հայրը եղել է նախկին բոլշևիկ։ Ռոզալիան ծնվել է Թիֆլիսում։ Ընտանիքում եղել են երեք քույր։ Դպրոցական տարիներին Ռոզալիան Մոսկվայում մասնակցել է պատանի կապավորների հանրապետական մրցույթին և հաղթող ճանաչվել։

Դպրոցն ավարտելուց հետո՝ 18 տարեկանում Ռոզալիան եռամսյա կուրսեր անցել և մեկնել է ռազմաճակատ, եղել է կապավոր։ 1941 թվականի վերջին Ստալինգրադում վիրավորվել է գլխից և հոսպտալացվել։ Ապաքինելուց հետո ուղարկվել է Վորոշիլովգրադ։ Երկրորդ անգամ վիրավորվել է դեմքից։ Մասնակցել է Ուկրաինայի, Ռոստովի, Նովոսիբիրսկի, Կրասնոդարի, Լեհաստանի, Հունգարիայի և Չեխոսլովակիայի ազատագրմանը։ Ռոզալիա Աբգարյանի մարտական ուղին ավարտվել է Պրահայում։

Պատերազմի ավարտից հետո վերադարձել է Թիֆլիս և 1945 թվականի վերջին ամուսնացել։ Ամուսինը՝ Եզնիկ Նալբանդյանը եղել է զինվորական, ծառայել է Լեհաստանում։ Ամուսնությունից հետո նրանք մեկնել են Լեհաստան, իսկ ամուսնու զորացրվելուց հետո՝ վերադարձել Հայաստան, որտեղ ամուսինն աշխատանքի է անցել Հայաստանի ներքին գործերի համակարգում։ Ռոզալիան ավարտել է Երևանի պետական համալսարանի բանասիրության ֆակուլտետը, զբաղվել է մանկավարժական գործունեությամբ։
Ներկա է եղել Պատերազմ և Քոչարի ֆիլմի պրեմիերային Մոսկվա կիմոթատրոնում։

## Պարգևներ և կոչումներ
*1967 թվականին Գերագույն խորհրդի կողմից ստացել էր վաստակավոր ուսուցչուհու կոչում։
*«Մարշալ Բաղրամյանի» մեդալ
*«Մարտական սխրանքի համար» մեդալ
*«Կովկասի պաշտպանության համար» մեդալ
*«Պրահայի ազատագրման համար» մեդալ
*«Հայրենական պատերազմ» 1-ին աստիճանի շքանշան
*«Գերմանիայի դեմ տարած հաղթանակի համար» մեդալ

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
*Ռոզալիա Աբգարյան. Մեծ Հայրենականի 95-ամյա վետերանը
*Ռոզալյա Աբգարյան. Մեծ Հայրենականը՝ կնոջ աչքերով։ Ռոզալյա Աբգարյանի լուսանկարները, անձնական արխիվ

Կատեգորիա:ԵՊՀ շրջանավարտներ
Կատեգորիա:Հայրենական մեծ պատերազմի հայ մասնակիցներ
Գուգու Մբատա-Ռոու

**Գուգուլետու Սոֆիա «Գուգու» Մբատա-Ռոու** (, ), անգլիացի դերասանուհի։

## Կենսագրություն
Մբատա-Ռոուն ծնվել է Մեծ Բրիտանիայի Օքսֆորդ քաղաքում` բժիշկների ընտանիքում։ Նրա մայրը՝ Աննա Ռոուն բուժքույր էր Մեծ Բրիտանիայում, իսկ հայրը՝ Պատրիկ Մբատան՝ բժիշկ Հարավային Աֆրիկայում։ 2004 թվականին նա ավարտել է Լոնդոնի Դրամատիկական արվեստի թագավորական ակադեմիան, որից հետո հանդես է եկել բազմաթիվ թատերական բեմադրություններում։

Իր կարիերայի սկզբում՝ Մբատա-Ռոուն հանդես է եկել բրիտանական հեռուստաշոուներում փոքր դերերով, իսկ 2010 թվականին նկարահանվել է NBC հեռուստատեսային ցանցի երկար չտևած «Պաշտպանության ներքո» հեռուստասերիալում։ Այնուհետև նկարահանվել է Fox հեռուստաընկերության կրկին ձախողված «Կապ» հեռուստասերիալում։

2013 թվականին նա նկարահանվել է «Բել» ֆիլմում՝ գլխավոր հերոսուհու դերում, որը նրան բերել է բրիտանական անկախ կինոյի երկու մրցանակ։ Հաջորդ տարի նա նկարահանվել է «Կուլիսների ետևում» ֆիլմում՝ մարմնավորելով նոր ծագող երգչուհու՝ գլխավոր դերը, որով նա արժանացել է կինոքննադատների քննադատություններին։ Այս ամենից զատ, Մբատա-Ռոուն նկարահանվել է «Յուպիտերի վերելքը» և «Պաշտպանը» ֆիլմերում Ուիլ Սմիթի հետ։
2015 թվականին Մբատա-Ռուն «Ջոնսի ազատ նահանգը» ֆիլմում ստացել է գլխավոր կնոջ դերը՝ Մեթյու Մակքոնահի հետ։ Ֆիլմի պրեմիերան կայացել է 2016 թվականի հունիսի 24-ին։ Ավելի ուշ նա միացել է «Գեղեցկուհին և հրեշը» լեգենդի էկրանավորմանը։

2016 թվականին դերասանուհուն մեծ ճանաչում է բերել բիսեքսուալ Քլիի դերը «Սև հայելի» ֆանտաստիկ հեռուստասերիալում։ «Սան Ջունիպերո» սերիայում դերասանուհին խաղացել է որպես Մակքենզի Դեվիս դերասանուհու սիրուհին, որը նույնպես ստացել է կինոքննադատների բարձր արձագանքներ։

## Ֆիլմագրություն
### Ֆիլմ

### Հեռուստատեսություն

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:21-րդ դարի անգլիացի դերասանուհիներ
Կատեգորիա:21-րդ դարի դերասանուհիներ
Կատեգորիա:Անգլիացի կինոդերասանուհիներ
Կատեգորիա:Բրիտանացի կինոդերասանուհիներ
Կատեգորիա:Դրամատիկական արվեստի թագավորական ակադեմիայի շրջանավարտներ
Կատեգորիա:Թատրոնի դերասանուհիներ
Գո Ջյունչեն

**Գո Ջյունչեն** (, ), չինացի դերասան։

## Կրթություն
Գոն մասնագիտացել է Պեկինի կինոակադեմիայում կատարողական արվեստի ոլորտում։

## Կարիերա
2015 թվականին Գոն իր դերասանական նորամուտը հայտնեց հիթ վեբ «Գնա արքայադուստր, գնա» սերիալում։ 2016-ին նա հանդես է եկել երիտասարդական սպորտային դրամայում՝ «Փոթորկոտ աղջիկ 2»։

2018 թվականին Գոն գլխավոր դերը խաղաց «Պատահաբար սիրո մեջ» ռոմանտիկ կատակերգության վեբ սերիալում։ 2019 թվականին Գոն ավելի մեծ ճանաչում ձեռք բերեց «Աճող ցավ» ընտանեկան դրամայի մեջ։

## Ֆիլմագրություն
### Հեռուստասերիալ

## Սկավառակագրություն

## Մրցանակներ և անվանակարգեր

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Guo Junchen 

Կատեգորիա:Չինացի դերասաններ
Կատեգորիա:Հեռուստատեսային դերասաններ
Սոխակի վիշտը

«**Սոխակի վիշտը**», Հովհաննես Թումանյանի բանաստեղծություններից։

## Պատմություն
Բանաստեղծության գրման ստույգ տարեթիվը հայտնի չէ։

Առաջին անգամ տպագրվել է 1910 թվականին «Հասկեր» ամագրի № 11-ում (էջ 309)` «*Ժողովրդական*» ենթավերնագրով, ստորագրված՝ «*Կազմեց Հ․ Թ․*»: Այնուհետև՝ Կոստանդնուպոլսում՝ 1922 թվականին լույս տեսած Հովհաննես Թումանյանի բանատեղծությունների գրքի «*Ժողովրդական երգեր*» բաժնում( էջ 137-138), առանց ենթավերնագրի, ապա Երևանում՝ 1940-1959 թվականներին լույս տեսած Հովհաննես Թումանյանի երկերի ժողովածուի գիտական հրատարակության առաջին հատորում (էջ 162)։

Բանաստեղծության ակունքը ժողովրդական է։ Տպագրվել է նաև Կոմիտասի և Մանուկ Աբեղյանի «*Հազար ու մի խաղ*» ժողովածուում։

Բանաստեղծը պահել է ժողովրդական երգի լեզվաոճական տարրերը, կրճատել որոշ տողեր, ավելացրել նորերը, փոխել տողերի դասավորությունը, վերնագրել «*Սոխակի վիշտը*» և ստեղծել բոլորովին նոր բանաստեղծություն։

Ինքնագիրը չի պահպանվել։

Հովհաննես Թումանյանի երկերի լիակատար ժողովածուի 1-ին հատորում արտատպվել է Կոստանդնուպոլսում լույս տեսած բանաստեղծությունների գրքից։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Բանաստեղծություններ
Վալերի Բրյուսովին

«**Վալերի Բրյուսովին**», Հովհաննես Թումանյանի բանաստեղծություններից՝ հավանաբար գրված 1916 թվականին։

## Պատմություն
Այս բանաստեղծությունը Հովհաննես Թումանյանը հավանաբար գրել է 1916 թվականի հունվարի 12-ից 24-ն ընկած ժամանակահատվածում, երբ Վալերի Բրյուսովը այցելել է Վրաստանի մայրաքաղաք Թիֆլիս, իսկ հետո նաև Երևան ու այնտեղ դասախոսություններ կարդացել հայ բանաստեղծության մասին։ Հենց դրանից ոգեշնչված էլ Թումանյանը գրել է այս բանաստեղծությունը։

Եղիշե Չարենցի անվան գրականության և արվեստի թանգարանի Թումանյանի ֆոնդում (№ 74) պահվում է մեկ ինքնագիր։

Առաջին անգամ տպագրվել է 1940 թվականին «Գրական թերթ» պարբերականում (№ 18), ապա 1940-1959 թվականնեիրն Երևանում լույս տեսած Հովհաննես Թումանյանի երկերի ժողովածուի գիտական հրատարակության առաջին հատորում (էջ 526)։

Հովհաննես Թումանյանի երկերի լիակատար ժողովածուի 1-ին հատորում արտատպվել է ինքնագրից։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:1916 գրականությունում
Կատեգորիա:Բանաստեղծություններ
Կատեգորիա:Հովհաննես Թումանյանի բանաստեղծություններ
Lamborghini Urus

**Lamborghini Urus**, իտալական Lamborghini ընկերության կողմից թողարկված առաջին քրոսովերն է (SSUV, **S**uper **S**port **U**tillity **V**ehicle)։ Մեքենան արտադրվել է 2017 թվականի դեկտեմբերի 4-ին Սանտ Ագատա Բոլոնյեզեում և վաճառքի հանվել 2018 թվականին։

## Շարժիչ
մինի|ձախ|'''Lamborghini Urus'''-ի շարժիչը
Ի տարբերություն Lamborghini-ի սովորույթ դարձած V10 և V12 մխոցային շարժիչների՝ այս մեքենայի համար օգտագործվել է V8 twin-turbo մխոցային 4․0 լիտր աշխատանքային ծավալով շարժիչը, որն արտադրված է Аudi-ի կողմից, այս շարժիչը նաև օգտագործվել է Аudi S և RS սերիային մի քանի մոդելներում, Audi A8, Bentley Continantal V8 և Flying Spur V8 մեքենաներում։ 
250px|մինի|աջ|Տեսքը հետևից

## Առանձնահատկություններ
Շնորհիվ կարբոնային մանրաթելերի օգտագործման Urus-ը ավելի թեթև է նույն պլատֆորմի վրա ստեղծված այլ մեքենաներից (Audi Q7, Bently Bentayga, Porsche Cayenne և Volkswagen Touareg)։

## Ինտերիեր
Lamborghini Urus-ի ինտերիերը է հիշեցնում Аudi Q7-ի ինտերիերը։ Ինտերիերի հավաքման համար օգտագործվել է կարբոնային մարաթել, որը օգտգործվել է նաև Audi S և RS սերիայում։

## Տեխնիկական բնութագրեր

## Urus Concept 2012
Քրասովերի կոնցեպտը ներկայացվել է 2012 թվականին Պեկինի ավտոսրահում։ 

Urusfront.jpg
Urusside.jpg


## Ծանոթագրություններ
Հելենա Մունկտել

**Հելենա Մունկտել** (, ), շվեդ դաշնակահարուհի և կոմպոզիտոր։

## Կենսագրություն
Հելենա Մունկտելը ծնվել է 1852 թվականի նոյեմբերի 24-ին, Ֆալուն քաղաքում, ձեռնարկատեր և երաժիշտ Հենրիկ Մունկտելի և նրա կնոջ՝ Քրիստինա Ավգուստի (*Christina Augusta Eggertz*, 1818-1889, կոմպոզիտոր Ամալյա Հյելմի և նկարիչ Էմմա Սպարեի քույրը) ընտանիքում։

200 px|left|thumb|Հելենա Մունկտելի պարտիտուրաներից մեկի տիտղոսաթերթը

Նախնական երաժշտական կրթություն ստացել է հոր մոտ։ Երբ 1861 թվականին հայրը մահացավ, ամբողջ ընտանիքը տեղափոխվեց Ստոկհոլմ, որտեղ մայրը զբաղվում էր բիզնեսով։ Հելենան Ստոկհոլմի թագավորական բարձրագույն երաժշտական դպրոցում սովորել է երգեցողություն, դաշնամուր, ձայնակարգություն և գործիքավորում՝ Կոնրադ Նորդկվիստի, Յուհան Լինդեգրենի և Յոզեֆ Դենտեի մոտ, ստեղծագործել սովորել է Լյուդվիգ Նորմանի մոտ։ 1870 թվականին Հելենան և նրա մայրը մեկնել են Վիեննա՝ ուսումը շարունակելու հայտնի ուսուցիչների մոտ, այնուհետև Հելենան սովորել է Իտալիայում և Շվեյցարիայում։ Վերադառնալով Փարիզ՝ 1877 թվականին նա որոշել է մնալ այդտեղ և հանդես գալ որպես երգիչ և դաշնակահար։ Հաջորդ երկու տարիների ընթացքում Հելենան սովորել է Բենջամեն Գոդարի և Վենսան Դ'Էնդիի մոտ, որոնք նրա համար մեծ խթան հանդիսացան երաժշտի մասնագիտության ձևավորման գործում։ Հելենա Մունկտելի դեբյուտը որպես կոմպոզիտոր տեղի է ունեցել Շվեդիայում՝ 1885 թվականին։ 1890-ականների վերջին նա սկսել է երաժշտություն գրել նվագախմբի համար։ 1915 թվականին դարձել է Շվեդիայի երաժշտական թագավորական ակադեմիայի անդամ, իսկ 1918 թվականին՝ Շվեդիայի կոմպոզիտորների ընկերության համահիմնադիր (*Föreningen svenska tonsättare*): Նրա գործերից են օպերային, նվագախմբային ստեղծագործությունները, կամերային երաժշտության և երաժշտական այլ ստեղծագործությունները։

Հելենա Մունկտելը տառապել է աչքի հիվանդությունից և մահացել է 1919 թվականի սեպտեմբերի 10-ին, Ստոկհոլմում։ Նրան թաղել են Ստոկհոլմի Հյուսիսային գերեզմանատանը (*Норра* բեգրավինգսպլաստեն)։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Helena Munktell (1852−1919)
* Munktell, Helena
* Helena Munktell 
* Helena M Munktell

Կատեգորիա:20-րդ դարի դասական կոմպոզիտորներ
Կատեգորիա:Երաժշտական մանկավարժներ
Կատեգորիա:Կին դասական կոմպոզիտորներ
Կատեգորիա:Շվեդ դաշնակահարներ
Կատեգորիա:Շվեդ կոմպոզիտորներ
Կատեգորիա:Շվեդիայի երաժշտության թագավորական ակադեմիայի անդամներ
Բաբա Յագան դեմ է

**«Բաբա Յագան դեմ է»** (), խորհրդային նկարված մուլտֆիլմ, որ ստեղծվել է 1979 թվականին «Սոյուզմուլտֆիլմ» ստուդիայում 1980 թվականի Օլիմպիական խաղերի առթիվ։

## Սյուժե
Արջուկ Միշան ընտրվել է որպես Օլիմպիական խաղերի խորհրդանիշ, սակայն Բաբա Յագան Զմեյ Գորինիչի և Կոշչեյի հետ ձգտում են խանգարել նրանց՝ գնալ Օլիմպիադա, ապա մասնակցել նրան։ Այնուամենայնիվ, նրանց փորձերն ավարտվում են անհաջողությամբ։

## Նկարահանող խումբ
* Սցենարի հեղինակ – Ալեքսանդր Կուրլյանդսկի, Գրիգորի Օստեր, Էդուարդ Ուսպենսկի
* Ռեժիսոր – Վլադիմիր Պեկար
* *Բեմադրող նկարիչ* – Տատյանա Կոլյուշևա 
* *Կոմպոզիտոր* – Էդուարդ Արտեմև, Յուրի Բոգդանովի ղեկավարությամբ «Բումերանգ» անսամբլի մասնակցությամբ*
* *Օպերատոր* – *Կաբուլ Ռասուլով*
* *Հնչյունային օպերատոր* – Բորիս Ֆիլչիկով
* *Խմբագիր* — Նատալյա Աբրամովա
* *Նկարիչ մուլտիպլիկատոր՝ Էլվիրա Մասլովա, Վիկտոր Արսենտև, Վլադիմիր Կուրմին, Վլադիմիր Վիշեգորոդցև, Սերգեյ Դյոժկին, Վ. Զախարով, Սերգեյ Մարակասով Նատալյա Բոգոմոլովա, Դմիտրի Անպիլով, Նիկոլայ Միտրոխին*
* *Նկարիչներ – Անատոլի Աբարենով, Վ. Արսենտև, Վ. Կրումին, Վ. Լիխաչյով, Դ. Անպիլով, Ն. Միտրոխին*
* *Օգնականներ*  – Լ. Նիկիտինա, Լ. Բիրյուկովա, Լ. Կրուտովսկայա
* *Մոնտաժող* – Նատալյա Ստեպանցևա
* *Ֆիլմի տնօրեն* – Լյուբով Բուտիրինա
* Հնչյունավարողներ՝ *Բաբա Յագա* – Օլգա Արոսևա, *Կոշչեյ* – [[Գարրի Բարդին]] (լուսագրերում նշված չէ)
* *Երգերի տեքստերի հեղինակ* – Յուրի Էնտին
* *Վոկալ'' – Գենադի Տրոֆիմով (լուսագրերում նշված չէ)
* Տևողություն՝
:* Թողարկում 1 – 9 րոպե 24 վրկ.
:* Թողարկում 2 – 9 րոպե 13 վրկ.
:* Թողարկում 3 – 8 րոպե 18 վրկ.

## Թողարկում տեսաերիզով
1980 թվականից «ԽՍՀՄ Պետկինոյի վիդեոծրագիրն» սկսել է թողարկում «Բաբա Յագան դեմ է» մուլտֆիլմը տեսաերիզներով SECAM համակարգում։ Թողարկվել է «Օլիմպիադա-80» թեմայով խորհրդային մուլտֆիլմերի հավաքածուներում (այլ մուլտֆիլմեր՝ «Ո՞վ կստանա մրցանակը», «Մեծ փոխանցավազք», «Սալյուտ, Օլիմպիադա», «Առաջին ինքնագիրը», «Դե սպասիր» (թողարկում 13)։ Հետխորհրդային Ռուսաստանում 1990-ական թվականներին մուլտֆիլմը թողարկվել է տեսաերիզներով այլ արտադրողների կողմից, օրինակ՝ 1990-ական թվականների կեսերին թողարկվել է «Լավագույն խորհրդային մուլտֆիլմեր» VHS-հավաքածուում (Studio PRO Video, «Союз Видео» ստուդիա, PAL համակարգ)։

2000-ական թվականներին մուլտֆիլմը թողարկվել է DVD-ով «Крупный план» կինոմիավորման կողմից։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* 
** 
** 
** 
* Спорт, политика и сказочные герои

Կատեգորիա:Խորհրդային մուլտֆիլմեր
Կատեգորիա:1979 մուլտֆիլմեր
Կատեգորիա:«Սոյուզմուլտֆիլմ» ստուդիայի մուլտֆիլմեր
Դիմանկարների ազգային պատկերասրահ (Շվեդիա)

**Շվեդիայի դիմանկարների ազգային պատկերասրահ** (, ), գեղարվեստի պատկերասրահ Շվեդիայի Մարիեֆրեդ քաղաքում գտնվող Գրիպսհոլմ ամրոցում։ Պատկերասրահի հավաքածուն ներառում է հայտնի շվեդների դիմանկարներ, որոնք հավաքվել են երկար ժամանակ։ Համարվում է աշխարհի ամենահին դիմանկարի ազգային պատկերասրահը։

## Պատմություն
Դիմանկարների պատկերասրահի սկիզբը դրել է Գուստավ I Վազա թագավորը, ով սկսեց տարբեր նկարներ հավաքել նորակառույց ամրոցում։ 1548 թվականին ամրոցում կար 98 նկար, որից 23-ը՝ դիմանկար։ 1755 թվականին հավաքածուն, ըստ ամրոցի կառավարիչ Կարլ Ֆրեդրիկ Յունգմանի կազմած հավաքածուի, մեծացավ՝ հասնելով մինչև 275 դիմանկարի։ Դիմանկարների ժողովածուն պաշտոնական ճանաչում է ստացել 1822 թվականին, երբ թագավոր Կառլ XIV Յուհանը հանձնարարեց պալատական դրանիկ Ադոլֆ Լյուդվիգ Շտիրնելդին մշակել շվեդական դիմանկարների պատկերասրահի հավաքածուի սկզբունքները։ 1860-ական թվականներից ի վեր Շվեդիայի ազգային թանգարանը պատասխանատու է հավաքածուի համար։ 2017 թվականին Ազգային դիմանկարների պատկերասրահի հավաքածուն աճեց՝ հասնելով մինչև 4600 ստեղծագործության։

*Gripsholmsföreningen* ասոցիացիան նպաստում է Ազգային դիմանկարների հավաքածուի զարգացմանը՝ պարբերաբար վճարելով հայտնի շվեդների որոշ դիմանկարների համար։

## Հայտնի դիմանկարներ
*Էյնար Ներմանի «Գրետա Գարբոյի դիմանկարը» (1908)
* Ֆրիտյոֆ Շուլդտի «Դագ Համարշոլդի դիմանկարը» (1959)
* Լաս Ջոնսոնի «Բիրգիտ Նիլսոնի դիմանկարը» (1963)
* Սվեն Լյունգբերգի «Գուննար Մյուրդալի դիմանկարը» (1968)
* Բիրգիտ Բրոմշի «Ինգմար Բերգմանի դիմանկարը» (1989)

## Պատկերասրահ

Gripsholm May 2016 13.jpg|Գլխավոր սրահներից մեկը
Gripsholm May 2016 37.jpg|Գլխավոր սրահներից մեկը
Simmler Catherine Jagiellon.jpg|Քեթրին Յագելոնը և նրա որդին՝ Սիգիսունդը Գրիպսհոլմի բանտում, նկարիչ՝ Յոզեֆ Զիմլեր
Aron Johansson (1860-1936), arkitekt, akvarellist, ledamot av Konstakademien, g.m. 1 - Nationalmuseum - 177758.tif|Ճարտարապետ, ջրանկարիչ, Գեղարվեստի ակադեմիայի անդամ Արոն Յոհանսոն (1860-1936)
Karl IX, 1550-1611, kung av Sverige (Ulrica Fredrica Pasch) - Nationalmuseum - 16231.tif|Շվեդիայի թագավոր Կառլ IX (1550-1611)
Gustav III konung av Sverige, 1746-92 - Nationalmuseum - 14901.tif|Շվեդիայի թագավոր Գուստավ III (1746-1792)
Allegori över Gustav III statsvälvning - Nationalmuseum - 39485.tif|Գուստավ III-ի պետական հեղաշրջման այլաբանություն


## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
*Porträttsamlingen website
* Svenska statens porträttsamling, Gripsholms slott

Կատեգորիա:1822 հիմնադրումներ Շվեդիայում
Կատեգորիա:1922 հիմնադրված թանգարաններ
Կատեգորիա:Ազգային պատկերասրահներ
Մարդասպան աղջիկը (կոմիքս)

**Մարդասպան աղջիկը** (), կոմիքսների շարք, որի հեղինակն է Մարկ Միլլարը, նկարազարդել է Ջոն Ռոմիտ կրտսերը։ Շարքը հրատարակվել է Marvel Comics-ի կողմից, Icon-ի ներքո։ Կոմիքսի իրադարձությունները տեղի են ունենում «Տուրուդմփոց» և «Տուրուդմփոց 2» կոմիքսների միջև։

## Սյուժե
Մինդի Մակրիդին պետական դպրոցում փորձությունների է ենթարկվում, որոնք նրա բոլոր բնազդներին հակառակ են գնում։ Պատմության մեջ պատմվում է «Ժառանգի» (Քրիս Ջենովեզեի) աճի և Մինդիի և Դեյվի փոխհարաբերությունների, ինչպես նաև` «Հարված հետույքին 2» կոմիքսի սկզբում հանցավորության դեմ պայքարից Մարդասպանի հեռանալու պատճառների մասին։ Պատմությունը նաև ավելի խոր պատկերացում է տալիս Մինդի Մակրիդիի կյանքի մասին, արտացոլելով այն սթրեսը, որի հետ նա բախվում է` հասակակից այնպիսի աղջիկների, ինչպիսին է Դեբբի Ֆորմանը, կողմից ծաղրվելու պատճառով (Ֆորմանը Մինդին պարանով կախում է տանիքից, որպեսզի ստիպի ընկերանալ իր հետ)։

Սյուժեն նաև օգնում է հասկանալ «Հարված հետույքին» կոմիքսի ավարտն ու «Հարված հետույքին 2»-ում բազմաթիվ զգեստավորված հերոսների հայտնվելը։

## Կերպարներ
* Մինդի Մակրիդի` Մարդասպան աղջիկը կոմիքսից
* Դեյվ Լիզեվսկի` «Հարված հետույքին» կոմիքսից
* Քրիս Ջենովեզե
* Մարկուս Ուիլյամս
* Վիկ Գիգանտե
* Ռալֆի Ջենովեզե

## Արտադրություն
Մարդասպանի մասին կոմիքսը ծանուցվել է Kapow comicon կայքում։ Շարքը կենտրոնացված է Մարդասպանի պատմության վրա, որի իրադարձությունները տեղի են ունենում «Տուրուդմփոց» և «Տուրուդմփոց 2» կոմիքսնեի միջև և ցուցադրում է, թե ինչպես է նա ապրում սովորական կյանքով, օրինակ` հաճախում միջնակարգ դպրոց։

2012 թվականի մայիսին Universal Studios-ը գնել է կոմիքսի էկրանավորման իրավունքը։ Ֆիլմում նաև եղել են պահեր, որոնք վերցվել են Մարդասպան աղջկա մասին առանձին կոմիքսից։

## Արձագանքներ
«Մարդասպան աղջիկը» կոմիքսը հաջողությամբ վաճառվել է. դա մասամբ կապված է նաև ֆիլմի հայտնի լինելու հետ։ «Մարդասպանին» անվանում են «տեսողական առումով շշմեցուցիչ» կոմիքս։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Պաշտոնական կայք.

Կատեգորիա: Կոմիքսներ
Հուլու

**Հուլու** (hulu.com) կայք և բաժանորդագրության ծառայություն, առաջարկում է գովազդով հովանավորվող հասանելիություն, հոսքային հեռուստատեսային շոուներ, ֆիլմեր, թրեյլերներ, նկարահանումներ այնպիսի կազմակերպություններից ինչպիսիք են NBC, Fox, ABC, TBS և շատ այլ ստուդիաներ և հեռուստաալիքներ։

Hulu-ն ապահովում է Flash ձևաչափով տեսանյութեր, ներառյալ բազմաթիվ ֆիլմեր և շոուներ, որոնք հասանելի են 288p-ում, 360p-ում, 480p-ում և երբեմն 720p-ում կամ 1080p HD-ում։ Hulu-ն տրամադրում է նաև ինտեգրված ծառայություններ AOL, MSN, Myspace, Facebook, Yahoo! և Comcast xfinity TV կայքերի հետ։ 2011 թվականին կայքն առաջադրվել է Webby Awards մրցանակի։

Ի սկզբանե սկսելով գոյությունը որպես սինդիկացիայի ծառայություն՝ Hulu-ն 2011 թվականին սկսել է օրիգինալ ծրագրերի արտադրություն։ 2014 թվականին նկատվել է ծառայության աճ ՝ «Տաք կանայք» պարոդիական կատակերգության թողարկմամբ, իսկ հաջորդ տարի՝ «Բարդ մարդիկ», «Օբշագայի կուրատորներ» կատակերգությունները անվանակարգված «Ոսկե գլոբուս»-ում։ Օրիգինալ դրամատիկական սերիալների թվում են «Արևելյան Լոս խայ» (2013 թվականից), «11.22.63» (2016 թվականից), «Ճանապարհ» (2016 թվականից), «Աղախնի պատմվածքը» (2017 թվականից) սերիալները։ Hulu-ն ցույց է տալիս նաև «Մինդի նախագիծը», որը տեղափոխվել է Fox-ից և «Նեշվիլ»-ից (ABC-ի հետ)։

## Տես նաև
* Նեթֆլիքս

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* 

Կատեգորիա:2007 ստեղծված կայքեր
Գերեզմաններում վաղուց հանգչում են...

«**Գերեզմաններում վաղուց հանգչում են...**», Հովհաննես Թումանյանի ստեղծագործություններից։

## Պատմուտյուն
Մեզ հասած ինքնագրերից մեկը պահվում է Թումանյանի ընտանիքի արխիվի 10-րդ համարի ծոցատետրում, որի մեջ եղած նյութերը վերաբերում են 1891-1892 թվականներին։ Այստեղից կարելի է ենթադրել, որ այս բանաստեղծությունը ևս պետք է գրված լինի նույն ժամանակ։

Եղիշե Չարենցի անվան գրականության և արվեստի թանգարանի Թումանյանի ֆոնդի 100 ա-ում պահվում է ևս մեկ ինքնագիր, որն ըստ երևույթին, արտագրված է առաջինից։

Առաջին անգամ տպագրվել է 1979 թվականին՝ «Լրաբեր»-ի 1-ին համարի 36-րդ էջում։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Բանաստեղծություններ
Տաբատ

thumb|upright|Տաբատ հագած տղամարդ
**Տաբատ**, **շալվար,** արտահագուստ, որը ծածկում է մարմնի ստորին հատվածն ու երկու ոտքերը՝ առանձին-առանձին։

Դասական տարբերակով՝ տաբատը ներքևի հատվածում հասնում է ոտքի կոճին, կամ կրնկի վերին հատվածին։ Ավանդաբար ամրանում է գոտկատեղին, չնայած շատ ժամանակակից մոդելներ կարող են ունենալ ավելի ցածր դիրք և ամրանան կոնքի վրա։ Տաբատը մարմնի վրա ամրացվում է գոտիով կամ տաբատակալով։ Հաճախ ունենում է գրպաններ, որոնք փակվում են կոճակների, ճարմանդի կամ կոճակագամի օգնությամբ։

## Պատմություն
Տաբատի ամենահին հայտնաբերված նմուշը կարված է եղել Յանհայում (Yanghai, 42°48′–42°49′N, 89°39′–89°40′E)՝ Տուրֆան օազիսից ոչ հեռու (Չինաստանից հյուսիս արևմուտք)։ Երկու գերեզմանոցում հայտնաբերվել են բրդե տաբատներ՝ մոտ 3000 տարեկան (թվագրումը՝ համաձայն ռադիոածխածնային վերլուծության՝ մ.թ.ա. 13-10-րդ դարեր)։ Ենթադրվում է, որ տաբատների հայտնվելը պայմանավորված է եղել ձի հեծնելու հետ (մերկ ոտքերով ձի հեծնելն անհարմար է եղել)։

Հին հույները և հին հռոմեացիները, որպես կանոն, տաբատ չեն կրել (հին հույները կրել են հիմատիոն, իսկ հռոմեացիները՝ տոգա)։ Նրանք տաբատին վերաբերել են՝ որպես բարբարոսներին բնորոշ հանդերձանք, քանի որ պարսիկները կրել են շալվարներ ():

Պյոտր Կոմեստորը «Սխոլաստիկ  պատմության» մեջ (1173), որը երկար տարիներ հրեական համալսարաններում ուսումնական նյութ է եղել, նկարագրել է Բաբելոնի թագուհու՝ Շամիրամի տաբատը։ Այս կարծիքին են նաև 12-13-րդ դարերի Արևմտյան Եվրոպայի այլ հեղինակներ (Ռոդրիգո Հիմենես դը Ռադա, Սալիմբենե Պարմսկի,Լուկա Տույսկի և այլք)։

## Ստուգաբանություն
«Շալվար» բառը հայերենում ավելի վաղ է հայտնվել, քան «տաբատը»։ Այն թուրքական ծագում ունի (ըշտան, *išton*): Թուրքերեն այդ բառը նշանակում է փոխան կամ ոտաշոր։

Սկզբում նավաստիների ամեն ոտքի տաբատն առանձին է եղել, դրա համար էլ շատ լեզուներում այս հագուստի անվանումը կրող գոյականը հոգնակիով է նշվում։ Տաբատը հանդիսացել է նաև սոցիալական կարգավիճակի բաղադրիչ, բացի պալատականներից, այն կրել են նաև բարձր արիստոկրատիայի ներկայացուցիչները։

## Պատկերասրահ

Thorsberg Trousers.jpg|Տաբատ Տորսբերգի տորֆե ճահճից, Գերմանիա, մ.թ. 4-րդ դար
Scythian Kul Oba Crimea.jpg|տաբատ հագած սկյութ
Amazon trousers BM VaseB673.jpg|
Z. Gippius by L.Bakst (1906, Tretyakov gallery).jpg|Զինաիդա Գիպիուսը Լեոն Բակստաի դիմանկարում (1906)
Trouser-parts.svg|Տաբատի դետալներ
Convertible Ventilated Trousers shown with one leg cover removed.jpg|Ձևափոխվող օդափոխվող տաբատ, փողքերից մեկը բաց է 


## Գրականության մեջ

## Տես նաև
* Ջինս

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Брюки. История возникновения штанов
* Брюки. Из истории 

Կատեգորիա:Հագուստ
Իրենց վաղանց կյանքի կեսին...

«**Իրենց վաղանց կյանքի կեսին...**», Հովհաննես Թումանյանի ստեղծագործություններից, 
գրվել է 1919 թվականի մարտի 9-ին։

## Պատմություն
Այդ օրը Թիֆլիսի Արտիստական ընկերության թատրոնում տեղի է ունեցել հոբելյանական երեկո՝ նվիրված դերասան Հովհաննես Աբելյանի 
բեմական գործենության 35-ամյակին։ Թումանյանը ողջույնի խոսք է ասել, ապա Հոբելյարին է նվիրել *«История внешней культуры»* (М․, 1885) գիրքն այս ընծայականով (գիրքը պահվում է Եղիշե Չարենցի անվան գրականության և արվեստի թանգարանի Հովհաննես Աբելյանի ֆոնդի 6-րդ հատորի 154-րդ համարում)։

Առաջին անգամ տպագրվել է 1935 թվականին՝ «Գրական թերթ»-ի 3-րդ համարում։ Հրատարակվել է Ռ․ Զարյանը «Երեք փաստաթուղթ» հոդվածում։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Բանաստեղծություններ
Ալեքսանդր Ռուսսկիխ

**Ալեքսանդր Ալեքսանդրովիչ Ռուսսկիխ** (, ), ռուսական ֆուտբոլիստ, կիսապաշտպան։

## Կարիերա
### Ակումբային
«Տոմ» ֆուտբոլային ակումբի սան է։ «Տոմի» հիմնական կազմում առաջին խաղն անցկացրել է 2005 թվականի հուլիսի 13-ին, որտեղ խաղացել է ընդդեմ Կոստրոմայի «Սպարտակ» ակումբի Ռուսաստանի Գավաթում։ 2006 թվականի մայիսի 13-ին Ռուսսկիխը կատարել է իր նորամուտը Տոմսկի թիմի հիմնական կազմում՝ Պրեմիեր լիգայում՝ դուրս գալով փոխարինման «Լուչ Էներգիա» ակումբի դեմ խաղում։ Մրցաշրջանի ավարտին Ալեքսանդրը «Տոմի» հիմնական կազմում մասնակցել է ևս մեկ խաղի Ռուսաստանի Գավաթում, ինչից հետո՝ 2007 թվականի սկզբին, տեղափոխվել է «Չիտա» ֆուտբոլային ակումբ։

2008 թվականին խաղացել է Երկրորդ դիվիզիոնում Սարանսկի «Մորդովիա» ակումբում, 2009 թվականին՝ Յուժնո Սախալինսկի «Սախալին» ակումբում։

2010 թվականի սկզբին դարձել է երկրորդ դիվիզիոնի մեկ այլ ակումբի՝ «Կալուգայի» խաղացող։ Ալեքսանդրն այդ թիմում առաջին անգամ մնացել է մեկ տարուց ավելի. «Կալուգայում» նա խաղացել է երկու մրցաշրջան։

2013 թվականի ամռանը տեղափոխվել է «Սիբիրյակ» ակումբ, որտեղ խաղացել է կես տարի։ 2014 թվականի սկզբին Ռուսսկիխը տեղափոխվել է Լիտվիայի բարձրագույն լիգայի «Բանգա», որտեղ խաղացել է մինչև 2014 թվականի ամառը։

2015 թվականի հուլիսին Ալեքսանդրը վերադարձել է «Տոմ» և ընդգրկվել է Տոմսկի թիմի «Տոմ-2» ֆարմ-ակումբի՝ 2015/16 մրցաշրջանի հայտացուցակում։

## Վիճակագրություն
### Ակումբային

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Ֆուտբոլիստի էջը  «Տոմի» պաշտոնական կայքում
* Ֆուտբոլիստի էջը *sportbox.ru* կայքում

Կատեգորիա:Մորդովիա Սարանսկի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Ռուս ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի Պրեմիեր Լիգայի խաղացողներ
Կատեգորիա:Տղամարդկանց ֆուտբոլի կիսապաշտպաններ
Կատեգորիա:Տոմի ֆուտբոլիստներ
Լուսանկարչության թանգարան (Սալոնիկ)

200px|thumb|Արտաքին տեսքը
**Սալոնիկի լուսանկարչական թանգարան** (), գտնվում է Հունաստանի Կենտրոնական Մակեդոնիայի Սալոնիկ քաղաքում։ Թանգարանը հիմնադրել են Արիս Ջյորջիուն, Ափոսթոլոս Մարոուլիսը և Յաննիս Վանիդիսը 1987 թվականին, սակայն պաշտոնապես բացվել է 1998 թվականին։ Այդ ժամանակ թանգարանի նախագահն է եղել Ջորջոս Մակրիսը, իսկ տնօրեն` Արիս Ջորջոսը։ Այն այժմ գտնվում է Վերհաուս առաջին հասցեում, Սալոնիկի նավահանգստում, Սալոնիկի կինեմատոգրաֆի թանգարանի մոտ։

Թանգարանի առաքելությունն է հավաքել նկարներ, հատկապես` Հունաստանի պատմական և գեղարվեստական նկարներ, կազմակերպել ցուցահանդեսներ և ցուցադրել թանգարանի հավաքածուն, միավորելով ուժերը այլ նմանատիպ կազմակերպությունների հետ` հրատարակել գրքեր լուսնկարչության մասին։

Թանգարանում են գտնվում լուսանկարիչ Նելլիի 57 լուսանկարներն ու 700 նեգատիվները, լուսանկարիչ Սոկրատես Հորդանիդեսի արխիվը. այս լուսանկարները վերաբերում են նորաձևությանը, նորություններին, քաղաքների արտաքին տեսքին` 1950-ական, 60-ական, 70-ական թվականներից։ Թանգարանը նախատեսել է գնել «Պատկեր և նկար» հավաքածուն (հույն 39 ժամանակակից լուսանկարիչների աշխատանքներ), լուսանկարիչ Ջիանիս Սթիլիանոսի արխիվը և «Նոր պատկերներ» հավաքածուի մի մասը։

Սկսած 1999 թվականից` թանգարանը համագործակցել է մի շարք հունական և միջազգային մարմինների հետ` նախաձեռնելով երկրի կարևոր և ամենաերկարատև լուսանկարչական հաստատությունը` «Photo Synkyria»-ն։

## Պատկերասրահ

Պատկեր:Macedonian_Museums-62-Fvtografias_Thessalonikhs-274.jpg|Foto Sigiria ցուցահանդես
Պատկեր:Macedonian_Museums-62-Fvtografias_Thessalonikhs-275.jpg|Foto Sigiria ցուցահանդես


## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
*

Կատեգորիա:1997 հիմնադրումներ Հունաստանում
Կատեգորիա:1997 հիմնադրված թանգարաններ
Կատեգորիա:Լուսանկարչություն
Կատեգորիա:Պատկերասրահներ
Կատեգորիա:Սալոնիկի թանգարաններ
Ի՞նչ է բույրը ծաղիկի

«**Ի՞նչ է բույնը ծաղիկի**», Հովհաննես Թումանյանի ստեղծագործություններից, ենթադրվում է, որ գրվել է 1890-ական թվականին։

## Պատմուտյուն
Առաջին անգամ, որպես «Դեպի Անհունը» պոեմի սևագրից հատվածներից մեկը, տպագրվել է Թումանյանի «Ուսումնասիրություններ և հրապարակումներ»-ի 2-րդ հատորի 211-րդ էջում։

Այս տարբերակը պահվում է Եղիշե Չարենցի անվան գրականության և արվեստի թանգարանի Թումանյանի ֆոնդի 260-րդ համարի Օ․ Գիրգիդյանի ալբոմում։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Բանաստեղծություններ
Խայտառակություն

**Խայտառակություն**, ամոթ՝ մարդկանց կամ մարդկանց խմբերի գործողությունների, արարքների և վարքի գնահատական, որոնց վերաբերյալ «խայտառակությունը» կամ «խայտառակ արարքը» համարվում է բոլորի կողմից ընդունված տեսակետի, վարքի ձևի կամ բարոյականության օրենքների խախտումը։

## Ստուգաբանություն
Բառի ժամանակակից նշանակությունը առաջացել է հրապարակային պատժի մի տեսակից՝ համընդհանուր խայտառակության (տեսության) դնելուց։

## Խայտառակելու հասարակամշակութային պրակտիկաներ և դրանց պատմություն
### Խայտառակող պատժամիջոցներ
Քրեագետ Կախանը իր վաղ աշխատանքներում պնդում էր, որ «հասարակությունը ամրացնում է իր հիմնավոր արժեքները՝ պատժելով հանցագործներին։ Սակայն այն անում է դա հրապակայնորեն, երբ օգտագործում է խայտառակող պատժամիջոցներ․ այն, ով նվաստացվել է հրապակայնորեն, օրինակ է ծառայում մնացածների համար։ Բացի այդ, խայտառակող պատժամիջոցները ունեն ավելի ուժեղ վախեցնող էֆեկտ և ավելի են համապատասխանում հանցագործությանը»։ Իր վերջին աշխատանքներում Կախանը «վերանայում է իր դիրքը բանտարկության փոխարեն խայտառակող պատժամիջոցներ օգտագործելու վերաբերյալ, բացատրելով, թե ինչ է սխալ խայտառակող պատժամիջոցների մեջ։ Նա կարծում է, որ հասարակությունը միշտ ընտրում է նրանց կողմը, ովքեր ենթարկվում են նորմաներին։ Այդ նորմաները ավելի շուտ ապահովում են համայնքի և հասարակական շերտավորման կայունությունը, քան անհատականությունը և հավասարություն»։

Գոյություն ունի երկու տեսակի խայտառակություն՝ օրենքի խայտառակություն (infamia juris) և փաստի խայտառակություն (infamia facti):

## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն
* 

Կատեգորիա:Միջանձնային հարաբերություններ
Ֆահրադ Սողոմոնյան

**Ֆահրադ Հայրապետի Սողոմոնյան** (), հայ գրող, հասարակական գործիչ, մանկավարժ, մատենագիր և բանահավաք։ Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի մասնակից։ Դդմաշեն գյուղի պատմության և մշակույթին նվիրված գրքերի հեղինակ։

## Կենսագրություն
Ֆահրադ Սողոմոնյանը ծնվել է 1923 թվականի նոյեմբերի 23-ին Սևանի շրջանի Դդմաշեն գյուղում (այժմ՝ Գեղարքունիքի մարզում)՝ գյուղացու ընտանիքում։ 1929-1939 թվականներին սովորել է Դդմաշենի միջնակարգ դպրոցում, որից հետո մասնակցել է Գավառ քաղաքի ուսուցիչների պատրաստման եռամսյա դասընթացներին և աշխատանքի նշանակվել Կաքավաձոր գյուղի միջնակարգ դպրոցում` որպես ուսուցիչ։ Մեկ տարի աշխատելուց հետո զորակոչվել է Կարմիր բանակ։ Հայրենական մեծ պատերազմի սկզբից կրկին զորակոչվել է բանակ, սկզբում ծառայել Վրաստանի Ցխինվալի քաղաքում, ապա մեկնել ռազմաճակատ։ Մարտնչել է հայկական 89-րդ դիվիզիայի 400-րդ գնդի 2-րդ վաշտում՝ որպես դիպուկահար։ 1943 թվականի նոյեմբեր ամսին` Կերչ քաղաքի գրավման  օրերին ծանր վիրավորվել է։ Բուժվելուց հետո ճանաչվել է ծառայության համար ոչ պիտանի, վերադարձել է հայրենի գյուղ և անցել մանկավարժական աշխատանքի։ 1953 թվականին ավարտել է Խաչատուր Աբովյանի անվան հայկական պետական մանկավարժական ինստիտուտը։ 1953-1986 թվականներին դասավանդել է Սևանի շրջանի գյուղերի դպրոցներում։ 2003 թվականից Դդմաշեն համայնքի պատվավոր անդամ է։

Սողոմոնյանի «Նվիրական անուններ», «Որ մեղքի համար», «Հիշենք. որ հիշվենք» գրքերը նվիրված են Սևանի շրջանից 1937 և 1949 թվականներին անհիմն բռնադատվածների հիշատակին։ Ֆահրադ Սողոմոնյանի «Դդմաշեն» գրքում ներկայացված են Հայրենական մեծ պատերազմում և Արցախյան գոյամարտում զոհված դդմաշենցիները։ Ֆահրադ Սողոմոնյանի նախաձեռնությամբ Դդմաշենի կենտրոնում տեղադրվել է զոհված ազատամարտիկների, իսկ Սուրբ Թադևոս եկեղեցու բակում՝ բռնադատված դդմաշենցիների հիշատակը հավերժացնող հուշարձաններ։

## Երկեր
*  «Դդմաշեն», Երևան, «Առերեսում» Անի հրատարակչություն, 1997
*  «Նվիրական անուններ», Երևան, Արամե, 2000
*  «Որ մեղքի համար», Երևան, Ուխտատուն, 2001, Բռնադատվածներ Սևանից և շրջակա բնակավայրերից 1930-1949 թվականներին 
* «Հիշենք. որ հիշվենք», Երևան, Զանգակ-97, 2003, հպանցիկ դիմանկարներ Դդմաշեն գյուղի և նրա մարդկանց․
*  «Կաքավաձոր (Ֆառուղ)», Երևան, Հայաստան, 2005, պատմական ակնարկ
*  Գյուղը Զանգվի ափին

## Ֆիլմագրություն
Նկարահանվել է Հայաստանի Հեռուստատեսության 2-րդ աշխարհամարտի հայ հերոսների մասին պատմող փաստագրական ֆիլմում։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Գայանե Եգանյան, Հարազատ բնաշխարհի նվիրյալը 
* Սերո Աբրահամյան, Գյուղի հանրագիտարանը, «Հայաստան» օրաթերթ, 1998, թիվ 75
* Մեր մատենագրության կաղնիները․ Ֆահրադ Սողոմոնյան

Կատեգորիա:Հայ բանահավաքներ
Կատեգորիա:Հայ մատենագիրներ
Կատեգորիա:Հայ տղամարդ գրողներ
Կատեգորիա:Հայրենական մեծ պատերազմի հայ մասնակիցներ
Մարթա Ամին

**Մարթա (Մյարթա) Ամին** (, լրիվ անունը՝ Märta Augusta Karolina Emma Axelsdotter Améen, ծննդյամբ՝ Sparre, ), շվեդ նկարչուհի և քանդակագործ, ազնվականուհի (*friherrinna*):

## Կենսագրություն
Մարթա Ամինը ծնվել է 1871 թվականի փետրվարի 28-ին, Վիեննայում՝ նկարիչներ Կարլ Սպարեի և նրա կնոջ՝ Էմմա Սպարեի ընտանիքում։ Մարթայի ծնվելուց մի քանի տարի անց նրա ծնողները Վիեննայից տեղափոխվել են Դյուսելդորֆ, որտեղ մնացել են մեկ տարի։ Այնուհետև նրանք տեղափոխվել են Փարիզ, որտեղ աղջիկը դպրոց է հաճախել։
1881 թվականին ընտանիքը տեղափոխվել է Շվեդիա և ապրել արվարձանային Էստերգյոտլանդ լենի Սյորբի կալվածքում։ Այստեղ շատ կենդանիներ կային, բայց Մարթան հատկապես կապված էր ձիերի հետ։ 1885 թվականին ծնողները տուժել են տնտեսական ճգնաժամից, վաճառել կալվածքը և տեղափոխվել Գյոթեբորգ, որտեղ Մարթան ծնողներից ստացել է գեղանկարչության առաջին դասերը։ 
250 px|left|thumb|''Den gamla hästen''

1888 թվականին Մարթան մոր հետ մեկնել է Փարիզ՝ Կոլարոսի ակադեմիայում, ինչպես նաև ֆրանսիացի այլ նկարիչների մոտ սովորելու նպատակով։ Ստոկհոլմ վերադառնալուն պես նա այստեղ աշխատանքի է անցել և ցուցահանդեսներ կազմակերպել։ Մարթան ուշադրություն է գրավել որպես քանդակագործ, որի ստեղծագործությունների շարքում, ի թիվս այլ գործերի, առանձնանում էին ձիերի խմբերը փոքր ձևաչափով, որոնք նա ցուցադրում էր Ստոկհոլմում և Փարիզում։

Մարթա Ամինի աշխատանքները մասնավորապես ներկայացված են Ստոկհոլմում՝ Շվեդիայի ազգային թանգարանում։ 1893 թվականից Մարթան ամուսնացած է եղել զինվորականի` գեներալ-մայոր Ջոն Ամինի հետ, ով եղել է բնանկարիչ։

Մարթա Ամինը մահացել է 1940 թվականի հունիսի 25-ին։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Améen (Ameen), släkt 
* Nordisk familjebok - Améen
* Vem var det? - Améen, Märta Augusta Karolina Emma Axelsdotter
* Մարթա Ամինի ստորագրությունն աշխատանքների վրա

Կատեգորիա:Շվեդ կին արվեստագետներ
Կատեգորիա:Շվեդ նկարչուհիներ
Կատեգորիա:Շվեդ քանդակագործներ
Ահմեդ Ջավադ

**Ջավադ Մեհեմմեդալի օլի Ախունդզադե** (, ), ադրբեջանցի բանաստեղծ, թարգմանիչ, Ադրբեջանի գրողների միության անդամ (1934), պրոֆեսոր;

Ադրբեջանի օրհներգի խոսքերի հեղինակը Ահմեդ Ջավադն է։

## Կենսագրություն
Ահմեդ Ջավադը ծնվել է 1892 թվականի մայիսի 5-ին Շամքիրի շրջանի Սեյֆելի գյուղում։ Ջավադն իր առաջին կրթությունը ստացել է գյուղում երեք տարի և սովորել է արաբերեն և պարսկերեն։ Սա նրա առաջին և վերջին կրթությունն էր Շամքիրում։ Երբ նա յոթ տարեկան էր, նա կարողացավ կարդալ Ղուրանը։ Հոր մահից հետո նա 1906 թվականին տեղափոխվել է Գանձակ իր մոր հետ։ Ահմեդ Ջավադը ընդունվել է Ելիզավետպոլի ճեմարան 1906 թվականին։ Ահմեդ Ջավադը սովորել է ճեմարանում 6 տարի և ավարտել է 1912 թվականին։ Նա իր մանկավարժական գործունեությունը սկսեց 1913 թվականին Գանձակի աղջիկների թիվ 1 դպրոցում ՝ որպես առաջին պաշտոնական ուսուցիչ։

Ահմեդ Ջավադի բանաստեղծությունների առաջին գիրքը լույս է տեսել 1916 թվականն ՝Բաքվում։ Գրքի հրատարակման պահին բանաստեղծը գտնվում էր Բաթումում։

Ահմեդ Ջավադը մասնակցել է Բալկանյան պատերազմին 1912-1913 թվականներին։ Բանաստեղծը 1914 թվականից աշխատել է «Բաց խոսք» թերթի թղթակից։ Այդ ժամանակ Մամեդ Էմին Ռասուլզադեն օգնել է հրատարակել նրա գործերը։ 1916 թվականին «Բաց խոսք» թերթում տպագրվել է բանաստեղծի «Երկու թշնամի» պատմվածքը։

Առաջին համաշխարհային պատերազմը հատուկ փուլ է կազմակերպել Ահմեդ Ջավադի ստեղծագործության մեջ։

Ահմեդ Ջավադը նաև քաղաքական կյանքում ակտիվ էր Ադրբեջանի Ժողովրդավարական Հանրապետության օրոք։ Ադրբեջանի օրհներգի խոսքերի հեղինակն է։

Նրան ձերբակալել են 1937 թվականի հունիսի 4-ին ՝միաժամանակ իր ուսուցիչը Հուսեյն Ջավիդին և նրա ուսանողինը Միքաել Մուշֆիգին։ Ահմեդ Ջավադը սպանվել է Բաքվում 1937 թվականի հոկտեմբերի 12-ին։ 1955 թվականին բանաստեղծը արդարացվել է։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Ադրբեջանի Ժողովրդավարական Հանրապետություն
Կատեգորիա:Ադրբեջանցի բանաստեղծներ
Կատեգորիա:Ադրբեջանցի գրողներ
Կատեգորիա:Խորհրդային գրողներ
Կատեգորիա:Խորհրդային բանաստեղծներ
Կատեգորիա:Խորհրդային թարգմանիչներ
Կատեգորիա:Խորհրդային խմբագիրներ
Կատեգորիա:Ադրբեջանի պետական մանկավարժական համալսարանի շրջանավարտներ
Կատեգորիա:Բանաստեղծներ այբբենական կարգով
Լենոչկան և խաղողը

**Լենոչկան և խաղողը** (), խորհրդային հնչյունային ֆիլմ, որը նկարահանվել է ըստ Եվգենի Շվարցի և Նիկոլայ Օլեյնիկովի սցենարի, ռեժիսոր Անտոնինա Կուդրյավցևայի կողմից։ «Արթնացրեք Լենոչկային» համր ֆիլմի շարունակությունն է։

## Սյուժե
Պիոներները խումբը արձակուրդները անցկացնում են խաղողի սովխազում, հարավում։ Երեխաներն ակտիվորեն օգնում են պաշտպանել խաղողը վնասատուներից` թռչուններից և միջատներից, բայց «աշխարհի ամենավաղահաս խաղողի» ամենասարսափելի թշնամին անորսալի գող էր... Լենոչկան իր ընկերների օգնությամբ հետևում է գողին և բռնում է նրան, որը, պարզվում է, տեղի խոհարարն էր և թաքնվում էր սովխոզի կառապանի դիմակի տակ։

## Դերերում
* Յանինա Ժեյմո՝ Լենոչկա
* Բորիս Չիրկով՝ սովխոզի կառապան
* Պյոտր Գոֆման՝ խոհարար քեռի Պետյա
* Իննա Ֆյոդորովա
* Ալեքսանդր Կուրկով՝ ուսուցիչ Բորիս Ռոշին
* Ժենյա Վորոբյովա
* Գ․ Բարոնով

## Նկարահանող խումբ
* Սցենարի հեղինակներ՝ Եվգենի Շվարց, Նիկոլայ Օլեյնիկով
* Ռեժիսոր՝ Անտոնինա Կուդրևցևա
* Օպերատորներ՝ Պավել Պոսիպկին, Միխայիլ Ռոտինով
* Նկարիչ՝ Եվգենիա Սլովցովա
* Կոմպոզիտոր՝ Նիկոլայ Ստրելնիկով, ըստ այլ տվյալների` Դավիդ Գեյգներ
* Հնչյունային ձևավորումը՝ Իվան Դմիտրիևի, Եվգենի Նեստերովի

## Տեխնիկական տվյալներ
* Սև ու սպիտակ, հնչյունային
### DVD
* Հնչյունային տեսակը` Dolby Digital 2.0
* Լուսագրերը բացակայում են
* Տարածաշրջանային կոդ` 0 (ALL)
* Պատկեր` 4:3
* Գույն` PAL
* Թողարկող` «Master Type»

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:1960-ականների ռուսերեն ֆիլմեր
Կատեգորիա:1963 ֆիլմեր
Կատեգորիա:«Լենֆիլմ» ստուդիայի ֆիլմեր
Կատեգորիա:Խորհրդային կինոկատակերգություններ
Կատեգորիա:Խորհրդային սև-սպիտակ ֆիլմեր
Սլիման Նաբշի

**Սլիման Նաբշի** (, ), ֆրանսիացի երգիչ և երգերի հեղինակ, որն առավել հայտնի է **Slimane** կեղծանվամբ։ Նաբշին հաղթել է «*The Voice: la plus belle voix»*  նախագծի հինգերորդ եթերաշրջանը, և դրանից ի վեր ունի թողարկած մեկ դեբյուտային ալբոմ և ինը սինգլ։ Ներկայացրել է Ֆրանսիան Եվրատեսիլ 2024 երգի մրցույթում։

## Վաղ կյանք
Սլիման Նաբշին ծնվել է 1989 թվականի հոկտեմբերի 13-ին Ֆրանսիայի Սեն է Մարն բնակավայրում։ Նա ունի ալժիրյան ծագում։ Հաճախել է Շելսի Ջեհան ավագ դպրոցը, հետագայում տեղափոխվել է Փարիզի Լը Լիլա արվարձան, որտեղ աշխատել է ATEED-ի համար։

## Երաժշտական կարիերա
Սլիմանի առաջին երգերից են՝ «Toi et moi», «Je n'y suis pour rien», «Salem» և «Amour Impossible»: Նախքան ֆրանսիական «The Voice»-ը, նա մասնակցել է մի շարք երաժշտական մրցույթների` 2009 թվականին «*Nouvelle Star*», 2011 թվականին՝ «*X Factor*», 2012 թվականին «*Encore une chance*» և «Je veux signer chez AZ»-ի երկրորդ եթերաշրջանին։ 2012 թվականին «Star Music Beach Tour»-ի ընթացքում նա երգել է Ռիչարդ Քրոսի հետ։

2015 թվականին երգիչը ստացել է երկրորդական դեր Դիդյե Բարբելիվիենի ֆրանսիական «*Marie-Antoinette et le Chevalier de Maison-Rouge*» մյուզիքլում։

2016 թվականին, 26 տարեկանում, նա մասնակցում է «The Voice: la plus belle voix»-ի 5-րդ եթերաշրջանին` երգելով Vitaa-ի «À fleur de toi» երգը։ Ժյուրիի բոլոր չորս անդամները պտտվել էին, ինչը մրցույթում նշանակում է, որ նրանք ցանկանում էին տեսնել իրեն հաջորդ փուլում։ Նա ընտրում է Ֆլորենտ Փագնիի թիմը։ 2016 թվականի մայիսի 14-ին հաղթում է տիտղոսը 33 % հանրային քվեարկությամբ՝ գերազանցելով իր մրցակից ֆինալիստ MB14-ին։

## Սկավառակագրություն
### Ստուդիական ալբոմ

### Սինգլներ

*Did not appear in the official Belgian Ultratop 50 charts, but rather in the bubbling under Ultratip charts.

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* The Voice: Slimane continue de gravir les échelons sur gala.fr
* Slimane Gagnant The Voice 2016: il l'emporte après une finale sous tension sur linternaute.com le 14 mai 2016
* Slimane est le grand gagnant de "The Voice 5" sur metronews.fr le 15 mai 2016
* The Voice: Slimane grand gagnant de la saison 5 ! - Le triomphe de l'homme au bonnet sur voici.fr le 14 mai 2016

Կատեգորիա:21-րդ դարի երգիչներ
Կատեգորիա:Ալժիրցի երգիչներ
Կատեգորիա:Բեմական կեղծանուններ
Կատեգորիա:Երգերի հեղինակներ
Կատեգորիա:Ֆրանսիացի երաժիշտներ
Կատեգորիա:Ֆրանսիացի երգիչներ
Կատեգորիա:Ֆրանսիայի մասնակիցները Եվրատեսիլ երգի մրցույթում
Կատեգորիա:Ֆրանսիացի տղամարդ երգիչներ
Կատեգորիա:Ֆրանսիացի կոմպոզիտորներ
Կատեգորիա:Ֆրանսիացի դերասաններ
Աղվեսի արկածները

**Աղվեսի արկածները** (), ռուսական մուլտֆիլմ, որը նկարահանվել է 2009 թվակակին, «Օդաչու» ստուդիայում։ Ռեժիսոր Անդրեյ Կուզնեցովը նկարահանել է այն ըստ էվենկական համանուն ժողովրդական հեքիաթի։

Մուլտֆիլմը մտնում է «Гора самоцветов» շարքի մեջ։ Մուլտֆիլմի սկզբում երևում են հետևյալ բառերը. «Մենք ապրում ենք Ռուսաստանում, էվենկիա»։

## Սյուժե
Այս պատմությունը տեղի է ունեցել հին ժամանակներում, երբ հավատում էին, թե ամբողջ աշխարհը տեղավորվում է եղջերուի մեջքին։ Աղվեսն իրեն շատ խորամանկ էր կարծում և անընդհատ փորձում էր ինչ-որ բան հորինել ու չաշխատել։ Նա մեղրի հետևից ծառ է բարձրանում, իսկ մեղուները հարձակվում են աղվեսի վրա։ Աղվեսն ընկնում է եղնիկի վրա։ Աղվեսի կինը նրան ուղարկում է փայտի։ Նա ալարում է փայտը քարշ տալ և որոշում է ուրիշի շնասայլակով իջեցնել փայտը։ Գնում է ձուկ բռնելու և ընկնում է սառույցի տակ։ Այնտեղ նա շաման է ձևանում և գողանում է մայր ձկան ոսկե պոչը։ Ձկները այս ամենը պատմում են բուին և արջին, վերջիններս աղվեսի պարկի մեջ սառույցի կտոր են դնում, իսկ մայր ձկան պոչը վերադարձնում նրան։ Աղվեսը ձկան փոխարեն կնոջ համար սառույց է բերում։ Այս ժամանակներից շատ տարիներ են անցել, իսկ աղվեսը նույն ծույլն է մնացել։

## Փառատոներ և պարգևներ
2009` «Ոսկե ձկնիկ» միջազգային անիմացիոն մանկական փառատոն, Լավագույն ռեժիսորական աշխատանք մրցանակ։

## Ծանոթագրություն

## Արտաքին հղումներ
* 
* 

Կատեգորիա:2009 մուլտֆիլմեր
Կատեգորիա:Մուլտֆիլմեր աղվեսների մասին
Կատեգորիա:Ռուսական մուլտֆիլմեր
Շիրակի մարզի լքված գյուղերի ցանկ

Ստորև ներկայացվում է Շիրակի մարզի լքված գյուղերի ցանկը

## Տես նաև
* ՀՀ վանական համալիրների ցանկ
* Հայաստանի պատմության և մշակույթի անշարժ հուշարձանների ցանկ
* ՀՀ քաղաքատեղիների ցանկ
* ՀՀ քարավանատների ցանկ
* ՀՀ տաճարների ու եկեղեցական համալիրների ցանկ
* Արցախի վանական համալիրների ցանկ
* ՀՀ ձիթհանների ցանկ

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ

Կատեգորիա:Հայկական ճարտարապետություն
Կատեգորիա:Ցանկեր:Ճարտարապետություն
Կատեգորիա:Հայաստանի լքված գյուղերի ցանկերն ըստ մարզերի
Ճան

thumb|500px|Ճանի դիրքերն ըստ ավագության՝ ուղտ (աղա), ձի (էշ), այծ (ռանչպար), ոչխար (գող)
[thumb|300px|Ճանի արձանը [Ղրղզստանի Օշ քաղաքում]]
**Ճան** (վեգ, կոճ, կոռ), ոչխարի կամ այծի նախակճղակի, այսինքն ոտնաթաթի հոդային ոսկորներից է, որոնք Կենտրոնական Ասիայում, Հարավային Կովկասում և Մոնղոլիայում հավաքվում և գործածվում են խաղերի կամ գուշակությունների համար։ Օրինակ, գայլի ճանը գործածվում է որպես հմայիլ։

Ճանի կողմերն ըստ դիրքի, ունեն իրենց անվանումներն ու կարգավիճակները։

## Խաղեր
Ճանով խաղերը ամենատարածված բակային խաղերն են Կենտրոնական Ասիայում և ունեն ազգային խաղերի կարգավիճակ։ Ճանով խաղերը տարածված էին նաև Հայաստանի գյուղական վայրերում։

Յուրաքանչյուր խաղացող ունի ճաների իր հավաքածուն։ Խաղալու համար, որպես գլխավոր և հարվածող, ընտրվում է մեկը՝ ամենամեծոտն ու ամենածանրը։ Հնում շատերն այն կապարապատում էին, իսկ հարուստների երեխաները նույնիսկ ոսկեպատում։ Մնացած ճաները ներկում էին տարբեր գույներով։ Ճաները շարում են շրջանի կենտրոնում և մի քանի մետրից հարվածող ճանը նետում, որպեսզի շրջանից դուրս մղեն մնացած ճաները, իսկ հետո նաև հարվածներով շրջեն դրանք։ Կարևոր է, որ նետելուց հետո այն կանգնի որոշակի դիրքով։ Պարտվողը հաղթողին է հանձնում իր բոլոր ճաները։ Ի դեպ, գոյություն ունի ճանով խաղալու մոտ քսան խաղատեսակ։

Հարվածող ճանը հանվում է կենդանու հում հոդերից, քանի որ եփվելու ընթացքում ոսկորը կորցնում է իր քաշը, որն էլ վատ է անրադառնում նրա հարվածող ուժի վրա։ Ըստ մասնագետների, ճանով խաղերը զարգացնում են երեխաների աչքաչափը և դրական ազդեցություն թողնում ճարպկություն ձեռք բերելու հանգամանքի վրա։

## Տարածվածություն
[մինի|справа|Ճանով խաղացող աղջկա Հին հռոմեական քանդակ, մ.թ.ա. 130—150 թթ.; [Պերգամոն թանգարան, Բեռլին]]
Հայտնաբերվել են Հին եգիպտական մարդկանց և աստվածների արձանիկներ և նկարներ քարերի վրա, որոնք ճան են խաղում։ Նման պատկերներ պեղումների արդյունքում հայտնաբերվել են նաև մարդկային հին բնակավայրերում։ Հին Հռոմում ճաներով խաղը անվանել են լատիներեն tali բառով։

Ռուսաստանում տարածված էր խոշոր եղջերավոր կենդանիների ճանով խաղերը, որոնք համեմատաբար ավելի մեծ են, քան ոչխարինն ու այծինը։ Մոնղոլիայում և Բուրյաթիայում ճանով խաղերի մրցույթներ են տեղի ունենում Ցագան Սառ և Սուրխարբան ազգային տոնակատարությունների ընթացքում։ 2016 թվականին մշակվել է ճանի խաղատեսակներից մեկի (այկուր) սեղանի վրա խաղալու տարբերակը, որն աղերսներ ունի բիլիարդի սեղանի հետ և համարվում է բիլիարդի այլընտրանքային տարբերակ։

Ղազախական ժետիգեն կոչվող ազգային երաժշտական գործիքի բաղկացուցիչ մաս են կազմում նաև ճաները։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Խաղեր
Կատեգորիա:Մանկական խաղեր
Բորիս Կոչկին

**Բորիս Ալեքսանդրովիչ Կոչկին** (, ), ռուսական ֆուտբոլիստ, հարձակվող։ Նախոդկայի «Օկեան» ֆուտբոլային ակումբի սան է։

## Կարիերա
Բորիս Կոչկինը Նախոդկայի «Օկեան» ֆուտբոլային ակումբի սան է։ 2007 թվականին խաղացել է Առաջին դիվիզիոնի «Սկա-Էներգիա» ակումբում։ 2010 թվականին տեղափոխվել է Բանգլադեշի «Մուկտիժոդդա Սանգսադ ԿՍ», որի կազմում դարձել է Բանգլադեշի առաջնության արծաթե մեդալակիր։

2013 թվականին խաղացել է Պրիմորիեի երկրամասի առաջնությունում Վլադիվոստոկի «Զալիվ» թիմի կազմում։ 2014 թվականին խաղացել է Մալայզիայի Երկրորդ դիվիզիոնի վերջին տեղը զբաղեցնող «PERBADANAN BEKALAN AIR PULAU PINANG FC» ակումբում։ 2014 թվականին «Օկեանի» հետ միասին հաղթել է Պրիմորիեի երկրամասի առաջնությունում։ 2017 թվականին սկսել է խաղալ «Շախտյոր ՍՈՒԵԿ» ակումբում։ 2019 թվականին հաղթել է Պրիմորիեի երկրամասի մինի ֆուտբոլի վետերանների առաջնությունում Վլադիվոստոկի «Բորդո» ակումբի կազմում։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Ֆուտբոլիստի էջը ''soccer.ru'' կայքում 
* Ֆուտբոլիստի էջը ''sportbox.ru'' կայքում

Կատեգորիա:Ռուս ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Տղամարդկանց ֆուտբոլի հարձակվողներ
Աբգար ԺԱ

**Աբգար ԺԱ Ֆրահատ** (, ), Օսրոյենեի թագավոր (242-244), Մանու Թ-ի որդին, Աբգար Ժ Սևերոսի եղբայրը։

## Օսրոյենեի անկումը
Ըստ Իրանիկա հանրագիտարանի Օսրոյենեի վերջին արքան՝ Աբգար Ժ-ն Մանու Թ-ի որդին է, կառավարել է 240-242 թվականներին և կրել Ֆրահատ պատվանունը, միևնույն ժամանակ 212-214 թվականներին կառավարել է Աբգար Թ Սևերոսը, որը Աբգար Ը Մեծի որդին է, իսկ 214-240 թվականներին կառավարել է Մանու Թ-ն, որն Աբգար Թ-ի որդին է։ Ըստ մեկ այլ աղբյուրի՝ Օսրոյենեի արքաների ցանկը 212 թվականից հետո սկսվում է այս հերթականությամբ՝
* Աբգար Ը (177-212)
* Աբգար Թ (212-216)
* Մանու Թ (217-240)
* Աբգար Ժ (240-242)
* Աբգար ԺԱ (242-244)

193-194 թվականների Հռոմի քաղաքացիական պատերազմի ժամանակ Աբգար Ը-ն Պեսցենիուս Նիգերի կողմն է անցնում։ Երբ հաղթանակն անցնում Սեպտիմիուս Սևերուսին, նա շտապեց ընդունել նրա իշխանությունը և պահպանեց իր գահը, բայց պարտավորվում էր Հռոմ գերի ուղարկել իր երեխաներին։ Նրա հաջորդ Աբգար Թ-ն 216 թվականին կանչվում է Անտիոք կայսր Կարակալլայի կողմից, կալանավորվում և ուղարկվում Հռոմ։ Օսրոյենեն դառնում է հռոմեական պրովինցիա, բայց այդ կարգավիճակում մնում է շատ քիչ։ Շուտով հռոմեացիները կրում են պարտություն պարթևներից և Եդեսիայում գահին է բարձրանում Աբգար Թ-ի որդին՝ Մանու Թ-ն։ Մի քանի տարի անց Պարթևստանում հաստատվում է Սասանյանների պարսկական հարստությունը։ Պարսկական շահերը սկսում են համառորեն պատերազմել հռոմեացիների հետ, աստիճանաբար մեծացնելով իրենց իշխանությունը արևմտյան ուղությամբ։ Նրանց առաջին ձեռքբերումներից է լինում Օսրոյենեն, նվաճված 242 թվականին։ Նույն թվականին Գորդիանոս III կայսրը հետ է վերադարձնում Օսրոյենեն և գահին նստեցնում Աբգար ԺԱ-ին։ Բայց 244 թվականին Հորդիանը սպանվում է, իսկ նրա հաջորդ Ֆիլիպպը զիջում է պարսկական Շապուհ I շահին ողջ Հռոմեական Միջագետքը Օսրոյենեի հետ միասին։ Այսքանով դադարեցնում է իր գոյությունը Եդեսիայի թագավորությունը։

## Տես նաև
* Օսրոյենե

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Օսրոյենե
Կատեգորիա:Օսրոյենեի թագավորներ
Նիշալո

**Նիշալո**, ինչպես նաև՝ **նաշալդո**, **նիշալդա** (, евт. *Նիշալլո*; ; ), քաղցրավենիք, որը հիշեցնում է սպիտակ մուրաբա, սակայն մի փոքր ավելի թանձր։ Տարածված է ավղանական, իրանական, տաջկական և ուզբեկական խոհանոցներում։ Նիշալլոն բուխարական հրեաների շրջանում համարվում է ազգային ուտեստ։

Ե՛վ Իրանի, և՛ Աֆղանստանի ժողովուրդները, և՛ տաջիկները և ուզբեկները նիշալո պատրաստողներին անվանում են նիշալոպազ։

Ավանդաբար պատրաստվում է Ռամադան (Ռամազան) ամսվա ընթացքում և օգտագործվում է իֆտարի ժամանակ սաում՝ պահք պահողների կողմից, բլիթի կամ այլ հացի հետ՝ տաք թեյով (առավել հաճախ՝ կանաչ)։

## Պատրաստում
Չորս ձվի հում սպիտակուցը հարում են, մինչև ծավալը մի քանի անգամ ավելանանում է՝ դառնալով գդալին պահվող թանձր փրփուր։ Դրանից հետո օճառային արմատը մաքրվում է, բաժանվում մասերի և 25 րոպե եփվում ջրում։ Պատրաստի եփուկը սառեցվում է, ավելացվում հարված սպիտակուցներին և կրկին հարվում։

Այդ ընթացքում եփվում է շաքարից, լիմոնի աղից և ջրից պատրաստված օշարակը։ Ապա սառեցված օշարակը ավելացվում է սպիտակուցների փրփուրին և անընդհատ հարվում, մինչև զանգվածի միատարր դառնալը և թանձր թթվասերի նմանվելը։

Նիշալոն խառնվում է հատուկ փայտե գդալով։ Պատրաստի նիշալոն մատուցվում է բաժակով կամ փիալայով։ Նիշալոյի վրա ավանդաբար ցանվում է մի պտղունց բադյանի փոշի կամ վանիլին։

## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն
* 

Կատեգորիա:Իրանական խոհանոց
Կատեգորիա:Ուզբեկական խոհանոց