open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Բորիս Վորոնով

**Բորիս Վորոնով** (, ), ռուս գրող-հեքիաթասաց, սցենարիստ-մուլտիպլիկատոր։

## Կենսագրություն
Ծնվել է Սարատովի նահանգի Վոլսկ քաղաքում։ Ավարտել է պրոֆտեխուսումնարան (1924)։ 1925-1927 թվականներին ծառայել է Բանվորա-գյուղացիական Կարմիր բանակում, 1927 թվականին միացել է Խորհրդային Միության կոմունիստական կուսակցությանը։

1930 թվականին ավարտել է Ա. Լունաչարսկու անվան արվեստի աշխատավորական ֆակուլտետը, իսկ 1934 թվականին՝ Մոսկվայի Գերասիմովի անվան կինեմատոգրաֆիայի համառուսական պետական ինստիտուտը։ Եղել է «Կոմսոմոլսկայա պրավդա» թերթի, «Արվեստ» հրատարակչության աշխատակից (1927-1937)։ Այնուհետև աշխատել է ուսումնական և գիտատեխնիկական ֆիլմերի գլխավոր վարչությունում (1937 թվականից), համագործակցել է գրական-գեղարվեստական ամսագրերի հետ։ 1941 թվականին զորակոչվել է Կարմիր բանակ, ՀՕՊ-ի զորամասերում մասնակցել Հայրենական Մեծ պատերազմին (1944 թվականի փետրվարից եղել է 45-րդ պրոժեկտորային գնդի վաշտի զինվորական կոմիսար, 1945 թվականի հունիսից` «Զենիթչիկ» դիվիզիոնային թերթի խմբագրի տեղակալ)։ Զորացրվել է կապիտանի կոչումով։
Հետագայում եղել է «Սոյուզմուլտֆիլմ» կինոստուդիայի գլխավոր սցենարային բաժնի պետ (1956-1963)։ 
1957 թվականից եղել է ԽՍՀՄ կինեմատոգրաֆիստների միության անդամ։

## Ստեղծագործություն
### Ֆիլմագրություն

Հետևյալ մուլտիպլիակցիոն ֆիլմերի խմբագիրն է.

* 1959` Ալի Բաբան և քառասուն ավազակները
* 1959` Ծառայողը տուն է վերադառնում
* 1960` Սև ճահճուտի վերջը
* 1960` Մաշենկան ու արջը
* 1960` Չխմող ճնճղուկը. հեքիաթ մեծերի համար
* 1960` Երեք փեսաներ
* 1960` Չվերթ համար 13
* 1961` Ո՞վ է ամենից ուժեղը
* 1961` Ընտանեկան ժամանակագրություն
* 1961` Երեք պինգվին
* 1962` Շոգեբաղնիք
* 1962` Ո՞վ ասաց մյաու
* 1962` Վիրավորանք

## Պարգևներ
* Մեդալ «Մոսկվայի պաշտպանության համար»
* Կարմիր Աստղ շքանշան (28.9.1945)
* Հայրենական պատերազմի շքանշան II աստիճան (6.11.1985)

## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն
* *Фомина К. О.* Обзор документов личного фонда писателя-сказочника Воронова Бориса Александровича (ЦМАМ): Дипломная работа. — М., 1994.
* 

## Արտաքին հղումներ
*Բորիս Վորոնովը animator.ru կայքում
*
 

Կատեգորիա:Վագանկովյան գերեզմանատանը թաղվածներ
Կատեգորիա:Խորհրդային գրողներ
Կատեգորիա:20-րդ դարի մուլտիպլիկատորներ
Կատեգորիա:Ռուս սցենարիստներ
Կատեգորիա:ԽՄԿԿ անդամներ
Կատեգորիա:ՎԳԻԿ-ի շրջանավարտներ
Կատեգորիա:Ռուս խմբագիրներ
Կատեգորիա:ԽՍՀՄ կինեմատոգրաֆիստների միության անդամներ
Կատեգորիա:Ռուս մուլտիպլիկատորներ
Զիվար բեկ Ահմեդբեկով

**Զիվար բեկ Գերայ բեկ օղլի Ահմեդբեկով** (, ), բարձրագույն կրթությամբ առաջին ադրբեջանցի ճարտարապետ, 1918-1922 թվականներին Բաքվի գլխավոր ճարտարապետ;

## Կենսագրություն
Զիվար բեկ Ահմեդբեկովը ծնվել է 1873 թվականին Շամախիում։ 1910 թվականից ապրել է Բաքվում։ 1902 թվականին ավարտել է Պետերբուրգի քաղաքացիական ինժեներների ինստիտուտը։ Նույն տարվանից մինչև 1917 թվականը Զիվար բեկը աշխատել է որպես Բաքվի գավառական վարչության ճարտարապետ։ Ապա աշխատել է Բաքվի քաղաքապետարանում։ Ադրբեջանական ժողովրդավարական հանրապետության ստեղծումից հետո Զիվար բեկ Ահմեդբեկովը 1918 թվականին դարձավ Բաքվի գլխավոր ճարտարապետ և մնաց այդ պաշտոնում մինչև 1922 թվականը։

1906-1918 թվականների ժամանակաշրջանում Զիվար բեկի նախագծով կառուցվել են «Իմամ» մզկիթը  Շամախիում (1909), «Թազափիր» և «Մուրթուզա Մուխտարով» մզկիթները Բաքվում (1905-1912), Էժդերբեկ մզկիթ (1913) և այլն։

Զիվար բեկ Ահմեդբեկովը մահացել է Բաքվում 1925 թվականին։

## Պատկերասրահ

File:Taza Pir mosque.jpg|«Թեզեփիր» մզկիթ
File:Ajdarbey mosque in Baku.jpg|Էժդերբեկ մզկիթ
File:Qoşa minarəli məscid. Şamaxı şəhəri.JPG| «Ջումա» մզկիթ


## Ծանոթագրություններ
Վլադիմիր Կալինին

**Վլադիմիր Կալինին** (, ), խորհրդային և ռուսական դիվանագետ։

## Կենսագրություն
Ավարտել է Մոսկվայի Ն. Բաումանի անվան պետական տեխնիկական համալսարանը և ԽՍՀՄ ԱԳՆ Դիվանագիտական ակադեմիան։ Դիվանագիտական գործունեությամբ սկսել է զբաղվել 1974 թվականից։ Տիրապետում է անգլերեն լեզվին։

* 1993-1995 թվականներին՝ Բոտսվանում Ռուսաստանի դեսպանատան դեսպանորդ խորհրդական։
* 1995-1998 թվականներին՝ բաժնի պետ, ՌԴ ԱԳՆ Աֆրիկայի դեպարտամենտի տնօրենի տեղակալ։
* 1998 թվականի հունիսի 29-ից-2005 թվականի փետրվարի 28-ը՝ Սեյշելյան կղզիներում Ռուսաստանի արտակարգ և լիազոր դեսպան։

2005 թվականից անցել է թոշակի։

## Դիվանագիտական աստիճան
* 2-րդ դասի արտակարգ և լիազոր դեսպանորդ (1993 թվականի ապրիլի 30)

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Կենսագրությունը ռազմա-քաղաքական հետազոտությունների կենտրոնի կայքում

Կատեգորիա:Դիվանագետներ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Խորհրդային դիվանագետներ
Կատեգորիա:Մոսկվայի պետական տեխնիկական համալսարանի շրջանավարտներ
Կատեգորիա:Ռուս դիվանագետներ
Անտուն տնային ոգիները

**Անտուն տնային ոգիները** (), 1981 թվականին նկարահանված խորհրդային կարճամետրաժ տիկնիկային մուլտֆիլմ, որի ռեժիսորը Ստանիսլավ Սոկոլովն է։

## Սյուժե
Մուլտֆիլմը պատմում է երկու փոքրիկ տնային ոգիների մասին, որոնց չար տանտիրուհին վռնդել է տնից։

## Հեղինակներ

## Թողարկում VHS և DVD ձևաչափերով

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* 
* «Անտուն տնային ոգիները» Myltik.ru կայքում
* Станислав Соколов — Энциклопедия отечественного кино

Կատեգորիա:1981 մուլտֆիլմեր
Կատեգորիա:«Սոյուզմուլտֆիլմ» ստուդիայի մուլտֆիլմեր
Կատեգորիա:Ֆիլմեր ուրվականների մասին
Ալեքսեյ Կվասով

**Ալեքսեյ Կվասով** (, ), ռուսական դիվանագետ։

## Կենսագրություն
Ավարտել է Մոսկվայի պետական համալսարանը (1978), ԽՍՀՄ ԳԱ ԱՄՆ-ի և Կանադայի ինստիտուտի ասպիրանտուրան (1981) և ԽՍՀՄ ԱԳՆ Դիվանագիտական ակադեմիային կից որակավորման բարձրացման ֆակուլտետը (1991)։ Տիրապետում է անգլերեն, իսպաներեն և ֆրանսերեն լեզուներին։

*1978-1990 թվականներին՝ ԽՍՀՄ ԳԱ ԱՄՆ-ի և Կանադայի ինստիտուտի աշխատակից։
*1991-1996 թվականներին՝ Ռուսաստանի ԱԳՆ Հյուսիսային Ամերիկայի դեպարտամենտի տնօրենի առաջին տեղակալ։
* 1996 թվականի հունիսի 5-ից-2000 թվականի օգոստոսի 12-ը՝ Չիլիում Ռուսաստանի Դաշնության արտակարգ և լիազոր դեսպան
*2000-2002 թվականներին՝ Ռուսաստանի ԱԳՆ Հյուսիսային Ամերիկայի դեպարտամենտի տնտեսական բաժնի տնօրենի տեղակալ, տնտեսական բաժնի պետ։
*2002-2010 թվականներին՝ Ռուսաստանի կողմից Վերակառուցման և զարգացման միջազգային բանկում և ներդրումների երաշխիքների բազմակողմանի գործակալությունում գործադիր տնօրեն։
* 2011 թվականին՝ Ռուսաստանի կառավարության և ֆինանսների նախարարի տեղակալի խորհրդական։
* 2012 թվականից՝ Ռուսաստանի նախագահի աշխատակազմի փորձագիտական վարչության պետի տեղակալ, «Մեծ ութնյակում» Ռուսաստանի նախագահի ներկայացուցիչ։

Ամուսնացած է։ Ունի դուստր։

## Դիվանագիտական աստիճան
* 2-րդ դասի արտակարգ և լիազոր դեսպանորդ (1995 թվականի դեկտեմբերի 10)։
* 1-ին դասի արտակարգ և լիազոր դեսպանորդ (2000 թվականի օգոստոսի 8)։

## Պարգևներ
* Բարեկամության շքանշան (2007 թվականի սեպտեմբերի 24)՝ Ձեռք բերված աշխատանքային հաջողությունների և երկարամյա բարեխիղճ աշխատանքի համար։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Կենսագրությունը Մոսկվայի Միջազգային հարաբերությունների պետական ինստիտուտի ռազմաքաղաքական հետազոտությունների կենտրոնի կայքում
* Կենսագրությունը UNFCCC կայքում 

Կատեգորիա:Բարեկամության շքանշանի ասպետներ (Ռուսաստան)
Կատեգորիա:Դիվանագետներ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Մոսկվայի պետական համալսարանի շրջանավարտներ
Կատեգորիա:Ռուս դիվանագետներ
Լև Տոլստոյի դիմաքանդակ (քանդակ)

**Լև Տոլստոյի դիմաքանդակ**, Հակոբ Գյուրջյանի դիմաքանդակներից, որում ընդգծված է մոդելի հոգեբանական նկարագիրը։ Ժամանակին դա անվանվել է «Մտածողը»։ Դիմաքանդակը ընկալվում է որպես խոր մտքերի մեջ ընկած փիլիսոփայողի կերպար։

## Նկարագրություն
Տոլստոյը կերպավորված է մի փոքր գլխահակ, աչքերը ներքև հառած, ինքնամոռաց հոգեվիճակում։ Կծկված ճակատը, կախված հոնքերը, խորն ընկած ակնախոռոչները նրա դեմքին տալիս են հոգնածի արտահայտություն։

Տոլստոյի կերպարն ինքնըստինքյան զուգորդվում է «իմաստասեր» հասկացության հետ։ Դիմաքանդակում պահպանված են այդ ժանրին ներկայացվող բոլոր պահանջները։ Կերպարվեստում գոյություն ունեցող Տոլստոյի դիմանկարներից ոչ մեկը չունի հոգեբանական այնպիսի խորություն, ինչպիսին Գյուրջյանի ստեղծագործությունն է։ Ռոդենյան գեղանկարչական ծեփվածքով են մշակված Տոլստոյան դիմագծերը, մանավանդ կրծքի վրա փռված փառահեղ մորուքը, մեղմ ռելիեֆով դուրս ցցված ճակատը, մինչև ուսերն իջած երկար մազերը։

## Քանդակի մշակման մեթոդը
Դիմաքանդակը մշակելով դասական արվեստի մեթոդով` Գյուրջյանը արձանին տվել է հմայիչ տեսք` այն ներդաշնակելով նրա ներքինին, որը և՛ հմայիչ է, և՛ գեղեցիկ, և՛ մարդասիրական։

Դիմաքանդակի մեջ նույնպես կիրառված է Օգյուստ Ռոդենի մեթոդը։

Թե՛ Դոբրովեյնի, թե՛ Տոլստոյի դիմաքանդակները միայն իրենց մշակման ոճով են նման Ռոդենի արվեստին, մինչդեռ թե՛ ներքինով, թե՛ մարմարն ինքնուրույն կերպով օգտագործելու հնարավորություններով Գյուրջյանը մնում է ինքնուրույն` ստեղծելով բարձրորակ գեղարվեստական ստեղծագործություններ
։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
*http://www.gallery.am/hy/database-egov/item/3898/ 

Կատեգորիա:Հակոբ Գյուրջյանի քանդակներ
Կատեգորիա:1913 քանդակներ
Ամառվա գիշերը գյուղում

«**Ամառվա գիշերը գյուղում**», Հովհաննես Թումանյանի բանաստեղծություններից՝ գրված 1887 թվականին։

             ***
ԱՄԱՌՎԱ ԳԻՇԵՐԸ ԳՅՈՒՂՈՒՄ

Լուսընկա գիշեր,                Երկինքը պայծառ,
Անհամար աստղեր
Ցոլցլում են վառ։

Քընած է արդեն
Հովտի մեջ գյուղը,
Մըթնած ու լուռ է
Գյուղացու հյուղը։

Հոգնած գյուղական
Ընտանիքն ահա
Սրահում, կալում,
Կամ կըտրի վրա։

Երկընքի դիմաց
Գրկված են քընած,
Վերևիցն, ասես,
Ժըպտում է աստված։

1887թ

## Պատմություն
Հովհաննես Թումանյանն «Ամառվա գիշերը գյուղում» բանաստեղծությունը գրել է 1887 թվականի օգոստոսի 10-ին։ Տ․ Փիրումյանն իր հուշերում գրել է, որ Թումանյանն այս ոտանասվորը գրել է «Թիֆլիսի Մթածմինդա սարից մի լուսնյակ գիշեր քաղաքը դիտելուց և նրա աղմուկներն իր հայրենի Դսեղ գյուղի հանդարտության հետ համեմատելուց հետո»։

Բանաստեղծության ինքնագիրը չի պահպանվել։

Արամ Առաքելյանն իր հուշերում ասել է, որ Թումանյանի ինքնագիրը եղել է «գրելու թղթի թերթերից կարած» այն տետրում, որը 1888 թվականին Հովհաննես Թումանյանը ցույց է տվել Ներսիսյանի դպրոցի բարձր դասարանցի ընկերներին՝ Դավիթ Շահլամյանին, Գրիգոր Վանցյանին, Արամ Առաքելյանին և Արսեն Ղլտճյանին։

Եղիշե Չարենցի անվան գրականության և արվեստի թանգարանի Թումանյանի ֆոնդի № 1418-ում պահվում է 1908 թվականի «Լուսաբեր, դասագիրք, Բ տարի» գրքի մի էջ, որտեղ 3-16-րդ տողերը գրված են հենց Թումանյանի ձեռքով։

Առաջին անգամ բանաստեղծությունը «Ամառվա գիշերը գյուղում» վերնագրով տպագրվել է Մոսկվայում 1890 թվականին լույս տեսած բանաստեղծությունների ժողովածուի I հատորում (էջ 76-78)։ Առանց վերջին քառատողի տպագրվել է 1893 թվականին Թիֆլիսում լույս տեսած «Դաշնակներ» գրքում։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Հովհաննես Թումանյանի բանաստեղծություններ
Եղիա Մուշեղյան

**Եղիա Աստվածատուրի Մուշեղյան** (*Եղիա Կարնեցի*, ), հայ դիվանագետ, բանահավաք։

## Կենսագրություն
Եղիա Մուշեղյանը ծնվել է 1689 թվականին Արևմտյան Հայաստանի Բիթլիսի վիլայեթի Գենջի գավառի Կրման գյուղում։ Սովորել է Կարինի հայկական դպրոցում։ 1717-1724 թվականներին եղել է Արևելահնդկական ընկերության Թավրիզի բաժանմունքի աշխատակից, 1724 թվականին՝ Եվրոպայում պարսկական դիվանագիտական պատվիրակության ղեկավարը։ Եղել է նաև ադրբեջանական գրական բանահյուսության բանահավաքներից։ 1724 թվականին Աստրախանում գտնվելու ժամանակ քաղաքական հողի վրա բանտարկվել է ցարական կառավարության կողմից։ Կապ է պահպանել ժամանակի նշանավոր դեմքերի հետ, այդ թվում՝ Իսրայել Օրու։ Առաջինն է հավաքել և հայերեն տառերով գրի առել ադրբեջանական բանահյուսության և գրականության մի շարք արժեքավոր նմուշներ։ Եղիա Մուշեղյանի առակները, որոնք հայկական արձակի ինքնատիպ նմուշներ են, արժեքավոր են իրենց ինքնուրույն և ինքնատիպ շարադրանքով։

## Մահ
Մահացել է 1750 թվականին, Էրզրումի նահանգի Կարին քաղաքում։

## Ստեղծագործություններ
Հեղինակել է «Գիրք խաղից» (Թավրիզ, 1721), «Խաղերի գիրքը», «Հովուական խաղն ի գիշերին՝ ծննդեան փրկչին մի Քրիստոսի», «Քյոռօղլու, թուրքական պարբերական», «Հուշամատյան», «Աքլոր և ալմազ», «Մարդ ու ընկույզի ծառ», «Կատու ու մկներ», «Գեղեցի ու խիզաններն», «Մարմինն ու իր բաժինքն», «Մեղր ու ճանճեր», «Մին էշ ու մին գել», «Ջաղուել ու մի մարդու գլուխ», «Էշ ու ձի ու գեղեցի», «Զառիուծ Հիւանդ», «Այծեամ ու կովեր» երկերը։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Դանեղյան, Լ. Գ. (1989) Եղիա Մուշեղյան Կարնեցի, Թուրքերեն-հայերեն բառարան, աշխատասիրությամբ Բ. Լ, Չուգասզյանի, ՀՍՍՀ ԳԱ հրատարակչություն, Երևան, 1986, 176 էջ։. Լրաբեր Հասարակական Գիտությունների, № 3 . pp. 99-102. ISSN 0320-8117 
* [Եղիա Մուշեղյանի գրական ժառանգությունից](http://hpj.asj-oa.am/1782/1/1972-1(103).pdf) 
* [Եղիա Մուշեղյանի (Կարնեցու) գրադարանը։ Բաբկեն Չուգասզյան](http://lraber.asj-oa.am/4708/1/1983-1(61).pdf) 

Կատեգորիա:Հայ բանահավաքներ
Կատեգորիա:Հայ դիվանագետներ
Ալեկոծություն կովկասյան ափերին (նկար)

**Ալեկոծություն կովկասյան ափերին**, Վարդան Մախոխյանի ծովանկարներից է, իր տեղանքով կովկասյան ափերին բնորոշ տեսարան։

## Նկարագրություն
Ալեկոծությունը նոր է սկսվել.դա զգացվում է ծովի խորքում գոյացած սպիտակափրփուր ալիքներից, որոնք մերթ հայտնվում են, մերթ` անհետանում։ Այդ պահն արտահայտված է նաև պատնեշի նման ափին մոտեցած մի մեծ ալիքով, որը պատկերի ամբողջ լայնքով առաջ է շարժվում` պատրաստ փլվելու ափի ավազներին, որտեղ քիչ առաջ իր վախճանն էր գտել մեկ ուրիշը։ Հիացմունք են առաջացնում հմտորեն պատկերված ափի բարձրաբերձ, ուղղաձիգ հսկայական ժայռերը, որոնք, լուսավորված մայր մտնող արևի շողերով, իրենց բազմաթիվ կտրվածքներով տեղանքին հանդիսավորություն են տալիս։ Ժայռերի ծերպերին թառած են սպիտակ ճայերը, որոնք կարծես հանդիսատես լինեն` սպասելով ալեկոծության ավարտին։ Նրանցից մի քանիսը, ահաբեկված ալեբախության դղրդյունից, անհանգիստ ճախրելով, օդ են բարձրացել։ Ժայռի այս հատվածը ուշագրավ է իր վեհաշուք տեսքով։ Ժայռի ստորոտում կատաղի ալիքների ու մեծ ժայռաբեկորների բախումից առաջ եկած աննկարագրելի իրադրությունը` ժայռնիվեր շպրտվող ալիքների շեղջերով, ցայտերով, կատաղությունից փրփուրների վերածված ջրի հսկայական տեղատվությամբ իր բազում գուներանգներով սքանչելի տեսարան է ներկայացնում։ Պատկերին հանդիսավորություն է տալիս կիսով չափ ամպամած երկինքը, որտեղից արևի շողերը ճառագայթել են ծովի վրա։ Հորիզոնում առագաստանավակ է, որը սոսկ կոմպոզիցիոն լրացում է։ Մախոխյանի ծովանկարներում չկան ո'չ նավեր, ո'չ նավբեկության երևույթներ։

## Արձագանքներ
Թիեպո Սիսոն, նկատի ունենալով ալեկոծության այդպիսի տեսարանները, գրել է. «Ծով ու երկինք, հեղուկ զանգվածներ, որ հավիտենական կշռույթին հետների հոսանքով գահավիժաբար հարձակվում են, վեհապանծ խոյանքով գալիս են ընկնում ծովափին կամ փրփուրների հոսանքով գահավիժաբար հարձակվում են ապառաժ քարաժայռերի վրա, թախծալից ու խոր տխրության գորշ անսահմանություններ, որտեղ փոթորկից առաջ խտանում է օվկիանոսի ամբողջ կատաղությունը։ Վարպետ նկարչի դիմագծի և նկարների միջև նույն արտահայտիչ բնորոշումը և կորովն է կարգում, նույն ազնվականությունը և կնիքը, բնության անզուսպ ուժերն ու ներդաշնակությունը։ Դեռ երբեք չէի տեսել այս նյութը, այս ահարկու կյանքը այդչափ ճշմարտությամբ և այդպիսի գծագրությամբ ներկայացված, նրանք մնում են անմրցելի»։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Հայաստանի ազգային պատկերասրահի նկարներ
Կատեգորիա:Վարդան Մախոխյանի նկարներ
Կուտխը և մկները

**Կուտխը և մկները** (), մուլտֆիլմ, որը նկարահանվել է 1985 թվականին, ռեժիսոր Օքսանա Չերկասովայի կողմից, ըստ չուկչայական հեքիաթների մոտիվների, ԽՍՀՄ Պետական հեռուստառադիոյի կոմիտեի պատվերով։

## Սյուժե
Մուլտֆիլմի դեպքերը տեղի են ունեցել շատ վաղուց։ Այդ ժամանակ աշխարհում ապրում էր Կուխտ ագռավը, որը երկնքի տերն էր։ Կուխտը երկար թռիչքից հոգնել էր։ Վայրէջք կատարելու որևէ տեղ չկար։ Ագռավը որոշում է ստեղծել հողը։ Հողն ստեղծելուց հետո Կուտխը վայրէջք է կատարում հողի վրա և պառկում հանգստանալու։ Կուտխի հետքերով դուրս են գալիս մկները և ուրախանում են, քանի որ երկիրը մեծ է, շատ տեղ կա, և իրենք լավ կապրեն։ Մկները սկսում են պարել, վազվզել և ծվծվալ և այդկերպ արթնացնում են Կուտխին։ Վերջինս փռշտում է, և առաջանում են սարերը։ Իսկ Մկները շարունակում են վազվզել ու ծվծվալ։ Կուտխը հողը ծածկում է ձյունով, իսկ մկները անցքեր են փորում ձյունի մեջ։ Կուտխն այդ ժամանակ կրակ է դառնում և ցանկանում այրել ամեն ինչ, բայց ձյան ու կրակի բախումից շատ ջուր է ստացվում։ Բոլոր մկներին ջուրը քշում է։ Կուտխը որոշում է ամեն ինչ նորից սկսել։ Կարգի է բերում հողը, վայրէջք է կատարում հանգստանալու և հետքեր է թողնում, իսկ նրանցից դուրս են գալիս մկները։ Կուտխը բացականչում է. «Որտեղի՞ց հայտնվեցին այս մկները», չհասկանալով, որ իր հետքերից փախչել չի կարող։

## Հեղինակներ
* Ռեժիսոր` Օքսանա Չերկասովա
* Սցենարի հեղինակ` Ի. Գլեբովա
* Օպերատոր` Նիկոլայ Գրիբկով
* Մուլտիպլիկատորներ` Ալեքսեյ Կարաև, Վալերի Ֆոմին
* Նկարիչներ` Վալենտին Օլշվանգ, Ի. Սոլոդովա, Իրինա Կլիմովա, Վ. Լուկինով, Վյաչեսլավ Բուրմիստրով, Օլգա Կնյազևա, Վ. Պավլով, Նատալյա Պորտնովա, Ի. Գորբունովա, Ելենա Տեդեր
* Երաժշտական ձևավորումը` «Էրգիրոն» երգչախմբի մենակատարների
* Հնչյունային օպերատոր՝ Լյուդմիլա Երիկալովա
* Մոնտաժող՝ Լ․ Պերմյակովա
* Գեղարվեստական ղեկավար՝ Ֆեոդոր Խիտրուկ
* Խմբագիր՝ Ի․ Բոգուսլավսկի
* Մուլտֆիլմի հեղինակ՝ Վալենտինա Խիժնյակովա
* Հեղինակները ներկայացված են ըստ մուլտֆիլմի լուսագրերի։

## Պարգևներ և մրցանակներ
«Կուտխը և մկները» մուլտֆիլմը պարգևատրվել է՝
* Դիպլոմ Ռուսական անիմացիայի լավագույն դեբյուտ անվանակարգում։

## Քննադատություն

## Տեսահոլովակ
Մուլտֆիլմը DVD ձևաչափով թողարկվել է «Մազայ պապիկը և նապաստակները» մուլտֆիլմերի հավաքածուում (ներկայացուցիչ` «Խոշոր պլան» ընկերություն)։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* 
* 
* Оксана Черкасова — Тексты — Энциклопедия отечественного кино

Կատեգորիա:1985 մուլտֆիլմեր
Կատեգորիա:Խորհրդային մուլտֆիլմեր
Կատեգորիա:Ռուսերեն մուլտֆիլմեր
Սաբինա Դերֆլինգեր

**Սաբինա Դերֆլինգեր** (, ), ավստրիացի ռեժիսոր, սցենարիստ և պրոդյուսեր, Եվրոպական կինոակադեմիայի անդամ։

## Կենսագրություն
Սաբինա Դերֆլինգերը ծնվել է 1963 թվականին Ավստրիայի Վելս քաղաքում։

1991 թվականին սկսել է սովորել Վիեննայի կինոակադեմիայում (մասնագիտությունը՝ գրականություն և դրամատուրգիա) այն բանից հետո, երբ մի քանի տարի աշխատել է որպես ռեժիսոր և պրոդյուսեր կինոյի բնագավառում։ 1996 թվականին հաջողությամբ ավարտել է ուսումը *«Filmerzählungen zwischen Epik & Dramatik»* դիպլոմային աշխատանքով։

Սաբինա Դերֆլինգերը ճանաչման է արժանացել խաղարկային և վավերագրական ֆիլմերում իր կատարած բազմաթիվ դերերի շնորհիվ, նրա աշխատանքներից շատերն արժանացել են մրցանակների։ Նա դարձել է առաջին կինը, որ դարձել է «Tatort» քրեական հեռուստասերիալի ռեժիսորն ավստրիական ORF ալիքում։ Հետագայում նա մասնակցել է նույն ալիքի այլ սերիալների ստեղծմանը։ Ուշադրության է արժանացել իր հեռուստատեսային բեմադրությունների շնորհիվ։

2010 թվականին Սաբինա Դերֆլինգերը հիմնադրել է սեփական պրոդյուսերական ընկերությունը՝ *Derflinger Film* և թողարկել մի շարք ֆիլմեր։ 2013 թվականին որպես պրոդյուսերի օգնական մասնակցել է բրազիլական Globo հեռուստաընկերության աշխատանքներին, որը Վիեննայում նկարահանել է իր *Em Família* հեռուստասերիալի մի քանի էպիզոդներ։

Սաբինա Դերֆլինգերի պարգևների թվում են 2003 թվականին նրա ստացած *Kulturpreis des Landes Oberösterreich* և *Österreichischer Förderungspreis für Filmkunst* մրցանակները։

## Ֆիլմագրություն

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Պաշտոնական կայք
* Sabine Derflinger 
* Sabine Derflinger gewinnt den Wiener Frauenpreis 2012 

Կատեգորիա:Ավստրիացի ռեժիսորներ
Կատեգորիա:Ավստրիացի սցենարիստներ
Կատեգորիա:Ավստրիացի պրոդյուսերներ
Կատեգորիա:Ավստրիացի կինոռեժիսորներ
Կատեգորիա:Ավստրիացի կինոդերասանուհիներ
Կատեգորիա:Ավստրիացի կինոպրոդյուսերներ
Ավետարան (4845)

**Ավետարան** (4845), Երևանի Մաշտոցի անվան Մատենադարանում պահպանվող ձեռագիր, որը «Մաշտոցի անվան ցուցակ ձեռագրացում» (ձեռագրերի ցանկում) ներկայացված է 4845 թվի տակ։ Ձեռագիրը գրվել է 1571 թվականին Հերապետ վարդապետ գրիչի կողմից։ Ծաղկողները եղել են Սարգիս Խիզանցին, Վարդան Բաղիշեցին և Մարտիրոս սարկավագը։ Ստացողը եղել է մահտեսի Մարտիրոս աբեղան։ Գրված է թղթի վրա, որը ունի 30x21 չափս։ Ձեռագիրը կազմված է 251 թերթից։ Գրված է երկսյուն, բոլորգրով։ Ունի տերունական 18, ավետարանիչ 4, խորան 10, կիսախորան և լուսանցազարդ մանրանկարներ։ Պահպանակը ունի 2 էջ, գրված է՝ մագաղաթի վրա՝ ուղղագիծ երկաթագրովով։ Կազմը՝ կաշեպատ ստվարաթուղթ դրոշմազարդ, աստառը՝ շերտազարդ կտավ։ Հիշատակարաններ գրչի՝ 48բ, 133ա, 212ա, ծաղկողի՝ 2ա, 7բ, 8բ, 88ա, ստացողի՝ 135ա, հետագայի՝ 1ա, 12ա, 87ա (17-րդ դար), 11բ (1746թվական)։

## Ծանոթագրություններ
Վասիլի Շապտեբոյ

**Վասիլի Վասիլևիչ Շապտեբոյ** (, ), բելառուս մարզիկ, ձմեռային (դահուկավազք և բիաթլոն) և ամառային (հեծանվային սպորտ և թեթև ատլետիկա) Պարաօլիմպիկ խաղերի մասնակից, Բելառուսի Հանրապետության սպորտի վաստակավոր վարպետ։

2014 թվականին Սոչիում անցկացված Ձմեռային պարաօլիմպիկ խաղերի փակման արարողության ժամանակ եղել է Բելառուսի հավաքականի դրոշակակիրը։

## Կենսագրություն
Վասիլի Շապտեբայրը ծնվել է 1979 թվականի նոյեմբերի 10-ին։ Ունեցել է տեսողության բնածին խանգարում։

Դահուկավազքով զբաղվել սկսել է 1993 թվականին Բելառուսի Մոլոդեչնո քաղաքի՝ տեսողության խանգարումներ ունեցող երեխաների համար նախատեսված դպրոցում։

Հանդես է եկել «Դինամո» ակումբի կազմում, մարզվել է Օլիմպիական նախապատրաստման հանրապետական կենտրոնում սպորտի պարաօլիմպիկ ձևերի ուղղությամբ և Մոգիլյովի մարզի բարձրագույն սպորտային վարպետության դպրոցում։

Բնակվում է Մոգիլյովում, ամուսնացած է, ունի երեք դուստր՝ Անգելինան, Ալիսան և Աննան։

## Ձեռքբերումներ
Իր պարաօլիմպիկ կարիերան Վասիլի Շապտեբոյն սկսել է 2000 թվականին՝ Սիդնեյում (Ավստրալիա) անցկացված Պարաօլիմպիկ խաղերում, որտեղ նվաճել է բրոնզե մեդալ տղամարդկանց փոխանցավազքի T13 մրցավազքում։ 2004 թվականին նա մասնակցել է Աթենքում անցկացված Պարաօլիմպիկ խաղերին, որտեղ արժանացել է ոսկե մեդալների տանդեմով մրցավազքում և ժամանակով մրցավազքում թույլ տեսնողների համար։ Նա մասնակցել է 2012 թվականին Լոնդոնում անցկացված Պարաօլիմպիկ խաղերի հեծանվային սպորտի մրցումներին, բայց մեդալի չի արժանացել։

Ձմեռային Պարաօլիմպիկ խաղերին Վասիլիի Շապտեբոյն առաջին անգամ մասնակցել է 2006 թվականին Թուրինում (Իտալիա), որտեղ նվաճել է բրոնզե և արծաթե մեդալներ դահուկավազքում։ 2010 թվականին Վանկուվերում անցկացված Պարաօլիմպիկ խաղերում Վասիլի Շապտեբոյը նվաճել է երկու բրոնզե մեդալներ դահուկավազքում և բիաթլոնում։ 2014 թվականին Սոչիում անցկացված Պարաօլիմպիկ խաղերում Վասիլի Շապտեբոյը երկու անգամ դարձել է բրոնզե մեդալակիր բիաթլոնում՝ 7,5 և 12,5 կմ մրցատարածություններում։ Նա եղել է 2018 թվականին Փհենչհանում (Հարավային Կորեա) անցկացված Պարաօլիմպիկ խաղերի ամենափորձառու մասնակիցներից մեկը, բայց մրսել է մրցավազքից երկու օր առաջ, ինչը բացասաբար է անդրադարձել նրա ելույթի վրա։

Պարաօլիմպիկ խաղերից բացի Վասիլի Շապտեբոյը մասնակցել է հեծանվային սպորտի, թեթև ատլետիկայի ու բիաթլոնի աշխարհի առաջնությունների։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Василий Шапцябой
* SHAPTSIABOI Vasili
* Belarus’ Shaptsiaboi has Ambitions for London and Sochi
* Василий Шаптебой: Накал страстей – моя стихия

Կատեգորիա:Բելառուս բիաթլոնիստներ
Դարյա Սագալովա

**Դարյա Դմիտրիևնա Սագալովա** (, ), թատրոնի և կինոյի ռուս դերասանուհի, խորեոգրաֆ, հեռուստահաղորդավարուհի։

## Կենսագրություն
2003 թվականին Դարյա Սագալովան ավարտել է Պոդոլսկի № 7 գիմնազիան արծաթե մեդալով։ Գիմնազիայում առաջին դասարանից սովորել է անգլերեն, հինգերորդից՝ գերմաներեն։ Զբաղվել է պարով «Ֆանտազիա» խորեոգրաֆիայի դպրոցում, որի հետ մասնակցել է «Կինոտավր» և «Лики любви» փառատոններին։ Ձախլիկ է։

Փառատոններից մեկի ժամանակ Կինոդերասանի պետական թատրոնի այդ ժամանակվա տնօրեն Օլեգ Բուտախինը Սագալովային առաջարկել է փորձել կատարել Մոխրոտի դերը համանուն ներկայացման մեջ։ Այդ ժամանակվանից էլ նա սկսել է դերասանական գործունեությունը։ Թատրոնում իր նորամուտը կատարել է «Մարդուկ-Ջարդուկը» ներկայացման մեջ։ Այդ ժամանակ Սագալովան սովորում էր 11-րդ դասարանում։

2003 թվականին սկսել է աշխատել Կինոդերասանի պետական թատրոնում։

2007 թվականին մասնակցել է ՏՆՏ ալիքի «Битва экстрасенсов» հեռուստանախագծի երրորդ եթերաշրջանին։ Ըստ սյուժեի՝ նրան պետք է «առևանգեին» Սաֆրոնով եղբայրները՝ նրան թաքցնելով մոսկովյան բնակարաններից մեկում, իսկ էքստրասենսները պետք է գտնեին նրա հետքը։ Առաջադրանքը կատարել է Մեհդի Էբրահիմի Վաֆան՝ եթերաշրջանի ապագա հաղթողը։ Դարյա Սագալովան մասնակցել է նաև «Պարեր աստղերի հետ» շոուին 2008 թվականին, որտեղ զբաղեցրել է առաջին տեղը և ՏՆՏ ալիքի «Интуиция» շոուին, որտեղ շահել է մեկ միլիոն ռուբլի։

2008 թվականին Դարյա Սագալովան ճանաչվել է Ռուսաստանի ամենասեքսուալ կին «Maxim» ամսագրի ռուսական հրատարակության ընթերցողների քվեարկության արդյունքներով։

2009 թվականին Դարյա Սագալովան ավարտել է Մոսկվայի մշակույթի և արվեստի պետական համալսարանը կարմիր դիպլոմով։ Նույն թվականի մարտին բացել է պարի սեփական դպրոց, իսկ 2010 թվականի նոյեմբերին տեղի է ունեցել Սագալովայի աշակերտների նորամուտը «Стиляги» շոուում («Россия»)։

### Անձնական կյանք
* 2011 թվականի հունվարի 21-ին Դարյա Սագալովան ամուսնացել է գործարար Կոնստանտին Մասլեննիկովի (ծնվել է 1981 թվականին) հետ։ Նրանք ունեն երկու դուստր՝
** Ելիզավետա (ծնվել է 2011 թվականի հուլիսի 1-ին),
** Ստեֆանիա (ծնվել է 2015 թվականի հուլիսի 31-ին)։

## Ֆիլմագրություն

## Հեռոստատեսություն
* 2009 – «Տաքսի» հաղորդման հատուկ թողարկում (ՏՆՏ հեռուստաալիք)
* 2013-2015 – «5 ответов» և «Гостевая рубрика» НТВ ալիքով («НТВ утром»)
* 2014-2015 – «Я права» Ю հեռուստաալիքով
* 2015-2016 – «Кулинарная звезда» «Ռոսիա 1» հեռուստաալիքով

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Фан-клуб Дарьи Сагаловой

Կատեգորիա:Ռուս դերասանուհիներ
Կատեգորիա:Ռուս խորեոգրաֆներ
Կատեգորիա:Ռուս կինոդերասանուհիներ
Կատեգորիա:Ռուս հաղորդավարներ
Կատեգորիա:Ռուս հեռուստատեսային դերասանուհիներ
Ելենա Կալիսկա

**Ելենա Կալիսկա** (, ), սլովակ կանոեիստ-սլալոմիստ։ Չորս Օլիմպիական խաղերի մասնակից։ Ամառային օլիմպիական խաղերի կրկնակի չեմպիոն 2004 և 2008 թվականներին կանոեով միայնակ թիավարությունում։ Աշխարհի ու Եվրոպայի բազմակի չեմպիոն։

## Կենսագրություն
Ելենա Կալիսկան ծնվել է 1972 թվականի հունվարի 19-ին Չեխոսլովակիայի Զվոլեն քաղաքում։ Նրա հոբբիներն են թենիսը և երաժշտությունը։

2007 թվականին Ելենան ավարտել է Մատեյ Նելի համալսարանը Բանսկա Բիստրիցայում՝ ստանալով մագիստրի աստիճա։

## Կարիերա
Ելենա Կալիսկան սկսել է զբաղվել թիավարությամբ յոթ տարեկանում Զվոլենի ակումբում։ Ապա նա սկսել է հանդես գալ Լիպտովսկի Միկուլաշ քաղաքի ակումբում։

Նրա մարզիչը 2015 թվականից Պետեր Չիբակն է, նրան նաև օգնում են Ռոբերտ Օկորոցկին, Օլգա Լեյսալովա, Վլաստա Պատոչկովան, Լյուբոշ Գերտլը, Յան Ստախերան և Յան Պրաչարը։

Ելենա Կալիսկան զբաղեցրել է չորրորդ տեղը աշխարհի պատանեկան առաջնությունում։ Տասնյոթ տարեկանում ընկել է հեծանիվից, ինչից հետո ստիպված է եղել ապաքինվել ձախ ձեռքի վնասվածքից հետո։ Մեծահասակների մակարդակում նրա առաջին հաջողությունը եղել են մեդալները Եվրոպայի առաջնություններում՝ բրոնզե մեդալը 1996 թվականին Գերմանիայում և ոսկե մեդալը 1998 թվականին Չեխիայում։ Նա մասնակցել է 1996 թվականի Ամառային օլիմպիական խաղերին, որտեղ զբաղեցրել է 19-րդ տեղը։

Կալիսկան աստիճանաբար լավացրել է իր արդյունքները՝ 2000 թվականին Սիդնեյում անցկացված Ամառային օլիմպիական խաղերում զբաղեցնելով արդեն չորրորդ տեղը։ Կարիերայի գագաթնակետին հասել է 2004 թվականին՝ հաղթելով Աշխարհի գավաթի խաղարկության չորս մրցավազքերում, Եվրոպայի առաջնությունում և Աթենքում անցկացվող Օլիմպիական խաղերում։ 2005 թվականին նվաճել է ոսկե մեդալ Ավստրալիայում անցկացվող աշխարհի առաջնությունում, իսկ 2007 թվականին եղել է երկրորդը։

Մեկ տարի անց Ելենա Կալիսկան Պեկինում անցկացվող Օլիմպիական խաղերում դարձել է Օլիմպիական խաղերի կրկնակի չեմպիոն։

Իր կարիերայի ընթացքում Ելենա Կալիսկան յոթ անգամ հաղթել է Եվրոպայի առաջնությունում՝ ընդհանուր առմամբ արժանանալով 13 մեդալի։

## Մրցանակներ
2011 թվականի հունվարի 3-ին պարգևատրվել է Լյուդովիտ Շտուրի I դասի շքանշանով։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Մարզիկի էջը databaseOlympics.com կայքում

Կատեգորիա:Սլովակ մարզիկներ
Կատեգորիա:Օլիմպիական չեմպիոններ
Կատեգորիա:2008 թվականի Ամառային օլիմպիական խաղերի չեմպիոններ
Կատեգորիա:2004 թվականի Ամառային օլիմպիական խաղերի չեմպիոններ
Միլե Բուդակ

**Միլե Բուդակ** (, ), խորվաթ պատերազմական հանցագործ և սերբերի դեմ ցեղասպանության կազմակերպիչ։

## Կենսագրություն

Սովորել է Զագրեբի համալսարանում։ Խորվաթիայի ուստաշների, սերբերի, գնչուների և հրեաների ցեղասպանության կազմակերպիչ, ստացել է «մշակույթի ինքնաձիգով նախարար» մականունը։ Գրող է (նրա վեպերը այժմ ևս շարունակում են վաճառվել Խորվաթիայում) և լրագրող, եղել է «Խորվաթիայի ժողովուրդ» թերթի գլխավոր խմբագիրը։ Նա կոչ է արել դուրս բերել Խորվաթիայի սերբերին և ոչնչացնել, իր գրքերում նրանց անվանել է «ստրուկներ», «մուրացկաններ» և այլն։

Ուստաշների իշխանության գալուց հետո զբաղեցրել է կրթության, կրոնի և մշակույթի նախարարի պաշտոնը, ինչպես նաև կազմակերպության ղեկավարը։

Նրան են վերագրում են հետևյալ խոսքերը. «սպանել մեկ երրորդին, աքսորել մեկ երրորդին և կաթոլիկ դարձնել սերբերի մեկ երրորդին», որոնք ենթադրաբար արտասանել է 1941 թվականի ամռանը։

1945 թվականին Ավստրիա փախչելու փորձի ժամանակ ձերբակալվել է պարտիզանների կողմից, մահապատժի է ենթարկվել կոլլաբորացիոնիստական ռեժիմի շատ այլ անդամների հետ։ Բուդակի ընտանիքը մահացել է Բլայբուրգի կոտորածի ժամանակ։

1991 թվականին Խորվաթիայի անկախության հռչակումից հետո փորձեր են արվել վերականգնել Բուդակի հեղինակությունը՝ նրա գրքերը մեծ քանակությամբ հրատարակելով։ Հիմնական պատճառն այն էր, որ նա գնահատվել է որպես գրող և երկրի անկախության համար մարտիկ՝ անկախ նրա քաղաքական գործունեության արդյունքներից։ Սակայն 2003 թվականին Իվո Սանադերի իշխանության գալուց հետո Բուդակի հանդեպ հարաբերություններում եղել է շրջադարձ։ Մասնավորապես, նրա անունը կրող բոլոր փողոցները վերանվանվել են, հուշատախտակները ապամոնտաժվել են։

Վերականգնել է ծայրահեղական հին կոչը՝ «Србе на врбе!»:

## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն
* Ivo Petrinović: Mile Budak — portret jednog političara, Split 2002.

Կատեգորիա:Խորվաթ գրողներ
Կատեգորիա:Խորվաթ քաղաքական գործիչներ
Կատեգորիա:Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի մասնակիցներ
Կատեգորիա:Զագրեբի համալսարանի շրջանավարտներ
Կատեգորիա:20-րդ դարի վիպասաններ
Կատեգորիա:Մահապատժի ենթարկված քաղաքական գործիչներ
Կատեգորիա:Խորվաթ դրամատուրգներ
Կատեգորիա:Փաստաբաններ
Կատեգորիա:20-րդ դարի տղամարդ գրողներ
Խոդա Աֆարինի ջրամբար

**Խոդա Աֆարինի** կամ **Խուդաֆերինի ջրամբար**, արհեստական լիճ Արաքս գետի վրա՝ Իրանի և Արցախի սահմանին։ Արևելյան Ադրբեջան նահանգի Խոմարլու քաղաքից հեռու է 8 կիլոմետրով, իսկ Հադրութի շրջանի Առաջամուղ գյուղից՝ 30 կիլոմետր։

## Պատմություն
Խոդա Աֆարինի ջրամբարի կառուցումը նպատակ ուներ ստանալ էլեկտրաէներգիա ու ոռոգել շրջակա տարածքները։ Այդ հարցով 1977 թվականի հոկտեմբերին պայմանավորվածություն է ձեռք բերվել Խորհրդային Միության և Իրանի միջև, իսկ նախագիծը պատրաստ է եղել իսլամական հեղափոխությունից հետո՝ 1982 թվականին։ ԽՍՀՄ փլուզումից հետո՝ 1993-1994 թվականներին, հայկական զորքերը դուրս եկան Արաքսի ափ՝ Խոդա Աֆարինի կամուրջներ։ Դրանք կապել էին Արցախի մելիքությունները Սեֆյան Իրանին։ Շինարարությունը սկսել է 1999 թվականին։ Ջրամբարը և հիդրոէլեկտրակայանը կառուցվում էր լրատվության գրեթե բացակայության պայմաններում։ Իրանն այն կառուցել է՝ ունենալով գաղտնի համաձայնագիր Հայաստանի հետ։ Պատնեշը պատրաստ է եղել 2008 թվականին և բացվել երկու տարի անց։ Շինարարության ընթացքում հայտնաբերվել են բրոնզեդարյա դամբարաններ։

2015 թվականի ապրիլ-մայիսին «Spot 7/Azersky» արբանյակի կողմից իրականացվել է Արաքս գետի ձախափնյա հատվածի հատուկ լուսանկարում՝ ջրամբարից մինչև Հորադիզ ընկած տիրույթում։ Մեկ տարի անց այս հատվածում ծավալվեցին Ադրբեջանի 2016 թվականի ապրիլյան քառօրյա ագրեսիայի հիմնական գործողությունները։

## Արդյունաբերություն
Արդեն կառուցված ջրամբարում պղտոր Արաքսը մաքրվում է, ջուրը թափվում է ցած ու անցնում թաղակապ կամրջի պահպանված 4 կամարների միջով, հասնում ներքին կամրջին։ Ջրաէլեկտրակայանի հզորությունը հասնում է 102 մեգավատտի, կարող է ոռոգել 75.000 հա տարածք։ Դրա մեծ մասն արդեն գործածվում է։ Նախագծի վերնական ֆինանսավորման համար աջակցություն էր հայտնել Չինաստանը։

Գլխավոր գրասենյակը գտնվում է Թավրիզում։

## Հայ-ադրբեջանական պատերազմ

2020 թվականին տեղի ունեցած հայ-ադրբեջանական պատերազմի հետևանքով ջրամբարի նկատմամբ վերահսկողությունն անցել է Ադրբեջանի զինված ուժերին։

## Տես նաև
* Արաքսի ջրամբար
* Խուդաֆերինի կամուրջներ

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Արցախի Հանրապետության ջրամբարներ
Կատեգորիա:Արևելյան Ադրբեջան նահանգի աշխարհագրություն
Կատեգորիա:Իրանի ջրամբարներ
Կիհոկու

, Ճապոնիայի Միե պրեֆեկտուրայի Կիտամուրո գավառում գտնվող ավան։ Ավանի մակերեսը կազմում է 257,01 կմ², բնակչությունը՝ 17 093 մարդ (2014 թվականի հունիսի 1-ի տվյալների համաձայն), բնակչության խտությունը՝ 66,51 մարդ/կմ²։

## Աշխարհագրական դիրք
Կիհոկու ավանը տեղակայված է Հոնսյու կղզու Կինկի տարածաշրջանի Միե պրեֆեկտուրայում։ Այս ավանի հետ սահմանակցում են Օվասե քաղաքը, Օդայ, Տայկի ավանները և Կամիկիտայամա գյուղը։

## Բնակչություն
Ավանի բնակչությունը կազմում է 17 093 մարդ (2014 թվականի հունիսի 1-ի տվյալների համաձայն), իսկ խտությունը՝ 66,51 մարդ/կմ²։ Բնակչության թվաքանակի փոփոխությունը՝ 1980-2005 թվականներին.

## Սիմվոլիկա
Կիհոկու գյուղը խորհրդանշող ծառ է համարվում *[[Chamaecyparis obtusa]]*-ն, ծաղիկ՝ *[[Lilium japonicum]]*-ը։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* * Ճապոնական Կիհոկու ավանի պաշտոնական վեբկայք

Կատեգորիա:2005 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր
Կատեգորիա:Ճապոնիայի ավաններ
Իգնասիո Սոկո

**Իգնասիո Էսպարսա Սոկո** (; ), իսպանացի ֆուտբոլիստ, կիսապաշտպան։ 1964 թվականի Եվրոպայի չեմպիոն։

## Կարիերա
Կարիերան սկսել է Տերսերայի «Օբերենա» սիրողական ակումբում, ապա միացել է «Օսասունային»։ Իրունիայում առաջին ամիսն անցկացնելուց հետո նա Լա լիգայում նորամուտը նշել է 1960 թվականի հունվարի 10-ին «Ռեալ Օվեդոյի» դեմ խաղում։

1962-ի ամռանը տեղափոխվեց Ռեալ։  Իր առաջին մրցաշրջանում Սոկոն մասնակցել է ընդամենը 13 խաղի։ 1965-1966 թվականների մրցաշրջանում նվաճել է եվրոպական չեմպիոնների գավաթը։

Բացի այդ երկու մրցանակներից, Սոկոն հաղթել է ևս վեց ազգային առաջնություններ և երկու Արքայական գավաթ։ Նա ավարտել է կարիերան 1974 թվականի հունիսին, 35 տարեկանում։ 20 տարի անց, նա նշանակվել է ակումբի խաղերի պատվիրակ և  պահպանել այդ պաշտոնը մինչև 1998 թվականը։

Իսպանիայի հավաքականում մասնակցել է 25 հանդիպման։ Նորամուտը նշել է 1961 թվականի ապրիլի 19-ին Ուելսի դեմ խաղում։ Հրավիրվել է 1964 թվականի Եվրոպայի առաջնություն և օգնել ազգային թիմին հաղթել մրցաշարում։ 1966 թվականին հանդես է եկել Անգլիայի Աշխարհի առաջնությունում։ Հավաքականի կազմում խփել է միայն մեկ գոլ, որը տեղի է ունեցել 1963 թվականի դեկտեմբերի 1-ին Բելգիայի դեմ խաղում։

## Ձեռքբերումներ
*Եվրոպայի չեմպիոնների գավաթ՝ 1965-66
*Իսպանիայի առաջնություն՝ 1962-63, 1963-64, 1965-66, 1966-67, 1967-68, 1968-69, 1971-72
*Իսպանիայի գավաթ՝ 1969-70, 1973-74, 2-րդ տեղ՝ 1967-68
*Միջմայրցամաքային գավաթ՝ 2-րդ տեղ 1966
* Գավաթակիրների գավաթ՝ 2-րդ տեղ 1970-71 
*Եվրոպայի առաջնություն՝ 1964

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Профиль на BDFutbol
* Профиль на futbol.sportec.es
* 
* 
* Биография на realmadrid.com
* Биография на realmadridfans.org
* Статистика на RSSSF

Կատեգորիա:Իսպանացի տղամարդ ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Իսպանիայի հավաքականի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Լա Լիգայի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Ռեալ Մադրիդի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Տղամարդկանց ֆուտբոլի կիսապաշտպաններ
Կատեգորիա:Օսասունայի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Ֆուտբոլի Եվրոպայի չեմպիոններ
Դաբա

**Դաբա** (), գյուղ Վրաստանում։ Գտնվում է Սամցխե-Ջավախք մարզի Բորժոմի մունիցիպալիտետում։

## Դիրք
Գյուղը գտնվում է ծովի մակարդակից 1025 մետր բարձրության վրա։ Շրջկենտրոն Բորժոմից հեռու է 11 կմ։

## Բնակչություն
Ըստ 2014 թվականի մարդահամարի տվյալների, գյուղի բնակչությունը կազմում է 194 մարդ։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Բորժոմի մունիցիպալիտետ
Կատեգորիա:Վրաստանի գյուղեր
Բոսնիա և Հերցեգովինայի Դաշնություն

**Բոսնիա և Հերցեգովինայի Դաշնությունը** ( , ) նախկին Հարավսլավիայի Սոցիալիստական Հանրապետությունն է,  որը կազմավորվել է 1994 թ. Վաշինգտոնյան համաձայնագրի արդյունքում։ Որոշ ԶԼՄ-ներում երկիրն անվանում են նաև  **Մուսուլմանական-Խորվաթական ֆեդերացիա**։  Մայրաքաղաքը Սարաևոն է, երկրի ընդհանուր մակերեսը կազմում է 26 076 կմ²։ Դաշնությունում ապրում է շուրջ  2,4 մլն մարդ, երկրի դրամական միավորը Բոսնիայի մարկն է։
thumb|Դաշնության մեծ դրոշ (1996 — 2007)

## Կանտոններ
* Ունսկո-Սանսկի կանտոն
* Պոսավսկի կանտոն
* Տուզլանսկի կանտոն
* Զենիցկո -Դոբոյսկի կանտոն
* Բոսնիա- Պոդրինսկի կանտոն
* Միջինբոսնիական կանտոն
* ՀերցեգովինաՆերետվենսկի կանտոն
* ԱրևմտաՀերցեգովնիական կանտոն
* Սարաևյան կանտոն
* Կանտոն 10

## Քաղաքներ
Բոսնիա և Հերցեգովինայի քաղաքների ցանկ

## Բնակչություն
Բոսնիայի և Հերցեգովինայի  տարածքների 51% -ը պատկանում է Ֆեդերացիային, այստեղ բնակվում է բնակչության 62.1% -ը։

## Պատկերասրահ

File:Hajji Alija Mosque and Počitelj Fortress, Počitelj 2005.png
File:StariMost2005.PNG
File:Sarajevo City Panorama.JPG
File:Waterfall in Jajce Bosnia.JPG
File:Livno Valley.jpg
File:Vrelo Bosne, Sarajevo.jpg


## Տես նաև
* Բոսնիական պատերազմ
* Սերբական Հանրապետություն

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Vlada Federacije Bosne i Hercegovine 

Կատեգորիա:1994 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր
Չուչուկ Ստանա

**Չուչուկ Ստանա** (, ), սերբ կին հայդուկ, սերբական էպիկական ազգային պոեզիայի հերոս։

## Կենսագրություն
Ծնվել է 1795 թվականին Սերբիայի Նեգոտին քաղաքից ոչ հեռու գտնվող Սիկոլե գյուղում, Հերցեգովինայից արտագաղթածների ընտանիքում։ Ունեցել է երկու քույր՝ Ստոյնան ու Ստամենան և մեկ եղբայր՝ Միխայլոն։ Բոլոր երեխաները մանկության տարիներին կրել են տղայի հագուստ։ «Չուչուկ» (թուրքերեն *küçük* − փոքրիկ) մականունը Ստանան ստացել է իր ոչ բարձր հասակի պատճառով։ Նա ավարտել է դպրոցը սերբական Բելա Ցրկվա քաղաքում։

1812 թվականին հանդիպել է հայդուկ Վելկո Պետրովիչին՝ Սերբական առաջին ապստամբության նախաձեռնողներից մեկին, և սկսել է ապրել նրա հետ, չնայած այդ ժամանակ Վելկոն ունեցել է այլ կին, որից չի կարողացել բաժանվել առանց եկեղեցու թույլտվության։ Ստանան հրացանը ձեռքին կռվել է ամուսնու հետ միասին, վիրավորվել։ 1813 թվականին Վելկո Պետրովիչն սպանվել է, և Ստանան մեկնել է ապրելու սերբական Պանչևո քաղաքում։

Հետագայում Ստանան ամուսնացել է հույն ռազմական գործիչ, ռուսական բանակի գնդապետ, հերոս հեղափոխական և հունական հեղափոխության մասնակից Գեորգակիս Օլիմպիոսի հետ, որի հետ տեղափոխվել է Վալախիա, ապա՝ Բուխարեստ։ Գեորգակիսը զոհվել է Սեկկու վանքի կռվում։ Այդ ժամանակ Ստանան հղի էր և արդեն ուներ երկու երեխա Գեորգակիսից՝ Միլանն ու Ալեքսանդրը։ Դուստրը՝ Եֆրոսինյան, ծնվել է հոր մահվանից հետո։ Երեխաների անվտանգության համար Ստանան նրանց հետ տեղափոխվել է Ռուսական կայսրություն՝ Խոտին քաղաք, որտեղ թաքնվում էին սերբական հեղափոխության բազմաթիվ մասնակիցներ։

Հունաստանի ազատագրումից հետո Չուչուկ Ստանան երեխաների հետ տեղափոխվել է Աթենք, որտեղ ստացել է ոչ մեծ պետական թոշակ որպես Հունաստանի հերոս Գեորգակիս Օլիմպիոսի այրի։

Չուչուկ Ստանան մահացել է 1849 թվականին (այլ տվյալներով՝ 1850 թվականին), գերեզմանը չի պահպանվել։

## Հիշատակ
* 1907 թվականին գրվել է երաժշտական պիես Չուչուկ Ստանայի կյանքի մասին, որի երաժշտության հեղինակը սերբ կոմպոզիտոր Խրիստիչ Ստեվանն է։
* 1972 թվականին այդ պիեսի հիման վրա նկարահանվել է «Չուչուկ Ստանա» գեղարվեստական ֆիլմը, որում Ստանայի դերը կատարել է սերբ դերասանուհի Սվետլանա Բոյկովիչը։
* Չուչուկ Ստանայի մասին պատմող *«Čučuk Stana, 1795-1849 - žena Hajduk Veljka i grčkog narodnog heroja Georgakisa Olimpiosa»* գիրքը, որ հեղինակել է Դուշիցա Ստոյկովիչը (*Dušica Popović Stojković*), հրատարակվել է 1981 թվականին։
* 2017 թվականին Սլոբոդան Ստանիևիչը (*Slobodan Stanisic*)  հրատարակել է Չուչուկ Ստանայի մասին *«Čučuk Stana devojka sa sto megdana»* գիրքը։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Deset žena ratnica koje su PROMENILE ISTORIJU
* Kubura i ljuti ruž za Hajduk Veljka

Կատեգորիա:Սերբ հայդուկներ
AWI International

**AWI International** (անգլ.՝ Armenian Watch Industry ), մեխանիկական և կվարցային բարձրորակ ժամացույցների հայաստանյան արտադրող։

## Պատմություն
Հիմնադրվել է 2001 թվականի հուլիսին։ Սփյուրքահայ գործարար և բարերար Հրաչ Կապրիելյանը ժամացույց արտադրող հայտնի «Franck Muller» ընկերության աջակցությամբ հիմնադրեց AWI-ն։ Ոլորտի երեք այլ հայտնի ընկերություններ՝ «Freelook», «Q&Q» և «Shivas Watches» համապատասխան պայմանագրերով որոշեցին «Franck Muller» ընկերության հետ զարգացնել AWI-ի արտադրությունը։ Այս գործընկերության շնորհիվ 2001-2003 թվականների ընթացքում առաջին անգամ AWI-ն ներկայացվեց հասարակությանը։ Քանի որ AWI-ն չուներ առանձին դիզայներական բաժին, դիզայնի մշակման աշխատանքները իրականացնում էին հայտնի ընկերություններ։ Ընկերության գործարանը գտնվում էր Երևանում, այդ իսկ պատճառով բոլոր դետալները (բաղադրիչները) ուղարկվում էին Հայաստան, որտեղ էլ հայ ժամագործները հավաքում էին ժամացույցները։ Շուկայում առաջին ժամացույցի արժեքը 12,000 դրամ էր։ Այն քրոնոպատ էր՝ պարզ դիզայնով։ «Franck Muller» ընկերությունը 2003 թվականին իր մոդելներից մեկի արտադրության հեղինակային իրավունքը փոխանցեց AWI-ին, այսինք այն սկսեց արտադրել միայն AWI ընկերությունը։ Այս ժամացույցն ավելի թանկ արժեր, առավել հուսալի էր, պատրաստված՝ չժանգոտվող պողպատից, զարդարված թանկարժեք քարերով։ Այժմ ընկերության դիզայներական հետազոտության կենտրոնը գտնվում է Ֆրանսիայում։ Ժամացույցների շղթանները ներկրվում են Հոնկոնգից, մի շարք բաղադրիչներ էլ պատվիրվում են շվեցարական «ETA» և ճապոնական «Citizen Miyota» ընկերություններից։ Չնայած առկա տեխնոլոգիաներին, AWI ժամացույցների մեծ մասը ձեռագործ աշխատանքներ են՝ հատկապես թանկարժեք քարերով զարդարված մոդելները։

## Ծանոթագրություն

## Արտաքին հղումներ
*AWI պաշտոնական կայք

Կատեգորիա:Հայկական ընկերություններ
Տայկի

, Ճապոնիայի Միե պրեֆեկտուրայի Վատարայ գավառում գտնվող ավան։ Ավանի մակերեսը կազմում է 233,54 կմ², բնակչությունը՝ 9 167 մարդ (2014 թվականի հունիսի 1-ի տվյալների համաձայն), բնակչության խտությունը՝ 39,25 մարդ/կմ²։

## Աշխարհագրական դիրք
Տայկի ավանը տեղակայված է Հոնսյու կղզու Կինկի տարածաշրջանի Միե պրեֆեկտուրայում։ Այս ավանի հետ սահմանակցում են Օդայ, Վատարայ, Մինամիիսե և Կիհոկու ավանները։

## Բնակչություն
Ավանի բնակչությունը կազմում է 9 167 մարդ (2014 թվականի հունիսի 1-ի տվյալների համաձայն), իսկ խտությունը՝ 39,25 մարդ/կմ²։ Բնակչության թվաքանակի փոփոխությունը՝ 1980-2005 թվականներին.

## Տնտեսություն
Տայկի ավանն այդ շրջանի տնտեսական և արդյունաբերական կենտրոնն է։ Տայկիում հատկապես զարգացած են ձկնորսությունն ու կաթնամթերքի արդյունաբերությունը։

## Պատկերասրահ

Oouchiyama zoo001.JPG|Ավանում գործող կենդանաբանական այգու մուտքը
Takihara-no-miya 01.JPG|Շինոհարի դղյակը
Nishiki tower.JPG|Աշտարակ Տայկիում
Okuise-kitsutsukikan., a Roadside Station01.jpg|Տայկիի կայարանը


## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* * Ճապոնական Տայկի ավանի պաշտոնական վեբկայք

Կատեգորիա:2005 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր
Կատեգորիա:Ճապոնիայի ավաններ
Անդա (Ախալցխայի շրջան)

**Անդա** (), գյուղ Վրաստանում։ Գտնվում է Սամցխե-Ջավախք մարզի Ախալցխայի շրջանում։

## Դիրք
Գյուղը գտնվում է ծովի մակարդակից 1460 մետր բարձրության վրա։ Շրջկենտրոն Ախալցխայից հեռու է 2 կմ։

## Բնակչություն
Ըստ 2014 թվականի մարդահամարի տվյալների, գյուղի բնակչությունը կազմում է 74 մարդ։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Ախալցխայի շրջան
Կատեգորիա:Վրաստանի գյուղեր
Աբիլխան Կաստեև

270px|մինի|Կաստեևի ,,Թուրքսիբ,, նկարի վերատպությոնը նամականիշի վրա
**Աբիլխան Կաստեև** (, ), ղազախ նկարիչ, ղազախական կերպարվեստի հիմնադիր, Ղազախական ԽՍՀ ժողովրդական նկարիչ։

## Կենսագրություն
Ծնվել է Ջարքենդի մերձակայքում գտնվող Շիժին աուլում, որը ներկայումս գտնվում է Ալմաթիի մարզում։ Ծագումով ավագ ժուզի սուան ցեղից է։

1929-ից 1931 թվականներին սովորել է Նիկոլայ Խլուդովի գեղարվեստական ստուդիայում։

1934-ից 1937 թվականներին ուսումը շարունակել է Մոսկվայի Նադեժդա Կրուպսկայայի անվան գեղարվեստական ստուդիայում։

1954-1956 թվականներին ղեկավարել է Ղազախստանի նկարիչների միությունը։

Ընտրվել է Ղազախական ԽՍՀ 4-6-րդ գումարումների գերագույն խորհրդի պատգամավոր։

Մահացել է 1973 թվականի նոյեմբերի 2-ին, հուղարկավորվել Ալմաթիում։

Աբիլխան Կաստեևն ստեղծել է հազարից ավելի յուղաներկ ու ջրաներկ աշխատանքներ, որոնցից լավագույնները ցուցադրվում են Մոսկվայի Տրետյակովյան պատկերասրահում, Արևելքի ժողովուրդների պետական թանգարանում, Հեղափոխության կենտրոնական թանգարանում, Ղազախստանի արվեստների պետական թանգարանում, որին շնորհվել է հենց իր՝ Աբիլխան Կաստեևի անունը, Ղազխստանի այլ պատկերասրահներում ու թանգարաններում։ Նրա գործերում մեծ թիվ են կազմում բնանկարները, դիմանկարները, ժողովրդական տնտեսության տարբեր բնագավառներում աշխատանքային սխրանքների պատկերները... Արվեստաբանները որպես նկարչի լավագույն աշխատանք ամենից հաճախ հիշատակում են նրա վրձնած «Մոր դիմանկարը»։

## Ընտանիք
* Կինը Սակշ Կաստեևան էր (ծնվ. 1914 - մահացել է մոտ. 1998), поженились в 1930 году.:
* Կնոջ հետ ունեցել ու մեծացրել են վեց տղա և երեք աղջիկ զավակ և 11 թոռ։
* Ավագ թոռը՝ Ժանը, հինգ որդիների հայր է։
* Ծոռնուհին՝ Այսանմ Կաստեևան (ծնվ. 1994), դիզայներ է, արտիստուհի։

## Պարգևներ
* Հոկտեմբերյան հեղափոխության շքանշան
* Աշխատանքային կարմիր դրոշի հինգ շքանշան
* «Պատվո նշան» շքանշան
* բազմաթիվ մեդալներ
* «ԽՍՀՄ արվեստի վաստակավոր գործիչ» կոչում (1953)
* Ղազախական ԽՍՀ ժողովրդական նկարիչ (1944)
* Ղազախական ԽՍՀ Չոկան Վալիխանովի անվան պետական մրցանակ (1967)

## Հիշատակ
* Կաստեևի անունով է կոչվել Ղազախստանի արվեստների պետական թանգարանը, փողոցներ՝ երկրի մի շարք քաղաքներում, Շիմկենտի գեղարվեստական քոլեջը, որի առջև 2009 թվականին բարձրացվել է նկարչի հուշարձանը։
* 2004 թվականին արվեստագետի ծննդյան 100-ամյակի կապակցությամբ, Ղազախստանում թողարկվել են հուշադրամ և նամականիշ։
* 2014 թվականին Ալմաթիում բացվել է Կաստեևի տուն-թանգարանը։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Исторические личности | Кастеев Абильхан (1904-1973) 
* Абильхан Кастеев (1904-1973)
* Дом-музей Кастеева в Алматы

Կատեգորիա:Անձինք նամականիշերի վրա
Կատեգորիա:Խորհրդային նկարիչներ
Կատեգորիա:Հոկտեմբերյան հեղափոխության շքանշանով պարգևատրվածներ
Կատեգորիա:Ղազախ նկարիչներ
Նիկոլ Բրիկ

**Նիկոլ Բրիկ** (, ), ֆրանսիացի քաղաքական և պետական գործիչ, նախարար Ժան-Մարկ Էրոյի երկու կառավարություններում (2012-2014 թվականներին)։

## Կենսագրություն
1970 թվականին ավարտել է Բորդո IV համալսարանը՝ ստանալով մասնավոր իրավունքի դիպլոմ։

1980 թվականին անդամակցել է Սոցիալիստական կուսակցությանը, 1983-1989 թվականներին եղել է Իլ դը Ֆրանսի շրջանային խորհրդի պատգամավոր։ Եղել է Ժան Պիեռ Շևենմանի աշխատակցուհին, ավելի ուշ՝ Սեգոլեն Ռուայալի աշխատակցուհին։

1997-2002 թվականներին Ֆրանսիայի Ազգային ժողովի պատգամավոր, Սեն Է և Մարնայի դեպարտամենտի 6-րդ օկրուգից։

2001-2006 թվականներինն եղել է Մո քաղաքի մունիցիպալ խորհրդի անդամ։

2004 թվականին նա Սեն Է և Մարնայի դեպարտամենտի կողմից ընտրվել է Ֆրանսիայի Սենատում։

2012-ին մտել է Էրոյի առաջին կառավարություն՝ ստանալով բնապահպանության, կայուն զարգացման և էներգետիկայի նախարարի պորտֆելը։

2012 թվականի հունիսի 21-ին Էրոյի երկրորդ կառավարությունում զբաղեցրել է արտաքին առևտրի նախարարի պաշտոնը։

2014 թվականի մարտի 31-ին ձևավորվել է Մանուել Վալսի կառավարությունը, որում Բրիկը չի ընդգրկվել։

2014 թվականի մայիսի 3-ին վերադարձել է Սենատ, որի անդամությունը ժամանակավորապես ընդհատվել է կառավարությունում աշխատելու ժամանակահատվածի համար։

2017 թվականին քննադատաբար է արտահայտվել Սոցիալիստական կուսակցության կողմից կազմակերպված «ձախերի բաց նախնական ընտրություն» մասին և հայտարարել նախագահական ընտրություններում Էմանուել Մակրոնի թեկնածությանն աջակցելու մասին, ինչպես նաև հավանություն է տվել լիբերալ «Մակրոնի օրենքին» (Loi pour la croissance, l 'activité et l' égalité des chances économiques):

2017 թվականի օգոստոսի 5-ի երեկոյան, գտնվելով արձակուրդում, վայր է ընկել աստիճաններից և տեղափոխվել Պուատիեյի հիվանդանոց, որտեղ մահացել է օգոստոսի 6-ի առավոտյան։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* 
* 

Կատեգորիա:Ֆրանսիայի նախարարներ
Կատեգորիա:Ֆրանսիայի քաղաքական գործիչներ
Կատեգորիա:Ֆրանսիացի պետական գործիչներ
Սուրբ Աստվածածնի Ավետման տաճար

**Սուրբ Աստվածածնի Ավետման տաճար** (生神女福音大聖堂), Ճապոնիայի ուղղափառ եկեղեցու Կիոտոյի և Արևմտյան Ճապոնիայի թեմի առաջնորդանիստ տաճարը, որը գտնվում է Ճապոնիայի Կիոտո քաղաքում։

## Պատմություն
1880 թվականին Կիոտոյում ձեռք է բերվել հողատարածք, որի վրա եղել է փայտե տուն։ Ավելի ուշ գնվեցին տաճարի աջ կողմում և ձախ կողմում գտնվող երկու լրացուցիչ հողատարծքներ։ Տներից մեկը նախատեսված է եղել քահանայի համար, երկրորդը՝ կատեխիզատորի, մյուս երկուսը՝ իգական դպրոցի համար։

1901 թվականին տաճարի կառուցումն ավարտվել է. հիմքը և նախասրահը կառուցվել են գրանիտից, իսկ պատերը՝ փայտից, տանիքը պատվել ծ է պղնձով։ Մոսկվայից նվրատու  Վ. Դուդիշկինի կողմից պատվիրվել է պատկերակալ (վարպետ Եպանեշնիկով)։ Ռուսաստանից տեղափոխման ժամանակ սրբապատկերների ստացած վնասվածքները շտկվել են ճապոնացի սրբանկարիչ Իրինա Յամասիտայի կողմից։

Տաճարի օծումը կատարվել է 1903 թվականի ապրիլի 27-ին՝ Սուրբ Զատիկից հետո չորրորդ կիրակի օրը, եպիսկոպոս Նիկոլայի (Կասատկինի) կողմից։ Ապրիլի 26-ին գրանիտե փոքր  սեղանի մեջ եպիսկոպոսի կողմից դրվել են սուրբ նահատակ Մարդարիի մասունքները։ Օծման արարողությունը կատարվել է ճապոներեն լեզվով։ Տաճարի առաջին քահանան եղել է Կիևի հոգևոր ակադեմիայի շրջանավարտ քահանա Սիմեոն Միին։

2000 թվականի մայիսի 16-ին տաճար են այցելել պատրիարք Ալեքսի 2-րդը և ռուսական պատվիրակության անդամները։ Ինչպես ավելի ուշ ասել էր պատրիարքը, «մենք չէինք ճանաչի Ճապոնիան, եթե չլինեինք նրա հնագույն մայրաքաղաքում»։

2010 թվականի դրությամբ, ըստ սարկավագ Նիկոլայի (Օնո).
Կիոտոյի Ավետման տաճարի ծխականների մեծ մասը երրորդ, չորրորդ և նույնիսկ հինգերորդ սերնդի ուղղափառ ընտանիքներից են։ Տաճարի երգչախումբը նույնպես կազմված է ծխականներից։ Ամիսը մեկ անգամ տեղի են ունենում երգավարժություններ։ Տաճարին կից գործում են ծխական խորհուրդը և քույրությունը, թողարկվում է թերթ... Տաճար են այցելում և ռուս ծխականներ, և այլ ուղղափառ երկրներից արտասահմանցի ուսանողներ։ Երբեմն գալիս են նաև ոչ ուղղափառ ճապոնացիներ, այդ թվում՝ երիտասարդներ։ Նրանց մեծ մասը պարզապես հետաքրքրված է Ճապոնիայի պատմական կենտրոնի կենտրոնում գտնվող անսովոր ճարտարապետությամբ, սակայն նրանցից ոմանք սկսում են պարբերաբար եկեղեցի գալ և մկրտվում են։ Մոտավորապես տարին մեկ անգամ էքսկուրսիայի են գալիս բողոքական համալսարանի ուսանողները:

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Ճապոնիայի եկեղեցիներ
Հայ-չինական բարեկամության դպրոց

**Հայ-չինական բարեկամության դպրոց** (չինարեն` 中国-亚美尼亚友谊学校, ), հանրակրթական դպրոց Երևանի Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանում։

Դպրոցը նախատեսված է 600 աշակերտի համար։ Դպրոցում չկան տարրական դասարաններ. ընդունելությունը սկսվում է 5-րդ դասարանից։

## Պատմություն
Ըստ որոշ տեղեկությունների` նման դպրոց հիմնադրելու գաղափարն առաջացել էր 2012 թվականին՝ երկու երկրների միջև կնքված տեխնիկական համագործակցության համաձայնագրի հիման վրա։ Չինաստանի կառավարության հայտարարած մրցույթին մասնակցել է ավելի քան 30 շինարարական կազմակերպություն, իսկ արդյունքում հաղթել է Չինաստանում գործող մի կազմակերպություն, որն արդեն նմանատիպ դպրոցների փորձ ունի։ 2016 թվականին մեկնարկել են նախագծային աշխատանքները։

Դպրոցը հիմնադրվել է քանդված 103-րդ դպրոցի տարածքում, որտեղ տարիներ շարունակ ոչ մի շինարարություն չէր ձեռնարկվել։ Կառուցման աշխատանքները սկսվել են 2017 թվականի փետրվարից։

Դպրոցի բացման հանդիսավոր արարողությունը տեղի է ունեցել 2018 թվականի օգոստոսի 22-ին։ Հանդիսավոր բացմանը մասնակցել են ՀՀ վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանը և Հայաստանում ՉԺՀ արտակարգ և լիազոր դեսպան Թիեն Էրլունը։

## Համալիր
Դպրոցն ունի 8000 քմ տարածք։ Դպրոցի համալիրի մեջ ներառված է մարզասրահ։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:2018 հիմնադրումներ Երևանում
Կատեգորիա:2018 հիմնադրված կրթական հաստատություններ
Կատեգորիա:Երևանի դպրոցներ
Կատեգորիա:Կրթությունը Երևանում
Կատեգորիա:Հայ-չինական հարաբերություններ
Կատեգորիա:Հայաստանի դպրոցներ
Կատեգորիա:Չինարենի ուսուցմամբ դպրոցներ