Էդմոն Ժալու

**Էդմոն Ժալու** (, ), ֆրանսիացի գրող և գրական քննադատ։

## Կենսագրություն
Մարսելի լիցեյում (այժմ՝ Թիերի ավագ դպրոց) սովորելուց հետո, որտեղ հաճախում է երկու տարի, Էդմոն Ժալուն տասնութ տարեկանում հիմնում է փոքրիկ «Միջերկրածովյան» հանդեսը, ապա համագործակցում «Գալլեր», «Շաբաթաթերթ» հանդեսին, «Կանդիդը» և «Գրական նորություններ» պարբերականների հետ։

1908-1911 թթ. Վենետիկում՝ Ֆլորիան սրճարանում, մասնակցում էր «Longues moustaches» ակումբի հանդիպումներին։

1918թ. Ֆրանսիայի կառավարության կողմից գրական առաքելությամբ լինելով Շվեյցարիաում՝ Ժալուն սիրահարվում է Լոզանին և 1920-1930-ականներին հաճախ անցկացնում է իր ամառները Լոզանում, իսկ 1937 թ.-ից հաստատվում է Լյուտրիում, որտեղ էլ ապրում է Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի տարիներին մինչև իր մահը՝ (1949 թ., Լոզան)։

Նրա նուրբ քննադատական միտքը ժամանակի ուշադրությունը կենտրոնացնում է նորագույն եվրոպական գրականության վրա իր հոդվածների (որոնց մի մասը հետագայում հավաքվել է «Գրքերի ոգին», «Պասկալից մինչև Բարրես», «Էսքիլից մինչև Ժիրոդու» ժողովածուներում) և նաև էսսեների շնորհիվ՝(«Օտար կերպարներ», «Ռայներ Մարիա Ռիլկե», «Հեռանկար և կերպարներ», «Գյոթեի կյանքը»)։ Նրանից մեզ է հասել «Ֆրանսիական գրականության պատմության ներածությունը», որից երկու հատոր հրատարակվել է Շվեյցարիայում։ 1930 թվականին Էդմոն Ժալուն ստորագրեց Նորա Ս. Ջեյմսի սկանդալային «Անօգուտ արշավանքը» գրքի նախաբանը, երբ այն ֆրանսերեն թարգմանեց Ժերմեն դ’Անժեստը։

Լոզանի պոեզիայի ընկերության (1944թ. մայիս-1948թ․) նախաձեռնողը, համահիմնադիրն և հոգին լինելով՝ գրողներ Էդմոն-Անրի Կրիզինելի և Գյուստավ Ռուի հետ, Էդմոն Ժալուն, որը Ֆրանսիայում հայտնի է դարձրել վալդացի Չարլզ-Ֆերդինանդ Ռամյուզի և Գյուստավ Ռուի ստեղծագործությունները, ուժերը փորձել է նաև վեպի ժանրում։ Նրա վիպասանական ժառանգությունը ներառում է բազմաթիվ գործեր, որոնցից են՝ «Սիրո տառապանքը» (1902), «Մնացածը լռություն է» (1909), որը նրան արժանացնում է Ֆեմինա մրցանակին, «Անորոշը» (1918), «Ծուխը գյուղերում» (1918), «Գեղեցիկ օրվա ավարտը» (1922), «Ոսկե աստիճանը» (1922), «Ալսիոնեն» (1925), «Երիտասարդ աղջիկների ընկերը» (1926)։

1934 թ. Պիեռ դը Լա Գորսի աթոռին առաջադրվելու անհաջող փորձից հետո, որտեղ նա Մորիս դը Բրոյլի դեմ ստացել էր ընդամենը 9 ձայն, Էդմոն Ժալուն 1936 թ. հուլիսի 2-ին ընտրվում է Ֆրանսիական ակադեմիայի անդամ՝ զբաղեցնելով 33-րդ աթոռը՝ Վոլտերի աթոռը, որը նախկինում զբաղեցնում էր Պոլ Բուրժեն 18 ձայնով՝ Ժակ դը Լակրետելից առաջ անցնելով։ 1937 թ․ հունիսի 24-ին նրան ընդունեց Ժորժ Լեկոմտը։

*«Լոզանի թերթ»*-ի, *«Ժնևի հանդես»*-ի և «Ռադիո-Լոզան»-ի գրական թղթակից լինելով՝ հրատարակում է *«Էսանսներ»*՝ գաղափարների, աֆորիզմների և խրատախոսքերի ժողովածու(1944, 1947)։ *Մարսել Պրուստին* նվիրված նրա ուսումնասիրությունը լույս է տեսնում մահվանից հետո(1953 թ.)։

1950 թ. Ֆրանսիական ակադեմիան նրա կնոջը՝ Ժերմենին, շնորհում է Լուի Բարտու մրցանակը։

## Կարծիքներ Էդմոն Ժալուի մասին
Պոլ Մորանի խոսքերով՝ Էդմոն Ժալուն «մեր քննադատներից ամենաանաչառը, ամենախելացին և ամենատեղեկացվածը» էր։

Մորիս Մարտեն դյու Գարը իր *հուշագրերում* նրան նկարագրում է հետևյալ կերպ. «Էդմոն Ժալուն մի խաղաղասեր Մարդ է՝ լազուրիտով զարդարված գավազանով, բուրժուա, արտաքնապես նման բժշկի, ավելի շուտ շվեյցարացի, քան Մարսելից, ով ծնվել է Պրովանսում։ Սկզբում նրա մեջ զգացվում է մի տեսակ թեթև, բայց թերահավատ և արիստոկրատական աշխույժություն, որին ավելանում է զգայուն ու ազնվական, հմայիչ կանանց այն շրջապատը, ուր նա անմիջապես ներթափանցում է՝ երջանիկ պատահականության շնորհիվ, երբ ուշացած հասնում է Փարիզ»:

Ստեֆան Ցվայգը, ով բարձր էր գնահատում Էդմոն Ժալուի դերը ֆրանսիացիների շրջանում Ռայներ Մարիա Ռիլկեի ստեղծագործության ճանաչման հարցում, 1931 թ. այդ հեղինակին նվիրված իր հոդվածում գրում է. «Էդմոն Ժալուն շատ վեպեր է գրել։ Դրանց մեծ մասը հաստափոր չեն։ Ինչպես ջրաներկը չի կարող հարմարեցվել լայնածավալ որմնանկարի չափերին, այնպես էլ նրա նուրբ արվեստը չի կարող տեղավորվել բազմահատոր էպիկական սագայի շրջանակում։ Նա ստեղծում է նեղ դեկոր, բայց այն լցնում է ամբողջությամբ»։

## Ստեղծագործություններ
* *Une âme d'automne* (1896)
* *L’Agonie de l'amour* (1902)
* *Le Triomphe de la frivolité* (1903)
* *Les Sangsues* (1904)
* *Le Jeune Homme au masque* (1905)
* *L’École des mariages* (1906)
* *Le Démon de la vie* (1908)
* *[[Le reste est silence]]* (Prix Femina, 1909)
* *L’Éventail de crêpe* (1911)
* *Fumées dans la campagne* (1918)
* *L’Incertaine* (1918)
* *Les Amours perdues* (1919)
* *Au-dessus de la ville* (1920)
* *Vous qui faites l'endormie* (1920)
* *La Fin d'un beau jour* (1922)
* *L’Escalier d'or* (1922)
* *Les Barricades mystérieuses* (1922)
* *Les Profondeurs de la mer* (1922)
* *L’Esprit des livres*, 7 volumes (1922)
* *Le rayon dans le brouillard* (1923)
* *Lettres de l'Abbé Galuchat* (1923)
* *L'Alcyone* (1925)
* *O toi que j'eusse aimée !* (1926)
* *Soleils disparus* (1927)
* Sur un air de Scarlatti (1928)
* *Lœtitia* (1929)
* *Du rêve à la réalité* (1932)
* *Essences* (1944, 1952)
* *La vie de Goethe* (1933)
* *La Chute d'Icare* (1936)
* *Le Pouvoir des choses* (1941)
* *Introduction à l'histoire de la littérature française*, 2 volumes (1946 & 1948)

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:20-րդ դարի ֆրանսիացի գրողներ
Կատեգորիա:20-րդ դարի ֆրանսիացի վիպասաններ
Կատեգորիա:Գրողներ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Քննադատներ
Կատեգորիա:Ֆրանսալեզու գրողներ
Կատեգորիա:Ֆրանսիա
Կատեգորիա:Ֆրանսիական գրականություն
Կատեգորիա:Ֆրանսիացի գրաքննադատներ
Կատեգորիա:Ֆրանսիացի գրողներ
Կատեգորիա:Ֆրանսիացի վիպասաններ