Կրծքի ֆետիշիզմ

**Կրծքի ֆետիշիզմ,** հայտնի նաև որպես մաստոֆիլիա, կրծքի պարցիալիզմ կամ մազոֆիլիա, պարաֆիլիա՝ բնորոշվող սեռական հետաքրքրությամբ բացառապես կենտրոնացվող կնոջ կրծքերի վրա։

«Կրծքի ֆետիշիզմ» եզրույթը կիրառվում է նաև ոչ պարաֆիլիկ իմաստով՝ մատնանշելու համար կնոջ կրծքերի նկատմամբ դրսևորվող մշակութային ուշադրությունը և դրանցով խորհրդանշվող սեռականությունը:

Գիտական վարկածի համաձայն՝ կրծքերի նկատմամբ սեռական հրապուրանքը, որը չի դասվում պարաֆիլիաների շարքին, պայմանավորված է դրանց՝ որպես երկրորդային սեռական հատկանիշի էվոլյուցիոն գործառույթով։ Կրծքագեղձերը կենսաբանական նշանակություն ունեն ինչպես սեռական բավարարման, այնպես էլ վերարտադրողականության համատեքստում։

Որոշ հեղինակներ դիտարկում են արևմտյան հասարակություններում, մասնավորապես Միացյալ Նահանգներում,  հետերոսեքսուալ տղամարդկանց շրջանում սեռական ֆետիշիզմի համատեքստում կրծքերի նկատմամբ տարածում գտած հետաքրքրությունը։

## Գիտական բացատրություն
Գիտնականները ենթադրում են, որ կրծքերի նկատմամբ ոչ պարաֆիլիկ սեռական հրապուրանքը դրանց երկրորդական սեռական բնութագիր լինելու արդյունք է։ Կրծքերը դեր են խաղում և՛ սեռական հաճույքի, և՛ վերարտադրության մեջ։ Հետերոսեքսուալ տղամարդիկ սովորաբար կանանց կրծքերը գրավիչ են համարում, և սա ճիշտ է տարբեր մշակույթների համար:

Կենդանաբան և էթոլոգ Դեզմոնդ Մորիսը տեսություն է առաջ քաշում, որ կուրծքը սեռական ազդակ է, որը նմանակում է միջհետույքային գծին։ Ըստ Մորիսի աշխատության այն բնորոշ է մարդկանց, քանի որ մյուս պրիմատները, որպես կանոն, ունեն շատ ավելի հարթ հետույք։ Էվոլյուցիոն հոգեբանները նշում են, որ մարդկանց մշտապես մեծ կրծքերը (ի տարբերություն մյուս պրիմատների, որոնց կուրծքը մեծանում է միայն ձվազատման շրջանում) թույլ են տալիս կանանց արժանանալ տղամարդկանց ուշադրությանը նույնիսկ այն ժամանակ, երբ նրանք իրականում անպտուղ են։ Հետազոտությունները նաև ցույց են տվել, որ ավելի մեծ և համաչափ կուրծք ունեցող կանայք բեղմնավորման ավելի բարձր մակարդակ ունեն։ 

Կրծքերի նկատմամբ սեռական հրապուրանքը համարվում է նորմալ երևույթ։

## Հասարակություն և մշակույթ
### Ընդհանուր

Կանանց կրծքերի, և հատկապես դրանց չափերի նկատմամբ հետաքրքրությունը լայն տարածում ունի։ Շատ մարդիկ, թե՛ տղամարդիկ, թե՛ կանայք, կուրծքը համարում են կանացի կարևոր երկրորդական սեռական հատկանիշ։ 

Ժամանակակից կանացի նորաձևությունը, որը կենտրոնանում է ամուր հագուստի և դեկոլտեի ցուցադրման վրա, վերագրվում է կրծքերի ֆետիշիզմի աճին։ Ցածր դեկոլտեն հաճախ դիտվում է որպես կանացի սիրախաղի կամ գայթակղության ձև, գեղագիտական կամ էրոտի։ Հետերոսեքսուալ տղամարդկանց մեծ մասը էրոտիկ հաճույք է ստանում կնոջ կուրծքը տեսնելուց,  իսկ որոշ մարդիկ հաճույք են ստանում իրենց զուգընկերոջ դեկոլտեից: Կան տարբեր կարծիքներ այն մասին, թե որքանով է դեկոլտեի բացումը ընդունելի հանրային վայրերում: Կինը կարող է բացել իր կուրծքը, ինչը կախված է սոցիալական և մշակութային համատեքստից: Դեկոլտեի կամ կանացի կրծքերի որևէ մասի ցուցադրումը կարող է համարվել անպատշաճ կամ նույնիսկ արգելված հագուստի կանոններով որոշ միջավայրերում, ինչպիսիք են աշխատավայրերը, եկեղեցիները և դպրոցները, մինչդեռ որոշ վայրերում որքան հնարավոր է շատ դեկոլտեի ցուցադրումը կարող է թույլատրելի լինել կամ նույնիսկ խրախուսվել: Կրծքերի կամ արեոլաների բացումը գրեթե միշտ համարվում է մերկություն։ 
մինի|389x389փքս|Պատկերում շեշտադրված է կրծքերի միջնակոսը, որը, ըստ Դեսմոնդ Մորիսի, հանդիսանում է առանցքային սեռական ազդակ։
Ռաս Մեյերի նման կինոպրոդյուսերները ֆիլմեր են նկարահանել, որոնցում նկարահանվել են մեծ կուրծք ունեցող դերասանուհիներ: «Լորնա» (1964) ֆիլմն եղել է նրա առաջին ֆիլմն, որտեղ գլխավոր դերասանուհի Լորնա Մեյթլենդն ընտրվել է կրծքերի չափսի հիման վրա: Մեյերի նկարահանած այլ մեծ կուրծք ունեցող դերասանուհիների թվում են Քիթեն Նատիվիդադը, Էրիկա Գևինը, Տուրա Սատանան և Ուշի Դիգարդը։
մինի|Կնոջ կուրծքը՝ որպես գեղեցկության և վերարտադրողականության խորհրդանի
Ինչ վերաբերում է պոռնոգրաֆիային, ապա, համաձայն Pornhub և YouPorn կայքերի վիճակագրական տվյալների, նախապատվությունը կրծքերի կամ հետույքի նկատմամբ տարբերվում է՝ կախված կոնկրետ երկրից և, ընդհանրացված կարգով, աշխարհի տարածաշրջաններից։ Ամերիկայի Միացյալ Նահանգները, ինչպես նաև Լատինական Ամերիկայի ու Աֆրիկայի երկրների մեծ մասը դասվում են «հետույքի խմբին», մինչդեռ Եվրոպայի գրեթե ողջ տարածքն ու Ասիայի զգալի մասը պատկանում են «կրծքերի խմբին»։ 

Իր տեսակի ամենամեծ ուսումնասիրության մեջ, որը անցկացվել է 2020 թվականին 40 երկրներից ավելի քան 18,000 կանանց շրջանում, պարզվել է, որ մասնակիցների 70 տոկոսը դժգոհ է եղել իրենց կրծքերի չափից, ընդ որում՝ կանանց գրեթե կեսը (47 տոկոսը) ցանկանցել է ունենալ ավելի մեծ կուրծք, և միայն 23 տոկոսը՝ ավելի փոքր կուրծք։ Հետազոտողները նշել են, որ մեծամասնության կրծքերի իդեալական չափի միջին գնահատականները ավելի բարձր էին, քան կրծքերի իրական չափսը։

### Այլ կարծիքներ
«Կրծքի ֆետիշիզմ» տերմինը նաև օգտագործվում է ազգագրական և ֆեմինիստական համատեքստերում՝ նկարագրելու համար այն հասարակությանը, որտեղ մշակույթը նվիրված է կրծքերին, սովորաբար՝ որպես սեռական առարկաների։ Որոշ ֆեմինիստներ պնդում են, որ կրծքի ֆետիշիզմի դեպքեր հայտնաբերվել են դեռևս նեոլիթյան դարաշրջանից, Չաթալ Հույուքի (ժամանակակից Թուրքիայի տարածքում) աստվածուհիների սրբավայրերի հետ միասին: Քաղաքի հնագիտական պեղումները 1960 թվականին հայտնաբերել են սրբավայրերի պատերը, որոնք զարդարված են եղել մերկ կրծքերով։ Էլիզաբեթ Գուլդ Դեյվիսը պնդում է, որ կրծքերը (ֆալոսների հետ միասին) մեծարել են որպես մայրության գործիքներ, բայց պատրիարխալ հեղափոխությունից հետո այդ օրգանները «ձեռք բերեցին այն էրոտիկ նշանակությունը, որով այժմ օժտված են»:

Միացյալ Նահանգների որոշ հեղինակներ կանանց կրծքերի նկատմամբ ձգողականությունը քննարկել են սեռական ֆետիշիզմի համատեքստում և նշել, որ այն ամերիկյան ֆետիշի ընտրության առարկան է։ Այլ հետազոտողներ պարզել են, որ 2020 թվականի դրությամբ «միջինից մինչև մեծ կրծքերի գրավչությունը այժմ համաշխարհային երևույթ է, այդ թվում՝ աշխարհի այն մասերում, որոնք պատմականորեն կարող էին պակաս շեշտադրել կրծքերի գեղագիտությունը...»:

## Մոտորանավակ
Կրծքի ֆետիշիզմի ձևերից մեկը, երբ մարդը դեմքը հպում է կնոջ կրծքերի միջնակոսին և արագորեն շարժում այն կողքից կողք, հայտնի է որպես մոտորանավակ ()։ Գործողությունը կատարողը կարող է նաև արձակել մոտորանավակի շարժիչի ձայն հիշեցնող հնչյուններ, ինչից էլ առաջացել է անվանումը։ Այս գործողությունը կարող է կատարվել նաև հակառակ կերպ, երբ կինն ինքն է սեղմում դիմացինի դեմքը իր կրծքերի միջև։

## Տես նաև
* Ֆետիշիզմ
* Հետերոսեքսուալություն
* Ֆեմինիզմ
* Սեռական դաստիարակություն 
* Երկրորդային սեռական հատկանիշներ
* Լիբիդո
* Կրծքագեղձ
* Պտուկ
* Պարաֆիլիա

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* 
* 
* 
* Draitser, Emil. (1999). **'. The Breast Fetish (pg. 29). Palgrave Macmillan. .
* 
* 
* Moreck, Curt. (1965). ''Breast fetishism''. International Press of Sexology. ASIN B0007HAEES
* Morrison, D. E., and C. P. Holden. (1971). The Burning Bra: The American Breast Fetish and Women's Liberation. In ''Deviance and Change'', ed. P.K. Manning. Englewood Cliffs, N. J.: Prentice Hall.
* Slade, Joseph W. (2000). **'. Greenwood Publishing Group. 
* Yalom, Marilyn. 1997. **. pub. Knopf. .

Կատեգորիա:ԲԴՍՄ
Կատեգորիա:Բժշկություն
Կատեգորիա:Հիվանդություններ
Կատեգորիա:Հոգեբանություն
Կատեգորիա:Մարդու սեռականություն
Կատեգորիա:Սեռական առողջություն
Կատեգորիա:Սեռական գրավչություն
Կատեգորիա:Սեռական գրգռում
Կատեգորիա:Սեռական ֆետիշիզմ
Կատեգորիա:Սեքսոլոգիա
Կատեգորիա:Սեքսուալ դևիացիաներ