Էնն Էնրայթ

**Էնն Թերեզա Էնրայթ** (), իռլանդացի կին գրող։ Նա հրապարակել է յոթ վեպ, բազմաթիվ նովելներ՝ «Ստեղծելով նորածիններ. սայթաքելով մայրության կյանք», իր երկու երեխաների ծննդյան մասին։ Նրա ստեղծագործությունը ուսումնասիրում է այնպիսի թեմաներ, ինչպիսիք են ընտանիքը, սերը, ինքնությունը և մայրությունը։

Էնրայթը 2007 թվականին արժանացել է *Man Booker* մրցանակի իր չորրորդ «Հավաքը» վեպի համար։ Նրա երկրորդ վեպը՝ «Ինչպիսի՞ն ես դու», ընդգրկվել է 2000 թվականի *Whitbread* մրցանակաբաշխության վեպերի անվանակարգում։

## Վաղ կյանք
Էնն Էնրայթը ծնվել է Դուբլինում, Իռլանդիա և կրթություն է ստացել Ռաթմինսի Սուրբ Լուիսի ավագ դպրոցում։ Նա հաղթել էր միջազգային կրթաթոշակ Վիկտորիա նահանգի Բրիտանական Կոլումբիա նահանգի Խաղաղօվկիանոսյան Լեսթեր Բ. Փիրսոնի Միացյալ Համաշխարհային Քոլեջում, որտեղ երկու տարի սովորել է միջազգային բակալավրիատում։ Այնուհետև նա ավարտել և ստացել է անգլերենի և փիլիսոփայության բակալավրի աստիճան Դուբլինի Թրինիթի քոլեջում։ Նա սկսեց լրջորեն գրել, երբ իր 21-ամյակին նրան էլեկտրական տպիչ մեքենա նվիրեցին։ Նա շահել էր կրթաթոշակ Չիվնինգի Արևելյան Անգլիայի համալսարանում ստեղծագործական արվեստի դասընթացների համար, որտեղ սովորել է Անժելա Քարթերի և Մալքոլմ Բրեդբերին հետ։ Այնուհետր ավարտել և ստացել է մագիստրոսի կոչում։

Էնրայթը վեց տարի եղել է հեռուստատեսային պրոդյուսեր և ռեժիսոր Դուբլինում RTÉ-ալիքում և չորս տարի արտադրել է RTÉ *Nighthawks* ծրագիրը։ Այնուհետև նա երկու տարի աշխատել է մանկական ծրագրավորման ոլորտում, իսկ հանգստյան օրերին անդադար ստեղծագործում էր։ Իր կյանքը ամբողջովին գրելուն նվիրեց 1993 թվականին։ Նրա գրողի կյանքը սկսվեց այն ժամանակ, երբ նա հեռացավ հեռուստատեսությունից նյարդային խնդիրների պատճառով, ավելի ուշ նշելով. կյանքը պարզապես շուտ է քանդվում, դուք կարող եք նորից հավաքել այն։ Դժվարության մեջ են մարդիկ, ովքեր միշտ գտնվում են ճգնաժամի եզրին»։ Որպես պրոդյուսեր կուլիսներում աշխատելու իր ժամանակի մասին Էնրայթն ասել է. «Մեծ աղմուկ էր բարձրանում, և երբեմն ուզում էի ինքս ինձ մանուշակագույն սրտեր շնորհել այն աշխատանքի համար, որ անում էի»։ Դա «չափից շատ խմելու» և «շփվելու» ժամանակ էր այն մարդկանց հետ, ովքեր «իրականում կայուն աշխատանք չունեն»։

## Անձնական կյանք
Էնրայթը նախկինում ապրել է Բրեյում (մինչև 2014 թվականը), այժմ ապրում է Դուբլինում, Վիկլո կոմսությունում։ Նա ամուսնացած է Մարտին Մերֆիի հետ, ով Դուն Լաոգեյրի Pavilion Theatre-ի տնօրենն էր և այժմ աշխատում է որպես Իռլանդիայի Արվեստի խորհրդի խորհրդական։ Մերֆիին է Էնրայթին օգնել այն ժամանակ, երբ նա թուլացել էր հիվանդության պատճառով։ Նրանք ունեն երկու երեխա՝ որդի և դուստր։

## Գրքեր
Նա նկարագրել է իր աշխատանքային պրակտիկան որպես «մի ձեռքով մանկասայլակը օրորելը, իսկ մյուսով գրելը»։

Քննադատները ենթադրում են, որ հենց Ֆլան Օ'Բրայենի աշխատանքներից է Էնրայթը ոգեշնչվել և ստեղծագործել։  1991 թվականին լույս տեսավ «*The Portable Virgin »*՝ նրա պատմվածքների ժողովածուն։ Անջելա Քարթերը (ով որպես Էնռայթի նախկին ուսուցչուհի, ով լավ էր ճանաչում նրան) այն անվանեց «նրբագեղ,մանրակրկիտ մտածված, միշտ խելացի և, ամենակարևորներից մեկը՝ օրիգինալ»։

Էնրայթի առաջին վեպը լույս է տեսել 1995 թվականին *«The Wig My Father Were»* վերնագրով։ Գիրքն ուսումնասիրում է այնպիսի թեմաներ, ինչպիսիք են սերը, մայրությունը և Կաթոլիկ եկեղեցին։ Վեպի պատմողը Գրեյսն է, ով ապրում է Դուբլինում և աշխատում է ժամանցային շոու ծրագրում։ Նրա հայրը կեղծամ է կրում, որի մասին չի կարելի խոսել նրա ներկայությամբ։ Սթիվեն անունով հրեշտակը, որն ինքնասպան է եղել 1934 թվականին և վերադարձել է երկիր՝ առաջնորդելու կորած հոգիներին, տեղափոխվում է Գրեյսի տուն, և նա սիրահարվում է նրան։

2000 թվականին Էնռայթի երկրորդ վեպում՝ «Ինչպիսի՞ն ես դու», խոսվում է Մարի և Մարիա կոչվող երկվորյակ աղջիկների մասի, ովքեր ծնվելիս բաժանվել և միմյանցից առանձին են մեծացել Դուբլինում և Լոնդոնում։ Այդ գրքում քննարկում է ընտանիքի անդամների միջև լարվածությունն ու հեգնանքը։ Այն ընդգրկվել է Whitbread մրցանակաբաշխության վեպերի անվանակարգում։

Էնրայթի երրորդ վեպը՝ Էլիզա Լինչի հաճույքը, որը հրատարակվել է 2002 թվականին, վիպական պատմություն է Էլիզա Լինչի կյանքի մասին՝ իռլանդուհի, որը Պարագվայի նախագահ Ֆրանսիսկո Սոլանո Լոպեսի ամուսինն էր և դարձավ Պարագվայի ամենահզոր կինը 19-րդ դարում։

Էնրայթի 2004 թվականի «Ստեղծելով երեխաներ. սայթաքում մայրության կյանք» գիրքը ծննդաբերությոան և մայրության մասին անկեղծ և հումորային էսսեների հավաքածու։

Նրա չորրորդ վեպը՝ «Հավաքը», արժանացել է Բուքերյան մրցանակի 2007 թվականին։ Իսկ նախագահ Մաքալիզի օգնականը հաստատել է արդյունքը։ *[[The New York Times]]*-ի դրական ակնարկը նշում էր, որ *The Gathering*-ում «մխիթարություն» չկար։

Էնռայթի յոթերորդ վեպը «Դերասանուհին» ընտրվել է հաղթող 2020 թվականի կանանց կողմից գրված գեղարվեստական գրականության երկար ցուցակում։ Այդ գրքում խոսվում է դստեր մասին, որը մանրամասնում է իր մոր փառքի նվաճումը քսաներորդ դարի վերջին իռլանդական թատրոնում, Բրոդվեյում և Հոլիվուդում։

The *Gathering*-ի տեսարանը տեղի է ունենում *Belvedere* հյուրանոցի ճեմասրահում։

## Այլ
Նրա ստեղծագործությունները տպագրվել են տարբեր ամսագրերում և թերթերում։ *[[The New Yorker]]*-ը յոթ տարվա ընթացքում հրապարակել է նրան վերագրված գրություններ՝ 2000, 2001 և 2005, 2007, 2017, 2019 և 2020 թվականներին։

Էնրայթը ժամանակին եղել է BBC Radio 4-ի մշտական թղթակիցը, ինչպես նաև գրախոսել է RTÉ-ի համար։ Նա նաև եղել է *[[The Dublin Review]]*-ում, *[[The Irish Times]]*-ում, *[[The Guardian]]*-ում, *[[Granta]]*-ում և *[[The Paris Review]]*-ում։

2011 թվականին իռլանդական ակադեմիական մամուլը հրատարակեց նրա գրած էսսեների ժողովածուն՝ խմբագրված Քլեր Բրաքենի և Սյուզան Քեհիլի կողմից։ Նրա գրածը պատկերված է «Reading Ireland» տեսահոլովակում։ Էնրայթը 2017 թվականին ստացել է իռլանդական «PEN» գրականության մրցանակը։

Taoiseach Էնդա Քենին Էնրայթին նշանակեց իռլանդական գեղարվեստական գրականության դափնեկրի կոչման։ Իռլանդական գեղարվեստական գրականության դափնեկիր լինելու ընթացքում Էնրայթը նպաստում էր մարդկանց ներգրավվածությանը իռլանդական գրականության հետ հանրային դասախոսությունների և ստեղծագործական ոճով գրելու դասընթացների միջոցով։ Հետագայում նա դասավանդել է UCD- ի Անգլերենի դպրոցում՝ սկսած 2018–2019 ուսումնական տարվանից։

## Մատենագիտություն
### Նովելներ
* Էնռայթ, Անն (1995)։ *Հայրիկի անցրաց կեղծամը։* 
* *Ինչի՞ ես նման դու։ What are you like?.*
* *Էլիզա Լինչի հաճույքները։ The pleasure of Eliza Lynch.*
* *Հավաքը։ The Gathering* (2007)
* *Մոռացված վալս։ The Forgotten Waltz* (2011)
* *Կանաչ ճանապարհը։ The Green Road* (2015)
* *Դերասանուհին։ Actress* (2020)

### Կարճ գեղարվեստական հավաքածուներ
* *Դյուրատար կույսը։ The Portable Virgin* (1991)
* *Նկարահանում։ Taking Pictures* (2008)
* *Նախորդ օրվա եղանակը։ Yesterday's Weather* (2009)
;**Պատմություններ**

*

## Մրցանակնոր
* 1991 թվական, Ռունիի մրցանակ The Portable Virgin ստեղծագործության համար։
* 2001 Encore մրցանակ *«Ինչպիսի՞ն ես դու» ֆիլմի* համար։
* 2007 Man Booker մրցանակ *The Gathering* ստեղծագործության համար
* 2010 Գրականության թագավորական ընկերության անդամ
*2012 Կարնեգի մեդալ «Մոռացված Վալս» ստեղծագործության համար։
* 2012 պատվավոր կոչում (DLit) Լոնդոնի համալսարանի Գոլդսմիթս քոլեջից։
* 2016 Kerry Group իռլանդական գեղարվեստական մրցանակ *«Կանաչ ճանապարհ» ֆիլմի* համար

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Anne Enright's top 10 slim volumes, *The Guardian*, 21 March 2001.
* Transcript of interview with Ramona Koval on *The Book Show*, ABC Radio National, 15 September 2008, recorded at the 2008 Edinburgh International Book Festival.
* Audio and video interviews with Anne Enright at RTÉ.ie.
* 2002 interview with Anne Enright in *The Sunday Business Post*.
* Podcast of Anne Enright discussing her Man Booker Prize at the Shanghai International Literary Festival.
* "The TLS on Anne Enright" : a collection of pieces on Anne Enright from *The Times Literary Supplement*, 17 October 2007.
* An interview and a reading from ''The Gathering'' on *La Clé des langues*, May 2010.
* 2011 radio interview at *The Bat Segundo Show*.
* "Anne Enright, August 2008", in *Close to the Next Moment: Interviews from a Changing Ireland* by Jody Allen Randolph. Manchester: Carcanet, 2010.

Կատեգորիա:Իռլանդացի կին գրողներ
Կատեգորիա:Իռլանդացի կին վիպասաններ
Կատեգորիա:20-րդ դարի պատմվածքագիրներ
Կատեգորիա:20-րդ դարի կանայք
Կատեգորիա:Վիքիպեդիա:ԲՊՀ հոդվածներ 2023
Կատեգորիա:Հեռուստատեսային պրոդյուսերներ