open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Հովնան եպիսկոպոս Հակոբյան

**Հովնան եպիսկոպոս Հակոբյան,** Հայ Առաքելական Եկեղեցու Գուգարաց թեմի առաջնորդ։

## Կենսագրություն
Տ. Հովնան եպիսկոպոս Հակոբյանը (ավազանի անունով Արթուր) ծնվել է 1978թ. Գյումրի քաղաքում։

### Կրթությունը և հոգևոր ծառայությունները
1985-1993 թթ. սովորել է տեղի Պետրոս Դուրյանի անվան թիվ 28 միջնակարգ դպրոցում։ 1993-1997 թթ. ուսանել և ավարտել է Շիրակի թեմի հոգևոր ընծայարանը։ 1997-2003 թթ. ուսանել է Մայր Աթոռ Ս. Էջմիածնի Գևորգյան հոգևոր ճեմարանում։ 2002 թ. դեկտեմբերի 24-ին` Ս. Ստեփաննոս նախավկայի տոնին, ձեռամբ Տ. Ներսես արքեպիսկոպոս Պոզապալյանի, ձեռնադրվել է սարկավագ։ 2003 թ. Ն.Ս.Օ.Տ.Տ Գարեգին Բ. Ամենայն Հայոց Կաթողիկոսի տնօրինությամբ աշխատանքի է անցել Կաթողիկոսարանում` որպես պարետ։ 2003 թ. հոկտեմբերի 30-ին պաշտպանել է ավարտաճառ` «Հովհան Օձնեցու արմատական բարեփոխումները հայոց Ճաշոց-տոնացույցում» թեմայով։ 2003 թ. նոյեմբերի 23-ին, ձեռամբ Տ. Դավիթ արքեպիսկոպոս Սահակյանի, ձեռնադրվել է կուսակրոն քահանա։ 2004 թ. ուսանել է Գերմանիայի Արևելյան եկեղեցիների ինտիտուտում` հետևելով գերմաներենի դասընթացներին։ 2006 թ. հունիսի 20-ից նշանակվել է Ամենայն Հայոց Կաթողիկոսի գավազանակիր։ 2008 թ. դեկտեմբերի 20-ից նշանակվել է Մայր Աթոռ Սուրբ Էջմիածնի արարողապետ` շարունակելով գավազանակրի պարտականությունը։ 2010 թ. ապրիլի 15-ին պաշտպանել է վարդապետական թեզ «Թոնդրակեցիների կեղծ աղանդը» թեմայով։   2010 թ. ապրիլի 20-ին ստացել է Վարդապետական մասնավոր չորս աստիճանները` ձեռամբ Մայր Աթոռ Սուրբ Էջմաիծնի լուսարարապետ Տ. Արարատ եպիսկոպոս Գալթակչյանի։ Նույն տարում մեկնել է ԱՄՆ-ի Սան Կլաուդ քաղաքի Սուրբ Հովհաննես համալսարան` հետևելով աստվածաբանության դասընթացների։ 2010 թ. դեկտեմբերի 20-ին Նորին Սրբության բարձր տնօրինությամբ նշանակվել է Մայր Աթոռ Սուրբ Էջմիածնի լուսարարապետի պաշտոնակատար։ 2011 թ. սեպտեմբերի 7-ին Վեհափառ Հայրապետի բարձր տնօրինությամբ նշանակվել է Մայր Աթոռ Սուրբ Էջմիածնի լուսարարապետ։ 2011թ. նոյեմբերի 6-ին Ն.Ս.Օ.Տ.Տ. Գարեգին Բ Ծայրագույն Պատրիարք և Ամենայն Հայոց Կաթողիկոսի ձեռամբ ստացել է եպիսկոպոսական ձեռնադրություն և օծում։ 2020 թ. դեկտեմբերի 21-ին Ն․Ս․Օ․Տ․Տ․ Գարեգին Երկրորդ Ծայրագույն Պատրիարք և Ամենայն Հայոց Կաթողիկոսի hայրապետական տնօրինությամբ, ազատվելով Մայր Աթոռ Սուրբ Էջմիածնի լուսարարապետի և մայրավանքում զբաղեցրած մյուս բոլոր պաշտոններից, նշանակվել է Գուգարաց թեմի առաջնորդ։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Հայ առաքելական եպիսկոպոսներ
Լարամյան ծալքավորություն

**Լարամյան ծալքավորություն**, Խաղաղօվկիանոսյան ծալքավորության փուլ։ Կատարվել է վերին կավիճ–պալեոգեն սահմանային ժամանակահատվածում և խիստ արտահայտվել Ժայռոտ լեռներում (ԱՄՆ)։

Լարամյան ծալքավորությունը առաջացրել է միջօրեականի ուղղությամբ ձգված լեռնաշղթաներ, նպաստել ցամաքային պայմանների զարգացմանը Հյուսիսային կիսագնդում, բևեռների սառեցմանը, որն իր հերթին ազդել է ծովի և ցամաքի վրա՝ մեծ փոփոխություններ առաջ բերելով կենդանական ու բուսական աշխարհում։ Արդի պատկերացումներով Լարամյան ծալքավորությունը կատարվել է մի քանի փուլերով, ընդ որում տարբեր տեղերում՝ տարբեր ժամանակ։ Հայաստանի տարածքում Լարամյան ծալքավորությունը արտահայտվել է կավճի ժամանակաշրջանի վերջում տեղի ունեցած ռեգրեսիայով։

Կատեգորիա:Տեկտոնիկա
Ալեքսանդր Բորոդուլին

**Ալեքսանդր Իվանովիչ Բորոդուլին (Սաշա Բորոդուլին)**  Հայրենական մեծ պատերազմի պիոներ-հերոս։

## Կենսագրություն
Սաշա Բորոդուլինը ծնվել է Լենինգրադում, 1926 թվականի մարտի 8-ին, Իվան Ալեքսեևիչի և Մարիա Ֆեդորովնայի ընտանիքում։ Նա ուներ երկու քույր՝ ավագը Տասյան և կրտսերը Իրան։ Սաշայի հիվանդության պատճառով ընտանիքը տեղափոխվել է Կարելիա, իսկ հետո Լենինգրադից 70 կմ հեռավորության վրա գտնվող Նովինկա գյուղ։ Սաշան այնտեղ հաճախել է յոթերորդ դասարան և ընտրվել դասարանական ջոկատի խորհրդի նախագահ։

Երբ պատերազմը սկսվել է, Սաշան եղել է 15 տարեկան։ 1941 թվականի սեպտեմբերին կամավոր ընդգրկվել է պարտիզանական ջոկատում, կատարել է հետախուզություն պարտիզանների համար, աչքի է ընկել Ի.Գ. Բոլոզնևի հրամանատարության տակ գտնվող պարտիզանական ջոկատի Չաշչա կայանի համար մղվող մարտերի ընթացքում։ 1941 թվականի ձմռանը պարգևատրվել է Կարմիր դրոշի շքանշանով։

Մահացել է 1942 թվականի ամռանը Օրեդեժի մոտ։ Հետմահու պարգևատրվել է Կարմիր դրոշի երկրորդ շքանշանով։

## Հիշատակ
*Սաշա Բորոդուլինի անունով փողոց կա Նովգորոդի շրջանի Կրեստցի գյուղում, փողոց և նրբանցք Լենինգրադի մարզի Նովինկա գյուղում, փողոց Լենինգրադի մարզի Օրեդեժ գյուղում, որը գտնվում է զանգվածային գերեզմանատան մոտ, որտեղ թաղված է Սաշա Բորոդուլինը]։
*Նրա անունով է կոչվել Նովինկա գյուղի դպրոցը, որն այժմ փակ է։
*Մինչև 1991 թվականը Ա. Բորոդուլինի անունն է կրել է Լենինգրադ քաղաքի թիվ 97 միջնակարգ դպրոցը (Դրեզդենսկայա փող., 19)։ ԽՍՀՄ փլուզումից հետո հուշատախտակը հանվել և հեռացվել է։ Փակվել է նաև Ա. Բորոդուլինի փոքրիկ թանգարանը (դպրոցի երկրորդ հարկ, պատմության սենյակ)։
*Սաշա Բորոդուլինի հիշատակին Նովինսկու վարչակաան շենքի վրա տեղադրվել է հուշատախտակ։
*Բորոդուլինի անունն է կրել Բալթյան շոգեբեռնանավը։
*2015 թվականին Ուլյանովսկ քաղաքի հերոս պիոններների ծառուղում տեղադրվել է Բորոդուլինի խորաքանդակը։

## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 

## Արտաքին հղումներ
* 
* 

Կատեգորիա:Հերոս պիոներներ
Մախա Գորյաչովա

**Մախա Գորյաչովա** (), ռուսական վիդեոբլոգեր (ՏիկՏոկեր), երգչուհի։ Տիկտոկ տան՝ Dream Team House անդամ։

## Կենսագրություն
Մարիա Այվարովնա Գորյաչովան ծնվել է 1999 թվականի հուլիսի 5-ին Լենինգրադի մարզում, Այվար Նեյմլա Սալիի և Սվետլանա Գորյաչևի ընտանիքում։ Մարիան ունի ավագ եղբայր Եվգենի անունով։
Մինչև իններորդ դասարան սովորել է գիմնազիայում, ավելի ուշ անցել է տնային ուսուցման։ Սովորել է  Պլեխանովի անվան ռուսական տնտեսագիտական համալսարանում, բայց հետո թողել է այն։

Նա ոճաբանի դասընթացներ է անցել և սովորել մոդելային դպրոցում։ Փորձել էր դերասանուհի աշխատել։ Նա խաղացել է էպիզոդիկ դերեր «Клинч» և «Братаны» նախագծերում, իսկ 2014 թվականից խաղացել է «Не было бы счастья 2» և «Инспектор Купер 2» սերիալներում։ 2015 թվականին նա ՅուԹյուբի ալիք է ստեղծել, որտեղ տարբեր թեմաներով վլոգներ էր նկարահանել, որտեղ խոսում էր իր և այլոց կյանքի մասին, ճանապարհորդություններից ։
2020 թվականի մարտին նա դարձավ «Dream Team House» Տիկտոկ տան անդամ։ Նա նկարահանվել է Դանիա Միլոխինի, Արթուր Բաբիչի և Օլեգ Ռոմանենկոյի հետ Ռոզալիայի և Էլդար Ջարախովի «The Dog Pissed» տեսահոլովակում։ 2020 թվականի սեպտեմբերի 24-ին թողարկվեց «So Good» թրեքը։ 2020 թվականի նոյեմբերի 4-ին թողարկվել է «Бровные танцы» թրեքը։ 2020 թվականի դեկտեմբերի 19-ին թողարկվել է «Նոր տարի» թրեքը։ 2021 թվականի փետրվարին նա դարձավ Վանյա Կորնեևայի համահաղորդավարուհին «Evening Like» շոուի ժամանակ։

## Սկավառակագրություն
### Երգեր

## Մրցանակներ և անվանակարգեր

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Ռուս բլոգերներ
Կատեգորիա:Ռուս երաժիշտներ
Կատեգորիա:Ռուս երգչուհիներ
Կինդեր Ջոյ

**Կինդեր Ջոյ** (Իտալիայում նախկինում հայտնի որպես **Kinder Merendero**), կոնֆետ, որն արտադրվում է իտալական *[[Ferrero]]* հրուշակեղենի ընկերության կողմից՝ որպես *Կինդեր* ապրանքանիշի մաս։

## Պատմություն
մինի|181x181փքս|Կինդեր Ջոյի տուփը, արտաքին տեսքը, խաղալիքը
*Ferrero*-ն Կինդեր Ջոյը գործարկել է Իտալիայում 2001 թվականին։ Այն վաճառվում է Իսպանիայում 2004 թվականից, Գերմանիայում՝ 2006 թվականի մայիսից, Չինաստանում և Հնդկաստանում՝ 2007 թվականից։ Թողարկվել է նաև Ավստրալիայում և ԱՄՆ-ում։

2011 թվականին *Ferrero*-ն Հնդկաստանի Բարամաթի քաղաքում բացել է գործարան՝ ձու և այլ մթերքներ արտադրելու համար, այդ թվում՝ Տիկ Տակ։ 2015 թվականին ընկերությունը բացել է իր առաջին գործարանը Չինաստանում՝ Հանչժոու քաղաքի Սյաոշան շրջանում, որտեղ որպես իր առաջին արտադրական գիծ սկսել է արտադրել Կինդեր Ջոյ։ 2015 թվականի սեպտեմբերի դրությամբ Կինդեր Ջոյը չինական շուկայում քաղցրավենիքի ամենավաճառվող ապրանքատեսակներից մեկն էր և ստացել է *Nielsen China's Breakthrough Innovation Award* մրցանակը։

Իռլանդիայում Կինդեր Ջոյը հասանելի է դարձել 2015 թվականին։ Նոյեմբերին *Ferrero*-ն հայտարարել է, որ դեկտեմբերից ձվերը կվաճառի նաև  Միացյալ Թագավորությունում։

2017 թվականի մայիսին հայտարարվել է, որ 2018 թվականին Կինդեր Ջոյը կթողարկվի ը Միացյալ Նահանգներում։ Kinder Surprise-ը ԱՄՆ-ում արգելված է դաշնային օրենքով՝ Սննդամթերքի, դեղամիջոցների և կոսմետիկայի մասին Դաշնային օրենքով, ըստ որի՝ արգելում են բոլոր այն սննդամթերքները, որոնք պարունակում են դրանցում ներդրված ոչ սննդարար առարկաներ։

## Նկարագրություն
Ունի պլաստիկե ձվաձև փաթեթավորում, ստորին կողմում՝ լեզվակ՝ այն երկու մասի բաժանելու համար։ Մի մասը պարունակում է կակաոյի և կաթնային կրեմի շերտեր, մյուսը՝ խաղալիք։ Կինդեր Ջոյի արտադրությունը մեկնարկել է 2001 թվականին Իտալիայում, իսկ 2014 թվականի դրությամբ վաճառվել է ավելի քան 100 երկրում։ 2015 թվականի դրությամբ այն արտադրվել է Լեհաստանում, Հնդկաստանում, Հարավային Աֆրիկայում, Էկվադորում, Կամերունում և Չինաստանում։ Առաջին բաղադրիչը շաքարն է, երկրորդը՝ բուսական յուղերը (արմավենու, սիսեռի, արևածաղկի), ինչպես նշված է խաղալիքի մեջ՝ բաղադրիչների ցանկում։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:2001 հիմնադրումներ Իտալիայում
Կատեգորիա:Խաղալիքներ
Կատեգորիա:Կոնֆետ
Կատեգորիա:Հավաքորդություն
Կատեգորիա:Շոկոլադ
Նիկոլյա Ապպեր

**Նիկոլյա Ֆրանսուա Ապպեր** (, ), ֆրանսիացի պահածոների գյուտարար։

Ապպերի գյուտը փոխարինելու է եկել այդ տարիներին սովորական դարձած մթերքի պահպանման միջոցներին՝ ապխտելուն և աղելուն։ 2009 թվականին լրացել է այդ գյուտի 200 տարին, քանի որ հենց 1809 թվականին Ապպերը՝ մի քանի փորձ կատարելուց հետո, նամակ է հղել Ֆրանսիայի ներքին գործերի նախարարին, ըստ որի՝ առաջարկել է նոր միջոց՝ պահածոյացում։ 1810 թվականին Նիկոլյա Ապպերը գյուտի համար հատուկ մրցանակ է ստացել անձամբ Նապոլեոն Բոնապարտից։

## Ապպերական պահածոներ
thumb|left|293x293px|Ապպերի արտադրության պահածոյի շիշ
19-րդ դարի վերջերից մինչև 20-րդ դարի սկիզբը «Բրոքհաուզի և Եֆրոնի հանրագիտական բառարանը» այսպես է նկարագրել Նիկոլյա Ֆրանսուա Ապպերի գյուտը․



«*Միսը և բուսական պաշարները պահպանելու համար Ապպերը խորհուրդ է տալիս դրանք եփած վիճակում դնել սպիտակ թիթեղյա ամանների մեջ, հերմետիկ փակել և եռացնել աղի ջրում 1/2-4 ժամ՝ կախված ծավալից։ Ապա պետք է մի փոքր տաքացնել 100° C ջերմաստիճանում և այդպես պահպանել։ Այս մեթոդը Ֆրանսուա Ապպերը հայտնաբերել է 1804 թվականին, իսկ 1809 թվականին այն ներկայացրել է հասարակությանը՝ Փարիզի Արվեստի խրախուսման համայնքին, որտեղ մեթոդն ուսումնասիրել է հատուկ հանձնաժողովը։ Կատարված փորձերն ապացուցել են, որ 8 ամիս լավ պահպանվել են լցոնած միսը, ամուր արգանակը, կաթը, կանաչ ոլոռը, լոբին, կեռասն ու ծիրանը։ Ֆրանսիայի կառավարությունը գյուտարարին որպես պարգև տվել է 12000 ֆրանկ՝ պայմանով, որ նա մանրամասն մշակի և տպագրի իր մեթոդը։ 1810 թվականին լույս է տեսել «L’art de conserver toutes les substances animales et végétales» հրատարակությունը։ Շատերը փորձել են փոքր-ինչ փոխել Ապպերի մեթոդը, որոնց թվում էր նաև Ջոնեսը, որը թիթեղների մեջ դրել էր մետաղական խողովակներ և դրանք միացրել անօդ տարածությանը։ Այդտեղ օդը դուրս էր գալիս թիթեղներից, իսկ խողովակները սկսում էին եռալ։ Այս մեթոդի առավելությունն այն է, որ հնարավոր է ավելի քիչ եփել միսը, ինչը ավելի համեղ է դարձնում այն, բայց ավելի քիչ եռալով՝ պահածոյացված սնունդը ավելի վատ է պահպանվում, և, հետևաբար, Ջոնեսի մեթոդի օգուտը շատ կասկածելի է թվացել։ Հետագա փորձերը ցույց են տվել Ապպերի պահածոների առավելությունները, որոնք շատ էին տարածվել ծովային ճանապարհորդություններում և նույնիսկ այն տնային տնտեսություններում, որտեղ հատկապես շատ են օգտագործում պահածոյացված միս։ Մինչ այդ մտածում էին, որ օդում ցրված թթվածինը փչացում է պահածոները, իսկ օրգանական նյութի երկարատև եռացումը և ազդեցությունը նրան դարձնում են ածխաթթու․ դա սխալ պատկերացում էր։ Երկար եռացումը անհրաժեշտ է բակտերիաների ոչնչացման համար, և ինչքան մեծ է պահպանվող նյութի զանգվածը, այնքան ավելի երկար դրանք պետք է եռացնել*»։



## Հիշատակ
Այն քաղաքում, որտեղ մահացել է գյուտարարը, տեղադրվել է նրա բրոնզե կիսանդրին։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Ապպեր Նիկոլա Ֆրանսուա

Կատեգորիա:Անձինք նամականիշերի վրա
Կատեգորիա:Խոհարարություն
Կատեգորիա:Սննդի պահածոյացում
Կատեգորիա:Ֆրանսիացի գիտնականներ
Կատեգորիա:Ֆրանսիացի գյուտարարներ
Կատեգորիա:Ֆրանսիացի գործարարներ
Կատեգորիա:Ֆրանսիացի խոհարարներ
Կատեգորիա:Ֆրանսիացի ճարտարագետներ
Կատեգորիա:Ֆրանսիացի քիմիկոսներ
Մեխանիկական լարում

thumb|200px|նկ. 1
thumb|200px|նկ. 2
**Մեխանիկական լարում**, մարմնի տվյալ կետով տարված հատվածքի մակերեսի միավորի վրա ազդող ներքին ուժ։ Որևէ կետում լարումը ուսումնասիրելու համար մտքով այդ կետով տանում են մարմինը երկու մասի բաժանող հատվածք, իսկ հատվածքով հպվող մասերի փոխազդեցությունը փոխարինում ուժերով (նկ. 1): Եթե P կետն ընդգրկող \Delta F մակերեսի վրա ազդում է \Delta P ուժ, ապա \frac{\Delta P}{\Delta F}  հարաբերության սահմանը, երբ \Delta F \to 0, կոչվում է լարում P կետում։ Այն վեկտորական մեծություն է։ Լարման վեկտորի բաղադրիչներից այն, որն ուղղված է հատվածքի նորմալով, կոչվում է *նորմալ լարում* (\sigma), իսկ այն, որը գտնվում է հատվածքի հարթությունում՝ *շոշափող լարում* (\tau): Մարմնի տվյալ կետում լարվածային վիճակը բնութագրվում է այդ կետով անցնող բոլոր տարրական հարթակների լարումների բազմությամբ։ Լարվածային վիճակը որոշվում է լարումների տենզորով, որի \sigma_x, \sigma_y, \sigma_z, \tau_{xy}=\tau_{yx}, \tau_{yz}=\tau_{zy}, \tau_{xz}=\tau_{zx} բաղադրիչներն էլ տվյալ կետի շուրջն անջատված տարրական զուգահեռանիստի նիստերի վրա գործող լարումներն են (նկ. 2):

Առաձգականության սահմաններում լարումների և դեֆորմացիաների կապը տրվում է առաձգականության տեսության առնչություններով (տես Հուկի օրենք), իսկ առաձգապլաստիկ վիճակում՝ պլաստիկության տեսության հավասարումներով։ Միավորների միջազգային համակարգում լարման միավորը պասկալն է (պա)։

Կատեգորիա:Ֆիզիկական մեծություններ
Կատեգորիա:Պինդ մարմնի մեխանիկա
Կատեգորիա:Առաձգականության տեսություն
Կատեգորիա:Թենզորական հաշիվ
Լարումների կենտրոնացում

thumb|200px
**Լարումների կենտրոնացում** առաձգականության տեսությունում, դեֆորմացվող մարմնի մակերևույթի ձևի կամ նյութի առաձգական հատկությունների կտրուկ փոփոխման պատճառով փոքր տիրույթներում մեծ լարումների առաջացում։ Լարումների կենտրոնացման պատճառ կարող են լինել անցքերը, ճաքերը, անկյունները, տարբեր նյութերի միացման եզրերը և այլ անհարթությունները։ Լարումների կենտրոնացման շրջանում լարումների բաշխման համար բնորոշ է լարվածային վիճակի կտրուկ փոփոխումը, որն ուղեկցվում է այդ շրջակայքից դուրս լարումների արագ մարմամբ (նկ.): Լարումների կենտրոնացման տիրույթում որքան \sigma_{max}-ը մեծ է նոմինալ լարումից (հավասար է միջին նորմալ լարմանը նմուշի ամենանեղ լայնական հատվածքում), այնքան ավելի կտրուկ է այդ տիրույթից դուրս լարումների մարումը։ Լարումների կենտրոնացման քանակական գնահատականը տրվում է \alpha_0=\frac{\sigma_{max}}{\sigma_n}, \alpha_0=\frac{\tau_{max}}{\tau_n}  տեսական գործակիցներով (որտեղ \sigma_n-ն,\tau_n-ն նոմինալ լարումներն են. \sigma,-ն՝ նորմալ, \tau-ն՝ շոշափող), որոնք կախված են լարումների կենտրոնացում առաջացնող գործոններից։ Լարումների կենտրոնացման տեխնիկական գործակիցները հաշվի են առնում նյութի կազմությունը և պլաստիկ հատկությունները։

Լարումների կենտրոնացման տիրույթներում լարումների բաշխման բնույթը և մեծությունները միայն որոշ դեպքերում են որոշվում առաձգականության և պլաստիկության տեսությունների մեթոդներով։ Լարումների կենտրոնացումը հիմնականում հետազոտվում է փորձարարական եղանակներով։ Լարումների կենտրոնացումը փոքրացնելու կամ վերացնելու նպատակով օգտագործվում են բեռնաթափող մակահերձեր, անցքերի և հատվածքների եզրերը ամրացվում են մակադրակներով ու կոշտության կողերով։

## Տես նաև
* Սեն-Վենանի սկզբունք

Կատեգորիա:Առաձգականության տեսություն
Կատեգորիա:Պինդ մարմնի մեխանիկա
Եպիսկոպոսի խաչքար (1540, Հայրավանք)

**Եպիսկոպոս խաչքար**, գտնվում է Հայաստանի Գեղարքունիքի մարզի Հայրավանք գյուղի հյուսիսարևելյան հատվածում՝ Հայրավանք վանական համալիրի արևմտյան պատին դիմաց՝ պատվանդանին, քիվը կոտրված։ Հաշվառված է Հայաստանի պատմության և մշակույթի անշարժ հուշարձանների պետական ցանկում (5.59/1.1.3.4)։

## Տեղադրություն

Խաչքարն կանգնեցված է Հայրավանք գյուղի հյուսիս-արևելյան հատվածում՝ Հայրավանք վանական համալիրի արևմտյան պատին դիմաց՝ պատվանդանին։

## Վիմական արձանագրություն

ճակատին և խորանի կողքին պահպանվել է 2 տող վիմական արձանագրություն.

#... ԵՊԻՍԿՈՊՈՍՆ
#ԹՎ :ՋՁԹ: (1542)

Համաձայան արձանագրության՝ խաչքարը կանգնեցրել է ոմն եպիսկոպոս՝ 1540 թվականին։

## Տես նաև
* Հայրավանք

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Հայրավանքի խաչքարեր
Կատեգորիա:Խաչքարերի վիմական արձանագրություններ
As Long as You Love Me (երգ, Ջասթին Բիբեր)

«**As Long as You Love Me**», կանադացի երգիչ Ջասթին Բիբերի երգը նրա «Believe» երրորդ  (2012) ալբոմից։

Երգի ձայնագրմանը մասնակցել է նաև ռեփեր Բիգ-Շոնը, որը կարդում է մի քանի տող։

ԱՄՆ-ում երգը հասել է 6-րդ հորիզոնականին (Billboard Hot 100), Մեծ Բրիտանիայում՝ 22-րդ հորիզոնականին (UK Singles Chart բրիտանական ազգային սինգլային հիթ-շքերթում)։

## Երաժշտական ոճ
Ինչպես նշվել է «Songfacts» երաժշտական կայքում՝ երգին դաբստեպային հնչողություն հաղորդել Ջասթին Բիբերին համոզել է  երաժշտական պրոդյուսեր Ռոդնի Ջենկինսը։ Բանն այն է, որ Ջասթինը Լոնդոնում էր, իսկ այնտեղ ռադիոյով, «Songfacts» կայքի արտահայտությամբ, «նման տիպի հզոր բասով էլեկտրոնային երաժշտությում» հնչել է շատ է և ամենուր , ահա այնտեղ էլ նա տարվել է դաստեպով։

## Տեսահոլովակ
Տեսահոլովակի ռեժիսորը Էնթոնի Մանդլերն է։ Մանդլերը նկարահանել է բազմաթիվ տեսահոլովակներ բազմաթիվ աստղերի համար, ներառյալ Ռիհաննան և Աշերը։

Ջասթին Բիբերի և Բիգ Շոնի հետ տեսահոլովակում նկարահանվել է դերասան Մայքլ Մեդսենը (հայտնի է «Կատաղի շներ», «Սպանել Բիլին» և «Մեղքերի քաղաք» ֆիլմերից)։

Մեդսենը մարմնավորել է այն աղջկա հորը, որին սիրում է Ջասթինը։ Նա հավանության չի արժանացնում նրանց հարաբերությունները,  և այն բանից հետո, երբ Ջասթինն անտեսում է նրա պահանջը՝ հեռու մնալ իր աղջկանից, նա ծեծում է տղային։ Մեդսենը «MTV լուրերին» տված հարցազրույցում պատմել է, որ Բիբերը շատ լուրջ է վերաբերվել նկարահանումներին և շատ է ցանկացել, որ ամեն ինչ հնարավորինս լավ և հնարավորինս իրական լինի։ Այսպես, այն պահին, երբ աղջկա հայրը ծեծում է նրան, նրա համար ամենակարևորն այն էր, որ ամեն ինչ իրական տեսք ունենա, իսկ վտանգը, որ Մեդսենը կարող է պատահաբար հարվածել իրեն, առանձնապես չէր վախեցնում։

## Track listings

## Հիթ-շքերթներ

### Շաբաթական հիթ-շքերթներ

### Տարեկան հիթ-շքերթներ

## Հավաստագրեր

## Թողարկման պատմություն
### Պրոմո թողարկումներ

### Սինգլ

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
*

Կատեգորիա:Ջասթին Բիբերի երգեր
Needle Tower

**Needle Tower** (Ասեղ աշտարակ), ամերիկացի քանդակագործ Քեննեթ Սնելսոնի հասարակական արվեստի գործը։ Գտնվում է Վաշինգտոն քաղաքի  Հիրշհորն թանգարանում և քանդակների այգում։ Արվեստի գործը նվեր է Ժոզեֆ Հիրշհորնի կողմից 1974 թվականին։

## Նկարագրություն
Այս չափազանց բարձր աբստրակտ քանդակը ալյումինից և չժանգոտվող պողպատից պատրաստված կոնաձև աշտարակ է։ Ալյումինե խողովակները ենթարկվում են մշտական սեղմման ուժերի, որոնք ստեղծվում են չժանգոտվող պողպատից մալուխների միջոցով, անցկացված են խողովակների ծայրերով և ամուր ձգվում են նրանց միջև։

## Թենսգրիթի
Այս քանդակի ստեղծման համար օգտագործված ոճը կոչվում է «Tensegrity»։ Սնելսոնի նախկին պրոֆեսոր Բաքմինսթեր Ֆուլլերը այսպես է նկարագրել քանդակագործության այս ոճը, որն արտացոլում է «լարում» *(tension)* և «կառուցվածքային ամբողջականություն» *(structural integrity)* բառերի համադրությունը։

## Սիմվոլիկա
Սնելսոնի երկրաչափական կառույցների մեջ շատ բան է ասվել։ Մասնավորապես, *Needle Tower*-ի ներսում կանգնած ներքևից վերև նայելիս կարելի է տեսնել Դավթի աստղը։ Սնելսոնի խոսքերով իր ստեղծագործությունն իրականում չունի որևէ կոնկրետ սիմվոլիզմ, իսկ վեցանկյուն աստղերը կամ խաչերը արտասովոր չեն իր քանդակների համար։ Աշտարակի դեպքում վեցանկյունները երեք խողովակի միացման բնական հետևանք են։ Աշտարակի հիմքից վեր նայելիս երեք խողովակներից ամեն երկրորդ շերտն ունի հակառակ պարուրաձև ուղղություն՝ համեմատած նախորդի, ուստի տեսողականորեն թվում է, որ վեց խողովակները կազմում են վեցանկյուն աստղի վեց ծայրերը։

## Պահպանություն
2010 թվականի ապրիլին Հիրշհորն թանգարանն ավարտել է քանդակի պահպանման աշխատանքները։ Պահպանության ավարտից հետո աշտարակը կրկին ուղղահայաց կանգնեցնելու համար պահանջվել է թանգարանի 15 աշխատող (այն կանգնեցվել է ձեռքով, առանց տեխնիկայի օգտագործման)։

## Needle Tower II
Երկրորդ *Needle Tower*-ի կառուցումն ավարտվել է 1968 թվականին և ձեռք բերվել Կրյոլլեր-Մյուլլերի թանգարանի կողմից 1971 թվականին։ Գտնվում է թանգարանի քանդակների այգում։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Curious Skeletons by NASA 
* Ձայնագրություն Гіршгорн-ի հավաքածուում
* Needle Tower-ը Քեննեթ Սնելսոնի վեբ-կայքում
* Needle Tower-ը Waymarking-ում

Կատեգորիա:1968 քանդակներ
Կատեգորիա:Արվեստի գործեր ըստ ժանրի
Կատեգորիա:Կյոլլեր-Մյուլլերի թանգարանի նկարներ
Կատեգորիա:Վաշինգտոն ԿՇ աշտարակներ
Արման Հակոբյան

**Արման Եղիշի Հակոբյան** (), հայ արևելագետ, դիվանագետ։ Իսրայելի Պետությունում Հայաստանի Հանրապետության արտակարգ և լիազոր դեսպան։ Բանասիրական գիտությունների թեկնածու (սեմական բանասիրություն)։

## Կենսագրություն
Արման Հակոբյանը ծնվել է 1965 թվականի սեպտեմբերի 30-ին, Երևանում։ 1988 թվականին ավարտել է Երևանի պետական համալսարանի արևելագիտության ֆակուլտետի արաբագիտության բաժինը, 1986-1987 թվականներին սովորել է Ամմանի համալսարանում (Հորդանան)։ 1991 թվականին ավարտել է ՀՀ ԳԱԱ արևելագիտության ինստիտուտի ասպիրանտուրան։

1989-1991 թվականներին ՀՀ ԳԱԱ արևելագիտության ինստիտուտի արաբական երկրների բաժնում եղել է ավագ լաբորանտ, 1991 թվականից դասավանդել է ԵՊՀ արևելագիտության ֆակուլտետում (արաբերեն, եբրայերեն, դասական ասորերեն, եբրայագիտություն, արամեագիտություն, ասորագիտություն)։ 1991 թվականի նոյեմբերին աշխատանքի է հրավիրվել ՀՀ ԱԳՆ որպես Մերձավոր արևելքի բաժնի երրորդ քարտուղար։ 1992-1995 թվականներին՝ Եգիպտոսում ՀՀ դեսպանության երկրորդ քարտուղար,
1995-1997 թվականներին՝ ՀՀ ԱԳՆ Մերձավոր Արևելքի վարչության արաբական երկրների և Իսրայելի բաժնի առաջին քարտուղար, արտաքին քաղաքականության ծրագրավորման խմբի անդամ, 1997-1999 թվականներին՝ ՀՀ ԱԳՆ Մերձավոր Արևելքի վարչության պետ, ԱԳՆ ատեստացիոն հանձնաժողովի անդամ, 1999-2002 թվականներին՝ ՄԱԿ-ում (Նյու Յորք) ՀՀ մշտական ներկայացուցչության խորհրդական, 2002 թվականին Մայր Աթոռ Սուրբ Էջմիածնում եղել է ՀՀ ԱԳՆ լիազոր ներկայացուցիչ, արտաքին հարաբերությունների վարչության պետ, 2002-2006 թվականներին՝ ՀՀ ԱԳՆ սպառազինությունների վերահսկման և միջազգային անվտանգության վարչության պետ, 2006-2011 թվականներին՝ Կանադայում ՀՀ դեսպանության արտակարգ դեսպանորդ և լիազոր նախարար, Կանադայում ՀՀ գործերի հավատարմատար, Քաղաքական ավիացիայի միջազգային կազմակերպությունում ՀՀ մշտական ներկայացուցիչ (Մոնրեալ), 2011-2020 թվականներին՝ ՀՀ ԱԳՆ ամերիկյան երկրների վարչության պետ, 2020-2021 թվականներին՝ Բրազիլիայի Դաշնային Հանրապետությունում Հայաստանի Հանրապետության արտակարգ և լիազոր դեսպան (նստավայրը՝ Բրազիլիա), 2021 թվականի հուլիսից նոյեմբեր՝ Կոլումբիայի Հանրապետությունում և Բոլիվիայի Բազմազգ Պետությունում Հայաստանի Հանրապետության արտակարգ և լիազոր դեսպան (նստավայրը՝ Բրազիլիա)։ 2021 թվականի դեկտեմբերի 28֊ին ՀՀ նախագահի հրամանագրով նշանակվել է Իսրայելի Պետությունում Հայաստանի Հանրապետության արտակարգ և լիազոր դեսպան (նստավայրը՝ Թել Ավիվ)։

Ունի արտակարգ և լիազոր դեսպանի դիվանագիտական աստիճան (2020)։

Ամուսնացած է, ունի երկու դուստր։

## Հիմնական հրապարակումներ
Դասագրքերի, գիտական հոդվածների հեղինակ է։
* Արման Եղիշի Հակոբյան, Արդի եբրայերեն, Երևան, Զանգակ-97, 2003,
* Արման Եղիշի Հակոբյան, Դասական ասորերեն, Երևան, Զանգակ-97, 2005, ռուսերեն թարգմանությունը՝ Классический сирийский язык, Մոսկվա, 2010,
* Արման Եղիշի Հակոբյան, Արամեագիտության և ասորագիտության ներածություն, Երևան, 2015, անգլերեն թարգմանությունը՝ Introduction to Aramean and Syriac Studies, ԱՄՆ, 2017,
* Արման Եղիշի Հակոբյան, Հիսուսի և դևերի արամեերեն, Երևան, 2021։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Հայ արևելագետներ
Կատեգորիա:Հայ դիվանագետներ
Կատեգորիա:Բանասիրական գիտությունների թեկնածուներ
Օգսեն Ասատրյան

**Օգսեն Ավետիսի Ասատրյան** (), հայ նկարիչ, գրաֆիկ, ԽՍՀՄ նկարիչների միության անդամ։

## Կենսագրություն
Օգսեն Ասատրյանը ծնվել է Արևմտյան Հայաստանի Խարբերդ քաղաքում՝ 1914 թվականի դեկտեմբերի 27-ին։ Շրջանավարտն է Փանոս Թերլեմեզյանի անվան գեղարվեստի պետական քոլեջի։ Մասնակցել է տարբեր ցուցահանդեսների։

Երկար տարիներ աշխատել է «Սովետական Գրող» (նախկինում` Հայաստան) հրատարակչությունում, որպես արվեստի բաժնի գեղարվեստական խմբագիր: Հեղինակ է բազմաթիվ հայկական ճարտարապետության, նկարիչների մասին գրքերի ու ալբոմների ձեւավորումների, այդ թվում Մարտիրոս Սարյանի 100-ամյակին նվիրված հոբելյանական ալբոմի մակետի ստեղծման եւ կազմի դիզայնի: Մասնակցել է տարբեր քաղաքներում կազմակերպվող համամիութենական գրքի ցուցահանդեսներին, որտեղ ներկայացրել է հայ գրքարվեստը:

Մահացել է 1991 թվականի օգոստոսի 29-ին՝ Երևանում։

## Վիմագրություններ
*«Արփա-Սևան շինարարության 3-րդ շինհատվածը»-1977 թվական։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:ԽՍՀՄ նկարիչների միության անդամներ
Կատեգորիա:Հայ գրաֆիկներ
Կատեգորիա:Հայ դիզայներներ
Կատեգորիա:Հայ նկարիչներ
Լևոն Կարապետյան (դաշնակահար)

**Լևոն Արմենի Կարապետյան** (), հայ դաշնակահար։

## Կենսագրություն
Դաշնակահար Լևոն Կարապետյանը ծնվել է Երևանում՝ 1989 թվականի դեկտեմբերի 26-ին։ Վեց տարեկանից կորցրել է տեսողությունը, նվագել սկսել է յոթ տարեկանից։ Շրջանավարտն է Ալեքսեյ Հեքիմյանի անվան երաժշտական դպրոցի և Ալեքսանդր Սպենդիարյանի անվան երաժշտական մասնագիտական դպրոցների։ 2007-2013 թվականներին ուսանել է Երևանի Կոմիտասի անվան պետական կոնսերվատորիայում։ Մենահամերգներով, դաշնամուրային կատարումներով հանդես է եկել Հայաստանում և արտերկրում։ 2010-2011 թվականներին հանդես է եկել Սանկտ Պետերբուրգում, 2007 թվականին՝ Հայաստանի ազգային ֆիլհարմոնիկ նվագախմբի՝ 2012 թվականին՝ Ա. Սպենդիարյանի անվան օպերայի և բալետի ազգային ակադեմիական թատրոնի սիմֆոնիկ նվագախմբի հետ։ 2010 թվականին՝ ԱՄՆ-ում թողարկվել է նրա առաջին ձայնասկավառակը։ 2014 թվականին մասնակցելով դասընթացների՝ նվագել է դաշնակահար Բորիս Բերմանի հետ։

## Մրցանակներ
*«Հայաստանի նախագահի երիտասարդ կատարողների մրցանակ»֊2013 թվական։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
*Լևոն Կարապետյան – Մենահամերգ
*Լևոն Կարապետյանի օրինակը ուսանելի է, ոգեշնչող, երբ անկոտրում կամքի ուժը և ձգտումը ի զորու է փոխել մարդու ողջ կյանքը

Կատեգորիա:Կույր երաժիշտներ
Կատեգորիա:Հայ դաշնակահարներ
Առցանց խանութ

**Առցանց խանութ** ( կամ ), կայք, որը վաճառում է ապրանքներ համացանցի միջոցով։

## Նկարագրություն
Առցանց խանութը օգտվողներին թույլ է տալիս առցանց իրենց բրաուզերի կամ բջջային հավելվածի միջոցով ձևակերպել պատվերը, ընտրել վճարման և առաքման կարգը, վճարել։ Ընդ որում, ապրանքների վաճառքն իրականացվում է հեռահար եղանակով և սահմանափակումներ է դնում վաճառվող ապրանքների վրա։ Որոշ երկրներում կա ալկոհոլի, զենքի, ակնագործական իրերի և այլ ապրանքների առցանց վաճառքի արգելք։

Երբ առցանց խանութը տրամադրված է թույլ տալ ընկերություններին գնել այլ ընկերություններից, այս գործընթացը կոչվում է բիզնեսը բիզնեսի համար (B2B)։ Տիպիկ առցանց խանութը թույլ է տալիս հաճախորդներին զննել ընկերության ապրանքների և ծառայությունների տեսականին, դիտել ապրանքների լուսանկարները, ինչպես նաև ուսումնասիրել տեղեկատվություն ապրանքի բնութագրերի և գների մասին։

Առցանց խանութները սովորաբար թույլ են տալիս գնորդներին օգտագործել «որոնման» գործառույթները՝ կոնկրետ մոդելներ, ապրանքանիշեր կամ իրեր գտնելու համար։

## Սոցիալական հետևանքներ
Ցանկացած ապրանք գտնելու և գնելու՝ թվային տարածության ընձեռած հնարավորությունը ջնջում է տարածքների սահմանները, չեզոքացնում ազգային ինքնությանը, վերացնում բոլոր հնարավոր խոչընդոտները, որոնք ինչ-որ կերպ հակադրում են որոշ մարդկանց մյուսներին անկախ նրանից, թե ինչպես է դա արտահայտվում՝ լեզվական, կրոնական, ռասայական սահմանափակումներ, նախապաշարմունքներ կամ թշնամություն ժողովուրդների միջև։

Հավանական է, որ հաջորդ սերունդը կդադարի գնումները դիտարկել որպես իրական տարածքում ինչ-որ տեղ տեղափոխվելու անհրաժեշտություն։ Առևտրի կենտրոնների դատարկվելը, շուկաներ և խանութներ շտապող քաղաքացիների թվի կրճատումը և տրանսպորտային ենթակառուցվածքների վրա ճնշումների նվազեցումը կիբեր առևտրի կարևոր հետևանքներն են, որոնք իրենց հերթին հանգեցնում են քաղաքային միջավայրի փոփոխությանը։

Համաձայն ՄԱԿ-ի և մի շարք մարքեթինգային գործակալությունների հետազոտությունների՝ COVID-19 համավարակի արդյունքում առցանց առևտուրը մեծ զարգացում է ապրել։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Էլեկտրոնային առևտուր
Կատեգորիա:Համացանց
Կատեգորիա:Առևտուր
Կատեգորիա:Ձեռնարկություններ
Կատեգորիա:Մանրածախ առևտուր
Կատեգորիա:Ինֆորմացիոն համակարգեր
Ակոբ Աղի խաչքար (Հայրավանք)

**Ակոբ Աղի խաչքար**, գտնվում է Հայաստանի Գեղարքունիքի մարզի Հայրավանք գյուղի հյուսիս-արևելյան հատվածում՝ Հայրավանք վանական համալիրի արևմտյան պատի դիմաց՝ պատվանդանին, վերին ձախ անկյունը կոտրված։ Հաշվառված է Հայաստանի պատմության և մշակույթի անշարժ հուշարձանների պետական ցանկում (5.59/1.1.3.5)։ Խաչքարը կերտել է 16-րդ դարի քանդակազարդող հայ վարպետ, խաչքարեր և տապանաքարեր կազմող Ակոբը։

## Տեղադրություն

Խաչքարն կանգնեցված է Հայրավանք գյուղի հյուսիս-արևելյան հատվածում՝ Հայրավանք վանական համալիրի արևմտյան պատի դիմաց՝ պատվանդանին, վերին ձախ անկյունը կոտրված։

## Քանդակներ

Խաչքարը հարուստ է քանդակներով, հնարավոր է որ ստորին գնդի կենտրոնական մասում եղել է Ադամի գլխի քանդակը, որը բնորոշ է եկել Գեղարքունիքի խաչքարագործ վարպետների ոճին.

## Վիմական արձանագրություն

ճակատին և խորանի կողքին պահպանվել է 2 տող վիմական արձանագրություն.

#... ՁԵՌԱՄԲ ԱԿՈԲ ԱԲԵՂԻՆ
#ԹՎ :ՋՂ: (1541)

Համաձայան արձանագրության՝ խաչքարը կանգնեցվել Ակոբ Աղի ձեռամբ՝ 1541 թվականին։

## Տես նաև

* Հայրավանք
* Եպիսկոպոսի խաչքար (1540, Հայրավանք)
* Ակոբ Կազմող

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Հայրավանքի խաչքարեր
Կատեգորիա:Խաչքարերի վիմական արձանագրություններ
Կատեգորիա:Պատկերաքանդակ խաչքարեր
Տարո և Ձիրո

**Տարո և Ձիրո,** սախալինյան հասկի ցեղատեսակի երկու լծկան շուն՝ ճապոնական անտարկտիկական արշավախմբից, որոնք Անտարկտիդայում շուրջ մեկ տարի գոյատևել են առանց մարդու (1958-1959)։

## Պատմություն
Եռամյա եղբայրներ Տարոն և Ձիրոն դեպի Անտարկդիտա ճապոնական առաջին արշավախմբի տասնհինգ լծկան շներից ամենաերիտասարդն են։ Արշավը սկսվել է 1957 թվականի հունվարին։ Սախալինյան հասկի ցեղատեսակի շները, որոնք Ճապոնիայում հայտնի են որպես կարաֆուտո-կէն, լավ համապատասխանում են սառը կլիմայում ապրելու համար։

1958 թվականի փետրվարին 11 հետազոտողներից բաղկացած առաջին արշավախմբի կազմը պետք է փոխարինվեր մեկ այլ թիմով։ Սակայն մինչ հերթափոխի ժամանումը բազայի տարածքում հանկարծակի ուժեղ փոթորիկ է սկսվել, ինչը հանգեցրել է ուղղաթիռով առաջին խմբի տարհանմանը, իսկ երկրորդ խմբի վայրէջքը կասեցվել է։ Շներին ստիպված էին թողնել կայարանում։ Նրանց կապել են շղթաներով և թողելով սննդի որոշակի պաշար՝ հեռացել՝ նախատեսելով վերադառնալ։ Սակայն մարդկանց վերադարձը հնարավոր է եղել կազմակերպել հաջորդ տարի։

1959 թվականի հունվարի 14-ին արշավախումբը վերադարձել է Անտարկտիդայի բազա։ Բևեռախույզները ակնկալում էին բոլոր 15 շներին սատկած գտնել, սակայն սատկել էր միայն յոթը (Ակա, Գորո, Փոթի, Մոկու, Կուրո, Պէսու և Կումա՝ Մոմբէցուի հետ)՝ չկարողանալով ազատվել կապանքներից։ Մնացած ութը կարողացել էր դուրս պրծնել կապանքներից։ Նրանցից երկուսին՝ Տարոյին և Ձիրոյին, ողջ գտել են բազայի մոտ, իսկ մյուս վեցին (Ռիկի, Անկո, Դերի, Ձակկու, Սիրո և Կումա, որը Տարոյի և Ձիրոյի հայրն էր) գտնել չի հաջողվել։

Տարոն և Ձիրոն կարողացել են առանց մարդկանց օգնության էքստրեմալ պայմաններում գոյատևել 11 ամիս։ Կյուսյուի համալսարանի պրոֆեսոր և շներին խնամող Յասուկացու Կիտամիրան գրել է․

Տարոն և Ձիրոն մնացել են Անտարկտիդայում՝ նոր արշավախմբի սահնակները տեղափոխելու համար։ 1960 թվականին Ձիրոն սատկել է հիվանդությունից, իսկ 1961 թվականին Տարոն վերադարձել է իր հայրենի քաղաք՝ Սապորո, և մինչ կյանքի վերջ՝ 1970 թվականը, ապրել Հոկայդոյի համալսարանում։ Նրանց մարմինները զմռսել են, Տարոյի խրտվիլակը ցուցադրվում է Հոկայդոյի համալսարանի Բուսաբանական այգու ազգային գանձերի թանգարանում, իսկ Ձիրոյի խրտվիլակը՝ Տոկիոյի Բնության և գիտության ազգային թանգարանում՝ այն նույն վայրում, որտեղ ցուցադրվում է Հաչիկոյի (Ճապոնիայի ամենահավատարիմ շան) խրտվիլակը։

## Մեծարում
Ճապոնիայում Տարոյի, Ձիրոյի և սատկած շների պատվին հուշարձաններ են կանգնեցվել։ Թողարկվել են նրանց պատկերով հոբելյանական մետաղադրամներ։ Այս իրադարձությունների հիման վրա նկարահանվել է երկու գեղարվեստական ֆիլմ՝ «Անտարկտիկական պատմություն» (1983) և «Սպիտակ գերի» (2006)։

## Պատկերասրահ

Nankyokuchiiki-kansoku-50.jpg|Հոբելյանական մետաղադրամ 
The_Statues_of_Taro_&_Jiro_in_Garden_Pier,_Minato-machi_Minato_Ward_Nagoya_2009.jpg|Շների հուշարձան
Sakhalin_Husky_Jiro.JPG|Ձիրոյի խրտվիլակը թանգարանում


## Տես նաև
* Հաչիկո
*Սպիտակ գերի (ֆիլմ)

## Ծանոթագրություններ

## Աղբյուրներ
* Taro and Jiro: Antarctica’s Survivors

Կատեգորիա:Անտարկտիդա
Կատեգորիա:Հայտնի կենդանիներ
Կատեգորիա:Հայտնի շներ
Կատեգորիա:Ճապոնիայի մշակույթ
Անտոն Ադլգասեր

**Անտոն Քաեթան Ադլգասեր** (, ), բավարական ծագումով ավստրիացի կոմպոզիտոր և երգեհոնահար։

## Կենսագրություն
Ծնվել և մեծացել է Բավարիայում, տասնհինգ տարեկանում տեղափոխվել է Զալցբուրգ, որտեղ առաջին անգամ սովորել է Զալցբուրգի համալսարանին կից լատինական գիմնազիայում։ Երաժշտություն է սովորել պալատական երգեհոնահար Յոհան Էռնստ Էբերլինի ղեկավարությամբ (հետագայում ամուսնացել է Յոհան Էռնստ Էբերլինի դստեր հետ)։ 1748 թվականի հունիսի 19-ին Ադլգասերի ղեկավարությամբ լատինական դպրոցի սաների կողմից կատարվել է մի ստեղծագործություն։ Այն հետագայում չի պահպավել։ 1750 թվականից մինչև կյանքի վերջ ծառայել է Զալցբուրգի տաճարում որպես երգեհոնահար։ 1767 թվականին Զալցբուրգում բեմադրել է իր միակ օպերան՝ «La Ninetti»՝ Պիետրո Մետաստազիոյի լիբրետոյից հետո։

Անտոն Քաեթան Ադլգասերը նաև ստեղծել է մոտ 20 օրատորիա և մի շարք հոգևոր երաժշտության ստեղծագործություններ, որոնցից շատերը շարունակ կատարվել են Զալցբուրգի եկեղեցիներում՝ նրա մահից շատ տարիներ հետո անց։ Ադլգասերի ռեքվիեմը ձայնագրվել է 1994 թվականին Զալցբուրգի երաժիշտների կողմից՝ Էռնստ Հինրեյների ղեկավարությամբ։

Մահացել է 1777 թվականին, ապոպլեք կաթվածից՝ երգեհոն նվագելիս։ Նրա մահից հետո երգեհոնահարի տեղը զբաղեցրեց Վոլֆգանգ Ամադեուս Մոցարտը, որը բարձր կարծիք ուներ Ադլգասերի երաժշտության մասին։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Das Leben des Anton Cajetan Adlgasser im Traunsteiner Tagblatt
*Category:Adlgasser, Anton Cajetan

Կատեգորիա:Ավստրիացի երգեհոնահարներ
Կատեգորիա:Ավստրիացի դասական երաժիշտներ
Կատեգորիա:Ավստրիացի կոմպոզիտորներ
Անրի Լեբեգ

**Անրի Լեոն Լեբեգ** (, ), ֆրանսիացի մաթեմատիկոս, Փարիզի ԳԱ անդամ (1922), Լոնդոնի թագավորական ընկերության արտասահմանյան անդամ (1930)։ 1910–21-ին Փարիզի համալսարանի, իսկ 1921-ից Քոլեժ դը Ֆրանսի պրոֆեսոր։ Իրական փոփոխականի ֆունկցիաների արդի տեսության հիմնադիրներից է։

Հիմնական վաստակը չափելի ֆունկցիա հասկացության, չափի տեսության և ինտեգրալի նոր գաղափարի ստեղծումն է (տես Լեբեգի ինտեգրալ), որը հիմնված է չափի տեսության վրա և հնարավորություն է ընձեռում ինտեգրել ֆունկցիաների անհամեմատ ավելի լայն դաս։ Ֆունկցիաների անալիտիկ ներկայացման վերաբերյալ հետազոտություններով նպաստել է ֆունկցիաների նկարագրական տեսության ստեղծմանը։

## Կենսագրություն
Անրի Լեոն Լեբեգը ծնվել է 1875 թվականին հյուսիսային Ֆրանսիայի Բովե քաղաքում։ Մանուկ հասակում զրկվել է տպագրատան աշխատակից հորից։ Քաղաքային կրթաթոշակը, որը մայրը կարողացել էր ստանալ որդու համար, օժտված տղային հնարավորություն է ընձեռել ավարտելու քաղաքային քոլեջը, այնուհետև՝ Փարիզի Լյուդովիկոս Մեծի լիցեյը։

1894 թվականին պատանի Լեբեգը հաջողությամբ հանձնելով քննությունները՝ ընդունվել է Ֆրանսիայի մանկավարժական գլխավոր ինստիտուտը՝ Փարիզի հեղինակավոր Բարձրագույն նորմալ դպրոցը։ 1897 թվականին ուսումն ավարտելուց հետո նա ստացել է մաթեմատիկայի մանկավարժի դիպլոմ և երկու տարի զբաղվել է ինքնակրթությամբ՝ միաժամանակ աշխատելով որպես գրադարանավարի օգնական։ 1898 թվականին հրապարակվել է նրա մաթեմատիկական առաջին հոդվածը։ Այնուհետև Լեբեգը երեք տարի (1899-1902) մաթեմատիկա է դասավանդել Նանսի քաղաքի կենտրոնական լիցեյում և նախապատրաստել է «Ինտեգրալ, երկարություն, մակերես» () անվանումով թեզը, որը նվիրված էր չափի և ինտեգրալի իր ամփոփմանը, որը պաշտպանել է 1902 թվականին։

1903 թվականին Լեբեգն ամուսնացել է իր համակուրսեցիներից մեկի քրոջ՝ Լուիզ Մարգերիտ Վալլեի () հետ։ Նրանք ունեցել են երկու երեխա՝ Ժակն ու Սյուզանը։ 1916 թվականին ամուսինները բաժանվել են։

## Հիմնական աշխատություններ
* *[https://archive.org/details/leconegrarecher00leberich Leçons sur l’intégration et la recherche des fonctions primitives]*, Paris, Gauthier-Villars, 1904։
* *[http://gallica.bnf.fr/ark:/12148/bpt6k6545082x.r=Lebesgue%2C%20Henri Leçons sur les séries trigonométriques]*, Paris, Gauthier-Villars, 1906։
* *Sur la mesure des grandeurs*, Genève, A. Kundig, 1915։
* *[http://gallica.bnf.fr/ark:/12148/bpt6k65374350.r=Lebesgue%2C%20Henri Les Coniques]*, Paris, Gauthier-Villars, 1942։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Ֆրանսիացի մաթեմատիկոսներ
Կատեգորիա:Ֆրանսիայի գիտությունների ակադեմիայի անդամներ
Կատեգորիա:Լոնդոնի թագավորական միության արտասահմանյան անդամներ
Կատեգորիա:ԽՍՀՄ ԳԱ արտասահմանյան անդամներ
Կատեգորիա:Մաթեմատիկոսներ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Մաթեմատիկական անալիզի մասնագետներ
Հայաստանի բահայի համայնք

Հայաստանում Բահայի համայնքը ծագել է դեռ Բահաուլլայի օրոք`19-րդ դարում, երբ Հայաստանը մտնում էր Ռուսական կայսրության կազմի մեջ։ **1889թ**. ռուսաստանյան դատարանը պատմության մեջ առաջին անգամ ճանաչել է Բահայի հավատի անկախ բնույթը` որպես ինքնուրույն կրոնի և հանդես է եկել որպես դրա հետևորդների պաշտպան։ Այդ տարիների Հայաստանի համայնքները ունեին նաև կառավարման վարչական մարմին` բահայիների Ազգային Հոգևոր Ժողովը, որի իրավասությունները տարածվում էին նաև Անդրկովկասի բահայիների վրա։ Այդ ժողովը գործել է մինչև **1938թ**., որից հետո լուծարվել է Սովետական իշխանության պահանջով։ Սովետական միության փլուզումից հետո` ժողովրդավարության առաջին տարիներին, համայնքն առաջին անգամ պաշտոնապես գրանցվել է որպես «Երևանի Բահայիների համայնք»։ 
**1996 թ**-ից սկսած Հայաստանի բահայի համայնքը անցկացնում է  դասընթացներ և կոնֆերանսներ, ամառային և ձմեռային դպրոցներ, որտեղ առաջարկում են խորհուրդներ, թե ինչպես դժվարություններ առաջանալու դեպքում ամրապնդել ընտանեկան կյանքը։

**2013 թ**-ից սկսած համայնքը սկսեց պարբերաբար աշխատել երիտասարդների հետ, ովքեր ցանկանում էին ներդրում ունենալ Հայաստանի զարգացման մեջ։

**2015 թ**-ից սկսած Հայաստանի բահայի համայնքը մասնակցոմ է «Եվրասիա Համագործակցություն Հիմնադրամի»  կազմակերպած դիսկուրսներում, որտեղ քննարկվում են Հայաստանում ազգային, կրոնական փոքրամասնությունների և կանանց  իրավունքների պաշտպանության հարցերը։ 2018 թ-ից սկսած հաճախակի հանդիպումներ են կազմակերպվում լրատվամիջոցների ներկայացուցիչների և կառավարության որոշ անդամների հետ։

**2016 թ**-ի հուլիսին կազմակերպվել է առաջին խմբակային ուխտագնացությունը բահայի սուրբ վայրեր։

**2017 թ**-ին Բահայի հավատքի հիմնադիր Մարգարե Բահաուլլայի ծննդյան 200-ամյակի կապակցությամբ  համայնքը կազմակերպեց մի շարք միջոցառումներ Երևանում, Աշտարակում և Արմավիրում։ Նմանատիպ միջոցառումներ կազմակերպվեցին նաև 2019 թ-ին` մեկ այլ մարգարե Բաբի ծննդյան 200-ամյակի կապակցությամբ։

**2021 թ-**ի նոյեմբերից կազմակերպվում է միջոցառումների շարք` նվիրված Աբդուլ-Բահայի  մահվան 200-ամյակին, ով բահայիների համար համարվում է

կատարյալ օրինակ։

## Տես նաև՝
Բահայի

Բաբի տաճարը Հայֆայում

Շողի Էֆֆենդի

Աբդուլ-Բահա

Բահաուլլա

Բահայի տաճարներ

## Գրականություն
* Վիլիամ Ս. Հեթչեր, Ջ. Դուգլաս Մարտին - Նոր համաշխարհային կրոն
* Юлий Аркадьевич Иоаннесян - Вера бахаи
* Peter Smit - An Introduction to the Baha'i Faith
* Bahá'u'lláh and the New Era — Esslemont — View on the new Baha’i Reference Library
* Bahíyyih Khánum — Bahá'í World Centre
* The Dawn Breakers — Nabil

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Բահայի
Էդդի Քլարք

**Էդդի Քլարք** (, ), բրիտանացի ռոք երաժիշտ, կիթառահար և երգիչ, առավել հայտնի է իր ներգրավվածությամբ Motörhead և Fastway  հարդ-ռոք խմբերի, ինչպես նաև Ֆիլ Թեյլորի հետ համագործակցությամբ։

## Կենսագրություն
Էդդի Քլարքը սկսել է կիթառ նվագել 15 տարեկանից։ 1973 թվականին նա դարձավ պրոֆեսիոնալ՝ միանալով Curtis Knight Zeus խմբին, որի հետ ձայնագրել է երկու ալբոմ։ 1976 թվականին նա հանդիպել է Motörhead խմբի թմբկահար Ֆիլ Թեյլորին։ Այնուհետև վերջինս նրան ծանոթացրել է խմբի հիմնադիր Լեմմի Քիլմիսթերի հետ, որը նրան առաջարկել է կիթառահարի պաշտոն՝ Լարի Ուոլիսի հեռանալուց հետո։ Իր գործընկերների հետ մի քանի վեճերից հետո Էդդի Քլարքը 1982 թվականին լքել է խումբը։

2004 թվականին ըստ «Guitar World» ամսագրի երաժիշտը զբաղեցրել է 43-րդ տեղը բոլոր ժամանակների 100 լավագույն ծանր մետալ կիթառահարների ցանկումd։

2018 թվականի հունվարի 10-ին 67 տարեկան հասակում Էդդի Քլարքը մահացել է թոքաբորբից։

## Սկավառակագրություն
; Curtis Knight and Zeus
* 1974 *The Second Coming*
* 1974 *Sea of Time*

; Motörhead
* 1977 *Motörhead *
* 1979 *Overkill*
* 1979 *Bomber*
* 1980 *Ace_of_Spades_*
* 1981 *No Sleep 'til Hammersmith*
* 1982 *Iron_Fist*
* 2003 *Live at Brixton Academy*
* 2005 *BBC Live & In-Session*
* 1990 *The Birthday Party*
* 2001 *25 & Alive Boneshaker* 
; Fastway
* 1983 *Fastway*
* 1984 *All Fired Up*
* 1986 *Waiting for the Roar*
* 1986 *Trick or Treat* (soundtrack album)
* 1988 *On Target
* 1990 *On Target*
* 1992 *On Target / Bad, Bad Girls*
* 2010 *Steal The Show* — 4 CD Live Box Set.
* 2011 *Eat Dog Eat*

; Մենակատար
* 1993 *The Muggers Tapes*
* 1993 *It Ain’t Over Till It’s Over*
* 2007 *Fast Eddie Clarke Anthology*
* 2014 Fast Eddie Clarke — «Make My Day — Back To Blues» CD & Download

; Որպես հյուր
* 2000 Necropolis *End Of The Line* — «A Taste For Killing»
* 2003 Chinchilla *Madtropolis* — «When The Sand Darkens The Sun»
* 2005 Masque *Look Out'' — «I’ve Had Enough Of The Funny Stuff»
* 2017 Evo — «Warfare»

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Эдди Кларк в Encyclopaedia Metallum
* «Fast» Eddie Clarke, Gear, Wiki, Guitar, Fastway, Motorhead 
* Официальный сайт Эдди Кларка
* «Fast» Eddie Clarke — Biography & History — AllMusic
* «Fast» Eddie Clarke — Biography | Billboard

Կատեգորիա:Բրիտանացի ռոք երաժիշտներ
Կատեգորիա:Թոքաբորբից մահացածներ
Ֆիլ Թեյլոր

**Ֆիլ Թեյլոր** (առավել հայտնի է նաև «Կեղտոտ Թեյլոր» կամ «Կեղտոտ կենդանի» մականունով), (, ), ) բրիտանացի թմբկահար, հայտնի է 1975-1984 և 1987-1992 թվականներին Motörhead խմբում իր մասնակցությամբ։ Խմբի «դասական» կազմի անդամներից մեկը՝ Էդդի Քլարքի և Լեմմի Քիլմիստերի հետ միասին։

## Կենսագրություն
Ծնվել է 1954 թվականի սեպտեմբերի 21-ին, Հասլենդում։ Հարվածային գործիքների դասեր է անցել Լիդսի երաժշտական քոլեջում։ Լեմի հետ ծանոթանալուց հետո նա միացել է «Motörhead» խմբին։

2010-ականների սկզբին Թեյլոր կաթված է տարել։

2014 թվականի նոյեմբերի 6-ին Բիրմինգհեմ քաղաքում «Motörhead» խմբի համերգի ժամանակ նա Էդդի Քլարքի հետ միացելէ խմբին՝ ողջունելու հանդիսատեսին։

2015 թվականի նոյեմբերի 11-ին 61 տարեկան հասակում երկարատև հիվանդությունից հետո Ֆիլ Թեյլորը մահացել է։

## Սկավառակագրություն
### Motörhead
* *On Parole* (1975/1979)
* *|Motörhead* (1977)
* *Overkill* (1979)
* *Bomber* (1979)
* *Ace of Spades* (1980)
* *No Sleep 'til Hammersmith* (1981)
* *Iron Fist (1982)
* *Another Perfect Day* (1983)
* *|Rock 'n' Roll* (1987)
* *|1916* (1991)
* *March ör Die* (1992)

=== Այլ ձայնագրություններ ===
* *The Muggers
* *Philthy Phil & Fast Eddie* (1989)
* *GMT One By One* 12"  (1989)
* *GMT War Games*
* *The Deviants Have Left The Planet* 
* *Sheep In Wolves' Clothing*

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Phil Taylor at MySpace
* The Web of Spider at MySpace
* Motörhead official website

Կատեգորիա:Բրիտանացի թմբկահարներ
Կատեգորիա:Բրիտանացի ռոք երաժիշտներ
Լեբեգի ինտեգրալ

thumb|200px|Ինտեգրումը ըստ Ռիմանի (վերև) և ըստ Լեբեգի (ներքև)
**Լեբեգի ինտեգրալ**,  արդի մաթեմատիկայի հիմնական հասկացություններից։ Դիցուք A_1,  ...., A_n-ը [a,b] հատվածի որևէ չափելի տրոհում է, այսինքն A_1 բազմությունները չափելի են (տես Չափ բազմության), զույգ առ զույգ չեն հատվում և նրանց գումարը [a,b]-ն է։

S(x)-ը կոչվում է պարզ ֆունկցիա, եթե A_1-ի վրա հաստատուն է, ասենք, հավասար է a_1: S(x)-ի Լեբեգի ինտեգրալը կոչվում է \sum\limits_{i=1}^nQ_i \mu A_i արտահայտությունը և նշանակվում՝ \int_{a}^bS(x)dx (\mu-ն լեբեգյան չափն է)։ Եթե f(x)-ը ոչ բացասական և չափելի ֆունկցիա է, ապա ըստ սահմանման \int_{a}^bf(x)dx=\sup_{0 \leqslant S \leqslant f}\int_{a}^bS(x)dx, որտեղ supremum-ը վերցվում է բոլոր հնարավոր չափելի պարզ ֆունկցիաների (0 \leqslant S \leqslant f) դասում։

Քանի որ կամայական չափելի f(x)-ը ներկայացվում է ոչ բացասական չափելի ֆունկցիաների տարբերությամբ՝ f_1-f_2, ապա  f(x)-ի Լեբեգի ինտեգրալ են անվանում\int_{a}^bf_1(x)dx-\int_{a}^bf_2(x)dx արտահայտությունը (\infty-\infty դեպքը բացառվում է) և նշանակում՝ \int_{a}^bf(x)dx կամ (L)\int_{a}^bf(x)dx: Լեբեգի ինտեգրալի այս սահմանումը պիտանի է շատ ավելի ընդհանուր իրավիճակում, մասնավորապես, եթե [a, b]-ն փոխարինվի (a, + \infty), (- \infty, b), (- \infty, \infty) բազմություններով։ Այս դեպքում ստացվող ընդհանրացումները պարունակում են Ռիմանի բացարձակ զուգամետ (բայց ոչ պայմանական) անիսկական ինտեգրալները։ Ռիմանի իմաստով ինտեգրելի ֆունկցիան ինտեգրելի է նաև Լեբեգի իմաստով (հակառակը ճիշտ չէ) և այդ ինտեգրալները համընկնում են։ Եթե (L)\int_{a}^bf(x)dx վերջավոր է, ապա f-ը կոչվում է հանրագումարելի ֆունկցիա։ Մաթեմատիկական առօրյայում հանդիպող բոլոր սահմանափակ ֆունկցիաները հանրագումարելի են։ Լեբեգի ինտեգրալի հիմնական արժանիքներից է այն, որ բավական «ճկուն» է սահմանային գործողություններ կատարելիս։ Օրինակ, եթե f_n, g ֆունկցիաները հանրագումարելի են, |f_n| \leqslant g,  f_n \to f եթե n \to \infty, ապա f-ը նույնպես հանրագումարելի է և \int_{a}^bf_n(x)dx \to_{n \to \infty} \int_{a}^bf(x)dx :

Լեբեգի ինտեգրալը զգալիորեն լայնացրեց դիֆերենցիալ և ինտեգրալ հաշվի հիմնական՝ նախնական ֆունկցիան գտնելու բանաձևի շրջանակները

## Տես նաև
*  Ինտեգրալ հաշիվ

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Ինտեգրալներ
Կատեգորիա:Ֆունկցիոնալ անալիզ
Կատեգորիա:Չափի տեսություն
Լուվրի 702-րդ սրահ

**Լուվրի 702-րդ սրահ** (մինչև 2018 թվականը անվանվել է Դենոն պատկերասրահի 75-րդ սրահ) կամ Դալուի սրահ()։ Լուվրի այս սրահում ցուցադրված են Էնգրի, Ժիրոդե-Տրիզոնի, Գերենի, Պրյուդոնի և այլոց թվով 40 նկարներ։

Սրահը գտնվում է առաջին հարկում և անվանվել է ի պատիվ Լուվրի թանգարանի առաջին տնօրեն բարոն Դոմինիկ Վիվան-Դենոնի։ Ֆրանսիական աղբյուրները հավաստում են, որ սրահը նվիրված է նեոկլասիցիզմին։

## Սրահում ցուցադրվող նկարներ

## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն
* 

## Արտաքին հղումներ
* База данных Лувра. // cartelen.louvre.fr

Կատեգորիա:Լուվր
Կատեգորիա:Ֆրանսիայի գեղանկարչություն
Չուկն ու Գեկը (ֆիլմ)

**Չուկն ու Գեկը (ֆիլմ)** (), խորհրդային գեղարվեստական ֆիլմ, որը բեմադրվել է 1953 թվականին Մաքսիմ Գորկու անվան կինոստուդիայում` ռեժիսոր-դեբյուտող Իվան Լուկինսկու կողմից՝ Արկադի Գայդարի համանուն հեքիաթի մոտիվներով (1939 թվական)։

## Սյուժե
Պատանի մոսկվացիները` յոթամյա Չուկը և վեցամյա Գեկը, մի անգամ ձմռանը իրենց մայրիկի հետ ուղևորվում են Տայգա իրենց հայրիկի մոտ, ով աշխատում էր երկրաբանական հետախուզական արշավախմբում։ Մեկնելուց քիչ առաջ փոստատար աղջիկը նրանց հեռագիր է բերում։ Վեճի ընթացքում երեխաները պատահաբար պատուհատնից դուրս են նետում հեռագիրը, որի բովանդակությունը չգիտեին և վախենում էին այդ մասին ասել։ Իսկ տեղ հասնելուն պես կնոջն ու երեխաներին ոչ ոք չի հանդիպում, և երբ նրանք հասնում են գյուղ, պարզվում է, որ այն գրեթե անմարդաբնակ է։

## Դերերում
* Յուրի Չուչունով` *Չուկ* 
* Անդրեյ Չիլիկին` *Գեկ* 
* Վերա Վասիլևա` *Չուկի և Գեկի մայրը*
* Դմիտրի Պավլով` *երկրաբան Սերյոգին, Չուկի և Գեկի հայրը*
* Նիկոլայ Կոմիսարով` *հսկիչ Պետրովիչ* 
* Միխայիլ Տրոյանովսկի` *փոստակառապան*
* Ալեքսանդր Սաշին-Նիկոլսկի, Եկատերինա Սավինովա` *փոստատարներ (տիտրերում չկա)*
* Ալեքսանդր Գրեչանի` *գնացքի ուղեկցորդը (տիտրերում չկա)* 
* Նիկոլայ Սվետլովիդով, Մարինա Գավրիլկո` *գնացքի ուղեկիցները (տիտրերում չկա)* 
* Վիկտոր Ավդյուշկո, Բորիս Բիտյուկով, Օլեգ Գոլուբիցկի, Ռադներ Մուրատով, Իվան Ռիժով` *հետախուզական  արշավախմբի անդամներ (տիտրերում չկա)*
* Նիկոլայ Լիտվինով` *տեքստը կադրից դուրս (տիտրերում չկա)*

## Նկարահանող խումբ
* Սցենարի հեղինակ` Վիկտոր Շկլովսկի, Արկադի Գայդարի պատմվածքի մոտիվներով
* Բեմադրող-ռեժիսոր` Իվան Լուկինսկի  
* Օպերատոր` Հրայր Գարիբյան 
* Կոմպոզիտոր` Անատոլի Լեպին

## Մրցանակներ
* Մանկական ֆիլմերի վենետիկյան հինգերորդ կինոփառատոն (1953 թվական)` 12-15 տարեկան երեխաների լավագույն ֆիլմի համար։

## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն
* 
* 
* 
* 
* 
* https://books.google.com/books?id=WOgiAQAAMAAJ&q=чук+и+гек&hl=en&sa=X&ved=0ahUKEwiP_ouBsZLOAhVKSiYKHQUIBp0Q6AEIITAA Огонек, 1953, №??
* https://books.google.com/books?id=edEvAQAAIAAJ&dq=чук Искусство кино, 1957, выпуски 1-6, с.157.
* 
* 
* 
* 
* 

## Արտաքին հղումներ
* «Чук и Гек» на сайте «Энциклопедия отечественного кино»

Կատեգորիա:1950-ականների ռուսերեն ֆիլմեր
Կատեգորիա:1953 ֆիլմեր
Կատեգորիա:Խորհրդային մանկական ֆիլմեր
Կատեգորիա:Խորհրդային դրամա ֆիլմեր
Կատեգորիա:Խորհրդային կինոկատակերգություններ
Կատեգորիա:Խորհրդային սև-սպիտակ ֆիլմեր
Կատեգորիա:Մաքսիմ Գորկու անվան կինոստուդիայի ֆիլմեր
Կատեգորիա:Ամանորյա ֆիլմեր
Կատեգորիա:1950-ականների խորհրդային ֆիլմեր
Երեք հաստլիկները (մուլտֆիլմ)

**Երեք հաստլիկները** (), խորհրդային մուլտիպլիկացիոն ֆիլմ, որը նկարահանվել է 1963 թվականին, Վալենտինա և Զինաիդա Բրումբերգները կողմից։

## Սյուժե
Մուլտֆիլմը ստեղծվել է գրող Յուրի Օլեշայի համանուն հեքիաթի մոտիվներով, որը մի երկրի մասին էր, որտեղ կառավարում էին դաժան Հաստլիկները, որոնց հաղթում է ժողովուրդը` կրկեսային դերասաններ Տիբուլի և Սուոկի, բժիշկ Գասպարի, զինագործ Պրոսպերի և նրանց ընկերների գլխավորությամբ։

## Ստեղծողները

## Դերերը հնչյունավորել են
* Բժիշկ Գասպար` Լև Սվերդլին
* Սուոկ` Նադեժդա Ռումյանցևա
* Տուտիի ժառանգորդ` Մարիա Վինոգրադովա 
* Հորաքույր Հանիմեդ` Տատյանա Պելտցեր (լուսագրերում նշված է որպես Ե. Պելտցեր)
* Պրոսպերո` Օլեգ Եֆրեմով
* Տիբուլ` Ալեքսեյ Կոնսովսկի
* Երեք Հաստլիկներ` Անդրեյ Տուտիշկին
* Գունավոր փուչիկների վաճառող, Ռազդվատրիս` Գեորգի Վիցին (լուսագրերում ցուցադրված չէ)
* Խոհաարները` Կլարա Ռումյանովա (լուսագրերում ցուցադրված չէ)
* Տեքստը կարդում է` Յակոբ Սմոլենսկի

## Տարբերությունները գրքից
Այս էկրանավորումը իր սյուժեով շատ քիչ է տարբերվում վեպի սյուժեից` համեմատած ավելի ուշ տարբերակների հետ։ Այնուամենայնիվ, կան մի քանի էական տարբերություններ։

* Բացակայում են այնպիսի կերպարներ, ինչպիսիք են գիտնական Տուբը և ուժեղ մարդ Լապիտուպը։
* Սուոկի և Տուտտի ազգակցական կապի մասին ոչինչ չի ասվում։

## Փաստեր
«Երեք հաստլիկները» աուդիոհեքիաթում 1990-ական թվականների երկրորդ կեսերին TWIC աուդիոկաստեներով թողարկվել է հորաքույր Հաննիմեդ երգը, Տ. Պելտցերի կատարմամբ փոխառվել է հենց այդ մուլտֆիլմից։

## Վիդեո
1990-ական թվականների կեսերին մուլտֆիլմը թողարկվել է վիդեոսկավառակներով` Studio PRO Video մուլտֆիլմերի ժողովածուում և «Սոյուզ» ստուդիայում։

2003 թվականին մուլտֆիլմնը թողարկվել է DVD-ով` «Սիրելի մուլտֆիլմերի ոսկե հավաքածու» թողարկումներից մեկի ժամանակ։

## Տես նաև
Երեք հաստլիկները (ֆիլմ)

## Աղբյուրներ
* *Асенин С.В.*. Волшебники экрана: Драматургия мультфильма. Проблема экранизации 3d-master.org.
* *Сергей Капков* Мастера дураковаляния // Киноведческие записки. Вып. 80, 2006
* *Сергей Капков* Интервью с Ланой Азарх «ГАЗЕТА» 25.07.2004

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
*