open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Ապահովագրության վիճակագիր

**Ապահովագրության վիճակագիր** կամ **ակտուար**, մասնագետ, որը զբաղվում է մաթեմատիկական մեթոդների միջոցով ռիսկի և անորոշության չափմամբ և կառավարմամբ։ Համապատասխան բնագավառը ապահովագրական վիճակագրությունն է, որը ընդգրկում է խիստ մաթեմատիկական հաշվարկներ կյանքի տևողության և կյանքի ապահովագրության ոլորտներում։ Այս ռիսկերը կարող են ազդել հաշվապահական հաշվեկշռի երկու կողմերի վրա և պահանջում են ներդրումների կառավարման, պարտավորությունների կառավարման և գնահատման հմտություններ։ Ապահովագրության վիճակագրերը տրամադրում են ֆինանսների անվտանգության համակարգերի գնահատում՝ կենտրոնանալով դրանց բարդության, մաթեմատիկական մոդելների և մեխանիզմների վրա։

Չնայած ապահովագրության գաղափարը գոյություն է ունեցել անտիկ ժամանակներից, ռիսկերը գիտականորեն չափելու և մեղմելու համար անհրաժեշտ հասկացությունները ծագել են 17-րդ դարից՝ հավանականությունների տեսության և անուիտետի զարգմացման հետ մեկտեղ։ 21-րդ դարում ակտուարները պետք է ունենան անալիտիկ հմտություններ, բիզնես գիտելիքներ և մարդկային վարքագծի և տեղեկատվական համակարգերի իմացություն՝ ռիսկերը վերահսկող ծրագրեր մշակելու և կառավարելու համար։ Ակտուար դառնալու պահանջները կախված են երկրներից, սակայն գրեթե բոլոր գործընթացները կիսում են խիստ կրթության կամ քննության և պահանջում են տարիներ։

Մասնագիտությունը մշտապես դասվել է ամենացանկալիների ցանկում։ Միացյալ Նահանգներում տարբեր հետազոտությունների ընթացքում ակտուար լինելը 2010 թվականից ի վեր մի քանի անգամ զբաղեցրել է առաջին կամ երկրորդ տեղը, իսկ վերջին տասնամյակի մեծ մասի ընթացքում եղել է լավագույն 20-ում։

## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն

* 
* 
* 
*
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
*
* 
* 
* 
* 
* 

Կատեգորիա:Մասնագիտություններ
Ժորժ Սիմենոն

**Ժորժ Սիմենոն** (, ), բելգիացի գրող, դետեկտիվ-հոգեբանական ժանրի աշխարհահռչակ ներկայացուցիչներից է, ֆրանսիական լեզվի և գրականության թագավորական ակադեմիայի անդամ։ Միևնույն ժամանակ 20-րդ դարի ամենաշատ ընթերցվող հեղինակներից մեկը։

## Կենսագրություն
Ծնվել է 1903 թ. փետրվարի 12-ին Բելգիայի Լիեժ քաղաքում, ապահովագրական ընկերության հաշվապահի ընտանիքում։ Դպրոցն ավարտելուց հետո դառնում է գրախանութի վաճառող, ապա սկսում թղթակցել տեղական թերթին։ Գրականությանը նվիրվելու ձգտումը նրան հանգիստ չի տալիս, և 1992 թ. Սիմենոնը գնում է «նվաճելու» Փարիզը։ Այստեղ նա ներդնելով իր երիտասարդական ողջ եռանդը, իրար ետևից կատարում է հրատարակիչների պատվերները։ Մոտ տասը տարում գրում է երկուհարյուրի հասնող կարճ վեպեր ու պատմվածքներ՝ բոլորն էլ արկածային ու դետեկտիվ սյուժեներով։ Այնուամենայնիվ, նրա գրիչն ավելի բեղուն դարձրեց կոմիսար Մեգրեի կերպարի հայտնությունը։ Այն նոր բնույթ հաղորդեց դետեկտիվ վեպի ժանրին։ Այդ կերպարի միջոցով Ժորժ Սիմենոնը վեր հանեց բուրժուական աշխարհի հակասությունները։

## Ստեղծագործական աշխատանք
Կոմիսար Մեգրեն Սիմենոնի գրքերում ձեռք է մեկնում հասարակ աշխատավորին և այն էլ, ամենաողբերգական պահերին։ Նա պատժում է վատերին, պաշտպանում ազնիվներին։

Կոմիսար Մեգրեի ժողովրդականության վկան է 1966 թվականին Հոլանդիայում կանգնեցված նրա հուշարձանը։

Սիմենոնը մեկն էր այն լավագույն գրողներից, ովքեր իրենց ստեղծագործություններով մեկ անգամ ևս համոզում են, որ այն հասարակության մեջ, որտեղ տիրում է փողի պաշտամունքն ու հարստության ծարավը, այնտեղ անխուսափելի են ոճրագործությունները։ Երկար տարիներ ուսումնասիրելով տարբեր դատական գործեր, լինելով հետաքննությունների վկա ու մասնակից, Ժ. Սիմենոնը նոր ձևով բացահայտեց մարդու հանցանքի և պատասխանատվության հասկացողությունը։ Այս առումով գրողը բարձր էր դասում Դոստոևսկու ընկալումները և նշում համաշխարհային գրականության մեջ ունեցած վերջինիս ներդրումները։

1989 թ. սեպտեմբերի 4-ին մահացավ ամենաբարի ու հանելուկային մարդու կերպարն ստեղծող ֆրանսիացի գրողը՝ Ժորժ Սիմենոնը։

Վիպասան Սիմենոնը 43 տարում հրատարակել է 214 վեպ, որոնցից 80-ը ոստիկանության կոմիսար Մեգրեի մասին է։ Թարգմանությունների քանակով Սիմենոնը աշխարհում գրավում է 5-րդ տեղը։ Նրա ստեղծագործությունները թարգմանվել են 55 լեզուներով և հրատարակվել 39 երկրներում։ Նրա հայերեն թարգմանությունները ընթերցողի սեղանին են դրվել 1968, 1975 և 1984 թվերին։

## Երկեր
* Մաժեստիկ հյուրանոցի նկուղներում, Սեսիլի մահը, Բայյոցի պառավ տիկինը, Երևան, 1968, 356 էջ։
* Դեղին շունը, Մարդու գլուխը, Պատմվածքներ, Երևան, 1975, 332 էջ։
* Մեգրեի ցասումը (վիպակներ), Երևան, 1985, 616 էջ։ 
* Դեղին շունը, Մարդու գլուխը, 2-րդ հրտ., Երևան, 2003, 260 էջ։
* Լատվիացի Պետերը, Երևան, 2022, 168 էջ։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Մեգրեի Maigret in Armenian 

Կատեգորիա:Բելգիացի գրողներ
Կատեգորիա:Բելգիացի լրագրողներ
Կատեգորիա:Ֆրանսալեզու գրողներ
Կատեգորիա:Լիեժ քաղաքում ծնվածներ
Կատեգորիա:Դետեկտիվ ժանրի գրողներ
Կատեգորիա:Գրողներ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:20-րդ դարի բելգիացի վիպասաններ
Ալազան (գետ)

**Ալազան** (, , ) , գետ Վրաստանում և Ադրբեջանում (մասամբ հոսում է երկու հանրապետությունների սահմանով), Կուրի ձախ վտակը (թափվում է Մինգեչաուրի ջրամբարը)։ Սկիզբ է առնում Մեծ Կովկասի հարավային լանջերից։ Երկարությունը 391 կմ է։

## Անվանում
Անվանումը վրացերեն է. բառացի նշանակում է «խոնավ վայր» (**ալա** «խոնավ», **զանի** «վայր»)։ Հայկական աղբյուրներում հիշատակվում է **Աղուան** անունով։

## Աղբյուրներ

Կատեգորիա:Ադրբեջանի գետեր
Կատեգորիա:Ասիայի միջազգային գետեր
Կատեգորիա:Զաքաթալայի շրջան
Կատեգորիա:Կախեթի մարզի աշխարհագրություն
Կատեգորիա:Կուր գետի վտակներ
Կատեգորիա:Սահմանային գետեր
Կատեգորիա:Վրաստանի գետեր
Սերոտոնին

150px|մինի|Սերոտոնին

**Սերոտոնինը** պատկանում է մարդու օրգանիզմի կենսաբանական ակտիվ նյութերի թվին, արտադրվում է գլխուղեղի կողմից և հանդիսանում է կենտրոնական նյարդային համակարգի ակտիվ գործունեության խթանիչ։ Այն արթնացնում ու պահում է մարդկանց մեջ ապրելու զգացումը, ինչպես նաև՝ ակտիվ կենսակերպ վարելու, ամբողջ եռանդով աշխատանքին նվիրվելու, շփվելու, սիրելու և այլ ձգտումները։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Ալկալոիդներ
Կատեգորիա:Նեյրոտրանսմիտեր
Կատեգորիա:Տրիպտամիններ
2008

## Իրադարձություններ

### Հունվար

### Փետրվար
* Փետրվար 8 - Թողարկվեց Մայքլ Ջեքսոնի Thriller 25 ալբոմը, որը Thriller ալբոմի հատուկ թողարկումն է։ Այն թողարկվել է օրիգինալ ալբոմի 25-ամյակի կապակցությամբ, որն իր հերթին աշխարհի ամենավաճառվող ալբոմն է (175 միլիոն օրինակ)։
* Փետրվար 20 - Բողոքի ցույցերի մեկնարկը Հայաստանում։

### Մարտ
* Մարտ 2 - Բողոքի ցույցերի ավարտը Հայաստանում։

### Ապրիլ
* Ապրիլ 9 - Սերժ Սարգսյանը դառնում է Հայաստանի նախագահ։

### Մայիս

### Հունիս
* Ֆուտբոլի Եվրոպայի 2008 թվականի առաջնություն
* Վահագն Գևորգյանի կողմից հիմնադրվեց Դորիանս հայկական ռոք խումբը։

### Հուլիս

### Օգոստոս
* Օգոստոսի 8 - Ռուս-վրացական պատերազմ
* Օգոստոսի 8-24 - Ամառային Օլիմպիական խաղեր Պեկինում, Չինաստան։

### Սեպտեմբեր

### Հոկտեմբեր

### Նոյեմբեր
* Նոյեմբեր 4 - Նախագահական ընտրությունները ԱՄՆ-ում, Բարաք Օբաման հաղթում է Ջոն Մաքքեյնին, դառնալով ԱՄՆ առաջին աֆրո-ամերիկյան նախագահը։

### Դեկտեմբեր

## Ծնունդներ

## Մահեր
* Հունվարի 2 - Սոս Սոսյան, հայ դերասան, ՎԽՍՀ ժողովրդական արտիստ
* Հունվար 22 - Հիթքլիֆ Էնդրյու «Հիթ» Լեդջեր, ավստրալա-ամերիկյան դերասան (ծ. 1979)
* Հունվարի 28 - Բորիս Կաբուր, էստոնացի խորհրդային գրող, թարգմանիչ
* Մարտի 11 - Աննա Կալանդաձե, վրաց բանաստեղծուհի, թարգմանչուհի (ծ. 1924):
* Մարտի 26 - Ժակ Դուվալյան,  ֆրանսահայ երգիչ
* Մայիսի 9 - Միքայել Հարությունյան, թատրոնի և կինոյի հայ դերասան, ՀՀ վաստակավոր արտիստ (2004) (ծ. 1930 թ.)
* Մայիսի 20 - Յուրգեն Էյլերս, գերմանացի ֆիզիկոս
* Հուլիսի 10 - Չինգիզ Այթմատով, ղրղզ արձակագիր (ծ. 1928)
* Հուլիսի 18 - Զորայր Խալափյան, հայ արձակագիր, «Թթենի» պատմվածքի հեղինակը (ծ. 1933)
* Օգոստոսի 3 - Ալեքսանդր Սոլժենիցին, ռուս արձակագիր, հրապարակախոս, հասարակական գործիչ, Նոբելյան մրցանակի դափնեկիր (ծ. 1918)
* Օգոստոսի 6 - Յուրի Բարսեղով, հայ դիվանագետ, Հայոց ցեղասպանության վերաբերյալ բազմաթիվ ուսումնասիրությունների հեղինակ (ծ. 1925)
* Օգոստոս 19 - Սերգեյ Մերգելյան, հայ մաթեմատիկոս, գիտության և կրթության ականավոր գործիչ (ծ. 1928)
* Սեպտեմբերի 15 - Ռիչարդ Ռայթ, անգլիացի ռոք-երաժիշտ (ծ. 1943)
* Հոկտեմբերի 25 - Մուսլիմ Մագոմաև, Խորհրդային, ադրբեջանական և ռուսական օպերային և էստրադային երգիչ (բարիտոն), երգահան, ԽՍՀՄ ժողովրդական արտիստ։

2008
Կատեգորիա:Տարեթվեր
Լենինգրադ (այլ կիրառումներ)

* **Լենինգրադ** - Սանկտ Պետերբուրգ քաղաքի անվանումը 1924-1991 թվականներին։
* (2046) Լենինգրադ - աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում, հայտնաբերվել է 1968 թվականի հոկտեմբերի 22-ին Տամարա Սմիռնովայի կողմից
* Լենինգրադ (խումբ) - Սերգեյ Շնուրովի ռոք խումբը (1997-2008 թվականներ և 2010 թվականից սկսած)
* Լենինգրադ (ամսագիր) - գրականագիտական ամսագիր, լույս է տեսել 1940-1946 թվականներին

; Նավեր
* Լենինգրադ (ականակիր նավատորմիկի գլխավոր) - ականակիր նավատորմիկի գլխավոր, Բալթյան նավատորմի կազմում է եղել 1936-1963 թվականներին
* Լենինգրադ (հածանավ) - 1123 նախագծի երկրորդ և վերջին հակասուզանավային ուղղաթիռակիր հածանավը։ ԽՍՀՄ ՌԾՈւ կազմում 1969-1991 թվականներին
* Լենինգրադ (առագաստանավ) - երկկայմ առագաստանավ
* Լենինգրադ (սառցահատ) - սառցահատ

; Շինություններ
* Լենինգրադ (կինոթատրոն, Կալինինգրադ) - կինոթատրոն Կալինինգրադում
* Լենինգրադ (կինոթատրոն, Կիև) - կինոթատրոն Կիևում
* Լենինգրադ (կինոթատրոն, Լենինգրադ) - կինոթատրոն Լենինգրադում
* Լենինգրադ (կինոթատրոն, Մոսկվա) - կինոթատրոն Մոսկվայում
* Լենինգրադ (հյուրանոց) - հյուրանոց Մախաչկալայում

; Ֆիլմեր
* Լենինգրադ (ֆիլմ, 1947) - խորհրդային ֆիլմ
* Լենինգրադ (ֆիլմ, 2007) () - պատմական դրամա, Մեծ Բրիտանիա-Ռուսաստան, 2007 թվական։ Ռեժիսոր Ալեքսանդր Բուրյավսկի
* Լենինգրադ (ֆիլմ, 2012) - ամերիկա-իտալական ֆիլմ
Արմեն Խոստիկյան

**Արմեն Միսակի Խոստիկյան** (), կինոյի, հեռուստատեսության և թատրոնի հայ մեծանուն դերասան և կատակերգու։

Մովսես Խորենացու մեդալակիր։ Հայկական ԽՍՀ ժողովրդական արտիստ (1984)։

## Կենսագրություն
Ծնվել է Երևանում։ Դպրոցն ավարտելուց հետո ընդունվել բժշկական ինստիտուտ, սակայն մեկ տարի անց թողել է ուսումը։ 1947-1951 թվականներին սովորել է Երևանի գեղարվեստա-թատերական ինստիտուտի դերասանական ֆակուլտետում (Արմեն Գուլակյանի կուրս)։ Ուսանողական տարիներին խաղացել է Փարսիղի՝ «Քանդած օջախ», Տումանսկու՝ «Մաշենկա», Լաունսի՝ «Վերոնայի երկու ազնվականները» դերերը։

1951 թվականից աշխատանքի է անցել Երևանի Սունդուկյանի անվան թատրոնում։

1990-ականներին դերասանական փոքրիկ խումբ է կազմել և ներկայացումներով հանդես եկել մայրաքաղաքում ու նրա սահմաններից դուրս։

Արմեն Խոստիկյանի «Աբելիկի արկածները» պիեսը 1981 թվականին բեմադրվել է Երևանի Սունդուկյանի անվան ազգային ակադեմիական թատրոնում։

Խաղացել է հայկական ֆիլմերում և հեռուստաթատրոնում։ Հիշարժան են «Ոսկե ցլիկ», «Նվագախմբի տղաները» և այլ ֆիլմեր։ Ամանորյա հեռուստածրագրերի ամենասիրված հերոսներից է եղել ավելի քան երկու տասնամյակ։

1984 թվականին արժանացել է ՀԽՍՀ ժողովրդական արտիստի կոչմանը։ 1987 թվականին ստեղծել է թատերական «Փյունիկ» ստուդիան։ 2000 թվականին պարգևատրվել է «Մովսես Խորենացի» մեդալով։

Մահացել է Երևանում։

## Դերերը թատրոնում
* Սերգեյ բեկ՝ «Նամուս»
* Տեսակով՝ «Կոնդրատի կինը ուղեծիրում»
* Սեմյոն Պերչատկին՝ «Ուրիշի երեխան»
* Ալեքսեյ Իվանովիչ՝ «Քաոս»

## Դերերը կինոյում

* 1955 - Ոսկե ցլիկ - *Արմո*
* 1955 - Ուրվականները հեռանում են լեռներից
* 1956 - Պատվի համար
* 1956 - Երբ քեզ հետ են ընկերներդ - *Շաբո*
* 1957 - Ում է ժպտում կյանքը - *Անդրանիկ*
* 1957 - Մոր սիրտը - *Պետրոս*
* 1959 - Թռիչք անդունդի վրայով
* 1960 - «Նվագախմբի տղաները» - *Մասխարա Զավեն*
* 1962 - Տերն ու ծառան
* 1964 - Շրթներկ համար 4
* 1966 - *[[Մսյո Ժակը և ուրիշները]]*
* 1966 - Մեր քաղաքի մարդիկ
* 1969 - Սուտլիկ որսկանը
* 1973 - Մհերի արձակուրդային արկածները
* 1973 - Հնձան
* 1974 - Քսենյան՝ Ֆյոդորի սիրելի դուստրը
* 1974 - Համագյուղացիներ
* 1975 - Տեղ արևի տակ
* 1977 - Զինվորն ու փիղը - *էպիզոդիկ*
* 1980 - Թռիչքն սկսվում է երկրից
* 1980 - Կտոր մը երկինք
* 1982 - Երջանկության մեխանիկան
* 1983 - Քոչարի
* 1983 - Հրդեհ
* 1984 - Հեծյալը, որին սպասում էին
* 1984 - Հող և ոսկի
* 1985 - Վերջին կիրակին
* 1986 - Քանի դեռ ապրում ենք…
* 1987 - Ճանապարհ դեպի Սասունցի Դավիթ - *ոստիկան*
* 1987 - Քառյակ
* 1987 - Հատակում
* 1988 - Պետական սահման
* 1988 - Հարվածին ընդառաջ
* 1989 - Դեժա վյու
* 1990 - Դեմքով դեպի պատը
* 1990 - Այնտեղ, ուր երկինքը պառկած է գետնին
* 1998 - Ընկեր Փանջունի
* 1996 - Մեր բակը
* 1997 - Հարսնացուն Ջերմուկից
* 1998 - Մեր բակը 2

## Արտաքին հղումներ
* Արմեն Խոստիկյան․ Ինչպես ես դարձա օդաչու
* Արմեն Խոստիկյան․ Մենախոսություն
* Արմեն Խաստիկյան

Կատեգորիա:Երևան քաղաքում ծնվածներ
Կատեգորիա:Հայ դերասաններ
Կատեգորիա:1929 ծնունդներ
Կատեգորիա:Մայիսի 22 ծնունդներ
Կատեգորիա:2003 մահեր
Կատեգորիա:Հուլիսի 22 մահեր
Կատեգորիա:Մովսես Խորենացու մեդալակիրներ
Կատեգորիա:ՀԽՍՀ ժողովրդական արտիստներ
Կատեգորիա:Երևանի պետական գեղարվեստաթատերական ինստիտուտի շրջանավարտներ
Կատեգորիա:20-րդ դարի դերասաններ
Կատեգորիա:Հայ կինոդերասաններ
Կատեգորիա:Թատրոնի հայ դերասաններ
Աբական

**Աբական** (, խակասերեն՝ Ағбан, (1925-31 թթ.՝ Խակասսկ, ), հանրապետական նշանակության քաղաք Ռուսաստանում, Աբական գետի ափին։ Ռուսաստանի Կրասնոյարսկի երկրամասի Խակասական ինքնավար մարզի վարչական կենտրոնն է, նույնանուն՝ Աբական քաղաքային շրջանի միակ բնակավայրը։

## Ընդհանուր տեղեկություններ
Ունի 164,7 հազար բնակչություն (2005)։ Երկաթուղային հանգույց է, գետային նավահանգիստ, օդանավակայան։

Աբականը խակասների ազգային մշակույթի կենտրոնն է, ունի մանկավարժական ինստիտուտ, դրամատիկական թատրոն, հայրենագիտական թանգարան, ուսումնարաններ, հեռուստակենտրոն։

## Բնակչություն

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Abakan web portal 
* Abakan city streets views 
* Beyaz Arif Akbas, "Khakassia: The Lost Land", Portland State Center for Turkish Studies, 2007.  

Կատեգորիա:Ռուսաստանի քաղաքներ
Կատեգորիա:1931 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր
Էռնստ Աբբե

**Էռնստ Կարլ Աբբե** (, ), գերմանացի ֆիզիկոս և հասարակական գործիչ։ Մանրադիտակում պատկերների գոյացման տեսության հեղինակն է։ Աբբեի տեսությունն այդ բնագավառի առաջին գիտական սպառիչ ամփոփումն է։ Աբբեն ազատամիտ-բարենորոգիչ էր, «լիբերալ ժողովրդական կուսակցության» անդամ։

Ծնվել է 1840 թվականի հունվարի 23-ին։ 1870 թվականից ֆիզիկայի պրոֆեսոր է Ենայի համալսարանում, 1877-1890 թվականներին՝ նույն քաղաքի աստղադիտարանի տնօրեն։

Ենայի համալսարանի մեխանիկ Կառլ Ցայսի առաջարկով Աբբեն մասնակցել է նրա օպտիկական արհեստանոցի ստեղծմանը։ Աբբեի շնորհիվ Ցայսի արհեստանոցը վերածվեց համաշխարհային հռչակ վայելող ձեռնարկության։ Ցայսի մահից հետո Աբբեն դարձավ ձեռնարկության փաստացի տերը։ Սակայն ելնելով իր սոցիալ-քաղաքական համոզմունքներից, հրաժարվեց սեփականատիրոջ իրավունքից, ձեռնարկության համար մշակեց հատուկ կանոնադրություն, ըստ որի ձեռնարկության վարչությունը պետք է կազմվեր կառավարության, Ենայի համալսարանի ու բանվորների ներկայացուցիչներից։ 1900 թվականին այնտեղ սահմանվեց ութժամյա բանվորական օր։ Գործարանի եկամտի որոշ մասը հատկացվում էր Ենայի համալսարանի թոշակառուների ֆոնդին ու լուսավորական նպատակների։

Մահացել է 1905 թվականի հունվարի 14-ին։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Գերմանացի գիտնականներ
Կատեգորիա:Գերմանացի ֆիզիկոսներ
Կատեգորիա:Պրուսիայի գիտությունների ակադեմիայի անդամներ
Կատեգորիա:Ենայի համալսարանի շրջանավարտներ
Կատեգորիա:Գերմանացի հասարակական գործիչներ
Կատեգորիա:Գյոթինգենի համալսարանի շրջանավարտներ
Կատեգորիա:Գերմանացի աստղագետներ
Կատեգորիա:Փիլիսոփայական գիտությունների դոկտորներ
Կատեգորիա:Գերմանացի գյուտարարներ
Կատեգորիա:Գերմանացի մաթեմատիկոսներ
Կատեգորիա:Գերմանացի գործարարներ
Կատեգորիա:Գերմանացի ճարտարագետներ
Կատեգորիա:Գերմանացի ակտիվիստներ
Կատեգորիա:Անձինք նամականիշերի վրա
Կատեգորիա:Լեոպոլդինայի անդամներ
Կատեգորիա:Բավարիայի գիտությունների ակադեմիայի անդամներ
Վլադիմիր Հակոբյան (շախմատիստ)

**Վլադիմիր Էդուարդի Հակոբյան** (), Ամերիկայի Միացյալ Նահանգները 2021 թվականից ներկայացնող հայ շախմատիստ։ Միջազգային գրոսմայստեր (1991)։
2011 թվականի աշխարհի ութերորդ թիմային առաջնության հաղթող և Համաշխարհային Շախմատային Օլիմպիադաների եռակի հաղթող (2006, 2008 և 2012 թթ.) Հայաստանի թիմի կազմում։ ՖԻԴԵ աշխարհի առաջնության ֆինալիստ նոկաուտ համակարգով (1999 թ.)։

## Կենսագրություն
մինի|220px|աջից|Վ. Հակոբյանը (ձախից երրորդը) իր թիմակից ընկերների հետ 2008–օլիմպիադայում Հայաստանի նամականիշի վրա։ 2009 թվական
Ծնվել է Բաքվում (ադրբեջանական ՍՀՄ, ՍՍՀՄ) 1971 թվականի դեկտեմբերի 7–ին։

Հինգ տարեկանում Վոլոդյային շախմատ խաղալ սովորեցրեց հայրը՝ Երևանի պոլիտեխնիկական ինստիտուտի դասախոս։ Երբ լրացավ տղայի 8 տարին, նա Լիտվայում հաղթեց իր առաջին առաջնությունը, տանելով բոլոր հերթախաղերում։

Հակոբյանը շատ զուգահեռներ ունի Կասպարովի հետ։ Ապրել է Բաքվում, սիրել է հանգստանալ Զագուլբայում և ֆուտբոլ խաղալ, անցել է շախմատային համալսարաններ Բոտվիննիկ – Կասպարովի դպրոցում։

14 տարեկանում Արգենտինայում հաղթեց կադետների աշխարհի առաջնությունում (մինչև 16 տարեկան երիտասարդների), և իր ուսուցիչներն այսպես էին արտահայտվում Հակոբյանի հնարավորությունների մասին․
: Գ․Կասպարով։ «Նա պետք է մտնի աշխարհի լավագույն շախմատիստների դյուժին»։
: Մ․Բոտվեննիկ։ «Հակոբյանը կարող է ձեռք բերել բարձրագույն գիտելիքներ, բայց այն դեպքում, եթե կաշխատի ինչպես Կասպարովը»։

Ավարտել է Ֆիզիկական կուլտուրայի հայկական պետական ինստիտուտը (1992 թ.)։ Աշխարհի՝ մինչև 16 (1986 թ., Արգենտինա), 18 (1989 թ., Պուերտո Ռիկո) և 20 (1991 թ., Ռումինիա) տարեկանների չեմպիոն։ Համամիութենական 5 մրցաշարերի՝ Կեդայնյայ (Լիտվա, 1981 թ.), Բելցի (Մոլդովա, 1982 թ.), Տալլին (1982 թ.), Բաքու (1984 թ.), Սոչի (1986 թ.), միջազգային 3 մրցաշարերի՝ Նիշ (Հարավսլավիա, 1990 թ.), Բուենոս Այրես (1991 թ.), Նիկշիչ (Հարավսլավիա, 1991 թ.) հաղթող։ 1992 թ.-ին համաշխարհային օլիմպիադայում, Հայաստանի հավաքականի կազմում, դարձել է 3-րդ մրցանակակիր, 1995 թ.-ին՝ «Երևան» ակումբի կազմում շախմատի ակումբային թիմերի Եվրոպայի չեմպիոնների գավաթակիր, 1999 թ.-ին՝ աշխարհի շախմատի առաջնության երկրորդ մրցանակակիր։ 1992, 2002 և 2004 թվականների աշխարհի թիմային առաջնությունների եռակի, 1997, 2001 և 2005 թթ. Եվրոպայի թիմային առաջնության բրոնզե մեդալակիր։

2021 թվականի հունիսից ներկայացնում է ԱՄՆ-ի շախմատի ֆեդերացիան։

## Վարկանիշի փոփոխության գրաֆիկ

## Պարգևներ
*«Հայրենիքին մատուցած ծառայությունների համար» 1-ին աստիճանի մեդալ (2008)։
*Պատվո շքանշան (2012)

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ

Կատեգորիա:Հայ շախմատիստներ
Կատեգորիա:Հայ գրոսմայստերներ
Կատեգորիա:Պատվո շքանշանի ասպետներ (Հայաստան)
Կատեգորիա:«Հայրենիքին մատուցած ծառայությունների համար» 1-ին աստիճանի մեդալակիրներ
Կատեգորիա:Շախմատի գրոսմայստերներ
Կատեգորիա:Շախմատի Հայաստանի չեմպիոններ
Կատեգորիա:Շախմատային օլիմպիադաների մասնակիցներ
Ռաֆայել Սաբատինի

**Ռաֆայել Սաբատինի** ()՝ իտալական ծագմամբ անգլիացի գրող, որը հայտնի է իր արկածային, պատմական վեպերով։ Հատկապես հայտնի են նավապետ Բլադի մասին վեպերը։

## Կենսագրություն
Ռաֆայել Սաբատինին ծնվել է Իտալիայի Ջեզի քաղաքում։ Հայրը իտալացի էր, իսկ մայրը՝ անգլիացի։ Երկու ծնողներն էլ օպերայի երգիչներ էին, որոնք հետագայում դարձել էին ուսուցիչներ։

Փոքր տարիքից սկսած Ռաֆայելը սովորել էր տարբեր լեզուներ՝ ապրելով իր պապիկի հետ Անգլիայում, դպրոց գնալով Պորտուգալիայում, և որպես դեռահաս՝ Շվեյցարիայում։ 17 տարեկան հասակում վերադառնալով Անգլիա, նա իր իմացած 5 լեզուներին ավելացրել է ևս մեկը՝ անգլերենը։ Հետագայում որպես իր ստեղծագործությունների լեզու ընտրել է հենց անգլերենը։ Այդ ընտրությունը գիտակցաբար է արել, քանի որ, ինչպես ինքն է նշել. «ամենալավ պատմվածքները գրված են անգլերեն»։

Առաջին գիրքը լույս է տեսել 1904 թվականին։

## Գրքերի ընտրանի
* Նավապետ Բլադի ոդիսականը *(Captain Blood)* (1922 թ.)
* Նավապետ Բլադի ժամանակագրությունները *(The Chronicles of Captain Blood)* (1931 թ.)
* Նավապետ Բլադի հաջողությունները *(The Fortunes of Captain Blood)* (1936 թ.)
* Սկարամուշ *(Scaramouche)* (1921 թ.)
* Ծովաբազե (The Sea Hawk) (1915 թ.)
* Բելարիոն Հաջողակը *(Bellarion the Fortunate)* (1926 թ.)

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Ռաֆայել Սաբատինին bookmark.am֊ում
* Ռաֆայել Սաբատինին standardebooks.org֊ում
* rafaelsabatini.com

Կատեգորիա:Անգլիացի գրողներ
Կատեգորիա:Իտալացի գրողներ
Կատեգորիա:Արկածային գրողներ
Կատեգորիա:Անգլիացի թարգմանիչներ
Կատեգորիա:Անգլիացի վիպասաններ
Կատեգորիա:Անգլիացի սցենարիստներ
Կատեգորիա:Գիտաֆանտաստիկ գրողներ
Կատեգորիա:Անգլիացի դետեկտիվ ժանրի գրողներ
Ադրբեջանի դրոշ

**Ադրբեջանի դրոշը** () - կապույտ, կարմիր և կանաչ գույներով (վերևից ներքև), հավասարաչափ հորիզոնական շերտերով ուղղանկյուն պաստառ է՝ լայնքի և երկայնքի 1։ 2 հարաբերակցությամբ։ Դրոշի կենտրոնում գտնվում են սպիտակ լուսնեղջյուր և ութանկյուն աստղ։

## Պատմություն
Առաջին անգամ պաշտոնապես ընդունվել է Ադրբեջանի Դեմոկրատական Հանրապետության խորհրդարանի կողմից 1918 թ. հունիսի 21-ին, ապա փոխարինվել է Ադրբեջանի Խորհրդային Հանրապետության դրոշով։ 1991-ի փետրվարի 5-ին կայացված որոշմամբ և Ադրբեջանի սահմանադրության մեջ օրինականացված հոդվածով վերահաստատվել է նախկին դրոշը։


Պատկեր:Flag of Azerbaijan 1918.svg|Ադրբեջանի Դեմոկրատական Հանրապետության դրոշը
Պատկեր:Flag of the Azerbaijan Soviet Socialist Republic.svg|Ադրբեջանի Խորհրդային Սոցիալիստական Հանրապետության դրոշը
Պատկեր:Flag of the Democratic Republic of Azerbaijan (1918).svg|Ադրբեջանի Դեմոկրատական Հանրապետության առաջին դրոշը (հունիսի 24 - նոյեմբերի 9, 1918)


## Գույների իմաստները
Կապույտ գույնը խորհրդանշում է թյուրքական ծագումը, կարմիրը` առաջընթացը, սոցալիստական դեմոկրատիան, կանաչը` իսլամական քաղաքակրթությունը, կիսալուսինը` իսլամը։ Ութ թևանի աստղը խորհրդանշում է ադրբեջանական 8 ցեղերը։ Մեկ ուրիշ տարբերակի համաձայն ութ թևանի աստղը խորհրդանշում է արաբերենում Ադրբեջանի 8 տառերը (արաբերեն` أذربيجان):

## Ադրբեջանի դրոշը տարբեր վայրերում

Պատկեր:2010 Moscow Victory Day Parade-9.jpeg|Ադրբեջանի զինված ուժերը ռազմական ցուցադրության ժամանակ: Մոսկվա, 2010 թ. Մայիսի 9-ին
Պատկեր:Military parade in Baku 2013 33.JPG|Ադրբեջանի ռազմաօդային ուժերը զորահանդեսի ժամանակ: Բաքու, 2013
Պատկեր:2010 Opening Ceremony - Azerbaijan entering.jpg|Ադրբեջանը ձմեռային օլիմպիական խաղերում: Վանկուվեր, 2010 թ․
Պատկեր:Stamps of Azerbaijan, 2011-990.jpg|Ադրբեջանի Հանրապետության  փոստային նամականիշ, 2011 թ.
Պատկեր:Azərbaycan 10 ildə. Sosial-iqtisadi inkişaf dövlət proqramlarının icrası sərgisi.JPG|Ադրբեջանի դրոշը


## Ծանոթագրություններ

Ադրբեջան
Դրոշ
Կատեգորիա:1918 դրոշներ
Ջեյմս Ալջյան

**Ջեյմս Ալջյան** (), ամերիկահայ բարերար և հայտնի գործարար, «Լինսի» հիմնադրամի նախագահ։

Ջեյմս Ալջյանը ծնվել է ԱՄՆ-ում, Կալիֆոռնիա նահանգի Օքլենդ քաղաքում։

Կատեգորիա:1932 ծնունդներ
Կատեգորիա:2007 մահեր
Կատեգորիա:Ամերիկահայ բարերարներ
Կատեգորիա:Ամերիկահայ գործարարներ
Ռաֆայել Քոթանջյան

**Ռաֆայել Արտյոմի Քոթանջյան** (), հայ նշանավոր դերասան, ՀԽՍՀ վաստակավոր արտիստ, ՀՀ ժողովրդական արտիստ։

## Կենսագրություն
Ծնվել է Թբիլիսիում։ 1946 թվականին տեղափոխվել է Երևան։

1960-1964 թվականներին սովորել է Երևանի գեղարվեստաթատերական ինստիտուտի դերասանական ֆակուլտետում։

1964-1966 թվականներին որպես դերասան և ռեժիսոր աշխատել է Զանգեզուրի Շիրվանզադեի անվան թատրոնում։ 1966-1968 թվականներին եղել է «Արշալույս» երիտասարդական թատրոնի դերասան։ 1968-1970 թվականներին հաճախել է հեռուստատեսային ռեժիսուրայի բարձրագույն կուրսերի Մոսկվայում։ 1970-1993 թվականներին աշխատել է Երևանի Հրաչյա Ղափլանյանի անվան դրամատիկական թատրոնում՝ որպես դերասան և ռեժիսոր։

## Դերեր թատրոնում
Խաղացել է բազմաթիվ ներկայացումներում՝ 
*«Սատանայի ջրաղացը»
*«Մոռանալ Հերոստրատին»
*«Մերկ թագավորը»
*«Մեծ լռություն» և այլն

## Դերեր կինոյում
մինի|280x280փքս|Ռաֆայել Քոթանջյանի հուշատախտակը Երևանում
Նկարահանվել է բազմաթիվ տեղական և արտասահմանյան ֆիլմերում՝  
*1968 - «Ադամանդե ձեռքը» - ռեստորանի այցելու
*1972 - «Տղամարդիկ» - Լևոն
*1974 - «Մաքսանենգություն» - մաքսանենգ «Չեռնյավի»
*1974 - «Բաղդասարը բաժանվում է կնոջից» - Օգսեն
*1974 - «Հավերժության նշան» - դրվագ
*1986 - «Օտար խաղեր» - Գոլուբչիկ
*1991 - «Ձայն բարբառոյ...»
*1992 - «Երեքի սրտերը» - սենյոր Ալվարես Տորես
*1992 - «Սպանություն Սանշայն-Մենորում» - Ռոբերտ Հաստինգս
*1992 - «Երեքի սրտերը 2» - սենյոր Ալվարես Տորես
*1994 - «Զվարճալի ուղևորություն»
*1994 - «Ծովահենների թագավորությունը» - Դ՛Արգուա
*1996 - «Մեր բակը»
*1997 - «Կոմսուհի դը Մոնսորո» - հերցոգ Մայենացի Շառլ դը Գիզ
*1997-2003 - «Ռոքսոլանա» - Պարգալի Իբրահիմ փաշա
*1998 - «Կախարդուհու յոթերորդ մատանին» - Բոսարգուն
*1999 - «Սերը չար է» - գուրու
*2003 - «Ռոքսոլանա. Կայսրության տիրուհին» - Մարինո Սանուտո, վենետիկյան դեսպան (բալյի)
*2005 - «Մեր բակը 3»
*2009 - «Մի նայիր հայելուն»
*2010 - «Մեր բակը»
*2018 - «11:41»
*2019 - «Քաոս» - Մարկոս աղա Ալիմյան

## Պարգևներ, կոչումներ
*1980 թվականին արժանացել է ՀԽՍՀ վաստակավոր արտիստի կոչմանը
*2003 թվականին արժանացել է ՀՀ ժողովրդական արտիստի կոչմանը, ՀՀ մշակույթի նախարարության ոսկե մեդալի և ՀՀ Մովսես Խորենացու մեդալի 
*2008 թվականից Բնության և հասարակական գիտությունների միջազգային ակադեմիայի իսկական անդամ է
*2009 թվականին ստացել է Գյումրու պատվո և նվիրվածության շքանշան։
*2016 թվականից Երևանի պատվավոր քաղաքացի
*2017 թվականին «Հայրենիքին մատուցած ծառայությունների համար» 1-ին աստիճանի շքանշան

Մասնագիտական գործունեության ընթացքում Ռ. Քոթանջյանը բազմիցս արժանացել է Խորհրդային Միության և ԱՊՀ երկրների մրցանակների։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
*Ռաֆայել Քոթանջյան. «Իմ բնավորությունն էլ հայկական է, պարզապես տեսակս է մի քիչ ուրիշ»

Կատեգորիա:1942 ծնունդներ
Կատեգորիա:20-րդ դարի դերասաններ
Կատեգորիա:«Հայրենիքին մատուցած ծառայությունների համար» 1-ին աստիճանի շքանշանի ասպետներ
Կատեգորիա:Երևանի պատվավոր քաղաքացիներ
Կատեգորիա:Երևանի պետական գեղարվեստաթատերական ինստիտուտի շրջանավարտներ
Կատեգորիա:Թբիլիսի քաղաքում ծնվածներ
Կատեգորիա:ՀԽՍՀ վաստակավոր արտիստներ
Կատեգորիա:ՀՀ ժողովրդական արտիստներ
Կատեգորիա:ՀՀ մշակույթի նախարարության ոսկե մեդալակիրներ
Կատեգորիա:Հայ դերասաններ
Կատեգորիա:Սեպտեմբերի 9 ծնունդներ
Ալբանիայի դրոշ

**[[Ալբանիա]]յի դրոշը** իրենից ներկայացնում է կարմիր գույնի պաստառ, կենտրոնում երկգլխանի սև արծիվ։ Դրոշի լայնքի և երկայնքի հարաբերությունը 5։7 է։ Դրոշի կարմիր գույնը խորհրդանշում է ալբանացի հայրենասերների թափած արյունը գաղութարարների (առաջին հերթին՝ թուրք) դեմ պայքարում։

Սև երկգլխանի արծվով կարմիր պաստառը Գեորգի Կասթրիոթի նշանն էր․ Կասթրիոթը հայտնի է որպես թուրքերի դեմ մղած պատերազմի մասնակից և 1443 թվականին անկախ պետության հիմնադիր։ Շատ հավանական է, որ արծվի ընտրությունը հենց նրան է պատկանում՝ ի նշան նրա, որ ալբանացիները արծվի սերունդ են համարվում։ Համաձայն մեկ այլ տարբերակի՝ արծիվը վերցված է Բյուզանդական կայսրության զինանշանից։

## Այլ դրոշներ

Պատկեր:Civil Ensign of Albania.svg|Առևտրային նավատորմի դրոշը
Պատկեր:Government Ensign of Albania.svg|Պետական ծովային դրոշը
Պատկեր:Naval Ensign of Albania.svg|Ռազմածովային նավատորմի դրոշը
Պատկեր:Flag of the President of Albania.svg|Ալբանիայի նախագահի դրոշ


## Պատմական դրոշներ

Պատկեր:Flag of Albanian Provisional Government 1912-1914.svg| 28.11.1912 – 29.07.1913
Պատկեր:Albania 1914 Flag.svg| 07.03.1914 – 20.01.1920
Պատկեր:Flag of Koritsa.svg| 1917—1918 (Ալբանական Կորչա ինքնավար հանրապետություն (Ֆրանսիայի օկուպացիա))
Պատկեր:Flag of Albania 1920.svg| 20.01.1920 – 08.08.1929
Պատկեր:Flag of Albania 1928.svg| 08.08.1929 – 1934
Պատկեր:Flag Kingdom Of Albania.svg| 1934 – 03.06.1939
Պատկեր:Flag of Albania (1939).svg| 03.06.1939 – 20.10.1943 (Ալբանիայի դրոշը՝ իտալական օկուպացիայի տակ գտնվելիս)
Պատկեր:Flag of Albania (1939-1943; crowned).svg| 03.06.1939 – 20.10.1943 (Իտալացի թագավորի փոխարինողի դրոշը)
Պատկեր:Flag of German occupied Albania.svg| 20.10.1943 – 10.10.1944
Պատկեր:Flag of Albania 1944.svg| 10.10.1944 – 07.03.1946
Պատկեր:Flag of Albania 1946.svg| 07.03.1946 – 07.04.1992


## Աղբյուրներ
* 
* 
* 
* 
* 

Կատեգորիա:1992 դրոշներ
Ալբանիա
Դրոշ
Բելգիայի դրոշ

**[[Բելգիա]]յի դրոշը** իրենից ներկայացնում է սև, դեղին, և կարմիր գույներով (ձախից աջ), հավասարաչափ ուղղահայաց շերտեր ունեցող ուղղանկյուն պաստառ, լայնքի և երկայնքի 13։15 հարաբերակցությամբ։

## Պատմություն
Ընդունման ամսաթիվը 1831 թվականի հունվարի 23-ն է։ Դրոշի տեսքը հաստատված է բելգիական սահմանադրության № 193 հոդվածով, սակայն այնտեղ տրված է ներկայումս ընդունված գույների հակառակ կարգը (այսինքն՝ կարմիր, դեղին, սև)։

Չնայած նրան, որ դրոշի պաշտոնական հարաբերակցությունը 13։15 է, սակայն գործնականում օգտագործվում է առավել ընդլայնաված տարբերակը (առավել հաճախ 2:3 հարաբերակցությամբ)։ Բելգիացիների մեծամասնությունը զարմացած կլինի, եթե իմանա, որ օրենքի համաձայն դրոշը իրականում պետք է լինի քառակուսի ։

Քաղաքացիական դրոշը օգտագործվում է նաև Բելգիայի զինված ուժերի կողմից (բացառությամբ ծովային ուժերի)։

Բելգիական դրոշը կարևոր խորհրդանիշ էր Բելգիայի հեղափոխության և 1830 թվականի անկախության պատերազմի ժամանակ, սակայն այն մի քիչ տարբեր էր, քան այժմ ընդունված տարբերակը․ դրոշը բաղկաղած էր հորիզոնական երեք շերտերից (վերևից ներքև՝ կարմիր, սև, դեղին) և ավելի ձգված էր։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:1831 դրոշներ
Բելգիա
Դրոշ
Օֆեկ

thumb|Օֆեկ–3
**Օֆեկը** (եբրայերեն՝ אופק, թարգմ.՝ հորիզոն) իսրայելական մի շարք լրտես–արբանյակների անվանումն է։

## Արձակման պատմությունը

* Օֆեկ–1. Բաց է թողնվել 1988 թվականի սեպտեմբերի 18-ին։
...
...
* Օֆեկ–7. Բաց է թողնվել 2007 թվականի հունիսի 11-ին գիշերը Իրանին հետևելու նպատակով։ Նոր արբանյակը 311-600 կիլոմետր բարձրությամբ Երկրի շուրջ պետք է պտտվի 1 ու կես ժամում։

## Արտաքին հղումներ
* IAI's space systems website
* Description of Ofeq 1,2 in Astronautix
* Description of Ofeq 5 in Astronautix
* Palmachim Air Force base in GlobalSecurity
* Speculation on Ofeq's orbit in GlobalSecurity
* Օֆեկ–5–ի նկարագրությունը 
* Օֆեկ–7–ի նկարագրությունը 

Կատեգորիա:Իսրայելի հետախուզական արբանյակներ
Գերմանիայի դրոշ

**[[Գերմանիա]]յի դրոշը** իրենից ներկայացնում է սև, կարմիր, և դեղին գույներով (վերևից ներքև), հավասարաչափ հորիզոնական շերտեր ունեցող ուղղանկյուն պաստառ, լայնքի և երկայնքի 3։5 հարաբերակցությամբ։

Հաստատվել է 1943 թ. մայիսի 23-ին։

## Գույները

Գերմանիայի դրոշի գույները պայմանավորված են 1813 թ. պրուսական բանակի կազմում Նապոլեոնի զորքերի դեմ մարտնչող Կամավորական կորպուսի համազգեստի գույներով։

Համազգեստը սև գույնի էր, կարմիր օձիքներով ու թևքերով և ոսկեգույն կոճակներով։

Քանի որ կորպուսի կամավորների մեծամասնությունը համալսարանների դասախոսներ և ուսանողներ էին, այդ գույները լայն տարածում ստացան գերմանական շատ պետություններում, առավել ևս, որ դրանք զգացմունքորեն կապվում էին Սրբազան Հռոմեական կայսրության զինանշանի գույների հետ։

Այդ ժամանակներում սևը, կարմիրը և ոսկեգույնը վերաիմաստավորվում էին որպես ստրկության խավարից արյունոտ պայքարով դեպի ազատության ոսկեգույն լույս տանող շարժման խորհրդանիշ (գերմաներեն՝ Aus der Schwärze der Knechtschaft durch blutige Schlachten ans goldene Licht der Freiheit)։

## Պատմություն
1848 թ. մարտի 9-ին Մայնի Ֆրանկֆուրտում ընդունվեց կարճատև կյանք ունեցած (1848-1850 թթ.) Գերմանական Միության սև-կարմիր-ոսկեգույն դրոշը։

1-ին համաշխարհային պատերազմից հետո Վեյմարի հանրապետության ձևավորման հետ եռագույնը դարձավ Գերմանիայի ազգային դրոշ։

Դրոշի գործածությունը շարունակվեց մինչև 1935 թ. սեպտեմբերի 15-ը, երբ սվաստիկայով դրոշը հայտարարվեց նացիստական Գերմանիայի պետական դրոշ։

1945 թ. մայիսի 8-ին Գերմանիայի ռազմական կապիտուլյացիայից և մայիսի 23-ից Գերմանիայի պետության գոյության դադարեցումից հետո վերացավ նաև սվաստիկայով դրոշի գործածությունը։
ժամանակակից տեսքով սև-կարմիր-ոսկեգույն դրոշի գործածությունը վերսկսվել է 1949 թ. հոկտեմբերի 7-ից։

Գերմանիա
Դրոշ
Կատեգորիա:1949 դրոշներ
Թուրքիայի դրոշ

**Թուրքիայի դրոշը** (), իրենից ներկայացնում է կարմիր գույնի ուղղանկյուն պաստառ։ Lայնքի և երկայնքի հարաբերությունը՝ 2։3-ի է։ Դրոշի կենտրոնում գտնվում են սպիտակ լուսնեղջյուրն և հինգաթև աստղը։ Դրոշը հաճախ կոչվում է *al bayrak* (կարմիր դրոշ)։

Թուրքիայի դրոշի ներկայիս տեսքը ուղղակիորեն վերցվել է Օսմանյան դրոշից, որն իր վերջնական տեսքը ստացել է 1844 թվականին։

Դրոշի չափը և կարմիր գույնի հստակ տոնը պաշտոնապես հաստատվել է Թուրքիայի դրոշի մասին օրենքում 1936 թվականի մայիսի 29-ին։

Թուրքիայի այժմյան դրոշը որոշ փոփոխություններով (ներկայիս դրոշի վրայի աստղը և լուսինն ավելի բարակ են և ավելի փոքր չափեր ունեն) կրկնում է 1844 թվականին Թանզիմաթի բարեփոխումների ժամանակ հաստատված Օսմանյան կայսրության դրոշը, իսկ Թուրքիայի Հանրապետության պետական դրոշի կարգավիճակ է ստացել 1936 թվականին՝ Աթաթուրքի մահվանից 2 տարի առաջ։ Թուրքական դրոշի ծագման վերաբերյալ բազմաթիվ տարբերակներ կան։

## Դրոշի պատմությունը
Առավել պաշտոնական տեսակետն այն է, որ թուրքական դրոշի կարմիր գույնն սկիզբ է առնում Արաբիայի խալիֆայության տիրակալ Ումարի ժամանակաշրջանից (643-644 թվականներ), իսկ լուսինն ու աստղն իսլամի խորհրդանիշերն են։ Այն վերջնական ձևը ստացել է 1844 թվականին։ 
Տարածված են նաև մի շարք լեգենդներ՝ կապված օսմանյան դրոշի ծագման հետ։ 1071 թվականի Մանազկերտի ճակատամարտից հետո, երբ սելջուկ-թուրքերը հաղթանակ տարան Բյուզանդիայի նկատմամբ և սկսեցին հաստատվել Առաջավոր Ասիայում, սելջուկների խանը՝ Ալփ Արսլանը ճակատամարտի դաշտի անամպ երկնակամարում նկատում է լիալուսինն ու աստղը և որոշում այդ ամենը պատկերել իր ռազմական դրոշի վրա։

Եվս մեկ տարբերակ կա, որն ամբողջովին կրկնում է վերոհիշյալ տարբերակը, սակայն այս դեպքում Ալփ Արսլանին փոխարինում է Աթաթուրքը, իսկ Մանազկերտին՝ Սաքարյան։ 
Մեկ այլ տարբերակաի համաձայն՝ օսմանյան սուլթան Մուրադ Երկրորդը 1389 թվականի Կոսովոյի ճակատամարտից հետո արյան լճակում տեսնում է կիսալուսնի և Յուպիտեր մոլորակի ցոլքը և որոշում, որ իր պետության դրոշը պետք է հենց այդպիսի տեսք ունենա։ Շատ է շրջանառվում այն տեսակետը, օսմանյան դրոշը կապ ունի Կոստանդնուպոլիս քաղաքի դրոշի հետ, որի խորհրդանիշերն են եղել լուսինն ու աստղը։

Թուրքիայի Հանրապետության դրոշի հետ որոշ նմանություն ունեն Ադրբեջանի, այսպես կոչված «Հյուսիսային Կիպրոսի Թուրքական Հանրապետության», Թունիսի և մի շարք այլ մուսուլմանական երկրների դրոշները։

## Օսմանյան կայսրության դրոշները

Fictitious_Ottoman_flag_2.svg|
Fictitious_Ottoman_flag_3.svg|
Flag of the Ottoman Empire (Thicker Crescent).svg|


## Պատմական դրոշներ

Flag_of_the_Alash_Autonomy.svg|
Flag_of_Hatay.svg|


## Դրոշների չափսերը
300px|մինի|ձախից

## Արտաքին հղումներ
* Պաշտոնական կայք 
* http://www.ttk.org.tr/index.php?Page=Sayfa&No=81 

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Թուրքիայի պետական խորհրդանիշեր
Կատեգորիա:1936 դրոշներ
Կատեգորիա:Ազգային դրոշներ
Կատեգորիա:Թուրքիայի մշակույթ
Բուլղարիայի դրոշ

**[[Բուլղարիա]]յի դրոշը** իրենից ներկայացնում է սպիտակ, կանաչ, և կարմիր գույներով (վերևից ներքև), հավասարաչափ հորիզոնական շերտեր ունեցող ուղղանկյուն պաստառ, լայնքի և երկայնքի 2։3 հարաբերակցությամբ։

## Պատմություն
Առաջին անգամ սպիտակ, կանաչ և կարմիր գույներով դրոշն օգտագործվել է 1861-1862 թվականների Բուլղարական լեգեոնի կողմից, բայց նրանց դրոշի գույները զետեղված էին այլ դասավորությամբ, քան ներկայումս․ վերևում՝ կանաչ, մեջտեղում՝ սպիտակ, ներքևում՝ կարմիր։ Գույների հակառակ դասավորվածությամբ նման դրոշ օգտագործվել է Ֆիլիպ Տոտյուի կամավորական ջոկատի կողմից՝ 1876-1877 թվականների Սերբա-թուրքական պատերազմի տարիներին։

1870 թվականներին կանաչ-սպիտակ-կարմիր եռագույնը դարձավ Բուլղարական հեղափոխական կենտրոնական կոմիտեի կողմից։ 1879 թվականի ապրիլի 16-ին բուլղարական առաջին սահմանադրության 23-րդ հոդվածով հաստատվել է Բուլղարիայի դրոշը՝ սպիտակ-կանաչ-կարմիր եռագույնը։

1947-1990 թվականներին դրոշի վրա էր զետեղված Բուլղարիայի ժողովրդական հանրապետության զինանշանը։ 1990 թվականին, համաձայն երկրի նոր սահմանադրության, զինանշանը հեռացվել է դրոշից։ Բացի այդ, հարաբերակցությունը 2:3-ից փոխվել է 3:5-ի։


Պատկեր:Flag of Stiliana Paraskevova.svg|Բուլղարիայի աշխարհազորի դրոշ, որը դարձավ պետական դրոշի նախատիպը
Պատկեր:Flag Legion Rakovski.svg|Բուլղարական լեգեոնի դրոշ (1861-1862)
Պատկեր:Flag of Bulgaria (1946-1967).svg| 1947, դեկտեմբերի 6 — 1948
Պատկեր:Flag_of_Bulgaria_(1948-1967).svg| 1948 — 5 հունվարի 1968
Պատկեր:Flag_of_Bulgaria_(1967-1971).svg| 5 հունվարի 1968 — 18 մայիսի 1971
Պատկեր:Flag_of_Bulgaria_(1971-1990).svg| 18 մայիսի 1971 — 21 նոյեմբերի 1990


## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:1990 դրոշներ
Բուլղարիա
Դրոշ
Դանիայի դրոշ

**[[Դանիա]]յի դրոշ** (), իրենից ներկայացնում է կարմիր գույնի ուղղանկյուն պաստառ սպիտակ հորիզոնական Սկանդինավյան խաչով, լայնքի և երկայնքի 28։37 հարաբերակցությամբ։

Դանիայի դրոշը համարվում է աշխարհի ամենահին պետական դրոշը, որն ունի իր սեփական անվանումը՝ «Դաննեբրոգ»։ Ըստ լեգենդի, դրոշը, 1219 թվականի հունիսի 15-ին իջել է երկնքից, ի պատասխան եպիսկոպոսների աղոթքների, ովքեր խնդրել են Աստծո օգնությունը Էստոնիային հաղթելու համար։

Կատեգորիա:Դանիայի պետական խորհրդանիշեր
Իռլանդիայի դրոշ

**[[Իռլանդիա]]յի դրոշը** (իռլանդերեն՝ *An Bhratach Náisiúnta*) իրենից ներկայացնում է կանաչ, սպիտակ, և նարնջագույն (ձախից աջ), հավասարաչափ ուղղաձիգ շերտերող ուղղանկյուն պաստառ, լայնքի և երկայնքի 1։2 հարաբերակցությամբ։

Կանաչը խորհրդանշում է կաթոլիկներին, նարնջագույնը՝ բողոքականներին, իսկ սպիտակը՝ նրանց միջև գոյություն ունեցող խաղաղությունը։

Կատեգորիա:1919 դրոշներ
Կատեգորիա:Ազգային դրոշներ
Կատեգորիա:Իռլանդիայի պետական խորհրդանիշեր
Ավստրիայի դրոշ

**[[Ավստրիա]]յի դրոշը** իրենից ներկայացնում է կարմիր, սպիտակ, և կարմիր գույներով (վերևից ներքև), հավասարաչափ հորիզոնական շերտեր ունեցող ուղղանկյուն պաստառ, լայնքի և երկայնքի 2։3 հարաբերակցությամբ։

## Լեգենդ
113x113px|մինի|ձախից|Լեոպոլդ V-ն իր թագավորական դրոշով
Ըստ լեգենդի՝ դրոշի տեսքը հորինվել է Խաչակրաց արշավանքների ժամանակ Ավստրիայի դուքս Լեոպոլդ V-ի կողմից։ Արյունարբու մարտերից մեկից հետո հերցոգի երթի սպիտակ համազգեստը պատվել է արյունով, բայց երբ նա հանել է իր գոտին, պարզվել է, որ վերջինիս տակ արյունը չի թափանցել, և արդյունքում մնացել է սպիտակ շերտ։ Հարցոգին այնքան է դուր եկել այդ գույները, որ նա հետագայում այդ երանգները տեղափոխեց թագավորական դրոշակ։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:1945 դրոշներ
Ավստրիա
Դրոշ
Բելառուսի դրոշ

**[[Բելառուս]]ի դրոշ** (), իրենից ներկայացնում է կարմիր և կանաչ գույներով (վերևից ներքև), հորիզոնական շերտեր ունեցող ուղղանկյուն պաստառ, լայնքի և երկայնքի 1։2 հարաբերակցությամբ։

Բելառուսի Հանրապետությունը նախկին ԽՍՀՄ պետություններից միակն է (չհաշված չճանաչված Մերձդնեստրի Մոլդովական Հանրապետությունը), որը վերականգնել է խորհրդային դրոշը (չնչին փոփոխություններով)։ Դրոշի ժամանակակից տեսքը Բելառուսական ԽՍՀ-ի դրոշի օրիանակով է, որն ընդունվել է 1951 թվականին։ Վերջինից հանվել են մուրճ, մանգաղ և աստղ խորհրդային խորհրդանիշերը, իսկ զարդանկարը պատկերված է կարմիրով սպիտակ ֆոնին (Բելառուսական ԽՍՀ-ի դրոշում զարդանկարը պատկերված էր սպիտակով կարմիր ֆոնին)։

Մայիսի երկրորդ կիրակին Պետական տոն է՝ Բելառուսի Հանրապետության զինանշանի դրոշի օրը։

Դրոշի ստանդարտ տարբերակը գտնվում է Բելառուսի Հանրապետության Ազգային արխիվում։ Դրոշի կարմիրը խորհրդանշում է անկախությունը, նախնիների թափած արյունը, իսկ կանաչը` կյանքը։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:1995 դրոշներ
Բելառուս
Դրոշ
Ֆրանսիայի դրոշ

**Ֆրանսիայի դրոշը** (), կապույտ, սպիտակ, և կարմիր (ձախից աջ), հավասարաչափ ուղղաձիգ շերտերով ուղղանկյուն պաստառ է։ Լայնքի և երկայնքի հարաբերակցությունը 2։3 է։

## Գույների ծագումը
* Դրոշի **կապույտ** գույնը օգտագործվել է դեռևս Քլոդվիգ I-ի կառավարության տարիներին։ Այն կապ ունի Սուրբ Մարին Տուսրկիւյնի հետ (Մարտին Տուրսկին Ֆրանսիայի հովանավորն է)։ Ըստ լեգենդի Սուրբը կիսել է իր թիկնոցը (կապույտ գույնի) Ամյեն քաղաքի աղքատներին, իսկ Քլոդվիգը քրիստոնեության ընդունումից հետո մոտավորապես 498 թվականին ի պատիվ նրա դրոշի սպիտակ գույնը փոխարինեց կապույտով։
* **Սպիտակ** գույնը 1638-1790 թվականների ընթացքում համարվել էր в թագավորական դրոշի գույն և մի քանի ծովերի նշան։ 1814 թվականից 1830 թվականը այն նաև եղել է թագավորական բանակի դրոշի գույնը։ Սպիտակ գույնը խորհրդանշում է Ֆրանսիան և այն ամենը, ինչը կապված է աստվածային կարգի հետ՝ Աստծու հետ (այստեղից էլ ընդունվել է այս գույնը որպես թագավորական հիմնական խորհրդանիշ։ Ըստ պաշտոնական ուսմունքի թագավորի իշխանությունն ուներ աստվախային ծագում)։
* Հուգո Կապետի կառավարության օրոք և Ֆրանսիայի թագավորի հետնորդները Սուրբ Դիոնիսիայի պատվին ունեին **կարմիր** օրիֆլամմա, որ եղել է լեգենդար աբբայության հիմնադիրը։

## Գույներ

## Գրականություն
* 

## Արտաքին հղումներ

* Ֆրանսիայի դրոշի պատմությունը «Աշխարհի բոլոր դրոշների» կայքում 
* Ֆրանսիայի դրոշը «Flags of the World» կայքում 

Կատեգորիա:1794 դրոշներ
Կատեգորիա:Ազգային դրոշներ
Կատեգորիա:Ֆրանսիայի պետական խորհրդանիշեր
Իտալիայի դրոշ

**Իտալիայի դրոշը** իրենից ներկայացնում է կանաչ, սպիտակ և կարմիր գույներով (ձախից աջ), հավասարաչափ ուղղահայաց շերտեր ունեցող ուղղանկյուն պաստառ։ Լայնքի և երկայնքի հարաբերությունը հավասար է 2։3։ Որոշ աղբյուրների համաձայն, դրոշի սպիտակն ու կանաչը Միլանի ոստիկանության համազգեստի գույներն են, որոնց հետո ավելացվեց կարմիր գույնը։

## Պատմություն
Իտալիայի դրոշը նախագծել է Նապոլեոնը, որը նման էր Ֆրանսիայի հեղափոխության դրոշին։ Հիմքում ընկած են Միլանի գերբի գույները՝ սպիտակ և կարմիր, ինչպես նաև կանաչ՝ տեղական ոստիկանության համազգեստի գույնը։ Որպես Ցիսպադանական հանրապետության դրոշ հաստատվել է 1797 թվականի դեկտեմբերի 9–ին։ Հետագայում նույն գույներն օգտագործվել են նաև Իտալիայի նապոլեոնյան թագավորության դրոշում։ Սակայն դրոշները երկու դեպքում էլ տարբերվում էին Ֆրանսիայի դրոշից։ Առաջին դեպքում դրանք հորիզոնական շերտեր էին, իսկ երկրորդը՝ կարմիր պաստառ էր սպիտակ շեղանկյունով՝ վրան կանաչ ուղղանկյուն (ուղղանկյան վրա ոսկեգույն նապոլեոնյան արծիվ)։

1830 թվականից հետո դրոշը ֆրանսիական «եռագույնի» նման է, բայց կանաչ շերտը փոխարինվեց հեղափոխական շարժման կապույտով, որոնք պայքարում էին հանուն միասնական Իտալիայի ազատության։ Հենց այս դրոշով էլ տեղի ունեցավ Իտալիայի միավորումը Սարդինական թագավորության միապետի գլխավորությամբ․ թագավորը հաստատեց այն որպես պետական դրոշ 1848 թվականին։ Սպիտակ շերտագծի վրա զետեղվեց Սավոյական դինաստիայի գերբը։ Միավորված Իտալական թագավորությունում (1861—1946) օգտագործվում էր Սարդինյան թագավորության 1848 թվականի նախկին դրոշը։ 1946 թվականին դրոշից հեռացվեց Սավոյական գերբը։

2005 թվականի հուլիսի 6-ին Իտալիայի խորհրդարանը օրենք ընդունեց՝ համաձայն որի Իտալիայում ազգային դրոշի անարգման համար կտուգանվեին 1000-ից մինչև 1500 եվրոյով։

## Չափ և գույներ
2003 թվականին կառավարությունը որոշեց իտալական դրոշի ճշգրիտ գույները, սակայն ընտրված երանգները բուռն քննարկումներ արժանացան և հետագայում փոփոխվեցին։ Վերջնական տեսքը հաստատվեց 2006 թվականին։

Դրոշի կողմերի հարաբերությունը 2։3 է, շերտերը հավասար լայնության են։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* 
* 
* 
* Museo del Tricolore 
* ''Storia minima della bandiera italiana'' dal sito del C.I.S.V. - Centro italiano studi vessillologici 
* ''Bandiera di bompresso del Regno d'Italia, 1879-1946'' dal sito del C.I.S.V. - Centro italiano studi vessillologici
* ''Italia'' dal sito Bandiere Passato e Presente di Roberto Breschi
* Cronologia degli avvenimenti che furono alle origini del tricolore della bandiera nazionale italiana 
* Trascrizione del verbale sulla nascita della bandiera italiana - settembre 1794 
* Il significato dei tre colori della nostra Bandiera Nazionale 
* Costituzione della Repubblica di Bologna (Approvata il 4 dicembre 1796) + Lo stemma del Comune di Bologna 

Կատեգորիա:1948 դրոշներ
Կատեգորիա:Ազգային դրոշներ
Կատեգորիա:Իտալիայի մշակույթ
Կատեգորիա:Իտալիայի պետական խորհրդանիշեր
Լիտվայի դրոշ

**[[Լիտվա]]յի դրոշը** իրենից ներկայացնում է դեղին, կանաչ, և կարմիր գույներով (վերևից ներքև), հավասարաչափ հորիզոնական շերտեր ունեցող ուղղանկյուն պաստառ, լայնքի և երկայնքի 3։5 հարաբերակցությամբ։

1992 թվականի հանրաքվեով ընդունված Լիտվայի Հանրապետության Սահմանադրության 15-րդ հոդվածով սահմանվում է Պետական դրոշի գույները՝ դեղին, կանաչ, կարմիր։ Մանրամասն նկարագրությունն ու դասավորվածությունը սահմանում է «Պետական դրոշի և այլ դրոշների օրենք»-ով (վերանայված 2004 թվականի սեպտեմբերի 1-ին)։

1988-2004 թվականների դրոշի համամասնությոյւնները, ինչպես և Լիտվական ԽՍՀ-ի դրոշինը, 1։2 է։

Դեղին գույնը խորհրդանշում է լույսը և արևը, կանաչը՝ խոտը, կարմիրը՝ Լիտվայի համար թափված արյունը։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:1989 դրոշներ
Կատեգորիա:Ազգային դրոշներ
Կատեգորիա:Լիտվայի պետական խորհրդանիշներ
Հունգարիայի դրոշ

**[[Հունգարիա]]յի դրոշ**, Հունգարիայի պետական խորհրդանիշներից մեկը։ Իրենից ներկայացնում է ուղղանկյուն պաստառ, կարմիր, կանաչ, և սպիտակ գույներով (վերևից ներքև), հավասարաչափ հորիզոնական շերտեր ունեցող ուղղանկյուն պաստառ, լայնքի և երկայնքի 1։2 հարաբերակցությամբ։

Գույները համընկնում են Հունգարիայի գերբի գույների հետ։

Կարմիր գույնը խորհրդանշում է հանուն Հունգարիայի անկախության թափված արյունը։ Սպիտակ գույնը խորհրդանշում է հունգարացիների բարոյական մաքրությունը և իդեալների վեհությունը։ Կանաչ գույնը երկրի լավ ապագայի հույսի խորհրդանիշը։

## Ռազմական դրոշներ

Պատկեր:Naval Ensign of Hungary.svg| Ռազմածովային դրոշ
Պատկեր:War Flag of Hungary.svg| Բանակի դրոշ


## Պատմական դրոշներ

Պատկեր:Civil ensign of Austria-Hungary (1869-1918).svg|1869 օգոստոսի 1 - 1918 նոյեմբորի 12  Առևտրական դրոշԱվստրո-Հունգարիա
Պատկեր:Flag of Hungary (1867-1918).svg|1867 դեկտեմբերի 21 - 1918 նոյեմբերի 12 Ավստրո-Հունգարիայի կազմում Հունգարիայի թագավորության դրոշ 
Պատկեր:Flag of Hungary (1918-1919; 3-2 aspect ratio).svg|1918 նոյեմբերի 12 - 1919 մարտի 20  Հունգարիայի Ժողովրդավարական Հանրապետություն
Պատկեր:Flag of Hungary (1919).svg| 1919 մարտի 21 - 1919 օգոստոսի 6  Հունգարական Խորհրդային Հանրապետություն
Պատկեր:Flag of Hungary (1915-1918, 1919-1946; 3-2 aspect ratio).svg|1919 օգոստոսի 6 - 1946 փետրվարի 2  Հունգարիայի կայսրություն
Պատկեր:Flag of Hungary (1946-1949, 1956-1957).svg|1946 փետրվարի 2 - 1949 օգոստոսի 20 Հունգարիայի Հանրապետություն
Պատկեր:Civil Ensign of Hungary (1950-1957).svg|1949 օգոստոսի 20 - 1957 հոկտեմբերի 1Հունգարիայի Ժողովրդական Հանրապետություն
Պատկեր:Flag of the Hungarian Revolution (1956).svg|  Հունգարիայի 1956 թվականի ապստամբության դրոշ
Պատկեր:Government Ensign of Hungary (1957-1990).svg|1957 հոկտեմբերի 1 - 1989 հոկտեմբերի 23  Հունգարիայի Ժողովրդական Հանրապետություն
Պատկեր:Civil Ensign of Hungary.svg|Հունգարիայի Հանրապետություն 1990 հոկտեմբերի 1 - 2011 դեկտեմբերի 31 և Հունգարիայի 2012 հունվարի 1 

## Արտաքին հղումներ
* Փաստեր Հունգարիայի մասին. ոչ պաշտոնական խորհրդանշաներ, ազգային տոներ. Հունգարիայի Հանրապետության Արտաքին գործերի հրատարակություն. 2003 

Կատեգորիա:Հունգարիայի պետական խորհրդանիշեր
Կատեգորիա:Ազգային դրոշներ
Կատեգորիա:1957 դրոշներ
Սամիր Ջաաջաա

մինի|220px|Սամիր Ջաաջաա
**Սամիր Ֆարիտ Ջաաջաա** (արաբերեն՝ **سمير فريد جعجع**, նաև **Սամիր Ժաաժաա**) () առաջնորդն է աջակողմյան Լիբանանյան ուժեր կուսակցության։ 1994 թվականին, Ջաաջաան մեղադրվել է հրաման տալով ռմբակոծումը Սայտեթ Ալ-Նաժեթ եկեղեցիին և սպանությունը Լիբանանցի քաղաքագետերի, որոնց մեջը ըլլալով այն ժամանակվա վարչապետ Րաշիտ Քարամին, Լիբանանի քաղաքացիական պատերազմին ատեն։ Նա արդարացվել է եկեղեցիին մեղադրանքից բայց կյանքի դատապարտում ստացել է սպաննության պարագային։

2005 թվականի Լիբանանի Հեղափոխութենից ետք, խորհրդարանի ընտրություններուն շահողները որոնք կարծում էին Ջաաջաային դատը անարդար էր, ազատ արցակել են իրեն։ Այսօր, Սամիր Ջաաջաան Մարտ 14-ի Միության առաջնորդներից մին է՝ Սաատ Հարիրիի, Ուալիտ Ճմպլաթի և Ամին Կեմայելի հետ։

Սամիր Ջաաջաաի հետևորդները կոչում են իրեն «*Hakim*» (*Բժիշկ*)։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Լիբանանի քաղաքական գործիչներ
Ջաաջաա, Սամիր
Կատեգորիա:Բեյրութի ամերիկյան համալսարանի շրջանավարտներ
Լյուքսեմբուրգ (քաղաք)

**Լյուքսեմբուրգ,** Լյուքսեմբուրգ Մեծ Դքսության մայրաքաղաքը։ Պետության գլուխը Դուքսն է։ Գտնվում է Ալզետ և Պետրյուս գետերի միախառնման տեղում։

## Անվանում
Հիմնադրվել է 963 թվականին որպես առևտրական Lucilinburhus (հին գերմաներեն՝ «փոքր ամրոց») ամրոցի մոտ, որ կառուցել էր կոմս Ջիգֆրիդ I֊ը՝ Ռեյմսից Տրիր տանող հռոմեական հին ճանապարհի վրա։ Քաղաքի իրավունք ստացել է 1244 թվականին։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Լյուքսեմբուրգի քաղաքներ
Կատեգորիա:Համաշխարհային ժառանգություն Լյուքսեմբուրգում
Վահե Աղաբեկյանց

**Վահե Աղաբեկյանց** (), հայ գործարար և քաղաքական գործիչ։ 2007-ին ընտրվել է «Հայաստան» Համահայկական Հիմնադրամի գործադիր տնօրեն։

Թեհրանում ծնված Վահե Աղաբեկյանցը կրթությունը ստացել է Միացյալ Նահանգներում, որտեղ հիմնել է մի քանի հաջողված բիզնես կազմակերպություններ տեղեկատվական տեխնոլոգիաների ոլորտում։

Մասնագիտությամբ ճարտարագետ Վահե Աղաբեկյանցը Հայաստան է տեղափոխվել 1998-ին և 1999-ից աշխատել է որպես արտաքին գործերի նախարար՝ Վարդան Օսկանյանի խորհրդական, իսկ 2005-2007-ին զբաղվել է մասնավորապես գյուղական համայնքների զարգացման ծրագրով։

## Տարեթվեր
* 1959-1971 հաճախել է Թեհրանի հայկական «Հուր» Տարրական դպրոցը, «Քուշեշ Դավթյան» հայկական դպրոցը և «Իրան Ֆարդա» միջնակարգ դպրոցը
* 1973-1975 սովորել է Միացյալ Նահանգներում Վենթվոր թվականի Տեխնիկական Ինստիտուտում՝ Բոստոն, Մասաչուսեթս, և ստացել ինժեներ-էլեկտրիկի մասնագիտություն
* 1975-1978-ին կրթությունը շարունակել է ԱՄՆ Բոստոնում գտնվող Նորթիսթըրն Համալսարանում, ուր վերոհիշյալ մասնագիտությամբ բակալավրի կոչում է ստացել
* 1975-1979 աշխատել է «Հայրենիք» Հաստատությունում (հրատարակչություն)՝ որպես արտադրության պատասխանատու
* 1979-1982 աշխատել է հրատարակչական գործունեությամբ զբաղվող «Յունիփրինթ» ընկերությունում՝ որպես գործադիր տնօրեն
* 1982-1984 եղել է սպորտային ապրանքների ներմուծմամբ և տարածմամբ զբաղվող «Ռոմնի Գրուպ» ընկերության նախագահը
* 1984-1998 հանդիսացել է «Միքրոքորփ» ընկերության հիմնադիր, նախագահ և գործերի կառավարիչ։ Ընկերությունը զբաղվում էր համակարգչային ծրագրավորման և բիզնեսի ավտոմատացման խորհրդատվությամբ և համագործակցում Հարավային Կալիֆորնիայում գործող Ֆորչուն 500 վարկանիշով մեծագույն ընկերությունների գրասենյակների ցանցի հետ
* 1998 թ. փոխադրվել է Հայաստան
* 1999-2007 աշխատել է ՀՀ Արտաքին Գործերի Նախարարի խորհրդական
* 2000-2002 աշխատել է Լինսի Հիմնադրամի «Ներդրում» ԾԻԳ-ում՝ որպես գործադիր տնօրեն։ 2007-ի հունիսից զբաղեցնում է «Հայաստան» համահայկական հիմնադրամի գործադիր տնօրենի պաշտոնը

Ամուսնացած է, ունի երկու զավակ։ Տիրապետում է հայերեն, անգլերեն և պարսկերեն լեզուներին։

Կատեգորիա:Ամերիկահայ քաղաքական գործիչներ
Կատեգորիա:Ամերիկահայ գործարարներ
Աբոլիցիոնիզմ

մինի|XVIII դարի պաստառ՝ առագաստանավով ստրուկների տեղափոխման գծապատկերով
**Աբոլիցիոնիզմ** (), սևամորթների ստրկությունը վերացնելու շարժում ԱՄՆ-ում, Մեծ Բրիտանիայում և Ֆրանսիայում XVIII-XIX դարերում։

Շարժումը ծագել է ԱՄՆ-ում, 1775 թ.-ին և ծավալվել հատկապես «Ստրկության դեմ պայքարի ամերիկյան ընկերության» ստեղծվելուց (1833 թ.) հետո։ Շարժմանը մասնակցել են ֆերմերներ, բանվորներ, մտավորականներ, սևամորթ շարժման գործիչներ, բուրժուազիայի ներկայացուցիչներ։

Աբոլիցիոնիզմին դեմ էին ԱՄՆ-ի հարավային նահանգների ստրկատեր-պլանտատորները ու տնտեսապես նրանց հետ կապված բուրժուական տարրերը։

Աբոլիցիոնիզմն ուներ երկու հոսանք՝ չափավոր ազատամիտներն ընդունում էին պայքարի տակ սոսկ բարոյական միջոցները, իսկ արմատականները կոչ էին անում զենքի դիմել։ Տեղի ունեցան մի շարք հակաստրկատիրական ապստամբություններ (1800, 1831, 1859 թթ.)։

Աբոլիցիոնիզմը դարձավ ԱՄՆ-ում քաղաքացիական պատերազմի (1861-1865 թթ.) նախապատրաստման գաղափարական հիմք և նպաստեց ստրկության ոչնչացմանը։ Այդ գործում մեծ դեր խաղաց ԱՄՆ նախագահ Աբրահամ Լինկոլնը։

1948 թվականին ՄԱԿ-ը ընդունեց Մարդու իրավունքների համընդհանուր հռչակագիրը, ըստ որի՝

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Աբոլիցիոնիզմ
Կատեգորիա:Քաղաքական շարժումներ