open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Black Star Burger

**«Black Star Burger»**, ռուսական արագ սնման ռեստորանների ցանց։

## Պատմություն
Black Star Burger ցանցի առաջին ռեստորանը բացվել է 2016 թվականի սեպտեմբերի 16-ին Մոսկվայի Նովի Արբատ փողոցում։ Իր բացման վրա ներդրված կապիտալը կազմել է 20 միլիոն ռուսական ռուբլի։ 2017 թվականի մարտի վերջում Մոսկվայի Ցվետնոյ Բուլվար փողոցում բացվել է երկրորդ ռեստորանը։

2017 թվականի հուլիսին, Գրոզնիյի Վլադիմիր Պուտինի պրոսպեկտում պլանավորվում է հերթական ռեստորանի բացումը։

## Մենյու
Black Star Burger-ի մենյուն ներառում է տավարի մսից կամ հնդկահավի մսի ստանդարտից պատրաստված բուրգերների մի քանի տեսակ (195-ից 777 ռուսական ռուբլի), հավի թևեր և կարտոֆիլ ֆրի։

## Սեփականատերերը և ղեկավարումը
Ռեստորանների ցանցի կառավարմամբ զբաղվում է ՕՕՕ «Բլեք Սթար ֆուդս» ձեռնարկումը, որի տնօրենի պաշտոնը գրավում է Յուրի Լևիտասը։ Նրան և իր կառույցներին պատկանում է ընկերության գումարի 49%-ը, իսկ մյուս մասը (ամենքին՝ 17%) պատկանում է Տիմատիին, Պավել Կուրյանովին և Չասսեմ Նզալե Թրիֆեն Վալտերին (Black Star Inc.-ի գործընկերոջը)։

## Տես նաև
* Black Star Inc.
* Տիմատի
* L’One

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Տիմատի
Կատեգորիա:Բլեք Սթար
Կատեգորիա:Black Star
Կատեգորիա:Ռեստորաններ
Կատեգորիա:Ֆասթ Ֆուդ
Կատեգորիա:Արագ սննդի ցանցեր
Կատեգորիա:2016 հիմնադրված ընկերություններ
Իմ Նա Յոն

**Իմ Նայոն** (, , ավելի հայտնի է որպես Նայոն)՝ հարավկորեացի երգչուհի։ Կորեական  Twice աղջկական խմբի առաջատար երգիչը և դեմքը։

## Գործունեություն
Իմ Նայոնը ծնվել է 1995 թվականի սեպտեմբերի 22-ին Սեուլում, Հարավային Կորեա։  2010 թվականի  սեպտեմբերի 15-ին, գաղտնի անցել է JYP Entertainment-ի յոթերորդ բաց լսումները։

2014 թվականին նա նկարահանվել է GOT7-ի «Girls Girls Girls»,«No Love» Jun. K և «Only You» miss A ։ Մասնակցել է նաև գովազդի նկարահանումների։

2015 թվականի մայիսի 5-ին հեռարձակվել է «Sixteen» շոուն, որի արդյունքների համաձայն Պակ Չին-Յոն պետք է  կանանց նոր խումբ ձևավորեր։ Նայոնը մասնակցել է այնտեղ և պրոդյուսորի ընտրությամբ ընդգրկվել կազմի մեջ։ Հոկտեմբերի 20-ին տեղի է ունեցել Twice-ի դեբյուտը  «Like Ohh-Ahh»  սինգլով և The Story Begins դեբյուտային ալբոմով։ Նայոնը խմբի ամենատարեց մասնակիցն է, գլխավոր երգիչը և  թիմի դեմքը։

## Սկավառակագրություն
* The Story Begins (2015)
* Page Two (2016)
* TWICEcoaster։ Lane 1 (2016)
* TWICEcoaster։ Lane 2 (2017)

## Վիդեոգրաֆիա
մինի
**Շոու**

**Երաժշտական տեսահոլովակ**

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:1995 ծնունդներ
Կատեգորիա:Անձինք այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Երաժիշտներ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Հարավկորեացի դերասանուհիներ
Կատեգորիա:Հարավկորեացի երգչուհիներ
Կատեգորիա:Հարավկորեացի պարուհիներ
Կատեգորիա:Սեուլ քաղաքում ծնվածներ
Կատեգորիա:Սեպտեմբերի 22 ծնունդներ
Կատեգորիա:Հարավկորեացի պարային երաժիշտներ
Հյուսիսային Մակեդոնիայի տնտեսություն

**Հյուսիսային Մակեդոնիայի Հանրապետության տնտեսություն** (), Հյուսիսային Մակեդոնիայի Հանրապետության արտադրության, բաշխման, փոխանակման և սպառման համակարգում դասավորվող և հասարակության տնտեսական բազա ձևավորող հարաբերությունների ամբողջություն, որի վրա հիմնված են երկրի քաղաքական բոլոր կառույցները։

Հյուսիսային Մակեդոնիան, որպես անկախ պետություն ձևավորվել է 1991 թվականի սեպտեմբերին։ Երկիրը հարավում սահմանակցում է Հունաստանին և Ալբանիային, իսկ հյուսիսում և հյուսիս-արևելքում՝ Սերբիային և Բուլղարիային։ Հյուսիսային Մակեդոնիայի Հանրապետության տնտեսությունը նման է նախկին հարավսլավական մյուս երկրներին, հատկապես՝ Սլովենիային և Խորվաթիային։

1993 թվականից ի վեր երկրում անց են կացվել մի շարք ֆինանսական բարեփոխումներ, որոնք բարելավել են Հյուսիսային Մակեդոնիայի տնտեսական և քաղաքական վիճակը։ Այս երկրի տնտեսությունը պահպանում է մակրոտնտեսական կայունություն, որին մի կողմից բնորոշ է ցածր արտաքին պարտքերի և գնաճի ցուցանիշը, իսկ մյուս կողմից՝ օտարեկրյա պետությունների ներդրումները։

## Տնտեսական ցուցանիշներ
Հարավսլավիայի կազմում Հյուսիսային Մակեդոնիայի տնտեսության ցածր ցուցանիշները պայմանավորված էր Հունաստանի և Միավորված Ազգերի Կազմակերպության կողմից Հարավսլավիայի նկատմամբ կիրառվող առևտրային պատժամիջոցներով։

Հարավսլավական պետության անկումից հետո Հյուսիսային Մակեդոնիայի Հանրապետության տնտեսական աճի ցուցանիշը աճել է մինչև 1996 թվականը, իսկ համախառն ներքին արդյունքի աճը շարունակվել է մինչև 2000 թվականը։ 2001 թվականին Մակեդոնիայում բռնկված էթնիկ հակամարտության պատճառով երկրի տնտեսական աճի ցուցանիշը նվազել է 4,5 %-ով։ Դրան հաջորդել է տնտեսական անկումը, որը պայմանավորված էր այլ երկրների հետ առևտրային հարաբերությունների կրճատմամբ և երկրում անկանոն քաղաքական իրավիճակի ստեղծմամբ։

2002 թվականին տնտեսական աճի ցուցանիշը կազմել է 0,3 %, 2003 թվականին՝ 2,8 %։ 2003-2006 թվականների միջև ընկած ժամանակահատվածում Մակեդոնիայի Հանրապետության միջին տնտեսական աճը կազմել է 4 %, իսկ 2007-2008 թվականներին՝ 5 %։ 2009 թվականին երկրի համախառն ներքին արդյունքը գնահատվում էր 9.238 միլիարդ դոլար, իսկ տնտեսական աճը նվազել էր 1.8 %-ով։

Հյուսիսային Մակեդոնիայի Հանրապետության ՀՆԱ-ի ցուցանիշը ըստ ոլորտների հետևյալն է՝
* Գյուղատնտեսություն՝ 12․1 %
* Արդյունաբերություն՝ 21.5 %
* Ծառայությունների ոլորտ՝ 58,4%։

## Տես նաև
* Հյուսիսային Մակեդոնիայի Հանրապետության վարչական բաժանում

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Հյուսիսային Մակեդոնիայի Հանրապետության տնտեսություն
Ջունեյթ Արքըն

**Ջունեյթ Արքըն** (; ի ծնե անվանումը՝ **Ֆահրեթթին Ջյուրեքլիբաթըր**, ; ), թատրոնի և կինոյի թուրք դերասան, ռեժիսոր և պրոդյուսեր։

Արքընը բժշկական գիտությունների դոկտոր է։ Զբաղվել է մարտարվեստի 7 տարբեր տեսակներով։ Նկարահանվել է ավելի քան 310 ֆիլմերում և հեռուստասերիալներում։ Համարվում է բոլոր ժամանակների թուրք ամենահայտնի դերասաններից մեկը։ Նրա մասնակցությամբ ֆիլմերը թարգմանվել են մի քանի լեզուներով։ Ջունեյթ Արքընին հաճախ անվանում են «թուրքական Ալեն Դելոն»։

Նա հիմնականում նկարահանվել է պատմական դրամաներում, որտեղ իրադարձությունները ծավալվել են Օսմանյան կայսրության առաջին դարերում։ Այդպիսի ֆիլմերից է Մալքոջօղլու Ջեմ Սուլթանի մասին պատմող ֆիլմը։ Չնայած պատմական ֆիլմերում գրանցած հաջողություններին, 1970-ական թվականների վերջին նկարահանվել է նաև քաղաքական ֆիլմերում, որոնցից ամենահայտնին ռեժիսոր Ռեմզի Այդըն Յոնթյուրքի «Երեք տղամարդկանց եռապատումն» է։

Արքընին միջազգային մեծ հռչակ է բերել Չեթին Ինանչի «Մարդը, ով փրկել է աշխարհը» ֆիլմը ()։ Սա ֆանտաստիկ ժանրի ֆիլմ է, որտեղ օգտագործվել են տեսարաններ նաև «Աստղային պատերազմներ» ֆիլմից։
Ջունեյթ Արքընին են առաջարկել Ջեյմս Բոնդի դերը, սակայն նա հրաժարվել է։ Ավելի ուշ գործակալի դերը մարմնավորել է Թիմոթի Դալթոնը։

### Հեռուստասերիալներ

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* A special trailer 
* 
* Official Webpage 
* Джюнейт Аркын на сайте TurkishtvSeries.ru 

Կատեգորիա:Թուրք դերասաններ
Կատեգորիա:Ստամբուլի համալսարանի շրջանավարտներ
Կատեգորիա:Թուրք կինոդերասաններ
Կատեգորիա:Թուրք հեռուստադերասաններ
Կատեգորիա:Ղրիմաթաթարական ծագմամբ թուրքեր
Կատեգորիա:Թուրք բանաստեղծներ
Կատեգորիա:Թուրք կինոռեժիսորներ
Կատեգորիա:Բժշկական գիտությունների դոկտորներ
Կատեգորիա:Թուրք բժիշկներ
Իսկական ճուռակներ

**Իսկական ճուռակ** (), ճուռակների ընտանիքի գիշատիչ թռչուն։ Բարեկազմ թռչուններ են կարճ և լայն թևերով, երկար պոչով։  Նրանք ունեն երկար ճանկեր, որոնք օգտագործում են իրենց զոհին սպանելու համար և կեռ քիթ։ Չափահաս թռչունների մոտ մարմնի վերին մասը մոխրագույն է։ ճուռակների էգերը սովորաբար արուներից խոշոր են։

Հաճախ ճուռակներն իրենց որսին դարանակալում են ինչ-որ բլրի վրա կամ օդում։ Նրանք հիմնականում սնվում են մանր կենդանիներով և կաթնասուններով։

Ճուռակները անտառային, ընդարձակ արեալներում ապրող թռչուններ են։

Երևանի կենդանաբանական այգում պահվում է տափաստանային ճուռակ տեսակը։

## Անվան ստուգաբանությունը
ճուռակի ռուսերեն անունը հին սլավոնական լեզվում հանդիպում է «astreb» ձևով։ Սերբախորվաթերենում јастријеб՝ ճուռակ ձևով  և «բծերով ծակված, բծավոր» ածականով, չեխերենում՝ jestrab, լեհերենում՝ jastrzab, վերին սորբերենում՝ jatrob և ստորին սորբերենում՝ jastreb․ հետաքրքիր է լատիներենում՝ astur։  Անվանումը հավանաբար առաջացել է հին սլավոնական լեզվի  *str արմատից, որը նշանակում է «արագություն» և ostr արմատից, որը նշանակում է (ջրածիծառ, նետ, գահավանդ, հիմք)։ Վերջավորությունը՝ reb նշանակում է «չեչոտ, բծավոր»։

Հայերենում ճուռակ բառը փոխառություն է իրանական աղբյուրից։ Համեմեատության համար ճուռակ բառը՝ միջին պարսկերենում՝ *čurrak է, պարսկերենում՝ čurra:

## Տեսակները
*Եվրոպական ճնճղաճուռակ (Accipiter brevipes)
*Լորաճուռակ (Accipiter nisus)

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Подборка статей и видовых очерков на сайте «Пернатые хищники России» 

Թռչունների ցեղեր
Կատեգորիա:Կենդանիներ այբբենական կարգով
Քրիստիան Քեյն

**Քրիստիան Քեյն** (, ), ամերիկացի դերասան և երգիչ։ Առավել հայտնի է «Ազդեցությունը», «Հրեշտակ» հեռուստասերիալներում և «Նորապսակները» ու «Օգտագործված առյուծները» ֆիլմերում կատարած դերերով։

## Կենսագրություն
Քեյնը ծնվել է Տեխաս նահանգի Դալաս քաղաքում։ Նրա իրական անունը *Քրիստոֆեր Մայքլ Շորթ' է։ Նրա նախնիների մեջ կան չերոկի հնդկացիներ։ Երբ Քրիստիանը ութերորդ դասարանցի էր, նրա ընտանիքը տեղափոխվեց [[Օկլահոմա]] նահանգի Նորման քաղաք։ Տեխասում և Օկլահոմայում Քեյնը [[ամերիկյան ֆուտբոլ]]ի  թիմի անդամ էր։ Քրիստիանը ընդունվում է արվեստի պատմության ֆակուլտետ, բայց որոշում է, որ ցանկանում է դառնալ դերասան և մեկնում է [[Լոս Անջելես]]։

Քրիտիան Քեյնը ունի երկրպագուհիների մի ամբողջ բանակ, ովքեր իրենց անվանում են քեյնականներ։

== Կարիերա ==
=== Կինո ===
Իր առաջին դերը Քեյնը ստացել է 1997 թվականին «Լոս Անջելեսի փառքը» հեուստասերիալում, որտեղ կատարել է Կանզասի քանթրի-երգչի դեր։ 1999 թվականին նա ստացել է փաստաբան Լինդսի ՄակԴոնալդի դերը «[[Հրեշտակ (հեռուստասերիալ)|Հրեշտակ]]» սերիալում և Ջեք Չեյզի դերը «Տան հարևանությամբ» հեռուստասերիալում։ Ավելի ուշ նա դերեր է խաղացել «[[Նորապսակները]]» ու «[[Օգտագործված առյուծները]]» ֆիլմերում։ 2007 թվականին նկարահանվել է [[Քեյրրի Անդերվուդ]]ի «So Small» երգի տեսահոլովակում։ 2009 թվանկանին Քրիստիանը հայտնվել է «Թաքստոց» հոգեբանական թրիլերում։ 2010 թվականին նկարահանվել է «Դպրոցական տարիներից» ռոմանտիկ դրամայում։ 2008 - 2012 թվականներին նկարահանվել է «[[Ազդեցությունը]]» հեռուստասերիալում։ Ներկայումս նա նկարահանվում է «[[Գրադարանավարները]]» հեռուստասերիալում։

=== Երաժշտություն ===
1998 թվականին Քրիստիան Քեյնը և Սթիվ Կարլսոնը ստեղծեցին ռոք - խումբ «*Քեյն*» անունով։ Խումբը, ճանապարհորդելով ԱՄՆ - ում, [[Մեծ Բրիտանիա]]յում և [[Գերմանիա]]յում, ինքնուրույն ձայնագրել է երկու ալբոմ։ Առաջին ալբոմը՝ «Քեյն» - ը լույս է տեսել 2000 թվականին, իսկ երկրորդը՝ «Live in London» - ը, 2004 թվականին։ 2010 թվականին նրանք թողարկեցին երրորդ՝ «The House Rules» ալբոմը, որը Billboard - ում գրավել է 54 - րդ տեղը։ Խմբի փլուզումից հետո Քրիստիանը նոր երգեր չգրեց, սակայն մինչ այժմ կատարում է հին երգերը։

== Ֆիլմագրության ==
* 1997 — *Լոս Անջելեսի փառքը*
* 1999 — *Էդը հեռուստացույցից*
* 1999—2001, 2003—2004 — *Հրեշտակ*
* 2002 — *Կյանք կամ դրա նման ինչ - որ բան*
* 2003 — *Նորապսակները*
* 2003 — *Օգտագործված առյուծները*
* 2004 — *Լաս Վեգաս*
* 2008—2012 — *Ազդեցությունը*
* 2008 — *Դպրոցական տարիներից*
* 2013 — *Քինգը և Մաքսվելը*
* 2014—2015 — *Գրադարանավարները''

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:20-րդ դարի ամերիկացի տղամարդ դերասաններ
Կատեգորիա:21-րդ դարի ամերիկացի երգիչներ
Կատեգորիա:21-րդ դարի ամերիկացի տղամարդ դերասաններ
Կատեգորիա:21-րդ դարի երգիչներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի տղամարդ կինոդերասաններ
Կատեգորիա:Ամերիկացի տղամարդ հեռուստատեսային դերասաններ
Գրիգորի Աբրամով

**Աբրամով Գրիգորի Վասիլևիչ** (), խորհրդային հետախույզ։ Մայոր (1935)։
 
## Կենսագրություն
Գրիգորի Աբրամովը ծնվել է գյուղացու ընտանիքում։ Ավարտել է Սուվալկիի գիմնազիան։ Զինվորական ծառայության է անցել 1914 թվականից (հրետանավոր)։ 1918 թվականից՝ ՀամԿ (բ)Կ անդամ։ Բանվորա-գյուղացիական Կարմիր Բանակի (ԲԳԿԲ) շարքերը համալրել է 1919 թվականից։ Մասնակցել է Քաղաքացիական պատերազմին (1919 թվականի օգոստոս-1921 թվականի մայիս)։ Մարտնչել է գեներալներ Մամոնտովի և Վրանգելի զորքերի, Մախնոյի զինված կազմավորումների դեմ, հաստատել է խորհրդային իշխանությունը Վրաստանում։ Եղել է պարտիզանական «Ստրելա» ջոկատի կոմիսարն ու հրամանատարը (1919 թվականի օգոստոս-հոկտեմբեր), Սերգիևյան վոլոստի և Կոզլովյան գավառի զինվորական կոմիսարիատների զինկոմը (1919 թվականի հոկտեմբեր-1920 թվականի սեպտեմբեր), 2-րդ Հեծյալ բանակի հեծելա-հրետանային դիվիզիոնի հեծյալ (1920 թվականի սեպտեմբեր-1921 թվականի մայիս), մասնակցել է 2-րդ ռազմա-ինժեներական դասընթացներին (Բաքու, 1921 թվականի մայիս-նոյեմբեր), զինկոմի օգնական, ուսումնական մասին ղեկավար, Բաքվի 2-րդ ռազմա-ինժեներական դպրոցի զինկոմ (1921 թվականի նոյեմբեր- 1922 թվականի դեկտեմբեր), Բաքվի 21-րդ ռազմա-հետևակային դպրոցի զինկոմ (1922 թվականի դեկտեմբեր-1923 թվականի սեպտեմբեր)։

Ավարտել է Մոսկվայի բարձրագույն ռազմա-մանկավարժական դպրոցը (1923-1924 թթ.), որից հետո նշանակվել է Ուկրաինական ռազմական շրջանի զինվորական կոմիսարի օգնական, Կիևի ռազմա- ինժեներական դպրոցի հրամանատարական կազմի զինկոմ, Կիևի կապի դպրոցի զինկոմ (1924 թվականի մայիս- 1925 թվականի մարտ), Ուկրաինական ԶՈՒ Քաղաքական կառավարման վարչության կազմակերպչական-բաշխողական բաժնի ավագ հրահանգիչ (1925 թվականի մարտ- 1926 թվականի սեպտեմբեր)։

Գրիգորի Վասիլևիչ Աբրամովը հաջողությամբ ավարտել է Մ. Վ. Ֆրունզեի անվան Ռազմական ակադեմիայի Արևելյան ֆակուլտետը (1926—1928 թթ.)։ Եղել է ԲԳԿԲ-ի Հետախուզության վարչության տնօրինության տակ (1928 թվականի հուլիս-1929 թվականի օգոստոս), Հեռավորարևելյան Առանձին Կարմիր Բանակի Հետախուզության բաժնի ղեկավարի օգնական (1929 թվականի օգոստոս-դեկտեմբեր), Կովկասյան կարմիր Բանակի Հետախուզության շտաբի պետի օգնական (1929 թվականի դեկտեմբեր- 1933 թվականի ապրիլ), 3-րդ հրաձգային կորպուսի շտաբի 2-րդ (հետախուզության) բաժնի ղեկավար (1933 թվականի ապրիլ- 1934 թվականի հունվար), ԲԳԿԲ-ի Հետախուզության վարչությանը կից հետախուզական հրամանատարական կազմի վերապատրաստման դասընթացների Հատուկ բաժնի ղեկավար (1934 թվականի հունվար- 1935 թվականի հունվար)։

Ավարտել է ԲԳԿԲ-ի Ռազմա-օդային ակադեմիայի Օպերատիվ ֆակուլտետը (1935—1936 թթ.)։

Գտնվել է ԲԳԿԲ-ի 1-ին (արևմտյան) բաժնի Հետախուզության վարչության տնօրինության ներքո (1936 թվականի փետրվար-1939 թվականի սեպտեմբեր)։

1939 թվականի սեպտեմբերից Գրիգորի Վասիլևիչ Աբրամովը դասավանդել է Մ. Վ. Ֆրունզեի անվան Ռազմական ակադեմիայի ընդհանուր մարտավարության ֆակուլտետում։

## Պարգևներ
Հոբելյանական հուշամեդալ «ԲԳԿԲ-ի XX տարին»։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Աբրամով Գրիգորի Վասիլևիչ

## Գրականություն
* ''Густерин П. В.'' Восточный факультет Военной академии РККА им. М. В. Фрунзе. — Саарбрюккен, 2014. — ISBN 978-3-659-37302-2.

Կատեգորիա:Առաջին համաշխարհային պատերազմի մասնակիցներ
Կատեգորիա:Խորհրդային հետախույզներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի քաղաքացիական պատերազմի մասնակիցներ (կարմիրներ)
Սերգեյ Բլեկ-Աբրամովիչ

**Սերգեյ Իվանովիչ Բլեկ-Աբրամովիչ** (իսկական ազգանունը՝ **Աբրամովիչ**, ), ռուս գրող-ծովանկարիչ։

## Կենսագրություն
Ծնվել է երկաթուղային ծառայողի ընտանիքում։ Ավարտել է Սանկտ-Պետերբուրգի ռեալական ուսումնարանը, սովորել է Սանկտ-Պետերբուրգի պոլիտեխնիկական ինստիտուտի նավաշինության բաժնում։

1915 թվականին ստացել է միչմանի կոչում, ավարտելով գարդեմարինյան դասընթացները՝ միչմանի առաջին սպայական աստիճան է ստացել, ծառայել է «Ցեսարևիչ» («Քաղաքացի») գծանավի վրա՝ որպես նավի վերահսկիչ։ Մասնակցել է Մոոնզունդյան ճակատամարտին՝ լինելով գծանավի նավախելի 12-դյույմանոց զրահաշտարակի հրամանատարը։ Նավի կոմիտեի անդամ։

1918 թվականի մասնակցել է Բալթյան նավատորմի Սառցային արշավանքին։

1919 թվականին ծառայել է Վոլգա-Կասպյան ֆլոտիլիայում, մասնակցել է Ելաբուրգի և Պերմի առումներին։

1920 թվականից ծառայել է բալթյան նավատորմում, եղել է շարժիչային սակրավորների խմբի ղեկավար, «Ինժեներ-մեխանիկ Զվերև» կործանիչի հրամանատար, Բալթիկ ծովի ռազմածովային ուժերի հրամանատարության ֆլագմանի ավագ քարտուղար։

1922 թվականից գտնվել է Հեռավոր Արևելքում, եղել է «Սվերդլով» մոնիտորի (զրահանավ) հրամանատարը։

1927 թվականից եղել է «Ժելեզնյակով» կործանիչի հրամանատարը Բալթյան նավատորմում, 1928 թվականից ուղարկվել է պահեստազոր.։

Մեծ Հայրենական պատերազմի սկզբից մոբիլիզացվել է որպես 3-րդ կարգի կապիտան՝ զբաղեցնելով Բալթյան Կարմիր Նավատորմի «Կիրով» հածանավի բազմատիրաժ թերթի խմբագրի պաշտոնը։

1941 թվականի դեկտեմբերին ձերբակալվել է պարտվողական տրամադրություններ ունենալու մեղադրանքով (փորձել է հածանավը հանձնել թշնամուն, ընդդիմացել է Լենինգրադը հանձնելու դեպքում հածանավը պայթեցնելու հրամանատարության մտադրություններին), դատապարտվել է տաս տարվա ազատազրկման, մահացել է բանտում՝ դիզենտերիայից։

## Գործունեություն
Գրել է ավելի քան 1000 ակնարկներ, 160 պատմվածքներ, մի քանի ռադիոպիեսներ՝ «Կարմիր նավաստի» թերթի համար, այդ թվում՝ «Ռուսները Միջերկրական ծովում», «Հյուսիս-ծովայինները», «Կապիտան-լեյտենանտ Լազոն»։ Նրա սցենարով նկարահանվել է «Նավաստիներ» ֆիլմը (1939)։ Յակուտիայում ջրագրական արշավախմբի անդամ է եղել, ականադիր «Ամուր» նավի վրա մասնակցել է ՊԱՔԱՄ-ի (Պաշտպանության, ավիացիոն և քիմիական շինությունների աջակցության միություն,  ) ծովային սեկցիաների աշխատանքներին։

Նրա աշխատանքներից առավել հայտնի են «Ջրագրի գրառումներ» ճամփորդական ակնարկները (1934) և «Անտեսանելի ծովակալը» վեպը՝ Մոոնզունդյան ճակատամարտի մասին։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Ռուս գրողներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի քաղաքացիական պատերազմի մասնակիցներ (կարմիրներ)
Զուլֆիղար բեկ Բաղիրբեկով

**Զուլֆիղար բեկ Բաղիրբեկով** (, ), ռուս ռազմական գործիչ։

Միրզա Իսմայիլ Մախզունի թոռը։

## Կենսագրություն
Զուլֆիղար բեկ Միրզա Ալի Աքբեր օղլու Բաղիրբեկովը ծնվել է 1884 թվականին Շուշիում։ Սերել է Ջավանշիր-Դիզակ մահալի Գաջիլիների տոհմից։ Ռուս-ճապոնական պատերազմի մասնակից է։ «Նիվա» ամսագրի 1905 թվականի 25 –րդ համարի 496 էջում տեղադրված է Արևելա-Սիբիրյան 33-րդ հրաձգային գնդի պորուչիկ Զուլֆիղար բեկ Բաղիրբեկովի լուսանկարը, ով խիզախաբար մարտնչել է փետրվարյան մարտերին և վիրավորվել է։

Վերադառնալով Պորտ-Արտուրից՝ շտաբս-կապիտանի աստիճանով ծառայել է 52-րդ հատևակային դիվիզիայի Նորբայազետյան հետևակային գնդում։ Առաջին Աշխարհամարտի տարիներին մասնակցել է ավստրո-ռումինական ռազմաճակատի մարտերին։

Զուլֆիղար-բեկի ժամանակակից, Ադրբեջանի Ժողովրդավարական Հանրապետության առաջնորդներից մեկը՝ Նագի-բեկ Շեյխզամանլին, իր՝ Թուրքիայում հրատարակված «Հուշեր» գրքում գրում է, որ Առաջին համաշխարհային պատերազմի ժամանակ Զուլֆիղար-բեկ Բաղիրբեկովի ընտանիքին հայտնել են այն մասին, որ նա զոհվել է պատահական գնդակից, 1916 թվականին Կովկասյան ռազմաճակատում, Օլթի գավառի մերձակայքում։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Анвар Чингизоглы. Военные деятели Карабаха. Баку։ изд-во «Текнур», 2011.
* Ənvər Çingizoğlu, Məhəmmədbağır bəy Cavanşirin törəmələri (Bağırbəyovlar), "Soy" elmi-kütləvi dərgi, 2011, №6, səh.3-6.
* Шамистан Назирли. Азербайджанцы-герои Порт-Артура.

Կատեգորիա:Առաջին համաշխարհային պատերազմի մասնակիցներ
Կատեգորիա:Ռուս ռազմական գործիչներ
Կրասնի Կոլոս (այլ կիրառումներ)

**Կրասնի Կոլոս**, կարող է վերաբերել՝
* Կրասնի Կոլոս - ավան Ռուսաստանի Դաշնության Ռոստովի մարզի Ակսայի շրջանում
* Կրասնի Կոլոս - ավան Ռուսաստանի Ռոստովի մարզի Կաշարսկի շրջանում
* Կրասնի Կոլոս - գյուղ Ռուսաստանի Լիպեցկի մարզի Լիպեցկի շրջանի կազմում
Արիս Ղազինյան

**Արիս Ղազինյան** (), հայ լրագրող, պոետ, պատմաբան, աշխարհագետ, հրապարախոս։ Զբաղվում է տարածաշրջանային քաղաքականության, պատմության և մշակույթի հարցերով։

## Կենսագրություն
Ծնվել է 1967 թվականի հոկտեմբերի 25-ին Երևանում։ 1974-1984 թվականներին սովորել է Երևանի Ձերժինսկու անվան դպրոցում։ 1986–1991 թվականներին ուսանել է ԵՊՀ աշխարհագրության և երկրաբանության ֆակուլտետում, նեղ մասնագիտացումը՝ գեոմորֆոլոգ։

### Աշխատանային գործունեություն
1993–1994 թվականներին աշխատել է ԵՊՀ «Ատլաս» լաբորատորիայում, որպես քարտեզագետ, իսկ Քարտեզագրության ու գեոդեզիայի ինստիտուտում աշխատել է որպես խմբագիր–քարտեզագետ։ 1994–1998 թվականներին աշխատել է «Ազգ» օրաթերթում որպես թղթակից։ 1999-2000 թվականներին աշխատել է «Երկիր» թերթում որպես թղթակից։ 2000 թվականից «Գոլոս Արմենիի» թերթի քաղաքական մեկնաբանն է։ 1998-2005 թվականներին որպես «Ազգ», «Երկիր» և «Գոլոս Արմենիի» թերթերի քաղաքական տեսաբան լուսաբանել է Արցախյան հակամարտության բանակցությունների ընթացքը։ Երկար տարիներ հանդիսացել է ռուսաստանյան «Կովկաս» վերլուծական կենտրոնի և «Ռեգնում» գործակալության փորձագետ։

Որպես հայ և միջազգային տեղեկատվական-վերլուծական հրատարակությունների սեփական և հատուկ թղթակից աշխատել է Անդրկովկասում, Ռուսաստանի մի շարք սուբյեկտներում (Հարավային Օսիա, Կաբարդա-Բալկարիա, Ինգուշիա, Չեչնիա, Դաղստան, Կալմիկիա, Թաթարստան, Բաշկորտոստան), Առաջավոր Ասիայի, Մերձավոր Արևելքի, Աֆրիկայի մի շարք երկրներում։

## Աշխատություններ
Մի շարք գեղարվեստական գրքերի, ինչպես նաև մենագրությունների հեղինակ է, որոնց թվում են.

### Մենագրություններ
* «Ադրբեջան» փորձադաշտը» («Полигон «Азербайджан»)
* «Երևան. խաչով կամ խաչի վրա» («Ереван: с крестом или на кресте»)
* «Ազգ» («Нация»)
* «Ազգերի ֆանտոմային ցավերը կամ առողջ նախապաշարմունքները. դատողություններ հայերի ազգային բնավորության մասին երեք հատորով» («Фантомные боли наций или здоровые предрассудки: рассуждения об армянском национальном характере в трех книгах»)

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Հայ գեոմորֆոլոգներ
Կատեգորիա:Հայ լրագրողներ
Կատեգորիա:Հայ պատմաբաններ
Կատեգորիա:Հայ հրապարակախոսներ
Կատեգորիա:Հայ աշխարհագրագետներ
Կատեգորիա:ԵՊՀ շրջանավարտներ
Հյուսիսային Մակեդոնիայի Հանրապետության խորհրդարան

**Հյուսիսային Մակեդոնիայի Հանրապետության խորհրդարան**, առավել հայտնի է, որպես **Հյուսիսային Մակեդոնիայի Օրենսդիր ժողով** (), միապալատ օրենսդիր մարմին Մակեդոնիայի Հանրապետությունում, որը բաղկացած է թվով 120 պատգամավորներից։

Հյուսիսային Մակեդոնիայի Հանրապետության Օրենսդիր ժողովն ունի մեկ պալատ և մեկ կանոնադրություն՝ Հյուսիսային Մակեդոնիայի Սահմանադրությունը։ Խորհրդարանը կարող է ունենալ մինչև 140 պատգամավոր, չնայած նրան, որ Մակեդոնիայի սահմանադրական պատմության ընթացքում նման դեպք չի գրանցվել (պատգամավորների առավելագույն քանակը կազմել է 120 անձ)։

Պատգամավորներն ընտրվում են համապետական ընտրակարգով՝ փակ և գաղտնի քվեարկության միջոցով։ Վերջիններս ընտրվում են առավելագույնը չորս տարի ժամկետով։

Մակեդոնիայի Հանրապետության Օրենսդիր ժողովը գլխավորում է խորհրդարանի նախագահը կամ խոսնակը։ 2017 թվականի ապրիլի 27-ից այդ պաշտոնն է ստանձնում «Դեմոկրատական միություն՝ ինտեգրման համար» կուսակցության թեկնածու Տալատ Ջաֆերին։

Հյուսիսային Մակեդոնիայի Հանրապետության օրենսդիր իշխանության՝ խորհրդարանի շենքը տեղակայված է մայրաքաղաք Սկոպյեի կենտրոնական հատվածում։

## Օրենսդրական գործընթաց
Հյուսիսային Մակեդոնիայի Հանրապետությունում օրենքի ընդունման և ամրագրման լիազորություն ունի միայն նախագահի ղեկավարած կառավարությունն ու օրենսդիր ժողովը։ Օրինագիծը մինչ իրավական ուժ ստանալը պետք է ունենա պետական այրերի կողմից ներկայացված բացատրագիր։ Ցանկացած օրինագիծը վերընթերցվում է համապատասխան մշտական հանձնաժողովի կողմից։

Օրենսդիր ժողովի լիազորությունները սահմանում է երկրի սահմանադրությունը։ Մակեդոնիան լինելով խորհրդարանական կառավարմամբ հանրապետություն՝ օրենսդիր ժողովին վստահում է երկրի կառավարման վերաբերյալ կարևորագույն հարցերը։ Մակեդոնիայի խորհրդարանը կարող է՝
* Փոփոխել երկրի սահմանադրությունը կամ սահմանադրության որոշակի կետեր, ինչպես նաև սահմանել նոր օրենքներ
* Վավերացնել միջազգային պայմանագրեր, պատերազմ հայտարարել և հաշտության պայմանագիր կնքել, փոփոխություններ մտցնել Մակեդոնիայի Հանրապետության սահմաններում
* Ընտրել գործադիր և դատական իշխանության ղեկավարներ՝ նախագահ և դատավորներ
* Երկրում հայտարարել արտակարգ իրավիճակ։

## Տես նաև
*Հյուսիսային Մակեդոնիայի Հանրապետության Սահմանադրություն
* Հունաստանի խորհրդարան

## Արտաքին հղումներ
* Մակեդոնիայի Հանրապետության խորհրդարանի պաշտոնական կայք
* «Իմ խորհրդարանը»՝ տեղեկատու Մակեդոնիայի օրենսդիր ժողովի վերաբերյալ 

Կատեգորիա:Հյուսիսային Մակեդոնիայի Հանրապետության խորհրդարան
Կրասնենսկի գյուղական խորհուրդ (այլ կիրառումներ)

**Կրասնենսկի գյուղական խորհուրդ**, կարող է վերաբերել՝
* Կրասնենսկի գյուղական խորհուրդ - Ուկրաինայի Պոլտավայի մարզի Կոբելյակսկի շրջանում
* Կրասնենսկի գյուղական խորհուրդ - Ուկրաինայի Սումիի մարզի Կոնոտոպսկի շրջանում
* Կրասնենսկի գյուղական խորհուրդ - Ուկրաինայի Խարկովի մարզի Պերվոմայսկի շրջանում
Կրասնայա Ռեչկա (այլ կիրառումներ)

**Կրասնայա Ռեչկա**, կարող է վերաբերել՝
* Կրասնայա Ռեչկա - գետ Ռուսաստանում, հոսում է Կեմերովոյի մարզում
* Կրասնայա Ռեչկա - գյուղ Ռուսաստանի Նիժնի Նովգորոդի մարզի Արդատովսկի շրջանի կազմում
Կրասնայա Դոլինա (այլ կիրառումներ)

**Կրասնայա Դոլինա**, կարող է վերաբերել՝
* Կրասնայա Դոլինա - գյուղ Ուկրաինայի Ղրիմի Ինքնավար Հանրապետության Կրասնոգվարդեյսկի շրջանում
* Կրասնայա Դոլինա - գյուղ Ռուսաստանի Լենինգրադի մարզի Վիբորգսկի շրջանի կազմում
Զբոսաշրջությունը Հյուսիսային Մակեդոնիայում

[աջից|մինի|308x308փքս|[Կանեոյի Սուրբ Հովհաննես եկեղեցի՝ բյուզանդական եկեղեցի և ճարտարապետական հուշարձան, որը նվիրված է Հովհաննես Մկրտչին։]]
**Զբոսաշրջությունը Հյուսիսային Մակեդոնիայի Հանրապետությունում** (), Հյուսիսային Մակեդոնիայի Հանրապետության տնտեսության առանցքային ճյուղերից մեկը։ Մակեդոնիա պետությունը գտնվում է Բալկանյան թերակղզու վրա՝ Հունաստանից հյուսիս։ Ծովափից զուրկ պետություն է։ Ըստ զբոսաշրջային համաշխարհային կազմակերպության տվյալների՝ Հյուսիսային Մակեդոնիան զբոսաշրջության ցուցանիշներով ցարգացող երկիր է։

Ամեն տարի Հյուսիսային Մակեդոնիա  է այցելում շուրջ 700 հազար զբոսաշրջիկ, որոնց ներդրումները ազգային վիճակագրական ծառայության կողմից հաշվառկված չեն։ Պետության որոշ շրջաններ ունեն հարուստ բնական և մշակութային ժառանգություն։ Չնայած այդ ամենի՝ այստեղ կա ՅՈւՆԵՍԿՕ-ի Համաշխարհային ժառանգության ընդամենը մեկ օբյեկտ՝ Օխրիդ հնագույն քաղաքը, որը հայտնի է նաև *«Բալկանյան Երուսաղեմ»* և *«Մակեդոնյան Երուսաղեմ»* անվանումներով։ Հյուսիսային Մակեդոնիայի կարևոր զբոսաշրջային կենտրոններից են մայրաքաղաք Սկոպյեն, Օխրիդ առողջավայրը և խոշորագույն քաղաքներից Բիտոլոն։

Հյուսիսային Մակեդոնիայի գլխավոր զբոսաշրջային կենտրոնը շարունակում է մնալ մայրաքաղաք Սկոպյեն։ Սկպոյեն հնագույն քաղաք է, որը հիշատակվել է դեռևս մ․թ․ա․ 3-րդ դարում հիշատակել է Կլավդիոս Պտղոմեոսի կողմից՝ «Սկուպի» անտիկ անվան տակ։ 15-րդ դարում կառուցված Վարդար գետի վրայով անցնող քարե կամուրջը համարվում է Սկոպյե քաղաքի խորհրդանիշը։ Քաղաքը հայտնի է նաև եկեղեցիների առատությամբ, որոնց մարգարիտը համարվում է Սուրբ Կլիմենտ Օրիդսկի մայր տաճար։ Վերջինիս օծման արարողությունը տեղի է ունեցել 1990 թվականին։

Որպես զբոսաշրջային պետություն և հանգստավայր՝ Հյուսիսային Մակեդոնիան առավել գրավիչ է Թուրքիայի, Սերբիայի, Հունաստանի, Նիդերլանդների, Բուլղարիայի, Ալբանիայի, Գերմանիայի Դաշնային Հանրապետության, Լեհաստանի, Խորվաթիայի և մասամբ ճանաչված Կոսովոյի բնակիչների համար։

Բացի մայրաքաղաքի օդային դարպասից, մեկ այլ օդանավակայան է գործում Օխրիդ քաղաքում։

## Վիճակագրություն
Ըստ 2015 թվականի տվյալների՝ Մակեդոնիայի Հանրապետություն այցելած քաղաքացիների մեծամասնությունը ժամանել են հետևյալ տաս պետություններից։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Զբոսաշրջությունը Մակեդոնիայի Հանրապետությունում
Կատեգորիա:Հյուսիսային Մակեդոնիայի Հանրապետության տնտեսություն
Ներսես Շնորհալու անվան միջնակարգ դպրոց

**Ներսես Շնորհալու անվան միջնակարգ դպրոց**, հանրակրթական դպրոց Հայաստանի Արագածոտնի մարզի Նոր Եդեսիա գյուղում։

## Պատմություն
Դպրոցը հիմնադրվել է 1978 թվականին Նոր Եդեսիա համայնքի 3–րդ նրբանցքում։ Ի սկզբանե գործել է որպես ութամյա դպրոց։ 2010 թվականին դպրոցը դարձել է միջնակարգ տասնամյա, իսկ 2015 թվականին տասներկուամյա։ 2003 թվականին դպրոցն անվանակոչվել է հայ մեծանուն բանաստեղծ, երաժշտագետ, երգահան, պատմիչ նաև Ամենայն Հայոց Կաթողիկոս Ներսես Շնորհալու անունով։

## Աշակերտներ
Ըստ դպրոցի ցուցումների աշակերտները

## Տնօրեններ
Դպրոցում տարբեր տարիների տնօրեն են աշխատել Կարո Սիմիդյանը, Սուրիկ Ջանիբեկյանը, Վարուժան Ազատյանը, Նվեր Հովհաննիսյանը, Սոնա Հարությունյանը, Հրաչ Սահակյանը, Արտյոմ Ազատյանը, Անուշ Հայրապետյանը

Կատեգորիա:Հայաստանի դպրոցներ
Exology Chapter 1: The Lost Planet

**Exology Chapter 1։ The Lost Planet** (ոճավորված որպես ***EXOLOGY CHAPTER 1։ THE LOST PLANET***), հարավկորեական EXO բոյ բենդի համերգային ալբոմը։ Այն թողարկվել է 2014 թվականի դեկտեմբերի 22-ին, S.M. Entertainment-ի կողմից։ Այն ունի 2 CD-ի և ընդհանուր 36 երգ (1 CD և 18 երգ), այդ թվում՝ անդամների անհատական երգերը և մի քանի ստուդիական երգերի ռեմիքս տարբերակներ (ռեմիքս կորեերեն և չինարեն/ չինարեն և կորեերեն)։ Ալբոմը թողարկվել է երկու տարբերակով՝ հասարակ տարբերակ և հատուկ տարբերակ։

## Երգացանկ
### CD 1

### CD 2

**Notes։** *Բոնուսային են՝ "Black Pearl (վերադասավորված) (ստուդիական տարբերակ)", "Love, Love, Love (ակուստիկ տարբերակ) (Studio Version)", "Wolf (Stage Version) (ստուդիական տարբերակ)", "Growl (ստուդիական տարբերակ) (Stage Version)" և "December, 2014 (The Winter's Tale)" երգերը:*

## Հիթ շքերթներ

## Վաճառք

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ

Կատեգորիա:2014 ալբոմներ
Կատեգորիա:EXO խմբի ալբոմներ
Կատեգորիա:Կորեերեն ալբոմներ
Գառնակերի կամուրջ

**Գառնակերի կամուրջ**, ավերված կամուրջ ներկայիս Ադրբեջանի Հանրապետության Շամխորի շրջանում գտնվող Գառնակեր գյուղի հարևանությամբ, Շամխոր գետ վրա։

## Պատմություն
Կամրջի կառուցման հստակ տարեթիվն անհայտ է, սակայն, ըստ հուշարձանագետ Սամվել Կարապետյանի, այն թվագրվում է միջնադարով։

## Ճարտարապետություն
Բազմաթռիչք կամրջի բոլոր թաղակապ թռիչքները քանդվել են։ Կառուցվել է անմշակ քարով և կրաշաղախով

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Շամքորի շրջանի կամուրջներ
Իսլամը Հյուսիսային Մակեդոնիայում

[thumb|252px|աջից|Շարենա Դժամեյա մզկիթը [Մակեդոնիա|Մակեդոնիայի Հանրապետության Տետովո քաղաքում։ Կառուցվել է 1458 թվականին]]
**Իսլամը Մակեդոնիայի Հանրապետությունում** (), Մակեդոնիայի Հանրապետության ավանդական կրոններից մեկը։ Մուսուլմանությունը Մակեդոնիայի տարածքում և ընդհանրապես՝ Բալկանյան թերակղզում տարածվել է 15-րդ դարում, այն բանից հետո, երբ օսմանյան թուրքերը 1453 թվականին գրավեցին Բյուզանդիայի մայրաքաղաք Կոստանդնուպոլիսը։

Այդ թվականից ի վեր թուրքական կառավարությունը կրոնահալած քաղաքականություն սկսեց իրականացնել ընդարձակ կայսրության քրիստոնեադավան ժողովուրդների, այդ թվում և հարավային սլավոն հանդիսացող մակեդոնացիների նկատմամբ։ Մակեդոնիայի Հանրապետության մուսուլմանները դավանում են հիմնականում իսլամի սուննի ուղղությունը, սակայն կան նաև շիայի կողմնակիցներ։

Ըստ 2002 թվականին Մակեդոնիայի Հանրապետությունում անցկացված մարդահամարի տվյալների՝ երկրի իսլամադավան բնակչության թիվը հասնում է մինչև 674 հազար մարդ։ Այն կազմում է ամբողջ երկրի բնակչության 33.3%-ը բնակչությունը։ Մակեդոնիայի հիմնական իսլամադավան ժողովուրդներն են ալբանացիները, թուրքերը, բոսնիացիները, գնչուները, ինչպես նաև մակեդոնացիները։ Մակեդոնիան Եվրոպա աշխարհամասի երկրների շարքում 4-րդն է՝ իսլամադավան բնակչության բարձր տոկոսով։ Այս ցուցանիշով նա զիջում է միայն Ալբանիային և Բոսնիա և Հերցոգովինիային, ինչպես նաև մասամբ ճանաչված Կոսովոյին։

Երկրում կան շուրջ 580 մուսուլմանական կրոնական կառույցներ։ Մայրաքաղաք Սկոպյեում ուղղափառ քրիստոնեական եկեղեցիների կողքին գործում են նաև մուսուլմանական համայնքներին պատկանող կրոնական միջնակարգ դպրոցներ և աստվածաբանական քոլեջ։

## Իսլամադավան բնակչություն
### Ազգային պատկանելություն
Մակեդոնիայի Հանրապետության բնակչության 33 %-ը իսլամադավան է։ Մակեդոնիայի իսլամադավան բնակչության ամենամեծ խումբը ալբանացիներն են, որոնք կազմում են իսլամադավան ընդհանուր բնակչության 25 %-ը՝ ճնշող մեծամասնությունը։ Վերջիններս բնակվում են հիմնականում երկրի արևմտյան շրջաններում, մասնավորապես Տետովոյում և Գոստիվարում։

Թուրքերը, ովքեր կազմում են Մակեդոնիայի մուսուլման բնակչության շուրջ 4 %-ը, ցրված են ամբողջ երկրի տարածքով մեկ։ Թուրքաբնակ խոշոր քաղաքներ են համարվում Սկոպյե և Բիտոլա քաղաքնեը։ Թուրքերը բնակվում են նաև Մակեդոնիայի Հանրապետության մյուս խոշոր քաղաքներում։ Մակեդոնիայի բոսնիական և գնչուական համայնքները կենտրոնացած են հիմնականում մայրաքաղաքի ներսում։

## Տես նաև
* Իսլամն Ալբանիայում
* Իսլամը Կոսովոյում

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Իսլամ ըստ երկրի
Կատեգորիա:Կրոնը Հյուսիսային Մակեդոնիայում
Կատեգորիա:Մակեդոնացի թուրքեր
Կատեգորիա:Իսլամը Եվրոպայում
Բլեքփուլ ՖԱ

**Բլեքփուլ ՖԱ** (անգլ.՝ Blackpool Football Club), անգլիական ֆուտբոլային ակումբ Բլեքփուլ քաղաքից։ Ներկայումս հանդես է գալիս անգլիական 4-րդ բարձրագույն դիվիզինում։ Ստեղծվել է 1887 թվականին։ 1901 թվականից ի վեր նրանց տնային մարզադաշտն է Բլումֆիլդ Ռոուդը։ Բլեքփուլի հիմնական մականունն է *Seasiders(Ափամերձներ)*, բայց վերջինիս կոչում են նաև *the 'Pool(Փուլ) ու Tangerines(Մանդարիններ)* նրանց մարզահագուստի գույնի համար։

Բլեքփուլի ամենանշանավոր հաղթանակը եղել է 1953թ. Անգլիայի գավաթում հաղթանակը, որի եզրափակչում՝ «Մեթյուզի եզրափակչում», նրանք կամային հաղթանակ տարան Բոլտոնի նկատմամբ՝ 1-3 հաշվով պարտվելու ժամանակ խփելով 3 գնդակ և հաղթելով 4-3 հաշվով։ Այդ հետպատերազմյան ժամանակաշրջանում Բլեքփուլը 6 տարվա մեջ 3 անգամ դուրս եկավ Անգլիայի գավաթի եզրափակիչ, 1950-ականների ընթացքում 4 անգամ Անգլիայի բարձրագույն դիվիզիոնում տեղ է զբաղեցրել լավագույն վեցնյակում։ Ամենալավ արդյունքը գրանցեցին 1955-56թթ. մրցաշրջանում՝ զբաղեցնելով երկրորդ հորիզոնականը և զիջելով միայն Մանչեսթեր Յունայթեդին։ 1953 թվականին Բլեքփուլի 4 ֆուտբոլիստներ խաղում էին Անգլիայի հավաքականի կազմում Հունգարիայի դեմ խաղում, ինչի հետևանքով Daily Mirror-ը գրեց, որ «Բլեքփուլն է այսօր խաղում Հունգարիայի դեմ», թեև Անգլիան հայտնի պարտություն կրեց՝ 6-3 հաշվով։

Բլեքփուլը միակ անգլիական ակումբն է, որ հաղթել է ուղեգիր դեպի ավելի բարձր դիվիզիոն փլեյ-օֆֆ համակարգով։ Թիմի նշանաբանն է *Progress(Առաջընթաց),* ինչպես գրված է իրենց լոգոյի վրա։ Բլեքփուլն ունի տեղական մրցակցություն Պրեստոն Նորթ Էնդի հետ, որի հետ սակայն առաջնությունում չեն հանդիպել 2010 թվականի փետրվարից։

## Արտաքին հղումներ
* Պաշտոնական կայքը
* Բլեքփուլի արդյունքները 
* Բլեքփուլի վիճակագրությունը
* Բլեքփուլի պաշտոնական Տվիտերի էջը
* Բլեքփուլի պաշտոնական Ֆեյսբուքի էջը
* Բլեքփուլի պաշտոնական Յութուբյան ալիքը
* Բլեքփուլը transfermarkt-ում
* Բլեքփուլը futbol24-ում
* Բլեքփուլի տվյալները soccerbase.com կայքում
* Բլեքփուլը soccerway.com-ում

Կատեգորիա:Անգլիական ֆուտբոլային ակումբներ
Կատեգորիա:Անգլիայի Պրեմիեր լիգայի ակումբներ
Հյուսիսային Մակեդոնիայում ՅՈՒՆԵՍԿՕ-ի Համաշխարհային ժառանգության ցանկ

աջից|210px|Համաշխարհային Ժառանգության պատկերանիշ
**Հյուսիսային Մակեդոնիայի Հանրապետությունում ՅՈՒՆԵՍԿՕ-ի համաշխարհային ժառանգության** մեջ ընդգրկված է 1 անուն (2017 թվականի տվյալներ) օբյեկտ, որը կազմում է համաշխարհային ընդհանուր ժառանգության ոչ ավելին, քան 0,1 %-ը (2015 թվականի տվյալներով՝ 1079 օբյեկտ)։ Միակ օբյեկտը ցանկի մեջ ներառված է մշակութային չափանիշներով, սակայն Հյուսիսային Մակեդոնիայի տարածքում գտնվող ոչ մի Համաշխարհային ժառանգության օբյեկտ չի ճանաչվել մարդկային հանճարի գլուխգործոց։ Բացի այդ, 2014 թվականի տվյալներով՝ Հյուսիսային Մակեդոնիայի Հանրապետության տարածքում գտնվող 3 օբյեկտ գտնվում են համաշխարհային ժառանգության ցանկում ընդգրկվող թեկնածուների ցանկում։

Ինչպես նախկինում Հարավսլավիայի Սոցիալիստական Դաշնային Հանրապետության մաս կազմող մյուս երկրները, այնպես էլ Հյուսիսային Մակեդոնիայի Հանրապետությունը, 1997 թվականի ապրիլի 30-ին վավերացրել է մշակութային և բնության համաշխարհային հուշարձանների պաշտպանության մասին հռչակագիրը։

Հյուսիսային Մակեդոնիայի Հանրապետության տարածքում գտնվող առաջին, թերևմս միակ, օբյեկտը գրացվել է դեռևս 1979 թվականին՝ ՅՈՒՆԵՍԿՕ-ի համաշխարհային ժառանգության կոմիտեսի 3-րդ նստաշրջանում։ Այդ ժամանակ Հյուսիսային Մակեդոնիան դեռևս գտնվում էր Հարավսլավիայի կազմում։

## Ցանկ

## Թեկնածուներ

## Տես նաև
* Զբոսաշրջությունը Հյուսիսային Մակեդոնիայի Հանրապետությունում

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Զբոսաշրջությունը Մակեդոնիայի Հանրապետությունում
Կատեգորիա:Համաշխարհային ժառանգության ցանկեր
*
Արաբները Հյուսիսային Մակեդոնիայում

**Արաբները Մակեդոնիայի Հանրապետությունում** (, ), Մակեդոնիայի Հանրապետությունում ապրող արաբների ընդհանուր անվանումը։ Մակեդոնաբնակ արաբները հիմնականում Արաբական թերակղզու երկրներից են` Լիբանանից, Սիրիայից, Պաղեստինից, Հորդանանից և Իրաքից։ Մի շարք էթնիկ խմբեր նաև այստեղ են հաստատվել Հյուսիսային Աֆրիկայի արաբական երկրներից` Եգիպտոսից, Մարոկկոյից, Ալժիրից, Թունիսից և Սուդանից։

## Պատմություն
Մակեդոնիայում հաստատված առաջին արաբներն ունեցել են սիրիական և լիբանանյան ծագում։ Վերջիններս այստեղ հաստատվել են սկսած 1960-ական թվականներին։ Նրանք հիմնականում ժամանել են Բալկանյան թերակղզի կրթություն ստանալու նպատակով։

Արաբների հոսքը Մակեդոնիայի ժամանակակից տարածք սկսվել է դեռևս Հարավսլավիայի Սոցիալիստական Հանրապետության գոյության ժամանակաշրջանից և շարունակվում է մինչ օրս։

Ըստ վերջին տվյալների` Մակեդոնիայի Հանրապետության տարածքում բնակվում են ավելի քան 6 հազար արաբ (այս թվի մեջ են ներառվում նաև քրդերի, աֆղանների, բերբերների և այլ ազգերի որոշ խմբեր, որոնց ազգային ստույգ պատկանելությունն անորոշ է)։

Վերջին տարիներին մեծացել են արաբական երկրներից Մակեդոնիա գաղթած փախստականների և ապօրինի ներգաղթյալներ թիվը։ Այս թվաքանակի աճին հատկապես նպաստել է Սիրիական ճգնաժամը։ Արաբական թերակղզու բնակիչների մի մասը Մակեդոնիայի Հանրապետությունն օգտագործում է հետագայում Արևմտյան Եվրոպա տեղափոխվելու նպատակով։

## Տես նաև
* Արաբները Թուրքիայում
* Արաբները Բուլղարիայում

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Արաբական սփյուռք
Կատեգորիա:Հյուսիսային Մակեդոնիայի ազգեր
Գնչուները Հյուսիսային Մակեդոնիայում

**Գնչուները Մակեդոնիայի Հանրապետությունում** կամ **մակեդոնական գնչուներ** (), Մակեդոնիայի Հանրապետության տարածքում ապրող գնչուական ծագմամբ մի քանի էթնիկական խմբերի ընդհանուր անվանումը։ Ըստ 2002 թվականի մարդահամարի տվյալների՝ Մակեդոնիայում բնակվում է շուրջ 54 հազար գնչու, որը կազմում է ամբողջ երկրի բնակչության 2,7 %-ը։ Մակեդոնիայի Հանրապետության մայրաքաղաք Սկոպյեի հյուսիսում գտնվող Շուտո Օրիզարիի շրջանը միակն է աշխարհում, որտեղ գնչուները կազմում են բնակչության մեծամասնություն և ունեն հատուկ իրավունքներ։

Դեռևս 2001 թվականին Մակեդոնիայի Հանրապետության խորհրդարանը սահմանադրության մեջ գնչուներին ճանաչել է, որպես ազգային փոքրամասնություն։ Ըստ պաշտոնական մարդահամարների՝ Մակեդոնիայի գնչուների ճնշող մեծամասնությունը բնակվում է քաղաքներում։

Համաձայն վարկածի՝ այս տարածքներում գնչուները առաջին անգամ բնակություն են հաստատել Ալեքսանդր Մակեդոնացու նվաճումներից հետո։ Այդ ժամանակ գնչուներն իրենց անվանում էին եգիպտացիներ, չնայած նրան, որ արդեն ձևավորված էին, որպես էթնիկ խումբ։ Գնչուների ներհոսքի մեծ ալիք է գրանցվել 14-15-րդ դարում՝ կապված թուրքերի կողմից Բալկանյան թերակղզու գրավման հետ։ Նրանք եղել են թուրք գեներալների ստրուկներ, ովքեր աշխատել են նավերում։

Մակեդոնիայի Հանրապետության գնչուների մեծ մասը դավանում է սուննի իսլամ։ Միևնույն ժամանակ փաստ է նաև այն, որ Մակեդոնիայի արևելքում ապրող գնչուների մի մասը քրիստոնեության հետևորդներ են։

## Հայտնի ներկայացուցիչներ
* Էսմա Ռեջեպովա՝ գնչուական ծագմամբ մակեդոնացի երգչուհի, երգահան և վոկալիստ, ով 2013 թվականի մայիսին Վլատկո Լոզանոսկիի հետ «Pred da se razdeni» երգով ներկայացրել է Մակեդոնիան Եվրատեսիլ 2013 երգի մրցույթում։

## Տես նաև
* Մակեդոնիայի ժողովրդագրություն
* Արաբները Մակեդոնիայի Հանրապետությունում

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Հյուսիսային Մակեդոնիայի ազգեր
Էրիխ Ռեբանե

**Էրիխ Իոհանեսովիչ Ռեբանե** (, 13 մարտի, 1922, Պետրոգրադ – 17 ապրիլի, 1999, Սանկտ Պետերբուրգ), ռուս գեղանկարիչ, Սանկտ Պետերբուրգի նկարիչների միության (մինչև 1992 թվականը՝ ՌՍՖՍՀ նկարիչների միության Լենինգրադի կազմակերպություն) անդամ։

## Կենսագրություն
Էրիխ Ռեբանեն ծնվել է 1922 թվականի մարտի 13-ին Պետրոգրադում։ Մասնակցել է Հայրենական մեծ պատերազմին՝ կռվելով Լենինգրադի ու Մերձբալթյան ռազմաճակատներում։ Ունեցել է եֆրեյտորի աստիճան, պարգևատրվել է Փառքի III աստիճանի շքանշանով, «Լենինգրադի պաշտպանության համար» և «Գերմանիայի նկատմամբ տարած հաղթանակի համար» մեդալներով։

1945 թվականին զորացրվելուց հետո ընդունվել է Լենինգրադի Իլյա Ռեպինի անվան գեղանկարչության, քանդակագործության ու ճարտարապետության ինստիտուտի գեղանկարչության ֆակուլտետ։ Սովորել է Բորիս Ֆոգելի, Սեմյոն Աբուգովի, Ալեքսանդր Դեբլերի, Վիկտոր Օրենիկովի, Անդրեյ Մելնիկովի մոտ։ 1951 թվականին Էրիխ Ռեբանեն ավարտել է ինստիտուտը (Վիկտոր Օրեշնիկովի արվեստանոց)՝ ստանալով գեղանկարչի կոչում։ Նրա դիպլոմային աշխատանքը եղել է «Նրանք քվեարկում են Ստալինի օգտին» () նկարը։

Էրիխ Ռեբանեն ցուցահանդեսների մասնակցել է 1951 թվականից։ Ստեղծել է ժանրային ու թեմատիկ նկարներ, դիմանկարներ, բնանկարներ, նատյուրմորտներ։ Նրա աշխատանքներից են «Բժիշկ Լ. Ե. Ռեբանեի դիմանկարը» () (1956), «Ֆիլհարմոնիայում» (1957), «Դեպի նոր կյանք» (, 1960), «Բրիգադը հանգստանում է» (1961), «Ասֆալտապատողները», «Առվակ», «Ձկնորսի բակը» () (երկուսն էլ 1965), «Ընկերուհիներ», «Լեյտենանտ Լեոնովի սխրանքը», «Հոկտեմբեր» (1971), «Օլգա Գրիշինան՝ փափուկ խաղալիքների վարպետը» (1972), «Ինժեներ-շինարար Ի. Գոդիրևի դիմանկարը» (, 1975), «Պատերազմի վետերանի դիմանկարը», «Լենինյան մրցանակի դափնեկիր Տ. Սոկոլովի դիմանկարը» (1979), «Լռություն» (1985) նկարները և այլն։

1980-ական ու 1990-ական թվականների սահմանին Էրիխ Ռեբանեն իր աշխատանքները ներկայացրել է Եվրոպայի հանրությանը՝ Լենինգրադի այլ նկարիչների հետ միասին մասնակցելով արտասահմանյան մի շարք ցուցահանդեսների։

Էրիխ Ռեբանեն մահացել է 1999 թվականի ապրիլի 17-ին Սանկտ Պետերբուրգում։ Նրա աշխատանքները պահվում են տարբեր թանգարաններում ու մասնավոր հավաքածուներում Ռուսաստանում ու այլ երկրներում։

## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն
* *Иванов С. Неизвестный соцреализм. Ленинградская школа.* — СПб.։ НП-Принт, 2007. — С.389, 400. ISBN 5-901724-21-6, ISBN 978-5-901724-21-7.
* *Matthew Cullerne Bown. A Dictionary of Twentieth Century Russian And Soviet Painters. 1900 — 1980s.* London, Izomar Limited, 1998.

Կատեգորիա:Ռուս նկարիչներ
Կատեգորիա:Հայրենական մեծ պատերազմի մասնակիցներ
Կատեգորիա:Խորհրդային նկարիչներ
Կատեգորիա:ԽՍՀՄ նկարիչների միության անդամներ
Կատեգորիա:Սանկտ Պետերբուրգի նկարիչների միության անդամներ
ՍԱՊ կամուրջ

**ՍԱՊ կամուրջ** կամ **Նոր կամուրջ** (, , ), միասյուն պողպատե ճանապարհային կամուրջ Բրատիսլավայում՝ Դանուբ գետի վրա։

Բրատիսլավայի միակ կամուրջն է, որ Դանուբ գետի վրա չունի ոչ մի հենասյուն և համարվում է  քաղաքի ամենամեծ կամուրջը։ 2001 թվականին «կամրջաշինություն» անվանակարգում այն համարվել է Սլովակիայում դարի շինություն։ Կամուրջն ընդգրկված է Աշտարակների համաշխարհային ֆեդերացիայում, համարվում է այդ ֆեդերացիայի ամենացածր շինությունը։

## Պատմություն
Կամուրջը կառուցվել է 1967-1972 թվականներին «Դոպրաստավ Բրատիսլավա» և «Գուտնե Մոնտաժե Օստրավա» կազմակերպության կողմից ճարտարապետներ Յոզեֆ Լացկոյի, Լադիսլավ Կուշնիրի, Իվան Սլամենի, Արպադ Տեսարի և Յոզեֆ Զվարի նախագծով։ Շահագործման է հանձնվել 1972 թվականի օգոստոսի 26-ին։ Կամրջի շինարարության համար ոչնչացվել է Բրատիսլավայի արվարձանի զգալի մասը, մասնավորապես, հրեական թաղամասն ամբողջությամբ, ինչին Բրատիսլավայի բնակչությունը տհաճությամբ է արձագանքել։ Սակայն զգալիորեն բարելավվել է Բրատիսլավա V շրջանի երթևեկության վիճակը։ 2005-2006 թվականներին, պայմանավորված բարձր աղտոտմամբ, հետիոտնային և հեծանվային հատվածներում պաշտպանիչ շերտ է կիրառվել։ 2006 թվականին նմանօրինակ ծածկույթ է նաև կիրառվել հենարանների համար։

## Պարամետրեր
thumb|225 px|ՍԱՊ կամրջի սյունը Բրատիսլավայում
Պողպատե կամուրջը կախված է 84,6 մետր բարձրությամբ մեկ սյան վրա։ Կամրջի ընդհանուր երկարությամբ 430,8 մետր է, թռիչքների բաժանման սխեման՝ 74,8 + 303 + 54 մետր, աչքավոր կառույցի քաշը՝ 7537 տոննա, ընդհանուր բարձրությունը ներքևից վերև՝ 95 մետր, գմբեթի տրամագիծը՝ 32 մետր, աչքավոր կառույցի հեծանը երկսեկցիոն է, լայնությունը՝ 12,6 մետր, բարձրությունը՝ 4.6 մետր, երկու կողմերում դրանից կախված են 4,2 մետր  բարձրությամբ բարձակները։ Այսպիսով, կամրջի ընդհանուր լայնությունը 21 մետր է։ Երթևեկության համար կամրջի վրա կան 4 շերտեր, որոնց յուրաքանչյուր կողմում կան հետիոտնի և հեծանիվների համար նախատեսված ուղիներ։ Մայթի լայնությունը 3,2 մետր է։ 1972 թվականին բացումից հետո կամուրջն աշխարհի բարձր կամուրջների շարքում զբաղեցրել է 4-րդ տեղը։ Միասյուն կամուրջների ենթակատեգորիայում կամուրջը շարունակում է մնալ համաշխարհային առաջատար, թեք հենարանով կամուրջների կատեգորիայում՝ երրորդ տեղում է։

## Գրականություն
* Construction and design of cable-stayed bridges. W.Podolny, J. Scalzi. 1989

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
*UFO Restaurant 
*New Bridge
*Panoramic view of Novy Most bridge & River Danube 

Կատեգորիա:Դանուբ գետի կամուրջներ
Կատեգորիա:Սլովակիայի կամուրջներ
Շատոլեն (շրջան)

**Շատոլեն** (), շրջան () Ֆրանսիայում, այն շրջաններից որոնք գտնվում են Բրետան երկրամասի Ֆինիստեր գավառում։ Սուպերֆեկտուրա՝ Շատոլեն։ Շրջանի բնակչությունը 2006 թվականին կազմել է 84.671 մարդ։ Բնակչության խտությունը կազմում է 47 մարդ/կմ²։ Շրջանի տարածքը կազմում է 1804 կմ²։

## Տես նաև
* Ֆրանսիայի շրջանների ցանկ

## Արտաքին հղումներ
* Վիճակագրության ազգային ինստիտուտ Շատոլենի շրջան 

Կատեգորիա:Ֆրանսիայի շրջաններ
Ռևազ Բարաբաձե

**Ռևազ Բարաբաձե** (, ), վրացի ֆուտբոլիստ հարձակվող։

## Կարիերա
### Ակումբային
2008 թվականին նա պայմանագիր է կնքել «Անժի» ակումբի հետ, բայց 2009 թվականից չի խաղացել վնասվածքի պատճառով և չէր հայտավորվել։ 2010 թվականին ընդգրկվել է ակումբի հայտացուցակում։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* 
* 
* профиль на fcdnipro.dp.ua 

Կատեգորիա:Ռուսաստանի Պրեմիեր Լիգայի խաղացողներ
Կատեգորիա:Վրաստանի հավաքականի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Վրացի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Տղամարդկանց ֆուտբոլի հարձակվողներ
OQ-2

**OQ-2 Radioplane**, ԱՄՆ առաջին մասայական արտադրված ԱԹՍ-ն, նախագծվել է Radioplane Company կազմակերպության կողմից։ Այս շարքի OQ-3 սարքը դարձել է ամենալայնորեն կիրառված ուսումնական նշանակետը ԱՄՆ-ում, ավելին քան 9,400 հատ է ստեղծվել և օգտագործվել Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի ընթացքում։

## Պատմություն
OQ-2 ԱԹՍ-ն փոքր ռադիոկառավարումով ինքնաթիռ էր, նախագծողն էր Ուոլտեր Ռայթերը։ Ինքնաթիռի նախագիծը, ինչպես նաև նրա շարժիչի նախագիծը գնեց դերասան Ռեջենալդ Դենին, ով առաջարկեց այս ինքնաթիռը ԱՄՆ բանակին 1940 թվականին։ Նոր գնված նախագիծը սկզբում նշանակվեց RP-2, դրանից հետո ԱՄՆ բանակին ցուցադրվեցին մի քանի փոփոխված տարբերակներ RP-2, RP-3 և RP-4 1939 թվականին։

[thumb|[Մերիլին Մոնրոն RP-5-ի պտուտակի հետ]]
1940 թվականին ԱՄՆ բանակը պատվիրեց 53 RP-4 տեսակի ինքնաթիռներ, նշանակելով դրանք **OQ-1**, *OQ* նշանակումը բացատրվում էր որպես "փոքր նշանակետ"։ Այս փոքր պատվերից հետո 1941 թվականին ԱՄՆ բանակը առաջադրեց մեկ այլ ավելի մեծ պատվեր RP-5 մոդելի համար, որն էլ նշանակվեց **OQ-2**։ ԱՄՆ ՌԾՈւ-ը նույնպես գնեց այս ԱԹՍ-ն անվանելով այն **TDD-1** (*Target Drone, Denny, 1* - թարգմանաբար, «Նշանակետ սարք, Դենիի 1»)։ Այս տիպի հազարավոր ինքնաթիռներ պատրաստվեցին Radioplane-ի Լոս Անջելես-ի գործարանում։

Այս գործարանում էր, որ 1945 թվականի հունիսի 26-ին ԱՄՆ բանակային լուսանկարիչ Դևիդ Քոնովեր-ը տեսավ և լուսանկարեց ինքնաթիռ հավաքող երիտասարդ աղջիկ Նորմա Ջեյն Դոհերթիին։ Այս լուսանկարն էլ պատճառ ծառայեց Նորմա Ջեյնի փորձնական լուսանկարման համար, շուտով նա փոխեց իր անունը դառնալով Մերիլին Մոնրո։

## Նկարագիր և տարբերակներ
OQ-2-ը պարզ ինքնաթիռ էր, նրա վրա տեղադրված էր երկու մխոցով ներքին այրման շարժիչ, որը պտտում էր երկու պտուտակներ։ Ռադիոկառավարման համակարգը արտադրվում էր Bendix կազմակերպության կողմից։ Արձակումը կատարվում էր կատապուլտի միջոցով, իսկ վայրէջքը պարաշյուտի միջոցով։

OQ-2-ից հետո կառուցվեցին ավելի կատարելագործված տարբերակներ, **OQ-3** / **TDD-2** և **OQ-14** / **TDD-3**, որոնք նույնպես արտադրվեցին բավականին քանակությամբ։

Երկրորդ համաշխարհային պատերազմից հետո Radioplane-ի արտադրած նշանակետ ինքնաթիռները օգտագործվում էին բազմաթիվ փորձարկումներում, այսպես, օրինակ 1950 թվականին QQ-3 Radioplane ԱԹՍ-ն օգտագործվեց ռազմական հաղորդակցության հաղորդալարերի ձգման համար։

## Տակտիկա-տեխնիկական առանձնահատկություններ
* **Երկարությունը՝** 2,65 մ
* **Թևերի բացվածքը՝** 3,73 մ
* **Առավելագույն թռիչքային զանգվածը՝** 47 կգ

### Թռիչքային առանձնահատկություններ
* **Առավելագույն արագությունը՝** 137 կմ/ժ
* **Թռիչքի առավելագույն տևողությունը՝** 1 ժ

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ

* "Radioplane-ի նշանակետ սարքը". Radioplane-ի պատմությունը Երկրորդ Համաշխարհային պատերազմի ժամանակաշրջանում

Կատեգորիա:Անօդաչու օդանավեր
Կատեգորիա:ԱՄՆ-ի անօդաչու օդանավեր
Ջոն Դոպերա

**Ջոն Դոպերա** (, , Յան Դոպերա, ), սլովենական ծագմամբ ամերիկացի գյուտարար, գործարար։ Նրա գյուտերից են ռեզոնատոր կիթառը և այլ կարևոր մշակումներ էլեկտրակիթառի զարգացման ամենավաղ փուլերում։

## Կենսագրություն
մինի|Դոբրո մոդել 66B (1932-1933) ռեզոնատոր կիթառ, Quijada de caballo - MIM PHX
Ջոն Դոպերան ծնվել է 1893 թվականին Շաշտին-Ստրաժեում, բազմազավակ ընտանիքում։ Նրա հայրը՝ Յոզեֆ Դոպերան, Դոլնեյ Կրուպեում (այժմ՝ Տրնավայի երկրամաս, Սլովակիա) աշխատել է որպես հանքափոր, որտեղ ընտանիքը տեղափոխվել էր Ջոնի ծնունդից անմիջապես հետո։ Հայրն ունեցել է երաժշտական տաղանդ, նվագել և մշակել է ջութակ։ Ջոնը իր առաջին ջութակը ստեղծել է պատանի տարիքում հոր ղեկավարությամբ։ 1908 թվականին Դոպերա ընտանիքը, զգալով Եվրոպայում խոշոր պատերազմի վտանգը, տեղափոխվել է ԱՄՆ։ 1920 թվականին Ջոնը Լոս Անջելեսում բացել է իր սեփական խանութը, որտեղ պատրաստել և վերանորոգել է ջութակ, բանջո և այլ փայտե լարային գործիքներ։ Այդ ընթացքում Դոպերան արտոնագրել է բանջոյի մի քանի բարելավումներ։

1925 թվականին ամերիկացի ձեռնարկատեր, երաժիշտ Ժորժ Բոշամը խնդրում է Դոպերային ստեղծել ավելի բարձր ձայնով կիթառ։ Բոշամին պետք էր այնպիսի կիթառ, որը լսելի կլինի նվագախմբի մեջ։ Դոպերան մշակել է կիթառը երեք ալյումինե ռեզոնատորներով՝ տեղադրված կամրջի տակ, ինչը կիթառի ձայնն ավելի էր բարձրացնում սովորականից։ Կիթառի ձայնը հարուստ էր և մետաղական։ Դրանից հետո Ջոնը, նրա եղբայրներ Ռուդին, Էմիլը և այլ համահեղինակներ հիմնադրել են ազգային լարային գործիքների ընկերությունը (National String Instrument Corporation), որը ստեղծում և վաճառում է կիթառներ այն երաժիշտներին, որոնք աշխատում են կինոյում կամ ջազ ակումբներում։ Մի քանի տարի անց եղբայրները հեռանում են ընկերությունից՝ հիմնադրելու Dobro Manufacturing Company։ Ընկերության անունը ստեղծվել է եղբայրների ազգանվան և «bro» (եղբայրներ) մասնիկներից, ամբողջական բառը սլովեներեն նշանակում է «լավ»։ Ընկերության կարգախոսը դարձավ՝ «Դոբրո նշանակում է լավ ցանկացած լեզվով»։

1932 թվականին, աշխատելով վարպետ Արթ Սթիմսոնի հետ, Դոպերան հնարեց կիթառի նոր դիզայն, որը հետագայում հայտնի դարձավ որպես արդյունաբերական մեթոդներով արտադրված աշխարհի առաջին էլեկտրական իսպանական կիթառ։

Դոպերան նաև հորինել է նվագալարը սեղմելու մի սարք։ Դոպերան ստացել է մի շարք գյուտերի արտոնագրեր, այդ թվում մի շարք լարային գործիքների ձևափոխման համար, մասնավորապես բարելավել է ջութակներ և բանջոներ, ստեղծել է էլեկտրաջութակի գյուտը։

Դոպերան մահացել է 94 տարեկան հասակում, 1988 թվականին՝ իր կյանքի ընթացքում գրանցելով շուրջ 40 արտոնագրեր։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Ջոն Դոպերայի կենսագրությունը

Կատեգորիա:Ամերիկացի գյուտարարներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի գործարարներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի ձեռնարկատերեր
Կատեգորիա:Երաժշտական գործիքների վարպետներ
Կատեգորիա:Սլովակ գյուտարարներ