Արմեն Մկրտչյան (ըմբիշ)

**Արմեն Մկրտչյան** (, Փոքր Վեդի), ազատ ոճի հայ ըմբիշ, մինչև 48 կգ քաշային կարգում Հայաստանի բազմակի չեմպիոն, Եվրոպայի 1994 թվականի չեմպիոն, 1995 թվականի աշխարհի առաջնության բրոնզե մեդալակիր և Ատլանտայի 1996 թվականի օլիմպիական խաղերի արծաթե մեդալակիր։ ԽՍՀՄ միջազգային կարգի սպորտի վարպետ (1991)։ Հայաստանի Հանրապետության սպորտի վաստակավոր վարպետ (1996)։

## Կենսագրություն
Արմեն Մկրտչյանը ծնվել է 1973 թվականի հոկտեմբերի 6-ին Արարատի շրջանի ՀՍՍՀ (այժմ Արարատի մարզ, ՀՀ)  Փոքր Վեդի  գյուղում, գյուղացու ընտանիքում։ Նրա հայրը՝ Յարցիկ Մկրտչյանը, որը սիրահարված էր սպորտին և չկարողացավ իր երազանքը կատարել, քանի որ հոր մահից հետո չկարողացավ մորը մենակ թողնել, քանզի ապրուստի միջոց էր պետք և անցավ աշխատանքի։ Հայրը իր սպորտային երազանքը կապեց ավագ որդու՝ Արմենի հետ։

1980-1981 թվականներին ընդունվել է գյուղի միջնակարգ դպրոցի առաջին դասարան։ Մասնակցել է գյուղի մշակույթի տան Փողային արվեստի (նվագել է շեփոր) և Ժողգործիքների (շվի) խմբակներին։ 5-6-րդ դասարաններում մասնակցել է գյուղի մշակույթի տան Երվանդ Կիրակոսյանի Ազատ ոճի ըմբշամարտի խմբակին։

Արդեն 7-րդ դասարանից տեղափոխվել է Երևան և ուսումը շարունակել սպորտի մասնագիտացված՝ Օլիմպիական հերթափոխի հանրապետական ուսումնարանում։ Այն ավարտել է 1991-1992 ուստարում։ 2 տարի ծառայել է Հայկական բանակում։ 1991-1992 թվականին ընդունվել է Երևանի Ֆիզկուլտուրայի ինստիտուտի մենամարտ (ազատ ըմբշամարտ) ֆակուլտետը։ Զբաղվել է ազատ ոճի ըմբշամարտով սկզբում Ռազմիկ Կարապետյանի, իսկ 1992 թվականից Յուրի Բաբայանի և Հրանտ Ենոքյանի ղեկավարությամբ։ 1980 և 1990 թվականներին արտասահմանում ընդգրկվել է ՍՍՍՀ պատանեկան  հավաքականի կազմի մեջ,  1990 թվականին եղել է մինչև 18 տարեկան տարիքի կատեգորիայում աշխարհի չեմպիոն։

ՍՍՍՀ փլուզումից հետո միջազգային մրցումներում ներկայացրել է Հայաստանը։ Իր սպորտային կարիերայի ամենամեծ հաջողություններին հասել է 1990-ական թվականների կեսերին։ 1994 թվականին դարձել է Եվրոպայի չեմպիոն, 1995 թվականին՝ աշխարհի չեմպիոնատի բրոնզե մրցանակակիր։ Ատլանտայի Օլիմպիական խաղերին հասել է մինչև եզրափակիչ փուլ, որտեղ համառ պայքարում կորցրել է մեկ միավոր գործող օլիմպիական չեմպիոն  Կիմ Իլ Յոնուն  ԿԺԴՀ-ից։ 1997 թվականին անցավ ավելի քաշային կատեգորիայի, եղել է 2001 թվականի Եվրոպայի չեմպիոնատի մրցանակակիր, որից հետո ավարտվեց միջազգային սպորտային կարիերան։ Հետագայում հանդես եկավ «ASV Bauknecht Schorndorf» և «RWG Mömbris-Königshofen»  Գերմաիայի Բունդեսլագի ըմբշամարտի ակումբներում։ 2009 թվականից հանդիսանում է ազատ ոճի ըմբշամարտի գլխավոր մարզիչ «TV Eintracht 1909» ակումբում.

## Գերմանիա
1993-2007 թվականներին  Արմեն Մկրտչյանը Գերմանիայում վարել է ակտիվ մարզական կյանք։

01.07.2017  01.07.2017 թվականին Արմեն Մկրտչյանը նորից Գերմանիայում է և ստրագրում է պայմանագիր մարզիչի աշխատանքի համար։

## Բելգիա
2009 թվականից մինչև 2016 աշխատել է Բելգիայի  «Aachen walhein» ակումբում որպես մարզիչ։

## Հայաստան
2017 թվականի  հունվարին  օլիմպիական փոխչեմպիոն Արմեն Մկրտչյանը ՀԱՕԿ նախագահի հրավերով վերադարձել է Հայաստան։ 2017 թվականի հունվարի 26-ին Ատլանտայի օլիմպիական խաղերի արծաթե, աշխարհի առաջնության բրոնզե մեդալակիր, Եվրոպայի չեմպիոն Արմեն Մկրտչյանը  նշանակվեց Հայաստանի  ըմբշամարտի հավաքականի գլխավոր մարզիչ։

Ծաղկաձորում Հայաստանի ըմբշամարտի հավաքականը փետրվարի 23-ից մինչև մարտի 8-ը անցկացրեց ուսումնամարզական հավաք:Ծաղկաձորյան ուսումնամարզական հավաքից հետո  մարտի 8-ին Հայաստանի ըմբշամարտի հավաքականը մեկնեց Թուրքիա մասնակցելու Յաշար Դոգուի անունը կրող 45-րդ միջազգային մրցաշարին:Մինչ մեկնելը ըմբշամարտի հավաքականի մարզիչը վկայում է.

2017 թվականի մարտի 10-ից 12-ը Հայաստանի ազատ ոճի ըմբշամարտի ազգային հավաքականը Թուրքիայում կայացած Յաշար Դոգուի մրցաշարում նվաճել է մեկ բրոնզե (61 կգ քաշային Վոլոդյա Ֆրանգուլյան)  և մեկ արծաթե ( 65 կգ քաշային Նարեկ Սիրունյան) մեդալ։

2017 թվականի մայիսի 2-6-ը  Սերբական Նովի Սադ քաղաքում մեկնարկվեց ըմբշամարտի Եվրոպայի առաջնություն։ Ըմբշամարտի հավաքականի գլխավոր մարզիչ Արմեն Մկրտչյանի համար առաջին Եվրոպայի առաջնությունն էր։ Հայաստանը ներկայացրել էր 8 ազատ ոճի ըմբիշներ՝ ՀՀ ըմբշամարտի հավաքականի գլխավոր մարզիչ Արմեն Մկրտչյանի գլխավորությամբ։ Բրոնզե մեդալներ նվաճեցին ազատ ոճի ըմբիշներ 61 կգ քաշային Վոլոդյա Ֆրանգուլյանը (անձնական մարզիչ՝ Ցոլակ Հարոյան) և 74 կգ քաշային Գրիգոր Գրիգորյանը (անձնական մարզիչ՝ Սամվել Սերոբյան)։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* http://www.sports-reference.com/olympics/athletes/mk/armen-mkrtchyan-1.html 
* http://www.fila-official.com/index.php?option=com_database&act=ficheLutteur&Itemid=174&id_lutteur=4013C89E177F4096A43D2BFA617981FF&filtre_pays=&lettre=M&recherche_lutteur=&lang=en
*Էջը օլիմպիականների բազայում
*Սպորտս-ռեֆերենս էջ 

Կատեգորիա:Ըմբշամարտի Եվրոպայի չեմպիոններ
Կատեգորիա:Ըմբշամարտի աշխարհի առաջնության մեդալակիրներ
Կատեգորիա:ԽՍՀՄ միջազգային կարգի սպորտի վարպետներ
Կատեգորիա:Հայ ըմբշամարտիկներ
Կատեգորիա:Հայ օլիմպիական ըմբշամարտիկներ
Կատեգորիա:Հայաստանի սպորտի վաստակավոր վարպետներ
Կատեգորիա:Ֆիզիկական կուլտուրայի հայկական պետական ինստիտուտի շրջանավարտներ
Կատեգորիա:Օլիմպիական խաղերի մարզիկներ Հայաստանից
Կատեգորիա:Օլիմպիական խաղերի արծաթե մեդալակիրներ