Էլենա Պոնյատովսկա

**Էլենա Պոնյատովսկա**, իշխանուհի *Hélène Elizabeth Louise Amélie Paula Dolores Poniatowska Amor* (, ), մեքսիկացի գրող, լրագրող, ձախ ուղղության քաղաքական ակտիվիստ։

## Կենսագրություն
Հայրը՝ *Jean Joseph Evremond Sperry Poniatowski*, վերջին լեհ արքա՝ Ստանիսլավ Ավգուստ Պոնյավսկու զարմիկ՝ Ստանիսլավ Պոնյատովսկու ծոռնորդին։ Էլենայի նախնիններից է Ֆրանսիայի թագավոր Լյուդովիկոս15-րդը, ֆրանսիական արիստոկարատիայի ներկայացուցիչներ, Ֆրանսիայի քաղաքական և պետական գործիչներ։ Մայրը՝ ֆրանսիական ծագում ունի, պատկանում էր մեքսիկական ազնվականության վերնախավին։

Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի ժամանակ ընտանիքը լքել է Եվրոպան, 1942 թվականին հաստատվել է Մեխիկոյում, 1943-1953-ական թվականներին սովորել է ԱՄՆ-ում։ Մեքսիկա վերադառնալուց հետո զբաղվել է լրագրությամբ և գրականությամբ։ Նաև նկարահանել է մի քանի կարճամետրաժ ֆիլմեր  (Խուան դե լա Կրուսի, Խոսե Կլեմենտե Օրոսկոյի մասին)։
## Արվեստ
Նրա վեպերը միավորում են գեղարվեստական երևակայությունը լրագրողական հետաննության հետ։ Այսպես են գրվել նրա ամենահայտնի գրքերը՝ «Գիշերը Տլատելոկոյում» (1971, այն պատմում է ուսանողական ցույցերի մասնակիցների նկատմամբ մեքսիկական իշխանության արյունալի հաշվեհարդարի մասին՝ 1968 թվականին Մեխիկոյում, Օլիմպիական խաղերի ֆոնին), «Տինիսիմա» (1992, Տինա Մոդոտիի մասին), *Լեոնորա* (2011, Լեոնորա Կարինգթոնի մասին) և այլն։

## Քաղաքական ակտիվություն
1994 թվականին հարցազրույց է վերցրել Սուբկոմանդանտա Մարկոսից։ 2006 թվականին նախագահական ընտրություններին ակտիվորեն աջակցել է Դեմոկրատական հեղափոխության կուսակցության թեկնածու Անդրես Մանուել Լոպես Օբրադորին։ Նույն թվականի հուլիսին նա դատապարտեց Լիբանանի իսրաելյան ռմբակոծությունը։  (Երկրորդ Լիբանանյան պատերազմ)։

## Գրքեր
* 1954: *Lilus Kikus* (роман с элементами автобиографии, иллюстрации Леоноры Каррингтон)
* 1956: *Melés y Teleo. Apuntes para una comedia*
* 1961: *Palabras cruzadas. Crónicas*
* 1963: *Todo empezó el domingo*
* 1969 : *Hasta no verte, Jesús mío*
* 1971 : *La noche de Tlatelolco. Testimonios de historia oral*
* 1978 : *Querido Diego, te abraza Quiela* (роман о Диего Ривере)
* 1979 : *De noche vienes*
* 1979 : *Gaby Brimmer*
* 1980 : *Fuerte es el silencio*
* 1982 : *Domingo 7*
* 1982 : *El último guajolote*
* 1988 : *La « Flor de Lis»* (автобиографический роман)
* 1988 : *Nada, nadie. Las voces del temblor* (хроника землетрясения в Мехико, 1985)
* 1992 : *Tinísima*
* 1994 : *Luz y luna, las lunitas*
* 1996 : *Paseo de la reforma*
* 1998 : *Octavio Paz, las palabras del árbol* (Օկտավիո Պասի մասին)
* 1999 : *Las soldaderas* (Մեքսիկական հեղափոխության կանանց մասին)
* 2000 : *Las mil y una… La herida de Paulina*
* 2000 : *Juan Soriano. Niño de mil años* (մեքսիկացի նկարիչ և քանդակագործ Խուան Սորիանոյի մասին)
* 2000 : *Las siete cabritas*
* 2001 : *Mariana Yampolsky y la buganvillia* (Մեքսիկացի լուսանկարիչ Մարիանա Յամպոլսկու մասին)
* 2001 : *La piel del cielo* (վեպ)
* 2003 : *Tlapalería*(նովելներ)
* 2006 : *El tren pasa primero* (վեպ)
* 2007 : *Amanecer en el Zócalo. Los 50 días que confrontaron a México* (ժամանակագրություն)
* 2008 : *Jardín de Francia *
* 2011 : *Leonora* (Լեոնորա Կարինգթոնի կենսագրությունը, Բրեվե գրադարանի մրցանակ
* 2013 : *El universo o nada. Biografía del estrellero Guillermo Haro* (2013)

## Գրականություն
* Jorgensen B.E. The writing of Elena Poniatowska: engaging dialogues. Austin: University of Texas Press, 1994
* Pino-Ojeda W. Sobre castas y puentes: conversaciones con Elena Poniatowska, Rosario Ferré y Diamela Eltit. Providencia: Editorial Cuarto Propio, 2000
* Bird L.C. Elena Poniatowska and the literary collage. New York: P. Lang, 2000
* Schuessler M.K. Elenísima: ingenio y figura de Elena Poniatowska. México: Editorial Diana, 2003 (англ.пер. 2007)
* Perilli C. Catálogo de ángeles mexicanos: Elena Poniatowska. Rosario: Beatriz Viterbo Editora, 2006

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Կենսագրություն 
* http://bluehawk.monmouth.edu/~pgacarti/P_Poniatowska_Elena.htm 
* Էլենա Պոնյատովսկան IMDB կայքում

Կատեգորիա:Մեքսիկացի ֆեմինիստ գրողներ
Կատեգորիա:Մեքսիկացի կին գրողներ
Կատեգորիա:Մեքսիկացի լրագրողներ
Կատեգորիա:Մեքսիկացի հասարակական գործիչներ