open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Ֆոմպեդրասա

**Ֆոմպեդրասա** (իսպ․՝ Fompedraza)՝ քաղաք և մունիցիպալիտետ Իսպանիայում։ Մտնում է Վալադոլիդ պրովինցիայի Կաստիլիա և Լեոն ինքնավար համայնքի կազմի մեջ։ *Մունիցիպալիտետ*ը գտնվում է *Կամպո դե Պենաֆել* շրջանի կազմում։ Տարածքը զբաղեցնում է 16,38 կմ²։ Բնակչությունը 138 մարդ (2010 թվականի տվյալներով)։ Հեռավորությունը պրովինցիայի վարչական կենտրոնից՝ 64 կմ։

## Արտաքին հղումներ
* Պաշտոնական  կայք

Կատեգորիա:Իսպանիայի բնակավայրեր
Կատեգորիա:Կաստիլիա և Լեոնի բնակավայրեր
Կատեգորիա:Վալյադոլիդ պրովինցիայի բնակավայրեր
Չեռնոգորիայի դրոշ

**Չեռնոգորիայի դրոշ**, Չեռնոգորիայի խորհրդանիշերից մեկը։ Այն ուղղանկյուն կարմիր պաստառ է, որի միջնամասում Չեռնոգորիայի զինանշանն է։ Ընդունվել է 2004 թվականին։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:2004 դրոշներ
Կատեգորիա:Ազգային դրոշներ
Կատեգորիա:Չեռնոգորիայի պետական խորհրդանիշեր
Սաթ

**Սաթ**, բուսական ծագում ունեցող հանածո խեժ։ Առաջացել է հիմնականում պալեոգենային դարաշրջանում, փշատերև ծառերի խեժից՝ յուրահատուկ պայմաններում խեժաթթուների և տերպենների պոլիկոնդենսման հետևանքով։ Պարունակում է 76–81% ածխածին, 10–10,5% ջրածին, 7,5–13% թթվածին, փոքր քանակներով ազոտ և ծծումբ։ Հանդիպում են սաթի կարմրաշագանակագույն, հաճախ՝ դեղին, հազվադեպ՝ երկնագույն կամ կանաչավուն երանգներով կամ անգույն կտորներ։ Շփելիս էլեկտրականանում է։ Կարծրությունը միներալոգիական սանդղակով՝ 2–2,5, խտությունը՝ 1000–1100 կգ/մ³։ Հալվում է քայքայվելով (300–340°С), 140&nbsp;°C փափկում է և դառնում մամլվող։ Սաթ որպես զարդ օգտագործվում է նեոլիթի դարաշրջանից, ոսկերչական և գեղարվեստական իրեր պատրաստելու համար՝ XVII դարից։ Մամլված սաթը («ամբրոիդ») օգտագործվում է մեկուսիչների և էժանագին մանր իրեր (ճարմանդներ, կոճակներ և այլն) պատրաստելու համար։ Մանր և ցածրորակ սաթ (հանույթի մոտ 60%) ենթարկում են չոր թորման, ապա ստանում լաքերի և ներկերի բաղադրիչ «սաթային բևեկնախեժ», փոքր քանակներով՝ սաթաթթու, սաթայուղ և այլն։ Սաթի հանքավայրեր կան Բալթյան երկրներում, Ուկրաինայում, Բելառուսում, Լեհաստանում, Գերմանիայում, Դանիայում, Շվեյցարիայում։ Աշխարհի խոշորագույն հանքավայրերը գտնվում են Կալինինգրադի մարզում։ Հարմար է հարթեցման և հղկման համար։


Amber.insect.800pix.050203.jpg|Սաթ (ներսում՝ միջատ)
Amber.pendants.800pix.050203.jpg|Վզնոցներ պատրաստված սաթից
Amber sand clock.jpg|Սաթից պատրաստված հուշանվեր՝ ավազի ժամացույցի տեսքով


## Տես նաև
* Կոպալ
* Սաթի թանգարան (Պալանգա)
* Սաթի թանգարան (Կալինինգրադ)
* Սաթե սենյակ

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* История изучения меловых янтарей Сибири
* Янтарь - кусочек солнца… Частная коллекция 
* История янтарного промысла в Прибалтике

Կատեգորիա:Միներալներ
Կատեգորիա:Կենսամիներալներ
Կատեգորիա:Օրգանական միներալներ
Կատեգորիա:Խեժեր
Կատեգորիա:Թանկարժեք քարեր
Կատեգորիա:Զարդարանքներ
Կատեգորիա:Արաբական բառեր և արտահայտություններ
Կատեգորիա:Օրգանական միացություններ
Վերա Ֆարմիգա

**Վերա Էն Ֆարմիգա** (, ), ուկրաինական արմատներով ամերիկացի դերասանուհի և կինոռեժիսոր։ Հանդիսատեսին առավելապես հայտնի է «Հանգուցյալները» (2006), «Գծավոր գիշերազգեստով տղան» (2006) «Օդի մեջ» (2009) «Անեծք» (2013) և այլ գեղարվեստական ֆիլմերում ունեցած դերակատարումներից։

«Օդի մեջ» ֆիլմում (գլխ. դերում՝ Ջորջ Քլունի) ունեցած դերակատարման համար առաջադրվել է «Օսկար», «Բաֆտա», «Ոսկե գլոբուս» և Կինոդերասանների միության մրցանակների՝ «լավագույն երկրորդ պլանի դերասանուհի» անվանակարգում։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Էջը IMDb կայքում
* Պաշտոնական էջ Թվիթերում

Կատեգորիա:1973 ծնունդներ
Կատեգորիա:20-րդ դարի ամերիկացի դերասանուհիներ
Կատեգորիա:21-րդ դարի ամերիկացի դերասանուհիներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի կինոդերասանուհիներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի կինոռեժիսորներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի հեռուստատեսային դերասանուհիներ
Կատեգորիա:Հոլիվուդյան դերասաններ
Կատեգորիա:Սիրաքյուսի համալսարանի շրջանավարտներ
Կատեգորիա:Օգոստոսի 6 ծնունդներ
Կատեգորիա:Թատրոնի ամերիկացի դերասանուհիներ
Նորվեգիայի դրոշ

**[[Նորվեգիա]]յի դրոշը** (նորվեգերեն՝ Det norske flagget) իրենից ներկայացնում է կարմիր գույնի ուղղանկյուն պաստառ կապույտ գույնի սկանդինավյան խաչով, լայնքի և երկայնքի 8։11 հարաբերակցությամբ։

 270px|thumb|Նորվեգիայի դրոշի այլ տարբերակ

Կատեգորիա:1821 դրոշներ
Կատեգորիա:Ազգային դրոշներ
Կատեգորիա:Նորվեգիայի պետական խորհրդանիշեր
Հայոց ցեղասպանության հուշարձան (Բիքֆայա)

**Հայոց ցեղասպանության հուշարձան**, հուշարձան Լիբանանի Բիքֆայա քաղաքում, Կիլիկիայի կաթողիկոսության հայկական վանքի տարածքում։

## Պատմություն
Հուշարձանի կառուցման աշխատանքները սկսվել են 1960 թվականին, բացումը եղել է 1965 թվականի ապրիլի 24-ին՝ Հայոց ցեղասպանության 50-ամյա տարելիցի առթիվ, ի նշան հայ ժողովրդի վերածնունդի և ի երախտագիտություն լիբանանյան ժողովրդի։

Հուշարձանը կառուցվել է լիբանանահայ համայնքի և Լիբանանի հայ առաքելական եկեղեցու ջանքերով։ Հուշարձանի նախագծող-ճարտարապետը Զավեն Խեդեշյանն է (Հադիչյան)։ Լիբանանի քաղաքացիական պատերազմի ժամանակ հուշարձանը ենթարկվել է ռմբակոծության և վնասվել է հուշարձանի ստորին մասը։ 1993 թվականին հուշարձանը վերականգնել է Հովսեփ Խաչերյանը։

## Հեղինակ
* Ճարտարապետներ՝ Զավեն Հադիչյան, Հովսեփ Խաչերյան

## Տվյալներ
Ձեռքերը երկինք հառնած կնոջ պատկերով բրոնզե հուշարձանն ունի 5 մետր բարձրություն։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Լիբանանի հայկական հուշարձաններ
Կատեգորիա:Հայոց ցեղասպանության հուշարձաններ
Հայկական ժառանգության այգի (Բոստոն)

**Հայկական ժառանգության այգի**, հուշարձան ԱՄՆ-ի Մասաչուսեթս նահանգի Բոստոն քաղաքում։ Հայկական ժառանգության զբոսայգին հայ համայնքի նվերն է Մասաչուսեթսի քաղաքացիներին և Բոստոն քաղաքին։ Հայկական ժառանգության այգու և Հայոց Ցեղասպանության զոհերի հիշատակը հավերժացնող հուշակոթողի պաշտոնական բացման արարողությունը տեղի է ունեցել 2012 թվականի մայիսի 22-ին։

## Պատմություն
«Հայկական ժառանգության այգին» Բոստոնի սրտում առաջին հուշարձանն է, որը հիմնվել է Մասաչուսեթսի պետական սեփականություն հանդիսացող տարածքում ու նվիրված է Հայոց Ցեղասպանության զոհերի հիշատակին. այն նաև խորհրդանշում է հայ համայնքի ներդրումն ամերիկյան հասարակության մշակութային բազմազանության մեջ։

Հայկական ժառանգության զբոսայգու բացման գործում մեծ ներդրում են ունեցել Մասաչուսեթսի նահանգապետ Դուալ Պատրիկը, քաղաքապետ Թոմաս Մ. Մենինոն, կոնգրեսական Էդուարդ Ջ. Մարկեյը և Միդլսեքս շրջանի ոստիկանապետ Փիթեր Ջի Քութուջյանը։ Զբոսայգու բացման միջոցառմանը Հայաստանից ներկա են եղել ՀՀ արտաքին գործերի նախարար Էդվարդ Նալբանդյանը, ՀՀ սփյուռքի նախարար՝ Հրանուշ Հակոբյանը, ԱՄՆ-ում Հայաստանի դեսպան՝ Թաթուլ Մարգարյանը։ Այգու օրհնությունը կատարել է Խաժակ արքեպիսկոպոս Պարսամյանը, արքեպիսկոպոս Օշական Չոլոյանի և արքեպիսկոպոս Վիգեն Հայկազյանի հետ միասին։ Ողջույնի խոսքով ելույթ է ունեցել Մասաչուսեթսի նահանգապետը։

## Տվյալներ
Զբոսայգին ունի ջրավազան, ներգաղթյալների պատվին կանգնեցված հուշարձան, ինչպես նաև քարերից ու խոտից կազմված լաբիրինթոս։ Ողջ զբոսայգին հարուստ է սիմվոլներով և խորհրդանշական մեծ նշանակություն ունի։

## Քանդակ
Զբոսայգում տեղադրված քանդակը յուրաքանչյուր տարի վերանորոգվում է՝ խորհրդանշելով բոլոր նրանց, ովքեր բաժանվել են իրենց ծննդավայրից և նոր կյանք սկսել Մասաչուսեթսի ափամերձ այս շրջանում։

## Լաբիրինթոս
Զբոսայգու շրջանաձև ոլորուն ճանապարհը՝ պատված խոտով ու քարերով, խորհրդանշում է կյանքի ուղին, ընթացքը։ Կենտրոնում զետեղված հավերժության նշանի կենտրոնից բարձրացող շատրվանը խորհրդանշում է հույս և վերածնունդ։

## Պատկերասրահ

Armenian Heritage Park inscription.JPG||«Աբստրակտ քանդակ», մակագրություն քանդակի վրա 
Armenian Heritage Park labyrinth.JPG|Լաբիրինթոսը 
Armenian Heritage Park labyrinth2.JPG|Լաբիրինթոսով զբոսնող մարդիկ 
AM_5000_dram_Ag_2016_Boston_lab_a.png|«Բոստոնի լաբիրինթոս» հուշադրամի դիմերես, 2016 թ․, 5000 դրամ, արծաթ-925
AM_5000_dram_Ag_2016_Boston_lab_b.png|«Բոստոնի լաբիրինթոս» հուշադրամի դարձերես, 2016 թ․, 5000 դրամ, արծաթ-925


## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
*Հայկական ժառանգության այգու պաշտոնական կայքը 

Կատեգորիա:ԱՄՆ-ի հուշարձաններ
Կատեգորիա:Հայոց ցեղասպանության հուշարձաններ
Տեղանուններ

**Տեղանուն** ( — տեղ +  — անուն, անվանում), հատուկ անուն (բառ կամ բառակապակցություն), որ արտահայտում է աշխարհագրական օբյեկտ, վայր, տեղ։

Տեղանունների ուսումնասիրությամբ զբաղվում է տեղանվանագիտությունը։

Տեղանուններ են՝
*ջրանունները (hydronym, , hydor — ջուր + , onoma — անուն), այդ թվում՝ ծովանունը (օրինակ՝ Կարմիր ծով, Միջերկրական ծով, Բալթիկ ծով և այլն), լճանունը (օրինակ՝ Սևանա լիճ, Վանա լիճ, Բայկալ և այլն), գետանունը (օրինակ՝ Արաքս, Վոլգա, Թեմզա և այլն), ճահճանունը և այլն։
*բնականունները (բնակավայրերի անուններ,  (բնակավայր) +  (անուն)), օրինակ՝ Երևան, Վանաձոր, Լոնդոն,
*մակերևութային անուններ (oronym), օրինակ՝ Արագած, Արայի լեռ, Արարատյան դաշտ, 
*ներքաղաքային անվանումներ ( — «քաղաքային», փողոցների, հրապարակների, թաղամասերի, այգիների անուններ, օրինակ՝ Հանրապետության հրապարակ, Աբովյան փողոց և այլն)
*որոշակի սահմաններ ունեցող տարածքների (մարզ, շրջան) անվանումներ ( — սահման +  - անուն, անվանում), օրինակ՝ Լոռու մարզ, Շիրակի մարզ և այլն։

## Տեղանվանակերտ մասնիկներ
### [[Հայերեն|Հայկական]]
* կերտ — քաղաք (հիմնել) (Տիգրանակերտ, Դաստակերտ)
* շեն — շինություն (Արծվաշեն, Ջրաշեն)
* վան — վայր (Երևան, Շիրակավան)
* բերդ — բերդ, ամրոց (Արին Բերդ, Ամբերդ)
* բակ — գյուղ, շեն իմաստով Դպրաբակ, Գեղամաբակ
* ձոր — ձոր (Վանաձոր, Եղեգնաձոր)
### [[Գերմաներեն|Գերմանական]]
* բերգ () — սար (Կյոնիգսբերգ)
* բուրգ () — բերդ, ամրոց (Պետերբուրգ, Օրենբուրգ)
* հոֆ () — բակ (Պետերհոֆ)
* շտադտ () — քաղաք (Կրոնշտադտ (քաղաք)|Կրոնշտադտ)
* ռոդե (ռոդա) () — բնակավայր հատված անտառի տեղում (Վեռնիգեռոդե)
* աու / (Աուե) () — գետահովիտ (Շպանդաու)/(Աուերբախ)
* ֆուրտ () — ծանծաղուտ (Շվայնֆուրտ, Ֆուրտ-իմ-Վալդ, Կլագենֆուրտ)
* հաֆեն () — նավահանգիստ (Բրեմերհաֆեն)

### [[Անգլերեն|Անգլիական]]
* թաուն/թոն () — քաղաք (Ջորջթաուն, Էվերտոն)
* բեռն () — առու (Բլեքբերն)
* պուլ () — լճակ (Լիվերպուլ)
* ֆորդ () — ծանծաղուտ (Օքսֆորդ)
* քասլ, քասթեր, չեսթեր () —  բառից, ճամբար (Նյուքասլ, Լանկաստեր, Մանչեսթեր)
* բորոու, բուրգ, բերի () — ոչ մեծ քաղաք (Սքարլբորո, Էդինբուրգ, Քենթերբերի)
* բրիջ () — կամուրջ (Քեմբրիջ)

### [[Պարսկերեն|Իրանական]]
* աբադ — ծաղկող, բարգավաճող (քաղաք) (Իսլամաբադ, Հայդարաբադ)։
* կանդ (ղանդ) — քաղաք (Սամարղանդ) (քենդ — թյուրքականացված տարբերակը, Տաշքենդ)

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Բառագիտություն
Սուրբ Կարապետ եկեղեցի (Լաս Վեգաս)

**Սուրբ Կարապետ**, հայ առաքելական եկեղեցին Լաս Վեգասում։

## Պատմություն
Լաս Վեգասում Սուրբ Կարապետ եկեղեցու կառուցման նախագիծը մեկնարկել է 2009 թվականին, երբ Desert Inn Road արևելյան պողոտային կից հայ համայնքը կես ակր հողատարածք է գնել։ Հիմնարկեքը տեղի է ունեցել 2011 թվականի հոկտեմբերին Մեծի Տանն Կիլիկիո Արամ Ա կաթողիկոսի մասնակցությամբ։ Շինարարական աշխատանքներն սկսվել են 2012 թվականից։ Եկեղեցին և հարակից դահլիճը հանդիսանում են հայ համայնքի հոգևոր և մշակութային կենտրոնը։

Եկեղեցու ճարտարապետն է Լևոն Գյուլբենկյանը։ Եկեղեցին կառուցված է հայկական ճարտարապետությանը համահունչ։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Սուրբ Կարապետ եկեղեցու պաշտոնական կայքը 

Կատեգորիա:21-րդ դարի հայկական վանքեր և եկեղեցիներ
Կատեգորիա:Եկեղեցիներ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Լաս Վեգասի եկեղեցիներ
Կատեգորիա:Հյուսիսային Ամերիկայի արևմտյան թեմի վանքեր և եկեղեցիներ
Ռուրյան դերբի

**Ռուրյան դերբին** () ֆուտբոլային դերբի է Ռուրյան շրջանի երկու ակումբների միջև. Գելզենկիրխենի «Շալկե 04-ի» և Դորտմունդի «Բորուսիայի»։

250px

## «Բորուսիա» — «Շալկե 04»
### Պատմությունը և արդյունքները
Իր ողջ պատմության ընթացքում «Շալկե 04»-ը դերբիներում հաղթանակ է տարել 58 անգամ։ «Բորուսիա»-ն հաղթել է 49 անգամ, իսկ 38 խաղ ավարտվել է ոչ-ոքի։

*Վիճակագրությունը թարմացվել է 2014 թ.-ի սեպտեմբերի 27-ին, ակու,մբների միջև կայացած վերջին խաղից հետո*

250px|thumb|Բորուսիան Շալկեի դեմ 2009 թ.-ին|right
#### 1925—1936 (Սկիզբ)

Դերբիի պատմությունը սկսվել է 1925 թ.-ի մայիսի 3-ին, և ավարտվել «Շալկե 04»-ի հաղթանակով (4։2)։ Գելզենկիրխենցիները հաղթեցին 1925-ից մինչև 1927 թթ. ակումբների մեջ կայացած բոլոր 3 խաղերում։ Դրանից հետո ակումբները չհանդիպեցին մինչև 1936 թ.։

##### Արդյունքներ
* Մայիսի 3 1925։ «Շալկե 04» — «Բորուսիա» 4։2
* Հոկտեմբերի 24 1926։ «Շալկե 04» — «Բորուսիա» 2։0
* Հունվարի 16 1927։ «Բորուսիա» — «Շալկե 04» 2։7

[250px|thumb|Բորուսիայի երկրպագուները [Սիգնալ Իդունա Պարկում դերբիի ժամանակ|right]]

#### 1936—1944 (Գաուլիգայի դարաշրջան)
«Շալկե 04»-ը այդ ժամանակների գերմանական ամենահաջողակ թիմն էր, ով 8 տարվա մեջ հաղթել էր Բունդեսլիգան 4 անգամ և մեկ անգամ Գերմանիայի գավաթը։ Միայն 1943 թ.-ի նոյեմբերի 14-ին «Բորուսիան» կարողացավ հաղթանակ տոնել գելզենկիրխենյան ակումբի դեմ։

##### Արդյունքներ
[250px|thumb|Շալկեի երկրպագուները [Վելտինս Արենայում դերբիի ժամանակ|right]]
* **Մրցաշրջան 1936/37**
** Դեկտեմբերի 20 1936։ «Շալկե 04»» — «Բորուսիա» 4։1 
** Մարտի 7 1937։ «Բորուսիա» — «Շալկե 04» 0։7 
* **Մրցաշրջան 1937/38**
** Նոյեմբերի 30 1938։ «Բորուսիա» — «Շալկե 04» 3։3
** Մարտի 6 1938։ «Շալկե 04» — «Բորուսիա» 4։0
* **Մրցաշրջան 1938/39**
** Սեպտեմբերի 18 1938։ «Շալկե 04» — «Բորուսիա» 6։0
** Մարտի 12 1939։ «Բորուսիա» — «Շալկե 04» 3։7
* **Մրցաշրջան 1939/40**
** Դեկտեմբերի 10 1939։ «Շալկե 04» — «Բորուսիա» 9։0 
** Փետրվարի 4 1940։ «Բորուսիա» — «Շալկե 04» 0։7 
* **Մրցաշրջան 1940/41**
** Հոկտեմբերի 20 1940։ «Շալկե 04» — «Բորուսիա» 10։0
** Փետրվարի 2 1941։ «Բորուսիա» — «Շալկե 04» 0։2
* **Մրցաշրջան 1941/42**
** Նոյեմբերի 30 1941։ «Բորուսիա» — «Շալկե 04» 1։6
** Մարտի 22 1942։ «Շալկե 04» — «Բորուսիա» 6։1
* **Մրցաշրջան 1942/43**
** Նոյեմբերի 22 1942։ «Շալկե 04» — «Բորուսիա» 2։0
** Դեկտեմբերի 26 1942։ «Բորուսիա» — «Շալկե 04» 0։7
* **Մրցաշրջան 1943/44**
** Նոյեմբերի 14 1943։ «Բորուսիա» — «Շալկե 04» 1։0
** Փետրվարի 27 1944։ «Շալկե 04» — «Բորուսիա» 4։0

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Ֆուտբոլ
Կատեգորիա:Ֆուտբոլը Գերմանիայում
Իշուվ

**Իշուվ** (, *բնակեցված վայր*, *բնակչություն*, նաև *բնակեցում*), Էրեց Իսրայելի (Պաղեստինի) հրեական բնակչության հավաքական անվանում։

«Իշուվ» անվանումը հիմնականում օգտագործվում էր մինչև Իսրայելի պետության ստեղծումը։ Այդ եզրը բազմաթիվ անգամ հանդես է գալիս Թալմուդում, ամենից շատ ընդհանրապես բնակչության (բայց այդ թվում նաև Պաղեստինի հրեական բնակչության) վերաբերյալ։ Միջնադարում Մոշե բեն Հակոբը Ղուսիից, Հակոբ Թամը և ուրիշները ռեսպոնսներում «իշուվ» բառով մատնանշում էին միայն գաղթավայրերի փոքր համայնքները։ 19-րդ դարի երկրորդ կեսից Պաղեստինի աշքենազական համայնքը «իշուվ» սկսեցին անվանել ի տարբերություն այլ երկրների հրեական բնակչության։ 1882 թվականից հետոց, Առաջին ալիայում առաջացել է «նոր իշուվ» արտահայտությունը, որով ի նկատի ունեին առևտրով զբաղված և հիմնականում աշխարհիկ հայացքներ ունեցող հրեաների մասին։ «Նոր իշուվը» հակադրվում էր «հին իշուվին», այսինքն հրեական բնակչության օրթոդոքս զանգվածին, որը հիմնականում ապրում էր հալուկայի (նվիրատվությունների) միջոցով։ Հրեական ինքնակառավարման մարմինների (Վաադ լեումմի) հեղինակության ամրապնդման և Պաղեստինի հրեաների շահերի պաշտման գործի մեջ դրանց դերի հետ զուգահեռ կորչում էր այդ հակադրությունը, և «իշուվ» եզրը իր մեջ առավ երկրի ամբողջ հրեական բնակչությունը, անկախ նրա գաղափարախոսական առանձնահատկություններից կամ էլ ելքի երկրից։

## Տես նաև
* Հին իշուվ

## Արտաքին հղումներ
* «Հին իշուվի բակը» 

Կատեգորիա:Իսրայելի պատմություն
Կատեգորիա:Սիոնիզմ
Աֆազիա

**Աֆազիա**, ( , ἀ-- ժխտող մասնիկ, φάσις - ասույթ), խոսելու ընդունակության լրիվ կամ մասնակի կորուստ, որը գլխուղեղի կեղևի որոշակի բաժինների ախտահարման հետևանք է։ Աֆազիայի դեպքում հնչյունների արտասանության ընդունակությունը պահպանվում է, քանի որ լեզուն, շրթունքները և ձայնալարերը նորմալ են լինում։ Հիվանդները կարողանում են նաև ընկալել հնչյունները, բայց խոսակցին չեն հասկանում, քանի որ բառերը նրանց համար անհասկանալի ազդանշաններ են։

## Տեսակներ
Աֆազիայի տեսակներն են՝
* շարժողական (խանգարված են լինում արտահայտչական խոսքը, նրա քերականական կառուցվածքը, հատկապես կամածին ու ինքնաբեր խոսքը)
* զգայական ( հատկապես խանգարված է լինում ընկալումն ու հասկացումը)
* ամնեստիկ (առարկաների անունների մոռացում)

## Պ. Բրոկայի և Կ. Վերնիկեի աֆազիաներ
Դեռևս 1861 թ. ֆրանսիացի գիտնական Պ. Բրոկան ցույց տվեց, որ կեղևի որոշակի բաժնի վնասումը միշտ հանգեցնում է աֆազիայի, այսինքն խոսքի խանգարման։ Այդ բաժինը գտնվում է գլխուղեղի ճակատային բաժնի հետևի մասում և այժմ կոչվում է **Բրոկայի կենտրոն**։ Պ. Բրոկան պարզեց նաև, որ եթե ուղեղի ձախ կիսագնդնում այդ բաժնի ախտահարումը առաջ է բերում աֆազիա, ապա աջ կիսագնդի սիմետրիկ բաժինը վնասելուց՝ խոսքի հիվանդագին խանգարումներ առաջ չեն գալիս։ Անցած հարյուրից ավելի տարիների ընթացքում Պ. Բրոկայի հայտնագործությունները բազմիցս հաստատվել են և այլևս կասկած չեն հարուցում։ Մասնագետները պարզել են, որ աֆազիայի բոլոր դեպքերի գրեթե 90 % ձախ կիսագնդում տեղորոշված խոսքային կենտրոնների ախտահարման հետևանքն է։ Բրոկայի կենտրոնը սահմանակից է և սերտ կապի մեջ է գտնվում շարժողական կեղևի այն բաժնի հետ, որը կառավարում է դեմքի մկանների, լեզվի, ծնոտների և կոկորդի աշխատանքը։

1874 թ. գերմանացի հետազոտող Կ. Վերնիկեն նկարագրեց աֆազիայի մեկ այլ տեսակ, որն արդեն պայմանավորված է գլխուղեղի կեղևի քունքային մասում տեղորոշված մի բաժնի ախտահարմամբ, որն անվանում են **Վերնիկեի կենտրոն**։ Այդ կենտրոնն ընկած է առաջնային լսողական բաժնի, այսպես կոչված՝ անկյունային գալարի միջև։ Հետագայում պարզվեց, որ Բրոկայի և Վերնիկեի կենտրոնները կապված են նյարդաթելերի մի խրձով, որն անվանում են **աղեղանման ուղի**։ Ինչպես Բրոկայի, այնպես էլ Վերնիկեի կենտրոնների ախտահարումը հանգեցնում են աֆազիայի, բայց դրանք խոսքի խանգարման տարբեր տեսակներ են։ Բրոկայի աֆազիայի դեպքում մարդը դժվարանում է խոսել, առաջ են գալիս արտասանության սխալներ, խոսքի ընթացքը դանդաղում է։ Տրված հարցերին հիվանդը իմաստալից պատասխաններ է տալիս, բայց այդ պատասխանները հազվադեպ են տրվում քերականորեն ճիշտ կառուցված նախադասությունների ձևով։ Լուրջ դժվարություններ են առաջ գալիս բայերը խոնարհելիս, կապող բառերն օգտագործելիս և քերականական բարդ կառուցվածքներ ստեղծելիս։ Խոսքը հեռագրական ոճ է ստանում, որը դրսևորվում է և՛ գրավոր, և՛ բանավոր խոսքում։

Վերնիկեի աֆազիայի դեպքում հակառակ պատկերն է դիտվում. հնչյունական և նույնիսկ քերականական տեսակետից խոսքը նորմալ է, բայց ունի իմաստային խանգարումներ։ Բառակապակցությունները հեշտությամբ են ստեղծվում և ունենում են ճիշտ վերջավորություններ, նախադասությունները ձևականորեն ճիշտ են, բայց նրանցում հանդիպում են անիմաստ վանկեր ու բառեր, իսկ շատ բառեր էլ՝ տեղին չեն օգտագործվում։ Երբեմն ստեղծվում են ձևականորեն ճիշտ, բայց անիմաստ նախադասություններ։

## Տես նաև
* Խոսք
* Խոսքի խանգարում

## Ծանոթագրություններ

## Աղբյուրներ
* 
*  ISBN 5-545-00785-7

Կատեգորիա:Հոգեբանություն
Ֆելիքս Եղիազարյան

**Ֆելիքս Եղիշի Եղիազարյան** (), հայ նկարիչ, Հայաստանի վաստակավոր նկարիչ (2012)։

## Կենսագրություն
1960-1965 թվականներին սովորել է Երևանի Փանոս Թերլեմեզյանի անվան գեղարվեստի ուսումնարանում, 1965-1970 թվականներին` Երևանի գեղարվեստա-թատերական ինստիտուտում։ 1981-1988 թվականներին եղել է Երևանի Կամերային թատրոնի գլխավոր բեմանկարիչը։ 1974 թվականից Հայաստանի նկարիչների միության անդամ է, 1997 թվականից՝ «Figuration Critique» նկարիչների ֆրանսիական ասոցիացիայի անդամ։ Եղել է «Հայֆիլմ» կինոստուդիայի բեմադրող-նկարիչ։

Աշխատանքները գտնվում են Հայաստանի ազգային պատկերասրահում, Մոսկվայի Գեղարվեստի ֆոնդում, Արևելքի թանգարանում, Թորոս Երանոսյանի (T.Y. Management, Inc., ԱՄՆ), Ելենա Բոնների (Ռուսաստան), եպիսկոպոս Վիգենի (Շվեյցարիա), կարդինալ Էդչգերիա (Վատիկան), Մարգարիտ Տետչերի (Մեծ Բրիտանիա) մասնավոր հավաքածուներում։

## Ցուցահանդեսներ
### Անհատական ցուցահանդեսներ
1970 թվականից մասնակցել է հանրապետական, համամիութենական, միջազգային խմբակային մի շարք ցուցահանդեսների և բիենալեների՝ 
*Հայաստան
*Ռուսաստան
*Վրաստան
*Ֆրանսիա
*ԱՄՆ
*Չեխոսլովակիա
*Պորտուգալիա
*Իտալիա
*Չինաստան

### Խմբակային ցուցահանդեսներ
1983 թվականից ունեցել է ավելի քան 20 անհատական ցուցահանդեսներ տարբեր երկրներում

## Պարգևներ
*Հայաստանի վաստակավոր նկարիչ (2012)
*Պողոսյան մրցանակ (2005)
*Հայաստանի նկարիչների միության հուշամեդալ

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Երևանի գեղարվեստի պետական ակադեմիայի շրջանավարտներ
Կատեգորիա:Հայ նկարիչներ
Կատեգորիա:Հայաստանի նկարիչների միության անդամներ
Կատեգորիա:Հայաստանի վաստակավոր նկարիչներ
Կատեգորիա:Պողոսյան մրցանակի դափնեկիրներ
Բոկոս դե Դուերո

**Բոկոս-դե-Դուերո** ()ˋ մունիցիպալիտետ Իսպանիայում։ Մտնում է Վալյադոլիդ պրովինցիայի մեջ (Կաստիլյա և Լեոն ինքնավար համայնքում)։ Մունիցիպալիտետը գտնվում է Կամպո-դե-Պոնաֆել շրջանում։ Զբաղեցնոմ է 6,34 կմ² մակերես։ Ըստ 2010 թվականի տվյալների՝ բնակչության թիվը 62 մարդ է, իսկ ըստ 2011 թվականի տվյալներիˋ 63 մարդ։ Պրովինցիայի վարչական կենտրոնից գտնվում է 62 կմ հեռավորության վրա։

## Դեմոգրաֆիական պատկեր

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Իսպանիայի բնակավայրեր
Կատեգորիա:Կաստիլիա և Լեոնի բնակավայրեր
Կատեգորիա:Վալյադոլիդ պրովինցիայի բնակավայրեր
Նազարեթ Նազարյան

**Նազարեթ Հայկազի Նազարյան** (), ճարտարագետ-մաթեմատիկոս։ Ֆիզմաթ գիտությունների դոկտոր (1996), պրոֆեսոր (2003)։

## Կենսագրություն
1957 թվականին ավարտել է Երևանի պոլիտեխնիկական ինստիտուտը։ 1979-1982 թվականներին, 1987-1994 թվականներին աշխատել է ԵՊԻ-ում։ 1994 թվականից ՌԴ բնական ԳԱ Էկոտեղեկագիտական հիմնախնդիրների ինստիտուտի (Մոսկվա) փոխտնօրենն է, 2003 թվականից՝ Գիտության, կրթության և հասարակության զարգացման համաշխարհային համալսարանի սենատոր։

## Գործունեություն
Զարգացրել է բարդ համակարգերի էկոտեղեկագիտական տեսությունը և դրա հիման վրա առաջարկել երկրաֆիզիկական մոնիտորինգի համակարգերի կառուցման խնդիրների լուծման նոր մոտեցում՝ շրջակա միջավայրի ցանկացած ենթահամակարգ դիտարկելով որպես բնության տարր։ Առաջարկել է հեռավոր ռադիոչափական չափումների տվյալների վերականգման դիֆերենցիալ ապրոքսիմացիայի ալգորիթմը։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:ՀՊՃՀ շրջանավարտներ
Կատեգորիա:Հայ ճարտարագետներ
Կատեգորիա:Հայ մաթեմատիկոսներ
Կատեգորիա:Հայ պրոֆեսորներ
Կատեգորիա:Մաթեմատիկոսներ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Ֆիզիկամաթեմատիկական գիտությունների դոկտորներ
Թադեոս Թովմաճանյան

**Թադևոս Վարդապետ Թովմաճանյան** (ծննդյան անունով՝ Պաղտասար, ), հայ բանասեր, թատերագիր, մանկավարժ։ Վենետիկի Մխիթարյան միաբան։

## Կենսագրություն
Սովորել է Բերայի (Կոստանդնուպոլիս) Մխիթարյան և Վենետիկի Մուրատ-Ռափայելյան վարժարաններում։ 1894-1918 թվականներին իբրև ուսուցիչ, տեսուչ ու տնօրեն պաշտոնավարել է Վենետիկի, Կոստանդնուպոլսի, Խարբերդի, Տրապիզոնի վարժարաններում։ 1919 թվականին վաթսուն հայ որբերով Կոստանդնուպոլսից անցել է Վենետիկ։ 1923-1929 թվականներին եղել է Մուրատ-Ռափայելյան վարժարանի տեսուչ, 1929-1930 թվականներին՝ Միլանի ուսանողարանի մեծավոր։ Հրատարակել է «Նախադրունք հայ-գրաբառ քերականության» (1892 թվական), «Առաջին քայլ է գրոց բարբառ» (1894, 1909, 1921 թվականներ), «Գործնական քերականություն արդի հայերենի» (1944, 1948 թվականներ) գրքերը։ Գրաբար թարգմանել է Բուալոյի «Արվեստ քերթողական»-ը։ 1931-1932 թվականներին լույս են տեսել Թադևոսի բարոյախրատական թատերախաղերը («Անիծյալը», «Անմեղության հաղթանակը», «Զարմայր կամ մոռացկոտ իմաստակը», «Ջղացավության», «Խելքի պակասը՝ քսակի վնաս է», «Պզտիկ գողը»)։

## Երկեր
* Նախադրունք հայ-գրաբառ քերականութեան կամ նախնական ծանօթութիւնք մասանց բանի։ Պարզ և գործնական ոճով, 1892։ 
* Առաջին քայլ ի գրոց բարբառ։ Նոր գործնական քերականութիւն հին հայերենի, 1921։ 
* Գործնական քերականութիւն արդի հայերէնի։ Տարրական դասընթացք։ 2-րդ տ., 1948:

## Գրականություն
* Հովակիմյան Բ. Մ., Հայոց ծածկանունների բառարան, 2005։ էջ 612։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Հայ բանասերներ
Կատեգորիա:Հայ թատերագետներ
Կատեգորիա:Հայ թատերագիրներ
Կատեգորիա:Հայ մանկավարժներ
Կատեգորիա:Մխիթարյան միաբանության անդամներ
Ռոբերտ Շեքլի

**Ռոբերտ Շեքլի** (, ), ամերիկացի գրող և ֆանտաստ, սյուժեի անսպասելի զարգացումով աչքի ընկնող բազմաթիվ ֆանտաստիկական վեպերի, վիպակների և պատմվածքների հեղինակ։

Մանկուց սիրել է կարդալ և երազում էր դառնալ գրող։ Դպրոցն ավարտելուց հետո սովորել է Նյու Յորքի համալսարանում։ Ծառայել է Կորեայում։ Միաժամանակ աշխատել է մետալուրգիական գործարանում։ 1950-ականներից սկսել է գրել առաջին պատմվածքները։ Իր կյանքի ընթացքում Շեքլին գրել է ավելի քան 15 վեպ, 400 պատմվածք և վիպակ, որոնք ներգրավված են 9 հեղինակային ժողովածուներում և թարգմանված են տարբեր լեզուներով։

## Գրականություն
* «Ցանկությունների սահմանը» պատմվածաշար
* «Դպիր» ամսագիր

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Ռոբերտ Շեքլին գրապահարանում 
* Ռոբերտ Շեքլին գուտենբերգում 
* Ռոբերտ Շեքլին standardebooks.org-ում

Կատեգորիա:20-րդ դարի ամերիկացի պատմվածքագիրներ
Կատեգորիա:20-րդ դարի ամերիկացի վիպասաններ
Կատեգորիա:20-րդ դարի ամերիկացի տղամարդ գրողներ
Կատեգորիա:21-րդ դարի ամերիկացի տղամարդ գրողներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի գրողներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի սցենարիստներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի տղամարդ վիպասաններ
Կատեգորիա:Ամերիկացի ֆանտաստ գրողներ
Կատեգորիա:Գիտաֆանտաստիկ գրողներ
Կատեգորիա:Նյու Յորք քաղաքում ծնվածներ
Կատեգորիա:Նյու Յորքի համալսարանի շրջանավարտներ
Կատեգորիա:Պոստմոդեռնիստ գրողներ
Լուխար

**Լուխար** (իսպաներեն՝ Lújar), մունիցիպալիտետ Իսպանիայում՝ Գրանդա պրովինցիայում (Անդալուսիա ինքնավար համայնքում)։ Մունիցիպալիտետը գտնվում է Կոստա Տրոպիկալ շրջանում։ Զբաղեցնում է 36,96 կմ2 տարածք։ Բնակչությունը՝ 462 մարդ (2010 թվականի տվյալներով)։

Կատեգորիա:Գրանադա պրովինցիայի բնակավայրեր
Կատեգորիա:Իսպանիայի բնակավայրեր
Վայդենբերգ

** Վայդենբերգ** (), կոմունա Գերմանիայի Բավարիա երկրամասում։

Ենթարկվում է Վերին Ֆրանկոնիա շրջանին։ Գտնվում է Բայրոյթի շրջանի կազմում։ Բնակչությունը կազմում է 6347 մարդ (ըստ 2010 թվականի դեկտեմբերի 31-ի)։ Տարածքը կազմում է 68,91 կմ²։ Պաշտոնական կոդ՝ *09 4 72 199*։

Կոմունան բաժանված է 52 գյուղական համայնքի։
մինի|ձախից
մինի|ձախից

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Պաշտոնական էջ

Կատեգորիա:Գերմանիայի քաղաքներ
Լեկրին

**Լեկրին**, (իսպ.՝ Lecrín), մունիցիպալիտետ Իսպանիայում։ Գտնվում է Գրանադա պրովինցիայում (Անդալուսիա ինքնավար համայնքում)։ Մունիցիպալիտետը գտնվում է *Վալիե դե Լեկրին* շրջանում։ Տարածքը կազմում է՝ 40,50 կմ2։ Բնակչությունը՝ 2304 մարդ (2010 թվականի տվյալներով)։

## Արտաքին հղումներ
* Microweb turística de Lecrín realizada por el Patronato de Turismo de Granada 

Կատեգորիա:Գրանադա պրովինցիայի բնակավայրեր
Կատեգորիա:Գրանադա պրովինցիայի մունիցիպալիտետներ
Պորտուգալիայի դրոշ

**Պորտուգալիայի Հանրապետության դրոշը** Պորտուգալիայի Հանրապետության պետական խորհրդանիշներից մեկն է։

Կատեգորիա:1911 դրոշներ
Կատեգորիա:Ազգային դրոշներ
Կատեգորիա:Պորտուգալիայի պետական խորհրդանիշեր
Կամպոտեխար

**Կամպոտեխար** (), մունիցիպալիտետ Իսպանիայում։ Գտնվում է Գրանադա պրովինցիայում (Անդալուսիա ինքնավար համայնքում)։ Մունիցիպալիտետը գտնվում է *Լոս Մոնտես* շրջանում։ Տարածքը կազմում է 46,14 կմ2։ Բնակչությունը՝ 1418 մարդ (2010 թվականի տվյալներով)։ Պրովինցիայի վարչական կենտրոնից գտնվում է 47 կմ հեռավորության վրա։

Կատեգորիա:Գրանադա պրովինցիայի մունիցիպալիտետներ
Լա Սուբիա

**Լա Սուբիա** (իսպ.` La Zubia), մունիցիպալիտետ Իսպանիայում` Գրանդա պրովինցիայում (Անդալուսիա ինքնավար համայնքում)։ Մունիցիպալիտետը գտնվում է Վեգա դե Գրանադա շրջանում։ Զբաղեցնում է 22,11 կմ2 տարածք։ Բնակչությունը՝ 18240 մարդ (2010 թվականի տվյալներով)։

## Արտաքին հղումներ
* Página Ayuntamiento de La Zubia 
* Página de la concejalía de empleo del Ayuntamiento 
* Microweb turística de La Zubia realizada por el Patronato de Turismo de Granada 
* Datos socio-económicos de La Zubia en el Sistema de Información Multiterritorial de Andalucía
* Situación de La Zubia en el Sistema de Información Multiterritorial de Andalucía

Կատեգորիա:Գրանադա պրովինցիայի մունիցիպալիտետներ
Լաչար

**Լաչար** (), մունիցիպալիտետ Իսպանիայում։ Գտնվում է Գրանադա պրովինցիայում (Անդալուսիա ինքնավար համայնքում)։ Մունիցիպալիտետը գտնվում է Վեգա դե Գրանադա շրջանի կազմում։ Տարածքը կազմում է 13,12 կմ²։ Բնակչությունը՝ 3115 մարդ (2010 թվականի տվյալներով)։ Պրովինցիայի վարչական կենտրոնից գտնվում է 22 կմ հեռավորության վրա։

Քաղաքի հովանավորներն են համարվում սուրբ Իսիդրոն և սուրբ դևա դել Րասարիոն։

Կատեգորիա:Գրանադա պրովինցիայի բնակավայրեր
Կատեգորիա:Գրանադա պրովինցիայի մունիցիպալիտետներ
Joy Division

**Joy Division** (IPA: /ʤɔɪ dɪˈvɪʒən/), բրիտանական խումբ, որը կազմավորվել է 1976 թվականին Սոլֆորդում, Մեծ Մանչեսթեր։ The Cure-ի հետ համարվում է պոստ պանկի առաջատար կոլեկտիվներից։ Սկզբնական շրջանում կոչվում էր Warsaw։ Անդամներն էին․ Յան Քարթիս՝ վոկալ, Բերնարդ Սամներ՝ կիթառ և ստեղնաշարայիններ, Փիթեր Հուկ՝ բաս կիթառ, Ստեֆան Մորիս՝ հարվածային գործիքներ։

## Պատմությունը
### Ձևավորումը
1976 թվականի հուլիսի 20-ին մանկության ընկերներ Սամներն ու Հուկը իրարից առանձին ներկա են գտնվում Մանչեսթերի Lesser Free Trade Hall-ում Sex Pistols-ի շոուին։ Հաջորդ օրը Հուկը մորից £35 է վերցնում իր առաջին բաս կիթառը գնելու համար։ Ավելի ուշ Սամներն ասել է, որ հենց այդ ժամանակ Pistols-ը «ոչնչացրեց աստղ լինելու այն լեգենդը, ըստ որի երաժիշտներն աստված են, ում պետք է երկրպագել»։ Այդ համերգից ոգեշնչված, Սամներն ու Հուկը, իրենց ընկեր Թերի Մեյսոնի հետ (ով ևս ներկա է եղել համերգին) խումբ են հիմնադրում։ Սամները կիթառ, իսկ Մեյսոնը՝ հարվածային գործիքներ են գնում։ Իրեն դպրոցական ընկեր Մարտին Գրեթսիին հրավիրում են որպես վոկալիստ, բայց վերջինս շուտով լքում է խումբը՝ տեղական գործարաններից մեկում աշխատանք գտնելու պատճառով։ Virgin Records-ի Մանչեսթերի խանութի մոտ հայտարարություն են փակցնում նոր վոկալիստ գտնելու համար։ Յան Քարթիսը, ով նախկինում արդեն ծանոթ էր խմբի անդամների հետ, արձագանքում է հայտարարությանը և հավանության արժանանում առանց նախնական լսումների ։ Սամներն ասաց, որ ինքը «համոզված է, որ Քարթիսի հետ հնարավոր է աշխատել և որ խումբը հենց դրա վրա է հիմնված։ Եթե մենք ինչ-որ մեկին հավանում ենք, նա մեղ հետ է»։

## Սկավառակագրություն
### Ալբոմներ
Joy Division խմբի գոյության ողջ ընթացքում լույս են տեսել միայն երկու ալբոմ՝ *«Unknown Pleasures»* և *«Closer»*, ընդ որում երկիրորդը թողարկվել է Յան Քարթիսի մահից հետո։

### Մինի ալբոմներ

### Սինգլներ

## Ֆիլմագրություն

## Մատենագրություն
* Curtis, Deborah. Touching from a Distance։ Ian Curtis and Joy Division. London։ «Faber», 1995 (2nd ed. 2001, 3rd ed. 2005). ISBN 0-571-17445-0
* Middles, Mick. An Ideal For Living. Proteus, 1984.
* Nolan, David. Bernard Sumner. Church Stretton։ «Independent Music Press», 2007. ISBN 0-9552822-6-8
* Reynolds, Simon. Rip It Up and Start Again։ Postpunk 1978—1984. New York։ «Penguin Books», 2006. ISBN 0-14-303672-6
* Thompson, David. True Faith։ An Armchair Guide to New Order, Joy Division, Electronic, Revenge, Monaco and The Other Two. London։ «Helter-Skelter», 2005. ISBN 1-900924-94-3

## Հրատարակումներ խմբի մասին
* С. Курий. Joy Division // «Твоё время», 2004, № 5-6 

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Joy Division Central
* Joy Division — The Eternal
* Պաշտոնական էջը Ֆեյսբուքում

Կատեգորիա:1976 հիմնադրված երաժշտական խմբեր
Կատեգորիա:Joy Division
Լոբրաս

**Լոբրաս** (), մունիցիպալիտետ Իսպանիայում, գտնվում է Գրանադա պրովինցիայում (Անդալուսիա ինքնավար համայնքում)։ Մունիցիպալիտետը գտնվում է *Ալիպուխառա Գրանադինա*։ Տարածքը կազմում է 16 կմ2։ Բնակչությունը 146 մարդ (2010 թվականի տվյալներով)։ Գտնվում է պրովինցիայի վարչական կենտրոնից 96 կմ հեռավորության վրա։

## Արտաքին հղումներ
* պաշտոնական կայք 
*Microweb turística de Lobras realizada por el Patronato de Turismo de Granada 
*Datos socioeconómicos de Lobras en el Sistema de Información Multiterritorial de Andalucía
*Situación de Lobras en el Sistema de Información Multiterritorial de Andalucía
*Página oficial de Lobras 
*Página sobre Tímar, localidad perteneciente al municipio

Կատեգորիա:Գրանադա պրովինցիայի բնակավայրեր
Կատեգորիա:Գրանադա պրովինցիայի մունիցիպալիտետներ
Տաբերնո

**Տաբերնո** (իսպ.`*Taberno*) մունիցիպալիտետ Իսպանիայում։ Գտնվում է *Ալմերիա* գավառում, ինքնավար *Անդալուսիա* մարզում։  Մունիցիպալիտետի մի  մասը գտնվում է *Վալե դել Ալմանորա* շրջանում։ Տարածքը զբաղեցնում է 44 կմ2։ Բնակչությունը` 1149 մարդ (2010 թվականի տվյալներով)։ Գտնվում է պրովինցիայի վարչական կենտրոնից 128 կմ հեռավորության վրա։

## Ժողովրդագրություն

## Արտաքին հղում
* Taberno
* Taberno 

Կատեգորիա:Ալմերիա պրովինցիայի բնակավայրեր
Կատեգորիա:Անդալուսիայի բնակավայրեր
Կապիլեյրա

**Կապիլեիրա ** (), մունիցիպալիտետ Իսպանիայում։ Գտնվում է Գրանադա պրովինցիայում (Անդալուսիա ինքնավար համայնքում)։ Մունիցիպալիտետը գտնվում է *Ալպուխառա Գրանադինա* շրջանում։ Տարածքը կազմում է 57 կմ2։ Բնակչությունը՝ 541 մարդ (2010 թվականի տվյալներով)։ Պրովինցիայի վարչական կենտրոնից գտնվում է 79 կմ հեռավորության վրա։

## Արտաքին հղումներ
* Excmo. Ayuntamiento de Capileira
* Situación de Capileira
* Wikanda

Կատեգորիա:Գրանադա պրովինցիայի մունիցիպալիտետներ
Պոթենշտայն (Վերին Ֆրանկոնիա)

** Պոթենշտայն** (), կոմունա Գերմանիայի Բավարիա երկրամասում։

Ենթարկվում է Վերին Ֆրանկոնիա շրջանին։ Գտնվում է Բայրոյթի շրջանի կազմում։ Բնակչությունը կազմում է 5317 մարդ (ըստ 2010 թվականի դեկտեմբերի 31-ի)։ Տարածքը կազմում է 73,24 կմ²։ Պաշտոնական կոդ՝ *09 4 72 179*։

Քաղաքը բաժանված է 32 քաղաքային համայնքի։

## Պատկերասրահ

Teufelshoehle.jpg| 
Pottenstein-Burg1-Asio.JPG| 
Pottenstein Bayern Rathaus.jpg| 


Pottenstein Strasse.jpg| 
Pottenstein-gg-03.jpg| 
Pottenstein-gg-02.jpg| 


## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Պաշտոնական էջ

Կատեգորիա:Գերմանիայի քաղաքներ
Յան Դլուգոշ

**Յան Դլուգոշ** (, ), լեհ պատմագիր, դիվանագետ, զինվորական, հոգևորական։ Հեղինակ է պատմական երկերի, որոնցից հիմնականը 12 գրքով, «Տարեգրություններ կամ Լեհական փառապանծ թագավորության ժամանակագրություն» աշխատությունն է, որը հայտնի է նաև «Լեհաստանի պատմություն» անունով։ Այն ընդգրկում է Լեհաստանի պատմությունը մինչն 1480 թվականը Լեհաստանի միջնադարյան պատմագրության կարևոր հուշարձաևևերից է։ «Տարեգրություններ»-ում տեղեկություններ կան XII-XIII-րդ դդ․ Հայաստանի և լեհահայ գաղթօջախևերի պատմությաև վերաբերյալ։

## Կենսագրություն
Ծնվել է 1415 թ. դեկտեմբերի 1-ին։ Սովորել է Կրակովի համալսարանում։ 1439 թ. դարձել է Կրակովի եպիսկոպոս՝ Զբիգնև Օլեսնիցկիի քարտուղար

## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն
* Երկ․ Opera omnia, v․ 1—14, Cracoviae, 1863—1887; Грюнвальдская битва (пер․ слат․), М․—Л․, 1962․ 

Կատեգորիա:Լեհ պատմաբաններ
Կատեգորիա:Լեհ դիվանագետներ
Կատեգորիա:Լեհ զինվորականներ
Կատեգորիա:Լեհ հոգևորականներ
Կատեգորիա:Կրակովի համալսարանի շրջանավարտներ
Կատեգորիա:Լեհ աշխարհագրագետներ
Կատեգորիա:Կաթոլիկ եպիսկոպոսներ
Բադ Տյոլց

** Բադ Տյոլց ** (), կոմունա Գերմանիայի Բավարիա երկրամասում։

Ենթարկվում է *Վեին Բավարյա* վարչական շրջանին։ Գտնվում է *Բադ Տյոլց* շրջանի կազմում։ Բնակչությունը կազմում է 17815 մարդ (ըստ 2010 թվականի դեկտեմբերի 31-ի). Տարածքը կազմում է 30,80 կմ²։ Պաշտոնական կոդ՝ *09 1 73 112*։

## Պատմություն
### Վաղ պատմություն
550px|մինի|կենտրոն
Այդ ժամանակ սկսվեց սառույցի նահանջելը (քարե դարի վերջ),
ըստ հնեէաբանների լայնածավալ ապացույցների, քաղաքի շրջանում կային մշտական բնակավայրեր։ Այսպիսով հայտնաբերվել են Գալշտադսկոյ բնակավայրերից բեկորներ, մշակույթի դրվագներ Հռոմեական տիրապետության և կելտական բնակավայրերում։

## Անվան ծագում
Անունը «Տյոլց» () թվագրվում է փաստաթղթերում XII -րդ դարի վերջում։ Անունը *Ռեգինրիդ* () պատկանում է վանքին *Թեգերզնեում* վաղ տեքստերից, հնարավոր է որ կարող է լինել նույնը Ռեիդի արևմտյան մասում՝ Մյուլֆելդում։

## Երրորդ Ռեյխի իշխանություն
Երրորդ Ռեյխի իշխանություն ժամանակ՝ 1937 թվականին քաղաքում գտնվում էր կրտսեր սպաների դպրոցը (Յունկեր ՑՑ)։ Քաղաքում նույնպես գտնվում է մեկ հատ համակենտրոնացված ճամբար՝ Դախաունը, որն ապահովում էր սպաներին աշխատանքով *ցենտրալբաուլյաիտունգ* ՝ հիմնական վարչության շենքը։

Հետագայում դպրոցի անձնակազմը հիմնականում ծառայել է 38-րդ Նռնաձիգի բաժնի ՍՍ «Նիբելունգեն ստեղծելու համար։ 1945-1991 թվականների ընթացքում դպրոցի կրտսեր սպաների ՍՍ եղել է բազա 1 գումարտակի 10-րդ հատուկ ուժերի խմբի ԱՄՆ-ի բանակում։

## Հայտնի հայրենակիցներ
* Զեպ, Յոհան Նեպոմուկ՝ (1816-1909) գերմանացի պատմաբան, աստվածաբանև հնէագետ։

## Պատկերասրահ

Klimadiagramm-metrisch-deutsch-BadToelz-Deutschland-1961-1990.png
Bad_toelz.jpg
Bad Tölz, Marienstift 2004-04.jpg
Winzerer-Mutter_Erde_fec.jpg
ToelzInnenstadt.jpg
Trinkhalle_Bad_T%C3%B6lz.jpg
Bad_T%C3%B6lz_Kalvarienbergkirche_Stiege.jpg
Bad_T%C3%B6lz_Skulptur_Heiliger_Florian.jpg
Thomas_Mann_Bad_T%C3%B6lz.JPG
Bad_T%C3%B6lz_1951.jpg
Bahnhof_Bad_Toelz.jpg
ToelzHeiligKreuz.jpg
Krankenheil_1900.jpg


## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* www.bad-toelz.de

Կատեգորիա:Գերմանիայի քաղաքներ
Գլիցինիա

** Գլիցինիա** (), պատկանում է լոբազգիների (*Leguminosae*) ընտանիքին։ Հայրենիքը Չինաստանը և Ճապոնիան է։

## Կենսաբանական նկարագիր
Ամենագեղեցիկ փաթաթվող բույսերից մեկն է, որը հասնում և անցնում է 6 մ-ից։ Երևանի կլիմայական պայմաններում առանց ծածկոցի բավական հաջող է ձմեռում, բացառությամբ արտակարգ ցուրտ ձմեռների, երբ մասամբ ցրտահարվում է։ Ունի ամուր, ճկուն ցողուն, որի խիտ ճյուղերը գարնանից ծածկվում են գեղեցիկ փետրավոր տերևներով։ Բույսի սաղարթը իր դեկորատիվության գագաթնակետին հասնում է, երբ մասսայական կարգով բացվում են երկնակապտավուն ծաղկաողկույզները, որոնք անզուգական կոնտրաստ են առաջացնում տերևների գեղեցիկ մոզաիկայի հետ։ Եթե այս բոլորին ավելացնենք նաև գլիցինիայի ուժեղ բուրմունքը, ապա պատկերը կատարյալ կլինի։

## Մշակում
Մշակության մեջ հանդիպում է չինական գլիցինիան (*Gi chinensis Sweet.*), որը բազմանում է արմատածիլերով, անդալիսով և կտրոններով՝ ջերմատանը։ Օգտագործվում է շենքերի պատերը, տաղավարները, պատշգամբները ծածկելու և գեղեցկացնելու համար։ Ծաղկումը դադարելուց հետո բույսի տարեկան կողային շիվերը անհրաժեշտ է կտրել իրենց երկայնքի ⅓ չափով, որը ծաղկաբողբոջներին հնարավորություն կտա ավելի լավ զարգանալ։ Ծաղիկները կտրած վիճակում չեն օգտագործվում, քանի որ շատ շուտ են թառամում։ Նախընտրում է լուսավոր, տաք հողամասեր, սննդանյութերով հարուստ հողեր, առատ խոնավություն, սակայն աշնանը ոռոգումը շուտ պետք է դադարեցնել, որպեսզի միամյա շիվերը փայտանան և բույսը դիմանա սառնամանիքներին։ Գլիցինիան կարելի է աճեցնել նաև ջերմատնային պայմաններում, փայտյա տակառիկների մեջ, որոնք լավ խնամքի դեպքում սովորաբար ծաղկում են փետրվար-մարտ ամիսներին։

## Տեսակներ
* *[[Wisteria brachybotrys]]*
* *[[Wisteria brevidentata]]*
* *[[Wisteria floribunda]]*
* *[[Wisteria frutescens]]*
* *[[Wisteria macrostachya]]*
* *[[Վիստերիա չինական]]*
* *[[Wisteria venusta]]*
* *[[Wisteria villosa]]*

## Պատկերասրահ

Wisteria at Nymans Gardens, West Sussex, England May 2006.JPG
Wisteria fl.jpg
Wisteria Sinensis trained along a wall.jpg
Wisteria floribunda1.jpg
Wisteria floribunda5.jpg
Wisteria floribunda3.jpg


## Գրականություն
* Ծաղկաբուծություն և դեկորատիվ այգեգործություն, Հ. Ե. Նարինջյան

Կատեգորիա:Լոբազգիներ
Կատեգորիա:Ասիայի բուսական աշխարհ
Կախար

**Կախար ** (), մունիցիպալիտետ Իսպանիայում։ Գտնվում է Գրանադա պրովինցիայում (Անդալուսիա ինքնավար համայնքում)։ Մունիցիպալիտետը գտնվում է *Վեգա դե Գրանադա* շրջանում։ Տարածքը կազմում է 2 կմ2։ Բնակչությունը՝ 4690 մարդ (2010 թվականի տվյալներով)։

## Արտաքին հղումներ
* Excmo. Ayuntamiento de Cájar 
* Situación de Cájar

Կատեգորիա:Գրանադա պրովինցիայի մունիցիպալիտետներ
Բահրեյնի դրոշ

**Բահրեյնի դրոշը** () Բահրեյնի պետական խորհրդանիշներից է։
Սպիտակը եռանկյունները խորհրդանշում են իսլամի 5 պիլարները, կարմիրը` Բահրեյնի համար նահատակվածների արյունը իսկ սպիտակը՝ խաղաղությունը։

## Գույներ

## Կառուցում

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:2002 դրոշներ
Կատեգորիա:Ազգային դրոշներ
Կատեգորիա:Բահրեյնի պետական խորհրդանիշեր
Սերգեյ Սահակյան

**Սերգեյ Ալեքսանի Սահակյան** (Երևան–2014 նոյեմբերի 12, ԼՂՀ), Արցախի Հանրապետության Պաշտպանության բանակի մայոր, 2014 թվականի նոյեմբերի 12-ին Արցախի Հանրապետության հյուսիսարևելյան սահմանին խոցված ԼՂՀ ՊԲ Մի-24 ուղղաթիռի հրամանատար։

## Կենսագրություն
[մինի|Սերգեյ Ալեքսանի Սահակյանին, Սարգիս Գագիկի Նազարյանին և Ազատ Արթուրի Սահակյանին նվիրված հուշակոթող Երևանի [Թաթուլ Կրպեյանի անվան զբոսայգի (Երևան)|Թաթուլ Կրպեյանի անվան զբոսայգում]]

Ծնվել է Երևանում։
Դեռ փոքրուց երազում էր օդաչու դառնալ. օդանավերի մոդելներ է հավաքել, ավիացիոն խմբակ է այցելել։

1993 թվականից աշխատում էր ՀՀ Զինված ուժերում։ Ծառայել է «Էրեբունի» ռազմական օդանավակայանում տեղակայված 15-րդ ուղղաթիռային բազայի թիվ 32822 զորամասում։ Հայաստանի ռազմաօդային ուժերի սպա էր։

2014 թվականի նոյեմբերի 24-ին Նոր Նորքի Սուրբ Սարգիս եկեղեցում տեղի է ունեցել Սերգեյ Սահակյանի, ինչպես նաև խոցված ուղղաթիռի անձնակազմի մյուս անդամների՝ լեյտենանտ Ազատ Սահակյանի և ավագ լեյտենանտ Սարգիս Նազարյանի հոգեհանգիստը։

Աճյունը ամփոփված է «Եռաբլուր» պանթեոնում։

## Ընտանիք
Ամուսնացած էր, ուներ երեք որդի։

## Պարգևներ
2014 թվականի նոյեմբերի 22-ին Արցախի Հանրապետության Նախագահ Բակո Սահակյանի հրամանագրով մայոր Սերգեյ Սահակյանը, ինչպես նաև լեյտենանտ Ազատ Սահակյանը և ավագ լեյտենանտ Սարգիս Նազարյանը հետմահու պարգևատրվել են Արիության մեդալով։

## Տես նաև
* Արցախում Մի-24 ուղղաթիռի խոցում (2014)

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Հայ ռազմական օդաչուներ
Կոգոլյոս Վեգա

**Կոգոլյոս Վեգա** () կամ **Կոգոլյոս դե լա Վեգա** (), բնակավայր և մունիցիպալիտետ Իսպանիայում։ Գտնվում է Գրանադա պրովինցիայում (Անդալուսիա ինքնավար համայնքում)։ Մունիցիպալիտետը գտնվում է *Վեգա դե Գրանադա* շրջանում։ Տարածքը կազմում է 50 կմ2։ Բնակչությունը՝ 2068 մարդ (2010 թվականի տվյալներով)։

## Արտաքին հղումներ
* Microweb turística de Cogollos Vega realizada por el Patronato de Turismo de Granada 
* Situación de Cogollos Vega
* Web Oficial de Cogollos Vega 
* Página dedicada al entorno del Parque Natural de la Sierra de Huétor

Կատեգորիա:Գրանադա պրովինցիայի մունիցիպալիտետներ
Կոլոմերա

**Կոլոմերա** (), մունիցիպալիտետ Իսպանիայում։ Գտնվում է Գրանադա պրովինցիայում (Անդալուսիա ինքնավար համայնքում)։ Մունիցիպալիտետը գտնվում է *Լոս Մոնտես* շրջանում։ Տարածքը կազմում է 113 կմ2։ Բնակչությունը՝ 1545 մարդ (2010 թվականի տվյալներով)։ Պրովինցիայի վարչական կենտրոնից գտնվում է 25 կմ հեռավորության վրա։

## Արտաքին հղումներ
* Microweb turística de Colomera realizada por el Patronato de Turismo de Granada 
* Colomera en el Sistema de Información Multiterritorial de Andalucía 

Կատեգորիա:Գրանադա պրովինցիայի մունիցիպալիտետներ
Գլասհյութեն (Վերին Ֆրանկոնիա)

** Գլասհյութեն** (), կոմունա Գերմանիայի Բավարիա երկրամասում։

Ենթարկվում է Վերին Ֆրանկոնիա շրջանին։ Գտնվում է Բայրոյթի շրջանի կազմում։ Բնակչությունը կազմում է 1447 մարդ (ըստ 2010 թվականի դեկտեմբերի 31-ի)։ Տարածքը կազմում է 3,53 կմ²։ Պաշտոնական կոդ՝ *09 4 72 141*։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Պաշտոնական էջ

Կատեգորիա:Գերմանիայի քաղաքներ
Կուևաս դել Կամպո

**Կուևաս դել Կամպո** (), բնակավայր և մունիցիպալիտետ Իսպանիայում։ Գտնվում է Գրանադա պրովինցիայում (Անդալուսիա ինքնավար համայնքում)։ Մունիցիպալիտետը գտնվում է *Բասա* շրջանում։ Տարածքը կազմում է 97 կմ2։ Բնակչությունը՝ 2054 մարդ (2010 թվականի տվյալներով)։ Պրովինցիայի վարչական կենտրոնից գտնվում է 32 կմ հեռավորության վրա։

Կատեգորիա:Գրանադա պրովինցիայի բնակավայրեր
Կատեգորիա:Գրանադա պրովինցիայի մունիցիպալիտետներ
Լենտեխի

**Լենտեխի** (), մունիցիպալիտետ Իսպանիայում։ Գտնվում է Գրանադա պրովինցիայում (Անդալուսիա ինքնավար համայնքում)։ Մունիցիպալիտետը գտնվում է *Կոստա Տրոպիկալ* շրջանում։ Տարածքը կազմում է՝ 23,84 կմ2։ Բնակչությունը՝ 340 մարդ (2010 թվականի տվյալներով)։

Կատեգորիա:Գրանադա պրովինցիայի մունիցիպալիտետներ
Լա Կալաոռա

**Լա Կալաոռա** (), մունիցիպալիտետ Իսպանիայում։ Գտնվում է Գրանադա պրովինցիայում (Անդալուսիա ինքնավար համայնքում)։ Մունիցիպալիտետը գտնվում է *Գվադիկս* շրջանում։ Տարածքը կազմում է 40 կմ2։ Բնակչությունը՝ 806 մարդ (2010 թվականի տվյալներով)։ Քաղաքի գլխավոր տեսարժան վայրն է հանդիսանում 15-րդ դարի միջնադարյան դղյակը։

## Արտաքին հղումներ
* Գլխավոր կայք 
* Լա Կալաոռա կայք 
* Լա Կալաոռան ֆիլմում
* Foro donde se tratan temas acontecientes en este municipio

Կատեգորիա:Գրանադա պրովինցիայի բնակավայրեր
Կատեգորիա:Գրանադա պրովինցիայի մունիցիպալիտետներ
Լա Պեսա

** Լա Պեսա** (), մունիցիպալիտետ Իսպանիայում։ Գտնվում է Գրանադա պրովինցիայում (Անդալուսիա ինքնավար համայնքում)։ Մունիցիպալիտետը գտնվում է *Գվադիկս* շրջանում։ Տարածքը կազմում է 101 կմ2։ Բնակչությունը՝ 1341 մարդ (2010 թվականի տվյալներով)։

## Արտաքին հղումներ
* Microweb turística de La Peza realizada por el Patronato de Turismo de Granada 
* Web Oficial del Municipio La Peza 

Կատեգորիա:Գրանադա պրովինցիայի մունիցիպալիտետներ
Ալբերտա (բույս)

**Ալբերտա**, ( ), մի փոքր տեսակ ծաղկավոր բույսերի ընտանիքից։ Հայտնի է երկու տեսակներ, որոնք աճում են մեկը՝ Մադագասկարում, մյուս տեսակը՝ ջերմ և խոնավ տարածքներում Հարավային Աֆրիկա մայրցամաքում։

## Հեղինակ
Այս բույսը կոչվել է Ալբերտ Մեծ, ի պատիվ (Ալբերտ ֆոն Բոլշտեդտա, գ. 1193-1280), գերմանացի փիլիսոփա և աստվածաբան, աշխատությունների հեղինակ, հանքային, բույսերի և կենդանիների։

## Կենսաբանական նկարագիր
Մշտադալար ծառերի և տերևների ընտանիք, և այլ բուսական ընտանիքներ ինչպես գարդենիա։ ՈՒնի գլանաձև և դեկորատիվ ծաղիկներ։

## Օգտագործում
Պարտեզում աճում է մեծ տեսակը Ալբերտա մեծ (*Alberta magna*). չնայած նրան, որ բնության մեջ ունի բավականին բարձրահասակ ծառեր, սովորաբար հայտնի է որպես թուփ մինչև 3 մ. բարձրությամբ։ Պետք է նշել, որ ունի շատ ցածր դիմացկունություն։

## Տեսակներ
* Alberta magna
* Alberta isosepalia
* Alberta laurifolia
* Alberta humblotii
* Alberta minor
* Alberta orientalis
* Alberta regalis
* Alberta sambiranensis
* Alberta loranthoides

## Պատկերասրահ

Alberta magna.jpg
Madeira, Palheiro Gardens - Alberta magna (Natal Flame Bush) IMG 2225.JPG


## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Ծաղկավոր բույսեր
Ալմենդինգեն (Վյուրտեմբերգ)

** Ալմենդինգեն ** (), համայնք Գերմանիայի Բադեն Վյուրտեմբերգ երկրամասի Ալբ-Դոնաու շրջանում։
Բնակչությունը՝ 4.441 մարդ (ըստ 2010 թվականի դեկտեմբերի 31-ի տվյալների)։ Տարածքը՝ 45,90 կմ²։ Պաշտոնական կոդ՝ *08 4 25 002*։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Պաշտոնական էջ

Կատեգորիա:Գերմանիայի քաղաքներ
Ամշտեթեն (Վյուրտեմբերգ)

** Ամշտեթեն ** (), կոմունա Գերմանիայի Բադեն Վյուրտեմբերգ երկրամասում։

Մտնում է Ալբ Դունայ շրջանի կազմում։ Բնակչությունը կազմում է 3940 մարդ (ըստ 2010 թվականի դեկտեմբերի 31-ի)։ Տարածքը կազմում է 49,80 կմ²։ Պաշտոնական կոդ՝ *08 4 25 008*։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Պաշտոնական էջ

Կատեգորիա:Գերմանիայի քաղաքներ
Ալթհայմ (Էհինգեն)

** Ալթհայմ ** (), ոչ մեծ համայնք Գերմանիայի Բադեն Վյուրտեմբերգ երկրամասի Ալբ-Դոնաու շրջանում։
Բնակչությունը՝ 582 մարդ (ըստ 2010 թվականի դեկտեմբերի 31-ի տվյալների)։ Տարածքը կազմում է 7,80 կմ²։ Պաշտոնական կոդ՝ *08 4 25 004*։

## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն
* OberamtWürtt |Oberamt=Ehingen |Titel=Altheim |Seite=103–104 |Wikisource=Kapitel B 5}} – (Reprint des Verlags Horst Bissinger, Magstadt, 1971, ISBN 3-7644-0003-X).
* Walter Ansbacher: *Das Bistum Augsburg in barockem Aufbruch: Kirchliche Erneuerung unter Fürstbischof Johann Christoph von Freyberg (1665–1690).* Sankt-Ulrich-Verlag, Augsburg 2001.
* Tiberius Denkinger: *Herren, Höfe, Häuser und Fluren in Altheim Kr. Ehingen.* Süddeutsche Verlagsgesellschaft, Ulm 1963.
* Königliches Statistisches Landesamt (Hrsg.): *Beschreibung des Oberamts Ehingen.* 2. Bearbeitung. Kohlhammer, Stuttgart 1893, S. 64–66 (books.google.de).
* Landesarchivdirektion Baden-Württemberg (Hrsg.): *Der Alb-Donau-Kreis.* 2 Bände, Thorbecke, Sigmaringen 1989, hier Band 1, ISBN 3-7995-1350-7, S. 401–417.
* Peter Steuer (Bearb.): *Archiv der Freiherren von Freyberg Schloss Allmendingen: Urkundenregesten 1367–1910.* W. Kohlhammer (Inventare der nichtstaatlichen Archive in Baden-Württemberg, Band 37), Stuttgart 2010, ISBN 978-3-17-021286-2

## Արտաքին հղումներ
* Gemeinde Altheim bei LEO-BW

Կատեգորիա:Գերմանիայի քաղաքներ
Վլադիմիր Պետրոսյան

**Վլադիմիր (Օհան) Գեղամի Պետրոսյան** (), հայ քանդակագործ, Հայաստանի վաստակավոր նկարիչ (1991) ։

## Կենսագրություն
Վլադիմիր Պետրոսյանը ծնվել է 1941 թվականին Ստարայա Ռուսա քաղաքում (Նովգորոդի մարզ): 1979-1964 թվականներին սովորել է Երևանի գեղարվեստա-թատերական ինստիտուտում։ 1970 թվականից եղել է հանրապետական, համամիութենական և միջազգային ցուցահանդեսների մշտական մասնակից։ Ձևավորել է հեռուստաֆիլմեր, բեմադրություններ։ 

1990-1995 թվականներին եղել է ՀՀ Գերագույն Խորհրդի պատգամավոր, եղել է գիտության, կրթության, լեզվի և մշակույթի հարցերի մշտական հանձնաժողովի անդամ։

Աշխատանքներից գտնվում են Երևանի Ժամանակակից արվեստի թանգարանում։

## Ստեղծագործություններ
Պետրոսյանի բազմաժանր գործերին բնորոշ են հոգեբանական նուրբ գծերի բացահայտումը, պլաստիկական զուսպ ձևերի ներդաշնակումը։
* «Ալեքսանդր Սպենդիարյան», 1975, բրոնզ, ՀԱՊ
* «Դոն Քիշոտ», 1971, հրակավ, ԺԱԹ
* «Վերադարձ», 1983, փայտ, ԺԱԹ
* Խնկո Ապոր անվան գրադարանի դուռը, 1982, փայտ, Երևան
* «Լ. Մոտալովա», 1976, թուջ
* «Հրանտ Մաթևոսյան», 1985, հրակավ
* «Արշիլ Գորկի», 1987, բրոնզ
* «Սոսե Մայրիկ», 1987, մարմար
* «Մարշալ Բաղրամյանի կիսանդրի», 1997, մարմար, Երևանի մետրոպոլիտենի «Մարշալ Բաղրամյան» կայարան
* Ֆրանց Վերֆելի դիմաքանդակ-հուշակոթող, 1998, բրոնզ, գրանիտ, Վիեննա
* Մաքսիմ Գորկու հուշարձան, 1973, հանրապետական մրցույթի 1-ին մրցանակ
* «Ուսուցիչ» արձանախումբ, 1974, հանրապետական մրցույթի 1-ին մրցանակ
* Հայրենական պատերազմի հուշահամալիր, 1989, համամիութենական մրցույթի 1-ին մրցանակ
* Միջազգային առևտրաարդյունաբերական ցուցահանդեսի Հայաստանի տաղավարի ձևավորում, 1978, Ալժիր, արծաթե մեդալ
* Տարաս Շևչենկո, 2013, Երևան

## Պարգևներ, մրցանակներ
* 1991 - ՀՀ վաստակավոր նկարիչ,
* 1989 - Համամիութենական առաջին մրցանակ (Մոսկվա)՝ Հայրենական մեծ պատերազմին նվիրված հուշահամալիրի համար,
* 1978 - Արծաթե մեդալ (Ալժիր)՝ առևտրի և արդյունաբերության ցուցահանդեսում հայկական տաղավարի ձևավորման համար,
* 1973, 1974 - I ազգային մրցանակ (Երևան)՝ Մաքսիմ Գորկու հուշարձանի և «Ուսուցիչ» քանդակագործական խմբի համար։

## Պատկերասրահ

Marshal Baghramyan Metro Station.jpg|«Մարշալ Բաղրամյանի կիսանդրին» «Մարշալ Բաղրամյան» կայարանում
Schillerpark 20.JPG|Ֆրանց Վերֆելի դիմաքանդակ-հուշակոթող
Տարաս Շեւչենկոյի արձանը.JPG|Տարաս Շևչենկոյի հուշարձան (Երևան)
Knko Aper Library, 2016 (2).jpg|Խնկո-Ապոր անվան ազգային մանկական գրադարանի դուռը


## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Վլադիմիր Պետրոսյան 
* 

Կատեգորիա:Երևանի պետական գեղարվեստաթատերական ինստիտուտի շրջանավարտներ
Կատեգորիա:ՀՀ Ազգային ժողովի պատգամավորներ
Կատեգորիա:ՀՀ ԳԽ 1-ին գումարման պատգամավորներ
Կատեգորիա:Հայ քաղաքական գործիչներ
Կատեգորիա:Հայ քանդակագործներ
Կատեգորիա:Հայաստանի վաստակավոր նկարիչներ
Ֆրանց Վերֆելի հուշարձան (Վիեննա)

**Ֆրանց Վերֆելի հուշարձան**, հուշարձան Ավստրիայի Վիեննա քաղաքում՝ Շիլլեր զբոսայգում։

## Պատմություն
Ավստրիայի հայ համայնքի ջանքերով 1998 թվականին Վիեննայի կենտրոնում կանգնեցվել է ավստրիացի գրող, հայ ժողովրդի բարեկամ Ֆրանց Վերֆելի հուշարձանը։ 2001 թվականին Սուրբ Հռիփսիմե եկեղեցու մերձակա հրապարակը կոչվել է Հայկական հրապարակ։ Այստեղ տեղադրվել է Հայաստանից բերված խաչքար։

Գրանիտե պատվանդանի վրա մակագրված է՝ «Ի երախտագիտություն հայ ժողովրդի»։

## Հեղինակներ
* Քանդակագործ` Վլադիմիր Պետրոսյան
*  Ճարտարապետ` Ռոլանդ Մարտիրոսյան

## Հուշարձանի դետալներ

Schillerpark 21.JPG
Franz Werfel Monument in Vienna (1).jpg
Franz Werfel Monument in Vienna (3).jpg


## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:1998 քանդակներ
Կատեգորիա:Ավստրիայի հուշարձաններ
Կատեգորիա:Հայերը Վիեննայում
Կատեգորիա:Հայոց ցեղասպանության հուշարձաններ
Կատեգորիա:Վլադիմիր Պետրոսյանի քանդակներ