open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Այշա (Այա Անդրեևա)

**Այշա** (), իսկական անունը՝ **Այա Անդրեևա** (, ), լատվիացի երգչուհի

## Կենսագրություն
Այան ծնվել է լատվիական ծանր ռոք (հարդ ռոք) ոճի «*Opus Pro*» երաժշտախմբի մենակատար Օլեգ «Ալեքս» Անդրեևի ընտանիքում։

Ընդամենը հինգ տարեկան է եղել, երբ մասնակցել է պատանի վոկալիստների «*Calis’91*» մրցույթին և գրավել երկրորդ տեղը։

2009 թվականին նա, հանդես գալով **Այշա** բեմական անունով, ներկայացրել է Լատվիան Յուրմալայում կայացած «Նոր ալիք» երգի մրցույթում և արժանացել հանդիսատեսի համակրանքի համար սահմանված մրցանակին՝ «*Ադամանդե ալիք*»-ին։

2010 թվականին Այշան հաղթող է ճանաչվել Եվրատեսիլի հանրապետական նախընտրական եզրափակիչ փուլում և իրավունք նվաճել ներկայացնելու Լատվիան եվրոպական երգի այդ հեղինակավոր մրցույթ-ստուգատեսում, որն անց է կացվել Նորվեգիայի մայրաքաղաք Օսլոյում։ Մայիսի 12-ին այստեղ նա հանդես է եկել  առաջին կիսաեզրափակիչում, «*What For*?  (*Only Mr. God Knows Why*) » մրցութային երգի կատարումով, սակայն հաջողության չի հասել. զբաղեցրել է վերջին տեղը։

## Սկավառակագրություն
**Tu un Es* (2006)
**Viss kārtībā, Mincīt!* (2008)
**Dvēselīte* (2009)
**Mazais princis* (2016)

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Aisha's Fan Site 
* Aisha's unofficial forum 
* https://web.archive.org/web/20110921162949/http://www.zvezdi.ru/catalog/A/Aisha.html

Կատեգորիա:21-րդ դարի երգչուհիներ
Կատեգորիա:Լատիշ երգչուհիներ
Միջազգային երիտասարդական կոնգրես

**Միջազգային երիտասարդական կոնգրես** (), աշխարհի էսպերանտիստների ամենամյա ամենամեծ հավաքն է։ Թվով մոտ 300 մասնակիցներ ժամանում են աշխարհի տարբեր վայրերից` մասնակցելու մեկշաբաթյա հավաքին։ Նախկինում մասնակիցների թիվն անցել է 1000-ը։ Կոնգրեսն ամեն տարի կազմակերպվում է տարբեր երկրներում. կազմակերպիչը Էսպերանտոյի Միջազգային Ասոցիացիայի երիտասարդական թևն է` Էսպերանտոյի Համաշխարհային Երիտասարդական Կազմակերպությունը։ Երկու միջոցառումներն էլ` Միջազգային երիտասարդական կոնգրեսն ու Էսպերանտոյի համաշխարհային կոնգրեսը, տեղի են ունենում ամեն տարի,  հաջորդող 
շաբաթների ընթացքում, բայց հազվադեպ` նույն երկրում։

## Կոնգրեսների ցանկ
679px|center|thumb|1938-2017 թվականներին Էսպերանտոյի միջազգային երիտասարդական կոնգրեսը հյուրընկալած երկրների քարտեզ

## Վիճակագրություն
### Պետություններ
Պետություններն ըստ իրենց հյուրընկալման քանակի

### Մայրցամաքներ
74 կոնգրեսներից, որ մինչ այս տեղի են ունեցել, 60-ը կազմակերպվել են Եվրոպայում, 7-ը` Ասիայում, 4-ը` Հյուսիսային Ամերիկայում, 2-ը` Հարավային Ամերիկայում և 1-ը` Աֆրիկայում։

### Քաղաքներ
Հետևյալ հինգ քաղաքները կոնգրեսը հյուրընկալել են երկու անգամ.
* Գրոետ (1938, 1948)
* Ռոտերդամ (1960, 1967)
* Վրացա (1963, 1993)
*  Սարաևո (1972, 2006)
* Հանոյ (2007, 2012)

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Official TEJO Website
* IJK Website - Global information and form to join

Կատեգորիա:Էսպերանտո
Կատեգորիա:Էսպերանտոյի հավաքներ
Զագորոդնայա փողոց (Յալթա)

**Զագորոդնայա փողոց** (), փողոց Ղրիմի Յալթա քաղաքում։ Սկիզբ է առնում Սադովայա փողոցից և ավարտվում «Դարսան Պալաս» բնակելի թաղամասում։ Երկարությունը մոտ 400 մետր է։

## Նկարագրություն
Յալթա քաղաքի Զագորոդնայա փողոցը սկսվում է Սադովայա փողոցից, հատում Լենինգրադյան փողոցը և ավարտվում «Դարսան Պալաս» բնակելի թաղամասում։ Փողոցում կա համարակալված 21 շինություն։ Կարճ փողոց է. երկարությունն ընդամենը 400 մետր է։

Զագորոդնայա փողոցի փոստային դասիչն է՝ 298600։

Զագորոդնայա փողոց, թիվ 3 հասցեով է գտնվում Յալթայի հայկական` Սուրբ Հռիփսիմե եկեղեցին։ Այն կառուցվել է 1909-1914 թվականներին (ավարտվել է 1917 թվականին) ճարտարապետ Գաբրիել Տեր-Մելիքյանի կողմից, նկարիչ Վարդգես Սուրենյանցի էսքիզներով։ Յալթա քաղաքի ճարտարապետական կոթողներից մեկն է, գտնվում է Դարսան բլրի լանջին։ Նախագիծն իրականացվել է նավթային մագնատ Պողոս Տեր-Ղուկասյանի միջոցներով։ Որպես նախատիպ է ընդունվել Էջմիածնի Սուրբ Հռիփսիմեի եկեղեցին (Հայաստան, 618 թվական)։ Դիմային պատին կա գրառում. *«Ի հիշատակ այս եկեղեցու բարերար Պողոս Տեր-Ղուկասյանի, որը կառուցեց այս եկեղեցին իր վաղաժամ հեռացած աղջկա հիշատակին 1909-1917 թվականներին»*։

Եկեղեցու բակում է գտնվում նկարիչ Վարդգես Սուրենյանցի գերեզմանը։

Զագորոդնայա փողոցը քաղաքի քարտեզին հայտնվել է մոտավորապես 1910-ական թվականների սկզբին։ Անվանումը երբևէ չի փոխել։ Փողոցը վեր է բարձրանում ոչ մեծ հեղեղատով, որը երկու կողմից սեղմված է լանջերով։ Այստեղ գերիշխում են ցածրահարկ շինությունները։ 21-րդ դարի սկզբին փողոցի վերջնամասում կառուցվել են բարձրահարկ շենքեր։

## Պատկերասրահ

Պատկեր:Вірменська церква55.JPG|Սուրբ Հռիփսիմե եկեղեցու մուտքի դարպասը Զագորոդնայա փողոցում
Могила Суренянца.jpg|Վարդգես Սուրենյանցի գերեզմանը


## Ծանոթագրություններ

## Աղբյուրներ
*Загородная улица в Ялте
*Подробная карта Загородная улица, город Ялта со спутника с номерами домов, индекс и маршруты, Яндекс, Гугл карта 

## Արտաքին հղումներ
*Почтовый индекс улица Загородная, г. Ялта

Կատեգորիա:Յալթայի փողոցներ
Պավլենկոյի փողոց (Յալթա)

**Պավլենկոյի փողոց** (), փողոց Ղրիմի Յալթա քաղաքում։ Անվանվել է ռուս խորհրդային գրող և սցենարիստ, լրագրող, հատուկ թղթակից, առաջին աստիճանի Ստալինյան չորս մրցանակի դափնեկիր (1941, 1947, 1948, 1950) Պյոտր Անդրեևիչ Պավլենկոյի (1899-1951) պատվին, որն այստեղ ապրել է 1945-1951 թվականներին։ Սկիզբ է առնում Սադովայա փողոցից և ավարտվում թիվ 16 շենքի մոտ։ Երկարությունը 480 մետր է։

## Նկարագրություն
Յալթա քաղաքի Պավլենկոյի փողոցը սկսվում է Սադովայա փողոցից և ավարտվում թիվ 16 շենքի մոտ։ Փողոցում կա համարակալված 28 շինություն։ Կարճ փողոց է. երկարությունը 480 մետր է։

Պավլենկոյի փողոցի փոստային դասիչն է՝ 298600։

Փողոցն անվանվել է ռուս խորհրդային գրող և սցենարիստ, լրագրող, հատուկ թղթակից, առաջին աստիճանի Ստալինյան չորս մրցանակի դափնեկիր (1941, 1947, 1948, 1950) Պյոտր Անդրեևիչ Պավլենկոյի (1899-1951) պատվին։ Հայրենական մեծ պատերազմի տարիներին նա եղել է «Պրավդա» և «Կրասնայա զվեզդա» թերթերի հատուկ թղթակիցը։ Առաղջական խնդիրների պատճառով 1945 թվականից մինչև կյանքի վերջ ապրել է Ղրիմում, որտեղ հիմնել է Ղրիմի գրողների կազմակերպությունը և ղեկավարել այն։ Հիմնել է «Ղրիմ» ալմանախը, եղել նրա խմբագիրը։

## Ծանոթագրություններ

## Աղբյուրներ
*Улица Павленко в Ялте
*Подробная карта Улица Павленко, город Ялта со спутника с номерами домов, индекс и маршруты, Яндекс, Гугл карты

## Արտաքին հղումներ
*Почтовый индекс улица Павленко, г. Ялта

Կատեգորիա:Յալթայի փողոցներ
Արնեյջ ամրոց

**Արնեյջ ամրոց,** ամառանոց, որը ներառում է Z-աձև նախագծով աշտարակավոր կառույց և տեղակայված է Էլլոնից 4 մղոն (6․4 կմ) դեպի հյուսիս, հյուսիս-արևելյան Շոտլանդիայի   Աբերդինշայր տարածաշրջանում։ Աշտարակավոր կառույցը  կառուցվել է 16-րդ դարի վերջին և ընդարձակվել  հաջորդ դարերում։

## Պատմություն
14-րդ դարի վերջում Չեյն ընտանիքը ամուսնության շնորհիվվ ձեռք էր բերել Արնեյջի տարածքը։ Նրանք կառուցել են աշտարակը, բայց 1643 թվականին ընտանիքի վերջին անդամի կողմից այն վաճառվել է Ջոն Սիբոլդին 1702 թվականին այն գնել է Բեյլի Ջոն Ռոսը։ Հետագայում նա դարձել է Աբերդինի քաղաքագլուխը, որտեղ նրա 16-րդ դարի քաղաքային տունը վերականգնվել է։  Մինչև վերջերս Արնեյջը պատկանում էր այդ ընտանիքին, որը հայտնի էր Լեյթ-Ռոս անունով։  Տնտեսագետ սըր Ֆրեդերիք Լեյթ-Ռոսը (1887–1968) իր մանկությունն անց է կացրել Արնեյջ ամրոցում։ 1996 թվականին Արնեյջը դարձել է նավթամիլիոնատեր Գարեթ Ջոնսի տունը, որն ամրոցի վրա լայնամասշտաբ  վերականգնողական աշխատանքներն ավարտել է 15 տարվա ընթացքում։

Ներկայիս ամրոցը կառուցվել է ավելի հին դոնժոնի տեղում 16-րդ դարի աշտարակը ճարտարապետ Թոմաս Լեփերի կամ Լեյփերի աշխատանքն է և բնորոշվում է  եռակի կրականցքերով, որոնցից կարելի է տեսնել նաև Թոհոն ամրոցում։ 1860 թվականին լրացուցիչ թևեր են ավելացվել ամրոցին Աբերդինցի ճարտարապետ Ջեյմս Մեթյուսի նախագծով։ Հետագա ավելացումներ կատարվել են 1960-ական թվականներին։ Այսօր էլ բնակեցված է ու համարվում է II կարգի կառույց։

## Կառուցվածք
Աշտարակավոր կառույցը եռահարկ է, աստիճանաթևի վրա լրացուցիչ հարկով։ Սկզբնական մուտքը եղել է առաջին հարկում, բայց այն հետո փակվել է։ Ներքնահարկը կամարակապ է, սրահն առաջին հարկում է, թեև ներքնահարկի գինու մառանից դեպի դահլիճ տանող սանդուղքն այլևս չկա։ Կան երկու պտույտանոց աստիճաններ կոնաձև փոքրիկ աշտարակներով  հիմնական բլոկի դեպի ներս ուղղված անկյունում ու աստիճանաթևին։  Մեկ այլ փոքրիկ աշտարակ մուտք ունի դեպի ձեղնահարկ։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
*Photograph of Arnage Castle

Կատեգորիա:Ամրոցներ
Դոնի Վակուֆ

thumb|200px|Դոնի Վակուֆը Միջբոսնիական կանտոնի քարտեզի վրա

**Դոնի Վակուֆ** (), քաղաք Բոսնիա և Հերցեգովինայի կենտրոնական մասում։ Համանուն համայնքի վարչական կենտրոնը։ Տեղակայված է Յայցե, Բուգոյնո և Տրավնիկ համայնքների միջև։ Վարչականորեն համարվում է Բոսնիա և Հերցեգովինայի Միջբոսնիական կանտոնի մասը։ Նախկին անվանումը եղել է Դոլնե Սկոպլե։

## Բնակչություն
### 1961 թվական
* Ընդամենը - 16,036 (100 %)
* Սերբեր - 7,870 (49,08 %)
* Բոսնիացիներ - 6,289 (39,22 %)
* Խորվաթներ - 976 (6,09 %)
* Հարավսլավներ - 850 (5,30 %)
* Այլազգիներ - 51 (0,32 %)

### 1971 թվական
* Ընդամենը - 20,393 (100 %)
* Բոսնիացիներ - 10,528 (51,62 %)
* Սերբեր - 8,767 (42,99 %)
* Խորվաթներ - 924 (4,53 %)
* Հարավսլավներ - 90 (0,44 %)
* Այլազգիներ - 84 (0,42 %)

### 1981 թվական
* Ընդամենը - 22,606 (100 %)
* Բոսնիացիներ - 11,600 (51,31 %)
* Սերբեր - 8,574 (37,93 %)
* Խորվաթներ - 635 (2,81 %)
* Հարավսլավներ - 1,592 (7,04 %)
* Այլազգիներ - 266 (1,18 %)

### 1991 թվական
* Ընդամենը - 24,232 (100 %)
* Բոսնիացիներ - 13,393 (55,23 %)
* Սերբեր - 9,375 (38,69 %)
* Խորվաթներ - 686 (2,83 %)
* Հարավսլավներ - 622 (2,57 %)
* Այլազգիներ - 156 (0,64 %)

## Համայնքի բնակավայրեր
Բաբին Պոտոկ, Բաբինո Սելո, Բարիցե, Բլագայ, Բրդա, Բրդո, Բրեզիչանի, Չեհաիչի, Չեմալովիչի, Դալյան, Դոբրո Բրդո, Դոգանովցի, Դոլովի, Դոնի Ռասավցի, Դոնի Վակուֆ, Ջուլովիչի, Ֆակիչի, Ֆոնգե, Գալեշիչի, Գրաբանըիչի, Գրեդինա, Գրիչ, Գուվնա, Հեմիչի, Յաբլան, Եմանլիչի, Կարիչի, Կեժե, Կոմար, Կոչենիչի, Կոշչանի, Կովաչևիչի, Կրիվաչե, Կուտանյա, Լյուշա, Մակիտանի, Նովո Սելո, Օբորցի, Օրահովլյանի, Պետկովիչի, Պիլյուժիչի, Պոբրջանի, Պոնյավիչի, Պոտկրայ, Պրիբրաչա, Պրիսիկա, Պրուսաց, Ռասավցի, Տորլակովաց, Ուրիա, Վլաջևիչի, Վրբաս և Վրլյայ։

Դեյոթյան համաձայնագրի ստորագրումից հետո համարյա բոլոր բնակավայրերը մտել են Բոսնիա և Հերցեգովինայի Ֆեդերացիայի կազմում։ Միայն Լյուշան դարձել է Սերբիայի Հանրապետության մասը։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Բոսնիա և Հերցեգովինայի բնակավայրեր
Ուիլյամ Սմիթ (պետական գործիչ)

**Ուիլյամ Սմիթ (պետական գործիչ)** (, ), ամերիկացի քաղաքագետ, ԱՄՆ Ներկայացուցիչների պալատի անդամ։ 1907-1919 թվականներին եղել է ԱՄՆ սենատոր Միչիգան նահանգից։ Առավել հայտնի է որպես 1912 թվականին «Տիտանիկ» շոգենավի կործանման գործով ամերիկյան քննչական հանձնաժողովի ղեկավար։ Նրա հետաքննչական գործողությունները քննադատության են արժանացել Մեծ Բրիտանիայում։

## Կենսագրություն
Սմիթը ծնվել է Միչիգանի Դովաջիակ քաղաքում, սովորել է սովորական դպրոցներում։ 1872 թվականին ծնողների հետ տեղափոխվել է Գրանդ Ռափիդս, որտեղ սկսել է վաճառել պոպկորն ու թերթեր։ 1875 թվականին ծառայության է անցել Լենսինգում գտնվող Միչիգանի ներկայացուցիչների պալատում։

«Բերչ և Մոնտգոմերի» ընկերությունում Սմիթն ուսումնասիրել է իրավունք։ Որոշ ժամանակ զբաղվել է իրավաբանական պրակտիկայով, իսկ ավելի ուշ ընդունվել է «Սմայլի և Սթիվենս» ընկերություն։ Այս ընկերությունը հետագայում կոչվել է «Սմայլի, Սմիթ և Սթիվենս»։ Սմիթը եղել է «Չիկագոյի և Արևմտյան Միչիգանի երկաթուղիներ» և «Դեթրոյթի ու Լենսինգի Հյուսիսային երկաթուղիներ» ընկերությունների գլխավոր իրավախորհրդատուն։ Այդ պրակտիկայի շնորհիվ նա դարձել է երկաթուղիների և ֆինանսների մասին օրենքների փորձագետ։ 1883 թվականին Սմիթը Միչիգան նահանգից ԱՄՆ սենատորի քարտուղարի օգնականն էր, իսկ 1887-1891 թվականներին՝ Միչիգան նահանգի որսորդական տեսուչը։ 1888-1892 թվականներին եղել է հանրապետական պետական Կենտրոնական կոմիտեի անդամ։

## «Տիտանիկի» խորտակման հետաքննություն
1912 թվականի ապրիլի 15-ին Ատլանտյան օվկիանոսում Տիտանիկի խորտակումից հետո Սմիթը գլխավորել Է Սենատի լսումները, որոնք ընթանում էին Նյու Յորքի Վալդորֆ-Աստորիա հյուրանոցում։ Սենատորներն ու հանդիսատեսը ունկընդրում էին ողջ մնացած ուղևորների և անձնակազմի անդամների դրամատիկ ցուցմունքները։ 1912 թվականի մայիսի 28-ին Սմիթի ենթահանձնաժողովը զեկույց է հրապարակել, որը հանգեցրել է անվտանգ ծովագնացության կանոնների էական բարեփոխումներին։ Սմիթը հատուկ ուշադրություն է դարձրել «Տիտանիկի» անջրանցիկ միջնորմներին, ինչի համար այցելել է նրա երկվորյակ եղբորը՝ «Օլիմպիկին»։

## Մահ
Ուիլյամ Սմիթը մահացել է 1932 թվականի հոկտեմբերի 11-ին Գրանդ Ռեփիդսում՝ 73 տարեկան հասակում։ Հուղարկավորված է Վուդլոն գերեզմանատանը։

## Տես նաև
* Տիտանիկի խորտակում
* Տիտանիկ

## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն
* Wade, Wyn Craig, "The Titanic: End of a Dream, " Penguin Books, 1986 ISBN 0-14-016691-2
* Wade, Wyn Craig. «The Senator and the Shipwreck.» *Michigan History* 63 (November/December 1979): 10-19.
* Kuntz, Tom. *The Titanic Disaster Hearings*. Pocket, 1998. ISBN 0-671-02553-8

## Արտաքին հղումներ
* Սենատի լսումները «Տիտանիկի» խորտակման վերաբերյալ
* Michigan DNR
* White, Arthur S., ''A third volume devoted to Kent County'', Dayton, Ohio: National Historical Assoc., 1924, p. 667.

Կատեգորիա:Տիտանիկ
Կատեգորիա:ԱՄՆ-ի հանրապետական կուսակցության անդամներ
Կատեգորիա:20-րդ դարի ամերիկացի քաղաքական գործիչներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի քաղաքագետներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի իրավաբաններ
Թուրքիայի առևտրային պալատների և ապրանքային բորսաների միություն

**Թուրքիայի առևտրային պալատների և ապրանքային բորսաների միություն** (), կրճատ **TOBB**՝ Թուրքիայի բոլոր տարածաշրջանային առևտրային, արդյունաբերական և ծովային առևտրային պալատների, ինչպես նաև ապրանքային բորսաների կոնֆեդերացիա։ Հիմնադրվել է 1950 թվականի մարտի 8-ին Անկարայում՝ որպես ոչ կառավարական կազմակերպություն, տնտեսության մասնավոր հատվածի բարձրագույն ներկայացուցչական մարմին։ Միության կենտրոնը գտնվում է Անկարայում Դումլուպինար բուլվարում, 252։ Առևտրային պալատների և ապրանքային բորսաների միության նախագահն է Մուսթաֆա Ռիֆաթ Հիսարջըքլըօղլուն 2001 թվականից։ Ներկայումս Միությունը ունի 365 առևտրային պալատներ և ապրանքային բորսաներ։

* 178 առտրաարդյունաբերական պալատներ,
* 60 առևտրային պալատներ,ներ,
* 12 արդյունաբերական պալատներ,
* ծովային առևտրի 2 պալատներ,
* 113 ապրանքային բորսաներ,

Միությանն անդամակցում են շուրջ 1,4 մլն տարբեր ընկերություններ։ Առևտրաարդյունաբերական պալատների միությունը մտնում է Եվրոպական առևտրաարդյունաբերական պալատների ասոցիացիայի (Եվրոպալատներ), Իսլամական առևտրաարդյունաբերական պալատի, միջերկրածովյան առևտրաարդյունաբերական պալատների ասոցիացիայի (ASCAME), Բալկանյան պալատների ասոցիացիա (ABC) և Սևծովյան տարածքի առևտրաարդյունաբերական պալատների ասոցիացիայի (BCCI) մեջ։ 2014 թվականին միությունը եղել է Գերմանիայի և Թուրքիայի այսպես կոչված տնտեսական գործընկերության և նորարարությունների տարվա գործընկերը ()։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Официальный сайт Союза 

Կատեգորիա:1950 հիմնադրումներ Թուրքիայում
Կատեգորիա:1950 հիմնադրված կազմակերպություններ
Կատեգորիա:Առևտրային պալատներ
Կատեգորիա:Թուրքիայի տնտեսություն
Ավդոտկա

**Ավդոտկա** (), թռչուն ավդոտկաների ընտանիքից։

thumb|''Burhinus oedicnemus oedicnemus''

## Արտաքին տեսք
Թռչնի երկարությունը հասնում է մինչև 45 սմ-ի, թևերի բացվածքը՝ 80 սմ, թևի երկարությունը՝ 25 սմ, պոչը՝ 13 սմ։ Մարմնի վերին մասի փետուրները ժանգագույն-մոխրագույն են՝ սև-գորշ շերտերով, մարմնի ստորին կողմը դեղնավուն-սպիտակ է, իսկ պոչը և ղեկային փետուրները՝ սև։ Գույնի շնորհիվ կարող է լավ քողարկվել։

## Բնակավայր
Այս թռչնի հայրենիքը Հարավային Եվրոպան է, Հյուսիսային Աֆրիկան և Կենտրոնական Ասիան։ Որպես կանոն՝ ապրում է տափաստաններում և անապատներում։ Երամային չէ, նախընտրում է մենակությունը։ Ակտիվ է գիշերը, լավ վազում է և թռչում։ Ռուսաստանի տարածքում սա ընտանիքի միակ ներկայացուցիչն է, հանդիպում է Ներքին Պովոլժիեում, Նախակովկասում, Օրենբուրգի մարզի հարավում։ Ապրում է անապատային, տափաստանային և անտառատափաստանային գոտիներում։
 
## Սնունդ
Մսակեր թռչուն է, հիմնականում սնվում է միջատներով, խխունջներով, գորտերով, մողեսներով, մկներով, և, հավանաբար, այլ փետրավորների ձվերով։

## Վերարտադրություն
Բնադրումը սկսվում է ապրիլին, բույնը կառուցում է գետնին, որտեղ էգը դնում է 2-3 ձու։ Այն չափերով կարող է համեմատվել հավի ձվի հետ։
 
## Ենթատեսակներ
Առանձնացնում են ավդոտկայի 5 ենթատեսակ․
* *Burhinus oedicnemus oedicnemus* - տեսակի արեալի արևմտյան մաս
* *Burhinus oedicnemus harterti* - Վոլժ-Ուրալյան միջագետքից մինչև Ալթայի նախալեռներ
* *Burhinus oedicnemus insularum* - Կանարյան կղզիների արևելյան մաս
* *Burhinus oedicnemus distinctus* - Կանարյան կղզիների կենտրոնական և արևմտյան մաս
* *Burhinus oedicnemus saharae*

## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն
* Арлотт Н., Храбрый В. Птицы России: Справочник-определитель. — СПб.: Амфора, 2009. — С. 132. — 446 с. — ISBN 978-5-367-01026-8

## Արտաքին հղումներ
* Ռուսաստանի ողնաշարավոր կենդանիներ․ Ավդոտկա

Կատեգորիա:Թռչուններ ըստ երկրի
Կատեգորիա:Եվրոպայի թռչուններ
Կատեգորիա:Ասիայի թռչուններ
Կատեգորիա:Աֆրիկայի թռչուններ
Աշոտ Մինասյան (գյուղատնտես)

**Աշոտ Իվանի Մինասյան** (), հայ գյուղատնտես, մանրէաբան։ Կենսաբանական գիտությունների դոկտոր (1970):

## Կենսագրություն
Աշոտ Մինասյանը ծնվել է 1911 թվականի հունվարի 15 (28)-ին, Շիկահող (այժմ՝ Հայաստանի Սյունիքի մարզում) գյուղում։ 1942 թվականին ավարտել է Հայկական գյուղատնտեսական ինստիտուտը։ 1953-1954 թվականներին եղել է ՀԽՍՀ ԳԱ բուսաբանական այգու, 1954-1963 թվականներին՝ Խաղողագործության, գինեգործության և պտղաբուծության հայկական գիտահետազոտական ինստիտուտի տնօրեն, 1963-1978 թվականներին՝ ՀԽՍՀ ԳԱ Բուսաբանության ինստիտուտի փոխտնօրեն, լաբորատորիայի վարիչ։

Աշխատանքները վերաբերում են հողի մանրէաբանության, ՀԽՍՀ կիսաանապատային, Սևանա լճի մերձափնյա հողերի իրացման, այգեգործության և պտղաբուծության զարգացման հարցերին։

## Երկեր
* Սևանա լճի մերձափնյա հողագրունտների յուրացման կենսաբանական հիմունքները, Երևան, 1983։
* Խաղողագործության, գինեգործության և պտղաբուծության հայկական գիտահետազոտական ինստիտուտ։ Աշխատություններ։ Երևան, 1971-1979։
* Խաղողագործության և պտղաբուծության զարգացման հեռանկարները Հայաստանում։ Մինասյան Աշոտ Իվանի, Երևան, Հայպետհրատ, 1960, 100 էջ։
* Այգեգործության և պտղաբուծության զարգացման յոթնամյա պլանի մասին։ Մինասյան Աշոտ Իվանի, ՀԽՍՌ Գյուղմինիստրության այգե-գինեգործության և պտղաբուծության գիտահետազոտական ինստիտուտ, Երևան, Ա. հ., 1959:
* Այգեգործության, գինեգործության և պտղաբուծության ինստիտուտ։ Աշխատություններ։ Գրձելյան Գևորգ Փարսադանի, 1884-1977 [խմբ.] | Մինասյան Աշոտ Իվանի, 1911-1978 [խմբ.], Երևան, Ա. հ., 1957-1966:

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Հայ գյուղատնտեսներ
Կատեգորիա:Հայ մանրէաբաններ
Կատեգորիա:Կենսաբանական գիտությունների դոկտորներ
Կատեգորիա:ՀԱԱՀ շրջանավարտներ
F. L. Y.

**F.L.Y.**, լատվիական փոփ երաժշտախումբ, որն սկզբնապես ստեղծվել էր Եվրատեսիլի երգի մրցույթին մասնակցելու նպատակադրումով

Երաժշտախումբը կազմավորվել է 2002 թվականի աշնանը, Մարտինշ Ֆրեյմանիսի նախաձեռնությամբ։ Նա լատվիական փոփ երգարվեստի ասպարեզում արդեն որոշակի հաջողությունների հասած երգիչներ Լաուրիս Ռեյնիկսին ու Յանա Քեյին առաջարկել է միավորվել, նոր խումբ ստեղծել և միասին նախապատրաստվել Եվրատեսիլի երգի մրցույթին (մինչ այդ նրանք առանձին-առանձին մասնակցել էին եվրոպական երգի այդ հեղինակավոր ստուգատեսի հանրապետական նախընտրական փուլին, բայց հաղթող չէին ճանաչվել)։ Այդ եռյակը կազմած երաժիշտների անունների սկզբնատառերով էլ ձևավորվել է խմբի F. L. Y. անվանումը (F reimanis, L auris, Y ana): Մարտինշն ու Լաուրիսը կարճ ժամանակում գրել են *Hello From Mars* երգը, և խումբը ձայնագրել է այն։ Այդ երգի կատարմամբ F. L. Y.-ը մասնակցել է Եվրատեսիլի հանրապետական նախընտրական փուլին, հաղթող ճանաչվել և իրավունք նվաճել Լատվիան ներկայացնելու Եվրատեսիլի եզրափակիչում։ Այստեղ լատվիական եռյակը գրավել է 24-րդ տեղը։ Բայց Եվրատեսիլի մրցույթից հետո էլ խումբը չի ցրվել. շարունակել են երգեր հորինել, համերգներով հանդես գալ, երաժշտական ալբոմներ ձայնագրել։

Երաժշտախումբը ցրվել է միայն 2005 թվականին։

Խմբի անդամներից Մարտինշ Ֆրեյմանիսը 2011 թվականի հունվարի 27-ին, 33 տարեկան հասակում, մահացել է Ռիգայի վարակաբուժական հիվանդանոցում՝ շնչառական ուղիների բարդ ու սուր բորբոքման պատճառով։

## Սկավառակագրություն
* *Never Look Back* (2003)

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Յանա Քեյի պաշտոնական էջ
* Լաուրիս Ռեյնիկսի պաշտոնական էջ
* «Տումսա» խմբի պաշտոնական էջ

Կատեգորիա:2002 հիմնադրված երաժշտական խմբեր
Կիմ Սուն Յանգ

**Կիմ Սուն Յանգ** (), հարավկորեացի դերասանուհի։ Նա հաղթել է Լավագույն աջակցող դերասանուհի մրցանակը Chunsa Film Art և Wildflower Film մրցանակաբաշխություններում, «Հաղորդակցության և կեղծություն» ֆիլմի համար։

## Ֆիլմագրություն
### Ֆիլմեր

### Հեռուստասերիալներ

## Մրցանակներ և անվանակարգեր

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Kim Sunyoung  at Jellyfish Entertainment

Կատեգորիա:Թատրոնի դերասանուհիներ
Կատեգորիա:Հարավկորեացի դերասանուհիներ
Կատեգորիա:Հարավկորեացի կինոդերասանուհիներ
Կատեգորիա:Հարավկորեացի հեռուստատեսային դերասանուհիներ
Մանժերոկ լիճ

**Մանժերոկ լիճ**, (**Մանժերոկ**, ), լիճ Ալթայի Հանրապետությունում, գտնվում է Կատուն գետի աջ ափին, ծովի մակերևույթից 373 մ բարձրության վրա։ Լճի Ալթայերեն անվանումը *Դոինգոլ* է։ Լճի երկարությունը 1112 մ է, առավելագույն լայնությունը 400, խորությունը՝ 2,5-2,8 մետր, հայելու մակերեսը 37,6 հա։ Նույնանուն գյուղը գտնվում է լճից 2 կմ հեռավորության վրա՝ Կատուն գետի ափին։ Լիճի հարևանությամբ է գտնվում  Օզյորնոյե գյուղը։ Լիճը հանդիսանում է բնական հուշարձան։ Մակերեսը` 0.37 կմ² է։

Լճի սնուցումը կատարվում է գետակների, տեղումների և գրունտային ջրերի  հաշվին։ Ջուրը քաղցրահամ է և փափուկ։ Ջուրն ունի կեղտոտ կանաչ գույն, ունի ցածր թափանցելիություն (60-180 սմ), ջերմաստիճանը ամռանը հասնում է  22&nbsp;°C:  Ըստ քիմիական հետազոտության լիճը պատկանում է քլորիդ կարբոնատային տիպին։ Լճի հատակը ծածկված է մուգ մոխրագույն տիղմով։

Լիճը կարելի է համարել Կատունի հին հուն։

Ամռանը լիճը բավականին տաքանում է։ 1966 թվականին լճի վրա անց է կացվել մոնղոլա-խորհրդային երիտասարդության բարեկամության փառատոն։ Լիճը հայտնի զբաոսաշրջության վայր է հանդիսանում։ Շատ տուրիստական ընկերություններ դեպի լիճ էքսկուրսիաներ են կազմակերպում։ 2008-ին Մանժերոկ լճի հարևանությամբ կառուցվել է լեռնադահուկային սպորտային համալիր։

## Բուսական և կենդանական աշխարհ
մինի|left|Մանժերոկ լճի տեսքը ճոպանուղուց
մինի|left|Լիճի տեսքը նստարաններով ճոպանուղուց
Լճի շրջակայքում բազմապիսի թռչուններ են բույն դնում, նրանցից որոշները ընգրկված են Կարմիր գիրքում։ Մի քանի տարի առաջ լճում կար կարաս, լին, լճային պերկես, գետածածան և գայլաձկ, հնարավոր էր ամբողջ տարին զվբաղվել ձկնորսությամբ։ Վերջին տարիներին Մանժերոկ լճում հնարավոր չէ ձուկ բռնել, հավանաբար դա կապված է լճի ջրի դատարկման հետ, որը անց է կացվել լճի ջուրը մաքրելու նպատակով։ Լիճը Լեռնային Ալթայի մյուս ջրային ավազաններից առանձնանում է իր բազմազան և հարուստ բուսական աշխարհով, մոտավոր 25 տիպ։ Դրանք են`Էնդեմիկ`մեկ հատիկանի ջրընկույզ, ընդգրկված է Կարմիր գրքում, (ոչնչացման եզրին է հանգստացողների պատճառով)։ Հուլիսին լճի կետնրոնում կարելի է տեսնել բազմաթիվ ծաղկող սպիտակ ջրաշուշաններ (նույնպես ոչնչացման եզրին է)։

Արևելյան և հարավարևելյան ափերի բուսականությունը բազմազան է` սոճի, եղևնի, եղևին, կեչի, ցախակեռաս, հաղարջենի, ալոճենի,  դժնիկ, մրտավարդ։ Հյուսիսարևելյան և հարավարևմտյան ափերը ցածրադիր են և խիստ ճահճակալած են։ Ամբողջ ափամերձ շրջանի միայն 500 մետր տարածքն է, որ ամուր հող է, այսինքն ճահճակալված չէ։

## Մշակույթում
* «Մանժերոկ» երգի երաժշտության հեղանկը Օսկար Ֆելցմանն է, տեքստի հեղինակը`Նաում Օլևանը, իսկ կատարողը` Էդիտա Պիեխան, երգը հիթ է դարձել է, չնայած այն հանգամանքին, որ այն գրվել է հատուկ պատվերով մոնղոլա-խորհրդային երիտասարդության բարեկամության փառատոնի համար 1966 թվականին։
* «Ապրում է այսպիսի տղա»  ֆիմը` հերոսը երեսներկուերորդ րոպեին բառնատար ավտոմեքենայով անցնում է Մանժերով գյուղով։

## Արտաքին հղումներ
* Манжерок — Алтайская долина
* Фотоальбом и описание путешествия — озеро Манжерок и его окрестности
* ГЛК «Манжерок» 
* Озеро Манжерокское на сайте ООПТ России

## Գրականություն
# 
# 

Կատեգորիա:Լճեր այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Ռուսաստանի լճեր
Արիֆ Բաբաև

**Արիֆ Իմրան օղլի Բաբաև** (, ), ադրբեջանցի խանենդե, Ադրբեջանական ԽՍՀ ժողովրդական արտիստ (1989), պրոֆեսոր (1996), Ադրբեջանի ազգային կոնսերվատորիայի «Մուղամ» բաժնի վարիչ;

## Կենսագրություն
Արիֆ Բաբաևը ծնվել է 1938 թվականի փետրվարի 20-ին Աղդամի մոտ գտնվող Սարիհաջիլի գյուղում։ 1962 թվականին ավարտել է Ադրբեջանի պետական մշակույթի և արվեստի ինստիտուտը։ Աշխատել է 1963-1966 թվականներին Ադրբեջանի պետական ֆիլհարմոնիայում, իսկ 1966 թվականին ՛Ադրբեջանի պետական օպերայի և բալետի թատրոնում։ 1982 թվականին սկսեց աշխատել Բյուլ-բյուլի անվան երաժշտական դպրոցում որպես մուղամի ուսուցիչ։ Ավելի ուշ, 1984 թվականին նա ընդունվել է Բաքվի երաժշտական ակադեմիա, որպես մուղամի ուսուցիչ։ 1990 թվականին երաժշտության պատմության մեջ առաջին անգամ նրան շնորհվել է մուղամի պրոֆեսորի կոչում։

Ժողովրդական արտիստ Արիֆ Բաբաևը ներկայումս Ադրբեջանի ազգային կոնսերվատորիայի «Մուղամ» բաժնի ղեկավարն է։ Նա նաև Ադրբեջանի Խազար համալսարանի ուսուցիչ է։

Արիֆ Բաբաևի երգացանկում  հատուկ տեղ են զբաղեցնում «Սեգյահ», «Արազբարի», «Կատար», «Ղարաբաղյան շիքյաստե», «Շուռ» և այլ մուղամներ։

## Կոչումներ և պարգևներ
* Ադրբեջանական ԽՍՀ վաստակավոր արտիստ (1978),
* Ադրբեջանական ԽՍՀ ժողովրդական արտիստ (1989),
* «Փառքի» շքանշան (1998),
* «Պատվի» շքանշան (2018),
* «Անկախության» շքանշան (2008);

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Առիֆ Բաբաև
* Առիֆ Բաբաև
* [Առիֆ Բաբաև և [Հաբիլ Ալիև]]
* «Շուռ» մուղամ

Կատեգորիա:Ադրբեջանական ԽՍՀ ժողովրդական արտիստներ
Կատեգորիա:Ադրբեջանցի երգիչներ
Աննա (անձնանուն)

**Աննա** ( [Հան(ն)ա] «բարեհաճություն, բարյացակամություն», ինչպես նաև ), հրեական ծագման իգական անձնանուն։

## Ակնարկ
Աննան աստվածաշնչյան անձնանուն է։ Թագավորություններ Ա գրքում այն հանդիպում է 13 անգամ։  Աստվածաշնչային արական տարբերակը Հանան է։

Աննա անունը ոչ մի կապ չունի շումերական աստված Աննայի հետ։ Այն եվրոպական լեզուներ է եկել Սեպտուագինտայից և Վուլգաթայից։

Մականուններ՝ Անյա (Անա), Աննիչկա (Աննեչկա), Անուշկա, Աննուշա, Աննուսյա (Աննյուսյա), Անուսյա (Անյուսյա), Նուսյա (Նյուսա), Աննյունյա, Նյունյա, Անյուրա, Նյուրա, Նյուրասյա, Նյուրախա, Նյուրաշա, Անյուշա (Անուշա), Նյուշա, Անյուտա, Նյուտա, Աննետա, Նետա, Ասյա։

Գոյություն ունի տղամարդու հնդկական անուն՝ Աննա։

## Հայտնի կրողներ
### Աստվածաշնչյան կերպարներ և սրբեր

* Աննա մարգարե (Հին Կտակարան) - Սամուել մարգարեի մայրը
* Սուրբ Աննա - Մարիամ Աստվածածնի մայրը
* Ագնեսա Հռոմեացի - հռոմեացի նահատակ
* Սուրբ Աննա Նովոգրադցի -  իշխանուհի, Շվեդիայի թագավոր Օլաֆի և Էստրիդի (Աստրիդ) դուստրը
* Սուրբ նահատակ Աննա - Աննա Պերսիդսկայա։
* Աննա Վսեվոլոդովնա (Յանկա) - արդար, կիևյան իշխանադուստր, իշխան Վլադիմիր Մոնոմախի քույրը։
* Սուրբ Աննա Նովգորոդսկայա - սուրբ կողակից իշխանուհի։
* Աննա Կաշինսկայա - Տվերի իշխանուհի[5]։
* Աննա Գոտֆսկայա
* Աննա Լայն - Հռոմի Կաթոլիկ եկեղեցու սուրբ, նահատակ, տուժված անգլիական ռոֆորմացիայում։
* Կիմ Չան Գում Աննա և Պակ Ան Գի Աննա - Հռոմի Կաթոլիկ եկեղեցու սրբոր, նահատակներ 103 կորեական նահատակներից
* Աննա - հրեական քահանայապետ, Նոր կտակարանի կերպար՝ արական սեռի ներկայացուցիչ

### Պետական գործիչներ
*Աննա Բյուզանդացի (963-1011/1012) - իշխանուհի, Վլադիմիր Մեծի կինը, Բարսեղ Բ Բուլղարասպանի քույրը 
*Աննա Յոհանովնա (1693-1740) - ռուս կայսրուհի Ռոմանովների տոհմից
* Աննա (Վիտովտի կինը) (; մահ. 1418 թվականի հուլիսի 31, Տրակայ) - 1392 թվականից Լիտվական մեծ իշխանուհի։
*Աննա Վարդանյան- քավորաց քավոր, ներկայիս դրությամբ քավոր բազմաթիվ զույգերի, նաև նայեք Քավոր Աննա, Քերոփ Աննա, Աննա թաղեցի
*Աննա Ստյուարտ (1665-1714)-Անգլիայի (1707-ից Մեծ Բրիտանիայի) թագուհի

## Անունն արվեստում
* Գրականության մեջ
** «Աննա Կարենինա» - Լև Տոլստոյի վեպը (1873-1877)
**Աննան վզից կախ (պատմվածք) - Անտոն Չեխովի պատմվածքը
**Աննա Սնեգինա - Սերգեյ Եսենինի պոեմը
** Աննա - Տուրգենևի «Ասյա» պատմվածքից
* Կինոյում
** «Աննա Կարենինա» - Տոլստոյի վեպի բազմաթիվ էկրանավորումներ
** «Աննան և թագավորը» () - 1999 ֆիլմ
**«Քաոսային Աննան» -2007 թվականի իսպանական ֆիլմ

## Ծանոթագրություններ

2. Энциклопедия имен (2016): «Имя Анна»: Значение имен: namedb.ru
Առնետավազք

**«Առնետավազք»** (), Ջերի Ցուկերի 2001 թվականի արկածային կատակերգությունը, որը նկարահանվել է Կանադայի և ԱՄՆ-ի հետ համատեղ։ Գլխավոր դերերում հանդես են գալիս՝ Ջոն Քլիզը, Ռոուեն Ատկինսոնը, Քյուբա Գուդինգ Կրտսերը, Վուպի Գոլդբերգը, Ջոն Լովիցը և Սեթ Գրինը։

Ֆիլմը 2001 թվականի հուլիսի 30-ին կինովարձույթում է հայտնվել ԱՄՆ-ի տարածքում։ Համաշխարհային պրեմիերան կայացել է օգոստոսի 17-ին ԱՄՆ-ում և Կանադայում։ Արտադրության համար ծախսվել էր 48 միլիոն դոլար, իսկ շահույթը՝ ավելի քան 85 միլիոն դոլար։ Ֆիլմի DVD տարբերակը թողարկվել է 2002 թվականի հունվարի 29-ին։

Ֆիլմի գովազդային կարգախոսն է. «563 մղոն։ 9 մարդ։ 2 միլիոն դոլար։ 1001 խնդիր»։

## Սյուժե
Ֆիլմի սյուժեն նման է Սթենլի Քրամերի «Այս խելագար, խելագար, խելագար աշխարհը» ֆիլմին։ Լաս Վեգասում գտնվող խաղատան սեփականատեր և միլիարդատեր Դոնալդ Սինքլերը տարօրինակ մրցույթ է կազմակերպում։ Նա վեց ոսկյա ժետոն է թաքցնում։ Բոլորովին պատահականորեն  հաջողակները ձեռք են բերում այդ ժետոնները, որոոնք մրցավազքի հրավերներ են ստանում։ Երկու միլիոն դոլար գումարը թաքցրած է յոթ հարյուր կիլոմետր հեռավորության վրա գտնվող պահակասենյակի դարակներից մեկում։ Այն գտնվում է Նյու Մեքսիկո նահանգի Սիլվեր Սիթի քաղաքում։ Յուրաքանչյուրին տրվել է պահակասենյակի արկղիկի բանալի։ Մրցանակը կտրվի նրան, ով առաջինը կհասնի գումարին։ Բայց դա սովորական մրցավազք չէ։ Սինքլերը հավաքել է հարուստներն, որպեսզի նրանք խաղադրույք կատարեն։ Մրցույթի մասնակիցները չգիտեն, որ մագնատը և նրա հարուստ ընկերները հետևում են բոլորին։ Ինչպես նաև այս մրցավազքում կա մեկ կանոն, ըստ որի՝ չկա ոչ մի կանոն։

## Դերերում

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* 
* «Крысиные бега» на сайте Rotten Tomatoes

Կատեգորիա:2000-ականների ամերիկյան ֆիլմեր
Կատեգորիա:2000-ականների անգլերեն ֆիլմեր
Կատեգորիա:2000-ականների արկածային ֆիլմեր
Կատեգորիա:2000-ականների կինոկատակերգություններ
Կատեգորիա:2001 ֆիլմեր
Կատեգորիա:Paramount Pictures ֆիլմեր
Կատեգորիա:Ամերիկյան արկածային ֆիլմեր
Կատեգորիա:Ամերիկյան կինոկատակերգություններ
Կատեգորիա:Լոս Անջելեսում նկարահանված ֆիլմեր
Կատեգորիա:Կալիֆոռնիայում նկարահանված ֆիլմեր
Կատեգորիա:Կանադական արկածային ֆիլմեր
Կատեգորիա:Կանադական կինոկատակերգություններ
Կատեգորիա:Ջերի Ցուկերի ֆիլմեր
Կատեգորիա:Ռիմեյք ֆիլմեր
Կատեգորիա:Ֆիլմեր, որոնց գործողությունները տեղի են ունենում Լոս Անջելեսում
Կատեգորիա:Ֆիլմեր, որոնց գործողությունները տեղի են ունենում Կալիֆոռնիայում
Կատեգորիա:Ֆիլմեր, որոնց գործողությունները տեղի են ունենում անապատում
Կատեգորիա:Ֆիլմեր, որոնց գործողությունները տեղի են ունենում Նյու Մեքսիկոյում
Դրաժինսկու փողոց (Յալթա)

**Դրաժինսկու փողոց** (), փողոց Ղրիմի Յալթա քաղաքում։ Անվանվել է 1917-1920 թվականներին Ղրիմում խորհրդային իշխանության հաստատման համար հեղափոխական պայքարի ակտիվ մասնակից, Ղրիմի ընդհատակյա կոմիտեի անդամ Յուրի Իսակովիչ Դրաժինսկու (1899-1920) պատվին։ Սկիզբ է առնում Սվերդլովի փողոցից և ավարտվում Զբոսաշրջիկների խճուղու հետ հատումով։ Երկարությունը 1900 մետր է։

## Նկարագրություն
Յալթա քաղաքի Դրաժինսկու փողոցը սկսվում է Սվերդլովի փողոցից, հատում Մասանդրովսկայա, Դանչենկոյի, Սրեդնե-Սլոբոդսկայա փողոցները և ավարտվում Զբոսաշրջիկների խճուղու հետ հատումով։ Փողոցում կա համարակալված 86 շինություն։ Երկարությունը 1900 մետր է։

Դրաժինսկու փողոցի փոստային դասիչներն են՝ 298600, 298601։

Փողոցն անվանվել է 1917-1920 թվականներին Ղրիմում խորհրդային իշխանության հաստատման համար հեղափոխական պայքարի ակտիվ մասնակից, Ղրիմի ընդհատակյա կոմիտեի անդամ Յուրի Իսակովիչ Դրաժինսկու (1899-1920) պատվին։ 1914-1918 թվականներին նա ապրել է այս փողոցի թիվ 19 տանը, որի պատին այժմ փակցված է նրա հուշատախտակը։ Նա ծնվել է դերձակի ընտանիքում, 11 տարեկանից աշխատելով օգնել է ընտանիքին։ 1917 թվականի ապրիլին կազմակերպել է Յալթայի աշակերտ դերձակների գործադուլը։ Նրանց պահանջն աշխատավարձի բարձրացումն էր, 8-ժամյա աշխատանքային օրը։ Յալթայում խորհրդային իշխանության հաստատման համար 1918 թվականի հունվարյան մարտերում Դրաժինսկին հեղափոխական առաջամարտիկներից էր։ Նրա տանն էր տեղաբաշխվել կարմիր գվարդիայի շտաբը։ 1920 թվականին ընդհատակյա կոմիտեի նիստի ժամանակ, որը Դրաժինսկին վարում էր Ի. Աշևսկու անունով, նրան և ընդհատակյա այլ գործիչների բռնեցին սպիտակգվարդիականները։ Ձերբակալվածները տեղափոխվեցին «Կոռնիլով» (նախկինում՝ «Կագուլ») հածանավի վրա, որտեղ հունվարի 24-ի գիշերն այրվեցին նավի հնոցում։

## Ծանոթագրություններ

## Աղբյուրներ
*Улица Дражинского в Ялте
*Подробная карта улица Дражинского, город Ялта со спутника с номерами домов, индекс и маршруты, Яндекс, Гугл карта 

## Արտաքին հղումներ
* Улица Дражинского, Ялта
*Почтовый индекс улица Дражинского, г. Ялта

Կատեգորիա:Յալթայի փողոցներ
Ալեքսանդրի երկրաչափ թիթեռ

**Ալեքսանդրի երկրաչափ թիթեռ** (), երկրաչափ թիթեռների ընտանիքին պատկանող միջատ։ Գրանցված է Հայաստանի Կարմիր գրքում։

## Նկարագրություն
Թևերի բացվածքը 19 մմ է։ Առջևի թևերի հետին եզրից սկիզբ առնող տրամակապը չի հասնում թևի առջևի եզրին։ Ավելի բաց գունավորված միջին բջջի գագաթին տեղադրված է երկար նեղ բիծ։ Փոքր միջին բիծ և միագույն ծոպեր ունեցող հետին թևերն ավելի միատարր են գունավորված, պատված են մուգ մոխրագույն թեփուկներով։ Թևի նախշը թույլ է արտահայտված։

## Տարածվածություն
Հայաստանի էնդեմիկ տեսակ է, որը հայտնի է Երևան քաղաքից (հավաքված է կենդանաբանական և բուսաբանական այգիներում) և Կոտայքի մարզից (Ծաղկաձոր քաղաքի շրջակայք)։

## Էկոլոգիա
Ապրելավայրերը հայտնի չեն, թիթեռները մայիսին և հունիսին թռչում են դեպի լույսի աղբյուր, տալիս են երկու սերունդ։

## Պահպանություն
Սահմանափակ արեալով հազվագյուտ տեսակ է, որը Բնության պահպանության միջազգային միության Կարմիր ցուցակի չափորոշիչներով գնահատվում է որպես վտանգված տեսակ։

Հանդիպում է հազվադեպ, հայտնի են եզակի հայտնաբերումներ։

Վտանգման հիմնական գործոնները բացահայտված չեն։

Պահպանության միջոցառումներ չեն իրականացվում։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Թիթեռներ
Կատեգորիա:Վտանգված տեսակներ
Կատեգորիա:ՀՀ Կարմիր գրքում գրանցված կենդանիներ
Փրկել Լենինգրադը

**«Փրկել Լենինգրադը»** (), ռուսական ռազմական դրամա, որ ստեղծվել է ռեժիսոր Ալեքսեյ Կոզլովի կողմից։ Ռուսաստանում վարձույթի է հանվել 2019 թվականի հունվարի 27-ին։

## Սյուժե
Սյուժեի հիմքում ընկած է 752 բեռնանավի կործանման իրական պատմությունը, որ տեղի է ունեցել 1941 թվականի սեպտեմբերի 17-ին։

Ֆիլմի գործողությունները ծավալվում են 1941 թվականի աշնան սկզբին։ Երիտասարդ զույգը (կուրսանտ-հրետանավոր Կոստյա Գորելովն ու Նաստյան) բարձրանում են բեռնանավ, որով ռազմական ուսումնարանների կուրսանտներն ու շրջափակման մեջ առնված Լենինգրադի բնակիչները պետք է տարհանվեին Լադոգա լճով դեպի թիկունք՝ Նոր Լադոգա։ Բեռնանավը շատ հին է, բայց Նիկոլայ Գորելովը՝ Կոստյայի հայրը, իր վրա վերցնելով պատասխանատվությունը, հրամայում է նավ վերցնել հազարից ավելի մարդ։ Տարհանվողների թվում է ՆԳԺԿ քննիչ Վադիմ Պետրուչիկը, որը վարել է Նաստյայի հոր գործը։ Այդ գործը վերանայվել է, Նաստյայի հորն ազատել են և ուղարկել ռազմաճակատ։ Ռազմաճակատի նույն հատված (Նևայի պյատաչոկ) են ուղարկում նաև  կուրսանտ-հրետանավորների վաշտին՝ չեղարկելով բեռնանավ բարձրանալու հրամանը։ Գիշերը բեռնանավն ընկնում է փոթորիկի մեջ, և փրկարարների հետ միաժամանակ ողբերգության վայրում հայտնվում են գերմանական ինքնաթիռները։ Բեռնանավի պաշտպանության ընթացքում խոցվում է գերմանական երկու ինքնաթիռ, բայց նրանք հասցնում են հարված հասցնել բեռնանավին, որը խորտակվում է։ Ուղևորների մի մասին փրկում են քարշանավով ու հրետանավակով։

## Դերերում

## Քննադատություն
Ֆիլմն արժանացել է կինոքննադատների միջին գնահատականների։ Megacritic կայքում այն ունի 10 հնարավորից 5,8 միավոր՝ հիմնված 12 գրախոսականների վրա։ InterMedia-ի տեսաբան Դենիս Ստուպնիկովը գրել է. «Ֆիլմը դառնում է իսկական հիմն փոխադարձ օգնության, ինչի շնորհիվ յուրաքանչյուր կերպարի՝ ռեալիստական պատկերված բացասական գծերը վերջում բոլորովին համահարթվում են»։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:2010-ականների պատմական ֆիլմեր
Կատեգորիա:2010-ականների ռուսերեն ֆիլմեր
Կատեգորիա:2019 դրամա ֆիլմեր
Կատեգորիա:2019 ֆիլմեր
Կատեգորիա:Իրական դեպքերի հիման վրա նկարահանված ֆիլմեր
Կատեգորիա:Իրական դեպքերի վրա հիմնված դրամա ֆիլմեր
Կատեգորիա:Ռուսական դրամա ֆիլմեր
Կատեգորիա:Ռուսական մարտաֆիլմեր
Կատեգորիա:Ռուսական մելոդրամա ֆիլմեր
Կատեգորիա:Ռուսական պատմական ֆիլմեր
Կատեգորիա:Ռուսական ռազմական ֆիլմեր
Կատեգորիա:Ռուսական ֆիլմեր
Կատեգորիա:Ֆիլմեր Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի մասին
Կատեգորիա:Ֆիլմեր Հայրենական մեծ պատերազմի մասին
Կատեգորիա:Ֆիլմեր, որոնց գործողությունները տեղի են ունենում 1940-ականներին
Կատեգորիա:Ֆիլմեր, որոնց գործողությունները տեղի են ունենում ԽՍՀՄ-ում
Կատեգորիա:Ֆիլմեր, որոնց գործողությունները տեղի են ունենում Ռուսաստանում
Կատեգորիա:Ռուսաստանում նկարահանված ֆիլմեր
Արխիպ Աբագինսկի

**Արխիպ Աբագինսկի**, (, ),  խորհրդային յակուտ բանաստեղծ և թարգմանիչ։

## Կենսագրություն
Ծնվել է Յակուտսկի շրջանի Աբագա գյուղում, գյուղացու ընտանիքում։ Դասավանդել է գյուղական դպրոցում, աշխատել է «Երիտասարդ բոլշևիկ» («Эдэр большевик») և «Պատրաստ եղիր» («Будь готов!») երիտասարդական թերթերում, ինչպես նաև՝ Յակուտիայի գրահրատարակչությունում և ռադիոհեռարձակման խորհրդում։ 1930-1932 թվականներին սովորել է Իրկուտսկի մանկավարժական ինստիտուտում, որտեղ ընտրվել է Արևելյան Սիբիրի գրողների միության անդամ։ Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի Արևելյան ռազմաճակատի (*«[[Հայրենական մեծ պատերազմ (տերմին)|Հայրենական մեծ պատերազմ]]»*, 1941-1945) գործողությունների տարիներին մասնակցել է Կայսերական Ճապոնիայի դեմ մարտերին։ Պարգևատրվել է մեդալներով։ Բանաստեղծի անունով է կոչվել Օլյոկմինսկի ուլուսի Աբագա գյուղի միջնակարգ դպրոցը։ Բացվել է գրողի տուն–թանգարանը։

## Ստեղծագործություն
Գրել սկսել է 1923 թվականից, առաջին՝ «Բանաստեղծություններ և երգեր» ժողովածուն հրատարակվել է 1927 թվականին։ Աբագինսկու հիմնական ստեղծագործությունները խորհրդային հասարակության և պետության զարգացման գործում Խորհրդային Միության կոմունիստական կուսակցության դերի մասին է․ դրանք են՝ «Կոմունիզմ` լայն ճանապարհով», «Հարազատ կուսակցություն», «Հաղթանակած հերոս ժողովուրդ» ստեղծագործությունների շարքերը։ Առաջին անգամ յակուտական պոեզիայի մեջ մտցրել է շեշտային բանաստեղծությունը։ Նրա շատ բանաստեղծություններ դարձել են ժողովրդական երգեր։ Բանաստեղծի կարևորագույն ստեղծագործություններից են «Շանհայ» (1933) և «Ես ժողովրդի որդին եմ» (1938) պոեմները, որոնցից առաջինը նվիրված է Չինաստանի ժողովրդի՝ անկախության համար պայքարին, իսկ երկրորդը՝ սոցիալիստական հայրենիքի պաշտպանությանը։ Պատերազմի տարիներն հրատարակել է «Արևմուտք» և «Արևելելք» բանաստեղծությունների շարքերը։ Յակուտերեն է թարգմանել շատ ռուս և խորհրդային գրողների՝ Պուշկինի, Տուրգենևի, Գորկու, Չուկովսկու, ստեղծագործությունները։

## Գրքեր
* Талыллыбыт айымньылар. - Յակուտսկայ, 1958։
* Избранное. - Յակուտսկ, 1953,  153 էջ։
* Якутию пою. - Մագադան, 1957, 127 էջ։
* Под северным небом. - Մոսկվա, 1959։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Մատենագրություն 
* Հիշողություններ Աբագինսկու հետ հանդիպումներից

Կատեգորիա:20-րդ դարի ռուս բանաստեղծներ
Կատեգորիա:Բանաստեղծներ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Խորհրդային բանաստեղծներ
Կատեգորիա:Խորհրդային թարգմանիչներ
Կատեգորիա:Հայրենական մեծ պատերազմի մասնակիցներ
Կատեգորիա:Ռուս թարգմանիչներ
Էժեն Մյուլեր

**Էժեն Մյուլեր** (, ), ֆրանսիացի գրող։

## Կենսագրություն
1868 թվականից աշխատել է Արսենալի ֆրանսիական գրադարանում, 1884-1905 թվականներին եղել է դրա պահապանը։

Մի շարք վեպերի և պատմվածքների հեղինակ է (այդ թվում և երեխաների համար), պարբերականներում տպագրվել է Հորեղբայր Անսելմ կեղծանունով (): Մյուլերի առաջին հաջողությունը կապված է եղել «Միոնետա» ստեղծագործության տպագրման հետ (Mionnette, 1858), հրատարակվել է «Ժորժ Սանդի ձևերով» ենթավերնագրով։ Այս գրքին հաջորդել են աղջիկների մասին այլ զգացմունքային պատմություններ՝ «Դրիետտա» (1866) և «Ռոբիզոնետտա» (Robinsonette: Histoire d'une petite orpheline, 1876), շատ այլ ստեղծագործություններ։

*Non-fiction* ժանրում Մյուլլերի ամենամեծ ճանաչում ունեցող գրքերից են՝ «Հայտնի մարդկանց երիտասարդություն» (La jeunesse des hommes célèbres, 1867, գերմաներեն թարգմանությունը՝ 1901, ուկրաիներեն թարգմանություն՝ 1924), «Անտառ» (La Forêt, 1878, Թեոդորա Ռուսոյի և այլ նկարիչ-բարբիզոնների նկարազարդումներով)՝ մի շքեղ պատմություն աշխարհի անտառների մասին, ինչպես նաև «Փոքրիկ տրակտատ ֆրանսիական քաղաքավարության մասին» (Petit traité de la politesse française, 1861), բազմիցս վերահրատարակվել է մինչև 1925 թվականը։ Գրել է մի շարք հայտնի մարդկանց կենսագրություններ, երեխաների համար վերապատմել է Բեթհովենի, Հայդնի, Գալիլեյի, Հորացիոսի, Լոպե դե Վեգայի, Մոլիերի, Մոցարտի, Պագանինիի, Կոլումբոսի, Նապոլեոնի, Ռուբենսի, Ֆալկոնի կենսագրությունները։

Ֆրանսերեն է թարգմանել Քրիստափոր Կոլումբոսի որդի Ֆերնանդոյի գիրքը հոր մասին։
## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Ֆրանսիացի գրողներ
Ալեմ-ի նիսվան

«**Ալեմ-ի նիսվան**» (ղրիմի-թաթարեներն՝ Alem-i Nisvan, Алем-и Нисван, , ), աշխարհում առաջին թյուրք-մուսուլմանական կանանց նվիրված ամսագիր։ Տպագրվել է Ղրիմում 1906-1912 թվականներին ղրիմ-թաթարական լեզվով՝ օգտագործելով Արաբերենի այբուբենը։ Գլխավոր խմբագիր` Շեֆիկա Գասպրինսկայա։

## Պատմություն
Մուսուլման կանանց ամսագրի ստեղծման գաղափարն առաջացել է 19-20-րդ դարերի ղրիմ-թաթարական հրատարակիչ Իսմայիլ Գասպրինսկու մոտ, նրա կնոջ՝ Զեհրի Ակչուրինա-Գասպրինսկայայի առաջարկով։ Կանանց հարցը պարբերաբար բարձրացվում էր Գասպրինսկու «*Терджиман*» («Թարգմանիչ») հիմնական թերթի էջերում, որի արդյունքում էլ պահանջ ներկայացվեց ունենալու առանձին պարբերական։ 1887 թվականին Ակչուրինա-Գասպրինսկայան առաջին անգամ փորձեց ստեղծել կանանց վերաբերող «*Тербие*» («Դաստիարակություն») ամսագիր, այնուհետև 1891 թվականին ինքը՝ Գասպրինսկին թույլտվություն խնդրեց հրատարակելու ամիսը երկու անգամ «*Кадын*» («Կին») թերթի հավելվածը, սակայն Ռուսական կայսրության կառավարության կողմից հավանության չարժանացավ։ Ամսագրի հրատարակումն իրականացավ 1905 թվականին օրենսդրության ազատականացումից հետո։

Ամսագրի նպատակն էր կրթել մուսուլման կանանց, վերացնել անգրագիտությունը, բարձրացնել նրանց մշակութային մակարդակը և սովորեցնել շարիաթի օրենքները։ Նոր պարբերականի խմբագրի պաշտոնում Գասպրինսկին ընտրեց իր դստերը՝ Շեֆիկային, ինքը մնալով հրատարակչության խմբագիր։

Թերթում տպագրված հրատարակության հայտարարությունից պարզ դարձավ, որ ամսագրում պետք է հրապարակվեն ինչպես կրոնական տեքստեր շարիաթում կանանց իրավունքների մասին, այնպես էլ աշխարհիկ ցուցումներ հիգիենայի, տնային աշխատանքների և ձեռագործության մասին, առանձին բաժին էր հատկացված գիտությանը և գրականությանը։ Ամսագրում առանձին տեղ էր հատկացվում նշանավոր կանանց կենսագրության ներկայացմանը, ներկայացվում էին այլ երկրների պատմվածքներ և գեղարվեստական գրականության էջեր, նամակներ։

Ամսագիրը հրատարակվում էր որպես «Թերջիման» շաբաթաթերթի անվճար հավելված։ Առաջին համարը լույս տեսավ Բախչիսարայում 1906 թվականի մարտի 3-ին։ Մինչև 1908-1909 թվականների ընդմիջումն ամսագիրը համարվում էր ինքնուրույն հրատարակություն, 1910 թվականին հրատարակությունը վերսկսելուց հետո նրա նյութերը տպագրվում էին «Թերջիման» թերթի էջերում։ Ամսագրի վերջին համարը լույս տեսավ 1911 թվականին։

## Հիշատակ և ժառանգություն
2011 թվականին Ղրիմի ճարտարագիտամանկավարժական համալսարանում անցկացվեց գիտական կոնֆերանս՝ նվիրված ամսագրի ստեղծման 105-ամյակին։ Ժամանակակից Ղրիմի կանանց «*Арзы*» («Երազանք») ամսագիրն իրեն համարում է նախկին ամսագրի իրավահաջորդը։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:1906 հիմնադրումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի ամսագրեր
Կատեգորիա:Իսլամական ֆեմինիզմ
Լենարա Օսմանովա

**Լենարա Շեվքեթովնա Օսմանովա** (, ղրիմ-թաթ.` Lenara Şevket qızı Osmanova, Ленара Шевкт къызы Османова, ), հայտնի է նաև որպես **LENARA** (), ղրիմի թաթարական ծագումով ուկրաինացի երգչուհի, Ուկրաինայի վաստակավոր արտիստ (2017), Ղրիմի Ինքնավար հանրապետության վաստակավոր արտիստ (2007):

## Կենսագրություն
Լենարա Օսմանովան ծնվել է Տաշքենդում։ Հայրն ինժեներ էր, մայրը՝ երաժշտության ուսուցչուհի։ 1991 թվականին տեղափոխվել է Սիմֆերոպոլ, որտեղ հաղթել է «Ղրիմյան աստղիկներ-91» մրցույթում։ Գերազանցությամբ ավարտել է Սիմֆերոպոլի արվեստի դպրոցը՝ «երաժշտական արվեստ և պարարվեստ» մասնագիտությամբ, Կիևի էստրադային և կրկեսային արվեստի պետական ուսումնարանը՝ «էստրադային վոկալ» մասնագիտությամբ, Մշակույթի և արվեստի կադրերի պետական ակադեմիան (վոկալ-մանկավարժական առարկաների մագիստրոս)։ Բնակվում է Կիևում։

Ուկրաինայի մշակութային կյանքին ակտիվ մասնակցության և բարձր պրոֆեսիոնալիզմի համար բազմիցս արժանացել է Ղրիմի Ինքնավար Հանրապետության և Կիև քաղաքի պետական մրցանակների, «Ուկրաինացի երեխաներին» Ազգային ֆոնդի «Ուկրաինայի շնորհալի երեխաները», ծրագրի շրջանակներում՝ Կիևի քաղաքապետ Ալեքսանդր Օմելչենկոյի շնորհակալագրերին, Ղրիմի Ինքնավար Հանրապետության Գերագույն Խորհրդի պատվոգրին։ 2007 թվականի փետրվարի 5-ի հրամանագրով Լենարա Օսմանովային շնորհվել է Ղրիմի Ինքնավար Հանրապետության վաստակավոր արտիստուհու կոչում։ 2009 թվականին Լենարան հանդես եկավ Եվրատեսիլի ազգային եզրափակիչում «*Flash*» երգով։

## Նվաճումներ
* «Ղրիմի Մինի-միսս-93» մրցույթի հաղթող
* «Սև ծովի ափին», «Գլորիա», «Երաժշտական վերնիսաժ», «Ղրիմի մարգարիտ», «Շելլյալե», «Կախարդական մոմ», «Մենք բոլորս թո երեխաներն ենք, Ուկրաինա», «Ֆանտ-Լոտո-հույս» փառատոների գրան-պրիի դափնեկիր 
* «Առավոտյան աստղ» ծրագրի հաղթող (Մոսկվա, 1997)
* «Փոքրիկ աստղիկներ» շոուի մասնակից (Սանկտ Պետերբուրգ, 1998)
* «Երաժշտության աշխարհ» մրցույթի առաջին մրցանակի դափնեկիր (Ֆլորենցիա, 2003)
* Ժողովրդական մշակույթ միջազգային փառատոնի Գրան պրի մրցանակակիր (Սիցիլիա, 2006)
* «*Star sprint*» միջազգային մրցույթի առաջին մրցանակի դափնեկիր (Հռոմ, 2006)
* «*Bengio-festival*» մրցույթի երկրորդ մրցանակակիր, ոսկե սկավառակի դափնեկիր (Բենեվենտո, 2006)
* 1996 թվականից Ղրիմի ԻՀ Արվեստի փոքր ակադեմիայի գործող անդամ

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Պաշտոնական կայք

Կատեգորիա:Ուկրաինայի վաստակավոր արտիստներ
Կատեգորիա:Ուկրաինացի երգիչներ
Ավետարան (4841)

**Ավետարան** (4841), Երևանի Մաշտոցի անվան Մատենադարանում պահպանվող ձեռագիր, որը «Մաշտոցի անվան ցուցակ ձեռագրացում» (ձեռագրերի ցանկում) ներկայացված է 4841 թվի տակ։ Ձեռագիրը գրվել է 1417 թվականին Հովհաննես կաթողիկոս գրչի կողմից Սուրբ Հոկոբում (Ակոռի)։ Ծաղկող եղել է Աստվածատուր աբեղան։ Ստացողը եղել է Հովհաննես կաթողիկոսն։ Գրված է թղթի վրա, որը ունի 28x18.5 չափս։ Ձեռագիրը կազմված է 361 թերթից։ Գրված է երկսյուն, բոլորգրով։ Ունի տերունական 3, նկար գրչի 1, ավետարանիչ 4, խորան 6,  կիսախորան և լուսանցազարդ մանրանկարներ։ Կազմը՝ կաշեպատ տախտակ դրոշմազարդ, աստառը՝ ծաղկազարդ մետաքս։ Հիշատակարաններ գրչի՝ 6ա, 359ա, ծաղկողի՝ 5ա, 15բ, 282բ, հետագայի՝ 361բ (15-րդ դար)։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Մատենադարանի ձեռագրեր
Պետական հեղաշրջում Լատվիայում (1934)

300px|մինի|աջից|Ուլմանիսը Լատվիայի նախարարների ուղեկցությամբ, 1934 թվականի լուսանկար
300px|մինի|աջից|Ուլմանիսի հուշարձանը Ռիգայում
**1934 թվականի մայիսի 15-ի պետական հեղաշրջում**, Լատվիայի իշխանության հակասահմանադրական զավթում վարչապետ Կառլիս Ուլմանիսի կողմից, որը դադարեցրեց սահմանադրությունը և արձակեց սեյմը։ Երկրի բոլոր քաղաքական կուսակցությունները լուծարվել էին, իսկ շատ թերթեր՝ փակվել։

1934 թվականի մայիսի 15-ի լույս 16-ի գիշերը զորքերը, ոստիկանները և այզսարգիները գրավեցին Ռիգայում գտնվող բոլոր պետական կառույցները։ Վարչապետ Ուլմանիսի և Ռազմական նախարար գեներալ Բալոդիսի ստորագրությամբ հրատարակվեց հրամանագիր ամբողջ երկրում վեց ամիս ժամկետով ռազմական դրություն հայտարարելու մասին (շարունակվեց մինչև 1938 թվականը)։ Միևնույն ժամանակ դադարեցվել էր սեյմի գործունեությունը մինչև սահմանադրության «բարեփոխումների» իրականացումը (սեյմը այդպես էլ չի վերականգնվել)։ Նախագահ Ալբերտ Կվիեսիսին հնարավորություն տրվեց պաշտոնավարել մինչև սահմանադրական լիազորությունների ժամկետի ավարտը՝ մինչև 1936 թվականի ապրիլը։

Հեղաշրջումն անարյուն էր, հասարակությունը բողոքներով ելույթ չի ունեցել։

Մոտ երկու հազար մարդ ձերբակալվեց, այդ թվում՝ Լատվիայի սոցիալ-դեմոկրատական բանվորական կուսակցության առաջնորդներից շատերը։ Շատերը շուտով ազատ արձակվեցին, ամենաերկար կալանքը չի գերազանցել մեկ տարին։

Սահմանադրական իրավունքի մասնագետ Կ. Դիշլերսը 1935 թվականին առաջարկեց հեղաշրջումը հասկացությունը որպես այլոց գործողության ինստիտուտի հանրային իրավունքի կիրառում առանց հանձնարարականի ()

Խորհրդային պատմագրության մեջ Լատվիայում հեղաշրջումն անվանվեց ֆաշիստական։ Անգլիացի պատմաբաններ Պ. Դևիսը և Դ. Լինչը նկարագրում են այս իրադարձությունները որպես «ֆաշիստական գյուղացիական միության կողմից իշխանության ձեռքբերում և Ուլմանիսի՝ որպես դիկտատորի ձևավորում»։

## Տես նաև
* Ռազմական հեղաշրջում Լիտվայում (1926)
* Ռազմական հեղաշրջում Էստոնայում (1934)

## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն
* *[[Жагарс, Эрик|Жагарс Э.]]* Фашистский переворот 15 мая 1934 года. В кн.: Латвия на грани эпох II — Рига: Авотс, 1988 — стр. 59—77. ISBN 5-401-00286-6:
* Jēkabsons, Ēriks, Ščerbinskis, Valters (sastādītāji). Apvērsums. 1934. gada 15. maija notikumi pētījumos un avotos. Rīga: Latvijas Nacionālais arhīvs, Latvijas Arhīvistu biedrība, 2012:
*  (ссылки на главы):

Կատեգորիա:1934 Լատվիայում
Կատեգորիա:1934 դեպքեր
Կատեգորիա:Լատվիայի պատմություն
Ֆիքսիկներն ընդդեմ կրաբոտների

**«Ֆիքսիկներն ընդդեմ կրաբոտների»** (), «Աէրոպլան» ստուդիայի ռուսական լիամետրաժ համակարգչային անիմացիոն երաժշտական ֆիլմ։ Ֆիլմի գլխավոր հերոսներին հնչյունավորել են Դմիտրի Նազարովը, Նոնա Գրիշաևան, Լարիսա Բրոխմանը, Դիոմիդ Վինոգրադովը և Դիմա Սիենդուկը։ Վարձույթը նախատեսված է 2019 թվականի դեկտեմբերի 26-ին։

## Սյուժե
Մուլտֆիլմը պատմում է փոքրիկ ու գեղեցիկ Ֆիքսիկների մասին, որոնք թաքնվում են մարդկանցից իրենց մեքենաներում։ Հանկարծ նրանց դպրոցում, որը գտնվում էր պրոֆեսոր Չուդակովի լաբորատորիայում, հայտնվում են չար արարածներ՝ կրաբոտներ, որոնք սկսում են հետևել նրանց։ Ֆիքսիկները պետք է պարզեն, թե ինչ է իրենց հարկավոր, ինչպես նաև պաշտպանել իրենց և պրոֆեսորին։

## Հնչյունավորում

## Հեղինակներ
* Սցենարի հեղինակներ՝ Գեորգի Վասիլև, Եվգենի Անտրոպով
* Բեմադրող ռեժիսորներ՝ Վասիլի Բեդոշվիլի, Օլեգ Ուժինով
* Նկարիչներ՝ Միխայիլ Ժելուդկով, Նատալյա Կուրբատովա, Յուրի Պրոնին 
* Երաժշտություն՝ Սերգեյ Սիսոև, Գեորգի Վասիլև
* Արտ-տնօրեն՝ Դմիտրի Ավերկիև
* Տեխնիկական տնօրեն՝ Միխայիլ Բաժուտկին
* Գլխավոր տնօրեն՝ Յուլյա Սոֆրոնովա
* Գործադիր պրոդյուսերներ՝ Բորիս Մաշկովցև, Աննի Մուշեղյան
* Պրոդյուսերներ՝ Գեորգի Վասիլև, Իլյա Պոպով, Սերգեյ Սարկիսով

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:2010-ականների ռուսերեն ֆիլմեր
Կատեգորիա:2019 մուլտֆիլմեր
Կատեգորիա:Համակարգչային անիմացիոն ֆիլմեր
Կատեգորիա:Ռուսական մուլտֆիլմեր
Կատեգորիա:Ռուսերեն մուլտֆիլմեր
Ավետարան (4840)

**Ավետարան** (4840), Երևանի Մաշտոցի անվան Մատենադարանում պահպանվող ձեռագիր, որը «Մաշտոցի անվան ցուցակ ձեռագրացում» (ձեռագրերի ցանկում) ներկայացված է 4840 թվի տակ։ Ձեռագիրը գրվել է 1435 թվականին Կարապետ քահանա գրիչի կողմից Վանում։  Ստացողը եղել է Ստեփաննոս Բրուտն։ Կազմողը եղել է Ներսես աբեղան։ Գրված է թղթի վրա, որը ունի 27x18 չափս։ Ձեռագիրը կազմված է 301 թերթից։ Գրված է երկսյուն, բոլորգրով։ Ունի ավետարանիչ 4, խորան 10, կիսախորան և լուսանցաազարդ մանրանկարներ։ Կազմը՝ կաշեպատ տախտակ դրոշմազարդ, աստառը՝ դեղին մետաքս։ Հիշատակարաններ գրչի՝ 296բ, հետագայի՝ 6բ, 296ա, 298բ, 299ա (16-րդ դար)։

## Ծանոթագրություններ