open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Կոնկա դելլա Կամպանիա

**Կոնկա դելլա Կամպանիա** (), կոմունա Իտալիայի Կամպանիա մարզի Կազերտա գավառում։

Բնակչությունը կազմում է 1390 մարդ։ Բնակչության խտություն կազմում է 53 մարդ/կմ²։ Զբաղեցնում է 26 կմ² մակերես տարածք։ Փոստային ինդեքս՝ 81044, հեռախոսային կոդ՝ 00823։

## Բնակչություն

Colors=
  id:lightgrey value:gray(0.9)
  id:darkgrey  value:gray(0.7)
  id:sfondo value:rgb(1,1,1)
  id:barra value:rgb(0.6,0.8,0.6)
ImageSize = width:455 height:373
PlotArea = left:50 bottom:50 top:30 right:30
DateFormat = x.y
Period = from:0 till:3500
TimeAxis = orientation:vertical
AlignBars = justify
ScaleMajor = gridcolor:darkgrey increment:500 start:0
ScaleMinor = gridcolor:lightgrey increment:100 start:0
BackgroundColors = canvas:sfondo
BarData=
  bar:1861 text:1861
  bar:1871 text:1871
  bar:1881 text:1881
  bar:1901 text:1901
  bar:1911 text:1911
  bar:1921 text:1921
  bar:1931 text:1931
  bar:1936 text:1936
  bar:1951 text:1951
  bar:1961 text:1961
  bar:1971 text:1971
  bar:1981 text:1981
  bar:1991 text:1991
  bar:2001 text:2001
PlotData=
  color:barra width:20 align:left
  bar:1861 from:0 till:2523
  bar:1871 from:0 till:2650
  bar:1881 from:0 till:2787
  bar:1901 from:0 till:3203
  bar:1911 from:0 till:3115
  bar:1921 from:0 till:2783
  bar:1931 from:0 till:3033
  bar:1936 from:0 till:3219
  bar:1951 from:0 till:3431
  bar:1961 from:0 till:2940
  bar:1971 from:0 till:2189
  bar:1981 from:0 till:1775
  bar:1991 from:0 till:1600
  bar:2001 from:0 till:1392
PlotData=
  bar:1861 at: 2523 fontsize:S text:2.523 shift:(-8,5)
  bar:1871 at: 2650 fontsize:S text:2.650 shift:(-10,5)
  bar:1881 at: 2787 fontsize:S text:2.787 shift:(-10,5)
  bar:1901 at: 3203 fontsize:S text:3.203 shift:(-10,5)
  bar:1911 at: 3115 fontsize:S text:3.115 shift:(-10,5)
  bar:1921 at: 2783 fontsize:S text:2.783 shift:(-10,5)
  bar:1931 at: 3033 fontsize:S text:3.033 shift:(-10,5)
  bar:1936 at: 3219 fontsize:S text:3.219 shift:(-10,5)
  bar:1951 at: 3431 fontsize:S text:3.431 shift:(-10,5)
  bar:1961 at: 2940 fontsize:S text:2.940 shift:(-10,5)
  bar:1971 at: 2189 fontsize:S text:2.189 shift:(-10,5)
  bar:1981 at: 1775 fontsize:S text:1.775 shift:(-10,5)
  bar:1991 at: 1600 fontsize:S text:1.600 shift:(-10,5)
  bar:2001 at: 1392 fontsize:S text:1.392 shift:(-10,5)
TextData=
  fontsize:S pos:(20,20)
  text:ISTAT


## Կապի տվյալներ
* Հեռախոս՝ 0823 923221
* Պաշտոնական կայք՝ http://www.comune.concadellacampania.ce.it

## Արտաքին հղումներ
* Բնակավայրի պաշտոնական կայք 
* Վիճակագրության ազգային ինստիտուտ
* http://www.istat.it/english/ 

Կատեգորիա:Իտալիայի բնակավայրեր
Աբազինկա (Պշեխայի վտակ)

**Աբազինկա** (), գետ Ռուսաստանում, հոսում է Կրասնոդարի երկրամասում և Բելորեչենսկի շրջանում։

## Աշխարհագրություն
Գետաբերանը տեղակայված է Պշեխա գետի աջ ափին՝ 15 կմ հեռավորության վրա։ Գետի երկարությունը 28 կմ է, ավազանի տարածքը 96,1 կմ2։ Գետի ակունքը սկսվում է Լիպովայա գյուղում։ Հոսում հյուսիսով անտառների միջով։

## Ջրային գրանցամատյանի տվյալներ
Ռուսաստանի ջրային գրանցամատյանի տվյալների համաձայն՝ պատկանում է Կուբա ավազանային շրջանին, ջրատնտեսային տեղամասը՝ Բելայա, ենթաավազանը՝ բացակայում է։ Գետի գետային ավազանը՝ Կուբան։

Տվյալներն ըստ ջրային ռեսուրսների ֆեդերատիվ տեսչության։

* *Ջրային օբյեկտի, պետական ջրային գրանցման կոդը* - **06020001112108100005035**
* *Հիդրոլոգիական ուսումնասիրությունների կոդը* - **108100503**
* *Ավազանի կոդը* - **06.02.00.011**
* *Հիդրոլոգիական ուսումնասիրությունների հատորի համարը* - **08**
* *Թողարկումն ըստ հիդրոլոգիական ուսումնասիրությունների* - **1**

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* ՌԴ ջրային ռեսուրսների էկոլոգիան 

Կատեգորիա:Ռուսաստանի գետեր
Վրեժ (ֆիլմ, 2006)

**Վրեժ** () ամերիկյան թրիլեր։ Թողարկվել է 2006 թվականին։ Ռեժիսորը Ազիֆ Կապադիան է։

## Սյուժե
Երիտասարդ Ջոաննային հաճախ էին հետապնդում տարօրինակ տեսիլքները։

## Երաժշտություն
Ալբոմը գործիքային երաժշտություն է գրված կոմպոզիտոր Դարիո Մարիանելլի կողմից՝
* Sweet Dreams (Of You) (в исполнении Patsy Cline) (2։40)
* The Girl With Two Souls (3։50)
* Collision (2։13)
* Present and Past (1։06)
* The Red Bar (2։16)
* Memory Lane (1։20)
* Terry Warms Up (2։24)
* A Close Shave (1։50)
* Driving To La Salle (1։47)
* The Other Woman (1։31)
* Griff’s Garage (1։15)
* Old Things (1։36)
* Cornered (2։43)
* Annie Dies (2։15)
* What Really Happened (2։44)
* Sea Horses (3։50)

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Պաշտոնական կայքը 
* Վրեժ ֆիլմը Internet Movie Database կայքում 

Կատեգորիա:2000-ականների ամերիկյան ֆիլմեր
Կատեգորիա:2000-ականների անգլերեն ֆիլմեր
Կատեգորիա:2006 ֆիլմեր
Կատեգորիա:Universal Pictures ֆիլմեր
Կատեգորիա:Ամերիկյան դետեկտիվ ֆիլմեր
Կատեգորիա:Ամերիկյան դրամա ֆիլմեր
Կատեգորիա:Ամերիկյան թրիլեր ֆիլմեր
Կատեգորիա:Ամերիկյան սարսափ ֆիլմեր
Կատեգորիա:Ֆիլմեր, որոնց գործողությունները տեղի են ունենում Տեխասում
Կատեգորիա:Ֆիլմեր վերամարմնավորման մասին
Տրիպանոսոմներ

**Տրիպանոսոմներ**, մտրակավորների դասի նախակենդանիների սեռ։ Մարդու և ողնաշարավոր կենդանիների արյան ու հյուսվածքների մակաբույծներ են։ Հայտնի է Տրիպանոսոմների մի քանի տասնյակ տեսակ, որոնցից շատերը ախտածին են։ Իլիկաձև մարմնի ետին մասում ցիտոպլազմայից սկիզբ է առնում մտրակիկը, որը պելիկուլի (ցիտոպլազմայի արտաքին կարծրացած շերտ) ծալքի հետ ալիքաձև թաղանթ է առաջացնում։ Բազմանում են երկայնակի կիսվելով։ Սեռական պրոցես չունեն։ Տրիպանոսոմների մեծամասնությունը ողնաշարավոր կենդանիների և մարդու օրգանիզմ է թափանցում փոխանցողների՝ սովորաբար միջատների միշոցով, որոնք կամ Տրիպանոսոմների մեխանիկական կրողներ են, կամ դրանց օրգանիզմներում տեղի է ունենում Տրիպանոսոմների բազմացումը։ Մարդու համար ախտածին են T․ gambiense և T․ rhodesiense քնախտի հարուցիչները (փոխանցվում են glossina սեռի աֆրիկյան ճանճերի միշոցով)։ ԽՍՀՄ–ում հան դիպում են ուղտերի, ձիերի և էշերի արիպանոսոմոզների հարուցիչները։
thumb|''Trypanosoma equiperdum''

Կատեգորիա:Մակաբույծեր
Մեծ Մեկլետա

**Մեծ Մեկլետա** (), գետ Ռուսաստանում, հոսում է Կրասնոդարի երկրամասում և Ռոստովի մարզում։ Գետաբերանը տեղակայված է Ռասսիպնայա գետի ձախ ափին՝ 58 կմ հեռավորության վրա։ Գետի երկարությունը 15 կմ է, ավազանի տարածքը 190 կմ2։

## Ջրային գրանցամատյանի տվյալներ
Ռուսաստանի ջրային գրանցամատյանի տվյալների համաձայն՝ պատկանում է Դոնի ավազանային շրջանին, ջրատնտեսային տեղամասը՝ Եգորլիկ, ենթաավազանը՝ Դոն և Հյուսիսային Դոնցա գետերն են։ Գետի գետային ավազանը՝ Դոն։

Տվյալներն ըստ ջրային ռեսուրսների ֆեդերատիվ տեսչության.

* *Ջրային օբյեկտի, պետական ջրային գրանցման կոդը* - **05010500612107000017130**
* *Հիդրոլոգիական ուսումնասիրությունների կոդը* - **107001713**
* *Ավազանի կոդը* - **05.01.05.006**
* *Հիդրոլոգիական ուսումնասիրությունների հատորի համարը* - **08**
* *Թողարկումն ըստ հիդրոլոգիական ուսումնասիրությունների* - **1**

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* ՌԴ ջրային ռեսուրսների էկոլոգիան 

Կատեգորիա:Մինչև 50 կմ երկարությամբ գետեր
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գետեր
Վարայերեն

**Վարայերեն** (**վինարիական լեզու**, բնօրինակ անվանում Wáray-Wáray), լեզու, որը տարածված է ֆիլիպինյան Սամար, Հյուսիսային Սամար, Արևելյան Սամար, Լեյտե (արևելք) և Բիլարան գավառներում։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Լեզուներ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Վարայերեն
Կատեգորիա:Ֆիլիպինների լեզուներ
Տրիպանոսոմոզներ

**Տրիպանոսոմոզներ**, մարդու և կենդանիների հիվանդություն, որի հարուցիչը արիպանոսոմներն են։ Տրիպանոսոմոզները դասվում են փոխանցողական (արանսմիսիվ) հիվանդությունների շարքը։ Մարդու համար վտանգավոր են աֆրիկական Տրիպանոսոմոզները (տես Քնախա) և ամերիկական Տրիպանոսոմոզներ կամ Շագասի հիվանդությունը։ Ամերիկական Տրիպանոսոմոզները 1909 թվականին նկարագրել է Կ․ Շագասը՝ Բրազիլիայում։ Հիվանդությունը տարածված է Կենտրոնական և Հարավային Ամերիկայում (Բրազիլիա, Չիլի, Արգենտինա, Վենեսուելա), հիմնականում բնակչության չքավոր խավերում։ Հիվանդությունը փոխանցվում է արյունածուծ փայտոջիլների (տրիատոմային փայտոջիլ) միջոցով։ Վարակի աղբյուրը հիվանդ մարդն է և վայրի ու ընտանի կենդանիները։ Հարուցիչները փայտոջիլների արտաթորանքների հետ ընկնում են աչքի, քթի, շրթունքների մաշկի լորձաթաղանթների անցման հատվածների վրա։ Հիմնական ախտանշաններն են․ սուր շրջանում՝ տենդը և ավշահան գույցների մեծացումը, քրոնիկական շրջանում՝ սրտի և ստամոքսաաղիքային համակարգի ախտահարումը։

## Ծանոթագրություններ
Լիբերի

**Լիբերի** (), կոմունա Իտալիայի Կամպանիա մարզի Կազերտա գավառում։

Բնակչությունը կազմում է 1221 մարդ։ Բնակչության խտություն կազմում է 72 մարդ/կմ²։ Զբաղեցնում է 17 կմ² մակերես տարածք։ Փոստային ինդեքս՝ 81040, հեռախոսային կոդ՝ 00823։

## Բնակչություն

Colors=
  id:lightgrey value:gray(0.9)
  id:darkgrey  value:gray(0.7)
  id:sfondo value:rgb(1,1,1)
  id:barra value:rgb(0.6,0.8,0.6)
ImageSize = width:455 height:373
PlotArea = left:50 bottom:50 top:30 right:30
DateFormat = x.y
Period = from:0 till:2000
TimeAxis = orientation:vertical
AlignBars = justify
ScaleMajor = gridcolor:darkgrey increment:500 start:0
ScaleMinor = gridcolor:lightgrey increment:100 start:0
BackgroundColors = canvas:sfondo
BarData=
  bar:1861 text:1861
  bar:1871 text:1871
  bar:1881 text:1881
  bar:1901 text:1901
  bar:1911 text:1911
  bar:1921 text:1921
  bar:1931 text:1931
  bar:1936 text:1936
  bar:1951 text:1951
  bar:1961 text:1961
  bar:1971 text:1971
  bar:1981 text:1981
  bar:1991 text:1991
  bar:2001 text:2001
PlotData=
  color:barra width:20 align:left
  bar:1861 from:0 till:1641
  bar:1871 from:0 till:1736
  bar:1881 from:0 till:1589
  bar:1901 from:0 till:1709
  bar:1911 from:0 till:1520
  bar:1921 from:0 till:1525
  bar:1931 from:0 till:1499
  bar:1936 from:0 till:1522
  bar:1951 from:0 till:1641
  bar:1961 from:0 till:1616
  bar:1971 from:0 till:1321
  bar:1981 from:0 till:1462
  bar:1991 from:0 till:1395
  bar:2001 from:0 till:1222
PlotData=
  bar:1861 at: 1641 fontsize:S text:1.641 shift:(-8,5)
  bar:1871 at: 1736 fontsize:S text:1.736 shift:(-10,5)
  bar:1881 at: 1589 fontsize:S text:1.589 shift:(-10,5)
  bar:1901 at: 1709 fontsize:S text:1.709 shift:(-10,5)
  bar:1911 at: 1520 fontsize:S text:1.520 shift:(-10,5)
  bar:1921 at: 1525 fontsize:S text:1.525 shift:(-10,5)
  bar:1931 at: 1499 fontsize:S text:1.499 shift:(-10,5)
  bar:1936 at: 1522 fontsize:S text:1.522 shift:(-10,5)
  bar:1951 at: 1641 fontsize:S text:1.641 shift:(-10,5)
  bar:1961 at: 1616 fontsize:S text:1.616 shift:(-10,5)
  bar:1971 at: 1321 fontsize:S text:1.321 shift:(-10,5)
  bar:1981 at: 1462 fontsize:S text:1.462 shift:(-10,5)
  bar:1991 at: 1395 fontsize:S text:1.395 shift:(-10,5)
  bar:2001 at: 1222 fontsize:S text:1.222 shift:(-10,5)
TextData=
  fontsize:S pos:(20,20)
  text: ISTAT


## Կոմունայի վարչակազմ
* Հեռախոս՝ 0823 870006
* Էլեկտրոնային փոստ՝ comunediliberi@virgilio.it
* Պաշտոնական կայք՝ http://liberi.asmenet.it :

## Արտաքին հղումներ
* http://liberi.asmenet.it 
* Վիճակագրության ազգային ինստիտուտ 
* http://www.istat.it/english/ 

Կատեգորիա:Իտալիայի բնակավայրեր
Պիետրավայրանո

**Պիետրավայրանո** (), քաղաք Իտալիայի Կամպանիա մարզի Կազերտա գավառում։

Բնակչությունը կազմում է 3017 մարդ։ Բնակչության խտություն կազմում է 91 մարդ/կմ²։ Զբաղեցնում է 33 կմ² մակերես տարածք։ Փոստային ինդեքս՝ 81050, հեռախոսային կոդ՝ 0823։

Բնակավայրի հովանավոր սուրբը Սան Էրակլիոն է։ Տոնը նշվում է ամեն տարի սեպտեմբերի 1-ին։

Կատեգորիա:Իտալիայի բնակավայրեր
Տրիպոլիտանիա

**Տրիպոլիտանիա** (, հուն՝, τρι, բարդ բառերում՝ երեք և Λόλις-քաղաք), պատմական մարզ Լիբիայում։

Մ․ թ․ ա․ I հազարամյակի 1-ին կեսին առափնյա գոտում հիմնվել է փյունիկեցիների երեք գաղութ, որոնք մ․ թ․ ա․ 5-րդ դարից-10-րդ դարի սկզբին գտնվել են Կարթագենի, Նումիդիայի, Հռոմի, վանդալների, Բյուզանդիայի, Արաբական խալիֆայության, Իսպանիայի, Օսմանյան կայսրության տիրապետության տակ։ 1911-1912 թվականների իտալա-թուրքական պատերազմից հետո Տրիպոլիտանիաի տարածքի մի մասը, իսկ 1920-ական թվականների վերջին՝ ամբողջ տարածքը, գավթել են իտալական զորքերը։ 1939 թվականին իտալական իշխանությունները միացրել են Տրիպոլիտանիա, Կիրենաիկան և Ֆեցցանը, որոնք ստացել են Լիբիա անվանումը։ 1943 թվականին Տրիպոլիտանիաի տարածքը զավթել են անգլիական զորքերը։ 1951-1963 թվականներին անկախ Լիբիայի նահանգներից էր, 1963 թվականին որպես վարչական միավոր վերացվել է։

## Արտաքին հղումներ
*Տրիպոլիտանիայի հակիրճ պատմություն

Կատեգորիա:Լիբիայի աշխարհագրություն
Կատեգորիա:Պատմական մարզեր
Մոնդրագոնե

**Մոնդրագոնե** (), քաղաք Իտալիայի Կամպանիա մարզի Կազերտա գավառում։

Բնակչությունը կազմում է 26&nbsp;558 մարդ։ Բնակչության խտություն կազմում է 488,2 մարդ/կմ²։ Զբաղեցնում է 54,4 կմ² մակերես տարածք։ Փոստային ինդեքս՝ 81034, հեռախոսային կոդ՝ 00823։

Կատեգորիա:Իտալիայի բնակավայրեր
Պիետրամելարա

**Պիետրամելարա ** (), քաղաք Իտալիայի Կամպանիա մարզի Կազերտա գավառում։

Բնակչությունը կազմում է 4454 մարդ։ Բնակչության խտություն կազմում է 194 մարդ/կմ²։ Զբաղեցնում է 23 կմ² մակերես տարածք։ Փոստային ինդեքս՝ 81051, հեռախոսային կոդ՝ 0823։

Կատեգորիա:Իտալիայի բնակավայրեր
Լետինո

**Լետինո** (), կոմունա Իտալիայի Կամպանիա մարզի Կազերտա գավառում։

Բնակչությունը կազմում է 783 մարդ։ Բնակչության խտություն կազմում է 25 մարդ/կմ²։ Զբաղեցնում է 31 կմ² մակերես տարածք։ Փոստային ինդեքս՝ 81010, հեռախոսային կոդ՝ 00823։

## Բնակչություն

Colors=
  id:lightgrey value:gray(0.9)
  id:darkgrey  value:gray(0.7)
  id:sfondo value:rgb(1,1,1)
  id:barra value:rgb(0.6,0.8,0.6)
ImageSize  = width:455 height:373
PlotArea   = left:50 bottom:50 top:30 right:30
DateFormat = x.y
Period     = from:0 till:1500
TimeAxis   = orientation:vertical
AlignBars  = justify
ScaleMajor = gridcolor:darkgrey increment:500 start:0
ScaleMinor = gridcolor:lightgrey increment:100 start:0
BackgroundColors = canvas:sfondo
BarData=
  bar:1861 text:1861
  bar:1871 text:1871
  bar:1881 text:1881
  bar:1901 text:1901
  bar:1911 text:1911
  bar:1921 text:1921
  bar:1931 text:1931
  bar:1936 text:1936
  bar:1951 text:1951
  bar:1961 text:1961
  bar:1971 text:1971
  bar:1981 text:1981
  bar:1991 text:1991
  bar:2001 text:2001
PlotData=
  color:barra width:20 align:left
  bar:1861 from:0 till: 1207
  bar:1871 from:0 till: 1306
  bar:1881 from:0 till: 1279
  bar:1901 from:0 till: 1157
  bar:1911 from:0 till: 1220
  bar:1921 from:0 till: 1202
  bar:1931 from:0 till: 1205
  bar:1936 from:0 till: 1263
  bar:1951 from:0 till: 1346
  bar:1961 from:0 till: 1169
  bar:1971 from:0 till: 953
  bar:1981 from:0 till: 902
  bar:1991 from:0 till: 932
  bar:2001 from:0 till: 783
PlotData=
  bar:1861 at: 1207 fontsize:S text: 1.207 shift:(-8,5)
  bar:1871 at: 1306 fontsize:S text: 1.306 shift:(-10,5)
  bar:1881 at: 1279 fontsize:S text: 1.279 shift:(-10,5)
  bar:1901 at: 1157 fontsize:S text: 1.157 shift:(-10,5)
  bar:1911 at: 1220 fontsize:S text: 1.220 shift:(-10,5)
  bar:1921 at: 1202 fontsize:S text: 1.202 shift:(-10,5)
  bar:1931 at: 1205 fontsize:S text: 1.205 shift:(-10,5)
  bar:1936 at: 1263 fontsize:S text: 1.263 shift:(-10,5)
  bar:1951 at: 1346 fontsize:S text: 1.346 shift:(-10,5)
  bar:1961 at: 1169 fontsize:S text: 1.169 shift:(-10,5)
  bar:1971 at: 953 fontsize:S text: 953 shift:(-10,5)
  bar:1981 at: 902 fontsize:S text: 902 shift:(-10,5)
  bar:1991 at: 932 fontsize:S text: 932 shift:(-10,5)
  bar:2001 at: 783 fontsize:S text: 783 shift:(-10,5)
TextData=
  fontsize:S pos:(20,20)
  text:ISTAT


## Կապի տվյալներ
* Հեռախոս՝ 0823 945004
* Էլեկտրոնային փոստ՝ comuneletino@tiscali.it
* Պաշտոնական կայք http://www.comune.letino.ce.it 

## Արտաքին հղումներ
* http://www.comune.letino.ce.it 
* Վիճակագրության ազգային ինստիտուտ 
* http://www.istat.it/english/ 

Կատեգորիա:Իտալիայի բնակավայրեր
Կազերտա

**Կազերտա** (), կոմունա Իտալիայի Կամպանիա մարզի Կազերտա գավառում։

Բնակչությունը կազմում է 79&nbsp;488 մարդ։ Բնակչության խտություն կազմում է 1415 մարդ/կմ²։ Զբաղեցնում է 53.07 կմ² մակերես տարածք։ Փոստային ինդեքս՝ 81020, հեռախոսային կոդ՝ 0823։

Կատեգորիա:Իտալիայի բնակավայրեր
Տրիխոցեֆալոզ

**Տրիխոցեֆալոզ**, մարդու և կենդանիների ճիճվային հիվանդություն (նեմատոդոզների խմբի)։ Մարդու Տրիխոցեֆալոզի հարուցիչը մազագլուխն է։ Հիվանդությունը տարածված է հիմնականում արևադարձային և մերձարևադարձային գոտիներում։ Հասուն մազագլուխներն ապրում են հաստ աղիքում։ Մակաբույծի ձվիկներն արտազատվում են կղանքի հետ (օրական 1000-3500 ձվիկ), հասունանում հողում։ Մարդը վարակվում է սննդի հետ դրանք կուլ տալիս։ Մարդու աղիքներում ձվիկների զարգացումը տևում է 30-40 օր։ Տրիխոցեֆալոզի հիմնական ախտանշաններն են․ որովայնի ցավեր, փորկապություն կամ լուծ, սրտխառնոց, փսխումներ, գլխացավ, գլխապտույտ, աջ ենթակողային շրջանի ցավեր և սակավարյունություն։ Կանխարգելումը՝ անձնական հիգիենայի կանոնների պահպանում, բնակավայրերի բարեկարգում։ Բուժումը՝ դիֆեզիլ, նավթամոն, թթվածին։ Կենդանիների Տրիխոցեֆալոզը որոճողների, ամենակերների, մսակերների և այլ կաթնասունների հիվանդություն է։ Հարուցիչները կենդանիների հաստ աղիքում մակաբուծվող Trichocephalus սեռի կլոր որդերն (նեմատոդներ) են։ Տրիխոցեֆալներով ինտենսիվ վարակվածության դեպքում փոփոխվում են շատ օրգանների և հյուսվածքների կառուցվածքն ու ֆունկցիան։ Տրիխոցեֆալոզ ախտորոշում են կղանքում տրիխոցեֆալների ձվեր կամ սատկած կենդանիների աղիքներում մակաբույծներ հայտ նաբերելով։ Բուժումը՝ ճիճվամուղ պատրաստուկներ (բուբուլինը՝ խոզերի, պրոմինտիկը՝ ոչխարների համար և այլն)։ Կանխարգելումը՝ անասնաբուժ-սանիտարական ընդհանուր միջոցառումներ։

Կատեգորիա:Արևադարձային հիվանդություններ
Կատեգորիա:Մակաբուծային հիվանդություններ
Առաջին բալկա

**Պերվայա բալկա**, գետ Ռուսաստանում, հոսում է Կրասնոդարի երկրամասում։ Գետի գետաբերանը գտնվում է Դունայկա գետի ձախ ափից 11 կիլոմետր հեռավորության վրա։ Գետի երկարությունը 15 կիլոմետր է, ջրհավաք ավազանի մակերեսը 40, 1 կմ2 է։

## Ջրագրության տվյալներ
Ռուսաստանի ջրային գրանցամատյանի տեղեկությունների համաձայն՝ գետը պատկանում է Կուբանի ավազանային շրջանին, գետի ջրերի կառավարման գլխավոր կենտրոնը՝ Բելայա (գետ), գետի գետային ենթաավազանը բացակայում է։ Գետի գետային ավազանն է Կուբանը։

Ըստ աշխարհագրական տեղեկատվական համակարգի՝ ջրային բաժնի տարածքում Ռուսաստանի Դաշնության պատրաստած դաշնային գործակալության ջրային ռեսուրսների։

* Ջրային օբյեկտի կոդը հանրային գրանցմամբ — 06020001112108100005028
* Կոդը ըստ հիդրոլոգիական հետազոտության (ՌԴ) — 108100502
* Ավազանի կոդը — 06.02.00.011
* Ծավալի համարը ըստ ՌԴ-ի — 08
* Թողարկումը ըստ ՌԴ-ի — 1

## Ծանոթագրություններ
Բելոնա (Կազերտայի գավառ)

մինի|Բելոնայի դիրքը գավառի քարտեզի վրա
**Բելոնա** (), կոմունա Իտալիայի Կամպանիա մարզի Կազերտա գավառում։

Բնակչությունը կազմում է 5,109 մարդ։ Բնակչության խտությունը կազմում է 440 մարդ/կմ²։ Զբաղեցնում է 11.7 կմ² մակերես տարածք։ Փոստային ինդեքս՝ 81041, հեռախոսային կոդ՝ 0823։

## Ժողովրդագրություն

Colors=
  id:lightgrey value:gray(0.9)
  id:darkgrey  value:gray(0.8)
  id:sfondo value:rgb(1,1,1)
  id:barra value:rgb(0.6,0.7,0.8)

ImageSize = width:455 height:303
PlotArea = left:50 bottom:50 top:30 right:30
DateFormat = x.y
Period = from:0 till:5500
TimeAxis = orientation:vertical
AlignBars = justify
ScaleMajor = gridcolor:darkgrey increment:500 start:0
ScaleMinor = gridcolor:lightgrey increment:100 start:0
BackgroundColors = canvas:sfondo

BarData=
  bar:1861 text:1861
  bar:1871 text:1871
  bar:1881 text:1881
  bar:1901 text:1901
  bar:1911 text:1911
  bar:1921 text:1921
  bar:1931 text:1931
  bar:1936 text:1936
  bar:1951 text:1951
  bar:1961 text:1961
  bar:1971 text:1971
  bar:1981 text:1981
  bar:1991 text:1991
  bar:2001 text:2001

PlotData=
  color:barra width:20 align:left

  bar:1861 from: 0 till:2342
  bar:1871 from: 0 till:2495
  bar:1881 from: 0 till:2715
  bar:1901 from: 0 till:3216
  bar:1911 from: 0 till:2856
  bar:1921 from: 0 till:3096
  bar:1931 from: 0 till:3081
  bar:1936 from: 0 till:3328
  bar:1951 from: 0 till:3844
  bar:1961 from: 0 till:3739
  bar:1971 from: 0 till:3803
  bar:1981 from: 0 till:4593
  bar:1991 from: 0 till:4894
  bar:2001 from: 0 till:5103

PlotData=

  bar:1861 at:2342 fontsize:XS text: 2342 shift:(-8,5)
  bar:1871 at:2495 fontsize:XS text: 2495 shift:(-8,5)
  bar:1881 at:2715 fontsize:XS text: 2715 shift:(-8,5)
  bar:1901 at:3216 fontsize:XS text: 3216 shift:(-8,5)
  bar:1911 at:2856 fontsize:XS text: 2856 shift:(-8,5)
  bar:1921 at:3096 fontsize:XS text: 3096 shift:(-8,5)
  bar:1931 at:3081 fontsize:XS text: 3081 shift:(-8,5)
  bar:1936 at:3328 fontsize:XS text: 3328 shift:(-8,5)
  bar:1951 at:3844 fontsize:XS text: 3844 shift:(-8,5)
  bar:1961 at:3739 fontsize:XS text: 3739 shift:(-8,5)
  bar:1971 at:3803 fontsize:XS text: 3803 shift:(-8,5)
  bar:1981 at:4593 fontsize:XS text: 4593 shift:(-8,5)
  bar:1991 at:4894 fontsize:XS text: 4894 shift:(-8,5)
  bar:2001 at:5103 fontsize:XS text: 5103 shift:(-8,5)

TextData=
  fontsize:S pos:(20,20)
  text:Ըստ ISTAT-ի տվյալների


## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Իտալիայի բնակավայրեր
Պոնուրա 2-րդ

**Պոնուրա 2-րդ** (), գետ Ռուսաստանում, հոսում է Կրասնոդարի երկրամասում։ Գետաբերանը տեղակայված է Պոնուրա գետի աջ ափին՝ 97 կմ հեռավորության վրա։ Գետի երկարությունը 15 կմ է, ավազանի տարածքը 66,6 կմ2։

## Ջրային գրանցամատյանի տվյալներ
Ռուսաստանի ջրային գրանցամատյանի տվյալների համաձայն՝ պատկանում է Կուբանի ավազանային շրջանին, ջրատնտեսային տեղամասը՝ Կրիպիլի, ենթաավազանը՝ բացակայում է։ Գետի գետային ավազանը՝ Ազովի ծովից մինչև Կուբանի և Դոնա։

Տվյալներն ըստ ջրային ռեսուրսների ֆեդերատիվ տեսչության>.

* *Ջրային օբյեկտի, պետական ջրային գրանցման կոդը* - **06010000312108100005992**
* *Հիդրոլոգիական ուսումնասիրությունների կոդը* - **108100599**
* *Ավազանի կոդը* - **06.01.00.003**
* *Հիդրոլոգիական ուսումնասիրությունների հատորի համարը* - **08**
* *Թողարկումն ըստ հիդրոլոգիական ուսումնասիրությունների* - **1**

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* ՌԴ ջրային ռեսուրսների էկոլոգիան 

Կատեգորիա:Ռուսաստանի գետեր
Ալեք Քեշիշյան

**Ալեք Գևորգի Քեշիշյան** (), ամերիկահայ կինոռեժիսոր։ Ճանաչվել է «Ճշմարտություն կամ համարձակություն. Մադոննայի հետ ճանապարհին, հետնաբեմում և անկողնում» ֆիլմով։

## Կենսագրություն
Ալեք Քեշիշյանը ծնվել է 1964 թվականին Բեյրութում, Գևորգ և Սեսիլ Քեշիշյանների ընտանիքում։ 1968 թվականից բնակվում է ԱՄՆ-ում։ Սովորել է Բոստոնի կոնսերվատորիայում, Հարվարդի և Սորբոնի համալսարաններում։ 12 տարեկանից հանդես է եկել Բոստոնի Լիրիկական օպերայի թատրոնում, մեծ հաջողության է հասել Ամալի դերերգով (Մենոտտիի «Ամալը և գիշերային այցելուները», 1976)։ Խաղացել է նաև թատրոնում, նկարահանել երաժշտական տեսաժապավեններ։ «Փրոփագանդ ֆիլմ» կինոստուդիայի տնօրենն է։

## Կինոնկարներ
* «Հարգանքներով», 1994, սցենարիստ և պրոդյուսեր
* «Սեր և այլ աղետներ», 2006
* «Ճշմարտություն կամ համարձակություն. Մադոննայի հետ ճանապարհին, հետնաբեմում և անկողնում», Կաննի կինոփառատոն, 1991
* ՄԵՆՔ։ Հավատում ենք սիրուն - սցենարի համահեղինակ (Մադոննայի հետ)

## Երաժշտական տեսահոլովակներ
* "Դաժան մի եղիր" (1988) (Բոբբի Բրաուն)
* "Իմ մենաշնորհը" (1988) (Բոբբի Բրաուն)
* "Ամեն մի փոքր քայլ" (1989) (Բոբբի Բրաուն)
* "Մենք` ինքներս" (1989) (Բոբբի Բրաուն)
* "Զոհաբերություն" (1989) (Էլթոն Ջոն)
* "Սա իմ խաղահրապարակն էր" (1992) (Մադոննա)
* "Կհիշեմ" (1994) (Մադոննա)
* "Insatiable" (2002) (Դարրեն Հեյզ)
* "Hands to Myself" (2015) (Սելենա Գոմես)

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* An Interview with Director Alek Keshishian
* SNAPSHOT: ALEK KESHISHIAN ON SHOOTING MADONNA

Կատեգորիա:Ամերիկահայ պրոդյուսերներ
Կատեգորիա:Ամերիկահայ կինոռեժիսորներ
Կազերտա (գավառ)

մինի|Գավառի քարտեզ

**Կազերտա** (), գավառ Իտալիայի Կամպանիա մարզում։

Բնակչությունը կազմում է 853 009 մարդ։ Բնակչության խտությունը կազմում է 323 մարդ/կմ²։ Զբաղեցնում է 2 639 կմ² մակերես տարածք։ Փոստային ինդեքսներ՝ 81100, 81020, հեռախոսային կոդեր՝ 081, 0823։ Գավառի կարգավիճակ է ստացել 1945 թվականին։ Բաժանված է 104 կոմունաների։ Գավառի ամենամեծ քաղաքը համանուն քաղաքն է՝ Կազերտա, երկրորդը՝ Ավերսան։

Կատեգորիա:Իտալիայի բնակավայրեր
Կատեգորիա:Իտալիայի գավառներ
Կազերտա (այլ կիրառումներ)

**Կազերտա** բառը կարող է ունենալ հետևյալ կիրառումները՝

**Աշխարհագրություն**
* Կազերտա - քաղաք Իտալիայում։ Գտնվում է համանուն գավառում։
* Կազերտա - գավառ Իտալիայի Կամպանիա մարզում։
Շվայնֆուրտ

** Շվայնֆուրտ** (), կոմունա Գերմանիայի Բավարիա հողում։ Գտնվում է Միջին Ֆրանկոնիայի կազմում։ Բնակչությունը կազմում է 53 415 մարդ (ըստ 2010 թվականի դեկտեմբերի 31-ի)։ Տարածքը կազմում է 35,71 կմ²։ Պաշտոնական կոդ՝ *09 6 62 000*։


Schweinfurt-017.jpg
Schweinfurt-003.jpg
Schweinfurt_und_der_Main_bei_Nacht.jpg
Gademann-Villa.jpeg
Friedrich_R%C3%BCckert_Monument.jpg
Schweinfurt_Spinnmuehle_Anker.jpg


## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Պաշտոնական էջ

Կատեգորիա:1254 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր
Կատեգորիա:Գերմանիայի քաղաքներ
Էռլանգեն

** Էռլանգեն** (), կոմունա Գերմանիայի Բավարիա երկրամասում՝ Միջին Ֆրանկոնիայի կազմում։ Բնակչությունը՝  107.103 մարդ (ըստ 2012)։ Տարածքը՝ 76,94 կմ2։ Պաշտոնական կոդ՝ *09 5 65 000*։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Պաշտոնական էջ

Կատեգորիա:1002 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր
Կատեգորիա:Գերմանիայի քաղաքներ
Հոֆ (Զալե)

**Հոֆ** (), կոմունա Գերմանիայի Բավարիա հողում։ Գտնվում է Վերին Ֆրանկոնիայի կազմում։ Բնակչությունը կազմում է 46 286 մարդ (ըստ 2010 թվականի դեկտեմբերի 31-ի)։ Տարածքը կազմում է 58,02 կմ²։ Պաշտոնական կոդ՝ *09 4 64 000*։

## Պատկերասրահ

HOF08499 RAW-Export.png
Hof-Unterkotzauer-Bruecke.jpg
Hof-Panorama-Nord-Ost.JPG


## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Պաշտոնական էջ

Կատեգորիա:Բավարիայի քաղաքներ
Կատեգորիա:Գերմանիայի քաղաքներ
Հոֆ (այլ կիրառումներ)

**Հոֆ** բառն ունի հետևյալ իմաստները՝

* Հոֆ Վիմ - հայտնի հոլանդացի, ում կոչում են «Սառցե մարդ»։ Համաշխարհային 9 ռեկորդների հեղինակ։
* Հոֆ (Վեստերվալդ) - կոմունա Գերմանիայում՝ Ռայնլանդ Պֆալց հողում։
* Հոֆ (Զալե) - կոմունա Գերմանիայում՝ Բավարիա հողում։
* Հոֆ (Զալցբուրգ) - կոմունա Ավստրիայում։
* Հոֆ (շրջան) - շրջան Գերմանիայում։
Շտրաուբինգ

** Շտրաուբինգ** (), կոմունա Գերմանիայի Բավարիա հողում։ Գտնվում է Միջին Ֆրանկոնիայի կազմում։ Բնակչությունը կազմում է 44 493 մարդ (ըստ 2009 թվականի դեկտեմբերի 31-ի)։ Տարածքը կազմում է 67,58 կմ²։ Պաշտոնական կոդ՝ *09 2 63 000*։

## Բնակչություն


Straubing_stadtturm.jpg
Straubing,_Rathausinnenhof.jpg
H%C3%A4userschmuck_am_Straubinger_Stadtplatz_zur_G%C3%A4ubodenvolkfest-Zeit.jpg


## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Պաշտոնական էջ

Կատեգորիա:Գերմանիայի քաղաքներ
Կատեգորիա:Դանուբի ափին գտնվող քաղաքներ
Հոֆ Վիմ

մինի
**Հոֆ Վիմ** (, ), հայտնի հոլանդացի։ Կարողանում է դիմանալ չափազանց սառը ջերմաստիճանի պայմաններում։ Հայտնի է «Սառցե մարդ» մականունով։ Սահմանել է համաշխարհային 9 ռեկորդ։

73 րոպե շարունակ մնացել է սառը ջրով և սառույցով լցված թափանցիկ խողովակում։ Կիսավարտիքով բարձրացել է Մոնբլան լեռը (Ֆրանսիայի կողմից)։ Գրեթե մեկ րոպե սուզված է մնացել սառցեպատ ծովում։

Հոֆ Վիմն իր կարողությունն առաջին անգամ նկատել է 17 տարեկանում։ Փորձագետների կարծիքով Հոֆը արտասովոր մարդ է։ Դրա հետ հոլանդացին երբեմն չի համաձայնվում։ Նրա կարծիքով ամբողջի էությունը կայանում է ամենօրյա մշտական մարզումներում։ Նրա գերմարդկային ունակությունները երկար մարզումների արդյունք են։ Ներկայումս Հոֆ Վիմը շարունակում է մարզվել՝ նոր ռեկորդներ սահմանելու և ինքնակատարելագործվելու համար։

## Արտաքին հղումներ
* Отмороженный. Достижения морозоустойчивого голландца - Lenta.ru
* Website Wim Hof
* peoples.ru — Вим Хоф
* YouTube — Вим Хоф бъёт собственный рекорд

Կատեգորիա:Գինեսի գրքի ռեկորդակիրներ
Կատեգորիա:Հոլանդացիներ
Կատեգորիա:Գերմանացի մարզիկներ
Պշիխաշխա

**Պշիխաշխա** (), գետ Ռուսաստանում, հոսում է Կրասնոդարի երկրամասում։ Գետաբերանը տեղակայված է Պշեխա գետի աջ ափին՝ 130 կմ հեռավորության վրա։ Գետի երկարությունը 15 կմ է, ավազանի տարածքը 54,5 կմ2։

## Ջրային գրանցամատյանի տվյալներ
Ռուսաստանի ջրային գրանցամատյանի տվյալների համաձայն՝ պատկանում է Կուբանի ավազանային շրջանին, ջրատնտեսային տեղամասը՝ Բելայա, ենթաավազանը՝ բացակայում է։ Գետի գետային ավազանը՝ Կուբան։

Տվյալներն ըստ ջրային ռեսուրսների ֆեդերատիվ տեսչության.

* *Ջրային օբյեկտի, պետական ջրային գրանցման կոդը* - **06020001112108100004762**
* *Հիդրոլոգիական ուսումնասիրությունների կոդը* - **108100476**
* *Ավազանի կոդը* - **06.02.00.011**
* *Հիդրոլոգիական ուսումնասիրությունների հատորի համարը* - **08**
* *Թողարկումն ըստ հիդրոլոգիական ուսումնասիրությունների* - **1**

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* ՌԴ ջրային ռեսուրսների էկոլոգիան 

Կատեգորիա:Ռուսաստանի գետեր
Հոֆ (Վեստերվալդ)

**Հոֆ** (), կոմունա Գերմանիայի Ռայնլանդ Պֆալց հողում։ Գտնվում է Վեստերվալդ շրջանի կազմի մեջ։ Բնակչությունը կազմում է 1178 մարդ (ըստ 2010 թվականի դեկտեմբերի 31-ի)։ Տարածքը կազմում է 8,09 կմ²։ Պաշտոնական կոդ՝ *07 1 43 243*։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Պաշտոնական կայք 

Կատեգորիա:Գերմանիայի բնակավայրեր
Շվաբախ

** Շվաբախ** (), կոմունա Գերմանիայի Բավարիա հողում։ Գտնվում է Միջին Ֆրանկոնիայի կազմում։ Բնակչությունը կազմում է 38879 մարդ (ըստ 2010 թվականի դեկտեմբերի 31-ի)։ Տարածքը կազմում է 40,80 կմ²։ Պաշտոնական կոդ՝ *09 5 65 000*։

19-րդ դարի վերջին այն աչքի է ընկել որպես կարի պարագաների, ինչպես նաև ոսկու, արծաթի, պղնձե և երկաթյա մետաղալարերի հալածոների, օճառի, մոմերի, կավե ամանեղենի վառարանների խոշոր արտադրող։ 21-րդ դարում այստեղ գործում է լաբորատոր սարքավորումների խոշոր արտադրող Հեյդոլպհ-ը։

## Բնակչություն


Schwabach_am_Ausfluss.jpg
St. Jakobus (Unterreichenbach).jpg
Franzosenkirche_Schwabach.jpg


## Արտաքին հղումներ
* Պաշտոնական էջ

Կատեգորիա:Գերմանիայի քաղաքներ
Ուղղահայաց (ֆիլմ)

**«Ուղղահայաց»** (ռուս. "Вертикаль"), ֆիլմ, որը նկարահանվել է 1967 թվականին ԽՍՀՄ-ում "Одесская киностудия" կինոընկերության կողմից։ Ֆիլմի ռեժիսորներն են ՝ Ստանիսլավ Գովորուխինը և Բորիս Դուրովը։

## Սյուժե
Ֆիլմը պատմում է լեռնագնացների խմբի մասին, որոնք մեկնում են Սվանեթ, որպեսզի բարձրանան Օր-Տաու լեռը։ Խումբը ղեկավարում էր փորձառու լեռնագնաց Վիտալի Լոմովը։ Ժամանելով Սվանեթ՝ խումբը իջևանում է Լոմովի ընկեր տեղացի Վիսսարիոնի մոտ։ Վերջինիս ավագ տղան ևս լեռնագնաց էր եղել և մահացել էր Օր-Տաու լեռը բարձրանալիս։ Վերելքից առաջ Վիսսարիոնը խնդրում է Լոմովին գտնել որդու դին, որը 1 տարի առաջ էր վախճանվել։ Խումբը կիսվում է երկու մասի՝ երկու հոգի մնում է լեռան ստորոտին, իսկ չորսը բարձրանում են։ Ստորոտին մնում է խմբի հետ կապը պահող Վոլոդյան և բժիշկ Լարիսան։ Վոլոդյան հաղորդագրություն է ստանում, որ մոտենում է ցիկլոն և հայտնում է ընկերներին դրա մասին, բայց հաղորդագրությունը ստացած լեռնագնացը չի հայտնում խմբին արհավիրքի մասին։ Խումբը հասնում է լեռան գագաթին, սակայն վերադարձի ճանապարհին նրանք ընկնում են ցիկլոնի մեջ։ Նրանցից մեկը շանթահարվում է, իսկ մյուսը ժամանակավոր կորցնում է տեսողությունը (ձյան պատճառով)։ Խմբի ղեկավարը ստիպված է լինում միայնակ վերադառնալ ճամբար։ Բարեբախտաբար բոլորը փրկվում են և վերադառնում են տուն։

## Դերասաններ
* **Վլադիմիր Վիսոցկի** (ռուս. **Владимир Высоцкий**) - Վոլոդյա
* **Լարիսա Լուժինա** (ռուս. **Лариса Лужина**) - Լարիսա
* **Գեորգի Կուլբուշ** (ռուս. **Георгий Кульбуш**) - Լոմով
* **Գենադի Ոռոպաև** (ռուս. **Геннадий Воропаев**) - Գենադի
* **Մարգարիտա Կոշելևա** (ռուս. **Маргарита Кошелева**) - Ռիտա
* **Ալեքսադր Ֆադեև** (ռուս. **Александр Фадеев**) - Նիկիտին
* **Բուխութի Զակարիաձե** (ռուս. **Бухути Закариадзе**) - Վիսսարիոն

## Երաժշտություն
Ֆիլմը հայտի է իր երգերով/երաժշտությամբ։ Երգերի հեղինակն ու կատարողն է հանրահայտ պոետ և կատարող Վլադիմիր Վիսոցկին։
Ֆիլմում հնչում են Վիսոցկու հետևյալ երգերը ՝
* **«Песня о друге»** *Երգ ընկերոջ մասին*
* **«Свои обиды каждый человек…»** *Ամեն մարդ իր վիրավորանքները...*
* **Вершина** («Здесь вам не равнина, здесь климат иной…») *Գագաթ*
* **Баллада об альпийских стрелках** («Мерцал закат, как блеск клинка…») *Բալլադ ալպիական հրաձիգների մասին*
* **Прощание с горами** *Հրաժեշտ լեռների հետ*

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:1960-ականների ռուսերեն ֆիլմեր
Կատեգորիա:1967 ֆիլմեր
Կատեգորիա:Խորհրդային սև-սպիտակ ֆիլմեր
Կատեգորիա:Խորհրդային ֆիլմեր
Կատեգորիա:1960-ականների խորհրդային ֆիլմեր
Սուրբ Սավվայի տաճար

**Սուրբ Սավվայի տաճար** (), Սերբ ուղղափառ եկեղեցի Բելգրադում, Վրաչար բարձրավանդակում։ Համարվում է աշխարհում ամենամեծ ուղղափառ եկեղեցին և դասակարգվում է աշխարհի ամենամեծ տասը եկեղեցիների շարքում։ Տաճարը նվիրված է Սուրբ Սավվային (1175-1236 թթ.)՝ Սերբ ուղղափառ եկեղեցու հիմնադրին։ Տաճարը դասվում է քաղաքի հուշարձանների շարքում։

## Պատմություն
Տաճարի կառուցման աշխատանքներն սկսվել են 1894 թվականին Վրաչար բարձրավանդակի այն վայրում, որտեղ 1595 թվականին Օսմանյան Սինան փաշան այրել է Սուրբ Սավվայի աճյունը։

Մի քանի տասնամյակների պլանավորման և բազմաթիվ մրցույթներից հետո շենքի շինարարական աշխատանքներն սկսվել են 1935 թվականին և մինչև 1939 թվականը կանգնեցվել են 12 մետր բարձրությամբ պատերը։

Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի տարիներին տաճարի շինարարությունը դադարեցվեց և շարունակվեց միայն 1986 թվականին։ Տաճարի գմբեթի կառուցումն ավարտվեց 1989 թվականին։

1999 թվականի ապրիլի 20-ին Համայն Ռուսիո պատրիարք Ալեքսեյ II-ն այցելել է Հարավսլավիայի Դաշնային Հանրապետություն և Սերբիայի պատրիարք Պավելի հետ պատարագ մատուցել տաճարում (մինչև մեծ մուտք, այսուհետև՝ դեպի տաճարի դիմացի հրապարակ). աղոթք է բարձրացվել Հարավսլավիայի ռազմական գործողությունների ժամանակ զոհվածների համար։

2004 թվականին տեղի է ունեցել դեռևս ոչ ամբողջությամբ ավարտված տաճարի բացման արարողությունը։

2008 թվականի մարտին օծվել է տաճարի մատուռը։

Բելգրադի Վրաչար բարձրավանդակում են գտնվում նաև Սերբիայի ազգային գրադարանը և հսկայական զբոսայգին։

## Պատկերասրահ

File:Interior Cathedral of Saint Sava, Belgrade.jpg|Ներքին հարդարանքներ (անավարտ)
File:Temple of Saint Sava's parish home.jpg
File:Monument to Karadjordje and Temple of Saint Sava.jpg|Ժամանակակից Սերբիայի հիմնադիր Կարագեորգի հուշարձանը
File:Saint Sava et Partizan stadium.jpg|Սուրբ Սավվայի տաճարը և Սերբիայի ազգային գրադարանը
File:Cathedral of Saint Sava, Belgrade by night.jpg|Սուրբ Սավվայի տաճարը գիշերով
File:Sveti Sava in Belgrade.JPG|Տեսարան զբոսայգուց


## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Պաշտոնական կայքը 
* Webcam 

Կատեգորիա:Բելգրադի շենքեր և կառույցներ
Կատեգորիա:Սերբիայի եկեղեցիներ
Կատեգորիա:Տաճարներ այբբենական կարգով
Զելենոգուրյան համալսարան

**Զելենոգուրյան համալսարան** (), Լեհաստանի գլխավոր պետական համալսարան։ Համալսարանը գտնվում է Զիելոնա Գուրայում։

Հիմնադրվել է 2001 թվականի սեպտեմբերի 1-ին, համադրվելով Զելենոգուրյան Պոլիտեխնիկին (որը եղել է դեռևս 1965 թվականից)։ Ունի 10 ֆակուլտետ։ Համալսարանը մտնում է Եվրոպայի սոցիական համալսարանների կազմի մեջ և մասնակցում է Եվրամիության «Socrates-Erasmus» նախագծին։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Համալսարանի պաշտոնական կայք 
* Բյուրոն միջազգային համագործակցության համալսարանում  
* http://www.uz.zgora.pl/en/historia_en.html 

Կատեգորիա:2001 հիմնադրումներ Լեհաստանում
Կատեգորիա:Լեհաստանի համալսարաններ
Ուկրաինական տափաստանային սպիտակ խոզ

**Ուկրաինական տափաստանային սպիտակ խոզ** (), խառը մթերատվության խոզերի ցեղ։ Բուծել է ակադեմիկոս Միխայիլ Իվանովը, «Ասկանիա Նովա»-ում տեղական մանր ուշահաս խոզերը տրամախաչելով անգլիական խոշոր սպիտակ ցեղի վարազների հետ։

Ցեղը հաստատվել Է 1934 թվականին։ Մեռահասուն վարազների կենդանի զանգվածը մոտ 350 կգ Է, մերուններինը՝ մոտ 250 կգ։ Պտղատվությունը 11-12 խոճկոր է (առավելագույնը՝ մինչև 25)։ Մատղաշները վաղահաս են՝ 6-7 ամսականում կշռում են 95-100 կգ։ Կենդանիները լավ են հարմարված չոր տափաստանային գոտուն։ Վարազներն օգտագործվում են արդյունաբերական տրամախաչման համար։

Բուծվում Է Ուկրաինայում, Մոլդովայում, Հյուսիսային Կովկասում։

Կատեգորիա:Խոզերի ցեղեր
Կոնստանտին Տոն

**Կոնստանտին Տոն** (, ), ռուս ճարտարապետ։

## Կենսագրություն
Սովորել է Պետերբուրգի Գեղարվեստի ակադեմիայում (1803-1815)։ 1819-1828 թվականներին գործուղվել է Իտալիա։ Պետերբուրգի Գեղարվեստի ակադեմիայի ակադեմիկոս (1830), պրոֆեսոր (1833), ճարտարապետական մասի ռեկտոր (1854 թվականից)։ Ցարական կառավարության կողմից պաշտոնապես արմատավորած ռուս-բյուզանդական էկլեկտիկ ոճի հիմնադիրը։ Նրա գործերից են Կրեմլյան Մեծ պալատը (1839-1849), Ա Զինապալատը (1844-1851), Մոսկվայի Կրեմլում, Նիկոլաևյան կայարանները Մոսկվայում (այժմ Լենինգրադյան, 1849) և Լենինգրադում (այժմ՝ Մոսկովյան, 1851, երկուսն էլ վերակառուցվել են 1960-1970-ական թվականներին՝ պահպանելով նախնական ճակատը), «Եկեղեցիների նախագծեր․․․» ալբոմը (1838)։

## Գրականություն
* Славина Т. А. Константин Тон. - Л.: Лениздат, 1982 թվական - 152 էջ - 40 000 օրինակ
## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Ռուս ճարտարապետներ
Կատեգորիա:Սանկտ Պետերբուրգի գեղարվեստի ակադեմիայի շրջանավարտներ
Դեյնա Ուայթ

**Դեյնա Ֆրեդերիկ Ուայթ կրտսեր** (, ), ամերիկացի գործարար, դերասան։ 2001 թվականից զբաղեցնում է «Ultimate Fighting Championship» (UFC) ընդհանուր մենամարտերի կազմակերպության նախագահի պաշտոնը։

Ծնվել է 1969 թ.՝ ԱՄՆ Կոնեկտիկուտ նահանգի Մանչեստեր բնակավայրում։ Պատանեկության տարիներին զբաղվել է սիրողական բռնցքամարտով։

Որոշ ժամանակ աշխատելով որպես մենամարտիկներ Տիտո Օրտիսի և Չակ Լիդելի ռինգային մենեջեր, 2001 թ. նշանակվել է «UFC»-ի նախագահ։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ

* Էջը UFC.com կայքում
* Էջը IMDb կայքում

Կատեգորիա:Ամերիկացի գործարարներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի տղամարդ կինոդերասաններ
Կատեգորիա:Ամերիկացի աթեիստներ
Կատեգորիա:Ամերիկացիներ իռլանդական սերմամբ
Կատեգորիա:Ամերիկացի ձեռնարկատերեր
Ջիգիտլևկա

**Ջիգիտլևկա** (), գետ Ռուսաստանում, հոսում է Կրասնոդարի երկրամասում։ Գետաբերանը տեղակայված է Գուբս գետի ձախ ափին՝ 14 կմ հեռավորության վրա։ Գետի երկարությունը 10 կմ է, ավազանի տարածքը 18,2 կմ2։

## Ջրային գրանցամատյանի տվյալներ
Ռուսաստանի ջրային գրանցամատյանի տվյալների համաձայն՝ պատկանում է Կուբանի ավազանային շրջանին, ջրատնտեսային տեղամասը՝ Լաբա, ենթաավազանը՝ բացակայում է։ Գետի գետային ավազանը՝ Կուբան։

Տվյալներն ըստ ջրային ռեսուրսների ֆեդերատիվ տեսչության.

* *Ջրային օբյեկտի, պետական ջրային գրանցման կոդը* - **06020000712108100003670**
* *Հիդրոլոգիական ուսումնասիրությունների կոդը* - **108100367**
* *Ավազանի կոդը* - **06.02.00.007**
* *Հիդրոլոգիական ուսումնասիրությունների հատորի համարը* - **08**
* *Թողարկումն ըստ հիդրոլոգիական ուսումնասիրությունների* - **1**

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* ՌԴ ջրային ռեսուրսների էկոլոգիան 

Կատեգորիա:Ռուսաստանի գետեր
Աուդեկերկ

**Աուդեկերկ** (, հին եկեղեցի), գոթական եկեղեցի հոլանդական Դելֆտ քաղաքում։ Կառուցված է 1246 թվականին Սուրբ Բարդուղիմեոսի փայտե եկեղեցում տեղում։ 1325-1350 թվականներին նրան կցվել է 75 մետրանոց զանգակատուն, որը ներկայումս ունի մոտ երկու մետր թեքություն։ Դելֆտի պահպանված եկեղեցիներից ամենահինն է։

Եկեղեցին կառուցված է հետևյալ բազիլիկի սկզբունքով. ունի ընդարձակ կենտրոնական նավ և երկու փոքր կողային նավեր։ Եկեղեցին ենթարկվել է բազոմաթիվ վերակառուցումների, որոնք արգելվել են Ռեֆորմացիայի դարաշրջանում (հյուսիսային տրանսեպտը մնացել է անավարտ)։ 17-19-րդ դարերում եկեղեցում դրվել են երեք երգեհոններ։ Գլխավոր երգեհոնը, պատրաստված Քրիստիան Գոտլիբ Ֆրիդրիխ Վիտտեի կողմից, թվագրվում է 1857 թվականի։ Այն ունի 41 ձայն և 2580 շեփոր։ 1570 թվականին զանգակատանը դրվել է «Բուրդոն» զանգը, 9 տոննա քաշով, որն օգտագործվում է թաղման արարողությունների ժամանակ, |արքայական ընտանիքի անդամների թաղման ժամանակ։

Հին եկեղեցում գտնվում են մոտ 400 թաղվածներ, որոնց թվում են հետևյալ անձանց գերեզմանները.

* Մարտին Տրոմպ
* Յան Վերմեեր
* Անտոնի Լևենգուկ
* Պիտ Պետերսոն Հայն

Ներկա ժամանակում կատարում է կատարում է երկրպագության շինության (երկրպագություն կատարվում է ամեն կիրակի) և թանգարանի դեր։ Այստեղ նաև պարբերաբար անցկացվում են երգեհոնային երաժշտության համերգներ։ Մասշտաբային վերականգնողական աշխատանքներ անցկացվել են 1949-1961 և 1997-2000 թվականներին։ Հատուկ վերականգնվել են Յուպ Նիկոլասի վիտրաժները, որոնք ոչնչացվել էին 1654 թվականի վառոդի պահեստի պայթյունի հետևանքով։

Եկեղեցու մուտքի առջև դրված է Գերտրուդ վան Օոստենի՝ 1358 թվականին մահացած բեգինուհու արձանը, ով պաշտեի է Դելֆտում։


Պատկեր:Oude Kerk Delft 2.jpg|Ընկնող զանգակատունը
Պատկեր:Delft - Oude Kerk - interieur.jpg|Կենտրոնական նավը
Պատկեր:Oude KerkOld Church Delft..jpg|Երգեհոնը


## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Oude Kerk Delft  

Կատեգորիա:Եկեղեցիներ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Թեք աշտարակներ
Կատեգորիա:Նիդերլանդների տաճարներ
Կատեգորիա:Դելֆ
Գեորգի Գոգշելիձե

**Գեորգի Գոգշելիձե** (, ), վրացի և ռուս ազատ ոճի ըմբիշ, Եվրոպայի (2008) և աշխարհի չեմպիոն (2001)։ Մինչև 2005 թվականը հանդես է եկել Ռուսաստանի կողմից։ Առաջին մարզիչը եղել է Գ. Մարգվելաշվիլին։ Մարզիչներն են եղել նաև Դ. Ի. Թեդեևը և Ա. Խ. Մարգիևը։

2006-2012 թվականներին հանդես է եկել Վրաստանի հավաքականի կազմում, մարզիչը եղել է Ն. Սխիրելին։

2008 թվականի Ամառային օլիմպիական խաղերում արժանացել է արծաթե մեդալի, իսկ 2012 թվականին՝ բրոնզե մեդալի։

Կարիերան ավարտել է 2012 թվականին։

Ռուսաստանի ֆիզիկական կուլտուրայի պետական ակադեմիայի շրջանավարտ է, Սպորտի վաստակավոր վարպետ։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Gogshelidze, Georgi (GEO)  
* Պրոֆիլը sports-reference.com կայքում  

Կատեգորիա:Վրացի ըմբիշներ
Կատեգորիա:2012 թվականի Ամառային օլիմպիական խաղերի բրոնզե մեդալակիրներ
Կատեգորիա:2012 թվականի Ամառային օլիմպիական խաղերի մեդալակիրներ
Կատեգորիա:2008 թվականի Ամառային օլիմպիական խաղերի արծաթե մեդալակիրներ
Կատեգորիա:Ըմբշամարտի աշխարհի առաջնության մեդալակիրներ
Կատեգորիա:Ըմբշամարտի Եվրոպայի չեմպիոններ
Կոլե Սանիտա

**Կոլե Սանիտա** (), կոմունա Իտալիայի Կամպանիա մարզի Բենևենտո գավառում։

Բնակչությունը կազմում է 3044 մարդ, բնակչության խտությունը կազմում է 85 մարդ/կմ²։ Զբաղեցնում է 36 կմ² մակերես տարածք։ Փոստային ինդեքս՝ 82024, հեռախոսային կոդ՝ 0824։

## Ժողովրդագրություն
'''Բնակչության թվաքանակի փոփոխությունները.


Colors=
 id:lightgrey value:gray(0.9)
 id:darkgrey value:gray(0.7)
 id:sfondo value:rgb(1,1,1)
 id:barra value:rgb(0.6,0.8,0.6)
ImageSize = width:455 height:373
PlotArea = left:50 bottom:50 top:30 right:30
DateFormat = x.y
Period = from:0 till:6500
TimeAxis = orientation:vertical
AlignBars = justify
ScaleMajor = gridcolor:darkgrey increment:500 start:0
ScaleMinor = gridcolor:lightgrey increment:100 start:0
BackgroundColors = canvas:sfondo
BarData=
 bar:1861 text:1861
 bar:1871 text:1871
 bar:1881 text:1881
 bar:1901 text:1901
 bar:1911 text:1911
 bar:1921 text:1921
 bar:1931 text:1931
 bar:1936 text:1936
 bar:1951 text:1951
 bar:1961 text:1961
 bar:1971 text:1971
 bar:1981 text:1981
 bar:1991 text:1991
 bar:2001 text:2001
 bar:2011 text:2011
PlotData=
 color:barra width:20 align:left
 bar:1861 from:0 till: 5129
 bar:1871 from:0 till: 5397
 bar:1881 from:0 till: 5415
 bar:1901 from:0 till: 5937
 bar:1911 from:0 till: 6023
 bar:1921 from:0 till: 5742
 bar:1931 from:0 till: 5713
 bar:1936 from:0 till: 5279
 bar:1951 from:0 till: 5119
 bar:1961 from:0 till: 4122
 bar:1971 from:0 till: 3905
 bar:1981 from:0 till: 3896
 bar:1991 from:0 till: 3571
 bar:2001 from:0 till: 3056
 bar:2011 from:0 till: 2513
PlotData=
 bar:1861 at: 5129 fontsize:S text: 5129 shift:(-8,5)
 bar:1871 at: 5397 fontsize:S text: 5397 shift:(-10,5)
 bar:1881 at: 5415 fontsize:S text: 5415 shift:(-10,5)
 bar:1901 at: 5937 fontsize:S text: 5937 shift:(-10,5)
 bar:1911 at: 6023 fontsize:S text: 6023 shift:(-10,5)
 bar:1921 at: 5742 fontsize:S text: 5742 shift:(-10,5)
 bar:1931 at: 5713 fontsize:S text: 5713 shift:(-10,5)
 bar:1936 at: 5279 fontsize:S text: 5279 shift:(-10,5)
 bar:1951 at: 5119 fontsize:S text: 5119 shift:(-10,5)
 bar:1961 at: 4122 fontsize:S text: 4122 shift:(-10,5)
 bar:1971 at: 3905 fontsize:S text: 3905 shift:(-10,5)
 bar:1981 at: 3896 fontsize:S text: 3896 shift:(-10,5)
 bar:1991 at: 3571 fontsize:S text: 3571 shift:(-10,5)
 bar:2001 at: 3056 fontsize:S text: 3056 shift:(-10,5)
 bar:2011 at: 2513 fontsize:S text: 2513 shift:(-10,5)
TextData=
 fontsize:S pos:(20,20)
 text:Ըստ ISTAT-ի տվյալների


## Արտաքին հղումներ
* Բնակավայրի պաշտոնական կայք 

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Իտալիայի բնակավայրեր
Թիրոզին

**Թիրոզին**, *տիրոզին*, ամինաթթու։ Գոյություն ունի օպտիկապես ակտիվ D, Լ և ռացեմիկ DL ձևերով։ Լ Տ մտնում է բազմաթիվ սպիտակուցների և պեպտիդների կառուցվածքի մեջ։ Թիրոզինը կենդանիների և մարդու օրգանիզմներում առաջանում է ֆենիլալանինի ֆերմենտային օքսիդացման ընթացքում։ Թիրոզինի յոդային ածանցյալները՝ թիրոքսինը և եռյոդթիրոնինը, վահանագեղձի հորմոններ են։ Թիրոզինի քայքայման ընթացքում օրգանիզմում առաջանում են ֆումարաթթու և ացետաքացախաթթու, որոնք ացետիլկոֆերմենտ A-ի միջոցով մտնում են եռկարբոնային թթուների ցիկլի մեջ։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Ֆենոլներ
Տիրոլ (պատմական մարզ)

**Տիրոլ**, մարզ Եվրոպայում, Ալպերում։ Հնում Տիրոլի տարածքում բնակվել են ռետերը և իլլիրիացիները։ Բրեններ լեռնանցքով անցնում էր Գերմանիան Իտալիայի հետ կապող կարևոր առևտր․ ճանապարհ։ 1805 թ., նապոլեոնյան պատերազմների ժամանակ, Տիրոլը միացվեց Բավարիային։ Ֆրանսբավարական օկուպացիայի դեմ 1809 թ. ապստամբությունն ավարտվեց պարտությամբ։ Տիրոլը բաժանվեց Բավարիայի, Իտալիայի թագավորության և Իլլիրիական նահանգների միջև։ 1814-1815 թթ. Վիեննայի կոնգրեսի որոշմամբ Տիրոլը վերստին միացվեց Ավստրիային։ Տիրոլում զգալիորեն մեծ էր կաթոլիկ հոգևորականության և կղերականության ազդեցությունը։ 1919 թ. Սեն–ժերմենի հաշտության պայմանագրով Տիրոլը բաժանվեց Ավստրիայի ու Իտալիայի միջև։ Բրեններից հյուսիս ընկած տարածքն անցավ Ավստրիա հանրապետությանը, Բրեններից հարավ տարածքը Իտալիային։

Կատեգորիա:Եվրոպայի պատմական տարածքներ
Կատեգորիա:Ավստրիայի պատմություն
Կատեգորիա:Բաժանված տարածաշրջաններ
Պիետրաբոնդանտե

**Պետրաբոնդանտե ** (), կոմունա Իտալիայում, գտնվում է Մոլիզե մարզում՝ Իզերնիա գավառում։

Բնակչությունը կազմում է 947 մարդ (2008 թվականի տվյալներով), բնակչության խտությունը կազմում է 35 մարդ/կմ²։ Զբաղեցնում է 25 կմ² մակերես։ Փոստային ինդեքս՝ 86085, հեռախոսային կոդ՝ 0865։

Պետրաբոնդանտեն սահմանակից է Անյոնե, Կաստելվերինո, Չիաուչի, Չիվիտանովա դել Սաննիո, Պեսկոլանչանո և Պոջո Սանիտա համայնքներին։

Բնակավայրի հովանավորն է սուրբ Վինչենցո Ֆերերին։

## Ժողովրդագրություն
Բնակչության թվաքանակի փոփոխությունները.

Colors=
 id:lightgrey value:gray(0.9)
  id:darkgrey  value:gray(0.7)
  id:sfondo value:rgb(1,1,1)
  id:barra value:rgb(0.6,0.8,0.6)
ImageSize  = width:455 height:373
PlotArea   = left:50 bottom:50 top:30 right:30
DateFormat = x.y
Period     = from:0 till:4500
TimeAxis   = orientation:vertical
AlignBars  = justify
ScaleMajor = gridcolor:darkgrey increment:500 start:0
ScaleMinor = gridcolor:lightgrey increment:100 start:0
BackgroundColors = canvas:sfondo
BarData=
  bar:1861 text:1861
  bar:1871 text:1871
  bar:1881 text:1881
  bar:1901 text:1901
  bar:1911 text:1911
  bar:1921 text:1921
  bar:1931 text:1931
  bar:1936 text:1936
  bar:1951 text:1951
  bar:1961 text:1961
  bar:1971 text:1971
  bar:1981 text:1981
  bar:1991 text:1991
  bar:2001 text:2001
PlotData=
  color:barra width:20 align:left
  bar:1861 from:0 till: 3678
  bar:1871 from:0 till: 4067
  bar:1881 from:0 till: 3393
  bar:1901 from:0 till: 2744
  bar:1911 from:0 till: 2267
  bar:1921 from:0 till: 2542
  bar:1931 from:0 till: 2358
  bar:1936 from:0 till: 2599
  bar:1951 from:0 till: 2599
  bar:1961 from:0 till: 2149
  bar:1971 from:0 till: 1694
  bar:1981 from:0 till: 1316
  bar:1991 from:0 till: 1108
  bar:2001 from:0 till: 961
PlotData=
  bar:1861 at: 3678 fontsize:S text: 3.678 shift:(-8,5)
  bar:1871 at: 4067 fontsize:S text: 4.067 shift:(-10,5)
  bar:1881 at: 3393 fontsize:S text: 3.393 shift:(-10,5)
  bar:1901 at: 2744 fontsize:S text: 2.744 shift:(-10,5)
  bar:1911 at: 2267 fontsize:S text: 2.267 shift:(-10,5)
  bar:1921 at: 2542 fontsize:S text: 2.542 shift:(-10,5)
  bar:1931 at: 2358 fontsize:S text: 2.358 shift:(-10,5)
  bar:1936 at: 2599 fontsize:S text: 2.599 shift:(-10,5)
  bar:1951 at: 2599 fontsize:S text: 2.599 shift:(-10,5)
  bar:1961 at: 2149 fontsize:S text: 2.149 shift:(-10,5)
  bar:1971 at: 1694 fontsize:S text: 1.694 shift:(-10,5)
  bar:1981 at: 1316 fontsize:S text: 1.316 shift:(-10,5)
  bar:1991 at: 1108 fontsize:S text: 1.108 shift:(-10,5)
  bar:2001 at: 961 fontsize:S text: 961 shift:(-10,5)
TextData=
  fontsize:S pos:(20,20)
  text:Ըստ ISTAT- ի տվյալների


## Կապի տվյալներ
*Հեռախոս՝ 0865 76130
* Պաշտոնական կայք՝ http://www.comune.pietrabbondante.is.it/

## Արտաքին հղումներ
* Վիճակագրության ազգային ինստիտուտ 
* Վիճակագրության ազգային ինստիտուտ 
* http://www.istat.it/english/ 

Կատեգորիա:Իտալիայի բնակավայրեր
Աթանաս Տիրոյան

**Աթանաս Տիրոյան** (), հայ լեզվաբան։ 1869 թ. մեկնել է Ս․ Ղազար։ Վենետիկի Մխիթարյան միաբանության անդամ, քահանա։

## Կենսագրություն
Շուրջ կես դար վարել է կրթական, քարոզչական և տնտեսական պաշտոններ Վենետիկում, Պարսկաստանում, Թուրքիայում և Հունգարիայում։ Եղել է Վենետիկի միաբանության տպարանապետ, «Բազմավեպի» խմբագիր։

## Աշխատություններ
Գրել է թատերգություններ, գիտական ուսումնասիրություններ, կազմել ժողովածուներ, կատարել թարգմանություններ։ Հատկապես արժեքավոր է Տիրոյանի «Հանրագրություն որ է համազգային գրության նոր ոճ մը» աշխատությունը, որտեղ հեղինակն առաջարկում է հանրագրության նոր եղանակ, որով տարբեր ազգի մարդիկ, առանց հասկանալու միմյանց լեզուն, կարող են հաղորդակցվել։ Տիրոյանի մեթոդը հիմնված է թվագրության վրա։ Դերանուններին հատկացրել է 1–9 թվերը, 0-ն հոգնակիության նշանն է։ Տիրոյանը օգտագործել է նաև զանազան նշաններ, որոնք մեծ դեր են կատարում հոլովման և խոնարհման հարացույցներում։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Հայ լեզվաբաններ
Կատեգորիա:Մխիթարյան միաբանության անդամներ
Կատեգորիա:Հայ կաթողիկե քահանաներ