open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
SIMBAD (տվյալների բազա)

[thumb|upright=1.1|[Ստրասբուրգի աստղագիտական աստղադիտարան ]] 

**SIMBAD** (–«Նույնականացումների, չափումների և մատենագրությունների հավաքածու»), աստղագիտական այնպիսի մարմինների տվյալների դինամիկ բազա, որոնք գտնվում են արեգակնային համակարգից դուրս և ամեն օր թարմացվում են։ Ղեկավարվում է Ֆրանսիայի Ստրասբուրգ քաղաքում գտնվող Աստղագիտական տվյալների կենտրոնի կողմից։ 

*SIMBAD*–ի ստեղծման նպատակը իրենցից հետաքրքրություն ներկայացնող այն աստղագիտական մարմինների մասին տեղեկություններ տրամադրելն է, որոնք ուսումնասիրվել են գիտական հոդվածներում։ Տվյալների բազան իրենից ներկայացնում է մատենագրությունների հավաքածու, նաև հասանելի հիմնական ինֆորմացիաները, ինչպիսիք են օրինակ մարմնի բնույթը, նրա կոորդինատները, մագնիտուդները, սեփական շարժումները և պարալաքսը, արագությունը/կարմիր շեղումը, չափը, սպեկտրային կամ մորֆոլոգիական տեսակը, նաև գրականության մեջ տրված բազմաթիվ անուններ (նույնականացումներ)։ 

Ստրասբուրգի Աստղագիտական տվյալնեիի կենտրոնի թիմը նաև խաչաձև նույնականացումներ է կատարում` հիմնվելով մի քանի պարամետրերի համատեղելիության վրա` աստղագիտական հուսալի տվյալների սահմաններում։

## Ստեղծման պատմություն
*SIMBAD*–ը ստեղծվել է 1972 թվականին Աստղային նույնականացումների կատալոգի () և Մատենագրական աստղերի ինդեքսի ()  միաձուլմամբ այն տեսքով, ինչպես գոյություն են ունեցել Մեդոնի համակարգչային կենտրոնում մինչև 1979 թվականին, իսկ այնուհետև ընդլայնվել են ուրիշ գիտական գրականության և այլ կատալոգներից ստացված լրացուցիչ աբյուրների տվյալների հաշվին։

Առաջին ինտերակտիվ օնլայն տարբերակը, որը հայտնի է որպես Տարբերակ 2, հասանելի է դարձել 1981 թվականին։   

Տարբերակ 3–ը թողարկվել է 1990 թվականին և գրվել է C ծրագրավորման լեզվով և աշխատում է Ստրասբուրգի աստղագիտական աստղադիտարանի Յունիքս կայաններում։ 

2006 թվականի աշնանը ստեղծվել է տվյալների բազայի չորրորդ տարբերակը, որը այժմ պահպանվում է *PostgreSQL* տվյալների բազաների կառավարման համակարգում, նաև ստեղծվել է օգնող ծրագիր, որի ծրագիրը ամբողջությամբ գրված է Ջավա ծրագրավորման լեզվով։ 

2022 թվականի մայիսի 17–ի դրությամբ *SIMBAD*–ը պարունակել է 13 265 921 աստղագիտական մարմինների մասին տեղեկություն, որոնք ունեն 52 354 421 տարատեսակ նույնականացումներ, 404 351 մատենագրական հղումներ, հոդվածների աստղագիտական մարմինների 29 980 961 հղումներ և 15 093 հապավումներ, որոնք նկարագրված են *SIMBAD*–ի համար։ 

*SIMBAD* տվյալների բազայի պատվին է անվանվել (4692) SIMBAD (1983 VM7) աստղակերպը։

## Տես նաև
* NASA Exoplanet Archive՝ առցանց աստղագիտական էկզոմոլորակների կատարում և տվյալների ծառայություն։ 
* VizieR

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* SIMBAD
* Веб-интерфейс

Կատեգորիա:Աստղագիտական կատալոգներ
Կատեգորիա:Աստղագիտություն
Կատեգորիա:Ինտերնետային տվյալների բազաներ
Կատեգորիա:Ինֆորմացիոն համակարգեր
Կատեգորիա:Կայքեր այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Տվյալների բազաներ
Թեյա (հիպոթետիկ մոլորակ)

[thumb|300px|Թեյան կազմավորվել է [Լագրանժի կետում L, այնուհետև տեղափոխվել է քաոսային ուղեծրի վրա, մոտեցել է Երկրին և բախվել է նրան: Ուղեծրի մեկ «հանգույցի» ձևավորելը կազմում է մեկ տարի: Երկիրը ցույց է տրված անշարժ դիրքում]] **Թեյա** (լատ. Theia), հիպոթետիկ մոլորակ, որի բախումը Երկիր մոլորակի հետ հանգեցրել է բնական արբանյակ Լուսնի առաջացմանը։

## Անվան ծագում
Թեյա մոլորակը իր անվանն արաժանացել է հունական դիացաբանության աստվածուհի Թեյայի () պատվին, որը եղել է Հելիոսի (արևի աստված), Էոսի (արևածագի աստվածուհի) և Սելենեի (Լուսնի աստվածուհի) մայրը, որը նաև տիտան–քույրերից մեկն է եղել։

## Պատմություն
Այս տեսության համաձայն՝ Թեյան ձևավորվել է տարի առաջ, ինչպես Արեգակնային համակարգի մյուս մոլորակները և ունեցել է Մարսի չափսերին նման չափսեր։ Մոտավորապես 4,5 մլրդ տարի առաջ այն բախվել է Երկրին, որից հետո երկու մոլորակների միջուկները միաձուլվել են, իսկ նրանց մոլորակների սիլիկատային «թիկնոցների» բեկորները նետվել են տիեզերք, որտեղ դրանցից ձևավորվել է Լուսինը։

## Ալտերնատիվ [[հիպոթեզ]]
Բեռնում՝ Տիեզերքի հետազոտությունների կենտրոնում ստեղծած համակարգչային մոդելի արդյունքում, որտեղ ներկայացված է եղել Թեյայի և Երկրի բախումը, մի ենթադրություն է արվել, որ Թեյան իր չափսերով զգալիորեն ավելի մեծ է եղել, քան Երկիրը, և բախումից հետո այն շարունակել է շարժվել՝ առանց իր նյութի զգալի կորուստի։ Լուսինն էլ իր հերթին ձևավորվել է Երկրի մասերից և բեկոներից, որոնք ուղեծիր են նետվել մոլորակների բախման արդյունքում։

## Տես նաև
* Ֆաետոն (մոլորակ)
* Մոլորակային համակարգ
* Լուսնի ծագում

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Արեգակնային համակարգ
Կատեգորիա:Հիպոթետիկ մոլորակներ
Կատեգորիա:Լուսին
Կատեգորիա:Արեգակնային համակարգի մոլորակներ
Կատեգորիա:Մոլորակագիտություն
Կատեգորիա:Աստղագիտություն
Կատեգորիա:Մոլորակների երկրաբանություն
Univision

**Univision**, ԱՄՆ իսպանալեզու հեռուստացանց է, որը պատկանում է TelevisaUnivision-ին։ Այն գործարկվել է 1962 թվականի սեպտեմբերի 29-ին։ Կայանի կենտրոնակայանը գտնվում է Նյու Յորքում։

## Ծրագրեր
### Նորություններ / Ընթացիկ գործեր
* Noticiero Univision
* Primer Impacto
* Aquí y Ahora	
* ¡Despierta América!
* El Gordo y La Flaca
* Noticiero Univision: Fin De Semana
* Al Punto
* Noticiero Univision: Edicion Nocturna
* Noticiero Univision: Edición Digital
* ¡Siéntese quién pueda!

### Սպորտաձեւեր
* Liga MX 
* Copa América 
* CONCACAF Gold Cup 
* Contacto Deportivo

### Թոք և ռեալիթի շոուներ
* Nuestra Belleza Latina 
* Mira quién baila 
* Pequeños Gigantes 
* + Noche 
* ¿Quién es la máscara? 
* Tu cara me suena 
* El retador 
* De noche pero sin sueño 
* Mi famoso y yo 
* Veo cómo cantas

### Հեռուստավելաներ և սերիաներ
* Տելեվիսաի հեռուստանովելները
* La Rosa de Guadalupe
* Como dice el dicho

## Լոգոներ

File:Univision logo.svg|1990 թվականի հունվարի 1-ից մինչև 2012 թվականի դեկտեմբերի 31-ը
File:Logo Univision 2013.svg|2013 թվականի հունվարի 1-ից մինչև 2019 թվականի հունվարի 29-ը
File:Logo Univision 2019.svg|2019 թվականի հունվարի 29-ից


## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Հեռուստաալիքի պաշտոնական կայքը 

Կատեգորիա:Ամերիկյան հեռուստաընկերություններ
Կատեգորիա:Իսպանալեզու հեռուստաալիքներ
Ավտովազք (նկար)

**«Ավտովազք»** (), ռուս խորհրդային գեղանկարիչ, գրաֆիկ, բեմանկարիչ և թատրոնի նկարիչ Պյոտր Վիլյամսի նկարներից։ Այս ստեղծագործությունը հեղինակը վրձնել է 1930 թվականին։ Յուղաներկով կտավի չափերն են 151 × 213 սմ։

Այսօր «Ավտովազք» ստեղծագործությունը պահպանվում և ցուցադրվում է Տրետյակովյան պատկերասրահում (Մոսկվա, ՌԴ)։

## Պատմություն
«Ավտովազք» ստեղծագործությունը Պյոտր Վիլյամսը նկարել է 1930 թվականին։ Այն համարվում է նկարչի վաղ շրջանի ավանգարդիստական փորձերից մեկը մոնումենտալ էքսպրեսիոնիզմի ուղղությամբ։ Նկարը մասշտաբային է կոմպոզիցիոն առումով և կոլորիտային։

## Նկարագիր
Ստեղծագործությունը նվիրված է ԽՍՀՄ-ի ինդուստրացման ժամանակ ժողովրդականություն վայելող ավտովազքերին։ Այն արտացոլում է իրականության ռոմանտիկությունը և ԽՍՀՄ-ի սոցիալական օպտիմիզմը 1920-ականների վերջին և 1930-ականների սկզբին։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
*  Նկարը Տրետյակովյան պատկերասրահի էջում

Կատեգորիա:1930 նկարներ
Կատեգորիա:ԽՍՀՄ արվեստ
Կատեգորիա:Պյոտր Վիլյամսի նկարներ
Կատեգորիա:Տրետյակովյան պատկերասրահի նկարներ
Արագիլներ (նկար, Խելմոնսկի)

**«Արագիլներ»** (), լեհ նկարիչ-ռեալիստ Յուզեֆ Խելմոնսկու նկարներից։ Այս ստեղծագործությունը հեղինակը վրձնել է 1900 թվականին։ Յուղաներկով կտավի չափերն են 150 × 198 սմ։

Այսօր «Արագիլներ» ստեղծագործությունը պահպանվում և ցուցադրվում է Վարշավայի ազգային թանգարան (Վարշավա, Լեհաստան)։

## Պատմություն
«Արագիլներ» ստեղծագործությունը Յուզեֆ Խելմոնսկին նկարել է Մյունխենից հայրենիք՝ Լեհաստանի Մազովյան վոյեվոդության Կուկլովկա գյուղ վերադառնալուց հետո։ Այդ ժամանակահատվածում հեղինակը շատ կտավներ է վրձնել՝ պատկերելով տեղի աշխատավոր գյուղացիներին, դաշտեր և վայրի թռչուններ։

Առաջին անգամ կտավը հանրությանը ցուցադրվել է Վարշավայի Զաչետա պատկերասրահում () 1901 թվականին՝ կտավը ստեղծելուց մեկ տարի անց։ Քննադատները բարձր գնահատեցին նկարը՝ նշելով, որ հեղինակին հաջողվել է տեղի յուրօրինակ մթնոլորտը հաղորդել։

## Նկարագիր
Նկարում պատկերված է ամառային կեսօր։ Մաճկալը, դադարեցնելով հերկը, նստել է ծաղկած կանաչ մարգագետնին՝ ձեռքին փոքրիկ կաթսա և գդալ։ Նրա կողքին տղա է կանգնած։ Հնարավոր է, նա հողագործի որդին է, որը կերակուր է բերել դաշտում աշխատող հորը։ Երկուսի հայացքն էլ հառած է վերև․ երկնքում արագիլների խումբ է թռչում։ Հետին պլանում, աջ կողմում հերկած հողն է երևում՝ լծկան եզներով։ Ձախ կողմում գյուղական հյուղակներն են՝ հարդից տանիքներով, բարդի և դրա կատարին՝ արագիլի բույն։

Յուզեֆ Խելմոնսկին նկարը ստեղծել է ռեալիզմի ոճով՝ ցույց տալով ամենօրյա կյանքը, որը նույնիսկ, որոշ մարդկանց մոտ կարող է տգեղ դիտվել։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Audiodeskrypcja obrazu ''Bociany'', Muzeum Narodowe w Warszawie
* Historia jednego obrazu „Bociany” – dokument TVP

Կատեգորիա:1900 նկարներ
Կատեգորիա:Լեհաստանի արվեստ
Կատեգորիա:Կենդանիներն արվեստում
Կատեգորիա:Յուզեֆ Խելմոնսկու նկարներ
Կատեգորիա:Վարշավայի ազգային թանգարանի նկարներ
Հայելին և կապիկը

«**Հայելին ու կապիկը**» (), Իվան Կռիլովի առակը, որը գրվել է 1815 թվականից ոչ ուշ։ 1816 թվականի հունվարի 2-ին գրողն այն կարդացել է Հանրային գրադարանի ժողովում։ Առաջին անգամ տպագրվել է 1816 թվականին «Сын отечества» ամսագրում մեկ այլ վերնագրով՝ «Мартышка и зеркало» («Կապիկն ու հայելի»)։ Վ. Գ. Բելինսկին այս առակը դասում է միաժամանակ երգիծական և բանաստեղծական ստեղծագործությունների շարքին։

## Սյուժե
Առակի սյուժեն կառուցված է կապիկի և արջի երկխոսության շուրջ։ Կապիկը, հայելու մեջ տեսնելով իր ծամածռությունները, իրեն չի ճանաչել։ Նա դատապարտում է «հրեշ, ցուցանքին» և չի հասկանում, որ հայելու մեջ ինքն է արտացոլվում։ Կապիկը չի կարող իրեն կողքից նայել։ Իսկ արջը ոչ միայն կապիկի զրուցակիցն է, այլև բարոյականության ձայնը։ Հեղինակը ամփոփում է.

Հետազոտողները նշում են, որ Պյոտր Վյազեմսկին Կռիլովի 50-ամյակի տոնակատարությանը «На радость полувековую…» բանաստեղծության մեջ հղում է կատարում «Հայելին և կապիկը» առակի վերջին տողերին, որոնցում ասվում է, որ մի հերոս, որի արատը նկատվել է, ուշադրություն է հրավիրում նման արատով մեկ այլ հերոսի վրա։

## Թևավոր արտահայտություն
Առակի տեքստից ծնվել է հետևյալ թևավոր արտահայտություն

 *Чем кумушек считать трудиться,<br>Не лучше ль на себя, кума, оборотиться?*,

 - Քան թե թվես ձերոնց զատ - զատ, լավ չէ՞ նայես, խելոք, վրադ։

ինչը նշանակում է, որ պետք է կողքից նայել ինքներդ ձեզ, ուշադրություն դարձնել Նախ ինքներդ ձեզ, իսկ հետո միայն ուրիշներին վրա։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Крылов И. А. «Зеркало и Обезьяна». Текст

Կատեգորիա:Իվան Կռիլովի առակներ
Կկուն և աքլորը

«**Կկուն ու աքլորը**» (), Իվան Կռիլովի առակը, որը գրվել է 1834 թվականին, ինչը հասկանալի է ստեղծագործության պահպանված հատվածից՝ հեղինակի ստորագրությամբ և դրոշմված ամսաթվով՝ 1834 թվականի հուլիսի 9։ Առաջին անգամ հրատարակվել է 1841 թվականին «Հարյուր ռուս գրողներ» («Сто русских литераторов») ժողովածուում։

## Սյուժե
Առակի սյուժեն կառուցվում է կկվի և աքլորի երկխոսության շուրջ, որոնք գովաբանում են միմյանց երգը։ Կկվի շողոքորթությունը երևում է «չնաշխարհիկ իմ աքլորիկ», «ոսկեփետուր, անուշ իմ քուր» չափազանց սիրալիր դիմումներից, «կուզեմ լսեմ ձայնդ անսպառ միշտ անդադար» հիպերբոլիզացիայից, «ողջ աշխարհը խոսքիս վկա» հասարակական ճանաչմանը հղում անելով։ Աքլորի շոյող գովասանքն արտահայտվում է նաև «կկու քույրիկ, հուրիկ, բուրիկ» սիրալիր դիմումում, լավագույն երգիչ սոխակի համեմատությամբ, կկուի եզակիությունը գովերգմամբ։ Մեկի յուրաքանչյուր գովասանքին ի պատասխան հնչում է  մյուսի գովեստը։ Իսկ ճնճղուկը, լինելով բարոյականության և օբյեկտիվության ձայն, կկվին և աքլորին ասում է, թե որքան էլ նրանք գովում են միմյանց, նրանց «երաժշտությունը վատն է»։ Առակային ստեղծագործության ժամանակակից հետազոտողներն ընդգծում են, որ «ասույթների նման կառուցումը և դրանց բուն բովանդակությունը» ընթերցողին ցույց է տալիս ստեղծագործության երգիծանքն ու հեգնանքը։

Առակի եզրափակիչ տողերը՝ «Кукушка хвалит Петуха за то, что хвалит он Кукушку» («Կկուն գովում է աքլորին այն բանի համար, որ նա գովում է կկվին) դարձել են թևավոր արտահայտություն։

## Քննադատություն
Ֆաբուլիստի ժամանակակիցները առակի հերոսներում տեսել են իրական մարդկանց՝ գրողներ Ֆադեյ Բուլգարինի և Նիկոլայ Գրեչին, որոնք գովաբանում էին միմյանց, գովեստի խոսքեր էին գրում միմյանց ստեղծագործության վերաբերյալ։

## Էկրանավորում
* Իվան Ակսենչուկի «Ագռավն ու աղվեսը, կկուն և աքլորը» () մուլտֆիլմը, 1953 թ.
* Անդրեյ Խրժանովսկու 1973 թվականի «Առակների աշխարհում» մուլտֆիլմը, որը ստեղծվել է «Հետաքրքրասերը», «էշը և սոխակը», «Կկուն և աքլորը» երեք առակների մոտիվներով։

## Ճարտարապետություն
* Ի. Ա. Կռիլովի հուշարձանը Մոսկվայի Պատրիարքական լճակներում։ Արձանի մոտ տեղակայված են տասներկու հայտնի առակների քանդակագործական կոմպոզիցիաներ, այդ թվում՝ «Կկուն և աքլորը» առակը։ 
* Իվան Կռիլովի հուշարձանը Ամառային պարտեզում Սանկտ-Պետերբուրգում։ Երեք մետրանոց քանդակի պատվանդանը զարդարված է առակների ն վերաբերող բրոնզե արձանիկներով, այդ թվում՝ կկվի և աքաղաղի։ Քանդակագործ՝ Պ. Կ. Կլոդտ։ 
* Ի. Ա. Կռիլովի հուշարձանը Տվեր քաղաքում։ Հուշահամալիրի անսամբլը ներառում է բարձրաքանդակներ, որոնք պատկերում են առակների հերոսներին, այդ թվում՝ կկվին և աքաղաղին։ Հուշարձանի վրա աշխատել են քանդակագործներ Սերգեյ Շապոշնիկովը, Դմիտրի Գորլովը և Նիկոլայ Դոնսկիխը։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Крылов И. А. «Кукушка и Петух». Текст

Կատեգորիա:Իվան Կռիլովի առակներ
Արջեր (քանդակախումբ)

**«Արջեր» քանդակագործական կոմպոզիցիա ** (առավել հայտնի է որպես «Այստեղ սկսվում է Ռուսաստանը» («Здесь начинается Россия») հուշարձան), հուշարձան Կամչատկայի երկրամասի Ելիզովո քաղաքում։

## Աշխատանքի նկարագրություն
Քանդակագործական կոմպոզիցիան գտնվում է Ելիզովո քաղաքի միջազգային օդանավակայանի մոտակայքում՝ Պետրոպավլովսկ-Կամչատսկի ճանապարհին։
մինի|280փքս
Արջուկի հետ արջի քանդակները պատրաստված են բնական չափերով՝ պահպանելով բնական գույնի բոլոր համամասնությունները։ Արջը բերանում մեծ ձուկ է պահում։ Դիմերեսին պատվանդանի վրա գրված է. «Այստեղ սկսվում է Ռուսաստանը» և «Կամչատկա», հակառակ կողմում՝ «Ելիզովո»։ 2015 թականին մոտակայքում տեղադրվել է քաղաքների ցուցիչներ։

## Պատմություն
Քանդակագործական կոմպոզիցիան տեղադրվել է 2011 թվականի հոկտեմբերի 7-ին Ելիզովո քաղաքում՝ Կամչատկայի երեք հրաբուխների՝ Ավաչինսկու (բարձրությունը՝ 2741 մ), Կորյակսկու (բարձրությունը՝ 3456 մ) և Կոզելսկու (բարձրությունը՝ 2189 մ) համայնապատկերի ֆոնին։ Տեղադրման հեղինակն ու նախաձեռնողը Կամչատկայի բնակիչ, Ելիզովսկի մունիցիպալ շրջանի ղեկավար Անդրեյ Անդրեևիչ Շերգալդինն է։

Այն տարածաշրջանի ամենահայտնի տեսարժան վայրերից մեկն է և Կամչատկայի այցեքարտը; Տեղի բնակիչներն ավանդաբար հուշարձանի մոտ հարսանեկան ֆոտոսեսիաներ և այլ նշանակալի միջոցառումներ են անցկացնում։

2016 թվականին Քանդակագործական կոմպոզիցիայի պատկերը մասնակցել է Ռուսաստանի տեսարժան վայրերի շրջանում հավակնորդների համառուսաստանյան քվեարկությանը՝ 200 և 2000 ռուբլի անվանական արժեքով թղթադրամների վրա հայտնվելու համար։

Հուշարձանը բազմիցս վնասվել է վանդալների կողմից. նրանք կոտրել են ձուկը, որը արջը պահում է ատամների մեջ, կոտրել են «Ղրիմ» մակագրությամբ ցուցիչը. կոտրել են արջի ականջները։ Այս կապակցությամբ կոմպոզիցիան գտնվում է շուրջօրյա տեսահսկման տակ։

2018 թվականի մայիսին կատարվել է հուշարձանի վերակառուցում։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* О памятнике «Здесь начинается Россия»

Կատեգորիա:2011 հիմնադրումներ
Կատեգորիա:Կենդանիներին նվիրված հուշարձաններ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի հուշարձաններ
Կատեգորիա:Քանդակներ այբբենական կարգով
Համայնքի ներգրավվածություն

**Համայնքի ներգրավվածություն**, այն կազմակերպված միջոցառումներն ու ջանքերը, որոնք ուղղված են համայնքի կարիքները բավարարելուն և կյանքի որակի բարելավմանը։

## Բնորոշ հատկանիշներ
Կամավորությունը, որը մարդասիրական ՀԿ-ների կամ կրոնական խմբերի նախագծերին անձնական ժամանակ տրամադրելն է, համայնքի ներգրավվածության ձև է։ Այդպիսի ներգրավվածությունն ընդհանուր առմամբ պայմանավորված է սոցիալական արդարության արժեքներով և իդեալներով։ Համայնքի ներգրավվածություն կարող է համարվել կամավորությունը սննդի բանկերում, անօթևանների ապաստարաններում, մասնակցությունն անհետաձգելի օգնության ծրագրերին, թաղամասերի մաքրման ծրագրերին և այլն։

Այն նաև սահմանվում է որպես «հարաբերությունների դինամիկ գործընթաց, որը հեշտացնում է հաղորդակցությունը, փոխազդեցությունը, ներգրավվածությունը և փոխանակումը կազմակերպության ու համայնքի միջև՝ մի շարք սոցիալական և կազմակերպչական արդյունքների հասնելու համար»։ Որպես հայեցակարգ՝ ներգրավվածությունն իր մեջ ներառում է կապի, փոխազդեցության, մասնակցության և ներգրավվածության հատկանիշներ, որոնք նախատեսված են անհատական, կազմակերպչական կամ սոցիալական մակարդակներում արդյունքներ գրանցելու համար։ Ընթացիկ հետազոտություններն ընդունում են ներգրավվածության սոցիալական բնույթը։ Համայնքի ներգրավվածությունը ծառայում է որպես համայնքների և կազմակերպությունների միջև հարաբերությունների ամրապնդման համապարփակ մոտեցում։ Այն բնութագրվում է էթիկական, ռեֆլեկտիվ գործելակերպով և սոցիալական պատասխանատվությամբ ու նպատակ ունի ոչ միայն ավելի խորը պատկերացում կազմել համայնքի կարիքների, տեսակետների և ակնկալիքների մասին, այլև ակտիվորեն արձագանքել դրանց։ Որպեսզի գիտական հետազոտություններն ազդեցություն ունենան, անհրաժեշտ է համայնքի անդամների ներգրավվածությունը՝ հատկապես այնպիսի հետազոտություններում, որոնք վերաբերում են բնակչության առողջությանն ու բարեկեցությանը։ Հրամայական է, որ հետազոտողները կիրառեն համայնքի կողմից ընդունված մոտեցումներ, որտեղ համայնքի անդամները, կազմակերպությունները և հետազոտողները միասին կաշխատեն՝ խնդիրները վեր հանելու, համատեղ լուծումներ գտնելու և քաղաքականության մեջ փոփոխություններ առաջարկելու համար։

Համայնքի ներգրավվածությունը երկխոսության վրա հիմնված համայնքակենտրոն դիրքորոշում է։ Համայնքի ներգրավվածությունը համայնքի անդամներին հնարավորություն է տալիս ավելի համատեքստային ընկալել տարբեր իրավիճակներն ու խնդրո առարկաները, ինչպես նաև նպաստում է համայնքի անդամների միջև հարաբերությունների ամրապնդմանը։ Համայնքի ներգրավվածության վերջնարդյունքը սոցիալական կապիտալն է և ավելի ամուր հարաբերությունները։ Մինչ համայնքի կազմակերպումը զրոյից համայնքի ստեղծման գործընթացն է, համայնքի ներգրավվածությունը հիմնականում կենտրոնացած է փոփոխությունների գործընթացներին համայնքին ակտիվորեն ներգրավելու վրա՝ հատկապես, երբ առաջընթացը կանգ է առել կամ լճացել։

## Տես նաև
* Համայնքի կառուցում

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Համայնքային զարգացում
Սուրբ Մինաս եկեղեցի (Զառա)

**Սուրբ Մինաս**, 13-րդ դարում կառուցված հայ առաքելական եկեղեցի Թուրքիայի Սեբաստիայի վիլայեթի Զառա քաղաքի Ալաքիլիսե գյուղում։

Եկեղեցին գտնվում է գյուղի Քըզըլըրմաք (Ալիս) ժայռի վրա։ Զառայի Սուրբ Մինասը հայտնի է նաև Ալա (Ալա քիլիսե) անունով, որի անունով էլ կոչվել է գյուղը։

## Պատմություն
Հայոց ցեղասպանությունից հետո եկեղեցին երկար տարիներ օգտագործվել է որպես Ալաքիլիսե գյուղի մզկիթ, մինչ նոր մզկիթի կառուցումը։

Այն օգտագործվել է նաև որպես պահեստ և ախոռ։ Սուրբ Մինասը բազմիցս ավերվել է գանձ որոնողների կողմից։

Եկեղեցին այժմ գրանցված է որպես մշակութային ժառանգության օբյեկտ։

## Վիճակ
Եկեղեցին լքված է և գտնվում է կիսավեր վիճակում։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:13-րդ դարի հայկական վանքեր և եկեղեցիներ
Կատեգորիա:Եկեղեցիներ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Սիվասի մարզի հայկական վանքեր և եկեղեցիներ
Սև փողերի տոկոսը

**«Սև փողերի տոկոսը»,** Նար-Դոսի «Մեր թաղը» նովելաշարի նովելներից է, որն ուրույն կերպով նկարագրում է կործանարար սովորությունների անդառնալի հետևանքները։

## Սյուժե
«Սև փողերի տոկոսը» նովելի հերոսը տարրական մարդկայինի անկման մի այլ կրողն է. խաղամոլ ու հարբեցող Արտեմը իր գորշ գոյությունը քարշ է տալիս` բացարձակ չմտահոգվելով մոր` պառավ Մարանի վիճակով։ Դրաման սրվում է հակադրության կենցաղային մի ինքնատիպ պատկերով։ Մարանը ապրում է իր մի քանի հավերով, որոնց խնամքը շնչավորվում է ծնողական գորովանքով. «Հավերից մեկը շարժվեց և քնաթաթախ մի խուլ կռկռոց արձակեց.

*-Ջան, ջան, մատաղ, ջան,-արտասանեց պառավ Մարանը և հորանջեց*»*:*

Մյուս կողմից նրա գորովանքը վախի ու զարմանքի նման է հնչում, երբ հերթական անսպասելի այցից հետո Արտեմը մորն է տալիս մի բուռ «սև փողեր»։ Նրա բութ ու անմեղսունակ էությանն ավելի բնորոշ էր այն, որ կեսգիշերին հարբած տուն գալիս մոր վախեցած հարցին ի պատասխան ոռնար. *«Զահրումար ու չոռ ա, բաց արա, էլի»*։ Ընտանիքի համար այս տեսակների չարիք դառնալը երևում է նրանում, որ հիմա էլ Արտեմը գողանում է մոր հավերը` կործանման դատապարտելով նրան։

## Գաղափարական բովանդակություն
«Սև փողերի տոկոսը», ինչպես «Մեր թաղը» շարքի մյուս նովելները ևս, արտացոլում է ժանակաշրջանի ծանր կացությունը, երբ հնի հետ մեկտեղ դեն են նետվում հավատն ու սրբությունը, երբ հինը կործանվում էր, բայց նորը հուսալի ոչինչ չէր բերում և անխնա ոտնահարում էր մարդկային անհատականությունը։ Նահապետական բարքերը, արմատավորված սնոտիապաշտությունըպաշտությունը կործանում, խեղաթյուրում են մարդկային խղճուկ ճակատագրերը։

## Կերպարներ
* Մարան
* Արտեմ- Մարանի որդին

## Ծանոթագրություններ


Կատեգորիա:Նար-Դոսի ստեղծագործություններ
Գյուզին Դինո

**Գյուզին Դինո** (), թուրք լեզվաբան, թարգմանիչ և գրող։ Հայտնի է եղել իր մարքսիստական հայացքներով։ Նկարիչ Աբիդին Դինոյի կինը։

## Կենսագրություն
1943 թվականին Ադանա քաղաքում ամուսնացել է Աբիդին Դինոյի հետ։ Վերջինս եղել է Թուրքիայի կոմունիստական կուսակցության անդամ, իր հայացքների համար հետապնդվել է և ստիպված եղել գնալ Թուրքիայի հարավ։ 1952 թվականին չդադարող ճնշումների պատճառով նկարիչն ստիպված է եղել արտագաղթել Ֆրանսիա։ 1954 թվականին Գյուզին Դինոն հետևել է իր ամուսնուն։

Ամուսինները շրջել են Ֆրանսիայում, Աբիդինի հիվանդության պատճառով հաճախ են այցելել առողջարաններ։ Ամուսինները բնակություն են հաստատել Փարիզի V շրջանում։

Գյուզին Դինոն աշխատել է Գիտական հետազոտությունների ազգային կենտրոնում, ինչպես նաև դասավանդել է արևելյան լեզուների և քաղաքակրթությունների ազգային ինստիտուտում։ Գյուզին Դինոն ֆրանսերեն է թարգմանել գրող Յաշար Քեմալի և բանաստեղծ Նազըմ Հիքմեթի ստեղծագործությունները։ Նրա թարգմանությունները բազմիցս վերահրատարակվել են։ Գյուզին Դինոն երկար տարիներ գլխավորել է Միջազգային ֆրանսիական ռադիոյի թուրքալեզու բաժինը։

Մահացել է 2013 թվականի մայիսի 30-ին 102 տարեկանում։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Երկարակյացներ
Կատեգորիա:Թուրք կին գրողներ
Կատեգորիա:Թուրքիայի կոմունիստներ
Կատեգորիա:Կին լեզվաբաններ
Կատեգորիա:Կոմունիստ կին գրողներ
Կատեգորիա:Մարքսիստներ
Կատեգորիա:Նկարիչների կանայք
Լորա Լերու-Ռևո

**Լորա Լերու-Ռևո** (, ), ֆրանսիացի նկարչուհի, Լուի Հեկտոր Լերուի (1829-1900) դուստրը։

## Կենսագրություն
Լորա Լերու-Ռևոն ծնվել է 1872 թվականի սեպտեմբերի 14-ին Դան սյուր Մյոզում, նկարիչ Լուի Հեկտոր Լերուի և Ջուդիթ Կլելիա Կազալիի ընտանիքում։

1898 թվականին Փարիզում ամուսնացել է արդյունաբերող և ապագա պատգամավոր Լուի Ռևոյի հետ։

Ինչպես այդ ժամանակաշրջանի շատ այլ կին նկարիչներ, մասնագիտական կրթություն ստացել է Փարիզի Ժյուլիանի ակադեմիայում։ Աշակերտել է հորը, իսկ հետո, Ժյուլ Լեֆևրի ղեկավարությամբ՝ Ժան-Ժակ Էնների արվեստանոցում։

Նկարչուհին մահացել է 1936 թվականի հունիսին Օզևիլ ան Արգոնում։

## Ընտիր ստեղծագործություններ
* «Թագավորի դուստրը» (1892)
* «Աննան և Ժաննան» (1894), Նանսիի կերպարվեստի թանգարան  
* «Սպասում» (1890-1903), Պրենսերի թանգարան, Վերդեն, Ֆրանսիա։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Նկարչուհին Օրսեյ թանգարանի էջում

Կատեգորիա:19-րդ դարի ֆրանսիացի նկարիչներ
Կատեգորիա:20-րդ դարի ֆրանսիացի նկարիչներ
Կատեգորիա:Դեկտեմբերի 14 ծնունդներ
Կատեգորիա:Ժյուլիանի ակադեմիայի շրջանավարտներ
Կատեգորիա:Ֆրանսիացի նկարչուհիներ
Եգիպտական տափակ

**«Եգիտական  տափակ»**, սեղանի ճակնդեղի սորտ։ Շրջանացվել է 1943-ին։ Էլիտային սերմնաբուծությունն իրականացվում է Գյումրու ընտրասերման կայանում։ Թուփը կիսականգուն է, միջին մեծության։ Տերևները մուգ կանաչ են։ Ծաղիկները՝ մանր, կանաչավուն՝ կարմրավուն երանգով, սրա ծայր–նշտարաձև ծաղկակիցներով։ Պտղաբույլը կնձիկ է, որը բաղկացած է 2–5 և ավելի պտուղներից։ 1000 կնձիկի կշիռը 12–25 գ է։ Արմատապտուղը տափակ է, մուգ կարմիր կեղևով, նուրբ պտղամսով, 70–400 գ միջին զանգվածով։ Վաղահաս սեղանի սորտ է։ Բերքատվությունը՝ 300–400 ց/հա։

Կատեգորիա:Գյուղատնտեսություն
Կատեգորիա:Արմատապտուղներ
Եգիպտացորենի կողրերի նիգրոսպորոզ

**Եգիպտացորենի կողրերի նիգրոսպորոզ**, սնկային հիվանդություն։ Հարուցիչը Nigrospora oryzae (հազվադեպ՝ N. sphaerica) անկատար սունկն է։ Նկատվում է կողրերի վրա՝ հատիկի կաթնային հասունացման սկզբից մինչև լրիվ հասունացումը։ Ուժեղ ախտահարման դեպքում կողրերը և հատիկները թերզարգացած են և թեթևաքաշ, ճեղքվում են երկարությամբ (բուն կոթառի հետ մեկ տեղ)։ Հատիկների հիմքի մասում և կոթառի հյուսվածքներում, հատկապես ստորին մասում առկա են սպորների բազմաթիվ սև կույտեր։ Կողրերը վարակվում են հասունացման շրջանում։ Պայքարի միջոցառումները. հատիկի ժամանակին բերքահավաք, սերմերի տրամաչափում և կենտրոնացված վարակազերծում, ցանքի լավագույն ժամկետներում դաշտերից բուսական մնացորդների հեռացում, աշնանավար։

Կատեգորիա:Գյուղատնտեսություն
Կատեգորիա:Սնկային հիվանդություններ
Ֆոբոս-2

**Ֆոբոս-2** (), խորհրդային ավտոմատ միջմոլորակային կայան, որը նախատեսված էր Մարսի և նրա արբանյակներ Ֆոբոսի և Դեյմոսի հետազոտությունների համար, այս նպատակով արձակված զույգ կայաններից երկրորդը։ Արձակվել է 1988 թվականի հուլիսի 12-ին և Մարսի ուղեծիր է դուրս եկել 1989 թվականի հունվարի 29-ին։ Ֆոբոս-2-ը անխափան գործել է մինչ 1989 թվականի մարտի 27-ը իր թռիչքի ընթացքում հավաքելով տվյալներ Արեգակի, միջմոլորակային միջավայրի, Մարսի և Ֆոբոսի մասին։ Ֆոբոս-2-ը ուսումնասիրեց Մարսի մակերեսը և մթնոլորտը և վերադարձրեց Ֆոբոսի 37 լուսանկար՝ մինչև 40 մետր լուծաչափով։

Առաքելության վերջին փուլից կարճ ժամանակ առաջ, որի ընթացքում տիեզերանավը պետք է մոտենար Ֆոբոսի մակերևույթից 50 մ հեռավորության վրա և բաց թողներ երկու իջեցվող սարքեր (մեկը՝ շարժական ցատկող, մյուսը՝ անշարժ հարթակ), կապը Ֆոբոս-2-ի հետ կորավ։ Առաքելությունն ավարտվեց, երբ տիեզերանավի ազդանշանը չհաջողվեց ստանալ 1989 թվականի մարտի 27-ին։ Վթարի պատճառը նշվեց բորտ-համակարգչի անսարքությունը։

Դեպի Ֆոբոս առաքելություն իրականացնելու մտադրության մասին առաջին անգամ հայտարարվեց 1984 թվականի նոյեմբերի 14-ին։ Ֆոբոսն ընտրվել է որպես թիրախ, ամերիկյան նախորդող առաքելությունների հետ անմիջական մրցակցությունից խուսափելու համար։ Ի սկզբանե մեկնարկը ծրագրված էր 1986 թվականին, սակայն այն հետագայում տեղափոխվեց 1988։

## Արձակում
Կայանը արձակվել է Բայկոնուր տիեզերակայանից 1988 թվականի հուլիսի 12-ին, արձակման համար օգտագործվեց Պրոտոն կրող հրթիռ։ Կրող հրթիռի բոլոր աստիճանները աշխատեցին նորմալ, կայանը տեղադրվեց Երկրի ուղեծիր և հետագայում ուղղվեց դեպի Մարս մոլորակ։ 1989 թվականի հունվարի 29-ին Ֆոբոս-2 կայանը դուրս եկավ Մարսի ուղեծիր։

## Առաքելություն
Ֆոբոս-2 առաքելության հենց սկզբից ծագեցին խնդիրներ։ Այն պահին, երբ կայանը հասավ Մարսի ուղեծիր, նրա երեք համակարգիչներից երկուսը անսարք էին։ Մի համակարգիչը ամբողջովին չէր գործում, իսկ երկրորդը գործում էր սխալներով։ Քանի որ կայանի ցանկացած որոշում կայացնում էր առնվազն երկու համակարգչով, մեկ առողջ համակարգիչը չէր կարող կառավարել այն։ Կայանի բարձր արագության հաղորդիչը նույնպես խնդիրներ ուներ։

Ֆոբոս-2-ը հաջողությամբ իրականացրեց երեք հանդիպում Ֆոբոսի հետ՝ օգտագործելով իր տեսասպեկտրոմետրիկ տեսախցիկը, Մարսի հետազոտություննորի համար նախատեսված ռադիոմետրը և լուսաչափը։

## Արդյունքներ
Կայանը վերադարձրել է Ֆոբոսի բարձր որակի 37 լուսանկար՝ պատկերելով արբանյակի մեծ մասը (80%)։ Ինֆրակարմիր սպեկտրոմետրը արբանյակի վրա ջրի հետքեր չի հայտնաբերել։

## Ժառանգություն
Ֆոբոս կայանի կառուցվածքը կրկին օգտագործվել է երկար ձգձգված Մարս-96 առաքելության համար, որն ավարտվել է ձախողմամբ։ 2011 թվականին ձախողվեց նաև Ֆոբոս-Գրունտ առաքելությունը, որը նույնպես նախատեսված էր Ֆոբոսը հետազոտելու համար։

## Տես նաև
* Ֆոբոս ծրագիր

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* High quality processed images from the ''Phobos 2'' mission
* Phobos mission images from the Space Research Institute (IKI)
* Raw image data from the ''Phobos 2'' ISM infrared instrument
* What we are searching for on Phobos  - an article on the Phobos program at the Web site of the Russian Space Agency 
* Another site with processed images from the Soviet ''Phobos 2'' mission

Կատեգորիա:1988 հիմնադրումներ
Կատեգորիա:Առաքելություններ դեպի Մարս
Կատեգորիա:Ավտոմատ միջմոլորակային կայաններ
Կատեգորիա:Մարս մոլորակ
Եգիպտացորենի տերևային բվիկ

**Եգիպտացորենի  տերևային բվիկ**  [Cirphus (Leucania) loreyi, hyphilare loreyi], բվիկների ընտանիքի թիթեռ։ Եգիպտացորենի և շաքարեղեգի վնասատու։

## Նկարագրություն
Թիթեռը հարդադեղնավուն է կամ բաց շիկավուն։ Թևերի բացվածքը՝ 25–30 մմ, առջևինները՝ հիմքի մոտ սպիտակ կլոր բծերով և արտաքին եզրին զուգահեռ՝ մանր սև կետերով, հետինները՝ սպիտակ՝ սադափագույն երանգով։ Թրթուրը բաց դեղին է, հարթ ու փայլուն, մեջքի վրա 4 երկայնության մուգ շերտեր, գլուխը՝ մուգ մոխրագույն։ Տարածված է Հարավային Եվրոպայում, Հյուսիսային Աֆրիկայում, Հարավային և Հարավարևելյան Ասիայում, Պոլինեզիայում և Ավստրալիայում, Ղրիմում, Այսրկովկասում, Միջին Ասիայում։ Տարեկան սովորաբար զարգանում է 3 սերունդ։ Երիտասարդ թրթուրները, կրծոտելով տերևների մեջ, անցքեր են բացում, ապա՝ ուտում դրանք, վնասում են ծաղկաբույլերը և ձևավորվող սերմնապտուղները։ Տերևներն սկզբում գունատվում են, ապա՝ գորշանում ու չորանում։ Հասուն թրթուրները, թափանցելով կողրերի մեջ, կրծելով բացում են պարուրաձև անցքեր։ Բվիկները ոչ միայն վնասում են հատիկները, այլև արտաթորանքներով խիստ աղտոտում են կողրերը, որը հանգեցնում է չվնասված սերմնապտուղների փտման։

Կատեգորիա:Գյուղատնտեսություն
Կատեգորիա:Բվեր
Սուրբ Հակոբ եկեղեցի (Ստամբուլ)

**Սուրբ Հակոբ եկեղեցի** (), հայկական եկեղեցի Թուրքիայի Ստամբուլ քաղաքի պատմական կենտրոն Ֆաթիհ շրջանի Ալթիմերմեր թաղամասում։
Ստույգ հայտնի չէ եկեղեցու կառուցման թվականը, սակայն հայտնի է, որ վերանորոգվել է 1839 թվականին։ Ավելի ուշ այն տրվել է Պոլսո Հայոց պատրիարք Հակոբոս Գ Սերոբյանին, ում պատրիարքության շրջանում, 1858 թվականին եկեղեցին վերաբացվել է պաշտամունքի համար։

Քանի որ փայտե եկեղեցին հին էր, 1891 թվականին նոր շինարարության թույլտվություն ստացվեց և վերակառուցվեց  Պարսեղ Ստամբուլյանի աջակցությամբ։ Պատրիարք Խորեն Աշըգյանի օրոք այն բացվեց 1892 թվականին։

2012 թվականին վերակառուցելուց հետո այն վերաբացեց Արամ Աթեշյանը։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:19-րդ դարի հայկական վանքեր և եկեղեցիներ
Կատեգորիա:Եկեղեցիներ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Ստամբուլի հայ առաքելական եկեղեցիներ
Բալթյան երկրների հայոց թեմ

[մինի|[Սուրբ Գրիգոր Լուսավորիչ եկեղեցի (Ռիգա)|Սուրբ Գրիգոր Լուսավորիչ եկեղեցի, Ռիգա]]
**Բալթյան երկրների հայոց թեմ** Հայաստանյայց առաքելական սուրբ եկեղեցու՝ Եվրոպայի տարածքում գտնվող, Մայր Աթոռ Սուրբ Էջմիածնին պատկանող թեմերից մեկը, որը ներկայացնում է առաքելական էստոնահայության, լատվիահայության և լիտվահայության հոգևոր կյանքը։ Առաջնորդանիստը Ռիգայի Սուրբ Գրիգոր Լուսավորիչ եկեղեցին է։ Թեմի առաջնորդն է Վարդան եպիսկոպոս Նավասարդյանը։

## Պատմություն
Բալթյան երկրների (Էստոնիա, Լատվիա, Լիտվա) հայ համայնքներում եկեղեցիներ հիմնվել են Խորհրդային Միության փլուզումից հետո, և դրանք, ինչպես և Ղազախստանի և Կենտրոնական Ասիայի (Ուզբեկստան, Տաջիկստան, Թուրքմենստան, Ղրղզստան) հայ համայնքների եկեղեցիները, ենթարկվել են Ռուսաստանի և Նոր Նախիջևանի հայոց թեմին։

Ամենայն Հայոց կաթողիկոս Գարեգին Բ-ի 2020 թվականի հունվարի 24-ի կոնդակով բալթյան երկրների հայկական համայնքների (շուրջ 10,000 մարդ)՝ Ռուսաստանի և Նոր Նախիջևանի հայոց թեմից առանձնացումով ստեղծվեց Բալթյան երկրների հայոց թեմը։

## Եկեղեցիներ
Բալթյան երկրների հայոց թեմին պատկանում է երեք եկեղեցի՝ Ռիգայի սուրբ Գրիգոր Լուսավորիչ (1997), Վիլնյուսի սուրբ Վարդան (2006) և Տալլինի Սուրբ Գրիգոր Լուսավորիչ (1993)։ Դրանցից առաջինն առաջնորդանիստ է։ Երկրներում գործում են ծխական խորհուրդներ։

## Տես նաև
* Բալկանյան երկրների հայրապետական պատվիրակություն

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Բալթյան երկրների հայոց թեմ
Ալեքսանդրա Գրիգորյան

**Ալեքսանդրա Գրիգորյան** (), հայ մարզուհի, ծանրորդ, ծանրամարտի Եվրոպայի առաջնության փոխչեմպիոն (2025), Եվրոպայի առաջնության չեմպիոն (2024), 2024 թվականի մեծահասակների աշխարհի առաջնության բրոնզե մեդալակիր, Աշխարհի 2023 թվականի պատանիների չեմպիոն

## Կենսագրություն
Ալեքսանդրա Գրիգորյանը 2022 թվականին հաղթել է Եվրոպայի երիտասարդական առաջնությունում մինչև 49 կգ քաշային կարգում։ 2023 թվականին նա իր նորամուտը նշել է Երևանում կայացած մեծահասակների Եվրոպայի առաջնությունում՝ մինչև 55 կգ քաշային կարգում և գրավել եզրափակիչ վեցերորդ տեղը։

2023 թվականի սեպտեմբերին նա մասնակցել է Սաուդյան Արաբիայում կայացած մեծահասակների աշխարհի առաջնությանը, որտեղ երկու վարժությունների հանրագումարում 190 կգ արդյունքով գրավել է վերջնական 7-րդ հորիզոնականը։

2023 թվականի նոյեմբերին Ալեքսանդրա Գրիգորյանը դարձել է երիտասարդների աշխարհի առաջնության հաղթող։

2024 թվականի փետրվարին Սոֆիայում կայացած Եվրոպայի առաջնությունում Ալեքսանդրան երկու վարժությունների հանրագումարում ոսկե մեդալ է նվաճել 196 կգ արդյունքով։ Նա առաջինն է եղել հրում վարժությունում (115 կգ)։
2024 թվականի հոկտեմբերին Լեհաստանում ծանրամարտի Եվրոպայի երիտասարդական առաջնությանը ոսկի է նվաճել՝ երկու վարժությունների ընդհանուր հաշվարկում հավաքելով 200 կգ, ինչպես նաև փոքր ոսկի 115 կգ արդյունքով։

2024 թվականի դեկտեմբերի 8-ին Ալեքսանդրան Բահրեյնի մայրաքաղաք Մանամայում երկամարտի 205 կգ (85+120) արդյունքով նվաճել է մեծահասակների աշխարհի առաջնության բրոնզե մեդալը։ Նա նաև արժանացել է հրում վարժության արծաթե մեդալին։

2025 թվականին Քիշնևում կայացած Եվրոպայի առաջնությունում 55 կգ քաշային կարգում 202 կգ երկամարտի արդյունքով նվաճել է արծաթե մեդալ։ Հրում վարժությունում դարձել է հաղթող (117 կգ)։

2025 թվականի հոկտեմբերին մասնակցել է Ալբանիայի Դուրես քաղաքում տեղի ունեցած Եվրոպայի երիտասարդների և Մ23 տարեկանների առաջնությանը, 58 կգ քաշային կարգում, հրելով 123 պոկելով 91կգ դարձել է Եվրոպայի չեմպիոն։

## Նվաճումներ
Եվրոպայի առաջնություն

Արածաթե մեդալ 2025

Աշխարհի առաջնություն

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Ծանրամարտի Եվրոպայի չեմպիոններ
Կատեգորիա:Հայ ծանրամարտուհիներ
Գրայն

**Գրայն** (գերմ.՝ *Grein*), քաղաք և համայնք Ավստրիայում՝ Վերին Ավստրիա երկրամասի Պերգ շրջանում։ Ընկած է  Դանուբ գետի ափին, երկրամասի վարչական կենտրոնից՝ Լինց քաղաքից մոտավորապես 45 կիլոմետր դեպի արևելք։ Զբաղեցնում է 18,5  քառակուսի կիլոմետր տարածք։ Բնակչության թվաքանակը 2005 թվականի դեկտեմբերի 31-ի տվյալներով եղել է 3103։ Պաշտոնական կոդը՝ 41105։

## Ժողովրդագրություն

## Տեսարժան վայրեր
Գրայնի առավել հիշարժան տեսարժան վայրերից է Գրայնբուրգ ամրոցը, որը կառուցվել է 1488-ից 1493 թվականներին։ 1823 թվականին ամրոցը գնել է Սաքսե-Կոբուրգի և Գոթայի դուքս Էռնեստ I-ը,  և ներկայումս այն պատկանում է դուքսի ընտանեկան հիմնադրամին, որը գլխավորում է Սաքսե-Կոբուրգի և Գոթայի իշխան Անդրեասը։ Այստեղ է ապրում դքսական ընտանիքը, սակայն ամրոցը բաց է նաև այցելուների համար։ Հարկաբաժիններից մեկը հատկացված է ավստրիական նավագնացության թանգարանին։ Քաղաքը կարևոր դեր է խաղացել Դանուբով նավագնացությունն ապահովելու գործում. այստեղ պատրաստվել են լոցմաններ, ովքեր նավապետներին օգնել են հաղթահարելու գետի սահանքներն ու այլ վտանգավոր տեղամասերը։

Հիշատակության է արժանի նաև այն փաստը, որ Գրայնում է գտնվում Ավստրիայի ամենահին թատրոնը։

## Պատկերասրահ

 Grein.jpg|  
 GreinRathaus.jpg|Ռատուշան 
 GreinStAegidius.jpg|Շուկայի հրապարակըь 
 Պատկեր:Grein_-_Schloss.JPG|alt=Greinburg Castle|Գրայնբուրգ ամրոցը
 Grein, austria.jpg|Տեսարան քաղաքից


## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն
* Ludwig Commenda: *Neuer illustrierter Führer durch von Grein und Umgebung sowie durch das Machland, Bahnstrecke Mauthausen–Grein.* Hiebl, Grein 1910, S. 39–47 (Kapitel „Grein“; 
* Bundesdenkmalamt Österreich (Hrsg.): *Dehio-Handbuch – Oberösterreich Mühlviertel*. Verlag Berger, Horn/Wien 2003, ISBN 978-3-85028-362-5.
* Leopold Riegler, Herbert Frank (mit Bildern von Karl Kaser): *Grein an der Donau im Strudengau*. Eigenverlag der Stadtgemeinde Grein, 2005.
* *Naturraumkartierung Oberösterreich. Landschaftserhebung Gemeinde Grein. Endbericht.* Gutachten Naturschutzabteilung Oberösterreich. 2004, S. 1–64 .

## Արտաքին հղումներ

* Homepage der Stadt Grein
* Գրայնբուրգ ամրոցի կայքը

Կատեգորիա:Ավստրիայի բնակավայրեր
Կատեգորիա:Ավստրիայի քաղաքներ
Կատեգորիա:Բնօրինակում անաղբյուր հոդվածներ
Կատեգորիա:Վերին Ավստրիայի քաղաքներ
Կատեգորիա:Դանուբի ափին գտնվող քաղաքներ
Սուրբ Հակոբ վանք (Տևրիկ)

**Սուրբ Հակոբ վանք**, 11-րդ դարում կառուցված հայկական վանք Թուրքիայի Սեբաստիայի վիլայեթի Տևրիկի գավառի Սուրբ Հակոբ գյուղում։ Թեև հայկական գյուղը այսօր գոյություն չունի, սակայն տեղի բնակիչներն այն վայրը, որտեղ գտնվում է վանքը, անվանում են Վենք (Venk)։

## Պատմություն
Վանքի համալիրում ապրում էր 290 հայ։ Հայոց ցեղասպանությունից հետո այն լքվել է, որից բազմիցս տուժել է գանձ որոնողների կողմից։ Պատմական հուշարձանների նկատմամբ պատշաճ խնամքի բացակայությունը հանգեցրել է վանքի կիսավեր վիճակին։ 

Եկեղեցուն կից կար հայկական վարժարան։

## Տես նաև
Սուրբ Հակոբ (Տևրիկի գավառ)

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Թունջելիի մարզի հայկական վանքեր և եկեղեցիներ
Կատեգորիա:Վանքեր այբբենական կարգով
Եղեգնաշաքար

**Եղեգնաշաքար**, սախարոզ, ճակնդեղաշաքար, C12H22O11, երկշաքար՝ կազմված խաղողաշաքարի և պտղաշաքարի մնացորդներից։ Եղեգնաշաքարը ածխաջրերի ամենահեշտ յուրացվող և կարևորագույն փոխադրաձևն է բույսերում։

## Նկարագրություն
Լուսասինթեզի ժամանակ տերևներում առաջացած Եղեգնաշաքարն տեղափոխվում է սերմեր, արմատներ, պալարներ, սոխուկներ, որտեղ այն հեշտությամբ վերածվում է պահուստ  բազմաշաքարների՝ օսլայի կամ ինսուլինի։ Եղեգնաշաքարով հատկապես հարուստ են շաքարի ճակնդեղի արմատները (մինչև 20–24%) և շաքարեղեգի ցողունները (հյութում մինչև 26%)։ Կենդանիների օրգանիզմում Եղեգնաշաքար չի սինթեզվում։ Կերի միջոցով ստացված եղեգնաշաքարը ճեղքվում է խաղողաշաքարի և պտղաշաքարի, որոնք օգտագործվում են որպես էներգիայի կամ այլ նյութերի սինթեզման աղբյուր։ Եղեգնաշաքարի հիդրոլիզը կատարվում է խմորիչների՝ ինվերտազի և D-գլյուկոզիդազի ազդեցությամբ։ Եղեգնաշաքար լայնորեն օգտագործվում է որպես սննդամթերքի (կենցաղ անվանումը՝ շաքար), մակերևութային ակտիվ նյութերի արտադրության մեջ և դեք ստրինների (ճեղքված օսլա) մանրէաբանական սինթեզի համար։ Եղեգնաշաքար ստանում են շաքարի ճակնդեղից և շաքարեղեգից։

Կատեգորիա:Բազմաշաքարներ
Կատեգորիա:Գյուղատնտեսություն
Կատեգորիա:Խաղողաշաքար
Արևմտյան Ադրբեջան (այլ կիրառումներ)

**Արևմտյան Ադրբեջան**։
* Արևմտյան Ադրբեջան, օսթան (նահանգ) Իրանի հյուսիս-արևմուտքում՝ Իրանական Ադրբեջանում
* Արևմտյան Ադրբեջան, քարոզչական քաղաքական հասկացություն, որը հիմնականում օգտագործվում է նկատի ունենալով Հայաստանի Հանրապետության այժմյան տարածքը։
Աննա Յագելոնկան Ստեֆան Բատորիի տապանաքարի ֆոնին

**«Աննա Յագելոնկան Ստեֆան Բատորիի տապանաքարի ֆոնին»** (), լեհ նկարիչ Յան Մատեյկոյի նկարներից։ Այս ստեղծագործությունը հեղինակը վրձնել է 1858 թվականին։ Նկարն արված է ջրաներկով՝ թղթի վրա, որի չափերն են 32 × 23,4 սմ։

Այսօր «*Աննա Յագելոնկան Ստեֆան Բատորիի տապանաքարի ֆոնին*» ստեղծագործությունը պահպանվում և ցուցադրվում է Յան Մատեյկոյի տանը (Կրակով, Լեհաստան)։

## Նկարագիր
«Աննա Յագելոնկան Ստեֆան Բատորիի տապանաքարի ֆոնին» ստեղծագործությունում Յան Մատեյկոն պատկերել է Ռեչ Պոսպոլիտայի թագուհի Աննա Յագելոնկային։ Վերջինս ծնկաչոք դիրքում է։ Նա ամուսնու՝ հանգուցյալ արքա Ստեֆան Բատորիի տապանաքարի մոտ է։ Հեղինակը Աննա Յագելոնկային պատկերել է միանձնուհու տեսքով։ Նրա ձեռքերը ծալած են կրծքին, իսկ հայացքը հառած է վերև։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:1858 նկարներ
Կատեգորիա:Լեհաստանի արվեստ
Կատեգորիա:Կանանց դիմապատկերներ
Կատեգորիա:Յան Մատեյկոյի նկարներ
Աննան և Ժաննան

**«Աննան և Ժաննան»** (), ֆրանսիացի նկարչուհի Լորա Լերու-Ռևոյի նկարներից։ Այս ստեղծագործությունը հեղինակը վրձնել է 1894 թվականին։ Յուղաներկով կտավի չափերն են 238 × 151 սմ։

Այսօր «Աննան և Ժաննան» ստեղծագործությունը պահպանվում և ցուցադրվում է Նանսիի կերպարվեստի թանգարանում (Նանսի, Ֆրանսիա)։

## Պատմություն
Հեղինակը նկարը վրձնել է 1894 թվականին՝ նույն տարում էլ ցուցադրելով հանրությանը։ Այն ներկայացվել է Ֆրանսիացի նկարիչների ընկերության սալոնում։ 1896 թվականի հունվարի 7-ին նկարը բերվել է Նանսիի կերպարվեստի թանգարան՝ որպես պետության դեպոզիտ։

Կտավը ռեստավրացիայի է ենթարկվել 1998 թվականին։

## Նկարագիր
«Աննան և Ժաննան» ստեղծագործությունում պատկերված են երկու աղջիկ, ըստ էության՝ քույրեր, որոնք նստած են սենյակի ինտերիերում։ Ավագ քույրը նայում է դիտողին։ Նա հագել է կանաչ երկար հագուստ․ գոտկատեղին գոտի է կապված։ Վերջինս նստած է մեծ փայտե աթոռին՝ արմունկով հենվելով դրան․ ափը այտերի մոտ է։ Աղջիկը հերարձակ է․ նա շիկահեր է։ Մազերը զարդարված է ոսկյա ժապավենով։ Ձախ ձեռքը կրտսեր քրոջ ուսին է։ Կրտսեր քույրը երկար մանուշակագույն զգեստ է հագել։ Նա քնած է․ գլուխը դրել է ավագ քրոջ ծնկներին։ Փոքր քույրը նստած է աթոռակին։ Նրա դեմքը նույնպես դեպի դիտողն է։ Աջ ձեռքով ծաղիկ է բռնել։ Նկարի ձախ կողմում, փոքր սեղանին, բացված գիրք և ծաղկամանով ծաղիկներ են դրված։

Լորա Լերու-Ռևոն «Աննան և Ժաննան» ստեղծագործությունը պատկերել է միջնադարի ոգով։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* 

Կատեգորիա:1894 նկարներ
Կատեգորիա:Լորա Լերու-Ռևոյի նկարներ
Կատեգորիա:Կանանց դիմապատկերներ
Կատեգորիա:Նանսիի կերպարվեստի թանգարանի նկարներ
Կատեգորիա:Ֆրանսիայի գեղանկարչություն
Լուկաս Ռոսսի

**Լուկաս Ռաֆայել Ռոսսի** (իսպ.՝ *Lucas Rafael Rossi.* ), արգենտինացի մականորդ, ով բելգիական Beerschot ակումբում և Արգենտինայի ազգային հավաքականում հանդես է գալիս կիսապաշտպանի դիրքում։ 2006-ից մինչև 2021 թվականը Արգենտինայի հավաքականում նա ընդհանուր առմամբ անց է կացրել 247 հանդիպում։

## Ակումբային կարիերա
Ռոսսին ակումբային իր կարիերան սկսել է Արգենտինայի Banco Provincia- ում 2005–06 մրցաշրջանում հանդես է եկել գերմանական բունդեսլիգայի «Հարվեստեհուդեում» Հաջորդ մրցաշրջանը Արգենտինայում անցկացնելուց հետո վերադարձել է Եվրոպա, 2007–08 մրցաշրջանի համար  պայմանագիր կնքել բելգիական *Օրե*ի հետ։ 2010 թվականին տեղափոխվել է Léopold, որտեղ մեկ մրցաշրջան անցկացնեկուց հետո վերադարձել է Արգենտինա՝ ազգային հավաքականի կազմում նախապատրաստվելու 2012 թվականի ամառային օլիմպիական խաղերին։  Օլիմպիադայից հետո վերադարձել է *Լեոպոլդ*։ 2015 թվականից խաղացել է Royal Beerschot- ում։ 2021 թվականի մարտին տեղափոխվել է *Բրաքսգատա*,  որտեղ երկու մրցաշրջան անցկացնելով՝ վերադարձել է *Բերշոտ*։

## Միջազգային կարիերա
2012 թվականի ամառային օլիմպիական խաղերից բացի՝ Ռոսսին   Արգենտինայի հավաքականի կազմում մասնակցել է 2016 թվականի ամառային օլիմպիական խաղերին, որտեղ արգենտինացիները ոսկե մեդալ են նվաճել։ Հավաքականի իր թիմակիցների հետ նա բրոնզե մեդալի է արժանացել 2014 թվականի տղամարդկանց  խոտի հոկեյի աշխարհի գավաթի խաղարկությունում և երկու ոսկե մեդալի՝ համաամերիկյան խաղերում։ 2018 թվականի աշխարհի առաջնությունից հետո նա հայտարարել է, որ վերջ տալիս միջազգային խաղերին մասնակցելուն՝ ընտանիքի հետ ավելի շատ ժամանակ անցկացնելու նպատակով։ Այդուհանդերձ՝ 2019 թվականի հոկտեմբերին վերադարձել է ազգային հավաքական, որի կազմում մասնակցել է մրցումային շրջագայությանը Եվրոպայում։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* 
* Eintrag bei tms.fih.ch, abgerufen am 10. April 2021

Կատեգորիա:1985 ծնունդներ
Կատեգորիա:2016 թվականի Ամառային օլիմպիական խաղերի չեմպիոններ
Կատեգորիա:Ապրող անձինք
Կատեգորիա:Մարզիկներ այբբենական կարգով
Ագնեշկա Կոբուս

**Ագնեշկա Կոբուս-Զավոյսկա** (լեհ.՝ *Agnieszka Kobus-Zawojska.* ), լեհ մարզիկ- թիավարուհի։

Մասնակցել է երկու ամառային օլիմպիական խաղերի, քառյակների մրցաձևում նվաճել երկու մեդալ. բրոնզե՝ Ռիո դե Ժանեյրոյում 2016 թվականին և արծաթե՝ Տոկիոյում 2020 թվականին։ Ընդ որում՝ Տոկիոյի օլիմպիադայում մրցումներին մասնակցել է՝ մաքառելով նաև դեպրեսիայի դեմ։

Երեք մեդալ էլ նվաճել է թիավարության աշխարհի առաջնություններում 2017-2019 թվականներին, և վեց մեդալ՝ թիավարության Եվրոպայի առաջնություններում 2011-2020 թվականներին։

Ագնեշկան նաև ռադիոլրագրող է։ Նա համատեղ վարում է «Sports Magazine» հաղորդաշարը Radio dla Młodych-ում։

## Միջազգային նվաճումներ

## Կառավարական պարգևներ
* Արծաթե խաչ (2016)
* *Order Odrodzenia Polski* շքանշանի ասպետ (2021)

## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն
* 
* 

Կատեգորիա:2016 թվականի Ամառային օլիմպիական խաղերի բրոնզե մեդալակիրներ
Կատեգորիա:2020 թվականի Ամառային օլիմպիական խաղերի արծաթե մեդալակիրներ
Կատեգորիա:Բնօրինակում անաղբյուր հոդվածներ
Կատեգորիա:Լեհ մարզիկներ
Կատեգորիա:Մարզիկներ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Վարշավա քաղաքում ծնվածներ
Շպրոյերհոֆշտրասե

աջից|մինի|Շպրոյերհոֆշտրասե փողոցը համաշխարհային ռեկորդի նշանով
**Շպրոյերհոֆշտրասե** (), աշխարհի ամենանեղ փողոցը, որը գտնվում է Գերմանիայի Ռոյթլինգեն քաղաքում։ Փողոցի երկարությունը 50 մետր է, այն ճյուղավորվում է հյուսիսային եզրամասում միմյանց մոտ կառուցված երեք տների շուրջ․ այդ ճյուղերի արևմտյան թևը ձևավորում է «աշխարհի ամենանեղ փողոցը» ըստ Գինեսի ռեկորդների գրքի։ Փողոցի միջին լայնությունը 40 սանտիմետր է, ամենանեղ հատվածում՝ 31 սանտիմետր։ Փողոցը կառուցվել է 1727 թվականին՝ նախորդող տարվա հրդեհից հետո, որն ավերել է քաղաքը։ Պաշտոնապես մուտքագրվել է քաղաքային ռեգիստր՝ 72 համարով։

## Նկարագրություն
Շպրոյերհոֆշտրասեն գրանցված է Գինեսի ռեկորդների գրքում որպես աշխարհի ամենանեղ փողոցը. ամենանեղ հատվածում նրա լայնությունը 31 սմ է։ Այս փողոցը, որն իրականում ընդամենը տների միջև անցում է, հայտնվել է քարտեզների վրա 1820 թվականին։

## Պատմություն
Փողոցը ստեղծվել է 1726 թվականին քաղաքում տեղի ունեցած հրդեհից հետո, որի ժամանակ ավերվել է բնակելի և հասարակական շենքերի մեծ մասը։ 1820 թվականին փողոցը նշվել է որպես տեղական երթուղի՝ 72 համարով։ Սկզբում Շպրոյեհոֆը Ռոյթլինգենի հիվանդանոցի հացահատիկի պահեստն էր, և անցուղին հավանաբար ծառայել է որպես տարհանման ճանապարհ։ Ռոյթլինգենի քաղաքային մարքեթինգային ընկերության զբոսաշրջության մենեջերի ջանքերից հետո այն 2007 թվականին գրանցվել է Գինեսի ռեկորդների գրքում՝ որպես «աշխարհի ամենանեղ փողոց»։ Նախկինում այդ կոչումը կրում էր Անգլիայի հարավային Էքսետեր քաղաքի Խորհրդարանի փողոցը։ Ռեկորդը գրանցելուց ի վեր Շպրոյերհոֆշտրասեն համարվում է Ռոյթլինգենի զբոսաշրջային տեսարժանությունը։

9 համարի տունը կիսավեր վիճակում էր։ Փտած հեծանների պատճառով այն ավելի ու ավելի էր թեքվում՝ փողոցն ավելի նեղացնելով․ ջրորդանի և հարակից շենքի միջև հեռավորությունը մեկ սանտիմետրից պակաս էր։ Քանի որ սեփականատերը չէր ցանկացել արդիականացնել շենքը, այն ընդգրկված չէր պահպանվող հուշարձանների ցանկում, և ռեկորդային տիտղոսը կվտանգվեր, եթե այն քանդվեր, Ռոյթլինգեն քաղաքը 2013 թվականի հոկտեմբերին գնել է այն և անմիջապես սկսել վերանորոգման աշխատանքները։

Փողոցի ամենանեղ հատվածը գտնվում է թիվ 9 տան մոտ, նրա երկարությունը 3,80 մետր է։ Քանի որ փողոցը գտնվում է քաղաքի տարածքում, այն համարվում է ընդհանուր օգտագործման գոտի, ինչն էլ նրան տվել է «ամենանեղ փողոց» կոչվելու հնարավորություն։

## Հետաքրքիր փաստ
մինի|Հատուկ պտուտակներով ամրացված տեղեկատվական ցուցանակը
Այն բանից հետո, երբ գողացվեցին ռեկորդի մասին հավաստող ավելի քան 20 ցուցանակներ, այն վերջապես ամրացվեց հատուկ պտուտակներով։

## Պատկերասրահ

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Տեսարժան վայրեր Ռոյթլինգենում՝ աշխարհի ամենանեղ փողոցը, turistikus-reutlingen.de

Կատեգորիա:Գերմանիայի փողոցներ
Կատեգորիա:Գինեսի գրքի ռեկորդակիրներ
Յուխտ

thumb|200px
**Յուխտ**, խոշոր եղջերավոր անասունների, ձիերի, խոզերի մաշկից համակցված դաբաղմամբ ստացված կաշի։ Պետք է ունենա բավականաչափ օդա- և գոլորշիաթափանցելիություն, անջրթափանցելիություն։ Կոշիկի երեսացու կաշին լինում է յուխտային և քրոմային դաբաղմամբ։ 

Յուխտից պատրաստում են աշխատանքային, զինվորական կոշիկներ և սանդալներ։ Կոշիկի յուխտը պետք է լինի նաև քրտնակայուն և գոլորշիաթափանցելի։ Ռետինե ներբաններով, տաք վուլկանացման մեթոդով ամրացվող կոշիկների համար կիրառվում է ջերմակայուն յուխտ։ Սանդալների յուխտը պետք է լինի առավել առաձգական, բայց փափուկ, քիչ ճարպածծված (8-16% ճարպ), ունենա լավ դրվագծված արտաքին մակերևույթ։

## Արտաքին հղումներ

Կատեգորիա:Կաշի
Ջորջ Քաուֆման

**Ջորջ Քաուֆման** (, ), ամերիկացի դրամատուրգ և սցենարիստ։ Պուլիտցերյան երկու մրցանակի դափնեկիր։

## Կենսագրություն
Քաուֆմանը որպես լրագրող և քննադատ սկսել է աշխատել «Նյու Յորքի Թայմսի» համար։ Զուգահեռաբար նա ուժերը փորձել է պիեսներ գրելու մեջ։ 1918 թվականին նա կատարել է իր դեբյուտը Բրոդվեյում «*Someone in the House*» պիեսով, որը նա գրել է Լարի Էվանսի և Վ. Ս. Պերսիվալի հետ։ Նրա երկրորդ՝ «Դուլսիե» պիեսից սկսած՝ 1921-1958 թվականներին ամեն տարի Բրոդվեյում հայտնվում էր մի պիես, որը նա կամ գրել էր կամ բեմադրել։ Նրա մահից հետո՝ 1966-2003 թվականներին, այստեղ բեմադրվել են ևս 16 պիեսներ նրա ժառանգությունից։

1917 թվականին նա ամուսնացել է խմբագիր և դրամատուրգ Բեատրիս Քաուֆմանի հետ, որից 1919 թվականին ունեցել է դուստր՝ Աննան։ Քաուֆմանները եղել են լրագրողների, գրողների և դերասանների լեգենդար գրական շրջանակի երկարամյա անդամներ, որոնք պարբերաբար հանդիպում էին Նյու Յորքի հյուրանոցում։

Քաուֆմանը գրեթե միշտ գրել է այլ հեղինակների հետ համագործակցությամբ։ Միայն նրա հեղինակած «Կարագով և ձվով մարդը» պիեսը (1925 թվական) և «Հոլիվուդյան Պինաֆոր» (1945 թվական) մյուզիքլը։ «Կարագով  ու ձվով մարդը» պիեսը ներկայացվել է 245 անգամ։

Մարքս եղբայրների համար նա գրել է «Կոկոներ» (1925 թվական) և «*Կենդանիների կոտրիչները*» (1928 թվական), Մորի Ռեյսկինդի հետ համագործակցությամբ։ Իրվինգ Բեռլինը ստեղծել է կոկոսներ ֆիլմի երաժշտությունը։ Ավելի ուշ նա ասաց, որ իրեն դուր չի գալիս, թե ինչպես են չորսով իմպրովիզներ անում բեմում և անընդհատ փոխում է իր խոսքերը։ Ելույթներից մեկի ժամանակ նա ասել է. «Կներեք ինձ։ Ես պետք է բեմ բարձրանամ։ Կարծում եմ՝ հենց նոր լսեցի այնտեղ իմ տողերից մեկը», - մի կերպ ավարտեցի զրույցը։

1935 թվականին գնացել է Հոլիվուդ։ Իրվինգ Թալբերգը նրան առաջարկեց 100.000 դոլար՝ Նյու Յորքից հեռանալու և Մարքս եղբայրների «Սկանդալ օպերայում» ֆիլմի սցենարը հանձնելու համար, ինչը նա արեց։

1939 թվականին նա կրկին գրեց պիես Մարքս եղբայրների համար։ Նա Մորի Ռեյսկինդի հետ միասին գրել է Բրոդվեյի երկու շոու։ Նրա համար, նա ավելի ուշ ասաց, որ դա կատակերգական գրելու առարկայական դաս էր։ Առաջին տարբերակով եղբայրները գնացին հյուրախաղերի և փորձեցին այն։ Ամեն անգամ, երբ ինչ-որ տեսարան չէր ստացվում այնպես, ինչպես նրանք ակնկալում էին, այն դուրս կշպրտվեր պիեսից և փոխարինվեր մյուսով։ Սա շարունակվեց ողջ շրջագայության ընթացքում։ Վերջում նա և Ռեյսկինդը, ըստ էության, գրել էին երկրորդ պիեսը, քանի որ առաջինից գրեթե ոչինչ չէր մնացել։

1931 թվականին Մորի Ռեյսկինդի և Իրա Գերշվինի հետ, ովքեր գրել են խոսքերը, նա արժանացել է Պուլիտցերյան մրցանակի՝ «Քո մասին եմ երգում» մյուզիքլի համար։ Քաղաքական երգիծանքի երաժշտությունը հեղինակել է Ջորջ Գերշվինը։ 1936 թվականին նա ստացել է երկրորդ Պուլիտցերյան մրցանակը «Դու չես կարող այն քեզ հետ վերցնել» պիեսի համար (1936 թվական)։ Նա այս պիեսը գրել է Մոս Հարթի հետ։

Բացի երկու Պուլիտցերյան մրցանակներից, նա արժանացել է 1951 թվականին Թոնի մրցանակին լավագույն ռեժիսորի համար Բրոդվեյի «Տղաներ և տիկնիկներ» բեմադրության համար։ 1938 թվականին դարձել է Արվեստների և գրականության ամերիկյան ակադեմիայի անդամ։

## Ծանոթագրություններ
Յուկագիրյան սարահարթ

thumb|200px|Չուբուկուլախ լեռը վերևից
**Յուկագիրյան սարահարթ**, սարահարթ Ռուսաստանի Հեռավոր Արևելքում, Կոլիմա գետի աջ ափին, Յակուտիայում և Մագադանի մարզում։ Կազմված է մինչքեմբրիի, պալեոզոյի և մեզոզոյի ապարներից։ Առավելագույն բարձրությունը 1128 մ է (Չուբուկուլախ լեռ)։ Կան խեժափիճու նոսր անտառներ, 400–600 մ–ից բարձր՝ մայրու մացառուտներ և տունդրա։

## Արտաքին հղումներ

Կատեգորիա:Սարահարթեր այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Ռուսաստանի սարահարթեր