ԱՄՆ ռազմաօդային ուժերի ստրատեգիական հրամանատարություն

**ԱՄՆ ռազմաօդային ուժերի ստրատեգիական հրամանատարություն** (), **SAC**՝ գլխավոր հրամանատարություն, որը գոյություն է ունեցել Միացյալ Նահանգների ռազմաօդային ուժերի կազմում, ինչպես նաև որպես «Հատուկ հրամանատարություն» Պաշտպանության նախարարության կազմում՝ 1946-1992 թվականներին։ Ստրատեգիական հրամանատարության ենթակայության տակ էր գտնվում ռազմավարական ռմբակոծիչների նավատորմը և հանքային տեղակայմամբ միջմայրցամաքային բալիստիկ հրթիռները, ինչպես նաև օդային լիցքավորող ինքնաթիռների, հեռահար ռադիոլոկացիոն հայտնաբերման և ուղղորդման ինքնաթիռների և կործանիչների առանձին էսկադրիլիաներ, որոնք ապահովում էին ամերիկյան ռազմավարական ավիացիայի աջակցությունը։

Հրամանատարությունը լուծարվեց 1992 թվականին Սառը պատերազմի ավարտից հետո և վերափոխվեց Մարտական ավիացիոն հրամանատարության։ Նրան ենթակա ուժերի առանձին տարրերը փոխանցվեցին ԱՄՆ ռազմաօդային ուժերի պահեստազոր, նահանգների Ազգային գվարդիայի ռազմաօդային ուժեր, Օդային տեղափոխումների հրամանատարություն և տարաբաշխվեցին։

## Սպառազինություն
### Ինքնաթիռներ
[thumb|right|300px|[B-52՝ Սառը պատերազմի ժամանակ ԱՄՆ ռազմաօդային ուժերի հիմնական ռազմավարական ռմբակոծիչը։]]
* B-1 Lancer: 1986-1992
* B-17 Flying Fortress: 1946-1951
* B-26 Invader: 1949-1950
* B-29 Superfortress: 1946-1953
* B-36 Peacemaker: 1948-1958
* B-45 Tornado: 1950-1953
* B-47 Stratojet: 1951-1965
* B-50 Superfortress: 1948-1954
* B-52 Stratofortress: 1955-1992
* B-57 Canberra: 1956-1962
* B-58 Hustler: 1960-1969
* C-119 Flying Boxcar: 1956-1973
* DC-130: 1966-1976
* Boeing E-4: 1975-1992
* EC-135 Looking Glass: 1963-1992
* F-2 Expeditor
* F-6 Mustang
* F-9 Flying Fortress
* F-13 Superfortress
* F-47 Thunderbolt
* F-51 Mustang: 1946-1949 
* F-82 Twin Mustang: 1947-1950 
* F-80 Shooting Star: 1946-1948
* F-84 Thunderjet: 1948-1957
* F-86 Sabre: 1949-1950
* F-102 Delta Dagger: 1960
* FB-111 Aardvark: 1969-1990
* KC-10 Extender: 1981-1992
* KB-29: 1949-1956 
* KC-97 Stratotanker: 1951-64, 1973-1977
* KC-135 Stratotanker: 1957-1991
* RC-45 
* RC-135 Rivet Joint/Rivet Brass/Rivet Amber/Rivet Card/Rivet Ball/Cobra Ball/Cobra Eye/Combat Sent
* SR-71 Blackbird: 1966-1991
* U-2 Dragon Lady: 1962-1991
* TR-1 Dragon Lady: 1989-1991
* UC-45 Expeditor

### Հրթիռներ
thumb|right|200px|LGM-118A հրթիռի արձակում («Խաղաղապահ»)։

* ADM-20 Quail
* AGM-28 Hound Dog
* AGM-69 SRAM
* AGM-84 Harpoon
* AGM-86 Air Launched Cruise Missile
* AGM-129 Advanced Cruise Missile
* SM-65 Atlas
* LGM-25C Titan II
* LGM-30A/B Minuteman I
* LGM-30F Minuteman II
* LGM-30G Minuteman III
* LGM-118A Peacekeeper
* SM-62 Snark
* PGM-17A Thor
* PGM-19A Jupiter

## Մշակույթ և ժառանգություն
Ռազմավարական օդային հրամանատարությունը, բացի իր ռազմական ժառանգությունից, թողել է նաև երկարատև մշակութային ազդեցություն: Ռազմաօդային հրամանատարության հետ կապված ամենաակնառու կարգախոսը պաշտոնական կարգախոսն է՝ «Խաղաղությունը մեր մասնագիտությունն է»: Այս արտահայտությունը արտացոլում էր հրամանատարության դերը Սառը պատերազմի ժամանակ զսպման միջոցով խաղաղությունը պահպանելու գործում։ Հրամանատարության մեկ այլ ոչ պաշտոնական կարգախոսն էր դարձել. «Սխալվելը մարդկային է, ներելը Ռազմավարական օդային հրամանատարության քաղաքականություն չէ»։ Այս կարգախոսն արտացոլում էր SAC-ի ներսում առկա բարձր չափանիշներն ու խիստ կարգապահությունը, որտեղ ճշգրտությունն ու հաշվետվողականությունը գերակա էին իր առաքելության կարևորության պատճառով։ Լրացուցիչ, ոչ պաշտոնական կարգախոսներից են՝ «Խաղաղություն ուժի միջոցով» և «Խաղաղություն գերազանց կրակային ուժի միջոցով»։

## Տես նաև
* ԱՄՆ ռազմաօդային ուժեր
* Վանդենբերգի ռազմաօդային բազա

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Стратегическое командование ВВС США на *GlobalSecurity.org* 
* U.S. Cold War Nuclear Target Lists Declassified for First Time - Рассекреченный план SAC по использованию ядерного оружия от 1956 года 

Կատեգորիա:1946 հիմնադրումներ ԱՄՆ-ում