Թերեզա Վիլերս

**Թերեզա Վիլերս** (, ), բրիտանացի քաղաքական գործիչ, շրջակա միջավայրի նախարար (2019 թվականից)։

Եղել է Դևիդ Քեմերոնի առաջին և երկրորդ կաբինետներում (2012-2016)։

## Կենսագրություն
### Վաղ տարիներ և քաղաքական գործունեության սկիզբ
Թերեզա Վիլերսը ծնվել է 1968 թվականի մարտի 5-ին Լոնդոնում, սովորել է Բրիստոլի համալսարանում, Օքսֆորդի համալսարանի Հիսուսի քոլեջի քաղաքացիական իրավունքի բակալավրում։ Եղել է բարիստեր, Քինգս քոլեջում (Լոնդոն) դասավանդել է իրավունք։ Պատկանում է Վիլերս հնագույն արիստոկրատական ազգանունին, որի պատմությունն ունեն մի քանի դքսուհիներ, պերեր և բարոնետներ։

1999 և 2004 թվականներին Պահպանողական կուսակցությունից ընտրվել է Եվրոպական խորհրդարան, որում եղել է մինչև 2005 թվականի մայիսի 10-ը և մտել է Եվրոպական ժողովրդական կուսակցության (քրիստոնյա դեմոկրատներ) խմբակցության մեջ։

### Խորհրդական և Հյուսիսային Իռլանդիայի գործերով նախարար
2005 թվականին և 2010 թվականին Լոնդոնի Չիփինգ Բարնեթի ընտրատարածքում Պահպանողական կուսակցությունից ընտրվել է Համայնքների պալատ։ 2005-2007 թվականներին՝ Գանձապետարանի ստվերային ավագ քարտուղար, 2007-2010 թվականներին՝ տրանսպորտի ստվերային նախարար։ 2010-2012 թվականներին Թերեզա Վիլերսը եղել է տրանսպորտի կրտսեր նախարար։

2012 թվականի սեպտեմբերի 4-ին Թերեզա Վիլերսը Դևիդ Քեմերոնի կոբինետում նշանակվել է Հյուսիսային Իռլանդիայի հարցերով նախարար։

2014 թվականի դեկտեմբերի 23-ին Հյուսիսային Իռլանդիայի հարցերով նախարարության բելֆաստյան կենտրոնակայանում՝ Stormont House-ում, Մեծ Բրիտանիայի և Իռլանդիայի կառավարությունների, ինչպես նաև հյուսիսիռլանդական հինգ կուսակցությունների ներկայացուցիչների միջև 26-ժամյա բանակցային մարաթոնից հետո ստորագրվել է այսպես կոչված «Սթորմոնտհաուսի համաձայնագիրը» (Stormont House Agreement), որը նպատակ ուներ հյուսիսիռլանդական խնդրի կարգավորման հետագա միջոցներ ձեռնարկել։ Պայմանագիրը նախատեսում էր բյուջետային բարեփոխումների իրականացում և սոցիալական ապահովության համակարգի բարեփոխումներ, ինչպես նաև 150 մլն ֆունտ ստեռլինգ (192 մլն եվրո) հատկացում հյուսիսիռլանդական հակամարտությունում զոհերին և ողջ մնացածներին աջակցելու համար (ժամանակակից անգլերենում այն կոչվում է պարզապես the Troubles - «Սմուտա»), 500 մլն ֆունտ՝ միջհամայնքային մերձեցման նախագծերի (մասնավորապես՝ համատեղ ուսուցման ծրագրերի) աջակցության համար և 700 մլն՝ բյուջետային ոլորտի բարեփոխման և չնախատեսված ծախսերը ծածկելու համար պահուստների ապահովման համար։

2015 թվականի մարտի 24-ին Հյուսիս-Իռլանդական գործերի խորհրդարանական կոմիտեն (Northern Ireland affairs select committee) զեկույց է հրապարակել դատարանից թաքնվող Իռլանդիայի հանրապետական բանակի վեց զինյալների համաներման հարցի վերաբերյալ, որոնք մասնակցել են 1980-ական թվականների խոշոր ահաբեկչական գործողություններին (1983 թվականին Harrods bombings-ին և 1987 թվականին Remembrance Day bombing-ին), որը խորհրդարանականների մի մասն անօրինական է համարել։ Այս զեկույցում Հյուսիսային Իռլանդիայի հարցերով նախարար Թերեզա Վիլերսը լսումների ժամանակ կոմիտեին համաներման ենթակա զինյալների անունները չնշելու համար քննադատության է ենթարկվել։

2015 թվականի մայիսի 7-ին տեղի են ունեցել հերթական խորհրդարանական ընտրությունները, որոնք Թերեզա Վիլերսին հաղթանակ են բերեցին նրա ավանդական Չիփինգ Բարնեթի օկրուգում՝ ձայների 48,6%-ի արդյունքով՝ մի քանի մրցակիցներից ուժեղագույն լեյբորիստուհի Ամի Թրևետանի (Amy Trevethan) 34,1%-ի դիմաց։

2015 թվականի մայիսի 11-ին Դևիդ Քեմերոնը ընտրությունների արդյունքում ձևավորել է նոր կաբինետ, որտեղ Թերեզա Վիլերսը պահպանել է Հյուսիսային Իռլանդիայի հարցերով նախարարի պաշտոնը։

Վիլերսի առաջնահերթ խնդիրը «Սթորմոնտհաուսի համաձայնագրի» կյանքի կոչումն է, որից դուրս է եկել Իռլանդական Շինն Ֆեյն կուսակցությունը, որը համաձայն չէ սոցիալական ապահովության համակարգի բարեփոխման պայմանների հետ։ Այս կապակցությամբ ծագած քաղաքական դիմակայությունը սպառնում է Հյուսիսային Իռլանդիայի օրենսդիր և գործադիր իշխանության լայնածավալ ճգնաժամով։

2016 թվականի փետրվարի 21-ին ԵՄ-ին Մեծ Բրիտանիայի անդամակցության շուրջ հանրաքվեի նախապատրաստման ընթացքում հայտարարել էր, որ քվեարկելու Է Եվրամիությունից Մեծ Բրիտանիայի դուրս գալու օգտին, որպեսզի «վերադարձնի մեր երկրի նկատմամբ վերահսկողությունը, նախապատրաստի մեր օրենքները և վերահսկի մեր սահմանները»։ Այսպիսով, Վիլերսը դարձել Է Քեմերոնի կառավարության հինգ անդամներից մեկը, որոնք աջակցել են «Բրեքսիթին» (նրա դեմ հանդես են եկել 16 նախարարներ)։

2016 թվականի հուլիսի 14-ին ձևավորվել է Թերեզա Մեյի առաջին կաբինետը, որտեղ Հյուսիսային Իռլանդիայի հարցերով նախարարի պորտֆելը բաժին է հասել Ջեյմս Բրոքենշիրին, իսկ Թերեզա Վիլերսը կառավարությունում ոչ մի պաշտոն չի ստացել։

### Ջոնսոնը կառավարությունում
2019 թվականի հուլիսի 24-ին Բորիս Ջոնսոնի կառավարության ձևավորման ժամանակ ստացել է շրջակա միջավայրի, պարենի և գյուղատնտեսության նախարարի պորտֆելը։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* 
* 
* 

Կատեգորիա:Բրիստոլի համալսարանի շրջանավարտներ
Կատեգորիա:Մեծ Բրիտանիայի կին քաղաքական գործիչներ
Կատեգորիա:Մեծ Բրիտանիայի քաղաքական գործիչներ
Կատեգորիա:Օքսֆորդի համալսարանի շրջանավարտներ