Ռազմական բյուջե

[աջից|մինի|350x350փքս|«Ռազմական ծախսեր» 2008 թվական։ Որքան մուգ է, այնքան մեծ է «ռազմական] ծախսերի» մասնաբաժինը ՀՆԱ-ում](https://hy.wikipedia.org/wiki/%D5%8A%D5%A1%D5%BF%D5%AF%D5%A5%D6%80:Military.svg)
աջից|մինի|350x350փքս|«Ռազմական ծախսեր» 2005 թվական

**Ռազմական բյուջե** կամ պաշտպանության բյուջե, պետության ծախսեր, որոնք նախատեսված են պետության զինված ուժերը պահպանելու և նորացնելու համար։

Նախկինում ռազմական բյուջեն ներառում էր կառավարության ծախսերը միայն ցամաքային ուժերի համար, իսկ նավատորմի համար նախատեսված էր ծովային բյուջեն։

Պետության ռազմական բյուջեն հաճախ արտացոլում է այն սպառնալիքների մակարդակը, որին, իրենց իշխանությունների կարծիքով, ենթարկվում է պետության անվտանգությունը։ Բյուջեի չափը բնութագրում է նաև պետության կողմից ռազմական գործողություններ ֆինանսավորելու կարողությունը, ինչն ուղղակիորեն կախված է պետության տնտեսության չափից, կառավարության և պետության բնակչության նախընտրությունից։ Սովորաբար, ռազմական բյուջեն չի ներառում վետերանների և  իրավապահ մարմինների վերականգնման ծախսերը։

Ըստ Ստոկհոլմի Խաղաղության հետազոտությունների ինստիտուտի տվյալների՝ աշխարհում ռազմական ծախսերը 2024 թվականին կազմել են 2,718 մլրդ ԱՄՆ դոլար (համաշխարհային ՀՆԱ-ի մոտ 2,5%-ը)։

## Ռազմական բյուջեներ 2024

## Ռազմական բյուջեներ 2011, տեղեկատու՝ SIPRI

## Պատմական տվյալներ
### 1897

1898-ի փետրվար ամսվա «Saturday Review» ամսագրում պետությունների ռազմական բյուջեների վերաբերյալ ներկայացվել են հետևյալ տվյալները՝ կապված ամբողջ պետական բյուջեի հետ.
աջից|մինի|310x310փքս|Օրինակ՝ Ամերիկայի Միացյալ Նահանգների «ռազմական բյուջեի» կառուցվածքը, 2014 թվականին

* ԱՄՆ։ 17%
* Ռուսական կայսրություն։ 21%
* Ֆրանսիա։ 27%
* Բրիտանական կայսրություն։ 39% (40 մլն ֆունտ կամ ՀՆԱ-ի 2.5%-ը)
* Գերմանական կայսրություն։ 43%
* Ճապնական կայսրություն։ 55% (132 մլն իեն)

### 2003
Ստոկհոլմի Խաղաղության հետազոտությունների ինստիտուտը 2004 թվականի ձեռնարկում նշել է, որ 2003 թվականին ՆԱՏՕ-ի անդամների կողմից ռազմական տեխնիկայի գնումները 2002 թվականի համեմատ աճել են 11%-ով։ Որոշ պետություններում ռազմական բյուջեները հասել են այն մակարդակի, որը նկատվում էր սառը պատերազմի տարիներին։ ԱՄՆ-ի ռազմական բյուջեն գլխավորում էր պետությունների այս ցուցակը և կազմում էր 2003 թվականին աշխարհի բոլոր ռազմական ծախսերի 47%-ը (415 միլիարդ դոլար)։ Իրաքի պատերազմի լրացուցիչ ֆինանսավորումը և դրա հետ կապված $ 83 միլիարդ դոլարը կազմում էին ռազմական բյուջեի աճի հիմնական մասը, իսկ այլ ծախսերը կազմում էին բյուջեի աճի ընդամենը 3.5%-ը։

Մեծ Բրիտանիայի, Ֆրանսիայի, Գերմանիայի և Իտալիայի ռազմական բյուջեներին բաժին է ընկնում աշխարհում ամբողջ ռազմական ծախսերի 15%-ը։ Ֆրանսիան և Մեծ Բրիտանիան ավելացրել են զենքի և ռազմական տեխնիկայի գնումները ոչ միայն ԱՄՆ-ի ռազմական գործողություններին համապատասխան տեխնոլոգիական մակարդակով մասնակցելու, այլև իրենց սեփական ռազմական ռազմական արշավներն իրականացնելու համար (օրինակ՝ Լիբիայում)։

2003 թվականին ՆԱՏՕ-ի անդամ չհանդիսացող պետությունների շարքում Ճապոնիան ռազմական կարիքների համար ծախսել է 46,9 միլիարդ դոլար, Չինաստանը՝ 32,8 միլիարդ դոլար, Ռուսաստանը՝ 13 միլիարդ դոլար, ինչը կազմում է, համապատասխանաբար, համաշխարհային ռազմական ծախսերի 5, 4 և 1%-ը։

## Տես նաև
* Ռազմական տնտեսություն
* Երկրների ցանկ ըստ ռազմական ծախսերի

## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն
* 

## Արտաքին հղումներ
* SIPRI military expenditure database.
* Center for Arms Control and Non-Proliferation.
* MilitaryBudget.info. Information and news about the US defense budget.

Կատեգորիա:Բյուջե
Կատեգորիա:Ռազմական արդյունաբերություն