Օրվիետո

**Օրվիետո** (), կոմունա Իտալիայում, գտնվում է Ումբրիա մարզի Տեռնի գավառում։

Բնակչությունը կազմում է 20594 (2016 թ.) մարդ, բնակչության խտությունը՝ 73,22 մարդ/կմ²։ Տարածքը կազմում է 281 կմ²։ Փոստային ինդեքս՝ 05018։ Հեռախոսային կոդ՝  0763։

մինի
մինի
մինի

## Պատմություն
Անտիկ քաղաքը () հիմնադրվել է էտրուսկյան հնագույն ժամանակաշրջանում, կապված է էրրուզյան քաղաք Վելզնայի (Վոլսինիյա) հետ։ Օրվիետոն կարևորագույն կենտրոններից մեկն էր Էրրուզեան քաղաքակրթության մէջ։
մինի|աջից

## Հռոմեական ժամանակաշրջան
3-րդ դարում Օրվիետոն օկուպացվել է հռոմեացիների կողմից։ Հռոմեական կայսրության անկումից հետո, քաղաքը ձեռք է բերել հատուկ նշանակություն, 10-րդ դարում գոթեր և լանգոբարդներ գերմանական ցեղերի  քաղաքային կառավարության հաստատումից առաջ, այնտեղ Բոլսենա կոմունայից եպիսկոպոս է տեղափոխվել։ 10-րդ դարում, Հռոմի Պապ Բենեդիկտոս 7-րդը և եղբորորդին՝ Ֆիլիպպո Ալբերիչին այցելեցին Օրուիետո։ Ավելի ուշ, 1016 թվականին Ալբերիչին դարձավ քաղաքի հյուպատոս։
մինի

## Միջնադարյան քաղաք
1201 թվականին քաղաքն ունեցել է տեղական ինքնավարություն, որը գլխավորում էր Պոդեստանը։ Երեք ընտանիք կարևոր դեր են խաղացել քաղաքում. Մոնալդեսկու, Ֆիլիպեսկու և Ալբերիչի։ Քաղաքը դարձավ մշակութային կենտրոններից մեկը, երբ Թովմա Աքվինացին դասավանդեց տեղի համալսարանում։ Այսօր քաղաքը ունի Պերուջա պատմական մայրաքաղաքի համալսարանի մասնաճյուղը։

## Պապական տարածք
Քաղաքը մի քանի դար Պապի հսկողության տակ էր, իսկ 1860 թվականին դարձավ միասնական Իտալիայի մասը։

## Տեսարժան վայրեր
### Դուոմո
Օրվիետո հայտնի է իր գոթական տաճարով։ Նախագիծը վերագրվում է Առնոլֆո դի Կամբիո, բայց վերջերս ենթադրվում է, որ այդ տաճարը նախագծել է Պերուջայի միաբան «Ֆրա Բեվինյատեն»։ Շինարարությունը սկսվել է 1290 թվականին։ Ճակատային մասը զարդարված է հաղթաքանդակներով և խճանկարներով, համարվում է ուշ միջնադարի գլուխգործոցներից մեկը, պետք է նաև նշել «ԼորենցոՄայթանի»  քանդակները (14դար)։ Տաճարի ներսում՝ Սան Բրիզիո մատուռում Անջելիկո իտալացի նկարիչի որմնանկարներ են և Լուկա Սինեորելլի «Հարության մարմինը» գլուխգործոցը (1499- 1502 թվականներ)։ 1840 թվականին տաճարը վերականգնել են ռուս ճարտարապետներ` Ա.Ի․ Ռեզանովը, Ն. Լ. ԲենուաՆ և Ա. Կրակաուն։

### Պապի բնակավայր
Երկար ժամանակ քաղաքը պապական տարածք էր։ Հռոմի Պապ Բոնիֆես 8-րդը Օրվիետոյին է նվիրել իր արձանը, որը տեղադրվել է քաղաքի հիմնական դարպասին։ Դա հանգեցրել հակառակորդների քննադատությանը։
1527 թվականի Հռոմի պաշարման ժամանակ Սրբազան Հռոմեական կայսրության կայսր Սուրբ Կարլոս 5-րդ Պապը, Կլեմենթ 7-րդին ապաստան տվեց Օրվիետոյում։ Կլեմենտ 7-րդի հրամանով կառուցվել է Սուրբ Պատրիկի ջրհորը, քաղաքը ջրով ապահովելու համար։

### Էրրուսկյան ավերակներ
Օրվիետոյում է գտնվում էտրուսկյան ավերակներն ու պատերի մնացորդներ, որոնք գոյություն են ունեցել ավելի քան 2000 տարի առաջ։ Քաղաքը գտնվում էտրուսկյան դամբարանի մոտ։

## Ստորգետնյա քաղաք
Քաղաքի տակ կա քարայրների և թունելների լաբիրինթոս, փոված հրաբխային ժայռերի մեջ։ Ստորգետնյա քաղաքը վաղուց արդեն գաղտնիք չէ։ Այժմ այն բաց է միայն կազմակերպված խմբերի առաջ։

## Ժողովրդագրություն
Բնակչության աճը

Colors=
 id:lightgrey value:gray(0.9)
 id:darkgrey value:gray(0.7)
 id:sfondo value:rgb(1,1,1)
 id:barra value:rgb(0.6,0.8,0.6)
ImageSize = width:455 height:373
PlotArea = left:50 bottom:50 top:30 right:30
DateFormat = x.y
Period = from:0 till:30000
TimeAxis = orientation:vertical
AlignBars = justify
ScaleMajor = gridcolor:darkgrey increment:5000 start:0
ScaleMinor = gridcolor:lightgrey increment:1000 start:0
BackgroundColors = canvas:sfondo
BarData=
 bar:1861 text:1861
 bar:1871 text:1871
 bar:1881 text:1881
 bar:1901 text:1901
 bar:1911 text:1911
 bar:1921 text:1921
 bar:1931 text:1931
 bar:1936 text:1936
 bar:1951 text:1951
 bar:1961 text:1961
 bar:1971 text:1971
 bar:1981 text:1981
 bar:1991 text:1991
 bar:2001 text:2001
 bar:2011 text:2011
PlotData=
 color:barra width:20 align:left
 bar:1861 from:0 till: 14318
 bar:1871 from:0 till: 14431
 bar:1881 from:0 till: 16142
 bar:1901 from:0 till: 18298
 bar:1911 from:0 till: 18935
 bar:1921 from:0 till: 19333
 bar:1931 from:0 till: 20361
 bar:1936 from:0 till: 21599
 bar:1951 from:0 till: 24422
 bar:1961 from:0 till: 25088
 bar:1971 from:0 till: 23220
 bar:1981 from:0 till: 22847
 bar:1991 from:0 till: 21419
 bar:2001 from:0 till: 20705
 bar:2011 from:0 till: 21064
PlotData=
 bar:1861 at: 14318 fontsize:S text: 14318 shift:(-8,5)
 bar:1871 at: 14431 fontsize:S text: 14431 shift:(-6,5)
 bar:1881 at: 16142 fontsize:S text: 16142 shift:(-10,5)
 bar:1901 at: 18298 fontsize:S text: 18298 shift:(-10,5)
 bar:1911 at: 18935 fontsize:S text: 18935 shift:(-10,5)
 bar:1921 at: 19333 fontsize:S text: 19333 shift:(-10,5)
 bar:1931 at: 20361 fontsize:S text: 20361 shift:(-10,5)
 bar:1936 at: 21599 fontsize:S text: 21599 shift:(-10,5)
 bar:1951 at: 24422 fontsize:S text: 24422 shift:(-10,5)
 bar:1961 at: 25088 fontsize:S text: 25088 shift:(-10,5)
 bar:1971 at: 23220 fontsize:S text: 23220 shift:(-16,5)
 bar:1981 at: 22847 fontsize:S text: 22847 shift:(-10,5)
 bar:1991 at: 21419 fontsize:S text: 21419 shift:(-18,5)
 bar:2001 at: 20705 fontsize:S text: 20705 shift:(-14,5)
 bar:2011 at: 21064 fontsize:S text: 21064 shift:(-10,5)
TextData=
 fontsize:S pos:(20,20)
 text:Ըստ ISTAT-ի տվյալների


## Հայտնի բնակիչներ
* Մարինո Գրիմանի - կրոնական գործիչ է։
* Լուիջի Մանչինելլի - կոմպոզիտոր և հայտնի դիրիժոր։
* Հերիոնո Ֆրեցցոլին - իտալացի օպերային երգչուհի։

## Քույր քաղաքներ
*  Ժիվոր, Ֆրանսիա
*  Մաեբասի, Ճապոնիա
*  Բեթղեհեմ, Պաղեստին
*  Էյկեն, ԱՄՆ

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Պաշտոնական էջ  
* Վիճակագրության ազգային ինստիտուտ 
* http://www.istat.it/english/ 
* Официальный сайт города 
* OrvietoOnline.com 
* Орвието: путешествия по Умбрии 
* Орвието
* Дуомо в Орвието 
* Национальный археологическмй музей Орвието 
* Подземный город Орвието 
* Palazzo del Capitano del Popolo