Կարոյ Ագհազի

**Կարոյ Ագհազի** (հունգարերեն՝ **Károly Aggházy**,  ), 19-րդ դարի վերջի և 20-րդ դարասկզբի հունգարացի վիրտուոզ դաշնակահար, կոմպոզիտոր և մանկավարժ։

Նկարիչ Դյուլա Ագհազիի եղբայրն է։

## Կենսագրական հակիրճ տեղեկություններ
Կարոյ Ագհազին աշակերտել է անվանի կոմպոզիտորներ Ռոբերտ Ֆոլկմանին, Անտոն Բրուքներին և Ֆերենց Լիստին.: 1879 թվականից համերգային ելույթներ է ունեցել որպես դաշնակահար։ 1883 թվականից դասավանդել է Բեռլինի, հետագայում՝ Բուդապեշտի կոնսերվատորիայում։

Կարոյ Ագհազիի՝ որպես կոմպոզիտորի, լավագույն ստեղծագործություններից են «*Մարիետա*» օպերան, կամերային և դաշնամուրային երաժշտության մի շարք նմուշներ։ Եթե դաշնամուրային և կամերային գործերում զգացվում է ֆրանսիացի որոշ կոմպոզիտորների, բարոկկո ոճի, Լիստի և հունգարական ժողովրդական երգարվեստի ազդեցությունը, ապա օպերաներում դժվար չէ նկատել Ռիխարդ Վագների ազդեցությունը.
Dans ses opéras il n'a pas pu se détacher de l'influence de Richard Wagner:

## Երկերի ընտրանի
### Համերգային ստեղծագործություններ
* *A Borzáné Marcsája (Frau Borzas Tochter Marie)*, Singspiel in 3 Akten. Zusammen mit: Jenő Hubay. Libretto: Tihané Almási Balogh. Uraufführung: 8. Mai 1880, Budapest, Volkstheater
* *Szép leányok (Schöne Mädchen)*, Musik zum Schauspiel von Gergely Csiky. Uraufführung: 4. Februar 1881, Budapest, Volkstheater
* *A Művészet diadala (Triumph der Kunst)*, Pantomime in 1 Akt (op.&nbsp;28). Libretto: K. Pejacsevich. Komponiert 1894
* *Maritta, a korsós Madonna (Maritta, die Madonna mit dem Kruge)*, Oper in 2 Akten (op.&nbsp;32). Libretto: Irene K. Fuhrmann. Komponiert 1895. Uraufgeführt: 14. Oktober 1897, Budapest, Königliches Opernhaus. Das Sujet entstammt dem Buch *Die Klöster der Christenheit.* Ort der Handlung ist das spanische Kloster von Yuste
* *A Ravennai nász (Die Hochzeit von Ravenna)*, Oper in 2 Akten. Libretto: Dezső Orbán. Komponiert 1908. Nicht aufgeführt.

### Գործիքային և ժողովրդական երաժշտություն
* *Elégia* für Klavier, Aloyse Bodó gewidmet
* *Etude de concert* für Klavier op. 21, Franz Liszt gewidmet
* *Poëmes hongroise* für Klavier zu 4 Händen op. 13, publiziert 1887 bei Bote & Bock in Berlin
* *Danse de Noces* für Klavier zu vier Händen op. 15, 1890 publiziert bei Harmonia in Budapest
* Suite hongroise für Klavier zu vier Händen op. 19, 1890 publiziert bei Harmonia in Budapest. I Mélodie II Danse III Intermezzo IV Rhapsodie
* *Trois Mazurkas* für Klavier op. 26, 1895
* *Vier Klavierstücke* op. 41 I *Duo* II *Ritornell* III *Badinage* IV *Präludium und Fuge*, publiziert 1912 bei D. Rather in Leipzig
* Sechs Lieder für eine Singstimme mit Klavierbegleitung op. 30, Raimund Zur-Mühlen gewidmet, bei C. Kieslers Musikverlag in Leipzig publiziert. I *Im wunderschönen Monat Mai* Text: Heinrich Heine II *Es schauen die Blumen* III *Schelmenlied* IV *Das ist ein Brausen* V *Sag mir, wer einst* VI *Der Tod*
* *Serenata alla Chitarra* für Klavier, 1885 bei Weinholtz in Berlin publiziert
* *Sonata dramatique* für Klavier und Violine*,* um 1885 komponiert
* *Valse sentimentale*, um 1885 komponiert
* Geistliche Variationen über *Es ist ein Ros entsprungen* für Klavier
* Klavierquintett g-moll, 1897
### Օպերաներ
* 1897 – *Marietta*
* 1906 – *Rákóczy*
* *A ravennai nász*, օպերա 2 գործողությամբ (1908, չի բեմադրվել).
Այս օպերաներում նկատելի է Ռիխարդ Վագների ազդեցությունը։
### Թվայնացված ստեղծագործություններ


## Գրականություն
* Wilibald Gurlitt, Carl Dahlhaus (Herausgeber) - Riemann Musik-Lexikon. In drei Bänden und zwei Ergänzungsbänden. |TitelErg=Agghazy, Carolus |Hrsg= |Sammelwerk= |Band=1. Personenteil&nbsp;A–K |Nummer= |Auflage=12. völlig neubearbeitete Auflage |Verlag=B. Schotts-Söhne |Ort=Mainz |Datum=1959 |Seiten=11 |ISBN= |JahrEA=1882}}
* Wilibald Gurlitt, Carl Dahlhaus (Herausgeber) - Riemann Musik-Lexikon. In drei Bänden und zwei Ergänzungsbänden. |TitelErg=Aggházy, Károly |Hrsg= |Sammelwerk= |Band=4. Ergänzungsband, Personenteil A–K |Nummer= |Auflage=12. völlig neubearbeitete Auflage |Verlag=B. Schotts-Söhne |Ort=Mainz |Datum=1972 |Seiten=8 |ISBN= |JahrEA=1882}}

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* List of operas by Aggházy
* ''Aggházy Károly'' in *Magyar Életrajzi Lexikon* (ungarisch)

Կատեգորիա:20-րդ դարի դասական կոմպոզիտորներ
Կատեգորիա:Հունգարացի դաշնակահարներ
Կատեգորիա:Հունգարացի երաժիշտներ
Կատեգորիա:Հունգարացի երաժշտական մանկավարժներ
Կատեգորիա:Հունգարացի կոմպոզիտորներ
Կատեգորիա:Հունգարացի մանկավարժներ
Կատեգորիա:Հունգարիայի արվեստ