Խնայողության դեմ շարժում Իռլանդիայում

**Իռլանդիայում խնայողության դեմ շարժման** ժամանակ մեծ ցույցեր են եղել 2008 թվականից (Իռլանդիայի տնտեսական անկման տարի) մինչև 2015 թվականն ընկած ժամանակահատվածում։

Բողոքի ցույցերը սկսվել են 2008 թվականի հոկտեմբերին, այն բանից հետո, երբ 30-րդ գումարման «Ֆիաննա Ֆեյլ» - «Կանաչների կուսակցություն» կոալիցիան վերահսկել է բանկային երաշխիքի իրականացումը և հետագա խթան ստացել 2010 թվականի վերջին Եվրամիության / Եվրոպական կենտրոնական բանկի / Արժույթի միջազգային հիմնադրամի եռյակի միջամտությամբ և հաջորդ տարվա սկզբին այդ կառավարության փլուզմամբ։ Բողոքի ցույցերը շարունակվեցին 31-րդ Դաիլի Ֆին Գաել՝ Լեյբորիստական կոալիցիայի ժամանակ։

## Նախապատմություն
2008 թվականից հետո Իռլանդիայի Հանրապետությունում տեղի ունեցած տնտեսական անկումը համընկել է մի շարք բանկային սկանդալների հետ, որոնք հաջորդել են 1990-ական և 2000-ական թվականների «Կելտական վագրերի» ժամանակաշրջանին, որը նշանավորվել է արագ իրական տնտեսական աճով՝ պայմանավորված արտասահմանյան ուղղակի ներդրումներով և հետագա անշարժ գույքի վերաբերյալ «պղպջակով», որը իրական տնտեսությունը դարձրել է անմրցունակ։ 2008 թվականի միջազգային ֆինանսական ճգնաժամի պայմաններում տնտեսական աճի սկզբնական դանդաղումը զգալիորեն սրվել է 2008 թվականի վերջին և երկիրը 1980-ականներից ի վեր առաջին անգամ հայտնվել է անկման մեջ։ Արտագաղթը, ինչպես նաև գործազրկությունը (հատկապես շինարարության ոլորտում) այդ տասնամյակից ի վեր հասել են բարձր մակարդակի։

Իռլանդական ֆոնդային բորսայի (ISEQ) ընդհանուր ինդեքսը, որը 2007 թվականի ապրիլին կարճ ժամանակով հասել է 10,000 միավորով գագաթնակետին, 2009 թվականի փետրվարի 24-ին իջել է մինչև 1,987 միավոր՝ 14 տարվա ամենացածր ցուցանիշը (վերջին անգամ այն 2,000-ից ցածր էր եղել 1995 թվականի կեսերին)։ 2008 թվականի սեպտեմբերին Իռլանդիայի կառավարությունը՝ «Ֆիաննա Ֆեյլ» - «Կանաչներ» կոալիցիան պաշտոնապես ճանաչել է երկրի անկումը։ Հաջորդող ամիսներին տեղի է ունեցել գործազրկության զանգվածային աճ։ Իռլանդիան եվրոգոտու առաջին պետությունն է եղել, որը մտել է անկման մեջ, ըստ Կենտրոնական վիճակագրական գրասենյակի (CSO) հայտարարության։ 2009 թվականի հունվարին գործազրկության նպաստ ստացողների թիվը հասել է 326,000-ի՝ ամենաբարձր ամսական մակարդակը 1967 թվականից ի վեր, գործազրկության մակարդակը 2008 թվականի հուլիսի 6.5%-ից աճել է մինչև 14.8% 2012 թվականի հուլիսին։ Տնտեսության անկումը 2009 թվականի փետրվարի 21-ին Դուբլինի փողոցներ է դուրս բերել 100,000 ցուցարարների, բողոքի ցույցերի և գործադուլների մասին հետագա խոսակցությունների ֆոնին։

Բանկերի «երաշխավորված» լինելու և 2010 թվականի նոյեմբերի 21-ի երեկոյան ստեղծված Ազգային ակտիվների կառավարման գործակալության (NAMA) պայմաններում, վարչապետ Բրայան Քոուենը ուղիղ եթերում հաստատել է, որ ԵՄ/ԵԿԲ/ԱՄՀ եռյակը կներգրավվի Իռլանդիայի ֆինանսական գործերում։ Նախորդ դարի մեծ մասի ընթացքում գերիշխող «Ֆիաննա Ֆեյլ» կուսակցության աջակցությունը այնուհետև նվազել է երկրի պատմության մեջ աննախադեպ իրադարձությամբ՝ «The Irish Times»-ի կողմից անցկացված հասարակական կարծիքի հարցման արդյունքում այն զբաղեցրել է երրորդ տեղը՝ զիջելով «Ֆայն Գեյլին» և Լեյբորիստական կուսակցությանը, վերջինս առաջին անգամ գերազանցել է «Ֆիաննա Ֆեյլին»։ Նոյեմբերի 22-ին «Կանաչները» հայտարարեցին հաջորդ տարի ընտրություններ անցկացնելու մասին։ 2011 թվականի ընդհանուր ընտրությունները իշխող կոալիցիան փոխարինեցին Ֆայն Գելի և Լեյբորիստական կուսակցության միջև մեկ այլ կոալիցիայի հետ։ Այս կոալիցիան շարունակել է նախորդ կոալիցիայի նույն խնայողության քաղաքականությունը, քանի որ երկրի խոշոր կուսակցությունները բոլորը կողմ էին նմանատիպ օրակարգի, սակայն հետագայում կորցրեցին իշխանությունը 2016 թվականի ընդհանուր ընտրություններում։

Պաշտոնական վիճակագրությունը ցույց է տվել, որ հանցագործությունների մեծ մասի անկումը համընկել է տնտեսական անկման հետ։ Սակայն, 2009-ից 2010 թվականներին բնակարանային գողությունների դեպքերը աճել են մոտ 10%-ով, իսկ գրանցված մարմնավաճառության հետ կապված հանցագործությունների թիվը՝ ավելի քան կրկնապատկվել։ 2014 թվականի վերջին գործազրկության մակարդակը սեզոնային ճշգրտված չափանիշով կազմել է 11.0%, որը դեռևս կրկնակի ավելի է 2000-ականների կեսերի ամենացածր մակարդակից, բայց ցածր է 2012 թվականի սկզբի 15.1% գագաթնակետի

Իռլանդիայի տնտեսությունը սկսել է վերականգնվել 2014 թվականից սկսած։

## 2008
Իռլանդիան պաշտոնապես հայտարարել է, որ գտնվում է ռեցեսիայի մեջ 2008 թվականի սեպտեմբերին։ Այս հայտարարությունից առաջ Իռլանդիայի կառավարությունը 2008 թվականի սեպտեմբերի 3-ին հայտարարել է, որ 2009 թվականի կառավարության բյուջեն իր սովորական դեկտեմբերյան ամսաթվից կտեղափոխի 2008 թվականի հոկտեմբերի 14-ը։ Հայտարարության մեջ կառավարությունը պնդել է, որ սա մեծապես պայմանավորված է համաշխարհային տնտեսության անկմամբ։ Բյուջեն, որը պիտակավորվել էր որպես «վերջին տարիների ամենադժվարը» ներառում է մի շարք վիճահարույց միջոցառումներ, ինչպիսիք են առաջարկվող եկամտային հարկը, որը ի վերջո վերակառուցվել է և դպրոցական աղջիկների համար նախկինում խոստացված HPV պատվաստանյութերի չեղարկումը։ Բյուջեի այլ արդյունքների թվում են եղել սահմանված շեմից բարձր բոլոր աշխատողների համար նոր եկամտային հարկի սահմանումը և Հյուսիսային Իռլանդիայի հետ սահմանի մոտ մի շարք զինվորական զորանոցների փակումը։

Բժշկական քարտերի առաջարկվող դուրսբերման և համալսարանական վճարների վերադարձի սպառնալիքի պատճառով անսպասելի հանրային բողոք առաջացավ։ Ուսուցիչների և ֆերմերների շրջանում տեղի են ունեցել մի շարք ցույցեր, մինչդեռ 2008 թվականի հոկտեմբերի 22-ին առնվազն 25,000 թոշակառուներ և ուսանողներ համերաշխության նշանով հավաքվեցին Իռլանդիայի խորհրդարանի մոտ՝ Դուբլինի Քիլդեր փողոցի Լեյնսթեր Հաուսում։ Դուբլինի փողոցներում բողոքի ցույցերի մասնակիցների միմյանց կողքով անցնելիս նույնիսկ որոշ թոշակառուներ ծափահարում էին ուսանողներին։ Կրթության մեջ կատարված փոփոխությունները հանգեցրել են Իռլանդիայի եկեղեցու երեք եպիսկոպոսների հետ հոգևոր հանդիպման, որոնց Օ'Քիֆը վստահեցրել է, որ կրոնական ուսուցումը չի ազդվի բյուջեի փոփոխություններից:

Իշխող կոալիցիոն կառավարության շարքերում ապստամբությունը հանգեցրել է կոալիցիոն հիասթափված անդամների մի շարք դասալիքների։ Վիքլոու շրջանի քաղաքապետարանի շրջանային վարչության անդամ Ջո Բեհանը հրաժարական է տվել «Ֆիաննա Ֆեյլ» կուսակցությունից՝ բժշկական քարտերի առաջարկվող փոփոխությունների դեմ բողոքի նոտայով, այն բանից հետո, երբ ենթադրել է, որ նախկին տաոսիգ Էամոն դե Վալերան և Շոն Լեմասնը «կշրջեն իրենց գերեզմաններում անցյալ շաբաթ կայացված որոշումներից հետո»։ Անկախ թեկնածու Ֆինիան ՄաքԳրաթը սպառնաց դադարեցնել կառավարությանը ցուցաբերած աջակցությունը, եթե 70 տարեկանից բարձր անձանց բժշկական քարտ ստանալու ավտոմատ իրավունքը վերացնելու ծրագիրը լիովին չեղյալ չհայտարարվի։ Թաոիսախ Բրայան Քոուենը հետաձգել է Չինաստան նախատեսված այցը՝ պատվիրակությունը գլխավորելու համար ուղարկելով Կրթության և գիտության նախարար Բաթ Օ'Քիֆին: Բեհենը, ՄաքԳրաթի և նախկին կառավարության նախարար Ջիմ ՄաքԴեյդի հետ միասին, ավելի ուշ քվեարկել է իր նախկին գործընկերների դեմ բժշկական քարտերի և քաղցկեղի դեմ պատվաստանյութերի վերաբերյալ Դաիլի երկու կարևոր քվեարկություններում։ Այս դասալքությունները մեկ քառորդով նվազեցրին Իռլանդիայի կառավարության տասներկու անդամներից բաղկացած մեծամասնությունը։

## 2009
2009 թվականի փետրվարի 18-ին 13,000 պետական ծառայողներ քվեարկեցին կենսաթոշակային հարկի առաջարկվող գործադուլի օգտին։ Նրանք այս գործողությունն իրականացրել են փետրվարի 26-ին

Մի քանի օր առաջ, փետրվարի 21-ին, Դուբլինի փողոցներում բողոքի ցույց է կազմակերպել՝ մինչև 120,000 մարդ։ Դրան հաջորդել է փետրվարի 25-ին գարդայի կողմից մայրաքաղաքով անցկացված հետագա երթը և 2009 թվականի մարտի 19-ին 10,000 պետական ծառայողների կողմից կեսօրվա բողոքի ցույցը։ Դրան հաջորդել են երկու առանձին տաքսու վարորդների բողոքի ցույցեր Դուբլինում 2009 թվականի մարտի 20-ին։

## 2010
2010 թվականի նոյեմբերի 3-ին Դուբլինում տեղի ունեցավ ուսանողական ցույց՝ ի նշան համալսարանական գրանցման վճարների առաջարկվող բարձրացման, ուսանողների պահպանման դրամաշնորհի հետագա կրճատման, ինչպես նաև Իռլանդիայի 28-րդ կառավարության կողմից Ֆիաննա Ֆեյլի գլխավորությամբ առաջացած շրջանավարտների գործազրկության և արտագաղթի մակարդակի աճի դեմ: Կազմակերպված Իռլանդիայի ուսանողների միության (USI) և ամբողջ երկրի ուսանողական միությունների կողմից ցույցը հավաքել է 25,000-40,000 ցուցարարների Դուբլինի կենտրոնական փողոցներում, որը The Irish Times-ը նկարագրել է որպես «սերնդի ամենամեծ ուսանողական բողոքի ցույցը»: Բողոքի ցույցի մասնակիցների և ոստիկանության միջև որոշ բախումներ են տեղի ունեցել այն բանից հետո, երբ մի քանի տասնյակ ցուցարարներ մտել են Ֆինանսների նախարարության նախասրահ և սկսել գրավել այն։

Ոստիկանական բռնության վերաբերյալ բողոքները նոյեմբերի 10-ին Դուբլինում հանգեցրին ևս մեկ բողոքի ցույցի՝ ընդդեմ Գարդա Սիոչանայի վարքագծի։

Նոյեմբերի 27-ին Իռլանդիայի արհմիությունների կոնգրեսի կողմից կազմակերպված «Ավելի լավ ճանապարհի համար երթը» երկրում տեղի ունեցած ամենամեծ բողոքի ցույցերից մեկն է եղել, որի կազմակերպիչները գնահատել են մոտ 100,000 մասնակցություն։

Ֆիաննա Ֆեյլի գլխավորած կառավարությունը գալիք տարվա բյուջեն հայտարարելու օրը Քիլդեր փողոցի Լեյնսթեր Հաուսի դիմաց փոքրածավալ բողոքի ցույց է տեղի ունեցել։ Մի տղամարդ ձերբակալվել է Լեյնսթեր Հաուսի դարպասների մոտ բալի հավաքող մեքենա կայանելուց հետո։

## 2011
Տարեսկզբին Ֆիաննա Ֆեյլի և Կանաչների կուսակցության կոալիցիոն կառավարությունը պարտվել է 2011 թվականի ընդհանուր ընտրություններում և փոխարինվել է Ֆին Գեյլի և Լեյբորիստական կուսակցության կազմած կոալիցիայով։

### «Զբաղեցման» շարժումը
մինի|«Զբաղեցրեք Դամ փողոցը» շարժման բողոքի ակցիան Իռլանդիայի խորհրդարանի դիմաց՝ բյուջեի օրը, 2011 թվականի դեկտեմբերի 6-ին
2011 թվականի հոկտեմբերին Դուբլինում, Քորքում, Ուոթերֆորդում և Գոլուեյում ստեղծվել են «Զբաղեցման» ճամբարներ։ «Զբաղեցման» շարժման կողմից կազմակերպված մի շարք բողոքի ցույցեր Դուբլինում հավաքեցին ավելի քան 2000 և Քորքում՝ 400 մարդու։ Հոկտեմբերի 15- ին Դուբլինում տեղի են ունեցել երկու առանձին ցույցեր։

### Ուսանողների գործողություններ
Տարվա ընթացքում ուսանողները ավելի ու ավելի մտահոգված էին Ռուաիրի Քուինի կողմից ընտրություններից առաջ ստորագրված խոստման ազնվությամբ և ամբողջականությամբ, որով Լեյբորիստական կուսակցությունը դեմ կլինի ուսման վարձի բարձրացմանը։
մինի|Դեյմ փողոցի վրաններ
2011 թվականի նոյեմբերի 16-ին, երկրի տարբեր ծայրերից հազարավոր ուսանողներ, նրանց ծնողներն ու ընտանիքները, իջել են Դուբլին և երթով շարժվեցին դեպի կառավարական շենքեր՝ երրորդ մակարդակի վճարների վերականգնման վերաբերյալ մտահոգությունների ֆոնին։ Դուբլինի Ափեր Մաունթ փողոցում գտնվող Ֆայն Գեյլի գրասենյակի դիմաց մի փոքր խումբ նույնպես նստացույց է արել։

2011 թվականի նոյեմբերի 29-ին, ժամը 16:00-ի սահմաններում, ուսանողական միությունների երեք նախագահներ (Գոլվեյ-Մայո տեխնոլոգիական ինստիտուտի, Քորքի համալսարանական քոլեջի և IT Carlow-ի)՝ Իռլանդիայի ուսանողների միության (USI) նախագահ Գարի Ռեդմոնդի գլխավորությամբ, զբաղեցրել են Դուբլինի Սթոր փողոցում գտնվող Սոցիալական պաշտպանության դեպարտամենտի սենյակը՝ Լեյբորիստական կուսակցությանը ուսման վարձի վերաբերյալ իր դիրքորոշումը պարզաբանելու շարունակական ջանքերի շրջանակներում: Գարդայը կոտրել այն սենյակի դուռը, որտեղ նրանք տեղակայված են եղել և տարել է նրանց։ Ուսանողները զինված են եղել քիմիական զուգարանով և սննդի պաշարներով, որոնք կարող էին նրանց շաբաթներով բավարարել։ Նույն պատճառներով տասը ուսանողական միության նախագահներ նույնպես փորձել են զբաղեցնել Քիլդեր փողոցի Ձեռնարկությունների դեպարտամենտի սենյակը։

Ինը ուսանողներ, որոնք նույնպես պարզաբանում էին պահանջում կառավարության կողմից երրորդ մակարդակի վճարների վերաբերյալ տեսակետի վերաբերյալ, մասնակցեցին խաղաղ նստացույցի՝ 2011 թվականի նոյեմբերի 30-ին, կեսօրին մոտ, գրավելով Ֆայն Գեյլի քաղաքապետարանի և նախկին քաղաքապետ Բրայան Ուոլշի ընտրատարածքային գրասենյակը Բոհերմորում, Գոլուեյ։ Նրանք տանիքին պաստառ են փակցրել՝ «FREE EDUCATION NOTHING LESS» (ԱՆՎՃԱՐ ԿՐԹՈՒԹՅՈՒՆ, ՈՉԻՆՉ ՊԱԿԱՍ) գրությամբ։ Նրանք ձերբակալվել են ոստիկանության կողմից և կարճ ժամանակ անց ազատ արձակվել։

2011 թվականի դեկտեմբերի 2-ին Իռլանդիայի Մեյնութի ազգային համալսարանի (NUIM) ութ ուսանողներ, այդ թվում՝ համալսարանի ուսանողական միության նախագահ Ռոբ Մաննելին, սկսեցին գրավել Ֆայն Գեյլի շրջանային դատարանի անդամ Էնթոնի Լոլորի Նաասի ընտրատարածքային գրասենյակը։ Նրանք դա արեցին՝ տրամադրելով քնապարկեր, հագուստ, քիմիական զուգարան և մեկ շաբաթվա սննդի պաշար, ինչպես նաև աջակցություն ստացան այլ ուսանողներից Facebook- ում և Twitter-ում։ Օկուպացիայի ժամանակ Մաննելին Քիլդեր հեռուստաընկերության ուղիղ եթերում բանավիճել է Լոլորի հետ, USI-ի նախագահ Գարի Ռեդմոնդը այցելել է ապստամբ ուսանողներին և Լոլորի մուտքի մոտ տեղադրվել է «SAVE THE GRANT» (Փրկե՛ք դրամաշնորհը) կարգախոսով պաստառ։

## 2012
մինի|«Գրավեք Դեյմ փողոցը» ճամբարը Դուբլինում
«Զբաղեցրած ճամբարները» շարունակվեցին մինչև 2012 թվականը։ «Occupy Cork»-ը զբաղեցրել է NAMA-ին պատկանող Սթեյփլթոն Հաուսը Օլիվեր Փլանկեթ փողոցում: Իշխանությունները խնդրել են ցուցարարներին հետաձգել «Զբաղեցրեք Դամ փողոցը» շարժման ճամբարի անցկացումը մարտի 17-ին կայանալիք Սուրբ Պատրիկի օրվա շքերթի համար։ «Գրավիր Դեյմ փողոցը» շարժման ճամբարը քանդվել է Գարդաիի կողմից մարտի 8-ի վաղ առավոտյան, որի ընթացքում ներկա են եղել խմբին կապված մոտ 15 ցուցարարներ։ Բողոքի ակցիայի մասնակիցները հայտարարեցին Կենտրոնական բանկի մոտ այդ օրը ավելի ուշ կայանալիք ցույցի մասին և խոստացան, որ իրենց ճամբարի ոչնչացումը չի նշանակում, որ արդարության համար իրենց որոնումներն ավարտվել են։ Մարտի 8-ի երեկոյան ավելի քան 70 մարդ մասնակցել է Դեյմ փողոցից դեպի մոտակա Գարդա կայարան՝ բողոքելով ճամբարի վերացման դեմ։ 2012 թվականի հունիս ամսին Իռլանդիայի Հանրապետության բոլոր ճամբարները քանդվել էին։ «Զբաղեցրե՛ք Դեյմ փողոցը» շարժման 7 անդամներ հուլիսի 23-ին ցույց են կազմակերպել Դուբլինի Իռլանդիայի բանկի մասնաճյուղում, որի պատճառով այն ժամանակավորապես փակվել է։

2012 թվականի առաջին լայնածավալ բողոքի ցույցը տեղի է ունեցել Դուբլինի Ֆայն Գեյլի Արդֆհեյսում մարտի 30-ին, կազմակերպիչները գնահատել են մոտ 10,000 անձի մասնակցություն։

Երկրորդ ցույցը տեղի է ունեցել Լեյբորիստական կուսակցության կուսակցական համաժողովի ժամանակ՝ Ազգային միության Գոլվեյի Բեյլի Ալլենի անվան դահլիճում, ապրիլի 14-ին՝ մոտ 4000 անձի մասնակցությամբ։ Մի քանի ցուցարարներ ճեղքեցին ոստիկանական պատնեշը, ինչի հետևանքով բախումներ սկսվեցին ցուցարարների և ոստիկանների միջև։ Ոստիկանությունը պղպեղի սփրեյ է օգտագործել ցուցարարներին զսպելու համար։ Եվրախորհրդարանի անդամ Էմեր Կոստելլոն ցուցարարներին անվանել է «բռնարար տղաներ» և ասել է՝ «Այդ մարդկանցից ոչ մեկը (նկատի ունենալով ցուցարարներին) իրականում դեմոկրատ չէ»:

«Տնային տնտեսությունների և ջրի հարկերի դեմ արշավի» կողմից կազմակերպված հանրահավաքը լցրել է Դուբլինի 2000 տեղանոց Ազգային մարզադաշտը, իսկ հազարավոր մարդիկ ստիպված էին կանգնած մնալ շրջակա փողոցներում։ «Ընտանեկան և ջրային հարկերի դեմ արշավը» նույնպես փոքր բողոքի ակցիա անցկացրել է Դուբլինում 2012 թվականի հուլիսին մինչդեռ սեպտիկ ջրամբարների համար նախատեսված վճարների դեմ 500 ցուցարարներ բողոքի ցույց անցկացրին Լենսթեր Հաուսի դիմաց:

Հոկտեմբերի 5-ին Բալիֆերմոտում Տանիստե Էյմոն Գիլմորի մեքենան բախման մեջ է մտել մի քանի ցուցարարների հետ՝ մեկ տղամարդ ձերբակալվել է։

Հոկտեմբերի 9-ին Դուբլինում մոտ 20,000 ֆերմերներ երթ են անցկացրել՝ ապագա ֆինանսավորման վերաբերյալ մտահոգություններով։

Նոյեմբերի 10-ին հազարավոր մարդիկ երթով դուրս եկան, այլ հարցերի շարքում, Ուոթերֆորդում իրենց հիվանդանոցին ուղղված սպառնալիքների դեմ, ինչը տասնամյակներ շարունակ քաղաքում կազմակերպված ամենամեծ նմանատիպ միջոցառումն է եղել։ Հանրահավաքը նախաձեռնել են Ջիլիան Սևիջ Կորկորանը և Անդրեա Գալգեյը, ովքեր իրենց անվանել են «արդարացիորեն մտահոգ քաղաքացիներ»։

2012 թվականի նոյեմբերի 24-ին Դուբլինում հազարավոր մարդիկ երթով դուրս եկան խնայողության քաղաքականության դեմ՝ կոչ անելով համընդհանուր գործադուլ անցկացնել՝ երկիրը փակելու համար։

2012 թվականի դեկտեմբերի 8-ին՝ Թոմաս Փրինգլը ելույթ է ունեցել Լեթերքենիում բյուջեի հետբուհական հանրահավաքի ժամանակ գույքահարկի դեմ բողոքի ակցիայի մասնակիցների բազմության առջև։

## 2013
Հունվարի վերջին Բալիհիի ցուցարարները, որոնք մասնակցել են 2011 թվականից՝ իրականացրել են իրենց 100-րդ բողոքի ակցիան։

2013 թվականի հունվարի 28-ին տնային տնտեսության հարկի դեմ բողոքի ակցիայի մասնակիցները գրավել են հանրային պատկերասրահը և Քորքի քաղաքային խորհուրդը դադարեցրել է նիստը։ Նմանատիպ բողոքի ցույց էր տեղի են ունեցել նաև նախորդ տարվա հոկտեմբերին, սակայն այդ հանրահավաքը վերսկսվել էր ցուցարարներին հեռացնելու համար Գարդաիի ուժերի տեղակայումից հետո։

2013 թվականի փետրվարի 9-ին Դուբլինում, Քորքում, Գոլուեյում, Լիմերիկում, Ուոթերֆորդում և Սլիգոյում ավելի քան 110,000 մարդ երթով դուրս է եկել բանկային պարտքի բեռի դեմ՝ համազգային ցույցերի ժամանակ։ Այնուհետև 2013 թվականի փետրվարի 11-ին, տնային հարկի դեմ բողոքողները ցույցեր անցկացրեցին Թալահթում գտնվող Հարավային Դուբլինի շրջանային խորհրդի և Սվորդսում գտնվող Ֆինգալի շրջանային խորհրդի նիստերում։

2013 թվականի ապրիլի 13-ին մարդիկ երթով գնացին Դուբլինի ամրոց, որտեղ հանդիպել են ԵՄ առաջնորդները Իռլանդիայի ԵՄ նախագահության ընթացքում։ Պաստառները ցույց էին տալիս, որ մարդիկ ամբողջ երկրից եկել էին իրենց բողոքը հայտնելու տան և ջրի հարկերի դեմ, մինչդեռ Մարգարետ Թետչերի մահվան շաբաթում պաստառները բացականչել են՝ «Թաղեք այս թետչերական հարկը», իսկ մյուսները կոչ են արել համընդհանուր գործադուլի։ Խնայողության դեմ հանդես եկած քաղաքական գործիչները, այդ թվում՝ ԹԴ-ի անդամներ Ռիչարդ Բոյդ Բարեթը, Ջո Հիգինսը և Ջոան Քոլինզը, ելույթ են ունեցել ամբոխի առջև։ RTÉ-ի կողմից իրադարձությունների լուսաբանումը խիստ քննադատության է ենթարկվել մեկնաբանների կողմից։

Մայիսի 1-ին Իռլանդիայի բանկի Պատրիկ փողոցի մասնաճյուղում կեսօրին բողոքի ցույցի ժամանակ ոստիկանությունը ձերբակալել է «Բնակարանային և ջրային հարկերի դեմ արշավի» հինգ անդամի, այդ թվում՝ Քորքի քաղաքային խորհրդականներ Թեդ Թայնանին և Միք Բարիին։ Մարդիկ դրանից հետո հավաքվել են փողոցում։

## 2014
2014 թվականի մարտին մարդիկ բողոքի ցույց արեցին խնայողության դեմ Կորկում Եվրոպական հանձնաժողովի նախագահ Ժոզե Մանուել Բարոզոյին նվիրված մրցանակաբաշխության ժամանակ: Նույն ամսվա ընթացքում Իռլանդիայի հեռարձակման մարմինը (BAI) մերժել է RTÉ-ի Six One News-ի դեմ ուղղված յոթ բողոք, որոնք կենտրոնացած էին լրատվական հաղորդավար Բրայան Դոբսոնի կողմից եթերում կոշտ տնտեսման դեմ բողոքող մարդկանց «հիմարներ» անվանելու վիրավորանքի վրա։

Նոյեմբերի 12-ին ջրի հարկի դեմ բողոքի ակցիայի մասնակիցները ծափահարություններով դիմեցին Դուբլինի գլխավոր փոստային բաժանմունք, երբ վարչապետը ներկայացրել է կառավարության կողմից նախատեսված Զատկական ապստամբության հարյուրամյակի հիշատակման միջոցառումները։ Նոյեմբերի 15-ին ջրի հարկերի դեմ բողոքի ակցիայի մասնակիցները, այդ թվում՝ վերջերս ընտրված «Խնայողության դեմ» դաշինքի անդամ, ԹԴ-ի անդամ Փոլ Մերֆին, բռնի ուժով խոչընդոտել են Ջոբսթաունում անցկացվող միջոցառման ժամանակ Ջոան Բարթոնի մեքենայից դուրս գալը։ Երբ նրան ուղեկցել է Գարդային՝ ջրային օդապարիկը հարվածել է նրա ուսին։ Նույն շաբաթավերջի տեսանյութը, որտեղ Գարդան բռնի կերպով մի երիտասարդ կնոջ նետում է արգելապատնեշի վրա վիրուսային է դարձել՝ առաջացնելով հանրային վրդովմունք և մեկնաբանություններ։

Նոյեմբերի 17-ին Սլիգոյում ջրի հարկի դեմ բողոքի ցույցի մասնակիցները փակեցին Տաոիսեաչի մեքենան և սկսվել են բախումներ։

Right2Water-ը ի հայտ է եկել 2014 թվականի վերջին։ Նրանք առաջիկա տարիներին կանոնավոր ցույցեր են անցկացրել ամբողջ երկրում: Դեկտեմբերի 10-ին, երբ Right2Water-ը հավաքվել է Դաիլի դիմաց՝ ոչ պաշտոնական խումբ անջատվել է և գրավել է քաղաքի գլխավոր խաչմերուկը՝ Օ'Քոնել կամուրջը։ Երթևեկությունը կանգ է առել, քանի որ ցուցարարները օգտագործել են բարիկադներ և նստեցին ճանապարհներին՝ երթևեկությունը խոչընդոտելու համար։ Մի քանի ժամ անց 1000 հոգուց բաղկացած ամբոխը նվազել է մինչև մոտավորապես 200 մարդ։ Բախումներ են սկսվել, երբ Գարդայն ուժով հեռացրել է մարդկանց՝ մայրուղին մաքրելու համար և երեք տղամարդ և մեկ կին ձերբակալվել են հասարակական կարգը խախտելու համար։

Տարվա ավարտին քաղաքացիական անհնազանդությունը լայն տարածում գտավ ամբողջ երկրում, շատ տարածքների բնակիչներ խոչընդոտում էին աշխատողներին ջրաչափեր տեղադրել իրենց տարածքներում։

## 2015
Հունվարի 26-ին նախագահ Մայքլ Հիգինսի մեքենան շրջապատվել է ջրի վարձավճարների դեմ բողոքող ցուցարարներով։ Միջադեպը տեղի ունեցավ Հիգինսի կողմից «Ջրային ծառայությունների մասին» օրինագծի ստորագրումից հետո՝ առանց այն Պետական խորհրդին ուղարկելու։ Բողոքի ակցիան, նախագահի պաշտոնի քաղաքականացումը և նախագահի հասցեին ուղղված անձնական վիրավորանքները լայնորեն քննադատվել են։

Փետրվարի 12-ին մարդիկ ցույց են կազմակերպել Արդարադատության նախարարության դիմաց՝ նախորդ տարվա նոյեմբերին Ջոբսթաունում տեղի ունեցած բողոքի ցույցի կապակցությամբ որոշ ակտիվիստների (այդ թվում՝ ոստիկանության պետ Փոլ Մերֆիի ձերբակալությունից) ձերբակալություններից հետո։

Փետրվարի 19-ին Դուբլինում ցույց տեղի ունեցավ, այն բանից հետո, երբ ջրի վարձատրության դեմ հինգ մարդ ուղարկվել է Մաունթջոյի բանտ՝ դատարանի նկատմամբ անհարգալից վերաբերմունքի համար, քանի որ նրանք խախտել էին ջրաչափերի տեղադրմանը միջամտելու վերաբերյալ հրամանները։

Փետրվարի 21-ին հազարավոր մարդիկ Դուբլինում երթով անցան Կենտրոնական բանկից մինչև Մաունթջոյի բանտ՝ ի նշան հինգ ցուցարարների բանտարկության և ակտիվիստների շարունակական ձերբակալությունների դեմ։ Հավաքվածներին ասել են, որ հինգից երեքը հացադուլ են սկսել Մաունթջոյից Ուիթֆիլդ բանտ տեղափոխվելուց հետո։ Նրանց հացադուլը դադարեցվել է երկու օր անց՝ փետրվարի 23-ին։

Փետրվարի 21-ին նաև «Մոռացված ֆերմերներ», «Ճիշտ ջրամատակարարում», «Մարդիկ շահույթից առաջ» և «Ազգային բարեփոխումների շարժում» խմբերի հետ կապված անձինք հավաքվել էին Քասլբարում գտնվող Ֆայն Գեյլի ազգային կոնֆերանսի դիմաց։

Փետրվարի 23-ին մի խումբ ավելի քան կես ժամ գրավել է խորհրդի գլխավոր դահլիճը և խափանել Քորքի քաղաքային խորհրդի նիստը։ Այնտեղ՝ հինգ ակտիվիստների բանտարկությունը դատապարտող առաջարկի վերաբերյալ քննարկումը դիտելու համար, նրանց բողոքի ակցիայի պատճառով քվեարկությունը չկայացավ, քանի որ նիստը դադարեցվեց։

## Ծանոթագրություններ


Կատեգորիա:Իռլանդիայի տնտեսություն