Սև քար

**Սև քար** ()**,** ձվաձև քար, տեղադրված է Քաաբայի պատերից մեկում, համաձայն իսլամական ավանդության՝ ինչ-որ ժամանակ գտնվել է դրախտում։

## Արտաքին տեսք
Սև քարը գտնվում է Քաաբայի արևելյան անկյունում, 1,5 մետր բարձրության վրա, արծաթե պատյանի մեջ։ Քարի տեսանելի մակերևույթի մակերեսը կազմում է 16,5 × 20 սմ։ Կազմված է կարմրասև գույնի մի քանի կտորներից, որոնք դրված են սև հիմքի վրա։ Երևում են քարի 7-8 կտոր։

## Ծագում
Սև քարը երբեք չի հետազոտվել գիտական մեթոդներով, այդ իսկ պատճառով ծագումը մինչ հիմա համարվում է վիճելի։ Գոյություն ունեն նրա առաջացման մի քանի հիպոթեզ։

Համաձայն մուսուլմանական ավանդության, ջրհեղեղի ժամանակ (Նուհե առաքյալի ժամանակով) այդ քարը բերվել էր դրախտից և պահպանվում էր հրեշտակների կողմից Աբու Քուբեյսում։ Այնուհետև Քաաբի կառուցման ժամանակ հրեշտակ Ջիբրիլը բերել է այն առաքյալ Իբրահիմին։ Սկզբում այն սպիտակ յախոնտ էր (Կորունդի հին անվանումը), բայց քիչ-քիչ սևացել է` ներծծվելով մարդկային մեղքերով։

Համաձայն որոշ գիտական տվյալների այն աստղաքար է, սակայն միանշանակ ապացուցել չի հաջողվել։ Լոնդոնի Բնագիտության Թանգարանում ենթադրում են, որ քարը կարող է լինել  կեղծ աստղաքար, այլ կերպ ասած երկրային ծագման քար է, սխալմամբ վերագրվում է աստղաքարերին։

## Պատմություն
### Առաջացում
Այն, ինչ կարող է համարվել Սև քար, գոյություն է ունեցել իսլամից շատ ավելի վաղ։ Այն երկար ժամանակ ասոցացվում էր Քաաբայի հետ, որը ձևավորվել է մինչիսլամական ժամանակահատվածում և ուխտատեղի է եղել նաբաթեա հեթանոս ժողովրդի համար, ովքեր ալցելում էին սրբատեղի տարին մեկ անգամ։

Մերձավոր Արևելքի սեմիթական հեթանոս մշակույթներում սովորույթ է եղել օգտագործել  անսովոր քարերը  սրբատեղիների նշման համար, ինչի մասին ասվում է  Հին Կտակարանում։

### Քաաբայի վերակառուցում
Իսլամի ծագումից քիչ առաջ Քաաբայի վերակառուցման անհրաժեշտություն առաջացավ, քանի որ պատերը ճաքել էին անձևներից։ Քանդելով հիմքը և հանելով այնտեղից Սև քարը, շինարարները շարունակեցին կանգնեցնել Քաաբայի պատերը։ Երբ եկավ Սև քարը իր տեղը վերադարձնելու  ժամանակը, Կուրայշիտների մոտ վիճաբանություն սկսվեց, թե ով պետք է այն դնի իր տեղը։ Հայտնի ազգերից յուրաքանչյուրը ցանկանում էր մասնակից լինել այդպիսի նշանավոր իրադարձությանը և իր վրա վերցնել պատվավոր պարտականության կատարումը։ 5 օրերի ընթացքում վեճը չէր դադարում և սպառնում էր վերածվել արյունահեղության  ։

Կուրայշիտների ամենատարեց  մարդը՝ Աբու Ումայա իբն ալ-Մուհիրան ասաց․«Կուրայշիտներ, թող դատի Ձեզ նա, ով առաջինը կմտնի դարպասներով այս տաճար»։ Բոլորը համաձայնեցին,սկսեցին հետևել դարպասներին և տեսան, որ դարպասներով մտնում է Մուհամադ իբն Աբդուլահը։ Երբ Մուհամադին բացատրեցին գործի էությունը, նա հանեց իր թիկնոցը փռեց այն գետնին և դրեց Սև քարը մեջտեղում։ Մուհամադի խնդրանքով, յուրաքանչյուր ցեղի գլխավորը վերցրեց թիկնոցի մի ծայրից, որպեսզի միասին բարձրացնեն վերև։ Այնուհետև Մուհամադը վերցրեց քարը և տեղադրեց այն Քաաբայի անկյունում։ Բոլոր ցեղերը գոհ մնացին առաքյալի որոշումից և դրանից հետ Քաաբայի շինարարությունը շարունակվեց։

### Սև քարի առևանգում
930 թվականին կարմատները, Աբու Տահիր ալ Ջանաբիի գլխավորությամբ  գրավեցին Մեքքան, թալանել են Քաաբան և տարել Սև քարը Բահրեյն, պահելով այն իրենց մոտ 22 տարի։ 951 թվականին մեծ փրկագնի վճարումից հետո քարը վերադարձվել է Մեքքա։

## Երկրպագում
Խաջայի ծեսերից մեկը համարվում է Սև քարը համբուրելը։ Քարը համբուրելու ավանդույթը գալիս է Մուհամադ առաքյալից։ Հադիսների հեղինակավոր ժողովածուներում ներկայացվում են ուղղամիտ խալիֆ Օմարի խոսքերը, ով Սև քարը համբուրելուց հետո ասել է․ «Ես գիտեմ, որ սա ընդամենը քար է, և այն չի կարող ոչ օգնել, ոչ վնասել։ Սակայն եթե ես չտեսնեի, թե ինչպես է այն համբուրում Առաքյալը, խաղաղություն նրան և օրհնություն, ես այն չէի համբուրի»։ Քարը համբուրելու իմաստը նրանում է, որ ուխտավորը սովորում է ամբողջովին հնազանդվել Աստծուն և գալիս է եզրակացության, որ Ալլահի սահմանած օրենքներում և ծեսերում  իմաստ կա և բարիք։

## Արվեստ
Իվան Ալեքսանդրևիչ Բունինը 20-րդ դարի վերջին [համանուն բանաստեղծություն](https://ru.wikisource.org/wiki/%D0%A7%D1%91%D1%80%D0%BD%D1%8B%D0%B9_%D0%BA%D0%B0%D0%BC%D0%B5%D0%BD%D1%8C_%D0%9A%D0%B0%D0%B0%D0%B1%D1%8B_(%D0%91%D1%83%D0%BD%D0%B8%D0%BD)) է գրել Սև քարի մասին։

Սև քարը հիշատակվում է Նիկոլայ Գումիլյովի «Իսլամ» բանաստեղծությունում։

## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն
* 
* 

## Արտաքին հղումներ
* 
* 
* 
* 

Կատեգորիա:Իսլամ
Կատեգորիա:Իսլամական տերմիններ
Կատեգորիա:Մեքքա
Կատեգորիա:Քարեր