Անտագոնիզմ (հասարակություն)

[thumb|[կապիտալիզմ|Կապիտալիստական հասարակության բուրգ ըստ 1900 և 1901 թթ․ «Ռուս սոցիալիստների միության» տարածված թռուցիկի, որը քննադատում է կապիտալիզմը։ «Ինդուստրիալ վոռքեր» թերթ (IWW newspaper – Արդյունաբերական բանվոր), 1911 թվական]]
**Անտագոնիզմ** (հունարեն antagoniste – հակառակորդ), հակասությունների հիմնական տեսակներ, հակադիր տեսակետներ, հակասական տեսակետներ:

Անտագոնիզմի տիպերը բնորոշ են հասարակության զարգացմանը տարբեր պատմական պայմաններում։

## Անտագոնիստական հակասություններ
Անտագոնիստական հակասությունները շահագործողական հասարակության հասարակական հարաբերություններին հատուկ այն հակասություններն են, որոնց հիմքում ընկած են թշնամական դասակարգերի, խմբերի, ուժերի անհաշտելի շահերը։ Այդ կարգի հակասությունները լուծվում են հեղափոխական դասակարգային պայքարի ու սոցիալական հեղափոխության միջոցով, որը փոխում է տվյալ հասարակարգը։ Անտագոնիստական հակասությունների բնորոշ գիծն այն է, որ իրենց զարգացման ընթացքում նրանք սրվում են, խորանում են և նրանց միջև պայքարը հասնում է սուր կոնֆլիկտի։

Ըստ Մարքսի` կապիտալիստական ​​հասարակության անտագոնիստական ​​հակասությունների ամենաբնորոշ օրինակը բուրժուազիայի և պրոլետարիատի հակասություններն են։ Ըստ Լենինի` անտագոնիզմը պետական ​​մակարդակում առաջանում է շուկաների և ազդեցության ոլորտների համար կապիտալիստական ​​երկրների միջև պայքարում հակասությունների, միջազգային մրցակցության արդյունքում: Լենինը իմպերիալիստական ​​պատերազմների պատճառը տեսնում էր աշխարհի վերաբաժանման համար ամենահզոր երկրների միջև կատաղի պայքարում:

## Ոչ անտագոնիստական հակասություններ
Ոչ անտագոնիստական հակասություններն արտահայտվում են ոչ թե թշնամական դասակարգերի, այլ այնպիսի դասակարգերի, սոցիալական խմբերի հակասությունները, որոնց հատուկ է արմատական շահերի ընդհանրությունը։ Այդպիսի հակասությունների բնորոշ գիծն այն է, որ դրանք իրենց զարգացման մեջ չեն վերածվում անպայման թշնամական հակադրության և նրանց միջև պայքարը չի հասնում կոնֆլիկտի։ Նման հակասությունների օրինակ կարող են ծառայել այն հակասությունները, որնցից եղել են բանվոր դասակարգի, որպես սոցիալիզմի կրողի, և գյուղացիության, որպես մանր սեփականատերերի դասակարգերի միջև։ Ոչ անտագոնիստական հակասությունները հաղթահարվում են այդ հակասություններն առաջացնող տնտեսական, սոցիալական և այլ պայմանների աստիճանական ու պլանաչափ վերափոխման միջոցով։

Ե՛վ անտագոնիստական, և՛ ոչ անտագոնիստական հակասություններն, ինչպես ամեն մի այլ հակասություն, լուծվում են նաև հնի դեմ նորի, հետամնացի դեմ առաջավորի, պահպանողականի դեմ հեղափոխական պայքարի միջոցով։ Հակասությունների բնույթի, բովանդակության փոփոխության հետ փոխվում են միայն նրանց լուծման ձևերը։

## Հակադրություն թե անտանգոնիզմ
Հակառակ հասարակությունների հակասությունները նկարագրելիս Մարքսը, Էնգելսը և Լենինը ամենից հաճախ օգտագործել են «անտագոնիզմ», «հակասական հակասություններ», «թշնամական հակադրություններ» և ավելի հազվադեպ՝ պարզապես «հակադրություններ» տերմինները։

Հետագա փիլիսոփայական գրականության մեջ, ի հեճուկս դիալեկտիկայի հիմնական օրենքի մասին Լենինի դրույթների, որոշ փիլիսոփաներ սկսել են նույնացնել «հակադիր» և «անտագոնիզմ» հասկացությունները և դրանով իսկ ժխտել ընդդիմության գոյությունը սոցիալիստների մոտ, և նույնիսկ ավելին, կոմունիստական ​​հասարակության մեջ հերքել սոցիալիստական ​​հասարակության զարգացումը որպես միասնություն և հակադրությունների «պայքար»։ «Որոշ փիլիսոփաներ բռնել են սոցիալիզմի պայմաններում հակադրվող կողմերին «հակադրություն» տերմինով նշանակելու օրինականությունը հերքելու ճանապարհը, ճիշտ համարելով այս տերմինի օգտագործումը միայն հակասությունների սրման որոշակի փուլը նշանակելու համար: Մարքսիզմի դասականներն այս տերմինն օգտագործում էին այդ երկու իմաստով...»։

## Տես նաև

* Սոցիալական կոնֆլիկտ

## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն

* Փիլիսոփայական բառարան 1975 թ․, էջ 19
* АНТАГОНИСТИЧЕСКИЕ И НЕАНТАГОНИСТИЧЕСКИЕ ПРОТИВОРЕЧИЯ, ФИЛОСОФСКАЯ ЭНЦИКЛОПЕДИЯ, (определения).

Կատեգորիա:Հասարակություն
Կատեգորիա:Հասկացություններ
Կատեգորիա:Փիլիսոփայություն
Կատեգորիա:Կոնֆլիկտ
Կատեգորիա:Մարքսիզմ
Կատեգորիա:Սոցիալական փիլիսոփայության հասկացություններ