Կարնեգի Մելոն համալսարան

**Կարնեգի Մելոն համալսարան** (), մասնավոր համալսարան և հետազոտական կենտրոն ԱՄՆ-ի Փիթսբուրգ քաղաքում (Փենսիլվանիա նահանգ)։

Սկզբում գոյություն ունեին Կարնեգի տեխնիկական դպրոցները, որոնք հիմնել էր ամերիկացի արդյունաբերող Էնդրյու Կարնեգին 1900 թվականին։ 1912 թվականին դպրոցը վերածվեց տեխնոլոգիական համալսարանի, որը 4 տարի ուսումնառությունից հետո շնորհում էր բակալավրի կոչում։ Համալսարանը հիմնադրվել է 1967 թվականին Կարնեգի տեխնոլոգիական համալսարանի և Մելոնի ինդուստրիալ հետազոտությունների ինստիտուտի (հիմնադրվել էր 1913 թվականին) միաձուլումով։

Կարնեգին գրել էր. «Իմ սիրտը աշխատանքի մեջ է»։ Հետագայում այս խոսքը դարձավ համալսարանի նշանաբանը։

Ինստիտուտը զբաղվում է գիտության և տեխնիկայի բնագավառներում հետազոտություններով,  IT տեխնոլոգիաներով, ռոբոտաշինությամբ ու արհեստական բանականությամբ։ Ինստիտուտը հայտնի է նաև մի շարք այլ բնագավառներում` մենեջմենթ, տնտեսագիտություն, լեզվաբանություն։ Գործընկերային հարաբերություններ ունի IBM-ի և հռչակավոր այլ կազմակերպությունների հետ։

Համալսարանը մասնաճյուղ ունի Կատարում, համատեղ ծրագրեր է իրականացնում աշխարհի մի շարք երկրներում, ներառյալ IT կադրերի պատրաստում Թաթարստանի Ինոպոլիս գիտական քաղաքում։

## Մասնաշենքեր
Համալսարանի գլխավոր մասնաշենքը գտնվում է Փիթսբուրգի գործարար կենտրոնից 5 կմ հեռավորության վրա` Շենլի պարկ և Սքվիրել հիլլ, Շեյդիսայդ և Օքլենդ շրջանների միջև։ Մասնաշենքի մակերեսը 0.57 կմ² է։ Արևմուտքում հարում է Փիթսբուրգի համալսարանի մասնաշենքին։

Բազում տասնամյակների ընթացքում մասնաշենքում ուսանողական կյանքի կենտրոնը եղել է Սկիբո հոլլը։ 1950-ական թվականների ինքնատիպ այդ շինությունը, որ կառուցված էր այդ ժամանակի ոճով, քանդվել է։ Տեղում կառուցվել է ժամանակակից շինություն, որ շահագործվում է անլար ցանցով։

## Նշանավոր դասախոսներ ու շրջանավարտներ
Կարնեգի Մելոն համալսարանում սովորում են 13.650 ուսանող աշխարհի 114 երկրներից։ Այն ունի ավելի քան 100.000 շրջանավարտ և 5.000 դասախոս ու գիտաշխատող։ Նրանց թվում եղել են Նոբելյան մրցանակի 20 դափնեկիր, Թյուրինգի մրցանակի 12 հաղթող, Ամերիկյան արվեստի ու գիտության ակադեմիայի 22 անդամ, ազգային ակադեմիաների 72 անդամ, «Էմմի» մրցանակի 114 և «Օսկարի» 7 մրցանակակիր։

* Կշիշտոֆ Մատյաշևսկի - լեհ և ամերիկացի քիմիկոս
* Ռենդի Պաուշ - ինֆորմատիկայի պրոֆեսոր
* Ջեյմս Գոսլինգ - ծրագրավորող,  *NeWS*, *Gosling Emacs* համակարգերի հեղինակ
* Մեթ Բոմեր - դերասան
* Էնդի Ուորհոլ - ամերիկացի նկարիչ, պրոդյուսեր, դիզայներ, գրող
* Մարկ Ռուսինովիչ - ամերիկացի ծրագրավորող, գրող
* Ջոն Նեշ - ամերիկացի մաթեմատիկոս 
* Հայնրիխ Կրաուզե - ավստրիացի նկարիչ
* Զակարի Կուինտո - ամերիկացի դերասան
* Իձիրի Յուձի - ճապոնացի հետազոտող հաշվապահության բնագավառում, տնտեսագիտության պրոֆեսոր
* Վասիլի Կուզնեցով - խորհրդային պետական ու հասարակական գործիչ

Պատկեր:Andy_Warhol_1975.jpg|Էնդի Ուորհոլ
Պատկեր:James_Gosling_2008.jpg|Ջեյմս Գոսլինգ, *Java* ծրագրի հեղինակ
Պատկեր:John_Forbes_Nash,_Jr._by_Peter_Badge.jpg|Ջոն Նեշ,Նոբելյան մրցանակի` 1994 թվականի մրցանակակիր
Պատկեր:David_Tepper_01.jpg|Դավիդ Թեփեր, ամերիկացի ներդրող
Պատկեր:Andreas_bechtolsheim.jpg|Էնդի Բեքթոլշեյմ, *Sun Microsystems*-ի համահեղինակ
Պատկեր:Stephanie_Kwolek_at_Spinning_Elements_by_Harry_Kalish.TIF|Սթեֆանի Կվոլեկ, ամերիկացի քիմիկոս
Պատկեր:Charles_Wilson_official_DoD_photo.jpg|Չարլզ Վիլսոն, ինժեներ, բիզնեսմեն, ԱՄՆ պաշտպանության նախարար (1953-1957)
Պատկեր:Charles_Geschke_photo.png|Չարլզ Գեշկե, բիզնեսմեն
Պատկեր:Steven_Bochco_and_Barbara_Bosson_3849.jpg|Սթիվեն Բոչկո, հեռուստատեսային պրոդյուսեր, Էմմի-ի 10-ակի մրցանակակիր
Պատկեր:RandyPausch_Wiki_2.jpg|Ռենդի Պաուշ, ինֆորմատիկայի պրոֆեսոր


## Վարկանիշ
Համալսարանում կրթությունը համակարգչային տեխնոլոգիաների, նախագծման, բիզնեսի ու տնտեսագիտության, պետական ծառայության, տեղեկատվական համակարգերի, հոգեբանության, սոցիալական ու իրավական գիտությունների, արվեստի բնագավառներում լավագույններից է աշխարհում։
2010 թվականին համալսարանը *US News and World Report* -ի վարկանիշում զբաղեցրել է 23-րդ, *Times Higher Education*-ում` 20-րդ, *QS World University Rankings*-ում` 34-րդ տեղն աշխարհում։ Համալսարանը լավագույնն է համարվում համակարգչային տեխնոլոգիաների մասնագետների պատրաստման բնագավառում։
1000px|կենտրոն|մինի

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Պաշտոնական կայք
* ''Carnegie Mellon Athletics''-ի կայք

Կատեգորիա:ԱՄՆ-ի համալսարաններ
Կատեգորիա:Ամերիկյան համալսարանների ասոցիացիա