Հենրիխ Կոռնելիուս Ագրիպա

**Հայնրիխ Կոռնելիուս Ագրիպա ֆոն Նետսհեյմ** ( , ), Վերածննդի դարաշրջանի գերմանացի , բժիշկ, իրավաբան, զինվոր, ասպետ, աստվածաբան և օկուլտիստ գրող։

Ագրիպայի եռահատոր «Օկուլտական փիլիսոփայություն» (*Three Books of Occult Philosophy*) աշխատությունը, որն ամբողջությամբ հրատարակվել է 1533 թվականին, մեծապես հիմնված է կաբալայի, հերմետիզմի և նեոպլատոնականության վրա: Նրա գիրքը մեծ ազդեցություն է ունեցել վաղ նոր շրջանի էզոթերիկագետների վրա, իսկ Քյոլնի ինկվիզիցիայի ատյանն այն դատապարտել է որպես հերետիկոսություն:

## Կենսագրություն
### Վաղ տարիք և կրթություն
Ագրիպան ծնվել է 1486 թվականի սեպտեմբերի 14-ին Քյոլնի մերձակայքում գտնվող Նետսհայմ քաղաքում, միջին ազնվականներ Կոռնելիների ընտանիքում: Նրա ընտանիքի շատ անդամներ ծառայել են Հաբսբուրգներին:  Ագրիպան սովորել է Քյոլնի համալսարանում 1499-1502 թվականներին (13-16 տարեկանում) և ստացել է *արվեստների մագիստրոսի* կոչում:

Այդ ժամանակաշրջանում Քյոլնի համալսարանը թոմիզմի կենտրոններից մեկն էր, իսկ արվեստի ֆակուլտետը բաժանված էր գերիշխող թոմական և ալբերտական կողմերի միջև: Հավանական է, որ Ագրիպպայի հետաքրքրությունը օկուլտիզմի նկատմամբ առաջացել էր  ալբերտականների ազդեցությունից: Ինքը՝ Ագրիպան, Ալբերտ Մեծի *Սպեկուլումը` «*Աստղագիտության հայելին» *(Speculum Astronomiae)* անվանել է «իր ուսումնասիրած առաջին օկուլտիստական տեքստերից մեկը»: Հետագայում նա սովորել է Փարիզում, որտեղ, ըստ երևույթին, մասնակցել է օկուլտիզմով զբաղվող գաղտնի միության գործունեությանը:

### Զինվորական ծառայություն
1508 թվականին Ագրիպան մեկնել է Իսպանիա` վարձկան զինվորական ծառայության: Նա շարունակել է իր ճանապարհորդությունները Վալենսիայով, Բալեարներով, Սարդինիայով, Նեապոլով, Ավինյոնով և Լիոնով: Նա ծառայել է որպես կապիտան Սրբազան Հռոմեական կայսր Մաքսիմիլիան I- ի բանակում, ով նրան շնորհել է *ռիթեր* (ասպետ) կոչում:

### Ակադեմիական գործունեություն
մինի|Ագրիպայի դիմանկարը, 1598 թվական, փորագրություն

Ագրիպայի ակադեմիական գործունեությունը սկսվել է 1509 թվականին՝ ստանալով Կայսր Մաքսիմիլիան I-ի դուստր, Ֆրանշ-Կոնտեի նահանգապետ  Մարգարետ Ավստրիացու և Բեզանսոնի արքեպիսկոպոս և Դոլի համալսարանի ռեկտոր Անտուան դը Վերժիի հովանավորությունը: Նրան հնարավորություն է տրվել համալսարանում դասախոսել եբրայագետ Յոհան Ռոյչլինի «Հրաշագործ խոսքի մասին» (*De verbo mirifico)* աշխատության վերաբերյալ դասընթացը: 

Դոլում Ագրիպան գրել է «Կանացի սեռի ազնվության և գերազանցության մասին» (*De nobilitate et praecellentia foeminae sexus*) մի աշխատություն, որում նպատակադրված ապացուցել է կանանց գերազանցությունը՝ օգտագործելով կաբալիստական գաղափարները: Գիրքը հավանաբար ունեցել է Մարգարետ Ավստրիացու վրա տպավորություն գործելու նպատակ: Ագրիպայի դասախոսություններն ուշադրության են արժանացել, և դրանց շնորհիվ նա աստվածաբանության դոկտորի կոչում է ստացել: Սակայն, ֆրանցիսկյան վանահայր Ժան Կատիլինետն Ագրիպային դատապարտել է որպես «հուդայականությամբ զբաղվող հերետիկոս»: Ագրիպան ստիպված է եղել հեռանալ Դոլից 1510 թվականին:

1509-1510 թվականների ձմռանը Ագրիպան վերադարձել է Գերմանիա և սովորել հումանիստ Յոհան Տրիթեմիոսի մոտ Վյուրցբուրգում: 1510 թվականի ապրիլի 8-ին նա այն ժամանակ չհրապարակված «Օկուլտական փիլիսոփայության մասին» (*De occulta philosophia*) առաջին նախագիծը նվիրել է Տրիթեմիոսին, որը Ագրիպային խորհուրդ է տվել գաղտնի պահել իր օկուլտական ուսումնասիրությունները: Մեկնելով Նիդեռլանդներ՝ նա կրկին ծառայության է անցել Մաքսիմիլիանի մոտ։ 

1510 թվականին թագավորը Ագրիպային Անգլիա է ուղարկել դիվանագիտական առաքելությամբ, որտեղ նա հյուր է եղել հումանիստ և պլատոնիստ, Սուրբ Պողոսի տաճարի դեկան Ջոն Քոլեթին, և որտեղ նա պատասխանել է Ժան Կատիլինետի իրեն առաջադրված մեղադրանքներին` «Հրաշագործ խոսքը գրքի մասին նրա մեկնաբանության հորդորակ» (*Expostulatio super Expositione sua in librum De verbo mirifico*): Պատասխանում նա պնդում է, որ իր քրիստոնեական հավատքն անհամատեղելի չէ հրեական մտքի հանդեպ իր գնահատանքի հետ՝ գրելով «Ես քրիստոնյա եմ, բայց ես հակակրանք չեմ տածում հրեական ռաբբիների նկատմամբ»: Այնուհետև Ագրիպան վերադարձել է Քյոլն և դիսպուտներ (հռետորական բանավեճ) վարել համալսարանի աստվածաբանության ֆակուլտետում:

Ագրիպան հետևել է կայսր Մաքսիմիլիանին Իտալիա 1511 թվականին և որպես աստվածաբան մասնակցել Պիզայի կոնսիլիաբուլումին  (*Conciliabulum of Pisa*, 1512), որը գումարվել էր որոշ կարդինալների կողմից՝ ի հակադրություն Հռոմի պապ Հուլիոս II-ի հրավիրած ժողովի: Ագրիպան Իտալիայում մնացել է յոթ տարի՝ մասամբ ծառայելով Մոնֆերատի մարկիզ Վիլյամ IX-ին (1486-1518) և մասամբ՝ Սավոյի դուքս Կառլոս III-ին  (1486-1553), որը հավանաբար զբաղված էր աստվածաբանության դասավանդմամբ և բժշկությամբ։ Հյուսիսային Իտալիայում գտնվելու ընթացքում Ագրիպան կապի մեջ է եղել  ֆրանցիսկյաններ Ագոստինո Ռիչիի և թերևս Պաոլո Ռիչիի հետ և ուսումնասիրել փիլիսոփաներ Մարսիլիո Ֆիչինոյի և Ջովանի Պիկո դելլա Միրանդոլայի գործերը և կաբալա: 1515 թվականին նա դասախոսություններ է կարդացել Պավիայի համալսարանում Հերմես Տրիսմեգիստուսի «Պոիմանդրես» («Հոգևոր հովիվ») տրակտատի մասին, սակայն այդ դասախոսությունները կտրուկ դադարեցվել են Ֆրանսիայի թագավոր Ֆրանցիսկոս I-ի հաղթանակների պատճառով։

[ձախից|մինի|Հենրիխ Կոռնելիուս Ագրիպա ֆոն Նետսհայմի պատկերով [Օֆորտ|փորագրանկար]]

1518 թվականին այս կամ այն հովանավորների ջանքերով Ագրիպպան ստացել է քաղաքի փաստաբանի և հռետորի կամ սինդիկոսի (դատապաշտպան) պաշտոնը Մեցում: Այստեղ, ինչպես Դոլում, նա վանականների հետ հայացքների անհամաձայնություն է ունեցել, և կախարդության մեջ մեղադրվող կնոջ պաշտպանությունը վիճաբանության առարկա է դարձել ինկվիզիտոր Նիկոլաս Սավինի հետ։ Արդյունքում, 1520 թվականին նա հրաժարական է տվել իր պաշտոնից և վերադարձել Քյոլն, որտեղ մնացել է մոտ երկու տարի։ 

Այնուհետև նա կարճ ժամանակով եղել է բժիշկ Ժնևում և Ֆրայբուրգում, բայց 1524 թվականին գնացել է Լիոն՝ նշանակվելով Ֆրանցիսկոս I- ի մոր` Լուիզա Սավոյացու բժիշկ: 1528 թվականին նա հրաժարվել է այդ պաշտոնից և մոտավորապես այս ժամանակ հրավիրվել է մասնակցելու Հենրիխ VIII-ից Եկատերինա Արագոնացու ամուսնալուծության օրինականության շուրջ վեճին. բայց նա նախընտրել է Սավոյի դքսուհի և Նիդեռլանդների ռեգենտ Մարգարետ Ավստրիացու առաջարկը և դարձել է կայսր Չարլզ V-ի արխիվագետը և պատմաբանը։



«Լուսնի սիգիլ» (*Sigill Lunae*).  9×9 մոգական քառակուսի (գումարը 369), որը պետք է գրվի արծաթե թալիսմանի վրա:Սա 1531 թվականին Հենրիխ Կոռնելիուս Ագրիպայի «Օկուլտական փիլիսոփայության» առաջին գրքում հրապարակված մոգական քառակուսիներից մեկն է (տես` Լուսնի աղյուսակն իր կողմնացույցում):


1530 թվականին Մարգարետ Ավստրիացու մահը թուլացրել է նրա դիրքերը, իսկ նրա որոշ գրածների հրապարակումը նույն ժամանակաշրջանում նորից արթնացրել է նրա թշնամիների ատելությունը: Բայց Բրյուսելում պարտքերի համար կարճաժամկետ ազատազրկումից հետո նա ապրել է Քյոլնում և Բոննում` Քյոլնի արքեպիսկոպոս Հերման Վիդիի հովանու ներքո: 

Հրատարակելով իր ստեղծագործությունները՝ նա խնդիրներ է ունեցել ինկվիզիցիայի հետ, որը ձգտում էր դադարեցնել «Օկուլտական փիլիսոփայության մասին» (*De occulta philosophia*) գրքի տպագրությունը։ Այնուհետև նա գնացել է Ֆրանսիա, որտեղ Ֆրանցիսկոս I-ի հրամանով նրան ձերբակալել են` թագուհի-մոր մասին որոշ նվաստացուցիչ խոսքերի համար: Բայց շուտով նա ազատ է արձակվել և 1535 թվականի փետրվարի 18-ին մահացել է Գրենոբլում: 

Ըստ Ագրիպայի աշակերտ Յոհան Վեյերի «Դևերի կախարդության մասին» (*De praestigiis daemonum)* 1563 թվականի գրքի` Ագրիպան մահացել է Գրենոբլում 1535 թվականին:

Ագրիպան ամուսնացել է երեք անգամ, ունեցել է բազմանդամ ընտանիք։

## Հալածանքներ
Գերմանիայում, Ֆրանսիայում և Իտալիայում իր թափառական կյանքի ընթացքում Ագրիպան աշխատել է որպես աստվածաբան, բժիշկ, իրավական փորձագետ և զինվոր։ Ագրիպան որոշ ժամանակ ծառայել է Մաքսիմիլիան I- ին, հավանաբար որպես զինվոր Իտալիայում, բայց ժամանակի հիմնական մասը նվիրել է օկուլտ գիտությունների ուսումնասիրությանը և խնդրահարույց աստվածաբանական իրավական հարցերին, որոնց համար նա ենթարկվել է տարբեր հալածանքների ողջ կյանքի ընթացքում. նա, մասնավորապես, դատապարտվել է այս կամ այն ​​հերետիկոսության համար, որոնց նա պատասխանել է թույնով, բայց միայն զգալիորեն ավելի ուշ (Նաուերտը ակնառու կերպով ցույց է տալիս այս օրինակն իր գրքում):

Ոչ մի ապացույց չկա այն մասին, որ Ագրիպային լրջորեն մեղադրել են, առավել ևս հալածել, իր կենդանության օրոք մոգական կամ օկուլտական արվեստների նկատմամբ հետաքրքրության կամ գործածության համար, թեև հայտնի է, որ նա վիճել է վհուկների հալածանքների դեմ: Համենայն դեպս Նաուերտի գիրքը, որը մինչ օրս լավագույն կենսամատենագիտական ուսումնասիրությունն է, ցույց չի տալիս նման հալածանքների մասին, իսկ Վան դեր Պոելի կատարած տարբեր հարձակումների մանրակրկիտ ուսումնասիրությունը ցույց է տալիս, որ դրանք հիմնված են բոլորովին այլ աստվածաբանական հիմքերի վրա:

Հետագա ուսումնասիրություններն (տե՛ս Ստորև՝ Լեհրիխ, Նաուերտ և Վան դեր Պոլ) ընդհանուր առմամբ համաձայն են, որ մոգության այս մերժումը կամ ժխտումը այն չէ, ինչ թվում է. Ագրիպան երբեք չի մերժել մոգությունն ամբողջությամբ, բայց նա մի կողմ է դրել «Օկուլտական փիլիսոփայություն» գրքի (*De occulta philosophia libri tres*) իր վաղ ձեռագիրը, որպեսզի փոխարինի ավելի ուշ ձևով:

«Օկուլտական փիլիսոփայության» երրորդ հատորը Ագրիպպան եզրափակում է հետևյալով.

## Աշխատանքներ
մինի|Ագրիպպայի փայտե տպագրությամբ դիմանկարը
Ագրիպպան առավել հայտնի է իր գրքերով։

«Մերկացնող դեկլամացիա գիտությունների և արվեստների անորոշության և ունայնության մասին» (*De incertitudine et vanitate scientiarum atque artium declamatio invectiva*, 1526, տպագրվել է Քյոլնում 1527 թվականին) գիրքը գիտության տխուր վիճակի թերահավատ ծաղր է: Այս գիրքը, որը պիրրոնական թերահավատության (պիրոնիզմ) վերածննդի զգալի արտադրություն է իր ֆիդեիստական ձևով, հավանաբար զգալի ազդեցություն է ունեցել այնպիսի մտածողների և գրողների վրա, ինչպիսիք են Մոնտենը, Դեկարտը և Գյոթեն:

«Դեկլամացիա իգական սեռի ազնվականության և գերակայության մասին» ( *Declamatio de nobilitate et praecellentia foeminei sexus*, 1529), գիրք, որն ազդարարում է կանանց աստվածաբանական և բարոյական գերազանցության մասին:

«Երեք գիրք օկուլտական փիլիսոփայության վերաբերյալ» (*De occulta philosophia libri tres,* Գիրք 1 տպագրվել է Փարիզ 1531 թվականին, Գրքեր 2–3 Քյոլնում 1533 թվականին): Օկուլտիզմի և մոգական մտքի այս ամփոփումը, որը Ագրիպայի մի շարք առումներով ամենակարևոր աշխատությունն է, *սնափառությունից* (*De vanitate)* առաջացած թերահավատությունից լուծում էր փնտրում: Կարճ ասած, Ագրիպան կողմ էր մոգության սինթետիկ լինելուն, ըստ որի բնական աշխարհը զուգորդվում էր երկնայինի և աստվածայինի հետ նեոպլատոնական մասնակցության միջոցով, այնպես, որ սովորաբար *բնական մոգությունը* փաստորեն հաստատվում էր մի տեսակ *դիվային մոգությամբ,* որն ի վերջո բխում էր Աստծուց: Այս միջոցով Ագրիպան առաջարկել է մի մոգություն, որը կարող էր լուծել բոլոր իմացաբանական խնդիրները, որոնք առաջացել են թերահավատության հետևանքով, ամբողջապես հաստատելով քրիստոնեական հավատքը:

Տեքստի օրինակներից մեկը, որն առանձնապես չի արտացոլում դրա ընդհանուր բովանդակությունը, Ագրիպայի վերլուծությունն է մալարիայի դեղաբույսերի բուժման վերաբերյալ թվային առումով.Հայտնի բժիշկ Ռաբանուսը գրել է թվերի հատկությունների մասին հիանալի գիրք. բայց հիմա, թե որքան մեծ են թվերի հատկությունները բնության մեջ, երևում է այն բույսում, որը կոչվում է Cinquefoil, այսինքն՝ հինգ տերևավոր բույսում, քանի որ այն դիմադրում է թույներին հինգ թվի հատկությամբ, նաև քշում է սատանային, նպաստում է քավությանը. և դրանից մեկ տերև օրական երկու անգամ գինիով ընդունելու դեպքում բուժվում է մեկ օրվա տենդը. երեքը՝ երեք օրվա տենդը, չորսը՝ չորս օրվա տենդը։ Նույն կերպ, Turnisole-ի սերմի չորս հատիկները խմելիս, բուժվում է չորս օրվա տենդը, իսկ երեքը՝ երեք օրվանը: Այդպես էլ ասում են, որ Վերվինը բուժում է տենդը` գինով խմելով. երեքը կտրվում է եռօրյա տենդը, չորսը՝ քառօրյա։Գիրքը մեծ ազդեցություն է ունեցել այնպիսի ավելի ուշ մոգական մտածողների վրա, ինչպիսիք են Ջորդանո Բրունոն և Ջոն Դին: Գիրքը (որի սկզբնական նախագիծը, վերջնական ձևից միանգամայն տարբեր է, ձեռագրով շրջանառվել է տպագրվելուց շատ առաջ) հաճախ հիշատակվում է Ալբրեխտ Դյուրերի հանրահայտ «Մելանխոլիա I» (1514) փորագրության քննարկումներում։

Ագրիպային է վերագրվել նաև «Օկուլտական փիլիսոփայության կեղծ չորրորդ գիրքը», որը երբեմն կոչվում է «Մոգական արարողություններ»: Այս գիրքն առաջին անգամ հայտնվել է Մարբուրգում 1559 թվականին և, ենթադրվում է, որ հեղինակը Ագրիպան չէ:

## Ժամանակակից հրատարակություններ
### Օկուլտ փիլիսոփայության մասին, գիրք երրորդ
* 
*   *Book one only*.
*  *Book one only*.
* 

### Այլ գրքեր
* 
* 
* 
* 

## Նշումներ

## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն

* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
*  
* 
* 
*  Ագրիպպայի օկուլտիզմի միակ խորը գիտական ​​ուսումնասիրությունը
* Ագրիպպայի համալսարանական ելույթներից մեկի քննությունը սիրո թեմայով, նեոպլատոնական և կաբալիստական ​​տեսանկյունից:
* 
*  Առաջին լուրջ կենսագրական ուսումնասիրությունը
* 
* 
* 
*
* 
* .  Նեոլատին բանասերի կողմից Ագրիպպայի աննշան ելույթների և «De vanitate»-ի մանրամասն քննությունը:
* 
* . Ագրիպպայի օկուլտ մտքերի գիտական ​​ամփոփագիրը հերմետիզմի համատեքստում

## Արտաքին հղումներ
* 
* 
* Website devoted to Agrippa's Life
* Writings of Agrippa
* Article in the ''Catholic Encyclopedia''
* Online Galleries, History of Science Collections, University of Oklahoma Libraries  High resolution images of works by and/or portraits of Agrippa in .jpg and .tiff format.
* Magische Werke – From the Harry Houdini Collection  Կոնգրեսի գրադարանում
* ''De occulta philosophia'' – Հավաքածու Կոնգրեսի գրադարանում
* ''De occulta philosophia''. Book 4 – Հավաքածու Կոնգրեսի գրադարանում
* Querelle | Heinrich Cornelius Agrippa von Nettesheim Querelle.ca կայք, որը նվիրված է *querelle des femmes*-ի կինամետ կողմին նպաստող հեղինակների ստեղծագործություններին:

Կատեգորիա:Ալքիմիկոսներ
Կատեգորիա:Գերմանացի աստվածաբաններ
Կատեգորիա:Կաթոլիկ աստվածաբաններ
Կատեգորիա:Ոչ գեղարվեստական գրողներ