Ջերի Բրաուն

**Էդմունդ Ջերալդ Բրաուն կրտսեր** (, ), ամերիկացի իրավաբան, գրող և քաղաքական գործիչ, որը զբաղեցրել է Կալիֆոռնիայի 34-րդ և 39-րդ նահանգապետերի պաշտոնները 1975-1983 և 2011-2019 թվականներին: Լինելով Դեմոկրատական կուսակցության անդամ, նա ընտրվել է որպես Կալիֆոռնիայի պետական քարտուղար 1970 թվականին։ Ավելի ուշ Բրաունը ստանձնել է Օքլենդի քաղաքապետի պաշտոնը 1999-2007 թվականներին և Կալիֆոռնիայի գլխավոր դատախազի պաշտոնը 2007-2011 թվականներին։ Նա եղել է և՛ Կալիֆոռնիայի ամենատարեց, և՛ վեցերորդ ամենատարեց նահանգապետը՝ իր երկրորդ և երրորդ ժամկետների միջև 28 տարվա ընդմիջման պատճառով: Իր չորրորդ նախագահական ժամկետի ավարտից հետո Բրաունը եղել է չորրորդ նահանգապետը, որն այս պաշտոնում աշխատել է ԱՄՆ պատմության մեջ ամենաերկար ժամանակ՝ 16 տարի և 5 օր աշխատելուց հետո:

Բրաունը ծնվել է Սան Ֆրանցիսկոյում, նրա ծնողներն են Բերնիս Լեյն Բրաունը և Փեթ Բրաունը, որը եղել է Կալիֆոռնիայի 32-րդ նահանգապետը (1959-1967 թվականներ): Բերքլիի համալսարանը և Եյլի իրավաբանական դպրոցն ավարտելուց հետո նա զբաղվել է իրավաբանությամբ և իր քաղաքական կարիերան սկսել է որպես հոգաբարձուների խորհրդի անդամ Լոս Անջելեսի շրջանային քոլեջում (1969-1971 թվականներ)։ 1971-1975 թվականներին ընտրվել է որպես Կալիֆոռնիայի 23-րդ պետքարտուղար։ 1974 թվականին, 36 տարեկան հասակում, Բրաունն ընտրվել է իր առաջին նահանգապետի պաշտոնում՝ դառնալով Կալիֆոռնիայի ամենաերիտասարդ նահանգապետը վերջին 111 տարվա ընթացքում: 1978 թվավականին նա շահել է իր երկրորդ նախագահական պաշտոնը: Իր նահանգապետության ընթացքում Բրաունը անհաջող առաջադրվել է որպես դեմոկրատական կուսակցության նախագահի թեկնածու 1976 և 1980 թվականներին։ 1982 թվականին նա հրաժարվել է երրորդ անգամ առաջադրվել նահանգապետի պաշտոնում, փոխարենը՝ նույն տարում անհաջող առաջադրվել է Միացյալ Նահանգների Սենատում՝ զիջելով Սան Դիեգոյի քաղաքապետին և ապագա նահանգապետ Փիթ Ուիլսոնի։

Արտերկիր մեկնելուց հետո Բրաունը վերադարձել է Կալիֆոռնիա և դարձել Կալիֆոռնիայի դեմոկրատական կուսակցության վեցերորդ նախագահը (1989-1991 թվականներ)։ 1992 թվականին նա կրկին փորձել է առաջադրվել ԱՄՆ նախագահի պաշտոնում, բայց պարտվել է Բիլ Քլինթոնին։ Այնուհետև նա տեղափոխվել է Օքլենդ, որտեղ ղեկավարել է թոք շոու ռադիոյով, շուտով Բրաունը վերադարձել է հասարակական կյանք՝ զբաղեցնելով պաշտոններ Օքլենդի քաղաքապետի (1999-2007 թվականներ) և Կալիֆոռնիայի գլխավոր դատախազ (2007-2011 թվականներ)։ Նա առաջադրվել է երրորդ և չորրորդ նահանգապետի ժամկետների համար 2010 և 2014 թվականներին և դրա իրավունքը բխել է Կալիֆոռնիայի պապիկը սահմանադրությունում դրույթից։ 2013 թվականի հոկտեմբերի 7-ին նա դարձել է առաջին ամենաերկար կառավարած տեղակալը Կալիֆոռնիայի պատմության մեջ՝ առաջ անցնելով Էրլ Ուորենին։

### Վաղ կյանք, կրթություն և մասնավոր կարիերա
Բրաունը ծնվել է Սան Ֆրանցիսկոյում, ընտանիքի չորս երեխաներից միակ որդին էր։ Բրաունի հայրը ծագումով եղել է կես իռլանդացի, կես գերմանացի։ Նրա նախապապը՝ գերմանացի ներգաղթյալ Օգոստոս Շուկմանը, բնակություն է հաստատել Կալիֆոռնիայում 1852 թվականին՝ կալիֆոռնիական ոսկու տենդի ժամանակ։

Բրաունը եղել է Սուրբ Իգնատիոս ավագ դպրոցի Կալիֆոռնիայի կադետական կորպուսի անդամ, դպրոցն ավարտել է 1955 թվականին։ Նույն թվականին Բրաունը մեկ տարով ընդունվել է Սանտա Կլարայի համալսարան, ապա հաճախել է Sacred Heart Novitiate-ը՝ ճիզվիտական տուն սկսնակների համար՝ նպատակ ունենալով դառնալ կաթոլիկ քահանա։ Բրաունը սովորել է այնտեղ 1956 թվականի օգոստոսից մինչև 1960 թվականի հունվարը՝ նախքան Կալիֆոռնիայի Բերկլիի համալսարան ընդունվելը, որը ավարտել է 1961 թվականին արվեստի բակալավրի դասական աստիճանով։ Քանի որ նրա ուսման վարձը վճարվել է Louis Lurie Foundation հիմնադրամի կողմից, ներառյալ 675 դոլար կրթաթոշակ 1963 թվականին, Բրաունը մտել է Յեյլի իրավունքի դպրոց և 1964 թվականին ստացել է  իրավագիտության բակալավրի աստիճան։ Իրավաբանական դպրոցն ավարտելուց հետո Բրաունն աշխատել է որպես օրենսդրական գործավար։

Վերադառնալով Կալիֆոռնիա՝ Բրաունը հանձնել է փաստաբանության պետական քննություն և հանձնել այն երկրորդ փորձից։ Հետո նա բնակություն է հաստատել Լոս Անջելես և ընդունվել է աշխատանքի Tuttle & Taylor իրավաբանական ընկերությունում։ 1969 թվականին Բրաունը առաջադրվել է Լոս Անջելեսի համայնքային քոլեջների նորաստեղծ հոգաբարձուների խորհրդում, որը վերահսկել է համայնքային քոլեջներ քաղաքում, նա մրցակցել է 124 հոգու հետ և զբաղեցրել առաջին տեղը՝ այնտեղ աշխատելով մինչև 1971 թվականը։

### Կալիֆոռնիայի պետական քարտուղար (1971-1975 թվականներ)
1970 թվականին Բրաունն ընտրվել է որպես Կալիֆոռնիայի պետական քարտուղար, նա ելույթ է ունեցել Կալիֆոռնիայի Գերագույն դատարանում և շահել է  Standard Oil of California-ի դեմ գործերը, International Telephone and Telegraph-ի, Gulf Oil-ի և Mobil-ի դեմ, ընտրական օրենսդրության խախտումների համար: Բացի այդ՝ նա ստիպել է օրենսդիրներին պահպանել նախընտրական քարոզչության բացահայտման մասին օրենքները։ Բրաունը նաև մշակել և օգնել է ընդունել 1974 թվականի Կալիֆոռնիայի քաղաքական բարեփոխումների մասին օրենքը, 9-րդ առաջարկը, որն ընդունվել է Կալիֆոռնիայի ընտրողների 70%-ի կողմից 1974 թվականի հունիսին: Ի թիվս այլ դրույթների, այն նախատեսել է ստեղծել Կալիֆոռնիայի բարեխիղճ քաղաքական պրակտիկայի հանձնաժողով։

### Կալիֆոռնիայի 34-րդ նահանգապետ (1975-1983 թվականներ)
#### Առաջին պաշտոնավարում
thumb|Բրաունը ելույթ է ունենում իր աջակիցների առջև 1974 թվականին:
thumb|left|Ջերի Բրաունը ընտրել է 1974 թվականի երկու էժանագին Plymouth արբանյակները պետական նավատորմից՝ Հյուսիսային և Հարավային Կալիֆոռնիայում օգտագործելու համար: Սա դրանցից մեկն է, որը ցուցադրվում է Կալիֆոռնիայի ավտոմոբիլային թանգարանում.
1974 թվականին Բրաունն առաջադրվել է դեմոկրատական կուսակցության նախնական ընտրություններում Կալիֆոռնիայի նահանգապետի դեմ Կալիֆոռնիայի ասամբլեայի խոսնակի Բոբ Մորետտի և Սան Ֆրանցիսկոյի քաղաքապետ Ջոզեֆ Լ. Ալիոտոյի, ներկայացուցիչ Ջերոմ Ռ. Ուոլդի և ուրիշներ։ Բրաունը հաղթել է նախնական ընտրություններում՝ իր հոր շնորհիվ՝ Փեթ Բրաունի անվան ճանաչման, որով շատերը հիանում էին նրա առաջադեմ վարչակազմի համար: 1974 թվականի նոյեմբերի 5-ին կայացած ընդհանուր ընտրություններում Բրաունն ընտրվել է որպես Կալիֆոռնիայի նահանգապետ՝ առաջ անցնելով նահանգի վերահսկիչ Հյուսթոն Ֆլուրնի, հանրապետականներն այս պարտությունը բացատրել են հակահանրապետական տրամադրություններով Ուոթերգեյթ ընտրությունները, քանի որ ընտրությունները տեղի էին ունեցել ընդամենը իննսուն օր անց, երբ նախագահը Ռիչարդ Նիքսոնը հրաժարական էր տվել իր պաշտոնից։ Բրաունը փոխարինել է Հանրապետական նահանգապետ Ռոնալդ Ռեյգանին, որը հրաժարական էր տվել երկու պաշտոնավորումներից հետո:

Պաշտոնը ստանձնելուց հետո Բրաունը ձեռք է բերել ֆիսկալ պահպանողականի համբավ։ Ավելի ուշ ամերիկացի պահպանողականը նշել է, որ ինքը «շատ ավելի ֆիսկալ պահպանողական է, քան նահանգապետ Ռեյգանը։ Նրա հարկաբյուջետային սահմանափակումը հանգեցրել է պետության պատմության մեջ ամենամեծ բյուջեի ավելցուկներից մեկի՝ մոտավորապես 5 միլիարդ դոլարի: Ինչ վերաբերում է իր անձնական կյանքին, Բրաունը հրաժարվել է գրասենյակի բազմաթիվ արտոնություններից՝ հրաժարվելով արվարձաններում գտնվող նահանգապետի նորակառույց 20,000 քառակուսի ոտնաչափ նստավայրից։ Եվ փոխարենը վարձակալելով ամսական 275 դոլար արժողությամբ բնակարան 1228 N փողոցում, Սակրամենտոյի կենտրոնում գտնվող Կապիտոլիումի այգու հարևանությամբ։ Որպես ուղևոր լիմուզին վարորդի փոխարեն, ինչպես դա արել են նախորդ նահանգապետերը, Բրաունը ոտքով է հաճախել աշխատանքի և վարել է սեդանի Plymouth Satellite մակնիշը։ Երբ Գրեյ Դևիսը, որը նահանգապետ Բրաունի աշխատակազմի ղեկավարն էր, առաջարկել է փակել նահանգապետի գրասենյակի գորգի անցքը, Բրաունը պատասխանել է․ Այս փոսը կփրկի պետությանը առնվազն 500 միլիոն դոլար, քանի որ օրենսդիրները չեն կարող գալ և թակել իմ սեղանը՝ պահանջելով մեծ գումար իրենց աշխատանքի համար։

Որպես նահանգապետ՝ Բրաունը մեծ հետաքրքրություն է ցուցաբերել շրջակա միջավայրի անվտանգության հարցերի նկատմամբ։ Նա նշանակել է Ջեյմս Բոլդուինին աշխատել Կալիֆոռնիայի նորաստեղծ համապատասխան տեխնոլոգիաների գրասենյակում, Սիմա Վան դեր Ռայնին որպես պետական ճարտարապետ, Ստյուարտ Բրենդին որպես հատուկ խորհրդական, Ջոն Բրայսոնին Կալիֆոռնիայի Ջրային ռեսուրսների պետական խորհրդի նախագահ: Բրաունը նույնպես վերակազմավորվել է Կալիֆոռնիայի արվեստի խորհուրդը, ավելացնելով դրա ֆինանսավորումը 1300 տոկոսով և նշանակելով նկարիչների խորհուրդ, ինչպես նաև նշանակել է ավելի շատ կանանց և փոքրամասնությունների պաշտոններ, քան Կալիֆոռնիայի ցանկացած այլ նախկին նահանգապետ։ 1977 թվականին նա հովանավորել է տանիքի արևային էներգիայի առաջին հարկային խթանումը, ինչպես նաև բազմաթիվ բնապահպանական նախաձեռնություններ։

1975 թվականին Բրաունը բացասական է արտահայտվել, երբ վիետնամցիները ներգաղթել են Կալիֆոռնիա՝ ասելով, որ նահանգում բավականաչափ աղքատ մարդիկ կան։ Մի փոքր տարօրինակ է ասել "եկեք հրավիրենք ևս 500,000 մարդու, երբ մենք չենք կարող հոգ տանել 1 միլիոն գործազուրկների (կալիֆոռնիացիների) մասին"։

Բրաունը կտրականապես դեմ է եղել մահապատժի և դեմ է քվեարկել դրան որպես նահանգապետ, որը օրենսդիր մարմինը չեղյալ է հայտարարել 1977 թվականին։

### 1976 թվականի նախագահական ընտրություններ
[thumb|left|Բրաունը Դեմոկրատական կուսակցության ազգային համագումարում, 1976 թվական, [Նյու Յորք]]
right|thumb|Սեզար Չավեսը Բրաունի թեկնածությունն առաջադրել է դեմոկրատական կուսակցության ազգային համագումարում 1976 թվականին։
Բրաունը սկսել է դեմոկրատական կուսակցության կողմից նախագահի թեկնածու առաջադրվելու իր առաջին արշավը 1976 թվականի մարտի 16-ին նախնական սեզոնի ավարտին և ավելի քան մեկ տարի այն բանից հետո, երբ որոշ թեկնածուներ սկսել են քարոզարշավը: Բրաունը հայտարարել է. "Երկիրը հարուստ է, բայց ոչ այնքան, որքան մեզ ստիպել են մտածել։ Մի գործողություն ընտրելը կարող է բացառել մյուսը: Մի խոսքով, մենք մտնում ենք սահմանափակումների դարաշրջան"։

Բրաունի անունը սկսել է հայտնվել մայիսին առաջնային ընտրությունների քվեաթերթիկներում, և նա հաղթել է Մերիլենդ, Նևադա և իր հայրենի Կալիֆոռնիա նահանգում։ Նա բաց է թողել վերջնաժամկետը Օրեգոնում, բայց առաջադրվել է որպես ինքնաառաջադրված և զբաղեցրել է երրորդ տեղը՝ զիջելով Ջիմի Քարթերին և Այդահոյի սենատոր Ֆրենկ Չերչինին։ Բրաունը հաճախ վերագրվում է նախնական ընտրություններում Նյու Ջերսի և Ռոդ Այլենդում հաղթել, բայց իրականում, պատվիրակների չգրանցված ցուցակները, որոնց Բրաունը պաշտպանել է այդ նահանգներում, ավարտվել են առաջինը։ Լուիզիանայի նահանգապետ Էդվին Էդվարդսի աջակցությամբ Բրաունը ստացել է ձայների մեծամասնությունը համագումարի պատվիրակների ընտրության ժամանակ։ Այսպիսով, Լուիզիանան եղել է միակ Հարավային նահանգը, որը չի աջակցել Հարավային Քարթերին կամ Ալաբամայի նահանգապետին Ջորջ Ուոլասին։ Չնայած այս հաջողությանը, նա չի կարողացել կանգնեցնել Քարթերի հարձակումը, և նրա մրցակիցը առաջադրվել է 1976 թվականին դեմոկրատական ազգային համագումարի առաջին քվեարկության ժամանակ: Բրաունը զբաղեցրել է երրորդ տեղը՝ հավաքելով մոտ 300 պատվիրակների ձայներ՝ մի փոքր տարբերությամբ կոնգրեսական Մորիսա Ուդալլայից և Քարթերից:

### Երկրորդ պաշտոնավարում
thumb|Բրաունը ելույթ է ունենում 1978 թվականին վերընտրվելու հանրահավաքում:
thumb|left|Բրաունը 1978 թվականին։

Բրաունը վերընտրվել է 1978 թվականին Հանրապետական կուսակցության նահանգի գլխավոր դատախազ Էվել Ջ. Յանգերի կողմից։ Բրաունը նշանակել է Միացյալ Նահանգների առաջին բացահայտ գեյ դատավորին՝ 1979 թվականին նշանակելով Սթիվեն Լաքսին Լոս Անջելեսի շրջանի Գերագույն դատարանում։ 1981 թվականին նա նաև նշանակել է Մերի Ք. Մորգանին որպես դատավոր Միացյալ Նահանգներում, Սան Ֆրանցիսկոյի քաղաքային դատարանում, որը եղել է առաջին բացահայտ լեսբուհին այդ պատոնում։ Բրաունն ավարտել է իր երկրորդ պաշտոնավորման ընթացքը՝ նշանակելով ընդհանուր առմամբ հինգ գեյ դատավորների, ներառյալ Ռանդ Շրեյդերին և Ջերոլդ Կրիգերին։ Նահանգապետի պաշտոնում իր առաջին պաշտոնավարման ընթացքում Բրաունը ոչ մի բացահայտ գեյ տղամարդու չի նշանակել որևէ պաշտոնի, բայց նա վկայակոչել է ձախողված Բրիգսի նախաձեռնությունը 1978 թվականին, որը նպատակ ուներ արգելել համասեռականներին աշխատել Կալիֆոռնիայի հանրակրթական դպրոցներում՝ իրենց գեյերի իրավունքների աճող աջակցության համար։ Մարզպետը նաև ստորագրել է AB 489 օրենքը սեռական ակտի մեծահասակների փոխադարձ համաձայնությանը, որը ապաքրեականացրել է մեծահասակների միջև համասեռական լինելը՝ ամրապնդելով այդ հեղինակությունը: 1977 թվականին նա նաև ստորագրել է AB 607 օրենքը, որն արգելում է համասեռականներին քաղաքացիական ամուսնությունների լիցենզիա ստանալ:

Բրաունը պաշտպանել է ծայրամասային ջրանցքի նախագիծը՝ Սակրամենտո-Սան Խոակին գետի դելտայի շրջակայքում ջուրը կենտրոնական հովիտ տեղափոխելու և այն Հարավային Կալիֆոռնիա արտահանելու համար: 1982 թվականին այն ներկայացվել է որպես քվեարկության առաջարկ ընտրողների հաստատմանը, բայց մերժվել է։

1981 թվականին Բրաունը, որը ամրապնդել է իր բնապահպանի համբավը, բախվել է լուրջ խնդրի արշավանք պղնձամոլիբդենային Սան Ֆրանցիսկոյի ծովածոցի տարածքում։ Նահանգի գյուղատնտեսական ոլորտի ներկայացուցիչները նրան և ԱՄՆ Գյուղատնտեսության դեպարտամենտի կենդանիների և բույսերի առողջության տեսչական ծառայությանը խորհուրդ են տվել (APHIS) թույլատրել տարածաշրջանի օդակաթիլային ցողումը: Ի սկզբանե, շրջակա միջավայրի պաշտպանության իր դիրքորոշման համաձայն, նա որոշել է թույլ տալ, որ ցողումը տեղի ունենա միայն գետնի մակարդակում: Ցավոք, վարակը տարածվել է, քանի որ մեղրաճանճերի վերարտադրողական ցիկլը գերազանցել է ցողման ժամանակը: Ավելի քան մեկ ամսվա ընթացքում միլիոնավոր դոլարների բերք է ոչնչացվել, և ևս միլիարդավոր դոլարներ վտանգվել են: Այնուհետև նահանգապետ Բրաունը լիազորել է պատասխան զանգվածային միջոցներ ձեռնարկել որպես լուծում: Գիշերը ուղղաթիռները այդ տարածքներում ցողել են մալաթիոն, Կալիֆոռնիայի ազգային գվարդիան ճանապարհներին տեղադրել է անցակետեր և հավաքել տոննաներով տեղական մրգեր, այս արշավի վերջին փուլում միջատաբանները միլիոնավոր ստերիլ արական մեղր ուտողների մոտ փորձել են խաթարել միջատների վերարտադրողական ցիկլը:

Ի վերջո, վարակը վերացել է, բայց ինչպես նահանգապետի գործունեության հետաձգումը, այնպես էլ գործողությունների շրջանակը դեռ եղել են վիճելի են: Որոշ մարդիկ պնդել են, որ մալաթիոնը թունավոր է ինչպես մարդկանց, այնպես էլ միջատների համար: Նման մտահոգություններին ի պատասխան՝ Բրաունի վարչակազմի ղեկավար Բ. Թ. Քոլինզը կազմակերպել է մամուլի ասուլիս, որի ժամանակ հրապարակավ մի բաժակ մալաթիոն է խմել։ Շատերը դժգոհել են, որ չնայած մալաթիոնը կարող է այդքան թունավոր չիներ մարդկանց համար, բայց այն պարունակող աէրոզոլը կոռոզիայի է ենթարկում մեքենաներյի ներկը։

Բրաունն առաջարկել է ստեղծել պետական տիեզերական ակադեմիա և ձեռք բերել սպուտնիկ, որը ուղեծիր դուրս կբերվի Պետության արտակարգ հաղորդակցությունն ապահովելու համար, այս առաջարկը ի վերջո ընդունվել է։

### 1980 թվականի նախագահական ընտրություններ
1980 թվականին Բրաունը մարտահրավեր է նետել Քարթերին՝ պահանջելով վերընտրվել։ Մամուլը սպասել է նրա առաջադրմանը այն բանից հետո, երբ 1978 թվականին նա վերընտրվել է նահանգապետի պաշտոնում՝ առաջ անցնելով հանրապետական Էվել Յանգերից 1,3 միլիոն ձայնով, ինչը Կալիֆոռնիայի պատմության մեջ եղել է ամենամեծ տարբերությունը: Բայց Բրաունի համար եղել է դժվար հասնել հաջողության, ինչպես դրամահավաքի, այնպես էլ նախագահի թեկնածու առաջադրելու քվեարկության հարցում: Շատերը կարծել են, որ դա տեղի է ունեցել սենատորի ավելի ակնառու թեկնածուի պատճառով՝ Մասաչուսեթսից Թեդ Քենեդիի։ Բրաունի 1980 թվականին ունեցել է հարթակ, որը նա հռչակել է որպես տեսակետների միավորման բնական արդյունք՝ Ռիչարդ Բաքմինսթեր Ֆուլլերի ապագայի և տեսությունների համար Է. Ֆ. Շումախերի «Բուդդայական տնտեսությունը», զգալիորեն ընդլայնվել է 1976 թվականից ի վեր: Նրա կարգախոսը՝ «սահմանափակումների դարաշրջան», փոխարինվել է այս խոստումով, ըստ նրա, «պետք է պաշտպանել երկիրը, ծառայել մարդկանց և ուսումնասիրել տիեզերքը»:
thumb|left|Բրաունը 1980 թվականին։|140px

## Ծանոթագրություններ

 
Կատեգորիա:20-րդ դարի ամերիկացի տղամարդ գրողներ
Կատեգորիա:20-րդ դարի ամերիկացի քաղաքական գործիչներ
Կատեգորիա:21-րդ դարի ամերիկացի տղամարդ գրողներ
Կատեգորիա:21-րդ դարի ամերիկացի քաղաքական գործիչներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի բլոգերներ
Կատեգորիա:Ամերիկացիներ գերմանական սերմամբ
Կատեգորիա:Ամերիկացիներ իռլանդական սերմամբ
Կատեգորիա:Եյլի համալսարանի շրջանավարտներ