Ֆելիքս Շամխալով

**Ֆելիքս Իմիրասլանովիչ Շամխալով** (, ), ռուսաստանցի տնտեսագետ, տնտեսական և սոցիալական ոլորտների պետական կարգավորման, պետական կառավարման տեսության մասնագետ և ժամանակակից ձեռներեցության հիմնախնդիրների մասնագետ։ Տնտեսական գիտությունների դոկտոր, պրոֆեսոր, ՌԴ ԳԱ թղթակից անդամ (2003 թ.)։ Ռուսաստանի Դաշնության գիտության վաստակավոր գործիչ (2002), Ռուսաստանի Դաշնության երիտասարդ գիտնականների պետական մրցանակի դափնեկիր՝ 2001 թվականին գիտության և տեխնիկայի ոլորտում ակնառու աշխատանքի համար։

«Ռուսական տնտեսագետների ակումբ» համառուսական հասարակական կազմակերպության նախագահ, «Էկոնոմիկա» գիտաարտադրական ասոցիացիայի գիտական և խմբագրական խորհրդի նախագահ (Մոսկվա)։ «Բարձրագույն որակավորումների գիտական և գիտամանկավարժական կադրերի հավաստագրման Պետական մարմինների միջազգային ասոցիացիայի» (МАГАТ) նախագահ, Բարձրագույն իրավական կրթության որակի բարելավման միջգերատեսչական հանձնաժողովի և Եվրասիական տնտեսական միության ինտեգրման կոմիտեին կից Կրթական խորհրդի անդամ։

## Կենսագրություն
Շամխալովը ծնվել է լեզգիների ընտանիքում։ Տնտեսագիտության դոկտոր, Մոսկվա քաղաքում անշարժ գույքի օգտագործման վերահսկողության պետական տեսչության պետի նախկին տեղակալ Ֆերիդ (Ֆարիդ) Շամխալովի կրտսեր եղբայրն է (ծնված 1964 թ.)։

1985 թվականին հայրենի գյուղում դպրոցն ավարտելուց հետո ընդունվել է Կոլոմնայի գյուղատնտեսական քոլեջ։ 1986-1988 թվականներին Շամխալովը ծառայել է խորհրդային բանակում։ 

1994 թվականին ավարտել է Մոսկվայի առևտրային համալսարանի հաշվապահական հաշվառման և տնտեսագիտության բաժինը (հետագայում համալսարանը մտել է Ռուսաստանի պետական տեխնիկական համալսարանի կազմում) տնտեսագետի որակավորմամբ։.

1995 թվականին ՌԴ ԳԱ Տնտեսագիտության ինստիտուտում պաշտպանել է թեկնածուական ատենախոսություն (թեմա՝ «Ձեռնարկատիրությունը Ռուսաստանում. ձևավորման և զարգացման հիմնախնդիրներ»)։

1996 թվականի դեկտեմբերին ավարտել է Ռուսաստանի Դաշնության նախագահին առընթեր ՌԱԳՍ-ը պետական և մունիցիպալ կառավարում մասնագիտությամբ։

1998 թվականին պաշտպանել է թեկնածուական ատենախոսություն Սանկտ Պետերբուրգի պետական տնտեսագիտության և ֆինանսների համալսարանի տնտեսագիտության դոկտորի կոչման համար (թեմա՝ «Բիզնեսի և պետական կառույցների փոխազդեցությունը. տեսության և պրակտիկայի հարցեր»)։

Եղել է Ռ. Գ. Նուրգալիևի գիտական ղեկավարը, երբ վերջինս 2001 թվականին իր թեկնածուական թեզը գրել է տնտեսագիտության ոլորտում։

2003-2007 թվականներին գիտության գծով փոխտնօրեն Ռուսաստանի գիտությունների ակադեմիայի Կենտրոնական տնտեսագիտության և մաթեմատիկայի ինստիտուտում։ 2003 թվականի մայիսի 22-ին ակադեմիկոսներ Ն. Յ. Պետրակովի և Ն. Պ. Ֆեդորենկոյի առաջարկությամբ ընտրվել է Ռուսաստանի գիտությունների ակադեմիայի թղթակից անդամ Հասարակական գիտությունների բաժինում (տնտեսագիտության բաժին)։

1999 թվականին Ֆ. Ի. Շամխալովին շնորհվել է պրոֆեսորի գիտական կոչում «Ձեռնարկատիրության էկոնոմիկա» մասնագիտությամբ։

1996-1999 թվականներին եղել է «Էկոնոմիկա» հրատարակչության NPO հրատարակչության գլխավոր խմբագիր, տնօրենների խորհրդի նախագահը։ 1999-2002 թվականներին եղել է հրատարակչության գլխավոր տնօրեն։

2007 թվականի հունվարի 17-ից՝ Ռոսոբրնադզորի ղեկավարի տեղակալ, Բարձրագույն ատեստավորման հանձնաժողովի գլխավոր գիտնական քարտուղար։ Ռուսաստանի Դաշնության պետական խորհրդատու 3-րդ դասի պաշտոնակատար (2010 թ.):

2009 թվականից աշխատել է ՌԴ Պետական հումանիտար համալսարանի Տնտեսագիտության, կառավարման և իրավունքի ինստիտուտի տնտեսական տեսությունների ամբիոնում, դասավանդել է «Միջոլորտային ինտեգրման մոդելներ» և «Ինտեգրման գործընթացները տնտեսությունում» դասընթացները։

2011 թվականին դարձել է Ռուսաստանի Դաշնության կրթության և գիտության նախարար Ա.Ա.Ֆուրսենկոյի խորհրդական։ 2011 թվականի հուլիսի 11-ին նշանակվել է ԿԳՆ գիտական և գիտամանկավարժական աշխատողների պատրաստման վարչության տնօրեն։ Վերահսկել է գիտական աստիճանների և կոչումների վերաբերյալ օտարերկրյա պետությունների ձևավորման փաստաթղթերի ճանաչման և համարժեքության հաստատման հարցերը. Ռոսոբրնաձորի ատեստավորման հանձնաժողովի գործունեությունը պրոֆեսորի և դոցենտի գիտական կոչումներ շնորհելու հարցերով. դոկտորական և մագիստրոսական թեզերի պաշտպանության խորհուրդների գործունեությունը։ Համակարգելով գիտական և գիտամանկավարժական աշխատողների ատեստավորման գրասենյակի փոխգործակցությունը բարձրագույն ատեստավորման հանձնաժողովի հետ, օգոստոսի 24-ից՝ Բարձրագույն ատեստավորման հանձնաժողովի նախագահ։

2013 թվականի փետրվարի 5-ին նա կալանավորվել է «Վնեշէկոնոմբանկի» վարկային միջոցների չարաշահման և յուրացված 178,4 միլիոն դոլարի օրինականացման քրեական գործով։ Աուդիտի ժամանակ Ֆ. Ի. Շամխալովը հեռացվել է կրթության և գիտության նախարարության վարչության տնօրենի պարտականություններից։

Փետրվարի 12-ին ՎԱԿ-ի նախագահի պաշտոնում նշանակվեց Վ.Մ.Ֆիլիպովը։ Միաժամանակ Ֆ.Ի.Շամխալովը հեռացվեց ՎԱԿ–ի կազմից։

Մայիսի 23-ին նա տնային կալանքի տակ էր։ 2014 թվականի մայիսի 17-ին խափանման միջոցը փոխվել է ստորագրությամբ չհեռանալու մասին։ 2016 թվականի փետրվարին Ռուսաստանի Դաշնության Քննչական կոմիտեի Մոսկվայի գլխավոր քննչական վարչությունը կարճել է Շամխալովի գործը՝ հոդված 1-ին մասի 1-ին կետով նախատեսված հիմքով։ օր.-ի 24-ը (հանցագործության դեպքի բացակայության դեպքում). դրանից հետո նա դատարանի կողմից արդարացվել է հանցակազմի բացակայության պատճառով։

Ամուսնացած է, ունի չորս որդի և երկու դուստր։

## Հիմնական աշխատություններ
; Մենագրություններ
* Հեղինակ է ավելի քան 100 գիտական հրապարակումների:Նոր ռուսական ձեռներեցություն. - Մ.: Տնտեսագիտություն, 1994;
* Ձեռնարկատիրությունը Ռուսաստանում. ձևավորման և զարգացման խնդիրներ. - Մ., 1996;
* Ձեռնարկատիրությունը Ռուսաստանում. տարածաշրջանային և ճյուղային ասպեկտ. - Մ .: Տնտեսագիտություն, 1997 (համահեղինակ Վ.Վ. Կոտիլկոյի հետ);
* Պետություն և տնտեսություն. իշխանություն և բիզնես. - Մ.: Տնտեսագիտություն, 1999;
* Պետություն և տնտեսություն. փոխգործակցության հիմքերը. - Մ .: Տնտեսագիտություն, 2000 (2-րդ հրատ. 2005);
* Պետական կառավարման տեսություն. - Մ .: Տնտեսագիտություն, 2002 (2-րդ հրատարակություն 2003 թ. «Հանրային կառավարման տեսության հիմունքներ» վերնագրով);
* Ռուսաստանի շրջանների տնտեսական հանրագիտարան. Սվերդլովսկի մարզ / խմբ. Ֆ. Ի. Շամխալովա և ուրիշներ Մ.: Տնտեսագիտություն, 2003;
* Ռուսաստանի Դաշնության գիտական և գիտամանկավարժական կադրերի պատրաստում և ատեստավորում. տեղեկատու. - Մ.: Տնտեսագիտություն, 2009 (Ն. Ի. Բուլաևի և Վ. Վ. Կոզլովի հետ);
* Ռուսաստանի շրջանների տնտեսական հանրագիտարան. Հարավային դաշնային շրջան. Դաղստանի Հանրապետություն / գլ. խմբ. F. I. Շամխալով; Մ-ին նատ. քաղաքականություն, տեղեկացնել. և արտ. կապեր, Սոցիալական և տնտեսագիտական ինստիտուտ. հետազոտություն DSC RAS. - Մ.: Տնտեսագիտություն, 2009. - 550 էջ, [16] լ. գնդ. ներառյալ
* Բիզնեսի փիլիսոփայություն. - Մ.: Տնտեսագիտություն, 2010;
* Իշխանության փիլիսոփայություն. - M.: Infra-M, 2011

; Հոդվածներ 
* Ժամանակակից տնտեսության զարգացման որոշ վերջին միտումների մասին // IE RAS-ի տեղեկագիր. - 2008. - թիվ 1;
* Կորպորացիաների ուժը և հասարակության ուժը // Տնտեսագիտություն և գույքի կառավարում. - 2008. - թիվ 1;
* Կորպորատիվ մշակույթ. հայեցակարգային ասպեկտ // Տարածաշրջանաբանություն. - 2008. - թիվ 2;
* Տնտեսական և քաղաքական իշխանության հարաբերությունների ձևերը, առանձնահատկությունները և մեխանիզմները // Պետական և մունիցիպալ կառավարման հարցեր. - 2008. - թիվ 3; 
* Սոցիալական և հումանիտար գիտություններ Ռուսաստանում. ներկայիս վիճակ // Վլադիմիրի իրավաբանական ինստիտուտի տեղեկագիր. - 2008. - Թիվ 4 (9).

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
*  Ֆելիքս Իմիրասլանովիչ Շամխալովը[Ռուսաստանի գիտությունների ակադեմիայի կայքում
* Ֆելիքս Իմիրասլանովիչ Շամխալովը Ռուսաստանի գիտությունների ակադեմիայի Կենտրոնական տնտեսագիտության և մաթեմատիկայի ինստիտուտի կայքում
* Ֆելիքս Իմիրասլանովիչ Շամխալովը Ռուսաստանի պետական հումանիտար համալսարանի (РГГУ) տնտեսագիտության, կառավարման և իրավունքի ինստիտուտի կայքում
* Պատմության տեղեկանք Ռուսաստանի գիտությունների ակադեմիայի արխիվի կայքում
* *Վորոնով Վ․* Ֆելիքս Շամխալով, հեռակա առևտրի ակադեմիկոս // Совершенно секретно (թերթ), 12.02.2013
* *Լեբեդև, Վալերի Պետրովիչ* Արևելյան քաղցրավենիք՝ ՎԱԿ-ի նախագահ Շամխալովի լեզգինկա և գիտական աստիճաններ // Лебедь (ալմանախ), 17.02.2013
* *Վելիգաժինա Ա.* դիսերտացիաների «Կնքահայր» ։ ինչպես է բիզնես արել Բարձրագույն ատեստավորման հանձնաժողովի նախկին նախագահ Շամխալովը // Комсомольская правда, 14.03.2013
* *Եմելյանկով Ա.* և ՎԱԿ. ինչպես Ֆելիքս Շամխալովը մոտավորապես վկայագրեց ողջ ռուսական գիտությունը // Российская газета, 02.07.2013

Կատեգորիա:ՌԴ գիտության վաստակավոր գործիչներ
Կատեգորիա:ՌԴ պետական մրցանակի դափնեկիրներ
Կատեգորիա:Ռուս գիտնականներ
Կատեգորիա:Ռուս տնտեսագետներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի ԳԱ թղթակից անդամներ
Կատեգորիա:Տնտեսագիտական գիտությունների դոկտորներ