Ուորդ Քանինգհեմ

**Ուորդ Քանինգհեմ**  (, ), ամերիկացի ծրագրավորող, Վիքի տեխնոլոգիաների գյուտարար  և  Ճկուն ծրագրային ապահովման համահեղինակ,  Նախագծման ձևանմուշների և «ծայրահեղ» ծրագրավորման ոլորտների առաջատարներից մեկը։  1994 թվականից նա սկսել է  *WikiWikiWeb*  կայքի  կոդավորելը  և այն տեղադրել է 1995 թվականի մարտի 25-ին  *c2.com* կայքում  (իր ծրագրակազմի խորհրդատուի կայքում)՝   որպես լրացում *Portland*  կաղապարի պահոց։ Նա «Վիքիի ուղի» գրքի և  ինտեգրված թեստերի գաղափարի հեղինակն է։

Քանինգհեմը *WikiSym*  գիտաժողովում հիմնականում  ներկայացրել  է երեք ձևանմուշներ, Վիքիի հետազոտությունների և պրակտիկայի առաջին շարքը, ինչպես նաև 2017 թվականի Վիքիմեդիա մշակողների գագաթնաժողովը։

## Կենսագրություն
Ուորդ Քանինգհեմը ծնվել է 1949 թվականի մայիսի 26-ին Ինդիանայի Միչիգան քաղաքում։ Մանկությունն անցել է Ինդիանայի նահանգի Հայլենդ քաղաքում, հաճախել է տեղի ավագ դպրոցը։
### Կրթություն
Ուորդ Քանինգհեմը 1978 թվականին  ավարտել է Ինդիանայի նահանգի Ուեսթ քաղաքի *Փրդյուի* համալսարանն և ստացել է բակալավրի աստիճանը՝ միջառարկայական ճարտարագիտություն (էլեկտրոտեխնիկա և ինֆորմատիկա) և համակարգչային գիտության մագիստրոսի կոչումը։

### Գործունեություն
Ուորդ Քանինգհեմը իր կնոջ հետ *Cunningham & Cunningham*  ծրագրային ապահովման խորհրդատվական ընկերության  համահիմնադիրն են։ Նա զբաղեցրել է *Wyatt Software* ընկերության հետազոտությունների և զարգացման գծով տնօրենի, *Tektronix* համակարգչային հետազոտությունների լաբորատորիայում գլխավոր ինժեների պաշտոնները։ Նա նաև *The Hillside Group* ընկերության հիմնադիրն է  և հովանավորը,  զբաղեցրել  է «Ծրագրավորման  լեզուների ձևանմուշների» տնօրենի պաշտոնը։ Քանինգհեմը եղել է Smalltalk նախագծի անդամ։

2003 թվականի դեկտեմբերից մինչև 2005 թվականի հոկտեմբեր ամիսը Քանինգհեմը *Microsoft* ընկերությունում աշխատել է *"Patterns & Practices"*  խմբում։ 2005 թվականի հոկտեմբերից մինչև 2007 թվականի  մայիս ընկած ժամանակահատվածում նա զբաղեցրել է *«Eclipse»*  հիմնադրամում *Committer Community Development* զարգացման գծով տնօրենի պաշտոնը։ 2009 թվականի մայիսին նա միացել է *AboutUs* կազմակերպությանը՝ որպես գլխավոր  տեխնիկական տնօրեն։

2011 թվականի  մարտի 24-ին, Օրեգոնիան ամսագրում հրապարակվել էր, որ Քանինգհեմը հեռացել է *AboutUs*-ից  և միացել Վենետիկի լողափում գտնվող  *CitizenGlobal* ստարտափին, որպես տեխնոլոգիայի գլխավոր պատասխանատու և համաստեղծագործող ղեկավար (Co-Creation Czar)։ Այն մի նորաստեղծ ընկերություն  էր, որն աշխատում է ամբոխից ստացած տեսանյութերի բովանդակության վրա:Բայց նա դեռ մնում էր «խորհրդատու» *AboutUs*-ում։ Այնուհետև Քանինգհեմը լքել է  *CitizenGlobal* ստարտափը և  որպես ծրագրավորող աշխատում է *New Relic* ընկերությունում։

## Գաղափարներ և գյուտեր
Քանինգհեմը հայտնի է մի քանի լայնորեն տարածված գաղափարներով, որոնք նա ստեղծել և զարգացրել է։ Դրանցից ամենահայտնին է Վիքին և բազմաթիվ գաղափարներ ծրագրային ապահովման ձևավորման բնագավառում, որոնք հանրաճանաչ են դարձել *Չորսի բանդայի (GoF* - *Gang of Four)* կողմից։ Նրան է պատկանում *Cunningham & Cunningham Inc.* խորհրդատվական ընկերությունը, որը մասնագիտացել է օբյեկտիվ կողմնորոշված ծրագրավորման ոլորտում։ Նա նաև 1995 թվականին ստեղծել է *WikiWikiWeb* կայքը և ծրագրային ապահովումը՝ առաջին ինտերնետային Վիքին։

2006 թվականի *internetnews.com-* ին տված հարցազրույցում այն հարցին, թե արդյոք նա պատրաստում է արտոնագրել Վիքի հայեցակարգը, նա պատասխանել է, որ իր կարծիքով գաղափարը «պարզապես հնչում է մի բանի նման, որի համար ոչ ոք չի ցանկանա գումար վճարել»։

Ուորդ Քաինգհեմը հետաքրքրությամբ հետևել է վիքիի էջերի խմբագրումների քանակին ու գտնվելու վայրերին՝  որպես սոցիոլոգիական փորձ, և  նույնիսկ վիքիի էջի ջնջումը համարում էր իր գործընթացի կայունության մաս :«Տվողներ կան, վերցնողներ էլ կան։ Կարող ես ասել, թե կարդալով հանդերձ նրանք ինչ են գրում»։

2011 թվականին Ուորդ Քանինգհեմը ստեղծել է ամենափոքր դաշնային Վիքին՝ վիքի ֆեդերացիայի գործիքը, որն օգտագործում է ծրագրային ապահովման զարգացման այնպիսի ասպեկտներ, ինչպիսիք են՝ վիքի էջերը ճյուղավորելը։ Նա «Արագաշարժ ծրագրակազմի մշակման հռչակագիրը» ստորագրողներից մեկն է։

Քանինգհեմը նպաստել է օբյեկտի վրա հիմնված ծրագրավորման պրակտիկային, մասնավորապես՝ պատերն լեզուների և (Քենթ Բեքի հետ) CRC (դաս-պատասխանատվություն-համագործակցություն) քարտերի օգտագործմանը։ Նա նաև նպաստում է էքստրեմալ ծրագրավորման ծրագրային ապահովման մշակման մեթոդաբանությանը։ Այս աշխատանքի մեծ մասը կատարվել է համատեղ առաջին վիքի կայքի վրա։

### Քանինգհեմի օրենք
Քանինգհեմին վերագրվում է այն միտքը. «Ինտերնետում ճիշտ պատասխան ստանալու լավագույն միջոցը ոչ թե հարց տալն է, այլ կանխամտածված սխալ պատասխան գրելը»։  Սա  վերաբերում է այն դիտարկմանը, որ մարդիկ ավելի արագ են իրենց սխալն ուղղում, քան որևէ հարցի պատասխանում։ Ըստ Սթիվեն ՄակԳիդիի, Քանինգհեմը նրան այդ խորհուրդը տվել է դեռևս 1980-ական թվականների սկզբին, և ՄակԳիդն այն անվանել է «Քանինգհեմի օրենք»։ Չնայած այն ստեղծվել էր *Usenet* համակարգչային ցանցի համար, սակայն  այդ օրենքը օգտագործվել է նկարագրելու, թե ինչպես են գործում այլ առցանց համայնքները, ճակատագրի հեգնանքով, ինչպիսիններից լավագույն հարթակ է, օրինակ, Վիքիպեդիան։  Ուորդ Քանինգհեմը հերքում է այդ օրենքի սեփականության իրավունքը։

## Հետաքրքիր փաստեր
Ուորդ Քանինգհեմը բնակվում է Օրեգոնի Բեյվերտոն քաղաքում։ Նա ունի սիրողական ռադիոյի բարձրակարգ արտոնագիր, որը տրվել է Կապի դաշնային հանձնաժողովի կողմից, և հեռարձակվում է որպես՝  *Kilo Nine Oscar X-ray* կամ *K9OX*:

Քաինգհեմը Նայք ընկերության կողմից արժանացել է «Կոդ ավելի լավ աշխարհի համար» («Code for a Better World») առաջին հետևորդ կոչմանը։

## Տես նաև
* Նախագծման ձևանմուշներ

## Նշումներ

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ

* WikiWikiWeb, including his WikiHomePage
* 2012 Dr. Dobb's Interview
* EclipseCon 2006 interview with Ward Cunningham (MP3 audio podcast, running time 20:01) 
* The Microsoft patterns & practices group home page
* The Simplest Thing That Could Possibly Work 
* "The Web's wizard of working together " 
* *[http://www.thedailybeast.com/articles/2014/10/19/you-can-look-it-up-the-wikipedia-story.html You can look it up: The Wikipedia story]*

Կատեգորիա:Ապրող անձինք
Կատեգորիա:Ծրագրավորման ձևանմուշներ
Կատեգորիա:21-րդ դարի ոչ գեղարվեստական գրողներ
Կատեգորիա:Նախագծման մոդելներ
Կատեգորիա:ԱՄՆ-ի ինֆորմատիկայի ոլորտի գիտնականներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի գործարարներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի ծրագրավորողներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի ոչ գեղարվեստական գրողներ
Կատեգորիա:Վիքիպեդիայի պատմություն
Կատեգորիա:Տեղեկատվական տեխնոլոգիաների անձինք
Կատեգորիա:Ամերիկացի ճարտարագետներ