Սվետլանա Կրյուչկովա

**Սվետլանա Նիկոլաևնա Կրյուչկովա** (, ), կինոյի և թատրոնի ռուս դերասանուհի։ ՌՍՖՍՀ ժողովրդական արտիստ (1991), «Նիկա» մրցանակի դափնեկիր (1990, 2010)։

## Կենսագրություն
Սվետլանա Կրյուչկովան ծնվել է 1950 թվականի հունիսի 22-ին Քիշնևում, զինվորականի ընտանիքում։ Հայրը ծնունդով եղել է Բելառուսական ԽՍՀ Ստրեշինի շրջանի Էրշտերմայ գյուղից (ներկայում՝ Բելառուսի Գոմելի մարզի Շլոբինի շրջանի Վոզռոժդենիե գյուղ)։

Նախքան Մոսկվայի գեղարվեստական ակադեմիական թատրոնի դպրոց-ստուդիան ընդունվելը (1969) Սվետլանա Կրյուչկովան աշխատել է տարբեր տեղերում։ 1967 թվականին նա աշխատել է Մոլդովական ԽՍՀ Կենտրոնական վիճակագրական վարչությանը կից հաշվողական կենտրոնում որպես օպերատոր։ 1968 թվականին եղել է փականագործ-հավաքորդ Լիխաչյովի անվան գործարանում։ 1969 թվականին Սվետլանա Կրյուչկովան եղել է ավագ դասախոս Քիշնևի գյուղատնտեսական ինստիտուտում։ 1967 թվականից փորձել է ընդունվել թատերական որևէ բուհ, սակայն դա նրան հաջողվել է միայն երկու տարի անց։

1969 թվականին Սվետլանա Կրյուչկովան ընդունվել է Մոսկվայի գեղարվեստական ակադեմիական թատրոնի դպրոց-ստուդիա, որտեղ սովորել է պրոֆեսոր Վասիլի Մարկովի կուրսում։ Նրա դասախոսների շարքում են եղել Ե. Մորեսը, Վ. Բոգոմոլովը, Եվգենի Ռադոմիսլենսկին։

1973 թվականին Սվետլանա Կրյուչկովան ավարտել է Մոսկվայի գեղարվեստական ակադեմիական թատրոնի դպրոց-ստուդիան և դարձել Մոսկվայի գեղարվեստական ակադեմիական թատրոնի դերասանուհի։ Սկզբում նրան տալիս էին ճակատագրական կնոջ դերեր. ուսանողական տարիներին նա մարմնավորում էր ուժեղ կամքի տեր, կրքոտ, ուժեղ կանանց։ Մոսկվայի գեղարվեստական ակադեմիական թատրոնում նա կատարում է Ալեքսանդրինա Գոնչարովայի դերը Միխայիլ Բուլգակովի «Վերջին օրերը» բեմադրությունում։ Նաև էկրան է բարձրանում «Մեծ դասամիջոց» ֆիլմը, որում Սվետլանա Կրյուչկովան կատարում է միամիտ ու սենտիմենտալ Նելլի Լեդնյովայի դերը։

1975 թվականին Սվետլանա Կրյուչկովան ամուսնացել է Յուրի Վեկսլերի հետ և տեղափոխվել Լենինգրադ։ 1975 թվականի հոկտեմբերից եղել է Դրամատիկական մեծ թատրոնի դերասանուհի։

Սվետլանա Կրյուչկովան նկարահանվել է «Ералаш» կինոամսագրում։

Սվետլանա Կրյուչկովան Սանկտ Պետերբուրգում անցկացվող «Виват кино России!» կինոփառատոնի նախագահն է։

## Ընտանիք
* Առաջին ամուսին՝ Միխայիլ Ստարոդուբ, բանաստեղծ և դերասան։ 1971 թվականին ավարտել է Մոսկվայի գեղարվեստական ակադեմիական թատրոնի դպրոց-ստուդիան, 
* Երկրորդ ամուսին (1975-1991)՝ Յուրի Վեկսլեր, կինոօպերատոր. նկարահանել է «Եֆրեյտոր Զբրուևի յոթ հարսնացուները» (), «Ձմեռային բալ» («Зимняя вишня»), «Շերլոկ Հոլմսի ու բժիշկ Վաթսոնի արկածները» ֆիլմերը, 
** Որդի՝ Դմիտրի Յուրևիչ Վեկսլեր (ծնվել է 1981 թվականի օգոստոսի 14-ին), ապրում է Ֆրանսիայում, 
* Երրորդ ամուսին՝ Ալեքսանդր Մոլոդցով, նկարիչ-ձևավորող, 
** Որդի՝ Ալեքսանդր Ալեքսանդրովիչ Կրյուչկով (ծնվել է 1990 թվականին)։

## Ճանաչում և պարգևներ
* Կիևի միջազգային կինոփառատոնի մրցանակ «Կնոջ լավագույն դերակատարում» անվանակարգում «Լուսինը զենիթում» ֆիլմի համար, 
* «Նիկա-1990» մրցանակ երկրորդ պլանի լավագույն դերակատարման համար «Թագավորական որս», «Оно», «СВ. Спальный вагон» ֆիլմերի համար, 
* ՌՍՖՍՀ վաստակավոր արտիստուհի (4 հոկտեմբերի, 1983), 
* ՌՍՖՍՀ ժողովրդական արտիստուհի (20 մայիսի, 1991), 
* «Созвездие» կինոփառատոնի մրցանակ կնոջ լավագույն էպիզոդիկ դերի համար «Արևից կիզվածները» ֆիլմի համար (1995), 
* Պուշկինի մեդալ (5 փետրվարի, 2009) − *հայրենական թատերական արվեստի զարգացման գործում ունեցած մեծ ներդրման և երկարամյա բեղմնավոր գործունեության համար*, 
* «Նիկա-2010» մրցանակ կնոջ լավագույն դերակատարաման համար «Թաղեք ինձ շրիշակի հետևում» () ֆիլմում, 
* Ցարսկոե Սելոյի Գեղարվեստական մրցանակի (Царскосельской Художественной премии) դափնեկիր (2010), 
* Ռուսաստանի Անդրեյ Միրոնովի անվան «Ֆիգարո» դերասանական ազգային մրցանակի դափնեկիր (2011), 
* Սանկտ Պետերբուրգի «Виват кино России!» կինոփառատոնի մրցանակ «Մշակույթում հոգևորի համար» (2016)։

## Արվեստ
### Դերեր թատրոնում

#### Մոսկվայի Գորկու անվան գեղարվեստական թատրոն
* 1974 – «Կապույտ թռչուն», Մորիս Մետերլինկ – *Մայր*
* 1974 – «Վերջին օրերը», Միխայիլ Բուլգակով, ռեժիսոր՝ *Վիկտոր Ստանիցին* – *Ալեքսանդրինա Գոնչարովա*

#### Դրամատիկական մեծ թատրոն
* «Կատուներ-մկներ», Իշտվան Էրկեն, բեմադրությունը՝ Յուրի Ակսյոնովի – *Իլուշ*
* 1976 – «Ֆերյատևի ֆանտազիաները», Ալլա Սոկոլովա, բեմադրությունը՝ Սերգեյ Յուրսկու – *Լյուբա*
* 1976 – «Տուն ավազի վրա», Ռ. Իբրահիմբեկով, բեմադրությունը՝ Յուրի Ակսյոնովի – *քույր*
* «Թագավոր Հենրիխ IV», Վիլյամ Շեքսպիր, բեմադրությունը՝ Գեորգի Տովստոգանովի – *Մոլվա*
* 1977 – «Խաղաղ Դոն», Միխայիլ Շոլոխով, բեմադրությունը՝ Գեորգի Տովստոգանովի – *Աքսինյա*
* 1977 – «Դաժան խաղեր», Ա. Արբուզով, բեմադրությունը՝ Յուրի Ակսյոնովի – *Մաշա*
* 1980 – «Գայլեր ու ոչխարներ», Ալեքսանդր Օստրովսկի, բեմադրությունը՝ Գեորգի Տովստոգանովի – *Կուպավինա*
* 1983 – «Տարելկինի մահը», Ա. Կոլկեր, բեմադրությունը՝ Գեորգի Տովստոգանովի – *Բրանդախլիստովա*
* 1983 – «Քույրեր», Լյուդմիլա Ռազումովսկայա, բեմադրությունը՝ Գենադի Եգորովի – *Օլգա*
* 1985 – «Ամեն իմաստունի մեջ պարզություն կա», Ալեքսանդր Օստրովսկի, բեմադրությունը՝ Գեորգի Տովստոգանովի – *Մամաևա*
* 1987 – «Հատակում», Մաքսիմ Գորկի, բեմադրությունը՝ Գեորգի Տովստոգանովի – *Վասիլիսա*
* «Բալենու այգի», Անտոն Չեխով – *Ռանևսկայա*
* «Մայրիկ Կուրաժն ու իր երեխաները», Բերտոլդ Բրեխտ – *Աննա Ֆիրլինգ*

### Ֆիլմագրություն

### Մուտֆիլմի հնչյունավորում
* 1979 - Дядюшка Ау - հարևան

### Հեռուստաներկայացումներ
* Վերջին այլընտրանքը (, 1978) – Այզեկ Ազիմովի «Մերկ արևը» վեպի մոտիվներով

### Հեռուստատեսություն
2005-2009 թվականներին Սվետլանա Կրյուչկովան վարել է «Գրատախտակի մոտ» () հեռուստատեսային ինտելեկտուալ խաղը ВГТРК «Петербург—5-й канал» ալիքով։ Խաղը նախատեսված էր չափահասների ու երեխաների համար։

### Աուդիոգրքեր
* Նիկոլայ Լեսկով, «Կին ռազմիկը» (), Радио России, Սանկտ Պետերբուրգ, տևողությունը՝ 01:49:37: Կարդում են  Սվետլանա Կրյուչկովան ու Սերգեյ Դրեյդենը։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Սվետլանա Կրյուչկովայի թատրոն-ստուդիա 
* Светлана Крючкова. Кадры из фильма «Не может быть»! 
* Интервью С. Крючковой на сайте «Звёздный журнал»
* Интервью в программе "Разбор полёта" на "Эхо Москвы"

Կատեգորիա:«Նիկա» մրցանակի դափնեկիրներ
Կատեգորիա:Բարեկամության շքանշանի ասպետներ (Ռուսաստան)
Կատեգորիա:Խորհրդային դերասանուհիներ
Կատեգորիա:ՄԳԱԹ դպրոց-ստուդիայի շրջանավարտներ
Կատեգորիա:ՌԽՖՍՀ ժողովրդական արտիստներ
Կատեգորիա:ՌԽՖՍՀ վաստակավոր արտիստներ
Կատեգորիա:Ռուս դերասանուհիներ
Կատեգորիա:Ռուս կինոդերասանուհիներ
Կատեգորիա:Ռուս հեռուստատեսային դերասանուհիներ