Գայլախտ և հղիություն

**Գայլախտը հղիության** ընթացքում կարող է որոշակի դժվարություններ առաջացնել ինչպես մոր, այնպես էլ երեխայի համար:

Գայլախտ ունեցող մայրերից ծնված նորածինների մեծ մասը առողջ է, սակայն հղիության ընթացքում գայլախտով հիվանդ մայրերը պետք է բժշկական հսկողության տակ մնան մինչև ծննդաբերությունը։ Ընդհանուր առմամբ, գայլախտով և բացի այդ, գերճնշում, սպիտամիզություն և ազոտեմիա ունեցող կանայք ունեն հղիության բարդությունների լրացուցիչ բարձր ռիսկ, ներառյալ վիժումը, մեռելածնությունը, պրեէկլամպսիան, վաղաժամ ծննդաբերությունը և ներարգանդային աճի սահմանափակումը։ Գայլախտով և երիկամների փոխպատվաստում ստացած կանանց հղիության արդյունքները նման են գայլախտ չունեցող փոխպատվաստում ստացողների հղիության արդյունքներին։

Հակա-Ro (SSA) կամ հակա-La հակամարմիններ (SSB) ունեցող հղիները հաճախ էխոկարդիոգրաֆիա են անցնում հղիության 16-րդ և 30-րդ շաբաթների ընթացքում՝ սիրտ-անոթային համակարգի առողջությունը վերահսկելու համար:

Գայլախտով կանանց պարբերաբար խորհուրդ է տրվում օգտագործել հակաբեղմնավորիչներ և հղիության կանխարգելման այլ հուսալի միջոցներ, քանի որ ակտիվ հիվանդության ընթացքում հղիանալը վնասակար կարող է լինել: Գայլախտի նեֆրիտը ամենատարածված դրսևորումն է:

Գայլախտով հիվանդ մայրերից ծնված երեխաների մոտավորապես մեկ երրորդը վաղաժամ է ծնվում։

## Վիժում
Գայլախտը առաջացնում է ներարգանդային մահ և ինքնաբուխ վիժման մակարդակի բարձրացում: Գայլախտով հիվանդների շրջանում կենդանածնության ընդհանուր մակարդակը գնահատվում է 72%:  Հղիության ելքը, ավելի վատ է այն հիվանդների մոտ, ովքեր ունեն գայլախտ և ում հիվանդությունը սրվում է հղիության ընթացքում:

Առաջին եռամսյակում վիժումները, կամ անհայտ պատճառ ունեն, կամ կապված են ակտիվ համակարգային կարմիր գայլախտի նշանների հետ: Հետագա վիժումները, հիմնականում պայմանավորված են հակաֆոսֆոլիպիդային համախտանիշով, չնայած հեպարինով և ասպիրինով բուժմանը: Գայլախտով բոլոր կանանց մոտ, նույնիսկ նրանց, ովքեր նախկինում վիժում չեն ունեցել, խորհուրդ է տրվում անցնել հակաֆոսֆոլիպիդային հակամարմինների հետազոտություն՝ գայլախտային հակակոագուլյանտի և հակակարդիոլիպինային հակամարմինների համար:

## Նորածնային գայլախտ
Նորածնային գայլախտը հիվանդության ախտանիշների առաջացումն է՝ գայլախտով հիավնդ մորից ծնված նորածնի մոտ, որը հաճախ դրսևորվում է դիսկոիդ կարմիր գայլախտին նմանվող ցանով, իսկ երբեմն էլ համակարգային աննորմալություններով, ինչպիսիք են սրտի բլոկադան կամ հեպատոսպլենոմեգալիան: Նորածնային գայլախտը սովորաբար բարորակ է և ինքնասահմանափակվող: Այնուամենայնիվ, բարդությունների ամենաբարձր ռիսկի խմբում գտնվող մայրերի հսկողությունը թույլ է տալիս արագ բուժում իրականացնել՝ ծննդաբերությունից առաջ կամ հետո: Բացի այդ, գայլախտը կարող է սրվել հղիության ընթացքում և պատշաճ բուժումը կարող է ավելի երկար պահպանել մոր առողջությունը:

## Գայլախտի սրացում
Գայլախտի սրացումը դիտվում է հղիությունների մոտ 20-30%-ում, երբ մայրը ունի գայլախտ: Հղիության ընթացքում գայլախտի սրացում է սպասվում՝ էստրոգենի, պրոլակտինի և որոշակի ցիտոկինների մակարդակի բարձրացման պատճառով: Այնուամենայնիվ, հղիությունից առաջ երկարատև ռեմիսիան նվազեցնում է սրացման ռիսկը 7-33% հաճախականությամբ, դա դիտվում է այն կանանց մոտ, որոնք ռեմիսիայի մեջ են եղել առնվազն 6 ամիս և 61-67% հաճախականությամբ այն կանանց մոտ, ովքեր բեղմնավորման պահին ակտիվ գայլախտ են ունեցել:

Երիկամային հիվանդության սրացումը հղիության ընթացքում գայլախտի սրացման ամենատարածված դրսևորումն է և հավասարապես հանդիպում է Միացյալ Նահանգների և Եվրոպայի բնակչության շրջանում: Այս հիվանդների մինչև 10%-ի մոտ դիտվում է շճաբորբ՝ թոքամզային և պերիկարդային արտահոսքերով:

Մյուս կողմից, գայլախտի սրացումները հազվադեպ են հղիության ընթացքում և հաճախ հեշտությամբ բուժվում են։ Այս սրացումների ամենատարածված ախտանիշներն են հոդաբորբը, ցանը և հոգնածությունը։

Բացի այդ, հետծննդյան շրջանում կարող են լինել գայլախտի սրացումներ՝ հակաբորբոքային ստերոիդների մակարդակի նվազման, պրոլակտինի և էստրոգենի բարձր մակարդակի և պրոգեստերոնի փոփոխությունների պատճառով:

Հղիության ընթացքում գայլախտի սրացման ախտորոշման ժամանակ անհրաժեշտ է դիֆերենցիալ ախտորոշում կատարել գայլախտի հետ կապ չունեցող հղիության բարդություններից, որոնք կարող են դրսևորվել նմանատիպ ձևով: Օրինակ՝ քլոազման կարող է նմանվել գայլախտի ժամանակ մալարային ցանին, պրեէկլամպսիայից առաջացած սպիտամիզությունը կարող է նմանվել գայլախտային նեֆրիտին, HELLP համախտանիշի թրոմբոցիտոպենիան կարող է նմանվել գայլախտի ժամանակ դիտվող թրոմբոցիտոպենիային, իսկ հղիության հետ կապված հոդերի այտուցը կարող է նմանվել գայլախտի արթրիտին:

## Ընդհանուր կանխարգելիչ միջոցառումներ
Որոշ հիվանդների մոտ կարող է նախընտրելի լինել ամենացածր արդյունավետ դեղաչափով գլյուկոկորտիկոիդների շարունակական ընդունումը և/կամ ազատիոպրինի զգուշավոր օգտագործումը, սակայն պետք է հաշվի առնել նման դեղամիջոցների հնարավոր անբարենպաստ ազդեցությունները:

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Systemic Lupus Erythematosus and Pregnancy at Medscape. Author: Ritu Khurana. Chief Editor: David Chelmow.

Կատեգորիա:Աուտոիմուն հիվանդություններ
Կատեգորիա:Հղիություն
Կատեգորիա:Մանկաբարձություն
Կատեգորիա:Ռևմատոլոգիա