open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Սերգեյ Առաքելյան (այլ կիրառումներ)

**Սերգեյ Առաքելյան** անունը կարող է վերաբերել հետևյալ անձանց.

* Սերգեյ Առաքելյան (նոյեմբերի 7, 1952 - ապրիլի 17, 1994), հայ ազատամարտիկ, Արցախյան ազատամարտի մասնակից։
* Սերյոժա Առաքելյան (մայիսի 25, 1931), հայ դերասան, արվեստաբան։ ՀՀ մշակույթի վաստակավոր գործիչ (2009)։
* Սերգեյ Մարտիրոսի Առաքելյան (1949), հայ ֆիզիկոս, ֆիզիկա-մաթեմատիկական գիտությունների դոկտոր, պրոֆեսոր։
* Սերգեյ Վահանի Առաքելյան (դեկտեմբերի 20, 1974), հայ իրավաբան։ Իրավաբանական գիտությունների դոկտոր, պրոֆեսոր։

## Ծանոթագրություններ
Jaguar

**Jaguar** Cars, բրիտանական ավտոարտադրող (Jaguar Land Rover) ընկերություն է։ 2008 թ-ից պատկանում է հնդկական Tata Motors ընկերությանը։ Առաջին Jaguar ընկերությունը հիմնադրվել է 1922 թ-ին։ 1966 թվականին ընկերությունը միացվել է բրիտանական Motor Corporation ընկերությանը, որը հայտնի դարձավ որպես բրիտանական ավտոմեքենաների Holdings (BMH), 1968 թ.-ին, միացվել է Layland Motor Corporation ընկերությանը և վերանվանվել է British Leyland, ազգայնացվել  և ներկայացվել է 1975 թ-ին։
Jaguar առանձնացել էր British Leyland ընկերությունից և միացել Լոնդոնի ֆոնդային բորսային 1984 թ.-ին, մինչև 1990 թվականը նրա բաժնետոմսերը մաս էին կազմում FTSE 100  ընկերության։ Վերջին տարիներին, Jaguar արտադրում է ավտոմեքենա Մեծ Բրիտանիայի վարչապետի համար։ 1987 թ-ից Jaguar ընկերությունը զարգացած է ինժեներական կենտրոնում Jaguar Land Rover գործարանում Coventry Utley և Geydon կենտրոնի Warwickshire ընկերություններում։

## Պատմություն
Ընկերությունը գոյություն է ունեցել դեռ XX դարի 20-ականներից։ 1950 թ-ից Jaguar-ը սկսել է համագործակցել Daimler Motor ընկերության հետ, 1960 թվականին Daimler-ը դարձավ Jaguar-ի մասը։ 2000-2004 թթ. Jaguar ավտոմեքենաները մասնակցել են կրկին Formula 1 մրցաշարին  օգտագործելով Cosworth շարժիչները։

Վաճառքը Ռուսաստանում

## Մոդելները շարքով

* Jaguar 2½ Litre saloon (1935—1948)
* Jaguar 3½ Litre saloon (1937—1948)
* Jaguar Mark V (1948—1951)
* Jaguar Mark VII (& VIIM) (1951—1957)
* Jaguar Mark VIII (1957—1958)
* Jaguar Mark IX (1959—1961)
* Jaguar Mark X (1961—1966)
* Jaguar 420G (1966—1970)
* Jaguar XJ6 Series 1, 2 & 3 (1968—1987)
* Jaguar XJ12 (1972—1992)
* Jaguar XJ6 (XJ40) (1986—1994)
* Jaguar XJ12 (XJ81) (1993—1994)
* Jaguar XJ6 & XJ12 (X300 & X301) (1995—1997)
* Jaguar XJ8 (X308) (1998—2003)
* Jaguar XJ (X350) (2004—2009)
* Jaguar XJ (X351) (c 2009 года)

## Սպորտային

* Jaguar XK120 (1948—1954)
* Jaguar XK140 (1954—1957)
* Jaguar XK150 (1957—1961)
* Jaguar E-Type (1961—1974)
* Jaguar XJ-S (1975—1996)
* Jaguar XJ220 (1992—1994)
* Jaguar XK8, Jaguar XKR (X100) (1996—2006)
* Jaguar XK, Jaguar XKR (X150) (2006—2014)
* Jaguar F-Type (с 2013 года)

## Պատկերասրահ

File:'63 Jaguar Mark X (Hudson).JPG|Jaguar Mark X (1963)
File:Jaguar S-Type (blue metallic).jpg|Jaguar S-Type
File:'06-'08 Jaguar S-Type.jpg|Jaguar S-Type (Северная Америка) (2006—2008)
File:Governor-General of New Zealand Jaguar XJ8 Battle of Britain 70th commemorations.jpg|Jaguar XJ8
File:Jaguar XJ X351 on Cowes Parade during Cowes Week 2010 2.JPG|Jaguar XJ

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Հայաստանում բացվեց Jaguar Land Rover մակնիշների դիլերական կենտրոնը

Կատեգորիա:Ավտոարտադրողներ
Կատեգորիա:1922 հիմնադրումներ
Կատեգորիա:Միացյալ Թագավորության ընկերություններ
Քութայիսի միջազգային օդանավակայան

**Քութայիսի միջազգային օդանավակայան** կամ **Դավիթ Շինարարի Քութայիսի միջազգային օդանավակայան** (**,* ), միջազգային [[օդանավակայան]], որը գտնվում է [[Քութայիս]] քաղաքից 14 կմ արևմուտք, որը [[Վրաստան]] մեծությամբ երկրորդ քաղաքն է և [[Իմերեթի մարզ|Իմերեթի]] մարզկենտրոնն է։ 

Այն Վրաստանում ներկայումս գործող երեք միջազգային օդանավակայաններից մեկն է [[Թբիլիսիի միջազգային օդանավակայան]]ի, որը սպասարկում է [[Թբիլիսի|Վրաստանի մայրաքաղաքը]] և [[Բաթումի միջազգային օդանավակայան]]ի հետ միասին, որը տեղակայված է [[Աջարիա]]յի [[Սեւ ծով|Սև ծով]]յան հանգստավայրում։ Օդանավակայանը գտնվում է Վրաստանի Միացյալ օդանավակայաններ պետական ընկերության իրավասության ներքո։ 

Անվանակոչված է ի պատիվ [[Վրացի արքաների ցանկ|վրաց արքա]] [[Դավիթ IV Շինարար|Դավիթ Շինարար]]ի (Դավիթ Ագմաշենեբելի)։

== Պատմություն ==
2012 թվականի օգոստոսի 28-ին Քութայիսի միջազգային օդանավակայանը կատարել է առաջին չվերթը, որն իրականացրել է բեռնատար [[Boeing 747|*Boeing 747'']]-ը։ 

Քութայիսի օդանավակայանը պաշտոնապես բացվել է 2012 թվականի սեպտեմբերի 27-ին, այդ օրվանից Wizz Air ավիոընկերությունը մեկնարկել է Կիև-Քութայիս չվերթը։ 

Օդանավակայանը փակվել է վերանորոգման համար 2011 թվականի նոյեմբերին, վերաբացման հանդիսավոր արարողությունը տեղի է ունեցել 2012 թվականի սեպտեմբերի 27-ին, որին մասնակցել են Վրաստանի նախագահ Միխեիլ Սաակաշվիլին, Հունգարիայի վարչապետ Վիկտոր Օրբանը և Wizz Air CEO Իոսիֆ Վարադին:

Օդանավակայանը շահագործման նախապատրաստման աշխատանքների և անձնակազմի վերապատրաստման համար պայմանագիր է կնքել ֆրանսիական Vinci Airports ընկերության հետ։

## Փոխադրողներ և ուղղություններ

## Տես նաև
* Տրանսպորտը Վրաստանում

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* 

Կատեգորիա:Վրաստանի տրանսպորտ
Կատեգորիա:Վրաստանի օդանավակայաններ
Կատեգորիա:Քութայիս
Կատեգորիա:Իմերեթի մարզի շենքեր և կառույցներ
Կատեգորիա:Միջազգային օդային տրանսպորտ
Շուշան արքայական

[273px|thumb|''Lilium regale'', [Չինաստան]]

**Շուշան արքայական** (), շուշանազգիների ընտանիքին պատկանող բազմամյա սոխուկավոր բույս է։ Ծագում է Արևմտյան Չինաստանից։
Արքայական շուշանը ամենատարածված և մեծ մասսայականություն վայելող ծաղկատեսակներից մեկն է։ Նրա շուրջը բազմաթիվ առասպելներ ու հեքիաթներ են հյուսվել, բանաստեղծություններ ու երգեր են հորինվել, շատ նկարիչներ են կտավին հանձնել արքայական շուշանի անզուգական գեղեցկությունը։ Այն միշտ եղել է կուսական գեղեցկության խորհրդանիշը։ Լայն կիրառում ունի նաև Հայաստանի Հանրապետությունում։

## Բնութագիրը
Սոխուկները խոշոր են՝ մինչև 20 սմ տրամագծով, թեթև մանուշակագույն երանգով։ Նրա հիմքում, սոխուկի մոտ առաջանում են կողմնային արմատներ։ Տերևները նեղ են, երկարավուն։ Ծաղիկները սովորաբար մինչև 15 հատ են, ձագարաձև, խոշոր, սպիտակ, ներսի մասում դեղնավուն և պսակաթերթիկների արտաքին մասում վարդամանուշակագույն շերտիկներով։ Դուրեկան բուրմունք ունեն։ Բաց գրունտի պայմաններում ծաղկում է հուլիսին։

## Մշակումը
Բազմանում է հիմնականում սոխուկների և սերմերի միջոցով։ Սերմերով բազմացնելու դեպքում ծաղկում է ցանքի 2-րդ կամ 3-րդ տարում։ Սոխուկները տնկում են 20-25 սմ խորությամբ։ Լուսասեր է, բավականին ցրտադիմացկուն, գերադասում է թեթև ավազային, ջրաթափանց, օդաթափանց, սննդանյութերով հարուստ, ստրուկտուրային հողերը։ Օգտագործվում է լանդշաֆտային ոճի բոլոր ծաղկադեկորատիվ ձևավորումներում, ինչպես նաև կտրած ծաղիկներ ստանալու համար։
## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն
* Լ. Վ. Հարությունյան «Քո շրջապատի ծաղիկները»
Պչելա-1Տ

**Պչելա-1Տ** (Пчела́-1Т), խորհրդային հետախուզային ԱԹՍ։ ԱԹՍ-ն կիրառվում է «Սմեռչ» և «Գռադ» կայանների, հրետանային համակարգերի և հարվածային ուղղաթիռների կրակի կոորդինացման համար։

## Նկարագիր
[thumb|300px|«Պչելա-1Տ» ԱԹՍ-ն [Վադիմ Զադոռոժնիի տեխնիկայի թանգարանում]]
ԱԹՍ-ն արձակվում է հատուկ կարճ ուղղորդող հարթակից տեղադրված դեսանտի մարտական մեքենայի վրա, պինդ վառելանյութով արագացուցիչներով։ Վայրէջքը կատարվում է պարաշյուտով, իսկ վերջնական արգելակումը կատարվում է փչվող ամորտիզացիոն պարկի միջոցով։

«*Ստրոյ-Պ*» համալիրը, որի կազմի մեջ է մտնում «Պչելա-1Տ» ԱԹՍ-ն, ստեղծվել է 1990 թվականին Յակովլևի անվան կոնստրուկտորական բյուրոյում, նախատեսված է նշանակետերի շուրջօրյա վերահսկողություեն կատարելու համար, իրական ժամանակում հեռուստատեսային կամ ջերմատեսային տիրույթում տեսանկարված տեղեկությունները փոխանցելով վերգետնյա կառավարման կենտրոն։ 1997 թվականին համալիրը ընդունվել է Ռուսաստանի Ֆեդերացիայի զինված ուժերի կողմից կիրառման։ ԱԹՍ-ն նախատեսված է 5 թռիչքների համար։

## Մարտական կիրառում
1995 թվականին Չեչենական հանրապետության տարածքում կիրառվել են 5 «Պչելա-1Տ» տեսակի սարքեր, որոնք կատարել են 10 թռիչքներ, այդ թվում 8 մարտական։ Ընդհանուր առմամբ սարքերը օդում են եղել 7 ժամ 25 րոպե։ Վերգետնյա կայանից առավելագույնը հեռացել են 55 կմ, բարձրությունը կազմել է 600-ից 2200 մետր։ Փորձարկումների ժամանակ երկու սարքեր վայր են գցվել չեչենական զինյալների կրակի հետևանքով։

## Տեսակներ

## Շահագործողներ
*  Ռուսաստան - 2016 թվականի տվյալներով ՌՖ ցամաքային զորքերի տրամադրության տակ, ինչպես նաև որոշ քանակ ՌՖ տիեզերական զորքերում
*  Հյուսիսային Կորեա - որոշ հաղորդագրությունների համաձայն 1994 թվականին գնվել են Ռուսաստանից

## Տակտիկա-տեխնիկական առանձնահատկություններ
* **Երկարությունը՝** 3.30 մ
* **Թևերի բացվածքը՝** 2.80 մ
* **Բարձրությունը՝** 1.12 մ
* **Առավելագույն թռիչքային զանգվածը՝** 138 կգ
* **Շարժիչը՝** 1 × 32 Կվտ

### Թռիչքային առանձնահատկություններ
* **Առավելագույն արագությունը՝** 120 - 180 կմ/ժ
* **Թռիչքի առավելագույն տևողությունը՝** 2 ժ
* **Գործնական թռիչքի առավելագույն բարձրությունը՝** 2000 մ

## Տես նաև
*Շմել-1

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Пчела-1Т , ОКБ им А. С. Яковлева 
* Комплекс «Строй-П» снова в Чечне, nvo.ng.ru 
*  
* Описание двигателя П-032 , engine.saminfo.ru 

Կատեգորիա:Անօդաչու օդանավեր
Կատեգորիա:Ռուսաստանի անօդաչու օդանավեր
Pink Season (ալբոմ)

**Pink Season՝**  հարավկորեական A Pink աղջկական խմբի  առաջին ճապոնական ալբոմ, որը թողարկել է  Universal Music Group, 2015 թվականի օգոստոսի 26-ին։

## Թողարկում
Ճապոնական շուկայում երեք սինգլներ թողարկելուց հետո, այդ թվում՝   «Ոչ, ոչ, ոչ», «Պարոն Չու»  և «Լուվ», 2015 թվականի  օգոստոսի 26-ին Apink խումբը թողարկում է  իր առաջին ճապոներեն ստուդիական ալբոմը՝ «*Pink Season*»-ը։

## Հրատարակություններ
Ալբոմը ի սկզբանե թողարկվել է երեք տարբեր հրատարակություններում .Limited Edition A, B Limited Edition և սովորական հրատարակություն։

## Սինգլներ
**«No No No»** առաջին դեբյուտային երգն է ճապոներեն լեզվով։ Այն APink խմբի առաջին ճապոներեն սինգլն էր, որը թողարկվել է Ճապոնիայում 2014 թվականին օգոստոսի 22-ին։

2015 թվականի, փետրվարի 18-ին Apink-ը  թողարկել է իր երկրորդ Ճապոներեն սինգլը՝ «Պարոն Չու»։ 2015 թվականի, հունվարի 21-ին  նրանք թողարկել են իրենց երաժշտական տեսահոլովակի թիզերը։

2015 թվականի մայիսի 20-ին թողարկվել է ալբոմի վերջին սինգլը՝ «Լուվ»։ 2015 թվականի ապրիլի 15-ին նրանք թողարկել են իրենց երաժշտական տեսահոլովակի թիզերը։ 2015 թվականի, ապրիլի 16-ին թողարկվել է երաժշտական տեսանյութը ՝ ամբողջությամբ։

## Երգացանկ

## Թողարկման պատմություն

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* 

Կատեգորիա:2015 ալբոմներ
Կատեգորիա:Ալբոմներ ճապոներեն լեզվով
Jack in the Box

**Jack in the Box**, ամերիկյան արագ սննդի ռեստորանների ցանց, որը հիմնադրվել է 1951 թվականի փետրվարի 21-ին, Ռոբերտ Փիթերսոնի կողմից Սան Դիեգոյում (Կալիֆոռնիա)։ Այժմ կա ավելի քան 22000 ռեստորան, հիմնականում ԱՄՆ-ի արևմտյան ափում։

Նրանք արտադրում են համբուրգերներ, չիզբուրգերներ, սենդվիչներ, հավից ուտեստներ, տակոներ, աղցաններ, աղանդեր, ձվե ռուլետներ և այլն։

## Պատմություն
Ռոբերտ Փիթերսոն, որը մինչև այդ կառավարել է մի քանի հաջողակ ռեստորաններ, բացեց իր առաջին ռեստորանը՝ Jack in the Box, 1951 թվականին Սան Դիեգոյում։ Ռեստորանի տանիքում տեղակայված է մի մեծ տուփ, որի մեջ կա մեծ ծաղրածու՝ Ջեք (Jack in the Box), իսկ դրա փոքր ձևը տեղակայված է ինտերկոմի մոտ (այնտեղ սպասարկում են մեքենաներին), որտեղ կար մի ցուցանակ, որի վրա գրված էր «Ձգեք առաջ և Ջեքը կխոսի ձեր հետ»։ Այդ սպասարկման ձևն արագ համբավ հավաքեց, որից հետո սկսեցին բացվել նոր ռեստորաններ։ 1966 թվականին արդեն կար ավելի քան 180 Jack in the Box ռեստորաններ, որոնք հիմնականում գտնվում են Կալիֆոռնիայի ԱՄՆ-ի հարավ-արևմուտքում։

## Աշխատանքի աշխարհագրություն
Ներկայումս ընկերությունը փորձում է ներթափանցել Կոլորադո և Տեխաս։ 2009 թվականի հունիսին Ալբուկերկեյում, Նյու-Մեքսիկոյում բացվել են մի քանի Jack in the Box ռեստորաններ։ 2012 թվականի հունվարին արդեն բաց էին ռեստորաններ Ինդիանապոլիսում, Ինդիանայում, իսկ նույն թվականի սեպտեմբերի 17-ին բացվեց առաջին ռեստորանը Օհայոյում։

### ԱՄՆ

## Արտաքին հղումներ
* Պաշտոնական կայք 
* Պաշտոնական առևտրային կայքкорпоративный сайт 

Կատեգորիա:Ֆասթֆուդ
Կատեգորիա:Արագ սննդի ցանցեր
Կատեգորիա:Ամերիկյան ընկերություններ
Կատեգորիա:ՆԱՍԴԱՔ-ում ցուցակված ընկերություններ
Նիկոլայ Ալմազով

**Նիկոլայ Ալմազով** (, ), խորհրդային կուսակցական և պետական գործիչ։ Կալուգայի քաղաքային խորհրդի առաջին նախագահը (հունիս 1918 - 1919). ՌՍԴԲԿ անդամ 1913 թվականից։

## Գործունեություն
Առաջին համաշխարհային պատերազմի մասնակից։ Հոկտեմբերյան հեղափոխությունից հետո եղել է Ստարոկոնստանտինով քաղաքի պատգամավորների Խորհրդի նախագահը և 11-րդ բանակի հեղկոմի անդամ, Խորհուրդների Համառուսաստանյան 3-րդ համագումարի պատգամավոր։ Զորացրվելուց հետո Կալուգայում աշխատել է վիմագրող բանվոր։ 1918-1919 թվականներին եղել է Կալուգայի քաղաքային խորհրդի նախագահ։ 1919 թվականի հունիս-օգոստոս ամիսներին եղել է ռազմաճակատում (վերադարձել էր Կալուգա հիվանդության պատճառով)։ 1919-1921 թվականներին եղել է ՌԿԿ(բ) քաղկոմի նախագահը և Կալուգայի նահանգի զինվորական կոմիսարը։ 1922 թվականի մայիսի 15-ից մինչև 1924 թվականի դեկտեմբերի 20-ը եղել է Մոսկվայի և Մոսկովյան նահանգի զինկոմ, 1930-ական թվականներին աշխատել է պոլիգրաֆիական արդյունաբերությունում, եղել է ՌՍՖՍՀ լուսավորության ժողկոմի «Պոլիգրաֆ գիրք» տրեստի կառավարիչը։

Ձերբակալվել է 1937 թվականի օգոստոսի 26-ին, դեկտեմբերի 30-ին դատապարտվել է գնդակահարության և նույն օրը գնդակահարվել է Բուտովո-Կոմունարկայի հրաձգարանում։

## Աղբյուրներ
* Лошманова О.А. Алмазов Николай Георгиевич по воспоминаниям соратников. Калуга в шести веках, 7-й выпуск. 2011 г.
* Калужская энциклопедия. В. Я Филимонов. Изд-во Н. Бочкаревой, 2005 - Всего страниц։ 493

Կատեգորիա:Ռուս պետական գործիչներ
Կատեգորիա:Առաջին համաշխարհային պատերազմի մասնակիցներ
Կատեգորիա:Խորհրդային կուսակցական գործիչներ
Կատեգորիա:ԽՍՀՄ-ում գնդակահարվածներ
Դյուզջե

**Դյուզջե** (), քաղաք Թուրքիայի հյուսիսարևմտյան մասում, Դյուզջեի մարզի կենտրոնը։ Գտնվում է մայրաքաղաք Անկարայից 240 կիլոմետր դեպի արևմուտք և Ստամբուլից 228 կիլոմետր դեպի արևելք։ D-100 ավտոմայրուղին անցնում է քաղաքի միջով, այն դեպքում, երբ եվրոպական Ե80 ավտոմայրուղին շրջանցում է քաղաքը։ 2009 թվականի տվյալներով, քաղաքի բնակչությունը կազմում է 125 240 մարդ։ Քաղաքը գտնվում է ծովի մակարդակից 160 մետր բարձրության վրա։ 1990 թվականին քաղաքի բնակչությունը կազմել է 61.878 մարդ։ Քաղաքը մեծապես տուժել է 1999 թվականին տեղի ունեցած Մարմարայի և Դյուզջեի երկրաշարժերի ժամանակ։ Քաղաքը գտնվում է Սև ծովից 8 կիլոմետր հեռավորության վրա։ Քաղաքը համարվում է Թուրքիայի ամենաարևոտ քաղաքներից մեկը։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ

* Düzce.Bel.tr
* Düzce Valiliği resmi sitesi

Կատեգորիա:Դյուզջեի մարզի բնակավայրեր
Կատեգորիա:Թուրքիայի քաղաքներ
Կարինա Անդոլենկո

**Կարինա Վյաչեսլավովնա Անդոլենկո** (, ), կինոյի և թատրոնի ռուս դերասանուհի։

## Կենսագրություն
Կարինա Անդոլենկոն ծնվել է 1987 թվականի սեպտեմբերի 20-ին Ուկրաինայի Խարկով քաղաքում, թատերական ընտանիքում։ Նրա տատն ու պապը եղել են խուլուհամր։ Վաղ տարիքից Կարինա Անդոլենկոն խաղացել է խուլուհամր մարդկանց համար նախատեսված ներկայացումներում, որ բեմադրվում էին Խուլուհամրերի մշակույթի տանը։ Տասներկու տարեկան հասակից Կարինա Անդոլենկոն հաճախել է թատերական ստուդիա, ավարտել է երաժշտական դպրոց, որտեղ սովորել է դաշնամուրի դասարանում։

2009 թվականին Կարինա Անդոլենկոն ավարտել է Մոսկվայի գեղարվեստական ակադեմիական թատրոնի դպրոց-ստուդիան (Կոնստանտին Ռայկինի կուրս)։

Իր առաջին թատերական դերը Կարինա Անդոլենկոն խաղացել է Մոսկվայի գեղարվեստական ակադեմիական թատրոնի դպրոց-ստուդիայի դիպլոմային աշխատանքում, որ եղել է «Վալենսիայի խենթերը» () ներկայացումը։ 2008 թվականին Կարինա Անդոլենկոն խաղացել է իր երկրորդ դիպլոմային դերը «Սատիրիկոն» թատրոնի բեմում՝ կատարելով Կրուգլովայի դերը «Ամեն օր բարեկենդան չի լինի» () ներկայացման մեջ։ Կրթությունն ավարտելուց հետո Կարինա Անդոլենկոն Կոնստանտին Ռայկինի կողմից հրավիրվել է այդ թատրոնի թատերախումբ, որտեղ աշխատել է մինչև 2011 թվականը։

2008 թվականին Կարինա Անդոլենկոն, որ սովորում էր չորրորդ կուրսում, ստացել է իր առաջին գլխավոր դերը կինոյում՝ նկարահանվելով «Վարդեր Էլզայի համար» () քրեական դրամայում։ Դրանից հետո նա սկսել է ակտիվորեն նկարահանվել ֆիլմերում ու հեռուստասերիալներում։

2013 թվականին Կարինա Անդոլենկոն սկսել է աշխատել Մոսկվայի նահանգային թատրոնում, որ ղեկավարում է Սերգեյ Բեզռուկովը։ Դերասանուհին խաղում է Ալեքսանդր Օստրովսկու քանի ստեղծագործությունների հիման վրա բեմադրված «Нашла коса на камень» ներկայացման մեջ և «Սիրանո դը Բերժերակ» ներկայացումում, որի պրեմիերան կայացել է 2015 թվականի մարտի 28-ին։

Կարինա Անդոլենկոն ձախլիկ է։

## Դերեր թատրոնում
; «Սատիրիկոն» թատրոն
* 2008 – «Ամեն օր բարեկենդան չի լինի», Ալեքսանդր Օստրովսկի (ռեժիսոր՝ Կոնստանտին Ռայկին) – *Դարյա Կրուգլովա*

;Մոսկվայի նահանգային թատրոն
* 2013 – «Нашла коса на камень», Ալեքսանդր Օստրովսկի (ռեժիսոր՝ Սերգեյ Բեզռուկով) – *Լիդիա Չեբոքսարովա*
* 2015 – «Սիրանո դը Բերժերակ», Էդմոն Ռոստան (ռեժիսոր՝ Սերգեյ Բեզռուկով) – *Ռոքսանա*

## Ֆիլմագրություն

## Մրցանակներ
* 2010 – Կինոյի դերասանների «Созвездие» VIII միջազգային փառատոնի մրցանակ կնոջ լավագույն գլխավոր դերի համար (ֆիլմ «Արոսու վալս» (), ռեժիսորներ՝ Ալյոնա Սեմյոնովա, Ալեքսանդր Սմիրնով),
* 2012 – Մոսկվայի երիտասարդական կինոյի «Отражение» IV բաց փառատոնի մրցանակ կնոջ լավագույն գլխավոր դերի համար (ֆիլմ «Ստորության թվաբանություն» (), ռեժիսոր՝ Ալեքսեյ Լիսովեց),
* 2014 – Օմսկի նորամուտների «Движение» ազգային կինոփառատոնի մրցանակ կնոջ լավագույն դերակատարման համար (ֆիլմ «Թարգմանիչ», ռեժիսոր՝ Անդրեյ Պրոշկին)։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Карина Андоленко на сайте Московского Губернского театра 
* 
* 
* Музей знаменитых харьковчан։ Карина Андоленко

Կատեգորիա:ՄԳԱԹ դպրոց-ստուդիայի շրջանավարտներ
Կատեգորիա:Ռուս դերասանուհիներ
Կատեգորիա:Ռուս կինոդերասանուհիներ
Յուսուֆ Ասլան

**Յուսուֆ Ասլան** (, ), Թուրքիայի ազգային-ազատագրական բանակի հիմնադիրներից մեկը։ Յուսուֆ Ասլանը ունի չերքեզական ծագումնաբանություն։ Դենիզ Գեզմիշի և Հուսեյն Ինանի հետ միասին վարել է պարտիզանական պատերազմ։

## Կենսագրություն

1966 թվականին Յուսուֆ Ասլանը ընդունվել է Անկարայի Մերձավոր Արևելքի տեխնիկական համալսարանը և դարձել համալսարանի սոցիալիստ ուսանողների միության անդամ։ Դարձել է ուսանողական մի քանի ակցիաների կազմակերպիչ։ Դրանց թվին է դասվում նաև Մերձավոր Արևելքի տեխնիկական համալսարանի օկուպացիան։ Դատապարտվել է ազատազրկման՝ Թուրքիայում ԱՄՆ-ի դեսպանի ավտոմեքենան այրելու համար։ Կասկածվել է ԿՀՎ-ի հետ կապեր ունենալու մեջ։

1969 թվականին տեղափոխվել է Հորդանան, որտեղ անցել է ինքնաթիռների և ուղղաթիռների վարման կուրսեր։ Այնուհետև վերադարձել է Թուրքիա և Դենիզ Գեզմիշի հետ միասին սկսել է վարել պարտիզանական պատերազմ։ Վիրավորվել և ձերբակալվել է՝լեռներում տեղի ունեցած մարտերից մեկի ժամանակ։ Զինակիցների հետ միասին դատապարտվել է կախաղանի։ Դատավճիռը ի կատար է ածվել 1972 թվականի մայիսի 6-ին Անկարայի կենտրոնական բանտում։

## Արվեստում
### Գրականություն
* *Acılara Yenilmeyen Gülümseyişler*, Atilla Keskin, Gendaş Kültür, İstanbul, Mayıs 1999, ISBN 978-975-308-680-6
* *Darağacında Üç Fidan*, Nihat Behram, Everest Yayınları, İstanbul, Kasım 2007, 39. Basım, ISBN 978-975-316-817-5
* *Emirle Gelen İdam Kararı*, Veli Yılmaz, ISBN 975-7350-07-9
* *[[Gülünün Solduğu Akşam]]*, Erdal Öz, Can Yayınları, İstanbul, 1997, 27. Basım, ISBN 978-975-510-086-9
* *İdam Tarih Oldu, Utancı Kaldı (Ölüme Oy Vermek...)*, Türey Köse, Ümit Yayıncılık, Adana, Mayıs 2004, 1. Basım, ISBN 979-975-8572-54-9
* *İdam Gecesi Anıları*, Halit Çelenk, Tekin Yayınevi, İstanbul, 1996, 13. Basım, ISBN 978-975-478-104-5

### Ֆիլմեր
* *Կհանդիպենք վաղը* (Յուսուֆ Ասլանի դերը կատարում է Մազլում Չիմենը)

### Հեռուստասերիալներ
* *Հիշիր սիրելիս* (Յուսուֆ Ասլանի դերը կատարում է Մուրատ Զուբին)
## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Թուրք հեղափոխականներ
Կատեգորիա:Թուրքիայի կոմունիստներ
Կատեգորիա:Չերքեզական ծագմամբ թուրքեր
Կատեգորիա:Թուրք մարքսիստներ
Նիկոլայ Ալբոկրինով

**Նիկոլայ Ալբոկրինով** (, ), ռուս զորապետ, գեներալ-մայոր, Սիբիրում և Պովոլժիեում Սպիտակ շարժման մասնակից։

## Կենսագրություն
Նիկոլայ Ալբոկրինովը ծնվել է 1887 թվականին Սարատովում (այլ տվյալներով 1885 թվականին)։ Ռազմական ծառայության է անցել 1905 թվականին։ 1909 թվականին եղել է գրենադերների պորուչիկ։ Առաջին համաշխարհային պատերազմի ժամանակ մարտնչել է 3-րդ գրենադերական Պերնևյան գնդում (կապիտան)։ 1915 թվականի մայիսից գումարտակի հրամանատար, պատերազմը սկսել է շտաբս-կապիտանի կոչումով, ավարտել փոխգնդապետով։ Բոլշևիկների կողմից երկրում իշխանությունը գրավելուց հետո զորակոչվել է Բանվորա-գյուղացիական Կարմիր բանակ, բայց հետագայում անցել է սպիտակների կողմը։ 1918 թվականի օգոստոսից մինչև 1919 թվականի հունվարի 3-ը եղել է Վոտկինսկի շրջանի Սահմանադիր ժողովի կոմիտեի Ժողովրդական բանակի հրամանատար։

1919 թվականի հունվարի 11-ից մինչև մայիսի 9-ը ծառայել է ադմիրալ Կոլչակի բանակում, Վոտկինսկի հրաձգային դիվիզիայի հրամանատար։ 1919 թվականի հուլիսի 22-ին ստացել է գեներալ-մայորի կոչում։

1920 թվականի հունվարին կարմիրբանակայինների կողմից գերի է վերցվել Կրասնոյարսկում (այլ տվյալներով գերի է հանձնվել կամավոր)։ № 51 էշելոնի կազմում անցել է 5-րդ բանակի շտաբի տրամադրության տակ և 1920 թվականի հունվարին ուղարկվել Օմսկի օկրուգային զինկոմիսարիատ։ 1920 թվականին Տոմսկում ձերբակալվել է և դատապարտվել գնդակահարության։

## Պարգևներ
* 1916 թվականի սեպտեմբերի 27-ին պարգևատրվել է Սուրբ Գեորգիի 4-րդ աստիճանի շքանշանով։
* Պարգևատրվել է նաև Ռուսական կայսրության այլ շքանշաններով։

## Գրականություն
* Волков Е. В., Егоров Н. Д., Купцов И. В. Белые генералы Восточного фронта Гражданской войны։ Биографический справочник. - М.։ Русский путь, 2003. - 240 с. ISBN 5-85887-169-0.

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* ИЖЕВЦЫ И ВОТКИНЦЫ
* Белый генералитет на Востоке России в годы Гражданской войны 

Կատեգորիա:Առաջին համաշխարհային պատերազմի մասնակիցներ
Կատեգորիա:Ռուս ռազմական գործիչներ
Կատեգորիա:Սուրբ Ստանիսլավի 2-րդ աստիճանի շքանշանի ասպետներ
Կատեգորիա:Ռուս գեներալ-մայորներ
Բրոնդբյու ՖԱ

**Բրոնդբյու ՖԱ** (դան.՝ Brøndby IF), դանիական ֆուտբոլային ակումբ Բրոնդբյուից։ Ակումբը ստեղծվել է 1964 թվականին 2 տեղական *Բրոնդբյու* ակումբներից և իր պատմության ընթացքում թիմը 10 անգամ հաղթել է Դանիայի առաջնությունը և 6 անգամ՝ Դանիայի գավաթը։

Բրոնդբյուն մրցակցություն ունի Դանիայի մյուս ուժեղագույն թիմի՝ Կոպենհագենի հետ։ Նրանց միջև խաղերն ամենակարևորն են համարվում Դանիայում և ստացել են *New Firm* անվանումը։

## Նվաճումներ
* Դանիայի առաջնություն (10 անգամ). 1985, 1987, 1988, 1990, 1991, 1995-96, 1996-97, 1997-98, 2001-02, 2004-05
* Դանիայի գավաթ (6 անգամ). 1988-89, 1993-94, 1997-98, 2002-03, 2004-05, 2007-08
* Դանիայի առաջնության գավաթ (2 անգամ). 2005, 2006
* Դանիայի սուպերգավաթ (4 անգամ). 1994, 1996, 1997, 2002
* Ռոյալ Լիգա. 2006-07
* Զիլանդ Սերիես. 1971

## Արտաքին հղումներ
* Բրոնդբյուի պաշտոնական կայքը
* Բրոնդբյուն soccerway-ում
* Բրոնդբյուն futbol24 կայքում
* Բրոնդբյուն transfermarkt-ում
* Բրոնդբյուն soccerbase-ում
* Բրոնդբյուի վիճակագրությունը flashscore.com-ում

Կատեգորիա:Դանիական ֆուտբոլային ակումբներ
Կատեգորիա:1964 հիմնադրումներ Դանիայում
Don’t Cha

«**Don’t Cha**»**,** ամերիկացի աղջիկների Pussycat Dolls խմբի երգը՝ Բաստա Ռայմսի մասնակցությամբ։ Սկզբից 2005 թվականի ապրիլին թողարկվել է որպես առանձին սինգլ։ Հետո մտել է աշնանը թողարկված խմբի դեբյուտային ալբոմում։

## Ստեղծագործություն
«Don't Cha»-ն երգ է R&B ժանրում 4 րոպե 32 վայրկյան տևողությամբ։ Հեղինակներ՝ Թոմաս Կոլաուեյը, Էնթոնի Ռեյը և Թրևոր Սմիթը։ Պարտիտուրայի համաձայն հրապարակված երաժշտական Sony/ATV Music Publishing հրատարակության կողմից, երգը գրվել է սի-բեմոլ մինոր տոնայնությամբ 4/4 չափով և բավարար քանակով 120 հարված վայրկյանում տեմպում։ Երգում հնչում է ռեփ Բաստա Ռայմսի կատարմամբ, որը Նաոմի Ուոթսը բնութագրել է  «շատախոս» բառով։

## Հիթ-շքերթներ

### Շաբաթական հիթ-շքերթներ

### Տարեվերջյան հիթ-շքերթներ

### Տասնամյա հիթ-շքերթներ

### Դարեվերջյան հիթ-շքերթ

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* 

Կատեգորիա:Irish Singles Chart գլխավորած սինգլներ
Կատեգորիա:UK Singles Chart գլխավորած սինգլներ
Հարավկովկասյան գազատար

300փքս|մինի|Հարավկովկասյան գազատարի քարտեզ
**Հարավկովկասյան գազատար** կամ **Բաքու-Թբիլիսի-Էրզրում գազատար** (Յարավ-Կովկասյան խողովակաշար-ՀԿԽ), պաշտոնապես բացվել է 2007 թվականի մարտի 25-ին։ Խողովակատարի տրամագիծը 42 դյույմ է, երկարությունը` 970 կմ (442 կմ Ադրբեջանում, 248 կմ Վրաստանում և 280 կմ վրաց-թուրքական սահմանից մինչև Էրզրում)։ Յուրաքանչյուր խողողվակի երկարությունը 11,5 մ է։ Խողովակների մատակարարումը իրականացնում է ճապոնական Sumitomo Metal Industries ընկերությունը։ Ծրագրի կապալառուն հունական CCIC ընկերությունն է (Ադրբեջանում) և ֆրանս-ամերիկյան Spie Capag/Petrofac դաշինքը (Վրաստանում)։ Այս ընկերությունները նաև «Բաքու-Թբիլիսի-Ջեյհան նավթամուղի» ադրբեջանական և վրացական հատվածների կառուցման կապալառուներ են եղել։
Հյուսիս-կովկասյան գազատարով նախատեսվում է գազի հոսք, որը արդյունահանվելու է Շահ Դենիզ նախագծի շրջանակներում։ Հարավկովկասյան գազատարի նախագծում մասնակցում են.
* BP (ՄԹ, տեխնիկական օպերատոր) — 25,5 %
* Statoil (Նորվեգիա, կոմերցիոն օպերատոր) — 25,5 % 
* SOCAR (Ադրբեջան) — 10 %
* LUKoil (Ռուսաստան) — 10 %
* NICO (Իրան) — 10 %
* Total (Ֆրանսիա) — 10 %  
* TPAO (Թուրքիա) — 9 %։
Վրաստանի և Ադրբեջանի տարածքում գազատարը անցնում է «Բաքու-Թբիլիսի-Ջեյհան նավթամուղին» (ԲԹՋ) զուգահեռ (10-28 մետրի վրա)։ Որոշ հատվածներում կիրառվել է ԲԹՋ և ՀԿԽ միաժամանակյա խողովակների տեղադրման հնարավորությունը, որով հնարավորինս նվազագույնի է հասցվել շրջակա միջավայրի վրա ազդեցությունը կամ աշխարհագրական վտանգների հնարավորությունը։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Նավթամուղներ
Կատեգորիա:Կովկաս
Կատեգորիա:Էներգիա Ադրբեջանում
Մարտին Վուչիչ

**Մարտին Վուչիչ** (, ), մակեդոնացի հայտնի փոփ երաժիշտ, ով «Make my day» երգով ներկայացրել է Մակեդոնիայի Հանրապետությունը Եվրատեսիլ 2005 երգի մրցույթում։

## Կենսագրություն
Դեռևս վաղ մանկությունից Մարտինը սկսել է երաժշտության նկատմամբ հետաքրքրություն ցուցաբերել։ Երեք տարեկան հասակում սկսել է թմբուկ նվագել, իսկ յոթ տարեկան հասակում մասնակցում է երեխաների համար նախատեսված մրցույթի։

Նրա երաժշտական կարիերան սկսել է 2002 թվականին, երբ Մարտինը թողարկեց իր դեբյուտային կատարումը՝ «Рано ми jе да се врзам» վերնագրով։ Դրանից հետո այդ երգը ճանաչվել է «Մակեդոնիայի տարվա լավագույն երաժշտական կատարում»։ Նրա հաջորդ քայլը երաժշտական ասպարեզում եղել է մասնակցությունը «Բուդվա» բալկանյան երաժշտության փառատոնին։ Երիտասարդ արվեստագետի կատարումը ստացել է դրական արձագանք՝ քննադատների և լրագրողների կողմից և դարձել «Տարվա լավագույն առաջընթաց 2002»։

2005 թվականին Մարտինը «Make my day» երգով ներկայացրել է իր երկիրը Ուկրաինայի մայրաքաղաք Կիևում տեղի ունեցած Եվրատեսիլ երգի մրցույթում։ Եզրափակչում նա զբաղեցրել է տասնյոթերորդ հորիզոնականը։ 2006 թվականին դարձել է Մակեդոնիայի եվրատեսիլյան խոսնակը՝ հայտարարելով Մակեդոնիայի հանդիսատեսի քվեարկության արդյունքները։

Մինչ օրս թողարկել է երեք սոլո ալբոմ։ Ներկայումս բնակվում է Սերբիայի մայրաքաղաք Բելգրադում։

## Հետաքրքիր փաստեր
* Վուչիչի բեկ վոկալիստներից մեկը՝ Վլատկո Իլիևսկին դարձել է Մակեդոնիայի եվրատեսիլյան  ներկայացուցիչը 2011 թվականին։

## Սկավառակագրություն

### Ալբոմներ
* Рано je да се врзам (2004)
* Муза (2005)
* Македонски звуци (2008)

### Սինգլներ
* Make My Day (2005)
* Тише Куцаj Срце Моjе (2006)
* Бибер и чоколада (2007)

## Արտաքին հղումներ
* Պաշտոնական կայք 

Կատեգորիա:Եվրատեսիլ 2005 երգի մրցույթի մասնակիցներ
Կատեգորիա:Մակեդոնացի երաժիշտներ
Յասեմին Ադար

**Յասեմին Ադար** (, ), թուրք մարզուհի, ազատ ոճի ըմբշամարտիկ։

## Կենսագրություն
Ծնվել է 1991 թվականի դեկտեմբերի 6-ին Բալըքեսիրում Նաիմա Ադարի և նրա կին Այշեգյուլի ընտանիքում։ Յասեմինն ունի ավագ քույր՝ Յիլդիզը, նրանց մայրը մահացել է 2013 թվականին։ Գազիոսմանպաշի դպրոցն ավարտելուց հետո Յասեմին Ադարը ֆիզկուլտուրա և սպորտ է սովորել Բալիքեսիրի համալսարանում։ Ներկայումս դասավանդում է Նիղդեում։

## Մարզական գործունեություն
Սկզբում Յասեմին Ադարը զբաղվում էր գնդի հրում մարզաձևով, սակայն հետո նրա վրա ուշադրություն դարձրեց Թուրքիայի ըմբշամարտի չեմպիոն Ասլան Սեյհանլին, որից հետո Յասեմինն սկսեց զբաղվել ըմբշամարտով։ Ընդգրկվել է «Trakya Birlik SK» թիմում։

2012 թվականին Յասեմին Ադարը մասնակցեց Ըմբշամարտի աշխարհի առաջնությանը, որը տեղի էր ունենում Կանադայում, սակայն ոչ մի մեդալ չնվաճեց։ 2013 թվականին Ադարը Թբիլիսիում ներկայացրեց Թուրքիան Եվրոպայի առաջնության ժամանակ, սակայն կրկին չկանգնեց պատվո պատվանդանին։ Նույն թվականին Միջերկրածովյան խաղերի ժամանակ, որը տեղի էր ունենում Մերսինում, Յասեմինը ոսկե մեդալ նվաճեց։ Կրկին 2013 թվականին Յասեմին Ադարը մասնակցեց Բուդապեշտում կայացած Աշխարհի առաջնությանը, սակայն գրավեց ընդամենը 5-րդ տեղը։ 2014 թվականին Յասեմինը մասնակցեց Ըմբշամարտի աշխարհի առաջնությանը, որը կայացավ Տաշքենդում, սակայն կրկին մեդալներ չնվաճեց։

2015 թվականին Յասեմինը մասնակցեց Բաքվում կայացած Եվրոպական խաղերին, սակայն չկարողացավ հասնել եզրափակիչ՝ պարտվելով Եկատերինա Բուկինային։ Հետո նա երրորդ տեղի համար պայքարում պարտվեց Սվետլանա Սաենկոյին։ 2015 թվականի Աշխարհի առաջնությանը Յասեմինը պարտվեց քառորդ եզրափակչում։

2016 թվականին Յասեմին Ադարը ոսկե մեդալ նվաճեց Եվրոպայի առաջնությունում՝ հաղթելով ռուս Ալյոնա Ստարոդուբցևային։ Յասեմինը դարձավ Թուրքիայի առաջին ներկայացուցիչը, որը ըմբշամարտի կանանց Եվրոպայի առաջնությունում ոսկե մեդալ նվաճեց։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:2020 թվականի Ամառային օլիմպիական խաղերի բրոնզե մեդալակիրներ
Կատեգորիա:Թուրք ըմբիշներ
Կատեգորիա:Թուրք ուսուցիչներ
Սիլյան Ավրամովսկի

**Սիլյան Ավրամովսկի** (, ), մակեդոնացի պետական և քաղաքական գործիչ, Հյուսիսային Մակեդոնիայի Հանրապետության նախկին ներքին գործերի նախարար։

## Կենսագրություն
Սիլյան Ավրամովսկին ծնվել է 1960 թվականի ապրիլի 10-ին Հարավսլավիայի Սոցիալիստական Ֆեդերատիվ Հանրապետության Սկոպյե քաղաքում։ 1983 թվականին ավարտել է Սկոպյեի Կիրիլի և Մեթոդիոսի անվան համալսարանի անվտանգության ֆակուլտետը։

Համալսարանական կրթությունն ավարտելուց հետո աշխատել է Հյուսիսային Մակեդոնիայի Հանրապետության ներքին գործերի նախարարությունում և զբաղեցրել տարբեր պաշտոններ։ Հարի Կոստովի վարչապետության տարիներին՝ 2004 թվականի հունիսի 2-ին, նշանակվել է երկրի ներքին գործերի նախարար, սակայն նույն տարվա դեկտեմբերի 17-ին ստիպված է եղել թողնել պաշտոնը։

Այնուհետև նա նշանակվել է Հյուսիսային Մակեդոնիայի ներքին գործերի նախարարության անվտանգության և հետախուզական վարչության գրասենյակի պետ։ Այս պաշտոնը ստանձնել է մինչև 2006 թվականը։

Ներկայումս Ավրամովսկին ներքին գործերի նախարարության անվտանգության և հետախուզական վարչության գրասենյակի փոխտնօրենն է։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Հյուսիսային Մակեդոնիայի քաղաքական գործիչներ
Կատեգորիա:Սկոպիե քաղաքում ծնվածներ
Հրեշտակապետաց եկեղեցի (Ռոգոզ)

**Հրեշտակապետաց եկեղեցի**  (), փայտե եկեղեցի Ռումինիայում, Մարամուրեշի  Ռոգոզ գյուղում։ Ընդգրկված է ՅՈՒՆԵՍԿՕ-ի Համաշխարհային ժառանգության  Մարամուրեշի պատմական մարզի փայտե եկեղեցիներ մշակութային օբյեկտների ցանկում։ 2004 թվականին ընդգրկվել է պատմական հուշարձանների ցանկում (կոդ ՄՄ-II կոդ-04 618 mA)։ Գտնվում է Լապուշ գետի հովտում։

## Պատմություն
Եկեղեցին կառուցվել է 1663 թվականին, ինչն անուղղակիորեն հաստատում է մուտքի մակագրությունը` տեղեկացնելով  1661 թվականի թաթարական արշավանքի մասին։ Եկեղեցու շինվածքը բնորոշ է տվյալ ժամանակաշրջանին։

1785 թվականի հունիսին նկարիչներ Ռադու Մունտյանը և Նիկոլաե Մանոն նկարազարդել են եկեղեցին։ 1834 թվականին նկարազարդվել է արևմտյան անվակունդը։

Եկեղեցին բազմանկյուն է, ուղանկյուն նավով և յոթնանկյունանի ալտարով։ Ներսի բոլոր պատերը նկարազարդ են, նկարները վառ գույներով են։ Տանիքը ասիմետրիկ է, կտուրի թեքվածքը մեկը մյուսից երկար է։ Զանգակատունը, ինչպես Մարամուրեշի բոլոր փայտե եկեղեցիներում, գտնվում է եկեղեցու արևմտյան կողմում։

## Եկեղեցու արտաքին պատկերասրահ

Biserica de lemn Sf.Arhangheli Rogoz (12).JPG|Եկեղեցու բակի գերեզմանատուն
Biserica de lemn Sf.Arhangheli Rogoz (9).JPG|««Ձիու գլուխների» միացման» մեթոդի մանրամասներ
Biserica de lemn Sf.Arhangheli Rogoz (8).JPG|Բազմանկյուն աբսիդի և քարե հիմքի մանրամասներ
Biserica de lemn Sf.Arhangheli Rogoz (23).JPG|Փորագրված մալուխներով և խաչերով արտաքին հարդարանքներ
Biserica de lemn Sf.Arhangheli Rogoz (22).JPG|Դռան մոտ արված մակագրությունը հիշեցնում է 1661 թվականի թաթարական արշավանքի մասին
Biserica de lemn Sf.Arhangheli Rogoz (17).JPG|Անսովոր կլորավուն պատուհան եկեղեցու աբսիդում


## Եկեղեցու ներքին պատկերասրահ

Biserica de lemn Sf.Arhangheli Rogoz (42).JPG
Biserica de lemn Sf.Arhangheli Rogoz (99).JPG
Biserica de lemn Sf.Arhangheli Rogoz (90).JPG
Biserica de lemn Sf.Arhangheli Rogoz (82).JPG
Biserica de lemn Sf.Arhangheli Rogoz (63).JPG
Biserica de lemn Sf.Arhangheli Rogoz (146).JPG
Biserica de lemn Sf.Arhangheli Rogoz (145).JPG
Biserica de lemn Sf.Arhangheli Rogoz (137).JPG


## Ծանոթագրություններ

## Աղբյուրներ
* 
* 
* 
* 
* 

Կատեգորիա:1663 հիմնադրումներ
Կատեգորիա:Եվրոպայի եկեղեցիներ
Կատեգորիա:Հուշարձաններ այբբենական կարգով
Թամար թագուհու անվան օդանավակայան

[մինի|Մեծ Կովկասի հարավային լանջի ստորոտում տեղակայված Թամար թագուհի օդանավակայան (կենտրոնում), [Մեստիա]]

**Թամար թագուհու անվան օդանավակայան** ( ), օդանավակայան Վերին Սվանեթի տարածաշրջանի Մեստիա քաղաքատիպ ավանում, որը կրում է վրաց Թամար թագուհու անունը։

Բացվել է 2010 թվականի դեկտեմբերի 24-ին Վրաստանի նախագահ Սահակաշվիլիի կողմից։ Ձմեռային սեզոնին ընդունում է մինչև 18 ուղևորներով ոչ մեծ ինքնաթիռներ, իսկ ամռան սեզոնին` մինչև 50 ուղևոր։ Առավելագույն ծանրաբեռնվածությունը ժամում մինչև մեկ ինքնաթիռ է։ Ընդունում է ուղևոր փոխադրող ինքնաթիռներ Թբիլիսիից։

2015 թվականին օդանավակայանից օգտվող ուղևորների թիվը տարվա ընթացքում 4,4 հազարից ավել է եղել (ինչը 232,5 % ավել է 2014 թվականի համեմատ)։

## Տարեկան ուղևորափոխադրումներ

## Տես նաև
* Տրանսպորտը Վրաստանում

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Mestia Queen Tamar Aeroport , www.gcaa.ge
* United Airports of Georgia 
* Current weather for UGMS.

Կատեգորիա:2010 կառույցներ
Կատեգորիա:Սամեգրելո և Զեմո-Սվանեթի մարզ
Կատեգորիա:Վրաստանի օդանավակայաններ
Յասեմին Ալլեն

**Յասեմին Քայ Ալլեն** (, ), բրիտանական ծագմամբ թուրք դերասանուհի։

## Կենսագրություն
Յասեմին Քայ Ալլենը ծնվել է 1989 թվականի հուլիսի 10-ին Լոնդոնում անգլիացի Դադլի Ալլենի և նրա կնոջ՝ թուրք դերասանուհի Սունա Յըլդըզօղլուի ընտանիքում։ Ունի Քաան անունով փոքր եղբայր։ Երբ Յասեմինը երեք տարեկան էր, նրա ծնողները տեղափոխվել են Թուրքիա։ 10 տարի անց Յասեմինը մոր հետ միասին տեղափոխվել է Ավստրալիա։ Սովորել է Քվիսլենդի համալսարանի կինոյի և հեռուստատեսության ֆակուլտետում։ 18 տարեկանում ետ է վերադարձել Թուրքիա, որտեղ ավարտել է Մյուջեթ Գյուզենի կոնսերվատորիայի թատերական բաժինը։

## Կարիերա
2008 թվականին Յասեմինը դարձել է L’Oréal-ի «Նոր դեմք» մրցույթի եզրափակչի մասնակից։ Նույն տարում իր առաջնախաղն է ունեցել հեռուստասերիալում՝ իր մոր հետ նկարահանվելով «Էլիֆ» հեռուստասերիալում։ 2010 թվականին Յասեմինը հայտնվել է միանգամից երկու նախագծերում՝ «Երազողները» և «Բարձր տեղ»։ 2011 թվականին խաղացել է «Կյանքը շարունակվում է» հեռուստասերիալում։ Երկու տարի անց՝ 2013 թվականին, Յասեմինը ստացել է դեր «Փափկասրտություն» հեռուստասերիալում։ Նույն տարում դարձել է «N11.com» կայքի դեմքը և առաջնախաղ ունեցել ֆիլմում։ 2014 թվականին Յասեմինը նկարահանվել է «Հոյակապ դար» հեռուստասերիալում։

## Անձնական կյանք
«Էլիֆ» հեռուստասերիալի նկարահանումների ժամանակ Յասեմինը ծանոթացել է դերասան Օնուր Թունայի հետ, որի հետ հարաբերությունները շարունակվել են մինչև 2013 թվականը։ 2014 թվականից հանդիպում է Արմաղան Օղուզի հետ։

## Ֆիլմագրություն

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Թուրք դերասանուհիներ
Կատեգորիա:Թուրք կինոդերասանուհիներ
Կատեգորիա:Թուրք հեռուստադերասանուհիներ
Կատեգորիա:Թուրք մոդելներ
Կատեգորիա:Դերասանուհիներ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Անգլիացի հեռուստատեսային դերասանուհիներ
Կատեգորիա:Անգլիացի կինոդերասանուհիներ
Արթուր Միրանյան

**Արթուր Աշոտի Միրանյան** (, ), հայ ֆուտբոլիստ, ով կիսապաշտպանի դիրքով հանդես է գալիս Հայաստանի ֆուտբոլի երիտասարդական հավաքականում և մակեդոնական «Վարդարում»։

## Ֆուտբոլային կարիերա
### Ակումբային կարիերա
Եվրոպական ֆուտբոլային ասոցիացիաների երիտասարդական միությունում իր առաջնամուտը Արթուրը կատարել է 2013 թվականի սեպտեմբերի 17-ին՝ Ուկրաինայի Դոնեցկ քաղաքը ներկայացնող «Շախտյոր» ֆուտբոլային ակումբի կազմում։

Առաջին հանդիպման ընթացքում թիմը մրցել է ընդդեմ իսպանական «Ռեալ Սոսիեդադի»։ Խաղն ավարտվել է «3-2» հաշվով՝ հգուտ իսպանական ակումբի։ 2015 թվականին Արթուր Մինասյանը տեղափոխվել է Մակեդոնիայի Հանրապետության «Վարդար» ֆուտբոլային ակումբ։

### Հավաքականի կազմում
Մակեդոնական «Վարդար» տեղափոխվելուց հետո Արթուր Միրանյանը Հայաստանի հավաքականում հանդես գալու ցանկություն հայտնեց և դիմեց Ֆուտբոլի միջազգային ասոցիացիաների ֆեդերացիային։ ՖԻՖԱ-ն որոշել է բավարարել Միրանյանի դիմումը։ Հայաստանի հավաքականի շվեյցարացի գլխավոր մարզիչ Բեռնար Շալանդը ֆուտբոլիստին ուղարկել է Հայաստանի երիտասարդական հավաքականի խաղերին մասնակցելու հրավեր։

Ավելի վաղ տասնութամյա խաղացողը հանդես է եկել Ուկրաինայի մինչև 17 և 19 տարեկանների հավաքականում։ Մինչև 17 տարեկանների աշխարհի առաջնության որակավորման փուլում՝ 2011 թվականի հոկտեմբերի 25-ին, Արթուրը կատարեց իր առաջնամուտը։ Բելգիայի դեմ այդ խաղն ավարտվեց Ուկրաինայի հաղթանակով՝ 0-2։

Հայաստանի ֆուտբոլի երիտասարդական հավաքականում իր նորամուտը Միրանյանը նշեց 2014 թվականի սեպտեմբերի 9-ին՝ Բելառուսի դեմ խաղում։ Այդ խաղն ավարտվեց հայ ֆուտբոլիստների հաղթանակով՝ 2-1։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Երևան քաղաքում ծնվածներ
Կատեգորիա:Հայ ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Տղամարդկանց ֆուտբոլի հարձակվողներ
Ռաթչաբուրի

**Ռաթչաբուրի** կամ **Ռաթ Բուրի**, քաղաք Արևմտյան Թաիլանդի մարզում։ Ռաթչաբուրի քաղաքը ընդգրկում է ամբողջ Նա Մուենգ շրջանը։ 2006 թվականին ուներ 38,208 բնակչություն։

## Պատմություն
Մի ժամանակ քաղաքը եղել է Սիամի ծոցի ափին։ Ժամանակի ընթացքում ափից տեղափոխվել է 30 կմ (18 մղոն) դեպի հարավ, իջնում է Մաե Կլոնգ (գետ)։ Սակայն Ռաթչաբուրին մնում է կարևոր առևտրային կենտրոն։ Հնագիտական գտածոները ցույց են տալիս, որ տարածքն արդեն բնակեցված էր դեռ բրոնզե դարում, իսկ բուն քաղաքը, ինչպես հայտնի է, գոյություն է ունեցել առնվազն երկու հազար տարի առաջ։

Տասներեքերորդ դարում Ռամ Խամահենգը  առգրավել է Ռաթչաբուրին և միացրել նրան Սուկխոտաին։ Ավելի ուշ նաև կարևոր առևտրական կենտրոն է դարձել Այուտխայ Թագավորությունը։ 1768 թվականին Մյանման (որ վերջերս քանդվել է Այուտխայը) դեն է նետել Ռաթչաբուրիի թագավորին Տակսին, և քաղաքը ընդգրկվել է նաև Թաիլանդը։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* * 
* City of Ratchaburi  

Կատեգորիա:Թաիլանդի քաղաքներ
Մի-26 ուղղաթիռի հրթիռակոծումը

[մինի|Ռազմական «[Մի-26» ուղղաթիռ]]
**Մի-26 ուղղաթիռի հրթիռակոծումը**, տեղի է ունեցել 1992 թվականի մարտի 3-ին, այն ժամանակ Ադրբեջանական ԽՍՀ-ի Քարվաճառի (Քելբաջար) շրջանի Նոր Կարաչինար գյուղի մոտ։ Ուղղաթիռը, որը տեղափոխում էր կանանց և երեխաների, ցած է ընկել փոխադրովի (շարժական) զենիթա-հրթիռային համալիրից (ПЗРК) արձակված հրթիռի հետևանքով։

## Պատմությունը
1992 թվականի մարտի 3-ին, Մի-24 ուղղաթիռի ուղեկցությամբ հումանիտար գործողություն իրականացնող տրանսպորտային Մի-26 ուղղաթիռը, Արցախի Շահումյանի շրջանի հայաբնակ Գյուլիստան գյուղ էր հասցրել 20 տոննա ալյուր և պետք է այնտեղից դուրս բերեր մոտ 50 կանանց և երեխաների։ Վերջացնելով խաղաղ բնակիչների նստեցումը, ուղղաթիռը օդ է բարձրացել և Քարվաճառի շրջանի վրայով ուղղություն վերցրել դեպի Հայաստանի սահման։ Երեկոյան, ժամը 18։ 00-ի սահմաններում, Հայաստանի սահմանից մի քանի կիլոմետր հեռավորության վրա, ուղղաթիռի վրա հարձակում է իրականացրել ադրբեջանական Մի-8 ուղղաթիռը։ Մինչ Մի-24-ը փորձում էր ետ քշել հարձակվողին, Մի-26 ուղղաթիռը խոցվել է երկրի վրայից արձակված շարժական զենիթային համալիրի հրթիռից։ Այրվելով, Մի-26-ը ցած է ընկել Սեյիդլար գյուղի մոտ։

Հայկական կողմը վստահ էր, որ ուղղաթիռն հրթիռակոծվել էր ադրբեջանական զորախմբավորումների կողմից։ Աղետի հետևանքով զոհվել էր 16 մարդ, մնացածը ստացել էին տարբեր աստիճանի մարմնական վնասվածքներ և վիրավորումներ։ Նույն օրը, երեկոյան, իրականացվել է ողջ մնացածներին փրկելու գործողություն։ «Սպիտակ» ջոկատի փրկարարները Հայաստան են տեղափոխել 28 մարդու։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:1992 Արցախում
Կատեգորիա:Ավիապատահարներ Արցախի Հանրապետությունում
Կատեգորիա:Ավիավթարներ
Կատեգորիա:Արտակարգ իրավիճակ
Կատեգորիա:Արցախյան պատերազմ
Կատեգորիա:Քաղաքացիական պաշտպանություն
Կատեգորիա:Օդային աղետներ
Սոչիի ամառային թատրոն

**Միխայիլ Ֆրունզեի անվան Սոչիի ամառային թատրոն** (), մշակութային շինություն, որը գտնվում է Ռուսաստանի Դաշնության Կրասնոդարի երկրամասի Սոչի առողջարանային քաղաքում։ Գտնվում է ռուս հայտնի ռազմական հրամանատար Միխայիլ Ֆրունզեի անունը կրող այգու տարածքում։

## Պատմություն
Միխայիլ Ֆրունզեի անվան Սոչիի ամառային թատրոնը կառուցվել է 1937 թվականին ռուս ճարտարապետ Վասիլի Կրոլևեցի նախագծմամբ։ Գործարար Ֆրոլենկովի ֆինանսավորմամբ 2001 թվականին ընթացել են վերականգնման աշխատանքներ, և թատրոնը բերվել է ներկայիս տեսքի։

Այն իր հարկի տակ կարող է տեղավորել շուրջ 800 հանդիսական։ Երկարատև ընդմիջումից հետո Սոչիի ամառային թատրոնը վերաբացվել է 2013 թվականին և գործում է մինչ օրս։

Թատրոնի բեմում հանդես են գալիս ռուս արտիստներ Սվիատոսլավ Ռիխտերը, Վերոնիկա Դուդարովան, Վալենտինա Տոլկունովան։ Այստեղ հանդես են գալիս նաև Սոչիի երիտասարդական ռոք խմբեր։

## Աղբյուրներ
* Տեղեկատվություն Սոչիի ամառային թատրոնի կայքում 

Կատեգորիա:Ռուսաստանի թատրոններ
Sepultura խմբի սկավառակագրություն

մինի|Sepultura - Wacken Open Air 2018
**Sepultura ռոք-խմբի սկավառակագրություն**, այն խմբերից, որ չափից ավելի զարգացրին դեթ-, թրեշ-, գրուվ- և նյու-մեթալը։

## Ստուդիական ալբոմներ

## Սեփական ալբոմները

## Փոխկապակցված ալբոմներ

## Ընդլայնված պիեսներ

## Սինգլներ

## Վիդեո-ալբոմները

## Երաժշտական տեսահոլովակներ

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Ռոք ալբոմներ
Կատեգորիա:Սկավառակագրություններ
Վարատտայա Նիլկուհա

**Վարատտայա Նիլկուհա** (), թաիլանդացի դերասան, մոդել։ Նա միշտ հանդես է գալիս Channel 7-ալիքով։

## Ֆիլմագրություն

### Դորամաներ

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Թաիլանդցի դերասանուհիներ
Ջոզեֆ Ուայման

**Ջոզեֆ Ուայման** (, ), ամերիկացի դերասան։

## Կյանք
Ծնվել է Մոնրեալում (Կանադա)։ Որոշ ժամանակ անց նրա ընտանիքը տեղափոխվել է ԱՄՆ։ Կարիերան սկսել է 1930-ական թվականներին՝ Բրոդվեյում։ Նրա առաջին աշխատանքը եղել է 1938 թվականին՝ Ռոբերտ Շերվուդի «Эйби Линкольн в Иллинойсе» () ներկայացումը, ապա ևս մի քանի ներկայացումներ։ Հայտնի է դարձել առաջին ֆիլմից՝ «Доктор Ноу»-ից հետո, որտեղ խաղացել է գլխավոր չարագործի դեր։.

## Ֆիլմագրություն
# 1949-1954 - «Саспенс»
# 1950-1963 - «Театр Армстронга»(հեռուստասեիալ)
# 1950 - «With These Hands»
# 1951 - «Детективная история»
# 1952 - «Вива Сапата!»
# 1952 - «Miserables, Les» - *Genflou*
# 1953-1962 - Театр «Дженерал Электрик»(հեռուստասեիալ)
# 1953 - «Champ for a Day» - *Dominic Guido*
# 1953-1961 - «Письмо к Лоретте» - *Dr. Newland*(հեռուստասեիալ)
# 1954 - «Серебряная» - *Mijamin*
# 1955 - «Блудный сын» - *Carmish*
# 1955 - «Matinee Theatre» - *Hosea*
# 1955 - «Three Brave Men» - *Jim Barron*
# 1957 - «Garment Jungle, The»
# 1957-1959 - «Подозрение»(հեռուստասեիալ)
# 1958-1960 - «Westinghouse Desilu Playhouse»
# 1959-1964 - «Сумеречная зона»
# 1959-1962 - «Adventures in Paradise»
# 1959-1963 - «Неприкасаемые»
# 1960 - «Непрощённая»
# 1962 - «Счастливые воры»
# 1962 -  «Доктор Ноу»

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Страница актёра на IMDB.com
* Страница актёра на Art-Movie.ru

Կատեգորիա:Ամերիկացի տղամարդ թատերական դերասաններ
Կատեգորիա:Ամերիկացի տղամարդ կինոդերասաններ
Կատեգորիա:Ամերիկացի տղամարդ հեռուստատեսային դերասաններ
Կատեգորիա:Թատրոնի դերասաններ
Կատեգորիա:Կանադացի դերասաններ
Կատեգորիա:Կանադացի կինոդերասաններ
Կատեգորիա:Կանադացի հեռուստատեսային դերասաններ
Կատեգորիա:Ամերիկացի երկարակյացներ
Բիլբաո 2008 (շախմատային մրցաշար)

**Բիլբաո 2008** - «Մեծ սաղավարտի» () եզրափակիչ մրցաշարերից առաջինն է, անցկացվել է իսպանական Բիլբաո քաղաքում 2008 թ. սեպտեմբերի 2-ից 13-ը։ Խաղային օրերն են եղել 2-ից 6-ը, 8-ից 10-ը և 12-ից 13-ը։ Մրցաշարի հաղթող է ճանաչվել Վեսելին Տոպալովը։

## Մրցաշարի կանոնները
* Անցկացվում է 10 տուրով. յուրաքանչյուր խաղացող մյուսներից յուրաքանչյուրի հետ խաղում է 2 պարտիա սև և սպիտակ խաղաքարերով,
* Ժամանակը. տրվում է 90 րոպե 40 քայլի համար և ևս 60 րոպե մինչև պարտիայի ավարտը ավելացվելով 10 վ յուրաքանչյուր քայլի համար սկսած 41-րդ քայլից,
* Միավորները.

Հաղթանակի համար - 3

Ոչ ոքի արդյունքի համար - 1

Պարտության համար - 0

## Մասնակիցներ

## Մրցափուլեր

## Մրցաշարային աղյուսակ

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Շախմատային մրցաշարեր
Կատեգորիա:Լևոն Արոնյանի մասնակցությամբ մրցաշարեր
Apple Pay

**Apple Pay**, Apple ընկերությանը պատկանող բջջային վճարման համակարգ։ Ներկայացված է եղել 2014 թվականի սեպտեմբերի 9-ին։ Apple Pay ծրագրի միջոցով iPhone 6-ի, iPhone 6 Plus-ի, iPhone 6s-ի iPhone 6s Plus-ի, iPhone 7-ի, iPhone 7 Plus-ի և Apple Watch-ի օգտատերերը կարող են վճարումները կատարել NFC տեխնոլոգիայով (մոտակա անշփում կապ)՝ Wallet և Touch ID ծրագրերի համակցությամբ։ Նաև հնարավոր է համացանցային վճարումների համար օգտագործումը։

Apple Pay-ը համատեղ է ներկայում գոյություն ունեցող Visa PayWave, MasterCard PayPass և American Express ExpressPay անշփում կարդացողների հետ։

2014 թվականի հոկտեմբերի 20-ից հասանելի է ԱՄՆ-ում։ Համակարգի աջակցման մասին հայտարարել են որոշ ցանցերի առևտրական կետեր, օրինակ՝ Apple-ի, McDonald's-ի, Wendy's-ի. նաև հարյուրավոր բանկեր։

## Համակարգ
Apple Pay-ը Apple-ի որոշ բջջային սարքերի թույլ է տալիս վճարումներ կատարել խանութներում և համացանցում։ Այն աշխատում է օգտատիրոջ բանկային քարտերը թվայնացնելով (Wallet հավելվածով կամ քարտերի պատկերմամբ)։ Հետո օգտատերը կարող է վճարումներ կատարել ոչ թե օգտագործելով մագնիտե դաշտը, այլ Apple-ի սարքից անլար կապը։ Վճարման հաստատումը կատարվում է Touch ID դակտիլոսկոպիկ ընկալող-հաղորդող սարքի միջոցով հեռախոսներով և կրկնակի հպումով ժամացույցներում։ Անշփում վճարումները աջակցում են՝ iPhone 6-ը, iPhone 6 Plus-ը, iPhone 6s-ը iPhone 6s Plus-ը, iPhone 7-ը, iPhone 7 Plus-ը և Apple Watch-ը։ Առանց NFC-ի հեռախոսներում, ինչպիսիք են iPhone 5-ը, iPhone 5c-ն և iPhone 5s-ը, Apple Pay-ը հնարավոր է օգտագործել Apple Watch-ի հետ, թեկուզ առանց Touch ID-ով հաստատման։ Apple Watch-ը ստուգում է, թե արդյոք ժամացույցը գտնվում է օգտատիրոջ ձեռքին և եթե ճիշտ է դուրս գալիս, ապա պահանջում է ներմուծել Apple Pay-ի PIN-կոդը։ Apple Pay-ը վաճառողին չի փոխանցում քարտի տվյալները, այլ օգտագործում է դինամիկ անվտանգության կոդ։ Սարքի կորստի դեպքում վճարման համակարգը կարող է անջատվել հեռացված Find My Phone ծրագրի միջոցով։

Արձակման ժամանակ՝ 2014 թվականի հոկտեմբերի վերջում, սպասվում էր վճարման համակարգի աջակցում ԱՄՆ-ի 220 հազար կետերում, այդ թվում՝ Macy's, Bloomingdales, Walgreens և Duane Reade, Target և Whole Foods խանութներում, Subway և McDonald's կաֆեներում և այլն։

Օնլայն վճարումները աջակցում են՝ Groupon-ը, Panera Bread-ը և Uber-ը։

Ամնե անգամ, երբ բանկերը որևէ վճարում են կատարում Apple Pay-ի միջոցով, Apple-ը հարկ է գանձում նրանցից։ ԱՄՆ-ում ամեն վճարման համար հարկը կազմում է 0, 15%։ Օգտատերերից հարկ չի գանձվում։

## Աշխարհագրություն

## Տես նաև
* Apple
* iPhone
* iOS

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:2014 համակարգիչներին առնչվող հայտնություններ
Կատեգորիա:IOS-ի ծրագրային ապահովում
Կատեգորիա:IPhone
Կատեգորիա:Անկանխիկ հաշվարկներ
Կատեգորիա:Էլեկտրոնային առևտուր
Կատեգորիա:Էփլ
Միջադեպ հայկական Յակ-40-ի հետ

**Միջադեպ հայկական Յակ-40 ինքնաթիռի հետ**, 1992 թվականի մայիսի 9-ին, ադրբեջանական օդուժի Սու-25 ինքնաթիռի հարձակումը` Ստեփանակերտից վիրավորներ և փախստականներ տեղափոխող քաղաքացիական Յակ-40 ինքնաթիռի վրա։ Վերջինս ստիպված է եղել վթարային վայրէջք կատարելու։ Միջադեպը Արցախյան ազատամարտի տարիներին տեղի ունեցած խոշորագույն ավիավթարներից մեկն էր։

## Հարձակումը
1992 թվականի մայիսի 9-ին, մարդատար Յակ-40 ինքնաթիռը, նախապես ծրագրված չվերթ պետք է իրականացներ Ստեփանակերտից դեպի Երևան` տեղափոխելով վիրավորների և փախստականների։ Թռիչքի ժամանակ ինքնաթիռը ենթարկվել է գնդակոծման, իսկ երբ մտել է Հայաստանի օդային տարածք, ենթարկվել է ադրբեջանական ռազմական Սու-25 «Գրաչ» ինքնաթիռի հարձակմանը։

Յակ-40 ինքնաթիռում գտնվում էին 33 մարդ` 4 անձնակազմի անդամներ և 29 ուղևորներ։ Արդյունքում վնասվել էր ինքնաթիռի թևը և այն սկսել էր այրվել։ Անձնակազմի խելամիտ գործողությունների շնորհիվ հաջողվել է վթարային վայրէջք կատարել Սիսիանում և փրկել ուղևորների կյանքը։ Բոլոր ուղևորները բարեհաջող տարհանվել են, սակայն ինքնաթիռն ամբողջությամբ այրվել է։

Ադրբեջանական ինքնաթիռի օդաչուն Վագիֆ Կուրբանովն էր, ում ինքնաթիռը հետագայում զարկվել է Ասկերանում։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Արցախյան պատերազմ
Յուրիս Լայզանս

**Յուրիս Լայզանս** (, ), լատվիացի ֆուտբոլիստ, կիսապաշտպան, հանդես է եկել լատվիական «Սկանտո» ակումբում և ռուսական ԲԿՄԱ-ում։

## Կարիերա
### Ակումբային

Կարիերան սկսել է Ռիգայի «Սկանտո»-ում։ Լավ դրսևորելով իրեն Համագործակցության գավաթում, տեղափոխվեց Մոսկվայի ԲԿՄԱ, որտեղ մի քանի տարի խաղաց հիմնական թիմում։ Հետո նրան դուրս մղեցին պահեստայինների նստարան, և նա 4 տարվա ընթացքում փոխեց չորս ակումբ, որոնցից յուրաքանչյուրը մասնակցում է այդ պահին Պրեմիեր լիգայում. «Տորպեդո» (Մոսկվա), «Ռոստով», «Կուբեն», «Շիննիկ»։ Մարտի 15, 2008 թ. Նա իր դեբյուտը «Շիննիկ» մրցավեճում 1-ին տուրում առաջնության Ռուսաստանի ԲԿՄԱ-ի հետ (1։ 1), դառնալով իր թիմի միակ գոլի հեղինակը։ Խաղացողը չի կարողացել համաձայնության գալ ակումբի հետ, յարոսլավցիների խաղացողի հանդեպ ունեցած Ֆինանսական պարտքերի պատճառով։ Չկարողացավ խաղացողը պայմանագիր կնքել և «Տոմյու»-ի հետ, որի արդյունքում փոխադրվում է Ռիգայի «Օլիմպ», որտեղից էլ տեղափոխվում է «Վենտսպիլս»։ Կես տարուց հետո վերադարձավ իր համար հարազատ «Սկոտնո» Ալեքսանդրա Ստարկովայի ղեկավարության տակ, որը նորից սկսեց կանչել խաղացողին Լատվիայի թիմ։ Սակայն, չխաղալով ակումբի համար և երեք ամիս, Լայզանսը նորից տեղափոխվեց Ռուսաստան՝ բելգորոդյան «Սալյուտ», որ հետո նորից վերադառնա ռիգական ակումբ։ Հերթական անգամ գնաց «Սկոտնո»-ից՝ այս անգամ վորոնեժական «Ֆակել», և անցավ հետդարձի ճանապարհ սեզոնի փակման ժամանակ։ 2014 թվի ապրիլին ավարտեց խաղացողի կարիերան և սկսեց աշխատել ընտրական ծառայությունում Ռուսաստանի Պրիմեր լիգայի ակումբում «Կրասնադար»-ում։

### Թիմում
Լատվիայի հավաքականում անցկացրեց 108 խաղ, խփեց 15 գնդակ։ Մասնակից է Եվրո-2004։

### Ձեռքբերումներ
# Լատվիայի չեմպիոն.1998, 1999, 2000
# Արծաթե մեդալակիր Լատվիայի առաջնությունում. 2009, 2013
# Ռուսաստանի չեմպիոն. 2003
# Արծաթե մեդալակիր Ռուստանի առաջնությունում. 2004
# Ռուսաստանի գավաթակիր. 2001/02, 2004/05, 2005/06
# ՈւԵՖԱ-ի Գավաթակիր. 2004/2005
# Լատվիայի ամենալավ ֆուտբոլիստ. 2002
# Բալթյան լիգայի հաղթող. 2010/11

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Ռուսաստանի Պրեմիեր Լիգայի խաղացողներ
Կատեգորիա:Տղամարդկանց ֆուտբոլի կիսապաշտպաններ
Կատեգորիա:Ֆակելի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Ֆուտբոլային մարզիչներ այբբենական կարգով