Ելենա Կոստենկո

**Ելենա Կոստենկո** (, ) խորհրդային նկարիչ, գեղանկարիչ, Սանկտ Պետերբուրգի նկարիչների միության անդամ (մինչև 1992 թվականը` ՌԽՖՍՀ նկարիչների միության Լենինգրադյան կազմակերպություն)։

## Կենսագրություն
Ելենա Կոստենկոն ծնվել է 1926 թվականի օգոստոսի 9-ին, Լենինգրադում, հայտնի գիտնականի` Մ. Կոստենկոյի ընտանիքում, ով եղել է ԽՍՀՄ գեղարվեստի ակադեմիայի ակադեմիկոս, խորհրդային գիտության հիմնական կազմակերպիչներից մեկը։

1938 թվականին Ելենա Կոստենկոն ընդունվել է Համառուսական արվեստի ակադեմիայի Լենինգրադի գեղարվեստի միջնակարգ դպրոցը, որտեղ ընդմիջումներով սովորել է մինչև 1946 թվականը։ Նրա ուսուցիչներն են եղել Կ. Լեպիլովը, Մ. Բերնշտեյնը, Վ. Գորբը։ Նրա հետ միասին այդ տարիներին գեղարվեստի միջնակարգ դպրոցում սովորել են Լենինգրադի բազմաթիվ հայտնի նկարիչներ և քանդակագործներ, այդ թվում` Ալեքսեյ Երյոմինը, Վյաչեսլավ Զագոնեկը, Անատոլի Լեվիտինը, Նինա Վեսելովան, Նիկոլայ Կոչուկովը, Միխայիլ Անիկուշին, Եվգենյա Անտիպովան, Դմիտրի Բուչկինը, Յուրի Տուլինը, Վիկտոր Տետերինը, Վլադիմիր Չեկալովը, Մայա Կոպիտցևան, Իյա Վենկովան, Աբրամ Գրուշկոն, Օլեգ Լոմակին և ուրիշներ։

1941 թվականի աշնանը Ելենան ծնողների հետ շրջափակված Լենինգրադից տարհանվել է Տաշքենդ։ 1944 թվականին վերադարձել է Լենինգրադ և վերսկսել դասերը Գեղարվեստի միջնակարգ դպրոցում։ 1946 թվականին Գեղարվեստի միջնակարգ դպրոցը ավարտելուց հետո Ելենա Կոստենկոն ընդունվել է Ի. Ե. Ռեպինի անվան գեղանկարչության, քանդակագործության և ճարտարապետության ինստիտուտի գեղանկարչության ֆակուլտետի առաջին կուրսը։ Սովորել է հայտնի նկարիչների և ուսուցիչների` Սեմյոն Աբուգովի, Յուրի Նեպրինցևի, Միխայիլ Պլատունովի, Անդրեյ Միլնիկովի հետ։

1952 թվականին Ելենա Կոստենկոն ավարտել է  Ի. Ե. Ռեպինի անվան գեղանկարչության, քանդակագործության և ճարտարապետության ինստիտուտի` Վիկտոր Օրեշնիկովի արհեստանոցը։ Նրա դիպլոմային աշխատանքը դարձել է «Ապագա շինարարներ։ Մանկապարտեզ» նկարը։ Նույն տարին ինստիտուտն ավարտել են նաև իր համակուրսեցիները` Սերգեյ Բաբկովը, Լեոնիդ Բայկովը, Իրինա Բալդինան, Դմիտրի Բալյաևը, Աբրամ Գրուշկոն, Մարինա Կոզլովսկին, Բորիս Կորնեևը, Աննա Կոստինան, Բորիս Լավրենկոն, Օլեգ Լոմակինը, Իվան Պենտեշին, Իգոր Րազդրոգին, Յուրի Սկորիկովը, Պյոտր Ֆոմինը, Վլադիմիր Չեկալովը և այլ հայտնի նկարիչներ։ Համակուրսեցիների սերտ ստեղծագործական համագործակցությունն ու ընկերակցւթյունը երկար տարիններ շարունակվել են։

1952 թվականից Ելենա Կոստենկոն սկսել է մասնակցել ցուցահանդեսների` իր աշխատանքները ցուցադրելով Լենինգրադի կերպարվեստի առաջատար վարպետների աշխատանքների հետ միասին։ Նրա առաջին ցուցահանդեսը 1952 թվականին էր, որտեղ Ի. Ե. Ռեպինի անվան գեղանկարչության, քանդակագործության և ճարտարապետության ինստիտուտի շրջանավարտների դիպլոմային աշխատանքների ցուցադրությունն էր։ Հաջորդ տարվա գարնանը մասնակցել է «1953 թվականին Լենինգրադի նկարիչների աշխատանքների գարնանային ցուցահանդեսին»` իր առաջին անկախ ստեղծագործական «Քանդակագործ Ա. Կրիժանովսկի դիմանկարը» աշխատանքով։ Աշխատանքն աչքի է ընկել, դրա վերարտադրությունը տեղադրվել է ցուցահանդեսի կատալոգում։

Այդ ժամանակից ի վեր դիմանկարը դարձել է առաջատար ժանր Ելենա Կոստենկոյի համար։ Տարբեր տարիների նրան գրավում էր նատյուրմորտը, բնանկարը, աշխատանքը ժանրային կոմպոզիցիաների հետ։ Այնուամենայնիվ իր ժամանակիցներ գիտնականների և արվեստագետների դիմանկարները, ինչպես նաև` երեխաների պատկերները առավել հայտնի ճանաչում են ստացել։ 1950-1970 թվականներին դիմանկարային ժանրում նկարչուհու ստեղծած գործերից կարելի է առանձնացնել «Լենխորհրդի Գ. Կորոտկևիչի անվան Լենինգրադի թատրոնի դերասանի դիմանկարը»  (1956), «ԽՍՀՄ գիտությունների ակադեմիայի թղթակից անդամ` Ա. Շեննիկովի դիմանկարը» (1960), «ԽՍՀՄ գիտությունների ակադեմիայի թղթակից անդամ` Պ. Բարանովի դիմանկարը» (1961), «Ակադեմիկ Մ. Կոստենկոյի դիմանկարը» (1963), «Հոր դիմանկարը» (1972), «Նկարիչ Մ. Պլատունովի դիմանկարը» (1972), «Ակադեմիկ Վ. Սոչևի դիմանկարը» (1976)։

Նույն տարիներին Ելենա Կոստենկոն շատ է աշխատել մանկապատանեկան պատկերների վրա, հետաքրքրությամբ շարունակելով այն թեման, որը սկսել էր դիպլոմային նկարում։ Նրա ստեղծած գործերից են «9-րդ դասարանցի Իրինա Զիկովի դիմանկարը» (1953), «Լոգանքից հետո» (1964), «Լենա Մոլտենինովի դիմանկարը» (1975), «Կատենկա» և «Միշա» (երկուսն էլ 1960 թվական), «Ընկերներ» (1974), «Առավոտ» (1967) և շատ ուրիշ աշխատանքներ։

1953 թվականից Ելենա Կոստենկոն եղել է Սանկտ Պետերբուրգի նկարիչների միության անդամ (մինչև 1922 թվականը ՌԽՖՍՌ նկարիչների միության Լենինգրադյան կազմակերպություն)։

Ելենա Կոստենկոյի անհատական ցուցահանդեսները տեղի է ունեցել Բելգորոդում (1981 թվական, Մ. Կոզլովսկու հետ համատեղ) և Լենինգրադում (1986)։
1989-1992 թվականներին Կոստենկոյի աշխատանքները հաջողությամբ ցուցադրվել են Ֆրանսիայում *L' Ecole de Leningrad* ռուսական գեղանկարչության ցուցահանդեսներում և աճուրդներում, ինչպես նաև Բելգիայում, Իտալիայում, Անգլիայում, ԱՄՆ-ում, որտեղ իր աշխատանքներն ստացել են հայտնի ճանաչում։

Ելենա Կոստենկոյի աշխատանքները գտնվում են Ռուսաստանի, Ֆրանսիայում, Ճապոնիայի, ԱՄՆ-ի, Իտալիայի, Մեծ Բրիտանիայի և այլ երկրների թանգարաններում և մասնավոր հավաքածուներում։

## Ծանոթագրություններ

## Աղբյուրներ
* *Весенняя выставка произведений ленинградских художников 1953 года. Каталог*. — Л.: ЛССХ, 1953. — С.6,26.
* *Весенняя выставка произведений ленинградских художников 1954 года. Каталог.* — Л.: Изогиз, 1954. — С.12.
* *Коровкевич C. Ярче и глубже показывать новое, передовое. Заметки о весенней выставке работ ленинградских художников.* // Вечерний Ленинград, 1954, 12 июня.
* *Серов В. Знать жизнь, показывать правду жизни* // Ленинградский альманах. Кн. 8. Л.: Лениздат, 1954. — С.306—311.
* *Серебряный И. Молодые живописцы* // Ленинградский альманах. Кн. 9. Л.: Лениздат, 1954. — С.338—342.
* *Земская М. За правду жизни и большую мысль. К итогам осенней выставки ленинградских художников.* // Смена, 1954, 18 декабря.
* *Осенняя выставка произведений ленинградских художников. 1956 года. Каталог.* — Л.: Ленинградский художник, 1958. — С.14.
* *Мочалов Л. Выставка без жюри. Новые работы ленинградских живописцев.* // Вечерний Ленинград, 1956, 11 декабря.
* *Осенняя выставка произведений ленинградских художников 1958 года. Каталог.* — Л.: Художник РСФСР, 1959. — С.6.
* *Выставка произведений ленинградских художников 1960 года. Каталог.* — Л.: Художник РСФСР, 1963. — С.12.
* *Выставка произведений ленинградских художников 1960 года. Каталог.* — Л.: Художник РСФСР, 1961. — С.22.
* *Выставка произведений ленинградских художников 1961 года. Каталог.* — Л.: Художник РСФСР, 1964. — С.22.
* *Осенняя выставка произведений ленинградских художников 1962 года. Каталог.* — Л.: Художник РСФСР, 1962. — С.15.
* *Ленинград. Зональная выставка.* — Л.: Художник РСФСР, 1965. — С.27.
* *Каталог весенней выставки произведений ленинградских художников 1965 года.* — Л.: Художник РСФСР, 1970. — С.17.
* *Старостин Г. Художники советуются со зрителем*. // Смена, 1965, 8 декабря.
* *Осенняя выставка произведений ленинградских художников. 1968 года. Каталог.* — Л.: Художник РСФСР, 1971. — С.9.
* *Весенняя выставка произведений ленинградских художников 1971 года. Каталог.* — Л.: Художник РСФСР, 1972. — С.10.
* *Наш современник. Каталог выставки произведений ленинградских художников 1971 года.* — Л.: Художник РСФСР, 1972. — С.13.
* *Выставка произведений ленинградских художников, посвящённая 25-летию победы над фашистской Германией. Каталог.* — Л.: Художник РСФСР, 1972. — С.7.
* *Наш современник. Вторая выставка произведений ленинградских художников 1972 года.* — Л.: Художник РСФСР, 1973. — С.7.
* *Наш современник. Третья выставка произведений ленинградских художников 1973 года.* — Л.: Художник РСФСР, 1974. — С.9.
* *Богданов А. Ярче, но и глубже.* // Вечерний Ленинград, 1973, 25 декабря.
* *Выставки советского изобразительного искусства. Справочник. Том 4. 1948—1953 годы.* — М.: Советский художник, 1973.
* *По Родной стране. Выставка произведений ленинградских художников. Каталог*. — Л.: Художник РСФСР, 1974. — С.15.
* *Весенняя выставка произведений ленинградских художников. Каталог.* — Л.: Художник РСФСР, 1974. — С.8.
* *Наш современник. Зональная выставка произведений ленинградских художников 1975 года. Каталог.* — Л.: Художник РСФСР, 1980. — С.17.
* *И. Мямлин. Сердце с правдой вдвоём…* // Ленинградская правда, 1975, 1 июня.
* *Изобразительное искусство Ленинграда. Каталог выставки.* — Л.: Художник РСФСР, 1976. — С.20.
* *Портрет современника. Пятая выставка произведений ленинградских художников 1976 года. Каталог.* — Л.: Художник РСФСР, 1983. — С.12.
* *Exhibition of modern Soviet Painting. 1976. Gekkoso Gallery. Catalogue*. — Tokyo, 1976. — Р.87,154.
* *Осенняя выставка произведений ленинградских художников. 1978 года. Каталог.* — Л.: Художник РСФСР, 1983. — С.10.
* *Выставка произведений ленинградских художников, посвящённая 60-летию Великого Октября.* — Л.: Художник РСФСР, 1982. — С.15.
* *Справочник членов Союза художников СССР. Том 1.* — М.: Советский художник, 1979. — С.547.
* *Громов Н. Тема вечная, современная*. // Вечерний Ленинград, 1980, 14 апреля.
* *Зональная выставка произведений ленинградских художников 1980 года. Каталог*. — Л.: Художник РСФСР, 1983. — С.15.
* *Выставки советского изобразительного искусства. Справочник. Том 5. 1954—1958 годы.* — М.: Советский художник, 1981. — С.25,27,47,120,259,260,420,548,571.
* *Шевчук С. Смотреть жизни в лицо. Заметки о живописном разделе выставки ленинградских художников в Манеже.* // Смена, 1983, 28 декабря.
* *Елена Михайловна Костенко. Выставка произведений. Каталог*. — Л.: Художник РСФСР, 1986. — 48 с.
* *Выставка произведений ленинградских художников, посвящённая 40-летию полного освобождения Ленинграда от вражеской блокады. Каталог.* — Л.: Художник РСФСР, 1984. — С.10.
* *Елена Михайловна Костенко. Каталог выставки*. — Л.: Художник РСФСР, 1986.
* *Справочник членов Ленинградской организации Союза художников РСФСР.* — Л.: Художник РСФСР, 1987. — С.63.
* *L' Ecole de Leningrad. Catalogue.* Paris. Drouot Richelieu, 16 June, 1989. Р.48—49.
* *L' Ecole de Leningrad. Catalogue.* Paris. Drouot Richelieu, 27 November, 1989. Р.28.
* *L' Ecole de Leningrad. Catalogue.* Paris. Drouot Richelieu, 12 Mars 1990. Р.46—47.
* *L' Ecole de Leningrad. Catalogue.* Paris. Drouot Richelieu, 11 June, 1990. Р.26—27.
* *L' Ecole de Leningrad. Catalogue*. Paris. Drouot Richelieu, 21 December, 1990. Р.16—17.
* *Painture Russe. Catalogue.* Paris. Drouot Richelieu, 18 February, 1991. Р.33—34.
* *Painture Russe. Catalogue*. Paris. Drouot Richelieu, 26 April, 1991. Р.8—9.
* *Leningrad figuration. Catalogue*. Paris. Drouot Richelieu, 10 June, 1991. Р.10—11.
* *Sots’Art a St Petersbourg. Catalogue.* St Germain en Laye. 23 Fevrier 1992. Р.5.
* *Saint-Petersbourg — Pont-Audemer. Dessins, Gravures, Sculptures et Tableaux du XX siecle du fonds de L' Union des Artistes de Saint-Petersbourg.* Pont-Audemer, 1994. Р.71.
* *Этюд в творчестве ленинградских художников. Выставка произведений. Каталог.* — Санкт-Петербург: Мемориальный музей Н. А. Некрасова, 1994. — С.4.
* *Лирика в произведениях художников военного поколения. Живопись. Графика. Каталог.* — Санкт-Петербург: 1995. — С.4.
* *Петербургские музы. Выставка. Живопись, графика, декоративно-прикладное искусство.* — СПб.: Мемориальный музей Н. А. Некрасова, 1995.
* *Связь времён. 1932—1997. Художники — члены Санкт-Петербургского Союза художников России. Каталог выставки.* — Санкт-Петербург: ЦВЗ «Манеж», 1997. — С.289.
* *Vern G. Swanson. Soviet Impressionism.* — Woodbridge, England: Antique Collectors' Club, 2001. — Р. 40,44.
* *Иванов С. В. Неизвестный соцреализм. Ленинградская школа.* — Санкт-Петербург: НП-Принт, 2007. — С.9,15,362, 389—402,404-407,445. ISBN 5-901724-21-6, ISBN 978-5-901724-21-7.
* *Юбилейный Справочник выпускников Санкт-Петербургского академического института живописи, скульптуры и архитектуры имени И. Е. Репина Российской Академии художеств. 1915—2005.* — Санкт-Петербург: «Первоцвет», 2007. — С.68.

## Տես նաև
Սանկտ Պետերբուրգի նկարիչների միություն

## Արտաքին հղումներ
* *[http://leningradartist.com/bio/k_rus.htm#80 Костенко Елена Михайловна] на сайте [http://www.leningradartist.com/index_r.html «Неизвестный соцреализм. Поиски и открытия»]*
* ''Ленинградская школа живописи. Очерк истории.''
* ''Хронология Ленинградской школы живописи.''

Կատեգորիա:20-րդ դարի ռուս նկարիչներ
Կատեգորիա:Ռեպինի անվան ինստիտուտի շրջանավարտներ
Կատեգորիա:ԽՍՀՄ նկարիչների միության անդամներ
Կատեգորիա:Սանկտ Պետերբուրգի նկարիչների միության անդամներ
Կատեգորիա:Խորհրդային նկարչուհիներ
Կատեգորիա:Ռուս դիմանկարիչներ
Կատեգորիա:Կին արվեստագետներ