Մելանի Օտտ

**Մելանի Օտտ** (, ), գերմանացի վիրուսաբան, վիրուսաբանության և իմունոլոգիայի Գլադստոնյան ինստիտուտի ավագ գիտաշխատող։ Սան Ֆրանցիսկոյի Կալիֆոռնիական համալսարանում բժշկության պրոֆեսոր է։

## Կրթություն և կարիերայի սկիզբ
Ծնվել և մեծացել է Գերմանիայի Ֆրանկֆուրտ քաղաքում։ 1991 թվականին Ֆրանկֆուրտի Գյոթեի անվան համալսարանում ստացել է բժշկության դոկտորի գիտական աստիճան։ 1991 - 1994 թվականներին նույն համալսարանի հիվանդանոցում ղեկավարել է Ինտենսիվ թերապիայի բաժանմունքը (ICU unit), որտեղ հիվանդների 90 տոկոսը ՄԻԱՎ վարակակիրներ էին և բոլորը մահանում էին համապատասխան բուժման բացակայության պատճառով։ Սկզբնապես պատրաստված լինելով որպես նյարդաբան՝ ՄԻԱՎ/ՁԻԱՀ ճգնաժամի ընթացքում աշխատանքային գործունեության բերումով հարել է վիրուսաբանությանը, հույս ունենալով ներդրում ունենալ ավելի լավ բուժում, ի վերջո՝ նաև դեղամիջոց ստեղծելու հարցում։

1994 թվականին տեղափոխվել է Նյու Յորք այժմյան Էլմեցցի համալսարանում մոլեկուլյար բժշկության դոկտորի աստիճան ստանալու նպատակով։ Աշխատել է Էրիկ Մ․ Վերդենի լաբորատորիայում և ուսումնասիրել ՄԻԱՎ վարակի հետ կապված գեների կարգավորումն ու էպիգենետիկան։ 1997 թվականին ավարտելուց հետո Հայդելբերգի քաղցկեղի հետազոտական գերմանական կենտրոնում աշխատել է որպես կրտսեր գիտաշխատող ու մնացել այնտեղ մինչև 2002 թվականը։

## Հետազոտական աշխատանք
2002 թվականին անդամագրվել է Սան Ֆրանցիսկոյի Կալիֆոռնիական համալսարանի անկախ հետազոտական կենտրոնի Գլադստոնյան ինստիտուտին, որտեղ նրա հետազոտական թիմը կենտրոնացել է այն փաստը հասկանալու վրա, թե ինչպես են վիրուսները փոխազդում իրենց կողմից վարակված մայր բջիջների հետ՝ ելնելով ՄԻԱՎ-ի, Հեպատիտ C-ի վիրուսի ու Զիկա վիրուսի ուսունասիրությունների վրա։ 2020 թվականի կորոնավիրուսի համաճարակի պայմաններում նրա հետազոտական թիմը նախաձեռնել է նոր կորոնավիրուսի ուսումնասիրությունը (SARS-CoV-2 (կորոնավիրուս))։

### ՄԻԱՎ հետազոտություն
Աշխատել է հասկանալ ՄԻԱՎ տրանսկրիպցիան և վիրուսների հանգստի վիճակում գտնվելը (թաքնվելը/լատենտությունը)՝ վիրուսի տարածումը վերացնելու համար։ ՄԻԱՎ-ն իր գենոմը ներմուծում է բջջի ԴՆԹ-ի մեջ և այս կերպ վիրուսը հայտնի է դառնում որպես պրովիրուս։ Թեև հակավիրուսային դեղերը կարողանում են կանխել ակտիվորեն տրանսկրիպցվող և վերարտադրվող ՄԻԱՎ-ի տարածումը, նրանք չեն կարողանում թիրախավորել բջջի գենոմի մեջ թաքնված ՄԻԱՎ-ի պրովիրուսին։ Այդ պատճառով վարակն արմատախիլ անելու համար անհրաժեշտ է վերացնել այդ թաքնված պրովիրուսը։ Օտտն ու իր թիմըն աշխատել են «ցնցել և սպանել» ռազմավարությունը մշակելու վրա, որով վերաակտիվացնում են ու դուրս մղում թաքնված պրովիրուսը, որպեսզի իմունային համակարգը և հակավիրուսային դեղամիջոցների բուժումը կարողանան ոչնչացնել վիրուսները։ Նրա լաբորատորիան ուսումնասիրում է քաղցկեղի դեմ դեղամիջոցների բուժման վերանպատակավորումը՝ թաքնված ՄԻԱՎ պրովիրուսների վերաակտիվացման պիգենետիկ մեխանիզմների թիրախավորմամբ։ ՄԻԱՎ տրանսկրիպցիան վերսկսելու նպատակով ուսումնասիրել են և՛ դեացետիլաս պրոտեինի գործառույթի կասեցումը բջջի հետերոքրոմատին կառուցվածքի թուլացման համար, և՛ նրանց թաթ պրոտեինի տրանսկրիպցիայի ակտիվության արդյունավետությունը։ 2017 թվականին կատարված մի հետազոտության մեջ նրանք թիրախավորել են մարդկային SMPD2 ֆերմենտը, որը թույլ է տալիս ՄԻԱՎ-ին լատենտ վիճակում մնալ։ Նրանց հաջողվել է վերաակտիվացնել լատենտ պրովիրուսը ՄԻԱՎ հիվանդների կողմից տրամադրված մարդկային բջիջների մեկ քառորդում։

### COVID-19 հետազոտություն
Սան Ֆրանցիսկոյի Կալիֆոռնիական համալսարանի քանակական կենսաբանության ինստիտուտի COVID կոնսորցիումի անդամ է։ COVID-19 համավարակի սկսվելուն պես Օտտն ու իր թիմը աշխատել է վերազինել և հաստատել համալսարանի 3-րդ կենսաապահովության մակարդակի հետազոտական լաբորատորիան, որպեսզի այնտեղ ուսումնաիրեն COVID-19 հիվանդությունն առաջացնող SARS-CoV-2 կորոնավիրուսը։ 3-րդ կենսաապահովության մակարդակի հետազոտական լաբորատորիան թույլ է տալիս հետազոտողներին ուսումնասիրել նոր կորոնավիրուսի նման վարակները, որոնք մարդկային օրգանիզմում լուրջ հիվանդություններ կարող են առաջացնել։ Նրա թիմը նաև վերապատրաստում է անցել, թե ինչպես աշխատել վիրուսի հետ առանց վարակվելու վտանգին ենթարկվելու, թեև Օտտը մամուլի համար մեկնաբանություն է արել, որ անհատական պաշտպանության միջոցների սահմանափակ քանակը մտահոգության պատճառ է հանդիսանում իրենց ուսումնասիրույուններն իրականացնելու ընթացքում։

Օտտը և նրա թիմը սկսել են աշխատել՝ հասկանալու համար, թե ինչպես են վերարտադրվում կորոնավիրուսները վարակված բջիջներում, որպեսզի պատկերացում կազմեն, ինչպես դեղամիջոցների օգնությամբ խանգարել վիրուսի կենսացիկլը։ Նրանք սկսել են թոքային օրգանոիդներ վարակել կորոնավիրուսով, որպեսզի հասկանան և՛ դրա պաթոգենեզը, և՛ նույնականացնեն դրա տարածումը դադարեցնող հնարավոր դեղերը։ Համագործակցում է Բերկլիի Կալիֆոռնիայի համալսարանից Ջենիֆեր Դուդնայի հետ ախտորոշիչ տեստեր մշակելու ուղղությամբ, որոնք արդյունքները ցույց կտան 30 րոպեի ընթացքում։

## Հրատարակությունների ընտրանի
* "Metabolic reprogramming of human CD8+ memory T cells through loss of SIRT1." *Journal of Experimental Medicine*. 2018 Jan 2;215(1):51-62. doi: 
* "The Short Isoform of BRD4 Promotes HIV-1 Latency by Engaging Repressive SWI/SNF Chromatin-Remodeling Complexes." *Molecular Cell* 2017 Sep 21;67(6):1001-1012.e6. doi: 
* "A combined proteomics/genomics approach links hepatitis C virus infection with nonsense-mediated mRNA decay." *Molecular Cell* 2015 Jan 22;57(2):329-340. doi: 
* "Acetylation of RNA Polymerase II Regulates Growth-Factor-Induced Gene Transcription in Mammalian Cells." *Molecular Cell* 2013 Nov 7;52(3):314-24. doi: 
* "Efficient hepatits C virus particle formation requires diacylglycerol acyltransferase-1." *Nature Medicine* 2010 Nov;16(11):1295-8. doi: 

## Մրցանակներ ու պարգևներ
* Երիտասարդ գիտաշխատողի մրցանակ, Եվրոպական գիտաժողով ՁԻԱՀ-ի փորձարարական հետազոտությունների վերաբերյալ, 2000
* Ուորեն Հելմանի մրցանակ, Սան Ֆրանցիսկոյի Կալիֆոռնիական համալսարան, 2006
*Կանցլերի մրցանակ` հանրային ծառայության համար, Սան Ֆրանցիսկոյի Կալիֆոռնիական համալսարան, 2008
*Ավանգարդի մրցանակ, Թմրամիջոցների չարաշահման ազգային ինստիտուտ, 2014
* Խորհրդի անդամ, Ամերիկյան մանրէաբանության ակադեմիա, 2017

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:1964 ծնունդներ
Կատեգորիա:Գերմանացի բժշկուհիներ
Կատեգորիա:Կին վիրուսաբաններ
Կատեգորիա:Կորոնավիրուսի հետազոտողներ