Ամուր (գետ)

**Ամուր** (,  - մոնղոլ Սուրենը սև գետ, չինարեն՝ եյլունցզյան սև վիշապի գետ), գետ Արևելյան Ասիայում։ Ավազանը տարածվում է ԽՍՀՄ (Չիտայի, Ամուրի մարզերում և Խաբարովսկի երկրամասում), ՉԺՀ և ՍԺՀ տերիտորիաներում։ Ամուրի ավազանի մեծ մասը գտնվում է ԽՍՀՄ-ում։

## Աշխարհագրական դիրք
Կազմավորվում է Արգուն և Շիլկա գետերի միացումից։ Երկրագդի 2824 կմ է (Արգունի ակունքից՝ 4440), ավազանը՝ 1855 հազար կմ2։ Թափվում է Թաթարական նեղուցը։ Վերին հոսանքում (մինչև Զեայի գետաբերանը) հովիտը նեղ է ու խոր, ափերը՝ ժայռոտ, հոսքը՝ սրընթաց։ Միջին հոսանքում (Բլագովեշչենսկից մինչև Խաբարովսկ) առաջացնում է լայն ողողատ։ Ստորին հոսանքում ընթանում է Ստորին Ամուրյան դաշտավայրով ու բաժանվում բազուկների՝ առաջացնելով բազմաթիվ կդզիներ։ Գլխավոր վտակներն են ձախից՝ Զեա, Բուրեա, Ամգուն, աջից՝ Աունգարի, Ուսուրի։ Սնումը՝ ամառային և աշնանային մուսոնային անձրևներից (65%) և ստորերկրյա ջրերից։

Գետի ավազանում ձնածածկույթը չնչին է, գարնանային հորդացում չունի։ Տարեկան միջին հոսքը 343 կմ3 է (10,8 հազար մ3/վրկ)։ Սառցակալում է նոյեմբերից մայիս։ Ամուրը նավարկելի է գրեթե ամբողջությամբ։ Գլխավոր նավահանգիստներն են՝ Ամուրսկ, Բլագովեշչենսկ, Խաբարռվսկ, Ամուրի Կոմսոմոլսկ, Ամուրի Նիկոլաևսկ (ԽՍՀՄ) ե Հեյհե (ՉԺՀ)։ Ամուրը հարուստ է ձկներով (կետա, սապատաձուկ և այլն)։

## Գետի ջրաբանություն

**Ամուրի (մ³/վրկ) միջին ամսական արտահոսքը։**


Colors=
  id:lightgrey value:gray(0.8)
  id:darkgrey  value:gray(0.3)
  id:sfondo value:rgb(1,1,1)
  id:barra value:rgb(0.6,0.8,0.9)

ImageSize = width:510 height:300
PlotArea = left:40 bottom:40 top:20 right:20
DateFormat = x.y
Period = from:0 till:24000
TimeAxis = orientation:vertical
AlignBars = justify
ScaleMajor = gridcolor:darkgrey increment:4000 start:0
ScaleMinor = gridcolor:lightgrey increment:2000 start:0
BackgroundColors = canvas:sfondo

BarData=
  bar:Jan text:Հուն.
  bar:Feb text:Փետ․
  bar:Mar text:Մարտ
  bar:Apr text:Ապր․
  bar:May text:Մայիս
  bar:Jun text:Հունիս
  bar:Jul text:Հուլիս
  bar:Aug text:Օգ․
  bar:Sep text:Սեպ․
  bar:Oct text:Հոկ․
  bar:Nov text:Նոյ․
  bar:Dec text:Դեկ

PlotData=
  color:barra width:30 align:left

  bar:Jan from:0 till: 1982
  bar:Feb from:0 till: 1324
  bar:Mar from:0 till: 1058
  bar:Apr from:0 till: 3231
  bar:May from:0 till: 14094
  bar:Jun from:0 till: 15948
  bar:Jul from:0 till: 15553
  bar:Aug from:0 till: 19291
  bar:Sep from:0 till: 20813
  bar:Oct from:0 till: 16596
  bar:Nov from:0 till: 6162
  bar:Dec from:0 till: 2441

PlotData=
  bar:Jan at: 1982 fontsize:S text: 1982 shift:(-10,5)
  bar:Feb at: 1324 fontsize:S text: 1324 shift:(-10,5)
  bar:Mar at: 1058 fontsize:S text: 1058 shift:(-10,5)
  bar:Apr at: 3231 fontsize:S text: 3231 shift:(-10,5)
  bar:May at: 14094 fontsize:S text: 14094 shift:(-10,5)
  bar:Jun at: 15948 fontsize:S text: 15948 shift:(-10,5)
  bar:Jul at: 15553 fontsize:S text: 15553 shift:(-10,5)
  bar:Aug at: 19291 fontsize:S text: 19291 shift:(-10,5)
  bar:Sep at: 20813 fontsize:S text: 20813 shift:(-10,5)
  bar:Oct at: 16596 fontsize:S text: 16596 shift:(-10,5)
  bar:Nov at: 6162 fontsize:S text: 6162 shift:(-10,5)
  bar:Dec at: 2441 fontsize:S text: 2441 shift:(-10,5)



## Բնակավայր
Քաղաք․ Ամուրսկ, Բլագովեշչենսկ, Խաբարովսկ։

## Տես նաև
* Ամուրի մարզ
* Բայկալ-Ամուրյան երկաթուղային մայրուղի

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Фотографии Амура 
* «Сказание о великой реке Амуре которое разгранила русское селение с Китайцы». 
* Чертёж течения Амура по « Хорографической чертежной книге» С. У. Ремезова начала XVIII в. 

Կատեգորիա:Ռուսաստանի գետեր
Կատեգորիա:Չինաստանի գետեր
Կատեգորիա:Ասիայի միջազգային գետեր
Կատեգորիա:Սահմանային գետեր
Կատեգորիա:Օխոտյան ծովի ավազանի գետեր