open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Յոտ

**Յոտ** (), մի շարք հանգվա, կորեական ավանդական քաղցրավենիք. Յոտը և՛ պինդ է, և՛ հեղուկ (մելաս), ինչպես նաև լցոնումներով։ Յոտը պատրաստվում է շոգեխաշած բրնձից, սոսնձած բրնձից, սոսնձած սորգոյից, եգիպտացորենից, քաղցր կարտոֆիլից կամ այս հատիկների խառնուրդից։ Շոգեխաշվելուց հետո թթուը համառոտ խմորում են և երկար եփում «սոտ» (솥) կոչվող մեծ կաթսայում։

Յոտերը, որոնք կարճ ժամանակով եփում են, կոչվում են ջեոչեոն (조청), հեղուկ յոտ։ Յոտն օգտագործվում է որպես օշարակ՝ այլ հանգվա պատրաստելու կամ թաթախելու համար, և որպես սոուս դիպ՝ կարե տտոկի համար։

Եթե դրանք ավելի երկար են եփում, սառչելիս պնդանում են, այս տեսակը կոչվում է կենեոտ (갱엿): Կենետը սովորաբար շագանակագույն է լինում եռացնելուց անմիջապես հետո, բայց եթե այն ձգվի, գույնը կբացվի։ Տապակած լոբին, ընկույզը, քունջութի սերմերը, արևածաղկի սերմերը, ընկույզը կամ դդումը սովորական հավելումներ են յոտի համար։ Յոտի սորտերը անվանվում են ըստ իրենց բաղադրության։

## Յոտի սորտեր
* Սսարյոտ(쌀엿)՝ иպատրաստված է բրնձից։
* Հոբայոտ(호박엿)՝ պատրաստված դդմից, Ուլլնդո խոհանոցից։
* Հվանգորյոտ(황골엿)՝ պատրաստվում է բրնձի, եգիպտացորենի և ածիկի խառնուրդից։
* Կկյոտ (깨엿)՝ ծածկված է կկեով (깨, քնջութով).
* Տալյոտ (닭엿)՝ Ջեջու կղզու խոհանոց, կպչուն կորեկ և հավ Յու։
* ԿկվոնյոտКквонёт (꿩엿)՝ Ջեջու խոհանոց, յոտա փասիայի մսով և սնձան կորեկով է
* Թվեջիգյոտ (돼지고기엿)՝ նաև խոզի մսով եփած ջեջուդոյով։
* Հանիրեգյոտ (하늘애기엿)՝ յոտ Ջեջուդոյի հետ՝ պատրաստվելով Կիրիլովի Տրիխոզանտով։
* Պորիյոտ (보리엿)՝  ջեջու յոտ գարիո։
* Մանիրյոտ (마늘엿)՝  Ջեջու յոտ սխտորով և սոսնձու կորեկով։

Ժամանակակից կորեերենում «Կերյոտ» արտահայտություն (կորեերեն՝ 엿 먹어라, yot mogora) կոպիտ արտահայտություն է, որը նման է ռուսերեն «գնա դժոխք» արտահայտությանը։ կամ նրա մյուս ավելի գռեհիկ նմանակները։ Այս արժեքը ի հայտ եկավ ընդունելության քննությունների սկանդալից հետո՝ 1964 թ. Բազմակի ընտրությամբ տրված հարցերից մեկը՝ «Հետևյալ բաղադրիչներից ո՞րը կարելի է օգտագործել յոտի յուղի փոխարեն (կորեերեն՝ 엿기름, yotkireum, գարու ածիկ)՝ յոտը պատրաստելու համար։ Ճիշտ պատասխանը ամիլազն է, բայց շատերը կարծում էին, որ «դայկոնի հյութը» նույնպես ճիշտ պատասխան է, և այն ծնողները, որոնց երեխաները ավելի ցածր միավորներ են ստացել, բողոքի ակցիա են անցկացրել ԿԳՆ ստորաբաժանումների առջև՝ բռնելով դայկոնի հյութով պատրաստված «յոտը»՝ բղավելով. «Կեր յո՜տ»։

## Պատկերասրահ

Պատկեր:Korean pumpkin candy-Hobakyeot-01.jpg|«Հոբագյոտ» պատրաստելը, դդմի յոտը
Պատկեր:Korean candy-Saenggang yeot-01.jpg|«Սենհանյոտ», կոճապղպեղի յոտն
Պատկեր:Korean candy-Yeot-01A.jpg|Յոտ պատրաստելը
Պատկեր:Korea-Jejudo-Hobakyeot-01.jpg|«Յոտչանսու»՝ «Յոտ»-ի վաճառող.
Պատկեր:Yeot street vendor at Insadong, Seoul.jpg|Յոտը ցուցադրվում է Սեուլում


## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Небольшой очерк о ёт

Կատեգորիա:Ասիա
Շպից

մինի|Գերմանական շպից
**Շպից** (, նշանակում է *սրածայր*), ընտանի շան ցեղատեսակ, բնորոշվում է երկար, հաստ և հաճախ սպիտակ մորթիով, սուր ականջներով և դնչիկով։ Պոչը հաճախ պտտվում է շան մեջքին կամ ուղղված է դեպի վերև։ Թեև բոլոր ցեղատեսակները հիշեցնում են պարզունակ շներ, ավելի փոքր ցեղատեսակները հիշեցնում են աղվեսներ, մինչդեռ ավելի մեծ ցեղատեսակները հիշեցնում են շնագայլեր և գայլեր։
Շպիցերի հստակ ծագումը հայտնի չէ, չնայած մերօրյա շպիցերը գալիս են Սիբիրի Արկտիկական շրջանից։ Այս ցեղատեսակը նկարագրվել է որպես Պոմերանյան Կանիս 1788 թվականին Յոհան Ֆրիդրիխ Գմելինի խմբագրությունում։

## Նկարագրություն
Շպիցը լավ հարմարվում է Հյուսիսային ցուրտ կլիմայական պայմաններում ապրելու համար։ Նրանք հաճախ ունեն ջերմամեկուսիչ մորթե շերտ, որն ջերմությունն պահելու համար ավելի խիտ է, քան վերին շերտը։ Փոքր, ուղիղ ականջները օգնում են նվազեցնել ցրտահարության վտանգը, թաթերի վրա աճող հաստ մորթին պաշտպանում են շներին սառույցից։ Շպիցի շատ ցեղատեսակներ, ինչպիսիք են ճապոնական ակիտան և չաո-չաոն, պահպանում են գայլի հատկությունները, ինչպիսիք են անկախությունը, կասկածամտությունը և ագրեսիան անծանոթ մարդկանց և այլ շների նկատմամբ։ Դեռ վաղ տարիքից նրանք պահանջում են շատ մարզումներ և սոցիալականացում։ Շպիցի մի քանի ցեղատեսակներ (օրինակ ՝ հասկի) բուծվում են միայն մեկ նպատակով։ Այնուամենայնիվ, շպիցի շատ ցեղատեսակներին (օրինակ ՝ ռուսական լայկա) բնորոշ են որսորդությունը, բեռների փոխադրումը, անասունների արածեցումը և պաշտպանությունը։

## Ուղեկիցներ և խաղալիքներ
Շպիցերը, իրենց խիտ, փափուկ մորթիով, ոլորված պոչերով, փոքրիկ դնչերով ու ականջներով, բուծվել են որպես ոչ ակտիվ շներ, որոնք նախատեսված են ծառայել  որպես ուղեկիցներ կամ խաղալիքներ։ Այս միտումն ավելի շատ նկարագրում է փոքրիկ պոմերանյան շպիցերին, որոնք ի սկզբանե մեծ շներ էին, ավելի մոտ էր կիշոնդների (գայլաշպիցեր) չափին։
Կիշոնդը գերմանական շպիցի տեսակ է՝ սիրալիր, նվիրված և շատ եռանդուն ընտանի կենդանի, որը բուծվել է որպես պահակ շուն բեռնանավերի համար։ Հաճախ այս ցեղատեսակները ճանաչվում են իրենց ժպտացող դեմքի շնորհիվ։

## Շպիցի տեսակներ
### Արագավազ շներ

### Որսորդական շներ

### Հովվաշներ

### Ասիական ցեղատեսակներ

### Ուղեկից շներ

### Անհետացած ցեղատեսակներ

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Կինոլոգիա
Կատեգորիա:Շան ցեղատեսակներ
Կատեգորիա:Շներ
Կատեգորիա:Վիքիպեդիա:ՈՒՎ 2023-ի հոդվածներ
Jus Suffragii

***Jus Suffragii***  (լատիներենից թարգմանաբար նշանակում է «Ընտրական իրավունքի իրավունք»), Կանանց ընտրական իրավունքի միջազգային դաշինքի պաշտոնական ամսագիր, որը հրատարակվել է ամեն ամիս 1906-1924 թվականներին։

## Պատմություն
Կանանց ընտրական իրավունքի միջազգային դաշինքը (IWSA), որն այժմ կոչվում է Կանանց միջազգային դաշինք, ստեղծվել է 1904 թվականին Գերմանիայում, Բեռլինում, բազմաթիվ երկրներից ժամանած մի խումբ նշանավոր սուֆրաժիստների կողմից։ IWSA-ն հիմնադրել է կազմակերպության *Jus Suffragii* պաշտոնական ամսագիրը, 1906 թվականին։

Պարբերականը հրապարակել է նորություններ ամբողջ աշխարհում կանանց ընտրական իրավունքի առաջընթացի մասին, ի լրումն կանանց այլ հարցերի նորությունների, այդ թվում՝ կին առաջնորդների, տղամարդկանց գերիշխող ոլորտներում աշխատող կանանց, կանանց և երեխաների առողջության, ամուսնության և ամուսնալուծության մասին օրենսդրության, մարմնավաճառության, կանանց կրթության, մայրության նպաստների, աշխատանքային պայմանների և ամուսնական տարիքի մասին։ Անգլերեն լույս է տեսել Լոնդոնում, ֆրանսերեն՝ Ժնևում։ Յուրաքանչյուր թողարկում Միացյալ Թագավորությունում արժեր 4 պենս, Գերմանիայում՝ 4 մարկ, Ֆրանսիայում՝ 4 ֆրանկ։

Առաջին համաշխարհային պատերազմի ժամանակ *Jus Suffragii* ամսագիրը խմբագրել է Մերի Շիփշանքսը, որի պացիֆիստական և ֆեմինիստական ուղղությունը ամսագրի զգալի հակասությունների տեղիք է տվել։ 1914 թվականն էր, երբ պատերազմը բռնկվելուց հետո *Jus Suffragii* ամսագիրն իր լոնդոնյան գրասենյակները կիսեց Կանանց օգնության միջազգային կոմիտեի հետ, որը նոր էր ձևավորվել և զբաղված էր Բրիտանիայում հայտնված հարյուրավոր «թշնամի» գերմանացի կանանց օգնություն տրամադրելով։ Շիփշանքսը ամսագրի էջերում ներողություն խնդրեց գերմանացի և ավստրիացի ընթերցողներից այդ երկրներից նորությունների բացակայության համար (ամսագիրը պետք է լիներ միջազգային) և կոչ արեց չեզոք երկրների ընթերցողներին, որտեղ տարածվում էր ամսագիրը՝ Դանիա, Շվեդիա, Շվեյցարիա և Նիդեռլանդներ, տեղեկություններ ստանալ «թշնամի» երկրներում կանանց մասին։

Պարբերականը բացահայտ քննադատության է ենթարկվել մի քանի սուֆրաժիստ առաջնորդների կողմից, այդ թվում՝ հենց IWSA-ի նախագահի կողմից՝ կանանց ընտրական իրավունքների վրա իր սկզբնական ուշադրությունը թողնելու և «ակտիվ պացիֆիստական արշավ» սկսելու համար։ Սակայն 1919 թվականի պատերազմի ավարտին Շիփշանքսը և Jus Suffragii-ը երախտագիտության և գովասանքի ուղերձներ ստացան ամբողջ աշխարհից։

1917 թվականին ամսագիրն իր սկզբնական վերնագրից բացի ընդունեց նաև *The International Woman Suffrage News* (Կանանց ընտրական իրավունքի միջազգային նորություններ) անվանումը։ Շիփշանքսը թողեց խմբագրի պաշտոնը 1920 թվականին, իսկ ամսագիրը դադարեցրեց հրատարակությունը 1924 թվականին, երբ այն փոխարինվեց *International Women's News* (Կանանց միջազգային նորություններ) ամսագրով՝ որպես IWSA-ի պաշտոնական պարբերական։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Իրավապաշտպան գործունեության միջոցներ
Կատեգորիա:Կանայք քաղաքականությունում
Կատեգորիա:Միջազգային լրագրողական կազմակերպություններ
Խնձորի քացախ

**Խնձորի քացախ**,  պատրաստվում է ֆերմենտացված խնձորի հյութից և օգտագործվում է աղցանների սոուսում, մարինացված բանջարեղենի, պահածոյացված մրգերի հետ։ Պատրաստվում է խնձորը մանրացնելով, ապա հյութը քամելով։ Բակտերիաները և խմորիչը ավելացվում են հեղուկին՝ սկսելու ալկոհոլիկ ֆերմենտացիայի գործընթացը, որը շաքարը փոխակերպում է ալկոհոլի։ Ֆերմենտացման երկրորդ փուլում ալկոհոլը վերածվում է քացախի՝ քացախաթթու առաջացնող մանրէների։ Խնձորաթթուն ավելանալով քացախին՝ տալիս է թթու համ։

Չկա  ապացույց, որ խնձորի քացախի կանոնավոր օգտագործումը օգնում է պահպանել կամ կորցնել մարմնի քաշը կամ արդյունավետ է արյան գլյուկոզայի մակարդակները կառավարելու համար։

## Սնուցում
Խնձորի քացախի 94%-ը ջուր է և 5%-ը քացախաթթու՝ 1% ածխաջուր, ճարպ կամ սպիտակուց։ 100 գրամ (մլ) քանակի մեջ այն ապահովում է 22 միկրոբակտերիաներ պարունակությամբ։

## Մշակում
Խնձորները լցնում են մշակման գոտու վրա, որտեղ դրանք մանրացվում են, սեղմվում և անջատվում է հյութը։ Նյութը պահվում է տակառներիի մեջ, որտեղ սկսվում է առաջին խմորման գործընթացը, որի միջոցով մատակարարվում է թթվածին։ Ալկոհոլային խմորումն ավարտվում է բակտերիաների շտամով, որը փոխակերպում է էթանոլից քացախաթթու՝ քացախ ստանալու։ Մանէներն երկար ժամանակ են մնում  քացախի մեջ՝ նախքան թորում և  մանրէազերցում։

## Ազդեցությունն առողջության վրա
Չնայած ավանդական բժշկության մեջ, չկա որևէ ապացույց, որ  օրինակ քաշի կորուստ, գլիկեմիկ հսկողություն կամ մաշկի վարակների կօգնի  և դրա օգտագործումը  ծորհուրդ է տրվում հերևել հանրային առողջապահական խոշոր կազմակերպություններում ուղեցույցներին։

## Անվտանգություն
Չնայած խնձորի քացախի ցածր մակարդակի օգտագործումը ցածր ռիսկի է ենթարկվում, հատկապես, այն վնասում է կերակրափոխը, ատամի էմալը և չափազանց մեծ վնաս է հասցնում աղիքների միկրոֆլորիային գրգռվածությունը և կարմրությունը տարածված են, երբ աչքերը շփվում են քացախի հետ, և կարող է առաջանալ եղջերաթաղանթի վնասված։ Քացախի օգտագործում են, որպես ականջները մաքրող լուծույթ, սակայն աչքերի լվացումն վտանգավոր է։ Թեև փոքր քանակությամբ խնձորի քացախը կարող է օգտագործվել որպես  սննդի մեջ այն կարող է վտանգավոր լինել հղի և կրծքով կերակրող  կանանց և երեխաների կողմից օգտագործման համար։ Խնձորի խնձորօղի տարբեր ապրանքանիշեր Հայտնաբերվել է, որ քացախն ունի թթվայնության անհամապատասխան մակարդակ, որոշները աղտոտված են բորբոսներով, չպետք է խառնվի քլորի սպիտակեցնողի  հետ, որի համակցությունը կարող է արտազատել քլորի գազ և գրգռում են շնչուղիները, աչքերը, քիթը և կոկորդը և խմորիչով։

Օգտագործվում է որպես մաքրող միջոց։

Խնձորից ալերգիա ունեցող մարդիկ կարող են զգալ ալերգիա ռեակցիա խնձորի խնձորօղի քացախի նկատմամբ։ խնձորի քացախի օգտագործումը մաշկի բուժման համար հիվանդությունը կարող է առաջացնել այրվածքներ։ Խնձորի քացախի օգտագործումը կարող է առաջացնել անբարենպաստ ազդեցություն դեղերի հետ, ինչպիսիք են ինսուլինը կամ միզամուղ։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Այլընտրանքային բժշկություն
Կատեգորիա:Կենցաղային քիմիա
Կատեգորիա:Սննդամթերք
Սիդհիրգանջ

մինի|Քարտեզ՝ Դաքայի բաժանմունքի. Շրջանի սահմանները փոփոխվել են Բանգլադեշի վիճակագրության բաժնից: Սահմաններ՝ 89.24 E, 91.31 E, 22.75 N, 24.86 N
**Սիդհիրգանջ**, Բանգլադեշի ամենահին արդյունաբերական քաղաքներից մեկը։ Գտնվում է Շիտալակշյա գետի Նարայանգանջի ափին։ Սիդհիրգանջի արդյունաբերական գոտին ունի ավելի քան 15 հազար գործարան և արդյունաբերական ձեռնարկություն։ Ադամջի Միլսը հիմնադրվել է Սիդհիրգանջում 1951 թվականին և ժամանակին եղել է աշխարհի ամենամեծ ջուտի գործարանը։ Այս քաղաքը նաև երկրի ամենամեծ արտահանողներից է։ 2018–2019 թվականներին Ադամջիի արտահանման վերամշակման գոտի Սիդհիրգանջում արտահանել է ավելի քան 4 մլրդ ԱՄՆ դոլարի ապրանք։

## Պատմություն
Հին ժամանակներից Սիդհիրգանջը հայտնի էր Իր բարենպաստ աշխարհագրական դիրքի շնորհիվ։ Սիդհիրգանջը պատմականորեն օգտագործվել է որպես նավահանգստային քաղաք և մասնագիտացել է ձեռքի ջուլհակներից մուսլինի արտադրության մեջ։ Որպես դարպաս դեպի Դաքա, Նարայանգանջի տնտեսական գործունեությունը մեծապես նպաստում էր Սիդհիրգանջին, և այն կոչվում էր նաև Արևելքի Դանդի։

Բանգլադեշում ջամդանի մուսլին հյուսելու ավանդական արվեստը ներառվել է ՅՈՒՆԵՍԿՕ-ի մարդկության բանավոր և ոչ նյութական ժառանգության գլուխգործոցների ցանկում։ Բանգլադեշի ազատագրական պատերազմում պատերազմի հերոս Շաֆի Իմամ Ռումիի գլխավոր նպատակն էր ռմբակոծել Սիդհիրգանջ էլեկտրակայանը։

## Էլեկտրակայան
Սիդհիրգանջն ունի չորս էլեկտրակայան ընդհանուր և արտադրելով ավելի քան 400 ՄՎտ էլեկտրաէներգիա արտադրողakan հզորությամբ։ Նոր էլեկտրակայանը, որը կոչվում է Սիդհիրգանջi բարձրագույն էլեկտրակայան, նախատեսվում է ավարտել մինչև 2018 թվականի հունիսի 30-ը, 10 տարվա շինարարությունից հետո, որի ընդհանուր արժեքը 470 միլիոն դոլար է։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Վիքիպեդիա:ՈՒՎ 2023-ի հոդվածներ
Պաքդեշտ

**Պաքդեշտ** (), քաղաք Իրանի կենտրոնական մասում` Թեհրան օսթանում, Թեհրան քաղաքից դեպի արևմուտք։ Հանդիսանում է համանուն շահրեստանի վարչական կենտրոնը։ Բնակչությունը վերջին մարդահամարի տվյալներով կազմում է ։

Քաղաքը գտնվում է Թեհրան օսթանի կենտրոնական մասում, Թեհրան քաղաքից մոտ 22 կմ հարավ-արևելք` մայրաքաղաքը Սեմնանի հետ կապող համար 44 ավտոմայրուղու վրա։

## Բնակչություն
Քաղաքի բնակչությունը 2016 թվականի մարդահամարի տվյալներով կազմում էր 236 319 մարդ, որոնք կազմում էին 70 220 տնտեսություն։
Բնակչությամբ Թեհրան օսթանի յոթերորդ ամենախոշոր քաղաքն է` Թեհրանից, Իսլամշեհրից, Շահրիարից, Ղոդսից, Մալարդից և Գոլեսթանից հետո։ Քաղաքի բնակչության փոփոխությունը ժամանակի ընթացքում բերված է աղյուսակում ստորև.

## Պատմություն
Պաքդեշտի տեղում հնում եղել են մի քանի գյուղական բնակավայրեր, որոնք գտնվել են Ռեյ անապատում։ Մոտ 1300-1250 թթ. մ.թ.ա ժամանակակից Պաքդեշտի տարածքում զարգացել է կերամիկայի մշակույթը։ 7-րդ դարում n. ե. շրջանը գրավել են արաբները։ 8-րդ դ. կային մի քանի շատ մեծ ու կարևոր գյուղեր՝ յուրաքանչյուրը 10 հազարից ավելի բնակչությամբ։ Փահլավիների դինաստիայի օրոք Ռեզա շահը գրավել է նաև մի քանի գյուղ և դրանք հանձնել իր ժառանգին։ Իսլամական հեղափոխությունից հետո՝ 1998 թվականին, պաշտոնապես ստեղծվեց Շահրեստան Պաքդեշտը։ Ներկայումս քաղաքում ապրում են բազմաթիվ ժողովուրդներ, օրինակ՝ ադրբեջանցիներ, քրդեր, լուրեր, պարսիկներ, յուրաքանչյուր ժողովուրդ ունի իր սովորույթները, սակայն նրանց միջև կա մշակութային միասնություն։ Քաղաքում և նրա շրջակայքում կան բազմաթիվ տեսարժան վայրեր, օրինակ՝ Իմամզադե Փանջալիի դամբարանը, Իմամզադե Աուլիայի դամբարանը, Իմամզադե «Չեխել-Դոհթար» (բառացի՝ քառասուն դուստր) դամբարանը և մի քանի այլ դամբարաններ, հնագույն սառցե մառան։ Բիր-Դագլան, կամուրջ տեղական գետի վրա, որը կառուցվել է Քաջարների տակ և գրանցված է որպես Իրանի ազգային ժառանգություն։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Բնակավայրեր այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Թեհրանի նահանգ
Կատեգորիա:Իրանի քաղաքներ
Կատեգորիա:Վիքիպեդիա:ՈՒՎ 2023-ի հոդվածներ
Նինա (ֆիլմ, 1916)

**Նինա** (), ռուսական գեղարվեստական համր ֆիլմ, որը նկարահանվել է 1916 թվականին ռեժիսոր Եվգենի Բաուերի կողմից։ Էկրան է բարձրացել 1916 թվականի նոյեմբերի 27-ին։ Այլ անուններ՝ «Նինա Աստաֆևա» և «Երիտասարդ աղջկա ողբերգությունը»։ Ֆիլմը չի պահպանվել։

## Սյուժե
Նինա Աստաֆևան, ով հանգստանում էր Կովկասում, ծանոթանում է իշխան Ռոկոտովի հետ։ Նինան դառնում է իշխանի հարսնացուն։

Մի օր խնջույքից և պարից հետո Նինան մենակ է մնում փեսացուի հետ։ Իշխանը, չնայած երիտասարդ աղջկա դիմադրությանը, տիրում է նրան։ Իշխանը բազմիցս աղաչում է ներել իրեն, բայց Նինան անդրդվելի է և չի ներում։ Հաջորդ տարի նա կրկին մեկնում է Կովկաս։ Ռոկոտովը կրկին ներողություն է խնդրում, սակայն դարձյալ խիստ մերժում է ստանում։ Հերթական բացատրությունից հետո Ռոկոտովը ժայռից նետվում է ծովը։ Նրան հաջողվում է փրկել, և իշխանին անգիտակից վիճակում բերում են Նինայի տուն։ Այդ ժամանակ Նինան հասկանում է, որ Ռոկոտովի հանդեպ սերը չի մարել, և ներում է նրան։

## Դերերում

## Նկարահանող խումբ
* Ռեժիսոր՝ Եվգենի Բաուեր
* Սցենարիստ՝ Վասիլի Գոնչարով
* Օպերատոր՝ Բորիս Զավելև
* Պրոդյուսեր՝ Ալեքսանդր Խանժոնկով

## Քննադատություն
«Պրոյեկտոր» ամսագրի գրախոսը նշել է. «Սյուժեն անհաջող է. այն ունի տիպիկ կինեմատոգրաֆիական «հորինվածք»։ Բացի այդ՝ այն ձգձգված է։ Վատ չեն խաղում, ֆիլմը ներկայացված է հանգամանորեն, բայց ընդհանուր տպավորությունը, լավագույն դեպքում, բավարար է»։

Դերասանուհի և սցենարիստ Զոյա Բարանցևիչը կարծում էր, որ «Նինա Աստաֆևա» և «Նելլի Ռաինցևա» ֆիլմերում ռեժիսոր Բաուերը հեռացել է «արտաքին գեղեցկությունից», զուտ արտաքին ձևից և ուշադրությունը կենտրոնացրել է բովանդակության վրա։

Կինոյի պատմաբան Վենիամին Վիշնևսկին ֆիլմը նշել է որպես «երաժշտության հիման վրա հոգեբանական դրամա ստեղծելու փորձ՝ հատուկ գրված երաժշտական սցենարով»։

## Գրականություն
* 
* 
* 

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:1916 ֆիլմեր
Կատեգորիա:Ռուսական դրամա ֆիլմեր
Կատեգորիա:Վիքիպեդիա:ՈՒՎ 2023-ի հոդվածներ
Կազանի կամուրջներ

**Կազանի կամուրջներ**, վերգետնյա հետիետնային անցումներ և տրանսպորտային վերգետնյա անցումներ Կազանում։ 57 օբյեկտներ (այդ թվում՝ 39 կամուրջներ) վերահսկվում են «Քաղաքային կամուրջներ» մունիցիպալ ձեռնարկության կողմից։
thumb|right|400px|Կրեմլի տրանսպորտային ամբարտակ

## Կամուրջ [[Վոլգա]]յի վրա
Կառուցել է Մոստոստրոյ թիվ 3 ընկերությունը 1981-1989 թվականներին։
* Զաիմիշչենսկի (Մորկվաշինսկի) կամուրջը կապում է Զաիմիշչե և Մորկվաշիի գյուղերը։

## Անցումներ և կամուրջներ Կազանկայի վրա
thumb|200px|right|«Լողացող» կամուրջ, 1830 թվական
Հին ժամանակներից Կազանկայում կառուցվել են «լողացող» կամուրջներ, ինչպես նաև ամբարտակներ՝ հաշվի առնելով Վոլգայի և Կազանկայի մակարդակի սեզոնային կտրուկ տատանումները։
### Կամուրջներ Կազանկայի ակունքից մինչև գետաբերան
* Ավտոճանապարհային շրջադարձային կամուրջ
* Ներքաղաքային երկաթուղային կամուրջ
* *«Տրոիցկի մոստ»*՝ փլուզված կամուրջ Տրոիցկի անտառի մոտ
* «Նիժնիյ մոստ»՝ տրանսպորտային ամբարտակի պահեստային կամուրջ, որը գտնվում է Ն․ Է Բաումանի անվան Պետական անասնաբուժական ակադեմիայի մոտ։ Անվանում են նաև «Ակադեմիական կամուրջ»
* Երրորդ տրանսպորտային ամբարտակ՝ շահագործման է հանձնվել 1976 թվականին։ Երբեմն կոչվում է նաև «Խորհրդային ամբարտակ», քանի որ այն կապում է Կազանի խորհրդային շրջանը Նովո-Սավինովսկոյի հետ
** «Յամաշևսկի (կոմպրեսորային) կամուրջ»՝ միացնում է Խուսեյն Յամաշևի պողոտան և ակադեմիկոս Արբուզովի փողոցը։ Այն ավելի հայտնի է որպես «Կոմպրեսորի մոտ գտնվող կամուրջ», մոտակա Կազանկոմպրեսորմաշի անունով։ Կառուցվել է 1977 թվականին, իսկ 1994 թվականին հայտարարվել է վթարային՝ կառուցվածքային տարրեի կոռոզիայի պատճառով։ Վերագործարկվել է 2000թ։
* *Սավինովսկի* մետրոկամուրջ՝ նախատեսված Կազանի մետրոպոլիտենի Սավինովսկայա գծի համար։ 
** *Նոր ամբարտակ*՝ ավտոմայրուղով և երկաթուղով Յամսկայա Սլոբոդայից ձգվում է մինչև Կազանկայի մոտ գտնվող Վոլգայի կառամատույցներ (Հեռավոր Ուստյե)։ 1950-ական թվականների վերջից այն մասամբ հեղեղվել է Կույբիշևի ջրամբարից՝ ձևավորելով մի քանի կղզյակներ (ամենամեծը Վորոնի Բուշն է) և Լոկոմոտիվ լողափը։
thumb|right|200px|Կամուրջ «Միլենիում»

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Կամուրջներ
Կատեգորիա:Կամուրջներ ըստ գետերի
Կատեգորիա:Կամուրջների տեսակներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի կամուրջներ ըստ քաղաքի
Կատեգորիա:Վիքիպեդիա:ՈՒՎ 2023-ի հոդվածներ
Սուրդաս

**Սուրդաս** (),հնդիկ Սուրբ, երգիչ և բանաստեղծ; Հինդի գրականության մեջ կրիշնայական պոեզիայի ամենաակնառու ներկայացուցիչներից մեկը; Վալլաբխիի հետևորդ։ Հայտնի է Կրիշնային նվիրված իր երգերով։ Սուրդասը կույր էր և  հայտնի է  "Կույր բարդը Ագրայից" մականունով։ Ըստ լեգենդի, նա երգում էր իր բանաստեղծությունները վինա երաժշտական  գործիքի նվագակցությամբ. "նրա հնչյունների ներքո նա թափառում էր Հնդկաստանի ճանապարհներով և մարդկանց կոչ  էր անում հարգել  և սիրել Կրիշնային".

Սուրդասի մեծագույն ստեղծագործությունը "Սուրսագար" ("Հիմների ծով") բանաստեղծական ժողովածուն է։ Այն ի սկզբանե բաղկացած էր 100,000 տողերից, բայց դրանցից միայն մոտ 8000 է հասել  մեր օրեր։ Սուրդասը նաև զգալի ներդրում է ունեցել հնդկական երաժշտական մշակույթի զարգացման գործում, քանի որ իր կրոնական երգերից յուրաքանչյուրի համար երաժշտություն է ստեղծել, ընդ որում ՝ յուրաքանչյուրը ուրեր իրեն բնորոշ  մոտիվ ՝  — рагу.

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Վիքիպեդիա:ՈՒՎ 2023-ի հոդվածներ
Կատեգորիա:Բանաստեղծներ այբբենական կարգով
Վիմպել

աջից|մինի|280x280փքս|Վիմպելների պատկերներ Սիտինի «Ռազմական հանրագիտարանից»
**Վիմպել** (), նավի պատկանելիաությունը ցույց տվող նեղ ու երկար երկճյուղ ծայրով, երբեմն եռանկյունաձև դրոշակ։ Տարբերանշան է, որ տեղադրվում է նավերի կայմի վերևում։ Վիմպելը բարձրացնող միջոցը կոչվում է վիմպելֆալ։

## Պատմություն
Վիմպելը բարձրացվում է ռազմանավերի վրա՝ պետական պատկանելոիությունը նշելու համար, ըստ մեկ այլ աղբյուրի՝ կայմի վերևում բարձրացված վիմպելը նշանակում է, որ նավը արշավի մեջ է [1]։ Առևտրային նավերի վիմպելները, որպես կանոն, տարբեր են՝ կամայական ձևի և գույնի։

Վիմպելը բարձրացվել է գլխավոր կայմի վրա։ Նավում բարձրաստիճան անձանց ներկայությունը նշելու համար, դրոշակակիր նավի վրա բարձրացվել է հատուկ՝ բրեյդ վիմպել (, բառացի լայն վիմպել)։ «Հինգ կամ տասը վիմպել արշավում, ծովում» և նման արտահայտությունները օգտագործվել են ռազմանավերի թիվը նշելու համար։

Հետագայում բառի իմաստն ընդարձակվել է և այն սկսել է նշանակել ոչ միայն նավերի դրոշ, այլև տարատեսակր ձևերի դրոշներ, որոնք շրջանակված են լարով, ունեն ծոպեր։

## Վիմպելների տեսակներ
* Բրեյդ վիմպել՝ ծառայում է որպես նշան, որ նավի վրա բարձրաստիճան  զինվորական անձինք կան, ինչպես նաև դրոշակակիր նավի նշան է։
* Առագաստանավային ակումբի վիմպել՝ ակումբի փոքր դրոշ է, որի վրա պատկերված է առագաստանավային ակումբ սեփականատիրոջ,  ակումբի, առագաստանավային կազմակերպության կամ նավակայանի խորհրդանիշը։
* Տիեզերական վիմպել՝պետական խորհրդանիշների պատկերով մետաղյա դրոշ է, որի վրա նշվում է տիեզերական ծրագրի անվանումը և առաքման տարեթիվը։
* Սպորտային վիմպել՝ սպորտային մրցույթի, ակումբի, կազմակերպության խորհրդանիշն է։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Lesław Furmaga, Józef Wójcicki: Mały słownik morski. Gdynia: Mitel International Ltd, 1993. ISBN 83-85413-73-1.

Կատեգորիա:Դրոշներ
Կատեգորիա:Խորհրդանիշներ
Կատեգորիա:Ծովագնացության եզրեր
Կատեգորիա:Հերալդիկա
Կատեգորիա:Նավատորմ
Մոլի օր

**Մոլի օր** (), ոչ պաշտոնական տոն, որը նշվում է քիմիկոսների, քիմիայի ուսանողների և քիմիայի սիրահարների շրջանում հոկտեմբերի 23-ին, առավոտյան ժամը 6:02-ից մինչև երեկոյան 6:02-ը։ Ամսաթիվը գրվում է ամերիկյան ոճով՝ 6:02 10/23: Ժամանակը և ամսաթիվը հաշվարկվում են Ավոգադրոյի հաստատունի հիման վրա, որը մոտավորապես հավասար է 6,02×1023-ի և որոշում է մասնիկների (ատոմների կամ մոլեկուլների) քանակը նյութի մեկ մոլում՝ Si-ի յոթ բազային միավորներից մեկը։

## Ակնարկ
Մոլի օրը ծագել է մանկավարժ Մարգարեթ Քրիստոֆի կողմից կազմակերպված տոնակատարությունից։ Նա հոդված է գրել 1980-ականներին. որպես գիտության ուսուցիչ աշխատելու իր փորձի մասին։ Այս հոդվածից ոգեշնչված Մորիս Օլերը ՝ Վիսկոնսին նահանգի Պրերի դյու Շիեն քաղաքի ավագ դպրոցի քիմիայի ուսուցիչ, 1991 թվականի մայիսի 15-ին հիմնել է Մոլի ազգային հիմնադրամը (NMDF)։

Միացյալ Նահանգների, Հարավային Աֆրիկայի, Ավստրալիայի և Կանադայի շատ ավագ դպրոցներ նշում են խլուրդի օրը ՝ իրենց աշակերտներին քիմիայով հետաքրքրելու համար՝ անցկացնելով տարբեր գործողություններ, որոնք հաճախ կապված են քիմիայի կամ մոլի հետ։

Ամերիկյան քիմիական ընկերությունը հովանավորում է քիմիայի ազգային շաբաթը, որը տեղի է ունենում կիրակիից շաբաթ օրը, որը ընկնում է հոկտեմբերի 23-ին։ Սա մոլի օրը դարձնում է քիմիայի ազգային շաբաթվա անբաժանելի մասը։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:ԱՄՆ-ի տոներ
Կատեգորիա:Հյուսիսային Ամերիկա
Կատեգորիա:Հոկտեմբերի 23
Կատեգորիա:Վիքիպեդիա:ՈՒՎ 2023-ի հոդվածներ
Կատեգորիա:Տոն օրեր
Կատեգորիա:Քիմիա
Սիուդադ Լոպես Մատեոս

**Սիուդադ Լոպես Մատեոս** (, հիմնականում կոչվում է «Ատիզապան»), քաղաք Մեքսիկայի Մեքսիկայի նահանգում, Ատիզապան դե Սարագոսա քաղաքապետարանի քաղաքային նստավայրը։ Քաղաքը նախկինում կոչվել է Սան Ֆրանսիսկո Ատիզապան, բայց պաշտոնական անունը փոխվել է Ադոլֆո Լոպես Մատեոսի անունով, որը ծնվել էր այդ քաղաքում։ Քաղաքը հիմնականում հայտնի է որպես Ատիզապան։ Ըստ 2010 թվականի վիճակագրության՝ քաղաքում ապրում է 489,160 բնակիչ։ Այն նահանգում յոթերորդ ամենամեծ քաղաքն է, ներառում է Զոնա Էսմերալդայի բարձրակարգ թաղամասը։

Սա Մեքսիկայի նախագահ Ադոլֆո Լոպես Մատեոսի հայրենի տունն էր, դամբարանը կառուցվել է Ատիզապան դե Սարագոսայում նրանից մնացած մասունքների համար։

## Աշխարհագրություն
Երեք գետերը ունեն իրենց ջրի հոսաքի մուտքը Ատիազապանի միջով՝ Տլալնեպատլա գետը, Սան Խավիեր գետը և Մորիտաս գետը, նրանք բոլորը գտնվում են քաղաքապետարանի հյուսիսում։ Ալտազապանի ներսում՝ Նաուկալպանի հետ սահմանին մոտ, գտնվում է Մադին Դամը, որը Մեխիկոյի հյուսիս արևմտյան հատվածին ապահովում է ջրով։ Նաև, շատ գետահոսքեր ունեն իրենց ջրի հոսքի մուտքը դեպի Ատիզապան, ինչպիսիք են «Լա բոլսան», «Լա հերադուրան», «Էլ Տեկոխոտեն» և «Էլ Խինտեն»։ Դրա հիմնական բարձրադիր կետերն են Բիզնագա Հիլը, Ատլակո հիլ լա Կոնդեսան և Գրանդե Հիլը։

## Տրանսպորտ
Չնայած Մեխիկոյի ոչ մի հիմնական տրասպորտային միջոց չունի կանգառներ Ատիզապանում, շատ ավտոբուսների գծեր հատում են Ատիզապանը, և հիմնակում գնում են դեպի Մեխիկոյի հյուսիսային, կենտրոնական և հարավարևմտյան մասեր։

20-րդ դարի սկզբում սկզբում, գնացքի գիծը, որը կոչվում էր «Մոնտեալտո» վերջանում էր Ատիզապանում։

Օդանավակայան կա Ատիզապանի հյուսիսում, որը Ատիզապանը կապում է Տոլուկա Մեխիկո նահանգի մայրաքաղաքի, Ինտերլոմասի,Սանտա Ֆեի և Հերադուրա Բորոուզի և Մեխիկո Կերետարոյի մայրուղու հետ։

Վերջերս «Վիադուկտո Բիսենտենարիո»-ն միացրել է մայրուղի Մեխիկոյի ներքին հատվածին։ Ծրագիրը ստեղծվել էր Մեխիկոյի անկախության երկհարյուրամյակը նշելու համար։

## Կրթություն
Էսկուելա Սիերա Նեվադայի կամպուսը, որը ծառայում է, որպես նախադպրոցական և տարրական դպրոց, Ատիզապանում է։

Հարավի Գրին Հիլլս Դպրոցը նույնպես Անտիսապանում է։

## Ծանոթագրություններ

## Աղբյուրներ
* Link to tables of population data from Census of 2005 INEGI: Instituto Nacional de Estadística, Geografía e Informática
* México *Enciclopedia de los Municipios de México*
* ''Ciudadnorte'', local newspaper and news agency of Atizapán

Կատեգորիա:Հյուսիսային Ամերիկայի բնակավայրեր
Կատեգորիա:Մեքսիկայի քաղաքներ
Կատեգորիա:Վիքիպեդիա:ՈՒՎ 2023-ի հոդվածներ
Ամազոն գետի դելտա

280px|մինի
**Ամազոն գետի դելտա** () իրենից ներկայացնում է բավականին արտասովոր ալյուվիալ ձևավորում, որը ձևավորվել է Ամազոն (աշխարհի ամենաջրառատ գետը) և Տոկանտինս գետերի միախառնման արդյունքում։ Տեղակայված է Հարավային Ամերիկայի հյուսիսային հատվածում։ Անմիջապես դելտայի և էստուարի մեջ են լցվում ավելի քան հարյուր մանր գետեր ու գետակներ։ Ամեն տարի դելտա է լցվում միջինում 6591 կմ³ ջուր և ավելի քան 1 մլրդ տոննա պինդ նստվածքներ։ Դելտայի տարածքը մտնում է բրազիլական Պարա և Ամապա նահանգների կազմի մեջ։ Դելտայի ներսում և նրա վտակներում գտնվող կղզիները ծածկված են արևադարձային անտառներով։
մինի|205x205փքս
Ատլանտյան օվկիանոսի մակընթացային ուժեղ հոսանքների հետևանքով, որոնք քայքայում են գետի նստվածքները, Ամազոնի դելտան յուրահատուկ է նրանով, որ այն չի մտնում Ատլանտյան օվկիանոսի մեջ, այլ  ընկած է 200-350 կմ խորությամբ էստուարի մեջ։ Մոտ 4մ բարձրությամբ մակընթացային ալիքը մինչև 25 կմ/ժ արագությամբ բարձրանում է դելտայով վերև։ Դրա պատճառով զգալի չափեր ունեցող դելտան (100 հզ կմ²) այնուամենայնիվ զիջում է համեմատ ավելի սակավաջուր դելտա ունեցող Միսիսիպի գետին (150 հզ կմ²) և Գանգեսին, որոնց գետաբերանները ակտիվորեն մեծանում են ուժեղ մակընթացությունների բացակայության պատճառով։ Ամեն դեպքում դելտայի իրական չափթրի մասին հարցը դեռ քննարկման առարկա է։ Ծովային մակընթացային ալիքների շնորհիվ դելտայի կենդանական և բուսական աշխարհները տարբերվում են իրենց ինքնատիպությամբ (ծովային մակընթացությունները զգացվում են գետի հոսանքով 1000 կմ վերև հեռավորության վրա)։ Մյուս կողմից, քաղցրահամ ջրերի զգալի մուտքը Ատլանտյան օվկիանոս հանգեցրել է այս հատվածում լայնածավալ աղազերծված տարածքի ձևավորման, որը ստացել է Քաղցրահամ ծով անունը և դելտային հարում է արևելյան հատվածից։

Ամազոնի դելտայի ամենալայն հատվածը կազմում է 325 կմ, դրա հիմնական բաղդրիչը համարվում է Մարաժո կղզին, որի ափերը ողողում են Բրագանս կամ Ռիո-Մակապու գետը (հյուսիսից), Տաժապուրու և Ռիո-Պարա (հարավից) գետերը։  Դելտայում մյուս խոշոր կղզիներն են՝ Իլհա Գչանդե դե Գուրուպան, Բայլիկին, Կուռուան, Ժանաուկուն, Կավիանան, Մեշիանան։ Մարդու ամենահին բնակավայրը Ամազոնի դելտայում հիմնվել է մոտ 10 400 տարի առաջ։ Բեռնի համալսարանի գիտնականները եկել են այս եզրակացությանը, տեղի գտածոներով ածխաջրածնային հետազոտություններ անցկացնելով։ Ներկա պահին դելտայում տեղակայված են մի քանի տասնյակ մանր և խոշոր բնակավայրեր։

## Ծանոթագրություն

Կատեգորիա:Ամազոն
Կատեգորիա:Հարավային Ամերիկայի աշխարհագրություն
Կատեգորիա:Վիքիպեդիա:ՈՒՎ 2023-ի հոդվածներ
Սև լեռ

**Սև լեռ**, կիկլոպյան ամրոց Հայաստանի Տավուշի մարզի Նորաշեն գյուղից 20 կմ հարավ։

Գտնվում է ամառային արոտավայրեր տանող ճանապարհից ձախ, բարձր սարի գագաթին։

## Պատմություն
Կառուցվել է մ.թ.ա. 2-րդ հազարամյակում։

## Տես նաև
* Նորաշեն (Տավուշի մարզ)
* Կիկլոպյան ամրոց
* Տավուշի մարզի ամրոցների և բերդերի ցանկ
* Նորաշենի պատմության և մշակույթի անշարժ հուշարձանների ցանկ (Տավուշի մարզ)

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Տավուշի մարզի հայկական բերդեր և ամրոցներ
Կատեգորիա:Կիկլոպյան ամրոցներ
Կատեգորիա:Մ.թ.ա. 2-րդ հազարամյակը Հայաստանում
Կատեգորիա:Նորաշեն (Տավուշի մարզ)
Էներգիայի խտություն

**Էներգիայի խտություն,** ֆիզիկական սկալյար մեծություն, ծավալի միավորում էներգիայի քանակն է։ Կարող է նշանակվել   w, u, \rho_E և այլ տառերով։ ՄՀ-ում չափվում է  Ջ/մ³-ներով։

## Առաձգական մարմնի էներգիայի խտություն
Գծային դեֆորմացիայի դեպքում առաձգական մարմնի կուտակած էներգիայի խտությունը հավասար է․ 
: w = \frac{1}{2} \tau_{ij} \varepsilon_{ij}  = \frac{1}{2} c_{ijkl} \varepsilon_{ij} \varepsilon_{kl}, որտեղ
\varepsilon_{ij}-ը դեֆորմացիայի թենզորն է,  \tau_{ij}-ն՝ լարումների թենզորը, c_{ijkl}-ն՝ առաձգականության թենզորը։

Պարզագույն դեպքում (սեղմում-ձգում) առաձգական էներգիայի խտությունը հավասար է 
: w = \frac{E \varepsilon^2}{2}, որտեղ
\varepsilon-ը հարաբերական դեֆորմացիան է, E-ն՝ Յունգի մոդուլը։

## Իդեալական գազի էներգիայի խտություն
Իդեալական գազի էներգիայի խտությունը կարող է հաշվարկվել ճնշման բանաձևից ելնելով կամ մոլեկուլային-մոլային խտությունից և ջերմաստիճանից․
: w = \frac{1}{\gamma-1}p = \frac{1}{\gamma-1}nkT = \frac{1}{\gamma-1}\nu RT = \frac{1}{\gamma-1}\frac{\rho}{M} RT, որտեղ
: p-ն գազի ճնշումն է , \gamma-ն՝ ադիաբատի ցուցիչը, n-ը՝ միավոր ծավալում մոլեկուլների թիվը , k-ն՝ Բոլցմանի հաստատունը , T-ն՝ բացարձակ ջերմաստիճանը , \nu-ն՝ մոլային խտությունը,, R-ը՝ գազային հաստատունը, \rho-ն՝ խտությունը,  M-ը՝ մոլային զանգվածը։

## Ֆոտոնային գազի էներգիայի խտություն
T ջերմաստիճան ունեցող ֆոտոնային գազի էներգիայի խտությունը (բացարձակ սև մարմնի համասեռ ճառագայթումը) հավասար է․
: w = \left(\frac{\pi^2k^4}{15c^3\hbar^3}\right) T^4 = \frac{4}{c}\sigma T^4, որտեղ σ -ն Ստեֆան-Բոլցմանի հաստատունն է։
Այստեղ \hbar-ը Պլանկի պարզեցված հաստատունն է, c-ն՝ լույսի արագությունը վակուումում։

## Էներգիայի խտությունը հարաբերականության տեսության մեջ
Հարաբերականության հատուկ տեսության մեջ էներգիայի խտությունը հանդիսանում է էներգիա-իմպուլսի թենզորի  tt-բաղադրիչը;

## Էլեկտրամագնիսական էներգիայի խտություն
Էլեկտրամագնիսական էներգիայի խտությունը կարող է արտահայտվել էլեկտրական և մագնիսական դաշտերի պարամետրերի միջոցով։

: ՄՀ-ում  w = \frac{\mathbf E \cdot \mathbf D}{2} + \frac{\mathbf B \cdot \mathbf H}{2};

: ՍԳՎ համակարգում։ w = \frac{\mathbf E \cdot \mathbf D}{8\pi} + \frac{\mathbf B \cdot \mathbf H}{8\pi},
որտեղ \mathbf E-ն էլեկտրական դաշտի լարվածությունն է, \mathbf H-ը՝ մագնիսական դաշտի լարվածությունը, \mathbf D-ն՝ էլեկտրական մակածման վեկտորը, \mathbf B-ն՝ մագնիսական մակածման վեկտորը։.

## Տարբեր համակարգերի էներգիայի խտություն
Աղյուսակում բերված են  փակ համակարգերի էներգիայի խտությունները ներառյալ հավելյալ արտաքին բաղադրիչները, ինչպիսիք են օքսիդիչները և ջերմության աղբյուրները՝ բացառելով վերջնական վիճակում գտնվող համակարգի դադարի էներգիան։ 1 ՄՋ ≈ 278 Վտ·ժ։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Էկոլոգիական քիմիա
Կատեգորիա:Էներգետիկա
Կատեգորիա:Էներգիա
Կատեգորիա:Խտություն
Կատեգորիա:Կենսավառելանյութեր
Կատեգորիա:Միջուկային ֆիզիկա
Կատեգորիա:Չվերականգնվող պաշարներ
Կատեգորիա:Վերականգնվող էներգիա
Կատեգորիա:Վիքիպեդիա:ՈՒՎ 2023-ի հոդվածներ
Կատեգորիա:Ֆիզիկական մեծություններ
Կատեգորիա:Ֆիզիկայի հասկացություններ
Կոկտեյլային սոուս

**Կոկտեյլային սոուս**, որը նաև հայտնի է որպես «ծովամթերքի սոուս», սոուսի տեսակ, որը հաճախ մատուցվում է ծովամթերքի կոկտեյլ կոչվող ճաշատեսակի մաս, որպես  նախուտեստ։ Սոուսի անվանումը և բաղադրատոմսը հաճախ վերագրվում են բրիտանացի հայտնի խոհարար Ֆանի Կրեդոկին։ 1967 թվականին նրա բաղադրատոմսը լայն տարածում գտավ։

## Ծագում
մինի|Ծովախեցգետնի կոկտեյլ, որը մատուցվում է կոկտեյլ սոուսով
մինի|Ծովախեցգետինը մատուցվում է կոկտեյլ սոուսով
Ծովամթերքի կոկտեյլները ծագել են 19-րդ դարում ԱՄՆ-ում, սովորաբար պատրաստվում են ծովախեցգետնից։ Ծովամթերքը համեմվում է տարբեր համեմունքներով։ Սառը սոուսները 20-րդ դարի խոհարարության անբաժան մասն էին։ Թեև կոկտեյլային սոուսը ամենից շատ կապված է ծովախեցգետնի  հետ, այն կարելի է մատուցել նաև ցանկացած ծովային մթերքների հետ։

## Տեսակներ
### Հյուսիսային Ամերիկա
ԱՄՆ-ում և Կանադայում այն սովորաբար մատուցվում  է կետչուպով, որը խառնած է ծովաբողկի հետ։ Հաճախ սոուսին ավելացնում են կիտրոնի հյութ։

### Այլ տեղեր
Կոկտեյլային սոուսը տարածված  է Միացյալ Թագավորությունում, Իռլանդիաում, Իսլանդիաում, Ֆրանսիաում, Բելգիաում, Իտալիաում, սովորաբար սոուսի մեջ լինում է  մայոնեզ, լոլիկ,որից էլ ստանում է իր  վարդագույն տեսքն, կարելի է համեմել տարբեր համեմունքներով։ Այն  հաճախ անվանում են Մարի (Վարդի սոուս)։ Անվան ծագումը հայտնի  չէ, և այն տարբեր կերպ վերագրվում է 1980-ականների սուզվող թիմի խոհարարին, որն աշխատում էր Թուդոր նավի վրա, Մերի Ռոուզի և Ֆանի Կրեդոկի հետ։ Այնուամենայնիվ, տերմինն առաջին անգամ հայտնվեց 1920-ականներին՝ որպես ծովախեցգետնի սոուս, և կոկտեյլ սոուսի անունը օգտագործվում էր առնվազն 1963 թվականից :Անունը կապված է գույնի հետ։ Այն 1960-ական և 1970-ական թվականներից ի վեր Բրիտանիայում  լայն տարածում է գտել։

Բելգիայում սոուսին հաճախ ավելացնում են վիսկի։ Այն մատուցվում է շոգեխաշած ծովախեցգետնի ձողիկների և ծովային մթերքների հետ։

Ավստրալիայում այն հաճախ մատուցվում է ձկան հետ։

## Ոստրեի բարեր
Ամերիկյան ոստրեի բարերի մեծ մասում կոկտեյլային սոուսը մատուցվում է ծովախեցգետնի ձողիկների հետ։ Հիմնական բաղադրիչներն են կետչուպը, ծովաբողկը, կծու համեմունքը, կիտրոնի հյութը։ Սովորաբար դրվում է փոքր բաժակ մեջ, ձողիկներներն ափսեի մեջտեղում՝ կոկտեյլի պատառաքաղի և կիտրոնի կտորի հետ միասին։

## Ծանոթագրություններ
Բաբելոնոկիա

մինի|''Բաբելոնոկիա''
**Բաբելոնոկիա** (` սեպագիր բջջային հեռախոս), Կառլ Վայնգարտների ստեղծած 2012 թվականի արվեստի գործը ՝ բջջային հեռախոսի ձևով կավե պլանշետի տեսքով, որի ստեղներին ու էկրանին սեպագրեր են։

Վայնգարտները ստեղծել է աշխատանքը՝ ներկայացնելու տեղեկատվության փոխանցման էվոլյուցիան հին աշխարհից մինչ օրս։ Ծայրահեղական գիտնականները և կեղծ հնագիտության կողմնակիցները հետագայում խեղաթյուրեցին արվեստի գործի լուսանկարը՝ ներկայացնելով այն, որպես 800-ամյա հնագիտական գտածո` որոշ մամուլի աղբյուրների կողմից որպես առեղծված։

## Արվեստի գործեր
Վայնգարտները ստեղծել է հեռախոսի ոճով կավե պլանշետ՝ սեպագիր ցուցանակներով՝ որպես արձագանք Բեռլինի Հաղորդակցության թանգարանում ցուցադրված ցուցահանդեսին, որը վերնագրված է Սեպագրից մինչև էլեկտրոնային հաղորդագրույթուն։ Սեպագիրն ազդարարում է տեղեկատվության գրավոր գրառումների սկիզբը։

Այն փաստը, որ դա կարծես թե Ericsson S868 բջջային հեռախոսի կավե պատճենն է, 1990-ականների մոդել, ոչ մի նշանակություն չուներ նկարչի համար, ով այն օգտագործում էր որպես շարժական սարքերի փոխաբերություն։

Արվեստի գործը եզակի է և նկարչի մոտ պահվում է հատուկ պահեստում։ Ցանկության դեպքում այն տրամադրվում է  թանգարաններին ցուցադրությունների համար։ Այն պատրաստված է կավից, կշռում է 91 գրամ (3¼ ունցիա) և չափերը մոտավորապես 13,5 x 6,5 x 0,8 սանտիմետր (5,31 x 2,56 x 0,31 դյույմ)։

## Խեղաթյուրում
Վայնգարտները հրապարակել է պատկերի լուսանկարը Facebook-ում՝ որպես իր աշխատանքների վաճառքի մաս, և Facebook-ի մեկնաբաններից մեկը հորինել է «BabyloNokia» անունը։ Երեք տարի անց պատկերը տեղադրվեց Conspiracy Club-ի կայքում՝ վերնագրով «800-ամյա բջջային հեռախոս գտել են Ավստրիայում։ Ստուգե՛ք սա։ The Express-ը վերահրապարակեց Վայնգարտների լուսանկարը՝ առանց վերագրման և պնդեց, որ արտեֆակտը եղել է  թվագրված մ.թ.ա 13-րդ դարով։

Խոսելով ծայրամասային կայքերի և մամուլի կողմից պատկերի օգտագործման մասին՝ Վայնգարտներն ասաց. «Լուսանկարն օգտագործվել է առանց իմ իմացության և առանց իմ համաձայնության։ Դա այն չէ, ինչ ես ուզում էի։։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Կեղծ հնագիտություն
Կատեգորիա:2012 աշխատություններ
Կատեգորիա:Ապատեղեկատվություն
Կատեգորիա:Համացանցային մեմեր
Կատեգորիա:Վիքիպեդիա:ՈՒՎ 2023-ի հոդվածներ
Դանիական շպից

**Դանիական շպից,** շան ցեղատեսակ, ծագում է Դանիայից։ Այս ցեղատեսակը հայտնի է նրանով, որ լավ ընտանի կենդանի է․ համբերատար է երեխաների հետ։ Երկար ժամանակ նրանք հայտնի էին տարբեր անուններով, այդ թվում՝ սամոյեդ շպից, վոլֆշպից, գրենլանդական շպից և սպիտակ շպից, ինչը դժվարացնում էր ցեղատեսակի բուծման գործընթացը։ Այսօր այս ցեղատեսակը հայտնի է «Դանիական շպից» անվանումով։

2013 թվականի հունվարի 1-ից հնարավոր դարձավ գրանցել այս ցեղատեսակի շներին Դանիայի կինոլոգիական ակումբում, որը գրանցված է միջազգային կինոլոգիական ֆեդերացիայում։ Այն դեռ չի ճանաչվում FCI-ի կողմից, բայց ներկայումս գրանցված է դանիական Kennel Club-ում։ Ցեղատեսակը կարելի է հանդիպել Դանիայում և սկանդինավյան երկրներում։
Քանի որ դանիական շպիցը դեռ պաշտոնական ճանաչում չի ստացել, այն դեռ լայն ճանաչում չունի ոչ Դանիայում, ոչ էլ այլ երկրներում։

Այն պատկանում է շպից ցեղատեսակի շների խմբին։

## Ծագում և պատմություն
thumb|left|Ռայբերգների ընտանեկան լուսանկար (1797), հեղինակ՝ Ենս Յուել, պատկերված է դանիական շպից

Դանիական շպիցերին պահել են որպես ուղեկից շներ գյուղական վայրերում, հատկապես Յուտլանդիայում, բայց հեռավոր անցյալում նրանք հիմնականում պատկանում էին բուրժուազիային։ Այս ցեղի ծաղկումը տեղի է ունեցել 1930-ականներին, երբ շատ էին հանդիպում շրջանի ֆերմերային տնտեսություններում։ Այս ցեղատեսակի հիմնական նպատակը երեխաների խնամքն էր, ուստի այն լայնորեն հայտնի էր որպես մանկական շուն։ Այդ ժամանակից ի վեր Դանիական շպիցի թիվը զգալիորեն նվազել է, և ցեղատեսակը գործնականում վերացել է։ Բայց 1980-ականների վերջից ոմանք հսկայական ջանքեր են գործադրել ցեղատեսակը վերստեղծելու համար։
Այսօր այս ցեղատեսակի ներկայացուցիչների թիվն աճում է, և նրանք բոլորը ղեկավարվում են FCI-ի DKK ակումբի կողմից։

## Մորթի և գույն
Նրանց մորթին սպիտակ կամ կաթնային գույնի է։ Վերին շերտը հավասար է և քիչ քանակությամբ նվազում է ամբողջ տարվա ընթացքում։ Մորթին փափուկ է և ամռանը զով է պահում, իսկ ձմռանը՝ տաք։ Գարնանը և աշնանը այն թափվում է։
Դանիական շպիցի մորթին միջին երկարության է։ Այն ականջների մոտ մի փոքր ավելի երկար է՝ ազդրերի և սրունքների հետևի մասում՝ փետրավոր։ Պոչը փափուկ է և տեղակայված մեջքի վրայով։ Այն կախ է, երբ շունը հանգիստ է։

## Խառնվածք
Դանիական շպիցի խառնվածքը ցեղի առանձնահատկությունն է և նկարագրվում է որպես աշխույժ, ընկերասեր, հետաքրքրասեր և համարձակ։

## Պատկերասրահ

File:Danish Spitz.jpg
File:Danish-spitz.jpg
File:DanishSpitz.jpg
File:Danishspitzdog.jpg
File:Danish spitz.jpg


## Տես նաև
* Շուն
* Սամոյեդ
* Շպից
* Ճապոնական շպից
* Պոմերանյան շպից

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Standard  (Danish)
* Article from the magazine "Hunden" (Danish)

Կատեգորիա:Շներ
Կատեգորիա:Վիքիպեդիա:ՈՒՎ 2023-ի հոդվածներ
Երկրորդ աշխարհամարտում զոհվածների հուշարձան (Նորաշեն, Տավուշի մարզ)

**Երկրորդ աշխարհամարտում զոհվածների հուշարձան**, հուշարձան ՀՀ Տավուշի մարզի Նորաշեն գյուղում։

Գտնվում է գյուղի հարավ-արևմտյան եզրին։

## Պատմություն
Կառուցվել է 1950-ական թվականներին։

## Տես նաև
* Նորաշեն (Տավուշի մարզ)
* Նորաշենի պատմության և մշակույթի անշարժ հուշարձանների ցանկ (Տավուշի մարզ)

Կատեգորիա:1950-ականների հիմնադրումներ Հայաստանում
Կատեգորիա:Նորաշեն (Տավուշի մարզ)
Կատեգորիա:Խորհրդային զինվորական հուշահամալիրներ և գերեզմանատներ Հայաստանում
Կլաուդիա Ամուրա

**Կլաուդիա Նոյեմի Ամուրա** (, ), արգենտինացի շախմատիստուհի, կանանց գրոսմայստեր, մասնագիտությամբ ժուռնալիստ։

## Կենսագրություն
Կլաուդիա Ամուրան ծնվել է 1970 թվականին, Լա Բոկա քաղաքում։ 6 տարեկանից զբաղվել է շախմատով, իր առաջին մրցաշարին մասնակցել է 8 տարեկանում։ 13 տարեկանում դարձել է ազգային մրցաշարի հաղթող, որին մասնակցել է 32 շախմադիստ, որոնցից միայն երկուսն են եղել կանայք։ 1980-ականների երկրորդ կեսից նրան մարզել է միջազգային գրոսմայստեր Օսկար Պանոն։

Կլաուդիա Ամուրան բազմիցս եղել  է Արգենտինայի չեմպիոն, հաղթող է ճանաչվել 1997 Վենեսուելայում տեղի ունեցած Պանամերիկյան առաջնությունում, վեց անգամ՝ 1990, 1992, 1994, 1996, 1998, 1999 թվականներին դարձել է Հարավային Ամերիկայի չեմպիոն, 1990 թվականին հաղթել է Կուբայում տեղի ունեցած Կապաբլանկայի հուշամրցաշարի կանանց խմբում, երեք անգամ՝ 1990, 1991, 1993 թվականներին մասնակցել է աշխարհի առաջնության ընտրական մրցումներին, լավագույն արդյունքը ցուցաբերել է 1990 թվականին Ազովում՝ 5-րդ տեղ։

Երեք անգամ մասնակցել է նոկաուտ համակարգի աշխարհի առաջնություններին․ 2000 թվականին 1-ին փուլում պարտվել է Սյույ Յուհուային, 2006 թվականին 1-ին փուլում՝ Իրինա Կռուշին, 2008 թվականին 2-րդ փուլում՝ Ռուան Լյուֆեյին, երկու անգամ՝ 2005 և 2007 թվականններին դարձել է Ամերիկայի առաջնությունների բրոնզե մեդալակիր], 2007 թվականին հաղթող է ճանաչվել Պորտերո դե լոս Ֆյունեսի զոնալ մրցաշարում, մասնակցել է 1988, 1990, 1992, 1994, 1998, 2008, 2010, 2012 թվականների օլիմպադաներին, 1990 թվականի օլիմպիադայում առաջին խաղատախտակի վրա նվաճել է անհատական արծաթե մեդալ։

2008 թվականի աշխարհի առաջնությունում ստորագրել է նամակ, որում պահանջել է Ռուս-վրացական պատերազմի պատճառով առաջնությունը տեղափոխել Ռուսաստանից։ Այնուամենայնիվ նա մասնակցել է առաջնությունը։

## Վարկանիշի փոփոխություն

## Անձնական կյանք
1997 թվականին ամուսնացել է մեքսիկացի գրոսմայստեր Հիլբերտո Էռնանդես Գերերոյի հետ, ունի չորս երեխա՝ Ժիլբերտուն (1998), Լուիսը (2000), Սանտյագոն (2001) և Ռոսիոն (2003)։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Անձնական քարտը ՖԻԴԵ֊ի կայքում
* Պարտիաները Chessgames.com կայքում
* Պարտիաները 365chess.com կայքում
* Fundación Konex. Claudia Amura
* Մասնակցությունը օլիմպիադաներին

Կատեգորիա:Շախմատային օլիմպիադաների մասնակիցներ
Կատեգորիա:Շախմատի գրոսմայստերներ
Կատեգորիա:Շախմատի կանանց գրոսմայստերներ
Կատեգորիա:Արգենտինացի շախմատիստներ
X-Seed 4000

**X-Seed 4000,** աշխարհի ամենաբարձր շենքի հիպոթետիկ նախագիծ։

## Նկարագրություն
Դրա բարձրությունը պետք է լիներ ծովի մակարդակից 4000 մետր, իսկ հարկերի քանակը ՝ 800։ 5-ից 6 կմ լայնությամբ հիմքի շնորհիվ կառույցը կարելի է տեղադրել անմիջապես ծովի մեջ։ X-Seed 4000-ը պետք է տեղավորեր 700․000-ից 1․000․000 բնակիչ։

## Պատմություն
Նախագիծը մշակվել է 1995 թվականին Ճապոնիայի մայրաքաղաքի համար *Tasai Corporation* շինարարական ընկերության կողմից՝ որպես ապագայի շենք, որտեղ կմիավորվեն գերժամանակակից կյանքն ու բնության հետ փոխգործակցությունը։ Ի տարբերություն սովորական երկնաքերերի, X-Seed 4000-ը կպաշտպանի իր բնակիչներին ճնշման անկումներից և փոփոխվող եղանակային պայմաններից շենքի ողջ բարձրության վրա։ Դրա դիզայնը ներառում է արևային էներգիայի օգտագործումը շենքում միկրոկլիմայի պահպանման ամբողջ համակարգը սնուցելու համար։

Նախագծի վարկածի հիմնական խնդիրներից մեկը նրա գտնվելու վայրն է «Խաղաղ օվկիանոսի կրակի օղակի» տարածքում՝ աշխարհի ամենաուժեղ հրաբխային գործունեության գոտում, այնպես որ շենքի համար երկրաշարժերի և ցունամիների վտանգը շատ մեծ է։

Վերելակները նախատեսված են 200 ուղևորի համար և վերին հարկ են հասցնում 30 րոպեում։ Բացի հազարավոր բնակարաններից և գրասենյակներից X-Seed 4000-ում կլինեն զվարճանքի կենտրոններ, զբոսայգիներ և անտառներ։

X-Seed 4000-ի կառուցման գնահատված արժեքը 600-900 միլիարդ դոլար է 2006 թվականի գներով (585 միլիարդ դոլար ՝ 1,05 տրիլիոն դոլար 2014 թվականի համար)։

X-Seed 4000 պլանը նախատեսված է 8 տարվա շինարարության համար։

Ըստ George Bynder-ի (George connector)ընկերության գործադիր տնօրենի նպատակի, որը կազմում է շենքերի տվյալները ամբողջ աշխարհում,  ճանաչելիության հասնելն էր, և դա ձեռք բերվեց։

X-Seed 4000 նախագիծը ընկնում է արկոլոգիայի սահմանման տակ։

1966-1967 թվականներին Օստանկինոյի հեռուստաաշտարակի գլխավոր դիզայներ ն. Վ. Վ. Նիկիտինը համատեղ։ Ի. Տրավուշեմը ճապոնական ընկերության պատվերով (Միցուսիբայի սեփականատեր) մշակել է 4 կիլոմետր (4000 մետր) բարձրությամբ պողպատե ցանցավոր Աշտարակ-պատյանի նախագիծը, որը դարձել Է Իքս-4000 սերմերի ոգեշնչումը։

Նախագիծը փակվել է անորոշ ժամանակով։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Ճապոնիայի երկնաքերներ
Կատեգորիա:Տոկիոյի երկնաքերներ
Կատեգորիա:Գիտությունը և տեխնոլոգիան Ճապոնիայում
Կատեգորիա:Ճապոնիայի աշտարակներ
Կատեգորիա:Տոկիոյի շենքեր և կառույցներ
Կատեգորիա:Հորինված աշխարհագրություն
Կատեգորիա:Ապագայաբանություն
Կատեգորիա:Գիտական ֆանտաստիկայի թեմաներ
Կատեգորիա:Վիքիպեդիա:ՈՒՎ 2023-ի հոդվածներ
Նորմա Թոլմաջ

**Նորմա Թոլմաջ** (,  ) — ամերիկացի դերասանուհի և  համր ֆիլմերի պրոդյուսեր, ով հասել է հանրաճանաչության գագաթնակետին 1920-ական թվականների սկզբին, երբ պատկանում էր ամերիկյան կինոյի ամենահայտնի աստղերի թվին.

## Կենսագրություն
Նորմա Թոլմաջը ծնվել է Ջերսի Սիթիում աղքատ ընտանիքում։ Այն բանից հետո, երբ հայրը հեռացավ ընտանիքից, նա իր երկու քույրերի՝ Նատալիի ու Կոնստանսի հետ (նույնպես դարձել են դերասանուհիներ), մնաց մոր խնամքի տակ։

Դերասանական Կարիերան Նորմա Թոլմաջը սկսել է կարճամետրաժ ֆիլմերում մասնակցությամբ դեռ 1910 թվականին году ԱՄՆ Արևելյան ափին, իսկ՝ որոշակի հաջողությունների և փառքի հասնելով,  1920-ական թվականների  սկզբին տեղափոխվում է Հոլիվուդ։ Հիմնականում մասնագիտանալով մելոդրամների վրա՝ Թոլմաջը խաղաց իր ամենահայտնի դերը Սիդնի Ֆրանկլինի «Քնքուշ ժպիտ» կինոֆիլմում 1922 թվականին, իսկ բացի դրանից նրա համար հաղթական դարձան դերերը Ֆրենկ Բորզեյգի դրամաներում՝ «Գաղտնիքներ» (1924), «Լեդի» (1925), որտեղ նա միաժամանակ հանդես եկավ որպես պրոդյուսեր, և «Աղավնի»ֆիլմը(1927). Համարվում է, որ հենց Նորմա Թոլմաջը դրեց հետևյալ ավանդույթի սկիզբը․ թողնել ոտքերի ու ձեռքի ափերի  հետքերը Գրաումանի չինական թատրոնի դիմաց՝ 1927 թվականի գարնանը նրա մուտքի մոտ՝ պատահաբար ոտքը դնելով  թաց բետոնի վրա։

1916- ից մինչև1934 թվականը դերասանուհին ամուսնացած է եղել ամերիկյան ազդեցիկ պրոդյուսեր Ջոզեֆ Շենկի հետ, որի հետ միասին ստեղծել է սեփական պրոդյուսերական  ընկերությունը։ 1920-ական թվականների ընթացքում Նորմա Թոլմաջը մնում էր ամենաէլեգանտ ու հմայիչ կինոաստղերից մեկը, սակայն դարաշրջանի վերջում նրա հանրաճանաչությունը սկսեց նվազել։ 1930 թվականին, երբ նրա մասնակցությամբ երկու ձայնային ֆիլմերի վարձույթը ձախողվեց, Թոլմաջը ավարտեց իր դերասանական կարիերան։ Շենկի հետ ամուսնալուծվելուց հետո Թոլմաջը ևս երկու անգամ ամուսնացել է, բայց ոչ մի ամուսնությունից երեխա չունի։

Թոլմաջը իր կյանքի վերջին տարիները անց է կացրել մեկուսացած՝ խուսափելով հանրության առջև հայտնվելուց։ Տառապելով արթրիտով ու գտնվելով ցավազրկող դեղամիջոցների ազդեցության տակ,  նա տեղափոխվեց Լաս Վեգաս, որտեղ անցկացրեց իր վերջին տարիները։ 1957 թվականին Նորմա Թոլմաջը մի քանի անգամ գլխուղեղի կաթված տարավ, և Սուրբ Ծննդյան նախօրեին մահացավ թոքաբորբից 63 տարեկան հասակում։ Մահվան պահին նրա կարողությունը գնահատվում էր 1 միլիոն դոլար. Դերասանուհուն հուղարկավորել են  «Hollywood Forever» գերեզմանատանը, որտեղ ավելի ուշ՝ նրա կողքին, թաղվել են նաև նրա քույրերը։ Նրա ներդրումը ԱՄՆ կինոարտադրության մեջ նշվել է աստղով Հոլիվուդի Փառքի ծառուղում։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Talmadge Sisters  at the Women Film Pioneers Project
* New York Times: «An Independent Woman, Nobly Suffering in Silents»
* Norma Talmadge Website
* Photographs and bibliography

Կատեգորիա:20-րդ դարի ամերիկացի դերասանուհիներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի երեխա դերասանուհիներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի կինոարտադրողներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի կինոդերասանուհիներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի կինոպրոդյուսերներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի պրոդյուսերներ
Կատեգորիա:Թոքաբորբից մահացածներ
Կատեգորիա:Համր կինոյի դերասաններ
Կատեգորիա:Հոլիվուդյան փառքի ծառուղի
Կատեգորիա:Վիքիպեդիա:ՈՒՎ 2023-ի հոդվածներ
Կանոնավոր 4294967295-անկյուն

**Կանոնավոր 4294967295-անկյուն**, բոլոր կանոնավոր բազմանկյունների մեջ ամենամեծ կենտ թվով կողմեր ունեցող բազմանկյունը, որի մասին հաստատ հայտնի է, որ կարելի է կառուցել կարկինով և քանոնով (ընդամենը դա այս պահին սահմանված է  2^5-1 = 31 կենտ թվով կողմերով կանոնավոր  բազմանկյան համար):

Գաուս-Վանցելի թեորեմի համաձայն՝ կանոնավոր 𝑛-անկյունը կենտ 𝑛-ի դեպքում կարելի է կառուցել կարկինով և քանոնով, միայն և միայն այն դեպքում, երբ 𝑛-ը Ֆերմայի պարզ թիվ է կամ մի քանի տարբեր նման թվերի արտադրյալ։ Ներկայումս հայտնաբերվել են Ֆերմայի ընդամենը հինգ պարզ թվեր՝  3,\, 5,\, 17,\, 257,\, 65537։ Հետևաբար, կողմերի թվով կանոնավոր բազմանկյուն 3 \cdot 5 \cdot 17 \cdot 257 \cdot 65537 = 4294967295 = 2^{32}-1 հնարավոր է կառուցել կարկինով և քանոնով, բայց հարցը, թե արդյո՞ք դա հնարավոր է նաև մեծ կենտ թվով կողմեր ունեցող բազմանկյան համար, մնում է բաց։

Կանոնավոր բազմանկյուններ՝ զույգ թվով կողմերով, որոնք թույլ են տալիս կառուցել կարկինով և քանոնով, անսահման շատ են, և դրանց կողմերի քանակը կարող է լինել այնքան մեծ, որքան ցանկանում եք, քանի որ, ունենալով ճիշտ կառուցված 𝑛-անկյուն, դրա վրա միշտ հնարավոր է կառուցել և ճիշտը (2𝑛)-անկյուն։

## Համամասնություններ
Ներքին անկյունը հավասար է\frac{4294967295-2}{4294967295} \cdot 180^\circ \approx 179{,}99999991618^\circ.

Կենտրոնական անկյունը հավասար է\frac{360^\circ}{4294967295} \approx 0{,}00000008382^\circ.

### Տեսողական ներկայացում
Եթե դուք նկարագրում եք կանոնավոր 4294967295-անկյունը Երկրի հասարակածի մոտ 𝑟 շառավղով, հարևան գագաթների միջև հեռավորությունները

a = 2r \cdot \mathrm{tg}\,\frac{180^\circ}{4294967295} կկազմի 9 մմ։

Իսկ եթե այն տեղադրվի Երկրի ուղեծրում, ապա նրա կողմի երկարությունը կկազմի 219 մ։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Բազմանկյուններ
Կատեգորիա:Վիքիպեդիա:ՈՒՎ 2023-ի հոդվածներ