open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Արգիշտի Քյարամյան

**Արգիշտի Էլբեկի Քյարամյան** (), հայ, ՀՀ ԱԱԾ նախկին տնօրեն (2020 թվականի հունիսի 8-ից մինչև հոկտեմբերի 8-ը)։ Հայաստանի քննչական կոմիտեի նախկին նախագահ (2021-2024)։ Արդարադատության երրորդ դասի պետական խորհրդական։

## Կենսագրություն
Ծնվել է 1991 թվականի մայիսի 22-ին Գեղարքունիքի մարզի Երանոս գյուղում։ 2009-2011 թվականներին ծառայել է Հայաստանի զինված ուժերում։

### Կրթություն
* 2013թ. ավարտել է ԵՊՀ իրավագիտության ֆակուլտետը՝ ստանալով իրավագիտության բակալավրի աստիճան։
* 2015թ. ավարտել է Հայաստանի արդարադատության ակադեմիայում դատախազի թեկնածությունների ցուցակում ընդգրկված անձանց մասնագիտական պատրաստման դասընթացը։
* 2016թ. ավարտել է ԵՊՀ իրավագիտության ֆակուլտետի մագիստրատուրան։

### Աշխատանքային գործունեություն
* 2013-2014թթ.,  ծառայել է ՀՀ ոստիկանությունում, ապա աշխատել է ՀՀ քննչական կոմիտեի քննչական բաժնում՝ որպես քննիչ։
* 2016թ․ հունիսի 1-ից մինչև 2018թ․ հունիսի 6-ը աշխատել է ՀՀ դատախազությունում՝ որպես Շիրակի մարզի դատախազության, ապա՝ Երևան քաղաքի դատախազության դատախազ։ 
* 2018թ. հունիսի 8-ից, աշխատել է ՀՀ ԿԱ ՊԵԿ իրավախախտումների հայտնաբերման ու վարչական վարույթների իրականացման վարչության պետ, հետաքննության վարչության պետ, հետաքննության և օպերատիվ–հետախուզական վարչության պետի տեղակալ։
* 2019թ. մարտի 1-ից, աշխատել է ՀՀ  պետական վերահսկողական ծառայության  ղեկավարի օգնական, ղեկավարի տեղակալ, ծառայության ղեկավարի պարտականությունները կատարող։
* 2020թ. մայիսի 4-ի ՀՀ Վարչապետի որոշմամբ  նշանակվել է ՀՀ քննչական կոմիտեի նախագահի տեղակալ։
* 2020թ. մայիսի 5-ին Հանրապետության նախագահի հրամանագրով նշանակվել է ՀՀ ազգային անվտանգության ծառայության տնօրենի տեղակալ։
* 2020թ. հունիսի 8-ին Հանրապետության նախագահի հրամանագրով նշանակվել է ՀՀ ազգային անվտանգության ծառայության տնօրեն։
* 2020թ . դեկտեմբերի 24-ից մինչև 2021 թվականի հուլիսի 12-ը ՀՀ քննչական կոմիտեի նախագահի տեղակալ։
* 2021թ. հուլիսի 12-ին նշանակվել է ՀՀ քննչական կոմիտեի նախագահ։
* 2024թ. նոյեմբերի 18-ին հրաժարական է տվել, և նոյեմբերի 19-ին ազատվել ՀՀ քննչական կոմիտեի նախագահի պաշտոնից։

## Պարգևներ
Աշխատանքային գործունեության ընթացքում պարգևատրվել է գերատեսչական մեդալներով և այլ պարգևներով։

2021թ․ Արցախի Հանրապետության նախագահի հրամանագրով պարգևատրվել է «Արիության համար» մեդալով։

## Ընտանիք
Ամուսնացած է, ունի չորս զավակ։ Հայրը Հայաստանյայց Առաքելական Սուրբ Եկեղեցու Կոտայքի թեմի առաջնորդ Առաքել արքեպիսկոպոս Քարամյանն է։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:21-րդ դարի հայ քաղաքական գործիչներ
Կատեգորիա:ԵՊՀ իրավաբանական ֆակուլտետի շրջանավարտներ
Կատեգորիա:Հայ իրավաբաններ
Կատեգորիա:Հայ պետական գործիչներ
Կատեգորիա:Հայ քաղաքական գործիչներ
Կատեգորիա:Հայաստանի անվտանգության մարմինների ղեկավարներ
Էռնեստ Բելուբեկյան

**Էռնեստ Վաղարշակի Բելուբեկյան** (), հայ ճարտարագետ։ Տեխնիկական գիտությունների դոկտոր (2001):

Վաղարշակ Բելուբեկյանի որդին։

## Կենսագրություն
Էռնեստ Բելուբեկյանը ծնվել է 1940 թվականի սեպտեմբերի 1-ին, Երևանում։ 1962 թվականին ավարտել է Երևանի պոլիտեխնիկական ինստիտուտը։ 1962-1965 թվականներին աշխատել է Հայպետնախագիծ ինստիտուտում, 1965-1992 թվականներին՝ Երևանի պոլիտեխնիկական ինստիտուտում, 1992-1994 թվականներին՝  Հայաստանի պետական ճարտարագիտական համալսարանում։ 1994 թվականին աշխատել է ՀՀ ԱԺ արտաքին հարաբերությունների վարչությունում, միաժամանակ, 1994 թվականից՝ ՀՀ գիտությունների ազգային ակադեմիայի Մեխանիկայի ինստիտուտում։

Աշխատանքները վերաբերում են պինդ ձևախախտվող մարմնի մեխանիկային՝ կոմպոզիցիոն նյութերից պատրաստված սալերի և թաղանթների լավարկային նախագծմանը։ Հեղինակ է ուսումնական ձեռնարկների։

## Երկեր
* Ձգման և սեղմման հաշվարկներ։ Հաշվեգրաֆիկական աշխատանք 1-ի առաջադրանքներ և մեթոդական ցուցումներ։ Շինարարական մասնագիտությունների համար։ Բարձրագույն և միջնակարգ մասնագիտական կրթության մինիստրություն։ Երևանի պոլիտեխնիկական ինստիտուտ։ Նյութերի դիմադրության ամբիոն, Երևան, Ա. հ., 1988 (համահեղինակ)։
* Ոլորման հաշվարկներ։ Հաշվարկագրաֆիկական № 3 աշխատանքի առաջադրանքներ և մեթոդական ցուցումներ։ Ժողովրդական կրթության մինիստրություն։ Երևանի Կ. Մարքսի անվան պոլիտեխնիկական ինստիտուտ։ Նյութերի դիմադրության ամբիոն, Երևան։ Ա. հ., 1988 (համահեղինակ)։
* Նյութերի դիմադրություն։ Դասախոս. տեքստեր։ ՀՀ բարձրագույն կրթության և գիտության նախարարություն։ Հայաստանի պետական ճարտարագիտական համալսարան, Երևան, ՀՊՃՀ հրատ, 1993 (համահեղինակ)։
* Նյութերի դիմադրություն։ Դասախոս. տեքստեր։ Մ. 3: ՀՀ բարձրագույն կրթության և գիտության նախարարություն։ Հայաստանի պետական ճարտարագիտական համալսարան։ Երևան, ՀՊՃՀ հրատ, 1993 (համահեղինակ)։
* Նյութերի դիմադրություն։ Դասախոսությունների դասընթաց։ Հայաստանի Հանրապետության կրթության և գիտության նախարարություն։ Երևանի ճարտարապետության և շինարարության պետական համալսարան։ Երևան, Ա. հ., 2011 (համահեղինակ)։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Հայ ճարտարագետներ
Կատեգորիա:Տեխնիկական գիտությունների դոկտորներ
Վահան Տերյանի դիմաքանդակը

**Վահան Տերյանի դիմաքանդակը**, Հակոբ Գյուրջյանի` Մոսկվայում արված դիմաքանդակներից։ Դիմաքանդակը ինչ-որ պատճառով մնացել է գիպսի մեջ և թվում է անավարտ։ Գյուրջյանը նրան քանդակել է այն ժամանակ, երբ Տերյանը ծանր հիվանդությունից հյուծված էր։

## Նկարագրություն
Դիմաքանդակը հոգեբանական է։ Դիտողը հաղորդակից է դառնում ծանր հիվանդության հետևանքով գրողի հոգում բուն դրած մղձավանջին։ Բանաստեղծի վերին աստիճանի ընկճված տրամադրությունը արտացոլված է նրա հուսահատ, խորը ընկած աչքերում, որոնցում երբեմնի կայծկլտացող կրակը հանգել էր։ Նրա գլխահակ կեցվածքը, լռության կարոտ սեղմած շրթունքները, ոսկրացած, վտիտ դիմագծերը,  ահազանգում են պոետի մոտալուտ և ողբերգական մայրամուտը։

## Մշակման տեխնիկա
Քանդակում նվազել է Գյուրջյանի նախորդ գործերի մշակման փափկությունը։ Դիմագծերն ունեն ռելյեֆային բազմազանություն, ձևերի անցումների ճկունություն, որոնք կարող էին աշխուժություն հաղորդել կերպարին։ Գյուրջյանի ստեղծած կերպարում ավելի ուժեղ է արտահայտված պոետի հիվանդոտ տրամադրությունը, քան նրա քնարական նուրբ զեղումներով զգայուն ներաշխարհը։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումնեի
*http://www.gallery.am/hy/database/?d_l=0&d_s=0&d_a=200&kyw&search-it=%D5%88%D6%80%D5%B8%D5%B6%D5%A5%D5%AC

Կատեգորիա:Քանդակներ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Հակոբ Գյուրջյանի դիմաքանդակներ
Ալդո Զադրիմա

**Ալդո Զադրիմա** (, )&nbsp;, ալբանացի շախմատիստ, սպորտի ազգային վարպետ։

Ալբանիայի հավաքականի կազմում մասնակցել է շախմատի հինգ օլիմպիադաների (1980, 1982, 1984, 1994, 2002), 1972 թվականի օլիմպիադայում էլ եղել է պահեստային խաղացող։ 1994 թվականին նվաճել է Ալբանիայի չեմպիոնի կոչումը։

## Կենսագրություն
Ալդո Զադրիման ծնվել է 1948 թվականի հունվարի 15-ին, Ալբանիայի մայրաքաղաքում՝ Տիրանայում։ Միջազգային մրցասպարեզներում հանդես է եկել 1972-ից մինչև 2003 թվականը։ Իր մարզական բարձրագույն վարկանիշին՝ 2270 միավորի, հասել է 1995 թվականի հունվարին։ 2015 թվականի հոկտեմբերին նրա վարկանիշը 2255 միավորի էր հավասար։

## Կարևորագույն արդյունքները

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Особиста картка Альдо Задріма на сайті ФІДЕ
* Партії Альдо Задріма в базі Chessgames.com[<span class="iw__tooltip" title="Версия статьи «Chessgames.com» на английском языке">[en]</span>](https://hy.wikipedia.org/wiki/:en:Chessgames.com)&nbsp;(англ.)
* Особиста картка Альдо Задріма на сайті 365chess.com &nbsp;(англ.)
* Виступи Альдо Задріма на шахових олімпіадах
* Альдо Задріма  на сайті chess-db.com

Կատեգորիա:Ալբանացի շախմատիստներ
Կատեգորիա:Ալբանացի մարզիկներ
Կատեգորիա:Շախմատային օլիմպիադաների մասնակիցներ
Հովսեփ Բեյրան

**Հովսեփ (Ժոզեֆ) Բեյրան** (), վեներաբան։ Բժշկական գիտությունների դոկտոր (1850), պրոֆեսոր (1864):

## Կենսագրություն
Հովսեփ (Ժոզեֆ) Բեյրանը ծնվել է 1825 թվականին, Ադրիանուպոլիս քաղաքում։ 1850 թվականին ավարտել է Փարիզի համալսարանի բժշկական ֆակուլտետը։ 1850-1854 թվականներին Կ. Պոլսում, այնուհետև Փարիզում զբաղվել է ուրոլոգիայով և վեներաբանությամբ։ 1864 թվականից եղել է Փարիզի համալսարանի բժշկական ֆակուլտետի պրոֆեսոր։ Հեղինակ է «Վեներական հիվանդությունների մասին» (1851), «Բժշկությունը Թուրքիայում» (1854), «Ընդհանուր ախտաբանություն» (1863) ֆրանսերեն գրքերի։

Բեյրանի պատրաստած «0piat de Веуran» դեղանյութը երկար տարիներ կիրառվել է որպես վեներական հիվանդությունների դեմ պայքարի միջոց։

Հովսեփ (Ժոզեֆ) Բեյրանը մահացել է 1866 թվականին, Ֆրանսիայի մայրաքաղաք Փարիզում։

## Երկեր
* «Վեներական հիվանդությունների մասին» (1851, ֆրանս.):
* «Բժշկությունը Թուրքիայում» (1854, ֆրանս.):
* «Ընդհանուր ախտաբանություն» (1863, ֆրանս.):
* «Միզուղիների հիվանդությունների մասին դասախոսությունները» (1865, ֆրանս.):

## Գրականություն
* Հայ բժիշկներն ու դեղագործները Օսմանյան Կայսրությունում  (19-րդ դարի երկրորդ  կես - 20-րդ դարի սկիզբ

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Հայ բժիշկներ
Կատեգորիա:Հայ վեներաբաններ
Կատեգորիա:Բժշկական գիտությունների դոկտորներ
Կատեգորիա:Հայ պրոֆեսորներ
Կատեգորիա:Փարիզի համալսարանի շրջանավարտներ
Քիոնե (Բորեասի դուստր)

**Քիոնե** (, ծագում է ՝ «քիոն»՝ «ձյուն» բառից), հին հունական դիցաբանության կերպար։ Ձյան աստվածուհին է։ Եղել է Բորեասի՝ հյուսիսային քամու աստծու և Աթենքի արքա Էրեքթևսի դուստր Օրիթիայի (Օրեյթիա) դուստրը։ Քիոնեն եղել է Կլեոպատրայի (Թրակիայի թագավոր Փինևսի կինը) և արգոնավորդներ Կալաիսի և Զետեսի (Բորեադներ) քույրը։ Ապրել է Թրակիայում։ Ըստ ավելի ուշ շրջանի ընդունված առասպելի՝ Քիոնեն եղել է Պոսեյդոնի սիրուհին և նրա Եվմոլպոս որդու մայրը, որին նետել է օվկիանոսը՝ վախենալով իր հոր զայրույթից։ Պոսեյդոնը փրկում է երեխային։ Եվմոլպոսը հետագայում դարձել է Դեմետրայի քուրմ, Եվմոլպիդների՝ Էլևսիսի քրմական տոհմի առասպելական նահապետը։

## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն
* Apollodorus, *Apollodorus, The Library, with an English Translation by Sir James George Frazer, F.B.A., F.R.S. in 2 Volumes.* Cambridge, Massachusetts, Harvard University Press; London, William Heinemann Ltd. 1921.  Online version at the Perseus Digital Library.
* Grimal, Pierre, *The Dictionary of Classical Mythology*, Wiley-Blackwell, 1996, .
* Hyginus, Gaius Julius, *[[Fabulae]]* in *Apollodorus' *Library* and Hyginus' *Fabuae*: Two Handbooks of Greek Mythology, Translated, with Introductions by R. Scott Smith and Stephen M. Trzaskoma*, Hackett Publishing Company,  2007. .
* Liddell, Henry George, Robert Scott. *A Greek-English Lexicon*. Revised and augmented throughout by Sir Henry Stuart Jones with the assistance of. Roderick McKenzie. Oxford. Clarendon Press. 1940. Online version at the Perseus Digital Library
* Pausanias, *Pausanias Description of Greece with an English Translation by W.H.S. Jones, Litt.D., and H.A. Ormerod, M.A., in 4 Volumes.* Cambridge, Massachusetts, Harvard University Press; London, William Heinemann Ltd. 1918. Online version at the Perseus Digital Library.
* Smith, William; *Dictionary of Greek and Roman Biography and Mythology*, London (1873). Online version at the Perseus Digital Library
* Tripp, Edward, *Crowell's Handbook of Classical Mythology*, Thomas Y. Crowell Co; First edition (June 1970). .

Կատեգորիա:Թրակիայի հին հունական դիցաբանություն
Կատեգորիա:Հին հունական դիցաբանության կերպարներ
Կատեգորիա:Նիմփաներ
Հմայակ Բենունի

**Հմայակ Խաչատուրի Բենունի** (), հայ տնտեսագետ։ Տնտեսագիտության դոկտոր (1964), պրոֆեսոր (1939): ՌԽՖՍՀ գիտության և տեխնիկայի վաստակավոր գործիչ (1971):

## Կենսագրություն
Հմայակ Բենունին ծնվել է 1897 թվականի հունվարի 1-ին, Կարս քաղաքում։ 1923 թվականին ավարտել է Պետրոզավոդսկի լեռնային ինստիտուտը։ 1941-1981 թվականներին եղել է Ուրալի (Սվերդլովսկ) պոլիտեխնիկական ինստիտուտի ճարտարագիտատնտեսագիտական ֆակուլտետի գունավոր մետաղաձուլության ձեռնարկությունների տնտեսագիտության և կազմակերպման ամբիոնի վարիչ։

Աշխատանքները վերաբերում են գունավոր մետաղաձուլության տնտեսագիտական կազմակերպման հարցերին։

Հմայակ Բենունին մահացել է 1983 թվականի մարտի 8-ին Ռուսաստանի Սվերդլովսկ քաղաքում։

## Երկեր
* Выявление и использование производственных резервов цветной металлургии / А. Х. Бенуни. Свердловск: Металлургиздат, 1962.
* Снижение себестоимости продукции – источник роста общественного богатства / А. Х. Бенуни. Москва: Металлургия, 1963.
* Пути лучшего использования производственных фондов предприятий: цветной металлургии / А. Х. Бенуни. Москва: Металлургиздат, 1963.
*Технический прогресс и повышение производительности труда в цветной металлургии СССР. 1963.
* Математические методы в планировании и управлении цветной металлургии / А. Х. Бенуни, Б. Л. Гурфель. Москва: Металлургия, 1974.
* Анализ производственной и хозяйственной деятельности горнообогатительных предприятий. М., 1976 (համահեղինակ)։
*Экономическое обоснование технических решений в цветной металлургии. 1976.
* Технико-экономическая оценка добычи и использования руд / Под ред. А. Х. Бенуни. Москва: Недра, 1978.
* Организация, планирование и управление на предприятиях цветной металлургии: Учебник для вузов / А. Х. Бенуни и др.; Под ред. В. И. Деев. 2-е изд., перераб. и доп. Москва: Металлургия, 1986.

## Ծանոթագրություններ

## Աղբյուրներ
* Ведущие ученые Урал. гос. технич. ун-та (УПИ). Ек., 1995.

Կատեգորիա:Հայ տնտեսագետներ
Կատեգորիա:Տնտեսագիտական գիտությունների դոկտորներ
Կատեգորիա:Հայ պրոֆեսորներ
Կատեգորիա:ՌԽՖՍՀ գիտության և տեխնիկայի վաստակավոր գործիչներ
ՄաքՔենզի Սքոթ

**ՄաքՔենզի Սքոթ Բեզոս** (ի ծնե՝ Թաթլ; ; ), ամերիկացի վիպասան և ֆիլանտրոպ։ Նա Ամազոն ընկերության հիմնադիր Ջեֆ Բեզոսի նախկին կինն է, որի հետ ամուսնացած է եղել 1993-ից մինչև 2019 թվականները։ 2014 թվականին նա հիմնել է Bystander Revolution ընկերությունը և սկսել է աշխատել այնտեղ որպես գործադիր տնօրեն։

1993 թվականին Մաքենզին ամուսնացել է Ջեֆ Բեզոսի հետ, ով հետագայում դարձել է Ամազոնի հիմնադիրը և գլխավոր գործադիր տնօրենը, ինչի օգնությամբ նրանք դարձել են աշխարհի ամենահարուստ զույգը։ Նրանք հայտնել են ամուսնալուծվելու ցանկության մասին 2019 թվականի հունվարին։ 2019 թվականի ապրիլին Բեզոսը հայտարարել է իր թվիթթերյան կայքէջում, որ ՄաքՔենզին 35 միլիարդ ԱՄՆ դոլար է ստանալու։ Արդյունքում ՄաքՔենզի Բեզոսը դարձել է աշխարհի երրորդ ամենահարուստ կինը։ 2019 թվականի մայիսին նա պայմանագիր է կնքել Նվիրատվության երդումը կազմակերպության հետ և իր ունեցվածքի կեսը փոխանցել բարեգործության համար։

## Վաղ Տարիներ
ՄաքՔենզի Սքոթ Թաթլը ծնվել է 1970 թվականի ապրիլի 7-ին Կալիֆոռնիա նահանգի Սան Ֆրանցիսկո քաղաքում ֆինանսական պլանավորող հոր և տնային տնտեսուհի մոր ընտանիքում։ 1988 թվականին նա ավարտել է Կոնեկտիկուտի Հոչքիսի դպրոցը։

1992 թվականին Թաթլը բարձրագույն պարգևներով ավարտել է Փրինսթոնի համալսարանը բակալավրի աստիճանով անգլերենի ոլորտում։ Նա եղել է հեղինակ Թոնի Մորիսոնի ուսանողուհիներից մեկը։ Մորիսոնն ասել է, որ Թաթլը եղել է «լավագույն ուսանողներից մեկն, ում ես հանդիպել եմ իմ ստեղծագործական հեղինակության դասերին»։

## Անձնական կյանք
1992 թվականին ՄաքՔենզին աշխատում էր որպես գիտաշխատող Ջեֆ Բեզոսի համար D. E. Shaw-ում՝ Նյու Յորքի հեջ ֆոնդում։ Նրանք ամուսնացել են 1993 թվականին և տեղափոխվել Սիեթլ 1994 թվականին։ Զույգը չորս երեխա ունի․ երեք որդի և Չինաստանից որդեգրած մեկ դուստր։

2014 թվականին ՄաքՔենզին հիմնել է Bystander Revolution-ը՝ հակաահաբեկիչ կազմակերպությունը, որտեղ նա աշխատում է որպես գործադիր տնօրեն։

2019 թվականի հունվարի 9-ին ՄաքՔենզին և Ջեֆ Բեզոսը Թվիթթերի միջոցով հայտարարել են, որ ցանկանում են ամուսնալուծվել։ 2019 թվականի ապրիլի 4-ին ամուսնալուծությունը եզրափակվել է, ինչի արդյունքում Բեզոսը պահպանել է Ամազոնի զույգի բաժնետոմսերի 75%-ը, իսկ ՄաքՔենզին ստացել է 35.6 միլիարդ ԱՄՆ դոլար։ ՄաքՔենզին նաև հայտարարել է, որ ամենայն հավանակությամբ կպահպանի Բեզոս ազգանունը։ Նա աշխարհի երրորդ ամենահարուստ կինն է, և, ընդհանրապես, աշխարհի ամենահարուստ մարդկանցից մեկը։

## Մրցանակներ
*ՄաքՔենզի Բեզոսը «Լյութեր Օլբրայթի թեստավորումը» () վեպի հեղինակն է, որը 2006 թվականին Ամերիկյան գրամրցանակ է հաղթել։

## Աշխատանքներ
* 
* 

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
*Ֆորբսի պրոֆիլ
* 
* 
* 

Կատեգորիա:21-րդ դարի ամերիկացի կանայք
Կատեգորիա:21-րդ դարի ամերիկացի կին գրողներ
Կատեգորիա:21-րդ դարի ամերիկացի վիպասաններ
Կատեգորիա:Ամերիկացի բարերարներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի գործարարներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի կանայք
Կատեգորիա:Ամերիկացի կին գրողներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի կին վիպասաններ
Կատեգորիա:Ամերիկացի միլիարդատերեր
Կատեգորիա:Ամերիկացի վիպասաններ
Կատեգորիա:Փրինսթոնի համալսարանի շրջանավարտներ
Սիյմ Լուտս

**Սիյմ Լուտս** (, ), էստոնացի ֆուտբոլիստ, չեխական «Տեպլիցե» ակումբի և Էստոնիայի հավաքականի կիսապաշտպան։ Էստոնիայի երկակի չեմպիոն, Էստոնիայի Սուպերգավաթի քառակի դափնեկիր և երկրի գավաթակիր։

## Կարիերա
### Ակումբային
Սիյմ Լուտսը Տալլինի «Ֆլորա» ֆուտբոլային ակումբի սան է, որի հիմնական և երկրորդ կազմերում խաղացել է 2006-2012 թվականներին։ «Ֆլորայի»  կազմում երկու անգամ դարձել է Էստոնիայի չեմպիոն։ 2013 թվականից մինչև 2014 թվականը խաղացել է Շվեդիայի «Նոռչյոպինգ» ակումբի կազմում։ 2015 թվականի հունվարին պայմանագիր է կնքել Տալլինի «Լևադիա» ակումբի հետ, որը նախատեսված էր մեկ մրցաշրջանի համար։ 2015 թվականի հունվարի 2-ին արժանացել է Էստոնիայի ֆուտբոլի ֆեդերացիայի «Արծաթե գնդակ» մրցանակի, որն ամեն տարի շնորհվում է Էստոնիայի ֆուտբոլի հավաքականի կազմում խփած ամենագեղեցիկ գոլի հեղինակին։ Նույն թվականի մարտին Լուտսը «Լևադիայի» հետ նվաճել է էստոնական Սուպերգավաթը։

2016 թվականի հուլիսի 25-ին Սիյմ Լուտսը տեղափոխվել է չեխական «Բոհեմիանս 1905» ակումբ՝ կնքելով երկու տարի ժամկետով պայմանագիր։

### Ազգային հավաքականում
Սիյմ Լուտսը Էստոնիայի հավաքականի կազմում նորամուտը նշել է 2010 թվականի նոյեմբերի 17-ին՝ Լիխտենշտայնի ազգային հավաքականի դեմ խաղում։ Կիսապաշտպանը հավաքականի կազմում իր առաջին գոլը խփել է 2014-ի հունիսի 7-ին՝ Տաջիկստանի ազգային հավաքականի դեմ ընկերական խաղում։

## Ելույթների վիճակագրություն
### Ակումբային

### Միջազգային վիճակագրություն
*2017 թվականի հոկտեմբերի 11-ի դրությամբ*

## Ձեռքբերումներ
### Թիմային
«Ֆլորա»

* Էստոնիայի չեմպիոն (2) – 2010, 2011
* Էստոնիայի Սուպերգավաթի դափնեկիր (3) – 2009, 2011, 2012
* Էստոնիայի գավաթակիր (1) – 2010/11

«**Լևադիա**»

* Էստոնիայի Սուպերգավաթի դափնեկիր (1) – 2015

### Անձնական
* Էստոնիայի ֆուտբոլի ֆեդերացիայի «Արծաթե գնդակ» մրցանակի դափնեկիր (1) – 2015 թվական

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Ֆուտբոլիստի էջը «Տեպլիցայի» պաշտոնական կայքում
* 
* 
* Ֆուտբոլիստի էջը ԷՖՄ պաշտոնական կայքում
* Ֆուտբոլիստի էջը int.soccerway.com կայքում
* Ֆուտբոլիստի էջը Չեխիայի առաջին լիգայի կայքում

Կատեգորիա:Բոհեմիանս 1905-ի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Էստոնացի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Էստոնիայի հավաքականի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Նորչյոպինգի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Տղամարդկանց ֆուտբոլի կիսապաշտպաններ
Անել Ռասկայ

**Անել Ռասկայ** (, ), կոսովացի ֆուտբոլիստ, որ խաղում է կիսապաշտպանի դիրքում։ Հանդես է գալիս ֆինլանդական «ՍԻԿ» ակումբում։

## Ակումբային կարիերա
Անել Ռասկայը ֆուտբոլով զբաղվել սկսել է իր հայրենի Պրիզրենի «Լիրիա» թիմում։ Տասնչորս տարեկանում ընտանիքի հետ տեղափոխվել է շվեդական Հալմստադ քաղաք, որտեղ շարունակել է ֆուտբոլ խաղալ տեղի «Լեյկին» ակումբում։ Սակայն արդեն մի քանի ամիս անց տեղափոխվել է տեղի «Հալմստադ» ակումբ։ 2007 թվականին Անել Ռասկայը նորամուտն է նշել ակումբի հիմնական թիմում Շվեդիայի առաջնությունում՝ «Կալմար» ակումբի դեմ արտագնա խաղում փոխարինելով Մարտին Ֆրիբրոկին։ Դա տեղի է ունեցել նրա 18-րդ տարեդարձից ընդամենը մի քանի օր անց։

2008 թվականի մրցաշրջանի մեկնարկից առաջ Ռասկայը վերջնաապես երիտասարդական թիմից տեղափոխվել է «Հալմստադի» հիմնական թիմ։ Հիմնականում Ռասկայը խաղացել է ձախ կիսապաշտպանի դիրքում։ 2009 թվականին Ռասկայը և Մայքլ Գերլիցը եղել են թիմի միակ խաղացողները, որոնք մասնակցել են առաջնության բոլոր խաղերին (30 հանդիպում)։ Ռասկայը մասնակցել է նաև այդ տարվա ակումբի բոլոր մյուս խաղերին՝ 2 գավաթային և 15 ընկերական խաղ՝ դառնալով ակումբի միակ խաղացողը, որ 2009 թվականին մասնակցել է «Հալմստադի» բոլոր խաղերին։ Նույն մրցաշրջանում Ռասկայը խփել է իր առաջին գոլը՝ աչքի ընկնելով «Կալմարի» դեմ խաղում։

Իսպանացի Խոսեպ Կլոտետի՝ «Հալմստադի» գլխավոր մարզիչ նշանակվելուց և մի շարք իսպանացի կիսապաշտպանների թիմ գալուց հետո Ռասկայը 2011 թվականի առաջնությունից առաջ Ռասկայը շուտով դարձել է ռոտացիայի խաղացող։ Սակայն մրցաշրջանի կեսերին վատ արդյունքների պատճառով իսպանացին հեռացվել է աշխատանքից, իսկ Ռասկայը վերստացել է իր տեղը թիմի մեկնարկային կազմում։ «Հալմստադը» առաջնության արդյունքներով չի կարողացել պահպանել տեղը էլիտայում։

2011 թվականի մրցաշրջանի ավարտից հետո «Հալմստադի» մի քանի խաղացողներ որոշել են հեռանալ ակումբից։ Նրանց թվում է եղել նաև Անել Ռասկայը, քանի որ ավարտվել է ակումբի հետ նրա կնքած պայմանագրի ժամկետը։ Լուրեր են շրջանառվել նրա՝ «Էրեբրու» և «Կալմար» հնարավոր տեղափոխության մասին։

2012 թվականի հունվարի 30-ին նորվեգական «Սաննես Ուլֆ» ակումբի հետ մեկ տարի ժամկետով պայմանագիր կնքելու մասին։

## Կարիերան հավաքականում
Անել Ռասկայը Կոսովոյի հավաքականում նորամուտը նշել է 2010 թվականի փետրվարի 17-ին՝ Ալբանիայի հավաքականի դեմ ընկերական խաղում։

## Ելույթների վիճակագրություն
### Հավաքականում

*Ընդհանուր՝ 4 խաղ / 0 գոլ* national-football-teams.com

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Ֆուտբոլիստի էջը FlashScore.ru կայքում

Կատեգորիա:Կոսովացի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Կոսովոյի հավաքականի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Հալմստադի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Տղամարդկանց ֆուտբոլի կիսապաշտպաններ
Что было дальше?

**«Что было дальше?»** (թարգմ.՝ «Ի՞նչ եղավ հետո»), ռուսալեզու հումորային ինտերնետ շոու, որտեղ կատակերգուները լսում են հրավիրված հյուրի պատմությունը, իսկ հետո փորձում գուշակել՝ թե ինչպես է այն վերջացել։ Այս պահին նկարահանված է երկու լիարժեք եթերաշրջան, սկսվել են երրորդ եթերաշրջանի նկարականումները։ Շոուի ստեղծմամբ զբաղվում է «Medium Quality» խումբը և հրապարակվում է «LabelCom» YouTube-ալիքում։

## Շոուի սխեմա
Հրավիրված հայտնի հյուրը պատմում է պատմություն, իսկ շոուի մասնակիցները կարծես «վիրավորում են» նրան և ծաղրում (միայն շոուի շրջանակներում և կատակների համար)։ Արդյունքում հյուրի 15 րոպեանոց պատմությունը ձգվում է մինչև 40  րոպե։ Հետո մասնակիցները կատակում են՝ պատմելով պատմության վերջաբանի տարբերակները։

## Շոուի պատմությունը
Շոուի գաղափարը պատկանում է «Medium Quality» ընկերությանը։ Առաջին հրավիրված մասնակիցները Տամբի Մասաևը և Ռուստամ Ռեպտիլոիդն էին, որից հետո հրավիրվեցին Նուրլան Սաբուրովը՝ հաղորդավարը, Ալեքսեյ Շերբակովը և Արթուր Չափարյանը։ Մինչև շոուի լիարժեք պատրաստումը «Stand Up Store Moscow»-ում անցկացվել են մի քանի տեխնիկական երեկույթներ, մասնակիցները հասկացան, որ նախագիծը լավ է ստացվել և որոշեցին հրապարակել այն։ Առաջին տեխնիկական շոուների հյուրերը Դենիս Կոսյակովը, Ալեքանդր Շպակը, Ազամատ Մուսագալիևը և Սերգեիչն էին։ Ինչպես հայտարարել է Նուրլան Սաբուրովը՝ շոուն 100% օրիգինալ է և չունի անալոգներ։ Չնայած իրար վիրավորելու գաղափարը օնլայն շոուում նոր չէ։

2019 թվականի ապրիլի 25-ին հրապարակվել էր «Что было дальше?» շոուի պիլոտային թողարկումը՝ հյուրեր Գարիկ Խառլամովի և Միգելի մասնակցությամբ։ Մինչև 2019 թվականի օգոստոսի 1-ը հրապարակվել են առաջին եթերաշրջանի 7 էպիզոդները։

2019 թվականի սեպտեմբերի 25-ին սկսվել է երկրորդ եթերաշրջանը, որի առաջին էպիզոդի հյուրերը Գարիկ Մարտիրոսյանը և Օլեգ Մայամին էին։ Երկրորդ եթերշրջանում մասնակիցները շարքերը լքել է Արթուր Չափարյանը, ում փոխարինեց «Открытый микрофон» և ТНТ հեռուստաալիքի «Stand Up» նախագծերի մասնակից Սերգեյ Դետկովը։ Այն հարցին, թե ինչու է հեռացել Արթուրը, Նորրլան Սաբուրովը «вДудь» շոուում իր հարցազրույցում ասել է, որ նա պարզապես չէր ուզում մասնակցել շոուին։

2019 թվականի դեկտեմբերի 12-ին հյուրը դիզայներ Արտեմիյ Լեբեդևն է, ով շոուի պատվերով պատրաստել էր «Что было дальше?» շոուի համար պատկերանիշների տարբերակներ, որոնք տեղ են գտել նաև իր պաշտոնական կայքում։

2019 թվականի դեկտեմբերի 18-ին «Что было дальше?» շոուի անձնակազմը «Первый канал» հեռուստաալիքի «Вечерний Ургант» շոուում ներկայացել է որպես հյուր։

2020 թվականի ապրիլի 2-ին սկսվել է շոուի երրորդ եթերաշրջանը, որի առաջին հյուրերը Լոլիտա Միլյավսկայան և լրագրող Յուրի Դուդն են։
 
2020 թվականի ապրիլի 13-ից «Что было дальше?» շոուն հեռարձակվում է ТНТ4 հեռուստաաիքով։

## Կատակերգուների կազմ
* Նուրլան Սաբուրով — մասնակից, հաղորդավար
* Ալեքսեյ Շերբակով— մասնակից
* Արսենուկո «Տամբի» Մասաև — մասնակից
* Ռուստամ «Ռեպտիլոիդ» Սաիդահմեդով — մասնակից
* Սերգեյ Դետկով — մասնակից (երկրորդ եթերաշրջանից սկսած)
**Նախկին**
* Արթուր Չափարյան — մասնակից (առաջին եթերարջան)

## Թողարկումների ցանկ



## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:ՅուԹյուբի տեսահոլովակներ
Եվրոպական միության խորհրդի նախագահ (պետություն)

thumb|Իտալիայի նախագահության լոգոտիպ
**Եվրամիության խորհրդի նախագահ (պետություն)**՝ ԵՄ պետություն, որն իրավունք ունի ընդհանուր որոշումներ կայացնել Եվրամիության Խորհուրդում։ Այս իրավունքը վերապահված է նախագահության կառավարությանը, որն ընտրվում է վեց ամիս ժամկետով՝ նախկինում ընդունված ցուցակի համաձայն (ռոտացիոն հիմունքներով)։ Նախագահող պետության վարչապետը վեց ամիս ժամկետով դառնում է Եվրամիության Խորհուրդի նախագահ։

## Եռակի նախագահություն
Վեցամսյա ռոտացիոն համակարգը վաղուց շատ կարճ ժամանակահատվածի պատճառով քննադատության է ենթարկվել։ ԵՄ-ի ընդլայնումից հետո առաջացավ ԵՄ նախագահության ինստիտուտի փոփոխության անհրաժեշտություն։ 2007 թվականից ղեկավարությունը վերափոխվեց «Հավաքական եռակի նախագահության»։ Արդյունքում մեկ նախագահող երկիր պարզապես շարունակում է նախորդի կողմից սկսված աշխատանքները։

**[[Եվրամիության խորհուրդ|Խորհրդի]] նախագահության նախագիծ՝**

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Եվրախորհուրդ
Կատեգորիա:Եվրոպական միության խորհրդի նախագահ
Կատեգորիա:Եվրոպական միության քաղաքական կառույցներ
Բեռնի ակումբ

**Բեռնյան ակումբ** (), Եվրոպական միության 28 երկրների, Շվեյցարիայի և Նորվեգիայի հատուկ ծառայությունների միջև հետախուզական տվյալների փոխանակման կազմակերպություն, որն անվանվել է ի պատիվ Բեռն քաղաքի (Շվեյցարիա), որտեղ գտնվում է կազմակերպության շտաբը։ Կազմակերպությունը գործում է 1971 թվականից և ոչ պաշտոնապես ունի հատուկ ծառայության բնույթ, որտեղ կա տվյալների, փորձի և կարծիքների փոխանակում, ինչպես նաև հետախուզական համայնքի արդի խնդիրների քննարկում։ Ակումբը չունի քարտուղարություն և եվրոպական երկրների հատուկ ծառայությունների համար չի ընդունում ոչ մի ընդհանուր որոշում:

Ֆորմալ կերպով Միջազգային հակաահաբեկչական խումբը (**Counter Terrorist Group**, CTG) Բեռնի ակումբի մաս չէ, որը ստեղծվել է Սեպտեմբերի 11-ի ահաբեկչական հարձակումներից հետո։ Միջազգային հակաահաբեկչական խումբը ինչպես նաև Բեռնի ակումբը գործիք են հանդիսանում ահաբեկչության փորձագետների միջև ոչ ֆորմալ հաղորդակցության և ԵՄ քաղաքական ինստիտուտների համար առաջարկությունների կատարման համար, որոնց հետ շփումները պահպանվում են ԵՄ Համատեղ իրավիճակային կենտրոնի միջոցով։ Չնայած CTG-ն ֆորմալ կերպով չի մտնում ԵՄ կազմի մեջ այն հանդես է գալիս որպես օղակ Բեռնի ակումբի և ԵՄ ղեկավարության միջև, և նրա ղեկավարուումը նման է ԵՄ նախագահությանը։

## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն
* Regine Igel, Terrorjahre. die dunkle Seite der CIA in Italien, München 2006. s.S. 281 «Der Club di Berna» im Kapitel "Geheimpolitik wird von Geheimorganisationen gemacht
* Regine Igel, Linksterrorismus fremd gesteuert? Die Kooperation von RAF, Roten Brigaden, CIA und KGB, in: Blätter für deutsche und internationale Politik 10/07

Կատեգորիա:Հակաահաբեկչական կազմակերպություններ
Հրեղեն թռչուն

**Հրեղեն թռչուն** (), մուլտֆիլմ, որը նկարահանվել է ըստ ռուսական ժողովրդական «Հրեղեն թռչուն» հեքիաթի։ Ֆիլմում օգտագործվում է Իգոր Ստրավինսկու երաժշտությունը «Հրեղեն թռչուն» նվագախմբային սյուիտից։

## Սյուժե
Մի թագավորությունում, մի երկրում մութ ու անհայտ ուժ է հայտնվում և ամբողջությամբ ջախջախում ժողովրդին։ Եվ այն ժամանակ, երբ լուր էր տարածվել, թե մութ ուժը գողացել է Գեղեցկուհի Վասիլիսային, Իվան Ցարևիչը հեռու էր, շատ հեռու։ Այդ ժամանակ նա վերցնում է անտեսանելի գլխարկը և ինքնահավաք սփռոցը, նստում Մոխրագույն գայլի վրա և գնում է Վասիլիսային գերությունից փրկելու։ Իվան արքայազնը հիշում է Հրեղեն թռչունի Կրակե փետուրի մասին, որը թռչում է ոսկե խնձորներով կախարդական պարտեզ։ Նա հասնում է այդ պարտեզին, խնձորի ծառի տակ ինքնահավաք սփռոց փռում և գլխին է դնում անտեսանելի գլխարկը։ Նա սպասում է, մինչև գալիս է Հրեղեն թռչունն ու փորձում է բռնել նրան։ Թռչունը դուրս է թռչում նրա ձեռքերից, և միայն պոչից մի փետուր է մնում։ Բայց մութ ուժն արդեն շրջապատել էր ոսկե խնձորներով պարտեզն ու մոտենում էր Իվան Ցարևիչին։ Այդ ժամանակ նա բարձրացնում է Հրեղեն թռչունի փետուրը գլխի վերևից և մոխրագույն գայլի վրա ուղիղ գնում է դեպի մութ ուժի վրա։
Եվ մութ ուժը տեղի է տալիս Կրակե փետուրի առաջ։ Այդ ժամանակ մութ ուժը վեր է ածվում սև թևավոր վիշապների, իսկ փետուրը դառնում է սուր, որով Իվան Ցարևիչը հաղթում է վիշապներին։ Այսպիսով ավարտվում է մութ ուժի իշխանությունը։ Իվան Ցարևիչը բացում է մթության դռները և գրկում է Գեղեցկուհի Վասիլիսային։ Իսկ երբ լույսը բացվում է, աշխարհի վրա չար ու մութ ոչինչ չի մնում։

## Հեղինակներ
* Ռեժիսոր՝ Վլադիմիր Սամսոնով
* Բեմադրող նկարիչ՝ Մաինա Նովոժիլովա
* Օպերատոր՝ Էռնստ Գաման
* Կոմպոզիտոր՝ Իգոր Ստրավինսկի
* Հնչյւնային օպերատոր՝ Սերգեյ Կել
* Նկարիչ-մուլտիպլիկատորներ՝ Սվետլանա Սիչկար, Անատոլի Ցիբին, Ալեքսանդր Լևչիկ, Միխայիլ Պերշին, Կիրիլ Մալյանտովիչ, Օլգա Խորովա, Ա. Ռասպոպով, Ա. Գրիշանովա
* Նկարիչներ՝ Է. Կոսարյովա, Ի. Չերենկովա, Ի. Դորոշենկո, Վ. Վինիցկայա, Տ. Արեշկովա
* Տեքստը կարդում է՝ Յուրի Պուզիրյով
* Մոնտաժող՝ Լ. Կոպտևա
* Խմբագիր՝ Վ. Մեդվեդովսկայա
* Ռեժիսոր՝ Լ. Վարենցովա
* Հեղինակները ներկայացված են ըստ մուլտֆիլմի լուսագրերի։

## Արտադրություն
Մուլտֆիլմը ստեղծվել է ապակե նկարչության տեխնիկայի միջոցով։ Ռեժիսոր Վլադիմիր Սամսոնովը այս տեխնիկայով 1980-1985 թվականներին ստեղծել է հետևյալ մուլտֆիլմերը. «Հրաշքներ» (1980), Մեծ երկինք (1982), «Հացի լույսը» (1983), «Հրեղեն թռչուն» (1984), «Մինիատյուրներ» (1985) և այլն։

## Տես նաև
* Հազարան Բլբուլ (ռուսական)

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* «Էկրան» ստեղծագործական միավորում

Կատեգորիա:«Էկրան» ստեղծագործական միության մուլտֆիլմեր
Կատեգորիա:1984 մուլտֆիլմեր
Կատեգորիա:Ռուսերեն մուլտֆիլմեր
Մարկուս Յուրգենսոն

**Մարկուս Յուրգենսոն** (, ), էստոնացի ֆուտբոլիստ, «Լևադիա» ակումբի աջ պաշտպան։ Հանդես է եկել Էստոնիայի ազգային հավաքականում։

## Կենսագրություն
### Ակումբային կարիերա
Մարկուս Յուրգենսոնը «Տամմեկա» (Տարտու) ակումբի սան է։ Ակումբի հիմնական թիմում նորամուտը նշել է 2003 թվականին առաջին լիգայում, իսկ 2005 թվականին՝ բարձրագույն դիվիզիոնում։ 2007 թվականին տեղափոխվել է Տալլինի ՏՖՄԿ, որի կազմում հանդես է եկել երկու մրցաշրջան։

2009 թվականին տեղափոխվել է Տալլինի «Ֆլորա», որի կազմում հանդես է եկել ութ մրցաշրջան և այդ ընթացքում անցկացրել է ավելի քան 250 խաղ, դարձել է երկրի եռակի չեմպիոն, բազմակի մրցանակակիր և Էստոնիայի գավաթակիր։

2017 թվականին հանդես է եկել Ֆինլանդիայի առաջնությունում ՎՊՍ ակումբի կազմում։

2018 թվականին տեղափոխվել է «Լևադիա»։ 2018 թվականին դարձել է Էստոնիայի առաջնության արծաթե մեդալակիր, Էստոնիայի գավաթակիր և Սուպերգավաթի դափնեկիր։

### Կարիերան հավաքականում
Հանդես է եկել Էստոնիայի երիտասարդական և օլիմպիական հավաքականներում։

Ազգային հավաքականում նորամուտը նշել է 2010 թվականի դեկտեմբերի 18-ին Չինաստանի դեմ խաղում։  2010 թվականի դեկտեմբերին անցկացրել է երկու հանդիպում, այնուհետև մինչև 2014 թվականը հանդես չի եկել հավաքականում։ Հավաքականում վերջին խաղն անցկացրել է 2016 թվականի նոյեմբերի 20-ին Սենտ Կիտս և Նևիսի հավաքականի դեմ։ Ընդհանուր առմամբ Մարկուս Յուրգենսոնն ազգային հավաքականում անցկացրել է ինը խաղ։

## Ձեռքբերումներ
* Էստոնիայի չեմպիոն (3) – 2010, 2011, 2015
* Էստոնիայի գավաթակիր (5) – 2009, 2011, 2013, 2016, 2018
* Էստոնիայի Սուպերգավաթակիր (6) – 2009, 2011, 2012, 2014, 2016, 2018

## Անձնական կյանք
Հայրը՝ Կալլե Յուրգենսոնը (ծնվ․՝ 1960), պահպանողական քաղաքական գործիչ, Ռիյգիկոգուի 7-9 գումարումների պատգամավոր (1992-2003) «Իսամաալիյթ» կուսակցությունից, նախկինում ներկայացրել է Քրիստոնեա-դեմոկրատական կուսակցությունը։ Հորեղբայրը՝ Տոյվո Յուրգենսոնը (ծնվ․՝ 1957), եղել է պատգամավոր և Էստոնիայի կառավարության նախարար։ Պապը՝ Ակսել Յուրգենսոնը (1928-1985), Տալլինի տեխնոլոգիական համալսարանի պրոֆեսոր է։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* 
* 
* 
* Ֆւտբոլիստի էջը eu-football.info կայքում
* Ակումբային վիճակագրությունը ԷՖ կայքում
* Հավաքականւմ ելույթների վիճակագրությունը ԷՖՄ կայքում

Կատեգորիա:Էստոնացի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Էստոնիայի հավաքականի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Տղամարդկանց ֆուտբոլի պաշտպաններ
Մորգենթաու (այլ կիրառումներ)

**Մորգենթաու** կարող է ունենալ հետևյալ կիրառումները․

* Հենրի Մորգենթաու, (1856-1946), ամերիկացի դիվանագետ, ԱՄՆ դեսպանը Օսմանյան կայսրությունում 
* Հենրի Մորգենթաու Կրտսեր, (1891-1967), ամերիկացի պետական գործիչ
* Հանս Մորգենթաու, (1904-1980), ամերիկացի քաղաքագետ, պրագմատիզմի և քաղաքական ռեալիզմի հիմնադիր, արտաքին քաղաքականության հարցերի առաջատար տեսաբան
System Explorer

**System Explorer**, փակ ներքին կոդով, անվճար ծրագիր, որը աշխատում է Windows օպերացիոն համակարգի վրա, և համարվում է ստանդարտ աշխատանքների մենեջերի ալտերնատիվ տարբերակ ընդլայնված ֆունկցիաներով։ Ծրագիրը նախատեսված է պրոցեսսների ղեկավարման և մոտիթորինգի համար։

## Բնութագիր
System Explorer-ը ապահովում է մանրամասն մոնիթորինգ բոլոր գործող պրոցեսսների համար, ցուցադրում է հիշողության բեռնման աստիճանը, պրոցեսսորի աշխատանքը և այլն։

Ծրագրում ներառված է տվյալների բազա, որը նախատեված է ֆայլերում վնասակար կոդի հայտնաբերման համար, որը թույլ է տալիս սերվերին ուղարկել զեկույց։ System Explorer-ը օգտատիրոջը թույլ է տալիս փակել յուրաքանչուր պրոցեսս, ինչպես նաև այն պրոցեսսների հաջորդական խումբը, որի պատճառով դժվարացել է ծրագրի կամ համակարգի աշխատանքը, թույլ է տալիս դիտել գործողությունների պատմություն և այլն։

Ծրագրի ողջ պատուհանը բաժանված է ենթաբաժանինների, որոնք ունեն կոնկրետ նշանակություն։ System Explorer-ը կարող է ղեկավարել ինքնաբեռնվող պրոցեսսները, տեսնել և ապատեղադրել ծրագրեր, ղեկավարել Windows-ի ծառայությունները, կարող է ցուցադրել համակարգչի աշխատունակությունը, ինչպես նաև հաշվել թե որքան հիշողություն է զբաղեցնում այս կամ այն ֆայլը և ունի շատ այլ հնարավորություններ։

## Արտաքին հղումներ
* System Explorer-ի պաշտոնական կայք
* 
* 

Կատեգորիա:Համակարգային ծրագրեր
Կատեգորիա:Վինդոուզի ծրագրային ապահովում
Սպիտակադունչ դելֆին

**Սպիտակադունչ դելֆին** (),  դելֆինների դասին, կետանմանների կարգին պատկանող տեսակ։

## Նկարագիր
Մինչև 3 մետր երկարությամբ և 354 կիլոգրամ քաշով բավականին մեծ դելֆին է։ Մեջքային լողակի հետևում գտնվող մարմնի վերին մասը և կողերը մոխրագույն-սպիտակ են, իսկ մարմնի ներքին մասը՝ սպիտակ։ Մեջքային լողակի առջևի մարմնի վերին մասը մոխրագույն-սև է։ Կողային լողակները և մեջքի լողակը սև են։ Դունչը սովորաբար սպիտակ է, պատահում է, որ նաև լինում է մոխրագույն։ 
300px|thumb|left|Սպիտակադունչ դելֆինի կմախքը
Սպիտակադունչ դելֆինի յուրաքանչյուր ծնոտին կա 25-28 ատամ։ Ունի մինչև 92 ող, ավելին քան դելֆինների (Delphinidae) ընտանիքին այլ ցանկացած տեսակ։

Սպիտակադունչ դելֆինները կարող են ժամում լողալ մինչև 30 կմ/ժ արագությամբ և կարող են սուզվել ջրի տակ առնվազն 45 մետր խորությամբ։

## Տարածում
Սպիտակադունչ դելֆինները ապրում են Հյուսիսային Ատլանտիկայում և նրան հարակից Դևիս նեղուցի ջրերում՝ Քեյփ-Կոդից մինչև Բարենցի և Բալթիկ ծով և դեպի հարավ՝ մինչև Պորտուգալիայի և հնարավոր է նաև Թուրքիայի ափամերձ ջրեր։

## Կենսակերպ
Չափավոր ջրերում հանդիպում են զույգերով կամ 10-12 առանձնյակներից կազմված խմբերով, երբեն խմբում կարող է լինել մի քանի հարյուր սպիտակադունչ դելֆին։ Հիմնականում սնվում են ձկներով (տրեսկա, սելդ, կամբալա, նավագա, մոյվա, մերլանգ), հազվադեպ՝ խեցգետնանմաններով և փափկամարմիններով։

Զուգավորումն ու ծննդաբերումը լինում է գարնանը։ Էգերը հասունանում են հինգ տարեկանում, սեռահասուն են դառնում 6-10 տարեկանում, այն դեպքում, երբ արուները հասունանում են  6-10 տարեկանում, սեռահասուն են դառնում էգերից 2 տարի ուշ։

Հազվադեպ հանդիպող տեսակ է։
thumb|Սպիտակադունչ դելֆինի մուլյաժը

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Դելֆիններ
Կատեգորիա:Կաթնասուններ
Կատեգորիա:Կենդանիներ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Կետանմաններ
Կատեգորիա:Ողնաշարավորներ
Կատեգորիա:Չվտանգված տեսակներ
Կատեգորիա:Քորդավորներ
GNU Parted

**GNU Parted** (անունը առաջացել է PARTition և EDitor բառերի միախանումից), ազատ ծրագիր, որ նախատեսված է համակարգչի սկավառակային բաժինների խմբագրման՝ ստեղծման և ջնջման համար։ Ծրագիրը օգտակար է այն դեպքում երբ անհրաժեշտ է ստեղծել սկավառակ օպերացիոն համակարգ տեղադրելու համար։ Ծրագիրը գրված է Andrew Clausen և Lennert Buytenhek ծրագրավորողների կողմից։

Ծրագիրը կազմված է libparted գրադարանից և parted հրամանի տողից։ GNU Parted ծրագիրը գրված է միայն Linux և GNU/Hurd-ի համար։

## Այլ ֆրոնտենդեր
մինի
nparted — ֆրոնտենդ, որը նախատեսված է GNU Parted-ի համար և գրված է newt-ի հիման վրա։

Սկսվել է գրվել նախագիծ ֆրոնտենդի համար ncurses հիման վրա, որը կարող էր նաև աշխատել Windows օպերացիոն համակարգի վրա։

fatresize, իրենից ներկայացնում է հրամանային տողի միջերես, որը նախատեսված է  FAT16/FAT32 ֆորմատների անվտանգ խմբագրման համար և այն օգտագործում է GNU Parted գրադարան։ 
 
### Գրաֆիկական ֆրոնտենդ
GParted և KDE Partition Manager-ը համարվում են GNU Parted-ի գրաֆիկական տարբերակները։ Նրանք ադապտացված են օգտագործելու GNOME և KDE՝ երկու խոշար աշխատանքային սեղաններ, որոնք հանդիպում են Unix համակարգերում։ Նրանք շատ հաճախ հայտնվում են տարբեր Live CD-ներում, որպես թեթև ծրագիր սկավառակային բաժինների հետ աշխատելու համար։

Pyparted, (նաև python-parted)՝ ֆրոնտենդ GNU Parted-ի համար գրված Python լեզվով։

Այն ներառված է Linux-ի հետևյալ դիստրիբուտներում՝ Slackware, Knoppix, sidux, SystemRescueCD և Parted Magic։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* .

Կատեգորիա:Լինուքս
Կատեգորիա:Ազատ ծրագրային ապահովում
Կատեգորիա:Համակարգային ծրագրեր
Կատեգորիա:Լինուքսի ծրագրային ապահովում
Եվրատեսիլ 2021 երգի մրցույթ

**Եվրատեսիլ 2021 երգի մրցույթ** (, ), 65-րդ Եվրատեսիլ երգի մրցույթը։ Մրցույթը տեղի է ունեցել Նիդերլանդների Ռոտերդամ քաղաքում։ Սա հինգերորդ անգամն է եղել, երբ մրցույթն անցկացվել է Նիդեռլանդներում։ Այն բաղկացած է եղել երկու կիսաեզրափակչից և մեկ եզրափակչից։

## Վայր
2020 թվականի մրցույթն անցկացվելու էր Նիդեռլանդների Ռոտերդամ քաղաքում՝ 2019 թվականի մրցույթում Նիդեռլանդների հաղթանակից հետո։ 2020 թվականի ապրիլի 23-ին Ռոտերդամի քաղաքային խորհուրդը որոշում է կայացրել 2021 թվականին մրցույթի կազմակերպման համար հատկացնել լրացուցիչ ֆինանսավորում (6,7 միլիոն եվրո)։ ԵՀՄ-ի հաստատումից հետո Ռոտերդամը պաշտոնապես դարձավ Եվրատեսիլ 2021 քաղաքը։ Նիդերլանդների ազգային հեռարձակողները դեռևս ունեն մրցույթի հետ կապված մի շարք չլուծված խնդիրներ։ Մայիսի կեսին հայտնի կդառնա վերջնական որոշումը։

## Ձևաչափ
### Վերահսկիչ
2020 թվականի հունվարին Եվրոպական հեռարձակողների միությունը (EBU) հայտարարել է, որ Մարտին Օստերդալը 2020 թվականի մրցույթից հետո կդառնա  «Եվրատեսիլ» երգի մրցույթի նոր գործադիր տնօրենը՝ փոխարինելով Յոն Օլա Սանդին։ Մինչ նշանակումը Օստերդալը եղել է 2013 և 2016 թվականների մրցույթների գործադիր պրոդյուսերը, ինչպես նաև 2012 թվականից մինչև 2018 թվականը եղել է «Եվրատեսիլ» երգի մրցույթի ռեֆերենտ խմբի անդամ։

### Անցյալ տարվա երգերը
2020 թվականի մարտի 20-ին ԵՀՄ-ն պաշտոնապես հաստատել է, որ երկիրը ներկայացնող մասնակցը կարող է ներկայացնել իր երկիրը 2021 թվականի մրցույթին։ ԵՀՄ-ն նաև հաստատել է, որ 2020 թվականի մրցույթի համար ընտրված երգը չի կարող օգտագործվել հաջորդ տարի մրցույթին մասնակցելու համար։

## Մասնակիցներ
2020 թվականի մրցույթը չեղյալ հայտարարելու պատճառով շատ երկրներ հեռարձակողներ ուղարկել են այն մասնակիցներին, որոնք պետք է մասնակցեին մրցույթին նախորդ տարի, իսկ որոշ երկրներ անցկացրել են ազգային ընտրություններ։

39 երկիր հաստատել էր իրենց մասնակցությունը մրցույթին։

### 1-ին կիսաեզրափակիչ

### 2-րդ կիսաեզրափակիչ

### Եզրափակիչ

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Եվրատեսիլ երգի մրցույթ
Կատեգորիա:Եվրատեսիլ երգի մրցույթն ըստ տարեթվի
Բորիս Արդով

**Բորիս Արդով** (, ), թատրոնի և կինոյի խորհրդային դերասան և ռեժիսոր, մուլտիպլիկացիոն ֆիլմերի բեմադրող նկարիչ։

## Կենսագրություն
Բորիս Արդովը ծնվել է 1940 թվականի փետրվարի 7-ին, Մոսկվայում, գրող և սցենարիստ Վ. Արդովի և Մոսկվայի գեղարվեստական ակադեմիական թատրոնի դերասանուհի Ն. Օլշևսկայայի ընտանիքում։

## Ընտանիք
Եղբայրը (միայն մոր կողմից հարազատ) դերասան և ռեժիսոր Ալեքսեյ Բատալովն է, հարազատ եղբայրը` հուշագիր և քահանա Միխայիլ Արդովն է։ Դուստրը դերասանուհի Աննա Արդովան է։

Ամուսնացած է եղել 4 անգամ.

* առաջին կինը` Միրա Արդովա (դուստրերը` Նինան և Աննան են)
* երկրորդ կինը` Լյուդմիլա Դմիտրիևա (դուստրը` դերասանուհի Մարիան է)
* երրորդ կինը` Օլգա Ռոզովսկայա (դուստրը Օլգան է)
* չորրորդ կինը` Եկատերինա Ռոզանովան (լրագրողուհի, դուստրերը` Անաստասիա, Իրինա, Վարվարա)

## Կարիերա
1961 թվականին ավարտել է ՄԳԱԹ-ի դպրոց-ստուդիան (դասընթացի ղեկավար Ա. Կարև)։ Աշխատել է «Սովրեմեննիկ» թատրոնում։

1972 թվականին ավարտել է Ռեժիսորական բարձրագույն դասընթացները։ 1974-1987 թվականներին աշխատել է որպես ռեժիսոր և արտադրության դիզայներ «Էկրան» ստեղծագործական միության «Մուլտիֆիլմ» ստուդիայում։

1975 թվականից դասավանդել է Մոսկվայի Գերասիմովի անվան կինեմատոգրաֆիայի համառուսական պետական ինստիտուտում։

Եղել է դերասանության վարպետության դոցենտ, արվեստագիտության թեկնածու։

Նա ղեկավարել է Մոսկվայի Ախմատովսկի մշակութային կենտրոնը։

Մահացել է 2004 թվականի օգոստոսի 23-ին, մահվան պատճառը լյարդի ցիռոզն էր, որը առաջացել է ալկոհոլի չարաշահման պատճառով։ Թաղված է Պրոբրաժենսկու գերեզմանատանը։

## Ֆիլմագրություն
##### Դերասան
* 1963 թվական` «Առավոտյան գնացքներ», Տոլիկ
* 1963 թվական` «Եթե դու ճիշտ ես...» Ռադիյ, (նույն ինքը` Իվան)
* 1964 թվական` «Ողջեր և մեռածներ», Յոլկին, ռայկոմի քարտուղար
* 1966 թվական` Երեք հաստլիկները, Բոնավետուրա, կապիտան

##### Ռեժիսոր-մուլտիպլիկատոր
* 1974 թվական` Հանելուկային մոլորակ
* 1974 թվական` Սառցե նախշ
* 1975 թվական` Սլոն-դիլո-սյոնոկ
* 1976 թվական` Անգետիկն Արևային քաղաքում («Զարմանալի սխրանքներ» և «Նորից միասին» սերիաներ)
* 1984 թվական` Ստորգետնյա անցում

##### Բեմադրող նկարիչ
* 1983 թվական` Խեցին
* 1986 թվական` Անապատի նավը

## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն
* 

## Արտաքին հղումներ
* Բորիս Արդովը Аниматор.ру կայքում
* Բորիս Արդով։ Դերասան

Կատեգորիա:Խորհրդային դերասաններ
Կատեգորիա:Ռուս դերասաններ
Կատեգորիա:Ռուս մուլտիպլիկատորներ
Կատեգորիա:Ռուս ռեժիսորներ
You Should Be Sad

**«You Should Be Sad»**, ամերիկացի երգչուհի Հոլզիի երգը։ Թողարկվել է 2020 թվականի հունվարի 10-ին Capitol Records լեյբլում՝ որպես երգչուհու «Manic» (2020) երրորդ ստուդիական ալբոմի վեցերորդ սինգլ։ Հոլզին գրել է երգը պրոդյուսեր Գրեգ Կյորստինի հետ միասին։ Երգն ունի քանթրի ժանրի ազդեցություն և պատմում է բաժանության և նախկին ընկերոջ անհավատարմության մասին։

Թողարկումից հետո շատ քննադատներ դրական են արձագանքել երգի մասին, շատերը բարձր են գնահատել տեքստը։ Billboard Hot 100 չարթում երգը զբաղեցրել է 26-րդ հորիզոնականը, դառնալով այդ չարթում ալբոմի բարձր դիրք զբաղեցրած երկրորդ սինգլը։ Այն ընդգրկվել է Ավստրալիայի, Բելգիայի և Իռլանդիայի չարթերի թոփ 10-ում և Ավստրիայի, Չեխիայի, Հունգարիայի, Շոտլանդիայի, Սինգապուրի և Մեծ Բրիտանիայի թոփ 20-ում։

Երգի երաժշտական տեսահոլովակի ռեժիսորն է Քոլին Թիլլին։ Այն թողարկվել է երգի հետ միասին՝ 2020 թվականի հունվարի 10-ին։ Տեսահոլովակը տարբեր քննադատությունների է արժանացել։

## Պատմություն
Հոլզին պատմել է, որ երգը գրել է իր հյուրասենյակի հատակին, ինչպես նաև Նեշվիլում և նշել է, որ «բոլոր գեղեցիկ և սրտաճմլիկ երգերը գալիս են քանթրի ժանրից»։ Հոլզին նաև նշել է, որ կերպարների համար ոգեշնչվել է տարբեր արտիստներից, ինչպիսիք են «Xtina-ն, Գագան, Քերին և իհարկե Շանայան»։

## Առևտրային հաջողություն
Billboard Hot 100 չարթում երգը զբաղեցրել է 26-րդ հորիզոնականը և ընդգրկվել է տարբեր երկրների չարթերի թոփ 20-ուն, ներառյալ Ավստրալիայի, Ավստրիայի, Չեխիայի, Դանիայի, Հունգարիայի, Իռլանդիայի, Շոտլանդիայի, Սինգապուրի և Մեծ Բրիտանիայի չարթերում։ Թողարկման առաջին շաբաթվա ընթացքում երգը 1,692 անգամ հնչել է Mediabase փոփ ռադիոյում։ Երկրորդ շաբաթում այն հնչել է 4,691 անգամ, զբաղեցնելով 18-րդ հորիզոնականը Mediabase փոփ չարթում։ 97,990 ամենօրյա սթրիմինգով ԱՄՆ-ում, երգը զբաղեցրել է 10-րդ հորիզոնականը Spotify Streaming Chart չարթում 2020 թվականի հունվարի 21-ին։

## Երաժշտական տեսահոլովակ
Երաժշտական տեսահոլովակը թողարկվել է երգի հետ միասին՝ 2020 թվականի հունվարի 10-ին։ Ռեժիսորն է Քոլին Թիլլին։ Տեսահոլովակում ցուցադրվում է, թե ինչպես է Հոլզին գնում ստորգետնյա քանթրի գիշերային ակումբ, որտեղ տարբեր գեղեցիկ մարդիկ պարում են։ Հոլովակում Հոլզին նմանակում է տարբեր արտիստներին, ներառյալ Լեդի Գագային, Շանայա Թվեյնին, Քերի Անդերվուդին և Քրիստինա Ագիլերային։

## Երգացանկ

## Չարթեր

## Հավաստագրումներ

## Թողարկման պատմություն

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Հոլզիի երգեր
Իստիեա

**Իստիեա** (), փոքր քաղաք Հունաստանում, որը գտնվում է Հիստիեա հնամյա քաղաքի տեղում։ Կառուցվել է ծովի մակարդակից 36 մ բարձրության վրա, Եվբեայի հյուսիսարևմտյան ափին, Տելետրիոյի ստորոտում, Քսիրիասի () աջ ափին, Խալկիդայից 67 կմ հյուսիս-արևմուտք, Լամիայից 62 կմ արևելք և Աթենքից 119 կմ հյուսիս-արևմուտք։ Հնում հայտնի է եղել որպես Կալանտ ()։ Իստիեա-Էդիփսոս համայնքի (դիմա) վարչական կենտրոնն է՝ Կենտրոնական Հունաստանի ծայրամասի Եվբեա ծայրամասային միավորում։ Ըստ 2011 թվականի մարդահամարի տվյալների՝ բնակչության թիվը 3609 մարդ է։

Քաղաքի հարավով անցնում է Խալկիդա-Էդիփսոս ազգային ճանապարհ 77-ը։

## Պատմություն
Հնագիտական գտածոների համաձայն՝ Հեստիեա կամ Հիստիեա () հնամյա քաղաքը գտնվել է Կատրո () բլրի վրա։ Հոմերոսը «Նավերի ցուցակում» հիշատակել է որպես ՝ «խաղողով առատ», հավանաբար Հերոդոտոսի և պտղաբեր հարթավայրերի պատճառով։ Ըստ Ստրաբոնի՝ պերեբացիները () Հիստիեոտիդը գրավել են Եվբեայում, որը գտնվել է Հեստիեայի շրջանում և հիստիեացիներին բռնի ուժով հեռացրել Թեսալիա (նաև կոչվում է Հիստիեոտիդ)՝ Պերեբիա (): Աթենական ծովային միությունից դուրս գալուց հետո աթենացիները Պերիկլեսի առաջնորդությամբ ավերել են այն։ Բնակիչները վտարվել են Մակեդոնիա և ստեղծել Օրեայի () կլերուխիան։ Պելոպոնեսի պատերազմից հետո քաղաքը ղեկավարել են սպարտացի օլիգարխները։

## Իստիեայի համայնք
Իստիեայի համայնքային միության մեջ են մտնում հինգ բնակավայր։ Ըստ 2011 թվականի մարդահամարի տվյալների՝ բնակչության թիվը 5522 մարդ է։ Մակերեսը 45,531 կմ² է։

## Բնակչություն

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Հունաստանի քաղաքներ
Մեր երեխաները

**«Մեր երեխաները»** (), ռուսական ընտանեկան կինոկատակերգություն, որի ռեժիսորն է Արտյոմ Ակսյոնենկոն։

## Սյուժե
Նոր տարվա նախաշեմին կրկեսում՝ մի կախարդական ներկայացման ժամանակ, միահյուսում է երկու աղջիկների ճակատագիրը, որոնք բոլորովին տարբերվում էին միմյանցից։ Սոնյան ապրում է հարուստ հայրիկի` կոնֆետների կայսրության սեփականատիրոջ հետ, իսկ Կատյան և նրա եղբայր Կոլյան մեծանում են մանկատանը։ Նրանք ծանոթ չեն, բայց նրանց միավորում են սերը դեպի քաղցր Թագավորության մասին հեքիաթները, որը հորինել է Սոնյայի մայրը՝ ով հայտնի մանկագիր է։ Սակայն այդ պատմության ավարտը բացակայում է։ Սոնյան համոզված է, որ մոր՝ հեքիաթի վերջին էջը կվերադարձնի երջանկություն իր ընտանիքին, և դրա համար նա նույնիսկ պատրաստ է Կատյայի հետ տեղերով փոխվել։

## Դերերում
* Օքսանա Ակինշինա - *Սվետլանա Բեովա*
* Պյոտր Ֆյոդորով- *Իվան Ֆյոդորով*
* Պոլինա Սիմաչյովա - *Կատյա*
* Դիանա Ենակաևա- *Սոնյա*
* Դիանա Պոժարսկայա
* Արտյոմ Բոժուտին- *Միտյա*
* Ռոման Մադյանով - *Վասիլի Սախարով*
* Միխայիլ Եֆրեմով
* Դանիիլ Չիբրիկով
* Պավել Ֆարտուկով
* Անտոն Կուզնեցով
* Օլեսյա Բրեժնևա - *տան աշխատող*
* Դենիս Գուտորով - *Դենիս, դաստիարակ*
* Ալիսա Եֆիմենկո - *աղջիկ՝ մանկատնից*
* Լիդա Մոսկվինա - *աղջիկ՝ մանկատնից*

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Ռուսական ընտանեկան ֆիլմեր
Կատեգորիա:Ռուսական կինոկատակերգություններ
Կատեգորիա:Ռուսերեն ֆիլմեր
Նիսեյա

**Նիսեյա** ), հին քաղաք և կայան Սարոնիկոս ծոցի ափին՝ Մեգարիդա մարզում (Հունաստան), Պախի ժամանակակից գյուղի կողքին։

## Պատմություն
Նիսեյայի պատմությունը դարերի ընթացքում կապված է Մեգարայի հետ, որոնց գլխավոր նավահանգիսը եղել է և՛ հնագույն դարաշրջանում, և՛ դրանից հետո։ Տեղի ծովախորշը ոչ մեծ էր, բայց լավ պաշտպանված՝ Մինո և Սալամին կղզիներով, որից այդ քաղաքի մայրցամաքը բաժանվում է նեղ նեղուցով։

Ըստ լեգենդների Նիսեյա քաղաքը հիմնադրել է մեգարական թագավոր Նիսը։ Սակայն հնագիտական տեղեկությունները հնարավորություն չեն տալիս հաստատել, որ քաղաքը կառուցել են մեգարացիները։ Այնուամենայնիվ, տարածքի բնակավայրը երիտասարդ չէ առաջին կառուցված հարևան բնակավայրենրից։ Ըստ որոշ ավանդությունների՝ Մեգարին սկզբում ուներ ընդհանրապես այլ անվանում և կոչվում էր Նիսա (հին հուն․՝ Νίσα), ինչը թույլ է տալիս դիտարկել այն վարկածը, որի համաձայն սկզբում հիմնադրվել է Նիսեյան, իսկ հետո արդեն (օրինակ՝ Մեգրեայի ժամանակ) քաղաքը տեղափոխվել է ծովից ավելի հեռու՝ այժմյան Մեգարիի տարածքում։

Նիսեյան ի սկզբանե ունեցել է ակտիվ մասնակցություն Մեգարական գաղութացմանը։ Ըստ էության, այլ հարմար ելք դեպի Մեգարական ծով չկար, Պագեր և Էգոսֆեն հասնելը դժվար էր, քանի որ ճանապարհն անցնում էր լեռներով։ Զարմանալի չէ, որ Նիսեյան համարվում էր Մեգարիայի «բանալին», ամենից առաջ նրանց ավանդական թշնամիները աթենքացիներն են։ Առաջին անգամ նրանք զավթեցին նավահանգիստը մ․ թ․ ա․ 506 թվականին, ժամանակավորապես, սակայն դա հանգեցրեց պետական հեղաշրջմանը Մեգարիայում։ Հաջորդ անգամ աթենքացիները հայտնվեցին Նիսեյայում մ․ թ․ ա․ 460 թվականին մեգարիացիների խնդրանքով, որոնք այդ ժամանակ վեճի մեջ էին Կորինթոսի և Սպարտայի հետ։ Քաղաքը կարողացան ազատել միայն մ․ թ․ ա․ 446 թվականին։ Պելոպոնեսայն պատերազմի (մ․ թ ա․ 431 թ․) սկզբում աթենքացիները փորձեցին կրկին գրավել նավահանգիստը, սակայն ստացան միայն Մինոն, որը փակում էր նավահանգստի մուտքը։ Նպատակին հասնել հաջողվեց միայն մ․ թ․ ա․ 424 թվականին տեղի բնակիչների շնորհիվ։ Նիսեյան մնաց աթենքացիների ձեռքում, նույնիսկ  Նիկեվյան պայմանագրից հետո, սակայն մ․ թ․ ա․ 414 թվականին ռազմական գործողությունները վերսկսվեցին և աթենքացիները հարկադրված եղան քաղաքը ընդմիշտ թողնել։

Մ․ թ․ ա․ 460-424 և 340-307 թվականներին Նիսեյան միացվեց Մեգարամիին «երկար պատերով» մեկ ամրաշինական համակարգում, որը թույլատրեց դիմանալ երկարատև պաշարմանը, սակայն Դեմիտրի Պոլեորկետի կողմից քաղաքը գրավելուց հետո քաղաքային բոլոր ամրությունները քանդվեցին, իսկ նավահանգիստը ազդարարվեց «ազատ»։

Մ․ թ․ ա․ 338-243 թվականներին Նիսեյան գտնվում էր Մակեդոնիայի տիրապետության տակ, մ․ թ․ ա․ 243-223 թվականներին միացվեց Ախեական տերության կազմին, մ․ թ․ ա․ 223-192 թվականներին՝ Բեոտիկական, մ․ թ․ ա․ 192-146 թվականներին՝ կրկին Ախեական կազմին։

Մ․ թ․ ա․ 146 թվականին այն դարձավ հռոմեական քաղաքը։

## Գրականություն
* 

Կատեգորիա:Բնակավայրեր այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Հին Հունաստանի քաղաքներ