open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Միխայիլ Մինասբեկյան

**Միխայիլ Սերգեյի Միսաբեկյան** (), խորհրդային հայ գիտնական, կուսակցական և պետական գործիչ, գործարար։ ԽՄԿԿ Երևանի գործկոմի առաջին քարտուղար (1988-1990 թթ.), ԽՍՀՄ ժողովրդական պատգամավոր (1989-1991 թթ.):

## Կենսագրություն
Միխայիլ Միսաբեկյանը ծնվել է 1934 թվականի ապրիլի 11-ին։ Ավարտել է Երևանի Մռավյանի անվան դպրոցը (1952) և Մոսկվայի Ն. Բաումանի անվան պետական տեխնիկական համալսարանի (1958)։ Կրթությունն ավարտելուց հետո մի քանի տարի աշխատել է Մոսկվայում՝ № 16 պաշտպանական կոնստրուկտորական բյուրոյում, ապա 1960-ական թվականներին վերադարձել Հայաստան ակադեմիկոս Անդրանիկ Իոսիֆյանի հրավերով և սկսել աշխատել «Հայէլեկտրոգործարանի» հիմքի վրա ստեղծված Կոմպլեքս էլեկտրասարքավորումների համամիութենական գիտահետազոտական ինստիտուտում, հասել մինչև բաժնի պետի պաշտոնի։ Զբաղվել է ներքին այրման շարժիչների կատարելագործմամբ, գազատուրբինային սարքավորումներով։ Մասնակցել է Հայաստանում ավիացիոն գործիքաշինության գործարանի (Երևանի «Հրազդան» ավտոմատ համակարգերի գործարան) հիմնադրմանը, աշխատել է որպես «Արմավիակոմպլեքս» միավորման տնօրեն։

1975 թվականից աշխատել է որպես ԽՄԿԿ Երևանի քաղկոմի քարտուղար, հետևել գիտության, արդյունաբերության, տրանսպորտի, կապի, շինարարության հարցերին։ 1980 թվականից եղել է Հայաստանի կոմունիստական կուսակցության կենտկոմի տրանսպորտի, կապի և ճանապարհաշինության բաժնի վարիչ։ Նրա ղեկավարությամբ վերակառուցվել է Երևանի «Զվարթնոց» օդանավակայանը, որը եղել է ԽՍՀՄ միակ օդանավակայանը, որ Մինասբեկյանի նախաձեռնությամբ ստացել է անվանում ազգային լեզվով։

1988 թվականին Միխայիլ Մինասբեկյանն ընտրվել է կուսակցության Երևանի քաղկոմի առաջին քարտուղար։ Այդ պաշտոնում նա զբաղվել է նաև Լեռնային Ղարաբաղի հետ տնտեսական կապերի հաստատմամբ, մասնակցել Սպիտակի երկրաշարժի հետևանքների լիկվիդացման կազմակերպմանը։

1989 թվականին ընտրվել է ԽՍՀՄ ժողովրդական դեպուտատ Երևանից՝ Օրջոնիկիձեի № 388 ազգային-տարածքային շրջանից, ընդ որում՝ նա առաջադրվել է ոչ թե ԽՄԿԿ-ի կողմից, այլ որպես անկախ թեկնածու։ Դարձել է պատգամավորների «Արդարություն» խմբի և «Համաձայնություն» միջխմբավորումային միության կազմակերպիչ։ 1990 թվականից աշխատել է նաև որպես ԽՍՀՄ ազգային հարցերով պետական կոմիտեի նախագահի տեղակալ։

ԽՍՀՄ անկումից հետո ապրել է Մոսկվայում։ Աշխատել է որպես Ռուսաստանի Դաշնության ձեռնարկատիրության ու ներդրումների զարգացման տնտեսական խորհրդի նախագահ, մոսկովյան-հայկական «ՄԱԿօ» () առևտրաարդյունաբերական ընկերության ղեկավար։ 1990-ական թվականներին ընդգրկվել է Դեմոկրատական բարեփոխումների շարժման քաղխորհրդի կազմում։ Ռուսաստանի բնական գիտությունների ակադեմիայի ակադեմիկոս է, Հայաստանի գիտությունների ինժեներական ակադեմիայի ակադեմիկոս։

Միխայիլ Մինասբեկյանը մահացել է 2018 թվականի հունվարի 15-ին Մոսկվայում, 84 տարեկանում։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Փ/Ֆ «Երևանի վերջին առաջին քարտուղարը՝ Միխայիլ Մինասբեկյան»

Կատեգորիա:ԽՄԿԿ անդամներ
Կատեգորիա:ԽՍՀՄ քաղաքական գործիչներ
Կատեգորիա:Խորհրդային կուսակցական գործիչներ
Կատեգորիա:Հայ գիտնականներ
Կատեգորիա:Հայ պետական գործիչներ
Կատեգորիա:Մոսկվայի պետական տեխնիկական համալսարանի շրջանավարտներ
Կատեգորիա:Տեխնիկական գիտությունների դոկտորներ
Կատեգորիա:Հայ գործարարներ
Սասունցի Դավթի ծնունդը (կտավ)

**Սասունցի Դավթի ծնունդը**, հայ նշանավոր նկարիչ Հակոբ Կոջոյանի կտավներից։ Կտավը ստեղծվել է 1947 թ.:

## Պատմություն
«Սասունցի Դավթի ծնունդը» Հակոբ Կոջոյանի ամենամեծ կտավներից մեկն է։ Դավթի ծնունդի թեմային վարպետը որոշել էր անդրադառնալ վաղուց։

Կտավի ստեղծման համար Կոջոյանը գնել էր հատուկ գործվածքի կտավ և պատվիրել ամուր կտավակալ։ Մեխերը նույնպես պատրաստվել էին Կոջոյանի կողմից՝ հատուկ ձևով։ Վարպետը կտավի երեսպատումն արել է յուրահատուկ ձևով՝ լրիվ թողնելով կտավի ֆակտուրան և գործվածքի հատիկայնությունը, որը մեծ դեր է խաղացել կտավի գեղարվեստական խնդիրը լուծելու հարցում։ Առհասարակ, Հակոբ Կոջոյանն իր կտավների և դրանց ծրագրային աշխատանքներին պատրաստվում էր յուրովի՝ գտնելով յուրաքանչյուր կտավի համար գեղարվեստական խնդրին համապատասխան տեխնիկական հնարներ։ Վարպետը պատմել է Հայկ Կոջոյանին, որ նկարի կոմպոզիցիան արել է շնորհիվ Լևոն Կոջոյանի՝ ոսկերչությունում մոնոգրամ կատարելու հմտության։

«Սասունցի Դավթի ծնունդը» նկարի նախաշերտի վրայից արվել է գրիզայլ՝ սպիտակի բավականին թանձր շերտով, ծավալների մանրազնին ոսկերչական մշակմամբ։ Գեղանկարը կատարվել է թափանցիկ շերտավորումով, չորացած նախաշերտի վրա։ Այդ հնարները կիրառվել են՝ ստանալու նկարում տիրող նշանակալի իրադարձության պահի խորհրդավորությունը։ 
  
## Տես նաև
* Սասունցի Դավիթ (կտավ, 1958)
* «Փյունիկ» նկար

Կատեգորիա:Հակոբ Կոջոյանի նկարներ
Կատեգորիա:1947 նկարներ
Դե Վաալ այգի

**Դե Վաալ այգի** (), հանրային այգի և ժառանգության վայր Քեյփթաունի Օրանժեզիխտ (Oranjezicht) արվարձանում։ Այգում կան ավելի քան 120 տեսակ ծառեր։ Այստեղ կարելի է հանդիպել շների հետ զբոսնող անցորդների։ Այգին ուղղանկյունաձև է։ Հարավից սահմանակից է Մոլտենո ամբարտակին, մյուս երեք կողմերն էլ սահմանակից են ճանապարհներին։ Այգու հարավարևմտյան անկյունում են գտնվում թենիսի չորս կորտերը, որոնք պատկանում են Գարդենս թենիս ակումբին։ Ամռանն այգում կազմակերպում են կիրակնօրյա բացօթյա համերգեր։

## Պատմություն
Դե Վաալ այգին Քեյփթաունի առաջին և ամենամեծ այգին էր Քոմփանիս այգիներից հետո, երբ այն բացվեց 1895 թվականին։ 
left|thumb|''Դե Վաալ այգու'' մուտքը 1900-ական թթ. և 2015 թվականին
1877 թվականին Քեյփթաունի քաղաքային խորհուրդը Վան Բրեդա ընտանիքից, որին պատկանում էր Օրանժեզիխտ ագարակը, հողատարածք գնեց և տարածքը բաժանեց երեք մասի։ Նախ Քեմփ փողոցից ներքև կառուցեցին երկու փոքր ջրամբարներ, այնուհետև Բելվեդերե ճանապարհից ներքև կառուցեցին  Մոլտենո ջրամբարը, որը քաղաքին ապահովում է էլէկտրականությամբ։ Ջրամբարների միջև ձևավորվեց բնական պարկ։

Դեյվիդ Քրիստիան Դե Վաալը, որն այդ ժամանակ քաղաքային խորհրդական էր և Կապի գաղութի օրենսդրական խորհրդի անդամ, որոշեց զարգացնել այգին։ Նրա նախաձեռնությամբ Քեյփթաունում և պարկում տնկվեցին հազարավոր ծառեր։ 1889-1890 թթ., որպես Քեյփթաունի քաղաքապետ, նա զարգացրել է այգին, և այն հանրության համար պաշտոնապես բացվել է 1895 թվականին։

Նախնական փուլում այգին կոչվում էր «Հոբելյանական այգի», բայց շուտով անվանափոխվել է՝ ստանալով ներկայիս անունը։

1899 թվականին կառուցվել են աղյուսե պատնեշներով երկու դարպասները և մոդեռն ոճի երկաթակուռ կամարները, դեպի Քեմփ փողոց ձգվող պատը, որը 1900 թվականին ընդարձակվեց դեպի Վերին Օրանժ փողոց։ Մոլտենո ճանապարհն ընդարձակվեց դեպի ներքև՝ Քեմփ փողոցին հանդիպակաց և որոշվեց այգին ցանկապատել ճանապարհի կողմից՝ տնկելով Dovyalis caffra:

Փակ հարթակ-տաղավարը կառուցվել է 1904-1905 թթ. Քեյփթաունի ցուցահանդեսի համար, որը տեղի էր ունենում Green Point-ում և ցուցահանդեսի ավարտից հետո տեղափոխվել այգի։ Մի քանի տարի այն օգտագործվել է հանրային ելույթների համար ։

Դե Վաալ այգու վիկտորեական շատրվանը բնական արտեզյան ջրհոր է և սնուցում է Օրանժեզիխտի No. 2 Ներքին ջրամբարը։

1968 թվականի մարտի 22-ին այգին հռչակվել է Ազգային հուշարձան և համարվում է Տարածքային նշանակության ժառանգության օբյեկտ։

## Պատկերասրահ

De Waal Park with toilet building.jpg|Հյուսիսարևելյան անկյուն
De Waal Park circa 1898.jpg|*Դե Վաալ այգին* 1898 թվականին
De Waal Park Walkway with Fountain.jpg|Այգու կենտրոնը, 2015 թ.
De Waal Park circa 1880.jpg|Բենդստանդը և Սիգնալ հիլը, 1905 թ.
De Waal Park Bandstand.JPG|Էդվարդյան տաղավար, 2012 թ.
De_Waal_Park.JPG|Հյուսիսարևմտյան դարպաս


## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:1895 հիմնադրումներ
Կատեգորիա:Քեյփթաունի զբոսայգիներ
Կլարա Բուդա

**Կլարա Բուդա** (, ), ֆրանսիական ծագմամբ ալբանացի վիպասան, էսսեիստ, լրագրող։ Ղեկավարել է Ֆրանսիական միջազգային ռադիոյի (RFI) ալբանական բաժինը, աշխատել է ՅՈՒՆԵՍԿՕ-ում,  BBC-ում։ Հեղինակ  է արձակ, պոեզիա, արկածային ստեղծագործությունների և հեռուստապիեսների։

## Կենսագրություն
Կլարա Բուդան ծնվել է Ալբանիայի Էլբասան քաղաքում։ Սորբոնում ուսանել է ժամանակակից գրականություն, այնուհետև Բարձրագույն հետազոտությունների գործնական դպրոցում սովորել է արվեստի պատմություն։ Նախքան Ֆրանսիական միջազգային ռադիոյին միանալը, 1997 թվականին կարիերան սկսել է որպես BBC-ի ազատ լրագրող։ 1998 թվականին աշխատել է ՅՈՒՆԵՍԿՕ-ի հաղորդակցության բաժնում, սակայն 1999 թվականին վերադարձել է Ֆրանսիական միջազգային ռադիո (RFI) նախ որպես մասնագետ-լրագրող, 2005 թվականից՝ որպես խմբագիր, 2006 թվականից գլխավոր խմբագիր և ղեկավարել է Ֆրանսիական միջազգային ռադիոյի (RFI) ալբանական բաժինը մինչև 2010 թվականը։

2011 թվականին Նյու Յորքում հիմնադրել է հեռուստատեսության և կինոյի արտադրության «Beratinus Media» ընկերությունը, 2013 թվականին՝ Klarabudapost.com առցանց կայքը՝ խթանելով համաշխարհային քաղաքացիական լրագրությունը։ 2013  թվականին Ֆրանկոֆոնիայի միջազգային կազմակերպության կողմից արժանացել է Ֆրանկոֆոնիայի տարվա անձ մրցանակին։ 2014 թվականին ստեղծել և ղեկավարել է  «Ալբանիա, ես սիրում եմ քեզ» հեռուստահաղորդումը, որը հայտնի գործիչների դիմանկարով ուսումնասիրում է ավանդական ալբանական ծեսերի և սովորույթների զարգացումը քաղաքական անցումային շրջանի ընթացքում, ինչպես Ալբանիայում, այնպես էլ միջազգային հարթակում։ 2012 թվականին եղել է Ալբանիայի արտաքին գործերի նախարարության արտաքին խորհրդատու, 2015 թվականին ստեղծել է Նյու-Յորք-Ալբանիա մշակութային դիվանագիտության կորպորացիան` նպատակ ունենալով խթանել ալբանական մշակույթը Միացյալ Նահանգներում։

## Մատենագիտություն
* 

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Պաշտոնական կայք

Կատեգորիա:Ալբանացի գրողներ
Կատեգորիա:Ֆրանսիացի լրագրողներ
Կատեգորիա:Ալբանիայից Ֆրանսիա արտագաղթածներ
Կատեգորիա:Ալբանացի կին գրողներ
Կատեգորիա:Ալբանացի լրագրողներ
Կատեգորիա:Ալբանացի դրամատուրգներ
Իմելդա Սթոնթոն

**Իմելդա Մերի Ֆիլոմենա Բերնադետ Սթոնթոն** (, ), թատրոնի, կինոյի և հեռուստատեսության բրիտանացի դերասանուհի։ Բրիտանական կայսրության շքանշանի սպա (2006) և հրամանատար (2016)։

Մայք Լիի «Վերա Դրեյք» ֆիլմում գլխավոր դերակատարման համար BAFTA մրցանակի դափնեկիր (2004)։ Վերա Դրեյքի դերի համար Վենետիկի և Նյու Յորքի կինոփառատոների դափնեկիր։ Նույն դերի համար առաջադրվել է Օսկար մրցանակի։

## Կենսագրություն
### Մանկություն
Ծնվել է 1956 թվականի հունվարի 9 Լոնդոնում (ծննդ. Մաքնիկոլաս), վարսահարդարի և Ժոզեֆ Սթոնթոնի հոր, ճանապարհային աշխատող Բրիդի Սթոնթոնի ընտանիքում։

Նրա ծնողները եղել են Մայոնյան շրջանի կաթոլիկ ներգաղթյալների առաջին սերունդը։ Նրա հայրը Բելիվերիից է, իսկ մայրը՝ Բոհոլայից։

### Կարիերա
Աշխատել է Լոնդոնի «Օլդվիկ» ազգային թատրոնում՝ Շեքսպիրի ընկերությունում։ Նկարահանվել է շատ ֆիլմերում, սակայն նկատելի դերեր խաղաց «Փիթերի ընկերները», «Ոչնչից շատ աղմուկ», «Սիրահարված Շեքսպիրը», «Վերա Դրեյք», «Իմ սարսափելի դայակը», «Էքստրասենս», «Դեյվիդ Կոպերֆիլդ» և այլ կինոնկարներում։

Հարի Փոթերի մասին ֆիլմում խաղաց Դոլորես Ամբրիջի դերը (Հարրի Փոթերը և Փյունիկի միաբանությունը Հարրի Փոթերը և Փյունիկի միաբանությունը և Հարրի Փոթերը և Մահվան պարգևները. Մաս 1)։

### Անձնական կյանք
1980-ականներին Ազգային թատրոնի բեմում Սթոնթոնը ծանոթացավ Ջիմի Քարթերի հետ։ 1983 թվականին նրանք ամուսնացան։ Ունեն 1 դուստր՝ Բեսին (ծնվ. 1993)։ 2007 թվականին զույգը Բեսիի հետ հայտնվեցին BBC «Cranford» սերիալում.

2006 թվականին ֆիլմարտադրությունում (դրամա) մատուցած ծառայությունների համար արժանացավ Բրիտանական կայսրության շքանշանի։

2016 թվականին դարձավ Բրիտանական կայսրության շքանշանի հրամանատար (CBE):

## Ֆիլմագրություն

## Մրցանակներ և անվանակարգեր
### Մրցանակներ
*2004 - Վենետիկի կինոփառատոնի մրցանակ՝ «Վերա Դրեյք» ֆիլմի համար լավագույն դերասանուհի
*2005 - BAFTA մրցանակ՝ «Վերա Դրեյք» ֆիլմի համար լավագույն դերասանուհի
*1999 - լավագույն դերասանական կազմ՝ ԱՄՆ-կինոդերասանների գիլդիայի մրցանակ (բաժանելով Բեն Աֆլեի, Գվինետ Պելտրոուի, Քոլին Ֆյորտի և ուրիշների հետ)՝ «Սիրահարված Շեքսպիրը» ֆիլմի համար

### Անվանակարգեր
*2006 - «Էմմի» մրցանակ - լավագույն դերասանուհի , «Իմ ընտանիքն ու ուրիշ կենդանիները» ֆիլմի համար
*2005 - «Օսկար» մրցանակ - լավագույն դերասանուհի, «Վերա Դրեյք» ֆիլմի համար
*2005 - ԱՄՆ կինոդերասանների գիլդիայի մրցանակ - լավագույն դերասանուհի, «Վերա Դրեյք» ֆիլմի համար
*2005 - «Ոսկե գլոբուս» մրցանակ- լավագույն դերասանուհի, «Վերա Դրեյք» ֆիլմի համար

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Կենսագրություն Tiscali.co.uk 

Կատեգորիա:21-րդ դարի անգլիացի դերասանուհիներ
Կատեգորիա:BAFTA մրցանակի դափնեկիրներ
Կատեգորիա:Անգլիացի կինոդերասանուհիներ
Կատեգորիա:Անգլիացի հեռուստատեսային դերասանուհիներ
Կատեգորիա:Աուդիոգիրք կարդացողներ
Կատեգորիա:Բրիտանացի դերասանուհիներ
Կատեգորիա:Բրիտանացի կինոդերասանուհիներ
Կատեգորիա:Բրիտանացի հեռուստատեսային դերասանուհիներ
Կատեգորիա:Դրամատիկական արվեստի թագավորական ակադեմիայի շրջանավարտներ
Կատեգորիա:Թատրոնի դերասանուհիներ
Կատեգորիա:Լոուրենս Օլիվիեի մրցանակի դափնեկիրներ
Վլադիմիր Դարիդա

**Վլադիմիր Դարիդա** (չեխ․՝ Vladimír Darida, օգոստոսի 8, 1990 թ., Սոկոլով, Չեխոսլովակիա), չեխ ֆուտբոլիստ, գերմանական Հերթա ֆուտբոլային ակումբի և Չեխիայի ազգային հավաքականի կիսապաշտպանն է։

## Կարիերա
Վիկտորիա Պլզեն ակումբի սանն է։ Հարազատ ակումբի հետ 2 անգամ դարձել է Չեխիայի առաջնության չեմպիոն, ևս մեկ անգամ՝ գավաթակիր և սուպերգավաթակիր։ Եվրոպայի Լիգայում իր առաջին գոլը խփել է 2012 թ․ փետրվարի 16-ին, երբ թիմը մրցում էր Շալկե 04֊ի հետ։ Այս հանդիպումն ավարտվում է 1։1 հաշվով։

2013/14 մրցաշրջանից տեղափոխվել է գերմանական Ֆրայբուրգ, որտեղ եղել է թիմի առանցքային խաղացողներից մեկը, նաև 11 մետրանոց և տուգանային հարվածների հիմնական իրացնողը։

Երբ Ֆրայբուրգը սկսեց հանդես գալ Երկրորդ Բունդեսլիգայում, ֆուտբոլիստի համար սկսեցին պայքարել մի քանի գերմանական ակումբներ։ 2015 թ․ ամռանը Դարիդան Հերթայի հետ ստորագրում է 4 տարվա պայմանագիր։ Դարիդան իր վստահ խաղով կարողանում է դառնալ նոր ակումբի առաջատար ֆուտբոլիստներից մեկը։ Դարիդան 2015/16 մրցաշրջանում ամենաշատն է վազել խաղադաշտում։ Սահմանել է ռեկորդ Վոլֆսբուրգի դեմ անցկացված խաղում, վազելով 13.8 կմ։

## Մրցելույթները ազգային հավաքականի կազմում
թարմացվել է 2018 թ․ հունիսի 2-ին

## Նվաճումներ
; **Վիկտորիա (Պլզեն)**
* 15px Չեխիայի առաջնություն (**2**) ֊ 2010/11, 2012/13
* Չեխիայի գավաթակիր ֊ 2009/10
* Չեխիայի սուպերգավաթակիր ֊ 2011

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Դարիդայի պաշտոնական Ֆեյսբուքի էջը
* Դարիդայի պաշտոնական Ինստագրամի էջը
* Դարիդան transfermarkt-ում
* Դարիդան soccerbase.com-ում
* Դարիդան WhoScored.com կայքում
* Դարիդան Նապոլիի պաշտոնական կայքում 
* Դարիդան ՈՒԵՖԱ-ի պաշտոնական կայքում

Կատեգորիա:Բանիկ Սոկոլովի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Բեռլինի Հերտայի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Բունդեսլիգայի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:ՈՒԵՖԱ Եվրո 2012-ի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:ՈՒԵՖԱ Եվրո 2016-ի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:ՈՒԵՖԱ Եվրո 2020-ի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Չեխ ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Չեխիայի հավաքականի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Վիկտորիա Պլզենի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Տղամարդկանց ֆուտբոլի կիսապաշտպաններ
Կատեգորիա:Ֆրայբուրգի ֆուտբոլիստներ
Գերեզմանատան եկեղեցի

**Գերեզմանատան եկեղեցի**, կառուցվել է 1900 թվականին Երևանում, նախագծել է ճարտարպետ Վասիլի Միրզոյանը։

## Տեղագրություն
Առաքելական եկեղեցին կառուցվել է Նոր հայկական գերեզմանատան կենտրոնական հատվածում, որը գտնվում էր Երևանի հարավ արևմտյան ծայրամասում, Նախիջևան տանող մայրուղու և Հրազդան գետի միջև, Հին Մլերի տարածքից և ուղղափառ գերեզմանոցից դեպի հարավ (այժմ այս տարածքում Կոմիտասի անվան պանթեոնն է)։

## Ճարտարապետություն
Կոմպոզիցիայի նախագիծն ունի հունական խաչի տեսք, միջին քառակուսով։ Քառակուսու մեղեդին հնչում է, թևերի միջև՝ անկյունները լրացնող չորս կողմնասեղաններում և տարածվում է նախագծի ընդհանուր պատկերով (երկարությունը կողմերի միջև 5 սաժեն 2 արշին, շինության բարձրությունը մինչև խաչի հիմքը՝ 8 սաժեն 1 արշին)։ Կոմպոզիցիայի մեջ արտահայտված խաչը վեր է խոյանում եզրերի իջեցված հատվածների զանգվածով և ոչ մեծ ծավալի անկյունային պատվանդաններով։ Թևերի ճակատամասերը շարունակում են տանիքի երկթեք եռանկյուն սեպերը տրամատած (պրոֆիլավորած) քիվերով։ Արևմտյան, հյուսիսային և հարավային ճակատամասերը, որոտեղ առկա էին մուտքի դռներ, մշակված են նույն ձևով՝ սանդղամուտքերը կիսաշրջանաձև շքամուտքեր էին՝ բարձրաքանդակ խաչերով, զարդարված շրջանաձև կամարներով։ Արևելյան պատը զարդարում էին պատի երկայնքով ձգվող երեք պատուհաններ, մեջտեղինը՝ չափից ավելի բարձր որմնախորշով, որոնցից վերև անցնում է եռաթև կամար։ Մնացած պատուհանները ավանդական եկեղեցական ոճով են՝ նեղ և ցածար կամարաձև անցքերով, բաց եզրեր ունեցող զարդաքիվերով։ Հարթության ներքին անկյունների կցորդումները ամրապնդում են խաչի թևերին և եզրերին կապված տարբեր բարձրություններով, բայց համանման ըստ իրենց մեկնաբանության սյուներով, նույնանման գնդաձև հիմքերով և խոյակներով։ Որպես շինության գերակշիռ կենտրոնական, առանցքային կոմպոզիցիա ծառայում է թմբուկ (գմբեթը պահող հիմքը) դիտակը, որը ձևավորվել է պարագծային կամարաշարքից և որի վրա հենվում է բրգաձև գմբեթը։ Նույնական համակարգ է մտածված նաև զանգակատան համար, որը վեր է հառնում արևմտյան մուտքից՝ խախտելով կառույցի ընդհանուր հավասարակշռությունը։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:1900 հիմնադրումներ Երևանում
Կատեգորիա:20-րդ դարի հայկական վանքեր և եկեղեցիներ
Կատեգորիա:Երևանի հայկական վանքեր և եկեղեցիներ
Կատեգորիա:Հայկական առաքելական կորուսյալ վանքեր և եկեղեցիներ (Հայաստան)
Ժան-Ժակ Պրադիե

**Ժան-Ժակ Պրադիե** (երբեմն անվանում են նաև Ջեյմս Պրադիե, , ), շվեյցարական ծագմամբ ֆրանսիացի նկարիչ և քանդակագործ։

## Կենսագրություն
1807 թվականին Պրադիեն մեկնել է Փարիզ, Ֆրանսուա Ժերարի մոտ սովորել գեղանկարչություն, այնուհետև սովորել է քանդակագործություն Ֆրեդերիկ Լեմոյի մոտ։ 1813 թվականին ստացել է Հռոմեական մրցանակ և հաջորդ հինգ տարիներն անցկացրել Հռոմում։

Փարիզ վերադառնալուց հետո Պրադիեն կարևոր դիրք գրավեց Ֆրանսիայի գեղարվեստի աշխարհում։ 1827 թվականից Գեղարվեստի դպրոցի պրոֆեսոր էր, պարբերաբար մասնակցում էր փարիզյան Սալոններին։

Պրադիեի ոճն ավելի շատ հակված էր կլասիցիզմին, այլ ոչ թե անընդհատ զարգացող ռոմանտիզմին։ 1846 թվականին Գյուստավ Ֆլոբերը Պրադիեի մասին ասել է. 
Նրա ընկերների ցանկում էին ռոմանտիկ ժանրի այնպիսի պոետներ, ինչպես Ալֆրեդ դը Մյուսեն, Վիկտոր Հյուգոն և Թեոֆիլ Գոթիեն։

## Ստեղծագործություն
[thumb|left|Երեք գեղուհի ([1831)|219x219փքս]]
Պրադիեի արվեստանոցում կազմակերպվող սալոնի ղեկավարը նրա ընկերուհին էր՝ դերասանուհի Ժյուլիետա Դրուեն, ով 1833 թվականից դարձավ Հյուգոյի երկարամյա մշտական ուղեկիցը։ Հաջորդ տարի Պրադիեն ցուցահանդեսի ժամանակ ներկայացրեց «Սատիրը և քրմուհին» քանդակագործական խումբը։ Այդ ստեղծագործությունը մեծ աղմուկ առաջացրեց, քանի որ շատերը դրանում նմանություներ գտան քանդակագործի և նրա նախկին սիրուհու միջև (Պրադիեն այլաբանորեն արդեն պատկերել էր Դրուեին՝ որպես Ստրասբուրգի արձան Համաձայնության հրապարակի արձանախմբում)։ Այս ստեղծագործությունը ձեռք է բերել Անատոլի Դեմիդովը Ֆլորենցիայում գտնվող իր առանձնատան համար։ Նա քանդակագործին պատվիրել էր նաև հուշարձան իր մահացած եղբոր՝ Պավել Նիկոլաևիչի համար։ Այդ քանդակը Քրիստոսի խաչելություն էր, որն ի սկզբանե տեղադրված էր Սանկտ Պետերբուրգի Դեմիդովների գերեզմանոցում, սակայն ավելի ուշ Պավել Նիկոլաևիչի որդին այն տեղափոխեց Նիժնի Տագիլ քաղաքի եկեղեցի։

Պրադիեի այլ հայտնի ստեղծագործություների շարքում ներառված են թագավորների և Օռլեանի հերցոգների արձաններ և կիսանդրիներ (Լուի XVIII, Լուի Ֆիլիպ I), անտիկ թեմայով բազմաթիվ քանդակներ։

Պրադիեն մասնակցել է նաև Հաղթական կամար (Փարիզ) և Հաշմանդամների տուն (Փարիզ) հուշարձանների քանդակների ստեղծմանը։

## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն
* 
* 
* Fusco, Peter and H. W. Janson, editors, The Romantics to Rodin, Los Angeles County Museum of Art, 1980
* Hargrove, June, The Statues of Paris: An Open-Air Pantheon – The Histories of Statues of famous Men, Vendrome Press, New York, 1989
* Mackay, James, The Dictionary of Sculptors in Bronze, Antique Collectors Club, Woodbridge, Suffolk, 1977
* Nineteenth Century French Sculpture: Monuments for the Middle Class, J.B. Speed Museum, Louisville Kentucky, 1971

## Արտաքին հղումներ
* Պրադիեի աշխատանքներին նվիրված էջերի ցանկ 

Կատեգորիա:Պեր Լաշեզ գերեզմանատանը թաղվածներ
Կատեգորիա:Փարիզի գեղարվեստի ազգային բարձրագույն դպրոցի շրջանավարտներ
Կատեգորիա:Ֆրանսիացի արվեստագետներ
Կատեգորիա:Ֆրանսիացի նկարիչներ
Կատեգորիա:Ֆրանսիացի քանդակագործներ
Լյուքսեմբուրգի ֆիլհարմոնիկ նվագախումբ

**Լյուքսեմբուրգի ֆիլհարմոնիկ նվագախումբ** (, , , հապավում՝ OPL), Լյուքսեմբուրգի ազգային սիմֆոնիկ նվագախումբ` հիմնավորված երկրի մայրաքաղաք Լյուքսեմբուրգում։

Լյուքսեմբուրգի ֆիլհարմոնիկ նվագախումբը հիմնադրվել է դիրիժոր և կոմպոզիտոր Անրի Պանսիի կողմից 1933 թվականին և առաջին անգամ փորձ է արել հուլիսի 15-ին՝ երբ կազմում ընդամենը 20 անդամ կար, իսկ առաջին համերգը կայացել է նոյեմբերի 28-ին։ Պանսիի ղեկավարության ժամանակ որպես մենակաար են հանդես եկել Ժակ Տիբոն, Արտուր Ռուբինշթեյնը, Էդվին Ֆիշերը, Ժոզեֆ Սիգետին, ռեպերտուարի մեջ են մտնում նորագույն հեղինակների՝ Դարիյուսա Միյո, Ջորջե էնեսկու, Բելի Բարտոկ, ստեղծագործությունները։ Սկզբնապես նվագախումբը անվանվել է Լյուքսեմբուրգյան RTL ռադիոյի Մեծ նվագախումբ () և գործել է RTL ռադիոյի միջոցներով։ 1939 թվականին Լյուքսեմբուրգի գրավման ժամանակ նացիստական ուժերի շնորհիվ ռադիոյի աշխատանքը դադարեցվեց, նվագախումբը ցրվեց, իսկ Պանսին գաղթեց ԱՄՆ։ 1945 թվականին, Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի ավարտվելուց հետո, Պանսիի գլխավորությամբ 1953 թվականին թողարկվեց նվագախմբի առաջին ձայնագրությունը։

1995 թվականին Լյուքսեմբուրգի ռադիոն որոշեց այլևս չֆինանսավորել նվագախմբին։ Որպեսզի նվագախումբը չդադարեցներ իր գործունեությունը, Լյուքսեմբուրգի կառավարությունը ստեղծեց հիմնադիր Անրի Պանսիի անունով ֆոնդ, որտեղից էլ նվագախումբը ստանում է ֆինանսավորումը առ այսօր։

Նվագախմբի հիմնական համերգային հարթակները երկար ժամանակ եղել են Լյուքսեմբուրգ քաղաքի Մեծ թատրոնը և Լյուքսեմբուրգի կոնսերվատորիայի դահլիճը։ 2005 թվականից նվագախմբի նոր բազան դարձել է իշխանուհի Ժոզեֆինա Շարլոտի անվան Լյուքսեմբուրգի ֆիլհարմոնիայի դահլիճը, որը կառուցված է լյուքսեմբուրգյան Կիրխբուրգ թաղամասում։

Լյուքսեմբուրգի ֆիլհարմոնիայի կազմում գործում է նաև մշտապես համերգներ տվող և ձայնագրվող «Լովինի» լարային կվարտետը, որը կաազմված է սիմֆոնիկ նվագախմբի երաժիշտներից։

Նվագախմբի առավել նշանավոր ձայնագրություններից է Յանիս Կսենակիսի և Մորիս Օհանայի ստեղծագործությունների ամբողջ ժողովածուն, Գաբրիել Պիերնեի բալետի երաժշտությունը, Գի Ռոպերցի, Էռնեստ Բլոխի ստեղծագործությունները և այլն։

## Երաժշտական ղեկավարներ
* Անրի Պանսի (1933-1939 և 1945-1958 թթ.)
* Կարլ Մելես (1958 թ.)
* Լուի դե Ֆրոման (1958-1980 թթ.)
* Լեոպոլդ Հագեր (1981-1996 թթ.)
* Դևիդ Շելոն (1997-2000 թթ.)
* Բրամուել Տովի (2002-2006 թթ.)
* Էմանուել Կրիվին (2006 թվականից սկսած)

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Պաշտոնական կայք   

Կատեգորիա:Լյուքսեմբուրգի արվեստ
Մաունթ Լեմոն հետազոտություն

**Մաունթ Լեմոն հետազոտություն** (, MLS), աստերոիդների և գիսաստղերի որոնման և հետազոտության ծրագիր, Կատալինա ծրագրի մաս։ Մաունթ Լեմոն հետազոտություն ծրագրում օգտագործվում է 1,52 մետրանոց ռեֆլեկտոր աստղադիտակ տեղադրված Ստյուարդի աստղադիտարանում, որը կազմում է Մաունթ Լեմոնի աստղադիտարանի մաս, այն տեղակայված է  2 791 մ բարձրության վրա Սանտա Կատալինա լեռնաշղթայում ԱՄՆ Արիզոնա նահանգի Թուսոն քաղաքի մոտ։

Այս ծրագիրը այժմ հանդիսանում է տիեզերքի հետազոտություններով զբաղվող ամենաարդյունավետ ծրագրերից մեկը աշխարհում, հատկապես Երկրին մոտեցող աստերոիդների հայտնաբերումների առումով։ Մաունթ Լեմոն հետազոտությունը Փոքր մոլորակների կենտրոնի աստերոիդների հայտնաբերողների ցանկում գրավում է առաջատար տեղերից մեկը, ավելին քան 50 հազար համարակալված աստերոիդների հայտնաբերումով։

## Հայտնաբերումներ
Ծրագրի շրջանակներում 2008 թվականի հոկտեմբերի 7-ին անսպասելիորեն վերահայտնաբերվեց 206P/Բեռնարդ - Բոատինի կորսված գիսաստղը։ Գիսաստղը 1892 թվականից ի վեր կատարել էր Արեգակի շուրջ 20 պտույտներ և անցել 0,3 - 0,4 ա. մ. հեռավորության վրա Յուպիտերից 1922, 1934 և 2005 թվականներին։ Այս գիսաստղը նաև առաջինն էր, որ հայտնաբերվել էր լուսանկարման միջոցով, հայտնաբերել էր ամերիկացի աստղագետ Էդվարդ Բեռնարդը 1892 թվականի հոկտեմբերի 13-ին։

 աստերոիդը հայտնաբերվել է Մաունթ Լեմոն հետազոտության կողմից 2009 թվականի սեպտեմբերի 27-ին, այն հանդիսանում է Մարսի տրոյացի աստերոիդ։ Ծրագիր շրջանակներում նաև հայտնաբերվել է անսովոր Ատենի աստերոիդ  2012 թվականի մարտի 31-ին։

## Տես նաև
* Մաունթ Լեմոն
* Մաունթ Լեմոն աստղադիտարան
* Փոքր մոլորակների կենտրոն
* Մոլորակագիտական տվյալների համակարգ
* Spaceguard

## Ծանոթագրություններ

}} 

## Արտաքին հղումներ
* NEODyS

Կատեգորիա:Գիսաստղ հայտնաբերողներ
Կատեգորիա:Փոքր մարմինների որոնման ծրագրեր
Թեյսպ

**Թեյսպ** () կամ *Չիշպիշ* (, *Čišpiš*), պարսից Աքեմենյան թագավոր (675—Ք․ա․640), Աքեմենի որդի։ Համադանում հայտնաբերված ոսկե թիթեղներին նշված է, որ նա կրել է «Անշանի մեծ թագավոր» տիտղոսը։
Եղած տվյալների համաձայն` նրա որդիներն են եղել ինչպես Կյուրոս I-ը՝ Կյուրոս II Մեծի պապը, այնպես էլ Արիարամնան` Դարեհ Մեծի նախապապը։ 
Ք.ա. 17֊րդ դարի փաստաթղթերի համաձայն` Թեյսիպը, որը Էլամից կախյալ վիճակում էր գտնվում, այն բանից հետո, երբ ազատագրվել է մեդիական լծից և ընդարձակել իր ոչ մեծ թագավորությունը, գրավել է էլամական Անշան քաղաքը։ Նրան հաջորդել է նրա երկրորդ որդին` Կյուրոսը։
Շմիտի կարծիքով, Չիշպիշ անունը իրանական ծագում ունի, միայն թե նրա ստուգաբանությունն անհայտ է։
Այս անունը ստուգաբանությամբ կապված է նաև հինխուրիտական աստծո՝ Թեշուբի հետ։

## Նախնիներ
*Կյուրոս I (մահացել է Ք.ա. 580 թվականին, Աքեմենյանների ղեկավարը Ք.ա.640֊ 580 թվականներին) 
*Կամբիզ I
*Արիարամնա
*Արշամա 
*Փարնակ (բաբելոնյան սատրապ (մահացել է Ք.ա. 497 թվականին)
*Հիստասպ (մահացել է Ք.ա. 521 կամ 493 թվականին)

## Գրականություն
* 
* 
* Schmitt, Rüdiger (1992). «ČIŠPIŠ». Encyclopaedia Iranica. 5. 1992.

## Ծանոթագրություններ

}

Կատեգորիա:Աքեմենյաններ
Գետահովիտ 2

**Գետահովիտ 2**, հնագույն քարանձավ Հայաստանի Տավուշի մարզում։

## Պատմություն
Գետաովիտի երկու քարանձավները՝ Խաչաղբյուր գետի կիրճում 960 մ բարձրության վրա, հայտնաբերվել են 2010 թվականին հայ-ֆրանսիական համատեղ արշավախմբի ընթացքում։ Մի քանի տարի տևած ուսումնասիրությունների արդյունքում պարզվել է, որ մարդիկ ակտիվորեն օգտագործել են քարանձավը Վերին պալեոլիթի ժամանակաշրջանից մինչև Ուշ միջնադար։

2011 թվականին քարայրում հայտնաբերվել է միջնադարյան գերեզման, որը նավակի ձև ուներ՝ բաղկացած երկու մասից երկու հանգուցյալների համար։ Ինչպես վկայում է Հնագիտության և ազգագրության ինստիտուտի աշխատակից  Իրենա Քալանթարյանը, ակնհայտ է, որ հետագայում թաղման ժամանակ փոքրիկ խցիկ են կառուցել, և առաջին մահացածների մնացորդները հավաքել այդտեղ. նրա ոտքերի ոսկորները դրել են ձեռքի ոսկորների վրա։ Դամբարանը թվագրվում է ոչ վաղ քան 11-12-րդ դարերի

2014 թվականին կատարված շերտագիտական շուրֆը բացահայտել է քարայրի ամբողջ ժամանակային ընդգրկումը. միջնադարյան շերտ, այնուհետև ստերիլ շերտ, էնեոլիթ, նեոլիթ, կրկին ստերիլ շերտ, և ներքևում, արդեն գետնին բացվել է փոս՝ լցված օբսիդիանի միկրոլիտներով, իսկ ռադիոկարբոնային վերլուծությունը ցույց է տվել վերին պալեոլիթի դարաշրջանը` մեր ժամանակներից (cal BP) 24-23 հազար տարի առաջ։

2016 թվականին հնագետները  որոշել են պեղումներ կատարել քարայրի մոտ գտնվող դարավանդի վրա, ու պարզվել է, որ միջին դարերում մարդիկ ոչ միայն բուն քարայրն էին օգտագործում, այլ նաև դրա մատույցները ։ Քարանձավի շրջակայքում կար տնտեսական հոր՝ մեծ կավե կարասով (որը հետագայում վերականգնել են) ու փոքր գավաթով։ Հայտնաբերվել է նաև մատանի՝ արաբերեն փորագրությամբ։

2018 թվականի պեղումների ժամանակ քարանձավից հայտնաբերվել են մեծ քանակությամբ միկրոլիտներ, կենդանիների ոսկորներից զարդեր և գործիքներ, բուսական մնացորդներ։
Հնագետ, բուսաբան Ռոման Հովսեփյանի խոսքով, քարանձավում գտնված բուսական մնացորդները թույլ են տալիս դատել այն պատմական շրջանների բուսականության և կլիմայական պայմանների մասին, երբ քարանձավը բնակեցված էր։ Ըստ Հովսեփյանի, նման գտածոների անալիզը թույլ կտա ենթադրել, որ տարածաշրջանում բուսական աշխարհն այն ժամանակներից առանձահատուկ փոփոխությունների չի ենթարկվել։ Բացի այդ, կարևոր բուսական գտածոներից են վայրի խաղողի կորիզները և Կովկասյան Կարասը, որն այսօր նույնպես շարունակում է աճել տարածաշրջանում։

## Տես նաև
* Գետահովիտ (գյուղ)

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Տավուշի մարզ
Կատեգորիա:Հայաստանի քարանձավներ
Սուրբ Գևորգի մասունքներով խաչ-մասնատուփ

**Սուրբ Գևորգի մասունքներով խաչ-մասնատուփ**, պատրաստվել է  1746 թվականին հայ վարպետների կողմից Վանա լճի Լիմ կղզու վանքային համալիրի Սուրբ Գևորգ եկեղեցում։ Ընդգրկված է Էջմիածնի Մայր Տաճարի թանգարանի հավաքածուում N161 ինվենտարի համարի ներքո։ Սրբի մասունքներից կան Հայաստանի Արագածոտնի մարզի Մուղնի գյուղի սուրբ Գևորգի անունը կրող եկեղեցում։

Սուրբ Գևորգի մասունքներով խաչ-մասնատուփը ներկայացվել է Նյու Յորքի Մետրոպոլիտեն թանգարանում բացված «Արմենիա» ցուցահանդեսում (22/09/2018-13/01/2019):

## Նկարագրություն
Սուրբ Գևորգի մասունքներով խաչ-մասնատուփը պատրաստվել է Լիմ կղզում գտնվող Սուրբ Գևորգին նվիրված տաճարում։ Մասունքի կենտրոնում սրբի գանգն է։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Վկայաբանություն սուրբ Գևորգ Զորավարի և նրանց, ովքեր նրա հետ նահատակվեցին (ըստ Հայսմավուրքի) 

Կատեգորիա:Մասունքներ
Կատեգորիա:Էջմիածնի Մայր Տաճարի թանգարանի նմուշներ
Կատեգորիա:1746 հիմնադրումներ
Մարգարետ Լորենս

**Մարգարետ Լորենս** (, ի ծնե՝ Ջին Մրգարետ «Պեգի» Ուեմիս, ), կանադացի անգլախոս գրող։

## Կենսագրություն
Նրա հայրը՝ փաստաբան Ռոբերտ Հարիսոն Ուեմիսն էր, իսկ մայրը՝ Վերա Ջին Սիմպսոնը։ Երբ նա 4 տարեկան էր, մահացավ նրա մայրը, իսկ հայրը ամուսնացավ նրա քրոջ՝ Մարգարետ Քեմպբիլ Սիմպսոնի հետ, ով ուսուցչուհի էր, այնուհետև դարձավ գրադարանավարուհի։ Մոր մահից 5 տարի անց մահանում է նաև Մարգարետի հայրը։

Այդ ժամանակ Պեգին իր խորթ մոր շնորհիվ 15 տարեկանում սկսում է հոդվածներ գրել Նիպավի համալսարանի միջնակարգ դպրոցի Բլեք նդ Գոլդ թերթի համար։

1944 թվականին ավարտելով միջնակարգ դպրոցը (), նա պատրաստվում էր ժամանակակից Վինիպեգի համալսարանում ստանալ բակալավրի աստիճան արվեսների բաժնում, ինչը տեղի է ունենում 1947 թվականին։

1947 թվականի սեպտեմբերի 13-ին նիպավյան եկեղեցում նա ամուսնանում է Ջոն Ֆերգյուստ Լորենսի հետ։ Այնուհետև որոշ ժամանակ  անցկացնում Աֆրիկայում և Անգլիայում, և վերադառնում է Կանադա։

Նրա ստեղծագործություններում հետազոտվում են անգլոկանադական հասարակության մեջ մարդկանց և հատկապես կանանց դիրքին վերաբերող թեմաներ։ Նրա մի շարք վեպեր կապված են Մանիտոբում գտնվող հորինված Մանավակա  գյուղի հետ, չնայած կերպարները ծագում են երկրի տարբեր շրջաններից՝ Վանկուվերից մինչև Օնտարիա։

Տառապելով թոքերի քաղցկեղից 1987 թվականի հունվարի 5-ին Մարգարետը իր տանը ինքնասպանություն է գործել։

## Ստեղծագործություններ
* *The Stone Angel* (1964) (*Քարե հրեշտակ*, ստեղծագործության մոտիվներով 2007 թվականին նկարահանել են*[[The Stone Angel]]* ֆիլմը)
* *A Jest of God* (1966) (*Աստվածային կատակ*-ի հիման վրա 1968 թվականին նկարահանել են «Ռեյչլ» ֆիլմը։
* *The Fire Dwellers* (1969) (*Կրակի բնակիչները*)
* *[[A Bird in the House]]* (1970)
* *The Diviners* (1974) (*Գուշակները*)
* *Heart of a Stranger* (գրական հավաքածւ, հրապարակված 1976 թվականին)

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Ինքնասպան գրողներ
Կատեգորիա:Կանադացի գրողներ
Կատեգորիա:Կանադացի կին գրողներ
Կատեգորիա:Կանադացի հուշագիրներ
Կատեգորիա:Կանադացի լրագրողներ
Կատեգորիա:Կին մանկագիրներ
Կատեգորիա:Կին վիպասաններ
Իվան Նագիբին

**Իվան Ալեքսանդրովիչ Նագիբին** (ռուսերեն՝ Ива́н Алекса́ндрович Наги́бин, ), ռուս ֆուտբոլիստ, Չիտա ակումբի կիսապաշտպանն է։

## Կարիերա
Չիտա ակումբի սանն է։ 2010 թ․ հունվարի 10-ին տեղափոխվել է Սիբիր, որի հետ կնքել է 3 տարվա պայմանագիր։ Ֆուտբոլիստն առաջարկներ էր ստացել նաև Տոմ և Կռիլյա Սովետով ակումբներից։ Պրեմիեր Լիգայում իր մեկնարկային հանդիպումն անցկացրել է 2010 թ․ մարտի 14֊ին, երբ թիմը մրցում էր Տերեկի հետ։ Առաջնությունում իր առաջին գոլը խփել է 2010 թ․ մայիսի 2-ին, երբ թիմը մրցում էր Ռոստովի հետ։

2012 թ․ հուլիսի 18-ին Նագիբինը տեղափոխվել է Տոմ, որի հետ կնքել է 2 տարվա պայմանագիր։ Նոր ակումբի կազմում մեկնարկային հանդիպումն անկացրել է հուլիսի 23-ին, երբ թիմը մրցում էր Սիբիրի հետ։ Հաջորդ խաղում՝ հուլիսի 30-ին, խփում է իր առաջին գոլը, երբ թիմը մրցում էր Խիմկիի հետ։

## Վիճակագրություն
2017/18 մրցաշրջանի տվյալներով

## Նվաճումներ
### Թիմային
; Սիբիր
* Ռուսաստանի գավաթ
** Եզրափակչի մասնակից (1) ֊ 2009/10
; Տոմ
* Ռուսաստանի երկրորդ լիգա
** Փոխչեմպիոն (1) ֊ 2012/13

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Նագիբինը sports.ru կայքում
* Նագիբինը soccerway.com կայքում
* Նագիբինը footballfacts.ru կայքում

Կատեգորիա:1986 ծնունդներ
Կատեգորիա:Անձինք այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Մարտի 21 ծնունդներ
Կատեգորիա:Ուֆայի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Ռուս ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի Պրեմիեր Լիգայի խաղացողներ
Կատեգորիա:Տղամարդկանց ֆուտբոլի կիսապաշտպաններ
Կատեգորիա:Ֆակելի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Ֆուտբոլիստներ այբբենական կարգով
Ջոյ Փաքեր

**Ջոյ Պետերսեն Փաքեր** (, ), ինքնակենսագրականի և ռոմանտիկ արկածային վեպերի հարավաֆրիկացի հեղինակ։

## Կենսագրություն
Փաքերը ծնվել և սովորել է Քեյփթաունում։ Ավարտել է Քեյփթաունի համալսարանի լրագրության բաժինը։ Սկզբում աշխատել է որպես ազատ լրագրող, 1931 թվականին եղել է լոնդոնյան Daily Express-ի լրագրող։ Այնուհետև որոշ ժամանակ աշխատել է Հոնկոնգի ռադիոյում, ինչպես նաև Բալկանյան թերակղզու բրիտանական հրապարակումների համար գրել է համառոտ ակնարկներ։ Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի ժամանակ Հարավային Աֆրիկայում եղել է BBC-ի հաղորդավար, ապա աշխատել է Եգիպտոսի տեղեկատվության նախարարությունում։ Ամուսնացել է բրիտանացի ծովակալ սըր Հերբերտ Փաքերի հետ։ Երբ 1950 թվականին ամուսինն ընդգրկվել է ասպետների պատվավոր ցուցակում, տիկին Ջոյ Փաքերը հայտնի է դարձել որպես «Լեդի Փարքեր»։

## Ստեղծագործություններ
Ջոյ Փաքերի առաջին ստեղծագործություններից հուշերի երեք հատորները տպագրվել են 1945-1953 թվականներին, որոնք վերաբերում են նրա ճանապարհորդություններին Երկրորդ համաշխարհային պատերազմից առաջ, դրա ընթացքում և դրանից հետո։ Այցելությունները ներառում էին Մեծ Բրիտանիա, Միջերկրածովյան ճամփորդությունները, Բալկաններ և Չինաստան։ 1950-ականների սկզբին նա Աֆրիկայում կատարել է էական շրջագայություն, որի մասին նկարագրել է իր հրատարակած վերջին երեք հատորների հուշագրություններում։

1950-ական թվականներին հրատարակել է նաև վեպեր, 1955 թվականին՝ «Որթատունկերի հովիտ», որից վաճառվել է ավելի քան 600000 օրինակ անգլերեն լեզվով և թարգմանվել է առնվազն ինը եվրոպական լեզուներով։ Չնայած նրա վեպերի հիմնական թեմաները ռոմանտիկ էին, մի քանի աղբյուրներ նշում են, որ դրանք կարևոր էին նաև Հարավային Աֆրիկայի սոցիալ-քաղաքական մեկնաբանությունների համար։ «Ոչ էլ լուսինը գիշերը» վեպի հիման վրա անգլիացի կինոռեժիսոր Կեն Էննակինը նկարահանել է համանուն ֆիլմը։ Ամերիկայում այն թողարկվել է որպես *Elephant Gun*.

### Վեպեր
* *Valley of the Vines* (1955)
* *The High Roof* (1959)
* *Nor the Moon by Night*'(1957)
* *The Glass Barrier* (1961)
* *The Man in the Mews* (1964)
* *The Blind Spot* (1967)
* *Leopard in the Fold* (1969)
* *Veronica* (1970)
* *Boomerang* (1972)
* *Dark Curtain* (1977)

### Հիշողություններ
* *Pack and Follow* (1945)
* *Grey Mistress* (1949) on HMS *Warspite*
* *Apes and Ivory* (1953)
* *Home from the Sea* (1963)
* *The World is a Proud Place* (1966)
* *Deep as the Sea* (1975) A biography of Admiral Sir Bertie Packer

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* page for film ''Nor the Moon by Night'' 
* www.getawaytoafrica.com 
* (Source of Birth date)
* Book jackets from original editions of *Nor the Moon by Night* and *Valley of the Vines*
* Authors

Կատեգորիա:Հարավաֆրիկացի գրողներ
Կատեգորիա:Հարավաֆրիկացի լրագրողներ
Կատեգորիա:Հարավաֆրիկացի վիպասաններ
Կատեգորիա:Քեյփթաունի համալսարանի շրջանավարտներ
Ադրբեջանի Հանրապետության աշխատանքի և բնակչության սոցիալական պաշտպանության նախարարություն

**Ադրբեջանի Հանրապետության աշխատանքի և բնակչության սոցիալական պաշտպանության նախարարություն** () գործադիր իշխանության հանրապետական մարմին, որը մշակում ու իրականացնում է աշխատանքի և սոցիալական ապահովության բնագավառներում Ադրբեջանի Հանրապետության կառավարության քաղաքականությունը։ Նախարարությունը գործում է Ադրբեջանի Հանրապետության Սահմանադրության, օրենքների, իրավական այլ ակտերի և իր կանոնադրության հիման վրա։

## Պատմություն
Ադրբեջանի առաջին հանրապետության հիմնադրման ժամանակ 1918 թ. ստեղծվել է հանրային խնամատարության նախարարությունը, իսկ 1919 թվականին վերանվանվել է «Գյուղատնտեսության և աշխատանքի նախարարություն»։ Ադրբեջանի աշխատանքի նախարարության առաջին նախարար Էքբեր Աղա Շեյխուլիսլամովն եղել է։ Ադրբեջանի երկրորդ Հանրապետության աշխատանքի և բնակչության սոցիալական պաշտպանության նախարարությունը ստեղծվել է 1992 թվականին։ Ներկայումս Ֆինանսների նախարարության պարտականությունները և իրավունքները սահմանվում են «Ադրբեջանի Հանրապետությանաշխատանքի և բնակչության սոցիալական պաշտպանության նախարարության մասին» կանոնակարգի համաձայն, որը հաստատվել է Ադրբեջանի նախագահի 2011 թվականի փետրվարի 16-ի հրամանագրով։  Ադրբեջանի Հանրապետության աշխատանքի և բնակչության սոցիալական պաշտպանության նախարարությունը մշակում և իրականացնում է «Կառավարության կառուցվածքի և գործունեության մասին» Ադրբեջանի Հանրապետության օրենքով իրեն վերապահված գործունեության ոլորտում Ադրբեջանի Հանրապետության կառավարության քաղաքականությունը։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Ադրբեջանի նախարարություններ
Պատատուկ եռագույն

**Պատատակ եռագույն**, պատատուկազգիների ընտանիքին պատկանող միամյա փաթաթվող բույս, որը ծագում է հարավային Եվրոպայից և ունի 40-150 սմ բարձրություն։ Բույսը այս կարգաբանական անվան տակ նկարագրվել է 1753 թվականին շվեդացի բուսաբան Կառլ Լինեյի կողմից *Species plantarum* աշխատության մեջ։

## Նկարագրություն
Բույսի ծաղիկները ձագարաձև են, բացվում են միայն ցերեկը՝ արևոտ եղանակին։ Հինգանդամանի են, միաձուլված պսակաթերթիկներով, հնգական առէջներով և երկու նստադիր վարսանդով։ Ծաղկապսակը 2-3 (3,5) սմ է՝ կապույտ, դեղին կամ սպիտակ գույնի։ Պտուղը տուփիկ է։ Տերևները երկարավուն-էլիպսաձև են։ Ծաղկում են հունիսից մինչև ուշ աշուն։ Բազմանում են սերմերով, որոնք պալարավոր են։ Ցանքը կատարում են ապակու տակ, մարտի վերջին։ Վերատնկումը կատարում են թաղարների մեջ։ Սածիլները դաշտ են տեղափոխում հողագնդով։ Գերադասում են բաց, արևոտ վայրերը, լավ են աճում թեթև ավազային հողերում։

Պատատուկը ունի նաև արմատային կտրոններով բազմացող բազմամյա տեսակներ։

Արժեքավոր դեկորատիվ բույսեր են, օգտագործվում են կանաչապատման մեջ, նաև պատշգամբների ձևավորման համար։

Հիպլոիդային քրոմոսոմների թիվը 2n=26 է։

## Տարածվածություն
Աճում է միջերկրյածովյան երկրներում՝ Իսպանիայում, Ֆրանսիայում, Պորտուգալիայում, Իտալիայում, Ալժիրում,Մարոկկոյում։ Հանիդիպում է նաև Բալկանյան թերակղզու որոշ երկրների տարածքներում։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:1753 թվականին նկարագրված բույսեր
Կատեգորիա:Բույսեր այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Ծաղկաբույսեր
Կատեգորիա:Պատատուկազգիներ
Ս․ Իսահակյանցի տուն (Կոնդ)

**Ս․ Իսահակյանցի տուն,** բնակելի տուն, որ գտնվել է Երևանի Կոնդ թաղամասում։ Իսահակյանցի փոքրադիր տունը կառուցվել է 1884 թվականին, ճարտարապետը եղել է Լ. Պոգրեբնոյը։ Նախագծված է եղել երկու հարկով և նկուղով։

## Շինություն
Առաջին հարկում գտնվել է մեկ սենյակ (34,6 մ²) և նախասրահ, որը միացրել է փողոցի մուտքը դեպի շենքի աստիճաններ ու դռներ տանող բակային պատշգամբասրահին։ Երկրորդ հարկում եղել են երկու կից բնակելի սենյակներ (սենյակներից մեկի մակերեսը 38,9 մ² է, իսկ բարձրությունը՝ 3,6 մ), որոնցից մեծ սենյակը գտնվել է դեպի պատշգամբասրահը, որը կատարում է նախասենյակի դեր։ Ի տարբերություն այդ ժամանակներում օրինաչափ այլ շենքերի, որոնց առանձնահատկություններից էր այն, որ սենյակի մուտքը անցնում է բակով, պատշգամբասրահի միջանցքով կապվում է փողոցի հետ, և այս ձևով բակի հիմնական դերը՝ որպես փողոցը բնակարանի հետ կապող միջանկյալ գոտի, հավասարվում է զրոյի։ Փողոցին նայող ճակատային մասը լակոնիկ լուծում է ստացել. ուղղանկյուն որմնախորշերը ձևավորվել են շրիշակներով և պատուհանի հորիզոնական զարթաքիվով, առաջին հարկի փականաքարերը, ցոկոլային հարկաշարքը կտրված են եղել ցածր ուղղանկյուն անցքերով, պարսպի հարթությունը բաժանվում է որմնասյունի և գոտիների։

## Տես նաև
* Կոնդ
## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:1884 հիմնադրումներ
Կատեգորիա:Երևանի շենքեր և կառույցներ
Կատեգորիա:Հին Երևան
Յուրի Նիկոլսկի

**Յուրի Սերգեևիչ Նիկոլսկի** (), սովետական կոմպոզիտոր և դիրիժոր, ռադիոյի և կինոյի համար երաժշտություն ստեղծող առաջին կոմպոզիտորներից մեկը։ Նրա երաժշտությունը հնչում էր շատ ռադիոկայաններում, իսկ նրա ստեղծագործությունները առանձնացնում են հատուկ թատերական մթնոլորտը և ոճի զգացողությունը։

## Կենսագրությունը
Ծնվել է 1985 թվականի նոյեմբերի 21-ին (դեկտեմբերի 3) ։ Ապրել է Մոսկվայում։

Երիտասարդ տարիքից կապված է եղել թատրոնի հետ (Է. Վ. Վախթանգովի թատրոն ստուդիա, ապա Մեյերխոլդի թատրոն)։

1918 թվականից՝ թատրոն ստուդիայի երաժշտական մասի ղեկավար։

1925 թվականին ավարտել է Մոսկվայի կոնսերվատորիայի  Գ. Կ. Կատուարի և Ն.Մ. Մյասկովսկու կոմպոզիցիայի դասարանը, դիրիժորություն սովորել է Ս.Սարաջևայի մոտ։

1928-1932 թվականներին եղել է Մեյերխոլդի թատրոնի երաժշտական մասի վարիչ։

1924-1929 թվականներին դասավանդել է Մոսկվայի երաժշտական տեխնիկումներում։

1932-1935 թվականներին եղել է Համամիութենական ռադիոյի մանկական երաժշտության հեռարձակաման խմբագիր։

Մահացել է 1962 թվականի մայիսի 9-ին Մոսկվայում։

Պարգևատրվել է Մոսկվայի 800-ամյակին նվիրված կրծքանշանով (1947 ):

## Հիշողություն
* Նիկոլսկու ստեղծագործությունները և փաստաթղթերը գտնվում են Հեռուստատեսության և ռադիոյի ծրագրերի պետական հիմնադրամում և Ռուսական պետական գրականության և արվեստի արխիվում

## Ստեղծագործություններ
### Երաժշտություն կինոյի համար

* 1937 թվական՝ Գավրոշ
* 1938 թվական՝ Ընկերներ թափառախմբից (կարճամետրաժ)
* 1939 թվական՝ Խորհրդային հայրենասերներ
* 1940 թվական՝ Արջուկը (անիմացիոն)
* 1940 թվական՝ Ձիարշավորդի որդին (կարճամետրաժ)
* 1943 թվական՝ Գողացված արև (մուլտիպլիկացիոն)
* 1994 թվական՝ Սինբադ ծովագնացը (մուլտիպլիկացիոն)
* 1945 թվական՝ Ձմեռային հեքիաթ (մուլտիպլիկացիոն)
* 1948 թվական՝ Մոխրագույն Շեյկա (մուլտիպլիկացիոն)
* 1949 թվական՝ Սագեր-Կարապներ (մուլտիպլիկացիոն)
* 1949 թվական՝ Կկուն և սայրակ  (մուլտիպլիկացիոն)
* 1949 թվական՝ Հին կաղնու ծառի հեքիաթը (մուլտիպլիկացիոն)
* 1949 թվական՝ Օտար ձայն (մուլտիպլիկացիոն)
* 1950 թվական՝ Պնդակազմ (մուլտիպլիկացիոն)
* 1951 թվական՝ Հեքիաթ մահացած արքայադստեր և յոթ դյուցազունների մասին (մուլտիպլիկացիոն)
* 1954 թվական՝ Նարջագույն վզիկ (մուլտիպլիկացիոն)
* 1955 թվական՝ Յուլիա-քմահաճը (մուլտիպլիկացիոն)
* 1957 թվական՝ Որոշակի թագավորությունում (մուլտիպլիկացիոն)
* 1958 թվական՝ Աղվես և գայլ (մուլտիպլիկացիոն)
* 1958 թվական՝ Երեք արջերը (մուլտիպլիկացիոն)
* 1959 թվական՝ Ամանորյա ուղևորություն (մուլտիպլիկացիոն)

### Երաժշտություն ռադիոյի համար
* Հայտնի կապիտանների ակումբ
* Փոստային հանրակառքը գրական հերոսների երկրում

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Никольский Юрий Сергеевич
* Никольский Юрий Сергеевич
* Никольский Юрий Сергеевич

Կատեգորիա:1895 ծնունդներ
Կատեգորիա:1962 մահեր
Կատեգորիա:Անձինք այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Դեկտեմբերի 3 ծնունդներ
Կատեգորիա:Երաժիշտներ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Խորհրդային կոմպոզիտորներ
Կատեգորիա:Կոմպոզիտորներ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Մայիսի 9 մահեր
Կատեգորիա:Մոսկվա քաղաքում ծնվածներ
Կատեգորիա:Ռուս դիրիժորներ
Կատեգորիա:Ռուս կոմպոզիտորներ
Կատեգորիա:Ե․ Վախթանգովի անվան թատրոնի անձինք
Կատեգորիա:Մոսկվայի կոնսերվատորիայի շրջանավարտներ
Կատեգորիա:Խորհրդային մանկավարժներ
Տարածքային կազմավորումների ցանկ, որտեղ ֆրանսերենը պաշտոնական լեզու է

**Տարածքային կազմավորումների ցանկ, որտեղ ֆրանսերենը պաշտոնական լեզու է**։ 2015 թվականի դրությամբ կա 29 անկախ պետություն, որտեղ ֆրանսերենը պաշտոնական լեզու է։ Ստորև ներկայացված է սուվերեն պետությունների և տարածքների ցանկը, որտեղ ֆրանսերենը պաշտոնական կամ դե ֆակտո գործածվող լեզու է։

## Երկրներ, որտեղ ֆրանսերենը պաշտոնական լեզու է

## Կախյալ տարածքներ, որտեղ ֆրանսերենը պաշտոնական լեզու է

Ֆրանսերենը ճանաչվել է որպես մշակութային լեզու ամերիկյան Լուիզիանա և Մեն նահանգներում, որտեղ պետական կառավարությունը պաշտոնապես նպաստում և աջակցում է ֆրանսերեն լեզվի ուսուցմանն ու դրա օգտագործմանը պետական ծառայությունում և առևտրային հարցերում և *դե ֆակտո* պաշտոնական լեզու է, բայց դա *դե յուրե*։

## Տես նաև
* Ֆրանսախոսների աշխարհագրական բաշխում
* Ֆրանկոֆոնիա
* Ֆրանսալեզու միջազգային կազմակերպությունների ցանկ

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Ֆրանկոֆոնիա
Կատեգորիա:Ֆրանսախոս երկրներ
Քանաքեռի զինվորական եկեղեցի

**Քանաքեռի զինվորական եկեղեցի**, եկեղեցի Երևանի Քանաքեռ թաղամասում։ Կառուցվել է 1913 թ. պոլտավյան առաջին վաշտի համար, որը տեղակայված էր Երևանի ծայրամասերից մեկում։ Գտնվել է Զաքարիա Քանաքեռցու փողոց, ճարտարապետը Վասիլի Միրզոյանն էր։

## Ճարտարապետություն
Եկեղեցու շուրջը կառուցվել է զորամասի համալիրը։ Նախագծի պատկերը ձգված ուղղանկյուն է։ Հարավ-արևմուտքից դեպի աղոթասրահ են ձգվում նախասրահը և գլխավոր գավիթը։ Մյուս երկու գավիթները կառուցված են եղել աղոթասրահի հակադիր` հյուսիս-արևմտյան և հարավ-արևելյան կողմերում։

Զանգակատունը գտնվել է նախասրահի դիմաց բարձրացված քառալծվածքի վրա։

Շենքի ճակատային մասի գեղարվեստական ձևավորումն արվել է ժամանակակից ոճով՝ ռուսական ճարտարապետության զարդաքանդակների օրինակով։

Հարթ պատերի վրա իրենց չափերով ու մշակվածությամբ առանձնանում են ուղղանկյուն լուսամուտները։ Պատերի վերին հատվածով անցնում է դեկորատիվ գոտի, որի տակ երևում է նկարազարդված քիվ։

Հայաստանում ռուսական ուղղափառ եկեղեցիներն առանձնանում են իրենց ծագումնաբանական յուրահատկություններով։ Ի տարբերություն հայկական եկեղեցիների վեհ ձևերի, ռուսական եկեղեցիներն աչքի են իրենց նրբագեղ զարդաքանդակներով։

## Ավերում
Քանաքեռի ռուսական եկեղեցին այժմ ավերված է։ Նախագծի ճարտարապետ Վասիլի Միրզոյանը թաղված է եղել եկեղեցու բակի տարածքում (1925 թվական), սակայն գերեզմանոցի վերակառուցման ժամանակ նրա շիրիմը ոչնչացվել է։ Ոչնչացել եննաև մի շարք սպաների շիրիմներ, ովքեր սպանել են բոլշևիկների կողմից 1921 թվականին Երևանի բանտում։

## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն

* М. Гаспарян, Архитектура Еревана XIX-Начала XX века, Ереван, 2008, Издательство «Ушардзан»

Կատեգորիա:Հայաստանի ռուս ուղղափառ եկեղեցիներ
Կատեգորիա:Երևանի եկեղեցիներ
Կատեգորիա:Եկեղեցիներ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:20-րդ դարի ռուս ուղղափառ եկեղեցիներ
Ուեստոն ՄաքԿենի

**Ուեստոն Ջեյմս Էրլ ՄաքԿենի** (, ), ամերիկացի ֆուտբոլիստ, պաշտպան։ Հանդես է գալիս գերմանական «Շալկե 04»-ի և Միացյալ Նահանգների ազգային հավաքականի կազմում։

## Ակումբային կարիերա
### Վաղ տարիներ
2009 թվականին Ուեստոնը ընդունվել է «Դալլաս ՖԱ»-ի ակադեմիա։ Թիմի կազմում հանդես է եկել մինչև 2016 թվականը։

2016 թվականին ֆուտբոլիստը տեղափոխվել է գերմանական «Շալկե 04» և միացել է թիմի երիտասարդական կազմին։

### «Շալկե 04»
Թիմի երիտասարդական կազմում մեկ տարի հանդես գալուց հետո Ուեստոնը միացել է թիմի հիմնական կազմին։ Նա իր դեբյուտը նշել է 2017 թվականի մայիսի 20-ին՝ «Ինգոլշտադտ»-ի դեմ խաղում։ Այս հանդիպումը նրա համար առաջինը և միակն էր 2016-17 մրցաշրջանի ընթացքում։

2017-18 մրցաշրջանի սկզբում Ուեստոն ՄաքԿենին 5 տարով երկարաձգել է իր գործող պայմանագիրը։ 2017-18 մրցաշրջանի ընթացքում Մաքկենին մասնակցել է 25 հանդիպման։

## Միջազգային կարիերա
ՄաքԿենին հանդես է եկել Միացյալ Նահանգների Մ17, Մ19 և Մ20 հավաքականների կազմում։

Միացյալ Նահանգների ազգային հավաքականի կազմում Ուեստոն ՄաքԿենին իր նորամուտը նշել է 2017 թվականի նոյեմեբերի 14-ին՝ Պորտուգալիայի ազգային հավաքականի դեմ կայացած ընկերական խաղում։ Նա այդ խաղում նաև հեղինակել է իր առաջին գոլը հավաքականի կազմում։

## Վիճակագրություն
### Ակումբային

### Միջազգային

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* 
* 

Կատեգորիա:ԱՄՆ-ի ֆուտբոլի հավաքականի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Բունդեսլիգայի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Շալկե 04-ի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Պրեմիեր Լիգայի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Տղամարդկանց ֆուտբոլի կիսապաշտպաններ
Կատեգորիա:Յուվենտուսի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Լիդս Յունայթեդի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի ֆուտբոլիստներ
Գրանբուլ

**Գրանբուլ** (), երկրորդ սերնդի փերի տեսակի պոկեմոն, որը պոկեմոնների ազգային ցանկում (հավաքագրված է պոկեդեքսում) հաշվառված է #210 կարգաթվի ներքո։ Համարվում է «Պոկեմոն» ապրանքանիշի մանգայի և անիմեի կերպար։ Գրանբուլն անգլիական բուլդոգ է, որը բնութագրվում է ահռելի չափի սրածայր ժանիքներով և հսկայական հասակով։ Հանդիպում է քաղաքային բնակավայրերում, իսկ վայրի պոկեմոնի կարգավիճակով՝ անտառային միջավայրերերում և այլ տարածություններում։

Գրանբուլը պոկեմոնի զարգացման բարձրագույն աստիճանն է, որը զարգանում է Սնուբբուլից։ Էվոլյուցիայի ընթացքում հատկությունները մեծապես չեն փոխվում՝ սակայն ավելանում են փերի պոկեմոնի հատկությունները։

## Ծագումնաբանություն
Գրանբուլի անվանումը կապված է վերջինիս կենդանական տեսակի հետ։ Կերպարային առումով պոկեմոնը վերցված է կելտական դիցաբանությունից՝ որպես փերի շան մարմնավորում։

## Նկարագրություն
Գրանբուլը մանուշակագույն երկոտանի պոկեմոն է՝ բրիտանական բուլդոգ։ Վերջինիս բնորոշ է ակնհայտ ցածր բերանային գոտին ու ստորին ծնոտի սերտաճած և չափազանց սրածայր երկու ժանիքները։ Վերին ծնոտի ատամները մի քանի տասնմայկ անգամ փոքր են ստորինից՝ հասարակ շան ժանիքի նմանությամբ։ Ըստ համապատասխան վերլուծությունների՝ Գրանբուլի ծնոտն այնքան ծանր է, որ պոկեմոնը բավականին դժվարությամբ է հորիզոնական դիրքով պահում իր գլուխը։ Ունի երկու կծկված ականջներ, ինչպես նաև սև գույնի փոքրիկ քիթ։ Վզային գոտում առկա է սև մանյակ, որի վրա նշմարվում են սպիտակ գծանշումներ։ Նմանատիպ նշաններ առկա են նաև թաթի վերին հատվածում։ Թաթի վրա կան անզեն աչքով աննկատելի համարվող փոքրիկ ճանկեր։ Պոչը ևս փոքր է՝ անգլիական բուլդոգի պես։

Չնայած իր կատաղի տեսքին՝ Գրանբուլը բավականին զվարճալի և մարդամոտ պոկեմոն է։ Բացի այդ, նա նաև բավականին երկչոտ է և վախենում է իրեն շրջապատող բազմաթիվ անշարժ առարկաներից։ Այնուամենայնիվ, Գրանբուլը պատրաստ է ցանկացած ժամանակ հարձակվել և պաշտպանել իր մարզիչին։ Գրանբուլին շատ հաճախ կարելի է անիմեում հանդիպել քաղաքային բնակավայրերում՝ զբոսայգիներում և պուրակներում։

## Հմտություններ
Պիջոտտոն ունի երկու հիմնական տեխնիկական հնարքներ՝ աբիլիթիներ։ Դրանք հիմնականում կապված են շուն-պոկեմոնի դինամիկ գրոհների և ֆիզիկական ուժի հետ։

* «Վախեցե՛ք»՝ այս աբիլիթիի ընթացքում Գրանբուլը տարօրինակ հնարքների և սարսափազդու ազդանշանների միջոցով խուճապի է մատնում հակառակորդին։ Աբիլիթին հիմնականում կիրառվում է մրցակցի գրոհի ժամանակ՝ սեփական դադարի դիրքում։ Այն նվազդեցնում է պոկեմոնի գրոհի արդյունավետության աստիճանը և մասնակիորեն բացառում հարվածի ճշգրտությունը՝ շեղելով վերջինիս անմիջական ուղղությունը։ Գրովլին այն եզակի փերի պոկեմոններից է, որը տիրապետում է այս հնարքին։
* «Արագ ոտք»՝ այս աբիլիթիի էությունն այն է, որ Գրանբուլն օգտագործելով իր արագաշարժ ոտքերը կարողանում է կարճ ժամանակամիջոցում արագորեն տեղափոխել ահռելի մարմինը։ Այն հնարավորություն է ընձեռում հաճախակի խուսափել միջանկյալ գրոհներից և նույնիսկ բացառել վերջնական հարվածների անմիջական ռիսկերը։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Փերի տեսակի պոկեմոններ