Ֆինանսական կայունության խորհուրդ

**Ֆինանսական կայունության խորհուրդ** (**ՖԿԽ**), միջազգային մարմին, վերահսկում և առաջարկություններ է անում համաշխարհային ֆինանսական համակարգի վերաբերյալ։ Այն հիմնադրվել է 2009 թվականին Փիթսբուրգի Մեծ քսանյակի գագաթնաժողովում՝ որպես Ֆինանսական կայունության ֆորումի (ՖԿՖ) իրավահաջորդ։ Խորհրդի կազմում են Մեծ Քսանյակի բոլոր խոշոր տնտեսությունները, ՖԿՖ անդամները և Եվրոպական հանձնաժողովը։ Միջազգային հաշվարկների բանկի կողմից հյուրընկալվող և ֆինանսավորվող խորհուրդը գտնվում է Բազելում և ստեղծվել է որպես ոչ առևտրային միավորում՝ համաձայն շվեյցարական օրենսդրության։

Խորհուրդը ներկայացնում է Մեծ Քսանյակի առաջնորդների առաջին խոշոր միջազգային ինստիտուցիոնալ նորարարությունը։ ԱՄՆ ֆինանսների նախարար Թիմոթի Գայթները այն նկարագրել է որպես համաշխարհային տնտեսական կառավարման ճարտարապետության «փաստորեն՝ չորրորդ սյուն»՝ Արժույթի միջազգային հիմնադրամի, Համաշխարհային բանկի և Առևտրի համաշխարհային կազմակերպության հետ մեկտեղ։

Ի տարբերություն որոշ այլ բազմակողմ ֆինանսական հաստատությունների, FSB-ն չունի պայմանագրային հիմք և պաշտոնական լիազորություններ, և փոխարենը հենվում է իր անդամների կողմից ընդունված համագործակցության վերաբերյալ ոչ պաշտոնական և ոչ պարտավորեցնող փոխըմբռնման հուշագրի վրա։

## Պատմություն
### Ֆինանսական կայունության ֆորում
ՖԿԽ-ի նախորդ կազմակերպությունը՝ Ֆինանսական կայունության ֆորումը (ՖԿՖ), առաջացել է ֆինանսների նախարարությունների, կենտրոնական բանկիրների և միջազգային ֆինանսական մարմինների խմբից, որը հիմնադրվել է 1999 թվականին՝ Մեծ յոթնյակի երկրների ֆինանսների նախարարների և կենտրոնական բանկերի կառավարիչների կողմից միջազգային ֆինանսական կայունությունը խթանելու համար։ ՖԿՖ-ը նպաստել է ֆինանսական հաստատությունների, գործարքների և իրադարձությունների վերահսկողության և հսկողության վերաբերյալ քննարկումներին և համագործակցությանը։ ՖԿՖ-ը կառավարել է Բազելում գտնվող Միջազգային հաշվարկների բանկում տեղակայված փոքր քարտուղարությանը։

ՖԿՖ-ի անդամակցության մեջ եղել են մեկ տասնյակ երկրներ, որոնք մասնակցել են իրենց կենտրոնական բանկերի, ֆինանսական նախարարությունների և գերատեսչությունների, ինչպես նաև արժեթղթերի կարգավորող մարմինների միջոցով, այդ թվում՝ Միացյալ Նահանգները, Ճապոնիան, Գերմանիան, Միացյալ Թագավորությունը, Ֆրանսիան, Իտալիան, Կանադան, Ավստրալիան, Նիդեռլանդները և մի շարք այլ արդյունաբերական տնտեսություններ, ինչպես նաև մի շարք միջազգային տնտեսական կազմակերպություններ։ 2008 թվականի նոյեմբերի 15-ին կայացած Մեծ քսանյակ գագաթնաժողովում համաձայնություն է ձեռք բերվել, որ ՖԿՖ-ի անդամակցությունը կընդլայնվի՝ ներառելով զարգացող տնտեսություններ ունեցող երկրներին, ինչպիսին է Չինաստանը։ 2009 թվականի Լոնդոնի Մեծ քսանյակ գագաթնաժողովում որոշվել է ստեղծել ՖԿՖ-ի իրավահաջորդ՝ Ֆինանսական կայունության խորհուրդ (ՖԿԽ), որը կներառի Մեծ քսանյակ-ի այն անդամներին, ովքեր ՖԿՖ-ի անդամ չէին։

### Հիմնադրում
Ֆինանսական կայունության ֆորումը հանդիպում է ունեցել Հռոմում 2008 թվականի մարտի 28-29-ը՝ Միջազգային հաշվարկների բանկի հետ կապված։ Անդամները քննարկել են ֆինանսական շուկաներում առկա մարտահրավերները և դրանց լուծման տարբեր քաղաքականության տարբերակները այս պահից սկսած։ Այս հանդիպման ժամանակ ՖԿՖ-ը քննարկել է զեկույց, որը ներկայացվել է G7-ի ֆինանսների նախարարներին և կենտրոնական բանկերի կառավարիչներին 2008 թվականի ապրիլին։ Հաշվետվությունը բացահայտում է ներկայիս ֆինանսական խռովության հիմքում ընկած հիմնական թույլ կողմերը և առաջարկում է գործողություններ շուկայի և ինստիտուցիոնալ դիմադրողականությունը բարելավելու համար։ ՖԿՖ-ը քննարկել է Արժույթի միջազգային հիմնադրամում և Տնտեսական համագործակցության և զարգացման կազմակերպությունում ընթացող աշխատանքները՝ կապված ինքնիշխան հարստության ֆոնդերի հետ։ Արժույթի միջազգային հիմնադրամը սերտորեն համագործակցում է ինքնիշխան հարստության ֆոնդերի հետ՝ կամավոր լավագույն փորձի ուղեցույցների մի շարք սահմանելու համար և կենտրոնանում է ինքնիշխան հարստության ֆոնդերի կառավարման, ինստիտուցիոնալ կարգավորումների և թափանցիկության վրա։ 2008 թվականի ապրիլի 12-ին ՖԿՖ-ը G7-ի ֆինանսների նախարարներին ներկայացրել է զեկույց, որտեղ մանրամասն նկարագրված էին իր առաջարկությունները՝

* Ուժեղացնել կապիտալի, իրացվելիության և ռիսկերի կառավարման զգուշավոր վերահսկողությունը
* Բարձրացնել թափանցիկությունը և գնահատումը
* Փոխել վարկային վարկանիշների դերը և օգտագործումը
* Ուժեղացնել իշխանությունների արձագանքը ռիսկերին
* Կատարեք ամուր միջոցներ ֆինանսական համակարգում սթրեսը հաղթահարելու համար

### 2012 թվականի բարեփոխումներ
ՖԿԽ-ի կառավարման բարձր մակարդակի խումբը եղել է անկախ նախաձեռնություն, որը համակարգել է Բրուքինգսի ինստիտուտի Դոմենիկո Լոմբարդին և ֆինանսավորվել է Connect US Fund-ը։ Այն հավաքել է բարձր մակարդակի փորձագետների խումբ, որի կազմում եղել են Ուգանդայի նախկին ֆինանսների նախարար և Ուգանդայի կենտրոնական բանկի նախագահ Էզրա Սուրուման, Ղրղզստանի նախկին վարչապետ Ջոոմարտ Օտորբաևը, Կոլումբիայի նախկին ֆինանսների նախարար Խոսե Անտոնիո Օկամպոն և Ֆրանսիայի տնտեսական վերլուծության խորհրդի նախկին անդամ Ժակ Միստրալը: Լոմբարդին հրապարակել է հանձնաժողովի վերջնական զեկույցը 2011 թվականի սեպտեմբերին՝ որպես Բրուքինգսի հիմնախնդիրային փաստաթուղթ՝ եզրակացնելով, որ FSB-ի կառավարումը չի զարգացել այնքան արագ, որքան դրա հեղինակությունը։

2011 թվականի Կաննի Մեծ քսանյակ գագաթնաժողովում Մեծ քսանյակը կոչ է արել ամրապնդել ՖԿԽ-ի կարողությունները, ռեսուրսները և կառավարումը՝ ԿՖԿ-ն ստեղծելով «կայուն կազմակերպչական հիմքի վրա»: Լոս Կաբոսի «Մեծ քսանյակի» գագաթնաժողովին ուղղված իր 2012 թվականի զեկույցում ՖԿԽ-ը սահմանել է կազմակերպության կարողությունները, ռեսուրսները և կառավարումը ամրապնդելու, ինչպես նաև այն կայուն կազմակերպչական հիմքերի վրա դնելու կոնկրետ քայլեր։ Մեծ քսանյակը հաստատել է ՖԿԽ-ի վերաձևակերպված և փոփոխված կանոնադրությունը։ 2013 թվականի հունվարին ՖԿԽ-ն դարձել է առանձին իրավաբանական անձ՝ շվեյցարական օրենսդրության համաձայն՝ ասոցիացիայի կամ «Verein»-ի տեսքով։

ՖԿԽ-ն հյուրընկալվում և ֆինանսավորվում է Միջազգային հաշվարկների բանկը 2013 թվականի հունվարին երկու կողմերի միջև կնքված հնգամյա պայմանագրի համաձայն։ Բանկը կրում է ՖԿԽ-ի գործառնական ծախսերի մեծ մասը, և ՖԿԽ-ն չունի որևէ ակտիվ, պարտավորություն կամ եկամուտ։

### 2016 թվականի բարեփոխումներ
2016 թվականի հուլիսի վերջին, երբ համաշխարհային շուկաները բախվել են մի շարք ճգնաժամերի, այդ թվում՝ ահաբեկչության և Մեծ Բրիտանիայի՝ Եվրամիությունից դուրս գալու որոշման հետ, Քարնին նամակ է ուղարկել Մեծ Քսանյակի գագաթնաժողովին մասնակցող ֆինանսների նախարարներին և կենտրոնական բանկերի կառավարիչներին, որտեղ ուրվագծել է ՖԿԽ-ի կողմից իրականացված բարեփոխումները՝ նշելով, որ համաշխարհային տնտեսությունը և ֆինանսական համակարգը «շարունակել են արդյունավետ գործել» և «դիմանացել» են «անորոշության և ռիսկից խուսափելու կտրուկ աճին», հաստատելով, որ «սթրեսի դեմ այս դիմադրողականությունը ցույց է տալիս Մեծ քսանյակ-ի հետճգնաժամային բարեփոխումների տևական օգուտները»։ Նա ընդգծել է Ֆինանսական կայունության խորհրդի կողմից իրականացված կոնկրետ բարեփոխումների արժեքը՝ նշելով, որ դրանք «մեղմացրել են [գլոբալ ֆինանսական ճգնաժամերի] հետևանքները, այլ ոչ թե ուժեղացրել դրանք»։ Նա վստահություն հայտնել է ՖԿԽ-ի ռազմավարությունների նկատմամբ՝ նշելով, որ «սթրեսի դեմ դիմակայելու կարողությունը ցույց է տալիս Մեծ քսանյակի հետճգնաժամային բարեփոխումների տևական օգուտները»:

ՖԿԽ-ն հրապարակել է Մեծ քսանյակ գագաթնաժողովից առաջ գրված նամակը՝ հաշվի առնելով համաշխարհային տնտեսության և ֆինանսական համակարգի կողմից 2016 թվականի հուլիսի վերջի դրությամբ արձանագրված «անորոշության և ռիսկից խուսափելու երկու կտրուկ աճը», որում ուրվագծվել են 2016 թվականի առաջնահերթությունները.

* Խթանել բարեփոխումների համակարգված ծրագիր՝ շուկայական ֆինանսավորման կայուն աղբյուրներ ապահովելու համար, ներառյալ ակտիվների կառավարման հետ կապված կառուցվածքային խոցելիությունների հաղթահարումը
* Մշակել ֆինանսական շուկայի կայուն ենթակառուցվածք, ներառյալ կենտրոնական գործընկերների դիմադրողականության, վերականգնման և լուծարման հնարավորության վերաբերյալ քաղաքականության գնահատումը և անհրաժեշտ բարելավումների առաջարկությունները
* Աջակցել արդյունավետ մակրոպրուդենցիալ կարգավորումներին՝ դասեր քաղելով այն երկրներից, որոնք կիրառել են մակրոպրուդենցիալ քաղաքականության շրջանակներ և գործիքներ, համագործակցելով Արժույթի միջազգային հիմնադրամի և Միջազգային հաշվարկների բանկի հետ։

Վերը թվարկված առաջնահերթություններից բացի, ՖԿԽ-ն նաև ձգտել է՝

* Հետապնդել ճգնաժամից հետո իրականացվող բարեփոխումների լիարժեք և հետևողական իրականացումը՝ միաժամանակ անդրադառնալով էական չնախատեսված հետևանքներին
* Հակակշռել ֆինանսական համակարգի նոր և ի հայտ եկող խոցելիությունները, այդ թվում՝ վարքագծի, թղթակցային բանկային գործունեության և կլիմայի փոփոխության հետ կապվածները
* Հետևել ֆինանսական տեխնոլոգիական նորարարությունների հնարավոր համակարգային հետևանքներին և գործառնական խափանումներից բխող համակարգային ռիսկերին

2016 թվականի նոյեմբերին ՖԿԽ-ն և Միջազգային հաշվարկների բանկի խորհուրդը համաձայնության են եկել պայմանագրի ևս հինգ տարով երկարաձգման շուրջ՝ 2018 թվականի հունվարից մինչև 2023 թվականը։

## Անդամակցություն և ղեկավարություն
ՖԿԽ-ն ունի 71 անդամ կազմակերպություն, որոնց թվում են ֆինանսների նախարարությունները, կենտրոնական բանկերը և 25 իրավասությունների վերահսկողական ու կարգավորող մարմինները, ինչպես նաև 13 միջազգային կազմակերպություններ և ստանդարտներ սահմանող մարմիններ, ինչպես նաև 6 տարածաշրջանային խորհրդատվական խմբեր, որոնք ընդգրկում են աշխարհի 65 այլ իրավասություններ։

Անդամներն են՝

;

**Կազմակերպություններ**

* Միջազգային հաշվարկների բանկ
* Արժույթի միջազգային հիմնադրամ
* Համաշխարհային բանկ
* Տնտեսական համագործակցության և զարգացման կազմակերպություն
* Եվրոպական հանձնաժողով
* Եվրոպական կենտրոնական բանկ
* ԵԿԲ բանկային վերահսկողություն

;; Ստանդարտներ սահմանող մարմիններ

* Բանկային վերահսկողության Բազելի կոմիտե
* Միջազգային հաշվարկների բանկ
* Գլոբալ ֆինանսական համակարգի հարցերով կոմիտե
* Ապահովագրական վերահսկիչների միջազգային ասոցիացիա
* Միջազգային հաշվապահական ստանդարտների խորհուրդ
* Արժեթղթերի հանձնաժողովների միջազգային կազմակերպություն

### Ղեկավարություն
Ինչպես նշվել է Բրուքինգսի ինստիտուտի 2011 թվականի զեկույցում, ՖԿԽ-ի նախագահի ընտրության վերաբերյալ սահմանված կանոններ չկան, ինչը արտացոլում է ՖԿԽ-ի նոր լինելը, ինչպես նաև «կենտրոնական բանկային համակարգում տիրող հայեցողության և ոչ ֆորմալության մշակույթը»:

ՖԿԽ-ի նախագահների ցանկը ստեղծման օրվանից հետևյալն է.

* Մարիո Դրագի (2009–2011 թվականներ), Իտալիայի բանկի կառավարիչ (2006–2011 թվականներ) և հետագայում Եվրոպական կենտրոնական բանկի նախագահ (2011–2019 թվականներ) և Իտալիայի վարչապետ (2021–2022 թվականներ)
* Մարկ Քարնի (2011–2018 թվականներ), Կանադայի բանկի կառավարիչ (2008–2013 թվականներ) և հետագայում Անգլիայի բանկի կառավարիչ (2013–2020 թվականներ) և Կանադայի վարչապետ (2025–ներկա)
* Ռանդալ Քուորլս (2018–2021 թվականներ), ԱՄՆ Դաշնային պահուստային համակարգի վերահսկողության փոխնախագահ (2017–2021 թվականներ)
* Քլաս Նոթ (2021–այսօր), Նիդերլանդների նախագահ (2011–այսօր)

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:2009 հիմնադրումներ
Կատեգորիա:2009 հիմնադրված կազմակերպություններ
Կատեգորիա:Կենտրոնական բանկեր
Կատեգորիա:Մեծ քսանյակ
Կատեգորիա:Միջազգային կազմակերպություններ
Կատեգորիա:Միջազգային տնտեսագիտություն
Կատեգորիա:Միջազգային տնտեսական կազմակերպություններ
Կատեգորիա:Միջազգային ֆինանսական կազմակերպություններ
Կատեգորիա:Միջկառավարական կազմակերպություններ
Կատեգորիա:Տնտեսական քաղաքականություն
Կատեգորիա:Ֆինանսական շուկաներ
Կատեգորիա:Ֆինանսներ