open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Մարգարեթ Դրումոնդ (Շոտլանդիայի թագուհի)

**Մարգարեթ Դրումոնդ** (), առաջին ամուսնությամբ հայտնի նաև որպես **Մարգարեթ Լոգի**, Շոտլանդիայի թագավոր Դավիդ II-ի երկրորդ կինն ու  Լենոքսի 10-րդ թեյն, սըր Մալքոլմ դե Դրումոնդի դուստրը։

Առաջին անգամ Մարգարեթն ամուսնացել է սըր Ջոն Լոգիի հետ և նրանից որդի ունեցել։

Ստյուարտների ազդեցությունը թուլացնելու համար 1343 թվականի սեպտեմբերին Շոտլանդիայի թագավոր Դավիդ  II-ը ներել է Ջոն Լոգիին, որը 1320 թվականին Ռոբերտ I-ի դեմ դավադրության հեղինակի որդի էր, ու նրան է վերադարձրել Մենթեյթ ու Լենոքս կոմսություններին սահմանակից Ստրաթգարթնեյ ընդարձակ կոմսությունը։  Ստրաթգարթնեյին տիրել են Առանի սըր Ջոն Մենթեյթն ու Նափդեյլների ընտանիքը (որոնք Ստյուարտների կադետներն էին՝ կրտսեր եղբայրները, ինչպես նաև Դամբարթոնի նախկին տերերն ու Մենթեյթի վերակացուները)։ 1346 թվականին Նեվիլի խաչի ճակատամարտում թագավորի հպատակներից ոմանք հավանաբար լքել են նրան, որի պատճառով նա հայտնվել է Անգլիայում տասնմեկ տարվա գերության մեջ։ Ճակատամարտից հետո լեյտենանտ ստյուարդը (կառավարիչը) թույլատրել է Ջոն Մենթեյթին վերստանալ Ստրաթգարթնեյը, ինչը թագավորին ստիպել է 1357/58 թվականներին Անգլիայից վերադառնալուց հետո  վերականգնել Լոգիի իրավունքը։

Մինչև 1361/62 թվականները Մարգարեթը եղել է թագավոր Դավիդի սիրուհին, որի առաջին կինը՝ Ջոան Թաուերցին, մահացել էր 1362 թվականի օգոստոսի 14-ին։ Բացի այն, որ թագավորն օգնել էր Մարգարեթի ամուսին Ջոն Լոգիին, Մարգարեթի եղբայր Մալքոլմ Դրումոնդը նույնպես նոր հողեր է ստացել ու դարձել Փերթի դատաքննիչ, նրանց հորեղբայր Ջոն Դրումոնդը ևս տարածքների է տիրացել ու 1360 թվականին թագավորի կողմից կարգվել Մենթեյթի կոմս՝ դրանում ուղղակիորեն մերժելով ստյուարդի (կառավարչի) որդուն։   . Դրումոնդների նկատմամբ Դավիդի բարեհաճությունը մեծացրել է լարվածությունը նրանց ու Ստյուարտ, Քեմփբելների միջև, որը մինչև 1350-ական թվականները վերաճել էր  մահաբեր թշնամության։

1364 թվականի փետրվարի 20-ին Ֆայֆում գտնվող Ինչմուրդաք եկեղեցում Մարգարեթն ամուսնացել է Շոտլանդիայի թագավոր Դավիդ II-ի հետ։ Նրա զարմուհի Անաբելլան ավելի ուշ ամուսնացել է Ջոն Ստյուարտի հետ, որն ապագա Ռոբերտ III թագավորն էր։ Դավիդն ու Մարգարեթը զավակներ չեն ունեցել, ու անպտղության հիմքով 1369 թվականի մարտի 20-ին թագավորն ամուսնալուծվել է նրանից։ Սակայն Մարգարեթը մեկնել է հարավային Ֆրանսիայում գտնվող Ավինյոն քաղաքն ու խնդրանքով դիմել Ուրբանոս V պապին, որպեսզի չեղյալ համարվի Շոտլանդիայում իր դեմ կայացված ամուսնալուծության որոշումը, որն էլ պապը բավարարել է։ Քանի որ Մարգարեթն առաջին ամուսնությունից զավակ էր ունեցել, ամենայն հավանականությամբ Դավիդն ինքն էր անպտուղ, որովհետև երեսունչորս տարվա ամուսնության արդյունքում նրա առաջին կինը նույնպես զավակներ չէր ունեցել

Մարգարեթը թագավորից երկար է ապրել ու 1375 թվականի հունվարի 1-ին կենդանի է եղել, բայց դրանից հետո շուտով մահացել է։ Նրա թաղման ծախսերը հոգացել է Գրիգորիոս XI պապը։

## Ծանոթագրություններ

* Alison Weir, *Britain's Royal Family: A Complete Genealogy*
* A pedigree of the Drummonds

Կատեգորիա:1340 ծնունդներ
Կատեգորիա:1375 մահեր
Կատեգորիա:14-րդ դարի կառավարիչների ամուսիններ
Կատեգորիա:Ավինյոնում թաղվածներ
Կատեգորիա:Բրյուսներ
Կատեգորիա:Դրամմոնդներ
Կատեգորիա:Շոտլանդացի միապետերի ամուսիններ
Ռուստամ Բադասյան

**Ռուստամ Բադասյան** (), իրավաբան, փաստաբան, ՀՀ արդարադատության նախարար 2019 թվականի հունիսի 19-ից մինչև 2021 թվականի օգոստոսի 3-ը։ 2021 թվականի օգոստոսի 4-ից մինչև 2024 թվականի նոյեմբերի 19-ը` ՀՀ պետական եկամուտների կոմիտեի նախագահ։

## Կրթություն
2011 թվականին ավարտել է Երևանի պետական համալսարանի Իրավագիտության ֆակուլտետը՝ բակալավրի աստիճանով։ 2013 թվականին ավարտել է Հայաստանի գիտությունների ազգային ակադեմիայի Գիտակրթական միջազգային կենտրոնի Իրավագիտության ֆակուլտետը՝ մագիստրոսի աստիճանով։ 2015 թվականին ավարտել է ՀՀ Փաստաբանական դպրոցը և ստացել փաստաբանական գործունեության արտոնագիր։

## Աշխատանքային գործունեություն
2012-2013 թվականներին որպես առաջատար մասնագետ աշխատել է ՀՀ կառավարությանն առընթեր պետական եկամուտների կոմիտեի Շենգավիթի հարկային տեսչության իրավաբանական և հարկադիր գանձումների բաժնում։ 2013-2014 թվականներին որպես հետաքննիչ աշխատել է ՀՀ կառավարությանն առընթեր պետական եկամուտների կոմիտեի հետաքննության վարչությունում։

2014-2015 թվականներին աշխատել է Վիրտուլեքս իրավաբանական գրասենյակում որպես ավագ իրավաբան։

2015-2018 թվականներին աշխատել է «Կոնցեռն-Դիալոգ» փաստաբանական գրասենյակում` իրավաբան, ավագ իրավաբան, գործընկեր։

2018-2019 թվականներին զբաղեցրել է ՀՀ պետական եկամուտների կոմիտեի նախագահի տեղակալի պաշտոնը։

2019 թվականի հունիսի 19-ին ՀՀ վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանի առաջարկությամբ նախագահ Արմեն Սարգսյանը Ռուստամ Բադասյանին նշանակալ է արդարադատության նախարար։

2021 թվականի օգոստոսի 4-ին նշանակվել է ՀՀ պետական եկամուտների կոմիտեի նախագահ։

2024 թվականի նոյեմբերի 18-ին հրաժարական է տվել, և նոյեմբերի 19-ին ազատվել է ՀՀ պետական եկամուտների կոմիտեի նախագահի պաշտոնից։

## Ընտանիք
Ամուսնացած է։

Բադասյանի հայրը` Վարդան Բադասյանը, Հայաստանի ոստիկանությունում զբաղեցրել է բարձրաստիճան պաշտոններ` Ոստիկանության իրավաբանական վարչության պետի տեղակալ, 6-րդ վարչության պետի առաջին տեղակալ։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:ԵՊՀ իրավաբանական ֆակուլտետի շրջանավարտներ
Կատեգորիա:ՀՀ արդարադատության նախարարներ
Կատեգորիա:Հայ իրավաբաններ
Կատեգորիա:Հայ փաստաբաններ
Լաուրա Դավթյան

**Լաուրա Վահրամի Դավթյան** (), հայ կենսաքիմիկոս։ Կենսաբանական գիտությունների դոկտոր (1976), պրոֆեսոր (1979): ՀԳԳԱ թղթակից անդամ (1999):

## Կենսագրություն
Լաուրա Դավթյանը ծնվել է 1934 թվականի փետրվարի 10-ին, Երևանում։ 1956 թվականին ավարտել է Երևանի անասնաբուծական-անասնաբուժական ինստիտուտը։ 1956 թվականից աշխատում է նույն ինստիտուտում (1994 թվականից՝ Հայկական գյուղատնտեսական ակադեմիայում), 1983-2001 թվականներին՝ ՀԳԱ կենսաքիմիայի և օրգանական քիմիայի ամբիոնի վարիչ, 1986-1995 թվականներին, միաժամանակ՝ պրոռեկտոր։

Աշխատանքները վերաբերում են բույսերի ու կենդանիների աճի էկոլոգիապես մաքուր կենսածին խթանիչների ազդեցության կենսաքիմիական մեխանիզմի պարզաբանման խնդիրներին։ Բացահայտել է գյուղատնտեսական կենդանիների և բույսերի մթերատվության ու աճի խթանման, էներգետիկ փոխանակության վրա էթանոլամինի և նրա ածանցյալների ազդեցությունը։ Հեղինակ է «Կենդանիների կենսաքիմիա» (1989) դասագրքի, համահեղինակ՝ «Էթանոլամինը տեսության մեջ և գործնականում» (1989) աշխատության։

## Երկեր
* Биохимические основы стимулирующего действия этаноламина на растения. 1973.
*Կաթի բիոքիմիայի դասախոսություններ։ (Ուսումնական ձեռնարկ), Գասպարյան Մարիա Գրիգորի, Դիլանյան Զավեն Քրիստափորի, Դավթյան Լաուրա Վահրամի, Գյուղատնտեսության մինիստրություն ԽՍՀՄ, Հայկական գյուղատնտեսական ինստիտուտ, Երևան, Ա. Հ., 1977:
* Լաբորատոր աշխատանքներ կենսաքիմիայից։ Անասնաբուծության-անասնաբուժության ֆակուլտետի ստացիոնար և հեռակա ուսանողների ուսուցման համար։ Մաս առաջին։ Ածխաջրեր, լիպիդներ, սպիտակուցներ, ֆերմենտներ, վիտամիններ, Գասպարյան Մարիա Գրիգորի, Դավթյան Լաուրա Վահրամի, Վարդանյան Ս. Ա., ԽՍՀՄ Գյուղատնտեսության մինիստրություն, Երևանի անասնաբուծական-անասնաբուժական ինստիտուտ, Երևան, Ա. հ., 1982:
* Կենդանիների կենսաքիմիա։ Դավթյան Լաուրա Վահրամի, Երևան, «Լույս», 1989։
* «Էթանոլամինը տեսության մեջ և գործնականում», Երևան, 1989։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Հայ կենսաքիմիկոսներ
Կատեգորիա:Կենսաբանական գիտությունների դոկտորներ
Կատեգորիա:Հայ պրոֆեսորներ
Կատեգորիա:Երևանի անասնաբուծական-անասնաբուժական ինստիտուտի շրջանավարտներ
Հովհաննես Դարբինյան (թառահար)

**Հովհաննես Ասատուրի Դարբինյան** (), հայ թառահար, խմբավար։ Պրոֆեսոր (2004): Հայաստանի վաստակավոր արտիստ (2010)։

## Կենսագրություն
Հովհաննես Դարբինյանը ծնվել է 1940 թվականի հուլիսի 15-ին, Լիբանանի Բեյրութ քաղաքում։ 1946 թվականին հայրենադարձել է։ 1967 թվականին ավարտել է Երևանի կոնսերվատորիայի խմբավարության բաժինը։ 2001 թվականին ավարտել է Երևանի կոնսերվատորիայի ժողովրդական նվագարանների բաժինը։ 1980 թվականից դասավանդել է կոնսերվատորիայում։ 1969-1972 թվականներին եղել է Հայաստանի երգչախմբային ընկերության ղեկավար, 1993 թվականից՝ Ս. Էջմիածնի Մայր տաճարի երգչախմբի խմբավար։

Երկացանկում են հայկական ժողովրդական, աշուղական, հոգևոր, Կոմիտասի երգերից։ Երաժշտագիտական և հայ երաժիշտներին վերաբերող ուսումնական ձեռնարկների («Թառի ձեռնարկ» (1980), «Հայկական ժողովրդական պարեղանակներ» (2004), «Հայ քամանչահարներ, քանոնահարներ, ուդահարներ» (2005) ժողովածուների) հեղինակ է։

## Երկեր
* Ապրող հիշողություն, Երևան (2005)։
* Հայ թառահարներ (2004)։
* Թառի ձեռնարկ (1980)։
* Հայկական ժողովրդական պարեղանականեր (1998)։
* Թառի ուսուցարան (1998)։
* Հայ քամանչահարներ, քանոնահարներ, ուդահարներ (2005)։

## Գրականություն
* Հովհաննես Դարբինյան։ Անվանի թառահար Հովհաննես Դարբինյանի կյանքն ու գործը, Կիրակոսյան Անահիտ Արտավազդի, Բրուտյան Մարգարիտ Արամի, Երևանի Կոմիտասի անվան պետական կոնսերվատորիա, Երևան, «Նոյյան Տապան», 1997։
* Կիրակոսյան Ա., Հովհաննես Դարբինյան. Խմբավարն ու թառահարը, Երևան, 2000։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Երևանի Կոմիտասի անվան պետական կոնսերվատորիայի շրջանավարտներ
Կատեգորիա:Հայ թառահարներ
Կատեգորիա:Հայ խմբավարներ
Կատեգորիա:Հայ պրոֆեսորներ
Կատեգորիա:Հայաստանի վաստակավոր արտիստներ
Մորիս Շևալյե

**Մորիս Շևալյե** (ֆրանս.՝ Maurice Chevalier, ամբողջ անունը՝ Մորիս Օգյուստ Շևալյե (Maurice Auguste Chevalier), ), ֆրանսիական էստրադայի երգիչ, պարող և դերասան։

## Կենսագրություն
Մորիս Շևալյեն ծնվել է Փարիզում՝ 1888 թվականին։ Հայրը ֆրանսիացի էր, ներկարար, իսկ մայրը՝ բելգիացի։ Ընտանիքի չորս երեխաներից Մորիսն ամենակրտսերն էր։ Նա դեռ փոքր էր, երբ հարբեցողությամբ զբաղվող հայրը լքեց ընտանիքը։ Պատանի տարիքում կատարելով տարաբնույթ աշխատանքներ, 1901 թվականին նա սկսեց անվճար երգել սրճարանում։ Ի վերջո, տեսնելով նրա ելույթները, նրան առաջարկում են հանդես գալ տեղի մյուզիք-հոլլերում։ 1909 թվականից նա ելույթ էր ունենում Ֆրանսիայում հայտնի երգչուհի Ֆրեհելի հետ, սակայն 1911 թվականից հետո, նա Փարիզի Ֆոլլի-Բերժերում, որպես զուգընկեր հանդես էր գալիս երգչուհի և դերասանուհի Միստենգետի հետ։

1912-1918 թվականներին Մորիս Շևալյեն խաղացել է օպերետի թատրոնում, իսկ հետագայում հանդես էր գալիս որպես շանսոնիե։ 1920-ական թվականների վերջում նա արդեն իսկ մեծ համբավ էր ձեռք բերել։ Ելույթներ է ունեցել Մեծ Բրիտանիայում, ԱՄՆ-ում, որտեղ մասնակցել է Բրոդվեյի շոուներում։ Նրա բեմական կերպարի անբաժանելի մասն էին կազմում սմոքինգ տիպի կոստյումը, թիթեռնիկ-փողկապը և «կանոտյե» կոչվող ծղոտե գլխարկը։ 1940-1944 թվականներին, երբ Ֆրանսիան օկուպացված էր, նա ելույթներ էր ունենում Փարիզում և Գերմանիայում գտնվող ֆրանսիացի ռազմագերիների համար։

Մորիս Շևալյեն կինոյում նկարահանվել է 1908 թվականից, իսկ հոլիվուդյան ֆիլմում առաջին անգամ նկարահանվել է 1930 թվականից։ Նրա առավել հայտնի երգերից էին «Livin' in the Sunlight, Lovin' in the Moonlight», «Valentine», «Louise», «Mimi» և «Thank Heaven for Little Girls» երգերը, որոնք հիմնականում տարածում էին գտնում իր ֆիլմերի շնորհիվ։ Հատկանշական է Ռուբեն Մամուլյանի «Սիրիր ինձ այսօր» (1932 թ.) կինոնկարը, որտեղ Մորիս Շևալյեն նկարահանվել էր Ջանեթ Մակդոնալդի հետ միասին։ Կինոնկարը համարվում է բոլոր ժամանակների լավագույն մյուզիքլներից մեկը։

## Անձնական կյանք
1927-1933 թվականներին Մորիս Շևալյեն ամուսնացած էր դերասանուհի Իվոն Վալլիի հետ, իսկ 1937-1946 թվականներին՝ պարուհի և երգչուհի Նիտա Ռայայի հետ։

Մորիս Շևալյեն մահացել է 1972 թվականին՝ երիկամային անբավարարությունից։

## Ֆիլմագրություն

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:1888 ծնունդներ
Կատեգորիա:1972 մահեր
Կատեգորիա:20-րդ դարի ամերիկացի տղամարդ դերասաններ
Կատեգորիա:20-րդ դարի դերասաններ
Կատեգորիա:«Թոնի» մրցանակի դափնեկիրներ
Կատեգորիա:«Ոսկե գլոբուս» մրցանակի դափնեկիրներ
Կատեգորիա:Անձինք այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Առաջին համաշխարհային պատերազմի մասնակիցներ
Կատեգորիա:Դերասաններ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Թատրոնի դերասաններ
Կատեգորիա:Թատրոնի ֆրանսիացի դերասաններ
Կատեգորիա:Հունվարի 1 մահեր
Կատեգորիա:Սեպտեմբերի 12 ծնունդներ
Կատեգորիա:Փարիզ քաղաքում ծնվածներ
Կատեգորիա:Փարիզ քաղաքում մահացածներ
Կատեգորիա:Ֆրանսիացի դերասաններ
Կատեգորիա:Ֆրանսիացի երաժիշտներ
Կատեգորիա:Ֆրանսիացի երգիչներ
Կատեգորիա:Ֆրանսիացի կինոդերասաններ
Կատեգորիա:Ֆրանսիացի ջազմեններ
Հրաչյա Դեմիրխանով

**Հրաչյա Արամի Դեմիրխանով** (), հայ ֆիզիկոս, ֆիզիկամաթեմատիկական գիտությունների դոկտոր (1963), պրոֆեսոր (1969)։ ՎԽՍՀ (1981) և Աբխազական ԻԽՍՀ (1964) գիտությունների վաստակավոր գործիչ։

## Կենսագրություն
Հրաչյա Դեմիրխանովը ծնվել է 1914 թվականի դեկտեմբերի 14-ին Վրաստանի Թիֆլիս քաղաքում։ 1937 թվականին ավարտել է Թբիլիսիի ինդրուստրիայի ինստիտուտը։ 1946 թվականից եղել է Սուխումի ֆիզիկատեխնիկական ինստիտուտի ավագ գիտաշխատող, լաբորատորիայի բաժնի վարիչ։

Աշխատանքները վերաբերում են միջուկային ֆիզիկային։ Ստեղծել է (աշխատակիցների հետ) մեծ ինտենսիվության իոնային աղբյուրների սկզբունքորեն նոր տեսակ՝ դուոպլազմատրոն, մշակել և կառուցել մեծ լուծունակության զանգվածասպեկտրագրիչ։ Ուսումնասիրել է պլազմային հիմնարար հատկությունները՝ կառավարվող ջերմամիջուկային սինթեզ իրականացնելու նպատակով։ Հայտնաբերել է լիցքավորված մասնիկների հոսքի և պլազմայի կոլեկտիվ փոխազդեցությունը, առաջարկել է տոկամակն օգտագործել որպես բազմալիք իոնների աղբյուր։ Հեղինակ է ավելի քան 300 գիտական աշխատությունների։

## Մահ
Մահացել է 1983 թվականի սեպտեմբերի 30-ին, Աբխազիայի Սուխում քաղաքում։

## Պարգևներ
*Ստալինյան մրցանակի դափնեկիր (1951)։

## Երկեր
* Способ нагрева плазмы в замкнутых магнитных ловушках. Авторское свидетельство № 455715 ГК СМ СССР по делам изобретений и открытий. (Зарегистрировано в Гос. реестре 6 сентября 1974 г.) (համահեղինակ)։
* О влиянии высокочастотного потенциала тороидального электрического поля на запирание заряженных частиц в замкнутой магнитной ловушке (համահեղինակ)։
* Вклад армянского народа в победу в Великой Отечественной войне. Демирханов Рачия Арамович, Арутюнян К. А., Погосян Г. Р., Ер., 2010. С. 694-696.

## Գրականություն
Саркисян А. Е., Армяне-военные ученые, конструкторы, производственники и испытатели XX века. Т. 2.-Ер., "Амарас", 2005, с. 371-392.

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Հայ ֆիզիկոսներ
Կատեգորիա:Ֆիզիկամաթեմատիկական գիտությունների դոկտորներ
Կատեգորիա:Հայ պրոֆեսորներ
Կատեգորիա:Ստալինյան մրցանակի դափնեկիրներ
Կատեգորիա:Կովկասի պաշտպանության համար մեդալակիրներ
Կատեգորիա:Խորհրդային գիտնականներ
Արագած ՖԱ (Աշտարակ)

**Արագած**, պրոֆեսիոնալ ֆուտբոլային ակումբ Աշտարակ քաղաքից, որը 2019/20 մրցաշրջանում հանդես կգա Հայաստանի ֆուտբոլի առաջին խմբում։ Ակումբը հիմնադրվել է 2019 թվականին։

## Ղեկավար կազմ
Արագած ֆուտբոլային ակումբի նախագահը Հակոբ Ֆահրադյանն է, փոխնախագահը՝ Ռաֆայել Նազարյանը։

## Ներկա Կազմ

## Մարզադաշտ
Ակումբի տնային մարզադաշտը Քասախի «Մարզիկ» մարզադաշտն է, որը կարող է տեղավորել 3500 մարդ։ Մարզադաշտը կառուցվել է 1971 թվականին։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:2019 հիմնադրումներ Հայաստանում
Կատեգորիա:Աշտարակի ֆուտբոլային ակումբներ
Կատեգորիա:Հայկական ֆուտբոլային ակումբներ
Ariel 1 (հրթիռ)

**Ariel 1** (այլ անվանումներ UK-1, S-55), Երկրի առաջին բրիտանական արհեստական արբանյակը։ Հաջողությամբ բաց է թողվել 1962 թվականի ապրիլի 26-ին Կանավերել հրվանդանի վրա գտնվող տիեզերակայանից։

## Ստեղծման պատմությունը
thumb|left|Ariel 1 արբանյակը Լոնդոնի Գիտական թանգարանում
1959 թվականին ԱՄՆ-ն օգնություն խմդրեց ԿՈՍՊԱՐ տիեզերական հետազոտական կոմիտեից տիեզերական տարածքում հետազոտություններ անցկացնելու համար ստեղծել և թողարկել հրթիռներ։ Անմիջապես դրանից հետո, բրիտանական գիտա-ինժեներական խորհուրդը առաջարկեց ՆԱՍԱ-ին մշակել գիտական հետազոտությունների համար ոչ մեծ տիեզերական սարքավորում։ ԱՄՆ-ում վերջինիս հաջորդած քաղաքական քննարկումները և այլ երկրների միանալը ծրագրին մշակման չեղարկման չհանգեցրին և 1962 թվականի ապրիլի 26-ին Կանավերալ հրվանդանի վրա գտնվող 17A հրթիռակայանի հրապարակից բրիտանական առաջին տիեզերական սարքավորման հետ բաց թողնվեց Տոր-Դելտա կոնվերսիոն հրթիռը։ Գոդարդայի տիեզերական կենտրոնում ստեղծված սարքի հիմնական առաջադրանքը գիտական փորձերն են, որի նպատակն էր պարզել արևային ճառագայթման և երկրի իոնոսֆերայի գործընթացների միջև կապերը։ Սարքավորումը ուղեծրից դուրս եկավ 1976 թվականի ապրիլի 26-ին։ Արբանյակի ստեղծման և զարգացման հետևանքով ձեռք բերած փորձը օգտագործվեց Skylark ծրագրի մշակման ժամանակ։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* 

Կատեգորիա:Աստղագիտություն
Սերգեյ Վագանով

**Սերգեյ Կոստանինովիչ Վագանով** (, ), ռուս ֆուտբոլիստ, կիսապաշտպան։

## Կարիերա
Նիժնի Նովգորոդ քաղաքի № 8 ՕՌՄՄՊՄԴ սան է։ Առաջին պրոֆեսիոնալ թիմը եղել է «Լոկոմոտիվ ՆՆ»-ը։ Դրանից հետո 2,5 տարի խաղացել է «Մորդովիայում», որի հետ 2006 թվականին դուրս է եկել առաջին դիվիզիոն։ 2008 թվականի կեսին վերադարձել է Նիժնի Նովգորոդ, որտեղ հանդես է եկել համանուն ակումբում։ 2010/11 և 2011/12 մրցաշրջաններին ակումբը զբաղեցրել է 3-րդ տեղը և մեկ անգամ մասնակցել Պրեմիեր լիգա դուրս գալու համար անցկացված փլեյ-օֆֆի խաղին  ընդդեմ «Վոլգա» ակումբի։ Ակումբի՝ պրոֆեսիոնալ կարգավիճակը կորցնելուց հետ տեղափոխվել է «Վոլգա», որի հիմնական կազմում այդպես էլ չի խաղացել, բայց վարձավճարային հիմունքներով հանդես է եկել «Ռոտոր»։ Կես տարվա վարձավճարի ավարտից հետո  վերադարձել է «Վոլգա», բայց հասկանալով, որ մարզչական շտաբն իր վրա հույս չի դնում, խզել է պայմանագիրը և վերադարձել «Ռոտոր»։ Նոր մրցաշրջանից առաջ վերադարձել է «Մորդովիա», բայց գրեթե միանգամից ստացել է վնասվածք՝ խաչաձև ջլերի պատռվածքով, ինչից հետո բաց է թողել գրեթե մեկ մրցաշրջան։ 2014/15 մրցաշրջանի առաջին հատվածում հանդես է եկել «Լուչ Էներգիա» ակումբում։ 2015 թվականի ձմռանը համալրել է «Բալթիկա» ակումբի շարքերը։ 2015 թվականի հուլիսի 8-ին պայմանագիր է կնքել «ՍԿԱ- Էներգիա» ակումբի հետ։ 2016 թվականին տեղափոխվել է «Օլիմպիեց» ակումբ։

## Վիճակագրություն

## Ձեռքբերումներ
* ՖԱԼ առաջնության հաղթող – 2013/14
* ՖԱԼ առաջնության բրոնզե մրցանակակիր **(2)** – 2010, 2011/12
* Երկրորդ դիվիզիոնի «Ուրալ Պովոլժիե» տարածաշրջանի հաղթող – 2017/18
* Երկրորդ դիվիզիոնի «Ուրալ Պովոլժիե» տարածաշրջանի արծաթե մրցանակակիր – 2006
* Երկրորդ դիվիզիոնի «Ուրալ Պովոլժիե» տարածաշրջանի բրոնզե մրցանակակիր – 2008

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* 
* 
* Профиль на сайте ''footstat.ru''
* 

Կատեգորիա:Մորդովիա Սարանսկի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Նիժնի Նովգորոդի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Ռուս ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Տղամարդկանց ֆուտբոլի կիսապաշտպաններ
Ո՞ր աշխարհքում ունեմ շատ բան․ միտք եմ անում՝ Է՞ս, թե էն

«**Ո՞ր աշխարհքում ունեմ շատ բան․ միտք եմ անում՝ Է՞ս, թե էն**», Հովհաննես Թումանյանի քառյակներից։ Հեղինակն այն գրել է 1919 թվականին։

## Պատմություն
Թումանյանի ընտանիքի արխիվում պահվում է երկու ինքնագիր։ Քառյակն առաջին անգամ տպագրվել է 1922 թվականին Թիֆլիսում հրատարակված Հովհաննես Թումանյանի «Քառյակներ» ժողովածուի 30-րդ էջում, այնուհետև՝ Կ․ Պոլսում լույս տեսած Թումանյանի «Բանաստեղծություններ» ժողովածուի 58-րդ էջում, ապա՝ Թումանյանի երկերի ժողովածուի առաջին հատորի 206-րդ էջում։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:1919 գրականությունում
Կատեգորիա:Հովհաննես Թումանյանի քառյակներ
Նորայր Ա

**Նորայր Ա Հայկազունի** (ծննդյան թիվը՝ անհայտ — մահվան թիվը՝ մ․թ․ա․ 1302 թվական), Հին Հայաստանի թվով քսաներկուերորդ թագավորը Հայկ նահապետի սերունդներից, որը կառավարել է մ․թ․ա․ 1326 թվականից մինչև մ․թ․ա․ 1302 թվականները։ Հանդիսացել է Հայկազունիների լեգենդար թագավորական տոհմի ներկայացուցիչ։

Հայտնի է, որ Նորայրը եղել է Շավարշ Ա Հայկազունու որդին և իրավահաջորդը, ինչպես նաև Հին Հայաստանի քսաներեքերորդ գահակալ Վստահ Ա-ի հայրը։

Նորայր Ա-ն իր կառավարման ընթացքում քանիցս առճակատվել է Խեթական թագավորության հետ։

## Տես նաև

* Հայկազունիներ

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Հայոց նահապետեր
Կատեգորիա:Հայկազունիներ
Նիկոլա Լետենի եկեղեցի

**Նիկոլա Լետենի եկեղեցի** (), լքված ուղղափառ եկեղեցի Հյուսիսային Մակեդոնիայի Մավրովո և Ռոստուշ համայնքի Մավրովո գյուղում։ 1953 թվականին մասամբ ջրասույզ է եղել Մավրովոյի ջրամբարի ջրերով։

## Պատմություն
Եկեղեցին կառուցվել է 1850-1857 թվականներին՝ Գորնա Ռեկայի վարպետների կողմից։ Տաճարում գտնվել է մարմարե զոհասեղան, արժեքավոր սրբապատկերներ՝ ստեղծված Դիչո Զոգրաֆի կողմից։ 1925 թվականին տաճարին կից կառուցվել է զանգակատուն, որի կառուցման համար միջոցներ է հատկացրել սերբ բարերար Բոսիլկա Յանիչը՝ ի պատիվ իր հանգուցյալ ամուսնու, որը ծնվել է Մավրովոյում։

1952-1953 թվականներին եկեղեցին ջրասույզ է եղել Մավրովոյի ջրամբարը լցնելու հետևանքով։ Եկեղեցու ողջ սպասքը տեղափոխվել է հարևան եկեղեցի։ 1990-ական թվականներին Մավրովոյում սկսվել է Սուրբ Նիկոլայի նոր եկեղեցու շինարարությունը, որն օծվել է 2006 թվականին։ Գոյություն են ունեցել հին տաճարի վերականգնման ծրագրեր, սակայն որոշվել է հրաժարվել դրանցից։

Мавровско Езеро со Маврово.jpg|Եկեղեցին գյուղի ֆոնին
Crkva Sveti Nikola, Mavrovo.jpg|Եկեղեցին երաշտի ժամանակ
Sveti Nikola Letni entrance.jpg|Մուտք
Sv. Nikola Leten od Mavrovo (10).jpg|Ինտերիեր
Sv. Nikola Leten od Mavrovo.jpg|
Св. Никола 2.jpg|Զանգակատուն
Sveti Nikola Letni Grave.jpg|Երեց Իոան Միլոշևիչի գերեզմանը


## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Հյուսիսային Մակեդոնիայի եկեղեցիներ
Ֆենելլա Ֆիլդինգ

**Ֆենելլա Ֆիլդինգ** (, ծննդյան անունը՝ **Ֆենելլա Մերիոն Ֆելդման** (), ), բրիտանացի դերասանուհի։ Մեծ ժողովրդականության է արժանացել «Այդպես շարունակել» կատակերգական ֆիլմերի շարքում (1958-1992), «Պիկվիկյան ակումբի գրառումները» (1985) սերիալում և «Կաթնակերներ» երիտասարդական սերիալում (2007-2013) կատարած իր դերերի շնորհիվ։ Նրա ֆիլմագրության մեջ տեղ են գտել նաև «Շափյուղա», «Ամենամռայլ տունը», «Պարոն Փիթկինն էստրադայում» ֆիլմերը, ինչպես նաև «Բանտարկյալը», «Ռոբին Հուդի խենթ արկածները» սերիալները և այլն։

## Կենսագրություն
### Վաղ տարիներ
Ծնվել է 1927 թվականի նոյեմբերի 17-ին Լոնդոնում։ Ընտանիքում, որտեղ Ֆենելլան եղել է կրտսեր դուստրը, եղել է երկու երեխա՝ Բեզիլ Ֆելդմանը և Բարոն Ֆելդմանը։ Նրանց մայրը՝ Թիլլին, ունեցել է ռումինա-հրեական արմատներ, իսկ հայրը՝ Ֆիլիպ Ֆելդմանը, եղել է լիտվացի հրեա։ Հայրը որոշ ժամանակ աշխատել է որպես Արևելյան Լոնդոնում գտնվող Սիլվերթաունի կինոթատրոնի կառավարիչ։ Ֆանելլան մեծացել է ստորին Քլեփթոնում, իսկ ավելի ուշ տեղափոխվել է Էջվար, որտեղ սովորել է Հյուսիսային Լոնդոնի Կոլեգիալ դպրոցում։

### Կարիերա
Ֆենելլան իր դերասանական կարիերան սկսել է 1952 թվականին՝ մասնակցելով թատերական բեմադրությունների։ Առաջին անգամ նա ստեղծագործական ընդմիջում է արել այն ժամանակ, երբ դեռ անհայտ դերասան Ռոն Մոոդիին ուղեկցել է լսումների, ում հետ ծանոթացել է Լոնդոնի տնտեսական դպրոցում բեմադրության ժամանակ։ Նա հայտնի է դարձել 1958 թվականին Վալմուտի երաժշտական տարբերակում իր դերի շնորհիվ։ 1958-1992 թվականներին նկարահանվել է «Այդպես շարունակել» կատակերգական ֆիլմերի շարքում։

1966 թվականին Ֆանելլա Ֆելդմանը նկարահանվել է իր սեփական «Izeena» հեռուստահաղորդումում։ 1985 թվականին նկարահանվել է «Պիկվիկյան ակումբի գրառումները» սերիալում։

2007-2013 թվականներին Ֆանելլա Ֆելդմանը նկարահանվել է «Կաթնակերները» սերիալում։

### Մահ
Ֆիլդինգը կաթված է տարել 2018 թվականի օգոստոսին և մահացել երկու շաբաթ անց՝ սեպտեմբերի 11-ին։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Պաշտոնական կայք

Կատեգորիա:Անգլիացի կինոդերասանուհիներ
Կատեգորիա:Բրիտանացի դերասանուհիներ
Կատեգորիա:Բրիտանացի կինոդերասանուհիներ
Կատեգորիա:Բրիտանացի հեռուստատեսային դերասանուհիներ
Կատեգորիա:Թատրոնի դերասանուհիներ
Կատեգորիա:Կաթվածից մահացածներ
Զարմանալի պատմություն, որ նման է հեքիաթի

**«Զարմանալի պատմություն, որը նման է հեքիաթի»** (), ռեժիսոր Բորիս Դոլինի ֆիլմը, որը նկարահանվել է Հանս Քրիստիան Անդերսենի «Անճոռնի բադիկը» հեքիաթի մոտիվներով «Մոսնաուչֆիլմ» ստուդիայում։ Ֆիլմում գործողությունները ծավալվում են 1960-ական թվականներին։ Այն  նկարահանվել է «Ասկանիա-Նովա» արգելոցում։ Պրեմիերան տեղի է ունեցել 1966 թվականի դեկտեմբերի 27-ին։

## Սյուժեն
Տղան գտնում է կարապի ձու և այն տանում հավանոց։ Որոշ ժամանակ անց ձվից դուրս է գալիս «բադիկ», որը ծննդյան պահից սկսած իրեն օտար է զգում բոլոր թռչունների շրջապատում։  Հավը, հոգ տանելով իր ճտերի մասին, ցուցադրաբար անտեսում է օտարականին։ Հնդկահավերը ծիծաղում են նրա վրա, իսկ գետային բադերը չեն նկատում նրան։

Թափառումների ժամանակ բադիկը լսում է, թե ինչ են խոսում թռչունները։ Ծեր ջայլամը պատմում է, թե ինչպես է ինքը Հարավային Ամերիկայում փախել ձիավորներից՝ ձգտելով նրանց ուշադրությունը շեղել փոքր ջայլամներից։ Բևեռային սագը հիշում է, թե ինչպես են Վրանգել կղզի (որտեղ նա ապրում էր ընտանիքի հետ) եկել էին օրնիթոլոգները և սկսել թռչուններին օղակավորել։

Մի քանի անգամ բադիկը հայտնվում է մահվան եզրին։ Զգուշացնելով կռունկներին աղվեսի մոտենալու մասին՝ նա վնասում է թևը։ Ձկնորս պապը վիրավոր թռչունին տանում է տուն՝ ցանկանալով խնձորով սագ պատրաստել։ Առաջին դեպքում բադի ձագին փրկում է ձկնորսի թոռնուհին, երկրորդ դեպքում՝ փարոսի պահապանը, որը բուժում է թռչունին և ազատ արձակում նրան։

Խառնվելով կարապների երամի հետ՝ բադիկը միանգամից գլխի չի ընկնում, թե ինչու իրեն այլևս չեն քշում։ Հետո նա տեսնում է իր արտացոլումը ջրի մեջ և հասկանում, որ ինքն էլ է դարձել նրանց պես մի գեղեցիկ կարապ։

## Մրցանակներ և փառատոներ
* 1966 – Վենետիկի կինոփառատոն (երեխաների և պատանիների համար նախատեսված ֆիլմերի մրցույթ) – պատվավոր դիպլոմ
* 1966 – Միլանի միջազգային կինոտոնավաճառ – ժյուրիի դիպլոմ
* 1967 – Գոթվալդովի (Չեխոսլովակիա) մանկական և պատանեկան ֆիլմերի միջազգային կինոփառատոնում հանդիսատեսի քվեարկության արդյունքներով զբաղեցրել է երկրորդ տեղը,
* 1972 – ՌԽՖՍՀ Վասիլև եղբայրների անվան պետական մրցանակ (ռեժիսոր Բորիս Դոլինին) «Կույր թռչուն», «Զարմանալի պատմություն, որը նման է հեքիաթի», «Բրեմի տունը», «Լեռների թագավորը և մյուսները» ֆիլմերի համար։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* «Զարմանալի պատմություն, որ նման է հեքիաթի» ֆիլմը IMDB կայքում
* «Զարմանալի պատմություն, որ նման է հեքիաթի» ֆիլմը Հայրենական կինոյի հանրագիտարանում

Կատեգորիա:1966 ֆիլմեր
Կատեգորիա:Խորհրդային ֆիլմեր
Կատեգորիա:Հանս Քրիստիան Անդերսենի ստեղծագործությունների էկրանավորումներ
Կատեգորիա:Ֆիլմեր թռչունների մասին
Սերգեյ Նենաշև

**Սերգեյ Նենաշև** (, ), ռուսական դիվանագետ։

## Կենսագրություն
Ավարտել է ԽՍՀՄ ԱԳՆ Մոսկվայի միջազգային հարաբերությունների պետական ինստիտուտը (1970) և ԽՄԿԿ Կենտկոմին կից հասարակական գիտությունների ակադեմիան (1984)։ Տիրապետում է ֆրանսերեն, անգլերեն և պորտուգալերեն լեզուներին։

Դիվանագիտական գործունեությամբ սկսել է զբաղվել 1984 թվականից։ 
* 1997-1999 թվականներին՝ Սենեգալում Ռուսաստանի դեսպանատան դեսպանորդ խորհրդական։ 
* 1999 թվականի մայիսի 31-ից-2003 թվականի նոյեմբերի 11-ը՝ Կոնգոյի Հանրապետությունում Ռուսաստանի Դաշնության արտակարգ և լիազոր դեսպան։
* 2004-2007 թվականներին՝ Ռուսաստանի ԱԳՆ Աֆրիկայի դեպարտամենտի փոխտնօրեն։
* 2007 թվականի սեպտեմբերի 14-ից-2012 թվականի հոկտեմբերի 19-ը՝ Անգոլայում Ռուսաստանի Դաշնության արտակարգ և լիազոր դեսպան։
* 2007 թվականի սեպտեմբերի 14-ը-2012 թվականի հոկտեմբերի 19-ը՝ Սան Տոմե և Պրինսիպիում Ռուսաստանի Դաշնության արտակարգ և լիազոր դեսպան՝ համատեղության կարգով։

## Դիվանագիտական աստիճան
* 2-րդ դասի արտակարգ և լիազոր դեսպանորդ (1999 թվականի հունվարի 6)
* 1-ին դասի արտակարգ և լիազոր դեսպանորդ (2002 թվականի մայիսի 22)
* Արտակարգ և լիազոր դեսպան (2010 թվականի փետրվարի 9)

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ

*Կենսագրություն Ռուսաստանի ԱԳՆ կայքում

Կատեգորիա:Դիվանագետներ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Ռուս դիվանագետներ
Կատեգորիա:Մոսկվայի միջազգային հարաբերությունների պետական ինստիտուտի շրջանավարտներ
Kan

**Kan** (իրական անունը՝ Պատվական Առաքելյան, ), հայկական ծագում ունեցող ռուս երգիչ։

## Կենսագրություն
Պատվական Առաքելյանը ծնվել է 1992 թվականի հուլիսի 10-ին Հայաստանում՝ սովորական հայ ընտանիքում։ Պատվականի հայրը եղել է նախկին թմբկահար և ավտոներկարար։

7 տարեկանից սկսել է սովորել երաժշտական դպրոցում դաշնամուրի և վոկալի դասարանում։ Սակայն ավելի ուշ ամեն ինչ թողեց և սկսեց մասնակցել Rasta Style Music ռեփ-բաթլին, որտեղ 14 տարեկանում գրավեց առաջին տեղը։ 18 տարեկանում տեղափոխվել է Մոսկվա, որտեղ դարձել է Vklube.TV նախագծի ռեզիդենտ և դիջեյ։ 2014 թվականին պայմանագիր է կնքել «Black Star» լեյբլի հետ և դարձել դիջեյ։ Նույն թվականին թողարկել է իր առաջին երգը՝ «Fantasy» անվանումով, որի վրա նկարահանվել է տեսահոլովակ։ 2014 թվականի հուլիսի 1-ին երգիչ Natan-ի հետ համատեղ թողարկել է «Часть меня» երգը, որի վրա նույնպես նկարահանվել է տեսահոլովակ։ 2015 թվականի հուլիսի 20-ին թողարկվում է «Fallen in Love» երկրորդ երգը, ինչպես նաև դրա տեսահոլովակը՝ Cedric SYF երգչի հետ համատեղ։

2015 թվականի դեկտեմբերի 25-ին Միշա Մարվինի և Տիմատիի հետ համատեղ ձայնագրում է «Ну что за дела» երգը (IVI Music; Top-50 տեսահոլովակներ՝ 2-րդ տեղ), որի վրա նկարահանվել է տեսահոլովակ Օլգա Բուզովայի մասնակցությամբ։ 2016 թվականի ապրիլի 28-ին Միշա Մարվինի հետ համատեղ թողարկել է «Стерва» երգը, որի վրա նկարահանվել է տեսահոլովակ (iVi Music; Top-50 տեսահոլովակներ՝ 11-րդ տեղ)։ Սեպտեմբերի 29-ին թողարկվում է «Танцуй со мной» երգը, որի տեսահոլովակը նկարահանվել է Հոլիվուդում։

2017 թվականի հունվարի 17-ին լույս է տեսնում «Sex» երգը, իսկ ավելի ուշ նկարահանվում է նաև տեսահոլովակ։  Հունիսի 22-ին թողարկել է «Раздета» երգը։ Ավելի ուշ թողարկվում են այնպիսի երգեր, ինչպիսիք են՝ «Ангел»-ը Պատվոկանը ցանկացել է 80-ականների ոճով տեսահոլովակ նկարահանել, քանի որ նա ուներ սիրելի համակարգչային խաղ՝ «Grand Theft Auto: Vice City»։ «Всё для тебя», իսկ ավելի ուշ նկարահանվում է նաև տեսահոլովակ։ Սեպտեմբերի 23-ին թողարկվում է «Ты моя Нирвана» երգը։

2018 թվականի հունվարի 31-ին թողարկվում է «AfterParty» երգը։ Ավելի ուշ «Tatu»-ն նաև տեսահոլովակ է նկարահանվում այդ երգի համար։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Официальная страница Kan в социальной сети «ВКонтакте»
* 

Կատեգորիա:1992 ծնունդներ
Կատեգորիա:Բեմական կեղծանուններ
Կատեգորիա:Հուլիսի 10 ծնունդներ
Կատեգորիա:Ռուս երաժիշտներ
Կատեգորիա:Ռուս երգիչներ
Վլադիմիր Տիտով

**Վլադիմիր Տիտով** (, ), ռուս դիվանագետ։ 2013 թվականի ապրիլի 22-ից Ռուսաստանի Դաշնության արտաքին գործերի նախարարի առաջին տեղակալ, Արտակարգ և լիազոր դեսպան (2004)։

## Կենսագրություն
1980 թվականին ավարտել է Մոսկվայի միջազգային հարաբերությունների պետական ինստիտուտը։ Տիրապետում է անգլերեն և շվեդերեն լեզուներին։

ԱԳՆ համակարգում է 1980 թվականից։

* 1993-1997 թվականներին՝ Շվեդիայում Ռուսաստանի դեսպանատան դեսպանորդ խորհրդական։
* 1997-1999 թվականներին՝ Երկրորդ եվրոպական դեպարտամենտի տնօրեն։
* 1999-2004 թվականներին՝ Բուլղարիայում Ռուսաստանի Դաշնության արտակարգ և լիազոր դեսպան։
* 2004-2005 թվականներին՝ կադրերի դեպարտամենտի տնօրեն, ԱԳՆ կոլեգիայի անդամ։
* 2005 թվականի հոկտեմբերի 19-ից-2013 թվականի ապրիլի 22-ը՝ Ռուսաստանի արտաքին գործերի նախարարի տեղակալ։
* 2009-2012 թվականներին՝ պատմության կեղծման փորձերին հակազդելու հանձնաժողովի անդամ ՝ ի վնաս Ռուսաստանի շահերի։

2013 թվականի ապրիլի 22-ից՝ ՌԴ արտաքին գործերի նախարարի առաջին տեղակալ։ Որպես նախարարի տեղակալ՝ համակարգում է եվրոպական երկրների հետ հարաբերությունները և վարչական հարցերը։

Ամուսնացած է։ Ունի որդի։

## Պարգևներ
* Պատվո շքանշան (2008 թվականի հուլիսի 3)՝ *Ռուսաստանի Դաշնության արտաքին քաղաքական կուրսի իրականացման գործում ունեցած մեծ ավանդի և երկարամյա բարեխիղճ աշխատանքի համար*։
* Ռուսաստանի Դաշնության նախագահի պատվոգիրը (2011 թվականի հունիսի 12)՝ *Ռուսաստանի Դաշնության արտաքին քաղաքական կուրսի իրականացման գործում ունեցած մեծ ավանդի և երկարամյա բարեխիղճ աշխատանքի համար*։
* «Հայրենիքին մատուցած ծառայությունների համար» IV աստիճանի շքանշան (2014 թվականի մայիսի 2)՝ *ձեռք բերված աշխատանքային հաջողությունների, Ռուսաստանի Դաշնության սոցիալ-տնտեսական զարգացման գործում ներդրած նշանակալի ավանդի, Ռուսաստանի Դաշնության արտաքին քաղաքական կուրսի իրականացման, հումանիտար ոլորտում մատուցած ծառայությունների, օրինականության և իրավակարգի ամրապնդման, ակտիվ հասարակական գործունեության, երկարամյա բարեխիղճ աշխատանքի համար*։
* «Հայրենիքին մատուցած ծառայությունների համար» III աստիճանի շքանշան (2018 թվականի հուլիսի 16)՝ *Ռուսաստանի Դաշնության արտաքին քաղաքական կուրսի իրականացման գործում ունեցած մեծ ավանդի համար*։

## Դիվանագիտական աստիճան
* 2-րդ դասի արտակարգ և լիազոր դեսպանորդ (1994 թվականի հոկտեմբերի 4)
* 1-ին դասի արտակարգ և լիազոր դեսպանորդ
* Արտակարգ և լիազոր դեսպան (2004 թվականի փետրվարի 10)

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Կենսագրությունը Ռուսաստանի արտաքին գործերի նախարարության կայքում

Կատեգորիա:Դիվանագետներ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Ռուս դիվանագետներ
Կատեգորիա:«Հայրենիքին մատուցած ծառայությունների համար» 4-րդ աստիճանի շքանշանի ասպետներ
Կատեգորիա:Մոսկվայի միջազգային հարաբերությունների պետական ինստիտուտի շրջանավարտներ
Կատեգորիա:«Հայրենիքին մատուցած ծառայությունների համար» 3-րդ աստիճանի շքանշանի ասպետներ
Կատեգորիա:Պատվո շքանշանի ասպետներ (Ռուսաստան)
Քրիստիանի եկեղեցի

**Քրիստիանի եկեղեցի** (), չպահպանված լյութերական եկեղեցի Շիենում (Տելեմարկ ֆյուլքե, Նորվեգիա)։ Այրվել է 1886 թվականի քաղաքային հրդեհի ժամանակ։ Փոխարենը կառուցվել է Շիենի եկեղեցին։

## Պատմություն
Եկեղեցին կառուցվել է 1779-1783 թվականներին Սուրբ Մարիամի եկեղեցու տեղում, որը հրդեհվել էր 1777 թվականին։ Նախագիծը մշակել է ճարտարապետ Յորգեն Հենրիկ Ռավերտը։ Դա եղել է Ռավերտի առաջին մոնումենտալ շինությունը Նորվեգիայում։ Եկեղեցու ինտերիերն ստեղծվել է Կոնգսբերգի եկեղեցու ինտերիերի օրինակով, որը կառուցվել է 1761 թվականին։ Շինարարությունն արագ ավարտելու համար քաղաքացիների շրջանում դրամահավաքի մեծ արշավ է կազմակերպվել։

Շենքի հատակագիծը խաչաձև է, նրա կենտրոնական հատվածում գտնվում է մեծ աշտարակ։ Այն նախատեսված է եղել 1176 այցելուի համար։ Բեմը, խորանի պատկերը, ամբիոնն ու երգեհոնը տեղադրվել են միմյանց վրա։ Բեմում տեղադրվել է «Հուղարկավորություն» նկարը՝ Կարավաջոյի օրիգինալ նկարի պատճենը։ Պատերին եղել են երկու զինանշաններ, մեկը՝ թագավորի մոնոգրամով, իսկ մյուսը՝ քաղաքային զինանշանով։ Եկեղեցին կոչվել է դանիացի-նորվեգացի Քրիստիան թագավորի պատվին։

1886 թվականին քաղաքում բռնկվել է մեծ հրդեհ, և եկեղեցին ամբողջովին այրվել է։ Շենքից հաջողվել է փրկել մկրտության ավազանը, որն ստեղծել է քանդակագործ Օլե Ֆլադագերը, «Հուղարկավորություն» նկարը, սրբազան անոթներ։ Այդ ամենը հետագայում օգտագործվել է նոր եկեղեցում։ Պահպանվել են նաև Հավատ և Հույս երկու քանդակներ, որ ստեղծվել են  Յ. Կ. Հոլլերի () կողմից։ Երբ հրդեհը մարվել է, փլատակներում հայտնաբերվել են հալված և կարծրացած մետաղի կտորներ։ Քաղաքի ժամագործներից մեկը՝ Ն. Պ. Սոգարդը (N. P. Søgaard), այդ նյութը օգտագործեց փոքրիկ ժամացույցների տեսքով ոսկերչական իրեր ստեղծելու համար։ Այդ զարդերից մեկը նա ուղարկել է Հենրիկ Իբսենին։

Երկու արձանները՝ Հավատ և Հույս, ներկայում գտնվում են Տելեմարկ թանգարանում։ 2014 թվականին դրանք ժամանակավորապես ցուցադրվել են Շիենի եկեղեցում՝ տեղադրվելով խորանի երկու կողմերում։

## Պատկերասրահ

File:Døpefont Christianskirken.JPG|Մկրտության ավազան (ներկայում՝ Շիենի եկեղեցում) 
File:Troen (Christianskirken).jpg|*Հավատ*
File:Haabet (Christianskirken).jpg|*Հույս*

File:Skien etter brannen i 1886.jpg|Եկեղեցին հրդեհից հետո,1886 թվական


## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն
* 
* 

Կատեգորիա:Նորվեգիայի եկեղեցիներ
Ռյուկի Կոձավա

**Ռյուկի Կոձավա** (小澤 竜己, ), ճապոնացի ֆուտբոլիստ, հարձակվող։ Դերասանուհի Մարինա Կոձավայի եղբայրն է։

## Կարիերա
2003 թվականին Ռյուկի Կոձավան սկսել է խաղալ Աոմորի Յամադայի ֆուտբոլային ակումբի դպրոցում՝ հանդես գալով հարձակվողի դիրքում։ 2004 թվականին նա Ճապոնիայի 16 տարեկանների պատանեկան հավաքականի կազմում մասնակցել է Մոյտայգու մրցության հրավերը Ֆրանսիայում, որտեղ Ճապոնիայի հավաքականն զբաղեցրել է առաջին տեղը, իսկ Կոձավա Ռյուկին ձևակերպել է հեթ-տրիկ եզրափակչում՝ Իտալիայի հավաքականի դեմ խաղում, ինչպես նաև դարձել է մրցության լավագույն ռմբարկու։

2006 թվականի սկզբին Ռյուկի Կոձավան կնքել է իր առաջին պրոֆեսիոնալ պայմանագիրը «Տոկիո» ակումբի հետ, իսկ նույն թվականի ապրիլի 22-ին՝ «Գամբա Օսակա» ակումբի դեմ խաղում կատարել է իր նորամուտը Ջեյ լիգայի առաջին դիվիզիոնում։

2012 թվականի ամռանը Ռյուկի Կոձավան միացել է լատվիական «Գուլբենե» ակումբին։

### Ելույթների վիճակագրություն

## Ձեռքբերումներ
*  Մոյտայգու մրցության հաղթող – 2004
* Ճապոնական ֆուտբոլային լիգայի չեմպիոն – 2010

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* 
* 

Կատեգորիա:Ճապոնացի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Տղամարդկանց ֆուտբոլի հարձակվողներ
Եվրոպայի հրապարակ (Երևան)

**Եվրոպայի հրապարակ**, հրապարակ Երևանի Կենտրոն վարչական շրջանում՝ Հյուսիսային պողոտայում։

## Պատմություն
Հրապարակը հիմնադրվել է Եվրոպայի խորհրդի հիմնադրման 70-ամյակի առթիվ։ Հրապարակի ստեղծման առաջարկը Երևանի քաղաքապետարան են ներկայացրել ՀՀ արտաքին գործերի նախարարությունը և Եվրոպայի խորհրդում Հայաստանի մշտական ներկայացուցիչ, դեսպան Պարույր Հովհաննիսյանը։ Առաջարկում նշված է.

Անվանակոչման որոշումը Երևանի ավագանին կայացրել է 2019 թվականի մարտի 19-ին՝ 42 կողմ, 0 դեմ, 2 ձեռնպահ ձայնով։

500 մետր երկարությամբ Հյուսիսային պողոտայի շրջանաձև այս հրապարակը կառուցվել է 2001-2007 թվականներին։ Նախագծի վրա աշխատել է ճարտարապետների հեղինակային խումբը՝ Նարեկ Սարգսյանի ղեկավարությամբ։ Հրապարակը գտնվում է պողոտայի կենտրոնական հատվածում՝ ցայտաղբյուրների մոտ, շրջապատված  բնակելի շենքերով, առևտրի և սպասարկման կենտրոններով։ «Եվրոպայի հրապարակ» անվանումով ցուցանակն ամրացված է սյուներից մեկի վրա։ Պաշտոնական արարողության ժամանակ Երևանի քաղաքապետ Հայկ Մարությանը ԵԽԽՎ նախագահ Լիլիան Մորի Պասկիեի հետ միասին բացել են հրապարակի անվանմամբ ցուցատախտակը։

## Ծանոթագրություններ
Նոկո Մատլու

**Նոկո Ալիս Մատլու** (), հարավաֆրիկացի կին ֆուտբոլիստ, որը *MaIndies*-ի կազմում հանդես է գալիս որպես հարձակվող։ Հարավային Աֆրիկայի կանանց ֆուտբոլի ազգային հավաքականի կազմում հանդես է գալիս որպես հարձակվող և պաշտպան։ 2008 թվականին Մատլուն դարձել է առաջին հարավաֆրիկացին, որն արժանացել է «Տարվա աֆրիկացի կին ֆուտբոլիստ» կոչմանը։

## Կարիերա
### Ակումբային
Ակումբային մակարդակում հանդես է գալիս *MaIndies*-ի կազմում։ Նախկինում խաղացել է *Development Ladies*, *Brazilian Ladies* և Յոհանեսբուրգի համալսարանի թիմերի կազմում։ Ֆուտբոլային շրջանակներում հայտնի է "*Beep-Beep*" մականունով։ Մատլուն խաղի որակի բարձրացման համար մարզվում է տղամարդ ֆուտբոլիստների հետ. «Ես պարբերաբար մարզվում եմ տեղական տղամարդկանց ակումբներում և երբ դաշտ եմ մտնում կանանց հետ, նրանք պարզապես չեն կարողանում ինձ դիպչել»։

### Միջազգային
Մատլուն առաջին խաղն անց է կացրել 2006 թվականի դեկտեմբերին Հարավային Աֆրիկայի կանանց ազգային հավաքականում («Banyana Banyana»): 2009 թվականի սեպտեմբերին Մատուլուն մրցավարի կողմից ենթարկվել է գենդերային «ստուգման» հակառակորդ կապիտանի ներկայությամբ, նախքան Հարավային Աֆրիկա-Գանա հանդիպումը Կալեդոնյան մարզադաշտում, Պրետորիա։ Նրան թույլատրվել է խաղալ, երբ  հաստատվել է սեռը։

Մատլուն ազգային հավաքականի կազմում ճանաչում է ձեռք բերել 2008 թվականին Աֆրիկյան կանանց առաջնությունում՝ վաստակելով 6 գոլ։ Մատլուն ընտրվել է հանդես գալու տարբեր մրցաշարերում, այդ թվում` 2012 թվականի Լոնդոնի Ամառային օլիմպիական խաղերում։ 2014 թվականին Հարավային Աֆրիկայի մարզիչ Վերա Պաուվը Մատլուին դարձրել է պաշտպան։

### Մրցանակներ
2008 թվականին Մատլուն դարձել է առաջին հարավաֆրիկացին, որը Աֆրիկյան ֆուտբոլային կոնֆեդերացիայի կողմից արժանացել է «Տարվա աֆրիկացի կին ֆուտբոլիստ» կոչմանը։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* 

Կատեգորիա:2019 ՖԻՖԱ-ի կանանց աշխարհի գավաթի խաղարկության մասնակիցներ
Կատեգորիա:Կանանց ֆուտբոլի հարձակվողներ
Կատեգորիա:Հարավաֆրիկացի ֆուտբոլիստներ
Հրաշքների աշխարհ առանց արգելակների և աշխարհի վերջ

**«Առանց արգելակների հրաշքների աշխարհ  և աշխարհի վերջ»** (ճապ․ 世界の終りとハードボイルド・ワンダーランド) ճապոնացի գրող Հարուկի Մուրակամիի վեպը, որը տպագրվել է 1985 թվականին։ Դմիտրի Կովալենինը թարգմանել է այն ռուսերեն։

## Սյուժեի կարճ ներկայացում
Այս վեպում կան 2 զուգահեռ սյուժետային գծեր, որոնք, ինչպես սկզբից թվում է, իրար հետ կապ չունեն։

Վեպի կենտ գլուխներում («Առանց արգելակների հրաշքների աշխարհ») գործողություններն ընթանում են մի մարդու շուրջ, ով հատուկ նախապատրաստումից հետո, կարողանում է օգտագործել իր ենթագիտակցությունը, որպես բանալի գաղտնագրերի համակարգերի և տվյալների մշակման համար։ Գործողություններն իրականանում են ներկայիս Ճապոնիայի նման վայրում։
 
Վեպի զույգ գլուխները («Աշխարհի վերջ») պատմում են բարձր պատերով շրջապատված տարօրինակ քաղաքի մասին, որոնք խանգարում են մարդկանց լքել քաղաքը։ Քաղաքի բնակիչները ստվեր չունեն, իսկ նորեկների ստվերները կտրում են։ Պատմողն աշխատանք է ստանում գրադարանում։ Աշխատանքը կայանում է նրանում, որ նա պետք է «կարդա հին երազները», որոնք գտնվում են մահացած միաեղջյուրների գանգերում։ Վեպի վերջին գլուխներում 2 սյուժետային գծերն իրար են միանում։

«Հրաշքների աշխարհ առանց արգելակների և աշխարհի վերջ» վեպը շոշափում է այնպիսի թեմաներ, ինչպիսիք են գիտակցություն և ենթագիտակցությունը, անձի ըմբռնումը։ Սերգեյ Կոստիրկոյի խոսքերով՝ «պատմությունը կառուցվում է միաժամանակ հակաուտոպիայի և ֆենտեզիի օրենքներով»։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ

* Ստեղծագործության տեքստը в Մաքսիմ Մոշկովի գրադարանում
* «Հրաշքների աշխարհ առանց արգելակների և աշխարհի վերջ»''«Ֆանտաստիկայի լաբորատորիա»'' կայքում

Կատեգորիա:Հարուկի Մուրակամիի վեպեր
Կատեգորիա:1985 վեպեր
Կատեգորիա:Ճապոնական վեպեր
Կատեգորիա:Հարուկի Մուրակամիի աշխատություններ
Կատեգորիա:Ճապոներեն վեպեր
Կատեգորիա:1985 գրքեր
Կատեգորիա:Հակաուտոպիական վեպեր
Կատեգորիա:Ճապոնական գրականություն
Կատեգորիա:20-րդ դարի ճապոնական գրականություն
Գերբնական (15-րդ եթերաշրջան)

Էրիկ Կրիպկեի կողմից ստեղծված ամերիկյան մութ ֆենտեզի **[[Գերբնական (հեռուստասերիալ)|«Գերբնականը»]]** հեռուստասերիալի տասնհինգերորդ և վերջին եթերաշրջանը, որի պրեմիերան եղավ 2019 թվականի հոկտեմբերի 10-ին The CW հեռուստաալիքով։ Եթերաշրջանն բաղկացած կլինի 20 սերիաներից և հեռարձակվել է հինգշաբթի օրերին երեկոյան ժամը 8-ին (ET) և տեղափոխվել է երկուշաբթի օրերին երեկոյան ժամը 8-ին սկսած 2020 թվականի մարտի 16-ից։ Սա չորրորդ եթերաշրջանն է Էնդրյու Դեբբի և Ռոբերտ Սինգերի՝ որպես շոուրաններների մասնակցությամբ։ Հեռուստասերիալն սկզբնապես պետք է ավարտվեր 2020 թվականի մայիսին, սակայն COVID-19 համավարակի պատճառով արտադրության դադարեցումներից առաջացավ ընդմիջում մարտի 23-ի սերիայից հետո։  Այս եթերաշրջանն պլանավորված է վերսկսել հեռարձակել հոկտեմբերի 8-ին, հեռուստասերիալի ավարտական սերիան նոյեմբերի 19-ին հեռարձակելով։։

## Դերերում
### Գլխավոր դերերում

* Ջարեդ Փադելաքի - Սեմ Վինչեստեր
* Ջենսեն Էքլզ - Դին Վինչեստեր
* Միշա Քոլլինզ - Քասթիել
* Ալեքսանդր Քալվերթ - Ջեք Քլայն / Բելֆեգոր

### Հատուկ հրավիրված հյուրեր
* Ջիմ Բիվեր - Բոբբի Սինգեր
* Դի Ջեյ Քուոլլզ - Գարթ Ֆիթցջերալդ IV

### Հրավիրված հյուրեր
## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Պաշտոնական կայք
Կորցըրել եմ, ո՞ւր գըտնեմ

**Կորցըրել եմ, ո՞ւր գըտնեմ**, Հովհաննես Թումանյանի քառյակներից, որը գրվել է 1920 թվականի փետրվարի 4-ին։

## Պատմություն
Եղիշե Չարենցի անվան գրականության և արվեստի թանգարանի Թումանյանի ֆոնդ № 1407-ում պահվում է մեկ ինքնագիր։ Ստեղծագործությունն առաջին անգամ տպագրվել է 1932 թվականին Երևանում լույս տեսած «Հոկտեմբեր-նոյեմբեր» գրականության, արվեստի, գիտության և տնտեսության տարեգրքի 3-րդ էջում, այնուհետև՝ Թումանյանի երկերի ժողովածուի առաջին հատորի 546-րդ էջում։

Տպագրվում է Թումանյանի երկեր լիակատար ժողովածուի երկրորդ հատորում տպագրված ինքնագրից։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Հովհաննես Թումանյանի քառյակներ
Ի՜նչ իմանաս ըստեղծողի գաղտնիքները անմեկին

**Ի՜նչ իմանաս ըստեղծողի գաղտնիքները անմեկին**, Հովհաննես Թումանյանի քառյակներից, որը գրվել է 1920 թվականի մարտի 30-ին։

## Պատմություն
Եղիշե Չարենցի անվան գրականության և արվեստի թանգարանի Թումանյանի ֆոնդ № 109-ում, № 110-ում, № 261-ում պահվում է երեք ինքնագիր։ Առաջին անգամ տպագրվել է Երևանում լույս տեսած «Հայաստանի Կոոպերացիա» ամսագրի 512-րդ էջում, այնուհետև Կոստանդնուպոլսում լույս տեսած «Բանաստեղծություններ» ժողովածուի 59-րդ էջում, հետո Թումանյանի երկերի ժողովածուի առաջին հատորի 212-րդ էջում։ Ստեղծագործությունն արտատպվում է Կ․ Պոլսում լույս տեսած «Բանաստեղծություններ» ժողովածուից։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Հովհաննես Թումանյանի քառյակներ
Սոս Ավետիսյան

**Սոս Վահեի Ավետիսյան** (), հայ քաղաքական գործիչ, Երևանի պետական համալսարանի դասախոս, ՀՀ ԱԺ 7-րդ գումարման պատգամավոր։ Իսպանիայի թագավորությունում ՀՀ արտակարգ և լիազոր դեսպան։

## Կրթություն
1996-2005 թվականներին ուսանել է Արարատ քաղաքի «Թարգմանչաց Վարժարանում» (այժմ՝ Արարատ քաղաքի թիվ 3 հիմնական դպրոց), ավարտական տարին՝ ԱՄՆ-ում։ 2006-2010 թվականներին սովորել է Երևանի պետական համալսարանի Ռոմանագերմանական բանասիրության ֆակուլտետի իսպաներեն լեզվի և գրականության բաժնում։

2011-2013 թվականներին սովորել է Երևանի պետական համալսարանի Եվրոպական ուսումնասիրությունների կենտրոնի «Մարդու իրավունքների և ժողովրդավարացման» ծրագրում՝ ստանալով եվրոպագետի մագիստրոսական աստիճան։ 2013-2014 թվականներին սովորել է ՀՀ Արտաքին գործերի նախարարության դիվանագիտական դպրոցում։

2014-2016 թվականներին սովորել է Մեծ Բրիտանիայի Օքսֆորդի համալսարանի Սուրբ Անտոնիոսի քոլեջի Ռուսաստանի և Արևելյան Եվրոպայի ուսումնասիրությունների ծրագրում՝ ստանալով մագիստրոսական աստիճան։

## Աշխատանք
2008-2010 թվականներին աշխատել է ՀՀ Մշակույթի նախարարության «Մշակութային արժեքների փորձագիտական կենտրոն» ՊՈԱԿ-ում՝ որպես առաջատար մասնագետ։ 2016 թվականից ցայսօր դասախոսում է Երևանի պետական համալսարանի Եվրոպական ուսումնասիրությունների կենտրոնում։ 2016-2017 թվականներին աշխատել է Հայաստանի ամերիկյան համալսարանում՝ որպես հայոց պատմության դասախոսի օգնական։

2017-2018 թվականներին աշխատել է «Բաց հասարակության հիմնադրամներ-Հայաստան» կազմակերպությունում՝ որպես քաղաքացիական հասարակության ծրագրերի պատասխանատու։ 2018 թվականի հոկտեմբերից անդամակցում է «Քաղաքացիական պայմանագիր»
կուսակցությանը։

ՀՀ ԱԺ 7-րդ գումարման նստաշրջանի պատգամավոր է ընտրվել «Իմ քայլը» դաշինքի համապետական ցուցակով՝ ընդգրկվելով Արտաքին հարաբերությունների մշտական հանձնաժողովի, ԵԽԽՎ Հայաստանի պատվիրակության և ՀՀ ԱԺ թվով 15 բարեկամական խմբերի կազմերում։

2021 թվականի նոյեմբերի 12-ին նշանակվել է Իսպանիայի թագավորությունում ՀՀ արտակարգ և լիազոր դեսպան։

Տիրապետում է հայերեն, ռուսերեն, անգլերեն և իսպաներեն լեզուներին։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:ԵՊՀ դասախոսներ
Կատեգորիա:ԵՊՀ շրջանավարտներ
Կատեգորիա:ՀՀ ԱԺ 7-րդ գումարման պատգամավորներ
Կատեգորիա:Հայ քաղաքագետներ
Կատեգորիա:Հայ քաղաքական գործիչներ
Կատեգորիա:Քաղաքացիական պայմանագիր կուսակցության անդամներ
Կատեգորիա:Օքսֆորդի համալսարանի շրջանավարտներ
Թուրք-պարսկական պատերազմ (այլ կիրառումներ)

**Թուրք-պարսկական պատերազմներ**, Օսմանյան կայսրության և շահական Իրանի միջև տեղի ունեցած ռազմական բախումներ, որոնք տևել են մի քանի դար։ Ցուցակում ներառված են նաև վաղմիջնադարյան պատերազմները, որոնք մղվել են Սասանյան Պարսկաստանի և Միջին Ասիայի թյուրքալեզու ցեղերի դեմ։ Պարսիկները պարտվել են միայն երրորդ պատերազմում, երբ ստիպված են եղել կռվել երկու ճակատներով՝ Արևմտաթյուրքական խագանության և Բյուզանդական կայսրության դեմ։

*Պարսկա-թյուրքական առաջին պատերազմ (588-589)
*Պարսկա-թյուրքական երկրորդ պատերազմ (607-608)
*Պարսկա-թյուրքական երրորդ պատերազմ (627-629)

Սեֆյան Իրանի կազմավորման սկզբից Օսմանյան կայսրությունը մղել է պատերազմներ՝ Ատրպատականին ու Հայկական լեռնաշխարհին տիրանալու համար։ Պարսիկները նույնպես աշխատել են վերահսկողություն սահմանել նոր տարածքների վրա։ Սեֆյանների, ապա և՝ Աֆշարիների, Զանդերի ու Ղաջարիների դեմ մղվել են հետևյալ պատերազմները.

*Թուրք-պարսկական պատերազմ (1532-1555), սուլթանական Թուրքիայի հաղթանակ
*Թուրք-պարսկական պատերազմ (1578-1590), սուլթանական Թուրքիայի հաղթանակ
*Թուրք-պարսկական պատերազմ (1603-1618), շահական Իրանի հաղթանակ
*Թուրք-պարսկական պատերազմ (1623-1639), սուլթանական Թուրքիայի հաղթանակ
*Թուրք-պարսկական պատերազմ (1723-1727), սուլթանական Թուրքիայի հաղթանակ
*Թուրք-պարսկական պատերազմ (1730-1736), շահական Իրանի հաղթանակ
*Թուրք-պարսկական պատերազմ (1743-1746), անորոշ
*Թուրք-պարսկական պատերազմ (1775-1776), շահական Իրանի հաղթանակ
*Թուրք-պարսկական պատերազմ (1821-1823), շահական Իրանի հաղթանակ

Կատեգորիա:Փոքր Ասիա
Կատեգորիա:Թուրքիայի պատմություն
Կատեգորիա:Արևմտյան Ասիայի պատմություն
Կատեգորիա:Օսմանյան Հայաստան
Juice Wrld

մինի|Ջուս Ուորլդի շիրիմը (Բլու Այլենդ, Իլինոյս)

**Ջարեդ Էնթոնի Հիգինս** (, ), առավել հայտնի **Juice Wrld** (ընթերցվում է **Ջուս Ուորլդ**) բեմական անվամբ, ամերիկացի ռեփ կատարող և երաժշտական պրոդյուսեր։ 

Հիգինսն իր երգերը սկսել է հրապարակել 2015 թվականին՝ «SoundCloud» հարթակում։ Առավել հայտնի է իր՝ «All Girls Are the Same», «Lucid Dreams» և «Legends» երգերով։ Նրա դեբյուտային՝ «Goodbye & Good Riddance» ստուդիական ալբոմը թողարկվել է 2018 թվականի մայիսի 23-ին։ Billboard 200 չարթում ալբոմը բարձրացել է 4-րդ հորիզոնական, իսկ նրա դեբյուտային՝ «All Girls Are the Same» և «Lucid Dreams» սինգլները հայտնվել են Billboard Hot 100 չարթի 41-րդ և 2-րդ հորիզոնականներում։

## Վաղ տարիներ
Ծնվել է 1998 թվականի դեկտեմբերի 2-ին՝ Իլինոյս նահանգի վարչակենտրոն Չիկագո քաղաքում։ Ավելի ուշ տեղափոխվել է Հոմվուդ գյուղական համայնք և սովորել է տեղի միջնակարգ դպրոցում։ Հիգինսի ծնողները բաժանվել են, երբ նա երեք տարեկան էր, հայրը հեռացել էր՝ թողնելով մորը երեխայի հետ։ Մայրը բավականին կրոնական և պահպանողական մարդ էր, ուստի Ջարեդին արգելում էր հիփ հոփ լսել։ Ջարեդը մեծանում էր տեսախաղեր խաղալով, լսելով և հետաքրքրվելով ռոք և փոփ երաժշտությամբ։

Դեռ դպրոցական տարիներից Ջարեդը մոլի թմրամոլ էր։ Վեցերորդ դասարանից նա սկսել է «Լին» (կոդեին) խմել, իսկ 2013 թվականին պերկոսետ և քսանաքս (ալպրազոլամ) էր օգտագործում։ Առողջական խնդիրներ ունենալու պատճառով նա ստիպված էր դպրոցի ուսուցման վերջին տարում հեռանալ այնտեղից և միայն կանեփ ծխել։

Իր մորից ոգեշնչվելով նա դաշնամուր, որից հետո կիթառ և հարվածային գործիքներ նվագել սովորեց։ Հիգինսը՝ ավագ դպրոցի երկրորդ կիսամյակում, սկսեց ռեփին ավելի լուրջ վերաբերվել։

## Սկավառակագրություն

### Ստուդիական ալբոմներ
* Goodbye & Good Riddance (2018)
* Death Race for Love (2019)
* Legends Never Die (2020)

## Համերգային շրջագայություններ
* The Nicki Wrld Tour
* The Death Race for Love Tour

## Մրցանակներ և անվանակարգեր
### [[MTV Video Music Awards]]

### BET Hip-Hop Awards

### [[Billboard Music Award]]

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ

Կատեգորիա:21-րդ դարի ամերիկացի ռեփերներ
Կատեգորիա:Interscope Records-ի արտիստներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի երաժշտական պրոդյուսերներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի երգիչ-երգահաններ
Կատեգորիա:Ամերիկացի երգիչներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի ռեփերներ
Կատեգորիա:Բեմական կեղծանուններ
Գդով

**Գդով** (), քաղաք Ռուսաստանի հյուսիս-արևմուտքում։ Գդովսկի շրջանի վարչական կենտրոնն է։ Բնակչությունը՝ 3 412 մարդ (2019)։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:14-րդ դարում հիմնադրված բնակավայրեր
Կատեգորիա:Պսկովի մարզ