open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Վարդգես Մահտեսյան

**Վարդգես Մահտեսյան** կամ **Վարդգէս Մահտեսեան** (**, ), կիպրոսահայ քաղաքական գործիչ, մարքեթինգի և կառավարման ոլորտում մեծ փորձով հայտնի գործարար, որը ղեկավարում է Նիկոսիայի և Արաբական Միացյալ Էմիրությունների երկու ընկերություններ՝ *International Cable Corporation* և *Troodos Electric Cables Ltd*:

2006 թվականից Կիպրոսի Ներկայացուցիչների պալատում հայ համայնքի ներկայացուցիչն է։

## Կենսագրություն
Վարդգես Մահտեսյանը ծնվել է Նիկոսիայում ( Կիպրոս ), 1950 թվականի նոյեմբերի 13-ին։ Նիկոսիայի Մելիքյան-Ուզունյան տարրական դպրոցը և Անգլիական ավագ դպրոցը 1970 թվականին ավարտելուց հետո ստացել է բիզնեսի կառավարման դիպլոմ Հարթֆիլդի պոլիտեխնիկական համալսարանում (Հարթֆորդշիր, ՄԹ), որից հետո՝ 1974 թվականին, ստացել է կառավարման մագիստրոսի կոչում։

Նրա մասնագիտական գործունեությունը սկսվել է 1975 թվականին իտալա-հունական մալուխներ արտադրող Cable Corporation-ում՝ որպես Իրանի տարածքային կառավարիչ։ 1978 թվականին տեղափոխվել է Արաբական Միացյալ Էմիրություններ՝ սկզբում որպես մարքեթինգի մենեջեր, այնուհետև որպես *International Cable Corporation*-ի գործադիր տնօրեն և բաժնետեր, պաշտոն, որը նա զբաղեցնում է մինչ օրս՝ պարբերաբար այցելություններ կատարելով տարածաշրջան։

1986 թվականին նա մշտապես վերադարձել է Կիպրոս և ձեռք է բերել *Troodos Electric Cables Ltd*-ի սեփականությունը։

## Հասարակական և քաղաքական գործունեություն
1990-ական թվականների սկզբին եղել է Կիպրոսում Հայ երիտասարդների ասոցիացիայի ( Armenian Young Mens Association (AYMA)) ֆուտբոլային թիմի մարզիչը և մի քանի տարի աշխատել որպես ակումբի նախագահ։

1998-2004 թվականներին եղել է Կիպրոսի Անգլիական դպրոցի կառավարման խորհրդի անդամ (1998-2004 թթ.):

1996-2007 թվականներին ընտրվել է Կիպրոսի Հայոց Առաջնորդարանի Թեմական խորհրդի անդամ։  Նա այդ պաշտոնը զբաղեցրել է մինչև 2006 թվականը որպես հայ կրոնական համայնքի ներկայացուցիչ՝ ստանալով ձայների 52,60%-ը (899) ընդդեմ բժիշկ Վահագն Աթամյանի։

2006 թվականի մայիսի 21-ի Կիպրոսի խորհրդարանական ընտրություններում ընտրվել է Ներկայացուցիչների պալատի անդամ՝ լինելով Հայ կրոնական խմբի անդամ։ ի պաշտոնե (*ex officio)* խորհրդի անդամ է 2006 թվականի մայիսի 21-ից։ 2011 թվականի մայիսի 22-ին վերընտրվել է (5 տարի ժամկետով) երկրորդ անգամ՝ ապահովելով քվեների 67,67%-ը (1,105) ընդդեմ դոկտոր Անտրանիկ Աշճյանի։ Պաշտոնը զբաղեցնում է առ այսօր։

Նա Ներկայացուցիչների պալատի կրթական հարցերի մշտական հանձնաժողովի անդամ է։

## Պարգևներ
Հայաստանի Հանրապետության 20-ամյակի առթիվ 2011 թվականի սեպտեմբերի 17-ին ՀՀ Նախագահ Սերժ Սարգսյանը Կիպրոսի պատգամավոր Վարդգես Մահտեսյանին պարգևատրել է «Մխիթար Գոշ» հեղինակավոր մեդալով՝ պետական, հասարակական և քաղաքական նշանակալի գործունեության համար։ Արարողությանն հաջորդել է ընդունելություն բարձրաստիճան քաղաքական պաշտոնյաների և այլ հյուրերի մասնակցությամբ։

## Ընտանիք
Վարդգես Մահտեսյանն ամուսնացած է Լիբանանից Մեգգի Սահակյանի հետ և 2006 թվականի տվյալներով ունի մեկ որդի՝ Վիգեն (15 տարեկան) և մեկ դուստր՝ Կարլա (12 տարեկան)։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Կիպրահայ գործարարներ
Կատեգորիա:Կիպրահայ քաղաքական գործիչներ
Կատեգորիա:Կիպրահայ հասարակական գործիչներ
Գրիգոր Գերգերյան

**Գրիգոր Գերգերյան** (արևմտ․հայ․՝ Գրիգոր Կէրկէրեան, անգլ․՝ Krikor Guerguerian, ), հայ եկեղեցական գործիչ, կաթոլիկ եպիսկոպոս։ Նա հայտնի է իր «*Krikor Guerguerian Archive»* աշխատությամբ՝ Հայոց ցեղասպանությանը վերաբերող փաստաթղթերի ժողովածուով։

## Կենսագրություն
Գերգերյանը իր ընտանիքի տասնվեց երեխաներից ամենակրտսերն էր։ Նա ուներ ութ քույր և յոթ եղբայր։ Միայն վեցն են կարողացել փրկվել Հայոց ցեղասպանությունից։ Ցեղասպանության ժամանակ նա իր ծնողների սպանության ականատես է եղել։ 1916 թվականին Գրիգորը իր եղբոր հետ փախչում է Բեյրութ, որտեղ նրան ընդունում է որբանոցը։

1925 թվականին նա ընդունվել է Լիբանանի Զմմառ կաթոլիկ վանք-դպրոց։ 1930-ական  թվականների սկզբին նա հոգևորական կոչում է ստացել Բեյրութի Սուրբ Ջոզեֆ համալսարանում, և հետագայում նա գնաց Հռոմ, որ ընդունվի Լևոնյան համալսարան, աստվածաբանություն սովորելու նպատակով։ Նա կաթոլիկ վանական է դարձել 1937 թվականին։

Նույն թվականին նա պաշպանեց իր դոկտորի կոչումը Հայոց ցեղասպանության թեմայով։

## Գործունեություն
Վանական դառնալուց հետո նա բնակություն է հաստատել Կահիրեում, որտեղ ապրել և աշխատել է նրա քահանա կրտսեր եղբայրը։ Մոտ 1952 թվականին, Կահիրեում, ծանոթացել է Կյուրտ Մուստաֆա փաշայի հետ։ Մուստաֆա փաշան Ստամբուլի առաջին զինվորական տրիբունալի նախկին դատավորն էր, ով վճիռ էր կայացրել Միություն և առաջադիմությոան անդամների դեմ դատավարություններում։ Մուստաֆան նրան ասել է, որ դատական փաստաթղթերի պատճեններն ուղարկվել են Հայ եկեղեցու Կոստանդնուպոլսի պատրիարքարան։  Գերգերյանը փորձել է հասկանալ, թե որտեղ են ուղարկվել այդ փաստաթղթերը։ Նա գտել է և լուսանկարել է թղթերը Երուսաղեմի Հայ եկեղեցու պատրիարքարանում։  Ավելի ուշ նա տեղափոխվել է ԱՄՆ, որտեղ աշխատել է որպես քահանա։ Այս փաստաթղթերի պատճենները պահվում են Մասաչուսեթս նահանգի Վուսթեր քաղաքի Քլարկ համալսարանի *«Krikor Guerguerian Archive»* ժողովածուում։

## Հրապարակումներ
Գրիկէր, *Եոզղատի հայասպանութեան վաւերագրական պատմութիւնը* (Վավերագրական պատմություն Յոզղաթի Հայոց) (Նյու Յորք, Ոսկետառ հրատ., 1980)

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Գրիգոր Գերգերյանի կենսագրությունը

Կատեգորիա:Հայոց ցեղասպանությունից փրկվածներ
Կատեգորիա:Հայ աստվածաբաններ
Կատեգորիա:Հայ կաթողիկե եպիսկոպոսներ
Կատեգորիա:Հայ կրոնական գործիչներ
Գիլերմե Արանա

**Գիլերմե Անտոնիո Արանա Լոպես** (,), բրազիլացի ֆուտբոլիստ, «Ատելտիկո Մինեյրո» ակումբի պաշտպան։ 2020 թվականի Տոկիոյի Ամառային օլիմպիական խաղերի չեմպիոն։

## Ակումբային կարիերա
Արանան «Կորինթիանս» ակումբի սան է։ 2014 թվականին ներառվել է մրցաշրջանի թիմի հիմնական հայտում, բայց դաշտ այդպես էլ դուրս չի եկել։ 2015 թվականին խաղային պրակտիկա ստանալու համար Գիլերմեն վարձակալության իրավունքով  տեղափոխվել է «Ատելտիկո Պարանաենսե»։ Մայիսի 24-ին «Ատելիտկո Մինեյրո» ակումբի դեմ մրցախաղում նորամուտ է ունեցել Բրազիլիայի Սերիա A-ում։ Ամռանը Արանան վերադարձել է «Կորինթիանս» ակումբ։ Օգոստոսի 13-ին «Սպորտ Ռեսիֆի» ակումբի դեմ մրցախաղում նորամուտ է ունեցել հիմնական կազմում՝ երկրորդ խաղակեսում փոխարինելով Ուենդելին։ Սեպտեմբերի 6-ին «Պալմեյրաս» ակումբի դեմ մրցախաղում Գիլերմեն խփել է իր առաջին գոլը «Կորինթիանս» ակումբի կազմում։ Իր մեկնարկային մրցաշրջանում դարձել է Բրազիլիայի չեմպիոն։ 2016 թվականի ապրիլի 21-ին Չիլիի «Կոբրեսալ» ակումբի դեմ մրցախաղում Արանան նորամուտ է ունեցել Լիբերտադորեսի գավաթում։ Նույն խաղում խփել է գոլ։ Տարվա ավարտին խաղացողի նկատմամաբ հետաքրքրություն են ցուցաբերել գերմանական «Շալկե 04» և անգլիական «Տոտտենհեմ Հոտսպուր» ակումբները։

2017 թվականի դեկտեմբերին իսպանական «Սևիլյա ՖԱ»-ն հայտարարել է այն մասին, որ գնել է Արանային՝ մինչև 2022 թվականը պայմանագիր կնքելով նրա հետ։

## Միջազգային կարիերա
2017 թվականին Արանան Բրազիլիայի երիտասարդական հավաքականի կազմում մասնակցել է Էկվադորում Հարավային Ամերիկայի երիտասարդական առաջնությանը։ Մրցախաղում խաղացել է Պարագվայի, Կոլումբիայի, Արգենտինայի, Ուրուգվայի և երկու անգամ Էկվադորի երիտասարդական հավաքականների դեմ մրցախաղում։ Ուրուգվայցիների և Էկվադորցիների դեմ խաղում Գիլերմեն խփել է գոլ։

## Ձեռքբերումներ
; «Կորինթիանս»
* Սերիա A (2)՝ 2015, 2017

; Բրազիլիայի հավաքական
* Օլիմպիական խաղերի հաղթող՝ 2020

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:2020 թվականի Ամառային օլիմպիական խաղերի չեմպիոններ
Կատեգորիա:Ատալանտայի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Ատլետիկո Մինեյրոյի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Ատլետիկո Պարանաենսեի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Բրազիլացի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Բրազիլիայի հավաքականի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Իտալիայի լեգեոներ ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Լա Լիգայի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Կորինտիանսի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Սևիլյայի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Տղամարդկանց ֆուտբոլի պաշտպաններ
Տոլյա Կլյուկվինի արկածները

«**Տոլյա Կլյուկվինի արկածները**» (), խորհրդային ընտանեկան կատակերգական ֆիլմ, որը նկարահանել է ռեժիսոր Վիկտոր Էյսիմոնտը 1964 թվականին։ Հայտնի մանկագիր Նիկոլայ Նոսովի «Շուրիկը պապիկի մոտ» (1956), «Սաշա» (1938) և «Տոլյա Կլյուկվինի արկածները» (1961) պատմվածքների սինթեզ է։

## Սյուժե
Մի անգամ Տոլյա Կլյուկվինը քայլում է փողոցով և ճանապարհին տեսնում է «շարժվող» կրկնակոշիկ։ Իմանալով, որ կրկնակոշիկը պարանով կապել է մեկ այլ տղա՝ Սլավա Օգոնկովը, Տոլյան ծանոթանում է նրա հետ և հետագայում որոշում է կրկին այցելել նրան։ Ճանապարհին խաղալիք ատրճանակով վախեցնելով անծանոթ տատիկին (Տատյանա Պելտցեր)՝ Տոլյան  հասնում է տուն։ Մի քիչ ավելի ուշ Տոլյան կրկին գնում է զբոսանքի։ Ճանապարհին նրա առջևով անցնում է սև կատու։ Հավատալով վատ նշանին և վախենալով հետևանքներից՝ նա թեքվում է դեպի մյուս կողմը և ընկնում այնպիսի «արկածների» մեջ, ինչպիսին չէր էլ կարող պատկերացնել։

## Դերերում
* Անդրեյ Ֆիլատով – *Տոլյա Կլյուկվին
* Տատյանա Պելտցեր – *Դարյա Սեմյոնովնա
* Ռոման Բորովկով – *Սլավա Օգոնկով 
* Նինա Գրեբեշկովա – *Սլավայի մայրը

### Էպիզոդներում
* Եվգենի Վեսնիկ – *կառավարիչ Մալինին
* Բորիս Նովիկով – *ոստիկան
* Մարկ Պերցովսկի – *բժիշկ հիվանդանոցում
* Սերգեյ Ֆիլիպով – *տնային կառավարման հաշվապահ
* Սվետլանա Խարիտոնովա – *բուժքույր Սերաֆիմա Անդրեևնա
* Վլադիմիր Սմիրնով – *«Վոլգայի» վարորդը
* Վիոլետա Սեզեմովա – *Իրինկա, Տոլյայի քույրը
* Վլադիմիր Պեշնյա
* Իգոր Տվերսկի
* Զոյա Վասիլկովա – *շտապ օգնության բժիշկ
* Մ. Գլավյուկ – *էպիզոդ
* Անատոլի Պրատկով – *ճանապարհային ոստիկանության տեսուչ (լուսագրերում նշված չէ)

## Նկարահանող խումբ
* Սցենարի հեղինակ՝ Նիկոլայ Նոսով
* Ռեժիսոր՝ Վիկտոր Էյսիմոնտ
* Գլխավոր օպերատոր՝ Բորիս Մոնաստիրսկի
* Նկարիչ՝ Մարիա Ֆատեևա
* Կոմպոզիտորներ՝ Անատոլի Լեպին, Մերաբ Պարցխալաձե
* Երգի տեքստի հեղինակ՝ Միխայիլ Պլյացկովսկի
* հնչյունային օպերատոր՝ Ա. Մատվեենկո
* Ռեժիսոր՝ Ի. Սաֆարով
* Օպերատոր՝ Մ. Գոյխբերգ
* Խմբագիր՝ Ս. Ռուբինշտեյն
* Մոնտաժող՝ Վ. Իսաևա
* Դիմահարդարում՝ Ե. Սուխովայի
* Ռեժիսորի օգնականներ՝ Ա. Կուզմին, Մ. Կուպրիյանովա
* Կինեմատոգրաֆիայի պետական սիմֆոնիկ նվագախումբ, դիրիժոր՝ Էմին Խաչատրյան
* Մոսկվայի պիոներների պալատի երգի-պարի համույթի երգչախումբը ՝ Վ. Լոկտևի ղեկավարությամբ
* Ֆիլմի տնօրեն՝ Գ. Կուպերշմիդտ

Ֆիլմը նկարահանվել է Վիննիցայում։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* 

Կատեգորիա:1964 ֆիլմեր
Կատեգորիա:Բնօրինակում անաղբյուր հոդվածներ
Կատեգորիա:Խորհրդային մանկական ֆիլմեր
Կատեգորիա:Խորհրդային կինոկատակերգություններ
Կատեգորիա:Խորհրդային ֆիլմեր
Կատեգորիա:Մաքսիմ Գորկու անվան կինոստուդիայի ֆիլմեր
Չորրորդ բարձունքը

**«Չորրորդ բարձունքը»** (), խորհրդային գեղարվեստական ֆիլմ, որը նկարահանել է ռեժիսոր Իգոր Վոզնեսենսկին Ելենա Իլյինայի համանուն վեպի հիման վրա։

## Սյուժե
Ֆիլմը պատմում է Գուլյա Կորոլյովայի՝ խորհրդային երիտասարդ դերասանուհու մասին, որն իր կարիերան սկսել է կինոյում 4 տարեկանում, իսկ 1942 թվականի մայիսին 19 տարեկանում կամավոր մեկնել է ռազմաճակատ, որտեղ հերոսաբար զոհվել է մարտական գործողությունների ժամանակ՝ Ստալինգրադի մոտ 56,8 բարձունքը գրավելիս։

## Դերերում

* Օլգա Ագեևա – *Գուլյա Կորոլյովա
* Մարգարիտա Սերգեեչևա – *Գուլյա Կորոլյովա (մանկության տարիներին)
* Լարիսա Լուժինա – *Գուլյա Կորոլյովայի մայրը
* Վլադիմիր Պուչկով – *Սերգեյ
* Պավել Ռուդենսկի – *Մայ (մանկության տարիներին)
* Վլադիմիր Կոտով – *Մայ (պատանեկության տարիներին)
* Միշա Շչերբակով – *Կլյուկվին (մանկության տարիներին)
* Սերգեյ Օբրազով – *Կլյուկվին (պատանեկության տարիներին)
* Ելենա Բերման – *Լյոլյա (մանկության տարիներին)
* Մարինա Գորլովա – *Լյոլյա (պատանեկության տարիներին)
* Գենադի Ֆրոլով – *ռեժիսոր
* Յուրի Շերստնյով – *օպերատոր
* Ելենա Վալաևա – *ուսուցիչ
* [[Մարիա Վինոգրադովա]] – *Կորոլյովների հարևանուհին
* Ալեքսանդր Գոլոբորոդկո – *Մայի հայրը
* Սերգեյ Դվորեցկի – *գլխարկով տղա զինկոմիսարիատի մոտ
* Օլգա Ժուլինա – *Նադյա
* Վերա Իվլևա – *դերասանուհի
* Գեորգի Կուլիկով – *բժիշկ զինվորական հոսպիտալում
* Լյուբով Օմելչենկո – *Նատաշա, ջրացատկի մարզիչ
* Վիկտոր Պավլով – *ջրացատկի ավագ մարզիչ
* Նիկիտա Պոդգորնի – *կինոդերասան
* Գերման Պոլոսկով – *կապիտան
* Մարինա Պոլյակ – *Լիդա
* Բորիս Տելեգին – *կինոդերասան
* Ալեքսեյ Էյբոժենկո – *վիրավոր զինվորական
* Վլադիմիր Շիբանկով – *վիրավոր


== Նկարահանող խումբ ==
* Ռեժիսոր՝ Իգոր Վոզնեսենսկի
* Սցենարիստ՝ Վալենտինա Սպիրինա
* Օպերատոր՝ Ալեքսանդր Ռիբին
* Կոմպոզիտոր՝ Եվգենի Կռիլատով
* Նկարիչ՝ Նիկոլայ Եմելյանով

== Քաղվածքներ ==
* Ինչի՞ համար է մեզ այդքան երջանկություն։ Ինչո՞վ ենք մենք նրան արժանի։ Այս ամիս Արտեկում, և հիմա էլ՝ ուղևորություն դեպի Մոսկվա, Կրեմլ։ Ա՜խ, մեր անուշ Արտեկը, քաղցր, հարազատ մեր երկիրը։ Ամեն ինչ կանեմ քեզ համար, քեզ համար ոչինչ չեմ ափսոսա ()։
* Նատաշա տիկնիկը սիրում է ինձ, իսկ դու՝ ոչ ()։

== Ծանոթագրություններ ==


== Գրականություն ==
* *Е. Ильина.'' Четвёртая высота. — М.: АСТ; Астрель, 2006. — ISBN 5-17-014828-3; 5-271-04335-5

## Արտաքին հղումներ
* «Չորրորդ բարձրությունը ֆիլմը» film.ru կայքում

Կատեգորիա:1970-ականների ռուսերեն ֆիլմեր
Կատեգորիա:1977 ֆիլմեր
Կատեգորիա:Բնօրինակում անաղբյուր հոդվածներ
Կատեգորիա:Խորհրդային մանկական ֆիլմեր
Կատեգորիա:Խորհրդային դրամա ֆիլմեր
Կատեգորիա:Խորհրդային կենսագրական ֆիլմեր
Կատեգորիա:Խորհրդային ֆիլմեր
Կատեգորիա:Մաքսիմ Գորկու անվան կինոստուդիայի ֆիլմեր
Վարուժան Հերկելյան

**Վարուժան արքեպիսկոպոս Հերկելյան,** ծննդյան անունով՝ **Պողոս Հերկելյան** (, ), հայ արքեպիսկոպոս (2003), եկեղեցական, կրթական, հրատարակչական և գրական գործիչ։

## Կենսագրություն
Վարուժան Հերկելյանը ծնվել է 1946 թվականին Անջար քաղաքում (Լիբանան)։ Ծննդյան անունը Պողոս Հերկելյան է։ Նախնական կրթությունը ստացել է ծննդավայրում, որից հետո հաճախել է Կիլիկիո Կաթողիկոսության հոգևոր ճեմարան, որն ավարտելով 1967 թվականին։

Ծառայել է որպես ուսուցիչ և տնօրեն Անջարի, Զահլեի և Թռչնոց բույն վարժարաններում։ Որպես հոգևորական ծառայել է Լիբանանում, Կիպրոսում և Հունաստանում։

1997 թվականի օգոստոսից մինև 2014 թվականի մայիսը եղել է Կիպրոսի Հայոց Թեմի Կաթողիկոսական փոխանորդ։ 2003 թվականին ստացել է Արքեպիսկոպոսի կոչում։

## Գործունեություն
[մինի|Վարուժան արքեպիսկոպոսը (կենտրոնում) Կիպրոսի խորհրդարանի ղեկավար [Մարիոս Գարոյանի (ձախից) և պատգամավոր Վարդգես Մահտեսյանի (աջից) հետ, 2006 թվական]]

Տ. Վարուժան Սրբազանը բեղուն եկեղեցական, կրթական, հրատարակչական և գրական գործունեություն է ծավալել։

### Գրական գործունեություն
Վարուժան Հերկելյանը հիմնադիրն է «Գառնի» մատենաշարի, որը լույս է տեսել 41 հատորով։ 1993 թվականից ի վեր հրապարակում է «Արծիվ» ամսաթերթը (www.ardziv.com):

1997 թվականից ի վեր հրապարակում է Կիպրոսի Առաջնորդարանի «Գեղարդ» լրատուն։ Սփյուռքահայ մամուլում հանդես է եկել բազմաթիվ հոդվածներով՝ ազգային-կրթական և մշակութային թեմաներով։ Առ այսօր հրատարակած են հինգ հատորներ.

* «Հայաստանեայց Եկեղեցին Կիպրոսի Մէջ» (2003),
* «Ատանայի Վկաները եւ Ս. Ստեփանոս Վկայարանը – 1909» (2010),
* «Թղթակցութիւն Սահակ Բ. Կաթողիկոսի եւ Պետրոս արք. Սարաճեանի» (2010),
* «Կիպրոսի Թեմի Հովուական Կարգը եւ Թեմական Կազմաւորումը» (2011),
* «Տարագրութիւն, Որբեր, Մելգոնեան Հաստատութիւն» (2011)։

«Ավագ շաբաթ» հատորը լույս տեսել 2015 թվականին (846 էջ)։ Հատորում ներառված են Ավագ շաբաթի ընթացքում կատարվող եկեղեցական բոլոր աղոթքներն ու շարականները։ Այն նվիրված է Հայոց ցեղասպանության 100-ամյակի առիթով սրբադասված նահատակների հիշատակին։

«Դիվան Նոր Ջուղայի Ս. Ամենափրկիչ վանքի» մաս Բ., Էջմիածնի կաթողիկոսների կոնդակներ (1705-1800)  հատորը լույս է տեսել Վարուժան արքեպիսկոպոսի ջանքերի շնորհիվ։ Հաջորդ հատորները լույս են տեսել Անթիլիասի տպարանում` որպես «Գևորգ Մելիտինեցի» գրական մրցանակի հրատարակություններ։

### Հասարակական գործունեություն
2002 թվականի ապրիլի 28-ին Վարուժան արքեպիսկոպոս Հերկելյանի ջանքերով Կիպրոսում բացել է մի կոթող՝ Սիրիայի Դեր Զոր անապատի նահատակների ոսկորների մնացորդներով։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Լիբանանահայ կրոնական գործիչներ
Կատեգորիա:Հայ առաքելական արքեպիսկոպոսներ
Ֆիդել Վալդես Ռամոս

**Ֆիդել Վալդես Ռամոս** (, ), ֆիլիպինցի պետական գործիչ, Ֆիլիպինների 12-րդ նախագահը (1992-1998 թթ.), Ֆիլիպինների պաշտպանության նախարարը (1988-1991 թթ.), Ֆիլիպինների գլխավոր շտաբի պետը (1986-1988 թթ.), Ֆիլիպինների ոստիկանական ծառայության պետը (1980-1986 թթ.)։

Մոսկվայի միջազգային հարաբերությունների պետական ինստիտուտի պատվավոր անդամ։

## Կենսագրություն
Ծնողները եղել են քաղաքական վերնախավից․ հայրը եղել է Ֆիլիպինների խորհրդարանի անդամ և արտաքին գործերի նախարար։ Ֆիդել Ռամոսը կրթություն է ստացել ԱՄՆ-ի Վեստ Փոյնթ ռազմական ակադեմիայում, որտեղ զարգացող երկրների համար կրթել են են բազմաթիվ սպաներ, որոնք հետագայում դարձել են աջակողմյան ռազմական հեղաշրջումների մասնակիցներ։ Սովորել է նաև Իլինոյս նահանգի համալսարանում։

### Զինվորական կարիերան և դերը հեղափոխության մեջ
Կորեական և Վիետնամի պատերազմների մասնակից է։ Նախագահ Ֆերդինանդ Մարկոսի օրոք, որպես ոստիկանական ուժերի ղեկավար հետևել է արտակարգ դրության ռեժիմի պահպանմանը։

1986 թվականին, արտահերթ նախագահական ընտրություններից հետո, որոնց արդյունքները հակասական են եղել (երկու թեկնածուներն էլ հայտարարեցին իրենց հաղթանակի և հակառակորդների կողմից կեղծիքների մասին), երկրում բողոքի ցույցեր են բռնկվել Մարկոսի բռնապետության դեմ։ Ցույցերի նախաձեռնողը եղել է Մարկոսի գլխավոր հակառակորդը Կորասոն Ակինոն։ Ընդդիմությանը աջակցել են կաթոլիկ եկեղեցին, պաշտպանության նախարար Խուան Էնրիլեն ու Ֆիդել Ռամոսը։ Ռամոսն ու Էնրիլեն օգնել են Կորազոն Ակինոյին ռազմական հեղաշրջում իրականացնելու գործում։

Հեղաշրջումից և Մարկոսի փախուստից հետո Ռամոսը ստացել է գլխավոր շտաբի պետի նոր պաշտոնը։ Այդ պաշտոնը զբաղեցնելուց հետո նա բանակը մաքրել է տապալված նախագահի կողմնակիցներից։ 1988 թվականին Ռամոսը նշանակվել է երկրի պաշտպանության նախարար։

1992 թվականին նախագահական լիազորությունների ավարտից հետո Կորասոն Ակինոն նրա թեկնածությունն առաջարկել է որպես իր իրավահաջորդ։

### Քաղաքական գործունեություն
Նա իրեն դրսևորել է աջ թևի քաղաքական գործիչ, 1986 թվականի հեղաշրջումից անմիջապես հետո նրա հանձնարարականով Ակինոն կառավարության կազմից հեռացրել է ձախակողմյան նախարարներին։

Իշխանության գալուց հետո նա շարունակել է շուկայական բարեփոխումների, սեփականաշնորհման և օտարերկրյա ներդրումների ներգրավման քաղաքականությունը։

Ֆիդել Վալդես Ռամոսը մահացել է 2022 թվականի հուլիսի 31-ին, COVID-19-ի պատճառած բարդություններից։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Պաշտոնական կայք

Կատեգորիա:20-րդ դարի քաղաքական գործիչներ
Կատեգորիա:COVID-19-ից մահացածներ
Կատեգորիա:ԱՄՆ ռազմական ակադեմիայի շրջանավարտներ
Կատեգորիա:Պատվո լեգեոնի շքանշանի ասպետներ
Կատեգորիա:Պետության ղեկավարներ
Կատեգորիա:Վիետնամի պատերազմի մասնակիցներ
Կատեգորիա:Ֆիլիպինների նախագահներ
Կատեգորիա:Ֆիլիպինցի հակակոմունիստներ
Անդրեաս Շիմպեր

**Անդրեաս Ֆրանս Վիլհելմ Շիմպեր** ( ), գերմանացի բնախույզ և ժանապարհորդ, ծառայել է Ֆրանսիայում։

## Կենսագրություն
Անդրեաս Շիմպերը գերմանական բուսաբան Վիլհելմ Ֆիլիպ Շիմպերի որդին է։ Ստրասբուրգի համալսարանում ուսումնասիրել է բնագիտական առարկաներ, եղել է  Մոնրեալի բուսաբանական այգում որպես ընթերակա, Մերիլենդի համալսարանի դասախոս, Բոննի համալսարանում որպես էքստրոարդինատոր պրոֆեսոր, իսկ 1899 արդինատոր պրոֆեսոր և Բազելի բուսաբանական այգու տնօրեն։

Շիմպերը շատ է շրջագայել արևադարձային երկրներում, 1898 թվականին մասնակցել է գերմանական խորջրային էքսպեդիցիաներին։ Նա զբաղվել է բույսերի աշխարհագրությամբ, անատոմիայով, ֆիզոլոգիայով, սիստեմատիկայով և բուսաբանությամբ։ Նրա կողմից կատարվել է շատ կարևոր ուսումնասիրություններ, հակառակ ուղղությամբ՝ բյուրեղների, օսլայի և քլորոֆիլային հատիկների մասին։ Շիմպերի կողմից բացահայտվել են օսլա առաջացնողները, ուսումնասիրել է օսլայի և քլորոֆիլի հատիկների փոխկապակցվածությունը և նրա կառուցվածքը Նեգելի ցույց տվածին հակառակ, որ օսլային հատիկները աճում են ստեղծված շերտավորումներով։ Շիմպերը առաջինն ապացուցեց, որ քլորոպլաստե բույսերը կարող են լինել միայն համակցված։

Շիմպերը իր ժամանակի լավագույն գիտնականներից մեկն էր արևադարձային բույսերի ոլորտում, և այդ բնագավառի ուղղությամբ գրել է շատ աշխատություններ «Botanische Mittheilungen aus den Tropen» (Ենա)։ Տիրապետելով նույնանման լավ մեթոդի՝ ցուցադրվող և ֆիզոլոգիական բուսաբանությամբ նա կատարել է ամբողջական աշխատանք բուսաբանության աշխարհագրությամբ ֆիզոլոգիական սկզբունքների մասին «Pflanzengeographie auf physiolog. Grundlage» (Ենա, 1890)։

Բոննում սովորելով դեղագիտություն՝ նա ստեղծեց մի շարք տեղեկատվական գրքեր այդ ճյուղի վերաբերյալ։ Բուսաբանության հայտնի գրքերից Ստրասբուրգի, Նոլլի, Շենկի, և Շիմպերի բուսաբանության հայտնի դասագրքում նա գրեց ծաղկավոր բույսերի բաժինը։

## Գիտական աշխատանքներ
* Wissenschaftliche Ergebnisse der deutschen Tiefsee-Expedition auf dem Dampfer Valdivia
* A. F. W. Schimper: Die epiphytische Vegetation Amerikas. Gustav Fischer Verlag, Jena 1888. «Գուտենբերգ նախագիծ»
* Noll F. et al. A textbook of botany.
* A. F. W. Schimper 1883. «Über die Entwicklung der Chlorophyllkörner und Farbkörper». A: *Botanische Zeitung*. 41, 105—120, 126—131 i 137—160

## Տես նաև
* Սիմբիոգենեզ
## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն
*
Օր առանց երեկոյի

**«Օր առանց երեկոյի»** (, ), 1962 թվականի խորհրդային գեղարվեստական ֆիլմ, որը նկարահանել է ռեժիսոր Մարիս Ռուձիտիսը Միերվալդիս Բիրզեի սցենարով Ռիգայի կինոստուդիայում։

Թողարկվել է 1963 թվականի ապրիլի 30-ին։

## Սյուժե
Տուբերկուլյոզային առողջարանում աշխատանքներ են տարվում նոր դեղամիջոց ստեղծելու ուղղությամբ։ Գլխավոր բժիշկ Էգլեն ճառագայթվել է ռադիացիոն նյութերի հետ շփման ժամանակ։ Նրա կարծիքով՝ պետք է օգնեն այն նմուշները, որոնք ստացվել են փորձի ժամանակ։

Մեծ բարեկամությունը կապում է Էգլեին քանդակագործ Մուրաշկայի հետ։ Ծանր պահերին նա հանգստություն է գտնում իրեն հոգեհարազատ մարդու հետ զրուցելիս։

Մոսկվայից պրոֆեսոր Դուբնովի՝ Էգլեի վաղեմի ընկերոջ ժամանումը ապաքինման հույս է ներշնչում, սակայն իրականացված վիրահատությունն ակնկալվող արդյունքը չի տալիս։ Մահվանից առաջ Էգլեն հասցնում է իր գիտական աշխատանքների նյութերը փոխանցել գործընկերոջը։ Հույս կա, որ դրանք կօգնեն պայքարել նման հիվանդությունների դեմ մոտ ապագայում։

## Դերերում
* Վիյա Արտմանե – *Կայրե
* Լիդիա Ֆրեյմանե – *Գարշա, բուժքույր
* Վալդեմար Զանդբերգ – *բժիշկ Բերսոն
* Ալֆրեդ Վիդենիեկս – *Էգլե
* Վելտա Լինե – *Հերտա Էգլե
* Արթուր Կալեյս – *Մուրաշկա
* Կառլիս Սեբրիս – *տնօրեն
* [[Հարի Ավենս]] – *Վագուլիս
* Վալենտինս Սկուլմե – *Վեդինգս
* Լիդիա Պուպուրե – *Լազդա

## Նկարանող խումբ
* Ռեժիսոր ՝ Մարիս Ռուձիտիս
* Սցենարի հեղինակ՝ Միերվալդիս Բիրզե
* Օպերատոր՝ Միկս Զվիրբուլիս
* Բեմադրող նկարիչ՝ Լայմդոնիս Գրասմանիս
* Կոմպոզիտոր՝ Նիկոլայ Զոլոտոնոս
* Հնչյունային ռեժիսոր՝ Գլեբ Կորոտեև

## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն
* «Медицинская газета» 1.02.1963
* «Советская Латвия» 4.11.1962
* «Искусство кино» 1963 №6
* «Советский экран» 1963 №9

## Արտաքին հղումներ
* «Օր առանց երեկոյի» ֆիլմի մասին Լատվիայի կինոյի թանգարանի կայքում

Կատեգորիա:Խորհրդային ֆիլմեր
Կատեգորիա:Ռիգայի կինոստուդիայի ֆիլմեր
Կատեգորիա:1962 ֆիլմեր
Կատեգորիա:Խորհրդային դրամա ֆիլմեր
Մահվան ստվերում

**«Մահվան ստվերում»** (, ), խորհրդային գեղարվեստական ֆիլմ, որը նկարահանել է ռեժիսոր Գունար Պիեսիսը Ռիգայի կինոստուդիայում։ Ռուդոլֆ Բլաումանիսի պատմվածքի էկրանավորումն է և ընդգրկված է Լատվիայի մշակութային կանոնում։

## Սյուժե
19-րդ դարի վերջ, ձկնորսական գյուղ Լատվիայում։ Պոկված սառցակտորի վրա մնացել է տասնչորս մարդ։ Նրանց փխրուն հանգրվանն ավելի ու ավելի է տանում դեպի ծով։ Միայն հինգ օր անց հորիզոնում երևում է էստոնական նավակը։

Սակայն բոլորի համար բավարար տեղ չկա։ Հոգնած ու չարացած ձկնորսները ստիպված են լինում վիճակ գցել, որպեսզի որոշեն, թե ով պետք է մնա մահացու վտանգի գերության մեջ։

## Դերերում

* Էդուարդ Պավուլս – *Գրինտալս
* Գունար Ցիլինսկի – *Բիրկենբաում
* Էգոնս Բեսերիս – *Սկապանս
* Ալֆրեդ Վիդենիեկս – *ծերունին Դալդա
* Օլգա Դրեգե – *Մարիա
* Էդգար Լիեպինշ-Ստուրիս
* Գունար Պլացենս – *Լուդիս Ցուբուկս
* Յուրիս Պլավինշ – *Գուրլումս
* [[Հարի Ավենս]] – *ծերունի Ցուբուկս
* Կառլիս Սեբրիս – *Զալգա
* Լյուցիա Բաումանե – *պառավ Դալդա
* Գիրտ Յակովլև – *Յանիս Դալդա
* Աստրիդ Գուլբեն – *Գրինտալսի կինը
* Ռոբերտ Զեբերգս – *Սիլիս
* Պետերիս Շոգոլուս – *Կառլենս
* Վայրոնիս Յականս – *Սկրաստինշ
* Պետերիս Աուզինշ – *Սկարա

## Նկարահանող խումբ
* Սցենարի հեղինակ՝ Գունար Պիեսիս և Յանիս Կալնինշ
* Ռեժիսոր՝ Գունար Պիեսիս
* Օպերատոր՝ Մարտինշ Կլեյնս
* Նկարիչ՝ Հերբերտ Լիկումս 
* Կոմպոզիտոր՝ Մարգերս Զարինշ
* Հնչյունային ռեժիսոր՝ Գլեբ Կորոտեև
* Մոնտաժող՝ Էլզա Պրեյս

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* 

Կատեգորիա:Խորհրդային ֆիլմեր
Կատեգորիա:Ռիգայի կինոստուդիայի ֆիլմեր
Կատեգորիա:1971 ֆիլմեր
Կատեգորիա:Խորհրդային դրամա ֆիլմեր
Կատեգորիա:Բնօրինակում անաղբյուր հոդվածներ
Մանոլո Սանլուկար

**Մանոլո Սանլուկար** (, իսկական անունը՝ *Մանուել Մունյոս Ալկոն*, (, ), իսպանացի կիթառահար և կոմպոզիտոր, ով հռչակվել է ֆլամենկո ոճով կատարումներով և կիթառի ու նվագախմբի համար գրած ստեղծագործություններով։

## Կենսագրություն
Կիթառ սկսել է նվագել 7 տարեկանից, սկզբում հոր՝ Իսիդրո Մունյոսի (), այնուհետև վերջինիս վարձած ուսուցչի՝ ժամանակի անվանի կիթառահարներից մեկը համարվող Խավիեր Մոլինայի () ղեկավարությամբ։ 12 տարեկանից սկսել է իր կարիերան որպես պրոֆեսիոնալ երաժիշտ՝ նվագակցելով ֆլամենկոյի այնպիսի համբավավոր կատարողների, ինչպիսիք են Անտոնիո Մայրենան, Պեպե Մարչենան (): 1972 թվականին առաջին տեղն է գրավել Իտալիայում անցկացված կիթառահարների համաշխարհային փառատոնում։ 1994 թվականին Guitar Player ամսագիրը (ԱՄՆ) նրան հռչակել է ֆլամենկո ոճի լավագույն կիթառահար։

Որպես կոմպոզիտոր՝ Մանոլո Սանլուկարը ձգտում է ֆլամենկոն համադրել դասական երաժշտության տարրերի հետ։ Գրել է երաժշտություն կինոնկարների ու թատերական ներկայացումների համար, ինչպես նաև բալետային երաժշտություն ու գործիքային կոմպոզիցիաներ։ Նրա հեղինակած «Կաբալյո Նեգրո» կոմպոզիցիայի 1975 թվականի ձայնագրությունը միջազգային ճանաչում է ձեռք բերել, հաջողություն գրանցել նաև վաճառքի բնագավառում։ «Մեդեա», «Սոլեա» բալետների համար Սանլուկարի գրած երաժշտությունը նույնպես համաշխարհային համբավի է արժանացել, բազմիցս բեմականացվել ու ձայնագրվել։ 2014 թվականին էլ անվանի կիթառահար Մանուել Բառուեկոն այն ձայնագրել է գործիքային երաժշտության տեսքով։

Մանոլո Սանլուկարին մեր ժամանակների մեծ կոմպոզիտորների շարքի դասելու հիմք են ստեղծել նաև նրա հետևյալ երկերը. *Fantasía para guitarra y orquesta, Trebujena, Medea*, *Tauromagia* կամ *Aljibe*:

2000 թվականին անվանի երաժիշտին շնորհվել է Իսպանիայի ազգային մրցանակը երաժշտության ասպարեզում։ 2014 թվականին էլ նա պարգևատրվել է հայրենի երկրի կրթության, մշակույթի և սպորտի նախարարության ոսկե մեդալով։

## Սկավառակագրություն
* *Recital Flamenco* (1968)
* *Inspiraciones* (1970)
* *Mundo Y Formas De La Guitarra Flamenca Vol. I* (1971)
* *Mundo Y Formas De La Guitarra Flamenca Vol. II* (1971)
* *Mundo Y Formas De La Guitarra Flamenca Vol. III* (1972)
* *Sanlúcar* (1975)
* *Sentimiento* (1976)
* *Fantasía * (1977)
* *...Y Regresarte (Homenaje A Miguel Hernández)* (1978)
* *Manolo Sanlúcar En Japón* (1979)
* *Candela* (1980)
* *Azahares* (1981)
* *Al Viento* (1982)
* *Ven Y Sígueme* (1982)
* *Trebujena* (1984)
* *Testamento Andaluz* (1985)
* *Medea* (1987)
* *Tauromagia* (1988)
* *Solea* (1989)
* *Aljibe* (1992)
* *Locura De Brisa Y Trino* (2000)
* *La Voz Del Color* (2008)

Տեղեկատվությունը վերցված է արտիստի կայքէջից։

## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն
* Manolo Sanlúcar: *El alma compartida. Memorias.* Almuzara, [Córdoba] 2007, ISBN 978-84-96968-21-9 (Autobiographie, spanisch)

## Արտաքին հղումներ
* Manolo Sanlúcar  Պաշտոնական կայքէջը (իսպաներեն).
*Mano Sanlúcar.com 
* El arte de vivir el flamenco - Manolo Sanlúcar
* Crónica del concierto de Manolo Sanlúcar en el Festival Suma Flamenca. Teatros del Canal. Madrid. 9/06/2010.

Կատեգորիա:20-րդ դարի կոմպոզիտորներ
Կատեգորիա:21-րդ դարի կոմպոզիտորներ
Կատեգորիա:Իսպանացի երաժիշտներ
Կատեգորիա:Իսպանացի կոմպոզիտորներ
Կատեգորիա:Կիթառահարներ
Կատեգորիա:Ֆլամենկո
Մնացորդ (սալդո)

**Մնացորդ (սալդո)**, (, հաշվարկ, , հավասարեցում), հաշվի մնացորդ, եկամուտների և ծախսերի տարբերություն։

## Սահմանում
Բրոքհաուզի և Եֆրոնի հանրագիտական բառարանը մնացորդը սահմանում է որպես վստահելի հարաբերությունների մեջ գտնվող ընկերությունների փոխադարձ վճարումների հաշվի մնացորդ, որտեղ պարտապանի մնացորդը կոչվում է *դեբետային մնացորդ*, իսկ պարտատիրոջ մնացորդը՝ *կրեդիտային մնացորդ*. առանց մնացորդի հաշիվը *հավասարակշռված հաշիվ* է։ ՄՍՀ-ում մնացորդը առևտի հաշվեկշռի ակտիվի և պարտավորության միջև տարբերությունն է։

## Հաշվապահական հաշվառման մեջ
Հաշվապահական հաշվառման մեջ մնացորդը հաշվի մնացորդն է՝ դեբետային և կրեդիտային հանրագումարների տարբերությունը, որը կարելի է անվանել՝
* *դեբետային մնացորդ* (դեբետն ավելի շատ է, քան կրեդիտը), որն արտացոլում է տնտեսական միջոցների վիճակը որոշակի ամսաթվի դրությամբ և գրանցվում է ակտիվների մասում,
* *կրեդիտային մնացորդ* (կրեդիտն ավելի մեծ է, քան դեբետը), որն արտացոլում է տնտեսական միջոցների աղբյուրների վիճակը և գրանցվում է հաշվեկշռի պարտավորությունների մասում.
* զրոյի հավասար մնացորդ (կրեդիտը հավասար է դեբետին), մինչդեռ հաշիվն ինքնին կկոչվի փակ հաշիվ։
Հաշվապահական հաշվառման մեջ որոշ հաշիվներ կարող են միաժամանակ ունենալ և՛ դեբետային, և՛ կրեդիտային մնացորդ։

Գործնականում հաճախ վերլուծվում է ոչ թե հաշվի ամբողջ պատմությունը, այլ միայն որոշակի ժամանակահատվածի, օրինակ՝ վերջին ամիսը։ Այս նպատակների համար անհրաժեշտ է հատկացնել՝

* *Սկզբնական (մուտքային) մնացորդ*՝ հաշվեկշռի մնացորդը ժամանակաշրջանի սկզբում։ Հաշվարկվում է նախորդ գործարքների հիման վրա։
* *Ժամանակահատվածի դեբետային և կրեդիտային շրջանառություն*՝ հաշվարկվում է գործարքների հիման վրա` միայն դիտարկվող ժամանակաշրջանի համար։
* *Ժամանակաշրջանի մնացորդ*` դիտարկվող ժամանակաշրջանի գործառնությունների ընդհանուր արդյունք։
* *Վերջնական (ելքային) մնացորդ*՝ հաշվեկշռի մնացորդը ժամանակաշրջանի վերջում։ Այն սովորաբար հաշվարկվում է որպես ժամանակաշրջանի սկզբնական մնացորդի և շրջանառության թվաբանական գումար։

## Արտաքին առևտրային հարաբերություններում
Արտաքին առևտրային հարաբերություններում մնացորդը սահմանվում է որպես արտահանման և ներմուծման կամ պահանջների և պարտավորությունների հանրագումարի տարբերություն։ Միևնույն ժամանակ առանձնացնում են՝
* *[[Առևտրի հաշվեկշիռ|Առևտրի հաշվեկշռի]] մնացորդ*
:* *առևտրի դրական հաշվեկշիռ*՝ արտահանման գերազանցում ներմուծման նկատմամբ (երկիրն ավելի շատ է վաճառում, քան գնում),
:* *առևտրի բացասական հաշվեկշիռ*՝ ներմուծման գերազանցում արտահանման նկատմամբ (երկիրն ավելի շատ գնում է, քան վաճառում)։
* *[[Վճարային հաշվեկշիռ|Վճարային հաշվեկշռի]] մնացորդ*
:* *վճարային դրական հաշվեկշիռ*՝ մուտքային վճարումների գերազանցում տվյալ տարածաշրջանից ելքային վճարումների նկատմամբ,
:* *վճարային բացասական հաշվեկշիռ*՝ ելքային վճարումների գերազանցում տվյալ տարածաշրջանի մուտքային վճարումների նկատմամբ։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Հաշվապահություն
Կատեգորիա:Տնտեսագիտություն
Կատեգորիա:Տնտեսագիտական տերմիններ
Կատեգորիա:Ֆինանսներ
Էդուարդո Ֆրանկո

**Էդուարդո Ֆրանկո** (, ), ամերիկացի հումորային դերասան։ Նա առավել հայտնի է «Նեթֆլիքսի»  «Տարօրինակ դեպքեր» գիտաֆանտաստիկ սերիալում՝ Արջեյլի, «Բուքսմարթ» գեղարվեստական ֆիլմում Թեոյի և «Ամերիկյան վանդալ» կատագերկական սերիալում Սփենսեր Դիասի դերերերով։

## Վաղ կյանք
Ֆրանկոն ծնվել է Արիզոնայի հարավ-արևմտյան Յումա քաղաքում, մեքսիկացիների ընտանիքում։

## Կարիերա
Ֆրանկոյի կարիերան սկսվեց  մի շարք հեռուստատեսային կատակերգություններում փոքրիկ դերեր կատարելով։ Նրա համար մեծ առաջխաղացում էր *Ամերիկյան վանդալ* հեռուստասերիալում  Սփենսեր Դիասի դերը վաստակելը։ Նա նաև նկարահանվել է մի շարք համաշխարհային գովազդներում, դրանցից են՝ GEICO- ի, Samsung- ի և TurboTax- ի գովազդները։ 2020 թվականին Ֆրանկոն Hulu-ի *The Binge* ֆիլմում նկարահանվել է  գլխավոր՝ Էնդրյուի  դերում ։

2022 թվականին Ֆրանկոն հայտնի դարձավ « *[[Տարօրինակ դեպքեր]]* »-ի չորրորդ եթերաշրջանում Ջոնաթան Բայերսի  լավագույն ընկեր Արգայլին մարմնավորելով։ Ֆրանկոն սկզբում պայքարում էր Էդդի Մանսենի դերի համար։

## Ֆիլմագրություն
**Ֆիլմ**

**Հեռուստատեսություն**

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:1994 ծնունդներ
Կատեգորիա:21-րդ դարի ամերիկացի տղամարդ դերասաններ
Կատեգորիա:Ամերիկացի տղամարդ հեռուստատեսային դերասաններ
Կատեգորիա:Ապրող անձինք
Կատեգորիա:Ամերիկացի կատակերգուներ
Մանուել Պատակյան

**Մանուել Պատակյան**  (անգլ․՝ Manuel Batakian, I.C.P.B., ), կաթոլիկ եկեղեցու եպիսկոպոս։ 1995-2000 թվականներին ծառայել է որպես Հայ Կաթողիկե եկեղեցու օժանդակ եպիսկոպոս, 2000-2005 թվականներին որպես ԱՄՆ-ի և Կանադայի առաքելական էքզարխատի երրորդ եքսարքոս, և որպես Հայ կաթողիկե թեմի առաջին եպիսկոպոս 2005-2011թթ.

## Կենսագրություն
Պատակյանը ծնվել է Հունաստանի թագավորության մայրաքաղաքում՝ Աթենքում։ Քահանա է ձեռնադրվել Զմմառի Սուրբ Տիրամոր վանքում 1954 թվականի դեկտեմբերի 8-ին։ Որպես քահանա տարբեր պաշտոններ է զբաղեցրել։ Պատակյանը 1978 թվականից մինչ 1984 թվական ծառայել է որպես Զմմառի պատրիարքության հոգևորական ինստիտուտի Պատրիարքական Փոխանորդ։ Այնուհետև նա ծառայել է որպես Փարիզի Հայ Կաթողիկե տաճարի ռեկտոր և Սեն-Կրուա դը-Փարիի թեմի ընդհանուր փոխանորդ։ 1990 թվականին նշանակվել է Հռոմի Հայրապետական հայկական քոլեջի ռեկտոր։

Հռոմի Պապ Հովհաննես Պողոս II- ը Պատակյանին նշանակել *է Կապադովկիա դեգլի Արմենիի Կեսարիայի* տիտղոսավոր եպիսկոպոս և 1994 թվականի նոյեմբերի 11-ին Կիլիկիայի օժանդակ եպիսկոպոս։ Եպիսկոպոս է ձեռնադրվել 1995 թվականի մարտի 12-ին Հայ Կաթողիկե եկեղեցու պատրիարք Հովհաննես Պետրոս ԺԸ Գասպարյանի կողմից։ Սենթ-Կրուա դը-Փարիի հիմնական համաօծիչներն էին եպիսկոպոսներ Գրեգուար Ղաբրոյանը և, Կիլիկիայի օժանդակ եպիսկոպոսի օգնական, Անդրե Բեդողլույանը։ Հռոմի Պապ Հովհաննես Պողոսը 2000 թվականի նոյեմբերի 30-ին Պատակյանին նշանակել է ԱՄՆ Արևելյան հայոց թեմի էքզարխ։ Նա դարձավ Գլենդելի Սուրբ Մարիամ Աստվածածնի Նարեկ թեմի առաջին պատարիարք, երբ 2005 թվականի սեպտեմբերի 12-ին Հռոմի Պապ Բենեդիկտոս XVI- ը հյուսիսամերիկյան եկեղեցին վերափոխեց թեմի։ Գրիգոր Պատակյանը  Նյու Յորքում ծառայում էր որպես եպիսկոպոս մինչև 2011 թվականի մայիսի 21-ին, երբ Հռոմի Պապ Բենեդիկտոսը ընդունեց ընդունեց իր հրաժարականը։ Պատակյանը մահացել է 2021 թվականի հոկտեմբերի 18-ին

## Տես նաև
* Միացյալ Նահանգների կաթոլիկ եպիսկոպոսների պատմական ցուցակը
* Միացյալ Նահանգների կաթոլիկ եպիսկոպոսների ցուցակ

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Նարեկի Տիրամոր Հայ Կաթողիկե Թեմի պաշտոնական կայք

Կատեգորիա:Հունահայ կրոնական գործիչներ
Կատեգորիա:Հայ կաթողիկե եպիսկոպոսներ
Միքաիլ Ներսես Սեթյան

**Միքաիլ Ներսես Սեթյան** (անգլ․՝ Mikail Nersès Sétian ), հայ եկեղեցական գործիչ, կաթոլիկ եպիսկոպոս։ 1981-ից մինչ 1993 թվական ծառայել է որպես Հայ Կաթողիկե Եկեղեցու Ամերիկայի Միացյալ Նահանգների և Կանադայի առաքելական էքզարխատօ առաջին եքսարքոս։

## Կենսագրություն
Ծնվել է Արևմտյան Հայաստանում Սեբաստիա քաղաքում։ Քահանա է ձեռնադրվել 1941 թվականի ապրիլի 13-ին։ Մինչ եպիսկոպոս դառնալը նա ծառայել է Հռոմի Հայրապետական հայկական քոլեջի ռեկտոր։  Հռոմի Պապ Հովհաննես Պողոս II- ը 1981 թվականի հուլիսի 3-ին Սեթյանին ձեռնադրել է > տիտղոսավոր եպիսկոպոս և Ամերիկայի Միացյալ Նահանգների և Կանադայի առաքելական էքսարք։ 1981 թվականի դեկտեմբերի 5-ին Ֆիլադելֆիայի Սուրբ Պետրոս և Պողոս Մայր տաճարում եպիսկոպոս է ձեռնադրվել Հայ Կաթողիկե Եկեղեցու Մխիթարյան միաբանություն պատրիարքի՝ Հմայակ Պետրոս XVII Ղեդիղյանի, կողմից։ Համաօծիչներն էին՝ Անիտոքի օժանդակ եպիսկոպոս Պոլ Կուսա և Մեծի Տանն Կիլիկիո կաթողիկոսություն օգնական եպիսկոպոս Անդրե Բեդողլույանը։  Ձեռնադրվել է 1981 թվականի դեկտեմբերի 27-ին։ 1983 թվականին, Սուրբ Ծննդյան նախօրեին, էկզարխատը հայրապետական պատարագով տեղափոխվեց Նյու Յորք։ Նյու Յորքի հռոմեական կաթոլիկ արքեպիսկոպոսության կարդինալը՝ Թերենս Քուքը, Մանհեթենի Սուրբ Աննայի տաճարն առաջարկեց օգտագործել որպես հայկական կաթոլիկ եկեղեցի, և այն դարձավ Սուրբ Աննայի հայկական կաթոլիկ տաճար։  Սեթյանը ծառայել է այնտեղ որպես էկզարխ մինչ 1993 թվականի սեպտեմբերի 18-ը, երբ Հռոմի Պապ Հովհաննես Պողոս II-ը ընդունեց նրա հրաժարականը։  2002 թվականի սեպտեմբերի 9-ին, 83 տարեկան հասակում, Միքաիլ Ներսես Սեթյանը մահացել է Կալիֆոռնիա նահանգի Լոս Անջելես քաղաքում։

## Տես նաև
* Գրիգոր Գերգերյան
* Մանուել Բաթակյան

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Ամերիկահայ կրոնական գործիչներ
Կատեգորիա:Հայ կաթողիկե եպիսկոպոսներ
Վաղազին (համայնք, Քաշաթաղի շրջան)

300px|մինի|աջից|Արցախի Հանրապետության քարտեզը, որտեղ մուգ շագանակագույնով պատկերված են Ադրբեջանի զինված ուժերի վերահսկողության ներքո գտնվող տարածքները, իսկ մարմնագույնով՝ Արցախի վերահսկողության ներքո գտնվող տարածքները 2021 թվականի հունվարի 1-ի դրությամբ
**Վաղազին**, համայնք Արցախի Հանրապետության Քաշաթաղի շրջանում։ Ներկայում համայնքի ամբողջ տարածքը գտնվում է Ադրբեջանի զինված ուժերի վերահսկողության ներքո և Արցախի Հանրապետության կողմից համարվում է օկուպացված։

## Աշխարհագրություն
Համայնքը տեղաբաշխված է Արցախի Հանրապետության արևմտյան մասում։ Ունի բարձրլեռնային տեղանք։ Համայնքի տարածքն 3279,6 հա է, որից 1664,2 հա-ն անտառային հողեր են։ Համայնքի սահմաններով է հոսում Շալվա գետի վտակը։

Բերձոր շրջկենտրոնից հեռու է 46 կմ, իսկ մայրաքաղաք Ստեփանակերտից` 96 կմ։

## Վարչատարածքային բաժանում և համայնքային կյանք
Համաձայն Արցախի Հանրապետության վարչատարածքային բաժանման՝ Վաղազին համայնքն իր մեջ ներառում է Վաղազին և Մարտիրոս գյուղերը։

Համայնքում գործում էր գյուղապետարան, բուժկետ, միջնակարգ դպրոց։

Համայնքն ապահովված էր էլեկտրաէներգիայով, հասանելի էին բջջային, ինտերնետ կապի միջոցներն ու ռադիոհեռուստատեսությամբ։

Գործում էր անհատական ջրամատակարարման համակարգ, որը սնվում էր տարբեր բնական աղբյուրներից։ Համայնքի տարածքում առկա են խմելու ջրի բնական աղբյուր-առվակներ:։

2015 թվականի դրությամբ համայնքային ճանապարհները բնահողային էին։

Համայնքը միացված էր հանրապետության տրանսպորտային կապին։

## Բնակչություն
Վաղազին համայնքի բնակչությունը 2015 թվականի դրությամբ կազմել է 54 մարդ, որոնք կազմել են 14 տուն։ Նույն թվականի դրությամբ Վաղազին գյուղում բնակվել է 53 մարդ, որոնք կազմել են 13 տուն։ Մարտիրոս գյուղում բնակվել է 1 մարդ։

## Կրթություն
Վաղազին համայնքում գործում էր միջնակարգ դպրոց, որտեղ 2015 թվականի դրությամբ սովորում էր 14 աշակերտ։

## Տնտեսություն
Համայնքի բնակչությունը հիմնականում զբաղվել է գյուղատնտեսությամբ՝ հողագործությամբ և անասնապահությամբ։ Համայնքի տարածքի 1434,5 հա-ը գյուղատնտեսական նշանակության են։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Քաշաթաղի շրջանի համայնքներ
Շախ ադամանդների թագուհուն

**«Շախ ադամանդների թագուհուն»** (, ), 1973 թվականի խորհրդային գեղարվեստական ֆիլմ, որը նկարահանել է ռեժիսոր Ալոիզ Բրենչը Միերմիլիս Ստեյգայի և Լազար Վոլֆի համանուն վիպակի հիման վրա։

## Սյուժե
Ռիգայի բնակարաններից մեկում հայտնաբերվել է կնոջ դի, որն անճանաչելիորեն այլանդակված է ծծմբաթթվով։ Հետաքննության ապացույցները և նյութերը ցույց են տալիս, որ հանցագործը սպանված Զենտա Լազդայի բնակարանի նախկին բնակիչն է։ Սակայն դատախազը չի ստորագրում մեղադրական եզրակացությունը. գործում ամեն ինչ չէ, որ ապացուցված է, և ամեն ինչ այնքան էլ հեշտ չէ, որքան թվում է առաջին հայացքից։ Քննիչները ստիպված են նոր ուղիներ փնտրել այդ հանցագործության հետաքննության համար։

## Դերերում

* Լիդիա Պուպուրե – *քննիչ Դոլմանե
* Գունար Ցիլինսկին – *կապիտան Սոկոլովսկի
* Լիլիտա Օզոլինիա – *բժիշկ Մայգա Ստրաուտա
* Լիդիա Ֆրեյմանե – *Ալիդա Գրուբե, արժույթի սպեկուլյանտ
* Ուլդիս Դումպիս – *Ռոբեժնիեկի փաստաբանը
* Պաուլ Բուտկևիչ – *Ստրաուտ
* Մայրիտա Կրումինյա – *Զենտա Լազդա
* Յուրիս Պլիվինշ – *Արվիդ Պետրովիչ Բալոդիս
* Իրինա Թոմսոն – *Օլգա Բալոդե
* [[Լիլիտա Բերզին]] – *Կրաուզե
* Ինտս Բուրանս – *Ալֆրեդ Ինուս
* Արթուր Կալեյս – *Թաուբե
* Էգոնս Բեսերիս – *բուժփորձագետ
* Իմանտս Ադերմանիս – *դատախազ
* Յանիս Մելդերիս – *Վոլդեմար Լապինշ
* Այվարս Սիլինշ – *օպերատիվ աշխատող

## Նկարահանող խումբ
* Սցենարի հեղինակներ՝ Միերմիլիս Ստեյգա, Վլադիմիր Կայյակս
* Բեմադրող ռեժիսոր՝ Ալոիզ Բրենչ
* Բեմադրող օպերատոր՝ Հենրիկ Փիլիպսոն
* Բեմադրող նկարիչ՝ Հերբերտ Լիկումս
* Կոմպոզիտոր՝ Պաուլս Դամբիս
* Մոնտաժող՝ Էրիկ Մեշկովսկա

## Քննադատություն
Կինոքննադատ Վալենտին Միխալկովիչը կարծիք է հայտնել, որ ֆիլմը բնութագրվում է «մեզ ներկայացված դետեկտիվ իրարանցման մարդկային բովանդակության ամբողջական մոռացմամբ»։ Նա նշել է արհեստականությունը, գործողության միջավայրի պայմանականությունը։

Կինոքննադատ Վսեվոլոդ Ռևիչը նույնպես քննադատել է ֆիլմը։ Նա գրել է, որ «բազմաթիվ կերպարներ են անցնում  մեր աչքի առջևով ֆիլմում, բայց քանի որ դրանք զուրկ են նվազագույն հոգեբանական լրացումից, ապա ոչինչ չեն կարող տալ ոչ մեր մտքին, ոչ էլ մեր սրտին»։

## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն
* 
* 
* 

## Արտաքին հղումներ
* 

Կատեգորիա:1970-ականների ռուսերեն ֆիլմեր
Կատեգորիա:1973 ֆիլմեր
Կատեգորիա:Խորհրդային սև-սպիտակ ֆիլմեր
Կատեգորիա:Խորհրդային ֆիլմեր
Կատեգորիա:Ռիգայի կինոստուդիայի ֆիլմեր
Պոլ Կուսսա

**Պոլ Կուսսա** () - հայ եկեղեցական գործիչ, կաթոլիկ առաջնորդ, Բաղդադի Հայ կաթոլիկ եկեղեցու արքեպիսկոպոս։

## Կենսագրություն
Պոլ Կուսսան ծնվել է 1917 թվականի սեպտեմբերի 9-ին Սիրիայի Հալեպ քաղաքում։ 1941 թվականի ապրիլի 17- ին ձեռնադրվել է քահանա։

1969 թվականի օգոստոսի 26- ին Պողոս VI Պապը Պոլ Կուսսային նշանակեց Հայոց գաղութի տիտղոսավոր արքեպիսկոպոս և Ասորի կաթոլիկ եկեղեցու Անտիոքի թեմի օժանդակ եպիսկոպոս։ 1969 թվականի դեկտեմբերի 21- ին Պոլ Կուսսան ձեռնադրվեց եպիսկոպոս։

1983 թվականի հունիսի 27- ին Պոլ Կուսան նշանակվել է Բաղդադի Հայ Կաթողիկե եկեղեցու արքիեպիսկոպոս։

2001 թվականի Հոկտեմբերի 13-ին Պոլ Կուսսան անցավ թոշակի։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Տեղեկություն

Կատեգորիա:Հայ կաթողիկե արքեպիսկոպոսներ
Կատեգորիա:Սիրիահայ կրոնական գործիչներ
Կատեգորիա:Բաղդադի թեմ
Կատեգորիա:Երկարակյացներ
Հողաչափների ժամանակները

**«Հողաչափների ժամանակը»** (), խորհրդային գեղարվեստական ֆիլմ, որը նկարահանել է ռեժիսոր Վոլդեմար Պուցեն լատիշ գրականության դասականների՝ Ռեյնիս և Մատիս Կաուձիտեների համանուն վեպի հիման վրա 1968 թվականին։

Լատվիացի կինոլրագրող Քրիստինա Մատիսան 2005 թվականին ֆիլմը ներառել է իր «Լատվիայի դասական կինոյի 50 մարգարիտները» գրքում։

## Սյուժե
19-րդ դարի երկրորդ կեսի ագրարային բարեփոխման ժամանակները Ռուսական կայսրությունում։ Հարուստ կալվածատիրոջը պատկանող հարևան վոլոստներ են հողաչափները, որոնք պետք է չափեն և նորից սահմանեն գյուղացիների հողաբաժինների սահմանները։

Բարոնական հողի հարուստ վարձակալ Պրատնիեքսը համոզում է իր հարևաններին, որ պետք է սիրաշահեն ժամանած պաշտոնյաներին և լավ կաշառք տան նրանց։ Նրա օգնությամբ այն աղջկա խնամատար ծնողները, ում հետ ինքը ցանկանում էր ամուսնանալ, կարողանում են խլել աղքատ Կասպարի հողը, որը Պրատնիեկսի հաջողակ մրցակիցն էր գեղեցկուհի Լիենեի սերը նվաճելու հարցում։

Կասպարի սնանկացումից հետո Պրատնիեկսը երազում է Լիենեից համաձայնություն ստանալ իր կինը դառնալու հարցում։ Նա չգիտի, որ Լիենեն արդեն կատարել է իր ընտրությունը։ Կասպարը, որը թյուրիմացաբար ընդունվել է խաբեբա Գրաբովսկու փոխարեն, ավազակների զոհ է դառնում։ Վշտահար Լեոնեն, որին մայրն անիծում է ծնողների կամքին չհնազանդվելու և Պարադնիեկսի հետ ամուսնանալ չցանկանալու համար, խելագարվում է և ինքնասպանություն գործում։

## Դերերում

* Վիյա Արտմանե – *Լիենե*
* Գունար Ցիլինսկի – *Կասպար*
* Էլզա Ռաձինյա – *Օլինիետե*
* Էդուարդ Պավուլս – *Պրատնիեկս*
* Լյուցիա Բաումանե – *Աննուժա*
* Կառլիս Սեբրիս – *Պավուլս*
* Ալֆրեդս Յաունուշանս – *Կենցիս*
* Արթուր Դիմիտերս – *Ֆելդհաուզեն*
* Հարի Միսինշ – *Ռանկե*
* Պետերիս Ցեպուրնիեքս – *Օլինշ
* [[Հարի Ավենս]] – *Բիսարս
* Հարի Լիեպինշ – *Շվաուկստ
* Անտա Կլինտս – *Իլզե
* Լիլիտա Բերզին – *ազգականուհի
* Կիրիլ Մարտինսոնս – *Տենիս
* Էգոնս Բեսերիս – *պանդոկապան
* Հերբերտ Այգարս – *Գրաբովսկի
* Պետերիս Պետերսոնս – *Կրուստինշ
* Ալֆրեդս Սաուսնե – *Քեյմուրս
* Էվալդս Վալտերս – ''գյուղացի

## Նկարահանող խումբ

* Սցենարի հեղինակ՝ Յանիս Կալնինշ
* Բեմադրող ռեժիսոր՝ Վոլդեմար Պուցե
* Բեմադրող օպերատոր՝ Յանիս Բրիեդիս
* Բեմադրող նկարիչ՝ Հերբերտ Լիկումս
* Կոմպոզիտոր՝ Մարգերս Զարինշ
* Հնչյունային օպերատոր՝ Իգոր Յակովլև
* Ռեժիսորներ՝ Ռոլանդ Կալնինշ, Վարիս Բրասլա
* Օպերատոր՝ Հարի Կուկելս
* Լատվիայի ԽՍՀ ռադիոյի և հեռուստատեսության սիմֆոնիկ նվագախումբ
* Դիրիժոր՝ Ց. Կրիկիս
* Նկարիչ-դեկորատորներ՝ Յանիս Վիլյումսոնս, Ֆրիցիս Աբոլս
* Կոստյումների նկարիչ՝ Յանիս Մատիս
* Նկարիչ-դիմահարդար՝ Յանիս Ռիբա, Ռասմա Պրանդե
* Նկարիչ-լուսանկարիչ՝ Յուրիս Ձենիս
* Մոնտաժող՝ Մարիա Չարդինինա
* Խմբագիր՝ Յանիս Սիլիս
* Երաժշտական խմբագիր՝ Նիկոլայ Զոլոտոնոս
* Ռեժիսորի օգնական՝ Ալեքսանդր Ժուկովսկի
* Օպերատորի օգնականներ՝ Մատիս Ցեյմերս, Կոնրադս Պիտերնիեկս, Յուրիս Սիլենիեկս
* Նկարչի օգնական՝ Յանիս Միկելսոնս
* Պարի խորհրդատու՝ Հարի Սունա
* Ագրարային հարցերով խորհրդատու՝ Կ. Մենզիս
* Տնօրեն՝ Վիկտոր Ռիեպշա

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* «Հողաչափների ժամանակը» ֆիլմի մասին Ռիգայի կինոթանգարանի կայքում

Կատեգորիա:Խորհրդային ֆիլմեր
Կատեգորիա:Ռիգայի կինոստուդիայի ֆիլմեր
Կատեգորիա:1968 ֆիլմեր
Կատեգորիա:Խորհրդային դրամա ֆիլմեր
Ռաունակ Սադհվանի

**Ռաունակ Սադհվանի** (, ), հնդիկ շախմատիստ, շախմատային հրաշամանուկ, գրոսմայստեր։ Ռաունակը 2022 թվականի դրությամբ համարվում է Հնդկաստանի  չորրորդ երիտասարդ գրոսմայստերը և իններորդը՝ աշխարհի երիտասարդ գրոսմայստերների ցանկում։

## Կենսագրություն
2015 թվականին Ռաունակ Սադհվանին «Ազգերի Համագործակցություն» շախմատի առաջնության մինչև 10 տարեկանների խմբում գրավել է առաջին տեղը։ 2016 թվականին հաղթել է Մումբայ քաղաքի մինչև 13 տարեկանների շախմատի առաջնությունում, Ասիայի մինչև 12 տարեկանների առաջնությունում զբաղեցրել է երկրորդ տեղը, իսկ Հնդկաստանի մինչև 19 տարեկանների առաջնությունում՝ երրորդ։

2018 թվականին հնդիկ շախմատիստը դարձել է Ռումինիայում տեղի ունեցած «Felix Cup» մրցաշարի հաղթող։

2019 թվականի հոկտեմբերին Մեն կղզում տեղի ունեցած ՖԻԴԵ-ի «Grand Swiss» մրցաշարում Ռաունակ Սադհվանին զբաղեցրել է 71-րդ տեղը։

2021 թվականի մասնակցել է աշխարհի առաջնության արագ (127-րդ տեղ) և կայծակնային (86-րդ տեղ) մրցաշարերին։

Մրցաշարերում ունեցած հաջողությունների համար ՖԻԴԵ-ն 2018 թվականին Ռաունակ Սադհվանիին շնորհել է միջազգային վարպետի (IM) կոչում, իսկ 2019 թվականին՝ միջազգային գրոսմայստերի (GM)։ Գրոսմայստերի կոչմանը նա արժանացել է 13 տարեկան, 9 ամսական, 27 օրական հասակում։

## Վարկանիշի փոփոխության գծապատկեր

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
*Անձնական քարտը ՖԻԴԵ֊ի կայքում
*Պարտիաները Chessgames.com կայքում
*Անձնական քարտը 365chess.com կայքում

Կատեգորիա:Հնդիկ շախմատիստներ
Կատեգորիա:Հրաշամանուկներ
Կատեգորիա:Շախմատի գրոսմայստերներ
Կատեգորիա:Շախմատիստներ այբբենական կարգով
Վաղազին (այլ կիրառումներ)

**Վաղազին** անունը կարող է վերաբերել՝
* Վաղազին՝ գյուղ Արցախի Հանրապետության Քաշաթաղի շրջանում (ներկայում գտնվում է Ադրբեջանի զինված ուժերի վերահսկողության ներքո),
* Վաղազին՝ համայնք Արցախի Հանրապետության Քաշաթաղի շրջանում (ներկայում համայնքի բոլոր բնակավայրերը գտնվում են Ադրբեջանի զինված ուժերի վերահսկողության ներքո)։
Գուկեշ Դոմարաջու

**Գուկեշ Դոմարաջու** (, ), հնդիկ շախմատիստ, գրոսմայստեր (2019)։ Աշխարհի 18-րդ չեմպիոնը։ 2022 թվականի դրությամբ համարվում է Հնդկաստանի ամենաերիտասարդ գրոսմայստերը և երրորդը՝ աշխարհի ամենաերիտասարդ գրոսմայստերների ցանկում՝ Աբհիմանյու Միշրայից և Սերգեյ Կարյակինից հետո։

## Կենսագրություն
Ծնվել է 2006 թվականի մայիսի 29-ին, Հնդկաստանի Թամիլ Նադու նահանգի Չեննայ քաղաքում։ Հայրն օտորինոլարինգոլոգ (ԼՕՌ) է, մայրը՝ մանրէաբան։ Շախմատ խաղալ սովորել է յոթ տարեկանից։

## Շախմատային կարիերա
2015 թվականի դպրոցականների Ասիայի առաջնության մինչև 9 տարեկանների խմբում Գուկեշ Դոմարաջուն գրավել է առաջին տեղը։ Նույն հաջողությունը գրանցել է 2018 թվականին՝ շախմատի աշխարհի պատանեկան առաջնության մինչև 12 տարեկանների խմբում։ Այդ առաջնւթյան տարբեր կատեգորիաներում նա նվաճել է 5 ոսկե մեդալ։

2018 թվականին հաղթել է Ֆրանսիայում անցկացված 34-րդ «Open de Capelle La Grande» շախմատային մրցաշարում և ստացել միջազգային վարպետի կոչում։

2019 թվականի հունվարի 15-ին, 12 տարեկան, 7 ամսական և 17 օրական հասակում Գուկեշ Դոմարաջուն դարձել է աշխարհի երկրորդ (հետագայում երրորդ) ամենաերիտասարդ գրոսմայստերը։

2024 թվականի ապրիլին Գուկեշը դարձել է Կանադայում կայացած հավակնորդների մրցաշարի հաղթող՝ նվաճելով Դին Լիրենի հետ աշխարհի չեմպիոնի կոչման համար մրցելու իրավունք։ 17-ամյա Գուկեշը դարձել է շախմատի պատմության մեջ ամենաերիտասարդ հավակնորդը։

## Վարկանիշի փոփոխության գծապատկեր

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
*Անձնական քարտը ՖԻԴԵ֊ի կայքում
*Պարտիաները Chessgames.com կայքում
*Անձնական քարտը 365chess.com կայքում

Կատեգորիա:Հնդիկ շախմատիստներ
Կատեգորիա:Հրաշամանուկներ
Կատեգորիա:Շախմատի գրոսմայստերներ
Կատեգորիա:Շախմատիստներ այբբենական կարգով
Եղցահող (համայնք, Շուշիի շրջան)

300px|մինի|աջից|Արցախի Հանրապետության քարտեզը, որտեղ մուգ շագանակագույնով պատկերված են Ադրբեջանի զինված ուժերի վերահսկողության ներքո գտնվող տարածքները, իսկ մարմնագույնով՝ Արցախի վերահսկողության ներքո գտնվող տարածքները 2021 թվականի հունվարի 1-ի դրությամբ
**Եղցահող**, համայնք Արցախի Հանրապետության Շուշիի շրջանում՝ 2020 թվականին ձևավորված հայ-ադրբեջանական շփման գծի անմիջական հարևանությամբ։

Եղցահող համայնքի կողքով է անցնում Հայաստանի Հանրապետությունը Արցախի Հանրապետության հայկական վերահսկողության ներքո մնացած տարածքին կապող Տեղ-Ստեփանակերտ ավտոճանապարհը։

## Աշխարհագրություն
Համայնքը տեղաբաշխված է Արցախի Հանրապետության արևմտակենտրոնական մասում։ Ունի բարձրլեռնային տեղանք։ Համայնքի տարածքն 4306,6 հա է, որից 1913,17 հա-ն անտառային հողեր են։ Համայնքի սահմաններով է հոսում Հագարի գետի վտակը։

Շուշի շրջկենտրոնից հեռու է 30 կմ, իսկ մայրաքաղաք Ստեփանակերտից` 45 կմ։

## Պատմություն
### Պատմամշակութային հուշարձաններ
Եղցահող համայնքի տարածքը հարուստ է պատմամշակութային հուշարձաններով։ Եղցահող գյուղում են գտնվում 18-ից 19-րդ դարով թվագրվող Սուրբ Աստվածածին եկեղեցին, 17-ից 19-րդ դարով թվագրվող գերեզմանոցը, 18-րդ դարով թվագրվող աղբյուր-հուշարձանը, 17-ից 19-րդ դարով թվագրվող սրբատեղին, 2003 թվականին կառուցված Սուրբ Սարգիս եկեղեցն և այլն։ Կանաչ Թալա գյուղում են գտնվում մ․թ․ա․ 2-ից 1-ին հազարամյակներով թվագրվող դամբարանները, 12-ից 13-րդ դարերով թվագրվող գյուղատեղին 19-րդ դարով թվագրվող գերեզմանոցը և այլն։

## Վարչատարածքային բաժանում և համայնքային կյանք
Համաձայն Արցախի Հանրապետության վարչատարածքային բաժանման՝ Եղցահող համայնքն իր մեջ ներառում է Եղցահող, Տասը Վերստ, Կանաչ թալա գյուղերը։

2015 թվականի դրությամբ համայնքում գործում էր գյուղապետարան, մշակույթի տուն, բուժկետ, դպրոցներ, առևտռրային օբյեկտներ։

Համայնքն ապահովված է էլեկտրաէներգիայով, ունի գազամատակարարման համակարգ, հասանելի են բջջային, ինտերնետ կապի միջոցներն ու ռադիոհեռուստատեսությամբ։

2015 թվականի դրությամբ համայնքային ճանապարհները բնահողային էին, խճից և չմշակված այլ նյութերից։


Saribaba village, Shusha District.jpg|Եղցահող գյուղի համայնապատկերը, 2018թ․
Goytala, Azerbaijan.jpg|Հեռվում՝ բարձունքի վրա երևում է Կանաչ Թալա գյուղը, 2015թ․


## Բնակչություն
Եղցահող համայնքի բնակչությունը 2015 թվականի դրությամբ կազմել է 138 մարդ, որոնք կազմել են 39 տուն։ Նույն թվականի դրությամբ Եղցահող գյուղում բնակվել է 118 մարդ, որոնք կազմել են 33 տուն։ Տասը Վերստ գյուղում բնակվել է 4 մարդ, որոնք կազմել են 3 տնտեսություն։ Կանաչ Թալա գյուղում բնակվել է 16 մարդ, որոնք կազմել են 3 տուն։

## Կրթություն
Եղցահող համայնքում գործում է միջնակարգ դպրոց, որտեղ 2015 թվականի դրությամբ սովորում էր 19 աշակերտ։ Համայնքում գործում է նաև Շուշիի մանկական երաժշտական դպրոց ՊՈԱԿ-ի Եղցահողի մասնաճյուղը։

## Տնտեսություն
Համայնքի բնակչությունը հիմնականում զբաղվել է գյուղատնտեսությամբ՝ հողագործությամբ և անասնապահությամբ։ Համայնքի տարածքի 2319,28 հա-ը գյուղատնտեսական նշանակության են։

Առկա են պղնձի և պեմզայի հանքային պաշարներ։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Շուշիի շրջանի համայնքներ
Եղցահող (այլ կիրառումներ)

**Եղցահող** անունը կարող է վերաբերել

* Եղցահող՝ գյուղ Արցախի Հանրապետության Շուշիի շրջանում,
* Եղցահող՝ համայնք Արցախի Հանրապետության Շուշիի շրջանում,
* Եղցահող՝ 17-ից 18-րդ դարերով թվագրվող սրբավայր Արցախի Հանրապետության Ասկերանի շրջանի Դահրավ գյուղում։