open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Ֆիբի Հերսթ

**Ֆիբի Էլիզաբեթ Ափերթոն Հերսթ** (, ), ամերիկացի բարերար և ֆեմինիստ, առավել հայտնի է որպես թերթի մագնատ Ուիլյամ Ռենդոլֆ Հերսթի մայր։

## Կենսագրություն
Ֆիբի Հերսթը ծնվել է 1842 թվականի դեկտեմբերի 3-ին ԱՄՆ-ի Միսսուրի նահանգի Ֆրանկլին շրջանում։

1880-ական թվականներին նա արվեստի ակտիվ հովանավոր էր։ Մասնավորապես, նա «Գոլդեն Գեյթ» մանկապարտեզների ասոցիացիայի գլխավոր հովանավորն ու տնօրենն էր, ինչպես նաև Կալիֆոռնիայի «Հարյուրամյակի ակումբի» առաջին նախագահը։ Բացի այդ, նա Բերքլիի Կալիֆոռնիայի համալսարանի գլխավոր բարերարն էր և իր պատմության մեջ առաջին կին ռեգենտը։ 1897 թվականից նա ծառայել է խորհրդի կազմում մինչև կյանքի վերջը։ Բացի այդ, 1897 թվականին նա ակտիվորեն մասնակցել է Մայրերի ազգային կոնգրեսի հիմնադրմանը, որը դարձել է ծնողների և ուսուցիչների ազգային ասոցիացիայի նախորդը։ 1900 թվականին նա հիմնադրել է Ազգային տաճարի դպրոցը։ Նրա անունով է կոչվել այս հաստատությանը կից հանրային տարրական դպրոցը։

1898 թվականին Հերսթը փոխել է իր կրոնական համոզմունքները․ նախկինում լինելով Կամբերլենդի Պրեսվիտերյան եկեղեցու ծխական համայնքի անդամ, նա ընդունել է բահայի հավատքը և հետագայում կարևոր դեր խաղացել Միացյալ Նահանգներում այս կրոնի տարածման գործում։ 1889 թվականի դեկտեմբերի 14-ին նա ժամանել է Օսմանյան Պաղեստին (այժմ՝ Իսրայել)՝ ուխտագնացություն կատարելով դեպի Աքկա և Հայֆա։ Նա հետագայում նկարագրել է այս իրադարձությունները որպես «իր կյանքի ամենահիշարժան երեք օրեր»։

## Անձնական կլյանք
19 տարեկանում Ֆիբի Հերսթը ամուսնացել է Ջորջ Հերսթի հետ, որը հետագայում դարձել է ԱՄՆ սենատոր։ Հարսանիքից անմիջապես հետո երիտասարդ զույգը տեղափոխվել է Կալիֆոռնիա, Սան Ֆրանցիսկո, որտեղ Ֆիբին լույս աշխարհ է բերել իր միակ որդուն՝ Ուիլյամին։

## Մահ
Ֆիբի Հերսթը մահացել է 1919 թվականի ապրիլի 13-ին՝ իսպանական գրիպից, 76 տարեկանում։ Նրան հուղարկավորել են Կալիֆոռնիայում՝ Կալիֆոռնիայի Սան Մատեո շրջանում, Կոլմա քաղաքի Կիպրես Լաունի հուշահամալիրում։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Phoebe Apperson Hearst online archive, The Bancroft Library

Կատեգորիա:Ամերիկացի բարերարներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի գործարարներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի սուֆրաժիստներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի ֆեմինիստներ
Կատեգորիա:Կանանց իրավունքների իրավապաշտպաններ
Take On Me

**«Take On Me»** (), a-ha խմբի «Hunting High and Low» ալբոմի առաջին սինգլը։ Մեծ Բրիտանիայում ստացել է «ոսկե» կարգավիճակ։ Ամբողջ աշխարհում ճանաչված դառնալով՝ այն հետագայում վերակատարել են այլ երաժշտական խմբեր։

## Պատմություն
Սինգլի առաջին թողարկումը կայացել է 1983 թվականին Եվրոպայում։ Այդ ժամանակ երգն առանձնահատուկ հաջողության չի հասել և կարողացել է բարձրանալ միայն նորվեգական հիթ շքերթերի երրորդ հորիզոնական։ 1984-1985 թվականներին սինգլի երկրորդ և երրորդ հրապարակումներից հետո սակայն «Take On Me»-ն դարձել է հիթ և զբաղեցրել առաջին հորիզոնականը ամերիկյան Billboard Hot 100 շքերթում։

«Billboard» ամսագրի հիթ շքերթում սինգլն առաջին անգամ հայտնվել է 1985 թվականի հուլիսի 13-ին և գլխավորել ամերիկյան թոփ 20-ը։ Այն դարձել է Billboard Hot 100-ի լավագույն հարյուրյակի առաջին համարը շքերթում 27 շաբաթների արդյունքում՝ դառնալով ԱՄՆ-ում 1985 թվականի արդյունքներով տասը լավագույն սինգլներից մեկը։ Մեծ Բրիտանիայում սինգլը հասել է ազգային շքերթի 2-րդ հորիզոնական, իսկ Նորվեգիայում՝ առաջին։ Վերջնական արդյունքում սինգլն առաջին տեղն է զբաղեցրել 36 երկրներում՝ 9 միլիոն օրինակով դառնալով աշխարհի ամենավաճառվող սինգլներից մեկը։

## Շքերթեր

## Կարգավիճակ

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:1984 սինգլներ
Կատեգորիա:1999 սինգլներ
Կատեգորիա:2000 սինգլներ
Կատեգորիա:Billboard Hot 100 գլխավորած սինգլներ
Կատեգորիա:UK Singles Chart գլխավորած սինգլներ
Ժամանակակից արվեստի թանգարան (Սանտյագո)

**Ժամանակակից արվեստի թանգարան** (), գեղարվեստական թանգարան Սանտյագոյում (Չիլի)։

## Թանգարան և հավաքածու
180px|մինի|ձախից|«Վերսալ պալատ»
Թանգարանը բացվել է 1947 թվականի օգոստոսի 15-ին։ Ներկայում կառավարվում է Չիլիի համալսարանի արվեստների ֆակուլտետի կողմից և գտնվում է երկու վայրում՝ Չիլիի գեղարվեստի ազգային թանգարանի հետնամասում գտնվող Ֆորաստալ զբոսայգում և Կինտա Նորմալ զբոսայգում՝ «Վերսալ պալատ» կոչվող շենքում։

Թանգարանի հավաքածուն պարունակում է ավելի քան երկու հազար արվեստի գործ, այդ թվում՝ 1200 փորագրություն, 450 լուսանկար, շուրջ 600 գեղանկար, շուրջ 200 գծանկար և ջրաներկ և 90 քանդակ։ Հավաքածուն ներառում է 19-րդ դարի վերջից ստեղծագործած նկարիչների գործեր, այդ թվում՝ չիլիացի նկարիչներ Ռոբերտո Մատտայի, Գուլյերմո Նունյեսի, Նեմեսիո Անտունեսի, Մատիլդե Պերեսի և Խոսե Բալմեսի ստեղծագործություններից։ Բացի այդ, հավաքածուում կան արտասահմանցի այնպիսի նկարիչների գործեր, ինչպիսիք են Օսվալդո Գուայասամինը (Էկվադոր), Իսամու Նոգուտին (ԱՄՆ), Ֆրիդենսրայխ Հունդերտվասերը (Ավստրիա), Դևիդ Բաթչելորը (Անգլիա), Խեսուս Ռուիս Նեստոսը (Պարագվայ), Էմիլիո Պետորուտին և Դինո Բրուսոնեն (երկուսն էլ՝ Արգենտինա)։

## Թանգարանի ղեկավարներ
200px|մինի|ձախից|Թանգարանի ներկայիս տնօրեն Ֆրանցիսկո Բրուգնոլին
* Մարկո Ա. Բոնտա (1947-1962)
* Նեմեսիո Անտունես (1962-1964)
* Լուիս Օյարսուն Պենյա (1964-1965)
* Ֆեդերիկո Ասլեր (1965-1968)
* Ալբերտո Պերես (1968-1970)
* Գիլերմո Նունյես (1971-1972)
* Լաուտարո Լաբբե (1972-1973)
* Էդուարդո Օսանդոն (1973-1976)
* Մարթա Բենավենտե (1976-1980)
* Դոլորես Մուխիկա Գարսիա Ույդոբրո (1981-1991)
* Ռոսարիո Լետելյեր Վիալ (1991-1998)
* Ֆրանցիսկո Բրուգնոլի (1998 թվականից)

## Պատկերասրահ

MAC interior con techo -2014 fRF01.jpg
MAC interior con techo -2014 fRF02.jpg
MAC Museo de Arte Contemporaneo.jpg
MAC Sala coleccion f1.2.jpg


Cabezon, Isaías - Retrato III -ost 65x50 MAC fRF01.jpg
Fossa, Julio - Desnudo -ost 55.5x46 MAC -fRF 02.jpg
Gonzalez, Juan Francisco - Retrato de Augusto D'Halmar -1902 ost 46x35 MAC fRF01.jpg
Grigoriev, Boris - Retrato -1936 sanguina y carbon 96.5x69 MAC fRF01.jpg
Ortiz de Zarate, Manuel - Ret de la pintora Chela Aranis -c1927-29 ost 45.8x32.3 MAC fRF01.jpg
Valenzuela Puelma, Alfredo - Retrato (Dama del abanico) -c1885-7 o 95-98 ost 112.3x80.5 MAC fRF01.jpg
Gordon, Arturo - La rina -ost 91.5x112.5 MAC fRF01.2.jpg
Ortiz de Zarate, Julio - Nat muerta -1929 osm entelada 27.2x42 MAC fRF01.jpg
Lira, Pedro - Paisaje -1880 osm 26.8x35.5 MAC fRF01.jpg
Arrate. Herminia - Nat muerta (Botellon) -osaglomerado 79x59.5 MAC fRF01.jpg
Gonzalez, Juan Francisco - Calle de San Fernando -b1928 ost 31.3x41 MAC fRF02.jpg


## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Museo de Arte Contemporáneo (MAC)

Կատեգորիա:1947 հիմնադրված թանգարաններ
Կատեգորիա:Բնօրինակում անաղբյուր հոդվածներ
Կատեգորիա:Ժամանակակից արվեստի թանգարաններ
Կատեգորիա:Չիլիի թանգարաններ
Ազգային ժառանգության թանգարան

**Ազգային ժառանգության թանգարան** (), թանգարան Թհիմփհուում, շրջան Թհիմփհուում, Բութան։ Թանգարանը պատկերացում է տալիս Բութանի ավանդական կյանքի մասին։ Այնտեղ ներկայացված են նաև տնտեսության մեջ օգտագործվող կենցաղային իրեր, գործիքներ և սարքեր։  Թանգարանը կանոնավոր կերպով կազմակերպում է գյուղական ավանդույթների, հմտությունների, սովորությունների և սովորույթների մասին ցուցադրություններ, երեխաների  համար անց է կացնում ուսուցողական ծրագրեր։

## Պատմություն
Թանգարանը բացվել է 2001 թվականի հուլիսի 28-ին Վանգմո Վանգչուկ Ջորջիի նախաձեռնությամբ։

## Ճարտարապետություն
Թանգարանը գտնվում է 19-րդ դարի գերանից շինված տանը, վերակառուցվել է ավելի քան 150 տարեկան կավից։ Այն իր մեջ ներառում է բրնձի դաշտեր, ցորենի դաշտեր, ջրաղացներ, բանջարանոցներ, տաք քարի վաննաներ և այլն։ Առաջին հարկը հիշեցնում է սարայ, երկրորդ հարկը՝ անվտանգ պահեստ, երրորդ հարկը՝ հյուրանոց և ճաշարան։

## Ցուցահանդես
Ցուցահանդեսներում ներկայացված են Բութանի կյանքին և մշակույթին վերաբերող տարբեր նյութեր։ Ցուցասրահում ներկայացված են գյուղատնտեսական իրեր, առարկաներ և գործիքներ։

## Գուրծունեություն
Թանգարանում կանոնավոր կերպով անց են կացվում ուսուցողական և մշակույթային միջոցառումներ։ Այնտեղ անց են կացվում նաև շվեդական սեղան ձևով ճաշեր և ընթրիքներ։

## Աշխատանքային ժամեր
Թանգարանը բաց է ամեն օր բացի պետական տոնական օրերից, ժամը 10:00-ից 16:30-ը, շաբաթ՝ 10:00-ից մինչև 13:00-ն, կիրակի 11:30-ից մինչև 15:30-ը:

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:2001 հիմնադրված թանգարաններ
Կատեգորիա:Բութանի թանգարաններ
Պիտ Մոնդրիանի տուն-թանգարան

**Պիտ Մոնդրիանի տուն-թանգարան** (), **Կոնստրուկտիվիստական և աբստրակտ արվեստի թանգարան** (), նիդերլանդացի նշանավոր նկարիչ Պիտ Մոնդրիանի կյանքի ու ստեղծագործության արտացոլմանն ու լուսաբանմանը նվիրված մշակութային համբավավոր օջախ հոլանդական Ամերսֆորտ քաղաքում, որն այդ նկարչի ծննդավայրն է։ Թանգարանն սկզբնապես ստեղծվել էր աբստրակցիոնիզմի հիմնադիրներից մեկը համարվող այդ նկարչի հիշատակը հավերժացնելու նպատակով, սակայն ժամանակի ընթացքում նրա թեմատիկան զգալիորեն ընդլայնվել է, և այն վեր է ածվել կոնստրուկտիվիստական և աբստրակտ արվեստի թանգարանի՝ լինելով իր այդ տեսակի մեջ առաջինը և առայժմ միակը Նիդերլանդներում։

Թանգարանը տեղավորվել է Ամերսֆորտի լավ պահպանված հին քաղաքամասում՝ հենց այն տանը, որտեղ ծնվել է նեոպլաստիցիզմի ապագա հիմնադիրը։ Թանգարանային համալիրում ընդգրկվել է նաև քրիստոնեական կալվինիստական տարրական դպրոցի շենքը (նկարչի հայրը եղել է այդ դպրոցի տնօրենը)։ Ամերսֆորտում Պիտն ապրել է մինչև 1880 թվականը, երբ աշխատավայրը փոխած հոր հետ տեղափոխվել է Վինտերսվեյկ։ Մոնդրիանին հաճախ անվանում են «հոլանդական կերպարվեստի թռչող հոլանդացի» և «ուխտագնաց նկարիչ»՝ նկատի առնելով այն հանգամանքը, որ բնակության իր վայրը հաճախակի է փոխել. քսան տարեկանում տեղափոխվել է Ամստերդամ, 1912 թվականից ապրել է Փարիզում, 1938-ից՝ Լոնդոնում, 1940-ից՝ Նյու Յորքում։

1994 թվականին նկարչի հայրական տան սենյակներից մեկում և դպրոցի շենքում բացվել են գրադարան և արխիվի պահաբաժին։ 2001 թվականից «Մոնդրիանի տունը» գործում է որպես կոնստրուկտիվիստական և աբստրակտ արվեստի թանգարան։

## Տես նաև
Պիտ Մոնդրիան

## Պատկերասրահ

Amersfoort Mondriaanhuis.JPG|
Mondriaan - grazende kalfjes.jpg|Թանգարանի ցուցանմուշներից մեկը՝ Պիտ Մոնդրիանի «Արածող կովեր» կտավը


## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Թանգարանի պաշտոնական կայքէջը

Կատեգորիա:1994 հիմնադրումներ Նիդերլանդներում
Կատեգորիա:1994 հիմնադրված թանգարաններ
Կատեգորիա:Ժամանակակից արվեստի թանգարաններ
Կատեգորիա:Նիդերլանդների թանգարաններ
Կատեգորիա:Տուն-թանգարաններ
Դանիել Էնթին

**Դանիել Էնթին** (, ), ամերիկացի թանգարանի աշխատակից, Ռերիխովյան շարժման գործուն անդամ։ Նիկոլայ Ռերիխի թանգարանի պատվավոր տնօրեն։ Նիկոլայ Ռերիխի անվան միջազգային մրցանակի դափնեկիր (2004)։

## Կենսագրություն
Ծնվել է 20-րդ դարասկզբին Ամերիկա ժամանած ռուսաստանաբնակ գաղթականների ընտանիքում։ Ավարտելով համալսարանը՝ աշխատել է որպես լուսանկարիչ առևտրային կազմակերպություններում և ամսագրերում։ Հետաքրքրվել է ժամանակակից արվեստով։ 1970-ական թվականների սկզբին համագործակցել է Նյու Յորքի Նիկոլայ Ռերիխի թանգարանի հետ, եղել է Խորհրդի անդամ։ 1983-2016 թվականներին զբաղեցրել է Նիկոլայ Ռերիխի թանգարանի տնօրենի պաշտոնը, շարունակել է հիմնադիրների ավանդույթները։ Միևնույն ժամանակ, հավաքածուն ավելի ամբողջական և ներկայանալի դարձնելու համար կիրառել է նորարարական մեթոդներ։

Ռերիխյան թեմայով հոդվածների հեղինակ է։ Բազմիցս այցելել է Ռուսաստան, մասնակցել է միջազգային կոնֆերացիաների, եղել է գրքերի, ֆիլմերի խորհրդատու, «*Вестник Ариаварты*», «Դելֆիս» ամսագրերի խմբագրական խորհրդի անդամ։ Ակտիվորեն նպաստել է ռերիխովյան փիլիսոփայական, գրական և էպիստոլյար ժառանգության նյութերի հրապարակմանը։

2004 թվականին պարգևատրվել է Նիկոլայ Ռերիխի անվան միջազգային մրցանակով՝ «ռերիխովյան ժառանգության պահպանման և Ամերիկայի Միացյալ Նահանգներում ռերիխյան թանգարանային ավանդույթների շարունակականության համար»։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Музей Рериха в Нью-Йорке // Музеи мира
* *Лосюков А. П.* Президент Национального рериховского комитета, Чрезвычайный и Полномочный Посол Российской Федерации В память о Данииле Энтине (1927—2017) // Сайт Оргкомитета по созданию «Национального рериховского комитета".
* Светлой памяти Даниэла Энтина  // МО «Звезды Гор»

Կատեգորիա:Թանգարանի աշխատակիցներ
Դենի Ֆոր

**Դենի Ֆո** (, ), Սեյշելյան պետական և քաղաքական գործիչ, Սեյշելյան կղզիների նախագահ 2016 թվականի հոկտեմբերի 16-ից մինչև 2020 թվականի հոկտեմբերի 26-ը։ Նախկինում զբաղեցրել է փոխնախագահի պաշտոնը (2010-2016 թվականներին), Ժողովրդական կուսակցության անդամ։

## Կենսագրություն
Դենի Ֆորը ծնվել է Արևմտյան Ուգանդայի Կիլեմբե քաղաքում՝ Սեյշելյան կղզիների Հանրապետության քաղաքացիների ընտանիքում։ Նախնական և միջնակարգ կրթությունը ստացել է ծնողների հայրենիքում՝ Սեյշելյան կղզիներում։ Սովորել է Կուբայի համալսարանում՝ ստանալով քաղաքագիտության ոլորտում գիտական աստիճան։

## Քաղաքական կարիերա
1985 թվականին 23 տարեկանում դարձել Է Սեյշելյան կղզիների կրթության նախարարության ուսումնական ծրագրի աշխատակցի օգնական։ Աշխատել է նաև որպես դասախոս երիտասարդության ազգային ծառայությունում և Սեյշելյան պոլիտեխնիկում։

1993 թվականին, Սեյշելի բազմակուսակցական ժողովրդավարությանը վերադառնալուց հետո, Ֆորը դարձել է Ազգային ժողովի պատգամավոր։ 1998 թվականին նշանակվել է կրթության նախարար։ Տարիների ընթացքում Ֆորը ծառայել է տարբեր նախարարությունների, այդ թվում, ֆինանսների, առևտրի և արդյունաբերության, պետական կառավարման և տեղեկատվական-հաղորդակցական տեխնոլոգիաների։

2006 թվականին Ֆորը ֆինանսների նախարարի պաշտոնում նշանակվել է նախագահ Ջեյմս Միշելի կողմից։ Այդ պաշտոնում գտնվելու ընթացքում Սեյշելյան կղզիները ձեռնամուխ են եղել մի շարք տնտեսական բարեփոխումների, որոնք առաջարկվել են Արժույթի միջազգային հիմնադրամի կողմից։ Ֆորը համակարգել է առաջին փուլի բարեփոխումները, որը տեղի է ունեցել 2008 թվականի հոկտեմբերից մինչև 2013 թվականի հոկտեմբեր։ 2010 թվականի հուլիսի 1-ին դարձել է փոխնախագահ՝ պահպանելով ֆինանսների նախարարի պորտֆելը։

2016 թվականի սեպտեմբերի 27-ին նախագահ Ջեյմս Միշելը հայտարարել էր, որ հրաժարական կտա հոկտեմբերի 16-ին և իշխանությունը կփոխանցի փոխնախագահ Ֆորին։ Հայտարարությունը համընկել է Ազգային ժողովի ընտրությունների հետ, որտեղ ընդդիմությունը ստացել է տեղերի մեծամասնությունը։ Քանի որ մինչև Միշելի լիազորությունների ժամկետի ավարտը մնում էր չորս տարի, նա պետք է ամբողջ ժամկետի հույս ունենար ֆորայի համար. 2016 թվականի հոկտեմբերի 16-ին Ֆորը երդվել է որպես Սեյշելյան կղզիների նոր նախագահ։

## Նախագահություն
2019 թվականի ապրիլի 14-ին Ֆորն այցելել է բրիտանական ստորջրյա հետազոտական համակարգ և ելույթ ունեցել ջրից՝ կոչ անելով ուժեղացնել Համաշխարհային օվկիանոսի պաշտպանությունը։

2019 թվականի հունիսի 13-ին ԱՄՆ-ի Ջորջ Վաշինգտոնի համալսարանում տեղի ունեցած մրցանակաբաշխության ժամանակ Ֆորը պարգևատրվել է ազգային աշխարհագրական ընկերության հեղինակավոր պարգևով։

## Անձնական կյանք
Դենի Ֆորը բաժանված է։ Ունի երեք աղջիկ և մեկ տղա։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:20-րդ դարի քաղաքական գործիչներ
Կատեգորիա:21-րդ դարի քաղաքական գործիչներ
Կատեգորիա:Պետության ղեկավարներ
Կատեգորիա:Սոցիալիստներ
Կատեգորիա:Փոխնախագահներ
Կատեգորիա:Ֆինանսների նախարարներ
Խաղաղ օր պատերազմի վերջում

**«Խաղաղ օր պատերազմի վերջում»** (), 1970 թվականի խորհրդային կարճամետրաժ կինոֆիլմ, Նիկիտա Միխալկովի ռեժիսորական աշխատանքը Ռուստամ Իբրահիմբեկովի «Հանգիստ օր» վեպի մոտիվներով։

## Սյուժե
1944 թվական։ Ռազմաճակատը տեղափոխվել է դեպի արևմուտք, և Բելառուսի ազատագրված տարածքում պատերազմն ավարտվել է։ Հին եկեղեցում հանգստանում են երկու վիրավոր զինվորներ, որոնցից մեկը Վոլոգդայի մարզի Իրխինո գյուղից միամիտ-երազկոտ, բացսիրտ և ուրախ զինվոր Անդրյուշան է, մյուսը՝ հոգնած, ցինիկ սերժանտը։ Անդրյուշան հայտնաբերում է գողացված նկարներով գերմանացիների թողած արկղերը։ Դրանք նայելու համար նա թույլ չի տալիս նկարները  տանել մեքենայով՝ ասելով, որ դրանք չի տա առանց փաստաթղթի։ Մեքենայով գնում է սերժանտը, սակայն տեղ չլինելու պատճառով կազակ աղջիկ Ադալաթը մնում է սպասելու այլ տրանսպորտի։ Անդրյուշան նկարները կախում է պատին և հիանում նրանցով։

Անդրյուշան և Ադալաթը խոսում են, ծիծաղում, լողանում են գետում, և ամեն ինչ սովորական խաղաղ օր է հիշեցնում։ Բայց գետից վերադառնալով՝ նրանք ցախատան մոտ տեսնում են գերմանացի զինվորների խումբ։ Նրանք քիչ են, և տղան հնարավորություն ունի հաղթել թշնամիներին։ Նա ամեն ինչ հաշվարկում է և գործում հանգիստ՝ մեկ առ մեկ սպանելով թշնամիներին։ Արդյունքում կենդանի է մնում միայն մեկ գերմանացի զինվոր, որն այրում է ցախատունը նկարների հետ։ Փրկելով նկարները կրակից՝ Անդրեյը զոհվում է։ Ադալաթը կրակում է փախչող գերմանացի զինվորի վրա, բայց վրիպում է, և նա փախչում է։ Ադալաթը դասավորում է նկարները և գիշերը խփում է եկեղեցու զանգը, որպեսզի գրավի անցնող մեքենայի ուշադրությունը։

## Դերերում
* Սերգեյ Նիկոնենկո – *Անդրեյ
* [[Նատալյա Արինբասարովա]] – *Ադալաթ
* Ալեքսանդր Կայդանովսկի – *Կոլյա, վիրավոր սերժանտ
* [[Իրինա Դյոմինա]] – *փորձագետ արվեստաբան
* Յուրի Բոգատիրյով – *գերմանացի
* [[Լև Դուրով]] – *գերմանացի
* Ալեքսանդր Պորոխովշչիկով – *գերմանացի
* [[Վալենտին Սմիրնիտսկի]] – *գերմանացի
* Ալեքսանդր Յուդին – ''գերմանացի

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:1970 ֆիլմեր
Կատեգորիա:1970-ականների ռուսերեն ֆիլմեր
Կատեգորիա:«Մոսֆիլմ» ստուդիայի ֆիլմեր
Կատեգորիա:Խորհրդային պատմական ֆիլմեր
Կատեգորիա:Խորհրդային սև-սպիտակ ֆիլմեր
Կատեգորիա:Խորհրդային ֆիլմեր
Կատեգորիա:Նիկիտա Միխալկովի ֆիլմեր
Կատեգորիա:Ֆիլմեր Հայրենական մեծ պատերազմի մասին
Ամենադանդաղ գնացքը

**«Ամենադանդաղ գնացքը»** (), ռեժիսորներ Վալերի Ուսկովի և Վլադիմիր Կրասնոպոլսկու գեղարվեստական ֆիլմը, որը նկարահանվել է Յուրի Նագիբինի սցենարով։

## Սյուժե
1943 թվականի գարուն։ Շարունակվում է Հայրենական մեծ պատերազմը։ Ազատագրված քաղաքից ուղարկվում է զինվորական էշելոն, որով ռազմագերիներին տանում են թիկունք։ Նրան կցում են հատուկ վագոն՝ դիվիզիոնային տպարանով և ռազմաճակատային թղթակից կապիտան Սերգեևի հետ։

Նա ենթադրում էր, որ մենակ է գնալու, բայց աստիճանաբար վագոնը լցվում է չսպասված ուղևորներով։ Հայտնվում է վիրավոր զինվորը աղջկա հետ, ապա հղի կինը ընկերուհու հետ, երկու կուսակցական աշխատողներ, դերասանուհի և այլն։

Լրագրողը ստիպված է համակերպվել դրա հետ, վագոնից վռնդել նա ոչ մեկին չի կարող և չի ուզում, քանի որ ամեն մեկն իր ձևով է տառապել պատերազմից։ Վռնդում են միայն ծերունուն, որն այնքան ագահ է եղել, որ հասել է Սիբիրից՝ Տոբոլի ափից՝ առևտրի համար հասել է ճակատային գիծ։

Հղի կինը ճանապարհին աղջիկ է ունենում, որին անվանում են Լենա։ Գնացքը հասնում է իր ճանապարհի վերջնական կետ՝ Բորիսոգլեբսկ։

20 տարի անց լրագրողը հանդիպում է այդ աղջկան և բերում այն վայրը, որտեղ առաջին անգամ տեսել է նրա մորը և նրա հոր մահը։

## Դերերում
* Պավել Կադոչնիկով – *թղթակից
* [[Նոննա Տերենտևա]] – *Լենա
* Զինաիդա Կիրիենկո – *Նինա Իվանովնա
* [[Անատոլի Բարչուկ]] – *Կոլյայի հայրը
* Մարինա Բուրովա – *աղջիկ
* [[Ալլա Սուրկովա]] – *վագոնավար
* Ալեքսանդր Մատկովսկի – *մարդը, որը կորցրել է ամեն ինչ
* [[Վալենտինա Վլադիմիրովա]] – *Պաշա մորաքույր
* Լյուդմիլա Շագալովա – *դերասանուհի Վարվառա
* Իվան Ռիժով – *ծեր մարդ
* Յուրի Գորոբեց – *կուսաշխատող
* [[Արկադի Շչերբակով]] – *կուսաշխատող

## Նկարահանող խումբ
* Ռեժիսորներ՝ Վալերի Ուսկով, Վլադիմիր Կրասնոպոլսկի 
*Սցենարիստ՝ Յուրի Նագիբին  
*Օպերատոր՝ Գենադի Չերեշկո  
*Նկարիչ՝ Վլադիսլավ Ռաստորգուև  
*Կոմպոզիտոր՝ Լեոնիդ Աֆանասև  
*Երգերի տեքստի հեղինակ՝ Սերգեյ Գրեբեննիկով, Նիկոլայ Դոբրոնրավով

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:1960-ականների ռուսերեն ֆիլմեր
Կատեգորիա:1963 ֆիլմեր
Կատեգորիա:Բնօրինակում անաղբյուր հոդվածներ
Կատեգորիա:Խորհրդային սև-սպիտակ ֆիլմեր
Կատեգորիա:Խորհրդային ֆիլմեր
Կատեգորիա:Ֆիլմեր Հայրենական մեծ պատերազմի մասին
Կատեգորիա:1960-ականների խորհրդային ֆիլմեր
Կատեգորիա:Խորհրդային ֆիլմեր Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի մասին
Սա եղել է Դոնբասում

**«Սա եղել է Դոնբասում»** (, այլ անվանում՝ «Հայրեր և երեխաներ»), խորհրդային սև-սպիտակ կինոֆիլմ, որը նկարահանել են  ռեժիսորներ Լեոնիդ Լուկովը և Վլադիմիր Սուխոբոկովը։ Էկրան է բարձրացել 1945 թվականին։

## Սյուժե
Ֆիլմը պատմում է խորհրդային երիտասարդության մասին, որը  Հայրենական մեծ պատերազմի տարիներին անվախ կռվել է գերմանացի օկուպանտների հետ գերմանացիների կողմից գրավված Դոնբասում և շարունակում է հայրերի գործը, որոնք ժամանակին կռվել են խորհրդային իշխանության համար։

## Դերերում
* Տատյանա Օկունևսկայա – *Նատաշա Լոգինովա և նրա դուստր Լենա
* [[Ելենա Տյապկինա]] – *Դարյա Տիմոֆեևնա
* Վերա Ալտայսկայա – *Մարուսյա Շելկոպլաս
* Ելենա Իզմայլովա – *Լիզա, Դարյա Տիմոֆեևնայի դուստրը
* Զոյա Ժուկովա – *Դաշա, Նատաշայի ընկերուհին
* Իվան Պելտցեր – *Աֆանասի Պետրովիչ Կուլիգին, հանքագործ
* Վլադիմիր Կոլչին – *Ֆեոդոր, Կուլիգինի որդին
* [[Բորիս Պոսլավսկի]] – *Նիկոլայ Սերգեևիչ Լոգինով, բժիշկ, Նատաշայի հայրը
* Վլադիմիր Բալաշով – *Պավլիկ Բազանով
* [[Վյաչեսլավ Դուգին]] – *Անտոն, Լենայի հայրը
* Իվան Պերևերզև – *Ստեպան Անդրեևիչ Ռյաբինին
* Անատոլի Ելիսեև – *Եֆիմչիկ
* Սամուել Դիտլովիչ – *Օչկար
* Հենրիկ Գրայֆ – *աշխատանքի բորսայի և գեստապոյի պաշտոնյա
* Կոնստանտին Կարելսկիխ – *Պաուլ, պաշտոնյայի օգնական
* Միխայիլ Կուզնեցով – *կոմերիտական-ընդհատակային
* Սերգեյ Կոմարով – *ծեր բանվոր / գերմանացի սպա
* Միխայիլ Տրոյանովսկի – *էպիզոդ
* Անդրեյ Պետրով – *Վասյա Սելիվանով
* Մարիա Յարոցկայա – *ծեր կին
* Իննա Մակարովա – *պարտիզանկա
* Լավրենտի Մասոխա – *ընդհատակյա / երգեհոն – *ով հետ տղա / նավաստի Վասյա
* Ալեքսանդր Միխայլով – *կոմսոմոլեց (Լուսագրերում նշված չէ)
* Եվգենի Մորգունով – ''ընդհատակյա (Լուսագրերում նշված չէ)

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:1940-ականների ռուսերեն ֆիլմեր
Կատեգորիա:1945 ֆիլմեր
Կատեգորիա:Բնօրինակում անաղբյուր հոդվածներ
Կատեգորիա:Խորհրդային պատմական ֆիլմեր
Կատեգորիա:Խորհրդային սև-սպիտակ ֆիլմեր
Կատեգորիա:Խորհրդային ֆիլմեր
Կատեգորիա:Մաքսիմ Գորկու անվան կինոստուդիայի ֆիլմեր
Կատեգորիա:Ֆիլմեր Հայրենական մեծ պատերազմի մասին
Կատեգորիա:1940-ականների խորհրդային ֆիլմեր
Կատեգորիա:Խորհրդային ֆիլմեր Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի մասին
Ջոկատ (ֆիլմ, 1984)

**«Ջոկատ»** (), խորհրդային գեղարվեստական ֆիլմ, որը նկարահանել է ռեժիսոր Ալեքսեյ Սիմոնովը 1984 թվականին։

## Սյուժե
Լիտվա, 1941 թվական։ Գերմանական տանկերն ու մոտոհրաձգային շարասյուները ներխուժել են սահմանամերձ ռազմական քաղաք։ Խորհրդային 7 զինվորներ կտրվել են կայազորից։ Առանց պարենի և զենքի նրանք գրավյալ տարածքում գնում են Կարմիր բանակի զորամասերի դիրք, և նրանցից միայն երկուսն են հասնում ռազմաճակատի գիծ...

## Դերերում
* Ալեքսանդր Ֆեկլիստով – *Դորոնին (առաջին դերը կինոյում)
* [[Սերգեյ Գարմաշ]] – *Ուրին (առաջին դերը կինոյում)
* Դմիտրի Բրուսնիկին – *Նիկիտին
* [[Միխայիլ Մորոզով]] – *Պետրով (առաջին դերը կինոյում)
* Յակով Ստեպանով – *Կուզմին
* [[Ալեքսանդր Պեսկով]] – *Յուրի Օկունև (առաջին դերը կինոյում)
* Վիկտոր Նեստերով
* Ալեքսանդր Կարին
* Գալինա Շեպետնովա
* Դմիտրի Դենիսյուկ
* Միկոլաս Դորոֆեյուս
* Ստեֆանիա Ստանյուտա – *պառավ
* [[Էյմունտաս Նյակրոշյուս]] – *քսյոնձ
* Լյուբոմիրաս Լուցյավիչյուս – *խուտորի տերը
* [[Լյուդմիլա Պոլյակովա]] – *Վերա
* Իլյա Ռութբերգ – ''հրափգարանի տեր
* Ռեգիմանտաս Ադոմայտիս
* Վալենտին Գոլուբենկո

## Փառատոններ և մրցանակներ
* 1985 - XVIII համամիութենական կինոփառատոնի (Մինսկ) գեղարվեստական ֆիլմերի ծրագիր․
** Հայրենական մեծ պատերազմի թեմայի արտացոլման համար «Հատուկ մրցանակ» «Ջոկատ» ֆիլմին, 
**Ժյուրիի դիպլոմ լավագույն սցենարի համար՝ Ե. Գրիգորևին («Ջոկատ»)։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* 

Կատեգորիա:1984 ֆիլմեր
Կատեգորիա:Խորհրդային ֆիլմեր
Կատեգորիա:Ֆիլմեր Հայրենական մեծ պատերազմի մասին
Այա Քեշ

**Այա Ռեյչել Քեշ** (, ), ամերիկացի դերասանուհի։ 2015 թվականին «Դու բոլորից վատն ես» կատակերգական հեռուստասերիալում որպես լավագույն դերասանուհի առաջադրվել է «Հեռուստատեսային քննադատների ընտրություն» մրցանակին։

## Վաղ կյանք և կրթություն
Քեշը բանաստեղծուհի և գրող Քիմ Ադոնիզիոյի ու բուդդայական ուսուցիչ Յուջին Քեշի դուստրն է և Ուիմբլդոնի հաղթող Փոլին Բեթց Էդիի թոռնուհին։

Նա ավարտել է Սան Ֆրանցիսկոյում գտնվող Ռութ Ասավայի անվան արվեստի դպրոցը և Մինեսոտայի համալսարանում դերասանական վարպետության ծրագրով ստացել գեղարվեստի բակալավրի դիպլոմ։

## Կարիերա
### Հեռուստատեսություն
Քեշը նկարահանվել է «Եղբայրություն», «Օրենք ու կարգ», «Օրենք ու կարգ։ Հատուկ կորպուս», «Օրենք ու կարգ։ Հանցավոր մտադրություն», «Գթասրտություն» և «Լուրեր» հեռուստասերիալներում։ 2011 թվականին Fox-ի «Լուսացույց» կատակերգական հեռուստասերիալում, որը տևել է մեկ եթերաշրջան, խաղացել է գլխավոր դերերից մեկը։ 2014 թվականին FX-ի «Դու բոլորից վատն ես» հեռուստասերիալում ստացել է համահաղորդավար Գրեթհեն Կաթլերի դերը։ Այդ շոում Քեշի դերասանական խաղը բարձր է գնահատվել, իսկ *[[The A.V. Club]]* կայքը երկրորդ եթերաշրջանի նրա խաղը անվանել է «2015 թվականի հեռուստատեսության լավագույն կատարում»։ 2020 թվականին միացել է «Տղաները» սերիալի դերասանական կազմին՝ ստանալով Շտորմֆրոնտ անվամբ սուպերհերոսուհու դերը։

### Կինո
Քեշի անունը հայտնվել է «Սիրային կազմ», «Սառած հույսերի երկիր», «Սկսել նորից» և «Երջանիկ տուն» ֆիլմերի տիտրերում։ «Ուոլ Սթրիթի գայլը» ֆիլմում նա խաղացել է Ջորդան Բելֆորթի ընթերակա Ջանեթի փոքրիկ դերը։ 2020 թվականին հեռարձակվել է նրա մասնակցությամբ «Վախեցրու ինձ» կատակերգական սարսափ ֆիլմը։

### Թատրոն
Քեշը մասնակցել է բազմաթիվ Օֆֆ-բրոդվեյական բեմադրություններին։ 2014 թվականին խաղացել է Զոի Կազանի «Տրուդին և Մաքսը սիրահարված են» պրեմիերային ներկայացումում։

## Անձնական կյանք
Քեշն ապրում է Նյու Յորքում։ 2012 թվականին ամուսնացել է Ջոշ Ալեքսանդրի հետ։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ

Կատեգորիա:21-րդ դարի ամերիկացի դերասանուհիներ
Կատեգորիա:21-րդ դարի դերասանուհիներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի կինոդերասանուհիներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի հեռուստատեսային դերասանուհիներ
Տուգանային գումարտակներ (երգ)

**«Տուգանային գումարտակներ»** (), Վլադիմիր Վիսոցկու երգը Հայրենական մեծ պատերազմի իրադարձությունների մասին։ Բանաստեղծի վաղ «ռազմական» երգերից մեկն է. գրվել է 1963 թվականի աշնանը։ Կա երգի վերնագրի տարբերակ․ այն կոչվում է իր առաջին տողով։

## Նկարագրություն
Այս երգը ներառում է Վլադիմիր Վիսոցկու երգերում «գողական» և ռազմական թեմաների համադրությունը։ Վիսոցկին երգ է երգում խորհրդային զինվորների անունից, որոնք կռվում են Հայրենական մեծ պատերազմի տուգանային գումարտակներում։ Նա նկարագրում է այդ մարդկանց համարձակությունն ու քաջությունը։

Երգի հատվածն օգտագործվել է «Ես մանկությունից եմ» կինոֆիլմում։ Ենթադրվում էր, որ երգը կօգտագործվի հեռուստատեսային հաղորդման մեջ, որին մասնակցելու էր բանաստեղծի հորեղբայրը՝ Ալեքսեյ Վլադիմիրովիչ Վիսոցկին, 1970 թվականի մայիսին, սակայն հաղորդումը չի կայացել։

## Ձայնագրություններ, հրապարակումներ և առաջին հրատարակություններ
* Երգի վաղ ձայնագրություններից մեկն արվել է ձայնային ռեժիսոր Կոնստանտին Մուստաֆիդիի տան ստուդիայում։
* Երգը ներառվել է բանաստեղծ Underground Soviet Ballads-ի I ձայնասկավառակի մեջ։ Vladimir Visotski, թողարկվել է ԱՄՆ-ում 1972 թվականին։
* Ռուսերենով երգի տեքստն առաջին անգամ տպագրվել է բանաստեղծի կենդանության օրոք՝ Փարիզի «YMCA-Press» հրատարակչության «Ռուսական բարդերի երգեր» ժողովածուում (1977)։ Ենթադրվում է, որ այդ հրապարակումը տեղի է ունեցել առանց հեղինակի իմացության և համաձայնության։
* ԽՍՀՄ-ում երգը հրապարակվել է «Վ. Վիսոցկու համերգներին» շարքի սկավառակների կազմում։
** «Բոլշայա Կարետնայա» (փետրվար-մարտ 1989, շարքի 7-րդ  սկավառակ),
** «Տխուր սիրավեպ» (1992 թվականի սկիզբ, սերիայի 21-րդ սկավառակ)։

Ի սկզբանե Վիսոցկու հասցեին շատ քննադատություններ են հնչել այդ երգը գրելու առթիվ։ Հայրենական մեծ պատերազմին տուգանային գումարտակների մասնակցությունը ամեն կերպ թաքցվել է ու լռության մատնվել Խորհրդային Միությունում։

## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն
* 

Կատեգորիա:Ռուսերեն երգեր
Կատեգորիա:Վլադիմիր Վիսոցկու երգեր
Աննիչկա

**«Աննիչկա»** (), խորհրդային սև-սպիտակ գեղարվեստական ֆիլմ, որը նկարահանել է ռեժիսոր Բորիս Իվչենկոն 1968 թվականին Ա. Դովժենկոյի անվան կինոստուդիայում։

1969 թվականի վարձույթում ֆիլմը զբաղեցրել է 19-րդ տեղը՝ 25,1 մլն հանդիսատես։

## Սյուժե
Ֆիլմի գործողությունները տեղի են ունենում Արևմտյան Ուկրաինայում Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի ժամանակ։ Ներկայացվում է գուցուլուհի Աննիչկայի ողբերգական պատմությունը, որը Կարպատյան անտառներում տեղի ունեցած մարտերի վայրերում գտել է վիրավորված խորհրդային զինվոր Անդրեյին, թաքցրել է նրան, խնամել և օգնել նրան ոտքի կանգնել։ Ու սիրահարվել է նրան։

Նրա փեսացուն՝ ապագա ամուսինը, դարձել է պոլիցայ, ֆաշիստների ստորաքարշ հետևորդ, բազմաթիվ հայրենակիցներից մահվան մեղավոր։ Աննիչկան գերությունից փրկում է Անդրեյին և որոշում է սիրելիի հետ փախչել պարտիզանների մոտ, սակայն նրանց ճանապարհին կանգնում է հարազատ հայրը։ Աննիչկայի հայրը, որը հարուստ  մարդ է, ամեն կերպ խոչընդոտում է, որ իր դուստրը՝ գուցուլուհին, իր կյանքը կապի Կենտրոնական Ուկրաինայից մի տղայի հետ, այն էլ՝ կարմիրբանակայինի։ Ֆիլմի վերջում գլխավոր հերոսուհին մահանում է նրա ձեռքից ազատության ճանապարհին…

## Դերերում
* Լյուբով Ռումյանցևա – *Աննիչկա, Աննա Կմետ, պան Կմետի դուստրը
* [[Գրիգոր Գրիգորիու]] – *Անդրեյ, վիրավոր կարմիրբանակային Կենտրոնական Ուկրաինայից
* Կոնստանտին Ստեպանկով – *Պան Կմետ, ունևոր գուցուլ
* [[Իվան Միկոլայչուկ]] – *Ռոման Դերիչ, Աննիչկայի փեսացուն, երիտասարդ գուցուլ, որը դարձել է գերմանական ոստիկան և պահակ ռազմագերիների ճամբարում
* Բորիսլավ Բրոնդուկով – *Կրուպյակ, նույն ինքը պան Կրուպենկո, գլխավոր պոլիցայը           
* [[Անատոլի Բարչուկ]] – *Յարոսլավ, բատրակ պան Կմիտի մոտ
* Իվան Գավրիլյուկ – *Իվանկո, երիտասարդ գուցուլ, Ռոմանի ընկերը, որը համակրում է պարտիզաններին, և որին պոլիցայը և ֆաշիստները ստիպել են պարել ապակու վրա և գնդակահարել
* Օլգա Նոժկինա – *Մարիա, Աննիչկայի մայրը
* Վասիլի Սիմչիչ – *Սեմյոն, բատրակ պան Կմետի մոտ
* [[Ֆեոդոր Ստրիգուն]] – *Ֆեոդոր, պարտիզան
* Վիտալի Ռոզստալնի – *Վիկտոր, պարտիզան
* Նինել Ժուկովսկայա – *Սերաֆիմա, տերտերի աղջիկ
* Վիկտոր Ստեպանենկո – *Վիկտոր, խորհրդային գերի
* [[Վիկտոր Միրոշնիչենկո]] – *գյուղապետ

## Մրցանակներ
* 1969 – ժյուրիի հատուկ մրցանակ – «Բայոնի ոսկե աշտարակ» Պնոմպենի (Կամբոջա) միջազգային կինոփառատոնում,
* 1969 – Դիպլոմ Բորիս Իվչենկոյին ռեժիսորական դեբյուտի համար Ուկրաինայի և Անդրկովկասի կինոփառատոնում (Կիև)։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* 

Կատեգորիա:1960-ականների ռուսերեն ֆիլմեր
Կատեգորիա:1968 ֆիլմեր
Կատեգորիա:Ա. Դովժենկոյի անվան կինոստուդիայի ֆիլմեր
Կատեգորիա:Բնօրինակում անաղբյուր հոդվածներ
Կատեգորիա:Խորհրդային դրամա ֆիլմեր
Կատեգորիա:Խորհրդային սև-սպիտակ ֆիլմեր
Կատեգորիա:Խորհրդային ֆիլմեր
Կատեգորիա:Ուկրաինական ֆիլմեր
Կատեգորիա:Ուկրաիներեն ֆիլմեր
Կատեգորիա:Ֆիլմեր Հայրենական մեծ պատերազմի մասին
Կատեգորիա:Ֆիլմեր, որոնց գործողությունները տեղի են ունենում 1943 թվականին
Կատեգորիա:1968 դրամա ֆիլմեր
Կատեգորիա:1960-ականների խորհրդային ֆիլմեր
Կատեգորիա:Խորհրդային ֆիլմեր Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի մասին
Անետա Բաս

**Անետա Յակովլևնա Բաս** (, ), խորհրդային և ռուս թանգարանի աշխատակից, մշակութագործ։

## Կենսագրություն
Անետա Բասը ծնվել է 1930 թվականի ապրիլի 16-ին Սամարայում, Յակով Վենիամինովիչ Բասսի և Ելենա Լվովնա Խեյֆեցի ընտանիքում։ Ավարտել է Լենինգրադի համալսարանի պատմության ֆակուլտետի արվեստաբանական բաժինը, մասնագիտացել մ. թ. ա․ 1-ից 3-րդ դարերի Բոսֆորյան թագավորության անտիկ արվեստի պատմության բնագավառում։ 1953 թվականին համալսարանն ավարտելուց հետո վերադարձել է հայրենի քաղաք՝ աշխատելու Կույբիշևի արվեստի թանգարանում։ 1958 թվականին նշանակվել է թանգարանի տնօրեն (եղել է ամենաերիտասարդը Ռուսաստանի գեղարվեստական թանգարանների տնօրենների թվում) և այդ պաշտոնը զբաղեցրել է 47 տարի՝ մինչև կյանքի վերջը։

Անետա Բասի թանգարանային կարիերան սկսվել է 1950-ականների կեսերին՝ 1920-ականների ավանգարդ նկարիչների աշխատանքների պահպանման վտանգավոր աշխատանքներից, որոնք ԽՄԿԿ-ի ղեկավարության կողմից դատապարտվել էին թանգարանային ֆոնդից դուրսգրման և ոչնչացման. փրկել է 19-րդ դարի վերջի և 20-րդ դարի սկզբի շուրջ 440 արվեստի ստեղծագործություն։ 1960-1970-ական թվականներին թանգարանում անցկացվել են Կույբիշև քաղաքի մասնավոր կոլեկցիոներների շրջանում եզակի աշխատանքների որոնման և հավաքման աշխատանքների անցկացմամբ (թանգարանի ֆոնդը համալրվել է Ֆեոդոր Ռոկոտովի, Վլադիմիր Բորովիկովսկու, Վասիլի Տրոպինինի, Նիկոլայ Գեի և այլոց աշխատանքներով) և գավառական թանգարանի էության մշակմամբ, նրա մշակութային առաքելության իմաստավորմամբ։ 1967 թվականին հենց Կույբիշևի արվեստի թանգարանում  է անցկացվել մարզի գեղարվեստական թանգարանների առաջին համաժողովը Ռուսաստանում։

1989 թվականից, թանգարանային տարածքների զգալի ընդլայնումից հետո, Անետա Բասի աշխատանքը ծավալվել է նոր թափով՝ հատկապես թանգարանային համատեքստում ռուսական և արտասահմանյան նորագույն արվեստի ընդգրկման ուղղությամբ։ 1995 թվականին Բասի թանգարանի ջանքերով լույս է տեսել «Մոդեռնից ավանգարդ» () գիրքը, որն ամրապնդել է Սամարայի արվեստի թանգարանի առաջատար դիրքը ոչ մայրաքաղաքային թանգարանային հաստատությունների շարքում։ Բասի վերջին ցուցհանդեսային երջին նախագիծը եղել է Էնդի Ուորհոլ հետահայաց ցուցահանդեսը։

Անետա Բասի բացառիկ վաստակն է Վոլժսկի Շիրյաևո գյուղում Ռեպինի տուն-թանգարանի բացումը, որտեղ բացի մշտական ցուցադրությունից, անցկացվում է նաև ժամանակակից արվեստի բիենալե։

1982 թվականին Անետա Բասն արժանացել է ՌԽՖՍՀ մշակույթի վաստակավոր աշխատողի կոչման, 2000 թվականին՝ գրականության և արվեստի բնագավառում Ռուսաստանի պետական մրցանակի։

Բասին շնորհվել են Սամարա քաղաքի (1995 թվական) և Սամարայի մարզի (2003 թվական) պատվավոր քաղաքացու կոչումներ։

2019 թվականին Անետա Բասսի անունով փողոց է կոչվել Սամարա քաղաքում։

## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն
* От Модерна до Авангарда = From art Nouveau to Avantgarde art: Альбом / Самар. худож. музей; Сост. Басс Л.Я. — М.: ГАЛАРТ, 1995. — 183 с. — ISBN 5-269-00834-3

## Արտաքին հղումներ
* Статья об Анетте Басс в газете «Известия» от 23 января 2006 года
* Статья об Анетте Басс «Время новостей» N°9 23 января 2006

Կատեգորիա:Պատվո շքանշանի ասպետներ (ԽՍՀՄ)
Կատեգորիա:ՌԴ պետական մրցանակի դափնեկիրներ գրականության և արվեստի բնագավառում
Կատեգորիա:ՌԽՖՍՀ մշակույթի վաստակավոր գործիչներ
Անատոլի Բախմատով

**Անատոլի Անդրեևիչ Բախմատով** (, ), գավառագետ, Յուրլինսկի շրջանի պատմության գրքերի հեղինակ է։

## Կենսագրություն
Ծնվել է 1950 թվականի օգոստոսի 8-ին Յուրլինսկի շրջանի Միրոնովա գյուղում (այժմ՝ Պերմի երկրամաս)։

1977 թվականին ավարտել է Նիժնի Նովգորոդի պետական մանկավարժական ինստիտուտի կենսաբանության ֆակուլտետը։

1977-1990 թվականներին աշխատել է ՀամԼԿԵՄ-ի Յուրլինսկի շրջկոմում (դպրոցային բաժնի վարիչ, երկրորդ քարտուղար), ԽՄԿԿ-ի Յուրլինսկի շրջկոմում (հրահանգիչ, քաղաքական լուսավորության կաբինետի վարիչ, գաղափարախոսական բաժնի վարիչ, քարտուղար)։

1991-1994 թվականներին եղել է կրտսեր խմբագիր Ռուսաստանի Կոմի-Պերմյացկի շրջանային խմբագրության Յուրլինսկի շրջանում ռադիոհեռարձակման գծով։ 1994 թվականից՝ Յուրլինի շրջանի վարչակազմի գործերի կառավարիչ։

1980 թվականին դարձել է Յուրլինսկի պատմաերկրագիտական թանգարանի կազմակերպիչն ու ղեկավարը։

## Ստեղծագործություններ

* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
** 
** 
** 
** 
** 
*
*
*

## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն
* Лучший селькор года // По ленинскому пути. — 1985. — 5 мая.
* А. А. Бахматов: Досье «Звезды» // Звезда. — 2003. — 27 июня.
* Бахматов А. А. // *Зубов Ю. П.* Парма — земля моя. — Пермь, 2003.

Կատեգորիա:Ռուս խմբագիրներ
Կատեգորիա:20-րդ դարի խմբագիրներ
Կատեգորիա:Գրողներ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Ռուս գիտնականներ
Սոֆյա Իմբեր

**Սոֆյա Իմբեր Բարու** (, ), վենեսուալցի լրագրող, Կարակասի Ժամանակակից արվեստի թանգարանի հիմնադիր և առաջին տնօրեն։

## Կենսագրություն
1930 թվականին ավագ քրոջ՝ Լիայի (1914—1981)՝ հետագայում հայտնի մանկաբույժ, և ծնողների՝ Նաումի Իմբերի ու Աննա Բարուի հետ արտագաղթել է Վենեսուելա։ Երեք տարի Անդի համալսարանում ուսումնասիրել է բժշկություն, ապա, կրթությունը թողնելով, վերադարձել է Կարակաս և զբաղվել է լրագրությամբ։ Տասնհինգ տարիների ընթացքում հրատարակվել է տարբեր երկրների տարբեր իսպանալեզու պարբերական հրատարակություններում։ 1944 թվականին ամուսնացել է գրող և դրամատուրգ Գիլբերտո Մենեսեսայի հետ (1911—1978), ամուսնությունից ունի չորս երեխա։ Ամուսնու հետ, որը դիվանագիտական ծառայության մեջ էր, սկզբում ապրել է Կոլումբիայում (1946), ապա եվրոպական տարբեր երկրներում (Ֆրանսիա, Բելգիա), որտեղ ընդգրկվել է ձախ ուղղվածության վենեսուելացի այլախոհների խմբում։ Ամուսնու հետ ամուսնալուծությունից հետո կրկին ամուսնացել է լրագրող և գրականագետ Կառլոս Ռանգելի հետ (1929-1988), որի հետ կազմակերպել է «Բարի առավոտ» հաղորդումը և դրա հաղորդավարուհին եղել է անգամ երկրորդ ամուսնու մահից հետո։ Վարել է նաև այլ հեռուստա և ռադիոհաղորդումներ։ Համագործակցել է վենեսուելական հիմնական «El Nacional»,« El Universal», «Últimas Noticias» և «Diario» թերթերի հետ։ Նրա ընտրյալ հոդվածների ժողովածուն 1971 թվականին հրատարակվել է «Yo la intransigente» առանձին գրքով։
աջից|մինի|267x267փքս|Սոֆյա Իմբերի թանգարան
1973 թվականին հիմնադրել և ղեկավարել է Սոֆյա Իմբերի ժամանակակից արվեստի թանգարանը (1990 թվականից՝ Museo de Arte Contemporáneo de Caracas "Sofía Ímber", MACCSI), որը հետագայում վերանվանվել է։ Այս թանգարանը հավաքածուի մշտական չորս հազար ցուցանմուշներով դարձել է ժամանակակից արվեստի ամենամեծ թանգարանը Լատինական Ամերիկայում։ Սոֆյա Իմբերը անփոփոխ կերպով ղեկավարել է թանգարանը մինչև 2001 թվականը, երբ երկրում աճող հակասեմիտիզմի դեմ հանրության ներկայացուցիչների դիմումին աջակցելու արդյունքում նա Ուգո Չավեսի հրամանով ազատվել է իր ստեղծած թանգարանի տնօրենի պաշտոնից։ Նրա հեռացումից հետո թանգարանի մի շարք ցուցանմուշներ անհետացել են, այդ թվում՝ Անրի Մատիսի «Կարմիր տաբատով օդալիսկան» կտավը (դրա տեղում շրջանակում ցուցադրվել է կրկնօրինակը)։

## Մրցանակներ
Սոֆյա Իմբերը արժանացել է մի շարք մեդալների և շքանշանների, այդ թվում՝ Կաթոլիկ Իզաբելի շքանշան (դամա-կամանդոր, Իսպանիա), Մայա շքանշան (Արգենտինա), Պատվո լեգեոնի շքանշան (Ֆրանսիա), Քաղաքացիական ավանդի շքանշան (Իսպանիա), Ռիու Բրանկուի շքանշան (Բրազիլիա), Գաբրիելա Միստրալի շքանշան (Չիլի), Բոյակի շքանշան (Կոլումբիա), Ացտեկական արծվի շքանշան (Մեքսիկա), Ազատագրողի շքանշան (Վենեսուելա)։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Պատվո լեգեոնի շքանշանի ասպետներ
Կատեգորիա:Ռումինիայի հրեաներ
Կատեգորիա:Ռումինացի լրագրողներ
Կատեգորիա:Վենեսուելացի գրողներ
Կատեգորիա:Ռումինիայի քաղաքական գործիչներ
Կատեգորիա:Վենեսուելայի քաղաքական գործիչներ
Ալմաթիի թանգարան

**Ալմաթիի թանգարան**, Ալմաթի (Ղազախստան) քաղաքի պատմության թանգարան, գտնվում է Վերնանի մանկատան նախկին շենքում։

## Թանգարան
Ալմաթիի թանգարանը բացվել է 2001 թվականին։

Ալմաթիի թանգարանի կազմում է գտնվում «Բորալդայի սակյան կուրգաններ» թագավորական թաղման համալիրը, որը պահպանել է մշակութային և բնական լանդշաֆտը։

2016 թվականին թանգարանը տեղափոխվել է Վերնանի մանկատան շենք։

Թանգարանի էքսպոզիցիան ներկայնում է ավելի քան 40 հազար ցուցանմուշ՝ բաժանված 11 ժամանակաշրջանի՝ «Ալմաթիի հնագույն պատմություն», «Ալմաթիի միջնադարյան պատմություն», «Ղազախական պետականության ակունքներում», «Ժետիսուի ազգագրությունը», «Ալմաթիի պատմության Վերնենյան շրջան», «Ալմաթին 20-րդ դարում», «Մշակույթի և արվեստի զարգացում», «Ալպինիզմի պատմություն», «Ժելտոկսան», «Ալմաթին և ազգի առաջնորդը», «Աշխարհի և համերաշխության մոդել» խորագրերով։

## Թանգարանի շենք
Քաղաքային մանկատունը բացվել էր 1878 թվականին։ Շենքը կառուցվել էր 1892 թվականին ճարտարապետ Պ․ Գրուդեի կողմից՝ Վերնենի մանկատան համար։

Տարբեր ժամանակաշրջաններում շենքում գործել են Մանկական կլինիկական №1. հիվանդանոցը, 1981-2016 թվականներին՝ Քաղաքային բժշկական ուսումնարանը (այժմ՝ բժշկական քալեջ)։

2009 թվականի Ղազռեստավրացիան իրականացրել է շենքի վերանորգումը։

### Ճարտարապետություն
Մեկ հարկանի փայտե գերանե ուղղանկյուն շենքը, որը նկուղի հետ ունի մի հիմնաքար, գլխավոր ճակատամասում ունի սիմետրիկ եռամաս կառուցվածք՝ առանձնացված ռիզալիտներով։ Գլխավոր բարձրահարկ մուտքը ընդգծված է լայն սանդուղքով։

Շենքի կողային թևերում տեղակայված էին երեք բաժանմունքներով դպրոց՝ աղջիկների համար կարուձևի և տղաների համար՝ կոշկակարության կազմարարական արհեստների արհեստանոց։ Ռեզալիտներում տեղավորված էին բնակելի շինությունները։ Հետին հարավային բակում կար այգի, բանաջարանոց և ծաղկանոց (ներկայումս «Դինամո» մարզադահլիճն է), գլխավոր մուտքի դիմաց սաների կողմից տնկվել է այգի (այժմ՝ սոճու այգի)։

Շենքի ինտերիերում պահպանվել է պատերի հարդարումը և առաստաղը՝ ծեփագործական տարրերի տեսքով։

### Հուշարձանի կարգավիճակ
2010 թվականի նոյեմբերի 10-ին հաստատվել է Ալմաթի քաղաքի պատմության և մշակույթի հուշարձանների պետական նոր ցանկը․ այդ կապակցությամբ նախորդ բոլոր որոշումները ուժը կորցրած են ճանաչվել։ Այդ որոշման մեջ պահպանվել է Վերնենյան մանկատան շենքի տեղական նշանակության հուշարձանի կարգավիճակը։ Անվտանգության գոտիների սահմանները հաստատվել են 2014 թվականին։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:2001 հիմնադրումներ Ղազախստանում
Կատեգորիա:2001 հիմնադրված թանգարաններ
Կատեգորիա:Ալմաթի
Կատեգորիա:Ղազախստանի թանգարաններ
Քարի տարեգրության թանգարան

**Քարի տարեգրության թանգարան** (), քարի մշակման արհեստին նվիրված թանգարան։ Թանգարանի ցուցադրությունը թույլ է տալիս ակնառու կերպով հետևել ներկայիս Ադրբեջանի տարածքում քարի մշակման ավանդույթների զարգացման և կայացման փուլերին։ Թանգարանում պահվում են նաև Հայաստանի տարածքից ապօրինի տեղափոխված և «ադրբեջանական» ներկայացվող նմուշներ։ Քարե տարեգրության թանգարանը գտնվում է Պետական դրոշի հրապարակում, ստեղծվել է Հեյդար Ալիևի հիմնադրամի կողմից։

## Պատմություն
Շենքը, որտեղ գտնվում է թանգարանը, կառուցվել է 1901 թվականին Սիմենս եղբայրների կողմից։ Շենքում գործում էր Բաքվում նավթով աշխատող առաջին էլեկտրակայանը։ Այնուհետև շենքը հիմնանորոգվել և վերածվել է քարե տարեգրության թանգարանի։

Թանգարանի բացումը տեղի է ունեցել 2015 թվականին հունիսի 8-ին։ Ադրբեջանի Հանրապետության նախագահ Իլհամ Ալիևը, ինչպես նաև Հեյդար Ալիևի հիմնադրամի նախագահ Մեհրիբան Ալիևան և հիմնադրամի փոխնախագահ Լեյլա Ալիևան ծանոթացել են թանգարանին։

## Ցուցադրություն
Թանգարանում ցուցադրվում են քարամշակման բազմաթիվ օրինակներ, որոնք հայտնաբերվել են Ադրբեջանի ներկայիս տարածքում, ինչպես նաև` Հայաստանի տարածքից ապօրինի տեղափոխված նմուշներ։

Հնագույն ցուցանմուշների մեծ մասը կենցաղային իրեր են` գործնական նշանակությամբ։ Ներկայացված են նաև նախնադարյան մարդկանց պարզունակ աշխատանքային գործիքներ։

Թանգարանում ներկայացված են նաև «Գոբուստան» և «Գալա» արգելոցներից բերված ժայռապատկերներ։

Ցուցադրության հիմնական մասը ներկայացված է Շիրվան-Ապշերոն գոտում հայտնաբերված միջնադարի տապանաքարերով։ Գերեզմանաքարերն ու տապանաքարերը տեղեկություններ են հաղորդում միջնադարի տարբեր հասարակական-քաղաքական, սոցիալական, մշակութային, գաղափարական իրադարձությունների մասին։

Թանգարանի ցուցադրությունը ներառում է նաև Ադրբեջանի ժողովրդական նկարիչ Հուսեյն Հագվերդիևի «Շնչերակ» աշխատանքը (2014 թվական)։

Ցուցահանդեսում ներկայացված ցուցանմուշների միջոցով դիտողաբար կարելի է հետևել Ադրբեջանի ներկայիս տարածքում քարամշակման ավանդույթների պատմական զարգացմանն ու կայացման փուլերին։

## Տես նաև
* Պատմության կեղծարարությունն Ադրբեջանում
* Ջուղայի խաչքարերի ոչնչացում
* Նիզամի Գյանջևիի ադրբեջանականացում

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Ադրբեջանի թանգարաններ
Ֆայրֆլայ Էսթեյթ

**Ֆայրֆլայ Էսթեյթ** (, Լուսատտիկների կալվածք), բրիտանացի գրող Նոել Քովարդի տուն-թանգարանը, որը կառուցվել է նրա թաղման վայրում` Ճամայկայի Սենթ Մերի մարզում` Օրակաբեսայից 10 կմ դեպի արևելք։ Տունը ներառվել է Ճամայկայի ազգային ժառանգության ցանկում։ Ժամանակակից տունը կառուցվել է 1956 թվականին։  Տան կահավորումը խիստ է, ինչը չի խանգարել Քովարդին տանն ընդունելություններ ու երեկույթներ կազմակերպել։

## Պատմություն
Ճամայկայի հյուսիսային ափին գտնվող բլրի գագաթին Քովարդի տունը սկզբում պատկանել է տխրահռչակ ծովահեն և Ճամայկայի նահանգապետ Սըր Հենրի Մորգանին (1635-1688)։ Մորգանը բլրի վրա տուն է կառուցել և այն օգտագործել որպես դիտահարթակ, որը նայում էր Պորտ Մարիայի նավահանգիստին։ Գաղտնի փախուստի համար Մորգանը հրամայել է թունել փորել դեպի նավահանգիստ։

Տունը *Ֆայրֆլայ Էսթեյթ* է կոչվել երեկոյան դրա շրջակայքում մեծ թվով թռչող լուսատտիկների պատճառով։ Տարբեր ժամանակներում տան հյուրերն էին Եղիսաբեթ II-ը, Ուինսթոն Չերչիլը, Լոուրենս Օլիվիեն, Սոֆի Լորենը, Էլիզաբեթ Թեյլորը, Ալեք Գինեսը, Պիտեր Օ'Թուլը, Ռիչարդ Բարթոնը, իսկ հարևանությամբ ապրում էին Էրոլ Ֆլինը և Յան Ֆլեմինգը։

«Անգլիացին իրավունք ունի ապրելու այնտեղ, որտեղ նա կցանկանա», հայտարարել է Ուինսթոն Չերչիլը, երբ գտնվում էր այս տանը, որտեղ Նոել Քովարդին սովորեցնում էր յուղաներկով նկարել։ Տան արվեստանոցում պահպանվել են Քովարդի հայտնի ընկերների, այդ թվում՝ Լոուրենս Օլիվիեի, Էրոլ Ֆլինի և Մառլեն Դիտրիխի կտավները և լուսանկարները։

Տունը գնելուց Քովարդն իր օրագրում գրել է. «*Լուսատտիկ*»-ն ինձ տվեց ամենաթանկ օրհնանքը՝ ժամանակ կարդալու և գրելու, մտածելու և միտքս կանոնակարգելու համար, ես սիրում եմ այս վայրը, դա ինձ խորապես հմայում է։ Ինչ էլ որ պատահի այս հիմար աշխարհում, դժվար թե այստեղ ինչ-որ բան պատահի»։

Քոուըրդը մահացել է սրտամկանի կաթվածից Ֆայրֆլայ Էսթեյթում 1973 թվականի մարտի 26-ին` 73 տարեկան հասակում և թաղվել է մարմարյա դագաղի մեջ, այն պարտեզում, որտեղ նա սիրում էր նստել մթնշաղին, մայրամուտը դիտել, կոնյակ խմել և նայել ծովին ու հարևան բլուրների փարթամ բուսականությունը։ Այսօր այդ վայրում տեղադրված է Քովարդիի արձանը։ Սիզամարգի քարե խրճիթը, որը ժամանակին դիտահարթակ էր Հենրի Մորգանի համար, վերածվել ` «Սըր Նոել» բարի, հուշանվերների խանութի և ռեստորանի։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Вид сверху

Կատեգորիա:1956 հիմնադրումներ Ճամայկայում
Կատեգորիա:1956 հիմնադրված թանգարաններ
Կատեգորիա:Գրական թանգարաններ
Կատեգորիա:Ճամայկայի թանգարաններ
Սան Մարինոյի կոմունիստական կուսակցություն

**Սան Մարինոյի կոմունիստական կուսակցություն**, (ՍՄԿԿ), հիմնադրվել է 1941 թ.-ի հուլիսին ընդհատակում՝ ֆաշիստական բռնապետության (1923–1944 թթ.) պայմաններում։ Դեռևս 1921 թ.-ին Սան Մարինոյում ստեղծվել էր իտալական կոմկուսի սեկցիա, որը սակայն ոստիկանական հետապնդումների պատճառով կարճ ժամանակից հետո դադարել էր գործել։ Երկրորդ համաշխարհային պատերազմից (1939–1945 թթ.) հետո դեմոկրատական շարժումների վերելքի պայմաններում կոմկուսը ձեռք է բերել զգալի հաջողություններ։ 1945 թ.-ի պառլամենտական ընտրություններում սոցիալիստական կուսակցության հետ դաշնակցած՝ ստացել է 19 տեղ, սոցիալիստների հետ պառլամենտում կազմելով մեծամասնություն։ 1945–1957 թ.-ին գործադիր իշխանությունն իրականացնող երկու կապիտան–ռեգենտները եղել են սոցիալիստ և կոմունիստ։ Այդ տարիներին նրանց բլոկը անցկացրել է մի շարք ագրարային միջոցառումներ, ազգայնացրել մի քանի ձեռնարկություն, աշխատավորների դեմոկրատական իրավունքներն ամրապնդող որոշ փոփոխություններ մտցրել օրենսդրության մեջ։

Կուսակցության 8-րդ համագումարը (1973 թ.) մշակեց աշխատավորության և բնակչության միջին խավերի միասնության ամրապնդման գիծ։ 1974 թ.-ի պառլամենտական ընտրություններում Սան Մարինոյի կոմունիստները ստացան 15 տեղ (60-ից)։ 7–8-րդ և 9-րդ (1976 թ.) համագումարների փաստաթղթերում կոմունիստներն իրենց նպատակը հռչակեցին սոցիալիստական հասարակարգի կառուցումը՝ լայն հակամոնոպոլիստական ճակատ ստեղծելու և երկրի տնտեսական ու քաղաքական սիստեմում դեմոկրատական վերափոխումներ կատարելու ճանապարհով։

1978 թ.-ի պառլամենտական արտահերթ ընտրություններում հաղթանակ տարավ ձախ ուժերի միասնական ճակատը։ Նրանք պառլամենտում կազմեցին բացարձակ մեծամասնություն։ Նորաստեղծ կառավարության մեջ մինիստրական 10 տեղերից 4-ը ստացան կոմունիստները։

Սան Մարինոյի կոմունիստների 10-րդ համագումարը (1980 թ.) անցավ հասարակարգի բարեփոխման, դեմոկրատիայի և բազմակուսակցության ոգու, ձախ ուժերի միասնության ամրապնդման և բոլոր դեմոկրատական ուժերի համագործակցման նշանաբանով։ ՍՄԿԿ պատվիրակները մասնակցել են կոմունիստական և բանվորոկան կուսակցությունների 1957 թ.-ի, 1960 թ.-ի և 1969 թ.-ի Մոսկվայի խորհրդակցություններին և հավանություն տվել դրանց աշխատանքներին։

ՍՄԿԿ կառուցվում է դեմոկրատական ցենտրալիզմի սկզբունքներով։ Կուսակցության բարձրագույն մարմինը համագումարն է, իսկ դրանց միջև ընկած ժամանակաշրջանում՝ Կենտկոմը, որ Կենտրոնական վերահսկիչ հանձնաժողովի հետ համատեղ ընտրում է ղեկավարություն և քարտուղարություն։ Կուսակցության նախագահ՝ Է. Գասպերոնի, գլխավոր քարտուղար՝ Ու. Բարուլլի, կենտրոնական օրգանը «Շինտիլա» («La Scintilla») ամսաթերթն է։

Կատեգորիա:Կոմունիստական կուսակցություններ
Կատեգորիա:1921 հիմնադրումներ Եվրոպայում
Կատեգորիա:Սան Մարինո
Ճենապակու հավաքածու (Դրեզդեն)

**Դրեզդենի Ճենապակու հավաքածու**, կերամիկական իրերի ամենանշանավոր հավաքածուներից մեկն աշխարհում։ Թանգարանը ներառված է Դրեզդենի արվեստի պետական հավաքածուի մեջ և տեղակայված է Ցվինգերի սրահներից մեկում։

## Պատմություն
Հավաքածուի ստեղծման պատմությունը կապված է  սաքսոնացի կուրֆյուրստ Օգոստոս II Հզորի անվան հետ, ով իր ճենապակե իրեր հավաքելու մոլուցքն անվանել է «ճենապակյա հիվանդություն»։ Սկզբում այն տեղակայված էր Դրեզդենի Ճապոնական պալատում՝ Էլբա գետի ափին։ 1733 թվականին՝ կուրֆյուրստի և Լեհաստանի արքայի կյանքի վերջում, հավաքածուն կազմում էր մոտ 35 հազար իր, որոնց մեծ մասը բերվել էր Ասիայից, մի մասն էլ ստեղծվել Մայսենում, որտեղ նրա հրամաոնվ հիմնադրվել է Եվրոպայում ճենապակու առաջին գործարանը։ Այսօր հավաքածուն ներառում է 20 հազար ստեղծագործություն, մոտ 2 հազարը ցուցադրվում է թանգարանում։

## Հավաքածու
Հավաքածուի գլխավոր ցուցադրանմուշներն են Մին դինաստիայի շրջանի ստեղծագործությունները, չին կայսր Կանսիի (1662–1722) իշխանության շրջանի ճենապակին, ճապոնական արիտա և կակիեմոն ճենապակին։ Թանգարանը հայտնի է նաև իր՝ վաղ մեյսենյան ճենապակու ամենահարուստ հավաքածուով։ Հայտնի ցուցանմուշներից են չինական բարձր «դրագունյան» սափորները (17-ից - 18-րդ դարեր), որոնք Օգոստոսը ստացել է Ֆրիդրիխ Վիլհելմ I-ից դրագունների ջոկատի փոխարեն, մեյսենյան վարպետներ Յոհան Բյոտգերի, Յոհան Կենդլերի, Հոտլիբ Կիրխների աշխատանքները։ Յուրօրինակ ստեղծագործություն է 1749 թվականին պատրաստված 115 սմ բարձրության ճենապակե ծաղկեփունջը։ Սկզբնապես այն կազմված էր 470 ճենապակյա ծաղիկներից՝ մետաղյա , ցողուններով ու տերևներով, իր ձևով և գույնով շատ մոտ բնականին։

Նյու Յորքի ճարտարապետ Պետեր Մարինոյի գլխավորությամբ 2006-2010 թվականներին թանգարանում ձևավորվում է նոր ցուցասրահ։ Այն համարվում է Օգոստոս Հզորի իշխանության շրջանի հարդարանքի ժամանակակից վերարտադրումը։ Թանգարանը բաղկացած է երկու բաժնից՝ արևելաասիական, որտեղ մի քանի սրահներում ցուցադրվում են չինական և ճապոնական աշխատանքները, և մեյսենյան, որտեղ ներկայացված են Մեյսենի վարպետների ստեղծագործությունները։ Մարինոն հաջողությամբ համադրել է դասական և ժամանակակից տարրերը։ Թանգարանի ժամանակակից բաժնում ճապոնական սպիտակ, երկնագույն ճենապակին ցուցադրված է պատմական սեղանների վրա դրված։

## Պատկերասրահ

Պատկեր:Dresden Porcelain Collection - 07-2003.jpg|Ճենապակու հավաքածու, Դրեզդեն
Պատկեր:Fotothek df ps 0003392 Vasen ^ bauchige Vasen ^ Porzellan ^ Museen ^ Kunstmuseen.jpg
Պատկեր:Dresden Porcelain Collection - 07-2044.jpg|Ճենապակյա սափորներ
Պատկեր:Dresden Porcelain Collection - 07-2048.jpg|Ճապոնական Իմարի ճենապակի 
Պատկեր:DD-Famrose-Teller02.JPG|Ափսե, Ցին դիաստիա


## Գրականություն
* Ulrich Pietsch u.a. * Die Porzellansammlung in Dresden. The Porcelain Collection Dresden. Дрезденская коллекция фарфора.* Deutscher Kunstverlag, 2012 ISBN 978-3-422-07136-0
* Ulrich Pietsch u.a. * Die Porzellansammlung in Dresden. China. Japan. Meißen.* Deutscher Kunstverlag, 2006 ISBN 978-3-422-06630-4

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Դրեզդենի թանգարաններ
Կատեգորիա:1715 հիմնադրված թանգարաններ
Կատեգորիա:1715 կառուցումն ավարտված շենքեր և կառույցներ