Պացիենտի կրթում

thumb|right|Ռադիոլոգը բացատրում է ռենտգեն նկարի արդյունքները պացիենտին։ Պացիենտի կրթումը ընդգրկում է նաև ախտորոշիչ հետազոտությունների արդյունքների մեկնաբանությունը
**Պացիենտի կրթում**, պլանավորված ինտերակտիվ ուսուցում, որը նախատեսված է փորձառու պացիենտներին աջակցելու և կյանքի որակը բարելավելու կամ սեփական առողջությունն ու բարեկեցությունը օպտիմալացնելու համար։

## Ընդհանուր ակնարկ
Ուսուցումը կարող է կատարվել տարբեր բուժաշխատողների կողմից, որոնք անցել են համապատասխան վերապատրաստում, տիրապետում են պացիենտին ուսուցանելու և լուսավորչական աշխատանքներ կատարելուն։ Բացի դրանից պահանջվում է նաև հետագա երկարատև աշխատանք հատուկ հմտությունների զարգացման համար, որոնք անհրաժեշտ են պացիենտի վարքի և ապրելակերպի փոփոխության վրա ազդելու համար։
Սանիտարալուսավորչական աշխատանքները նույնպես կարևոր են և իրենց մեջ ընդգրկում են թե՛ կանխարգելիչ լուսավորչական աշխատանքները կամ առողջության ամրապնդումը, թե՛այն աշխատանքները, որոնք ուղղված են կոնկրետ հիվանդության կամ վիճակի։
Պացիենտների կրթման համար կարևորագույն դետալ է հմտությունների շարունակական զարգացումը և պատասխանատվությունը։ Պացիենտները պետք է իմանան երբ, ինչպես և ինչու է անհրաժեշտ փոխել ապրելակերպը։ Խմբակային աշխատանքները պակաս կարևոր չեն։ Թիմի յուրաքանչյուր անդամ պետք է լինի շահագրգռված որևէ փոփոխություն անելուն։ Դա նույնպես կարող է օգնել պացիենտին լավացնել իր կյանքի որակը և տալիս է հնարավորություն ստանալու նոր տեղեկատվություն։
Պացիենտների կրթման նշանակությունը կարելի է ներկայացնել հետևյալ կերպ․
* Սեփական առողջական վիճակի, ախտորոշման, հիվանդության կամ հաշմանդամության նկատմամբ վերաբերմունքի փոփոխություն՝ ինքնակրթման շնորհիվ
* Բժշկական վիճակների տարբեր ասպեկտների հաղթահարման մեթոդների և հնարավորությունների ընկալման բարելավում
* Ինքնապաշտպանության բարձրացում ինչպես միայնակ, այնպես էլ բուժաշխատողի հետ համատեղ որոշումների կայացման դեպքում
* Բուժման արդյունավետության բարձրացում, քանի որ գրագետ կատարված հաղորդակցական և լուսավորչական աշխատանքները բարձրացնում են պացիենտների մոտիվացիան շարունակելու բուժումը
* Պացիենտի բուժման արդյունքների լավացում, քանի որ պացիենտները շատ լավ են արձագանքում բուժմանը, հետևաբար բարդությունները լինում են ավելի քիչ
* Տեղեկացված փոխհամաձայնություն՝ պացիենտները գիտակցում են, որ ձեր տված տեղեկատվությունը նրանց անհրաժեշտ է հիմնավորված որոշում կայացնելու համար
* Հնարավորություն ընդունելու համատեղ որոշումներ՝ պացիենտի առավելությունների և ռիսկերի գնահատումը մասնագետի կողմից օգնում է, որ պացիենտը գնա փոխզիջման նույնիսկ այն հարցերում, որոնք նախկինում չէր անի
* Բժշկական գրագիտության բարձրացում և վստահության ներշնչում առողջապահական համակարգի նկատմամբ
* Կիրառում՝ բժշկական ծառայությունների օգտագործման արդյունավետության բարձրացում, անտեղի այցելությունների և զանգերի կրճատում
* Բավարարվածություն և գովազդ՝ պացիենտները շատ մեծ հավանականությամբ կօգտվեն նույն կլինիկայի ծառայություններից նաև հետագայում և այդտեղ կուղղորդեն այլ պացիենտների
* Ռիսկերի կառավարում՝ վստահության չարաշահման ռիսկի նվազեցում, երբ պացիենտը ունի ռեալ ակնկալիքներ բուժումից
* Հասարակության տարբեր խմբեր և առողջություն՝ նպատակաուղղված լուսավորչական աշխատանքներ, որոնք օգնում են նվազեցնել բնակչության այն խմբի ծանրաբեռնվածությունը, որոնք ունեն մահացության բարձր ռիսկ։
Բուժաշխատողի կոմպետենտությունը ընդգրկում է հետևյալ դրույթները․
* Էթիկայի կանոնների օգտագործում կապված դիմացինի հանդեպ սոցիալական պարտականությունների և ծառայությունների հետ
* Ցուցաբերեք համապատասխան, կոմպետենտ, ապացուցողական բժշկության վրա հիմնված բժշկական օգնություն
* Կանխարգելիչ բժշկական օգնության ցուցաբերում
* Կենտրոնացեք հոգատարության վրա, որն ուղղված է տարբեր մարդկանց կամ ընտանիքներին
* Բուժօգնություն ցուցաբերելիս ի նկատի ունեցեք առողջության բազմաթիվ կարևոր ցուցանիշները
* Եղեք տոլերանտ տարբեր մշակութային առանձնահատկությունների նկատմամբ և բաց եղեք հանրության տարբեր խմբերի առաջ
* Տեխնոլոգիաները օգտագործեք պատշաճ և արդյունավետ
* Մշտապես հետևեք բժշկական նորամուծություններին ու զբաղվեք շարունակական ինքնակրթությամբ
Կան բազմաթիվ բժշկական ոլորտներ, որտեղ պացիենտի կրթվածությունը մեծապես լավացնում է բուժման արդյունքները
* Օրինակ վերջույթների ամպուտացիայի դեպքում ապացուցված է պացիենտների կրթման դերը, ընդ որում ուսուցումը պետք է իրականացվի ամբողջ բուժանձնակազմի կողմից (առաջին բժշկական օգնության բժիշկ, բուժքույր, ֆիզիոթերապևտ և այլն)։ Ապացուցված է նաև աջակցության խմբակների օգտակար դերը խմբի՝ դեպրեսիայի դեմ պայքարելուն։ Պացիենտների նախավիրահատական տեղեկացումը օգնում է այդ ընթացքում որոշումների ընդունման հարցում, քանի որ նրանք տեղեկատվություն են ստանում տարբեր իրավիճակների մասին, կապված ցավի, վերջույթի կորստի և ֆունկցիոնալ սահմանափակման հետ, ինչը դիտվում է ամպուտացիայից հետո։
* Արթրիտի դեպքում բացահայտվել է, որ պացիենտների կրթումը իրականացվում է 3 մեթոդով։ Այն ընդգրկում է բուժաշխատողների հետ հանդիպումները, պացիենտների խմբի հետ հանդիպումները, աջակցության օնլայն ծրագրերը։ Առաջին մեթոդի ապացուցվածությունը հաստատվել է դեմ առ դեմ խորհրդատվության ժամանակ։ Նշվում է, որ ռևմատոլոգների, ֆիզիոթերապևտների, բուժքույրերի և բժշկական ոլորտի այլ ներկայացուցիչների հետ խորհրդատվությունները արդյունավետ են բուժմանը ենթարկվելու, բուժվելու և ընդհանուր վիճակը բարելավելու համար։
* Ռևմատոիդ արթրիտի դեպքում պացիենտի կրթումը համարվում է արդյունավետ բուժման ոչ դեղորայքային մեթոդ։ Ցանկալի է, որ պացիենտի տեղեկացվածությունը ընկած լինի ինքնակազմակերպման, ապրելակերպի փոփոխման բոլոր միջոցառումների հիմքում։
* Պացիենտներին աջակցող կազմակերպությունների դերը արթրիտ ունեցող մարդկանց օգնության և կազմակերպված վարման հարցում շատ բարձր է գնահատվում պացիենտների և մասնագետների կողմից and patients.։
* Շատ կարևոր է հաշվի առնել այն գործոնները, որոնք կօգնեն էլ ավելի բարձրացնել պացիենտի կրթման արդյունավետությունը։ Այդ գործոններից են պացիենտի ակտիվությունը, հիվանդության ընկալումը, անհանգստությունը, մասնակիցների գիտելիքները իրենց վիճակի վերաբերյալ, ռուտին հետազոտություններին մասնակցությունը և դրական դիրքորոշումը առողջության պահպանման վերաբերյալ։
Այս գործոնները կարող են լինել նաև խանգարող հանգամանք պացիենտի կրթման գործընթացում։

## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն
* Cordier JF. The expert patient: towards a novel definition. Eur Respir J. 2014 Oct;44(4):853-7. doi: 10.1183/09031936.00027414. PMID 25271227
* Doak, C. C., Doak, L. G., & Root, J. H. (1996). Teaching patients with low literacy skills http://www.hsph.harvard.edu/healthliteracy/doak.html
* London, F. (2009). No Time To Teach: The Essence of Patient and Family Education for Health Care Providers. Atlanta: Pritchett & Hull
* Rankin, S. H., Stallings, K. D., & London, F. (2005). Patient Education in Health and Illness (5th ed.). Philadelphia, PA: Lippincott Williams & Wilkins
* Bastable, S.B, Grambet, P., Jacobs, K., Sopczyk, D.L. (2011). Health professionals as educator: Principles of teaching and learning. Sudbury, MA: Jones & Bartlett Learning, LLC.

Կատեգորիա:Բժշկական էթիկա
Կատեգորիա:Հանրային առողջություն