Պառկելաթոռ

**Պառկելաթոռ** կամ **շեզլոնգ** (, /ʃeɪz ˈlɒŋ, tʃeɪз-, -ˈlɒ̃ɡ/, «երկար աթոռ»), աթոռի ձևով բազմոց, որը բավականաչափ երկար է նստողի ոտքերը հարմար տեղավորելու համար:

## Պատմություն
Ժամանակակից պառկելաթոռները առաջին անգամ տարածվել են 16-րդ դարի Ֆրանսիայում: Դրանք ստեղծել են ֆրանսիացի կահույքի վարպետները, որ հարուստները հանգստանան՝ առանց ննջասենյակ գնալու անհրաժեշտության: Ռոկոկոյի ժամանակաշրջանում պառկելաթոռը դարձել է սոցիալական կարգավիճակի խորհրդանիշ, և դրանց ստեղծելուց օգտագործել են հազվագյուտ և թանկ նյութեր: Այսօր պառկելաթոռը համարվում է ժամանակակից տան շքեղ իր։ Դրանք հաճախ օգտագործվում են տան դեկորը լրացնելու համար, օրինակ՝ հյուրասենյակի կամ ընթերցասրահի, կամ որպես ննջասենյակում թիկնելու համար նախատեսված ոճային բուդուար աթոռներ։

## Տեսակներ
* **Դուշես բրիզի** (, «Կոտրված դքսուհի»). վերաբերում է կահույքի այն տեսակին, որի  պառկելաթոռը երկու մասից է բաղկացած՝ աթոռից և ոտքերը երկարացնելու բազկաթոռից, կամ երկու աթոռից, որոնց միջև կա աթոռակ։ Անվան ծագումն անհայտ է։
* **Ռեկամիե (****),** տեսակը ունի երկու բարձրացված եզրային թիկնակներ, իսկ երկար կողմերից բաց է: Այն երբեմն ասոցացվում է Ֆրանսիական կայսրության (նեոդասական) ոճի հետ։ Կահույքն անվանվել է ֆրանսիացի աշխարհիկ տիկին, հայտնի գրական-քաղաքական սալոնի տիրուհի Մադամ Ռեկամիեի (1777-1849) պատվին, որին նման բազմոցի վրա նստած պատկերել է  Ժակ-Լուի Դավիդը 1800 թվականին։ Ռեկամիեի ձևը նման է ավանդական «լի բատուի» (, «նավակ մահճակալ»), բայց նախատեսված է ոչ թե ննջասենյակի, այլ հյուրասենյակի համար:
* **Մերիդիեն** (, «կեսօր»)  ունի բարձր թիկնակ և ոտնակ, որը աստիճանաբար թեքվում է ներքև: Անկախ նրանից, թե ինչով է ավարտվում ոտնակը, մերիդիենը ասիմետրիկ ցերեկային մահճակալներ են համարվում: Նրանք հայտնի էին 19-րդ դարի սկզբին Ֆրանսիայի մեծ տներում:  Անվանումը հիմնված է կեսիրյա հանգստի հետ։

Vaux-le-Vicomte 23.jpg|Դուշես բ|րիզի
Madame Récamier by Jacques-Louis David.jpg|Ռեկամիե
Edouard Manet 032.jpg|Մերիդիեն


## Հոգեվերլուծություն
մինի|Զիգմունդ Ֆրոյդի օգտագործած պառկելաթոռը Ֆրոյդի թանգարանում|263x263փքս
Պառկելաթոռը ավանդաբար կապված է հոգեվերլուծության հետ: Զիգմունդ Ֆրոյդն է սկսել  օգտագործել պառկելաթոռն այդ նպատակով։ Գաղափարն այն էր, որ հիվանդը պառկած կլինի բազմոցին, իսկ վերլուծաբանը նստած կլինի այնպես, որ բուժառուն չտեսնի նրան: Ենթադրվում էր, որ պառկած լինելը և վերլուծաբանին չտեսնելը խրախուսում է ազատ հարաբերությունը: Պառկելաթոռը, որ Ֆրոյդին է նվիրել բուժառուն, ցուցադրվում էլ Լոնդոնի Ֆրոյդի թանգարանում։

Այսօր հոգեվերլուծաբանները բուժառուներին հոգեթերապիայի ընթացքում առաջարկում են նստել բազմոցին, այլ ոչ թե ավանդույթներից դուրս եկած պառկելաթոռի: Պառկելաթոռը սովորաբար օգտագործվում է մուլտֆիլմերում և կինոնկարներում ընդհանուր հոգեթերապևտի գրասենյակ ներկայացնելու համար։

## Հետաքրքիր
* Երբ Ֆրեյդը հոգեվերլուծության համար սկսել է օգտագործել պառկելաթոռ, վիեննացիները համարձակություն են համարել ոչ մտերիմների ներկայությամբ պառկելը:
* Անգլերենում «chaise longue» տերմինը երբեմն գրվում է «chaise lounge», որտեղ ֆրանսերեն «երկար» բառը փոխարինվել է «հանգստանալ» բառով։ Այս տարբերակը փաստագրված է բրիտանական  տեքստերում առնվազն 1811, իսկ ամերիկյան տեքստերում 1824 թվականից։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Աթոռներ
Կատեգորիա:Դեկորատիվ-կիրառական արվեստ
Կատեգորիա:Կահույք
Կատեգորիա:Հոգեվերլուծություն
Կատեգորիա:Ֆրանսերեն բառեր և արտահայտություններ