Հերբերտ Ադամս Գիբբոնս

**Հերբերտ Ադամս Գիբբոնս** (, ), ամերիկացի միջազգայնագետ, իրավաբան։ Փիլիսոփայության դոկտոր։ Հայտնի է «Ասիայի նոր քարտեզը», «Աֆրիկայի նոր քարտեզը» և «Եվրոպայի նոր քարտեզը» գրքերով։

## Կենսագրություն
Հերբերտ Գիբբոնսը ծնվել է Աննապոլիսում (Մերիլենդ)։ Սովորել է Ուիլյամ Պենի անվան դպրոցում և Ֆիլադելֆիայի Փենսիլվանիայի համալսարանում։ 1907 և 1913 թվականներին ստացել է դոկտորի և մագիստրոսի աստիճաններ Պրինսետոն համալսարանից։ 1908 թվականին Պրինսետոնի աստվածաբանական սեմինարիայում ստացել է աստվածաբանի բակալավրի աստիճան։

Գործունեությունն սկսել է Թուրքիայում, որտեղ ի սկզբանե եղել է միսիոներ, այնուհետև Նյու Յորքի Herald Tribune-ի թղթակիցը։ Ամուսնացել է գրող Հելեն Դավենպորտ Գիբոսնի հետ (մահացել է 1960 թվականին)։

1909 թվականի ապրիլին տեսել է հայերի և հույների նկատմամբ թուրքական հարձակումները։ Հայոց ցեղասպանության մասին գրել է գիրք, որը վերնագրել է *The Blackest Page in Modern History* (Ժամանակակից պատմության ամենասև էջը)։ Կինը՝ Հելենը, նույնպես գրել է իրենց փորձառությունների մասին Տարսոնում և Ադանայում և 1917 թվականին հրատարակել գիրք՝ «Տարսոնի կարմիր գորգերը» (The Red Rugs of Tarsus): 1910-1913 թվականներին Թուրքիայում աշխատելու տարիներին եղել է Ստամբուլի Ռոբերտ քոլեջի պատմության և քաղաքատնտեսության պրոֆեսոր։

Մահացել է 1934 թվականի օգոստոսի 7-ին 54 տարեկան հասակում Ավստրիայի Գրանդլսի համայնքում։

## Գործունեություն
Երկար ժամանակ եղել է «Նյու Յորք Հերսղդ» և եվրոպական մի շարք թերթերի թղթակիցը Թուրքիայում, դասավանդել է Տարսոնի ամերիկյան քոլեջում։ Թուրքական կառավարության կազմակերպած հայկական կոտորածների ականատես։

1916 թվականին Նյու Յորքում հրատարակել է «Նոր պատմության ամենասև էջը։ Իրադարձությունները Հայաստանում 1915 թվականին։ Փաստեր և պատասխանատվություն» գիրքը, որում իրական փաստերի հիման վրա նկարագրել է հայերի բռնագաղթը և ցեղասպանությունը։ Գիբբոնսը վկայում է, որ «1915 թվականի ապրիլից օսմանյան կառավարությունն ամբողջ Թուրքիայում... սկսեց իրականացնել հայ ժողովրդին կոտորելու մանրամասն մտածված ծրագիրը։ Վեց ամսվա ընթացքում կոտորել են մեկ միլիոն հայ։ Զոհերի թիվը և նրանց կոտորելու եղանակը անօրինակ են նոր պատմության մեջ» (Последние избиения в Армении, П., 1916, с. 3)։ Գիբբոնսը, առաջիններից մեկը, բացահայտել է հայերի տեղահանության և կոտորածների իրական նպատակները, առաջ քաշել թուրքական ղեկավար շրջանների պատասխանատվությունը հայերի ցեղասպանության համար, գերմանական կայսերական կառավարությանը մեղադրել թողտվության և անբարո քաղաքականություն վարելու մեջ։ 1921 թվականին Ֆրանսիային մեղադրել է Կիլիկիայում թուրքասեր քաղաքականության համար, ինչը հանգեցրել է հայկական նոր կոտորածների և հայերին հարկադրել լքել այդ բնօրրանը ևս։

## Երկեր
* Самая черная страница новейшей истории. Последние избиения в Армении, пер. с англ., П., 1916։
**The New Map of Europe: 1911–1914* (1914)
**Paris Reborn* (1915)
**The Blackest Page of Modern History: Events in Armenia in 1915* (1916)
**The New Map of Africa 1900-1916: A History of European Colonial Expansion and Colonial Diplomacy* (1916)
**The Little Children of Luxembourg* (1916)
**The Foundation of the Ottoman Empire: A History of the Osmanlis Up To the Death of Bayezid I: 1300–1403 (1916)*
**Reconstruction of Poland and the Near East:  Problems of Peace* (1917)
**Songs from the Trenches:  The Soul of the A.E.F.* (1918)
**The question of Alsace-Lorraine in 1918 as Viewed by an American (1918)*
**The New Map Of Asia: 1900–1919* (1919)
**France and Ourselves: Interpretative Studies: 1917–1919* (1920)
**Riviera Towns* (1920)
**Great Britain in Egypt* (1920)
**Venizelos* (1920)
**Bases of Anglo-Saxon Solidarity* (1921)
**Lithuania Recognition* (with W.G. McAdoo) (1921)
**An Introduction to World Politics* (1922)
**Anglo-Saxon Solidarity* (1923)
**Europe Since 1918* (1923)
**America's Place in the World* (1924)
**A Selected Bibliography of the World War* (1924)
**John Wanamaker* (1926)
**Ports of France* (1926)
**Europe of Today* (1927)
**The New Map of South America* (1929)
**Nationalism and Internationalism* (1929)
**Wider Horizons:  The New Map of the World* (1930)
**Contemporary World History* (1932)

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Ամերիկացի իրավաբաններ
Կատեգորիա:Փրինսթոնի համալսարանի շրջանավարտներ
Կատեգորիա:Փենսիլվանիայի համալսարանի շրջանավարտներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի լրագրողներ
Կատեգորիա:Փիլիսոփայական գիտությունների դոկտորներ