open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Ջեսիկա Լենգ

**Ջեսիկա Լենգ** (, ), ամերիկացի դերասանուհի։

## Ֆիլմագրություն
### Ֆիլմեր

### Հեռուստատեսություն

## Պարգևներ
Ստացել է ավելի քան 27 կինոմրցանակ, այդ թվում
* 6 անգամ ներկայացվել է Օսկարի, ստացել 2-ը Օսկար լավագույն դերասանուհու համար և երկրորդ պլանի լավագույն դերասանուհու համար
* 12 անգամ ներկայացվել է Ոսկե Գլոբուսի, ստացել 5-ը
* 3 անգամ ներկայացվել է Էմմի, ստացել 1-ը

Մի շարք կինոփառատոնների մրցանակակիր է, ներկայացվել է նաև Ոսկե Ազնվամորի հակամրցանակի։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:20-րդ դարի ամերիկացի դերասանուհիներ
Կատեգորիա:21-րդ դարի ամերիկացի դերասանուհիներ
Կատեգորիա:«Էմմի» մրցանակի դափնեկիրներ
Կատեգորիա:«Թոնի» մրցանակի դափնեկիրներ
Կատեգորիա:«Ոսկե գլոբուս» մրցանակի դափնեկիրներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի կին լուսանկարիչներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի կինոդերասանուհիներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի հեռուստատեսային դերասանուհիներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի մոդելներ
Կատեգորիա:Երկրորդ պլանի լավագույն դերասանուհի Օսկարի մրցանակակիրներ
Կատեգորիա:Մինեսոտայի համալսարանի շրջանավարտներ
Կատեգորիա:ՅՈՒՆԵՍԿՕ-ի բարի կամքի դեսպաններ
Կատեգորիա:ՅՈՒՆԻՍԵՖ-ի բարի կամքի դեսպաններ
Կատեգորիա:Թատրոնի ամերիկացի դերասանուհիներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի կինոպրոդյուսերներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի հասարակական գործիչներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի պրոդյուսերներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի բարերարներ
Բաբելոն (այլ կիրառումներ)

**Բաբելոն**, հնագույն պետություն էր Տիգրիս և Եփրատ գետերի ստորին ավազանում մ.թ.ա. 1894-539–ին։

Բաբելոն նաև կարող է վերաբերել՝

* Հին կտակարանից Մովսեսի առաջին գրքի Բաբելոնյան աշտարակաշինության պատմությունն է։
* Բաբելոնի աշտարակը, ֆլամանդացի նկարիչ Պիտեր Բրեյգել Ավագի 1563 թվականի նկարն է։
* Բաբելոն, 2006 թվականին նկարահանված դրամա, որի ռեժիսորն է մեքսիկացի Ալեխանդրո Գոնսալես Ինյարիտուն։
Հեռավորարևելյան ընձառյուծ

**Հեռավորարևելյան ընձառյուծ** կամ **ամուրյան ընձառյուծ** ( կամ *Panthera pardus amurensis*), կատվազգիների ընտանիքի գիշատիչ կաթնասուն, ընձառյուծի ենթատեակներից մեկը։ Մարմնի երկարությունը՝ 107-136 սմ. էգ առանձնյակների քաշը՝ մինչև 50 կգ, արուներինը՝ 70 կգ։ Ապրում է Հեռավոր Արևելքի լեռնային անտառներում՝ Ռուսաստանի, Չինաստանի և Հյուսիսային Կորեայի սահմանի շրջանում։

Կատեգորիա:Ընձառյուծներ
Կատեգորիա:Կենդանիներ այբբենական կարգով
Արաբական ընձառյուծ

**Արաբական ընձառյուծ** կամ **հարավարաբական ընձառյուծ** (), ընձառյուծի ենթատեսակ, որը ապրում է Արաբական թերակղզում։ Գտնվում է բնաջնջման վտանգի տակ։ 2006 թվականին այս գիշատիչների պոպուլյացիան սահմանափակվում էր 200-250 առանձնյակով։

Վաղ անցյալում արաբական ընձառյուծները տարածված են եղել ամբողջ Մերձավոր Արևելքում, սակայն վերջին տարիներին նրանց տարածման արեալը կրճատվել է։

## Արտաքին հղումներ
* Arabian leopard (Panthera pardus nimr) 
* Arabian Leopard, Panthera pardus nimr, status and habitat assessment in northwest Dhofar, Oman

Կատեգորիա:Արևմտյան Ասիայի կաթնասուններ
Կատեգորիա:Ընձառյուծներ
Կատեգորիա:Միջին Արևելքի կաթնասուններ
Ակրինգտոն Սթենլի

**Ակրինգտոն Սթենլի** (), անգլիական պրոֆեսիոնալ ֆուտբոլային ակումբ Ակրինգտոն քաղաքից։ Հիմնադրվել է 1968 թվականին։

Ակրինգտոն Սթենլի
Էլ Դի Մեոլա

**Էլ Դի Մեոլան** (, իրական անունը՝ **Ալբերտ Լորանս Դիմեոլա**, ), ամերիկյան կիթառահար է, որը կատարում է ջազ-ֆյուժն և լատին-ջազ ժանրերում։ Աշխարհի ամենաազդեցիկ ջազային կիթառահարներից է։

Երաժշտական կրթություն ստացել է Berklee College of Music քոլեջում Բոստոնում։ Դի Մեոլան հայտնի դարձավ 70-ականներին Չիկ Կորիայի Return to Forever պրոյեկտում իր մասնակցությամբ (միացավ խմբին 1974 թ.)։ Հենց նրա շնորհիվ խումբը հայտնի դարձավ։ Դրանից հետո նա սկսեց փորձեր անել ջազ և ֆլամենկո ժանրերում, սկսելով իր սոլո-գործունեությունը։ Իր հետագա գործունեության ընթացքում Դի Մեոլան համագործակցել է Ջոն Մաքլաֆլինի և Պակո դե Լուսիայի հետ։

## Սկավառակագրություն
### Return to Forever-ի կազմում
* *Where Have I Known You Before* (1974)
* *No Mystery* (1975)
* *Romantic Warrior* (1976)
* *Returns* (2009)

### Սոլո-գործեր
* *Land of the Midnight Sun* (1976)
* *Elegant Gypsy* (1977)
* *Casino* (1978)
* *Splendido Hotel* (1980)
* *Electric Rendezvous* (1982)
* *Scenario* (1983)
* *Cielo e Terra* (1985)
* *Soaring Through a Dream* (1985)
* *Tirami Su* (1987)
* *Kiss My Axe* (1991) մինի|Դի Մեոլան Return to Forever խմբի կազմում
* *World Sinfonia* (1991)
* *Heart Of The Immigrants* (1993)
* *Orange and Blue* (1994)
* *Di Meola Plays Piazzolla* (1996)
* *The Infinite Desire* (1998)
* *Christmas: Winter Nights* (1999)
* *World Sinfonía III - The Grande Passion* (2000)
* *Flesh on Flesh* (2002)
* *Al Di Meola Revisited* (2003)
* *Vocal Rendezvous* (2006)
* *Consequence of Chaos* (2006)
* *Diabolic Inventions And Seduction For Solo Guitar* (2007)
* *Pursuit of Radical Rhapsody* (մարտ 2011)

## Աղբյուրներ


## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:1954 ծնունդներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի երաժիշտներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի կիթառահարներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի պրոդյուսերներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի ջազմեններ
Կատեգորիա:Բեմական կեղծանուններ
Կատեգորիա:Հուլիսի 22 ծնունդներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի ջազային կիթառահարներ
Կատեգորիա:Ֆլամենկո ժանրի երաժիշտներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի կոմպոզիտորներ
Պակո դե Լուսիա

**Պակո դե Լուսիան** (, իրական անունը՝ **Ֆրանսիսկո Գուստավո Սանչես Գոմես**, ), իսպանացի կիթառահար և կոմպոզիտոր, ֆլամենկո ժանրի հայտնի կատարող։

Մեծացել է ֆլամենկո կատարողների ընտանիքում։ Հայրը՝ Անտոնիո Սանչեսը, և Ռամոն եղբայրը կիթառահարներ էին, իսկ մյուս եղբայր Պեպեն՝ երգիչ։ Իր հոր և եղբոր ղեկավարության տակ սովորել է կիթառ նվագել և 11 տարեկան հասակում (1958) առաջին անգամ նվագել է ռադիոյում։ Նա հայտնի դարձավ որպես վիրտուոզ և ֆլամենկո ժանրի վառ ներկայացուցիչ։ Դե Լուսիան համագործակցել է երգիչ Էլ Կամերոն դե լա Իսլայի հետ, որի հետ միասին թողարկել է տասը ալբոմ, դաշնակահար Չիկ Կորիայի հետ։ Անդամ է եղել կիթառահարների տրիոյի Էլ Դի Մեոլայի և Ջոն Մաքլաֆլինի հետ։

Մահացել է 2014 թվականի փետրվարի 25-ին մեքսիկական Կանկունի լողափում։ Մահվան պատճառ է դարձել սրտի կաթվածը։

## Սկավառակագրություն
### Ստուդիական ալբոմներ
* *Dos guitarras flamencas en stereo* (1964) - Ռիկարդո Մոդրեգոյի հետ
* *12 canciones de García Lorca para guitarra* (1965) - Ռիկարդո Մոդրեգոյի հետ
* *12 éxitos para 2 guitarras flamencas* (1965) - Ռիկարդո Մոդրեգոյի հետ
* *La fabulosa guitarra de Paco de Lucía* (1967)
* *Canciones andaluzas para 2 guitarras* (1967) - Ռամոն դե Ալգեսիրասի հետ
* *Dos guitarras flamencas en América Latina* (1967) - Ռամոն դե Ալգեսիրասի հետ
* *Fantasía flamenca de Paco de Lucía* (1969)
* *Paco de Lucía y Ramón de Algeciras en Hispanoamérica* (1969) - Ռամոն դե Ալգեսիրասի հետ
* *12 Hits para 2 guitarras flamencas y orquesta de cuerda* (1969) - Ռամոն դե Ալգեսիրասի հետ
* *El mundo del flamenco* (1971)
* *Recital de guitarra de Paco de Lucía* (1971)
* *El duende flamenco de Paco de Lucía* (1972)
* *Fuente y caudal* (1973)
* *Almoraima* (1976)
* *Interpreta a Manuel de Falla* (1978)
* *Castro Marín* (1981) - Լարրի Կորյելի և Ջոն Մաքլաֆլինի հետ
* *Sólo quiero caminar* (1981)
* *Passion, Grace and Fire* (1983) - Էլ Դի Մեոլայի և Ջոն Մաքլաֆլինի հետ
* *Siroco* (1987)
* *Zyryab* (1990)
* *Concierto de Aranjuez* (1991)
* *The Guitar Trio* (1996) - Էլ Դի Մեոլայի և Ջոն Մաքլաֆլինի հետ
* *Luzia* (1998)
* *Cositas buenas* (2004)

### Համերգային ալբոմներ
* *En vivo desde el Teatro Real* (1975)
* *Friday Night in San Francisco* (1981) - Էլ Դի Մեոլայի և Ջոն Մաքլաֆլինի հետ
* *Live... One Summer Night* (1984)
* *Live recordings* (1987) - Ջորջ Դալարասի հետ
* *Live in América* (1993)

### Կոմպիլյացիաներ
* *Entre dos aguas* (1975)
* *Antología* (1995)
* *Integral* (2003)
* *Por Descubrir* (2003)

## Աղբյուրներ
* Լրիվ կենսագրությունը 
* Paco de Lucía. Allmusic

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:2014 մահեր
Կատեգորիա:Դեկտեմբերի 21 ծնունդներ
Կատեգորիա:Իսպանացի երաժիշտներ
Կատեգորիա:Իսպանացի կիթառահարներ
Կատեգորիա:Իսպանացի կոմպոզիտորներ
Կատեգորիա:Սրտամկանի ինֆարկտից մահացածներ
Կատեգորիա:Փետրվարի 25 մահեր
Կատեգորիա:Ֆլամենկո
Կատեգորիա:Ֆլամենկո ժանրի երաժիշտներ
Կատեգորիա:Իսպանացի արվեստագետներ
Կատեգորիա:«Գրեմմի» մրցանակի դափնեկիրներ
Կատեգորիա:Բեմական կեղծանուններ
Քեմփ Ռոք 2։ Վերջին համերգ

**«Քեմփ Ռոք 2։ Վերջին համերգ»** (), հոլիվուդյան ֆիլմ։

## Սյուժե
Միտչի Տոռեսը չէր համբերում, թե երբ է վերադառնալու ճամբար, որպեսզի նա և ռոք աստղ Շեյն Գրեյը, և Ջեյսոնը կարող էր անցկացնել ամառը երաժշտության ներքո, և վայելել այն՝ ծախսելով ժամանակը ընկերների հետ ...

## Դերերում

## Երգերի ցանկ
# Brand New Day
# Fire
# Can't Back Down
# It's On
# Wouldn't Change a Thing
# Heart and Soul
# You're My Favorite Song
# Introducing Me
# Tear It Down
# What We Came Here For
# Different Summers (bonus track)
# This Is Our Song
# Walkin' in My Shoes (bonus track)
# It's Not Too Late (bonus track)
# Rock Hard or Go Home

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Պաշտոնական կայք
* 

Կատեգորիա:2010 ֆիլմեր
Կատեգորիա:2010-ականների ամերիկյան ֆիլմեր
Կատեգորիա:2010-ականների անգլերեն ֆիլմեր
Կատեգորիա:Disney հեռուստաալիքի օրիգինալ ֆիլմեր
Կատեգորիա:Ամերիկյան ընտանեկան ֆիլմեր
Կատեգորիա:Ամերիկյան կինոկատակերգություններ
Կատեգորիա:Ամերիկյան հեռուստաֆիլմեր
Կատեգորիա:Ամերիկյան մելոդրամա ֆիլմեր
Կատեգորիա:Ամերիկյան պատանեկան կինոկատակերգություններ
Կատեգորիա:Ամերիկյան սիքվել ֆիլմեր
Կատեգորիա:Ֆիլմեր, որոնց գործողությունները տեղի են ունենում Մենում
Յակորուդայի համայնք

**Յակորուդա** (), Բուլղարիայի համայնք։ Մտնում է Բլագոևգրադի մարզի մեջ։ Բնակչությունը՝ 10&nbsp;681 մարդ(на մայիսի 15 2008).

Վարչական կենտրոնը՝ Յակորուդա քաղաքն է։

Համյնքի տարածքը՝ 339&nbsp;կմ².

## Համյնքի կազմը
Համյնքի կազմի մեջ մտնոմ են հետևյալ բնակավայրերը.
# Ավրամովո
# Բել-Կամեն
# Բունցեվո
# Կոնարսկո
# **[[Յակորուդա]]**
# Յուրուկովո
# Սմոլեվո
# Չերնա-Մեստա

## Քաղաքական իրավիճակ
Համայնքապետն է Նուրեդին Մուսով Կաֆելովը։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Община Якоруда 

Կատեգորիա:Բլագոևգրադի մարզի համայնքներ
Յակորուդա

**Յակորուդա**' (), քաղաք Բուլղարիայում, Բլագոևգրադի մարզում, Յակորուդայի համայնքի վարչական կենտրոնը։ Բնակչությունը՝ 5689 մարդ, տարածքը՝ 254,031կմ²։

## Քարտեզներ
* Տեղադրությունը bgmaps.com էլեկտրոնային քարտեզի վրա
* Տեղադրությունը emaps.bg էլեկտրոնային քարտեզի վրա
* Տեղադրությոնը Google էլեկտրոնային քարտեզի վրա

## Արտաքին հղումներ
* Снимки на Якоруда 
* Повече снимки за Якоруда 
* Статистика населения

Կատեգորիա:Բլագոևգրադի մարզ
Սատովչայի համայնք

**Սատովչա** (), Բուլղարիայի համայնք, մտնում է Բլագոևգրադի մարզի մեջ։ Բնակչությունը՝ 17&nbsp;380 մարդ (մայիսի 15 2008)

Վարչական կենտրոնը՝ Սատովչա գյուղն է։

Տարածքը՝ 334,245&nbsp;կմ²։

## Համայնքի կազմը
Համայնքի մեջ են մտնում հետևյալ բնակավայրերը՝
# Բոգոլին
# Գոդեշովո
# Դոլեն
# Ժիժեվո
# Կոչան
# Կրիբուլ
# Պլետենա
# Սատովչա
# Սլաշտեն
# Վակլինովա
# Վիլկոսել
# Տուխովիշտա
# Օսինա
# Ֆիրգովո

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Сатовча 

Կատեգորիա:Բլագոևգրադի մարզի համայնքներ
Արքիմեդեսի ճիրան

**Արքիմեդեսի ճիրան** (, *harpágē*) հին ժամանակների զենք, որը հնարել էր Արքիմեդեսը Սիրակուզան ծովի կողմի հարձակումներից պաշտպանելու համար։

Չնայած ճշգրիտ նկարագիրն անհայտ է, հին պատմագիրների գործերից նշմարվում է, որ այն նմանվում է ժամանակակից ճանկով ամբարձիչներին, որոնք կարող էին բարձրացնել հարձակվող նավերը հատվածներով և այնուհետ շպրտել և ջարդ ու փշուր անել։

Կատեգորիա:Զենք այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Արքիմեդես
Կատեգորիա:Հունական հայտնագործություններ
Հայերը Թաիլանդում

Սիամում հայերի մասին առաջին հիշատակությունը վերաբերում է 17-րդ դարին։ Վերջին տվյալներով՝ Թաիլանդում բնակվում է 1.000 հայ, ովքեր հաստատված են հիմնականում Բանգկոկում։ Նրանք զբաղվում են շինարարությամբ, ոսկերչությամբ, տեքստիլ արդյունաբերությամբ։ 
Թաիլանդում հայկական կազմակերպություններ և եկեղեցիներ չեն գործում։ Կրոնական արարողությունները կազմակերպվում են Բանգկոկի ավետարանական եկեղեցիներում՝ Ավստրալիայի և Նոր Զելանդիայի Հայոց թեմի առաջնորդի մասնակցությամբ։ 
Հայերը համախմբված են Հայաստանի պատվավոր հյուպատոսության շուրջ (Հայաստանի պատվավոր հյուպատոս՝ Նորայր Տեր-Գևորգյան)։

Կատեգորիա:Թաիլանդի ազգեր
թ
թ
Խտություն

մինի|552x552px|Տարբեր խտությունների հեղուկներ պարունակող խտություների սյուն։
**Խտություն** համասեռ նյութի, ֆիզիկական մեծություն (ընդունված է նշանակել հունարեն  \rho՝ «ռո» տառով). որոշվում է նյութի m զանգվածի և գրաված V ծավալի հարաբերությամբ՝ \rho= m/v։ Անհամասեռ նյութի խտությունը զանգվածի և ծավալի հարաբերության սահմանն է, երբ ծավալը ձգտում է մի կետի, որտեղ որոշվում է խտությունը։ Երկու նյութերի խտությունների հարաբերությունը ֆիզիկական որոշակի պայմաններում կոչվում է հարաբերական խտություն։ Միավորների միջազգային համակարգում խտությունը չափվում է կգ/մ³, CGS համակարգում՝ գ/սմ³ միավորով։ Գործնականում ընդունված են նաև գ/լ, տ/մ³ և արաահամակարգային այլ միավորներ։ Գազերի և հեղուկների խտությունը չափելու համար օգտագործում են խտաչափեր։

## Խտության բանաձև
Մաթեմատիկորեն խտությունը որոշվում է զանգվածը ծավալի վրա բաժանելով՝ 
: \rho = \frac{m}{V}, 

\rho-ն խտությունն է, m-ը՝ զանգվածը, իսկ V-ն՝ ծավալը։

## Զանգվածի  բանաձև
մարմի զանգվածը հավասար է նրա ծավալի և խտության արտադրյալին

m = \rho V

## Խտությունների օրինակներ
:

## Որոշ գազերի խտություն

## Որոշ հեղուկների խտություն

## Որոշ ծառատեսակների խտություն

## Որոշ մետաղների խտություն

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Խտություն
Կատեգորիա:Ֆիզիկայի հասկացություններ
Կատեգորիա:Ֆիզիկական մեծություններ
Հայերը Ցխինվալում

Հայերը Ցխինվալում բնակվում են հին ժամանակներից։ 19-20-րդ դարերում Ցխինվալի բնակչության մեծամասնությունը կազմում էին հայերը և հրեաները։

## Կրոն
Ցխինվալում գոյություն ունի հայկական Սուրբ Աստվածածին եկեղեցին, սակայն այժմ դա օգտագործվում է որպես ուղղափառ տաճար։

## Բնակչություն
Համաձայն պաշտոնական վիճակագրական տվյալների 1804 թվականին Ցխինվալում բնակվում էր. 116 հայկական ընտանիք, 41 վրացական, 16 օսական և 6 հրեական։
1897 թվականին վրացի հասարակական գործիչ Ալ. Ալազնիսփիրելին «Ծնոբիս Պուրծելի» թերթում գրում է, որ Ցխինվալին հրեաների և օսերի քաղաք է, իսկ վրացիները և հայերը կազմում են ընդհանուր բնակչության չորրորդ մասը։

Վիճակագրական տվյալներով 1917 թվականին Ցխինվալում կար արդեն. 346 հրեական ընտանիք, 310 վրացական, 160 հայկական և 80 օսական։ Այդ տվյալները չեն հակասում Ցխինվալի այն ժամանակավա բնակչության թվի տվյալներին. 5033 հոգի, որոնցից 553 օս (9%), 2130 հրեա (40%), 1660 վրացի (30%) և 674 հայ(10,3%)։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Վիրահայեր ըստ քաղաքի
Կատեգորիա:Ցխինվալ
Գոմես (այլ կիրառումներ)

**Գոմես** (, բրազ. պորտուգալերեն` Gomes)` իսպանական և բրազիլական տարածված ազգանուն է։ Ծագում է գոթական *Գոմե* անձնանունից։ *Gomes* ազգանունի պորտուգալական տարբերակը հնչում է որպես *Գոմիշ* կամ *Գոմեշ*։

**Գոմես ազգանունը կրում են.**
* Խուան Վիսենտե '''Գոմես''' (Խուան Վիսենտե **Գոմես Չակոն**) - Վենեսուելայի նախագահ (1857-1935)
* Մարիո '''Գոմես''' (Մարիո **Գոմես Գարսիա**) - գերմանացի ֆուտբոլիստ (ծնված 1985)
* Ռոնալդ '''Գոմես''' (Ռոնալդ **Գոմես Գոմես**) - կոստառիկացի նախկին ֆուտբոլիստ, մարզիչ (ծնված 1975)
* Ռոջեր '''Գոմես''' (Ռոջեր «Պոլիսիա» **Գոմես Տոնորիո**) - կոստառիկացի նախկին ֆուտբոլիստ (ծնված 1965)
* Սելենա '''Գոմես''' (Սելենա Մարի **Գոմես**) - ամերիկյան դերասանուհի և երգչուհի (ծնված 1992)
* Վիկտորիա դե Լոս Անխելես (Վիկտորիա **Գոմես Սիմա**) - իսպանացի օպերային երգչուհի (1923-2005)
* Պակո դե Լուսիա (Ֆրանսիսկո Գուստավո **Սանչես Գոմես**) - իսպանացի կիթառահար և կոմպոզիտոր (ծնված 1947)

**Գոմես անվանումը կրում են.**
* Լարի Գոմես մարզադաշտ (մարզադաշտ Տրինիդադ և Տոբագոյի Արիմա քաղաքում)
* Գոմես Պալասիո (քաղաք Մեքսիկայի Դուրանգո նահանգում)
Հայերն Իսլանդիայում

**Հայերն Իսլանդիայում** (), այժմ կազմում են միայն մի քանի մարդ հիմնականում Ռեյկյավիկում։ 2018 թ․ դրությամբ  Իսլանդիայում ապրում է 9 հայ ։ Դիվանագիտական հարաբերություններ հաստատվել են 1997 թվականին։

## Պատմություն
Համաձայն գրավոր պատմական աղբյուրների, Իսլանդիայում առաջին հայերի մասին հիշատակումը վերաբերվում է 11-րդ դարին։ Մեծ արժեք ունեցող իսլանդական Íslendingabók, Hungrvaka, Grágás աղբյուրները և դրանցից կախված Landnámabók, Hauksbók, Skarðsárbók հաղորդագրությունները տալիս են կոնրկետ տվյալներ Իսլանդիայում հայերի մասին։

Առաջին իսլանդացի պատմաբան Արի Տորգիլսոն Իմաստունը (1067-1148 թթ.) իր Íslendingabók գրքում (թարգմանաբար. «Գիրք իսլանդացիների մասին»), որտեղ համառոտ կերպով նկարագրված է երկրի քաղաքական և եկեղեցական պատմությունը, հիշատակում է երեք հայ (ermskir) եպիսկոպոսների. Պետրոսի, Աբրահամի և Ստեփանոսի, որոնք կղզի գալով սկսել են քարոզել։

## Արտաքին հղումներ
* Դաշկևիչ Յ. Ռ. Հայերը Իսլանդիայում (11-րդ դար)
* Իսլանդիայի պատգամավորներն իրենց կառավարությանն առաջարկել են ճանաչել Հայոց ցեղասպանությունը

## Գրականություն
* B. Ballin Smith; S. Taylor. Irish and Armenian ecclesiastics in medieval Iceland, 2007

ի
Կատեգորիա:Իսլանդիայի ազգեր
ի
Երդում ԱՄՆ-ի դրոշին

[մինի|300px|Երդում [ԱՄՆ-ի դրոշին. 1899 թ.]]
**Երդումը ԱՄՆ-ի դրոշին**, պետական արարողություն է ԱՄՆ-ում, որը կատարվում է 1892 թ-ից՝ նվիրված Ամերիկայի հայտնագործման 400 ամյակին։ Արարողությունը կատարվում է ԱՄՆ-ի դրոշի ներկայությամբ։

Առաջին երդումի տեսքը եղել է այսպես.

**«Ես երդվում եմ իմ դրոշին և հանրապետությանը, որին նա խորհրդանշում է.**
**մեր անբաժան ազգին` ազատությամբ և արդությամբ բոլորի համար»**։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Ամերիկյան մշակույթ
Կատեգորիա:Մարդու իրավունքներն ԱՄՆ-ում
Կատեգորիա:Երդում
Մոնբլան

**Մոնբլան** (, , թարգմանաբար «սպիտակ լեռ»), բյուրեղային լեռնազանգված, որի բարձրությունը հասնում է 4810 մետրի։ Գտնվում է Արևմտյան Ալպերում, մտնում է Ալպերի կազմի մեջ։ Տեղակայված է Ֆրանսիայի և Իտալիայի (Կուրմայոր, Վերին Սավոյ) սահմանին։ Էլբրուսից (5642 մ) հետո, ամենաբարձր գագաթն է Արևմտյան Եվրոպայում (4810&nbsp;մ)։ Ձգվածությունը գրեթե 50 կմ է։ Սառցապատ է 200 կմ² մակերեսից ավելին։ Ամենամեծ սառցադաշտը Մեր դե Գլասն է։ Ալպինիզմի և լեռնային տուրիզմի կենտրոն է։

Մոնբլանի միջով ձգվում է 11,6 կմ երկարությամբ ավտոթունել, որը կապում է Ֆրանսիան Իտալիային։ Թունելով երթևեկությունը վճարովի է։ 2013 թվականի մարտի դրությամբ այն արժե 40 եվրո 90 ցենտ։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Ալպեր
Կատեգորիա:Ալպերի լեռներ
Կատեգորիա:Իտալիայի լեռներ
Կատեգորիա:Պետության ամենաբարձր կետեր
Կատեգորիա:Ֆրանսիայի լեռներ
Հայերն Իրաքում

**Հայերն Իրաքում** ( - *իրաքահայեր*) հայտնվել են տակավին 7-12-րդ դարերից՝ Աբբասյան խալիֆայության ժամանակ, և Բասրայում ու Բաղդադում հիմնել իրենց համայնքները։ Հետագայում գաղութն ստվարացավ հատկապես Իրանի շահ Աբբաս I-ի կազմակերպած բռնագաղթի հետևանքով տեղահանված և ջալալիների հալածանքներից փախած հայերի հաշվին։ Իրաքի հայ գաղութը նկատելիորեն աճեց հատկապես Մեծ եղեռնից հետո, երբ այստեղ ապաստան գտան մոտ 100.000 գաղթականներ։ 1922 թվականից հայերն այստեղ արդեն ունեին հոգևոր թեմ։

21-րդ դարի սկզբին իրաքահայերի թիվը 20.000 էր։ Նրանք հիմնականում բնակվում էին Բաղդադում, Բասրայում, Մոսուլում, Քիրքուքում։ ԱՄՆ-ի` Իրաք ներխուժելուց հետո հայերի մեծ մասն արտագաղթել է։Ներկայումս Իրաքում ապրում է 5000 հայ։Առավելապես զբաղվում են արհեստներով և առևտրով, կան նաև բժիշկներ, ճարտարագետներ, պետական ծառայողներ։ Մոսուլում գործող մեքենանորոգման 5 խոշոր գործարաններից 4-ը պատկանել են հայերին։

## Բաղդադ
[ձախից|մինի|Հայ երեխաները [Բաղդադում (1918)]]
Բաղդադի հայերի հասարակական կյանքը կազմակերպում են մշակութային, բարեգործական, մարզական միությունները։ Լույս է տեսնում Հայոց առաջնորդարանի «Հաղորդագրություն» պարբերաթերթը։ Իրաքում գործում են 10 առաքելական եկեղեցիներ, որոնցից առաջինը՝ Սուրբ Աստվածածինը, կառուցվել է Բաղդադում 1640 թվականին։ Այն ուխտավայր է ոչ միայն հայերի, այլև տեղի մյուս քրիստոնյաների համար։

Բաղդադում գործում են ազգային Սրբոց թարգմանչաց-Սվաճյան, Հայ ազգային, Հայոց դպրոց վարժարանները։ Համայնքի մշակութային կյանքը ձևավորվել է 1920-ական թվականներից։ Աշխույժ է եղել հատկապես թատերական և երաժշտական կյանքը։

## Բասրա
[մինի|[Սուրբ Աստվածածին եկեղեցի (Բասրա)|Սուրբ Աստվածածին եկեղեցի]]
Բասրայի հայ համայնքի գոյության մասին գրավոր տեղեկությունը վերաբերվում է 1222 թվականին, երբ քաղաքում և նրա շրջակայքում բնակվող հայերի թիվը հաշվի առնելով՝ այնտեղ հիմնվել է հոգևոր թեմ։ 1924 թվականին Բասրայում և շրջակայքում կար 2422 հայ, 1967 թվականին՝ մոտ 4000։ Բասրահայ համայնքի մասն են կազմում Բասրայից 7 կմ հեռու գտնվող Մարգիլի հայերը։ Համայնքը ղեկավարում է 3 հոգուց կազմված թաղային խորհուրդը, որը պատասխանատու է Ազգային Կենտրոնական վարչությանը։

Բասրայի սուրբ Աստվածածին եկեղեցի կառուցվել է 1736 թվականին։ 1910 թվականին հիմնվել է «Վարդանանց վարժարանը», որը միավորել է (1964 թվականից) Բասրայի «Ղարիբյան» (1923) և Մարգիլի «Ազգային» (1931) վարժարանները։ Մշակութային և մարզական կյանքը ղեկավարում է հայ երկսեռ երիտասարդաց միությունը։

Կատեգորիա:Իրաքահայ հասարակություն
Օսկարի 84-րդ մրցանակաբաշխություն

**Ամերիկյան կինոակադեմիայի «Օսկարի» 84-րդ մրցանակաբաշխությունը** կայացավ 2012 թվականի փետրվարի 26-ին Կոդակի սրահում, Հոլիվուդում, Կալիֆոռնիա։ Դերասան Բիլլի Քրիստալը ներկայացրեց արարողությունը։ 84-րդ Օսկարի լավագույն ֆիլմ է ճանաչվել «Արտիստը» ֆիլմը։

ԱՄՆ-ում մրցանակաբաշխությունը հեռարձակում էր ABC հեռուստաալիքը, իսկ Հայաստանում՝ «Արմենիա» հեռուստաալիքը։

## Պատվավոր «Օսկար»
### Կինոարվեստում խոշոր ներդրման համար
* Ջեյմս Էրլ Ջոնս (դերասան)
* Դիկ Սմիթ (դիմահարդար, ժամանակակից դիմահարդարման հիմնադիրը)

### [[Ջին Հերշոլտի անվան մրցանակ]]
* Օպրա Ուինֆրի (հեռուստավարող)

## Հետաքրքիր փաստեր
* «Արտիստը» ֆիլմը առաջին համր ֆիլմն է՝ առաջադրված «Օսկար»-ի լավագույն ֆիլմ անվանակարգում 1927 թվականից ի վեր։ Այն նաև դարձել է առաջին ֆրանսիական ֆիլմը, որը ստացել է «Օսկար» լավագույն ֆիլմ անվանակարգում։
* Քրիստոֆեր Պլամմերը դարձել է ամենատարեց օսկարակիրը։
* Գարի Օլդմենը առաջադրվել էր առաջին անգամ։
* Ի սկզբանե նախատեսված էր որ շոուն պետք է վարի Էդի Մերֆին սակայն հետո հաղորդավար ընտրվեց Բիլլի Քրիստալը։

## Հաղթողների և առաջադրվողների ցուցակը
Մրցանակների քանակը / ընդհանուր նոմինացիաների քանակը
* 5/11 «Հյուգո»
* 5/10 «Արտիստը»
* 0/6 «Մարդ, որը փոխեց ամեն ինչ» և «Մարտական ձի»
* 1/5 «Վիշապի դաջվածքով աղջիկը» և «Հետնորդները»
* 1/4 «Սպասուհի» և «Կեսգիշերը Փարիզում»
* 2/2 «Երկաթե տիկինը»

Կատեգորիա:Օսկար կինոմրցանակ
Սևաոտ կատու

**Սևաոտ կատու** (), կատվազգիների ընտանիքի կաթնասուն, այս ընտանիքի ներկայացուցիչներից ամենափոքրը (միջին քաշը՝ 1,6 կգ, մարմնի երկարությունը՝ 36-52 սմ, պոչինը՝ 13-20 սմ)։ Հանդիպում է Աֆրիկայի անապատային շրջաններում։ Գունավորումը ավազադեղին մուգ պտերով։ Սևաոտ կատուներն ապրում են ճագարների ու տերմիտների բներում։

Ենթատեսակները.
* *Felis nigripes nigripes* ՝ Նամիբիայում, 
* *Felis nigripes thomasi* (ավելի մուգ գունավորմամբ) ՝ Բոտսվանայում։

## Արտաքին հղումներ
Նկարագրությունը BBC-ում և
Սևաոտ կատու  Proxvost.info կայքում

Կատեգորիա:Կատուներ
Մարմարե կատու

**Մարմարե կատու** () , վայրի կատու հարավարևելյան Ասիաում։ Մարմարե կատուները փոքր-ինչ խոշոր են տնային կատուներից։ Նրանց երկարությունը կազմում է 55 սմ, չհաշված 50-սանտիմետրանոց պոչը։

## Գրականություն
*IUCN* Wild Cats: Status Survey and Conservation Action Plan - IUCN, 1996. C. 421. ISBN 2-8317-0045-0

Կատեգորիա:Կատուներ
Փարիզի Աստվածամոր տաճար

**Փարիզի Աստվածամոր տաճար** (**Նոտղը Դամ դը Պաղի**, , ), կաթոլիկ եկեղեցի Փարիզի կենտրոնում, մայրաքաղաքի գլխավոր խորհրդանիշներից մեկը։ Տաճարը  պատկանում է Փարիզի թեմին։ Տեղակայված է Սիտե կղզու արևելյան մասում՝ Փարիզի 4-րդ շրջանում։ Տաճարի տեղում եղել է Փարիզի առաջին քրիստոնեական եկեղեցին՝ Սուրբ Ստեփանոսի բազիլիկը, որն էլ իր հերթին կառուցվել է գալա-հռոմեական Յուպիտեր աստծու տաճարի հիմքերի վրա։ Գոթական տաճարը կառուցվել է Փարիզի եպիսկոպոս Մորիս դը Սյուլիի նախաձեռնությամբ՝ 1163-ից 1345 թվականներն ընկած ժամանակահատվածում։ Տաճարի խորանի հատվածը օծվել է 1182 թվականին։ Արևմտյան ճակատի և  աշտարակների կառուցումն ավարտվել է XIII դարի երկրորդ քառորդին։ 1235 թվականից մեծ փոփոխությունների է ենթարկվել. նավի կոնտրֆորսերի միջև կառուցվել են մատուռներ (XIII դարի կեսեր), տրանսեպտի չափերն են մեծացրել (ճարտարապետեր՝ Ժան դը Շել, Պիեռ դը Մոնթրեյ), ավելացվել են դասի մատուռները (Պիեռ դը Շել, Ժան Ռավի) և դեամբուլատորիայի մեծ արկբուտանները (Ժան Ռավի, XIV դարի սկիզբ)։ XIX դարում Էժեն Էմանուել Վիոլե լը Դյուկի ղեկավարությամբ Ֆրանսիական հեղափոխությունից տուժած տաճարի արձանային հատվածը ռեստավրացիայի են ենթարկել, վերականգնել են նավի վարդակ պատուհանները և նոր ծայրաձող են տեղադրել։

Հետագայում՝ 1831 թվականին՝ Վիկտոր Հյուգոյի «Փարիզի Աստվածամոր տաճարը» նովելի հրապարակումից հետո, կառույցի հանրաճանաչությունը վերածնվել է։ 1963 թվականի սկզբին տաճարի ճակատային հատվածը մաքրվել է դարերի ծխից և մրից՝ վերականգնելով իր իրական գույնը։ Մեկ այլ մաքրման և վերականգմնան արշավ է սկսվել 1991-2000 թվականներին։

Փարիզի Աստվածամոր տաճարը Փարիզի թեմի առաջնորդանիստ տաճարն է։ Յուրաքանչյուր տարի ավելի քան 12 միլիոն մարդ այցելում է տաճար, այդ իսկ պատճառով այն համարվում է Փարիզի ամենաշատ այցելվող հուշարձանը։

Տաճարի մուտքային մասը բաղկացած է երեք կամարներից։ Մեջտեղինը պատկերում է Ահեղ դատաստանը։ Բարձրության վրա պատկերված է Հիսուսը, իսկ նրա կողքերում առաքյալներն են, 6-ը՝ աջից, 6-ը՝ ձախից։ Ձախ կամարը նվիրված է Տիրամորը, աջը՝ Սուրբ Աննային։ Վերևում Բիբլիական թագավորներն են։ Կենտրոնում Վարդն է, Տիրամայրը Սրբերի հետ։

2019 թվականի ապրիլի 15-ին տաճարը հրդեհվել է։ Այն կրել է մեծ վնասներ այդ թվում քանդվել է սրածայր գմբեթը և վնասվել տանիքի 2/3-ը։ Ըստ նախնական վարկածի՝ հրդեհի պատճառը տաճարում ընթացող վերականգնողական աշխատանքներն են։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Փարիզի Աստվածամոր տաճարը Dasaran.am կայքում 

Կատեգորիա:1345 հիմնադրումներ Ֆրանսիայում
Կատեգորիա:Փարիզի եկեղեցիներ
Կատեգորիա:Ֆրանսիայի հնագիտական թանգարաններ
Մուլեն Ռուժ

**Մուլեն Ռուժ** (, ), («Կարմիր ջրաղաց»)), հայտնի կաբարե Փարիզում։ Բացվել է 1889 թ. հոկտեմբերի 6-ին, երբ Էյֆելյան աշտարակի շինարարության ավարտի և Փարիզում միջազգային ցուցահանդեսի բացման կապակցությամբ Ժոզեֆ Օլլերն ու Շարլ Զիդլերը Փարիզի բնակիչներին հրավիրեցին նոր կաբարե։
## Նշանավոր արվեստագետներ
* Միստենգետ
* Իվետա Գիլբեր

Կատեգորիա:1889 հիմնադրումներ Ֆրանսիայում
Կատեգորիա:Փարիզ
Քրիստոֆեր Նոլան

**Քրիստոֆեր Ջոնատան Ջեյմս Նոլան** (, ), անգլո-ամերիկացի կինոռեժիսոր, սցենարիստ և պրոդյուսեր, հայտնի է իր նուրբ-հոգեբանական ֆիլմերով։

## Կենսագրություն
### Մանկություն և երիտասարդություն
Ծնվել է Լոնդոնում 1970 թվականին։ Հայրը անգլիացի է, զբաղվում էր գովազդային նախագծերով, մայրն ինքնաթիռի ուղեկցորդուհի էր։ Մանկության ընթացքում հաճախակի ճանապարհորդում էր ԱՄՆ-ի և Անգլիայի միջև, որի պատճառով չափահաս դառնալուց հետո ստացավ կրկնակի քաղաքացիություն։ Քրիստոֆերը դալտոնիկ է, նա չի տարբերում կարմիր և կանաչ գույները։ Կինոարվեստով տարվել է 7 տարեկանից, երբ առաջին անգամ դիտել է Ջորջ Լուկասի Աստղային պատերազմներ ֆիլմը։ Առաջին քայլերն էին հոր 8 մմ կինոխցիկով նկարահված ֆիմերը, որի գլխավոր հերոսները խաղալիք զինվորներն էին։

## Ֆիլմագրություն

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:20-րդ դարի ամերիկացի գրողներ
Կատեգորիա:20-րդ դարի ամերիկացի տղամարդ գրողներ
Կատեգորիա:21-րդ դարի ամերիկացի տղամարդ գրողներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի կինոպրոդյուսերներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի կինոօպերատորներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի ռեժիսորներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի սցենարիստներ
Կատեգորիա:Անգլիացի ռեժիսորներ
Կատեգորիա:Բրիտանացի կինոռեժիսորներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի մոնտաժողներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի կինոսցենարիստներ
Կատեգորիա:Հյուգո մրցանակի դափնեկիրներ
Կատեգորիա:Լոնդոնի համալսարանի շրջանավարտներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի կինոգործիչներ
Ազգային միացյալ կուսակցություն

**Ազգային միացյալ կուսակցություն** (կրճատ՝ **ԱՄԿ**), ընդհատակյա քաղաքական կազմակերպություն, հիմնադրվել է 1966 թ. ապրիլի 24-ին։ ԱՄԿ-ի հիմնադիրներն էին՝ Հայկազն Խաչատրյանը, Ստեփան Զատիկյանը և Շահեն Հարությունյանը։
ԱՄԿ-ն ձևավորման հարցում մեծ նշանակություն ունեին 1960-ականներին տարածված հայրենասիրական զրույցներն ու քննարկումները Եղեռնի և այլ հարցերի շուրջ։

1964 թ. «Յոթի գործ»-ով տեղի ունեցած դատավարության ընթացքում դատարանը քամահրանքով էր վերաբերվել Վիգեն Բաբայանի հայտարարությանը, ասելով՝ «Ամբաստանյալ Բաբայանը հավաքույթներում և առանձին զրույցների ժամանակ առաջ է քաշել ավանտյուրիստական բնույթի մի շարք մտքեր, ինչպես օրինակ՝ ազգայնական ոգով տոգորված 50.000-անոց ցույց կազմակերպել»։ Սակայն ընթացիկ տարում էլ՝ 1965-ին, այդ ծրագիրը կյանքի կոչվեց։ 1965 թ. Երևանում տեղի ունեցավ հայտնի բազմահազարանոց ցույցը, որը մեծ լիցք հաղորդեց պայքարի հետագա ընթացքին։ 1965-1966 թթ. համատարած ոգևորության այդ ֆոնին ոչ միայն ալախոհական շրջանակներում էր ընթանում զրույցներն ու քննարկումները, այլ նաև դրսևորվում էին գաղտնի տպագրված ու տարածվող բազմաքանակ թռուցիկների տեսքով, ինչը, բնականաբար, պետանվտանգության ծառայությունների անբարեհաճ վերաբերմունքին է արժանանում։ 1966 թ. արգելում են նշել Մեծ Եղեռնի զոհերի հիշատակի օրը և ցույցի մասնակիցներից մի քանիսին 10-15 օր կալանքի են ենթարկում։ Հենց այս իրադարձություններով պայմանավորված երևան է գալիս Ազգային միացյալ կուսակցությունը՝ պահանջելով անկախություն և հակախորհրդային գաղափարներ տարածելով։

1966 թվականից սկսած՝ Հայաստանը ԽՍՀՄ միակ պետությունն էր, որտեղ գործում էր կազմակերպված ընդդիմադիր կուսակցություն, որն ուներ պաշտոնաթերթ։ Կուսակցության անդամները այդ թերթի և թռուցիկների միջոցով գործող խորհրդային կարգերի դեմ մղում էին գաղափարական պայքար։ ԱՄԿ-ն գործեց ընդհուպ մինչև 1988 թ., երբ արդեն ընդհատակյան կուսակցության գոյության անհրաժեշտություն չկար։ Լյուդմիլա Ալեքսեևան Հայաստանում ծավալված այլախոհական շարժումների վերաբերյալ իր «Այլախոհության պատմությունը ԽՍՀՄ-ում» գրքում նշում է, որ Հայաստանը ԽՍՀՄ տարածքում միակ հանրապետությունն է, որտեղ գործում է ԽՍՀՄ կազմից դուրս գալու նպատակներ հետապնդող կուսակցություն, որի գաղափարը ընդունելի և հասկանալի է ժողովրդի համար։

1968 թ. կուսակցության հիմնադիրների ձերբակալումից և բանտարկությունից հետո Պարույր Հայրիկյանը դառնում է Ազգային Միացյալ Կուսակցության ղեկավար։ ԱՄԿ-ի հիմնական նպատակներն էին Խորհրդային Հայաստանի անկախությունը Խորհրդային Միությունից և 1915-1923 թթ. Հայոց ցեղասպանության հետևանքների վերացումը։ 1973 թ. ԱՄԿ-ի վերընտրված նախագահ Պարույր Հայրիկյանը հիմնել է «անկախություն հանրաքվեի ճանապարհով» ռազմավարությունը։

1977 թվականին կազմակերպության համահիմնադիր Ստեփան Զատիկյանը Մոսկվայի մետրոյի պայթյունի գործով դատապարտվում է մահապատժի և 1979 թվականի հունվարի 30-ին գնդակահարվում է։ Դատարանում Զատիկյանի վերջին խոսքը եղավ՝ «վրե՛ժ, վրե՛ժ, նորեն վրե՛ժ»։

1987 թվականին Հայրիկյանը դուրս է գալիս ընդհատակից, իր համախոհների հետ ստեղծելով Ազգային ինքնորոշում միավորումը։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Ազգային միացյալ կուսակցություն

Կատեգորիա:Հայաստանի կուսակցություններ
Կատեգորիա:1966 հիմնադրումներ Հայաստանում
Վլադիմիր Սոկոլով

**Վլադիմիր Ալեքսանդրովիչ Սոկոլով** (, , ), ռուս դերասան, հայտնի է դարձել ամերիկյան և գերմանական ֆիլմերից։

Խաղացել է ընդհանուր թվով 100-ից ավելի ֆիլմերում, որոնցից առավել նշանավորներից են 
* «Առաքելություն Մոսկվայում»
* «Թիկնոց և դաշույն»
* «Հրաշալի յոթնյակը»
* «Ու՞մ մահն է գուժում զանգը»
* «Մեղքի փողոցը»
* «Էմիլ Զոլայի կյանքը»
* «Երեք գրոշանոց օպերա» և այլն

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:1962 մահեր
Կատեգորիա:20-րդ դարի ամերիկացի տղամարդ դերասաններ
Կատեգորիա:20-րդ դարի դերասաններ
Կատեգորիա:Ամերիկացի դերասաններ
Կատեգորիա:Թատրոնի դերասաններ
Կատեգորիա:Ռուս դերասաններ
Նոր ալիք 2012

**Նոր ալիք 2012** (), 11-րդ մրցույթը Նոր ալիքի պատմության մեջ որը տեղի է ունեցել Յուրմալայի (Լատվիա) Ձինտարի համերգասրահ-ում, հուլիսի 24-ից 29-ին։

## Մասնակիցներ

## Մրցույթի ընթացքը
* Հուլիսի 24 - Մրցույթի բացմանը նվիրված մեծ գալա համերգ։
* Հուլիսի 25 - Մրցութային առաջին օր։ Համաշխարհային երգերի ներկայացում։
* Հուլիսի 26 - Մրցությանին երկրորդ օր։ Ազգային երգերի ներկայացում։
* Հուլիսի 27 - «New Wave Cup» ամենամյա ֆուտբոլային մրցաշար շոու-բիզնեսի աստեղրի և այս տարվա մասնակիցների միջև։
* Հուլիսի 27 - «Muz Tv»-ի կողմից կազմակերպած գիշերային դիսկո։ Հատուկ հյուր՝ Տիմատի։
* Հուլիսի 28 - Թենիսի մրցաշար այս տարվա մասնակիցների և պրոֆեսիոնալ թենիսիստների միջև։
* Հուլիսի 28 - Մրցութային երրորդ օր։ Երգի պրեմիերա։ Հատուկ հյուր՝ Լարա Ֆաբիան։
* Հուլիսի 29 - Գալա համերգ նվիրված մրցույթի փակմանը։ Հատուկ հյուրեր՝ Նելլի Ֆուրտադո և Չո Սումի։

## Արդյունքներ

## Արտաքին հղումներ
* Մրցույթի պաշտոնական կայքը

Կատեգորիա:2012 երաժշտությունում
Նոր ալիք 2013

**Նոր Ալիք 2013** (), 12-րդ մրցույթը Նոր Ալիքի պատմության մեջ, որը տեղի է ունեցել Յուրմալայի (Լատվիա) Ձինտարի համերգասրահ-ում, հուլիսի 23-ից 28-ին։

## Մասնակիցներ
### 1-ին մրցութային օր՝ Համաշխարհային հիթեր

### 2-րդ մրցութային օր՝ զուգերգեր

### 3-րդ մրցութային օր՝ երգի պրեմիերա

## Արտաքին հղումներ
* Մրցույթի պաշտոնական կայքը

Կատեգորիա:2013 երաժշտությունում
Այրող ապակի

[thumb|[Ջոզեֆ Պրիստլիի լաբորատորիայում այրող ոսպնյակ]]
**Այրող ապակին** կամ **այրող ոսպնյակը** խոշոր ուռուցիկ ոսպնյակ է, որը կարող է խտացնել արևի ճառագայթները փոքր հատվածի վրա, տաքացնելով հատվածը, որի արդյունքում անպաշտպան մակերևույթը կբռնկվի։
**Այրող հայելիներ** ստանում են նման եղանակով մակերևույթների արտացոլման միջոցով բեկելով լույսը։
18-րդ դարում դրանք օգտագործվում էին քիմիական ուսումնասիրությունների ժամանակ փակ ապակյա անոթներում նյութերի այրման համար։

Կատեգորիա:Ոսպնյակներ
Կատեգորիա:Հին զենքեր
Ոճ

**Ոճ** բառը հայերենում համապատասխանում է հունարեն *ստայլոս* բառին որ շատ լեզուների մեջ մտել է *ստիլ* ձևով։ Հունարեն և հայերեն լեզուներում այս բառերը նույն արժեքն ունեն։ Ոճ ասելով՝ հասկանում ենք խոսքի մի որոշակի ձև, որը տվյալ բնագավառին հատուկ արտահայտությունների որոշակի ամբողջություն է։
Շատ ընկերություններ հաջողությունների են հասնում հենց հաջողված ոճի և դիզայնի շնորհիվ, որոնք դառնում են ապրանքի անբաժանելի բաղադրիչները։ Օրինակ, I Phone հեռախոսները կամ Էփլ համակարգիչները, Bosse կամ CAV աուդիտեխնիկան, Ray-Ban ակնեցները և այլ ապրանքներ, մյուսներից էականորեն տարբերվող ոճի և դիզայնի շնորհիվ ոչ միայն շուկայական զգալի հաջողությունների են հասել, այլև հեշտորեն տարբերակվում են այլ ապրանքներից։ Ոճի ու դիզայնի կարևորությունը շատ ընկերություւների դրդում է, իբրև մտավոր սեփականություն դրանք գրանցել՝ մրցակիցների կրկնօրինակումներից խուսափելու համար, քանի որ մրցակցային պայքարում հաճախակի են ոչ միայն ապրանքանիշի, այլև հենց ոճի ու դիզայնի կրկնօրինակումները։ Նմանատիպ կրկնօրինակումները կանխելու ու ֆինանսական փոխհատուցումներ տալու հետ կապված շատ են նաև դատական քաշքշուկները։ Օրինակ, 2000 թվականին գերմանական BMW կոնցեռնը դատական հայց ներկայացրեց ճապոնական Mitsubishi ընկերության դեմ, քանի որ վերջինի արտադրած Mitsubishi Galant մակնիշի ավտոմեքենայի դիզայնն էականորեն նման էր 5-րդ դասի BMW մակնիշի ավտոմեքենային։ Դատական հայցի արդյունքում BMW կոնցեռնը ստացավ 100 միլիոն դոլարի փոխհատուցում և աշխարհի բոլոր շուկաներում արգելվեց Mitsubishi Galant-ի տվյալ մոդելի վաճառքը, իսկ ընկերությունը ստիպված եղավ նոր մոդել մշակել։ Նույն կերպ 2012-2013 թթ. Էփլ ընկերությունը ԱՄՆ-ում և Եվրամիության միասնական տնտեսական դատարանում հայց ներկայացրեց Սամսունգ ընկերության դեմ, որի թողարկած Սամսունգ Galaxy Ace և Galaxy III մակնիշի հեռախոսները արտաքնապես նման էին iPhone 3 և iPhone 4 մակնիշի հեռախոսներին։ Արդյունքում ԱՄՆ դաշնային դատարանը ԱՄՆ շուկայում արգելեց Galaxy Ace և Galaxy III մակնիշի հեռախոսների վաճառքը և Սամսունգ ընկերությանը պարտավորեցրեց Էփլին վճարել 250 միլիոն դոլար։ Ուշագրավ է, որ շատ ընկերություններ ոճն ու դիզայնը դարձրել են իրենց կորպորատիվ մշակույթի անբաժան մասը։

Պետք է նշել, որ դիզայնի գաղափարն ավելի ընդգրկուն է քան ոճի գաղափարը; Ոճը բնորոշում է միայն ապրանքի արտաքին տեսքը։ Գեղեցիկ ոճը կարող է գրավել շատերի ուշադրությունը, սակայն պարտադիր չէ, որ ապրանքի ֆունկցիոնալ հատկանիշները դրանից ավելանա։ Ավելին. հաճախ այն կարող է հանգեցնել ապրանքի շահագործման բնութագրիչների վատթարացման։ Օրինակ բազմոցը կարող է ունենալ գեղեցիկ ոճ, սակայն հարմարավետ չլինել։ Ի տարբերություն ոճի, դիզայնն արտաքին տեսքից ավելին է. այն բնորոշում է ապրանքի էությունը։ Լվ դիզայնը ոչ միայն բարելավում է ապրանքի արտաքին տեսքը, այլև բարձրացնում է ապրանքի արժեքավորությունը։ Մրցակցության սրմանը զուգընթաց դիզայնը նույնպես վերածվել է ապրանքների տարբերակման արդյունավետ միջոց։ Ավելին, դիզայնում կատարվող ներդրումների շահութաբերությունն այսօր ապացուցված է նաև գործնականորեն։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Ոճաբանություն
Ոսկե ցլիկը

**Ոսկե ցլիկը**, 1955 թվականին Մոկո Հակոբյանի նկարահանած կարճամետրաժ կատակերգությունն է։

## Սոված մարդ
Զի մին ժամու զընդմիչումն երթիցենք։

## Հետաքրքիր տեղեկություններ
«Զահրումար, դավաճան հայվան» արտահայտությունը Արմեն Խոստիկյանի կատարմամբ դարձել է թևավոր։

Ֆիլմը մեծամասամբ նկարահանվել է Արարատի մարզի (այն ժամանակ Արարատի շրջանի) Նոր Ուղի գյուղում։

## Դերերում
* Գուրգեն Գաբրիելյան – *Նաջարյան*
* Աշոտ Ներսիսյան – *Պողոս*
* Մայրանուշ Պարոնիկյան – *Վարդ*
* Լեոնիդ Դովլաթյան – *Ցոլակ*
* Վաղինակ Մարգունի – *Սուրեն*
* Արմեն Խոստիկյան – *Մամիկոն*
* Գևորգ Չեպչյան – *վոլեյբոլիստ*
* Ջեմմա Սարիբեկյան – *կթվորուհի*
* Էդուարդ Աբալյան - *Արմո*
* Իշխան Ղարիբյան - *Գուրգեն*

## Ստեղծագործական խումբ
* բեմադրող նկարիչ – Ռաֆայել Բաբայան
* հնչյունային օպերատոր – Իվան Գրիգորյան
* տնօրեն – Միքայել Մելիքսեթյան

## Տես նաև
* Հայկական ֆիլմերի ցանկ

## Գրականություն
* Վագրը, ֆուտբոլն ու «Նաջարյանի» վերջին դերը։ Աննա Բաբաջանյան, Դա եղել է այսպես…, Ե., Դարակ, 2019, էջ 7-9։

## Արտաքին հղումներ
* «Ոսկե ցլիկ» ֆիլմը «Հայկական կինո» կայքում 
* Ոսկե ցլիկը յություբում

Կատեգորիա:1950-ականների ռուսերեն ֆիլմեր
Կատեգորիա:1955 ֆիլմեր
Կատեգորիա:Խորհրդային կինոկատակերգություններ
Կատեգորիա:Խորհրդային սև-սպիտակ ֆիլմեր
Կատեգորիա:Խորհրդային ֆիլմեր
Կատեգորիա:Կինոկատակերգություններ
Կատեգորիա:Հայկական կինոկատակերգություններ
Կատեգորիա:Հայկական ֆիլմեր
Կատեգորիա:Մոկո Հակոբյանի ֆիլմեր
Կատեգորիա:Սև-սպիտակ ֆիլմեր
Կատեգորիա:Ֆիլմերի երաժշտություն ըստ Էդուարդ Բաղդասարյանի
Կատեգորիա:Ֆիլմերի երաժշտություն ըստ Ստեփան Ջրբաշյանի
Ծովալճակ

[մինի|230x230px|[Վենետիկի ծովածոց]]
**Ծովալճակը** ավազով կամ բուստախութով ծովից բաժանված փոքր ջրամբար։ Բուստալճակային քաղաքի տիպիկ օրինակն է Վենետիկը։ Ի սկզբանե բուստալճակ էին կոչում միայն Վենետիկի բուստալճակին, սակայն հետագայում այդ եզրը սկսեցին օգտագործել նաև ամբողջ աշխարհի փոքր ծովածոցերի վերաբերյալ։


Կատեգորիա:Ծոցեր
Մեթյու Մակքոնահի

**Մեթյու Մակքոնահի** (, ), ամերիկացի դերասան, սցենարիստ, ռեժիսոր և պրոդյուսեր։ Գլխավոր դերեր տարել է 1990-ական թվականներին և առավել հայտնի իր դերակատարումներում այնպիսի ռոմանտիկ կատակերգություններում, որպիսիք են «Հիմարների ոսկին», «Հարսանեկան իրարանցում» և «Նախկին ընկերուհիների ուրվականները» ֆիլմերը։

2014 թվականին «Գնորդների դալլասյան ակումբ» ֆիլմի համար ստացել է Օսկար և Ոսկե Գլոբուս։

## Կենսագրություն
Մեթյու Մաքկոնահին ծնվել է 1969 թվականի նոյեմբերի 4-ին Տեխասում և եղել է ընտանիքի կրտսեր որդին։ Նրա մայրը, Մերի Քեթլին աշխատել է որպես դաստիարակչուհի մանկապարտեզում, իսկ ավելի ուշ սկսել է գրել։ Նրա հայրը, Ջեյմս Դոնալդ Մաքկոնահին, բենզալցակայանի սեփականատեր է եղել։ Մեթյուն ունի շոտլանդական, անգլիական, իռլանդական, շվեդական և գերմանական արմատներ։ Նա մեծացել է Լոնգվիու քաղաքում։ Ավարտել է դպրոցը 1988 թ.-ին և ընդունվել է Տեխասի համալսարան՝ հստակ մտադրություն ունենալով դառնալ իրավաբան։ Մեկ տարի սովորել է Ավստրալիայում փոխանակման ծրագրի միջոցով։ Իր վերջին քննություններից մեկից առաջ նա ոգեշնչված է եղել Օգ Մանդինոյի «Աշխարհի մեծագույն վաճառականը» գրքով և որոշել է փոխել մասնագիտությունը և դառնալ կինեմատոգրաֆ։

## Անձնական կյանք
Դերասանը 2012 թվականի հունիսի 9-ին ամուսնացել է բրազիլուհի մոդել Կամիլա Ալվեսի հետ։ Նրանք միասին դաստիարակում են իրենց երեք երեխաներին՝ Վիդային, Լևիին և Լիվինգստոնին։

## Ֆիլմագրություն
### Դերակատարումներ

### Պրոդյուսեր

### Ռեժիսոր

### Սցենարիստ

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:1969 ծնունդներ
Կատեգորիա:20-րդ դարի ամերիկացի տղամարդ դերասաններ
Կատեգորիա:21-րդ դարի ամերիկացի տղամարդ դերասաններ
Կատեգորիա:«Ոսկե գլոբուս» մրցանակի դափնեկիրներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի հեռուստապրոդյուսերներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի պրոդյուսերներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի ռեժիսորներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի սցենարիստներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի տղամարդ կինոդերասաններ
Կատեգորիա:Ամերիկացի տղամարդ հեռուստատեսային դերասաններ
Կատեգորիա:Ամերիկացի տղամարդ հնչյունավորողներ
Կատեգորիա:Ամերիկացիներ իռլանդական սերմամբ
Կատեգորիա:Հոլիվուդյան դերասաններ
Կատեգորիա:Նոյեմբերի 4 ծնունդներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի կինոպրոդյուսերներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի տղամարդ թատերական դերասաններ
Կատեգորիա:Ամերիկացի կինոսցենարիստներ
Կատեգորիա:Հոլիվուդյան փառքի ծառուղի
Սփեյ

**Սփեյը** (, ), գետ է Մեծ Բրիտանիայի Շոտլանդիա երկրամասի հյուսիսարևմտյան մասում։ Սփեյը իր երկարությամբ Շոտլանդիայի երկրորդ, իսկ նավարկելիությամբ՝ առաջին գետն է։ Գետը ունի հարուստ կենդանական աշխարհ։ Գետի ափին գտնվում են վիսկիի գործարաններ, որոնք օգտագործում են գետի ջուրը վիսկի պատրաստելու համար։ Գետը թափվում է Հյուսիսային ծովը։
մինի

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Հյուսիսային ծովի ավազանի գետեր
Սատովչա

**Սատովչա** (), գյուղ Բուլղարիայում։ Գտնվում է Բլագոևգրադի մարզի Սատովչայի համայնքում, Չեչ պատմա-աշխարհագրական մարզում։ Բնակչությունը՝ 2026 մարդ։ Քմեթն ՝ Արբեն Մուստաֆով Միմենովը։
մինի|ձախից|200px
մինի|աջից|200px

## Քարտեզներ
* Տեղադրությունը bgmaps.com էլեկտրոնային քարտեզի վրա
* Տեղադրությունը emaps.bg էլեկտրոնային քարտեզի վրա 
* Տեղադրությունը Google էլեկտրոնային քարտեզի վրա 

## Արտաքին հղումներ
* Բնակչության վիճակագրություն

Կատեգորիա:Բլագոևգրադի մարզի համայնքներ
Կրեսնայի համայնք

**Կրեսնա** (), համայնք Բուլղարիայում, Բլագոևգրադի մարզում։ Բնակչությունը՝ 5895 մարդ։ Տարածքը՝ 344 կմ²։ Վարչկենտրոնը՝ Կրեսնա քաղաք։ Քմեթը՝ Վալենտին Կրումով Ստոիչկով։

## Համայնքի կազմը
Համայնքի մեջ են մտնում հետևյալ բնակավայրերը՝
# Բուդուլցի
# Գորնա-Բրեզնիցա
# Դոլնա-Գրադեշնիցա
# Եզերեց
# **[[Կրեսնա]]**
# Նովո-Սելո
# Սլիվնիցա
# Ստարա-Կրեսնա
# Վլախի
# Օշտավա

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Կրեսնայի համայնք  

Կատեգորիա:Բլագոևգրադի մարզի համայնքներ
Կրեսնա

**Կրեսնա** (), քաղաք Բուլղարիայում։ Գտնվում է Բլագոևգրադի մարզում, Կրեսնայի համայնքի կենտրոնը։ Բնակչությունը՝ 3640&nbsp;մարդ։ 
Քաղաքը հայնտնի է 1913 թվականին այստեղ կայացած Երկրորդ Բալկանյան պատերազմի վերջին ճակատամարտով, հունական և բուլղարական զորքերի միջև (Կրեսնենյան կիրճի ակատամարտ)։

## Քարտեզներ
* Տեղադորւթյունը bgmaps.com էլեկտրոնային քարտեզի վրա
* Տեղադորւթյունը emaps.bg էլեկտրոնային քարտեզի վրա
* Տեղադորւթյունը Google էլեկտրոնային քարտեզի վրա

## Արտաքին հղումներ
* Բնակչության վիճակագրություն

Կատեգորիա:Բլագոևգրադի մարզի համայնքներ
Դոլնա Գրադեշնիցա

**Դոլնա-Գրադեշնիցա** () , գյուղ Բուլղարիայում, Բալգոևգրադի մարզի Կրեսնայի համայնքում։ Բնակչությունը՝ 646&nbsp;մարդ։ Քմեթը՝ Վալենտին Դիմիտրով Բոյկով։

## Արտաքին հղումներ
* Բնակչության վիճակագրություն

Կատեգորիա:Բլագոևգրադի մարզ
Օշտավա

**Օշտավա** (), գյուղ Բուլղարիայի Բլագոևգրադի մարզի Կրեսնայի համայնքում։ Բնակչությունը՝ 82 մարդ։

## Արտաքին հղումներ
* Բնակչության վիճակագրություն

Կատեգորիա:Բլագոևգրադի մարզ
Տոմատիտո

**Տոմատիտոն** (, իրական անունը՝ **Խոսե Ֆեռնանդես Տոռես** ), իսպանական կիթառահար է, ֆլամենկո ոճում կատարող։ Նրա պապը և հայրը նույնպես կիթառահարներ էին, և նա հետևեց նրանց օրինակին։ Տոմատիտոյի տաղանդը հայտնաբերեց Պակո դե Լուսիան, երիտասարդ տարիներին կիթառահարը սկսեց համագործակցել երգիչ Կամարոն դե լա Իսլայի հետ։ Կամարոնի և դե Լուսիայի հետ նրանք 1979 թ. տրիո կազմեցին և թողարկեցին մի շարք ֆլամենկո-ալբոմներ։ Նա համագործակցել է նաև դաշնակահար Միշել Կամիլոյի հետ, թողարկելով *Spain* ալբոմը։

Տոմատիտոյի ոճը իրենից ֆլամենկոյի և ջազի խառնուրդ է ներկայացնում։ Երաժիշտը արժանացել է երկու Grammy մրցանակի։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Tomatito. Allmusic

Կատեգորիա:1958 ծնունդներ
Կատեգորիա:Օգոստոսի 20 ծնունդներ
Կատեգորիա:Իսպանացի կիթառահարներ
Կատեգորիա:Ֆլամենկո
Կատեգորիա:«Գրեմմի» մրցանակի դափնեկիրներ
Կատեգորիա:Իսպանացի երաժիշտներ
Կատեգորիա:Բեմական կեղծանուններ
Հայերը Կուբայում

**Հայերը Կուբայում** բնակություն են հաստատել Առաջին համաշխարհային պատերազմից (1914-18 թթ.) հետո։ Նրանք Արևմտյան Հայաստանի գավառներից և Կ. Պոլսից տեղափոխված գաղթականներ են եղել, ովքեր փորձել են անցնել ԱՄՆ, սակայն առաջացած դժվարությունների պատճառով հարկադրված հաստատվել են Կուբայում մինչև Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի վերջը։ 1945-47 թթ., երբ Կուբայի հայերին ներգաղթի իրավունք է տրվել, շատերը մեկնել են ԱՄՆ, գաղութը կազմալուծվել է։
1920-40-ական թվականներին Կուբայում բնակվել է շուրջ 500 հայ, ովքեր կենտրոնացած էին Հավաննայում, Լաս Տունաս, Վիլա Հոլգին քաղաքներում։ Կուբայում կազմակերպված հայ համայնք չկա. 100 հայ ապրում է Հավաննա, Լաս Տունաս քաղաքներում։

Կատեգորիա:Կուբայի ազգեր
կ
կ
Դեյվիդ Ուորկ Գրիֆիթի ֆիլմագրություն

[160px|մինի|[Դեյվիդ Ուորկ Գրիֆիտ]]
**Դեյվիդ Ուորկ Գրիֆիտ** ()՝ ամերիկացի կինոռեժիսոր, դերասան, սցենարիստ, պրոդյուսեր։ 1936 թվականին արժանացել է «Օսկար» մրցանակի համաշխարհային կինոյում խոշոր վաստակի համար։

Ընդհանուր թվով 500-ից ավելի ֆիլմի ռեժիսոր է, 200-ից ավելի սցենարի հեղինակ, խաղացել է մոտ 40 ֆիլմում։
## 1908

## 1909

## 1910

## 1911

## 1912

## 1913

## 1914, 1915, 1916

## 1918

## 1919

## 1920-ականներ

## 1930-ականներ

Կատեգորիա:Ռեժիսորներ
Կատեգորիա:Ֆիլմագրություններ
Արքիտաս

**Արքիտաս** (, ), հին հույն փիլիսոփա, մաթեմատիկոս, աստղագետ, երաժշտության տեսաբան, պետական գործիչ և ռազմական ստրատեգ։ Նա Պյութագորյան դպրոցի գիտնական էր և հայտնի էր որպես մաթեմատիկական մեխանիկայի հիմնադիր, ինչպես նաև որպես Պլատոնի լավ ընկեր։ Գիտության պատմության մեջ հիշատակվում է որպես խորանարդի կրկնապատկման խնդրի լուծումը հայտնաբերող, ինչպես նաև՝ որպես օպտիկայի ու մեխանիկայի հիմնադիրներից, երաժշտության առաջին տեսաբաններից մեկը, տիեզերքի անվերջության դասական ապացույցի հեղինակ։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Հին Հունաստանի մաթեմատիկոսներ
Կատեգորիա:Հին հույն աստղագետներ
Կատեգորիա:Մ.թ.ա. 4-րդ դարի փիլիսոփաներ
Կատեգորիա:Մաթեմատիկոսներ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Մ.թ.ա. 5-րդ դարի հույներ
Կատեգորիա:Նախասոկրատեսյան փիլիսոփաներ
Կատեգորիա:Հունաստանի քաղաքական գործիչներ
Կատեգորիա:Անտիկ դարաշրջանի հույն փիլիսոփաներ
Կատեգորիա:Հույն աստղագետներ
Կատեգորիա:Հույն գիտնականներ
Կատեգորիա:Հույն ճարտարագետներ
Պերիպատետիկյան դպրոց

մինի|աջից|300px|'''Արիստոտելի''' դպրոցը հեղինակ՝ Գուստավ Ադոլֆ Սպանգենբերգ 1880 թ.
**Պերիպատետիկները կամ ճեմականները** (, թարգմանաբար՝ ճեմել) Հին Հունաստանի փիլիսոփայական դպրոցի ներկայացուցիչներ են, հանդիսանում են Արիստոտելի հետևորդները։

**Պերիպատետիկյան դպրոց** անվանումն առաջացել է աթենական Լիկեոնի՝ գիմնազիայի ծառուղում ուսուցումը ճեմելով, զբոսնելով վարելու սովորությունից (այստեղից էլ՝ հայերեն «ճեմարան» տերմինը)։ Նախապես «պերիպատետիկոսներ» () անվանում էին Արիստոտելի անմիջական աշակերտներին, հետագայում՝ նրա փիլիսոփայական ուսմունքի և գիտական տարբեր տեսությունների պաշտպաններին ու տարածողներին։ Պերիպատետիկների շնորհիվ Լիկեոնը շարունակեց մնալ անտիկ աշխարհի խոշորագույն գիտական կենտրոններից և մրցել Պլատոնյան ակադեմիայի հետ։

Պերիպատետիկյան դպրոցն ունեցել է զարգացման մի քանի շրջան և գիտությանը տվել բազմաթիվ ականավոր փիլիսոփաներ ու գիտնականներ՝ Թեոփրաստես, Եվդեմոս Հռոդոսցի, Ստրատոն Լամփսակացի (1-ին շրջան՝ մ․ թ․ ա․ 4-1-ին դարեր), Անդրոնիկոս Հռոդոսցի (2-րդ շրջան՝ մ․ թ․ ա․ 1-ին դար), Ալեքսանդր Ափրոդիզիացի (3-րդ շրջան՝ մ․ թ․ 2-3-րդ դարեր) և ուրիշներ։ Պերիպատետիկյան դպրոցը գոյատևել է անտիկ շրջանի ողջ ընթացքում՝ ընդհուպ մինչև վաղ միջնադար և նպաստել հունական ու հռոմեական փիլիսոփայության, մասնավորապես ստոիցիզմի, էկլեկտիզմի և նեոպլատոնականության ձևավորմանը։

Հայ իրականության մեջ Պերիպատետիկյան դպրոցի ազդեցությունը Ալեքսանդրյան նեոպլատոնական դպրոցի միջոցով կրել է Դավիթ Անհաղթը։ Պերիպատետիզմի նշանավոր հուշարձան է միայն հայերենով պահպանված «Անանուն մեկնութիուն Ստորոգութեանցն Արիստոտէլի» աշխատությունը, որը թարգմանվել է 6-րդ դարում (հրտ․ 1961) և բարերար ազդեցություն ունեցել միջնադարի հայ իմացաբանական ու տրամաբանական մտքի զարգացման վրա։

Կատեգորիա:Փիլիսոփայական շարժումներ
Կատեգորիա:Պերիպատետիկյան դպրոց
Հենրի Ջոն Թեմփլ Պալմերսթոն

**Հենրի Ջոն Թեմփլ, լորդ Փալմերսթոն** (, ), բրիտանացի քաղաքական գործիչ։

Քաղաքական կարիերայի սկզբում հարել է թորիներին, 1830 թվականից՝ վիգերին։

1830-1834, 1835-1841, 1846-1851 թվականներին արտաքին գործերի մինիստր էր․ 1855-1858 թվականներին և 1859-1865 թվականներին՝ պրեմիեր մինիստր։

Ներքին քաղաքականության մեջ ընդդիմացել է բարեփոխումներին, եղել է բանվոր, շարժումը և ազգային-ազատագրական շարժումը Իռլանդիայում ճնշելու կողմնակից։ Արտաքին քաղաքականության ասպարեզում հետամուտ էր «ուժերի հավասարակշռության» սկզբունքին (միմյանց թշնամի տերությունների և խմբավորումների առկայությունը Եվրոպայում)։

1853-1856 թվականների Ղրիմի պատերազմի գլխավոր կազմակերպիչներից էր, դեմ էր Ռուսաստանի ազդեցության տարածմանը Օսմանյան կայսրությունում (հետնաբար նաե՝ հայերի ազատագրական շարժմանը), ինչպես նաև Հնդկաստանի ուղղությամբ նրա ընդարձակմանը։

Պալմերսթոնի կառավարությունը դաժանորեն ճնշել է 1857-1859 թվականների Հնդկաստանի ազգային ապստամբությունը, մասնակցել Չինաստանում Թայպինների ապստամբության ճնշմանը։ ԱՄՆ-ում 1861-1865 թվականների քաղաքացիական պատերազմի ժամանակ հակված էր աջակցելու Հարավի ստրկատերերին։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Միացյալ Թագավորության վարչապետներ
Կատեգորիա:Քեմբրիջի համալսարանի շրջանավարտներ
Կատեգորիա:Էդինբուրգի համալսարանի շրջանավարտներ
Կատեգորիա:Անգլիայի քաղաքական գործիչներ
Կատեգորիա:Գլազգոյի համալսարանի դասախոսներ
Կատեգորիա:Կապիչի շքանշանի ասպետներ
Կատեգորիա:Բաղնիքի շքանշանի Մեծ Խաչի ասպետներ
Կատեգորիա:Մեծ Բրիտանիայի արտաքին գործերի նախարարներ
Կատեգորիա:Բրիտանական ակադեմիայի անդամներ
Կարլ Նեսելրոդե

**Կարլ Վասիլևիչ Նեսելրոդե** (իսկական անունը՝ *Կարլ Ռոբերտ ֆոն Նեսելրոդե*, , ), ծագումով գերմանացի, ռուսական քաղաքական գործիչ, կանցլեր։

Ռուսական կայսրության արտաքին գործերի նախարարի պաշտոնը զբաղեցրել է ավելի երկար ժամանակ, քան որևէ այլ անձ։ Կողմնակից է եղել Ավստրիայի ու Պրուսիայի հետ Ռուսական կայսրության մերձեցման քաղաքականությանը, դեմ է եղել հեղափոխական շարժումներին ու լիբերալ միավորումներին։ Սրբազան միության հիմնադիրներից մեկն է։

## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն
* Нессельроде, «Autobiographie» (Париж, 1866 и русский перевод под заглавием «Записки» в «Русском Вестнике», октябрь 1865, том 59);
* Нессельроде К.В. Неизданное письмо графа КВ. Нессельроде к И.Ф. Паскевичу-Эриванскому от 11 мая 1829 г. / Сообщ. А.П.М./ Исторический вестник, 1890. – Т. 39. - № 1. – С. 221-225. – Под загл.։ Страничка из истории наших сношений с Персией в 1829 г.;
* «Correspondance diplomatique du C-te Pozzo di Borgo et du C-te de Nesselrode 1814—1818» (Париж, 1890);
* Татищев С. С., «Внешняя политика императора Николая I» (СПб., 1887);
* Соловьёв С. М., «Император Александр I» (СПб., 1877).
* Мамай А. С. Амурский вопрос в дальневосточной политике России в середине XIX в. ։ Н. Н. Муравьев-Амурский. Дис. … канд. ист. наук. М., 1997

Կատեգորիա:Ռուս քաղաքական գործիչներ
Կատեգորիա:Ռուս դիվանագետներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի քաղաքական գործիչներ
Կատեգորիա:Պատվո լեգեոնի շքանշանի Մեծ խաչի ասպետներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի նախարարներ
Կատեգորիա:Ռուս հուշավիպագիրներ