Մինչև հաջորդ գարուն

**«Մինչև հաջորդ գարուն»** (), 1960 թվականի խորհրդային ֆիլմ-մելոդրամա, ռեժիսոր Վիկտոր Սոկոլովի առաջին ֆիլմը, որը դարձել է նրա դիպլոմային աշխատանքը ՎԳԻԿ-ում, իսկ գրախոսողը եղել է քննական հանձնաժողովի նախագահ Ս. Ի. Ռոստոցկին.: Սցենարի հեղինակը եղել է գրող Ս. Ա. Վորոնինը՝ «Նևա» ամսագրի գլխավոր խմբագիրը։

Տեսնելով այս ֆիլմում Ինոկենտի Սմոկտունովսկու խաղը՝ Գրիգորի Կոզինցևը նրան հրավիրել է նկարահանվելու «Համլետ» ֆիլմի գլխավոր հերոսում, որը դերասանի համար դարձել է ամենահայտնին։

## Սյուժե
Ֆիլմի հերոսուհուն՝ Լենինգրադի մանկավարժական ինստիտուտի ուսանող Վերային առաջին սերը սպասված երջանկության փոխարեն բերել է դառը հիասթափություն և ցավ։ Սիրելիի դավաճանության պատճառով աղջիկը կորցրել է ինչպես հավատը մարդկանց հանդեպ, այնպես էլ ինքնավստահությունը՝ դառնալով կասկածամիտ և անմարդամոտ։

Թողնելով ինստիտուտը՝ Վերան իր փոքրիկ դստեր հետ մեծ քաղաքից տեղափոխվում է  մի հեռավոր գյուղ, որտեղ նրան ոչ ոք չի ճանաչում։

Գյուղի դպրոցում տարրական դասարանի աշակերտները սկզբում տարատեսակ չարաճճիություններով փորձում են երիտասարդ ուսուցչի համբերությունը. մեկ ոզնի, մեկ էլ շան ձագ են բերում դասարան, բայց շուտով սկսում են սիրել նոր ուսուցչին։

Դպրոցում աշխատելը մեծ ուրախություն է Վերայի համար, միայն երեխաների հետ է նա իրեն թեթև ու վստահ զգում։ Բայց դպրոցից դուրս նա մնում է լուռ և զուսպ։ Շուտով նրա կյանքում հայտնվում է ընկեր՝ հարևան դպրոցի ուսուցիչ Ալեքսեյ Նիկոլաևիչը՝ զգայուն և համակրելի մի մարդ։ Բայց կյանքի, մարդկանց, աշխատանքի մասին խոսակցություններում նրանք անընդհատ վիճում են, նրանց միջև միշտ կա ինչ-որ ստվեր, որը մթագնում է բարեկամությունը։ Մի անգամ դպրոցի հավաքարարն Ալեքսեյ Նիկոլաևիչի մասին ասում է, թե նա լավ մարդ է, ինչին Վերան առարկում է, թե լավը միայն երեխաներն են, բայց հոգու խորքում նա արդեն վաղուց ձգտում է դեպի այդ «մեծ երեխան»։

Շուտով Վերայի մոտ գալիս է հայրը, որը զարմանքով իմանում է, որ այժմ թոռնուհի ունի։ Նա պատրաստվում է Վերային իր հետ տանել Ուրալ, որտեղ աշխատում է երկաթուղու վրա։ Մեկնման օրը հայրը տեսնում է, թե ինչպիսի ջերմությամբ են իր դստերը վերաբերվում գյուղի բնակիչները՝ և՛ մեծահասակները, և երեխաները, որոնք վազում են կառամատույց՝ Վերային ճանապարհելու համար։ Կառամատույցում աղջիկը հանդիպում Է Ալեքսեյ Նիկոլաևիչին, որը հրաժեշտ տալիս ասում է, որ հասկանում է, թե ինչու է նա հեռանում... և Վերան մնում է։ Եվ նրա աշակերտները, քննարկելով մնալու նրա որոշումը, նրա մասին խոսում են արդեն ոչ թե որպես «դասատուի», այլ որպես իրենց ուսուցիչ Վերա Նիկոլաևնայի։

### Այլ փաստեր
Դասի ժամանակ Վերա Նիկոլաևնան երեխաների համար կարդում է Լև Տոլստոյի «Ֆիլիպոկ» պատմվածքը։

Ֆիլմում Ալեքսեյ Նիկոլաևիչն ասում է. «Մարդուն տիեզերքում էլ պետք է յասամանի ճյուղ» ()՝ պարզաբանելով, որ դա ինքը կարդացել է «Կոմսոմոլսկայա պրավդայում». խոսքը այդ տարիներին տարածված արտահայտության մասին է, որը հանգեցրել է «ֆիզիկոսների» և «քնարերգուների» վեճին, որին վերջ է դրել Յուրի Գագարինը։

Մեկ այլ տեսարանում, որտեղ երեխան խնդրում է իր համար գիրք կարդալ, նույնպես ակնարկվում է այդ ժամանակ տիեզերական հետազոտությունների ոլորտում ձեռք բերված հաջողությունների մասին, երբ հիշատակվում է Ժյուլ Վեռնի «Երկրից դեպի Լուսին» վեպը, որը գրվել է 1865 թվականին։

## Դերերում
* Լյուդմիլա Մարչենկո – *Վերա Նիկոլաևնա, ուսուցչուհի
* [[Ինոկենտի Սմոկտունովսկի]] – *Ալեքսեյ Նիկոլաևիչ Ռուչև, ուսուցիչ
* Վալենտին Արխիպենկո – *Վերայի հայրը
* Մարիա Պրիզվան-Սոկոլովա – *Նաստյա, հավաքարար
* Գալինա Վասիլևա – *Նատաշա
* Վլադիմիր Անդրեև – *Վասիլի
* Նիկոլայ Նովլյանսկի – *Սիլանտիչ
* Կլարինա Ֆրոլովա-Վորոնցովա – *շատախոս մորաքույր
* Իգոր Բոգդանով – *Միտկա
* Վովա Բոյցով – *Վասկան
* Լենա Պապ – *Ալյոնկա
* Օլյա Յուդինա – *Նադյուշկա

### Ինոկենտի Սմոկտունովսկի
Ռեժիսոր Վիկտոր Սոկոլովին ուսուցչի դերի համար Ինոկենտ Սմոկտունովսկուն հրավիրել խորհուրդ է տվել մոնտաժող Ռաշել Միլմանը։ Ֆիլմի գեղարվեստական ղեկավարը եղել է Գրիգորի Կոզինցև, որն ուղղակիորեն ազդել է Համլետի դերակատարի ընտրության վրա։ Կոզինցևը հետագայում այսպես է արտահայտվել Սմոկտունովսկու մասին. «Նա գրավում է նրանով, որ իր մեջ ինչ-որ ներքին լույս է վառվում, ես դա այլ կերպ չեմ կարող անվանել»։
Քչերը գիտեն, որ այս ֆիլմի շնորհիվ ես հրավիրվեցի Համլետի համար։ Գրիգորի Կոզինցևը եղել է այս ֆիլմի փորձերից մեկում։ Ինչ-որ մարդ եկավ (ես նրան նույնիսկ դեմքով չէի ճանաչում), և երբ ես սկսեցի վիճել ռեժիսորի հետ ու բեմադրել այնպես, ինչպես ինձ ճիշտ էր թվում, այդ մարդը, որն ինձ անծանոթ էր, ինչ-որ կերպ սկսեց ֆսֆսալ։ Փորձից հետո Գ. Կոզինցևը հուզված էր և ասաց, որ գտել է այն, ինչ փնտրում էր։ Հանկարծ մոտեցավ ինձ և ասաց. «Ես ուզում եմ ձեզ դեր առաջարկել։ Միայն թե մի՛ վախեցեք։ Ես ուզում եմ Ձեզ առաջարկել Համլետի դերը»։

## Քննադատություն
Կինոգետ Ռիմա Կարպինան նշել է, որ դերասանուհի Լյուդմիլա Մարչենկոյին բնորոշ են եղել այն դերերը, որտեղ նրա հերոսուհիները բնական են, սովորական, ոչ թե իրենք են լուծումներ փնտրում, այլ օգնության են կանչում ուրիշներին, ինչ-որ մեկն օգնում է նրանց. այս ֆիլմում հանդիսատեսը հերոսուհուն տեսնում է ուսուցիչ Ալեքսեյ Նիկոլաևիչի աչքերով, և  բարեբախտաբար, այդ դերը կատարում էր Իննոկենտի Սմոկտունովսկին. 

Համեստ մաթեմատիկայի ուսուցիչ Ալեքսեյ Նիկոլաևիչը, պոետական և իմաստուն, առաջին, պատահական նետված հայացքից, կարծես թե կարողացավ զգալ ինչպես Վերայի անպաշտպանությունը, այնպես էլ նրա ամաչկոտ դյուրահավատությունը, և միամիտ-համառ ցանկությունը՝ որպես կյանքի օրենք ներկայացնել սեփական երիտասարդության սխալները։ Արդեն հետո, երբ նրա հետ մտնում ենք Վերայի սենյակը, մենք նրա սեղանին կտեսնենք «Լեգենդ Վեն Քլայբուրնի մասին» և «Ճապոնական պոեզիայի»:  հատորը, որի մեջ դրված է Ուլանովայի լուսանկարը։

Եվ Վերայի ամբողջ քաղաքային ուսանողական կյանքը հայտնվում է մեր առջև։ Նրա խանդավառ խլացումը տպավորությունների հարստությունից։ Եվ ինչ-որ տեղ նշմարվում է նրա անհաջող, ինչ-որ տեղ հորինված, վիրավորված սերը։ Եվ բացատրվում է կատարվածը հասկանալու նրա անկարողությունը, և ցավը, և վախը, և հուսահատությունն ու փախուստը դեպի հեռավոր գյուղ։ Երեխայի հանդեպ նրա փոքր-ինչ ցավոտ, նախանձախնդիր սերը, նրա համար վախը, արտաքին օգնության հպարտ մերժումը, խոցելիությունը, անկախության ցանկությունը, մենակության առջև երկչոտությունը և նրա կեղծ ցանկությունը, որոնք ընդհատվում են բարության և մասնակցության ցանկությամբ։

Բայց այս ամենն ի հայտ է գաիս Սմոկտունովսկու հերոսի ընկալման միջոցով, որը ոչ մի բառ չի արտասանում։ Սմոկտունովսկու հերոսի նման, Վերայի հանդեպ առաջանում է ոչ թե կարեկցանքի սուր խղճահարություն, այլ նրա հոգևոր վերածննդի ակտիվ ցանկությունը։ Վախեցած-վիրավորված, հանգած աչքերով երկչոտ, նիհարիկ ուսուցչուհին նրա հետ շփվելուց աստիճանաբար տաքանալու է, հալվելու է, կենդանանալու է։

Մարչենկոյի գրեթե բոլոր հերոսուհիները սիրում են։ Բայց դժվար է հետևել նրանց հոգու շարժմանը։ Դա թաքցնում են նույնիսկ աչքերը։ Փոփոխությունը կարելի է ընկալել միայն Սմոկտունովսկու հերոսի ընկալման միջոցով՝ ամեն ինչ ակնթարթորեն և ճշգրիտ ամրագրելով։ Եվ չնայած նրա լակոնիկ հերոսը դեռ Վերայից չի պահանջի ոչ հոգևոր բացահայտումներ, ոչ էլ արմատական որոշումներ, դրանք կանխորոշված են։

Վլադիմիր Անդրեևի կարծիքով՝ ֆիլմի համար հաջողությամբ է ընտրվել Սմոկտունովսկու արտաքին կերպարը. դերի համար նա դարձել է շիկահեր.

Դերասան Ինոկենտի Սմոկտունովսկուն, որը խաղում էր ուսուցչի դերը, շատ էր սազում շիկահեր լինելը։ Նրա մազերը թեթևակի գանգրացրել են, և գլուխը ոչ թե անօգնական էր դառնում, այլ՝ աչքերի և զարմանալի փափուկ ժպիտի հետ համատեղ, դառնում էր մի մարդու գլուխ, որին վիրավորելն այնքան էլ պարկեշտ չէ։ Եվ, այնուամենայնիվ, կյանքը վիրավորում է։ Ներկայացվում էր միայնակ մարդու թեման, մի մարդու, որին մարդիկ ձգում են և որին երևի սիրում են։ Եվ միևնույն ժամանակ, սա մի մարդ է, որը դատապարտված է միայնության, չնայած իր հոգևոր շռայլությանը։ Բայց մի օր նրան վիճակված է հանդիպել մեկ այլ միայնակ մարդու. նրա հերոսը՝ գյուղական ուսուցիչը, հանդիպում է գյուղական ուսուցչուհու՝ միայնակ մոր հետ և տեսնում, թե ինչպես են երեխայի ձեռքերը դյուրահավատորեն ձգվում դեպի իրեն։

## Նշումներ

## Ծանոթագրություններ

## Աղբյուրներ
* 2820. До будущей весны // Советские художественные фильмы: 1958—1963 — Всесоюзный государственный фонд кинофильмов, Москва — Искусство, 1968 — стр. 252
* Լուսանկարներ «Մինչև հաջորդ գարուն» ֆիլմից // «Լենֆիլմ» կինոստուդիայի պաշտոնական կայք
* 

Կատեգորիա:1960 ֆիլմեր
Կատեգորիա:1960-ականների խորհրդային ֆիլմեր
Կատեգորիա:1960-ականների ռուսերեն ֆիլմեր
Կատեգորիա:«Լենֆիլմ» ստուդիայի ֆիլմեր
Կատեգորիա:Խորհրդային դրամա ֆիլմեր
Կատեգորիա:Խորհրդային մելոդրամա ֆիլմեր
Կատեգորիա:Խորհրդային սև-սպիտակ ֆիլմեր
Կատեգորիա:Խորհրդային ֆիլմեր