open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Անիտա Վախթեր

**Անիտա Վախթեր** (. ), ավստրիացի լեռնադահուկորդուհի, օլիմպիական չեմպիոնուհի (1988) ու կրկնակի փոխչեմպիոնուհի (1992), աշխարհի գավաթակրուհի (1992/93 մրցաշրջանում, ընդհանուր հաշվարկով), աշխարհի առաջնությունների հնգակի մրցանակակիր: Առավել հաջող հանդես է եկել հսկա ոլորավայրէջք և համակցված մրցաձևերում: 1993 թվականին հռչակվել է Ավստրիայի լավագույն մարզուհի: 1992 և 1996 թվականների ձմեռային օլիմպիական խաղերում եղել է Ավստրիայի հավաքականի դրոշակակիրը:

Իր մարզական կարիերայի ընթացքում, որը ձգվել է մինչև 2001 թվականը, Անիտան 19 անգամ նվաճել է աշխարհի գավաթը առանձին մրցաձևերում (14-ը՝ հսկա ոլորավայրէջքի, 2-ը՝ գերհսկա ոլորավայրէջքի, 2-ը՝ համակցված մրցաձևի մրցումներում), բացի այդ՝  76 անգամ տեղ է գրավել պատվո հարթակին՝ պոդիումին, 175 անգամ ընդգրկվել լավագույն տասնյակում:

## Արդյունքները՝ աշխարհի գավաթի խաղարկություններում
### Մրցաշրջաններում գրաված տեղերը

### Մրցաշրջաններում նվաճած տիտղոսները
* 1-ը՝ ընդհ. հաշվարկով, 2-ը՝ հսկա սլալոմ մրցաձևում

### Մրցափուլերում տարած հաղթանակները
* 19 հաղթանակ (14-ը՝ հսկա սլալոմի, 2-ը՝ գերհսկա սլալոմի, 1-ը՝ սլալոմի, 2-ը՝ համակցված մրցաձևի մրցումներում)
* 76 պոդիում

## Արդյունքները՝ աշխարհի առաջնություններում

## Օլիմպիական արդյունքները

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Anita Wachter auf der Website des Österreichischen Olympiamuseums
* MountainZone.com – profile – Anita Wachter
* 

Կատեգորիա:Ավստրիացի կանայք
Կատեգորիա:Դահուկորդուհիներ
Կատեգորիա:Մարզուհիներ
Կատեգորիա:Օլիմպիական խաղերի արծաթե մեդալակիրներ
Կատեգորիա:Օլիմպիական չեմպիոններ
Քեյթ Ալլեն

**Քեթրին Ջեսսի Ջին (Քեթի) Ալլեն** (. ), ավստրիացի եռամարտիկ, օլիմպիական չեմպիոնուհի:

## Կենսագրություն
Քեթրինը ծնվել է 1970 թվականի ապրիլի 25-ին Հարավարևելյան Ավստրալիայում՝ Թիզդեյլ քաղաքի մերձակայքում գտնվող ագարակում: Չորս տարեկանից հաճախել է թեթև ատլետիկայի պարապմունքների, հաճախ վազքով է հասել դպրոց, որն իրենց տանից 3-4 կիլոմետր հեռու էր: Դպրոցական տարիներին մասնակցել է մրցումների, հաղթանակներ տարել 1500 մետր վազքատարածությունում և կրոսի մրցումներում: 20 տարեկանում ավարտել է Բալարաթի համալսարանը, ստացել բուժքույրի որակավորում: Ապա մեկնել է արտասահման, Կիցբյուել կատարած իր ուղևորություններից մեկի ժամանակ ծանոթացել է Մարսել Դիխտլերի հետ: 1999 թվականին Քեյթն ու Մարսելն ամուսնացել են:

## Կարիերա
1996 թվականից Քեյթն սկսել է զբաղվել եռամարտով։ 2000-ական թվականների սկզբներից մասնակցել է աշխարհի առաջնություններին։ Մարզական առաջին նվաճումները ձեռք է բերել 2003 թվականին. հաղթել է Ավստրիայի առաջնությունում, աշխարհի գավաթի խաղարկության մրցափուլերում երեք անգամ ընդգրկվել է լավագույն տասնյակում։ 

2004 թվականին Ալլենը երկրորդ տեղն է գրավել Եվրոպայի առաջնությունում, ապա հաղթել Աթենքում կայացած ամառային օլիմպիական խաղերում։ Այս նվաճման համար նա հռչակվել է Ավստրիայի «Տարվա լավագույն մարզուհի»։ Բացի այդ, նրան շնորհվել են "Ավստրիայի Հանրապետությանը մատուցած ծառայությունների համար" պատվո ոսկե նշան (*Goldenes Ehrenzeichen für Verdienste um die Republik Österreich*)., Eurosport հեռուստաընկերության "SportStar Award 2004" մրցանակ:

Դրանից հետո Ալլենը երկու անգամ հաղթող է ճանաչվել Ավստրիայի առաջնությունում, 2007 թվականին Եվրոպայի առաջնությունում արծաթե մեդալներ նվաճել անհատական և թիմային մրցումներում, մրցանակային երրորդ տեղն զբաղեցրել աշխարհի գավաթի խաղարկության մրցումներում, իրավունք ստացել մասնակցելու Պեկինի 2008 թվականի ամառային օլիմպիական խաղերին։

2008 թվականի ապրիլին աշխարհի գավաթի խաղարկության՝ Նոր Զելանդիայում անցկացված մրցափուլի ընթացքում հեծանվավազքի մրցումներում լուրջ վնասվածքներ է ստացել, և դա նկատելիորեն ազդել է նրա հետագա մարզական արդյունքների վրա: 

2008 թվականի ամառային օլիմպիական խաղերում զբաղեցրել է ընդամենը 14-րդ տեղը:

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
*  Official website
* Athlete Biography at beijing2008

Կատեգորիա:2004 թվականի Ամառային օլիմպիական խաղերի չեմպիոններ
Կատեգորիա:Ավստրիացի կանայք
Կատեգորիա:Մարզուհիներ
Կատեգորիա:Օլիմպիական չեմպիոններ
Միրկո Ռաչկի

**Միրկո Ռաչկի** (, ), խորվաթ և հարավսլավացի նկարիչ, գծանկարիչ և նկարազարդող։ Խորվաթիայի գիտությունների և արվեստների ակադեմիայի անդամ (1941)։

## Կենսագրություն
մինի|Միրկո Ռաչկի։ Որմնանկար Խորվաթիայի պետական արխիվի շենքի վրա

1898 թվականին ավարտել է մանկավարժական քոլեջը։ 1901-1903 թվականներին սովորել է Վիեննայի մասնավոր գեղարվեստական դպրոցում։ Հետագայում սովորել է Պրահայի գեղարվեստի ակադեմիայում՝ Վլախո Բուկովացի (1903-1905) մոտ և Վիեննայի գեղարվեստի ակադեմիայում՝ Վ. Ունգերի (1906) մոտ։

1907-1914 թվականներին ապրել է Մյունխենում։ Հռոմում (1914) կարճատև մնալուց հետո բնակություն է հաստատել Ժնևում (1915-1920)։ 1920 թվականից ապրել է Զագրեբում, իսկ 1980 թվականից՝ Սպլիտում։

Ապրելով Խորվաթիայի սահմաններից դուրս՝ մշտական կապի մեջ է եղել խորվաթ նկարիչների (Իզիդոր Կրշնյավի և Իվան Մեշտրովիչ) հետ և աշխատել Վիեննական սեցեսսիոնիզմի ոգով։

1941 թվականին Ռաչկին ընդունվել է Խորվաթիայի գիտությունների և արվեստի ակադեմիա։

Առաջին համաշխարհային պատերազմի ժամանակ մասնակցել է արտասահմանում կազմակերպված հարավսլավամետ ցուցահանդեսների, իսկ հայրենիք վերադառնալուց հետո հեռացել է քաղաքականությունից և գեղարվեստական կյանքից։ Վարել է մենակյաց կյանք, հազվադեպ է մասնակցել կազմակերպվող ցուցահանդեսներին։ Երկրորդ համաշխարհային պատերազմից կարճ ժամանակ անց նա ավելի ակտիվ է դարձել հասարակական կյանքում։ Եղել է Զագրեբի Մոդեռն պատկերասրահի տնօրենը (1946)։

Ռաչկայի ամենանշանակալի աշխատանքները կապված են Դանթեի «Աստվածային կատակերգություն» ստեղծագործության նկարազարդման հետ, որը նա շարունակել է կատարել մինչև իր կյանքի վերջը։

Ռաչկիի որոշ աշխատանքներ հրատարակվել են Բերգամոյում «Աստվածային կատակերգություն» ժողովածուի 1934 թվականի հրատարակությունում։ Նկարչի հետահայաց ցուցահանդեսը տեղի է ունեցել 1970 թվականին Զագրեբում։

Թաղված է Զագրեբում՝ Միրոգոյի գերեզմանատանը։

## Պարգևներ
* Վլադիմիր Նազորի մրցանակ կերպարվեստի և դեկորատիվ արվեստի բնագավառում (1966)

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Խորվաթ նկարիչներ
Կատեգորիա:Վիեննայի գեղարվեստի ակադեմիայի շրջանավարտներ
Կատեգորիա:Երկարակյացներ
Լազար Դրլյաչա

**Լազար Դրլյաչա** (, ), բոսնիացի նկարիչ, որն իրեն նույնականացրել է որպես բոսնիացի բոգումիլ։

## Կենսագրություն
Ծնվել է Բոսանսկի Նովիի մոտ գտնվող Բլատնե գյուղում՝ բոսնիացի սերբերի ընտանիքում։ Սկզբում Դրլյաչան եղել է էքսպրեսիոնիստ, բայց հետագայում անցում է կատարել իմպրեսիոնիզմի։ Նա իրեն անվանել է բոսնիացի բոգումիլ, այդ պատճառով Դրլյաչային հաճախ անվանել են վերջին բոսնիացի բոգումիլ։

1906 թվականի հոկտեմբերին Վիեննայում հանձնել է կերպարվեստի քննություն, իսկ 1911 թվականին մասնակցել Հռոմի միջազգային ցուցահանդեսին՝ Սերբիայի թագավորության տաղավարում։ Այնուհետև տեղափոխվել է Փարիզ՝ հաճախել գեղարվեստական դպրոց և աշխատել Լուվրում՝ երբեմն պատվերով պատճենել հին վարպետների, ինչպիսիք են Տիցիանը և Լեոնարդո դա Վինչին։ 1914 թվականի հուլիսի 9-ից մինչև 1919 թվականը նրա կյանքի մասին քիչ բան է հայտնի, սակայն լուսանկարի վրա արված նշումից հայտնի է, որ նա ներկալվել է Սարդինիայի ճամբարում։

Երկրորդ համաշխարհային պատերազմից կարճ ժամանակ առաջ, մոտավորապես 1935 թվականին, նա մշտապես վերադարձել է Բոսնիա և բնակություն հաստատել Բորացկո լճի և Պրեն լեռան միջև տեղակայված կարստային սարավանդում գտնվող Բորչի գյուղում: Այստեղ նա իր կյանքի մնացած մասն անցկացրել է մեկուսացած, սկզբում գյուղում, ապա, հիվանդանալուց հետո, տեղափոխվել է Բորացկո լճի վերևում գտնվող լեռնային «Šantića Vila» առանձնատուն, որտեղ էլ մահացել է 1970 թվականին: Խարխուլ վիճակում գտնվող առանձնատունը համարվում է Բոսնիա և Հերցեգովինայի ազգային հուշարձան։

## Աշխատանքներ
մինի|Երեք հեծյալներ Բոսնիայում, Փարիզ 1917
* Երեք հեծյալներ, Փարիզ, 1917,
* Նկարչուհու տնակը, Բլատինա, 1929, հոկտեմբեր, ջրաներկ, 205 x 225:

## Ծանոթագրություններ
Շամս Փահլավի

**Շամս Փահլավի** (, ), Իրանի թագավորական ընտանիքի անդամ, Իրանի վերջին շահ Մոհամմադ Ռեզա Փահլավիի ավագ քույրը։ Եղբոր գահակալության տարիներին եղել է Իրանի Կարմիր Առյուծի և Արևի ընկերության նախագահ։

## Կենսագրություն

Արքայադուստր Շամսը ծնվել է Թեհրանում 1917 թվականի հոկտեմբերի 28-ին։ Նա Ռեզա շահի և նրա կնոջ՝ Թաջ օլ-Մոլուկի ավագ դուստրն է։

Նախագահել է 1932 թվականին Թեհրանում կազմակերպված Արևելյան կանանց երկրորդ կոնգրեսը, իսկ Սեդիքե Դովլաթաբադին եղել է կոնգրեսի քարտուղարը։

1936 թվականի հունվարի 8-ին մոր և քրոջ՝ Աշրաֆի հետ խորհրդանշական դեր են խաղացել Քաշֆ-ե հիջաբում (քողի վերացում), որը շահի ջանքերի մի մասն էր՝ կանանց հասարակական կյանքում ներառելու համար, մասնակցելով Թեհրանի ուսուցչական քոլեջի բացման արարողությանը։

Շամս Փահլավին 1937 թվականին հոր խիստ հրամանով ամուսնացել է Իրանի այն ժամանակվա վարչապետ Մահմուդ Ջամի որդու՝ Ֆերեյդուն Ջամի հետ, սակայն ամուսնությունը անհաջող է եղել, և զույգը բաժանվել է Ռեզա շահի մահից անմիջապես հետո։

Ռեզա շահի գահընկեցումից հետո՝ 1941 թվականին Իրանի վրա անգլո-խորհրդային ներխուժումից հետո, Շամսը և նրա ամուսինը հորն ուղեկցել են աքսորի ժամանակ՝ նախ Պորտ Լուի, Մավրիկիոս, ապա՝ Յոհաննեսբուրգ, Հարավային Աֆրիկա։
Ուղևորության մասին հուշերը Շամսը 1948 թվականին հրապարակել է «Էթթելաաթ» թերթում։

Շամսը Մեհրդադ Փահլբոդի հետ երկրորդ ամուսնությունից հետո կարճ ժամանակով զրկվեց իր կոչումներից և տիտղոսներից, և 1945-1947 թվականներին ապրել է Միացյալ Նահանգներում: Ավելի ուշ հաշտություն է կնքվել արքունիքի հետ, և զույգը վերադարձել է Թեհրան, սակայն Աբադանի ճգնաժամի ընթացքում տեղի ունեցած խռովությունների ժամանակ կրկին հեռացել է երկրից: Կաթոլիկություն է ընդունել 1940-ականներին։ Շահի լավագույն ընկեր Էռնեստ Պերոնը արքայադուստր Շամսին համոզել է դավանափոխ լինել։ Ամուսինն ու երեխաները կաթոլիկություն են ընդունել նրանից հետո։

Շամսն իր ժամանակի մեծ մասը նվիրել է Իրանի Կարմիր Առյուծի և Արևի ընկերության (Իրանի Կարմիր խաչ) զարգացմանը՝ այն դարձնելով երկրի ամենամեծ բարեգործական կազմակերպությունը։

1953 թվականի հեղաշրջումից հետո, երբ վերականգնել է եղբոր իշխանությունը, Իրան վերադառնալուց հետո նա պահպանել է ցածր հասարակական հնչողություն՝ ի տարբերություն իր քրոջ՝ արքայադուստր Աշրաֆ Փահլավիի, և իր գործունեությունը սահմանափակել է հորից ժառանգած հսկայական կարողության կառավարմամբ։
1960-ականների վերջին նա Ֆրենկ Լլոյդ Ռայթ հիմնադրամի ճարտարապետներին պատվիրել է կառուցել Մարգարտյա պալատը Մեհրշահրում՝ Քարաջի մոտ, և Վիլլա Մեհրաֆարինը Չալուսում, Մազանդարան, որը կառուցվել է 1970-ականներին։

Իրանից հեռացել է Միացյալ Նահանգներ 1979 թվականի հեղափոխությունից հետո։ Նա և իր ընտանիքը բնակություն են հաստատել Սանտա Բարբարայում 1984 թվականին։ Մահացել է 1996 թվականին, քաղցկեղից՝ Սանտա Բարբարայի իր կալվածքում։

## Այլ պաշտոններ
* Անապահով երեխաների պաշտպանության հիվանդանոցի (Իրան) պատվավոր նախագահ
* Կենդանիների նկատմամբ դաժան վերաբերմունքի կանխարգելման ընկերության պատվավոր նախագահ

### Պարգևներ
* Պլեյադների շքանշան, 2-րդ աստիճան, (1957, Իրան),
* Արյամեհրի շքանշան, 2-րդ աստիճան, (26 սեպտեմբերի 1967, Իրան)։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Արքայադուստրեր
Կատեգորիա:Դավանափոխներ
Կատեգորիա:Թագավորների դուստրեր
Կատեգորիա:Իրանցի ֆեմինիստներ
Կատեգորիա:Քաղցկեղից մահացածներ
Կատեգորիա:Ֆեմինիստներ
Ճապոնա-ֆիննական հարաբերություններ

**Ճապոնա-ֆիննական հարաբերություններ**, երկկողմանի դիվանագիտական ​​հարաբերություններ Ճապոնիայի և Ֆինլանդիայի միջև։

Ճապոնիան առաջին անգամ ճանաչեց Ֆինլանդիան և հաստատեց դիվանագիտական ​​հարաբերություններ 1919 թվականին։ Դիվանագիտական ​​հարաբերությունները ժամանակավորապես խզվեցին 1944 թվականին, բայց վերականգնվեցին 1957 թվականին: Այդ ժամանակվանից ի վեր Ֆինլանդիան և Ճապոնիան պահպանել են բարիդրացիական հարաբերություններ և համագործակցել են գիտության, տեխնոլոգիայի և առևտրի ոլորտներում։ Ճապոնիայի դեսպանատունը գտնվում է Հելսինկիում: Ֆինլանդիայի դեսպանատունը՝ Տոկիոյում:

## Պատմություն
Չնայած Ճապոնիան ճանաչեց Ֆինլանդիան 1919 թվականին, Ֆինլանդիայի հետ հարաբերությունները սկիզբ են առնում 1905 թվականից, երբ ճապոնական հետախուզության գործակալ Ակաշի Մոտոջիրոն փորձեց զենք մաքսանենգ ճանապարհով տեղափոխել ֆին ազգայնականներին SS John Grafton նավով։ Ֆինների կողմից Խորհրդային Միության հետ խաղաղության պայմանագիր կնքելուց հետո դիվանագիտական ​​հարաբերությունները խզվեցին բրիտանական ճնշման պատճառով։

Ֆինլանդիայի պետական ​​ներկայացուցչի առաջին այցը Ճապոնիա տեղի ունեցավ, երբ արտաքին գործերի նախարար Կեյջո Կորհոնենը այցելեց որպես պաշտոնական ներկայացուցիչ 1977 թվականի փետրվարին։ Սա հիմք հանդիսացավ երկու երկրների միջև հարաբերությունների շարունակման համար, և Ֆինլանդիայի վարչապետ Կալևի Սորսան այցելեց նույն թվականի դեկտեմբերին։

## Պետական ​​այցեր
2000 թվականի մայիսին կայսր Ակիհիտոն այցելեց Ֆինլանդիա։

Ֆինլանդիայի Հանրապետության նախագահ Սաուլի Նիինիստյոն 2019 թվականին այցելել է Ճապոնիա՝ մասնակցելու Ճապոնիայի կայսեր թագադրմանը: Նորին Կայսերական Մեծություններ թագաժառանգը և թագաժառանգ արքայադուստր Ակիշինո 2019 թվականին այցելել են Ֆինլանդիա՝ նշելու Ֆինլանդիայի և Ճապոնիայի միջև դիվանագիտական ​​հարաբերությունների հաստատման հարյուրամյակը: Ֆինլանդիայի Հանրապետության նախագահ Ալեքսանդր Ստուբը այցելել է Ճապոնիա 2025 թվականի հունիսի 8-12-ը։

## Տնտեսություն
2013 թվականին Japan Airlines-ը սկսեց ուղիղ չվերթներ իրականացնել Տոկիոյի և Հելսինկիի միջև: Finnair-ը չվերթներ է իրականացնում Հելսինկիից դեպի Տոկիո, Օսակա և Նագոյա:

Պատմականորեն Ճապոնիան Ֆինլանդիա արտահանել է ավելի շատ, քան ներմուծել է, սակայն վերջերս Ֆինլանդիան սկսել է Ճապոնիա արտահանել ավելի շատ, քան ներմուծել է: Ֆինլանդիայի նշանակալի արտահանման մեջ են մտնում փայտանյութը, կոբալտը, այլ հում նյութերը և արդյունաբերական ապրանքները, իսկ Ճապոնիայի համար՝ մեքենաները և մեքենաները։

Toyota Gazoo Racing WRT-ն Ճապոնիայի Աշխարհի ռալլիի առաջնության գործարան է, որը գտնվում է Ֆինլանդիայում և հանդիսանում է Toyota ավտոմեքենաների արտադրողի մասնակցության հայտ:

## Մշակույթ
Ֆիննական Moomin շարքը նույնպես մեծ ժողովրդականություն է վայելում Ճապոնիայում, մասնավորապես՝ 1990 թվականի հեռուստատեսային ադապտացիան։ Moomin-ը (1969 թվականի հեռուստասերիալ) և New Moomin-ը թողարկվել են միայն Ճապոնիայում:

## Տես նաև
* Ճապոնա-էստոնական հարաբերություններ

## Ծանոթագրություններ

ֆ
Կատեգորիա:Ֆինլանդիայի երկկողմ հարաբերություններ
Եվա Բեգլարյան

**Եվա Բեգլարյան** (ծնվել է ԱՄՆ Էնն Արբորում, 1958 թվականի հուլիսի 22-ին), հայկական ծագում ունեցող ամերիկացի ժամանակակից երգահան, կատարող և աուդիո արտադրող։ Նրա երաժշտությունը հաճախ բնութագրվում է որպես պոստմոդերնիստական։

Նրա կամերային, երգչախմբային և նվագախմբային երաժշտությունը հանձնարարվել և լայնորեն իրականացվել է Լոս Անջելեսի վարպետաց երգնախմբի, Bang on a Can, Լինքոլն կենտրոնի կամերային երաժշտության հասարակության, The California EAR Unit, Relâche, Սրբ․ Լուկայի նվագախմբի, Paul Dresher անսամբլի, American Composers Նվագախմբի, Sequitur և Ամերիկյան երգահանների նվագախմբի և այլոց կողմից։ Նա Ժամանակակից արվեստի հիմնադրամի կողմից արժանացել է Ռոբերտ Ռաուսչենբերգ մրցանակի (2015 թվական)****։

## Սկավառակագրություն
### Ալբոմներ

* *Overstepping* (1998 թվական)
* *Tell the Birds* (2006 թվական)

### Համագործակցություններ
* *Dream Cum Go Down* - Եվա Բեգլարյան և Ջուլիանա Լյուեկինգ (1995 թվական)
* *Dancing in Place* - Էլիզաբեթ Փանզեր (1999 թվական)
* *Play Nice* - Թվիթեդ Թութու (1999 թվական)
* *Almost Human (Beiser)* - Մայա Բեիսեր (2007 թվական)

### Հավաքածուներ
* *Lesbian American Composers* (1998 թվական)
* *Emergency Music* (1998 թվական)
* *Messiah Remix* (2004 թվական)
* *To Have and to Hold* (2007 թվական)
* *60x60 (2004-2005 թվականներ)* (2007 թվական)
* *Ceci n'est pas une guitare* (Ստարադիվարուս, 2007 թվական)
* *Electric Creatures* (Սուսսիդիարիա, 2018 թվական)

## ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Composer Finds a Muse in the Mississippi (The New York Times)
* EVBVD Music: Eve Beglarian
* Recommended composers: Eve Beglarian  by Kyle Gann
* Podcast interview on MikeyPod
Գերդ Ֆալթինգս

**Գերդ Ֆալթինգս** (, ), գերմանացի մաթեմատիկոս, Ֆիլդսյան (1986) և Աբելի (2026) մրցանակների դափնեկիր, հայտնի է Հանրահաշվական երկրաչափության ոլորտում իր աշխատանքներով:

## Կենսագրություն
1972-1978 թվականներին նա սովորել է մաթեմատիկա և ֆիզիկա Վիլհելմի անվան Վեստֆալյան համալսարանում։ 1978 թվականին նա ստացել է մաթեմատիկայի դոկտորի կոչում, իսկ 1981 թվականին՝ իր հաբիլիթացիան (երկուսն էլ՝ նույն Վեստֆալյան Վիլհելմսի համալսարանում):1982-ից 1984 թվականներին նա եղել է Վուպերտալի համալսարանի պրոֆեսոր, ապա՝ Փրինսթոնի համալսարանի պրոֆեսոր (1985–1994): 

1986 թվականին, 32 տարեկան հասակում, Գերդ Ֆալթինգսը պարգևատրվեց Ֆիլդսի մեդալով՝ Մորդելի ենթադրությունն ապացուցելու համար։ 1995 թվականից նա Բոննի Մաքս Պլանկի անվան մաթեմատիկայի ինստիտուտի տնօրենների խորհրդի անդամ է։ 1996 թվականին նա ստացավ Գերմանական հետազոտական ​​հիմնադրամի Լեյբնիցի անվան մրցանակը, որը Գերմանիայի բարձրագույն պարգևն է հետազոտող գիտնականների համար։

2015 թվականին նա և Հենրիկ Իվանեցը արժանացան Շոուի մրցանակի՝ թվերի տեսության մեջ հիմնական գործիքների ներդրման և մշակման համար, որոնք թույլ տվեցին նրանց և ուրիշներին լուծել այժմ արդեն դասական խնդիրներից մի քանիսը:

Լեոպոլդինայի (1992), Հռենոս-Վեստֆալյան գիտությունների ակադեմիայի (1999) և Եվրոպական ակադեմիայի (2014) անդամ, Բեռլին-Բրանդենբուրգի գիտությունների ակադեմիայի անդամ, Գյոթինգենի գիտությունների ակադեմիայի թղթակից անդամ (1991), Լոնդոնի թագավորական ընկերության արտասահմանյան անդամ (2016), ԱՄՆ գիտությունների ազգային ակադեմիայի անդամ (2018):

## Մրցանակներ և պարգևներ
**Գիտական.**
* 1983 —  Դենի Հայնեմանի մրցանակ
* 1986 — Ֆիլդսի մրցանակ
* 1988 —  Գուգենհայմի կրթաթոշակ
* 1996 — Լայբնիցի մրցանակ
* 2008 — Շտաուդտի մրցանակ
* 2010  —  Հայնց Հումինի մրցանակ
* 2014 — Ֆեյսալ թագավորի միջազգային մրցանակ
* 2015 — Շաոուի մրցանակ
* 2017 — Կանտորի մեդալ
* 2026 — Աբելի մրցանակ

**Պետական.**
* 2009 — Գերմանիայի Դաշնային Հանրապետությանը մատուցած ծառայությունների շքանշան, Սպայական խաչ

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* HCM: Prof. Dr. Gerd Faltings
* Личная страничка Фальтингса на сайте Боннского университета
* 
* 

Կատեգորիա:20-րդ դարի գերմանացի մաթեմատիկոսներ
Կատեգորիա:21-րդ դարի մաթեմատիկոսներ
Կատեգորիա:ԱՄՆ-ի գիտությունների ազգային ակադեմիայի արտասահմանյան անդամներ
Կատեգորիա:Արվեստի և գիտության ոլորտում ունեցած վաստակի շքանշանակիրներ
Կատեգորիա:Գերմանացի մաթեմատիկոսներ
Կատեգորիա:Թվերի տեսության մասնագետներ
Կատեգորիա:Հարվարդի համալսարանի դասախոսներ
Կատեգորիա:Մաթեմատիկոսներ այբբենական կարգով
Հաշմանդամային սայլակ

ձախից|մինի|Ծալովի անվասայլակ 2006 թվականին։
աջից|մինի|Էլեկտրական անվասայլակ 1967 թվականին։
**Անվասայլակը** կամ **շարժական աթոռը**, շարժունակության համար նախատեսված տեխնիկական օժանդակ միջոց է, որը թույլ է տալիս նստած անձին տեղաշարժվել տարածության մեջ ։

#### Գոյություն ունի դեռևս XVII դարից սկսած սակայն  զարգացմամ նոր թափ է ստացել  XIX դարիում։ Առկա են անհատի ֆիզիկական  և էլեկտրական շարժիչի ուժի հաշվին գործող մեքենաներ։ ։
Մեխանիկական անվասայլակով տեղաշարժվելու համար անհատը կիրառում է երկու կամ մեկ ձեռքը, երկու կամ մեկ ոտքը։

Էլեկտրական անվասայլակը հնարավոր է կառավարել մարմնի տարբեր մասերում առկա շարժումների միջոցով՝ գործի դնելով կից էլեկտրական վահանակը։

Հնարավոր է մեխանիկական սայլակին ավելացնել էլեկտրական շարժիչ կամ հինգերորդ անիվ և ստանալ հիբրիդ տարբեակը։
ձախից|մինի|Անգլիական Բել Էպոկ ոճի փայտե մեխանիկական անվասայլակ:
Անվասայլակն ունի տրանսպորտային միջոցի էական բնութագրեր, որն ենթադրում է անվտանգ արգելակման ու անշարժ դիրքի ապահովում :

Արևմտյան երկրներներում անվասայլակի տեխնիկական տվյալները  սահմանվում են ISO 9999:2022 կարագավորմամբ։ 

Սովորաբար ընտրության հարցում մեծ դեր է հատկացվում էրգոթերապևտին, նա գնահատում է անհատի ֆիզիկական, մտավոր, կոգնտիտիվ հանարավորությունները, վարքագիծը, կատարում է ֆիզիկական միջավայրի գնահատում, անհատի և անհրաժեշտության դեպքում մարդկային միջավայրի տեղաշարժման նապատակների հավաքագրում, հնարավոր ֆինանսական ծախսերի գնահատում և օժանդակություն՝ համապատասխան մարմիններին դիմելու կամ այլ մասնագետների ուղորդելու հարցում։

Հիմնականում էլեկտրական անվասայլակների հարցում անհրաժեշտ է նախնական մանրակրկիտ գնահատում, ուսուցում և անվտանգ տեղաշարժման ատեստավորում մասնագիտացված բժշկի և էրգոթերապևտի կողմից։

Հատուկ կարգավորման ներքո է գտնվում անվասայլակով անհատի տեղաշարժը ավտոմեքենայով և հասարակական տարնսպորտում։

Ադապտաղված ավտոնեքենայի դեպքում անվասայլակով անհատը առկա վարորդական իրավունքի դեպքում հնարավորություն ունի ինքնուրույն վարելու մեքենան։

Պասիվ տեղփոխման դեպքում անհրաժեշտ է ապահովել անվասայլակի մաքենային ամրացման  և անհատի հատուկ ամրագոտիների համակարգ, ինչպես նաև գլխակալի առկություն։ 

Անվասայլակները կարող են լինել մոդուլային՝ այսինքն նստատեղի և մեջքի հենակալի լայնքի, խորության, բարձրության, ոտնահենակների և արմնկակալների փոփոխության հնարավորությամբ։ Այն կարող է լինել նաև ծալովի։ 

Որոշ անվասայլակների էլեկտրական կառավարման միջոցներ ներառում են նաև նորագույն տեխնոլոգիաների միջոցով դոմոտիկ համակարգին միանալու հնարավորություն և ըստայդմ արտաքին ֆիզիկական միջավայրի կառավարում։

Կատեգորիա:Բժշկական սարքավորումներ
Կատեգորիա:Էրգոթերապիա
Կատեգորիա:Օժանդակ տեխնոլոգիաներ
Թերեզիա Քիսլ

**Թերեզիա Քիսլ** (. օրիորդական ազգանունը՝ **Շտյոբիխ** (. ), ավստրիացի թեթևաթլետուհի, օլիմպիական խաղերի մրցանակակիր: Առավել բարձր արդյունքների հասել է 1.500 մետր վազքի մրցումներում:

Ծնվել է 1963 թվականին Զառլայնսբախ քաղաքում: 1989—1993 թվականներին եղել է Ավստրիայի չեմպիոնուհին 800 մ վազքում, 1989, 1991, 1992, 1995 և 1997 թվականներին՝ 1500 մ վազքում: 1992 թվականին մասնակցել է Բարսելոնայում անցկացված ամառային օլիմպիական խաղերին, բայց հաջողության չի հասել: 1996 թվականին բրոնզե մեդալ է նվաճել ամերիկյան Ատլանտա քաղաքում կայացած ամառային օլիմպիական խաղերում: 1998 թվականին դարձել է Եվրոպայի չեմպիոնուհի մարզասրահային առաջնության մրցումներում:

1996 թվականին արժանացել է «Ավստրիայի Հանրապետությանը մատուցած ծառայությունների համար» պատվո նշանի, հռչակվել Ավստրիայի «Տարվա մարզուհի»:

Թերեզիա Քիսլը իր ամուսնու ընկերոջ՝ Շտեֆան Մաթշիների հետ ներգրավված է եղել 2006 թվականի դոպինգային սկանդալում. ընդ որում՝ դոպինգը 2007 թվականին բռնագրավվել է հենց նրա տանը:

## Մարզական նվաճումներ

### Անհատական լավագույն ցուցանիշները
*800 մետր - 2:00.75 րոպե (1993)
*1500 մետր - 4:03.02 րոպե (1996) - Ավստրիայի ռեկորդ
*3000 մետր - 8:55.56 րոպե (1993) - Ավստրիայի ռեկորդ

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* 

Կատեգորիա:Ավստրիացի կանայք
Կատեգորիա:Մարզուհիներ
Կատեգորիա:Օլիմպիական մարզիկներ
Կատեգորիա:Օլիմպիական մեդալակիրներ
Պարտավի Ա ժողով

**Պարտավի եկեղեցական ժողով**, գումարվել է 709 թվականին, Մեծ Հայքի Ուտիք նահանգի Պարտավ քաղաքում: Այն կարևոր դեր է ունեցել հայ եկեղեցու և տարածաշրջանի եկեղեցական հարաբերությունների պատմության մեջ։

## Ժողովի պատմական պայմաններ
7–8-րդ դարերում Հարավային Կովկասը գտնվում էր Արաբական խալիֆայության իշխանության տակ։ 7-րդ դարի երկրորդ կեսից հետո տարածաշրջանի քաղաքական իրավիճակը զգալիորեն փոխվել էր։ Արաբական նվաճումների արդյունքում Հայաստանը, Վրաստանը և Աղվանքը անցել էին արաբական իշխանության տակ։ Խալիֆայությունը փորձում էր վերահսկել նաև եկեղեցական կյանքը՝ խուսափելու քաղաքական հակասություններից և պահպանելու կայունությունը։

Այդ ժամանակաշրջանում որոշ հակասություններ կային Հայ առաքելական եկեղեցու և Աղվանից եկեղեցու միջև։ Աղվանից եկեղեցու որոշ առաջնորդներ փորձում էին անկախ քաղաքականություն վարել, ինչը երբեմն հակասում էր հայ եկեղեցու դիրքորոշմանը։ Այդ խնդիրը կարգավորելու համար կազմակերպվեց եկեղեցական ժողով Պարտավում։

Պարտավի 709 թ. եկեղեցական ժողովի ժամանակ Հայ եկեղեցու կաթողիկոսն էր՝ Եղիա Ա Արճիշեցի (կաթողիկոսության տարիները՝ մոտ 703–717 թթ.)։ Եղիա Ա Արճիշեցին՝ որպես Հայ առաքելական եկեղեցու առաջնորդ, մասնակցել է եկեղեցական կյանքի կարգավորմանը և կարևոր դեր է ունեցել Պարտավի ժողովի որոշումների ձևավորման մեջ։ Նրա օրոք ամրապնդվեց Հայ եկեղեցու ազդեցությունը Աղվանից եկեղեցու նկատմամբ։ Աղվանից (Աղվանքի) կաթողիկոսն էր՝ Ներսես Բակուրը։

## Ժողովի նպատակ
Ժողովի հիմնական նպատակն էր կարգավորել հարաբերությունները Հայ առաքելական եկեղեցու Աղվանից եկեղեցու միջև։ Արաբական իշխանությունները ցանկանում էին, որ Աղվանից եկեղեցին ավելի սերտ կապի մեջ լինի Հայ եկեղեցու հետ և գործի նրա ազդեցության շրջանակում։

## Ժողովի որոշումներ
Պարտավի ժողովում ընդունվեցին մի շարք որոշումներ, որոնցից հիմնականները հետևյալն էին․

* Աղվանից եկեղեցին պետք է ենթարկվեր Հայ եկեղեցու հոգևոր իշխանությանը։

* Եկեղեցական կարգերն ու դավանանքը պետք է համապատասխանեին հայ եկեղեցական ավանդույթներին։

* Կարգավորվեցին եկեղեցական վարչական հարցերը և հոգևորականների իրավունքները։

## Պատմական նշանակություն
Պարտավի 709 թ. ժողովը կարևոր էր, քանի որ՝

* Ամրապնդեց Հայ եկեղեցու ազդեցությունը Աղվանքում,

* Կարգավորեց տարածաշրջանի քրիստոնեական համայնքների հարաբերությունները,

* Նպաստեց եկեղեցական կառավարման միասնականությանը Կովկասում։

## Ծանոթագրություններ


Կատեգորիա:Հայոց եկեղեցական ժողովներ
Տարսոնի ժողով

**Տարսոնի ժողով** (1196 թվական) միջնադարյան հայկական եկեղեցական կարևոր ժողովներից մեկն էր, որը տեղի է ունեցել Կիլիկյան Հայաստանում՝ Տարսոն քաղաքում (ներկայիս Տարսոն)։

## Պատմական համատեքստ
12-րդ դարի վերջում Կիլիկյան Հայաստանը գտնվում էր միջազգային ակտիվ քաղաքական և կրոնական շփումների մեջ։ Հայկական թագավորությունը, հատկապես Լևոն Բ Մեծագործի օրոք, ձգտում էր ամրապնդել իր դիրքերը Արևմուտքի հետ հարաբերություններում։ Այս նպատակով կարևոր էր նաև եկեղեցական հարցերի կարգավորումը։

## Ժողովի հրավիրման պատճառներ և որոշումներ
Տարսոնի ժողովը հրավիրվել էր հիմնականում՝ Հայ առաքելական եկեղեցու և Հռոմեական կաթոլիկ եկեղեցու հարաբերությունների քննարկման համար եկեղեցական միության (ունիայի) հնարավորության ուսումնասիրման նպատակով դավանաբանական և ծիսական տարբերությունների պարզաբանման համար: Քննարկվել են Քրիստոսի բնությունների, Սուրբ Հոգու ելման (Filioque) և այլ դավանաբանական հարցեր Հայ եկեղեցին որոշ չափով պատրաստակամություն է ցուցաբերել քննարկելու միության հնարավորությունը, սակայն չի հրաժարվել իր դավանաբանական ինքնությունից: Որոշվել է շարունակել բանակցությունները Հռոմի հետ:

## Ժողովի ընթացքը և մասնակիցներ
Ժողովին մասնակցել են հայ եկեղեցական բարձրագույն հոգևորականներ, ինչպես նաև արևմտյան եկեղեցու ներկայացուցիչներ։ Կարևոր դեր է ունեցել կաթողիկոսը՝ Գրիգոր Զ Ապիրատ։ Աթոռակալել է 1194-1203 թվականներին: Ակտիվ մասնակցություն է ունեցել հայ-հռոմեական եկեղեցական հարաբերությունների կարգավորմանը: Տարսոնի ժողովում հանդես է եկել որպես հայկական եկեղեցու գլխավոր առաջնորդ: Նրա օրոք հատկապես ակտիվացել են բանակցությունները Հռոմի եկեղեցու հետ, ինչը կապված էր նաև Լևոն Բ Մեծագործ-ի քաղաքական ծրագրերի հետ։

## Նշանակություն
Տարսոնի ժողովը կարևոր քայլ էր հայ-կաթոլիկ հարաբերությունների պատմության մեջ։ Այն ցույց տվեց, որ Կիլիկյան Հայաստանը պատրաստ էր դիվանագիտական և եկեղեցական համագործակցության, սակայն միաժամանակ պահպանեց իր ինքնուրույնությունը։

## Ծանոթագրություններ
Հենրի Մյուրժե

**Հենրի Մյուրժե,** (, ), ֆրանսիացի գրող։

## Կենսագրություն
Դռնապան-դերձակի և բանվորուհու որդի Լուի Հենրի Մյուրժեն իր երիտասարդությունը անցկացնում է «Ջուր խմողների» շրջանում (քանի որ չունեին բավարար գումար՝ սրճարանում այլ ըմպելիք պատվիրելու համար)․ դա լատինական թաղամասի բոհեմական արվեստագետների մի խումբ էր, որի շարքերը հաճախ համալվում էր նաև լուսանկարիչ Նադարի կողմից։

Գրականության ճանաչված ներկայացուցիչների հետ ընկերական հարաբերություններ ունենալով՝ նա լայն ճանաչում է ստանում «Բոհեմական կյանքի տեսարաններ» ստեղծագործության հրապարակմամբ․ այդ ռեալիստական վեպում նա ներկայացնում է իր ընկերներին, այդ թվում՝ Շաննեին, նրանց անունները նվազագույն չափով փոխելով։

Գոնկուր եղբայրները, որոնք նույնպես նրա ընկերներն էին, 1857 թ. դեկտեմբերի 27-ի իրենց *«Օրագրում»* Մյուրժեին շատ դառը կերպով են նկարագրում. «Ապշեցուցիչ է Մյուրժեի կնոջ հանդեպ այդ արգանդային մոլուցքը, այն անզուսպ պահանջը՝ դիպչելու նրանց մաշկին, իր էրոտիկ ու ավշային մուսան գտնելու մի թեթևաբարո կնոջ գրկում։ Որևէ մեկին չգտնելով, ում հետ կարող էր գնալ հասարակաց տուն, նա ուղղվում է դեպի  «Վարյետե» օթևան։ Զարմանալի է, թե ինչպես այս մարդը ընդհանրապես ստեղծված չէ որևէ լուրջ մտավոր հաճույքի համար, ոչ դրանք հասկանում է, ոչ էլ զգում, և մի քիչ բարձր մակարդակի զրույցում իրեն լիովին օտար է զգում՝ ինչպես դիվանագիտական ընթրիքի ժամանակ խրախճանքի եկած մեկը»։

Իտալացի կոմպոզիտոր Ջակոմո Պուչինին այս ամենի հիման վրա գրել է իր «Բոհեմը» օպերան 1896 թվականին, իսկ Ռուջերո Լեոնկավալոն՝ 1897 թվականին։ Մարսել Հերբիեն այն էկրանավորել է 1945 թվականին *«Բոհեմական կյանքը»* վերնագրով, ինչպես նաև Ակի Կաուրիսմակին 1992 թվականին նույն վերնագրով։

Բացի Տոլստոյ կոմսի քարտուղարը, ինչպես նաև մի շարք գրական հանդեսների՝ այդ թվում *«Revue des deux Mondes»*-ի աշխատակիցը լինելուց, նա նաև հաջողակ դրամատուրգ էր։

*«Բալլադներ և ֆանտազիաներ»* (1854) և *«Ձմեռային գիշերները»* (1861) նրա երկու բանաստեղծական ժողովածուներն են։ Նրա ընկերներից մեկը՝ Թեոդոր դը Բանվիլը, Մյուրժեի հերոսուհիներին նվիրել է մի բանաստեղծություն, որը պարզապես վերնագրված է *«Հենրի Մյուրժեին»* (*«Օդելետները»*, 1856)։

Հենրի Մյուրժեն մահացել է Փարիզի 10-րդ շրջանի քաղաքային առողջարանի՝ Ֆերնանդ-Վիդալի հիվանդանոցում (Դյուբուա Տուն անվամբ) 1861 թ. հունվարի 29-ին։ Նա թաղված է Մոնմարտրի գերեզմանատանը (5-րդ բաժին)։ Նրա գերեզմանը զարդարող քարե արձանը, որը ներկայացնում է երիտասարդությանը՝ վարդեր դնելիս նրա շիրիմին, Էմե Միլլեի ստեղծագործությունն է։

Լյուքսեմբուրգի այգում նրա պատվին կանգնեցված է մի հուշարձան, որը կերտել է Անրի-Թեոֆիլ Բույոնը։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Գրողներ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Վեպեր
Կատեգորիա:Ֆրանսիա
Կատեգորիա:Ֆրանսիացի բանաստեղծներ
Կատեգորիա:Ֆրանսիացի գրողներ
Կատեգորիա:Ֆրանսիացի վիպասաններ
Կատեգորիա:Ֆրանսիացիներ
Ալ-Ռաղիբ ալ-Իսֆահանի

**Աբու ալ-Կասիմ ալ-Հուսեյն իբն Մուֆադդալ իբն Մուհամմադ** (), ավելի հայտնի որպես **Ռաղիբ ալ-Իսֆահանի** (), 11-րդ դարի մուսուլման գիտնական էր, որը ուսումնասիրում էր Ղուրանի մեկնաբանություն և արաբերեն։

## Կենսագրություն
Ալ-Ռաղիբ ալ-Իսֆահանիn ծնվել է Սպահանում, ինչպես անունն է հուշում, չնայած նրա ծննդյան ճշգրիտ ամսաթիվը հայտնի չէ:

Նա մահացել է հիջրայի 502 թվականին, որը համապատասխանում է Գրիգորյան օրացույցի 1108 թվականին:

## Հայացքներ
Ալ-Ռաղիբին կասկածում էին շիաների համակիր լինելու մեջ՝ Ահլ ալ-Բեյթի նկատմամբ իր վերաբերմունքի մասին հայտարարելու պատճառով։ Միևնույն ժամանակ, ոմանք կարծում էին, որ նա մութազիլիական էր։

Սակայն նրա «Ալ-Ի'տիկադաթ» վերնագրով աշխատություններից մեկում ալ-Ռաղիբը հարձակվում է թե՛ մութազիլիականների, թե՛ շիաների վրա՝ ցույց տալով, որ այս դիրքորոշումներից որևէ մեկին իր հավատարմության վերաբերյալ հարցերը անհիմն են։

Ալ-Ռաղիբը դեմ էր «Մաքրության եղբայրների» էմանացիոնիզմին՝ նախընտրելով կրեացիոնիզմը։ Արդարադատության հայեցակարգը, ըստ ալ-Ռաղիբի սահմանման, «հավասար վրեժ» է չարագործության համար։

## Աշխատանքներ
Նրա աշխատանքները ընդգրկում էին թեմաներ՝ էթիկայից մինչև լեզվաբանություն և մուսուլմանական փիլիսոփայություն։ Նա հեղինակել է Ղուրանի մեկնաբանությունը՝ «Մուֆրադաթ ալֆազ ալ-Ղուրան»։ Նրա ամենահայտնի աշխատություններից մեկը «Ալ-Մուֆրադաթ ֆի Ղարիբ ալ-Ղուրան»-ն էր:

Որպես գրող մարդ՝ ալ-Ռաղիբը նաև լավատեղյակ էր արաբական գրականությանը: Նրա գրական անթոլոգիան, որը մանրակրկիտ կազմակերպված էր ըստ թեմաների, մեծ կշիռ և հարգանք էր վայելում մտավորական շրջանակներում։ Նա նաև հայտնի է որպես վաղ մուսուլման գրող, որը գրել է կրոնական և փիլիսոփայական էթիկայի համադրման թեման։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ

Կատեգորիա:11-րդ դարի պարսիկներ
Կատեգորիա:Պարսիկ բանաստեղծներ
Իվոնա Դադիչ

**Իվոնա Դադիչ** (. ), խորվաթական ծագումով ավստրիացի թեթևաթլետուհի, բազմամարտիկ, յոթնամարտում 2016 թ. Եվրոպայի առաջնության բրոնզե մեդալակիր, Ավստրիայի բազմակի չեմպիոնուհի, 2012, 2016 և 2020 թվականների ամառային օլիմպիական խաղերի մասնակից (ընդ որում՝ 2020 թ. Տոկիոյի օլիմպիադայում գրավել է 8-րդ տեղը):

## Կենսագրություն
Ծնվել է 1993 թվականի դեկտեմբերի 29-ին ավստրիական Վելս քաղաքում, Բոսնիա և Հերցեգովինայից գաղթած խորվաթ ամուսիններ Վիվո և Դանիցա Դադիչների ընտանիքում: Մեծացել, դաստիարակվել է որպես հռոմեական կաթոլիկ եկեղեցու հետևորդ: 

Թեթև աթլետիկայով զբաղվել է մանուկ հասակից, ինը տարեկանում նվաճել իր առաջին մարզական մրցանակը՝ հաջողությամբ հանդես գալով 800 մետր վազքի մրցումներում: 2007 թվականին ընդունվել է Լինցի մարզադպրոց, որտեղ էլ բացահայտել են նրա օժտվածությունը թեթևաթլետիկական բազմամարտի ասպարեզում:

2011 թվականին մասնակցել է Եվրոպայի պատանեկան առաջնությանը, գրավել 10-րդ տեղը: 18 տարեկանում Ավստրիայի ռեկորդ է սահմանել, օլիմպիական վարկանիշ ձեռք բերել, դարձել օլիմպիական խաղերի մասնակցած առաջին յոթնամարտիկ ավստրուհին: Մարզվել է Գրեգոր Հյոգլերի ղեկավարությամբ: 2015 թվականին բրոնզե մեդալ է նվաճել Եվրոպայի մինչև 23 տարեկան աղջիկների առաջնությունում՝ վաստակելով 6033 միավոր: Մեկ տարի անց, 6408 միավորով, բրոնզե մեդալի է արժանացել մայրցամաքի մեծահասակների առաջնությունում:

Իվոնան 2012 թվականին Լոնդոնում անցկացված ամառային օլիմպիական խաղերում բարձր արդյունքներ է գրանցել յոթնամարի մրցաձևեից երեքում (հեռացատկ, նիզակի նետում, 800 մետր վազք), իսկ ընդհանուր հաշվարկով գրավել է 25-րդ տեղը:

## Մրցանակներ
***Večernjakova domovnica** («Երեկոյան թերթ») լրագրի մրցանակ «Խորվաթական սփյուռքի լավագույն մարզուհի» անվանակարգում
* Իվոնա Դադիչը 2020 թվականին հռչակվել է Ավստրիայի «Տարվա մարզուհի»:

## Մարզական արդյունքներ
250px|մինի|աջից|Իվոնա Դադիչ /Լինց, 2016 թ./

### Անձնական ռեկորդները յոթնամարտի առանձին մրցաձևերում

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ

* 

Կատեգորիա:Ավստրիացի կանայք
Կատեգորիա:Մարզուհիներ
Կատեգորիա:Օլիմպիական մարզիկներ
Ալ-Սաալիբի

**Աբու Մանսուր Աբդ ալ-Մալիք իբն Մուհամմադ իբն Իսմայիլ ալ-Սաալիբի** (, ) իրանցի արաբ գրող, որը հայտնի էր իր անթոլոգիաներով և էպիգրամների ժողովածուներով։ Որպես արձակի և չափածոյի հեղինակ՝ երբեմն բացակայում է իր և ուրիշների աշխատանքների միջև տարբերակումը, ինչպես դա արվում էր այդ ժամանակի գրողների շրջանում:

## Կյանք
Ալ-Սաալիբին ծնվել է Նիշապուրում և ամբողջ կյանքում այնտեղ է ապրել: Արաբական ծագում ունեցող, նրա մականունը նշանակում է «մորթեղենագործ» կամ «աղվեսի մորթով աշխատող դերձակ», և միջնադարյան կենսագիրները ենթադրում էին, որ սա նրա կամ հոր աշխատանքն էր, սակայն որևէ համոզիչ ապացույց չկա որևէ ենթադրության համար։

Ալ-Սաալիբիի կրթության վերաբերյալ միակ ակնարկը այն պնդումն է, որ նրան դասավանդել է Աբու Բաքր ալ-Խորեզմին (ով անկասկած ալ-Սաալիբիի պոեզիայի անթոլոգիաների աղբյուրն էր): Նմանապես, չնայած նրա մեծ հմտությանը, կան միայն ակնարկներ, որ ալ-Սաալիբին ինքն էլ ուսուցիչ էր: Սակայն ալ-Սաալիբին շատ է ճանապարհորդել Նիշապուրից այն կողմ. նրա աշխատություններում ցրված ինքնակենսագրական տեղեկությունները ցույց են տալիս, որ նա ժամանակ է անցկացրել Բուխարայում, Ջուրջանում, Իսֆարաինում, Ջուրջանիայում, Ղազնայում և Հերաթում: Նրա աշխատությունների բազմաթիվ նվիրյալները ցույց են տալիս, թե ինչ շրջանակներում է շարժվել ալ-Սաալիբին և ինչ ծանոթությունների շրջանակ ունի նա։ Նրանց թվում էին Աբու ալ-Ֆադլ Ուբայդալլահ իբն Ահմադ ալ-Միքալին, Կաբուս իբն Վուշմգիրը, Սեբուքթեգինը, Աբու Սահլ ալ-Համդունին, ինչպես նաև Ղազնայի Մասուդը և նրա արքունիքի այլ անդամներ, ինչպիսիք են Աբու Նասր Ահմադ իբն Մուհամմադ իբն Աբի Զեյդը, Աբու ալ-Հասան Մուսաֆիր իբն ալ-Հասանը և Աբու ալ-Ֆաթհ ալ-Հասան իբն Իբրահիմ ալ-Սեյմարին։

Ալ-Սաալիբին հռչակ ձեռք բերեց որպես երկու ստեղծագործությունների հեղինակ։ Արաբական արձակ և չափածո, գրելով իր մշակույթի չափածո ժանրերի մեծ մասում և զարգացնելով գրական և բանասիրական գիտությունը։ Սակայն նա առավել հայտնի է իր գրեթե ժամանակակից արաբական չափածո երկու անթոլոգիաներով, որոնց մեծ մասը այլապես կկորչեր՝ «Յաթիմաթ ադ-դահր»-ը և դրա շարունակությունը՝ «Թաթիմմատը Յաթիմայում»։

## Աշխատանքներ
Ալ-Սաալիբին հայտնի է առնվազն 29 գրքերով, որոնցից առավել հայտնի են «Քիթաբ Յաթիմաթ ալ-Դահր ֆի Մահասին ահլ ալ-Ասր» և «Թաթիմաթ ալ-Յաթիմա» աշխատությունները։

## Ծանոթագրություններ

## Աղբյուրներ
*
*

## Արտաքին հղումներ

* 
* Urfahʹlī, Bilāl, *The Anthologist's Art: Abu Mansur al-Tha'alibi and his Yatimat al-dahr*, Brill Studies in Middle Eastern Literatures, 37 (Leiden: Brill, 2016), .

Կատեգորիա:10-րդ դարի արաբներ
Կատեգորիա:11-րդ դարի արաբներ
Կատեգորիա:Արաբ բանաստեղծներ
Web Ontology Language

**Web Ontology Language** (**OWL**) օնտոլոգիաներ ստեղծելու համար գիտելիքների ներկայացման լեզուների ընտանիք է: Օնտոլոգիաները տաքսոնոմիաների և դասակարգման ցանցերի նկարագրման ֆորմալ միջոց են, որոնք տարբեր ոլորտների համար սահմանում են գիտելիքների կառուցվածքը՝ օբյեկտների դասերը ներկայացնող գոյականներ և օբյեկտների միջև հարաբերությունները ներկայացնող բայեր:

Օնտոլոգիաները նման են դասերի հիերարխիաներին օբյեկտ-կողմնորոշված ​​ծրագրավորման մեջ, սակայն կան մի քանի կարևոր տարբերություններ: Դասերի հիերարխիաները նախատեսված են սկզբնական կոդում օգտագործվող կառուցվածքները ներկայացնելու համար, որոնք բավականին դանդաղ են զարգանում (հնարավոր է՝ ամսական վերանայումներով), մինչդեռ օնտոլոգիաները նախատեսված են տեղեկատվությունը ինտերնետում ներկայացնելու համար և, ակնկալվում է, որ դրանք գրեթե անընդհատ կզարգանան: Նմանապես, օնտոլոգիաները սովորաբար շատ ավելի ճկուն են, քանի որ դրանք նախատեսված են ինտերնետում տարբեր տարասեռ տվյալների աղբյուրներից ստացված տեղեկատվություն ներկայացնելու համար: Մյուս կողմից, դասերի հիերարխիաները հակված են բավականին ստատիկ լինել և հենվում են տվյալների շատ ավելի քիչ բազմազան և ավելի կառուցվածքային աղբյուրների վրա, ինչպիսիք են կորպորատիվ տվյալների բազաները:

OWL լեզուները բնութագրվում են ֆորմալ իմաստաբանությամբ: Դրանք կառուցված են Համաշխարհային ցանցի կոնսորցիումի (W3C) օբյեկտների համար նախատեսված ստանդարտի վրա, որը կոչվում է Ռեսուրսների նկարագրության շրջանակ (RDF) OWL-ը և RDF-ը գրավել են զգալի ակադեմիական, բժշկական և առևտրային հետաքրքրություն:

2007 թվականի հոկտեմբերին, նոր W3C աշխատանքային խումբ ստեղծվեց OWL-ը մի քանի նոր հնարավորություններով ընդլայնելու համար: 2009 թվականի հոկտեմբերի 27-ին W3C-ն հայտարարեց OWL-ի նոր տարբերակի մասին։ Այս նոր տարբերակը, որը կոչվում է OWL 2, շուտով իր տեղը գտավ Protégé-ի նման սեմանտիկ խմբագրիչներում և Pellet, RacerPro, FaCT++[9], RacerPro, FaCT++ և HermiT-ի նման սեմանտիկ ռաունդերներում։

OWL ընտանիքը պարունակում է բազմաթիվ տեսակներ, սերիականացումներ, շարահյուսություններ և նմանատիպ անուններով սպեցիֆիկացիաներ։ OWL-ը և OWL2-ը օգտագործվում են համապատասխանաբար 2004 և 2009 թվականների սպեցիֆիկացիաներին հղում անելու համար։ Կօգտագործվեն տեսակների լրիվ անունները, ներառյալ սպեցիֆիկացիայի տարբերակը (օրինակ՝ OWL2 EL)։ Ավելի ընդհանուր հղումներ անելիս կօգտագործվի OWL ընտանիքը։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Ծրագրավորման լեզուներ
Կատեգորիա:Համակարգչային և հեռահաղորդակցության ստանդարտներ
Կատեգորիա:Համացանց
Կատեգորիա:Մետատվյալներ
Կատեգորիա:Նշագրման լեզուներ
Նյուրնբերգյան ռատուշա

**Նյուրնբերգյան ռատուշա** (), Հին Նյուրնբերգ քաղաքում տեղակայված քաղաքային կառավարման շենք՝ Սուրբ Սեբալդի եկեղեցուց արևելք։

Մինչև XIV դարի սկիզբը Նյուրնբերգը չուներ սեփական ռատուշա։ Քաղաքի խորհուրդը հավաքվում էր ջուլահակի տանը, որը փաստաթղթերում հաջորդաբար հիշտակվում է որպես «*գեվանդհաուս*» կամ «*քաղաքացու տուն*»։ Միայն 1322 թվականին Հալսբրոննի վանքից գնվեց հող, իսկ հետո դրանից հյուսիս ձեռք բերվեցին տներ, որոնք հետո վերածվեցին վարչական շենքերի։ 

Ռատուշայի հնագույն հատվածը Մեծ դահլիճն է՝ կառուցված 1322—1340թթ։ 1385—1396 թթ ռատուշայի կողքին Հենրիխ Բեհայմի կողմից կառուցվեց Հրաշալի շատրվանը։

XVI դարի սկիզբին քաղաքային խորհուրդը իրականացրեց ռատուշայի մասշտաբային վերակառուցում։  Հին գոթական ճակատային մասով Խորհրդի շենքը կառուցվել է 1514—1515 թթ-ին Հանս Բեհայմ Ավագի կողմից հյուսիսում։ Ճակատային հատվածը նկարազարդվել է 1521 թվականին, մեծ դահլիճի նկարազարդումը Ալբրեխտ Դյուրերի էսկքիզներով սկսվել է 1521 թվականին և ավարտվել 1530 թվականին։ Դա Եվրոպայում արված պատերի և առաստաղների ամենամեծ նկարազարդումն էր, որին գերազանցել է միայն Միքելանջելոյի Սիքստինյան կապելլայի նկարազարդումը՝ արված 1536—1541 թթ։ 

1615 թվականին Նյուրնբերգը հարուստ և ազատ քաղաք էր։ Խորհուրդը որոշեց կառուցել նոր շենք իտալական պալատների ճարտարապետությամբ։ Հիմքը դրվեց  1616—1619 թթ։  1616—1622 թթ Յակոբ Վոլֆ Կրտսերի նախագծով  կառուցվեց չորս թևերից կազմված համալիր, հայտնի որպես Վոլֆի Տուն։ Լեոնհարդ Քերնի ստեղծած արձաննեը թվագրված են 1617 թվականով։

1944—1945 թվականներին ռատուշայի համալիրը լրջորեն տուժեց դաշնակիցների հրթիռակոծություններից։  Միայն 1956—1962 թվականներին Հարալդ Կլակի ղեկավարությամբ այդ ավերակների վրա վերականգնվեց հին ռատուշան։ Հին ռատուշայի ինտերիերը վերականգնվել է միայն 1982—1985 թթ։

1951 թվականին ճարտարապետ Կուրատ Շնեկենդորֆի նախագծով ներկայացվեց Նոր ռատուշան, նաև հայտնի որպես Շնեկենդորֆի շինություն, որը կառուցվել է 1954—1956 թթ։ Դա 1950-ական թթ․ համար տիպիկ ճաղավանդակավոր ճակատով նախագիծ էր։

## Պատկերասրահ

File:Altes Rathaus aussen.jpg|Մեծ դահլիճ
File:Nürnberger Rathaus Süd-Ost Ecke.jpg|արևելյան ճակատային հատված
File:Rathaussaal Nürnberg 005.JPG|ռատուշայի ինտերիեր 
File:Rathausplatz Nuernberg March 2007 009.jpg|Նոր ռատուշա


## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Նյուրնբերգի շենքեր և կառույցներ
Կատեգորիա:Նյուրնբերգ
Մեթհեմոգլոբին

մինի|Ցիտոքրոմ b5 ռեդուկտազի կառուցվածքը՝ այն ֆերմենտը, որը մետհեմոգլոբինը վերածում է հեմոգլոբինի։
Մեթհեմոգլոբին(կարճ՝ MetHB), հեմոգլոբինի ախտաբանական միացություն է: Առաջանում է ուժեղս օքսիդանտների (կալիումի մանգանատ, բերթոլեի աղ և այլն) ազդեցությամբ: Այս դեպքում հեմոգլոբինի կազմի մեջ մտնող երկաթի երկարժեք իոնը(Fe2+) դառնում է եռարժեք(Fe3+) և հեմոգլոբինը կորցնում է թթվածին կապելու ունակությունը:

Մարդու արյան մեջ փոքր քանակով մեթհեմոգլոբին նորմայում ինքնաբերաբար առաջանում է, սակայն եթե այն չափից շատ է դառնում, արյունը ստանում է աննորմալ մուգ կապտավուն-շագանակագույն գույն։

Մեթհեմոգլոբինը կրկին հեմոգլոբին է վերածվում մեթհեմոգլոբին ռեդուկտազ ֆերմենտի շնորհիվ, որը կախված է NADH-ից:

## Ստուգաբանություն
Բառը ծագում է հին հունարեն μετα- (*meta-*՝ «հետ», «հետագայում», «հաջորդ») նախածանցից և «հեմոգլոբին» բառից։

## Արյան մեթհեմոգլոբինով հագեցվածությունը
Մեթհեմոգլոբինը արտահայտվում է կոնցենտրացիայով կամ տոկոսային հարաբերությամբ: 

### Նշաններն ըստ արյան մեթհեմոգլոբինով հագեցվածության
* 1-2%` նորմալ
* մինչև 10%` առանց ախտանիշների
* 10-20%՝ գունատություն
* 20-30%՝ թուլություն, գլխացավ, հևոց
* 30-50%՝ գերհոգնածություն, շփոթություն, գլխապտույտ, տախիպնեա(արագացած շնչառություն), սրտխփոց
* 50-70%՝ կոմա, ցնցումներ, առիթմիա, ացիդոզ
* 70%-ից ավել՝ մահվան բարձր ռիսկ

## Տես նաև
* Մեթհեմոգլոբինեմիա
* Արյուն
* Հեմոգլոբին

## Ծանոթագրություններ
Ջուղայի գրավում

**[[Ջուղայի շրջան (Նախիջևան)|Ջուղայի]] գրավում,** տեղի է ունեցել 1722 թվականի մարտի 16-17-ի գիշերը, երբ Մահմուդ Հոթաքի զորքերը պաշարել էին Սպահանը։Մահմուդ Հոթաքը Գուլնաբադի ճակատամարտում իր հաղթանակից հետո զորքերը կենտրոնացրեց Սպահան քաղաքի հայկական արվարձանի`Ջուղայի դեմ։Չնայած որ պարսկական իշխանությունները հայ բնակիչներին զրկել էին իրենց զենքերի մեծ մասից, հայ քաղաքաբնակները կազմակերպեցին վճռական դիմադրություն։Նրանք փորձեցին խաբել աֆղաններին`միմյանց պարսկական անուններով կոչելով, որպեսզի տպավորություն ստեղծեն, թե այնտեղ պարսկական կայազոր կա։ Սակայն մի քանի ժամ տևած կռիվներից հետո Ջուղան ընկավ Մահմուդի զորքերի ձեռքը.։

Գրավումից հետո աֆղանները թալանեցին տները և պարտադրեցին 70.000 թումանի փոխհատուցում։Մոտ հիսուն հայ աղջիկներ բռնվեցին.նրանցից մի քանիսը պատվեցին Մահմուդի կողմից, իսկ մյուսները բաժանվեցին աֆղան սպաների միջև։Այս օկուպացիայի ընթացքում հայ բնակչությունը ծանր տառապեց, թեև որոշ գերիներ ավելի ուշ ազատ արձակվեցին։

Ջուղայի անկումից անմիջապես հետո լքվեց նաև մոտակա Ֆարահաբադը, որը Մահմուդը գրավեց առանց դիմադրության և այնտեղ տեղակայվեց իր գլխավոր շտաբը։Ժամանակակից դիտորդները նշում էին, որ Ֆարահաբադի   վերահսկումը շատ կարևոր էր, քանի որ այն Մահմուդին ապահով անվտանգ հենակետ`հետագա Սպահանի պաշարման համար։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Ճակատամարտեր
Կատեգորիա:Նվաճումներ
Կատեգորիա:Սպահան
What I Want

**«What I Want»**, ամերիկացի քանթրի երգիչ Մորգան Ուոլենի երգը կանադացի երգչուհի Թեյթ ՄաքՌեյի մասնակցությամբ։  Այն թողարկվել է որպես Ուոլենի «*[[I’m the Problem (ալբոմ, Ուորեն Մորգան)|I’m the Problem]]*» չորրորդ ստուդիական ալբոմի հինգերորդ սինգլ, թողարկվել է Big Loud, Republic Records և Mercury Records լեյբլներում 2025 թվականի մայիսի 16-ին։  Երգը դարձել է Ուոլենի և ՄաքՌեյի առաջին համատեղ աշխատանքը։ Սինգլը դեբյուտացվել է Billboard Hot 100-ի առաջին հորիզոնականում՝ դառնալով չորրորդ չարթփոփերը Ուոլենի համար և առաջինը ՄաքՌեյի համար։

## Պատմություն
Ուոլենը բացահայտել է, որ ՄաքՌեյի հետ համագործակցությունն այն էր, ինչ երկուսն էլ ցանկանում էին անել որոշ ժամանակ: Սկզբում «What I Want» երգը չի գրվել երգչուհու մասնակցությամբ, աակայն Ուոլենը խոստովանել է, որ ՄաքՌեյը «արզապես բացարձակապես ոչնչացրել է երգի բոլոր մասերը»։  Այդ պատճառով նրանք չեն աշխատել երգի վրա և միասին չեն ձայնագրել այն ստուդիայում։  Այնուհետև Ուոլենը պատմել է, որ դրանից մի քանի տարի առաջ իր քույրն իրեն ծանոթացրել է Թեյթի հետ, և որ նրանք ծանոթ են եղել երկար տարիներ։ 

Այն բանից հետո, երբ հայտնի դարձավ համագործակցության մասին, ՄաքՌեյի երկրպագուները քննադատել են նրան Ուոլենի հետ աշխատանքի համար՝ հաշվի առնելով նրա ոչ միանշանակ անցյալը։

## Կոմպոզիցիա
«What I Want»-ը «ոգևորիչ բալլադ» է, որտեղ երկու կատարողներն էլ կիսվում են «ժամանակավոր հարաբերությունների» մասին վոկալով։  Այն պատմում է երկու սիրահարների մասին, որոնցից յուրաքանչյուրը բերում է իր սեփական բեռը՝ գիտակցելով, որ միմյանցից ավելին է պահանջում։

## Արձագանքներ
Երգը դրական արձագանքներ է ստացել։ Ալբոմի բոլոր թրեքերի վարկանիշում Billboard-ից Մելինդա Նյումանը և Ջեսիկա Նիքոլսոնը երգը դրել են տասներկուերորդ հորիզոնականում՝ ասելով, որ այն իրենից ներկայացնում է «շողացող մեղեդի թեթև հիփ-հոփ բիթ», որտեղ երկու կատարողները կիսում են «երկտողեր և մի քանի հարմոնիա», բայց «ավելի ուրախ» կլիներ, եթե դուետը ավելի հաճախ միասին երգեր, քանի որ նրանց ձայները «զարմանալիորեն համակցված են»։

### Մրցանակներ

## Հիթ-շքերթներ

### Շաբաթական հիթ-շքերթներ

### Ամսական հիթ-շքերթներ

### Տարեկան հիթ-շքերթներ

## Հավաստագրումներ

## Թողարկման պատմություն

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:2025 սինգլներ
Uniform Resource Identifier

**Uniform Resource Identifier** (**URI**), նախկինում՝ **Universal Resource Identifier**, Համընդհանուր ռեսուրսի նույնականացուցիչ, նիշերի եզակի հաջորդականություն է, որը նույնականացնում է վերացական կամ ֆիզիկական ռեսուրս,1  ինչպիսիք են վեբ էջի ռեսուրսները, էլեկտրոնային փոստի հասցեն, հեռախոսահամարը, գրքերը, իրական աշխարհի օբյեկտները, ինչպիսիք են մարդիկ և վայրերը, և հասկացությունները: Մասնավորապես, ռեսուրսը պարտադիր չէ, որ վերականգնվի ինտերնետի կամ որևէ համակարգչային ցանցի միջոցով:

URI-ները, որոնք ապահովում են ցանցում տեղեկատվական ռեսուրսները գտնելու և որոնելու միջոցներ (ինտերնետում կամ այլ մասնավոր ցանցում, ինչպիսիք են համակարգչային ֆայլային համակարգը կամ ներցանցը), միասնական ռեսուրսի որոնիչներ (URL-ներ) են: Հետևաբար, URL-ները URI-ների ենթախումբ են, այսինքն՝ յուրաքանչյուր URL URI է (և ոչ պարտադիր հակառակը): Այլ URI-ներ տրամադրում են միայն եզակի անուն՝ առանց ռեսուրսը կամ դրա մասին տեղեկատվությունը գտնելու կամ որոնելու միջոցի։ սրանք միասնական ռեսուրսների անուններ են (URN): URI-ներ օգտագործող վեբ տեխնոլոգիաները չեն սահմանափակվում միայն վեբ զննարկիչներով:

## Պատմություն
### Հայեցակարգ

URI-ները և URL-ները ունեն ընդհանուր պատմություն: 1990 թվականին Թիմ Բերներս-Լիի հիպերտեքստի վերաբերյալ առաջարկները անուղղակիորեն ներմուծեցին URL-ի գաղափարը որպես կարճ տող, որը ներկայացնում է հղումի թիրախ հանդիսացող ռեսուրսը: Այդ ժամանակ մարդիկ այն անվանում էին «հիպերտեքստի անուն» կամ «փաստաթղթի անուն»:

Հաջորդ երեքուկես տարիների ընթացքում, Համաշխարհային սարդոստայնի HTML, HTTP և վեբ զննարկիչների հիմնական տեխնոլոգիաների զարգացմանը զուգընթաց, անհրաժեշտություն առաջացավ ռեսուրսի հասցեի տողը տարբերակելու ռեսուրսի անվան տողից: Չնայած դեռևս պաշտոնապես սահմանված չէր, «Միասնական ռեսուրսների որոնիչ» տերմինը սկսեց ներկայացնել առաջինը, իսկ ավելի վիճելի «Միասնական ռեսուրսների անուն» տերմինը՝ երկրորդը: 1992 թվականի հուլիսին Բերներս-Լիի «UDI (Universal Document Identifiers) BOF» զեկույցում ինտերնետային ճարտարագիտության աշխատանքային խմբի (IETF) «UDI (Universal Document Identifiers) BOF» նշվում է URL-ները (որպես Միասնական ռեսուրսների որոնիչներ), URN-ները (ի սկզբանե՝ որպես Միասնական ռեսուրսների համարներ) և նոր աշխատանքային խումբ ստեղծելու անհրաժեշտությունը: 1992 թվականի նոյեմբերին IETF-ի «URI աշխատանքային խումբը» առաջին անգամ հանդիպեց։

URL-ների և URN-ների սահմանման վերաբերյալ բանավեճի ընթացքում ակնհայտ դարձավ, որ երկու տերմիններով մարմնավորված հասկացությունները ռեսուրսների նույնականացման հիմնարար, ընդհանուր հասկացության միայն կողմերն էին։ 1994 թվականի հունիսին IETF-ը հրապարակեց RFC 1630-ը՝ Բերներս-Լիի մեկնաբանությունների առաջին խնդրանքը, որը հաստատում էր URL-ների և URN-ների գոյությունը։ Ամենակարևորը, այն սահմանում էր համընդհանուր ռեսուրսների նույնականացուցիչների (այսինքն՝ URL-անման տողեր, որոնց ճշգրիտ շարահյուսությունն ու իմաստաբանությունը կախված էին իրենց սխեմաներից) համար ֆորմալ շարահյուսություն։ Այն նաև փորձեց ամփոփել այդ ժամանակ օգտագործվող URL սխեմաների շարահյուսությունները։ Այն հաստատեց, բայց չստանդարտացրեց, հարաբերական URL-ների և հատվածների նույնականացուցիչների գոյությունը։

## Ծանոթագրություններ
Շվեյցարիայի ներխուժումը Լիխտենշտայն

մինի|385x385փքս|Ալպյան լեռները, Լիխտենշտայն
**[[Շվեյցարիա|Շվեյցարիայի]] կողմից [[Լիխտենշտայն]] ներխուժում,** սահմանային միջադեպ էր 2007 թվականի մարտի 1-ի գիշերը, երբ մոտ 170 շվեյցարացի զինվոր սխալմամբ մտավ Լիխտենշտայնի տարածք։ Միջադեպն արագորեն լուծվեց, բայց նաև գրավեց լրատվամիջոցների ուշադրությունը։

2007 թվականի մարտի 1-ի գիշերը Շվեյցարիայի զինված ուժերի 171 անդամներ հարկադիր երթի ժամանակ մտան հարևան Լիխտենշտայն։ Զինվորները հրացաններ էին կրում, բայց դրանք լիցքաթափված էին։Անբարենպաստ եղանակի և մթության պատճառով վատ տեսանելիությունը հանգեցրեց կողմնորոշման կորստի։ Արդյունքում, զինվորները 2 կիլոմետր ներխուժեցին տարածք։ Իրենց սխալը հայտնաբերելուց հետո զինվորները լքեցին Լիխտենշտայնը։ Զինվորներից մեկը բացատրեց շվեյցարական Blick թերթին տված հարցազրույցում։*«Ամբողջովին մութ էր»*Զինվորները տարածքից ամբողջությամբ հեռանալուց հետո Շվեյցարիայի ղեկավարությունը պաշտոնական ներողություն խնդրեց, որն ընդունվեց Լիխտենշտայնի կառավարության կողմից: Զինվորները, որոնք սխալմամբ ներխուժել էին օտարերկրյա տարածք, չպատժվեցին։ Դեպքն աննկատ մնաց տեղի բնակիչների շրջանում: Երկիրը հետագայում միջադեպի մասին իմացավ Շվեյցարիայից: Լիխտենշտայնի կառավարությունը մեծ ուշադրություն չդարձրեց միջադեպին։ Նմանատիպ միջադեպեր տեղի էին ունեցել նախկինում՝ 1976 և 1992 թվականներին:«Սա այն տեսակի ներխուժում չէ, որը կներառի հարձակողական ուղղաթիռներ, ուստի անհանգստանալու կարիք չկա»,- հայտնում էին տեղական ինքնակառավարման մարմնի ներկայացուցիչները։Միջադեպի մասին հրատապ լուրեր տարածեցին մի շարք համաշխարհային լրատվամիջոցներ։ Մեդիսոնի Վիսկոնսինյան համալսարանի հետազոտող Ռոբերտ Օստերգրենի խոսքով՝ լրատվամիջոցները «ագահորեն» լուսաբանեցին միջադեպը՝ զվարճալի վերնագրերով, բայց նաև ուշադրություն հրավիրեցին այն իրողությանը, որ ավանդական երկրների միջև գոյություն ունեն միկրոպետություններ։

## Ծանոթագրություններ