Ամերիկանա (մշակույթ)

[thumb|upright=1.35|[Խնձորով կարկանդակը, բեյսբոլը և Միացյալ Նահանգների դրոշը Ամերիկայի երեք ամենահահայտնի մշակույթային տարրերն են։]]
thumb|right|Ազատությունը լուսավորում է աշխարհը. Նյու Յորքի հայտնի ուղենիշը պատկերված է Կուրիերի և Այվսի տպագրությամբ։
**Ամերիկանայի** արտեֆակտները կապված են Ամերիկայի Միացյալ Նահանգների պատմության, աշխարհագրության, բանահյուսության և մշակութային ժառանգության հետ։ Ամերիկանան նյութերի և իրերի ցանկացած հավաքածու է, որոնք վերաբերում են կամ բնորոշ են Միացյալ Նահանգներին կամ ամերիկյան ժողովրդին, և որոնք ներկայացուցչական կամ նույնիսկ կարծրատիպային են ամերիկյան մշակույթի համար, որպես մի ամբողջություն։

Այն, ինչ համարվում է ամերիկանա, և ինչը ՝ ոչ, մեծապես ազդում է ազգային ինքնության, պատմական համատեքստի, հայրենասիրության և կարոտի վրա։ Բարքերը, առաջնորդող համոզմունքները կամ իդեալները, որոնք սկսեցին բնութագրել Ամերիկան, ինչպիսին է ամերիկյան երազանքը, կենտրոնական տեղ են գրավում այս գաղափարի մեջ։ Ամերիկանան ընդգրկում է ոչ միայն նյութական առարկաները, այլև մարդիկ, վայրեր, հասկացություններ և պատմական դարաշրջաններ, որոնք ժողովրդականորեն նույնացվում են ամերիկյան մշակույթի հետ։

Ամերիկանա անվանումը նաև վերաբերում է *Ամերիկանա երաժշտությանը*, ժամանակակից երաժշտության մի ժանր, որը ներառում է տարբեր ամերիկյան երաժշտական ոճերի տարրեր, ներառյալ քանթրի, ռութս ռոք, ֆոլկ, բլյուգրաս և բլյուզ, ինչի արդյունքում ստացվում է արմատներին ուղղված հստակ երաժշտություն։

## Որպես նոստալգիա
20-րդ դարի կեսերից մինչև 20-րդ դարի վերջ Ամերիկանան հիմնականում ընկալվում էր, որպես դարի վերջին Միացյալ Նահանգների փոքր քաղաքներում իդեալականացված նոստալգիա՝ մոտավորապես 1880 թվականից մինչև առաջին համաշխարհային պատերազմը։ Ենթադրվում էր, որ 20-րդ դարի ամերիկյան կյանքի և մշակույթի կառուցվածքի մեծ մասը ամրացվել է այդ ժամանակ և վայրում։

Մշակութային արտեֆակտների շատ տեսակներ պատկանում են Ամերիկանայի սահմանմանը. ներառված իրերը պարտադիր չէ, որ հին լինեն, այլ սովորաբար կապված են ամերիկյան փորձառության որոշ կարևոր տարրի հետ։ Միացյալ Նահանգների պատմության յուրաքանչյուր ժամանակաշրջան արտացոլվում է ժամանակի գովազդով և մարքեթինգով, և այդ ժամանակաշրջանների հնաոճ իրերի, հավաքածուների, հուշանվերների և վինտաժ իրերի տարբեր տեսակներ բնորոշում են այն, ինչ հանրաճանաչորեն համարվում է ամերիկանա։ The Atlantic-ը տերմինը նկարագրել է որպես «միջին դասի հարմարավետ իրերի ժարգոն՝ սովորական հնաոճ իրերի խանութում, ինչպիսիք են սուր եզրերով բարձերը, քաղաքացիական պատերազմի դագերոտիպերը և փորագրված արծաթե իրերի հավաքածուները»։

Այս շրջանի կարոտը հիմնված էր ամերիկյան կյանքի նկատմամբ վստահվող հիշողության վրա, որն առաջացել էր այդ ժամանակահատվածում այնպիսի գործոնների շնորհիվ, ինչպիսիք են այն զգացողությունները, որ սահմանը վերջապես *նվաճվել* է, ԱՄՆ մարդահամարի բյուրոյի դրա «փակվելու» մասին 1890 թվականի հայտարարությունից հետո, ինչպես նաև իսպանա-ամերիկյան պատերազմի ժամանակ վերջին հաղթանակի մասին լուրեր ստանալուց հետո։ Մինչև 1912 թվականը ձևավորվող Միացյալ Նահանգները վերջապես լիովին քաղաքականապես անկախացած էր, և ազգի գաղափարը որպես միասնական, ամուր միասնություն կարող էր սկսել ուժի մեջ մտնել։

Քենբին ասել է ամերիկացիներն այդ պահին «իսկապես հավատացել են այն ամենին, ինչ լսել են հուլիսի 4-ին կամ կարդացել են դպրոցական դասագրքերում։ Նրանք ժամանակի նույն հարթության մեջ են, և դա ներկան է, Անկախության հռչակագիրը, Ամերիկայի բացահայտ նպատակը, նոր ջրատար համակարգը, գործարանային համակարգի զարգացումը, առավոտյան թերթը և եկեղեցական հավաքները։ Այն ամենն այստեղ, ավելի լավ է, քան որեւէ այլ տեղ, իրենց սեփական եւ մշտական տեղում. ... Նրանք ունեին հենց այն երկիրը, որը ցանկանում էին։ ...  Եվ նրանք հավատում էին, որ միշտ այդպես կլինի, բացառությամբ ավել լոգարանների և ավելի արագ գնացքների:.. վերջին անգամ ապրողների հիշողության մեջ բոլորը հստակ գիտեին, թե ինչ է նշանակում լինել ամերիկացի»։

Այս իդեալականացված ժամանակաշրջանի ժամանակի ոգին գրավված է Դիսնեյլենդում և կախարդական թագավորության գլխավոր փողոցի բաժնում, ԱՄՆ (որը ոգեշնչված էր Ինչպես Ուոլթ Դիսնեյի հայրենի քաղաք Մարսելինից, Միսսուրի, այնպես էլ Հարփեր Գոֆի մանկության տնից ՝ Ֆորտ Քոլինզում, Կոլորադո), ինչպես նաև «The Music Man» մյուզիքլը և ֆիլմը, նաև  Թորնթոն Ուայլդերի բեմականացումը՝ «Մեր քաղաքը»։ Նոստալգիկ Ամերիկայում հատկապես հարգված էին փոքր քաղաքների հաստատությունները, ինչպիսիք են վարսավիրանոց, դեղատները,գազավորված հյութերի և պաղպաղակի վաճառակետերը, սրանցից մի քանիսն  հարություն են առել քսաներորդ դարի կեսերի նոստալգիայով այն բիզնեսներում, ինչպիսին է Farrell's Ice Cream Parlor ցանցը՝ իր 1890-ականների թեմայով։

## Օրինակներ
### Մշակույթային սիմվոլներ
* Ամերիկյան ֆուտբոլ
* Բեյսբոլ
* Ջինս
* Քլարք քենտ
* Կովբոյ
* Միացյալ Նահանգների դրոշը
* Հուլիսի 4
* Ռաշմոր լեռ
*երթուղի համար 66
* "փոքր քաղաք" երգ
* Ազատության արձան
* Վրանային վերածնունդ
* Գոհաբանության տոն
* Ուայթ փիքեթ ֆենսWhite
*Վայրի արևմուտք

### Սնունդ
* Խնձորով կարկանդակ
* Բարբեքյու
* Մաստակ
* Բրաունիներ
* Գոմեշի թեւեր
* Եգիպտացորենի փաթիլներ
* Մսով կոտլետ
* Համբուրգերներ
* Հոթ դոգ
* Տապակած հավ
* Կաթնային կոկտեյլ
* Կեքս
* Պիցցա, ամերիկյան ոճով

### Երաժշտություն
* Բլյուզ
* Քանթրի
* Jazz
* Ռոքնռոլ
* ԱՄՆ-ի օրհներգ

### Հագուստ և նորաձևություն
* Ջինս
* Մարզաշապիկ
* Կովբոյի գլխարկ
* Կաշվե բաճկոն
* Ջինսե բաճկոն
* Կովբոյի երկարաճիտ կոշիկներ
* Չարոխ
* Աշխատանքային հագուստ
* Ուսանողական հագուստ
* Արևմտյան հագուստ

### Բրենդների անուններ
* Ալդեն
* Ալլն Էդմոնդս
* Բադվայզեր
* Շեվրոլե
* Կոկա կոլա
* Ֆորդ
* Հարլի Դեյվիդսոն
* Ջեք Դենիելս
* Ջիմ Բիմ
* Քելոգս
* Լևիս
* Մալբորո
* Նայք
* Թիմբերլենդ
* Զերո Հալիբերտոն

## Նմանատիպ հասկացություններ
* Ավստրալիանա, Ավստրալական մշակութային արտեֆակտներ
* Կանադիանա, Կանադական մշակութային արտեֆակտներ
* Կոմունիստական նոստալգիա, նմանատիպ հասկացություն նախկին կամ ներկա կոմունիստական երկրներում
* Ֆլորիդիանա, արտեֆակտներ, որոնք վերաբերում են Ֆլորիդա նահանգին
* Հավայանա, բնիկ Հավայան կղզիների մշակութային արտեֆակտներ 
* Կիվիանա, Նոր Զելանդիայի մշակութային արտեֆակտներ
* Օստալգիա, նմանատիպ հայեցակարգ Արևելյան Գերմանիայում
* PRL նոստալգիա, նմանատիպ հայեցակարգ Լեհաստանում
* Ռոդեսիանա, նմանատիպ հայեցակարգ Զիմբաբվեում, որը վերաբերում է իր գաղութային (Ռոդեզիա) դարաշրջանում պատրաստված իրերին
* Խորհրդային նոստալգիա, նմանատիպ հայեցակարգ նախկին Խորհրդային Միությունում
* Յուգո-նոստալգիա, նմանատիպ հայեցակարգ նախկին Հարավսլավիայի երկրներում

## Տես նաև
* Ամերիկայի Միացյալ Նահանգների պատմություն
* Տրանսցենդենտալիզմ
* Ռոմանտիզմ

## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն
*

## Արտաքին հղումներ

*Merriam-Webster definition of "Americana"

Կատեգորիա:ԱՄՆ-ի մշակութային պատմություն
Կատեգորիա:ԱՄՆ-ի պատմություն
Կատեգորիա:Ամերիկյան մշակույթ