Նյուպորտ (քաղաք, Ռոդ Այլենդ)

**Նյուպորտ** (), նավահանգստային քաղաք ԱՄՆ-ի Ռոդ Այլենդ նահանգում. նույնանուն շրջանի վարչական կենտրոնը։

## Համառոտ տեղեկատվություն
Նյուպորտը գտնվում է Ատլանտյան օվկիանոսի Նարագանսեթ ծովածոցի Աքվիդնեք կղզում (նախկին անվանումը՝ Ռոդ Այլենդ կղզի), Բոստոնից մոտավորապես 75, Նյու Յորքից՝ 180 կիլոմետր հեռավորության վրա։ Համբավվել է որպես Նոր Անգլիա տարածաշրջանի առողջարանային քաղաք, հարուստ է գաղութային շրջանից պահպանված պատմական շինություններով, ունի ծովագնացային ուշագրավ պատմություն։ Նյուպորտում են անցկացվել թենիսի ու գոլֆի ԱՄՆ բաց առաջնությունները, իսկ 1930-1983 թվականներին՝ նաև Ամերիկայի գավաթի ամենամյա խաղարկությունները։ Այս քաղաքում են գտնվում Սալվե Ռեգինայի անվան համալսարանը, ԱՄՆ ռազմածովային նավատորմի հենակայանը, որի կազմում գործում են նաև ԱՄՆ ռազմածովային քոլեջը, ստորջրյա ռազմածովային կենտրոնը, ռազմածովային ուսումնավարժական կենտրոնը։

ԱՄՆ նախագահներ Դուայթ Էյզենհաուերի և Ջոն Քենեդու կառավարման տարիներին Նյուպորտում է գտնվել այսպես կոչված՝ «*Ամառային Սպիտակ տունը*»։

2019 թվականի տվյալներով Նյուպորտի բնակչության թվաքանակը եղել է 24,334։ Քաղաքն զբաղեցնում է 29,47 քառակուսի կիլոմետր տարածք, որից 19.9 կմ² ցամաքային, 9.6 կմ² կամ 32.64%-ը՝ ջրային։

Նյուպորտը հայտնի է նաև նրանով, որ այստեղ է գտնվում Նոր Անգլիա տարածաշրջանի ամենաերկար կամուրջը՝ *Քլեյբորն Փել Նյուպորտը*, որը նրան կապում է Ջեյմսթաուն քաղաքի հետ։

## Պատմություն
Հիմնադվել է 1639 թվականին։ 1998-2009 թվականներին Նյուպորտում անց է կացվել միջազգային ամենամյա կինոփառատոն։

## Կլիմա

## Կինոյում
Հիմնականում Նյուպորտում են նկարահանվել *High Society* («Բարձր հասարակություն», 1956), *The Great Gatsby* («Մեծն Գեթսբին», 1974), *Mr. North* (1988), *Wind* («Քամի», 1992), *Moonrise Kingdom* (2012) գեղարվեստական կինոնկարները։

## Քույր քաղաքներ

## Գրականություն
* Bridenbaugh, Carl. Cities in the Wilderness-The First Century of Urban Life in America 1625-1742 (1938) online edition
* Bridenbaugh, Carl.  *Cities in Revolt: Urban Life in America, 1743-1776* (1955)
* Crane, Elaine Forman. *A Dependent People: Newport, Rhode Island in the Revolutionary Era* (New York: Fordham University Press, 1992)
* Crane, Elaine Forman. *The Poison Plot: A Tale of Adultery and Murder in Colonial Newport.* (Ithaca, NY: Cornell University Press, 2018)
* Crane, Elaine F. "’The first wheel of commerce’: Newport, Rhode Island and the slave trade, 1760–1776." *Slavery and Abolition* (1980) 1#2 pp: 178–198.
* Downing, Antoinette Forrester, and Vincent Joseph Scully. *The Architectural Heritage of Newport, Rhode Island: 1640-1915* (CN Potter, 1967)
* Jefferys,  C. P. B. *Newport: A Short History* (1992)
* Withey, Lynne. *Urban growth in colonial Rhode Island: Newport and providence in the eighteenth century* (SUNY Press, 1984)
* S. G. Arnold, ''History of the State of Rhode Island'', (two volumes, New York, (1859–60)
* G. C. Mason, *[https://books.google.com/books?id=IPpFlX9X4ZEC&pg=PA238&dq=Reminiscences+of+Rhode+Island+mason Reminiscences of Newport]*, (Newport, 1884)
* E. M. Stone, *[https://archive.org/details/ourfrenchallies00stongoog  Our French Allies]*, (Providence, 1884)
* ''Newport History'', the journal of the Newport Historical Society
*''Newport Mansions: Postcards of the Gilded Age'' , Schiffer Publishing

## Պատկերասրահ

NewportRICityHall.JPG|Քաղաքապետարանը
Newport Rhode Island USA.jpg|Քաղաքի պատմական կառույցներից
Touro Synagogue, Newport, RI.jpg|Թուրոյի սինագոգը
The Breakers Newport.jpg|*Breakers*-ը (պատկանել է մեծահարուստ Վանդերբիլտին)
Marble House, Newport, Rhode Island edit1.jpg|Մարմարե տունը (*Marble House*-ը)
File:The Elms, Newport, Rhode Island - View from Great Lawn edit1.jpg|Քաղաքի պատմական կառույցներից մեկը՝ *Elms*-ը 
File:Newport Tower Rhode Island.jpg|Նյուպորտի աշտարակը
NavalWarCollege.jpg|Ռազմածովային քոլեջը
President Kennedy and wife watching Americas Cup, 1962.png|Քենեդի ամուսինները Ամերիկայի գավաթի խաղարկության մրցումները դիտելիս
Redwood Library Newport.JPG|Գրադարանը
Belcourt Castle.jpg|Belcourt ամառային քոթեջ-դղյակը (պատկանում է ամերիկահայ Քերոլայն Ռաֆայելյանին)


## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ

*
*Քաղաքի պաշտոնական կայքէջը
*Discover Newport, official tourism website
*"Class and Leisure at America's First Resort: Newport 1870–1914" from American Studies at the University of Virginia
*

Կատեգորիա:ԱՄՆ-ի բնակավայրեր
Կատեգորիա:ԱՄՆ-ի համալսարանական քաղաքներ
Կատեգորիա:Ռոդ Այլենդի քաղաքներ