Վալերիան Ֆրոլով

**Վալերիան Ալեքսանդրովիչ Ֆրոլով,** (, ), խորհրդային զինվորական գործիչ, Հայրենական մեծ պատերազմի ժամանակ բանակի և ռազմաճակատի հրամանատար: Գեներալ-գնդապետ (1943 թվական):

## Առաջին համաշխարհային և Քաղաքացիական պատերազմներ
Ծնվել է մանր պաշտոնյայի ընտանիքում: 1915 թվականի մայիսին զորակոչվել է Ռուսական կայսերական բանակ: Ծառայել է որպես շարքային 180-րդ պահեստային հետևակային գնդում (Պետրոգրադ), նույն տարվա հուլիսից՝ շարքային լեյբ-գվարդիայի Մոսկվայի գնդի պահեստային գումարտակում, որտեղ ուսանել է ուսումնական ջոկատում: 1917 թվականի ապրիլից մասնակցել է Առաջին համաշխարհային պատերազմին Հարավ-արևմտյան ռազմաճակատում գնդի կազմում, ռազմաճակատում ստացել է ավագ ենթասպայի կոչում, նշանակվել է դասակի հրամանատար: Վիրավորվել է: Զորացրվել է 1918 թվականի փետրվարին:

Կարմիր բանակում է ծառայել 1918 թվականի փետրվարից՝ մտնելով կամավորների շարքերի մեջ առաջիններից: Ծառայությունն սկսել է որպես Պետրոգրադի Վիբորգյան շրջանի պահեստային գումարտակի կարմիրբանակային, որի հիման վրա շուտով ձևավորվեց 1-ին Մոսկովյան հեղափոխական գունդը: Այնտեղ Ֆրոլովը դարձավ ջոկի հրամանատար, ապա՝ այդ գնդի դասակի հրամանատար, Հյուսիսային տեղամասի վարագույրի ջոկատների կազմում գնդի հետ մարտնչել է Կարելյան պարանոցում: 1918 թվականի դեկտեմբերին տեղափոխվել է 7-րդ բանակի 6-րդ հրաձգային դիվիզիայի 48-րդ հրաձգային գնդի վաշտի հրամանատարի պաշտոնի (մի քանի ամիս անց նշանակվել է գումարտակի հրամանատար), մասնակցել է Կարմիր բանակի արշավանքին Էստոնիա, գեներալ Ն. Ն. Յուդենիչի զորքերից Պետրոգրադի պաշտպանությանը, Նարվայի գործողությանը (1919 թվականի նոյեմբեր-դեկտեմբեր), Խորհրդա-լեհական պատերազմին: Լեհերի դեմ կռվել է Պոլոցկի և Լեպելի մոտ, Վարշավայի ուղղությամբ: 1920 թվականի սեպտեմբերի 6-ին Գրոդնոյի մոտ մարտում վիրավորվել է և ստացել ուժեղ կոնտուզիա, որից տառապել է մինչև կյանքի վերջը: Հիվանդանոցում երկարատև բուժումից հետո միայն դեկտեմբերին վերադարձել է իր գունդ: Որպես գումարտակի հրամանատար 1921 թվականի ձմռանը և գարնանը մասնակցել է Լեպել և Սեննո քաղաքների շրջանում սպիտակգվարդիական ձևավորումների ոչնչացմանը: ՌԿԿ(բ) անդամ էր 1919 թվականից:

## Միջպատերազմյան ժամանակաշրջան
1921 թվականի գարնանը 6-րդ հրաձգային դիվիզիան փոխանցվեց Օրյոլի ռազմական օկրուգին, այնտեղ Վ. Ա. Ֆրոլովը շարունակում էր ծառայել որպես 48-րդ հրաձգային գնդի գումարտակի հրամանատար, դիվիզիայի հատուկ բաժնի վաշտի հրամանատար: Սակայն 1922 թվականի մարտին նրան վերադարձրին Արևմտյան ռազմաճակատ, որտեղ նա հրամանատարում էր 49-րդ, 50-րդ և 6-րդ հրաձգային գնդերի վաշտերը: 1924 թ. ավարտել է ՌԲԿԲ Կոմինտերնի անվան «Վիստրել» բարձրագույն տակտիկական-հրաձգային հրամանատարական դպրոցը: 1924 թվականի սեպտեմբերից վաշտի հրամանատար, 1924 թվականի նոյեմբերից գնդային դպրոցի պետ, 1926 թվականի հոկտեմբերից՝ Բելառուսական ռազմական օկրուգի 2-րդ հրաձգային դիվիզիայի 5-րդ հրաձգային գնդի գումարտակի հրամանատար:

1928 թվականի նոյեմբերից սկզբում սովորել է Ն. Գ. Տոլմաչևի անվան ՌԲԿԲ Ռազմա-քաղաքական ակադեմիայի 6-ամսյա նախապատրաստական դասընթացներում, դրանք 1929 թվականի հունիսին ավարտելուց հետո ընդունվել է Մ. Վ. Ֆրունզեի անվան ՌԲԿԲ Ռազմական ակադեմիա: Ավարտել է 1932 թվականի մայիսին և նշանակվել Լենինգրադի ռազմական օկրուգի 16-րդ հրաձգային դիվիզիայի 46-րդ հրաձգային գնդի հրամանատար-կոմիսար: 1936 թվականի ապրիլից՝ Լենինգրադ քաղաքի ՀՕՊ կետի կառավարման պետի օգնական: 1936 թվականի նոյեմբերից՝ Լենինգրադի ռազմական օկրուգի 54-րդ հրաձգային դիվիզիայի շտաբի պետ: 1937 թվականի հունիսից՝ 16-րդ հրաձգային դիվիզիայի հրամանատար: 1937 թվականի հոկտեմբերից մինչև 1938 թվականի սեպտեմբերը մասնակցել է Իսպանիայի քաղաքացիական պատերազմին: 1939 թվականի հունվարից՝ Լենինգրադի ռազմական օկրուգի 1-ին հրաձգային կորպուսի հրամանատար:

1939 թվականի հոկտեմբերից՝ Մուրմանսկի բանակային զորքերի խմբի հրամանատար: 1939 թվականի հոկտեմբերին այս զորքերի խումբը վերափոխվեց 14-րդ բանակի, որի հրամանատարը մնաց կոմդիվ Վ. Ա. Ֆրոլովը: 1939 թվականի դեկտեմբերից մինչև 1940 թվականի մարտը բանակի գլխին մասնակցել է խորհրդա-ֆիննական պատերազմին: Բանակը գործում էր Բևեռային շրջանում: Պատերազմի ավարտից հետո շարունակում էր հրամանատարել բանակը:

## Հայրենական մեծ պատերազմ
Հայրենական մեծ պատերազմի սկզբում բանակի գլուխն անցած պաշտպանում էր Մուրմանսկի ուղղությունը: Մուրմանսկի պաշտպանական գործողության ընթացքում բանակի զորամասերը Հյուսիսային նավատորմի հետ փոխգործակցության շնորհիվ կարողացան կանգնեցնել գերմանական «Նորվեգիա» բանակի հարձակումը և պահել կարևորագույն չսառչող Մուրմանսկ նավահանգիստը:

1941 թվականի սեպտեմբերից մինչև 1944 թվականի փետրվար՝ Կարելյան ռազմաճակատի հրամանատար: Ռազմաճակատի զորքերը պահում էին պաշտպանությունը 1200 կիլոմետրից ավելի հսկայական սահմանագծի վրա՝ Բարենցի ծովից մինչև Ուխտա և Պովենեց Օնեգա լճի վրա, Սվիր գետով մինչև Լադոգա լիճ: Ռազմաճակատը զբաղեցնում էր ֆիննական բանակի մոտավորապես կեսը և գերմանական զորքերի խոշոր ուժեր: Պարբերաբար անցկացվում էին մասնակի գործողություններ՝ Մեդվեժյեգորսկի հարձակողական գործողություն, Կեստենգյան գործողություն, Մուրմանսկի հարձակողական գործողություն:

1944 թվականի փետրվարին ռազմաճակատի հրամանատար նշանակվեց բանակի գեներալ Կ. Ա. Մերեցկովը, իսկ Վ. Ա. Ֆրոլովը թողնվեց նրա տեղակալի պաշտոնում: Այս տարում մասնակցել է Սվիր-Պետրոզավոդսկի գործողությանը, հակառակորդի հետապնդմանը կանդալակշայի և կեստենգյան ուղղություններով, Պետսամո-Կիրկենեսի գործողությանը: Արդյունքում ԽՍՀՄ հյուսիս-արևմուտքում վերականգնվեց պետական սահմանը, Ֆինլանդիան դուրս բերվեց պատերազմից: 1944 թվականի վերջին ռազմաճակատը լուծարվեց: Վ. Ա. Ֆրոլովին տեղափոխեցին թիկունքում աշխատանքի:

## Հետպատերազմյան ժամանակաշրջան
1944 թվականի դեկտեմբերից մինչև 1948 թվականի մայիս՝ Սպիտակծովյան ռազմական օկրուգի զորքերի հրամանատար:

1949 թվականին ավարտել է Կ. Ե. Վորոշիլովի անվան Բարձրագույն ռազմական ակադեմիայի Բարձրագույն ակադեմիական դասընթացները: 1949 թվականի մայիսից մինչև 1951 թվականի հունիս հրամանատարել է Արխանգելսկի ռազմական օկրուգի զորքերը: 1951 թվականի հուլիսից մինչև օկրուգի լուծարումը 1956 թվականի ապրիլին՝ կրկին Սպիտակծովյան ռազմական օկրուգի զորքերի հրամանատար: Լուծարումից հետո գտնվում էր ԽՍՀՄ պաշտպանության նախարարության ԳՀՎ տրամադրության տակ: 1956 թվականի հոկտեմբերից՝ պահեստազորում:

Ապրել է Լենինգրադում: Թաղված է Լենինգրադի Բոգոսլովսկի գերեզմանատանը:

## Զինվորական կոչումներ
* գնդապետ (17.02.1936)
* կոմբրիգ (17.02.1938)
* կոմդիվ (21.01.1939)
* կոմկոր (23.12.1939)
* գեներալ-լեյտենանտ (4.06.1940)
* գեներալ-գնդապետ (28.04.1943)

## Արձագանքներ
Գեներալ-մայոր Գ. Ա. Վեշչեզերսկի.

## Պարգևներ
* Լենինի 3 շքանշան (7.05.1940, 21.02.1945, 6.06.1955)[2]
* Կարմիր դրոշի 4 շքանշան (22.02.1938, 22.02.1939, 3.11.1944, 24.06.1948)
* Կուտուզովի 1-ին աստիճանի շքանշան (22.02.1944)
* Բոգդան Խմելնիցկու 1-ին աստիճանի շքանշան (2.11.1944)
* Կարմիր աստղի շքանշան (16.08.1936)
* «Խորհրդային Բևեռային շրջանի պաշտպանության համար» մեդալ
* ԽՍՀՄ այլ մեդալներ

## Հիշատակ
Գեներալ Վ. Ա. Ֆրոլովի անունն է կրում Պետրոզավոդսկի փողոցներից մեկը, թիվ 9 շենքի վրա տեղադրված է հուշատախտակ՝ նվիրված Վ. Ա. Ֆրոլովին: Մուրմանսկում նույնպես կա Գեներալ Ֆրոլովի փողոց, թիվ 5 շենքի ճակատին տեղադրված է հուշատախտակ:

## Ծանոթագրություններ

## Գարականություն
* Великая Отечественная война 1941-1945: Словарь-справочник. М. 1988, с.321(14А), 472; 
* Кто был кто в Великой Отечественной войне 1941-1945:Краткий справочник. М.,1995
* Язов. Д.Т. Верны Отчизне. М.,1988, с.199
* *[[Сквирский, Лев Соломонович|Сквирский Л.]]* Командующий Карельским фронтом генерал-полковник В. А. Фролов // «Военно-исторический журнал». — 1965. — № 6.
* Горбачев А.Н. 10000 генералов страны: Краткий биобиблиографический справочник.5 изд. М., Infogans, 2017

## Արտաքին հղումներ
* В. А. Фролов на сайте Минобороны России
* Командующий Карельским фронтом генерал Фролов
* Генерал-полковник Фролов Валериан Александрович

Կատեգորիա:1895 ծնունդներ
Կատեգորիա:1961 մահեր
Կատեգորիա:«1941-1945 թթ. Հայրենական մեծ պատերազմում Գերմանիայի դեմ տարած հաղթանակի համար» մեդալակիրներ
Կատեգորիա:«Հայրենական մեծ պատերազմի ժամանակ կատարած անձնվեր աշխատանքի համար» մեդալակիրներ
Կատեգորիա:Անձինք այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Առաջին համաշխարհային պատերազմի մասնակիցներ
Կատեգորիա:Առաջին համաշխարհային պատերազմին մասնակցած ռուսական ռազմական գործիչներ
Կատեգորիա:Բոգոսլովսկոե գերեզմանատանը թաղվածներ
Կատեգորիա:Բոլշևիկներ
Կատեգորիա:Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի մասնակիցներ
Կատեգորիա:Լենինի շքանշանի ասպետներ
Կատեգորիա:ԽՄԿԿ 20-րդ համագումարի պատվիրակներ
Կատեգորիա:ԽՄԿԿ անդամներ
Կատեգորիա:ԽՍՀՄ ԳԽ 2-րդ գումարման պատգամավորներ
Կատեգորիա:ԽՍՀՄ ԳԽ 3-րդ գումարման պատգամավորներ
Կատեգորիա:ԽՍՀՄ ԳԽ 4-րդ գումարման պատգամավորներ
Կատեգորիա:ԽՍՀՄ ԳԽ պատգամավորներ
Կատեգորիա:Կարմիր աստղի շքանշանի ասպետներ
Կատեգորիա:Կարմիր դրոշի շքանշանի ասպետներ
Կատեգորիա:Հայրենական մեծ պատերազմի մասնակիցներ
Կատեգորիա:Հունիսի 7 ծնունդներ
Կատեգորիա:Հունվարի 6 մահեր
Կատեգորիա:Մայիսի 26 ծնունդներ
Կատեգորիա:Ռուս զինվորականներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի քաղաքացիական պատերազմի մասնակիցներ
Կատեգորիա:Սանկտ Պետերբուրգ քաղաքում ծնվածներ
Կատեգորիա:Սանկտ Պետերբուրգ քաղաքում մահացածներ