open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Գծային Ա

**Գծային Ա**, մեկն է ներկայումս չկոդավորված երկու գրային համակարգերից` օգտագործված անտիկ Հունաստանում (Կրետեի հիերոգլիֆներ)։ Գծային Ա-ն եղել է հիմնական գիր` օգտագործված պալատական և կրոնական գրություններում Մինոսյան քաղաքակրթության ժամանակաշրջանում։ Այն հայտնաբերվել է հնագետ Արթուր Էվանսի կողմից և հիմքն է գծային Բ-ի, որն ավելի ուշ օգտագործվել է Միկենյան քաղաքակրթության ժամանակաշրջանում։
Գծային Ա-ն հայտնաբերվել է Կրետեում և Հունաստանի այլ վայրերում, նաև Թուրքիայում և Իսրայելում։
[մինի|Գծային Ա-ով մակագրությամբ սալիկներ` հայտնաբերված [Ակրոտիրում, Սանտորինում]]
Հայտնաբերվել է գծային Ա-ով սալիկների 1427 օրինակ` 7362-7396 նշաներով։ Եթե օրինակները մասշտաբայնացվեն, կլինի ընդամենը մեկ էջ։
Գծային Ա-ն ունեցել է հարյուրավոր նշաներ։ Դրանք ունեցել են գաղափարական և իմաստաբանական նշանակություն և ձևով նման են եղել գծային Բ-ին։ Ենթադրվում է, որ դրանք վանկային նշաններ են` նման գծային Բ-ին։ Գծային Ա-ն և Գծային Բ-ն նման են 80%-ով։ Գծային Ա-ի լոգոգրամները եզակի են։ Տարբերությունը ձայնային արժեքների միջև տատանվում է 9-13 %-ով։ Գծային Ա-ն հիմնականում գրվել է ձախից աջ ուղղությամբ, բայց երբեմն հանդես է եկել աջից ձախ գրությամբ։ Ունեցել է մի հետաքրքիր առանձնահատկություն. դա այն է, որ արձանագրվել են նաև թվերը։ Ամենաբարձր թիվը, որ գրառվել է, 3000-ն է, բայց կան հատուկ նշաններ, որոնք ցույց են տալիս կշիռներ։ Ըստ Լիզ Շոեփի` Գծային Ա-ով մակագրված սալիկները հիմնականում հայտնագործվել են Կրետեի երեք վայրերից։ Հայա Տրիադա Մեսարայում հայտնաբերվել է 147 սալիկ, Զագրոսում, հեռավոր արևելքի նավահանգիստ-քաղաքում` 31 սալիկ և Քանիայում` կղզու հյոսիս-արևմտյան նավահանգիստ-քաղաքում` 94 սալիկ։ Մինչև 1973 թվականը Կրետե կղզուց դուրս միայն մեկ սալիկ էր հայտնի Քեայում։ Արձանագրություններ են հայտնաբերվել նաև այլ վայրերում։ Ըստ Ֆինկելբերգի` գտնված մակագրությունների մեծ մասը, եթե ոչ բոլորը, արված են տեղական մակարդակով։ Այդ մասին վկայում են այնպիսի գործոններ, ինչպիսիք են նյութի բովանդակությունը, որի հիման վրա արված է մակագրությունը։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Գրային համակարգեր
Կատեգորիա:Հունաստանի պատմություն
Կատեգորիա:Չվերծանված գրեր
Ալբեր-Շառլ Լեբուր

**Ալբեր-Շառլ Լեբուր** (, ), ֆրանսիացի նկարիչ, իմպրեսիոնիզմի և պոստիմպրեսիոնիզմի ներկայացուցիչ։ Ներկայացնում է բնանկարի ռուանյան դպրոցը։ Պատվավոր Լեգեոնի շքանշանի ասպետ է։

## Կենսագրություն
Ծնվել է Ֆրանսիայի Մոնֆոր սյուր Ռիլ փոքրիկ քաղաքում։ Լեբուրը սովորել է ճարտարապետ Դրուենի արվեստանոցում, այնուհետև՝ Ռուանի գեղարվեստի դպրոցում։ 1867 թվականին այցելում է Փարիզյան սալոն, որտեղ ծանոթանում է Գյուստավ Կուրբեի, Մանեի աշխատանքներին, որոնք մեծ ազդեցություն են թողնում նկարչի վրա։ 1872-1876 թվականներին ապրում է Ալժիրում` դասախոսելով տեղի Գեղարվեստի ընկերությունում։ 1877 թվականին Լեբուրը վերադառնում է Փարիզ, որտեղ ծանոթություն է հաստատում մի շարք իմպրեսիոնիստների հետ` Էդգար Դեգա, Կլոդ Մոնե, Ալֆրեդ Սիսլեյ։ Լեբուրը երկու անգամ՝ 1879 թվականին և 1880 թվականին իր աշխատանքները ներկայացնում է իմպրեսիոնիստների կազմակերպած ցուցահանդեսին։ 1886-1895 թվականներին ապրում է Փարիզում՝ ամեն տարի ցուցադրելով իր աշխատանքները Սալոնում։ Հետագայում շատ է ճանապարհորդում Եվրոպայում, լինում է Հոլանդիայում, Անգլիայում, Շվեյցարիայում։

1896 թվականին Մանչինի պատկերասրահում կազմակերպվում է Լեբուրի աշխատանքների ցուցահանդեսը։ 1900 թվականին նկարիչը մասնակցում է Համաշխարհային ցուցահանդեսին։ 1903 թվականին դառնում է Պատվավոր Լեգեոնի շքանշանի ասպետ։

Նկարչի նրա կարիերան ավարտվում է 1921 թվականին, քանի որ հաշմանդամության պատճառով այլևս չի կարողանում ստեղծագործել։ Մահացել է 1928 թվականի հունվարի 7-ին։

## Պատկերասրահ

File:AC Lebourg-Cathédrale de Dordrecht.jpg|«Դորդրեխտի եկեղեցին», 1896, Ժամանակակից արվեստի թանգարան, Ստրասբուրգ
File:Lebourg-Albert-Charles-Tow-boats-in-Rouen-Sun.jpg|«Երկու նավակ ռուանյան արևի տակ», 1900
File:Lebourg lac de geneve.jpg|«Ժնևի լճի ափին», 1902
File:Albert Lebourg-Bords de la Seine.jpg|«Սենայի ափերը», 1889
File:The Bridge over the Allier at Pont-du-Chateau in Winter 1886 Albert Lebourg.jpg|«Ձյուն Օվերնում», 1886


## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն
# 
# 
# 

## Արտաքին հղումներ
* Ալբեր Լեբուրը ''ArtCyclopedia.com'' կայքում

Կատեգորիա:19-րդ դարի ֆրանսիացի նկարիչներ
Կատեգորիա:20-րդ դարի ֆրանսիացի նկարիչներ
Կատեգորիա:Իմպրեսիոնիստ արվեստագետներ
Կատեգորիա:Իմպրեսիոնիստ գեղանկարիչներ
Կատեգորիա:Պոստիմրեսիոնիստ արվեստագետներ
Կատեգորիա:Ֆրանսիացի իմպրեսիոնիստներ
Կատեգորիա:Ֆրանսիացի նկարիչներ
Խոսե Ռոն

**Խոսե Ռոն** (, ), մեքսիկացի դերասան։

## Կենսագրություն
Խոսե Ռոնը ծնվել է Ռոմուլա Վասկես Կաստրոյի և Խասինտո Ռոն Ռորիգեսի ընտանիքում 1981 թվականին։ Ունի երեք եղբայր՝ Դանիել, Ալեխանդրո և Խուլիո Վասկեսները։

18 տարեկան հասակում հեռացել է հայրենի Գվադալախարա քաղաքից, որպեսզի դերասանություն սովորի «Տելեվիստայի» «Centro de Actuación»-ում։ Կարիերան սկսել է 2004 թվականին՝ «Mujer de madera» ֆիլմում հանդես գալով Էդիթ Գոնսալեսի, Անա Պատրիսիո Ռոխոյի, Խայմե Կամիլի և Գաբրիել Սոտոյի հետ։ 2005 թվականին մասնակցել է  «Bajo el mismo techo» հեռուստաշարքի նկարահանումներին՝ հանդես գալով 11 էպիզոդներում։ 2006 թվականին մասնակցել է մեքսիկական «Rebelde» ռեսուստանովելի երրորդ եթերաշրջանի նկարահանումներին՝ մարմնավորելով Էնզոյի կերպարը։ Հեռուստանովելներում հանդես է եկել Մաիտե Պարոնիի, Դուլսե Մարիայի, Անահիի, Քրիստ Չավեսի, Ալֆոնսո Էրերայի հետ։  2006 թվականին եղել է «Código postal» հեռուստանովելի գլխավոր դերակատարներից։ 2007 թվականին կրկնվող դեր է խաղացել «Muchachitas como tú» հեռուստանովելում։ 2008 թվականին գլխավոր դերով հանդես է եկել «Juro que te amo» հեռուստասերիալում։

## Ֆիլմագրություն
### Ֆիլմեր

### Հեռուստանովելներ

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:1981 ծնունդներ
Կատեգորիա:Թատրոնի դերասաններ
Կատեգորիա:Հեռուստատեսային դերասաններ
Կատեգորիա:Մեքսիկացի դերասաններ
Կատեգորիա:Մեքսիկացի կինոդերասաններ
Նիագարա (գետ)

**Նիագարա** (), գետ Հյուսիսային Ամերիկայում, որը միացնում է Էրի և Օնտարիո լճերը և բաժանում Նյու Յորք նահանգը կանադական Օնտարիո գավառից։ Երկարությունը գրեթե 56 կմ է, մակերեսը` 665 հազար կմ2։

Ջրի միջին ծախսը 5.9 հազար մ³/վրկ է, ծախսի տատանումները` 2,8 հազար մ³/վրկ-ից մինչև 7,7 հազար մ³/վրկ է։

Գետը սկիզբ է առնում Էրի լճից Բուֆֆալո քաղաքի և Ֆորտ Էրիի միջև ընկած տարածքում` գերազանցապես հոսելով հյուսիս։ Վերին հոսքում բաժանվում է երկու վտակների` ձևավորելով Գրանդ Այլենդ (ԱՄՆ-ի տարածքում) և Նյու Այլենդ (Կանադայի տարածքում) կղզիները։ Գետի միջին հոսքում գտնվում է Նիագարայի ջրվեժը։ Եղած տվյալներով վերջին 12.000 տարիների ընթացքում ջրվեժի տարածքը Նիագարայի հոսքով վերև է տեղափոխվել 11 կմ, չնայած վերջերս այդ գործընթացը դանդաղել է. էլեկտրակայանների կառուցումը նվազեցրել է ջրի ավերիչ ուժը։

300px|մինի|ձախից|Նիագարա գետը Նիագարա ջրվեժից ներքև. տեսքը Օնտարիոյից
Գետը Օնտարիո լիճ է թափվում կանադական Նիագարա օն դը Լեյք () քաղաքի շրջանում։ Գետի մերձակայքում գտնվում են հետևյալ քաղաքները.

* Բուֆֆալո (Նյու Յորք)
* Ֆորտ Էրի (Օնտարիո)
* Լյուիսթոն (Նյու Յորք)
* Նիագարա Ֆոլս (Նյու Յորք)
* Նիագարա Ֆոլս (Օնտարիո)
* Նիագարա օն դը Լեյք (Օնտարիո)
* Քուինսթոն (Օնտարիո)

## Պատմություն
մինի|Քուինսթոն, Օնտարիո, 1805 թվական
Նիագարա գետը և ջրվեժները Հյուսիսային Ամերիկայից դուրս հայտնի են եղել 17-րդ դարից, երբ Լուի Էնպինը` ֆրանսիացի մի հետազոտող, առաջին անգամ տեսավ այն։ Նա գրեց իր ճանապարհորդությունների մասին *A New Discovery of a Vast Country in America* գրքում (1698)։

Նիագարա գետի տեղամասում էր գտնվում Ամերիկայում գրանցված առաջին երկաաթուղին։ Դրանով անցնում էր փայտե տրամվայ` կառուցված Ջոն Մոնտրեստորի` բրիտանացի ոստիկանական ինժեների կողմից 1764 թվականին։

Նիագարա գետի մոտ տեղի են ունեցել մի շարք ճակատամարտեր, որոնք կարևոր նշանակություն են ունեցել ֆրանս-հնդկացիական և Ամերիկայի հեղափոխության պատերազմների ժամանակ։ 1812 թվականին Նիագարա գետի մոտ է տեղի ունեցել Քուիսթոնի պատերազմը։

Գետը մեծ դեր է խաղացել Ամերիկայի քաղաքացիական պատերազմի ժամանակ, երբ շատ աֆրոամերիկացիներ, խուսափելով ստրկությունից, կտրել են գետը, որ ազատություն գտնեն Կանադայում։ «Freedom Crossing» հուշարձանը կանգնեցվել է Լևիսթոնում` գետաբերանին` ոգեկոչելու փախչող ստրուկների խիզախությունը և տեղի կամավորներին, ովքեր օգնեցին նրանց գաղտնիորեն անցնել գետը։

1880-ական թվականներին Նիագարա գետը դարձավ առաջին ջրային ուղին Հյուսիսային Ամերիկայում, որ օգտագործվում էր մեծ չափով հիդրոէլեկտրականության ստանալու համար։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Նիագարայի նկարներ 
* Նիագարա գետը և իր շրջակայքը 
* Նիագարա գետի տեսարաններ Niagara Falls Public Library (Ont.)
* Նիագարա գետը ''Կանադական հանրագիտարանից''  

Կատեգորիա:Սահմանային գետեր
Հայ-շվեյցարական հարաբերություններ

**Հայ-շվեյցարական հարաբերությունները** միջազգային հարաբերություններն են Հայաստանի և Շվեյցարիայի միջև։

## Միջազգային հարաբերություններ
Շվեյցարիան պաշտոնապես ընդունել է Հայաստանի անկախությունը 1991 թվականի դեկտեմբերի 23-ին։ Երկու երկրները պահպանում են դիվանագիտական հարաբերությունները։ Հայաստանում Շվեյցարիայի արտակարգ և լիազոր դեսպանի նստավայրը տեղակայված է Վրաստանի մայրաքաղաք Թբիլիսիում, քանի որ վերջինս հանդիսանում է նաև Վրաստանում Շվեյցարիայի դեսպանը։

Շվեյցարիայում Հայաստանի դեսպանությունը իր առաքելությունը սկսել է 2011 թվականին։ Դեսպանատան շենքը գտնվում է Ժնև քաղաքում։ Հայաստանի դեսպանը համարվում է Միավորված ազգերի կազմակերպության ներկայացուցիչ։

Շվեյցարիայի Համադաշնությունը Հայոց ցեղասպանությունը ճանաչել է դեռևս 2003 թվականին և ընդունել է Հայոց ցեղասպանության ժխտումը քրեականացնող օրենք։

Շվեյցարիայի տարածքում ապրում են շուրջ 5000 ծագումով հայ կամ հայ ընտանիքներ։ Հայաստանը և հայերը բազմիցս ստանում են մարդասիրական օգնություն Շվեյցարիայից։ Դրա վառ օրինակներից է 1988 թվականի երկրաշարժը։

## Տես նաև
* Հայերը Շվեյցարիայում

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Հայ-շվեյցարական հարաբերություններ
Բատուտա (երաժշտություն)

**Բատուտա** (, *battere*՝ «հարվածել»), հատուկ փայտիկ, որը 15-18-րդ դարերում օգտագործվում էր չափ տալու համար։ Համարվում է ժամանակակից դիրիժորական փայտիկի «նախնիներից» մեկը։

Դիրիժորությունն անցել է զարգացման մի քանի փուլ, որոնցից մեկը կատարման ռիթմիկ կառավարումն էր հարվածի օգնությամբ։ Այդ նպատակով էլ օգտագործվում էր բատուտան, որը հաճախ մեծ, մետաղյա կամ փայտյա գավազան էր։ Այդ գավազանի օգնությամբ երաժշտական համույթի ղեկավարը չափ էր տալիս՝ ձգտելով առաջին հերթին ապահովել ռիթմային առումով հավասար կատարում։ Առաջին անգամ բատուտա օգտագործեց իտալացի կոմպոզիտոր Ջովաննի դա Պալեստրինան 1564 թվականին; Վերածննդի դարաշրջանում բատուտայով չափ տալը լայն տարածում գտավ․ այն օգտագործում էին ոչ միայն խորհրդային երաժիշտները, այլև եկեղեցական երգչախմբավարները։

Բատուտա օգտագործողների թվում էր նաև ֆրանսիացի կոմպոզիտոր Ժան Բատիստ Լյուլին։ Լյուդովիկոս XIV-ի ապաքինման պատվին գրված Te Deum ստեղծագործության չափ տրման ժամանակ Լյուլին բատուտայով ուժեղ հարվածեց ոտքին։ Վնասվածքը ճակատագրական էր․ մատի թարախաբշտիկի պատճառով կոմպոզիտորի մոտ զարգացավ գանգրենա, որից և մահացավ։

Բատուտայով չափ տալը թույլ էր տալիս պահպանել ռիթմը և տեմպը, սակայն ընդհանրապես չէր արտացոլում դիրիժորության գեղարվեստա-արտահայտչական ասպեկտը։ Բացի այդ դիրիժորական փայտիկի թխկոցը խանգարում էր ունկնդիրներին ընկալել երաժշտությունը։ Այդ պատճառով 18-րդ դարում «աղմկոտ չափ տալու» պրակտիկան իրեն սպառեց։ Նրա հիման վրա առաջացավ ժամանակակից դիրիժորությունը, սակայն ժամանակ պահանջվեց, որպեսզի դիրիժորի ձեռքի շարժումները վերև և ներքև սկսեն ընկալվել անկախ հարվածի ձայնից։ Միայն 19-րդ դարում դիրիժորական փայտիկը դարձավ այնպիսին, ինչպիսին որ այժմ է՝ ոչ մեծ և թեթև, իսկ նրա դերը դարձավ ոչ թե ռիթմի չափ տալը, այլ ժեստի արտահայտչականության ընդգծումը։

Միևնույն ժամանակ Ֆրանսիայում բատուտան պահպանվել է դասական բալետում՝ հետևելով ավանդույթին՝ այն օգտագործում են Փարիզի օպերայի պարի դպրոցի մանկավարժները՝ չափ տալու և աշակերտներին ուղղելու համար։

## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն
* 

Կատեգորիա:Դիրիժորություն
Կատեգորիա:Փայտիկներ
Վիկտորյա Աբրիլ

**Վիկտորյա Աբրիլ** (, իրական անունը` Վիկտորյա Մերիդա Ռոխաս (Victoria Mérida Rojas), ), իսպանացի դերասանուհի և երգչուհի։ Նկարահանվել է ավելի քան 80 կինոնկարում։

## Կենսագրություն
Վիկտորյա Աբրիլը ծնվել է Մադրիդում։ Ութ տարեկանից զբաղվել է բալետով, իսկ 15 տարեկանում իսպանական հեռուստատեսությունում վարել է ժամանցային շոուներ։ 1970-ական թվականներին սկսել է նկարահանվել կինոյում։ Կինոդեբյուտը «Մոլեգնություն» (1976 թ.) կինոնկարն էր։

1977 թվականին Վիսենթե Արանդայի «Սեռի փոփոխում» կինոնկարում Վիկտորյա Աբրիլը կերտել է տրանսսեքսուալի կերպար։ Արդյունքում նա խաղացել է նաև նույն ռեժիսորի 11 կինոնկարներում, այդ թվում այնպիսի ֆիլմերում, որոնք արժանացել են միջազգային մի շարք մրցանակների. «Լուտե. Նա շարժվում է կամ պայթում» (1987 թ.), «Ոչ ոք չի պատմի մեր մասին, երբ մահանանք» (1995 թ. երկուսն էլ արժանացել են Սան Սեբաստիանի կինոփառատոնի մրցանակին), «Սիրեկանները» (1991 թ. պարգևատրվել է Բեռլինի կինոփառատոնի «Արծաթե արջ»-ով)։

1982 թվականին Վիկտորյա Աբրիլը տեղափոխվել է Ֆրանսիա։ Երկու անգամ ներկայացվել է «Սեզար» մրցանակին` Ժան-Ժակ Բենեքսի «Լուսինը կեղտաջրով լի առվում» (1983 թ.), որտեղ նրա խաղընկերուհին Նաստասյա Կինսկին էր և «Կապվածություն» («Հաշիվների մաքրում» 1984 թ.) ֆիլմերի համար։

1986 թվականին նկարահանվել է Նագիսա Օսիմայի սկանդալային «Մաքս, սեր իմ» կինոնկարում, որտեղ հերոսուհին սիրահարվել էր շիմպանզեին։ 1980-ական թվականներին Վիկտորյա Աբրիլը հաճախ նկարահանվում էր իսպանացի ռեժիսորների ֆիլմերում ` «Հեծանիվներ ամռան համար» (1983 թ.), «Ամենահիասքանչ գիշերը» (1984 թ.), «Կախարդական ժամ» (1985 թ.) և այլն։

1990 թվականին Վիկտորյա Աբրիլը Պեդրո Ալմոդովարի «Կապիր ինձ» կինոնկարում կատարել է թմրամոլ պոռնոդերասանուհու գլխավոր դերը։ Այդ ֆիլմում նրա խաղընկերը Անտոնիո Բանդերասն էր։ Կինոնկարը Վիկտորյա Աբրիլին արժանացրեց Իսպանիայի ազգային «Գոյա» կինոմրցանակին։ Ավելի ուշ նա նկարահանվել է Ալմոդովարի «Բարձր կրունկներ» (1991 թ.) և «Կիկա» (1993 թ.) ֆիլմերում։

Կինոյին զուգընթաց Վիկտորյա Աբրիլը խաղում է նաև թատրոնի բեմում և հեռուստասերիալներում։ Նրա ֆիլմերի մեծամասնությունը նկարահանվել են Եվրոպայում, չնայած 1994 թվականին նա նկարահանվել է ամերիկացի ռեժիսոր Բարրի Լևինսոնի «Ջիմմի - Հոլիվուդ» կինոնկարում, որտեղ նրա խաղընկերը Քրիստիան Սլեյտերն էր։

Վիկտորյա Աբրիլի այլ ֆիլմերից են նաև «Բատոն-Ռուժ» («Եռակի հանցագործություն» 1988 թ.), «Անիծված սիզամարգ» (1995 թ.), «101 Ռեյկյավիկ» (2000 թ.), «Լուրեր չկան Աստծուց» (2001 թ.), «Բյուզանդական արքայադուստրը» (2006 թ.), «Ամառային անձրև» (2006 թ.), «Արյունակից քույրեր» (2008 թ.) և այլն։

## Անձնական կյանքը
1977 թվականին Վիկտորյա Աբրիլը ամուսնացել է Չիլիի ֆուտբոլի հավաքականի նախկին խաղացող Գուստավո Լաուբեի հետ։ 1982 թվականին նրանք ամուսնալուծվել են։ Վիկտորյան ունի երկու որդի ֆրանսիացի ռեժիսոր Ժերար դե Բատիստայից։ Ամուսնացած է եղել նաև պրոդյուսեր Պիեռ Էդելմանի հետ։

## Մասնակի ֆիլմագրություն

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Իսպանացի դերասանուհիներ
Կատեգորիա:Իսպանացի երգչուհիներ
Կատեգորիա:Դերասանուհիներ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Իսպանացի հեռուստատեսային դերասաններ
Կատեգորիա:Իսպանացի երաժիշտներ
Երկհնչյուն

** Երկհնչյուն**, հնչյունաբանական միավոր, որը գոյանում է յ կիսաձայնի և որևէ ձայնավորի արտասանական սերտ զուգակցումով։ Ժամանակակից հայոց լեզվի երկհնչյուններն են` այ (փայտ, լայն), յա (վայրկյան, մատյան), ույ (լույս, հույս), յու (բյուր, սյուն), ոյ (խոյ, գոյ), յո (յոթ, արդյոք), եյ (թեյ, Սերգեյ), յե (հայերեն, նայել), յի(կարդայի, արքայի), յը (հայը, վայը)։ Յ կիսաձայնը համակցվում է ձայնավորին կա՛մ սկզբից, կա՛մ վերջից, ի, ը ձայնավորների հետ` միայն սկզբից։ Ձայնավորների միջև գտնվող յ ձայնակապը երկհնչյուն է կազմում հաջորդող ձայնավորի հետ(Հա-յաստան, Կարո-յի)։ Շեշտազուրկ դեպքում Երկհնչյունների մի մասը հնչյունափոխվելով վերածվում է պարզ ձայնավորի` մենաբարբառի։ Երկու բառում`  միայն և լռելյայն, ունենք յայն եռահնչյունը։
։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Հնչյունաբանություն
Սիլքվուդ (ֆիլմ)

**«Սիլքվուդ»** (), ամերիկյան ֆիլմ-դրամա, որի ռեժիսորն է Մայք Նիկոլսը։ Այն նկարահանվել է 1983 թվականին։ Ֆիլմի սյուժեում ընկած են իրական փաստեր Քարեն Սիլկվուդի կյանքից, ով մահացել է անհայտ պայմաններում, երբ հետաքննում էր «Kerr-McGee» արտադրամասի խախտումների գործը, ուր նա աշխատում էր։

## Սյուժե
Քարեն Սիլկվուդը վարում է հանգիստ, ոչ արտառոց կենսակերպ։ Նա օրերով տքնում է գործարանում, որտեղ վերամշակում են պլուտոնիում։ Երբեմն-երբեմն այցելում է իր երեք երեխաներին, ովքեր ապրում են այլ քաղաքում իր նախկին քաղաքացիական ամուսնու հետ։

Գործարանի ղեկավարությունը, ձգտելով ժամանակին կատարել պայմանագրով ստորագրված պարտավորությունները, ստիպում է աշխատակիցներին արտաժամյա աշխատել, անբարեխղճորեն չվերահսկելով նրանց ապահովությունը։ Մի քանի աշխատակիցներ, այդ թվում և Քարենը, ենթարկվում են ռադիոակտիվ ճառագայթման։ Այն բանից հետո, երբ Քարենը տեսնում է, որ միջուկային վառելիքի լուսանկարները ռետուշ են արված, իսկ բոլոր փաստաթղթերը ապահովության վերաբերյալ փոփոխված են, որոշում է դիմել տեղական արհեստակցական միությանը։

Նա մեկնում է Վաշինգտոն, որտեղ համապատասխան չինովնիկներին պատմում է գործարանում տեղի ունեցող զարտուղի գործերի մասին։ Այստեղ շատ է հետաքրքրում նրա պատմությունը, սակայն նրանք պահանջում են ներկայացնել խախտումների ապացույցները, որպեսզի կարողանան այն հրապարակել մամուլում։ Քարենը վերադառնում է աշխատանքի և, արհամարհելով գործընկերների և ղեկավարության սպառնալիքները, սկսում է հավաքել անհրաժեշտ նյութերը լրագրողների համար։ Նյու Յորք Թայմս թերթի լրագրողների հետ հանդիպման ճանապարհին Քարենը զոհվում է ավտովթարից։

## Դերերում

*

## Մրցանակներ և առաջադրումներ
Առաջադրումների և մրցանակների ամբողջական ցանկը IMDB կայքում։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* 
* 

Կատեգորիա:1980-ականների ամերիկյան ֆիլմեր
Կատեգորիա:1980-ականների անգլերեն ֆիլմեր
Կատեգորիա:1983 դրամա ֆիլմեր
Կատեգորիա:1983 ֆիլմեր
Կատեգորիա:20th Century Fox ֆիլմեր
Կատեգորիա:Ամերիկյան ԼԳԲՏ ֆիլմեր
Կատեգորիա:Ամերիկյան դրամա ֆիլմեր
Կատեգորիա:Ամերիկյան կենսագրական դրամա ֆիլմեր
Կատեգորիա:Ամերիկյան կենսագրական ֆիլմեր
Կատեգորիա:Իրական դեպքերի հիման վրա նկարահանված ֆիլմեր
Կատեգորիա:Ֆիլմեր, որոնց գործողությունները տեղի են ունենում Օկլահոմայում
Կատեգորիա:Ֆիլմեր, որոնց գործողությունները տեղի են ունենում 1974 թվականին
Կատեգորիա:Տեխասում նկարահանված ֆիլմեր
NEMO թանգարան

**NEMO** (), Նիդերլանդների խոշորագույն գիտական թանգարանը, կատուցվել է Ռենցո Պիանոյի նախագծով։ Գտնվում է մայրաքաղաք Ամստերդամում, Կենտրոնական կայարանից և Ծովային թանգարանից աջ։

## Պատմություն
ձախից|մինի|250x250փքս|Թանգարանը գիշերը։
ՆԵՄՈ թանգարանն առաջացել է Աշխատանքի թանգարանի բազայի հիման վրա, որը գոյություն է ունեցել 1920-1930 թվականներին, և 1950-1960-ականներին կոչվել է *Արդյունաբերության և տեխնոլոգիաների հոլանդական ինստիտուտ*։ Մինչև 1980-ական թվականները ծագել է կրթական թանգարան հիմնադրելու միտքը․ թանգարանը պետք է հետաքրքրություն առաջացներ գիտության և տեխնոլոգիաների նկատմամբ վաղ տարիքից։ 6 տարի անց, Նիդերլանդների թագուհի Բեատրիքսի մասնակցությամբ բացվեց «Նոր մետրոպոլիս» անունով թանգարանը։

Երկու տարի անց թանգարանը կանգնեց ֆինանսական խնդիրների առջև, և արդյունքում սնանկացավ։ Այնուհետև հաջորդեցին որոշակի վերակազմակերպումներ, թանգարանը սկսվեց կոչվել «Գիտության և տեխնոլոգիաների ազգային կենտրոն»։

## Ցուցանմուշներ
Թանգարանի ցուցանմուշներից շատերը ստեղծվում են աշխատակիցների կողմից՝ ձեռքի տակ եղած նյութերից և նախատեսված են ձեռք տալու համար, քանի որ հենց դա է բացատրում, թե ինչպես է կառուցված աշխարհը։ Թանգարանում կա ՆԵՄՈ-թատրոն, որտեղ անցկացվում են ցուցահանդեսներ, շնորհանդեսներ, դասախոսություններ։

## Շենք
Շնորհիվ Ռենցո Պիանոյի մտահաղացման՝ թանգարանի ներսում կան օդափոխման խողովակներ, պողպատե ծածկեր և շենքի ֆունկցիոնալ այլ դետալներ։

Թանգարանի աստիճանային տանիքից, որտեղ կարել է հասնել թանգարանի չորրորդ հարկից, բացվում է տեսարան դեպի հին քաղաք։ Սա Ամստերդամի միակ բարձրահարկ շենքն է, որտեղից բացվում է նման տեսարան։

Շինությունը ոչ միշտ է եղել կանաչ․ 1997 թվականից պղինձը աստիճանաբար պատվել է պատինայով։

## Պատկերասրահ

NEMO-tower, Amsterdam.jpg|Թանգարանի տեխլոնոգիաների աշտարակ
Amsterdam-Nemo-Museum.JPG|NEMO-կտուրը IJ թունելի մուտքից
Amsterdam nemo.jpg|Հատված ներքին կահավորանքից
Nemofontein.JPG|NEMO-ի շատրվաններ


## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Պաշտոնական կայք

Կատեգորիա:1923 հիմնադրված թանգարաններ
Կատեգորիա:Ամստերդամի թանգարաններ
Կատեգորիա:Գիտության թանգարաններ
Հայ-ուրուգվայական հարաբերություններ

**Հայ-ուրուգվայական հարաբերությունները** միջազգային հարաբերություններն են Հայաստանի և Ուրուգվայի միջև։

Պետությունների միջև դիվանագիտական հարաբերությունները հաստատվել են 1992 թվականին։ Հայաստանը հավատարմագրել է դեսպանին Արգենտինայի մայրաքաղաք Բուենոս Այրեսում, իսկ Ուրուգվայը ունի հավատարմագրված դեսպանություն Ռուսաստանի Դաշնության Մոսկվա քաղաքում։ Սակայն Երևանում գործում է Ուրուգվայի պատվո հյուպատոսություն, իսկ Մոնտեվիդեոյում՝ Հայաստանի։

Երկու երկրներն էլ համարվում են Միավորված ազգերի կազմակերպության և Առևտրի համաշխարհային կազմակերպության լիիրավ անդամներ։

## Մշակույթ և համայնքներ
[250px|մինի|[Հայոց ցեղասպանության խաչքար (Մոնտեվիդեո)|Հայոց ցեղասպանությանը նվիրված խաչքար «Արմենիա» հրապարակում]]
thumb|right|Հայկական նամականիշ՝ Մոնտեվիդեոյում գտնվող հուշարձանով, որը հայկական համայնքի կողմից նվիրաբերվել է Ուրուգվային։ Դիզայնը՝ Հուգո Նանտեսի։

Հայերն Ուրուգվայում սկսել են հաստատվել 19-րդ դարից։ 1835 թվականին հիշվում է առաջին ներգաղթողը Խուան Ակուստին Աքսարյանը։

2003 թվականին ուրագվահայության թիվը մոտ 15 հազար է։ Հայերի հիմնական մասը գբաղվում է մանր առևտրով և արհեստներով։

Կան մի քանի խոշոր ձեռնարկատերեր (կոշիկի գործարանատերեր, մեծաքանակ առևտրով գբաղվողներ և այլն), որակյալ մասնագետներ (իրավաբաններ, բժիշկներ, հաշվապահներ, ճարտարագետներ), պետական ծառայողներ (1960-ական թվականներին երեք հայեր եղել են Մոնտեվիդեոյի քաղաքային խորհրդի, երկուսը երկրի դատական իշխանության անդամ), ինչպես նաև մշակույթի գործիչներ։

1939 թվականին Ուրուգվայում հիմնադրվել է Հայկական Բարեգործական Ընդհանուր Միությունը։

Ուրուգվայն առաջին երկիրն է, որը 1965 թվականին պաշտոնապես ճանաչել է Թուրքիայում հայերի ցեղասպանության փաստը՝ ապրիլի 24-ը հայտարարելով «Հայ նահատակների հիշատակի օր»։

1971 թվականին Մոնտեվիդեոյի կենտրոնական հրապարակներից մեկը, որտեղ կանգնեցված է Մեծ եղեռնի զոհերին նվիրված հուշարձան-կոթող, կոչվել է «Արմենիա», իսկ 1972 թվականին ծովեզրյա մի պողոտա՝ Ռամբլա-Արմենիա։ «Արմենիա» անունը կրող հրապարակ կա նաև Պիրիապոլիս ծովեզրյա քաղաքում։

1987 թվականին Ուրուգվայի կառավարաթյունը սոցիալ-դեմոկրատ հնչակյան կուսակցության հիմնադրման 100-ամյա հոբելյանի առթիվ թողարկել է հատուկ փոստային դրոշմանիշ։

Ակտիվ է նաև Ուրուգվայի հայ համայնքի հասարակական-քաղաքական և մշակութային կյանքը։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ

Կատեգորիա:Հայ-ուրուգվայական հարաբերություններ
Airbus A321–ի ավիավթար Մոգադիշոյում

**Airbus A321–ի ավիավթար Մոգադիշոյում,** ավիավթար, որը տեղի է ունեցել 2016 թվականի փետրվարի 2-ին։ Airbus A321-211 օդանավը որը պատկանում էր Daallo Airlines ավիաընկերությանը իրականացնում էր չվերթ Մոգադիշոյից դեպի Ջիբութի։ Սակայն թռիչքի ընթացքում մահապարտ ահաբեկիչը ռումբ է պայթեցրել, ով անդամ է իսլամական «Ալ-Շհաբաբ» խմբում։ Ռումբը բարեբախտաբար ապահերմետիկացվել է, այնուհետև ինքնաթիռը վայրէջք է կատարել Մոգադիշոյի օդանավակայանում։ Ինքնաթիռում գտնվում էր 81 մարդ (7 անձնակազմի անդամներ և 74 ուղևոր)։ Բարեբախտաբար բոլորը փրկվել են։

## Ինքնաթիռ
Airbus A321-211 օդանավը արտադրվել է 1996 թվականին, նույն թվականի հունվարի 6-ին օդանավը իրականացրել է իր առաջին չվերթը։ Օդանավը 2015 թվականի հունվարի 5-ին հանձնվել է Daallo Airlines ավիաընկերությանը։ Ինքնաթիռում կարող է տեղավորվել 220 մարդ։

## Տես նաև
* A321-ի ավիավթար Սինայի թերակղզում

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
Daallo Airlines 

Կատեգորիա:2016 ահաբեկչություններ
Կատեգորիա:Ահաբեկչական գործողություններ օդում
Կատեգորիա:Ավիավթարներ
Իգնասիո Ագիռե

**Իգնասիո Ագիռե** (, ), մեքսիկացի նկարիչ և փորագրող։

## Կենսագրություն
Իգնասիո Ագիռեն ծնվել է 1900 թվականի դեկտեմբերի 23-ին, Մեքսիկայի Սան Սեբաստիան քաղաքում, Իգնասիո Ագիռե դե Սանտիագոյի և Դելֆինա Կամաչոյի ընտանիքում։

Նա մեքսիկական հեղափոխության ժամանակ կռվում էր Վենուստիանո Կառանսայի հետ՝ ընդդեմ Ֆրանսիսկո Վիլյայի։ Հեղափոխության ավարտից հետո աշխատել է մի քանի հանքերում, ապա 1920 թվականին մասնակցել է ապսամբությանը և եղել է Ալվարո Օբրեգոնի կողմնակից։ Ոգեշնչվելով իր նկարիչ ընկերներ Ջուլիո Կաստելանոսի և Մանուել Ռոդրիգեզ Լոզանոյի աշխատանքներով՝ նա իր ընկներների և Դիեգո Ռիվերայի օգնությամբ սկսեց նկարել սովորել։ 1921-1929 թվականներին աշխատել է Secretaria de Comunicaciones y Obras Públicas-ում։

1928 թվականին միացել է Teatro Ulises խմբին, որտեղ աշխատել է որպես բեմանկարիչ։ 1931 թվականին Մեքսիկայի ազգային ինքնավար համալսարանում և արվեստի համալսարանում դասավանդել է նկարչություն։ 1934 թվականին հիմնել է Հեղափոխական գրողների և արտիստների լիգան, 1937 թվականին՝ Taller de Gráfica Popular-ը և 1953 թվականին դարձել նրա տնօրենը։ Եղել է Salón de la Plástica Mexicana-ի անդամ, աշխատել է Պաբլո Օհիգինսի և Ալֆրեդո Սալսեի հետ։

1940, 1942, 1944 և 1948 թվականներին նրա աշխատանքները ներկայացվել են Նյու Յորքում։ 1952 թվականին նա այլ արտիստների հետ միասին հիմնել է Frente Nacional de Artes Plásticas միությունը։ 1956-1957 թվականներին նրա աշխատանքները ներկայացվել են Արևելյան Եվրոպայում։

Նա արել է փայտափորագրություններ, գոբելեններ և մատիտով ու ջրաներկով նկարներ։ Նրա նկարներում հիմնականում օգտագործվում են կանաչը, վարդագույնը, կապույտը և կարմիրը։ Նա նկարում է գյուղական և ժողովրդական տեսարաններ։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Listings for over 90 works produced by Ignacio Aguirre during his time at the Taller de Gráfica Popular can be viewed at Gráfica Mexciana .

Կատեգորիա:Մեքսիկացի արվեստագետներ
Կատեգորիա:Մեքսիկացի գրաֆիկներ
Կատեգորիա:Մեքսիկացի նկարիչներ
Կատեգորիա:Մեքսիկացի փորագրիչներ
Բարիումի հեքսացիանորֆերատ (II)

**Բարիումի հեքսացիանորֆերատ (II)**, անօրգանական նյութ, բարիումի ու երկաթացիանական թթվի աղը` Ba[Fe(CN)] բանաձևով, քիչ է լուծվում ջրում, առաջացնում է բյուրեղահիդրատներ` դեղին բյուրեղներ։

## Ստացում
* Ստացվում է բարիումի քլորիդի ու դեղին արյան աղի փոխազդեցությունից.
:: \mathsf{2BaCl_2 + K_4[Fe(CN)_6] \ \xrightarrow{}\ Ba_2[Fe(CN)_6]\downarrow + 4KCl }
:: կարող է առաջանալ նաև կոմպլեքս միացություն.
:: \mathsf{BaCl_2 + K_4[Fe(CN)_6] \ \xrightarrow{}\ K_2Ba[Fe(CN)_6]\downarrow + 2KCl }

## Ֆիզիկական հատկություններ
Բարիումի հեքսացիանորֆերատը առաջացնում է բյուրեղներ` բյուրեղահիդրատ, Ba[Fe(CN)]•6HO բաղադրությամբ։ Ունեն դեղին գույն, 40°С ջրում սկսում են հալվել։

Քիչ է լուծվում ջրում, չի լուծվում էթանոլում։

## Քիմիական հատկություններ
* Օգտագործվում է երկաթացիանական թթու ստանալու համար.
::\mathsf{Ba_2[Fe(CN)_6] + 2H_2SO_4 \ \xrightarrow{}\ H_4[Fe(CN)_6] + 2BaSO_4\downarrow }

## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն
* 
* 

Կատեգորիա:Ազոտային միացություններ
Կատեգորիա:Հեքսացիանոֆերատներ
Կատեգորիա:Բարիումի աղեր
Ջուզեպպե Պիեռմարինի

**Ջուզեպպե Պիեռմարինի** (, ), իտալացի ճարտարապետ։ Միլանի Լա Սկալա օպերային թատրոնի ճարտարապետը։ Բրերա գեղարվեստի ակադեմիայի պրոֆեսոր։

## Կենսագրություն
Պիեռմարինին ծնվել է այն ժամանակ Պապական պետության մաս կազմող Ֆոլինո քաղաքում։ 1765-1769 թվականներին Միլան տեղափոխվելուց հետո Կազերտայում համագործակցել է Լուիջի Վանվիտելիի հետ։ 1770 թվականին վերակազմակերպել է Պավիայի համալսարանը և Մանտովայի գեղարվեստի պալատը, ինչպես նաև նախագծել է Բիբիենա թատրոնի ճակատային հատվածը։ Իրականացրել է նաև Բրերա գրադարանի Մարիա Թերեզա սրահի ներքին հարդարանքները։
thumb|right|Միլանի Գրեպպի պալատի բակը (1776)

Միլանում էրցհերցոգի մշտական բնակավայր ունենալու Հաբսբուրգի որոշումից հետո Պիերմարինիին են հանձնարարում վերակառուցելու հերցոգի պալատը որպես համապատասխան քաղաքային նստավայր, ինչպես նաև Մոնցայում կառուցելու միանգամայն նոր նստավայր։
[thumb|left|[Լա Սկալա, Միլան]]

Պիերմարինին  Միլանի թագավորական պալատի ճակատային հատվածը ստեղծում է նեոդասական ոճով  (1773-1780), ինչպես նաև որպես քաղաքային նախագծի մաս՝ քաղաքի կենտրոնում ստեղծում է Piazzetta Reale: Մոնցայի թագավորական վիլլայի համար (1776 թվականից սկսած) հաջորդական փոփոխությունների միջոցով վիլլան հարմարեցնում է որպես արքունի նստավայր։ 1779 թվականին պաշտոնապես նշանակվում է Կայսերական թագավորության ճարտարապետ՝ տարիներ շարունակ զբաղեցնելով այդ պաշտոնը։

Տարիների ընթացքում իրար հաջորդող ներքին վերափոխումները փոփոխել են Լա Սկալայի ինտերիերը և միայն Պիերմարինիի գլխավոր հատակագիծը, ճակատային հատվածն են մնացել անփոփոխ։

Պիերմարինիի Միլանում ստեղծած այլ կառույցներից են Գրեպպի պալատը (1772-1778) և Բելջոիոզո պալատը (1772-1781)։ Պարաբիագոյում Պիերմարինիի ընկերը՝ հաջողակ կահույքագործ Ջուզեպպե Մաջոլինին նրան է հանձնարարել ստեղծելու Chiesa Prepositurale dei Santi Gervasio e Protasio-ի ճակատային հատվածը (1780)։ Նա նաև նախագծել է Դեզիոյի Tittoni Traversi վիլլան։

1798 թվականին Պիերմարինին վերադարձել է հայրենի Ֆոլինո, որտեղ որոշ փոփոխություններ է կատարել տաճարի նախագծում, ստեղծել է Սպելլոյի Սան Լորենցո տաճարի Cappella del Sacramento նախագիծը։

Պիերմարինիի աշակերտներից են եղել Ջակոմո և Ջոկոնդո Ալբերտոլիները։ Ջակոմո Ալբերտոլին, հաջորդելով իր ուսուցչին, դարձել է Բրերա ակադեմիայի պրոֆեսոր։

## Մահ
Մահացել է Ֆոլինոյում 1808 թվականին։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Իտալացի ճարտարապետներ
Կատեգորիա:Իտալացի մանկավարժներ
Վիլեմ Ալեքսանդր

**Վիլեմ Ալեքսանդր** (, , ապրիլի 27, 1967), Նիդերլանդների թագավոր։

Վիլեմ Ալեքսանդր Կլաուս Ջորջ Ֆերդինանդը ծնվել է Ուտրեխտում և նա Նիդերլանդների նախկին թագուհի Բեատրիսի և գերմանացի ազնվական Կլաուս ֆոն Ամսբերգի ավագ որդին է։

1980 թվականի ապրիլի 30-ին, երբ մայրը` Բեատրիքսը, դարձավ Նիդերլանդների թագուհի, նա դարձավ օրանյան արքայազն և Նիդերլանդների թագաժառանգ։ Գահ է բարձրացել 2013 թվականի ապրիլի 30-ին, երբ մայրը հրաժարական է տվել։

Սովորել է տարրական և միջնական դպրոցներում, ծառայել է Նիդերլանդների ռազմածովային թագավորական ուժերում, ինչպես նաև Լեյդենի համալսարանում, ուսումնասիրել է պատմություն։ 2002 թվականին Վիլեմ Ալեքսանդրն ամուսնացել է արգենտինաբնակ Մաքսիմա Սորեգետա Չերրուտիի հետ։ Ամուսնական կյանքի ընթացքում ունեցել են երեք դուստրեր՝ Կատարինա-Ամալյան արքայադուստրը (ծնվել է 2003 թվականին), Ալեքսիա արքայադուստրը (ծնվել է 2005 թվականին) և Արիանա արքայադուստրը (ծնվել է 2007 թվականին)։
## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Նիդերլանդների թագավորական ընտանիքի պաշտոնական կայք էջը
* Կենսագրությունը ՄՕԿ-ի պաշտոնական կայք էջում
* Վիլեմ Ալեքսանդր` Նիդեռլանդների արքա//«Эхо Москвы» ռադիոկայան

Կատեգորիա:Նիդերլանդների թագավորներ
Կատեգորիա:Լեյդենի համալսարանի շրջանավարտներ
Կատեգորիա:«Իտալիայի Հանրապետությանը մատուցած ծառայությունների համար» շքանշանի մեծ խաչի ասպետներ
Կատեգորիա:Կապիչի շքանշանի ասպետներ
Ջեկ Լոնդոնի լիճ

**Ջեկ Լոնդոնի լիճ** (), գտնվում է Կոլիմա գետի վերին հատվածում, Մագադանի մարզի Յագոդինսկի շրջանում։ Լիճը գտնվում է լեռների մեջ, ծովի մակարդակից 803 մ բարձրության վրա։ Լճի երկարությունը հյուսիսարևմտյան ուղղությամբ կազմում է 50 մ, մակերեսը՝ 14,4 կմ²։ Ջրհավաք ավազանի մակերեսը՝ 221 կմ²։

Լճի մեջ է թափվում Պուրգա գետը և մի քանի առվակներ՝ Ստուդյոնի, Նեվեդոմի և այլ մանր անանուն առվակներ։

## Լճի արվարձաններ
մինի|ձախից|Ջեկ Լոնդոնի լիճը և օդերևութաբանական կայանը Վերա կղզու վրա

Լճի տարածքը մտնում է «Ջեկ Լոնդոնի լիճ» բնական պարկի մեջ։

Ափերը շատ բարձր չեն, շատ հաճախ ծածկված խեժափիճու անտառներով կամ մայրու մացառուտներով։ Ափերի մոտ հանդիպում են ավազոտ լողափերը։ Մի քանի գեղատեսիլ հրվանդաններ դուրս են ցցվում լճի մեջ։ Նեղ ձգված լիճը հիշեցնում է Նորվեգիայի ֆյորդները։ Մինչև հուլիսի վերջը լճում լողում են սառույցներ, սակայն ափերի մոտ ջուրը տաքանում է մինչև +10-ից մինչև +12 ˚C: Ջրի ամենաբարձր մակարդակը դիտվում է հուլիսի կեսերի վերջերին։ Լիճը սառչում է հոկտեմբերի կեսերին։ Սառույցի հաստությունը մայիսի վերջերին կազմում է 170-190 սմ։

Ջեկ Լոնդոնի լճի շուրջը կան բազմաթիվ ոչ մեծ լճեր։ Իրենց մակերեսով աչքի են ընկնում Մեչտա, Անեմոն, Սերայա Չայկա, Նևիդիմկա, Սոսեդնեե, Կուդինովսկիե լճերը։ Լճերը զբաղեցնում են այն ցածրադիր վայրերը, որոնք առաջացել են հնադարյան սառցադաշերի մորենների կողմից։ Լճերի ամբողջ խումբը գտնվում է ոչ մեծ իջվածքում, որը շրջապատված է լեռնաշղթաներով։

## Կլիմա
Շրջանի կլիման խիստ ցամաքային է։ Հունվարին օդի միջին ջերմաստիճանն իջնում է մինչև -33 ˚C: Ձմռանը լեռներում լինում են ուժեղ ձյունահողմեր։ Ձմռան ամիսներին մեծ է ձնահյուսի վտանգը։ Ամառը համեմատաբար տաք է հովիտներում, լեռներում հով է։ Հուլիսին օդի միջին ջերմաստիճանը կազմում է +12 ˚C: Ամռան սկզբին և վերջին լինում են թեթև ցրտահարություններ, իսկ լեռներում ձյուն է տեղում։ Հաճախ լինում են անձրևներ, որոնք գետերում վարարումներ են առաջացնում։

## Կղզիներ
Լճի վրա առկա է 4 կղզի։ Կենտրոնական կղզին, որն ամենափոքրն է, բաժանում է լիճը երկու մասերի՝ Փոքր Ջեկ և Մեծ Ջեկ։ Վերա կղզու վրա, որը գտնվում է լճի հյուսիսային հատվածում, գտնվում է օդերևութաբանական կայանը։

## Անվանում
Լիճը համարվում է Հեռավոր Արևելքի ամենագեղատեսիլ և էկզոտիկ լճերից մեկը։ Հնաբնակները պատմում են, որ լիճն իր անվանումը ստացել է անսովոր գտածոյի շնորհիվ, որը հայտնաբերվել է առաջին հայտնագործողների կողմից։ Երբ լիճը հայտնագործվել է, հետազոտողները ափին հայտնաբերել են Ջեկ Լոնդոնի «Մարտին Իդեն» վեպը։

Սակայն գոյություն ունի լճի անվան ծագումնաբանության ևս մեկ վարկած։ Բազմաթիվ երկրաբաններ սիրում էին Ջեկ Լոնդոնի ստեղծագործությունները։ Կոլիմայի առաջին երկրաբանական արշավախմբի ղեկավար Յուրի Բիլիբինն, ով այստեղ ոսկի է հայտնաբերել, կարծիք է հայտնել Հյուսիս-Արևելյան աշխարհագրական օբյեկտներից մեկն անվանել Լոնդոնի անունով։ 1932 թվականին երկրաբան Պ. Ի. Սկորնյակովն, ով աշխատում էր Հյուսիս-Արևելքի գեղատեսիլ լճերի շրջաններից մեկում, այն անվանել է Ջեկ Լոնդոնի անունով։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Ջեկ Լոնդոնի լիճ, Ռուսաստան
* Ջեկ Լոնդոնի լիճը Ռուսաստանում

Կատեգորիա:Լճեր այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Մագադանի մարզի լճեր
Ֆիլիպ Վույանովիչ

**Ֆիլիպ Վույանովիչ** (; ), Չեռնոգորիայի նախագահը 2003 թվականի մայիսից։ Վույանովիչը երկրի առաջին նախագահն է` Չեռնոգորիայի անկախությունից ի վեր։ Նախագահի պաշտոնում վերընտրվել է 2008 և 2013 թվականներին։

## Կենսագրություն
Ֆիլիպ Վույանովիչը ծնվել է 1954 թվականի սեպտեմբերի 1-ին Բելգրադում։ 1978 թվականին ավարտել է Բելգրադի համալսարանը։ 1978 թվականի մարտից մինչ 1980 թվականի նոյեմբեր աշխատել է Բելգրադի մունիցիպալ դատախազությունում։ 1980 թվականի նոյեմբերից մինչ 1981 թվականի հունվար աշխատել է Պոդգորիցայի քաղաքային դատարանի քարտուղարի պաշտոնում։ 1982- 1993 թվականներին զբաղվել է փաստաբանական գործունեությամբ։ 1993 թվականի մարտից մինչ 1995 թվականի մայիս եղել է Չեռնոգորիայի արդարադատության նախարար։ 1995- 1998 թվականներին եղել է Չեռնոգորիայի ներքին գործերի նախարար։ 1998 թվականի փետրվարի 3-ից մինչ 2002 թվականի նոյեմբերի 5-ը եղել է Չեռնոգորիայի վարչապետ։ 2002 թվականի նոյեմբերի 5-ից մինչ 2003 թվականի մայիսի 11 եղել է Չեռնոգորիայի խորհրդարանի խոսնակ։ 2003 թվականի մայիսի 11-ին ընտրվել է Չեռնոգորիայի նախագահ։ Նախագահական լիազորությունները ստանձնել է 2003 թվականի մայիսի 22-ին։ 2006 թվականի մայիսին Չեռնոգորիան հռչակեց իր անկախությունը։ 2013 թվականի ապրիլի 7-ին, հավաքելով ձայների 51.2%-ը, Ֆիլիպ Վույանովիչը վերընտրվեց նախագահի պաշտոնում։

Վույանովիչն աչքի է ընկնում Սերբիայի նկատմամբ կոշտ վերաբերմունքով։ Մասնավորապես, Բրատիսլավայում Սերբիայի նախագահ Տոմիսլավ Նիկոլիչի հետ հանդիպման ժամանակ Վույանովիչը նկատողություն էր արել Սերբիայի նախագահին այն բանի համար, որ վերջինս Սլովակիայի թերթերից մեկին տված հարցազրույցի ժամանակ նշել էր, որ էթնիկ առումով ոչ մի տարբերություն չկա սերբերի և չեռնոգորացիների միջև։ Նա նաև նշել էր, որ չեռնոգորերեն լեզու գոյություն չունի, այն սերբերենի բարբառներից մեկն է։ Վույանովիչն էլ նշել էր, որ չեռնոգորերենը երբեք չի եղել սերբերենի բարբառը և որ չեռնոգորիացիները ունի իրենց ուրույն մշակույթը և արվեստը, որը էականորեն տարբեր է սերբականից։ Երկրների միջև հարաբերությունները լարվել էին դեռևս 2008 թվականին, երբ Չեռնոգորիան պաշտոնապես ճանաչեց Կոսովոյի անկախությունը։
 
## Ընտանիք
Ֆիլիպ Վույանովիչը ամուսնացած է, ունի երեք երեխա, որդին` Դանիլոն, դուստրերը` Տատյանան և Նինան։
## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Վույանովիչի կենսագրությունը Չեռնոգորիայի նախագահի պաշտոնական կայք էջում 

Կատեգորիա:Չեռնոգորիայի նախագահներ
Կատեգորիա:Բելգրադի համալսարանի շրջանավարտներ
Կատեգորիա:Հարավսլավիայի քաղաքական գործիչներ
Բլեյք Գրիգորյան

**Բլեյք Գրիգորյան** (, ), ամերիկացի հայազգի տեխնոլոգիական ձեռներեց, գործարար Slingbox ընկերության հիմնադիր։ Ադամ Գրիգորյանի ավագ եղբայրն է։

## Գործունեություն
2004 թվականին եղբոր՝ Ջեյսոնի հետ, հիմնադրում է Sling Media ընկերությունը, որի մշակած Slingbox ծառայությունը հաճախորդներին հնարավորություն է տալիս իրենց հեռուստացույցից օնլայն հեռարձակում ապահովել դեպի համակարգիչ կամ մոբայլ սարքեր՝ հատուկ տեխնոլոգիայի օգնությամբ։ Բլեյքը եղել է այդ ընկերության գլխավոր գործադիր տնօրենը։
 
2007 թվականին արբանյակային հեռուստատեսային EchoStar Communications ընկերությունը գնել է Slingbox-ը 380 մլն ԱՄՆ դոլլարով։

2011-2013 թվականներին Բլեյք Գրիգորյանն աշխատում է Amazon-ի տնօրենների խորհրդում՝ թողնելով այդ պաշտոնը միայն այն ժամանակ, երբ Microsoft-ը գնել է նրա id8 Group R2 Studios տնային ավտոմատացման ծառայություն մատուցող ընկերությունը։ Արդյունքում նա դարձել է Microsoft-ի կորպորատիվ փոխնախագահ՝ ինտերակտիվ զվարճանքի բիզնեսի գծով՝ վերահսկելով նաև Xbox-ի թիմը
Ամենայն հավանականությամբ, մահը վրա է հասել սերֆինգի ժամանակ սրտի կաթվածից։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* 

Կատեգորիա:Ամերիկահայ ճարտարագետներ
Կատեգորիա:Հայ լրագրողներ
Կատեգորիա:Հայ գործարարներ
Երևանի իրավատնտեսագիտական և կառավարման քոլեջ

**Երևանի իրավատնտեսագիտական և կառավարման քոլեջ**, ուսումնական հաստատություն Հայաստանի մայրաքաղաք Երևանում՝ Ավան վարչական շրջանում։

Պատրաստում է մասնագետներ իրավագիտության, տնտեսագիտության, կառավարման և շուկայաբանության մասնագիտություններում։

## Պատմություն
Ուսումնական հաստատությունը հիմնադրվել է 1926 թվականին Հայաստանի լուսավորության ժողովրդական կոմիսար Ասքանազ Մռավյանի հրամանագրով, որպես *Երևանի կոոպերատիվ տեխնիկում*։

Ներկայումս այն ստացել է «Երևանի իրավատնտեսագիտական և կառավարման քոլեջ» կրթահամալիր անվանումը։ Երևանի կոոպերատիվ տեխնիկումը միշտ իր ուրույն տեղն է ունեցել երկրի սպառողական կոոպերացիայի, ինչպես նաև բարձրագույն և միջնակարգ մասնագիտական կրթության մինիստրության ուսումնական հաստատությունների համակարգում։

Քոլեջում գործում է պատմության թանգարան, որտեղ ներկայացված է քոլեջի պատմությունը և ձեռքբերումները։ Ներկայումս «Երևանի իրավատնտեսագիտական և կառավարման քոլեջ»-ում սովորում է շուրջ 200 ուսանող`յոթ մասնագիտություններով։ Դրանք են՝ իրավագիտություն, տնտեսագիտութուն և հաշվապահություն, բանկային գործ, կառավարում, շուկայաբանություն, հաշվողական տեխնիկայի և ավտոմատացված համակարգերի ծրագրային ապահովում, ինչպես նաև փոխադրումների կազմակերպում և երթևեկության կառավարում տրանսպորտում։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Հայաստանի ուսումնական հաստատություններ
Անյելո (այլ կիրառումներ)

**Անյելո**, կարող է վերաբերել՝
* Անյելո - համայնք համանուն դեպարտամենտում, Նեուկեն պրովինցիայի հյուսիս-արևելքում, Արգենտինայի հարավ-արևմուտքում
* Անյելո - դեպարտամենտ Արգենտինայում, *Նեուկեն* պրովինցիայի կազմում
Տոնտեմբոն

**Տոնտեմբոն**, լեզու, որը պատկանում է Ավստրոնեզիան լեզվաընտանիքի Մալայա-պոլինեզյան լեզուների Մինահասան խմբին։ Տոնտեմբոն հիմնականում խոսվում է Ինդոնեզիայի Սուլավեսի կղզու հյուսիսային հատվածներում։ 1990 թվականի տվյալներով լեզվակիրների քանակը կազմում է 150,000 անձ, իսկ 2013 թվականի տվյալներով՝ ընդամենը 100,000 անձ։

## Արտաքին հղումներ
*OLAC resources in and about the Tontemboan language
*The Tower of Babel (Genesis 11: 1-9)

## Գրականություն
* Liao, Hsiu-Chan, *A Typology of First Person Dual Pronouns and their Reconstructibility in Philippine Languages*, Oceanic Linguistics, 47:1, pp.&nbsp;1–29, 2008.
* Sneddon, J.N, *The Languages of Minahasa, North Celebes*, Oceanic Linguistics, IX:1, pp.&nbsp;11–36, 1970.

## Տես նաև
* Մինահասան լեզուներ
* Ֆիլիպինյան լեզուներ

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Ինդոնեզիայի լեզուներ
Կատեգորիա:Սուլավեսի լեզուներ
Կատեգորիա:Ֆիլիպինյան լեզուներ
Աննա (այլ կիրառումներ)

**Աննա**, կարող է վերաբերել՝
* Աննա - գետ Ռուսաստանում, Բատյուգի վտակը
* Աննա - մունիցիպալիտետ Իսպանիայում
* Աննա - ծածկասերմ բույսերի ոչ մեծ դաս, մտնում է () ընտանիքի մեջ։ Մտնում է Վալենսիա պրովինցիայի մեջ
* Աննա - գյուղ Էստոնիայի Յարվամաա նահանգի Պաիդե շրջանում
* Աննա - բրիտանական դրամական միավոր է (մետաղադրամ), շրջանառության մեջ է թողվել Բրիտանական Հնդկաստանում և այլ գաղութներում, ռուփիի մանրուն դրամն է (16 աննան հավասար էր 1 ռուփիի)
* Աննա - վրաց թագուհի, Բագրատ 5-րդ թագավորի երկրորդ կինը
Անուշ (այլ կիրառումներ)

**Անուշ**, կարող է վերաբերել՝
* Անուշ - հայ գրող Հովհաննես Թումանյանի լիրիկական-էպիկական պոեմ
* Անուշ - հայ ժողովրդական երաժշտական լեզվով գրված առաջին լիավարտ օպերան, որ ազգային օպերային գրականության մեջ ստեղծեց նոր ոճական ուղղություն
* Անուշ - Հովհաննես Թումանյանի համանուն պոեմի էկրանավորումն է 1930 թվականին
* Անուշ - Արմեն Տիգրանյանի համանուն օպերայի էկրանավորումը, Հովհաննես Թումանյանի համանուն պոեմի մոտիվներով։ Նկարահանվել է 1983 թվականին ռեժիսոր Մարատ Վարժապետյանի կողմից
Ֆուլխենսիո Բատիստա

**Ֆուլխենսիո Բատիստա ի Սալդիվար** (, ), 1940-1944 թթ․ եղել է Կուբայի նախագահ, իսկ 1952-1959 թթ․՝ միապետ, հեռացվել է Կուբայի հեղափոխության ժամանակ։

Բատիստան 1933 թ․ ապստամբության ժամանակ օգտագործում է իր ուժերը Խերարդո Մակկադոյի ավտորիտար գերակայությունը կործանելու համար, ապա ինքն է նշանակում զիված ուժերի գնդապետ և հաջողությամբ ղեկավարում է Հինգ Անդամների Կառավարությունը։

Գալով իշխանության Բատիստան չեղյալ է հայտարարում 1940 թվականի Սահմանադրությունը և մարդիկ զրկվում են իրենց քաղաքական ազատություններից, ընդհուպ մինչև գործադուլի իրավունքից։ Դրա հետևանքով սկսվում է տնտեսական լճացում, թեժանում է պայքարը կուբացի հարուստների և աղքատների միջև։ Երկրում սկսվում են ցույցեր, որոնք դաժանորեն ճնշվում են։ Դրանք խլում են 1000-20000 մարդու կյանք։ 
1956-1958 թթ. ապստամբությունների հետևանքով, որը գլխավորում էին Ֆիդել Կաստրոն, Չե Գևարան, ապա նրանց են միանում այլ պարտիզանական խմբեր, Բատիստայի կառավարությունը վերջնական պարտություն է կրում։

## Վաղ մանկությունը

Բատիստան ծնվել է 1901 թ․ Կուբայում, Բելիսարիո Բատիստա Պալերմոյի և Կարմելա Սելվիդար Գոնզալեսի ընտանիքում, ովքեր կռվել են Կուբայի Անկախության պատերազմում։
Բատիստան հաճախել է տեղական հանրային դպրոց, ապա Ամերիկյան Քուակեր դպրոց։ Մոր մահից հետո, 14 տարեկանում հեռանում է տնից։ Սկզբնական շրջանում աշխատում է եղեգնուտներում, որպես բանվոր։ Եղել է դերձակ, մեխանիկ, փայտածուխ վաճառող և այլն։ 1921 թ. մեկնել է Հավանա և անցել զինվորական ծաոայության։ 1923 թ. լքել է բանակը և աշխատանքի է անցել գյուղական ոստիկանությունում։ Հետագայում վերադառնում է բանակ և դառնում քարտուղար, իսկ 1933 թ. միանում է մի խումբ ենթասպաների կազմակերպած  օպերացիային, որի նպատակը երկրի համար ավելի լավ պայմաններ ստեղծելն ու զարգացնելն էր։

## Անձնական կյանքը

Ամուսնացել է Էլիզա Գոդինեսի հետ։ Ունեցել են 3 երեխա։ Նրանք բաժանվել են 1945 թվականին։ Հետո ամուսնացել է Մարտա Ֆերնանդես Միրանդայի հետ և նրանից ունեցել 5 երեխա։ Նաև ունեցել է ապօրինի դուստր՝ Ֆերմինա Բատիստան։

## Մահը
Պորտուգալիա փաչելուց հետո Բատիստան ապրել է Մադերիայում, ապա Լիսբոնում, որտեղ էլ իր կյանքի վերջին տարիներին գրել է գրքեր։ Մահացել է 1973 թ. օգոստոսի 6-ին սրտի կաթվածից։ Ասում են, իբր, դրանից 2 օր առաջ, Ֆիդել Կաստրոյի մի խումբ մարդասպաններ իրականացրել են նրան սպանելու իրենց ծրագիրը։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Կուբայի նախագահներ
Կատեգորիա:Կուբացի հակակոմունիստներ
Կատեգորիա:Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի քաղաքական առաջնորդներ
Կատեգորիա:Պատվո լեգեոնի շքանշանի Մեծ խաչի ասպետներ
Կատեգորիա:Պուլիցերյան մրցանակակիրներ
Աննա Բոլեյն (այլ կիրառումներ)

**Աննա Բոլեյն**, կարող է վերաբերել՝
* Աննա Բոլեյն - Անգլիայի արքա Հենրի VIII-ի երկրորդ կինը և Եղիսաբեթ I-ի մայրը
* Աննա Բոլեյն - իտալացի երգահան Գաետանո Դոնիցետտիի քնարերգական օպերա երեք գործողությամբ
Անդրեյ Օլխովսկի

**Անդրեյ Ստանիսլավովիչ Օլխովսկի** (, ծնվել է 1966 թվականի ապրիլի 15-ին, Մոսկվա, ԽՍՀՄ), խորհրդային և ռուս նախկին պրոֆեսիոնալ թենիսիստ։ Պրոճեսիոնալ է դարձել 1989 թվականին։ Ելույթներն ավարտել է 2005 թվականին (մենախաղում՝ 1998 թվականին)։ Ռուս ամենահաջող զուգախաղի թենիսիստ Եվգենի Կաֆելնիկովից հետո։

Օլխովսկին առաջին ռուս թենիսիստն է, ով խաղացել է Մեծ Սաղավարտի մրցաշարի եզրափակիչում (1992 թվականի Ֆրանսիայի բաց առաջնության տղամարդկանց զուգախաղ) և առաջին ռուս թենիսիստը, ով հաղթանակ է տարել Մեծ Սաղավարտի մրցաշարում (1994 թվականի Ֆրանսիայի բաց առաջնության խառը զուգախաղում՝ ռուս Եվգենիա Մանյուկովայի հետ)։ Բացի այդ, նա առաջնա ռուսն է, ով հաղթել է Ավստրալիայի բաց առաջնությունում (1994 թվականի խառը զուգախաղում՝ Լարիսա Նեյլանդ-Սավչենկոյի հետ) և առաջին ռուսաստանցին, ով խաղացել է Ուիմբլդոնի մրցաշարի եզրափակիչում (1997 թվականի խառը զուգախաղում՝ Լարիսա Նեյլանդ-Սավչենկոյի հետ)։

1992 թվականի Ուիմբլդոնի մրցաշարի երրորդ շրջանում, Ջիմ Կուրիեին հաղթելով 6-4, 4-6, 6-4, 6-4 հաշվով, Օլխովսկին սահմանել է ռեկորդ Մեծ Սաղավարտի մրցաշարերի համար, որպես ամենացածր վարկանիշ ունեցող թենիսիստ, ով հաղթել է աշխարտի թիվ 1 ռակետին՝ այդ պահին Օլխովսկին համաշխարհային դասակարգման աղյուսակում է զբաղեցնում էր 193-րդ հորիզոնականը։

## Նվաճումներ
Մեծ Սաղավարտի մրցաշարերում Օլխովսկին 1992-1997 թվականների ընթացքում 5 անգամ խաղացել է տղամարդկանց զուգախաղի և խառը զուգախաղի եզրափակիչներում և 2 անգամ արժանացել է մրցաշարի հաղթողի տիտղոսին։

* 1993 թվականի Ֆրանսիայի բաց առաջնության խառը զուգախաղի հաղթող Եվգենիա Մանյուկովայի հետ։
* 1994 թվականի Ավստրալիայի բաց առաջնության խառը զուգախաղի հաղթող Լարիսա Սավչենկո-Նեյլանդի հետ։
* 1992 թվականի Ֆրանսիայի բաց առաջնության զուգախաղի եզրափակիչի մասնակից Դևիդ Ադամսի հետ։
* 1994 թվականի Ֆրանսիայի բաց առաջնության խառը զուգախաղի եզրափակիչի մասնակից Լարիսա Սավչենկո-Նեյլանդի հետ։
* 1997 թվականի Ուիմբլդոնի մրցաշարի խառը զուգախաղի եզրափակիչի մասնակից Լարիսա Սավչենկո-Նեյլանդի հետ։

Ռուսաստանի հավաքականի կազմում Դևիսի գավաթի մրցաշարի եզրափակիչի (1994 և 1995 թվականներ) կրկնակի մասնակից։

Մենախաղում հաղթանակ է տարել ATP երկու մրցաշարերում և ևս երկու անգամ խաղացել է եզրափակիչներում։

Զուգախաղում հաղթանակ է տարել 20 մրցաշարերում, այդ թվում «Մասթերս» շարքի մեկ մրցաշարում։

1988 և 1996 թվականների Ամառային Օլիմպիական խաղերի մասնակից, որտեղ 1996 թվականին հասել է քառորդ եզրափակիչ։

## Մասնակցությունը մրցաշարերի եզրափակիչներում
### Մենախաղ (4)

## Զուգախաղի մրցաշարերի վիճակագրություն

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
Պաշտոնական կայք
Անդրեյ Օլխովսկին ATP կայքում
Անդրեյ Օլխովսկին ITF կայքում 
Անդրեյ Օլխովսկին Դևիսի գավաթի մասնակցի կայքում

Կատեգորիա:Ռուս թենիսիստներ
Կատեգորիա:Ավստրալիայի թենիսի բաց առաջնություն
Կատեգորիա:Ֆրանսիայի թենիսի բաց առաջնություն
Կատեգորիա:Ուիմբլդոնի մրցաշար
Կատեգորիա:ԱՄՆ-ի թենիսի բաց առաջնություն
Կատեգորիա:Մեծ սաղավարտի (թենիս) մրցաշարեր
Կատեգորիա:1966 ծնունդներ
Կատեգորիա:Ապրիլի 15 ծնունդներ
Անսբախ (այլ կիրառումներ)

**Անսբախ**, կարող է վերաբերել՝
* Անսբախ - քաղաք Գերմանիայում, Բավարիա երկրամասում
* Անսբախ - շրջան է Գերմանիայում։ Շրջանի կենտրոնն է Անսբախ քաղաքը
Նիկոլա Էսկյուդե

**Նիկոլա Ժան Քրիստոֆ Էսկյուդե** (, ), ֆրանսիացի նախկին պրոֆեսիոնալ թենիսիտ։ Պրոֆեսիոնալ կարիերան սկսել է 1995 թվականին, ավարտել 2006 թվականի մայիսի 18-ին։ կարիերայի ընթացքում հաղթանակ է տարել մենախաղի չորս և զուգախաղի երկու մրցաշարերում։ Մեծ Սաղավարտի մրցաշարերում առավելագույն հաջողությունը եղել է 1998 թվականի Ավստրալիայի բաց առաջնությունում կիսաեզրափակիչ դուրս գալը։ Եղել է 2001 թվականի Դևիսի գավաթի հաղթող։

Նիկոլաի կրտսեր եղբայրը՝ Ժյուլեն, եղել է պրոֆեսիոնալ ֆուտբոլիստ, 2006-2010 թվականներին 13 խաղ է անցկացրել Ֆրանսիայի ազգային հավաքականի կազմում։

## Մարզական կարիերա
Ամենից շատ Էսկյուդեին հիշում են 2001 թվականի հետ կապված, երբ նա Ուիմբլդոնի մրցաշարի չորրորդ շրջանում հինգ սեթում առավելության է հասել ավստրալիացի Լեյթոն Հյուիթի նկատմամբ (քառորդ եզրափակիչում Էսկյուդեն պարտվել էր ամերիկացի Անդրե Աղասիին), իսկ դեկտեմբերին, Դևիսի գավաթում Ավստրալիայի հավախականի դեմ եզրափակիչում, խատածածկի վրա հյուրընկալվելիս, կրկին հինգ սեթում, հաղթել է նույն Լեյթոն Հյուիթին, ով այդ ժամանակ արդեն աշխարհի առաջին ռակետն էր, իսկ որոշիչ խաղում, չորս սեթում, առավելության է հասել Ուեյն Արթուրի նկատմամբ, իր հավաքականի համար շահելով հաղթական միավորը՝ 3-2։

Նիկոլան կարիերայում իր առավելագույն վարկանիշին հասել է 2000 թվականի հունիսի 26-ին, երբ նա դարձել է համաշխարհային դասակարգման թիվ 17 ռակետ։ Նա բնածին ձախլիկ է, ով երեքա ժամանակ սովորել է խաղալ աջ ձեռքով, իսկ մնացած ամեն ինչ անում է ձախով։ Էսկյուդեն եղել է ժամանակաից թենիսի այն եզակիներից մեկը, ով նախընտրել է «մատուցում-ելք դեպի ցանց» ոճը։ Առաջին իսկ հնարավորության դեպքում Էսկյուդեն շարժվել է դեպի ցանց, որտեղ փորձել է ընթացքից ավարտել խաղարկությունը իր օգտին։

2006 թվականին Նիկոլան հայտարարել է սպորտից հեռանալու մասին՝ ուսի մշտական վնասվածքի պատճառով, որի պատճառով վերջին տարիներին հազվադեպ էր կարողանում մասնակցել մրցաշարերին։ 2008—2012 թվականներին եղել է Ֆեդերացիայի գավաթում Ֆրանսիայի հավաքականի ավագը։

## ATP մրցաշարերի եզրափակիչներ
### Մենախաղ (6)
#### Հաղթանակներ (4)

#### Պարտություններ (2)

### Զուգախաղ (2)
#### Հաղթանակներ (2)

## Մեծ Սաղավարտի մրցաշարերի ելույթների վիճակագրություն

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Նիկոլա Էսկյուդեն ATP կայքում
* Նիկոլա Էսկյուդեն ITP կայքում 
* Նիկոլա Էսկյուդեն Դևիսի գավաթի մասնակցի կայքում

Կատեգորիա:Ավստրալիայի թենիսի բաց առաջնություն
Կատեգորիա:Ֆրանսիայի թենիսի բաց առաջնություն
Կատեգորիա:Ուիմբլդոնի մրցաշար
Կատեգորիա:ԱՄՆ-ի թենիսի բաց առաջնություն
Կատեգորիա:Մեծ սաղավարտի (թենիս) մրցաշարեր
Կատեգորիա:Ֆրանսիացի թենիսիստներ
Անուֆրիևկա (այլ կիրառումներ)

**Անուֆրիևկա**, կարող է վերաբերել՝
* Անուֆրիևկա - գյուղ (խուտոր) Ռուսաստանի Դաշնության Ռոստովի մարզի Միլլերովսկի շրջանում
* Անուֆրիևկա - գյուղ Ռուսաստանի Կոմիի հանրապետության Կորտկերոսկի շրջանի կազմում