Ջեյմս Քելման

**Ջեյմս Քելման** (, ), շոտլանդացի գրող։ Բազմաթիվ վեպերի, պատմվածքների, պիեսների և քաղաքական էսսեների հեղինակ, Բուքերյան մրցանակի արժանացած հեղինակ։

## Կյանք և գրական ուղի

Իր գրական կարիերայի սկզբում Քելմանը աշխատել է որպես ավտոբուսի վարորդ Գովանի իր հայրենի տարածքում։ 1970-ական թվականներին հրատարակել է պատմվածքների իր առաջին ժողովածուն։ Քելմանը դարձել է Գլազգոյում Ֆիլիպ Հոփսբաումի գրող խմբի անդամ՝ Թոմ Լեոնարդի, Ալասդեյր Գրեյի և Լիզ Լոչհեդի հետ միասին։ Նրա պատմվածքների հավաքածուն հայտնվեց գրախանութներում։ Այս պատմությունները ներկայացված են առաջին դեմքով ներքին մենախոսությունների բնորոշ ոճով՝ պահպանելով Գլազգո քաղաքում աշխատանքային շրջանակների և Իռլանդիայից ներգաղթյալների յուրօրինակ ժարգոնը։

Քելմանի զարգացող ոճը մեծ ազդեցություն է թողել շոտլանդացի գրողների հաջորդ սերնդի ներկայացուցիչների վրա, ինչպիսիք են Իրվին Ուելշը, Ջենիս Գալոուեյը և Ալան Ուորները։

1998 թվականին Քելմանը ստացավ «Տարվա շոտլանդացի գրող» մրցանակը իր «Լավ ժամանակներ» պատմվածքների ժողովածուի համար։

2001 թվականին լույս է տեսել Քելմանի «Թարգմանված հաշիվներ» վեպը, որի վրա նա աշխատել է 7 տարի։

1991 թվականին Քելմանը գրել է «Վերադարձը» հեռուստատեսային նախագծի սցենարը։ Նա նաև գրել է բազմաթիվ ռադիո և թատերական բեմադրություններ։ Քելմանը դասավանդել է Տեխասի համալսարանում երեք շրջան (1998, 1999 և 2001), ինչպես նաև աշխատել է Գլազգոյի և Լոնդոնի համալսարաններում։

Ջեյմս Քելմանը այժմ ապրում է իր կնոջ և երկու դուստրերի հետ Գլազգոյում։

## Մրցանակներ
* 1987 թվական, Cheltenham Prize for Literature մրցանակ։
*Քելմանի «Դժբախտություն» վեպը ներկայացվել է Բուքերյան մրցանակի կարճ ցուցակում և 1989 թվականին արժանացել Ջեյմս Թայթ Բլեք մրցանակի։ 
*1994 թվականին Քելմանը Բուքերյան մրցանակի է արժանացել իր «Որքան ուշ էր, որքան ուշ» գրքով։ Արդյունքների հրապարակումից հետո մրցանակի դատավորներից մեկը՝ բարոնուհի Նոյբերգերը, հրապարակավ Քելմանի գիրքն անվանեց «խայտառակություն»։
The Times-ի հայտնի պահպանողական հոդվածագիր Սայմոն Ջենքինսը մրցանակը որակել է որպես «գրական վանդալիզմ»։ Քելմանը ասում է, որ այս մրցանակով նա «շահել է» բազմաթիվ բացասական հրապարակումներ և հարձակումներ իր ստեղծագործության վրա, ինչը պոտենցիալ հրատարակիչներին շեղել է իր գրքից։ 
*1994 թվական, Writers’ Guild Award for Best Fiction մրցանակ
*1998 թվականին Քելմանին շնորհվել է Scotland Spirit of Scotland մրցանակը։ 
*2008 թվականին Քելմանը ստացավ հեղինակավոր շոտլանդական «Տարվա գիրք» մրցանակը «Kieron Smith, boy» գրքի համար։
* 2009 թվական, Aye Write Prize մրցանակ։
* 2009 թվական, Saltire Society|Saltire Award մրցանակ։

## Երկերի մատենագրություն
### Կարճ պատմվածքների ժողովածուներ

* *An Old Pub Near The Angel* (1973)
* *Three Glasgow Writers* (1976, with Alex Hamilton and Tom Leonard)
* *Short Tales from the Night Shift* (1978)
* *Not Not While The Giro* (1983)
* *Lean Tales* (1985, with Alasdair Gray and Agnes Owens)
* *Greyhound for Breakfast* (1987) (winner of the Cheltenham Prize for Literature)
* *The Burn (short stories)* (1991)
* *Seven Stories* (CD audio recording read by Kelman, AK Press, 1996)
* *The Good Times (short stories)* (1998)
* *Where I Was* (selection of stories from *Lean Tales*; Penguin, 2005).
* *If It Is Your Life* (2010)
* *A Lean Third* (2014)
* *That Was a Shiver* (2017)
* *Tales of Here & Then* (2020)
* *Keep Moving and No Questions* (2023)

### Վեպեր
* *The Busconductor Hines* (1984)
* *A Chancer* (1985)
* *A Disaffection* (1989)
* *How Late It Was, How Late* (1994) (winner of the Booker Prize)
* *Translated Accounts* (2001)
* *You Have to Be Careful in the Land of the Free* (2004)
* *Kieron Smith, Boy* (2008)
* *Mo Said She Was Quirky* (2012; )
* *Dirt Road* (2016; )
* *God's Teeth and Other Phenomena* (PM Press, 2022; )

### Էսսե
*«Essays Cultural & Political»(1992)
*«And The Judges Said»(2002)

### Թարգմանված գրքեր
*"До чего ж оно всё запоздало" ("How Late It Was, How Late") / перевод: Сергей Ильин. — М.: Эксмо, 2003. — ISBN 5-699-02668-1.
*"Перевод показаний" ("Translated Accouns") / перевод: Сергей Ильин. — М.: Эксмо, 2003. — ISBN 5-699-03676-8.

### Հուշագրություն
**What I Do* (2020)

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
*https://www.goodreads.com/author/list/1247196._, Ջեյմս Քելմանի գրքերը goodreads կայքում
*https://www.labirint.ru/authors/33275/ Ջեյմս Քելմանի էջը Լաբիրինտ կայքում
*https://thenoisetier.com/blog/5-booker-novels-worth-paying-attention-to, Բուքերյան մրցանակի արժանացած 5 գիրք
*https://www.youtube.com/watch?v=B-zxv-hXdzo, Երեկոն Ջեյմս Քելմանի հետ
*https://www.bbc.co.uk/programmes/profiles/5SBCngLClyJs30G03BtvS6m/james-kelman, Ջ․Քելման, Writing Scotland, BBC կայք

Կատեգորիա:Շոտլանդացի գրողներ