Ջեյմս Բալլարդ

**Ջեյմս Գրեմ Բալլարդ** (**, ), բրիտանացի գրող, 20-րդ դարի կեսի անգլիական գրականության խոշոր դեմքերից մեկը։  Նրա գրական  համբավը սկսել է գիտաֆանտաստիկ պատմվածքներից և վեպերից, իսկ ավելի ուշ՝ նաև հոգեախտաբանական թրիլլերներից («Ավտովթար», «Բետոնե կղզի» և այլն)։

## Կենսագրություն
Ջեյմս Բալլարդը ծնվել է 1930 թվականի նոյեմբերի 15-ին Շանհայում՝ բրիտանացի դիվանագետի ընտանիքում։ Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի ժամանակ ծնողների հետ եղել է Շանհայի ճապոնական համակենտրոնացման ճամբարում, որը նախատեսված էր խաղաղ բնակիչների համար։ Ազատվելուց հետո տեղափոխվել է Լոնդոն, որտեղ դպրոցն ավարտելուց հետո միացել է թագավորական ռազմաօդային ուժերին։

Բալլարդի վրա մեծ ազդեցություն է ունեցել սյուրռեալիզմի արվեստը։ 1956 թվականից սկսել է պատմվածքներ հրատարակել գիտաֆանտաստիկ ամսագրերում։ 1961 թվականին լույս է տեսել նրա առաջին վեպը՝ «Քամի ոչ մի տեղից». հաջորդող երկու վեպերը ևս աղետների վերաբերյալ է գրել։

1964 թվականին թոքաբորբից մահացել է նրա կինը՝ Հելեն Մերի Մեթյուզը, և նրա խնամակալության տակ են մնացել երեք երեխաները (Ջեյմս, Ֆեյ և Բի)։  Չնայած դրանից հետո Բալլարդը չի ամուսնացել, բայց մի քանի տարի անց նա հանդիպել է Քլեր Ուոլշին, ում հետ նա ապրել է քաղաքացիական ամուսնության մեջ իր ողջ կյանքի ընթացքում։

1970 թվականին լույս է տեսել Բալլարդի պատմվածքների տասներորդ ժողովածուն՝ «Դաժանության ցուցահանդես», որը գրողին մեծ համբավ է բերել։ Բալլարդին նախկինում ամենաքիչն էին հետաքրքրում առաջընթացը, տեխնոլոգիան, ապագան, այլմոլորակային քաղաքակրթությունները և այլն։ Նրա գրիչն ուղղված էր տարբեր տեսակի արտասովոր հանգամանքների ազդեցության տակ մարդու հոգեբանության փոփոխությունները նկարագրելուն։ «Դաժանության ցուցահանդեսը» արձակ ստեղծագործության մեջ շեշտադրումը հոգեբանությունից տեղափոխվել է հոգեախտաբանություն. այդուհետ Բալլարդի հերոսները տարբեր գաղափարներով, ֆոբիաներով և բռնության հանդեպ հիվանդագին կրքով տարված կերպարներ են։

Ստեղծագործության նոր շրջանի գագաթնակետն է «Վթար» (1973) վեպը, որն էկրանավորել  է Դեյվիդ Քրոնենբերգը 1996 թվականին, որտեղ գրողը գտել է սեռական կապ մարդու և ավտովթարների (դրանց ընթացքի և հետևանքների) միջև՝ հասցնելով հերոսին ավտովթարով մահվան նախագծման ուժգին մոլուցքի։ Բալլարդն իր վեպի հերոսի անունից մշակում է Էլիզաբեթ Թեյլորի մահը, նույն ժամանակաշրջանի մեկ այլ պատմության մեջ նկարագրված է Ժակլին Քենեդու սպանության ծրագիրը։ Ամերիկացի հրատարակիչը ձեռագիրը վերադարձրել է Անգլիա՝ «Հեղինակն ակնհայտորեն պաթոլոգիկ հիվանդ է» նշումով։ Այնուհետև լույս են տեսել «Բետոնե կղզի» (1973) և «Բարձրահարկը» (1975) վեպերը, որոնցում ներկայացված է մեծ քաղաքի անհույս խորշերը քշված մարդու գիտակցության հոգեբանական աղավաղումը։

Քաղաքային թեմայից շեղվում են 1979 թվականի նոր վեպերը  (էրոտիկ բնույթի սյուրռեալիստական ​​շլափայլությունը)` «Անվերջ երազների գործարան», «Բարև, Ամերիկա», «Արևի կայսրություն»  (ինքնակենսագրական վեպ, որի հիման վրա Սթիվեն Սփիլբերգը նկարահանել է համանուն ֆիլմ 1987 թվականին)։ Սկսած 1980-ականներից՝ Բալլարդը  սովորական մարդկանց գործողություններում սկսում է բացահայտել մարդկային ենթագիտակցության մութ կողմերը, որոնք հեղինակը ներծծել է բռնության միկորոչափաբաժնով. «Խենթացածները» (1988), «Կոկաինյան գիշերներ» (1994, և դրա ավելի զարգացած տարբերակը «Սուպերկաններ», 2000), «Հազարամյակի մարդիկ» (2003) վեպերը։
[մինի|Ջեյմս Բալլարդի գերեզմանաքարը [Լոնդոնում]]
Բալլարդը  համարվում  է  Անգլիայի առաջատար լեզվական ոճաբան։ Նրան պատրաստակամորեն հարցազրույցներ էին տալիս արդիական թեմաների շուրջ, թեև գրողն ինքը հրապարակային քիչ ելույթներ է ունեցել և Մեծ Բրիտանիայում որևէ հասարակական կամ գրական գործունեության չի ծավալել։

1970-ականներից Բալլարդն ապրել է Լոնդոնի Շեփերթոն արվարձանում։ Վերջին վեպը («Աստծո թագավորությունը») լույս է տեսել 2006 թվականին։

Բալարդի ինքնակենսագրականը՝ «Կյանքի հրաշքները», լույս է տեսել 2008 թվականի հունվարին, և *The Sunday Times*-ին տված հարցազրույցում Բալլարդն ասել է, որ 2006 թվականի կեսերին իր մոտ շագանակագեղձի քաղցկեղ են ախտորոշել, ինչը դրդել է իրեն գրել ինքնակենսագրությունը։

Բալլարդը մահացել է 2009 թվականի ապրիլի 19-ին, 79 տարեկան հասակում։

### Ստեղծագործություն

## Էկրանավորում
* Արևի կայսրություն (ֆիլմ)
* Ավտովթար  (ֆիլմ)
* Բարձրահարկը (ֆիլմ, 2015)

## Ծանոթագրություն

## Արտաքին հղումներ
*  archive.org կայքում
* 
* Զեյմս Բալլարդը LiveJournal-ում
* Ջեյմս Բալլարդ։ «Մեր ժամանցի մշակույթը հրապուրված է բռնությամբ»

Կատեգորիա:20-րդ դարի աթեիստներ
Կատեգորիա:20-րդ դարի անգլիացի վիպասաններ
Կատեգորիա:Անգլիացի աթեիստներ
Կատեգորիա:Հրապարակախոսներ
Կատեգորիա:Պոստմոդեռնիստ գրողներ
Կատեգորիա:Ֆուտուրոլոգներ
Կատեգորիա:Գիտաֆանտաստիկ գրողներ
Կատեգորիա:Անգլիացի վիպասաններ
Կատեգորիա:Անգլիացի գրողներ