Շատ քաղցած թրթուրը

«**Շատ քաղցած թրթուրը**» (), ամերիկացի գրող Էրիկ Կարլի մանկական նկարազարդ գիրքը։ Հրատարակվել է 1969 թվականին, հետագայում բազմիցս վերահրատարակվել է։ Գիրքը պատմում է թրթուրի մասին՝ մինչև նրա թիթեռ դառնալը։ Այն լույս է տեսել ստվարաթղթե էջերով, աչքի ընկնող առանձնահատկությունն ստվարաթղթում արված անցքերն են (որոնք «կերել էր» թրթուրը)։

Գրքի ընդհանուր տպաքանակը կազմել է ավելի քան 30 միլիոն օրինակ, այն դարձել է պատմության մեջ ամենավաճառվող գրքերից մեկը։ Գիրքը մեծ ճանաչում է գտել անգլախոս երկրներում, արժանացել է բազմաթիվ մրցանակների և թարգմանվել ավելի քան 50 լեզուներով։ Այն անընդհատ հայտնվում է մանկական և անգլերեն լավագույն գրքերի ցանկում։

## Պատմություն
Հեղինակի խոստովանությամբ՝ գրքի գաղափարը ծագել է այն ժամանակ, երբ դակիչով թղթի վրա անցքեր է անելիս եղել. նրա մոտ գրքի որդի մասին պատմություն ստեղծելու միտք է հղացել։ Գրքի առաջին տարբերակը Վիլլի գրքի որդի մասին էր (*Willy The Worm*), սակայն խմբագիրն այնքան էլ հիացած չէր տվյալ կերպարով և առաջարկել է նրան փոխարինել թրթուրով, իսկ Էրիկ Կարլը որոշել է, որ այդ դեպքում գրքում պետք է լինի նաև թիթեռ։

Առաջին անգամ գիրքը լույս է տեսել 1969 թվականին World Publishing Company հրատարակչության կողմից, հետագայում այն սկսել է տպագրվել Penguin Putnam հրատարակչության կողմից։

## Սյուժե
* Սկզբում լուսնի լույսի ներքո տերևի վրա մի ձու է դրված։
* Երկուշաբթի օրն արևը ծագում է, ձվից դուրս է գալիս փոքրիկ թրթուրը, որը գնում է կերակուր փնտրելու։
* Առաջին օրը թրթուրը խնձոր է կրծոտում։ Անցնում է շաբաթը, և թրթուրն ամեն օր ավելի շատ ուտելիք է կրծոտում՝ երկու տանձ, երեք սալոր, չորս ելակ, հինգ նարինջ։
* Շաբաթ օրը թրթուրը կրծոտում է ռեկորդային քանակությամբ տարբեր ուտելիքներ, այդ թվում՝ պաղպաղակ, վարունգ, սալյամի, բալի կարկանդակ և այլն։ Դրանից նրա փորը ցավում է։
* Կիրակի օրը թրթուրը կրծոտում է ծառի տերևը, և դրանից նրա վիճակը մի փոքր լավանում է։
* Թրթուրը գիրանում է, նա իր շուրջը բոժոժ է պատրաստում, իսկ հետո դրանից դուրս է գալիս մի գեղեցիկ թիթեռ ու թռչում։

## Արձագանքներ
2009 թվականին տված հարցազրույցի ժամանակ Էրիկ Կարլն այն հարցին, թե նրա կարծիքով ինչն է գիրքը դարձրել բեսթսելլեր, այսպես է պատասխանել.

Ինձ թվում է, որ սա հույսի գիրք է։ Չնայած որ դու աննշան, տգեղ, փոքրիկ թրթուր ես, կարող ես աճել և վաղ թե ուշ հայտնաբերել քո տաղանդն ու թռչել մեծ աշխարհ։ Ի վերջո, որպես երեխա, դու քեզ զգում ես փոքրիկ ու անօգնական և մտածում ես այն մասին, թե արդյոք երբևէ կմեծանաս։ Այնպես, որ դա կարող է մասամբ որոշել հաջողությունը։ Բայց բոլոր նման մտքերն առաջանում են այն բանից հետո, երբ հիմնավորման փորձերը պոստֆակտում են։ Ի սկզբանե ես իմ առջև խնդիր չեմ դրել. «Ուզում եմ ստեղծել գիրք՝ լի խորը մտքերով»։

## Մրցանակներ և ձեռքբերումներ
* 1969 – ներառվել է «Նյու Յորք Թայմս» ամսագրի տարվա լավագույն նկարազարդ գրքերի տասնյակում
* 1970 – Գրաֆիկական արվեստի ամերիկյան ինստիտուտի մրցանակ
* 1972 – Selection du Grand Prix des Treize մրցանակ (Ֆրանսիա)
* 1975 – Nakamori Reader’s Prize (Ճապոնիա)

2003 թվականին «BBC տարբերակով 200 լավագույն գրքեր» հարցումներով գիրքն զբաղեցրել է 199-րդ տեղը։

2009 թվականի լավագույն գրքերի ցանկում, որը կազմել են Ա. Պ. Գայդարի անվան կենտրոնական մանկական գրադարանի ընթերցողները, «Շատ քաղցած թրթուրը» գիրքն զբաղեցրել է 5-րդ տեղը։

## Ադապտացիա և արտացոլումը մշակույթում
* 1993 թվականին «Էրիկ Կարլի աշխարհը» հատընտիրի համար ստեղծվել է թրթուրի մասին պատմության անիմացիոն հեռուստատարբերակը (DVD-ով թողարկված հատընտիրում ներառվել են նաև *The Very Quiet Cricket*, *The Mixed Up Chameleon*, *Papa, Please Get The Moon For Me* և *I See A Song* պատմվածքները)։
* Կան գրքի թղթային հրատարակության բազմաթիվ տարբերակներ, ներառյալ լրացուցիչ բաղադրիչներով, հիմնականում երեխաների համար նախատեսված խաղերով։
* Մեծ Բրիտանիայում և ԱՄՆ-ում թողարկվել են գրքի թրթուրի նկարազարդումներով նամականիշներ։
* 2009 թվականի մարտին Գուգլ որոնողական համակարգը նշել է թրթուրի մասին գրքի 40-ամյակը՝ իր «Google» լոգոյում տեղադրելով մրգեր կրծոտող թրթուրի տեսքով տառեր, որոնք պատկերազարդած էին Կարլի նկարների ոճով։
* 2009 թվականին «Վարդագույն ընձուղտ» հրատարակչությունը գրքի հոբելյանը նշել է փառատոնով, որն անցկացվել է Մոսկվայի տարբեր հրապարակներում։ Նույն թվականին Մոսկվայում երեխաներին ընթերցանությանը հաղորդակից դարձնելու ակցիայի շրջանակներում «Додо Спейс» գրախանութում գիրքը երեխաների համար կարդացել է Լինոր Գորալիկը։
* 2010 թվականին CYBIRD Co. Ltd. ընկերությունը WiiWare համար գրքի հիման վրա թողարկել է անվանումով *The Very Hungry Caterpillar’s ABCs* ուսուցողական վիդեոխաղ։
* 2011 թվականին Մանկաբուժության ամերիկյան ակադեմիան առողջապահության աշխատողներին ուղարկել է գրքի 17 հազար օրինակ կրթական նյութերի առդիրներով՝ առողջ սննդի քարոզչության նպատակով։

## Հետաքրքիր փաստեր
* Հեղինակը գիրքը նվիրել է փոքր քրոջը՝ Քրիստիին, որը նրանից փոքր է 21 տարով։
* «Շատ քաղցած թրթուրը» ստեղծագործությունն ԱՄՆ-ի նախկին նախագահ Ջորջ Ու. Բուշի սիրելի մանկական գիրքն էր, որը նա սիրում էր կարդալ նախընտրական քարոզարշավի ժամանակ դպրոցներ այցելելիս։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Շատ սոված թրթուռը - Էրիք Քարլ
* Գրքի գրախոսությունը Էրիկ Կարլի կայքում
* Գրքի պլաստիլինե մուլտֆիլմը ՅուԹյուբում
* Գրքի տիկնիկային մուլտֆիլմը ՅուԹյուբում

Կատեգորիա:1969 գրքեր
Կատեգորիա:Նկարազարդ գրքեր