Ուգեցու Մոնոգատարի

**Ուգեցու Մոնոգատարի** (ճապ՝․ *雨月物語*, «Լուսնի լույսի և անձրևի պատմություններ»), ինը պատմությունների ժողովածու, որն առաջին անգամ տպագրվել է 1776 թվականին։ Ժողովածուն ճապոնացի գրող Ուեդա Ակինարիի ամենահայտնի ստեղծագործությունն է։

Հիմնված լինելով ավանդական ճապոնական և չինական ուրվականային պատմությունների վրա՝ ժողովածուն համարվում է Ճապոնիայում Էդո ժամանակաշրջանի (1603–1867) և *կայդան* ավանդական ֆոլկլոր գրականության ամենակարևոր գործերից մեկը։ Կենջի Միզոգուչիի «Ուգեցու» (1953) ֆիլմը, որն արժանացել է մրցանակների, ճանաչման, և նպաստել է ճապոնական կինոյի տարածմանը Արևմուտքում, հիմնված է ժողովածուի երկու պատմությունների վրա։

## Վերնագիր
*Ուգեցու* բառը բարդ բառ է. *ու*  նշանակում է «անձրև», իսկ *գեցու*-ն   թարգմանվում է որպես «լուսին»։ Այն ծագում է գրքի նախաբանի մի հատվածից, որտեղ նկարագրվում է «անձրևներից հետո մշուշոտ լուսնով գիշերը» և հղում է կատարում *[[Նո]]* պիեսին, որը նաև կոչվում է *Ուգեցու*, որտեղ նույնպես օգտագործվում են անձրևի և լուսնի կանջիները։ Չինացի բանաստեղծ Ցու Յուի «Մուդան Դեն Ջի» պատմության մեջ ասվում է, որ անձրևոտ գիշերը կամ առավոտյան լուսինը կարող են նախանշել գերբնական էակների գալուստը։ 

Մոնոգատարի տերմինի օգտագործումը, որը թարգմանաբար նշանակում է «պատմություն» կամ «շարք», կապում է գիրքը ճապոնական և չինական գրականության այլ նշանակալի ստեղծագործությունների հետ, ինչպիսիք են *<bdi>[[Գենձի մոնոհաթարի]]</bdi>* (*<bdi>Գենձի</bdi><bdi>ի պատմություն</bdi>*) և *Ինգա Մոնոհաթարի* ստեղծագործությունները։

*«Լուսնի լույսի և անձրևի պատմությունները»* ամենատարածված թարգմանությունն է. այլ թարգմանություններից են *«Ամպամած լուսնի պատմությունները»* և *«Անձրևի և լուսնի պատմությունները*»:

## Հրատարակություն
*Ուգեցու Մոնոգատարին* առաջին անգամ տպագրվել է 1776 թվականին տպագրությամբ, թեև նախաբանը թվագրված էր 1768 թվականով։ Ինը պատմությունները հրապարակվել են հինգ հատորով․

* Հատոր 1. * and *
* Հատոր 2. * և *
* Հատոր 3. * և *
* Հատոր 4։ **
* Հատոր 5. * և *

Ուեդան գիրքը հրատարակել է  գրական կեղծանունով.   նշանակում է «կտրված մատ», իսկ ՝ «էքսցենտրիկ» կամ «հաշմանդամ»։ Չնայած նա Սենշի Կիջին անունն օգտագործել է միայն այս աշխատությունը գրելիս, սա միակ դեպքը չէր, երբ Ուեդան օգտագործել է գրական անուն, որը հղում է կատարում նրա հաշմանդամությանը, քանի որ նրա յուրաքանչյուր ձեռքի մեկական մատը մշտապես դեֆորմացվել էր՝ մանկական տարիներին ունեցած ջրծաղիկի ծանր դեպքի պատճառով։

*Ուգեցու Մոնոգատարին* համարվում է Էդո ժամանակաշրջանի գրականության *յոմիհոն* ժանրի առաջին օրինակը։ Այն շարունակում է պահպանել իր հայտնիությունը, և 21-րդ դարում մնում է նոր ստեղծագործությունների էկրանավորման ու ադապտացիայի աղբյուր։

## Պատմություններ
### Շիրամինե (白峯, Սպիտակ գագաթ)
*«Շիրամինե»* պատմությունը, որը տեղի է ունենում կայսր Սուտոկուի տեսանկյունից, պատմում է մի վանականի մասին, որը Մացույամայի մի սրբավայրում հանդիպում է Սուտոկու կայսրի ուրվականին։ Կայսրը արտահայտում է իր զայրույթը իր գահընկեց արած կայսերական ընտանիքի անդամների նկատմամբ։ Վանականը քննադատում է նրան օտար վարդապետությամբ տարվելու համար։ Զայրացած կայսրը վերափոխվում է հսկա թռչնի և թռչում հեռու։ Պատմության ավարտում ամփոփվում են տարբեր պատմական դեպքեր, որոնք նրա մահից հետո վերագրվել են Սուտոկուի վրիժառու ոգուն։

*«Շիրամինե»* Շիկոկու կղզում գտնվող մի լեռան անունն է, որտեղ էլ տեղակայված է Մացույամա քաղաքը։

### Կիկկա նո Չիգիրի (菊花の約, Խրիզանթեմիի ուխտ)
*«Կիկկա նո Չիգիրի»* պատմության մեջ մի ռազմիկ իր տիրակալի հանձնարարությամբ կատարած առաքելությունից վերադառնալու ճանապարհին հիվանդանում է։ Հետագայում նա մտերմանում է իրեն խնամող մարդու հետ։ Վերականգնվելուց հետո նա վերադառնում է տուն՝ իր ընկերոջը խոստանալով, որ քրիզանթեմիի փառատոնի օրը կրկին կայցելի։ Տուն հասնելով՝ նա պարզում է, որ իր տիրակալին սպանվել են, իսկ գահը զավթել է տիրակալի թշնամիներից մեկը, որի կողմն անցել են բոլորը, ներառյալ նրա հարազատ զարմիկին։ Չցանկանալով ծառայել նոր տիրակալին՝ ռազմիկը փորձում է փախչել և վերադառնալ իր ընկերոջ մոտ, սակայն զարմիկը նրան բանտարկում է։ Խոստումը չխախտելու համար նա ինքնասպան է լինում և քրիզանթեմիի փառատոնի օրը որպես ուրվական վերադառնում է իր ընկերոջ մոտ։ Դրանից հետո ընկերը գնում է ռազմիկի տուն և հավատարմության մասին խրատ է տալիս զարմիկին, ապա սպանում նրան՝ վրեժ լուծելով ընկերոջ մահվան համար։

### Ասագի Գա Յադո (浅茅が宿, Տանճրած տանը)
*«Ասագի գա Յադո»* պատմությունը, որի դեպքերը տեղիենէ ունենում 1452 թվականին, ներկայացնում է պատմում է մի անպատասխանատու տղամարդու մասին, ով թողնում է իր կնոջը՝ մայրաքաղաքում մետաքս վաճառելով նպատակով։ Այդ ամառ պատերազմ է բռնկվում, և նրա գյուղի բնակիչները փախչում են։ Կինը մնում է տանը՝ սպասելով ամուսնուն և ծանր հիասթափություն է ապրում, երբ աշնանը նա չի վերադառնում, ինչպես որ խոստացել էր։ Նա մնում է միայնակ՝ լքված գյուղում, հուսահատ փորձելով պաշտպանվել ավազակներից, բռնարարներից և սովից։ Ամուսինը վերադարձի ճանապարհին կողոպտվում է և ծանր հիվանդանում՝ չկարողանալով վերադառնալ։ Նրան լավ են խնամում այն գյուղում, որտեղ բուժում է ստանում, և նա ի վերջո մնում է այնտեղ։ Յոթ տարի անց տղամարդը որոշում է վերադառնալ իր գյուղ՝ տեսնելու, թե ինչ է պատահել կնոջ հետ։ Գյուղը գրեթե լքված է և անճանաչելի։ Տանը նա գտնում է իր կնոջը։ Արցունքներով լի հանդիպումից հետո նրանք պառկում են քնելու։ Առավոտյան տղամարդը արթնանում է, և հայտնաբերում, որ տունը ավերված է, և ամուսնական ննջասենյակից մնացել է միայն վաղուց մահացած կնոջ գերեզմանը, որի ուրվականին նա տեսել էր նախորդ գիշեր։ Նա գտնում է մի ծերունու՝ գյուղի միակ բնակչին, ով պատերազմի տարիներից առաջ էլ այնտեղ էր բնակվում։ Ծերունին պատմում է նրա կնոջ մահվան պատմությունը։

### Մուո Նո Րիգյո (夢応の鯉魚, Կարպը, որ հայտնվեց իմ երազում)
*«Մուո նո Ռիգյո»* պատմության մեջ մի վանական, ով սիրում է ձկներ նկարել, չի կարողանում դիմանալ ձկների սպանության տեսարանին, ուստի հաճախ վճարում է ձկնորսներին, որպեսզի նրանք ազատեն որսած ձկներին։ Մի օր նա նկարելիս քնում է, և երազում տեսնում, թե ինչպես է խաղում գետի մեջ գտնվող ձկների հետ։ Արթնանալով՝ նա նկարում է երազում տեսած ձկներին և անվանում «Կարպը, որ հայտնվեց իմ երազում»։ Հետագայում նա հիվանդանում է, և երբ անգիտակից է լինում, ծովի աստվածը իրականացնում է նրա ցանկությունը։ Նա վերածնվում է որպես կարպ։ Սակայն, երբ նա արդեն ձուկ էր նրա ընկերներից մեկը բռնում և ուտում է նրան։ Վանականը վերադառնում է իր մարդկային մարմնին և բախվում այն ընկերոջը, որը կերել էր իրեն։

### Բուպպոսո (仏法僧, Դրախտի թռչունը)
*«Բուպպոսո»* պատմության մեջ մի տղամարդ իր որդու հետ գիշերով ճամբարում է Կոյա լեռան վրա և հանդիպում Տոյոտոմի Հիդեցուգուին և նրա պալատի ուրվականներին։ Տղամարդն ուրախանում է, երբ պարզում է, որ ուրվականները կիսում են իր սիրո զգացումը պոեզիայի և հնագիտության հանդեպ․ նրանք ամբողջ գիշեր անցկացնում են այս թեմաների շուրջ զրուցելով։

### Կիբիցու նո Կամա (吉備津の釜, Կիբիցուի կաթսան)
*«Կիբիցու նո Կամա»* պատմության մեջ մի անպատասխանատու տղամարդ թողնում է իր կնոջը՝ հանուն մի մարմնավաճառի։ Վրիժառու կինը սպանում է մարմնավաճառին։ Այնուհետև կինը մահանում է, և որպես ուրվական շարունակում է հետապնդել իր նախկին ամուսնուն։ Պատմության մնացած մասը նկարագրում է, թե ինչպես է տղամարդը փորձում պայքարել կնոջ ուրվականի դեմ։

### Ջասեի նո Ին (蛇性の婬, Սպիտակ օձի մուլուցքը)
*«Ջասեի նո Ին»* դաստիարակչական է: Պատմության մեջ անառակ երկրորդ որդին, որ աղքատացել էր առաջնության իրավունքի պատճառով, սիրահարվում է սպիտակ օձի, որը ներկայանում է գեղեցիկ կնոջ կերպարանքով Նա գլխավոր հերոսի ցանկությունների և անկարգապահության անիման է, և մշտապես խնդիրներ է ստեղծելում նրա համար։ Ցանկանալով փրկել իր ընտանիքը, հերոսը նրան փակում է մի սափորի մեջ և թաղում Լեյֆեն Պագոդայի տակ։

Պատմության կարևոր տարրերից մեկն այն է, որ թե՛ գլխավոր հերոսը, թե՛ ընթերցողը բազմիցս մոլորեցվում են օձ-կնոջ կողմից, որովհետև վերջինս մշտապես մանիպուլիացնում է գլխավոր հերոսի իրականության ընկալումը։

### Աոզուկի (青頭巾, Կապույտ Գլխարկը)
*«Աոզուկի»* պատմության մեջ ճամփորդող բուդդայական վանականը այցելում է մի գյուղ, որտեղ տեղականում է, որ տեղի վանականը դարձել է մարդակեր դև․ նա խելագարվել է իր երիտասարդ սիրեկանի մահից հետո և կերել է նրա մարմինը։ Այժմ դևը ահաբեկում է գյուղը։ Վանականը պայքարում է դևին հետ՝ նրա գլխին դնելով կապույտ վանական գլխարկ, որպեսզի փրկի նրան հոգևոր փրկության միջոցով։ 

Պատմությունը նման է բուդդայական սեցուվա ոճի պատմության։ 

### Հինպոկու-րոն (貧福論, Հարստության և աղքատության թեորիան
մինի|Հինպուկու-րոնի փողի ոգին
*«Հինպուկու-րոն»* պատմության մեջ մի փողամոլ, բայց բարի հումորով սամուրայը պարգևատրում է մի ծառայողի, որը գաղտնի կերպով փող է կուտակում։ Այդ գիշեր նրան այցելում է իր կուտակած ոսկու ոգին։ Նրանք զրուցում են հարստության հետ կապված բարոյական հարցերի շուրջ։

Պատմության մեջ ոսկու ոգին պնդում է, որ փողը իր բնույթով չեզոք է, և դրա օգուտը կամ վնասը կախված է այն տիրապետողի բարոյականությունից, իսկ անձի ունեցած գումարի քանակը պարտադիր չէ, որ կապ ունենա նրա բարոյականության հետ։ Վերջին պնդումն ուղղակիորեն հակասում էր Ուեդայի ժամանակներում տարածված բուդդայական ուսմունքին, ըստ որի՝ հարստությունը պարգև է անցյալ կյանքում ցուցաբերած բարեպաշտ վարքագծի համար։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:1770-ականների գրքեր
Կատեգորիա:1776 աշխատություններ
Կատեգորիա:1776 գրքեր
Կատեգորիա:18-րդ դարի գրականություն
Կատեգորիա:18-րդ դարի վեպեր
Կատեգորիա:Ճապոնական գրականություն
Կատեգորիա:Ճապոնական գրքեր
Կատեգորիա:Ճապոնական ժողովրդական բանահյուսություն