open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Շառլ դը Գոլի հուշարձան (Մոսկվա)

**Գեներալ Շառլ դը Գոլի հուշարձան** (), հուշարձան Ռուսաստանի Դաշնության մայրաքաղաք Մոսկվայում, որը նվիրված է Ֆրանսիայի մեծագույն քաղաքական և ռազմական գործիչներից մեկին` գեներալ, Ֆրանսիայի հինգերորդ Հանրապետության հիմնադիր և նախագահ Շառլ դը Գոլին։ Հուշարձանը 2002 թվականին տեղադրվել է Շառլ դը Գոլի հրապարակում (Ալեքսեևսկի շրջան)` «Կոսմոս» հյուրանոցի  հարևանությամբ։

## Պատմություն
Հուշարձանը ստեղծելու մասին որոշումը կայացվել է Մոսկվայի քաղաքաշինական խորհրդի նիստում 2002 թվականին։

Հուշարձանը ստեղծել են ճարտարապետ Ա. Վ. Կուզմինը և քանդակագործ Զուրաբ Ծերեթելին։ Շառլ դը Գոլը պատկերված է կանգնած` ռազմական հանդերձանքով։ Քանդակագործական հորինվածքը տպավորիչ է իր չափսերով. միայն գրանիտե պատվանդանի բարձրությունը 10 մետր է, իսկ Շառլ դը Գոլի բրոնզե արձանի բարձրությունը 8 մետր է։ Պատվանդանին փակցված ռուսերեն և ֆրանսերեն ցուցանակին գրված է.

Ըստ Ծերեթելու` հուշարձանի մեծ չափսերը պետք է համահունչ լինեն «Կոսմոս» հյուրանոցի մեծ չափսերի հետ։

Շառլ դը Գոլի հուշարձանը 2005 թվականի մայիսի 9-ին հանդիսավորությամբ բացել են Ռուսաստանի նախագահ Վլադիմիր Պուտինը և Ֆրանսիայի նախագահ Ժակ Շիրակը։ Արարողությանը ներկա է եղել նաև Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի ֆրանսիացի վետերաններ։

Հուշարձանի մասին կարծիքները հակասական են։ Մասնավորապես, Ծերեթելու քանդակի մասին չափազանց կտրուկ է արտահայտվել ֆրանսիական «Le Figaro»։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* 
* 

Կատեգորիա:2005 հիմնադրումներ Ռուսաստանում
Կատեգորիա:Հուշարձաններ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Մոսկվայի հուշարձաններ
Ֆեոդոր Դոստոևսկու հուշարձան (Մոսկվա, Դոստոևսկու փողոց)

**Ֆեոդոր Դոստոևսկու հուշարձան** (), հուշարձան Ռուսաստանի Դաշնության մայրաքաղաք Մոսկվայում, որը նվիրված է ռուս մեծ գրող, գրականագետ, փիլիսոփա Ֆեոդոր Միխայլովիչ Դոստոևսկուն։ Քանդակի հեղինակն է քանդակագործ Սերգեյ Դմիտրիևիչ Մերկուրովը։ Տեղադրվել է Մարիինյան հիվանդանոցի շենքի մոտ, որին կից հյուսիսային տնակում, հորը տրամադրված ծառայողական բնակարանում, մինչև 16 տարեկանն ապրել է Դոստոևսկին։

## Պատմություն
Հուշարձանը ստեղծվել է 1914 թվականին և գտնվում էր Սերգեյ Մերկուրովի արվեստանոցում մինչև 1918 թվականը։

1918 թվականի օգոստոսի 2-ին «Известия ВЦИК»-ում հրապարակվել էր «Այն անձանց ցուցակը, որոնց կոթողներն առաջարկվել է տեղադրել  քաղաք Մոսկվայում և Ռուսաստանի Խորհրդային Ֆեդերատիվ Սոցիալիստական Հանրապետության այլ քաղաքներում»։ Ցուցակում ընդգրկվել է նաև Ֆ. Մ. Դոստոևսկին։

Սերգեյ Մերկուրովը Մոսխորհրդին առաջարկել է իր արվեստանոցում գտնվող գրանիտե քանդակը։ Անատոլի Լունաչարսկու գլխավորությամբ հանձնաժողովը, այցելելով արհեստանոց, համաձայնել է։ Բացի այդ, գնվել են Մերկուրովի ևս երկու աշխատանք` Լև Տոլստոյի հուշարձանը  և «Միտք» կոմպոզիցիան։

Հուշարձանը տեղադրվել է Ցվետնոյ բուլվարում, բացվել է 1918 թվականի նոյեմբերի 7-ին։

1936 թվականին Ֆեոդոր Դոստոևսկու հուշարձանը տեղափոխվել է նոր վայր` նախկին Մարիինյան հիվանդանոցի շենքի բակ։

## Պատկերասրահ

Мариинская больница Москва.JPG|Մարիինյան հիվանդանոցը և Դոստոևսկու հուշարձանը
Мариинская больница, Москва, 19в.PNG|Մարիինյան հիվանդանոցը 1900 թվականին առանց Դոստոևսկու հուշարձանի


## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:1914 քանդակներ
Կատեգորիա:Հուշարձաններ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Մոսկվայի հուշարձաններ
Կատեգորիա:Սերգեյ Մերկուրովի քանդակներ
Օվաջիկ

**Օվաջիկ**, գյուղաքաղաք (գյուղ, ավան) Արևմտյան Հայաստանում, Խարբերդի վիլայեթի Օվաջիկի գավառակում։ Գտնվում էր Խոզաթ գյուղաքաղաքից հյուսիս-արևմուտք, Սարե-Սալթիկ լեռնաշղթայից արևելք, Տուժիկ-բաբա լեռից արևմուտք։ Հանդիսանում էր գավառակի կենտրոն։ Եղել է գայմագամի նստավայր։

## Անվան ստուգաբանություն
Օվաջիկ անվանումը նշանակում է «փոքր դաշտ»։

## Բնակչություն
XX դարի սկզբին ուներ 33 տուն՝ 380 հայ և 336 տուն՝ 2016 քուրդ բնակչով։

## Տես նաև
* Խարբերդի նահանգի հայաբնակ բնակավայրեր

## Ծանոթագրություններ

## Աղբյուրներ
* «Հայաստանի և հարակից շրջանների տեղանունների բառարան» (5 հատորով), 1986-2001 թթ., Երևանի Համալսարանի հրատարակչություն
* Արեւմտահայաստանի եւ Արեւմտահայութեան Հարցերու Ուսումնասիրութեան Կեդրոն

Կատեգորիա:Արևմտյան Հայաստանի գյուղեր
Ն. Դոբրոլյուբովի հուշարձան (Նիժնի Նովգորոդ)

**Նիկոլայ Դոբրոլյուբովի հուշարձան** (), Նիկոլայ Դոբրոլյուբովին նվիրված հուշարձան Նիժնի Նովգորոդի Թատերական հրապարակում՝ Մաքսիմ Գորկու անվան նիժեգորոդյան դրամատիկական թատրոնի աջ կողմում։ Մոտակայքում է գտնվում տունը (Պոժարսկու փողոց 5), որտեղ ծնվել է գրաքննադատ, հրապարակախոս Նիկոլայ Դոբրոլյոբովը (1836-1861)։

## Պատմություն
Հուշարձանի բացումը տեղի է ունեցել 1986 թվականի հունվարի 31-ին՝ Նիկոլայ Դոբրոլյուբովի ծննդյան 150-ամյակի կապակցությամբ։

Բրոնզե ֆիգուրը նստած է կարմիր գրանիտե ցածր պատվանդանի վրա։ Քանդակագործը կերտել է 25-ամյա Նիկոլայ Դոբրլյոբովին մտածմունքի, մտքի կենտրոնացված աշխատանքի պահին։
## Հեղինակներ
* ՌԽՖՍՀ ժողովրդական նկարիչ, Գորկի քաղաքի պատվավոր քաղաքացի, քանդակագործ Պավել Գուսև
* ՌԽՖՍՀ վաստակավոր ճարտարապետ Բ. Ս. Նելյուբին
* Հուշարձանը ձուլվել է «Մոնումենտստրուկտուրա» (Սանկտ Պետերբուրգ) գեղարարվեստի գործարանում։ Պատվանդանը պատրաստվել է Գորկի (այժմ՝ Նիժնի Նովգորոդ) քաղաքի գրանիտագործների կողմից։

## Ծանոթագրություններ

## Աղբյուրներ
* Памятники истории и культуры Горьковской области.-Горький: Волго-Вятское кн.изд-во, 1987. С.64.

Կատեգորիա:1986 հիմնադրումներ
Կատեգորիա:Նիժնի Նովգորոդի հուշարձաններ
Ղանղալի գավառակ

**Ղանղալ**, գավառ պատմական Փոքր Հայքում, իսկ ապա գավառակ Արևմտյան Հայաստանում, Սեբաստիայի վիլայեթի Սեբաստիայի գավառում։ Վարչական կենտրոնը Ղանղալ ավանն է։

## Բնակչություն
1910 թվականին ուներ 37801 բնակիչ, որից 18250-ը հայեր էին, 16885-ը` թուրքեր, իսկ մնացածը քրդեր ու չերքեզներ։

1915 թվականի Մեծ եղեռնին բռնագաղթվել է 3088 հայեր։

## Տնտեսություն
Աչքի էր ընկնում հատկապես անասնապահությամբ։

## Պատմամշակութային կառույցներ
Գավառակն ուներ բազմաթիվ հայկական եկեղեցիներ։

## Կրթություն
Հայերն ունեին մոտ 20 դպրոց։

## Վարչական բաժանում
1910 թվականին գավառակն ուներ 132 գյուղ։

## Տես նաև
* Սեբաստիայի նահանգի հայաբնակ բնակավայրեր

## Ծանոթագրություններ

## Աղբյուրներ
* «Հայաստանի և հարակից շրջանների տեղանունների բառարան» (5 հատորով), 1986-2001 թթ., Երևանի Համալսարանի հրատարակչություն
* Արեւմտահայաստանի եւ Արեւմտահայութեան Հարցերու Ուսումնասիրութեան Կեդրոն

Կատեգորիա:Արևմտյան Հայաստանի գավառներ
Նիժեգորոդյան բանտ

**Նիժեգորոդյան բանտ** (, Նիժեգորոդյան բերդաքաղաք), նախկին բանտ Նիժնի Նովգորոդի պատմական կենտրոնում։ Բերդաքաղաքն իրենից ներկայացնում է բանտային համալիր և վարչական շենք (մշակութային ժառանգության օբյեկտ № 5210056000): Կառուցված է ուղղանկյան տեսքով՝ անկյուններում չորս աշտարակ։ Ամբողջ տարածքը շարապատված է աղյուսով։ Ներկայումս շահագործվում է որպես գրասենյակային տարածք։ Գտնվում է Նիժնի Նովգորոդի Ազատության հրապարակի 2 ա հասցեում։

## Պատմություն
[слева|մինի|[Ազատության հրապարակ (Նիժնի Նովգորոդ)|Ազատության հրապարակը, բանտը և Նիժեգորոդի Ա. Պուշկինի անվան օպերայի և բալետի թատրոնը, 1905 թ.]]
Բանտի գլխավոր կորպուսի շինարարությունը սկսվել է 1820 թվականին և ավարտվել է 1823 թվականին։ Մնացած կառույցները ավարտվել են 1824 թվականին։ Գլխավոր շենքը մշտապես վերակառուցվել է։ Հեղափոխական տրամադրությունների աճի արդյունքում մեծ թվով բանտարկյալներ են հայտնվել բանտում։ Մինչև 1914 թվականն այստեղ են պահվել Նիժնի Նովգորոդի դատարանների կողմից դատապարտված հանցագործները և նրանք, ովքեր հաջորդաբար Սիբիր են տեղափոխվել։ Հետագայում կառուցվել է լրացուցիչ պատժախցիկ և հանվել են զբոսանքի համար նախատեսված բակերը։ 1914 թվականին բանտը ստիպված են եղել փակել, քանի որ այն չի համապատասխանել նման հաստատությունների նվազագույն պայմաններին։ Առաջին համաշխարհային պատերազմի ժամանակ բանտն օգտագործվել է ռազմագերիների համար։ Հեղափոխությունից հետո բանտային տարածքներն օգտագործվել են պահեստների համար, որից հետո փոխանցվել է դեղատների կառավարմանը։ Հայրենական մեծ պատերազմի ժամանակ բանտի շենքում է տեղավորվել տարհանման հիվանդանոցը։
1981 թվականին նախկին բանտային կորպուսը փոխանցվել է Նիժնի Նովգորոդի պետական պատմա-ճարտարապետական թանգարան-արգելոցին։

Խորհրդային Միության փլուզումից հետո շենքը երկար ժամանակ գործել է որպես թանգարան։ Սակայն 2009 թվականին բանտը փակվել է վերականգնման համար։ Վերանորոգումից հետո թանգարանը չի վերադարձել շենք, և 2014 թվականին որոշվել է այն օգտագործել որպես գրասենյակային տարածք։

### Նախկին թանգարան
Նախկինում բացվել է մենախուց, ընդհանուր խուց, բանտային եկեղեցի և պատժախուց։ Էքսկուրսիայի բովանդակությունը պատմում էր Ցարական Ռուսաստանում ազատազրկման պայմանների և Նիժնի Նովգորոդի հայտնի բանտարկյալների` Վլադիմիր Կորոլենկոյի, Մաքսիմ Գորկու, Յակով Սվերդլովի, Պյոտր Զալոմովի, Նիկոլայ Սեմաշկոյի, Ալեքսանդր Պիսկունովի, Պլատոն Կերժենցևի ճակատագրերի մասին։

## Տես նաև
* Ազատության հրապարակ

## Գրականություն
* Нижний Новгород: 785 вопросов и ответов. - Н.Новгород: Кварц, 2007.

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Нижегородский острог

Կատեգորիա:1823 հիմնադրումներ Ռուսաստանում
Կատեգորիա:Նիժնի Նովգորոդի բանտեր
Կատեգորիա:Բանտ-թանգարաններ
Կատեգորիա:Նիժնի Նովգորոդի թանգարաններ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի մշակութային ժառանգության օբյեկտներ
Կատեգորիա:Թանգարաններ այբբենական կարգով
Նիժպոլիգրաֆ

**Նիժպոլիգրաֆ** (), հրատարակչություն Նիժնի Նովգորոդում, տպագիր արտադրանքի առաջատար տարածաշրջանային արտադրող։

մինի|Նիժպոլիգրաֆի նոր մասնաշենքը

## Շենքի պատմություն
Շենքը կառուցվել է 1905 թվականին առևտրականներ Ռուկավիշնիկովների դինաստիայի միջոցներով։ Մոդեռն ոճի երկհարկանի շենքի նախագիծը մշակել է ճարտարապետ Պավել Դոմբրովսկին։ Շենքի ճակատին եղել է «Միխայիլ և Լյուբով Ռուկավիշնիկովների անվան ջանասերների տուն» մակագրությունը։ Տանը տեղավորվել են ավելի քան 200 մուրացկաններ, որոնք քրտնաջան աշխատանքի համար օրական ստացել են երկու անգամ սնունդ և գիշերակաց։

1960-ական թվականներին կառուցվել են երկու վերին հարկերը։

## Գործունեություն
2007 թվականի եկամուտները կազմել են 184.6 միլիոն ռուբլի, ինչը 2006 թվականի համեմատ + 4% աճ ունի։
Ձեռնարկության արտադրությունը` ընդհանուր ծավալի 50%-ը գրքերի արտադրություն, այդ թվում` 12.5 միլիոն կոշտ գրքակազմ, 2.2 միլիոն փափուկ գրքակազմ և 5.8 միլիոն բրոշյուր։ Արտադրության ծավալների 49.8%-ը թերթեր են` 72 միլիոն ռուբլու համար տպագրվել է 70.5 միլիոն տպաքանակ։

## Արվեստ
2015 թվականին Նիժպոլիգրաֆում հյուրընկալեց «RESULT/ART» էլեկտրոնային երաժշտության և ժամանակակից արվեստի փառատոնը՝ DJ Food-ի  մասնակցությամբ։

2017 թվականի հունիսի 3-ը «Նիժպոլիգրաֆը» դարձել է «Intervals» աուդիո-վիզուալ արվեստի առաջին փառատոնի անցկացման վայր, որի մասնակիցները ժամանել են Մոսկվայից, Սանկտ Պետերբուրգից և եվրոպական քաղաքներից։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:1922 հիմնադրումներ
Կատեգորիա:Նիժնի Նովգորոդի ճարտարապետական հուշարձաններ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի հրատարակչություններ
Ֆեոդոր Դոստոևսկու հուշարձան (Մոսկվա, Վոզդվիժենկա փողոց)

**Ֆեոդոր Դոստոևսկու հուշարձան** (), հուշարձան Ռուսաստանի Դաշնության մայրաքաղաք Մոսկվայում, որը նվիրված է ռուս մեծ գրող, գրականագետ, փիլիսոփա Ֆեոդոր Միխայլովիչ Դոստոևսկուն։ Քանդակի հեղինակն է քանդակագործ Ալեքսանդր Ռուկավիշնիկովը։ Տեղադրվել է Վոզդվիժենկա փողոցում` Ռուսաստանի պետական գրադարանի մոտ։

## Ստեղծման պատմություն
Հուշարձանը տեղադրելու գաղափարը հայտնվել է Մոսկվայի 850-ամյակի տոնակատարությունից առաջ։

Նախագծի հեղինակներն են հայտնի վարպետներ` քանդակագործ Ալեքսանդր Ռուկավիշնիկովը, ճարտարապետներ Միխայիլ Պոսոխինը, Ա. Գ. Կոչեկովսկին և Ա. Ս. Շարովը։ Որոշվել է հուշարձանը տեղադրել Ռուսաստանի պետական գրադարանի շենքի առջև։

Հուշարձանը բացվել է 1997 թվականին։

## Հուշարձանի նկարագրություն
Հուշարձանը պատկերում է նստարանին նստած Ֆեոդոր Դոստոևսկուն։ Գրողն ինչ-որ բանի մասին խոր մտածմունքի մեջ է, նրա կեցվածքն անհարմար է, դեմքի արտահայտության մեջ կարելի է որսալ անելանելիության և տխրության զգացում։

Քանդակը ձուլված է բրոնզից և գտնվում է անսովոր ձևի գրանիտե պատվանդանի վրա։ Պատվանդանի ճակատային մասում փորագրվոծ է *«ԴՈՍՏՈԵՎՍԿԻ»* մակագրությունը, իսկ հետևի մասում Նևայի խորաքանդակային պատկերն է Սանկտ Պետերբուրգում։

## Ընկալում
[200px|ձախից|Դոստոևսկու հուշարձանը [Դրեզդենում]]
Գրողի զբաղեցրած անսովոր կեցվածքի պատճառով, կոթողը ժողովրդի կողմից ստացել է «ռուսական թութքի հուշարձան» անվանումը կամ` «ընդունելություն պրոկտոլոգի մոտ»։

Հեղինակը` Ա. Ռուկավիշնիկովը, այսպես է մեկնաբանում իր ստեղծագործության ծաղրական մականունը. 

2006 թվականին Գերմանիայի Դրեզդեն քաղաքում ևս բացվել է Դոստոևսկու հուշարձան, որի հեղինակը նույնպես Ալեքսանդր Ռուկավիշնիկովն է։ Քանդակը կոչել են մոսկովյան հուշարձանի «կրտսեր եղբայր», սակայն այն շատ ավելի համեստ տեսք ունի, քան գրադարանի մոտի հուշարձանը։

## Պատկերասրահ

Biblioteca im lenina 01.JPG|Ֆեոդոր Դոստոևսկու հուշարձանը Ռուսաստանի պետական գրադարանի շենքի մոտ
Памятник Ф.М. Достоевскому. - panoramio.jpg|Ֆեոդոր Դոստոևսկու հուշարձանը ձմռանը


## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն
* 

Կատեգորիա:1997 հիմնադրումներ Ռուսաստանում
Կատեգորիա:Հուշարձաններ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Մոսկվայի հուշարձաններ
Յակով Սվերդլովի հուշարձան (Նիժնի Նովգորոդ)

**Յակով Սվերդլովի հուշարձան** (), Յակով Սվերդլովին նվիրված հուշարձան Նիժնի Նովգորոդի Բոլշայա Պոկրովսկայա և Օկտյաբրսկայա փողոցների անկյունում գտնվող այգում։ Հուշարձանը բացվել է 1957 թվականի նոյեմբերի 5-ին։ Նախագծի հեղինակներն են քանդակագործներ Պավել Գուսևը,  Ն. Մ. Չուգուրինը, ճարտարապետ Վ. Ն. Ռիմարենկոն։

## Պատմություն
Յակով Միխայլովիչ Սվերդլովը ծնվել է 1885 թվականի մայիսի 23-ին Նիժնի Նովգորոդում։ 1890-ական թվականների սկզբին Սվերդլովների ընտանիքը տեղափոխվել է Բոլշայա Պոկրովսկայա փողոցի թիվ 6 տուն, որտեղ էլ անցել է նրա մանկությունն ու պատանեկությունը, և նա դարձել է պրոֆեսիոնալ հեղափոխական։

Յակով Սվերդլովի մահից հետո 1920 թվականի ապրիլի 27-ին Նիժնի Նովգորոդի նահանգային գործադիր կոմիտեի նիստում  հեղափոխականի հուշարձանը ստեղծելու խնդիր առաջացավ։ Սակայն միջոցների բացակայության պատճառով հարցը հետաձգվեց։ 1947 թվականին Սվերդլովի նախկին տանը բացվեց Յակով Սվերդլովի թանգարան-հուշահամալիր։ 1955 թվականին հուշարձանի ստեղծման համար հայտարարվեց մրցույթ։ Նախագծի և մոդելի ստեղծման համար լավագույն գնահատականին արժանացան քանդակագործներ Պավել Գուսևը, Ն. Մ. Չուգուրինը և ճարտարապետ Վ. Ն. Ռիմարենկոն։

## Նկարագրություն
Հեղինակները ստեղծեցին երիտասարդ, էներգետիկ հեղափոխական Յակով Սվերդլովի հուշարձանը, այնպես, ինչպես նրան տեսել են 20-րդ դարի սկզբին Նիժնի Նովգորոդի փողոցներում, մարքսիստական շրջանի աշխատողների հանդիպումների ժամանակ։

## Ծանոթագրություններ

## Աղբյուրներ
*Памятники истории и культуры Горьковской области.-Горький: Волго-Вятское кн.изд-во, 1987.

Կատեգորիա:1957 հիմնադրումներ
Կատեգորիա:Նիժնի Նովգորոդի հուշարձաններ
Տիանա Բոշկովիչ

**Տիանա Բոշկովիչ** (, ), սերբ վոլեյբոլիստուհի, թուրքական «Էջզաջիբաշի» ակումբի և Սերբիայի հավաքականի անկյունագծային հարձակվող։ Աշխարհի գավաթի արծաթե մեդալակիր, Եվրոպայի չեմպիոն, Սերբիայի կրկնակի չեմպիոն, Սերբիայի սուպերգավաթի և Աշխարհի խաղերի գավաթակիր, եվրոպայի երիտասարդական առաջնության չեմպիոն, 2014 թվականի աշխարհի առաջնության մասնակից։ 2016 թվականի Օլիմպիական խաղերի արծաթե մեդալակիր։

## Կենսագրություն
Տիանա Բոշկովիչը ծնվել է 1997 թվականի մարտի 3-ին Տրեբինե քաղաքում, Սերբիայի Հանրապետություն, Բոսնիա և Հերցեգովինա։ Սկսել է վոլեյբոլ խաղալ վաղ մանկությունից, արդեն տասը տարեկանում մշտական բնակության համար տեղափոխվել է Բիլեչա քաղաք, մտել է կանանց վոլեյբոլի «Հերցեգովաց» ակումբ երիտասարդական կազմ։ 2010 թվականին հանդես է եկել թիմի հիմնական կազմում և մեկ մրցաշրջան խաղացել է Բոսնիայի և Հերցեգովինայի առաջնությունում։ Այնուհետև տեղափոխվել է Սերբիա, 2011-2015 թվականներին ներկայացրել է Բելգրադի սերբական «Պարտիզան Վիզուրա» ակումբը, ժամանակի ընթացքում ստացել է սերբական քաղաքացիություն։

Դեբյուտը Սերբիայի հավաքականի հիմնական կազմում տեղի է ունեցել 2014 թվականի Իտալիայում կայացած աշխարհի առաջնությունում, Սերբիայում հաջողությամբ հաղթահարել է որակավորումը՝ զբաղեցնելով առաջին տեղը խմբում, սակայն մրցաշրջանում հասել է միայն երկրորդ խմբային փուլին, որտեղ զբաղեցրել է չորրորդ տեղը։ Բացի այդ, Բոշկովիչը հաղթանակ է տարել Սերբիայի ազգային առաջնությունում և Եվրոպայի երիտասարդական առաջնության մինչև 19 տարեկան մարզուհիների շրջանում (ճանաչվել է այս մրցաշրջանի լավագույն խաղացողը), ստացել է Սերբիայի Սուպերգավաթ։

Միջազգային մակարդակով մեծահասակների շրջանում առաջին մեծ հաջողությանը Տիանա Բոշկովիչը հասել է 2015 թվականին, երբ միացել է Ստամբուլի թուրքական «Էջզաջիբաշի» ակումբին։ Ճապոնիայում կայացած Աշխարհի առաջնությունում նա նվաճել է բրոնզե մեդալ՝ զիջելով առաջատարի դիրքը միայն Չինաստանի Ժողովրդական Հանրապետության թիմին։ Հետագայում իր ցանկին ավելացրել է բրոնզե մեդալ, որն ստացել է Բելգիայում և Նիդերլանդներում անցկացվող Եվրոպայի առաջնությունում։ Այստեղ կիսաեզրափակիչ փուլում սերբերը պարտվել են Ռուսաստանի հավաքականին 1:3 հաշվով, բայց պատասխան խաղում երրորդ տեղը ամեն դեպքում նվաճել է՝ Թուրքիային հաղթելով 3:0 հաշվով։

Շնորհիվ մի քանի հաջող ելույթների՝ նա արժանացել է երկի պատիվը պաշտպանելու 2016 թվականի Ռիո դե Ժանեյրոյում կայացած ամառային Օլիմպիական խաղերի ժամանակ, որտեղ արժանացել է արծաթե մրցանակի. սերբ վոլեյբոլիստուհիները կարողացել են հասնել մինչև եզրափակիչ, որտեղ արդյունքում պարտվել են չինացիներին։

## Ակումբներ

## Նվաճումներ
### Հավաքականի կազմում
* Աշխարհի գավաթի արծաթե մեդալակիր՝ 2015
* Եվրոպայի առաջնության բրոնզե մեդալակիր՝ 2015
* Օլիմպիական խաղերի արծաթե մեդալակիր՝ 2016

### Ակումբներում
* Սերբիայի չեմպիոն՝ 2014, 2015
* Աշխարհի գավաթակիր՝ 2015
* Սերբիայի Սուպերգավաթի մրցանակակիր՝ 2013, 2014

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Тияна Бошкович 
* Интервью с Тияной Бошкович 

Կատեգորիա:2016 թվականի Ամառային օլիմպիական խաղերի արծաթե մեդալակիրներ
Կատեգորիա:2020 թվականի Ամառային օլիմպիական խաղերի բրոնզե մեդալակիրներ
Ֆեոդոր Դոստոևսկու հուշարձան (այլ կիրառումներ)

Վիքիպեդիայում առկա են հոդվածներ Ֆեոդոր Դոստոևսկու հետևյալ հուշարձանների մասին.

*Ֆեոդոր Դոստոևսկու հուշարձան (Մոսկվա, Վոզդվիժենկա փողոց)
*Ֆեոդոր Դոստոևսկու հուշարձան (Մոսկվա, Դոստոևսկու փողոց)
*Ֆեոդոր Դոստոևսկու հուշարձան (Սանկտ Պետերբուրգ)
Ալոնիսոսի ազգային ծովային պարկ

**Ալոնիսոսի ազգային ծովային պարկ** (), ազգային պարկ է, որը տեղակայված է Հունաստանի արևելյան առափնյա հատվածի երկայնքով։ Հանդիսանում է Եվրոպայի ամենամեծ պահպանվող ծովային տարածքը և զբաղեցնում է 2 260 քառ․կմ տարածք։

Ազգային պարկի կազմի մեջ են մտնում՝ Ալոնիսոս (64 քառ․ կմ) կղզին, ինչպես նաև 6 ոչ մեծ կղզիներ։ Դրանք են Պերիստերան (14 կմ²), Կիրա-Պանայան (25 կմ²), Յուրան (11 կմ²), Պսատուրան (0,76 կմ²), Պիպերոնին (4,2 կմ²) և Սկանդզուրան (6,2 км²), ինչպես նաև նրա կզմում են 22 անմարդաբնակ կղզիներ։ Պարկը գտնվում է Հյուսիսային Սպորադիայում։ Ձևավորվել է 1992 թվականի մայիսի 16-ի նախագահական հրամանով, որպեսզի պահպանվեն սպիտակափորավոր փոկերը (*Monachus monachus*)։

## Պատմություն
Գերմանացի կենսաբան և կենդանիների վերաբերյալ վավերագրական ֆիլմեր ստեղծող Թոմաս Շուլց-Վեսթրումը, հունական կղզիներում իր գտնվելու ընթացքում և 1976 թվականին մի շարք հետազոտություններից հետո, նշեց էկոլոգիական և բիոլոգիական արժեքները տարածքի, և առաջ քաշեց պահպանվող գոտու ստեղծման հարցը։ Վեց տարի անց Ալոնիսոս կղզու ձկնորսների հետ խորհրդակցությունից հետո, նրանք համաձայնվեցին շրջանում պարկի ստեղծման ծրագրի հետ և պատրաստակամություն հայտնեցին այն պաշտպանել։ 1986 թվականին Մագնեսիայի պրեֆեկտուրայի գրասենյակը հրապարակեց առաջին հրամանագիրը՝ տարածքը պաշտպանելու վերաբերյալ, որին հաջորդեց շրջակա միջավայրի, գյուղատնտեսության և առևտրի նախարարությունների որոշումները։

## Աշխարհագրություն
Կղզու վրա գերակայում են կրաքարային ժայռերը։ Դրանք հիմնականում բնութագրվում են որպես կտրուկ ժայռոտ լանջեր, որոնք իջնում են դեպի քարանձավներ և ծով, որոնք կարևոր բնակվելու միջավայր են հանդիսանում փոկերի համար։ 

Կլիման բնութագրվում է որպես Միջերկրածովային։ Ձմռան ընթացքում տեղումները չափավոր են, իսկ ամառները բնութագրվում են երկար չոր եղանակներով։ Միջին տարեկան ջերմաստիճանը՝ 17&nbsp;°C է, իսկ միջին տեղումները` 515 մմ։ Օգոստոսի ընթացքում մելտեմիան է, որը միջինից շատ ուժեղ հյուսիսային քամի է, և այն փչում ու թարմացնում է օդը և առաջացնում է ծովում զգալի անհանգստություններ։

## Ֆաունա
2003 թվականին պարկի շրջանակներում, տարբեր հաշվարկներով 40-ից մինչև 250 սպիտակափոր փոկեր էին բնակվում։ Արգելոցի ջրերում ապրում է ավելի քան 300 տեսակ ձուկ, իսկ կետաձևերից սպիտակակող դելֆինը (*Delphinus delphis*), շերտավոր դելֆինը (*Stenella coeruleoalba*), սովորական գրինդան (*Globicephala melas*), կաշալոտը (*Physeter macrocephalus*) և բավական հազվադեպ -- խոյադելֆինը (*Orcinus orca*)։

## Պատկերասրահ

պատկեր:Alonissos cove.JPG
պատկեր:Blue cave in Alonissos.jpg
պատկեր:Alonissos4.JPG
պատկեր:Steni vala beach - panoramio (5).jpg
պատկեր:Alonnisos, Greece - panoramio.jpg
պատկեր:Alonisos-cave-0a.jpg


## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:1992 հիմնադրված բնության հատուկ պահպանվող տարածքներ
Կատեգորիա:Կատեգորիա ԲՊՀՄ II
Կատեգորիա:Հունաստանի ազգային պարկեր
Hold Up

**«Hold Up»**, ամերիկացի երգչուհի Բեյոնսեի երգը՝ թողարկված նրա *[[Lemonade (ալբոմ)|Lemonade]]* վեցերորդ ստուդիական ալբոմից 2016 թվականի մայիսի 12-ին Parkwood և Columbia լեյբլներում որպես ալբոմի երրորդ սինգլ։ Երգը գրել են՝ Diplo, Ezra Koenig, Բեյոնսե, Էմիլ Հեյնի, Joshua Tillman, MNEK և Sean «Melo-X» Rhoden։ Այն ներկայացվել է Գրեմմի-2017 մրցանակի *Լավագույն սոլո փոփ կատարում* անվանակարգում։ *[[Slant Magazine]]* ամսագիրը «Hold Up» երգն ճանաչել  է 2016 թվականի չորրորդ լավագույն երգը՝ այն ընդգրկելով իր կազմած «25 Best Singles of 2016» ցանկում, իսկ *[[Pitchfork]]* պարբերականը այն ընդգրկել է իր «100 Best Songs of 2016» ցանկի ութերորդ հորիզոնականում։ *[[Billboard]]* ամսագիրը «Hold Up» երգն ընդգրկել է 2016 թվականի 100 լավագույն երգերի ցանկի 23-րդ հորիզոնականում («100 Best Pop Songs of 2016»)։

## Առևտրային հաջողություն
Երգն զբաղեցրել է 13-րդ հորիզոնականը Billboard Hot 100 հիթ-շքերթում։ Այն նաև հասել է վեցերորդ հորիզոնականին Hot R&B/Hip-Hop Songs հիթ-շքերթում՝ դառնալով Բեյոնսեի 26-րդ հիթն այնտեղ։

## Երաժշտական տեսահոլովակ
Երգի հիման վրա նկարահանված տեսահոլովակը թողարկվել է 2016 թվականի ապրիլի 23-ին (նախապես որպես ընդհանուր ալբոմի մեկ ժամանոց ֆիլմի մաս)։ Առանձին տեսահոլովակի պաշտոնական պրեմիերան կայացել է ավելի ուշ։ Որպես ռեժիսոր հանդես է եկել շվեդ կլիպմեյքեր Յունաս Օկերլունդը։

Տեսահոլովակը ներկայացվել է MTV Video Music Awards 2016 մրցանակաբաշխությանը *Կնոջ լավագույն տեսահոլովակ* և *Բեմադրող նկարչի լավագույն աշխատանք* անվանակարգերում՝ հաղթելով առաջինում։ Մեկ շաբաթ անց Բեյոնսեն տեսահոլովակը տեղադրել է YouTube-ի իր Vevo էջում։

## Հիթ-շքերթներ

### Շաբաթական հիթ-շքերթներ

### Տարեվերջյան հիթ-շքերթներ

## Հավաստագրումներ

## Թողարկման պատմություն

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Տեսահոլովակ. youtube.com

Կատեգորիա:Բիյոնսեի երգեր
Կոկլե (երաժշտական գործիք)

250px|thumb|Կոկլե նվագող երաժիշտ Լայմա Յանսոնեն
**Կոկլե** ( (); , Լիտվերեն *kāndla*) կամ կոկլեն (kokle, kūkle), լատվիական ժողովրդական լարային երաժշտական գործիք է, որը նմանություն ունի լիտվական կանկլեսոմ, էստոնական ջրանցք, կարելո-ֆիննական կանտելե և ռուսական թևավոր գուսլիի հետ։

## Կառուցվածք
Կոկլեն ունի սնամեջ փայտե տախտակամած՝ քերծվածքային մարմին։ Փայտե կտորները տեղադրվում են նեղ մետաղյա առանցքի վրա, որոնց ամրացվում են լարերը։

Այս գործիքի լարերը կարող են լինել կենդանիների հաստ աղիքներից, բուսական մանրաթելերից, ինչպես նաև մետաղներից՝ պողպատից կամ արույրից։ Ավանդաբար, գործիքը 6-9 լարից էր կազմված, հետո դրանց թիվը դարձավ ավելի քան տասը։ Ներքևի տողը սովորաբար ունի բուրդոնի դեր, այն հնչում է ամբողջ ժամանակ։ Ժամանակակից կոկլեների տողերի թիվը հասնում է 20-ի։

Կոկլեի ձայնը կախված է փայտից տեսակից, որից պատրաստված է. Ոչ պրոֆեսիոնալ գործիքի համար օգտագործվում է ծղոտե, ակադեմիական համերգի համար՝ միայն թխկի։

## Պատմություն
250 px|right|thumb|ԽՍՀՄ նամականիշ
Այս երաժշտական գործիքի մասին առաջին գրավոր տեղեկությունը XV դարից է գալիս, երբ այնտեղ բալթյան ցեղեր են ապրել։ Որպես Լատվիայի ազգային գործիքի կարևորագույն նշան, ազգային երաժշտական խորհրդանիշ է, և 1991 թ. թողարկվեց ԽՍՀՄ-ի փոստային նամականիշ։ 2014 թ. թողարկվել է լատվիական փոստային նամականիշը, իսկ 2013 թվականին՝ 1 լարի հուշադրամ մետաղադրամ` կոկլեի պատկերներով։
:

## Նվագելու տեխնիկա
300 px|right|thumb|11-լարանի կոկլե
Երաժիշտը սովորաբար նվագում է գործիքը նստած, աջ ձեռքով՝ անհրաժեշտ լարերը, ձախով՝ ցածրացվողները։ Երբ խաղում են, կարկատները դրվում են սեղանի վրա, շարժման ժամանակ գցում են վիզը։

## Ծանոթագրություն

## Արտաքին հղումներ
* http://www.suitunovads.lv/lv/Muziceshana/ 
* http://news.bbc.co.uk/2/hi/europe/4387456.stm
* http://www.lsm.lv/lv/raksts/tehnologjijas/dzive/raidiijums-te-druviena-top-kokles.a99112/
* http://rus.delfi.lv/news/daily/latvia/relikvii-latvii-kurshskie-koroli-krepostnoe-pravo-i-kniga-dlya-umnyh-lyudej.d?id=43761332&page=6

Կատեգորիա:Լատվիայի երաժշտություն
Կատեգորիա:Լարային երաժշտական գործիքներ
Կատեգորիա:Կսմիթային նվագարաններ
Սուրբ Հովհաննես եկեղեցի (Ավան)

**Սուրբ Հովհաննես եկեղեցի**, խոնարհված Հայկական առաքելական եկեղեցի Երևանի Ավան համայնքի հյուսիս-արևելյան կողմում (Vդ.)։ Մուտքի բարավորի վրա խաչ է պատկերված։ Պահպանվել են եկեղեցու պատերին փորագրրված բազմաթիվ նախշազարդ խաչեր։ Եկեղեցու շրջակայքում պահպանվել են կոթողներ, խաչքարեր և միջնադարյան գերեզմանոց (XII-XIII դդ.)։ Եկեղեցու բակի ձախ կողմում պահպանվել է արձանագիր որմնափակ խաչքար։

## Պատմություն
Սուրբ Հովհաննես եկեղեցին միանավ թաղածածկ եկեղեցի է։ Կառուցված է սրբատաշ  ծիրանագույն և սև տուֆ քարից։ Եկեղեցին կառուցվել է 5-րդ դարում և վերակառուցվել` XII-XIII դարերում։

## Եկեղեցու Խորանը
Եկեղեցու խորանն ունի եզակի ճարտարապետական հորինվածք։ Ուղղանկյունաձև հարթության կենտրոնական մասում պատկերված է կլոր գունդ, որը ձևավորված է մանրաքանդակ նախշերով։ Գնդի երկու կողմերում փորագրված են արծիվներ։ Պատկերը հարդարանքի մաս  չէ. այստեղ կլոր գունդը խորհրդանշում է իշխանությունը, իսկ արծիվները` ուժը։ Պատկերի աջ կողմում պահպանվել է արձանագրություն, որը դյուրընթեռնելի չէ։ Խորանի ձախակողմյան պատի վերնամասում նույնպես առկա է արձանագրություն։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:5-րդ դարի հայկական վանքեր և եկեղեցիներ
Կատեգորիա:5-րդ դարի հիմնադրումներ Երևանում
Կատեգորիա:Ավան վարչական շրջանի եկեղեցիներ
Կատեգորիա:Եկեղեցիներ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Երևանի հայկական վանքեր և եկեղեցիներ
Կատեգորիա:Հայկական առաքելական չգործող վանքեր և եկեղեցիներ (Հայաստան)
Ջարեդ Հարիս

**Ջարեդ Ֆրենսիս Հարիս** (, ), բրիտանացի դերասան, ԱՄՆ-ի կինոյի դերասանների գիլդիայի դափնեկիր, Էմմի մրցանակակիր (2012)։ Ամենահայտնի դերերից են Լեյնա Պրայսի դերը «*Խելագարները*» հեռուստասերիալում, բժիշկ Դևիդ Ջոունսի դերը՝ «Եզր» հեռուստաերիալում և պրոֆեսոր Մորիարտի դերը՝ «Շերլոկ Հոլմս․ ստվերների խաղը» դետեկտիվ ժանրի մարտաֆիլմում։

## Կենսագրություն
Ծնվել է 1961 թվականի օգոստոսի 24-ին Լոնդոնում, Ռիչարդ Հարիսի և Էլիզաբեթ Ռիս Վիլյամսի ընտանիքում։ Ջարեդի կրտսեր եղբայրը՝ Ջեյմի Հարիսը դերասան է, ավագ եղբայրը ռեժիսոր Դեմիան Հարիսն է։ 1984 թվականին հաջողությամբ ավարտել է Դյուկի համալսարանը։

Առաջին դերը խաղացել է 1989 թվականին «Ռեյչելի թղթերը» ֆիլմում։ Իր կարիերայի ընթացքում նա հայտնվել է ավելի քան 50 ֆիլմերում և հեռուստասերիալներում, որոնցից ամենահայտնիներից են «Ես նկարել եմ Էնդի Վորհոլին», «Երջանկություն», «Կամքից հակառակ միլիոնատեր», «Չարի բնակիչ 2․ Ապոկոլիպսիս», «Բենջամին Բատոնի խորհրդավոր պատմությունը», «Խելագարները» և «Հիվանդասենյակ»։

2010 թվականի սեպտեմբերի 28-ին հայտնի դարձավ, որ Ջարեդ Հարիսը կխաղա պրոֆեսոր Մորիարտի դերը, կինոռեժիսոր Գայ Ռիչիի «Շերլոք Հոլմս․ ստվերների խաղը» ֆիլմում։

### Անձնական կյանք
2005 թվականի հուլիսի 16-ին ամուսնացել է Էդվարդ Ֆոքսի և Ջոաննայի Դևիդի դուստր Էմիլի Ֆոքսի հետ։ 2009 թվականի հունվարին Հարիսը ամուսնալուծվել է, որը տեղի ունեցավ 2010 թվականի հուլիսին։

2013 թվականի նոյեմբերին ամուսնացել է Ալեգրի Ռիդջոյի հետ։

## Ֆիլմագրություն

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:20-րդ դարի դերասաններ
Կատեգորիա:Բրիտանացի դերասաններ
Կատեգորիա:Բրիտանացի հեռուստատեսային դերասաններ
Կատեգորիա:Թատրոնի դերասաններ
Կատեգորիա:Հեռուստատեսային դերասաններ
Կատեգորիա:21-րդ դարի անգլիացի տղամարդ դերասաններ
Կատեգորիա:Անգլիացի տղամարդ հեռուստատեսային դերասաններ
Կատեգորիա:Անգլիացի տղամարդ կինոդերասաններ
Կատեգորիա:Աուդիոգիրք կարդացողներ
Կատեգորիա:20-րդ դարի անգլիացի տղամարդ դերասաններ
Կատեգորիա:Բրիտանացի կինոռեժիսորներ
Կատեգորիա:Անգլիացի տղամարդ թատրոնի դերասաններ
Լեոնիդ Վլադիմիրով

**Լեոնիդ Վլադիմիրով** (), ռուս քրեագետ, Խարկովի համալսարանի քրեական օրենքի պրոֆեսոր։ Ռուսաստանում լրագրողների առաջին ուսուցման դասընթացի հիմնադիր (1905, փետրվար)։

## Կենսագրություն
Ավարտել է Խարկովի համալսարանը, որտեղ 1866 թվականին ներկայացրել է «Հանցանշանների տեսություն» դիսերտացիան։ Արդեն հաջորդ տարի՝ 1867 թվականին հաստատվում է պրիվատ-դոցենտ, իսկ 1870 թվականին դիսերտացիա է պաշտպանում «Քրեական դատավարության մեջ բժիշկ փորձագետների նշանակությունը» թեմայով։

1873 թվականին ներկայացրել և պաշտպանել է դոկտորական դիսերտացիա «Երդվյալների դատարան», թեմայով, միևնույն ժամանակ Խարկովի համալսարանում քրեական իրավունքի պրոֆեսոր էր։

1881 թվականին սկսել է տպագրել «Քրեական ապացույցների ուսուցում»։

Նրա գլխավորությամբ իրավաբանական ֆակուլտետի ուսանողներին հանձնել են  «Ռուսական օրենսդրության հանցագործությունների և պատիժների աղյուսակ»։

Հայտնի է որպես պաշտպան, ով հանդես է եկել մի շարք աղմուկ հանած դատավարությունների։

## Հասարակական գործունեություն
1905 թվականի փետրվարին Լեոնիդ Վլադիմիրովի ակտիվ մասնակցությամբ Ռուսաստանում կազմակերպվել են լրագրողների ուսուցման կուրսեր։ Նույն թվականի աշնանը հեղափոխական գործողությունների պատճառով դասընթացը ավարտվել է։

## Մահ
Մահացել է 1917 թվականին։

## Մատենագիտություն
* «Суд присяжных» (Харьков: Университетская типография, 1873);
* «Учение об уголовных доказательствах» (Харьков, 1881; 3-е издание, СПб., 1910);
* «Учебник русского уголовного права. Часть общая» (1889);
* «Защитительные речи и публичные лекции» (Москва: Товарищество скоропечатня А. А. Левенсон, 1892);
* «Алексей Степанович Хомяков и его этико-социальное учение» (Москва: Товарищество скоропечатня А. А. Левенсон, 1904);
* «Advocatus miles: Пособие для уголовной защиты» (СПб., издание Книжн. магазина и Юридич. издательства Ив.Ив.Зубкова под фирмою «Законоведение», 1911)

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Լեոնիդ Վլադիմիրովը «Наука права. Электронная библиотека» կայքում

Կատեգորիա:Ռուս գիտնականներ
Կատեգորիա:Ռուս քրեագետներ
Կատեգորիա:Սուրբ Ստանիսլավի 2-րդ աստիճանի շքանշանի ասպետներ
Կատեգորիա:Դասագրքերի հեղինակներ
Վլադիմիր Աստրախանցև

**Վլադիմիր Աստրախանցև** (, ), ուկրաինացի ջութակահար։

## Կենսագրություն
Ծնվել է Խարկովում, երաժիշտների ընտանիքում։ Ավարտել է Խակովի հատուկ երաժշտական դպրոց-ինտերնատը, այնուհետև Կիևի պետական կոնսերվատորիան և ասպիրանտուրան (Բոգոդար Կոտորովիչի աշակերտն էր)։ Դասավանդել է Խարկովի արվեստի պետական համալսարանում։ 1984 թվականին հաղթել է Ուկրաինայի ջութակահարների հանրապետական մրցույթում։ Պ. Ի. Չայկովսկու անվան 7-րդ երաժշտական փառատոնի դափնեկիր։

Աստրախանցևի միջազգային կարիերան սկսել է Գերմանիա կատարած հյուրախաղերի ժամանակ, Բեռլինյան ռադիոյի սիմֆոնիկ նվագախմբի հետ, Ռոբերտ Խանելիի ղեկավարությամբ։ Վլադիմիր Աստրախանցևը տարբեր նվագախմբերի հետ հյուրախաղեր է ունեցել Արևելյան և Արևմտյան Եվրոպայում, Սկանդինավիայում, Հեռավոր Արևելքում, Միջին Ասիայում և ԱՄՆ-ում։ Տարիներ շարունակ Մյունխենի կամերային նվագախմբի կոնցերտմեյստերն էր, որի հետ նվագում էր նաև որպես մենակատար։ Ներկայումս Աստրախանցևը Ցյուրիխի սիմֆոնիկ նվակախմբի կոնցերտմեյստերն է, աշխատում է նաև Հարավ-արևմտլյան Գերմանիայի ֆիլարմոնիկ նվագախմբում։

Աստրախանցևի ձայնագրութոյւններում Վիվալդիի, Բախի, Պագանինիի, Փ. Վակսմանի, Ալֆրեդ Շնիտկեի, Առնո Բաբաջանյանի, Միրոսլավ Սկորիկի և 20-րդ դարի այլ կոմպոզիտորների ստեղծագործություններն են։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Անձնական կայք
* Վլադիմիր Աստրախանցև։ «Այս վերադարձին սպսել եմ  20 տարի» // kultura.kharkov.ua, 22.02.2008.
* Վլադիմիր Աստրախանցև // kultura.kharkov.ua, 05.12.2010

Կատեգորիա:Ուկրաինացի երաժիշտներ
Կատեգորիա:Ուկրաինացի մանկավարժներ
Կատեգորիա:Ուկրաինացի ջութակահարներ
Սերգեյ Եսենինի հուշարձան (Մոսկվա)

**Սերգեյ Եսենինի հուշարձան** (), հուշարձան Ռուսաստանի Դաշնության մայրաքաղաք Մոսկվայում, որը նվիրված է ռուս բանաստեղծ, բանվորա-գյուղացիական գրականության ներկայացուցիչ, ավելի ուշ՝ իմաժինիզմի ներկայացուցիչ Սերգեյ Ալեքսանդրովիչ Եսենինին։ Քանդակագործական կոմպոզիցիան տեղադրված է Տվերսկոյ բուլվարում։ Քանդակի հեղինակն է քանդակագործ Անատոլի Բիչուկովը։ Արձանի բացումը, որը հարմարեցվել է բանաստեղծի ծննդյան 100-ամյակին, տեղի է ունեցել 1995 թվականի հոկտեմբերի 2-ին։

## Նկարագրություն
Հուշարձանը, որը տեղադրված է աստիճանաձև հիմքով քարե պատվանդանի վրա, պատրաստված է բրոնզից և բանաստեղծին պատկերում է ամբողջ հասակով կանգնած։ Կոճակներն արձակած շապիկը կերպարին հաղորդում է պարզություն և, միևնույն ժամանակ, անպաշտպանվածություն` «բացսրտություն»։ Քանդակի հետնամասում բուսական դեկորի նրբագեղ տարր է, որին բանաստեղծը հենվում է աջ ձեռքով։

Հուշարձանից ոչ հեռու գտնվում է Պեգասի փոքր պատկերաքանդակը, որը խորհրդանշում է մոտակայքում 1919-1922 թվականներին գտնված «Պեգասի կացոց» գրական սրճարանը, որտեղ սիրում էին հավաքվել Արծաթե դարի բանաստեղծները։ Բացի Սերգեյ Եսենինից այնտեղ հաճախ հավաքվում էին նաև Այսեդորա Դունկանը, Նիկոլայ Կլյուևը, Ալեքսանդր Թաիրովը։

## Հեղինակներ
Հուշարձանի հեղինակներն են քանդակագործ Անատոլի Բիչուկովը, ճարտարապետ Ա. Վ. Կլիմոչկինը, կոնստրուկտորը` Գ. Սիլոխինը։

## Ծանոթագրություններ

## Աղբյուրներ
* Памятник Сергею Есенину в Москве 
* Памятник Есенина

Կատեգորիա:1995 հիմնադրումներ
Կատեգորիա:Մոսկվայի հուշարձաններ
Ռոմոդանովսկի կայարան

**Ռոմոդանովսկի կայարան** (, Կազանսկի կայարան, ), Նիժնի Նովգորոդի նախկին կայարանը, որը գոյություն է ունեցել մինչև 1974 թվականը։ Կառուցման աշխատանքները սկսվել են 1900 թվականին, ավարտվել՝ 1904 թվականին։ Շենքը գտնվում է Կազանսկայա հրապարակի թիվ 1 հասցեում։ Շենքում տեղակայված է մասնավոր ընկերություն, ուստի տարածքը հանրային հասանելություն չունի։

## Պատմություն
слева|մինի|Ռազմական զորամասերի մեկնում Առաջին համաշխարհային պատերազմի ռազմաճակատ, 1914 թ.
1896 թվականին Նիժնի Նովգորոդ քաղաքում կայացել է Համառուսաստանյան գեղարվեստա-արդյունաբերական  ցուցահանդեսը։ Ցուցահանդեսից հետո քաղաքում ստեղծվել է Տեխնիկական միություն, որը զբաղվել է քաղաքը երկաթուղով կապելու հարցերով։ Միությունը մշակել է Նիժնի Նովգորոդ-Կազան նախագիծը։ Որպեսզի Օկայի վրայով կամուրջ չանցնի, որոշվել է երկաթուղային ուղիներ կառուցել ափամերձ տեռասի երկայնքով։ Կայարանի տեղը ընտրվել է Օկայի աջ ափին՝ Դեգտյարյովների և Բաշկիրովների ալրաղացների նավակայանի մոտ։ 1900 թվականին սկսված շինարարությունն ավարտվել է 1904 թվականին։

Կայարանի տեսքը դրոշմել է այդ ժամանակվա հայտնի լուսանկարիչ Մաքսիմ Պետրովիչ Դմիտրիևը։

1974 թվականին Նիժնի Նովգորոդում տեղի ունեցավ մի քանի սողանք, որոնցից մեկը փակել է Միզայից  դեպի Ռոմոդանովսկի երկաթուղային կայարան ճանապարհը։ Քանի որ 1969 թվականին Օկայի վրա կառուցվել է Սարտակովսկի երկաթուղային կամուրջը, որը միավորել է աջակողմյան և ձախակողմյան երկաթուղային գծերը  քաղաքի շրջակայքի հետ, որոշվել է փակել Ռոմոդանովսկի երկաթուղային կայարանը։ Միզա կայարանից Գորկի-Կազան կայարան անցնող հատվածի երկաթուղային գիծը ապամոնտաժվել է, շենքը աստիճանաբար սկսել է խարխլվել։

1993 թվականին կայարանի շենքը ներառվել է ճարտարապետական հուշարձանների կազմում, սակայն դա էլ չի բարելավել շենքի վիճակը։ Օգնության է հասել «ՆովաԿարդ» ընկերությունը։ Ուսումնասիրելով հին լուսանկարները՝ նրանք վերակառուցել են շենքի արտաքին տեսքը։ 2003 թվականին ընկերությունը տեղափոխվել է նախկին երկաթուղային կայարանի շենք։ Կայարանի վերակառուցման հեղինակները պարգևատրվել են «Զոդչեստվո-2005» միջազգային փառատոնի բրոնզե դիպլոմով։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Надежда Трофимова. Начальник вокзала  // «Крупный План», № 6(8), июнь 2006. — Интервью с бизнесменом В. Крупновым, владельцем компании «НоваКард».

Կատեգորիա:Նախկին երկաթուղային կայարաններ
Կատեգորիա:Նիժնի Նովգորոդի ճարտարապետական հուշարձաններ
Բիրաչ

**Բիրաչ** (), Բոսնիայի և Հերցեգովինայի պատմական շրջան, որում գտնվում են Սերբիայի Հանրապետության ժամանակակից քաղաքների և համայնքների տարածքներ՝ Միլիչի, Վլասենիցա, Սրեբրենիցա, Բրատունաց, Զվորնիկ, Շեկովիչի։

## Աշխարհագրություն
Բիրաչի տեղանքը Օսմանյան կայսրության ժամանակ կոչվել է միջին Պոդրինյեի մարզ, արևմուտքում սահմանակից է Վլասենիցային, արևելքում՝ Սրեբրենիցային։ Իրենից ներկայացնում է 600-ից 900 մետր բարձրություն ունեցող սարահարթ։ Տարածվում է հյուսիսարևմտյան ուղղությունից դեպի հարավ-արևելք։ Ամենաբարձր գագաթներն են՝ Սիրիկա (1071 մ), Կոմիչ (1032 մ), Լիսինա (1262 մ)։ Հովտում կան բազմաթիվ գետեր, որոնք հոսում են Յավոր լեռների հարավ-արևմուտքից դեպի հյուսիս արևմուտք՝ թափվելով Յադար գետ։ Բիրաչը հայտնի է իր մեղմ կլիմայով և բուսականությամբ։ Հողերի մեծ մասը հատկացված են գյուղատնտեսությանը, որում ամենամեծ մասն զբաղեցնում են փշատերև և սաղարթավոր անտառները։

Ամենախոշոր բնակավայրերն են՝ Գորնի Զալուկովիկ, Վրլի Կրայ, Գերովի, Բաչիչի, Վիշնիցա, Պոմոլ, Բեչիչի, Գորնե-Վրսինա, Դոնե Վրսինե, Զակլոպաչա, Զագրաջե։ Հիմնական զբաղմունքը անտառային տնտեսությունը և անասնապահությունն է։

## Պատմություն
Թուրքական տիրապետության ժամանակ հողերն անվանել են «Բիրչե»։ 16-րդ դարի վերջին կար կադիլիկ (ամենափոքր վարչա-տերիտորիալ միավորը Օսմանյան կայսրությունում), որում միավորված էն Կնեժինան և Բիրչեն։ Այդտեղ ներառված էին Կնեժինա, Նովա Կասաբա և Վլասենիցա քաղաքները։ Կադիլիկի տարածքում գտնվել է Լովնիցա մենաստանը։ Այդ ժամանակներից մնացել են բազմաթիվ պատմական հուշարձաններ, ճանապարհներ, շինություններ, ամրոցներ և եկեղեցիներ։

Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի ժամանակ Բիրաչում մարտեր են եղել հարավսլավացի պարտիզանների և չետնիկների մասնակցությամբ, թեպետ երկուսն էլ արտահայտում էին ուստաշների ճնշումը։

1990 թվականի նոյեմբերին Բոսնիա և Հերցեգովինայի ազատ ընտրություններից հետո բոսնիական սերբերն սկսել են սեփական ինքնավար պետության ստեղծման գործընթացը, և 1991 թվականի սեպտեմբերին Բոսնիա և Հերցեգովինայի կազմում հայտնվել է Սերբական ինքնավար մարզեր։ Նոյեմբերի 9-ին ձևավորվել է Սերբական ինքնավար Բիրաչ մարզը, որը նշել են նոյեմբերի 21-ին Բոսնիական սերբերի սկուպշչինայի որոշմամբ՝ ներառելով Բիրաչը Ռումինիա-Բիրաչի սերբական ինքնավար մարզում։

1992 թվականի հունվարի 9-ին բոսնիական սերբերը հռչակել են Բոսնիա և Հերցեգովինայի Սերբիայի Հանրապետության ձևավորումը, որի կազմ են մտել 1990-ական թվականներին Բոսնիա և Հերցեգովինայում ձևավորված Սերբական ինքնավար բոլոր մարզերը։ 1992 թվականի օգոստոսի 12-ին պետությունն վերանվանակոչվել է Սերբիայի Հանրապետություն։ Բիրաչի տարածքը մնացել է Սերբիայի Հանրապետության կազմում նաև քաղաքացիական պատերազմից հետո։

## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն
* М. Филиповић, Град и предео Бирач, Југословенски историјски часопис 1939
* Текст др. Хамдије Крушевљаковића, академика АНУБиХ, научног саветника, Завода за заштиту споменик културе БиХ, Сарајево у Енциклопедији Југославије ЈЛЗ - Загреб 1980.

Կատեգորիա:Բոսնիա և Հերցեգովինայի աշխարհագրություն
Կատեգորիա:Բոսնիա և Հերցեգովինայի պատմական տարածաշրջաններ
Կատեգորիա:Սերբիայի Հանրապետության աշխարհագրություն
Բերիթ Բրեյննե

**Բերիթ Բրեյննե** (, ), նորվեգացի դերասանուհի, մանկագիր և երգահան։

## Անձնական կյանք
Ծնվել է Աքերում, Նորվեգիա, Սիգմունդ Բրեյննեի և Բոդիլ Վինչի դուստրը և դերասանուհի Ռանդի Բրեյննեի քույրը։ 1950 թվականից 1951 թվականը ամուսնացած է եղել քանդակագործ Հյուգո Ֆրանկի հետ։ Եղել է դերասան Ֆրանկ Ռոբերտի քենին։

## Կարիերա
Բրեյննեն իր առաջնախաղն ունեցել է 1938 թվականին Օսլոյի Մասկեն (*Masken*) թատրոնում, իսկ հաջորդ տասներկու տարիների ընթացքում որպես դերասանուհի հանդես է եկել Օսլոյի տարբեր թատրոններում, Բերգենում և Սթավանգերում։ 1946 թվականից Նորվեգիայի հեռարձակող ընկերության համար մասնակցել է *Lørdagsbarnetimen* (շաբաթ օրվա մանկական ժամ) ռադիոհաղորդման երգերի և աուդիոների ձայնագրմանը։ 1954 թվականից մասնակվել է *Barnetimen for de minste* առավոտյան հանրահայտ շոուին։ Այստեղ նրա առաջին պատմություն *Dukkemannen Tulleruskomsnusk* էր, որը հետագայում՝ 1961 թվականին հրատարակվել է։

Նրա առաջին գիրքը, 1958 թվականին հրատարակված *Historien om Tamar og Trine* (Թամարի և Տրինեի պատմությունը), պատմում է նավաստիների ընտանիքի մասին, որը երեխաներ է որդեգրել աշխարհի տարբեր անկյուններից։ Գիրքը պարունակում է *«Jorden snurrer rundt og rundt med barn på all kanter»* երգը (), որը հետագայում տեղ է գտել երգի դպրոցական դասագրքերի մեջ։ 1959 թվականին և 1960 թվականին համապատասխանաբար հրապարակվել են *Tai-mi, Tamar og Trines søster* և *Tom Tangloppe, bror til Tamar, Trine og Ta-mi* սիքվելները։ 1964 թվականից մի քանի հեռուստահաղորդաշարեր է գրել երեխաների համար։ Նրա *Tørris* եռերգությունը (1967-1969թթ) 19-րդ դարի կեսերի գյուղական հասարակության կյանքը դիտում է երեխայի տեսանկյունից։ Տղա «Տորրիսը» մեծանում է ծնողների, պապիկների և տատիկների, եղբայրների և քույրերի հետ՝ ընտանի կենդանիներով շրջապատված։

1956 թվականին Բերիթ Բրեյննեն արժանացել է *Riksmålsforbundet* պատվավոր մրցանակի։ Մահացել է Օսլոյում 1976 թվականին։

## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն
* ”Berit Brænne” Store norske leksikon. Läst 10 januari 2011

## Արտաքին հղումներ
* Anmeldelse av ''Tamar og Trine'' 
* Om Bårdsgarden fra Tørris-bøkene 

Կատեգորիա:Նորվեգացի դերասանուհիներ
Կատեգորիա:Նորվեգացի գրողներ
Կատեգորիա:Նորվեգացի կոմպոզիտորներ
Կատեգորիա:Նորվեգացի մանկագիրներ
Small Planet Airlines

**«Small Planet Airlines»** (բառացի՝ *Փոքրիկ մոլորակ ավիաընկերություն*), լիտվական ավիաընկերություն, որի գլխավոր գրասենյակը գտնվում է Վիլնյուսում, Լիտվա։ Ընկերություն հավատարմագրված է գործունեություն ծավալելու Լիտվայում, Լեհաստանում և Իտալիայում։ Հաճախորդների թվում են Nova Turas, Horizon Travel, Viking Hellas, Aeroservizi, TUI AG, Orbis Travel, Tez Tour, Chapman Freeborn, Newmarket Holidays և այլ ընկերություններ։

Small Planet Airlines ընկերության ինքնաթիռները գտնվում են Վիլնյուսի, Վարշավայի, Կատովիցեի և Մալպենսի միլանյան օդանավակայաններում։

2011 թվականի ապրիլին Small Planet Airlines ընկերությունը ձեռք է բերել իր պատվիրած երկու A320 ինքնաթիռներից առաջինը, և դարձել է առաջին ավիաընկերությունը, որը գրանցել է A320-ը Լեհաստանում։

## Գործունեության հիմնական ոլորտներ
* Հիմնական տուրօպերատորների լիարժեք չարտերի ծրագրեր (АОС, տեղի անձնակազմ, ինքնաթիռում ուղևորներին անհատական մոտեցում)
* Օդանավերի վարձակալում անձնակազմով հանդերձ (ACMI) ավիաընկերությունների համար, հնարավոր է նաև օդանավերի անհատական գունազարդում,
* Հաճախորդի պատվերով կարճաժամկետ չարտերային թռիչքներ։

## Վիճակագրություն
Այժմ ընկերությունն ունի ավիափոխադրողի հավաստագիր, որը գործում է Լիտվայի (Small Planet Airlines UAB), Լեհաստանի (Small Planet Airlines Sp. z o.o.) և Իտալիայի (Small Planet Airlines s.r.l.) տարածքներում։ 2010 թվականին «Small Planet Airlines» ընկերությունն իրականացրել է ուղևորների փոխադրում Եվրոպայում, Մերձավոր Արևելքում, Հյուսիսային Աֆրիկայում գտնվող ավելի քան 120 կետից։

## Ֆինանսական արդյունքներ

## Տորմիղ
[thumb|Small Planet Airlines ընկերության [Airbus A320-200]]
2018 թվականի փետրվարի դրությամբ ավիաընկերության տորմիղը բաղկացած է հետևյալ ինքնաթիռներից.





## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Small Planet Airlines ընկերության պաշտոնական կայք
* AviaSG.com Avia Solutions Group պաշտոնական կայք

Կատեգորիա:2010 հիմնադրումներ
Կատեգորիա:Լիտվական ավիաընկերություններ
Գաբրիելե Պետկևիչայտե Բիտե

**Գաբրիելե Պետկևիչայտե Բիտե** (գրական կեղծանունը` **Բիտե**, «մեղու») (), ), լիտվացի գրող, դրամատուրգ, հրապարակախոս, գրական քննադատ։ Հասարակական-քաղաքական գործիչ, Լիտվայի սահմանադիր սեյմի նախագահ (1920-1922), մանկավարժ։

## Կենսագրություն
Կովնոյի նահանգի ազնվականներից է։ Իոնիշկելիսի հիվանդանոցի տնօրենի դուստրն է։ Ինը տարեկանում կորցրել է մորը, ով մահացել է տիֆից։ Ինքն ու հինգ եղբայրները որբ են մնացել։ Մանկուց Գաբրիելեն հաշմանդամ է եղել (ունեցել է ողնաշարի ծռում)։ Ստացել է տնային կրթություն։ Նրա ուսուցիչներից է եղել Լաուրինաս Իվինսկիսը։ 1878 թվականին կանանց գիմնազիա է ավարտել Ելգավում։ Ավելի ուշ հոր հետ աշխատել է դեղատանն ու ուսումնասիրել է լիտվերեն։ 1890-ական թվականների սկզբին սկսել է զբաղվել մշակութային-հասարակական ու ստեղծագործական գործունեությամբ։ 1893 թվականին նախաձեռնել է «Պայքարող ուսանողների աջակցության համայնքի» ստեղծումը։ 1907 թվականին եղել է լիտվացի կանանց առաջին ժողովի կազմակերպիչներից մեկն ու նախագահը, Լիտվացի կանանց ասոցիացիայի համահիմնադիրներից մեկը (1908)։ 1909 թվականից, հոր մահից հետո ապրել է Վիլնոյում, աշխատել է «Lietuvos žinios» խմբագրությունում։

Առաջին համաշխարհային պատերազմի ժամանակ վերադարձել է հայրենի եզերք։ Ավարտել է բուժքույրական դասընթացներ, օգնել է հիվանդներին։ Պատերազմի ժամանակ օրագիր է պահել, որը հրապարակվել է 1925 և 1933 թվականներին։ 1919 թվականին սկսել է դասավանդել Պանևեժյան գիմնազիայում։ Եղել է աղջիկների դպրոցական համազգեստի մշակողներից մեկը, որն ընդունվել է ազգային մակարդակով ու գոյություն է ունեցել մինչև 1990-ական թվականների սկիզբ։ Զբաղվել է քաղաքական գործունեությամբ։ Եղել է Լիտվայի քրիստոնյա-դեմոկրատական կուսակցության անդամ։ 1920 թվականին ընտրվել է Լիտվայի սահմանադիր սեյմ, և որպես դրա ամենաավագ անդամ, նախագահել է առաջին սեսիան, որից հետո ընտրվել է նախագահ։ 1924 թվականին առողջական խնդիրների պատճառով հրաժարվել է դասախոսի աշխատանքից։ Այնուհետև հեռացել է հասարակական կյանքից, սակայն շարունակել է գրել։

## Ստեղծագործություն
Հիմնական ստեղծագործություններից են. «Մանրուքներ» (1905) պատմվածքների ժողովածու, «Վիլկենե» (1894), «Աստծուն ի տես» (1905) պատմվածքներ, «Վաճառված երջանկություն» պիես։ Հանդես է եկել որպես քննադատ` պաշտպանելով ռեալիզմի ուղղությունը լիտվական գրականության մեջ։ «Երկու կանայք» ընդհանուր կեղծանունով գրող Յու. Ժեմայտեի հետ համատեղ գրել է մի քանի սոցիալ-կենցաղային դրամաներ և կատակերգություններ։ Այդ պիեսները ցույց են տվել պայքարը ցարիզմի դեմ, հանուն ժողովրդի լուսավորության։ Դպրոցական երկհատոր դասագրքի հեղինակ է։ Լիտվայում սահմանված է Գ. Պետկևիչայտե Բիտեի անվան մրցանակ։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Gabrielė Petkevičaitė-Bitė 

Կատեգորիա:Լիտվացի գրողներ
Կատեգորիա:20-րդ դարի կին գրողներ
Կատեգորիա:Հրապարակախոսներ
Կատեգորիա:Լիտվացի գրաքննադատներ
Կատեգորիա:Խորհրդային դրամատուրգներ
Կատեգորիա:Հասարակական գործիչներ
Կատեգորիա:Լիտվայի քաղաքական գործիչներ
Կատեգորիա:Լիտվացի ֆեմինիստներ
Կատեգորիա:Լիտվացի հասարակական գործիչներ
Կատեգորիա:Լիտվացի հրապարակախոսներ
Կատեգորիա:Լիտվացի մանկավարժներ
Կատեգորիա:Լիտվացի դրամատուրգներ
Կատեգորիա:Կին ակտիվիստներ
Կատեգորիա:Դասագրքերի հեղինակներ
Կատեգորիա:Գրական կեղծանուններով հայտնի հեղինակներ
Սերբական Հանրապետության ժողովրդական սկուպշչինա

**Սերբական Հանրապետության ժողովրդական սկուպշչինա** (), բարձրագույն օրենսդիր և սահմանադրական մարմին Սերբական Հանրապետությունում։ Սկուպշչինան բաղկացած է 83 պատգամավորներից, իսկ խորհրդարանական մեծամասնությունը կազմում են Անկախ սոցիալ-դեմոկրատների միության, Ժողովրդավարական ժողովրդական միության և Սոցիալիստական կուսակցության պատգամավորները։

## Պատմություն
Ժողովրդական սկուպշչինան հիմնադրվել է 1991 թվականի հոկտեմբերի 24-ին, որպես Բոսնիայում և Հերցեգովինայում սերբ ժողովրդի սկուպշչինա։ Պատերազմի ավարտից հետո և Դետոյնի համաձայնագրի ստորագրումից հետո Ժողովրդական սկուպշչինան իր վրա   վերցրեց համապատասխան բարեփոխումների և վերակառուցման անցկացման պատասխանատվությունը։ Մինչև 2002 թվական  Ժողովրդական սկուպշչինայի պատգամավորները ընտրվել են  երկու տարի ժամկետով։  2002 թվականից հետո օրենսդրության համապատասխան փոփոխություններից նրանց սկսեցին ընտրել չորս տարի ժամկետով։

2002 թվականին ստեղծվել է Ժողովրդական սկուպշչինայի վերին պալատը՝ Ժողովուրդների պալատ։ Սկուպշչինայի կազմում կան 28 պատգամավորներ, որոնք ընտրվում են սկուպշչինայի պատգամավորների և համայնքների կողմից ազգային սկզբունքով՝ 8 ներկայացուցիչներ բոսնիացիներից, սերբերից և խորվաթներից և 4 պատգամավորներ մյուս ազգային փոքրամասնություններից։ Ժողովուրդների պալատը կարող է վետո դնել ցանկացած օրենք, որը ընդունվել է Ժողովրդական սկուպշչինայի կողմից, եթե գտնում է, որ այն սպառնում է համայնքներից մեկի կենսական շահերին։

## Ժողովրդական սկուպշչինայի գումարումներ
Ժողովրդական սկուպշչինան աշխատել է ութ գումարումների նիստերում.
* 1-ին գումարման նիստ (1991 հոկտեմբերի 24 մինչև 1996 թվականի սեպտեմբերի 14),
* 2-րդ գումարման նիստ (1996 թվականի հոկտեմբերի 19 27 դեկտեմբերի 1997)
* 3-րդ գումարման նիստ (1997 թվականի դեկտեմբերի 27-ից  1998 թվականի 19 հոկտեմբեր)
* 4-րդ գումարման նիստ  (1998 թվականի հոկտեմբերի 19-ից, 2000 թվականի դեկտեմբերի 16)
* 5-րդ գումարման նիստ (2000 թվականի դեկտեմբերի 16 մինչև 2002 թվականի նոյեմբերի 28)
* 6-րդ գումարման նիստ (2002 թվականի նոյեմբերի 28 մինչև 2006 թվականի նոյեմբերի 9)
* 7-րդ գումարման նիստ (2006 թվականի նոյեմբերի 9-ից մինչև 2010 նոյեմբեր)
* 8-րդ գումարման նիստ (2010-ի նոյեմբերի 15-ից մինչև 2014 թվականի նոյեմբերի 24)
* 9-րդ գումարման նիստ (2014 թվականի նոյեմբերի 24-ից մինչ հիմա)

## ժողովրդական սկուպշչինայի խոսնակների ցանկ
* Մոմչիլո Կրաիշնիկ (1991թվականի հոկտեմբերի 25-ից մինչ 1996 մայիս)
* Դրագան Կալինիչ (1996 թվականի մայիսից մինչ 1998 թվականի նոյեմբերի 4)
* Պետար Ջոկիչ (1998 թվականի նոյեմբերի 4-ից մինչ  2000 թվականի դեկտեմբերի 16)
* Դրագան Կալինիչ (2000 թվականի  դեկտեմբերի 16-ից մինչ  2004 թվականի հունիսի 29)
* Շեֆկետ Խաֆիզովիչ (2004 թվականի հունիսի 29-ից մինչև  2004թվականի հուլիսի 20)
* Դուշան Ստոյիչիչ (2004-2006թթ.հուլիսի 20-ից )
* Իգոր Պադոյչիչ ( 2006 թվականի փետրվարի 28-ից մինչ 2014 թվականի նոյեմբերի 24)
* Նեդելկո Չուբրիլովիչ (2014 թվականի նոյեմբերի 24-ից մինչ հիմա)

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* 

Կատեգորիա:Սերբական Հանրապետության քաղաքականություն
Գեներալ Կարբիշևի հուշարձան (Մոսկվա)

[աջից|մինի|317x317փքս|Հուշարձանի պատկերով [ԽՍՀՄ փոստային ծրար, 1989 թվական
]]
**Գեներալ Կարբիշևի հուշարձան** (), հուշարձան Ռուսաստանի Դաշնության մայրաքաղաք Մոսկվայում, որը նվիրված է Խորհրդային Միության հերոս գեներալ-լեյտենանտ Դմիտրի Կարբիշևին։ Տեղադրվել է 1980 թվականին գեներալի անվան բուլվարի և Մարշալ Ժուկովի պողոտայի հատման վայրում։

## Պատմությունից

Դմիտրի Կարբիշևը խորհրդային բանակի գեներալ էր, ինժեներ։ Հայրենական մեծ պատերազմի սկզբին նա գերի է ընկել։ Նրան առաջարկել են համագործակցել, բայց նա հրաժարվել է։ Դմիտրի Կարբիշևը պահվել է գերմանական Զամոսց, Համելբուրգ, Ֆլոսենբյուրգ, Մայդանեկ, Աուշվից, Զաքսենհաուզեն և Մաութհաուզեն համակենտրոնացման ճամբարներում։ Ճամբարների ղեկավարությունից բազմիցս ստացել է համագործակցելու առաջարկներ։ Չնայած իր տարիքին, եղել է ճամբարային դիմադրության շարժման ակտիվ ղեկավարներից մեկը։ 1945 թվականի փետրվարի 18-ի գիշերը Մաութհաուզեն (Ավստրիա) համակենտրոնացման ճամբարում, ի թիվս այլ կալանավորների (մոտ 500 մարդ), սառնամանիքին ջրվել է և զոհվել։ Դարձել է անկոտրում կամքի և տոկունության խորհրդանիշ։

## Նկարագրություն
Գեներալ-լեյտենանտ Դմիտրի Կարբիշևի հուշարձանը գեներալ բացվել է 1980 թվականի մայիսի 7-ին Գեներալ Կարբիշևի բուլվարում։ Հուշարձանի հեղինակներն են քանդակագործ Վլադիմիր Ցիգալը, ճարտարապետ Ա. Մ. Պոլովնիկովը։

Հուշարձանն ամբողջությամբ ձուլված է բրոնզից։ Դեպի վեր խոյացող 8-մետրանոց սյուները խորհրդանշում են սառույցի մեծաբեկորներ, որոնց վրա ամրացված է հերոսի դիմաքանդակով խորանարդը։ Հիշատակի նշանի վրա փորագրված է.

## [[Ֆիլատելիա]]յում
1989 թվականին Խորհրդային Միությունում թողարկվել է փոստային ծրար հուշարձանի պատկերով։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:1980 հիմնադրումներ Ռուսաստանում
Կատեգորիա:Մոսկվայի հուշարձաններ
Կատեգորիա:Քանդակներ այբբենական կարգով