open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Երկիրը նախքան 12-ի ժամանակը։ Թռչողների մեծ օրը

**Երկիրը մինչև 12-ի ժամանակը. Թռչողների մեծ օրը** (), մուլտֆիլմ, որը նկարահանվել է ԱՄՆ-ում և շարունակում է «Երկիրը մինչև ժամանակի սկսվելը» մուլտֆիլմին (2006)։

## Սյուժե
Փիթրիի ընտանիքը պատրաստվում է կարևոր իրադարձության` Թռչողների օրվան, երբ բոլոր թռչող դինոզավրերը պարտավոր են ցուցադրել իրենց կարողություններն ու ունակությունները և ապացուցել, որ նրանք պատրաստ են ինքնուրույն կյանքի։ Փիթրին մեծ շատ վախով է սպասում այդ օրվան, քանի որ եղբայրները և քույրերը համարում են նրան «անհեռանկար» և խմբում աշխատելու անընդունակ։ Ընկերները որքան կարողանում են` մխիթարում են նրան` փորձելով վստահություն ներշնչել սեփական ուժերի հանդեպ։ Հին ընկերներին միանում է նորը` մի տարօրինակ և փետրավոր արարած, որն արձագանքում է «Գվիդո» անվանը։ Գվիդոն մի քիչ տարօրինակ է, ինչպես նաև` լուսնոտ, սակայն նա անկեղծորեն ցավակցում է Փիթրիին և ցանկանում օգնել նրան։

Ընկերների ընդհանուր ջանքերն արդյունք են տալիս. Փիթրին ոչ միայն փայլուն է անցնում իր փորձությունը, այլ նաև փրկում է գետը ընկած փոքրիկ Տրեշային։

## Դերասաններ և կերպարներ
* Նիք Փրայս` Լիթլֆութ
* Էնդի Մաքեյֆի` Սերա
* Էյրիա Կյորզոն` Դակի
* Ջեֆ Բեննեթ` Փիթրի
* Կաննեմ Մառաս` Պապիկ
* Ռոբ Պոլսեն` Սփայք, Գվիդո
* Նայքի Ֆաթերման` Ռոկի 
* Տրես Մակնիլ` Փիթրիի մայրը 
* Ջոն Ինգլ` Սերայի հայրը 
* Կեմրին Մանհեյմ` Տրիյա
* Նայքի Ֆաթերմեն` Տրիշա
* Ֆրենկ Ուելքեր` սպինոզավր

## Երգեր
# One of a Kind
# Things Change
# Flip, Flap and Fly

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* 
* 

Կատեգորիա:2000-ականների անգլերեն ֆիլմեր
Կատեգորիա:2000-ականների կինոկատակերգություններ
Կատեգորիա:2006 մուլտֆիլմեր
Կատեգորիա:2006 ֆիլմեր
Կատեգորիա:Universal Pictures ֆիլմեր
Կատեգորիա:Ամերիկյան ընտանեկան ֆիլմեր
Կատեգորիա:Ամերիկյան կինոկատակերգություններ
Կատեգորիա:Ամերիկյան մուլտֆիլմեր
Կատեգորիա:Արկածային ֆիլմեր
Կատեգորիա:Լիամետրաժ անիմացիոն ֆիլմեր
Կատեգորիա:Մուլտֆիլմեր կենդանիների մասին
Կատեգորիա:Ֆիլմեր դինոզավրերի մասին
Սթիվ Բուլոք

**Սթիվ Բուլոք** (, ), ամերիկացի քաղաքական գործիչ, Մոնտանա նահանգի 23-րդ նահանգապետը (2013-2021)։ Դեմոկրատական կուսակցության անդամ է։

Բուլոքը 2018-2019 թվականներին եղել է Նահանգապետերի ազգային ասոցիացիայում։

## Կենսագրություն
Բուլոքը ծնվել է 1966 թվականին Միզուլա քաղաքում՝ ուսուցիչների ընտանիքում, և մեծացել Հելենա քաղաքում։ Մայրը՝ Պենի Քոփսը (), Հելենա քաղաքում եղել է դպրոցի խորհրդի հոգաբարձուն, իսկ խորթ հայրը՝ Ջեք Քոփսը (), դպրոցական տեսուչ Հելենա և Բիլլինգս քաղաքներում։ 1984 թվականին Բուլոքն ավարտել է Հելենայի ավագ դպրոցը, որից հետո Կալիֆոռնիայի «Claremont McKenna» քոլեջում և Կոլումբիայի համալսարանում սովորել է իրավունք։

1990-ականների սկզբին Բուլոքը սկսել է գործունեությունը որպես իրավաբանական խորհրդական։ Մասնավորապես, եղել է Մոնտանա նահանգի այն ժամանակվա քարտուղար Մայք Կունիի օգնականը։ Այդ ժամանակ նաև աշխատել է Մոնտանայի արդարադատության քարտուղարությունում և 1997 թվականից մինչև 2001 թվականը եղել Է նահանգի գլխավոր դատախազ Ջո Մազուրեկանի տեղակալը։

2000 թվականին Բուլոքը Մոնտանայի գլխավոր դատախազների թեկնածու էր, սակայն պարտվեց ներկուսակցական փրայմերիզները։ 2001-2004 թվականներին աշխատել է Վաշինգտոնի «Steptoe & Johnson» իրավաբանական ընկերությունում։ Նա նաև Ջորջ Վաշինգտոնի համալսարանում հրավիրված պրոֆեսոր-ուսուցչապետ էր։ 2004-2008 թվականներին Հելենա քաղաքում ղեկավարել է սեփական իրավաբանական ընկերությունը, որտեղ ներկայացրել է հասարակ մարդկանց, սպառողական կազմակերպությունների, արհմիությունների, ոստիկանների, ինչպես նաև մասնավոր ձեռնարկությունների շահերը։ 2008 թվականին դարձել է Մոնտանայի գլխավոր դատախազ։

2012 թվականին Բուլոքն ընտրվել է Մոնտանայի նահանգապետ, և հաջորդ տարվա հունվարի 7-ին երդվել է։

2020 թվականի նախագահական ընտրությունների թեկնածու է։

Ամուսնացած է Լայզա Դոունզի հետ (), ունեն երեք երեխա։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* 

Կատեգորիա:Կոլումբիայի համալսարանի շրջանավարտներ
Կատեգորիա:ԱՄՆ-ի դեմոկրատական կուսակցության անդամներ
Կատեգորիա:21-րդ դարի ամերիկացի քաղաքական գործիչներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի իրավաբաններ
Կատեգորիա:Ամերիկացի փաստաբաններ
Կատեգորիա:ԱՄՆ-ի նախագահական ընտրություններ 2020 թեկնածուներ
Կաստրիոտիներ

**Կաստրիոտիի տունը** (), ալբանական թագավորական և ազնվական ընտանիք էր, 14-րդ և 15-րդ դարերում, որպես Կաստրիոտիի գահակալության իշխաններ։ Պատմական փաստաթղթերում հիշատակված առաջին Կաստրիոտին 1368 թվականին։ 15-րդ դարի սկզբին ընտանիքը վերահսկում էր Դեբարի շրջակայքը (ժամանակակից Հյուսիսային Մակեդոնիայի արևտմյանը մասը և արևելյան Ալբանիան)։ Այս տնից է լբանիայի ազգային հերոս, գեներալ և թուրք նվաճողների դեմ ալբան ժողովրդի ազատագրական պայքարի ղեկավար Սկանդերբեգը։ Իշխանության անկումից և 1468 թվականին Սկանդերբեգի մահվանից հետո Կաստրիոտիի ընտանիքը իրենց հավատարմությունը տվեց Նեապոլների Թագավորությանը և վերահսկողություն ստացավ Գալաթինայի Սան Պիետրոյի Դուչիի և Իտալիայի Լեչե նահանգի Սոլետոյի նահանգի վրա որտեղ մինչ այժմ գոյություն ունի ընտանիքի մայրական մասնաճյուղ՝ որպես Սանեսվերինո ընտանիքի մաս։

## Պատմություն
### Ծագում
Կաստրիոտին, որը Կանինայի կեֆալեն էր 1368 թվականին, Կաստրիոտի ընտանիքի առաջին անդամն էր, որը հիշատակվել է պատմական փաստաթղթերում։ Ըստ Կաբաշիի՝ Կաստրիոտին առաջին անգամ հիշատակվել է 1394 թվականին։ Կաբաշին բացատրում է, որ թուրքական աղբյուրները նշում են, որ ընտանիքը ծագել է Կաստրատից՝ Ալբանիայի հյուսիսում։ Ըստ Մալքոլմի՝ նրանք ծագում են Կոսովոյի արևմտյան շրջաններից։ Ըստ մի քանի պատմաբանների, նրանց ազգանունը ունի իր ծագման է հունարեն բառի *kastro* ()-ից լատիներեն *castrum,* pl. *[[կաստրա]]*, «ռազմական ճամբար» կամ «բերդ»)։

### Դեպի ազնվականություն
Կաստրիոտիները, ի տարբերություն Տոպիայի և Արիանիտի, չուներ երկար պատմություն, որպես ազնվականներ։ Պատմական աղբյուրներում հիշատակված առաջին ազնվականը եղել է կամ Պալ Կաստրիոտին (1394), Սինայի և Ստորին Գարդիի տերը (*Գարդի և Պոստթմ*) կամ կեֆալե Կաստրիոտին, ով եղել է *[[Քեֆալե (Բյուզանդական կայսրություն)|քեֆալե]]* Կանինան հայտնաբերվել է 1368 աղբյուրներում։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Ալբանիայի պատմություն
Կատեգորիա:Եվրոպական թագավորական ընտանիքներ
Գեորգի Միշև

**Գեորգի Միշև Իվանով** (, ), բուլղարացի գրող և սցենարիստ։

## Կենսագրություն
Գեորգի Միշևը ծնվել է 1935 թվականի նոյեմբերի 3-ին Յոգլավում, Բուլղարիա։ 1958 թվականին ավարտել է Սոֆիայի համալսարանի լրագրության ֆակուլտետը։ Որպես սցենարիստ համագործակցել է Լյուդմիլ Կիրկովի, Էդուարդ Զախարիևի, Իվան Անդոնովի և այլ մարդկանց հետ։ Բուլղարիայի կոմունիստական կուսակցության անդամ 1980 թվականից։

Գրող և սցենարիստ Միխահիլ Վեշիմի որդին։

## Ընտրյալ ֆիլմագրություն

### Սցենարիստ
* 1967 - Եթե չի գնում գնացքը / *Ако не иде влак*
* 1970 - Ռակովսկի փողոցում / *По улица Раковски*
* 1971 - Երեխան հեռանում է / *Момчето си отива*
* 1973 - Վայրի նապաստակների վերահաշվարկ / *Преброяване на дивите зайци*
* 1974 - Գյուղացին հեծանիվի վրա / *Селянинът с колелото*
* 1975 - Ամառանոցային գոտի / *Вилна зона*
* 1975 - Մի՛ հեռացիր / *Не си отивай!*
* 1976 - Ջրահարսի խմբապար / *Самодивско хоро*
* 1976 - Մայրիշխանություն / *Матриархат* 
* 1977 - Կեղծ պատմություններ / *Лъжовни истории*
* 1979 - Գրեթե սիրային պատմություն / *Почти любовна история*
* 1980 - Սպիտակ պար / *Дами канят*
* 1982 - Աշնանային արև / *Есенно слънце*
* 1989 - Գոտի Բ-2 / *Зона Б-2*
* 1998 - Դունավի կամուրջ / *Дунав мост*
* 2005 - Հայրիշխանություն / *Патриархат* (սերիալ)

## Հրապարակումներ ռուսերենով
* Мишев, Георгий. (Пер. с болг. Л. Хлынова) // «Дети мира». (Антология из 35 рассказов писателей 28 стран). - М., 1970.
* Мишев, Георгий. «Приглашают дамы» : Избранная проза (Пер. с болг.) - М. : «Художественная литература», 1990. - ISBN 5-280-01190-8

## Մրցանակներ
* 1976 - Կառլովի Վարիի կինոփառատոնի հատուկ մրցանակ
* 1981 - Բուլղարիայի մշակույթի պատվավոր գործիչ
* 2006 - Լովեչի պատվավոր քաղաքացի

## Գրականություն

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* 
* [Գեորգի Միշևը [КиноПоиск] կայքում]
* От и за Георги Мишев в Своден каталог НАБИС – национален каталог на академичните библиотеки в България
* Георги Мишев в Литернет
* Критика за Георги Мишев в Литернет
* Откъс от „Вилна зона“ на Георги Мишев, в. „Дневник“, 21 ноември 2015

Կատեգորիա:Բուլղարացի գրողներ
Կատեգորիա:Բուլղարացի սցենարիստներ
Կատեգորիա:Բուլղարացի լրագրողներ
Կատեգորիա:Բուլղարացի կոմունիստներ
Կատեգորիա:Բուլղարացի մանկագիրներ
Կատեգորիա:Սոֆիայի համալսարանի շրջանավարտներ
Կատեգորիա:20-րդ դարի գրողներ
Կատեգորիա:21-րդ դարի գրողներ
Կատեգորիա:Լովեչի պատվավոր քաղաքացիներ
Կատեգորիա:Բուլղարիայի մշակույթի պատվավոր գործիչներ
Կատեգորիա:Բուլղարացի արձակագիրներ
Լիլի Գոլեստան

**Լիլի Գոլեստան Թաղավի Շիրազի** (, ), պարսիկ թարգմանիչ, Թեհրանի Գոլեստան պատկերասրահի սեփականատերն ու գեղարվեստական ղեկավարը։

Նա կինոռեժիսոր և գրող Էբրահիմ Գոլեստանի դուստրն է, ֆոտոլրագրող Քավե Գոլեստանի քույրը և կինոռեժիսոր Մանի Հիգիգիի մայրը։

Ծնվել է 1944 թվականին, Թեհրանում։ Նա իր ստեղծագործական տարիների մի մասն անց է կացրել Աբադանում, որտեղ նրա հայրը աշխատել է որպես կինոռեժիսոր։

Փոքր տարիքից առնչվել է արվեստին ու գրականությանը` հնարավորություն ունենալով շփվել ժամանակի անհատականությունների հետ։ Լիլի Գոլեստանը մի քանի տարի սովորել է Փարիզում, այնուհետև վերադարձել է Իրան և դարձել հաջողված թարգմանիչ ու հեղինակ։ Նա շատ է ճանապարհորդել և ծանոթ է եղել արտասահմանյան գրականության տարբեր տեսակների։

## Թարգմանություններ
* Ինչպես են ստեղծվում երեխաները, Էնդրյու Էնդրի
* Կյանք, պատերազմ և այլևս ոչինչ, Օրիանա Ֆալասի
* Սերմնահեղուկի տարօրինակ պատմությունը...
* Պատմություն համար երեք, Էժեն Իոնեսկո
* Միրա, Քրիստոֆեր Ֆրանկ
* Թիսթոուն և երեք բթամատերը, Մաուրիս Դրուոն 
* Երկու պիես հնագույն Չինաստանից
* Բանաստեղծ-նկարիչը, Սոհրաբ Սեպեհրի
* Մի սպանության քրոնիկա, Գաբրիել Գարսիա Մարկես
* Մարդը, որն ուներ ամեն ինչ, ամեն ինչ, ամեն ինչ, Միգել Անջել Աստրուիաս
* Գուավայի բույրը, Գաբրիել Գարսիա Մարկես
* Հելենիզմ, Յիանիզ Ռիտսոս
* Քաղաքացի աղավնին, Ռոմեյն Գարի
* Պատմություններ և առասպելներ, Լեոնարդո դա Վինչի
* Օնդին, Ժան Գիրոդո
* Եթե ճամփորդում ես ձմռան գիշերը, Իտալո Կալվինո
* Իմ այժմյան իրավիճակի պատմությունը, երկար հարցազրույց Ահմադ Մահմուդի հետ
* Վեց հիշողություն հաջորդ հազարամյակի համար, Իտալո Կալվինո
* Երկհատրանոց գիրք Ալի Հաթամիի և իր աշխատանքների մասին
* Հարցազրույց Մարսել Դյուշանի հետ
* Գույների մասին, Վիթգեյնշտեյն
* Կյանք Պիկասոյի հետ, Ֆրանսուազա Ժիլո
* Պիկասո, Դավիդ Հոքնեյ
* Մարկ Ռոտկո, Սին Սքալլի
* Վան Գոգ, Գոգեն
* Մարսել Դյուշանը խոսում է իր հավաքածուի մասին

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* A photo of Lili in Golestan Gallery
* I Wanted it, I Made it Happen: Lili Golestan, TEDxTehran

Կատեգորիա:Իրանցի գրողներ
Կատեգորիա:Իրանցի թարգմանիչներ
Եղջերուն

«**Եղջերուն**», Հովհաննես Թումանյանի պատմվածքներից՝ գրված 1909 թվականին։

## Պատմություն
Առաջին անգամ ամբողջությամբ տպագրվել է Թիֆլիսում «Հասկեր» մանկական ամսագրում (1909 թվական, էջ 323-326), այնուհետև՝ 1940-1959 թվականներին Երևանում Հովհաննես Թումանյանի երկերի ժողովածուի գիտական հրատարակության երրորդ հատորում (էջ 74-79)։ Մի հատված («*Արշալույսից առաջ մենք դարան էինք մտած Եղնուտի կիրճում»* պարբերությունից մինչև վերջ), տպագրվել է 1913 թվականին Թիֆլիսում լույս տեսած «Լուսաբեր» դասագրքում (Չորրորդ տարի, էջ 139-140)։ Ավելի վաղ մի հատված-տարբերակ՝ «*Եղնիկի տերը*» վերնագով տպագրվել է 1907 թվականի «Լուսաբեր» ամսագրում (Առաջին տարի, էջ 23)։

Ինքնագիրը չի պահպանվել։ Գրության ժամանակը հայտնի չէ։

Պատմվածքը 1916 թվականի թարգմանվել է ռուսերեն։

Հովհաննես Թումանյանի երկերի լիակատար ժողովածուի 5-րդ հատորում տպագրվել է «Հասկեր» մանկական ամսագրից։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* «Եղջերուն» պատմվածքի աուդիոտարբերակը 

Կատեգորիա:1909 գրականությունում
Կատեգորիա:Հովհաննես Թումանյանի պատմվածքներ
Կատեգորիա:Պատմվածքներ
Կիմի

**Կիմի** (), փոքր քաղաք Հունաստանում։ Գտնվում է ծովի մակարդակից 179 մ բարձրության վրա, Եվբեայի արևելյան ափի համանուն հրվանդանում, Դիրֆիի ստորոտում, Խալկիդայից 47 կմ հյուսիս-արևմուտք, Լամիայից 148 կմ հարավ-արևմուտք և Աթենքից 80 կմ հյուսիս-արևմուտք։ Համայնքի (դիմա) պատմական կենտրոն Կիմի-Ալիվերիոն մտնում է Կենտրոնական Հունաստանի պերիֆերիայի կազմի մեջ գտնվող Եվբեա ծայրամասային միավորի մեջ։ Ըստ 2011 թվականի մարդահամարի տվյալների՝ բնակչության թիվը կազմում է 2383 մարդ։

Անունը ստացել է հնագույն **Կիմա** (նաև **Կումի**) հին քաղաքից։

մինի|Տեսարան Կիմիից

## Պատմություն
Կիմա կամ Կումի () հին քաղաքը գտնվել է Կարիստոս հին քաղաքի տարածքում։ Բարգավաճել է արխաիկ շրջանում, բայց Խալկիդայի հետ պատերազմում պարտությունից հետո կորցրել է իր անկախությունը։ Ըստ գերակշռող տեսության՝ եղել է մետրոպոլիս երկու գաղութների՝ Փոքր Ասիայում Կիմայի և Կամպանիայում՝ Կումիի համար։ Ըստ Ստրաբոնի՝ Կամպանիայում Կումին հիմնվել է գաղութաբնակների կողմից՝ Կումիից Հիպոկլեսի () և Խալկիդայից Մեգասֆենայի () առաջնորդությամբ։

Ժամանակակից քաղաքը հիմնադրվել է 18-րդ դարում։ Կիմին հայտնի է իր գյուղատնտեսական արտադրանքներով (հիմնականում թզով) և գեղեցիկ ճարտարապետությամբ, որը բարգավաճել է 19-րդ դարում՝ ծովային զարգացած նավարկության շնորհիվ։

## Կիմիի համայնք
Կիմիի համայնքային միության մեջ մտնում է յոթ բնակավայր, Սոտիրի վանքը և Պրասուդի կղզին (): Ըստ 2011 թվականի մարդահամարի տվյալների՝ բնակչության թիվը կազմում է 2870 մարդ։ Մակերեսը կազմում է 39 462 կմ²։

## Բնակչություն

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Հունաստանի աշխարհագրություն
Կատեգորիա:Հունաստանի քաղաքներ
Քեռի Խեչանը

«**Քեռի Խեչանը**», Հովհաննես Թումանյանի պատմվածքներից։

## Պատմություն
Պատմվածքի ինքնագիրը չի պահպանվել։

Պատմվածքն առաջին անգամ տպագրվել է 1910 թվականի հոկտեմբերի 24-ին լույս տեսած «Հորիզոն» օրաթերթի № 236-ում՝ «*Մերոնք*» ընդհանուր վերնագրով։ Այնուհետև՝ 1940-1959 թվականներին Երևանում լույս տեսած Հովհաննես Թումանյանի երկերի ժողովածուի գիտական հրատարակության երրորդ հատորում (էջ 83-85)։

Հովհաննես Թումանյանի երկերի լիակատար ժողովածուի 5-րդ հատորում տպագրվել է «Հորիզոն» օրաթերթից։

Այդ պատմվածքին բնորոշ է նուրբ հումորը, որով ցուցադրվում է նահապետական գյուղացու հետամնացությունը, համառությունը, գյուղական աշխարհի մարդկանց ըմբռնումները։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Հովհաննես Թումանյանի պատմվածքներ
Գրազը

«**Գրազը**», Հովհաննես Թումանյանի պատմվածքներից։

## Պատմություն
Այս պատմվածքի գրման տարեթիվը հայտնի չէ։

Առաջին անգամ տպագրվել է 1908 թվականին Թիֆլիսում լույս տեսած «Հասկեր» մանկական ամսագրի № 10-ում (էջ 346-349)՝ «*Սարերի կյանքից*» ենթավերնագրով, այնուհետև՝ Երևանում՝ 1940-1959 թվականներին լույս տեսած Հովհաննես Թումանյանի երկերի ժողովածուի գիտական հրատարակության երրորդ հատորում (էջ 68-71)։

Ինքնագիրի չի պահպանվել։

Հովհաննես Թումանյանի երկերի լիակատար ժողովածուի 5-րդ հատորում տպագրվել է «Հասկեր» ամսագրից։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Հովհաննես Թումանյանի պատմվածքներ
Կատեգորիա:Պատմվածքներ
Ջեֆ Ֆեյի

**Ջեֆ Ֆեյի** (, ),  ամերիկյան  կինեմատոգրաֆիայի և հեռուստատեսության դերասան, որը հայտնի է դարձել Կորուսյալները հեռուստասերիալում խաղացած *Ֆրենկ Լապիդուսի* դերով։

## Կենսագրություն
Ջեֆ Ֆեյին ծնվել է 1952 թվականի նոյեմբերի 29-ին Նյու Յորք նահանգում՝ Օլինում։ Նրա ծնողներն ունեն իռլանդաամերիկյան ծագում։ Նա ընտանիքի 13 երեխաներից վեցերորդն էր։ Մեծացել է Բուֆֆալո քաղաքում և ավարտել *Father Baker’s High School*։ 17 տարեկանում հեռացել է տնից և սկսել ճամփորդել ավտոստոպով։ Սովորել է բալետի դպրոցում։

25 տարեկանում *«Joffery Ballet»* մրցույթում պարի համար կրթաթոշակ ստանալով՝ Ֆեյին սկսել է ելույթ ունենալ։ Ելույթ է ունեցել ԱՄՆ-ի և Մեծ Բրիտանիայի ամբողջ տարածքի թատրոններում։ Իր առաջին գլխավոր դերը ստացել է հանրահայտ «One Life To Live» հեռուստասերիալում։

1985 թվականին «Սիլվերադո» ֆիլմում ստացել է *Տայրիի* դերը։ 1992 թվականին Ֆեյին և Փիրս Բրոսնանը խաղացել են «Գազոնահունձը» ֆիլմի գլխավոր դերերում։ 1995 թվականին նա խաղացել է «Դատական կատարածու» հեռուստասերիալի գլխավոր դերում։ 2008 թվականից սկսած Կորուսյալները հեռուստասերիալում խաղացել է Ֆրենկ Լապիդուսի դերը։ Ֆրենկը ուղղաթիռի օդաչուն է, բայց ավելի ուշ պարզվում է, որ նա աշխատել է նաև որպես ինքնաթիռի օդաչու։ Հեռուստասերիալում առաջին անգամ հայտնվել է չորրորդ եթերաշրջանում և մինչև հինգերորդ եթերաշրջանը նկարահանվել է որպես հրավիրված դերասան։ Հեռուստասերիալի վեցերորդ եթերաշրջանում Ջեֆի կերպարը դառնում է գլխավոր հերոսներից մեկը։

## Ֆիլմագրություն

## Մրցանակներ և անվանակարգեր

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* 

Կատեգորիա:1952 ծնունդներ
Կատեգորիա:20-րդ դարի ամերիկացի տղամարդ դերասաններ
Կատեգորիա:21-րդ դարի ամերիկացի տղամարդ դերասաններ
Կատեգորիա:Ամերիկացի կինոպրոդյուսերներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի պարողներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի տղամարդ թատերական դերասաններ
Կատեգորիա:Ամերիկացի տղամարդ կինոդերասաններ
Կատեգորիա:Ամերիկացի տղամարդ հեռուստատեսային դերասաններ
Կատեգորիա:Ամերիկացիներ իռլանդական սերմամբ
Կատեգորիա:Անձինք այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Դերասաններ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Նոյեմբերի 29 ծնունդներ
Նեսոյի քարաբաղնիսը

«**Նեսոյի քարաբաղնիսը**», Հովհաննես Թումանյանի պատմվածքներից։

## Պատմություն
Այս պատմվածքի գրման ստույգ տարեթիվը հայտնի չէ։

Առաջին անգամ տպագրվել է Թիֆլիսում՝ 1910 թվականի նոյեմբերի 14-ին՝ «Հորիզոն» օրաթերթի № 254-ում՝  «**Մերոնք**» ընդհանուր վերնագրի տակ, այնուհետև՝ Երևանում՝ 1940-1959 թվականներին լույս տեսած Հովհաննես Թումանյանի երկերի ժողովածուի գիտական հրատարակության երրորդ հատորում (էջ 80-82)։

Պահպանվել է պատմվածքի սկզբնական տարբերակը՝ «*Թե հարևաններն ինչպես կտրեցին Կիրակոս բիձու դողը*» խորագրով։

Ինքնագիրը չի պահպանվել։

Հովհաննես Թումանյանի երկերի լիակատար ժողովածուի 5-րդ հատորում տպագրվել է «Հորիզոն» օրաթերթից։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Հովհաննես Թումանյանի պատմվածքներ
Սուրբ Իշտվանի եկեղեցի

**Սուրբ Իշտվանի եկեղեցի** (), ծխական եկեղեցի Արևմտյան Սլովակիայի Պիեշտյանի քաղաքում։ Կառուցվել է 1828-1832 թվականներին դասական ոճով։ Այն պարզ երկայնական շենք է՝ պրուսական կամարներով և օվալաձև պրեսբիտերիայով։ Դրսից եկեղեցու շենքը բաժանված է քառանկյունի հարթ որմնասյուներով։ Արևմտյան կողմից եկեղեցու ճակատամասում կառուցված է բրգաձև տանիք ունեցող աշտարակ։

## Պատմություն
Հողատեր Կոմս Ֆերենց Էրդյոդին սկսել է կառուցել եկեղեցին 1828 թվականին և շինարարությունն ավարտել 1831 թվականին։ Մեկ տարի անց եկեղեցին օծվել է։

Սուրբ Իշտվանի գլխավոր խորանն ստեղծվել է Վիեննայում։ Հունգարական թագավոր Սուրբ Իշտվանի պատկերն ստեղծվել  է վարպետ Զիգլերի կողմից և թվագրվում է 1831 թվականով։ Կողային զոհասեղաններից մնացել են միայն երկու քանդակներ՝ սգացող Սուրբ Մարիամ Աստվածածնի և Սուրբ Հովսեփի։ Հին ժամանակների ոգով ոճավորված խոստովանարաններն ստեղծվել են 20-րդ դարում Պիեշտյանի վարպետների կողմից։ Վիտրաժներն ստեղծվել են Յանկո Ալեքսիի նախագծով 1950 թվականին։ Պատի պատկերներն ստեղծվել են Պապպի, Պետրովիչի, Էնգոֆի կողմից 1931 թվականին։

Երկրորդ համաշխարհային պատերազմից հետո հոգևորական Ալեքսանդր Շինդելարի հանձնարարությամբ պատրաստվել է հիշատակի զանգ, որն ինքն էլ օծել է (իր մահվան օրը) 1947 թվականի նոյեմբերի 2-ին։

2005 թվականի մարտի 18-ին տեղադրվել է 213 սմ երկարություն ունեցող և 70 կգ կշռող խաչ՝ ոսկեզօծված 24 կարատանոց ոսկով։ Մարտի 13-ին այն օծել է Պիեշտյանի եկեղեցական դեկան Յոզեֆ Բոգունիցկին։ Զանգի հեղինակը եղել է դարբին Յուրի Շուլեկը։

## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն
* *Piešťanský dekanát*, Ľudovít Chmelár-Hlohovský, Magma, Čadca, 2003, ISBN 80-89172-00-8

Կատեգորիա:Սլովակիայի եկեղեցիներ
Ուրախ գիշեր

«**Ուրախ գիշեր**», Հովհաննես Թումանյանի պատմվածքներից։

## Պատմություն
Պատմվածքի ինքնագիրը չի պահպանվել։

Գրության ստույգ ժամանակը հայտնի չէ։ Պատմվածքն առաջին անգամ կարդացվել է 1910 թվականին «Հասկերի» խմաբագրական ժողովում։ Ընթերցանության ավարտից հետո Թումանյանն ավելացրել է․

Ստեղծագործությունն առաջին անգամ տպագրվել է 1911 թվականին «Հասկեր» մանկական ամսագրի №1-ում (էջ 3-5), այնուհետև՝ Երևանում 1940-1959 թվականներին լույս տեսած Հովհաննես Թումանյանի երկերի ժողովածուի գիտական հրատարակության երրորդ հատորում (էջ 89-91)։

Հովհաննես Թումանյանի երկերի լիակատար ժողովածուի 5-րդ հատորում տպագրվել է «Հասկեր» մանկական ամսագրից։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* «Ուրախ գիշեր» պատմվածքի աուդիոտարբերակը

Կատեգորիա:Պատմվածքներ
Ժակ Օդիբերտի

**Ժակ Օդիբերտի** (, ), ֆրանսիացի դրամատուրգ, գրող, բանաստեղծ, էսսեիստ և լրագրող։

Ֆրանսիական գրականության Մալարմե ակադեմիայի անդամ։

## Կենսագրություն
[մինի|[Անթիբ քաղաքի տունը, որտեղ ծնվել է Ժ. Օդիբերտին]]
Որմնադրի որդի է։ 12 տարեկանից սկսել է բանաստեղծություններ գրել։ 15 տարեկանից նրա բանաստեղծությունները տպագրվում էին տեղի թերթերում։

1925 թվականին տեղափոխվեց Փարիզ։ Այտեղ համագործակցում էր թերթերի և ամսագրերի հետ։

1938 թվականին պոեզիայի համար մրցանակ է ստացել ֆրանսիական գրականության Մալարմե ակադեմիայի կողմից։ 1946-1952 թվականները համարվում են  նրա ստեղծագործական կյանքի ամենաբեղուն տարիները։ Այդ շրջանում նա ստեղծել է պիեսների շարք, գրել և հրատարակել է պիեսներ, էսսեներ, բանաստեղծություններ։

1950-ական թվականներին Ժակ Օդիբերտին Լյուսի Ֆոր ամսագրում հրատարակել է մի քանի վեպ, այնտեղ նույն ժամանակաշրջանում տպագրվել են նաև Մարսել Օկլերի, Էրվե Բազենի, Էմիլ Դանոենի, Մորիս Դրյուոնի և ԱՆդրե Մորուայի ստեղծագործությունները։

Մահացել է 1965 թվականին հաստ աղիքի քաղցկեղի դեմ կատարած վիրահատություններից հետո։

Թաղված է Փարիզի մոտ գտնվող Պանտեն քաղաքում։

## Ստեղծագործություն
Ժ. Օդբերտիի գրական ժառանգությունը ներառում է պոեզիա, դրամատուրգիա, վեպեր, էսսեներ, հուշագրություններ։ Ժ. Օդիբերտիի գրական ոճին բնորոշ է պատկերավորությունը, փոխաբերությունը, հարուստ է պոետական ռիթմով, շարահյուսական և հնչյունական մոտեցումներով։ Գրել է սիմվոլիզմի և սյուրռելաիզմի ոճով։

Որպես պոետ հանդես է եկել «Կայսրություն և թակարդ»  («L’empire et la trappe», 1930) ժողովածուով։

Ժ. Օդիբերտիի պոեզիան չափազանց սուբյեկտիվ և նկատելի հակասոցիալական է, իրենից ներկայացնում է անսպասելի և չտարբերակված տպավորությունների հեղեղ, տարբեր ոճի անհասկանալի բառերի շարան և անհասկանալի նորաբանությունների հեղեղ, այնուամենայնիվ, նրա բանաստեղծությունները հստակ կառուցված են ձայնային և ռիթմիկ տոնով։

Ժ. Օդիբերտիի արձակը անվերջ ներքին մենախոսություններ են, և անգամ  չեն կարողանում նկատել գրքի գլխավոր խնդիրը, օրինակ՝ «Կոտորած»  («Carnage», 1942), «Միլանի վարպետը» («Le maître de Milan», 1950) և այլ գրքեր։

Ժ. Օդիբերտին աբսուրդի թատրոնի ներկայացուցիչներից մեկն է։

1954-1964 թվականներին հրատարակում է վեպեր և հաջողությունների է հասնում նաև թատրոնում։

1964 թվականին ստացել է ազգային Գրականության մրցանակ։

Ժ. Օդիբերտիի հայրենի Անթիբ քաղաքի դպրոցը կրում է նրա անունը։

## Ընտիր երկեր

### Պիեսներ
* Le mal court (1947)
* L’effet Glapion (1959)
* La Fourmi dans le corps (1962)
* Quoat-Quoat
* L’Ampélour
* Les femmes du boeuf

### Բանաստեղծությունների ժողովածուներ
* Des Tonnes de semence (1941)
* Toujours (1944)
* Rempart (1953)

### Վեպեր
* Le Maître de Milan (1950)
* Marie Dubois (1952)
* Les jardins et les fleuves (1954)
* Infanticide préconisé (1958)

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Жак Одиберти в базе Encyclopædia Britannica

Կատեգորիա:Ֆրանսիացի դրամատուրգներ
Կատեգորիա:Ֆրանսալեզու գրողներ
Կատեգորիա:Ֆրանսիացի գրողներ
Կատեգորիա:20-րդ դարի բանաստեղծներ
Կատեգորիա:Ֆրանսիացի լրագրողներ
Կատեգորիա:Ֆրանսիացի վիպասաններ
Կատեգորիա:Ինքնակենսագիրներ
Կատեգորիա:Բանաստեղծներ այբբենական կարգով
Սնիչները

**«Սնիչները»** (), ամերիկացի հայտնի մանկագիր Դոկտոր Սյուզի չափածո հեքիաթը, որը տպագրվել է նախ Redbook ամսագրում, իսկ հետո «The Sneetches and Other Stories» ժողովածուում։ Այս պատմությունը, ըստ հեղինակի մտահղացման, երգիծանք է ռասաների և մշակույթների միջև դրսևորվող խտրականության վերաբերյալ, ինչպես նաև արտահայտում է Դոկտոր Սյուզի հայացքներն ընդդեմ հակասեմիտիզմի։

## Սյուժե
Չափածո հեքիաթը պատմում է թռչունների նմանվող դեղին էակների՝ սնիչների մասին ()։ Նրանցից ոմանք աստղեր ունեն որովայնի վրա, մյուսները չունեն։ Կրծքին աստղեր ունեցող սնիչներն իրենց համարում են յուրօրինակ վերնադաս և ամեն կերպ նվաստացնում են նրանց, որոնք աստղեր չեն ունեցել։ Մի օր նրանց մոտ է գնում գործարար Սիլվեստր Մաքմանկի Մակբինը և առանց աստղերի սնիչներին առաջարկում է ստանալ դրանք իր Աստղային մեքենայի օգնությամբ ()՝ վճարելով երեք դոլար։ Երբ նախկինում խտրականության ենթարկված Սնիչներն աստղեր են ստանում, «էլիտան» սկսում է վրդովվել՝ վախենալով կորցնել իր գերազանց կարգավիճակը։ Բայց խորամանկ գործարարը այստեղ էլ ելք է գտնում. համոզելով նրանց, որ աստղերն այլևս նորաձև չեն, Մաքբինը նրանց տեղեկացնում է Անաստղ մեքենայի մասին (անգլ.՝ Star-Off machine), որի օգտագործման համար յուրաքանչյուր ոք պետք է վճարի տասը դոլար։ «Էլիտայի» ներկայացուցիչներն ուրախությամբ տալիս են նրան այդ գումարը և ջնջում իրենց աստղերը։ Վերջերս իրենց աստղերն ստացած սնիչները որոշում են հետ չմնալ և ջնջում են այդ տարբերակող նշանը։ Մակբինը, որը չի կիսում սնիչների նախապաշարմունքները, թույլ է տալիս նրանց դա անել։ Ի վերջո, սկսվում է ամբողջական խառնաշփոթ. սնիչները վազում են մի մեքենայից մյուսը, մինչև վերջապես իրենք էլ չեն հասկանում, թե իրենցից ով նախկինում աստղ ուներ։ Վազքը դադարում է, երբ սնիչները մնում են առանց փողի։ Հարստացած Մակբինն իր հետ վերցնում է մեքենաները և հեռանում՝ ծիծաղելով սնիչների վրա և ասելով, թե «Սնիչին չես սովորեցնի» (անգլ.՝ «you can’t teach a Sneetch»)։ Սակայն, ի հեճուկս նրա խոսքերի, սնիչներն այդ դեպքից հետո հասկանում են, որ աստղի առկայությունը կամ բացակայությունը ոչ մի նշանակություն չունի, և իրար հետ խաղաղություն են կնքում։

## Էկրանավորում
* «Dr. Seuss on the Loose»  (1973)
* «Սնիչներ» (1989)

## Ազդեցությունը
* 1998 թվականին Դոկտոր Սյուզի ժողովածուն, որը ներառում էր նաև տվյալ հեքիաթը, ՆԱՏՕ-ն թարգմանել է սերբոխորվաթերեն։ Ըստ կազմակերպության ծրագրի՝ Բոսնիա և Հերցեգովինայի երեխաների համար պետք է տպագրվեր 500 000 օրինակ՝ որպես հանդուրժողականության դաստիարակությանն ուղղված արշավի մաս։
* Սայմոն Սինեկն իր «Սկսիր ինչուից։ Ինչպես են ականավոր առաջնորդները ոգեշնչում գործել» գրքում հեքիաթը ներկայացնում է որպես օրինակ այն փաստի, որ մարդությունն ունի պատկանելության կարիք
* «Հարավային պարկի» «Ապարանջան ծափահարությունների համար» դրվագում ապարանջաններ արտադրող գործարանը և դրա սեփականատերը այս գրքի ծաղրանմանակումն են։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:1957 գրքեր
Կատեգորիա:Անգլերեն գրականություն
Կատեգորիա:Անգլերեն գրքեր
Կատեգորիա:Մանկական գրականություն
Բիբի խանում Ասրաբադի

**Բիբի խանում Ասրաբադի** (, ), պարսիկ բանաստեղծուհի, գրող, ուսուցչուհի։

## Կենսագրություն
thumb|left|250px|Բիբի խանում Ասրաբադիի ազգակիցներ։
Բիբի խանում Ասրաբադին ծնվել է 1858 թվականին Գորգանում։ Նրա հայր Մուհամեդ Բագիր խանը հակիմ է եղել Անզան տոհմից։ Բիբի խանումի մայրը՝ Հադիջա խանումը, եղել է Ահունդա Մոլի Կազումա Հորասանիի դուստրը։

Բիբի խանում Ասրաբադին բացել է աշխարհի կանանց համար առաջին դպրոցը և գրել է կրթության համընդհանուր իրավունքի պաշտպանության ուղղված բազմաթիվ հոդվածներ։ 1906 թվականին նա հրատարակել է աղմուկ հանած «Տղամադկանց արատները» գիրքը։ Ասրաբադին իր գրքում խոսում է տղամարդու արատների մասին, օրինակ՝ մոլեխաղերի, ալկոհոլամոլության և տղաների հետ սեռական ակտի մասին։ Ազգայնամոլների ճնշման տակ դպրոցը փակվել է, բայց տարիների համար աշխատանքից հետո Ասրաբադին նորից կարողացավ դպրոցը դռները բացել իրանցի աղջիկների համար։

Բիբի խանում Ասրաբադին ամուսնացած է եղել Մուսա խան Վազիրիի հետ։ Նրանք ունեցել են յոթ երեխա։ Նա մահացել է 1921 թվականին Թեհրանում։

## Տես նաև
* Պարսից գրականություն

## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն
* Afsaneh Najmabadi, *Women with Mustaches and Men without Beards: Gender and Sexual Anxieties of Iranian Modernity* (University of California Press, Berkeley, 2005). 
* Afsaneh Najmabadi, editor, *Bibi Khanum Astarabadi's Ma'ayib al-Rijal: Vices of Men* (Midland Printers, Chicago, 1992).
* Hasan Javadi, Manijeh Marashi, and Simin Shekrloo, editors, *Ta'dib al-Nisvan va Ma'ayib al-Rijal* [Disciplining of Women and Vices of Men] (Jahan Books, Maryland, 1992).
* *The education of women & the vices of men: two Qajar tracts*, transl. and introd. by Hasan Javadi and Willem Floor (Syracuse Univ. Press, Syracuse NY, 2010). 
* Jasmin Khosravie, *Die Sünden der Männer – Konzepte von Weiblichkeit im Spiegel der Lebenswelt von Bibi Khanum Astarabadi (st. 1921)*, in: S. Conermann & S. von Hees (ed.): Islamwissenschaft als Kulturwissenschaft: Historische Anthropologie. Ansätze und Möglichkeiten (pp.&nbsp;235–262), (EB-Publishers, Hamburg 2007).

## Արտաքին հղումներ
* Ebrahim Nabavi, *Bibi Khanom and the Unknown Prince* (بی بی خانم و شاهزاده گمنام), BBC Persian, Wednesday 26 July 2006 (BBC Persian).
* *The School for Girls* (مدرسه دوشيزگان). A programme celebrating the 100th anniversary of the Constitutional Revolution of Iran with an interview with Dr Mah-Laghā Mallah (دكتر مه لقا ملاح), maternal granddaughter of Bibi Khatoon Astarabadi, 11 August 2006 (Deutsche Welle). At the time of interview, Dr Mallah is 90 years old.
* *Bibi Khanom Astarabadi (Gorgani)*, A short biography of Bibi Khatoon Astarabadi (in Persian), containing some transcribed material from the above-mentioned interview with *Deutsche Welle* of Dr Mah-Laghā Mallah (Shomaliha.com).

Կատեգորիա:20-րդ դարի գրողներ
Կատեգորիա:20-րդ դարի կանայք
Կատեգորիա:20-րդ դարի կին գրողներ
Կատեգորիա:Իրանցի ակնարկագիրներ
Կատեգորիա:Իրանցի լրագրողներ
Կատեգորիա:Իրանցի կին գրողներ
Կատեգորիա:Իրանցի ֆեմինիստներ
Լուսնին նայող տղան

**Լուսնին նայող տղան** () կամ  **Երկաթե տղան** (), հուշարձան Ստոկհոլմի Գամլա Ստանում (Հին քաղաք), որտեղ պատկերված է նստած տղան` ծնկները գրկած։

## Նկարագրություն
Հուշարձանը ստեղծել է քանդակագործ Լիս Էրիկսոնը։ Տեղադրվել է 1967 թվականին և դարձել Շվեդիայում ամենափոքր հուշարձանը. նրա բարձրությունը կազմում է շուրջ 15 սմ։ Հուշարձանը հայտնի է նաև Ուլլե () ժողովրդական մականունով։

Հուշարձանը պատրաստված է ավազաքարից և կռած երկաթից։ Տղան նստած է մահճակալին, որը տեղադրված է բավականին լայն պատվանդանի վրա։ Լիս Էրիկսոնը հուշարձանը ստեղծել է 1954 թվականին։ Այն արտացոլում է քանդակագործի մանկության մասին հիշողությունները, երբ անքուն գիշերներին նստում էր մահճակալին և պատուհանից նայում լուսնին։

Հուշարձանը գտնվում է Ֆիննական եկեղեցու () ետևում,  Ստոկհոլմի թագավորական պալատից մի քանի մետր հեռավորության վրա և ոչ միշտ է հիշատակվում քաղաքի զբոսաշրջային ուղեցույցներում, բայց այն մեծ մասսայականություն է վայելում զբոսաշրջիկների շրջանում։ Ենթադրվում է, որ տղայի գլուխը շոյելը հաջողություն է բերում և օգնում է ցանկությունների կատարմանը, ինչի արդյունքում էլ մշտական շոյելուց տղայի գլուխը փայլում է։ Հուշարձանի պատվանդանին հաճախ մետաղադրամներ և քաղցրավենիք են նետում, իսկ ձմռանը երկաթե տղային գլխարկ և շարֆ են հագցնում։

## Պատկերասրահ

Järnpojke, little boy who looks at the moon.jpg
SNV80258.JPG
Sweden - Stockholm - panoramio (19).jpg
Мальчик, смотрящий на Луну-The boy, looking at the moon - panoramio.jpg


## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* «Լուսնին նայող տղան» Ստոկհոլմի կենտրոնում

## Աղբյուրներ
* Linnell, Stig, Stockholms spökhus och andra ruskiga ställen (2003)
* Skulptur i Stockholm. Redaktion: Philippe Legros, Kaj Larsson. Stockholm: Konstkansliet, Utbildningsförvaltningen, 2005. S. 4

Կատեգորիա:1954 հիմնադրումներ
Կատեգորիա:Երեխաների հուշարձաններ
Կատեգորիա:Շվեդիայի հուշարձաններ
Իվան Ցարևիչ

[thumb|''Թռչող գորգը'', [Վիկտոր Վասնեցով, 1880]]
**Իվան Ցարևիչ** ( կամ Иван-царевич), ռուսական ժողովրդական բանահյուսության գլխավոր հերոսներից։ «Ցարևիչը» տիտղոս է, որը տրվում է ցարերի որդիներին։ Հաճախ հանդիպող կերպար է, որը պայքար է մղում Կոշչեյի հետ։

Նա բանահյուսության մեջ հաճախ, բայց ոչ միշտ հանդիպող, երեք երիտասարդ տղաներից մեկն էր։ «Երեք ցարդոմների» մեջ նա Ոսկե ժապավեն-Նաստասյայի որդին է։ Տարբեր լեգենդներ Իվանին նկարագրում են տարբեր կանայք ունեցող կերպարներով. նրա կանայք էին Իմաստուն Վասիլիան, Գեղեցկուհի Ելենան, Մարյա Մորևնան։

Իվանը երբեմն ներկայացվում է գերբնական ունակություններով և ունի հավլունի թուր։

Իվանը ռուսական բանահյուսության գլխավոր հերոսն է։ Նա համարյա միշտ ներկայացվում է կամ որպես գյուղական ընտանիքի երրորդ որդի կամ՝ թագավորի որդի։ Ավելի ուշ հանդիպող պատմություններում նա կոչվում է Իվան Ցարևիչ, որը նշանակակում է ցարի որդի։ Իվանն ամենատարածված ռուսական անձնանուններից է։ Իվան Ցաարևիչի ընկերներն ու թշնամիները հաճախ առասպելական դեմքեր են՝ կախարդական կենդանիներից մինչև մահացած էակներ։ Ամենահայտնի ժողովրդական հեքիաթը, որտեղ Իվանն ունի իր դերակատարումը՝ «Իվան Ցարևիչը, Կրակե թռչունն ու Գորշ գայլն» է։ Այս պատմության մեջ Իվանին օգնում է առասպելական գորշ գայլը, նա հաղթում է կրակե թռչնին և խնդրում գեղեցիկ արքայադսեր ձեռքը։ Կրակե թռչնի կերպարի ոգեշնչմամբ Իգոր Ստրավինսկին գրում է համանուն բալետը։ Մյուս հանրաճանաչ հեքիաթում, որը Ստրավինսկին նույնպես օգտագործել է իր «Կրակե թռչունը» բալետում, Իվան Ցարևիչն ամուսնանում է ռազմիկ արքայադստեր՝ Մարիա Մորևնայի հետ, որն առևանգվել էր անմահ Կոշչեյի կողմից։ Այս հեքիաթում նրան օգնող կենդանիներն էին՝ առյուծը, թռչունն ու կախարդական ձին, որը պատկանում էր Բաբա Յագային։ Հենց այս ձիու վրա էր, երբ հաղթեց Կոշչեին։
Որպես գյուղացու որդի Իվանը հավասարաչափ ներկայացված է, ինչպես Իվան Ցարևիչը։ Ամենատարածված պատմություններից է «Փոքրիկ սապատավոր ձին», որտեղ կախարդական, խոսող ձին օգնում է Իվանին դառնալ հերոս և ամուսնանալ իր սիրելիի հետ։

Իվան Ցարևիչի մասնակցությամբ հեքիաթներն են՝ «Իվան Ցարևիչը, Կրակե թռչունն ու Գորշ գայլը», «Արքայադուստր գորտը
», «Ռուսական հեքիաթներ», «Անմահ Կոշչեյի մահը», «Կրակե թռչունը»։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Բանահյուսություն
Կատեգորիա:Լեգենդներ
Կատեգորիա:Հեքիաթներ
Կատեգորիա:Հեքիաթների կերպարներ
Կատեգորիա:Ռուսական բանահյուսություն
Կատեգորիա:Ռուսերեն
Հակոբ Մեղավորյան

**Հակոբ Մեղավորյան** (), հայ իրավաբան։

## Կենսագրություն
Ծնվել է 1856 թվականին Տրապիզոնում։ Ծննդավայրում սկզբնական կրթություն ստանալուց հետո 1873 թվականին տեղափոխվել է Թիֆլիս, ընդունվել և ավարտել Ներսիսյան դպրոցը։ Դպրոցն ավարտելուց հետո զբաղվել է ուսուցչությամբ։

1891 թվականին ընդունվել է Լոզանի համալսարանի իրավագիտության ֆակուլտետ։

Մահացել է 1930 թվականին։

## Աշխատություններ
* Հ. Մեղավորյան. Ազգագրական և իրավաբանական ուսումնասիրությունը հայկական ընտանիքի և ամուսնության վերաբերյալ, նախորդված պատմական ակնարկով, Լոզան, 130 էջ

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Ընտանեկան իրավունքի հայ մասնագետներ
Կատեգորիա:Լոզանի համալսարանի շրջանավարտներ
Կատեգորիա:Հայ իրավաբաններ
Կատեգորիա:Հայ իրավագետներ
Աթենս (Օհայո)

**Աթենս** (), Ամերիկայի Միացյալ Նահանգների Օհայո նահանգում գտնվող քաղաք։ Աթենս շրջանի վարչական կենտրոնն է։ Ըստ 2010 թվականի տվյալների՝ քաղաքի բնակչությունը կազմում է 23 832 մարդ։

Քաղաքում է գտնվում Օհայոյի համալսարանը։

## Աշխարհագրություն
Ըստ ԱՄՆ-ի բնակչության մարդահամարի տվյալների` քաղաքի տարածքը կազմում է 26,03 կմ2, որից 25,46 կմ2-ը ցամաք է, իսկ 0,57 կմ2-ը՝ ջուր։

## Կլիմա

## Բնակչություն
2010 թվականին երկրի տարածքում ապրում էր 23 832 մարդ (50,0 %-ը տղամարդիկ, 50,0 % կանայք), հաշվվում էր 6903 տնային տնտեսություն և 1842 ընտանիք։ Ռասայական կազմը. 86,4 %՝ սպիտակամորթներ, 4,4 %՝ աֆրոամերիկացիներ, 0,2 %՝ բնիկ ամերիկացիներ, 6,1%՝ ասիացիներ և 2,3 %՝ երկու և ավելի ռասաների ներկայացուցիչներ։

6903 տնային տնտեսություններից 20,5 %-ը միասին ապրող ամուսնական զույգեր են (7,8 %-ը ունեն մինչև 18 տարեկան երեխաներ), 4,2 %-ը առանց ամուսնու ապրող կանայք, 2,1 %-ը առանց կնոջ ապրող տղամարդիկ։ 73,3 %-ը ընտանիքներ չունեին։ Միջինում տնային տնտեսություններ վարում են 2,28 մարդ, իսկ ընտանիքը միջինում ունի 2,74 անդամ։ Միայնակ ապրում են բնակչության 33,8 %-ը, 5,0 %-ը կազմում են միայնակ ապրող հասակավոր մարդիկ (65 տaրեկանից բարձր)։

Բնակչության տարիքային կազմն, ըստ 2010 թվականի մարդահամարի, հետևյալն է. 5,8 %՝ մինչև 18 տարեկաններ, 35,9 %՝ 18-ից 21 տարեկաններ, 54,0 %՝ 21-65 տարեկաններ և 4,3 %՝ 65 և բարձր։ Բնակչության միջին տարիքը 21,6 տարեկանն է։ Լորեյնում յուրաքանչյուր 100 կնոջ բաժին է ընկնում 100,0 տղամարդ, իսկ 100 չափահաս կնոջ՝ 100,1 նույն տարիքի տղամարդ։

2014 թվականին 22 699 աշխատունակ 16 տարին լրացած մարդուց աշխատում էին 10 123-ը։ 2014 թվականի ընտանիքների միջին եկամուտը գնահատվում էր 62 964 $, տնային տնտեսություններինը՝ 17 358 $: Մեկ անձի տարեկան եկամուտը կազմում էր 12 185 $. տղամարդկանց միջին տարեկան եկամուտը կազմում է 42 465 ԱՄՆ դոլար, իսկ կանանցը՝ 31 497: մարդահամարի պահին ընտանիքների 23,6 %-ը, իսկ բնակչության 56,7 %-ը գտնվում էին աղքատության եզրին։

Բնակչության ժողովրդագրությունը.

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:1797 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր
Կատեգորիա:ԱՄՆ-ի համալսարանական քաղաքներ
Կատեգորիա:Օհայոյի քաղաքներ
Ալտո Կարիրի ազգային պարկ

**Ալտո Կարիրի ազգային պարկ** (), ազգային պարկ Բրազիլիայում։

## Տեղագրություն
Ալտո Կարիրի ազգային պարկը գտնվում է Բահիա նահանգի Գուարատինգա մունիցիպալիտետում։ Ունի 19238 հա տարածք։

Պարկն Ատլանտյան անտառ բիոմում է։ Կարիրի լեռնազանգվածի արևելյան կողմը խոնավ է և զբաղեցված լեռնային խոնավ անտառով։ Դեպի արևմուտք այն ավելի չոր է, ու կիսատերևաթափ անտառն աստիճանաբար դառնում է գերիշխող։ Կարիրի լեռնազանգվածի հյուսիսային հատվածում անտառները մոտ են Ժեկիտինիոնիա ցածրավայրի կիսատերևաթափ անտառին։ Ամենաբարձր և կտրուկ բլուրների գագաթներին կան քարքարոտ դաշտեր` ժայռերով, բրոմելների, խոլորձների, կակտուսների և ձարխոտերի բազմաթիվ տեսակներով։ Գոյություն ունեն երկկենցաղների 35 տեսակներ, որոնցից ինը էնդեմիկ են, իսկ չորսը նոր են գիտության համար։

## Կառավարում
Ալտո Կարիրի ազգային պարկը ստեղծվել է 2010 թվականի հունիսի 11-ի դաշնային հրամանագրով՝ մոտավորապես 19264 հա տարածքով։ Այն դարձել է Կենտրոնական Ատլանտյան անտառ էկոլոգիական միջանցքի մի մասը, որը ստեղծվել է 2002 թվականին։ Պարկը դասվում է Բնության պահպանության միջազգային միության II կատեգորիային (ազգային պարկ)։ Նպատակն է պահպանել Ալտո Կարիրի լեռնային համակարգը, ապահովել վտանգված թռչունների և կենդանիների կենսունակ բնակչությունը, հատկապես՝  *Brachyteles hypoxanthus* տեսակի սարդ-կապիկների, ինչպես նաև պահպանել ու վերականգնել ջրբաժան գծերն ու ջրային ուղիները, աջակցել կրթության, շրջակա միջավայրի մեկնաբանության, ռեկրացիայի, էկոտուրիզմի և գիտական հետազոտությունների զարգացմանը։ Կառավարվում է Չիկո Մենդեսի Կենսաբազմազանության պահպանության ինստիտուտի կողմից։

## Պատկերասրահ

Epifitismo.jpg
Floresta Montana.jpg
No Alto Cariri.jpg
Cachoeira no Alto Cariri.jpg


## Ծանոթագրություններ

## Աղբյուրներ
*
*
*
*

Կատեգորիա:2010 հիմնադրված բնության հատուկ պահպանվող տարածքներ
Կատեգորիա:Բրազիլիայի ազգային պարկեր
Կատեգորիա:Կատեգորիա ԲՊՀՄ II
Ասլի և Քյարամ (օպերա)

**Ասլի և Քյարամ** (), չորս գործողությունից բաղկացած ադրբեջանական օպերա, որի հեղինակը Ուզեիր Հաջիբեկովն է։ Ուզեյիր բեկ Հաջիբեյովի հինգերորդ մուղամային օպերան է։ Հաջիբեկովը նաև հեղինակն է օպերայի լիբրետոյի։

## Ներկայացման պատմություն
Օպերան գրվել է 1912 թվականին։ Ուզեիր Հաջիբեկովը Անդրկովկասում նույն անունով հայտնի ադրբեջանական աշուղի դաստանի հիման վրա գրել է օպերայի լիբրետտոն․ Առաջին անգամ ներկայացվել է 1912 թվականի մայիսի 18-ին Ադրբեջանի օպերայի և բալետի թատրոնում։ Օպերայի առաջին ներկայացումը ղեկավարել է Հուսեյն Արաբլինսկին։ Այնուհետև, օպերան բեմադրվեց Կովկասի, Կենտրոնական Ասիայի, Իրանի շատ քաղաքներում։ Բացի Բաքվից, օպերան բեմադրվեց նաև հանրապետության այլ քաղաքներում (Նախիջևան, Գանձակ, Շամախի)։

## Դերեր

## Տես նաև
* Ասլը և Քերեմ
* Ասլի և Քյարամ
* Ուզեիր Հաջիբեկով
* Լեյլի և Մեջնուն (օպերա)

## Ծանոթագրություններ

## Աղբյուրներ
* Ü. Hacıbəyovun "Seçilmiş əsərləri"nin I cildi (B., 1964)
*

## Արտաքին հղումներ
* Ասլի և Քյարամ օպերայի պրեմիերան կայացավ Օպերայի և բալետի թատրոնում:
* Ասլի և Քյարամ (օպերա)
* Ասլի և Քյարամ

Կատեգորիա:Ադրբեջաներեն օպերաներ
Կատեգորիա:Գրականության հիման վրա ստեղծված օպերաներ
Կատեգորիա:Ուզեիր Հաջիբեկովի օպերաները
Դեղին (գույն)

**Դեղին**, գույն տեսանելի լույսի սպեկտրում նարնջագույնի և կանաչի միջև։ Գտնվում է էլեկտրամագնիսական ճառագայթման 550-590 նանոմետր երկարությամբ ալիքների տիրույթում։ RGB-ում (կարմիր, կանաչ, կապույտ, լույսի երեք հիմնական գույները) համարվում է կապույտի լրացուցիչ գույն, իսկ RYB համակարգում և գեղարվեստական փորձում՝ մանուշակագույնի հավելյալ գույն։ Սակայն վաղ ժամանակներում առկա գունանյութերի անկատարության պատճառով դիտարկվել է որպես ծիրանագույնի լրացում։ Դեղինի ստանդարտացված երանգներից մեկը համարվում է CMYK համակարգի բաղադրիչ։ RGB համակարգում նրա տասնվեցական նշանակությունն է #ffff00։

## Ստուգաբանություն
Հայերեն *դեղին* բառն ունի բնիկ հայկական ծագում, գալիս է *dhel արմատի և *-ին* ածանցի կապակցումից։ Աճառյանը նշում է, որ այլ լեզուներում ևս «դեղին» և «կանաչ» գունանունները նույնական են և ծագում են «խոտ» արմատից։

*Yellow* բառը եկել է հին անգլերեն *geolu, geolwe* ձևերից, որը նշանակում է «դեղին, դեղնավուն», ինչն էլ ձևավորվել է պրոտոգերմանական *gelwaz*՝ «դեղին» բառից։ Դա *gold* և *yell* արմատների հետ ունի նույն հնդեվրոպական *gʰel- հիմքը, որը միաժամանակ նշանակում է և՛ փայլուն, շողշողուն, և՛ ողբալ։

Անգլերեն տերմինը կապված է դեղինի գերմանական այլ բառերի հետ, ինչպես օրինակ՝ շոտլանդերեն *yella*, արևելյան ֆրիզերեն *jeel*, հոլանդերեն *geel*, գերմաներեն *gelb*, շվեդերեն ու նորվեգերեն *gul*։ Ըստ Օքսֆորդի անգլերեն բառարանի՝ այս բառի ամենահին կիրառությունը եղել է 700 թվականին Էպինալյան գլոսսարիումում (հին տեքստերի բացատրական բառարան)։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Գույներ
Աստիպալեյա (կղզի)

**Աստիպալեյա** (), կղզի Եգեյան ծովում: Գտնվում է Հունաստանի տարածքում։

## Աշխարհագրություն
ձախից|մինի|250x250փքս|Աստիպալեյա կղզին Եգեյան ծովում (կարմիրով նշված)
Պատկանում է Դոդեկանես կղզեխմբին։ Գտնվում է Եգեյան ծովի հարավ-արևելքում։ Կղզու մակերեսը կազմում է 96,85կմ², 18 կմ երկարությամբ և 13 կմ լայնությամբ։

Աստիպալեյան Դոդեկանես կղզու արևելյան կղզին է։ Գտնվում է Դոդեկանես և Կիկլադամի կղզիների միջև։ Հարևան բնակեցված կղզին Ամորգոսն է, հեռավորությունը նրանց միջև 36 կիլոմետր է։

Աստիպալեյան կազմված է երկու մասից, որոնք իրար միացված են ծայրամասային հատվածներով, որի լայնությունը ամենանեղ հատվածում 130 մետր է։ Այդ ծայրամասում է գտնվում տեղի օդանավակայանը։

## Բնակչություն
ձախից|մինի|Մայրաքաղաքի տեսքը
2001 թվականի մարդահամարի տվյալներով կղզում բնակվել է 1385 մարդ։ Ներկա պահին բնակիչների հիմնական զբաղմունքը գյուղատնտեսությունն է։

Կղզում գտնվում է 3 բնակավայր։ Արևմուտքում Խորան է՝ Աստիպալեյայի մայրաքաղաքը, ծայրամասում՝ օդանավակայանի մոտ, գտնվում է Անալիպսին։ Կղզու հարավային մասը անապատ է և անմարդաբնակ։

## Հայտնի անձինք

* Կլեոմեդ Աստիպալեյացի՝ VI—V մեր թվարկությունից առաջ։
* Օնեսիկրիտոս (360—290 մեր թվարկությունից առաջ)՝ հույն պատմիչ։
* Իպոլիտ Բիսսոն (1796—1827)՝ ֆրանսիական լեյտենանտ։
* Ֆրենկ Սկարդատոս՝ ամերիկացի քաղաքական գործիչ։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Կղզիներ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Եգեյան ծովի կղզիներ
Կատեգորիա:Հունաստանի կղզիներ
Կատեգորիա:Դոդեկանեսյան կղզիներ
Էմաս ազգային պարկ

**Էմաս ազգային պարկ** (), ազգային պարկ և ՅՈՒՆԵՍԿՕ-յի Համաշխարհային ժառանգության օբյեկտ՝ Բրազիլիայի Գոյաս ու Մատու Գրոսու դու Սուլ նահանգներում։

## Նկարագրություն
Պարկը գտնվում է Բրազիլիայի Կենտրոնական-Արևմտյան շրջանի Գոյաս և Մատու Գրոսու դու Սուլ նահանգների միջև։ Այն ընդգրկում է սերրադո սավաննայի 1320 քառ․ կմ տարածքը։ Պարկը տեղակայված է Պանտանալ կենսոլորտային արգելոցում, որը պարունակում է Պանտանալ, Շապադա դոս Գիմարայնշ և Սեռա դա Բոդոկենա ազգային պարկերն ու Սերրա դե Սանտա Բարբարա, Նասցենտես դու Ռիու Տակուարի և Պանտանալ դե Ռիու Նեգրու պետական պարկերը։ Շրջակայքում գերակշռում են սոյայի ընդարձակ պլանտացիաները։

## Բուսական և կենդանական աշխարհ
Էմաս ազգային պարկը ցուցադրում է սերրադոյին բնորոշ էկոհամակարգ, ծառերից զուրկ սավանա՝ բարձր տերմիտների բլուրներով ու հետաքրքիր կենդանական աշխարհով, այդ թվում՝ հսկա զրահակիր, բաշավոր գայլ, մեծ արմադիլ և պամպայի եղնիկ, ինչպես նաև հսկա նանդու ջայլամը։

Էմաս ազգային պարկում բնակվում են քիչ քանակությամբ յագուարներ, մոտ 10-12 կենդանի։ Արգելոցի միայն 40 %-ը, որն ընդհանուր առմամբ ընդգրկում է 1320 քառ․ կմ տարածք, յագուարների լավագույն բնակատեղին է։

Այլ խոշոր կաթնասուններից են՝ պուման, օցելոտը, բրազիլական գետակինճը, ճահճուտի եղնիկը, ջրախոզուկը և այլն։

## Պատկերասրահ

Entardecer Pq Emas.JPG
Ipêamarelodocerrado.jpg
As Brumas do Rio Formoso.JPG
Patrimônio Nacional da Humanidade.JPG


## Ծանոթագրություններ

## Աղբյուրներ
*

## Արտաքին հղումներ
*Bioluminescencia Parque das Emas 

Կատեգորիա:Բրազիլիայի ազգային պարկեր
Կատեգորիա:Կատեգորիա ԲՊՀՄ II
Կատեգորիա:Համաշխարհային ժառանգություն Բրազիլիայում
Կատեգորիա:1961 հիմնադրված բնության հատուկ պահպանվող տարածքներ‎
Չիստա Յսրեբի

**Չիստա Յսրեբի** () (), պարսիկ դասախոս, դրամատուրգ, թարգմանիչ, գրականագետ և հրատարակիչ։

## Վաղ կյանք և կրթություն
Յսրեբին ծնվել է 1968 թվականին, Թեհրանում։ Նա հոգեբանության բակալավրի և մագիստրոսի աստիճան է ստացել Ալզահրա համալսարանում։ Թատրոնում աշխատում է սկսած 1989 թվականից։ Բեմադրել է մի քանի ներկայացումներ։

## Ստեղծագործություններ
* *Postchi*
* *Sheyda va soofi*
* *Moaleme piano*
* *Eshgh dar zamane ma*

## Ստեղծագործությունների վերաթողարկում
Իրանում մի շարք կազմակերպություններ ու հաստատություններ վերահրատարակել են Յսրեբիի աշխատանքները։ Նրա վերահրապտրակված աշխատանքներից մի քանիսը հետևյալն են.

* Չիստա Յսրեբիի աշխատանքը վերահրատարակել է Ազգային բովանդակության համընկերության կողմից,
* Չիստա Յըսրեբիի աշխատանքը վերահրատարակել է Իսլամական մեծ հանրագիտարանի կենտրոնի կողմից։

## Մեջբերումներ
* Կանայք Ֆիրդուսու գլուխգործոց «Շահնամեում» ներկայացված են այնպես, ինչպես տղամարդիկ,
* Ես ճանաչում եմ Ֆիրդուսիին` որպես կնոջն ու ընտանիքին հարգող, և իր ընտիր գլուխգործոցում երբևէ չեմ հանդիպել, որ նա նվազեցնի ընտանիքի դերը։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ

Կատեգորիա:Իրանցի գրողներ
Կատեգորիա:Իրանցի դրամատուրգներ
Կատեգորիա:Իրանցի թարգմանիչներ
Կատեգորիա:Իրանցի կանայք
Կատեգորիա:Իրանցի կինոռեժիսորներ
Կատեգորիա:Իրանցի մանկավարժներ
Սուրբ Ֆրանցիսկ Ասսիզեցու եկեղեցի

**Սուրբ Ֆրանցիսկ Ասսիզեցու եկեղեցի** (), Վենեսուելայում գտնվող կաթոլիկ եկեղեցի։ Օծվել է Սուրբ Ֆրանցիսկ Ասսիզեցու պատվին։ Ազգային հուշարձան է (1956 թվականի ապրիլի 6-ից):

Մոտակայքում գտնվում են ակադեմիական պալատը, նախկին Գերագույն դատարանի շենքը և Դաշնային օրենսդիր պալատը։ Տաճարի մոտ աճում է 150-ամյա սեյբան՝ «Սուրբ Ֆրանցիսկոս» անվանումով, որը համարվում է տեղական տեսարժան վայր։

Ճարտարապետ Անտոնիո Լուիս Ուլիանի նախագծով տաճարի շինարարությունն սկսվել է 1593 թվականին։ Տաճարը կառուցվել է որպես Ֆրանցիսկյան միաբանության Սուրբ Ֆրանցիսկո վանքի լրացում և այն որպես Ակադեմիական պալատի հոգևոր հաստատություն օգտագործելու համար։ 1641 թվականին տաճարը լրջորեն տուժել է երկրաշարժի ժամանակ։ 1745 թվականին եկեղեցին ընդլայնվել է. մեծացվել է մուտքի տարածքը։ 1746 թվականին կառուցվել է ժամանակակից զոհասեղան՝ նվիրված Բեթղեհեմի մանուկ Հիսուսին։

1887 թվականին Վենեսուելայի նախագահ Անտոնիո Գուսման Բլանկոյի նախաձեռնությամբ տեղի է ունեցել տաճարի վերակառուցումը, որի ժամանակ փոխվել է նրա ճակատամասը։ 1813 թվականին Սիմոն Բոլիվարն Ադմիրալական արշավից հետո տաճարին շնորհել է «El Libertador» տիտղոսը։ 1842 թվականի դեկտեմբերի 17-ից մինչև Կարակասի Մայր տաճար տեղափոխվելը եկեղեցում են պահվել Սիմոն Բոլիվարի մնացորդները։

## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն
*  Lonely Planet
* Ferguson, Glenn W. (2003). Tilting at Religion. Prometheus Books, Publishers. pp.&nbsp;145-. ISBN 978-1-61614-136-3.

Կատեգորիա:Եկեղեցիներ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Կարակասի եկեղեցիներ
Ծղրիդը

**«Ծղրիդը»**, Հովհաննես Թումանյանի պատմվածքներից։

## Պատմություն
Հովհաննես Թումանյանի կողմից այս պատմվածքի գրման ստույգ տարեթիվն անհայտ է։

Առաջին անգամ տպագրվել է 1913 թվականին «Հասկեր» մանկական ամսագրի № 6 -ում (էջ 177-182)։ Այնուհետև՝ 1940-1959 թվականներին Երևանում լույս տեսած Հովհաննես Թումանյանի երկերի ժողովածուի գիտական հրատարակության երրորդ հատորում (էջ 92-97)։

Ինքնագիրը չի պահպանվել։

Պահպանվել է ընդամենը մի տարբերակ։

Հովհաննես Թումանյանի երկերի լիակատար ժողովածուի 5-րդ հատորում տպագրվել է «Հասկեր» մանկական ամսագրից։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Հովհաննես Թումանյանի պատմվածքներ
Կատեգորիա:Պատմվածքներ
Գելը

«**Գելը**», Հովհաննես Թումանյանի պատմվածքներից։

## Պատմություն
Պատմվածքը հավանաբար գրվել է 1910-ական թվականների առաջին կեսին։

«Գելը» պատմվածքի ինքնագիրը չի պահպանվել։

Ստեղծագործությունն առաջին անգամ տպագրվել է 1913 թվականին «Հասկեր» մանկական ամսագրի №1-ում (էջ 15-21)։

Պատմվածքի հատվածներից մեկը որոշ խմբագրումներով լույս է տեսել նաև «Լուսաբեր» դասագրքում (IV տարի, 1913 թվական)։ Պահվում են պատմվածքի վերաբերվող նյութեր, մշակումներ, գրառումներ նաև այդ գրքերի ցուցակը։ Ստեղծագործության բոլոր նյութերը տեղադրված են «*Տարբերակներ*» բաժնում։

Հովհաննես Թումանյանի երկերի լիակատար ժողովածուի 5-րդ հատորում տպագրվել է «Հասկեր» մանկական ամսագրից։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Հովհաննես Թումանյանի պատմվածքներ
Ալլահից ղրկված

«**Ալլահից ղրկված**», Հովհաննես Թումանյանի պատմվածքներից՝ գրված 1905 թվականին։

## Պատմություն
Առաջին անգամ լույս է տեսել Թիֆլիզում՝ 1911 թվականի հունվարի 6-ին տպագրված «Հորիզոն» օրաթերթի № 3-ում։ Այնուհետև տպագրվել է 1940-1959 թվականներին Երևանում լույս տեսած Հովհաննես Թումանյանի երկերի ժողովածուի գիտական հրատարակության երրորդ հատորում (էջ 86-88)։

Ինքնագիրը չի պահպանվել։

Այս հատվածը հեղինակը գրել է 1905 թվականին Դսեղ գյուղում՝ հայ-թուրքական ընդհարումների առիթով, Լոռու և Ղազախի շրջանների հայ և թուրք բնակչությանն ուղղված կոչում։

Հովհաննես Թումանյանի երկերի լիակատար ժողովածուի 5-րդ հատորում տպագրվել է «Հորիզոն» օրաթերթից։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Պատմվածքներ