Ալեքսանդր Արտեմև

**Ալեքսանդր Ռուդոլֆովիչ Արտեմև**  (, ), խորհրդային և ռուս հնագետ, պատմական գիտությունների դոկտոր (1997), պրոֆեսոր։

## Կենսագրություն
Նա ծնվել է զինվորականի ընտանիքում։ Այլ աղբյուրների համաձայն, նրա ծնողները՝ Ռուդոլֆ Ալեքսանդրովիչը և Ռաիսա Տիմոֆեևնա Արտեմևան, աշխատել են որպես ուսուցիչներ Նովգորոդի մարզում, որից հետո տեղափոխվել են Պսկովի մոտ գտնվող Ստարի Իզբորսկ գյուղ։ Նա հետաքրքրվել է հնագիտությամբ 12 տարեկանում՝ Վ. Վ. Սեդովի արշավախմբի կողմից Իզբորսկի մոտ գտնվող Տրովոր բնակավայրի պեղումների ժամանակ։ 1976 թվականին ընդունվել է Լենինգրադի պետական ​​համալսարանի պատմության ֆակուլտետ, որն ավարտել է 1981 թվականին: 1982-1984 թվականներին ծառայել է Խորհրդային բանակում՝ Կարելիայում։

1985-1987 թվականներին սովորել է ԽՍՀՄ ԳԱ Հնագիտության ինստիտուտի ասպիրանտուրայում։ 1988 թվականին տեղափոխվել է Վլադիվոստոկ, որտեղ աշխատել է Ռուսաստանի ԳԱ Հեռավոր Արևելքի մասնաճյուղի Հեռավոր Արևելքի ժողովուրդների պատմության, հնագիտության և ազգագրության ինստիտուտում՝ որպես գիտաշխատող, ուշ միջնադարյան հնագիտության լաբորատորիայի վարիչ, իսկ 2002 թվականից՝ հետազոտությունների գծով փոխտնօրեն։ 1989 թվականին Մոսկվայի պետական ​​համալսարանում պաշտպանել է թեկնածուական ատենախոսություն՝ «Պսկովի երկրի քաղաքները 13-14-րդ դարերում» թեմայով, իսկ 1998 թվականին՝ դոկտորական ատենախոսություն։

Նա ողբերգականորեն մահացել է 2005 թվականի դեկտեմբերի 27-ին։ Ժամը 16:40-ին Վլադիվոստոկում գտնվող նրա բնակարանի շեմին հայտնաբերվել է Ա. Ռ. Արտեմևի մարմինը՝ հրազենային վերքով։ Կային վարկածներ սպանության նրա գործունեության հետ կապի մասին։ Նա թաղված է Իզբորսկում՝ Տրովորի բնակավայրի մոտ։

## Գիտական գործունեություն
1977 թվականին Վ.Վ. Սեդովը Արտեմևին, որն այն ժամանակ երկրորդ կուրսի ուսանող էր, վստահեց Իզբորսկի ամրոցում անկախ պեղումների իրականացումը։ Մինչև 1987 թվականը, 7 դաշտային սեզոնների ընթացքում, Ա. Ռ. Արտեմևը զգալի հետազոտություններ է անցկացրել այս հուշարձանի վերաբերյալ, ուսումնասիրել է դրա շերտագրությունը, զարգացման և կառուցման պատմությունը: Միևնույն ժամանակ, նա զբաղվել է Պսկովի երկրամասի այլ քաղաքների պեղումներով և ուսումնասիրություններով։

Նա ղեկավարել է Ամուրի հնագիտական ​​արշավախումբը, որը պեղումներ է իրականացրել Ամուրի ստորին հոսանքներից մինչև Իրկուտսկ։ 1988-2005 թվականներին Չիտայի մարզում նա ուսումնասիրել է Շիլկինսկի, Արգունսկի, Ներչինսկի, Իրգենսկի ամրոցները, Ներչինսկի Պոսադը, Բուրյաթիայի Հանրապետությունում՝ Սելենգինսկի և Տելեմբինսկի ամրոցները, Կյախտինսկայա Սլոբոդան, ձմեռային խրճիթները Դիվիտկանի տրակտում: Նա ուսումնասիրել է նստակյաց մոնղոլների հուշարձանները, պեղել է մոտ 1000 քմ Խիրխիրինսկի բնակավայրում: 1980-ականների վերջերից ի վեր, 12 դաշտային սեզոնների ընթացքում, նա պեղել է 891 քմ տարածք հայտնի Ալբազինսկի ամրոցում՝ 17-րդ դարի ռուսական առաջապահ դիրք Ամուրի մարզում։

Հնագիտական ​​և պատմագրական հետազոտությունների արդյունքները հիմք հանդիսացան դոկտորական ատենախոսության համար՝ «Տրանսբայկալիայի և Ամուրի մարզի քաղաքներն ու ամրոցները 17-18-րդ դարերի երկրորդ կեսին» թեմայով։ Դոկտորական ատենախոսության հիմնական դրույթները արտացոլող մենագրությունը հրատարակվեց մեկ տարի անց Վլադիվոստոկում: Բ.Պ. Պոլևոյը նշեց այս աշխատանքի արժեքը, մասնավորապես՝ քարտեզագրական նյութերի վերանայումը, ամբողջ Տրանսբայկալիայի Ռուսաստանին միացման պատմության մանրամասն ներկայացումը։ Այլ հետազոտողներ նույնպես բարձր գնահատական ​​տվեցին Ա.Ռ. Արտեմևի ներդրմանը Տրանսբայկալիայի և Ամուրի ամրոցների ուսումնասիրության գործում։

Ռուսաստանի լավագույն գիտնականների համար նախատեսված նախագահական կրթաթոշակի, Վ.Կ. Արսենևի անվան մրցանակի դափնեկիր։ 2010 թվականին՝ հնագիտական ​​երկարամյա հետազոտությունների և «Քաղաքներ և ամրոցներ…» մենագրության համար, հետմահու արժանացել է Ֆ.Ֆ. Բյուսեի անվան մրցանակի։

1991 և 1997 թվականներին նա հրավիրված զեկույցներով մասնակցել է Միացյալ Նահանգներում անցկացված կոնֆերանսների Պորտլենդում, Օրեգոնում և Ֆեյրբենքսում,Ալյասկա, իսկ 2003 թվականին՝ Գերմանիայի Հալլե քաղաքում։ Նա ուսումնասիրել է Ամուրի ստորին հոսանքում գտնվող Տիրսկի ժայռի վրա գտնվող եզակի բուդդայական տաճարը։ Այս հետազոտության արդյունքների վերաբերյալ նա զեկույց է ներկայացրել 2005 թվականին Ճապոնիայի Սապորո քաղաքում կայացած միջազգային սիմպոզիումում։

Հեղինակ է ավելի քան 300 գիտական ​​հրապարակումների, այդ թվում՝ երեք անհատական ​​մենագրությունների, հոդվածների շարքի՝ «Տրանսբայկալյան հանրագիտարանի» համար (համահեղինակությամբ)։

## Հիմնական աշխատություններ
### Անհատական մենագրություններ
* 
* 
:: Рец.: 

### Հոդվածներ
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
*  (в соавт. с В. Н. Чернавской).
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 

### Հաղորդագրություններ արշավախմբերի արդյունքների վերաբերյալ
* Исследования на Псковщине // Археологические открытия  Ежегодник. — : Наука, 1988. — С. 3—6 (в соавт. с  и др.).
* Исследования Изборска // Там же. — С. 39—40 (в соавт. с ).
* Исследования Албазинского острога и его округи // … 1993 года. — 1994. — С. 159—160.
* Исследования Амурского [археологического] отряда // … 1994 года. — 1995. — С. 250—251 (в соавт. с , ).
:* … 1995 года. — 1996. — С. 309—311.
:* … 1996 года. — 1997. — С. 293—295 (в соавт. с ).
* Исследования Амурской экспедиции // Археологические открытия 1997 года. — : Эдиториал УРСС, 1999. — С. 249—250 (в соавт. с ).
:* … 1998 года. — 2000. — С. 267—269 (в соавт. с ).
:* … 1999 года. — : Наука, 2001. — С. 219, 222, 223 (в соавт. с ).
:* … 2000 года. — 2001. — С. 198—200.
:* … 2001 года. — 2002. — С. 383—385.
:* … 2002 года. — 2003. — С. 383—385.
:* … 2003 года. — 2004. — С. 362—366.
:* … 2004 года. — 2005. — С. 395—398.
:* … 2005 года. — 2007. — С. 411—413.

## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն
* 
* 

## Արտաքին հղումներ
* Публикации А. Р. Артемьева на сайте «Города и остроги земли Сибирской».

Կատեգորիա:Գիտնականներ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Պատմական գիտությունների դոկտորներ
Կատեգորիա:Ռուս արևելագետներ
Կատեգորիա:Ռուս հնագետներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանում հրազենից մահացածներ