open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Մարիա Գրոզդևա

**Մարիա Զդրավկովա Գրոզդևա** (, ), բուլղարացի հրաձիգ։ Վեց անգամ մասնակցել է Օլիմպիական խաղերի, որոնցից երկուսում դարձել է չեմպիոն։ Եվրոպայի բազմակի չեմպիոն։ Բոլոր մարզաձևերում ամենաշատ մեդալներն ունեցող բուլղարիացի մարզիկներից մեկն է։

## Կարիերա
Մարի Գրոզդևան մարզական հրաձգությամբ սկսել է զբաղվել 11 տարեկան հասակից մարզիչ Վալենտին Անդրեևի մոտ։ Տասնչորս տարեկանում նա կատարել է սպորտի վարպետի նորմատիվը հրաձգությունից։ Մարիա Գրոզդևայի մարզական կարիերայի մեծ մասում նրա մարզիչը եղել է Վալերի Գրիգորովը, ում հետ նա ամուսնացել է։ Նրանք ունեն երեք երեխա։

Ամառային օլիմպիական խաղերին Մարիա Գրոզդևան առաջին անգամ մասնակցել է 1992 թվականին Բարսելոնայում և օդաճնշիչ ատրճանակով հրաձգության մրցությունում զբաղեցրել է երրորդ տեղը՝ արժանանալով բրոնզե մեդալի։ Չորս տարի անց նա կրկնել է իր այդ հաջողությունը Ատլանտայում անցկացված Օլիմպիական խաղերի ժամանակ։

2000 թվականի Սիդնեյում անցկացված Օլիմպիական խաղերի ժամանակ Մարիա Գրոզդևան չեմպիոն է դարձել ատրճանակից հրաձգության մրցությունում (25 մետր), իսկ 2004 թվականին Աթենքում պաշտպանել է չեմպիոնի տիտղոսը՝ միաժամանակ սահմանելով օլիմպիական նոր ռեկորդ և դառնալով առաջին մարզուհին, ով երկու անգամ անընդմեջ չեմպիոն է դարձել տվյալ մարզաձևում։ Ոսկե մեդալից բացի Մարիա Գրոզդևան 2004 թվականին վաստակել է Օլիմպիական խաղերի իր երրորդ բրոնզե մեդալը։ 2004 թվականի Օլիմպիական խաղերի բացման արարողության ժամանակ Մարիա Գրոզդևան եղել է Բուլղարիայի հավաքականի դրոշակակիրը։

2008 թվականին Պեկինում անցկացված Օլիմպիական խաղերի ժամանակ Մարիա Գրոզդևան փորձել է երկրորդ անգամ պաշտպանել ատրճանակից հրաձգության չեմպիոնի իր տիտղոսը, սակայն զբաղեցրել է միայն հինգերորդ տեղը, իսկ օդաճնշիչ ատրճանակի հրաձգության ժամանակ չի ընդգրկվել անգամ տասը լավագույն մարզիկների շարքում։ 2012 թվականին Լոնդոնի Օլիմպիական խաղերի ժամանակ երկու մարզաձևերում էլ չի անցել եզրափակիչ, թեև սովորական ատրճանակից հրաձգության ժամանակ եղել է իններոդը՝ ընդամենը մեկ հորիզոնականով զիջելով եզրափակիչ անցնողներին։

Իր կարիերայի ընթացքում Մարիա Գրոզդևան յոթ անգամ դարձել է Եվրոպայի չեմպիոն (1994, 1995, 1997, 1999, 2003, 2009), չորս անգամ արժանացել է արծաթե մեդալի (1992, 1993, 1995, 2000) և մեկ անգամ վաստակել է բրոնզե մեդալ (2007), իսկ աշխարհի առաջնություններում որ մի անգամ մրցանակային տեղ չի զբաղեցրել։ Աշխարհի առաջնությունների ժամանակ բուլղարացի մարզուհին միայն երկու անգամ է հասել եզրափակիչ. 1994 թվականին նա օդաճնշիչ ատրճանակով հրաձգության ժամանակ զբաղեցրել է յոթերորդ տեղը, իսկ 2002 թվականին սովորական ատրճանակից հրաձգության ժամանակ եղել է չորրորդը։

## Ելույթներն Օլիմպիական խաղերում

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Մարիա Գրոզդևայի էջը ISSF կայքում

Կատեգորիա:Բուլղարացի հրաձիգներ
Կատեգորիա:Բուլղարացի օլիմպիական չեմպիոններ
Կատեգորիա:2004 թվականի Ամառային օլիմպիական խաղերի չեմպիոններ
Կատեգորիա:2000 թվականի Ամառային օլիմպիական խաղերի չեմպիոններ
Կատեգորիա:2004 թվականի Ամառային օլիմպիական խաղերի բրոնզե մեդալակիրներ
Էլինա Զալիտե

**Էլինա Զալիտե** (, ), լատվիացի խորհրդային գրող, դրամատուրգ, բանաստեղծ, արձակագիր, թարգմանչուհի։

## Կենսագրություն
Էլինա Զալիտեն ծնվել է 1898 թվականին Վալկի նահանգում, արհեստավորի ընտանիքում։ 1904 թվականին ընտանիքը տեղափոխվել է Ապե քաղաք, որտեղ ավարտել է տարրական դպրոցը։ 1918 թվականին էքստեռն ավարտել է Տարտուի Պուշկինի անվան գիմնազիան։ 1918-1920 թվականներին Ալուկսնե քաղաքում աշխատել է որպես ուսուցիչ, 1921 թվականից աշխատել է Ռիգայում։ Տպագրվել է 1921 թվականից։ 1928-1934 թվականներին եղել է «Դայլես» թատրոնի դրամատուրգ։ Երկրորդ համաշխարհային պատերազմից հետո կարճ ժամանակահատված աշխատել է որպես օպերետային թատրոնի դրամատուրգ։ Թարգմանություններ է կատարել ռուսերենից, ֆրանսերենից, ֆիններենից, էստոներենից։ Երեխաների համար գրել է «Պետերիսը խաղաղության պաշտպանության դիրքերում» (1951), «Անտառ գնանք՝ սնկի» (1958) չափածո գրքերը։

Թաղվել է Ռայնիսի գերեզմանատանը (քանդակագործ Կ. Զեմդեգայի տապանաքար, 1958 թվական՝ հուշաքանդակ)։

1973 թվականին Աապայում բացվել է Զալիտեի հիշատակի թանգարանը։

## Մատենագիտություն
*Pēterītis miera sardzē, Rīga, 1951;
*Birstaliņā sēņojot, Rīga, 1953;
*Agrā rūsa, Rīga, 1956; в рус. пер. — По грибы, Рига, 1954;
*В краю голубых озёр, Рига, 1955;
*Белочка Белохвостка (совм. с К. Григулисом), Рига, 1955.

## Գրականություն
*Sīra B., Elīna Zālīte, в кн.: Apcerējumi par Latviešu padomju literatūras vēsturi, sēj. 1, Rīga, 1955.

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Elīna Zālīte ( 1898. 19. oktobris - 1955. 07. aprīlis) 

Կատեգորիա:Լատիշ արձակագիրներ
Կատեգորիա:Լատիշ բանաստեղծներ
Կատեգորիա:Լատիշ գրողներ
Կատեգորիա:Լատիշ դրամատուրգներ
Կատեգորիա:Լատիշ թարգմանիչներ
Կատեգորիա:Լատիշ կին գրողներ
Վիլիս Լացիս

**Վիլիս Լացիս** (, ), լատվիացի խորհրդային գրող, պետական գործիչ։ Լատվիայի ԽՍՀ ժողովրդական գրող (1947)։ Ստալինյան մրցանակի կրկնակի դափնեկիր (1949, 1952)։ Լատվիայի ԿԿ անդամ 1928 թվականից, ՍՄԿԿ անդամ 1940 թվականից։ Լատվիայի ԽՍՀ ժողովրդական կոմիսարների նախագահ (25.08.1940-27.11.1959)։

## Կենսագրություն
Վիլիս Լացիսը ծնվել է 1904 թվականին Ռինուժի գյուղում, նավահանգստի բանվորի ընտանիքում։ 1917 թվականին մինչև գերմանական օկուպացիան ընտանիքով տարհանվել է Ալթայի երկրամասի Բարնաուլ քաղաք։ Սովորել է Բարնաուլի ուսուցիչների սեմինարիայում։ 1918-1921 թվականներին աշխատել է գյուղատնտեսությունում, ապա եղել գյուղական խորհրդի քարտուղար։ 1921 թվականին վերադարձել է Լատվիա։ 1921-1923 թվականներին եղել է բեռնակիր, ձկնորս, նավի հնոցապան։ Ազատ ժամանակ ստեղծագործել է, գրել է հոդվածներ, պատմվածքներ, որոնք 1921 թվականին հրապարակվել են պարբերականներում։ 1931-1933 թվականներին ստեղծել է իր առաջին խոշոր աշխատանքը՝ «Անթև թռչուններ» եռերգությունը («Հինգ հարկանի քաղաք», 1931, «Ծովերով», 1932, «Անթև թռչուններ», 1933), որը պատկերել է աշխատողի իրական կյանքը։

## Քաղաքական գործունեություն
1940 թվականից եղել է Լատվիայի ժողովրդական կառավարության և կոմկուսի Կենտկոմի անդամ, 1940-1946 թվականներին՝ ժողկոմսովետի, 1946-1959 թվականին՝ ԼԽՍՀ Նախարարների խորհրդի նախագահ։ ՍՄԿԿ XIX, XX և XXII համագումարներում ընտրվել է ՍՄԿԿ ԿԿ-ի անդամության թեկնածու։ Եղել է ԽՍՀՄ II-V գումարումների Գերագույն Խորհրդի պատգամավոր։

## Գրական գործունեություն
Լատվիական գրականության մեջ մտցրել է ուժեղ կամքի տեր, ժողովրդի լավագույն հատկությունները կրող հերոսի կերպարը («Անթև թռչուններ», 1931-1933, եռերգությունը, «Ձկնորսի որդին», հ. 1-2, 1933-1934, «Ծովայինի հին բույնը», 1937, «Ցամաք ու ծով», 1938 վեպերը և այլն)։ Լատվիայում խորհրդային կարգերի հաստատումից (1940) հետո ստեղծել է «Փոթորիկ» (1945-1948, ԽՍՀՄ պետական մրցանակ, 1949) վեպ-էպոպեան, «Դեպի նոր ափ» (1950-1951, ԽՍՀՄ պետական մրցանակ, 1952) վեպը։ Լացիսի ստեղծագործությունները թարգմանվել են աշխարհի շատ լեզուներով։ Գրել է նաև մանուկների համար։

## Պարգևներ
* 2-րդ աստիճանի Ստալինյան մրցանակ (1949) «Փոթորիկ» վեպ-էպոպեայի համար
* 1-ին աստիճանի Ստալինյան մրցանակ (1952) «Դեպի նոր ափ» վեպի համար
* Լենինի 7 շքանշան
* Հայրենական պատերազմի 1-ին աստիճանի շքանշան

## Երկեր
* Փոթորիկ, մաս 1-3, Երևան, 1951-1953։
* Դեպի նոր ափ, Երևան, 1954։
* Raksti, sej. 1-10, Riga, 1959-62.
* Kopoti raksti, sej. 26, sej. 1-8 -, Riga, 1970-1973.

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Rožkalne, Anita; LU literatūras; folkloras un mākslas institūts (2003). Latviešu rakstniecība biogrāfijās. (in Latvian). Riga: Zinātne. ISBN 9984-698-48-3. OCLC 54799673.
* Вилис Лацис

Կատեգորիա:Լատիշ գրողներ
Կատեգորիա:Լատվիայի քաղաքական գործիչներ
Կատեգորիա:Լենինի շքանշանի ասպետներ
Կատեգորիա:Հայրենական պատերազմի 1-ին աստիճանի շքանշանակիրներ
Կատեգորիա:«1941-1945 թթ. Հայրենական մեծ պատերազմում Գերմանիայի դեմ տարած հաղթանակի համար» մեդալակիրներ
Կատեգորիա:Ստալինյան մրցանակի դափնեկիրներ
Կատեգորիա:Խորհրդային գրողներ
Կատեգորիա:Լատիշ պետական գործիչներ
Կատեգորիա:ԽՄԿԿ անդամներ
Կատեգորիա:ԽՍՀՄ գրողների միության անդամներ
Մոնսո լը Վա

**Մոնսո լը Վա** (), համայնք Ֆրանսիայում, գտնվում է Պիկարդիայի մարզում՝ Էնա գավառում։ Մտնում է Մարլ կանտոնի կազմի մեջ։ Համայնքի շրջանը՝ Լան։

Համայնքի INSEE կոդը՝ 02493։

## Բնակչություն
2010 թվականի տվյալներով՝ համայնքի բնակչությունը կազմում է 243 մարդ։ 

## Տնտեսություն
2010 թվականին համայնքի 150 աշխատունակ (15-64 տարեկան) բնակիչներից 99-ը տնտեսապես ակտիվ էին, 51-ը՝ ոչ ակտիվ (ակտիվության ցուցանիշը կազմել է 66,0%, 1999 թվականին եղել է 72,8%)։ 99 տնտեսապես ակտիվ բնակիչներից աշխատում էին 88-ը (54 տղամարդ և 34 կին), գործազուրկ էին 11 մարդ (6 տղամարդ և 5 կին)։ 51 տնտեսապես ոչ ակտիվ բնակիչներից 15-ը եղել են աշակերտներ կամ ուսանողներ, 16-ը՝ թոշակառուներ, 20-ը տնտեսապես ոչ ակտիվ էին այլ պատճառներով։

## Տես նաև
* Ֆրանսիայի շրջանների ցանկ

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Վիճակագրության ազգային ինստիտուտ, Մոնսո լը Վա 
 

Կատեգորիա:Ֆրանսիայի բնակավայրեր
Մոնսո լե Լյո

**Մոնսո լե Լյո** (), համայնք Ֆրանսիայում, գտնվում է Պիկարդիայի մարզում՝ Էնա գավառում։ Մտնում է Տերնե կանտոնի կազմի մեջ։ Համայնքի շրջանը՝ Լան։

Համայնքի INSEE կոդը՝ 02492։

## Բնակչություն
2010 թվականի տվյալներով՝ համայնքի բնակչությունը կազմում է 473 մարդ։ 

## Տնտեսություն
2010 թվականին համայնքի 319 աշխատունակ (15-64 տարեկան) բնակիչներից 228-ը տնտեսապես ակտիվ էին, 91-ը՝ ոչ ակտիվ (ակտիվության ցուցանիշը կազմել է 71,5%, 1999 թվականին եղել է 67,0)։ 228 տնտեսապես ակտիվ բնակիչներից աշխատում էին 203-ը (111 տղամարդ և 92 կին), գործազուրկ էին 25 մարդ (16 տղամարդ և 9 կին)։ 91 տնտեսապես ոչ ակտիվ բնակիչներից 29-ը եղել են աշակերտներ կամ ուսանողներ, 29-ը՝ թոշակառուներ, 33-ը տնտեսապես ոչ ակտիվ էին այլ պատճառներով։

## Տես նաև
* Ֆրանսիայի շրջանների ցանկ

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Վիճակագրության ազգային ինստիտուտ, Մոնսո լե Լյո 
 

Կատեգորիա:Ֆրանսիայի բնակավայրեր
Մոնտինի ան Արուեզ

**Մոնտինի ան Արուեզ** (), համայնք Ֆրանսիայում, գտնվում է Պիկարդիայի մարզում՝ Էնա գավառում։ Մտնում է Բոեն ան Վերմանդուա կանտոնի կազմի մեջ։ Համայնքի շրջանը՝ Սեն Կանտեն

Համայնքի INSEE կոդը՝ 02511։

## Բնակչություն
2010 թվականի տվյալներով՝ համայնքի բնակչությունը կազմում է 300 մարդ։ 

## Տնտեսություն
2010 թվականին համայնքի 187 աշխատունակ (15-64 տարեկան) բնակիչներից 134-ը տնտեսապես ակտիվ էին, 53-ը՝ ոչ ակտիվ (ակտիվության ցուցանիշը կազմել է 71,7%, 1999 թվականին եղել է 64,6)։ 134 տնտեսապես ակտիվ բնակիչներից աշխատում էին 110-ը (71 տղամարդ և 39 կին), գործազուրկ էին 24 մարդ (12 տղամարդ և 12 կին)։ 53 տնտեսապես ոչ ակտիվ բնակիչներից 13-ը եղել են աշակերտներ կամ ուսանողներ, 15-ը՝ թոշակառուներ, 25-ը տնտեսապես ոչ ակտիվ էին այլ պատճառներով։

## Տես նաև
* Ֆրանսիայի շրջանների ցանկ

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Վիճակագրության ազգային ինստիտուտ, Մոնտինի ան Արուեզ  
 

Կատեգորիա:Ֆրանսիայի բնակավայրեր
Կատեգորիա:Ֆրանսիայի համայնքներ
Մոնտինի լ’Ալե

**Մոնտինի լ’Ալե** (), համայնք Ֆրանսիայում, գտնվում է Պիկարդիայի մարզում՝ Էնա գավառում։ Մտնում է Վիլլեր Կոտրե կանտոնի կազմի մեջ։ Համայնքի շրջանը՝ Շոտո Տերրի

Համայնքի INSEE կոդը՝ 02512։

## Բնակչություն
2010 թվականի տվյալներով՝ համայնքի բնակչությունը կազմում է 272 մարդ։ 

## Տնտեսություն
2010 թվականին համայնքի 171 աշխատունակ (15-64 տարեկան) բնակիչներից 125-ը տնտեսապես ակտիվ էին, 46-ը՝ ոչ ակտիվ (ակտիվության ցուցանիշը կազմել է 73,1%, 1999 թվականին եղել է 74,4)։ 125 տնտեսապես ակտիվ բնակիչներից աշխատում էին 119-ը (68 տղամարդ և 51 կին), գործազուրկ էին 6 մարդ (3 տղամարդ և 3 կին)։ 46 տնտեսապես ոչ ակտիվ բնակիչներից 13-ը եղել են աշակերտներ կամ ուսանողներ, 15-ը՝ թոշակառուներ, 18-ը տնտեսապես ոչ ակտիվ էին այլ պատճառներով։

## Տես նաև
* Ֆրանսիայի շրջանների ցանկ

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Վիճակագրության ազգային ինստիտուտ, Մոնտինի լ’Ալե 
 

Կատեգորիա:Ֆրանսիայի բնակավայրեր
Տահիտցի կանայք լողափին

**Տահիտցի կանայք լողափին** (), Պոլ Գոգենի 1891 թվականին ստեղծած կտավը։ Ընդգրկված է Փարիզի Օրսե թանգարանի հավաքածուում RF 2765 համարի ներքո։

## Պատմություն
1891 թվականին Գոգենը մեկնել է Տահիտի կղզի, որը նրա պատկերացմամբ պարզունակ մի կղզի էր։ Արվեստագետն ուզում էր այնտեղ ապրել «զմայլանքի, հանգստության և արվեստի» մեջ։ Ֆինանսական դժվարություններն ու գեղագիտական մտահոգությունները նրան ստիպում էին փախչել և «ազատություն գտնել»։

Նկարիչը կտավը տվել է տահիտցի կապիտան Առնոյին, ով էլ այն նվիրել է իր դստերը, ում մոտ նկարը գտնվել է մինչև 1920 թվականը։ 
1920-1923 թվականներին կտավը գտնվել է վիկոնտ Գի դե Շոլեի հավաքածուում։ 1923 թվականին որպես նվեր հանձնվել է պետական թանգարանին։ 
* 1923 Լուվրի թանգարան
* 1923-1929 Լյուքսեմբուրգի թանգարան
* 1929-1947 Լուվրի թանգարան
* 1947-1986 Ժյո դը պոմի ազգային թանգարան 
* 1986 թվականից՝ Օրսե թանգարան

## Նկարագրություն
Գոգենը կտավը ստեղծել է Տաիտիում գտնվելու սկզբնական շրջանում, երբ նա պատկերում էր տահիտցիներին զբաղված իրենց առօրյա գործերով։
Կտավում Գոգենը պատկերել է երկու կնոջ Խաղաղօվկիանոսյան Տահիտի կղզու ափին։ Կանայք նստած են ավազին։ Նրանցից մեկը նայում է դիտողին, մյուսը՝ ոչ։ Ձախ կողմում պատկերված երիտասարդ կինը նստած է մեջքով դեպի դիտողը, գլխիկոր, անտարբեր։ Նա հագել է կարմիր պարեո, մարմնի շուրջ պտտված կտորը շրջազգեստ է դարձել։ Սև մազերը հավաքված են դեղին ժապավենով, մազերին ամրացված է նաև սպիտակ ծաղիկ։ Աջ կողմում պատկերված կինը նայում է դիտողին։ Նա նստել է ոտքերը խաչված, հագին՝ միսիոներական ազդեցություն հիշեցնող ամբողջական զգեստ։

2006 թվականին նկարը թողարկվել է նամականիշի վրա «2006 - Les Impressionnistes» անվանումով։

## Parau api
1892 թվականին Գոգենը ստեղծել է նմանատիպ կտավ, որն անվանել է Parau api, (Տահիտիի երկու կանայք), որը գտնվում է Դրեզդենի Galerie Neue Meister-ում։ Տահիտի լեզվով "parau" նշանում է բառ, իսկ "api"՝ նոր, "parau api"՝ նորություններ։ Նմանատիպ ողջույնի ձև է՝ "Eaha te parau api", «Դեհ, ի՞նչ նորություն»։
thumb|''Parau api, (Տահիտիի երկու կանայք)'' 1892, կտավ յուղաներկ, 67 x 91 սմ, Galerie Neue Meister

## Ծանոթագրություններ

## Մատենագիտություն
* Mandel Gabriele Sugana, Tout l'œuvre peint de Gauguin, Paris, Flammarion,‎ 2008, 119 p. (ISBN 978-2080112187)
* Bengt Danielsson, Gauguin à Tahiti et aux îles Marquises, Papeete, Éditions du Pacifique,‎ 1975, 327 p. (ISBN 978-2857000570)

## Արտաքին հղումներ
*Tahitian Women on the Beach

Կատեգորիա:1891 նկարներ
Կատեգորիա:Պոլ Գոգենի նկարներ
Կատեգորիա:Օրսե թանգարանի նկարներ
ADM-160 MALD

**ADM-160A MALD** (, թարգմանաբար՝ Փոքր օդային արձակմամբ նշանակետ), ամերիկյան արտադրության օդային արձակմամբ անօդաչու թռչող սարք-խանգարիչ նշանակետ։

Առաջին թռիչքը իրականացվել է 1999 թվականի հունվարին։ Սարքի ստեղծումը սկսվել է DARPA գործակալության պատվերով։ ԱԹՍ-ն նախատեսվում է խանգարումների կիրառման, մարտական ինքնաթիռի թռիչքի նմանակման, խանգարիչ թիրախի կամ փոխարինող թիրախի դերում։ Սարքի վրա տեղակայված են էլեկտրամագնիսական դաշտերի ուժեղարարներ, որոնք ապահովում են իրական ինքնաթիռի տվյալների նմանակման համար, սկսած F-117-ից մինչև B-52։ Նավարկումը կատարվում է հիմնվելոց GPS-ի վրա։ Արձակումը կատարվում է օդից, կրող ինքնաթիռից։

Միանգամյա օգտագործման է, փակվող թևերով։

## Արտաքին հղումներ
* ADM-160 MALD Directory of U.S. Military Rockets and Missiles կայքում 

Կատեգորիա:ԱՄՆ-ի անօդաչու օդանավեր
Կատեգորիա:Անօդաչու օդանավեր
Բրյունե (համայնք)

**Բրյունե** (), համայնք Ֆրանսիայի Պրովանս-Ալպեր-Լազուր ափ մարզի Վերին Պրովանսի Ալպերի գավառում։ Մտնում է Վալանսոլ կանտոնի կազմի մեջ։ Կոմունայի շրջանը՝ Դին լե Բեն։

Համայնքի INSEE կոդ՝ 04035։

## Բնակչություն
Համայնքի բնակչությունը 2008 թվականին կազմում էր 258 մարդ։

## Տնտեսություն
2007 թվականի տվյալներով 164 աշխատունակ տարիքի մարդկանցից (15-64 տարեկան) 118-ը տնտեսապես ակտիվ էին, 46-ը անգործ (ակտիվության ցուցանիշը 72,0 %, 1999 թվականին եղել է՝ 69,2 %)։ 118 աշխատունակ բնակիչներից 95-ը աշխատում էին (61 տղամարդ և 34 կին), անաշխատանք էին 23-ը (9 տղամարդ և 14 կին)։ 46 անգործ մարդկանցից 12-ը աշակերտներ կամ ուսանողներ են, 14-ը թոշակառու, 20-ը չէին աշխատում այլ պատճառներով։

## Տեսարժան վայրեր
* Դղյակ (XVII դար)
* Սեն Մարտեն ռոմանական եկեղեցի

## Տես նաև
* Ֆրանսիայի շրջանների ցանկ

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* 
* 

Կատեգորիա:Ֆրանսիայի համայնքներ
Ֆրիդրիխ ֆոն Վիզեր

**Ֆրիդրիխ ֆոն Վիզեր** (գերմ.՝ Friedrich von Wieser, ), ավստրիացի տնտեսագետ։

1903 թվականին եղել է Վիեննայի համալսարանի պրոֆեսոր։

## Կենսագրություն
Ֆրիդրիխ ֆոն Վիզերը ծնվել է 1851 թվականի հուլիսի 10-ին՝ Վիեննայում։ Նրա հայրը մասնակցել է Ավստրո-Հունգարիայի և Իտալիայի միջև 1859 թվականի պատերազմին։

Սկզբնական ումսումը Վիզերը ստացել է Բենեդիկյան վարժարանում, այնուհետև 1868 թվականին ընդունվել է Վիեննայի համալսարան։

1903 թվականին աշխատել է նույն Վիեննայի համալսարանում։ Աշխատել է նաև Փարիզի համալսարանում։

Ֆրիդրիխ ֆոն Վիզերը մահացել է 1926 թվականի հուլիսի 22-ին Բրունվինկելում։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Текст «Теории общественного хозяйства» Ф. фон Визера 

Կատեգորիա:1851 ծնունդներ
Կատեգորիա:Հուլիսի 10 ծնունդներ
Կատեգորիա:Վիեննա քաղաքում ծնվածներ
Կատեգորիա:1926 մահեր
Կատեգորիա:Հուլիսի 22 մահեր
Կատեգորիա:19-րդ դարի տնտեսագետներ
Կատեգորիա:Ավստրիացի տնտեսագետներ
Դոդեկանես (նոմոս)

**Դոդեկանես** (), նոմոս Հունաստանի Հանրապետության հարավում՝ Հարավային Եգեյան կղզիներ պերիֆերիայում։ Դոդեկանեսի նոմոսի վարչական կենտրոնը և խոշորագույն քաղաքը համարվում է Հռոդոս քաղաքը։

Ըստ 2001 թվականի մարդահամարի տվյալների, նոմոսի բնակչությունը կազմում է 190 071 մարդ։ Բնակչության հիմնական մասը կազմում են հույները։

Նոմոսի տարածքի մեջ են մտնում Հռոդոս խոշոր կղզին և մի քանի ոչ մեծ կղզիներ։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Հարավային Եգեյան կղզիներ պերիֆերիայի նոմոսներ
Զակինթոս (նոմոս)

**Զակինթոս** (), նոմոս Հունաստանի Հանրապետության արևմուտքում՝ Հոնիական կղզիներ պերիֆերիայում։ Զակինթոս նոմոսի վարչական կենտրոնը և խոշորագույն քաղաքը համարվում է նույնանուն քաղաքը։

Ըստ 2001 թվականի մարդահամարի տվյալների, նոմոսի բնակչությունը կազմում է 39 015 մարդ։ Բնակչության հիմնական մասը կազմում են հույները։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Հոնիական կղզիներ պերիֆերիայի նոմոսներ
Իմաթիա

**Իմաթիա** (), նոմոս Հունաստանի Հանրապետության հյուսիսում՝ Կենտրոնական Մակեդոնիա պերիֆերիայում։ Իմաթիա նոմոսի վարչական կենտրոնը և խոշորագույն քաղաքը համարվում է Վերիա քաղաքը։

Ըստ 2001 թվականի մարդահամարի տվյալների, նոմոսի բնակչությունը կազմում է 143 618 մարդ։ Բնակչության հիմնական մասը կազմում են հույները։

Տարածքը՝ 1 701 կմ²։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Կենտրոնական Մակեդոնիա պերիֆերիայի նոմոսներ
Պիրին

**Պիրին** (), լեռնաշղթա Բուլղարիայի հարավ-արևմուտքում, Ստրումա և Մեստա գետերի միջև։ Երկարությունը մոտ 75կմ է։ Ամենաբարձր գագաթը Վիխրենն է (2914մ)։ Պիրինը Բուլղարիայի ամենաբարձր լեռնաշղթաներից մեկն է. ունի 2600մ և ավելի բարձրություն ունեցող 45 գագաթ։ Լեռները միասին կազմում են 1210 կմ² մակերեսով տարածք։

Լեռը կոչված է սլավոնական դիցարանի գլխավոր աստծու՝ կայծակի և ամպրոպի աստված Պերունի անունով։

## Ռելիեֆ
250px|մինի|Պոպովո լիճ
Սառցակալման հետևանքով լեռները ձեռք են բերել ալպյան ձև (թեք, ժեռուտ լանջեր, ջրբաժաններ, սուր գագաթներ)։ Պիրինի կիրճերում կան բազմաթիվ լճեր, որոնցից ամենամեծը Պոպովո լիճն է։ Պիրինի լեռները հիմնականում բաղկացած են գրանիտից և մարմարից։

Պիրինը բաժանված է երեք մասի՝ հյուսիսային, միջին և հարավային։ Հյուսիսային Պիրինը տարածքով ամենամեծն է։ Նրա ամենաբարձր գագաթը Վիխրենն է։ Հարավային Պիրինը ավելի մեծ է միջին Պիրինից, բայց ռելիեֆի բնույթով ավելի ցածր է։

## Կլիմա
250px|մինի|ձախից|Պիրինի բնապատկեր
Պիրինի կլիման բարձրլեռնային է՝ միջերկրածովյան ազդեցությամբ և արևմտյան ու հարավարևմտյան քամիների առկայությամբ։ Բաժանվում է կլիմայական երեք գոտիների՝ ցածրլեռնային (մինչև 1000մ բարձրություն ծովի մակարդակից), միջինլեռնային (1000-1600մ) և բարձրլեռնային (1600մ-ից բարձր)։ Տեղումների տարեկան քանակը 600-1000մմ է։ Տեղումների ամենամեծ քանակը դիտարկվում է նոյեմբեր-դեկտեմբեր ամիսներին։ Ձմռանը լինում են առատ տեղումներ ձյան տեսքով։

## Կենդանական և բուսական աշխարհ
200px|մինի|աջից|Բայկուշևի սոճի
Մինչև 2000մ բարձրություններում կան անտառներ (ներքևում՝ կաղնու, բոխու, հաճարենու, վերևում՝ սոճու), լեռնային մարգագետիններ։ Լեռան վերին մասում գտնվում է Պիրին ազգային պարկը, որը գտնվում է ՅՈՒՆԵՍԿՕ-ի պահպանության ներքո։ Միջերկրածովյան կլիմայի շնորհիվ՝ տեղանքը հարուստ է կենդանական և բուսական աշխարհով։ Այստեղ աճում են հազվագյուտ որոշ բուսատեսակներ՝ էդելվեյս, պիրինյան կակաչ։ Լեռներում պահում են խոշոր եղջերավոր անասուններ և ոչխարի հոտեր։

Պիրինում է գտնվում Բուլղարիայի ամենահին ծառը, որը աշխարհի հնագույն ծառերից է՝ Բայկուշևի սոճին. այն մոտ 1.300 տարեկան է։

## Զբոսաշրջություն
200px|մինի|ձախից|Գոռնո Վասիլաշկո լիճՊիրինը հայտնի է լեռնագնացների շրջանում։ Այստեղ կան և' դժվարին ուղիներ հմուտ լեռնագնացների համար, և' համեմատաբար մատչելի ուղիներ սկսնակների համար։ Կա լեռնադահուկային մարզաձևով զբաղվելու հնարավորություն (օրինակ՝ Բանսկո)։ Մեծ պահանջարկ ունեն հանքային աղբյուրները (օրինակ՝ Սանդանսկի առողջարան)։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Պիրինի ազգային պարկ 
* Արշավագնացությունը Պիրինի լեռներում 

Կատեգորիա:Եվրոպայի լեռնաշղթաներ
Նորայր Նուրիկյան

**Նորայր Արամի Նուրիկյան** (, ), հայազգի բուլղարացի ծանրամարտիկ, մարզիչ, Բուլղարիայի բազմակի չեմպիոն, Եվրոպայի չեմպիոն (1976), աշխարհի կրկնակի չեմպիոն (1972, 1976) և Օլիմպիական խաղերի կրկնակի չեմպիոն (1972, 1976), աշխարհի հնգակի ռեկորդակիր։ Արժանացել է Բուլղարիայի Սոցիալիստական աշխատանքի հերոսի կոչման, պարգևատրվել է Բուլղարիայի Ժողովրդական Հանրապետության առաջին աստիճանի շքանշանով։ 1994 թվականին Նորայր Նուրիկյանի անունը ներառվել է Ծանրամարտի փառքի սրահում։

## Կենսագրություն
Նորայր Նուրիկյանը ծնվել է 1948 թվականի հուլիսի 26-ին Բուլղարիայի Սլիվեն քաղաքում հայերի ընտանիքում։ Հաճախել է ջութակի դասերի։ 1958-1959 թվականներին նրա ուսուցիչներից մեկը, նշելով նրա ուժեղ լինելը, ասել է, թե նա պիտի զբաղվի ոչ թե ջութակ նվագելով, այլ բռնցքամարտով։ Հետագայում նա մի որոշ ժամանակ խաղացել է բասկետբոլ, սակայն ոչ այնքան բարձրահասակ լինելու պատճառով հաջողության չի հասել այդ բնագավառում։

1966 թվականին Նորայր Նուրիկյանն սկսել է զբաղվել ծանրամարտով բուլղարացի հայտնի մարզիչ Իվան Աբաջիևի գլխավորությամբ։ 1969 թվականին Նորայր Նուրիկյանը Բուլղարիայի ազգային հավաքականի կազմում առաջին անգամ մասնակցել է Եվրոպայի առաջնությանը, որ անցկացվում էր Վարշավայում, և զբաղեցրել է երրորդ տեղը՝ արժանանալով բրոնզե մեդալի։ Նորայր Նուրիկյանը մեծ հաջողության է հասել 1972 թվականին Մյունխենում անցկացվող Օլիմպիական խաղերի ժամանակ, որտեղ նա համառ պայքարում հաղթել է ԽՍՀՄ ներկայացնող ծանրամարտիկ Դիտո Շանիձեին ու հռչակվել աշխարհի ու Օլիմպիական խաղերի չեմպիոն։ Ընդ որում՝ նա սահմանել է աշխարհի նոր ռեկորդ ըստ եռամարտի միավորների գումարի։ 1973 թվականին Նորայր Նուրիկյանը Եվրոպայի ու աշխարհի առաջնություններում զիջել է Դիտո Շանիձեին, իսկ 1974 թվականին՝ նաև բուլղարացի ծանրամարտիկ Գեորգի Տոդորովին, ինչից հետո որոշել է կիսաթեթև քաշային կարգից անցնել թեթև քաշային կարգ։ 1976 թվականին, հանդես գալով արդեն գերթեթև քաշային կարգում, Նորայր Նուրիկյանը հաղթել է Բեռլինում անցկացվող Եվրոպայի առաջնությունում և Մոնրեալում անցկացվող Օլիմպիական խաղերում՝ կրկին սահմանելով աշխարհի ռեկորդ վարժությունների միավորների գումարով։

1977 թվականին Նորայր Նուրիկյանն սկսել է զբաղվել մարզչական գործունեությամբ։ Երկար ժամանակ նա եղել է Իվան Աբաջիևի օգնականը, իսկ 1990 թվականին գլխավորել է Բուլղարիայի ազգային հավաքականի մարզչական գրասենյակը։ Հետագայում նա եղել է Բուլղարիայի ծանրամարտի ֆեդերացիայի գլխավոր քարտուղարը և Ծանրամարտի միջազգային ֆեդերացիայի փոխնախագահը, որպես դատավոր հանդես է եկել միջազգային մրցությունների ընթացքում, այդ թվում՝ 2008 թվականին Պեկինում անցկացված Օլիմպիական խաղերի ժամանակ։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Нораир Նորայր Նուրիկյանը Chidlovski.net կայքում 
* http://www.sports-reference.com/olympics/athletes/nu/norair-nurikyan-1.html 

Կատեգորիա:Բուլղարահայ ծանրամարտիկներ
Կատեգորիա:Բուլղարացի օլիմպիական չեմպիոններ
Կատեգորիա:Ծանրամարտի աշխարհի չեմպիոններ
Կատեգորիա:Ծանրամարտի Եվրոպայի չեմպիոններ
Love Yourself

**«Love Yourself»**, կանադացի երգիչ Ջասթին Բիբերի Purpose չորրորդ ստուդիական ալբոմի երգերից։ «Love Yourself» երգը՝ որպես սինգլ, թողարկվել է Def Jam Recordings լեյբլով, 2015 թվականի նոյեմբերի 9-ին։ Երգի հեղինակներն են Ջասթին Բիբերը, ինչպես նաև Էդ Շիրանը և Բեննի Բլանկոն։ Սինգլը գլխավորել է բրիտանական UK Singles Chart հիթ-շքերթը, ինչպես նաև Ավստրիայի, Դանիայի, Իռլանդիայի, Նիդերլանդների, Նոր Զելանդիայի, Նորվեգիայի, Շվեյցարիայի չարթերը, իսկ ԱՄՆ-ում այն եղել է երկրորդ տեղում (Billboard Hot 100)։

## Կարծիքներ
Երգը հիմնականում ստացել է դրական կարծիքներ երաժշտական քննադատների և առցանց քննադատությունների կողմից, ինչպես օրինակ Էմի Դեյվիդսոնը Consequence of Sound-ից և Լի Գրինբլաթը Entertainment Weekly ամսագրից, երգն անվանել են ալբոմի լավագույն սիրային երգը։

## Հիթ-շքերթներ

### Շաբաթական հիթ-շքերթներ

### Տարեվերջյան հիթ-շքերթներ

## Հավաստագրումներ

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Billboard Hot 100 գլխավորած սինգլներ
Կատեգորիա:Irish Singles Chart գլխավորած սինգլներ
Կատեգորիա:UK Singles Chart գլխավորած սինգլներ
Կատեգորիա:Ջասթին Բիբերի երգեր
Պիրին ազգային պարկ

**Պիրին ազգային պարկ** (), ընդգրկում է Բուլղարիայի հարավ-արևմուտքում գտնվող Պիրինի լեռների մեծ մասը։ Ազգային պարկի մակերեսը կազմում է 403 կմ², գտնվում է 1008-2914մ բարձրության վրա։

Պարկի սահմաններում կա երկու արգելավայր՝ Բայուվի Դուպկի-Ջինջիրիցա և Յուլեն։

## Պատմություն
Պիրինի պարկը ձևավորվել է 1962 թվականի նոյեմբերի 8-ին Վիխրեն ազգային պարկ անունով՝ Պիրինի բարձրադիր վայրերում գտնվող անտառները պահպանելու նպատակով։ Պարկը զբաղեցնում էր 62 կմ² տարածք, որն այժմյան պարկի վեցերորդ մասն է։ 1974 թվականին նախարարության որոշմամբ այն վերանվանվում է Պիրինի ազգային պարկ, և ընդարձակվում են սահմանները։

1979 թվականին ձևավորվում է պարկի կառավարման ծառայություն՝ Բանսկո կենտրոնով։ 1983 թվականին պարկը ընդգրկվել է ՅՈՒՆԵՍԿՕ-ի համաշխարհային ժառանգության ցանկում, իսկ 1998 թվականին նոր օրենքով նրա սահմանը ընդարձակվել է՝ ընդգրկելով արդեն 403.32 կմ²։

## Բուսական աշխարհ
Պարկում աճում է մոտ 1300 տեսակի բույս, ինչը կազմում է Բուլղարիայում աճող ողջ բուսականության 30%-ը։ Բացի դրանից՝ կան մոտ 300 տեսակի մամուռներ և մեծ քանակությամբ ջրիմուռներ։ Պիրինում հանդիպում է 18 էնդեմիկ տեսակի բույս։ Պարկի տարածքում աճում են հազվագյուտ շատ տեսակներ, օրինակ՝ էդելվեյսը, որ Պիրինի խորհրդանիշն է։

## Կենդանական աշխարհ
200px|մինի|ձախից|Ջրվեժ Պոպովո լճի մոտ
Պարկում կա անողնաշարավորների մոտ 2090 տեսակ և ենթատեսակ, որից 300-ը հազվագյուտ տեսակներ են, 214-ը՝ էնդեմիկ, 15-ը անհետացման եզրին են։

Պարկի ջրերում ապրում է վեց տեսակ ձուկ, ինչը Բուլղարիայում ապրող ձկնատեսակների 6%-ն է կազմում։ Պարկում ապրում է 8 տեսակ երկկենցաղ և 11 տեսակ սողուն։

Հանդիպում է 160 տեսակ թռչուն (Բուլղարիայում հանդիպող թռչունների 40%), 45 տեսակ կաթնասուն (Բուլղարիայում հանդիպող կաթնասունների 50%)։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Պաշտոնական կայք 
* Պիրին ազգային պարկը  BulgariaTravel կայքում 

Կատեգորիա:1962 հիմնադրված բնության հատուկ պահպանվող տարածքներ
Կատեգորիա:Բուլղարիայի ազգային պարկեր
Կատեգորիա:Կատեգորիա ԲՊՀՄ II
Կատեգորիա:Համաշխարհային ժառանգություն Բուլղարիայում
Ջիմ Կուրիե

**Ջեյմս Սպենսեր «Ջիմ» Կուրիե կրտսեր** (, ), ամերիկացի նախկին պրոֆեսիոնալ թենիսիստ, աշխարհի նախկին թիվ մեկ ռակետ։

## Նվաճումներ
Պրոֆեսիոնալ թենիսիստ է 1988 թվականից։ Արժանացել է 23 տիտղոսների մենախաղերում և 6 տիտղոսների զուգախաղերում։

Լավագույն արդյունքները Մեծ Սաղավարտի մրցաշարերում.

* Ավստրալիայի բաց առաջնության հաղթող (1992, 1993) մենախաղերում
* Ֆրանսիայի բաց առաջնության հաղթող (1991, 1992) մենախաղում
* Ուիմբլդոնի եզրափակիչի մասնակից (1993) մենախաղում
* ԱՄՆ բաց առաջնության եզրափակիչի մասնակից (1991) մենախաղում

«Մասթերս» Գավաթի եզրափակիչի մասնակից (1991, 1992)։

Աշխարհի թիվ մեկ ռակետ 1992 թվականի փետրվարի 20-ից, տիտղոսը պահպանել է (ընդմիջումներով) 58 շաբաթվա ընթացքում։ 1992 թվականի մրցաշրջանն ավարտել է աշխարհի թիվ մեկ ռակետի կարգավիճակում։

Երկու անգամ, 1992 թվականին և 1995 թվականին, ԱՄՆ հավաքականի կազմում արժանացել է Դևիսի Գավաթին։

Պրոֆեսիոնալ կարիերան ավարտել է 2000 թվականին։

## Մեծ Սաղավարտի մրցաշարերի եզրափակիչներ մենախաղում
### Հաղթանակներ (4)

### Պարտություններ (3)

## Տարվա ամփոփիչ մրցաշարի եզրափակիչներ (2)
### Պարտություն 2

## Մասթերս մրցաշարերի եզրափակիչներ 5 (5 տիտղոս)

## Կարիերայի եզրափակիչներ
### Մենախաղ 36 (23–13)

### Զուգախաղ 11 (6–5)

## Մենախաղի մրցաշարերի մասնակցության վիճակագրությոն

## Արդյունքները Թոփ 10-ի թենիսիստների հետ

***[[Փիթ Սամփրաս]]** (4–16)
***[[Անդրե Աղասի]]** (7–5)
*Մայքլ Չանգ (12–12)
***[[Ստեֆան Էդբերգ]] (6–4)
*[[Սերխի Բրուգերա]] (5–2)
*[[Պետր Կորդա]] (3–1)
*[[Գորան Իվանիշևիչ]] (8–3)
***Թոմաս Մուստեր** (7–5)
***Ջիմի Քոնորս** (3–0)
***Ջոն Մաքինրոյ** (2–1)
***Իվան Լենդլ** (0–4)
*[[Միքաել Շտիխ]] (5–7)
*[[Ռիխարդ Կրայչեկ]] (7–1)
*[[Մարկ Ռոսե]] (7–4)
***Բորիս Բեկկեր** (1–6)
***Եվգենի Կաֆելնիկով** (1–5)
*[[Ուեյն Ֆերեյրա]] (9–2)
*[[Գի Ֆորժե]] (7–1)
*[[Թոդ Մարտին]] (6–1)
*[[Սեդրիկ Պիոլին]] (5–4)
*[[Անդրեյ Մեդվեդև]] (2–2)
*[[Թիմ Հենման]] (3–1)
*[[Գրեգ Ռուսեդսկի]] (4–0)
*[[Մագնուս Լարսոն]] (2–2)
*[[Թոմաս Էնկվիստ]] (6–2)
*[[Կառլոս Կոստա]] (2–1)
*[[Դավիդ Ուիտոն]] (3–3)
*[[Սլավա Դոսեդալ]] (1–4)
*[[Ալբերտ Կոստա]] (2–2)
*[[Անդրես Գոմես]] (2–1)
*[[Շենգ Սհալկեն]] (3–1)
*[[Կարոլ Կուչերա]] (3–1)
*[[Անդրեյ Չեսնոկով]] (4–6)
*[[Անդրեյ Չերկասով]] (2–2)
***Կառլոս Մոյա** (2–1)
***Գուստավո Կուերտեն** (1–0)
*[[Ալբերտո Բարասատեգի]] (0–2)
*[[Ալեքս Կորետխա]] (0–4)
*[[Բրեդ Ջիլբերտ]] (2–2)
***Մարատ Սաֆին** (1–1)
*[[Անդրեյ Օլխովսկի]] (1–1)
***Պատրիկ Ռաֆտեր** (0–3)
***Մարսելո Ռիոս''' (0–3)
*Ջոնաթան Սթարկ (2–2)
*Դավիդ Նալբանդյան (1–0)

## Թիմային մրցաշարեր
### Թիմային մրցաշարերի եզրափակիչներ (2)
#### Հաղթանակներ (2)

## Ծանոթագրություններ

## Աղբյուրներ
* Պրոֆիլը ATP կայքում
* Պրոֆիլը ITF կայքում 
* Պրոֆիլը Դևիսի գավաթի մասնակցի կայքում
* Ջիմ Կուրիեն Թենիսի փառքի միջազգային սրահում

Կատեգորիա:1970 ծնունդներ
Կատեգորիա:ԱՄՆ-ի թենիսի բաց առաջնություն
Կատեգորիա:Ավստրալիայի թենիսի բաց առաջնություն
Կատեգորիա:Ավստրալիացի հեռուստահաղորդավարներ
Կատեգորիա:Ուիմբլդոնի մրցաշար
Կատեգորիա:Օգոստոսի 17 ծնունդներ
Կատեգորիա:Ֆրանսիայի թենիսի բաց առաջնություն
Ռիլա

**Ռիլա** (), լեռնաշղթա Բուլղարիայի հարավարևմտյան մասում։ Ամենաբարձր գագաթը՝ Մուսալան է (2925մ)։ Այն ամենաբարձրն է թե' Բուլղարիայում, թե' Բալկանյան թերակղզում և թե' Արևելյան Եվրոպայում։ Մինչև ծովի մակարդակից 2000մ բարձրությունը լեռների լանջերը պատված են խառը տիպի անտառներով (կաղնի, հաճարենի), ավելի մեծ բարձրություններում ալպյան մարգագետիններն են սառցադաշտի ոչ մեծ լճերով՝ Ռիլայի յոթ լճեր, Չեռնոպոլյանսկի լճեր։ Լեռնաշղթայից հոսում են գետեր, որոնցից խոշորներն են Իսկիրը, Մարիցան, Մեստան։ Ռիլան Էգեյան և Սև ծովերի խոշորագույն ջրբաժանն է։ Գագաթներին տարվա մեծ մասում ջերմաստիճանը ցածր է 0°С-ից։

Զարգացած են անտառօգտագործման և անասնապահության ոլորտները։ Լեռնաշղթայի մեծ մասը կազմում է ազգային պարկը։

Լեռներում զարգացած են զբոսաշրջությունը, լեռնագնացությունը, լեռնադահուկային մարզաձևը։ Ռիլայում են տեղակայված հանքային ջրերով հայտնի մի քանի խոշոր առողջարաններ, որոնցից ամենահայտնին Բորովեցն է։

Լեռնաշղթայի հարավարևմտյան մասում գտնվում է 10-րդ դարում հիմնադրված Ռիլայի վանական համալիրը, որ ընդգրկված է ՅՈՒՆԵՍԿՕ-ի համաշխարհային ժառանգության ցանկում և մեծ հետաքրքրություն է վայելում զբոսաշրջիկների շրջանում։ Հարավային մասում՝ Դոբիրսկո գյուղում, կա եկեղեցի՝ նվիրված սուրբ Ֆյոդոր Տիրոնին և Ֆյոդոր Ստրատիլատին։ Եկեղեցին թվագրվում է 1614 թվականին։

## Պատկերասրահ

Image:Musala.jpg|Հուշարձան Մուսալա լեռան վրա
Image:Malyovitsa-winter-ifb.JPG|Մալյովիցա լեռը ձմռանը
Image:Maritsaorigin.JPG|Մարիցա գետի ակունքները
Image:Ez okoto IMG 3802.jpg|Ռիլայի յոթ լճերից մեկը


## Արտաքին հղումներ
* Ռիլայի ազգային պարկ 
* Ռիլա լեռնաշղթայի լուսանկարներ
* Ռիլայի լուսանկարների պատկերասրահ 

Կատեգորիա:Եվրոպայի լեռնաշղթաներ
Մարիա Յահոդա

**Մարիա Յահոդա** (գերմ.՝ Marie Jahoda, ), անգլիացի սոցիալական հոգեբան։ Ունի Ավստրիայի քաղաքացիություն։ 1992 թվականին ճանաչվել է Ամերիկայի արվեստի և գիտության ակադեմիայի օտարերկրացի պատվավոր անդամ։

## Կենսագրություն
Մարիա Յահոդան ծնվել է 1970 թվականի հունվարի 26-ին՝ Վիեննայում։  Համաձայն այլ աղբյուրների ծնվել է Թեհրանում, իսկ մանկությունը անցել է Վեննայում։ Կարլ Յահոդայի և Գաթթին Բեթիի չորս երեխաներից երրորդն էր։ Հայրը առևտրական էր, «*Karl Jahoda, Spezialgeschäft für technische Papiere und Utensilien»* ընկերության սեփականատերը։ Ի սկզբանե սովորել է Վիեննայի աղջիկների համար նախատեսված քոլեջում:Դեռահասության տարիքում սկսել է անդամակցել Ավստրիայի սոցիալ-դեմոկրատական կուսակցությանը` Կարմիր Վիեննային, ինչը ազդեցություն է գործել նրա հետագա կյանքի վրա։ 1928 թվականին ավարտել է Վիեննայի համալսարանը, իսկ 1933 թվականին արժանացել է Վիեննայի համալսարանի դիպլոմին։ Վիեննայում ծանոթացել է ապագա ամերիկացի սոցիոլոգ Պոլ Լազարսֆելդի հետ, իսկ 1926 թվականին նրանք ամուսնացել են։  1930 թվականի հուլիսի 17 -ին ծնվել է նրանց դուստրը` Լոտտան (): 1928 թվականին Յախոդան որոշ ժամանակ է անցկացրել Փարիզում, դասախոսություններ լսել Սորբոնում։

Ամուսնու հետ Մարիան մի շարք գիտական հետազոտություններ է անցկացրել, որոնց մի մասը հրապարակել է։ 1933 թվականին Ռոկֆելլերի ֆոնդից կրթաթոշակ է ստացել և մեկնել ԱՄՆ, որտեղ բնակություն է հաստատել, քանի որ 1934 թվականին Ավստրիայում տեղի ունեցած նացիստական հեղափոխությունից հետո չէր կարող վերադառնալ հայրենիք։ Նույն թվականին ամուսինները բաժանվել են։ 1933-1936-ական թվականներին Յախոդան աշխատել է Վիեննայի համալսարանում։ Միևնույն ժամանակ մասնակցել է ընդհատակյա սոցիալիստական հեղափոխությանը , 1936 թվականին այդ գործունեության համար ձեռբակալվել է։ Միջազգային միջամտության շնորհիվ ազատ է արձակվել։ 1937 թվականին զրկվել է ավստրիական քաղաքացիությունից և հեռացել երկրից։

Մարիան իջևանել է Անգլիայում, այնտեղ է ապրել Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի ժամանակ։ 1945 թվականին նա մեկնել է ԱՄՆ։ Նյու-Յորքի համալսարանում աշխատել է որպես սոցիալական հոգեբանության պրոֆեսոր, դասավանդել է Կոլումբիայի համալսարանում, Ամերիկայի հրեական կոմիտեի գիտաշխատող էր(): 1958-1965 թվականներին աշխատել է Լոնդոնի Բրունելյա համալսարանում։ 1965 թվականին Յախոդային հրավիրել են Սասեկսի համալսարան (), որտեղ դարձել է խորհրդատու, այնուհետև` գիտակա-հետազոտական բաժին հրավիրված պրոֆեսոր։ Անգլիայում երկրորդ անգամ ամուսնացել է քաղաքագետ, խորհրդարանում Մեծ Բրիտանիայի լեյբորիստական կուսակցության ներկայացուցիչ Աուսթեն Հարի Ալբուի հետ (1903—1994):

Մարիան մահացել է 2001 թվականի ապրիլի 28-ին՝ Սուսեկսում։

## Անձնական կյանք
1927 թվականին Մարիան ամուսնացել է Պաուլ Ֆելիքսի հետ։ 1930 թվականին ծնվել է նրանց առաջնեկը՝ Լոթե Ֆրազինսկան։ Հետագայում նա դարձել է M.I.T -ում։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Marie Jahoda | Jewish Women
* http://www.pursuit-of-happiness.org/history-of-happiness/marie-jahoda/

Կատեգորիա:1907 ծնունդներ
Կատեգորիա:2001 մահեր
Կատեգորիա:Ամերիկացի հոգեբաններ
Կատեգորիա:Ապրիլի 28 մահեր
Կատեգորիա:Կին սոցիոլոգներ
Կատեգորիա:Հունվարի 26 ծնունդներ
Կատեգորիա:Հրեա գիտնականներ
Կատեգորիա:Սոցիալական հոգեբաններ
Կատեգորիա:Սուսեկս քաղաքում մահացածներ
Կատեգորիա:Վիեննա քաղաքում ծնվածներ
Կատեգորիա:Երկարակյացներ
Mea Culpa

**Mea culpa** (), **mea maxima culpa** (), ապաշխարության և խոստովանության բանաձև 21-րդ դարի կաթոլիկների կրոնական ծեսերում։

## Ստուգաբանություն
Արտահայտությունը գալիս է Confiteor ապաշխարական աղոթքի առաջին նախադասությունից, որը կարդում են Հռոմի Կաթոլիկ եկեղեցում պատարագի սկզբում.

Ապաշխարում եմ … որ ես շատ եմ մեղք գործել մտքով, բառով և գործով. իմ մեղքը, իմ մեղքը, իմ մեծագույն մեղքը։

Այդ աղոթքի ընթացքում հավատացյալները, որպես կանոն, երեք անգամ հարվածում են իրենց կրծքին։

Առօրյա համատեքստում *mea culpa* արտահայտությունը երբեմն օգտագործվում է որոշ արևմտաեվրոպական երկրների մշակույթում՝ հեգնական իմաստով։

2000 թվականի մարտի 12-ին հոբելյանական տարում, որը կազմակերպվում է կաթոլիկ եկեղեցու կողմից ամեն 25 տարին մեկ անգամ, Հռոմի պապը՝ Հովհաննես Պողոս II-ը պատմության մեջ առաջին անգամ արտասանեց **mea culpa**-ն՝ կաթոլիկ եկեղեցու անունից։ Նա ներողություն էր խնդրում և ընդունեց եկեղեցու մեղքը ութ մեղքերի համար. հետևելը հրեաներին, կրոնական պատերազմներ, խաչակրաց արշավանքներ և պատերազմն արդարացնող թելոգիական պատերազմներ, արհամարհանք աղքատների և փոքրամասնությունների նկատմամբ, ստրկության արդարացում։

## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն
* Wolfgang Kosack: *Basilios «De archangelo Michael»: sahidice Pseudo — Euhodios «De resurrectione»: sahidice Pseudo — Euhodios «De dormitione Mariae virginis»: sahidice & bohairice : < Papyruskodex Turin, Mus. Egizio Cat. 63000 XI. > nebst Varianten und Fragmente. In Parallelzeilen ediert, kommentiert und übersetzt von Wolfgang Kosack.* Christoph Brunner, Berlin 2014. ISBN 978-3-906206-02-8.

Կատեգորիա:Լատիներեն բառեր և արտահայտություններ
Կատեգորիա:Կաթոլիկություն
Անատոլի Շիյան

**Անատոլի Շիյան** (, ), ուկրաինացի գրող, դրամատուրգ, հրատարակիչ։

## Կենսագրություն
Անատոլի Շիյանը ծնվել է 1906 թվականին Բելգորոդշչինայի մարզի Բորիսովկա գյուղում, գյուղացու ընտանիքում։ 1924 թվականից աշխատել է որպես սանիտար, ապա Բորիսովկայի հիվանդանոցում եղել է դեղավաճառ։ 1925-1929 թվականներին սովորել է Կիևի անտառատեխնիկական ինստիտուտում։ 1928 թվականին տպագրվել է «Մոլոդնյակ» ամսագրում։ Եղել է Ուկրաինայի գրողների կոմերիտմիության «Մոլոդնյակ» գրական կազմակերպության անդամ։ Հայրենական պատերազմի տարիներին եղել է զինվորական թղթակից։ 1943 թվականից եղել է Խորհրդային Միության հերոս Ալեքսանդր Սաբուրովի պարտիզանական միավորման կազմում։ Կիևում բնակվել է գրողների համար նախատեսված «Ролит» տանը։

## Մահը
Մահացել է 1989 թվականին։ Թաղված է Կիևի Բայկովե գերեզմանատանը։

## Ստեղծագործություններ
* «Չեմ հանձնվում», 1942
* «Իսկական երջանկություն», 1948
* «Կազաչոկը», 1949
* «Հաղթողները», 1950
* «Մարիանա»
* «Մայիսյան գիշերներ», 1953
* «Արագիլներ», 1957
* «Մագիստրալ», 1934
* «Ամպրոպ», 1936

### Կինոսցենարներ
«Ամպրոպ» վեպի և «Կոտիգորոշեկ» հեքիաթի սյուժեներով Ալեքսանդր Դովժենկոյի անվան կինոստուդիայում նկարահանվել են գեղարվեստական ֆիլմեր։

## Պարգևներ
* Անդրեյ Գոլովկոյի անվան գրական մրցանակ, 1980
* Հայրենական պատերազմի շքանշան
* Կարմիր աստղի շքանշան
* Չեխոսլովակիայի «Մարտական խաչ» մեդալ

## Հիշատակ
Կիևում գործում է գրողի տուն-թանգարանը։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Անատոլի Շիյան
* Անատոլի Իվանովիչ Շիյան 

Կատեգորիա:ԽՄԿԿ անդամներ
Կատեգորիա:Խորհրդային գրողներ
Կատեգորիա:Հայրենական պատերազմի 1-ին աստիճանի շքանշանակիրներ
Կատեգորիա:Հրատարակիչներ
Կատեգորիա:Ուկրաինացի գրողներ
Կատեգորիա:Ուկրաինացի դրամատուրգներ
Կատեգորիա:Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի մասնակիցներ
Կատեգորիա:«1941-1945 թթ. Հայրենական մեծ պատերազմում Գերմանիայի դեմ տարած հաղթանակի համար» մեդալակիրներ
Կատեգորիա:Ուկրաինացի մանկագիրներ
Կատեգորիա:ԽՍՀՄ գրողների միության անդամներ
Քառօրյա պատերազմում զոհվածների ցանկ (2016)

****

## Հայկական կողմից
### Զինվորականներ և կամավորներ

### Քաղաքացիական անձինք

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:2016
Կատեգորիա:Ցանկեր:Հայաստան
Կատեգորիա:Քառօրյա պատերազմի մասնակիցներ հայկական կողմից
Թոմաս Ռաֆլ

**Թոմաս Ռաֆլ** (գերմ.՝ Thomas Raffl, ), ավստրիացի հոկեյիստ, հարձակվող։ Ներկա պահին հանդես է գալիս կանադական «*Վինիպեգ Ջետս*» ակումբում։ Հանդես է գալիս նաև Ավստրիայի հավաքականում։ Կրտսեր եղբայրը՝ Միքայելը, նույնպես հոկեյիստ է։

## Ակումբային կարիերա
2015 թվականին Թոմասը անցել է փորձաշրջան կանադական «*Վինիպեգ Ջետս*» ակումբում, որից հետո թիմի հետ կնքել է պայմանագիր։

## Միջազգային կարիերա
2008 թվականից Թոմաս Ռաֆլը հանդես է գալիս Ավստրիայի հավաքականում։ 2015 թվականին հավաքականի հետ մասնակցել է Աշխարհի առաջնությանը։

## Վիճակագրություն
### Միջազգային

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:1986 ծնունդներ
Կատեգորիա:Հունիսի 19 ծնունդներ
Կատեգորիա:Ավստրիացի հոկեյիստներ
Վլախո Բուկովաց

**Վլախո Բուկովաց** (, իսկական անունը՝ *Բյաջո Ֆաջիոնի*, , 4 հուլիսի, 1855, Ցավտատ, Ավստրիական կայսրություն - 23 ապրիլի, 1922, Պրահա, Չեխոսլովակիա), 19-րդ դարի վերջի և 20-րդ դարի սկզբի խոշորագույն խորվաթ նկարիչ, ով աշխատել է իմպրեսիոնիզմի ու պոստիմպրեսիոնիզմի ոճերում։

## Կենսագրություն
thumb|ձախից|156px|Աշնանային բնանկար
Վլախո Բուկովացը ծնվել է 1855 թվականի հուլիսի 4-ին Ցավտատում, որ գտնվում է Դուբրովնիկի մոտակայքում։ Նկարչական կրթություն է ստացել Փարիզում (1877 թվականից)․ նրա ուսման համար վճարել է խորվաթ քաղաքական գործիչ և գրող Մեդո Պուչիչը։ Վլախո Բուկովացը կրթություն է ստացել Գեղեցիկ արվեստների դպրոցում՝ աշակերտելով Ալեքսանդր Կաբանելին։ Բուկովացի նկարները ցուցադրվել են Փարիզի Սալոնում, որտեղ նա արժանացել է քննադատների դրական գնահատականին։ Ուսման տարիներն, ինչպես նաև հետագայում Վլախո Բուկովացը շատ է ճանապարհորդել։

Թեև Վլախո Բուկովացը նկարչական կրթություն է ստացել ակադեմիզմի ոգով, սակայն նա լավ ծանոթ է եղել նաև իմպրեսիոնիզմին, ինչպես նաև իր ստեղծագործություններում նա անցում է կատարել պուանտալիզմի տեխնիկային։ 20-րդ դարի սկզբին իմպրեսիոնիզմն ու պուանտիլիզմը եղել են նկարչական առաջատար ուղղություններն Արևմտյան Բալկանների երկրներում․ Վլախո Բուկովացից բացի՝ այդ ոճով են ստեղծագործել սլովեն իմպրեսիոնիստները և սերբ նկարչուհի Նադեժդա Պետրովիչը։

1893 թվականից մինչև 1897 թվականը Վլախո Բուկովացն ապրել է Զագրեբում՝ մեծ մասամբ աշխատելով բնանկարների վրա։ Միաժամանակ նա եղել է քաղաքի նկարչական կյանքի կենտրոնական դեմքերից մեկը, հիմնադրել է գեղարվեստի դպրոց և մասնակցել է Գեղանկարչական պավիլիոնի հիմնադրմանը, որ եղել է Խորվաթիայի ամենամեծ պատկերասրահներից ու ցուցադրությունների սրահներից մեկը։ 1893 թվականին Վլախո Բուկովացն Ակադեմիայի պալատում կազմակերպել է խորվաթական արվեստի առաջին ցուցահանդեսը։ Վիճաբանության պատճառով Վլախո Բուկովացն ստիպված է եղել վերադառնալ Ցավտատ, որտեղ նա բնակվել է 1898 թվականից մինչև 1902 թվականը։ Դրանից հետո նա տեղափոխվել է Պրահա, որտեղ 1903 թվականին նշանակվել է Գեղարվեստի ակադեմիայի () պրոֆեսոր։ Ակադեմիայում նրա աշակերտների թվում է եղել Յանկո Ալեքսին, ով հետագայում դարձել է հայտնի նկարիչ։ Պրահայում ապրելու տարիներին Վլախո Բուկովացն ստեղծել է հիմնականում դիմանկարներ։ Պրահայում նա աշխատել է մինչև իր կյանքի վերջ։

Վլախո Բուկովացը մահացել է 1922 թվականի ապրիլի 23-ին։

1994 թվականին խորվաթ կինոռեժիսոր Բոգդան Ժիժիչը նկարահանել է «Վլախո Բուկովաց» գեղարվեստական ֆիլմը։

## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն
* Буковац, Влахо // Энциклопедический словарь Брокгауза и Ефрона : в 86 т. (82 т. и 4 доп.). — СПб., 1890—1907.

## Արտաքին հղումներ
* Համառոտ կենսագրություն

Կատեգորիա:Իմպրեսիոնիստ գեղանկարիչներ
Կատեգորիա:Խորվաթ նկարիչներ
Կատեգորիա:Փարիզի գեղարվեստի ազգային բարձրագույն դպրոցի շրջանավարտներ
Արվիդ Գրիգուլիս

**Արվիդ Գրիգուլիս** (, ), լատվիացի խորհրդային գրող, գրականագետ, դրամատուրգ, արձակագիր, քննադատ։ Լատվիայի ԽՍՀ ժողովրդական գրող (1976)։ Լատվիայի ԽՍՀ մշակույթի վաստակավոր գործիչ (1947)։ Ստալինի 2-րդ աստիճանի մրցանակի դափնեկիր (1948)։ ԽՄԿԿ անդամ (1954)։ Բանասիրական գիտությունների թեկնածու (1961), դոցենտ, պրոֆեսոր (1973)։

## Կենսագրություն
Արվիդ Գրիգուլիսը ծնվել է 1906 թվականին Վալմիրայի նահանգում, գյուղացու ընտանիքում։ Մասնակցել է Հայրենական մեծ պատերազմին։ 1935 թվականին ավարտել է Լատվիայի համալսարանի իրավաբանական ֆակուլտետը։ 1945 թվականից դասավանդել է նույն համալսարանի լատվիական գրականության ֆակուլտետում։ Պատմական հետազոտությունների և գրականության տեսության հեղինակ է։ Եղել է ԼԽՍՀ գերագույն խորհրդի պատագամավոր։

Մահացել է 1989 թվականի հոկտեմբերի 5-ին։

## Ստեղծագործություններ
Գրական գործունեությունն սկսել է 1927 թվականից։ 1940-ական թվականների կեսերից հանդես է եկել որպես դրամատուրդ։ Հայրենական մեծ պատերազմի տարիներին համագործակցել է «Լատվիայի հրաձիգը» թերթի հետ։ Գրել է պիեսներ, ակնարկներ, բանաստեղծություններ, պատմվածքներ, վիպակներ։ 1948 թվականին «Կավ և ճենապակի» պիեսի համար արժանացել է ԽՍՀՄ պետական մրցանակի։ Երեխաների համար գրել է «Երրորդ բրիգադը», «Սահմանապահները, երկու տղա և Մարս շունը», «Յուզիսի ճանապարհորդությունը»։ 1950 թվականին լատիշերեն է թարգմանել «Ասք Իգորի ճակատամարտի մասին» ստեղծագործությունը։

## Մրցանակներ, պարգևներ
* Ստալինյան 2-րդ աստիճանի մրցանակ (1948) «Կավ և ճենապակի» (1947) պիեսի համար
* Լատվիայի ԽՍՀ ժողովրդական գրող (1976)
* Լատվիայի ԽՍՀ մշակույթի վաստակավոր գործիչ (1947)
* 5 այլ մեդալներ ու շքանշաններ

## Ծանոթագրություններ

## Աղբյուրներ
* Энциклопедический словарь, т. 1, М., «Большая советская энциклопедия», 1953—1955
* Большая советская энциклопедия
* Театральная энциклопедия

Կատեգորիա:Լատիշ գրողներ
Կատեգորիա:Խորհրդային պրոֆեսորներ
Կատեգորիա:Բանասիրական գիտությունների դոկտորներ
Կատեգորիա:Խորհրդային բանաստեղծներ
Կատեգորիա:Գրականագետներ
Կատեգորիա:Խորհրդային դրամատուրգներ
Կատեգորիա:Արձակագիրներ
Կատեգորիա:Քննադատներ
Կատեգորիա:ԽՄԿԿ անդամներ
Կատեգորիա:ԽՍՀՄ գրողների միության անդամներ
Կատեգորիա:Բանաստեղծներ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Լատիշ բանաստեղծներ
Կատեգորիա:Լատիշ թարգմանիչներ
Կատեգորիա:Լատիշ դրամատուրգներ
Կատեգորիա:Լատվիայի քաղաքական գործիչներ
Կատեգորիա:«Հայրենական մեծ պատերազմի ժամանակ կատարած անձնվեր աշխատանքի համար» մեդալակիրներ
Կատեգորիա:Խորհրդային մանկավարժներ
Ցեցիլիա Դիներե

**Ցեցիլիա Դիներե** (, ), լատվիացի խորհրդային գրող, բանաստեղծ, արձակագիր, թարգմանիչ։

Լատվիացի նկարչուհի Լիլյա Դիներեի մայրը։

## Կենսագրություն
Ցեցիլիա Դիներեն ծնվել է 1919 թվականին Լատվիայի Կրասլավա քաղաքում։ 1936 թվականին ավարտել է գիմնազիան, 1941 թվականին՝ Ռեզեկնեի մանկավարժական ինստիտուտը։ Գրական գործունեությունն սկսել է 1943 թվականից։ 1946 թվականին ընդունվել է Լատվիայի ԽՍՀ գրողների միություն։ 1990-ական թվականներին մեկնել է Իսրայել, որտեղ էլ մահացել է։

## Ստեղծագործություններ
Առաջին բանաստեղծությունները տպագրվել են 1943 թվականին։ Պոեզիայի առաջին ժողովածուն լույս է տեսել 1947 թվականին։ Դիներեն հրատարակել է ավելի քան 50 գիրք, այդ թվում՝ «Բոցկլտացող թևեր», «Խաղաղությունը թանկ է մեզ համար», «Անտեսանելի կամուրջներ», «Խատուտիկների ուղին», «Հակասություններ», «Աղջիկների մենամարտ»։ Բազմաթիվ գրքեր է գրել երեխաների համար, բանաստեղծություններ, պատմվածքներ, հեքիաթներ՝ «Փոքրիկ ռիգացին», «Մենք կդառնանք երկաթուղայիններ», «Կատյայի խաղալիքները», «Իմ մայրիկին», «Ինչպես ձնծաղիկը հաղթեց ձմռանը», «Փոքրիկ ասպետը»։ Թարգմանություններ է կատարել Շառլ Բոդլերից, Ֆրանսուա Վիյոնից, Թոմաս Մանից։

Վերջին գիրքը նախկինում հրատարակված (Լատվիայում գրված) և նոր գրված բանաստեղծությունների (Իսրայելում գրված) ժողովածու է։

## Ծանոթագրություններ

## Աղբյուրներ
* Cecīlija Dinere : 1919.25.12.-1996.18.07. : [dzejn. piemiņai] / Paraksts: Tava meita Lilija // Literatūra. Māksla. Mēs. - Nr.33 (1996, 15./22.aug.), 13.lpp.
* Gontmahers Grigorijs. Cecīlijas Dineres dzimšanas dienas atcerei : [par dzejnieces (1919-1996) pēdējiem dzīves gadiem : saruna ar Krāslavas žurnālistu] / Grigorijs Gontmahers; pierakst. Elvīra Škutāne // Vietējā. - ISSN 1407-950X. - Nr.53 (2004, 30.dec.), 10.lpp.
* Gontmahers Grigorijs. Cecīlijas [Dineres] laime un traģēdija : [par dzejn. (1919-1996) : sakarā ar 80.dz.d.] / Grigorijs Gontmahers // Ezerzeme. - Nr.99 (1999, 24.dec.), 6.lpp.
* Artavs Valdis. Lustīga dzīvošana : dažādu gadu satīra un humors / Valdis Artavs; [māksl. Ēriks Ošs]. - Rīga : Liesma, 1988. - 190 lpp. : il. - Saturā: veltījums Cecīlijai Dinerei.
* Balodis Andrejs. Rudens sērmūkšļi : izlase / Andrejs Balodis; [māksl. M.Dragūne]. - Rīga : Liesma, 1988. - 252 lpp., 16 lpp. il. : ģīm., faks., il. - Saturā: veltījums Cecīlijai Dinerei ar mazdēliņu Robertiņu.

## Արտաքին հղումներ
* Ցեցիլիա Դիներե, բանաստեղծություններ

Կատեգորիա:20-րդ դարի կին գրողներ
Կատեգորիա:Բանաստեղծներ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Լատիշ արձակագիրներ
Կատեգորիա:Լատիշ բանաստեղծներ
Կատեգորիա:Լատիշ գրողներ
Կատեգորիա:Լատիշ թարգմանիչներ
Կատեգորիա:Լատիշ կին գրողներ
Կատեգորիա:Խորհրդային բանաստեղծուհիներ
Կատեգորիա:Խորհրդային թարգմանիչներ
Կատեգորիա:Կանայք Երկրորդ համաշխարհային պատերազմում
Լիխաուրի եկեղեցի

**Լիխաուրի եկեղեցի** (), հոգևոր կառույց Վրաստանում։ Գտնվում է Գուրիայի մարզի Օզուրգեթի շրջանում։

## Դիրք
մինի
Եկեղեցին գտնվում է ծովի մակարդակից 120 մետր բարձրության վրա՝ համանուն գյուղում։ Շրջկենտրոն Օզուրգեթից հեռու է 5 կմ։

## Պատմություն
Ըստ գիտահետազոտական աշխատանքների՝ եկեղեցին կառուցվել է 1352 թվականին։ Կառույցն ունի 13-14-րդ դարերի վրացական ճարտարապետությանը հարիր ոճ։ Այստեղ պահվում էր Սուրբ Հակոբի պատկերը։ 1483-1512 թվականներին Իմերեթի արքա Գեորգին և նրա կինը՝ Ելենան, կառուցել են զանգակատունը։

Հարավային ճակատը կառուցվել է ուշ միջնադարում, ապա եկեղեցին վերանորոգվել ու վերակառուցվել է աղյուսներով։ Պատուհանները նկարազարդվել են ուշ միջնադարին տիպիկ նախշերով, իսկ ներսից զարդարված է որմնանկարներով։ Վանքում պահվել են 11-րդ դարի ձեռագիր մատյաններ ու ավետարաններ։

Եկեղեցին գտնվում է բլրի կենտրոնական հատվածում։ Զանգակատունն ունի փայտե տանիք, չորս քար՝ սյունակներում։

## Տրանսպորտ
Գյուղը շրջկենտրոն Օզուրգեթի հետ կապված է ավտոխճուղով։ Այդտեղով է անցնում Թբիլիսի-Բաթում երկաթուղին։

Ամենամոտ նավահանգիստը Փոթին է, իսկ ամենամոտ օդանավակայանը գտնվում է Բաթում քաղաքում։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Գուրիայի մարզի շենքեր և կառույցներ
Կատեգորիա:Օզուրգեթի շրջան
Կատեգորիա:Եկեղեցիներ այբբենական կարգով
Ձիդրա Ռինկուլե-Զեմզարե

**Ձիդրա Ռինկուլե-Զեմզարե** (իսկական ազգանունը՝ Զեմզարե, , ), լատվիացի խորհրդային գրող, բանաստեղծ, արձակագիր, դրամատուրգ։ ԽՍՀՄ գրողների միության անդամ (1958)։

Լատվիացի նկարիչ, գրող, սցենարիստ Ուլդիս Զեմզարեի քույրը։

## Կենսագրություն
Ձիդրա Ռինկուլե-Զեմզարեն ծնվել է 1920 թվականին Ռիգայում, առևտրականի և մանկավարժի ընտանիքում։ 1941 թվականին ավարտել է Դուբուլտիի միջնակարգ դպրոցը։ 1942-1948 թվականներին սովորել է Լատվիայի համալսարանի բանասիրության ֆակուլտետում, 5-րդ կուրսում հեռացվել է համալսարանից։ Աշխատել է որպես մանկավարժ, դասավանդել է նաև Ռիգայի Էմիլյա Դարզինյայի անվան երաժշտական դպրոցում։

Բազմաթիվ մանկական բանաստեղծությունների ու պատմվածքների հեղինակ է։ «Ընկերներ» անվանումով առաջին բանաստեղծությունը լույս է տեսել 1942 թվականին «Эпоха» (№ 20) ամսագրում, առաջին լրագրողական «Երկու ուսուցիչ» էսսեն՝ 1952 թվականին «Советская латвийская школа» (№ 3) ամսագրում։

Ակտիվ պայքար է մղել Ռիգայի կենդանաբանական այգում կենդանիների պահպանման համար. խնդիրն առաջացել էր ԽՍՀՄ փլուզումից հետո՝ պայմանավորված ֆինանսական դժվարություններով։ Քարոզչական արշավի միջոցով նա միջոցներ է հայթայթել՝ պահպանելու Ռիգայի կենդանաբանական այգու փղիկին։

## Ստեղծագործություններ
* «Անվախ մորեխը», 1954
* «Անպոչ ծիտիկը», 1968
* «Հեքիաթներ»
* «Շրջադարձ», 1956
* «Փոքրիկ աստվածը», 1970

### Սցենարներ
* «Կապիտան Էնրիկոյի ժամացույցը (), 1967
* «Առաջին ջութակը» մուլտֆիլմ, 1958
* «ХОЧУ! ХОЧУ! ХОЧУ!», մուլտֆիլմ, 1973

## Պարգևներ, մրցանակներ
«Կենդանի ծառ» գրքի համար 1982 թվականին արժանացել է Պաստարինի մրցանակի

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Ձիդրա Ռինկուլե-Զեմզարե

Կատեգորիա:Լատիշ բանաստեղծներ
Կատեգորիա:Լատիշ դրամատուրգներ
Կատեգորիա:Լատիշ կին գրողներ
Կատեգորիա:ԽՍՀՄ գրողների միության անդամներ