open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Rykka

**Քրիստինա Մարիա Ռայդեր** (, ), ավելի հայտնի է Ռայկկա անվանումով ()։ Քրիստինա Մարիա Ռայդերը Եվրատեսիլ 2016 երգի մրցույթում, որը անցկացվել է Շվեդիայի մայրաքաղաք Ստոկհոլմում, ներկայացրել է Շվեյցարիան իր «The Last of Our Kind» երգով, սակայն եզրափակիչ փուլ չի անցել։

## Սկավառակագրություն
* *«Reason»* (2006)
* *«Kodiak»* (2012)
* *«Blackie Remixes»* (2013)
* *«Rykka Electric Remixes»* (2014)

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Страница певицы в Facebook

Կատեգորիա:21-րդ դարի երգչուհիներ
Կատեգորիա:Բեմական կեղծանուններ
Կատեգորիա:Եվրատեսիլ 2016 երգի մրցույթի մասնակիցներ
Կատեգորիա:Շվեյցարացի երգիչ-երգահաններ
Կատեգորիա:Շվեյցարիայի մասնակիցները Եվրատեսիլ երգի մրցույթում
Արնավութքյոյ

**Արնավութքյոյ** (), շրջան և քաղաք Ստամբուլի մարզում։ Գտնվում է Ստամբուլի եվրոպական հատվածում՝ Ստամբուլ քաղաքից դեպի արևմուտք։ Գտնվում է Սև ծովի ափին։

## Պատմություն
Քաղաքի հիմնադրման հստակ ամսաթիվն անհայտ է, սակայն աղբյուրները և քարտեզները արդեն 1850- ական թվականներից օգտագործում էին Արնավութքյոյ տեղանունը, այն հատվածին, որտեղ ներկայումս գտնվում է քաղաքը։ Քաղաքի անվանումը ծագել է արնավութների անունից և նշանակում է «Արնավութների գյուղեր»։ Արնավութները ալբանական ծագում ունեցող էթնիկ խմբեր են։ Մինչ 1922 թվականը տեղանքը բնակեցված է եղել հույներով, սակայն թուրք֊ հունական բնակչության փոխանակման արդյունքում հույները տարհանվել են, իսկ նրանց տներում բնակեցվել են Հունաստանից ներգաղթած թուրքերը։ Շրջանում եղել է խոշոր հայկական համայնք։ Ամեն տուն ունեցել է իր ուրույն անվանումը։ Գյուղում եղել է դպրոց, խանութ և սրճարան։ Արնավութքյոյը գտնվել է Ստամբուլը Եվրոպային կապող ցամաքային ճանապարհի վրա (Էդիրնեի միջով), և ուղևորները ստիպված են եղել բազմիցս կանգ առնել այստեղ՝ տրանսպորտի բացակայության պատճառով։

1951 թվականին կառուցվել են 350 նոր տներ, և բնակավայրը սկսել է տարածաշրջանային կենտրոն դառնալ։ Քաղաքի աճի տեմպերը արագորեն աճել է Անատոլիայի գյուղաբնակների գաղթի արդյուքնում և 2008 թվականին Արնավութքյոյը դարձել է Ստամբուլի մարզի շրջաններից մեկի կենտրոնը։ Նորաստեղծ շրջանը կազմավորվել է Գազիօսմանփաշա շրջանից տարածքներից, ինչպես նաև որոշ այլ մարզերի տարածքներից։

## Արտաքին հղումներ
* Շրջանի պաշտոնական կայք էջը
* Մունիցիպալիտետի պաշտոնական կայք էջը

Կատեգորիա:Թուրքիայի քաղաքներ
Կատեգորիա:Ստամբուլի մարզի բնակավայրեր
Կատեգորիա:Բոսֆոր
Կատեգորիա:Բեշիքթաշ
Աշխարհի խոշորագույն գրադարանների ցանկ

**Աշխարհի խոշորագույն գրադարանների ցանկ**, որոնք 2008 թվականից սկսած ներառում են 15 մլն միավոր գրականություն։

## Խոշորագույն գրադարանների ցանկ

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Ազգային գրադարաններ
Կատեգորիա:Թոփ ցանկեր
Կատեգորիա:Ցանկեր:Գրականություն
Կատեգորիա:Ցանկեր:Մշակույթ
Արկածային տուրիզմ

մինի|Քայլարշավ, Ատլասի լեռնաշղթա
**Արկածային տուրիզմ**, տուրիզմի տեսակ, որը ենթադրում է որևէ ուսումնասիրություն և իրական (կամ հավանական) ռիսկեր պարունակող ճամփորդություն։

Ըստ Արկածային տուրիզմի առևտրային ասոցիացիայի՝ արկածային տուրիզմ կարող է լինել ցանկացած ճամփորդական գործունեություն, որը ներառում է երեք բաղադրիչ՝ ֆիզիկական ակտիվություն, մշակութային փոխանակում և բնության հետ կապ։

Արկածային տուրիստները կարող են ձգտել հաղթահարելու լարված և դժվար իրավիճակներ, որոնք առաջանում են նրանց՝ հարմարավետության գոտին լքելու արդյունքում։ Սա կարող է տեղի ունենալ մշակութային շոկ (ցնցություն) ապրելու կամ կոնկրետ գործողությունների հետևանքով, որոնք պահանջում են զգալի ջանքեր և ներկայացնում են ֆիզիկական վտանգ կամ ռիսկի որոշակի աստիճան ունեն։

## Արկածային տուրիզմի տեսակներ
Արկածային տուրիզմի տեսակներից են լեռնագնացությունը, բարձունքից պարանով թռիչքները, հեծանվային լեռնագնացությունը, թիավարությունը (կանոյե, կայակ), ջրասուզումը, լաստանավով ճամփորդությունը, զիպլայնը, պառապլանով թռիչքը, քայլարշավը, ձիարշավը, հետազոտական ճամփորդությունը, սենդբոարդինգը (ավազի վրայով), սպելեոտուրիզմը (քարանձավային տուրիզմ) և ժայռամագլցումը և հիչհայկինգը (ավտոստոպով ճամփորդություն)**:** Արկածային տուրիզմի որոշ տարօրինակ ձևեր ներառում են տուրիզմ աղետավայրերում և գեթո տուրիզմ։ Արկածային տուրիզմի այլ զարգացող ձևերից են սոցիալական տուրիզմը և տուրիզմը Ջունգլիներում։ Սպառողական մատչելի տեխնոլոգիաների կիրառումը, մասնավորապես Global Positioning Systems, flashpacking, social networking և լուսանկարչությունը բարձրացրին համաշխարհային հետաքրքրվածությունը դեպի արկածային տուրիզմ։

Հետաքրքրվածությունը դեպի անհատական արկածային տուրիզմը նույնպես բարձրացավ, քանի որ հայտնվեցին արկածային տուրիզմի վերոհիշյալ տեսակներն առաջարկող մասնագիտական ճամփորդական բազմաթիվ կայքեր։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Արկածային տուրիզմի գլոբալ զեկույց (Համաշխարհային տուրիզմի կազմակերպություն) 
* 10 ամենաարկածային ուղություններ
* Փաստեր արկածային տուրիզմի մասին

Կատեգորիա:Զբոսաշրջություն
Վանդանա Շիվա

**Վանդանա Շիվա** (, ), հնդիկ գիտնական, շրջակա միջավայրի պաշտպան և հեղինակ, ով գրում է հակագլոբալիզացման թեմաներով։ Շիվան ներկայումս բնակվում է Դելիում և ավելի քան 20 գրքերի հեղինակ է։

Նա Գլոբալիզացման համաշխարհային ֆորումի առաջնորդներից և հոգաբարձուների խորհրդի անդամներից մեկն է, ինչպես նաև ակտիվ մասնակցություն է ցուցաբերել ալտեր-գլոբալիզացիա համաշխարհային շարժմանը։ Ինչպես երևում է Վեդայական բնապահպանություն գրքում զետեղված հարցազրույցից, Շիվան գտնում է, որ շատ ավանդական սովորույթներ և ապրելու ձևեր բավականին խելամիտ են և պետք է հետևել դրանց։ 1993 թվականին Վանդանա Շիվան արժանացել է Ճիշտ ապրելակերպի մրցանակին, ինչպես նաև բազմաթիվ այլ մրցանակների։

## Պատանեկություն և կրթություն
Շիվան ծնվել է Դեհրադունում։ Հայրը զբաղվել է անտառների պահպանությամբ, մայրը՝ այգեգործությամբ և շատ է սիրել բնությունը։ Սովորել է տեղի դպրոցում, այնուհետև Հիսուս և Մարիամ կուսանոցում։

Շիվան սովորել է Չանդիգարհի Փենջաբ համալսարանի ֆիզիկայի բաժնում, 1972 թվականին ավարտել է բակալավրիատը, 1974-ին՝ մագիստրատուրան։ Ավարտելուց հետո որոշ ժամանակ աշխատել է Բհաբհայի ատոմային հետազոտությունների կենտրոնում և 1977-ին մեկնել Կանադա՝ Գուելֆի համալսարանում գիտության փիլիսոփայության ասպարեզում կրթությունը շարունակելու համար։ Թեզի վերնագիրը եղել է «Լույսի պարբերականության գաղափարի փոփոխությունները»։ 1978 թվականին ավարտում է ուսումը և Հնդկաստանի գիտությունների ինստիտուտում որոշ ժամանակ զբաղվում գիտության, տեխնոլոգիաների և էկոլոգիական քաղաքականության միջճյուղային ուսումնասիրություններով։

## Կարիերա
Վանդանա Շիվան հիմնականում անդրադարձել և գրել է գյուղատնտեսության և սնունդի արտադրության առաջընթացների թեմաներով։ Շիվան ակտիվ մասնակցություն է ունեցել այնպիսի ոլորտներում, ինչպիսիք են մտավոր սեփականությունը,կենսաբազմազանությունը, կենսատեխնոլոգիան, կենսաէթիկան և գենային ինժեներիան։ Նա օժանդակել է Աֆրիկայում, Լատինական Ամերիկայում, Իռլանդիայում, Շվեյցարիայում և Ավստրիայում գենային ինժեներիայի դեմ պայքարող արտադրամասերին։ 
1982 թվականին Շիվան հիմնադրել է Գիտական հետազոտությունների  հիմնադրամը, որի արդյունքում 1991 թվականին ստեղծվեց Նավդանիան՝ ազգային շարժում, որ ուղղված է կենդանի ռեսուրսների, հատկապես՝ սերմերի բազմազանության և ամբողջականության պահպանմանը, օրգանական սննդի արտադրման և արդար առևտրի խթանմանը։

Շիվայի առաջին գիրքը՝ *Ողջ մնալով*ը, վերաձևակերպեց երրորդ աշխարհի կանանց մասին ընկալումները։ 
Շիվան նաև եղել է կառավարության խորհրդական թե՛ Հնդկաստանում, թե՛ արտասահմանում։ Անդամ է բազմաթիվ հասարակական կազմակերպությունների։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:20-րդ դարի կին գրողներ
Կատեգորիա:21-րդ դարի կին գրողներ
Կատեգորիա:Գրողներ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Հնդիկ ակադեմիկոսներ
Կատեգորիա:Հնդիկ գիտնականներ
Կատեգորիա:Հնդիկ գրողներ
Կատեգորիա:Հնդիկ կին ակտիվիստներ
Կատեգորիա:Հնդիկ կին բնապահպաններ
Կատեգորիա:Հնդիկ փիլիսոփաներ
Կատեգորիա:Հնդիկ ֆեմինիստ գրողներ
Կատեգորիա:Հնդիկ ֆեմինիստներ
Կատեգորիա:Հնդիկ ֆիզիկոսներ
Կատեգորիա:Հնդկաստանի իրավապաշտպաններ
Կատեգորիա:Հնդկաստանի քաղաքական գործիչներ
Կատեգորիա:BBC 100 կին
Կատեգորիա:Կլիմայական ակտիվիստներ
Շառլոտենբուրգ

**Շառլոտենբուրգ** (), թաղամաս Բեռլինի արևմտյան մասում, կազմում է Շառլոտենբուրգ-Վիլմերսդորֆ շրջանի մասը։ Թաղամասի կենտրոնը համարվում է պատմական Շառլոտենբուրգ քաղաքը, որը հիմնվել է 1705 թվականին։

## Պատմություն
Շառլոտենբուրգը հիմնվել է 1705 թվականին։ 1920 թվականին Մեծ Բեռլինի ստեղծման ժամանակ Շառլոտենբուրգը ներառվել է գերմանական մայրաքաղաքի կազմի մեջ, որպես շրջան։ 2001 թվականին Բեռլինը դարձավ ադմինստրատիվ ռեֆորմ, որպեսզի քչացնեն շրջանների քանակը, ինչի արդյունքում Շառլոտենբուրգը միացավ Վիլմերսդորֆին։ Իսկ նախկին շրջանները () ստացան թաղամասի կարգավիճակ (), խոշորացված շրւանների կազմում։ 2004 թվականին Շառլոտենբուրգ-Վիլմերսդորֆի կառավարությունը որոշեց երկու մեծ թաղամասերը բաժանել ավելի փոքրերի։ Ինչի արդյունքում Շառլոտենբուրգը բաժանվեց երկու թաղամասերի՝ Շառլոտենբուրգ-Նորդ և Բեռլին-Վեստենդ։

## Տեսարժան վայրեր

Berlin - Schloss Charlottenburg Süd-Portal.jpg|Շառլոտենբուրգ ամրոց
Charlottenburg Otto-Suhr-Allee Rathaus.jpg|Շառլոտենբուրգյան եկեղեցի
Stülerbau Sammlung Berggruen.jpg|Բերգյունի թանգարանը
2015-03-19 Berlin Kaiser-Wilhelm-Gedächtniskirche 01 anagoria.JPG|Կայսր Վիլհեմի հիշատակին նվիրված եղեկեցի


## Հայտնի բնակիչներ և դեպքեր
* Կոյն Իրմգարդ (1905—1982), գերմանուհի գրող։
* 1931 թվականի մայիսի մեկից սկսած և մինչև 1993 թվականի իր մահը, Ֆազանենշտրասե փողոցում ապրել է բալետի արիստ և ուսուցչուհի Տատյանա Գզովսկայան։ Այնտեղ էլ գտնվում էր նրա «բեմական արվեստի դպրոցը»։ Ներկայումս այնտեղ գտնվում է նրա նվիրված հուշաքարը։
* Հենրիխ Դերնբուրգ (1829—1907), գերմանացի փաստաբան-ցիվիլիստ, հռոմեական իրավունքի հայտնի մասնագետ, իրավաբանական գիտելիքների և գիտությունների հայտնի ժողովրդականացնող, քաղաքական գործիչ և դասախոս։ 1884—1885 թվականներին դասավանդել է Բեռլինի համալսարանում։
* 1921 թվականի մարտի 15-ին Սողոմոն Թեհլիրյանը Հարդենբերգ փողոցում գնդակահարել է Թալեաթին և ձերբակալվել։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* 300 Jahre Charlottenburg in 12 Kapiteln 

Կատեգորիա:Բեռլին
Մարկոս Բրուտոս

**Մարկոս Յունիոս Բրուտոս** (, ), հռոմեական քաղաքական և ռազմական գործիչ Յունիոսների պլեյբեյական ցեղից, առաջին հերթին հայտնի է որպես Հուլիոս Կեսարին սպանող։ Իր կարիերայի վաղ փուլերում՝ 50-ականներին Ք․ա․, նա հայտնի խոսնակ էր և ստացել էր Princeps iuventutis- «առաջինը երիտասարդների մեջ» պատվավոր կոչումը։ Կեսարի և Պոմպեոսի միջև քաղաքացիական պատերազմի ժամանակ Բրուտոսը անցնում է վերջինիս կողմը (Ք․ա․49 թվական )։ Ֆերսալի ճակատամարտից հետո անցնում է Կեսարի կողմը և կարևոր տեղ է զբաղեցնում նրա շրջապատի մեջ։ Ք․ա․ 44 թվականին ստանում է պրետորի պաշտոնը և պետք է դառնար կոնսուլ 41 թվականին։ Չնայած Կեսարի հետ այդ սերտ հարաբերություններին (որոշ աղբյուրներ հայտնում են, որ Գայոս Հուլիոս Կեսարը կարող էր լինել նրա հայրը), Բրուտոսը դարձել է բռնապետի սպանության կազմակերպիչներից և անմիջական մասնակիցներից մեկը, որը տեղի է ունեցել Ք․ ա․ 44 թվականի մարտի 15-ին։ Դավադիրների նպատակն էր հանրապետության վերականգնումը։ Բայց նրանք չստացան աջակցություն Հռոմում և ստիպված էին հեռանալ Իտալիայից։ Բրուտոսը մեկնում է Մակեդոնիա, որտեղ նա հավաքում է բանակ Կեսարի քաղաքական հետնորդների՝ Մարկոս Անտոնիոսի և Օկտավիանոս Կեսարի հետ պայքարելու համար։ Միանալով Գայոս Կասիոս Լոնգինոսի հետ Ք․ա․ 42 թվականի նոյեմբերին նա ճակատամարտում է Ֆիլիպներում, պարտություն է կրում և զոհվում։ Արևմտյան մշակույթում Բրուտոսը դարձավ դավաճանության խորհրդանիշ։

## Բրուտոսի կերպարը գեղարվեստական ստեղծագործություններում
*Միքելանջելոն ձուլել է Բրուտոսի հորիզոնական կիսանդրին։
*Բրուտոսը Շեքսպիրի «Հուլիոս Կեսար» պիեսի առանցքային գործող անձ
*Բրուտոսը Մարկ Տվենի «Հուլիոս Կեսարի սպանությունը» պատմվածքում որպես լրագրային սպանությունների մասին հաղորդագրությունների պարոդիա։
*Տոբայաս Մենզիսի կերտած Բրուտոսը «Հռոմ» սերիալում գործող անձ։
*Դանթեյի «Աստվածային կատակերգություն» դժոխքի 3 դավաճաններից մեկը Բրուտոսն է։
*«Հուլիոս Կեսար» գեղարվեստական ֆիլմում Բրուտոսի դերը կատարել է Ջեյմս Մեյսոնը։
## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Հռոմեական քաղաքական գործիչներ
Գայոս Գանիկոս

**Գայոս Գանիկոսը** (Պլուտարքոսի աշխատություններում հիշատակվում է որպես Գայոս Կանիցիուս), Լենտուլ Բատիատի տան գլադիատորներից էր` իր ժամանակի համար լավագույններից մեկը։

Ըստ որոշ տվյալների` նա ծագումով կելտ էր։

Մ.թ.ա. 73 թվականին Սպարտակի, Կրիկսի, Կաստոսի և Էնոմայի հետ նա առաջնորդում էր Իտալիայի հարավում բռնկված ստրուկների և գլադիատորների ապստամբությունը։ Չնայած սկզբանապես ձեռք բերված ռազմական հաջողություններին, Գանիկոսը Կաստոսի և ևս 12.000 ապստամբների (ըստ Տիտոս Լիվիոսի տվյալների` 35.000 ) հետ զոհվեց մ.թ.ա. 71 թվականին Մարկոս Լիկինիոս Կրասոսի գլխավորած քանակապես գերակշռող հռոմեական բանակի կողմից Իտալիայի հարավում` Ռեգիայից ոչ հեռու տեղի ունեցած ճակատամարտում։ Համաձայն Սեկստոս Հուլիոս Ֆրոնտինոսի նկարագրության` Կաստոսը և Գանիկոսը հերոսաբար մարտնչում էին աջ թևում, և նրանց հաջողվում է հաղթել բազմաթիվ հռոմեական զինվորների, սակայն մարտի մեջ մտած հռոմեական հեծելազորը գործնականորեն ծնկի է բերում ապստամբերին։ Հեծյալներից մեկի կողմից սրախողխող է արվում Կաստոսը։ Գանիկոսը, մխրճվելով հռոմեական զինվորների մեջ, փորձ արեց անցնել մյուս թևը, սակայն, «հազարավոր վերքեր ստանալով», սպանվեց անհավասար պայքարում։

## Կրիկսի կերպարը ֆիլմերում
* «Սպարտակ» — ֆիլմ ԱՄՆ 1960 թվական, ռեժիսոր Սթենլի Կուբրիկ, Գանիկոսին մարմնավորում է Փոլ Լամբերտը։
* «Սպարտակ» — ֆիլմ ԱՄՆ 2004 թվական, ռեժիսոր Ռոբերտ Դոլնհելմ, Գանիկոսին մարմնավորում է Փոլ Թերֆերը։
* «Սպարտակ։ Արենայի աստվածները» — սերիալ ԱՄՆ 2011 թվական, ռեժիսոր Ռիկ Ջեյկոբսոն, Գանիկոսին մարմնավորում է Դասթին Քլերը։
* «Սպարտակ։ Վրեժ» — սերիալ ԱՄՆ 2012 թվական, ռեժիսոր Մայքլ Հյորսթ, Գանիկոսին մարմնավորում է Դասթին Քլերը։
* «Սպարտակ։ Անիծվածների պատերազմը» — սերիալ ԱՄՆ 2013 թվական, ռեժիսոր Մայքլ Հյորսթ, Գանիկոսին մարմնավորում է Դասթին Քլերը։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* В. Д. Гладкий. Древний мир. Энциклопедический словарь 

Կատեգորիա:Գալեր
Կարլսկիրխե

**Կարլսկիրխեն** (), կաթոլիկ եկեղեցի է, որը գտնվում է Վիեննայի Կարլսպլացի հարավային մասում։ Կարլսկիխեն վիեննական բարոկկոյի ակնառու օրինակ է։ Առավել նշանավոր է իր հսկայական գմբեթով և եզրերի երկու սյուներով։

Այսպիսով Կարլսկիրխեի ճարտարապետական տեսքը ընդգրկում է սյունասրահ` հունական ոճի տաղավարներով։ Եկեղեցու բարձրությունը 72 մետր է։

## Պատմությունը և ճարտարապետական առանձնահատկությունները
1713 թվականին՝ սարսափելի ժանտախտից մեկ տարի անց, Հաբսբուրգների Կարլ VI կայսրը  երդվում է կառուցել եկեղեցի` ի պատիվ իր հովանավոր կաթոլիկ սուրբ Կարլո Բորոմեոյի։ Հայտարարվել է մրցույթ, որի ժամանակ հաղթող է ճանաչվել Յոհան Բերնհարդ Ֆիշեր ֆոն Էրլախը։ 1716 թվականին սկսվել է շինարարությունը։ 1723 թվականին մահացավ Յոհանը, և շինարարաությունը շարունակեց իր որդին՝ Իոսիֆը, որը կատարեց թեթևակի ձևափոխություն։ 1737 թվականին շինարարությունն ավարտվեց։ Եկեղեցին ստացվեց շատ անսովոր. այն համատեղում էր տարբեր ժամանակաշրջանների ոճեր՝ հին հունական սրահ, հռեոմիական սյուներ, բարոկկո ոճով երկու տաղավար և մեծ գմբեթ, որը հիշեցնում է Սուրբ Պետրոսի տաճարի գմբեթը։

## Պատկերագրություն
Կարլսկիխեի սրբապատկերները, բացի Կարլո Բորոմեոյի կյանքից, ներկայացնում են չորս գլխավոր առաքինությունները` խոհեմություն, քաջություն, ժուժկալություն, արդարություն։ Որմնանկարների հեղինակներն են Սեբաստիանո Ռիչին, Յոհան-Միխաել Ռոտտմայրը, Մարտինո Ալտոմոնտեն և Դանիել Գրանը։ Գլխավոր զոհասեղանը ձևավորված է որմնանկարներով, որտեղ պատկերված է հրեշտակներով շրջապատված սուրբ Կարլոսը, որին  ամպերի վրա դրած տեղափոխում են դրախտ։ Գմբեթի վերևը կարելի է բարձրանալ վերելակով։

## Պատկերասրահ

Karlskirche, Viedeň, Rakúsko.jpg|Կարլսկիրխե
A-Wien-Karlskirche-Seitenansicht.JPG|Կարլսկիրխե
Karlskirche, Vienna.jpg|Կարլսկիրխե
Karlskirche Vienna June 2006 475.jpg|Կարլսկիրխե
Karlskirche1.jpg|Կարլսկիրխե
Karliskrirche Wien nicht.JPG|Կարլսկիրխեն գիշերով
061117 karlskirche quer.jpg|Կարլսկիրխեն գիշերով
Karlskirche Vienna, September 2016 -3.jpg|Կարլսկիրխեն գիշերով
Karlskirche Wien 2011 Engel des Alten Testaments.jpg|Հին հրեշտակների կտակարան
Wien - Karlskirche, Orgel (c).JPG|Երգեհոնային ձեղնահարկ


## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Պաշտոնական կայք
* Վիքիպահեստում կան ''Կարլսկիրխե'' թեմայով մեդիաֆայլեր

Կատեգորիա:Վիեննայի տեսարժան վայրեր
Կատեգորիա:Ավստրիայի կաթոլիկ եկեղեցիներ
Էլ-Բուտնան

**Էլ-Բուտնան** (), առաջին մակարդակի վարչատարածքային միավոր՝ շրջան Լիբիայի հարավում։

Վարչական կենտրոնը Տոբրուկ քաղաքն է, որը նաև Լիբիայի խոշորագույն քաղաքն է։ Զբաղեցնում է 84 996 կմ² տարածք։

## Աշխարհագրություն
Էլ-Բուտնանը գտնվում է Լիբիա պետության հարավ-արևելքում։ Ափերը հյուսիսից ողողում են Միջերկրական ծովի ջրերը։ Արևելքում սահմանակցում է Եգիպտոսի Արաբական Հանրապետությանը։

Սահման ունի նաև Լիբիայի Դերնա և Էլ-Վահատ շրջանների հետ։ Խոշորագույն քաղաքը Տոբրուկն է։ Մյուս խոշոր քաղաքներն են Բարդիան և Ջաղբուբը։

## Բնակչություն
Ըստ 2006 թվականի Լիբիայի ազգային վիճակագրական ծառայության կողմից անցկացված մարդահամարի տվյալների՝ վարչատարածքային միավորի բնակչությունը կազմում է 159 536 մարդ։

Հիմնական բնակիչները իսլամադավան արաբներն են, որոնք օգտագործում են արաբական այբուբենը։

## Տես նաև
* Լիբիայի վարչական բաժանում

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Լիբիայի շրջաններ
Դեպորտիվո Ալավես

**Դեպորտիվո Ալավես** () կամ պարզապես Ալավեսը բասկյան ֆուտբոլային ակումբ, որը ներկայացնում է Վիտորիա֊Գաստեյս քաղաքը։ Վերջինս գտնվում է Ալավես նահանգում և կազմում է Բասկերի երկիր ինքնավար մարզի մի մասը։

Ակումբի լավագույն տարիները համարվում է 21֊րդ դարի սկիզբը, երբ թիմը պարբերաբար եզրափակիչ արդյունքից հետո զբաղեցնում էր վերին հորիզոնականներ և Իսպանիան ներկայացնում էր եվրագավաթներում։ Լավագույն արդյունքը՝  1999/2000 մրցաշրջանում զբաղեցրած 6֊րդ տեղն էր, որտեղ միայն 3 միավորով զիջեց փոխչեմպիոնին։ 

Սակայն հաջորդ տարում Ալավեսը ցույց տվեց էլ ավելի տպավորիչ արդյունքներ։ Իր առաջնային խաղը եվրոպական մրցաշրջաանում սենսացիոն կերպով հասավ ՈՒԵՖԱ Գավաթի եզրապակիչ, որտեղ միայն լրացուցիչ ժամանակում պարտվեց անգլիական Լիվերպուլին՝ 4-5 հաշվով։

## Վիճակագրություն

## Մասնակցությունը եվրագավաթներին

* Տնային խաղի հատկացվել են **համարձակ**

## Ներկա կազմ
*2017 թվականի սեպտեմբերի 1-ի դրությամբ*

 15px
 
 

 
 
 

 (վարձավճարով Շանհայ Շենհուայից)

 
 

 (վարձավճարով Սթոք Սիթիից)

 (վարձավճարով Վիլյառեալից)
 (վարձավճարով Բրյուգգեից)
 13px|Ավագ
 (վարձավճարով Ռեալ Սոսիեդադից)

 (վարձավճարով Վալենսիայից)
 (վարձավճարով Բարսելոնայից) 

## Նվաճումներ

### Ազգային
**[[Սեգունդա Դիվիզիոն]]**
* **Հաղթող (4):** 1929/30, 1953/54, 1997/98, 2015/16
**Սեգուդա Բ**
* **Հաղթող (4):** 1992/93, 1993/94, 1994/95, 2012/13
**[[Տերսերա]]**
* **Հաղթող (6):** 1940/41, 1960/61, 1964/65, 1967/68, 1973/74, 1989/90

### Միջազգային
**[[ՈՒԵՖԱ Եվրոպայի Լիգա|ՈՒԵՖԱ գավաթ]]:**
* **Եզրափակչի մասնակից:** 2000/01

## Արտաքին հղումներ
* Պաշտոնական կայք 

Կատեգորիա:Իսպանական ֆուտբոլային ակումբներ
Կատեգորիա:1921 հիմնադրումներ Իսպանիայում
Ülker

**Ülker**, թեթև սննդի արտադրությամբ զբաղվող թուրքական ընկերություն, որը մասնագիտացված է կրեկերների, թխվածքաբլիթների, թխվածքների, վաֆլիի, սուրճի, կաթնամթերքի, պաղպաղակի, ինչպես նաև զովացուցիչ ըմպելիքների արտադրությամբ։ Ընկերությունը արտադրում է Cola Turka ապրանքանիշը։ Ընկերությունը արտադրում է նաև մանկական սնունդ։ Հիմնադրվել է 1944 թվականին Ղրիմից ներգաղթած Սաբրի Յուլքերի կողմից։ Ներկայումս ընկերությունը մտնում է Յըլդըզ հոլդինգի կազմի մեջ։ Արտադրական գործընթացում միայն աշխատում է ավելի քան 30000 մարդ։ Ülker-ը ունի մասնաճյուղեր և ներկայացուցչություններ աշխարհի 111 երկրներում։ Հայաստանյան շուկայում Ülker-ը ներկայացված է 1995 թվականից։ Առաջին անգամ արտահանում ընկերությունը իրականացրել է 1974 թվականից։ Հովանավորում է Ստամբուլի «Ֆեներբահչե Յուլքեր» բասկետբոլային ակումբին, ինչպես նաև Գալաթասարայ և Տրապզոնսպոր ֆուտբոլային ակումբներին։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Պաշտոնական կայք էջ

Կատեգորիա:Թուրքիայի ընկերություններ
Կանաչ կրակ

**Կանաչ կրակ** () - ապակե քանդակ, որի հեղինակը շվեդ քանդակագործ Վիկի Լինդստրանդն է։ Քանդակը կանգնած է Շվեդիայի Ումեո քաղաքի երկաթյա կայարանի առաջ։ 1970 թվականին բացման ժամանակ այս քանդակը աշխարհի ամենաբարձր քանդակն էր, բարձրությունը` 9 մետր։

## Պատմություն
Սվեն Յոլանդերը` HSB-ի կամավորական միության ղեկավարը,  պատվիրեց արձան այն բանից հետո, երբ տեսավ Վիկի Լինդստրանդի «Պրիզմա» ապակյա քանդակը՝ Նորչյոպինգում։ Արդյունքում HSB-ն «Կանաչ կրակը» նվիրեց կազմակերպության ֆոնդին նվիրատվություն կատարած Ումեոյի քաղաքապետարանին։
Լենարդ Յուխանսոնը, որ 1970 թ. հավաքել էր քանդակը, 2013 թ. դեկտեմբերին հայտարարել էր, որ կրակներից մեկում թաքցրել է Մաո Ցզե-Դունի քանդակի պատկերը։
Գոյություն ունեն կարծիքներ, որ կայարանի վերակառուցման ընթացքում, որ տեղի էր ունենում 2013-2014 թվականներին, քանդակի շուրջ ավելացվել են  սև գրանիտե սալիկներ։

## Քանդակագործություն
Կանաչ կրակը բաղկացած է երեք ապակե սյուներից, որոնք վերին մասում բարակում են։ Ապակյա սյուները պատրաստված են 9 մմ բարակ շերտերից, որոնք արտադրվում էին Շվեդիայում՝ *[[Էմաբոդա]]* ընկերության կողմից։ Ապակյա մասերը սոսնձված են էպոկսիդային սոսնձով, որպեսզի դիմակայեն դաժան կլիմային։ Վեցմետրանոց արձանը կշռում է 45 տոննա և տեղադրված է բետոնե ծանր պատվանդանի վրա։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Շվեդիայի արվեստ
Հասկեր հավաքողները

**Հասկեր հավաքողները** (ֆր. Des glaneuses), Բարբիզոնյան դպրոցը ներկայացնող ֆրանսիացի նկարիչ Ժան Ֆրանսուա Միլլեի նկարը։

Գյուղական կյանքը Միլլեի ամենասիրելի թեմաներից մեկն էր, և այս կտավը դարձավ հասկեր հավաքողների թեմայի վրա տասնամյա աշխատանքի բարձրակետը։ Լուսաբացին հավաքողներին թույլատրվում էր անցնել դաշտերով և ժողովել հնձիչների թողած հասկերը։ Այս կտավում նկարիչը պատկերել է հավաքողներից երեքին, որոնք խոր խոնարհումով կռացել են գետնին, քանի որ միայն այդպես է հաջողվում ձեռքն առնել հունձից մնացած հասկերը։ Նրանց միջոցով Միլլեն ցույց է տվել ծանր գործողության երեք փուլերը, որոնք կանայք պետք է անդադար կրկնեին. թեքվել, ընտրել ընդավոր հասկերը և նորից շտկվել։ Կանանց ձեռքերի փոքր խրձերը հակադրվում են հետին պլանում երևացող առատ բերքին։ Այնտեղ դեզեր են, ցորենի կապուկներ, սայլ և աշխատանքով զբաղված մի խումբ հնձվորներ։

Նկարիչը կարողացել է ճշգրտորեն հաղորդել շինականների աշխատանքի ողջ ծանրությունը, նրանց չքավորությունը և խոնարհությունը։ Այնուհանդերձ,  ստեղծագործությունը արժանացել է հանրության ու քննադատների տարբեր գնահատականների, ինչը Միլլեին ստիպել է ժամանակավորապես անդրադառնալ գեղջկական կյանքի ավելի բանաստեղծական կողմերին։

## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն
* Francesca Petrucci [a cura di], *I maestri del naturalismo europeo. Opere di Giuseppe Graziosi, Constantin Meunier, Jean-Françoise Millet*, Polistampa, 1998 (ISBN 88-8304-010-4)
* Patrizia Foglia, Chiara Gatti, Luigi Martini [a cura di], *Il lavoro inciso — Arbeit der Grafik. Capolavori dell’arte grafica da Millet a Vedova — Meisterw*   == Արտաքին հղումներ ==
** *[http://www.musee-orsay.fr/en/collections/index-of-works/notice.html?nnumid=342 «Сборщицы колосьев»] в базе данных [[Музей Орсе|музея Орсе]] (фр.)*

Կատեգորիա:1857 նկարներ
Կատեգորիա:Ժան Ֆրանսուա Միլլեի նկարներ
Կատեգորիա:Օրսե թանգարանի նկարներ
Տորտու

**Տորտու**, ավելի վաղ **Տորտուգա**, ,  - «կղզի կրիա»), ժայռապատ կղզի Կարիբյան ծովում։

## Ստուգաբանություն
Տորտուգա կղզին հայտնաբերած եվրոպացիները եղել են իսպանացիները, ովքեր այնտեղ հասել են 1492 թվականին՝ Քրիստափոր Կոլումբոսի առաջին արշավանքի ժամանակ։ 1492 թվականի դեկտեմբերի 6-ին իսպանացիների երեք նավերն անցնում էին Կուբայն ու Հայիթին բաժանող նեղուցով։ Առավոտյան մառախուղի մեջ Կոլումբոսը տեսնում է կղզու ուրվագիծը, որ նրան հիշեցնում է կրիայի հսկայական պատյան, և նա կղզին կոչում է Տորտուգա։

XVII դարում այն եղել է ծովահենության խոշորագույն կենտրոնը Կարիբյան ծովում։

## Պատմություն
Սկզբում կղզին ծառայել է որպես ապաստարան որսորդների և ծովահեների համար։ 1605 թվականին իսպանական կառավարությունը թողնում է արևմտյան Էսպանյոլը, բայց գաղութային ոստիկանությունը շարունակում է հարձակվել որսորդների վրա։ Հյուսիսից կղզին անմատչելի էր լեռների շնորհիվ․ այնտեղ հասնելու ամենահարմար ձևը հարավային կողմում գտնվող նավահանգիստն էր։ Այդ պատճառով էլ Տորտուգան ծառայում էր որպես ծովահերի համար հուսալի ապաստարան։ 1620-ական թվականներին որսորդները նավահանգստին մոտ հիմնեցին փոքրիկ բնակավայր։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Կարիբյան ծովի կղզիներ
Կատեգորիա:Հայիթիի կղզիներ
Մարմարա (կղզի)

**Մարմարա** (), ավելի վաղ **Պրոկոնեսոս** (), կղզի, որը գտնվում է Մարմարա ծովի արևմտյան հատվածում։ Այն պատկանում է Թուրքիային և վարչականորեն մտնում է Բալըքեսիրի մարզի կազմի մեջ։

## Աշխարհագրություն
Մարմարան համանուն ծովի մեծ կղզիներից մեկն է համարվում։ Կղզու տարածքը կազմում է 130 կմ²։ Ամենաբարձր կետը 699 մետր է՝ Քափը լեռը։ Մարմարայի ափերը կտրտված են փոքր ծովախորշերով։ Ռելիեֆը լեռնային է։ Այն համարվում է Մարմարայի շրջանի Բալըքեսիրի մարզի կենտրոնը։

## Պատմություն
Կղզին հայտնի է սպիտակ մարմարի հանքերով, որից էլ ստացել է իր անվանումը և՛ ծովը, և՛ կղզին։ Մարմարի հանքաքարի շահագործումը շարունակվում է ցայսօր։ Անտիկ շրջանից մինչև Օսմանյան տիրապետության ի հայտ գալը կղզին կոչվում էր Պրոկոնեսոս (): Այդ անվանումը մինչև հիմա էլ արդիական է ու գործածական Հունաստանում։

Կղզին գաղութացվել է հոնիական հույների կողմից դեռևս անտիկ շրջանում, գրեթե 3-րդ հազարամյակում՝ մեր թվարկությունից առաջ։ Սկսած կայսր Կոնստանտինի տիրապետությունից, մեր թվարկության IV դարում, կղզին հռչակված էր որպես հանգստավայր բյուզանդացի արիստոկրատների համար։ Հուստինիանոսի տիրապետության ժամանակահատվածում այստեղ կառուցվում է կայսերական պալատ։ Ընդհուպ մինչև Առաջին համաշխարհային պատերազմը կղզու բնակչությունը բացառապես հույներից էր բաղկացած։ Հավարտ պատերազմի Լոզանի պայմանագրով, 1923 թվականին տեղի ունեցավ բնակիչների փախանակություն Հունաստանի և Թուրքիայի միջև։ Արդյունքում բոլոր հույները տեղափոխվեցին Հունաստան և աշխարհի շատ երկրներ՝ Գերմանիա, Կանադա, ԱՄՆ։

1935 թվականի հունվարի 4-ին, տեղական ժամանակով 16:41:29-ին այստեղ տեղի ունեցավ երկրաշարժ։

1942 թվականին կղզու ափամերձ գոտում խորտակվեց SS ''Kurtuluş'' նավը։

## Տրանսպորտ
Դեպի կղզի կարելի է հասնել Ստամբուլից նավով կամ լաստանավով։ Իսկ Թեքիրդաղից և կարելի է այստեղ հասնել մոտորանավակով։

## Մշակույթ
Մարմարա քաղաքում, որը գտնվում է կղզու տարածքում, կա այսպես կոչված՝ թանգարան բաց երկնքի տակ։ Այստեղ ցուցադրվում են Հին Հռոմի և Բյուզանդիայի ժամանակաշրջանի ցուցանմուշներ։

thumb|center|1000px|Մարմարա կղզու համայնապատկերը

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Papers  presented to the II. National Symposium on the Aegean Islands, 2–3 July 2004, Gökçeada, Çanakkale

Կատեգորիա:Աթենական ծովային միության անդամներ
Կատեգորիա:Ասիայի կաթոլիկ նստավայրեր
Կատեգորիա:Ասիայի կղզիներ
Կատեգորիա:Բալըքեսիրի մարզ
Կատեգորիա:Թուրքիայի կղզիներ
Կատեգորիա:Թուրքիայի ձկնորսական համայնքներ
Կատեգորիա:Թուրքիայի տեսարժան վայրեր
Կատեգորիա:Հին Հունաստանի աշխարհագրություն
Կատեգորիա:Մարմարա ծովի կղզիներ
Կատեգորիա:Մարմարածովյան տարածաշրջան
Կատեգորիա:Միջերկրական ծովի կղզիներ
Model–view–controller

**Model–view–controller** (**MVC**, «մոդել-տեսք-կառավարիչ»)՝ ծրագրային նախագծման ձևանմուշ է, որի նպատակն է մշակել ծրագրեր, որոնք պարունակում են օգտագործողի ինտերֆեյս ()։ Նրա նպատակն է ծրագիրը բաժանել 3 մասի, որը կապահովի տվյալների մշակման անկախությունը օգտագործողի ինտերֆեյսից։

## Նկարագրություն
մինի|220x220փքս|A typical collaboration of the MVC components.
Ինչպես և բոլոր նախագծման ձևանմուշները՝ MVC-ն ներկայացնում է միայն խնդրի լուծման սկզբունքը, իսկ արդեն յուրաքանչյուր կոնկրետ խնդրի լուծուման համար կարող են կիրառվել MVC-ի ձևափոխված տարբերակներ։ MVC ճարտարապետությամբ համակարգերը նաև հեշտ է թեստավորել։ Քանի որ համակարգի ամբողջ բիզնես տրամաբանությունը գտնվում է Մոդելների մեջ, նրանց հեշտ է վերագործարկել և ստուգել նրանց աշխատանքը թեստային ծրագրում։

### Բաղկացուցիչ մասեր
* Մոդել () - ապահովում է ծրագրի աշխատանքը տվյալների հետ, բիզնես տրամաբանությունը
* Տեսք/Ներկայացում () - պատասխանատու է ծրագրի արտաքին տեսքի կառուցման համար, որի հետ աշխատում է օգտագործողը
* Կառավարիչ () - ապահովում է կապը Մոդելի և Տեսքի միջև

### Աշխատանք
* Կառավարիչը () ստանում է հրահանգը սովորաբար Տեսքից, որոշում է որ Մոդելին կանչի հրամանը մշակելու համար, Մոդելի աշխատանքից հետո կանչում է համապատասխան Տեսքը, փոխանցելով նրան Մոդելը։
* Մոդել տրամադրում է մեթոդներ տվյալների հետ աշխատանքի համար։ Նրա որոշակի մեթոդի կանչի դեպքում այն կարող է տվյալներ ներմուծել կամ ստանալ օրինակ՝ տվյալների բազայից կամ կատարել ավելի բարդ գործողություններ տվյալների հետ։
* Տեսքը ստանում է համապատասխան Մոդելը, որի տվյալների հիման վրա կառուցում է օգտագործողի ինտերֆեյսը։

## Օգտագործումը Վեբ համակարգերում
MVC-ն լայն կիրառություն ունի Վեբ համակարգերի ստեղծման մեջ։ Գոյություն ունեն բազմաթիվ framework-ներ MVC կառուցվածքով ինչպիսիք են՝ Laravel, Codeigniter և այլն։ Նախկինում MVC-ն կիրառվում էր միայն backend-ում իսկ Տեսքը () հանդես էր գալիս հասարակ HTML էջերի տեսքով։ Այժմ MVC-ն լայն տարածում է գտել նաև frontend-ում ի շնորհիվ այնպիսի frontend framework-ների ինչպիսին են՝ AngularJs, ReactJS և այլն։ Վերոհիշյալ կառուցվածքներում հիմնականում backend-ը վերադարձնում է տվյալները JSON տեսքով HTML-ի փոխարեն։ Frontend-ը ինիցիալիզացնում է իր սեփական MVC-ի Մոդելը backend-ից ստացված տվյալներով և շնորհիվ իր սեփական MVC-ի ծրագրի բիզնես տրամաբանության մի մեծ մաս վերցնում է իր վրա՝ բեռնաթափելով backend-ը։ Վերոհիշյալ կառուցվածքում ըստ էության backend-ը վեր է ածվում API տրամադրող ծառայության, որը կարող է վերաօգտագործվել նաև այլ frontend-ների, ինչպես նաև բջջային հավելվածների համար։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Ծրագրավորման ձևանմուշներ
Արջակերպ կավե անոթներ

**Արջակերպ կավե անոթներ**, Հայաստանում հայտնաբերված (Արտաշատ, Արմավիր, Եղեգնաձոր և այլն) կենդանակերպ կավե անոթների մի խումբ արջ է պատկերում։ Արտաշատի արջերից մեկը (բարձրություն - 23 սմ, լայնություն - 15 սմ) նստած է, առջևի թաթերով հետևի ոտքերին հենված (մ.թ․ա. I դար)։ Մռութը խոզի մռութի պես տափակ է, կիսաբաց բերանում երևում են խոշոր ժանիքները։ Մակերեսը գունազարդ է հղկված ու փայլեցված։ Ուռուցիկ աչքերը շրջանակված են շագանակագույնով, մազերը՝ դարչնագույն գծերով։

Կենդանակերպ անոթները Հայաստանում պատրաստվել են մ.թ․ա. II հազարամյակի երկրորդ կեսին։ Կենդանակերպ անոթները պաշտամունքային բնույթ ունեին։ Ծիսակատարություններին՝ անոթի ծորակից ջուր խմելով, մարդը շփվում էր Աստծո հետ և գերբնական ուժ էր ստանում։ Արջը առավել պաշտելի կենդանիներից էր և մարդկանց պատկերացումներում նույնացվում էր մարդկանց հետ, իբր երկուսն էլ նույն ծագումն ունեն կամ իրարից են առաջացել։ Հնում տարածված էին աստվածներին հաղորդակից կենդանիներին նվիրված ծիսական պարերը, որոնցից մեկն էլ արջապարն է։ Պատմում էին, թե արջը մասնակցում էր եկեղեցիների կառուցմանը, իսկ սատկելուց հետո թաղվում էր դրանց կողքին, և նրա գերեզմանը վերածվում էր սրբավայրի։ Արջի գերեզման կա Արցախի Պտկսաբերկ հինավուրց եկեղեցու մոտ։

Կատեգորիա:Նախնադարյան Հայաստան
Շապերոններ

մինի|GroES և GroEL բակտերիալ շապերոնների կոմպլեքսի մոդելի պատկերը (տեսքը վերևից)։ Ագրեգացված սպիտակուցը մտնում է սպիտակուցի կենտրոնական խոռոչ, որտեղ ԱԵՖ-ի էներգիայի հաշվին տեղի է ունենում նրա կառուցվածքի փոփոխություն
**Շապերոններ** (անգլ․ *chaperones*), սպիտակուցների դաս, որոնց հիմնական ֆունկցիան սպիտակուցների երրորդային և չորրորդային կառուցվածքների վերականգնումն է, ինչպես նաև սպիտակուցային կոմպլեքսների գոյացումը և դիսոցումը։

«Մոլեկուլային շապերոն» տերմինը առաջին անգամ կիրառվել է 1978 թվականին Քեմբրիջի համալսարանի սաղմնաբանության պրոֆեսոր Ռոն Լասկեի աշխատանքում կորիզային սպիտակուց նուկլեոպլազմինը նկարագրելիս, որն ընդունակ է կանխել հիստոնային սպիտակուցների ագրեգացումը ԴՆԹ-ի հետ՝ նուկլեոսոմների առաջացման ժամանակ։ Շապերոններ կան բոլոր կենդանի օրգանիզմներում, և դրանց ազդեցության մեխանիզմը, սպիտակուցների հետ ոչ կովալենտ միացումը և «ճեղքումը» ԱԵՖ-ի հիդրոլիզի էներգիայի օգտագործմամբ նույնպես համընդհանուր է։

## Գործառույթները
Բազմաթիվ շապերոններ ջերմային շոկի սպիտակուցներ են, այսինքն սպիտակուցներ, որոնց էքսպրեսիան սկսվում է ջերմաստիճանի աճին կամ այլ բջջային սթրեսներին ի պատասխան։ Ջերմաստիճանը խիստ ազդում է սպիտակուցի տարածական կառուցվածքի առաջացման (ֆոլդինգի) վրա, իսկ որոշ շապերոններ մասնակցում են սպիտակուցների ոչ ճիշտ փաթեթավորման պատճառով առաջացած հնարավոր վտանգի վերացմանը։ Այլ շապերոններ մասնակցում են նոր սինթեզված սպիտակուցների ֆոլդինգի վրա այն պահին, երբ դրանք «դուրս են գալիս» ռիբոսոմներից։ Թեպետ այդ պահին սինթեզված սպիտակուցների մեծ մասը կարող են փաթեթավորվել նաև շապերոնների բացակայության պայմաններում, սակայն դրանց մի փոքր մասի համար շապերոնների ներկայությունը պարտադիր է։

Բացի այդ, շապերոն սպիտակուցն ունի բարձր վերականգնող գործառույթ, մասնավորապես՝ դրանք պայքարում են մաշկի ծերացման սկզբնապատճառների դեմ։ Առաջանալով մաշկի բջիջներում՝ շապերոնները նպաստում են սպիտակուցների կայուն չորրորդային կառուցվածքների ձևավորմանը։ Ջերմային շոկի սպիտակուցների հիման վրա արդեն ստեղծվում են շապերոններով քսուկների նոր տեսակներ, որոնք նպաստում են մաշկին ստանալ բացակայող սպիտակուցները, քանզի տարիքի հետ շապերոնների արտադրումը պակասում է։

Այլ շապերոններ մասնակցում են մեմբրանի միջով նյութերի տեղափոխմանը, օրինակ՝ էուկարիոտների միտոքոնդիրումներում և էնդոպլազմային ցանցում։

## Դերը մարդու հիվանդություններում
Շարունակվում են հայտաբերվել շապերոնների նոր գործառույթներ, օրինակ՝ մասնակցությունը սպիտակուցների քայքայմանը, բակտերիալ ադգեզինի գործունեությանը և սպիտակուցների ագրեգացիայի հետ կապված հիվանդությունների առաջացմանը՝ մուկովիսցիդոզ և կուտակման լիզոսոմային հիվանդություն, ինչպես նաև նեյրոդեգրատիվ խանգարումներում, ինչպիսիք են Ալցհեյմերի, Հանթիգտոնի և Պարկինսոնյան հիվանդությունները։

Օրգանիզմի գործունեության համար շապերոնների նորմալ աշխատանքի կարևորությունը կարելի է ցույց տալ ակնաբյուրեղի կազմի մեջ մտնող α-կրիստալինի օրինակով։ Այս սպիտակուցի մուտացիաները հանգեցնում են սպիտակուցների ագրեգացիայի հետևանքով ակնաբյուրեղի պղտորության առաջացմանը և որպես հետևանք՝ կատարակտի։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Սպիտակուցի կենսասինթեզ
Կատեգորիա:Սպիտակուցներ
Չինական բանկի աշտարակ

**Չինաստանի բանկի աշտարակ** (), Հոնկոնգի ամենաճանաչված և ամենահայտնի երկնաքեր։ Շինությունը հայտնի է որպես Չինաստանի բանկի շտաբկայան Չինաստանի բանկ։
Դիզայնը պատկանում է չինական ծագումով ամերիկացի Բեն Յույմինին։ Շենքի բարձրությունը 315 մետր է, երկու ալեհավաքների հետ միասին` 369 մետր։ 70 հարկանի շենքը կառուցվել է 1989 թ., գտնվում է Հոնկոնգի մետրոյի կենտրոնական կայարանի մոտ։ Կառույցը եղել է Հոնկոնգի և Ասիայի ամենաբարձր կառույցը 1989 թվականից մինչև 1992 թվականը։ ԱՄՆ-ից դուրս առաջին կառույցը, որի բարձրությունը դուրս էր 305 մետրի (1000 ֆունտի) շրջանակներից։ Սա նշանակում է, որ կառույցի ավարտման ժամանակ, այն ամենաբարձրն էր աշխարհում։

2015 թ. դրությամբ այն 4-րդն է Հոնկոնգում, 25-րդն Ասիայում և 32-րդն աշխարհում։ Ֆեն շույի կողմնակիցների կողմից շենքը քննադատության արժանացավ, որի արդյունքում ճարտարապետը հատակագծի մեջ որոշ փոփոխություններ կատարեց, քանի որ Չինաստանում ֆեն շույը չին հասարակության վրա ուներ հսկայական ազդեցություն։ 43-րդ հարկի փոքրիկ մսարթ հրապարակը բաց է հանրության համար, իսկ 70-րդ հարկի գլխավոր սմարթ հրապարակը փակ է այցելուների համար։ Աշտարակը տարբերվում է իր ֆուտուրիստական և անսովոր դիզայնով, ինչն էլ այն դարձնում է հայտնի քաղաքի բնակիչների և հյուրերի համար։ Սա Հոնկոնգի միակ կառույցն է, որն ունի նմանություն համակարգչային խաղերում, ինչպիսիք են SimCity 3000 և SimCity 4: Կառույցը նաև թվային մշակման է ենթարկվել և ցուցադրվել Աստղային ուղի. ճանապարհորդ ֆանտաստիկ սերիալում, «Ծովային մարտ» ֆիլմում։
Հասցեն` 1 Garden Road, Կենտրոնական Հոնկոնգ։

## Պատկերասրահ

Bank of China Tower GF Lobby.jpg|Շենքի նախասրահը
HK Bank of China Tower 2008.jpg|Չինաստանի բանկի աշտարակը առավոտյան
Bank of china night.jpg|Չինաստանի բանկի աշտարակը գիշերը
BOC HSBC Cheung Kong Center Jardine House.jpg|Չինաստանի բանկի աշտարակը
Victoria Harbour at night (Hong Kong).jpg|Հոնկոնգի Կենտրոնական և վարչական համայնապատկերը գիշերը
File:HK-architecture-BOCHK-Bank-of-China-Building-under-construction-1988-00.jpg|Չինաստանի բանկի շենքը վերևից
Bank of China Tower Outside Fountain 2008.jpg|Չինաստանի բանկի շատրվանը


## Արտաքին հղումներ
* О здании  на сайте ВОС

Կատեգորիա:Հոնկոնգ
Կինոֆանտաստիկա

**Կինոֆանտաստիկա** - գեղարվեստական կինեմատոգրաֆիայի ժանր և ուղղություն, որը կարելի է բնորոշել պայմանականության բարձր աստիճանով։ Ֆանտաստիկ ֆիլմերի իրադարձությունները միտումնավոր կերպով հեռացված են առօրյա իրականությունից․ ինչը արվում է կոնկրետ գեղարվեստական խնդիրների ձեռքբերման համար, որին հասնելը առավել հարմար է ֆանտաստիկայի միջոցներով։ Ֆիլմի պայմանականության բնույթը կախված է հատուկ ուղղությունից կամ ժանրից՝ գիտական ֆանտաստիկա, ֆենտեզի, սարսափ ֆիլմեր և ֆանտասմագորիա, սակայն այս բոլորը կարող են լայն առումով հասկացվել որպես կինոֆանտաստիկա։Կինեմատոգրաֆիայի կոմերցիոն կինոյի ժանրում գոյություն ունեն ֆանտաստիկայի ավելի նեղ պատկերացումներ, այս ամենի համաձայն կինոֆանտաստիա չի համարվում ։Կինոֆանտաստիկան, նեղ  առումով՝ զանգվածային և զուտ կոմերցիոն ժանր է, օրինակ․ «Տիեզերական ոդիսական 2001»

Կինոֆանտաստիկայի լայն ըմբռնումը  թույլ է տալիս ավելի լավ պատկերացում ստանալ առարկայի մասին։ Դրա էվոլյուցիան շատ հաճախ հետևել է առավել դինամիկ զարգացող ֆանտաստիկ գրականության զարգացմանը։Սակայն կինոն ի սկզբանե օժտված է վիզուալ հատկություններվ, որից գրավոր գրականությունը գրեթե զուրկ է։ Շարժանկարը հեռուստադիտողի  կողմից ընկալվում է որպես հուսալի, պատկերն այստե՛ղ և հիմա, ընդ որում հավաստիության տպավորությունը կախված չէ էկրանին ծավալվող գործողության ֆանտաստիկության չափից։

## Կինոֆանտաստիկայի և մորֆոլոգիայի կապը
Կինոֆանտաստիկան ակտիվորեն օգտագործում է տեխնիկայի դարաշրջանի մորֆոլոգիան։ Մորֆոլոգիան ֆանտաստիկայի ժանրի հիմնական կառուցվածքային բաղադրիչներից մեկն է,  նա խաղում են ավելի մեծ դեր, քան, ըստ էության գաղափարները, որոնք եկել են գիտությունից։Դանիացի փիլիսոփա և ֆանտաստիակայի ժանրի մասնագետ Պեր Շելդը իր՝ «Անդրոիդներ, հումանոիդներ և այլ ֆոլկլյորային հրեշներ» գրքում նշում է ֆանտաստիկ ֆիլմի տարբերությունը գիտա-ֆանտաստիկ գրականությունից, վերջինս պահում է կապը գիտության  հետ։

Կատեգորիա:Կինոյի ժանրեր
Կատեգորիա:Ֆանտաստիկա
Թունջելի

**Թունջելի** (, , ), Թունջելիի հին անվանումը՝ ), քաղաք Թուրքիայում, Թունջելիի մարզկենտրոն։ Տեղակայված է Փոքր Ասիայի արևելյան հատվածում։ Թունջելիի նախկին անվանումը եղել է **Մամիկի** (հայերեն Մամիկոն բառից), այնուհետև **Քալան**։

## Աշխարհագրություն
Թունջելին տեղակայված է Մունզուր և Փյուլումլուր գետերի միախառնումից դեպի հյուսիս։ Քաղաքը կառուցվել է Մունզուրի դաշտում, որը հայտնի է իր բնության հրաշալիքներով։ Քաղաքը շրջափակված է բարձր լեռներով։ 2011 թվականի տվյալներով քաղաքի բնակչությունը կազմում է 32 815 մարդ։ Թունջելիի մարզը Թուրքիայի ամենաքիչ բնակեցված մարզերից է։

## Պատմություն
Օսմանյան կայսրության ժամանակաշրջանում Թունջելին (այն ժամանակ կոչվել է Քալան) եղել է Դերսիմի գավառի մի մասը։ 1847 թվականին Դերսիմը դարձել է սանջաք։ Վերջինս վարչական պատմական միավոր, որը ավելի փոքր էր, քան գավառը։ Սանջաքի կենտրոնը եղել է Խոզաթ գյուղաքաղաքը։ Հանրապետության ժամանակաշրջանում Թունջելիի մարզը ձևավորվել է 1935 թվականին։ 1946 թվականին Քալանը վերանվանվել է Թունջելի և դարձել մարզկենտրոն։

## Տնտեսություն
Բնակչությունը հիմնականում զբաղվում է անասնապահությամբ։ Ցորենը հիմնական գյուղատնտեսական արտադրանքն է, որով զբաղվում են շրջանում։ Շրջանը հարուստ է նաև քրոմե աղով և մարմարով։ Սակայն հիմնականում արտադրվում է միայն աղ։ Գործում են քիչ քանակությամբ գործարաններ, որոնք թողարկում են գյուղատնտեսական արտադրանք։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Թուրքիայի քաղաքներ
Կատեգորիա:Թուրքիայի քրդաբնակ բնակավայրեր
Կատեգորիա:Մամիկիի մարզի բնակավայրեր
Վիեննական անտառ

**Վիեննական անտառ** (), Ալպերի արևելյան լեռնազանգված Վիեննայի մոտակայքում։

Այն մի կողմից սահմանափակված է Դանուբի հովտով և խաղողի այգիներով, իսկ մյուս կողմից՝ Բադենա և Ֆյոսլա առողջարանային տարածքներով։ Լեռնազանգվածի բարձրությունը մինչև 893 մետր է (Շյոպֆլ լեռ)։ Դա մի հրաշալի բնական հանգստի գոտի է, մի ամբողջ անտառածածկ մակերես իր սեփական ավաններով, հյուրանոցներով, առողջարաններով և տաք  աղբյուրներով։ Վիեննայի անտառի անտառածածկի 1250 քառ. կմ մակերեսը զբաղեցնում են կաղնու և հաճարենու անտառները (սկսած  Tullner Feld հյուսիսում, Traisen արևմուտքում, Golsen и Triesting հարավում и Wiener Becken արևելքում)։ 2005 թ-ից Վիեննական անտառի Վիեննայի և Ստորին Ավստրիայի միջև ընկած 1050 քառ. կմ մակերեսով  հատվածը մտել է ՅՈՒՆԵՍԿՕ-ի  կենսոլորտային պաշարների համաշխարհային ցանցի մեջ։ Վիեննական անտառը նաև անվանում են Վիեննայի «կանաչ թոքեր»։ Վիեննական անտառի այժմյան կենդանական և բուսական աշխարհը միլիոնավոր տարիների ընթացքում նրա երկրաբանական, կլիմայական, էկոլոգիական և պատմական զարգացման արդյունքն է։ Այս տարածքի առաջին հայտնի անունը՝ «mons Cetius», թարգմանվում է որպես «լեռնային անտառ», գերմաներեն` «Bergwald»: Վիեննական անտառը Վիեննայի բնակիչների ամենասիրելի հանգստի վայրն է։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Վիեննայի զբոսայգիներ 

Կատեգորիա:Լեռնաշղթաներ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Վիեննա
Դերնա

**Դերնա** (), առաջին մակարդակի վարչատարածքային միավոր՝ շրջան Լիբիայի հարավում։

Վարչական կենտրոնը համանուն քաղաքն է, որը նաև Լիբիայի խոշորագույն քաղաքն է։ Զբաղեցնում է 31 511 կմ² տարածք։

## Աշխարհագրություն
Դերնաը գտնվում է Լիբիա պետության հարավ-արևելքում։ Ափերը հյուսիսից ողողում են Միջերկրական ծովի ջրերը։ Որևէ պետության հետ միջպետական սահման չունի։

Սահման ունի նաև Լիբիայի Էլ-Բուտան, Էլ-Ջեբալ ալ-Ահդար և Էլ-Վահատ շրջանների հետ։ Խոշորագույն քաղաքը Դերնան է։

## Բնակչություն
Ըստ 2006 թվականի Լիբիայի ազգային վիճակագրական ծառայության կողմից անցկացված մարդահամարի տվյալների՝ վարչատարածքային միավորի բնակչությունը կազմում է 163 351 մարդ։

Հիմնական բնակիչները իսլամադավան արաբներն են, որոնք օգտագործում են արաբական այբուբենը։

## Տես նաև
* Լիբիայի վարչական բաժանում

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Լիբիայի շրջաններ
Բրուտոս (Միքելանջելո)

**Բրուտոս**, մարմարյա կիսանդրի, ստեղծված Միքելանջելոյի կողմից 1537—1538 թթ․ Դոնաթո Ջանոտիի՝ հանրապետական համոզմունքներով հումանիստի պատվերով, որը համարում էր բռնակալի դեմ պայքարող Բրուտոսին իր կուռքը։ Ստեղծագործությունն առաջինը պատկանել է կարդինալ Նիկոլո Ռիդոլֆին (1501-1550 թթ)։

Այս ստեղծագործությունը ցույց է տալիս, թե որքան հեռու էր գնացել հին հռոմեական քանդակագործության ուսումնասիրումը Իտալիայում Վերածննդի ժամանակաշրջանում։ Քանդակը իր մեջ կրում է հետաքրքիր կոմպոզիցիա, դեկորատիվությունից հեռու նոր գաղափարական ոճ։ Հանրապետական կառավարման վերականգնման համար հռոմեական բռնակալի սպանության անդրադարձը ուներ հակաբռնակալական երանգ և ուղղված էր Ֆլորենցիայում Մեդիչիների բռնատիրության վերականգնման դեմ։ Կիսանդրիի հակաբռնատիրական գաղափարական երանգը այնքան ակնհայտ էր, որ Միքելանջելոյին համոզել են դադարեցնել աշխատանքը վտանգավոր ստեղծագործության վրա և կիսանդրին մնացել է անավարտ։ Միայն արտառոց գեղարվեստական որակներն են փրկել այն ոչնչացումից։ Միքելանջելոյի «Բրուտոս»-ն այդպես էլ մնաց քանդակագործի հանրապետական տրամադրությունների միակ արտահայտությունն Արևմտյան Եվրոպայում XVI դարում բացարձակ միապետության ձևավորման ժամանակաշրջանում։

Կիսանդրին գտնվում է Ֆլորենցիայի Բարջելո թանգարանում։

## Աղբյուրներ
* 
* Ротенбург Э. «Микеланджело Буонарроти», М, «Изобразительное искусство», 1976
* Umberto Baldini Michelangelo scultore — Milano: Rizzoli, 1973 .
* Marta Alvarez Gonzáles Michelangelo — Milano: Mondadori Arte, 2007 . — ISBN 978-88-370-6434-1.
* Lutz Heusinger, Michelangelo, in I protagonisti dell’arte italiana, Scala Group, Firenze 2001 . ISBN 8881170914

Կատեգորիա:Միքելանջելոյի ստեղծագործություններ
Եվրոպական կամավորական ծառայություն

thumbnail|ԵԿԾ կամավորի Եվրոպական երիտասարդական քարտի ետնամասը

**Եվրոպական կամավորական ծառայություն** (ԵԿԾ), Եվրոպական հանձնաժողովի ծրագիր, որը 17-30 տարեկան երիտասարդներին հնարավորություն է տալիս սահմանված ժամանակահատվածում (հիմնականում 2-12 ամիս), որպես կամավոր աշխատել մեկ այլ երկրում։ Ծառայության գործունեությունը կարող է ներառել շրջակա միջավայրի պահպանում, արվեստ և մշակույթ, երեխաների, երիտասարդների կամ տարեցների հետ կատարվող աշխատանքներ, մշակութային ժառանգության պահպանման, սպորտի և ժամանցի կազմակերպման աշխատանքներ։ Յուրաքանչյուր նախագիծ ունի 3 գործընկեր․ կամավորը, ուղարկող կազմակերպությունը և ընդունող կազմակերպությունը։ Նախագծում ներառված երկրներից մեկը պետք է լինի Եվրամիության անդամ։ Նախագիծը չպիտի իրականացվի կամավորի հայրենի երկրում, չհետապնդի շահույթ և իրականացվի որոշակի ժամանակահատվածում՝ առավելագույնը 12 ամիս։

## Ֆինանսական հարցեր
thumbnail|Կամավորները կատարում են շինարարական աշխատանքներ Նեվիցկի ամրոցում, Ուկրաինայի արևմուտքում

* Այն դեպքում, երբ կամավորն ընտրում է գնացքի կամ ինքնաթիռի ամենաէժան տոմսերը, միջազգային ուղևորության ծախսերը՝ տնից մինչև ընդունող երկիր, ամբողջությամբ հոգում է ծառայությունը։ Տոմսի պատճենը պետք է կցվի վերջնական զեկույցին։
* Իրականացրած գործունեության (հավաքագրում, պատրաստում, կապ, գնահատում, ամրապնդում) դիմաց կամավորը ստանում է միանվագ վճար, որի չափը կախված է ծրագրի տևողությունից և ամեն երկրի համար տարբեր է։
* Ծառայությունն ամբողջությամբ հոգում է հատուկ կարիքներ ունեցող կամավորների հավելյալ ծախսերը (բժշկական խնամք, հատուկ պատրաստություններ), եթե դրանք արդարացված են և խելամիտ։ 	
* Յուրաքանչյուր երկիր ունի կամավորի ֆիքսված թոշակի չափ, որն ամբողջությամբ փոխանցվում է ուղարկող երկրին, որն էլ գումարը ամսական կամ շաբաթական փոխանցում է կամավորին։

Հիվանդությունների, պատահարների, հաշմանդամության և լուրջ հիվանդության, դժբախտ պատահարի կամ մահվան դեպքում հայրենադարձության համար բոլոր կամավորներին AXA-ի միջոցով  տրամադրվում է ապահովագրություն https://web.archive.org/web/20080913212113/http://www.europeanbenefits.com/index.php?option=com_content&task=view&id=86&Itemid=197։ Ապահովագրությունը ներառում է նաև քաղաքացիական պատասխանատվության հարցը,ինչն իրենից ենթադրում է հնարավորության և անհրաժեշտության դեպքում ազգային հասարակական անվտանգության ծառայության կողմից իրավունքների պաշտպանություն։ Ապահովագրման համար անհրաժեշտ ողջ գումարը Եվրահանձնաժողովը փոխանցում է անմիջական կերպով, և այն ներառված չէ ծրագրի բյուջեում։

## Գործընթաց
Ապագա կամավորի առաջին քայլը պետք է լինի գտնել և կապ հաստատել ուղարկող կազմակերպության հետ և միասին աչքի անցկացնել ընդունող կազմակերպությունների տարբերակները։
ԵԿԾ ծրագիրը հաջողությամբ ավարտած բոլոր կամավորներին տրամադրվում է Երիտասարդական գործակալության տնօրենի կողմից ստորագրված սերտիֆիկատ, որը կոչվում է Youthpass։ Սա հաստատում է նրանց կամավորական աշխատանքը և մանրամասն տեղեկություններ տալիս այն գործունեության վերաբերյալ, որ կամավորն իրականացրել է արտասահմանում։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:1996 հիմնադրումներ
Կատեգորիա:Կամավորություն
Կատեգորիա:Ուսանողական փոխանակման ծրագրեր
Վարդի աշտարակ

**Վարդի աշտարակ** (, ամբողջական անվանումը *Rose Rayhaan by Rotana*), 333 մետր բարձրությամբ կառույց, որն ունի 72 հարկ, գտնվում է Դուբայում` շեյխ Զայեդի խճուղու վրա։ 2015 թվականի տվյալներով հանդիսանում է բարձրությամբ 42-րդը Ասիայում և 55-րդը աշխարհում։ Սկզբում նախատեսվում էր 380 մետր բարձրությամբ աշտարակի կառուցումը, սակայն հետագայում նախատեսված բարձրությունը փոքրացավ։ Շինարարությունը սկսվել է 2004 թվականին, իսկ 2006 թվականի հոկտեմբերի 24-ին
այն ավարտվել է և տեղադրվել է ծայրաձողը (շպիլը)։ Հյուրանոցը բացվել է 2008 թվականի ապրիլին։ Պաշտոնական բացուման արարողությունը տեղի է ունեցել 2009 թվականի դեկտեմբերի 23-ին։ 
Bonyan International Investment Group ընկերությունը երկնաքերի շինարարության մեջ ներդրել է 180 միլիոն դոլար։

## Հետաքրքիր փաստեր
* Շենքը հանդիսանում է աշխարհի ամենաբարձր հյուրանոցը 2008-2012 թվականներին, այն բանից հետո, երբ այնտեղ 2008 թվականի ապրիլին բացվեց «Rose Rotana Suites» հյուրանոցը։ Կառույցը ավելի բարձր է քան Դուբայում հայտնի Բուրջ ալ - Արաբը, որի բարձրությունը 321 մետր է ։
* Վարդի աշտարակը, Դուբայի առաջին հյուրանոցներից է, որտեղ թույլատրվել է ալկոհոլի վաճառքը։ Հյուրանոցում շուրջօրյա աշխատում են 2 ռեստորան և սրճարան։

## Աղբյուրներ
* Emporis.com

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Դուբայի երկնաքերներ
Մարանաթա տպարան

**«Մարանաթա»** Հոգևոր Եղբայրության տպարանը հիմնադրվել է 1922 թվականին Հալեպում։

## Պատմություն

Տպարանի հիմնադիր արտոնատերն է եղել Աբրահամ Գ. Սեֆերյանը, պատասխանատու տնօրենը` Մինաս Հ. Պոզոքլյանը։ 1936 թվականին Մ. Հ. Պոզոքլյանը առանձնանաում է  և հիմնում իր սեփական տպարանը։ «Մարանաթա» տպարանի տերը և տնօրենը դառնում է Ա. Գ. Սեֆերյանը։ Տպարանի առաջին գրաշարապետը եղել է Արամ Շատարևյանը։ Հետագայում տպագրական գործերը վարել են Սարգիս Մալաքյանը, Դանիել Կ. Ճիզմեճյանը և Գևորգ Ղազարյանը` օգնական գրաշար ունենալով Հովսեփ Գազանճյանին և Մարտիրոս Թադևոսյանին։ Տպագրությունները կատարել է Կարապետ Քելլիկյանը:Տպարանն ունեցել է միայն հայերեն տառեր` Արամյան և Գէորգյան, մի բետալ մամուլ և կարիչ մեքենա։ Տպագրական գործերը եղել են հայերեն և հայատառ թուրքերեն հոգևոր թերթիկներ, պատի օրացույցներ, քարոզատետրեր, գրքույկներ, ինչպես նաև, «Մարանաթա» ամսաթերթը։  Տպարանի հոգևոր թերթիկներն ու քարոզատետրերը ձրի բաշխվում էին` ցրիչների օգնությամբ, բոլոր անցորդներին։

## Անթվակիր գրքեր

«Մարանաթա» տպարանի հրատարակությունների մեջ եղել են գրքեր, որոնք տարեթիվ  չունեն։ Սա արվել է գիտակցաբար՝ ընթերցողներին  նոր գիրք հրամցնելու միամիտ միտումով։ Վերատպվել են  միայն այն գրքերը, որոնք լույս էին տեսել մի քանի անգամ։

## Պարբերականներ

1925 թվականին այս տպարանում սկսել է տպագրվել  Հոգևոր Եղբայրության համանուն պարբերականը` «Մարանաթա» ամսաթերթրը, հայերեն և հայատառ թուրքերեն բաժիններով, արտոնատիրությամբ` Ա. Գ. Սեֆերյանի և խմբագրությամբ Մ. Հ. Պոզոքլյանի։ Տպարանի փակվելուց հետո, Հալեպում 1963 թվականին  դադարոմ է նաև ամսաթերթի հրատարակությունը։

## Գրքեր
#Հիսուսի Ս. Գրոց աշակերտը, 1922 
#Կիւնահքեարլար ղազալանմըշ Ալլահըն Էլինտէ, 1923
#Քրիստոսն իքինճի կէլիշի, 1924
#Յիսուսըն քիթապը մու գատտէս տէֆթէրի, 1924
#Յիսուս կուգայ, 1926 *և այլն:*

## Աղբյուրներ
#http://greenstone.flib.sci.am/gsdl/collect/publishe/index/assoc/HASH99e3.dir/MARANAT_A.pdf

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Հայկական տպարաններ
Կատեգորիա:Հալեպի տպարաններ