Լյուդմիլա Պուտինա

**Լյուդմիլա Ալեքսանդրովնա Պուտինա** (ի ծնե՝ **Շկրեբնևա**, երկրորդ ամուսնու ազգանվամբ՝ **Օչերետնայա**, , Կալինինգրադ, ԽՍՀՄ, ՌԽՖՍՀ), ռուսաստանցի մշակույթի և կրթության գործիչ, Ռուսաստանի Դաշնության նախագահ Վլադիմիր Պուտինի նախկին կինը, ում, հետ շուրջ երեսուն տարի եղել է քաղաքացիական ամուսնության մեջ։ Եղել է Ռուսաստանի Դաշնության առաջին տիկին 2000 թվականից 2008 և 2012 թվականից մինչև 2013 թվականները։

## Կենսագրություն
Ծնվել է 1958 թվականի հունվարի 6-ին Կալինինգրադում, Ալեքսանդր Աբրահամիչի (1925-2000) և Եկատերինա Տիխոնովնա Շկրեբնևաների (ծնվ. 1926) ընտանիքում։ Նրա հայրը Ստարոդուբսկի շրջանի Բրյանսկի մարզի Գարցևի համայնքի Շնյակի գյուղից էր։

[thumb|upright=1.2|left|Վլադիմիր և Լյուդմիլա Պուտինները [Բորիս Ելցինի ծննդյանը (2002)]]
[thumb|upright=1.2|left|[Բելլա Քոչարյանը, Լորա Բուշը, **Լյուդմիլա Պուտինա**ն և Զորկա Պրվանովան. Հայաստանի, ԱՄՆ-ի, Ռուսաստանի և Բուլղարիայի առաջին տիկնայք(2003)]]
1975 թվականին ավարտել է Կալինինգրադի № 8 միջնակարգ դպրոցը, եղել է Կենտրոնական կոմիտեի (ՀԼԿԵՄ) ակտիվ անդամ։  Աշխատել է փոստատար, այնուհետև խառատ՝ Կալինինգրադի «Թորգմաշ» գործարանում, որտեղ ստացել է խառատի որակավորում։ Եղել է քաղաքային հիվանդանոցի սանիտարուհի, Պիոներների տան դրամատիկական խմբակի ղեկավար, նվագակցող, Կալինինգրադի օդային զորքերի ներքին գծի ստյուարդ։

1986 թվականին ավարտել է Սանկտ Պետերբուրգի պետական համալսարանը՝ բանասերի մասնագիտությամբ։ Դիպլոմային նյութի թեման եղել է «Ժամանակակից իսպաներենի դերբայներ»-ը։ 1986 թվականից 1990 թվականներին ամուսնու հետ ապրել և աշխատել է Գերմանիայի Դեմոկրատական Հանրապետությունում։ 1990 թվականից 1994 թվականներին Լենինգրադի պետական համալսարանի ամբիոնից՝ դասախոսների կատարելագործման համար դասավանդել է գերմաներեն լեզու։

2008 թվականից հետո սկսում է հաճախ հայտնվել հասարակության մեջ, որն էլ առիթ է հանդիսանում այն խոսակցություններին, որ երկրի առաջին տիկինը դարձել է միանձնուհի կամ բաժանվել է ամուսնուց։ Այս երկու տարբերակներն էլ պաշտոնապես հերքվում են նրանց կողմից. Պուտինը նախկինի պես կրում էր ամուսնական մատանին։

2012 թվականի մարտի 4-ի նախագահական ընտրություններին ամուսնու հետ քվեարկել է Ռուսաստանի գիտությունների ակադեմիայի թիվ 2079 ընտրատեղամասում։ Ի տարբերություն ամուսնու, նա ներկայացնում է իր հաշվառման վկայագիրը։ Վլադիմիր Պուտինն ինչպես նախագահական, այնպես էլ Մոսկվայի Գագարինի շրջանի ՏԻՄ ընտրություններին մեկ անձնագրով ընտրում է երկու քվեաթերթիկներում։

2013 թվականի մարտի 26-ին, առաջին անգամ հայտնվելով հասարակության մեջ, ընդունում է «Գարկովի անվան գրականության մրցանակաբաշխության» հրավերը, որը 2012 թվականին տեղի էր ունեցել Մոսկվայում։

2013 թվականի հունիսի 6-ին Վլադիմիր և Լյուդմիլա Պուտինները Կիևում ներկայացվող «Էսմերելդա» բալետի ընդմիջման ժամանակ տված հարցազրույցում հայտարարում են իրենց ամուսնալուծության մասին։

2014 թվականի ապրիլի 1-ին հանրապետության մամլո քարտուղարը հաստատում է զույգի բաժանման փաստը։

## Անձնական կյանք
thumb|160px|Լյուդմիլա Պուտինան երիտասարդ տարիներին
[thumb|170px|[Վլադիմիր Պուտինն ու Լյուդմիրա Պուտինան ՔԿԱԳ-ում: Նկարը Ռուսաստանի նախագահի պաշտոնական կայքից:]]
Առաջին ամուսնու՝ Վլադիմիր Պուտինի հետ ամուսնացել է 1983 թվականի հուլիսի 28-ին։ Բաժանման մասին պաշտոնապես հայտարարել են 2013 թվականի հունիսի վեցին։
thumb|Վլադիմիր Պուտինն ու Լյուդմիլա Պուտինան «Հայրենիքի պաշտպանի օրվան» նվիրված հանդիսավոր երեկոյի ժամանակ, (2002)
Երկրորդ ամուսինն Արթուր Սերգեևիչ Օչերետնին է (ծնվել է 1978 թվականի մարտի 29-ին)։

Առաջին ամուսնությունից Լյուդմիլան ունի երկու դուստր՝ Մարիան (ծնվել է 1985 թվականի ապրիլի 28-ին, Սանկտ Պետերբուրգ) և Կատերինան (ծնվել է 1986 թվականի օգոստոսի 31-ին, Դրեզդեն): Երկու երեխաներին էլ կոչել են տատիկների՝ Մարիա Պուտինայի և Եկատերինա Շկրեբնևայի պատվին։ Սովորել են Պետերշուլի (Peterschule) մասնավոր գիմնազիայում։

## Անվանակարգեր և մրցանակներ
[thumb|upright=1.2|[Ջորջ Ու. Բուշ|Ջորջ Բուշն ու Լյուդմիլա Պուտինան Սանկտ Պետերբուրգի ծննդյան 300 ամյակին: Պետերգոֆ (2003)]]
* Կալինինգրադի պատվավոր քաղաքացու կոչում (2007 թվականի հուլիսի 4)։
* Համարվում է Յակոբ Գրիմի անվան մրցանակի դափնեկիր (Գերմանիա, 2002 թիվ) «Ռուսաստանում գերմաներեն լեզվի դարերով ուսուցմանն օժանդակելու ու շարունակելու համար» անվանակարգում։

Դրամական մրցանակ է հանձնել Ռուսաստանի Սանկտ Պետերբուրգ քաղաքի ազգային դեկորատիվ-կիրառական արվեստի դպրոցին։

* Եվրասիական ազգային համալսարանի պաշտոնական պրոֆեսորի կոչում և «Ոսկե մարտիկ» մեդալ (Ղազախստան, 2005 թվական)։
* Ալեքսանդր Պուշկինի անվան մեդալ «Ռուսաց լեզվի տարածմանն ուղղված աշխատանքների համար» անվանակարգում (2003 թվական)։
* Կիրգիզ-ռուսական համալսարանի և «Կուրմաջան Դատկա» մրցանակների դափնեկիր (Ղրղզստան, 2002 թվական)։
* Հայ-ռուսական (սլավոնական) համալսարանի «Ձիթենու ճյուղ» շքանշան (Երևան, Հայաստան, 2002 թիվ)։
* «Սանկտ Պետերբուրգի համալսարանի 270 ամյակ» միջոցառման հոբելյանական հուշամեդալ (ՍՊՊՀ, 1997 թվական)։
* «Կոմսոմոլսկայա պրավդա» մրցույթի «Տարվա մարդ» (2002) անվանակարգում «Տարվա լուսավորիչ» կոչման դափնեկիր։

## Ֆիլմագրություն
* Դարյա Միխայլովան «Համբույր՝ ոչ մամուլի համար» գեղարվեստական ֆիլմում (Ռուսաստան, 2008 թիվ)։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Данные на сайте Президента Российской Федерации
* «Люди»
* Агентство федеральных расследований (www.FLB.ru)
* Людмиле Путиной присвоено звание почётного гражданина Калининграда 
* Жёны политиков: Людмила Путина 
* Людмиле Путиной вручена премия имени Якоба Гримма 
* Людмила Путина приняла участие в научной конференции в Астане 
* C берегов Ганга в туманный Бишкек
* Россия и русский язык в моей жизни
* Фотоальбом на сайте Президента России 
* *Екатерина Деева.* Испытание чувств. Первая леди продолжает сдавать экзамены // «Московский комсомолец», 22.09.2002.
* 

Կատեգորիա:Առաջին տիկիններ
Կատեգորիա:Պետությունների ղեկավարների ամուսիններ
Կատեգորիա:Ռուս բանասերներ
Կատեգորիա:Ռուս լեզվաբաններ
Կատեգորիա:Ռուս կին քաղաքական գործիչներ
Կատեգորիա:Ռուս հասարակական գործիչներ
Կատեգորիա:Ռուս մանկավարժներ
Կատեգորիա:Սանկտ Պետերբուրգի համալսարանի լեզվաբանության ֆակուլտետի շրջանավարտներ
Կատեգորիա:Սանկտ Պետերբուրգի պետական համալսարանի շրջանավարտներ
Կատեգորիա:Վլադիմիր Պուտին