Բանի Վալիդ կալանավայր

**Բանի Վալիդ կալանավայր,**գաղտնի բանտ Լիբիայի հյուսիս-արևմուտքում՝ Բանի Վալիդ քաղաքի մոտ, որը մարդկանց առևտրով զբաղվողների կողմից շահագործվում է առնվազն 2009 թվականից: Կենտրոնում կալանավորները հաճախ գալիս են ենթասահարյան Աֆրիկայից՝ Եվրոպա տանող ճանապարհով, և նրանց թվում կան դեռահասներ և կանայք: Ըստ տեղեկությունների, իրենց ընտանիքներին շորթելու նպատակով կալանավորների պահակները խոշտանգում, բռնաբարում կամ սպառնում են կալանավորներին, որոնք նմանատիպ պայմանների են բախվում տարածաշրջանի այլ ճամբարներում: 2018 թվականի մայիսին Բանի Վալիդից շատ կալանավորներ փորձել են փախչել, որոնց մեծ մասը գնդակահարվել է կամ վերստին ձերբակալվել:

«Ֆրանս Պրես» գործակալությունը հաղորդել է, որ Բանի Վալիդ քաղաքում և նրա շրջակայքում կա մոտ 20 կալանավայր:

## Ծագում
աջից|մինի|Միգրանտները ժամանել են Իտալիայի Լամպեդուզա նավահանգիստ
Ժնևի «Global Detention Project» ոչ առևտրային կազմակերպությունը հայտնել է, որ Բանի Վալիդի ներգաղթյալների կալանքի կենտրոնը գործում է 2009 թվականից։ 2011 թվականին Մուամմար Քադաֆիի կառավարության անկումից հետո Լիբիան դարձավ Եվրոպա հասնելու հուսահատորեն ձգտող միգրանտների տարանցման հիմնական վայր, իսկ Բանի Վալիդը միգրացիոն ուղու կարևոր հանգույց է։ 2018 թվականի դրությամբ Լիբիայում կար մոտավորապես 700,000 միգրանտ։

## Պայմաններ
«Ռոյթերս»-ը և «Բժիշկներ առանց սահմանների» (MSF) կազմակերպությունը, որը 2017 թվականից ի վեր աշխատում է Բանի Վալիդի շրջակայքում, հայտարարել են, որ միգրանտները հաճախ առևանգվում կամ խոշտանգվում են շորթման նպատակով։ BBC-ն հաղորդել է, որ միգրանտներին ստիպում են զանգահարել տուն՝ խոշտանգումների ենթարկվելու միջոցով, որպեսզի ընտանիքներից գումար շորթեն։«World Socialist» կայքը հաղորդել է, որ Բեն Վալիդի ճամբարը մասնավոր կերպով է շահագործվում, և Միավորված Ազգերի Կազմակերպությունը մուտք չունի դրան։

2017 թվականի հոկտեմբերին Բանի Վալիդ ճամբարի նախկին պահակ Օսման Մատամմուդը դատապարտվեց Իտալիայի Միլան քաղաքում՝ Բանի Վալիդ ճամբարում կալանավոր կանանց նկատմամբ սպանության, առևանգման և սեռական բռնության համար։Դատավարության ժամանակ ճամբարում տեղի ունեցած խոշտանգումների և բռնության ականատեսները պատմեցին, որ երիտասարդ կանանց բազմիցս բռնաբարել են, իսկ միգրանտների մեջքին պլաստիկե տոպրակներ են դրել և այրել։Մյուսները նշել են, որ միգրանտները մահացել են խոշտանգումներից, սովից, ծարավից կամ բժշկական օգնության բացակայությունից։

Իտալացի դատախազ Իլդա Բոկասինին, որն իր կարիերան անցկացրել է մաֆիայի դեմ քրեական հետապնդումներով, նշել է, որ Բանի Վալիդում պայմանները նման են տարածաշրջանի տարանցիկ ճամբարներում ստեղծված պայմաններին։

«Բժիշկներ առանց սահմանների» կազմակերպությունը հայտարարել է, որ ամեն ամիս 50 դիակի համար նախատեսված պարկ է տրամադրում Բանի Վալիդում գտնվող մի կազմակերպության, որը փորձում է թաղել տարածքում մահացած միգրանտներին, և որ 2017 թվականին թաղվել է 730 միգրանտ։

## 2018 թվականի փախուստ
2018 թվականի մայիսի 25-ին «Բժիշկներ առանց սահմանների» կազմակերպությունը հայտնեց, որ ճամբարում պահվող ավելի քան 100 կալանավորներ գնդակահարվել են փախչելու փորձի ժամանակ։ Առնվազն 15 մարդ սպանվեց, իսկ 40-ը մնաց ճամբարում, մնացածների մեծ մասը կանայք էին։ Բանի Վալիդ քաղաքի բնակիչները, տարեցները և բժիշկները փորձեցին պաշտպանել քաղաք հասած փախստականներին կալանավայրի աշխատակիցների կողմից նրանց հետապնդելուց։

«Բժիշկներ առանց սահմանների» կազմակերպության բժիշկները բուժել են փախստականներից 25-ին Բանի Վալիդի գլխավոր հիվանդանոցում, որտեղ տուժածները ստացել էին լուրջ հրազենային վերքեր և կոտրվածքներ։ Շատերն ունեին մինչև երեք տարի գերության մեջ գտնվելուց առաջացած հին վերքերի սպիներ, որոնց թվում էին նաև էլեկտրական այրվածքները։ Որոշ փրկվածներ ասել են, որ իրենք մի քանի անգամ հեռացել են ճամբարից և վերադարձվել այնտեղ։ Փախուստի փորձից փրկվածները հիմնականում Էրիթրեայից, Եթովպիայից և Սոմալիից եկած դեռահասներ էին, որոնցից ոմանք ապաստան էին խնդրել Եվրոպայում։ Կենդանի մնացածները տեղափոխվել են Բանի Վալիդի անվտանգության կենտրոն, ապա՝ Տրիպոլիի կալանավայրեր։

2020 թվականի փետրվարին Կիդան Հաբտեմարիամ Զեքարիասը ձերբակալվել է Ադիս Աբեբայում՝ Բանի Վալիդ կալանավայրի ղեկավարը, սակայն 2021 թվականին նրան հաջողվել է փախչել՝ կաշառելով պահակներին։ Նաև Թեվելդե Գոյտոմը ձերբակալվել է 2020 թվականի մարտին։

## Տես նաև
* Շորթում
* Եվրոպայի միգրանտների ճգնաժամ
* Լիբիայի քաղաքացիական պատերազմ (2014–մինչ օրս)

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:2010-ականներ Լիբիայում
Կատեգորիա:2010-ականների հակամարտություններ
Կատեգորիա:Ազատազրկում
Կատեգորիա:Իրավապաշտպան գործունեություն
Կատեգորիա:Մարդկանց առևանգում
Կատեգորիա:Մարդու իրավունքների խախտում
Կատեգորիա:Մարդու իրավունքների խախտումը իրավապահ մարմինների կողմից