open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Փոքրիկ երկրագործ

«**Փոքրիկ երկրագործ**», Հովհաննես Թումանյանի բանաստեղծություններից։

## Պատմություն
Առաջին անգամ տպագրվել է Գ․ Սրվանձտյանի «*Համով-հոտով*» գրքում (Կոստանդնուպոլիս, 1884 թիվ)։ Ժողովրդական երգն ունի 54 տող, որոնցից Թումանյանն ընտրել է առաջին 9 տողերը։

Գրության թվականը ստույգ հայտնի չէ։

Ինքնագիրը չի պահպանվել։

Լույս է տեսել 1908 թվականին «Լուսաբեր» դասագրքի երկրորդ հատորում (էջ 85), այնուհետև 1909 թվականին «Լուսաբեր» դասագրքի երրորդ հատորում (էջ 103-104)։ Ապա՝ Երևանում լույս տեսած Հովհաննես Թումանյանի երկերի ժողովածուի գիտական հրատարակության առաջին հատորում (էջ 241)։

Հովհաննես Թումանյանի երկերի լիակատար ժողովածուի 1-ին հատորում արտատպվել է 1920 «Լուսաբեր» դասագրքի երրորդ հատորից։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Բանաստեղծություններ
Տոնոյան

**Տոնոյան**, հայկական ազգանուն։

## Ազգանունը կրողներ
### Ա
* Անահիտ Տոնոյան (ծ. 1942) – հայ քիմիկոս
* Արամայիս Տոնոյան (ծ. 1969) – հայ ֆուտբոլիստ
### Գ
* Գայանե Տոնոյան (ծ. 1959) – հայ բուժքույր
### Դ
* Դավիթ Տոնոյան (ծ. 1967) – Հայաստանի պետական և ռազմական գործիչ
### Թ
* Թադևոս Վոլոդյայի Տոնոյան (ծնվ. 1961), բանաստեղծ։
### Ի
* Իվետա Տոնոյան (ծ. 1981), լրագրող։
### Կ
* Կամարի Տոնոյան (1931–2015) – հայ արձակագիր
* Կարին Տոնոյան (ծ. 1967) – հայ բանասեր
### Մ
* Մկրտիչ Տոնոյան (ծ. 1974) – հայ նկարիչ
### Ն
* Նահապետ Տոնոյան (1960–1992) – հայ ազատամարտիկ
### Ս
* Սամսոն Տոնոյան (ծ. 1931) – հայ խորհրդային պետական-կուսակցական գործիչ
* Սամսոն Տոնոյան (ծ. 1982) – հայ ազատամարտիկ, հրամանատար

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Հայկական ազգանուններ
Կատեգորիա:Ազգանուններ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Հայերեն հիմքով ազգանուններ
Կատեգորիա:Յան վերջածանցով ազգանուններ
Կատեգորիա:Անձնանվանական հիմքով ազգանուններ
Մարի Լուիզ Ասսյու

**Մարի Լուիզ Ասսյու** (), կոտ դ'Իվուարցի դերասանուհի, ռեժիսոր և պրոդյուսեր, որն ավելի հայտնի է **Մալու** կեղծանվամբ։ Կոտ դ'Իվուարում Լիմալե փառատոնի հիմնադիրն է, նաև թողարկել է մի քանի ալբոմներ, որոնց մի մասը MP3 ֆորմատով առկա է օնլայն (առցանց) վաճառքում։

## Կարիերա
Ասսյուն մասնակցել է տարբեր հեռուստաշոուների, այդ թվում՝ Կոտ դ'Իվուարի հեռուստառադիոընկերության «Իմ փորձը» նախագծին։ 2012 թվականին նա ներկայացրել է իր առաջին աշխատանքը որպես ռեժիսոր՝ «Անհավատները» ֆիլմը։ Նկարահանվել է նաև հետևյալ ֆիլմերում՝

*1989&nbsp;: Փոշեգնդիկ (դերասանուհի)
*1995&nbsp;: Մի բարկացեք (դերասանուհի)
*2003-2007&nbsp;: Իմ ընտանիքը (դերասանուհի)
*2008&nbsp;: Մի տղամարդ երկու քույրերի համար (պրոդյուսեր և դերասանուհի)
*2008&nbsp;: Ընկերուհիների պատմություն (պրոդյուսեր և դերասանուհի)
*2010&nbsp;: Սահ Սանդրա (դերսանուհի)
*2012&nbsp;: Անհավատները (ռեժիսոր)

## Մահափորձ
2011 թվականին Ասսյուն հազիվ է խուսափել մի խումբ երիտասարդների կողմից իր վրա կատարած մահափորձից։ Մի լրագիր տեղեկություն էր տարածել այն մասին, որ նա սիրավեպ ուներ քաղաքական գործիչ Պատրիք Էյքիի հետ։ Այս բամբասանքն ստիպել էր մի ամբոխի զինվել մահակներով ու այլ զենքերով ու հարձակվել նրա վրա դատաստան տեսնելու ակնհայտ մտադրությամբ․ բարեբախտաբար մի ջենտլմեն անհապաղ օգնություն էր ցույց տվել նրան ու փրկել։ Այդ դեպքից հետո Ասսյուն հոգեբանական տրավմա է ապրել մինչև իր մահը։

## Մահ
Կյանքի վերջին տարիներին Ասսյուի առողջությունը վատացել էր։ Մահից մի քանի օր առաջ բժիշկների բնորոշմամբ նա մեղմ կաթված է տարել ու հոսպիտալացվել։ Բժիշկները նրա վիճակի մասին տեղեկությունը խիստ գաղտնի էին պահում, չնայած հասարակությունն ու լրատվամիջոցները փորձում էին դրա հետ կապված որևէ բան իմանալ։ Մի քանի օր անց հիվանդանոցից դուրս գրվելով՝ նա ստացել է երկրորդ կաթվածը 2016 թվականի նոյեմբերի 17-ին, որն այդ անգամ ճակատագրական է եղել․ մահացել է դեկտեմբերի 7-ին։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:1966 ծնունդներ
Կատեգորիա:2016 մահեր
Կատեգորիա:Կին կինոռեժիսորներ
Կատեգորիա:Կինոդերասանուհիներ
Կատեգորիա:Հեռուստատեսային դերասանուհիներ
Կատեգորիա:20-րդ դարի դերասանուհիներ
Կատեգորիա:21-րդ դարի դերասանուհիներ
Կատեգորիա:Կոտ դ'Իվուարցի դերասանուհիներ
Կատեգորիա:Կոտ դ'Իվուարցի կինոռեժիսորներ
Կատեգորիա:Կոտ դ'Իվուարցի կինոպրոդյուսերներ
Կատեգորիա:Կեղծանուններ
Ահա շիրիմն… իմ ընկերն էր…մի սովորութք ուներ նա

**«Ահա շիրիմն… իմ ընկերն էր…մի սովորութք ուներ նա»**, Հովհաննես Թումանյանի քառյակներից, հեղինակը հավանաբար այն գրել է 1920 թվականին։

## Պատմություն
Եղիշե Չարենցի անվան գրականության և արվեստի թանգարանի Թումանյանի ֆոնդ №160-ում պահպանվել է երկու ինքնագիր՝ թվագրված 30 հունվար։ Առաջին անգամ տպագրվել է Հովհաննես Թումանյանի երկերի ժողովածուի 6-րդ հատորի 76-րդ էջում։

Տպագրվում է ինքնագրից։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Հովհաննես Թումանյանի քառյակներ
Ժոզեֆին Նդագնու

**Ժոզեֆին Նդագնու** (), կամերունյան կինոռեժիսոր ու հեռուստադերասանուհի։

## Կենսագրություն

Նդագնուն աշխատել է Կամերունի ռադիոհեռուստաընկերությունում որպես ռեժիսոր 15 տարի։ Նկարահանվել է մի քանի հեռուստաֆիլմերում, այդ թվում՝  «Ջաֆեթն ու Ջինեթը» և «Նուդիի աստղը», որոնք նրան հայտնի են դարձրել **Թա Զիբի** կեղծանվամբ։ 2007 թվականին «Փարիզ կամ ոչինչ» գեղարվեստական ֆիլմի սցենարիստը, ռեժիսորը և պրոդյուսերն էր, ինչպես նաև գլխավոր դերակատարը։ Ֆիլմը պատմում է մի երիտասարդ փախստականի մասին, որն ստիպված զբաղվում է մարմնավաճառությամբ՝ փորձելով գոյատևել Եվրոպայում։

## Ֆիլմագրություն

; Որպես ռեժիսոր
* *Փարիզ կամ ոչինչ (),* գեղարվեստական ֆիլմ, 2007.

; Որպես դերասանուհի
* *Վերջին ուղևորությունը,* ռեժ․՝ Ժան-Մարի Տենո, կարճամետրաժ ֆիլմ, 1990
* *Արյունահոսողները,* ռեժ․՝ Ժան-Պիեռ Բեկոլո, գեղարվեստական ֆիլմ, 2005.

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* 

Կատեգորիա:Կամերունցի կինոռեժիսորներ
Յորդան Եֆտիմով

**Յորդան Եֆտիմով** (, ), բուլղար ժամանակակից բանաստեղծ, գրականագետ, քննադատ։ Բուլղարիայի գրողների ընկերության անդամ։ Նա այժմ ապրում և ստեղծագործում է Սոֆիայում։

## Կենսագրություն
Յորդան Եֆտիմովը ծնվել է 1971 թվականի հունվարի 23-ին Ռազգրադում, Ռազգրադի մարզ։ Ավարտել է Սոֆիայի համալսարանի բուլղարական բանասիրության ֆակուլտետը։ 1993 թվականից մինչև օրս աշխատում է Литературен вестник» շաբաթաթերթում՝ հրատարակչություն, որը 1980-ականների վերջին ժառանգություն է ստացել սամիզդատական «Мост» և «Глас» ամսագրերը։ Եֆտիմովը Սոֆրիայի նոր մասնավոր բուլղարական համալսարանում դասավանդում է գրականության տեսությունը։ 2008 թվականին ստացել է դոկտորի աստիճան բուլղարական սիմվոլիզմի թեմայով, 2012 թվականին կոմունիստական շրջանի բուլղար այլախոհների պեոզիայի թեմայով՝ ստացել է դոցենտի աստիճան։

## Մատենագրություն
### Պոեզիա
thumb|160px
*Метафизика на метафизиките. София: Свободно поетическо общество, 1993, 52 с.
*Българска христоматия. (в съавторство с Георги Господинов, Бойко Пенчев и Пламен Дойнов). София: Свободно поетическо общество, 1995
*Единадесет индиански приказки. София: Изд. ателие „Аб“, 1997, 36 с.
*Африка/Числа. Пловдив: изд. Жанет-45, 1998, 56 + 40 с. ()
*Българска антология. (в съавторство с Георги Господинов, Бойко Пенчев и Пламен Дойнов). София: Свободно поетическо общество, 1998. ()
*Опера нигра. София: Анубис, 2001. ()
*Жена ми винаги казва. Пловдив: изд. Жанет-45, 2005, 96 с. ()
*Сърцето не е създател. София: Смол стейшънс прес, 2013, 60 с. ()

### Մատենագրություններ
*Опроверганата добродетел. Опити върху Цветан Марангозов. Изд. ателие „Аб“, С., 2008, 134 с. ()
*Двойното дъно на класиката: От Ботев и Вазов до Йовков и Далчев. Изд. „Хермес“, Пловдив, 2010, 183 с. ()
*Тук лежи заекът. ИК „Сиела“, С., 2010, 204 с. ()
*Божествената математика: Тревожната хетероклитност на българския символизъм. София: Просвета, 2012, 336 с. ()
*Поетика на съгласието и несъгласието: Българската литература от 50-те до 90-те години на XX век и идеологията. София: Нов български университет, 2013, 318 с. ()

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* От и за Йордан Ефтимов в Своден каталог НАБИС – национален каталог на академичните библиотеки в България
* Профил на Йордан Ефтимов на сайта на департамент Нова българистика на НБУ 
* Списък с публикациите на Йордан Ефтимов на страницата на департамент Нова българистика , сайт на НБУ
* Текстове от и за Йордан Ефтимов в Литернет
* Йордан Ефтимов в „Литературен клуб“
* Текстове на Йордан Ефтимов във в. „Капитал“ 
* Текстове на Йордан Ефтимов във в. „Новинар“
* Текстове на Йордан Ефтимов във в. „Труд“
* Текстове на Йордан Ефтимов в електронното списание „Либерален преглед“ 
* Текстове на Йордан Ефтимов на сайта „Грозни пеликани“
* Текстове на Йордан Ефтимов в блога на списание „Но поезия“ 
* За книгите на Йордан Ефтимов на сайта на издателство „Жанет-45“

Կատեգորիա:20-րդ դարի տղամարդ գրողներ
Կատեգորիա:Բուլղարացի բանասերներ
Կատեգորիա:Բուլղարացի բանաստեղծներ
Կատեգորիա:Բուլղարացի գրականագետներ
Կատեգորիա:Բուլղարացի գրաքննադատներ
Կատեգորիա:Բուլղարացի գրողներ
Կատեգորիա:Բուլղարիայի գրողների միության անդամներ
Կատեգորիա:Հեռուստալրագրողներ
Կատեգորիա:Սոֆիայի համալսարանի շրջանավարտներ
Վարկա

**Վարկա** (), քաղաք Լեհաստանում՝ Մազովեցյան վոևոդության Գուրեցկի պովյատում (գավառում)։ Ունի գյուղաքաղաքային գմինի (շրջանի) կարգավիճակ։ Զբաղեցնում է 25,78 քառակուսի կիլոմետր տարածք; 2004 թվականի տվյալներով բնակչության թվաքանակը եղել է 11&nbsp;035:
## Պատմություն
Վարկան քաղաքի կարգավիճակ է ստացել դեռևս 1321 թվականին։ XVI դարում ներառված է եղել Մազովեցյան վոևոդության Չերսկու գավառի կազմում.: Այս բնակավայրում են իրենց մանկությունն անցկացրել ցարական Ռուսաստանի լծից ազատագրվելու նպատակով լեհերի մղած պայքարի հերոս հրամանատարներից մեկը՝ գեներալ Կազիմեժ Պուլասկին և «ամերիկյան հեծելազորի հայր» պատվանունին արժանացած Պյոտր Վիսոցկին, որոնք սերում էին լեհական ազնվականական ընտանիքներից։

Վարկան համբավվել է նաև գարեջրի իր հնագույն գործարանով, որը հիմնադրվել է 1478 թվականին և գործում է մինչև օրս։
## Ժողովրդագրություն

ImageSize = width:400 height:220
PlotArea = left:70 right:40 top:20 bottom:20
TimeAxis = orientation:vertical
AlignBars = justify
Colors =
  id:gray1 value:gray(0.9)
DateFormat = yyyy
Period = from:0 till:11435 
ScaleMajor = unit:year increment:5000 start:0 gridcolor:gray1
PlotData =
  bar:2002 color:gray1 width:1
   from:0 till:11286  width:15  text:11028 textcolor:red  fontsize:8px
  bar:2004 color:gray1 width:1
   from:0 till:10975  width:15  text:11035 textcolor:red  fontsize:8px
  bar:2006 color:gray1 width:1
   from:0 till:11035 width:15  text:11018 textcolor:red  fontsize:8px
  bar:2008 color:gray1 width:1
   from:0 till:11018 width:15  text:11402 textcolor:red  fontsize:8px
  bar:2010 color:gray1 width:1
   from:0 till:11354 width:15  text:11435 textcolor:red  fontsize:8px
  bar:2012 color:gray1 width:1
   from:0 till:11402 width:15  text:11666 textcolor:red  fontsize:8px
 bar:2014 color:gray1 width:1
   from:0 till:11435 width:15  text:11777 textcolor:red  fontsize:8px
 bar:2016 color:gray1 width:1
   from:0 till:11435 width:15  text:11860 textcolor:red  fontsize:8px
 bar:2017 color:gray1 width:1
   from:0 till:11435 width:15  text:11894 textcolor:red  fontsize:8px
  
## Պատկերասրահ

File:Warka-pomnik Piotra Wysockiego.jpg|Պյոտր Վիսոցկու հուշարձանը
File:Kościół Św. Mikołaja w Warce19751.jpg|Սբ. Նիկողայոսի եկեղեցին
Kościół Matki Boskiej Szkaplerznej 19740.jpg|Ֆրանցիսկյան եկեղեցին
Pomnik Lotników w Warce.JPG|Երկրորդ աշխարհամարտում զոհված օդաչուների հուշարձանը
Most na pilicy warka.jpg|Հետման Ստեֆան Չառնեցկու կամուրջը
Kazimierz Pulaski museum statue.jpg|Կազիմեժ Պուլասկու հուշարձանը՝ իր տուն-թանգարանի առջև
Ratusz w Warce 19728.jpg|Ռատուշան

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Քաղաքի պաշտոնական կայքը
* The town of a hero of two nations
* Jewish Community in Warka  on Virtual Shtetl
* տեղեկություններ Վարկա քաղաքաի վերաբերյալ
* Strona urzędu miejskiego w Warce
* Strona obiektu, który jest sportowym ośrodkiem przygotowawczym 

Կատեգորիա:Լեհաստանի քաղաքներ
Կատեգորիա:Մազովեցյան վոյեվոդության քաղաքներ
Ռոմեն Դավթյան

**Ռոմեն Աբրահամի Դավթյան** (), հայազգի կոմպոզիտոր։

## Կենսագրություն
Ռոմեն Դավթյանը ծնվել է 1937 թվականի հոկտեմբերի 10-ին Կիսլովոդսկ քաղաքում։ 1960 թվականին ավարտել է Երևանի պետական բժշկական ինստիտուտը, 1966 թվականին՝  Երևանի Կոմիտասի անվան պետական կոնսերվատորիայի կոմպոզիցիայի բաժինը։ Կոնսերվատորիան ավարտելուց հետո 1970-1971 թվականներին եղել է Հայաստանի մշակույթի նախարարության արվեստի գլխավոր վարչության պետը, 1991-1993 թվականներին՝ ՀՀ մշակույթի փոխնախարար։

1987-1988 թվականներին աշխատել է Երևանի Ալեքսանդր Սպենդիարյանի անավան օպերայի և բալետի ազգային ակադեմիական թատրոնի տնօրեն ու գեղարվեստական ղեկավար, իսկ 1989-1990 թվականներին եղել է «Հայհամերգ» հանրապետական միավորման գլխավոր տնօրեն ու գեղարվեստական խորհրդի նախագահը։ 1985 թվականից Ռոմեն Դավթյանը դասավանդել է Երևանի կոնսերվատորիայում։ Հայաստանի կոմպոզիտորների միության անդամ է, բալետների, սիմֆոնիկ, կամերային, գործիքային երկերի, կինոերաժշտության հեղինակ է։

## Երաժշտական ստեղծագործություններ
Նրա երկերից են «Հանուն երջանկության», Սյուիտ սիմֆոնիկ նվագախմբի համար, Լիրիկական պար սիմֆոնիկ նվագախմբի համար, Մանկական սյուիտ սիմֆոնիկ նվագախմբի համար, «Տաղ» մշակում սիմֆոնիկ նվագախմբի համար, «Պարային» սիմֆոնիկ նվագախմբի համար, Բալետային սյուիտ սիմֆոնիկ նվագախմբի համար, Ֆանտաստիկ պոեմ սիմֆոնիկ նվագախմբի համար, «Թեմա վարիացիաներով» լարային նվագախմբի և հարվածային գործիքների համար, Լարային կվարտետ, Պոեմ երկու դաշնամուրի համար, Վալս-կապրիս ջութակահարների անսմաբլի համար, «Հումորեսկ» ջութակահարների անսմաբլի համար, «Անուրջներ» ջութակահարների անսմաբլի համար, Էքսպրոմտ դաշնամուրի համար, Տոկկատա դաշնամուրի համար, Պրելյուդ ջութակի և դաշնամուրի համար, Պար թավջութակի և դաշնամուրի համար, Սոնատ ջութակի համար, «Իմ կանաչ քաղաք», «Ողկույզի գույնը», «Արևի Հարսնացուն» և այլ կինոերաժշտություններ։

## Բալետներ
* «Հանուն երջանկության» (1966)
* «Աղջիկն ու մահը» (պոեմ սիրո մասին)

## Նվաճումներ
*1967, 1969 և 1971 Համամիութենական մրցույթների դափնեկիր
*1990 թվականին Հայաստանի արվեստի վաստակավոր գործիչ
*2008 ՀՀ մշակույթի նախարարության ոսկե մեդալ

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:1937 ծնունդներ
Կատեգորիա:Երաժիշտներ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Երևանի Կոմիտասի անվան պետական կոնսերվատորիայի շրջանավարտներ
Կատեգորիա:Երևանի պետական բժշկական համալսարանի շրջանավարտներ
Կատեգորիա:Կիսլովոդսկ քաղաքում ծնվածներ
Կատեգորիա:ՀԽՍՀ արվեստի վաստակավոր գործիչներ
Կատեգորիա:ՀՀ մշակույթի նախարարության ոսկե մեդալակիրներ
Կատեգորիա:Հայ կոմպոզիտորներ
Կատեգորիա:Հայաստանի կոմպոզիտորների և երաժշտագետների միության անդամներ
Կատեգորիա:Հոկտեմբերի 10 ծնունդներ
Աժդար Իբրահիմով

**Աժդար Մութալլիմ օղլի Իբրահիմով** (, ), ադրբեջանցի կինոռեժիսոր, սցենարիստ, դերասան և մանկավարժ; Ադրբեջանական ԽՍՀ ժողովրդական արտիստ (1967), Ադրբեջանական ԽՍՀ և Թուրքմենստանի ԽՍՀ արվեստի վաստակավոր գործիչ, ԽՍՀՄ ժողովրդական արտիստ (1991), Աշխատանքային Կարմիր դրոշի, ժողովուրդների բարեկամության շքանշանի և «Պատվո» շքանշանի դափնեկիր;

## Կենսագրություն
Աժդար Իբրահիմովը ծնվել է 1919 թվականի ապրիլի 29-ին Աշխաբադում։ Միջնակարգ կրթությունն ստացել է այստեղ։ 1940 թվականին ավարտել է Աշխաբադի թատերական դպրոցը։ 1952 թվականին ավարտել է Մոսկվայի Կինեմատոգրաֆիայի պետական ինստիտուտի կինոռեժիսորական ֆակուլտետը ՝Սերգեյ Յուտկևիչի և Միխայիլ Ռոմի դասարանը։ Նա Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի մասնակից էր։ 1952 թվականին վերադարձել է Աշխաբադ `«Թուրքմենֆիլմ»։ 1954-1959 թվականներին աշխատել է Բաքվի կինոստուդիայում։ Աշխատել է 1954 թվականին Լյաթիֆ Սաֆարովի «Բախտիյար» և 1955 թվականին Թոֆիկ Թաղըզադեյի «Հանդիպում» ֆիլմերում որվես երկրորդ ռեժիսոր։ Նա իրականացել է իր առաջին գլխավոր աշխատանքը  որպես ռեժիսոր 1957 թվականին Բաքվի կինոստուդիայում։ 1958 թվականին նկարահանել է «Նրա մեծ սիրտը» ֆիլմը։ Այս ֆիլմի սցենարը գրել է գրող Իմրան Կասումովը։ Իբրահիմովը շարունակել է կարիերան որպես ռեժիսոր «Մոսֆիլմ» կինոստուտիայում։

Նրան շնորհվել է Ադրբեջանի ժողովրդական աթեիստի պատվավոր կոչում և պետական մրցանակ։

Աժդար Իբրահիմովը մահացել է 1993 թվականի սեպտեմբերի 20-ին, Մոսկվայում։

## Ծանոթագրություններ

## Աղբյուրներ
* Azərbaycan Respublikası Mədəniyyət Nazirliyi. C.Cabbarlı adına "Azərbaycanfilm" kinostudiyası. Aydın Kazımzadə. Bizim "Azərbaycanfilm". 1923-2003-cü illər. Bakı: Mütərcim, 2004.- səh. 95.
* Azərbaycan Milli Ensiklopediyası: Azərbaycan. Ramiz Məmmədov. Kino. Azərbaycan Milli Ensiklopediyası Elmi Mərkəzi, 2007.- səh. 814

Կատեգորիա:Ադրբեջանցի կինոռեժիսորներ
Կատեգորիա:Խորհրդային կինոռեժիսորներ
Կատեգորիա:Ռուս գրողներ
Կատեգորիա:Խորհրդային գրողներ
Կատեգորիա:Ադրբեջանցի դերասաններ
Կատեգորիա:Ադրբեջանցի սցենարիստներ
Կատեգորիա:Խորհրդային մանկավարժներ
Կատեգորիա:Ադրբեջանցի արձակագիրներ
Կատեգորիա:ԽՍՀՄ կինեմատոգրաֆիստների միության անդամներ
Կատեգորիա:Ադրբեջանական ԽՍՀ ժողովրդական արտիստներ
Կատեգորիա:Ռուս հրապարակախոսներ
Eat (հավելված)

**Eat հավելված**ը (Արաբերեն։ أيت آب) առցանց ռեստորանների ամրագրմսն ծառայություն է Միջին Արևելքում։ Այն հնարավորություն է տալիս փնտրել և բացահայտել ռեստորաններ, և կատարել ամրագրումներ առցանց։ Ընկերությունը ռեստորաններից գանձում է յուրաքանչյուր ամրագրման և յուրաքանչյուր այցեկուի ամրագրման համար։ Համաձայն ընկերության տվյալներին առ այսօր համակարգը տեղավորել է շուրջ 6,500,000 հյուրեր։

Eat-ը ստեղծել է Նեզար Կադհեմը Բահրեյնում 2015 թվականին և մինչ օրս 4,200,000 դոլլար։ Ներկայումս ընկերությունը գործում է ՄԻջին Արևելքում․ և հիմա Silicon Valley-ի 500 ստարտապներից է։

## Ծառայության նկարագրություն
Ծառայությունը հնարավորություն է տալիս օգտվողներին հայտնաբերել ռեստորաններ, և փնտրել հասանելի ժամանակահատվածներ և կապ հաստատել և ամրագրել Eat համակարգի միջոցով։ Ամրագրումը կատարելուց հետո օգտվողը էլեկտրոնային նամակաով ստանում է հաստատում և կարող է Uber տաքսի պատվիրել դեպի ռեստորան։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* 

Կատեգորիա:Բջջային հավելվածներ
Դու գիտես

**Դու գիտես**-ինտելեկտուալ հաղորդում Ավետ Բարսեղյանի հետ։

## Նախագծի նպատակ

Նախագծի նապտակն է խրախուսել լավագույն աշակերտներին, բարձրացնել դպրոցի և ուսուցչի դերն ու նշանակությունը։ Նախագիծն իրականացնում են  Հանրային հեռուստաընկերությունն ու ԿԳՄՍ նախարարությունը։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:2019 հեռուստասերիալներ
Կատեգորիա:Հանրային հեռուստաընկերության նախագծեր
Կատեգորիա:2010-ականների հայկական հեռուստասերիալներ
Կատեգորիա:2020-ականների հայկական հեռուստասերիալներ
Կատեգորիա:Հայկական հեռուստահաղորդումներ
Գեորգի Նավալովսկի

**Գեորգի Նավալովսկի** (, ), վրացի և ռուս ֆուտբոլիստ, Բաթումի «Դինամո» ակումբի պաշտպան։

## Կարիերա
Նավալովսկին սպորտային կարիերան սկսել է 2003 թվականին, երբ նա սկսել է հանդես գալ Թբիլիսիի «Դինամո» ակումբի պահեստային կազմում։ 2004 թվականին արդեն սկսել է հանդես գալ ակումբի հիմնական կազմում, որտեղ անցկացրել է երեք մրցաշրջան՝ մասնակցելով 32 խաղի։ «Դինամոյի» հետ դարձել է 2004/2005 մրցաշրջանի Վրաստանի առաջնության հաղթող։ 2007 թվականին տեղափոխվել է Ռուսթավի «Օլիմպի» ակումբ, որի կազմում Վրաստանի առաջնությունում անցկացրել է 25 խաղ, ինչպես նաև երկու խաղ 2007/08 թվականների Չեմպիոնների Լիգայի որակավորման խաղերում։

2008 թվականի հունվարին Նավալովսկին ազատ գործակալի կարգավիճակով տեղափոխվել է Մախաչկալայի «Անժի» ակումբ։ Երկու տարի Դաղստանցիների կազմում հանդես գալուց հետո՝ 2010 թվականի փետրվարին, վարձավճարով տեղափոխվել է Բաքվի «Ինտեր» ակումբ, որի հետ միասին դարձել է Ադրբեջանի առաջնության հաղթող։ 2010 թվականի օգոստոսին թիմակից Գոչեյ Խոդժավայի հետ միասին դարձել է Նիժնի Նովգորոդի «Վոլգա» ակումբի ֆուտբոլիստ, որի կազմում անցկացրել է 14 խաղ։ 2011 թվականի հունվարին զանգվածային լրատվամիջոցները հայտնել են, որ Նավալովսկու Վլադիկավկազի «Ալանիա» ակումբ տեղափոխվելու մասին, բայց իրականում նա վարձավճարով տեղափոխվել է Մերձմոսկովյան «Խիմկի» ակումբ, որի կազմում անցկացրել է 33 խաղ։ 2012/2013 մրցաշրջանի առաջին 10 խաղերը անցկացրել է Նովոկուզնեցկի «Մետալուրգ-Կուզբաս» ակումբ, իսկ մրցաշարի մնացած մասում (11 խաղ) հանդես է եկել Խաբարովսկի «ՍԿԱ-Էներգիա» ակումբում։ Հեռավորարևելյան ակումբի կազմում է անցկացրել նաև հաջորդ ամբողջ մրցաշրջանը։

2014 թվականի հունիսին Նավալովսկին պայմանագիր է կնքել ՖԱԼ նորեկ «Տոսնո» ակումբի հետ, որի կազմում անցկացրել է մեկ մրցաշրջան։ 2015 թվականի ամռանն իր ակումբակիցներ Նուկրի Ռևիշվիլիի, Գոգիտա Գոգուայի և Ալբերտ Ցխովրեբովի հետ միասին տեղափոխվել է վրացական Գորիի «Դիլա» ակումբ, բայց արդեն 2016 թվականի փետրվարին վերադարձել է «ՍԿԱ-Էներգիա» ակումբ։ 2016 թվականի ամռանը տեղափոխվել է Հունաստանի «Վերյա» ակումբ, իսկ 2017 թվականի հունվարին միացել է Բաքվի «Նեֆտչի» ակումբին։ 2017 թվականի հուլիսին նորից դարձել է «ՍԿԱ-Խաբարովսկ» ակումբի ֆուտբոլիստ։

2018 թվականի հուլիսի 23-ին պայմանագիր է կնքել Մինսկի «Դինամո» ակումբի հետ։ 2019 թվականի մարտի 3-ին տեղափոխվել է Բաթումի «Դինամո» ակումբ։

## Ձեռքբերումներ
; Թիմային
*Ադրբեջանի առաջնության հաղթող – 2009/10
* Ռուսաստանի առաջին դիվիզիոնի հաղթող – 2009
* Ռուսաստանի առաջին դիվիզիոնի 2-րդ հորիզոնական (անցում Բարձրագույն լիգա) – 2010

## Վիճակագրություն
### Ակումբային կարիերա

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Անժիի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Խիմկիի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Ռուս ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի Պրեմիեր Լիգայի խաղացողներ
Կատեգորիա:Վրացի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Տղամարդկանց ֆուտբոլի պաշտպաններ
Կատեգորիա:Դինամո Թբիլիսիի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Դինամո Բաթումի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Դինամո Մինսկի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Վրաստանի հավաքականի ֆուտբոլիստներ
Վալդեմարսուդե

**Վալդեմարսուդե** (, **Վալդեմարի թիկնոց**), թանգարան Ստոկհոլմի կենտրոնում գտնվող Յուրգորդեն քաղաքային շրջանում։ Թանգարան անվանումը բաղկացած է հին գերմանական ազնվական արական Վալդեմար անունից և *udde* բառից, որ նշանակում է թիկնոց։ Դա ծագում է Յուրգորդեն կղզու Վալմունդսյու պատմական անունից (տե՛ս՝ Յուրգորդենի պատմություն:)

## Պատմություն
Կառույցը Շվեդիայի թագավոր Օսկար II-ի չորրորդ որդի արքայազն Եվգենի Շվեդացու նախկին տունն էր, որը հայտնաբերեց այդ տեղը 1892 թվականին, երբ նա մի քանի օր այնտեղ տուն էր վարձակալել։ Յոթ տարի անց նա գնեց տարածքը, և ճարտարապետ Ֆերդինանդ Բոբերը նախագծեց նոր տուն, որը նաև նախագծել էր Ռոզենբադը (Վարչապետի և կառավարության գրասենյակը)։ Նստավայրը կառուցվել է 1903-1904 թվականներին։

Արքայազն Եվգենին նկարչական կրթություն է ստացել Փարիզում, և նրա մահից հետո տունը վերածվել է նրա անձնական և այլ նկարների թանգարանի։ Արքայազն Եվգենին եղել է նկարիչ, կոլեկցիոներ և բարերար։ Նրա նկարներն այսօր զարդարում են վիլլայի տարածքը։ Այստեղ ներկայացված են նաև շվեդ այլ նկարիչների նկարների հավաքածուներ։ Այգին զարդարված է Օգյուստ Ռոդենի և Կարլ Միլլեսի քանդակներով, ինչպես նաև Եվրոպայի ամենահայտնի թանգարաններում, մասնավորապես Լուվրում պահվող աշխատանքների պատճեններով։

Վալդեմարսուդե կալվածքը դարձել է պետական սեփականություն նրա հիմնադրի և առաջին սեփականատիրոջ մահից հետո, որը երբեք ամուսնացած չի եղել և երեխաներ չի ունեցել։ Արքայազնը մահացել է 1947 թվականին և թաղված է տան մոտակայքում գտնվող լողափում։

## Նկարագրություն
Համալիրը բաղկացած է դղյակի նման հիմնական շինությունից։ Առանձնատան կառուցումն ավարտվել է 1905 թվականին, իսկ պատկերասրահի շենքն ավելացվել է 1913 թվականին։ Կալվածքում ներառվում է նաև 1780-ական թվականներին կառուցված բնօրինակ շինություն, որը հայտնի է որպես Հին տուն և հին կտավատի ջրաղաց։ Կալվածքը գտնվում է անտառային տարածքում, որտեղ աչքի են ընկնում դարավոր կաղնու ծառեր և արքայազնի հետաքրքրություններն արտացոլված են այգեգործության և ծաղիկների տեսքով։ Բոբերգի ստեղծած մոդեռն ինտերիերը, ներառյալ սալիկե վառարանները։ Կառույցի ներքին ինտերիերը պահպանվել է՝ սեփականատիրոջ գրասենյակը, հյուրասենյակները, ճաշասենյակը` բոլորը մոդեռն ոճով։ Արքայազն Եվգենիի կողմից այսօր զբաղեցրած տարածքները մնում են անփոփոխ, իսկ վիլլայի վերևի երկու հարկերը, ներառյալ առաջին սեփականատիրոջ անձնական ստուդիան, օգտագործվում են ժամանակավոր ցուցադրությունների համար։ Պատուհանից տեսարան է բացվում դեպի Մելարեն լիճ և Ստոկհոլմ։

Կառույցից տեսարան է բացվում դեպի քաղաքային Սյոդերմալմ շրջան, ինչպես նաև դեպի Նակա մունիցիպալիտետ։

## Պատկերասրահ
**Եվգենի Շվեդացու հավաքածու**

Stromkarlen 1884.jpg
Anders Zorn - Drottning Sophia 1909.jpg
Anders Zorn - Prins Eugen 1910.jpg
Karl Nordström - Oat Field, Lyrön.JPG
Prince Eugen Le Vieux Château.jpg
Gryning över Riddarfjärden.jpg


**Կալվածքի տարածքի քանդակներ**

Näckrosen 2006.JPG
Prins Eugens Waldemarsudde (15918233872).jpg
Prins Eugens Waldemarsudde (15731581630).jpg
Sweden. Stockholm. Djurgården 071.JPG
Tänkaren 2006.jpg
Waldemarsudde 1.jpg


## Տես նաև
* Մշակույթը Ստոկհոլմում

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Prince Eugen's Waldemarsudde 
* Prins Eugens Waldemarsudde 

Կատեգորիա:1947 հիմնադրումներ Շվեդիայում
Կատեգորիա:1947 հիմնադրված թանգարաններ
Կատեգորիա:Ստոկհոլմի թանգարաններ
Մարիա Բայկո

**Մարիա Յակովլևնա Բայկո** (), խորհրդային երգչուհի (մեցցո-սոպրանո)։

## Կենսագրություն
Մարիա Բայկոն ծնվել է 1931 թվականի մարտի 2-ին Յաբլոնիցա գյուղում։ Ելույթ է ունեցել Բայկո քույրերի եռյակում՝ իր քույրերի՝ Դանիիլայի և Նինայի հետ։

Երգացանկում ընդգրկվել են ուկրաինական ժողովրդական երգեր, ռոմանսներ Ն. Լիսենկո, Ս. Լյուդկևիչ, Ա. Կոս-Անատոլսկի, Բ. Ֆիլց, Վ. Բարվինսկի։

Մենահամերգով հանդես է եկել Տերնոպոլում (1990), մասնակցել է Ս. Կրուշելնիցկայայի անվան երգիչների (1990-1998), Տերնոպոլի «Լեմկովշչինա» ընկերության ստեղծմանը (1990), Լեմկովյան մշակույթի փառատոների Մոնաստիրիսկա քաղաքում (1991, 2001-2002) և Բերեժանսկի շրջանի Գուտիսկո գյուղում (1999), Վ. Վիխրուշչի հիշատակի երեկոյին (2002)։ Լվովի Նիկոլայ Լիսենկոյի անվան պետական կոնսերվատորիայի պրոֆեսոր է։

## Գիտական կարիերա
1982 թվականին դարձել է Լվովի Նիկոլայ Լիսենկոյի անվան պետական կոնսերվատորիայի պրոֆեսոր (ներկայում՝ Նիկոլայ Լիսենկոյի անվան բարձրագույն երաժշտական ինստիտուտ)։

Գիտական աշխատանքները նվիրված են ուկրաինական երգին և նրա ստեղծողներին։ Աշխատում է ինքնակենսագրական գրքի վրա։

## Պետական մրցանակներ
* ՈՒԽՍՀ Տարաս Շևչենկոյի անվան ազգային մրցանակ (1976) – համերգային ծրագրերի համար (1973-1975),
* «Ուկրաինայի անկախության 20 տարի» հոբելյանական մեդալ (19 օգոստոսի, 2011),
* Իշխանուհի Օլգայի III աստիճանի շքանշան (2008),
* «Պատվո նշան» շքանշան (24 նոյեմբերի, 1960)։

## Ծանոթագրություններ

## Աղբյուրներ
* «Немає щасливіших людей, аніж ті, що кохаються в музиці» //*Курій Юлія*, «Експрес», № 131 (5488), 25 листопада 2011-2.12-2010, с. 11

## Գրականություն
* *В. Барна, І. Дуда.* Байко // Тернопільський енциклопедичний словник: у 4 т. / редкол.: Г. Яворський та ін. — Тернопіль: Видавничо-поліграфічний комбінат «Збруч», 2004. — Т. 1: А — Й. — 696 с. — ISBN 966-528-197-6.
* *Бабюк Л.* Присвячується Д. Січинському // Музика. — 1986. — № 1;
* *Білинська М.* Чудовий спів і акомпанемент. Концерт М. Байко і Я. Матюхи // Жовтень. — 1987. — № 4;
* *її ж.* Чудовий ансамбль [Творчий звіт М. Байко і Т. Лаголи] // Вільна Україна. — 1966. — 20 листоп.;
* *її ж.* Звітують педагоги консерваторії [М. Байко та Т. Лагола] // КіЖ. — 1968. — 26 груд.;
* її ж. Пісні Франкового краю співає Марія Байко. Анотація // Всесоюз. студия грамзаписи «Мелодия». — М., 1983;
* *Павлишин С.* Марія Байко / Супровід, текст до CD укр. та англ. МОР-ми. — Л., 2003;
* *Мисько-Пасічник Р.* «Гей, лети, павутиння» // Митці Львівщини. Календар знаменних і пам’ятних дат на 2006 рік. — Л., 2006.

Կատեգորիա:Ուկրաինացի երգչուհիներ
Կատեգորիա:Մեցցո-սոպրանոներ
Կատեգորիա:Խորհրդային երգչուհիներ
Կատեգորիա:«Աշխատանքային արիության համար» մեդալակիրներ
Ամինո (բջջային հավելված)

**Ամինո**ն ամերիկական հավելված է, որը մշակվել է Narvii ընկերության կողմից։ 2014 թվականին այն ստեղծել են Բին Անդերսոնը և Ին Վանգը։

## Ստեղծման պատմություն
2012 թվականին, երբ Անդերսոնը և Վանգը այցելեցին Բոստոնի անիմե-կոնվենցիան, նրանց մոտ գաղափար ծնվեց կոնվենցիայի նման համայնք ստեղծել։ Ավելի ուշ այդ թվականին նրանք թողարկեցին 2 հավելված նվիրված քեյ փոփին և լուսանկարչությանը, որով դրանց երկրապգուներին ազատ շփվելու հնարավորություն տրվեց։

2014 թվականին տեղի ունեցավ Ամինոյի պաշտոնական թողարկումը, իսկ նախկինում թողարկված քեյ փոփը և լուսանկարչությունը դարձան առաջին համայնքները Ամինոյում։ 2014-ի հուլիսին Անդերսոնը և Վանը հիմնադրեցին Ամինոյի մայր ընկերությունը Narvii-ն, և 1,7 միլիոն դոլարի սկզբնական ֆինանսավորում ստացանչափով։

## Աճը
Ամինո հավելվածը արագ էր աճում, և առաջին տարվա ընթացքում ստեղծվեցին 47 համայնքներ։ Ֆանդոմները Ֆեյսբուքի և Ռեդդիտի պես սայթերից արտագաղթում էին դեպի Ամինո, մասամբ բջջային հավելվածների փորձից։ 
2016 թվականից առաջ եթե օգտվողը ուզում էր միանալ նոր ամինո-համայնքի նա պետք է ներբեռնել մեկ ուրիշ ամինո, որին նա միանալ էր ուզում։ 2016 թվականին Ամինոն թողարկեց համակենտրոնացված պորտալ, որում բոլոր համայնքները գտնվում էին մեկ հավելվածում, այն նշանակում էր, որ օգտվողը չպետք է ներբեռնի մի քանի հավելված։

Սույն թվականին ACM հավելվածը թույլատրում է օգտվողներին ստեղծել իրենց սեփական ամինո-համայնքները։ Այդպես համայնքների քանակը բարձրացավ 2,5 միլիոնով։

## Հատկություններ
Ամինոյի գլխավոր յուրահատկությունը համայնքներն են, որոնց կարող են միանալ օգտվողները։ Օգտվողները կարող են շփվել ուրիշ համայնքի օգտվողների հետ 3 ձևով տեքստային, ձայնային և վիդեոչատերով։ Ուրիշ հատկություններն են հարցումները, բլոգի նամակները, վիքի գրությունները և վիկտորինաներն են։

## Ֆինանսավորում
2014 թվականի հուլիսին Ամինոն ստացավ 1,7 միլիոն դոլլար, որպես նախնական ֆինանսավորում։ 2015 թվականի սեպտեմբերին Ամինոն ստանում է A սերիայի ֆինանսավորում 6,5 միլիոն դոլլար դրամաքանակով։ B և C սերիաների ֆինանսավորումներից ստացել են 19,2 միլիոն և 45 միլիոն դոլլար։ Այս 4 ֆինանսավորման ռաունդների ժամանակ Ամինոն ստացավ 72,4 միլիոն դոլլար։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Սոցիալական ցանցեր
Կատեգորիա:Սոցիալական մեդիա
Կատեգորիա:Բջջային հավելված
Ենովք Նազարյանց

**Ենովք Նազարյանց** (), հայ գեղանկարիչ։

## Կենսագրություն
Ենովք Նազարյանցը ծնվել է Կոստանդնուպոլսում։ Սովորել է տեղի գեղարվեստի վարժարանում, այնուհետև կատարելագործվել է Իտալիայում։

Նազարյանցի վաղ շրջանի գործերից հայտնի է միայն Պետրոս Ադամյանի մատիտանկար աճյունապատկերը (1891, Կ.Պոլիս)։ 1890-ականներին տեղափոխվել է Դոնի Ռոստով, ապա` Թիֆլիս։ Այդ շրջանի գործերից են Շալամյան և Այվազյան ամուսինների դիմանկարները (1897)։ 1906-1927 թվականներին բնակվել է Ալեքսանդրապոլում, ղեկավարել տեղի նկարչական ստուդիան։ Պարբերաբար այցելել է Երևան և Թիֆլիս։ Տիրապետել է մատիտի, յուղաներկի և կավճամատիտի տեխնիկաներին` նախապատվությունը տալով կավճամատիտին։ Ստեղծագործել է հիմնականում դիմանկարի ժանրում։

Տարբեր աղբյուրներում հիշատակված Նազարյանցի աշատանքների մի մասը ոչնչացել է հրդեհի և ոչ ճիշտ պահպանության պատճառով, շատերի գտնվելու վայրն անհայտ է։ Նրա դիմանկարներից հայտնի են 20-րդ դարասզբի տարբեր խավերի պատկանող մարդկանց կերպարները՝ վաճառական, մտավորական, արհեստավոր և զինվորական, հայ ազնվական տիկին և նահապետական տարեց կին։ Ստեղծել է դերասաններ Արմեն Արմենյանի, Եկատերինա Դուրյան-Արմենյանի, Միքայել Մանվելյանի, Հովհաննես Աբելյանի, գրող Ատրպետի և այլոց դիմանկարները, որոնք առանձնանում են կերպարի բնութագրման և գեղարվեստական արտահայտչամիջոցների ներդաշնակությամբ։

2006 թվականին ՀԱՊ-ում առաջին անգամ ցուցադրվել է Նազարյանցի ամբողջ հավաքածուն։ Գործերից գտնվում են Հայաստանի ազգային պատկերասրահում։

Մահացել է Լենինականում։

## Գրականություն
* Ենովք Նազարյանց (1868-1928/29): Երևան։ Ա. հ., 2006:

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Հայ գեղանկարիչներ
Կատեգորիա:Հայ նկարիչներ
Էսթի Ալմո Վեքսլեր

**Էսթի Ալմո Վեքսլեր** կամ **Էսթի Ալմո** (), եթովպա-իսրայելցի կինոռեժիսոր, սցենարիստ և կինեմատոգրաֆիստ։ Իր ամուսնու՝ Էլադի հետ հանդիսանում է Abayenesh Productions-ի  հիմնադիրը։ Իր աշխատանքներում ջանացել է ներկայացնել իսրայելա-եթովպացի հրեաների պատմություններն ու կրած զրկանքները։

## Կենսագրություն
Ալմո Վեքսլերն Իսրայել է տեղափոխվել չորս տարեկան հասակում ու միացել մի քանի տարի առաջ այնտեղ արտագաղթած իր ընտանիքին։ Ավագ դպրոցում ուսումնասիրել է կերպարվեստ ու դիզայն, դպրոցից հետո հաճախ մասնակցել արտադպրոցական թատերական խմբակների։ Երկու տարվա պարտադիր զինվորական ծառայությունն ավարտելուց հետո Բեցալելի անվան արվեստի և դիզայնի ակադեմիայում ուսումնասիրել է կինո և հեքիաթասացություն, ստացել բակալավրի աստիճան ու Թել Ավիվի համալսարանում մագիստրոսի կոչում ստանալով, բայց աշխատանք չգտնելով ստիպված վերադարձել է ծնողների տուն ու սկսել ֆիլմարտադրությամբ ու իր համայնքին առնչվող խնդիրների մասին գրելով զբաղվել։

Ամուսնացած է Էլադ Վեքսլերի հետ, որին հանդիպել է դեռևս Բեցալելի անվան արվեստի և դիզայնի ակադեմիայում ուսանելու տարիներին։ Նրանք նաև գործընկերներ են բիզնեսում և ունեն համատեղ կինոընկերություն՝ Abayenesh Productions-ը։ Էսթին ու Էլադն ունեն երկու երեխա։

## Ֆիլմագրություն
Ավագ դպրոցում Էսթին նկարահանել է իր առաջին անիմացիոն կարճամետրաժ կինոնկարը, որը կոչվում էր «Ավազին գրվածը»։ Նրա առաջին պրոֆեսիոնալ աշխատանքը 2013 թվականին նկարահանված «89-ի ամառը» կարճամետրաժ կինոնկարն էր։ Առաջին լիամետրաժ կինոնկարը կոչվում էր «Բլյուզ երգող լեդի Թիթին», որը հաճախ կոչվում է պարզապես «Լեդի Թիթի» և պատմում այն մասին, թե որքան ժամանակ է պահանջվում եթովպա-իսրայելցուց աշխատանք գտնելու համար։ Կատակերգություն լինելով՝ կինոնկարը լուրջ հարցեր է արծարծում, որոնք կապված են եթովպա-իսրայելական համայնքի, աղքատության, գործազրկության ու ազգային խտրականության հետ։ Ալմո Վեքսլերը նաև «Թենային փնտրելիս» վավերագրական կինոնկարի ռեժիսորն է, որը պատմում է մի ընտանիքի ջանքերի մասին, որը  Սուդանում փնտրում է իր հարազատին․վերջինս իսլամ էր ընդունել ու հրաժարվել հրեական ապրելակերպից։ Կինոնկարն անդրադառնում է ընտանիքի երկակի մերժմանը ինչպես իսրայելական հասարակության, այնպես էլ եթովպիական հրեական համայնքի կողմից։

## Ֆիլմադարան
* *89-ի ամառը* (2013)
* *Բլյուզ երգող լեդի Թիթին* (2018)

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
*

Կատեգորիա:Ապրող անձինք
Կատեգորիա:Բեցալել ակադեմիայի շրջանավարտներ
Կատեգորիա:Թել Ավիվի համալսարանի շրջանավարտներ
Կատեգորիա:Իսրայելցի կինոռեժիսորներ
Կատեգորիա:Իսրայելցի սցենարիստներ
Ռամատա (ֆիլմ)

**Ռամատա,** 2007 թվականի լիամետրաժ գեղարվեստական ֆիլմ։ Ռեժիսոր` Լեանդրե-Ալեյն Բեյքեր։ Գլխավոր դերում` աստղային մոդել Կատուչա Նյանե։

## Համառոտագիր
Ռամատան հիսուն տարեկանում կախարդական  գեղեցկություն ունեցող կին է։ Արդեն երեսուն տարի է, ինչ նա ամուսնացած է  նախկին դատախազ Մաթար Սամբի հետ, ով հիմա Արդարադատության նախարարն է։ Նրանք ապրում են Լես Ալմադիեսում` Դակարի պերճաշուք շրջակայքում։ Նգոր Նդոնգը 25 տարեկան է։ Նա երիտասարդ, ուժեղ, առեղծվածային տղամարդ է` առանց մշտական բնակության, ով զբաղվում է պատահական մանր գողությամբ։ Նա հայտնի է ոստիկանությանը։ Մի երեկո Ռամատան նստում է տաքսի, որը պատահմամբ վարում է Նգոր Նդոնգը, և համաձայնվում է հետևել այս երիտասարդ տղամարդուն Կոպակաբանա։ Հետո նա սկսում է նոր կյանք։

## Բեմադրում
Ֆիլմը վերամշակվել է Աբբասե Նդիոնեի վեպից։ Բեյքերն ասել է, որ սկզբում նա կասկածում էր Կատուչայի` որպես գլխավոր դերասանուհու ընտրության մեջ, քանի որ նա հայտնի չէր և նույնիսկ դերասանուհի չէր, բայց վերջիվերջո ընդունեց, որ նա ճիշտ ընտրություն էր այս դերի համար։ Նա ասել է ֆիլմի մասին. «Էապես, դա մի կնոջ կերպարանափոխության, նրա` աշխարհի հետ հարաբերության և նրա շուրջը տիեզերքի պատմություն է»։ Ռամատան ցուցադրվել է Ֆրանսիայում՝ 2011 թվականին։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* 

Կատեգորիա:2007 ֆիլմեր
Կատեգորիա:Սենեգալյան ֆիլմեր
Կատեգորիա:Ֆիլմեր արտադրված Սենեգալում
Կատեգորիա:Ֆրանսերեն ֆիլմեր
Մեր կյանքը— կարճ մի վերելք

**«Մեր կյանքը-կարճ մի վերելք»**, Հովհաննես Թումանյանի քառյակներից, ստույգ հայտնի չէ, թե երբ է Թումանյանը գրել այս քառյակը։ Ձեռագրից դատելով` կարելի է ենթադրել, որ այն գրված է 1919 թվականին։

## Պատմություն
Թումանյանի ընտանիքի արխիվում պահվում է քառյակի մեկ ինքնագիր։ Առաջին անգամ տպագրվել է Հովհաննես Թումանյանի երկերի ժողովածուի 1-ին հատորի 844-րդ էջում։
Տպագրվում է ինքնագրից։

Ներկա հրատարակության մեջ ինքնագրի հիման վրա պարզ է դարձել, որ Հովհաննես Թումանյանի երկերի ժողովածուի առաջին հատորի չորրորդ տողում սխալմամբ տպագրվել է «անմահացած», բայց այն պետք է լիներ «անմեկ աստված»։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Հովհաննես Թումանյանի քառյակներ
Մերի Ֆորբս

**Մերի Ֆորբս** (), բրիտանա-ամերիկացի  դերասանուհի, ով իր կյանքի վերջին տարիներին  տեղափոխվել է Միացյալ Նահանգներում և այնտեղ էլ մահացել։ 1919-1958 թվականներին նկարահանվել է ավելի քան  130 ֆիլմում։

Ֆորբսը ծնվել է Հորնսեյում։

Հանրության մեջ հայտնի էր նախ որպես ասմունքող։ Նրա դերասանական դեբյուտը եղավ 1908 թվականին, Լոնդոնի Օլդվիչ թատրոնի բեմում։ Ամերիկյան բեմահարթակներում առաջին անգամ հանդես է եկել *Romance* at Maxine Elliott's թատրոնում,  1913 թվականին։

1913 թվականին նա հանձն առավ Լոնդոնի Ամբասադոր թատրոնի ղեկավարման աշխատանքները և բավականին փորձառություն ստացավ մինչև Հոլիվուդյան ֆիլմերում նկարահանվելը։ 1913 թվականին ամուսնացել է  Էռնեստ Թեյլորի հետ։ Այս ամուսնությունից ծնվեցին նրա երեք երեխաներից երկուսը՝ Ռալֆը և Դորոտի Բրենդան, ովքեր նույնպես դերասաններ էին։ Երրորդ երեխան՝  Ֆիլիս Մերի Թեյլորը, չզբաղվեց դերասանական գործունեությամբ։ Ֆորբսի երկրորդ ամուսինը բրիտանացի դերասան Չարլզ Քարթերմայնն էր, ում հետ ամուսնացավ  1925 թվականին։ Ամուսնությունը կարճատև էր։ 1935 թվականին Ֆորբսը  երրորդ անգամ ամուսնացավ ամերիկացի գործարար՝ Ուեսլի Վոլի հետ և մինչ 1974 թվականը  մնացին ամուսիններ։

1943 թվականին նա դարձավ Ամերիկայի Միացյալ Նահանգների քաղաքացի։ Խառնվածքով նրան  հաճախ նմանեցնում էին դերասանուհի  Լյուսիլ Վեբսթեր Գլիսոնին, ում ամուսինը դերասան Ջեյմս Գլիսոնն էր։

## Ֆիլմերի ընտրանի

* *Ժառանգություն* (1920)
* *Նենսի* (1920)
* *Տասներեքերորդ աթոռը* (1929)
* *Հանցագործը* (1929)
* *Արևոտ կողմից* (1929)
* *Նրա անձնական կյանքը* (1929)
* *Սա Լոնդոնն է* (1930)
* *Արևմուտքը արևելք է* (1930)
* *Սիրելու համար ծնված* (1931)
* *Վերադարձողը* (1931)
* *Հնարավորություններ* (1931)
* *Լակոտը* (1931)
* *Գործունյա աղջիկներ* (1931)
* *Նրբագեղը* (1932)
* *[[Խորթ քույրեր]]* (1932)
* *[[Պայթուցիկ]]* (1933)
* *Տրանսատլանտիկ* (1934)
* *Ամենաարժեքավոր բանը կյանքում* (1934)
* *Ամեն ինչ չի վաճառվում* (1934)
* *Ոչ կատարյալ լեդի* (1935)
* *[[Աննա Կարենինա]]* (1935)  թագուհի  Սորոկինայի դերում 
* *[[Դառը ճշմարտություն]]* (1937)
* *[[Մեկ այլ ձախողում]]* (1937)
* *Բոլորը երգում են* (1938)
* *Նենսիի երեք սիրեցյալները* (1938)
* *Դու չես կարող վերցնել այն* (1938)
* *Արագ և չամրացված* (1939)
* *Արևը երբեք չի ծագում*  (1939)
* *[[Շերլոկ Հոլմսի արկածները (հավաքածու)|Շերլոկ Հոլմսի արկածները]]* (1939)
* *Հոլիվուդյան հեծելախումբ* (1939)
* *Փոքրիկ տղան* (1940)
* *Անձնական գործեր* (1940)
* *Սուեզի հարավը* (1940)
* *[[Ոչինչ բացի ճշմարտությունից]]* (1941)
* *Հիանալի մարմնավորում* (1942)
* *Շերլոկ Հոլմսը Վաշինգտոնում* (1943)
* *Վտանգավոր շիկահերներ (1943)
* *Գերի կանայք* (1943)
* *Գիշերային ահաբեկչություն* (1946)
* *Բաղեղ* (1947)
* *Դու երջանկացար'' (1948)

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* 
* 

Կատեգորիա:Ամերիկացի դերասանուհիներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի կինոդերասանուհիներ
Կատեգորիա:Անգլիացի կինոդերասանուհիներ
Կատեգորիա:Բրիտանացի դերասանուհիներ
Կատեգորիա:Բրիտանացի հեռուստատեսային դերասանուհիներ
Կատեգորիա:Թատրոնի դերասանուհիներ
Կատեգորիա:Երկարակյացներ
Վեներա և Ադոնիս (նկար, Տիցիան)

**«Վեներա և Ադոնիս»** () Տիցիանի (իտալ.՝ Tiziano Vecellio) կտավներից մեկը՝ նկարված 1553 թվականին։ Նկարը Տիցիանի յոթ գործերից մեկն է, որը ստեղծվել է Իսպանիայի թագավոր Ֆիլիպ II- ի համար՝ 16-րդ դարում։ Ներկայումս ցուցադրվում է Մադրիդի Պրադո թանգարանում։

Հետագայում Տիցիանը այս նկարի մի քանի տարբերակ է նկարում, որոնք այժմ գտնվում են Լոս Անջելեսի Գեթիի թանգարանում, Լոնդոնի ազգային պատկերասրահում, Նյու Յորքի մետրոպոլիտենում, Օքսֆորդի Աշմոլի թանգարանում, Հռոմի Հին արվեստի ազգային պատկերասրահում, ինչպես նաև Վաշինգթոնի Արվեստի ազգային պատկերասրահում:

Նկարի տարբերակներից մեկը Պուշկինի անվան կերպարվեստի թանգարանում է։ Նկարը թանգարանում է հայտնվել՝ որպես Տիցիանի նկարի կրկնօրինակ։ Վ. Մարկովան նկարը վերագրվել է  Տիտյանին։ Հետագայում նա տեսակետ է հայտնում, որ նկարը  մոսկովյան տարբերակի նախատիպն է, որից նկարվել է Պրադոյի թանգարանի նկարը։
## Տես նաև

* «Ակտեոնի մահը» (Տիցիան)
* «Դիանա և Կալիստո» (Տիցիան)
* «Դիանա և Ակտեոն» (Տիցիան)
* Դանայա (Տիցիան)
## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն

* Gentili A., *Tiziano*, Firenze, 1990
* Brock M., *Titian et Veronese: Adonis à l’epreuve de Venus, in Andromede ou le heros a l’epreuve de la beautè*, Parigi, 1996
* Gentili A., *Tiziano*, Giunti, Firenze, 1998
* Gentili A., *Corpo femminile e sguardo maschile*, in *Il nudo nell’arte*, Roma, 2002
* Gibellini C. (a cura di), *Tiziano*, RCS Skira, Milano, 2003
* Fazzini A., *Venere che trattiene Adone*, in *Grandi Musei del mondo*, 10, 2004

Կատեգորիա:Տիցիանի նկարներ
Կատեգորիա:Նկարներ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:1553 նկարներ
Կատեգորիա:Մերկ կանանց պատկերով նկարներ
Կատեգորիա:Աֆրոդիտեն կամ Վեներան գեղանկարչության մեջ
Միջուկային զենքի արգելման միջազգային ընկերություն

**Միջուկային զենքի արգելման միջազգային ընկերություն** (ICAN, ), միջազգային հասարակական կազմակերպություն, որը ստեղծվել է 2007 թվականին՝ միջուկային զենքի արգելման մասին պայմանագրի հաստատմանն ու կատարմանը նպաստելու նպատակով։

2017 թվականին արժանացել է Խաղաղության Նոբելյան մրցանակի։ Պարգևը շնորհվել է այդ կազմակերպության աշխատանքի համար՝ միջուկային զենքի ցանկացած կիրառման աղետալի հումանիտար հետևանքների վրա ուշադրություն հրավիրելու և պայմանագրերի հիման վրա նման զենքի արգելքի հասնելու նրա նորարարական ջանքերի համար։

## Կազմակերպության պատմություն
thumb|IICAN-ի ստեղծումը: Մելբուրն, Ավստրալիա, 2007 թվական
2006 թվականի սեպտեմբերին Ատոմային պատերազմի կանխարգելման համար «Աշխարհի բժիշկները հանուն միջուկային պատերազմի կանխման» (1985 թվականի Խաղաղության Նոբելյան մրցանակի դափնեկիր) կազմակերպությունը Հելսինկիի իր Կոնգրեսում որոշեց միջազգային արշավ սկսել միջուկային զենքի արգելման համար։ Կազմակերպության ստեղծման գործում երկու կարևոր փուլ է եղել․ առաջինը՝ 2007 թվականի ապրիլի 23-ին Մելբուրնում, երբ միջոցներ էին հավաքվել արշավի մեկնարկի համար, իսկ երկրորդը՝ նույն թվականի ապրիլի 30-ին Վիեննայում՝ միջուկային զենքի չտարածման մասին պայմանագրի մասնակից երկրների հանդիպմանը։

Կազմակերպության հիմնադիրները ոգեշնչվել են հակաիրավական ականների արգելման միջազգային շարժման հաջողությամբ, որն առանցքային դեր է խաղացել Օտտավայի պայմանագրի նախապատրաստման գործում, և հնարավոր են համարել միջուկային զենքի նկատմամբ միջազգային նման արշավի անցկացումը։

## Առաքելություն
Զինաթափման շուրջ բանակցություններում կազմակերպությունը ուշադրությունը կենտրոնացնում է հումանիտար սպառնալիքի վրա, որն իրենից ներկայացնում է միջուկային զենք՝ իր յուրահատուկ ավերիչ ուժի, անխնա գործողության, շրջակա միջավայրի և մարդու առողջության համար դրա կիրառման աղետալի հետևանքների, բժշկական և փրկարարական ենթակառուցվածքի ավերմամբ ծանրացած, տեղանքի ռադիոակտիվ աղտոտման երկարատև հետևանքների պատճառով։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:2007 հիմնադրված կազմակերպություններ
Կատեգորիա:Խաղաղության Նոբելյան մրցանակի դափնեկիրներ
Երլան Կոժասբայ

**Երլան Սադուակասի Կոժասբայ** (), ղազախ սպորտային ֆունկցիոներ։

## Կենսագրություն
Ծնվել է 1969 թվականին։ Դպրոցն ավարտելուց հետո սովորել է մասնագիտական-տեխնիկական ուսումնարանում։ 1987-1989թվականներին ծառայել է ԽՍՀՄ զինված ուժերում։ Զբաղեցրել է ազատ և հունահռոմեական ըմբշամարտի ֆեդերացիայի նախագահի պաշտոնը։ Մասնակցել է 2004 թվականի Աթենքի Օլիմպիական խաղերին՝ որպես ազատ ոճի ըմբշամարտի հավաքականի մարզիչ։

## Կառավարչական գործունեություն սպորտում
2001-2005 թվականներին զբաղեցրել է Ղազախստանի Հանրապետության ըմբշամարտի ֆեդերացիայի նախագահի պաշտոնը։ 2003-2006 թվականներին եղել է ըմբշամարտի Ասիական ֆեդերացիայի առաջին փոխնախագահ։ Ղազախստանի Հանրապետության ազատ և հունահռոմեական ըմբշամարտի ֆեդերացիայի պատվավոր նախագահ։ 2014 թվականից՝ ԿՀ ըմբշամարտի ֆեդերացիայի մարզչական խորհրդի և մրցավարական կորպուսի հետ աշխատանքի գծով փոխնախագահ։

2012 թվականին Կոժասբայ ընտանիքի աջակցությամբ Ալմաթիի շրջանի Սարկանդ քաղաքի հին դպրոցի տեղում կառուցվել է 4 հա սպորտային համալիր։ Համալիրը ստացել է Սադուակաս Կոժասբաևի անունը և մասնագիտացել պատանի ըմբիշների, բռնցքամարտիկների, վոլեյբոլիստների, ֆուտբոլիստների և թեթև ատլետների պատրաստման գործում։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Руководство федерации греко-римской, вольной и женской борьбы
Հունաստանի կղզիների ցանկ

**Հունաստանի կղզիների ցանկ**, ներառում է իր մեջ 1400-ից ավելի կղզիներ։ Հունաստանը ունի բազմաթիվ կղզիներ, որոնց հաշվարկները սկսվում են ինչ-որ տեղ 1,200-ից մինչև 6000, կախված նվազագույն չափից, հաշվի առնելու համար։ Բնակեցված կղզիների թիվը տարբեր աստիճանի մեջբերվում է 166 և 277 միջև։ Դրանցից 227-ը բնակեցված են՝ 78 կղզիներում բնակվում են 100-ից ավելի բնակիչներ։

Ստորև ներկայացված է Հունաստանի առավել խոշոր և բնակելի կղզիների ցանկը։

[thumb|300px|Հունաստանի կղզիները տեղակայված են [Հոնիական ծով|Հոնիական, Էգեյան և Միջերկրական ծովերում]]

## Սարոնական ծովածոցի կղզիներ
thumb|Սարոնական ծովածոցի կղզիների դիրքը

## Հյուսիսային Էգեյան կղզիներ (Փրագեան սպորադներ)
thumb|Հյուսիսային Էգեյան կղզիների դիրքը

## Եվուբա և Հյուսիսային սպորադներ (Թեսալիայի սպորադներ)
thumb|Հյուսիսային սպորադների դիրքը

## Հոնիական կղզիներ
thumb|Հոնիական կղզիների դիրքը

## Դոդեկանես (Հարավային սպորադներ)
thumb|Դոդեկանեսի դիրքը

## Արևելյան Սպորադներ
thumb|Արևելյան սպորադների դիրքը

## Կիկլադներ
thumb|Կիկլադների դիրքը

### Փոքր Կիկլադներ

## Կրետեն և շրջապատող կղզիները
thumb|Կրետե կղզու և շրջապատող կղզիների դիրքը

## Տես նաև
*Միջերկրական ծովի կղզիների ցանկը

## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն
* 
*

## Արտաքին հղումներ
* Онлайн-путеводитель по островам  



Կատեգորիա:Հունաստանի կղզիներ
Ծեր կատուն և դեռատի մկնիկը

**Ծեր կատուն և դեռատի մկնիկը**, Լաֆոնտենի համանուն առակի պատկերազարդումը Տիգրան Փոլատի կողմից։ 
Փոքրիկ մկնիկն ընկել է կատվի ձեռքը։ Մկնիկն աղերսում է իրեն ազատ արձակել` խոստանալով գիրանալ և նրա որդիների կերը դառնալ։ Սակայն կատուն շատ անողորմ էր և, չլսելով մկնիկին, ազատ չի արձակում և ուտում է նրան։

## Այլաբանություն և իմաստ
Փոլատը կենդանիներին փոխարինել է մարդկանցով։ Կատվի դերում հանդես է գալիս մի ծեր բուրժուա, որը մտել է մի երիտասարդ կնոջ սենյակ և, ինչ-որ իրավական վկայագիր ձեռքին, նրան պահանջ է ներկայացնում։

Մկնիկը խորհրդանշողը մի խեղճ կին է` կիսամերկ վիճակում նստած անկողնում։ Նա մեղավորի նման  աղերսալի հայացքն ուղղել է ներս եկողին` սպասելով նրա դատավճռին։ Կնոջ տրամադրությունը վկայում է նրա անելանելի, անօգնական խեղճ կացությունը, որի բախտը ծերուկի ձեռքում է։
Կինը վախեցած է։ Հավանաբար փողոց նետվելու վտանգն է նրան համակել վախի զգացումով։ Նա կուչ է եկել ծանր հոգեվիճակում։

Այս դրության մեջ նա թակարդն ընկած մկնիկի է նման, որը ելք չի գտնում ազատվելու ծերուկի հետապնդումից։ Ստեղծված կացությունը կնոջ հանդեպ խոր կարեկցանք էր առաջ բերում, մանավանդ երբ տեսնում ենք նրա խղճալի կացությունը` կախ ընկած հնամաշ շապիկի տակից երևացող նրա դեռատի դողդոջուն մարմինը, համակրելի դիմագիծը, բարեկազմ ֆիգուրը։ Նկարիչը այդ քնքուշ էակին հակադրել է խիստ արտահայտությամբ դաժան, անողոք, հակակրանք առաջացնող ծերունուն։

Թույլին և ուժեղին, հարստին և աղքատին ցուցադրելու նկարչի միտումն ակնառու է։ 
Առակի այլաբանությունը հասարակության ներսում գոյություն ունեցող սոցիալական անարդարության փաստն է։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Տիգրան Փոլատի նկարներ
Կատեգորիա:Նկարներ այբբենական կարգով
Տիտանաբոա

**Տիտանաբոա ()** վերացած օձերի տեսակ, միակը Titanoboa տեսակի մեջ։ Կմախքի կառուցվածքը հուշում է, որ մոտ ցեղակիցներ են եղել վիշապօձերի հետ։

Բնակվել է ժամանակակից Կոլումբիայի տարածքում 61.7-58.7 մլն տարի առաջ։ Հայտնաբերվել են մնացորդներ  Սերրեխոն տեղի մոտակայքում գտնվող ածուխի հանքերում։ Օձը հայտնաբերվել է համաշխարհային գիտնականների խմբի՝ Ջոնաթան Բլոխի (հնէաբան Ֆլորիդայի համալսարանում) և Կառլոս Խառամիլոյի (հնաբուսաբան Սմիթսոնի համալսարանից, արևադարձային ուսումնասիրություն, Պանամա)։

Կանադայի և ամերիկայի կենդանաբանները, կմախքի համեմատական վերլուծությունից եկել են այն եզրակացության, որ օձը կարող էր հասնել 15 մետր երկարության և ունենալ 1 տոննա քաշ։ Ամենաերկար օձը, պահպանված մինչև մեր օրերը՝ ցանցավոր պիտոնը, ստույգ հասնում է մինչև 7 մետր երկարության։ Ամենափոքր օձը՝ *[[Leptotyphlops carlae]], ունի ընդամենը 10 սանտիմետր երկարություն:*

Քանի որ օձերը սառնարյուն են, հայտնաբերումը  հաստատել է միայն այն, որ ապրելու վայրը այս էակի պետք է ավելի տաք լիներ, քան կարծում էին առաջ, տարեկան միջին 30-34&nbsp;°C ջերմաստիճանով։ Երկրի տաք կլիման Սերեխոնի վիշապօձին հնարավորություն էր տալիս հասնել ավելի մեծ չափսերի, քան իրենց ներկայիս սերունդներին։ Հնագիտական պեղումները, կատարվելով մեր ժամանակներում, հաստատոմ են այս տեսությունը։ Ատամների կառուցվածքից ելնելով, կարելի է եզրակացնել, որ նրանք սնվել են միայն ձկներով։

## Մշակույթում
* 2011 թվականին Չարլի Բրինսոնը և իր խումբը ստեղծել են 10 մետր երկարությամբ մեխանիկական տիտանաբոայի օրինակ։ Խմբի նպատակն էր ստեղծել 15 մետրանոց նմուշ։
* 2012 թվականի մարտի 22 ին վերակառուցել են 14 մետր երկարությամբ տիտանաբոայի կմախքը, ստեղծել են գիտահանրամատչելի *Titanoboa: Monster Snake*  ծրագրի համար, արտադրված է Smithsonian Channel-ի կողմից, ցուցադրվել է Նյու Յորքի կենտրոնական կայարանում։
*Տիտանաբոան հայտնվում է «Портал юрского периода: Новый мир» () ֆանտաստիկ ֆիլմի երկրորդ սերիայում։
*Ռիկա Յանսիի պատմությունում «Անդունդ ուղեկցող աստիճանները» սյուժետը պտտվում է տիտանաբոաի շուրջ ՝ միակ կենդանի նմուշի։ Այս օձը գրքում գրված է ինչպես թունավոր էակ, հին փուլերի զարգացմամբ նման է սովորական վիշապօձին, որի խայթոցից քայքայվում են ներքին օրգանները։

## Ծանոթագրություն

## Տես նաև
* Самая большая змея рассказала о древнем климате 
* Monster im Treibhaus

Կատեգորիա:Երկկենցաղներ
Կատեգորիա:Սողուններ
Քրիստին Բաթրսբի

**Քրիստին Բաթրսբի,** «Արվեստների Թագավորական Ընկերության Անդամ» (ծնվել է 1946 թվականի մարտի 3-ին), բրիտանացի փիլիսոփա, որը փիլիսոփայություն է դասավանդում Ուորվիքի համալսարանում։ 2013 ապրիլին նա Սան Ֆրանցիսկոյի համալսարանի փիլիսոփայության ամբիոնի հայցորդ էր։ Բաթրսբին Արվեստի Թագավորական ընկերության անդամ է։ Նա հայտնի է ֆեմինիստական գեղագիտության վերաբերյալ ուսումնասիրությամբ։

## Գրքեր
* *The Sublime, Terror and Human Difference*, Routledge, 2007
* *The Phenomenal Woman: Feminist Metaphysics and the Patterns of Identity*, Routledge, 1998
* *Gender and Genius: Towards a Feminist Aesthetics*, Indiana University Press, 1990

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Christine Battersby at the University of Warwick

Կատեգորիա:1946 ծնունդներ
Կատեգորիա:Ապրող անձինք
Կատեգորիա:Գեղագետներ