Մարգարետ II

**Մարգարետ II** ( [mɑˈɡ̊ʁæːˀd̥ə], , , Մարգարիտա II, ամբողջական անունը՝ Մարգարետ Ալեքսանդրինա Տորհիլդուր Ինգրիդ, ), Դանիայի թագուհին (1972 թվականի հունվարի 14-ից - 2024 թվականի հունվարի 14-ը)։

Մարգարետ II-ը ծնվել է արմատներով Հյուսիսային Գերմանիայից Գլյուքսբուրգների թագավորական ընտանիքում։ Եղել է Դանիայի Ֆրեդերիկ IX-ի և Ինգրիդ Շվեդացու առաջին զավակը։ Հոր մահից հետո 1972 թվականի հունվարի 14-ին ժառանգել է գահը, ժառանգորդ էր դարձել 1953 թվականին, երբ սահմանադրական բարեփոխումից հետո կանայք գահը ժառանգելու իրավունք ստացան։ Մարգարետ II-ը դարձավ Դանիայի առաջին կին միապետը Մարգարետ I-ի կառավարումից ի վեր, ով Կալմարյան միության օրոք 1375–1412 թվականներին ղեկավարել էր Սկանդինավյան երկրները։

Իր նախնի Դանիայի թագավոր Քրիստիան IV-ից հետո Մարգարետ II-ը դանիական գահի երկրորդ ամենաերկար ղեկավարող միապետն է։

1967 թվականին Մարգարետ II-ն ամուսանցել է Հենրի դե Լաբորդե Մոնպեզատի հետ, ունեն երկու որդի՝ կրոնպրինց Ֆրեդերիկը (ծն.՝ 1968) և արքայազն Յոակիմը (ծն.՝ 1969):

2023 թվականի դեկտեմբերի 31-ին հայտարարեց, որ 2024 թվականի հունվարի 14-ից փոխանցելու է միապետի պաշտոնը որդուն։

## Վաղ տարիներ
[thumb|left|Արքայադուստր Մարգարետի ծննդավայրը՝ Ֆրեդերիկ VIII-ի պալատը [Ամալիենբորգում, լուսանկարը՝  2006 թվականի]]
Արքայադուստր Մարգարետը ծնվել է 1940 թվականի ապրիլի 16-ին Կոպենհագենի Ամալիենբորգ պալատում՝ թագաժառանգ Ֆրեդերիկի, հետագայում՝ Ֆրեդերիկ IX թագավոր, և թագուհի Ինգրիդի ընտանիքում։ Նրա հայրը եղել է Դանիայի թագավոր Քրիստիան X-ի ավագ որդին, մայրը՝ թագաժառանգ Գուստավ Ադոլֆի և Վիկտորիա թագուհի արքայադուստր Մարգարետի միակ դուստրը։ Արքայադուստր Մարգարետը ծնվել է Նացիստական Գերմանիայի կողմից Դանիայի նվաճումից մեկ շաբաթ հետո։

Մկրտվել է Կոպենհագենի Հոլմեն եկեղեցում մայիսի 14-ին։ Նրա կնքահայրերն են եղել՝ Քրիստիան X թագավորը (հայրական պապ), Դանիայի արքայազն Կնուդը (հայրական հորեղբայր), Դանիայի արքայազն Աքսելը (հայրական պապի առաջին զարմիկը),  Գուստավ V-ը (մայրական մեծ պապ), Գուստավ VI Ադոլֆը (մայրական պապ), արքայազն Գուստավ Ադոլֆը (մայրական հորեղբայր), արքայազն Արթուրը (մայրական պապիկի հայրը)։

Մարգարետ է անվանվել ի պատիվ իր մայրական հանգուցյալ տատիկի՝ Կոննաուտի Մարգարետ թագուհու, Ալեքսանդրինա՝ ի պատիվ հայրական տատիկի՝ Ալեքսանդրինա Մեկլենբուրգ-Շվերինսկայի և Ինգրիդ ի պատիվ իր մոր՝ թագաժառանգ արքայադուստր Ինգրիդի։ Քանի որ նրա հայրական պապը նաև Իսլանդիայի թագավորն էր, նրան տվել են իսլանդական «Þórhildur» (Thorhildur) անունը։

1944 թվականին, երբ Մարգարետը 4 տարեկան էր, ծնվեց նրա առաջին քույրը՝ Դանիայի արքայադուստր Բենեդիկտան, ով հետագայում ամուսնացավ Սեյն Վիթգենսթեյն-Բերլբուրգի Ռիչարդ 6-րդ արքայազնի հետ և տարվա մի մասն ապրում են Գերմանիայում։ Երկրորդ քույրը՝  Աննա-Մարիա Դանիացին, ծնվել է 1946 թվականին, հետագայում ամուսնացել է Հունաստանի վերջին թագավոր Կոնստանտին II-ի հետ և ապրում է Հունաստանում։

Մարգարետն ու քույրերը մեծացել են Ֆրեդերիկ VIII-ի Կոպենհագենում գտնվող  Ամալիենբորգի պալատում և Հյուսիսային Զելանդիայի Ֆրեդենսբորգ պալատում։ Նա իր ամառային հանգիստն անց է կացրել արքայական ընտանիքի հետ հայրական ամառային նստավայրում՝ Գրոստի (Gråsten) պալատում։ 1947 թվականի ապրիլի 20-ին թագավոր Քրիստիան X-ի մահից հետո Մարգարետի հայրը ժառանգեց գահը և դարձավ թագավոր Ֆրեդերիկ IX:

## Ժառանգորդ
thumb|right|Արքայադուստր Մարգարետը 1966 թվականին
Երբ Մարգարետը ծնվեց, Դանիայում միայն արական սեռի ներկայացուցիչները կարող էին ժառանգել գահը ըստ 1850-ական թվականներին ուժի մեջ մտած իրավահաջորդության փոփոխության մասին օրենքի, երբ Գլյուքսբուրգների ճյուղն ընտրվեց որպես ժառանգորդ։ Քանի որ Մարգարետը եղբայր չուներ, ենթադրվում էր, որ նրա հորեղբայր Դանիայի արքայազն Կնուդը մի օր կժառանգի գահը։

1947 թվականին սկսվեց սահմանադրությունը բարեփոխելու գործընթացը։ Երբ Ֆրեդերիկ IX-ը ժառանգեց գահը, պարզվեց, որ թագուհին այլևս երեխաներ չի ունենա։ Ֆրեդերիկի և նրա դստրերի ժողովրդականությունը և նշանակալի կնոջ դերը դանիական կյանքում առաջ բերեցին սահմանադրության բարեփոխման  բարդ գործընթացը։ Ըստ օրենքի պահանջի՝ փոփոխությունների առաջարկը պետք է անցներ երկու հաջորդական խորհրդարաններով, այնուհետև՝ հանրաքվեով, որը տեղի ունեցավ 1953 թվականի մարտի 27-ին։ Իրավահաջորդության նոր օրենքը թույլ էր տալիս, որ դանիացի կինը ժառանգի գահը, եթե եղբայր չունի։ Այսպիսով Մարգարետը դարձավ գահի ժառանգորդ։

1958 թվականի ապրիլի 16-ին՝ ծննդյան 18-րդ տարում, Մարգարետը տեղ ստացավ Պետական խորհրդում։ Թագավորի բացակայության ժամանակ նա հաջորդաբար սկսեց նախագահել Խորհրդի հանդիպումները։

1960 թվականին Շվեդիայի և Նորվեգիայի արքայադստրերի հետ Մարգարետը մեկնեց ԱՄՆ ճամփորդության, որը ներառում էր այդ Լոս Անջելես և  Paramount Pictures, որտեղ նրանք հանդիպեցին բազմաթիվ նշանավոր աստղերի, այդ թվում Դին Մարտինին, Ջերրի Լյուիսին և Էլվիս Փրեսլիին։

### Կրթություն
Մարգարետը սովորել է Կոպենհագենի Նատալի Զահլեի անվան մասնավոր դպրոցում, որն ավարտել է 1959 թվականին։ Մեկ տարի սովորել է North Foreland Lodge-ում (Հեմփշիր, Անգլիա), 1960-1961 թվականներին նախապատմական հնագիտություն է սովորել Գիրթոն քոլեջում, 1961-1962 թվականներին՝ քաղաքագիտություն Օրհուսի համալսարանում, 1963 թվականին հաճախել է Սորբոնի համալսարան, 1965 թվականին՝ Լոնդոնի տնտեսագիտական դպրոց։ Մարգարետը Լոնդոնի հնությունների ընկերության անդամ է։

Ազատ տիրապետում է դանիերենի, ֆրանսերենի, անգլերենի, շվեդերենի և գերմաներենի և որոշ չափով ֆարյորերենի։

### Ամուսնություն, երեխաներ
left|thumb|Մարգարետ II թագուհին և նրա ամուսինը՝ արքայազն Հենրիկը, 2010
Արքայադուստր Մարգարետը 1967 թվականի հունիսի 10-ին ամուսնացել է ֆրանսիացի դիվանագետ, կոմս Հենրի դե Լաբորդե դե Մոնպեզատի հետ Կոպենհագենի Հոլմեն եկեղեցում։ Որպես դանիական գահի ժառանգորդի ամուսին՝ նա ստացել է «Արքայական գերազանցություն արքայազն Հենրիկ Դանիացի» տիտղոսը։

1968 թվականի մայիսի 26-ին Մարգարետը ծննդաբերել է իր առաջին զավակին։ Ըստ ավանդույթի՝ Դանիայի թագավորներն անվանակոչվում են կամ Ֆրեդերիկ, կամ Քրիստիան։ Անդրանիկ որդուն թագուհին անվանել է Ֆրեդերիկ, երկրորդ որդուն՝ Յոակիմ (ծն.՝ 1969, հունիսի 7)։

## Կոչումներ, պարգևներ, զինանշաններ
thumb|right|Մարգարետ II-ը Վոավուրում, Ֆարերյան կղզիներ, 2005, հունիսի 21
[thumb|Թագուհի Մարգարետ II-ը ամուսնու հետ դիմավորում է նախագահ [Ջորջ Ու. Բուշ|Ջորջ Բուշին և նրա տիկնոջը՝ Լաուրա Բուշին Ֆրեդենսբորգ պալատում, 2005, հուլիսի 5]]
thumb|Մարգարետ II-ը Բրազիլիայի նախագահ Լուիս Ինասիո Լուլա դա Սիլվայի հետ վերջինիս Դանիա կատարած այցի ժամանակ, 2007, սեպտեմբերի 12

### Կոչումներ
* 1940, ապրիլի 16 - 1953, հունիսի 5՝ Ձերդ գերազանցություն Դանիայի արքայադուստր Մարգարետ
* 1953, հունիսի 5 - 1972, հունվարի 14՝  Ձերդ արքայական գերազանցություն արքայադուստր Մարգարետ, Դանիայի թագաժառանգ
* 1972, հունվարի 14-ից՝ Ձերդ մեծություն Մարգարետ II թագուհի, Դանիայի թագուհի

#### Ազգային պարգևներ
* ՝ Փղի շքանշանի մեծ խաչի ինքնիշխան ասպետ
* ՝ Դանեբրոգ շքանշանի ինքնիշխան ասպետ
* ՝ Թագավոր Քրիստիան X-ի թագավորական ընտանիքի շքանշանի ինքնիշխան տիկին
* ՝ Ֆրեդերիկ IX թագավորի ընտանեկան շքանշանի ինքնիշխան տիկին
* ՝ Պատվո խաչի Դաննեբրոգ  շքանշան
* ՝ 1-ին դասի Ներսորնաատ մեդալ արժանավոր ծառայության համար
* ՝ Երկարամյա ծառայության մեդալ
* ՝ Արժանիքների մեդալ
* ՝ 25-ամյա ծառայության մեդալ
* ՝ Քաղաքացիական պաշտպանության պատվո լիգայի մեդալ
* ՝ Պահեստային ծառայողների լիգայի պատվո մեդալ
* ՝ Կարմիր խաչի պատվո մեդալ
* ՝ Կարմիր խաչի արժանիքի մեդալ
* ՝ Քրիստիան X թագավորի ծննդյան 100-ամյակի մեդալ
* ՝ Ինգրիդ թագուհու Դանիա ժամանելու 50-րդ տարելիցի մեդալ
* ՝ Ֆրեդերիկ  IX թագավորի ծննդյան 100-րդ տարելիցի մեդալ
* ՝ Ինգրիդ թագուհու հիշատակի մեդալ
* ՝ Դանիական թագավորական պահապանների 350-րդ տարելիցի մեդալ
* ՝  Hussar ռեժիմի պահապանների 400-րդ տարելիցի մեդալ

### Մարգարետ II-ի խորհրդանիշեր

Royal coat of arms of Denmark (1972–2024).svg|Արքայական զինանշան
Royal Standard of Denmark.svg|Արքայական ստանդարտ
Royal Monogram of Queen Margrethe II of Denmark.svg|Մարգարետ II-ի արքայական մոնոգրամ
Private Monogram of Queen Margrethe of Denmark.svg|Մարգարետ II-ի անձնական մոնոգրամ
Dual Cypher of Margrethe and Henrik of Denmark.svg|Մարգարետ II-ի և ամուսնու՝ Հենրիկի երկակի մոնոգրամ


## Հրաժարական
Մարգարետ II-ը 2024 թվականի ամանորյա ուղերձում հայտարարել է գահից հրաժարվելու մասին։ 83-ամյա թագուհին գահը կփոխանցի իր որդուն՝ գահաժառանգ արքայազն Ֆրեդերիկին։

## Նախնիներ



## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն
* Anderse, Jens (2011). Nørholm, Elise H., ed. M, 40 år på tronen (in Danish) (1st ed.). Copenhagen: Lindhardt og Ringhof. ISBN 9788711419694.
* Dehn-Nielsen, Henning (2005). Margrethe 2., Danmarks dronning (in Danish) (3rd ed.). Copenhagen: Aschehoug. ISBN 8711222832.
* Lyding, Henrik (2009). Dronningens teater (in Danish). Copenhagen: Gyldendal. ISBN 9788702078787.
* Margrethe II (2012). Andersen, Jens, ed. Om man så må sige, 350 Dronning Margrethe-citater (in Danish). Copenhagen: Lindhardt og Ringhof. ISBN 9788711394168.
* Rubinstein, Mogens (1996). Dronning Margrethe II, 25 år som regent (in Danish). Copenhagen: Møntergården. ISBN 8775535521.
* Skipper, Jon Bloch (2008). Tre søstre, samtaler mellem dronning Margrethe, prinsesse Benedikte og dronning Anne-Marie (in Danish). Copenhagen: Lindhardt og Ringhof. ISBN 9788711300602.

## Արտաքին հղումներ
* The Queen's Homepage 
* The Official Website of The Danish Monarchy 
* Tapestries for HM The Queen of Denmark

Կատեգորիա:20-րդ դարի կին գրողներ
Կատեգորիա:«Իտալիայի Հանրապետությանը մատուցած ծառայությունների համար» շքանշանի մեծ խաչի ասպետներ
Կատեգորիա:Դանիայի թագավորական ընտանիք
Կատեգորիա:Դանիայի միապետներ
Կատեգորիա:Թագավորների դուստրեր
Կատեգորիա:Լոնդոնի տնտեսագիտության և քաղաքական գիտությունների դպրոցի շրջանավարտներ
Կատեգորիա:Կապիչի շքանշանի ասպետներ
Կատեգորիա:Կոպենհագենի համալսարանի շրջանավարտներ
Կատեգորիա:Պետության կին ղեկավարներ
Կատեգորիա:Վիկտորիանական թագավորական շղթայի ասպետներ
Կատեգորիա:Փարիզի համալսարանի շրջանավարտներ
Կատեգորիա:Քեմբրիջի համալսարանի շրջանավարտներ