open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Սրբոց Հրեշտակապետաց եկեղեցի (Երուսաղեմ)

**Սրբոց Հրեշտակապետաց եկեղեցի**, հայտնի նաև որպես **Դեյր էզ-Զեյթուն** (  , «Ձիթենի վանք»), Երուսաղեմի հայկական թաղամասում Սրբոց Հակոբյանց վանքի տարածքում։

Հայոց Սրբոց Հրեշտակապետաց վանքը գտնվում է Սրբոց Հակոբյանց վանքից ոչ հեռու, նրա արևելյան և Երուսաղեմի հարավային կողմում և կոչվում է Առաջին բանտ  Ըստ ավանդության, եկեղեցին կառուցված է Աննա քահանայապետի տան գավթի տեղում, ուր եղել է Հիսուսի հարցաքննությունը։ Եկեղեցին նվիրված է Տիրոջ առաջին չարչարանաց և բանտարկության հիշատակին։ Սրա հետ են կապվում փրկչական մի շարք հիշատակներ, որոնցից թերևս ամենահետաքրքրականը Օվսաննայի քարն է։ «Եթե նրանք լռեն, այդ քարերը կաղաղակեն»։ Այստեղ մի քար կա, որ մարդու բերանի ձև ունի և համաձայն ավանդության, մեկն է այն քարերից, որոնք Հիսուսի այս խոսքից հետո Օվսաննա են ասել

## Պատմություն
Ավանդույթի համաձայն, այս վայրում էր գտնվում քահանայապետ Աննայի տունը, թեև ավելի վաղ ավանդույթները տունը տեղադրում էին նաև տարբեր վայրերում, օրինակ՝ Վիա Դոլորոզա փողոցում կամ Սիոն լեռան վրա։

Սենյակներից մեկը ենթադրաբար Քրիստոսի բանտն էր։ Այնուամենայնիվ, Ավետարաններում կան տարբեր պատմություններ այն մասին, թե արդյոք Հիսուսը բերվել է Աննայի՞, թե՞ Կայիափայի տուն։ Ուստի Սուրբ Ամենափրկիչ հայկական վանքում («Կայիափայի տանը») նույնպես կա Քրիստոսի բանտ։

Վանքը հիմնադրվել է 12-13-րդ դարերում։


Armenian Quarter - Convent of the Olive Tree P1130617.JPG|Ըստ ավանդության Քրիստոսին հարցաքննության համար կապել են եկեղեցու մոտ աճող այս ձիթենու ծառին։
Armenian_Quarter_-_Convent_of_the_Olive_Tree_P1130624.JPG|Ցանկապատված սուրբ ձիթենին։
Virgin Mary with baby Jesus in backyard of Armenian Apostolic church of the Holy Archangels, Jerusalem.jpg|«Աստվածամայրը մանուկ Հիսուսը գրկին» Երուսաղեմի հայկական Սուրբ Հրեշտակապետաց եկեղեցու բակում։
Painting on the wall Armenian Apostolic church of the Holy Archangels, Jerusalem.jpg|Սրբապատկեր Երուսաղեմի հայկական Սուրբ Հրեշտակապետաց եկեղեցու արտաքին պատին։


## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* 
* 

Կատեգորիա:Եկեղեցիներ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Երուսաղեմի հայկական վանքեր և եկեղեցիներ
Կատեգորիա:Պաղեստինահայ առաքելական վանքեր և եկեղեցիներ
Սյուդադ Գուայանա

**Սյուդադ Գուայանա** (), քաղաք Վենեսուելայի հյուսիսարևելյան մասում՝ Օրինոկո գետի ափին, Բոլիվար նահանգում, որի խոշորագույն բնակավայրն է։ 2020 թվականի տվյալներով բնակչության թվաքանակը եղել է 920.780, որը կազմում է նահանգի ողջ բնակչության գրեթե կեսը։ Քաղաքը Օրինոկոյի աջ ափն ի վար ձգվում է շուրջ 40 կիլոմետր։

Հիմնադրվել է 1961 թվականին՝ որպես արդյունաբերական մի նոր կենտրոն բնական պաշարներով հարուստ տարածաշրջանում՝ Գվիանական սարահարթի հյուսիսային մասում։ Սկզբնական շրջանում անվանվել է **Սանտո Տոմե դե Գուայանա** (*Santo Tomé de Guayana*): Քաղաքի արագ աճին նպաստել է նրանից 70 կիլոմետր հարավ՝ Կարոնի գետի վրա բարձր ամբարտակի և երկրի խոշորագույն ջրաէլեկտրակայանի շահագործումը (այդ ՋրԷԿ-ը տալիս է Վենեսուելայում արտադրվող էլեկտրաէներգիայի կեսից ավելին)։ Սյուդադ Գուայանայում իր գործունեությունն է ծավալել Corporación Venezolana de Guayana ընկերությունը, որը մասնագիտացել է մերձակայքում գտնվող օգտակար հանածոների (երկաթի հանքաքար, բոքսիտներ, ոսկի, ադամանդ) արդյունահանման գործում։ Քաղաքում գործում են ալյումինի երկու գործարան, մեքենաշինական խոշոր ձեռնարկություններ, կա պողպատի, թղթի արտադրություն։ Սյուդադ Գուայանան ունի գետային խոշոր նավահանգիստ, միջազգային օդանավակայան։ Համարվում է Վենեսուելայի ամենաարագ աճող բնակավայրը. բնակչության թվաքանակը 1961 թվականի 60 հազարից 2019 թվականին հասել է 900 874-ի։

Քաղաքի տեսարժան վայրերից են Օրինոկոյի վրա գցված կամուրջը, Լիովիսնա ջրվեժը, Polideportivo Cachamay մարզադաշտը, որտեղ 2007 թվականին անց են կացվել ֆուտբոլի Ամերիկայի գավաթի՝ Copa América-ի մրցաշարի մի շարք հանդիպումներ։

## Պատկերասրահ

Image:ciudad guyana.jpg|Սյուդադ Գուայանա-ի համայնապատկերը արբանյակից
File:Parque La Llovizma 2003 030.jpg|Լիովիսնա ջրվեժը
Image:Cte cachamay aereo.jpg|Polideportivo Cachamay մարզադաշտը


## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* "Guayana City, (Puerto Ordaz & San Felix)" VenezuelaTuya , photographs of the city
* "La Guayana de Antaño", History in Pictures
* BBC article in a Puerto Ordaz aluminium plant

Կատեգորիա:Բնօրինակում անաղբյուր հոդվածներ
Կատեգորիա:Նավահանգիստներ
Կատեգորիա:Վենեսուելայի բնակավայրեր
Կատեգորիա:Վենեսուելայի քաղաքներ
One Right Now

«**One Right Now**», ամերիկացի ռեփեր Post Malone-ի և կանադացի երաժիշտ The Weeknd-ի երգը, որը թողարկվել է 2021 թվականի նոյեմբերի 5-ին Republic ձայնագրման լեյբլի կողմից որպես Post Malone-ի չորրորդ ստուդիական ալբոմի  երկրորդ սինգլ։

## Պատմություն
2021 թվականի նոյեմբերի 2-ին Post Malone-ը և Weeknd-ը հրապարակել են երգի 7-վայրկյանանոց մի հատված  «PM&TW-ORN-Update.5.nonhyped.w1.mp3» վերնագրով իրենց ինստագրամյան էջում։ Հրապարակումն ստացել է ավելի քան 150 000 հավանում ընդամենը մի ժամում։ Չնայած ի սկզբանե հայտնի չէր, թե ինչ կլինի երգի անվանումը, Մելոունի մենեջեր Dre London-ը հայտնել է, որ համագործակցությունը կոչվելու է «One Right Now»։ Երգը նշանավորում է այդ երկու երաժիշտների առաջին համատեղ ձայնագրությունը։

## Կոմպոզիցիա
Դատելով թիզերից՝ ձայնը բնութագրվել է որպես «ակումբային միջին տեմպով սինթի-փոփ թրեք», որտեղ երկու երաժիշտները «ներդաշնակում են գործիքային աշխույժ ռիթմով»։ Billboard-ից Սթար Բոուենբանկը գործիքավորումն անվանել է «սինթեզատորային փոփ-բիթ»։ HotNewHipHop-ից Ալեքս Զիդելը կանխատեսել է, որ երգը «տիրապետող է լինելու է ռադիոյում մինչև տարեվերջ և, ամենայն հավանականությամբ, հաջորդ տարում»։

## Երաժշտական տեսահոլովակ
«One Right Now» երգի տեսահոլովակը թողարկվել է 2021 թվականի նոյեմբերի 5-ին YouTube-ում։

## Հիթ-շքերթներ

## Հավաստագրեր

## Թողարկման պատմություն

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* 
* Post Malone и The Weeknd поделились совместным треком «One Right Now». soyuz.ru 05.11.2021

Կատեգորիա:2021 սինգլներ
Կատեգորիա:Post Malone-ի երգեր
Կատեգորիա:The Weeknd-ի երգեր
Վալերի Անդրե

**Վալերի Անդրե** (), Ֆրանսիական դիմադրության շարժման վետերան, օդաչու, նյարդավիրաբույժ, առաջին կինը, որը Ֆրանսիայում գեներալի կոչում է ստացել։

## Կենսագրություն
Մանկուց երազել է դառնալ բժիշկ և օդաչու։ Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի ժամանակ մասնակցել է ֆրանսիական դիմադրության շարժմանը։ Պատերազմի ավարտից հետո կրթությունը շարունակել է և ստացել բժշկի դիպլոմ։  Միաժամանակ սովորել է պարաշյուտով թռիչքներ կատարել։ Նաև երազել է օդաչու դառնալ, բայց այդ ժամանակ Ֆրանսիայում կնոջ համար օդաչու լինելն արգելված է եղել։

1948 թվականին զինվորական ծառայության անցնելու համար պայմանագիր է կնքել և որպես կապիտան մասնակցել Ֆրանսիական Հնդկաչինի արշավին։ Սկզբում նա նյարդավիրաբույժի օգնական է եղել Սայգոնի հիվանդանոցում, սակայն, երբ իշխանությունները պարզեցին, որ Վալերին պարաշյուտով թռչելու փորձ ունի, նրան գործուղեցին ռազմական վիրաբուժության դասընթացների։ Նա իր առաջին մարտական առաջադրանքը կատարել է հարավային Լաոսում։

1952-1953 թվականներին Ֆրանսիական Հնդկաչինի արշավի ընթացքում նա 129 մարտական թռիչք է կատարել Hiller OH-23 Raven ուղղաթիռով և դարձել ուղղաթիռով մարտական գործողություններին մասնակցած առաջին կին օդաչուն։ Նա տարհանել է 165 վիրավոր զինվորի, վիրավորներին շտապ վիրաբուժական օգնություն ցուցաբերելու համար երկու անգամ թռել է պարաշյուտով։

1953 թվականի ապրիլին նա վերադարձել է Ֆրանսիա և որպես բժիշկ ծառայության անցել Բրետինիի թռիչքափորձարարական կենտրոնում, մասնակցել է մի քանի փորձնական թռիչքների։

1959-1962 թվականներին մասնակցել է Ալժիրի անկախության պատերազմին, որտեղ 365 թռիչք է կատարել Alouette 2 և Sikorsky H-34 ինքնաթիռներով և ստացել մայորի կոչում։

Ալժիրի պատերազմի ավարտից հետո նա վերադարձել է Ֆրանսիա և շարունակել իր կարիերան որպես առողջապահական ծառայության սպա, 1965 թվականին ստացել փոխգնդապետի կոչում, իսկ 1970 թվականին՝ գնդապետի կոչում։ 1976 թվականին Վալերի Անդրեին շնորհվել է բժշկական ծառայության գեներալի կոչում։ Նա դարձել է առաջին կինը Ֆրանսիայում, որն արժանացել է այդ կոչմանը։

1981 թվականին Վալերի Անդրեն նշանակվել է բժշկության գլխավոր տեսուչ, 1987 թվականին պարգևատրվել է Մեծ Խաչի շքանշանով։  1999 թվականի դեկտեմբերի 16-ին Ֆրանսիայի նախագահ Ժակ Շիրակը Վալերի Անդրեն արժանացրել է Պատվո լեգեոնի շքանշանի Մեծ խաչի ասպետի աստիճանի։

Նրա անվան տակ գրանցված է 3200 թռիչքային ժամ։

Հեղինակ է հուշերի երկու ժողովածուի։ Նրա ամուսինը եղել է գնդապետ Ալեքսիս Սանտինին, որի հետ նա ծանոթացել է Ֆրանսիական Հնդկաչինի արշավին մասնակցելու ընթացքում։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* 
* Валери Андре на сайте министерства обороны Франции 

Կատեգորիա:Բնօրինակում անաղբյուր հոդվածներ
Կատեգորիա:Կին օդաչուներ
Կատեգորիա:Պատվո լեգեոնի շքանշանի Մեծ խաչի ասպետներ
Կատեգորիա:Պատվո լեգեոնի շքանշանի ասպետներ
Կատեգորիա:Պատվո լեգեոնի շքանշանի կոմանդորներ
Կատեգորիա:Պատվո լեգեոնի շքանշանի սպաներ
Կատեգորիա:Ռազմական բժիշկներ
Կատեգորիա:Ֆրանսիացի բժիշկներ
Կատեգորիա:Ֆրանսիացի գեներալներ
Կատեգորիա:Ֆրանսիացի օդաչուներ
Թրատի դպրոց

**Թրատի հայ ավետարանական դպրոց** (արմտ․հայ․՝ Հայ Աւետարանական Վարժարան Թրատ, անգլ․՝Armenian Evangelical School of Trad) կառուցվել է 1936 թվականին, Արևելյան Բեյրութի աղքատ Թրադ թաղամասում։ Գործում էին մանկապարտեզ և վեց տարրական դասարան։

Վերջին տնօրեն՝ Վերա Սեվաչյան։

## Պատմություն
Հայ Ավետարանական սոցիալական կենտրոնի Թրատի վարժարանը կառուցվել է 1936 թվականին, Բեյրութի արևելյան արվարձաններում՝ Թրատ աղքատ թաղամասում։ Ի սկզբանե՝ 1915 թվականին, եղել է ցեղասպանությունից փախչողների համար ճամբար։ Վարժարանըը կառուցվել է անապահով երեխաների համար՝ հայ փախստականների սերնդի համար, ովքեր իրենց անելանելի վիճակի պատճառով մնացել էին առանց կրթության։ Դիտարկելով այս իրավիճակը, հայ համայնքում ծառայող միսիոներ՝ միսս Էլիզաբեթ Ուեբը տեսլականն ուներ հիմնել կենտրոն այս երեխաներին փրկելու համար։ Նա հավաքեց նրանց և սկսեց սովորեցրնել գրել և կարդալ։

Հետագայում միսս Ուեբը գնեց հողատարածք Բեյրութում և նվիրեց այն Հայ ավետարանական եկեղեցուն, որպեսզի որպես սոցիալական կենտրոն շահագործվի։ Աստիճանաբար կենտրոնը վերածվեց վարժարանի։ 1948 թվականին դպրոցն ուներ իր ամբողջական տարրական դասարանները։ 1969 թվականին կառուցվեց վարժարանի ներկայիս շենքը։

Վարժարանը կիսում էր իր շենքը սոցիալական կենտրոնի հետ, որը հասանելի էր երեխաներին դասերից հետո։ Այնտեղ նրանք կարող էին սովորել և օգնություն ստանալ։ Սոցիալական կենտրոնը  նաև օգնում էր երեխաներին և դեռահասներին հոգևոր և սոցիալական օգնությումբ։

Աշակերտների կորստի պատճառով վարժարանը փակվեց, և այն վերածվեց  հաշմանդամություն ունեցող հայ երեխաների դպրոցի՝ Զվարթնոցի։

## Տես նաև
* Հայ ավետարանական Կերթմենյան վարժարան (Աշրաֆիա, Լիբանան)
* Հայ Ավետարանական Փիթեր և Ելիզաբեթ Թորոսյան դպրոց (Ամանոս, Լիբանան)
* Հայ Ավետարանական Շամլյան Թաթիկյան երկրորդական վարժարան (Բուրջ Համուդ, Լիբանան)
* Հայ ավետարանական կենտրոնական բարձրագույն դպրոց (Աշրաֆիա, Լիբանան)
* Եփրեմ և Մարթա Ֆիլիպոսյան հայ ավետարանական քոլեջ (Բեյրութ, Լիբանան)
* Անջարի հայ ավետարանական միջնակարգ դպրոց (Այնճար, Լիբանան)
* Հայկազյան համալսարան (Ռիադ աս-Սոլհ, Բեյրութ, Լիբանան)

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Մերձավոր Արևելքի Հայ Ավետարանական Եկեղեցիների Միության Ուսումնական Խորհուրդը (ՄԱԷՀՄ)

Կատեգորիա:Բեյրութի հայկական դպրոցներ
Կատեգորիա:Դպրոցներ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Լիբանանահայ ավետարանական դպրոցներ
The Motto

**«The Motto»** (թարգմ․՝ Կարգախոսը), հոլանդացի դիջեյ Tiësto-ի և ամերիկացի երգչուհի Էյվա Մաքսի սինգլը, որը թողարկվել է 2021 թվականի նոյեմբերի 4-ին Musical Freedom և Atlantic Records լեյբլներում Tiësto-ի յոթերորդ ստուդիական ալբոմի երրորդ սինգլ։ Երգը հասել է 64-րդ հորիզոնականին ամերիկյան Billboard Hot 100 հիթ-շքերթում և 15-րդ հորիզոնականին UK Singles Chart-ում։

## Քննադատություն
*Dancing Astronaut* մեդիա-հարթակի աշխատակիցները գրել են, որ երգը պարունակում է հիշվող կրկներգ և բասեր։ EDM Tunes-ից Գաբրիել Կրոնգոլդը հայտարարել է, որ երգը կստիպի ունկնդիրներին կորչել այդ ռիթմում։ We Rave You-ից Էլլի Մալինսը գովել է Մաքսի վոկալի փոփ-հնչողության միաձուլումը Tiësto-ի պարային ոճի հետ և մեկնաբանել, որ դա ավելին է, քան պարզապես ևս մեկ պարային ձայնագրություն։

## Տեսահոլովակ
Երաժշտական տեսահոլովակը, որը նկարահանել է ռեժիսոր Քրիստիան Բրեսլաուերը, թողարկվել MTV-ի ուղիղ եթերում և ցուցադրվել ամբողջ Թայմս սքվերում։ Այնտեղ Tiësto-ն և Ավա Մաքսը ճանապարհորդում են դեպի անցյալը և զվարճանում։ Գործողությունը տեղի է ունենում 1920-ական թվականներին, Մաքսը ժամանում է հյուրանոց և ոչնչացնում վերելակը շամպայնի օգնությամբ։

## Երգացանկ

**Digital download / streaming**
# "The Motto" – 2:44

**Digital download – Tiësto's New Year's Eve VIP mix**
# "The Motto" (Tiësto's New Year's Eve VIP mix) – 3:26

**Streaming – Tiësto's New Year's Eve VIP mix**
# "The Motto" (Tiësto's New Year's Eve VIP mix) – 3:26
# "The Motto" – 2:44

**Digital download – [[Robin Schulz]] remix**
# "The Motto" (Robin Schulz remix) – 2:37

**Streaming – Robin Schulz remix**
# "The Motto" (Robin Schulz remix) – 2:37
# "The Motto" – 2:44

'''The remix of tunisian music producer Aka CoDjo for tiesto & ava max - the motto:
#  tiësto & ava max - the motto (codjo remix)

## Հիթ-շքերթներ

### Շաբաթական հիթ-շքերթներ

### Տարեվերջյան հիթ-շքերթներ

## Հավաստագրեր

## Թողարկման պատմություն

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Էյվա Մաքսի երգեր
Կերթմենյան վարժարան

**Հայ ավետարանական Կերթմենյան վարժարան** (արմտ. հայ.՝ Հայ Աւետարանական Կերթմէնեան Վարժարան), հիմնադրվել է 1931 թվականին Աշրաֆիայում։ 2015 թվականի դրությամբ գործում էր մանկապարտեզ և վեց հիմնական դասարան։

30 տարուց ավել վարժարանի տնօրենն Սահակ Տետեյանն էր։

## Պատմություն
1931 թվականին Հայ ավետարանական Կերթմենյան վարժարանը  (AEGS) բացեց իր դռները մանկապարտեզի և երեք տարրական դպրոցական դասարանների տեսքով Կոստանտին Կերթմենյանի, Սարգիս Դևիրյանի և ԱՄՆ-ում ապրող այլ խաչենցի հայերի ֆինանսական ներդրումների շնորհով։ 1940 թվականին վարժարանում ուսումը ավարտեց առաջին տասներեք ուսանողը ։

Այդ ընթացքում գրանցված ուսանողների քանակությունը գերազանցեց  շենքի սկզբնական տարողությունը։ Քանի որ դպրոցի հիմնադիրները մահացան, նրանց երեխաները որոշեցին, որ վարժարանի շահերից է բխում, որ Ամերիկայի Հայ Ավետարանչական ընկերակցությանը անցնի սեփականության  և վարժարանի շահագործուման իրավունքը։ Ստեֆան Փիլիպոսյանի և նոր բարերարներ փնտրելու նրա օգնության շմորհիվ է հավաքվել   բավական գումար մանկապարտեզի և տարրական դպրոցի շենքերի անհրաժեշտ վերակառուցման համար։ Նոր մատուռի կառուցման ծախսերը ստանձնել էր Հենրի Կերթմենյանը։

Վարժարանը ծաղկում էր մինչ 1975 թվականը, երբ Լիբանանում սկսվեց քաղաքացիական պատերազմ։ 1978 թվականին այն գրավել էր տեղային աշխարհազորը, բայց հրետանակոծված վարժարանը չէր կարող գործել։ Զինադադար հայտարարելուն պես դասասենյակները վերանորոգվեցին, իսկ դասերը վերսկսվեցին։

2015 թվականին Կերթմենյան վարժարանը փակվեց և այժմ չի գործում։

## Տես նաև
* Թրատի Հայ Ավետարանական վարժարան (Թրատ, Լիբանան)
* Հայ Ավետարանական Փիթեր և Ելիզաբեթ Թորոսյան դպրոց (Ամանոս, Լիբանան)
* Հայ Ավետարանական Շամլյան Թաթիկյան երկրորդական վարժարան (Բուրջ Համուդ, Լիբանան)
* Հայ ավետարանական կենտրոնական բարձրագույն դպրոց (Աշրաֆիա, Լիբանան)
* Եփրեմ և Մարթա Ֆիլիպոսյան հայ ավետարանական քոլեջ (Բեյրութ, Լիբանան)
* Անջարի հայ ավետարանական միջնակարգ դպրոց (Այնճար, Լիբանան)
* Հայկազյան համալսարան (Ռիադ աս-Սոլհ, Բեյրութ, Լիբանան)

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Մերձավոր Արևելքի Հայ Ավետարանական Եկեղեցիների Միության Ուսումնական Խորհուրդը (ՄԱԷՀՄ)

Կատեգորիա:Բեյրութի հայկական դպրոցներ
Կատեգորիա:Լիբանանահայ ավետարանական դպրոցներ
Գեորգի Վանգելով

**Գեորգի Վանլենտինով Վանգելով** (, ), բուլղար ազատ ոճի ըմբիշ, Եվրոպայի և Աշխարհի գավաթի առաջնությունների մրցանակակիր, Տոկիոյի 2020 թվականի Օլիպիական խաղերի մասնակից։

## Կարերիա
2016 թվականի մարտին Ռիգայում կայացած Եվրոպայի առաջնությունում, 3-րդ տեղի համար մարտում հաղթելով Բելառուսի նարկայացուցիչ Ասադուլա Լաչինովին, դարձել է բրոնզե մեդալակիր։ 2020 թվականի դեկտեմբերին Բելգրադում՝ Աշխարհի անհատական գավաթում, 3-րդ տեղի համար մարտում հաղթել է տաջիկ Մուհամադ Իկրոմովին՝ դառնալով բրոնզե մեդալակիր։ 2021 թվականի մարտին Բուդապեշտում Տոկիոյի 2020 թվականի Օլիմպիական խաղերի եվրոպական որակավորման մրցաշարում Ադրբեջանի ներկայացուցիչ Իսլամ Բազարգանովին հաղթելուց հետո ստացել է արտոնագիր։ 2021 թվականի օգոստոսին Օլիմպիական խաղերի ժամանակ բրոնզե մեդալի համար մենամարտում պարտվել է Նուրիսլամ Սանայևին, որը ներկայացնում էր Ղազախստանը և զբաղացրել է 5-րդ տեղը։

## Անձնական կյանք
Ամուսնացած է, ունի դուստր՝ Մարիան, որը ծնվել է 2017 թվականին։

## Ձեռքբերումներ
* Եվրոպայի  ըմբշամարտի առաջնություն 2010՝ 
* Ըմբշամարտի աշխարհի պատանեկան առաջնություն 2011՝ 
* Եվրոպայի  ըմբշամարտի առաջնություն 2013 ՝ 
* Եվրոպայի առաջնություն U23 2015 ՝ 
* Ըմբշամարտի Եվրոպայի առաջնություն 2016 ՝ 
* Ազատ ոճի ըմբշամարտի Բուլղարիայի առաջնություն 2020 ՝ 
* Ըմբշամարտի աշխարհի անհատական գավաթ 2020՝ 
* Օլիմպիական խաղեր 2020՝ 5

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Բուլղարացի ըմբշամարտիկներ
Շամլյան Թաթիկյան վարժարան

**Հայ Ավետարանական Շամլյան Թաթիկյան երկրորդական վարժարան** (արևմտ․հայ․՝ Հայ Աւետարանական Շամլեան Թաթիկեան Երկրորդական Վարժարան, անգլ․՝ Armenian Evangelical Shamlian Tatigian Secondary School), գտնվում է Լիբանանի մայրաքաղաք Բեյրութից հյուսիս-արևելյան արվարձանում՝ Բուրջ Համուդում։ Հիմնադրվել է 1934 թվականին որպես Նոր Մարաշի Հայ Ավետարանական վարժարան մանկապարտեզով և տարրական դասարաններով։ 1964 թվականին Շամլյան ընտանիքը և նրանց որդի Ջ. Թաթիկյանը իրենց ներդրումն ունեցան դպրոցի նոր ժամանակակից շենքի կառուցման գործում, և դպրոցը վերանվանվեց Հայ Ավետարանական Շամլյան Թաթիկյան միջնակարգ վարժարան։ Այժմ վարժարանում սովորում է 300 աշակերտ։ Գործում են  տարրական և միջնակարգ դասարաններ, նաև գործում է մանկապարտեզ։

Տնօրեն՝ Վարդուհի Պալգճյան։

## Պատմություն
Նոր Մարաշի Հայ Ավետարանական վարժարանը գործում էր 1930 թվականից Բուրջ Համուդի Նոր Մարաշ թաղամասում։ Այն հիմնականում բնակեցված էր եղել 1915 թվականի Հայոց ցեղասպանության պատճառով կիլիկիայից եկած փախստականներով։ Նոր Մարաշի Հայ Ավետարանական վարժարանն ուներ մանկապարտեզ և երկու տարրական դասարան։

Վարժարանը տարիների ընթացքում զարգանում էր և 1936 թվականին վերապատվելի Կարապետ Հասսեսյանը տարրական դասարանների թիվը հասցրեց վեցի։ Հետագայում Արամ Հատիյեանը ստեղծեց ևս մի քանի դասարան։ 1950 թվականին ձևավորվեցին միջնակարգ ևս չորս դասարան։

1964 թվականին վարժարանի անվանումը փոխվում է՝ Հայ Ավետարանական Շամլյան Թաթիկյան երկրորդական վարժարանի, քանի Գ․ Շամլյանը և իր որդի՝ Գ. Թաթիկյանը, գումար են հատկացրել վարժարանին նոր, ժամանակակից շենք կառուցելու համար։ Վարժարանի համալրում է նաև գտնվում Նոր Մարաշի Հայ Ավետարանական եկեղեցին։

## Ծանոթագրություններ

## Տես նաև
* Հայ Ավետարանական Կերթմենյան վարժարան (Աշրաֆիա, Լիբանան)
* Հայ Ավետարանական Փիթեր և Ելիզաբեթ Թորոսյան դպրոց (Ամանոս, Լիբանան)
* Թրատի Հայ Ավետարանական վարժարան (Թրատ, Լիբանան)
* Հայ ավետարանական կենտրոնական բարձրագույն դպրոց (Աշրաֆիա, Լիբանան)
* Եփրեմ և Մարթա Ֆիլիպոսյան հայ ավետարանական քոլեջ (Բեյրութ, Լիբանան)
* Անջարի հայ ավետարանական միջնակարգ դպրոց (Այնճար, Լիբանան)
* Հայկազյան համալսարան (Ռիադ աս-Սոլհ, Բեյրութ, Լիբանան)

## Արտաքին հղումներ
* Մերձավոր Արևելքի Հայ Ավետարանական Եկեղեցիների Միության Ուսումնական Խորհուրդը (ՄԱԷՀՄ)
* https://www.facebook.com/shamlian.tatigian

Կատեգորիա:Լիբանանահայ ավետարանական դպրոցներ
Անտոնիս Անտոնիու

**Անտոնիս Անտոնիու** (, ), կիպրոսցի շախմատիստ, ՖԻԴԵ-ի վարպետ, ՖԻԴԵ-ի արբիտր, ՖԻԴԵ-ի հրահանգիչ։

Կիպրոսի վեցակի չեմպիոն (1999, 2003, 2005, 2010, 2011 և 2012 թվականներ։ Նույնքան տիտղոս ունի նաև Պարիս Կլիրադիսը, ազգային առաջնություններում ավելի շատ հաղթանակներ ունի միայն Ագատոքլիս Կանստանտինուն)։ 1996 և 1998 թվականների Կիպրոսի առաջնությունների արծաթե մրցանակակիր։

Կիպրոսի հավաքականի կազմում տասներկու շախմատային օլիմպիադաների (1994-2016 թվականներին 2006 և 2010 թվականներիn խաղացել է առաջին տախտակի մոտ), Եվրոպայի չորս թիմային առաջնության (2001-2007 թվականներ), 2017 թվականի Եվրոպայի փոքր երկրների թիմային առաջնության մասնակից։

Լիմասոլում կայացած միջազգային մրցաշարի մասնակից (1997 թվական)։ Լիմասոլի բաց մրցաշարի հաղթող (1999 թվականին մասնակցում էին կիպրոսցի և հույն շախմատիստներ)։

## Հիմնական սպորտային արդյունքներ

## Վարկանիշի փոփոխություն

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Выступления Антониса Антониу на шахматных олимпиадах
* Выступления Антониса Антониу в командных чемпионатах Европы
* Выступления Антониса Антониу в турнирах малых наций
* Выступления Антониса Антониу в командных чемпионатах Греции

Կատեգորիա:1970 ծնունդներ
Կատեգորիա:Կիպրացի շախմատիստներ
Կատեգորիա:Շախմատային օլիմպիադաների մասնակիցներ
Կատեգորիա:Շախմատիստներ այբբենական կարգով
Քեթրին Ռոլզ

**Քեթրին Ռոլզ** (,), ամերիկացի ջրասուզորդ և լողորդ, ամառային օլիմպիական խաղերի եռակի հաղթող, որպես օդաչու մասնակցել է Երկրորդ համաշխարհային պատերազմին։

## Կենսագրություն
Քեթրին Ռոլզը ծնվել է 1917 թվականին Նեշվիլ քաղաքում։ Երկու տարեկանից սկսել է լողալ, յոթ տարեկանից զբաղվել է ջրացատկով։ Նրա քույրերը՝ Դորոթին, Էվելին և Պեգին և եղբայր Սոնին, նույնպես զբաղել են ջրացատկով և ելույթ են ունեցել հանդիսատեսի առջև, մասնակցել պատանեկան մրցումներին։

1931 թվականին Ռոլզը հաղթեող է ճանաչվել ԱՄՆ-ի լողի ազգային առաջնությունում։ 300 մետր անհատական վազքում նա իրենից ետ է   թողել չեմպիոնուհի Էլեոնորա Հոլմին և սահմանել նոր համաշխարհային ռեկորդ։

1932 թվականի Լոս Անջելեսում  տեղի ունեցած ամառային Օլիմպիական խաղերում Ռոլզը ջրացատկի երեք մետրանոց ցատկահարթակից զիջել է Ջորջիա Քոուլմենին և նվաճել արծաթե մեդալ։ Հետագա 200 մ բրասի որակավորման փուլից Քեթրին Ռոլզը դուրս է մնացել։

Ռոլզը կրկնել իր ձեռքբերումը 1936 թվականին Բեռլինում տեղի ունեցած ամառային օլիմպիական խաղերում։ Նա անսպասելիորեն զիջել է 13-ամյա Մարջորի Ջեսթրինգին և նորից զբաղեցրել երկրորդ տեղը։ Նույն ընթացքում նա 4×100 մետր ազատ ոճի մրցույթում զբաղեցրել է 3֊րդ տեղը և 7-րդ տեղը՝ 100 մետր ազատ ոճում։

Քեթրին Ռոլզը ԱՄՆ֊ի սիրողական մարզական միության մրցումներում 33 անգամ զբաղեցրել է առաջին տեղը։ Նա 18 ազգային ռեկորդ է սահմանել խառը, բրաս և ազատ լողերի ոճերում։

Ասսոշեյթեդ պրես ԱՄՆ–ի խոշորագույն տեղեկատու գործակալութան կողմից 1937 թվականին Ռոլզը ճանաչվել է տարվա մարզիկ։

1939 թվականին Քեթրինը հեռացել է լողից, սակայն մասնակցել է 1948 թվականի ամառային օլիմպիական խաղերին և զբաղեցրել չորրորդ տեղը։ 1965 թվականին նրա անունն ընդգրկվել է Լողի համաշխարհային փառքի սրահում։

## Անձնական կյանք
1938 թվականի մայիսի 18-ին Ռոլզն ամուսնացել է օդաչու Թեոդոր Հ. Թոմփսոնի հետ և ստացել օդաչուի կրթություն։

Ռոլզը 20 տարի աշխատել է որպես լողի մարզիչ Արևմտյան Վիրջինիա նահանգի «Greenbrier» հյուրանոցում։ Նա մահացել է քաղցկեղից, 1982 թվականին։

## Գրականություն
* 
* 

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* 
*  Katherine Rawls (USA) – Honor Swimmer profile at International Swimming Hall of Fame

Կատեգորիա:Ամերիկացի լողորդներ
Կատեգորիա:Բնօրինակում անաղբյուր հոդվածներ
Կատեգորիա:Կին օդաչուներ
Կատեգորիա:Քաղցկեղից մահացածներ
Բարինաս

**Բարինաս** (), քաղաք Վենեսուելայում։ Նույնանուն նահանգի վարչական կենտրոնն է։ 2021 թվականի տվյալներով նրա մետրոպոլիսային տարածքում, որը ներառում է նաև հարևանությամբ գտնվող Բոլիվար և Օբիսպոս համայնքները, բնակչության ընդհանուր թվաքանակը եղել է շուրջ 780.000: Այդ ցուցանիշով Բարինասը երկրորդ տեղն է գրավում Անդերի տարածաշրջանում և առաջինը՝ լյանոսում, որի համար էլ ստացել է «Լյանոսի մայրաքաղաք» տիտղոսը։

## Պատմություն

Բնակավայրը 1577 թվականին հիմնել են իսպանացի գաղութաբնակները։ Հետագայում այն դարձել է գյուղատնտեսական շրջանի կենտրոն։

1786 թվականից Բարինաս նահանգի վարչական կենտրոնն է։

1975 թվականին քաղաքում համալսարան է բացվել։

2007 թվականի դեկտեմբերին Վենեսուելայի կառավարությունը Բելառուսի հետ համաձայնագիր է կնքել Բարինասում МАЗ բեռնատարների հավաքման համատեղ ձեռնարկություն (*Fábrica Ensambladora de camiones «MAZVEN» C.A.*) ստեղծելու մասին, որը տարեկան մինչև 10 հազար բեռնատար պետք է թողարկեր։ Սակայն վերահաս համաշխարհային տնտեսական ճգնաժամի հետևանքով պայմանագրի իրականացումը դանդաղել է։ 2012 թվականի փետրվարին գործարանը կառուցված էր 78 %-ով։ Հաջորդ տարվա ապրիլ ամսվա սկզբներին ձեռնարկությունը թողարկել է 37 բեռնատարից բաղկացած առաջին խմբաքանակը։

## Պատկերասրահ

Plaza Ezequiel Zamora, Barinas, Venezuela.jpg|Էզեկիել Սամորայի հրապարակը
Redoma de Punto fresco Barinas.jpg
Plaza Bolívar de Barinas Estatua Ecuestre.jpg|Բոլիվարի հրապարակը
Bns02.jpg|Փողոցներից մեկը
Catedral de Barinas Nuestra Señora del Pilar.jpg|Տաճարը
File:Siembra de Girasol, Via Boca De Anaro, Pedraza, Edo Barinas..JPG|Արևածաղկի դաշտեր քաղաքի մերձակայքում
File:Casa de la Cultura Napoleon Sebastian Artega en Barinas.jpg|Մշակույթի տունը
File:IglesiaCalderasBarinasVenezuela.jpg|Եկեղեցին 
File:Plaza del estudiante (José Félix Rivas).jpg|Հրապարակներից մեկը
File:Sendero de Chigüires.jpg|Sendero de Chigüires


## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ

* Քաղաքի պաշտոնական կայքէջը 

Կատեգորիա:Վենեսուելայի քաղաքներ
Կատեգորիա:Վենեսուելայի բնակավայրեր
Էդվարդ Ասրյան

**Էդվարդ Էդիսոնի Ասրյան** (), Հայաստանի զինված ուժերի գեներալ-լեյտենանտ, 2022 թվականի հուլիսի 14-ից Հայաստանի Հանրապետության զինված ուժերի գլխավոր շտաբի պետ, պաշտպանության նախարարի առաջին տեղակալ։

## Կենսագրական տվյալներ
Ծնվել է 1977 թվականի մայիսի 22-ին, ԼՂՀ Ազոխ գյուղում։
*1994-1999 թթ.-ավարտել Արցախի պետական համալսարանը (հեռակա)
*2004-2006 թթ.-ՌԴ ԶՈՒ համազորային ակադեմիա։
*2018 թ.- ՌԴ ԶՈՒ ԳՇ ռազմական ակադեմիայի եռամսյա դասընթացներ
*2021 թ.- ՌԴ ԶՈՒ ԳՇ ռազմական ակադեմիայի դասընթացներ

## Ռազմական կարիերա
1994 թ-ից զբաղեցնում է տարբեր ղեկավար պաշտոններ ԶՈՒ կազմում։
2015 թվականից մինչև 2017 թվականը զբաղեցրել է ՊՆ Վ. Սարգսյանի անվան ռազմական համալսարանի համազորային ֆակուլտետի պետի տեղակալի, այնուհետև ֆակուլտետի պետի պաշտոնները։
2017 թվականին նշանակվել է ՀՀ ԶՈՒ գլխավոր շտաբի օպերատիվ վարչության պետի տեղակալ։
2019 թվականին նշանակվել է ՀՀ ԶՈՒ գլխավոր շտաբի օպերատիվ գլխավոր վարչության պետ։
Գեներալ-մայոր Էդվարդ Ասրյանը 2021 թվականի մայիսի 21-ին նշանակվել էր գլխավոր շտաբի օպերատիվ գլխավոր վարչության պետի - գլխավոր շտաբի պետի տեղակալի պաշտոնում, իսկ նույն թվականի սեպտեմբերի 27-ին ազատվել էր այդ պաշտոնից։ 
2022 թվականի հուլիսի 14-ին Հայաստանի նախագահ Վահագն Խաչատուրյանի հրամանագրով Էդվարդ Ասրյանը հինգ տարի ժամկետով նշանակվել է ՀՀ ԶՈՒ ԳՇ պետ։

## Կոչումներ
2020 թվականի հոկտեմբերի 30-ին Հայաստանի նախագահի հրամանագրով շնորհվել է գեներալ-մայորի զինվորական կոչում։

2023 թվականի հուլիսի 5-ին Հայաստանի նախագահի հրամանագրով Էդվարդ Արսյանին շնորհվել է գեներալ-լեյտենանտի զինվորական կոչում։

## Պարգևներ
2013 թվականի հունվարի 21-ին, բանակի օրվա առթիվ, Հայրենիքի պաշտպանության գործում ցուցաբերած արիության և անձնական խիզախության, զորքերի մարտական պատրաստվածության ապահովման գործում ներդրած նշանակալի ավանդի համար պարգևատրվել է Մարտական ծառայության մեդալով։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:ՀՀ զինված ուժերի գեներալ-լեյտենանտներ
Կատեգորիա:Հայաստանի զինված ուժերի պատմություն
Աղանուս (համայնք, Քաշաթաղի շրջան)

300px|մինի|աջից|Արցախի Հանրապետության քարտեզը, որտեղ մուգ շագանակագույնով պատկերված են Ադրբեջանի զինված ուժերի վերահսկողության ներքո գտնվող տարածքները, իսկ մարմնագույնով՝ Արցախի վերահսկողության ներքո գտնվող տարածքները 2021 թվականի հունվարի 1-ի դրությամբ
**Աղանուս**, համայնք Արցախի Հանրապետության Քաշաթաղի շրջանում։ Ներկայում համայնքի ամբողջ տարածքը գտնվում է Ադրբեջանի զինված ուժերի վերահսկողության ներքո և Արցախի Հանրապետության կողմից համարվում է օկուպացված։

## Աշխարհագրություն
Համայնքը տեղաբաշխված է Արցախի Հանրապետության հարավարևմտյան մասում։ Ունի բարձրլեռնային տեղանք։ Համայնքի տարածքն 3176,7 հա է, որից 2873,2 հա-ն անտառային հողեր են։ Համայնքի սահմաններով է հոսում Հագարի գետի վտակը։

Բերձոր շրջկենտրոնից հեռու է 13 կմ, իսկ մայրաքաղաք Ստեփանակերտից` 54 կմ։

## Վարչատարածքային բաժանում և համայնքային կյանք
Համաձայն Արցախի Հանրապետության վարչատարածքային բաժանման՝ Աղանուս համայնքն իր մեջ ներառում է Աղանուս, Ապարան, Մեղվաձոր գյուղերը։

Համայնքում գործում էր գյուղապետարան, բուժկետ, միջնակարգ դպրոց։

Համայնքն ապահովված էր էլեկտրաէներգիայով, հասանելի էին բջջային, ինտերնետ կապի միջոցներն ու ռադիոհեռուստատեսությամբ։

Գործում էր ինքնահոս ջրամատակարարման համակարգ, որը սնվում էր 1 ակունքից։ Առկա են նաև խմելու ջրի համար պիտանի մշտական գործող բնական աղբյուրներ։

2015 թվականի դրությամբ համայնքային ճանապարհները բնահողային էին, խճից և չմշակված այլ նյութերից։

Համայնքը միացված էր հանրապետության տրանսպորտային կապին, մասնավորապես՝ Կովսական-Ստեփանակերտ-Կովսական և Կովսական-Բերձոր-Կովսական երթուղիներին։

## Բնակչություն
Աղանուս համայնքի բնակչությունը 2015 թվականի դրությամբ կազմել է 80 մարդ, որոնք կազմել են 17 տուն։ Նույն թվականի դրությամբ Աղանուս գյուղում բնակվել է 40 մարդ, որոնք կազմել են 9 տուն։ Ապարան գյուղում բնակվել է 28 մարդ, որոնք կազմել են 5 տնտեսություն։ Մեղվաձոր գյուղում բնակվել է 12 մարդ, որոնք կազմել են 3 տուն։

## Կրթություն
Աղանուս համայնքում գործում էր միջնակարգ դպրոց, որտեղ 2015 թվականի դրությամբ սովորում էր 19 աշակերտ։

## Տնտեսություն
Համայնքի բնակչությունը հիմնականում զբաղվել է գյուղատնտեսությամբ՝ հողագործությամբ և անասնապահությամբ։ Համայնքի տարածքի 140,0 հա-ը գյուղատնտեսական նշանակության են։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Քաշաթաղի շրջանի համայնքներ
Անակո

**Անակո** (), քաղաք Վենեսուելայի Անսոատեգի նահանգում։ Ընկած է բնական գազի հանքավայրի մերձակայքում, ինչի շնորհիվ էլ բուռն թափով աճել ու զարգացել է։ Այստեղ աշխատողների եկամուտներն ամենաբարձրն են ամբողջ Լատինական Ամերիկայում։ Եվ եթե 1981 թվականին Անակոյում ապրում էր ընդամենը մոտավորապես 44&nbsp;000 մարդ, ապա մինչև 2005 թվականը նրանց թվաքանակն աճել է գրեթե երեք անգամ. 2011 թվականի հոկտեմբերի 30-ի տվյալներով քաղաքի բնակչության թվաքանակը եղել է 114.555, 2014 թվականին՝ մոտավորապես 139.000: Համայնքի զբաղեցրած տարածքը 795 քառակուդի կիլոմետր է։ Քաղաքն ավտոխճուղիներով կապված է շրջակա բնակավայրերի և երկրի խոշոր քաղաքների հետ։ Ունի օդանավակայան։

2009 թվականին Վենեսուելայի և Չինաստանի միջև համաձայնագիր է կնքվել 468 կիլոմետր երկարությամբ արագընթաց երկաթուղու կառուցման մասին, որն Անակոն պետք է կապի Տինակո քաղաքի հետ։

## Անվանի անակոցիներ
* Օռլանդո Արսիա, պրոֆեսիոնալ բեյսբոլիստ
* Օսվալդո Արսիա, պրոֆեսիոնալ բեյսբոլիստ, Օռլանդո Արսիայի ավագ եղբայրը
* Ռուդդի Ռոդրիգես - նախկին Միսս Վենեսուելա
* Միգել Կայրո - պրոֆեսիոնալ բեյսբոլիստ

## Պատկերասրահ

Anaco center.jpg
Crisonscenter.jpg|
Entrada Campo Rojo Anaco Anzoátegui.jpg|


## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* www.Anaco24.com

Կատեգորիա:Վենեսուելայի բնակավայրեր
Կատեգորիա:Վենեսուելայի քաղաքներ
Էուջենիո Սկալֆարի

**Էուջենիո Սկալֆարի** (), իտալացի լրագրող, գրող, հրատարակչությունների խմբագիր, եղել է «L`Espresso» ամսագրի և «Լա Ռեպուբլիկա» թերթի հիմնադիրը։ Նա համարվել է 20-րդ դարի իտալացի մեծագույն լրագրողներից մեկը։

## Կենսագրություն
Էուջենիո Սկալֆարի ծնվել է 1924 թվականի ապրիլի 6-ին Չիվիտավեկիում։ Նա իրավաբանական կրթություն է ստացել, իսկ 1950 թվականին սկսել է լրագրողական աշխատանք կատարել «Il Mondo» քաղաքական, մշակութային և տնտեսական ամսագրում։

Երկրորդ համաշխարհային պատերազմից հետո մտերմիկ հարաբերություններ է ունեցել Իտալիայի Լիբերալ կուսակցության անդամների, իսկ 70-ականներին՝ սոցիալիստների հետ։

1955 թվականին իտալացի հայտնի լրագրող Արիգո Բենեդետիի հետ նա հիմնել է Իտալիայի առաջին հետաքննական «L'Espresso» շաբաթաթերթը, որի ղեկավարեն է եղել 1963-1968 թվականներին։

1976 թվականին նա հիմնել է մեկ այլ թերթ՝ «La Repubblica»-ն, որը ղեկավարել է մինչև 1996 թվականը, իսկ ղեկավարությունից հեռանալուց հետո նա շարունակել է մնալ թերթի սյունակագիր։ Միևնույն ժամանակ նա զբաղվել է գրքեր գրելով։ Նրա առաջին վեպը՝ «Լաբիրինթոսը», լույս է տեսել 1998 թվականին։ Գրքում հեղինակը քննարկում է զգացմունքներն ու բանականությունը, մտքի դերը մարդու գոյության մեջ, ձգտումների ու իրականության հակադրությունը։

Էուջենիո Սկալֆարին մահացել է 2022 թվականի հուլիսի 14-ին, Հռոմ քաղաքում։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
*Карточка на историческом портале Палаты депутатов
*Scàlfari, Eugenio
Եփրեմ և Մարթա Ֆիլիպոսյան քոլեջ

**Եփրեմ և Մարթա Ֆիլիպոսյան հայ ավետարանական քոլեջ** (AEC) (արևմտ․հայ․՝   Հայ Աւետարանական Գոլէճ, , անգլ․՝ Yeprem and Martha Philibosian Armenian Evangelical College), հիմնադրվել է 1923 թվականին Լիբանանի մայրաքաղաք Բեյրութում։ Դպրոցում գործում է երեք բաժին՝ մանկապարտեզ 4-6 տարեկան երեխաների համար, հիմնական դասրաններ 6-12 տարեկան երեխաների համար և միջնակարգ 12-18 տարեկան երեխաների համար։

Դոկտոր Զավեն Մսրլյանը 1967 թվականից սկսած մինչ 2007 թվականը զբաղեցրել է դպրոցի տնօրենի պաշտոնը։ Իր 40 տարվա աշխատանքի համար նրա պատվին հարգանքի տուրք է տեղի ունեցել Լոս Անջելես քաղաքում, ԱՄՆ։

## Պատմություն
Հայ Ավետարանական քոլեջի ձևավորվումն ընթանում է 1920-ական թվականների սկզբին, երբ Օսմանյան Կայսրությունից և հետագայում Թուրքիայից աճող հայ ներգաղթյալները սկսեցին կրթություն ստանալու կարիգ զգալ կազմակերպվեց դպրոց, որը ժամանակի ընթացքում վերածվեց տղաների միջնակարգ դպրոցի, իսկ միևնույն ժամանակ 1921 թվականին, Ամերիկյան խորհրդի հովանու ներքո, ստեղծվում է Հայ օրիորդաց ամերիկյան վարժարան։ Պաշտոնապես քոլեջը հիմնադրվում է 1923 թվականին։ 1934 թվականին երկու ավագ դպրոցները միավորվում են և ղեկավարվում են կառավարիչների խորհրդի կողմից, որը ներկայացնում էր Բեյրութի ողջ Հայ ավետարանական համայնքը։ Հետագայում այն անցել է Բեյրութի Առաջին Հայ Ավետարանական եկեղեցունն իրավասության ներքո։

1960 թ․ՀԱԵ-ն ստեղծում է առաջին բակալավր դասարանը։ 1969 թվականին սկսվեց «Երկրորդ բակալավրիատը» պարոն  Ֆիլիպոսյանի ֆինանսական աջակցությամբ։

Մինչ օրս ՀԱԵ-ն ունեցել է գրեթե 1500 շրջանավարտ։

Ռութ Փիլիպոսյանը հովանավորել է քոլեջի նոր շենքի կառուցոմանը իր ծնողների՝ Եփրեմ Փիլիպոսյանի և Մարթա Փիլիպոսյանի հիշատակին։

## Ծանոթագրություններ

## Տես նաև
* Հայ Ավետարանական Կերթմենյան վարժարան (Աշրաֆիա, Լիբանան)
* Հայ Ավետարանական Փիթեր և Ելիզաբեթ Թորոսյան դպրոց (Ամանոս, Լիբանան)
* Հայ Ավետարանական Շամլյան Թաթիկյան երկրորդական վարժարան (Բուրջ Համուդ, Լիբանան)
* Հայ ավետարանական կենտրոնական բարձրագույն դպրոց (Աշրաֆիա, Լիբանան)
* Թրատի Հայ Ավետարանական վարժարան (Թրատ, Լիբանան)
* Անջարի հայ ավետարանական միջնակարգ դպրոց (Այնճար, Լիբանան)
* Հայկազյան համալսարան (Ռիադ աս-Սոլհ, Բեյրութ, Լիբանան)

## Արտաքին Հղումներ
* AEC շրջանավարտների կայք 
* Մերձավոր Արևելքի Հայ Ավետարանական Եկեղեցիների Միության Ուսումնական Խորհուրդը (ՄԱԷՀՄ) 

Կատեգորիա:Բեյրութի հայկական դպրոցներ
Կատեգորիա:Լիբանանահայ ավետարանական դպրոցներ
Տիգրան Ուզլյան

**Տիգրան Ջանիկի Ուզլյան** (, ), խորհրդային և հույն բռնցքամարտիկ, Հունաստանի բազմակի չեմպիոն (1994-1999), Միջերկրծովյան խաղերի (1997) և Եվրոպայի առաջնության (1998) մրցանակակիր, Օլիմպիական խաղերի մասնակից (1996, 2000)։ ԽՍՀՄ սպորտի վարպետ (1987)։

## Կենսագրություն
Տիգրան Ուզլյանը ծնվել է 1968 թվականի փետրվարի 11-ին, Աբխազական ԻԽՍՀ Գուլրիփշի շրջանի Շաումյանովկա գյուղում։ Բռնցքամարտով սկսել է զբաղվել 8 տարեկանից՝ Աշոտ Մինասյանի ղեկավարությամբ։ 1989 թվականին դարձել է ԽՍՀՄ գավաթի խաղարկության մրցանակակիր։ 1990-1993 թվականներին մարզվել է Մոսկվայում Կոնստանտին Կոպցևի մոտ։

1993 թվականին տեղափոխվել է Հունաստան և հետագայում ելույթ ունեցել այդ երկրի դրոշի ներքո։ Եղել է Միջերկրծովյան խաղերի (1997) և Եվրոպայի (1998) բրոնզե մեդալակիր, մասնակցել է Ատլանտայի (1996) և Սիդնեյի (2000) Օլիմպիական խաղերին։ 2002 թվականին հանդես է եկել պրոֆեսիոնալ ռինգում։

Մարզական կարիերան ավարտելուց հետո զբաղվել է մարզչական աշխատանքով։ 2003-2005 թվականներին եղել է Հունաստանի երիտասարդական հավաքականի գլխավոր մարզիչը։ 2012-2013 թվականներին աշխատել է Spartan Warriors մարզական ակումբում։ 2014 թվականին Աթենքում հիմնել է պրոֆեսիոնալ բռնցքամարտի «Champ House - Tigran Boxing School» ակումբը։

## Ընտանիք
* Ավագ Արթուրի Ուզլյան (ծն. 1992) - եղբորորդին, ռուս բռնցքամարտիկ, երիտասարդների Եվրոպայի չեմպիոն (2012), Ռուսաստանի առաջնության քառակի բրոնզե մեդալակիր (2010, 2011, 2014, 2015)։
* Տիգրան ԱրթուրիՈւզլյան (ծն. 1994) - եղբորորդին, ռուս բռնցքամարտիկ, Ռուսաստանի չեմպիոն (2010) և պատանիների Եվրոպայի չեմպիոն (2008), Ռուսաստանի առաջնության արծաթե մեդալակիր (2012)։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Профиль на сайте спортивного клуба «Spartan warriors»
* Champ House — Tigran Boxing School

Կատեգորիա:Բնօրինակում անաղբյուր հոդվածներ
Կատեգորիա:ԽՍՀՄ սպորտի վարպետներ
Կատեգորիա:Հունահայ բռնցքամարտիկներ
Կատեգորիա:Բռնցքամարտի մարզիչներ
Բարսելոնա (Վենեսուելա)

**Բարսելոնա** (), քաղաք Վենեսուելայի հյուսիսարևելյան մասում՝ Անսոատեգի նահանգում, որի, ինչպես նաև *Սիմոն Բոլիվար* համայնքի վարչական կենտրոնն է։ Նավահանգիստ՝ Կարիբյան ծովի ափին։ Պուերտո Լա Կրուս, Լեչերիա և Գուանտա համայնքների հետ մեկտեղ կազմավորում է մոտավորապես 950 հազար ընդհանուր բնակչությամբ մետրոպոլային տարածք, որը կարևորագույններից մեկն է Վենեսուելայում։

## Պատմություն
Հիմնադրվել է 1638 թվականին Կարիբյան ծովի Կարյակո ծոցի ափին, Խուան Օրպիի նախաձեռնությամբ, ով համարվում է Վենեսուելայի վերջին կոնկիստադորը։ Նրա գլխավորությամբ նվաճվել են հնդկացիական կումանոգոտո ցեղի հողերը, այդ թվում՝ ներկայիս Բարսելոնայի տարածքը։ Բնակավայրն սկզբնապես անվանվել է *Nueva Barcelona del Cerro Santo* կամ *Nueva Barcelona al Pie del Cerro Santo* (իսպաներենից թարգմանած՝ նշանակում է «Նոր Բարսելոնա սուրբ բլրի ստորոտին»), հակիրճ՝ *Nueva Barcelona* (Նոր Բարսելոնա)։

Քաղաքում պահպանվել են գաղութային ժամանակների ճարտարապետության բազմաթիվ նմուշներ։

## Տնտեսություն
Բարսելոնայում, ինչպես և հարևան Պուերտո լա Կրուսում, գործում են նավթավերամշակման բազմաթիվ ձեռնարկություններ։ Բացի այդ, մերձակայքում գտնվող ածխահանքերից ածուխ է արդյունահանվում։

## Կլիմա

## Պատկերասրահ

Playa Paseo Colón Puerto La Cruz Venezuela.JPG
Vista desde Cerro el Morro.jpg
Lechería, Estado Anzoátegui, Venezuela 252.JPG
Tributo reunido a la heroina oriental.jpg
UDONE Jardin.JPG|
INTERIOR DE LA CASA FUERTE BARCELONA ESTADO ANZOATEGUI.jpg
Jardines frontales de la Casa Fuerte.jpg
Ruinas del templo de San Felipe de Neri. Barcelona, Edo. Anzoategui (3).jpg
Entrance of the Basilica of Jose, Anzoategui, Venezuela.jpg
Ermita Nuestra Señora del Carmen. Barcelona, Edo. Anzoategui (1).jpg
Hotel en Lechería, edo. Anzoátegui.JPG
Río Neverí.JPG
Jaa plc.png


## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն
* 

## Արտաքին հղումներ
* Բարսելոնայի և Պուերտո լա Կրուսի մասին տեղեկատվություն զբոսաշրջիկների համար
* Սան Կրիստոբալ դե Բարսելոնա տաճար 

Կատեգորիա:Առափնյա բնակավայրեր
Կատեգորիա:Կարիբյան ծովի նավահանգիստներ
Կատեգորիա:Նավահանգիստներ
Կատեգորիա:Վենեսուելայի բնակավայրեր
Կատեգորիա:Վենեսուելայի քաղաքներ
Յան Վեյն

**Յան Վեյն** (, ), հոլանդացի դաշնակահար և երաժշտության մանկավարժ։

## Կենսագրություն
1955 թվականին ավարտել է Ամստերդամի կոնսերվատորիան։ Նրա ղեկավարը եղել է հոլանդացի դաշնակահար Կոռնելիուս Բերխաուտին։ ղեկավարությամբ։ Բելա Չիկայի և Ալիսիա դե Լառոչայի մոտ նա նույնպես ուսում է ստացել։

1960 թվականին Իսպանիայի Օրենս քաղաքում տեղի ունեցած դաշնամուրի միջազգային մրցույթում Յան ՎԵյնն արժանացել է առաջին մրցանակին։ 1975-1996 թվականներին բժշկական նկատառումներից ելնելով  նա ստիպված է եղել սահմանափակել իր երգացանկը։ Ձայնագրել է Մոցարտի, Բեթհովենի, Սեն Սանսի, Ռախմանինովի, Ռավելի դաշնամուրային կոնցերտները, Շոպենի, Լիստի, Բրամսի, Դեբյուսիի  այլոց ստեղծագործությունները։

1962-1969 թվականներին դասավանդել է Բրաբանտի կոնսերվատորիայում, 1969 թվականից՝ Ամստերդամի։ Վեյնի սաներից են Հանս Էյսակերսը, Յորամ Իշ-Հուրվիցը, Բաս Վերհեյդենը, Իվո Յանսենը, Վիբի Սուրյադին և այլ հայտնի հոլանդացի դաշնակահարներ։

Յան ՎԵյնը մահացել է 2022 թվականի հուլիսի 12-ինа։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
*International Holland Music Sessions 
*Jan Wijn receives

Կատեգորիա:Երաժշտական մանկավարժներ
Կատեգորիա:Հոլանդացի երաժիշտներ
Կատեգորիա:Հոլանդացի կոմպոզիտորներ
Կատեգորիա:Մանկավարժներ այբբենական կարգով
Գուանարե

**Գուանարե** (), քաղաք Վենեսուելայի հյուսիսարևմտյան մասում։ Նույնանուն համայնքի, ինչպես նաև Պորտուգեսա նահանգի վարչական կենտրոնն է։ 2001 թվականի տվյալներով բնակչության թվաքանակը եղել է 157.400, 2020 թվականի տվյալներով՝ 241,050:

## Պատմություն
Հիմնադրվել է 1591 թվականի նոյեմբերի 3-ին պորտուգալացի ծովագնաց, նավապետ Խուան Ֆեռնանդես դե Լեոն ի Պաչեկոյի (պորտուգալերեն՝ João Fernandes de Leão e Pacheco) նախաձեռնությամբ։ Ստացել է **Villa del Valle del Espíritu Santo de San Juan de Guanaguanare** անվանումը։ Տարիներ անց ավանը ձեռք է բերել քաղաքի կարգավիճակ։ Ներկայումս շատերը Գուանարեն համարում են Վենեսուելայի հոգևոր մայրաքաղաքը. այստեղ է գտնվում ազգի սուրբ հովանավորի տիտղոը կրելու պատվին արժանացած «Կորոմատոյի Կույս Մարիամ» անվանումը կրող տաճարը, ինչպես նաև՝ նրա պատվին 1996 թվականին բարձրացված հուշարձանը։ Քաղաքը հյուրընկալել է ինը համալսարանների կամպուսներ կամ վարչական մասնաշենքեր, այդ թվում՝ UNELLEZ գյուղատնտեսական համալսարանը, որը չափազանց կարևոր դեր է խաղում գլխավորապես գյուղատնտեսությունից ստացվող եկամուտներով ապրող գուանարեցիների կյանքում։

## Պատկերասրահ

Santuario a la Virgen de Coromoto - Guanare, Edo Portuguesa.jpg|
Santuario de Guanare.jpg
Vitral del Santuario Nacional Nuestra Señora de Coromoto - Guanare, Edo Portuguesa.jpg
Guanare 2010 010.JPG|
Guanare 2010 004.JPG
Catedral de Guanare.jpg
Guanare 2010 022.JPG
Guanare 2010 014.JPG
Guanare 2010 012.JPG
SEDE VICE-RECTORADO UNELLEZ GUANARE.jpg
5ta.jpg


## Կլիմա
Գուանարեին բնորոշ է արևադարձային սավաննաների կլիման։ Ամենատաք ամիսը մարտն ՝ օդի 28.2&nbsp;°C (82.8&nbsp;°F) միջին ջերմաստիճանով, համեմատաբար սառը ամիսը՝ հուլիսը՝ 25.8&nbsp;°С (78.4&nbsp;°F) ջերմաստիճանով։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Ciudad de Guanare
* Cultura de Portuguesa
* Clima de Guanare
* Clima del municipio Guanare
* Alcaldía del municipio Guanare
* Cultura del estado Portuguesa
* Economía del municipio Guanare
* Patrimonios de la ciudad de Guanare

Կատեգորիա:Վենեսուելայի բնակավայրեր
Կատեգորիա:Վենեսուելայի քաղաքներ
Հայկազյան (այլ կիրառումներ)

**Հայկազյան** անունը կարող է վերաբերել՝

* Հայկազյան՝ գյուղ Արցախի Հանրապետության Քաշաթաղի շրջանում (ներկայում գտնվում է Ադրբեջանի զինված ուժերի վերահսկողության ներքո),
* Հայկազյան՝ համայնք Արցախի Հանրապետության Քաշաթաղի շրջանում (ներկայում գտնվում է Ադրբեջանի զինված ուժերի վերահսկողության ներքո),
* Հայկազյան վարժարան՝ հայկական կրթական հաստատություն Փարիզ քաղաքում (գործել է 1855-1859 թվականներին),
* Հայկազյան դպրոց՝ հայկական կրթական հաստատություն Թեհրան քաղաքում (գործել է 1870-1936 թվականներին),
* Հայկազյան-Թամարյան ազգային դպրոց՝ հայկական կրթական հաստատություն Թեհրան քաղաքում (հիմնադրվել է 1875 թվականին),
* Հայկազյան ազգային վարժարան՝ հայկական կրթական հաստատություն Հալեպ քաղաքում (հիմնադրվել է 1876 թվականին),
* Հայկազյան համալսարան՝ հայկական կրթական հաստատություն Բեյրութ քաղաքում (հիմնադրվել է 1955 թվականին),
* Հայկազյան հայագիտական հանդես՝ Հայկազյան համալսարանի կողմից հրատարակվող պարբերական,
* Հայկազյան կրթարան՝ հայկական կրթական հաստատություն Ալեքսանդրիա քաղաքում (գործել է 1924-1952 թվականներին)։

*Նաև՝* 
* Հայկազյաններ՝ Երվանդունիներ հայկական արքայական դինաստիայի անուններից։
Անի։ Կանանց ելքը եկեղեցուց

**«Անի.Կանանց ելքը եկեղեցուց»**, Վարդգես Սուրենյանցի կտավ։ Հիմք կա ենթադրելու, որ այս նկարը մտահղացված է եղել ավելի վաղ որպես շարունակություն 1890-ական թվականների գործերի, բայց գաղափարը հասունացել է 1905 թվականին։ Կտավն այժմ ներկայացվում է Հայաստանի ազգային պատկերասրահում մշտական ցուցադրությամբ։

## Թեմատիկա
«Կանանց ելքը եկեղեցուց» նկարի սյուժեն վերցված է Հայաստանի երբեմնի մայրաքաղաք Անիի անցյալից, 12-րդ դարից։ Գաղափարը սելջուկների տիրապետության շրջանում պետական ինքնավարությունից զրկված հայ ժողովրդի տնտեսական ծանր կացության և խավարամոլության հետևանքով առաջացած կրոնական հավատալիքի գոյության փաստի հաստատումն է։ Նկարիչը թեպետ հեռավոր անցյալն է նկատի ունեցել, բայց նույնպիսի դրություն գոյություն ուներ և 20-րդ դարի սկզբներին՝ նկարչի ապրած տարիներին, սուլթանական Թուրքիայի և ռուսական ցարիզմի բռնակալության պայմաններում։

Այս և Սուրենյանցի մի շարք այլ կտավներ աչքի են ընկնում երկրաչափական առավել բարձր ճշգրտությամբ։ Եկեղեցական ճարտարապետության դրվագների պատկերումների շնորհիվ նկարիչը շեշտել, ուժեղացրել է հոգևորի և մտավորի այն ներդաշնակությունը, որ կարող է ազգի գոյության լավագույն առհավատչյան լինել։

## Նկարագրություն
«Կանանց ելքը եկեղեցուց» նկարը թափանցված է խորհրդավոր լռությամբ, մարդիկ համակված են խորին տրտմությամբ։ Սուրենյանցը պատկերել է եկեղեցուց դուրս եկած կանանց, ովքեր սպիտակ ծածկոցների մեջ պարուրված, գլխիկոր, յուրաքանչյուրն իր մտքերի մեջ խորասուզված, տխուր տրամադրությամբ տուն են ուղևորվում։ Ընդամենը մի քանի րոպե առաջ նրանք եկեղեցում էին և աղոթում էին հույսով ներշնչված։ Սակայն նրանց ապրումները վկայում են, որ հուսատու եկեղեցին անզոր է եղել փարատելու նրանց հոգսը, սփոփելու նրանց վիշտը։ Ըստ իրենց արտաքին հատկանիշների, նկարի կանայք պատկանում են աշխատավոր ժողովրդի խավին։ Պատկերի հուզականությունը ուժեղացնելու համար նկարիչը եկեղեցու գավթում պատկերել է գետնին նստած, ցնցոտիների մեջ, կիսամերկ ողորմություն հայցող աղքատ կնոջ, ում կարեկցելով ողորմություն է տալիս ժամավորներից մեկը։

Այս հորինվածքում Սուրենյանցը նախընտրել է հեռանկարային կոմպոզիցիոն կառուցման որոշակի տիպ, և հատկապես ճակատային կենտրոնային, որի դեպքում տարածության հիմնական մասերը զուգահեռ են նկարի հարթությանը, իսկ հատման կետն ընկնում է պատկերի ուղղահայաց առանցքին։ Նկարի տեկտոնիկան պատճառաբանված է նաև ճարտարապետությամբ, որն իր խստապահանջ չափվածությամբ և վեհասքանչությամբ ծառայում է ոչ միայն որպես խորք, այլ նաև հիմք ստեղծում պատկերի կառուցվածքային կազմակերպման համար։

Առավել չափով նկատելի դարձնելու համար կանանց, ովքեր պատկերի թե՛ գաղափարի, թե՛ կոմպոզիցիայի գլխավոր առանցքն են, Սուրենյանցը սեղմել է եկեղեցու գմբեթի մասը, ընդլայնել է դեպի գավիթ տանող աստիճանները, որով ստեղծել է հանդիսավորություն։ Գեղանկարի մեծ զգացողություն է պահանջվել գավթի համեմատաբար սառը կոլորիտի հետ այնպես հմտորեն ներդաշնակելու կանանց կարմրավուն զգեստները և սպիտակ ծածկոցները, որոնք վետվետում են իրիկնային լույսերի ցոլքերի մեջ։

## Ծանոթագրություններ

## Աղբյուրներ
* Զոհրաբյան Շ., «Վարդգես Սուրենյանցի նկարների կոմպոզիցիոն-տարածաչափական առանձնահատկությունները», Երևան, 2014
* Մարտիկյան Ե., «Հայկական կերպարվեստի պատմություն», Երևան, 1975

Կատեգորիա:1905 նկարներ
Կատեգորիա:Վարդգես Սուրենյանցի նկարներ
Լա Ասունսիոն

**Լա Ասունսիոն** (), քաղաք Վենեսուելայում։ Արիսմենդի համայնքի և Նուևա Էսպարտա նահանգի վարչական կենտրոնն է, նահանգ, որի կազմի մեջ մտնող երեք կղզիներից մեկի՝ Մարգարիտա կղզու կենտրոնական մասում էլ տեղակայված է։ Բնակչության թվաքանակը 36 806-ից 2011 թվականին հասել է 117.513-ի։

## Պատմություն
Հիմնադրվել և ամրություններով զորացվել է 1565 թվականին, նավապետ Պեդրո Գոնսալեսի նախաձեռնությամբ։ Բազմիցս ենթարկվել է ծովահենների հարձակումներին; 1648 թվականին նրա գրեթե բոլոր բնակիչները արևադարձային համաճարակի զոհ են դարձել։

Լա Ասունսիոնի հին քաղաքամասում պահպանվել են գաղութային ժամանակների ճարտարապետության մի շարք հուշարձաններ. «Հին կամուրջը» (), արդի կերպարվեստի ու քանդակագործության Նուևա Կադիս () թանգարանի շենքը, Բոլիվարի հրապարակի (Plaza Bolívar) վրա գտնվող *La Iglesia de Nuestra Señora de La Asunción* եկեղեցին, որը համարվում է Վենեսուելայի հնագույն և ամենագեղեցիկ պատմա-մշակութային հուշարձաններից մեկը (կառուցվել է 1570-1617 թվականներին), նախկին վանքը (1593-1617), որտեղ ներկայումս տեղավորված է նահանգային վարչակազմը, և նիստեր է գումարում օրենսդիր ժողովը։ Քաղաքից հյուսիս ընկած բլրի վրա բարձրանում է 17-րդ դարի վերջերին կառուցված Castillo de Santa Rosa ամրոցը։

## Պատկերասրահ

File:Casa Sociedad Progreso.jpg|Գաղութային ժամանակներից պահպանված փողոց 
File:San Juan Valley.jpg|Տեսարան Cerro el Copey ազգային պարկից
File:Castillo Santa Rosa, La Asunción, Margarita, Venezuela.jpg|Սանտա Ռոզա ամրոցը
Castillo Santa Rosa 01.jpg|Սանտա Ռոզա ամրոցը
File:Catedral de La Asunción, Isla de Margarita 2.jpg|Տաճարը
File:Efigie de Bolívar de la plaza.jpg|Բոլիվարի հրապարակը
File:Efigie de la plaza.jpg|Լուիզա Կասերես դե Արիսմենդիի հրապարակը
File:VE-islamarg-asunc-souvenirs-2.jpg|Արհեստագործության նմուշներ
File:Paseando por el bulevar 2.jpg|5 de Julio բուլվարը


## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* 

Կատեգորիա:Վարչական կենտրոններ
Կատեգորիա:Վենեսուելայի բնակավայրեր
Կատեգորիա:Վենեսուելայի քաղաքներ
Լա Գուայրա

**Լա Գուայրա** (, , ), քաղաք Վենեսուելայի հյուսիսային մասում՝ Կարիբյան ծովի ափին, երկրի մայրաքաղաք Կարակասից մոտավորապես 30 կիլոմետր հեռավորության վրա։ Վարգաս համայնքի և նույնանուն նահանգի վարչական կենտրոնն է։ Ունի օդանավակայան և ծովային նավահանգիստ, որն ամենամեծն է Վենեսուելայում։ Լա Գուայրան այդ երկրի ամենաարագ աճող բնակավայրերից մեկն է. քառասուն տարում նրա բնակչության թվաքանակը աճել է տասնմեկուկես անգամ՝ 1969 թվականի 24,5 հազարից 2009 թվականին հասնելով մոտավորապես 275 հազարի։

## Պատմություն
Քաղաքի ներկայիս տարածքում առաջին բնակավայրը 1555 թվականին հիմնել է մետիս կոնկիստադոր Ֆրանսիսկո Ֆախարդոն և անվանել Վիլլա Ռոսարիո։ Սակայն Գուայրա նավահանգստային քաղաքի հիմնադիր պաշտոնապես ընդունված է համարել Դիեգո դե Օսորիոյին, հիմնադրման տարեթիվն էլ՝ 1589 թվականը։ Բնակավայրի սկզբնական լրիվ անվանումը եղել է *Սան Պեդրո դե Լա Գուայրա*։

XX դարի կեսերից Լա Գուայրան հանդիսանում է Վենեսուելայի ամենամեծ նավահանգիստը, որն ապահովում է այդ երկրի ապրանքների ինչպես արտահանման, այնպես էլ ներկրման մինչև 3/5 մասը (ըստ որոշ աղբյուրների՝ Լա Գուայրայի նավահանգիստը իր կարևորությամբ զիջում է Պուերտո Կաբելիոյի նավահանգստին)։ Արդեն իսկ 1969 թվականին ապրանքաշրջանառությունն այստեղ գերազանցել է մեկ միլիոն տոննան։ Տարիների ընթացքում այդ ցուցանիշը գրեթե եռապատկվել է։ Քաղաքը ձկնարդյունաբերության կենտրոն է։ Կան նաև արդյունաբերական այլ ձեռնարկություններ, որոնք հիմնականում զբաղված են արտասահմանից ներկրվող հումքի վերամշակմամբ։

## Ուշագրավ փաստեր
Լա Գուայրայի ափամերձ ջրերում պլանկտոնի առատության շնորհիվ հաճախ են հանդիպում կետեր, շնաձկներ, ծովախոզեր, դելֆիններ, թյունոսներ, մառլիններ, վահուներ և այլ խոշոր ծովակենդանիներ, թռչուններ։ Քաղաքի ծովափը համարվում է աշխարհի լավագույն ձկնորսական վայրերից մեկը, որտեղ կլոր տարին կարելի է զբաղվել արժեքավոր ձկնատեսակների (հատկապես ատլանտյան մառլինի տարատեսակների) որսով։

## Պատկերասրահ

La Guaira, estado Vargas.jpg|
Vargas01.JPG|
Litoral Central.JPG
La Guaira, puerto y aeropuerto.JPG
Fortín El Vigia, La Guaira.jpg
Fuerte San Carlos La Guaira.jpg
MS Monarch - Caribbean Cruise - Venezuela (15039875274).jpg
Picacho de Galipan.jpg
Casa Guipuzcoana.JPG
La Guaira.jpg


## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Լա Գուայրայի նավահանգիստ
* Լա Գուայրայի նահանգապետարանի պաշտոնական կայքէջը 

Կատեգորիա:Առափնյա բնակավայրեր
Կատեգորիա:Կարիբյան ծովի նավահանգիստներ
Կատեգորիա:Նավահանգիստներ
Կատեգորիա:Վարչական կենտրոններ
Կատեգորիա:Վենեսուելայի բնակավայրեր
Կատեգորիա:Վենեսուելայի քաղաքներ