Խրիստո Վակարելսկի

**Խրիստո Տոմով Վակարելսկի** (, 15 դեկտեմբերի, 1896, Մոմինա Կլիսուրա, Պազարջիկի մարզ, Բուլղարական իշխանություն - 25 նոյեմբերի, 1979, Սոֆիա, Բուլղարիայի Ժողովրդական Հանրապետություն), բուլղարացի ազգագիր և բանահավաք, պրոֆեսոր։

## Կենսագրություն
Խրիստո Վակարելսկին ծնվել է 1896 թվականի դեկտեմբերի 15-ին Մոմինա Կլիսուրա գյուղում (ներկայում՝ Բուլղարիայի Պազարջիկի մարզում)։ Սովորել է Պազարջիկ քաղաքի միջնակարգ դպրոցում։ 1919 թվականից մինչև 1923 թվականը սովորել է Սոֆիայի համալսարանի «սլավոնական բանասիրություն» բաժնում։ Համալսարանում կրթությունն ավարտելուց հետո որպես ուսուցիչ աշխատել է Պանագյուրիշտե, Ռոման և Սամոկով բնակավայրերում։ 1925-1927 թվականներին շարունակել է ուսումը «սլավոնական ազգագրություն» մասնագիտությամբ։

1927 թվականից մինչև 1940 թվականը Խրիստո Վակարելսկին աշխատել է Սոֆիայի Ազգագրության ազգային թանգարանում (ներկայում՝ Բուլղարիայի գիտությունների ակադեմիայի Ազգագրության ինստիտուտ և թանգարան)։ Թանգարանում աշխատելու ընթացքում նա Հելսինկիում կազմակերպել է բուլղարական ազգագրության խոշոր ցուցահանդես, որ անցկացվել է 1937 թվականի նոյեմբերի 24-ից մինչև դեկտեմբերի 12-ը և մեծ արձագանք է ստացել ֆիննական մամուլում։ 1941-1944 թվականներին Խրիստո Վակարելսկին եղել է Սկոպյեի Ազգային թանգարանի տնօրեն։ Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի ավարտից հետո նա վերադարձել է Սոֆիայի Ազգագրության ազգային թանգարան և դարձել նրա տնօրենը։ Աշխատել է այնտեղ մինչև 1962 թվականը, հիմնադրել է Բուլղարիայի բնագիտական-գիտական միությունը և դարձել է նրա նախագահը։ Իր գործունեության համար 1965 թվականին Խրիստո Վակարելսկին արժանացել է Հերդերի մրցանակի։

Խրիստո Վակարելսկին մահացել է 1979 թվականի նոյեմբերի 25-ին Սոֆիայում։

## Գիտական գործունեություն
Բուլղարիայի մշակույթի ուսումնասիրության շնորհիվ Խրիստո Վակարելսկին դարձել է 20-րդ դարի բուլղարացի ամենահայտնի ազգագրագետներից ու բանահյուսագետներից մեկը։ Նա զբաղվել է նաև լայն իմաստով բանահյուսությամբ՝ չսահմանափակվելով միայն բանասիրությամբ։ Խրիստո Վակարելսկին մասնավորապես զբաղվել է բուլղարական ժողովրդական երգերի հավաքմամբ, ինչպես նաև ուսումնասիրել է ժողովրդական ավանդույթներն ու սովորույթները, որոնց արմատները գալիս են ոչ միայն քրիստոնեական, այլև անտիկ մշակույթից։ Խրիստո Վակարելսկին առաջիններից մեկն է եղել, որ նկարագրել է բուլարական ազգային տարազի առանձնահատկություններն ու նրանում օգտագործված խորհրդանիշները։

## Գիտական աշխատություններ
* Из веществената култура на българите (1930)
* Бит и език на малоазийските българи (1935)
* Понятия и представи за смъртта и душата. Сравнително фолклорно проучване (1939)
* Български празнични обичаи (1943)
* Въпросник-упътване за събиране на етнографски материали (1946)
* Ковано желязо (*համահեղինակությամբ*, 1957)
* Български народни обичаи (1960)
* Добруджа. Материали към веществената култура на българите през периода на капитализма (1964)
* Етнография на България (1974, 1977, 2007; 1965 - *լեհերեն*, 1969 - *գերմաներեն*)
* Моят път към и през етнографията (*հետմահու*, 2002)

## Պատկերասրահ

Պատկեր:BASA-2072K-1-31-6-Hristo Vakarelski,.JPG | 
Պատկեր:BASA-2072K-1-31-18-Hristo Vakarelski, Makedonia, 1942.JPG | 
Պատկեր:BASA-2072K-1-31-61-Hristo Vakarelski.JPG | 


## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն
* Динеков, Петър. Христо Вакарелски, Известия на Етнографския институт с музей, 3 1965, с.5-15
* Кръстанова, Киприяна. Христо Вакарелски. Избрани библиографски материали. Известия на Етнографския институт с музей, 3 1965, с. 17-26
* Сборник в чест на Христо Вакарелски, С. 1979

## Արտաքին հղումներ
* Խրիստո Վակարելսկու կենսագրությունը 

Կատեգորիա:Բուլղարացի ազգագրագետներ
Կատեգորիա:Բուլղարացի բանասերներ
Կատեգորիա:Բուլղարացի պրոֆեսորներ