Չոռնիե Զեմլի արգելոց

**Չոռնիե Զեմլի արգելոց** ( . ռուսերենից թարգմանած՝ անվանումը նշանակում է «Սև հողեր»), արգելոց Ռուսաստանի Դաշնությունում՝ Կասպից ծովից դեպի հյուսիս - արեւմուտք։ Արգելոցի հիմնական մասը գտնվում է Մերձկասպյան իջվածքում։ Ստեղծվել է 1990 թվականին։ Սկզբնապես նպատակ էր դրվել արգելոցի հիմնադրմամբ նպաստել սայգա այծքաղի  (*Saiga tatarica)* վտանգված պոպուլյացիայի պաշտպանությանը։ Բանն այն է, որ այդ ժամանակ Կալմիկիայի տնտեսությունը փլուզվել էր, և սայգաների թիվը աղետալի չափերով նվազել էր որսագողության ու ընտանի կենդանիների գերարածեցման հետևանքով առաջացած անապատացման պատճառով (որսագողերին գրավում էին սայգաների միսը և չինական բժշկության մեջ օգտագործվելու պատճառով մեծ պահանջարկ ունեցող եղջյուրները)։ Արգելոցում կան նաև թշշան կարապների, արոսների, մրտիմների, կռնչան ու գորշ բադերի և հազվագյուտ հավալուսնի գաղութներ։ Արգելոցը գտնվում է Կալմիկիայի Հանրապետության Չեռնոզեմելսկի շրջանում։ Այն ընդհանուր առմամբ 1219&nbsp;կմ² տարածք է ընդգրկում իր  երկու տեղամասում, որոնց կցված է 900&nbsp;կմ² բուֆերային գոտի.

1993 թվականից մինչև 2021 թվականը Չոռնի Զեմլիի արգելոցը համարվել է ՅՈՒՆԵՍԿՕ-ի կենսոլորտային արգելոցներից մեկը։

## Էկոտարածաշրջան և կլիմա
Չոռնիե Զեմլին գտնվում է Կասպյան ցածրադիր անապատային էկոտարածաշրջանի մեջտեղում, տարածաշրջան, որ ընդգրկում է Կասպից ծովի հյուսիսային և հարավ-արևելյան ափերը՝ ներառյալ Վոլգա  և Ուրալ գետերի դելտաները հյուսիսային մասում։ Չնայած տեղումները համեմատաբար քիչ են (տարեկան 200 միլիմետրից պակաս), վայրի բնությանը սատարում են գետային համակարգերն ու հենց ծովը։

Չոռնիե Զեմլիի կլիման *զով կիսաչորային* է ( Կյոպպենի կլիմայի դասակարգում BSk): Այս կլիման բնութագրվում է ջերմաստիճանի ինչպես օրական, այնպես էլ սեզոնային մեծ տատանումներով, տեղումների սակավությամբ։

## Արգելոցի թանգարանը
Արգելոցի վարչակազմի շենքում, որը գտնվում է Կոմսոմոլսկի ավանում, գործում է թանգարան, ուր տեղ են գտել արգելոցի տարածքում հայտնաբերված և ընդհանուր կամ մասնագիտական հետաքրքրություն ներկայացնող նյութեր։

## Պատկերասրահ

Museum of Chyornye Zemli Nature Reserve 01.jpg|«Չոռնիե Զեմլի» արգելոցի թանգարանի ցուցանմուշներից
Museum of Chyornye Zemli Nature Reserve 02.jpg|«Չոռնիե Զեմլի» արգելոցի թանգարանի ցուցանմուշներից
Museum of Chyornye Zemli Nature Reserve 03.jpg|«Չոռնիե Զեմլի» արգելոցի թանգարանի ցուցանմուշներից
Museum of Chyornye Zemli Nature Reserve 04.jpg|«Չոռնիե Զեմլի» արգելոցի թանգարանի ցուցանմուշներից
Museum of Chyornye Zemli Nature Reserve 05.jpg|«Չոռնիե Զեմլի» արգելոցի թանգարանի ցուցանմուշներից
Museum of Chyornye Zemli Nature Reserve 06.jpg|«Չոռնիե Զեմլի» արգելոցի թանգարանի ցուցանմուշներից
Museum of Chyornye Zemli Nature Reserve 07.jpg|«Չոռնիե Զեմլի» արգելոցի թանգարանի ցուցանմուշներից
Museum of Chyornye Zemli Nature Reserve 08.jpg|«Չոռնիե Զեմլի» արգելոցի թանգարանի ցուցանմուշներից
Museum of Chyornye Zemli Nature Reserve 09.jpg|«Չոռնիե Զեմլի» արգելոցի թանգարանի ցուցանմուշներից
Museum of Chyornye Zemli Nature Reserve 10.jpg|«Չոռնիե Զեմլի» արգելոցի թանգարանի ցուցանմուշներից
Museum of Chyornye Zemli Nature Reserve 11.jpg|«Չոռնիե Զեմլի» արգելոցի թանգարանի ցուցանմուշներից
Museum of Chyornye Zemli Nature Reserve 12.jpg|«Չոռնիե Զեմլի» արգելոցի թանգարանի ցուցանմուշներից
Museum of Chyornye Zemli Nature Reserve 13.jpg|«Չոռնիե Զեմլի» արգելոցի թանգարանի ցուցանմուշներից
Museum of Chyornye Zemli Nature Reserve 14.jpg|«Չոռնիե Զեմլի» արգելոցի թանգարանի ցուցանմուշներից
Museum of Chyornye Zemli Nature Reserve 15.jpg|«Չոռնիե Զեմլի» արգելոցի թանգարանի ցուցանմուշներից
Museum of Chyornye Zemli Nature Reserve 16.jpg|«Չոռնիե Զեմլի» արգելոցի թանգարանի ցուցանմուշներից
Museum of Chyornye Zemli Nature Reserve 17.jpg|«Չոռնիե Զեմլի» արգելոցի թանգարանի ցուցանմուշներից
Museum of Chyornye Zemli Nature Reserve 18.jpg|«Չոռնիե Զեմլի» արգելոցի թանգարանի ցուցանմուշներից


## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն
* William Riley, Laura Riley - Nature´s Strongholds. The World´s Great Wildlife Reserves. Princeton University Press. 2005. ISBN= 0-691-12219-9

## Արտաքին հղումներ
* «Չոռնիե Զեմլի» արգելոցի պաշտոնական կայքէջը
* Физико-географические условия заповедника «Чёрные земли»
* Քարտեզ Chyornye Zemli արգելոցի, OpenStreetMap
* Ռուսաստանի բնության պահպանության կենտրոն, «Չոռնիե Զեմլի» արգելոց
* «Չոռնիե Զեմլի» արգելոց  (ռուսերեն)* «Չոռնիե Զեմլի» արգելոցի մասին՝ wild-russia.org կայքում

Կատեգորիա:Ռուսաստանի արգելոցներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի աշխարհագրություն