Կոռուպցիան Արգենտինայում

alt=|մինի|250x250փքս|Արգենտինայի դրոշը
**Արգենտինայում կոռուպցիան** շարունակում է լուրջ խնդիր մնալ։ Արգենտինան երկար ժամանակ տառապում է լայնորեն տարածված և էնդեմիկ կոռուպցիայով։ Կոռուպցիան շարունակում է լուրջ խնդիր մնալ պետական և մասնավոր հատվածում, չնայած Արգենտինայում կոռուպցիայի դեմ պայքարի իրավական և ինստիտուցիոնալ շրջանակը ամուր է։

1996 թվականին *[[Նյու Յորք Թայմս|«The New York Times»]]*-ի հոդվածում նշվել է, որ Արգենտինայում «կաշառակերությունը և կառավարության կոռուպցիան համարվում են առօրյա կյանքի մաս»: Կաշառակերությունն ու խարդախությունը նույնպես տարածված են մասնավոր հատվածում, իսկ կառավարության կանոնակարգերի և օրենքների թափանցիկության բացակայությունը հանգեցրել է ներդրողների շրջանում անորոշության աճի։

2014 թվականի հոկտեմբերին Ֆինանսական գործողությունների աշխատանքային խումբը հանել է Արգենտինան իր «մոխրագույն ցուցակից»՝ նշելով երկրի կողմից փողերի լվացման և անօրինական ֆինանսավորման դեմ պայքարի օրենսդրության և ընթացակարգերի բարելավման գործում գրանցված զգալի առաջընթացը։

## Աստիճան
«Թրանսփարենսի Ինթերնեշնլ»-ի 2024 թվականի կոռուպցիայի ընկալման ինդեքսում Արգենտինան ստացել է 37 միավոր՝ 0-ից («բարձր կոռումպացված») մինչև 100 («շատ մաքուր») սանդղակով։ Ըստ միավորների դասակարգման՝ Արգենտինան զբաղեցրել է 100-րդ հորիզոնականը Ինդեքսի 180 երկրների շարքում, որտեղ առաջին տեղը զբաղեցրած երկիրը համարվում է ամենաազնիվ պետական հատվածն ունեցողը։ Տարածաշրջանային միավորների հետ համեմատության համար, Ամերիկայի երկրների շարքում ամենաբարձր միավորը կազմել է 76, միջին միավորը՝ 42, իսկ ամենացածր միավորը՝ 10։ Համաշխարհային միավորների հետ համեմատության համար լավագույն միավորը 90 էր (դասակարգված 1-ին), միջին միավորը՝ 43, իսկ ամենավատ միավորը՝ 8 (դասակարգված 180-րդ)։ Համեմատելով 2020 և 2021 թվականների կոռուպցիայի ընկալման ինդեքսները՝ Transparency International-ը գրել է Ամերիկայի տարածաշրջանի մասին, որ «Անցյալ տարվա համեմատ չորս միավորով անկում ապրելով՝ Արգենտինան (38) տարածաշրջանում ամենաշատ անկումն է գրանցել։ Քաղաքական իշխանությունների կողմից դատական համակարգին միջամտությունը վտանգում է երկրի անկախությունը և ստեղծում անպատժելիության տպավորություն։ 2021 թվականը բնութագրվել է նաև համավարակի ընթացքում իշխանության չարաշահումներով, ոչ թափանցիկ գնումներով և պայմանագրերով, ինչպես նաև պետական պաշտոնյաների ոչ բարոյական վարքագծով:

Արգենտինան ավելի վատ արդյունքներ է գրանցել Համաշխարհային տնտեսական ֆորումի կողմից հրապարակված 2012–13 թվականների գլոբալ մրցունակության զեկույցում կոռուպցիայի վարկանիշային աղյուսակում։ Հարցմանը մասնակցած 152 երկրներից Արգենտինան զբաղեցրել է 145-րդ հորիզոնականը՝ ամենաքիչ կոռումպացված երկրների ցանկում, ինչը նշանակում է, որ Համաշխարհային տնտեսական ֆորումի տվյալներով՝ աշխարհում միայն յոթ երկիր է ավելի կոռումպացված։

*[[Financial Times|«Ֆայնենշլ Թայմս»-ը]]* 2013 թվականին նշել է, որ Արգենտինայում կոռուպցիան լայնորեն համարվում է «արմատացած» և «կա այն զգացողությունը, որ պետական պաշտոնյաները անձեռնմխելի են»։ 2013 թվականի մայիսին սոցիոլոգ Ատիլիո Բորոնը ցավով նշել է, որ «արգենտինացին շատ է սովոր այն մտքին, որ կառավարությունները կոռումպացված են և չի թվում, թե զարմացած է կոռուպցիոն գործողություններից» և որ, հետևաբար, քաղաքական գործիչների կաշառակերությունը չի խոչընդոտում նրանց վերընտրվելուն։ «Սա այն տնտեսությունն է, որը վերջին 20 տարիների ընթացքում հանդուրժել է ավելի քան 160 միլիարդ դոլարի օրինական կորուստ», - ավելացրել է նա, - «և սա հիմա գալիս է վրեժ լուծելու»։ CIPCE-ի (Տնտեսական հանցագործությունների հետաքննության և կանխարգելման կենտրոն) ուսումնասիրությունը եզրակացրել է, որ միայն պետական հատվածի կոռուպցիան 1980-ից 2006 թվականներին ազգային գանձարանին արժեցել է մոտ 10 միլիարդ ԱՄՆ դոլար։

Արգենտինական խոշոր թերթերից մեկը՝ *«La Nación»-ը*, 2013 թվականի հոկտեմբերին խմբագրականում գրել է, որ չնայած կոռուպցիան Արգենտինայում լուրջ խնդիր է եղել 1890-ական թվականներից ի վեր, այն «աճել է» 1990-ական թվականներից ի վեր։

2011 թվականին արտահոսած դիվանագիտական հեռագրերը բացահայտել են, որ Միացյալ Նահանգների և մի շարք այլ արևմտյան երկրների դիվանագետներ խորը մտահոգություն էին հայտնել Արգենտինայում կոռուպցիայի ներկայիս մակարդակի վերաբերյալ։ «Նախագահ Քրիստինա Ֆերնանդես դե Կիրշների օրոք,- 2013 թվականին հաղորդել է The Heritage Foundation-ը,- շուկաների և օրենքի գերակայության նկատմամբ հարգանքը վատթարացել է, իսկ կոռուպցիան՝ ծաղկում ապրել»։

Ըստ «Թրանսփարենսի Ինթերնեշնլ»-ի, Արգենտինան ունի բավարար օրենսդրություն և ինստիտուտներ, որոնք նվիրված են պետական հատվածում կոռուպցիայի հետապնդմանը, սակայն դրանց կիրառումը խիստ անբավարար է, ինչի արդյունքում «անպատժելիությունը շարունակում է գերակշռել ազնվությանը»»։

## Պատմություն
«Անկախությունից ի վեր, գրեթե 200 տարի առաջ, Արգենտինայի արտաքին պարտքը եղել է աղքատացման, կոռուպցիայի և ամենամեծ սկանդալների աղբյուր»։ Նմանապես, կոռուպցիայի մասին լուրերը կամ մեղադրանքները հաճախ հրապարակվել են Արգենտինայի թշնամական քաղաքական գործիչների կամ խմբակցությունների կողմից՝ մրցակիցներին խաթարելու նպատակով։

### Բարինգ եղբայրների միջադեպ
Արգենտինայում կոռուպցիայի պատմության ամենավաղ խոշոր դրվագը սկսվել է բրիտանական Baring Brothers բանկային ընկերության 1824 թվականի վարկով, որը «Արգենտինայի տնտեսական զարգացման ֆինանսավորման առաջատարն էր ավելի քան վաթսուն տարի և այդ երկրի վարկերի հիմնական թողարկողը», իսկ Baring Brothers-ի արգենտինական վարկերի ընդհանուր գումարը 1880-ականների վերջին կազմել է 19.2 միլիոն ֆունտ ստեռլինգ (մոտ 100 միլիոն ԱՄՆ դոլար): Սակայն 1888 թվականի օգոստոսին Baring Brothers-ը չկարողացավ 10 միլիոն ֆունտ ստեռլինգի բաժնետոմսեր և պարտատոմսեր տեղադրել Բուենոս Այրեսի ջրամատակարարման և ջրահեռացման ընկերությունում, որը «դատապարտվել է որպես կոռումպացված քաղաքական գործիչների և ագահ օտարերկրյա կապիտալիստների կերակրման վայր»։

Baring Brothers-ի այս և այլ արգենտինական ունեցվածքը օտարելու անկարողությունը ընկերությանը դրել է սուր ճգնաժամի մեջ՝ ստիպելով Անգլիայի բանկին կազմակերպել փրկարարական գործողություն, որում գլխավոր դեր է խաղել JP Morgan & Co.-ն։ Բարինգ եղբայրների հետ կապված դեպքը կարևոր գլուխ էր ոչ միայն արգենտինական տնտեսագիտության, այլև համաշխարհային ֆոնդային շուկայի պատմության մեջ։ Մի աղբյուրի համաձայն՝ «վարկի հետ կապված կոռուպցիոն պնդումների շուրջ սկանդալները վնասել են և՛ Բուենոս Այրեսին և՛ Լոնդոնին»:

### Միգել Խուարես Սելման
Նախագահ Միգել Խուարես Սելմանը, որը պաշտոնավարել է 1886-ից 1890 թվականներին, նախագահի պաշտոնը ստանձնել է ընտրակեղծիքների արդյունքում։ «Ունիկատո» անվամբ հայտնի քաղաքականության միջոցով Խուարես Սելմանը, որը դեմ է եղել համընդհանուր ընտրական իրավունքին և միշտ սխալ է համարել «ժողովրդի հետ խորհրդակցելը», Արգենտինայում ստանձնել է լիակատար իշխանությունը՝ միավորելով բիզնեսի և քաղաքականության ուժերը այնպես, որ երկուսն էլ կարողանային շահույթ ստանալ պետական գանձարանի հաշվին։ Այդ ժամանակվա անգլիական թերթերից մեկը մեջբերվում է Արգենտինայի կոռուպցիան հետևյալ կերպ նկարագրելու համար. «Այսօր կառավարությունում կան տասնյակ մարդիկ, որոնք հրապարակայնորեն մեղադրվում են անփութության մեջ, որոնք ցանկացած քաղաքակիրթ երկրում արագ կպատժվեին ազատազրկմամբ, բայց նրանցից ոչ մեկը չի ենթարկվել արդարադատության: Մինչդեռ Սելմանը ազատ է վայելելու իր ֆերմայի հարմարավետությունը և ոչ ոք չի մտածում նրան պատժելու մասին»: Սակայն Խուարես Սելմանը, ի վերջո, հեռացվել է պաշտոնից 1890 թվականի հեղափոխության ժամանակ՝ կոռուպցիայի մեղադրանքների ֆոնին։

### Անբարոյական տասնամյակ
1930-1943 թվականների միջև ընկած ժամանակահատվածը, որը սկսվել է գեներալ Խոսե Ֆելիքս Ուրիբուրուի 1930 թվականի հեղաշրջման արդյունքում իշխանության գալուց հետո, հայտնի է որպես *«Անբարոյական տասնամյակ»*՝ բիզնեսի, ինչպես նաև իշխող «Կոնկորդանս» կուսակցության և նրա հակառակորդների հետ կապված կոռուպցիայի բարձր մակարդակի պատճառով։ Այս ժամանակահատվածը նշանավորվել է ընտրակեղծիքներով, քաղաքական հակառակորդների հետապնդումներով և ընդհանուր առմամբ կառավարության կոռուպցիայով։ Այդ դարաշրջանի հիմնական սկանդալը կենտրոնացած է եղել CHADE (*Companía Hispano Argentina de Electricidad*) էլեկտրաէներգիայի մատակարար ընկերության վրա, որի պաշտոնյաների կաշառակերությունը այնքան թափանցիկ էր, որ կաշառք ստացողները հայտնի էին որպես «չադիստներ»։ Այդ ժամանակ լայնորեն լուսաբանված մեկ այլ դեպք է Արգենտինայի Պատգամավորների պալատի նախագահ (խոսնակ) Խուան Կայզերի դեպքը, որը հրաժարական է տվել 1940 թվականին՝ Բուենոս Այրեսի Էլ Պալոմար արվարձանում բանակի 23 հեկտար հողերի վաճառքից շահույթ ստանալու բացահայտումներից հետո։

### «Ազգի դատախազ»
Լիսանդրո դե լա Տոռեն, որը 1930-ականներին եղել է սենատոր, ստացել է «Ազգի դատախազ» մականունը 1935 թվականին իր կողմից ղեկավարված արգենտինական տավարի մսի կոռուպցիայով լի առևտրի հետաքննության համար։ Հետաքննության ընթացքում դե լա Տոռեի աշակերտ Էնցո Բորդաբեհերեին սպանել է Ռամոն Վալդես Կորան, որը, ենթադրաբար, միտքէ ունեցել սպանել դե լա Տոռեին։

### Խուան Պերոն
*«The Wall Street Journal»*-ի Բրինկ Լինդսին նշել է, որ նախքան Պերոնի իշխանության գալը (Պերոնը կառավարել է Արգենտինան 1946-ից 1955 թվականներին, ապա՝ 1973-ից 1974 թվականներին), Արգենտինայի Գերագույն դատարանի դատավորները քիչ քաղաքական միջամտությունների են ենթարկվել և որ «Պերոնի առաջին կառավարման սկզբում՝ 1946 թվականին, Գերագույն դատարանի դատավորները միջինում 12 տարի են աշխատել որպես դատավորներ»:

1946 թվականից ի վեր, գրել է Լինդսին, «Ամեն ինչ անկում է ապրել», Գերագույն դատարանը «վերածվել է գործադիր իշխանության խամաճիկի»։ 1950 թվականին, գրում է մի աղբյուր, «Արգենտինայի հետպատերազմյան արտահանման բումը դանդաղել է, իսկ գնաճն ու կոռուպցիան աճեցին»։ Պերոնը տապալվել է 1955 թվականի սեպտեմբերին ռազմական հեղաշրջման միջոցով. սակայն, չնայած մոտ 2000 պերոնիստ պաշտոնյաներ ձերբակալվեցին, միայն 167-ին է մեղադրանք առաջադրվել որևէ հանցագործության համար (կաշառակերության կամ այլ), չնայած ճնշման տակ կորզված խոստովանություններին և ի վերջո, ոչ ոք չդատապարտվեց։

Պերոնի թողած ակնառու ժառանգություններից մեկը CGT աշխատանքային ֆեդերացիայի վերելքն էր, որը մնաց երկրի ամենահզոր հաստատություններից մեկը նույնիսկ նրա տապալումից հետո։ CGT-ն դիվերսիֆիկացրել է իր աճող ռեսուրսները՝ *Banco Sindical-ի* միջոցով ներդրումային բանկային գործունեության, գերիների ապահովագրության և անշարժ գույքի միջոցով, այնպես որ 1965 թվականին արհմիութենական անդամավճարները կազմում էին CGT-ի եկամտի միայն մեկ երրորդը։ Մինչ այս շահույթը ֆինանսավորում էր շարքային աշխատակիցների համար առատաձեռն նպաստների մի շարք, ծաղկող հաշվեկշիռը նաև ավելի ու ավելի էր նպաստում կոռուպցիայի աճին արհմիութենական առաջնորդների շրջանում։ Շատերը գործատուներից կաշառք էին պահանջում՝ գործադուլի սպառնալիքով և մեկը՝ Առևտրային միության առաջնորդ Արմանդո Մարչը, 1969 թվականին դատապարտվել է տասնամյակի ընթացքում իր միության հաշիվներից մինչև 30 միլիոն ԱՄՆ դոլար հափշտակելու համար։

### Իզաբել Պերոնը և Եռակի Ա
Պերոնը վերադարձել է Արգենտինա 1973 թվականին և մահացել է պաշտոնավարման ընթացքում մեկ տարի անց։ Նրա այրին և իրավահաջորդը՝ Իզաբել Պերոնը, պաշտոնանկ է արվել 1976 թվականի մարտին տեղի ունեցած հեղաշրջման ժամանակ՝ աճող քաղաքական և տնտեսական քաոսի, ինչպես նաև իր սեփական յուրացման մեղադրանքների վերաբերյալ Կոնգրեսի հետաքննությունների ֆոնին։ Նրան մեղադրանք է առաջադրվել հեղաշրջումից երկու ամիս անց՝ 1975 թվականին *«Cruzada de Solidaridad»* բարեգործական հիմնադրամից մոտ մեկ միլիոն դոլար օգտագործելու համար՝ հանգուցյալ Էվա Դուարտեի ընտանիքի հետ ժառանգության վեճը կարգավորելու համար։

Արգենտինական հակակոմունիստական դաշինքի (Եռակի Ա) մահվան ջոկատը, որը խլել է 1100-ից 2000 մարդու կյանք, հասել է իր ազդեցության գագաթնակետին տիկին Պերոնի պաշտոնավարման տարիներին: Կազմակերպվելով 1973 թվականին Պերոնի քարտուղար Խոսե Լոպես Ռեգայի կողմից, այն մեծ մասամբ ֆինանսավորվել է Սոցիալական ապահովության նախարարությունից (որտեղ Լոպես Ռեգան նշանակվել էր նախարար) յուրացված միջոցներով։ «Եռակի A» ջոկատի որոշ ղեկավարներ, մասնավորապես՝ Ռոդոլֆո Ալմիրոնը, Անիբալ Գորդոնը և Ռաուլ Գուգլիելմինետտին, հետագա տարիներին իրականացրել են բազմաթիվ բարձրաստիճան անձանց առևանգումներ՝ փրկագին պահանջելով՝ համագործակցելով ինչպես Պուչչո ընտանիքի, այնպես էլ ոստիկանության և հետախուզական ծառայությունների ավազակ տարրերի հետ։

### Մոնտոներոս և Դեյվիդ Գրեյվեր
Այդ ժամանակ «Եռակի A»-ի գլխավոր թշնամին՝ ծայրահեղ ձախակողմյան «Մոնտոներո» ահաբեկչական խմբավորումը, 1970 թվականից մինչև 1976 թվականը դրանց վերացումը խլել է մինչև 1000 մարդու կյանք։ Նրանք նաև կատարել են մի շարք աղմկահարույց առևանգումներ՝ փրկագնի պահանջով, մասնավորապես՝ Խորխե և Խուան Բորնների առևանգումը 1974 թվականի սեպտեմբերին։ Բորն եղբայրները, որոնք այն ժամանակ Արգենտինայի ամենամեծ կոնգլոմերատներից մեկի Bunge y Born) տնօրեններն էին, 1975 թվականի հունիսին իրենց ֆիլմի թողարկման համար վճարեցին 60 միլիոն ԱՄՆ դոլար, ինչը այդ ժամանակվա համաշխարհային ռեկորդ էր։ Այս եկամուտներից առնվազն 14 միլիոն ԱՄՆ դոլարը լվացվել է անշարժ գույքի կառուցապատող Դեյվիդ Գրեյվերի կողմից։ Գրեյվերը փախել է Արգենտինայից 1975 թվականին և բնակություն հաստատել Մանհեթենում, որտեղից նա գնել է վերահսկիչ բաժնետոմսեր ԱՄՆ-ի և այլ երկրների մի շարք բանկերում։ Ըստ որոշ տեղեկությունների՝ նա մահացել է 1976 թվականի օգոստոսին Ակապուլկոյի մոտ տեղի ունեցած ինքնաթիռի վթարի հետևանքով, սակայն իր մոտ մնացել է 45 միլիոն ԱՄՆ դոլարի վատ պարտքեր, որոնք հանգեցրել են American Bank & Trust-ի փլուզմանը, որն այդ ժամանակ ԱՄՆ պատմության մեջ 4-րդ խոշորագույն բանկային սնանկացումն էր։ Շրջանային դատախազ Ռոբերտ Մորգենթաուն կասկածանքով էր վերաբերվում Գրեյվերի մահվան փաստին և մեղադրել է Գրեյվերին American Bank & Trust-ի սնանկացման մեջ. Գրեյվերի բանկերը Արգենտինայում և այլուր նույնպես սնանկացան։ Նյու Յորքի դատավոր Արնոլդ Ֆրեյմանը 1979 թվականի հունվարին վերջնականապես որոշել է, որ Գրեյվերը մահացել է, չնայած նա դա արել է վերապահումներով։

### Ռազմական խունտա
Հետագայում Արգենտինան յոթ տարի կառավարվել է աջակողմյան դիկտատուրայի կողմից, որը տիրել է ահաբեկչության տիրապետության տակ։ Գեներալ Խորխե Վիդելան, որը Արգենտինայի բռնապետն էր 1976-ից 1981 թվականներին, ղեկավարել է «Կեղտոտ պատերազմի» չարաշահումների մեծ մասը, այդ թվում՝ լայնածավալ առևանգումները և խոշտանգումները, հազարավոր բռնի անհետացումները, մոտ 13,000-ից 30,000 այլախոհների և քաղաքական թշնամիների ու նրանց ընտանիքների սպանությունները գաղտնի կալանավայրերում, ինչպես նաև ճամբարներում ծնված մոտ 500 նորածինների առևանգումն ու վաճառքը։ Նրանց ունեցվածքը հաճախ բռնագրավվում էր առանց պատշաճ գործընթացի՝ CONAREPA (Ազգային փոխհատուցման հանձնաժողով) անունով ստեղծված գործակալության միջոցով, որը 1983 թվականին լուծարվելուց առաջ իրացրել էր մոտավորապես 200 միլիոն ԱՄՆ դոլարի անհետ կորած արժեքավոր իրեր։

Կեղտոտ պատերազմը նույնպես ծառայել է որպես քողարկում բազմաթիվ փրկագնի դիմաց առևանգումների համար, որոնք շարունակվեցին նույնիսկ 1983 թվականին ժողովրդավարության վերականգնումից հետո՝ նույն մի շարք սպաների ձեռքով։ 601-րդ գումարտակի՝ բանակային հետախուզական ստորաբաժանման, որտեղից սկսվել են այս փրկագնի դիմաց առևանգումների մեծ մասը, տնօրենը կոշտ գծի գեներալ Գիլյերմո Սուարես Մեյսոնն էր։ Նրա՝ YPF-ի ղեկավարի պաշտոնում նշանակվելուց հետո 1981 թվականին պետական նավթային կոնցեռնում սկսվել է լուրջ անհաջող կառավարման շրջան։ Նա իր շատ կոշտ դիրքորոշման բանակային հետախուզության գործընկերներին նշանակել է կառավարչական պաշտոններում և նրանք, իրենց հերթին, մեծ քանակությամբ վառելիք ուղղեցին տնօրենի նորաստեղծ *«Sol Petróleo»* ընկերությանը՝ կեղծ կորպորացիային, որն օգտագործվում էր Սուարես Մեյսոնի և նրա նշանակած անձանց կողմից յուրացումների, ինչպես նաև «Contras»-ին և ֆաշիստական P2 կազմակերպությանը (որին պատկանում էր Սուարես Մեյսոնը) միջոցներ ուղղորդելու համար: Այսպիսով, Սուարես Մեյսոնի պաշտոնավարման ընթացքում YPF-ի պարտքերը 142 անգամ աճեցին, որի ավարտին նկերությունը գրանցել է 6 միլիարդ ԱՄՆ դոլարի վնաս։

1976 թվականի հեղաշրջումը սկիզբ դրել է այն բանին, ինչը կդառնար Արգենտինայում մինչ այդ պահը տեղի ունեցած կոռուպցիայի ամենաթանկ և ամենահետևանքային ալիքը։ Դիկտատուրայի մեծ մասի ընթացքում էկոնոմիկայի նախարար Խոսե Ալֆրեդո Մարտինես դե Հոսը առաջ մղել է երկու հակաաշխատանքային և ֆինանսական ապակարգավորման քաղաքականություններ, որոնք խաթարեցին արդյունաբերական զարգացումը և վերելք ապրող սոցիալական շարժունակությունը՝ միաժամանակ կտրուկ մեծացնելով երկրի պարտքի բեռը։ Այսպիսով, արդյունաբերական արտադրությունը նվազել է 20%-ով, իրական աշխատավարձը՝ առնվազն 36%-ով, իսկ պետական պարտքը 8 միլիարդ ԱՄՆ դոլարից աճել է մինչև 45 միլիարդ ԱՄՆ դոլար։ 1983 թվականին միայն տոկոսային վճարները հասան 6.5 միլիարդ ԱՄՆ դոլարի՝ ստեղծելով վճարային հաշվեկշռի ճգնաժամ, որը տարիներ շարունակ թուլացրել է տնտեսությունը։

Մինչդեռ նոր պարտքի մոտ կեսը կազմում էին քրոնիկ բյուջետային դեֆիցիտը (որը սրվել էր բռնապետության տարիներին հարկերից խուսափելու և ռազմական ծախսերի աճի պատճառով), մնացած մասը սկիզբ էր առել 1977 թվականին ընդունված բանկային կարգավորման և 1978 թվականին ընդունված սողացող կախման հետևանքով, որը 1980 թվականին պեսոն դարձրել է աշխարհի ամենագերագնահատված արժույթներից մեկը։ Մինչև 1981 թվականը արտասահմանյան բանկերից մասնավոր անձանց կողմից ընդամենը երկու տարվա ընթացքում փոխառված առնվազն 20 միլիարդ ԱՄՆ դոլար փոխանցվել է արտասահմանյան բանկերին, որից մոտ 15 միլիարդ ԱՄՆ դոլարը հաջորդ տարի կլանվել է պետական պարտքի մեջ։ Այս փրկարարական ծրագրերի ընդհանուր արժեքը հասել է 23 միլիարդ ԱՄՆ դոլարի։ Այս ծախսերը ներառում էին երկու ընկերությունների փրկարարական աշխատանքները, որոնց գլխավոր բաժնետերը Մարտինես դե Հոսն էր՝ անվճարունակ CIADE էլեկտրաէներգիայի կոմունալ ծառայությունները (395 միլիոն ԱՄՆ դոլար) և պողպատ արտադրող Acindar-ը (649 միլիոն ԱՄՆ դոլար)։ Մարտինես դե Հոզի առնվազն մեկ ենթակա, որը դեմ էր CIADE-ի փրկարարական ծրագրին (Խուան Կառլոս Կասարիեգո), միացավ անհետ կորածների շարքերին 1977 թվականին։

Դատավոր Նորբերտո Օյարբիդեի կողմից 2006 թվականին վերացվել է բռնապետության ժամանակաշրջանի քաղաքացիական պաշտոնյաներին դատական հետապնդումից զերծ պահող անձեռնմխելիությունը (Մարտինես դե Հոսը այդ պաշտոնյաների շարքում ամենաբարձրաստիճանն էր) և նախկին տնտեսության նախարարը պաշտոնապես մեղադրվել է 1976 թվականին տեքստիլ արդյունաբերողներ Ֆեդերիկո և Միգել Գուտհայմ եղբայրներին, ինչպես նաև 1981 թվականին բանկիր Էդուարդո Սայեգին շորթմամբ առևանգելու հրաման տալու մեջ։ Մարտինես դե Հոսը հետագայում վերադարձել է բանկային ոլորտ, սակայն 2002 թվականին Banco General de Negocios բանկի 170 միլիոն ԱՄՆ դոլարի կորուստի համար նրան մեղադրել և տուգանել են 5 միլիոն դոլարով։ 2010 թվականից եղել է տնային կալանքի տակ և մահացել 2013 թվականին։

Ի վերջո, բռնապետական ռեժիմը հայտարարել է ընտրություններ և հրաժարական է տվել, թեև մինչև այդ հասցրել է էլ ավելի վնասել Արգենտինայի միջազգային հեղինակությունը՝ 1982 թվականի աղետալի Ֆոլկլենդյան պատերազմով։ Ինքը պատերազմը վերածվել է կոռուպցիայի ֆոնի, երբ 1982 թվականի մայիսին, Ֆոլկլենդյան կարճատև պատերազմի գագաթնակետին, ստեղծվել է Հայրենասիրական հիմնադրամ՝ ռազմաճակատում անբավարար զինվածությամբ զինվորներին օգնելու նպատակով։ Մայիսի 9-ի Հանրային հեռուստատեսության հեռախոսային մարաթոնի և այլ դրամահավաք ակցիաների արդյունքում հինգ շաբաթ անց՝ արգենտինական բանակի կապիտուլյացիայից առաջ, հավաքվել էրշուրջ 54 միլիոն ԱՄՆ դոլար (այդ թվում՝ 141 կգ ոսկի)։ Սակայն նվիրատվությունների մեծ մասն այդպես էլ չի ծառայել իր նպատակին, կանխիկ գումարն ու ոսկին հիմնականում օգտագործվել են Կենտրոնական բանկի կողմից՝ պատերազմի ծախսերը ծածկելու համար, իսկ սննդամթերքն ու հագուստը մարտական գործողությունների պատճառով չհասան զինվորներին։ Զգալի մի մասն էլ մնացել է անհաշվետու։

Վիդելան, որը դատապարտվել է սպանությունների, առևանգումների, խոշտանգումների և այլ հանցագործությունների համար, դատապարտվել է ցմահ ազատազրկման, ներում է ստացել նախագահ Մենեմի կողմից 1990 թվականին։ Մենեմի ներումը հակասահմանադրական է ճանաչվել նախագահ Նեստոր Կիրշների նախաձեռնությամբ 2006 թվականին։ Վիդելան վերադարձել է բանտ 2012 թվականին, որտեղ էլ մահացավ հաջորդ տարի։

### Ռաուլ Ալֆոնսին
Չնայած Ռաուլ Ալֆոնսինը, որը եղել է նախագահ է 1983-ից 1989 թվականներին, միջազգային ճանաչում է ստացել մարդու իրավունքների բարեփոխումների, 1985 թվականին խունտաների դատավարությունը նախաձեռնելու և կոռուպցիայի դեմ պայքարի համար, Արգենտինայի բիզնեսը և կառավարությունը շարունակեցին աչքի ընկնել խիստ կոռուպցիայով նրա պաշտոնավարման ընթացքում։ 1986 թվականին Կենտրոնական բանկը խաբվել է Banco Alas-ի կողմից (այդ ժամանակ Արգենտինայի 13-րդ խոշորագույնը)՝ ստանալով 110 միլիոն ԱՄՆ դոլարի արտահանման վարկեր Ալֆոնսինի ազգային մաքսային տնօրեն Խուան Կառլոս Դելկոնտեն 1998 թվականին դատապարտվել է 10 տարվա ազատազրկման՝ ծանրացուցիչ հանգամանքներում մաքսանենգության համար՝ տասը տարի անց այն բանից հետո, երբ պարզվել է, որ նա ղեկավարել է գաղտնի «զուգահեռ մաքսային» համակարգ:

### Կառլոս Մենեմ
Կառլոս Մենեմի նախագահական երկու ժամկետների (1989-99 թվականներ) ընթացքում կոռուպցիայի մեղադրանքները «շրջապատված» էին: Ըստ որոշ տեղեկությունների՝ Մենեմը «օգտագործել է մասնավորեցումներից ստացված ռեսուրսները՝ իր մերձավոր շրջապատը և նահանգային մակարդակներում գործող պերոնիստական կոռումպացված կլիենտիստական մեքենան ամրապնդելու համար»։ Նա «թույլ է տվել նահանգային և տեղական ինքնակառավարման մարմիններին վարկեր կնքել՝ այդպիսով նպաստելով պետական պարտքի աճին, որը տարիներ անց կնպաստի ծանր ֆինանսական ճգնաժամին՝ հանգեցնելով նախագահ Դե լա Ռուայի անկմանը»։

#### Swiftgate (1990)
Երբ 1990 թվականին ԱՄՆ դեսպանը Արգենտինայում՝ Թերենս Թոդմանը, տեղեկացրել է Արգենտինայի կառավարությանը, որ նախագահ Մենեմի խորհրդական և ազգական Էմիր Յոման կաշառք է պահանջել ամերիկյան Swift մսամթերքի ընկերությունից, սկիզբ դրվել է սկանդալին, որը հայտնի դարձավ որպես Swiftgate։ Սկանդալն ավարտվել է Յոմայի, տնտեսական հարցերի նախարար Անտոնիո Էրման Գոնսալեսի և մի շարք այլ պաշտոնյաների հրաժարականներով 1991 թվականի հունվարին։ Ծրագրի մասին հրապարակայնացրած տնտեսագետ Գիլիերմո Նիլսենը ստիպված եղավ տեղափոխվել Ուրուգվայ՝ սպառնալիքների պատճառով։

#### Ամիրա Յոման (1991)
1991 թվականին բացահայտված կոկաինի ապօրինի շրջանառության գործողությունը ներառում էր թմրանյութերից ստացված մեծ գումարների տեղափոխում Նյու Յորքից Արգենտինա, որտեղ դրանք լվացվում էին անշարժ գույքի, զարդերի կամ բիզնեսների գնման միջոցով, կամ ուղղորդվում էին դեպի Ուրուգվայ։ Ամիրա Յոման, որը եղել է սկանդալի կենտրոնում, Մենեմի քարտուղարուհին և աներորդին էր և ի վերջո արդարացվել է բոլոր մեղադրանքներից։

#### Դոմինգո Կավալո և Ալֆրեդո Յաբրան
«Նյու Յորք Թայմսը» 1996 թվականին հաղորդել է, որ Մենեմի ֆինանսների նախարարը՝ Դոմինգո Կավալոն, «իր հեղինակությունը ստեղծել է կառավարական կառույցներում և մասնավորեցված արդյունաբերության մեջ կոռուպցիայի դեմ պայքարի շնորհիվ»։ Դրա հետևանքով նա «անհաճո էր կառավարության ներսում» և «բացահայտ հակասությունների մեջ էր Մենեմի հետ»։

Կավալլոն 1995 թվականին մեղադրել է գործարար Ալֆրեդո Յաբրանին քաղաքական և դատական պաշտպանություն վայելող մաֆիայի պարագլուխ լինելու մեջ, որը գաղտնի ղեկավարել է մի քանի խոշոր տրանսպորտային և անվտանգության ընկերություններ, այդ թվում՝ Correo OCA-ն (որը կառավարում էր Արգենտինայի փոստային շուկայի 30%-ը) և որի ընկերությունները ներգրավված են եղել թմրանյութերի և զենքի ապօրինի շրջանառության, ինչպես նաև փողերի լվացման մեջ։ Յաբրանի գործով հետաքննություն իրականացնող ֆոտոլրագրող Խոսե Լուիս Կաբեսասի 1997 թվականին սպանությունից հետո պարզվել է, որ Յաբրանը կապեր ուներ կառավարության ամենաբարձր մակարդակներում։ Յաբրանը մահացած է գտնվել 1998 թվականին, ենթադրաբար ինքնասպանություն է եղել, չնայած որոշ դիտորդներ կասկածի տակ են դրել, թե արդյոք նա իրականում ինքնասպան է եղել, իսկ ոմանք էլ կասկածներ են հայտնել, թե արդյոք մարմինը իրենն է։ Սակայն, որևէ դեպքի մասին հաղորդում չի եղել և դիակի ԴՆԹ թեստերը հաստատել են, որ դա Յաբրանն է։։

#### Մարիա Ջուլիա Ալսոգարայ
Մարիա Խուլիա Ալսոգարայը՝ նշանավոր պահպանողական քաղաքական գործիչ Ալվարո Ալսոգարայի դուստրը, Մենեմի կողմից նշանակվել էր 1989-ից 1991 թվականներին իրականացված մի շարք մասնավորեցումների վերահսկող։ Այս բանակցություններում ունեցած նրա դերը հանգեցրել է այն բանին, որ պետական այդ ընկերությունները վաճառվեցին դրանց հաշվապահական արժեքի միայն մի չնչին հատվածով։

Ալսոգարայի պաշտոնավարումը Շրջակա միջավայրի քարտուղարությունում, որն ըստ նախագահի՝ 1991 թվականին բարձրացվել էր նախարարության կարգավիճակի, նույնպես նշանավորվել է մի շարք սկանդալներով։ Դրանց թվում էին Աեդո պալատի (քարտուղարության գլխավոր գրասենյակ) վերանորոգման մրցույթների կեղծումը և մասնավորապես, Մատանսայի (Բուենոս Այրեսի արդյունաբերական հարավային կողմի երկայնքով գտնվող խիստ աղտոտված ջրային ուղի) ախտահանման 1993 թվականի ծրագիրը: Ալսոգարայը այդ նպատակով IADB-ից ստացել է 250 միլիոն ԱՄՆ դոլար վարկ, որից, սակայն, 150 միլիոն ԱՄՆ դոլարը նախատեսված էր անկապ սոցիալական նախագծերի համար, 6 միլիոնը կորել էր IADB տուգանքների պատճառով, 90 միլիոն ԱՄՆ դոլարը երբեք չի հատկացվել և միայն մեկ միլիոնն է օգտագործվել իրական մաքրման համար։

1999 թվականին նախագահ Մենեմի պաշտոնաթողությունից հետո նրա անունով կատարված ավելի քան 200 միլիոն ԱՄՆ դոլարի ֆինանսական գործարքները ենթարկվեցին ուսումնասիրության և Ալսոգարայը, ի վերջո, 2004 թվականին դատապարտվել է պետական միջոցների անօրինական յուրացման համար։ Նա դատապարտվել է երեք տարվա ազատազրկման և կրել է 21 ամիս ազատազրկում՝ այդպիսով դառնալով Մենեմի վարչակազմի միակ պաշտոնյան, որը բանտարկվեց։ 2013 թվականին մի շարք այլ մեղադրանքների համար վաղեմության ժամկետը լրացել է, սակայն 2015 թվականի փետրվարին դատապարտվել է երկրորդ ժամկետով ազատազրկման՝ Հեդո պալատի մեղադրանքներով:

#### Մասնավորեցումներ (1990–94 թվականներ)
1990-ականներին Համաշխարհային բանկի և Արժույթի միջազգային հիմնադրամի կողմից մասնավորեցումները դիտվում էին որպես զարգացող երկրների, ինչպիսին է Արգենտինան, համար նախընտրելի լուծում՝ պարտքային ճգնաժամը հաղթահարելու համար։ Հետևաբար, Մենեմի վարչակազմը Կոնգրեսից ստացել է հատուկ լիազորություններ, որոնք 1989 թվականին նրա պաշտոնավարման երդմնակալությունից կարճ ժամանակ անց ընդունեցին նոր օրենսդրություն, որը թույլատրում էր մոտ 300 պետական ձեռնարկությունների վաճառքը 24 միլիարդ ԱՄՆ դոլարով։ Եկամուտները մեծ մասամբ ուղղվել են 65 միլիարդ ԱՄՆ դոլարի արտաքին պարտքի մարմանը և դրամայնացմանը (որի 90%-ը 1984 թվականի էկոնոմիկայի նախարարության աուդիտի արդյունքում խարդախ բնույթի էր): Այս նպատակով թողարկված 31 միլիարդ ԱՄՆ դոլարի Բրեդի պարտատոմսերը խորացրին երկրի պարտքային ճգնաժամը, քանի որ մինչ Արգենտինան դրանք սպասարկում էր անվանական արժեքով, պարտատոմսերը սովորաբար վաճառվում էին մեծ զեղչով։

Հանրային ծառայությունների սակագների մեծ աճը, գումարված թույլ կարգավորող շրջանակներին և կոնցեսիոն պայմանագրերի անընդհատ վերանայմանը, մասնավորեցված ընկերություններին բերել է չափազանց մեծ շահույթ։ 1993-ից 2000 թվականներին Արգենտինայի 200 խոշորագույն ընկերությունները կուտակել են 28.4 միլիարդ ԱՄՆ դոլարի շահույթ, որի 56.8%-ը ստացվել է մասնավորեցված ընկերությունների կողմից, իսկ 26.3%-ը՝ այդ ընկերությունների հետ կապված ընկերությունների կողմից։ Արգենտինայում գներն ու աշխատավարձերը գործնականում սառեցված են եղել 1995-2001 թվականներն ընկած ժամանակահատվածում, սակայն կոմունալ վճարները բարձրացել են ԱՄՆ գնաճի մակարդակին համապատասխան՝ կազմելով եկամտի լրացուցիչ աղբյուր նոր մասնավորեցված ընկերությունների համար։ Արգենտինայում գանձվող հանրային ծառայությունների վճարները ԱՄՆ գնաճի մակարդակին կապելը թույլ տվել է մասնավորեցված ընկերություններին մինչև 2000 թվականը գրպանը ներդնել 9 միլիարդ ԱՄՆ դոլար։ Բացի այդ, մասնավորեցված ընկերությունները իրենց եկամտի 70%-ն ուղարկում էին արտասահման՝ չկարողանալով վճարել տարեկան կոնցեսիոն վճարները կամ կատարել պայմանագրերով նախատեսված բոլոր ներդրումները։ Ընկերությունները նաև ներմուծել են մեծ քանակությամբ ներդրումներ և ապրանքներ, որոնք արտադրվել են կապակցված ընկերությունների կողմից, կազմելով դոլարային մեծ առևտրային պարտքեր՝ խախտելով օրենքը, որը պահանջում էր, որ գնումներ կատարելիս նրանք առաջնահերթություն տան արգենտինական արտադրանքին։

Մասնավորեցման պայմաններն իրենք հաճախ ներառում էին գնորդների համար միակողմանի օգուտներ։ Առավել նշանակալի դեպքերից են ENTel պետական հեռախոսային ընկերությունը, որը սեփականաշնորհվել է 1990 թվականին՝ գնորդներին նվիրաբերելով 180 միլիոն ԱՄՆ դոլարի հողատարածք, ինչը պետությանը պատճառել է ևս 250 միլիոն ԱՄՆ դոլարի վնաս։ Սոմիսա նահանգի պողպատաձուլական գործարանը, որը 1992 թվականին վաճառվել է Techint-ին 1 միլիարդ ԱՄՆ դոլարի հաշվեկշռային արժեքի մեկ յոթերորդով, որը գնահատել էր Խորխե Տրիական՝ Ալսոգարայի նախորդը Սոմիսայում և Aerolíneas Argentinas-ը, որը 1990 թվականին առանց պարտավորությունների վաճառվել է (Արգենտինայի համար 800 միլիոն ԱՄՆ դոլար արժողությամբ) իսպանական Iberia-ին, որը հաջորդ տասնամյակի ընթացքում ավիաընկերությանը պարտք մնաց 900 միլիոն ԱՄՆ դոլարով՝ վաճառելով սեփականաշնորհման ժամանակ ընկերությանը պատկանող 30 ինքնաթիռներից 29-ը։

#### IBM-ի սկանդալ (1995–98 թվականներ)
1995 թվականին ի հայտ են եկել մեղադրանքներ, որ IBM-Արգենտինան 1993 թվականին 37 միլիոն ԱՄՆ դոլարի կաշառք և փոխհատուցում է վճարել՝ կառավարության կողմից կառավարվող Banco de la Nación-ի հետ 250 միլիոն ԱՄՆ դոլարի պայմանագիր շահելու համար։ 1998 թվականին IBM-ի չորս նախկին ղեկավարների նկատմամբ ձերբակալման օրդերներ տրվեցին և դատավոր Անջելո Բագնասկոն տասը մարդու մեղադրանք առաջադրել է հանցագործությունների համար, այդ թվում՝ Banco de la Nación-ի նախկին նախագահին և IBM-Argentina-ի նախկին գործադիր տնօրենին ու նախկին գործառնական տնօրենին։ «Նյու Յորք Թայմս»-ը 1996 թվականին նշել է, որ նախնական բացահայտումներից 6 ամիս անց IBM սկանդալը «դեռևս Արգենտինայում առաջին էջի նորություններ էին, քանի որ գրեթե ամեն շաբաթ նոր բացահայտումներ են ի հայտ գալիս, որոնք արատավորում են համակարգչային հսկայի ազնվության համբավը այստեղ»։ 2000 թվականին ԱՄՆ արժեթղթերի և բորսաների հանձնաժողովը IBM-ին հրամայել է վճարել 300,000 ԱՄՆ դոլարի քաղաքացիական տուգանք։ IBM-ը միաժամանակ ներգրավված էր սոցիալական ապահովության տնօրեն Արնալդո Սիսիլինոյի կողմից շնորհված առանց մրցույթի պայմանագրերում, ինչը հետագայում հանգեցրել է վերջինիս մեղադրական եզրակացությանը 1998 թվականին խարդախության համար։

#### Զենքի մատակարարման գործարք և այլ սկանդալներ Մենեմի հետ
Մենեմը վերջապես ձերբակալվել է 2001 թվականին՝ «անօրինական զենքի մատակարարման գործարքում իր ենթադրյալ դերակատարման համար», որը վերաբերում էր 1991 և 1996 թվականներին Խորվաթիա և Էկվադոր զենքի պատերազմի ժամանակ արտահանմանը, միայն թե ազատ արձակվել է «հինգ ամսվա տնային կալանքից հետո... իր կողմից ընտրված Գերագույն դատարանի կողմից»։ Ազատ արձակվելուց հետո Մենեմը և նրա երկրորդ կինը՝ Սեսիլիա Բոլոկոն, տեղափոխվել են Չիլի, որտեղից Արգենտինայի իշխանությունները ձգտում էին նրան արտահանձնել յուրացման մեղադրանքով: Ձերբակալության օրդերները չեղյալ հայտարարվելուց հետո Մենեմը և նրա ընտանիքը վերադարձան Արգենտինա 2004 թվականի դեկտեմբերին: 1995 թվականին Ռիո Տերսերոյում տեղի ունեցած պայթյունի գործը, որը յոթ մարդու կյանք խլել է և որը, ըստ դատախազության, կապված էր Խորվաթիային և Էկվադորին զենք վաճառելու սկանդալի հետ։

Siemens-ի և ԱՄՆ կառավարության միջև 2008 թվականին կնքված համաձայնագիրը ցույց տվել է, որ Մենեմի վարչակազմի պաշտոնյաները Siemens-ից մոտ 106 միլիոն ԱՄՆ դոլար կաշառք են ստացել՝ 1998 թվականին 1.2 միլիարդ դոլարի ազգային անձնագրերի և նույնականացման քարտերի արտադրության պայմանագիր ստանալու դիմաց, ինչը «Արտասահմանյան կոռուպցիոն գործունեության մասին» օրենքի խախտում է։

2012 թվականին Մենեմը դատարանի առաջ կանգնեցվել է արդարադատությանը խոչընդոտելու համար՝ 1994 թվականին հրեական համայնքային կենտրոնի ռմբակոծության հետաքննության շրջանակներում, որի հետևանքով 85 մարդ զոհվեց։ Նրան մեղադրում էին հարձակումը «Հեզբոլլահ»-ի և Իրանի հետ կապող ապացույցները թաքցնելու մեջ։ 2013 թվականին, Վերաքննիչ դատարանի որոշմամբ Մենեմին մեղավոր ճանաչելուց հետո, որը մեղավոր ճանաչվել է Էկվադոր և Խորվաթիա զենքի մաքսանենգության մեջ, նա դատապարտվել է յոթ տարվա ազատազրկման։ Սակայն որպես սենատոր նա անձեռնմխելի էր բանտարկությունից և փոխարենը տնային կալանքի տակ էր։ Օսկար Կամիլիոնը, որը նրա պաշտպանության նախարարն էր, դատապարտվել է հինգ ու կես տարվա ազատազրկման։

### Ֆեռնանդո դե լա Ռուան
Ֆեռնանդո դե լա Ռուան, որը եղել է Արգենտինայի նախագահը 1999-ից 2001 թվականներին, 2006 թվականին հետաքննության է ենթարկվել իր վարչակազմի մի քանի անդամների հետ միասին՝ իր նախագահության ընթացքում ֆինանսական խախտումների և պաշտոնեական չարաշահումների մեղադրանքով, որոնցում, ենթադրաբար, ներգրավված են եղել այնպիսի միջազգային բանկեր, ինչպիսիք են Credit Suisse-ը, First Boston Corporation-ը, HSBC Bank Argentina-ն, JP Morgan Securities-ը և Salomon Smith Barney-ն։

Մեղադրանքները վերաբերում էին 2001 թվականին էկոնոմիկայի նախարար Դոմինգո Կավալոյի և նշված բանկերի միջև բանակցված Megaswap-ին։ Կավալլոն փորձել է խուսափել պարտատոմսերի դեֆոլտից՝ պարտատոմսերի տերերին առաջարկելով փոխանակման տարբերակ, որի համաձայն ավելի երկարաժամկետ, բարձր տոկոսադրույքով պարտատոմսերը կփոխանակվեին 2010 թվականին մարման ժամկետ ունեցող պարտատոմսերով։ Մեգափոխումը ընդունվել է պարտատոմսերի տերերի մեծ մասի կողմից (հատկապես բանկերի, որոնք օգտագործեցին Մեգափոխումը արագորեն արժեզրկվող պարտատոմսերից ազատվելու համար) և հետաձգել է մինչև 30 միլիարդ ԱՄՆ դոլարի վճարումներ, որոնք պետք է վճարվեին մինչև 2005 թվականը։ սակայն այն նաև ավելացրել է 38 միլիարդ ԱՄՆ դոլարի տոկոսային վճարումներ հաջորդ տարիներին և 82 միլիարդ ԱՄՆ դոլարի պարտատոմսերից, որոնք ի վերջո պետք է վերակառուցվեին (առաջացնելով հետաձգված դատական հայցերի ալիք), 60%-ը թողարկվել է 2001 թվականի մեգափոխման ընթացքում։ Նա և նախագահ դե լա Ռուան 2006 թվականին մեղադրվեցին «Մեգափոխման» հետ կապված պետական պաշտոնեական լիազորությունները չարաշահելու մեջ, սակայն 2014 թվականին արդարացվեցին բոլոր մեղադրանքներից։

Դե լա Ռուային նաև մեղադրանք է առաջադրվել 2008 թվականին՝ «ծանրացված ակտիվ կաշառակերության» մեղադրանքով: 2000 թվականի հոկտեմբերին նա մեղադրվել է այդ ապրիլին սենատորներին կաշառելու մեջ՝ Արժույթի միջազգային հիմնադրամի կողմից պահանջվող աշխատանքային ճկունության մասին օրենքի օգտին քվեարկելու համար: Մի քանի սենատորների մեղադրանք է առաջադրվել նաև կաշառք ստանալու մեղադրանքով։ Նրան նաև մեղադրանք է առաջադրվել սպանության մեղադրանքով 2007 թվականին՝ այն հիմքով, որ նա 2001 թվականին ցուցարարների վրա հարձակումներ էր պատվիրել։ Դե լա Ռուան խուսափել է դատապարտումից այս բոլոր դեպքերում։

### Նեստոր Կիրշներ
Նեստոր Կիրշները՝ այն ժամանակ Սանտա Կրուս նահանգի նահանգապետը և նրա կինը՝ կոնգրեսական Քրիստինա Կիրշները «1992 թվականին ինտենսիվորեն և հաջողությամբ լոբբինգ են իրականացրել նախագահ Կառլոս Մենեմի մոտ՝ YPF պետական նավթային ընկերությունը վաճառելու համար»։ 1993 թվականին սեփականաշնորհումից հետո դաշնային կառավարությունը Սանտա Կրուզ նահանգին վճարել է 654 միլիոն ԱՄՆ դոլար YPF-ի կողմից պարտք երկար ժամանակ չվճարված հոնորարների տեսքով (հանած 100 միլիոն ԱՄՆ դոլար հարկային պարտքը): Նահանգապետ Կիրշները միջոցները փոխանցել է Credit Suisse-ին և այլ օտարերկրյա բանկերին 2001 թվականին։ Կիրշները նախագահ է դարձել 2003 թվականին և խոստացել վերադարձնել միջոցները։ Հետաձգումների ֆոնին 2004 թվականին Կիրշների դեմ քաղաքացիական հայց է ներկայացվել, սակայն այն մերժվել է 2005 թվականին դատավորի կողմից։ 2006 թվականի հետաքննությունը պարզել է, որ 520 միլիոն ԱՄՆ դոլար ֆոնդից 390 միլիոն ԱՄՆ դոլարը մնացել էր Credit Suisse-ում։ Սանտա Կրուզի նահանգապետ Դանիել Պերալտան վերջապես 2008 թվականին հայտարարել է, որ հայրենադարձվել է 554 միլիոն ԱՄՆ դոլար։

Արտահոսած հեռագրերից մեկում նշվում էր, որ չնայած Նեստոր Կիրշները իր 2003 թվականի քարոզարշավը հիմնականում հիմնել էր կոռուպցիայի դեմ պայքարի հարթակի վրա, կառավարությունը, ըստ էության, 2004 թվականից ի վեր ավելի քիչ շեշտադրում է դրել կոռուպցիայի դեմ պայքարի ջանքերի վրա։

### Քրիստինա Կիրշներ
Քրիստինա Ֆերնանդես դե Կիրշները ներկայումս 1983 թվականին ժողովրդավարության վերականգնումից ի վեր կոռուպցիայի ամենալուրջ մեղադրանքներից մեկն է առաջադրվել։

#### «Ճամպրուկների սկանդալ» (2007)
Մեկ այլ արտասահմանյան ծագում ունեցող դեպք է Գուիդո Ալեխանդրո Անտոնինի Վիլսոնի դեպքը, որը ինքնահռչակվել է Ուգո Չավեսի շրջապատի անդամ և Արգենտինա է ժամանել 2007 թվականի օգոստոսին՝ Արգենտինայի և Վենեսուելայի պետական պաշտոնյաների կողմից վճարված մասնավոր չվերթով։ Վիլսոնի մոտ եղել է 790,550 ԱՄՆ դոլար կանխիկ, որը նա չի հայտարարագրել և որը ոստիկանությունը բռնագրավել է ժամանելուն պես։ Մի քանի օր անց Վիլսոնը, ով վենեսուելա-ամերիկացի էր և Չավեսի մտերիմ ընկերը՝ հյուր է եղել Կիրշների և Չավեսի միջև Կասա Ռոսադայում կայացած ստորագրման արարողությանը։ Ավելի ուշ նա ձերբակալվել է փողերի լվացման և մաքսանենգության մեղադրանքներով և պարզվել է, որ կանխիկ գումարը պետք է Կիրշներներին փոխանցվեր որպես Ֆերնանդեսի նախընտրական հիմնադրամին գաղտնի նվիրատվություն։

Միջադեպը հանգեցրել է սկանդալի և այն բանի, ինչը *Bloomberg News-ը* անվանել է «միջազգային խառնաշփոթ», որի արդյունքում ԱՄՆ-ն մեղադրել է հինգ տղամարդկանց Չավեսի գաղտնի գործակալներ լինելու մեջ, որոնց առաքելությունն է եղել թաքցնել կանխիկ գումարը հանձնելու փորձը։

#### Սկանսկայի գործը (2007)
2007 թվականին դաշնային դատավոր Գիլյերմո Մոնտենեգրոն ղեկավարել է շվեդական «Սկանսկա» ընկերության կողմից գազատարի նախագծի վրա աշխատող նախկին պետական պաշտոնյաներին ենթադրաբար վճարված կաշառքների գործով հետաքննությունը, իսկ Կառլոս Ստորնելլին այդ գործով դատախազ է եղել, երբ երկու տղամարդիկ էլ ստացել են աշխատանքի առաջարկներ, որոնք համարվել են կառավարության կողմից հետաքննությունը կասեցնելու փորձի դրդապատճառ։ Չեռնոգորիան Բուենոս Այրեսի քաղաքապետ ընտրված Մաուրիսիո Մակրիից առաջարկ է ստացել՝ միանալ իր կաբինետին որպես անվտանգության և արդարադատության նախարար, մինչդեռ փոխնախագահը Ստորնելլիին առաջարկել է Բուենոս Այրեսի նահանգում անվտանգության նախարարի պաշտոն։ Եթե երկու տղամարդիկ էլ ընդունեին առաջարկները, արդյունքում Սկանսայի գործի հետաքննությունն ու դատական հետապնդումը մեկ տարով կարող էր դադարեցվել։

#### Մարդու իրավունքների պաշտպանի հանդիպումը ԱՄՆ դեսպանի հետ (2008)
2008 թվականի ապրիլին արտահոսած հեռագրում նշվում էր, որ Արգենտինայում ԱՄՆ դեսպան Էրլ Էնթոնի Ուեյնը հանդիպել է Արգենտինայի ազգային օմբուդսմեն դոկտոր Էդուարդո Մոնդինոյի հետ, որը նրան պատմել էր «իր կողմից հետաքննվող մի գործի մասին, որը վերաբերում է կառավարության պայմանագրային գործարքներից գանձվող միջնորդավճարների հետ կապված հնարավոր կոռուպցիային, որոնցից ստացված գումարը պահվում է ԱՄՆ բանկում»։

#### Բենդինիի գործը (2008)
Բանակի շտաբի պետ Ռոբերտո Բենդինին հրաժարական է տվել 2008 թվականի սեպտեմբերին՝ Վերաքննիչ դատարանի կողմից նրա դեմ «մեղադրանքների»՝ միջոցների անօրինական վատնման համար մեղադրանք առաջադրելու որոշումից հետո։ Բենդինին Կիրշների կողմից առաջխաղացվել էր ավելի բարձրաստիճան գեներալների համեմատ, չնայած պաշտպանության նախարար Նիլդա Գարրեի ակնհայտ անվստահությանը նրա նկատմամբ։ Բենդինին նկարագրվել է որպես «զուգահեռ» բանկային հաշվի տեր, որի վրա նա ուղղորդել է կառավարության մեծ գումարներ։

#### Ֆրանցիսկո դե Նարվաես (2009–13)
2009 թվականին պարզվել է, որ կոնգրեսական Ֆրանցիսկո դե Նարվաեսը, որը կենտրոնամետ աջակողմյան դաշնային պերոնիստական խմբակցության ավագ անդամ է, իր բջջային հեռախոսից բազմաթիվ զանգեր է կատարել «էֆեդրինի թագավոր» Մարիո Սեգովիային (որի օգտագործումը որպես հանգստի դեղամիջոց Արգենտինայում անօրինական է)։ Դատավոր Ֆեդերիկո Ֆաջոնատո Մարկեսի կողմից դատարան կանչվելով՝ դե Նարվաեսը սկզբում հայտարարել է, որ հրաժարական է տալիս Կոնգրեսից, բայց ավելի ուշ հրաժարվել է իր խոսքերից՝ պնդելով, որ իր աշխատակիցը օգտագործել է իր հեռախոսը վիճելի զանգերը կատարելու համար։ Ֆաջիոնատո Մարկեսի իրավահաջորդը՝ դատավոր Ադրիան Գոնսալես Չարվայը գործը կարճել է 2010 թվականին։

Նա նմանապես հայտնվել է քննադատության կենտրոնում 2008 թվականին 670,000 պեսո (մոտ 200,000 ԱՄՆ դոլար) հարկվող եկամուտ հայտարարագրելուց հետո՝ 70 միլիոն պեսոյի դիմաց ազատումների, 30 միլիոն պեսոյի՝ իր երեխաներին կենդանության օրոք տրված նվերների և ևս 30 միլիոնի՝ անձնական ծախսերի տեսքով։ Հետևաբար, նրա հարկային պարտավորությունը գնահատվել է առնվազն 100 անգամ ավելի, քան նա իրականում վճարել է և 2010 թվականին նրա ակտիվների վրա դրվել է հարկային գրավ՝ 87 միլիոն պեսոյի (այդ ժամանակվա 22 միլիոն ԱՄՆ դոլար) չափով։ Մեկ այլ նշանակալի դեպք՝ «Լա Ռուրալա -Օգդեն» խմբի (որի գործընկերն է դե Նարվաեսը) կողմից Բուենոս Այրեսի նահանգի բանկից վերցված 106 միլիոն ԱՄՆ դոլարի վարկը չմարելու դեպքը, վաղեմության ժամկետը լրացել է 2013 թվականին։

#### Սանտա Կրուզի գույքի գործը (2011)
Արտահոսած հեռագրերից մեկում հիշատակվում է Կիրշների վարչակազմի անդամների և նրա բիզնես դաշնակիցների նկատմամբ Սանտա Կրուզ նահանգում հետաքննություն։ Հետաքննությունը կենտրոնացած էր Նեստոր Մենդեսի՝ Էլ Կալաֆատեի քաղաքապետի պաշտոնում աշխատելու վերջին տարիներին՝ 1995-2007 թվականներին, հանրային հողերի մեծ տարածքների գնման և վերավաճառքի վրա՝ մեծ շահույթով, գրեթե հիսուն բարձրաստիճան քաղաքական գործիչների և գործարարների կողմից։ 2011 թվականի մարտի դրությամբ այս գործի քննությունը ղեկավարում էր դատախազ Նատալիա Մերկադոն՝ Կիրչներների զարմուհին։

#### «Համատեղ երազանքների» գործը (2011)
2011 թվականին «Կոռուպցիան Արգենտինայում» վերնագրով հոդվածում *The Economist-ը* նշել է, որ «Shared Dreams»-ը՝ Պլասա դե Մայոի մայրերի հարգված ասոցիացիայի «սոցիալական աշխատանքի ստորաբաժանումը խրվել է կոռուպցիայի մեջ։ Աղքատների համար բնակարաններ կառուցելու համար պետական միջոցներից 45 միլիոն դոլար ստանալով՝ խումբը վարձել է «Մելդորեկ» ընկերությունը, որը պատկանում էր Սերխիո Շոկլենդերին, որը 14 տարի բանտարկվել էր իր ծնողների սպանության համար և որը ըստ այլ կապալառուների, «տնաշինության համար շուկայականից կրկնակի բարձր գին էր գանձում»։ Շոկլենդերի ընկերությունից հեռանալուց հետո դատարանները սկսեցին «հետաքննել խարդախության, փողերի լվացման և անօրինական հարստացման մեղադրանքները»։ *«Էկոնոմիստ»-ը* նշել է, որ նախագահ Ֆերնանդեսի մտերմությունը Մայրերի ասոցիացիայի հետ կարող էր «ամոթալի դառնալ»:

#### Սիմենսի գործը (2011)
Արգենտինայի արժեթղթերի և բորսաների հանձնաժողովը (CNV) մեղադրանք է առաջադրել Siemens-ի նախկին ղեկավարներին՝ Արգենտինայի երկու անընդմեջ նախագահներին՝ Կառլոս Մենեմին և Ֆեռնանդո դե լա Ռուային, 100 միլիոն դոլար կաշառելու համար՝ 1 միլիարդ դոլար արժողությամբ ազգային անձնագրի պայմանագիր կնքելու համար։ Կուրցը ասել է՝ «Եթե ֆուտբոլի ֆեդերացիան փող է լվանում, եթե 13,000 ոստիկան կարող է ձերբակալվել հանցագործությունների համար և եթե ազգային հարցման արդյունքում արգենտինացիների 60%-ը կարծում է, որ կարող է վճարել իրավապահ մարմինների աշխատակիցներին՝ խախտումներից խուսափելու համար, ապա այս հասարակության խնդիրները կարող են ավելի խորը լինել, քան պարզապես տեխնոկրատական կարգավորումը»։

#### Ռալֆ Լորեն (2013)
2013 թվականի ապրիլին Ռալֆ Լորենը 1.6 միլիոն դոլար է վճարել ԱՄՆ արժեթղթերի և բորսաների հանձնաժողովին (SEC), որպեսզի կարգավորեն այն մեղադրանքները, որոնց համաձայն՝ 2004-2009 թվականներին Արգենտինայի մաքսային պաշտոնյաներին կաշառել է 580,000 դոլար կանխիկ՝ «ապրանքների մաքսազերծման համար անհրաժեշտ փաստաթղթերը անօրինական կերպով ստանալու, անհրաժեշտ փաստաթղթերի բացակայության դեպքում ապրանքների մաքսազերծման և/կամ արգելված ապրանքների մաքսազերծման, իսկ երբեմն՝ ստուգումից լիովին խուսափելու համար»։

#### Բուենոս Այրեսի մունիցիպալ պայմանագրեր (2013)
«Poder Ciudadano» («Քաղաքացու իշխանություն») քաղաքացիական վերահսկող խումբը մտահոգություն է հայտնել Բուենոս Այրեսի քաղաքային օրենսդիր մարմնի կողմից 2013 թվականի նոյեմբերին ընդունված «Հանրային պայմանագրերի մասին» օրենքի վերաբերյալ և կոչ է արել, որ այն վետո դնի քաղաքապետ Մաուրիսիո Մակրին, որը առաջ է քաշել և ստորագրել օրինագիծը։ Մտահոգությունն այն էր, որ համայնքային կառավարության պայմանագրերին վերաբերող օրենքները կնվազեցնեին թափանցիկությունը և կվերացնեին վերահսկողության մեխանիզմները, այդպիսով խթանելով կոռուպցիան։ «Պոդեր Սյուդադանոն» 2013 թվականի զեկույցում նմանապես դատապարտել է քաղաքային թափոնների կառավարման մրցույթային գործընթացը և ծառայությունը (քաղաքի բյուջեի 20%-ը)՝ վերահսկողության բացակայության համար։

Քաղաքապետ Մակրին, որն ընտրվել է այդ պաշտոնում 2007 թվականին, մասնավորեցրել է բազմաթիվ քաղաքային ծառայություններ և աննախադեպ կերպով օգտագործել է ենթակապալառուներ քաղաքային հանրային աշխատանքների շինարարության մեջ՝ քաղաքային պայմանագրերի վրա ծախսերը 2013 թվականին հասել են 500 միլիոն ԱՄՆ դոլարի՝ քաղաքային 8.8 միլիարդ ԱՄՆ դոլար բյուջեի դիմաց։ Ամենավիճահարույց նման պայմանագրերից են 2013 թվականին 9 դե Խուլիո պողոտայում Metrobus ավտոբուսային գծերի կառուցման պայմանագրերը, որոնք 3 կիլոմետրանոց գոտիներ են եղել։ 2012 թվականին ավարտված երթուղիները մեկ կիլոմետրի համար արժեցել են 2.5-5.3 միլիոն պեսո (0.5-1.1 միլիոն ԱՄՆ դոլար)։

Նմանատիպ վեճ առաջացել է նաև Մակրիի կողմից 2011 թվականին Clarín Group-ի (երկրի ամենաազդեցիկ մեդիա խումբ) դուստր ձեռնարկություն PRIMA SA-ից 178,000 դպրոցական նեթբուք գնելու հետ կապված։ Պայմանագիրը PRIMA-ին բերել է 185 միլիոն ԱՄՆ դոլարի գնային հավելավճար՝ հիմնվելով նույն թվականին UTN-ի կողմից կատարված նմանատիպ գնման վրա։ Պայմանագրին վերաբերող փաստաթղթերը դատարան են կանչվել 2013 թվականին՝ JP Morgan Chase-ի Արգենտինայի գրասենյակների հետ կապված փողերի լվացման հետաքննության շրջանակներում։ PRIMA-ն JP Morgan-ի գործում ներգրավված Clarín Group-ի 15 դուստր ձեռնարկություններից մեկն է։ Արգենտինայում տեղեկատվության ազատության մասին օրենքները թույլ են տալիս մուտք գործել բոլոր պետական պայմանագրերի գրառումներին, սակայն 2013 թվականի դրությամբ Բուենոս Այրեսի քաղաքապետարան ներկայացված 500 նման հարցումներից պատասխան է ստացվել 10%-ից պակասի դեպքում։

#### Բուդուգատ (2010–13)
Արգենտինայի եկամուտների վարչությունը (AFIP) 2010 թվականի հուլիսին կոչ է արել Ciccone Calcográfica տպարանին սնանկություն հայտարարել, սակայն երկու ամիս անց, երբ Չիկոնեն 2.3 միլիոն պեսո (600,000 ԱՄՆ դոլար) է ստացել Հին Հիմնադրամից, որը կեղծ կորպորացիա է եղել, որի ներկայացուցիչ Ալեխանդրո Վանդենբրոլեն հետագայում դարձել է Ciccone-ի նախագահ՝ AFIP-ը չեղյալ է հայտարարել իր խնդրանքը և այն ժամանակվա էկոնոմիկայի նախարար Ամադո Բուդուի հրամանով՝ Չիկոնեին ժամանակ է տրվել իր պարտքերը վերաֆինանսավորելու համար։ Վանդենբրոլեի նախկին կինը՝ Լաուրա Մունյոսը, հրապարակավ մեղադրել է նրան Բուդուի քողարկված կողմը լինելու մեջ, վերջինս հերքել է մեղադրանքը, սակայն 2012 թվականի ապրիլին դատական հետաքննությունը պարզել է, որ Վանդենբրոլեն վճարել էր Բուդուին պատկանող բնակարանի վարձը։ Կոնգրեսի անդամները անհաջող փորձեցին իմպիչմենտի ենթարկել Բուդուին։ 2013 թվականի սեպտեմբերին Դաշնային դատարանը թույլատրել է Բուդուին դիմել մեղադրանքները մերժելու համար։ Սկանդալից անկախ՝ Արգենտինայի Կենտրոնական բանկը 2012 թվականի մարտին Չիկոնեին հանձնարարել է թղթադրամներ տպել։

#### Լազարո Բաեսի գործը (2013)
2013 թվականի մեծ մասի ընթացքում մաս-մաս ի հայտ եկած մի զանգվածային և բարդ սկանդալ կենտրոնացած է եղել Կիրշներների և հանրային աշխատանքների կապալառու Լազարո Բաեսի հարաբերությունների վրա, որը նրանց վաղեմի ընկերն ու գործընկերն է եղել և որի ընկերությունները Կիրշներների երկու նախագահությունների օրոք էլ բազմաթիվ հանրային աշխատանքների պայմանագրեր են շահել։ Լրագրող Խորխե Լանատան իր կիրակի երեկոյան բարձր վարկանիշ ունեցող «Periodismo para todos» («Լրագրություն բոլորի համար») հասարակական գործերի հաղորդման հաջորդական դրվագներում բազմաթիվ մեղադրանքներ է ներկայացրել Բաեսի և Ֆերնանդեսի վերաբերյալ։

Լանատան պնդել է, որ Բաեսը, կարծես թե, իր կառավարական պայմանագրերից հարկատուների գումարները վերադարձրել է Կիրչներներին՝ զույգին պատկանող հյուրանոցներում սենյակների վարձավճարների տեսքով։ Բաեսին պատկանող ընկերությունների պաշտոնական գրքերը ցույց են տվել, որ նրանք միլիոնավոր դոլարներ էին ծախսել «Կիրշների հյուրանոցային համարների մեկ երրորդը ամրագրելու համար, անկախ նրանից՝ սենյակները օգտագործված էին, թե ոչ»։ Պետական «Aerolíneas Argentinas» ավիաընկերությունը «երաշխավորել է սենյակների ևս մեկ երրորդը՝ ապահովելով շահույթի կայուն հոսք նախագահական զույգի մասնավոր բիզնեսների համար»։

Լանատան նաև լուսաբանել է այն փաստը, որ Բաեսը, որը նկարագրվել է որպես Սանտա Կրուս նահանգի բոլոր հանրային աշխատանքների մենաշնորհատեր՝ 2007 թվականին 28 միլիոն ԱՄՆ դոլարով Սանտա Կրուսում մի քանի կալվածքներ է գնել՝ ենթադրաբար տեղեկացված լինելով, որ նահանգը մտադիր է այդ տարածքում հիդրոէլեկտրակայաններ կառուցել։ Բացի այդ Լանատայի ծրագիրը հեռարձակել է թաքնված տեսախցիկով նկարահանված կադրեր, որոնցում Բաեսի գործընկեր Լեոնարդո Ֆարինյան խոստովանել է իր մասնակցությունը կառավարության կոռուպցիայից ստացված եկամուտները լվացող փողերի լվացման ցանցին։ Ֆարինյան Բաեսի միջոցներից 55 միլիոն եվրո է ավանդադրել Շվեյցարիայում և ասել, որ Կիրշները տեղյակ է եղել Բաեսի գործունեության մասին և բոլոր գործողությունների մասնակից է եղել։

Ավելին Լանատան բացահայտել է, որ կանխիկ և զգայուն փաստաթղթեր պահող պահոցը դատարկվել և վերածվել է գինու մառանի։ Գանձարանը գինու մառանի վերածելուն մասնակցած աշխատողներից մեկը լուսանկարվել է՝ իրեն պաշտպանելու համար՝ վախենալով, որ ներգրավված է անօրինական գործունեության մեջ։ Լանատան հեգնանքով շնորհավորել է Բաեսին, ով ընդամենը մի քանի տարի առաջ ցածր մակարդակի բանկային աշխատակից է եղել՝ Հենրի Ֆորդից կամ Բիլ Գեյթսից ավելի արագ կարողություն կուտակելու համար։

Լանատան իր ծրագրում որոշակի ուշադրություն է դարձրել նաև արգենտինացի դատավորներին և դատախազներին, որոնք դժկամությամբ են վարել գործը, քանի որ այն փոխանցվել է Ռիո Գալյեգոսի դատարաններ, որոնք հայտնի են եղել Կիրշների հետ կապերով։

2013 թվականի օգոստոսին իր հաղորդման մի դրվագում Լանատան մեղադրել է Ֆերնանդեսին, որը 2013 թվականի հունվարին մնացել էր Սեյշելյան կղզիներում, Բաեսի մասնակցությամբ փողերի լվացման գործողության շրջանակներում։ Մեկ շաբաթ անց Լանատան իր հաղորդման ժամանակ հյուրընկալել է վենեսուելացի լրագրող Նելլա Դե Լուկային, որը պնդել է, որ այդ ժամանակ Սեյշելյան կղզիներում մնացել է Ֆերնանդեսի հետ նույն հյուրանոցում։ Հաղորդման հեռարձակումից կարճ ժամանակ անց «Կասա Ռոսադան» հայտարարություն է տարածել, որ Ֆերնանդեսի ինքնաթիռը «տեխնիկական կանգառ» է կատարել Սեյշելյան կղզիներում։

Լանատայի Բաեսի և Սեյշելյան կղզիների մասին ռեպորտաժից հետո նախագահության գլխավոր քարտուղար Օսկար Պարիլին Լանատային անվանել է «մեդիա մարդասպան», ինչին ի պատասխան Լանատան CNN-ի եթերում հայտարարել է, որ հարցը կհասցնի դատարան։ Մի պահ կառավարությունը որոշել է մեղմել Լանատայի շոուի ազդեցությունը՝ կիրակի երեկոյան ծրագրի անմիջապես դիմաց պլանավորելով երկու շատ հայտնի ֆուտբոլային թիմերի՝ «Բոկա Խունիորսի» և «Ռիվեր Փլեյթի» միջև երեկոյան խաղերը։ Սկզբում Լանատայի շոուն ավելի շատ հեռուստադիտողներ են դիտել, քան ֆուտբոլային խաղերը։ Սակայն նրա վարկանիշները հետագայում նվազել են։

#### Զաննինիի գործը (2013)
Կիրշների վարչակազմի գործադիր իրավական խորհրդատու Կառլոս Զանինին 2012 թվականին մեղադրվել է մի շարք մեղադրանքներով, այդ թվում՝ պետական միջոցների յուրացման, փողերի լվացման և կոռուպցիայի մեջ։ 2003-2011 թվականներին նրա անձնական կարողությունն աճել է գրեթե երեսունութ անգամ (պեսոյով): Այս կապակցությամբ բողոք է ներկայացվել դատավոր Նորբերտո Օյարբիդեին՝ գործը որոշ ժամանակով կասեցվել է և միայն վերջերս է բողոքը շարունակվել։

Հաղորդվել է, որ Կիրշների վարչակազմի և կառավարության անդամները ձգձգել են գործը և բազմաթիվ ձևերով միջամտել։ Օրինակ, երբ Օյարբիդեն հրամայել է Զաննինիի սեփականության վրա հետաքննչական խուզարկություն անցկացնել՝ ապացույցներ հավաքելու համար, ըստ տեղեկությունների՝ նախագահի քարտուղար և Զաննինիի ենթակա Կառլոս Լյուցին զանգահարել է նրան, հրամայել չեղարկել խուզարկությունը և կաշառք առաջարկել նրան։ Կաբինետի ղեկավար Խորխե Կապիտանիչին խնդրեցին մեկնաբանել մեղադրանքը, չնայած հստակ պատասխաններ դեռևս չեն տրվել։ Մամուլի քարտուղար Օսկար Պարիլին հայտարարել է, որ նման մեղադրանքները կեղծ են և որ որևէ կոչ երբեք չի արվել։ Սակայն Օյարբիդեն հրապարակավ հայտարարել է, որ ինքը զանգ է ստացել Լյուցիից՝ խնդրելով դադարեցնել ամենը։

## Տարածքներ
### Քաղաքական կոռուպցիա
2013 թվականին մի քանի կուսակցություններ հայտարարել են «Կոռուպցիային այլևս վերջ» (*Nunca más a la corrupción*) կարգախոսի ներքո, որ կառաջարկեն Արգենտինայի խորհրդարանին ստեղծել երկպալատ հանձնաժողով՝ կառավարության կոռուպցիան հետաքննելու համար։ 2013 թվականի ընտրությունների թեկնածու Մարգարիտա Ստոլբիզերը 2013 թվականի օգոստոսին հրապարակել է «Կոռուպցիայի մասին զեկույց», որում ասվում է՝ «Կոռուպցիան շատ սև է, քանի որ դա կոռուպցիա է, այն կյանքեր է խլել»։ Մեկ այլ թեկնածու՝ Ռիկարդո Ալֆոնսինը, ներկայացրել է թափանցիկության բարձրացմանն ուղղված մի շարք առաջարկներ։

Մեջբերելով Հռոմի պապ Ֆրանցիսկոսի կոռուպցիայի նկարագրությունը որպես «մեր ժամանակների մոլախոտ, որը վարակում է քաղաքականությունը, տնտեսությունը և հասարակությունը»՝ *La Nación-*ի խմբագիրները 2013 թվականի հոկտեմբերին արգենտինացի պաշտոնյաներին մեղադրել են «յուրացման, կաշառակերության, շորթման, անօրինական հարստացման, հանրային գործառույթների իրականացման հետ անհամատեղելի բանակցությունների, թաքցնելու և փողերի լվացման, ինչպես նաև իշխանության օգտագործման և պետական միջոցների անօրինական յուրացման» մեջ և մեղադրել են պաշտոնյաներին 2004 թվականին պարային ակումբում տեղի ունեցած 194 մահվան մեջ, ինչպես նաև 2012 թվականին Once-ում գնացքի վթարի հետևանքով 51 մահվան և 2013 թվականին ջրհեղեղներից 60 մահվան մեջ։ Թերթը նաև բնակարանային և առողջապահական ծառայությունների հասանելիության թերությունները վերագրել է կոռուպցիայի տարբեր ձևերի՝ սկսած բացահայտ յուրացումից մինչև բժշկական ինքնաթիռներով պաշտոնյաների տեղափոխումը:

2013 թվականի դեկտեմբերին «Transparency International»-ի կողմից Արգենտինայի կոռուպցիայի վարկանիշային աղյուսակում վատ ցուցանիշների պատճառով առաջացած խմբագրականում *«La Nación»*-ի խմբագիրները նշել են, որ Արգենտինայի կառավարությունը «խրախուսում է սուտը, կողծումը և անօրինականությունը»։ Թերթի խմբագիրները բողոքել են կոռումպացված պաշտոնյաների «անպատժելիության շատ բարձր մակարդակից» և կոչ են արել կառավարությանը խթանել «թափանցիկության մշակույթ», որը հնարավոր կդարձնի «օրինականության մշակույթը»։ *«La Nación»-ը* հակասությունների մեջ է եղել դաշնային կառավարության հետ 2003 թվականի հոկտեմբերին տրված արգելքի պատճառով, որը թույլ է տալիս հաջորդ տարիներին շարունակել պահանջել ժամկետանց կորպորատիվ հարկային վարկ վճարված աշխատավարձի հարկեր, եթե արգելքը վերացվի՝ կառաջանա 50 միլիոն ԱՄՆ դոլարի հարկային պարտք, ներառյալ տոկոսները։

2012 թվականին եղել է 25 հանրային գործ, որոնցում նախկին և ներկա պետական պաշտոնյաները մեղադրվել են ապօրինի հարստացման մեջ։ 2013 թվականի սեպտեմբերին Ռիկարդո Խայմեն, որը Կիրշների տրանսպորտի նախարարն է եղել՝ դատապարտվել է 6 ամսվա պայմանական ազատազրկման՝ անհիմն հարստացման գործով ապացույցներ չտրամադրելու մեղադրանքով։ 2011 թվականին օմբուդսմեն Էդուարդո Մոնդինոն ԱՄՆ դեսպան Էրլ Էնթոնի Ուեյնին պատմել է այն մեղադրանքների մասին, որ Արգենտինայի կառավարությունը բոլոր մասնավոր միջազգային պայմանագրերի համար գանձում է 15% միջնորդավճար և ցանկացել է, որ Ուեյնը օգնի պարզել, թե արդյոք եկամուտները պահվում են ամերիկյան որևէ բանկում։ Գերմանացի գործադիր տնօրենը նաև պլանավորման նախարար Խուլիո Դե Վիդոյին ասել է, որ վերջինիս օգնականներից մեկը իրենից կաշառք է խնդրել։

#### Հովանավորչական աշխատատեղեր
Որպես Արգենտինայի քաղաքական կոռուպցիայի օրինակ՝ *The Wall Street Journal*-ի Բրինկ Լինդսին նշել է, որ Տուկուման նահանգի պետական հատվածը գրեթե բացառապես օգտագործվել է քաղաքական գործիչներին հարստացնելու և հովանավորչական աշխատատեղեր ֆինանսավորելու համար։ Ընտրված պաշտոնյաները մեղադրվում են իրենց համար կարողություն ստեղծելու համար բավարար միջոցներ յուրացնելու մեջ, իսկ նահանգային օրենսդիրների տարեկան աշխատավարձը կազմում է մոտ 300,000 դոլար։ Ֆորմոսա նահանգում, որտեղ Արգենտինայի ամենաաղքատ բնակչությունն է՝ աշխատուժի մոտավորապես կեսը կառավարության կողմից վարձատրվող աշխատող է, բայց շատերը աշխատանքի են գալիս ամիսը միայն մեկ անգամ։

Նման կոռուպցիան, ըստ Լինդսիի նպաստել է Արգենտինայի ֆինանսական ճգնաժամին։ Նա նշել է, որ չնայած շատերը Արգենտինայի դժվարությունների համար մեղադրում են ազատ շուկային՝ նման խնդիրների պատճառ են դարձել գործող վերահսկողական տնտեսագիտությունը։

#### Հետախուզության քարտուղարություն և 601 գումարտակ
Հետախուզության քարտուղարությունը (ՀՔ) ստեղծվել է նախագահ Խուան Պերոնի կողմից 1946 թվականին՝ որպես Պետական տեղեկատվության համակարգման քարտուղարություն (ՊՏՀՔ)։ Այն վերանվանվել է SIDE 1958 թվականին, իսկ ՀՔ՝ 2001 թվականին։ Դրա առաջին տնօրենը Ռոդոլֆո Ֆրոյդեն է եղել, որն Օդեսայի հետպատերազմյան նացիստական շարժման գլխավոր դեմքերից մեկն է եղել։ Իր ստեղծումից ի վեր Սոցինտերնը պատասխանատու է եղել քաղաքական գործիչների, լրագրողների, մտավորականների և արհմիութենականների լրտեսության համար՝ հավաքելով տեղեկատվություն, որը նույնիսկ այսօր մնում է «գաղտնի»։ Սակայն 1970-ականների սկզբին Սառը պատերազմի և ձախակողմյան քաղաքական բռնության սրման հետ մեկտեղ՝ SIDE-ը կարևոր դեր է խաղացել 1970-ականների կեսերին Արգենտինայի «Կեղտոտ պատերազմի» ժամանակ հազարավոր մարդկանց հետապնդումների, սպանությունների և անհետացման գործում։

ԿՀՎ-ն նպաստել է այս քաղաքականությանը՝ տրամադրելով հետախուզական ուսուցում և տեխնիկական օգնություն, ներառյալ հրկիզման տեխնիկան «մաքուր» հրդեհների համար, որոնց ծագումը դժվար է հայտնաբերել։ Այս համագործակցությունը, ինչպես նաև նմանատիպ պայմանավորվածությունները Հարավային Ամերիկայի այլ բռնապետությունների հետ հայտնի են եղել որպես «Կոնդոր» գործողություն և պաշտոնապես իրականացվել են 1975 թվականին։ Սկզբում SIDE-ը սերտորեն համագործակցել է «Եռակի A» աջակողմյան մահվան ջոկատի հետ, իսկ 1976 թվականի մարտյան հեղաշրջումից հետո՝ Արգենտինայի բանակի հետախուզական ստորաբաժանման 601-րդ գումարտակի հետ։ SIDE-ը կառավարում է Բուենոս Այրեսի «Ավտոմոտորես Օրլետի» կալանավայրը, որտեղ սպանվել է մոտ 300 մարդ, իսկ զոհերի ունեցվածքը բաշխվել է խոշտանգողների միջև։ Դրա երկու ղեկավարները՝ SIDE սպա Անիբալ Գորդոնը և 601-րդ գումարտակի սպա Ռաուլ Գուգլիելմինետին նույնպես պատկանել են «Եռակի A»-ին և հետագայում իրականացրել են բազմաթիվ առևանգումներ՝ փրկագնի դիմաց։ «Գորդոն խումբը» գործել է մաֆիոզների հետ, ինչպիսիք են Պուչչո ընտանիքը, SIDE-ի գործընկերները, այդ թվում՝ Ալեխանդրո Էնսինոն (որի աները՝ գեներալ Օտտո Պալադինոն ղեկավարել է SIDE-ը բռնապետության ժամանակ), գեներալ Էդուարդո Կաբանիլյասը (որը 1990-ականներին ղեկավարել է 2-րդ բանակային կորպուսը) և Ֆրանսուա Չիապեն (դատապարտված բանկային գող և French Connection հերոինի առևտրով զբաղվող)։

1983 թվականին բռնապետությունից հետո ընտրված նախագահ Ռաուլ Ալֆոնսինը փորձել է ապառազմականացնել SIDE-ը՝ նշանակելով դրա առաջին քաղաքացիական տնօրենին և դադարեցնելով 601-րդ գումարտակի հետ գործընկերությունը։ Մարդու իրավունքների խախտումների մեջ ներգրավված որոշ SIDE գործակալներ, ինչպիսին է Լուիս Սարմիենտոն, փախան երկրից։ Սակայն մյուսները փորձեր արեցին ներթափանցել կառավարության զգայուն պաշտոններ, մասնավորապես՝ Ռաուլ Գուգլիելմինետին, որը 1985 թվականին պարզվել է, որ ներթափանցել է նախագահի անվտանգության ծառայության մեջ։

Հետախուզական գործակալության կողմից կատարված ամենալուրջ չարաշահման դեպքը կապված է բանկիր Օսվալդո Սիվակի հետ։ Սիվակը առևանգվել է փրկագին ստանալու համար 601-րդ գումարտակի գործակալների կողմից 1979 թվականին, իսկ հետո՝ 1985 թվականին։ Նրա թաղված դիակը գտնվել է երկու տարի անց։ Դաշնային ոստիկանության պետ Խուան Անխել Պիրկերի կողմից հետագա հետաքննությունը բացահայտել է, որ Սիվակը առևանգվել և սպանվել է Դաշնային ոստիկանության նախկին կապիտանների կողմից, որոնք դիկտատուրայի ժամանակ աշխատել են՛ 601-րդ գումարտակում և SIDE-ում։ Քանի որ Սիվակը նախագահ Ալֆոնսինի գլխավոր դրամահավաքներից է եղել և նրա մտերիմ ընկերը, սպանությունը մեկնաբանվել է որպես սպառնալիք Ալֆոնսինի և նրա երկու գործակալությունները բարեփոխելու ջանքերի դեմ" «Կապիտանների խումբը», ինչպես այն հայտնի դարձավ պատասխանատու է եղել 1978-1991 թվականներին բազմաթիվ այլ աղմկահարույց առևանգումների համար, որոնցում փրկագին էր պահանջվել, այդ թվում՝ Կարինա Վերտեյնի և Մաուրիսիո Մակրիի առևանգումների համար։ Իրենց զինվորական և ոստիկանական գործընկերների նման՝ «Կեղտոտ պատերազմում» ներգրավված հետախուզության սպաները օգտվեցին 1987 թվականին Ալֆոնսինի կողմից ստորագրված «Սահմանային կանգառ» և «Պատշաճ հնազանդության մասին» օրենքներից, ինչպես նաև 1990 թվականին Մենեմի կողմից ստորագրված ներումներից։ Սակայն շատերը դատապարտվել են 2003 թվականին համաներման չեղարկումից հետո՝ հանցավոր դավադրության համար 6-ից 25 տարի ազատազրկման։

### Թափանցիկության պակաս
Արգենտինայում պաշտոնական կոռուպցիայի մեկ այլ կարևոր գործոն է կառավարության տեղեկատվությանը հանրության համար հասանելիության բացակայությունը։ 2003 թվականին ընդունվել է որոշում, որը նախատեսում է նման հասանելիություն, սակայն այն վերաբերում է միայն գործադիր մարմիններին և պետական միջոցներ ստացող ընկերություններին։ «Թրանսփարենսի Ինթերնեշնլ»-ը կոչ է արել ընդունել դաշնային օրենք, որը կբարձրացնի թափանցիկությունն ու հաշվետվողականությունը։

### Բանկային գործ և փողերի լվացում
Արգենտինայում 1977 թվականին վերջին դիկտատուրայի կողմից բանկային կարգավորման ընդունումից ի վեր տեղի են ունեցել բազմաթիվ խոշոր բանկային խարդախությունների և ակտիվների բռնագրավման դեպքեր, որոնց մեծ մասը հանգեցրել է ներգրավված բանկերի անվճարունակության՝ որոշները լուծվել են Կենտրոնական բանկի կողմից, սակայն պետական գանձարանի համար զգալի ծախսերով։ Ամենանշանակալի վաղ դեպքը հավանաբար BIR-ի դեպքն է եղել, որի 3 միլիարդ ԱՄՆ դոլարի Պոնցի սխեմայի փլուզումը 1980 թվականի մարտին հանգեցրել է համազգային ֆինանսական ճգնաժամի։ Բանկի նախագահ Խոսե Տրոցոն բանկի սեփականատերն է եղել, ներգրավված է եղել նաև ծովակալ Էմիլիո Մասերան (ռազմական խունտայի երկրորդ ամենաազդեցիկ դեմքը՝ առաջին երեք տարիների ընթացքում)։ Տրոցոն խուսափել է արդարադատությունից՝ փախչելով Մեքսիկա, թողնելով բանկի վերջին տնօրեն Ռաուլ Պինիերո Պաչեկոյին Կենտրոնական բանկի կողմից 20 միլիոն ԱՄՆ դոլարի տուգանք վճարելու համար։

Այլ նշանակալի դեպքերից են Banco Internacional-ը (1981), որը փլուզվել է իր նախագահ Ռոմուլո Սեյտունի կողմից կազմակերպված 1.2 միլիարդ ԱՄՆ դոլարի արժեթղթերի խարդախության պատճառով և հանգեցրել է այդ ժամանակ Արգենտինայի ամենամեծ գյուղատնտեսական արդյունաբերության ընկերության՝ Sasetrú-ի սնանկացմանը։ Banco Alas-ը (երկրի 13-րդ խոշորագույն ընեկրությունը) փակվել է 1986 թվականին՝ Կենտրոնական բանկին խաբելու համար։ Banco Mayo-ն (1998), որի 200 միլիոն ԱՄՆ դոլարի սնանկացումը հանգեցրել է DAIA-ի նախկին նախագահ Ռուբեն Բերախայի ազատազրկմանը, Banco República-ն (1999), որի նախագահ Ռաուլ Մոնետան իր բանկի փլուզումից չորս օր առաջ Կենտրոնական բանկից ստացել է 89 միլիոն ԱՄՆ դոլարի վերավարկավորում և մարել է 26 միլիոն ԱՄՆ դոլարի հարկային պարտքը՝ չնայած երկրից փախչելուն և Banco Velox-ը (2002), որի սեփականատերերը՝ Պեյրանո Բասսո եղբայրները 800 միլիոն ԱՄՆ դոլարի ավանդներ են փոխանցել Կայմանյան կղզիների օֆշորային բանկի, ինչը հանգեցրել է Velox-ի, Banco Alemán-ի (Պարագվայ) և Banco Montevideo-ի (Ուրուգվայ) սնանկացմանը։ Բացառությամբ Ռուբեն Բերաջայի՝ այս բոլոր բանկերի փլուզումներին մասնակցած նախագահները աջակողմյան կաթոլիկ «Օպուս Դեի» խմբի անդամներ են եղել։

Կոռուպցիայի մեկ այլ հիմնական կատեգորիա է եղել փողերի լվացումը։ 2009 թվականի մարտին Բուենոս Այրեսում ԱՄՆ դեսպանատունը հաղորդել է Արգենտինայի նոր հարկային համաներման օրենքի շուրջ առաջացած վիճաբանության և ընդդիմադիր քաղաքական գործիչների կողմից այն մեղադրանքների մասին, որը նպաստում է փողերի լվացմանը։ Ֆինանսական գործողությունների աշխատանքային խումբը (FATF) արգենտինական մամուլին ասել է, որ «Լավ օրենք ունենալը բավարար չէ, այն պետք է նաև կիրառել»։ Սակայն 2011 թվականին Transparency International-ը գովաբանել է Արգենտինային այդ տարի ընդունված օրենքի համար, որը փողերի լվացումը ճանաչում է որպես հանցագործություն և սահմանում է էական պատիժներ, իսկ 2014 թվականի հոկտեմբերին Ֆինանսական գործողությունների աշխատանքային խումբը Արգենտինան հանել է իր «մոխրագույն ցուցակից» և նշել կառավարության կողմից փողերի լվացման նկատմամբ վերահսկողության բարելավումը։

Խնդրի լրջությունը կրկին ընդգծվել է 2014 թվականի փետրվարին Բուենոս Այրեսի հարավային մասում գտնվող կորպորատիվ գրառումների պահեստում, որը պատկանում է ԱՄՆ-ում գործող Iron Mountain Incorporated ընկերությանը։ Հրդեհը, որի հետևանքով զոհվել է ինը հրշեջներ և քաղաքացիական պաշտպանության մեկ սպա՝ տեղի է ունեցել AFIP եկամուտների բյուրոյի կողմից ներկայացված մեղադրանքներից հետո, առ այն, որ Iron Mountain South America Ltd.-ն և Iron Mountain Chile SA-ն հարկային դրախտներից գործող կեղծ ընկերություններ են։ Հետագայում փողերի լվացման հետաքննություններ են սկսվել 24 ընկերությունների դեմ (642-ից), որոնց փաստաթղթերը պահվել են պահեստում։ Նմանատիպ հրդեհներ վերջերս տեղի են ունեցել Հյուսիսային Ամերիկայի և Եվրոպայի «Այրոն Մաունթին» ընկերության չորս օբյեկտներում։

### Հարկերից խուսափում
Հարկերից խուսափելը վաղուց ի վեր ծանր բեռ է հանդիսացել Արգենտինայի պետական ֆինանսների համար՝ բարձր ավելացված արժեքի հարկերի միջոցով (որոնք ավելի հեշտ է գանձել) բեռը տեղափոխելով միջին և աշխատավոր դասերի վրա։ 1990-ականներից ի վեր կիրարկման բարելավումները մեղմացրել են խնդիրը 1980-ականների գագաթնակետից, երբ բոլոր հարկային պարտավորությունների կեսը (և եկամտային հարկերի մեծ մասը) խուսափվեն վճարներից։ Այնուամենայնիվ JP Morgan Chase-ի նախկին գործադիր տնօրեն Հերնան Արբիզուն 2013 և 2014 թվականներին ցուցմունք է տվել այն մասին, թե ինչպես են արգենտինական ընկերությունները և հարուստ արգենտինացի հաճախորդները դեռևս խուսափում միլիարդավոր դոլարների հարկերից՝ օգտագործելով տեղական բանկերն ու փոխանակման կետերը։ Մեղադրյալների թվում են եղել Clarín Media Group-ը, Արգենտինայի Petrobras էներգետիկ ընկերությունը, էլեկտրաէներգիայի դիստրիբյուտոր Edesur-ը, հանգուցյալ Մարիա Ամալյա Լակրոզ դե Ֆորտաբատը և նրա քարտուղար՝ կոնգրեսական Ալֆոնսո Պրատ-Գայը, ինչպես նաև YPF-ի նախկին ղեկավար Սեբաստիան Էսկենազին և հանգուցյալ հեռուստահաղորդավար Բերնարդո Նոյշտադտ։

Իր ցուցմունքի ընթացքում նա նկարագրել է, թե ինչպես է օգնել հաճախորդներին միջոցներ տեղափոխել արտասահմանյան հաշիվներ (հիմնականում Շվեյցարիայում)՝ օգտագործելով մասնավոր բանկային գրասենյակներ և իրավական բացթողումներ։ Նա հայտարարել է, որ Արգենտինայից մոտ 85 միլիարդ ԱՄՆ դոլար է փոխանցվել մոտ 4000 նման հաշիվների՝ որպես 2000 թվականին սկսված մի լայնածավալ սխեմայի մաս, որի արդյունքում հարկերից խուսափելու համար վնասը կազմել է 60 միլիարդ պեսո (7 միլիարդ ԱՄՆ դոլար), բացառությամբ Banco Credicoop-ի՝ Արգենտինայի բոլոր 60 խոշոր բանկերը, այդ թվում արտասահմանյան բանկերի մի քանի տեղական գրասենյակներ նույնպես ներգրավված են եղել դրանում։

Մեկ այլ նմանատիպ դեպք է եղել HSBC Bank Argentina-ի դեպքը։ 2014 թվականի SwissLeaks սկանդալով բացահայտվել է, որ նպաստել է ավելի քան 4000 տեղական հաշվետերերի կողմից 3.8 միլիարդ ԱՄՆ դոլարի հարկերից խուսափելուն։ Համապատասխանաբար AFIP եկամուտների բյուրոն դատարաններին հանձնարարել է միջազգային կալանքի օրդեր տրամադրել Միգել Աբադիի նկատմամբ, որի GEMS ֆոնդը կազմել է այս ընդհանուր գումարի առնվազն 1.4 միլիարդ ԱՄՆ դոլարը։

### Մեդիա խմբեր
Արգենտինայի խոշոր մեդիա կոնգլոմերատները, մասնավորապես՝ «Կլարին Գրուպը» և «Լա Նասիոնը» դեմ են Քրիստինա Կիրշների վարչակազմի օրոք ընդունված հակամենաշնորհային օրենքներին, որոնք փոխարինել են 1980 թվականին վերջին բռնապետության օրոք ընդունված լրատվամիջոցների սեփականության մասին օրենքները։ Ըստ ՄԱԿ-ի խոսքի ազատության հարցերով հատուկ զեկուցող Ֆրենկ Լարուի՝ Արգենտինայում և Լատինական Ամերիկայի այլ երկրներում լրատվամիջոցների համախմբումը դարձել է մամուլի ազատության համար ավելի մեծ սպառնալիք, Միջազգային մամուլի ֆեդերացիայի և Արգենտինայի լրագրության ֆորումի (FOPEA) 2011 թվականի հարցմանը մասնակցած լրագրողների մեծամասնությունը նոր օրենքը համարել են մասնակի կամ նույնիսկ էական առաջընթաց նախորդի համեմատ։

Clarín Group-ի, La Nación-ի և Արգենտինայի կառավարության կողմից Papel Prensa-ի (Արգենտինայում թղթի ամենամեծ արտադրող) համատեղ սեփականության հարցը նույնպես նշանավորվել է հակասություններով։ Վարչակազմը պնդում էր, որ Papel Prensa-ի վաճառքը հանգուցյալ Դեյվիդ Գրեյվերի ընտանիքի կողմից 1976 թվականին իրականացվել է անօրինական միջոցներով և բռնապետության հետ համաձայնությամբ։ Կառավարությունը 2010 թվականին զեկույց է ներկայացրել, որում պնդվել է, որ «Կեղտոտ պատերազմի» ժամանակ հարկադրանքի տակ գտնվելով Գրեյվերները ստիպված են եղել վաճառել թղթի արտադամասը մատչելի գնով։ Կառավարության և Papel Prensa-ում նրա մասնավոր գործընկերների միջև վեճի մեկ այլ աղբյուր է եղել արտոնյալ գնագոյացման սանդղակը, որը թույլ է տալիս *La Nación-ին* և Clarín Group-ի բազմաթիվ օրաթերթերին թուղթ գնել 25% զեղչով, մինչդեռ մյուս օրաթերթերից գները գանձվում էին չիլիական թանկարժեք ներմուծումների հիման վրա, այս պրակտիկան անօրինական է դարձել 2010 թվականին։

Clarín Group-ը և *La Nación-ը* նաև հակասությունների մեջ են դաշնային կարգավորող մարմինների հետ՝ 2008 թվականին Clarín Group-ի կողմից Clarín-ի բաժնետոմսեր պահող կենսաթոշակային ֆոնդերի դեմ արժեթղթերի խարդախության գործի պատճառով, ինչպես նաև *La Nación-ի* դեպքում աշխատավարձի հարկերի վրա ժամկետանց կորպորատիվ հարկային վարկի (ավելի քան 50 միլիոն ԱՄՆ դոլարի արժողությամբ) 2003 թվականից ի վեր շարունակական օգտագործման պատճառով:

### Դեղագործական ընկերություններ և թմրամիջոցներ
2008 թվականի վերջին Արգենտինայի այն ժամանակվա առողջապահության նախարար Գրասիելա Օկանյան ԱՄՆ դեսպան Էնթոնի Ուեյնին տեղեկացրել է, որ դեղագործական կոռուպցիան երկրի առողջապահական համակարգը խաթարող բազմաթիվ լուրջ խնդիրներից մեկն է։ Մեջբերելով գնային մանիպուլյացիաների և խարդախ արտադրանքի մասին մեղադրանքները՝ Օկանյան կոչ է արել ավելի մեծ թափանցիկություն ցուցաբերել դեղերի բաշխման համար պատասխանատու գործակալությանը։ Բացի այդ, Արգենտինայի կառավարությունը «կեղծ դեղամիջոցներ» էր գնում դեղագործական արտադրողներից, որոնք նպաստել էին Ֆերնանդեսի 2007 թվականի նախընտրական քարոզարշավին։ Օկանյան ասաց, որ իր նախարարության արդյունավետ կառավարումը մարտահրավեր է, երբ հանրային առողջապահության համար հատկացված գումարը իրականում փոխանցվել են «այլ վայրեր»։

ԱՄՆ Պետդեպարտամենտի 2013 թվականի զեկույցը ցույց է տալիս, որ Արգենտինայի կառավարությունը ակտիվորեն չի արտադրում կամ չի խրախուսում թմրանյութերի արտադրությունը։ Այնուամենայնիվ «մի քանի անվտանգության ուժերի անդամներ, այդ թվում՝ բարձրաստիճան սպաներ» 2012 թվականին մեղադրվել են կոկաինի և մարիխուանայի մեծածավալ ապօրինի շրջանառության կամ ապօրինի շրջանառության սխեմաները հովանավորելու մեջ։

2013 թվականի մի աղբյուրի համաձայն՝ երկրի թմրանյութերի առևտրի էպիկենտրոնը Ռոսարիո քաղաքն է եղել։ Այս «նախորդ քիմիական նյութերի», այդ թվում՝ էֆեդրինի և պսևդոէֆեդրինի ներմուծման նվազագույն սահմանափակումներ են եղել, որոնք օգտագործվում են կոկաինի և մեթամֆետամինի նման թմրանյութեր արտադրելու համար և Կիրշների և Ֆերնանդեսի վարչակազմերը դժկամությամբ են սահմանափակումներ սահմանել դեղագործական արտադրանքի վրա, քանի որ դեղագործական ընկերությունները Կիրշների քարոզարշավի ամենամեծ դոնորներից են եղել։

### Քաղաքական ֆինանսներ
Արգենտինայում լայնորեն տարածված կոռուպցիայի մեկ այլ ոլորտ է քաղաքական ֆինանսավորումը։ Թափանցիկության և հաշվետվողականության մակարդակը բավարար չէ և չնայած վերջերս ընդունված օրենսդրությունն արգելում է ընկերությունների կողմից քաղաքական արշավներին նվիրատվություններ կատարելը՝ բիզնեսները կարող են շրջանցել օրենքը և ծածկել քաղաքական գործիչների ու կուսակցությունների ոչ քարոզարշավային ծախսերը։ Գործող պաշտոնյաները նույնպես վայելում են որոշակի առավելություն։

Քարոզարշավի ֆինանսավորման կոռուպցիան կարող է սկիզբ առնել նաև արտերկրից։ 2008 թվականինN ML Capital Limited-ը՝ Կայմանյան կղզիներում գտնվող օֆշորային գոտուց պահանջել է 832 միլիոն ԱՄՆ դոլար երկրորդային շուկայում 49 միլիոն ԱՄՆ դոլարով արգենտինական պարտատոմսերի դիմա, 2013 թվականին պարզվել է, որ աջակողմյան PRO կուսակցության կոնգրեսական Լաուրա Ալոնսոյի կողմից ղեկավարվող կազմակերպության գլխավոր հովանավորն է, այդ ՀԿ-ն և կոնգրեսական Ալոնսոն մինչ այդ պահը բարձրաձայն լոբբինգ են արել NML-ի համար։

### Դատավարություն
Արգենտինական դատարանները «դանդաղ են, անարդյունավետ և խոցելի են կոռուպցիայի և գործադիր իշխանության ազդեցության նկատմամբ», ըստ The Heritage Foundation-ի 2013 թվականի զեկույցի Ընդհանուր կարծիքն այն է, որ Արգենտինայի դատական համակարգի շատ անդամներ քաղաքական նշանակված անձինք են, որոնք սերտ հարաբերություններ ունեն գործադիր իշխանության հետ։ Մեկ այլ լուրջ խնդիր է դատական համակարգը, որը տառապում է անարդյունավետությունից, ուշացումներից և անբավարար վարչական աջակցությունից։ Կառավարության պաշտոնյաների համար տարածված պրակտիկա է քաղաքական պաշտոններ առաջարկելը կարևոր գործերով զբաղվող դատավորներին՝ այդպիսով խափանելով գործերի ընթացքը։

Տնտեսական հանցագործությունների ուսումնասիրության և կանխարգելման կենտրոնը նշել է, որ Արգենտինայում կոռուպցիոն գործերի լուծումը տևում է միջինը 14 տարի։ Որոշակի ժամանակահատվածում քննված 750 գործերից միայն 15-ն են ավարտվել դատապարտմամբ։ Ասում են, որ սա Ֆերնանդեսի կողմից «կառավարության վերահսկողության» և «չեզոքացման» արդյունքն է, որը նա իրականացրել է՝ «աուդիտորի պաշտոններ տրամադրելով շահերի բախման մեջ հայտնված մերձավորներին»։

*«La Nación»-ը* 2013 թվականի հոկտեմբերին մեղադրել է կառավարությանը «անհեթեթ դատական բարեփոխում պարտադրելու» փորձի մեջ, որը հիմնականում նախատեսված է եղել «իշխանության մեջ գտնվողների անպատժելիությունը երաշխավորելու համար»։ Թերթը նաև մեղադրել է կառավարությանը քաղաքացիական և առևտրային օրենսգրքերի «բարեփոխումը» փոփոխելու մեջ՝ պետական պաշտոնյաների անպատժելիությունը բարձրացնելու նպատակով՝ «այդպիսով խեղաթյուրելով սկզբնական նախաձեռնությունը»:

2013 թվականի նոյեմբերին Քրեական վերաքննիչ դատարանը չեղյալ է հայտարարել Մենեմի օրոք կառավարության նախարարներ և բարձրաստիճան պաշտոնյաներ եղած 25 անձանց նկատմամբ հարուցված քրեական հետապնդումը, որոնք մեղադրվել են անօրինական պարգևատրումներ ստանալու մեջ։ Մեղադրանքի հարուցումը դադարեցվել է այն հիմքով, որ խախտվել էր մեղադրյալների պատշաճ դատաքննության իրավունքը։ Մեղադրյալների թվում են եղել աշխատանքի նախկին նախարար Խոսե Արմանդո Կարո Ֆիգերոան, արդարադատության նախկին նախարար Էլիաս Յասանը, Ներքին գործերի նախկին քարտուղար Ադելինա Դ'Ալեսիո դե Վիոլան և Առևտրի և ներդրումների նախկին քարտուղար Կառլոս Սանչեսը: Գործը վերադարձվել է ստորին ատյանի դատարան։

## Հանրային ընկալումներ
2013 թվականի հուլիսին արգենտինացիների 72%-ը կարծել է, որ իրենց երկրում կոռուպցիան աճել է նախորդ տարվա ընթացքում, իսկ քաղաքական գործիչներն ու կուսակցությունները նշվել են որպես ամենակոռումպացված հաստատություններ։

### Բուենոս Այրեսի փողոցային բողոքի ցույցեր (նոյեմբեր 2012)
2012 թվականի նոյեմբերին Բուենոս Այրեսում հազարավոր արգենտինացիներ փողոցային բողոքի ցույց են անցկացրել իրենց կառավարության դեմ՝ ձեռքներին պաստառներ թափահարելով, որոնց վրա գրված է եղել «Դադարեցրեք հանցագործությունների հետևանքով զոհված արգենտինացիների ալիքը, բավական է կոռուպցիան և ասեք «ոչ» սահմանադրական բարեփոխումներին»։ *[[The Guardian|The Guardian-ը]]* նշել է, որ արգենտինացիներին տանջում են «ավելի ու ավելի համարձակ տների կողոպուտները, որոնց ժամանակ զինված խմբավորումները կապում են ընտանիքներին, մինչև զոհերը չհանձնեն այն կանխիկ գումարը, որը շատ արգենտինացիներ պահել են տանը 2002 թվականին կառավարության կողմից խնայողական հաշիվները սառեցնելուց և արժույթը արժեզրկելուց հետո: Հանցագործությունների մեծ մասը երբեք չի բացահայտվում, մինչդեռ մահացությունների թիվն աճում է»։

### Ազգային ցույցեր (ապրիլ 2013)
2013 թվականի ապրիլի 18-ին համազգային ցույցերը հիմնականում կենտրոնացած էին կոռուպցիայի և «պաշտոնական անպատժելիության զգացողության» վրա։ The Guardian-ը գրել է, որ «Խաղաղ ցուցարարների հսկայական ալիք դուրս եկավ Արգենտինայի փողոցներ», « ժողովուրդը խոհանոցային կաթսաներին գդալներ խփելով հանրահավաք է իրականացրել, որն ավելի մեծ բազմություն է ներգրավել, քան նոյեմբերին Քրիստինա Ֆերնանդես դե Կիրշների օրոք կոռուպցիայի, գնաճի և անապահովության դեմ նմանատիպ զանգվածային ցույցը»։ Facebook-ի և Twitter-ի միջոցով կազմակերպված հանրահավաքը «բորբոքարկվել է դատական բարեփոխումների դեմ Կոնգրեսում առաջ մղվող զայրույթով, որոնք կարող էին կառավարությանը դատարանների նկատմամբ գործնականում վերահսկողություն տալ», այն տեղի է ունեցել «մեղադրանքներից հետո, որ գործարարները տասնյակ միլիոնավոր եվրոներ են լվացել հանրային աշխատանքների պայմանագրերից՝ օֆշորային հաշիվների միջոցով»։ Ցուցարարները պաստառներ են կրել, որոնց վրա գրված է եղել «Արգենտինա, արթնացիր» և «Կոռումպացված Քրիստինա»։

### Արտաքին ուժերի մտահոգություններ
2011 թվականին արտահոսած հեռագրերը բացահայտեցին, որ Միացյալ Նահանգների, Գերմանիայի, Իսպանիայի և Ֆինլանդիայի դիվանագետները մտահոգված են եղել կոռուպցիայի մակարդակի աճով։ Օրինակ՝ 2008 թվականի մայիսին Իսպանիայի կաբինետի գլխավոր քարտուղար Բեռնարդինո Լեոնը արտահոսած հեռագրում ասել է, որ Արգենտինայում գործունեություն ծավալող իսպանական ընկերությունները մտահոգված են Արգենտինայի կառավարության պոպուլիստական տրամադրություններով և բևեռացմամբ, ինչպես նաև Կիրշների ցանցի կոռուպցիայի մակարդակով: 2008 թվականի փետրվարին Գերմանիայի դեսպան Վոլֆ Ռոլֆ Շումախերը նույնպես մտահոգություն է հայտնել Քրիստինա Կիրշների վարչակազմի կոռուպցիայի նկատմամբ վերաբերմունքի վերաբերյալ։

Արտահոսած հեռագրերի մեծ մասը ցույց է տալիս, որ Արգենտինայում ԱՄՆ դեսպանատունը ակտիվորեն ներգրավված է եղել արգենտինացի պաշտոնյաների և Արգենտինայում այլ անձանց կողմից կոռուպցիայի դեմ պայքարի ջանքերում։ Իսպանական *El País* թերթը 2011 թվականին գրել է, որ «Արգենտինայում պաշտոնական կոռուպցիան անհանգստացնում է ԱՄՆ-ին, որի Բուենոս Այրեսում գտնվող դեսպանատունը մի քանի տարիների ընթացքում Պետդեպարտամենտ է ուղարկել հարյուրից ավելի գաղտնի նամակներ՝ զգուշացնելով հարավամերիկյան երկրի դատական համակարգի փխրունության և հանցագործություններ կատարողների անպատժելիության մասին»։

## Հակակոռուպցիոն հաստատություններ
Պաշտոնական կոռուպցիայի դեմ պայքարող հիմնական պետական մարմիններն են՝ Գլխավոր աուդիտորի գրասենյակը և Կոռուպցիայի դեմ պայքարի գրասենյակը։ Նմանատիպ կազմակերպություններ կան յուրաքանչյուր նահանգում և Բուենոս Այրեսի մունիցիպալ կառավարությունում։

«Թրանսփարենսի Ինթերնեշնլ»-ը բողոքել է, որ այնպիսի գործակալությունները, ինչպիսիք են Կոռուպցիայի դեմ պայքարի գրասենյակը, Գլխավոր աուդիտորի գրասենյակը և Գլխավոր վերահսկիչների գրասենյակը «պետք է ունենան ավելի հզոր մանդատ՝ պետական պաշտոնյաներին պատասխանատվության ենթարկելու համար» և պետք է «լինեն անկախ և ավելի նախաձեռնողական կոռուպցիայի հետաքննություններում»։

Արտահոսած հեռագրերը բացահայտել են, որ 2007 թվականին Արգենտինայի կոռուպցիայի դեմ պայքարի գրասենյակի այն ժամանակվա ղեկավար, դոկտոր Աբել Ֆլեյտաս Օրտիս դե Ռոզասը ԱՄՆ դեսպանին պատմել է կոռուպցիայի դեմ պայքարում Արգենտինայի առջև ծառացած մարտահրավերների մասին, որոնց թվում են կոռուպցիայի նկատմամբ ենթադրյալ հանդուրժողականությունը, թափանցիկության բացակայությունը և անարդյունավետ իրավական համակարգը։

### Մանուել Գարիդո
2009 թվականի մայիսի զեկույցում նշվում է, որ Արգենտինայի վարչական հետաքննությունների ազգային դատախազության գլխավոր շրջանային դատախազ Մանուել Գարիդոն հարուրից ավելի հետաքննություն է սկսել, սակայն հինգ տարուց ավելի ժամանակահատվածում որևէ դատավճիռ չի կայացրել։ 2011 թվականի մարտին իր հրաժարականից հետո Գարիդոյին փոխարինել է Խուլիո Վիտոբելլոն, որը Կիրշներների մտերիմ ընկերն է եղել և հայտնի է նրանց տանը ֆուտբոլային խաղեր կազմակերպելով։ Գարիդոն ներգրավված է եղել այնպիսի գործերի մեջ, ինչպիսիք են՝ Գիլյերմո Մորենոյի կողմից Արգենտինայի վիճակագրական գործակալության՝ INDEC-ի մանիպուլյացիաների ենթադրյալ դեպքը, «Սկանսկա» սկանդալը, որի ժամանակ ընկերությունը կեղծ հաշիվ-ապրանքագրեր է ներկայացրել, Ֆելիսա Միչելիի գրասենյակում կանխիկի պարկի հայտնաբերման դեպքը, Նեստոր Կիրշների և Դանիել Մարքսի անօրինական հարստացման մեղադրանքները, էլեկտրական մալուխների տեղադրման պայմանագիրը, որը կնքվել է Կիրշների հետ սերտ կապեր ունեցող ընկերության կողմից և երկաթուղու վերանորոգման պայմանագրերը, որոնք շահել է տրանսպորտի նախարար Ռիկարդո Խայմեն:

Գարիդոն նաև քրեական հայցեր էր ներկայացրել Կլաուդիո Ուբերտիի դեմ, որը ներգրավված է եղել «Valijagate» սկանդալում, որի շրջանակներում Ուգո Չավեսը ենթադրաբար վենեսուելական գումար է փոխանցել Քրիստինա Կիրշների քարոզարշավի համար և Խորխե Սիմեոնովի դեմ՝ մայրուղիների կառուցման աշխատանքների պայմանագրային բանակցություններում ենթադրյալ դավադրության համար։

## Տես նաև
* Արգենտինայի աշխարհագրություն
* Կոռուպցիայի դեմ պայքարի միջազգային օր
* «Թրանսփարենսի Ինթերնեշնլ»

## Նշումներ


## Ծանոթագրություններ


## Արտաքին հղումներ
* Արգենտինայում կոռուպցիայի ինդեքսը Trading economics կայքում

Կատեգորիա:Արգենտինա
Կատեգորիա:Արգենտինայի կառավարություն
Կատեգորիա:Արգենտինայի հասարակություն
Կատեգորիա:Արգենտինայի տնտեսություն
Կատեգորիա:Արգենտինայի քաղաքականություն
Կատեգորիա:Կաշառակերություն
Կատեգորիա:Քաղաքական կաշառակերություն