Իտա Էվեր

**Իտա Ալֆրեդի Էվեր** ( , ծննդյան անունը՝ **Իլզե** (  ). ), թատրոնի և կինոյի  էստոնացի դերասանուհի։ Էստոնական ԽՍՀ ժողովրդական արտիստ (1973)։ Էստոնիայի ազգային մրցանակի դափնեկիր մշակույթի բնագավառում (2007)։

## Կենսագրություն
Իլզե Էվերը ծնվել է 1931 թվականի ապրիլի 1-ին Էստոնիայի Յարվամաա շրջանի Պաիդե քաղաքում։

Առաջին անգամ Էստոնիայի դրամատիկական թատրոնի բեմում հայտնվել է 1949 թվականին, երբ դեռ տասներորդ դասարանի աշակերտուհի էր և դպրոցի դրամատիկական խմբակի անդամ։ Այդ ժամանակ նա գլխավոր դերը խաղաց Արբուզովի «Տանյա» պիեսում։ 1953 թվականին ավարտեց թատրոնի պետական ինստիտուտի՝ ԳԻՏԻՍ-ի էստոնական ստուդիան և քսան համակուրսեցիների հետ ընդունվեց Էստոնիայի դրամատիկական թատրոն։ Իր երկարատև ստեղծագործական գործունեության ընթացքում Իտա Էվերն այդ թատրոնում ընդհանուր առմամբ խաղացել է շուրջ 120 դեր։ Մոտավորապես այդքան էլ՝ էստրադայում, հեռուստատեսությունում, ռադիոյում ու կինոյում։

Դերասանուհին լայն ճանաչում ու համբավ է ձեռք բերել հատկապես Ագաթա Քրիստիի վեպի հիման վրա նկարահանված «Սև կեռնեխների առեղծվածը» ֆիլմում  միսս Մարփլի կերպարի տպավորիչ մարմնավորման շնորհիվ:

Նա ընդգրկվել է 20-րդ դարի Էստոնիայի 100 մեծ գործիչների ցանկում, որը կազմվել է 1999 թվականին գրավոր և առցանց քվեարկության արդյունքներով։

Իտա Էվերը մահացել է 2023 թվականի օգոստոսի 9-ին՝ 92 տարեկան հասակում։

## Ընտանիք
* Առաջին ամուսինը՝ Էյնո Բասկինը (1929-2015),  թատրոնի էստոնացի դերասան և ռեժիսոր էր։
** Որդին՝ Ռոման Բասկինը (1954-2018), էստոնացի դերասան և ռեժիսոր։
* Երկրորդ ամուսինը՝ Իլմար Տամմուրը (1921-1989), էստոնացի դերասան էր։
* Երրորդ ամուսինը՝ Գունար Կիլգասը (1926-2005),  թատրոնի էստոնացի դերասան։

## Դերերը թատրոնում
* Ա. Պ. Չեխով - Երեք քույր>». ռեժիսոր՝ *Ադոլֆ Շապիրո* - *Մաշա*
* «Տղամարդը, կինը և համերգը» - *Մարիա*
*  Բ. Բրեխտ - «Մայրիկ Կուրաժը»  - *համր Կատրին*
* «Rowan Wine» - *Էբբի Բրուստեր*

## Ֆիլմագրություն

* 1955 — Անդրուսի երջանկությունը — *Ռեետ
* 1956 — Ետնաբակերում — *Տատյանա Նիկոլաևնա
* 1962 — Նույն հարկի տակ — *Լայնե Առո
* [[1967]] — Ի՝նչ է պատահել Անդրես Լապետեուսին — *Հալվի Կաարտնա
* 1968 — Մուգ պատուհաններ — *տիկին Վիյու*
* 1969 — Գարուն — *Առնո Տալիի մայր*
* 1972 — Փոքրիկ ռեքվիեմ շրթհարմոնի համար — *ուսուցչուհի*
* 1972 — Վերադարձ դեպի կյանք — *Լիլ*
* 1973 — Կրակ՝ գիշերվա խավարում — *գուշակ կին*
* 1974 — Շարունակություն — *կին՝ կաբինետի մոտ*
* 1976 — Կինս տատիկ է — *կին*
* 1976 — Ապրելու ժամանակը, սիրելու ժամանակը — *Դեբորայի մայր*
* 1978 — Կարիճը
* 1978 — Ձմեռային արձակուրդ — *Անու*
* 1981 — Փոքրիկ սատանան — *ծեր վհուկ* (գլխավոր դեր)
* 1981 — Դաժան ծովը — *Տոորա Յոկուս*
* 1983 — «Սև կեռնեխների» առեղծվածը — *միսս Մարփլ*
* 1988 — Պետական սահման — *մորաքույր Լինդա*
* 1989 — Էնդհաուզի առեղծվածը — *միսիս Քրոֆթ*
* 1990 — Ուրանի արբանյակը — *Ֆլորենսի մորաքույր*
* 1990 — Ռեգինա — *Հերտա*
* 1990 — Աշուն — *Կիյր մայրիկ, նույն ինքը՝ Կատարինա-Ռոզալիա*
* 2001 — Կոբրա — *Իրմա*
* 2003 — Սաթե թևեր — *Ալեքսանդրի մորաքույր Մարթա*
* 2006 — Վհուկը — *ծեր վհուկ*
* 2006 — Ծեր տիկնոջ այցը — *Կլարա Ցախանեսյան*
* 2020 — Սաղմոններ

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:1931 ծնունդներ
Կատեգորիա:20-րդ դարի դերասանուհիներ
Կատեգորիա:2023 մահեր
Կատեգորիա:21-րդ դարի դերասանուհիներ
Կատեգորիա:Անձինք այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Ապրիլի 1 ծնունդներ
Կատեգորիա:Դերասանուհիներ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Էստոնական ԽՍՀ ժողովրդական արտիստներ
Կատեգորիա:Էստոնացի դերասաններ
Կատեգորիա:Ժողովուրդների բարեկամության շքանշանի դափնեկիրներ
Կատեգորիա:Խորհրդային դերասանուհիներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի թատերական արվեստի ինստիտուտի շրջանավարտներ
Կատեգորիա:Վիքիպեդիա:Հոդվածներ Վիքիտվյալներից աղբյուրներով
Կատեգորիա:Տալլին քաղաքում մահացածներ
Կատեգորիա:Օգոստոսի 9 մահեր
Կատեգորիա:Էստոնական ԽՍՀ վաստակավոր արտիստներ