Գրքի հանրապետական թանգարան

**Գրքի հանրապետական թանգարան,** Ղազախստանի գրականության և գրահրատարակության պատմության նախկին թանգարան է Ալմա-Աթա քաղաքում։ Գտնվում էր Ղազախական ԽՍՀ հացաբուլկեղենի և սննդի արդյունաբերության նախարարության նախկին շենքում։

## Պատմություն
Գրքի թանգարանը հիմնադրվել է 1977 թվականին Հանրապետության Նախարարների խորհրդի Մամուլի պետական կոմիտեի նախագահ (Գոսկոմիզդատ)  Շերիազդան Ռուստեմովիչ Էլուկենովի անունից։

Թանգարանի շտեմարանը ներառում է 18-19-րդ դարերի և մինչև 20-րդ դարի 40-ական թվականների ավելի քան 500 հազվագյուտ գրքերի և ձեռագրերի հավաքածուներ։ Թանգարանի պահեստներում կան հին ղազախական և արտասահմանյան ձեռագրեր, արաբերեն, լատիներեն և կիրիլիցա գրերով ձեռագիր և վաղ տպագիր գրքեր, որոնք ունեն պատմական, մշակութային և գիտական նշանակություն։

Թանգարանի ցուցահանդեսում ներկայացված է Ղազախստանի գրավոր մշակույթի վերաբերյալ լուսանկարների և տեսանյութերի հավաքածու, թանգարանի ցուցանմուշները տեղակայված են չորս հիմնական բաժիններում։
* Ղազախական տափաստանի հնագույն գրավոր ժառանգությունը
* Ձեռագիրը դարերի ժառանգություն է։
* Վաղ հայրենական հրապարակումներ.
* Ղազախստանի գրավոր և տպագիր հուշարձաններ.
2012 թվականին թանգարանում տեղի ունեցավ ցուցահանդես՝ նվիրված Մուխթար Աուեզովի 115-ամյակին։ Ցուցահանդեսին ներկայացված էին Մ. Աուեզովի ինքնագրով գրքեր, « Աբայի ճանապարհը » վեպի առաջին հրատարակությունը, որը հրատարակվել է Ալմաթիում 1942 թվականին, ինչպես նաև արժեքավոր ցուցանմուշներ՝ «Էնլիկ-Քեբեկ» դրաման, «Քիլի Զաման», «Քարաշ-Քարաշը» ։

2016 թվականից շենքում գործում է «Մշակույթների մերձեցման կենտրոնը»։ Թանգարանի ցուցադրության մի մասը տեղափոխվել է Հազվագյուտ գրքերի թանգարան, որը գտնվում է «Gylym Ordasy»-ի տարածքում։

1935 թվականին ճարտարապետ Վլադիմիր Ա.Տվերդոխլեբովի նախագծով կառուցվել է շենք Սոցիալական ապահովության նախարարության (հետագայում՝ Ղազախական ԽՍՀ Հացաբուլկեղենի և սննդային արդյունաբերության նախարարություն) ։ Նախագծի քանդակագործն է Իվան Բոգումիլովիչ Վախեկը, ով աքսորվել է Ալմաթիում ։

## Թանգարանի շենք
Կառույցը երկհարկանի աղյուսե L-աձեւ շինություն է։ Շենքի անկյունային մասում է գտնվում սյունասրահի տեսքով մուտքի խումբը։ Կառույցի հիմնական ծավալը դատարկ գեղջկական  մակերես է, որը լրացվում է մակերեսային ուղղանկյուն խորշերով։ Միջհարկային տարածքը զարդարված է ռելիեֆային վահանակների հորիզոնական գոտիով՝ սոցիալիստական գյուղատնտեսական կյանքի տեսարաններով։ Ճակատի երկգույն ձևավորումը և շենքի դեկորում դասական տարրերի կիրառումը նրան տալիս են հատուկ արտահայտչականություն։ Շենքի արևելյան թեւում, առաջին հարկի պատուհանների մակարդակում, ծանծաղ ուղղանկյուն խորշի մեջ առյուծի գլխի տեսքով շատրվան է ։

Իր գոյության ընթացքում շենքում գործել են տարբեր հաստատություններ և կառույցներ՝ *Kazpivo* տրեստը, ինչպես նաև «*Kazkhleb*»  զովացուցիչ ըմպելիքների և պաղպաղակի  խանութ և ամառային տաղավար, նաև դրան կից խանութը, եւ այլ կառույցներ։

**Հուշարձանի կարգավիճակը**

2010 թվականի նոյեմբերի 10-ին հաստատվել է Ալմաթի քաղաքի տեղական նշանակության պատմամշակութային հուշարձանների նոր պետական ցուցակը, միևնույն ժամանակ անվավեր են ճանաչվել այս հարցի վերաբերյալ բոլոր նախկին որոշումները։ Այս որոշմամբ պահպանվել է հացահատիկային մթերքների նախարարության նախկին շենքի տեղական նշանակության հուշարձանի կարգավիճակը։ Պաշտպանական գոտիների սահմանները հաստատվել են 2014 թվականին ։

## Ծանոթագրություններ


## Գրականություն
* 

Կատեգորիա:1977 հիմնադրված թանգարաններ
Կատեգորիա:Ղազախստանի ճարտարապետություն