Էլեկտրաէներգետիկ ցանցի խափանում Եվրոպայում (2025)

2025 թվականի ապրիլի 28-ին Պիրենեյան թերակղզում **տեղի է ունեցել էլեկտրաէներգիայի զանգվածային անջատում**, որը ազդել է Իսպանիայի, Պորտուգալիայի, Անդորրայի և Ֆրանսիայի որոշ հատվածների վրա: Իսպանիայում և Պորտուգալիայում տեղի է ունեցել էլեկտրաէներգիայի գրեթե լիակատար անջատում։
[մինի|Ոստիկանները կարգավորում են երթևեկությունը [Նոր Կարթագենում (Իսպանիա):]]

## Իրադարձությունների ընթացք
### Պորտուգալիա
Պորտուգալիայում էլեկտրաէներգիայի անջատման պատճառով կանգ են առել Լիսաբոնի մետրոն, գնացքները և լուսացույցերը։ Բջջային ցանցերը ունեցել են լուրջ սահմանափակումներ։ Հիվանդանոցները օգտագործում են գեներատորներ իրենց աշխատանքը շարունակելու համար:

Քաղաքներում լուսացույցերի անջատման պատճառով մերձքաղաքային գնացքները կանգնեցվել են, և լրացուցիչ ոստիկանական ուժեր են կանչվել։ Պորտոյի և Ֆարույի օդանավակայանները օգտվում են էլեկտրաէներգիայի պահեստային գեներատորներից:

Վարչապետ Լուիս Մոնտենեգրոյի կաբինետը արտակարգ նիստ է անցկացրել էլեկտրաէներգիայի անջատման կապակցությամբ:

Մադեյրա և Ազորյան կղզիների կղզեխմբերը չեն տուժել էլեկտրաէներգիայի անջատումներից:

Էլեկտրամատակարարումը սկսել է վերականգնվել ապրիլի 28-ի երեկոյան, և ապրիլի 29-ի առավոտյան բոլոր 89 ենթակայանները միացված են եղել ցանցին.

### Իսպանիա
մինի|Պրեսիադոս փողոցից դեպի Կալաո հրապարակ տեսարանը էլեկտրաէներգիայի անջատման ժամանակ, երբ Պրեսիադոս փողոցը դեռևս մթության մեջ է, իսկ Կալաոն մասամբ վերականգնված է էլեկտրաէներգիան։
Մադրիդի իշխանությունները քաղաքում ներկայացրել են արտակարգ իրավիճակների ծրագիր՝ PEMAM ( իսպաներեն՝ *Plan Territorial de Emergencia Municipal del Ayuntamiento de Madrid)**։*

Իսպանիայի իշխանությունները հայտարարել են, որ երկրի ատոմակայանները ավտոմատ կերպով անջատվել են ցանցից՝ արտաքին էլեկտրամատակարարման ընդհատման պատճառով:

Ապրիլի 29-ի առավոտյան էլեկտրամատակարարման 99%-ը վերականգնվել է, և բոլոր ենթակայանները միացված են եղել ցանցին:

Առնվազն 5 մարդ է զոհվել:

### Անդորրա
Անդորրայի էլեկտրացանցերի օպերատորը հայտնել է, որ Իսպանիայում էներգիայի անջատումը մի քանի վայրկյանով ազդել է իշխանության իրավիճակի վրա: Համակարգային ավտոմատիկան իշխանության էներգահամակարգը միացրել է ֆրանսիականին՝ վերականգնելով էլեկտրամատակարարումը:

### Ֆրանսիա
Ֆրանսիայի էլեկտրաէներգիայի ցանցի օպերատորը հայտնել է, որ Ֆրանսիայի Բասկերի Երկրի տարածաշրջանում մի քանի րոպեով անջատվել է էլեկտրաէներգիան:

## Հավանական պատճառներ
Տեղի ունեցածի ճշգրիտ պատճառը պարզ չէ։ Պորտուգալիայի REN ազգային էներգետիկ ընկերության հայտարարության համաձայն՝ խափանումը առաջացել է Իսպանիայի կենտրոնում 400 կՎ լարման գծերի լարերի աննորմալ տատանումներից, որոնք առաջացել են ջերմաստիճանի հանկարծակի փոփոխություններից։ Ընկերությունը նաև հայտարարել է Իսպանիայի էլեկտրացանցում էլեկտրական լարման շատ մեծ տատանումների հնարավորության մասին, որոնք հետագայում տարածվել են նաև Պորտուգալիայի էլեկտրացանցում։ Իսպանական էլեկտրացանցի օպերատորը հայտնել է, որ անջատումները պայմանավորված են եղել Իսպանիայի և Ֆրանսիայի էլեկտրաէներգետիկ համակարգերի միջև կապի խափանումով, իբր տեղի է ունեցել հրդեհ: Սակայն հրդեհի մասին հաղորդագրությունը հերքվել է, իսկ Իսպանիայի Ազգային օդերևութաբանական ծառայությունը հայտարարել է, որ «անսովոր օդերևութաբանական կամ մթնոլորտային երևույթներ կամ ջերմաստիճանի հանկարծակի տատանումներ չեն գրանցվել»:

Իսպանիայի Ազգային կրիպտոլոգիական կենտրոնը (Ազգային հետախուզական կենտրոնի մաս) հետաքննություն է սկսել՝ պարզելու համար, թե արդյոք միջադեպը կարող էր պայմանավորված լինել կիբեռհարձակմամբ։ Էլեկտրաէներգիայի անջատումից մի քանի օր առաջ կենտրոնը գրանցել է «Հյուսիսային Աֆրիկայից եկող նշանակալի անսովոր ակտիվություն», և 15 գիգավատտ հզորության կորուստ ընդամենը 5 վայրկյանում, ինչը կենտրոնը անվանել է «զարմանալի» և «տարօրինակ»:

Պորտուգալիայի վարչապետ Լուիս Մոնտենեգրոն, եվրահանձնակատար Տերեսա Ռիբերան և Եվրախորհրդարանի նախագահ Անտոնիու Կոշտան հայտարարել են, որ չկա որևէ ցուցում, որ էլեկտրաէներգիայի անջատումը պայմանավորված է կիբեռհարձակմամբ:

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:2025 Եվրոպայում
Կատեգորիա:2025 Պորտուգալիայում
Կատեգորիա:2025 Ֆրանսիայում