Լիմինալ տարածություն

մինի|Լիմինալ տարածության օրինակ` հյուրանոցի դատարկ միջանցք
**Լիմինալ տարածություն** (), համացանցային էսթետիկա, արտահայտում են անցումային, սարսափելի և հաճախ սյուրռեալիստական վայրեր: Օրինակ, սովորաբար աշխույժ վայրը, որը պատկերված է որպես անբնականորեն դատարկ, կամ պատկերներ, որոնք դիտավորյալ ստեղծվել են անբնական և երազային տեսք ունենալու համար կլինեն լիմինալ:

Journal of Environmental Psychology ամսագրում կատարված ուսումնասիրությունը ցույց է տվել, որ լիմինալ տարածությունները կարող են սարսափելի կամ տարօրինակ զգալ՝ «չարագուշակ հովտի» էֆեկտի պատճառով: *Pulse: the Journal of Science and Culture*-ից հոդվածը սարսափելիությունը վերագրում է ամայի վայրերին՝ զուրկ իրենց սովորական մարդաշատությունից:

Էսթետիկան հանրաճանաչություն ձեռք բերեց 2019 թվականին այն բանից հետո, երբ 4chan հրապարակումը, որը պատկերում էր «Հետնասենյակներ» կոչվող սահմանային տարածությունը, վիրուսային տարածում գտավ: Այդ ժամանակից ի վեր սահմանային տարածությունների պատկերները լայնորեն հրապարակվել են համացանցում (Reddit, Թվիթթեր, ՏիկՏոկ):

## Բնութագրեր
Անգլերեն *liminal* բառը գալիս է  — «շեմ», «սահման», «վերջնակետ» բառից: «Լիմինալություն» տերմինը նշանակում է ինչ-որ սահմանային կամ անցումային բան։ Լիմինալ տարածությունը այն վայրն է, որտեղ մարդն անցումային փուլում է: Այն կարող է լինել ֆիզիկական (ինչպես դռան շեմը), զգացմունքային (ինչպես ամուսնալուծությունը) կամ փոխաբերական (ինչպես որոշումը): Լիմինալ տարածության պատկերները հաճախ պատկերում են «անցումային» այս զգացողությունը՝ պատկերելով անցումային տարածքները (օրինակ՝ աստիճանահարթակները, ճանապարհները, միջանցքները կամ հյուրանոցները) անբնականորեն դատարկ: Էսթետիկան կարող է փոխանցել ահարկու, սյուրռեալիզմի, կարոտի կամ տխրության տրամադրություններ և առաջացնել ինչպես հարմարավետության, այնպես էլ անհանգստության զգացումներ։
մինի|Դատարկ խաղահրապարակի այս պատկերը կարող է անհանգստություն առաջացնել, քանի որ այն չունի ակնկալվող համատեքստը (այսինքն՝ մարդկանց ներկայությունը)
*Journal of Environmental Psychology* ամսագրից Ալեքսանդր Դիլլայի և Մայքլ Լյուիսի կատարած ուսումնասիրությունը լիմինալ տարածությունների անհանգստացնող բնույթը կապում է «չարագուշակ հովիտ» երևույթի հետ: Այս տերմինը, որը սովորաբար կիրառվում է հումանոիդների նկատմամբ, որոնց ոչ ճշգրիտ նմանությունը մարդկանց հետ առաջացնում է անհանգստության զգացում, կարող է բացատրել նման արձագանքները լիմինալ պատկերներին: Այս դեպքում ֆիզիկական վայրերը, որոնք ծանոթ են թվում, բայց իրականությունից մի փոքր շեղվում են, ստեղծում են լիմինալ տարածություններին բնորոշ ահավորության զգացում:

*Pulse: the Journal of Science and Culture*-ից Պիտեր Հեֆտը, Մարկ Ֆիշերի աշխատանքին հիմնվելով, բացատրում է, որ նման սարսփը կարելի է զգալ, երբ մարդը դիտարկում է իրավիճակը մի համատեքստում, որը նրա սպասվածից տարբերվում է: Օրինակ, դպրոցի շենքը, որը կարելի է ակնկալել, որ աշխույժ կլինի ուսուցիչներով և աշակերտներով, անհանգստացնող է դառնում, երբ պատկերվում է որպես անբնական դատարկ: Ֆիշերը այս «ներկայության բացակայությունը» համարում էր սրտնեղիչ էսթետիկ ​​փորձառության հատկանիշներից մեկը:

## Պատմություն
Լիմինալ տարածությունների պատկերները հայտնիություն ձեռք բերեցին 2019 թվականին, երբ 4chan-ում տեղադրված կարճ քրիփիպաստան վիրուսային դարձավ: Այն ասում էր, որ «դուրս գալով իրականությունից»՝ դուք կարող եք հայտնվել «Հետնասենյակներում», որտեղ ոչինչ չկա, բացի «հին խոնավ գորգի հոտից, նույն տեսակի դեղին պաստառի խելագարությունից, լյումինեսցենտային լամպերի անդադար բզզոցից և մոտավորապես վեց հարյուր միլիոն քառակուսի մղոն պատահականորեն համակցված դատարկ սենյակներից»: Քրիփիպաստային կցված էր մի պատկեր, որը պատկերում էր լիմինալ տարածություն՝ միջանցք՝ դեղին գորգերով և պաստառներով:

Շուտով համացանցում լայն տարածում գտան սահմանային տարածությունների պատկերները: /r/LiminalSpace անունով սաբրեդդդիթը, որը ստեղծվել է 2019 թվականին, հավաքել է ավելի քան 500,000 բաժանորդ: Թվիթթերի @SpaceLiminalBot էջը, որը հրապարակում է լիմինալ տարածության լուսանկարները, հավաքել է ավելի քան 1,2 միլիոն բաժանորդ: ՏիկՏոկում #liminalspaces հեշթեգն ունի ավելի քան երկու միլիարդ դիտում:

## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն
* Чертовских, Матвей, Чертовских, Дарья «В конце коридора ничего нет: эссе о лиминальной эстетике», журнал Darker, № 5, май, 2023

## Արտաքին հղումներ

* Сабреддит /r/LiminalSpace
* @SpaceLiminalBot в Twitter

Կատեգորիա:Համացանց
Կատեգորիա:Համացանցային մեմեր
Կատեգորիա:Հոգեբանական հասկացություններ
Կատեգորիա:Սյուրռեալիզմ