Ֆիլիս Ա. Ուիթնի

**Ֆիլիս Այամե Ուիթնի** (անգլերեն՝ *Phyllis Ayame Whitney.*  ), ամերիկացի կին գրող, սիրային, մանկական և դետեկտիվ ավելի քան 70 վեպերի հեղինակ, որոնք հրատարակվել ու վաճառվել են մի քանի միլիոն ընդհանուր տպաքանակով:

Ծնվել է 1903 թվականին  Ճապոնիայի Յոկոհամա քաղաքում, ամերիկացի ծնողներից: Կյանքի վաղ շրջանն անցկացրել է Ասիայում: Ծնողների մահից հետո տեղափոխվել է Չիկագո, որտեղ ապրել է մորաքրոջ հետ: Հտագայում տեղափոխվել է Նյու Յորք նահանգի Սթեյթեն Այլենդ, որտեղ բնակվել է 20 տարի իր դստեր և երկրորդ ամուսնու՝ Լոուել Յանկեի հետ: Սթեյթեն Այլենդը դարձել է նրա մի շարք ստեղծագործությունների ոգեշնչման ակունքն ու դրանցում պատկերված իրադարձությունների միջավայրը:

Ուիթնին հեղինակել է առեղծվածային պատմություններ, որոնք ծավալվում են էկզոտիկ միջավայրերում: Ընդ որում՝ դրանք գրել է ինչպես դեռահասների ու պատանիների, այնպես էլ մեծահասակների համար, ինչը եզակի երևույթ է այդ ժանրի համար: Չնայած նրան հաճախ հաճախ բնութագրում էին որպես գոթիկա ոճի վիպասանի, իսկ *[[Նյու Յորք Թայմս|The New York Times-ի]]* գրախոսականում նրան նույնիսկ հռչակել են «Ամերիկյան գոթիկայի թագուհի», Ուիթնին պնդում էր, որ ատում է այդ տիտղոսը: Նա գերադասում էր ասել, որ ինքը գրել է «սուսփենսի ռոմանտիկ վեպեր» (”romantic novels of suspense"):

1961 թվականին նրա *«The Mystery of the Haunted Pool»* գիրքը The Mystery Writers of America-ի կողմից արժանացել է Էդգարի մրցանակին  «Լավագույն պատանեկան վեպ» անվանակարգում: Այդ մրցանակին երկրորդ անգամ արժանացել է 1964 թվականին *«Թաքնված ձեռքի առեղծվածը»* երկի համար: 1988 թվականին The Mystery Writers of America-ն նրան շնորհել է Մեծ վարպետի մրցանակ՝ ստեղծագործական կյանքի ընթացքում ձեռք բերված նվաճումների համար: 1990 թվականին նա այդպիսի մի մրցանակ էլ ստացել է Ամերիկայի ռոմանտիկ գրողների կողմից:

Ուիթնին մահացել է թոքաբորբից 2008 թվականի փետրվարի 8-ին՝ 104 տարեկան հասակում։

Ուիթնիի գրվածքների, նամակագրության և լուսանկարների հավաքածուն հասանելի է Սթեյթն Այլենդի քոլեջի արխիվներում և հատուկ հավաքածուներում:

## Պարգևներ և կոչումներ
* 1961 — Էդգար Ալան Պոյի անվան մրցանակ (Edgar Allen Poe Award) «Տարվա լավագույն մանկական դետեկտիվ» անվանակարգում՝ «Լողավազանի մշտական այցելուի գաղտնիքը» վեպի համար
* 1962 — Էդգար Ալան Պոյի անվան մրցանակի առաջադրում (Edgar Allen Poe Award) «Տարվա լավագույն մանկական դետեկտիվ» անվանակարգում՝ «Վագրի աչքի գաղտնիքը» վեպի համար
* 1964 — Էդգար Ալան Պոյի անվան մրցանակ (Edgar Allen Poe Award) «Տարվա լավագույն մանկական դետեկտիվ» անվանակարգում՝ «Թաքնված ձեռքի գաղտնիքը» վեպի համար
* 1964 — Օկլահոմա նահանգի «Սեքվոյա» մրցանակ՝ «Թաքնված ձեռքի գաղտնիքը» վեպի համար
* 1971 — Էդգար Ալան Պոյի անվան մրցանակի առաջադրում (Edgar Allen Poe Award) «Տարվա լավագույն մանկական դետեկտիվ» անվանակարգում՝ «Պակասող հետքի գաղտնիքը» վեպի համար
* 1974 — Էդգար Ալան Պոյի անվան մրցանակի առաջադրում (Edgar Allen Poe Award) «Տարվա լավագույն մանկական դետեկտիվ» անվանակարգում՝ «Բարկացկոտ տղայի գաղտնիքը» վեպի համար
* 1975 — Mystery Writers of America ասոցիացիայի նախագահ
* 1988 — Mystery Writers of America ասոցիացիայի մեծ վարպետ (գրանդմաստեր)
* 1989 — «Malice Domestic» ընկերության «Ագաթա» մրցանակ՝ ժանրում ներդրած նշանակալի ավանդի համար
* 1995 — SMA (Society of Midland Authors) ընկերության մրցանակ

## Հրատարակված երկեր
* *A Place for Ann* (1941)
* *A Star for Ginny* (1942)
* *A Window for Julie* (1943)
* *Red is for Murder* (1943), Reissued as *The Red Carnelian* (1965)
* *The Silver Inkwell* (1945)
* *Writing Juvenile Fiction* (1947)
* *Willow Hill* (1947)
* *Ever After* (1948)
* *The Mystery of the Gulls* (1949)
* *Linda's Homecoming* (1950)
* *The Island of Dark Woods* (1951), Reissued as *Mystery of the Strange Traveler* (1967)
* *Love Me, Love Me Not* (1952)
* *Step to the Music* (1953)
* *Mystery of the Black Diamonds* (1954)
* *A Long Time Coming* (1954)
* *Mystery on the Isle of Skye* (1955)
* *The Quicksilver Pool* (1955)
* *The Fire and the Gold* (1956)
* *The Highest Dream* (1956)
* *The Trembling Hills* (1956)
* *Mystery of the Green Cat* (1957)
* *Skye Cameron* (1957)
* *Secret of the Samurai Sword* (1958)
* *The Moonflower* (1958)
* *Creole Holiday* (1959)
* *Mystery of the Haunted Pool* (1960)
* *Thunder Heights* (1960)
* *Secret of the Tiger's Eye* (1961)
* *Blue Fire* (1961)
* *Mystery of the Golden Horn* (1962)
* *Window on the Square* (1962)
* *Mystery of the Hidden Hand* (1963)
* *Seven Tears for Apollo* (1963)
* *Secret of the Emerald Star* (1964)
* *Black Amber* (1964)
* *Mystery of the Angry Idol* (1965)
* *Sea Jade* (1965)
* *Columbella* (1966)
* *Secret of the Spotted Shell* (1967)
* *Silverhill* (1967)
* *Hunter's Green* (1968)
* *Secret of Goblin Glen* (1969)
* *The Mystery of the Crimson Ghost* (1969)
* *The Winter People* (1969)
* *Secret of the Missing Footprint* (1969)
* *Lost Island* (1970)
* *The Vanishing Scarecrow* (1971)
* *Nobody Likes Trina* (1972)
* *Listen for the Whisperer* (1972)
* *Mystery of the Scowling Boy* (1973)
* *Snowfire* (1973)
* *The Turquoise Mask* (1974)
* *Secret of Haunted Mesa* (1975)
* *Spindrift* (1975)
* *The Golden Unicorn* (1976)
* *Writing Juvenile Stories and Novels* (1976)
* *Secret of the Stone Face* (1977)
* *The Stone Bull* (1977)
* *The Glass Flame* (1978)
* *Domino* (1979)
* *Poinciana* (1980)
* *Vermilion* (1981)
* *Guide to Fiction Writing* (1982)
* *Emerald* (1983)
* *Rainsong* (1984)
* *Dream of Orchids* (1985)
* *Flaming Tree* (1986)
* *Silversword* (1987)
* *Feather on the Moon* (1988)
* *Rainbow in the Mist* (1989)
* *The Singing Stones* (1990)
* *Woman Without a Past* (1991)
* *The Ebony Swan* (1992)
* *Star Flight* (1993)
* *Daughter of the Stars* (1994)
* *Amethyst Dreams* (1997)

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Պաշտոնական կայք

Կատեգորիա:1903 ծնունդներ
Կատեգորիա:20-րդ դարի ամերիկացի կին գրողներ
Կատեգորիա:20-րդ դարի ամերիկացի վիպասաններ
Կատեգորիա:20-րդ դարի կին գրողներ
Կատեգորիա:2008 մահեր
Կատեգորիա:21-րդ դարի ամերիկացի կանայք
Կատեգորիա:Ամերիկացի դետեկտիվ ժանրի գրողներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի երկարակյացներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի կին գրողներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի կին վիպասաններ
Կատեգորիա:Ամերիկացի մանկագիրներ
Կատեգորիա:Թոքաբորբից մահացածներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի արձակագիրներ