Վլադիմիր Պիկալով

**Վլադիմիր Կարպովիչ Պիկալով** (, ), խորհրդային ռազմական ղեկավար, քիմիական զորքերի կազմակերպիչ և ղեկավար, ԽՍՀՄ Պաշտպանության նախարարության քիմիական զորքերի պետ (1968-1988 թվականներ): Տեխնիկական զորքերի գեներալ-գնդապետ (25.04.1975), գեներալ-գնդապետ (26.04.1984): Հայրենական մեծ պատերազմի մասնակից։ Չեռնոբիլի ատոմակայանի վթարի հետևանքների վերացման կազմակերպիչներից մեկը։ Խորհրդային Միության հերոս (24.12.1986):

## Կենսագրություն
Ծնվել է 1924 թվականի սեպտեմբերի 15-ին Արմավիրում (այժմ՝ Կրասնոդարի երկրամաս)՝ ծառայողի ընտանիքում։ Հայրը՝ Պիկալով Կարպ Իվանովիչ, մահացել է 1974 թվականին, թաղված է Արմավիրում։ Մայրը՝ Մարիա Մաքսիմովնա Պիկալովա, մահացել է 1973 թվականին, թաղված է Մոսկվայում։ 1931 թվականից մինչև 1941 թվականի մայիսը սովորել է Կիսլովոդսկի թիվ 7 միջնակարգ դպրոցում։

Պատերազմից առաջ ավարտել դպրոցի 9 դասարան։ Կարմիր բանակում է եղել 1941 թվականի մայիսից։ 1941 թվականի մայիսին ընդունվել է Ռոստովի 1-ին հրետանային դպրոց, որն ավարտել է արագացված դասընթացով 1942 թվականի փետրվարին։ Այդ ժամանակվանից մասնակցել է Հայրենական Մեծ պատերազմին։ Կռվել է Արևմտյան, Դոնի, Ստալինգրադի, Ստալինգրադի և 2-րդ Բելառուսական ճակատների զորքերում, ազատագրել Կուրսկ, Մինսկ, Պոզնան քաղաքները և մասնակցել Բեռլինի գրոհին։ Երեք անգամ վիրավորվել է։ Իր մարտական կարիերայի առաջին մասն անցկացրել է պատերազմի տարիներին (1942-1944 թվականներ)՝ 584-րդ հակատանկային հրետանային գնդի կազմում՝ հրամանատարական դասակի հրամանատարի, մարտկոցի հրամանատարի տեղակալի և հրետանային դիվիզիայի հետախուզության շտաբի պետի օգնականի պաշտոններում։ 1944 թվականից կռվել է որպես մարտկոցի հրամանատար, ավագ հրետանային դիվիզիայի կից և Գլխավոր հրամանատարության պահեստազորի հաուբիցային հրետանային գնդի հետախուզության սպա։

1945 թվականի օգոստոսին ընդունվել է Քիմիական պաշտպանության ռազմական ակադեմիա, որն ավարտել է 1952 թվականին՝ ստանալով ռազմական քիմիական ինժեների դիպլոմ։ Ծառայել է որպես Բալթյան ռազմական օկրուգի դիվիզիայի քիմիական ծառայության պետ, ավագ սպա, պետի տեղակալ, իսկ 1962 թվականից՝ Բալթյան ռազմական օկրուգի քիմիական զորքերի պետ, Քիմիական պաշտպանության ռազմական ակադեմիայի պետի տեղակալ՝ կրթական և գիտական աշխատանքների գծով։ Համամիութենական կոմունիստական կուսակցության (բոլշևիկների) անդամ է 1949 թվականից:

1966 թվականի օգոստոսին ընդունվել և 1968 թվականի հունիսին ավարտել է ԽՍՀՄ զինված ուժերի գլխավոր շտաբի ռազմական ակադեմիան։ 1968 թվականի մարտից մինչև 1988 թվականի դեկտեմբերը զբաղեցրել է ԽՍՀՄ Պաշտպանության նախարարության քիմիական զորքերի պետի պաշտոնը։

Չեռնոբիլի աղետի վայր է ժամանել պայթյունից մի քանի ժամ անց՝ գլխավորելով ԽՍՀՄ Պաշտպանության նախարարության օպերատիվ խումբը, անձամբ շրջայց է կատարել ատոմակայանի տարածքում՝ ճառագայթումը չափելու համար (ստանալով 137 ռեմ ճառագայթում) և կազմակերպել է տագնապի բարձրացումը և վթարի գոտի զորքերի ժամանումը, որոնք անհրաժեշտ էին վթարի վերացման ամենաանհետաձգելի աշխատանքների համար։ Ղեկավարել է աղետի վերացման բոլոր աշխատանքները ԽՍՀՄ Պաշտպանության նախարարության ղեկավարությամբ մինչև բանակի գեներալ Ի. Ա. Գերասիմովի նշանակումը ԽՍՀՄ Պաշտպանության նախարարության Գլխավոր վարչության պետի պաշտոնում 1986 թվականի մայիսի 3-ին, բայց նույնիսկ այդ ժամանակ նա շարունակել է աշխատել վերացման գոտում երկար ժամանակ։

ԽՍՀՄ Գերագույն խորհրդի նախագահության 1986 թվականի դեկտեմբերի 24-ի հրամանագրով գեներալ-գնդապետ Վ.Կ. Պիկալովին շնորհվել է Խորհրդային Միության հերոսի կոչում՝ Լենինի շքանշանով և «Ոսկե աստղ» մեդալով՝ Չեռնոբիլի ատոմակայանում վթարի վերացման աշխատանքների հաջող իրականացման, դրա հետևանքների վերացման, ինչպես նաև այդ գործում ցուցաբերած քաջության և հերոսության համար։

1988 թվականից ի վեր Վ.Կ. Պիկալովը ղեկավարել է քիմիական զենքի ոչնչացման տեխնոլոգիայի մշակումը ԽՍՀՄ-ում և մասնակցել է Չապաևսկում քիմիական զինամթերքի ոչնչացման առաջին փորձարարական ձեռնարկության ստեղծմանը։

Մահացել է 2003 թվականի մարտի 29-ին։ Թաղվել է ընտանիքի հետ Դոնսկոյի գերեզմանատան կոլումբարիումում։

## Մրցանակներ և կոչումներ
* Խորհրդային Միության հերոս (24.12.1986)
* Լենինի երկու շքանշան (1976, 24.12.1986)
* Հոկտեմբերյան հեղափոխության շքանշան (1981)
* Աշխատանքային Կարմիր Դրոշի շքանշան (1972)
* Հայրենական պատերազմի 1-ին աստիճանի երկու շքանշան (25.10.1944, 11.03.1985)
* Կարմիր Աստղի երկու շքանշան (25.4.1943․ 22.6.1943)
* «Ռազմական վաստակի համար» մեդալ (1951):
* «Ստալինգրադի պաշտպանության համար» մեդալ
* ԽՍՀՄ և Ռուսաստանի մի շարք այլ մեդալներ
* ԽՍՀՄ պատվավոր քիմիկոս
* ԽՍՀՄ պատվավոր նավթաքիմիկոս
* ԽՍՀՄ պետական մրցանակ (1981)

## Հիշատակ
* Ռուսաստանի Դաշնության նախագահի 2018 թվականի սեպտեմբերի 22-ի հրամանագրով 29-րդ առանձին ճառագայթային, քիմիական և կենսաբանական պաշտպանության բրիգադը ( Եկատերինբուրգ) անվանակոչվել է Խորհրդային Միության հերոս, գեներալ-գնդապետ Վ.Կ. Պիկալովի անունով: 2018 թվականին բրիգադի տարածքում կանգնեցվել է Վ.Կ. Պիկալովի հուշարձանը։
* Ռուսաստանի Դաշնության Պաշտպանության նախարարությունը սահմանել է «Գեներալ-գնդապետ Պիկալով» գերատեսչական մեդալ՝ քիմիական զորքերի զինծառայողներին պարգևատրելու համար։
* Մոսկվայում Ռուսաստանի Դաշնության Պաշտպանության նախարարության ցամաքային զորքերի գլխավոր հրամանատարության շենքի վրա տեղադրվել է հուշատախտակ՝ ի պատիվ Վ.Կ. Պիկալովի։
* Կամբարկայում Պիկալովի անունով փողոց կա։
* Ամեն տարի անցկացվում են գեթբելի բարձրացման մրցումներ՝ Վ.Կ. Պիկալովի հիշատակին նվիրված բաց զինված ուժերի գավաթը։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:«1941-1945 թթ. Հայրենական մեծ պատերազմում Գերմանիայի դեմ տարած հաղթանակի համար» մեդալակիրներ
Կատեգորիա:«Մարտական ծառայությունների համար» մեդալով պարգևատրվածներ
Կատեգորիա:Աշխատանքային կարմիր դրոշի շքանշանի ասպետներ
Կատեգորիա:Լենինի շքանշանի ասպետներ
Կատեգորիա:Լենինյան մրցանակի դափնեկիրներ
Կատեգորիա:ԽՍՀՄ Պետական մրցանակի դափնեկիրներ
Կատեգորիա:Խորհրդային Միության հերոսներ
Կատեգորիա:Խորհրդային գյուտարարներ
Կատեգորիա:Կարմիր աստղի շքանշանի ասպետներ
Կատեգորիա:Հայրենական մեծ պատերազմի մասնակիցներ
Կատեգորիա:Հայրենական պատերազմի 1-ին աստիճանի շքանշանակիրներ
Կատեգորիա:Հոկտեմբերյան հեղափոխության շքանշանով պարգևատրվածներ
Կատեգորիա:Նոր Դոնսկի գերեզմանատանը թաղվածներ
Կատեգորիա:Չեռնոբիլի ատոմակայանի վթար
Կատեգորիա:Չեռնոբիլի ատոմակայանի վթարի լիկվիդատորներ