open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Օնուկա (խումբ)

**ONUKA** (, *Թոռնուհի*), ուկրաինական էլեկտրո-ժողովրդական երաժշտական խումբ։ Ստեղծվել է 2013 թվականին երաժիշտներ Եվգեն Ֆիլատովի և Նատալյա Ժիժչենկոյի կողմից։ Խմբի մյուս անդամներն են Դարինա Սերտը  (ստեղնաշարայիններ, բեք վոկալիստ), Մարիա Սորոկինան (հարվածային գործիքներ) և Եվգեն Յովենկոն (բանդուրա)։  Խմբի գործիքավորումը ներառում է էլեկտրոնային հարվածային գործիքներ, տրոմբոններ, գալարափող և ուկրաինական ազգային երաժշտական գործիքներ` բանդուրա  և սոպիլկա։

## Պատմություն
*Օնուկա* բառն ուկրաիներենից թարգմանաբար նշանակում է «թոռնուհի», և խումբն այդպես է կոչվել ի պատիվ երգչուհի Նատա Ժիժչենկոյի պապի՝ ազգային երաժշտական գործիքներ ստեղծող հայտնի վարպետ Ալեքսանդր Շլյոնչիկի։ Ժիժչենկոն իր երաժշտական կարիերան սկսել է «Tomato Jaws» երաժշտական խմբում, որը հիմնադրել է եղբոր հետ։ «Tomato Jaws» խումբը ակտիվ է եղել 11 տարի։ Խմբի մի քանի երգերի ռեմիքսներ են արվել Ֆիլատովի «The Maneken» խմբի կողմից, և ի վրջո ստեղծվել է Օնուկան։ Գլխավոր երգիչ Նատա Ժիժչենկոն հավատում է, որ կարող է վերակենդանացնել հին ավանդույթները և դասական ժողովրդական գործիքները (ինչպիսիք են բանդուրան և սոպիլկան), որոնք անհետացել են խորհրդային ժամանակներում։

2017 թվականին Օնուկան ելույթ է ունեցել «Եվրատեսիլ-2017» երգի մրցույթի ընդմիջման ժամանակ՝ հանդես գալով NAONI ժողովրդական նվագախմբի հետ։

## Սկավառակագրություն
Օնուկայի դեբյուտային ալբոմը թողարկվել է 2014 թվականի հոկտեմբերի 15-ին և ազատ հասանելի է համացանցում։ Այն զբաղեցրել է առաջին հորիզոնականը iTunes-ում՝ առաջ անցնելով Օկեան Էլզի խմբից։ Նրանց առաջին մինի ալբոմը, որ կոչվում է *Look*,  թողարկվել է մայիսի 15-ին և iTunes-ում իր նորամուտը կատարել է առաջին հորիզոնականում։ Օնուկան իր երկրորդ մինի ալբոմը՝ *Vidlik* , թողարկել է 2016 թվականի փետրվարի 8-ին։ Վերջինս ներառում էր 5 երգ` Svitanok, Vidlik, Other (Intro), Other և 19 86 (ուկրաիներեն և անգլերեն): Ժիժչենկոն նշում է Չերնոբիլի աղետը և  դրա ազդեցությունը Ուկրանիայի ու ալբոմի վրա։ Մինի ալբոմի անվանումը՝ *Vidlik*, նշանակում է նոր սկիզբ կամ հետհաշվարկ։

### Ստուդիական ալբոմներ

### Մինի ալբոմներ

### Սինգլներ

## Ճանաչում
Օնուկան առաջադրվել է ուկրաինական «Յունա» երաժշտական մրցանակի «Տարվա հայտնություն» անվանակարգում։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ

* 
* 
* 

Կատեգորիա:Ուկրաինական երաժշտական խմբեր
Լուչանո Նարսինգ

**Լուչանո Նարսինգ** (նիդ.՝ Luciano Narsingh, ), հոլանդացի ֆուտբոլիստ, վինգեր։ Հանդես է գալիս անգլիական «Սուոնսի Սիթի»-ի և Նիդերլանդների ազգային հավաքականի կազմում։

Նարսինգը ունիվերսալ ֆուտբոլիստ է։ Նա հիմնականում հանդես է գալիս ձախ վինգերի դիրքում, բայց կարող է հանդես գալ նաև աջ վինգերի և ենթահարձակվողի դիրքերում։

## Ակումբային կարիերա
### «Հերենվեն»
Լուչանոն «*Հերենվեն*»-ի ակադեմիայի սան է։

2008 թվականին նա թիմի հետ կնքել է իր առաջին պրոֆեսիոնալ պայմանագիրը։ Թիմի կազմում իր պաշտոնական նորամուտը նա նշել է 2008 թվականի հոկտեմբերի 29-ին՝ Էրեդիվիզիի շևջանակներում կայացած «Վիտես»-ի դեմ խաղում։ Հանդիպումն ավարտվել է 2-0 հաշվով՝ «Վիտես»-ի հաղթանակով։ Մեկ ամիս անց Նարսինգը մասնակցել է «Տվենտե»-ի դեմ խաղին (6-0)։

Հաջորդ մրցաշրջանի ընթացքում Լուչանոն ևս 2 հանդիպամ է մասնակցել։

### «ՊՍՎ»
2012 թվականի հուլիսի 12-ին Նարսինգը տեղափոխվել է «ՊՍՎ»։ Տրանսֆերն արժեցել է 4.1 միլիոն եվրո։ Նա իր առաջին մրցաշրջանը շատ լավ է սկսել։

2015 թվականի ապրիլի 18-ին գոլի հեղինակ է դարձել «*Հերենվեն*»-ի դեմ խաղում։ Գոլը գրանցվելէ  հանդիպման 3-րդ րոպեին։ Այս խաղում «ՊՍՎ»-ն հաղթել է, որի շնորհիվ նվաճել է իր 22-րդ չեմպիոնական տիտոսը և առաջինը 2008 թվականից հետո։

### «Սուոնսի Սիթի»
2017 թվականի հունվարի 12-ին Լուչանո Նարսինգը պայմանագիր է կնքել Պրեմիեր Լիգան ներկայացնող «Սուոնսի Սիթի»-ի հետ։ Թիմը ֆուտբոլիստի տրանսֆերի համար վճարել է 4 միլիոն ֆունտ ստերլինգ։

## Միջազգային կարիերա
Նիդերլանդների ազգային հավաքական Նարսինգը առաջին անգամ հրավիրվել է 2012 թվականի փետրվարին՝ Անգլիայի հավաքականի դեմ խաղին մասնակցելու համար։ Լուչանոն իր պաշտոնական դեբյուտը հավաքականի կազմում նշել է մայիսի 30-ին՝ Սլովակիայի հավաքականի եմ ընկերական խաղում։

Հավաքականի կազմում իր առաջին գոլը Նարսինգը խփել է 2012 թվականի օգոստոսի 15-ին՝ Բելգիայի հավաքականի դեմ խաղում։ Նարսինգը հրավիրվել է ԱԱ 2014-ին մասնակցելու համար, սակայան վնասվածքի պատճառով չի մասնակցել առաջնությանը։

## Ձեռքբերումներ
### Ակումբային
* Նիդերլանդների չեմպիոն - 2014-15, 2015-16
* Նիդերլանդների սուպերգավաթակիր - 2012, 2015

### Անձնական
* Էրեդիվիզիի լավագույն ասիստ (22) - 2011-12

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Էջը «Հերենվեն»-ի պաշտոնական կայքում  
* 
* 

Կատեգորիա:1990 ծնունդներ
Կատեգորիա:Ամստերդամ քաղաքում ծնվածներ
Կատեգորիա:Անգլիական ֆուտբոլի լիգայի խաղացողներ
Կատեգորիա:Անգլիայի լեգեոներ ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Նիդերլանդների հավաքականի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:ՈՒԵՖԱ Եվրո 2012-ի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:ՊՍՎ Էյնդհովենի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Պրեմիեր Լիգայի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Սեպտեմբերի 13 ծնունդներ
Կատեգորիա:Սուոնսի Սիթիի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Տղամարդկանց ֆուտբոլի կիսապաշտպաններ
Կատեգորիա:Հերենվենի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Ֆեյենորդի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Հոլանդացի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Տվենտեի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Ֆուտբոլի Նիդերլանդների երիտասարդական հավաքականի ֆուտբոլիստներ
ՈՒԵՖԱ Սուպեր գավաթ 2011

**ՈւԵՖԱ Սուպեր գավաթ 2011**, ՈՒԵՖԱ Սուպեր գավաթի 36֊րդ խաղարկումն է, որը տեղի է ունեցել 2011 թվականի օգոստոսի 26-ին Չեմպիոնների Լիգայի հաղթող Բարսելոնայի և ՈՒԵՖԱ Եվրոպայի Լիգայի հաղթող Պորտուի միջև Մոնակոյի Լուի II մարզադաշտում։ Բարսելոնան կարողացավ 2։0 հաշվով հաղթել Պորտուին։

## Հանդիպում


## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
*ՈւԵՖԱ Սուպեր գավաթ 2011, UEFA.com

Կատեգորիա:ՈՒԵՖԱ Սուպեր գավաթ
Ջամալ Թադևոսյան

**Ջամալ Մակիչի Թադևոսյան** (ծնված 18 փետրվարի, 1938, գյուղ Կոճողոտ, ԼՂ Մարտակերտի շրջանում)՝ հայ բանասեր, հրապարակախոս, խմբագիր, լրագրող։ Արցախի ժուռնալիստների միության անդամ։

## Կենսագրություն
Ավարտել է Կոճողոտի յոթնամյա, Հարությունագոմերի միջնակարգ (1960 թ.) դպրոցները, Երևանի Խ. Աբովյանի անվան պետական մանկավարժական ինստիտուտի պատմալեզվագրական ֆակուլտետը։

Աշխատել է որպես ավագ մեթոդիստ՝ ԼՂԻՄ ժողովրդական ստեղծագործության տանը, որպես խմբագիր՝ Մարտակերտի շրջանային «Բարեկամություն», Ղարմետաքսկոբինատի «Մետաքսագործ», թողարկու խմբագիր՝ «Սովետական Ղարաբաղ» թերթերում, ԼՂԻՄ պատմաերկրագիտական թանգարանի ավագ գիտաշխատող, ԼՂԻՄ ժողովրդական ստեղծագործության տան տնօրեն, Ստեփանակերտի բնակշահագործման գրասենյակի մանկավարժ-կազմակերպիչ, հուշարձանների պահպանության ԼՂԻՄ ընկերության գործադիր տնօրեն։

Եղել է ԼՂԻՄ դատարանի ատենակալ, քաղաքային խորհրդի անչափահասների հանձնաժողովի անդամ, «Գիտելիք» մարզային և քաղաքային միավորումների դասախոս, ժողովրդական վերահսկողության քաղաքային կոմիտեի ու դրուժինայի խորհրդի անդամ։

Իր հայրենասիրական ձգտումներն արտահայտել է դեռևս 60-ական թվականներից։ Արցախյան ազգային ազատագրական շարժմանն իր բոլորանվեր մասնակցությունն է բերել սկսած 1986-1987 թվականներից։

Բազմաթիվ բանաստեղծությունների, հոդվածների, ակնարկների ու դիմանկարների հեղինակ է։ Տպագրվում է դպրոցական տարիքից։

## Երկեր
* Հովհ. Շիրազն ինչպիսին տեսա, Ստեփանակերտ, «Դիզակ պլյուս» հրատ., 2018։

## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն
# Լրագրողական հանրագիտակ, Ստեփանակերտ, Արցախի ժուռնալիստների միություն, 2012 (էջ 113)։
# Արցախցի անվանի գործիչներ։ Գիրք II (Մարտակերտի շրջան), Ստեփանակերտ, Արցախի գիտական կենտրոն, «Դիզակ պլյուս» հրատ. տպ-ն, 2021 (էջ 117)։

## Աղբյուրներ
* Մտավորականը, մարդը, քաղաքացին (Սլավա Սարգսյան), «Ապառաժ», 15 մարտի 2013թ.։
* Ջամալ ԹԱԴԵՎՈՍՅԱՆ - ԽՈՍՔ ԵՐԱԽՏԻՔԻ
* Ջամալ ԹԱԴԵՎՈՍՅԱՆ - ԱՎԱՐԱՅՐԻՑ ՄԻՆՉԵՎ ԱՐՑԱԽԱԿԱՆ
* Ջամալ ԹԱԴԵՎՈՍՅԱՆ - ԵՐԲ ԽՈՍՈՒՄ Է ՊԱՏՄՈՒԹՅՈՒՆԸ
* Ջամալ ԹԱԴԵՎՈՍՅԱՆ - ՍԻՐԵՆՔ, ՓԱՅՓԱՅԵՆՔ, ԲԱՅՑ՝ ՈՉ ԽՈՍՔՈՎ
* Ջամալ ԹԱԴԵՎՈՍՅԱՆ - ՀԱՐՑԵՐ, ՈՐՈՆՔ ՀՈՒԶՈՒՄ ԵՆ ԲՈԼՈՐԻՍ
* Ջամալ ԹԱԴԵՎՈՍՅԱՆ - ԱՐԺԱՆԻՆ ՀԱՏՈՒՑԵՆՔ ՄԱՅՐԱՔԱՂԱՔԻՆ
* Ջամալ ԹԱԴԵՎՈՍՅԱՆ - ՍՐՏԻ ԹԵԼԱԴՐԱՆՔՈՎ
* Ջամալ ԹԱԴԵՎՈՍՅԱՆ - ԺԱՄԱՆԱԿԱՎՐԵՊ ՄՏԱԾԵԼԱԿԵՐՊ
* Ջամալ ԹԱԴԵՎՈՍՅԱՆ - ԴԵՄՔՈՎ ԴԵՊԻ ԺՈՂՈՎՈՒՐԴԸ

Կատեգորիա:Արցախի ժուռնալիստների միության անդամներ
Կատեգորիա:Կոճողոտ գյուղում ծնվածներ
Կատեգորիա:ՀՊՄՀ շրջանավարտներ
Կատեգորիա:Հայ բանասերներ
Կատեգորիա:Հայ լրագրողներ
Կատեգորիա:Հայ խմբագիրներ
Կատեգորիա:Հայ հրապարակախոսներ
Բալետի կանադական փառատոն

**Բալետի կանադական փառատոն** ամենամյա փառատոն, որն անցկացվել է Կանադայում 1948-ից մինչև 1954 թվականը։ Փառատոնին մասնակցում էին կանադական տարբեր պարախմբեր, որոնց նպատակն էր խթանել հանրային հետաքրքրությունը դասական պարի նկատմամբ։ Մինչև այս փառատոնի գոյությունը, պրոֆեսիոնալ կանադացի պարողների համար դժվար էր գումար վաստակել։ 1954 թվականին, երբ փառատոնը դադարեց գոյություն ունենալ, նրանք կարողացան վճարովի աշխատանք գտնել կանադական հեռուստատեսությունում։

## Ձևավորում
1947 թվականին Ռոյալ Վինիպեգ Բալետ ընկերությունն սկսեց աշխատել Կանադայի բալետի փառատոնի կազմակերպման վրա` Դավիթ Եդդեոյի ղեկավարությամբ։ Հետագայում փառատոնը պաշտոնական բնույթ ստացավ։ Արվեստի, գրականության և գիտության ազգային զարգացման արքայական հանձնաժողովը որոշեց, որ փառատոնի նպատակը կլինի դասական պարի նկատմամբ հետաքրքրություն առաջացնելը և պրոֆեսիոնալ կանադացի պարողներ պատրաստելը, որպեսզի նրանք ի վերջո կարողանան արվեստի միջոցով գումար վաստակել սեփական երկրում։

## Միջոցառումներ
Առաջին փառատոնն անցկացվել է 1948 թվականին Վինիպեգում։ Փառատոնին մասնակցում էին երեք բալետային թատերախմբեր։ Ի լրումն Վինիպեգի երիտասարդ պարողների, փառատոնին մասնակցել են Տորոնտոյի բալետի թատերախումբը՝ հիմնադիր Բորիս Վոլկովի ղեկավարությամբ, և Մոնրեալի մոդեռնիստական թատերախումբը՝ Ռութ Սորելի ղեկավարությամբ։ Քեյ Արմսթրոնգի պարի դպրոցը ևս նախատեսել էր մասնակցել, սակայն երբ խոստացված ճամփորդական դրամաշնորհը հեռացվեց, վերջինս չմասնակցեց։

Կանադացի կոմպոզիտորները ստեղծագործել էին երաժշտության մեծ մասը Երկրորդ ամենամյա փառատոնի համար, որը տեղի ունեցավ 1949 թվականի մարտին Տորոնտոյում, Ռոյալ Ալեքսանդրա թատրոնում։ Այս փառատոնին մասնակցում էին տասնմեկ պարային ընկերություններ, և ներկայացվեցին 21 բալետներ։ Նվագախումբը ղեկավարում էր Սամուել Հերսենհորենը։ 1949 թվականին փառատոնի ավարտից հետո մասնակից ուսուցիչները ձևավորեցին Կանադայի պարային ուսուցիչների ասոցիացիան, որպեսզի միավորեին, հաղորդակցվեին և վերահսկեին վերապատրաստման ստանդարտները։

Երրորդ ամենամյա փառատոնը տեղի է ունեցել 1950 թվականի նոյեմբերին Մոնրեալում, որին մասնակցում էին տասնհինգ կանադական ընկերություններ և 23 բալետներ։ Սիդնի Ջոնսոնը և Մարսել Վալուան գրել են 1950 թվականի ծրագրի նախաբանը։ Կանադայի Ազգային բալետի հիմնադիրը` Սելյա Ֆրանկան, հյուր էր։

Չորրորդ փառատոնը անցկացվել է Տորոնտոյում 1952 թվականին։ Հինգերորդ փառատոնը տեղի է ունեցել 1953 թվականին գարնանը Օտտավայի Փոքր թատրոնում։ Բրիտանական բալետի խումբը կատարել է Լեոնարդ Գիբսոնի «Գերշվինի մեղեդիները»։ 1954 թվականին փառատոնն ավարտվեց, կանադացի պարողները կարողացան հեռուստատեսությունում վճարովի աշխատանք գտնել Կանադայի Ազգային բալետի և Վինիպեգյան Արքայական բալետի միջոցով։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Կանադայի փառատոներ
Վարվառա Աստաֆևա

**Վարվառա Լեոնիդովնա  Աստաֆևա** (, ), ռուս նկարչուհի (գեղանկարիչ, գրաֆիկական նկարիչ), ջրանկարիչ։

Երգչուհի Վերա Աստաֆևայի քույրը, Վլադիմիր Բեկլեմիշևի զարմուհին։ Եղել է Իվան Շիշկինի ուսանողը։

## Կենսագրություն
Վարվառա Աստաֆևան ծնվել է 1863 թվականին Չերնիգովի նահանգում։ 1884-1887 թվականներին և 1888-1900 թվականներին եղել է Սանկտ Պետերբուրգի գեղարվեստի ակադեմիայի ազատ ունկնդիր։ 1900 թվականին «Ծաղկող անկյուն», «Անձրևային օրեր» կտավները ստեղծելուց հետո ստացել է նկարչի կոչում։ 1891 թվականից  ցուցադրվել է Ռուս ջրանկարիչների միությունում,  Մոսկվայի գեղարվեստի սիրահարների միությունում, Կանանց գեղանկարչական շրջանակում։

Ըստ «Պետրոգրադը 1916 թվականին» տեղեկատուի՝ ապրել է Վասիլևսկու կղզու 3-րդ գծի 2-րդ տանը։

1945 և 1946 թվականներին ցուցադրվել է Կիևում, նրա անունը Տատյանա Յաբլոնսկայայի հետ տեղ է գտել պատկերագրքում։

Վարվառա Աստաֆևայի աշխատանքներից գտնվում են Գեղարվեստի ակադեմիայի ֆոնդում (Ռուսական պետական պատմական արխիվ)։ Նկարչուհու մասին տվյալներ կան ուկրաինական արխիվներում։

## Ստեղծագործություններ
* «Բոցենի»
* «Ծաղկող անկյուն» («Цвѣтущій уголокъ»)
* «Անձրևային օրեր»
* «Ամպրոպից հետո։ Կակաչներ»

## Գրականություն
* Мистецтво України: Енциклопедія. - К.: Українська енциклопедія, 1995. - Т. l. - С. 115.

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Խորհրդային նկարչուհիներ
Կատեգորիա:Ռուս գրաֆիկներ
Նատալյա Խուդգարյան

**Նատալյա Խուդգարյան** (, ), ազգությամբ հայ շախմատիստուհի, որն ապրում և աշխատանքային գործունեություն է ծավալում Կանադայում։ 1996 թվականից՝ Կանանց միջազգային վարպետ։

## Կենսագրություն
Նատալյա Խուդգարյանը ծնվել է 1975 թվականին Խորհրդային Միության մայրաքաղաք Մոսկվայում՝ հայկական ընտանիքում։ Շախմատով հետաքրքրված է եղել մանկուց և վաղ հասակից հաճախել է մասնավոր դասընթացների։ Շուտով ստիպված է լինում ընտանիքի հետ միասին տեղափոխվել Կանադա, որտեղ էլ Նատալյան կայանում է որպես պրոֆեսիոնալ շախմատիստ։

2006 թվականին տոնում է մասնագիտական առաջին խոշոր հաղթանակը՝ դառնալով Օնտարիո նահանգի կանանց առաջնության հաղթող։ 2006, 2007, 2011 և 2012 թվականներին բազմիցս հաղթանակներ է տոնում Կանադայի կանանց շախմատի բաց առաջնություններում։ Շուտով Նատալյան դառնում է Տորոնտոյի շախմատի դպրոցներից մեկի ուսուցիչ։

Նույն տարում մասնակցում է շախմատի կանանց առաջնությանը, որտեղ առաջին տուրում խաղում է ռուս շախմատիստուհի Ալեքսանդրա Կոստենյուկի դեմ։ Ունի է կանանց միջազգային վարպետի կոչում։

## Վարկանիշի փոփոխության գրաֆիկ

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Հայ շախմատիստներ
Կատեգորիա:Շախմատային օլիմպիադաների մասնակիցներ
Կատեգորիա:Շախմատի միջազգային վարպետներ
Կատեգորիա:Կանադացի շախմատիստներ
Լուի էտիեն Վատելե

**Լուի էտիեն Վատելե** (, ), ֆրանսիացի բնանկարիչ։

## Ստեղծագործություն
Լուի Էտիեն Վատելեն պատանեկության տարիներից պատրաստվել է առևտրային գործունեության, սակայն բնածին տաղանդն ստիպել է զբաղվել բնության մանրակրկիտ ուսումնասիրմամբ և վերջապես դարձրել նրան XIX դարի առաջին կեսի լավագույն բնանկարիչներից մեկը։ Իր առաջին բնանկարները կենդանացրել է պատմական կերպարներով, որոնք հաճախ ինքը չի նկարել։  Արդեն 1810 թվականին Ֆրանսիայի ինստիտուտի կողմից ոսկե մեդալ է ստացել «Հովիվներ» նկարի համար։
Այս ստեղծագործությանը հետևել են ուրիշներ.
* «Նապոլեոնը Լուդվիգսբուրգում» (1812 թ.),
* «Հենրիխ IV-ը և կապիտան Միշոն» (1819 թ.), նկարը նկարչին արժանացրել է ևս մեկ մեծ ոսկե մեդալ։ Չնայած այդ ստեղծագործություններն առանձնացել են կատարողական մեծ վարպետությամբ, այնուամենայնիվ դրանց հեղինակը հասել է իր զարգացման գագաթնակետին միայն այն բանից հետո, երբ 1822 թվականին այցելել է Իտալիա։
* «Տեսարան Նեմի ծովից» (1824 թ.), այս նկարի համար կառավարությունը նկարչին պարգևատրել է Պատվո Լեգիոնի շքանշանով։
Նա սկսել է իր բնանկարների շարքը, որոնք էնտուզիազմ են առաջացրել նույնիսկ Ֆրանսիայի սահմաններից դուրս։ Թարմությունը, տպավորությունների անմիջականությունը, ուժը և ճշմարտացիությունը եղել են դրանց գրավիչ ուժը։ Նրա սիրելի թեմաներն են եղել վայրի բնության ռոմանտիկ անկյունները փոթորիկների և վատ եղանակի ժամանակ, ժայռոտ ու սառցապատ խստաշունչ Ալպերը, միայնակ, լքված դաշտերը աղմկող հեղեղներով և եղևնապատ քերծերով։

Մեղադրել են նրան այն բանի համար, որ նկարներն այնքան էլ վարպետորեն չեն պատկերված, այլ նկարված են ինչպես էտյուդներ, մեծ մասամբ առանց բանաստեղծական մտահղացման։

Իր բազմաթիվ ուսանողներից, որոնց թվում էր նաև հայտնի Պոլ Դելարոշը, Վատելեն պահանջում էր նախ և առաջ ինքնուրույնություն, այդ պատճառով նրանցից ոչ մեկը չի դարձել նրա նմանակը։

Այնուամենայնիվ, նա մեծ ազդեցություն է թողել ֆրանսիացի բնանկարիչների հաջորդ սերնդի, այդ թվում` Տրոյոնի, Գյուեի, Կորոյի և Ալինյիի ձևավորման վրա։

## Որոշ աշխատանքներ

Napoleon Empfang Ludwigsburg.jpg
Watelet-paysage.jpg


## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն
* Эрнест Лависсе, Альфред Рамбауд. Эпоха реакции, 1815—1847. — Гос. социально-экон. изд-во, 1938. С. 155 и 494.

## Հղումներ
* 

Կատեգորիա:Ֆրանսիացի նկարիչներ
Կատեգորիա:19-րդ դարի ֆրանսիացի նկարիչներ
Թեոֆանիս Ստրելիձաս

**Թեոֆանիս Ստրելիձաս**, առավել հայտնի է որպես **Թեոֆանիս Կրետացի** (, ), հույն ուղղափառ սրբանկարիչ։

## Կենսագրություն
Թեոֆանիս Ստրելիձասը ծնվել է 1500 թվականին թուրքահպատակ Հունաստանի Կրետե կղզում, որտեղ էլ մանկուց ուսանել է սրբանկարչության արվեստ։ Չնայած իր ծայրահեղ կրոնական համոզմունքներին՝ Թեոֆանիսն ամուսնացավ և ունեցավ երկու երեխա։ Երկու երեխաներն էլ շարունակեցին հոր գործը՝ դառնալով պատկերազարդող նկարիչներ։ Կնոջ մահվանից հետո Թեոֆանիսը իրեն նվիրում է կրոնին և դառնում վանական։ Վաթսուն տարին չբոլորած Թեոֆանիս Ստրելիձասը մահանում է 1559 թվականին Հերակլիոնում։

Թեոֆանիսը թողել է բավականին մեծ ժառանգություն։ Նրա ստեղծագործությունները Հունաստանում համարվում են ժամանակի արվեստի գլուխգործոցներ։ 1527 թվականին նա պատկերազարդում է Սուրբ Նիկողայոս Անապավսոսի տաճարի պատերը, որից հետո սկսվում է վերջինիս գործունեության ամենաթեժ ժամանակահատվածը։ Շուտով նրա վրձնով կյանքի են կոչվում Սուրբ Աթոս լեռան շրջակայքում գտնվող Լավրոսի և Ստավրոնիկիտայի վանքերը։ Թեոֆանիսի ստեղծագործություններում գերակշռում է արևմտյան (շատ հազվադեպ նաև բյուզանդական) արվեստի ազդեցությունը։

Թեոֆանիսի արվեստի գլուխգործոցներից երկուսը պահվում են Սանկտ Պետերբուրգի Էրմիտաժ թանգարանում։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Հույն նկարիչներ
Կատեգորիա:Հույն արվեստագետներ
Հայրենական մեծ պատերազմի 40-ամյակի հուշահամալիր (Տոլյատի)

**Հուշահամալիր Հայրենական մեծ պատերազմի 40-ամյակի պատվին** (), հուշարձանային շինություն Տոլյատի քաղաքում` նվիրված Հայրենական մեծ պատերազմի հաղթանակին։ 
 
## Պատմություն
Հուշահամալիրի շինարարությունը սկսվել է 1985 թվականի մարտի 6-ին, որին մասնակցում էին քաղաքի ավելի քան քսան կազմակերպություններ։ Բացումը կայացավ 1985 թվականի մայիսի 8-ին։ 
 
Հետագայում հուշահամալիրը լրամշակվեց 1987-1988-ական թվականներին, տեղադրվեցին խորաքանդակներ, շինության կենտրոնում Հավերժական կրակի համար տեղադրվեց աստղ։ 
  
1995 թվականի մայիսի 9-ին համալիրի թևերից մեկում (Հոբելյանական փողոցի կողմից) տեղադրվեց պարկուճ  Մոսկվայի Պոկլոննայա բլրից բերված հողով։ 2007 թվականի ապրիլին Անմար կրակի շրջանակի մի հատվածը գողացան, սակայն շուտով վանդալները բռնվեցին, իսկ հատվածները վերականգնվեցին։

## Հեղինակներ
Նախագծի հեղինակներն են ԱվտոՎԱԶ-ի մի խումբ աշխատակիցներ, Գ. Ս. Ռյաբկովան, Վ. Մ. Դեմիդովցևան, Ա. Մ. Կեխմանը, Վ. Ի. Մակարենկոն, Ն. Դ. Մակարենկոն։ Որպես գլխավոր կապալառու   հանդես էր գալիս «ԱվտոՎԱԶնորոգմոնտաժ» տրեստը։  Շինարարությունը ղեկավարում էր տնօրենի կապիտալ շինարարության գծով տեղակալ  Վ. Ա. Պոպովը։ 
 
Նախագծի հեղինակ` Սյոմեն Միխայլովիչ Վինոգրադ։    
 
Ճարտարապետական տեսանկյունից կառույցը իրենից ներկայացնում էր 10 մետր բարձրությամբ քարակոթողներ, որոնք միավորված էին օղակով։

Չորս քարակոթողները նվիրված են պատերազմի չորս տարիներին և նրանցից յուրաքանչյուրի գագաթին նշված է պատերազմի տարիները   (1941-1942 թվականներ, 1942-1943 թվականներ, 1943-1944 թվականներ, 1944-1945 թվականներ)։

## Ճարտարապետություն
Քարակոթողներից յուրաքանչյուրի պատվանդանին արտաքինից կան ելուստներ, որոնց վրա դրված են ոճավորված այլումինից ձուլված ծաղկեպսակներ։ Արտաքին կողմից տեղադրված են քանդակագործ Շանդոր Զիխերմանի կողմից կերտված չորս հարթաքանդակներ, «Պարտիզաններ», «Ֆաշիզմի զոհեր», «Թիկունք» և «Ռազմաճակատ»։  
Քարակոթողները միավորող օղակը կշռում է շուրջ 7 տոննա և երեսապատված է չժանգոտվող պողպատով։  Ներսի կողմից տեղադրված է ալյումինե տառերով մակագրություն «Հավերժ փառք ժողովրդի սխրագործությանը»։ 
 
Կենտրոնում տեղադրված է Հավերժական կրակի բրոնզե աստղը, որը երիզապատված է հինգ բրոնզե հատվածներով։ Սյունաշարի ստորոտի 24х24 մ  մակերեսով  հրապարակը կառուցված է Պետրոզավոդսկից  բերված  գրանիտե սալիկներից։ Հուշարձանը լավագույն ձևով ներգծված է  տարածության մեջ, իսկ քանդակազարդ սյուները ճշգրտությամբ  տեղակայված են դեպի աշխարհի կողմերը։ Հուշարձանի տարածք մուտքը հնարավոր է բոլոր կողմերից։ Հուշարձանը և նրա տարրերը կառուցված են այնպիսի նյութերից, որոնք ներկման կարիք չունեին, առավելապես գերազանցում էր բնական գորշ գույնը։

## Գրականություն
* Маркова, Р. Навечно в памяти народной : [в Парке Победы будет сооружен Памятный знак в честь 40-летия Победы] // Волжский автостроитель. - 1985. - 25 апр. (№ 47). - С. 1.
* Крымчужина, Т. Парк Победы : [репортаж с открытия Мемориала в парке Победы Автозаводского района Тольятти. Автор Ш. Зихерман] // За коммунизм. - 1988. - 11 мая (№ 90). - С. 1.
* Постоногов Ю. И. Памятники г. Тольятти. - Самара: Самарский государственный педагогический университет, 1999. - С. 58 - 61. - 92 с. - 100 экз. - ISBN 5-7699-1330-8.
## Ծանոթագրություններ
 

Կատեգորիա:1985 հիմնադրումներ Ռուսաստանում
Կատեգորիա:Սամարայի մարզի հուշարձաններ
Ջոննի Քանուկ

**Ջոննի Քանուկ** (), կոմիքսների մտացածին հերոս, որն անձնավորում է կանադայաբնակ անտառահատի։ Առաջին անգամ հանրայնացվել է 1869 թվականին և հետագայում օգտագործվել որպես Նացիստական Գերմանիայի կողմից սանձազերծված Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի խորհրդանշական (ինչ-որ չափով նաև կիսածաղրական) հերոս։ Ի սկզբանե Ջոննին ներկայացված է եղել որպես Ամերիկայի Միացյալ Նահանգներն անձնավորող քեռի Սեմի կրտսեր եղբայրը։ Աշխարհամարտի տարիներին այս հանգամանքը բազմիցս շահարկվում է քաղաքական նկատառումներով։

Ժամանակակից իրականության մեջ հայտնի է որպես Կանադա պետության անձնավորում։ 1970 թվականին կանադական պրոֆեսիոնալ «Վանկուվեր Քենաքս» հոկեյի ակումբը Ջոննի Քանուկի կերպարն օգտագործել է սեփական մարզակումբի պատկերանիշում։

## Կերպարի ծագում և սիմվոլիզմ
Ջոննի Քանուկի կերպարն առաջին անգամ կոմիքսներում հայտնվել է 1869 թվականին, որտեղ վերջինս ներկայացվել է որպես քեռի Սեմի և Ջոն Բուլի կրտսեր եղբայր (նրանցից առաջինը անձնավորում է Միացյալ Նահանգները, իսկ երկրորդը՝ Մեծ Բրիտանիան)։ Կոմիքսում Ջոննին ներկայացված էր որպես յուրահատուկ խորամանկությամբ առողջ մտածողությամբ օժտված գյուղացի, ագարակատեր և անտառահատ։ Նրա այս հատկության վառ ապացույցն է իր եղբայրների հարձակումներին դիմակայելու պատրաստակամությունը։ Ջոննիի մասնակցությամբ կոմիքսները թողարկվել են շուրջ 30 տարի և դադարեցվել 20-րդ դարի սկզբին։

Նրա կերպարի բովանդակությունն ու խորհրդանշականությունը շրջադարձայնորեն փոխվում է Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի մեկնարկից հետո։ Առաջին իսկ տարիներին Ջոննի Քանուկը հայտնվում է բազմաթիվ կանադական կոմիքս-պարբերականների շապիկներին՝ որպես կանադական պետականության մարմնավորում։ Այս տարիներին Ջոննին ներկայացվում է որպես ռազմաճակատ մեկնելու պատրաստակամություն ունեցող կանադացի պատանի, որը թեև իր երիտարդ տարիքին պատրաստ է զորավիգ լինել իր եղբայրներին (ցույց է տալիս Կանադայի զինակցությունը հակաֆաշիստական կոալիցիայում կռվող Մեծ Բրիտանիային և ԱՄՆ-ին)։

Շուտով Ջոննին դուրս է մղվում կոմիքսի սցենարից, սակայն չի կորցնում իր հայտնիությունը։ Նրա շուրջ հյուսվում են պատմություններ, գրվում գրքեր։ 1995 թվականին առաջին անգամ Կանադայում տպագրվում են Ջոննի Քանուկի պատկերով փոստային նամականիշներ։ Ներկայումս պատանի հերոսը համարվում է Կանադա պետության անձնավորված կերպարը։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Կանադայի պետական խորհրդանիշեր
Կատեգորիա:Կերպարներ այբբենական կարգով
Գետանց (հուշակոթող)

**«Գետանց» հուշակոթող** (), հուշակոթող «Փառքի կանաչ գոտի» համալիրի կազմի մեջ։ Գտնվում է Ռուսաստանի Դաշնության Լենինգրադի մարզի Վսևոլոժսկի շրջանի Մորոզովի անվան քաղաքատիպ ավանում։

Հուշակոթողը Ռուսաստանի դաշնային նշանակության պատմության հուշարձան է (գրանցման համար` 471510280300496) համաձայն ՌԽՖՍՀ նախարարների խորհրդի 1974 թվականի դեկտեմբերի 4-ի № 624 որոշման։

## Նկարագրություն
«Գետանց» հուշակոթողը կառուցվել է 1970 թվականին Մորոզովի անվան քաղաքատիպ ավանում` Նևա գետի աջ ափին` Շերեմետևկա գյուղից 200 մետր դեպի հարավ-արևելք, այն տեղում, որտեղ Լենինգրադի շրջափակումը ճեղքելուց հետո Կարմիր բանակի ինժեներական զորքերի կամրջանավային-կամրջային 3-րդ բրիգադի ուժերով կառուցվել են գետանց և երկաթուղային գիծ Նևա գետի վրայով, որոնք պաշարված Լենինգրադը կապել են երկրի հետ։

Կամրջանավի (պոնտոն) տեսքով կառուցված բետոնե հիմքի վրա 20 մետր բարձրությամբ բետոնե ստելա է։

Հուշակոթողին փակցված են հուշատախտակներ։
մինի|267x267փքս|Հուշատախտակ կոթողի վրա

Հյուսիսարևմտյան կողմում արված է հետևյալ մակագրությունը. *«Կամրջանավաշինարար զինվորներին, որոնք այստեղ Նևայի վրայով կամուրջներ են կառուցել պաշարված Լենինգրադից դեպի «Մեծ երկիր» 1943 թվականին»։*

Հարավարևմտյան կողմում արված է հետևյալ մակագրությունը. *«Հուշակոթողը նվիրված է Գլխավոր հրամանատարության պահեստազորի կամրջանավային-կամրջային 3-րդ բրիգադի զինվորներին՝ համագնդեցիների մարտական սխրագործությունների պատվին»։*

## Հեղինակներ
Հուշակոթողի հեղինակն է ճարտարապետ Լ. Մ. Դրեկսլերը, ինժեներն է Ե. Ն. Լուցկոն։

## Վիճակ
Հուշարձանի ներկայիս վիճակը բարվոք չէ։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:1970 հիմնադրումներ
Կատեգորիա:Լենինգրադի մարզի հուշարձաններ
Թերեզա Թորանսկա

**Թերեզա Սլավոմիրա Թորանսկա** (, ), լեհ լրագրող և գրող։ Առավել հայտնի է իր *Oni* մենագրությամբ։

## Կենսագրություն
Թերեզա Թորանսկան ծնվել է 1944 թվականի հունվարի 1-ին, Վոլկովիսկում (1945 թվականից սկսած` Բելառուսի կազմի մեջ), որն այդ ժամանակ եղել է Խորհրդային Միության կողմից գրավված Երկրորդ լեհական հանրապետության մաս։ Երկրորդ համաշխարհային պատերազմից հետո ավարտել է Վարշավայի համալսարանի Իրավունքի բաժինը։ Աշխատել է որպես լրագրող լեհական հայտնի «Մշակույթ» ("Kultura”) շաբաթաթերում 1970-ականներին, և հետո, մի քանի տասնամյակ աշխատել է լեհական առաջատար Kultura paryska գրական ամսագրում, որն արգելված էր կոմունիստական Լեհաստանում ու հրատարակվում էր Փարիզում (Ֆրանսիա)։
Նրա «Նրանց» () գիրքը բեսթսելլեր է դարձել, սկսել են զուգահեռներ տանել նրա և Օրիանա Ֆալլաչիի միջև։
Նրա հետաքննական ոճը թերևս լավագույնս ցուցադրվել է կոմունիստ գեներալ Վոյցեխ Յարուզելսկիին մերկացնող հոդվածում։ 1990-ական թվականներին Թորանսկան վարելէ  երկու հեռուսահաղորդում Telewizja Polska (TVP) հեռուստաալիքում. սոցիալ-քաղաքական "Teraz Wy” (*Հիմա դու*) և պատմական "Powtórka z PRL-u”: Թորանսկան գրել է *Dworzec gdański* վավերագրական ֆիլմի սցենարը, որը նկարահանվել է Մարիա Զմարզ-Կոզանովիչի կողմից։ Ֆիլմը, որի պրեմիերան կայացել է 2007 թվականին, պատմում է լեհ հրեաների մասին, ում ստիպել են լքել Լեհաստանը 1968 թվականի մարտից հետո։
2013 թվականին իր մահից առաջ նա եղել է լեհական երկրորդ ամենամեծ օրաթերթի` Gazeta Wyborcza թղթակից` հարցազրույցներ վարելով լեհ առաջատար քաղաքական գործիչների հետ։
Մահացել է 2013 թվականի հունվարի 2-ին, երկարատև հիվանդությունից հետո, իր ծննդյան 69-րդ տարեդարձից մեկ օր անց։ Թաղված է Պովոնզկի զինվորական գերեզմանոցում։

## Աշխատանքներ
* Widok z dolu (*Տեսարան ներքևից*) (ռեպորտաժ), (1980), 162 էջ, լեզու. լեհերեն 
* *Oni* (*Նրանց. Ստալինի լեհահակ խամաճիկները*), (1988, մայիս), 384 էջ, 
* *My* (*Մենք*), (1994), 295 էջ, լեզու. լեհերեն, , հրատարակվել է նաև որպես էլեկտրոնային գիրք
* *Byli* (*Անցյալ*), (ռեպորտաժ), Վարշավա, 2006, 318 էջ, լեզու. լեհերեն,  
* *Są - Rozmowa o dobrych uczuciach* (*Նրանք են. զրույց լավ զգացմունքների մասին*), Վարշավա, 2007, 288 էջ, լեզու. լեհերեն  
* *Dworzec gdański* (*Գդանսկի գնացքի կայարան*) վավերագրական ֆիլմ, Լեհաստան, 2007
* *Jesteśmy* (*Մենք ենք*), Վարշավա, 2008, 
* *Śmierć spóźnia się o minutę* (*Մահը մի րոպե ուշացած է*), Վարշավա, 2010, 

## Պարգևներ
* 2000 թվականին Թերեզա Թորանսկան PEN միջազգային կազմակերպութան լեհական  ակումբից ստացել է Ksawery Pruszyński մրցանակ` «Նրանց. Ստալինի լեհ խամաճիկները» գրքի համար
* Թորանսկան եղել է Barbara Łopieńska ամենամյա մրցանակի առաջին ստացողը` մամուլում հրապարակված լավագույն հարցազրույցի համար (ստացել է 2005 թվականին, Վոյցեխ Յարուզելսկիի հետ հարցազրույցի համար)

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Թերեզա Թորանսկայի էջը 

Կատեգորիա:Թոքի քաղցկեղից մահացածներ
Կատեգորիա:Լեհ գրողներ
Կատեգորիա:Լեհ լրագրողներ
Կատեգորիա:Վարշավայի համալսարանի շրջանավարտներ
Աֆուրջա (ջրվեժ)

**Աֆուրջան** () Ադրբեջանի ամենաբարձր ջրվեժն է։ Պատկանում է Վելվելեչայ գետի ավազանին և գտնվում է Թենգինյան կիրճի մոտ, Աֆուրջա բնակավայրի մոտակայքում, Ղուբայի շրջանում։ Ջրվեժը թափվում է Թենգի լեռանից։ Ջրվեժի բարձրությունը 70 մ է։ Աֆուրջա ջրվեժը հանդիսանում է  Ադրբեջանի բնության հուշարձան և պահպանվում է պետության կողմից։

Աֆուրջա ջրվեժը մի վայր է, որտեղ հաճախ են այցելում ճամփորդները և զբոսաշրջիկները։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Ադրբեջանի ջրվեժներ
Կատեգորիա:Ղուբայի շրջան
Սելիմիե մզկիթ (Լեժա)

**Սելիմիե մզկիթ** () կամ **Սուրբ Նիկողայի եկեղեցի** (), կառուցված է Լեժա քաղաքում, որը գտնվում է Ալբանիայի հյուսիսում։ Այն նախկինում եղել է եկեղեցի, որը Օսմանյան կայսրության ժամանակաշրջանում վերափոխվել է մզկիթի։ Նրա ավերակները ծածկվել են տանիքով և վերակառուցվել են ալբանական ազգային հերոս Սկանդերբեգի (1405—1468) հուշահամալիրի։

## Պատմություն
thumb|right|200px|Սկանդերբեգի կիսանդրին և խորհրդանշական գերեզման
thumb|right|200px|XX-րդ դարի առաջին քառորդի լուսանկարի վրա մզկիթը գտնվում է Լեժա քաղաքի տների միջև

1459 թվականին XIV-րդ դարի շինության փոխարեն կառուցվեց *[[Սուրբ Նիկողայոս Զմյուռնացի|Սուրբ Նիկողայոսի]]* եկեղեցին, որը դարձավ Լեժա քաղաքի գլխավոր տաճարը։ Այն գտնվում է Դրին գետից ոչ հեռու։  Միանավային գոթիկական կառույցը ունեցել է աբսիդ արևելքում, երեք ոչ մեծ պատուհաններ հյուսիսային և հարավային հատվածներում, իսկ արևմտյան ճակատում գտնվել է դուռը և մեկ կլոր պատուհան։

1468 թվականին եկեղեցում թաղվեց ալբանական հակաօսմանյան շարժման առաջնորդ Սկանդերբեգը։ 1478 թվականին Լեժը  սուլթան Մեհմեդ II-ի կողմից գրավելուց հետո գերեզմանը պղծվեց օսմանյան զորքերի կողմից, իսկ գերեզմանի ոսկորները օգտագործվեցին որպես՝ թալիսման։ Սելիմ I-ի (1512—1520) օրոք եկեղեցին վերափոխվեց մզկիթի։ Սուլթանի պատվին այն ստացավ  *Սելիմիե մզկիթ* անվանումը։ XVII-րդ դարում ավերակ շինության մոտ ուխտագնացություն էին կազմակերպում ալբանացիները, որպեսզի հարգեն Սկանդերբեգի հիշատակը։

XVIII-րդ դարի ավարտին Սելիմ III-րդ սուլթանի օրորք մզկիթը վերանորոգվեց։ Մզկիթի մոտ կար միհրաբ, իսկ հարավ արևմուտքում բարձր մինարե, որը կառուցվել է XVIII-րդ դարում։

1966 մզկիթում կատարվեցին պեղումներ, որոնց շնորհիվ հաստատվեց, որ նախկինում այն եղել է Սուրբ Նիկողայոսի եկեղեցին։ Շենքը որպես մզկիթ օգտագործվել է մինչև 1968 թվականը։ Այն բանից հետո, երբ 1967 թվականի Ալբանիայի Ժողովրդական Սոցիալիստական Հանրապետության առաջնորդ Էնվեր Խոջան երկիրը հռչակեց «առաջին աթեիստական պետությունը աշխարհում», այն փակվեց։

1978 թվականին մզկիթում հայտնաբերվեց Սկանդերբեգի գերեզմանը։ 1979 թվականին շրջանում տեղի ունեցավ ուժեղ երկրաշարժ։ Մինարեթը փլուզվեց, իսկ մզկիթը լուրջ վնասներ կրեց։ Վերականգնողական աշխատանքների ժամանակ բոլոր օսմանայն հավելումները ջնջվեցին, որպեսզի հնարավորին չափ վերականգնվի Սկանդերբեգի ժամանակվա տաճարի տեսքը։ Ավերակները փոխակերպվեցին որպես ազգային հերոսի հուշահամալիր։ Սուրբ Նիկողայոս եկեղեցու ավերակները ճանաչվեցին ազգային մշակույթի ժառանգույթուն։

1981 թվականին նոր *Սկանդերբեգի հուշահամալիրը* բացվեց։ Նոր կառույցի տանիքը պաշտպանում է պատերը, որոնց ներոսում տեղադրվել է Օդիսե Պասկալիի կողմից ստեղծված կիսանդրին և հուշատախտակ, և Սկանդերբեգի սաղավարտը (օրիգինալը պահպանվում է Վիեննայում)։ Պատերին փակցված են պաստառներ, որոնք Սկանդերբեգի մարտերն և Լեժյան միության իշխանությունների զինանշաններն են հիշեցնում։

Մզկիթի ավերակների շրջակայքում է գտնվում նաև ավելի վաղ շրջանի շինության ավերակներ։

## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն
* Feride Papleka (Hrsg.): Grabgedenkstatte Georg Kastrioti — Skanderbegs. 8 Nëntori, Tirana 1987.

Կատեգորիա:Լեժայի գավառ
Աֆրասիաբ Բադալբեկլի

**Աֆրասիաբ Բադալբեկլի**(), (), ադրբեջանցի դասական կոմպոզիտոր և դիրիժոր, Ադրբեջանական ԽՍՀ-ի ժողովրդական արտիստ (1960)։ Եղել է ադրբեջանական, ռուսական և արևմտաեվրոպական կոմպոզիտորների օպերաների և բալետների դիրիժոր։ Առաջին ադրբեջանական բալետի՝ «Կույսի աշտարակ»-ի (1940) հեղինակն է։ Նա նաև բազմաթիվ օպերաների և սիմֆոնիկ պոեմների հեղինակ է։

## Կենսագրություն
Աֆրասիաբ Բադալբեկլին ծնվել է 1907 թվականին ապրիլի 19-ին Բաքվում։ Նա սովորել է Բարձրագույն մանկավարժական ինստիտուտում, Բաքվի թատերական քոլեջում, Ադրբեջանի պետական համալսարանի արևելագիտության ֆակուլտետում և Լենինգրադի կոնսերվատորիայում։ 20 տարեկանում Աֆրասիաբը երաժշտություն է գրում Ջաֆար Ջաբբարլու «Կրակի հարսը» պիեսի համար։ Երկար ժամանակ աշխատել է Մոսկվայի և Լենինգրադի Օպերայի և Բալետի թատրոններում որպես դիրիժորի օգնական։ 1938-ից մինչև իր կյանքի ավարտը նա աշխատել է որպես դիրիժոր, Ադրբեջանի օպերայի և բալետի պետական ակադեմիական թատրոնում։ 
1940 թվականից հանդիսանում է արվեստի վաստակավոր գործիչ, իսկ 1960 թվականից՝ Ադրբեջանական ԽՍՀ-ի ժողովրդական արտիստ։ 
Աֆրասիաբ Բադալբեկլին մահացել է 1976 թվականի հունվարի 6-ին Բաքվում։

## Ստեղծագործություններ
230px|մինի|Արևելքում առաջին բալետը «Կույսի աշտարակի»
Աֆրասիաբ Բադալբեկլին ադրբեջանական առաջին բալետի հեղինակն է։  Աֆրասիաբ Բեդելբեկլը սովորել է ջութակ նվագել Լ. Բրեթանիսկու դասարանում։ Նա նաև կարողացավ կատարյալ նվագել թառ։ 1928 թվականին հունվարի 1-ին Աֆրասիաբ Բադալբեկլին սկսեց աշխատել որպես թարգմանիչ «Կոմունիստ» թերթում։ 1930 թվականի մայիսի 15-ին Աֆրասիաբ Բադալբեկլին հրավիրվել է Մ.Ֆ.Ահունդովի անվան Մեծ թատրոն։ 
* 1931 թ․- Ջաֆար Ջաբարլու «Ալմաս», «1905 թվականին», «Յաշար» պիեսները, 
* 1933 թ․-Ա․Աֆինոգենովի «Վախը» պիեսը
* 1934 թ․-Միրզա Ախունդովի «Հաջի Գարա» պիեսը
* 1935 թ․-Միրզա Ախունդովի «Մյուսյո Ժորդան» պիեսը
Աֆրասիաբ Բադալբեկլին 1932 թվականին ընդունվել է Մոսկվայի կոնսերվատորիայի դիրիժորական ֆակուլտետ ՛պրոֆեսիոնալ երաժշտական կրթություն ստանալու համար։

## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն
* «В связи с концертом Афрасияба» («Əfrasiyabın konserti münasibətilə») // «Коммунист» : газета. — 1933.
* М. Ибрагимов. «Ценный подарок» // «Коммунист» : газета. — 1940.
* А. Аббасов. «Опера в духе современности» («Müasir ruhlu operamız») // «Азербайджанская молодёжь» : газета. — 1970.
* Й. Пашаева. «Афрасияб Бадалбейли и народная музыка» = «Əyrasiyab Bədəlbəyli və Azərbaycan xalq musiqisi». — Баку: «Нурлан», 2002.

## Արտաքին հղումներ
* https://www.webcitation.org/60w8j6ERe?url=http://www.biografija.ru/show_bio.aspx?ID=7109 Աֆրասիաբ Բադալբեկլի

Կատեգորիա:Ադրբեջանցի կոմպոզիտորներ
Կատեգորիա:Ադրբեջանցի դիրիժորներ
Կատեգորիա:Ադրբեջանցի երաժշտագետներ
Կատեգորիա:Ադրբեջանական ԽՍՀ ժողովրդական արտիստներ
Կատեգորիա:Օպերային կոմպոզիտորներ
Կատեգորիա:Ադրբեջանական ԽՍՀ արվեստի վաստակավոր գործիչներ
Կատեգորիա:Աշխատանքային կարմիր դրոշի շքանշանի ասպետներ
Կատեգորիա:Բաքվի պետական համալսարանի շրջանավարտներ
Կատեգորիա:Սանկտ Պետերբուրգի կոնսերվատորիայի շրջանավարտներ
Կամենսկ-Ուրալսկի (կայարան)

մինի
**Կամենսկ-Ուրալսկի** (), երկաթուղային կայարան Կամենսկ-Ուրալսկի քաղաքում։ Համարվում է Սվերդլովսկի մարզի խոշորագույն բեռնաուղևորատար կայարաններից մեկը։ Կայարանը համարվում է հանգուցային, որը տեղակայված է Եկատերինբուրգի, Բոգդանովիչի, Շադրինսկի (հետագայում՝ Կուրգան), Չելյաբինսկի հատման ուղղություններում։ Կայարանով երթևեկում են հեռընթաց մարդատար (արագընթաց և ուղևորատար) և մերձքաղաքային գնացքները։

## Պատմություն
1701 թվականին Պետրոս I-ի հրամանով ապագա քաղաքի տարածքում կառուցվում է առաջին երկաթագործական գործարանը, որը չուգուն էր արտադրում, իսկ որոշ ժամանակ անց, այստեղ թնդանոթներ էին ձուլում Եմելյան Պուգաչովի համար։ 19-րդ դարում Ուրալում մետալուրգիական արդյունաբերության ակտիվ զարգացման շնորհիվ Կամենսկի երկաթագործական գործարանի վերակառուցման և ընդլայնման  անհրաժեշտություն առաջացավ։ Երկաթի արտադրության կտրուկ աճի պայմաններում 1885 թվականին, գործարանում անցկացվեց առաջին երկաթգիծը, որը քաղաքը կապեց Տրանսսիբիրյան մայրուղու հետ Բոգդանովիչ քաղաքի միջոցով։ Կայարանը կոչվեց Օստրովսկայա (ի պատիվ Ուրալյան հանքարդյունաբերական երկաթուղու առաջին ղեկավար Ն. Ս. Օստրովսկու)։ 1904 թվականին  Օստրովսկայա կայարանը վերանվանվեց Սինարսկայա։

Սինարսկայա կայարանը Ռուսական կայսրության երկաթուղային մայրուղիների հետ կապում էր միայն գործարանը, ուղևորատար գնացքների առաջին կանոնավոր երթևեկությունը սկսվեց միայն 1932 թվականին, երբ Սվերդլովսկից ուղիղ երկաթուղային գիծ անցկացվեց։

Նույն թվականից  ավելացավ Սինարսկի կայարանի բեռնաշրջանառությունը, որի պատճառով էլ անհրաժեշտություն առաջացավ ընդլայնելու երկաթուղային հանգույցը և կայարան կառուցել։   Կամենսկ-Ուրալսկ քաղաքի  ժամանակակից երկաթուղային կայարանի հիմնադրման  տարեթիվը ընդունված է համարել 1952 թ-ը։  Կայարանի շենքի նախագծումն իրականացրել է  Ա. Ի. Լոսկուտովը։

1963 թվականին  Սինարսկի կայարանը ստացավ իր ներկայիս անվանումը, Կամենսկ-Ուրալյան, քաղաքի անվանմանը համապատասխան։

1971 թվականին  կայարանը էլեկտրաֆիկացվեց Каменск-Уральский — Колчедан, իսկ 1972 թվականի դեկտեմբերի 28-ից բասվեց էլեկտրագնացքների կանոնավոր երթևեկություն Սվերդլովսկից Կամենսկ-Ուրալսկ։  
 
2003 թվականից  կայարանով է անցնում Եկատերինբուրգ-Կուրգան բարձր հարմարավետության արագընթաց էլեկտրագնացքը։

2016 թվականից սկսած Եկատերիբուրգ Կամենսկ-Ուրալսկ երթուղով գործում է  «Լաստոչկա» արագընթաց էլեկտրագնացքը։

## Պատկերասրահ

Паровоз Л-4305.JPG|Л-4305 շոգեքարշը Կամենսկ-Ուրալսկի երկաթուղային կայարանում
ЖД вокзал.jpg|Կամենսկ-Ուրալսկի երկաթուղային կայարանը կայարանամերձ հրապարակում


## Գրականություն
*Каменск-Уральский краеведческий музей им. И. Я. Стяжкина. - Екатеринбург: Академкнига, 2002. - 100 с. - ISBN 5-93472-052-X

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Справочник станций РЖД 

Կատեգորիա:Երկաթուղային կայարաններ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի մշակութային ժառանգություն
Ալեքսանդր Աբրամենկո

**Ալեքսանդր Վլադիմիրովիչ Աբրամենկո** (, ), ուկրաինացի ֆրիսթայլիստ, մասնագիտացել է լեռնադահուկային ակրոբատիկայի մեջ, օլիմպիական չեմպիոն (2018): Ուկրաինայի հավաքականի անդամ է եղել ձմեռային օլիմպիական 2006, 2010, 2014 և 2018 թվականների խաղերում։ Ուկրաինայի սպորտի միջազգային կարգի վարպետ է։ 2018 թվականի ձմեռային օլիմպիական խաղերի չեմպիոն է։

## Կենսագրություն
Ավարտել է Նիկոլաևի անվան նավաշինության ազգային համալսարանը։ Մասնակցել է Վանկուվերի, Թուրինի և Սոչիի օլիմպիական խաղերին։

2012 թվականին երկու անգամ դարձել է ֆրիսթայլի աշխարհի գավաթի փուլերի մրցանակակիր։

## Պետական մրցանակներ
* «Ծառայությունների համար» ІІІ աստիճանի շքանշան (2018 թվականի փետրվարի 28-ին)։

## Աշխարհի գավաթի ելույթների վիճակագրություն
### Մրցումներ

### Ընդհանուր հաշվով տեղ

## Ելույթներ օլիմպիական խաղերում

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Ուկրաինացի դահուկապարողներ
Կատեգորիա:Ուկրաինացի մարզիկներ
Էստոնիայի ինքնիշխանության հռչակագիր

[right|thumb|[Առնոլդ Ռյութելը կարևոր դեր է խաղացել հռչակագրի պատրաստման գործում և ստորագրել է այն]]

**Էստոնական ԽՍՀ-ի ինքնիշխանության հռչակագիրը** () ընդունվել է 1988 թվականի նոյեմբերի 16-ին Էստոնիայի ԽՍՀ Գերագույն խորհրդի կողմից, երբ մերձբալթյան պետություններում ընթանում էր Երգող հեղափոխությունը։ Հռչակագիրով հաստատում էր ինքնիշախնություն և էստոնական օրենքների գերակայությունը Խորհրդային Միության օրենքների նկատմամբ։ Հռչակագրով հաստատվում էր, որ բոլոր բնական ռեսուսները երկրի սահմաններում գտնվող՝ հողերը, ներքին ջրերը, անտառները, օգտակար հանածոները և արդյունաբերական արտադրության միջոցները, գյուղատնտեսությունը, կառուցապատումը, պետական բանկերը, տրանսպորտը և այլն պատկանում են Էստոնիայի ժողովրդին։ Էստոնիայում նոյեմբերի 16-ը նշվում է որպես «Վերածննդի օր» ()։

## Պատմություն
Առաջին համաշխարհային պատերազմից և Էստոնիայի անկախության պատերազմներից հետո Էստոնիան անկախություն ստացավ։ 1940 թվականին Մոլոտով-Ռիբենտրոպ պակտի հավելյալ գաղտնի պրոտոկոլի համաձայն 1939 թվականի օգոստոսին Էստոնիան բռնակցվեց ԽՍՀՄ-ին։

1980-ական թվականներին ԽՍՀՄ-ում հայտարարվեց վերակառուցման և գլասնոստի քաղաքականություն, իսկ Քաղաքական բռնաճնշումներ Խորհրդային Միությունում դադարեցին։ 1990 թվականի մայիսի 8-ին Էստոնիայի ԽՍՀ Գերագույն խորհուրդը ընդունեց օրենք, որի համաձայն գործելու էր 1938 թվականի էստոնական հանրապետության Սահմանադրությունը։ 1991 թվականի օգոստոսի 20-ին Օգոստոսյան պուտչի արդյունքում Էստոնաին հաստատեց իր անկախությունը։ 1991 թվականի սեպտեմբերի 6-ին ԽՍՀՄ-ը ճանաչեց Էստոնիայի անկախությունը և սեպտեմբերի 17-ին երկիրը դարձավ ՄԱԿ-ի անդամ։

1994 թվականի օգոստոսի 31-ին երեք տարի բանակցություններից հետո Ռուսաստանի զինված ուժերը լքեցին պետության սահմանները։ Ռուսաստանի Դաշնությունը պաշտոնապես դադարեցրեց իր ռազմական ներկայությունը Էստոնիայում, երբ 1995 թվականի սեպտեմբերին հրաժարվեց վերահսկել Պալդիսկիում գտնվող միջուկային ռեակտորը։ 2004 թվականին Էստոնիան դարձավ Եվրոպական Միության անդամ, իսկ մինչ այդ դարձել էր ՆԱՏՕ-ի անդամ։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Էստոնիայի քաղաքականություն
Կատեգորիա:Ինքնիշխանություն
Կատեգորիա:ԽՍՀՄ փլուզում
Զիվեցյան լիճ

**Զիվեցյան լիճ**, **Զիվեցե** (), նույնպես հայտնի է **Զիվեցյան ջրամբար** () կամ **Տրեսնա ջրամբար** () անվամբ, արհեստական ջրամբար է, որը գտնվում է Զիվեց քաղաքի մոտ, Լեհաստանում։ Ձևավորվել է 1966 թվականին մի քանի գյուղեր խորտակելու ճանապարհով։

## Աշխարհագրական տեղակայում
Լճի հիմնական մորֆոմետրիկ չափորոշիչներն են՝
* Ընդհանուր ծավալ — 94,6 մլն. մ³
* Ամբարտակների առավելագույն մակարդակը — ծովի մակարդակից 344,86 մ բարձրության վրա
* Ամբարտակների նորմալ մակարդակը — ծովի մակարդակից 342,56 մ բարձրության վրա
* Ամբարտակների նվազագույն մակարդակը — ծովի մակարդակից 320,94 մ բարձրության վրա

Ամբարտակների նորմալ մակարդակի դեպքում ջրամբարի չափորոշիչները հետևյալն են՝

* Առավելագույն երկարությունը — 6,6 կմ
* Միջին երկարություն — 6,25 կմ
* Առափնյա հատվածի երկարությունը — 33,7 կմ
* Առավելագույն լայնություն — 3,1 կմ
* Լայնությունը կենտրոնական մասում — 2,5 կմ
* Միջին լայնություն — 1,51 կմ
* Առավելագույն խորություն — 26,8 կմ
* Միջին խորություն — 8,6 կմ

Զիվեցյան ջրամբարը ի հայտ է եկել Սոլա գետի վրա ամբարտակ կառուցելու շնորհիվ։ Նրա երկարությունը 310 մ է կազմում, բարձրությունը 39 մ է։

## Կիրառելիություն
Ամբարտակը հանդիսանում է 21 ՄՎտ հզորությամբ ՀԷԿ-ի մի մասը։ Ներկայումս ջրամբարը ոչ միայն օգտագործվում է էլեկտրաեներգիա արտադրելու նպատակով, ջրհեղեներից պաշտպանվելու և Վերին Վիսլայի վտակները  կարգավորելու, այլև զբոսաշրջային նպատակներով։ Ենթադրվում է, որ շինարարության պահից 70 տարի անց ջրի ծավալը կնվազի մոտավորապես 50%-ով։ 2015 թվականին ջրի ծավալը կրճատվեց 2 մետրով, որը հնարավորություն տվեց առավել լավ ուսումնասիրել հատակը։

## Հայտնի իրադարձություններ
* Ամեն տարի օգոստոսին անց է կացվում ռեգատա ի հիշատակ Ադամ Բանաշեկի։ 
* 1978 թվականի նոյեմբերի 15-ին լճի մոտ տեղի ունեցավ ավտոճանապարհային աղետ *Katastrofa autobusów pod Żywcem*։ Առավոտյան ժամը 5-ին երկու ավտոբուսներ Autosan H9 և Autosan H09, որոնք դեպի «Բժեշչա» ածխահանք էին տանում հանքագործներին, 18 մ բարձրությունից գահավիժեցին և ընկան լճի ջրերը։ Մահացավ 30 մարդ, 9-ին հաջողվեց փրկվել։ Աղետի մասին է հիշեցնում ցուցատախտակը, որը գտնվում է կամրջի վրա։

## Պատկերասրահ

պատկեր:Jezioro Zywieckie Skrzyczne.jpg|
պատկեր:Jezioro żywieckie widok z góry żar.JPG|
պատկեր:Jezioro Żywieckie i Skrzyczne.JPG|


## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն
* 

Կատեգորիա:Լեհաստանի ջրամբարներ
Արսեն Գրիգորյան (երգիչ, 1982)

**Արսեն Գրիգորյան** (), հայ դերասան, հաղորդավար, երգիչ։

## Կենսագրություն
Ծնվել է 1982թ. հունվարի 20-ին, ՀՀ Վարդենիկ գյուղում։ Վաղ հասակից բնակվել է Երևանում։ Ավարտել է Երևանի Խ.Աբովյանի անվան թիվ 84 միջնակարգ դպրոցը։ 1995-97թթ. սովորել է «Մետրո» թատրոնի մանկապատանեկան ստուդիայում։ 1997-2002թթ. աշխատել է «Գոյ» թատրոնում։ 1998-2002թթ. սովորել է Երևանի թատրոնի և կինոյի պետական ինստիտուտում։ 2002-11թթ. աշխատել է «Հայաստան հանրային», «Նոր ալիք» և «Արարատ» հեռուստաընկերություններում և «Սիգմա TV» ընկերությունում, որտեղ վարել է բազմաթիվ հաղորդումներ՝ «Ազգային երաժշտական ալիք», «Երաժշտական փոստարկղ», «Մերկ ճշմարտություն», «Ռուբիկոն», «Թեժ տասնյակ» և այլն։ 
2004թ-ից, որպես դերասան, աշխատում է Էդգար Էլբակյանի անվան դրամայի և կոմեդիայի թատրոնում, 2009թ-ից՝ Երևանի պետական Կամերային թատրոնում։ Թողարկել է 5 տեսահոլովակ։ Տարբեր երաժշտական մրցանակաբաշխությունների ժամանակ արժանացել է բազմաթիվ մրցանակների՝ «Տարվա հիթ», «Տարվա տեսահոլովակ» և այլն։ Նկարահանվել է մի շարք ֆիլմերում՝ «Մոխրաման», «Կյանքը մեկ օրում», «Կորցված և գտնված Հայաստանում», «Ալա Բալա Նիցա», «Արտիստը», «Դուռը բաց» և այլն։ 2011-16թթ. աշխատել է «32 Production» ընկերության և «Արմենիա» հեռուստաընկերության «32 ատամ» հումորային նախագծում։ 2025 թվականին մասնակցել է Հայաստանի հանրային հեռուստաընկերության «Երկու աստղ» երաժշտական նախագծին։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Երևանի թատրոնի և կինոյի պետական ինստիտուտի շրջանավարտներ
Կատեգորիա:Հայ դերասաններ
Կատեգորիա:Հայ երգիչներ
Կատեգորիա:Հայ հաղորդավարներ
Էրիկա Բալկե

**Էրիկա Բալկե** (, ), գերմանացի դերասանուհի, ռեժիսոր։

## Կենսագրություն
Էրիկա Բալկեն ծնվել է 1912 թվականին Լայպցիգում՝ թատրոնի դերասան Ռայնհոլդ Բալկեի և  նրա կնոջ՝ Էլիզաբեթի ընտանիքում։ 1934 թվականի փետրվարին Էրիկան ամուսնացել է դերասան և ռեժիսոր Հելմուտ Կոյտների հետ, որի հետ ծանոթացել է Լայպցիգում նրա Die vier Nachrichter կաբարդի շրջագայությունների ժամանակ։ 1938 թվականին ընդունվել է Լայպցիգի թատրոնի թատերախումբ։ Կինոարտադրությունում առաջին անգամ նկարահանվել է 1937 թվականին՝ խաղալով «Ապակե գունդ» () ֆիլմում։ 1940-ական թվականներից նկարահանվել է ամուսնու ֆիլմերում։ 1950-ականներին Էրիկա Բալկեն աշխատել է որպես իր ռեժիսոր ամուսնու օգնական։ 1961 թվականին հանդես է եկել որպես ռեժիսոր՝ նկարահանելով «Zu jung für die Liebe?» ֆիլմը։

## Ֆիլմեր
* 1937 թվական՝ Ապակե գունդ / Die gläserne Kugel
* 1939 թվական՝ Salonwagen E 417
* 1947 թվական՝ In jenen Tagen
* 1955 թվական՝ Լյուդվիգ II. Թագավորի փայլն ու անկումը / Ludwig II — Glanz und Elend eines Königs
* 1955 թվական՝ Des Teufels General
* 1956 թվական՝ Ein Mädchen aus Flandern
* 1957 թվական՝ Նշանադրություն Ցյուրիխում / Die Zürcher Verlobung (ռեժիսորի օգնական)
* 1957 թվական՝ Մոնպտի / Monpti (ռեժիսորի օգնական)
* 1962 թվական՝ Շիկահերը / Die Rote (ռեժիսորի օգնական)
* 1967 թվական՝ Verbotenes Land
* 1976 թվական՝ Margarete in Aix
## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Filmportal.de
* cinema.de

Կատեգորիա:Գերմանացի դերասանուհիներ
Կատեգորիա:Գերմանացի ռեժիսորներ
Կատեգորիա:Թատրոնի դերասանուհիներ
Կատեգորիա:Գերմանացի կինոդերասանուհիներ
Ձիթապտղի ծառ (խմբակցություն)

**Ձիթապտղի ծառ** () հանդիսանում է 1995-2007 թվականներին իտալական մի շարք քաղաքական կուսակցությունների և ընտրական դաշինքների համար օգտագործված անվանում է։

Այս կոալիցիայի պատմական առաջնորդը և գաղափարախոսն է հանդիսացել Ռոմանո Պրոդին, ով եղել է տնտեսագիտության պրոֆեսոր և ձախակողմյան Քրիստոնյա Դեմոկրատների անդամ, 1995 թվականին անվանեց դաշինքը Ձիթապտղի ծառ և ձևավորեց դաշինքի խորհրդանիշը Արտուրո Պարիսիի հետ միասին։ 2006 թվականի ընդհանուր ընտրություններում Ձիթապտղի ծառ դաշինքը համեմատաբար զիջում էր «Միություն» դաշինքին։

## Պատմություն
### Ձիթապտղի ծառի կոալիցիա

#### Պրոդիի կառավարություն (1996–1998)
1996 թվականի ապրիլի 21-ին Ձիթապտղի ծառ կոալիցիան հաղթեց համընդհանուր ընտրությունները, դաշինք կազմելով Կոմունիստական վերածնունդ կուսակցություն հետ և արդյունքում Ռոմանո Պրոդին դարձավ Իտալիայի վարչապետ։ Սա առաջին ագամ էր 1946 թվականից սկսած, երբ իտալական կոմունիստական կուսակցությունը մասնակցություն ստացավ երկրի կառավարման հարցում և նրանց առաջնորդում էր Վալտեր Վելտրոնիին, ով էլ դարձավ փոխվարչապետ։

1996 թվականի կոալիցիան ձևավորվել է վեց կուսակցություններից։

#### դ'Ալեմայից մինչև Ռուտելլի (1998–2004)
1998 թվականի հոկտեմբերի 9-ին Պրոդիի կառավարությունը հրաժարական ներկայացրեց։ 1998 թվականի հոկտեմբերի 21-ից սկսած Ձիթապտղի ծառը գլխավորել է  կառավարությունը Մասսիմո դ'Ալեմայի (1998–2000) և Ջուլիանո Ամատոյի (2000–2001) գլխավորությամբ։ Երբ դ'Ալեման դարձավ վարչապետ, նա դարձավ առաջին վարչապետը Իտալիայում և Եվրոպայում, որն ուներ կոմունիստական դիրքորոշում։

2001 թվականի մայիսի 13-ին Ֆրանչեսկո Ռուտելլի գլխավորությամբ կոալիցիան պարտվեց ընդհանուր ընտրություններում Սիլվիո Բերլուսկոնիին և նրա Ազատ տուն կոալիցիային։ 2001 թվականի ընտրությունների կոալիցիան կազմված էր վեց կուսակցություններից։

### Ձիթապտղի ծառի ցանկը և դաշնություն
2004 թվականի հունիսի 12-ին Ձիթապտղի ծառը, որպես **Միավորված ձիթապտղի ծառի մեջ** (*Uniti nell'Ulivo*), մասնակցեց Եվրոպայի Խորհրդարանական ընտրություններին ստանալով ձայների 31.1%-ը։ Այս ընտրություններում դաշինքը կազմված էր չորս կուսակցություններից։
[thumb|right|250px|Փողոցային տաղավար Եվրախորհրդարանի ընտրությունների քարոզարշավի ընթացքում [Կոմո (քաղաք)|Կոմոյում։]]

2004 թվականի սեպտեմբերի 13-ին Ձիթապտղի ծառը վերակազմավորվեց Ձիթապտղի ծառ դաշնության, որն կազմված էր այն չորս կուսակցություններից, որոնք մասնակցում էին եվրոպական ընտրություններում։

## Ընտրությունների արդյունքներ
### Իտալիայի խորհրդարան

### Եվրոպական խորհրդարան

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Իտալիայի կուսակցություններ
Պրիմորսկի (հուշահամալիր)

**Պրիմորսկի հուշահամալիր** (), հիշատակային կառույցների համալիր «Փառքի կանաչ գոտի» համալիրի կազմի մեջ։ Գտնվում է Պետերգոֆում (Ռուսաստանի Դաշնության Լենինգրադի մարզ)` Պետրոդվորեցի ժամացույցի գործարանի և Անգլիական այգու մոտակայքում` դեպի Լոմոնոսով և Գոստիլիցա (Հին Պետերգոֆ) տանող ճանապարհների հատման վայրում։

## Շինարարություն
Համալիրը կառուցվել է քաղաքի` Հայրենական մեծ պատերազմի տարիներին կործանված մասի տեղում։ *«Մինչև 1941 թվականն այստեղ եղել է Պետերգոֆի ավելի քան մեկ տասնյակ փողոց, որտեղ կանգնած էին շինարարների մի քանի սերունդների տներ»,-* ասում է կորսված Մեծ արվարձանի տեղում տեղադրված հիշատակային քարի գրությունը։

Համալիրը բացվել է աստիճանաբար. 1961 թվականին Օրանիենբաումի հենակետի ծովափնյա սահմանին տեղադրվել է պաշտպանների խորաքանդակներով գրանիտե կոթող (ճարտարապետներ` Տ. Ն. Վորոնիխին, Մ. Կ. Մելիկով, Վ. Ն. Շչերբին և այլք)։ 1964-1971 թվականներին ձևավորվել է մարտերում զոհված խորհրդային զինվորների և Պետրոդվորեցի (Պետերգոֆի) ազատագրումից հետո ականազերծման ժամանակ զոհված սակրավորների եղբայրական հիշատակային գերեզմանատան համակառույցը (ճարտարապետ` Օ. Ի. Սոկոլով)։ 1967 թվականին դեպի Օրանիենբաում տանող մայրուղու մյուս կողմում տնկվել է 350 կենսածառ, նման բալթիացի այն նավաստիներին, որոնք այստեղ շղթաներով նետվում էին սվիններով գրոհի։

## Արդի վիճակ
Հուշահամալիրը Պետրոդվորցովի շրջանի և նրա շրջակայքի բնակիչների և իշխանությունների մշտական ուշադրության օբյեկտ է։ Հուշահամալիրի մոտ ավանդաբար անցկացվում են տոնական միջոցառումներ ի պատիվ Հաղթանակի օրվա և Շրջափակման լիակատար վերացման օրվա, այստեղ մեկնարկում են վետերանների երթեր և հեծանվավազքեր, այստեղ, ըստ ավանդույթի, գալիս են ծաղիկներ տեղադրելու նորապսակները։ 2014 թվականին բազմիցս ենթարկվել է չարտոնված «վերանորոգումների»։

## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն
* *Гусаров А. Ю.* Памятники воинской славы Петербурга.&nbsp;— СПб.: Паритет, 2010.&nbsp;— 400&nbsp;с.&nbsp;— ISBN 978-5-93437-363-5.

## Արտաքին հղումներ
* Приморский мемориальный комплекс в Энциклопедии Санкт-Петербург 
* *Орешкова Е.* По местам воинской славы  // Газета Вести. Ленинградская область
* Гранитный обелиск на сайте Зелёного пояса Славы

Կատեգորիա:1961 հիմնադրումներ
Կատեգորիա:Լենինգրադի մարզի հուշարձաններ