Լասլո Մեդնյանսկի

**Լասլո Մեդնյանսկի** (ամբողջական անունը՝ **Լադիսլավ (Լասլո) Յոզեֆ Բալթազար Եվստախի Մեդնյանսկի**, , , ), սլովակ և հունգարացի նկարիչ, բարոն։ Հունգարական արվեստի պատմության մեջ ամենահետաքրքիր դեմքերից մեկն է։

## Կենսագրություն
[thumb|left|250px|Բնապատկեր Ալպերում (1900), [Հունգարիայի ազգային պատկերասրահ, Բուդապեշտ]]
thumb|Մեդնյանսկու գերեզմանը
Ծնվել է Բեցկովում՝ ազնվական ընտանիքում։ Հայրը Էդուարդ Մեդնյանսկին էր, մայրը Մարիա Աննա Մեդնյանսկան էր։ Լասլոն հունգարական ազնվական ընտանիքից էր։ Ոմանք ասում են, որ նա ունեցել է սլովակյան ծագում, սակայն, ըստ այլ տվյալների, նա ծնվել է հունգարական ընտանիքում՝ լեհական և հունգարական արմատներով։ Նրա տատիկներից մեկը՝ Էլեոնորա Ռիչերը, ֆրանսիական ծագում ուներ։ Նրա մայրենի լեզուն հունգարերենն էր, և նույնիսկ վստահորեն չի կարելի ասել, թե նա կարող էր խոսել սլովակերեն։

Մինչև 1870 թվականը ապրել է Սլովակիայում, որն այն ժամանակ Հունգարիայի Թագավորության կազմում էր։ Բարձր Տատրաների բնանկարները հետագայում մշտապես հանդիպել են նրա ստեղծագործություններում։ 1863 թվականին ավստրիացի նկարիչ Թոմաս Էնդերն այցելել է Բեցկով և Մեդնյանսկու ծնողների խնդրանքով համաձայնել է դիտել նրա արվեստի գործերը։ Ավելի ուշ նա կարծիք է հայտնել Վիեննայում իրեն ուղարկված մի քանի գծագրերի վերաբերյալ և օգնել նրան կատարելագործել հմտությունները։

1870 թվականին Մեդնյանսկին մեկնել է Զոլոթուռն, որտեղ պատրաստվում էր սովորել Ցյուրիխի շվեյցարական բարձրագույն տեխնիկական դպրոցում։ Ցյուրիխում, սակայն, նա չի ավարտել ուսումը, և 1872 թվականին ընդունվել է Մյունխենի գեղարվեստի ակադեմիա և երկու տարի սովորել այնտեղ։ Դժգոհ լինելով դասավանդման ոճից՝ 1873 թվականին ընդունվել Է Փարիզի գեղարվեստի դպրոց և այնտեղ սովորել պրոֆեսոր Իզիդոր Փիլի դասարանում մինչև 1875 թվականը։ Փիլի մահից հետո՝ 1875 թվականին, Մեդնյանսկին վարձել է Մոնմարտրի ստուդիան և սկսել է աշխատել որպես նկարիչ։ Նա մնացել է Փարիզում մինչև 1875 թվականը՝ ծանոթանալով ժամանակակից գեղարվեստական հոսքերին, ինչպիսիք են իմպրեսիոնիզմը և պոստիմպրեսիոնիզմը։ Նրա ստեղծագործության վրա էական ազդեցություն է ունեցել բարբիզոնյան դպրոցը, իսկ ավելի ուշ նա հայտնվել է սիմվոլիզմի և մոդեռնի ազդեցության տակ։

Մեդնյանսկու ստեղծագործության գլխավոր թեման բնապատկերն էր, առավել հաճախ հանդիպող սյուժեն ծառերի պատկերն էր։ Շատ հաճախ նրա բնապատկերներում հանդիպում են գետի կամ արահետների կորագծեր՝ երբեմն դեպի անտառ գնացող։ Բնապատկերներում ցույց է տվել եղանակի բազմազանությունը. հայտնի է, որ Մեդնյանսկին հատուկ հետևել է եղանակին ու այդ դիտարկումների մասին տեղեկություններ է թողել իր օրագրում, որը գրել է հունգարերենով և գերմաներենով՝ գրելով բառերը հունարեն տառերով։ Նրա ստեղծագործության մեկ այլ անընդհատ կրկնվող սյուժեն դիմանկարներ էին, հաճախ հասարակ մարդկանց պատկերները, որոնք ապրում էին այնտեղ, որտեղ և նկարիչը։

1877 և 1889 թվականների միջև Լասլո Մեդնյանսկին մշտապես փոխում էր բնակության վայրը՝ հերթով ապրելով Սլովակիայում, Բուդապեշտում և Վիեննայում։ Այնուհետև, մինչև 1892 թվականը, նա կրկին ապրել է Փարիզում՝ հիմնականում պատկերելով մարդկանց։ Նրա մայրը մահացել է 1883 թվականին, հայրը՝ 1895 թվականին։ Հոր մահից հետո Մեդնյանսկու աշխատանքներում հայտնվում է մահվան թեման։

1896 թվականին, նկարիչներ Արպադ Ֆեստիի և Յենյո Բարչայիի հետ ի պատիվ հունգարական պետության հիմնադրման 1000-ամյակի՝ մասնակցել է հայտնի մոնումենտալ կտավի ստեղծմանը (ցիկլորամա կամ շրջանաձև համայնապատկեր՝1800 ք. մ. մակերեսով)՝ «Մադյարների ժամանումը (մուտք)» անվանումով (այլ անվանում՝ «Հայրենիքի ձեռքբերումը»)։ Շրջանաձև գեղանկարի վրա պատկերվել էր երկու հազար կերպար։

Մոտավորապես 1900 թվականին նա ամբողջությամբ անցել է իմպրեսիոնիզմի ոճով բնապատկերներին, իսկ ստեղծագործության վերջին շրջանում՝ 1910 թվականից, անցել է սիմվոլիզմի կողմը՝ միաժամանակ անցնելով բնապատկերների ավելի մանրակրկիտ կատարմանը։

1889-1900 թվականներին նկարիչը հիմնականում ապրել է Սլովակիայի Ստրաժկա տոհմական ամրոցում, այնուհետև ավելի շատ Բուդապեշտում և Վիեննայում։ Առաջին համաշխարհային պատերազմի ժամանակ նա մեկնել է ռազմաճակատ՝ որպես ռազմական լրագրող, վիրավորվել է, սակայն 1916 թվականին կրկին վերադարձել է ռազմաճակատ։ Նա մահացել է Վիեննայում 1919 թվականին։

Նա համասեռամոլ էր և իր ողջ կյանքի ընթացքում տղամարդկանց հետ ունեցել է մի քանի հարաբերություններ։ Վացից Բալինտ Քուրդի հետ հարաբերությունները տևել են տասնամյակներ։

Լասլո Մեդնյանսկին համարվում է ինչպես Հունգարիայի, այնպես էլ Սլովակիայի խոշորագույն նկարիչներից մեկը։ Նրա ստեղծագործությունների ամենամեծ հավաքածուները գտնվում են Հունգարիայի ազգային պատկերասրահում Բուդապեշտում և Բրատիսլավայի Սլովակիայի Ազգային պատկերասրահում, որտեղ փոխանցվել է նկարչի ժառանգների հավաքածուն։ Մեծ թվով աշխատանքներ ոչնչացվել են Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի ժամանակ։

## Պատկերասրահ

Պատկեր: László Mednyánszky Soldiers1914-1918.jpg|«Զինվորներ», (1914-18)
Պատկեր: László Mednyánszky Prisoners Marching Off 1914-18.jpg|«Բանտարկյալների երթ», (1914-18)
Պատկեր: László Mednyánszky Hildside at Springtime (Little Landscape)1903-04.jpg|«Հիլդսայդը գարնանը» (փոքր բնանկար), (1903–04)
Պատկեր: Mednyánszky Shylock.jpg|«Շեյլոկ» (մոտ 1900 թվական)
Պատկեր: At the Iron Gate.jpg|«Երկաթե դարպասներ Դանուբի վրա», (1890–95)
Պատկեր: Angling Boy by László Mednyánszky.jpg|«Ձկնորս տղան», (1890)
Պատկեր: Mednyánszky, László - Landscape at Autumn (ca 1890).jpg|«Աշնանային բնանկար» (մոտ 1890 թվական)
Պատկեր: László Mednyánszky Old Tramp 1880.jpg|«Ծեր թափառաշրջիկ» (մոտ 1880 թվական)
Պատկեր: Ladislav Mednyánszky - Dáma s vejárom - O 6740 - Slovak National Gallery.jpg|«Հովհարով կինը»
Պատկեր: Ladislav Mednyánszky - Zimná búrka - O 6762 - Slovak National Gallery.jpg|«Ձմեռային փոթորիկ»
Պատկեր: Ladislav Mednyánszky - Winter. Winter Night - O 4934 - Slovak National Gallery.jpg|«Ձմեռ: Ձմեռային գիշեր»
Պատկեր: Ladislav Mednyánszky - Vineyard - O 755 - Slovak National Gallery.jpg|«Խաղողի այգի»
Պատկեր: Ladislav Mednyánszky - Tomek Blažej - O 2707 - Slovak National Gallery.jpg|«Տոմեկ Բլաժեյ»
Պատկեր: Ladislav Mednyánszky - Study of Blooming Trees in an Orchard - O 4943 - Slovak National Gallery.jpg|Էտյուդ «Այգում ծաղկող ծառեր»


## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Fine Arts in Hungary: Works by László Mednyánszky
* Slovakian National Gallery Online: Ladislav Mednyánszky and Strážky
* Works held in Slovak art collections

Կատեգորիա:Հունգարացի նկարիչներ
Կատեգորիա:Սլովակ նկարիչներ
Կատեգորիա:Իմպրեսիոնիստ գեղանկարիչներ
Կատեգորիա:Իմպրեսիոնիստ արվեստագետներ
Կատեգորիա:Բնանկարիչներ
Կատեգորիա:ԼԳԲՏ արվեստագետներ