Իֆլանդի մատանի

**Իֆլանդի մատանի** (), 18-րդ դարի վերջի և 19-րդ դարասկզբի գերմանացի նշանավոր դերասան, թատերագիր, թատերական գործի կազմակերպիչ Ավգուստ Վիլհելմ Իֆլանդի դիմապատկերով ադամանդակուռ մատանի-մրցանակ։ Նախատեսված է, որ այն շնորհվի գերմանախոս թատրոնի ամենանշանակալից և ամենաարժանավոր դերասանին։ Ընդ որում՝ արդեն պարգևատրվածն ու արդեն իսկ մատանին կրողը ինքն է անձամբ որոշելու, թե իրենից հետո ով է արժանի այդ մրցանակը կրելու։

Սահմանված այս կարգը միայն մեկ անգամ է խախտվել. դա տեղի է ունեցել 1954 թվականին, երբ հերթական մրցանակակրին՝ Վերներ Կրաուսին որոշել է ոչ թե նախորդ մրցանակակիրը՝ ողբերգակ դերասան Ալբերտ Բասերմանը, այլ գերմանախոս դերասանների կոմիտեն։ Բանն այն է, որ Բասերմանն ում ընտրել է, կարճ ժամանակ անց մահացել է։ Այդ կրկնվել է երեք անգամ, և Բասերմանը համարել է, որ մատանին անիծված է, ու հրաժարվել է ընտրել հաջորդ մրցանակակրին։ Բասերմանի մահից հետո հայտարարվել է, որ Իֆլանդի մատանին այլևս ավստրիական պետության սեփականությունն է, թեև այդ մրցանակին արժանացող դերասանն այն կրում է ցմահ, իհարկե, մահից առաջ տեղեկացնելով, թե ում է արժանի համարում, որ իրենից հետո կրի մրցանակ-մատանին։

Դրա ներկայիս կրողը Ենս Հարցերն է, ով այդ բարձր պատվին արժանացել է նախորդ մրցանակակրի՝ Բրունո Գանցի կամքով։ Գանցի մահից հետո՝ 2019 թվականի մարտի 22-ին, այդ մասին հայտարարել է Ավստրիայի մշակույթի նախարար Գեռնոթ Բլյումելը։

1977 թվականին Ավստրիայի կառավարությունը գերմանախոս թատրոնների լավագույն դերասանուհիներին խրախուսելու նպատակով սահմանել է համանման և հավասարազոր մատանի-մրցանակ, որը կրում է ավստրիացի նշանավոր դերասանուհի Ալմա Զայդլերի անունը։
## Իֆլանդի մատանու մրցանակակիրներ
150 px|մինի|Լյուդվիգ Դևրիենտը Լիր արքայի դերում  /նկարազարդում/
150px|մինի| Ա. Բասերմանը Ա. Հիչքոքի,,Հատուկ պատվիրակ,, ֆիլմում

* 1 Ալբերտ Բասերմանը համարվում է մատանու մրցանակակիրը 1935-1952 թվականներին, սակայն այդ ժամանակահատվածում մատանին իրականում նրա մոտ չի եղել։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* https://www.ilpost.it/2019/06/18/anello-di-iffland-germania/|titolo=Il misterioso anello dei grandi attori teatrali tedeschi|sito=Il Post|data=18 giugno 2019
* Rolf Krekeler: ''Der Iffland-Ring. Legende und Geschichte eines Künstleridols''
* Rolf Krekeler: ''Der Iffland-Ring'' (sehr ausführlich)
* Jörg C. Steiner: ''Der Iffland-Ring'' (mit Schwarz-Weiß-Abbildung)
* Privat nettsted med mye informasjon om Der Iffland-Ring (tysk)  Besøkt 21. august 2019
## Գրականություն
* Kolumbus brachte nicht nur die Tomaten : Geschichten hinter der Geschichte|etternavn=Bankl|fornavn=Hans|utgiver=Kremayr Und Scheriau|år=2002|isbn=978-3218007092|utgivelsessted=|side=|sider=|kapittel=|sitat=|språk=tysk
*Krekeler, Rolf|tittel=Der Iffland-Ring : Legende und Geschichte eines Künstleridols|url=http://www.rolf-krekeler.com/Tigger3000/Iffland/Der%20Iffland-Ring%20-%20Buch.htm|språk=tysk|kommentar=[hele Viktor Reimanns bok er gjengitt på nettstedet. I tillegg finnes her informasjon om tiden etter 1962]
*Theaterauszeichnungen in Österreich – Geschichte, Struktur und gesellschaftlicher Stellenwert|etternavn=Kremsner|fornavn=Ulrike|utgiver=Universität Wien|år=2012|isbn=|utgivelsessted=Wien|side=|sider=|kapittel=|sitat=|url=http://othes.univie.ac.at/20102/1/2012-04-30_0000648.pdf|kommentar=Diplomarbeid for den akademiske grad Magistra der Philosohie (Mag. Phil.)
*Der Iffland-Ring : Legende und Geschichte eines Künstleridols|etternavn=Reimann|fornavn=Viktor|url=http://www.rolf-krekeler.com/Tigger3000/Iffland/Der%20Iffland-Ring%20-%20Buch.htm|utgiver=|år=1962|utgivelsessted=Wien|språk=tysk|kommentar=*innholdet ligger upaginert på Krekelers nettsted*|isbn=|side=|sider=|kapittel=|sitat=}}
*Der Ehrenring : eie junge Auszeichnung|publikasjon=Herold-Jahrbuch|url=|dato=2011|forfattere=Stemmler, Gunter|via=|bind=Neue Serie 16|hefte=|språk=tysk|sider=231–258|sitat=

Կատեգորիա:Ավստրիական մշակույթ
Կատեգորիա:Մրցանակներ
Կատեգորիա:Արվեստ
Կատեգորիա:Ավստրիայի արվեստ
Կատեգորիա:Թատրոն