BlackRock

**BlackRock**, ամերիկյան միջազգային ներդրումային ընկերություն: Հիմնադրվել է 1988 թվականին, սկզբում եղել է որպես ձեռնարկության ռիսկերի կառավարման և ֆիքսված եկամտի ինստիտուցիոնալ ակտիվների կառավարման ընկերություն։ 2023 թվականի դեկտեմբերի 31-ին դարձել է աշխարհի խոշորագույն ակտիվների կառավարիչը՝ 11,5 տրիլիոն ԱՄՆ դոլլար ակտիվների կառավարմամբ։ Գլխադասային գրասենյակը գտնվում է Նյու Յորքում, BlackRock-ն ունի 70 գրասենյակ 30 երկրներում և հաճախորդներ ավելի քան 100 երկրներում:

BlackRock-ը iShares խմբի բորսայական ֆոնդերի կառավարիչ է և The Vanguard Group-ի և State Street-ի հետ միասին համարվում է Մեծ եռյակի ինդեքսային ֆոնդերի կառավարիչներից մեկը։ Նրա «Aladdin» ծրագրաշարը հետևում է բազմաթիվ խոշոր ֆինանսական հաստատությունների ներդրումային պորտֆելներին, իսկ BlackRock Solutions բաժինը տրամադրում է ֆինանսական ռիսկերի կառավարման ծառայություններ: Ըստ «*Fortune* 500»-ի 2023 թվականի դրությամբ BlackRock-ը զբաղեցրել է 229-րդ տեղը Միացյալ Նահանգների խոշորագույն կորպորացիաների ցուցակում։

BlackRock-ը փորձել է եղել է արդյունաբերության առաջատար՝ ներդրումների ոլորտում բնապահպանական, սոցիալական և կառավարման (ESG) աշխատանքներով։ ԱՄՆ-ի Արևմտյան Վիրջինիա, Ֆլորիդա և Լուիզիանա նահանգները մերժել են առաջարկված գումարը և հրաժարվել են բիզնես վարել ֆիրմայի հետ՝ նրա վարած քաղաքականության պատճառով: BlackRock-ին քննադատել են հանածո վառելիքի, զենքի արդյունաբերության, Ժողովրդական ազատագրական բանակի և Չինաստանում մարդու իրավունքների խախտման մեջ մեղադրված ընկերությունների հետ համագործակցության համար: Ընկերությունը նաև քննադատության է ենթարկվել COVID-19 համաճարակի ժամանակ Դաշնային պահուստային համակարգի հետ իր սերտ կապերի համար

## Պատմություն
### 1988–1999
BlackRock-ը հիմնադրվել է 1988 թվականին Լարի Ֆինկի, Ռոբերտ Ս. Կապիտոյի, Սյուզան Վագների, Բարբարա Նովիկի, Բեն Գոլուբի, Հյու Ֆրեյթերի, Ռալֆ Շլոսստայնի և Քիթ Անդերսոնի կողմից՝ ռիսկերի կառավարման տեսանկյունից ինստիտուցիոնալ հաճախորդներին ակտիվների կառավարման ծառայություններ տրամադրելու համար։ Ֆինկը, Կապիտոն, Գոլուբը և Նովիկը միասին աշխատել են First Boston-ում, որտեղ Ֆինքն ու իր թիմը ԱՄՆ-ի հիփոթեքով ապահովված արժեթղթերի շուկայի մասնագետներ են եղել։ Ֆինկի պաշտոնավարման ընթացքում նա կորցրել էր 90 միլիոն դոլլար՝ որպես First Boston-ի ղեկավար: Այդ փորձը խթան է հանդիսացել գերազանց ռիսկերի կառավարման և հավատարմագրային պրակտիկայի զարգացման համար։ Սկզբում Ֆինկը ֆինանսավորում է խնդրել (նախնական գործառնական կապիտալի համար) The Blackstone Group-ի ղեկավար Փիթեր Պետերսոնից: Պետերսոնն այդ նախագիծն անվանել է Blackstone Financial Management։ Պարտատոմսերի բիզնեսում 50% բաժնեմասի դիմաց Բլեքսթոունը սկզբում Ֆինկին և նրա թիմին տվել է 5 միլիոն դոլար արժողությամբ արկային գիծ։ Մի քանի ամիսների ընթացքում բիզնեսը դարձել է եկամտաբեր և մինչև 1989 թվականը խմբի ակտիվները քառապատկվել են՝ հասնելով 2,7 միլիարդ դոլարի: Բլեքսթոունին պատկանող բաժնետոմսերի տոկոսը նույնպես ընկել է մինչև 40%՝ Ֆինկի աշխատակազմի համեմատ։

Մինչև 1992 թվականը Բլեքսթոունն ունեցել է բաժնետոմս, որը հավասար է եղել ընկերության մոտ 36%-ին, իսկ Սթիվեն Շվարցմանը և Ֆինկըստիպված են եղել կիսել իրենց մասնաբաժինները մնացածի հետ։ Ընկերությունը ստացել է BlackRock անվանումը և մինչև տարեվերջ կառավարել է 17 միլիարդ դոլար արժողությամբ ակտիվներ: 1994 թվականի վերջին BlackRock-ը ունեցել է 53 միլիարդ դոլարի ակտիվ։ 1994 թվականին Շվարցմանը և Ֆինքը ներքին վիճաբանություն են ունեցել փոխհատուցման և արդարության մեթոդների շուրջ։ Ֆինկը ցանկանում էր կիսել սեփական կապիտալը նոր վարձու աշխատողների հետ՝ ի տարբերություն Շվարցմանի, որը չի ցանկացել ավելի ցածրացնել Բլեքսթոունի վիճակը։ Նրանք համաձայնել են բաժանվել և Շվարցմանը վաճառել է BlackRock-ի իր մասնաբաժինը և այդ որոշումը նա հետագայում անվանել է «հերոսական սխալ»։ 1994 թվականի հունիսին Բլեքսթոունը 23 միլիարդ դոլար արժողությամբ հիփոթեքային արժեթղթերի ակտիվները վաճառել է PNC Financial Services-ին 240 միլիոն դոլարով։ Միավորումը վաճառել է հիփոթեքային վարկեր և այլ ֆիքսված եկամուտներ ունեցող ակտիվներ, ինչպես նաև վաճառքի գործընթացի ընթացքում միավորը փոխեց իր անունը՝ Blackstone Financial Management-ից մինչև BlackRock Financial Management։ Շվարցմանը մնացել է Blackstone-ում, իսկ Ֆինկը դարձել է BlackRock-ի նախագահ և գործադիր տնօրեն։

### 1999–2009
1999 թվականի հոկտեմբերի 1-ին BlackRock-ը դարձել է հանրային ընկերություն՝ վաճառելով յուրաքանչյուր բաժնետոմսը 14 դոլարով՝ Նյու Յորքի ֆոնդային բորսայում առաջնային հրապարակային առաջարկի միջոցով։ 1999 թվականի վերջին BlackRock-ը կառավարել է 165 միլիարդ դոլլար արժեքով ակտիվներ։ 2000 թվականին Չարլզ Հալլաքի ղեկավարությամբ BlackRock-ը գործարկել է BlackRock Solutions-ը՝ իր վերլուծության և ռիսկերի կառավարման բաժինը: Բաժինն առաջացել է Aladdin System  ձեռնարկությունների ներդրումային համակարգից, Green Package-ից, Risk Reporting Service-ից, PAG-ից (portfolio analytics) և AnSer ինտերակտիվ վերլուծություններ կատարող համակարգից։

2004 թվականի օգոստոսին BlackRock-ը կատարել է իր առաջին խոշոր ձեռքբերումը՝ 325 միլիոն դոլարով MetLife-ից գնելով State Street Research & Management's SSRM Holdings հոլդինգային ընկերությունը։ Գնումը ավելացրել է BlackRock-ի կառավարման տակ գտնվող ակտիվները 314 միլիարդ դոլարից մինչև 325 միլիարդ դոլար։ 2005 թվականին գործարքը ներառել է State Street Research & Management հիմնադրամի ստեղծումը։

BlackRock-ը միաձուլվել է Մերիլ Լինչի Ներդրումների մենեջերների ստորաբաժանման (MLIM) հետ 2006 թվականին, այդ կերպ նա կրճատել է PNC-ի սեփականությունը և Մերիլին տվել է ընկերության 49,5% բաժնետոմս։ 2007 թվականի հոկտեմբերին BlackRock-ը ձեռք է բերել Quellos Capital Management-ի ֆոնդերի բիզնեսը։ 2009 թվականի ապրիլին BlackRock-ը ձեռք է բերել R3 Capital Management-ըև նրա 1,5 միլիարդ արժողությամբ ֆոնդի կառավարումը։ 2009 թվականի մայիսին BlackRock Solutions-ը վարձակալվել է ԱՄՆ ֆինանսների նախարարության կողմից՝ 2007–2008 ֆինանսական ճգնաժամի ժամանակ տուժած Bear Stearns-ին, American International Group-ին, Freddie Mac-ին, Morgan Stanley-ին և այլ ֆինանսական ընկերությունների «թունավոր ակտիվները» վերլուծելու, կառավարելու և գնահատելու համար։ Դաշնային պահուստը BlackRock-ին թույլ է տվել վերահսկել Bear Stearns-ի և American International Group-ի 130 միլիարդ դոլլար արժողությամբ պարտքերի մարման գործընթացը։

### 2010–2019
2010 թվականի փետրվարին եղած ֆինանսական ճգնաժամում անհրաժեշտ կապիտալը ներգրավելու համար՝ Barclays-ը 13,5 ԱՄՆ դոլարով վաճառեց իր Barclays Global Investors (BGI) ակտիվները, որը ներառում է իր բորսայական ֆոնդի բիզնես Barclays-ը ձեռք է բերել BlackRock-ի բաժնետոմսերի մոտ 20%-ը։ 2011 թվականի ապրիլի 1-ին BlackRock-ն ավելացվել է որպես S&P 500 ֆոնդային շուկայի ինդեքսի բաղադրիչ։ 2013 թվականին *Fortune-ը* BlackRock-ը ներառեց աշխարհի 50 ամենալավ ընկերությունների ամենամյա ցուցակում։ 2014 թվականին BlackRock-ի կառավարման տակ գտնվող 4 տրիլիոն դոլարը այն դարձրեց «աշխարհի ամենամեծ ակտիվների կառավարիչը»։ 2014 թվականի վերջին Sovereign Wealth Fund Institute-ը հայտնել է, որ Blackrock-ի կառավարվող ակտիվների 65%-ը կազմված է ինստիտուցիոնալ ներդրողներից։

2015 թվականի հունիսի 30-ին BlackRock-ն ունեցել է 4,721 տրիլիոն ԱՄՆ դոլլարի ակտիվներ։ 2015 թվականի օգոստոսի 26-ին BlackRock-ը կնքել է վերջնական համաձայնագիր FutureAdvisor-ը ձեռք բերելու համար, այն թվային հարստության կառավարման մատակարար է, որի ակտիվները կառավարվում են 600 միլիոն դոլլարի չափով։ Գործարքի համաձայն՝ FutureAdvisor-ը գործելու է որպես բիզնես BlackRock Solutions (BRS) շրջանակներում։ BlackRock-ը 2015 թվականի նոյեմբերին հայտարարել է, որ կորցրել է BlackRock Global Ascent հեջ ֆոնդը: Global Ascent հիմնադրամը եղել է նրա միակ համաշխարհային մակրոֆոնդը, քանի որ BlackRock-ը «ավելի հայտնի է եղել իր փոխադարձ հիմնադրամներով և փոխանակման ֆոնդերով»: Այն ժամանակ BlackRock-ը տնօրինել է 51 միլիարդ դոլար հեջային ֆոնդերում՝ 20 միլիարդ դոլար հեջ-ֆոնդերի միջոցներով։

2017 թվականի մարտին BlackRock-ը՝ Մարկ Ուայզմանի գլխավորած վեցամսյա վերանայումից հետո, նախաձեռնեց իր 8 միլիարդ դոլար արժողությամբ ակտիվորեն կառավարվող ֆոնդային բիզնեսի վերակառուցումը, որի արդյունքում հեռացել են յոթ պորտֆելի մենեջերներ և երկրորդ եռամսյակում գանձվել է 25 միլիոն դոլար՝ փոխարինելով որոշ քանակական ներդրումային ռազմավարություններով միջոցներ։ 2017 թվականի ապրիլին iShares-ի բիզնեսը կազմում էր 1,41 տրիլիոն դոլար և BlackRock-ի հիմնական վճարներից եկամտի 37%-ը։ Նաև 2017 թվականի ապրիլին BlackRock-ն առաջին անգամ աջակցել է մայրցամաքային չինական բաժնետոմսերի ներառմանը MSCI-ի համաշխարհային ինդեքսում։

### 2020–ներկա
2020 թվականի հունվարին PNC Financial Services-ը վաճառել է BlackRock-ի իր մասնաբաժինը 14,4 միլիարդ դոլարով։ 2020 թվականի մարտին Դաշնային պահուստային համակարգը ընտրել է BlackRock-ը որպես  կորպորատիվ պարտատոմսերի գնման երկու ծրագրերի կառավարման միջոց։ 2020 թվականի օգոստոսին BlackRock-ը լիցենզիա է ստացել Չինաստանի Արժեթղթերի Կարգավորող Հանձնաժողովից՝ երկրում փոխադարձ հիմնադրամների բիզնես ստեղծելու համար: Այդ քայլը BlackRock-ին դարձրել է առաջին համաշխարհային ակտիվների կառավարիչը, որը համաձայնություն է ստացել Չինաստանի կառավարությունից՝ երկրում գործունեություն սկսելու համար։

2021 թվականի նոյեմբերին Blackrock-ը նվազեցրել է իր ներդրումները Հնդկաստանում՝ միաժամանակ ավելացնելով  Չինաստանում ներդրումները: Ընկերությունը պահպանում է  Հնդկաստանի հիմնադրամը, որի միջոցով ներդրումներ է կատարում հնդկական սկսնակ Byju's, Paytm և Pine Labs ընկերություններում։ 2022 թվականի դեկտեմբերի 28-ին հայտարարվել է, որ BlackRock-ը և Վլադիմիր Զելենսկին համակարգել են ընկերության դերը Ուկրաինայի վերակառուցման գործում։ Դա տեղի է ունեցել այն բանից հետո, երբ BlackRock-ի գործադիր տնօրեն Լարի Ֆինքը և Զելենսկին հանդիպել են վիդեոկոնֆերանսի ընթացքում՝ 2022 թվականի սեպտեմբերին։ 2023 թվականի ապրիլին ընկերությունը վարձվել է 114 միլիարդ դոլլարի չափաբաժնով ակտիվներ վաճառելու համար՝ Signature Bank- ի և Silicon Valley Bank-ի 2023 թվականի Միացյալ Նահանգների բանկային ճգնաժամից հետո։ 2023 թվականի հունիսին BlackRock-ը դիմում է ներկայացրել Միացյալ Նահանգների Արժեթղթերի և բորսաների հանձնաժողովին (SEC)՝ «Spot Bitcoin Exchange-Traded Fund»-ը (ETF) գործարկելու համար, իսկ 2023 թվականի նոյեմբերին այն ներկայացրել է ևս մեկ դիմում Spot Ethereum ETF-ի համար: Spot bitcoin ETF-ի ներկայացումը և ևս 10-ը հաստատվել են 2024 թվականի հունվարի 10-ին։

2023 թվականի հուլիսին ընկերությունն իր խորհրդի կազմում նշանակել է Ամին Հ. Նասերին։ Աշխարհի խոշորագույն նավթային ընկերության՝ Saudi Aramco-ի գլխավոր գործադիր տնօրեն Նասերը զբաղեցրել է Blackrock-ի խորհրդի թափուր պաշտոնը, որը թողել է Բադեր Ալսաադը 2024 թվականին։ 2023 թվականի օգոստոսին BlackRock-ը պայմանագիր է ստորագրել Նոր Զելանդիայի հետ՝ 2 միլիոն նոր զելանդական դոլարի սահմանում ներդրումային հիմնադրամ բացելու համար՝ արևային, քամու, կանաչ ջրածնի, մարտկոցների պահպանման և էլեկտրաէներգիայի լիցքավորման նախագծերի համար՝ որպես 2030 թվականին վերականգնվող էներգիայի 100%-ով հասնելու իր նպատակի մաս։ 2024 թվականի հունվարին BlackRock-ը հայտարարել է, որ ձեռք կբերի Global Infrastructure Partners ներդրումային հիմնադրամը 12,5 միլիարդ դոլարով։ BlackRock-ը համաձայնել է վճարել 3 միլիարդ դոլար կանխիկ և 12 միլիոն սեփական բաժնետոմսեր՝ որպես GIP-ի գնման գործարքի մաս: 2024 թվականի մարտին BlackRock-ը գործարկել է իր առաջին խորհրդանշական ֆոնդը՝ BlackRock USD Ինստիտուցիոնալ թվային իրացվելիության հիմնադրամը (BUIDL) Ethereum-ի վրա, որը ներկայացնում է ներդրումներ ԱՄՆ գանձապետական մուրհակներում և ռեպո համաձայնագրերում: Հիմնադրամն առաջին շաբաթվա ընթացքում ապահովել է 245 մլն դոլարի ակտիվներ։ 2024 թվականի հուլիսի 15-ին BlackRock-ը շրջանառությունից հանել է 2022 թվականին նկարահանված գովազդը, որում կարճ ժամանակում պատկերված էր Թոմաս Մեթյու Քրուքսը՝ Դոնալդ Թրամփի մահափորձը կատարած զինված անձը։ Ընկերությունն ընդլայնել է իր գլխամասային գրասենյակը 50 Hudson Yards հասցեում՝ 2024 թվականի կեսերին։

## Ֆինանսներ
2020 թվականին ոչ առևտրային ամերիկյան տնտեսական ազատությունների նախագիծը հրապարակել է զեկույց, որտեղ ընդգծվել է այն փաստը, որ «Մեծ եռյակը» ակտիվների կառավարման ընկերությունները՝ BlackRock, Vanguard and State Street կառավարում են ավելի քան 15 տրիլիոն դոլար ընդհանուր գլոբալ ակտիվների կառավարման տակ, ինչը համարժեք է ԱՄՆ-ի համախառն ներքին արդյունքի ավելի քան երեք քառորդին»։ Զեկույցը պահանջել է կառուցվածքային բարեփոխումներ և ֆինանսական շուկաների ավելի լավ կարգավորում։ 2021 թվականին BlackRock-ը կառավարել է ավելի քան 10 դոլար տրիլիոն դոլլարի կառավարվող ակտիվներ՝ ինչը համարժեք է ԱՄՆ-ի ՀՆԱ-ի մոտ 40%-ը

## Սեփականություն
2018 թվականի մարտին PNC-ն BlackRock-ի ամենամեծ բաժնետերն է եղել և ունեցել է բոլոր բաժնետոմսերի 25%-ը, սակայն 2020 թվականի մայիսին հայտարարել է, որ մտադիր է վաճառել 17 միլիարդ դոլար արժողությամբ բոլոր բաժնետոմսերը։ BlackRock-ի ավելի քան 80%-ը պատկանում է ինստիտուցիոնալ ներդրողներին: 10 խոշորագույն բաժնետերերը, 2024 թվականի հունիսի 30-ի դրությամբ, թվարկված են հետևյալ աղյուսակում.

## Տվյալներ
### Ազդեցություն և ուժ
Իր հզորության և ֆինանսական ակտիվների ու գործունեության զգալի չափի ու ծավալի պատճառով BlackRock-ը *[[The Economist|The Economist-ի]]* և *Basler Zeitung-ի* կողմից անվանվել է աշխարհի ամենամեծ ստվերային բանկը։ 2020 թվականին ԱՄՆ ներկայացուցիչներ Քեթի Փորթերը և Խեսուս «Չույ» Գարսիան առաջարկեցին ԱՄՆ Ներկայացուցիչների պալատի օրինագիծ, որը նպատակ ունի զսպել BlackRock-ին և այլ ստվերային բանկերին։ 2021 թվականի մարտի 4-ին ԱՄՆ սենատոր Էլիզաբեթ Ուորենն առաջարկել է, որ BlackRock-ը պետք է նշանակվի «չափազանց մեծ՝ ձախողվելու համար» և համապատասխանաբար կարգավորվի։

BlackRock-ը ներդրել է իր հաճախորդների (օրինակ՝ iShares բորսայական ֆոնդի միավորների սեփականատերերի) միջոցները բազմաթիվ հրապարակային առևտրով զբաղվող ընկերություններում, որոնցից մի քանիսը մրցակցել են միմյանց հետ։

BlackRock-ը դարձել է դավադրության տեսությունների առարկա, ներառյալ դավադրության տեսությունը, որ BlackRock-ին են պատկանում ինչպես Fox News-ը, այնպես էլ Dominion Voting Systems-ը, որոնք Սնոփսը նկարագրել է որպես «կեղծ», իսկ PolitiFact-ը որպես «հիմնականում կեղծ»։ BlackRock-ի որոշ դավադրության տեսություններ ներառել են հակասեմիտիզմը, օրինակ՝ դավադրության տեսությունն այն մասին, որ հրեաները, ներառյալ BlackRock-ի հիմնադիր Ռոբերտ Կապիտոն հանդիսանում են կաբալի մի մասը, որը պատասխանատու է COVID-19-ի և « COVID օրակարգի» համար։

### Ընդհանուր սեփականություն
«Ընդհանուր սեփականություն» այն դեպքում, երբ շուկայում մրցակիցները սովորաբար սեփականաշնորհված են: Այլ կերպ ասած, այս մրցակիցները կարող են ունենալ նույն հզոր բաժնետերերը, եթե նրանց բաժնետոմսերը վաճառվեն հրապարակային ձևով: Ընդհանուր սեփականությունը կարող է վնաս պատճառել, քանի որ այն նվազեցնում է շուկայական մրցակցությունը, ինչը կարող է վնասակար լինել սպառողների և տնտեսության համար: Ի պատասխան լայնորեն մեջբերված հետազոտական հոդվածի, որը ցույց էր տալիս, որ ընդհանուր սեփականությունը բարձրացնում է գները, BlackRock-ը հրապարակել է մի սպիտակ թուղթ, որն անվանել է մեխանիզմը «անորոշ և անհավանական»։ Միևնույն ժամանակ հետազոտության արդյունքները ներառվել են որպես «ռիսկ» BlackRock-ի տարեկան զեկույցում: Ընդհանուր սեփականությունը կարող է նաև հանգեցնել գործադիր տնօրենների ավելի բարձր վարձատրության, նույնիսկ եթե ընկերությունների միջև մրցակցությունը նվազում է։

### Բնապահպանական, սոցիալական և կորպորատիվ կառավարման ներդրումներ
2017 թվականին BlackRock-ն ընդլայնել է իր բնապահպանական, սոցիալական և կորպորատիվ կառավարման (ESG) նախագծերը նոր անձնակազմով և արտադրանքներով։ BlackRock-ը սկսել է ուշադրություն հրավիրել շրջակա միջավայրի և բազմազանության խնդիրների վրա գործադիր տնօրեններին և բաժնետերերի ձայներին ուղղված պաշտոնական նամակների միջոցով ակտիվիստ ներդրողների կամ ներդրողների ցանցերի հետ, ինչպիսին է Carbon Disclosure Project-ը, որը 2017 թվականին ստեղծված նախագիծ է։ 2018 թվականին Ռասել 1000 ընկերություններին խնդրել է բարելավել գենդերային բազմազանությունը իրենց տնօրենների խորհրդում, եթե նրանց մեջ երկու կին պակաս լինի։

## Գրականություն
* 
* 
* 

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:1988 հիմնադրումներ ԱՄՆ-ում
Կատեգորիա:1988 հիմնադրված ընկերություններ
Կատեգորիա:ԱՄՆ-ի տնտեսություն
Կատեգորիա:ԱՄՆ-ի ֆինանսական ընկերություններ
Կատեգորիա:Ամերիկյան ընկերություններ
Կատեգորիա:Արժեթղթերի շուկա
Կատեգորիա:Ներդրումային ընկերություններ
Կատեգորիա:Ներդրումային ֆոնդեր
Կատեգորիա:Ֆինանսական ծառայությունների ընկերություններ