Կրասնի Բոր (աղբավայր)

**Կրասնի Բոր**, Սանկտ Պետերբուրգի և Լենինգրադի մարզի ձեռնարկությունների I-V դասի արդյունաբերական թունավոր թափոնների տեղադրման և պահպանման աղբավայր է՝ բացառությամբ ռադիոակտիվ թափոնների։ Այլ աղբյուրների համաձայն, աղբավայրը պարունակել է ռադիոակտիվ թափոններ։ Այն Հյուսիսարևմտյան դաշնային շրջանում վտանգավոր արդյունաբերական թափոնների հեռացման միակ օբյեկտն է։ Աղբավայրը անվանակոչվել է Լենինգրադի մարզի Տոսնենսկի շրջանի Կրասնի Բոր գյուղի անունով, մոտակայքում են գտնվում նաև Նիկոլսկոե և Կոլպինո քաղաքները:

Կրասնի Բորի թափոնների աղբավայրերը պարունակել են մոտավորապես 2 միլիոն տոննա թունավոր թափոններ, որոնք տեղափոխվել են ամբողջ Ռուսաստանից և Բալթյան երկրներից։ Աղբավայրը սպառել է իր նշանակված տարածքը և բնապահպանական սպառնալիք է ներկայացնում Սանկտ Պետերբուրգի համար։

Աղբավայրում պարբերաբար բռնկվում են խոշոր հրդեհներ, որոնք մթնոլորտ են արտանետում վտանգավոր քիմիական նյութեր: Գրանցվել են աղբավայրից չմաքրված կեղտաջրերի արտանետումներ: «Ռոսպրիրոդնադզորը» բազմիցս տուգանել է Սանկտ Պետերբուրգի «Կրասնի Բոր աղբավայր» պետական ունիտար ձեռնարկությունին՝ թափոնների հեռացման և պահպանման համակարգված խախտումների համար։ Աղբավայրը փակվել է 2014 թվականին։

## Նկարագրություն
մինի|Լենինգրադի ժողովրդական պատգամավորների քաղաքային խորհրդի գործադիր կոմիտեի որոշումը՝ «Սպեցստրանս»-ի ենթակայության տակ գտնվող Կրասնի Բորի փորձարարական պոլիգոն ստեղծելու մասին, 1969 թվական։
Կրասնի Բորի աղբավայրը Հյուսիսարևմտյան դաշնային շրջանում վտանգավոր արդյունաբերական թափոնների հեռացման միակ օբյեկտն է։

1969 թվականի դեկտեմբերի 30-ին, Լենինգրադի ժողովրդական պատգամավորների քաղաքային խորհրդի գործադիր կոմիտեի որոշմամբ, «Սպեցստրանս»-ի իրավասության ներքո ստեղծվել է Կրասնի Բորի փորձարարական պոլիգոնը, որը շահագործման է հանձնվել 1969 թվականին, այլ աղբյուրների համաձայն՝ 1973 թվականին։

Կազմակերպության ներկայիս լրիվ անվանումն է Սանկտ Պետերբուրգի պետական բյուջետային հիմնարկ «Կրասնի Բորի աղբավայրի հիդրավլիկ կառուցվածքների անվտանգության ապահովման վարչություն»։ Կրասնի Բորի աղբավայրը գտնվում է Լենինգրադի մարզում, սակայն պատկանել է Սանկտ Պետերբուրգի վարչակազմին, չնայած մինչև 2015 թվականը այն հիմնականում օգտագործել են արդյունաբերական ձեռնարկություններ։

Աղբավայրի տարածքը կազմում է 73 հեկտար, այլ աղբյուրների համաձայն՝ 70 հեկտար։ Աղբավայրի արտաքին պարագծի երկայնքով ստեղծվել է շրջանցիկ ջրանցք՝ հարակից տարածքից մակերևութային ջրերը խցանելու համար։ Այն գտնվում է Լենինգրադի մարզի Կրասնի Բոր գյուղից 1.3 կիլոմետր, Նիկոլսկոե քաղաքից երկու կիլոմետր, Կոլպինո քաղաքից վեց կիլոմետր և Սանկտ Պետերբուրգի կենտրոնից երեսուն կիլոմետր հեռավորության վրա:

Այս վայրը ընտրվել է կապույտ կամբրիական կավերի խիտ նստվածքների առկայության պատճառով (ավելի քան 80 մ), որոնք կանխում են թունավոր նյութերի խորը ներթափանցումը և ստորգետնյա ջրերի կազմի փոփոխությունը: Հետևաբար, բարձր թունավոր քիմիական թափոնների հեռացման համար ընտրվել է Կրասնի Բորը: Կարծիք կար, որ կավերը կապահովեն պահեստարանի լիակատար մեկուսացումը և կկանխեն թափոնների հեղուկ ֆրակցիաների ներթափանցումը շրջակա միջավայր: 1990-ականների կեսերին պարզ է դարձել, որ կավե հանքերը մեկուսացված չեն։ Սա հանգեցնում է հարակից դաշտերի, գետերի և մթնոլորտի աղտոտմանը (չնայած «վնասակար (աղտոտող) նյութերի մթնոլորտ արտանետման թույլտվություն չկա»)։

Մեկ այլ խնդիր է այն, որ աղբավայրի հզորությունը լիովին օգտագործվել է, և, մի շարք բնապահպանների կարծիքով, այն բնապահպանական սպառնալիք է ներկայացնում հյուսիսային մայրաքաղաքի համար։ Բացի այդ, աղբավայրում պարբերաբար բռնկվում են խոշոր հրդեհներ (2006, 2008, 2011, 2014), որոնք ուղեկցվում են վտանգավոր քիմիական նյութերի մթնոլորտ արտանետմամբ։ Մեկ տարբերակի համաձայն՝ սրանք ինքնաբուխ այրումներ չեն, այլ կուտակված թափոնների դիտավորյալ հեռացում։

Աղբավայրը վտանգ է ներկայացնում Սանկտ Պետերբուրգի համար, քանի որ քաղաքի ջրընդունիչը գտնվում է աղբավայրի շրջանցիկ ջրանցքի արտանետման կետից Իժորա գետը հոսանքն ի վար։ Բալթյան ծովային միջավայրի պաշտպանության հանձնաժողովը (HELCOM) աղբավայրը որակել է որպես հատկապես աղտոտված տարածք, որը լուրջ սպառնալիք է ներկայացնում Բալթիկ ծովի համար։Մինչև 2014 թվականը տարեկան աղբավայր էր տեղափոխվում մոտավորապես 113,000 տոննա I-IV դասի վտանգավոր թափոններ: Արդյունքում, շահագործման տարիների ընթացքում ձևավորվել է 70 փորման փոս, որոնք պարունակում էին 2 միլիոն տոննա թունավոր թափոններ: 2014 թվականին աղբավայրը դադարեցրել է այս թափոնների ընդունումը: Աղբավայրի գործունեությունը կենտրոնացած էր նախկինում կուտակված վտանգավոր թափոնների անվտանգ պահպանման վրա: 

Պոլիգոնը շուրջ 45 տարի՝ մինչև 2015 թվականը, շահագործվել է հարաբերականորեն օրինական հիմունքներով։ Այնուամենայնիվ, I-IV դասի վտանգավորության թափոնների տեղադրման և վնասազերծման գործունեության լիցենզիան ՍՊԲ ՊՁՁ ««Կրասնի Բոր»-ին տրվել է 2014 թվականի դեկտեմբերին։

2015 թվականին ընկերության գործունեությունը «կասեցվել է 90 օրով»՝ «լիցենզիայով նախատեսված պայմանների կոպիտ խախտմամբ ձեռնարկատիրական գործունեություն իրականացնելու» պատճառով, և արդեն 2016 թվականի կեսերին «Ռոսպրիրոդնադզորը» դատական հայց է ներկայացրել լիցենզիան չեղյալ համարելու համար: Արբիտրաժային դատարանը լիցենզիան չեղյալ է հայտարարել 2017 թվականի փետրվարին։

2019 թվականի դեկտեմբերի 30-ին Կրասնի Բորի աղբավայրը փոխանցվել է դաշնային սեփականությանը։

## Դեպքեր
2007 թվականի մայիս-հունիս ամիսներին Կրասնի Բորի աղբավայրում  հայտնաբերվել են լուրջ թերություններ և Ռուսաստանի բնապահպանական օրենսդրության կոպիտ խախտումներ։ Ստուգումն անցկացրել է Բնապահպանական, տեխնոլոգիական և միջուկային վերահսկողության դաշնային ծառայությունը

Վ. Ի. Մատվիենկոն հավանություն է տվել Կրասնի Բորում նոր աղբավայրի կառուցման նախագծին, սակայն Սանկտ Պետերբուրգի նահանգապետը չի հավանել քաղաքային բյուջեից հատկացվող «չափազանց մեծ» ֆինանսավորման չափը՝ առաջարկելով ժամանակավորապես հետաձգել 2008 թվականի ֆինանսավորման ծրագրի հաստատումը։

### 2006 թվականի հրդեհ
2006 թվականի հունիսին տեղի է ունեցել խոշոր հրդեհ, որն առաջացել է 3-րդ և 4-րդ դասի վտանգավորության թունավոր թափոններ պարունակող տակառների բախման հետևանքով։

### 2008 թվականի հրդեհ
մինի|Հրդեհ աղբավայրում, 2008 թվական։
2008 թվականի մայիսի 24-ին աղբավայրում մազութով լի տակառներ են բռնկվել։ 200 մ2 տարածք ընդգրկած կրակը, չնայած հատուկ ծառայությունների ակտիվ աշխատանքին, շարունակել է տարածվել։ Մի քանի ժամ անց քիմիական թափոնները այրվում էին արդեն 1800 մ2 տարածքի վրա, սակայն ժամը 21:30-ին հրդեհը, այնուամենայնիվ, մեկուսացվել է։ Հրդեհից հետո մթնոլորտի վերլուծությունը ցույց է տվել, որ թափոնների այրումը դեռևս չի գերազանցել թունավոր նյութերի ՍԹԿ-ն օդում՝ Կրասնի Բոր, Ուլյանովկա, Նիկոլսկոյե բնակավայրերի և Կոլպինո քաղաքի տարածքում։ Վ. Պ. Սերդյուկովը (Լենինգրադի մարզի նահանգապետ) ասել է, որ միջադեպի պատճառները պարզված չեն, և որ «Լենինգրադի մարզի իշխանությունները դիտարկում են «Կրասնի Բոր» աղբավայրում թափոնների վերամշակման հնարավորությունը»։

### 2011 թվականի հրդեհ

2011 թվականի հունիսի 23-ին, ժամը 15:40-ին, աղբավայրում հրդեհ է բռնկվել: Ռուսաստանի արտակարգ իրավիճակների նախարարության տվյալներով՝ հրդեհը տարածվել է աղբավայրի այն հատվածում, որտեղ եղել են օրգանական թափոններ՝ յուղեր և քսանյութեր: Հրդեհը հինգ բալանոց սանդղակով գնահատվել է որպես 2-րդ մակարդակի հրդեհ։

Հրդեհը մարելու համար օգտագործվել է «Պուրգա» քիմիական հրդեհաշիջման կայանքը, վեց հրշեջ մեքենա և երկու հրշեջ սանդուղք,՝ ընդհանուր առմամբ 15 անձնակազմով։  Հրդեհի տարածությունը հասել է հինգ հազար քառակուսի մետրի, մինչև այն մարվել է հունիսի 23-ի երեկոյան։

Սկզբում հաղորդվել է, որ հրդեհը բռնկվել է անվադողերի և թափոնների հատվածում։ Ավելի ուշ, Հյուսիսարևմտյան դաշնային շրջանի «Ռոսպրիրոդնադզոր»-ի ներկայացուցիչը հայտնել է, որ հրդեհը տեղի է ունեցել օրգանական թափոնների տեղամասում, որը ծածկված է եղել նավթամթերքով։ Բնապահպանության կոմիտեի մամուլի քարտուղար Ելենա Մալիշևան հայտնել է, որ կոմիտեն աղբավայրում թափոնների պահեստավորման վերաբերյալ որևէ բողոք, պահանջ կամ մեկնաբանություն չի ստացել: Նրա խոսքով՝ դաշնային և տարածաշրջանային վերահսկող մարմինների մասնակցությամբ ստուգումներ են անցկացվել ամսական երկու անգամ։

Աղբավայրից բարձրացող սև ծխի սյունը տեսանելի է եղել Սանկտ Պետերբուրգի շատ մասերից: Ուժեղ քամիները այն հասցրել են մինչև բնակեցված տարածքներ։ 

Այս հրդեհից մեկ շաբաթ անց Ռուսաստանի բնական պաշարների և շրջակա միջավայրի նախարար  Յուրի Տրուտնևը հայտարարել է, որ իր նախարարությունը շուտով դաշնային կառավարությանը կառաջարկի վերակառուցել աղբավայրը։

### 2014 թվական
մինի|Հրդեհ աղբավայրում, 2014 թվական
Սանկտ Պետերբուրգի նահանգապետ Գեորգի Պոլտավչենկոն առաջարկել է անավարտ աղբի այրման կայանը Գորելովոյից տեղափոխել Կրասնի Բորի աղբավայր։  Բոլոր ենթակառուցվածքները, բացի վառարաններից, կառուցվել են Կրասնի Բորի աղբավայրում: 2014 թվականին շինարարությունը դադարեցվեց հանրային դժգոհության պատճառով, և աղբավայրը դադարեցրեց աղբ ընդունելը։

2014 թվականին աղբավայրում խոշոր հրդեհ է բռնկվել: Ռոսպիրոդնադզորի տվյալներով՝ հրդեհը առաջացել է ծծմբական թթվի պահեստավորման խախտումների պատճառով:

Անդրեյ Գրադոբոևի գլխավորած «ԷկոԳրադՍտրոյ» ընկերությունը պետք է վերանորոգեր Կրասնի Բորի աղբավայրում մածուկանման և հեղուկ թունավոր թափոնների արտակարգ օդափոխման խողովակները։ Խրադոբոևը գողացել է 9.6 միլիոն ռուբլի, և աշխատանքները երբեք չեն ավարտվել: Նա դատապարտվել է 2021 թվականին և խոստովանել է իր մեղքը։

### 2015 թվական
մինի|Ավազով ծածկված և ցանկապատված աղբավայր, 2015 թվական։
մինի|Վարչական շենքեր և օժանդակ սենյակներ, 2015 թվական։
2015 թվականի նոյեմբերին աղբավայրում գործարկվել են անձրևաջրերի կեղտաջրերի մաքրման կայաններ։ Դրանց արտադրողականությունը 25 մ³/ժամ է:

2015 թվականի վերջին աղբավայրը գերազանցել է թույլատրելի թափոնների մակարդակը։

Բնության կառավարման կոմիտեն առաջարկել է կառուցել թափոնների այրման կայան (ԹԿԿ)՝ թունավոր աղբավայրը ոչնչացնելու համար: Greenpeace-ը ԹԿԿ-ի կառուցումը համարել է վնասակար և վտանգավոր Սանկտ Պետերբուրգի և շրջակա տարածաշրջանի բնակիչների համար։

Պետդումայի բնական պաշարների կոմիտեի անդամ Պավել Սուխոնինը առաջարկել է օգտագործել «դեստրուկտիվ տեխնոլոգիաներ (լուսաքիմիա, կոշտ ուլտրամանուշակագույն ճառագայթման և օզոնի ազդեցություն) աղբի այրման վառարանների փոխարեն։ Սա կվերացնի գործարան կառուցելու անհրաժեշտությունը. աղբավայրում բլոկների և տարաների կառուցումը բավարար կլինի»։ Սուխոնինը նշել է, որ նման համակարգը 2013 թվականից ի վեր ավտոմատ կերպով մաքրում է Կալինինգրադի մարզի Սովետսկի աղբավայրից առաջացած անձրևաջրերի արտահոսքը։

Նշվել են թափոնների այրման կայանի հետևյալ թերությունները՝
* Թանկ։ 8000 ռուբլի մեկ տոննա այրվող թափոնների համար՝ 2015 թվականի գներով։ Օգտագործելով լուսաքիմիա, կոշտ ուլտրամանուշակագույն ճառագայթում և օզոն՝ 800 ռուբլի մեկ տոննայի համար։
* օդի աղտոտում։ Գործարանի մշակողների կարծիքով, թափոնների այրման կայանը օդ կարտանետի 46 տեսակի աղտոտիչներ, դրանց մեծ մասը վտանգավոր է նույնիսկ ցածր կոնցենտրացիաներում և կարող է տեղափոխվել մեծ հեռավորությունների վրա։
* Աղբավայրի գոյության 45 տարիների ընթացքում անհայտ է, թե ինչ քիմիական ռեակցիաներ են տեղի ունեցել և ինչ նյութեր են իրականում պահվում այնտեղ։ Անհայտ նյութերի այրումը վտանգավոր փորձ է։

### 2016 թվական
2016 թվականի մարտի 11-ի գիշերը աղբավայրում տեղի ունեցավ ամբարտակի ճեղք, որը վերանորոգվեց մեկ ժամվա ընթացքում: Մի քանի բնապահպանների խոսքով՝ աղտոտված ջուրը թափվել է Նևա գետը: Սանկտ Պետերբուրգի ջրամատակարարման ընկերությունը (Վոդոկանալ) վստահեցրել է, որ խմելու ջրի մատակարարմանը որևէ սպառնալիք չկա։

Վիկտոր Կոլյադովը՝ աղբավայրի տնօրենը, որը հրապարակել է ամբարտակի ճեղքման մասին, ազատվել է իր պաշտոնից 2016 թվականի մարտի 14-ին՝ հետադարձ ուժով: Պնդել է, որ իրեն հրամայվել է լռել միջադեպի մասին: Ի պատասխան՝ Բնության կառավարման կոմիտեն արտահոսքի մասին հաղորդագրությունը հայտարարել է սադրանք, ինչը չի համապատասխանում իրականությանը, և լրատվամիջոցներում նշված «այսպես կոչված ամբարտակը» որակել է որպես բացառապես հալված ջրերով լցված՝ մեղադրելով աղբավայրի տնօրենին իրավիճակը անկայունացնելու փորձի մեջ: Բնապահպան ակտիվիստները պնդում էին, որ ազատված տնօրենը «երկար ժամանակ միակ կառավարիչն էր, որը մտահոգված էր օբյեկտի ճակատագրով»: Պաշտոնը ստանձնելուց հետո Կոլյադովը աուդիտ է անցկացրել և հայտնաբերել է 864 միլիոն դոլարի պակասորդ միայն գործարանի անավարտ շինարարական նախագծերի համար, որոնց պատվիրատուն Բնության կառավարման կոմիտեն էր: «Ռոսպրիրոդնադզորի» կողմից Կրասնի Բորի ջրահեռացման համակարգում ջրի թունավորությունը պարզելու հետազոտությունից հետո, Վ. Կոլյադովի նախաձեռնությամբ կառուցվեցին երկու արհեստական ամբարտակներ՝ Բոլշայա Իժորա գետի և հետագայում Նևայի ջրերը պաշտպանելու համար:

2016 թվականի գարնանը ֆիննական «Helsingin Sanomat» թերթը հրապարակել է մի հաղորդագրություն, որում նշվել է, որ աղբավայրը գտնվում է ծանր վիճակում, իսկ թափոնների փոսերը լցված են արդյունաբերական թափոններով: 2016 թվականի մարտին ֆիննական «Helsingin Sanomat» թերթի աշխատակիցները ջրի նմուշներ են վերցրել աղբավայրի մոտ գտնվող ջրանցքից: Նրանք հայտնաբերել են պոլիքլորացված բիֆենիլային միացություններ, կադմիում, ծանր մետաղներ, ցիանիդներ, մկնդեղ, ինչպես նաև հեքսաքլորան թունաքիմիկատ , լուծիչների հետքեր և MCPA մոլախոտերի դեմ պայքարող միջոց: Նաև պնդվում է, որ աղբավայրը պարունակում է ռադիոակտիվ թափոններ: Սանկտ Պետերբուրգի իշխանությունները պնդում են, որ սա սուտ է:

2016 թվականի օգոստոսի 26-ին աղբավայրից չմաքրված կեղտաջրերը թափվել են Բոլշոյ Իժորեց գետի մեջ, տուգանքը կազմել է 35 հազար ռուբլի:

2015 թվականի նոյեմբերին անցկացված ստուգման արդյունքների հիման վրա՝ «թափոնների հեռացման և հեռացման գործունեության իրականացման լիցենզիայի պահանջները համակարգված չկատարելու համար», Սանկտ Պետերբուրգի «Կրասնի Բորի աղբավայր» պետական ունիտար ձեռնարկությունը 2016 թվականին տուգանվել է 200 հազար ռուբլով:

Մեկ այլ ստուգման ժամանակ Ռոսպրիրոդնադզորը հայտնաբերել է, որ երկու փոս փորվել և մասամբ լցվել է՝ թափոնների մակարդակը իջեցնելու համար։ Սակայն, նախագծային կամ ինժեներա-երկրաբանական հետազոտություններ չեն իրականացվել:

Կոլպինո մունիցիպալիտետի ղեկավար Վադիմ Իվանովը, որը ձերբակալվել է 2016 թվականի սեպտեմբերին՝ 13 տարի առաջ կատարված զինված կողոպուտի մեղադրանքով, պնդել է, որ իր ձերբակալության իրական պատճառը շրջակա միջավայրի համար իր պայքարն էր և Կրասնի Բորի աղբավայրը փակելու ցանկությունը:

Սանկտ Պետերբուրգի կառավարության պահուստային ֆոնդից հատկացվել է 139.5 միլիոն ռուբլի՝ 64 և 68 փորման փոսերը հակաջրահեռացման ծածկույթով ծածկելու համար՝ փոսերի առավելագույն թույլատրելի մակարդակի գերազանցման պատճառով: «ՌաոՊրոեկտ» ԲԲԸ-ի հետ կնքվել է պայմանագիր 2016 թվականի սեպտեմբերից մինչև 2017 թվականի սեպտեմբեր ժամանակահատվածի համար։

2016 թվականին աղբավայրի պարտքը կազմել է ավելի քան 90 միլիոն ռուբլի: Բնության կառավարման հանձնաժողովի և Սանկտ Պետերբուրգի ու Լենինգրադի մարզի խորհրդարանների պատգամավորների համատեղ նիստում պատգամավորները առաջարկել են աղբավայրը փոխանցել դաշնային սեփականությանը:

Բնության կառավարման կոմիտեին կից ստեղծվել է Սանկտ Պետերբուրգի կառավարությանը կից գիտատեխնիկական խորհուրդը (ԳՏԽԽ), որը գլխավորել է Ռուսաստանի գիտությունների ակադեմիայի ակադեմիկոս, պրոֆեսոր Մ. Պ. Ֆեդորովը : ԳՏԽԽԽ-ն մշակել է աղբավայրի վերականգնման նախագիծ: Բնության կառավարման կոմիտեն նյութեր է ներկայացրել Ռուսաստանի Դաշնության բնական պաշարների նախարարությանը՝ աղբավայրը կուտակված շրջակա միջավայրի վնասի օբյեկտների պետական ռեգիստրում ներառելու համար:

2016 թվականի սեպտեմբերին «Կրասնի Բոր Պոլիգոն» պետական ունիտար ձեռնարկությունը ստացել է նոր լոգո և պաշտոնական կայք՝ պոլիգոնի գործունեության վերաբերյալ հարցեր տալու հնարավորությամբ։

### 2017 թվական
«Էկոլոգիական անվտանգության համար» շարժման հիման վրա ստեղծվել է Կրասնի Բորի աղբավայրի հասարակական խորհուրդ, որում ընդգրկված են եղել  մոտակա բնակավայրերի հասարակական ակտիվիստներ։

2017 թվականի սեպտեմբերի 15-ին Նիկոլսկոյեի քաղաքային մշակութային կենտրոնում տեղի են ունեցել հանրային լսումներ՝ նվիրված Կրասնի Բորի աղբավայրում մաքրման կայանների նախագծին։

2017 թվականի դեկտեմբերի 4-ին Կրասնի Բորի աղբավայր  են այցելել Պետդումայի էկոլոգիայի և շրջակա միջավայրի պաշտպանության կոմիտեի նախագահ Վլադիմիր Բուրմատովը՝ Պետդումայի և Սանկտ Պետերբուրգի Օրենսդիր ժողովի պատգամավորների, քաղաքի փոխնահանգապետ Օլեգ Մարկովի, Բնության կառավարման կոմիտեի, Լենինգրադի մարզի պետական շրջակա միջավայրի վերահսկողության կոմիտեի և Ռոսպիրոդնադզորի Հյուսիսարևմտյան դաշնային շրջանի վարչության ներկայացուցիչների հետ միասին: Պատգամավորները առաջարկել են մշակել նպատակային դաշնային ծրագիր՝ երկրում վտանգավոր աղբավայրերի վերականգնման ֆինանսավորման համար, որի շրջանակներում Կրասնի Բորը կդառնա այս նախագծի առաջին վայրը: Բուրմատովը առաջարկեց, որ պատգամավորները կապվեն Ռուսաստանի վարչապետ Դմիտրի Մեդվեդևի հետ՝ Բնական պաշարների նախարարությանը հանձնարարելու մշակել Կրասնի Բորի աղբավայրի վերականգնման ճանապարհային քարտեզ:

### 2018 թվական
2018 թվականի փետրվարին ֆիննական Fortum ընկերության մասնագետները աղբավայրից հավաքել են թափոնների նմուշներ: Նրանք պետք է երեքից չորս ամիս վերլուծեին նմուշները ավելի քան 100 ցուցանիշներով և առաջարկեին թափոնների հեռացման տեխնոլոգիաներ։

2018 թվականի ապրիլին աղբավայրը պետական ունիտար բնապահպանական ձեռնարկությունից վերափոխվել է պետական սեփականության հաստատության։

### 2019 թվական
2019 թվականի ապրիլի 10-ին Ռուսաստանի նախագահ Վլադիմիր Պուտինը հաստատել է Կրասնի Բորի աղբավայրը Ռուսաստանի բնական պաշարների նախարարության իրավասության ներքո փոխանցելու առաջարկը՝ դաշնային բյուջեի միջոցներով շրջակա միջավայրին հասցված վնասը վերացնելու աշխատանքներ իրականացնելու նպատակով։

### 2020 թվական
2020 թվականի հունվարին Սանկտ Պետերբուրգի կառավարությունն ավարտել է աղբավայրի դաշնային սեփականությանը փոխանցումը՝ քաղաքային բյուջեի վրա տարածքի պահպանման հետ կապված բեռը նվազեցնելու և շրջակա միջավայրի վրա դրա բացասական ազդեցությունը նվազեցնելու հետագա աշխատանքներ իրականացնելու համար։

Ռուսաստանի Դաշնության կառավարության որոշման համաձայն՝ «Ռադիոակտիվ թափոնների կառավարման ձեռնարկություն ՌոսՌԱՕ»-ն պետք է պատասխանատու լիներ Կրասնի Բորի աղբավայրում կուտակված շրջակա միջավայրին հասցված վնասի վերացման համար։

2020 թվականի օգոստոսի 6-ին Կրասնի Բորի աղբավայրը վերանվանվել է Դաշնային պետական բյուջետային հիմնարկի՝ «Կուտակված շրջակա միջավայրի վնասի վերացման և Կրասնի Բորի աղբավայրի հիդրավլիկ կառուցվածքների անվտանգության ապահովման աշխատանքների կազմակերպման վարչություն»։

## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն
* 
* 

## Արտաքին հղումներ
* Официальный сайт полигона «Красный Бор»
* Движение "За экологическую безопасность. Город Никольское
* Комитет по природопользованию, охране окружающей среды и обеспечению экологической безопасности // Официальный сайт Администрации Санкт-Петербурга
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 

Կատեգորիա:Աղբ
Կատեգորիա:Արդյունաբերություն
Կատեգորիա:Լենինգրադի մարզ
Կատեգորիա:Աղբավայր
Կատեգորիա:Թափոնների կառավարում