Վլադլեն Տատարսկու սպանություն

**Վլադլեն Տատարսկու սպանությունը** տեղի է ունեցել 2023 թվականի ապրիլի 2-ին Սանկտ Պետերբուրգի սրճարանում՝ նրա ելույթի ժամանակ տեղի ունեցած պայթյունի հետևանքով։ Ռուս ռազմական բլոգեր-քարոզիչ Վլադլեն Տատարսկուն սպանել են Համալսարանի առափնյա փողոցում գտնվող սրճարան-բարում, ավելի քան 40 ներկաներ տուժել են։

## Հանգամանքներ
2023 թվականի ապրիլի 2-ին, ժամը 18:13-ին Վասիլևսկի կղզու և Համալսարանի առափի 6-րդ գծի խաչմերուկում գտնվող շենքում, որը հայտնի է որպես Ալեքսեևի տուն, տեղի է ունեցել ինքնաշեն պայթուցիկ սարքի պայթյուն։ Պայթյունի պահը հայտնվել է տեսանյութում։ Կադրերում երևում է, որ շենքի ներսում սկզբում կրակի բռնկում է հայտնվում, որից հետո հաստատությունում հարվածային ուժով կոտրում է պատուհանների ապակիները, ինչպես նաև ընկնում է ճակատային ապակեպատումը։ Պայթյունի հետևանքով զոհվում է Վլադլեն Տատարսկին, 42 մարդ վիրավորվում է, այդ թվում ՝ երեք անչափահաս․ ապրիլի 4-ի դրությամբ 24 տուժածները գտնվում էին հիվանդանոցներում, որոնցից 3-ի վիճակը ծանր էր։

Մինչև 2022 թվականը այս վայրում գործել է «Street Food Bar № 1»-ը, ավելի ուշ բարը վերանվանվել է «Պատրիոտ», երկու հաստատություններն էլ պատկանել են Եվգենի Պրիգոժինին։ Հանգստյան օրերին այստեղ էին հավաքվում «Կիբեր ճակատ Z» շարժման մասնակիցները, որոնք մեդիայում կոչվում էին «տրոլների գործարան 2.0»։ Ընդհանուր առմամբ, բացի «Կիբերֆրոնտի» միջոցառումներից, բարը չի բացվել։ Ապրիլի 2-ին հայտարարվել էր, որ Վլադլեն Տատարսկու մասնակցությամբ տեղի կունենա «Կա զինթղթակցի նման մասնագիտություն» խորագրով երեկոյան միջոցառում։

## Իրադարձությունների հետագա ընթացք
### Հետաքննություն
Քննչական կոմիտեն հարուցել է քրեական գործ ՌԴ ՔՕ 105-րդ հոդվածով (սպանություն), իսկ ապրիլի 3-ին այն վերաորակավորել է ՌԴ ՔՕ 205-րդ հոդվածով (ահաբեկչություն)։

Ռուսաստանի անվտանգության դաշնային ծառայությունը հայտնել է, որ պայթուցիկ սարքը տեղադրված է եղել արձանիկի մեջ, որը պայթյունից առաջ Տատարսկուն նվիրել էր մի աղջիկ, որը, ըստ ականատեսների, ներկայացել է որպես նկարչուհի Նաստյա։

2023 թվականի ապրիլի 3-ին՝ ժամը 11:05-ին, ՌԲԿ լրատվական գործակալությունը, հղում անելով Քննչական կոմիտեին, հայտնել է Դարյա Տրեպովա անունով կասկածյալի ձերբակալության մասին։ Տրեպովայի ամուսինը՝ Դմիտրի Ռիլովը, The Insider-ի հետ զրույցում ասել է, որ «Դարյան պետք է նվեր փոխանցեր», իսկ նրան ձերբակալել են իր ծանոթ Դմիտրի Կասինցևի բնակարանում։ Ռիլովի խոսքով՝ Կասինցևը նույնպես ձերբակալվել է։ Սկզբում երկրորդ ձերբակալվածի մասին ՔԿ-ն չի հայտնել և, ըստ ԶԼՄ-ների, Դմիտրի Կասինցևը քրեական գործով վկա է եղել։

Ապրիլի 4-ին Տրեպովան, որին ՔԿ-ն մեղադրել էր ահաբեկչության և պայթուցիկ նյութերի ապօրինի շրջանառության հոդվածներով, կալանավորվել էր երկու ամսով՝ մինչև հունիսի 2-ը։ Նիստն ընթացել է դռփակ։

ՏԱՍՍ-ի փոխանցմամբ՝ մեղադրյալն ակտիվորեն համագործակցում է հետաքննության հետ։

Ապրիլի 13-ին Կասինցևը, որի բնակարանում ձերբակալվել է Տրեպովան, տնային կալանքի է ուղարկվել մինչև հունիսի 10-ը։ Կասինցևին մեղադրում են «հանցագործության մասին չհայտնելու» մեջ և նրան սպառնում է մինչև մեկ տարվա ազատազրկում։ Դատական նիստն անցավ դռնփակ։

ՌԱԾ-ն հայտնել է, որ Տրեպովան հանցագործությունը կատարել Է Ռուսաստանի Դաշնությունում Կոռուպցիայի դեմ պայքարի հիմնադրամի ղեկավարներ Իվան Ժդանովի և Լեոնիդ Վոլկովի «դիվերսիոն գործունեության բազմակի կոչերի» ազդեցության տակ, ինչպես նաև գերատեսչությունը հայտարարել է, որ ուկրաինական հատուկ ծառայությունների պատվերով մահափորձի մասնակից է եղել Ուկրաինայի 35-ամյա քաղաքացի Յուրի Դենիսովը։ Դենիսովը, ՌԱԾ-ի հայտարարության համաձայն, բնակարան է վարձել սպանվածի բնակության վայրից ոչ հեռու, ինչպես նաև Դարյա Տրեպովայի կիսանդրին է հանձնել՝ դրանում տեղադրված պայթուցիկ սարքով։ Հետաքննությունը Յուրի Դենիսովին անվանել է ուկրաինական ԴՀԽ-ի անդամ, իսկ Ներքին գործերի նախարարությունը նրա նկատմամբ հետախուզում է հայտարարել։

Ապրիլի 24-ին Մոսկվայի քաղաքային դատարանի նիստում մեղադրյալը հայտարարել է, որ «չափազանց զղջում է կատարվածի համար» և «ամեն օր աղոթում է տուժածների առողջության համար»։

Հուլիսի 25-ին Քննչական կոմիտեն վերջնական մեղադրանք է առաջադրել։ Բացի ահաբեկչական գործողություն կատարելուց և զենքի ապօրինի շրջանառությունից (ՌԴ Քրեական օրենսգրքի 205-րդ հոդվածի 3-րդ մասի «բ» կետ և 222.1-րդ հոդվածի 4-րդ մաս), Դարյա Տրեպովան մեղադրվում է փաստաթղթերի կեղծման մեջ (հոդված 327)։

### Արձագանք
Ռուսաստանի ազգային հակաահաբեկչական կոմիտեն հայտարարել է, որ ահաբեկչական գործողության ծրագրմամբ զբաղվել են Ուկրաինայի հատուկ ծառայությունները, դրա համար ներգրավվել են նաև Ալեքսեյ Նավալնիի կողմնակիցները։ Կոռուպցիայի դեմ պայքարի հիմնադրամի տնօրեն Իվան Ժդանովը հայտարարել է, որ հիմնադրամը կապ չունի ահաբեկչության հետ։

Ըստ իրավապահների, Դարյա Տրեպովան ԿՊՀ-ի կողմնակիցն էր։

2023 թվականի ապրիլի 21-ի դրությամբ, Ռուսաստանի իշխանությունների տվյալներով, Սանկտ Պետերբուրգի քաղաքային բյուջեից միաժամանակ վճար է ստացել 35 տուժած։thumb|Վլադլեն Տատարսկուն նվիրված ցուցահանդես Ռուսաստանի ժամանակակից պատմության թանգարանում, Մոսկվա

## Տես նաև
* Դարյա Դուգինայի սպանություն

## Ծանոթագրություններ