Ստավրոպոլ

**Ստավրոպոլ** (,  — «խաչ»,  — «քաղաք» բառերից), քաղաք Ռուսաստանի Դաշնության հարավային մասում, Ստավրոպոլի երկրամասի վարչական կենտրոնը։

Գրյուշովի խուտորի հետ կազմավորում է Ստավրոպոլի քաղաքային օկրուգը։

Մշակութային, գործարար և արդյունաբերական կենտրոն է։ Հյուսիսային Կովկասի խոշոր քաղաքներից մեկն է։ Ստավրոպոլի հեռավորությունը Մոսկվայից 1410 կմ է։

Հիմնադրվել է 1777 թվականին, քաղաքի կարգավիճակ է ստացել 1785 թվականին։ Մինչև 1935 թվականը՝ Կովկասյան Ստավրոպոլ, իսկ 1935-1943 թվականներին՝ Վորոշիլովսկի։ 1918 թվականին հռչակվել է Ստավրոպոլի Խորհրդային Հանրապետության մայրաքաղաք։

## Ֆիզիկական առանձնահատկություններ
### Աշխարհագրական դիրք
 
Ստավրոպոլը շրջապատված է լեռներով և գտնվում է կենտրոնական մասում, Նախակովկասում է գտնվում Ստավրոպոլի լեռնախարհը, Տաշլա գետի ակունքները 1450 կմ հարավ Մոսկվայի մայրուղիներում խաչվում են *Ռոստով-Ստավրոպոլ* և *Աստրախան-Էլիստա-Նեվինոմիսկ-Թբիլիսի*։ Ծովի մակարդակից բարձր է 230-660 մ։ Քաղաքի փողոցներից մեկը կոչվում է 45 զուգահեռներ, որն արտացոլվում է ճշգրիտ դիրքորոշմամբ։ Քաղաքի մեջ նշվում է նաև մեկ այլ հարթություն։ Կանգնած մեկը մեկի վրա, որը ամենաբարձրն է Նախակովկասում, նա եղել է ջրաբաժան Ազովի և Կասպից ծովերի միջև։
 
Քաղաքի տարածքը ընդգրկում է 276,689 կմ2։ Քաղաքի տարածքը պատկանում է *Սենգիլևսկայա* ջրամբարին, որի մակերեսը 42 կմ2 է։ Ջրամբարը ունի կարևոր տնտեսական արժեք, հատկապես քաղաքի ջրի մատակարարումը։
Ստավրոպոլի երկրեմասը ձգվել է հարավ-արևելք ՝ 30,5 կմ, իսկ հյուսիսից-հարավ՝ 16,5 կմ։ Երկարությունը սահմանամերձ քաղաքներում 165,3 կմ է։ Հեռավորությունը *Սուրբ Միքայել* քաղաքից 5 կմ է։
 
Այսօր Ստավրոպոլը ունի 530 փողոց, որոնց ընդհանուր երկարությունը 482 կմ է, ավելի քան 28,000 շենքեր, որից 23,8 բնակելի։ Քաղաքում կան 149 ուսումնական հաստատություններ, այդ թվում ՝ 20 լավագույն, 36 բյշկական, 2 թատրոն, 20 հասարակական գրադարաններ, 219 հուշարձաններ և պատմության և մշակույթի և ճարտարապետության։

Ռուսաստանի կանաչ քաղաքներից մեկն է։ Առանձնահատկություններից մեկն այն է, որ անտառները շատ են, և կանաչ տարածքը 4494 հա. է։

### Ժամային գոտի
Ստավրոպոլի ժամային գոտին համապատասխանում է միջազգային չափանիշներին, ինչպես նաև Մոսկվայի ժամանակին։
 
### Կլիմա
Ստավրոպոլը հարավային քաղաք է։ Ամենակարճ օրը՝ դեկտեմբերի 22-ը, սկսվում է Ստավրոպոլի 8 ժամ 40 րոպե, իսկ ամենաերկարը հունիսի 22-15-ը։ Մեծ թվով արեգակնային ջերմության (ընդհանուր արեգակի ճառագայթումը տարեկան 121.3 կկալ / սմ ) որուշում է աճող սեզոնի տևողությունը 160 օր ապրիլի 22-ից հոկտեմբերի 15-ը։

Քաղաքը նաև հայտնի է քամիների ուժգնությամբ 20-25 մ/վ։ Առավել քամոտ ամիսներ են՝ փետրվար, մարտ ամիսները։ Քամու ուղղությունները գերակշռում են արևելք և արևմուտք ուղղություններով։ Տարվա մեջ գերակշռում է բարեխառն և ցամաքային եղականը։ Ամռանը դա կապված է չոր, տաք, անամպ եղանակի հետ։ Ձմռանը Սիբիրից և Ղասախստանից գալիս են ցրտաշունչ, չոր, հստակ եղանակ։ Ատլանտյան օվկիանոսից գալիս են ցրտաղունչ օդային քամիներ, ամռանը անձրև և ամպրոպ, ձմռանը ջյուն։ Արկտիկայի օդը Բարենցովի ծովում, ուղոկցվում է ցուրտ ամպամած, իսկ Կարա ծովը սովորաբար նվազեցնում է ջերմաստիճանը, մեխացնում քամիների ուժգնությունը պատճառելով սառը ալիքներ։ Թերևս բոլոր եղանակներին էլ ներթաձանցում են արևադարձային օդի ցամաքային տեսակը, դա գալիս է Մերձավոր արևելքից և փոքր Ասիայից, նաև Իրանից բերելով տաք քամիներ։ Միջերկրական ծովի քամիները բերում են խեղդուկ, խոնավ եղանակ, ձմռանը հալեցում, գարնանը և աշնանը տաքացում։

Ստավրոպոլի միջին տարեկան տեղումները 633 մմ, տաք շրջանում 471 մմ, իսկ ցուրտ շրջանում 192 մմ։ Առավելագույնը հունիսին (192 մմ) նվազագույնը փետրվարին (28 մմ)։

### Ստավրոպոլի պատմությունը
250px|մինի|ձախից|Հատակագիծ
Ստավրոպոլի նախագծի առաջին հայտնի ամսաթիվը թվագրաված է 1778 թվականին, և փաստերը ցույց են տալիս, որ ամրոցը կառուցվել է բոլոր կանոնների ժամանակ։ Այն զբաղեցնում է 10 հա։

Ամրոցը շրջապատված է բերդապատնեշներով և խրամով։ Ռազմավարական առումով ընտրությունը հաջող էր։ Լեռները գերիշխում են միջավայրից դուրս։ Հյուսիսից սահմանափակված է Տաշլի գետով, հարավից առավել վտանգավոր կողմում, իսկ պաշտպանող բերդը ձգվում է արևմուտքից դեպի արևելք։

Գրեթե ամենուր, բերդի կառուցմանը զուգահեռ կառույցներ էին կառուցում։ Այսպես, արդեն 1778 թվականին Ստավրոպոլ գյուղում, որտեղ գտնվում էր գնդի շտաբը կային 197 տներ, մի պահակատուն, և մի քանի շենքեր։

1824 թվականի սեպտեմբերի 6-ին հետևակի գեներալ *Էրմոլոֆ Ալեքսանդրը* պետքե հաշվետվություն փոխանցեր տարածաշրջանի պետական վայրին ՝ *Գեորգրևսկի Ստավրոպոլ*։

1824 թվականի, հոկտեմբերի 2-ին Ալեքսանդր I-ի հրամանագրով, բոլոր մարզային գրասենյակները թարգմանվել են Գեորգևսկի Ստավրոպոլում։ Քանի որ 1935 թվականին կոչվել է Վորոշիլովի ի պատիվ Վորոշիլովսկիին։

300px|մինի|աջից|1 ռուբլի
1938 թվականին Վորոշիլովին ձևավորել է 3 տարածքներ ՝ Կագանովի, Օրջոնիկովի և Ստալինի։
1942 թվականի օգոստոսի 3-ին գրավել են գերմանացիները։ Ստավրոպոլի քաղաքի անունը վերադարձվել է 1943 թվականի հունվարի 12-ին ՌՍՖՍՀ գերագույն խորհրդի հրամանով։
1956 թվականի օգոստոսի 7-ին Ստավրոպոլը վերացվել էր քաղաքային բնակավայրի՝ Կագանովի Օրջոնիկովի և Ստալինի։

## Վարչական բաժանումը
### Ազգային կազմը
Ըստ 2010 թվականի մարդահամարի տվյալների՝ Ստավրոպոլի բնակչությունը կազմում է 398,236 մարդ։ Նրանցից 393,236 բնիկ են։
* Ռուսներ- 345 794 (87,9%)
* Հայեր- 17 821 (4,5 %)
* Ուկրաինացիներ- 4 091 (1,0 %)
* Հույներ-2 397 (0,6 %)
* Ադրբեջանցիներ-1 570 (0,4 %)
* Թաթարներ-1 274 (0,3 %)
* Լեզգիներ-1 148 (0,3 %)

## Տեղական ինքնակառավարում
Վարչական կենտրոնը Ստավրոպոլի թաղամասում է։
 350px|մինի|ձախից|Ստավրոպոլի թաղամաս
#### Քաղաքպետ
* Գեորգի Սեմյոնովիչ Կոլյագին։
#### Վարչակազմի ղեկավար
* Ջատդոև Անդրեյ Հասանովիչ

## Ժողովրդագրություն

## Տնտեսություն
Այսօր տնտեսության հիմքը ժամանակակից արդյունաբերական ներուժն է. քաղաքում կան ավելի քան *400* ձեռնարկություններ։ Վերջին տարիների հանձնարարվել է նոր գործարանների բացումը, բժշկական դեղերի արտադրելը, տեխնիկայի զարգացմանը և այլն։ Մոդեռն արտադրություններն են՝ գարեջուր, հյութեր, պաղպաղակ և այլ արտադրանքներ։ Վերջին տարիների ապրանքների արտադրության ծավալն ավելացել է 1.6 անգամ։ Մարզի կառուցվածքի ամբողջ արդյունաբերական արտադրության տեսակարար կշռի մոտ 24%-է։

## Արդյունաբերություն
Հիմնակական տեղը արդյունաբերության մեջ մեքենաշինությւոնն է։ Ստավրոպոլի արտադրության մեջ մեծ դեր են խաղում ՝ էլեկտրոնային սարքավորումները, ավտոմեքենաների պահեստամասերը, լիցքավորիչները, նավերի կառավարման համակարգերը, էլեկտրաքիմիական պաշտպանությանն համակարգերը և էլեկտրական հոսանքի հաշվիչները։ Քաղաքի արտադրության 35% պարենային ապրանքներն են։ Սա ըստ սննդի։ Երշիկեղենի, պահածոյացված ապրանքների, ալյուր, պանիր, կենդանական և բուսական յուղ, գարեջուր, բայց ոչ ոգելից խմիչք։ Բացի այդ տարածաշրջանը արտադրում է քիմիական բարձր տեխնոլոգիաներ։
 
### Ճարտարագիտություն և մետաղամշակում
* Գործարան «Կցասայլ-կամազ»
* Գործարան «Կարմիր փականագործ», ամենահին հաստոցաշինական ընկերությունը Ռուսաստանում։ Հիմնադրվել է 1902 թվականին։
* Ստավրոպոլի գործարան «Օղակաձև մխոց»
 
### Գործիքավորում
* «Նոպտան»
* «Էելեկտրաավտոմատիկա»
* «Էներգոմեր»

### Քիմիա և բիոքիմիա
* «Ստավրոպոլի բիոգործարան»
* «Գիտական արտադրությքան կոնցեռն»
* «Ստավխիմ»
 
### Բարձրորակ տեխնալոգիաներ
* «Եզակի բյուրեղ»
* «Էքսիտոն»
* «Յում»

### Նավթի և գազի արդյունաբերություն
* «Ստավգազսերվիզ»
* «Ստավրոպոլի տրանսգազ»
 
### Հասարական սննդի հաստատություններ
350px|մինի|աջից
* Պիցցերիաների ցանց «Սինյորա»
* Պիցցերիաների ցանց «Жар-пицца»
* Պիցցերիաների ցանց «Դուդու»
* Արճարանների ցանց «KFC»
* Սրճարանների ցանց «Ֆլորա»
* Սուշի սրճարանների ցանց «Սուշի մոլորակ»
* Սուշի սրճարանների ցանց «Sushi-Club»

## Տրանսպորտ
Ստավրոպոլում գործում է փոխադրման հետևյալ եղանակները՝ օդային, երկաթուղային, ավտոբուսային և ծովային։

### Երկաթուղային
XIX դարի երկրորդ կեսին ու XX դարի սկզբին երկաթգիծ է անցկացվել նաև Հյուսիսային Կովկասում։ Սակայն երկաթուղու հիմնական գիծն է՝ *Ռոստով - Կովկասյան Արմավիր - [[Միներալնիե վոդի]]- Վլադիկավկազ*։ 1897 թվականին կառուցվել է Կովկաս-Ստավրոպոլ մասնաճյուղը, բայց քանի որ հաստատվել են բարձր գները, դա միայն խոչընդոտ է հանդիսացել Ստավրոպոլի զարգացմանը, քանի որ Ստավրոպոլը դադարում էր լինել փակուղային երկաթուղի։ Կա երկու երկաթուղային կայան, որը կառուցվել է 1897 թվականին։ Քաղաքացիական պատերազմի հետևանքով Արմավիր-Ստավրոպոլ հատվածը շատ վնասվեց, խորհրդային ղեկավարությունը զգաց, որ աննպատակահարմար է վերականգնումը, քանի որ երկու երկաթուղիները կառուցվել են քաղաքում, և բոլոր գնացքները շարժվում են Պետրոպավսկո գյուղից, որը գնում է քաղաքի միջով։ Քաղաքը կրկին դարձավ փակուղի նաև տնտեսական և մշակութային առումով։
 
Երկաթուղու առկայությունը հիշեցնում է կամուրջներ։ Ներկայումս Ստավրոպոլում գործում է մեկ կցան՝ Ստավրոպոլ-Ռոստով։ Անմիջապես Ստավրոպոլից կարող ենք գնալ Մոսկվա, Վորոնեժ, Դոնի Ռոստովև այլն։
 
Ըստ ռազմավարության սոցիալ-տնտեսական զարգացման Հյուսիասային Կովկասի և դաշնային օկրուգի միջև *[[2025]]* թվականին ակնարկվում է կառուցել երկաթուղաին գիծ՝ Ստավրոպոլ-Նեվինոմս, որպեսզի օպտիմալացնենք տրանսպորտային կապը։

## Օդային տրանսպորտ
Ստավրոպոլի օդանավակայանը հանդիսանում է միջազգային օդանավակայան։ Առաջին ինքնաթիռը ուղևորվել է նոյեմբերի կեսին 1935 թվականին ուղևորվել է՝ Ստավրոպոլ-Պյատիգորսկ։ Ստավրոպոլի հետ կապված սեփականության իրավունքի փոխանցման տարածաշրջանային օդանավակայանում զարգացման տեմպերը արագացրել է, և չվերթի գինը նվազում էր։ Ստավրոպոլի ինքնաթիռները թռչում են մի շարք ավիաընկերություններից UTair, S7 Airlines,DonAvia, և Թուրքական ավիաուղիներ։

## Կրթություն

Ներկայումս կրթական համակարգը ներառում է 48 կրթական հաստատություններ, այդ թվում չորս վարժարաններ։
Քաղաքն ունի 69 մանկապարտեզներ, որոնցից 57 մանկատներ և 27 հավելյալ կրթութական հաստատություններ։ Ստավրոպոլի 20 բարձրագույն հաստատություններ։

## Գիտահետազոտական համալսարաններ
* Հյուսիսային-Կովկասում կա բնական գազի քիտահետազոտական համալսարան
* Կաթի հետազոտական համալսարաններ
* Ստավրոպոլի գիտահետազոտական համալսարաններ
* Ստավրոպոլի գիտահետազոտական հակա ժանտախտային համալսարան։ Հիմանադրվել է 1952 թվականին, որպես գիտահետազոտական համալսարան Կովկասում և Անդրկովկասից դուրս։

## Մշակույթ
Ցանցի մշակութային հաստատությունները բաղկացած են ՝20 քրադարան, 6 թանգարան, 17 ակումբներ։
 
### Գրադարաններ
* Լոմոնոսովի անվան Ստավրոպոլի մարզային համընդհանուր գիտական գրադարան։
* Ստավրոպոլի մարզային գրադարան  երիտասարդների համր։ Փակվել է 1978 թվականին։

### Թանգարաններ
350px|մինի|աջից
* Պրոզրիտելովայի անվան Ստավրոպոլի պետական երկրագիտական թանգարան
* Կերպարվեստի տարաջաշրջանային թանգարան
* Հայրենական պատերազմի թանգարան հիշատակվում է 1941-1945 թվականներից։

### Մշակույթի կենտրոններ և մշակույթի տներ
* Ստավրոպոլի Պալատում մշակույթ և սպորտ(1462 տեղ)
* Ստավրոպոլի Պալատում մանկական արվեստ (750 տեղ)
* Ստավրւպոլի քաղաքային մշակույթի Տուն (150 տեղ)
* Մշակույթի տուն «Ստավրոպոլեց» (163 տեղ)
* Մշակույթի տուն «Աշխարհ»(135 տեղ)
 
### Թատրոններ
250px|մինի|ձախից
* Լերմոնտովի անվան Ստավրոպոլի դրամատիկական թատրոն (630 տեղ)
* Ստավրւպոլի տիկնիկային թատրոն
 
#### Բացի այդ
* Ստավրոպոլի մարզային պետական *ֆիլարմոնիկ*
* Ստավրոպոլի պետական կրկես
* Ստավրոպոլի մարզային զոեկզոտարիում
 
### Համերգային կազմակերպություններ
* Համերգների և ստեղծագործական ասոցացիայի համաձայնություն
* Կազակների երգի և պարի համույթ «Ազատ տափաստան»
* Համույթ «կազակների պիկետ»»
* Պետական կազակային երգի և պարի համույթ «Ստավրոպոլ»

### Զբոսայգիներ և հանգստի տներ
* Սպառողական հասարակության ակտիվ հանգստի զբոսայգի
* Սպառողական հասարակության ակտիվ հանգստի զբոսայգի «Հաղթանակ»

### Կինոթատրոններ
Քաղաքն ունի 8 կինոթատրոններ։
* «Ատլանտիս»
* «Мир»
* «Հոկտեմբեր»(3D-կինո) (երկու սրահներ, 295 և 108 տեղ)
* «Պիոներ» (փակված)
* «Պրեմիերա» - կինոթատրոնը ժամանակավորապես փակ է
* «Սալյուտ» (3D-կինո) (երկու սրահները, 440 և 293 տեղ)
* «Ստավրոպոլեց» - փակ է

### Ցուցահանդեսի կենտրոններ
* Մասնագիտացված ցուցահանդեսի կենտրոն «Պրոգրես»
* Մասնագիտացված ցուցահանդես կենտրոն «Ստավրոպոլ»

## Կրոն
### Ռուս ուղղափառ եկեղեցիներ
Ստավրոպոլ՝ քաղաք Ստավրոպոլում է գտնվում արքեպիսկոպոսի նստավայրը։
* Տիրամոր տաճար Կազան քաղաքում
* Սուրբ Ալեքսանդր Նևսկի
* Մեծ իշխան Դմիտրիի եկեղեցի
* Սուրբ և արդար նախնիների տաճար
* Սուրբ երրորդություն
* Սեմֆիրոպպոլու Լյուկ արքեպիսկոպոսի եկեղեցի

### Հայ առաքելական եկեղեցի
* Սուրբ Գրիգոր Լուսավորիչ

### Այլ հարանվանություններ
* Յոթերորդ օրվա ադվենտիստների եկեղեցի (բողոքականություն, հիմնադրվել է քաղաքում 1890 թ-ին)
* Եկեղէցի «կերպարանափոխում» ավետարանական եկեղեցիներ

### Իսլամ
Մահմեդականների հոգևոր վարչություն

## Առողջապահություն
Քաղաքն ունի 13047 առողջապահական հաստատություններ։

* Տարածաշրջանի կլինիկական հիվանդանոցշ բացվել, օգոստոսի 1, 1953 թվական
* Հոգեբուժական հիվանդանոգ № 1
* Սահմանային հիմքերի կենտրոն
* Սահմանային մանկական առողջարան, բագվել է հունվար, 1951 թվականին
* Տարածաջրջանային սրտաբանության կլինիկա
* Տարածաջրջանային մաշկավեներական հիվանդությունների կլինիկաр
* Տարածաջրջանային կլինակական խորհրդատվական, ախտորոջիչշ ուռուցքաբանական կենտրոն
* Տարածաջրջանային պերինտալ կենտրոն
* Տարածաջրջանայի կենտրոն ֆիզիկական թերապիա և սպորտայի բժշկություն
* Տարածաջրջանային կենտրոն կանխարքելման և վերահսկման ՁԻԱՀ-ի և վարակիչ հիվանդությունների
* Մանկական կլինիակա թիվը 3
* Մանկական ստամատոլոքիկական կլինակ
* Քաղաքային կլինիկական հիվանդանոց № 3
* Քաղաքի արտակարք իրավիճակների հիվանդանոգ
* Կլինիկական պոլոկլոնիկա թիվ 6
* Մանկան առւղջության և ֆիտնէս կենտրոն
* Պրակտիկ ընտանեկան կենտրոն

## Սպորտ
### Սպորտի ձևերը
* Ֆուտբոլային ակումբ «Դինամո ГТС»
* Ֆուտբոլային ակումբ «Ստավրոպոլ»
* Ֆուտբոլային ակումբ «Էլեկրոավտոմատիկա»
* Համդբոլի դաշտ
* Բասկետբոլի թիմ «Դինամո Ստավրոպոլ», նախկինում անվանվել է «Սահմանապահ Ստավրոպոլ»
* Մարտարվեստը Ստավրոպոլում ներկայացրել է ավանդական դպրոցներում
* Աշխատում են շատ բիլիարդի և բոուլինգի ակումբներ
* Շախմատի ակումբ

### Մարմնամարզական հաստատություններ
* Բազմաֆունկցիոնալ մարզադաշտ «Դիանմո» 16000 տեղանոց
* Ֆուտբոլի դաշտերը ուսումնական տարածքներում
* Փակ լողավազան «Երիտասարդական»
* Առևտրի կենտրոնից «Gallery» փոքրիկ սահադաշտ

## Կապ
### Բջջային կապի օպեռատորներ

2000-х թվականներին քաղաքում քործում են օպերատորներ՝ «Ստավրոպոլի հեռախոսակապ», «Ստավրոպոլի շարժական բջջային կապ», «Ռուսական կապ» շառայությունները մատուցվել են 2010 թվականի հուլիսի 1-ին։

### Ինտերնետ օպերատորներ

## ԶԼՄ-ներ
### Թերթեր
* Ավտո Ստավրոպոլ
* Բժիշկ
* Հյուսիսային Կովկասի արքումենտներ և փաստեր
* Բժիշկ
* Ստավրոպոլի երեկո
* Բոլորե ձեզ համար
* Մեր Ստավրոպոլե
* Ուրախ թերթ
* Ստավրոպոլը ճիշտ է
* Ստավրոպոլո մարզային թերթ
* Ստավրոպոլի բիզնես
* Ստավրոպոլը XXI-դարում
* Ֆլիրտ
* Հավելյալ բիզնես

### Ամսագրեր
* Ամսագիր *LOL*
* Իշխանամետ ամսագիր
* Մետր հրատարակ
* Զրույց ամսագիր
* Ստավրոպոլը այսօր առանց ամսագրի
* Անձի պաշտամունք

## Միջազգային հարաբերություններ
* Ներկայացուցչությունը պատվավոր հյուպատոսության և Իտալիայի միջև, մուտքի արտոնաքրերի կենտրոն է
* Մուտքրերի արտոնաքրերի կենտրոն լէհաստանում

## Մարդիկ,որոնք կապված են քաղաքի հետ
### Քաղաքի հիմնադիրները
* Սուվորով Ալեքսանդր Վասիլևիչ (1729-1800), մեծ ռուս հրամանատար, ռազամական արվեստի հիմնադիրներից մեկն է։ Ողջ կյանքի ընթացքում պարտություն չի կրել։ 1778-1779 թվականներին նա գլխավորել է Ստավրոպոլ բերդի կառուցումը։
* Պոտեմիկ Գրիգորի Ալեքսանդրովիչ (1739-1791), Ռուսաստանի պետական և ռազմական առաջնորդ, դիվանագետ։ Նրա պատվերով 7-րդ գյուղը Ազովի-Մոզդոկ գիծը հայտնի դարձավ որպես Ստավրոպոլի։
* Շուլց Խրիստյան Միխայելովիչ, գերմաներեն Բարոն, նախկին պրուսական մարմնավոր հրամանատար, Վլադիմիր Դրագոն գնի գնդապետ, սկսէգ ռուսական բանակի ծառայությունը դեռևս Ելիզաբեթ թագուհու օրոք։
* Կանոն Ուստիոնովին, բանակի գնդապետ և մեծ հրամանատար։
* Յակոբի իվան Վարֆոլոմեեվիչ, գենեռալ, Ասրախանի մարզպետ։

### Սրբեր
* Սուրբ Իքնատիոս, Կոգկասի և Սև ծովի եպիսկոպոս(1807-1867)։

### Կառավարիչ
Ամբողջ ցանկը Ստավրոպոլի քաղաքապետների

### Առաջին քարտուցարները
* Վեշև Սերգեյ Պավլովիչ 1931-1935 թվականներին
* Բորոդաևսկի Վ.Ե 1935 թվական
* Լեոնով Ի. Գ. 1936 թվական
* Պոտապենկո Ռոման Ֆեդոտովիչ 1937 թվական
* Սուրկով Կոնսանծին Իվանովիչ 1937-1939 թվականներին
* Սուսլով Միխայիլ Անդրեևիչ 1939-1944 թվականներին
* Օռլով Ալեքսանդոր Լեոնիդովիչ 1944-1946 թվականներին
* Բոիցով Իվան Պավլովիչ 1946-1949 թվականներին
* Դորոխով Միխայիլ Ակիմովիչ 1950-1952 թվականներին
* Կոլոնուտով Վեորգի Իվանովիչ 1952 թվական
* Զենչենկո Նիկալայ Սերգեյովիչ 1952-1956 թվականներին
* Ալեշին Պավել Պավլովիչ 1957-1963 թվականներին
* Նիկիծին Կոնստանծին Նիկոլաևիչ 1965-1966 թվականներին
* Գորբաչով Միխաել Սերգեևիչ 1966-1968 թվականներին
* Վիսիլեև Առնոլդ Ալեքսեևիչ 1968-1970 թվականներին
* Մուռխովսկի Վսևոլոդ Սերաֆիմովիչ 1970-1974 թվականներին
* Կազանեև Վիկտոր Ալեքսեևիչ 1974-1976 թվականներին

### Նախագահ, քաղաքային խորհրդի գործադիր կոմիտե
* Լոգվինենկո Անդրեյ Վասիլևիչ 1932-1935 թվականներին
* Ժիքաիլո Անտոն Պետրովիչ 1937 թվականին
* Պոպով Վասիլի Նիկիտովիչ 1937-1939 թվականներին
* Բարկով Ալքսանդր Նիկոլաևիչ 1940-1941 թվականներին
* Ելագի Ալքսանդր Նիկոլաևիչ 1941-1943 թվականներին
* Ռակով Ֆեդոր Աֆանասևիչ 1941-1943 թվականներին
* Բոգդանով Իվան Վասիլևիչ 1943-1944 թվականներին
* Գոսպոդնեև 1944-1945 թվականներին
* Դոռխով Միխայիլ Ակիմովիչ 1950-1952 թվականներին
* Պետրոխալկո Ալէխսեյ Կոնստանտինովիչ 1950-1955 թվականներին
* Կաշենկո Անդրեի Անդրեովիչ 1955-1958 թվականներին
* Կլնկով Գեննդաի Ալքսանդրովիչ 1958-1959 թվականներին
* Իվանով Պյոտր Իվանովիչ 1959-1963 թվականներին
* Պոզնյակով Լեոնիդ Բասիլեևիչ 1963-1967 թվականներին
* Նայմով Նիկոլայ Քեորքիևիչ 1967-1971 թվականներին
* Կոնովալով Ալեքսանդր Տիմոֆեեվիչ 1971-1974 թվականներին
* Մարկարյանց Վլադիմիր Սուրենովիչ 1974-1975 թվականներին
* Ռոդիմով Դմիտրի Դմիտրեևիչ 1975-1978 թվականներին
* Ուսով Միխաել Անտոնովիչ 1978-1984 թվականներին
* Մասլով Նիկոլայ Ալէքսանդրովիչ 1984-1987 թվականներին
* Ստարոստին Գենադիի Պետրովիչ 1987-1989 թվականներին
* Մարչենկո Պյոտր Պետրովիչ 1989 թվականին
* ԵՎգենիի Սեմենովիչ Կուզենցով 1990-1991 թվականներին

### Քաղաքի ղեկավարները
* Կուզմին Միխայիլ Վլադիմիրովիչ (1991 թվականի դեկտեմբերի 11-ից)
* Տիմաշենկո Իվան Միխելովիչ (2001 թվականի դեկտեմբերի 16-ից)
* Կուզմին Դմիտրի Սերքեևիչ (2002 թվականի սէպտէմբերի 26-ից), վարչակական կազմի ղեկավար, 2003 թվականին քաղաքի ղեկավար է ընտրվել։ 2007 թվականին միջազգային հետախուզման մեջ է քտնվել։ 2008 թվականի ոգոստոգին Դմիտրին ձերբակալվել է Վիննայի օդանավակայանում։
* Լուցենկո Եվքենի Իվանովիչ
* Պալցև Նիկոլաի Իվանովիչ
* Բեստուժին Իքոր Ալեխսանդրովիչ
* Դժատդոև Անդրեի Խասանովիչ

### Հասարակական և քաղաքական գործիչներ
* Գորբաչով Միխայիլ Սերգեևիչ
* Գորբաչով Ռաիսա Մաքսիմովնա
* Իվանովա Իրինա Միխաելովնա
* Լոպատին Գըրման Ալեքսանդրովիչ
* Ռազին Անդրեի Ալեխսանդրովիչ
* Պովլուշենկո Ռոմնա Անատոլևիչ
* Գանգարդ Նիկոլայ Իվանովիչ
* Գանգարդ Ալեքսեևիչ Բէլիկով

## Պատվավոր քաղաքացիներ
* Ակուլով Մաքսիմ Սերգեևիչ (1897-1924), նշանավոր հասարակակն գործիչ, սոցիալ-դեմոկրատական երիտասարդական խմբի կազմակերպիչներից մեկը։
* Ալաֆուզով Իվան Անտոնովիչ (1813-1888), 1-ին գիլիդիայի վաճառական, բարերար։ Հիմնադրել է պատկերասրահ։
* Ապանասենկո Իոսիֆ Ռոդիոնովիչ (1890-1943) նշանավոր զորահրամանատար, բանակի գեներալ, անդամակցել է Քաղաքացիական և Մեծ Հայրենական պատերազմին։
* Բագաև Օլգա Գիորգիևնա (1895-1986) հասարակական-քաղաքական գործիչ, խորհրդային իշխանության ակտիվ անդամ։
* Բուրմիստրով Իվան Ալեքսեևիչ (1903-1962), մասնակից ֆաշիզմի դեմ պայքարում Իսպանիայի և Մեծ Հայրենական պատերազմի տարիներին։ Խորհրդային Միության հերոս։
* Բելիկով Գերման Ալեքսեևիչ
* Վլաստով Գեորգի Կոնստանտինովիչ (1827-1899), 1865-1873 թվականներին Ստավրոպոլի նախագահ։ Մեծ ժառանգություն է թողել Ստավրոպոլի մշակույթի և տնտեսության մեջ։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվել կրթությանը։
* Վոլոև Իգնատին Յուդինովիչ (1774-1854)
* Գեդեոն (1929-2003) Ստավրոպոլի մետրոպոլիտեն։
* Գանիլովսկի Իվան Գրիգիրևիչ
* Գնիլովսկի Վլադիմիր Գիորգիևիչ (1907-1980), նշանավոր գիտնական և տեղական, պատմաբան, մանկավարժ, հիմնադիր Ստավրոպոլի գիտական աշխարհագրական դպրոցի։ Հեղինակ է բազմաթիվ աշխատանքների պատմության, աշխարհագրության և տեղական պատմության։
* Գոլոդնիկով Նիկոլայ Գառասիմովիչ (1921-2010), վետերան Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի։ Պարգևատրվել է բազմաթիվ ռազմական զարդերով ու մեդալներով։
* Գրեչիշկին Պավէլ Մոիսեևիչվաստակավոր արտիստ, Ռուսաստանի Դաշնության, վետերան Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի։
* Դերևշիկով Սերգեի Ֆեդոտովիչ
* Դիդրիխսոն Նիկոլայ Գերմանովիչ
* Դիննիկ Նիկոլաի Յակովլեվիչ(1847-1917), նշանավոր բնագետ, աշխարհագրագետ և գլացիոլոգ, հետազոտող է Կովկասում։ Ավելի քան 40 տարի իր կյանքի ուսուցման։
* Կազանցև Վիկտոր Գերմանովիչ
* Կազանչև Վիկտոր Ալեքսեևիչ
* Կռուպինսկի Իոսիֆ Անտոնովիչ
* Կուշինսկի Իվան Պոլկարպովիչ
* Լոպատին Գերման Ալեքսանդրովիչ
* Մարկարյանց Վլադիմիր Սուրենովիչ
* Պաշենկո Կոնստանտին Լվովոիշ
* Պլոտնիկով Նիկիտա Միխայիլովիչ
* Պռոզրիտելև Գրիգորի Նիկոլայևիչ

### Հերոսներ
* Յուրի Նիկոլայևիչ Գլազկով տիեզերագնաց, հերոս, Խորհրդային Միության, տեխնիկական գիտությունների դոկտոր
* Դուխին Վլադիսլավ (1980-2000),հերոս Ռուսաստանի, Ստավրոպոլի բնիկ քաղաքացի
* Կրամարենկոն Գրիգորի Իվանովիչ (1925-2012, քաղաքի Ստավրոպոլի) հերոս, Խորհրդային Միության
* Սիպյագին Նիկոլայ Իվանովիչհերոս Ռուսաստանի, Ստավրոպոլի բնիկ քաղաքացի

### Գրողներ, արվեստագետներ, գիտնականներ
* Աբոնեև Վասիլի Վասիլևիչ
* Աբրամով Յակոբ Վասիլևիչ
* Բելիկով Գերման Ալեքսեևիչ
* Գոլովկո Վյաչեսլավ Միխաելովիչ
* Դվորնիչենկո Անդրեի Յուրևիչ
* Զվյաքինցև Վասիլի Դմիտրիևիչ
* Կալինովսկի Գենադիի Վլադիմիրովիչ
* Լիվինսկի Ստանիսլով Ալիկովիչ
* Պերեֆերկովիչ Նաում Աբրամովիչ
* Գեորգի Շումարով

### Ճարտարապետներ
* Կնորե Ֆյոդոր Կարլովիչ
* Լիսկով Անատոլի Քիորքիևիչ
* Նիվինսկի Իքնատին Իգնատիևիչ

### Սպորտսմեններ
* Արմեն Ալեկյան, Եվրոպայի չեմպիոն ծանրամարտի
* Եվգենի Կուզնեցովը արծաթե մեդալակիր 2012 թվականի օլիմպիական խաղերում

## Զարգացումներ
* Ստավրոպոլի, 2009-ից մինչև 2011 թ. Տեղի է ունեցել տարածաշրջանային ՏՏ ասուլիս LinuxFest Ստավրոպոլի, նվիրված Լինուքսին և ազատ Software։
Ստավրոպոլի, Ռուսաստանի երիտասարդական միությունը անց է կացնում ամենամյա ռուս մրցույթ «Միսս ուսանողուհի Ռուսաստանից» Պարզապես գնում տարածաշրջանային մրցակցությունը «Միսս ուսանողուհի Ստավրոպոլի երկրամասի»

## Հետաքրքիր փաստեր
* Ըստ ամսագրի, «Կոմերսանտ» - ի 2012 թվականին Քաղաք Ստավրոպոլի 100-ից 12-րդ տեղն է Ռուսաստանի լավագույն քաղաքների մեջ։
* *2013* թվականին, Ստավրոպոլը ստացել է «Ոսկե Mercury» անվանակարգում «լավագույն քաղաք է առավել բարենպաստ պայմաններ բիզնեսի զարգացման համար»։
* *2013* թվականին Ստավրոպոլը առավել հարմարավետ քաղաք է Ռուսաստանի Դաշնությունում։
* Ստավրոպոլում մոխիր բանակի հրամանատար Ի.Ր. Ապանասենկո

## Քույր քաղաքներ
*  Բեզիե
*  ԱՄՆ Դե Մոյն

## Հուշարձաններ, տեսարժան վայրերը
* Դեղատներ Բայքերայիգ քիչ ներքև
* Բուլվար նկարագրված է Լև Տոլստոյի աշխատանխներում
* Մարզպետի տուն, որը տեղավորված է առաջին խորհրդին Ժողովրդական կոմիսարների Ստավրոպոլի Ստավրոպոլի մարզում. 1896-1898, 1918
* Նկարիչ Սմիրնովի տուն, որտեղ նա ապրում էր բանաստէղծ Կ.Լ. Խետարքուրովի հետ։
* Շահավետ տուն
* Շենքը, որտեղ հանդիպումը տեղի ունեցավ I խորհրդում Աշխատողների պատգամավորների հետ։
* Շենքը, որը ձևավորվել Կարմիր բանակի զորքերը
* Շենքը, որը տեղավորված է Աղջիկների դպրոց հանրակացարանում։
* Շենքը, որտեղ տեղի է ունեցել սոցիալ-դեմոկրատների հավաք։
* Պետ Դեպո շենք
* Շենք տեղական պատմության թանգարան, առաջին Հյուսիսային Կովկասում։
* Շենքը առաջինն է Կովկասում, ռուսական դրամատիկական թատրոն
* Շենքը առաջին աղջիկների դպրոց է Կովկասում
* Առաջին կանանց գիմնազիայի շենքը Կովկասում
* Առաջին քարե տունը քաղաք Ստավրոպոլում
* «Խոպերսկայա վրան» մոնումենտալ համալիր պատիվ քաղաքի Ստավրոպոլի 200-ամյակին։
* Զանգվածային զինվորների գերեզմաններ
* Հուշարձան Երկրորդ Համաշխարհային պատերազմի նահատակների
* Հուշարձան ի հիշատակ 50-ամյակը ազատագրման Ստավրոպոլի
* Զանգվածային գերեզման քաղաքացիական կողմից բռնության ենթարկված ֆաշիստական զավթիչների ընթացքում Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի. գերեզմանի կոթող
* Հուշարձան «Սառը Գարուն»
* Հուշարձանը Կարլ Մարքսի
* Հուշարձանը Լենինի
* Հուշարձան Խորհրդային Միության հերոս Սեվրյուկովի
* Հուշարձան Խորհրդային Միության հերոս Սկոկովի
* Հուշարձան Ալեքսանդր Սուվորովի
* Ստավրոպոլի նշան
* Ստավրոպոլի բուսաբանական այգի

## Պատկերասրահ

Stavropol_krepostnaya_gora_stairs.JPG
Krepostnaya_gora_stavropol.JPG
Dairy_plant_stavropolski_1.JPG
Здание администрации и памятник Ленину (Ставрополь).jpg
Ленин и дети (Ставрополь).jpg
Аптека Байгера, г.Ставрополь.jpg


## Ծանոթագրություններ


## Արտաքին հղումներ
* Ստավրոպոլ քաղաքի վարչակազմը 
* Ստավրոպոլ քաղաքին նվիրված ամսագիրը 
* Ստավրոպոլը տիեզերքից (Wikimapia)
* Ստավրոպոլ քաղաքի նկարները 
* Ստավրոպոլը քարտեզի վրա

Կատեգորիա:1777 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր
Կատեգորիա:Ստավրոպոլի երկրամասի քաղաքային բնակավայրեր