Գանդի (ֆիլմ)

**«Գանդի»** (), 1982 թվականին Ռիչարդ Աթենբորոյի  նկարահանած կենսագրական ֆիլմ։ Պատմում է սատյագրահա՝ ոչ բռնի դիմադրության  շարժման  գաղափարախոս և առաջնորդ Մահաթմա Գանդիի կյանքի մասին, որը պայքարել է 20-րդ դարի առաջին կեսին  Հնդկաստանում բրիտանական  գաղութացման դեմ։

Բրիտանական ֆիլմերի ինստիտուտի վարկածով ֆիլմը զբաղեցրել է 100 լավագույն ֆիլմերի սանդղակում 34-րդ տեղը, արժանացել է  8 «Օսկար»  մրցանակի։

## Սյուժե
Ֆիլմը սկսվում է  հեղինակների նախաբանով, որտեղ  նրանք բացատրում են իրենց մոտեցումները Մահաթմա Գանդիի  կյանքի ճանապարհի դժվար  խնդրին։

Ֆիլմը սկսվում է Գանդիի սպանությամբ՝ 1948 թվականի հունվարի 30-ի երեկոյան աղոթքից հետո Գանդիին օգնում են դուրս գալ հանդիպման եկած մեծաթիվ համակիրների մոտ։ Մարդկանցից մեկը դիմահար կրակոցով կրակում է նրա կրծքին։ Գանդին ճչում է  «Օ, աստված» (բնօրինակով՝ «Hé Ram!») և մահացած վայր է ընկնում։ Հետո ընթանում են նրա հուղարկավորության կադրերը, որին ներկա էին հոգևորականներ  աշխարհի շատ երկրներից։

Գանդիի կյանքի վաղ  փուլը չի հիշատակվում և չի ցուցադրվում։ Դրա փոխարեն սյուժեն սկսվում է մի իրադարձությամբ, ինչը մի անգամ արմատապես փոխել է Գանդիի կյանքը․  1893 թվականին Հարավաֆրիկյան Հանրապետությունում  ուղեկցորդը կոպտորեն գնացքից  հրում  է նրան այն բանի համար, որ Գանդիի մաշկը բավականաչափ սպիտակ չէ (չնայած նա համարվում էր Մեծ Բրիտանիայի քաղաքացի, իրավաբան, մեկնում է առաջին կարգով, ինչի համար վճարել է բոլորի պես)։ Գանդին հասկանում է, որ օրենքը հավասար չէ հնդիկների հանդեպ և որոշում է ընդդիմադիր անզեն  շարժում սկսել բոլոր հնդիկների իրավունքների համար։

## Դերերում
* Բեն Քինգսլի՝ *[[Մահաթմա Գանդի]]* (խորհրդային նախագծում կրկնօրինակել է Ռուդոլֆ Պանկովը)
* Ռոհինի Հաթանգանդի՝ *Կաստուրբա Գանդի*
* Ռոշան Սեթ՝ *պանդիտ Ջավահարլալ Ներու*
* Սաիդ Ջաֆրի՝ *Սարդար Վալաբհայ Պատել*
* Ալիկ Պադամսի՝ *[[Մուհամմեդ Ալի Ջիննա]]*
* Քենդիս Բերգեն՝ *Մարգարետ Բուրկ Ուայթ*
* Իեն Չարլսոն՝ *Չարլզ Ֆրիր Էնդրյուս*
* Ամրիշ Պուրի՝ *Խան*
* Էդվարդ Ֆոքս՝ *բրիգադային գեներալ Ռեջինալդ Դայեր*
* Ջոն Գիլգուդ՝ *բարոն Իրվին*
* Ջոն Միլս՝ *լորդ Չելմսֆորդ*
* Մարտին Շին՝ *Վինս Ուոկեր*
* Ատոլ Ֆուգարդ՝ *գեներալ Յան Սմեթս*
* Օմ Պուրի՝ *Նահարի*
* Դենիել Դեյ Լյուիս՝  *հարավաֆրիկացի երիտասարդ՝ Կոլին, որը փորձել է մտերմացնել Գանդիին և  Էնդրյուսին*
* Տրևոր Հովարդ՝ *դատավոր Բրումֆիլդ*

## Մրցանակներ և անվանակարգեր
### Մրցանակներ
* 1982 թվականին՝ ԱՄՆ կինոքննադատների ազգային խորհրդի  2 մրցանակ՝ «Լավագույն ֆիլմ», «Լավագույն տղամարդու դեր» (*[[Բեն Քինգսլի]]*)
* 1983 թվականին՝ 8  Օսկար մրցանակ՝ «Լավագույն ֆիլմ» (*Ռիչարդ Ատենբորո*), «Լավագույն տղամարդու դեր»՝ (*[[Բեն Քինգսլի]]*), «Լավագույն ռեժիսոր»՝(*Ռիչարդ Ատենբորո*), «Լավագույն նկարիչ բեմադրող»՝ (*Ստյուարդ Կրեյգ*, *Բոբ Լեյն*, *Մայքլ Սիրտոն*), «Լավագույն օպերատորական աշխատանք»՝ (*Բիլի Ուիլյամս*, *Ռոնի Թեյլոր*), «Լավագույն հագուստների ոճավորում»՝ (*Բանու Ատայա*, *Ջոն Մոլո*),  «Լավագույն մոնտաժ»՝  (*Ջոն Բլում*), «Լավագույն օրիգինալ սցենար»՝ (*Ջոն Բրայլի*)
* 1983 թվականին՝  5 մրցանակ Ոսկե գլոբուսում՝ «Լավագույն տղամարդու դեր»՝ (դրամա) (*[[Բեն Քինգսլի]]*), «Լավագույն ռեժիսորական աշխատանք»՝ (*Ռիչարդ Ատենբորո*), «Լավագույն սցենար»՝ (*Ջոն Բրայլի*), «Լավագույն օտարալեզու ֆիլմ», «Տղամարդ դերասան տարվա հայտնություն»՝ (*Բեն Քինգսլի*),
* 1983 թվականին՝ 5 BAFTA մրցանակ՝ «Լավագույն ֆիլմ» (*Ռիչարդ Ատենբորո*), «Լավագույն ռեժիսուրա»՝ (*Ռիչարդ Ատենբորո*), «Լավագույն տղամարդու դեր» (*Բեն Քինգսլի*), «Տարվա հայտնություն» (*[[Բեն Քինգսլի]]*), «Երկրորդ պլանի կանացի լավագույն դեր» (*Ռոհինի Հաթանգանդի*)
* 1983 թվականին՝ Դավիդ դի Դոնաթելոյի  3 մրցանակ՝ «Եվրոպական Դավիդ», «Լավագույն արտասահմանյան ֆիլմ» և «Արտասահմանյան ֆիլմի լավագույն պրոդյուսեր» (*Ռիչարդ Ատենբորո*)
* 1983 թվականին ԱՄՆ «Ռեժիսորների Հիլդի մրցանակ» (*Ռիչարդ Ատենբորո*)

### Անվանակարգեր
* 1983 թվականին՝ Օսկար կինոմրցանակի 3 անվանակարգում՝ «Լավագույն դիմահարդարում» (*Թոմ Սմիթ*), «Լավագույն երաժշտություն»՝ (*Ռավի Շանկար, Ջորջ Ֆենտոն*), «Լավագույն ձայն»՝ (*Ջերի Խամֆրիս, Ռոբին Օ'Դոնոհյու, Ջոնաթան Բեյթս, Սայմոն Քեյ*)
* 1983 թվականին՝ BAFTA մրցանակաբաշխության 11 անվանակարգում՝ «Լավագույն օպերատորական աշխատանք» (*Բիլի Ուիլյամս*, *Ռոնի Թեյլոր*), «Հագուստների լավագույն ոճավորում» (*Բանու Աթայա*, *Ջոն Մոլո*), «Լավագույն մոնտաժ»՝ (*Ջոն Բլում*), «Լավագույն դիմահարդարում»՝ (*Թոմ Սմիթ*), «Լավագույն նկարիչ բեմադրող»՝ (*Ստյուարտ Կրեյգ*), «Լավագույն երաժշտություն»՝ (*Ռավի Շանկար, Ջորջ Ֆենտոն*), «Լավագույն սցենար»՝ (*Ջոն Բրայլի*), «Լավագույն ձայն»՝ (*Ջերի Համֆրիս, Ռոբին Օ'Դոնոհյու,  Ջոնաթան Բեյթս, Սայմոն Քեյ*), «Երկրորդ պլանի լավագույն դերասան»՝ (*Էդվարդ Ֆոքս* և *Ռոշան Սեթ*), «Երկրորդ պլանի լավագույն[դերասանուհի»՝ (*Քենդիս Բերգեն*)
* 1984 թվականին՝ Գրեմմի կինոմրցանակում «Լավագույն սաունդթրեքի» համար (*Ռավի Շանկար, Ջորջ Ֆենտոն*)

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
*  
*  
*  
* Сценарий фильма 

Կատեգորիա:1980-ականների անգլերեն ֆիլմեր
Կատեգորիա:1982 դրամա ֆիլմեր
Կատեգորիա:1982 ֆիլմեր
Կատեգորիա:BAFTA մրցանակի դափնեկիր ֆիլմեր
Կատեգորիա:Columbia Pictures ֆիլմեր
Կատեգորիա:Ամերիկյան կենսագրական դրամա ֆիլմեր
Կատեգորիա:Բրիտանական դրամա ֆիլմեր
Կատեգորիա:Բրիտանական կենսագրական ֆիլմեր
Կատեգորիա:Բրիտանական պատմական ֆիլմեր
Կատեգորիա:Բրիտանական ֆիլմեր
Կատեգորիա:Իրական դեպքերի հիման վրա նկարահանված ֆիլմեր
Կատեգորիա:Հինդի լեզվով ֆիլմեր
Կատեգորիա:Հնդկական ֆիլմեր
Կատեգորիա:Մեծ Բրիտանիայում նկարահանված ֆիլմեր
Կատեգորիա:Օսկարակիր ֆիլմեր
Կատեգորիա:Ֆիլմեր ռասիզմի մասին
Կատեգորիա:Ֆիլմեր, որոնց գործողությունները տեղի են ունենում 1920-ականներին
Կատեգորիա:Ֆիլմեր, որոնց գործողությունները տեղի են ունենում 1930-ականներին
Կատեգորիա:Ֆիլմեր, որոնց գործողությունները տեղի են ունենում 1940-ականներին
Կատեգորիա:Ֆիլմեր, որոնց գործողությունները տեղի են ունենում Անգլիայում
Կատեգորիա:Ֆիլմեր, որոնց գործողությունները տեղի են ունենում Լոնդոնում
Կատեգորիա:«Ոսկե գլոբուս» մրցանակի դափնեկիրներ
Կատեգորիա:Ֆիլմեր, որոնց գործողությունները տեղի են ունենում 1910 թվականին
Կատեգորիա:Ֆիլմեր, որոնց գործողությունները տեղի են ունենում 1940 թվականին
Կատեգորիա:Ֆիլմեր, որոնց գործողությունները տեղի են ունենում 1948 թվականին
Կատեգորիա:Ֆիլմեր, որոնց գործողությունները տեղի են ունենում 1922 թվականին
Կատեգորիա:Ֆիլմեր, որոնց գործողությունները տեղի են ունենում 1931 թվականին
Կատեգորիա:Ֆիլմեր, որոնց գործողությունները տեղի են ունենում 1893 թվականին
Կատեգորիա:Ֆիլմեր, որոնց գործողությունները տեղի են ունենում 1947 թվականին
Կատեգորիա:1980-ականների բրիտանական ֆիլմեր
Կատեգորիա:1980-ականների հնդկական ֆիլմեր