Լիոնի գեղարվեստի թանգարան

**Լիոնի գեղարվեստի թանգարան** (), գեղարվեստի թանգարան Լիոնում։ Գտնվում է բենեդիկտինների նախկին եկեղեցում։ Թանգարանի հավաքածուն ներկայացված է 70 պատկերասրահներում։ Այն ներառում է նկարչական և կիրառական-դեկորատիվ արվեստի ստեղծագործություններ և տարբեր դարաշրջանի մետաղադրամներ, սկսած Հին Եգիպտոսից մինչ 20-րդ դարը։ Եվրոպայի և Ֆրանսիայի ամենակարևոր թանգարաններից է։

## Պատմություն
Մինչև 1792 թվականը թանգարանի շենքը եղել է եկեղեցի։ Լյուդովիկոս 14-րդը 17-րդ դարում ֆինանսավորեց եկեղեցու վերականգնման աշխատանքները, որից հետո եկեղեցին ձեռք բերեց բարրոկային առանձնահատկություններ։ Ֆրանսիական հեղափոխության ժամանակ եկեղեցին լուծարված էր, իսկ նրա տեղում կառուցված էր առևտրի և արվեստի Պալատ (), որտեղ ներկայացված էին արվեստի  ստեղծագործություններ։ Ժամանակի ընթացքում թանգարանը համալրվեց հնագիտական և բնագիտական ցուցանմուշներով։ 1805 թվականին թանգարանում հիմնվեց նկարչության դպրոց։ 1860 թվականին շենքը վերածվեց թանգարանի, որի տեսքը պահպանվում է մինչ օրս։ 1988-1998 թվականների ընթացքում կատարվեցին վերականգնման մեծ աշխատանքներ։

## Հավաքածու
### Գեղանկարչություն
Թանգարանի հավաքածուում ներկայացված են եվրոպական գեղանկարչության տարբեր դարաշրջաններ՝ սկսած 15-րդ դարից մինչև մեր օրեր։ Հավաքածուն ընդգրկում է ավեի քան 2000 նկար, որից 700-ը ներկայացված են հասարակությանը։

Իտալական գեղանկարչության  մեջ ներկայացված են  այնպիսի վարպետների ստեղծագործություններ, ինչպիսիք են՝ Նիկոլո դի Պետրեն,  Լորենցո Կոստան, Տինտորետտոն, Կանալետոն, Սալվադոր Ռոզան, Լուկա Ջորջանոն, Գվերչինոն։

Ֆրանսիական գեղանկաչությունը ներկայացնում են Սիմոն Վուեն, Նիկոլա Պուսսեն, Շարլ Լեբրեն, Ֆրանսուա Բուշեն, Էստաշ Լեսյուերը։

Իսպանական գեղանկարչությունը ներկայացնում են Էլ Գրեկոյի, Անտոնիո դը Պերեդայի, Խոսե դը Րիբերայի կտավները։

Գերմանական և հոլանդական գեղանկարչությունը ներկայացնում են Ռեմբրանտը,Պիտեր Պաուլ Ռուբենսը, Սալոմոն վան Րեյսդալը։

Թանգարանը գեղանկարչության հարուստ հավաքածու ունի նաև շնորհիվ Ժակլին Դելյուբակի նվիրաբերած ստեղծագործությունների։ 20-րդ դարի նկարիչներից արժե նշել Պիկասոյի, Ժորժ Բրաքի, Ֆերնան Լեժեյի, Անրի Մատիսի, Ֆրանսիս Բելկոնի, Մարկ Շագալի անունները։
Պատկեր:Lorenzo Costa 002.jpg|Լորենցո Կոստա, Քրիստոսի ծնունդը, 1490 թ.
Պատկեր:Tintoret-Danaé-Lyon.jpg|Տինտորետտո, Դանայա, 1570 թ.
Պատկեր:Paolo Veronese 001.jpg|Պաոլո Վորոնեզե, Վիրսավիայի լոգանքը, 1575 թ.
Պատկեր:The Ricotta eaters-Vincenzo Campi-MBA Lyon H673-IMG 0324.jpg|Վինչեցո Կամպի, Պանրի համտեսը, 1580 թ.
Պատկեր:Rembrandt Harmensz. van Rijn 150.jpg|Ռեմբրանտ, Սուրբ Ստեփանոսի քարերով ծեծկռտուքը, 1625 թ.
Պատկեր:Vouet-crucifixion-lyon.jpg|Սիմոն Վուե, Խաչելություն, (1636-1637)
Պատկեր:Francisco de Zurbarán 039.jpg|Ֆրանցիսկո դը Սիրբարան,Սուրբ Ֆրանցիսկոս, 1645 թ.


### Քանդակագործություն
Ճարտարապետության բաժինը իր հավաքածուի մեջ ներառում է միջնադարից մինչև 20-րդ դարի մոտ 1300 քանդակ։ Հատկապես առանձնացված են երկու հավաքածու.

* Միջնադարյան և Վերածննդի ճարտարապետություն,
* 19-րդ դարից մինչև 20-րդ դարի սկզբի ճարտարապետություն։

Թանգարանում կարելի է հանդիպել իտալական վարպետների՝ Անդրեա Վերոկոյի, Դոնատելլոյի, Միքելանջելոյի քանդակների։ Ֆրանսիական քանդակագործությունը ներկայացնում են Օգյուստ Ռոդենի, Ֆրանսուա Պոմպոն, Անրի Լորանի, Արմանի, Պաբլո Պիկասոյի, Ամադեո Մոդիլիանիի ստեղծագործությունները։

### Հին եգիպտական արվեստ
Հին եգիպտական արվեստը համարվում է հնագույն արվեստի այցեքարտը։ 1895 թվականին Լուվրի թանգարանը Լիոնի թանգարանին նվիրաբերեց հին եգիպտական արվեստի նմուշներ։ Հավաքածուն զգալիորեն ընդլայնվեց նաև եգիպտագետ Վիկտոր Լորի ընտանիքի բազմաթիվ նվերների միջոցով։

Եգիպտական էքսպողիցիան զբաղեցնում է 9 սրահ։

Պատկեր:Buste de pharaon, Moyen Empire.JPG|Թագավորության Միջին դարաշրջանի փարավոն
Պատկեր:Modèle de barque en bois, Assiout, XII dynastie'.JPG|Ասյուտա քաղաքի փայտե նավակի օրինակ, 12-րդ դինատիայի շրջան
Պատկեր:Head of Nectanebo II-MBA Lyon H1701-IMG 0204.jpg|XXX դինաստիայի թագավոր, հավանաբար Նեկտանեբ 2-րդ 


### Դեկորատիվ-կիրառական արվեստ
Դեկորատիվ կիրառական արվեստը ներայանում է միջադարյան և ժամանակակից 550 նմուշներով, որոնց մեջ կան բազմաթիվ գլուխգործոցներ։

1917 թվականից սկսած թանգարանում պահվում են Չինական, Ճապոնական, Կորեական կերամիկայի արժեքավոր նմուշներ։

Ներկայացված են նաև մոդեռնի ոճով ստեղծված կերամիկական նմուշներ, որոնցում զգալիորեն նկատվում է ճապոնական ազդեցությունը։

Պատկեր:Murder Thomas Becket MBA Lyon D411.jpg|Մարտիրոսական մահ Թոմաս բեկետի, Լիմոզե էմալ, 1210թ.
Պատկեր:Diptych life of Christ MBA Lyon L425.jpg|Քրիստոսի կյանքից տեսարաններ, գրատախտակ փղոսկրից, 14-րդ դ.
Պատկեր:Egyptian vase MBA Lyon 1939-10.jpg|Այյուբիդների դարաշրջանի վազ, (1171-1250), Եգիպտոս
Պատկեր:Tondino spirals Iznik MBA Lyon D167-1.jpg|Սպասք,  իզնիկյան կերամիկա, Թուրքիա, 1530-1540 թթ. 


### Դրամագիտական հավաքածու
Դրամագիտական հավաքածուն Ֆրանսիայում ամենահարուստ հավաքածուն է Ֆրանսիական ազգային գրադարանի մեդալների բաժնից հետո։

### Գրաֆիկայի հավաքածու
Գրաֆիկայի բաժնում ներկայացված են նկարների, էստամպների, փորագրությունների բազմաթիվ նմոշներ։ Այս հավաքածուն ներառում է 7500 ստեծագործություն, որից 5800-ը՝ նկար է, 1700-ը՝ էստամպ։

## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն
Թանգարանը հրատարակում է իր թերթը՝ «Cahiers du musée des Beaux-Arts de Lyon», որը նախկինում անվանվել է «Bulletin des musées lyonnais» и «Bulletin des musées et monuments Lyonnais».

* 
* Dominique Brachlianoff, Decourcy E. McIntosh:*The Real and the Spiritual: Nineteenth-Century French Drawings from the Musee Des Beaux-Arts De Lyon*. Frick Art Museum, 1992. ISBN 1-881403-00-9

## Արտաքին հղումներ
* Официальная страница музея — Musée des Beaux-Arts Lyon mby-lyon.fr
* Официальная страница портала культуры города Лиона 

Կատեգորիա:1801 հիմնադրումներ Ֆրանսիայում
Կատեգորիա:Հին Հունաստանի թանգարաններ
Կատեգորիա:Ֆրանսիայի հնագիտական թանգարաններ
Կատեգորիա:Ֆրանսիայի պատկերասրահներ
Կատեգորիա:1801 հիմնադրված թանգարաններ
Կատեգորիա:Լիոնի շենքեր և կառույցներ