Եժի Մարիան Գրոտովսկի

**Եժի Մարիան Գրոտովսկի** (, ), լեհ թատերական ռեժիսոր, ուսուցիչ, թատրոնի տեսաբան, ում նորարարական մոտեցումները դերասանական արվեստի, վերապատրաստման և թատերական բեմականացման նկատմամբ էապես ազդել են այսօրվա թատրոնի վրա: Նա համարվում է 20-րդ դարի ամենաազդեցիկ թատերական գործիչներից, ինչպես նաև փորձարարական թատրոնի հիմնադիրներից մեկը։

## Կենսագրություն
Պատերազմի տարիներին մոր և եղբոր հետ թաքնվել է նացիստներից։ 1955 թվականին ավարտել է Կրակովի Թատերական  բարձրագույն պետական դպրոցը։ 1955-1956 թվականներին սովորել է Ռուսաստանի թատերական արվեստի ինստիտուտում (Յուրի Զավադսկու արվեստանոցում)։

Աշխատել է Օպոլեի «13 շարքերի թատրոնում»։

1965 թվականին թատերական լաբորոտորիա է հիմնել Վրոցլավում։ Զարգացրել է «աղքատ թատրոնի» գաղափարը (1965 թվականին հրատարակվել է նրա «Աղքատ թատրոնի մոտ» հոդված-մանիֆեստը, որը 1968 թվականին զետեղվել է Էուջենիո Բարբոյի կազմած համանուն գրքում)։ Գրոտովսկին եղել է ժամանակակից բեմի գլխավոր կերպարներից։

1984 թվականին Պոնտեդերայում ստեղծել է Թատերական փորձարկումների և որոնումների կենտրոն, որն այնուհետև դարձել է համաշխարհային թատերական ավանգարդի հանդիպումների վայր։

Գրոտովսկին բեմադրել է Ժան Կոկտոյի «Օրփևս» (1959), Բայրոնի «Կաինա» (1960), Մայակովսկու «Միստերիու-բուֆֆ» (1960), Կալիդասայի «Սակունտալու» (1960), Ադամ Միցկևիչի «Դզյադի» (1961), Յուլիուշ Սլովացկու «Կորդիանա» (1962), Ստանիսլավ Վիսպյանսկու «Ակրոպոլիս» (1962), Քրիստոֆեր Մառլոի «Բժիշկ Ֆաուստի ողբերգական պատմությունը» (1963), Պեդրո Կալդերոնի «Անկոտրուն արքայազնը» (1965), Յուլիշ Սլովացկու «Apocalypsis cum figuris» գործերը, ինչպես նաև տարբեր ստեղծագործություններ Աստվածաշնչից, Ֆեոդոր Դոստոևսկու, Սլովացկու, Սիմոն Վեյլի գործերը։

«Աղքատ թատրոնի» զարգացման արդյունքում ստեղծվել է «Պառաթատրոնը» (1969—1978) և «Ակունքների թատրոնը» (1976—1982)։

## Ճանաչում
Գրոտովսկին արժանացել է Լեհաստանի պետական մրցանակի (1972), և Վրոցլավի մրցանակի (1975)։ Դարձել է Վրոցլավի, Չիկագոյի և Փիթսբուրգի համալսարանների պատվավոր դասախոս, իսկ 1997 թվականին դարձել է Կոլեջ դե Ֆրանսի դասախոս։ 1990 թվականին Վրացլավում ստեղծվել է Եժի Գրոտովսկի անվան ինստիտուտ, որը թողարկել է «Թատերական նշումներ» թերթը։ ՅՈՒՆԵՍԿՕ-ի որոշմամբ 2009 թվականը հայտարարվել է Գրոտովսկու տարի  (նրա մահվան տասնամյակը այդ տարի է եղել)։

## Ստեղծագործություններ
* Աղքատ թատրոնից մինչև հաղորդիչ արվեստ. — М.: АРТ, 2003
* Աղքատ թատրոնի մոտ — М.: АРТ, 2009

## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն
* *Kumiega J.* The theatre of Grotowski. — London; New York: Methuen, 1985
* *Osiński Z.* Grotowski and his laboratory. — New York: PAJ Publications, 1986
* *Wolford L.* Grotowski’s objective drama research. — Jackson: UP of Mississippi, 1996
* *Krasiński E.* Jerzy Grotowski 1933—1999. — Warszawa: Instytut Sztuki Polskiej Akademii Nauk, 2000
* *Vacis G.* Awareness: dieci giorni con Jerzy Grotowski. — Turin: Scuola Holden; Milano: BUR, 2002
* *Degler J., Ziółkowski G.* Misterium zgrozy i urzeczenia: przedstawienia Jerzego Grotowskiego i Teatru Laboratorium. — Wrocław: Instytut im. Jerzego Grotowskiego, 2006
* *Slowiak J., Cuesta J.* Jerzy Grotowski. — London; New York: Routledge, 2007
* *Ziółkowski G.* Guślarz i eremita Jerzy Grotowski: od wykładów rzymskich (1982) do paryskich (1997—1998). — Wrocław: Instytut im. Jerzego Grotowskiego, 2007
* Театр Гротовского / Сост. Ходунова Е. М. — М.: ГИТИС, 1992
* Ежи Гротовский. Актёрский тренинг (1959—1962)

## Արտաքին հղումներ
* Իննի թատրոն
* Jerzy Grotowski, guru i wampir Լեհական թատերական կայք
* Եժի Գրոտովսկովի անվան ինստիտուտ
* Գրոտովսկովի տարվա ծրագրի կայքը,

Կատեգորիա:«Դրամա Դեսկ» մրցանակի դափնեկիրներ
Կատեգորիա:Ամերիկայի արվեստների և գիտությունների ակադեմիայի անդամներ
Կատեգորիա:Թատերական ռեժիսորներ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Թատերական քննադատներ
Կատեգորիա:Լեհ արվեստագետներ
Կատեգորիա:Լեհ թատերական գործիչներ
Կատեգորիա:Լեհ կինոռեժիսորներ
Կատեգորիա:Լեհ մանկավարժներ
Կատեգորիա:Լեհ ռեժիսորներ