Յանուշ Գայոս

**Յանուշ Եժի Գայոս** (, ), կինոյի և թատրոնի լեհ դերասան։

## Կենսագրություն
Յանուշ Եժի Գայոսը ծնվել է գերմանացիների կողմից Լեհաստանի գրավման առաջին օրերին՝ 1939 թվականի սեպտեմբերի 23-ին, Դոմբրովա-Գուրնիչա քաղաքում, որ գտնվում է Կատովիցեի մոտ։ Տասնմեկ տարեկան հասակում Յանուշ Գայոսն իր ընտանիքի հետ տեղափոխվել է Բենձին քաղաք, որտեղ հաճախել է տարրական դպրոց, այնուհետև սովորել է III հանրակրթական լիցեյում, որն ավարտել է 1957 թվականին։ Դերասանական վարպետություն է սովորել Բենձինի «Ձեցի Զագլեմբյա» թատրոնում՝ Յան Դորմանի մոտ։ Յանուշ Գայոսը մի քանի անգամ փորձել է ընդունվել Լոձի և Կրակովի թատերական դպրոցներ, սակայն չի կարողացել։ 1960-1961 թվականներին ծառայել է բանակում։

1961 թվականին Յանուշ Գայոսն ընդունվել է Լոձի Կինեմատոգրաֆի, հեռուստատեսության ու թատրոնի պետական բարձրագույն դպրոցի դերասանական ֆակուլտետ, որտեղ սովորել է մինչև 1965 թվականը, սակայն դիպլոմ ստացել է միայն 1971 թվականին։ Դեռևս ուսանողական տարիներին Յանուշ Գայոսն իր առաջին քայլերն է արել կինոյում. առաջին ֆիլմը, որում նա նկարահանվել է 1964 թվականին, եղել է Մարիա Կանևսկայայի «Պատուհանից երևացող օրիորդը» () ֆիլմը, որում նա կատարել է Պետրեկի դերը։ 1966 թվականին սկսել է նկարահանվել «Չորս տանկիստներն ու շունը» սերիալում՝ կատարելով Յանեկ Կոսի դերը, որի շնորհիվ Յանուշ Գայոսը մեծ ճանաչում է ձեռք բերել ոչ միայն Լեհաստանում, այլև սոցիալիստական մյուս երկրներում։ Կրթությունն ավարտելուց հետո Յանուշ Գայոսը խաղացել է Լոձի Ստեֆան Յարաչի անվան թատրոնում։ Այդ ժամանակ դերասանը ծանր էր տանում այն հանգամանքը, որ ինքը հայտնի է միայն մեկ դերով։

1970 թվականին Յանուշ Գայոսը տեղափոխվում է Վարշավա, որտեղ աշխատում է մայաքաղաքային մի շարք թատրոններում, այդ թվում՝ «Կոմեդիա» թատրոնում, Լեհական թատրոնում, «Կվադրատ» թատրոնում, Դրամատիկական թատրոնում, Պովշեխնոմի թատրոնում (1985 թվականից), Ազգային թատրոնում (2003 թվականից), ինչպես նաև մասնակցել է Հեռուստատեսային թատրոնի ներկայացումներին։ Միաժամանակ Յանուշ Գայոսը շարունակել է նկարահանվել կինոյում։ Իր մի շարք դերակատարումների համար նա մրցանակների է արժանացել ինչպես հայրենական, այնպես էլ արտասահմանյան կինոփառատոններում։

2003 թվականից Յանուշ Գայոսը դասավանդում է Լոձի Կինեմատոգրաֆի, հեռուստատեսության ու թատրոնի պետական բարձրագույն դպրոցում, 2006 թվականից «Ազգային արվեստի կենտրոն» հիմնադրամի () խմբագրական խորհրդի անդամ է։

## Ընտրյալ ֆիլմագրություն
* 1964 - Պատուհանից երևացող օրիորդը
* 1965 - Կապիտան Սովան գնում է հետքով (միայն 3-րդ սերիայում)
* 1966 - Պատնեշ
* 1966 - Աստծո խարազան
* 1966-1970 - Չորս տանկիստներն ու շունը
* 1972 - Կախարդների նվերները
* 1975-1977 - Քառասունամյա
* 1976 - Անսահման մարգագետիններ
* 1978 - Միլիոնատերը
* 1978 - Ինչ կանես ինձ, երբ հասկանաս
* 1980 - Պայմանագիր
* 1980 - Դիրիժոր
* 1981 - Աշխարհների պատերազմ։ Հաջորդ հարյուրամյակը
* 1981 - Լիմուզին Դայմլեր-Բենց
* 1981 - Երկաթե մարդ
* 1982 - Ձանձրալի պատմություն
* 1983 - Այընտրանքներ 4
* 1983 - Ներքին վիճակ
* 1984 - Հանգիստ արևի տարի
* 1989 - Դեկալոգ-4
* 1989 - Հարցաքննություն
* 1989 - Վարպետն ու Մարգարիտան (միայն 3-րդ սերիայում)
* 1992 - Շներ
* 1992 - Անմեքի մեղը, կամ երբ է ավելի լավ քնել
* 1992 - Հեծելավաշտ
* 1994 - Երեք գույն. սպիտակ
* 1995 - Ekstradycja
* 1996 - Ավկարիում
* 1997 - Շնորհավոր նոր Յորք
* 1999 - Հաջողության սիրելին
* 2000 - Ես եմ գողացել
* 2000 - Վերջին առաքելությունը
* 2002 - Շոպեն. սիրո ցանկություն
* 2002 - Վրեժ
* 2002 - Այնտեղ և հետ
* 2006 - Ժասմին
* 2009 - Ամենաքիչ չարությունը
* 2011 - Հաղթողը
* 2013 - Փակ համակարգ
* 2015 - Մարմին

## Պարգևներ
* Լեհաստանի Վերածննդի շքանշանի աստղով կոմանդոր (13 հունվարի, 2011 թվական)
* Լեհաստանի Վերածննդի շքանշանի կոմանդոր (18 հոկտեմբերի, 2002 թվական)
* Գդանսկում անցկացվող Լեհական գեղարվեստական ֆիլմերի փառատոնի մրցանակ տղամարդու լավագույն դերակատարման համար («Փարոս», Ֆիլիպ Բայոն, 1980 թվական)
* Իսպանիայի Բուրգոս քաղաքում անցկացվող Միջազգային կինոփառատոնի մրցանակ *լավագույն դերասան* անվանակարգում («Փախուստ «Ազատություն» կինոթատրոնից», Վոյցեխ Մարչևսկի, 1994 թվական)
* Գդինյայում անցկացվող փառատոնի մրցանակ տղամարդու լավագույն դերակատարման համար («Հարցաքննություն», Ռիշարդ Բուգայսկի, 1990 թվական)
* Գդինյայում անցկացվող փառատոնի մրցանակ երկրորդ պլանի լավագույն դերակատարման համար («Երբ բանականությունը քնած է», Մարչին Զեմբինսկի, 1993 թվական)
* Լեհաստանի կինոակադեմիայի մրցանակ «Ժասմին» ֆիլմում Բրատ Զդրովկոյի դերը կատարելու համար (2007 թվական)

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Յանուշ Գայոսը filmpolski.pl կայքում 
* Լուսանկարներ fototeka.fn.org.pl կայքում

Կատեգորիա:20-րդ դարի դերասաններ
Կատեգորիա:Լեհ դերասաններ