Թուրքիայի ազգային խորհրդանիշներ

**Թուրքիայի ազգային խորհրդանիշները** Թուրքիայում և ամբողջ աշխարհում Թուրքիայի Հանրապետության քաղաքացիներին ներկայացնելու համար:

## Դրոշ

Թուրքական դրոշը Թուրքիայի Հանրապետության ազգային և պաշտոնական դրոշն է։ Բաղկացած է սպիտակ կիսալուսնից և աստղից՝ կարմիր ֆոնի վրա։ Կիսալուսնով և աստղով դրոշն առաջին անգամ ընդունվել է 1844 թվականին՝ Թանզիմաթի ժամանակաշրջանում՝ սուլթան Աբդուլ Մեջիդի գահակալության ժամանակ, և այն դարձել է Թուրքիայի Հանրապետության ազգային դրոշ՝ 1936 թվականի մայիսի 29-ին, Հանրապետական ժամանակաշրջանում՝ «Թուրքական դրոշի մասին» թիվ 2994 օրենքով։ 1983 թվականի սեպտեմբերի 22-ին, «Թուրքական դրոշի մասին» թիվ 2893 օրենքով, որոշվել են դրոշի չափանիշները, և դրոշը ստացել է իր ներկայիս տեսքը։

Դրոշը, որը պաշտոնական նշանակություն չունի, ըստ ավանդության՝ արյան կարմիրն է և խորհրդանշում է նահատակների թափված արյունը։ Թուրքական դրոշի պատկերը ձևավորվել է կեսգիշերին արյան վրա կիսալուսնի և աստղի արտացոլմամբ։ Ասում են, որ այս ավանդազրույցը տեղի է ունեցել 1389 թվականին Կոսովոյի առաջին ճակատամարտում։

## Ազգային օրհներգ

Թուրքիայի ազգային օրհներգը գրել է բանաստեղծ Մեհմեթ Աքիֆ Էրսոյը Քեմալականների պատերազմների ժամանակ։

### Պատմություն
Թուրքիայի անկախության պատերազմի սկզբում՝ 1921 թվականին, Կրթության նախարարությունը կազմակերպել է քնարական երգերի մրցույթ՝ ազգային ոգով Քեմալականների պատերազմի համար։ Նախարարությունը չի կարողացել գտնել որևէ բանաստեղծություն, որը կարող է դառնալ Ազգային օրհներգ՝ մրցույթին մասնակցած 724 բանաստեղծությունների շարքում: Այդ իսկ պատճառով Մեհմեթ Աքիֆը, որը չի մասնակցել մրցույթին, քանի որ կարծում էր, որ «ազգի նվաճումները հնարավոր չէ գնահատել փողով», փոխել է իր միտքը 1921 թվականի փետրվարի 5-ին կրթության նախարար Համդուլլա Սուֆիի կողմից իրեն ուղարկված հրավերի նամակից հետո և գրել է բանաստեղծություն: Համդուլլա Սուֆի բեյը որոշել է, որ Աքիֆի բանաստեղծությունը պետք է առաջինը կարդա ռազմաճակատի զինվորների շրջանում և ուղարկել է այն արևմտյան ճակատի հրամանատարությանը: Այս բանաստեղծությունը, որն ուղարկվել է, մեծ գնահատականի է արժանացել զինվորների շրջանում։

Նախնական ընտրություն անցած յոթ բանաստեղծությունները քննարկվել են 1921 թվականի մարտի 12-ին Մուսթաֆա Քեմալի նախագահությամբ կայացած վեհաժողովի նիստում։ Մեհմեթ Աքիֆի բանաստեղծությունը վեհաժողովի ամբիոնում ընթերցել է Համդուլլա Սուֆի Բեյը։ Երբ ընթերցվել է բանաստեղծությունը, պատգամավորները շատ բուռն են արձագանքել, և հարկ չեն համարել այլ բանաստեղծություններ կարդալ։ Չնայած որոշ պատգամավորների առարկություններին, Մեհմեթ Աքիֆի բանաստեղծությունն ընդունվել է խանդավառ ծափահարություններով։ Մեհմեթ Աքիֆը իր շահած հինգ հարյուր լիրա մրցանակը նվիրաբերել է Դարուլմեսայի հիմնադրամին, որը ստեղծվել էր աղքատությանը վերջ տալու համար՝ աղքատ կանանց և նրանց երեխաներին աշխատանք սովորեցնելով։

Բանաստեղծության հաստատումը հետաձգվել է երկու տարով՝ շարունակվող պատերազմի պատճառով։ 1923 թվականի փետրվարի 12-ին Ստամբուլի կրթության վարչությունը հանձնարարություն է ստացել շարադրությունների մրցույթ հայտարարել։ Երկրորդ մրցույթին մասնակցել են 24 կոմպոզիտորներ։

1924 թվականին Անկարայում գումարված ընտրող հանձնաժողովն ընդունել է Ալի Ռըֆաթ Չաղաթայի թեկնածությունը։ Այս կոմպոզիցիան կատարվել է մինչև 1930 թվականը և փոփոխվել է 1930 թվականին, իսկ ներկայիս կոմպոզիցիան, որը պատրաստվել է 1922 թվականին նախագահական սիմֆոնիկ նվագախմբի այն ժամանակվա դիրիժոր Օսման Զեքի Յունգերի կողմից։ Էդգար Մանասը ներդաշնակեցրել է օրհներգը, որը բաղկացած է ընդհանուր առմամբ ինը քառյակից և հինգերորդ հատվածից, իսկ Իհսան Սերվեթ Քյունչերը գործիքավորել է նվագախումբը:

2013 թվականին տարբեր տեխնիկական միջոցներ են ձեռնարկվել օրհներգի կոմպոզիցիան կարդալու դժվարությունները վերացնելու համար։

## Զինանշան

Թուրքիան չունի պաշտոնական զինանշան։ Փոխարենը այնտեղ, որտեղ զինանշանն անհրաժեշտ է( թուրքական նույնականացման քարտի, թուրքական անձնագրի վրա և այլն), դե ֆակտո  օգտագործվում է կարմիր մահիկ և առանց ֆոնի աստղ: 1922 թվականին Սուլթանության վերացումով Օսմանյան կայսրության զինանշանի օգտագործումը դադարել է, և 1925 թվականին Կրթության նախարարությունը կազմակերպել է մրցույթ՝  նոր պետական զինանշանի մշակման համար։ Մրցույթի հաղթող է ճանաչվել նկարիչ Նամըք Իսմայիլը։ Այնուամենայնիվ, այս զինանշանը երբեք պաշտոնապես չի կիրառվել և չի օգտագործվել:

2014 թվականի օգոստոսին Շանլըուրֆում իշխող «Արդարություն և զարգացում» կուսակցության պատգամավոր Զեյնեփ Քարահան Ուսլուն պաշտոնապես ներկայացրել է «Թուրքիայի Հանրապետության պաշտոնական զինանշանի որոշման մասին օրենքի նախագիծը» իր կուսակցության խմբակցության նախագահությանը՝ նոր զինանշանի մշակման համար։

### Նախագահական դրոշ

Թուրքիայի նախագահական դրոշը (թուրքերեն՝ Türkiye Cumhurbaşkanlığı Forsu) ներկայացնում է Թուրքիան և Թուրքիայի նախագահին ազգային և միջազգային ասպարեզներում։ Այն բաղկացած է թուրքական դրոշի և նախագահական կնիքի համադրությունից։ Դրոշը բարձրացվում է նախագահի նստավայրի դրոշակաձողին, և նրա այցի ընթացքում այն ​​բարձրացված է մնում ցերեկ ու գիշեր։ Գրասենյակում այն տեղադրվում է սեղանի ձախ հետևի մասում։

Դրոշի վրա պատկերված խորհրդանիշը բաղկացած է ոսկեգույն դեղին արևից՝ 16 ճառագայթներով և արևի շուրջը պտտվող 16 աստղերից։ Զինանշանի իմաստի երկու տարբեր մեկնաբանություն կա։ Առաջին մեկնաբանության համաձայն՝ զինանշանի կենտրոնում գտնվող արևը՝ Մուստաֆա Քեմալ Աթաթուրքը, որը աջակցում է հավերժության և Թուրքիայի խոստմանը, իսկ 16 աստղերը խորհրդանշում են պատմության ընթացքում իբրև թե ստեղծված «16 մեծ թյուրքական կայսրությունները»։

## Մշակութային խորհրդանիշներ

### Ազգային գույներ
Թուրքիայի դրոշի վրա ազգային գույներն են կարմիրը և սպիտակը։ Բացի այդ, փիրուզագույնը (թուրքերենից տառադարձմամբ թուրքուվազը), որը թուրքական մշակույթի մաս է կազմում, համարվում է Թուրքիայի գույներից մեկը։ Այս երեք գույներն այսօր հաճախ օգտագործվում են տարբեր ոլորտներում։

### Ազգային ծաղիկ
Կակաչը, որի հայրենիքը Պամիրները, Հինդուկուշն ու Տյան Շանն են, առաջին անգամ Փոքր Ասիա է բերվել Կենտրոնական Ասիայից թուրքական գաղթի ժամանակ։

### Ազգային կենդանի
Թուրքական պատմության ընթացքում գորշ գայլը (բոզքուրթ) համարվել է սրբազան և ազգային կենդանի։ Գորշ գայլի սրբազան համարվելու և թուրքերի ազգային խորհրդանիշը լինելու ամենակարևոր պատճառը թուրքերի գորշ գայլից ծագելու առասպելն է։ Բոզքուրթը նաև օգտագործվում է որպես ազգայնականների խորհրդանիշ Թուրքիայում, բայց սկզբնապես այն ամբողջ թյուրքական ազգային ընտանիքների դիցաբանական խորհրդանիշ է եղել աշխարհում։ Այն ազգային խորհրդանիշ է հռչակվել Աթաթուրքի կողմից և օգտագործվել է շատ վայրերում։ Հանրապետության առաջին տարիներին մոխրագույն գայլերի պատկերներ էին տպագրվում թուրքական թղթադրամների վրա։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Թուրքիա
Կատեգորիա:Թուրքիայի պետական խորհրդանիշեր
Կատեգորիա:Խորհրդանիշներ