open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Մարմաշենի կամուրջ

**Մարմաշենի կամուրջ**, միջնադարյան (10-11-րդ դար) հայկական ճարտարապետական հուշարձան Շիրակի մարզի Մարմաշենի վանքի հարևանությամբ, Ախուրյան գետի վրա, որն սպասարկել է Անի մայրաքաղաք տանող ճանապարհը։ Այժմ կամուրջն ավերված է, պահպանվել է միայն աջ ափին խելի ստորին հատվածը։

## Պատմություն
Ըստ Թորոս Թորամանյանի, այս կամուրջը եղել է Մարմաշենի վանքից մինչև Ախուրյանի և Արաքսի միախառնման տեղը եղած ինը կամուրջներից մեկը և հինգ կամուրջներից մեկը, որոնք ունեցել են 30 մետրից ավելի տրամագծով միակամար աղեղնակապում։ Կամուրջը կառուցվել է Մարմաշենի համալիրի հետ միասին 10-11-րդ դարերում՝ շինարարության համար անհրաժեշտ շինաքարը Ախուրյանի աջ ափի քարհանքերից տեղափոխելու նպատակով։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Հայաստանի կամուրջներ
Ալան ՄաքԼեոդ Քորմակ

**Ալան ՄաքԼեոդ Քորմակ** () հարավաֆրիկացի, ամերիկացի ֆիզիկոս և Նոբելյան մրցանակի դափնեկիր էր։ Նա Թաֆթս համալսարանի ֆիզիկայի պրոֆեսոր էր և 1979 թվականին արժանացել է ֆիզիոլոգիայի կամ բժշկության Նոբելյան մրցանակի (Գոդֆրի Հաունսֆիլդի հետ միասին)՝ ռենտգենյան համակարգչային տոմոգրաֆիայի (ՀՏ) ոլորտում իր աշխատանքի համար, նշանակալի և անսովոր նվաճում, քանի որ Քորմակը որևէ գիտական աստիճան չուներ։

## Վաղ կյանք և կրթություն
Քորմակը ծնվել է 1924 թվականի փետրվարի 23-ին Յոհաննեսբուրգում, Հարավային Աֆրիկա։ Նա սովորել է Քեյփթաունի Ռոնդեբոշ տղաների ավագ դպրոցում, որտեղ ակտիվորեն մասնակցել է բանավեճի և թենիսի թիմերին։ 1944 թվականին նա ստացել է ֆիզիկայի բակալավրի աստիճան Քեյփթաունի համալսարանից, իսկ 1945 թվականին՝ բյուրեղագիտության մագիստրոսի աստիճան։ Նա 1947-1949 թվականներին եղել է Քեմբրիջի համալսարանի դոկտորանտ, որտեղ և հանդիպել է իր ապագա կնոջը՝ Բարբարա Սիվիին։

## Կարիերա
1950 թվականի սկզբին նա վերադարձավ Քեյփթաունի համալսարան որպես դասախոս։ 1956-57 թվականներին զույգը համաձայնվեց տեղափոխվել Միացյալ Նահանգներ, և Քորմակը 1957 թվականի աշնանը դարձավ Թաֆթսի համալսարանի պրոֆեսոր: 1966 թվականին Քորմակը դարձավ Միացյալ Նահանգների քաղաքացի:

Քորմակի կողմնակի հետաքրքրությունը ռենտգենյան տեխնոլոգիայի նկատմամբ նրան դրդեց մշակել համակարգչային տոմոգրաֆիայի տեսական հիմքերը: Նրա արդյունքները հետագայում հրապարակվել են երկու հոդվածներում՝ «Կիրառական ֆիզիկայի հանդես»-ում՝ 1963 և 1964 թվականներին: Այս հոդվածների նկատմամբ հետաքրքրություն առաջացավ միայն Հաունսֆիլդի և նրա գործընկերների կողմից 1971 թվականին Մեծ Բրիտանիայում առաջին համակարգչային տոմոգրաֆի կառուցումից հետո, ինչը Քորմակի տեսական հաշվարկները վերածեց իրական կիրառման: Իրենց անկախ ջանքերի համար Քորմաքը և Հաունսֆիլդը 1979 թվականին կիսեցին ֆիզիոլոգիայի կամ բժշկության Նոբելյան մրցանակը։ Հատկանշական է, որ նրանք, առանց համագործակցության, աշխարհի տարբեր մասերում կառուցել են նմանատիպ սարք։

## Մահ
Քորմակը մահացել է քաղցկեղից Վինչեստերում, Մասաչուսեթս, 74 տարեկան հասակում:

## Ծանոթագրություններ
Լատվիական ԽՍՀ դրոշ

**Լատվիական ԽՍՀ դրոշ** (),*)* Լատվիական ԽՍՀ դրոշն է, որը ԽՍՀՄ կազմում գտնվող հանրապետություններից մեկն է։ Այն գոյություն է ունեցել մինչև 1990 թվականը, երբ վերականգնվել է Լատվիայի պատմական դրոշը։

## Նկարագրություն
1940 թվականի օգոստոսի 25-ից Լատվիական ԽՍՀ դրոշը կարմիր կտոր էր՝ հանրապետության կրճատ անվանմամբ՝ ԼԽՍՀ (Latvijas Padomju Sociālistiskā Republika) և վերին ձախ անկյունում մուրճ ու մանգաղի պատկերով։

Լատվիական ԽՍՀ Սահմանադրության 116-րդ հոդվածի համաձայն, որը փոփոխվել է 1953 թվականին, հանրապետության դրոշն ուղղանկյուն վահանակ էր, որը բաղկացած էր հինգ հորիզոնական դասավորված գունավոր շերտերից՝ կարմիր վերին շերտ, որը կազմում էր դրոշի լայնության երկու երրորդը, և երկու սպիտակ և երկու կապույտ հերթագայող ալիքավոր շերտեր, որոնք խորհրդանշում էին ծովը և կազմում էին դրոշի լայնության մեկ երրորդը: Կարմիր շերտի վերին անկյունում, դրոշակաձողի մոտ, դրոշակաձողից դրոշի երկարության մեկ հինգերորդի վրա, պատկերված է ոսկեգույն մուրճ ու մանգաղ, իսկ դրանց վերևում՝ կարմիր հնգաթև աստղ, որը շրջապատված է ոսկե եզրագծով: Դրոշի լայնության և երկարության հարաբերակցությունը 1:2 է։

1988 թվականի սեպտեմբերի 29-ին ընդունվեց Լատվիական ԽՍՀ Գերագույն խորհրդի նախագահության «Լատվիական ազգի մշակութային և պատմական խորհրդանիշների մասին» հրամանագիրը, որը կարմիր-սպիտակ-կարմիր գունային համադրությունը ճանաչեց որպես լատվիական ազգային խորհրդանիշներ և թույլատրեց դրա օգտագործումը, ի թիվս այլ բաների, որպես դրոշ: 1990 թվականի փետրվարի 15-ին Լատվիական ԽՍՀ Գերագույն խորհուրդը փոփոխեց Լատվիական ԽՍՀ պետական ​​դրոշի նկարագրությունը՝ նախկինում գոյություն ունեցող խորհրդային ոճի դրոշը փոխարինելով պատմական կարմիր-սպիտակ-կարմիր դրոշով։ Համապատասխան սահմանադրական փոփոխությունները ուժի մեջ մտան 1990 թվականի փետրվարի 28-ին։

## Տես նաև
* Լատվիայի օրհներգ

* Լատվիայի դրոշ

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:1953 դրոշներ
Կատեգորիա:1990 դրոշներ
Կատեգորիա:Լատվիական ԽՍՀ
Կատեգորիա:Լատվիայի պատմություն
Կատեգորիա:Լատվիայի պետական խորհրդանիշեր
Պուերտո Ռիկոյի դրոշ

**Պուերտո Ռիկոյի դրոշ,** Պուերտո Ռիկոյի ազատ ասոցացված պետության պաշտոնական խորհրդանիշ։ Պուերտո Ռիկոյի ժամանակակից դրոշը ստեղծվել է 1895 թվականին՝ Կուբայի դրոշի հիման վրա՝ եռանկյան և շերտերի գույները շրջված և օգտագործվել է որպես Կուբայի հեղափոխական կուսակցության Պուերտո Ռիկոյի բաժնի դրոշ, որը պայքարում էր իսպանական տիրապետությունից Կուբայի և Պուերտո Ռիկոյի ազատագրման համար։

## Նկարագրություն
Կուբայի դրոշը նախագծվել է 1849 թվականին Միգել Տոլոնի և գեներալ Նարցիսո Լոպեսի կողմից, որոնք Նյու Յորքում ապրող աքսորյալներ էին և  պայքարում էին անկախության համար: Պուերտո Ռիկոյի դրոշի դիզայնը ընդունվել է Նյու Յորքում ապրող աքսորյալների կոմիտեի կողմից 1890-ականների կեսերին: Չնայած հայտնի չէ, թե ով է նախագծել ավելի ուշ շրջանի դրոշը, երկու դրոշների դիզայնն էլ արտացոլում է երկու երկրների անկախության ակտիվիստների միջև սերտ կապերը, ովքեր շարունակել են իրենց աշխատանքը Նյու Յորքի համեմատաբար անվտանգ վայրում։

1898 թվականի հուլիսի 25-ին իսպանա-ամերիկյան պատերազմի ժամանակ ամերիկյան զորքերը ներխուժեցին Պուերտո Ռիկո՝ վայրէջք կատարելով Գուանիկա մունիցիպալիտետում (): Պատերազմի արդյունքում  Իսպանիան ստիպված եղավ Ամերիկայի Միացյալ Նահանգներին զիջել Պուերտո Ռիկոն, ինչպես նաև Կուբային, Ֆիլիպիններին և Գուամ կղզին 1898 թվականի Փարիզի պայմանագրով։

1899 թվականի հունվարի 1-ից մինչև 1952 թվականը Պուերտո Ռիկոյի միակ պաշտոնական դրոշը Միացյալ Նահանգների դրոշն էր։

1952 թվականի հուլիսի 24-ին 1895 թվականի դրոշը պաշտոնապես հռչակվեց Պուերտո Ռիկոյի պետական ​​և ազգային դրոշ, որը կարող է ծածանվել միայն Միացյալ Նահանգների դրոշի հետ միաժամանակ։

1995 թվականին Պուերտո Ռիկոյի կառավարությունը հաստատեց Պուերտո Ռիկոյի դրոշի մասին կանոնակարգը (իսպաներեն՝  «Reglamento sobre el Uso en Puerto Rico de la Bandera del Estado Libre Asociado de Puerto Rico»), որտեղ թվարկված են դրոշի գույները՝ առանց գունային երանգը նշելու, ուստի կարելի է գտնել դրոշներ՝ կապույտ և կարմիր տարբեր գունային երանգներով։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:1895 դրոշներ
Կատեգորիա:1952 դրոշներ
Կատեգորիա:1995 դրոշներ
Կատեգորիա:Ազգային դրոշներ
Կատեգորիա:Պուերտո Ռիկո
Վրաստանի նախագահի դրոշ

**Վրաստանի նախագահի դրոշ,** Վրաստանի նախագահի պաշտոնական դրոշն է։ Նախագահական դրոշը հաստատվել է Վրաստանի նախագահ Սալոմե Զուրաբիշվիլիի հրամանագրով 2020 թվականի հուլիսի 31-ին՝ որպես նախագահի պաշտոնական խորհրդանիշ։

Վրաստանի նախագահի չափանիշը հաստատվում է Վրաստանի Սահմանադրության 53-րդ հոդվածի 2-րդ մասի «զ» ենթակետի համաձայն։

## Նկարագրություն
«Դրոշի վրա Վրաստանի ազգային զինանշանի փոքրիկ վահանն է, որի դաշտում պատկերված է ոսկե խաչով պսակված արծաթե հեծյալ՝ Սուրբ Գևորգը, որը նիզակով սպանում է վիշապին և կրում է ոսկե լուսապսակ։ Վրաստանի նախագահի դրոշը շրջապատված է կարմիր եզրագծով՝ ներսից կարմիր ատամներով»։

## Պատմություն
Միխեիլ Սաակաշվիլիի նախագահության օրոք գոյություն ունեին նախագահական դրոշի մի քանի տարբերակներ՝ սպիտակ դրոշ՝ զինանշանով, ապա վրացական զինանշանը տեղադրվեց նոր պետական ​​դրոշի կենտրոնում։ Որոշ ժամանակ նախագահական դրոշը նաև ուներ քառակուսի դրոշ, որի վրա պատկերված էր փոքր ազգային զինանշանը՝ դրա տակ սուր և գավազան։

2019 թվականի փետրվարին Սալոմե Զուրաբիշվիլին ստորագրեց «Պետական ​​նշանակության խորհրդանիշների մասին» օրենքը, որը սահմանում էր պետության ամենակարևոր խորհրդանիշների ցանկը և սահմանում, որ բոլոր խորհրդանիշները պետք է հաստատվեն Պետական ​​հերալդիկական խորհրդի կողմից մինչև 2022 թվականի հունվարի 1-ը։ Պետական ​​հերալդիկական խորհուրդը պատրաստել է նախագահական ստանդարտի երեք տարբերակ, որոնցից նախագահը կարող է ընտրել։

Վրաստանի նախագահ Սալոմե Զուրաբիշվիլին չափորոշիչը հաստատել է 2020 թվականի հուլիսի 30-ի թիվ 191 հրամանագրով։

## Պատկերասրահ
Standard of the Government of the First Republic of Georgia.svg|Վրաստանի Դեմոկրատական Հանրապետության նախագահի դրոշը
Standard of the President of Georgia (2004-2020).svg | Վրաստանի նախագահի դրոշը, որն օգտագործում էր երկրի երրորդ նախագահը՝ Միխեիլ Սաակաշվիլին։ 

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Վրաստանի պետական խորհրդանիշեր
Նորքի կամուրջ

**Նորքի կամուրջ** (երբեմն՝ Հին Նորքի կամուրջ), միջնադարյան ճարտարապետական հուշարձան Երևանում, որը կառուցվել է 1664 թվականին Գետառ գետի վրա։ Այն Երևանի ամենահին պահպանված կառույցներից մեկն է, որը դիմացել է 1679 թվականի ավերիչ երկրաշարժին և Գետառի բազմաթիվ հեղեղներին։

Կամուրջը գտնվում է Մյասնիկյան պողոտա 43 հասցեի մոտ, Կենդանաբանական այգու մուտքի դիմացի մայթին։

## Պատմություն և ճարտարապետություն
Ըստ կամրջի վրա փորագրված արաձանագրության՝ այն կառուցվել է 1664 թվականին (հայոց թվով ՌՃԺԳ)։ Պատվիրատուն նորքեցի վարդապետ Հովհաննեսն է։ Կառուցող վարպետը Գրիգորի որդի Կիրակոսը։

Կամուրջը միաթռիչք է։ Կառուցված է կարմրագույն, սրբատաշ քարով։ Ոճով ու ճարտարապետությամբ նման է պարսկական տիրապետության շրջանում կառուցված Հրազդանի վրայի կամուրջներին։ Կամարն ունի սլաքավոր տեսք։ Կամարի թռիչքը 6.9 մետր է։ Կամրջի գլխավոր արձանագրությունը փորագրված է նրա կամարի վրա։ Հովհաննես վարդապետի փակագիր արձանագրությունը պահվում է Հայաստանի պատմության թանգարանում։ Անցյալում կամուրջը մեծ նշանակություն է ունեցել. նրա վրայով է անցել դեպի հյուսիս (Սևան, Վրաստան, Ռուսական հարթավայրեր) գնացող առևտրական ճանապարհը (Մետաքսի ճանապարհի ճյուղ)՝ կապելով Արտաշատից/Դվինից եկող ճանապարհը Կողբի և Թիֆլիսի հետ։ Կամուրջը վերանորոգվել է 1924, 1950-ական և 1965-1968 թվականներին։

Նոր ճանապարհաշինության և նոր կամուրջների կառուցման հետևանքով 20-րդ դարի կեսերից դուրս է եկել գործածությունից։ Ներկայումս գտնվում է մասնավոր տարածքում, ինչը դժվարացնում է հանրության ազատ մուտքը։

### Ավանդապատում
Ըստ նորքեցիքի ավանդության, որը մեջբերում է պատմաբան Երվանդ Շահազիզը, մի ունևոր մարդ ուխտ է արել և Երևանում կառուցել յոթ նույնանման կամուրջ Գետառի վրա, որոնցից լիովին պահպանվել է միայն Նորքի կամուրջը։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Հայաստանի կամուրջներ
Կատեգորիա:Երևանի շենքեր և կառույցներ
Շուռալե (բանաստեղծություն)

**«Շուռալե» —** թաթար բանաստեղծ Գաբդուլլա Տուկայի պոեմներից է։ Գրվել է 1907 թվականին՝ թաթարական բանահյուսության հիման վրա։

## Սյուժե
«Շուռալե» բալետը ստեղծվել է պոեմի սյուժեի հիման վրա։

Թաթար ժողովրդական բանաստեղծի ամենահայտնի չափածո հեքիաթում գլխավոր հերոսը թաթարական ժողովրդական հեքիաթներից փոխառված առասպելական արարած է։

Կըրլայ գյուղից մի երիտասարդ (թաթարերեն՝ էգետ) մի երեկո գնում է անտառ՝ վառելափայտ հավաքելու, որտեղ նրան հանդիպում է Շուռալեն։ Շուռալեն մտադիր է սպանել էգետին, բայց վերջինս փրկվում է խորամանկությամբ։ Նա խնդրում է Շուռալեին օգնել իրեն կոտրել գերանի վրայի սեպը, նախքան Շուռալեն կսպանի նրան։ Չկասկածելով խորամանկության մեջ՝ Շուռալեն համաձայնվում է և ձեռքերով բացում է ճեղքը։ Այնուհետև էգետը հանում է սեպը և կարճ, ուժգին սեղմում Շուռալեի մատները։

1987 թվականին «Սոյուզմուլտֆիլմը» ստեղծեց «Շուռալե» մուլտֆիլմը։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Բանաստեղծության տեքստը թաթարերեն և ռուսերեն լեզուներով՝ նկարազարդումներով։ 

Կատեգորիա:Թաթարերեն բանաստեղծություններ
Կատեգորիա:1907 բանաստեղծություններ
Մարիոն Դելորմ

**Մարիոն Դելորմ** (, ), ֆրանսիացի կուրտիզանուհի, փարիզյան գրական սալոնի տիրուհի:

## Պատմություն
Մարիոն Դելորմը ծնվել է Ֆրանսիայի Շամպայն մարզի Շալոն սյուր Մառն քաղաքում, մագիստրոս Գրապենի ընտանիքում: Աղջկա կնքահայրը մարկիզ դը Վիլարսոնն էր, կնքամայրը՝ վերջինիս զարմուհին՝ Սեն Էվրեմոնի կոմսուհին: Մարիոնը շատ երիտասարդ հասակում տեղափոխվել է Փարիզ, ստացել զգալի ժառանգություն, իր գեղեցկությամբ գրավել բանաստեղծ Ժակ Վալեյ-Դեբարոյին՝ Հենրի IV-ի ֆինանսների նախարարի որդուն: Կարճ ժամանակ անց վերջինիս հաջորդել են Բուքինգհեմի դուքսը՝ դժբախտ Սեն-Մարը (ումից նա ունեցավ երեք երեխա), դ՛Էմերին և ուրիշներ:

Դելորմի երկրպագուների թվում էին կարդինալ Ռիշելյոն, իշխաններ Կոնդեն ու Կոնտին, Լյուդովիկոս XIII թագավորը: Ֆրոնդայի ժամանակ կուրտիզանուհու տունը դարձել է այդ խմբակցության առաջնորդների հավաքատեղին: Կարդինալ Մազարինին հրամայեց ձերբակալել Մարիոնին, բայց նա հանկարծամահ եղավ:

Սակայն, ըստ մի ավանդազրույցի՝ Դելորմն ինքն է տարածել իր մահվան մասին լուրը և փախել Անգլիա, որտեղ ժամանակի ընթացքում ունեցել է երեք ամուսին, որոնցից մեկը ավազակապետ էր: Այդ վարկածի համաձայն՝ Մարիոնն ապրել է մինչև 1706 թվականը։

## Մշակույթում
Մարիոն Դելորմը հանդես է գալիս Ալֆրեդ դը Վինյիի «Սեն Մար» վեպում, Վիկտոր Հյուգոյի «Մարիոն Դելորմ» դրամայում (գլխավոր հերոսուհուն, ի թիվս այլոց, մարմնավորել է Սառա Բեռնարը), Դյումայի «Երեք հրացանակիրները» վեպում (Միլեդի դը Վինթերի կերպարով): Նրա մասին գիրք են գրել Ժոզեֆին Պելադանը և այլ հեղինակներ։

Ռուս կոմպոզիտոր Պավել Մակարովը ստեղծել է «Մարիոն Դելորմ» օպերան: Նշանավոր կուրտիզանուհուն նվիրված օպերաներ են գրել նաև Ամիլկարե Պոնկիելին, Ջովաննի Բոտեզինին և Անտոնիո Սկոնտրինոն։

Ֆրանսիական խոհանոցում կա Մարիոն Դելորմի անունը կրող խավարտ, որը պատրաստվում է արտիշոկով, շամպինյոնով, ընկույզով, կարտոֆիլով և մատուցվում է տավարի մսի կամ թռչնամսի հետ:

## Գրականություն
*P. J. Jacob, *Marion Delorme et Ninon Lenclos* (Paris, 1859)
*J. Péladan, *Histoire et légende de Marion de Lorme* (Paris, 1882).
* 
* Муромов Игорь 100 великих любовниц.
* 

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Ֆրանսիացի կանայք
Կատեգորիա:Ֆրանսիացի կուրտիզանուհիներ
Վաննո Թադեո

**Վահրամ Թադևոսյան**, ավելի հայտնի որպես **Վաննո Թադեո**, իսպանաբնակ հայ օպերային երգիչ։

## Կենսագրություն
Վահրամ Թադևոսյանը ծնվել է 1968 թվականին, ՀՀ մայրաքաղաք Երևանում։ Հայրը՝ Լևոն Թադևոսյանը, նկարիչ էր։ Ունի իտալական ծագում։ Սովորել և ավարտել է Փանոս Թերլեմեզյանի անվան գեղարվեստի պետական քոլեջը։ Երաժշտական ուսումը սկսել է Երևանի Կոմիտասի անվան պետական կոնսերվատորիայում։ Մեծ հաջողություններով հանդես է եկել հյուրախաղերով ամբողջ Հայաստանով մեկ, ինչպես նաև Ռուսաստանում (Մոսկվա, Սանկտ Պետերբուրգ և այլն)։ 

1996 թվականին մասնակցել է Բարսելոնայում անցկացվող հեղինակավոր «Ֆրանսիսկո Վինյաս» միջազգային երգի մրցույթին, որին մասնակցում էին 32 երկրներից ավելի քան 140 երգիչներ, և արժանացել «Վերդիի Մեծ Մրցանակին»։ Հետագայում հանդես է եկել Իսպանիայի մի շարք քաղաքներում՝ Մադրիդում, Վալենսիայում, Սևիլյայում։

1998 թվականին տեղափոխվել է Միլան և ուսումը շարունակել «Լա Սկալա» ակադեմիայում։ 1999 թվականից սկսէլ է շրջագայել Իտալական քաղաքներով՝ Ֆլորենցիա, Հռոմ, Վենետիկ, Վերոնա, Սան Լաձարո դի Սավենա։

2001 թվականի աշնանը վերադարձել է հայրենիք՝ մեծ համերգային շրջագայության կատարելով Հայաստանի Ազգային Նվագախմբի հետ՝ շրջելով ողջ երկրով, ինչպես նաև Ռուսաստանի և Ուկրաինայի որոշ քաղաքներով։ Շրջագայությունը եզրափակվեց Հայաստանի Ազգային Թատրոնում կատարված «Տրավիատայի» հիշարժան ներկայացմամբ։

2002 թվականին հաստատվել է Իսպանիայում՝ Բարսելոնա քաղաքում, ծնողները բնակվում են Գյումրիում։

2021 թվականի մայիսին Արցախին օգնելու նպատակով բարեգործական համերգ է ունեցել Իսպանիայում։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Հայերն Իսպանիայում
Կատեգորիա:Սփյուռքահայ օպերային երգիչներ
Ավիակոնստրուկտոր Միկոյանի փողոց (Մոսկվա)

**Ավիակոնստրուկտոր Միկոյանի փողոց** (, անվանունը՝ 2006 թվականից), փողոց Մոսկվայի Հյուսիսային վարչական շրջանի Խորոշևսկի շրջանում։ Ձգվում է Պեսչանայա 3-րդ փողոցից մինչև Ավիակոնստրուկտոր Սուխոյի փողոց՝ անցնելով նախկին Ֆրունզեի կենտրոնական օդակայանի տարածքով:

## Պատմություն
Կազմավորվել է 2006 թվականի փետրվարի 21-ին՝ № 282 և № 5506 նախագծված անցումներից: Անվանակոչվել է ավիակոնստրուկտոր, ակադեմիկոս, Սոցիալիստական աշխատանքի կրկնակի հերոս, Ստալինյան մրցանակի վեցանգամյա և Լենինյան մրցանակի դափնեկիր Արտեմ Միկոյանի (1905-1970) պատվին:

## Շենքեր և կառույցներ
*Զույգ կողմում.*
* Տուն 12 - «Լինկոր» բիզնես կենտրոն։
* Տուն 14 - բնակելի համալիր «Պրիվատ-Սկվեր»:

## Տրանսպորտ
* Ավտոբուս № 318 - փողոցի ամբողջ երկարությամբ։
* Ավտոբուս № 175 - Բերեզովայա Ռոշչա անցուղու հետ խաչմերուկից մինչև Պեսչանայա 3-րդ փողոց և հակառակ ուղղությամբ:
* Ավտոբուս № 818 - Բերեզովայա Ռոշչա անցուղու հետ խաչմերուկից մինչև Պեսչանայա 3-րդ փողոց և ետ. Խոդինսկի բուլվարից մինչև Մարշալ Շապոշնիկովի փողոց։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Մոսկվայի փողոցներ
Գավառագետի կամուրջ

**Գավառագետի կամուրջ** (նաև՝ Գորոյենց կամուրջ), միջնադարյան հայկական ճարտարապետական կառույց Մեծ Հայքի Սյունիք նահանգի Գավառ ավանի մոտ, Գավառագետի վրա։ Կամուրջը ծառայել է Դվին մայրաքաղաքը Հրազդանի հովտով, Սևանա լճի հարավային առափնյա հատվածով դեպի Պարտավ տանող քարավանային ճանապարհի համար։

Կամուրջը ներկայումս Գավառ քաղաքը կապում է Կարմիրգյուղին։

## Պատմություն
Կամրջի մասին հիշտականում կա Նորատուսի Սուրբ Գրիգոր Լուսավորիչ եկեղեցու խաչքարի արձանագրությունում.

Ըստ հայ պատմանաբ և աշխարհագրագետ Ղևոնդ Ալիշանի, Գավառագետի կամուրջը կառուցվել է 1221 թվականին Իվանե և Զաքարե Զաքարյանների օրոք՝ գետաքարերից ու գերաններից։ 

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Հայաստանի կամուրջներ
Պասկևիչի կամուրջ

**Պասկևիչի կամուրջ** (կամ **Ազատեկի կամուրջ**), միջնադարյան հայկական ճարտարապետական կառույց Վայոց ձորի մարզի Վայք քաղաքի մոտ, Արփա գետի վրա։ Այն համարվում է 14-18-րդ դարերի կամրջաշինության լավագույն նմուշներից։ Ներառված է Վայքի պատմության և մշակույթի անշարժ հուշարձանների ցանկում (11.3/8)։

## Պատմություն
Քաջբերունին կամրջի մասին գրել է, որ գետի հատակի մեծ սալից բարձրանում է կրաշաղախ լայն պատ, որը վերևում վերջանում է երկու սենյակով։ Երևում են սենյակների դռներն ու լուսամուտը: Սենյակների տանիքը եղել է կամրջի փայտե հատակը, որն այժմ չկա։ Հայ ճարտարապետ Վարազդատ Հարությունյանը նշում է, որ կամուրջը կառուցվել է 17-րդ դարում։

Գետի կիրճն այդ հատվածում խիստ նեղ է։ Կամրջային անցումն իրականացվել է դժվարին պայմաններում։ Կամրջի հատակային մասը դրված է եղել 5 մետր բարձրության երեք հենարանների վրա, որոնք այժմ պահպանված են։ Ունեցել է ռազմավարական նշանակությունը։ Վերանորոգել է Իվան Պասկևիչը և վերանորոգումից հետո ստացել է նրա անունը։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Վայքի շենքեր և կառույցներ
Կատեգորիա:Հայաստանի կամուրջներ
Գոդֆրի Հունսֆիլդ

**Սըր Գոդֆրի Նյուբոլդ Հաունսֆիլդը** ( ; ) բրիտանացի էլեկտրատեխնիկ էր, ով 1979 թվականին Ալան ՄաքԼեոդ Քորմակի հետ կիսեց ֆիզիոլոգիայի կամ բժշկության Նոբելյան մրցանակը՝ ռենտգենյան համակարգչային տոմոգրաֆիայի (CT) ախտորոշիչ տեխնիկայի մշակման գործում ունեցած ներդրման համար։

Նրա անունը անմահացել է Հաունսֆիլդի սանդղակով, որը համակարգչային տոմոգրաֆիայի գնահատման մեջ օգտագործվող ռադիոխտության քանակական չափանիշ է։ Սանդղակը սահմանվում է Հաունսֆիլդի միավորներով (նշան՝ HU), որը սկսվում է օդից՝ −1000 HU-ով, անցնում ջրով՝ 0 HU-ով, և հասնում մինչև խիտ կեղևային ոսկոր՝ և ավելի։

## Վաղ կյանք
Հաունսֆիլդը ծնվել է 1919 թվականի օգոստոսի 28-ին Սաթոն-օն-Թրենթում, Նոթինգհեմշիր, Անգլիա։Նա հինգ երեխաներից կրտսերն էր (նա ունի երկու եղբայր և երկու քույր)։
.

## Զինվորական ծառայություն և կրթություն
Երկրորդ համաշխարհային պատերազմից կարճ ժամանակ առաջ նա միացավ Թագավորական ռազմաօդային ուժերին որպես կամավոր պահեստազորային, որտեղ սովորեց էլեկտրոնիկայի և ռադարի հիմունքները: Պատերազմից հետո նա ընդունվեց Լոնդոնի Ֆարադեյ Հաուսի էլեկտրատեխնիկական քոլեջ, որն ավարտեց DFH-ով (Ֆարադեյ Հաուսի դիպլոմ):

## Կարիերա
thumb|Ժամանակակից որովայնի համակարգչային տոմոգրաֆիայի մեկ կադր։

1949 թվականին Հաունսֆիլդը սկսեց աշխատել EMI, Ltd.-ում, Հեյսում, Միդլսեքս, որտեղ նա ուսումնասիրեց ուղղորդվող զենքի համակարգերը և ռադարը։ EMI-ում նա հետաքրքրվեց համակարգիչներով, և 1958 թվականին նա օգնեց նախագծել Մեծ Բրիտանիայում արտադրված առաջին առևտրային հասանելի, ամբողջությամբ տրանզիստորային համակարգիչը՝ EMIDEC 1100-ը։ Կարճ ժամանակ անց նա սկսեց աշխատել EMI-ում համակարգչային տոմոգրաֆիայի սկաների վրա։ Նա շարունակեց կատարելագործել համակարգչային տոմոգրաֆիան՝ 1975 թվականին ներկայացնելով ամբողջ մարմնի սկաներ:

Qaxaqic dwu8s զբոսանքի ժամանակ Հաունսֆիլդի մոտ միտք ծագեց, որ առարկայի շուրջ բոլոր անկյուններից ռենտգենյան ցուցմունքներ վերցնելով կարելի է որոշել թե ինչ է պարունակվում տուփի մեջ։ Այնուհետև նա սկսեց աշխատել համակարգչի կառուցման վրա, որը կարող էր տարբեր անկյուններից ռենտգենյան ճառագայթներից տվյալներ ստանալ՝ առարկայի պատկերը «կտորներից» ստեղծելու համար։ Այս գաղափարը բժշկական ոլորտում կիրառելը դարձավ այն, ինչն այժմ հայտնի է որպես համակարգչային տոմոգրաֆիա։ Այդ ժամանակ Հաունսֆիլդը տեղյակ չէր Կորմակի կողմից նման սարքի տեսական մաթեմատիկայի վրա կատարված աշխատանքի մասին։ Հաունսֆիլդը կառուցեց գլխի սկաների նախատիպ և փորձարկեց այն նախ մարդու կոնսերվածված ուղեղի, ապա մսագործի խանութից վերցված թարմ կովի ուղեղի, իսկ ավելի ուշ՝ իր վրա։ 1971 թվականի հոկտեմբերի 1-ին Միացյալ Թագավորության Լոնդոնի Ուիմբլդոն քաղաքի Ատկինսոն Մորլի հիվանդանոցում համակարգչային տոմոգրաֆիան ներդրվեց բժշկական պրակտիկայում՝ ուղեղային կիստայով հիվանդի հաջող սկանավորմամբ. 1975 թվականին Հաունսֆիլդը կառուցեց ամբողջ մարմնի սկաներ։ Հաունսֆիլդի կողմից մշակված համակարգչային տոմոգրաֆիայի սկզբունքները շարունակում են կիրառվել մինչ օրս (2022)։

## Անձնական կյանք և մահ
Հաունսֆիլդը սիրում էր լեռնագնացություն և դահուկավազք։ 

Նա EMI-ից թոշակի անցավ 1986 թվականին և իր Նոբելյան մրցանակի գումարը օգտագործեց իր տանը անձնական լաբորատորիա կառուցելու համար։ Հաունսֆիլդը մահացավ Քինգսթոն ափոն Թեմզայում, Մեծ Լոնդոն, 2004 թվականին, 84 տարեկան հասակում։

## Ծանոթագրություններ
Տաթևի կամուրջ

**Տաթևի կամուրջ**, միջնադարյան հայկական ճարտարապետական կառույց Սյունիքի մարզի Տաթև գյուղի տարածքում, Տաթևի վանքից արևմուտք, Տանձատափ տանող ճանապարհին, Որոտան գետի վտակի վրա։ Ներառված է Տաթևի պատմության և մշակույթի անշարժ հուշարձանների ցանկում (9.97/5)։

Կամուրջը միաթռիչք է։ Այն կառուցված է բազալտե քարից։ Կամրջի վրայի դեղնավուն ավազաքարի վրա փորագրված է արձանագրություն, ըստ որի այն կառուցվել է 1672 թվականին։

## Պատկերասրահ

Պատկեր:Tatev kamurj (4).jpg|Կամրջի արձանագիր քարը


## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Տաթևի շենքեր և կառույցներ
Կատեգորիա:Հայաստանի կամուրջներ
Պիտեր Միտչել

**Պիտեր Դենիս Միտչել** FRS (), բրիտանացի կենսաքիմիկոս էր, ով 1978 թվականին արժանացել է քիմիայի Նոբելյան մրցանակի՝ ԱԵՖ-ի սինթեզի քեմիոսմոտիկ մեխանիզմի իր տեսության համար։

## Վաղ կյանք և կրթություն
Միտչելը ծնվել է 1920 թվականի սեպտեմբերի 29-ին Սուրեյի Միտչեմ քաղաքում։ Նրա ծնողներն էին պետական ​​ծառայող Քրիստոֆեր Գիբս Միտչելը և Քեյթ Բեատրիս Դորոթի (ծննդյան ազգանունը) Թափլինը։ Պիտեր Միտչելը կրթություն է ստացել Թոնթոնի Քինգս քոլեջում և Քեմբրիջի համալսարանի Հիսուս քոլեջում, որտեղ սովորել է բնական գիտություններ՝ մասնագիտանալով կենսաքիմիայի մեջ։ 

1942 թվականին նա ընդունվել է Քեմբրիջի կենսաքիմիայի ամբիոն որպես հետազոտող, իսկ 1951 թվականին, պենիցիլինի ազդեցության մեխանիզմի վերաբերյալ իր աշխատանքի համար, ստացել է դոկտորի կոչում։

## Կարիերա և հետազոտություն
1955 թվականին պրոֆեսոր Մայքլ Սվանը նրան հրավիրեց Էդինբուրգի համալսարանի կենդանաբանության ամբիոնում ստեղծելու «Քիմիական կենսաբանության բաժին», որտեղ 1961 թվականին նշանակվեց ավագ դասախոս, ապա՝ դոցենտ՝ 1962 թվականին, սակայն նրա աշխատանքի նկատմամբ ինստիտուցիոնալ դիմադրությունը, զուգորդված վատառողջության հետ, 1963 թվականին հանգեցրեցին նրա հրաժարականին։

1963-ից 1965 թվականներին, իր նախկին հետազոտող գործընկեր Ջենիֆեր Մոյլը հիմնադրել են հետազոտական ​​լաբորատորիա և բարեգործական ընկերություն՝ հայտնի որպես Glynn Research Ltd., Գլին Հաուսում հիմնարար կենսաբանական հետազոտությունները խթանելու համար, և նրանք սկսել են քեմիոսմոտիկ ռեակցիաների և ռեակցիայի համակարգերի վերաբերյալ հետազոտական ​​ծրագիր։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Անգլիացի կենսաքիմիկոսներ
Կատեգորիա:Անգլիացի գիտնականներ
Կատեգորիա:Անգլիացի քիմիկոսներ
Կատեգորիա:Անգլիացի կենսաբաններ
Կատեգորիա:Բրիտանական ակադեմիայի անդամներ
Կատեգորիա:ԱՄՆ-ի գիտությունների ազգային ակադեմիայի արտասահմանյան անդամներ
Կեմանց կամուրջ

**Կեմանց կամուրջ**, միջնադարյան հայկական ճարտարապետական կառույց Սյունիքի մարզի Ծավ գյուղի տարածքում, Կեմանց լքված գյուղատեղիի մոտ, Ծավ - Շիշկերտ ճանապարհից աջ։ Ըդգրկված է Ծավի պատմության և մշակույթի անշարժ հուշարձանների ցանկում (9.48/5.3)։

## Պատմություն
Կամուրջը կառուցվել է 17-րդ դարում Ծավ գետի վրա։ Այն գտնվել է Կեմանց գյուղից ներքև, Ղափճուղա միջնադարյան առևտրաական ուղու համար։

Կեմանց կամուրջը միաթռիչք է, կառուցված է բազալտ քարից և կրաշաղախից։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Ծավի շենքեր և կառույցներ
Կատեգորիա:Հայաստանի կամուրջներ
Ճակատենի կամուրջ

**Ճակատենի կամուրջ**, միջնադարյան հայկական ճարտարապետական կառույց Սյունիքի մարզի Ճակատեն գյուղի տարածքում, Ողջի գետի վտակ Ճակատենի վրա։ Կամուրջն ըդգրկված է Ճակատենի պատմության և մշակույթի անշարժ հուշարձանների ցանկում (9.61/11)։

## Պատմություն
Կամուրջը կառուցվել է 17-րդ դարում։ Այն միաթռիչք է, կառուցված է բազալտ քարից և կրաշաղախից։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Ճակատենի շենքեր և կառույցներ
Կատեգորիա:Հայաստանի կամուրջներ
Օզոն Քլինինգս

**Օզոն Քլինինգս** (), օզոնային տեխնոլոգիայով ախտահանման և մաքրող ծառայություններ մատուցող կազմակերպություն, որը հիմնադրել է Դավիթ Ղարիբյանը։ Ընկերությունը մասնագիտանում է տրանսպորտային միջոցների՝ ինքնաթիռների, ուղղաթիռների, բիզնես և ռազմական օդանավերի, ինչպես նաև օդանավակայանի տարածքների, կենցաղային տեխնիկայի, բնակարանների, հասարակական տարածքների և արդյունաբերական օբյեկտների մաքրման և դրանցում բակտերիաների, բորբոսների, հոտերի ու վնասակար օրգանական նյութերի ոչնչացման մեջ։

## Պատմություն
Ozone Cleanings-ը հիմնադրվել է 2019 թվականին Հայաստանում։ Կազմակերպությունը զարգացել է որպես շարժական ծառայություն, որն օգտագործում է օզոնացում, սերտիֆիկացված մեթոդներ՝ առանց քիմիական նյութերի կիրարկման։

Այն զարգացրել է բազմաստիճան օզոնային մաքրման մեթոդ, որը կիրառվում է տարբեր ոլորտներում՝ տրանսպորտ, կոմերցիոն տարածքներ, բնակարանային հատված, խոհանոցային տեխնիկա և այլն։

## Ծառայություններ
Ozone Cleanings-ը տրամադրում է մի շարք ծառայություններ՝ օգտագործելով բարձր խտության օզոնային գեներատորներ.

* Օզոնային ախտահանում ավտոմեքենաների համար
* Օզոնային մաքրում և հոտազերծում բնակարաններում
* Խոհանոցային տեխնիկայի խորքային ախտահանում (լվացքի մեքենաներ, սառնարաններ, գազօջախներ, օդքաշիչներ, լվացող մեքենաներ)
* Օդորակիչների արտաքին և ներքին բլոկների ախտահանում
* Կահույքի, գորգերի, սրահների ու հասարակական տարածքների օզոնացում
* Օզոնային գոլորշի, բարձր ճնշմամբ օզոնացված ջուր և բազմաստիճան մեխանիկական մաքրում
* ավիացոն ծառայություն

### Օգտագործվող տեխնոլոգիա
Ozone Cleanings-ը կիրառում է արդյունաբերական մակարդակի պատենդավորած օզոն գեներատորներ, որոնք կարող են արտադրել մինչև բարձր խտության օզոն՝ օգտագործելով օդի մոլեկուլային վերլուծություն։

Օզոնը գործողության ընթացքում քայքայում է օրգանական նյութերը և վերականգնվում է որպես թթվածին։

## Գործընկերություն և միջազգային ներկայություն
ozone.aero-ն Ozone Cleanings-ի ավիացիոն ենթաբրենդն է, որը ներկայացված է ozone.aero դոմենով, որը գրանցված է .aero ոլորտում՝ ավիացիայի համար նախատեսված դոմենային գոտում։

Ozone Cleanings-ը ընդգրկված է aviation community-ում և համագործակցում է տրանսպորտային կառույցների հետ, ինչպես նաև սպասարկում է դեսպանատներ և պետական կառույցներ։

## Տես նաև

* Օզոն

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ

* Պաշտոնական կայք

Կատեգորիա:Հայաստանի ընկերություններ
Հենրի Գրյու

**Հենրի Գրյու** (, ) քրիստոնյա ուսուցիչ և գրող, որի Աստվածաշնչի ուսումնասիրությունները նրան հանգեցրին այնպիսի եզրակացությունների, որոնք հակասում էին իր ժամանակի շատ հիմնական եկեղեցիների կողմից ընդունված վարդապետություններին։ Այլ բաների շարքում, նա մերժում էր Երրորդությունը, հոգու անմահությունը և բառացիորեն հավերժական տանջանքների դժոխքը։ Դրա փոխարեն նա ընդունում էր պայմանական անմահությունն ու անահիլյացիոնիզմը, որոնք հետագայում որոշակիորեն ավելի լայն տարածում ստացան։

## Կենսագրություն
Հենրի Գրյուն ծնվել է Անգլիայում՝ Բիրմինգհեմում, բայց 13 տարեկանում ծնողների հետ տեղափոխվել է Միացյալ Նահանգներ: Նրա ընտանիքը սկզբում ապրել է Բոստոնում: Հետագայում Գրյուն ապրել է Փրովիդենսում, Փոթաքեթում, Հարթֆորդում և Ֆիլադելֆիայում: Նա ավարտել է Բրաունի համալսարանը:

23 տարեկանում Գրյուն դարձել է Փրովիդենսի Առաջին Բապտիստական եկեղեցու սարկավագ, իսկ ավելի ուշ՝ Փոթաքեթի հովիվ: 1810 թվականին նա հրատարակել է իր առաջին աշխատությունները՝ Մատթեոսի Ավետարանի վերաբերյալ: 30 տարեկանում, 1811 թվականին, Հարթֆորդի Առաջին Բապտիստական եկեղեցում չորս տարի հովիվ լինելուց հետո, նրա կապը խզվել է, քանի որ «նա ընդունել է եկեղեցուց տարբերվող զգացմունքներ և սովորույթներ»:

## Տես նաև
*Ադվենտիզմ
*Պայմանական անմահություն
*Անահիլյացիոնիզմ
*Քրիստոնեական մարդաբանություն
*Յոթերորդ օրվա ադվենտիստների եկեղեցի

## Ծանոթագրություններ
Հարավարևմտյան «Նեոֆիտ Ռիլսկի» համալսարան

**Հարավարևմտյան «Նեոֆիտ Ռիլսկի» համալսարան** (Բուլղարերեն՝  Югозападен университет Неофит Рилски ) համալսարան Բուլղարիայի Բլագոևգրադ քաղաքում։ Հիմնադրվել է 1975 թվականին։ Բլագոևգրադի համալսարանը անվանվել է ի պատիվ նոր բուլղարական կրթության պատրիարք Նեոֆիտ Ռիլսկիի  (Ռիլացի Նեոֆիտ)։

## Պատմություն
Համալսարանը սկզբնապես հիմնադրվել է որպես Սոֆիայի համալսարանի մասնաճյուղ։ 1976/77 ուսումնական տարում ընդունված առաջին 200 ուսանողները ունեցել են երկու մասնագիտություն՝ մանկապարտեզների և տարրական դպրոցների համար ուսուցիչների պատրաստման մանկավարծություն։ Այսպիսով՝ Բուլղարիայում սկսվեցին մանկապարտեզների և տարրական դպրոցների ուսուցիչների պատրաստումները բարձրագույն կրթության միջոցով։ Դասավանդումները իրականացվում էին երեք պրոֆեսորների, երկու դոցենտների և տասներեք ասիստենտների կողմից

Բուլղարիայի Հանրապետության Պետական խորհրդի 1983 թ. օգոստոսի 4-ի թիվ 2296 ակտով (Պետական թերթ № 62/1983), մասնաճյուղը վերափոխվեց ինքնուրույն ինստիտուտի։ Ինստիտուտը ձգտում էր ձևավորել սեփական ուղին ուսուցիչների պատրաստման գործում։ Երկու տարի անց՝ 1985 թ-ին, սկսեց գործել Գիտական խորհուրդը, որը իրավունք ուներ դոցենտներ ընտրել մանկավարժություն, հոգեբանություն և ուսումնագիտական մեթոդիկայի ոլորտներում։ Ուսումնական ծրագրերում իրենց տեղը գտան նոր մասնագիտություններ, ինչպիսիք են մաթեմատիկան, ֆիզիկան, բուլղարերեն լեզուն, բուլղարական գրականությունը և պատմությունը։ 1990 թվականին համալսարանն արդեն իրականացնում էր ամբողջական և հեռակա ուսուցում՝ հինգ ֆակուլտետներում տասը մասնագիտություններով։

Ինստիտուտն ավելի ու ավելի էր հաստատվում որպես առանձին բարձրագույն ուսումնական հաստատություն և սկսեց ընդունել օտարերկրյա ուսանողների։

1990 թվականից հետո հասարակական կյանքի բոլոր ոլորտներում ժողովրդավարացման գործընթացների ազդեցության ներքո և «Ակադեմիական ինքնավարության մասին» օրենքի համաձայն, Բլագոևգրադի Բարձրագույն Դպրոցը արագացված տեմպերով սկսեց զարգանալ։ Բացվեցին նոր ֆակուլտետներ։ Պետական ֆինանսավորմամբ կրթությանը զուգահեռ ներդրվեց վճարովի ուսուցումը։ Զարգացման մակարդակի և հատկապես տնտեսագիտության, իրավագիտության ու սոցիալական գործունեությունների ոլորտներում բարձրագույն կրթությամբ մասնագետների մեծ պահանջարկի պայմաններում՝ 1995 թ. հուլիսին Ազգային ժողովի որոշմամբ (Պետական թերթ № 68/1995), Բլագոևգրադի Բարձրագույն մանկավարժական ինստիտուտը վերանվանվեց Բլագոևգրադի «Ռիլայի Նեոֆիտ» Հարավարևմտյան համալսարանի

1997 թվականի հունվարի 27-ին նախարարների խորհրդի թիվ 16 որոշմամբ, Բլագոևգրադի Մեքենաշինության և էլեկտրատեխնիկայի քոլեջը վերափոխվեց Տեխնիկական քոլեջի՝ ընդգրկվելով Բլագոևգրադի Հարավարևմտյան համալսարանի ծրագրում։

## Ֆակուլտետներ
Համալսարանում գործում են յոթ ֆակուլտետ և մեկ քոլեջ՝

* Իրավագիտության և պատմության ֆակուլտետ
* Տնտեսագիտության ֆակուլտետ
* Արվեստի ֆակուլտետ
* Մաթեմատիկայի և բնական գիտությունների ֆակուլտետ
* Մանկավարժության ֆակուլտետ
* Փիլիսոփայության ֆակուլտետ
* Բանասիրության ֆակուլտետ
* Տեխնիկական գիտությունների քոլեջ

## Արտաքին հղումներ

*  
Կատեգորիա:1975 հիմնադրումներ Բուլղարիայում
Կատեգորիա:Կրթությունը Բուլղարիայում
Կատեգորիա:Բուլղարիա
Կատեգորիա:Համալսարաններ
Ֆրանսիական Պոլինեզիայի դրոշ

**Ֆրանսիական Պոլինեզիայի պետական դրոշ**, ընդունվել է 1984 թվականին։

## Նկարագրություն և խորհրդանիշներ
Ֆրանսիական Պոլինեզիայի դրոշը իրենից ներկայացնում է ուղղանկյուն պաստառ՝ կարմիր, սպիտակ և կարմիր գույների երեք հորիզոնական շերտերով։ Կենտրոնական սպիտակ շերտի լայնությունը երկու անգամ գերազանցում է կարմիր շերտերի լայնությանը։ Սպիտակ շերտի կենտրոնում տեղադրված է Ֆրանսիական Պոլինեզիայի խորհրդանիշի պատկերը՝ պոլինեզիական նավակ կարմիր առագաստներով՝ 10 արևային ճառագայթների և կապույտ և սպիտակ գույների ծովային ալիքների 5 շարքերի ֆոնին։

Նավակի վրա գտնվում են շագանակագույն հինգ մարդուկների ոճավորված պատկերներ, որոնք խորհրդանշում են Ֆրանսիական Պոլինեզիայի հինգ արշիպելագները։ Արևային ճառագայթները խորհրդանշում են կյանքը։ Օվկիանոսը խորհրդանշում է հարստությունը։

## Պատմություն
Ժամանակակից դրոշն ընդունվել է 1984 թվականի նոյեմբերի 20-ին՝ հիմնվելով Տահիտիի դրոշի վրա, որը տարբերվում է դրոշի կենտրոնական մասում զինանշանի բացակայությամբ։

Իր կարգավիճակով Ֆրանսիական Պոլինեզիան Ֆրանսիայի անդրծովյան համայնք է, այդ պատճառով Ֆրանսիական Պոլինեզիայի դրոշի հետ մեկտեղ կառավարական հիմնարկներում և պաշտոնական միջոցառումների ժամանակ փակցվում է նաև Ֆրանսիայի դրոշը։

## Ֆրանսիական Պոլինեզիայի կազմում գտնվող արշիպելագների դրոշներ

Պատկեր:Unofficial flag of the Leeward Islands (Society Islands).svg|Ընկերության կղզիների դրոշ
Պատկեր:Flag of the Gambier Islands.svg|Գամբիե կղզիների դրոշ
Պատկեր:Flag of Marquesas Islands.svg|Մարկիզյան կղզիների դրոշ
Պատկեր:Flag of Tuamotu Archipelago.svg|Տուամոտուի դրոշ
Պատկեր:Flag of the Austral Islands.svg|Տուբուաի դրոշ


## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* FOTW Flags Of The World website. French Polynesia

Կատեգորիա:1984 դրոշներ
Կատեգորիա:Ազգային դրոշներ
Կատեգորիա:Ֆրանսիական Պոլինեզիա
Կատեգորիա:Ֆրանսիայի դրոշներ
Վերներ Արբեր

**Վերներ Արբեր** () շվեյցարացի մանրէաբան և գենետիկ է: Ամերիկացի հետազոտողներ Համիլթոն Սմիթի և Դանիել Նաթանսի հետ միասին, Վերներ Արբերը 1978 թվականին արժանացել է ֆիզիոլոգիայի կամ բժշկության Նոբելյան մրցանակի՝ ռեստրիկցիոն էնդոնուկլեազների հայտնաբերման համար: Նրանց աշխատանքը հանգեցրեց ռեկոմբինանտ ԴՆԹ տեխնոլոգիայի զարգացմանը:

## Կյանք և կարիերա
thumb|Դեյզի Դյուսուայի 1978 թվականի նամակները, որտեղ նա արտահայտում է իր հիասթափությունը Վերներ Արբերին Նոբելյան մրցանակի արժանացրած իր հետազոտության չճանաչվածության վերաբերյալ։
Արբերը 1949-ից 1953 թվականներին քիմիա և ֆիզիկա է ուսումնասիրել Ցյուրիխի Շվեյցարիայի դաշնային տեխնոլոգիական ինստիտուտում։ 1953 թվականի վերջին նա Ժնևի համալսարանում էլեկտրոնային մանրադիտակի ասիստենտի պաշտոն է ստանձնել, որոշ ժամանակ անց թողել է էլեկտրոնային մանրադիտակը, շարունակել է ուսումնասիրել բակտերիոֆագերը և գրել է իր դիսերտացիան լամբդա պրոֆագ մուտանտների անկատարության մասին։

1958 թվականին Արբերը ստացել է իր դոկտորի կոչում Ժնևի համալսարանում: Այնուհետև նա աշխատել է Հարավային Կալիֆոռնիայի համալսարանում ֆագերի գենետիկայի բաժնում՝ Ջիո («Ջո») Բերտանիի հետ: 1959 թվականի վերջին նա ընդունել է 1960 թվականի սկզբին Ժնև վերադառնալու առաջարկը:

Ժնևի համալսարան վերադառնալուց հետո Արբերն աշխատել է Ֆիզիկայի ինստիտուտի նկուղային լաբորատորիայում, որտեղ նա իրականացրել է արդյունավետ հետազոտություններ և հյուրընկալել է «մի շարք առաջնակարգ ասպիրանտների, հետդոկտորական կրթաթոշակառուների և ավագ գիտնականների», այդ թվում՝ Դեյզի Ռուլան Դյուսուային, ում աշխատանքը նրան օգնել է հետագայում ստանալ Նոբելյան մրցանակ։ 1965 թվականին Ժնևի համալսարանում նա դարձավ մոլեկուլային գենետիկայի արտակարգ պրոֆեսոր։ 1971 թվականին, Բերկլիի մոլեկուլային կենսաբանության ամբիոնում մեկ տարի որպես հրավիրված Միլլերի պրոֆեսոր անցկացնելուց հետո, Արբերը տեղափոխվել է Բազելի համալսարան։ Բազելում նա առաջիններից մեկն էր, ով աշխատել է նորակառույց Biocentrum-ում, որտեղ տեղակայված էին կենսաֆիզիկայի, կենսաքիմիայի, մանրէաբանության, կառուցվածքային կենսաբանության, բջջային կենսաբանության և դեղագիտության ամբիոնները և, հետևաբար, նպաստել է միջառարկայական հետազոտություններին։

## Անձնական կյանք
Արբերը ամուսնացած է և ունի երկու դուստր, այդ թվում՝ Սիլվիա Արբերը։

Արբերը քրիստոնյա և թեիստ էվոլյուցիոնիստ է, նշելով. «Ամենապարզունակ բջիջները կարող են պահանջել առնվազն մի քանի հարյուր տարբեր կենսաբանական մակրոմոլեկուլներ։ Ինչպես կարող էին նման արդեն բավականին բարդ կառուցվածքները միավորվել, ինձ համար մնում է առեղծված։ Արարչի՝ Աստծո գոյության հնարավորությունը ինձ համար ներկայացնում է այս խնդրի բավարար լուծում»։ Բացի այդ, նա հայտարարել է. «Ես գիտեմ, որ Աստծո գաղափարը օգնել է ինձ հաղթահարել կյանքի բազմաթիվ հարցեր. այն ինձ առաջնորդում է կրիտիկական իրավիճակներում, և ես տեսնում եմ դրա հաստատումը աշխարհի գործունեության գեղեցկության վերաբերյալ բազմաթիվ խորը ընկալումներում»։

## Ծանոթագրություններ
Դանիել Նաթանս

**Դանիել Նաթանսը** () ամերիկացի մանրէաբան էր։ Ամերիկացի հետազոտող Համիլթոն Սմիթի և շվեյցարացի հետազոտող Վերներ Արբերի հետ միասին նա կիսեց 1978 թվականի ֆիզիոլոգիայի կամ բժշկության Նոբելյան մրցանակը՝ ռեստրիկցիոն ֆերմենտների հայտնաբերման և դրանց ռեստրիկցիոն քարտեզագրման մեջ կիրառման  համար.

## Վաղ կյանք և կրթություն
Նաթանսը ծնվել է Դելավերի նահանգի Ուիլմինգտոն քաղաքում՝ ռուս հրեա ներգաղթյալ ծնողների՝ Սառայի (Լևիտան) և Սեմյուել Նաթանսի ինը երեխաներից վերջինը։ Մեծ ճգնաժամի ժամանակ նրա հայրը կորցրեց իր փոքր բիզնեսը և երկար ժամանակ գործազուրկ մնաց։

Նաթանսը հաճախել է պետական ​​դպրոցներ, ապա՝ Դելավերի համալսարան, որտեղ 1950 թվականին ստացել է քիմիայի բակալավրի աստիճան։ 1954 թվականին նա ստացել է բժշկական գիտությունների դոկտորի աստիճան Սենթ Լուիսի Վաշինգտոնի համալսարանում և մեկ տարի աշխատել է Պրեսբիտերական բժշկական կենտրոնում։

Նաթանսը 1957 թվականին վերադարձավ Կոլումբիայի Պրեսբիտերական բժշկական կենտրոն՝ երկամյա օրդինատուրա անցնելու:
Նա աշխատում էր սպիտակուցի սինթեզի խնդրի վրա։ 1959 թվականին նա որոշեց լրիվ դրույքով աշխատել հետազոտության վրա և դարձավ գիտաշխատող Ֆրից Լիպմանի լաբորատորիայում՝ Նյու Յորքի Ռոքֆելլերի ինստիտուտում։

## Կարիերա
1962 թվականին Նաթանսը ընդունվեց Ջոնս Հոփքինսի բժշկական դպրոց՝ մանրէաբանության պրոֆեսորի օգնական։ 1965 թվականին նա դարձավ դոցենտ, իսկ 1967 թվականին՝ պրոֆեսոր։ 1972 թվականին նա դարձավ մանրէաբանության ամբիոնի վարիչ և այդ պաշտոնում աշխատեց մինչև 1982 թվականը։ 1981 թվականին մանրէաբանության ամբիոնը վերանվանվեց մոլեկուլային կենսաբանության և գենետիկայի ամբիոն։

1982 թվականին Ջոնս Հոփքինսի համալսարանը Նաթանսին շնորհեց համալսարանի պրոֆեսորի կոչում, պաշտոն, որը նա զբաղեցրեց մինչև մահ։ 1982 թվականին նա նաև դարձավ Ջոնս Հոփքինսի բժշկական դպրոցի Հովարդ Հյուզի բժշկական ինստիտուտի ավագ գիտաշխատող։[

1995-ից 1996 թվականներին Նաթանսը աշխատեց որպես Ջոնս Հոփքինսի համալսարանի ժամանակավոր նախագահ։

1999 թվականի հունվարին Ջոնս Հոփքինսի բժշկական դպրոցը հիմնադրեց Մաքքուսիկ-Նաթանսի գենետիկական բժշկության ինստիտուտը՝ բազմամասնագիտական ​​կլինիկական և հետազոտական ​​կենտրոն, որը կրում է Նաթանսի և բժշկական գենետիկայի առաջատար մասնագետ Վիկտոր Մաքքուսիկի անունը

## Ծանոթագրություններ
Wood (երգ)

**«Wood»**, ամերիկացի երգչուհի և հեղինակ-կատարող Թեյլոր Սվիֆթի երգը։ Այն թողարկվել է 2025 թվականի հոկտեմբերի 3-ին *Republic Records* լեյբլում որպես նրա *[[The Life of a Showgirl]]* (2025) տասներկուերորդ ստուդիական ալբոմի իններորդ թրեքը։  Նա հանդես է եկել որպես հեղինակ և պրոդյուսեր Մաքս Մարտինի և Shellback-ի հետ համատեղ:

## Նախապատմություն
2025 թվականի օգոստոսի 13-ին Սվիֆթը հայտարարել է իր «*[[The Life of a Showgirl]]*» տասներկուերորդ ստուդիական ալբոմի մասին «New Heights» պոդքաստի շրջանակներում, որը վարում էր NFL խաղացող, Սվիֆթի փեսացու Թրևիս Քելսին։ «Wood»-ը նույն օրը ներկայացվել է որպես ալբոմի իններորդ երգ։

## Կոմպոզիցիա
«Wood»-ը նկարագրվում է որպես երգ սինթի-փոփ, փոփ-ֆանկ, պարային երաժշտություն և դիսկո ոճերում։  Գործիքավորման մեջ օգտագործվել են ֆլյուգելհորն, անգլիական շչակ, բարիտոն-սաքսոֆոն, բաս-կլարնետ, թավջութակ, կլավինետ, հարվածային գործիքներ, էլեկտրական կիթառ և ֆլեյտա։  Որոշ քննադատներ երգի կիթառի ռիֆը համեմատել են Jackson 5 խմբի «I Want You Back» երգի ռիֆի հետ։

## Հիթ-շքերթներ

## Հավաստագրումներ

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Երգեր այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Թեյլոր Սվիֆթի երգեր
Աշտարակի կամուրջ

**Աշտարակի կամուրջ**, միջնադարյան հայկական ճարտարապետական կառույց Արագածոտնի մարզի Աշտարակ քաղաքում, Քասաղ գետի վրա՝ ավելի հին կամրջի հարևանությամբ։ Այն կառուցվել է 1664 թվականին։ Ընդգրկված է Աշտարակի պատմության և մշակույթի անշարժ հուշարձանների ցանկում (2.1/21):

## Պատմություն
Այս կամուրջը համարվում է միջնադարի հայկական կամրջաշինության նշանավոր կառույցներից։ Կոչվում է նաև Աշտարակի հին կամուրջ կամ ձորի կամուրջ։ Համաձայն 17-րդ դարի հայ պատմիչ Առաքել Դավրիժեցու վկայության, կամուրջը 1664 թվականին կառուցել է Մոծակենց Մահտեսի խոջա Գրիգորը։ Այդ մասին արձանագրություն է եղել կամրջի միջին և մեծ կամարների միջև, ճակատային պատին, որը վերանորոգման արդյունքում հայտնվել է սվաղի տակ:

Կամուրջը եռակամար կառույց է, որի եզրապատերն աստիճանաձև են։ Մի ծայրը հենած է գետի ձախափնյա բարձր քարափին, իսկ մյուս ծայրը պատի ձևով ձգվում է առափնյա հարթության վրա։ Թռիչքի անցումն ունի թեքություն դեպի աջ ափը, ինչը պայմանավորված է գետի ափերի տարբեր մակարդակների բարձրությամբ։ Ամբողջ կամուրջը կառուցված է սրբատաշ ծիրանագույն տուֆով։ Կամրջի երկարությունը 76,2 մետր է, լայնությունը՝ 6 մետր։ Կամարների բացվածքներն են՝ 7,5,  9,05 և 11,4 մետր: Այն միջնադարում կառուցված Հայաստանի ամենամեծ կամուրջներից մեկն է։

Այս կամուրջը կարևորագույն դեր է խաղացել պատմական Հայաստանի առևտրատնտեսական կապերի զարգացման ու ռազմական տեղաշարժերի ապահովման համար: Այստեղով է անցել Արագածոտն, Նիգ ու Շիրակ գավառներով դեպի արևմուտք տանող ճանապարհները։
Վերջին անգամ կամուրջը վերանորոգվել է 2004 թվականին:

1916. Аштаракский мост.jpg|1916


## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Աշտարակի շենքեր և կառույցներ
Կատեգորիա:Հայաստանի կամուրջներ
Ֆելիպե Ագիլար Մենդոզա

**Ֆելիպե Ագիլար Մենդոզա** (, ), կոլումբացի ֆուտբոլիստ, «Ատլետիկո Պարանաենսեի» պաշտպան, որը խաղացել է Կոլումբիայի ազգային հավաքականում և մասնակցել է 2016 թվականի Ռիո դե Ժանեյրոյում կայացած Օլիմպիական խաղերին։ Ներկայումս վարձավճարով խաղում է արգենտինական «Լանուս» ակումբի կազմում։

## Ակումբային կարիերա
Ագիլարն իր պրոֆեսիոնալ կարիերան սկսել է «Ատլետիկո Նասիոնալում»: 2011 թվականին ընդգրկվել է հիմնական թիմի կազմում։ Հունիսի 28-ին Կոլումբիայի գավաթի խաղարկության «Ինդեպենդիենտե Մեդելինի» դեմ խաղում Ֆեդիպեն նորամուտն է նշել «Ատլետիկո Նասիոնալի» կազմում։ 2013 թվականին խաղային պրակտիկա ձեռք բերելու նպատակով մի քանի մրցաշրջանով վարձակալությամբ միացել է «Ալիանսա Պետրոլերային»։ Փետրվարի 17-ին իր հարազատ քաղաքի ակումբի՝ «Ատլետիկո Նասիոնալի» դեմ խաղում Ագիլարը նորամուտն է նշել Մուստանգի գավաթում։ Իր երկրորդ մրցաշրջանում Ֆելիպեն տեղ է վաստակել մեկնարկային կազմում և սկսել է կանոնավոր խաղալ։ 2016 թվականի սկզբին վարձակալության ժամկետի ավարտից հետո վերադարձել է «Ատլետիկո Նասիոնալ»։ Նույն թվականին Ագիլարը ակումբի հետ հաղթել է Լիբերտադորեսի գավաթում։

## Միջազգային կարիերա
2013 թվականին Կոլումբիայի երիտասարդական հավաքականի կազմում Ագիլարը Արգենտինայում հաղթել է Հարավային Ամերիկայի երիտասարդական առաջնությունը։ Մրցաշարում նա խաղացել է Բոլիվիայի, Արգենտինայի և երկու անգամ՝ Պարագվայի թիմերի դեմ խաղերում։

Նույն տարվա ամռանը Ֆելիպեն մասնակցել է Թուրքիայում կայացած աշխարհի երիտասարդական առաջնությանը։ Մրցաշարում խաղացել է Ավստրալիայի, Թուրքիայի, Սալվադորի և Հյուսիսային Կորեայի թիմերի դեմ խաղերում։

2016 թվականի մայիսի 29-ին Հայիթիի դեմ ընկերական խաղում Ագիլարը նորամուտն է նշել Կոլումբիայի ազգային հավաքականում՝ երկրորդ խաղակեսում փոխարինելով Ջեյսոն Մուրիլոյին։

2016 թվականի ամռանը Ֆելիպեն մասնակցել է ԱՄՆ-ում կայացած Ամերիկայի գավաթի խաղարկությանը։ Մրցաշարում խաղացել է Կոստա Ռիկայի դեմ խաղում։ Օգոստոսին Ագիլար Կոլումբիայի օլիմպիական հավաքականի կազմումը մասնակցել է Ռիո դե Ժանեյրոյի Օլիմպիական խաղերին։ Մրցաշարում խաղացել է Ճապոնիայի դեմ խաղում։

## Նվաճումներ
* յի չեմպիոն (1)՝ Ապերտուրա 2017
* յի գավաթակիր (2)՝ 2016, 2018
* յի Սուպերլիգայի հաղթող (1)՝ 2016
* յի Պրիմերա B-ի հաղթող (1)՝ 2012
*  Բրազիլիայի փոխչեմպիոն (1)՝ 2019
* Եզրափակիչ Կոպա Սուդամերիկանա (1)՝ 2016
* Կոպա Լիբերտադորեսի հաղթող (1)՝ 2016
* Copa Libertadores-ի եզրափակիչ (1)՝ 2020
* Recopa Sudamericana-ի հաղթող (1)՝ 2017 
* Հարավային Ամերիկայի երիտասարդական չեմպիոն (1)՝ 2013
* Ամերիկայի գավաթի բրոնզե մեդալակիր (1)՝ 2016

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Ամերիկա Կալիի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Ատլետիկո Նասիոնալի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Ատլետիկո Պարանաենսեի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Դեպորտիվո Կալիի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Ինդեպենդիենտեի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Լանուսի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Կոլումբիայի հավաքականի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Կոլումբիայի ֆուտբոլի ազգային հավաքական
Կատեգորիա:Կոլումբիացի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Սանտոսի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Տղամարդկանց ֆուտբոլի պաշտպաններ
Էնմանուել Ռեյես

**Էնմանուել Ռեյես Պլա** (. ), իսպանացի պրոֆեսիոնալ բռնցքամարտիկ:

## Կենսագրություն
Ծնվել է 1992 թվականի դեկտեմբերի 14-ին Կուբայի մայրաքաղաք Հավանայում:

2017 թվականին տեղափոխվել է Իսպանիա, 2020 թվականին ստացել այդ երկրի քաղաքացիություն: Իսպանիայի բռնցքամարտի ազգային հավաքականի անդամ է:

## Մարզական կարիերա
Ռեյեսը բռնցքամարտով սկսել է զբաղվել վեց տարեկանից: 2014 թվականին դարձել է Կուբայի փոխչեմպիոն կիսածանր քաշային կարգում, 2016 թվականին՝ Կուբայի փոխչեմպիոն ծանր քաշային կարգում: 
2014—2016 թվականներին «Cuba Domadores» թիմի կազմում՝ որպես կիսածանր քաշային (մինչև 81 կգ) բռնցքամարտիկ մասնակցել է *World Series Boxing* կիսապրոֆեսիոնալ լիգայի մրցումներին, անցկացրել երեք մենամարտ և երեքում էլ հաղթանակ տարել մրցավարների վճռի համաձայն:

2019, 2020 և 2021 թվականներին հռչակվել է Իսպանիայի չեմպիոն ծանր քաշային կարգում: 

Էնմանուելը բրոնզե մեդալ է նվաճել 2021 թվականի սիրողական բռնցքամարտի աշխարհի առաջնությունում, արծաթե մեդալ՝ 2022 թվականին Երևանում անցկացված Եվրոպայի սիրողական բռնցքամարտի առաջնությունում։ 2023 թվականին Լեհաստանի Կրակով քաղաքում կայացած Եվրոպական խաղերում բրոնզե մեդալ է նվաճել մինչև 92 կգ քաշային կարգում։

2024 թվականին Փարիզում անցկացված ամառային օլիմպիական խաղերում նա բրոնզե մեդալի է արժանացել ծանրքաշայինների (մինչև 92 կգ) մրցապայքարում։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Enmanuel Reyes Pla at the Paris 2024 Summer Olympics
* Enmanuel Reyes – COE – Paris 2024 
* 
* Результати змагань на amateur-boxing.strefa 

Կատեգորիա:2024 թվականի Ամառային օլիմպիական խաղերի բրոնզե մեդալակիրներ
Կատեգորիա:Իսպանացի օլիմպիական մարզիկներ
Կատեգորիա:Կուբացի բռնցքամարտիկներ
Կատեգորիա:Կուբացի օլիմպիական բռնցքամարտիկներ
Յասիր Աբու Շաբաբ

**Յասիր Աբու Շաբաբ** (, ), Գազայի հատվածի Ռաֆահ շրջանում գործող «Ժողովրդական ուժեր» խմբակցության առաջնորդ, համարվել է Իսրայելի և ՀԱՄԱՍ-ի միջև պատերազմի շրջանակներում առաջին պաշտոնապես ճանաչված պաղեստինցի համագործակիցը։ Քննադատները նրան կոչել են «Գազայի Պաբլո Էսկոբար» մականունը։

## Կենսագրություն
Յասիր Աբու Շաբաբը եղել է թարաբին բեդվինական ցեղային միությունից։ Երիտասարդ տարիքում Յասիրը թողել է դպրոցը և սկսել զբաղվել թմրանյութերի մաքսանենգությամբ։ 2023 թվականի հոկտեմբերի 7-ին, երբ Համասի գլխավորած պաղեստինյան զինված խմբավորումները Գազայի հատվածից ներխուժել են Իսրայել, Աբու Շաբաբը գտնվել է ՀԱՄԱՍ-ի բանտում՝ թմրանյութերի մաքսանենգության մեղադրանքով։ Պատերազմի սկսվելուց հետո նա չպարզված հանգամանքներում ազատություն է ստացել։

Աբու Շաբաբի խումբը մեղադրվել է մարդասիրական օգնության ավտոշարասյուները թալանելու մեջ։ Նա ինքը պնդել է, որ «մենք բեռնատարներ ենք առևանգում սննդի համար, այլ ոչ թե վաճառքի։

2024 թվականի նոյեմբերին ՀԱՄԱՍ-ը մահափորձ է կատարել Աբու Շաբաբի դեմ, որի արդյունքում սպանվել են նրա երկու համախոհները՝ եղբայրը՝ Ֆաթհին, և Մաջեդ Աբու Դաքքարը։

2025 թվականի դեկտեմբերի 4-ին նա սպանվել է Գազայում ներքին բախումների ժամանակ։ Ըստ որոշ տեղեկությունների՝ նրան տարհանել են Սորոկա հիվանդանոց, որտեղ նրան մահացած են ճանաչել։

## Կապը Իսրայելի հետ
2025 թվականի հունիսի 5-ին Իսրայելի վարչապետ Բենյամին Նեթանյահուն հաստատել է, որ Իսրայելի կառավարությունը, Շաբակի միջոցով, զինել և աջակցել է Աբու Շաբաբի աշխարհազորին՝ որպես Գազայի հատվածում Համասին այլընտրանքային պաղեստինյան ուժ,:

Աբու Շաբաբը հերքել է իր կապը ԻԼԻՊ֊ի և Իսրայելի հետ, սակայն չի բացառել հնարավոր համագործակցությունը Իսրայելի պաշտպանության բանակի հետ ապագայում։ Աբու Շաբաբը պնդել է, որ ինքը պահում է հարաբերություններ Պաղեստինյան վարչակարգի հետ, որն իր հերթին հրաժարվել է մեկնաբանել նրա հետ կապերի մասին տեղեկությունները։

## Արտաքին հղումներ
*Anti-Hamas militia leader Yasser Abu Shabab killed in Gaza Strip - reports

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Թմրավաճառներ
Կատեգորիա:Հայտնի սպանվածներ
Կատեգորիա:Պաղեստինցի հասարակական գործիչներ
Նաիրա Շահիրյան

**Նաիրա Շահիրյան**, թատրոնի, հեռուստատեսության, կինոյի դերասանուհի, հաղորդավարուհի։

## Կենսագրություն
Նաիրա Շահինյանը ծնվել է 1964 թվականին։ Մայրը Հայաստանի վաստակավոր արտիստ, դերասանուհի Էվելինա Շահիրյանն է։ Նաիրան սովորել և ավարտել է Խորեն Աբրահամյանի անվան արվեստանոցը։ Դերասանական ասպարեզում հայտնվել է շատ վաղ հասակում՝ 6 տարեկանում՝ նկարահանվելով «Քաոս» ֆիլմում, որտեղ կերտել է Սմբատի աղջկա դերը: 1988 թվականից աշխատում է Երևանի Հրաչյա Ղափլանյանի անվան պետական դրամատիկական թատրոնում։

Թատրոնի կարևոր դերակատարումներից են՝

Բետինա – “Ցիլինդր”
Սմերալդինա – “Ագռավը”
Աղջիկ – “Անվերջ վերադարձ”
Ժակլին – “Ակամա բժիշկ”
Գոգի – “Մակբեթ”
Դորոթի Դեբնի – “Սիրային խառնաշփոթ”
Ռոմանի մայրը – “Արնախումի ընտանիքը”
Դերասանուհի, թագուհի՝ բեմական – “Համլետ”

Նաիրա Շահինյանը նկարվել է «Մեծ պատմություն փոքր քաղաքում», «Արտիստը», «Խաչագողի հիշատակարանը» ֆիլմերում, «Տնփեսա» սիթքոմում, «Եթե գտնեմ քեզ» սերիալում։

Շուրջ տասը տարի ազգային հեռուստատեսությամբ վարել է «Հեքիաթն է կանչում» մանկական հաղորդումը, աշխատել է նաև «Հայրենիք» հեռուստաընկերությունում, որը հետագայում փակվել է։

Ամուսնացած է, որդին հաղորդավար Արման Մարգարյանն է։ Ունի մեկ տղա թոռ։

## Ծանոթագրություններ