open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Ալան Փիզ

**Ալան Փիզ** (, )՝ ավստրալիացի գրող, հայտնի է որպես՝ «մարմնի լեզվի վարպետ» ի նշան իր համանուն գրքի, որն ամբողջ աշխարհում վաճառվել է միլիոն և ավելի տպաքանակներով։

## Կենսագրություն
Վաղ մանկության տարիներին Ալանի մոտ ձևավորվեց հատուկ մարդկանց վերաբերող նոր հատկանիշ։ Արդեն 10 տարեկանում Փիզը զբաղվում էր ձեռնարկատիրությամբ, նա վաճառում էր ռետինե սբունգեր որոնք նախատեսված էին տան մաքրության համար։ 18 տարեկանում նա դարձավ ամենալավ գործակալ վաճառականը ընկերությունում ով զբաղվում էր արդեն անկողնու սպիտակեղեններով և խոհանոցային պարագաներով։ 21 տարեկանում Ալանն աշխատելով ապահովագրման ընկերությունում ցուցաբերեց հիանալի արդյունքներ՝ վաստակելով ավելի քան միլիոն դոլարներ։ Արդեն այդ ժամանակ նրա մոտ երևաց նոր հռետորական և գրողի տաղանդ, երբ նա ելույթ էր ունենում մասսայի առջև և շփումն այդ ոլորտի ներկայացուցիչների հետ նրան իհարկե տվեցին բավականին փորձառություն։

Իր կնոջ Բարբարայի հետ Ալան Փիզը ծանոթացել է 1990 թվականին, իսկ ահա 1993 թվականին նրանք ամուսնացան Սիդնեյում։ Հետագայում հենց Բարբարան է օգնել ու ոգևորել Ալանին ստեղծել իր ամենահայտնի և ամենաստացված ստեղծագործությունը։ Ինչպես նաև Բարբարան հանդես է եկել հետագայում, որպես ստեղծագործությունների համահեղինակ։

Ալան Փիզը ողջ աշխարհում հայտնի է որպես «մարմնի լեզվի վարպետ» և դա մինչև այն ժամանակ, երբ իր սեփական՝ «Մարմնաշարժման լեզու» գիրքը դարձավ հսկայական բեստսելեր, որը համաշխարհային գրականության թոփում էր։ Ալանը զբաղվում է խորհրդատվությամբ, մասնակցում է դասընթացների, շոուների և օգտվում է տարբեր բացառիկ հնարավորություններից։ Հիմնականում նրա աշխատանքը BBC ընկերությունում մի քանի տարբեր ծրագրեր վարելն է համարվում։ Բարբարա Փիզը հանդիսանում է «Փիզ» ընկերության գործադիր տնօրեն, որը զբաղվում է Ալանի գրքերի հրատարակչության հարցերով։ Չէ որ հենց նա է համարվում «Ինչո՞ւ տղամարդիկ չեն լսում, իսկ կանայք չեն կարողանում քարտեզներ կարդալ» և «Ինչո՞ւ տղամարդիկ չեն թողնում հանցանշաններ, իսկ կանանց միշտ հարկավոր են շատ կոշիկներ» գրքերի համահեղինակ։

Ալան Փիզը համարվում է Հումանիտար Առարկաների Թագավորական Միության, ավստրալիական Մենեջմենթի Ինստիտուտի և Գրողների միության անդամ։

Ալան Փիզը բավական լավ է համագործակցում նաև Amway ընկերության հետ։ Եղել է մի ամբողջ շարք միասնական ընկերությունների ներկայացուցիչ, որոնցից են Էմուեյը և Diamond Alliance և Ալան Փիզը։

## Գրքեր
* Արվեստի հաղորդակցումը համացանցային մարքեթինգում
* Նամակի լեզուն
* Հարցերը՝ պատասխաններ են
* Ոչ պատշաճ քաղաքական և կոպիտ հումորներ

**Գրքեր որոնց համահեղինակն է նաև Բարբարա Փիզը**

* Մարմնի լեզու (Body Language (1981))
* Նոր մարմնի լեզու (The Definitive Book of Body Language (2006))
* Փոխհարաբերությունների լեզու
* Ինչո՞ւ տղամարդիկ չեն լսում, իսկ կանայք չեն կարողանում քարտեզներ կարդալ
* Ինչո՞ւ տղամարդիկ չեն թողնում հանցանշաններ, իսկ կանանց միշտ հարկավոր են շատ կոշիկներ
* Ինչո՞ւ են տղամարդիկ ցանկանում սեռական հարաբերություններ, իսկ կանայք՝ սեր
* Ինչո՞ւ են տղամարդիկ ստում, իսկ կանայք բղավում
* Ինչպե՞ս ստիպել տղամարդկանց լսել, իսկ կանանց չխոսել

**Գրքեր որոնց համահեղինակն է նաև Ալան Գարները**
* Շփման լեզու (Talk Language (1985)
* Խոսեք հստակ։ Ինչպես կապել շփման ուրախությունը և համոզման օգուտը

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Ավստրալիայի գրողներ
Շարտր (շրջան)

**Շարտր** (), շրջան () Ֆրանսիայում, այն շրջաններից, որոնք գտնվում են Կենտրոն երկրամասում (Ֆրանսիայի շրջան)։ Շրջանի դեպարտամենտը՝ Էր և Լուար։ Սուպրեֆեկտուրա՝ Շարտր։ Շրջանի բնակչությունը 2006 թվականին կազմել է 199.633 մարդ։ Բնակչության խտությունը կազմում է 94 մարդ/կմ²։ Շրջանի մակերեսը կազմում է ընդամենը 2130 կմ²։

## Տես նաև
* Ֆրանսիայի շրջանների ցանկ

## Արտաքին հղումներ
* Ազգային ինստիտուտի վիճակագրություն՝ Շարտրի շրջան 

Կատեգորիա:Ֆրանսիայի շրջաններ
Հառիճի ընծայարան

**Հառիճի ընծայարան**, վանական նշանավոր համալիր Շիրակի մարզում։  Հառիճը նաև եղել է գրչության կենտրոն։ VII դարից հայտնի է Հառիճի դպրոցը։  Հայտնի է 1209թ. Մարգարեի ձեռքով գրված հնագույն ձեռագիր մի Ավետարան` լրացված, ծաղկած և կազմված Հառիճավանքում, որից միայն մի թերթ է հասել մեզ` հիշատակաարանի մասից։ Մեզ հասած հաջորդ ձեռագիրը 1219թ. է` գրված Աբասի որդի Գրիգորի առաջնորդության ժամանակ, երբ գրչության արվեստը ծաղկում էր Հառիճի դպրոցում։ Հետագա դարերում Հառիճի դպրոցի գործունեության մասին հավաստի տվյալներ չկան։ XIII դարի կեսերին մոնղոլ-թաթարական արշավանքների արդյունքում վանքն ամայության է մատնվել և ընդհատվել է դպրոցի գոծունեությունը։                                                                                                 

1850 թվականին Գյումրիում հիմնվել է Հառիճի վանական ընկերությունը։ Ընկերության հիմնադիրներն են եղել Տեր Պետրոսը, Աղաբեկ Տիգրանյանցը, Սահակ Սիմոնյանցը և այլ լուսավորյալ երիտասարդներ։ Երիտասարդներն իրենց առջև նպատակ էին դրել վերաբացելու դարեր առաջ փակված դպրոցը։  1856 թվականի  նոյեմբերի 1-ին Հառիճավանքի դպրոցն սկսել է իր կանոնավոր գործունեությունը։ Որոշ պատմաբաններ այս փաստը ընդունում են որպես «դպրոցի երկրորդ վերածնունդ»։ 1869 թվականին Գևորգ Դ Կոստանդնուպոլսեցին, հյուրընկալվելով Հառիճավանքում, առաջարկում է Մայր Աթոռ Սուրբ Էջմիածնում բացել բարձրագույն հոգևոր ուսումնական հաստատություն։ 1874 թվականին բացվել է Գևորգյան Ճեմարանը։

Հառիճավանքի դպրոցը իր գոյությունը շարունակել է մինչև 1917 թվականը՝ ունենալով  374 շրջանավարտ։ Ի թիվս այլ նշանավոր հայորդաց` այստեղ սովորել են Ավետիք Իսահակյանը, Երվանդ Տեր-Մինասյանը, Կարապետ Կոստանյանցը և ուրիշներ։ Կրթօջախի սաներից 63-ը դարձել են քահանա, 3-ը՝ վարդապետ։ Խորհրդային կարգերի հաստատումից հետո դպրոցի գործունեությունը դադարեցվել է։  

**Ընծայարանի վերաբացումը**

2012 թվականին Գևորգյան հոգևոր ճեմարանին կից` Հառիճավանքում, վերաբացվել է հոգևոր ընծայարան, որն անվանվել է Մայր Աթոռ Սուրբ Էջմիածնի «Թրբանճյան ընծայարան»։ Ընծայարանն ունի ավագ դպրոցի կարգավիճակ։ 2012 թվականից ընծայարանը ղեկավարում է Տ.Նշան աբեղա Հմայակյանը։ 2017 թվականի մարտի 1-ից Ն.Ս.Օ.Տ.Տ. Գարեգին Բ-ի որոշմամբ ընծայարանի տեսուչ է նշանակվել Տ. Ղևոնդ աբեղա Սաղաթելյանը։ Այսօր ընծայարանն ունի ավելի քան 35 սան։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Հայաստանի ճեմարաններ
Վարդաշեն (Միրզիկ)

**Վարդաշեն** (նաև՝ **Միրզիկ**, ներկայում՝ , **Շեհրիար**),  նախկին հայկական գյուղ Ադրբեջանի Հանրապետության Գյոյգյոլ շրջանում՝ շրջկենտրոն Գյոյգյոլից 10-12 կմ հարավ-արևմուտք, Գանձակ գետի ձախափնյա վտակների միջև ընկած սարահարթի վրա, ծովի մակերևույթից 1000-1160 մ բարձրության վրա։

Միրզակ անվանումով ընդգրկված է եղել Արևելյան Հայաստանի Ելիզավետպոլի նահանգի Ելիզավետպոլի գավառում։

## Պատմություն
Գյուղում և նրա մերձակայքում պահպանված պատմական հուշարձանները վկայում են, որ այստեղ կյանքն անընդմեջ հարատևել է նաև միջնադարում։

Բնակլիմայական նպաստավոր պայմանների շնորհիվ գյուղի տարածքը բնակեցված է եղել պատմական անհիշելի ժամանակներից։ Դեռևս 17-րդ դարի վերջերին և 20-րդ դարի սկզբին Թիֆլիսի հնագիտական ընկերության կողմից Գարդմանում պեղումներ իրականացնող հնագետ Ֆ. Շուլցը գյուղի մոտ հայտնաբերել է կրկնակի թաղումով դամբարան, որտեղից հայտնաբերված իրերը վերագրել է միջին բրոնզի և վաղ երկաթի ժամանակներին։ Այստեղից հայտնաբերված իրերը հուշում են, որը գյուղի տարածքը բնակեցված է եղել անհիշելի ժամանակներից։

Նախքան 1989 թվականը՝ բնակչությունը հիմնականում զբաղվում էր երկրագործությամբ և անասնապահությամբ։ Բնակավայրի հարակից անտառների առկայությունը հնարավորություն է տվել զբաղվելու նաև փայտահատությամբ ու փայտի վաճառքով։

### Անվան ծագում
Ավանդաբար պատմում են, որ գյուղը կոչվել է Վարդաշեն, հետագայում, երբ տարածաշրջանը հայտնվել է պարսկական տիրապետության ներքո, վերանվանվել Միրզիկի։ Դա եղել է մի պարսիկ հարկահավաքի անունը, որն առաջարկել է գյուղն իր անունով կոչելու դիմաց գյուղացիներին ազատել հարկից։ Վարդաշենցիները համաձայնել են գյուղը կոչել «միրզա», որը հետո վերածվել է Միրզիկի։ Այս տեսակետի իսկությունը  փաստելը դժվար է, սակայն  արդեն 17-րդ դարում գյուղն հայտնի էր Միրզիկ անունով, քանի որ Փիլիպպոս կաթողիկոսի գրած մի կոնդակում գյուղը հիշատակված է այդ անվամբ։

## Կրոնական կյանք
Գյուղում է գտնվում հայ առաքելական Սուրբ Գաբրիել եկեղեցին, որն այժմ ադրբեջանցիների կողմից օգտագործվում է որպես գոմ։

Հայտնի է, որ 1905-1923 թվականներին Վարդաշենում  զուգահեռաբար նաև Բրաջուրում քահանայագործել է Մարտիրոս Եպիսկոպոսյանցը, ով քահանա է ձեռադրվել 1897 թվականին։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Գյոյգյոլի շրջանի բնակավայրեր
Բրեդլի Ռեյ Էվանս

**Բրեդլի Ռեյ Էվանս** (, ), ամերիկացի ֆուտբոլիստ, Ֆուտբոլի բարձրագույն լիգա (MLS) «Սիեթլ Սաունդերս» ակումբի և ԱՄՆ-ի հավաքականի կիսապաշտպան։

## Ակումբային կարիերա
մինի|Էվանսը «Խյուստոն Դինամո» ակումբում
### Նախկին կարիերա
2003 թվականին տեղափոխվեց Իրվայնի Կալիֆոռնիական համալսարան և ուսման ժամանակ հանդես է եկել իր ֆուտբոլային թիմին ուսումնական հաստատությունում։ 4 տարում խփել է 31 գոլ և եղել է ակումբի լիդեր հավաքելով միավորներ։ Ուսման ժամանակ հանդես է եկել PDL լիգայի «Օրինդժ Կաունտի Բլյու Ստար» ակումբում։

### Կարիերան Ֆուտբոլի բարձրագույն լիգայում (MLS)
մինի|ձախից|Էվանսը «Խյուստոն Դինամո» ակումբում
2007 թվականին Բրեդը սուպերդրաֆտում ընտրվեց «Կոլամբուս Կրյում» ակումբի կողմից։ Ապրիլի 7-ին Էվանսը խաղացել է «Նյու Յորք Ռեդ Բուլզ» ակումբի դեմ և առաջնելույթ է կատարել Ֆուտբոլի բարձրագույն լիգայում (MLS)։ Առաջին անգամ «Կրյու» ակումբում խաղացել է 3 անգամ և վնասվածք ստացել։ 2008 թվականին Բրեդը օգնեց հաղթել MLS գավաթը և նվաճել է MLS Supporters’ Shield։

2009 թվականին «Կրյու» ակումբի մարզիչ՝ Զիգի Շմիտը գլխավորեց «Սիեթլ Սաունդերս» և հրավիրեց Էվանսին իր հետ։ Մարտի 20-ին «Նյու Յորք Ռեդ Բուլզ» ակումբի դեմ մրցախաղում Բրեդն առաջնելույթ է կատարել իր նոր ակումբում։ Առաջին սեզոնում Էվանսը օգնեց «Սաունդերս»-ին երկու անգամ հաղթել Լամարա Խատան գավաթը։

### Միջազգային կարիերա
2005 թվականին Բրեդը ԱՄՆ-ի հավաքականի երիտասարդական ակումբում մասնակցել է աշխարհի երիտասարդական առաջնությունում Նիդերլանդներում։ Մրցույթում նա խաղացել է Գերմանիայի և Եգիպտոսի դեմ։

2009 թվականին Էվանսը հայտնվեց ԱՄՆ-ի հավաքականի հայտում, որպեսզի մասնակցի ԿՈՆԿԱԿԱՖ-ի ոսկե գավաթում։ Հուլիսի 5-ին գավաթի խաղում Գրենադայի ֆուտբոլի ազգային հավաքական դեմ որտեղ առաջնելույթ է կատարել ազգային ակումբում։Նա նույնպես մասնակցեց Պանամայի ֆուտբոլի ազգային հավաքական, Հայիթիի ֆուտբոլի ազգային հավաքականի ակումբների դեմ և նվաճել բրոնզե մեդալ։
 
Հունիսի 7-ին 2013 թվականին ընտրողական Չեմպիոնների խաղում Ճամայկայի ֆուտբոլի ազգային հավաքականի դեմ որտեղ խփել է իր առաջին գոլն ազգային թիմի կազմում։
 
2015 թվականին Բրեդը մասնակցել է ԿՈՆԿԱԿԱՖ-ի ոսկե գավաթ 2015-ում։ Մրցախաղում նա խաղացել է Հայիթիի ֆուտբոլի ազգային հավաքականի, Հոնդուրասի ֆուտբոլի ազգային հավաքականի, Ճամայկայի ֆուտբոլի ազգային հավաքականի և Կուբայի ֆուտբոլի ազգային հավաքականի ակումբների դեմ։

## Անձնական կյանք
Բրեդը մեծացել է իր եղբոր և երկու քույրերի հետ։ Նա սովորել է Մաունտին Պոյնտ միջնակարգ դպրոցում և խաղացել է դպրոցի ֆուտբոլային ակումբում։ 4 տարում Էվանսը խփել է 54 գոլ։ Բրեդն ամուսնած է, նաև «Լիվերպուլ ՖԱ»-ի և Զինեդին Զիդանի երկրպագուն է։

### Գոլ ԱՄՆ-ի հավաքականի համար

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Ամերիկացի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Տղամարդկանց ֆուտբոլի կիսապաշտպաններ
Կատեգորիա:Տղամարդկանց ֆուտբոլի պաշտպաններ
Կատեգորիա:ԱՄՆ-ի ֆուտբոլի հավաքականի ֆուտբոլիստներ
Մեծ հարսանիքը (ֆիլմ)

**«Մեծ հարսանիքը»** (), 2013 թվականի ամերիկյան կատակերգական մելոդրամա, որի ռեժիսորը Ջասթին Զակեմն է։ Գլխավոր դերերում Քեթրին Հայգլը և Ռոբերտ Դե Նիրոն են։ Այս ֆիլմի համար Քեթրին Հայգլը առաջադրվել է «Ոսկե ազնվամորի» հակամրցանակի, որպես վատագույն դերասանուհի։

Այս ֆիլմը 2006 թվականին նկարահանված ֆրանսիական «Իմ եղբայրը ամուսնանում է» (Mon frère se marie, ռեժիսոր՝ Ժան Ստեֆան Բրոն) ֆիլմի ռիմեյքն է։

Ֆիլմի կարգախոսն է. «Դուք հրավիրված եք որպես վկա»։

## Սյուժե
Ֆիլմը պատմում է Գրիֆինների և Օ’Քոնորների կյանքի մասին։ Ալեխանդրո Գրիֆինը (Բեն Բարնս) որոշել է ամուսնանալ Միսսի Օ’Քոնորի հետ (Ամանդա Սեյֆրիդ)։ Սակայն նրանց խնդրի առաջ են կանգնեցնում բարեկամները։ Միսսիի հայրը հետաքննության մեջ է խարդախություն անելու համար։ Միսսիի մայրը տանել չի կարողանում Ալեխանդրոյին, քանի որ չի ուզում «սրճագույն» թոռներ ունենալ. ըստ սյուժեի Ալեխանդրոն ծնվել է Կոլումբիայում։

Ալեխանդրոյի ընտանիքը շատ ավելի մեծ է։ Նա երեք մայր ունի՝ կենսաբանական մայր Մադոննան, իրեն որդեգրած Էլլի Գրիֆինը և Բիբի Մաքբրայդը, որի հետ իր խորթ հայրը ապրում է վերջին 10 տարիներին։ Գրիֆինները նաև հարազատ երեխաներ ունեն՝ Ջարեդը և Լայլան, իսկ Մադոննան դուստր ունի՝ Նուրիան։ Դոն Գրիֆինը, ով զվարճասեր քանդակագործ է և կանանց սիրահար, դեռ չի կողմնորոշվում, թե ում հետ է ապրելու՝ Էլլիի, թե Բիբիի։

Մադոննան իրական կաթոլիկ է, ծնունդով Կոլումբիայից։ Որպեսզի նա դժբախտ չհամարի Ալեխանդրոյին, վերջինս խնդրում է Էլլիին և Դոնին ամուսնացած ձևանալ։ Սակայն ինքը՝ Մադոննան, խոստովանում է, որ ինքն էլ դավաճանել է իր ամուսնուն։ Նուրիան ծայրահեղ անկաշկանդ և ազատամիտ աղջիկ է։ Ջարեդը, ով բժիշկ-գինեկոլոգ է, 29 տարեկան է, սիրված է աղջիկների կողմից։ Նա որոշել է, որ հարաբերություններ չի ունենալու աղջիկների հետ, մինչև չհանդիպի իր միակ սիրուն։ Նուրիայի և Ջարեդի մեջ փոխադարձ զգացմունքներ են արթնանում։

Լայլան (Քեթրին Հայգլ) աշխատում է իրավաբանական ձեռնարկությունում։ Նա 30-ն անց է, 4 տարի է բուժվում է և չի կարողանում հղիանալ։

Ալեխանդրոն և Միսսին փորձում են փախչել իրենց շրջապատող քաոսից, սակայն բարեկամները կանգնեցնում են նրանց։ Նշանադրությունը այնուամենայնիվ տեղի է ունենում, և ամեն ինչ բարեհաջող է ավարտվում։ Դոնը մնում է Բիբիի հետ։ Լայլան հղիանում է և դուստր է ունենում։ Դոնը ընտանեկան ծառին ավելացնում է Լայլայի աղջկա՝ Ջեյնի անունը, այդ ժամանակ ասելով. «Քո բոլոր տատիկները փոքր-ինչ խելագար են»։

## Դերերում
* Ռոբերտ Դե Նիրո — *Դոն Գրիֆին*
* Քեթրին Հայգլ — *Լայլա Գրիֆին*
* Դայան Քիթոն — *էլլի Գրիֆին*
* Թոֆեր Գրեյս — *Ջարեդ Գրիֆին*
* Բեն Բարնս — *Ալեխանդրո Գրիֆին*
* Սյուզան Սարանդոն — *Բիբի Մաքբրայդ*
* Ռոբին Ուիլյամս — *Հայր Մոյնիգան*
* Քրիստին Էբերսոուլ — *Մաֆֆին Օ’Քոնոր*
* Ամանդա Սեյֆրիդ — *Մելիսսա «Միսսի» Օ’Քոնոր*

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Մեծ հարսանիք
* 
* Քննադատություն New York Times 

Կատեգորիա:2010-ականների ամերիկյան ֆիլմեր
Կատեգորիա:2010-ականների անգլերեն ֆիլմեր
Կատեգորիա:2010-ականների ռոմանտիկ կինոկատակերգություններ
Կատեգորիա:2013 ֆիլմեր
Կատեգորիա:Lionsgate ֆիլմեր
Կատեգորիա:Ամերիկյան կինոկատակերգություններ
Կատեգորիա:Ամերիկյան ռոմանտիկ կինոկատակերգություններ
Կատեգորիա:Ֆիլմեր, որոնց գործողությունները տեղի են ունենում Կոնեկտիկուտում
Լուի Նիկոլյա Կլերամբո

**Լուի Նիկոլյա Կլերամբո ** (, ), ֆրանսիացի միջնադարյան պալատական երաժիշտ, երգահան։

## Կենսագրություն
Լուի Նիկոլյա Կլերամբոն ապրել և ստեղծագործել է 17-18-րդ դարերում, եղել է Լյուդովիկոս XIV-ի պալատական երաժիշտը։

Սերել է երաժիշտների գերդաստանից. նրա երկու որդիներն ու հայրը նույնպես երաժիշտներ էին։ Շատ վաղ տարիքից նվագել է ջութակ, կլավեսին։

Կլերամբոյի ուսուցիչը եղել է ժամանակի նշանավոր երաժիշտ Անդրե Ռեզոնին։

Աշխատել է որպես երգեհոնահար Փարիզի Սեն Ժակ և Սեն Սուլփիս  եկեղեցիներում, արքայական կապելլայում։

## Երաժշտական գործիքներ
* ջութակ
* կլավեսին

## Ստեղծագործություններ
Նրա առաջին ստեղծագործություններից է  Motet du Saint Sacrement սոլ մաժոր, և բեմադրվել է Ֆիլադելֆիայում։

Լուի Նիկոլյա Կլերամբոն հեղինակել է մի շարք արքունական ներկայացումների երաժշտություններ.
* «Արև հաղթանակող» / Le soleil  vainqueur/1721
* «Դոբրոդետել հաղթանակը» / Le triomphe de le vertu/1723
* «Իդիլլիան Սեն Սիրում» / Idillla à Saint-Cyr

Կլերամբոն գրել է նաև հոգևոր երգեր երգչախմբի համար, հիմներ, մոտետներ, կանտատներ (շուրջ 30, ամենահայտնին՝ «Օրփեոս»), արիաներ, պիեսների համար երաժշտություն։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Ֆրանսիացի երաժիշտներ
Կատեգորիա:Ֆրանսիացի երգահաններ
Կատեգորիա:Ֆրանսիացի կոմպոզիտորներ
Կատեգորիա:Ֆրանսիացի երգեհոնահարներ
Ավազե քանդակ

250px|մինի|Ավազե քանդակ

Ավազե քանդակն արվեստ է, որը գեղարվեստական ձևով ավազե պատկերի մոդելավորումն է ։ Ավազե ամրոցը ավազե քանդակի մի տեսակ է, որը հիշեցնում է մանրանկարչական շինություն, հաճախ ամրոց։
Երկու հիմնական կառուցման բաղադրիչներ՝ ավազ և ջուր, առկա են իրենց առատությամբ ավազե լողափերում։ Լավ ավազե քանդակներ ստացվում են այն վայրերում, որտեղ որոշ չափով կեղտոտ է, կա տիղմ, կավ և անկանոն ձևավորված ավազահատիկներ։
Ավազե ամրոցներ հաճախակի պատրաստվում են երեխաների կողմից՝ զվարճանքի համար, սակայն մեծահասակների համար կազմակերպվում են ավազե֊քանդակ մրցույթներ, որը ներառում է մեծ և բարդ կառույցներ։ Մրցույթի շրջանակներում ամենամեծ ավազե ամրոցը պատրաստել է Ռոնալդ Մալքնուջիոն, որը 18 ոտնաչափ բարձրություն ուներ և ստիպված են եղել օգտագործել մի քանի աստիճաններ, յուրաքանչյուրն ավազե ամրոցի բարձրության։ Ամրոցը կառուցելու համար օգտագործվել է մեկ տոննա ավազ և 10 լիտր ջուր։

## Կառուցում

Ավազահատիկներն ամուր կմիանան, եթե դրանք անհավասար լինեն։ Այն ժամանակ երբ ավազը դեռ չոր է, դրանք իրար միանալ չեն կարող ։ Եթե ճիշտ քանակով է ջուրը խառնվում ավազին, ապա խառնուրդը ամուր է լինում։

**Կաթիլային ամրոցներ**

Ավազե ամրոցի տեսակ է կաթիլային ամրոցը, որը պատրաստվում է ավազը ջրին խառնելով և վերևից ջրի կաթիլներ ցողելով։ Ոմանք այս տեխնիկան համարում են կաթիլային։

## Քանդակների պատկերասրահ


Maravillas Unicentro Cali 2016 - 06.jpg
Long tongue - panoramio.jpg|Երկար լեզու
Flock of Sheep (Jamie Wardley) (22646620750).jpg|Ոչխարների հոտ
Sandcastle1.jpg|Ավազե ամրոց
MARY - ESCULTURAS DE ARENA EN LAS PLAYAS DE ARENAS VERDES - panoramio (3).jpg


## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Քանդակներ
Զնամենսկի շրջան (այլ կիրառումներ)

**Զնամենսկի շրջան**, կարող է վերաբերել՝
* Զնամենսկի շրջան -  մունիցիպալ շրջան Ռուսաստանի Դաշնության Օրյոլի մարզում
* Զնամենսկի շրջան - մունիցիպալ շրջան Ռուսաստանի Դաշնության Տամբովի մարզում
* Զնամենսկի շրջան - մունիցիպալ շրջան Ռուսաստանի Դաշնության Օմսկի մարզում
Զոլաքար (այլ կիրառումներ)

**Զոլաքար**, կարող է վերաբերել՝
* Զոլաքար - գյուղ Հայաստանի Գեղարքունիքի մարզում
* Զոլաքար - գետ Գեղարքունիքի մարզում
Զոլոչևի շրջան (այլ կիրառումներ)

**Զոլոչևի շրջան**, կարող է վերաբերել՝
* Զոլոչևի շրջան - շրջան Ուկրաինայի Լվովի մարզու
* Զոլոչևի շրջան - շրջան Ուկրաինայի Խարկովի մարզում
Զոլոտայա Նիվա (այլ կիրառումներ)

**Զոլոտայա Նիվա**, կարող է վերաբերել՝

## Ղազախստան
* Զոլոտայա Նիվա - գյուղ Մագժան Ժումաբաևայի շրջանում Հյուսիս-Ղազախստանյան մարզ, Ղազախստան
* Զոլոտայա Նիվա - գյուղ Ուալիխանովսկի շրջանում Հյուսիս-Ղազախստանյան մարզ

## Ուկրաինա
* Զոլոտայա Նիվա - ավան Ուկրաինայի Դոնեցկի մարզի Վելիկոնովոսյոլկովսկի շրջանում

## Ռուսաստան
* Զոլոտայա Նիվա - գյուղ Օկոնեշնիկովսկի շրջանում, Օմսկի մարզում։
Զոհաբերություն (այլ կիրառումներ)

**Զոհաբերություն**, կարող է վերաբերել՝
* Զոհաբերություն - կուռքերին, աստվածներին, ոգիներին, սրբերին ընծա, զոհ մատուցելը և դրա արարողությունը
* Զոհաբերություն - պատարագ, ընծա, ողջակեզ, առ Աստված նվիրումի, խոստման, ուխտի, ակնկալիքի, տուրքի կամ սրբագործման արտահայտություն
* Զոհաբերություն - 1986 թվականի շվեդական ֆիլմ, որի ռեժիսորն է Անդրեյ Տարկովսկին
Զովաշեն (այլ կիրառումներ)

**Զովաշեն**, կարող է վերաբերել՝
* Զովաշեն - գյուղ Հայաստանի Կոտայքի մարզում
* Զովաշեն - գետ Կոտայքի մարզում
Զովունի (այլ կիրառումներ)

**Զովունի**, կարող է վերաբերել՝
* Զովունի՝ գյուղ Հայաստանի Կոտայքի մարզում, սահմանակից է Երևան քաղաքին,
* Զովունի՝ ժամանակավոր ջրհոսք Հայաստանում՝ Քասաղ գետի ավազանում։
Զոր (այլ կիրառումներ)

**Զոր**, կարող է վերաբերել՝
* Զոր - գյուղ Արևելյան Հայաստանում, Երևանի նահանգի Սուրմալուի գավառում
* Զոր - լեռնագագաթ ներկայիս Թուրքիայում (Հայկական լեռնաշխարհում), Հայկական պար լեռնահամակարգի Մեծ Մասիս-Սինակ հատվածում
Արգ-է Բամ

**Արգ-է Բամ** (, «Բամ ամրոց»), պարսկական կավաշեն չթրծած աղյուսից պատրաստված ամրոցի առավել խոշոր և հնագույն նմուշ։ Աշխարհում խոշորագույն այս կավաշեն շինությունը գտնվում է Մեծ մետաքսի ճանապարհին՝ իրանական Բամ քաղաքում (Քերման նահանգ)։

Հուշարձանը բաղկացած է տարբեր դարաշրջանների ճարտարապետական ենթաշերտերից, այդ թվում՝ հետպատերազմական ժամանակների վերականգնողական ազդեցության։ Բամի ամրոցի հնագույն շերտը կազմում է «Օրիորդաց ամրոցը», որի շինարարությունը սկսվել է VII դարում, հավանաբար, դեռևս Սասանյանների օրոք։ Ամրոցի ներսում կան XII դարի մի քանի դամբարան և 38 դիտաշտարակներ, ինչպես նաև Սեֆյանների առաջնորդական փոխանորդի նստավայրը և XVIII դարի մայր մզկիթը։ Բացառիկ հնագույն շինություն սառույց ստանալու և պահպանելու համար։ Արգ-է Բամի պատերը մեկ անգամ չէ, որ վերակառուցվել են. դրանք շրջապատում է 10-15 մետր լայնությամբ խրամը։

Բամի Ոսկե դարն ավարտվել է XII դարում թյուրքական քոչվորների, ապա մոնղոլների  արշավանքների պատճառով։ Բամի ամրոցի վերածննդի սկիզբը դրեց Թամերլանը։ Նրա բարգավաճման գրավականը ստորգետնյա ոռոգման ջրանցքներն էին՝ քանաթները, որոնցից հնագույնները կառուցվել են դեռևս մեր թվարկությունից առաջ։

Բամի երկրաշարժը (2003) խլեց քաղաքի 26 հազար բնակիչների կյանք և լրջորեն վնասեց շինությունները 80% - ը։ Ամրոցի վիճակով անհանգստացած՝ ՅՈՒՆԵՍԿՕ-ն Բամը և նրա մշակութային լանդշաֆտը արագորեն մտցվեց Համաշխարհային ժառանգության հուշարձանների ցանկում՝ միաժամանակ ներառելով Ոչնչացման վտանգի տակ գտնվող Համաշխարհային ժառանգության ցանկում (հեռացվել է վերջինից 2013 թվականին)։

## Տե՛ս նաև
* Ռաեն ամրոց — մեկ այլ կավաշեն ամրոց Իրանի հարավ-արևելքում

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Համաշխարհային ժառանգություն Իրանում
Կատեգորիա:Համաշխարհային ժառանգության օբյեկտներ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Ասիայի անհետացած քաղաքներ
Կատեգորիա:Իրանի ամրոցներ
Կատեգորիա:Իրանական ճարտարապետություն
Կատեգորիա:Մ.թ.ա. 6-րդ դարում կառուցումն ավարտված շենքեր և կառույցներ
Սիբիրյան IV բանակային կորպուս

**Սիբիրյան IV բանակային կորպուս**, ռուսական կայսերական բանակի ռազմական խմբավորում։

Կորպուսը կազմավորվել է 1904 թվականին՝ 1904-1905 թվականների ռուս-ճապոնական պատերազմի ընթացքում, լուծարվել է 1906 թվականի մայիսի 15-ին։ 1910 թ. կրկին վերակազմավորվել է։

## Կազմ
1904 թ. կազմը
* Սիբիրյան II հետևակային գումարտակ
** Սիբիրյան 5-րդ հտևակային Իրկուտսկի գունդ
** Սիբիրյան 6-րդ հետևակային Ենիսեյի գունդ
** Սիբիրյան 7-րդ հետևակային Կրասնոյարսկի գունդ
** Սիբիրյան 8-րդ հետևակային Տոմսկի գունդ
* Սիբիրյան III հետևակային գումարտակ
** Սիբիրյան 9-րդ հետևակային Տոբոլի գունդ
** Սիբիրյան 10-րդ հետևակային Օմսկի գունդ
** Սիբիրյան 11-րդ հետևակային Սեմիպալատինի գունդ
** Սիբիրյան 12-րդ հետևակային Բարնաուլի գունդ
Կազմը 18.07.1914 դրությամբ
* Սիբիրյան 9-րդ հրաձգային դիվիզիա
** Առաջին բրիգադ
*** Սիբիրյան 33-րդ հրաձգային գունդ
*** Սիբիրյան 34-րդ հրաձգային գունդ
** Երկրորդ բրիգադ
*** Սիբիրյան 35-րդ հրաձգային գունդ
*** Սիբիրյան 36-րդ հրաձգային գունդ
** Իններորդ Սիբիրյան հրաձգա-հրետանային բրիգադ
* Սիբիրյան 10-րդ հրաձգային դիվիզիա
** Առաջին բրիգադ
*** Սիբիրյան 37-րդ հրաձգային գունդ
*** Սիբիրյան 38-րդ հրաձգային գունդ
** Երկրորդ բրիգադ
*** Սիբիրյան 39-րդ հրաձգային գունդ
*** Սիբիրյան 40-րդ հրաձգային գունդ
** Սիբիրյան 10-րդ հրաձգա-հրետանային բրիգադ
* Սիբիրյան 4-րդ հրասանդահրետանային դիվիզիոն
* Սիբիրյան 6-րդ սակրավորական գումարտակ

## Հրամանատարներ
* 09.02.1904-26.10.1905 - գեներալ-լեյտենանտ Նիկոլայ Զարուբև
* 11.05.1912-07.08.1913 - գեներալ-լեյտենանտ Արկադի Նիսչենկո
* 07.08.1913-08.05.1915 - գեներալ-լեյտենանտ Սերգեյ Սավվիչ
* 08.05.1915-01.10.1915 - հետևակի գեներալ Արկադի Սիչևսկի
* 02.10.1915-10.04.1917 - հետևակի գեներալ Լեոնիդ-Օտտո Սիրելիուս
* 10.04.1917-18.05.1917 - գեներալ-լեյտենանտ Պյոտր Բարանով
* 18.05.1917-07.09.1917 - գեներալ-լեյտենանտ Գեորգի Կորոլկով
* 07.09.1917-? - գեներալ-լեյտենանտ Վլադիմիր Սոկոլով

## Աղբյուրներ
http://www.grwar.ru/regiments/regiments.html

Կատեգորիա:1904 հիմնադրումներ
Doomtree

**Doomtree**, ինդի հիփ հոփ կոլեկտիվ և ձայնագրման լեյբլ։ Հիմնադրվել է Մինեապոլիսում, Մինեսոտա։ Կոլեկտիվի կազմում են ռեպերներ P.O.S-ը, Dessa-ն, Cecil Otter-ը, Սիմսը, Մայք Միչլանը և պրոդյուսերներ Lazerbeak-ն ու Paper Tiger-ը։ Doomtree-ն հայտնի է տարբեր երաժշտական ոճերի կիրառմամբ ու բարդ, բառախաղային տեքստերով։

## Անդամներ
### Ներկա կազմ
* Dessa՝ ռեպեր
* Cecil Otter՝ ռեպեր/պրոդյուսեր
* P.O.S՝ ռեպեր/պրոդյուսեր
* Սիմս՝ ռեպեր
* Մայք Միչլան՝ ռեպեր
* Paper Tiger՝ պրոդյուսեր/DJ
* Lazerbeak՝ պրոդյուսեր

### Նախկին անդամներ
* MK Larada՝ պրոդյուսեր
* Turbo Nemesis՝ պրոդյուսեր/DJ
* Թեմ Սերվո՝ պրոդյուսեր/DJ
* Beautiful Bobby Gorgeous՝ պրոդյուսեր

## Սկավառակագրություն
### Ալբոմներ

### Մինի ալբոմներ

### Սինգլներ

### Այլ

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:2001 հիմնադրված երաժշտական խմբեր
Վիքիպեդիայի արգելափակումը Թուրքիայում (2017)

[thumb|right|200px|Վիքիպեդիայի կայքի արգելափակման պատճառով [Թուրքերեն Վիքիպեդիայի էջերում օգտագործվում է հետևյալ տարբերանշանը:]]
**Վիքիպեդիայի արգելափակումը Թուրքիայում** (), համացանցային իրադարձություն, որը տեղի է ունեցել 2017 թվականի ապրիլի 29-ին թուրքական իշխանությունների կողմից։

Ապրիլի 29-ի առավոտյան թուրքական Turkey Blocks պորտալը տարածել է տեղեկատվություն, որ Թուրքիայում մուտքը դեպի Վիքիպեդիա ազատ հանրագիտարան արգելափակվել է։ Տարբեր լրատվամիջոցներ անդրադարձել են իրադարձությանը։ Այսպես, BBC-ին հայտնել է, որ թուրքական իշխանությունները արգելափակել են մուտքը դեպի Վիքիպեդիա Ստամբուլի ժամանակով առավոտյան 08։ 00-ին։ Թուրքիայի տեղեկատվության և հաղորդակցային տեխնոլոգիաների նախարարությունը որևէ մեկնաբանություն այս հարցով չի տվել, միայն նշել է, որ որոշակի տեխնիկական վերլուծություններից և օրենսդրական վերանայումներից հետո, որոնք հիմնված են Թուրքիայի ՔՕ 5651 հոդվածի վրա (համացանցի կառավարում),  վարչական միջոցառումներ են ձեռնարկվել վեբ կայքի նկատմամբ։ Ամերիկայի ձայնը հաղորդել է, որ թուրքական մեդիան վեբ կայքի արգելափակման պատճառ դիտարկում է «ահաբեկչական» բնույթ ունեցող կոնտեքստի կամ հոդվածի առկայությունը։ Հնդկական NDTV-ն նշել է, որ արգելափակումը բողոքի ալիք է առաջացրել թուրքական էլեկտրոնային հարթակներում, ովքեր պահանջում են չեղարկել «աշխարհի ամենահայտնի կայքերից մեկի նկատմամբ սահմանված արգելափակումը»։

N 5651 հոդվածը, որը հայտնի է նաև Համացանցի օրենք, ուժի մեջ է մտել 2007 թվականի մայիսի 4-ին։ Օրենքի հիմնական նպատակներն են՝
# Որոշել ինտերնետ կապի մատակարարների, տեղական մատակարարների և կոնտենտ մատակարարների կոլեկտիվ օգտագործման պատասխանատվությունը, ովքեր հանդիսանում են համացանցի հիմնական դերակատարները։ 
# Որոշել համացանցի հետ կապված հանցագործությունների համար նախատեսված պատժամիջոցների ձևերը՝ հաշվի առնելով կոնտենտը, տեղը և մատակարարին։

Որոշ տեսաբանների կարծիքով, օրենքն ընդունվել է՝ գրաքննելու անհատներին, լրագրողներին և մեդիային։ Եվրոպական խորհրդի Վենետիկի հանձնաժողովը օրենքը դիտարկել է, որպես մասամբ վիճելի։

Ներկայումս Վիքիպեդիան ընթեռնելի, սակայն խմբագրելի չէ FreeWiki by Crypt.space-ի միջոցով Թուրքիայի ողջ տարածքում։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
*[European Councils's Venice Commission's Opinion on Law No. 5651](http://www.venice.coe.int/webforms/documents/default.aspx?pdffile=CDL-AD(2016)011-e)

Կատեգորիա:2017 Թուրքիայում
Կատեգորիա:Գրաքննությունը Թուրքիայում
Կատեգորիա:Թուրքերեն Վիքիպեդիա
Կատեգորիա:Թուրքիայի պատմություն
Կատեգորիա:Վիքիպեդիա
Խաղաղության եկեղեցիներ

**Խաղաղության եկեղեցիներ** (, ), փայտե խոշորագույն սրբազան կառույցներ Եվրոպայում (նստատեղերի թվով այդ կոչումը վիճարկում է Ֆինլանդիայի Կերիմյակի կոմունայի եկեղեցին)։ Տեղակայված են լեհական Սվիդնիցա և Յավոր քաղաքներում։ 2001 թվականին ՅՈՒՆԵՍԿՕ-ն խաղաղության եկեղեցիները հռչակեցին համաշխարհային մշակութային ժառանգություն։

## Պատմություն
Խաղաղության եկեղեցիները կառուցվել են 17-րդ դարի երկրորդ կեսին 1648 թվականի Վեստֆալյան հաշտությունից հետո, որը կնքվել է Երեսնամյա պատերազմից հետո (1618—1648)։ Բողոքական Շվեդիայի ճնշման տակ Սրբազան Հռոմեական կայսրության կայսր Ֆերդինանդ III-ը (դավանանքով՝ կաթոլիկ) սիլեզյան լյութերական-ավետարանչականներին թույլ տվեց տարածքում երեք եկեղեցիներ կառուցել, որոնք գտնվում էին նրա անմիջական կառավարման տակ։

Կայսեր համաձայնությունը պարունակում էր մի շարք լրացուցիչ սահմանափակումներ.

* եկեղեցիները պետք է կառուցվեին միայն ոչ դիմացկուն նյութերից (փայտ, ծողտ, կավ, ավազ),
* եկեղեցիները պետք է կառուցվեին միայն քաղաքի սահմաններից դուրս, քաղաքի պատերից թնդանոթային կրակոցի հեռավորության վրա,
* եկեղեցիները չպետք է ունենային աշտարակներ, զանգակատներ, ինչպես նաև ունենային ավանդական ձև,
* եկեղեցիները պետք է կառուցվեին մեկ տարվա ընթացքում, 
* կառուցումը պետք է կատարվեր բացառապես բողոքականների գումարով,
* եկեղեցիներին կից չէր կարելի բացել ծխական դպրոցներ։

Ընդհանուր կառուցվեց երեք եկեղեցի՝ Գլոգուվում, Յավորում և Սվիդնիցայում (ներկայումս դրանցից պահպանվել են երկուսը. գլոգուվյան եկեղեցին այրվել է 1758 թվականին կայծակի հարվածից հետո)։

Չնայած սահմանափակումներին՝ խաղաղության եկեղեցիները դարձան խոշորագույն փայտե կրոնական կառույցները, կառուցման ժամանակ կիրառվել էին առաջադիմական ճարտարապետական և շինարարական լուծումներ։ Սվիդնիցայի խաղաղության եկեղեցին զբաղեցնում է 1180 քկմ և ունի 6000 հավատացյալ, Յավորի եկեղեցին՝ 1090 քկմ և 7500 հավատացյալ (3000 նստատեղ)։ Ֆիննական Կերիմյակի կոմունայի եկեղեցին ունի 3400 նստատեղ, բայց ամբողջական տարողությունը (կանգնելու տեղերով) կազմում է մոտ 5000 մարդ։

## Պատկերասրահ
### Սվիդնիցա

Պատկեր:Kosciol pokoju w swidnicy wisnia6522.jpg|
Պատկեր:Swidnica-kosc-pokoju1.jpg|Գլխավոր բեմ
Պատկեր:Swidnica-kosc-pokoju2.jpg|
Պատկեր:Swidnica organy.jpg


### Յավոր

Պատկեր:Jawor1.jpg|
Պատկեր:Jawor2.jpg|
Պատկեր:Jawor3.jpg|Գլխավոր բեմ
Պատկեր:ChurchOfPeace Jawor Wiki.png|


### Գլոգուվ

Պատկեր:Glogau XVII 3.jpg|Գլոգուվի համայնապատկեր (XVII դար)։ Խաղաղության եկեղեցին երևում է աջ վերին անկյունում


## Գրականություն
* Worthmann, Ludwig, *Führer durch die Friedenskirche zu Schweidnitz*. Breslau 1929.
* Kalinowski, Konstanty, *Barock in Schlesien*. München 1990. ISBN 3-422-06047-2.
* Gruk, Wojciech, *Silesian Churches of Peace and the Royal Hungarian Articular Churches. Possible Legal and Architectural Relations.* In։ Protestantischer Kirchenbau der Frühen Neuzeit in Europa. Grundlagen und neue Forschungskonzepte. — Protestant Church Architecture in Early Modern Europe. Fundamntals and New Research Approaches. Regensburg 2015, p.&nbsp;333-343. ISBN 978-3-7954-2942-3.
## Արտաքին հղումներ

* Church Of Peace in Jawor – photo gallery
* Church of Peace in Świdnica 

Կատեգորիա:Համաշխարհային ժառանգություն Լեհաստանում
Ավազե քանդակի միջազգային փառատոն

250px|մինի|Ավազե քանդակ փառատոն

**Ավազե քանդակի միջազգային փառատոնը** համարվում է ամենամեծ քանդակագործության իրադարձությունը։
Սկսած 2003 թվականից, ամեն տարի Պորտուգալիայի Ալգարվի շրջանի Պերայում տեղի է ունենում Ավազե քանդակի միջազգային փառատոնը։ Միջոցառման համար զբաղեցվում 15,000 քառակուսի մետր տարածք։ Յուրաքանչյուր տարի շուրջ վաթսուն արվեստագետներ օգտագործում են 35000 տոննա ավազ և ստեղծում հիսուն արվեստի գործեր։ Ցուցահանդեսը բացվում է երեկոյան։

## Թեմաներ

Յուրաքանչյուր տարի ցուցահանդեսն ունենում է ցուցադրման տարբեր թեմաներ․

* 2014 թվական ՝ Երաժշտություն 2
* 2013 թվական ՝ Երաժշտություն
* 2012 թվական ՝ Կուռքեր
* 2011 թվական ՝ Կենդանիների թագավորություն
* 2010 թվական՝ Կենդանի աշխարհ
* 2009 թվական ՝ Հայտնագործություններ
* 2008 թվական ՝ Հոլիվուդյան ֆիլմեր և կերպարներ
* 2007 թվական ՝ Աշխարհի հրաշալիքները
* 2006 թվական ՝ Դիցաբանություն
* 2005 թվական ՝ Կորած աշխարհներ
* 2004 թվական ՝ Կախարդական հեքիաթներ

## Ավազե փառատոն
Ավազե փառատոններ կամ ավազե քանդակի փառատոններ․ Նմանատիպ փառատոններ տեղի են ունենում աշխարհի տարբեր վայրերում, որտեղ ցուցադրվում են ավազից պատրաստված քանդակներ և սովորաբար լինում են մրցանակային։

**Ավստրալիա**
Ավստրալիայում *Ավազե քանդակի փառատոնը* տեղի է ունենում ամեն տարի սկսած 2008 թվականից Վիկտորիա նահանգի Ֆրանկսթոնում։ Յուրաքանչյուր տարի փառատոնը տեղի է ունենում է տարբեր թեմայով, սակայն 2008֊2009 թվականներին թեման եղել է *Դինեզավրեր*։

**Միացյալ Թագավորություն**
250px|մինի|Ռոմեո և Ջուլետ
2005 թվական ամենամյա Ավազե քանդակի փառատոն։

**Ինդոնեզիա**
Ինդոնեզիայի Ավազե քանդակի փառատոնը Հարավարևելյան Ասիայի ամենամեծ ավազե քանդակագործության իրադարձությունն է համարվում։ Այն տեղի է ունեցել 2011 թվականի դեկտեմբերի 18֊ին և 2012 թվականի հունվարի 28 ֊ին։
 
**Ռուսաստան**
2001 թվականին Ավազե քանդակի միջազգային փառատոն է տեղի ունեցել Սանկտ Պետերբուրգում։ Փառատոնին մասնակցեցին տասնչորս թիմեր տասը երկրներից։
2002 թվականին միջազգային փառատոնը տեղի ունեցավ Անապայում։
2005 թվականի սեպտեմբերի 1֊ին միջազգային փառատոնը տեղի ունեցավ Մոսկվայի գազանանոցում, Ուկրաինայի, Ֆինլանդիայի, Լատվիայի, Շվեդիայի, Ռուսաստանի նկարիչներ։
Նշանաբանը ՝ Կենդանիների աշխարհ։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Քանդակներ
Կատեգորիա:Պորտուգալիայի մշակույթ
Կատեգորիա:2003 հիմնադրված կանոնավոր միջոցառումներ
Կատեգորիա:2003 հիմնադրումներ Պորտուգալիայում
Կատարինա Իվանովսկա

**Կատարինա Իվանովսկա** (, ), մակեդոնացի մոդել, դերասանուհի։

## Գործունեություն
Կատարինա Իվանովսկան մոդելային կարիերան սկսել է 2004 թվականին՝ հայտնվելով Միլանի Fashion Week-ում, Մակեդոնիայում Look Models International-ում հաղթանակ տանելուց հետո։ 2004 թվականի դեկտեմբերին Իվանովսկան հայտնվել է Elle ամսագրում, ինչպես նաև *Citizen K*, *Stiletto*, իտալական և ռուսական Vogue ամսագրերում, Diva  և Maxima ամսագրերի շապիկներին և Dolce & Gabbana-ի 2006 թվականի գովազդներում։ Համարվում է մակեդոնացի հաջողակ մոդելներից։ 2010 թվականին հայտնվել է սերբիական *Elle* ամսագրում, 2011 թվականին պայմանագիր է ստորագրել Victoria's Secret ապրանքանիշի հետ։

2011 թվականին խաղացել է առաջին դերը մակեդոնական Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի մասին «Երրորդ կես» ֆիլմում` մարմնավորելով երիտասարդ հրեա աղջնակի` Ռեբեկայի դերը։

## Տվյալներ
* Հասակը` 180 սմ
* Կուրծքը` 84 սմ
* Մեջքը` 58,5 սմ
* Կոնքը` 89 սմ
* Մազերը` մուգ շագանակագույն
* Աչքերը` կանաչ
* Հագուստի չափսը` 36
* Կոշիկի համարը` 41

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Katarina Ivanovska at the Fashion Model Directory
* Katarina Ivanovska profile at NYmag.com 

Կատեգորիա:Մակեդոնացի դերասաններ
Կատեգորիա:Մակեդոնացի դերասանուհիներ
Կատեգորիա:Մակեդոնացի կինոդերասանուհիներ
Կատեգորիա:Մակեդոնացի մոդելներ
Գրիգոր Բախչիսարայցև

[մինի|250x250փքս|[Բախչիսարայցևի եկամտաբեր տունը (Տագանրոգի պողոտա, 26-ի և Նիկոլայի փողոց, 81-ի հատում)]]
մինի|217x217փքս|Ռուսաստանի կայսրի ուղերձը
**Գրիգոր Քրիստափորի Բախչիսարայցև** (), ռուսաստանցի հայազգի պետական և հասարակական գործիչ։

## Կենսագրություն
Ծնվել է 1852 թվականին Նոր Նախիջևանում։

Ստացել է տնային դաստիարակություն։

1896 թվականին ավարտել է Մոսկվայի համալսարանի իրավաբանական ֆակուլտետը։

Եղել է Ռոստովի քաղաքային դումայի իրավասու 1882-1917 թվականներին։ Դումայում եղել է փողոցների սալարկման հանձնաժողովի անդամ, առևտրային պատգամավորության անդամ, քաղաքի եռամսյակային հարկի ատյանի անդամ։ 1915 թվականից՝ Ռոստովի դատական հաշտարար շրջանի պատվավոր հաշտարար դատավոր։

Զբաղվել է հասարակական գործունեությամբ. եղել է այգեպանների ընկերության նախագահը։ Նախաձեռնել և կազմակերպել է Դոնի Ռոստովում Ծառատնկման առաջին տոնը (1910 թվականին)։ Եղել է Ռոստովի «Սադովոդ» («Այգեպան») ամսագրի խմբագիրը։

Մահացել է 1920 թվականին Դոնի Ռոստովում։

## Հետաքրքիր փաստեր
* Գրիգոր Բախչիսարայցևը հայտնի է նաև որպես 2-րդ գիլդիայի վաճառական։ Նա և հարազատ եղբայրը՝ Էմանուիլը (1865-1943), եղել են կոշիկի խոշոր առևտրականներ Դոնի Ռոստովում։
* Տավրիկյան նահանգի Սիմֆերոպոլի գավառում, Բելբեք կայարանի մոտ, Բախչիսարայցևին էր պատկանում մրգատու այգով և երկու քարե տներով հողակտորը։ Նաև նրան էին պատկանում տներ Նախիջևանում և Դոնի Ռոստովում։ Ռոստովի տունն ընդգրկված է ճարտարապետության հուշարձանների ցանկում։

## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն
* Энциклопедия старого Ростова и Нахичевани-на-Дону в 6 томах, том 1.
* Казаров С.С. Нахичеванское купечество (конец XVIII – начало XX века). Ростов/Дону, 2012.
* Донская Армения. Вып.1. Ростов/Дон, 2007. .

## Արտաքին հղումներ
* Биография на сайте Энциклопедии фонда «Хайазг»

Կատեգորիա:20-րդ դարի խմբագիրներ
Կատեգորիա:Հայ հասարակական գործիչներ
Կատեգորիա:Հայ պետական գործիչներ
Կատեգորիա:Մոսկվայի պետական համալսարանի շրջանավարտներ
Ֆրիկի սոցիալական տաղեր

**Ֆրիկի սոցիալական տաղեր**, հայ միջնադարյան քնարերգության խոշոր ներկայացուցիչ Ֆրիկի չափածո և արձակ տաղեր, որոնք գրված են սոցիալական թեմայով։ Տաղերում անդրադարձ է կատարվում սոցիալական անհավասարության և անարդարության գաղափարներին, ի տարբերություն Ֆրիկի հոգևոր թեմայով գրված տաղերի, որոնք հիմնականում Աստծուն են գովերգում։

## Սոցիալական թեմայով գրված տաղեր
Ֆրիկը թողել է դրամատիկ սյուժե ունեցող ժողովրդական մի ավանդության մշակում՝ *«Տաղ Ֆրկան ասացեալ ի վերայ եղբայրասպանին»*։ Ձեռագրերից մեկում վկայված է նաև *«Առակ լավ և պիտանի»*։ Այս տաղում Ֆրիկը խրատում է մարդկանց հեռու մնալ ագահությունից՝ իբրև մեծ չարիքից։ Հոգևոր արժանիքները ստորադասվում են նյութականին՝ շեշտելով վերջինիս անցողիկությունը։ Դրանցից են.
* «Տաղ Ֆրկան ասացեալ ի վերայ եղբայրասպանի»/« Առակ լավ և պիտանի»/
* «Արղուն Խանի և Բուղայի մասին»
* «Գանգատ»/«Բան ի Ֆրիկ գրքոյն»
* «Վասն բազեի և բրջի»

## «Տաղ Ֆրկան ասացեալ ի վերայ եղբայրասպանի»
### Բովանդակություն
«Տաղ Ֆրկան ասացեալ ի վերայ եղբայրասպանի» տաղն այն մասին է,որ երկու ունևոր եղբայրներ ապրում էին Մսրում։ Մեծ եղբայրը որոշում է մորթել փոքրին, որպեսզի տիրանա նրա ունեցվածքին։ Հանկարծ պատի մեջ շարված աղյուսներից մեկը լեզու է առնում և խրատում է ավագ որդուն հեռու մնալ նման ոճրագործություն կատարելուց։ Լեզու առած աղյուսը պատմում է, որ ինքը ստեղծվել է մի մեծահարուստի մարմնից, ով զանազան արկածներից հետո դարձել է աղյուս։

### Տաղաչափական առանձնահատկություններ
«Տաղ Ֆրկան ասացեալ ի վերայ եղբայրասպանի» տաղը շարադրված է չափածո և աչքի է ընկնում ժողովրդական բանահյուսությանը բնորոշ առանձնահատկություններով. առած- ասացվածքների, ժողովրդական դարձվածքների  հարուստ կիրառություն ո ւնմանահնչունություններ ներքին ռիթմիկ հանգերով ։ Ֆրիկին բնորոշ տաղաչափությունը հակադրումն է մինչ այդ գործածվող հոգևոր թեմաներով գրված երկերին բնորոշ ծանր և միօրինակ հանգերի։ Ֆրիկի խոսքին բնորոշ է անմիջականությունը, բանաստեղծական տարբեր ձևերը՝

«Արղուն Խանի և Բուղայի մասին» տաղը ինքնակենսագրական բնույթի ստեղծագործություն  է և այս երկի և մի քանի տաղի շնորհիվ ենք իմանում Ֆրիկի մասին  կենսագրական փաստեր։

## «Արղուն Խանի և Բուղայի մասին»
### Բովանդակություն
«Արղուն Խանի և Բուղայի մասին» տաղում Ֆրիկը որպես ականատես  պատմում է 1289 թվականի  դեպքերը.Արղուն խանը Բուղային էր տվել բոլոր գործերի կառավարչի պաշտոնը։ Ֆրիկը պատմում է  Բուղայի բարձրացրած ապստամբության և դրա պարտության մասին։ Բուղան  մահապատժի է ենթարկվում։ ։Ֆրիկի համակրանքը Արղունի կողմն է, որովհետև վերջինս դրական էր տրամադրված քրիստոնյաների հանդեպ։ Արղունի մահից հետո գահակալական կռիվներ են սկսվում և հաղթում է նրա որդի  Ղազան խանը։ Նոր խանը սկսում է ակտիվորեմ մահմեդականություն քարոզել։ Ինչ որ հատվածում գտնում ենք Ղազան խանի անունը, բայց ոչ որպես թագավոր։

## Ծանոթագրություններ

## Աղբյուրներ
* *Մանուկ Աբեղյան* Հայոց Հին Գրականության Պատմություն, Գիրք Ա. ՀՍՍՌ ԳԱ Գրականության ինստիտուտ, Երևան։ ՀՍՍՌ ԳԱ հրատ., 1944 

Կատեգորիա:Հայ գրականություն
Ապահովության հանձնաժողով

**Ապահովության հանձնաժողով,** ստեղծվել է 1912 թվականին Հայկական հարցի վերաբացման ընթացքում։ Հանձնաժողովի անդամներն են եղել պոլսահայ նշանավոր մտավորականները։

## Ստեղծման նպատակը
1912 թ. դեկտեմբերի 21-ին Կ. Պոլսի Հայոց Ազգային Ժողովը սկսում է Հայկական Հարցի վերաբացման գործընթաց։ Հայկական շրջանակները որոշում են ստեղծել Ապահովության հանձնաժողով։

Ապահովության հանձնաժողովի գործունեության հիմնական նպատակը բարենորոգումների ծրագրի մշակումն էր, որը պետք է բաց քննարկվեր եվրոպական տերությունների ներկայացուցիչների հետ բանակցությունների ժամանակ։ Հանձնաժողովի հրապարակած նյութերն ու տեղեկությունները նպատակ ունեին ներկայացնել այն ահավոր կոտորածները, որոնք տեղի էին ունենում Արևմտյան Հայաստանում, բացահայտել թուրքահայերի կարիքները և քայլեր մշակել դրանց բավարարման համար։ Հանձնաժողովի աշխատանքը և գոյությունը պետք է հնարավորինս գաղտնի լիներ։ Ամենայն Հայոց Կաթողիկոս Գևորգ 5-րդը Հայկական հարցի վերաբացումը և դրանով զբաղվելու պատասխանատվությունը վերցրեց իր վրա, Կ. Պոլսի Ազգային խորհուրդը միջազգային մակարդակով, ձևականաորեն, դուրս մնաց դիվանագիտական պայքարին պաշտոնական մասնակցություն ունենալուց։ Ապահովության հանձնաժողովը, խուսափելով բացահայտ գործունեությունից, աջակցում, կաթողիկոսին նամակների միջոցով տեղեկացնում էր արևմտահայերի իրական վիճակի մասին։ Այստեղից կարող ենք փաստել, որ Ապահովության հանձնաժողովի նպատակն էր միավորվել Հայ առաքելական եկեղեցու հետ և Էջմիածին ուղարկել անհրաժեշտ նյութերը, վկայությունները և նկատառումները հասանելի դարձնելու հարցում։

## Անդամներ
* Հովհաննես Արշարունին (նախագահ)
* Եղիշե արքեպիսկոպոս Դուրյան
* Գրիգորիոս վարդապետ Պալաքյանը
* Գնել վարդապետ Գալամքարյանը
* Ստեփան Գարայանը
* Ոսկան Մարտիկյանը
* Վահան Փափազյանը
* Տեր-Հակոբյանը։

## Աղբյուրներ
* http://tert.nla.am/archive/NLA%20AMSAGIR/Haigazean/LE.pdf

## Արտաքին հղումներ
* http://serials.flib.sci.am/openreader/Hay%20joxovrdi%20patmutyun_%20h.6/book/index.html#page/524/mode/2up

Կատեգորիա:Հայկական հարց
Ռոթվայլ (բնակավայր)

**Ռոթվայլը** () քաղաք է Գերմանիայի հարավ-արևմուտքում, Բադեն-Վյուրթեմբերգ հողում։ Մոտ 600 տարի առաջ Ռոթվայլը դարձել է ազատ կայսերապատկան քաղաք։

Ռոթվայլը 25.000-ոց քաղաք է ընկած Շվարցվալդի և Շվաբյան Ալբի միջև։ Հին քաղաքը հայտնի է իր միջնադարյան կենտրոնով և ավանդական Ֆասթնախթ կառնավալով։ Ռոթվայլը հնագույնն է Բադեն-Վյուրթենբերգի քաղաքներից, իսկ արտաքնապես քաղաքը շատ քիչ է փոխվել 16-րդ դարից։

## Պատմությունը
Ռոթվայլը հիմնել են հռոմեացիները 73 թ. որպես Արե Փլաբիե, բայց այդտեղ մարդկային բնակավայրի առաջին հետքերն ունեն 4000 տարվա պատմություն։ Հռոմեական շրջանից պահպանվել են բաղնիքի և խճանկարի մնացորդներ։ 771 թ. քաղաքը դարձավ իշխանական նստավայր, իսկ 1268 թվականին՝ ազատ կայսերապատկան քաղաք։ 1463 թ. քաղաքը միացել է Շվեյցարական համադաշնությանը։ Այդ դաշինքը պահպանվել է մի քանի դար։ 1803 թ., երբ Նապոլեոնը գրավեց տարածաշրջանը, Ռոթվայլը կորցրեց ազատ քաղաքի կարգավիճակը և դաշինքը Շվեյցարական համադաշնության հետ։

## Տեսարժան վայրերը և հետաքրիր փաստեր
Ռոթվայլը հարուստ է 12-16-րդ դարերի ռոմանական և գոթական ոճի տաճարներով։

Քաղաքի անվանումից է ծագում ռոթվայլեր շնատեսակի անվանումը, որը տարածված հովվաշուն էր տարածաշրջանում։ Քաղաքի անվանումը հիշատակվում է Die Toten Hosen խմբի *Das Mädchen aus Rottweil* երգում։


File:Rottweil 20.jpg|Քաղաքային տեսարան
File:Germany Rottweil Münster Heiliges Kreuz.jpg|Որմնաքանդակ Սբ. Խաչ եկեղեցու ճակատամասում
File:Rottweiler Denkmal in Rottweil.JPG|Ռոթվայլեր շան արձանը
File:Rottweiler Fassnacht.JPG|Ֆասթնախթ, 2007 թ.


## Նշանավոր ռոթվայլցիներ
Քաղաքում են ծնվել նշանավոր նկարիչ Կոնրադ Վիցը և Ադամ Ռոթվայլցի տպագրիչը։

Այլ նշանավոր ռոթվայլցիներն են`
* Էգոն Ռիբլ (1925–2016), արվեստի պատմության մասնագետ, բարբառագիր բանաստեղծ
* Հերման Շեֆեր (1927–2009), երգահան և երաժշտագետ
* Քուրթ Բանթլ (ծն. 1933), քաղաքական գործիչ
* Էքեհարդ Լինդներ (ծն. 1934), քիմիկոս և պրոֆեսոր
* Զիգրիդ Փեյերիմհոֆ (ծն. 1937), քիմիկոս
* Փեթեր Դուսման (1938 - 2013), քիմիկոս 
* Էռվին Թոյֆլ (ծն. 1939), քաղաքական գործիչ
* Րյուդիգեր Սաֆրանսկի (ծն. 1945), գրականագետ և փիլիսոփա
* Ռիթա Հալեր-Հայդ (ծն. 1950), քաղաքական գործիչ
* Ան Հայգիս (ծն. 1955), երգչուհի
* Բեռնդտ Մարքարթ (ծն. 1958), ջազմեն
* Անդրեաս Շվաբ (ծն. 1973), քաղաքական գործիչ
* Յոշուա Կիմիխ (ծն. 1995), Մյունխենի «Բավարիա»-յի ֆուտբոլիստ

## Քույր քաղաքներ
Ռոթվայլի քույր քաղաքներն են.

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:1140 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր
Կատեգորիա:Գերմանիայի քաղաքներ
Զարուհի Պահրի

**Զարուհի Պահրի** (), հայ արձակագիր։

Կրթությունն ստացել Կ. Պոլսում։ Ունեցել է գրական-հրապարակախոսական գործունեություն։ Աշխատակցել է Կ. Պոլսի «Հայ կին» հանդեսին, 1920-ականնների սկզբներին։ Հետագայում ապրել է Փարիզում։ Գրել է երեք վեպ՝ «Ոսփորի ափերուն վրայ» ընդհանուր խորագրով։ Այդ վեպեր են՝ «Տայան Գեւորգ պեյ կամ պատրիարքարանի փողոցին բնակիչները», «Տագրը» (1946) և «Խավարին մէջ»։ Սրանցից բացի՝ գրել է «Լուիզիթ» և «Ամպրոպը» վեպերը՝ ֆրանսահայ կյանքից, «Փառանձեմը»՝ Մեծ եղեռնից։
 
## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Հայ արձակագիրներ
Կատեգորիա:Հայ գրողներ
Կատեգորիա:Կին ակտիվիստներ
Կատեգորիա:20-րդ դարի հայ գրողներ
Կատեգորիա:Հայ ֆեմինիստներ
Ադամ Ռոթվայլցի

**Ադամ Ռոթվայլցի** (, , ), տասնհինգերորդ դարի գիտնական և տպագրիչ։ Ծնվել է գերմանական Ռոթվայլ քաղաքում, սակայն հիմնականան գործունեությունը տարածել է Իտալիայում։ Յոհան Գուտենբերգի աշակերտն էր և օգնականը։ 1477 թ. Վենետիկում Ադամ Ռոթվայլերցին տպագրել է առաջին գերմաներեն-իտալերեն բառարաններից մեկը։ Այդ աշխատությունը 1424 թ. Գեորգ Նյուրնբերգցու տպագրած առաջին գերմաներեն-վենետիկերեն բառարանի հետ համեմատած ավելի պարզ և հստակ էր կազմված։ Նա առաջինն էր, ով մոտ 1460 թ. երկրաչափական ճշգրտությամբ վերականգնեց հռոմեական արձանագրությունների տառատեսակը։ 1481 թ. Ադամը թույլտվություն է ստանում տպագրատուն հիմնել Լ'Աքվիլա քաղաքում, որտեղ էլ մնացել է մինչև կյանքի վերջը։

## Աշխատություններ
*,* Venice 1477

## Ծանոթագրություններ

## Աղբյուրներ
* http://www.myfonts.com/person/feliciano/felice/ 

Կատեգորիա:Գերմանացի գիտնականներ
Կատեգորիա:Գերմանացի տպագրիչներ
Հակապապ

Ավանդաբար համարվում է, որ առաջին **հակապապն** էր սուրբ Հիպպոլիտոսը (3-րդ դար), իսկ վերջինը՝ Փելիքս V-ը (1440-1449)։ Եկեղեցու առավել լուրջ պառակտում էր, երբ միաժամանակ իշխում էին տարբեր երկրների կողմից ճանաչված երկու պապեր (ապա և երեք՝ Հռոմում, Ավինյոնում և Պիզայում). դա 14-րդ դարի վերջերի և 15-րդ դարի սկզբերի Արևելյան մեծ երկպառակությունն էր։  Միանգամից մի քանի հակամարտող պապերի առկայությունը, ինչպես նաև պապական ընտրությունների ժամանակ կոռուպցիայի մասին խոսակցությունները էապես քայքայել էին եկեղեցու հեղինակությունը։

Պապերի կողմից հերթական համարն ընդունելիս սովորաբար հակապապ ճանաչված պապի համարը հաշվի չի առնվում։ Բայց այսպես լինում է ոչ միշտ. օրինակ՝ Ալեքսանդր VI-ը ընդունել է վեցերորդ համարը, թեև Ալեքսանդր V-ը եղել հակապապ։

Հակապապերը (մինչ Ֆելիքս V-ը) ներառվում են Հռոմի պապերի պաշտոնական ցանկում (*Annuario pontifico*)՝ համապատասխան նշումով։

## Հակապապերի ցանկ

## 20-րդ դարի հակապապեր
Սեդեվականտիստների որոշ խմբեր, ովքեր հայտարարեցին հայրապետական աթոռը թափուր (sede vacante) Վատիկանի երկրորդ խորհրդից հետո, ընտրեցին իրենց սեփական «Հռոմի պապերին», որոնց հաճախ անվանում են հակապապեր։ Ի դեպ, դրանք անհամեմատ ավելի քիչ հետևորդներ ունեին, քան միջնադարյան հակապապերը։ Վատիկանի կողմից հրապարակվող պապերի պաշտոնական ցանկերում նրանք չեն ընդգրկվում։

## Արտաքին հղումներ
* 

Կատեգորիա:Հռոմի հակապապեր
Կատեգորիա:Կաթոլիկություն
Կատեգորիա:Քրիստոնեության վեճեր
Սուրբ Միքայել հրեշտակապետի եկեղեցի (Դեբնո)

**Սուրբ Միքայել հրեշտակապետի եկեղեցի**, գտնվում է Դեբնո գյուղում, թվագրվում է 15-րդ դարի։ Այն տարբեր եկեղեցիների հետ մեկտեղ համարվում է Հարավային Լեհաստանի գյուղական փոքր եկեղեցիներից։

Առաջին եկեղեցին Դեբնոյում կառուցվել է 13-րդ դարում։ Այժմյան եկեղեցին կառուցվել է 15-րդ դարի երկրորդ կեսին նախկին եկեղեցու տեղում։
Եկեղեցին Լեհաստանում գոթական ոճով կառուցված  եկեղեցիներից է և համարվում է միջազգային մասշտաբով կարևոր եկեղեցի (ցուցակագրված է որպես Լեհաստանի յոթ հրաշալիքներից մեկը)։ Այն պահպանել է իր նախնական տեսքը` 1500-ականներին հատուկ յուրահատուկ ներսույթով, որը նրան դարձնում է Եվրոպայում գոյություն ունեցող ամենահին փայտյա եկեղեցիներից մեկը։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Լեհաստանի մշակութային ժառանգություն
Կատեգորիա:Եկեղեցիներ այբբենական կարգով
Վահան Աղազադյան

**Վահան քահանա Աղազադյան** (*Գարսևան Հակոբի Աղազադյան*, 1867, Վաղարշապատ - 1942, Երևան), հայ հոգևորական, լրագրող։

Աշխատակցել է «Մշակ»-ին։ Օգտագործել է Ա., Գ. Ա., Հրանտ-Աղա, Վ. ք. Ա. ծածկանունները։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Հայ հոգևորականներ
Կատեգորիա:Հայ լրագրողներ
Կատեգորիա:Գրական կեղծանուններով հայտնի հեղինակներ
Դոլմաբահչե մզկիթ

**Դոլմաբահչե մզկիթ** (), հայտնի է նաև որպես **Բեզմիալեմ Վալիդե Սուլթանի մզկիթ** (), 19-րդ դարի մզկիթ, որը գտնվում է Ստամբուլի Դոլմաբահչե պալատի մոտ։

## Պատմություն
Մզկիթի կառուցումը սկսվել է 1853 թվականին Աբդուլ Մեջիդ սուլթանի մոր՝ վալիդե սուլթան Բեզմիալեմ Սուլթանի հրամանով։ Ճարտարապետ է նշանակվել Կարապետ Պալյանը, ով Բալյան հայտնի ճարտարապետների ընտանիքի ներկայացուցիչ էր։ Մզկիթի կառուցումը ավարտվել է վալիդեի մահվանից հետո։

Մզկիթը կառուցված է բարոկկո ոճով և ձևավորված է ամպիր և բարոկկո ոճերով։ Մզկիթի առանձնահատկությունները դարձան խոշոր լուսամուտները։ Մզկիթը ունի մեկ գմբեթ և երկու մինարեթներ, որոնք ունեն երկու պատշգամբներ։ Քանի որ մզկիթը եղել է պալատական կոմպլեքսի մի մաս, այնտեղ կառուցվել է սուլթանի համար նախատեսված անձնական աղոթատեղի։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* 
* Images of the Dolmabahçe Mosque
* 

Կատեգորիա:Բեշիքթաշ
Կատեգորիա:Գմբեթավոր կրոնական շենքեր և կառույցներ
Կատեգորիա:Ստամբուլի մզկիթներ
Կատեգորիա:Ստամբուլի օսմանյան մզկիթներ
Մարիամ Աստվածածին այգի

250px|մինի|Մարիամ Աստվածածին այգի

**Մարիամ Աստվածածին այգին** մի փոքր  սրբատեղի է, այգի, որտեղ կանգնեցված է Տիրամոր արձանը։ Բավական տարածված են Մայր Աստծո անունը կրող այգիները հատկապես կաթոլիկների և անգլիացիների շրջանում, որտեղ տարածված է քրիստոնեական դավանանքը։

## Պատմություն
250px|մինի|Մարիամածաղիկ

Վանքերի և մենաստանների շրջակայքում այգիներ կառուցելը սկսվել է միջնադարյան Եվրոպայում։ Միջին դարերում, մարդիկ ծաղիկներ և դեղաբույսեր էին աճեցնում Տիրամոր արձանների շուրջ։ Առաջին անգամ, 7-րդ դարում իռլանդացի մի բարերար Ֆրանսիայում կառուցում է մի հյուրատուն աղքատների և հիվանդների համար, որի շրջակայքում ստեղծում մի գեղեցիկ այգի, իսկ այգու ներսում կանգնեցնում Սուրբ Տիրամոր արձանը։ Արձանի շրջակայքում աճած ծաղիկն անվանեցին Սուրբ Մարիամ, որը հայտնի է նաև նարգիզ, վաղենակ կամ կալենդուլա անվամբ։ 1373 թվականին անգլիացիները այդ ծաղկից մի բաղադրատոմս ստեղծեցին, որը կանխում էր ժանտախտը։

## Նկարագրություն

Սուրբ Աստվածածին այգին կարող է լինել մի փոքրիկ հողամաս, որտեղ կարող է նաև ոչինչ չլինել։ Այն կարող է լինել դպրոցի, տան, տաճարի, վանքի կամ այլ հաստատություն շրջակայքում։  Երբեմն Տիրամոր արձանը կարող է փոքրիկ Քրիստոսին գրկած ձևով լինի, որն էլ տեղադրվում է այգու կենտրոնում։ Այգում տնկելու համար ընտրում են այնպիսի ծառեր և աճեցնում ծաղիկներ, որոնք ըստ առասպելի եղել են դրախտում։ Ընտրյալ բույսերի և ծառերի շարքն են համալրում դափնու ծառը, ելակը, շուշանը, մանուշակը, իրիսը, վարդը, քաջվարդը, որոնք բոլորն էլ խորհրդանշանական և նշանակալից պատմություն ունեն Մարիամ Աստվածածնի հետ, ինչպես նշվում է Աստվաշծաշնչում կամ այլ քրիստոնեական պատմություններում։ Այգիները կարող են ունենալ նստարաններ և լուսավորված լինեն լույսերով կամ կերոններով։ Այստեղ հավատացիալները գալիս են հանգստանալու, աղոթելու, քանի որ այն շատ հանգիստ վայր  և հոգեհարազատ միջավայր է։
## Պատկերասրահ


St. Michael's College School.JPG | Կանադա
Our Lady of Peace, West Point, NY.JPG |Նյու Յորք
Kind en Kaars.jpg|Կերոններ


## Ծանոթագրություններ