open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Հայրենիք (հասկացություն)

**Հայրենիք**, տարածք որտեղ որևէ ժողովուրդ կամ էթնիկ խումբ ապրում է կերտելով իր պատմությունը, կենցաղը, վարք ու բարքը, փոխելով իր սերունդը, ունենալով իր պետական կառուցվածքը՝ սերունդներին է ժառանգում իր քաղաքակրթության արժեքները։ Աշխարհի յուրաքանչյուր ժողովուրդ ունի իր հայրենիքը։ Դա այն տարածքն է, որտեղ նա դարեր շարունակ ապրել է՝ իր պատմությունը կերտելով։ Հնում մարդիկ ապրել են բարենպաստ պայմաններ ունեցող վայրերում, տարածվել՝ զբաղեցնելով երկրագնդի գրեթե ողջ տարածքը։ Բայց շատ քիչ ժողովուրդներ են ծնվել և ապրել իրենց ծննդավայրում։ «Հայրենիք», «պետություն», «ծննդավայր» հասկացություններն ունեն տարբեր բովանդակություններ։ Որևէ ազգի կամ էթնոսի անդամը կարող է ծնվել ու ապրել իր հայրենիքից դուրս՝ այլ տարածքում, լինել ոչ իր հայրենի պետության քաղաքացին։ Այդուհանդերձ, նրա հայրենիքն իր նախահայրերի բնօրրանն է։ Այս գիտակցության աղավաղումը հանգեցնում է ազգային-էթնիկ ինքնագիտակցության երկփեղկմանը, որն էլ անխուսափելիորեն տանում է ուծացման և ձուլման՝ օտար հավաքականությունների մեջ։ Օրինակ՝ Մեծ եղեռնից փրկված հայերի շատ սերունդներ, ովքեր անգամ չեն տեսել իրենց նախահայրերի հայրենիքը, այնուամենայնիվ, իրենց մեջ կրում են հայրենիքի՝ Հայաստանի կերպարը։

## Հայրենիք հասկացության իմաստը
«Հայրենիք» հասկացությունն ունի երկու՝ աշխարհագրական և հոգևոր իմաստ։

### Աշխարհագրական
Աշխարհագրական իմաստով՝ հայրենիքն այն տարածքն է, որը պատմականորեն պատկանում է տվյալ հավաքականությանը, կամ որտեղ ծնվել է ապրել, ու որի քաղաքացին է։

### Հոգևոր
Հոգևոր տեսակետից՝ այն բնատարածքն է, որը տվյալ Էթնոսի կամ էթնիկ հանրույթի անհատներն ընկալում են որպես իրենց ազգային կամ էթնիկ ինքնության անքակտելի մաս։ Այս իմաստով՝ ազգը և հայրենիքը անբաժանելի ամբողջություն են։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* 1.https://www.encyclopedia.am/pages.php?bId=2&hId=1369 

Կատեգորիա:Էթնիկություն
Կատեգորիա:Սոցիալական փիլիսոփայության հասկացություններ
Միքայել Չամանյան

**Միքայել Քրիստափորի Չամանյան** ( - մահվան մասին տվյալները բացակայում են), հայ դրամատուրգ, կինոսցենարիստ։ ՀԽՍՀ արվեստի վաստակավոր գործիչ 1966 թվականից։ ԽՍՀՄ գրողների միության անդամ 1952 թվականից։ ԽՄԿԿ անդամ 1945 թվականից։

## Կենսագրություն
Միքայել Չամանյանը ծնվել է 1908 թվականի ապրիլի 7-ին, Ախալցխա քաղաքում։ 1924 թվականին ավարտել է տեղի 9-ամյա հայկական դպրոցը, 1934 թվականին Մոսկվայի կինեմատոգրաֆիայի ինստիտուտի գրական-սցենարական ֆակուլտետը, 1954 թվականին՝ ԽՄԿԿ Կոնտկոմին կից բարձրագույն կուսակցական դպրոցը։ Կինոյի բնագավառում աշխատել է 1929 թվականից։ Այդ նույն թվականին Մոսկվայի «Մեժռաբպոմ-ֆիլմ» ստուդիայում մասնակցել է սցենարական արվեստանոցի սկզբնական դասընթացներին։ Առաջին կինոսցենարը գրել է 1931 թվականին։ 1934-1942 թվականներին աշխատել է «Սոյուզդետֆիլմ», «Վոստոկֆիլմ» (Մոսկվա) և «Հայֆիլմ» (Երևան) կինոստուդիաներում՝ որպես ռեժիսորի ասիստենտ, կինոխմբի ղեկավար և սցենարիստ։ 1942-1943 թվականներին աշխատել է Երևանի «Կոմունիստ» (ռուսերեն) թերթի խմբագրությունում, 1943-1945 թվականներին ավագ խորհրդական էր ՀԽՍՀ արտաքին գործերի նախարարությունում։ 1945-1948 թվականներին եղել է ՀԿԿ Կենտկոմի քարտուղարի օգնականը։ 1952-1955 թվականներին աշխատել է ՀԽՍՀ մշակույթի նախարարությունում՝ որպես գլխավոր խմբագիր։ 1958-1969 թվականներին եղել է Հայաստանի կինեմատոգրաֆիստների միության քարտուղարը, 1969-1970 թվականներին՝ Երևանի վավերագրական և փաստագրական ֆիլմերի ստուդիայի տնօրենը, 1965-1978 թվականներին՝ Հայաստանի ժողովրդական կինոստեղծագործության ընկերության վարչության նախագահը։ 1978 թվականից աշխատում է որպես կինոֆոտոինֆորմացիայի բաժնի վարիչ։ Նրա սցենարներով նկարահանվել են «Արարատյան դաշտի աղջիկը» («Հայֆիլմ», 1949, մինչ այդ բեմադրվել է Երևանի Գաբրիել Սունդուկյանի անվան և Թբիլիսիի հայկական թատրոններում), «Ում է ժպտում կյանքը» («Հայֆիլմ», 1958-1959), «Հանդիպում ցուցահանդեսում» («Հայֆիլմ», 1967-1968), «Երգ հայրենյաց» («Հայֆիլմ», 1970) կինոնկարները։ Չամանյանի «Մեր թանկագին հյուրերը» պիեսը 1950 թվականին բեմադրվել է Երևանում և Լենինականում։ Երևանի Կ. Ստանիսլավսկու անվան ռուսական դրամատիկական թատրոնը 1978 թվականին բեմադրել է Չամանյանի «Պոեմ մեր մեծ բարեկամի մասին» (նվիրված Վալերի Բրյուսովին) պիեսը։

## Ֆիլմագրություն
### Սցենարիստ

## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն
* Справочник Союза кинематографистов СССР 1981 года (сост. Г. Мирнова) // М., БПСК, Московская типография № 6.

Կատեգորիա:ԽՄԿԿ անդամներ
Կատեգորիա:ԽՍՀՄ գրողների միության անդամներ
Կատեգորիա:ՀԽՍՀ արվեստի վաստակավոր գործիչներ
Կատեգորիա:Հայ դրամատուրգներ
Կատեգորիա:Հայ կինոսցենարիստներ
Կատեգորիա:ՎԳԻԿ-ի շրջանավարտներ
Շամքոր (այլ կիրառումներ)

**Շամքոր** անվանումը կարող է վերբերվել՝

### Աշխարհագրական օբյեկտներ
* Շամքոր, քաղաք Ադրբեջանի Հանրապետության Շամքորի շրջանում,
* Շամքորի շրջան
* Շամքորի նոր կամուրջ Ադրբեջանի Հանրապետության Շամքոր քաղաքատեղիի հին կամրջի հարևանությամբ,
* Շամքոր գետ, գետ Ադրբեջանի Հանրապետության արևմուտքում,

### Հուշարձաններ
* Շամքորեցոց եկեղեցի, Վրաստանի մայրաքաղաք Թբիլիսիում գտնվող գրեթե ավերված հայկական առաքելական եկեղեցի, 
* Շամքոր բերդ, միջնադարյան հայկական բերդ Գարդման գավառում, ներկայումս՝ Ադրբեջանի Հանրապետության Գետաբեկի շրջանի Գետաբեկ քաղաքից արևելք, Շամքոր, և Գետաբակ գետերի միախառնման տեղում

### Իրադարձություններ
* Շամքորի ճակատամարտ, ռուս-պարսկական պատերազմի խոշոր ճակատամարտերից, որը տեղի է ունեցել 1826 թվականին Շամքոր բնակավայրի մոտ,
* Շամքորի դեպքեր, տեղի է ունեցել 1918 թվականին, որի ժամանակ զինաթափվեցին և սպանվեցին Շամքորում գտնվող բոլշևիկ զինվորականները։
1948-49 BAA մրցաշրջան

**1948-49 BAA մրցաշրջան**, դարձել է Բասկետբոլի ամերիկյան ասոցիացիայի 3-րդ մրցաշրջանը։ Սա վերջին մրցաշրջանն է, որից հետո լիգայի պաշտոնական անվանումը դարձավ Բասկետբոլի ազգային ասոցիացիա։ Մրցաշրջանի չեմպիոնը դարձել է «Մինեապոլիս Լեյքերս» ակումբը։ Եզրափակչում՝ վեց խաղերի արդյունքում, «Լեյքերս»-ը հաղթել է «Վաշինգտոն Կեպիտոլս»-ին։

1948 թվականի BAA դրաֆթի «Փրովիդենս Սթրիմռոլերս» ակումբի կողմից՝ առաջին համարի ներքո ընտրվել է խաղարկող Էնդի Տոնկովիչը։ Դրաֆի ժամանակ 4-րդ համարի ներքո ընտրվել է Դոլֆ Շեյեսը, 10-րդ համարի ներքո՝ Բոբի Ուոնզերը, իսկ 40-րդ համարի ներքո՝ Գարի Գալաթինը։

## Պարբերական առաջնություն

: *Հ = Հաղթանակներ, Պ = Պարտություններ, Տ% = Հաղթած խաղերի տոկոս*

## Փլեյ օֆ

### Փլեյ օֆ խաղերի արդյունքներ

Քառորդ-եզրափակիչներ

**[[Վաշինգտոն Կեպիտոլս]]** — Ֆիլադելֆիա Ուորիորս 2-0 (92:70, 80:78).

**[[Նյու Յորք Նիքս]]** — Բալտիմոր Բուլիթս 2-1 (81:82, 84:82, 103:99 (ОТ).

Արևելյան դիվիզիոնի կիսաեզրափակիչ

**[[Վաշինգտոն Կեպիտոլս]]** — Նյու Յորք Նիքս 2-1 (77:71, 84:86 (ОТ), 84:76).

Արևմտյան դիվիզիոնի կիսաեզրափակիչ

**[[Սակրամենտո Քինգս|Ռոչեստեր Ռոյալս]]** — Սենթ Լուիս Բոմբերս 2-0 (93:64, 66:64).

**[[Լոս Անջելես Լեյքերս|Մինեապոլիս Լեյքերս]]** — Չիկագո Սթեգս 2-0 (84:77, 101:85).

Արևմտյան դիվիզիոնի եզրափակիչ

**[[Լոս Անջելես Լեյքերս|Մինեապոլիս Լեյքերս]]** — Ռոչեստեր Ռոյալս 2-0 (80:79, 67:55).

BAA եզրափակիչ

**[[Լոս Անջելես Լեյքերս|Մինեապոլիս Լեյքերս]]** — Վաշինգտոն Կեպիտոլս 4-2 (88:84, 76:62, 94:74, 71:83, 66:74, 77:56).

## Ցուցանիշներով առաջնորդներ

## Մրցանակներ ըստ մրցաշրջանի արդյունքերի

* **[[NBA բոլոր աստղերի հավաքական|Բոլոր աստղերի առաջին հավաքական]]:**
** Ջորջ Մայքեն (Մինեապոլիս)
** Ջո Ֆուլկս (Ֆիլադելֆիա Ուորիորս)
** Բոբ Դևիս (Ռոչեստեր Ռոյալս)
** Մակս Զասլոֆսկի (Չիկագո Սթեգս)
** Ջիմ Փոլարդ (Մինեապոլիս Լեյքերս)

* **[[NBA բոլոր աստղերի հավաքական|Բոլոր աստղերի երկրորդ հավաքական]]:**
** Արնի Րիզեն (Ռոչեստեր Ռոյալս)
** Բոբ Ֆիրիկ (Վաշինգտոն Կեպիտոլս)
** Բոունս Մակինի (Վաշինգտոն Կեպիտոլս)
** Քեն Սեյլորս (Փրովիդենս Սթիմռոլերս)
** Ջոնի Լոգան (Սենթ Լուիս Բոմբերս)

## Աղբյուրներ
* 1948-49 NBA Season Summary

Կատեգորիա:Բասկետբոլի ազգային ասոցիացիայի դրաֆթներ
Ժվանեցկու պորտֆելի հուշարձան

**Միխայիլ Ժվանեցկու պորտֆելի հուշարձան** (), հումորային հուշարձան Ղրիմի Յալթա քաղաքի Հումորի ծառուղում, որը գտնվում է Առափնյա փողոցում՝ «Յուբիլեյնի» համերգասրահի մոտակայքում։

## Պատմություն
Հումորի ծառուղին հիմնադրվել է 2004 թվականին՝ Յալթայի հումորի ու երգիծանքի փառատոնի և նրա կազմակերպիչներ Վլադիմիր Դանիլեցի և Վլադիմիր Մոիսեենկոյի շնորհիվ։

Հետագա տարիներին ծառուղում հայտնվել են նաև Արկադի Արկանովի բաճկոնակը (2005), Ալեքսանդր Շիրվինդտի ծխամորճը (2006), Իոսիֆ Կոբզոնի խոսափողը (2007), Սոնյա մորաքրոջ հայելին ու գլխարկը՝ Կլարա Նովիկովայի պատվին (2014), «Հարմոն և կիթառ» քանդակը՝ քառյակասացներ Միխայիլ Վաշուկովի և Նիկոլայ Բանդուրինի պատվին (2015)։

Միխայիլ Ժվանեցկու պորտֆելի հուշարձանը բացվել է առաջին փառատոնի օրերին՝ 2004 թվականի օգոստոսին։ Արարողությանը ներկա են եղել փառատոնի մասնակից հումորիստները։ Գրող Անատոլի Տրուշկինը ելույթում պարզաբանել է, թե ինչու է տեղադրվել պորտֆելի, այլ ոչ թե նրա տիրոջ արձանը. *«Որովհետև բոլորիս համար թանկ է ոչ թե բանկիրը, այլ նրա դրամապանակը, ոչ թե շիշը, այլ նրա պարունակությունը»։*

Ինքը՝ Միխայիլ Ժվանեցկին, արարողության ժամանակ համեստորեն կանգնած է եղել քիչ հեռու։ Նա հուզվել է և արտասվել։ Ներկաների հետ նա ծափահարել է քանդակի հեղինակներին՝ ղրիմցիներ Աբաս Կասիմովին և Իգոր Լիսենկոյին։

Հանդիսության ավարտին ելույթ է ունեցել նաև Միխայիլ Ժվանեցկին։

## Նկարագրություն
Կեսմետրանոց գրանիտե սյան վրա տեղադրված են գրողի երեք բրոնզաձույլ հատորները և նրա հանրահայտ պորտֆելը, որը ելույթների ժամանակ միշտ նրա ձեռքին է։ Պայուսակի վրա փորագրված են մեջբերումներ Միխայիլ Ժվանեցկուց։ Բրոնզե քանդակը ճշգրիտ բնօրինակի չափսերի է. բարձրությունը՝ 43,5 սմ, լայնությունը՝  50,75 սմ, հաստությունը՝ 16 սմ։ Քանդակի քաշը 67 կգ է։

## Տես նաև
* Հումորի ծառուղի (Յալթա)
* Արկանովի բաճկոնակի հուշարձան
* Շիրվինդտի ծխամորճի հուշարձան
* Կոբզոնի խոսափողի հուշարձան
* Կլարա Նովիկովայի գլխարկի հուշարձան
* Հարմոն և կիթառ (քանդակ)

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
*Аллея Юмора в Ялте

Կատեգորիա:2004 հիմնադրումներ Ռուսաստանում
Կատեգորիա:Յալթայի հուշարձաններ
Ունաի Նունյես

**Ունաի Նունյես** (, ), իսպանացի պրոֆեսիոնալ ֆուտբոլիստ։ Ներկայումս հանդես է գալիս Ատլետիկ Բիլբաոյի և Իսպանիայի ազգային հավաքականի կազմում։ Խաղում է կենտրոնական պաշտպանի դիրքում։

## Ակումբային կարիերա
### Ատլետիկ Բիլբաո
Նունյեսը Ատլետիկ Բիլբաոյի ակադեմիայի սան է։ Իր պրոֆեսիոնալ դեբյուտը նշեց 2017 թվականի օգոստոսի 20-ին՝ թիմի մեկնարկային կազմում խաղադաշտ դուրս գալով Խետաֆեի դեմ խաղում։ Հոկտեմբերի 30-ին իսպանացին երկարաձգեց իր պայմանագիրը Ատլետիկի հետ մինչև 2023 թվականը։ Առաջին հանդիպումը եվրոպական առաջնություններում անցկացրեց նոյեմբերի 2-ին՝ Եվրոպայի Լիգայի խմբային փուլի Էստերսունդի դեմ խաղում՝ այս խաղում հեռացվելով խաղադաշտից հանդիպման 89-րդ րոպեին։ Լա Լիգայում իր առաջին գոլը խփեց 2018 թվականի մարտի 31-ին՝ Սելտա Վիգոյի դեմ խաղում։ Իր առաջին մրցաշրջանում Նունյեսը անցկացրեց 33 հանդիպում առաջնությունում՝ դառնալով 1 գոլի հեղինակ։

2018-19 մրցաշրջանում Նունյեսը կորցրեց իր դիրքը Ատլետիկ Բիլբաոյի հիմնական կազմում՝ զիջելով այն Ինիգո Մարտինեսին և Երայ Ալվարեսին։

## Միջազգային կարիերա
Նունյեսը ներկայացրել է Իսպանիան մինչև 21 տարեկանների երիտասարդական հավաքականում։ 2018 թվականի մայիսին նա ընդգրկվեց Իսպանիայի ազգային հավաքականի՝ աշխարհի առաջնության համար նախնական կազմում, սակայն դուրս մնաց վերջնական թիմից։ 2019 թվականին Նունյեսը Մ21 հավաքականի կազմում մասնակցեց Եվրոպայի առաջնությանը՝ անցկացնելով 3 հանդիպում։ Իսպանիան հաղթեց մրցաշարը՝ եզրափակչում 2-1 հաշվով պարտության մատնելով Գերմանիային։

Իսպանիայի ազգային հավաքական Նունյեսը առաջին անգամ հրավիրվեց 2019 թվականի օգոստոսի 30-ին՝ Ռումինիայի և Ֆարերյան կղզիների դեմ խաղերի համար։ Իր դեբյուտը ազգային հավաքականում նշեց սեպտեմբերի 8-ին՝ փոխարինելով Սերխիո Ռամոսին Ֆարերյան կղզիների դեմ խաղում։

## Կարիերայի վիճակագրություն
### Ակումբային վիճակագրություն
*2019 թվականի սեպտեմբերի 17-ի դրությամբ*

### Միջազգային վիճակագրություն
*2019 թվականի սեպտեմբերի 17-ի դրությամբ*

## Նվաճումներ
### Միջազգային

; Իսպանիա Մ21

* ՈՒԵՖԱ Եվրոպայի Մ21 առաջնություն. 2019

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Նունյեսի պաշտոնական Ինստագրամի էջը
* Նունյեսը transfermarkt-ում
* Նունյեսը soccerbase.com-ում
* Նունյեսը WhoScored.com կայքում
* Նունյեսը Ատլետիկ Բիլբաոյի պաշտոնական կայքում
* Նունյեսը ՈՒԵՖԱ-ի պաշտոնական կայքում

Կատեգորիա:Աթլետիկ Բիլբաոյի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Իսպանացի տղամարդ ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Իսպանիայի հավաքականի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Իսպանիայի ֆուտբոլի երիտասարդական հավաքականի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Լա Լիգայի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Տղամարդկանց ֆուտբոլի պաշտպաններ
Կատեգորիա:Սելտայի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Բասկոնիայի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Իսպանացի ֆուտբոլիստներ
Դինգիր

** Դինգիր **, Հին Միջագետքի մի շարք ազգությունների մոտ տարածված  սեպագիր նշան, որը հիմնականում արտահայտում է «աստված» իմաստը։ Որպես որոշիչ  բառ չի արտասանվում և գրադարձվում  է  «D» տառի տեսքով, որը դրվում է  որոշյալ բառի տողավերևում, օրինակ՝  D Inanna:  Ընդհանուր առմամբ նշանակում է աստված, կամ աստվածուհի.:
Դինգիրը հին շումերերերնում արտասանվում էր որպես «an», որը շումերական դիցաբանությունում գերագույն աստծու անունն է։ Աքքադական սեպագրության մեջ այն նաև հանդիսանում էր «աստված» բառի գաղափարագիրը (ilum), կամ օգտագործվում էր որպես նույն իմաստը կրող որոշիչ բառ (an կամ ìl-): Խեթական սեպագրության մեջ այն նույնպես արտասանվում է որպես «an»:

## Շումերերեն
70px|Middle Bronze Age form of the sign
Շումերական սեպագրությունում դինգիրի նշանը առաջացել է աստղի պատկերանկարից, որը լայնորեն կիրառվող և աստվածներին բնորոշող գիր էր։ Այն մասնավորպես  շումերակակն  Անու աստծու խորհրդանիշն էր։ Ի հակադրություն երկրի (ki), դինգիրը կարող էր կրել  «երկինք» իմաստը։ Էմեսալ հին բարբառում սեպագիր նշանը արտասանվում էր որպես dimer:

## Աքքադերեն
50px|Late Bronze Age to Iron Age form of the sign 
Աքքադական  սեպագրության մեջ դինգիրը կարող է նշանակել.

*il- արմատը, որը նշանակում էր աստված կամ աստվածուհի։
*Անու աստծուն։
*šamû բառը, որը նշանակում է երկինք։
*an կամ il վանքերը։
*Որոչիշ բառ, որը ցույց է տալիս, որ նրանից հետո եկող հաջորդ բառը աստծո անուն է։
*Արտահայտել «դեպի» կամ «մեջ» իմաստները։

## Յունիկոդ
Յունիկոդում այս նշանին տրված է U+1202D համարը։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Խորհրդանիշներ
Կատեգորիա:Միջագետքի աստվածություն
Ծաղկաձոր (լեռ)

**Ծաղկաձոր**, լեռնագագաթ Հայաստանի Կոտայքի մարզում, Շղթայաց լեռներում, Ծաղկաձոր քաղաքից 1 կմ հյուսիս։ Բարձրություն 2015 մ։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Լեռներ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Հայաստանի լեռնագագաթներ
Կատեգորիա:Կոտայքի մարզի լեռներ
Միխայիլ Պուգովկինի հուշարձան (Յալթա)

**Միխայիլ Պուգովկինի հուշարձան** (), հուշարձան Ղրիմի Յալթա քաղաքում, ոը նվիրված է խորհրդային և ռուսական թատրոնի և կինոյի դերասան, ԽՍՀՄ ժողովրդական արտիստ Միխայիլ Պուգովկինին։ Տեղադրվել է 2016 թվականին Լենինի անվան առափնյա փողոցում։

## Պատմություն
1991 թվականի հուլիսին դերասան Միխայիլ Պուգովկինը մշտական բնակության է տեղափոխվել Յալթա, որտեղ կազմակերպել է Միխայիլ Պուգովկինի կենտրոնը։ Նա ելույթներ ու ստեղծագործական հանդիպումներ է ունեցել Ղրիմի առողջարանային հանգստավայրերում, շարունակել է նկարահանվել ֆիլմերում։ Պուգովկինը Ղրիմի Ինքնավար Հանրապետության պատվավոր քաղաքացի է (1998)։ 2000 թվականին նա վերադարձել է Մոսկվա, աշխատել սեփական «Միխայիլ Պուգովկին կինոկենտրոնում»։

Այն տան պատին, որտեղ ապրել է Պուգովկինը (Չեռնոմորսկի նրբանցք, տուն 6), փակցված է հուշատախտակ։

Դերասանի այրին՝ Իրինա Կոնստանտինովնան, 2008 թվականին, ամուսնու մահից հետո, եկել էր Յալթա՝ նրա անունը հավերժացնելու մտադրությամբ. նա ցանկանում էր Պուգովկինի անունով կոչել քաղաքի պուրակներից մեկը։ Սակայն նրան մերժեցին։ Քաղաքացիները դրամահավաք էին կազմակերպել՝ Միխայիլ Պուգովկինի հուշարձանը տեղադրելու համար։ 2016 թվականի օգոստոսի 13-ին՝ Յալթայի օրվա կապակցությամբ, Միխայիլ Պուգովկինի հուշարձանը բացվեց։ Նա պատկերված է ռեժիսոր Յակինի կերպարով («Իվան Վասիլևիչը փոխում է մասնագիտությունը»)։ Արձանը տեղադրվել է այն վայրում, որտեղ տեղի են ունեցել այս ֆիլմի նկարահանումները։ Պատկերված է այն պահը, երբ ձեռնափայտով Յակինը, ոտքը ոտքին գցած, լսում է երգող դերասանուհի Զինային։

Հեղինակներն են քանդակագործներ Կոնստանտին Ցիխեևն ու Ալբերտ Ալիևը։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:2016 հիմնադրումներ Ռուսաստանում
Կատեգորիա:Յալթայի հուշարձաններ
Լեհաստանի դրամահատարան

**Լեհաստանի դրամահատարան** (), մասնավոր ընկերություն (Mennica Polska S.A.), միակ մարմինն է, որին իրավունք է տրված արտադրելու (հատելու) մետաղադրամներ և ներդրումային ապրանքներ Լեհաստանում։ Այն գտնվում է Վարշավայում։ Լեհաստանի դրամահատարանը բաժնետիրական ընկերություն է, որը գրանցված է Վարշավայի ֆոնդային բորսայում 1998 թվականի ապրիլի 7-ից, ինչն էլ նրան դարձնում է այն միակ դրամահատարանը աշխարհում, որը հրապարակայնորեն գործարքներ է կատարում։

## Պատմություն
1766 թվականի փետրվարի 10-ին Լեհաստանում կատարվեց դրամահատական բարեփոխում, Վարշավայի Բիելանսկա փողոցում կառուցված նոր դրամահատարանը հատում էր ոսկե, արծաթե և պղնձե մետաղադրամներ, ինչպես նաև մեդալներ ու շքանշաններ։

## Միջազգային համագործակցություն
2009 թվականի փետրվարի 5-ին Բեռլինի համաշխարհային դրամական ցուցահանդեսում հայտարարվեց նախադեպային շրջանակներում միջազգային համագործակցության մասին։ Լեհաստանի դրամահատարանը (Mennica Polska) և Մետաղադրամների որակավորման մասնագիտական ծառայությունը (PCGS) Վարշավայում, Լեհաստանի դրամահատարանին կից, հիմնեցին դրամահատարանի նոր հուշադրամների որակավորման և ներկայացման կենտրոն ստեղծելու ծրագիր։ Նոր ծրագիրը կխթանի լեհական և արևելաեվրոպական հավաքորդներին և դիլերներին որակյալ և ժամանակակից համաշխարհային մետաղադրամների ներկայացումը։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Mint of Poland

Կատեգորիա:Դրամագիտություն
Կատեգորիա:Դրամահատարաններ
Կատեգորիա:Լեհաստանի տնտեսություն
Կատեգորիա:Մետաղադրամ
Կատեգորիա:Վարշավա
Հաբիլ Ալիև

**Հաբիլ Մուսթաֆա օղլի Ալիև** (, ), ադրբեջանցի քամանչահար, Ադրբեջանի Հանրապետության ժողովրդական արտիստ։

## Կենսագրություն
Հաբիլ Ալիևը ծնվել է 1927 թվականի մայիսի 28-ին Աղդաշի շրջանի Ուչկովակի գյուղում։ 7 տարեկանից մասնակցել է տարբեր խմբերին, վարժվել քամանչայի նվագին։ Նա երաժշտական կրթություն է ստացել թիվ 3 երաժշտական դպրոցում։ Երաժշտական դպրոցն ավարտելուց հետո ընդունվել է մանկավարժական դպրոց։ Հաբիլ Ալիևը 1952 թվականից սովորել է Ասաֆ Զեյնալլու անվան միջնակարգ երաժշտական դպրոցում։ Ուսումնասիրելով ժողովրդական երաժշտությունը՝ մասնագիտացել է մուղամների արվեստում, ներդրել քառալար քամանչան։ Նրա ուսուցիչներն էին երգիչ Խան Շուշինսկին և կոմպոզիտոր Սոլթան Հաջիբեկովը։ Ավելի ուշ Հաբիլ Ալիևը աշխատել է Ադրբեջանի պետական ակադեմիական ֆիլհարմոնիայում։ Հաբիլ Ալիևը սկսեց իր կարիերան 1953 թվականին Մուսլիմ Մագոմաևի անվան Ադրբեջանի Պետական Ակադեմիական Ֆիլհարմոնիայում առաջին անգամ պարային անսամբլում։ Այդ ժամանակ ֆիլհարմոնիայի ղեկավարը Շամսի Բադալբեկլին էր։ Ֆիլհարմոնիայում Հաբիլ Ալիևը աշխատել է Սոլթան Հաջիբեկովի, Նիյազիի, Սեիդ Ռուսթամովի հետ միասին։

Հաբիլ Ալիևը մահացել է 2015 թվականի սեպտեմբերի 8-ին։

## Արտաքին հղումներ
* Հաբիլ Ալիև- Բայաթի Շիրազ
* Հաբիլ Ալիև- Դիլբերիմ
* Հաբիլ Ալիև- Սեգահ
* Habil Aliyev and M.R.Shajarian

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Ադրբեջանցի քամանչահարներ
Կատեգորիա:Ադրբեջանական ԽՍՀ ժողովրդական արտիստներ
Կատեգորիա:Ադրբեջանցի երաժիշտներ
Էդգար Առաքելյան

**Էդգար Առաքելյան** (), հայ քաղաքագետ։ Հայաստանի Հանրապետության Ազգային Ժողովի 7-րդ գումարման պատգամավոր։

## Կենսագրություն
Ծնվել է 1983 թվականի ապրիլի 17-ին Երևանում։

Միչև 2004 թվականը սովորել է Հայ-ռուսական (սլավոնական) համալսարանի քաղաքագիտության ֆակուլտետում, իսկ 2007 թվականին ավարտել է նույն բուհի ասպիրանտուրան։ 2008 թվականին՝ «Առաջնորդների զարգացման կենտրոն» հիմնադրամի դասընթացը։

2007 թվականին եղել է «Երիտասարդական նվաճումներ» հասարակական կազմակերպության բանավեճերի ակումբների ծրագրի աշխատակից։ 2008-2009 թվականներին՝ «Մեդիա Գրուպ» ՍՊԸ պատվիրատուների սպասարկման մենեջեր։ 2010 թվականին՝ «Իդեա Լաբ» ՍՊԸ-ի տնօրեն։ 2010-2011 թվականներին անդամակցել է «1in.am» լրատվական-վերլուծական կայքի հիմնադիր կազմին և եղել է մարկետինգի և զարգացման պատասխանատու։ 2011-2013 թվականներին՝ «Սաս Գրուպ» ընկերության առցանց մարկետինգի պատասխանատու, 2013-2016 թվականներին ղեկավարել է «Շեն Հոլդինգ» ՓԲԸ-ի մարկետինգի բաժինը։ 2016-2017 թվականներին ՝ «Բի Վեբ Սիսթեմս» ընկերության ծրագրավորող, 2017-2018 թվականներին՝ «Թեոկեն» ՍՊԸ-ի ծրագրավորող։

2008 թվականին մասնակցել է «ՀԻՄԱ» երիտասարդական շարժմանը, 2010 թվականին իր շուրջ համախմբված համախոհների հետ ստեղծել է «Մենք դե՜մ ենք օտարալեզու դպրոցների վերաբացմանը» քաղաքացիական նախաձեռնությունը։ 2019 թվականներին Հայաստանի ազգային պոլիտեխնիկական համալսարանի հոգաբարձուների խորհրդի անդամ է։

## Քաղաքական գործունեություն
2018 թվականի դեկտեմբերի 9-ին ընտրվել է Ազգային ժողովի պատգամավոր «Իմ քայլը» կուսակցությունների դաշինքի համապետական ընտրական ցուցակով։

## Ընտանիք
Ամուսնացած է, ունի երկու զավակ։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:ՀՀ ԱԺ 7-րդ գումարման պատգամավորներ
Կատեգորիա:Հայ քաղաքագետներ
Թագուհի Թովմասյան

**Թագուհի Մանվելի Թովմասյան** () Հայաստանի Ազգային ժողովի 7-րդ գումարման պատգամավոր «Իմ քայլը» կուսակցությունների դաշինքից, 8-րդ գումարման պատգամավոր «Պատիվ ունեմ» կուսակցությունների դաշինքից, մի շարք թերթերի նախկին լրագրող (2003-2018), «Ժողովուրդ» օրաթերթ և ArmLur.am լրատվական կայքի հիմնադիր։

## Կենսագրություն
Ծնվել է 1982 թվականի օգոստոսի 14-ին Վարդենիսում։

Մինչև 2000 թվականը սովորել է Խ. Աբովյանի անվան հայկական պետական մանկավարժական համալսարանի հումանիտար մասնագիտությունների ֆակուլտեում, 2003 թվականին ավարտել է նույն ֆակուլտետի «ժուռնալիստիկա» բաժինը, իսկ 2008 թվականին` Երևանի Հյուսիսային համալսարանի լրագրության ֆակուլտետը։

2013 թվականին ավարտել է Հայաստանի պետական կառավարման ակադեմիան, 2014 թվականին` Եվրոպայի խորհրդի քաղաքական դասընթացների երևանյան դպրոցը։

«Լրագրության միջազգային ստանդարտներ, հարցազրույցների տեխնոլոգիա և ռեպորտաժներ պատրաստելու մեթոդներ» (2004 թվական, IWPR, Երևան), «Դատական լրագրություն» թրեյնինգային ծրագրի (2005 թվական, Եվրոպական լրագրողների ասոցիացիա), «Ժողովրդավարություն» (2014-2015 թվականին, ԵԽ ՔԴԵԴ, Ստրասբուրգ) դասընթացների մասնակից։

2025 թվականին մասնակցել է Մեծ Բրիտանիայի արտաքին գործերի նախարարության աջակցությամբ Սիմպոդիում ինստիտուտի (Sympodium Institute) եւ Լատվիայի Վիձեմեի կիրառական գիտությունների համալսարանի (Vidzeme University of Applied Sciences) հետ  համատեղ կազմակերպած հետբուհական դասընթացները՝ ստանալով ռազմավարական հաղորդակցությունների մասնագետի որակավորում:

2003-2004 թվականներին աշխատել է «Իրավունք» թերթում՝ որպես կամավոր։

2004-2007 թվականներին եղել է «Իրավունք» թերթի քաղաքական բաժնի լրագրող։ 2007-2011 թվականներին` «Օգոստոս» գործակալություն ՍՊԸ «Չորրորդ իշխանություն» թերթի լրագրող։ 2011-2018 թվականներին` «Ժողովուրդ թերթի խմբագրություն ՍՊԸ» («Ժողովուրդ» օրաթերթը, ArmLur.am լրատվական կայք) լրատվական հոլդինգի հիմնադիր-ղեկավար, «Ժողովուրդ» թերթի և ArmLur.am առցանց կայքի գլխավոր խմբագիր։

2019թ. սեպտեմբեր - 2019թ. դեկտեմբեր ամիսներին դասավանդել է Հայաստանի Հանրապետության պետական կառավարման ակադեմիայում։

Ի նշան հայրենիքի կորստի դեմ բողոքի՝ 2020թ. նոյեմբերի 16-ին դուրս է եկել ԱԺ «Իմ քայլը» խմբակցությունից։

2020 թվականի պատգամավորական գործունեության համար 2021 թվականի մարտի 31-ին «AAD» 11-րդ ամենամյա մրցանակաբաշխության ժամանակ արժանացել է «Տարվա լավագույն պատգամավոր» անվանակարգին։

## Քաղաքական գործունեություն
2018 թվականի դեկտեմբերի 9-ին ընտրվել է Ազգային ժողովի պատգամավոր «Իմ քայլը» կուսակցությունների դաշինքի թիվ 8 ընտրատարածքի տարածքային ընտրական ցուցակով։ Ի նշան հայրենիքի կորստի դեմ բողոքի՝ 2020թ. նոյեմբերի 16-ին դուրս է եկել ԱԺ «Իմ քայլը» խմբակցությունից։ 2021թ. հունիսի 20-ին ԱԺ պատգամավոր է ընտրվել «Պատիվ ունեմ» կուսակցությունների դաշինքի համապետական ընտրական ցուցակով։

## Ընտանիք
Ամուսնացած է, ունի երկու զավակ։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:21-րդ դարի հայ քաղաքական գործիչներ
Կատեգորիա:ՀՀ ԱԺ 7-րդ գումարման պատգամավորներ
Կատեգորիա:ՀՊՄՀ շրջանավարտներ
Կատեգորիա:Հայ թարգմանիչներ
Կատեգորիա:Հայ լրագրողներ
Կատեգորիա:Հայ քաղաքագետներ
Լիլիթ Ստեփանյան

**Լիլիթ Ստեփանյան** (), հայ քաղաքագետ։ Հայաստանի Հանրապետության Ազգային Ժողովի 7-րդ գումարման պատգամավոր (2018-2021)։ Հայաստանի Հանրապետության Ազգային Ժողովի 8-րդ գումարման պատգամավոր, «Քաղաքացիական պայմանագիր» խմբակցության անդամ։

## Կենսագրություն
Ծնվել է 1981 թվականի մարտի 24-ին Հրազդանում։

Միչև 2002 թվականին սովորել է Երևանի պետական համալսարանի միջազգային հարաբերությունների ֆակուլտետում։ 2004 թվականին ավարտել է նույն ֆակուլտետի քաղաքագիտություն բաժնի մագիստրատուրան։ 2011-2015 թվականներին եղել է միջազգային հարաբերությունների ֆակուլտետի հայցորդ։

«Եվրոպական իրավունք» (2016 թվական, Օութսենհաուզեն համալսարան, Գերմանիա) դասընթացին, «Սիվիտաս-Հայաստան», «Ապագան քոնն է», «Մարդը կարիքի մեջ է» «Հույսի կամուրջ», «Կրթություն առանց սահմանների» հասարակական կազմակերպություների և *UNDP*, *USAID* կազմակերպությունների հայաստանյան գրասենյակների իրականացրած ծրագրերի մասնակից։

2002-2003 թվականներին աշխատել է Հրազդան քաղաքապետարանում որպես կադաստրի բաժնի մասնագետ։ 2007-2010 թվականներին աշխատել է ԿԳ նախարարության կրթության ազգային ինստիտուտի (ԿԱԻ) Կոտայքի մասնաճյուղում՝ պատմության և հասարակագիտության մասնագետ։ 2013-2014 թվականներին եղել է Հրազդանի թիվ 13 ավագ դպրոցիհասարակագիտության ուսուցչուհի։ 2010-2017 թվականներին աշխատել է ԿԱԻ Կոտայքի մասնաճյուղում՝ որպես գլխավոր մասնագետ։ 2017-2018 թվականներին եղել է Ազգային Ժողովի պատգամավորի օգնական, «ՀԱՊԿ և Եվրազես» համալսարանի դասախոս։ 2017 թվականի հոկտեմբերից մինչև 2018 թվականի հուլիս եղել է ԿԱԻ Կոտայքի մասնաճյուղի տնօրենը։ 2018 թվականի հուլիսի 10-ից մինչև 2018 թվականի նոյեմբերի 21-ը աշխատել է որպես Կոտայքի մարզի Հրազդան համայնքի ղեկավարի պաշտոնակատար։ 2018 թվականի նոյեմբերի 14-ից մինչև 2019 թվականի հունվարի 14-ը աշխատել է Կոտայքի մարզպետարանում որպես կրթության, մշակույթի և սպորտի վարչության պետի պաշտոնակատար։
2016 թվականի դեկտեմբերի 16-ին պաշտպանել է գիտական ատենախոսություն՝ ՀՀ ԲՈԿ-ի կողմից ստանալով քաղաքական գիտությունների թեկնածուի աստիճան։

## Քաղաքական գործունեություն
2018 թվականի դեկտեմբերի 9-ին կայացած արտահերթ խորհրդարանական ընտրություններում Կոտայքի մարզն ընդգրկող թիվ 10 ընտրատարածքում լինելով «Իմ քայլը» դաշինքի ռեյտինգային թեկնածուներից մեկը՝ ընտրվել է ԱԺ պատգամավոր։

2021 թվականի հունիսի 20-ին կայացած արտահերթ խորհրդարանական ընտրություններում Քաղաքացիական պայմանագիր կուսակցության համապետական ցուցակով ընտրվել է ՀՀ ԱԺ 8-րդ գումարման պատգամավոր։ Աշխատանքի և սոցիալական հարցերի մշտական հանձնաժողովի անդամ։

## Ընտանիք
Ունի մեկ դուստր։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:ՀՀ ԱԺ 7-րդ գումարման պատգամավորներ
Կատեգորիա:ՀՀ ԱԺ 8-րդ գումարման պատգամավորներ
Կատեգորիա:Քաղաքացիական պայմանագիր կուսակցության անդամներ
Կատեգորիա:Հայ քաղաքագետներ
Կատեգորիա:ԵՊՀ շրջանավարտներ
Կատեգորիա:21-րդ դարի հայ քաղաքական գործիչներ
Լյուբուշկա (ֆիլմ, 1961)

**Լյուբուշկա** (), խորհրդային գեղարվեստական ֆիլմ, որը նկարահանվել է 1961 թվականին, ռեժիսոր Վլադիմիր Կապլունովսկու կողմից, ըստ Պյոտր Շիրյաևի «Տալյոնիի թոռը» պատմվածքի։

## Սյուժե
Նահանջող կազակները խլում են գյուղացի տղա Սյոմկայի (Վիկտոր Կովալ) հովատակը, իսկ իրենց արդեն անպետք դարձած հյուծված ձին նետում են ճանապարհին։ Ձին այնքան վատ տեսք է ունենում, որ Սյոմկայի հայրը` Նիկիտա Լիկովը (Եվգենի Շուտով) սպասում է մինչև մթնելը` նրան գյուղ բերելու համար։
Անասնաբույժը, որին ցույց են տալիս ձիուն, ճանաչում է Լյուբուշկա մականունով հայտնի օռլովյան ձիուն։ Լիկովը կարողանում է փրկել նրան, սակայն 1921 թվականին նա սովից մահանում է` թողնելով Տալիոնի թոռ անունով մի փոքրիկ քուռակի։ Երեք տարի անց Նիկիտան հովատակին բերում է Մոսկվա, որտեղ ձիավար Լուտոշկինը ձիապան Ֆիլիպ Կինոպիչի հետ նրան պատրաստում են մրցույթի։ Մրցույթի օրը Լուտոշկինը կանչում է Լիկովներին, որպեսզի նրանք տեսնեն, թե ինչպես է հայտնի վագրաձի Տալիոնիի  թոռն ստանում գլխավոր միցանակը։

## Դերերում
* Եվգենի Շուտով` Նիկիտա Լիկով, գյուղացի
* Օլեգ Եֆրեմով` Օլիմպ Լուտոշկին, ձիավար
* Եվգենի Եվստիգնեև` Ֆիլիպ , ավագ ձիապան
* Սերգեյ Ռոմոդանով` Արիստարխ Բուրմին, ձիաբուծարանի աշխատող
* Վլադիմիր Զամանսկի` Նիկոլայ Պենկով, գյուղխորհրդի նախագահ
* Պավել Տարասով` Ալեքսանդր , անասնաբույժ
* Լավրենտնի Մասոխա` Միխալ Գրուզդև
* Լեոնիդ Կուրավլյով` Ալեքսանդր Իվանովիչ
* Վիկտոր Կովալ` Սյոմկա Լիկով
* Վալենտինա Վլադիմիրովա` Նաստասիա, Լիկովի կինը
* Իգոր Սրետենսկի` Նիկոլայ Գուբարև
* Ալեքսանդր Շվորին` Վասկա Սինիցին, ձիավար
* Յուրի Բելով` Դմիտրի, Բումինի խոհարարը
* Յուրի Մեդվեդև` Գյուղխորհրդի քարտուղար
* Գեորգի Գումիլևսկի` Կուլտյապի
* Գեորգի Սլաբինյակ` Թեյարանի տերը
* Ռադնեև Մուրատով` Պավլիկ, ձիապան
* Ալեքսանդր Լեբեդև` Վանկա, ձիապան
* Վիկտոր Կոլպակով` Սեմյոն Անդրևիչ, ձիերի հեքիմ
* Լեոնիդ Պիրոգով` գեներալ
* Նատալյա Արխանգելսկայա` Դարիա Բուրմինա
* Թամարա Լոգինովա` աղախին
* Նինա Դորոշինա` Կլանկա
* Օթար Կոբերիձե` Գրեչուխի ընկերը, Կարմիր զորքերի հրամանատար (հնչունավորում` Եվգենի Մատեևը)
* Անտոնինա Մաքսիմովա` *փախչող տիկինը*
* Յուրի Կիրև` Նիկոլա, նավաստի
* Կիրա Կանաևա` Ագրաֆենա Ուվարովա
* Վլադիմիր Լեբեդև` քեռի Նիկիֆոն, սլաքավար
* Վալենտինա Սպերանովա` Ադել Մաքսիմովնա, Բուրմինի տնտեսուհին
* Վլադիմիր Մարենկով` Խարտյաշը, Լիկովների հարևանը

## Նկարահանող խումբ
* Ռեժիսոր` Վլադիմիր Կապլունովսկի
* Սցենարի հեղինակ` Նիկոլայ Էրդման
* Օպերատոր` Էմիլ Գուլիդով
* Կոմպոզիտոր` Նիկիտա Բոգոսլովսկի
* Նկարիչ` Ալեքսեյ Պարխոմենկո

## Տեխնիկական տվյալներ
* Սև-սպիտակ, հնչյունային
* Պրեմիերան կայացել է 1961 թվականի օգոստոսի 9-ին

## Հետաքրքիր փաստեր
* Ֆիլմի լուսագրերում սխալ կա. այնտեղ գրված է «ըստ Լ. Շիրյաևի պատմվածքի»։
* 2005 թվականին ըստ Պյոտր Շիրյաևի «Տալյոնիի թոռը» պատմության նկարահանվել է «Վագրաձի» ֆիլմը։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* «Լյուբուշկա» «Մոսֆիլմ» կինոընկերության կայքում 

Կատեգորիա:1961 ֆիլմեր
Կատեգորիա:«Մոսֆիլմ» ստուդիայի ֆիլմեր
Կատեգորիա:Խորհրդային դրամա ֆիլմեր
Կատեգորիա:Խորհրդային սև-սպիտակ ֆիլմեր
Կատեգորիա:Ֆիլմեր ձիերի մասին
Цвет настроения синий

**Цвет настроения синий** (), Ֆիլիպ Կիրկորովի երգը, որը թողարկվել է 2018 թվականի մարտի 14-ին, «Առաջին երաժշտական հրատարակչություն» լեյբլում։ Տեքստի և երաժշտության հեղինակն Անտոն Պուստովն է, երաժշտական պրոդյուսերը՝ Սվետլանա Լոբոդան։ Երգի տեսահոլովակը մեկ օրում Youtube-ում հավաքել է 3 միլիոն դիտում։ 2018 թվականի մայիսի 7-ին տեսահոլովակի դիտումների թիվը կազմել է 19 միլիոն, իսկ արդեն մայիսի 28-ին՝ 30 միլիոն։

2018 թվականի հոկտեմբերի 20-ին դիտումների թիվն անցել է 50 միլիոնից։

## Տեսահոլովակ
2018 թվականի ապրիլի 27-ին «Երեկոյան Ուրգանտ» շոուի ուղիղ եթերում տեղի է ունեցել տեսահոլովակի ցուցարությունը։ Պրոդյուսերը դարձել է Իվան Ուրգանտը, սցենարի հեղինակները՝ Ալեքսանդր Գոդովը, Գրիգորի Շատը և Վադիմ Սելեզնոյը։ Նկարահանման աշխատանքները տևել են մեկ շաբաթ։

## Քննադատություն
Տեսահոլովակի թողարկումից հետո Change.org օնլայն հարթակում կեղծ ստորագրահավաք է կազմակերպվել, որը նպատակաուղղված է եղել Ֆիլիպ Կիրկորովին՝ Ռուսաստանի ազգային արտիստի կոչումից զրկելուն։ Ի պատասխան քննադատությունների` Ֆիլիպ Կիրկորովը պատասխանել է, որ իր երգը գրավել է բարձր հորիզոնականներ՝ Apple Music և iTunes չարտերում։

## Չարտեր
### Շաբաթական հիթ-շքերթներ

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:2018 սինգլներ
Կատեգորիա:Ռուսերեն երգեր
Կատեգորիա:Ֆիլիպ Կիրկորովի սինգլներ
Վոյկովի փողոց (Յալթա)

**Վոյկովի փողոց** (), փողոց Ղրիմի Յալթա քաղաքում։ Անվանվել է ի պատիվ Ռուսաստանում հեղափոխական շարժման մասնակից, խորհրդային դիվանագետ Պյոտր Լազարևիչ Վոյկովի։

## Նկարագրություն
Վոյկովի փողոցը զառիվեր և ոլոլ-մոլոր փողոց է, որը պտույտ է տալիս Դարսան բլրի լանջով։

Հարթավայրային քաղաքների բնակիչների համար այս փողոցն անսովոր է։ Բլրի լանջերին տներ կառուցելու համար հարթ մակերևույթներ ստանալու նպատակով շինարարները կառուցել են բավական բարձր հենապատեր։ Ղրիմի որևէ այլ քաղաքում չկա նմանատիպ բան։ Այստեղ հաճախ են գալիս կինոգործիչները, որոնք միջնադարյան դիպաշարով ֆիլմերի համար որպես «բնօրինակ» օգտագործում են փողոցի տները։ Այս ինքնատիպ տուն-հուշարձանները գրավում են նաև ճարտարապետներին։

## Պատմություն
Բլրի լանջերին փողոցները սկսել են ձևավորվել միայն 1880-1890-ական թվականների վերջին։ Մինչ այդ Դարսանի ստորոտում բնակելի տները և ամառանոցները կառուցվում էին անկանոն։

Ժամանակակից Վոյկովի փողոցը սկսել է ձևավորվել այստեղ 1893 թվականին օրորդաց գիմնազիայի կառուցումից հետո (այժմ` Ա. Պ. Չեխովի անվան թիվ 5 դպրոց), որից հետո այն սկսեց կոչվել Գիմնազիչեսկայա։ Ներկայիս անունով փողոցը կոչվում է 1927 թվականից. այն անվանվել է ի պատիվ Ռուսաստանում հեղափոխական շարժման մասնակից, խորհրդային դիվանագետ Պյոտր Լազարևիչ Վոյկովի (1888-1927), որը սպանվել է Լեհաստանում ռուս սպիտակգվարդիականների կողմից։

Վոյկովի փողոցում ուշագրավ են ոչ միայն տները։ Փողոցը պահպանում է հեռավոր տարիների մարդկանց և իրադարձությունների հիշատակը. նախահեղափոխական շրջանում այստեղ ապրել և հանդիպել են Ռուսաստանի առաջավոր մտավորականության բազմաթիվ ներկայացուցիչներ։
250px|մինի|ձախից|Ա. Պ. Չեխովի անվան թիվ 5 դպրոցի շենքը

## Նշանակալի շենքեր և շինություններ
***Վոյկովի փողոց, տուն 4`** Ա. Չեխովի անվան գիմնազիա, թիվ 5 դպրոց
***Վոյկովի փողոց, տուն 9`** Յարցևի տուն

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Յալթայի փողոցներ
Ծմակ (լեռ, Արարատ)

**Ծմակ**, լեռ Հայաստանի Արարատի և Կոտայքի մարզերի սահմանագլխին, Բարձրաշեն գյուղից 6 կմ հյուսիս-արևելք։ Բարձրություն 1490 մ։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Արարատի մարզի լեռներ
Կատեգորիա:Կոտայքի մարզի լեռներ
Մոնղոլական պուտ

**«Մոնղոլական պուտ»**, սրբոսկրի շրջանում, ավելի հազվադեպ նստատեղի կամ ազդրի վրա հանդիպող մաշկի կապտավուն գունավորում, որը պայմանավորված է  մելանին գունանյութի՝ մաշկի շերտի  միացնող հյուսվածքի վրա  տարածման հետևանքով։ Անվանումը կապված է նրա հետ, որ այդպիսի պուտերն առաջին անգամ նկարագրվել են մոնղոլ նորածինների մոտ, չնայած դրանք հանդիպում են նաև այլ ռասայի երեխաների մոտ։

## Նկարագիր
«Մոնղոլական պուտը» ծննդյան պահից անմիջապես հետո տեղային փռվածքի ձևով հստակ երևում է։ Անցնում են  12—24-րդ ամսում, բացառիկ դեպքերում թույլ տեսքով մնում են մեծերի մոտ։ Հայտնվում են սրբոսկրի շրջանում, ունենում են կանաչա–կապտա–սևավուն գունավորում։  «Մոնղոլական պուտը»  կարող է ունենալ փոքր մանրադրամից մինչև 6—10 սմ տրամագիծ։

## Տարածում
Այն 90 % հանդիպում է  մինչև մեկ տարեկան մոնղոլ երեխաների մոտ, սակայն մինչև 10 տարեկան այդ պուտերը մնում են միայն 6 %-ի մոտ։  «Մոնղոլական պուտերը» շատ հազվադեպ հանդիպում են նաև Եվրոպայում,  (օրինակ Բուլղարիայում՝ 0,6 %)։  Տարածված են չինացիների, կորեացիների, ճապոնացիների, վիետնամցիների, ղազախների, ղրղզների, ինդոնեզիացիների, այների, էսկիմոսների և Հյուսիսային Ամերիկայի հնդիկների, ինչպես նաև մոնղոլական ծագման ռուսների՝ յակուտների, բուրիատների, կալմիկների, տուվինների, խակասների  մոտ։ Մոնղոլական պուտը հաճախ (մինչև 80%) հանդիպում է հյուսիսային նեգրոիդ ռասայի մոտ, բայց նրանց մոտ դա քիչ նկատելի է՝ վերնամաշկի մուգ գունանյութի պատճառով։

## Բուժում
Բուժում չի պահանջվում։ Մոնղոլական պուտը համարվում է ի ծնե բարորակ  հետք և  մեծ մասամբ անհետանում է մինչև չափահասության տարիքը։ Մոնղոլական պուտի համար ոչ մի դեպք չի արձանագրվել, որի դեպքում այն վերածվի չարորակ գոյացության։

## Դիցաբանության մեջ
Մոնղոլների շրջանում այդ նշանն ընդունված է համարել «Չինգիզ խանի պուտ»։ Բուրիատները մոնղոլական պուտն անվանում են  «Մենգեի» պուտ, և հավատում էին, որ ինչքան մեծ է պուտը, այնքան երեխան երկնային պահապանի կողմից ավելի օրհնված է։ Կիրգիզների հավատալիքների համաձայն՝ Ումայ–էնե աստվածուհին կսմթում է  երեխայի պոչուկից, դրանով հասկացնելով, որ նա ամբողջ կյանքի ընթացքում համարվում է  չարից պաշտպանված։  Ույգուրներն այն անվանում են դիպուկ Թենգրա՝ երկրի աստված, որը նույնպես օրհնում է նորածիններին։ Այլ թուրքական ժողովուրդների մոտ  Թենգրայի կամ Ումայ–էնեի աստվածություններն իրենք են օգնում նորածիններին՝ կատարելու առաջին  շնչառությունը՝ կսմթելով նրանց նստատեղից, յակուտների մոտ այդ դերն իրականացնում է  աստվածուհին։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Լ․ Ե․ Էթինգեն։ Ինչով է տղամարդը տարբերվում կնոջից․  Հարաբերական անատոմիայի ուրվագիծը։ — Մ.: ԱՍՏ-Պրեսս, 2012. — էջ 318. ISBN 978-5-462-01302-7.

Կատեգորիա:Ասիայի էթնիկ խմբեր
Կատեգորիա:Բնածին մաշկային անոմալիաներ
Կատեգորիա:Մարդաբանություն
Կատեգորիա:Կենսաբանական մարդաբանություն
Ծիծեռնաքար

**Ծիծեռնաքար** (ադրբեջանական անունը՝ Ղզըլթափա), լեռ Հայաստանի Սյունիքի մարզի և Արցախի Հանրապետության Քաշաթաղի շրջանի սահմանագլխին, Սյունիքի բարձրավանդակում, Մեծ Իշխանասար և Ծղուկ լեռների միջև։ Բարձրություն 3182 մ։

## Նշումներ

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Սյունիքի մարզի լեռներ
Կատեգորիա:Արցախի լեռներ
Ծմակ (լեռ, Վայոց ձոր)

**Ծմակ**, լեռնագագաթ Հայաստանի Վայոց ձորի մարզում, Վայքի լեռներում, Ճահուկ գետի ձախափնյակում, Խնձորուտ գյուղից 3,5 կմ հսյուսի-արևելք։ Բարձրություն 2172 մ։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Լեռներ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Հայաստանի լեռնագագաթներ
Կատեգորիա:Վայոց ձորի մարզի լեռներ
Անթառամ ավազային

**Անթառամ ավազային** (), թաղաղուազգիների ընտանիքին պատկանող դեղաբույս։

## Նկարագրություն
Բազմամյա գեղազարդային և միջատասպան թավոտ խոտաբույս է, որն ունի կարճ կոճղարմատ և առանցքային ճյուղավոր արմատ։ Ցողունների բարձրությունը հասնում է 15-25 սմ-ի։ Պարզ ամբողջաեզր նստադիր տերևները հերթադիր դասավորված են ցողունների վրա։ Երկարավուն արմատամերձ տերևերը հակաձվաձև են, իսկ ցողունայինները՝ գծային-նշտարաձև։ Բույսի տերևները և ցողունները ծածկված են խիտ սպիտակ մազիկներով։ Նարնջագույն-դեղին կամ դեղին ծաղիկները մանր խողովակաձև են և հավաքված են գլխիկանման վահանիկներ կազմող զամբյուղներում։ Փաթաթոցը  կազմված է չոր թաղանթային տերևիկներից, իսկ պտուղները կողավոր սերմնիկներ են։

## Տարածվածություն
Աճում է միջին և վերին լեռնային գոտիների չոր քարքարոտ լանջերին, ավազային հողերում։ Հանդիպում է Արագածոտնի և Արարատի մարզերում, Երևանում։

## Նշանակություն
Թույլ հաճելի բուրմունք և դառը բարկահամ ունեցող ծաղկաբույլերը ցողունի վերին հատվածի հետ միասին օգտագործում են բուժական նպատակներով։ Ծաղիկների եփուկն որպես համեմունք է օգտագործվում որոշ ըմպելիքների համար, իսկ եթերային յուղը կիրառվում է օծանելիքի արտադրության մեջ։ Բույսն գործածվում է նաև որպես դեղին ներկանյութ։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Դեղաբույսեր
Կատեգորիա:Ծածկասերմեր
Կատեգորիա:Թաղաղուազգիներ
Կատեգորիա:Բազմամյա բույսեր
Կատեգորիա:Խոտաբույսեր
Կատեգորիա:Դեկորատիվ բույսեր
Եկատերինայի փողոց (Յալթա)

**Եկատերինայի փողոց** (), փողոց Ղրիմի Յալթա քաղաքում։ Անվանվել է ի պատիվ Ռուսաստանի կայսրուհի Եկատերինա II-ի։

## Պատմություն
Այս կարճ, մոտավորապես երեք հարյուր մետր երկարությամբ փողոցը կապում է Լենինի անվան առափնյա և Չեխովի փողոցները։ Այն ստեղծվել է 19-րդ դարի 80-ական թվականներին։ Փողոցում կառուցված առաջին տներից մեկն այն շենքն է, որտեղ այժմ տեղակայված է Պետական ֆիլհարմոնիայի Ղրիմի հարավային ափի վարչությունը։ Այս փողոցի թիվ 5 տանն ապրել է օպերային դերասան Ուսատովը, հետագայում` Ֆեոդոր Շալյապինի երգի առաջին և միակ ուսուցիչը։

Սկզբնապես փողոցը կոչվել է Եկատերինայի (կայսրուհի Եկատերինա II-ի պատվին), և քաղաքային դուման, ցանկանալով հավերժացնել թագուհու հիշատակը, Ղրիմի Ռուսաստանին միանալու 100-ամյակի կապակցությամբ (1883 թվականին), քննարկում էր փողոցի սկզբնամասում նրա մարմարե կիսանդրին կառուցելու հարցը։ Սակայն կիսանդրին այդպես էլ չտեղադրվեց։

Խորհրդային տարիներին (1922 թվականից) փողոցը կոչվել է հեղափոխական իրադարձությունների մասնակից, ՌԽՖՍՀ կրթության կոմիսարի տեղակալ Լիտկենսի անունով, որը «Օրեանդա» առողջարանում հանգստի ժամանակ զոհվել էր լեռներում։
250px|մինի|ձախից|Անտոն Չեխովի անվան քաղաքային թատրոնի շենքը
Եկատերինայի փողոցը 19-րդ դարի 80-90-ական թվականների Յալթայի կառուցապատման օրինակ է։ Այսօր էլ այնտեղ տիրում է հարմարավետ համաչափություն, որը ստեղծել են ճարտարապետներ Ն. Գ. Կրասնովը, Գ. Ֆ. Շրեյբերը, Պ. Կ. Տերեբենևը, Ն. Գ. Տարասովը և այլ վարպետներ։

## Նշանակալի շենքեր և շինություններ
***Եկատերինայի փողոց, տուն 3`** կոմպոզիտոր Ալեքսանդր Սպենդիարյանի տունը
***Եկատերինայի փողոց, տուն 8`** ուկրաինացի բանաստեղծուհի Լեսյա Ուկրաինկայի թանգարանը, որի առջև տեղադրված է նրա հուշարձանը
***Եկատերինայի փողոց, տուն 13`** Անտոն Չեխովի անվան քաղաքային թատրոն, որը կառուցվել է 1896 թվականին

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Յալթայի փողոցներ
Ստեֆանի Դել Վալյե

**Ստեֆանի Մարի Դել Վալյե Դիաս** , (), երաժիշտ, մոդել և գեղեցկության թագուհի Պուերտո Ռիկոյից, որպես Միսս Աշխարհ 2016 թագադրվել է Վաշինգտոնում, Միացյալ Նահանգներ։ Միսս Աշխարհ 2015 Միրեյա Լալագունան թագադրեց նրան արարողության ավարտին։ Նա երկրորդ Միսս Աշխարհն է Պուերտո Ռիկոյից։ Ստեֆանի Դել Վալյեն դրանից առաջ հաղթել էր *Miss Mundo de Puerto Rico 2016* մրցույթում։

## Կարիերա
Դել Վալյեն հաճախել է Նյու Յորքի Փեյս համալսարան, որտեղ ուսումնասիրել է իրավունք և հաղորդակցություն։ Նախքան գեղեցկության մրցույթներին մասնակցելը, Դել Վալյեն Պուերտո Ռիկոյի նորաձևության դիզայներ Կարլոս Ալբերտոյի մուսան էր։ Դել Վալյեն խոսում է երեք լեզունով. իսպաներեն, անգլերեն և ֆրանսերեն։

## Ցուցադրություն
### Miss Mundo de Puerto Rico 2016
Դել Վալյեն մասնակցել է *Miss Mundo de Puerto Rico 2016* մրցաշարին, որտեղ ներկայացնում էր Տոա Բաջա շրջանը, որտեղ նա մասնակցել էր տաղանդների մրցույթին և նվաճել տիտղոսը։

### Միսս Աշխարհ 2016
Ստեֆանի Դել Վալյեն ներկայացրեց Պուերտո Ռիկոն Միսս Աշխարհ 2016 մրցույթում, որը տեղի է ունեցել Վաշինգտոնում, Միացյալ Նահանգներ, 2016 թվականի դեկտեմբերի 18-ին, որտեղ նա թագադրվեց որպես Միսս Աշխարհ 2016։ Սա երկրորդ անգամն էր, որ Պուերտո Ռիկոն նվաճում է Միսս Աշխարհ թագը։

Որպես աշխարհի գեղեցկության թագուհի, նա ճանապարհորդել է դեպի Չինաստան, Միացյալ Թագավորություն, Միացյալ Նահանգներ, Ինդոնեզիա, Հնդկաստան, Հարավային Աֆրիկա, Ֆիլիպիններ և կատարել բազմաթիվ շրջագայություններ Պուերտո Ռիկոյում։

## Տես նաև

*Պուերտոռիկացիների ցանկ
*Կանանց պատմությունը Պուերտո Ռիկոյում

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ

Կատեգորիա:Ամերիկացի մոդելներ
Կատեգորիա:Միսս Աշխարհ
Կատեգորիա:Միսս Աշխարհ հաղթողներ
Կորյուն Մկրտչյան

**Կորյուն Մկրտչյան** (), Հայաստանի Հանրապետության Ազգային Ժողովի 7-րդ գումարման պատգամավոր, տնտեսագետ-կիբեռնետիկ։ Եվրոպական ինտեգրման հարցերի մշտական հանձնաժողովի անդամ։

## Կենսագրություն
Ծնվել է 1977 թվականի մարտի 7-ին Երևանում։

Միչև 1998 թվականին սովորել է Հայաստանի պետական տնտեսագիտական համալսարանի (ՀՊՏՀ) ինժեներա-տնտեսագիտական ֆակուլտետի տնտեսագիտական կիբեռնետիկայի բաժինում, 2001 թվականին ավարտել է նույն ֆակուլտետի մաթեմատիկական մեթոդները և մոդելները տնտեսագիտության մեջ բաժնի ասպիրանտուրան։ 2013 թվականին՝ Մոսկվայի «Էնոտրիա» գինու դպրոցը։ 2013 թվականին՝ «Ռեստորատորի Մոսկվայի տուն» բիզնես դպրոցը։ 2017 թվականին` ԵԽ քաղաքական դասընթացների երևանյան դպրոցը։

Կիպրոսի մենեջմենթի միջազգային ինստիտուտի (CIIM) «Տնտեսական դեռեգուլյացիա և բաց շուկաներ» թեմայով երիտասարդ ղեկավարների համար նախատեսված Կիպրոսի կառավարության (2000 թվական, Նիկոսիա), ԵԽ և ԵՄ «Քաղաքացիական հասարակության առաջնորդների ցանց» (2009 թվական, Օդեսա) ծրագրերի մասնակից, վերապատրաստում է անցել Ֆրանսիայի «Ժարալդին» գինու և գաստրոնոմիայի ակադեմիայի պրեզիդենտ, պրոֆեսոր Միշել Գարներոյի դասարանում (2013 թվական, Ֆրանսիա)։

1998-1999 թվականներին աշխատել է որպես «Ինեկոբանկ» ՓԲԸ ներդրումների վարչության տնտեսագետ, իսկ 1999-2001 թվականներին՝ «Հայներարտբանկ» ՓԲԸ ներդրումների և մոնիտորինգի վարչության գլխավոր մասնագետ։ 2002-2004 թվականներին զբաղվել է գործարարությամբ։ 2004-2005 թվականներին ղեկավարել է «Երևանի Ջրմուղ-Կոյուղի» ՓԲԸ վերահսկողության ծառայության բաժինը։ 2005-2008 թվականներին՝ Քաղաքացիական և հասարակական զարգացման հիմնադրամի ծրագրերի բաժինը։ 2008-2012 թվականներին՝ «Էրնսթ ընդ Յանգ» ՓԲԸ (Ernst & Young-EY) ադմինիստրատիվ և ֆինանսական բաժինը։ 2012-2013 թվականներին՝ Մոսկվայի «Արտվայն» ՍՊԸ-ի գլխավոր տնօրեն։ 2013-2018 թվականներին՝ «Երևան-Աուդիտ Կոնսալտ» ՓԲԸ ստրատեգիայի և զարգացման գծով տնօրեն, բիզնես խորհրդատվական ծառայությունների ղեկավար։ 2018 թվականի հոկտեմբերի 1-ից միչև 2019 թվականի հունվարի 10-ը աշխատել է Հայաստանի ԳՆ սննդամթերքի անվտանգության պետական ծառայությունում որպես պետի խորհրդական։

Կորյուն Մկրտչյանը բնության և հասարակության մասին գիտությունների միջազգային ակադեմիայի (2008 թվական) և Ռուսաստանի բնական գիտությունների ակադեմիայի (2009 թվական) հայկական մասնաճյուղերի պատվավոր դոկտոր է և անդամակցում է բնական գիտությունների եվրոպական ակադեմիային (2009 թվական, Հանովեր, Գերմանիա), Հայաստանի երիտասարդ գինեգործների միությանը (2012 թվական), Ռուսաստանի սոմելիեների միությանը (2013 թվական) և Հայաստանի երիտասարդ գործարարների միությանը (2016 թվական)։

## Քաղաքական գործունեություն
2018 թվականի դեկտեմբերի 9-ին ընտրվել է Ազգային ժողովի պատգամավոր «Իմ քայլը» կուսակցությունների դաշինքի համապետական ընտրական ցուցակով։

## Ընտանիք
Ամուսնացած չէ։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:ՀՀ ԱԺ 7-րդ գումարման պատգամավորներ
Կատեգորիա:Հայ տնտեսագետներ
Կատեգորիա:ՀՊՏՀ շրջանավարտներ
Կատեգորիա:Քաղաքացիական պայմանագիր կուսակցության անդամներ
Կատեգորիա:Հայ քաղաքական գործիչներ
Հայկ Սարգսյան (քաղաքական գործիչ)

**Հայկ Զարեհի Սարգսյան** (առավել հայտնի է «**Շիշ բռնող**» մականունով), «Քաղաքացիական պայմանագիր» կուսակցության անդամ, Հայաստանի Ազգային ժողովի 7-րդ գումարման և 8-րդ գումարման պատգամավոր, մասնագիտությամբ հաշվապահ։

## Կենսագրական տեղեկություններ
Հայկ Սարգսյանը ծնվել է 1992 թվականի օգոստոսի 9-ին Հայաստանի մայրաքաղաք Երևանում։

Մինչև 2012 թվականը սովորել է Հայաստանի պետական տնտեսագիտական համալսարանի ֆինանսական ֆակուլտետի «Հաշվապահական հաշվառում և աուդիտ» բաժինում։

2012-2014 թվականներին ծառայել է Հայաստանի զինված ուժերում։

2014 թվականին ղեկավարել է իր հիմնադրած «1-ին Ավտո» ընկերությանը։ 2018-2019 թվականներին աշխատել է Հայաստանի պետական վերահսկողական ծառայության պետի տեղակալ։

## Քաղաքական գործունեություն
Հայկ Սարգսյանի կուսակցական-քաղաքական գործունեությունը սկսվել է 2013 թվականին, երբ նա դարձել է «Քաղաքացիական պայմանագիր» հանրային-քաղաքական միավորման հիմնադիր անդամ։ 2015 թվականին անդամակցել է «Քաղաքացիական պայմանագիր» կուսակցությանը։ 2017 թվականին Հայաստանի Ազգային ժողովի ընտրություններում եղել է «Ելք» դաշինքի շտաբի պետ։ 2018 թվականին դարձել է «Իմ քայլը» դաշինքի անդամ։

2018 թվականի դեկտեմբերի 9-ին «Իմ քայլը» դաշինքի ընտրական ցուցակով թիվ 8 ընտրատարածքից ընտրվել է Ազգային ժողովի պատգամավոր։

2021 թվականին Ազգային ժողովի արտահերթ ընտրություններում վերընտրել է պատգամավոր Քաղաքացիական պայմանագիր կուսակցության նախընտրական ցուցակով։

### Մամուլի քննադատություն
«Իմ քայլը» դաշինքից Հայաստանի Ազգային ժողովի պատգամավոր դառնալուց հետո Հայկ Սարգսյանը հաճախակի հայտնվել է հայաստանյան մամուլի քննադատության կենտրոնում։ Նրա մասին հրապարակումներում հաճախ նա ներկայացվում է որպես Նիկոլ Փաշինյանի «ախրանիկ» կամ «ջրի շիշ բռնող»։

Հայկ Սարգսյանը հրավիրած մամուլի ասուլիսի ժամանակ մամուլի կողմից իրեն վերագրվող քննադատական երևույթների վերաբերյալ հայտնել է, որ չի ընդունում այդ մեղադրանքները։

2021 թվականի հունիսի 4-ին Հայկ Սարգսյանը բռնի կերպով խլել է «Հրապարակ» օրաթերթի լրագրող Անուշ Դաշտենցի աշխատանքային գործիքը` հեռախոսը, ջնջել ֆայլերը և վերադարձրել միայն ժամեր անց։

## Ընտանիք
Հայկ Սարգսյանը ամուսնացած է։ Եղբայրը՝ Նաիրի Սարգսյանն աշխատում է Հայաստանի կառավարությունում որպես վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանի օգնական։ Նրա հայրը՝ Զարեհ Սարգսյանը, 1990-ական թվականներին ղեկավարել է Հայաստանի պետական մի շարք բարձր պաշտոններ, մասնավորապես, 1996 թվականից՝ Հայաստանի սոցիալական ապահովության նախարարությանն առընթեր կենսաթոշակային վարչության պետ, 1997 թվականից՝ կենսաթոշակային հիմնադրամ ղեկավար, 2000 թվականից՝ Հայաստանի պետական գնումների գործակալության տնօրեն։ Վերջինը աշխատանքից հեռացվելուց հետո մեղադրվել է չարաշահումների, պետական միջոցների յուրացման մեջ։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:ՀՀ ԱԺ 7-րդ գումարման պատգամավորներ
Կատեգորիա:ՀՀ ԱԺ 8-րդ գումարման պատգամավորներ
Կատեգորիա:Հայ քաղաքական գործիչներ
Կատեգորիա:Քաղաքացիական պայմանագիր կուսակցության անդամներ
Օմյուր (ամառանոց)

**«Օմյուր» ամառանոց** (), կեղծգոթական ոճի երկհարկանի տուն Ղրիմի Յալթա քաղաքի կենտրոնում։ *Հասցեն`* Կիրովի փողոց, 32ա։

## Պատմություն
«Օմյուր» գեղեցիկ երկհարկանի ամառանոցը 1888 թվականին կառուցվել է գորշ քարից (տեղական կրաքար)։ Հեղինակն է սիրող ճարտարապետ Կոնստանտին Ռոմանովիչ Օվսյանին։ Այն անվանվել է արևելյան ոճով` «Օմյուր», որը թուրքերենից թարգմաաբար նշանակում է «կյանք»։ Տանը կից կային մեծ հողամաս, այգի և լողավազան։

Ամառանոցում ապրել է Կապիտոլինա Իլովայսկայայի ընտանիքը։ Տանտիրուհին առաջին հարկի սենյակները ամռանը հանձնել է  ընկերներին ու ծանոթներին։ Կապիտոլինա Միխայլովնայի ամուսինը իսկական պետական խորհրդական էր, եղել է Ռուսաստանի խոշորագույն ձիաբուծարանի կառավարիչը։

Անտոն Պավլովիչ Չեխովը Իլովայսկիների ընտանիքի հետ ծանոթացել է 1892 թվականին։ Իսկ 1898 թվականի հոկտեմբերին նա բնակություն է հաստատել Յալթայի նրանց ամառանոցի երկու անկյունային սենյակներում և այստեղ ապրել է մինչև 1899 թվականի ապրիլ։

Հենց այդ տանն է Մաքսիմիլիան Վոլոշինը հյուրընկալվել Չեխովին։ Այստեղ Անտոն Պավլովիչը հանդիպել է երիտասարդ Մաքսիմ Գորկու հետ և նրա հետ ընկերացել։

1901 թվականի վերջում «Օմյուրում» մեկ շաբաթ ապրել է Լև Տոլստոյը, այստեղից է նա հեռախոսով զանգահարել Չեխովին Աուտկա, որտեղ գրողը կառուցել էր իր տունը։

20-րդ դարի 20-ական թվականներին տունն ազգայնացվել է և վերածվել խիտ բնակեցված բնակելի տան։ 1954 թվականի հուլիսին Չեխովի մահվան 50-ամյակի առթիվ տան ճակատին փակցվել է հուշատախտակ։ Տունը ստացել է պատմամշակութային հուշարձանի կարգավիճակ։

Չեխովի տուն-թանգարանի աշխատակազմի նախաձեռնությամբ Յալթայի քաղաքային իշխանությունները առաջին հարկի մի քանի սենյակները փոխանցել են թանգարանին` ցուցադրություն ստեղծելու նպատակով։ Այստեղ ձևավորվել է «Ա. Պ. Չեխովի ղրիմյան հանդիպումներ» ժամանակավոր ցուցահանդեսը, 2010 թվականի փետրվարի սկզբին բացվել է «Չեխովը և Ուկրաինան» մշտական ցուցադրությունը։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:1888 հիմնադրումներ
Կատեգորիա:Յալթայի շենքեր և կառույցներ
Սերգեյ Եսենինի հուշարձան (Սանկտ Պետերբուրգ)

**Սերգեյ Եսենինի հուշարձան** (), հուշարձան Ռուսաստանի Սանկտ Պետերբուրգ քաղաքի Տավրիկյան զբոսայգում, որը նվիրված է ռուս բանաստեղծ Սերգեյ Եսենինին։

## Պատմություն
1995 թվականին նշվում էր բանաստեղծ Սերգեյ Եսենինի 100-ամյակը։ Այդ տարեթվի նախօրեին «Սերգեյ Եսենին» բարեգործական հիմնադրամը որոշել էր Սանկտ Պետերբուրգում տեղադրել Եսենինի հուշարձանը։ Այդ քաղաքում բանաստեղծն անցկացրել է կյանքի վերջին օրերը։ Նույն հիմնադրամը ֆինանսավորել է հուշարձանի նախագծումը, պատրաստումը և տեղադրումը։

Հուշարձանի տեղադրման համար ընտրվել է Տավրիկյան զբոսայգին։ Հուշարձանի հեղինակն է քանդակագործ Ալբերտ Չարկինը։ Հուշարձանը ստեղծելիս նա աշխատել է 1994 թվականի մայիսից իր արվեստանոցում։ Հուշարձանի համար նա մշակել է ութ տարբեր էսքիզներ, որոնց թվում էին այնպիսի տարբերակներ, որտեղ բանաստեղծ Եսենինը պատկերված էր զբոսայգում քայլելիս, լճի մոտ խոտին պառկած և նստարանին նստած։ Արդյունքում հաստատվել է այն տարբերակը, որտեղ Եսենինը պատկերված է նստած։

Հուշարձանը պատրաստվել է «Քանդակ» գործարանում կարելական սպիտակ մարմարից։ Նրա բարձրությունը 2,5 մ է։ Հուշարձանի պլինթոսի երկայնքով փորագրված է «Սերգեյ Եսենին» պարզ մակագրությունը։ Պատվանդանը պատրաստված է մոխրագույն գրանիտից, բարձրությունը 0,5 մ է։

Հուշարձանը բացվել է 1995 թվականի հոկտեմբերի 3-ին, իսկ 15 տարի անց վերականգնվել է վանդալությունից վնասվելուց հետո։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
*  
* 

Կատեգորիա:1995 հիմնադրումներ
Կատեգորիա:Հուշարձաններ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Սանկտ Պետերբուրգի հուշարձաններ