Մունթազար ալ-Զեյդի

**Մունթազար ալ-Զեյդի** (, Muntaẓar al-Zayidī, ), իրաքցի ռադիոլրագրող, թղթակից Կահիրեում։ Նրա ռեպորտաժները մեծ մասամբ վերաբերել են Իրաքի պատերազմի այրիների, որբերի և երեխաների ծանր վիճակին։

2007 թվականի նոյեմբերի 16-ին անհայտ անձանց կողմից առևանգվել է Բաղդադում։ Երկու անգամ ձերբակալվել է Միացյալ Նահանգների զինված ուժերի կողմից։

2008 թվականի դեկտեմբերի 14-ին Բաղդադում կայացած մամուլի ասուլիսի ժամանակ ալ-Զեյդին իր կոշիկները նետել է ԱՄՆ նախագահ Ջորջ Բուշի վրա։ Ավելի ուշ նա ձերբակալվել է և դատարանի կողմից դատապարտվել 3 տարվա ազատազրկման (փաստաբանների բողոքները քննարկելուց հետո ժամկետը կրճատվել է մինչև 1 տարի), 9 ամիս բանտում անցկացնելուց հետո ազատ է արձակվել։ Միջադեպը գրավել է միջազգային ուշադրությունը։

## Կենսագրություն
Ծնվել է Բաղդադի Մադինաթ էս Սադր արվարձանում (այն ժամանակ՝ Սադամ սիթի)։ Բարձրագույն կրթություն է ստացել Բաղդադի համալսարանում լրագրողի մասնագիտությամբ։ 2005 թվականին սկսել է աշխատել «Ալ-Բաղդադի» հեռուստաընկերության թղթակից։ Նա միջազգային ճանաչում է ձեռք բերել այն բանից հետո, երբ 2007 թվականին առևանգվել է անհայտ անձանց կողմից և երկու անգամ ձերբակալվել ԱՄՆ-ի բանակի կողմից։ Նոյեմբերի 18-ին «Լրագրողներ առանց սահմանների» կազմակերպությունը «խորը մտահոգություն է հայտնել» ալ-Զեյդիի կալանավորման կապակցությամբ։ Ապրել է Բաղդադի կենտրոնում գտնվող երկու սենյականոց բնակարանում։ Շիա է, ամուսնացած չէ։

Եգիպտական հեռուստաընկերություններից մեկում նրա ղեկավարը ալ-Զեյդիին նկարագրել է որպես «հպարտ արաբ և լայնախոհ մարդ»։ Նա հավելել է, որ «նա ոչ մի կապ չունի նախկին ռեժիմի հետ։ Նրա ընտանիքը ձերբակալվել է Սադդամի ռեժիմի ժամանակ»։

Առաջադրվել է Իրաքի խորհրդարանում 2018 թվականի ընտրություններում։

## Կոշիկ նետելու դեպք
2008 թվականի դեկտեմբերի 14-ին Ջորջ Բուշի և Իրաքի վարչապետ Նուրի Մալիքիի համատեղ մամուլի ասուլիսի ժամանակ Մունթազար ալ-Զեյդին, որը երրորդ շարքում էր և հավատարմագրված էր ԱՄՆ նախագահի մասնակցությամբ համաժողովին, հանկարծ բարձրացել է իր տեղից. նստել և ասել. «Սա իրաքցիների նվերն է։ Սա հրաժեշտի համբույր է, դու շուն ես»։ Այնուհետև նա կոշիկը նետել է ԱՄՆ նախագահի վրա, հետո լրագրողը կռացել, վերցրել է երկրորդ կոշիկը և այն նույնպես նետել։ Միայն դրանից հետո ԱՄՆ նախագահի անվտանգությունը հարձակվել է լրագրողի վրա ու վնասազերծել նրան՝ անմիջապես դուրս բերելով դահլիճից, որտեղ տեղի էր ունենում ասուլիսը։ Բուշը չի տուժել, քանի որ խույս է տվել երկու կոշիկներից, բայց տուժել է Բուշի մամուլի քարտուղար Դանա Պերինոն, որի աչքին խոսափողով հարվածել են։ 2009 թվականի մարտի 12-ին դատապարտվել է երեք տարվա ազատազրկման։ 2009 թվականի ապրիլին ալ-Զեյդիի փաստաբանների բողոքարկումից հետո դատարանը նվազեցրել է նրա պատիժը մինչև մեկ տարի։ Ժամկետի մի մասը կրելուց հետո օգոստոսի վերջին լավ վարքագծի համար որոշվել է ազատազրկման ժամկետը կրճատել ևս երեք ամսով։ 2009 թվականի սեպտեմբերի 11-ին Մունթազարն ազատ է արձակվել։

Կոշիկի նետման միջադեպը մի շարք նմանակումների պատճառ է դարձել տարբեր երկրներում (Ռուսաստան, Մեծ Բրիտանիա, Ուկրաինա, Սերբիա)։ 2009 թվականի դեկտեմբերի 1-ին ալ-Զեյդին ինքն է դարձել կոշիկի նետման զոհ։ Փարիզում Իրաքի պատերազմին նվիրված մամուլի ասուլիսի ժամանակ լրագրողներից մեկը (ըստ որոշ տվյալների՝ իրաքցի) կոշիկ է նետել նրա վրա՝ բղավելով «Իրաքը օկուպացված երկիր չէ» (այլ վարկածի համաձայն՝ «Ահա ևս մեկ կոշիկ քեզ համար»)։ Ինչպես Բուշը, այնպես էլ ալ-Զեյդին կարողացել է խուսափել կոշիկից։

## Կառավարության դեմ բողոքի ակցիայի կազմակերպիչ
2011 թվականի փետրվարի 25-ին բողոքի ցույց է կազմակերպել փետրվարի 24-ի նախօրեին զինվորների կողմից ձերբակալված Նուրի ալ-Մալիքիի դեմ։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Իրաքցի լրագրողներ
Կատեգորիա:21-րդ դարի լրագրողներ
Կատեգորիա:Ամառային երիտասարդական վիքիճամբարի հոդվածներ
Կատեգորիա:Իրաք-ԱՄՆ հարաբերություններ
Կատեգորիա:Իրաքի քաղաքական գործիչներ
Կատեգորիա:Համացանցային մեմեր
Կատեգորիա:Շիաներ