Էլվիրա Նոտարի

**Էլվիրա Նոտարի** (, ծննդյան անունը՝ **Էլվիրա Կոդա**,  ), Իտալիայի վաղ շրջանի կին կինոռեժիսոր, ավելի քան 60 խաղարկային և շուրջ 100 վավերագրական ֆիլմերի հեղինակ։

Ամուսնացել է Նիկոլա Նոտարիի հետ և միասին հիմնադրել են «Դորա ֆիլմ» ընկերությունը, որտեղ Էլվիրան եղել է ռեժիսոր, Նիկոլան՝ օպերատոր։ Նրանց որդին՝ «Ջեննարելյոն», որպես դերասան հանդես է եկել բազմաթիվ ֆիլմերում։

Նրանց խաղարկային ֆիլմերը հաճախ հիմնված էին նեապոլյան դրամաների վրա, նկարում էին Նեապոլի փողոցներում՝ ներգրավելով ոչ պրոֆեսիոնալ դերասանների։ Նոտարիի իրատեսական մոտեցումն ասոցիացվել է իտալական կինոյի ոսկե դարաշրջանի նեոռեալիզմի հետ։

## Կենսագրություն
Էլվիրան ծնվել է Դիեգո Կոդայի և Անյեզե Վինյեսի ընտանիքում։ Էլվիրային թույլատրել են դպրոց հաճախել և կրթություն ստանալ։ Դպրոցում ձեռք է բերել լեզվական հմտություններ, որոնք հետագայում կիրառել է գրվածքներում։ Դպրոցն ավարտելուց հետո ընտանիքով տեղափոխվել են Նեապոլ, որտեղ աշխատել է որպես «կանացի գլխարկներ պատրաստող», ինչը շարունակում է նույնիսկ կինոռեժիսոր դառնալուց հետո։ Նեապոլում հանդիպել է Նիկոլա Նոտարիին և ամուսնացել նրա հետ։ Ունեցել են երեք երեխա՝ Էդոարդո, Դորա և Մարիա։

Ամուսնու հետ միասին հիմնադրել են իրենց կինոընկերությունը՝ «Դորա ֆիլմը», որն անվանել են իրենց դստեր պատվին։ Ամուսինը եղել է կինոօպերատոր, Էլվիրան գրել է ֆիլմերի սցենարներ և եղել ֆիլմերի ռեժիսոր։ «Դորա ֆիլմ» ընկերության աշխատանքների մեծ մասը կորել են, պահպանվել են մի քանի ձայնագրություններ։ «Դորա Ֆիլմը» եղել է իսկական կինոարտադրություն՝ զինված ֆիլմարտադրության համար անհրաժեշտ պարագաներով, ունեցել է նաև դերասանական դպրոց, լաբորատորիաներ, որտեղ ստեղծվել են վավերագրական և կարճամետրաժ ֆիլմեր։ Ըստ նրանց որդու վկայության՝ Էլվիրան դերասաններից պահանջել է  իրական և ճշմարիտ կատարողկանություն։ Երբեմն Էլվիրան դերասաններին հիշեցնում էր իր կյանքի տխուր պահերը, ինչը հիշեցնում էր նեոռեալիզմ։ Էլվիրան եղել է ռեժիսոր, սցենարիստ, զբաղվել է նաև ֆիլմերի մոնտաժային հարցերով։ Մելոդրամաները նա ներկայացնում էր կնոջ տեսանկյունից։ Էլվիրան ներկայացրել է վհատ, գայթակղիչ, նորմերից շեղվող կանանց կերպարներ՝ կենտրոնանալով կնոջ մարմնի, երևակայության վրա։ «Nfama» և «A Piedigrotta» ստեղծագործություններում առաջնորդ կինը ներկայացված է «անկարգապահ կնոջ կերպարով»։ Էլվիրայի ֆիլմերը ներկայացնում են այս կանանց պայքարը։ Ֆիլմերում անդրադարձել է նաև կանանց ցանկությանը, կանանց ցանկացող տղամարդկանց, կնոջ հույզերին ու զգացմունքներին։ Ֆիլմերը հաճախ լույս էին սփռում իտալական կյանքի այն ասպեկտների վրա, որոնք չպետք է ներկայացվեին, ֆիլմերում հաճախ հնչում էր կոպիտ լեզու և սեռական երանգներ, և ցենզուրայից ելնելով՝  տեսարանները հաճախ մոնտաժվում էին կամ հեռացվում։

1930-ական թվականներին «Դորա ֆիլմը» փակվել է։ Էլվիրան տեղափոխվել է Սալեռնո, որտեղ էլ թոշակի է անցել։ Նոտարիները բացել են լուսանկարչական սարքավորումների խանութ։ Ավելի ուշ Էլվիրայի ամուսինը դարձել է կինոդիստրիբյուտոր։

## Ընտրյալ ֆիլմեր

**Gli arrivederci* (1906)
**L'accalappiacani* (1909)
**Il processo Cuocolo* (1909)
**Maria Rosa di Santa Flavia* (1910)
**Fuga del gatto* (1910)
**Bufera d'anime* (1911)
**La figlia del Vesuvio* (1912)
**I nomadi* (1912)
**Guerra italo-turca tra scugnizzi napoletani* (1912)
**L'eroismo di un aviatore a Tripoli* (1912)
**Carmela la pazza* (1912)
**Povera Tisa, povera madre* (1913)
**Errore giudiziario* (1913)
**Tricolore* (1913)
**Ritorna all'onda* (1914)
**A Marechiare 'nce sta 'na fenesta* (1914)
**Addio mia bella addio... l'armata se ne va...* (1915)
**Figlio del reggimento* (1915)
**Sempre avanti, Savoia* (1915)
**Carmela, la sartina di Montesanto* (1916)
**Ciccio, il pizzaiuolo del Carmine* (1916)
**Gloria ai caduti* (1916)
**Barcaiuolo d'Amalfi* (1917)
**La maschera del vizio* (1917)
**Mandolinata a mare* (1917)
**Il nano rosso* (1917, ըստ Կարոլինա Ինվերցիոյի վեպի) 
**Gnesella* (1918)
**Pusilleco addiruso* (1918)
**Medea di Porta Medina* (1918, ըստ Ֆրանչեսկո Մաստրիանիի վեպի)
**Chiarina la modista* (1919)
**Gabriele il lampionaio* (1919)
***A Legge'' ([[1920]])
*''A Piedigrotta'' (1920)
***A mala nova* (1920)
**Gennariello il poliziotto* (1920)
**Luciella* ([[1921]])
**Il figlio del galeotto* (1921)
**'A Santanotte* ([[1922]])
* *Piccerella* (1922)
**Cielo celeste* (1922)
**Cielo 'e Napule* (1922)
**Il miracolo della Madonna di Pompei* (1922)
**Pupatella* ([[1923]])
**Reginella* (1923)
**Cor' e frate* (1923)
**'O cuppè d' 'a morte* (1923)
**Sotto San Francisco* (1923)
**'Nfama!* ([[1924]])
**Così piange Pierrot* (1924)
**Mettite ll'avvocato* (1924)
**Trionfo cristiano* ([[1925]])
**Fenesta ca lucive* ([[1926]])
**La leggenda di Napoli* ([[1928]])
**Napoli terra d'amore* (1928)
**Napoli sirena della canzone* ([[1929]])


== Ծանոթագրություններ ==


== Աղբյուրներ ==
* Giuliana Bruno, *Streetwalking on a Ruined Map: Cultural Theory and the City Films of Elvira Notari*, Princeton University Press, 1993
* Gwendolyn Audrey Foster, *Women film directors: an international bio-critical dictionary'', Greenwood Publishing Group, 1995 ISBN 0-313-28972-7
* 
* 
* 
* 

## Արտաքին հղումներ
*
* Elvira Notari  at the Women Film Pioneers Project

Կատեգորիա:Իտալացի կինոդերասանուհիներ
Կատեգորիա:Իտալացի կինոռեժիսորներ
Կատեգորիա:Իտալացի սցենարիստներ
Կատեգորիա:Իտալացի ռեժիսորներ