Խոսե դե Ռիբերա

**Խոսե դե Ռիբերա** (, մականունը՝  - փոքրիկ իսպանացի, ), իսպանացի գեղանկարիչ, փորագրիչ։ Բարոկկոյի խոշորագույն ներկայացուցիչ։

## Կենսագրություն
Սովորել է Վալենսիայում։ 1613 թվականին մեկնել է Իտալիա, 1616-1618 թվականներին ստեղծագործել Նեապոլում, դարձել Իսպանիայի փոխարքաների պալատական նկարիչը։ Հարել է կարավաջիզմին։

Սկզբնական շրջանի գործերում (այդ թվում՝ 1620-ական թվականներին օֆորտներում) գերիշխում են լուսաստվերային սուր հակադրությունները` 1620-30-ական թվականներին։

## Աշխատանքներ
Ռիբերայի աշխատանքներին բնորոշ են նահատակության դրամատիկական տեսարանները, որոնցում ընդգծված է կամքի հաղթանակը ֆիզիկական տանջանքների նկատմամբ, հին փիլիսոփաների և սրբերի պատկերները՝ մեկնաբանված որպես ժողովրդական կերպարներ («Դեմոկրիտ», 1630, Պրադո, Մադրիդ)։

1630-ական թվականների կեսերից Ռիբերան պահպանելով կերպարների պատկերման խստաշունչ ռեալիզմը, հաճախ է դիմել ավելի հավասարակշռված լուծումների։ Նրա նկարներում լուսաստվերային անցումները դարձել են ավելի նուրբ, գունաշարը հագեցվել է ոսկեգույն կամ արծաթավուն նրբերանգներով մարդկային վեհությամբ առլեցուն ավետարանական և աստվածաշնչային կոմպոզիցիաներ («Հովիվների երկրպագությունը», 1638, Գեղեցիկ արվեստների թանգարան, Գրենոբլ), կանանց հուզիչ քնարական կերպարներ («Սուրբ Ինեսա», 1641, Դրեգդենի պատկերասրահ), դիցաբանական և ժանրային գործեր («Կաղլիկը», 1642, Լուվր, Փարիզ)։

## Պատկերասրահ

Prometeo (José de Ribera).jpg|Պրոմեթևս. մոտ. 1630
Mujer barbuda ribera.jpg|«Մագդալենա Վենտուրան ամուսնու և որդու հետ, 1631
José de Ribera 027.jpg|Սբ. Ինեսան, 1641
José de Ribera 054.jpg|Սբ. Ֆիլիպի չարչարանքները. 1639


File:Ixion by Jusepe de Ribera (1632).jpg|*Իքսիոն*, 1632. Պրադո, Մադրիդ.
File:José de Ribera - Asunción de la Magdalena - Google Art Project.jpg|*Մարիամ Մագդաղենացու համբարձումը* 1636
File:José de Ribera 011.jpg|*Սբ. Հակոբ*, 1652. Պրադո, Մադրիդ.
File:La negación de San Pedro.jpg|*Սբ. Պետրոսի հրաժարումը*, c. 1615
File:José de Ribera - Ecce Homo - Google Art Project.jpg|*Ecce Homo* 1620 
File:Jose de Ribera, el Espanoleto - The Sacred Family - Google Art Project.jpg|*Սուրբ ընտանիք*, 1639. Սանտա Կրուս (Սուրբ խաչ) թանգարան, Տոլեդո.
File:José de Ribera - La Piedad.jpg|*Պիետա* 1633
Jusepe de Ribera - Martyrdom of Saint Andrew - Google Art Project.jpg|Սբ. Անդրեասի նահատակությունը
Mujer barbuda ribera.jpg|Մորուքավոր կինը


## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն
*Brown, Jonathan. (1973). *Jusepe de Ribera: prints and drawings; [catalogue of an exhibition] The Art Museum, Princeton University, October–November 1973*. Princeton, N.J.: Princeton University.  the standard work on his prints and drawings.
* [full text resource]
*Williamson, Mark A. "The Martyrdom Paintings of Jusepe de Ribera: Catharsis and Transformation"; PhD Dissertation, Binghamton University, Binghamton, New York 2000 (available online at myspace.com/markwilliamson13732) (link broken)

## Արտաքին հղումներ

* Scholarly articles in English about Jusepe de Ribera, lo Spagnoletto both in web and PDF @ the Spanish Old Masters Gallery
*''The bearded woman'', Work of the month – Ducal House of Medinaceli Foundation

Կատեգորիա:17-րդ դարի իտալացի նկարիչներ
Կատեգորիա:Բարոկկո ոճի նկարիչներ
Կատեգորիա:Իսպանացի արվեստագետներ
Կատեգորիա:Իսպանացի գրաֆիկներ
Կատեգորիա:Իսպանացի նկարիչներ
Կատեգորիա:Իսպանացի փորագրիչներ