Ռազմական փառքի հանրապետական թանգարան

**Ռազմական փառքի հանրապետական թանգարան** (**', **'), պետական բյուջետային մշակութային հաստատություն: Ստեղծվել է Բաշկորտոստանի Հանրապետության Նախարարների կաբինետի 1999 թվականի մայիսի 27-ի թիվ 508-Ռ «Ռազմական փառքի հանրապետական թանգարան ստեղծելու միջոցառումների մասին» հրամանի համաձայն:

## Պատմություն
Ռազմական փառքի հանրապետական թանգարանը կառուցվել է 1941-1945 թվականների Հայրենական մեծ պատերազմում տարած հաղթանակի 55-ամյակի պատվին Բաշկորտոստանի Հանրապետության Նախագահի հրամանագրով և պատերազմի, աշխատանքի, զինված ուժերի և իրավապահ մարմինների վետերանների հանրապետական խորհրդի որոշմամբ: Ծրագիրն ավարտին է հասցրել «Архпроект» ընկերությունը։ Նախագծի հեղինակն է Դ. Ա. Վինկելմանը, ճարտարապետներն են Պ. Ա. Վինկելմանը, Լ. Ն. Վարիպաևան, Օ. Վ. Մատկինան, Մ. Գ. Պրոնինը, նախագծի գլխավոր ինժեներ Օ. Ա. Գորյաչևը:

Շենքի ձևը հակատանկային ցցապատնեշ կամ ռազմանավ է հիշեցնում։ Պատրաստված է Ռուսաստանից և Ուկրաինայից բերված կարմիր և սև գրանիտից, մուգ բրոնզե ապակուց և չժանգոտվող պողպատից։ Շենքը նախագծվել և կառուցվել է 9 ամսում և բացվել 2000 թվականի մայիսի 8-ին։ Գլխավոր կապալառուն եղել է Ուֆա քաղաքի թիվ 21 տրեստը։ Շինարարությանը մասնակցել են տասից ավելի կազմակերպություններ և ֆիրմաներ։ Շենքի մուգ կարմիր գրանիտով հարդարումն ավարտվել է «Уральский камень» միավորման կողմից: Բարեկարգման աշխատանքներին ակտիվ մասնակցություն են ունեցել թիվ 70 տեխնիկական դպրոցի և Ուֆայի տնտեսագիտական քոլեջի ուսանողները։

Գիտական հայեցակարգի ստեղծման և թեմատիկ ցուցահանդեսի նախագծման աշխատանքներն իրականացվել են Վ. Ն. Մակարովայի ղեկավարությամբ, գրաֆիկական դիզայներներն են Ա. Ա. Միլենտևը և Ա. Ս. Ֆադեևը:

## Նկարագրություն
Ռազմական փառքի թանգարանը Բաշկորտոստանի Հանրապետության մատաղ սերնդի հայրենասիրական դաստիարակության կենտրոններից է։ Թանգարանը բացվել է 2000 թվականի մայիսի 8-ին՝ որպես 1941-1945 թվականների Հայրենական մեծ պատերազմում տարած հաղթանակի Ուֆայի հուշահամալիրի մաս։

Թանգարանի ռազմապատմական ցուցադրության հիմնական տեղը զբաղեցնում են հետևյալ անվանումներով դիորամաները.

* «Ճանապարհ դեպի ճակատ»
* «Մոսկվայի երկնքի պահապան»
* «Ճակատամարտ Պանշինո գյուղի մոտ»
* «Ռայխստագի պատը»
* «Բաշկորտոստանի ինտերնացիոնալիստ մարտիկները»:

## Մասնաճյուղեր
112-րդ (16-րդ գվարդիա) բաշկիրական հեծելազորային դիվիզիայի թանգարան (Բաշկորտոստանի Հանրապետություն, Ուֆա, Լևիտան փող., 27):

## Հավաքածու
Թանգարանի ընդհանուր հավաքածուն ներառում է ավելի քան 14500 պահեստային միավոր: Դրանք ներառում են շեղբերով զենքերի հավաքածուներ, 1941-1945 թվականների Հայրենական մեծ պատերազմի մասնակիցների անձնական իրեր, զինվորական պարգևներ, գավաթներ, առաջին գծի օրագրեր և նամակներ և շատ ավելին: Թանգարանն ունի.

* 1225 մ² ցուցահանդեսային տարածք
* Հավաքածուների պահպանման համար հատկացված է 20 մ² տարածք։

## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն
* Нигматуллина З. Республиканский музей Боевой Славы // Ватандаш. — 2001. — № 2. — ISSN 1683-3554.
* Багаутдинов Айрат Маратович, Багаутдинов Руслан Айратович. Дебальцевский рейд 7-го гвардейского кавалерийского корпуса. Хроника боев в документах вермахта. Монография. - Уфа. РИЦ БашГУ. 2020. -172 с. ISBN 978-5-7477-5170-5
* *Багаутдинов А.М., Багаутдинов Р.А.* Последний бой гвардии генерал-майора М.М. Шаймуратова. — Сборник немецких документов. — Уфа: БашГУ, 2020. — С. 278 с. ISBN 978-5-7477-5075-3.
* Багаутдинов Айрат Маратович, Багаутдинов Рушан Айратович. Подвиг Александра Матросова: анализ советских и немецких документов. Монография. Уфа. РИЦ БашГУ. 2021. - 223 с. ISBN 978-5-7477-5317-4

## Արտաքին հղումներ
* Амирханова З. Н. Республиканский музей Боевой Славы // Башкирская энциклопедия / гл. ред. М. А. Ильгамов. — Уфа: ГАУН РБ «Башкирская энциклопедия», 2015—2024. — ISBN 978-5-88185-306-8.
* 
* Проект «ВМузее.ру»
* Музеи Уфы
* Государственное учреждение культуры Республиканский музей Боевой Славы Министерства культуры Республики Башкортостан 

Կատեգորիա:1999 հիմնադրումներ Ռուսաստանում
Կատեգորիա:2000 հիմնադրված թանգարաններ
Կատեգորիա:Հայրենական մեծ պատերազմի թանգարաններ
Կատեգորիա:Ուֆայի թանգարաններ