Աղավնիներ

**Աղավնիներ** կամ իսկական աղավնիներ (), թռչունների ցեղ։ Աղավնանմանների կարգի թռչունների այս ընտանիքն ընդգրկում է 297 տեսակ։ Հայաստանում տարածված է 6 տեսակ՝ հոբալը, անտառային աղավնին, սովորական տատրակը, թխակապույտ աղավնին, օղակավոր տատրակն ու փոքր տատրակը։ Սրանք վայրի աղավնիներ են, բնակվում են անտառներում։

Թխակապույտ աղավնին տարածված է ամենուրեք, փոքր տատրակը Հայաստանում հայտնվել է 1970 թվականին. տարածված է Արարատյան դաշտում, Շիրակի, Կոտայքի, Սյունիքի մարզերի որոշ բնակավայրերում։ Օղակավոր տատրակը հայտնաբերվել է 1991 թվականին, 1994–95 թվականներին գրանցվել է որպես բնադրող։

Սպիտակ աղավնին համարվում է խաղաղության խորհրդանիշ։

## Տարածվածությունը Հայաստանում
Հայաստանում տարածված է 6 տեսակ՝
* հոբալը,
* անտառային աղավնին,
* սովորական տատրակը,
* թխակապույտ աղավնին,
* օղակավոր տատրակը
* փոքր տատրակը։

Սրանք վայրի աղավնիներ են, բնակվում են անտառներում։ Աչքի են ընկնում լավ զարգացած կտնառքով և մկանային ստամոքսով, ծածկող փետուրների հարուստ ու խիտ աղվափետուրով։

Թխակապույտ աղավնին տարածված է ամենուրեք, փոքր տատրակը Հայաստանում հայտնվել է 1970 թվականին տարածված է Արարատյան դաշտում, Շիրակի, Կոտայքի, Սյունիքի մարզերի որոշ բնակավայրերում։ Օղակավոր տատրակը հայտնաբերվել է 1991 թվականիին, 1994-1995 թվականներին գրանցվել է որպես բնադրող։

Աղավնիները սնվում են հացազգիների հատիկներով, իսկ ձագերը առաջին օրերին՝ մոր կտնառքում արտադրվող թանձր կաթի կամ ջրիկ կաթնաշոռի նման զանգվածով («աղավնու կաթ» կամ «թռչնի կաթ»), որը մարդիկ հիշատակում են միայն հեքիաթներում։

## Ընդհանուր բնութագիր
Թևերին երկարությունը՝ 20-27, քաշը՝ 200-650 գ։ Տարածված են Եվրասիայում, Աֆրիկայում և Ամերիկայում։ Առավել տարածված տեսակներից է թխակապույտ աղավնին։

## Վարք
Ինչպես բազմաթիվ թռչուններ, աղավնին նույնպես հայտնի է ճանապարհը ճիշտ գտնելու և նույնիսկ շատ հեռավոր (500&nbsp;կմ և ավելի) վայրերից տուն վերադառնալու կարողությամբ։ Այդ հատկության շնորհիվ դեռևս Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի ժամանակ աղավնիների տնայնացված տեսակներն օգտագործել են տեղեկությունները հեռու տարածություններ փոխանցելու համար Ճապոնիայում անգամ բուծում էին նոր ցեղի աղավնիներ, որոնք, որպես փոստատար, ընդունակ էին թռչել գիշերը՝ թշնամու գնդակից պաշտպանվելու և ցերեկային գիշատիչ թռչունների զոհը դառնալուց խուսափելու համար։

Ընտանի աղավնիները (կա փոստային, գեղազարդիչ, մարզական, մսատու աղավնիների մոտ 150 ցեղ) մարդը բուծել է արհեստական ճանապարհով։ Հայաստանում հնագույն ժամանակներից հայտնի են հատկապես փոստային և մսատու ցեղերի աղավնիները։ Աղավնիները տարբեր գույների և չափերի են, սակայն նման են կառուցվածքով ու ապրելակերպով։ Գերազանց թռչում են և լավ քայլում գետնին։

Սպիտակ աղավնին համարվում է խաղաղության խորհրդանիշ։

## Տեսակներ
Հայտնի է 35 տեսակ.
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
[մինի|կենտրոն|900px|Աղավնիները [Երևանի Ազատության հրապարակում։]]

## Պատկերասրահ

Պատկեր:White-collared pigeon1.jpg
Պատկեր:African Olive Pigeon.jpg
Պատկեր:Lorbeertaube3 3.jpg
Պատկեր:Delegorgues Pigeon (Columba delegorguei) in tree.jpg
Պատկեր:Columba elphinstonii.jpg
Պատկեր:Speckled Pigeon 058.jpg
Պատկեր:Lorbeertaube15-01-2010.jpg
Պատկեր:Columba Livia from Finland-1.jpg
Պատկեր:ColumbaLeuconotaBaker.jpg
Պատկեր:White-headed pigeon.JPG
Պատկեր:Woodpigeoncloseup.jpg
Պատկեր:AshyWoodPigeon.jpg
Պատկեր:ColumbaPunicea.jpg
Պատկեր:ColumbaRupestris.jpg
Պատկեր:Afeppigeon.jpg
Պատկեր:LordHoweIslandPigeonByGeorgeRaper.jpg
Պատկեր:Rock Pigeons in 2010 Northern Hemisphere summer heat wave7.JPG
Պատկեր:Rock Pigeons in 2010 Northern Hemisphere summer heat wave9.JPG


## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն
* *Gibbs D., Barnes E., Cox J.* Pigeons and Doves. - New Haven: Yale University Press, 2000.

Կատեգորիա:Աղավնիներ
Կատեգորիա:Թռչունների ցեղեր