Ալտերնանթեր

**Ալտերնանթեր** (), պատկանում է հավակատարազգիների ընտանիքին։ Հայրենիքը Հարավային Ամերիկան է։

## Կենսաբանական նկարագիր
Խիտ ճյուղավորվող, ծնկավոր, փխրուն ցողուններով, տարբեր նրբերանգներով, հակադիր տերևներով, 10-25 սմ բարձրություն ունեցող բույս է, որը գորգային բույսերի մեջ լավագույններից մեկն է համարվում։ Բարձրահասակ խոշորատերևավորներից՝
* Ալտերնանթեր ամաբիլիս (*A.amabilis L.*) տերևները կարմիր նարնջագույն են, մեջընդմեջ բրոնզականաչագույն։
* Ալտերնանթեր յուվել (*A.Juvel*) տերևները վառ կարմիր են։ Այդ խմբի մեջ ամենագեղեցիկ ալտերնանթերն է։
* Ալտերնանթեր մետալիկա (*A.metallica grandis Hort.*). ունի մուգ մանուշակագույն կամ մուգ դարչնագույն տերևներ։

Միջին մեծություն ունեցող տերևավորներից՝ Ալտերնանթեր վերզիկոլորը (*A.versicolor Voss.*), ունի օվալաձև, նրբերանգ, փայլուն բորդոբրոնզագույն տերևներ։ Կարճահասակ գանգուր տերևավորներից՝
* Ալտերնանթեր պարոնիխիոիդես (*A.paronychioides St.Hil.*). վերին մանր, գանգուր տերևները վարդագույն կարմիր են, իսկ ներքևիներն ունեն կանաչ, բաց կարմիր գույն։ Սրա այլ տեսակներից Ալտերնանթեր պարոնիխիոիդես աուրեան (*A.aurea major*) ունի կանաչ, ոսկեգույն դեղին Ալտերնանթեր պարոնիխիոիդես նանա կոմպակտան (*A.p.nana compakta*)` մուգ կանաչ, վարդագույն խալերով,
* Ալտերնանթեր պարոնիխիոիդես ամոենան (*A.p.amoena*)` մանր, փայլուն կարմինագույն և կարմիր տերևներ։

## Մշակում
Ամփոխարինելի բույս է գորգային ձևավորումների համար, շնորհիվ իր գեղեցիկ տերևների, որոնք աչքի են ընկնում զարմանալի նուրբ երանգներով։ Ալտերնանթեր, որպես մերձարևադարձային բույս, բավական պահանջկոտ է ջերմության նկատմամբ։ Հողի նկատմամբ նույնպես պահանջկոտ է։ Ոռոգումը պետք է կատարել ոչ հաճախակի և չափավոր։

Երևանի պայմաններում բազմանում է բացառապես կտրոններով։ Որպեսզի բույսերը ջերմատներում նորմալ աճեն և ժամանակին հնարավոր լինի դաշտ տեղափոխել, կտրոները պետք է նախապատրաստել և տնկել օգոստոսի 15-ից մինչև սեպտեմբերի 1-ը ընկած ժամանակամիջոցում, երբ դրսում դեռևս ջերմաստիճանը բարձր է։ Կտրոնները պետք է տնկել ջերմոցներում, մաքուր լվացած ավազի մեջ և ծածկել ապակեպատ շրջանակներով և խսիրներով։ Երկուսից երեք օր հետո օդափոխության համար շրջանակներից մեկ-երկուսի տակ պետք է տեղադրել փայտյա հենակներ։ Այնուհետև, օրեցօր, աստիճանաբար բարձրացնել բոլոր շրջանակները, իսկ առավոտները և երեկոները հեռացնել խսիրները, դրանք փռել միայն օրվա շոգ ժամերին։

Բույսերի լրիվ արմատակալելուց հետո աստիճանաբար վերցնում են ինչպես ծղոտագորգերը, այնպես էլ շրջանակները։ Կտրոնները արմատակալում են 3-4 օրում։ Տնկումը կատարվում է նաև դարակների վրա պատրաստված հողախառնուրդում կամ ուղղակի ջերմատան գրունտում։ Ձմեռվա կամ վաղ գարնան ընթացքում ջերմատներում կտրոնները արմատակալեցվում են բազմացման արկղերում՝ 20-20&nbsp;°C ջերմության տակ։ Տնկումը կատարվում է արևոտ, լուսավոր հողամասերում, ինչպես նաև կիսաստվերում։ Խմբերով տնկելու դեպքում միջբուսային տարածությունները թողնում են 6-8 սմ, իսկ եզրագիծ ստանալու նպատակով մի քիչ ավելի խիտ են տեղադրում։

## Տեսակներ
* *[[Alternanthera albotomentosa]]* Suess.
* *[[Alternanthera angustifolia]]* R.Br. &ndash; Ալտերնանթեր նեղ տերև
* *[[Alternanthera bettzickiana]]* &ndash; calico-plant
* *[[Alternanthera brasiliana]]* (L.) Kuntze &ndash;Ալտերնանթեր բրազիլական
* *[[Alternanthera caracasana]]* Kunth &ndash;Ալտերնանթեր անփայլ ծաղիկ
* *[[Alternanthera crucis]]* Bold. &ndash; Ալտերնանթեր Արևմտյան Հնդկաստան
* *[[Alternanthera denticulata]]* &ndash; lesser joyweed
* *[[Alternanthera echinocephala]]* (Hook.f.) Christoph. &ndash; Ալտերնանթեր ծովային
* *[[Alternanthera ficoidea]]* &ndash;
* *[[Alternanthera flavescens]]* &ndash; Ալտերնանթեր դեղին
* *[[Alternanthera hassleriana]]* Chodat &ndash;
* *[[Alternanthera helleri]]* (B.L.Rob.) J.T.Howell
* *[[Alternanthera littoralis]]* P.Beauv.
* *[[Alternanthera maritima]]* (Mart.) A.St.-Hil. &ndash; Ալտերնանթեր ծովեզրյա
* *[[Alternanthera mexicana]]*
* *[[Alternanthera nana]]* &ndash;Ալտերնանթեր փափկափետուր
* *[[Alternanthera nodiflora]]* &ndash; Ալտերնանթեր տարածված
* *[[Alternanthera olivacea]]*
* *[[Alternanthera paronichyoides]]* A.St.-Hil. &ndash; Ալտերնանթեր հարթ
* *[[Alternanthera philoxeroides]]* (Mart.) Griseb. &ndash;
* *[[Alternanthera pubiflora]]*
* *[[Alternanthera reineckii]]* Briq.
* *[[Alternanthera sessilis]]* (L.) DC. &ndash;
* *[[Alternanthera tenella]]* Colla
* *[[Alternanthera versicolor]]* R.Br.

## Պատկերասրահ

Alternanthera Party time.jpg
Alternanthera sessilis W2 IMG 3422.jpg
Alternanthera polygonoides2.jpg
Alternanthera paronychioides in Hyderabad, AP W IMG 0412.jpg


## Գրականություն
* Ծաղկաբուծություն և դեկորատիվ այգեգործություն, Հ. Ե. Նարինջյան

Կատեգորիա:Հավակատարազգիներ