Մարիա Կունից

**Մարիա Կունից**  ականավոր սիլեզացի գիտնական և արդի ժամանակաշրջանի ամենահայտնի կին աստղագետներից մեկը: Նա Urania propitia գրքի հեղինակն է, որը ներկայացնում է նոր աղյուսակներ, էֆեմերիդներ և Կեպլերի խնդրի ավելի էլեգանտ լուծում։ Վեներայի վրա գտնվող խառնարանը և փոքր մոլորակը՝ 12624 Մարիակունիտին, կոչվում են նրա անունով։

## Կենսագրություն
Մարիան ծնվել է Սրբազան Հռոմեական կայսրության Վոլուվա քաղաքում, և եղել է բժիշկ Հենրիխ Կունիցի, որը Բալթյան գերմանացի ներգաղթյալ, բժիշկ և հողատեր էր, ով իր կյանքի մեծ մասն ապրել է Սվիդնիցայում և Մարիա Շոլց Լեգնիցացինի՝ գերմանացի գիտնական Անտոն ֆոն Շոլցի դստեր (1560–1622), մաթեմատիկոս և Լիեգնից արքայազն Յոահիմ Ֆրիդրիխի խորհրդականի ավագ դուստրը։ Ընտանիքն ի վերջո տեղափոխվեց  Սվիդնիցա՝ Ստորին Սիլեզիա (այժմ՝ Լեհաստան): Երիտասարդ ժամանակ՝ 1623 թվականին, Մարիան ամուսնացավ փաստաբան Դեյվիդ ֆոն Գերստմանի հետ։ 1626 թվականին նրա մահից հետո նա 1630 թվականին ամուսնացավ բժիշկ Էլիաս ֆոն Լևենի հետ, որը նույնպես Սիլեզիայից էր։ Էլիասն ու Մարիան ունեին երեք որդի՝ Էլիաս Թեոդորը, Անտոն Հայնրիխը և Ֆրանց Լյուդվիգը։

Մարիան իր ամենակարևոր աշխատությունը գրել է Կալիշի մոտ գտնվող Լուբնո քաղաքի Ցիստերցիայի վանքում, որտեղ նա և իր ամուսինը ապաստան գտան Երեսնամյա պատերազմի սկզբում (նրանք բողոքականներ էին, մինչդեռ նրա եղբայրներն ու քույրերը, որոնք մնացին Սիլեզիայում, դարձան կաթոլիկներ): Զույգը Սիլեզիա վերադառնալուց հետո՝1650 թվականին իրենց միջոցներով հրատարակեց Մարիայի գիրքը։ Ստեղծագործությունը նվիրված էր Սրբազան Հռոմեական կայսրության կայսր Ֆերդինանդ III-ին։ 1655 թվականին սարսափելի հրդեհը ոչնչացրեց նրանց գիտական ​​աշխատանքը, ինչպես նաև դեղամիջոցներ պատրաստելու համար օգտագործվող գործիքներն ու քիմիական նյութերը։ Սա խաթարեց ընտանիքի եկամուտը: Մարիան այրիացավ 1661 թվականին և մահացավ Պիզենայում (այժմ՝ Բիչինա) 1664 թվականին։

Մարիայի ծննդյան տարեթիվը անորոշ է։ Ծննդյան, մկրտության կամ նման այլ բաների մասին հայտնի փաստաթղթեր չկան։ 1798 թվականին Մարիայի մասին առաջին գերմանալեզու հրատարակությունն անդրադարձավ այս խնդրին։ Բժիշկ Փոլ Կնյոթելը, ըստ երևույթին, առաջինն է, ով Մարիայի ծննդյան տարեթիվը նշել է 1604 թվականին։ Այս միտքը իմաստ ունի, քանի որ Մարիայի ծնողներն ամուսնացել էին նախորդ տարի։ Այլ հեղինակներ նույնպես այդ տարեթիվը նշեցին։ Ապացույցը, որ Մարիան իրականում ծնվել է 1610 թվականին, գալիս է բանաստեղծությունների ժողովածուից, որոնք շնորհավորում են նրան իր առաջին հարսանիքի կապակցությամբ, զուգորդված Էլիաս Լեոնիբուսի  Յան Հևելիուսին ուղղված նամակով՝ 1651 թվական, որը վերջերս հայտնաբերվեց։

## Առավելություններ
Urania propitia (OLSE, Սիլեզիա, 1650) գրքի հրատարակումը Կունիցին հռչակ բերեց Եվրոպայում։ Նա ճանաչվել է աստղագիտության մեջ ամենագիտական կինը։ Նրա գիրքը գրվել է և՛ լատիներեն, և՛ գերմաներեն, ինչը կարևոր էր տվյալ ժամանակաշրջանի տեխնիկական հրատարակությունների համար, քանի որ այն մեծացնում էր աշխատանքի հասանելիությունը։ Գիրքը Ռուդոլֆինի աղյուսակների պարզեցումն էր, որը տրամադրեց նոր աղյուսակներ, նոր էֆեմերիդներ և Կեպլերի խնդրի ավելի էլեգանտ լուծում։

Շնորհիվ իր տաղանդի և նվաճումների՝ Կունիցն անվանվել է «Սիլեզիայի Պալլաս»։ 1727 թվականի « Կրթված սիլեզացի կանայք և կին բանաստեղծներ» գրքում Յոհան Կասպարը գրել է.

## Ծանոթագրություննե


Կատեգորիա:1610 ծնունդներ
Կատեգորիա:Աստղագիտություն
Կատեգորիա:Լեհ գիտնականներ
Կատեգորիա:Կին աստղագետներ
Կատեգորիա:Կին գիտնականներ