Հետախույզի սխրանքը (ֆիլմ)

**«Հետախույզի սխրանքը»**՝ խորհրդային սև-սպիտակ գեղարվեստական կինոնկար, որը նկարահանվել է 1947 թվականին ռեժիսոր Բորիս Բառնետի կողմից։ 1948 թվականին ֆիլմը ստացել է 2-րդ աստիճանի Ստալինյան մրցանակ։

## Սյուժե
thumb|Սցենարի ձեռագրի կազմը
Հայրենական մեծ պատերազմի ժամանակ խորհրդային հետախույզ Ալեքսեյ Ֆեդոտովը (Պավել Կադոչնիկով)՝ Հենրիխ Էկերտի անվան տակ, առաջադրանք է ստանում՝ օկուպացված Վիննիցայում գաղտնի նամակագրություն ստանալ գեներալ ֆոն Կյունի և Հիտլերի շտաբի միջև։ Փայլուն մասնագետը ոչ միայն կատարում է առաջադրանքը, այլև հայրենիք վերադառնալուց իր հետ է տանում նաև գեներալին։

## Դերերում
* Պավել Կադոչնիկով՝ մայոր Ալեքսեյ Ֆեդոտով, նույն ինքը՝Հենրիխ Էկերտ
* Ամվրոսի Բուչմա՝ Գրիգորի Լեշչուկ, գյուղատնտես
* Վիկտոր Դոբրովոլսկի՝ հետախուզության գեներալ
* Դմիտրի Միլյուտենկո՝ Բերեժնոյ, դավաճան
* Սերգեյ Մարտինսոն՝ Վիլլի Պոմեր
* Միխայիլ Ռոմանով՝ Էրիխ ֆոն Ռումելսբուրգ
* Պյոտր Արժանով՝ Կարպովսկի, նույն ինքը՝ Շտյուբինգ
* Բորիս Բառնետ՝ գեներալ ֆոն Կյուն
* Ելենա Իզմայլովա՝ Թերեզա Գրուբեր
* Վալենտինա Ուլեսովա՝ Նինա
* Սերգեյ Պետրով՝ Աստախով
* Վիկտոր Խալատով՝ Ֆրիդրիխ Պոմեր
* Վալերիա Դրագա-Սումարոկովա՝ ֆրաու Պոմեր
* Ալեքսեյ Բիկով՝ Մեդվեդև
* Գենադի Նիլով՝ դրվագ

## Նկարահանող խումբ
* Ռեժիսոր-բեմադրիչ՝ Բորիս Բառնետ
* Սցենարիստ՝ Միխայիլ Բլեյման, Կոնստանտին Իսաև, Միխայիլ Մակլյարսկի
* Նկարիչ-բեմադրիչ՝ Մորից Ումանսկի
* Օպերատոր՝ Դանիիլ Դեմուցկի
* Կոմպոզիտորներ՝ Օսկար Սանդլեր, Դմիտրի Կլեբանով
* Կինոռեժիսոր՝ Մ․ Կամինսկի
* Ադմինիստրատոր՝ Ա․ Յարմոլսկի

## Երաժշտությունը կինոնկարում
Ռեստորանում մայոր Ֆեդոտովի (Պավել Կադոչնիկով) և գերմանական հետախույզ Վիլի Պոմմերի (Սերգեյ Մարտինսոն) հանդիպման ժամանակ հնչում է գերմանական հանրաճանաչ «Գոլֆստրիմ» ֆոքստրոտը։

## Քննադատություն
Կինոնկարը դասական ժանրի է: Գրում էին, որ այս կինոնկարը «իրավունքով կարելի է համարել «ոգով ուժեղների» մասին կինոնկարների նախահայրը» և, հետևաբար, «ժանրի օրինակներից մեկն է»։ Կինոնկարից որոշ արտահայտություններ («Ձեր մոտ վաճառվու՞մ է սլավոնական զգեստապահարան: - Զգեստապահարանը վաճառված է, առկա է նիկելապատ մահճակալ՝ մահճասեղանով», «Ես ձեզ կասեմ որպես հետախույզը հետախույզին՝ դուք հիմար եք, Շտյուբինգ» կամ հայտնի կենացը՝ «...Մեր հաղթանակի համար») դարձան թևավոր խոսքեր, նույնիսկ մեմեր և մտան ռուսերեն լեզու:

«Խորհրդային կինոյի հակիրճ պատմությունը» գրքի հեղինակները նշել են, որ «Ֆեդոտովի արկածները, ով կատաղի մենամարտի մեջ մտավ փորձառու գերմանացի հետախույզի հետ…, գրավիչ հետաքրքրություն է առաջացնում» և «հետաքրքրաշարժ սյուժեն ֆիլմում զուգորդվում է Ֆեդոտովի կերպարի խորը հոգեբանական մշակման հետ»: Կինոգետ Եվգենի Մարգոլիտը գրել է, որ «ռեժիսորը խանդավառությամբ խաղացել է արկածային ժանրում, որի վրա մեծացել է նա և իր ողջ կինոսերունդը՝ դրան հարմարեցնելով իր պատերազմական ֆիլմերի ողբերգական տարածության փորձը»։

Կինոգետ Մարինա Ժեժելենկոն գրել է. «Հետախույզի սխրանքը» կինոնկարում առաջադրանքը բարդանում էր նրանով, որ Ալեքսեյն ինքը պետք է մարմնավորեր գերմանացի Էկերտին, ում կերպարով հետախույզը գնում է օկուպացված տարածք: Ամբողջ կինոնկարը նկարահանված է ռուսերենով, առանց գերմաներեն խոսակցության, և այնուամենայնիվ, ենթադրվում է, որ Էկերտը խոսում է գերմաներեն: Ինչպե՞ս դա ցույց տալ։ Կադոչնիկովը հիանալի լուծում է գտնում՝ նրա Էկերտը ղակասում է։ Որոտալից «ռ» տառի արտասանությունը տալիս է գերմանական լեզվին բնորոշ կոշտություն։ Կադոչնիկովի արտաքինն Էկերտի դերում ոչ մի կերպ չի փոխվում։ Նույն կերպ, ինչպես Ալեքսեյը, սափրված, բաց, այտոսկրոտ երես։ Միևնույն ժամանակ, միանգամայն այլ արտաքին: Ալեքսեյի բաց հայացքի և ժպիտի փոխարեն՝ ինքնաբավ, անպատկառ քմծիծաղ, ամեն ինչ գնահատող, կկոցած աչքեր՝ տիպիկ գործարար, առևտրական»:

Կինոքննադատ Ս. Ֆրեյլիխը ֆիլմն անվանել է խորհրդային դետեկտիվ արկածային կինոնկարի զարգացման նշանաձող։ Կինոնկարը ցույց տվեց, թե «որքան բան կարող է անել ժանրը, եթե հիշի իր յուրահատկության մասին և միևնույն ժամանակ անհոգի հույս չդնի դրա վրա»։

## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* Подвиг разведчика // Фильмы Киевской ордена Ленина киностудии им. А. П. Довженко. 1928—1978 / О. Ф. Олейник, Н. А. Филькевич. — К.: Госкино УССР, 1979. — 114 c. — С. 30—31.

## Արտաքին հղումներ
* 
* Румынский постер фильма

Կատեգորիա:Հայրենական մեծ պատերազմին նվիրված նկարներ
Կատեգորիա:Ա. Դովժենկոյի անվան կինոստուդիայի ֆիլմեր
Կատեգորիա:Խորհրդային ֆիլմեր