Հրաչյա Թամրազյան

**Հրաչյա Հրանտի Թամրազյան** (), հայ բանաստեղծ, թարգմանիչ, գրականագետ։ Բանասիրական գիտությունների դոկտոր (1999)։

Հրանտ Թամրազյանի որդին։

## Կենսագրություն
Հրաչյա Թամրազյանը ծնվել է 1953 թվականի դեկտեմբերի 5-ին Երևանում։ 1971 թվականին ավարտել է Երևանի Ն. Կրուպսկայայի անվան միջնակարգ դպրոցը, 1976 թվականին ավարտել է Երևանի պետական համալսարանի բանասիրական ֆակուլտետը, 1977 թ. աշխատանքի է անցել Երևանի Մեսրոպ Մաշտոցի անվան Մատենադարանում` նախ որպես ավագ լաբորանտ, ապա կրտսեր ու ավագ գիտաշխատող։ 1988-1991 թվականներին Հրաչյա Թամրազյանը աշխատել է «Սովետական գրող» հրատարակչությունում՝ որպես գլխավոր խմբագիր, իսկ 1991-1993 թվականներին զբաղեցրել է «Նաիրի›› հրատարակչության տնօրենի պաշտոնը։ 1986 թվականից Գրողների միության անդամ է։ 1993 թ. նշանակվել է ՀՀ կառավարությանն առընթեր Հրատարակչական գործերի վարչության պետ, իսկ 1995-1997 թվականներին ղեկավարել է ՀՀ Տեղեկատվության նախարարությունը։ Հրաչյա Թամրազյանը 1997-2007 թվականներին համատեղությամբ աշխատել է որպես «Նաիրի» հրատարակչության տնօրեն և Մատենադարանի ավագ գիտաշխատող։ 1999 թվականին ստացել է բանասիրական գիտությունների դոկտորի գիտական աստիճան։ 2007 թվականից զբաղեցրել է Մատենադարանի տնօրենի պաշտոնը։ 2014 թվականից Հայաստանի գիտությունների ազգային ակադեմիայի թղթակից անդամ է։

## Ստեղծագործական գործունեությունը
[մինի|Հրանտ և Հրաչյա Թամրազյանների հուշատախտակները [Տերյան փողոց (Երևան)|Երևանի Տերյան փողոցում]]
Հրաչյա Թամրազյանը բազմաթիվ մենագրությունների և գիտական հոդվածների ու ուսումնասիրությունների հեղինակ է։ Նրա ուսումնասիրությունները հիմնականում առնչվում են միջնադարագիտության՝ մասնավորապես նարեկացիագիտության բնագավառին։ Իր աշխատություններում Թամրազյանը Գրիգոր Նարեկացու մատենագրությունը դիտարկում է Նարեկյան դպրոցի գրական-փիլիսոփայական համատեքստում՝ որպես դպրոցի սկզբնավորման և զարգացման ընթացքի բարձրագույն արդյունք, նաև իր մեծ նախորդների՝ Խոսրով Անձևացու և Անանիա Նարեկացու հետ ունեցած փոխառնչությունների տեսանկյունից։ Հրաչյա Թամրազյանը նաև ճանաչված բանաստեղծ է, թարգմանիչ։ Նրա բազմաթիվ բանաստեղծական և թարգմանական ժողովածուները ջերմ ընդունելության են արժանացել ընթերցողների և գրականագետների շրջանում։ Նրա թարգմանությամբ առանձին ժողովածուներով լույս են տեսել Ս. Եսենինի, Վ. Մայակովսկու, Բ. Պաստեռնակի ստեղծագործությունները, «20-րդ դարասկզբի ռուսական բանաստեղծությունը» ժողովածուն։

## Պարգևատրումներ
Հրաչյա Թամրազյանը գրական−թարգմանչական գործունեության համար արժանացել է մի շարք պետական պարգևների և մրցանակների.

* 1984 - «Ավանգարդ» թերթի մրցանակ, թարգմանչական գործունեության համար, 
* 1985 - «Գարուն» թերթի մրցանակ, թարգմանչական գործունեության համար, 
* 1991- Հայաստանի Գրողների միության Ավ. Իսահակյանի անվան մրցանակ՝ «Նոր տոմար» բանաստեղծական ժողովածուի համար, 
* 2003 - տարվա լավագույն բանաստեղծական ժողովածուի մրցանակ՝ «Զվարթ գիտություն» գրքի համար, 
* Հայ−ռուսական (սլավոնական) համալսարանի (2003) և Հայաստանի Գրողների միության սահմանած (2005) «Լևոն Մկրտչյանի» անվան մրցանակներին՝ թարգմանչական գործունեության համար, 
* 2007 թ. արժանացել է ՀԳՄ «Գրական վաստակի համար» շքանշանի, 
* 2010 թ. «Մայր հղացք» բանաստեղծական ժողովածուի համար արժանացել է Թեքեյան Մշակութային միության «Վահան Թեքեյան» մրցանակին, 
* 2011 - պարգևատրվել է «Հայրենիքին մատուցած ծառայությունների համար» 2-րդ աստիճանի մեդալով։
* 2012 - շնորհվել է Պողոսյան մրցանակ։

## Գիտական մենագրություններ և ժողովածուներ
* «Անանիա Նարեկացի. կյանքն ու մատենագրությունը», 1986
* «Նարեկյան դպրոցը», 2001
* «Գրիգոր Նարեկացին և նորպլատոնականությունը», 2004
* «Սուրբ Գրիգոր Նարեկացու կյանքը», (հայերեն, ֆրանսերեն) 2005 և 2007
* «Գրիգոր Նարեկացին և Կիլիկիայի բանաստեղծական արվեստի դպրոցը», 2007 
* «Ճառ սրբոյն Գրիգորի Նարկեացւոյ ասացեալ», 2009 
* «Մատենագիրք Հայոց» , Ժ, «Գրիգոր Նարեկացի», կազմող և առաջաբանի հեղինակ, 2008 
* «Մատենագիրք Հայոց» ԺԲ, «Նարեկյան դպրոցը և X դարի հայ մատենագրությունը», կազմող, խմբագիր և մի շարք առաջաբանների և բնագրագիտական հետազոտությունների հեղինակ, 2009 
* «Գրիգոր Նարեկացին և նորպլատոնականությունը» (ռուսերեն), 2011

## Բանաստեղծական ժողովածուները
* «Եթե կարոտը կյանքի նշան է», 1982
* «Ապակե քաղաք», 1985
* «Ձայների կղզի», 1989 
* «Նոր տոմար», 1991 
* «Աղեղնավոր», 1993 
* «Լռության ծես», 1995 
* «Պաշարված ամրոց», 1999 
* «Զվարթ գիտություն», 2001 
* «Հարասություններ», 2003 
* “Ars poetica”, 2007 
* «Ասացող երկիր», 2007 
* «Մայր հղացք», 2008 
* «Բանաստեղծություններ, էսսեներ, գրական դիմանկարներ, հոդվածներ», 2010 
* «Սրբազան խավար», 2011

## Թարգմանչական ժողովածուներ

* XX դարասկզբի ռուսական բանաստեղծությունը, կազմող, խմբագիր, մի շարք հեղինակների թարգմանիչ՝ Հ.Հ. Թամրազյան, 1982
* Սերգեյ Եսենին, Բանաստեղծություննր և պոեմներ, 1982 
* Բորիս Պաստեռնակ, 1985 
* Վաղ Մայակովսկին, 1994 
* Բորիս Պաստեռնակ, Բանաստեղծություններ, 1994 
* Սերգեյ Եսենին, Բանաստեղծություններ և պոեմներ, 2008 
* Բորիս Պաստեռնակ, Բանաստեղծություններ, 2010

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Բանասիրական գիտությունների դոկտորներ
Կատեգորիա:Հայ բանաստեղծներ
Կատեգորիա:Հայ գրականագետներ
Կատեգորիա:Հայ թարգմանիչներ