Նիկոլայ Խոլոդնի

**Նիկոլայ Գրիգորևիչ Խոլոդնի** (, , 1882, հունիսի 22, Տամբով - 1953, մայիսի 4, Կիև), ուկրաինացի բուսաբան, ՈւԽՍՀ ԳԱ ակադեմիկոս (1929), ՈւԽՍՀ գիտության վաստակավոր գործիչ (1945)։
 
Աշխատանքները վերաբերում են բույսերի անատոմիայի, ֆիզիոլոգիայի, մանրէաբանության և հողագիտության հարցերին։ Նա մշակել է տրոպիզմների ֆիտոհորմոնային տեսությունը, որով բացատրել է բույսերի աճի պրոցեսները։

Նիկոլայ Խոլոդնին աշխատել է Կիևի համալսարանին առընթեր Ա. Վ. Ֆոմինի անվան բուսաբանական այգում։ Գիտական շրջանակներում լայն ճանաչում ու համբավ է ձեռք բերել տրոպիզմների ֆիտոհորմոնային տեսությունը (հայտնի է նաև Խոլոդնու-Վենթի տեսություն/մոդել անվանումով) մշակելու շնորհիվ, տեսություն, որով բացատրվում են բույսերի աճման գործընթացները։ Խոլոդնին ու Վենթը միմյանց չեն ճանաչել և իրենց հայտնագործությունը կատարել են մեկը մյուսից անկախ։ Խոլոդնին առաջիններց մեկն է առաջ քաշել այն համադրույթը (կոնցեպցիան), որ միկրոբները կպչում են մակերևույթներին։ Ընդ որում՝ կիրառել է հետևյալ հնարքը. սկզբում ապակեշերտեր է հողում տեղադրել որոշակի ժամանակով, ապա դրանք հետազոտել է մանրադիտակով։ Հենց նրա պատվին է անվանակոչվել *Leptothrix cholodnii* պրոկարիոտը (նախակորիզավորը)։ 1927 թվականին Խոլոդնին վարկած է առաջ քաշել, որ կոլեոպտիլի բջիջները սկզբում բևեռանում են լույսի անհավասարաչափ ազդեցությամբ, և հենց այդ պատճառով էլ աճի հորմոնը ստվերի ուղղությամբ կարող է ավելի արագ տարածվել, քան որևէ այլ ուղղությամբ։ Վենթն այդ նույն եզրակացությանն է ինքնուրույնաբար հանգել 1928 թվականին, և այս երկու գիտնականների անուններն այդ կերպ կապակցվել են միմյանց՝ մատնանշելու համար Խոլոդնու-Վենթի հակասական տեսությունը։

## Աշխատություններ
Նիկոլայ Խոլոդնու երկերի ընտրանին ներառում է հետևյալ աշխատությունները.
* 
* 
* 

*1926 *Die eisenbakterien : bieträge zu einer monographie* by N Cholodny 
*1928 *Über eine vermeintliche Anomalie im Wachstumsmodus der Wurzeln von Lupinus albus* by N Cholodny
*1932 *Lichtwachstumsreaktion und Phototropismus 2* by N Cholodny
*1933 *Zum Problem der Bildung und physiologischen Wirkung des Wuchshormons bei den Wurzeln* by N Cholodny
*1939 *Spezielle Methoden*.

1937 թվականին Ն. Խոլոդնին և Ե. Սանկևիչը *Plant Physiology* («Բույսերի ֆիզիոլոգիա») ամսագրում հրատարակել են *Influence of weak electric currents upon the growth of the coleoptile* («Էլեկտրական թույլ հոսանքի ազդեցությունը կոլեոպտիլի աճի վրա») հոդվածը։ Այդ նույն տարում նա *Science* («Գիտություն») ամսագրում լույս է ընծայել «Charles Darwin and the modern theory of tropisms» («Չարլզ Դարվինը և տրոպիզմների մասի ժամանակակից տեսությունը») հոդվածը։

## Պարգևներ, մեծարանք
Պարգևատրվել է Լենինի շքանշանով։

1971 թվականին Ուկրաինայի գիտությունների ակադեմիայի բուսաբանության ինստիտուտը կոչվել է Նիկոլայ Խոլոդնու անունով։ Այդ ինստիտուտի շենքի պատին փակցվել է բրոնզե հուշատախտակ՝ գիտնականի կիսանդրու տեսքով (նախկինում տեղադրված է եղել փորագրապատկերով բրոնզե հուշատախտակ)։

1972 թվականին Ուկրաինայի գիտությունների ակադեմիան սահմանել է Նիկոլայ Խոլոդնու անվան մրցանակ, որը շնորհվում է բուսաբանության և բույսերի ֆիզիոլոգիայի ասպարեզում կատարված լավագույն աշխատանքի համար։

## Գրականություն
* *Брега Г. С.* Холодний Микола Григорович // 
* Віктор Жадько. Український некрополь.-К.,2005.-С.324.
* Біологічний словник.— 2-е видання.— К., 1986.— С․677—678.
* Ігор Шаров Вчені України: 100 видатних імен
* 
* 
* 

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* 
*  в Большой биографической энциклопедии 
*  в Новейшем философском словаре 

Կատեգորիա:Անձինք նամականիշերի վրա
Կատեգորիա:Խորհրդային ակադեմիկոսներ
Կատեգորիա:Խորհրդային բուսաբաններ
Կատեգորիա:Խորհրդային գիտնականներ
Կատեգորիա:Խորհրդային կենսաբաններ
Կատեգորիա:Կիև քաղաքում մահացածներ
Կատեգորիա:Ուկրաինացի բուսաբաններ