Սենսեպ (ջրանցք)

**Սենսեպ** ( թաի․ คลองแสนแสบ, Միջազգային հնչյունական այբուբեն), Բանգկոկի գլխավոր ջրանցքը (կլոնգ), որն օգտագործվում է որպես տրանսպորտային զարկերակ և ջրահեռացման միջանցք։ Այն կապվում է ավելի քան 100 փոքր ջրանցքների հետ։ Բանգպակոնգ գետը միացնում է Մահանակ ջրանցքին։ Ջրանցքի երկարությունը 73 կմ է։

## Անվան ծագումը
Գոյություն ունեն երեք հիմնական վարկածներ "Սենսեպ" անվանման ծագման մասին:

# Անվանումը ծագել է մժեղի ճռռոցին նմանվող ձայնից կամ անվան բառացի թարգմանությունից՝ «սեն»՝ հարյուր հազար, «սեպ»՝ խայթել։ Այս տարբերակը սկիզբ է առնում բրիտանացի հետազոտող Քինգի ճանապարհորդությունից, որը գրել է, որ այս ջրանցքը հիմնականում բնակեցված է եղել մալայզիացիներով, որոնք ստիպված են եղել մեկ ձեռքը ազատ թողնել ցանկացած գործունեության ժամանակ՝ մոծակներին վանելու համար։
# Անվանումը ծագել է քմերերենից՝ «ծով» և «թարմ» բառերից, փոխառության գործընթացում փոքր-ինչ փոփոխության միջոցով։
# Անվանումը ծագել է մալայերենից՝ «ալիք» և «հանգիստ» բառերից, փոխառության գործընթացում փոքր-ինչ փոփոխության միջոցով։

## Նշանակում
Արհեստական ջրանցքներն ու գետերը օգտագործվել են 17-րդ դարից՝ գյուղատնտեսությունը հեշտացնելու համար՝ որպես տրանսպորտային ուղիներ և պաշտպանության միջոց։ Բանգկոկի պատերից դուրս առաջին ջրանցքները փորվել են 1771 թվականին։ Ջրանցքների ափերը գրավվել են բնակելի շենքերով, քանի որ դրանք թույլ են տվել մոտ լինել տրանսպորտային ուղիներին, ինչպես նաև ջրի հարևանության պատճառով շենքը բնական միջոցով սառեցնելու նպատակով։ Ջրանցքներն օգտագործվել են նաև որպես առևտրային տարածք՝ ապրանքները վաճառվել են ջրանցքով անցնող փոքրիկ նավակներից։

20-րդ դարի երկրորդ կեսը բնութագրվում է կառուցապատման խտացմամբ և ջրանցքի օգտագործմամբ որպես կոյուղաջրերի տեղափոխում բազմաթիվ կոյուղու համակարգերով, որոնք ուղղակիորեն տանում են դեպի հիմնական, այլ ոչ թե կեղտաջրերի մաքրման կայաններ։

## Պատմություն
Բանկխրիա համայնքը, որոնք այժմ ապրում են Սենսեպ ջրանցքի ափերին՝ Ռատչևիի խեթերի, Պաթումվանի, Վատտանայի տարածքում, ձևավորվել է Կամբոջայի չամամիի կողմից: Հողը նրանց տրվել է 1785 թվականին "ինը բանակների պատերազմում" Սիամին աջակցելու համար։ Այդ իսլամական համայնքի բնակիչներն էին, որ 1837 թվականին Սենսեպի ջրանցքը փորել են այնպես, որ շրջանցեն իրենց մզկիթներն ու գերեզմանատները: Քաղաքի արևելյան ընդլայնման ընթացքում նոր ջրանցքներ են կառուցվել: Մինչ օրս իսլամական ավանդույթները գործում են և ջրանցքի ափերին տնային անասուններ են աճեցվում անսովոր քաղաքային միջավայրում։ Սենսեպն առաջին ջրանցքն է եղել, որը կառուցվել է Ռամա 3 թագավորի օրոք: Ջրանցքի կառուցման հիմնական պատճառը Կամբոջայի տարածքի համար Սիամի և Վիետնամի միջև երկարատև հակամարտության ժամանակ ռազմական բեռների տեղափոխման անհրաժեշտությունն է եղել։ Ջրանցքի նշանակությունը մեծացել է խաղաղության պայմանագրերի ստորագրումից հետո, քանի որ աճել են ներքին և արտաքին առևտրի ծավալները։ Գյուղատնտեսության ծավալների աճը հանգեցրել է բրնձի և շաքարեղեգի արտահանման ավելացմանը։ Ջրանցքի ափերին գտնվող հողերը դարձել են շատ ռազմագերիների՝ Լաոյի, մալայացիների, մոնների, քմերների, ինչպես նաև Թաիլանդում բնակություն հաստատած չինացի վարձու աշխատողների աշխատավայր։ Այս էթնիկ խմբերը ապրել են իրենց համայնքներում, վարել սովորական ապրելակերպ և խաղաղ գոյակցել են ջրանցքի երկայնքով։ Ջրանցքը կառուցվել է ընդամենը 3 տարում՝ 52 կիլոմետր երկարությամբ՝ հասնելով 73,8 կիլոմետր երկարության։ Ջրանցքի կառուցման համար օգտագործվել են նաև չինացի վարձու աշխատողներ, իսկ շինարարության հրատապությունը բացատրվում է նաև երկրում ներդրված հարկման համակարգից հավաքված դրամական միջոցների աննկատ և արագ փոխադրման անհրաժեշտությամբ: Այսպիսով, Սենսեպի ջրանցքը դառնում է 19-րդ դարի Թաիլանդի հիմնական տրանսպորտային միջանցքը։

## Աղտոտում
### Աղտոտման աղբյուրներ
Ջրանցքի ջուրը խիստ աղտոտված է մարդու թափոններով։ Ջրանցքի ողջ երկայնքով գտնվում են աղտոտման 631 հայտնի աղբյուրներ (2015 թվականի տվյալներով)՝ հիվանդանոցներ, ռեստորաններ, շուկաներ, հյուրանոցներ, համատիրություններ, առևտրի կենտրոններ, բնակելի շենքեր։

### Աղտոտման բնութագրերը
Բացառությամբ ազգային վիճակագրական ընկերության կողմից տրված կոլիմորֆ բակտերիաների առկայության մասին հաղորդագրությունների, մինչև 2013 թվականը Սենսեպի ջրանցքում միկրոօրգանիզմների առկայության վերաբերյալ այլ վերլուծություններ չեն կատարվել: 2013-2014 թվականներին չափումներ են կատարվել բոլոր 26 պիրսերում՝ Սենսեպի ջրային ավտոբուսի երթուղով:  Ստացվել են արդյունքներ, որոնք վկայում են աղիքային փայտիկի խմբի բակտերիաների բարձր կոնցենտրացիայի մասին (մեկ 100 մլ-ում 1000-ից մինչև 91200 միավոր), հատկապես պաթոգենների, ջրում և շրջակա օդում, ինչպիսիք են դիզենտերիա առաջացնող շիգելլաները, սալմոնելաները: Բացի այդ, հայտնաբերվել են կոլիֆագներ։ Տարածված են նաև ասկոմիցետայի և ձիգոմիցետայի բաժինների սնկերը։

### Աղտոտման հետևանքները
Ջրանցքի ջուրը մինչ օրս օգտագործվում է տեղի բնակիչների կողմից բույսերի ոռոգման համար, սակայն, խմելու ջրի օգտագործման համեմատ, Սենսեպի ջրի օգտագործումը բույսերի ոռոգման համար հանգեցնում է (Կաի-լան և դենդրոբիումի օրինակով) դրանց աճի դանդաղմանը։

## Սենսեպ ջրանցքի ջրային ավտոբուս
ձախից|մինի|286x286փքս|Ջրային ավտոբուս
Մահա Նաք և Սենսեպ ջրանցքների վրա արևմուտքից արևելք (և հակառակ ուղղությամբ) կանոնավոր երթևեկություն են իրականացնում Family Transport ընկերության ուղևորատար նավակները: Տոմսերի վաճառքը իրականացվում է կոնդուկտորների կողմից և, կախված հեռավորությունից, կազմում է 10-ից մինչև 20 բաթ։ Շարժումը սկսվում է առավոտյան 5:30-ից և ավարտվում աշխատանքային օրերին 20:30-ին և հանգստյան օրերին 19:00-ին: Օրական մոտ 60 հազար մարդ է օգտվում այս տրանսպորտի տեսակից: Այս տրանսպորտի տեսակն ունի տարակուսալի հեղինակություն, քանի որ ջրանցքում շատ կեղտոտ ջուր կա, բայց այն ամենաարագ տրանսպորտն է, որը կապում է Բանգկապի շրջանը և քաղաքի կենտրոնը:

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Ջրանցքներ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Ջրանցքներ ըստ երկրի