Գուշակություն անող Սվետլանան

**«Գուշակություն անող Սվետլանան»**  (), ռուս նկարիչ Կառլ Բրյուլովի նկարը, որը ստեղծվել է 1836 թվականին՝ հիմնված Վասիլի Ժուկովսկու «Սվետլանա» բալադի սյուժեի վրա: Նկարչի միակ կտավն է, որը ստեղծվել է ռուսական ազգային կենցաղի թեմայով: Նկարված է յուղաներկով կտավի վրա, չափսերը՝ 94 × 81 սմ: Պահվում է Նիժնի Նովգորոդի արվեստի պետական թանգարանում։

## Նկարի պատմություն
1835 թվականի ամռան վերջում Բրյուլովի «Պոմպեյի վերջին օրը» նկարը, որը նրան փառք էր բերել, Իտալիայից, որտեղ այն գրվել էր, հասել է Պետերբուրգ։ Կտավը մեծ տպավորություն է թողել կայսր Նիկոլայ I-ի վրա, և վերջինս Բրյուլովին շնորհեց գեղարվեստի ակադեմիայի պրոֆեսորի կոչում և անմիջապես հրավիրեց նրան մայրաքաղաք։ Այդ պահին նկարիչը գտնվում էր Կոստանդնուպոլսում և, ստանալով կայսեր հրամանը, ուղևորվեց դեպի Պետերբուրգ։ Ճանապարհին նա անցավ Մոսկվայով և ժամանեց այնտեղ 1835 թվականի դեկտեմբերի 25-ին (նոր տոմարով՝ 1836 թվականի հունվարի 6-ին)։ Մոսկվայում նա մնաց կես տարի՝ ապրելով Ա. Պերովսկու տանը, որի համար էլ այդ ընթացքում նկարեց «Գուշակություն անող Սվետլանան»։ Նկարչի այցը համընկավ Սուրբ ծննդյան տոնական շրջանի նախօրեին, և Բրյուլովը հնարավորություն ունեցավ Պերովսկու տանը դիտելու գուշակության ծիսակարգը, ինչը օգնեց կտավին հաղորդել կենդանություն և իրականություն։

Մինչև Հոկտեմբերյան հեղափոխություն նկարը գտնվել է Վ. Օռլով-Դավիդովի հավաքածուում։ Հետագայում այն փոխանցվել է Սանկտ Պետերբուրգի գեղարվեստի ակադեմիայինյին, որտեղ էլ պահվում է մինչև օրս։ Նկարի պահպանվածության ներկայիս վիճակը՝ բավարար։

## Սյուժե
Նկարում պատկերված է Սուրբ ծննդյան գուշակության տեսարան։ Դիմահայաց նստած է մի երիտասարդ աղջիկ՝ բաց շիկահեր հյուսքով, հագին՝ ռուսական կոկոշնիկ (ազգագրական գլխարկ) և ավանդական ռուսական սարաֆան։ Նրա առջև սեղանի վրա դրված են վառվող մոմը՝ բարձր մոմակալում, և փորագրված հայելի, որի մեջ հերոսուհին վախով ու լարվածությամբ է նայում, հույս ունենալով հայելու անդրադարձման մեջ տեսնել իր ապագա փեսացուին։ Սյուժեն ներշնչված է եղել ժամանակին շատ տարածված Վ. Ժուկովսկու «Սվետլանա» բալադով։

## Նկարչական առանձնահատկություններ
Բրյուլովին հաջողվել է փոխանցել ռոմանտիկ միստիցիզմը, որի ոգով էլ գրված էր բուն բալլադը։ Նկարի ենթատեքստում հայելին ընկալվում է որպես այլաշխարհիկ աշխարհի հետ կապի խորհրդանիշ, իսկ հայելու անդրադարձումը՝ որպես երկակի իմաստավորում, որը բնորոշ է ռոմանտիզմին։ Իսկ գուշակության տեսարանը խորհրդանշում է իրականության սահմաններից դուրս գալու ցանկությունը։ Սա Բրյուլովի միակ կտավն է, որը ստեղծվել է ռուսական ազգային կենցաղի թեմայով։ Նկարը նկարված է յուղաներկով կտավի վրա, չափսերը՝ 94 × 81 սմ։

Ընդհանուր առմամբ, կտավը միանգամայն կոնկրետ դրվագի պատկերումը չէ Ժուկովսկու բալադից, այլ՝ պոետական կերպարի՝ գուշակող աղջկա խորհրդանշական պատկերացում, որը ձևավորվել էր հասարակական գիտակցությունում՝ ստեղծագործության հաջողության ալիքի վրա: Ինքը Ժուկովսկին, շնորհակալություն հայտնելով նկարչին ստեղծագործության համար, նրան անվանում էր Կառլ Մեծը։ Նշենք, որ սա Բրյուլովի միակ նկարազարդումը չէ Ժուկովսկու ստեղծագործություններից։ 1839–1843 թվականներին նա աշխատել է «Փերի և հրեշտակ» նկարի վրա՝ ըստ բանաստեղծի նույնանուն բալադի սյուժեի։

## Քննադատություն
Նկարը մեծ արձագանք է ստացել Մոսկվայում, որտեղ այդ ժամանակ ապրում էր Բրյուլովը։ Իվան Դմիտրիևը շտապեց այդ մասին գրել Պ. Սվինինին՝ որ «Նա այստեղ... Պերովսկու համար նկարել է մի փոքրիկ կտավ, որը պատկերում է գեղեցիկ աղջկա՝ ռուսական ժողովրդական տարազով»։ Շալիկովը, իր հերթին, այդ առիթով տպագրեց բանաստեղծություն «Մոսկովյան տեղեկագրերում»՝

## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն
* 
* 
* 
* 
* 

Կատեգորիա:1836 նկարներ
Կատեգորիա:Կանանց դիմապատկերներ
Կատեգորիա:Կառլ Բրյուլովի նկարներ