Մարկ Գրիգորյան (ճարտարագետ)

**Մարգար Գրիգորյան** (նաև՝ **Մարկ Գրիգորյան**) (հուլիսի 11, 1940, Թեհրան--հունիսի 5, 2024, Երևան), հայ կառուցվածքային ճարտարագետ, և Իրանի Շարիֆ համալսարանի կառուցվածքային ինստիտուտի (ֆակուլտետի) հիմնադիրներից, ով առաջին երկու շրջանում ծառայել է որպես ինստիտուրի տնօրեն։ Դասախոսել է նույն ինստիտուտում, ապա ԱՄՆ տեղափոխվել և աշխատել որպես լիցենզավորված կառուցվածքային ճարտարագետ և ՄԳԱ Սթրաքչրալ Էնջինիրինգ ընկերության հիմնադիր տնօրեն։ ՀԱՀ-ի Փարամազ Ավետիսյան շենքի կառուցվածքային ճարտարագետն է։

Շարունակում է ծառայել որպես խորհրդատու դասախոս աշխարհի տարբեր համալսարանների ասպիրանտուրայի ուսանողներին։

Իրանական հաշվարկող ճարտարագետների միության հիմնադիր խորհրդի անդամ է։

## Կենսագրություն
Մարգար Գրիգորյանը ծնվել է 1940 թվականին Թեհրանում, հայ ընտանիքում։ Տարրական և միջնակարգ կրթությունը ստացել է Քուշեշ դպրոցում, և ապա մեկնել Անգլիա՝ կրթությունը շարունակելու։ Կառուցվածքային ճարտարագիտության մեջ բակալավրիատի և մագիստրատուրայի աստիճանն ավարտել է 1964 թվականին Մանեչեսթերի համալսարանում և ապա կրթությունը շարունակել Աքսֆորդի համալսարանում,  որտեղ ասպիրանտուրան վաստակել է 1967-ին և ապա շարունակել մինչ հետ-ասպիրանտուրա (*postdoc*):

## Ճարտարագիտական գործունեություն
[thumb|350px|[Շարիֆ համալսարանի սկզբնական տարիների գիտական խորհուրդը. Մարկ Գրիգորյանը դիմացի շարքի ձախից երրորդն է:]]

1967 թվականին համալսարանական կրթությունն ավարտելուց հետո, երբ Թեհրանում հիմնադրվում էր Արիամեհրի տեխնոլոգիական համալսարանը (այժմ՝ Շարիֆ), Դոկտոր Մոհամմադ Ալի Մոջթահեդի Գիլանիի առաջարկով՝ վերադառնում է Իրան, որպեսզի Շարիֆ տեխնիկական համալսարանի համար կառուցվածքային ինստիտուտ հիմնեն։ Սկզբից դասավանդում է մեխանիկայի ֆակուլտետում, մինչ 1971 թվականին Դոկտ. Բիժան Էլամի, Ճարտարագետ Քամբիզ Փայվարի, Ճարտարագետ Բարիս Պետրոսյանի, Դոկտ. Փարվիզ Չահանիի, Դոկտ. Մոսթաֆա Թուսիի, Դոկտ. Մեհրդադ ՄարԱյինի, և Դոկտ. Սայիդ Յաղմայիի հետ հիմնադրում են Կառուցվածքային ինստիտուտը։ Մարկ Գրիգորյանը դառնում է ինստիտուտի առաջին տօներնը և երկու շրջան՝ 1971-75 տնօրինում այն, ինչպես նաև դասավանդում ինստիտուտում։

Իրանի 1979 թվականի հեղափոխությունից մի քանի տարի հետո տեղափոխվում է ԱՄՆ, և Կալիֆոռնիայում հիմնում «Մարկ Գրիգորյան էնդ ըսոշիեյթս (ՄԳԱ) Սթրաքչրալ Էնջինիրս» կառուցվածքային ճարտարագիտության ընկերությունը 1983 թվականին։

Հայաստանի անկախացումից, և Սպիտակի երկրաշարժից հետո, երբ հիմնադրվում է Հայաստանի ամերիկյան համալսարանը՝ սկզբնական շրջանում շինարարական (կառուցվածքային) ճարտարագիտության մագիստրոսի աստիճանի մատուցմամբ, Գրիգորյանը դասավանդում է այնտեղ։

[thumb|350px|[Հայաստանի ամերիկյան համալսարան|ՀԱՀ-ի Փարամազ Աւետիսեան շենքը]]
Հայաստանի ամերիկյան համալսարանի Փարամազ Ավետիսյան շենքի կառուցվածքային ճարտարագետն է, ինչպես նաև այլ նախագծեր է իրականացրել Հայաստանում։

Մարկ Գրիգորյանը հեղինակն է ավելի քան 120 գիտական հոդվածի և քանի հատոր գրքի, և կառուցվածքային ճարտարագիտության նոր գիտության ականավոր հետազոտողներից է համարվում, և բազում ուսանողներ է կրթել։

## Սպորտային գործունեություն
Մարկ Գրիգորյանը Իրանի հեղափոխության սկզբում և նախքան ԱՄՆ տեղափոխվելը Արարատ մարզավանի թեթև ատլետիկայի թիմի մարզիչն է եղել և կրթել բազում մարզիկներ։

Գիրգորյանը կարատեի յոթերրորդ դանի սև գոտի ունի, և ունի քանի գիրք նաև այդ ուղղությամբ։ Հայաստանում որպես մարզիչ կարատե է պարապել նաև Խուլ ու համրերի կենտրոնում։

## Անձնական
Որդին՝ Կառլ Գրիգորյանը նաև կառուցվածքային ճարտագետ է, և Բերքլիի համալսարանի կառուցվածքային ճարտագիտության պրոֆեսոր։

### Գրքեր

* 2016 : Կարատե-դո. կյանքնի ձև (*Karate-do: A Way of Life*): Empire Books: 
* 2009 : Մտքի փնտրման մեջ. Թարմ հայացք միտք-մարմին-հոգի մենկնաբանման (*In Search Of The Mind: A Fresh Look At Mind-Body-Spirit Interpretation*):  ‎ AuthorHouse: 

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Ամերիկահայ ճարտարագետներ
Կատեգորիա:Թեհրան քաղաքում ծնվածներ
Կատեգորիա:Իրանահայ ճարտարագետներ
Կատեգորիա:Կառուցվածքային ճարտարագետներ
Կատեգորիա:Հայ պրոֆեսորներ
Կատեգորիա:Տեխնիկական գիտությունների թեկնածուներ