Ալֆրեդ Բեմ

**Ալֆրեդ Լյուդվիգովիչ Բեմ** (**Ալեքսեյ Ֆյոդորովիչ**, ), ռուս գրականագետ, Դոստոևսկագիտության գիտնական և հասարակական գործիչ։

## Կյանք և գործունեություն
Ալֆրեդ Բեմը ծնվել է Կիևում 1886 թվականի ապրիլի 24-ին (մայիսի 6), Գերմանական կայսրության հպատակ կաթոլիկների  ընտանիքում։

1905 թվականին ավարտել է Կիևի Սուրբ Եկատերինայի ռեալական դպրոցը։ Մեկ տարում սովորել է հին լեզուներ, որոնք դպրոցում չէին սովորեցնում և անհրաժեշտ էին համալսարան ընդունվելու համար։ Ընդունվել է Կիևի համալսարանի պատմաբանասիրական ֆակուլտետը։ 1907 թվականին հեռացվել է ուսանողական անկարգություններին մասնակցելու համար, 1908–1911 թվականներին ուսումը շարունակել է Սանկտ Պետերբուրգի պետական համալսարանի պատմաբանասիրական ֆակուլտետի բանասիրական բաժնում, որտեղ նրա ուսուցիչներն են եղել Ս. Վենգերովը և Վ. Սրեզնևսկին։

1910 թվականին ընդունել է Ռուսաստանի քաղաքացիություն։ 1911 թվականի ձմռանը ձերբակալվել է ուսանողական անկարգություններին մասնակցելու համար և որոշ ժամանակ անցկացրել բանտում, ապա հեռացվել համալսարանից, վտարվել մայրաքաղաքից և վերադարձել Կիև։ 1912 թվականի գարնանը հաջողությամբ հանձնել է Պետերբուրգի համալսարանի քննությունները։ 1912 թվականի հուլիսին նա կրկին ձերբակալվել է, իր բնակարանի խուզարկության ժամանակ հայտնաբերվել է չորս անօրինական գրքույկ։ Բեմը բանտարկվել է Կիևի Լուկյանովկա բանտում, որտեղ մնացել է մինչև սեպտեմբեր։ 1912 թվականի վերջին տեղափոխվել է Սանկտ Պետերբուրգ։

Բեմը աշխատել է Ռուսաստանի գիտությունների ակադեմիայի գրադարանի ձեռագրերի բաժնում, ինչպես նաև Սանկտ Պետերբուրգի աստվածաբանական ակադեմիայի գրադարանում։ Եղել է խմբագիր և մասնակցել «Սլավոնագիտության աշխատությունների ակնարկ» մատենագիտական ​​մատենաշարի 5 հատորյակի ստեղծմանը։ 1919 թվականին կամ 1920 թվականին լքել է հայրենիքը։ Սկզբում ապրել է Բելգրադում, ապա 1920-1922 թվականներին՝ Վարշավայում։

Բեմի քաղաքական համոզմունքները մոտ էին Սոցիալիստական ​​հեղափոխական կուսակցության տեսակետներին։ 1920 թվականից եղել է «Կրեստյանսկայա Ռոսիա» խմբի անդամ, իսկ 1927 թվականից՝ «Կրեստյանսկայա Ռոսիա» կուսակցության հիմնադիրներից մեկը՝ Աշխատանքային գյուղացիական կուսակցությունը (ԿՌ-ՏԿՊ), դարձել է նրա ղեկավարներից և Կենտկոմի անդամ, ինչպես նաև  «Գյուղացիական Ռուսաստանի տեղեկագիր» ամսագրի տպագիր օրգանի խմբագիր։ 1934 թվականին դուրս է եկել կուսակցությունից։

1922 թվականին տեղափոխվել է Պրահա։ Պրահայում հիմնել է Դոստոևսկու ընկերակցությունը։ Եղել է Ռուսաստանի մանկավարժական բյուրոյի քարտուղարը, զբաղվել նրա տեղեկագրերի կազմմամբ։ Ղեկավարել է «Պոետների պանդոկ» (Վարշավա, 1921–1922) և «*Скит поэтов*» (Պրահա, 1922–1940) գրական ընկերակցությունները։ 

1932 թվականին դարձել է Գերմանական համալսարանի գիտությունների դոկտոր։ 1922 թվականից ռուսաց լեզու և գրականություն է դասավանդել Պրահայի Կառլի համալսարանում (մինչև 1939 թվականը) և Պրահայի Յ. Ա. Կոմենսկու անվան ռուսական մանկավարժական ինստիտուտում։ Դասախոսություններ է կարդացել Ռուսաստանի ազատ համալսարանում։ 1925 - 1938 թվականներին Պրահայի Ռուսական ժողովրդական համալսարանում անցկացել է սեմինարներ է Դոստոևսկու մասին։ Նա ղեկավարել է «Դոստոևսկու մասին» հոդվածների և նյութերի եռահատոր ժողովածուի հրատարակումը (*O Dostojevském. Sbornik stati a materialu*. Պրահա – 1929, 1933, 1936)։ Բեմի «Դոստոևսկի – փայլուն ընթերցող» հոդվածը հիմք է դրել Դոստոևսկու ստեղծագործության ուսումնասիրության կարևոր ուղղություններից մեկին։

Բեմը գրել է «Պատմա-գրական հասկացությունների պարզաբանում» (Պետրոգրադ, 1918), «Դոստոևսկու անհատականության գաղտնիքը» (Պրահա, 1928), «Դոստոևսկու ստեղծագործության ակունքներում» (Պրահա, 1936 թ.), «Պուշկինի մասին » (Ուժհորոդ, 1937), «Դոստոևսկի. Հոգեվերլուծական էտյուդներ» (Պրահա - Բեռլին, 1938), Գոգոլի մասին մի շարք աշխատություններ, «Նամակներ ռուս գրականության մասին», տպագրված «Ղեկ» թերթերում (Բեռլին,  Բեմը խմբագրական խորհրդի կազմում էր 1931 թվականի մարտ - հոկտեմբեր ամիսներին), «Մոլվա» (Վարշավա), 1932-1934) և «Սուր» (Վարշավա, 1934-1939), հոդվածներ և քննադատություն «Նոր ռուսական գրքում», «Ռուսաստանի կամքը», «Սեփական ուղիներով», «Ժամանակակից գրառումներ» գրքերում, ինչպես նաև չեխերեն «*Slavia*», «*Ceske slovo*», «*Lumir*», «Listy pro umeni a kritiku», «*Casopis  pro moderni filologii*»։ Ամբողջական մատենագիտությունը պարունակում է 535 վերնագիր։

1945 թվականի մայիսին Բեմը ձերբակալվել է խորհրդային գաղտնի ծառայությունների կողմից, նրա հետագա ճակատագիրը հայտնի չէ: Նրա դուստր Տատյանան հիշել է, որ երկու չեխ զանգել են, ինչ-որ բան թարգմանելու խնդրանքով, հայրը գնացել է անվերադարձ։

Ըստ մի վարկածի, նա ինքնասպանություն է գործել, ըստ մյուսի, նա գնդակահարվել է Պրահայի բանտի բակում, մահացել է ճամբարի ճանապարհին։ Բեմի անձնական արխիվը գտնվում է Պրահայի Ազգային գրականության թանգարանի գրական արխիվում, իսկ որոշ նյութեր՝ Պրահայի սլավոնական գրադարանում։

## Ընտանիք
Եղբայր - Օտտո (1892-1938), բոլշևիկ, Կրուպսկայայի ղեկավարությամբ աշխատել է Կրթության ժողովրդական կոմիսարիատում որպես բարձրագույն կրթության վարչության պետի տեղակալ, մանկավարժական ֆակուլտետի դեկան և Մոսկվայի երկրորդ պետական ​​համալսարանի ռեկտորի տեղակալ, խմբագիր, «Հանուն կոմունիստական ​​կրթության» ամսագրի գլխավոր տնօրեն։ 1937 թվականին ձերբակալվել է, 1938 թվականին մահապատժի ենթարկվել։ Արդարացվել է 1956 թվականին։

Քույրը՝ Յադվիգան, ամուսնացել է Ալեքսեյ Կոլակովսկու հետ, որը 1920-ական թվականներին ղեկավարել է Սուխումի բանկը։ Նրանց որդին՝ Ալֆրեդը, ԽՍՀՄ ԳԱ թղթակից անդամ է։

Կինը՝ Անտոնինա Իոսիֆովնա Օմելյանենկո (1885-1951), Կիևի հարուստ վաճառականի դուստր էր։ Նրանք ամուսնացել են 1915 թվականի ապրիլին։ 1916 թվականի փետրվարին ծնվել է նրանց ավագ դուստրը՝ Իրինան։

Թոռը՝ Սերգեյ Սերգեևիչ Դավիդով (1945-), Ռուս գրականության պրոֆեսոր Վերմոնտի Միդլբերի քոլեջիում։

## Գրականություն
* 
*  (Диссертация на соискание ученой степени кандидата филологических наук на правах рукописи).
* Педагогический терминологический словарь. — С.-Петербург: Российская национальная библиотека. 2006.
*  (Диссертация на правах рукописи).

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* 
* 
* Произведения А. Бема «*Вторая литература*» կայքում

 
Կատեգորիա:Դոստոևսկագիտություն
Կատեգորիա:Ռուս գրականագետներ
Կատեգորիա:Ռուս գրողներ