open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Պաչակուտեկ Յուպանկի

**Պաչակուտեկ (Պաչակուտի) Յուպանկի** (, , ), Ինկերի կայսրության 9-րդ կառավարիչը, կառավարել է 1438-1471 թվականներին։

## Գործունեություն
Պաչակուտեկ Յուպանկիի կառավարումը սկսվել է չանկա ազգի դեմ տարած հաղթանակից հետո։ Չանկան, որն իր հերթին ագրեսիվ տերություն էր, ինկերի համար լուրջ վտանգ էր ներկայացնում։ 1438 թվականին շուրջ 40 հազարանոց զորքով նրանք կարողացան պաշարել ինկերի մայրաքաղաք Կուսկոն։ Պաչակուտեկ Յուպանկիի զառամյալ հայրը՝ Վիրակոչա Ինկան, իր Ուրկո Ժառանգի հետ թաքնվել էր Կալկա ամրոցում։ Պաչակուտեկն իր ձեռքը վերցրեց ինկերի զորքերի ղեկավարումը, դաշնակիցների օգնությամբ պաշարումից ազատագրեց Կուսկոն և ոչնչացրեց Չանկայի հիմնական ուժերը։ Այս իրադարձությունը ինկերի ավանդության մեջ սկզբնավորեց նոր դարաշրջան՝ այսպես կոչված «Աշխարհի փոփոխությունը» (պաչակուտներ)։ Անպարտելի զորահրամանատարը, ում մինչ այդ կոչում էին Վանար Յուպանկի, դարձավ կայսրության գլխավոր կառավարիչը և ստացավ իր մականունը, որը նշանակում է «աշխարհը փոխողը»։
մինի|250x250փքս|Պաչակուտեկ Յուպանկիի հուշարձանը Պերուում
1460 թվականին Պաչակուտեկի եղբայրը՝ Կապակ Յուպանկին, երկար մարտերից հետո Խունին շրջանի ուանկա ազգին կարողացավ ենթարկեցնել իրեն։ Սակայն դեպի Ուանուկո անհաջող արշավից հետո, որի ժամանակ ինկերի բանակում չանկայի շատ մարտիկներ դասալիք դարձան, Պաչակուտեկը կարգադրեց մահապատժի ենթարկել իր եղբորը Կուսկոյում։

Պաչակուտեկը Ինկերի կայսրությունը ընդարձակել է կենտրոնական Անդերից՝ Տիտիկակա լճից մինչև Խունին։ Նա աջակցել է ենթակառուցվածքների զարգացմանը և ամրապնդել տնտեսությունը՝ ներդնելով գյուղատնտեսական նոր տեխնիկա։ Նրա ժամանակներից սկսած՝ կա հստակ պատմական ժամանակագրություն, ներառյալ՝ հաջորդ կառավարիչների ծննդյան և մահվան հստակ տարեթվերը։

## Անձնական կյանք
Պաչակուտեկի անձնական կյանքի մասին քիչ բան է հայտնի։ Կնոջ անունը Մամա Անահուարքի կամ Քույա Անավարկի էր։ Ուներ երեք որդի՝ Թուփաք Այար Մանկո, Ապու Պաուչար և Թուփաք Ինկա Յուպանակի։

## Ծանոթագրություններ

## Տես նաև
* Ինկերի կայսրություն

## Գրականություն
* Купрієнко С.А. Суспільно-господарський устрій імперії інків Тавантінсуйу : автореф. дис. на здобуття наук. ступеня канд. істор. наук : 07.00.02. / Купрієнко Сергій Анатолійович ; КНУ імені Тараса Шевченка. — К.: ЛОГОС, 2013. — 20 с.
* Куприенко С.А. Источники XVI-XVII веков по истории инков: хроники, документы, письма / Под ред. С.А. Куприенко.. — К.: Видавець Купрієнко С.А., 2013. — 418 с. — ISBN 978-617-7085-03-3.
* Пачакути Йамки Салькамайва, Куприенко С.А. Доклад о древностях этого королевства Перу / пер. С. А. Куприенко.. — К.: Видавець Купрієнко С.А., 2013. — 151 с. — ISBN 978-617-7085-09-5.
* Талах В.Н., Куприенко С.А. Америка первоначальная. Источники по истории майя, науа (астеков) и инков / Ред. В. Н. Талах, С. А. Куприенко.. — К.: Видавець Купрієнко С.А., 2013. — 370 с. — ISBN 978-617-7085-00-2.
* Куприенко C. А., Ракуц Н. В. К вопросу о реформировании культа и храмового хозяйства в инкской империи (Перу, XV в.) (рус.) // Латинская Америка : журнал. — М., 2013. — Вып. 4. — С. 72-82. — ISSN 0044-748X.
* Тюрин Е.А., Зубарев В.Г., Бутовский А.Ю., «История древней Центральной и Южной Америки»
Գործակալ Ջոնի Ինգլիշ։ Վերբեռնում (ֆիլմ)

**«Գործակալ Ջոնի Ինգլիշ։ Վերբեռնում»** (), բրիտանական կատակերգական ֆիլմ, «Գործակալ Ջոնի Ինգլիշ» (2003) ֆիլմի շարունակությունն է։ Ինչպես առաջին մասը, սա նույնպես  ծաղրերգում է լրտես-սուպերգործակալների մասին մարտաֆիլմերը՝ առաջին հերթին Ջեյմս Բոնդի մասին վերջին ֆիլմերը։ Ֆիլմի ռեժիսորը Օլիվեր Փարքերն է։ Գլխավոր դերերում խաղում են՝ Ռոուեն Ատկինսոնը և  Ջիլիան Անդերսոնը։ Համաշխարհային պրեմիերան տեղի է ունեցել 2011 թվականի սեպտեմբերի 23-ին։

Գովազդային կարգախոս՝ «*Նա չի փնտրում հեշտ ճանապարհներ*»։

## Սյուժե
Ֆիլմի գործողությունները ծավալվում եմ նախորդ ֆիլմի իրադարձություններից ութ տարի անց։ Այդ ժամանակից սըր Ջոնի Ինգլիշի կարիերան դեպի  ձախողում է գնացել։ Հինգ տարի առաջ նրան ուղարկել են Մոզամբիկ, սակայն առաքելությունը ձախողվում է։ Այժմ նա ապրում է Տիբեթի լեռներում գտնվող մենաստանում, որպեսզի թաքնվի ամոթից, որն առաջացել է առաքելության ձախողման պատճառով։ Ֆիլմը սկսվում է այն ժամանակ, երբ հերոսը գտնվում է վատ հոգեվիճակում, մինչ նրան ևս մեկ հնարավորություն են ընձեռում։ Բրիտանական MI7 հատուկ ծառայությունը կրկին նրա կարիքն է զգում։ Ծառայության նպատակն է կանխել Չինաստանի վարչապետի սպանությունը։

## Դերերում

## Արտադրություն
Universal Studios-ն առաջին անգամ հայտարարել է «Ջոնի Ինգլիշ» ֆիլմի շարունակության մասին 2010 թվականի ապրիլի 8-ին, առաջին ֆիլմից 8 տարի անց։

Նկարահանումները սկսվել են 2010 թվականի սեպտեմբերի 11-ին Լոնդոնի կենտրոնում, իսկ հետո նաև Հեմփշիրում ու Հոնկոնգում։ Նկարահանումները տեղի են ունեցել Լոնդոնի կենտրոնական մոլում 2010 թվականի սեպտեմբերի 25-ին։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Официальный сайт фильма 
*  
* Working Title Films 

Կատեգորիա:2010-ականների ամերիկյան ֆիլմեր
Կատեգորիա:2010-ականների անգլերեն ֆիլմեր
Կատեգորիա:2010-ականների արկածային ֆիլմեր
Կատեգորիա:2010-ականների սիքվել ֆիլմեր
Կատեգորիա:2011 ֆիլմեր
Կատեգորիա:Relativity Media ֆիլմեր
Կատեգորիա:StudioCanal ֆիլմեր
Կատեգորիա:Universal Pictures ֆիլմեր
Կատեգորիա:Ամերիկյան արկածային կինոկատակերգություններ
Կատեգորիա:Ամերիկյան արկածային ֆիլմեր
Կատեգորիա:Ամերիկյան էքշն կինոկատակերգություններ
Կատեգորիա:Ամերիկյան կինոկատակերգություններ
Կատեգորիա:Ամերիկյան սիքվել ֆիլմեր
Կատեգորիա:Անգլիայում նկարահանված ֆիլմեր
Կատեգորիա:Բրիտանական արկածային ֆիլմեր
Կատեգորիա:Բրիտանական կինոկատակերգություններ
Կատեգորիա:Բրիտանական մարտաֆիլմեր
Կատեգորիա:Բրիտանական քրեական ֆիլմեր
Կատեգորիա:Բրիտանական ֆիլմեր
Կատեգորիա:Իսրայելական ֆիլմեր
Կատեգորիա:Լոնդոնում նկարահանված ֆիլմեր
Կատեգորիա:Ճապոնական կինոկատակերգություններ
Կատեգորիա:Մեծ Բրիտանիայում նկարահանված ֆիլմեր
Կատեգորիա:Ֆիլմեր, որոնց գործողությունները տեղի են ունենում Անգլիայում
Կատեգորիա:Ֆիլմեր, որոնց գործողությունները տեղի են ունենում Լոնդոնում
Կատեգորիա:Ֆրանսիական կինոկատակերգություններ
Կապիկները։ Շտապ օգնություն

**«Կապիկները։ Շտապ օգնություն»** (), ռուսական նկարված մուլտֆիլմ, «Կապիկները» շարքի յոթերորդ պատմությունը։ Երգը կատարում է «Մաշինա վրեմենի» խումբը։

Մուլտֆիլմը մասնակցել է Տարուսա-1998 փառատոնին։

## Սյուժե
Նախորդ պատմությունից ծանոթ Կենդանաբանական այգին է։ Կապիկները պերիոսկոպով դիտում են շրջապատը՝ ինչ-որ հետաքրքիր բան գտնելու համար, իսկ Մայր կապիկը նրանց համար ուտելիք է պատրաստում։ Փոքրիկները տեսնում են վաճառականին, որի սայլակի վրա գրված էր «Պաղպաղակ»։ Անցորդներն անտարբեր անցնում են։ Վաճառականն սկսում է ապրանքը բարձրաձայն գովաբանել, և արդյունքում կապիկները հրապուրված վազում են նրա մոտ և էսկիմո ճանկում։ Գրավվելով կենդանի գովազդից՝ անցորդները վազում են և ակտիվորեն պաղպաղակ գնում։ Նկատելով կապիկների անհետանալը՝ մայրը նետվում է նրանց որոնելու։ Նրանց ամբոխի մեջից դուրս է բերում ու տանում Կենդանաբանական այգի։

Այստեղ նա, նկատելով, որ ամենափոքրը հիվանդացել է, սարսափահար շտապ օգնություն է զանգահարում։ Բժիշկները ժամանում են, իսկ խորամանկ կապիկները կամացուկ փախչում են ու «Շտապ օգնության» մեքենան քշում։ Բժիշկներն ու մայրը վազում են մեքենայի հետևից։ Ճանապարհին կապիկները տեսնում են, որ կողոպտիչները («Կապիկներն ու կողոպտիչները» մուլտֆիլմից) փորձում են բանկ թալանել, և անմիջապես վազում են նրանց ավտոմատներն ու պարկը խլելու։ Զենքերը տալիս են պահակներին, փողը լցնում են բանկն ու դատարկ պարկով հեռանում։ Այնուհետև նրանք կանգ են առնում հիվանդանոցի մոտ, որտեղ ատամնաբույժները, «Շաղգամը» հեքիաթի նման իրարից բռնած, փորձում էին հեռացնել հիվանդի ատամը։ Կապիկները նորից փորձում են օգնել։ Գալիս է մայրն ու նրանց հետ տանում։

Նորից Կենդանաբանական այգում են։ Մայրը մի տաշտ կարկանդակ է պատրաստել։ Իսկ անհանգիստ կապիկները կրկին նայում են պերիոսկոպով ու ծանոթ կողոպտիչներին տեսնում բանտի ճաղերի հետևում։ Փոքրիկները բարկացնում են նրանց՝ փողի պարկը լցրած կարկանդակները նրանց վրա լցնելով, իսկ կողոպտիչները կարկանդակները հետ են նետում։ Արդյունքում կարկանդակները նորից լցվում են տաշտը, իսկ քաղցած կապիկներն սկսում են ուտել։

## Ստեղծողներ

* Ստեղծողների ցանկը կազմված է ըստ մուլտֆիլմի տիտրերի։

## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն
*  Книга о Леониде Шварцмане и о созданных им мультфильмах.

## Արտաքին հղումներ
* 

Կատեգորիա:1997 մուլտֆիլմեր
Կատեգորիա:«Սոյուզմուլտֆիլմ» ստուդիայի մուլտֆիլմեր
Կատեգորիա:Լեոնիդ Շվարցմանի մուլտֆիլմեր
Կատեգորիա:Կապիկները
Կատեգորիա:Մուլտֆիլմեր կապիկների մասին
Կատեգորիա:Ռուսական մուլտֆիլմեր
Կատեգորիա:Ռուսերեն մուլտֆիլմեր
Գրիշայի գրքերը

**«Գրիշայի գրքերը»** (), խորհրդային նկարված մուլտիպլիկացիոն ֆիլմ՝ ստեղծված 1979 թվականին ռեժիսոր Եֆրեմ Պրուժանսկու կողմից Սամուիլ Մարշակի «Գիրք գրքերի մասին» () բանաստեղծության հիման վրա։

## Սյուժե
Սկվորցով Գրիշկայի մոտ ապրում էին գրքեր։ Գրիշկան թափթփված ու անուղղելի էր, և դրանից նրա գրքերը մշտապես տուժում էին և վատ վիճակում էին. «առանց վերջի ու առանց սկզբի, կազմերը ճիլոպի նման, թերթերի վրա՝ խզբզոցներ»։

Գրքերը երկար են տանում Գրիշկայի այդ վերաբերմունքը, բայց մի օր նրանց համբերությունն սպառվում է, և նրանք որոշում են Գրիշայի տնից փախչել գրադարան, որտեղ նրանց տանում են վերանորոգման կազմարար Միտրոֆան Կուզմիչի մոտ։ Վերականգնումից հետո գրքերը որոշում են մնալ գրադարանում։ Իսկ Գրիշկան, որոշելով կատարել տնային աշխատանքները, տեսնում է, որ տանը ոչ մի գիրք չի մնացել։

Շան օգնությամբ Գրիշան գտնում է գրքերը գրադարանի ընթերցասրահում, խնդրում դրանք տալ իրեն կարդալու, սակայն գրքերը վռնդում են նրան։

Գիտակցելով իր սխալը՝ Գրիշան թղթի վրա գրում է, որ ներողություն է խնդրում գրքերից և այն տանում է գրադարան՝ գրքերի մոտ։ Գրքերը ներում են Գրիշկային ու վերադառնում նրա մոտ։

## Ստեղծողներ

## Տարբերություններ բնօրինակից
* Մուլտֆիլմում ավելացվել է այն տեսարանը, որտեղ Գրիշկան ներողություն է խնդրում իր գրքերից։
* Բանաստեղծության վերջում կա վերջաբան, որից եզրակացվում է, որ Սկվորցովը ոչ միայն ինքն է հոգ տանում գրքերի մասին, այլև դա սովորեցնում է նաև իր որդուն։

## Հետաքրքիր փաստեր
* Գրիշայից փախած ուկրաիներեն գրքերը՝ Դանիել Դեֆո, «Робінзон Крузо», Սերվանտես «Дон Кіхот», «Граматика», «Задачник», І. А. Крилов «Басни», «Брати Грімм „Казки“», «Географія» (հիշատակվում են Սամուիլ Մարշակի բանաստեղծության մեջ)։
* Ուսուցչուհին գրատախտակին գրում է տնային առաջադրանքը՝ «Խնդիր № **3**9», իսկ Գրիշկայի օրագրում գրված է՝ «Задача № **5**9»։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* «Գրիշայի գրքերը» մուլտֆիլմը аниматор.ру կայքում

Կատեգորիա:Խորհրդային մուլտֆիլմեր
Կատեգորիա:1979 մուլտֆիլմեր
Կատեգորիա:«Կիևնաուչֆիլմ» ստուդիայի մուլտֆիլմեր
Girls’ Generation - Oh!GG

**Girls’ Generation — Oh!GG** (), հարավկորեական Girls’ Generation աղջիկների երաժշտական խմբի երկրորդ պաշտոնական ենթախումբը, որը ձևավորվել է S.M. Entertainment-ի կողմից 2018 թվականին։ Խումբը բաղկացած է հինգ անդամից՝ Թեյոն, Լի Սուն Գյու, Կիմ Հյո Յոնգ, Կվոն Յու Րի և Իմ Յու Նա։

## Կարիերա
### 2018: Ձևավորում և ''Lil’ Touch-''ի հետ դեբյուտ
2017 թվականի օգոստոսին Girls’ Generation-ը թողարկեց վեցերորդ ստուդիական ալբոմը՝ «*Holiday Night»-ը,* որպեսզի նշեն իրենց դեբյուտի տասնամյակը։ Փրոմոուշենը շարունակվում է մեկ շաբաթ, որից հետո հայտնի է դառնում, որ մասնակիցները քննարկում են գործակալության հետ պայմանագրի երկարաձգումը։ Հոկտեմբերի 9-ին հայտնի է դառնում, որ Թիֆանի Հվանգը, Չհվե Սու Յոնգը և Սոհյոնը չեն թարմացրել պայմանագիրը և  պաշտոնապես հեռացել են S.M. Entertainment-ից, որից հետո խմբի ապագան վտանգի տակ էր, չնայած, որ խմբի լուծարման մասին ոչ մի հայտարարություն չտարածվեց։

2018 թվականի օգոստոսի 1-ին՝ քամբեքից շուրջ մեկ տարի անց նոր սաբ-յունիթի մասին լուրեր տարածվեցին (Girls’ Generation - TTS-ից հետո, որի դեբյուտը կայացել էր 2012 թվականին)։ Շուտով գործակալությունը հաստատեց այդ տեղեկությունները, սակայն դեբյուտի ամսաթիվը չհրապարակվեց։ Օգոստոսի 20-ին Թեյոնը նշեց, որ խումբն աշխատում է նոր պաշտոնական լայթսթիքի դիզայնի վրա։ Օգոստոսի 27-ին ներկայացվել է յունիթի առաջին ընդհանուր թիզերը։ Դեբյուտը կայացավ սեպտեմբերի 5-ին *Lil’ Touch* սինգլային ալբոմով։ Այն չի թողարկվելու CD տարբերակով, այլ միայն հասանելի կլինի կիխնո ձևաչափով։ Նույն օրը հրապարակվել է «Աղջիկները հանգստանում են» () ռեալիթի շոուի թիզերը, որը նկարահանվել էր  մայիսի վերջին Ֆրանսիայում։

«Lil' Touch» տեսահոլովակը թողարկվել է կորեական ժամանակով 12:00 սեպտեմբերի 5-ին և առաջին իսկ օրերին ունեցավ 9 միլիոն դիտում (նախկին ռեկորդը պատկանում է EXO-ին)։

## Մասնակիցներ

Պատկեր:(160315) SIA 2016 - Taeyeon.jpg| Թեյոն 
Պատկեր:Sunny at Style Icon Asia 2016 02.jpg| Լի Սուն Գյու 
Պատկեր:Kim Hyo-yeon at Style Icon Asia 2016.jpg| Կիմ Հյո Յոնգ 
Պատկեր:Kwon Yu-ri at Style Icon Asia 2016 01.jpg| Կվոն Յու Րի 
Պատկեր:YoonA at Style Icon Asia 2016 04.jpg| Իմ Յու Նա 


## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:2018 հիմնադրված երաժշտական խմբեր
Կատեգորիա:Հարավկորեական երաժշտական խմբեր
Կատեգորիա:Քեյ փոփ երաժշտական խմբեր
Բարմալեյ (մուլտֆիլմ)

**Բարմալեյ** (), 1941 թվականի խորհրդային մուլտֆիլմ, նկարված ըստ Կոռնեյ Չուկովսկու համանուն հեքիաթի, որը «Սոյուզմուլտֆիլմ» ստուդիայում ստեղծել են ռեժիսորներ Լեոնիդ Ամալրիկը և Վլադիմիր Պոլկովնիկովը։

Քանի որ մուլտֆիլմը նկարահանվել է նույն ռեժիսորների կողմից և օգտագործում է Այբոլիտի նույն գեղարվեստական ոճը և դիզայնը, ինչպես նաև՝ 1939 թվականին նկարահանված «Լիմպոպո» մուլտֆիլմում (նույնպես նկարված ըստ Չուկովսկու հեքիաթի), «Բարմալեյը» կարելի է համարել նրա շարունակությունը։ Դա նաև նկատվում է հետպատերազմյան «Սիրամարգի պոչը» մուլտֆիլմում։

## Սյուժե
Կ. Չուկովսկու հեքիաթի մոտիվներով նկարված արյունարբու ավազակ Բարմալեյի մասին։ Վանյան և Տանյան զբոսնելու են գնում Աֆրիկա։ Նրանց այնտեղ բռնում է չար ավազակ Բարմալեյը։ Բարմալեյին կուլ է տալիս կոկորդիլոսը, բժիշկ Այբոլիտի խնդրանքով։

## Ստեղծողներ

* Ռեժիսորներ՝ Լեոնիդ Ամալարիկ և Վլադիմիր Պոլկովնիկով
* Սցենարիստ՝ Կոռնեյ Չուկովսկի
* Կոմպոզիտոր՝ Նիկիտա Բոգոսլավսկի
* Նկարիչներ՝ Նիկոլայ Ռադլով, Յակով Ռեյտման
* Ռեժիսորի ասիստենտ՝ Նադեժդա Պրիվալովա
* Տեխնիկական ասիստենտ՝Ե. Ամալարիկ
* Օպերատոր՝ Միխայիլ Դրույան
* Ձայնային օպերատոր՝ Ս. Ռենսկի
* Նկարիչ-անիմատորներ՝ Ֆաինա Եպիֆանովա, Վալենտին Լալայանց, Լիդիա Ռեզցովա, Ռոման Դավիդով, Ալեքսանդր Բելյակով, Լև Պոպով, Ե. Միլիոտի, Բ. Պետին
* Բեմանկարիչներ՝ Վերա Վալերիանովա, Վերա Ռոդժերո, Ելենա Տանենբերգ, Կոնստանտին Մալիշև։

## Դերերերը կրկնօրինակեցին
* Լեոնիդ Պիրոգով՝ *Բարմալեյ*
* Յուլիա Յուլսկայա՝ *աղջիկ կապիկը*
* Անդրեյ Տուտիշկին՝ *Այբոլիտ*

## Մուլտֆիլմի մասին

## Տեսահրատարակչություն
* Մուլտֆիլմը թողարկվել է «Մոյդոդիրը և ընկերությունը» մուլտֆիլմերի ժողովածուում, դիստրիբյուտոր՝ «Союз»։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* 
* 
* 
* «Бармалей» на сайте «Кинопоиск»

Կատեգորիա:«Սոյուզմուլտֆիլմ» ստուդիայի մուլտֆիլմեր
Կատեգորիա:Վլադիմիր Պոլկովնիկովի մուլտֆիլմեր
Կատեգորիա:1941 մուլտֆիլմեր
Կատեգորիա:Խորհրդային մուլտֆիլմեր
Կատեգորիա:Լեոնիդ Ամալրիկի մուլտֆիլմեր
Կատեգորիա:Մուլտֆիլմեր երեխաների մասին
Սոխ Դերդերիանի

**Սոխ Դերդերիանի** (), սոխազգիների ընտանիքին պատկանող ծածկասերմ բույս։

## Նկարագրություն
Սոխուկը գրեթե գնդաձև է՝ 1-1,5 սմ, արտաքին կեղևը՝ մոխրագույն, թղթանման։ Ցողունը հաստ է՝ 5-10 սմ բարձրությամբ և մինչև կեսը հողի մեջ խրված։ Սոխուկավոր, գեղազարդային բույս է, որն ունի 5-10, երբեմն 15 սմ բարձրություն։ Ծաղկաբույլը լայն փնջաձև է, երբեմն կիսագնդաձև, սակավածաղիկ է։ Ծաղկապատը կարող է լինել աստղաձև կամ լայն–ձագարաձև, մասերը՝ գծային, սպիտակավուն կամ վարդագույն, ծիրանի–մանուշակագույն ջղով։ Տերևները գծային են։ Ոչ հասուն տուփիկը երկու անգամ կարճ է ծաղկապատյանից։

## Տարածվածություն
Հայաստանում հանդիպում է Զանգեզուրի ֆլորիստիկական շրջանում (Բագրուշատի լեռնաշղթա, լեռնագագաթներ՝ Կապուտջուղ, Խուստուփ, Բաղացսար)։ Աճում է նաև Նախիջևանում (լեռնագագաթ՝ Սոյուխ), Հյուսիսային և Արևմտյան Իրանում։

## Էկոլոգիա
Աճում է այպյան գոտում՝ ծովի մակերևույթից 2700-3400 մետր բարձրությունների վրա ժայռոտ, քարքարոտ–խճաքարոտ տեղերում, քարաթափվածքների վրա։ Ծաղկում է հունիս-հուլիս ամիսներին, պտղաբերում՝ հուլիս-օգոստոս ամիսներին։

## Պահպանություն
Վտանգված տեսակ է, որի բնակության շրջանի մակերեսը 500 կմ²-ից պակաս է։ Հայաստանի Կարմիր գրքում գրանցված էր որպես հազվագյուտ տեսակ։ GITES-ի և Բեռնի կոնվենցիաների հավելվածներում ընդգրկված չէ։ Անհրաժեշտ է իրականացնել պոպուլացիայի վիճակի մոնիթորինգ։

Պահպանության միջոցառումներ չեն իրականացվում։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Վտանգված տեսակներ
Կատեգորիա:Ծածկասերմեր
Կատեգորիա:Սոխազգիներ
Կատեգորիա:ՀՀ Կարմիր գրքում գրանցված բույսեր
Նարեկ (անձնանուն)

**Նարեկ**, հին հայկական ծագման անձնանուն։ Առաջացել է Նարեկ գյուղի անունից, որով կոչվել է Գրիգոր Նարեկացին և իր նշանավոր Նարեկ աղոթագիրքը։

## Հայտնի կրողներ
* Նարեկ Ավետիսյան
* Նարեկ Դուրյան
* Նարեկ Սարգսյան
* Նարեկ Մարգարյան
* Նարեկ Մնոյան

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Հայկական արական անձնանուններ
Մանյա

**Մանյա** անվանումը կարող է ունենալ հետևյալ կիրառումները․

## Ռումինական ազգանուն
Մանյա (), թուրքական ծագմամբ ազգանուն, ։
* Քրիստիան Մանյա (ծնվ․՝ 1997) - ռումինացի ֆուտբոլիստ,
* Նիկոլայ Մանյա (1954-2014) - ռումինացի ֆուտբոլիստ,
* Նորման Մանյա (ծնվ․՝ 1936) - ռումինացի գրող

Նաև ռումինական արական անձնանուն։
* Մանյա Մենեսկու (1916-2009) - Ռումինիայի վարչապետը 1974—1979 թվականներին։

## Ռուսական անուն
Մանյա, ռուսական իգական անձնանուն, որը գալիս է Մարիա անձնանունից։

Անունը կիրառվում է նաև Հայաստանում։ Հայտնի կրողներից են․
* Մանյա Ղազարյան։
Ջոկ (մուլտֆիլմ)

**«Ջոկ»**, լիամետրաժ մուլտֆիլմ, որի համաշխարհային պրեմիերան տեղի է ունեցել 2011 թվականի հուլիսի 29-ին ՀԱՀ-ում, իսկ Ռուսաստանում՝ 2012 թվականի մարտի 22-ին։ Այն առաջին հարավաֆրիկյան մուլտֆիլմն է, որը նկարված է 3D ձևաչափով։

## Մուլտֆիլմի կարգախոս
«Մարդու լավագույն ընկերոջ ամենամեծ արկածները»

## Սյուժե
Ֆիլմը մի հմայիչ և խիզախ շան՝ Ջոկի արկածային պատմության մասին է։ Ջոկը ամենափոքր և ինչպես հետագայում պարզվեց, ամենաթույլն է իր ցեղակիցներից։ Նրան սպասում են անհավատալի արկածներ և փորձություններ։ Նա դառնում է ուժեղ և խիզախ, նվիրված և քաջ, մի խոսքով, դառնում է իր երիտասարդ տիրոջ լավագույն ընկերը։

## Դերերում

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:2010-ականների ամերիկյան ֆիլմեր
Կատեգորիա:2010-ականների անգլերեն ֆիլմեր
Կատեգորիա:2011 մուլտֆիլմեր
Կատեգորիա:3D ֆիլմեր
Կատեգորիա:Ամերիկյան մուլտֆիլմեր
Կատեգորիա:Մուլտֆիլմեր շների մասին
Թոր։ Վիկինգների լեգենդը

«**Թոր։ Վիկինգների լեգենդը**» (), 2011 թվականին թողարկված լիամետրաժ համակարգչային անիմացիոն ֆիլմ, որի ռեժիսորներն են Օսկարա Յոհունասոնան, Թոբի Հենքելը և Գունար Կարլսոնը։ Պրեմիերան տեղի է ունեցել 2011 թվականի հոկտեմբերի 14-ին Իսլանդիայում, իսկ Ռուսաստանում 2012 թվականի մարտի 22-ին։

Հյուսիսային Ամերիկայում ֆիլմը թողարկվել է DVD տարբերակով 2013 թվականի մարտի 19-ին։

## Սյուժե
Ինքնավստահ պատանին, ում զինանոցում գտնվում է կախարդական զենք, միանում է չար թագուհու և նրա հսկաների զորքի դեմ պայքարին։

## Դերերը հնչյունավորել են

## Տես նաև
* Վալհալա (մուլտֆիլմ)

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:2010-ականների անգլերեն ֆիլմեր
Կատեգորիա:Ամերիկյան մուլտֆիլմեր
Կատեգորիա:Համակարգչային անիմացիոն ֆիլմեր
Կատեգորիա:2010-ականների գերմանական ֆիլմեր
Կատեգորիա:2011 ֆիլմեր
Կով (մուլտֆիլմ)

**«Կով»** (), 1989 թվականին Սվերդլովսկի կինոստուդիայում նկարահանված մուլտֆիլմ։ Ստեղծվել է Անդրեյ Պլատոնովի համանուն պատմվածքի հիման վրա։ Ալեքսանդր Պետրովի առաջին ռեժիսորական աշխատանքներից մեկն է։ Մուլտֆիլմը նկարահանվել է «գեղանկարչություն ապակու վրա» տեխնիկայով։

## Սյուժե
Երկրի խորքում՝ երկաթգծի կիսակայարաններից մեկում, ապրում է մի ընտանիք։ Չորրորդ դասարանի աշակերտ Վասյա Ռուբցովը ծանր է տանում իր լավագույն ընկերոջ՝ սիրելի կովի մահը։ Տղան հիշում է, թե ինչպես նախկինում իրենք կով ունեին, ինչպես էր այդ կովը կերակրում իրենց, և ինչպես էր նա տանջվում, երբ հորթին վաճառեցին որպես մսացու։

Մուլտֆիլմի վերջում հնչում են տողեր Վասյայի դպրոցական շարադրությունից.

## Փառատոններ և մրցանակներ
* 1989 — Անիմացիոն ֆիլմերի միջազգային փառատոն Վառնայում — Մրցանակ լավագույն նորամուտի համար (Ալեքսանդր Պետրով)
* 1990 — Ներկայացվել է «Օսկար» մրցանակի (Oscar®) Լոս Անջելեսում, ԱՄՆ
* 1990 — Պատվավոր մրցանակ Արևմտյան Բեռլինի 40-րդ միջազգային կինոփառատոնում (Գերմանիա)
* 1990 — Գրան պրի և «Ասախի» թերթի մրցանակ Հիրոսիմայի 3-րդ միջազգային փառատոնում (Ճապոնիա).
* 1991 — Մրցանակ լավագույն նորամուտի համար Կանադայի Օտտավա քաղաքում անցկացված միջազգային կինոփառատոնի համար
* 1992 — «Ոսկե խեցի» գրան պրի Բոմբեյի միջազգային կինոփառատոնում (Հնդկաստան)
* 1994 — Ռուսաստանի պետական մրցանակ (Ալեքսանդր Պետրով)

## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն
* 

## Արտաքին հղումներ
* 
* 
* Корова — Наше кино

Կատեգորիա:1989 մուլտֆիլմեր
Կատեգորիա:Ալեքսանդր Պետրովի մուլտֆիլմեր
Կատեգորիա:Խորհրդային մուլտֆիլմեր
Կատեգորիա:Ռուսերեն մուլտֆիլմեր
Ճանապարհորդ գորտը (մուլտֆիլմ, 1996)

**«Ճանապարհորդ գորտը»,** Վ.Մ. Գարշինի համանուն հեքիաթի մոտիվներով նկարահանված մուլտֆիլմ։

1995 թ.-ին Վալենտին Կարավաևը իրականացրեց իր վաղեմի երազանքը. նա Մոսկվայի մանկական հիմնադրամի տրամադրած միջոցներով «Անիմաֆիլմ» ստուդիայում նկարահանեց պարզ ու  գեղեցիկ մի մուլտֆիլմ՝ **«Ճանապարհորդ գորտը»** ։ Հեքիաթի հերոսը  «Լամբադա» է պարում և երգում է Իրինա Մուրավյովայի ձայնով։

Կարավաևն իր մուլտֆիլմի հերոսների միջոցով մուլտիպլիկացիոն արվեստ է ուսուցանում։

Ֆիլմի իրադարձություններն արդիական են, այսինքն բնորոշ են 1995 թվականին։

Ֆիլմը մասնակցել է Տարուսա-1997 ռուսական անիմացիոն ֆիլմերի  բաց փառատոնին։

## Մուլտֆիլմի սյուժե
Կար-չկար, մի գորտ կար, որն ապրում էր ճահիճի մեջ և սիրում էր երգել։  Մի անգամ, աշնանը ճահճուտ եկան  բադիկները։ Սակայն սա հասարակ բադիկների խումբ չէր, այլ  Հյուսիսային պարերի ժողովրդական  համույթ։  Եվ  նրանք ոչ թե պարզապես չվում էին հարավ, այլ նաև գնում էին հյուրախաղերի։ Գորտը երկար մտածելուց հետո որոշեց ճամփորդել բադիկների հետ։ «Թող երկու բադիկներն իրենց կտուցներով մի փոքրիկ ճյուղ բռնեն, իսկ ես կփաթաթվեմ այդ ճյուղին», — ասաց նա։ Հետո նա այնքան հուզիչ ձայնով երգեց «Գորտերի լամբադան», որ բադիկներն իսկույն համաձայնվեցին։
«Դուք նախանձե՛ք ինձ, ընկերուհինե՛ր։
Ես կլինեմ Կիզիչ հարավում։
Ես իմ  երազներում միշտ տեսել եմ, 
Որ պարում եմ  ոսկե բեմերում»։

Բադիկները թռան, իրենց հետ վերցնելով գորտին։  Գյուղի վրայով թռչելիս, նրանք լսեցին զարմացած գյուղացիների բացականչությունները՝   «Տեսե՜ք, բադիկներն իրենց հետ գորտ են տանում։ Ով է այս խորամանկության հեղինակը»։ Գորտը ոգևորվեց և ուրախ բացականչեց՝ «Ե՛ս, ես եմ մտածել»։ Բախտը բերեց և ընկավ այդտեղի ճահճի մեջ։ Նոր միջավայրին փոքր-ինչ հարմարվելով և  մի քիչ համարձակություն ստանալով, նա սկսեց իր պատմությունը պատմել տեղի գորտերին, թե ինչ  արկածներով է անցել իր ճանապարհորդությունը։

## Մուլտֆիլմի ստեղծագործական խումբ

* Ստեղծագործական խումբն աշխատում էր մուլտֆիլմի տիտրով։

## Տես նաև
Մուլտֆիլմ. Ճանապարհորդ գորտը
* Գորտերի լամբադա
* Ճանապարհորդ գորտը (մուլտֆիլմ, 1965)

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* 

Կատեգորիա:1996 մուլտֆիլմեր
Կատեգորիա:Ռուսական մուլտֆիլմեր
Կատեգորիա:Ռուսերեն մուլտֆիլմեր
Ձմեռային հեքիաթ (մուլտֆիլմ, 1945)

**«Ձմեռային հեքիաթ»** (), խորհրդային երաժշտական, նկարված մուլտիպլիկացիոն ֆիլմ, ամանորյա հեքիաթ այն մասին, թե ինչպես են անտառի գազանները որոշում դիմավորել Նոր տարին Ձմեռ պապի հետ։ Թողարկվել է 1945 թվականին։ Խորհրդային վերջին մուլտֆիլմն է, որ նկարահանվել է եռագույն մեթոդով։

## Սյուժե
Վրա է հասնում դաժան ձմեռը, և շուտով կգա Նոր տարին։ Անտառի գազանները հավաքվում են, որպեսզի դիմավորեն նրան։ Այդ հարցում նրանց օգնում են Ձմեռ պապը, Ձյունանուշն ու Ձնեմարդը։

Մուլտֆիլմն ամանորյա հեքիաթ է տոնածառի շուրջը տեղի ունեցող երաժշտական տեսարաններով, պարերով ու երգերով։ Մուլտֆիլմում հնչում է Պյոտր Չայկովսկու երաժշտությունը։

## Ստեղծողներ
* *Գեղարվեստական ղեկավար՝ ՌՍՖՍՀ վաստակավոր արտիստ [[Ալեքսանդր Պտուշկո]]
* *Սցենարի հեղինակ* – [[Իվան Իվանով-Վանո]], [[Եվգենի Շվարց]]
* *Ռեժիսոր* – [[Իվան Իվանով-Վանո]]
* *Ռեժիսորի օգնական* – [[Ալեքսանդրա Սնեժկո-Բլոցկայա]]
* *Բեմադրող նկարիչներ* – Անատոլի Սազոնով, Եվգենի Միգունով
* *Նկարիչ–մուլտիպլիկատորներ* – [[Բորիս Դյոժկին]], Տատյանա Ֆեոդորովա, Գենադի Ֆիլիպով, [[Ֆաինա Եպիֆանովա]], Ռոման Դավիդով, Սյուզաննա Բյալկովսկայա, Լամիս Բրեդիս, Լիդիա Կուզնեցովա, [[Լիդիա Ռեզցովա]], Ալեքսանդր Բելյակով, [[Նադեժդա Պրիվալովա]]
* *Նկարիչ–դեկորատորներ* – Վերա Վալերիանովա, Վ. Սուտեևա, Ն. Վերեշչագինա, Ելենա Տանենբերգ, Օլգա Գեմերլինգ
* Օպերատորներ՝ Նիկոլայ Վոինով, Ելենա Պետրովա
* *Տեխնիկական օգնական* – Վ. Սվեշնիկովա
* Երաժշտություն – [[Պյոտր Չայկովսկի|Պյոտր Չայկովսկու]], Յուրի Նիկոլսկու մշակմամբ 
* *Հնչյունային օպերատոր'' – Սերգեյ Ռենսկի

## Վերականգնում
Մուլտֆիլմը վերականգնվել է 2012 թվականին Ռուսաստանի Պետֆիլմֆոնդի կողմից։

Վերականգնման վրա աշխատել են՝
* Վլադիմիր Կոտովսկի — նեգատիվի սկանավորում,
* Նիկոլայ Մայորով — պատկերի վերականգնում կադր առ կադր։

2013 թվականի հունվարի 28-ին փետրվարի 2-ը Պետֆիլմֆոնդում անցկացվել է Արխիվային կինոյի «Սպիտակ սյուներ» XVII փառատոնը, որի ծրագրում ցուցադրվել է Իվան Իվանով-Վանոյի վերականգնված «Ձմեռային հեքիաթը»։

## Արձագանքներ
Մի քանի տասնամյակների ընթացքում Իվանով-Վանոն անխոնջ մշակում է ռուսական հեքիաթի հրաշալի, փայլուն ու անսպառ նստվածքաշերտը։ Հեքիաթներ ժողովրդական և հեքիաթներ գրական, որոնք ոգով մոտ են ժողովրդականին... «Դուրանդայ թագավորի մասին հեքիաթում» մենք կարծես գտնում ենք ռուսական թեմայի Իվանով-Վանոյի նախերգը։ Մի թեմա, որն այս կամ այն կերպ չի շրջանցում նրա ֆիլմերի մեծ մասը։ Այն հնչում է կարճ «Ձմեռային հեքիաթում» որպես բանաստեղծական ֆանտազիա, որ հյուսված է ձյունից ու սուրբծննդյան անտառիի պարզ հրաշքներից, հարմարեցված Պ․ Չայկովսկու երաժշտությանը, այն փայլազարդերի պես փայլում է «Կուզիկ-Քուռկիկում», որն հաղթականորեն անցավ ողջ աշխարհը, այս կամ այն չափով արտացոլվում է «Սագեր-կարապներում», «Մեռյալ թագուհու և յոթ դյուցազունների մասին հեքիաթում», «Ձյունանուշիկում» և «Տասներկու ամիսներում»...

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* 
* 

Կատեգորիա:Խորհրդային մուլտֆիլմեր
Կատեգորիա:«Սոյուզմուլտֆիլմ» ստուդիայի մուլտֆիլմեր
Կատեգորիա:1945 մուլտֆիլմեր
Կատեգորիա:Ամանորյա մուլտֆիլմեր
Կատեգորիա:Իվան Իվանով-Վանոյի մուլտֆիլմեր
Մարկեղոս I

**Մարկեղոս** (; ? — )՝ Հռոմի եպիսկոսպոս 308 թվականի մայիսի 27–ից մինչև 309 թվականի հունվարի 16-ը։

## Կենսագրություն
Քրիստոնյաների հանդեպ դաժան վերաբերմունքի համար դատապարտել է կայսր Գալերիոսին, ծեծի է ենթարկվել և հարկադրաբար դարձել անասնապահ։ Գաղտնապես ազատագրվելով՝ զբաղվել է մասունքների փնտրտուքով։ Մաքսենտիոսի օրոք կրկին բանտարկվել և ուղարկվել է անասնանոց, որտեղ էլ մահացել է։ Մարկեղոս պապի անվան հետ են կապված այդ ժամանակներում Հռոմում տանջանքների ենթարկված մի շարք քրիստոնեական սրբերի՝ սարկավագներ Կիրակոսի և Սիսինիայի, նահատակ Սատունինի և այլոց անունները։ Սրբի մասունքները հանգչում են Հռոմու, Սան Մարչելո ալ Կորսո տաճարում։
## Պոնտիֆիկատ
Մարկեղիանոս պապի մահից որոշ ժամանակ անց, 304 թվականին Դիոկղետիանոս կայսեր հալածանքները քրիստոնյաների դեմ շարունակվում էին։ 305 թվականին Դիոկղետիանոսի հրաժարականից և հաջորդ տարվա հոկտեմբերին Մաքսենտիոսի՝ կեսար հռչակվելուց հետո Հռոմի քրիստոնյաները հարաբերական խաղաղություն ձեռք բերեցին։ Այդուհանդերձ, գրեթե երկու տարի անցավ, մինչև որ Հռոմում նոր եպիսկոպոս ընտրվեց։ 308 թվականին, համաձայն «Catalogus Liberianus»–ի, Մարկեղոս պապը մտավ իր աշխատասենյակ։ Մարկեղոսը Եկեղեցին ահավոր մոլորվածության մեջ «գտավ»։ Աղոթատները և որոշ գերեզմանատներ բռնագրավված էին, իսկ Եկեղեցու գործունեությունը ընդհատված էր։ Այս ամենին ի հավելում՝ երկպառակություններ սկսվեցին հենց Եկեղեցու ներսում, որոնք հրահրում էին Եկեղեցու գիրկը վերադառնալու ցանկություն ունեցող մեծաթիվ ուխտադրուժները։

Համաձայն *[[Liber Pontificalis]]–ի՝* Մարկեղոսը  Եկեղեցու տարածքային վարչակազմը բաժանել է քսան օկրուգների (tituli)՝ յուրաքանչյուրի գլուխ նշանակելով պաստորի, ով կազմակերպում էր մկրտություն և ընդունում էր ապաշխարողների խոստովանանքները։ Պաստորը նաև պատասխանատու էր հանգուցյալների հուղարկավորության և նահատակների հիշատակի տոնակատարությունների համար։ Պապը նաև  քրիստոնյաների թաղումների նոր դամբարան հիմնեց, մասնավորապես՝ *Coemeterium Novellœ* –ում, Աղային ճանապարհի վրա (Սուրբ Պրիսկիղայի կատակոմբներին հանդիպակաց)։

Մարկեղոսը Մաքսենտիոսի օրոք ձերբակալվել է և ուղարկվել է անասնանոց, որտեղ էլ մահացել է։ Դա տեղի է ունեցել 308 թվականի վերջերին կամ 309 թվականի սկիզբներին։

## Պաշտամունք
Մարկեղոսին նվիրված տոնը նշվում է հունվարի 16-ին՝ համաձայն «Depositio episcoporum»–ի։ Սակայն, անհայտ է՝ արդյո՞ք այս օրը նրա մահվան, թե՞ նրա  աճյունի թաղման օրն է։ Նա հուղարկավորվել է սուրբ Պրիսկիղայի կատակոմբներում։

## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն
* Liber Pontificalis, ed. Louis Duchesne, I, 164–6; cf. Introduction, xcix–c; Acta SS., January, II, 369
* Joseph Langen, Geschichte der Römischen Kirche I, 379 sqq.
* Paul Allard, Histoire des persécutions, V, 122–4
* Louis Duchesne, Histoire ancienne de l'Église, II, 95–7.

Կատեգորիա:4-րդ դարի քրիստոնեական սրբեր
Կատեգորիա:4-րդ դարի հռոմեացիներ
Շերտավոր վագրեր (մուլտֆիլմ)

**«Շերտավոր վագրեր»**, () 1969 թվականի խորհրդային մուլտիպլիկացիոն ֆիլմ։

## Սյուժե
Կատակերգական մուլտֆիլմ այն մասին, թե ինչպես են վագրերը վարժեցնում վարժեցնողին։

## Հեղինակներ
Բեմադրող-ռեժիսորներ և նկարիչներ՝ Վալենտին Պոդպոմոգով և Ռաֆայել Բաբայան։

## Քննադատություն
Մուլտֆիլմը դրական է գնահատվել խորհրդային քննադատների կողմից։ Ժապավենն իր արտահայտչական միջոցներում օգտագործել է հայկական գեղանկարչության և առաջին հերթին Մարտիրոս Սարյանի ավանդույթները։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:«Հայֆիլմ» ստուդիայի մուլտֆիլմեր
Կատեգորիա:Խորհրդային մուլտֆիլմեր
Ամենը ամենքի համար

**«Ամենը ամենքի համար»**, խորհրդային կարճամետրաժ նկարված մուլտֆիլմ՝ ստեղծված Յուլիան Տուվիմի բանաստեղծության հիման վրա, որը թարգմանել է Ելենա Բլագինինան։ «Ուրախ կարուսել» № 15 համարի մուլտիպլիկացիոն ալմանախի երեք սյուժեներից երկրորդն է։ Ստեղծվել է 1983 թվականին։

## Սյուժե
Մուլտֆիլմը բոլոր մասնագիտությունների կարևորության մասին է։
Հատված բանաստեղծությունից.

Каменщик строит жилища,
Платье — работа портного.
Но ведь портному работать
Негде без тёплого крова.

Каменщик был бы раздетым,
Если б умелые руки
Вовремя не смастерили
Фартук, и куртку, и брюки.

Пекарь сапожнику к сроку
Сшить сапоги поручает.
Ну а сапожник без хлеба
Много ль нашьёт, натачает?

Հեղինակ - Յուլիան Տուվիմ

## Նկարահանող խումբ

## Տես նաև
* «Ամենակարևորը»

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* «Ամենը ամենքին»
* 

Կատեգորիա:Խորհրդային մուլտֆիլմեր
Կատեգորիա:1983 մուլտֆիլմեր
Կատեգորիա:«Սոյուզմուլտֆիլմ» ստուդիայի մուլտֆիլմեր
Move Your Body (երգ, Սիա)

**«Move Your Body»**, ավստրալիացի երգահան և երգչուհի Սիա Ֆուրլերի երգերից։ «This Is Acting» ստուդիական ալբոմի 4-րդ սինգլն է։

## Երգի մասին
Սկզբում սինգլը գրվել էր կոլումբիացի երգչուհի Շակիրայի համար, սակայն վերջինս դրանից հրաժարվեց։ 2015 թվականին «*[[Rolling Stone|Rolling Stone»]]* ամսագրին տված հարցազրույցի ժամանակ Սիան ասել է. «Թեև Շակիրան հրաժարվել է երգից, բայց դուք ամեն դեպքում լսելու եք այն, քանի որ ես այն կատարելու եմ Շակիրայի նման»։

## Քննադատություն
Ընդհանուր առմամբ երգի մասին արձագանքները խառն են։ Alex McCown-Levy-ը The «A.V. Club»-ից գրել է. «Երգը կարող է դառնալ ակումբային հիթ։ Բիթի և ռիթմի զգացումը ստիպում է վեր կենալ աթոռից և «շարժել մարմինը» (ժպտում է), ինչպես դա ասվում է երգում»։ Կառլ Ուիլսոնը «*[[Billboard]]»*-ից երգն անվանել է «ճնշող», իսկ Լինդսեյ Զոլանդսը «*[[New York Magazine]]»*-ից սինգլը համարել է «ալբոմի ամենազվարճալի երգը»։

**
## Տեսահոլովակ
Քնարական տեսանյութը բեռնվել է երգչուհու «*[[Vevo|VEVO»]]* պաշտոնական ալիքում 2017 թվականի հունվարի 12-ին։

## Երգի այլ տարբերակներ
* Album Version (բնօրինակ) - 4:07
* Single Mix - 4:12
*Ալան Ուոքեր - Remix - 3:37

## Չարթեր

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:2017 սինգլներ
Կատեգորիա:Երգեր այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Սիայի երգեր
Ադրիան Ժան–Բատիստ Ամաբլ Ռամոն դյու Բոսկ Դյուտայ

**Ադրիան Ժան–Բատիստ Ամաբլ Ռամոն դյու Բոսկ Դյուտայ** (, ), ֆրանսիացի ռազմական գործիչ, դիվիզիոնի գեներալ (1807 թ. հունիսի 29-ից), հեղափոխական և նապոլեոնյան պատերազմների մասնակից։

## Կենսագրություն
Սերվել էր ազնվական ընտանիքից. բանակում ծառայել էր մինչև հեղափոխությունը, այնուհետև պաշտոնաթող եղել։ Սակայն հեղափոխության սկզբից դարձել էր  Փարիզի Ազգային գվարդիայի սպա, հետո թեթև հետևակի 14-րդ գումարտակի կապիտան։ 1793 թվականին հեռացվել էր բանակից ռոյալիստական (միապետական) գաղափարների համար, բայց 1795 թվականին վերականգնվել էր։ Բոնապարտի իտալական ռազմարշավի ժամանակ դարձել էր գեներալ Բերտիեի համհարզը։ Հենց Իտալիայում էլ սկսվել էր նրա փայլուն կարիերան։ Նա 1796 թվականին դարձել էր գումարտակի հրամանատար, իսկ 1797 թվականին՝ գնդապետ։ Աշխատելով տարբեր շտաբներում՝ նա նշանակվել էր Նեյի կորպուսի շտաբի պետ և միաժամանակ ստացել բրիգադի գեներալի կոչում 1803  թվականին, Մեծ բանակի 6-րդ կորպուսում գեներալ Դյուտայը մասնակցել է 1805, 1806 և 1807 թվականների ռազմարշավներին։ Ըստ արժանահավատ տեղեկությունների Դյուտայը կորցրել է ձեռքը 1807 թվականի հունիսի 6-ին Գուտտշտադտում հետախուզության ժամանակ։ Փոխարենը մի քանի օր հետո նա արժանացել էր դիվիզիոնի գեներալի կոչման, իսկ մեկ տարի անց Դյուտայը ստացել էր կոմսի տիտղոս և  30 000 ֆրանկ դրամական ռենտա։ 1812 թվականին Դյուտայը դարձել էր Վարշավայի պարետ, այնուհետև Տորգաուի պարետ։ Վերջին ամրոցը Դյուտայը համառորեն պաշտպանել և հանձնել էր միայն 1813 նոյեմբերի 17-ին։ 1814 թվականին գերեվարվել էր, որից հետո վերադարձել էր ֆրանսիա և 1815 թվականին պաշտոնաթող եղել։

## Ռազմական կոչումներ
* կապիտան (օգոստոսի 3, 1791 թ.),
* գումարտակի հրամանատար (ապրիլի 16, 1795 թ.),
* բրիդադի հրամանատար (հունիսի 13, 1797 թ.),
* շտաբի գնդապետ (հունվարի 7, 1801 թ.),
* բրիգադի գեներալ (օգոստոսի 29, 1803 թ.),
* դիվիզիոնի գեներալ (հունիսի 29, 1807 թ.)։

## Պարգևներ
* Պատվավոր Լեգեոնի շքանշանի լեգիոներ (հոկտեմբերի 16, 1803 թ.),
* Պատվավոր լեգեոնի շքանշանի կոմմանդան (հունիսի 14, 1804 թ.)
* Պատվավոր լեգեոնի շքանշանի մեծ սպա (ապրիլի 29, 1834 թ.),
* Երկաթե թագի շքանշանի ասպետ (հուլիսի 17, 1809 թ., Իտալիա),
* Սուրբ Լյուդվիգի շքանշանի ասպետ (1814 թ.),
* Մաքսիմիլիան Իոսիֆի շքանշանի ռազմական կոմանդոր (1810 թ., Բավարիա)։

## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն
* Օկտավ Լևավասսյոր, «Հիշողություններ նապոլեոնյան պատերազմների մասին (1802-1815)», Մ., 2014, էջ 317.
* «Adrien Jean-Baptiste du Bosc», dans Charles Mullié, Biographie des célébrités militaires des armées de terre et de mer de 1789 à 1850, 1852.

Կատեգորիա:Նապոլեոնյան պատերազմներ
Կատեգորիա:Ֆրանսիացի ռազմական գործիչներ
Նուրհան արքեպիսկոպոս Մանուկյան

**Նուրհան արքեպիսկոպոս Մանուկյան** (Նուրհան Արքեպիսկոպես Մանուկեան Երուսաղէմի Հայ Պատրիարք, , ), Հայ առաքելական եկեղեցու Երուսաղեմի Հայոց պատրիարքության 97-րդ պատրիարք։ Հաջորդել է Թորգոմ արքեպիսկոպոս Մանուկյանին (1990-2012)։ Նուրհան Մանուկյանը Երուսաղեմի Հայոց պատրիարքության 97-րդ պատրիարք է ընտրվել 2013 թվականի հունվարի 24-ին։

## Կենսագրություն
Նուրհան Մանուկյանը (ավազանի անունը` Պողոս) ծնվել է 1948 թվականի հուլիսի 22-ին, Հալեպում։ Նախնական կրթությունը ստացել է Հալեպի Հայկազյան վարժարանում։ 1961 թվականին ընդունվել է Կիլիկիո Կաթողիկոսության Անթիլիասի դպրեվանք, 1966 թվականին՝ Երուսաղեմի ժառանգավորաց վարժարան։ 1968 թվականի հուլիսի 27-ին ձեռնադրվել է սարկավագ, 1971 թվականի հունիսի 15-ին՝ կուսակրոն քահանա` ձեռամբ Եղիշե պատրիարք Տերտերյանի` վերակոչվելով Նուրհան աբեղա։

1971-1972 թվականներին եղել է Երուսաղեմի  ժառանգավորաց վարժարանի փոխտեսուչ, 1975 թվականին՝ նույն վարժարանի տեսուչ։ 1972-1973 թվականներին նշանակվել է Շվեյցարիայի (Ժնև) հայոց թեմի հոգևոր հովիվ, 1973 թվականին ստացել է վարդապետական աստիճան։ 1974-1980 թվականներին  եղել է Իսրայելի (Հայֆա-Յաֆա) հոգևոր հովիվ, դասավանդել է Երուսաղեմի հայկական թաղամասի Սուրբ թարգմանչաց դպրոցում։ 1979 թվականին ծառայել է Նիդերլանդների Ալմելո քաղաքի հայկական համայնքում։

1982 թվականին Թորգոմ արքեպիսկոպոս Մանուկյանի հրավերով մեկնել է Նյու Յորք, ուսանել եպիսկոպոսական Ընդհանուր աստվածաբանական ճեմարանում, որն ավարտել է 1985 թվականին։ ԱՄՆ-ում անցկացրած տարիների ընթացքում եղել է Ֆիլադելֆիայի, Փենսիլվանիայի, Սփրինգֆիլդի, Մասաչուսեթսի, Հյուսթոնի (Տեխաս նահանգ, Սուրբ Գևորգ եկեղեցի) հոգևոր հովիվ։

## Երուսաղեմի Հայոց պատրիարքություն
1998 թվականին Հայր Նուրհանն ընտրվել է Երուսաղեմի Սուրբ Աթոռի լուսարարապետ։ 1999 թվականի դեկտեմբերի 14-ին ձեռամբ Ամենայն Հայոց Գարեգին Բ. Կաթողիկոսի ձեռնադրվել և օծվել է եպիսկոպոս։ 2009 թվականին Երուսաղեմի Հայոց պատրիարք ամենապատիվ Տ. Թորգոմ արքեպիսկոպոս Մանուկյանի կողմից նշանակվել է պատրիարքական փոխանորդ։

2014 թվականի փետրվարի 6-ին Մանհեթանի (Նյու Յորք) ընդհանուր հոգևոր ճեմարանից ստացել է աստվածաբանության պատվավոր դոկտորի կոչում։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Երուսաղեմի հայոց պատրիարքներ
Գառնուկ (մուլտֆիլմ)

**«Գառնուկ»** (), հինգ րոպեանոց համակարգչալին անիմացիոն հոլովակ, որն ստեղծվել է 2003 թվականին՝ Փիքսար կազմակերպության կողմից։ Առաջին անգամ ցուցադրվել է «Սուպեր ընտանիք» ֆիլմից առաջ։ Մուլտֆիլմի սցենարի հեղինակը, ռեժիսորը և հնչյունավորողը Փիքսար ստուդիայի անիմատոր Բադ Լաքին էր։ 2004 թվականին նոմինացվել է Օսկարի, որպես լավագույն անիմացիոն կարճամետրաժ ֆիլմ։

## Սյուժե
Բարձրալեռնային տարածքում ապրում էր սպիտակ գառնուկ, որն այնքան էր հպարտանում  իր մորթով, որ ուրախությունից չեչոտկա էր պարում։ Մի անգամ նրա հետևից եկան ոչխարաբույծները և խուզեցին նրա բուրդը։ Դրա հեր միասին նա կորցրեց ինքնավստահությունը, և հարևանները սկսեցին ծաղրել նրան։ Նրա կողքով թռչկոտում էր լավատեսությամբ լցված մի հսկա եղջերավոր ճագար։ Նա  հանգստցրեց գառնուկին, ասելով, որ կարևոր չէ նրա վրա բուրդ կա թե ոչ, կարևորը այն է ինչ ներսում է։ Դա օգնեց գառնուկին գոտեպնդվել և պարել ամբողջ տարին։

## Ռուսերեն կրկնօրինակություն
Ֆիլմը կրկնօրինակվել է 2004 թվականին «Նևաֆիլմ» կինոընկերության կողմից՝ «Disney Character Voices International»  ընկերության պատվերով։

* Կրկնօրինակման ռեժիսոր - Իգոր Եփիմով կրտսեր
* Թարգմանիչ - Օլգա Վոեյկովա 
* Գեղարվեստական տեքստի հեղինակ - Դմիտրի Ուսաչով
* Երաժշտական ղեկավար- Ալեքսանդր Նիկիֆորով
* Մշակութային  կոնսուլտանտ - Մարիուշ Յավորովսկի
* Ֆիլմը հնչյունավորել է - Վադիմ Յակովլև

## Փաստեր
*Սցենարիստ Բադ Լաքին մուլտֆիլմի համար ոգեշնչում գտել իր պատանեկության նահանգում ՝ Մոնտանայում։ Նա սկսել է ամենասրտաշարժ բանից, որը երբևէ տեսել է իր կյանքում՝ անձրևի տակ գտնվող նոր խուզված ոչխարներց։ Լաքին պատմությունը պատմել է երգի միջոցով։ Տխուր գառնուկին փրկելու համար նա ավելացրել է եղջյուրներով նապաստակին՝ առասպելական կենդանուն, որն հայտնի է ամերիկյան Մեծ հարթավայրերում։
*Մուլտֆիլմը հրապարակվել է «Սուպեր Ընտանիք»-ի կրկնակի սկավառակի հավաքածուային հրատարակության երկրորդ DVD-ի մեջ՝ ներառելով Բադ Լաքիի մեկնաբանությունները և կարճ հոլովակ «Ով է Բադ Լաքին» վերնագրով։
*Այն առաջին կարճամետրաժ ֆիլմն է, որը ցուցադրվել է կինոթատրոններում և պարունակում է վոկալային կատարում՝ բառերով։ Նախորդ բոլոր մուլտֆիլմերում առկա էր միայն երգեր և ձայնային էֆեկտներ։ Այլ մուլտֆիլմեր, որոնք երգեր էին պարունակում մինչև այդ թողարկվում  էին սկավառակների  վրա, բայց ոչ կինոթատրոններում։
* Ձեռքը, որ բռնում է գառնուկին, պատկանում է ոչխարաբույծին, որը նման է «Գտնել Նեմոյին» մուլտֆիլմի ատամնաբույժին։
* Եղջերավոր ճագարի սանրվածքը արտանկարել են արևմտյան նկարիչ Չարլի Ռասսելից։
* Բուի մոդելը գետնասկյուռերի մոդելի ձևափոխած տարբերակն է։
* Ford Model T ավտոմեքենան նույնն է, ինչ «Ավտոմեքենաներ» մուլտֆիլմում։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* ''Գառնուկը''' Pixar կայքում 

Կատեգորիա:2000-ականների անգլերեն ֆիլմեր
Կատեգորիա:Ամերիկյան ֆիլմեր
Կատեգորիա:Համակարգչային անիմացիոն ֆիլմեր
Կատեգորիա:Մուլտֆիլմեր կենդանիների մասին
Օմար (լեռ)

**Օմար**, լեռ (), Թուրքիայի Վանի մարզում, Վասպուրականի լեռներում, Վանա լճից արևելք, Աղգյոլ լճից հյուսիս։ Լեռից սկիզբ են առնում բազմաթիվ գեաակներ։

## Տես նաև
* Şehitömer Tepesi

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Վասպուրականի լեռնաշղթա
Կատեգորիա:Վանի մարզի լեռներ
Չարենցավանի քաղաքային գրադարան

**Չարենցավանի քաղաքային գրադարան**, գրադարանային հաստատություն Կոտայքի մարզի Չարենցավան քաղաքում։ Գրադարանը գործում է Չարենցավանի 6-րդ թաղամասի 19-րդ շենքի առաջին հարկում։

## Պատմություն
Չարենցավանի քաղաքային գրադարանը հիմնադրվել է 1950-ական թվականներին։ Սկզբնական շրջանում այն գործել է որպես խրճիթ-ընթերցարան` 50 միավոր գրականությամբ։ Հետագայում, պայմանավորված քաղաքի բնակչության թվի աճով և կրթական մակարդակի բարձրացմամբ, ավելի մեծ գրադարաններ ունենալու անհրաժեշտություն է առաջացել։ Քաղաքում հիմնվել են մի քանի գրադարաններ, որտեղ բնակչությունը հնարավորություն է ունեցել բարձրացնելու իր մասնագիտական գիտելիքները և զբաղվել ինքնակրթությամբ։
 
1997 թվականին Չարեցավանի քաղաքային գրադարանը միավորվել է՝ իր մեջ ընդգրկելով նախկին թիվ 11 մանկական, թիվ 7 և թիվ 12 քաղաքային գրադարանների գրքային ֆոնդերը։ 2008 թվականին Չարեցավանի քաղաքային գրադարանը վերանվանվել է Չարեցավանի քաղաքային գրադարան ՀՈԱԿ-ի։

2010 թվականի սեպտեմբերի 8-ին վերաբացվել է Չարենցավանի քաղաքային գրադարանը։ ԱՄՆ դեսպանատան աջակցությամբ հիմնանորոգման էր ենթարկվել գրադարանի ցուցասրահը, ձեռք էր բերվել գույք և համակարգիչներ։

## Գրադարանային գործունեություն
Չարենցավանի քաղաքային գրադարանը քաղաքի և շրջակա գյուղերի ազգաբնակչության բոլոր շերտերի համար ապահովում է կրթության, ինքնազարգացման, բովանդակալից ժամանցի պայմաններ՝ ապահովելով քաղաքում մշակութային ակտիվություն։ Գրադարանն աշխատում է բացդարակային համակարգով և հագեցած է նորագույն տեխնիկայով՝ համակարգիչներով, հեռուստացույցով, DVD-ով, պատճենահանման սարքով և նոր գրականությամբ, ունի լուսավոր և ընդարձակ ընթերցասրահ, որտեղ պարբերաբար անց են կացվում բազմաբնույթ միջոցառումներ, սեմինարներ, գրական երեկոներ, ցուցահանդեսներ, թատերական և տիկնիկային ներկայացումներ։

Գրադարանն ակտիվ կերպով համագործակցում է քաղաքի նախակրթարանների, հանրակրթական դպրոցների, ինչպես նաև արվեստի և երաժշտական դպրոցների հետ։ 2013 թվականից գրադարանում գործում է նաև Ամերիկյան անկյուն։ Գրադարանում անցկացվում է անգլերենի, մաթեմատիկայի, հայոց լեզվի, նկարչության և ձևավորման անվճար դասընթացներ, որտեղ ընդգրկված են շուրջ 200 երեխա։ 2018 թվականի տվյալներով, գրքային ֆոնդը կազմում է շուրջ 43000, իսկ ընթերցողների թիվը մոտ 1300։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
*Չարենցավանի ամերիկյան անկյուն 

Կատեգորիա:1950-ականների հիմնադրումներ Հայաստանում
Կատեգորիա:Կոտայքի մարզի մշակույթ
Կատեգորիա:Հայաստանի գրադարաններ
Կատեգորիա:Չարենցավանի շենքեր և կառույցներ
Կապիկնե՛ր, առա՛ջ

**«Կապիկնե՛ր, առա՛ջ»** (), «Կապիկները» շարքի հինգերորդ մուլտֆիլմը։

Երգը կատարում է «Մաշինա վրեմենի» խումբը։

## Սյուժե
Կենդանաբանական այգում անասնաբույժը վիրակապում է Փղի պոչը։ Կապիկները նետվում են նրա վրա, հետ հրում ու Փղին ամբողջությամբ փաթաթում վիրակապով։ Մայր կապիկն ազատում է Փղին, բայց չարաճճիներն այդ ընթացքում վիրակապով բարուրում են անասնաբույժին։ Մայր կապիկը նրան էլ է ազատում ու փոքրիկներին տանում է հեռու։

Կապիկներն ընձուղտի գլխի վրայից դիտում են շրջապատը՝ ինչ-որ հետաքրքիր բան գտնելու համար, և ընտրությունը կանգնում է ճոճանակի վրա, որով փորձում էր ճոճվել մի հաստլիկ տղա։ Կապիկները տղային բարձրացնում են ու գցում ճոճանակի վրա, ինչի հետևանքով այն կոտրվում է։ Այնուհետև կոտրում են էլեկտրահաղորդման սյունն ու դրան ամրացնում ինչ-որ մեկի լվացքի պարանը։ Մայր կապիկը, լսելով հաստլիկի լացը, նետվում է ամեն ինչ վերանորոգելու, այդ սյունը փոխում է ճոճանակի ջարդված սյան հետ։ Դրանից հետո, տարօրինակ կերպով, լվացքը կախված է էլեկտրալարերից ու այրվում է։ Տատիկը, որ լվացքի տերն էր, զանգահարում է հրշեջ ծառայություն։ Գալիս են հրշեջներն ու սկսում հրդեհը մարել, բայց նրանց ջրհան մեքենան ինչ-որ պատճառով ջուր չէր արտամղում, և կապիկները ջուր վերցնելու համար փողրակը քաշում տանում են լողորդների լողավազան։ Այդ ժամանակ Մայր կապիկը սեղմում է սյան վրայի կոճակը, որով էլեկտրականությունն անջատվում է, և լվացքը փրկվում է։ Տատիկը հիացած է։ Բայց կապիկներն արդեն հոգացել էին ջրի մատակարարման համար, և ջուրը բաց պատուհանով լցվում է տատիկի վրա։ Մայրն ու հրշեջները մի կերպ կարգի են բերում այն։ Նրանց մոտ է վազում լողի վրդովված մարզիչը. նրա լողավազանը դատարկ է, լողորդները լողում են չոր հատակին։

Այդ ժամանակ կապիկները մոտակա լճակի ջուրը ձկների հետ մղում են լողավազանի մեջ։ Արդյունքում լողորդներն արագության զարմանալի ցուցանից են ունենում՝ փախչելով գայլաձկներից։ Մայր կապիկը ձեռքով բռնում է գիշատիչ բոլոր ձկներին։

Տատիկը ջրի ճնշման տակ դուրս է թռչում պատուհանից՝ ընկնելով հրշեջների ու Մայր կապիկի պահած ծածկոցի վրա։

Կապիկները հանում են ֆուտբոլի դարպասի ցանցը (խաղ է ընթանում), որպեսզի մորն օգնեն ձկները հետ լճակ տանել։ Ցանցի մեջ ընկած է լինում նաև լողորդներից մեկը։ Զայրացած ափ է վազում դարպասապահն ու հետ վերցնում ցանցը։ Մինչ նա հետ կգնար, դարպասը վտանգի տակ էր, բայց Մայր կապիկը գեղեցիկ հետ է մղում գնդակն ու դրա համար գավաթ ստանում։

## Ստեղծողներ

* Ստեղծողների ցանկը կազմված է ըստ մուլտֆիլմի տիտրերի։

## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն
* . Книга о Леониде Шварцмане и о созданных им мультфильмах

## Արտաքին հղումներ
* 

Կատեգորիա:1993 մուլտֆիլմեր
Կատեգորիա:«Սոյուզմուլտֆիլմ» ստուդիայի մուլտֆիլմեր
Կատեգորիա:Լեոնիդ Շվարցմանի մուլտֆիլմեր
Կատեգորիա:Կապիկները
Կատեգորիա:Մուլտֆիլմեր կապիկների մասին
Կատեգորիա:Ռուսական մուլտֆիլմեր
Կատեգորիա:Ռուսերեն մուլտֆիլմեր
Կալիֆոռնիայի անտառային հրդեհներ (2018)

**Կալիֆոռնիայի հրդեհներ 2018**, Կալիֆոռնիա նահանգի պատմության ամենակործանարար անտառային հրդեհներից մեկը։ Ողջ 2018 թվականի ընթացքում ընդհանուր 7579 հրդեհների հետևանքով այրվել է 1 645 140 քառ․ կմ տարածք, որը նոյեմբերի 10-ի դրությամբ, ըստ Կալիֆոռնիայի անտառտնտեսության և հրդեհների պահպանության վարչության ու հրդեհների ազգային միջգերատեսչական կենտրոնի տվյալների, մեկ տարում հրդեհից այրված ամենամեծ տարածքն է Կալիֆոռնիայում։ Հրդեհները հասցրել են ավելի քան 2,975 մլրդ դոլարի վնաս, որից 1,366 մլրդ դոլարը կազմում է կանխարգելման ծախսերը։ Մինչև 2018 թվականի օգոստոսի վերջ միայն «Cal Fire»-ը գործողությունների համար ծախսել է 432 միլիոն դոլար։ Միայն Մեդոնիկա համալիր հրդեհն այրել է 459 000 կմ² տարածք՝ դառնալով նահանգի պատմության մեջ ամենամեծ համալիր հրդեհը։

2018 թվականի հուլիսի կեսից մինչև օգոստոս մի շարք խոշոր հրդեհներ են բռնկվել ողջ Կալիֆոռնիայի տարածքում, հիմնականում նահանգի հյուիսային հատվածում՝ այդ թվում կործանարար «Carr Fire»-ը և Մեդոնիկա համալիր հրդեհը։ 2018 թվականի օգոստոսի 4-ին Հյուսիսային Կալիֆոռնիայում հայտարարվել է ազգային աղետ այնտեղ բռնկված զանգվածային հրդեհների պատճառով։ Նոյեմբերին լեռներից փչող տաք ու չոր քամին (ֆյոն) պատճառ դարձավ ողջ նահանգում հրդեհների նոր, ավելի մեծ թափով տարածմանը։ Հրդեհների այս նոր ալիքի մեջ է մտնում «Camp Fire» հրդեհը, որը ոչնչացրել է ավելի քան 6700 կառույց՝ դառնալով Կալիֆոռնիայում գրանցված ամենակործանարար հրդեհը։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ

* Տեղեկություններ գործող հրդեհների մասին  - CalFire
* SDSC WiFire Interactive Map&nbsp;— San Diego Supercomputer Center

Կատեգորիա:2018 ԱՄՆ-ում
Կատեգորիա:Անտառային հրդեհներ
Ռոստիսլավ Ֆելիցին

**Ռոստիսլավ Իվանովիչ Ֆելիցին** (, 1820-ական թվականներից ոչ ուշ, Մոսկվա - 1882), ռուս նկարիչ, գեղանկարչության ակադեմիկոս։

## Կենսագրություն
Ռոստիսլավ Ֆելիցինը ծնվել է մոսկովյան քաղքենիական ընտանիքում։  Գեղանկարչական արվեստ սովորել է Մոսկովյան գեղարվեստի դասարանում։ Նկարչությանը և գեղանկարչությանը հաջող տիրապետելու համար 1842 թվականին կայսերական գեղարվեստի ակադեմիայից ստացել է արտադասարանական նկարչի կոչում։  Հաջորդ տարի ընդունվել է Ակադեմիա, որպես աշակերտ։ Լինելով ռուսական գյուղական կենցաղի գիտակ` նա նկարում էր ժողովրդական կյանքի ժանրի նկարներ։

1857 թվականին «Խրճիթի գավթում» և «Նամակի ընթերցում» նկարների համար Ռ. Ի. Ֆելիցինը ժողովրդական  տեսարանների համար արժանացել է գեղանկարչության ակադեմիկոսի կոչման։

Բացի ժանրային նկարներից, Ֆելիցինը ոտեղծել է նաև դիմանկարներ։ Ֆելիցինի բոլոր աշխատանքները հագեցած են սիրով և գթասրտությամբ պատկերված կերպարների նկատմամբ։

Ռուսական պետական թանգարանում են գտնվում նկարչի երեք աշխատանքները` «Այրին» («Սպանվածը») (1852), «Գյուղական  աղջիկներ» (Խրճիթի շեմին) (1855), «Տխուր  լուր» (Նամակի ընթերցում) (1856)։

## Աշխատանքների ամփոփ կատալոգ

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Ռուսական կայսրության նկարիչներ
Կատեգորիա:Սանկտ Պետերբուրգի գեղարվեստի ակադեմիայի շրջանավարտներ
Ո՞վ կստանա մրցանակը

**«Ո՞վ կստանա մրցանակը»** (), խորհրդային նկարված մուլտիպլիկացիոն ֆիլմ՝ ստեղծված Վյաչեսլավ Կոտյոնոչկինի կողմից «Սոյուզմուլտֆիլմ» ստուդիայում 1979 թվականին։

## Սյուժե
Մուլտֆիլմը պատմում է կենդանիների մարզական մրցումների մասին, որոնց մասնակցում է արջուկ Միշան, որը հաղթում է ու դառնում Մոսկվայի Օլիմպիական խաղերի խորհրդանիշ։

Միշան մրցման վայր հասնում է ուշացումով, որովհետև մանկապարտեզ էր տարել իր կրտսեր եղբորը՝ Արջուկին։ Մեկնարկին Միշան Աղվեսի առաջ է անցնում՝ մրցակիցներին թողնելով բավական հետ։ Հետո Աղվեսը, տեսնելով դեպի վերջնագիծը տանող ավելի կարճ ճանապարհ, շրջվում է ու վազում դրանով՝ նույնն առաջարկելով Միշային։ Սակայն վերջինս չի կարող իրեն թույլ տալ նման արարք, քանի որ ինքը ազնիվ է։ Միշան ոչ միայն մնում է պաշտոնական վազքուղում, այլև օգնում է ուրիշներին. նա բույն է վերադարձնում այնտեղից ընկած թռչունի ձագին, ապա աջակցում է իր մրցակիցներին՝ Ոզնուն օգնելով անցնել գետը, Գորշուկին հանելով փոսից, իսկ Նապաստակին, որը վնասել էր ոտքը, Միշան օգնում է հասնել վերջնագծին։ Աղվեսը, որն առաջինն էր հասել վերջնագծին, արդեն տոնում էր հաղթանակը։ Սակայն ուշադիր կաչաղակը ամեն ինչի մասին պատմում է մրցումների դատավոր Արծվին, և վերջինս հայտարարում է, որ հաղթել է Միշան։

## Ստեղծողներ

## Ստեղծման պատմություն

Օլիմպիական խնդիրներն արտացոլելու ցանկությունը ստուդիայի աշխատակիցների մոտ առաջացել է Օլիմպիական Միշայի տիպաժի հետ ծանոթանալուց հետո, որն ստեղծել է Չիժիկովը...
Առաջինը սկսվել և նկարահանվել է Վ․ Կոտյոնոչկինը «Ո՞վ կստանա մրցանակը» ժապավենը. մեկնարկը տրվել է 1978 թվականի սեպտեմբերին, պլանային հանձնումը նախատեսվել է 1979-ի մարտին (վարձույթի հավաստագիր ֆիլմն ստացել է ապրիլի 16-ին)։ Վ․ Սուտեևի սցենարում պատմվում էր Օլիմպիական Միշայի «նախապատմությունը», բացատրվում, թե ինչպես և ինչու է նա դարձել օլիմպիական խորհրդանիշ։ Սյուժեում հատուկ ընդգծվել է, որ բարձր պատվի Միշան արժանացել է ոչ այնքան իր մարզական ձեռքբերումների, որքան բարոյական որակների՝ ազնվության, փոխօգնության, զոհողության, շրջապատողներին կարեկցելու համար։ Միշան պաշտոնապես պարտվել է անտառային մրցումներում, բայց այնուամենայիվ ընտրվել է դրանց հաղթող իսկական մարզական արիության ցուցաբերման համար։ Բեմադրող նկարիչ Ն․ Երիկալովը մուլտիպլիկատորներից առաջինն է Չիժիկովի էսքիզը մուլտիպլիկացիոն տիպաժի վերածելու գործը, ֆիլմի դեկորացիոն մասը կատարվել է նրա գործընկերը՝ ստուդիայի լավագույն գեղանկարիչներից մեկը՝ Ա․ Վինոկուրովի կողմից։
 

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* 

Կատեգորիա:Խորհրդային մուլտֆիլմեր
Կատեգորիա:«Սոյուզմուլտֆիլմ» ստուդիայի մուլտֆիլմեր
Կատեգորիա:1979 մուլտֆիլմեր
Կատեգորիա:Մուլտֆիլմեր արջերի մասին
Կատեգորիա:Մուլտֆիլմեր աղվեսների մասին
Կատեգորիա:Վյաչեսլավ Կոտյոնոչկինի մուլտֆիլմեր