open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
2013 թվականը Հայաստանում

աջից|200px

Ստորև ներկայացված է **[[2013 թվական]]ին [[Հայաստան]]ում** տեղի ունեցած իրադարձությունները։

## Գործող պաշտոնյաներ

## Իրադարձություններ
### Հունվար
* Հունվարի 2 - Երևան-Հանքավան ավտոճանապարհին տեղի ունեցած խոշոր ավտովթարի հետևանքով զոհվել է 5 մարդ:
* Հունվարի 31 
** Քաղաքական գործիչ, նախագահական ընտրությունների թեկնածու, Պարույր Հայրիկյանը ենթարկվել է հարձակման, որի արդյունքում կրակել են նրա աջ անրակին։ Վերջինս տեղափոխվել է Երևանի հիվանդանոցներից մեկը։
** Ավարտվում է Երևանի Ա. Սպենդիարյանի անվան օպերայի և բալետի ազգային ակադեմիական թատրոնի բեմի վերականգնումն ու վերազինումը, որը սկսվել էր ավստրիական «Waagner-Bio» ընկերության կողմից 2012 թվականի հունիսին։

### Փետրվար
*Փետրվարի 18 - Հայաստանում տեղի են ունեցել նախագհական ընտրություններ, որն ավարտվելլ է Սերժ Սարգսյանի հաղթանակով։ Անկախ դիտորդները, ներառյալ Եվրոպայի խորհրդի խորհրդարանական վեհաժողովը, մտահոգություն են հայտնել ընտրությունների անցկացման կապակցությամբ։
*Փետրվարի 19 - Հայաստանում սկսվել են բողոքի ցույցեր։
**Ընդիմության առաջնորդ Րաֆֆի Հովհաննիսյանը պնդել է, որ ընտրություններն արդար չեն։
**Րաֆֆի Հովհաննիսյանի աջակիցները հավաքվել են Ազատության հրապարակում, որտեղ նա հայտարարել է ժողովրդի հաղթանակի մասին և կոչ արել Սերժ Սարգսյանին ընդունել իր պարտությունը։

### Մարտ
*Մարտի 10 - Ընտրությունների արդյունքների դեմ տեղի ունեցող ցույցերից 3 շաբաթ անց Րաֆֆի Հովհաննիսյանը հացադուլ է հայտարարել։
*Մարտի 14 - Հայաստանի Հանրապետության Սահմանադրական դատարանը պաշտպանել է Սերժ Սարգսյանի վերընտրությունը՝ տեղի ունեցած ընտրությունների ժամանակ։

### Մայիս
*Մայիսի 5 - Տեղի են ունեցել Երևանի քաղաքապետի ընտրություններ։
*Մայիսի 6 - Երևանի քաղաքապետի ընտրությունների արդյունքում Տարոն Մարգարյանը դարձել է Երևանի քաղաքպետ։

### Հունիս
*Հունիսի 15 - Րաֆֆի Հովհաննիսյանը անցկացրել է փոքրիկ հանդիպում, որի ժամանակ նշել է.

### Օգոստոս
*Օգոստոսի 23 - Հայաստանի անկախության 23-րդ տարեդարձի օրը Րաֆֆի Հովհաննիսյանը կազմակերպել է այդ ամիսների ամենամեծ հանրահավաքը։ Հազարավոր մարդկանց առջև Րաֆֆի Հովհաննիսյանը խոստանում է շարունակել հակակառավարական ցույցերը նաև հաջորդ ամսին՝ սեպտեմբերին։

### Սեպտեմբեր
*Սեպտեմբերի 3 - Սերժ Սարգսյանը Մոսկվայում հայտարարում է, որ Հայաստանը միանում է Եվրասիական տնտեսական ընկերակցության շրջանակներում Մաքսային միությանը, չնայած Հայաստանն ակնկալում էր, որ նոյեմբերին Արևելյան գործընկերության գագաթնաժողովում ստորագրել Եվրամիության հետ ասոցացման համաձայնագիրը։ Փորձագետները նշում են, որ սա ակնհայտ ճնշում է Կրեմլի կողմից և նրանք պահանջում են «վերադառնալ հետ»։
*Սեպտեմբերի 20 - Րաֆֆի Հովհաննիսյանը, նախկին խորհրդային այլախոհ Պարույր Հայրիկյանի հետ միասին, հանրահավաք է անց կացնում Ազատության հրապարակում։ Նա նշում է.

## Տես նաև
* 2012 թվականը Հայաստանում
* 2014 թվականը Հայաստանում

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:2010-ականներ Հայաստանում
Կատեգորիա:2013 Ասիայում
Կատեգորիա:2013 Եվրոպայում
Կատեգորիա:2013 Հայաստանում
Կատեգորիա:21-րդ դարի տարեթվեր Հայաստանում
Էվա Պերիսետ

**Էվա Ժոզետ Նոել Պերիսետ** (), ֆրանսիացի ֆուտբոլիստ, որը Ֆրանսիայի ֆուտբոլի կանանց առաջնությունում Փարիզի Սեն-Ժերմենի պաշտպանն է։

## Կարիերա
### Ակումբային
Պերիսետն իր մասնագիտական կարիերան սկսել է Լիոնում 2012 թվականին։ 2016 թվականին տեղափոխվել է Փարիզի Սեն ժերմեն։

### Միջազգային
Պարիսետը մասնակցել է ֆրանսիական տարբեր երիտասարդ թիմերի խաղերին։ 2014 թվականին նա հավաքականի անդամ էր, որը Կանադայում կայացած 2014 թվականի ֆուտբոլի կանանց աշխարհի առաջնությունում գրավել է երրորդ տեղը։ 2017 թվականին Էվան 23 այլ կանանց հետ միասին ներկայացրել է Ֆրանսիան Ֆուտբոլի կանանց Եվրոպայի 2017 թվականի առաջնությունում։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* 
* 
* Player's Profile at Foot o Feminin
* Player's Profile at PSG

Կատեգորիա:2019 ՖԻՖԱ-ի կանանց աշխարհի գավաթի խաղարկության մասնակիցներ
Կատեգորիա:Ֆուտբոլիստուհիներ
Կատեգորիա:Կանանց ֆուտբոլի պաշտպաններ
Հուդզոնի ծոցի ընկերություն

**Հուդզոնի ծոցի ընկերություն**  (), Հյուսիսային Ամերիկայի և աշխարհի ամենահին առևտրային կորպորացիան, հիմնադրված 1670 թվականին: Գրասենյակը ներկայումս գտնվում է Կանադայի Օնտարիո նահանգի Բրամփթոն քաղաքում։ Ընկերությունը գրանցված է կանադական Տորոնտո քաղաքի ապրանքային բորսայում  "HBC" խորհրդանիշի ներքո։

Մի քանի հարյուրամյակ կարգավորել է Հյուսիսային Ամերիկայի անգլիական մասի մորթիների շուկան, իրականացրել է ինքնուրույն հետազոտություններ և փաստացի կառավարություն է եղել շատ շրջաններում և նույնիսկ մեծամասշտաբ բնակավայրերում։ Առևտրային ներկայացուցիչները և ընկերությունները կարգավորել են իրենց հարաբերությունները տեղաբնակների հետ, իսկ ֆակտորիայի ընկերությունների ցանցը հիմք է ծառայել Կանադայի և ԱՄՆ-ի արևմտյան մասի պետական կառուցվածքների ձևավորման համար։ Իր գործունեության արդյունքում այս ընկերությունն իր ազդեցության գոտում ընդգրկել է հյուսիսամերիկյան հողերի լայնատարած համալիր, որը հայտնի է Ռուպերտի երկիր անունով։
[ձախից|մինի|300x300փքս|[Земля Руперта|Ռուպերտի երկիր]]
1867 թվականին Կանադայի դոմինիոնի կազմավորումից հետո վերակազմավորված կառավարությունը Ջոն Մաքդոնալդի գլխավորությամբ բանակցություններ սկսեց Հուդզոնի ծոցի ընկերության հետ՝ նրան պատկանող արևմտյան հողերը գնելու համար։ 1869 թվականին, երկար և դժվար բանակցություններից հետո, սկսվեց արևմտյան տարածքները դոմինիոնին հանձնելու գործընթացը։ Հուդզոնյան ծոցի ընկերությունը Կանադային զիջեց հյուսիսարևմտյան տարածքների առևտրի մենաշնորհը և Ռուպերտի երկիրը (Հուդզոնի ծոցի ավազան) 300 հազ. ֆունտ ստեռլինգով։ Այնուամենայնիվ, ընկերությունը պահպանեց ավելի քան 45 հազ. ակր (18 000 հա) հող Արևմուտքում։

Մորթու շուկայում առևտրաշրջանառության անկումից հետո ընկերությունն սկսեց զբաղվել այնպիսի ապրանքների առևտրով, որոնք անհրաժեշտ էին Կանադայի արևմուտքում բնակեցված մարդկանց։ Այսօր ընկերությունը Կանադայում հայտնի է *The Bay* հանրախանութների ցանցով։ Մինչև այժմ ընկերության գլխավորի պաշտոնն անվանվում է Governor՝ «կառավարիչ», «նահանգապետ»։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* 

Կատեգորիա:Կանադայի պատմություն
Քմահաճ մկնիկը

**Քմահաճ մկնիկը** (), ռուսական կարճամետրաժ մուլտֆիլմ, որը նկարահանվել է 2013 թվականին։

## Սյուժե
Փոքրիկ մկնիկը ճանապարհին մետաղադրամ է գտնում և իր համար կարմիր ժապավեն է գնում։ ժապավանով զարդարվելով` նա հիացմունք է առաջացնում անտառի բնակիչների մոտ, որոնք միանգամից ցանկանում են նրա հետ ընկերություն անել։

Սակայն մկնիկը որոշում է, որ ոչ ոք արժանի չէ իր հետ ընկերություն անելու և մերժում է նրանց։ Բայց երբ հայտնվում է չար կատվի ձեռքում զրկվում է ժապավեններից, նա հասկանում է, որ գեղեցկությունն ամենակարևորը չէ։

## Փառատոներ և պարգևներ
* 2014 - «Սուզդալ» փառատոն, «Կառուսել» հեռուստաալիքի մրցանակ։
* 2014 - Սեուլի «SICAF» անիմացիոն ֆիլմերի 18-րդ միջազգային փառատոնի գլխավոր մրցանակ։ Մուլտֆիլմը դարձել է 27 ժապավեններից լավագույնը, որոնք ընտրվել էին այդ անվանակարգի համար։    
* 2014 - «Ալ առագաստներ» XXII միջազգային մանկական կինոփառատոնի դիպլոմ։  
* 2015 - Ռումիական Կլուժ-Նապոկա քաղաքում անցկացված Cluj Shorts International Short Film Festival միջազգային փառատոնի մրցանակ` «Լավագույն մանկական ֆիլմ» անվանակարգում։ Փառատոնի ժյուրիի ներկայացուցիչները հատկապես ընդգծել են անիմացիյի բարձր որակը, երաժշտական լուծումները և ֆիլմի կրթական արժեքը։

## Արտադրություն
Մուլտֆիլմը նկարահանվել է երկու տարվա ընթացքում։ Դրա առաջին ցուցադրությունը ռուսական մեծ էկրանին լեփ-լեցուն դահլիճով տեղի է ունեցել 2014 թվականի հունվարի 18-ին, Միշկին քաղաքի մշակույթի տան համերգային դահլիճում։

Մուլտֆիլմն առաջին տիկնիկային աշխատանքն է վերականգնված «Սոյուզմուլտֆիլմ» ստուդիայում և արված է խորհրդային անիմացիոն կինոյի ավանդույթներով, օպերատորական աշխատանքում օգտագործվել են նորարարական տեխնոլոգիաներ։ Նկարահանումների ժամանակ օգտագործվել են հատուկ թմբուկներ` շարժական ֆոն ստեղծելու համար, որոնք հարմարաեցված էին տեախցիկներին և թույլ էին տալիս համայնապատկեր նկարահանել ցանկացած կետից ու եռաչափություն հաղորդել մանրագույն դետալներին։ Տիկնիկներն ու դեկորացիաները պատրաստվել են ձեռքով, իսկ մի շարք հարմարանքներ պատրաստվել են զրոյից։

Ռեժիսոր Սերգեյ Ստրուսովսկու խոսքով՝ մկնիկի համար նախատիպ է ծառայել Մերիլին Մոնրոն։

Մուլտֆիլմը դրական քննադատություններ է ստացել ռուս քննադատների կողմից։ Նրանց խոսքով` «Քմահաճ մկնիկը» նշանակալի աշխատանք է ռուսական անիմացիայի համար։ Սա վերջին տարիներին Ռուսաստանում ստեղծված առաջին տիկնիկային մուլտֆիլմն է։

Մի քանի երկրներ հետաքրքրվել են «Քմահաճ մկնիկը» մուլտֆիլմով։ Մուլտֆիլմի ցուցադրման մասին պայմանավորվածություն կա որոշ եվրոպական ալիքների հետ, ծրագրվում է  այն թարգմանել օտար լեզուներով։

## Հեղինակներ
Մուլտֆիլմը նկարահանվել է ՌԴ Մշակույթի նախարարության պետական ֆինանսական աջակցությամբ։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* 
* 
* «Союзмультфильм» презентовала новый кукольный мультфильм

Կատեգորիա:2013 մուլտֆիլմեր
Կատեգորիա:«Սոյուզմուլտֆիլմ» ստուդիայի մուլտֆիլմեր
Կատեգորիա:Ռուսական մուլտֆիլմեր
Նելսոն Մանդելայի հուշարձան

**Նելսոն Մանդելայի հուշարձան** (), հուշարձան Լոնդոնի Խորհրդարանական հրապարակում, որն ստեղծվել է Իեն Ուոլթերսի կողմից։ Բացվել է 2007 թվականի օգոստոսի 28-ին։ Արձանը դեմքով ուղղված է դեպի Վեսթմինսթերյան պալատը և գտնվում է Աբրահամ Լինքոլնի և Ուինսթոն Չերչիլի արձանների կողքին։

## Պատմություն
Հինգ տարի է տևել բանավեճը, թե արդյոք կարող է ապարտհեյդի դեմ պայքարած մարդու արձանը գտնվել Թրաֆալգարյան հրապարակում։ Այս գաղափարը ջերմորեն պաշտպանում էր Լոնդոնի քաղաքապետ Քեն Լիվինգսթոնը, որը կարծում էր, որ հենց այդտեղ պետք է իր ամբողջ բրոնզե մեծությամբ կանգնի Հարավային Աֆրիկայի ազատության մարտիկը, մանավանդ որ Թրաֆալգարյան հրապարակում տեղակայված է ՀԱՀ-ի դեսպանատունը։ Երեսուն տարի առաջ հենց այդտեղ են անցկացվել բրիտանացիների զանգվածային հանրահավաքները, որոնք պահանջում էին ազատ արձակել Մանդելային, երբ Միացյալ Թագավորության վարչապետ Մարգարետ Թետչերը նրան անվանել է ահաբեկիչ, իսկ պահպանողական կուսակցության ուսանողները կրում էին կրծքանշաններ, որոնք կոչ էին անում կախել ապարտհեյդի դեմ մարտիկին։ Սակայն Վեսթմինսթեր շրջանի իշխանությունները դեմ են հանդես եկել՝ հայտարարելով, որ քանդակը չի համապատասխանում հրապարակի ընդհանուր պատկերին, որտեղ արդեն տեղադրվել էր ծովակալ Նելսոնի հուշարձանը։ Ի վերջո, գտնվել է փոխզիջումնային տարբերակ. որոշվել է Մանդելայի արձանը կանգնեցնել դեմքով դեպի խորհրդարանի շենքը՝ այն տեղադրելով Մեծ Բրիտանիայի երեք վարչապետների՝ Ուինսթոն Չերչիլի, Բենջամին Դիզրայելիի և Ռոբերտ Փիլի արձանների մոտ։

Ժամանակին Մանդելան կանխագուշակել է իր արձանի հայտնվելը Վեսթմինսթերի մոտ։ «Երկար ճանապարհ դեպի ազատություն» գրքում նա հիշել է, թե ինչպես է մի անգամ Լոնդոնում զբոսնել իր համախոհ Օլիվեր Տամբոյի հետ. «Երբ մենք Օլիվերի հետ Վեսթմինսթերյան աբբայության մոտ տեսանք գեներալ Յան Սմատսի արձանը (հարավամերիկացի հայտնի առաջնորդ), մենք սկսեցինք կատակել, թե հնարավոր է, որ երբևէ այստեղ իր հերթին կյանտնվեն նաև մեր արձանները»։

## Բացում
2007 թվականի օգոստոսի 28-ին ելույթ ունենալով իր հուշարձանի բացման արարողության ժամանակ՝ Նելսոն Մանդելան խոստացել է 2008 թվականի ամռանը՝ իր հոբելյանի նախօրեին, բարեգործական մեծ համերգ կազմակերպել Լոնդոնի Հայդ պարկում և անձամբ ներկա գտնվել դրան։ Ելույթի ժամանակ նրան ուղեկցում էր վարչապետ Գորդոն Բրաուն, որը Մանդելային անվանել է «ներկայիս սերնդի մեծագույն և ամենահամարձակ առաջնորդը»։ Հուշարձանի բացման արարողությանը ներկա է եղել նաև Մանդելայի կինը՝ Գրասա Մաշելը։ ՀԱՀ-ի նախկին նախագահից բացի արձանի բացման արարողությանը մասնակցել են Լոնդոնի քաղաքապետ Քեն Լիվինգսթոնը և բրիտանացի դերասան ու ռեժիսոր Ռիչարդ Աթենբորո։ Հենց Աթենբորոն է հետ քաշել արձանը ծածկող կտորը։

Քեն Լիվինգստոնի խոսքով՝ այն փաստը, որ Մանդելայի հուշարձանը տեղադրվել է հենց Խորհրդարանական հրապարակում, արտացոլում է հարավաֆրիկյան առաջնորդի դերը որպես «մեր ժամանակի առանցքային քաղաքական դեմքերից մեկը»։ Այս քանդակը Մանդելայի երկրորդ արձանն է Լոնդոնում։ Առաջինը, որ բրոնզից է և նույնպե Ուոլթերսի աշխատանքն է, կանգնած է Թեմզայի հարավային ափին։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Նելսոն Մանդելա
Կատեգորիա:Լոնդոնի տեսարժան վայրեր
Կատեգորիա:Լոնդոնի հուշարձաններ
Նինա Աբրամչիկ

**Նինա Աբրամչիկ** (, օրիորդական ազգանունը` Լևկովիչ, գրական կեղծանունը` Նինա Ռոսա, ), բելառուս հասարակական-քաղաքական գործիչ, գրող։

Նիկոլայ Աբրամչիկի կինն է։

## Կենսագրություն
Ավարտել է Բելառուսական վիլենյան գիմնազիան, սովորել է Վելենյան Ստեֆան Բատորիա ինստիտուտում, եղել է Բելառուսական ուսանողական միության անդամ։ 1939 թվականից աշնանը ուսուցչությամբ է զբաղվել Պրուժանի շրջանում։ 1941 թվականից ապրել է Բեռլինում, որտեղ ամուսնացել է Նիկոլայ Աբրամչիկի հետ։ Աշխատել է «Առավոտ» օրաթերթում և Բելառուսական ինքնաօգնության կոմիտեում։

Ապրել է Փարիզի Վիլեպենտ արվարձանում։ Թաղված է Փարիզի Պեր-Լաշեզ գերեզմանատանը, իր ամուսնու կողքին։

## Հրատարակչական գործունեություն
Բելառուսական ինքնաօգնության կոմիտեն Բեռլինում 1942 թվականի կեսերից սկսել է պարբերաբար թողարկել գրքեր և բրոշյուրներ, որը Նիկոլայ Աբրամչիկի և նրա կնոջ վաստակն էր։ 1942 թվականի ամռանը Աբրամչիկի օգնությամբ հրատարակվել են Յակուբ Կոլասի «Սիմոն-երաժշտություն », Լարիսա Գենիյուշի «Ад родных ніў» ստեղծագործությունները։ Նրանցից առաջինը մինչպատերազմական վիլնյուսյան հրատարակչության վերահրատարակումն է, իսկ երկրորդը տպագրության է պատրաստել Վիտովտ Տումաշը` օգտվելով այն տեքստերից, որոնք հրապարակվել են «Առավոտ» թերթում և Պրահայից ուղարկվել են հեղինակի կողմից։ Երկու գրքերն էլ միաժամանակ հրատարակվել են Պրահայի «Պոլիտիկա» տիպոգրաֆիայում և 1942 թվականին սեպտեմբերին գովազդվել «Առավոտ» թերթի էջերում։
[մինի|Նինա Աբրամչիկի գերեզմանը [Փարիզի Պեր Լաշեզ գերեզմանատանը]]
* 1942-1943 թվականներին Նինա Աբրամչիկը վերամշակել է և հրապարակել է մի քանի գրքեր։   
* «Բելառուսը երգերի մեջ», հանրահայտ երգերի և հայրենական բանաստեղծությունների  ժողովածու    
* «Гісторыя Беларусі ў картах», վերամշակվել է ըստ Նիկոլայ Աբրամչիկի դասախոսությունի, որոնք նա 1941-1942 թվականներին կարդացել է Բեռլինում բելառուսագիտության դասընթացի ժամանակ։ Թողարկվել է 3500 տպաքանակով և տարածվել է Բելաստոկի և Վարշավայի բելառուսական դպրոցներում։   
* «Калядныя песьні», 20 բելառուսական կոլյադների հավաքածու, որոնք վերմշակել է հոգևորական Վիկտոր Շուտովիչը։   
* «Пад гоман вясёлы», բելառուսական 30 հայտնի երգերի, ռոմանսների և չաստուշկաների հավաքածու։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* 
* 

Կատեգորիա:Բելառուս գրողներ
Կատեգորիա:Բելառուս հասարակական գործիչներ
Կատեգորիա:Բելառուսի կին քաղաքական գործիչներ
Կատեգորիա:Գրական կեղծանուններով հայտնի հեղինակներ
Կատեգորիա:Պեր Լաշեզ գերեզմանատանը թաղվածներ
Կատեգորիա:Ֆրանսիայում մահացածներ
Կամրան Աբդուլազադե

**Կամրան Նազիմ օղլու Աբդուլազադե** (, ), ադրբեջանցի ֆուտբոլիստ, որ խաղում է կիսապաշտպանի դիրքում։ Հանդես է գալիս Ադրբեջանի Պրեմիեր լիգայի «Կյապազ» ակումբում։
## Կենսագրություն
Կամրան Աբդուլազադեն ֆուտբոլ խաղալ սկսել է 10 տարեկանում Լենքորանի մանկապատանեկան մարզադպրոցում, մարզիչ Բախտիյար Միրսեիդովի գլխավորությամբ։ Նա այնտեղ անցկացրել է 4 տարի։ 2009 թվականին տեղափոխվել է «Խազար Լենքորան» ֆուտբոլային ակումբի մինչև 15 տարեկանների պատանեկան թիմ, որտեղ նրա մարզիչը եղել է Նամիկ Կարաևը։ Այնուհետև տեղափոխվել է մինչև 17 տարեկանների թիմ։
## Ակումբային կարիերա
### Առաջնություն
Լինելով Ադրբեջանի Պրեմիեր լիգայի «Խազար Լենքորան» ակումբի սան՝ Կամրան Աբդուլազադեն 2011 թվականից հանդես է եկել «նավաշինարարների» հիմնական կազմում։ 2013 թվականի հոկտեմբերին զորակոչվել է զինվորական ծառայության Ադրբեջանի զինված ուժերում և ուղարկվել բանակի մարզական ակումբ՝ ՄՕԻԿ (Բաքու)։ Սակայն 2013 թվականին դեկտեմբերին երկու ակումբների ղեկավարների միջև համաձայնություն է ձեռք բերվել, և Կամրանը վերադարձել է իր հարազատ «Խազար-Լենքորան» ակումբ, որտեղ նա շարունակել է հանդես գալ վարձավճարով

«Սպիտակականաչների» կազմ վերադառնալուց անմիջապես հետո Կամրանը «Լենքորանի» նոր գլխավոր մարզչի՝ թուրք Մուստաֆա Դենիզլիի կողմից ընդգրկվել է թիմի հիմնական կազմում։

### Գավաթ
Լինելով «Խազար Լենքորան» ակումբի ֆուտբոլիստ՝ 2013 թվականին մասնակցել է Ադրբեջանի սուպերգավաթի խաղարկությանը.

## ՈՒԵՖԱ-ի Եվրոպայի լիգա
Ընդգրկված է եղել «Խազար Լենքորանի» հայտացուցակում՝ մասնակցելու ՈՒԵՖԱ-ի Եվրոպայի լիգայի 2012/13 մրցաշրջանին։

## Ադրբեջանի ազգային հավաքական
Հանդես է եկել Ադրբեջանի պատանեկան տարբեր տարիքային խմբերի (U-15, U-16, U-17 և U-19)  հավաքականներում։

### U-17
Մինչև 17 տարեկանների հավաքականում իր նորամուտը կատարել է 2011 թվականի հոկտեմբերի 17-ին Եվրոպայի առաջնության ընտրական փուլի՝ Խորվաթիայի հավաքականի դեմ խաղին, որն անցկացվել է Ռովինում և ավարտվել Ադրբեջանի հավաքականի հաղթանակով 2:1 հաշվով։

### U-19
Առաջին հանդիպումը Ադրբեջանի մինչև 19 տարեկանների հավաքականում անցկացրել է 2013 թվականի հոկտեմբերի 12-ին՝ մասնակցելով Եվրոպայի առաջնության ընտրական փուլի՝ Բոսնիա և Հերցեգովինայի հավաքականի դեմ խաղին Լանդսկրունա քաղաքում, որն ավարտվել է ոչ-ոքի (1:1)։

## Ձեռքբերումներ
«Խազար Լենկրան» ակումբի կազմում հասել է հետևյալ հաջողություններին.
* 2011 և 2012 թվականների Ադրբեջանի Պրեմիեր լիգայի արծաթե մեդալակիր,
* 2011 թվականին Ադրբեջանի գավաթակիր,
* 2013 թվականի Ադրբեջանի առաջնության եզրափակչի մասնակից,
* 2013 թվականի Ադրբեջանի սուպերգավաթի խաղարկության հաղթող։

## Ծանոթագրություններ

## Աղբույրներ
* 
* Kamran Abdullazada (Under - 19) on the UEFA.com

## Արտաքին հղումներ
* Профиль игрока на сайте ПФЛ - Профессиональной Футбольной Лиги Азербайджана
* Статискика выступлений К.Абдуллазаде на сайте transfermarkt.co.uk

Կատեգորիա:Ադրբեջանցի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Ադրբեջանցի տղամարդ ֆուտբոլիստներ
Դմիտրի Գրոմով

**Դմիտրի Եվգենևիչ Գրոմով** (, ), ուկրաինացի ֆանտաստ գրող։ Համահեղինակ Օլեգ Լադիժենսկու հետ միասին հայտնի է Հենրի Լայոն Օլդի կեղծանվամբ։

## Կենսագրություն
Դմիտրի Գրոմովը ծնվել է 1963 թվականի մարտի 30-ին Սիմֆերոպոլում։ 1969 թվականին տեղափոխվել է Սևաստոպոլ (Ղրիմ), իսկ 1974 թվականին՝ Խարկով, որտեղ և բնակվում է մինչ օրս։ 1980 թվականին, ավարտելով միջնակարգ դպրոցը, ընդունվել է Խարկովի պոլիտեխնիկական ինստիտուտի անօրգանական նյութերի տեխնոլոգիայի ֆակուլտետ։ 1986 թվականի ինստիտուտն գերազանցությամբ ավարտելուց հետո աշխատանքի է ընդունվել «Կարբոնատ»-ում որպես ինժեներ-քիմիկոս։ 1988 թվականին ընդունվել է Խարկովի պոլիտեխնիկական ինստիտուտի ընդհանուր և անօրգանական քիմիայի ամբիոնի ասպիրանտուրա, որն ավարտել է 1991 թվականին, սակայն ատենախոսություն չի պաշտպանել, քանի որ մինչ այդ գրեթե ամբողջությամբ անցել էր գրական գործունեության։

Ամուսնացել է 1989 թվականին, ունի 1989 թվականին ծնված որդի։

Հետաքրքրություններից է հարդ-ռոք ուղղության երաժշտությունը, մասնավորապես՝ Deep Purple խումբը, որի գործունեության մասին Դմիտրի Գրոմովը գրել և հրատարակել է մենագրություն, ունի կարատեի 2-րդ քյու (շագանակագույն գոտի), «Պելիկան» թատրոն-ստուդիայի դերասան է, որտեղ կատարել է շուրջ մեկ տասնյակ դերեր, որոնց կեսը՝ գլխավոր։

## Ստեղծագործական գործունեություն
### Հենրի Լայոն Օլդի
Դմիտրի Գրոմովի գրական ստեղծագործությունների հիմնական մասը ստեղծվել է Հենրի Լայոն Օլդի կեղծանվամբ Օլեգ Լադիժենսկու համահեղինակությամբ։ Նրանց համատեղ ստեղծագործությունների մեծ մասը գրված է ֆանտաստիկայի ժանրում։

Համահեղինակությամբ նրանց գրական գործունեությունն սկսվել է 1990 թվականին։ Նրանց առաջին հրապարակումը «Գրավոր երջանկություն» պատմվածքն է (1991)։

### Ինքնուրույն ստեղծագործություններ
Ֆանտաստիկ ստեղծագործություններ պարբերաբար գրում է 1976 թվականից։ Առաջին տպագրված գործը «Մահվան կոորդինատները» (1991) պատմվածքն է։

2004 թվականին թողարկվել է «Broken circle» օպերան Դմիտրի Գրոմովի բանաստեղծությունների հիման վրա։ Օպերան հիմնված է Գրոմովի «Խզված շրջան» պատմվածքի հիման վրա։ Ռոք օպերայի երաժշտությունը գրել է Ալեքսեյ Գորբովը։ Օպերայի սկավառակի թողարկումը զուգադիպել է Դմիտրի Գրոմովի ինքնուրույն պատմվածքների ու վիպակների «Անիծվածների ուղին» ժողովածուի հրատարակմանը, որը լույս է տեսել 2005 թվականին «Էկսմո» հրատարակչությունում։

Դմիտրի Գրոմովը գրել և հրատարակել է մենագրություն՝ նվիրված «Deep Purple» խմբին։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Գիտաֆանտաստիկ գրողներ
Կատեգորիա:Գրական կեղծանուններով հայտնի հեղինակներ
Կատեգորիա:Ուկրաինացի գրողներ
Ժենգյալով հացի փառատոն

**Ժենգյալով հացի փառատոն**, ժենգյալով հացի ամենամյա համահայկական փառատոն, որն ավանդաբար անց է կացվել մայիս-հունիս ամիսներին Արցախի Հանրապետության Մարտակերտի շրջանի Հաթերք գյուղում։ Միջոցառման նպատակը ոչ նյութական մշակութային ժառանգության տարածումը, համայնքային կյանքի աշխուժացումը, էկոտուրիզմի զարգացումը և զբոսաշրջութան խթանումն է։

## Պատմություն
Փառատոնն առաջին անգամ կայացել է 2018 թվականին։ Նախաձեռնության հեղինակն «Էկոտուրիզմն Արցախում» խմբի ղեկավար Սամվել Միրզախանյանն է, կազմակերպվում է Մարտակերտի շրջվարչակազմի, Արցախի մշակույթի, երիտասարդության հարցերի և զբոսաշրջության նախարարության ու մասնավոր մի շարք կազմակերպությունների աջակցությամբ։

Փառատոնի շրջանականերում կայացող իրադարձություններին մասնակցում են ինչպես բազմաթիվ հյուրեր և տուրիստներ, այնպես էլ բարձրաստիճան պաշտոնյաներ։ Փառատոնի ծրագրում մշտապես ներառված են լինում ժենգյալով հացի պատրաստումը, համտեսը, հյուրասիրությունը և վաճառքը, գյուղատնտեսական այլ մթերքների համտեսը և վաճառքը։

### 2019
2019 թվականին փառատոնի ժամանակ թխվել է աշխարհում ամենաերկար ժենգյալով հացը, որը հավակնում է գրանցվել Գինեսի ռեկորդների գրքում։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:2018 հիմնադրումներ Արցախում
Կատեգորիա:2018 հիմնադրված փառատոններ
Կատեգորիա:Արցախի փառատոներ
Կատեգորիա:Ժենգյալով հաց
Ես Մալալան եմ

«**Ես Մալալան եմ**» (), Մալալա Յուսուֆզայի ինքնակենսագրությունը, որը գրվել է ռազմական թղթակից Քրիստինա Լեմբի հետ համահեղինակությամբ։ Յուսուֆզայը պակիստանցի ակտիվիստ է, որը հանդես է գալիս ամբողջ աշխարհում աղջիկների համար մատչելի կրթության օգտին, Խաղաղության Նոբելյան մրցանակի դափնեկիր է։

## Սյուժե
Մալալա Յուսուֆզայը տասնվեցամյա երիտասարդ աղջիկ է, ով սիրում է դպրոց գնալ, բայց Թալիբանը մահվան սպառնալիքով աղջիկներին արգելում է սովորել։ Գրքում պատմվում է Մալալայի կյանքի ու 1947 թվականին ստեղծված և Աֆղանստանի ու Հնդկաստանի հետ սահմանակից Պակիստանի պատմության մասին։ Դրանից բացի Մալալան ներկայացնում է իր շրջապատի մարդկանց կյանքը Սվատ գետի հովիտից, իր հոր՝ Զիյաուդդին Յուսուֆզայը կյանքը, որն առանցքային դեր է ունեցել Մալալայի կյանքում։

2012 թվականի հոկտեմբերի 9-ին դպրոցական ավտոբուսը, որտեղ գտնվել է Յուսուֆզայը, կանգնեցրել են թալիբները, նրանցից մեկը երեք անգամ կրակել է Յուսուֆզայի ուղղությամբ։ Նա կենդանի է մնացել, չնայած չնչին շանսերին՝ այդ ժամանակից ի վեր դառնալով մշակույթի ու գիտելիքի իրավունքի համար պայքարի խորհրդանիշ։ 2013 թվականի հուլիսին Յուսուֆզայը ելույթ է ունեցել Միավորված ազգերի կազմակերպությունում։

## Գրքի մասին
«Ես  այս գիրքը նվիրում եմ բոլոր այն աղջիկներին, որոնք բախվել են անարդարության հետ, բայց, ցավոք, ստիպված են եղել լռել։ Մենք միասին կհասնենք նրան, որ մեզ լսեն»,– ասում է Մալալան իր հարցազրույցներից մեկում։

«Ես Մալալան եմ» գիրքը հրատարակվել է 2013 թվականի հոկտեմբերի 8-ին Weidenfeld & Nicolson հրատարակության կողմից Մեծ Բրիտանիայում և Little, Brown and Company ընկերության կողմից ԱՄՆ-ում։ Գիրքը թարգմանվել է ավելի քան 40 լեզվով։

Մանկական հրատարակությունը լույս է տեսել 2014 թվականին *I Am Malala: How One Girl Stood Up for Education and Changed the World* խորագրով։

Նիլա Վասվանիի կողմից ձայնագրված աուդիոգիրքը () 2015 թվականի արժանացել է «Գրեմմի» մրցանակի որպես «Լավագույն ալբոմ երեխաների համար»։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Պաշտոնական կայք

Կատեգորիա:2013 գրքեր
Կատեգորիա:2013 ոչ գեղարվեստական գրքեր
Կատեգորիա:Անգլերեն գրքեր
Կատեգորիա:Անգլերեն գրքեր
Կատեգորիա:Ինքնակենսագրական վեպեր
Կատեգորիա:Ինքնակենսագրություններ
Կատեգորիա:Քաղաքական ինքնակենսագրություններ
Վլադիմիր Վորոնկով

**Վլադիմիր Վորոնկով** (, ), ռուսական դիվանագետ։

## Կենսագրություն
Ավարտել է Մոսկվայի Մ․ Լոմոնոսովի անվան պետական համալսարանը (1975)։ Դիվանագիտական գործունեությամբ սկսել է զբաղվել 1989 թվականից։ Տիրապետում է անգլերեն և լեհերեն լեզուներին։ Պատմական գիտությունների թեկնածու։

*2000-2002 թվականներին՝ Լեհաստանի Հանրապետությունում Ռուսաստանի դեսպանատան դեսպանորդ խորհրդական
*2002-2005 թվականներին՝ ՌԴ ԱԳՆ կադրերի դեպարտամենտի փոխտնօրեն։
*2005-2008 թվականներին՝ ԵԱՀԿ-ում Ռուսաստանի մշտական ներկայացուցչի տեղակալ։
* 2008 թվականի սեպտեմբերից-2011 թվականի հուլիսը՝ Ռուսաստանի ԱԳՆ Համաեվրոպական համագործակցության դեպարտամենտի տնօրեն։

2011 թվականի հուլսիի 26-ից՝ Վիեննայի (Ավստրիա) միջազգային կազմակերպություններում Ռուսաստանի մշտական ներկայացուցիչ։

2017 թվականի հունիսի 21-ին Վլադիմիր Վորոնկովը նշանակվել է ՄԱԿ-ի նոր կառույցի՝ Հակաահաբեկչական վարչության ղեկավար՝ գլխավոր քարտուղարի տեղակալի մակարդակով։

ՌԴ նախագահի 2017 թվականի օգոստոսի 7-ի թիվ 368 հրամանագրով ազատվել է Վիեննայում (Ավստրիայի Հանրապետություն) միջազգային կազմակերպություններում Ռուսաստանի մշտական ներկայացուցչի պարտականություններից։

Ամուսնացած է։ Ունի դուստր։

## Պարգևներ
* «Հայրենիքին մատուցած ծառայությունների համար» IV աստիճանի շքանշան (2017 թվականի հունիսի 27)՝ *միջպետական տնտեսական համաձայնագրերի նախապատրաստման և իրականացման գործում ունեցած մեծ ավանդի և երկարամյա բարեխիղճ աշխատանքի համար*։
* Բարեկամության շքանշան (2013 թվականի դեկտեմբերի 21)՝ *Ռուսաստանի Դաշնության արտաքին քաղաքական կուրսի իրականացման գործում ունեցած մեծ ավանդի, գիտամանկավարժական գործունեության մեջ ունեցած վաստակի և երկարամյա բարեխիղճ աշխատանքի համար*։

## Դիվանագիտական աստիճան
* 2-րդ դասի արտակարգ և լիազոր դեսպանորդ (2002 թվականի հունվարի 15)
* 1-ին դասի արտակարգ և լիազոր դեսպանորդ (2006 թվականի մայիսի 25)
* Արտակարգ և լիազոր դեսպան (2011 թվականի հունվարի 17)

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Կենսագրությունը Ռուսաստանի ԱԳՆ կայքում
* Կենսագրությունը Վիեննայում միջազգային կազմակերպություններին առընթեր Ռուսաստանի մշտական ներկայացուցչության կայքում

Կատեգորիա:«Հայրենիքին մատուցած ծառայությունների համար» 4-րդ աստիճանի շքանշանի ասպետներ
Կատեգորիա:Բարեկամության շքանշանի ասպետներ (Ռուսաստան)
Կատեգորիա:Դիվանագետներ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Մոսկվայի պետական համալսարանի շրջանավարտներ
Կատեգորիա:Պատմական գիտությունների թեկնածուներ
Կատեգորիա:Ռուս դիվանագետներ
Սեն Մերի

**Սուրբ Մեդերիկի եկեղեցի** (), կաթոլիկ եկեղեցի Փարիզի 4-րդ շրջանում՝ Սենայի աջ ափին։ Կառուցվել է 1520-1612 թվականներին «բոցավառվող գոթիկայի» ոճով ոչ մեծ մատուռի տեղում, որից մնացել է 14-րդ դարի դարի զանգակատուն։ Սեն Մերին եղել է իտալացի բանկիրների ծխական եկեղեցին։ Ճակատամասը զարդարում են ժամանակակից արձաններ։

## Պատմություն
ձախից|մինի|220x220փքս|Ճակատամաս
Եկեղեցին կրում է Սուրբ Մերիի (Մեդերիկ) անունը, որն այդտեղ թաղվել է 8-րդ դարում։ Նրա աճյունը դեռևս գտնվում է եկեղեցու կրիպտեում։

Կրիպտեն, հիմնական նավն ու կողմնակի նավերը թվագրվում են 1515-1520 թվականներով, խաչակենտրոնը՝ 1526-1530 թվականներով, դասը և աբսիդն ավարտվել են 1552 թվականին։ Շինարարությունն ավարտվել է 1612 թվականին, երբ կառուցվել է զանգակատունը։

17-րդ և 18-րդ դարերում ճակատը բազմիցս վերականգնվել է, սակայն տաճարում պահպանվել են 16-րդ դարի վիտրաժներ և հոյակապ փայտե փորագրություն։

Լյուդովիկոս XV-ի օրոք քանդվել է 1558 թվականի ամվոնը, ընդհատվող կամարները փոխարինվել են կամարների շարքով, երգչախմբի պիլոնները երեսպատվել են ոսկեզօծ նյութով և մարմարով։

1703-1706 թվականներին Բարտոլոմեո Կարլո Ռաստրելլին եկեղեցում ստեղծել է մարքիզ դե Պոմպոնի մարմարե տապանաքարը, որն ավերվել է 1792 թվականին։

1793 թվականին՝ Ֆրանսիական հեղափոխության ժամանակ, եկեղեցում եղել է բորակի արտադրության գործարան։ 1853-1857 թվականներին որպես տաճարի երգեհոնահար աշխատել է Քամիլ Սեն-Սանս։

* Վ. Հյուգո, «Թշվառները», մաս 5, գիրք առաջին, գլուխ երկրորդ
* Վ. Հյուգո, Փարիզի Աստվածամոր տաճարը, գիրք երրորդ, գլուխ II
* Գիյոմ Ապոլիներ, Երաժիշտը Սեն Մերիից
* Ումբերտո Էկո, Ֆուկոյի փարոսը

## Եկեղեցում պահվող արվեստի գործեր

* Պիետա, որը վերագրվում է քանդակագործ Նիկոլա Լեժանդրին, XVII դար։ Նավի երրորդ կապելլան, ձախից։
* Սբ. Կառլո Բորոմեոի նկարը, որ պատկանում է Կարլ Վանլոոյի վրձնին, 1753 թվական։

## Ծանոթագրություններ

## Արտքին հղումներ

* Սեն Մերիի կայքը

Կատեգորիա:Փարիզի եկեղեցիներ
Բրեկոնի տաճար

**Բրեկոնի տաճար** (), Սուոնսի և Բրեկոնի թեմի առաջնորդանիստ եկեղեցին Բրեկոն քաղաքում (Ուելս), Սուոնսի և Բրեկոնի եպիսկոպոսի նստավայրը։

## Պատմություն
Տաճարի պատմությունը սկսվում է 1093 թվականին, երբ Վիլհելմ Նվաճողի զարմիկը՝ Բեռնարդ դե Նեֆմարշը, սկսում է վերակառուցել իր կողմից վերջերս նվաճված Բրիխեյնիոգի մայրաքաղաքը։ Այդ տարի նա Բաթլյան աբբայության միաբան ոմն Ռոջերին է նվիրաբերում Հովհաննես Աստվածաբանին նվիրված եկեղեցի, որտեղ բենեդիկտյանները հիմնադրում են Բրեկոնի աբբայությունը։ Հայտնի է, որ 1172 թվականին այդ համայնքի արքիդիակոնը եղել է Գիրալդ Կամբրիացին։

Մինչ օրս պահպանվել են 11-րդ դարի տաճարի մնացորդները, սակայն տաճարի համալիրի շինությունների հիմնական մասը վերաբերում են 13-14-րդ դարերին։ Տաճարի արևմտյան մասում պահպանվել են «կելտական եկեղեցու» ժամանակներին վերաբերող փայտե փորագրության հատվածներ։ Բրեկոնի տաճարում նաև պահպանում է Ուելսում նավթի լամպերի համար նախատեսված ամենամեծ քարը։

15-րդ դարում և 16-րդ դարի սկզբում տաճարը ծառայել է որպես ուխտագնացության հայտնի վայր, հիմնականում նավը բաժանող ոսկեզօծ խաչաձև միջնորմի շնորհիվ։ Միջնապատը չի պահպանվել, սակայն նրան ժամանակակից պոեզիայում մի քանի կարճ հիշատակումներ են եղել, որոնք հայտնում են, որ այն եղել է տպավորիչ ու գեղեցիկ տեսարան։ Դրա չափերի մասին կարելի է դատել ամբիոնի վերևում և հակառակ պատի վրա մնացած դռների բացվածքների, որոնց միջոցով ելք է բացվել դեպի միջնապատի վերին մասը, ինչպես նաև քարե նեցուկների հիման վրա, որոնց վրա միջնապատն ամրացել է։

1538 թվականին վանքերի փակման ժամանակ Բրեկոնի վանքը փրկվել է շնորհիվ այն բանի, որ վերածվել է բրեկոնի ծխական եկեղեցու, և այդ կարգավիճակով այն ծառայել է մինչև 20-րդ դարի սկիզբը։ Բացի այդ, տաճարին կից Հարվարդի մատուռը ծառայել է որպես Հարավային Ուելսի սահմանապահների գնդի մատուռ, որտեղ պահվում են նաև Իզանդլվանի մարտում աչքի ընկած 1-ին գումարտակի թագավորական դրոշակները։

1920 թվականին Ուելսում եկեղեցու ապապետականացման և առանձնացման ժամանակ տաճարը ներառվել է Սուոնսի և Բրեկոնի նորաստեղծ թեմում, իսկ 1923 թվականից ստացել է մայր տաճարի կարգավիճակ։

Վերջին տարիներին տաճարի տարածքում գտնվող որոշ շենքեր վերածվել են թեմական կենտրոնի, ցուցասրահի, ինչպես նաև խանութի և ռեստորանի ուխտավորների համար։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Բրեկոնի տաճարի պաշտոնական կայք 
* Բրեկոնի տաճարի լուսանկարները Flickr.com կայքում 

Կատեգորիա:1920 հիմնադրումներ Ուելսում
Կատեգորիա:Ուելսի եկեղեցիներ
Ալեքսեյ Դրուզին

**Ալեքսեյ Ալեքսանդրովիչ Դրուզին** (), ռուսական ֆուտբոլիստ, «Ռոտոր» ակումբի կիսապաշտպան։ Ռուսաստանի սպորտի վարպետ (2016)։

## Կենսագրություն
Վոլգոգրադի «Ռոտոր» ֆուտբոլային ակումբի սպորտինտերնատի սան է։ 2005 թվականին հանդես է եկել Կամիշինի «Տեքստիլշչիկում», 2006 թվականին՝ «Էներգետիկում»։ 2007-2008 թվականներին խաղացել է Ռոբերտ Եվդոկիմովի գլխավորությամբ «Ալնասում»։ 2009 թվականի տեղափոխվել է Օմսկի «Իրտիշ», որտեղ դարձել է երկրորդ դիվիզիոնի արևելք տարածաշրջանի հաղթող և թիմին օգնել է անցնել առաջին դիվիզիոն։ 2011 թվականին նորից խաղացել է Ռոբերտ Եվդոկիմովի գլխավորությամբ «Կամազ» ակումբում։ 2012 թվականին տեղափոխվել է Օրենբուրգի «Գազովիկ» ակումբ, որի հետ նույնպես դուրս է եկել ՖԱԼ։ 2016 թվականի հունիսին պայմանագիր է կնքել «ՍԿԱ-Խաբարովսկ» ակումբի հետ։ 2018 թվականի ձմռանը տեղափոխվել է Վոլգոգրադի «Ռոտոր» ակումբ։

## Ձեռքբերումներ
; «Իրտիշ» Օմսկ
* Երկրորդ դիվիզիոնի հաղթող («Արևելք» տարածաշրջան) - 2009

; «Օրենբուրգ»
* Երկրորդ դիվիզիոնի հաղթող («Ուրալ-Պովոլժե» տարածաշրջան) - 2012/2013
* Ռուսաստանի Գավաթի խաղարկության կիսաեզրափակչի մասնակից - 2014/15 
* ՖԱԼ առաջնության հաղթող - 2015/16 
* ՖԱԼ գավաթի դափնեկիր - 2016

## Անձնական կյանք
Ամուսնացած է։ Կինը՝ Եկատերինա (ծանոթացել է Օմսկում), որդին՝ Զախար։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Ռուս ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի Պրեմիեր Լիգայի խաղացողներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի սպորտի վարպետներ
Կատեգորիա:Տղամարդկանց ֆուտբոլի կիսապաշտպաններ
Կատեգորիա:Իրտիշի ֆուտբոլիստներ
Տիգրան Մուրադյան (քանդակագործ)

**Տիգրան Զավենի Մուրադյան** (), հայ քանդակագործ։

## Կրթություն
1990-1992 թվականներին սովորել է Հենրիկ Իգիթյանի անվան Գեղագիտության ազգային կենտրոն, 1992-1995 թվականներին՝ Հակոբ Կոջոյանի անվան գեղարվեստի դպրոցում, 1995-2002 թվականներին՝ Երևանի Փանոս Թերլեմեզյանի անվան գեղարվեստի ուսումնարանի քանդակի բաժնում, 2004-2010 թվականներին՝ Երևանի գեղարվեստի պետական ակադեմիայի քանդակի բաժնում։

## Ստեղծագործություններ
#### Կիսանդրիներ
Տիգրան Մուրադյանը քանդակել է ԵՊՀ մուտքի ճեմասրահում և հայ բանասիրության ֆակուլտետում տեղադրված մեծանուն գիտնականների կիսանդրիներ. 

*Գևորգ Ջահուկյան
*Գուրգեն Սահակյան
*Էդուարդ Աղայան
*Աշոտ Հովհաննիսյան
*Գրիգոր Ղափանցյան
*Աշխարհբեկ Քալանթար
*Գուրգեն Սևակ
*Արսեն Տերտերյան
*Հրանտ Թամրազյան
*Էդվարդ Ջրբաշյան
*Նորայր Սիսակյան
*Գարեգին Հովսեփյան
*Միքայել Չայլախյան
*Էզրաս Հասրաթյան
*Հրաչյա Բունիաթյան
*Հրանտ Բատիկյան
*Սիրական Տիգրանյան
*Գրիգոր Գուրզադյան
*Արմեն Թախտաջյան
*Բորիս Պիոտրովսկու դիմաքանդակը հուշատախտակի վրա

## Մրցանակներ
* 2005 Տիգրան Մեծ մրցույթ, 1 մրցանակ
* 2006 Հայոց Բանակի և Շուշիի ազատագրման մրցույթ, 3 մրցանակ
* 2010 Արա Սարգսյանի լավագույն դիպլոմային աշխատանք, 1 մրցանակ
* 2011 Գարեգին Նժդեհի հուշարձանի մրցույթ, խրախուսական մրցանակ
* 2012 Կարեն Դեմիրճյանի հուշարձանի մրցույթ, խրախուսական մրցանակ
* 2013 Ֆրիտյոֆ Նանսենի հուշարձանի մրցույթ, խրախուսական մրցանակ
* 2016 Համո Սահյանի հուշարձանի մրցույթ, հաղթող

## Մասնակցություն ցուցահանդեսներին
* 2014 «Քայլ, ձևափոխության և ձևաստեղծման միջև»
* 2016 Կենսահաստատման երկիր, Երևան, Գյումրի, Վանաձոր

## Պատկերասրահ

Պատկեր:Գրիգոր Գուրզադյան.jpg|Գրիգոր Գուրզադյան
Պատկեր:Askharbek Kalantar.jpg|Աշխարհբեկ Քալանթար
Պատկեր:Ֆրիտյոֆ Նանսեն.jpg|Ֆրիտյոֆ Նանսեն
Պատկեր:Գ. Նժդեհ.jpg|Գարեգին Նժդեհ
Պատկեր:Արմեն Թախտաջյան.jpg|Կարեն Դեմիրճյան
Պատկեր:BPiot1.jpg|Բորիս Պիոտրովսկի
Պատկեր:Sahian.jpg|Համո Սահյան
Պատկեր:Aznavour2.jpg|Շառլ Ազնավուր


## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Երևանի գեղարվեստի պետական ակադեմիայի շրջանավարտներ
Կատեգորիա:Հայ քանդակագործներ
Մովսես Աբելյան

**Մովսես Աբելյան** (), հայ դիվանագետ, ՄԱԿ-ի Գլխավոր քարտուղարի տեղակալ՝ Գլխավոր ասամբլեայի և կոնֆերանսների կառավարման հարցերով։

## Կենսագրություն
Ծնվել է 1963 թվականին Երևանում։ Երեք տարեկանից բնակվել է Սամցխե-Ջավախքի Նորշեն գյուղում, որտեղ էլ 1980 թվականին ավարտել է միջնակարգ դպրոցը։

### Կրթություն
Կրթությունը ստացել է Հայաստանում, Ռուսաստանում և ԱՄՆ-ում։

### Աշխատանքային գործունեություն
1989 թվականից, ԵՊՀ կիրառական մաթեմատիկայի ֆակուլտետի դասախոս և փոխդեկան։
1991 թվականից, ԵՊՀ կիրառական մաթեմատիկայի ֆակուլտետի դոցենտ։
* 1998-2003, ՄԱԿ-ում Հայաստանի մշտական ներկայացուցիչ, իսկ մինչ այդ` մշտական ներկայացուցչի տեղակալը։ Դիվանագիտական ծառայության ընթացքում նախագահել է ՄԱԿ-ի ԳԱ 5-րդ կոմիտեն և Մանկական հիմնադրամը, ինչպես նաև հանդիսացել է Զինաթափման հանձնաժողովի փոխնախագահ, խաղաղապահ գործողությունների ֆինանսավորման բարեփոխումների հատուկ բանակցող և ԳԱ 57-րդ նստաշրջանի կազմակերպության բարեփոխումների հարցերով համակարգող։
* 2001, ՅՈՒՆԻՍԵՖ-ի նախագահ։
* Մինչև 2016, Գլխավոր ասամբլեայի վարչական ու բյուջետային հարցերով կոմիտեի (5-րդ կոմիտե) և Ծրագրերի ու համակարգման հարցերով կոմիտեի քարտուղարի պաշտոնները։
* 2011 ապրիլ-2016 մարտ, ՄԱԿ-ի Անվտանգության խորհրդի հարցերով բաժանմունքի տնօրենի պաշտոնը։ Այս պաշտոնում Մովսես Աբելյանը խորհրդատվություն է տրամադրել Անվտանգության խորհրդի նախագահին, անդամներին, ինչպես նաև ԱԽ օժանդակ մարմիններին՝ ԱԽ աշխատանքներին, պրակտիկային ու ընթացակարգերին առնչվող հարցերի վերաբերյալ։ 
* 2016 մարտ-2019 հունիս, ՄԱԿ-ի գլխավոր քարտուղարի՝ Գլխավոր ասամբլեայի և կոնֆերանսների կառավարման հարցերով օգնական։
* 2019 հունիսից, ՄԱԿ-ի Գլխավոր քարտուղարի տեղակալ՝ Գլխավոր ասամբլեայի և կոնֆերանսների կառավարման հարցերով։

## Գիտական գործունեություն
Ֆիզիկամաթեմատիկական գիտությունների թեկնածու։

## Ընտանիք
Ամուսնացած է, ունի երկու երեխա։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:ԵՊՀ դասախոսներ
Կատեգորիա:ՄԱԿ-ի հայ պաշտոնյաներ
Կատեգորիա:Ֆիզիկամաթեմատիկական գիտությունների թեկնածուներ
Կատեգորիա:Հայ դիվանագետներ
Կատեգորիա:ՄԱԿ-ի պաշտոնյաներ
Քաղաքում (հեռուստասերիալ)

**Քաղաքում**, հայկական կատակերգական դրամատիկ հեռուստասերիալ։ «Բանակում» հեռուստասերիալի շարունակությունն է (սիքվել)։

«Քաղաքում» հեռուստասերիալի պրեմիերան կայացել է «Շանթ» հեռուստաընկերության եթերում 2012 թվականի հոկտեմբերի 1-ին։ Նկարահանումներն իրականացվել են Հայաստանում՝ Երևանում։

## Դերասաններ և կերպարներ
* Հայկ Պետրոսյան - Նարեկ
* Էմիլ Գալստյան - Համբարձում Համբարձումյան
* Վահե Պետրոսյան - Քաջիկ Ասլանյան
* Հովհաննես Դավթյան - Մեխակ (Մխո) Արևշատյան
* Մովսես Նիկողոսյան - Կարբիտ
* Հակոբ Հակոբյան - Կարո
* Վիգեն Թադեվոսյան - Լոմիկ
* Գեվորգ Կալեմդարյան - Սմբուլիկ
* Անդրանիկ Անտոնյան - Ծյապիկ
* Քրիստինե Եղոյան - Ալվարդիկ
* Դիանա Գրիգորյան - Իռեն Արևշատյան
* Արա Կարագյան - Զորիկ
* Արմինե Գաբրիելյան - Ժաննա
* Լևոն Մուրադյան - Վռամ Արևշատյան
* Գրիգոր Բաղդասարյան - Աշոտ
* Թամարա Չարխիֆալաքյան - Մարգարիտա Արևշատյան
* Անաիս Սարդարյան - Անուշիկ
* Տիգրան Գյուլումյան - Վրեժ
* Արթուր Պետրոսյան - Մկրտիչ
* Սիրանուշ Եսայան - Սրբուհի
* Համլետ Ադիյան - Ռշտուն Ռշտոյան
* Սոնա Մելքոնյան - Լիլիթ
* Սոնա Մաթևոսյան - Սոֆա
* Գոռ Հարութունյան - Վարուժ Դանիելյան
* Վահագն Խաչատրյան - Վարոս
* Արտյոմ Կարապետյան - Մինաս
* Մանանա Գեվորգյան - Նիկա
* Անահիտ Կիրակոսյան - Սուսիկ
* Գևորգ Մանուկյան - Մելո
* Սարգիս Վարդանյան - Արտյոմ
* Արմեն Միքայելյան - Գագո
* Վահագն Սարգսյան - Համո
* Լաուրա Ավագյան - Հովո
* Կարապետ Հովհանիսյան - Ժան Օտյան
* Գոհար Մուրադյան - Հասմիկ
* Արմինա Ասրյան - Նատաշա
* Սամսոն Ստեփանյան - Վարդան
* Արթուր Պետրոսյան - Կոլյա
* Սերգեյ Դանիելյան - Կարեն
* Գոռ Մարտիրոսյան - Թոռնիկ Ջամշոյան
* Նարեկ Զոհրաբյան - Վալերի
* Հռիփսիմե Հովհաննիսյան - Գաբրիելա
* Նոնա Թելոյան-Սվետիկ
* Անուշիկ Առաքելյան - Մարգարիտա

## Տես նաև
* Բանակում (հեռուստասերիալ)

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* ''Քաղաքում''  հեռուստասերիալը Hayojax կայքում
* ''Քաղաքում'' հեռուստասերիալը Internet Movie Database կայքում

Կատեգորիա:2012 հեռուստասերիալներ
Կատեգորիա:Շանթ հեռուստաընկերության նախագծեր
Կատեգորիա:2010-ականների հայկական հեռուստասերիալներ
Կատեգորիա:Հայկական հեռուստասերիալներ
Վիկտոր Ավդեև

**Վիկտոր Ավդեև**, (, ), խորհրդային և ռուս գրող։ Ստալինյան մրցանակի երրորդ աստիճանի դափնեկիր։

## Կենսագրություն
Վ. Ավդեևը ծնվել է 1909 թվականի նոյեմբերի 11-ին (24) Ուրյուպինսկ ավանում (այժմ` Վոլգոգրադի մարզի Ուրյուպինսկ քաղաք), կազակի ընտանիքում։ Որբանալուց հետո տղային իր ավագ եղբոր հետ ուղարկել են Նովոչերկասկի Պ. Ալեքսեևի անվան ինտերնատ։ Ապագա գրողը երկար ժամանակ անօթևան էր և թափառում էր ամբողջ երկրով մեկ։ 1925 թվականին նրան մանկատնից վերցրել է Ուկրաինայի Կարմիր խաչի և Երեխաների ընկերների կազմակերպությունն ու ուղարկում յոթնամյա կրթության։ Տարվելով գրական ստեղծագործությամբ` Վ. Ավդեևը մեկնել է Մոսկվա, իր վաղ ստեղծագործությունները հրատարակել է Մաքսիմ Գորկու նախաձեռնությամբ ստեղծված «Երեկ և այսօր» ալմանախում։ Նրա կողմից գրողը հանձնարարական նամակ է ստացել աշխատավորական ֆակուլտետի համար։ 1938 թվականին ավարտել է Մաքսիմ Գորկու անվան գրականության ինստիտուտը։ Եղել է ԽՍՀՄ գրողների մության անդամ։

Իր պատմվածքներում և վիպակներում հեղինակը պատմում է անօթևանների, Քաղաքացիական պատերազմի իրադարձությունների, ժամանակակից գյուղի կյանքի մասին, բարձրացնում է սոցիալիստական հասարակարգում մարդու անձնային կայացման թեման։

## Ստեղծագործություններ
### Պատմվածքներ
* Թևավոր կապավորը (1937-1954)
* Մեր բակում (1940)
* Գյուղացիները (1946—1952)
* Նախիրը ճանապարհին (1947)
* Լյոնկա Օխնար (1957)
* Գուբանի վերջը (1957)
* Հաց (1957)
* Իմ Ոդիսականը (1960)
* Քայլ առաջ (1976)
* Վազքով դեպի Պառնաս (1971)
«Երեկ և այսօր» (Մոսկվա, «Երիտասարդ գվարդիա», 1970, Մոսկվա, «Խորհրդային Ռուսաստան», 1976) ժողովածուի կազմողղներից ու նախաբանի հեղինակներից մեկն է։ 
Այս հավաքածուն կոչված էր դառնալու Մաքսիմ Գորկու նախաձեռնությամբ ստեղծված «Երեկ և այսօր» ալմանախի շարունակությունը։

## Էկրանավորում
* Անմահ երգ

## Մրցանակներ և պարգևներ
* «Նախիրը ճանապարհին է» պատմվածքի համար արժանացել է Ստալինյան մրցանակի երրորրդ աստիճանի։

## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն
* 

Կատեգորիա:ԽՍՀՄ գրողների միության անդամներ
Կատեգորիա:Խորհրդային գրողներ
Կատեգորիա:Մաքսիմ Գորկու անվան գրականության ինստիտուտի շրջանավարտներ
Լեհաստանի խորհրդարանական ընտրություններ (2019)

**Լեհաստանի Սեյմի և Սենատի ընտրություններ**, պետք է անցկացվեն ոչ ուշ, քան 2019 թվականի նոյեմբերին։ Ընտրվելու են Սեյմի 460 պատգամավորներ և 100 սենատորներ։

## Ընտրական համակարգ
Սեյմի 460 պատգամավոր ընտրվում են բաց կուսակցական ցուցակներով՝ բազմամանդատ ընտրատարածքներով։ Տեղերը բաշխվում են Դոնթի մեթոդով՝ կուսակցությունների համար 5%-ի շեմով և կոալիցիաների համար 8%-ով (պահանջները չեն տարածվում ազգային փոքրամասնությունների կուսակցությունների վրա)։ Սենատորներն ընտրվում են միամանդատ ընտրատարածքներում քվեարկության արդյունքներով։ Պատգամավորության թեկնածուներն առաջադրվում են կամ քաղաքական կուսակցությունների ընտրական հանձնաժողովների կամ առանձին ընտրական հանձնաժողովների կողմից։

## Ընտրությունների օր
Լեհաստանի Սահմանադրության 98-րդ հոդվածի համաձայն՝ խորհրդարանի ընտրությունները պետք է անցկացվեն ոչ աշխատանքային օր, կիրակի կամ ազգային տոն, որը վերաբերում է 30-օրյա ժամկետին՝ մինչև Սեյմի և Սենատի լիազորությունների ժամկետի սկսվելուց 4 տարի անց։

Քանի որ ութերորդ գումարման Սեյմի և Սենատի առաջին նիստը տեղի է ունեցել 2015 թվականի նոյեմբերի 12-ին, ընտրությունները կարող են նշանակվել 2019 թվականի հոկտեմբերի 13-ին, հոկտեմբերի 20-ին, հոկտեմբերի 27-ին, նոյեմբերի 3-ին կամ նոյեմբերի 10-ին։ Այլ հնարավոր, սակայն քիչ հավանական տարեթվեր են հանդիսանում 2019 թվականի նոյեմբերի 1-ի (Բոլոր սրբերի օր) և նոյեմբերի 11-ի (Անկախության օր) պետական տոները։ Լեհաստանի Սահմանադրության համաձայն՝ Սեյմի և Սենատի ընտրությունները նշանակում է հանրապետության նախագահը խորհրդարանի ընթացիկ գումարման լիազորությունների ժամկետի ավարտից ոչ ուշ, քան 90 օր առաջ։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:2019 Լեհաստանում
Կատեգորիա:2019 ընտրություններ Եվրոպայում
Հովակիմ Բեդելյան

**Հովակիմ Ղազարի Բեդելյան** (), հայ խորհրդային կենսաբան։ Կենսաբանական գիտությունների դոկտոր, պրոֆեսոր։

## Կենսագրություն
Հովակիմ Ղազարի Բեդելյանը միջնակարգ կրթությունն ստացել է Դոնի Ռոստովի հայկական հոգևոր սեմինարիայում, բարձրագույնը՝ Մոսկվայի Տիմիրյազևի անվան գյուղատնտեսական ակադեմիայում։ Աշխատել է Պետերբուրգում, Մյունխենում, Փարիզում, Բեռլինում, Կոպենհագենում։

1904 թվականին Փարիզում պաշտպանել է դոկտորական դիսերտացիա և վերադարձել Ռուսաստան։ Աշխատել է Յալթայի բուսաբանական այգում, ապա՝ հրավիրվել Թիֆլիսի պոլիտեխնիկական ինստիտուտ՝ որպես բուսաբանության պրոֆեսոր։ 1923 թվականին տեղափոխվել է Երևան և աշխատանքի անցել պետական համալսարանում, որտեղ մինչև կյանքի վերջը ղեկավարել է բույսերի անատոմիայի և ֆիզիոլոգիայի ամբիոնը։

## Աշխատություններ
Հովակիմ Բեդելյանի աշխատանքները հիմնականում նվիրված են կակտուսների հերձանցքների անատոմիական կազմության, սուկուլենտ բույսերի գոլորշիացման, չորադիմացկունության հարցերին։ Գրել է «Բույսերի անատոմիա» (1935), «Բույսերի ֆիզիոլոգիա» (1940) դասագրքերը, կատարել թարգմանություններ։

## Երկեր
* Բույսերի ֆիզիոլոգիա։ Երևան, ԵՊՀ հրատ., 1940, 560 էջ։
* Բույսերի սիստեմատիկա։ Երևան, ԵՊՀ հրատ., 1938, 450 էջ։
* Բույսերի անատոմիա։ Երևան, Պետհրատ, 1935, 230 էջ։
* Բույսերի ակկլիմատիզացիա։ Երևան, Հայպետհրատ, 1931, 170 էջ։
* Փորձնական հետազոտություններ բույսերի չորության դեմ մաքառելու վերաբերմամբ։ (Արտատիպ գիտության և արվեստի ինստիտուտի տեղեկագրի №3-ից)։ Երևան, Հայպոլիգրաֆի երկրորդ տպ., 1928։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Հայ կենսաբաններ
Կատեգորիա:Կենսաբանական գիտությունների դոկտորներ
Կատեգորիա:Հայ պրոֆեսորներ
Հանս Ռիգել

**Հանս Ռիգել** (; ), գերմանացի ձեռնարկատեր, միլիարդատեր, 1946 թվականից հանդիսացել է Haribo հրուշակեղենի ընկերության սեփականատեր և ղեկավար։

Նրա շահույթը կազմել է մոտավորապես 1,4 միլիարդ դոլար, (ըստ «Ֆորբս» ամերիկյան ֆինանսատնտեսական ամսագրի, որը դասել է Հանսին աշխարհի ամենահարուստ ու ազդեցիկ մարդկանց շարքում)։

## Կենսագրություն
Հանս Ռիգելը ծնվել է 1923 թվականի մարտի 10-ին  Բոննում։ Նա եղել է Հանս Ռիգելի ավագի ավագ որդին, որը 1922 թվականին հայտնագործել է մարմելադե արջուկներ քաղցրավենիքը։ Նա ավարտել է Հիսուսի միաբանության դպրոց-պանթեոնը։ 1951 թվականին նա ստացել է դոկտորի գիտական աստիճան Բոննի համալսարանում։ Նրա գիտական թեզի թեման եղել է «Շաքարի արդյունաբերության զարգացումը Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի ընթացքում և դրանից հետո»։

1953 թվականին նա ընտրվել է գերմանական բադմինտոնի ասոցիացիայի նախագահ (Deutscher Badminton-Verband)՝ այն բանից հետո, երբ դարձել է բադմինտոնի Գերմանիայի տղամարդկանց առաջնության  չեմպիոն, իսկ 1954 և 1955 թվականներին նա դարձել է Գերմանիայի կրկնակի չեմպիոն։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* История Харибо 

Կատեգորիա:Բոննի համալսարանի շրջանավարտներ
Ջո Քոուլ (դերասան)

**Ջոզեֆ Մայքլ Քոուլ** (), բրիտանացի դերասան։ Նրա մասնակցությամբ հայտնի ֆիլմերից են՝ *Offender*, *Secret in Their Eyes*, *Green Room*, *Skins* և Սուր հովարներ։

## Կարիերա
Քոուլի դերասանական կարիերան մեկնարկել է, երբ նա ընդունվել է Ազգային երիտասարդական թատրոն։
 
## Անձնական կյանք
Ջոն ունի երկու կրտսեր եղբայր, որոնցից մեկը՝ Ֆինն Քոուլը, ևս դերասան է և եղբոր խաղընկերը Սուր հովարներ հեռուստասերիալում։

## Ֆիլմագրություն

### '''Ֆիլմ'''

### Հեռուստասերիալ

## Աղբյուրներ
# https://www.clashmusic.com/film/playing-a-blinder-joe-cole-interviewed
# https://www.imdb.com/name/nm3771184/
# https://www.interviewmagazine.com/film/joe-cole
# https://www.bushtheatre.co.uk/event/the-knowledge/ 

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ

* Ջո Քոուլի Ինստագրամյան էջը՝ https://instagram.com/theotherjoecole?utm_source=ig_profile_share&igshid=o7oi73fa4hkc

Կատեգորիա:Բրիտանացի դերասաններ
Կատեգորիա:1988 ծնունդներ
Կատեգորիա:Նոյեմբերի 28 ծնունդներ
Կատեգորիա:Բրիտանացի հեռուստատեսային դերասաններ
Կատեգորիա:Բրիտանացի կինոդերասաններ
Կատեգորիա:21-րդ դարի անգլիացի տղամարդ դերասաններ
Կատեգորիա:Անգլիացի տղամարդ հեռուստատեսային դերասաններ
Կատեգորիա:Անգլիացի տղամարդ կինոդերասաններ
Անվերջանալի երաժշտություն (ֆիլմ)

**«Անվերջանալի երաժշտություն»** (), 1960 թվականին նկարահանված երաժշտական ֆիլմ-կենսագրություն։

## Սյուժե
Ֆիլմը նվիրված է հայտնի կոմպոզիտոր Ֆերենց Լիստի  երաժշտական ստեղծագործությանն ու սիրային արկածներին։ Սյուժեի համաձայն գլխավոր հերոսը ցանկանում է ամուսնանալ ամուսնացած  ռուս կոմսուհի Քերոլինի հետ ()։ Սակայն հաջողության դեպքում դա կհանգեցնի Լիստի և նրա սիրուհու՝ դքսուհի Մարի դ'Ագուի միջև հարաբերությունների վերջնական խաթարմանը, իսկ դքսուհին ամեն կերպ փորձում է պահպանել իր դիրքը։

## Դերերում
* Դիրկ Բոգարդ
* Կապուչինե
* Ժենևևա Պաժ
* Պատրիսիա Մորիսոն՝ *Ժորժ Սանդ*
* Իվան Դեսնի
* Մարտիտա Խանտ

## Մրցանակներ
* «Օսկար» մրցանակ՝ ֆիլմի լավագույն երաժշտության համար։
* «Ոսկե գլոբուս»՝ լավագույն երաժշտական ֆիլմ անվանակարգում։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:1960 ֆիլմեր
Կատեգորիա:1960-ականների անգլերեն ֆիլմեր
Կատեգորիա:Columbia Pictures ֆիլմեր
Կատեգորիա:Ամերիկյան դրամա ֆիլմեր
Կատեգորիա:Ամերիկյան երաժշտական ֆիլմեր
Կատեգորիա:Ամերիկյան կենսագրական դրամա ֆիլմեր
Կատեգորիա:Ամերիկյան կենսագրական ֆիլմեր
Կատեգորիա:Լավագույն երաժշտության համար Օսկարի մրցանակակիր ֆիլմեր
Կատեգորիա:Ֆիլմեր, որոնց գործողությունները տեղի են ունենում Ռուսաստանում
Կատեգորիա:Ֆիլմեր, որոնց գործողությունները տեղի են ունենում Ֆրանսիայում
Կատեգորիա:1960-ականների ամերիկյան ֆիլմեր
Կատեգորիա:1960 դրամա ֆիլմեր
Կատեգորիա:Ֆիլմեր, որոնց գործողությունները տեղի են ունենում 19-րդ դարում
Վալս Բաշիրի հետ (ֆիլմ)

**«Վալս Բաշիրի հետ»** ( — *Вальс им Баши́р*)  2008 թվականին նկարահանված անիմացիոն ֆիլմ, պրոդյուսեր և սցենարիստ  Արի Ֆոլման։ Ֆիլմի հիմքում ընկած է  1982 թվականի լիբանանյան պատերազմի վետերանի պատմությունը։ Համաշխարհային կինեմատոգրաֆիայի պատմության մեջ հանդիսանում է առաջին մուլտիպլիկացիոն ֆիլմը, որը ներկայացվել է «Օսկար» մրցանակի՝ «Լավագույն օտարալեզու ֆիլմ» անվանակարգում։

Գլխավոր հերոսը Ֆոլմանն է, նա կորցրել է հիշողությունը և փորձում է վերականգնել    Սաբրա և Շատիլ փախստականների ճամբարներում տեղի ունեցած կոտորածի պատկերները։

## Նախապատմություն
Փաստավավերագրական ժանրի այս ժապավենը նվիրված է 1980-ական թվականների սկզբներին տեղի ունեցած իրական իրադարձություններին՝ իսրայելական բանակի ռազմական գործողություններին Լիբանանում, Սաբրա և Շատիլ պաղեստինցի փախստականների ճամբարներում տեղի ունեցած կոտորածներին, ինչն իրականացրել էին  լիբանանյան աջակողմյան շարժման  ջոկատները՝ ֆալանգիստները։

## Սյուժե
Ֆիլմը նկարահանվել է իրական պատմության հիման վրա։

2006 թվականին Արի Ֆոլմանը, որը 1982 թվականին Իսրայելի բանակում հետևակի զինվոր է եղել, հանդիպում է իր բանակային ըներոջը։  Ընկերը նրան պատմում է իր մղձավանջային երազների մասին՝ կապված 1982 թվականին լիբանանյան պատերազմի ժամանակ իր ծառայության ընթացքի հետ։  Ֆոլմանը զարմանում է, որ ինքն այդ ժամանակահատվածի մասին ոչինչ չի հիշում։ Նրա հիշողություններում այդ պատերազմից միայն մի դրվագ է պատկերվում․ ինքն իր ընկերների հետ Բեյրութում զենքերով գիշերով լողում են  ծովում, իսկ գիշերը բոցավառվում է լույսերով։ Ֆոլմանը հանդիպում է երկրորդ ընկերոջ հետ, վերջինս նրան խորհուրդ է տալիս զրուցել մարդկանց հետ, ովքեր այդ ժամանակ Բեյրութում են եղել, որպեսզի հասկանա, թե իրականում ինչ է տեղի ունեցել այդ օրը։  Դրանից հետո Ֆոլմանը հանդիպում է ծանոթների,  հոգեբանի, ինչպես նաև լրահաղորդ Ռոն Բեն Իշայի հետ։

## Մրցանակներ
* «Ոսկե գլոբուս»  մրցանակ՝ լավագույն օտարալեզու ֆիլմի համար

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Сайт фильма 
* Интервью с Ари Фольманом
* 

Կատեգորիա:2008 մուլտֆիլմեր
Կատեգորիա:2008 ֆիլմեր
Կատեգորիա:«Սեզար» մրցանակի դափնեկիր ֆիլմեր
Կատեգորիա:«Սեզար» մրցանակի դափնեկիրներ
Կատեգորիա:Ամերիկյան վավերագրական ֆիլմեր
Կատեգորիա:Անգլերեն ֆիլմեր
Կատեգորիա:Արաբերեն ֆիլմեր
Կատեգորիա:Բրիտանական ռազմական ֆիլմեր
Կատեգորիա:Բրիտանական վավերագրական ֆիլմեր
Կատեգորիա:Բրիտանական ֆիլմեր
Կատեգորիա:Գերմանական մուլտֆիլմեր
Կատեգորիա:Գերմանական ռազմական ֆիլմեր
Կատեգորիա:Գերմանական վավերագրական ֆիլմեր
Կատեգորիա:Գերմաներեն ֆիլմեր
Կատեգորիա:Եբրայերեն ֆիլմեր
Կատեգորիա:Իսրայելական դրամա ֆիլմեր
Կատեգորիա:Իրական դեպքերի հիման վրա նկարահանված ֆիլմեր
Կատեգորիա:Ֆիլմեր, որոնց գործողությունները տեղի են ունենում 1982 թվականին
Կատեգորիա:Ֆիլմեր, որոնց գործողությունները տեղի են ունենում 2006 թվականին
Կատեգորիա:Ֆրանսիական մուլտֆիլմեր
Կատեգորիա:Ֆրանսիական ֆիլմեր
Կատեգորիա:2000-ականների գերմանական ֆիլմեր
Ավետարան (4852)

**Ավետարան** (4852), Երևանի Մաշտոցի անվան Մատենադարանում պահպանվող ձեռագիր, որը «Մաշտոցի անվան ցուցակ ձեռագրացում» (ձեռագրերի ցանկում) ներկայացված է 4852  թվի տակ։ Ձեռագիրը գրվել է  1592 թվականին Հովհաննես կաթողիկոսի գրիչի կողմից Սրհու վանքում։ Ստացողը եղել է Սարգիս տանուտերն։ Գրված է թղթի վրա, որը ունի 29x20 չափս։ Ձեռագիրը կազմված է 226 թերթից։ Գրված է երկսյուն, բոլորգով։ Ունի տերունական 13, ավետարանիչ 3, խորան 10, կիսախորան և լուսանցազարդ մանրանկարներ։ Կազմը՝ կաշեպատ տախտակ դրոշմազարդ, աստառը՝ զարդահյուս մետաքս, դրոշմազարդ կտավ։ Հիշատակարաններ գրչի՝ 222բ, ստացողի՝ 225բ, հետագայի՝ 225ա (17-րդ դար)։

## Ծանոթագրություններ