Թասքալուսա

**Թասքալուսա** (), քաղաք ԱՄՆ-ի Ալաբամա նահանգի արևմտյան մասում, Բլեք Ուորիոր գետի ափին: Նույնանուն շրջանի վարչական կենտրոնն է: Զբաղեցնում է 187,05 քառակուսի կիլոմետր տարածք: Բնակչության թվաքանակը 2020 թվականի մարդահամարի տվյալներով եղել է 100 618, 2023 թվականի տվյալներով՝ 111 338. այդ ցուցանիշով նահանգում գրավում է հինգերորդ, ԱՄՆ-ում՝ 330-րդ տեղը:

## Ժողովրդագրություն

## Պատմություն
Հիմնադրվել է 1816 թվականին, քաղաքի կարգավիճակ ստացել 1819 թվականի դեկտեմբերի 13-ին: Կոչվել է հնդկացիական *չոքթո* ցեղի առաջնորդ Թասքալուսայի (բառացի թարգմանած՝ նշանակում է «Կարմիր ռազմիկ») անունով, ով 1540 թվականին պարտության է մատնվել իսպանացի Էռնանդո դե Սոտոյի զորքերի կողմից Մաբիլայի ճակատամարտում։ 1826-ից 1846 թվականներին ծառայել է որպես Ալաբամայի մայրաքաղաք, այնուհետև նահանգի վարչական կենտրոն է դարձել Մոնտգոմերին, որը մինչև օրս էլ պահպանում է այդ կարգավիճակը։ 1865 թվականին՝ ԱՄՆ քաղաքացիական պատերազմի ժամանակ հյուսիսցիների զորքերը փաստացի ոչնչացրել են Թասքալուսան: 

Բնակավայրը ներկայումս Արևմտյան Ալաբամա անվանումով հայտնի տարածքի արդյունաբերական, առևտրային, առողջապահական և կրթական կենտրոնն է, ինչպես նաև գլխավոր քաղաքը Թասքալուսայի մետրոպոլիտենային վիճակագրական տարածքի, որը ներառում է Թասքալուսա, Հեյլ և Փիքենս շրջանները։

Այս քաղաքում են տեղակայված Ալաբամայի համալսարանը, Սթիլման քոլեջը և Շելթոնի պետական համայնքային քոլեջը։ Թասքալուսան գրավեց միջազգային ուշադրությունը, երբ 1993 թվականի սեպտեմբերի 30-ին Mercedes-Benz-ը հայտարարեց, որ հենց այստեղ է կառուցելու իր առաջին հյուսիսամերիկյան ավտոմոբիլային հավաքման գործարանը: Ալաբամայի համալսարանը մնում է քաղաքի գերիշխող տնտեսական և մշակութային շարժիչ ուժը: Թասքալուսայի *Ալաբամա Քրիմսոն Թայդ* ֆուտբոլային թիմը 2009, 2011, 2012, 2015, 2017 և 2020 մրցաշրջաններում հաղթեց քոլեջային ֆուտբոլի ազգային առաջնությունում, և Թասքալուսային շնորհվեց «Չեմպիոնների քաղաք» պատվանունը։

2008 թվականին՝ Պեկինի ամառային օլիմպիական խաղերի նախապատրաստական փուլում Թասքալուսան հյուրընկալեց ԱՄՆ օլիմպիական եռամարտի փորձնական խաղերը։[10]

1865 թվականին՝ ԱՄՆ քաղաքացիական պատերազմի ժամանա հյուսիսցիների զորքերը փաստացի ոչնչացրել են Թասքալուսան: 

right|thumb|Տոռնադոյի հետևանքները
2011 թվականի ապրիլի 27-ին Թասքալուսան մեծապես տուժել է տոռնադոյից. զոհվել է 65, վիրավորվել 1500-ից ավելի մարդ, ոչնչացվել են հարյուրավոր տներ:

## Կլիմա
Խոր Հարավ կամ Ստորին Հարավ (Deep South or the Lower South) տարածաշրջանի քաղաքների մեծ մասի պես՝ Թասքալուսան ունի մերձարևադարձային օվկիանոսային (խոնավ)  կլիմա (Քյոփենի կլիմայական դասակարգմամբ՝ Cfa):

## Տնտեսություն
Թասքալուսայում գործում է հարմարավետ ամենագնաց (Mercedes-Benz X164 դասի) ավտոմեքենաներ արտադրող Daimler AG ընկերության գործարանը: Զարգացած է ավտոպահեստամասերի, մետիզների, քիմիկատների, անվադողերի արտադրությունը: Քաղաքը բամբակի առևտրի, ածխի, երկաթահանքի, ավազի արդյունահանման կենտրոն է:

## Պատկերասրահ

Downtown Tuscaloosa Alabama.png|
Oldalabamastatecapruinsintuscaloosa.png|
Malone Hood Plaza University of Alabama northeast view.jpg
Tuscaloosa black warrior river.jpg
Tuscaloosa, Alabama at night.jpg
Lketuscal tal.png
Bank of tusc plaz.png
BrownBranchLibrary,Tuscaloosa, AL.jpg
Bama Theatre Tuscaloosa Alabama 2009.jpg
Dinah Washington Cultural Arts Center.jpg
Coleman Coliseum.JPG
Tuscaloosa Amphitheater.jpg
AlabamaNatMuseum.jpg
Bryant–Denny Stadium, Tuscaloosa AL, North view 20160714 1.jpg
Tuscaloosa, Alabama River District.jpg
Tuscaloosa Court House.jpg
1tuscalfedchtus.jpg
CityofTuscalintermodalfacility.png
Tuscaloosa VA Hospital.jpg


## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն
* 
* 
* 
* G. Ward Hubbs. Tuscaloosa: Portrait of an Alabama County (Northridge, California: Windsor, 1987)
* Heritage of Tuscaloosa County, Alabama. Clanton, Ala.: Heritage Publishing Consultants, 1999.
* 
* 

## Արտաքին հղումներ
* City of Tuscaloosa – Official Website
* Chamber of Commerce of West Alabama

Կատեգորիա:1816 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր
Կատեգորիա:ԱՄՆ-ի համալսարանական քաղաքներ
Կատեգորիա:ԱՄՆ-ի քաղաքներ
Կատեգորիա:Ալաբամայի քաղաքներ
Կատեգորիա:Համալսարանական քաղաքներ
Կատեգորիա:Հյուսիսային Ամերիկայի բնակավայրեր