Ֆուտբոլի Եվրոպայի առաջնություն 2024

**Ֆուտբոլի 2024 թվականի Եվրոպայի առաջնություն** ( կամ **Եվրո 2024**,  ), ֆուտբոլի Եվրոպայի առաջնության 17-րդ խաղարկություն, որին մասնակցում են ՈւԵՖԱ-ի անդամ ազգային հավաքականները։ Խմբային փուլում մասնակցելու են 24 հավաքականներ։ Մրցաշարը անցկացվել է Գերմանիայում։

Իտալիան գործող չեմպիոնն է եղել՝ հաղթելով 2020 թվականի եզրափակիչում Անգլիայի դեմ 11 մետրանոցներով, սակայն դուրս է մնացել 16-րդ տուրում՝ պարտվելով Շվեյցարիային։ Հյուրընկալող երկիր Գերմանիան քառորդ եզրափակիչից դուրս է մնացել պարտվելով Իսպանիային, որը մրցաշարի եզրափակիչում  2-1 հաշվով պարտության է մատնել Անգլիային:

## Հավակնորդներ
Սկանդինավյան երկրները (Դանիան, Շվեդիան, Նորվեգիան և Ֆինլադիան) մրցաշարի անցկացման համար իրենց ցանկությունն են հայտնել Եվրոպայի 2024 կամ 2028 թվականների առաջնությունները անցկացնելու նպատակով, սակայն Շվեդական ֆուտբոլային միության նախագահ Կարլ-Էրիկ Նիլսոնը չեղարկեց հայտը, պատճառաբանելով՝ որ ինքը չի կարող բավարարել այդ մակարդակի մրցաշարի պահանջները։

Եվրո 2024-ը անցկացնելու իրենց ցանկությունն են հայտնել նաև Նիդերլանդները և Էստոնիան։

Վերջ ի վերջո Եվրո 2024-ը անցկացնելու իրենց պատրաստակամությունը հայտնեցին միայն Թուրքիան և Գերմանիան։ Մրցաշարը հյուրնընկալող պետությունների ընտրությունները տեղի են ունեցել 2018 թվականի սեպտեմբերի 27-ին։ Ընտրությանը մասնակցել են ՈւԵՖԱ-ի կատարողական կոմիտեի 20 անդամներից 17-ը։ Ընտրությունների արդյունքում Գերմանիան ստացել է ձայների ճնշող մեծամասնությունը (12 ձայն), Թուրքիան ստացել է 4 ձայն, մի անդամ էլ ձեռնպահ է մնացել։

## Որակավորման փուլ
Որակավորման փուլն անցկացվում է հետևյալ կերպ․ 5 հավաքականներից կազմված 7 խումբ և 6 հավաքականներից կազմված 3 խումբ։ Որակավորկման փուլին մասնակցել են 53 հավաքականներ։

Եզրափակիչ փուլին մասնակցելու են 24 հավաքականներ, որոնց շարքից Գերմանիայի հավաքականը որպես հյուրընկալող երկիր ավտոմատ կերպով որակավորվել է։ Մնացած 23 ուղեգրերը կխաղարկվեն որակավորման փուլի շրջանակներում՝ որոնցից 20-ը կտրվի խմբում առաջին կամ երկրորդ հորիզոնակաները զբաղեցրած հավաքականներին, 3 էլ փլեյ-օֆֆի միջոցով։ Փլեյ-օֆֆ փուլում մասնակցելու հնարավորություն է տրվելու 2022-23 մրցաշրաջանի Ազգերի լիգայի լավագույն 2 հավաքականներին, որոնց չի հաջողվել մասնակցել եզրափակիչ մրցաշարին՝ որակավորման փուլի ընթացքում։

Որակավորման փուլի վիճակահանությունը տեղի է ունեցել 2022 թվականի հոկտեմբերի 9-ին, եզրափակիչ փուլի վիճակահանությունը տեղի կունենա 2023 թվականին։

Ռուսաստանի հավաքականը որակազրկվել է Ռուսաստանի՝ Ուկրաինա ներխուժման պատճառով, այդ կերպ Ռուսաստանը 2000 թվականից ի վեր առաջին անգամ բաց կթողնի մրցաշարը։ 

### Որակավորվել են եզրափակիչ փուլ

## Մարզադաշտեր




## Վիճակահանություն
Եզրափակիչ մրցաշարի վիճակահանությունը տեղի կունենա 2023 թվականի դեկտեմբերին՝ Համբուրգ քաղաքում՝ Էլբֆիլհարմոնիայում։  Գերմանիայի հավաքականը տանտիրոջ կարգավիճակում ավտոմատ կերպով գտնվելու է առաջին զամբյուղում և զբաղեցնելու է A1 դիրքը։

## Խմբային փուլ
2022 թվականի մայիսի 10-ին ՈւԵՖԱ-ն հրապարակել է խաղերի օրացույցը, որը իր մեջ ներառված են բացման, կիսաեզրափակիչ և եզրափակիչ հանդիպումների սկսվելու ժամերը։

Առաջին և երկրորդ հորիզոնականները, ինչպես նաև երրորդ հորիզոնականը զբաղեցրած 4 լավագույն հավաքականները կստանան 1/8 եզրափակիչ փուլին մասնակցելու իրավունք։

*Հանդիպումների սկսման ժամանակները նշված են Կենտրոնական Եվրոպայի Ամառային Ժամանակով ([[UTC+2]])։*

### Հավաքականների որակավորման չափանիշներ
Խմբային փուլի ավարտից հետո երկու կամ ավել հավաքականների միավորների հավասարության դեպքում հաշվի են առնվում որակավորման հետևյալ կրիտերիաները։

#թիմերի միջև կայացած անհատական հանդիպումների ժամանակ հավաքված ամենաշատ միավորները
# թիմերի միջև կայացած անհատական հանդիպումների արդյունքում խփված և բաց թողնված գոլերի առավելագույն տարբերությունը
# թիմերի միջև կայացած անհատական հանդիպումների ժամանակ խփված առավելագույն քանակով գոլերը
#եթե 1-3 կրիտերիաներից կիրառումից հետո թիմերը հավասար են վերոնշյալ ցուցանիշներով, ապա կիրառվում են 5-10 կրիտարիաները
# խփված և բաց թողնված գոլերի առավելագույն տարբերությունը խմբային փուլի բոլոր հանդիպումներում
# խփված գոլերի առավելագույն քանակը բոլոր խմբային փուլերի հանդիպումներում 
# հաղթանակների առավելագույն քանակը բոլոր խմբային փուլերի հանդիպումներում
# ֆեյր-փլեյ կարգապահական միավորների նվազագույն քանակը (1 միավոր՝ դեղին քարտի դեպքում, 3 միավոր՝ կարմիր քարտի դեպքում և 3 միավոր՝ երկու դեղին քարտերի արդյունքում խաղադաշտը լքելու համար)
# թիմի դիրքը որակավորման փուլի ընդհանուր ռեյտինգով
# եթե խմբային փուլի վերջին ռաունդում երկու թիմեր ունենալով հավասար միավորներ ինչպես նաև խփաց և բաց թողնված գոլերի հավասար քանակ մրցում են միմյանց դեմ, և խաղը ավարտվում է ոչ-ոքի, ապա իրենց դիրքը որոշվում է հետխաղյա 11-մետրանոցներով 

### Երրորդ հորիզոնականը զբաղեցրած լավագույն թիմերի որակավորման չափանիշներ
Իրենց խմբերում 3-րդ հորիզոնականը զբաղեցրած 4 լավագույն թիմերը անցումը փլեյ-օֆֆ որոշվում է հետևյալ կրիտերիաներով․

# խմբային փուլի շրջանակներում վաստակած միավորների առավելագույն քանակը
# խփված և բաց թողնված գոլերի առավելագույն տարբերությունը խմբային փուլի հանդիպումներում
# խփված գոլերի առավելագույն քանակը խմբային փուլի հանդիպումներում
# հաղթանակների առավելագույն քանակը խմբային փուլի հանդիպումներում
# ֆեյր-փլեյ կարգապահական միավորների նվազագույն քանակը (1 միավոր՝ դեղին քարտի դեպքում, 3 միավոր՝ կարմիր քարտի դեպքում և 3 միավոր՝ երկու դեղին քարտերի արդյունքում խաղադաշտը լքելու համար)
# թիմի դիրքը որակավորման փուլի ընդհանուր ռեյտինգով

### Խումբ A

----

----

----

----

----

### Խումբ B

----

----

----

----

----

### Խումբ C

----

----

----

----

----

### Խումբ D

### Խումբ E

----

----

----

----

----

### Խումբ F

----

----

----

----

----

### Երրորդ հորիզոնականում գտնվող թիմերի վիճակագրություն


## Փլեյ-օֆֆ

Փլեյ-օֆֆ փուլը սկսվում է խմբային փուլի ավարտից հետո  և անցկացվում է օլիմպիական համակարգով։ Եթե այս փուլում հիմնական ժամանակի ավարտից հետո հանդիպումը ավարտվում է ոչ-ոքի արդյունքով, նշանակվում է լրացուցիչ ժամանակ (երկու խաղակես՝ յուրաքանչյուրը 15 րոպեով)։ Եթե լրացուցիչ ժամանակի ավարտից հետո հաշիվը մնում է հավասար, ապա հաղթողը որոշվում է հետխաղյա 11-մետրանոցներով։

Խմբային փուլում երրորդ տեղը գրաված թիմերի հնարավոր կոմբինացիաները 1/8 եզրափակչում։

*Հանդիպումների սկսման ժամանակները նշված են Տեղական Ժամանակով ([[UTC+4]])։*
### Խաղերի ցանց

### 1/8 եզրափակիչ

----

----

----

----

----

----

----

### Քառորդ եզրափակիչ

----

----

----

### Կիսաեզրափակիչ

----

### Եզրափակիչ

### Չեմպիոն

## Վիճակագրություն
### Գոլերի հեղինակներ
50 խաղում խփվել է 114 գոլ։

### 3 գոլ

* Ջամալ Մուսիալա
* Ժորժ Միքաուտաձե
* Քոդի Գակպո
* Իվան Շրանց
* Դանի Օլմո
*  Հարի Քեյն

### 2 գոլ

* Նիկլաս Ֆյուլկրուգ
* Կայ Հավերց
*  Ջուդ Բելինգեմ
* Ռեզվան Մարին
* Ֆաբիան Ռուիս
* Դոնիել Մալեն
* Մերիհ Դեմիրալ
* Ֆլորիան Վիրց

### 1 գոլ

* Նեդիմ Բայրամի
* Կազիմ Լաչի
* Կլաուս Գյասուլյա
*  Գեռնոթ Թրաուներ
*  Քրիստոֆ Բաումգարտներ
*  Ռոմանո Շմիդ
*  Մարսել Զաբիտցեր
*  Մարկո Առնաուտովիչ
*  Օլլի Ուոտկինս
*  Յուրի Տիլեմանս
*  Քևին դե Բրույնե
* Էմրե Ջան
* Իլկայ Գյունդոգան
* Քրիստիան Էրիկսեն
* Մորտեն Յուլման
* Մերթ Մյուլդյուր
* Արդա Գյուլեր
* Քերեմ Աքթյուրքօղլու
* Հաքան Չալհանօղլու
* Մերթ Մյուլդյուր
* Նիկոլո Բարելա
* Ալեսանդրո Բաստոնի
* Մատտիա Ձականյի
* Դանի Կարվախալ
* Ալվարո Մորատա
* Ֆեռան Տոռես
* Ռոդրիգո Էռնանդես
* Նիկո Ուիլյամս
* Միկել Մերինո
* Ադամ Բուկսա
* Կշիշտոֆ Պյոնտեկ
* Ռոբերտ Լևանդովսկի
* Անդրեյ Կրամարիչ
* Լուկա Մոդրիչ
* Ֆրանսիշկու Կոնսեյսան
* Բերնարդու Սիլվա
* Բրունու Ֆերնանդեշ
* Լուկաշ Պրովոդ
* Պատրիկ Շիկ
* Տոմաշ Սոուչեկ
* Բառնաբաշ Վարգա
* Քևին Չոբոտ
* Վաուտ Վեխորստ
* Մեմֆիս Դեպայ
* Խավի Սիմոնս
* Սքոթ Մաքթոմինեյ
* Միշել Էբիշեր
* Կվադվո Դուա
* Բրել Էմբոլո
* Ջերդան Շաքիրի 
* Դան Նդոյե 
* Ռեմո Ֆրոյլեր 
* Ռուբեն Վարգաս 
* Դենիս Դրագուշ
* Նիկոլաե Կլաուդիու Ստանչու
* Լուկա Յովիչ
* Էրիկ Յանժա
* Ժան Կարնիչնիկ
* Օնդրեյ Դուդա
* Նիկոլայ Շապարենկո
* Ռոման Յարեմչուկ
* Կիլիան Մբապպե
* Ռանդալ Կոլո Մուանի
* Լամին Յամալ	

### 1 ինքնագոլ

* Անտոնիո Ռյուդիգեր (Շոտլանդիայի դեմ)
* Մաքսիմիլիան Վյոբեր (Ֆրանսիայի դեմ)
* Ռոբին Հրանաչ (Պորտուգալիայի դեմ)
* Կլաուս Գյասուլյա (Խորվաթիայի դեմ)
* Ռիկարդո Կալաֆիորի (Իսպանիայի դեմ)
* Սամեթ Աքայդին (Պորտուգալիայի դեմ)
* Դոնիել Մալեն (Ավստրիայի դեմ)
* Ռոբին Լե Նորման (Վրաստանի դեմ)
* Յան Վերտոնգեն (Ֆրանսիայի դեմ

### Որակազրկումներ
Խաղացողը ավտոմատ կերպով որակազրկվում է հաջորդ խաղում հետևյալ խախտումների համար։
* Կարմիր քարտ ստանալը (կարմիր քարտի որակազրկումը կարող է երկարաձգվել լուրջ իրավախախտումների դեպքում)։
* Երկու տարբեր հանդիպումներում երկու դեղին քարտ ստանալը (դեղին քարտերի որակազրկումները չեն փոխանցվում հետագա միջազգային խաղերին)։

Մրցաշարի ընթացքում որակազրկում են ստացել հետևյալ խաղացողները.․

{| class="wikitable sortable"
|-
!խաղացող
!թիմ
!խախտում
!բաց թողնվող խաղեր
|-
|Գիորգի Լորիա
|
| Հունաստանի դեմ ընտրական խաղում (մարտի 26, 2024)
|F խմբում Թուրքիայի դեմ խաղ (18 հունիսի 2024)
|-
|Ռայան Պորտեուս
|
| A խմբի Գերմանիայի դեմ խաղում  (14 հունիսի 2024)
|A խմբում Շվեյցարիայի դեմ խաղ (19 հունիսի 2024)
A խմբում Հունգարիայի դեմ խաղ (23 հունիսի 2024)
|-
|Ռոդրի
| 
| B խմբի Խորվաթիայի դեմ խաղում  (15 հունիսի 2024) 
 B խմբի Իտալիայի դեմ խաղում  (20 հունիսի, 2024)
|B խմբի Իսպանիայի դեմ խաղ (հունիսի 24, 2024)
|-
|Աբդյուլքերիմ Բարդաքջի
|
|{{| F խմբի Վրաստանիի դեմ խաղում  (18 հունիսի 2024)  B խմբի Պորտուգալիայի դեմ խաղում  (22 հունիսի 2024) 
|B խմբի [(eiaji դեմ խաղ (հունիսի 26, 2024)
|-
|Ռաֆայել Լեան
|  
| F խմբի Չեխիայի դեմ խաղում  (18 հունիսի 2024) F խմբի Թուրքիայի դեմ խաղում  (22 հունիսի 2024)
|F խմբի Վրաստանի դեմ խաղ (հունիսի 26, 2024)
|-
|Դոդի Լուկեբակիո
|
| E խմբի Սլովակիայի դեմ խաղում  (17 հունիսի 2024) E խմբի Ռումինիայի դեմ խաղում  (22 հունիսի 2024)
|E խմբի Բելգիայիի դեմ խաղ (հունիսի 26, 2024)
|-
|Ջոնաթան Տահ
|
|  A խմբի Շոտլանդիայի դեմ խաղում  (14 հունիսի 2024)  A խմբի Շվեյցարիայի դեմ խաղում  (23 հունիսի 2024)
|Փլեյ-օֆֆի 1-ին փուլի՝ հունիսի 29-ի խաղը
|-
|Սիլվան Վիդմեր
|
| A խմբի Հունգարիայի դեմ խաղում  (15 հունիսի 2024) A խմբի Գերմանիայի դեմ խաղում  (23 հունիսի 2024)
|Փլեյ-օֆֆի 1-ին փուլի՝ հունիսի 29-ի խաղը
|}

### Մրցանակային գումար
Մրցանակային գումարը հաստատվել է 2023 թվականի դեկտեմբերի 2-ին։ Յուրաքանչյուր թիմ մասնակցության համար կստանա €9,25 մլն, իսկ հաղթողը կկարողանա վաստակել առավելագույնը €28,25 միլիոն։

## Գնդակ

մինի|«Fussballliebe»-ի պաշտոնական ռեպլիկը
Մրցաշարի պաշտոնական գնդակը՝ «Fussballliebe»-ն, ՈՒԵՖԱ-ին ներկայացրել է Ադիդասը 2023 թվականի նոյեմբերի 15-ին։ Գերմաներենից թարգմանաբար՝ «Ֆուտբոլային սերը» ներկայացնում է կարմիր, կապույտ, նարնջագույն և կանաչ եզրերով սև կորեր, ինչը խորհրդանշում և ցուցադրում է մրցաշարին մասնակից ազգերի աշխուժությունը  և այն սերը, որ երկրպագուներն ամբողջ աշխարհում տալիս են ֆուտբոլին։ Գնդակը ստեղծվել է կայուն օրգանական նյութերից, սա ՈՒԵՖԱ-ի եվրոյի առաջին գնդակն է, որն ունի «Connected Ball Technology», որտեղ այն պարունակում է ներքին էլեկտրոնային սենսորներ, որոնք թույլ են տալիս հայտնաբերել գնդակի շարժը և ՈՒԵՖԱ-ի հանդիպման պատասխանատուներին՝ օգնելու որոշում կայացնել։

## Ծանոթագրություններ

## Նշումներ

Կատեգորիա:2024
Կատեգորիա:2024 Գերմանիայում
Կատեգորիա:2024 Եվրոպայում
Կատեգորիա:2024 ֆուտբոլում
Կատեգորիա:Գերմանիայում անցկացված միջազգային սպորտային մրցություններ
Կատեգորիա:Գերմանիայում անցկացված միջազգային ֆուտբոլային մրցություններ
Կատեգորիա:Եվրոպայի առաջնություններ
Կատեգորիա:Հուլիսի իրադարձություններ
Կատեգորիա:Սպորտային իրադարձություններ Գերմանիայում
Կատեգորիա:Սպորտը Գերմանիայում
Կատեգորիա:Ֆուտբոլ
Կատեգորիա:Ֆուտբոլը Գերմանիայում
Կատեգորիա:Ֆուտբոլը Եվրոպայում
Կատեգորիա:Ֆուտբոլի Եվրոպայի առաջնություն 2024
Կատեգորիա:Ֆուտբոլի Եվրոպայի առաջնություններ
Կատեգորիա:Ֆուտբոլի մրցություններ Գերմանիայում