Ակբա բանկ

**Ակբա բանկը** Հայաստանի խոշորագույն բանկերից է, որը գործում է Հայաստանի օրենսդրության համաձայն և կարգավորվում է Հայաստանի կենտրոնական բանկի կողմից։ Բանկն իր գործունեությունն իրականացնում է թիվ 70 լիցենզիայի հիման վրա և հանդիսանում է ՀՀ ավանդների երաշխավորման հիմնադրամի անդամ։ 

Բանկի գործունեությունն ուղղված է տնտեսության զարգացմանը՝ հատկապես գյուղատնտեսության, մանրածախ բանկային ծառայությունների և փոքր ու միջին բիզնեսի ՓՄՁ աջակցմանը։ Ակբա բանկն առաջարկում է բանկային լայնածավալ ծառայություններ, ներառյալ՝ վարկային, ավանդային, հաշվարկային, քարտային և թվային բանկային լուծումներ։

## Պատմություն
Ակբա բանկը ստեղծվել է 1996 թվականին՝ որպես «Հայաստանի Գյուղացիական Փոխօգնության Բանկ»՝ նպատակ ունենալով աջակցել նորանկախ Հայաստանի գյուղացիական տնտեսություններին։ Ստեղծման առաջին տարիներին բանկը տրամադրում էր միայն կարճաժամկետ սեզոնային գյուղատնտեսական վարկեր, սակայն հետագա տարիներին ընդլայնեց իր գործունեությունը՝ ներառելով ՓՄՁ վարկավորում և մանրածախ բանկային ծառայություններ։

2006 թվականին ֆրանսիական Crédit Agricole բանկային խումբը դարձավ բանկի բաժնետեր՝ ձեռք բերելով 28% բաժնեմաս։ Նույն տարում բանկը վերակազմավորվեց և վերանվանվեց «Ակբա-Կրեդիտ Ագրիկոլ Բանկ»։ 2021 թվականին բանկը կրկին վերակազմավորվեց, վերանվանվեց Ակբա բանկ և իրականացրեց Հայաստանում առաջին բանկային IPO-ն՝ բաժնետեր դարձնելով աշխատակիցներին ու հաճախորդներին։

## Բանկի զարգացումը
1995թ. օգոստոսի 28-ին ստեղվեց «Հայաստանի Գյուղացիական Փոխօգնության Բանկ» կոոպերատիվ բանկը՝ Հայգյուղփոխբանկը։ Բանկի գործունեությունն ի սկզբանե ուղղված էր նորանկախ Հայաստանի գյուղատնտեսության ֆինանսավորմանը և փոխված ֆինանսատնտեսական պայմաններում ապրող գյուղատնտեսություններին աջակցությանը:

1996թ.-ին Բանկը տրամադրում էր միայն կարճաժամկետ սեզոնային գյուղատնտեսական վարկեր: Ստեղծմանը հաջորդող տարիներին Բանկն աստիճանաբար տրամադրել է նաև վարկեր գյուղացիական միջավայրում իրականացվող ոչ գյուղատնտեսական ծրագրերի, իսկ 1999թ.-ից` նաև փոքր և միջին բիզնեսի զարգացման համար:

Նույն տարում Բանկն անդամակցեց SWIFT և FACET համակարգերին և թղթակցային հաշիվներ բացեց ֆրանսիական «CREDIT AGRICOLE» և հոլանդական «ABN AMRO» բանկերում:

2000 թ. Բանկի գործունեությունը բարձր գնահատականների է արժանացել միջազգային ասպարեզում, մասնավորապես բրիտանական «The Financial Times» հեղինակավոր կազմակերպության **«The Banker»** ամսագրի կողմից Բանկը ճանաչվեց Հայաստանում տարվա լավագույն բանկը: Հետագայում նույնպես՝ 2001, 2002, 2006 և 2008 թվականներին նույն ամսագրի կողմից Ակբա-Կրեդիտ Ագրիկոլ բանկը ճանաչվեց Հայաստանում տարվա լավագույն բանկ: ՀՀ ֆինանսների և էկոնոմիկայի նախարարության ու ՀՀ ԿԲ-ի կողմից Ակբա-Կրեդիտ Ագրիկոլ բանկը ճանաչվեց պետական պարտատոմսերի շուկայում լավագույն դիլեր:

2000 թ.-ից մինչ օրս Բանկը հանդիսանում է «Արմենիան քարդ» ՓԲԸ պրոցեսինգային կենտրոնի հիմնադիր անդամ: 2001թ. Ակբա-Կրեդիտ Ագրիկոլ բանկը թողարկեց իր առաջին ArCa Classic վճարային քարտը:

2002թ. Բանկը դարձավ Visa International միջազգային վճարային համակարգի լիիրավ անդամ և տարեվերջին թողարկեց առաջին Visa Electron, Visa Classic, Visa Business և Visa Gold քարտերը:

Տարվա ընթացքում Բանկն իր ընդհանուր կապիտալի մեծությամբ Հայաստանի բանկային համակարգում առաջատարի դիրքում էր: 2003թ. Ակբա-Կրեդիտ Ագրիկոլ բանկը ՀՀ բանկային համակարգում իրական հատվածի վարկային ներդրումների ծավալով համարվեց առաջատարը: Ակբա-Կրեդիտ Ագրիկոլ բանկը ՀՀ առաջին բանկն է, որին միջազգային աուդիտորական ընկերության կողմից շնորհվել է որակի կառավարման միջազգային համակարգի ISO 9001:2000 արտոնագիր: Նույն տարում Բանկը ձեռք է բերել Visa International վճարահաշվարկային համակարգի արտոնագիր՝ առևտրի և սպասարկման կետերում այլ բանկերի թողարկած Visa քարտերի սպասարկման համար:

2003 թ. ստեղծվեց առաջին գրանցված մասնագիտացված լիզինգային ընկերությունը Հայաստանում՝ «ԱԿԲԱ ԼԻԶԻՆԳ» ՎԿ ՓԲԸ-ն: Ընկերության հիմնական նպատակներն էր օժանդակել տնտեսության բոլոր ոլորտներում գործող մանր և միջին ձեռնարկություններին, գյուղացիական տնտեսություններին՝ ձեռք բերել սարքավորումներ և արտադրական միջոցներ միջին ժամկետի ֆինանսավորման միջոցով:

2006 թ.-ից Ֆրանսիական հեղինակավոր «ԿՐԵԴԻՏ ԱԳՐԻԿՈL Էս. Էյ.» բանկային խումբը դարձավ Բանկի 28%-ի բաժնետերը, և Բանկը 2006թ. սեպտեմբերի 9-ին Բանկի ընդհանուր ժողովի որոշմամբ վերակազմակերպվեց ու վերանվանվեց «ԱԿԲԱ-ԿՐԵԴԻՏ ԱԳՐԻԿՈԼ ԲԱՆԿ» փակ բաժնետիրական ընկերության՝ գործելով այդպես մինչև 29.04.2020թ., երբ Բանկը նորից վերակազմակերպվեց: 2006թ.-ին Բանկը եղել է Հայաստանի բանկային համակարգի միանձնյա առաջատարը:

2007 թ. Fitch Ratings վարկանիշային գործակալությունը Բանկին շնորհեց երկարաժամկետ թողարկողի BB վարկանիշ (կայուն հեռանկարով): Նույն տարվա օգոստոսին Վերակառուցման և զարգացման եվրոպական բանկը EBRD աշխարհում խոշորագույն բանկերից մեկի՝ Citigroup-ի հետ համատեղ, Հայաստանի բանկային պատմության մեջ առաջին անգամ Բանկին տրամադրել է սինդիկացված վարկ, որն ուղղվել է Հայաստանում գործող փոքր և միջին (այդ թվում՝ Հայաստանի հեռավոր վայրերում գործող) ձեռնարկությունների վարկավորմանը:

2008 թ. The Financial Times-ի The Banker ամսագիրը 5-րդ անգամ Ակբա-Կրեդիտ Ագրիկոլ բանկը ճանաչեց Հայաստանի լավագույն բանկ։ 2009թ. Բանկը, չնայած համաշխարհային տնտեսական և ֆինանսական ճգնաժամի հետևանքով ստեղծված ոչ նպաստավոր իրավիճակին, բանկային գործունեության գրեթե բոլոր կարևորագույն ցուցանիշներով շարունակեց մնալ առաջատարը և պետական բյուջե մուծված հարկերի ծավալով ՀՀ բանկային համակարգում դարձավ առաջինը:

2010 թ. Բանկն առաջին անգամ ՀՀ բանկային պատմության մեջ հատեց իրական հատվածում կատարված վարկային ներդրումների ծավալով 100 մլրդ դրամ սահմանագիծը: Նույն թվականին Բանկը Հայաստանի բանկային համակարգում միակն էր, որը թողարկեց և սպասարկեց միջազգային 3 խոշոր AmericanExpress, Visa International, MasterCard International և մեկ ազգային ArCa վճարահաշվարկային համակարգերի քարտեր: Նույն տարվա ընթացքում միջազգային փոխանցումների կատարման բարձր որակ ապահովելու համար Գերմանական «Commerzbank AG» բանկը Ակբա-Կրեդիտ Ագրիկոլ բանկին շնորհեց «Որակի գերազանցության» մրցանակ:

2011 թ. ՀՀ կառավարության կողմից իրականացվեց գյուղատնտեսական վարկերի տոկոսադրույքների սուբսիդավորման ծրագիր, որի շրջանակում տրամադրված վարկերի ավելի քան 94%-ը տրամադրվեց Ակբա-Կրեդիտ Ագրիկոլ բանկի կողմից: Նույն տարում ՈւԵՖԱ Չեմպիոնների Լիգայի հետ համատեղ Բանկը թողարկեց MasterCard UEFA Champions League քարտատեսակը և բացառիկ իրավունքով թողարկեց American Express համակարգի երկրորդ տեսակի American Express Blue քարտը։

2013 թ.-ի դրությամբ ԱԿԲԱ-ԿՐԵԴԻՏ ԱԳՐԻԿՈԼ բանկի ընդհանուր ակտիվները կազմել են Հայաստանի բանկային համակարգի ակտիվների համախառն ծավալի 9%-ը, իսկ ընդհանուր կապիտալի՝ շուրջ 12%-ը: Եվրոպայի առաջատար ակտիվների կառավարիչ «Ամունդի Ասեթ Մենեջմենթ» Amundi Acba ընկերության հետ Ակբա-Կրեդիտ Ագրիկոլ բանկը 2013թ. հիմնադրեց «Ամունդի-Ակբա Ասեթ Մենեջմենթ» ՓԲԸ: 1,904 տրիլիոն եվրո կառավարման ներքո ակտիվներով Ամունդին Եվրոպայի առաջատար ակտիվների կառավարիչն է:

2014 թ.-ին Փոխանցումների շուկայում Բանկը ներդրեց արագ դրամական փոխանցումների 4 նոր համակարգ՝ Converse Transfer, Sigue Money, Anelik Online և Tandem Transfers: Հանդիսանալով Հայաստանի խոշոր կազմակերպություններից մեկը Բանկը ներդրեց Կորպորատիվ սոցիալական պատասխանատվության համակարգ, որի գերակա ուղղություններն էին սահմանամերձ հեռավոր բնակավայրերի աջակցությունը, շրջակա միջավայրի պաշտպանությունը, պատմամշակութային արժեքների պահպանությունը և երիտասարդությանն ուղղված ծրագրերի իրականացումը: Նույն տարում Բանկը բացառիկ իրավունքով թողարկեց American Express-ի երրորդ տեսակի American Express Cashback քարտը։

2015 թ. Բանկը ներդրեց հեռահար բանկային ծառայությունների տրամադրման նոր գործիք՝ ACBA Mobile հավելվածը, որը թվային փոփոխությունների առաջին քայլն էր։ Համակարգը փորձարկելուց հետո այն շարունակեց կատարելագործվել՝ նոր հնարավորություններ առաջարկելով հաճախորդներին։ Բանկն իրականացրեց նաև կառուցվածքային փոփոխություններ, որոնց արդյունքում ձևավորվեցին բանկային գործունեության հիմնական 3 բիզնես ուղղությունները գյուղատնտեսական, մանրածախ, ՓՄՁ և կորպորատիվ:

2016 թ. Բանկի կողմից բացառիկ հիմունքներով թողարկվող American Express Gold և American Express Blue վճարային քարտերը թողարկվեցին չիպային տարբերակով: Գործարկվեց American Express քարտերի նոր ինտերնետային կայքը։

2017 թ. գործարկվեցին USSD և PIN CHANGE ծառայությունները: USSD-ի շնորհիվ Բանկի քարտապան հաճախորդները հնարավորություն ստացան առանց բանկ այցելելու՝ sms-ի միջոցով անհրաժեշտության դեպքում շտապ բլոկավորել քարտը։ PIN CHANGE-ն էլ հնարավորություն տվեց քարտապաններին ցանկության դեպքում Բանկի բանկոմատի միջոցով փոխել իրենց քարտի PIN գաղտնաբառը։ 2017թ. Ակբա-Կրեդիտ Ագրիկոլ բանկը և կորպորատիվ բիզնես լուծումների շուկայում ողջ աշխարհում առաջատար SAP ընկերությունը ստորագրեցին ծրագրային ապահովման ձեռքբերման պայմանագիր, որով Բանկը SAP-ի կողմից ստեղծված ժամանակակից լուծումների կիրառման միջոցով փուլային եղանակով իրականացնում է Բանկի ամբողջական թվային տրանսֆորմացիա։ Բանկի թվային տրանսֆորմացիայի արդյունքում Բանկն ինտերակտիվ կերպով արձագանքում է հաճախորդների բոլոր հայցումներին և տրամադրում այն ծառայությունների փաթեթներն ու լուծումները, որոնք լավագույնս բավարարում են նրանց պահանջները և առավելագույնս արդյունավետ են։ Նույն տարում Բանկը թողարկեց ռուսական МИР վճարային համակարգի նոր «ԱՐՔԱ-ՄԻՐ» չիպային քարտերը։

2018 թ. Fitch վարկանիշային գործակալությունը բանկին շնորհեց «Երկարաժամկետ պարտավորություններ թողարկողի» B+ վարկանիշ կայուն հեռանկարով (long-term Issuer Default Rating IDR): Նույն՝ 2018թ.-ին Բանկն ընդլայնեց իր գործընկերների շարքը միջազգային քարտային բիզնեսում: Այսպես, Ճապոնական JCB Co. International-ի և Ակբա-Կրեդիտ Ագրիկոլ բանկի համագործակցության արդյունքում Հայաստանում առաջին անգամ սկսվեց աշխարհում շուրջ 117 մլն քարտապան ունեցող JCB քարտերի սպասարկումը:

2019 թ. Ակբա-Կրեդիտ Ագրիկոլ բանկը միջազգային ֆինանսական երկու կազմակերպություններից ներգրավել է 9 մլն եվրոյի ստորադաս փոխառություն, ինչը Բանկի նկատմամբ միջազգային ներդրողների վստահության ևս մեկ ապացույց է: Նույն տարում Ակբա-Կրեդիտ Ագրիկոլ բանկի և չինական UnionPay International-ի համագործակցության արդյունքում Հայաստանում մեկնարկեց UnionPay քարտերի սպասարկումը:

2020 թ. մարտին Ֆիթչ վարկանիշային գործակալության Fitch Ratings կողմից Բանկին շնորհվել է «Երկարաժամկետ պարտավորություններ թողարկողի» B+ վարկանիշ կայուն հեռանկարով (long-term Issuer Default Rating IDR): Ըստ գործակալության զեկույցի՝ Բանկն արժանացել է նման գնահատականի շնորհիվ ներքին ֆինանսական կենսունակության: Ստացված վարկանիշը սահմանելիս հաշվի են առնվել Բանկի բացարձակ առաջատար դիրքը գյուղատնտեսության ֆինանսավորման ոլորտում, ենթակառուցվածքային հագեցվածությունը, այդ թվում՝ մասնաճյուղերի առկայությունը հանրապետության բոլոր մարզերում, ինչպես նաև իրացվելիության բարձր մակարդակը և ակտիվների բարձր որակը: 2020թ. ապրիլի 29-ին Բանկի Ընդհանուր ժողովի որոշմամբ «ԱԿԲԱ-ԿՐԵԴԻՏ ԱԳՐԻԿՈԼ ԲԱՆԿ» ՓԲԸ-ն վերակազմակերպվեց և վերանվանվեց «ԱԿԲԱ ԲԱՆԿ» բաց բաժնետիրական ընկերության: 2020 թ․-ը նաև նշանավորվեց acba digital հարթակի և հավելվածի ներդրմամբ, որը փոխարինեց մինչ այդ գործող ACBA Mobile-ին։

2021թ.-ին Բանկն իրականացրեց վերաբրենդավորում և հասարակությանը ներկայացավ նորովի՝ պահպանելով Բանկի լավագույն արժեքներն ու ավանդույթները: Այսուհետ Ակբա-Կրեդիտ Ագրիկոլ բանկը սկսեց հանդես գալ որպես Ակբա բանկ։ Նույն տարում իրականացվեց աշխատակիցների՝ Ակբա բանկի բաժնետեր դառնալու գործընթաց: Ակբա ֆինանսական խմբի աշխատակիցների շուրջ 75%-ը դարձավ «ԱԿԲԱ ԲԱՆԿ» ԲԲԸ բաժնետեր, իսկ հետո Բանկն իրականացրեց բաժնետոմսերի առաջնային հրապարակային տեղաբաշխում՝ թողարկելով 500 000 բաժնետոմս՝ ընդհանուր 7,5 միլիարդ ՀՀ դրամ տեղաբաշխման ծավալով: Սահմանված ժամկետներում այս բաժնետոմսերն ամբողջությամբ տեղաբաշխվեցին: Ակբան դարձավ Հայաստանում ամենաշատ բաժնետեր ունեցող ընկերություններից մեկը: Բանկի բաժնետոմսերը ցուցակվեցին Հայաստանի ֆոնդային բորսայի ամենալիկվիդային A հարթակում: Նույն տարում Ակբա բանկը Visa միջազգային վճարային համակարգի հետ համագործակցության արդյունքում Հայաստանում առաջին անգամ գործարկեց վճարումների նորարարական NFC համակարգը:

Արդեն 2022թ. Ակբա բանկի հաճախորդներին հասանելի դարձան Apple Pay-ը և Google Pay-ը, որոնցով վճարումներ անելը դարձավ ավելի հարմար, ապահով ու արագ։

2023 թ. Ակբա բանկը մեկնարկեց Acba Business Club-ը։ Ակումբի նպատակն է Հայաստանում բիզնեսի զարգացումը, գործարար կապերի ստեղծումը, համագործակցության ավելի մեծ հնարավորություններն ու նոր հեռանկարների ստեղծումը։

Այսօր Ակբա բանկը հանդիսանում է Հայաստանի խոշորագույն ունիվերսալ բանկերից մեկը, որը հաճախորդներին առաջարկում է բանկային ծառայությունների լայն տեսականի:

## Կառավարման մարմիններ
Բանկի կառավարման մարմիններն են՝

* Բաժնետերերի ընդհանուր ժողովը – բանկի բարձրագույն կառավարման մարմին,
* Բանկի խորհուրդը – իրականացնում է ռազմավարական կառավարում,
* Գլխավոր գործադիր տնօրենը – ղեկավարում է բանկի ընթացիկ գործունեությունը։

Բանկը որդեգրել է կորպորատիվ կառավարման եվրոպական լավագույն փորձը՝ ներդնելով խորհրդի անկախ անդամների ինստիտուտ, կառավարման կոմիտեներ և աուդիտորական վերահսկողություն։

## Ծառայություններ
մինի|Գլխամաս
Ակբա բանկը տրամադրում է տարբեր ծառայություններ՝

* Վարկավորում – գյուղատնտեսական, առևտրային, սպառողական և հիփոթեքային վարկեր,
* Ավանդներ – ժամկետային և ցպահանջ ավանդների ներգրավում,
* Քարտային ծառայություններ – Visa, MasterCard, American Express, ArCa քարտերի թողարկում և սպասարկում,
* Թվային բանկինգ – acba digital հավելված, օնլայն վարկավորում, Apple Pay, Google Pay,
* Միջազգային փոխանցումներ – արագ փոխանցման համակարգեր,
* Բրոքերային ծառայություններ – արժեթղթերի առք ու վաճառք, ռեեստրի վարում,
* Առևտրի ֆինանսավորում – ակրեդիտիվներ, երաշխիքներ և այլ գործիքներ։

## Բանկի թվային տրանսֆորմացիան
2017 թվականից սկսած բանկը նախաձեռնել է թվային տրանսֆորմացիայի լայնածավալ ծրագիր՝ համագործակցելով SAP-ի և միջազգային այլ տեխնոլոգիական ընկերությունների հետ։ Արդյունքում ներդրվել են արհեստական բանականության և մեքենայական ուսուցման լուծումներ, բանկոմատների և թվային հարթակների բարելավված գործառույթներ։

## acba digital
acba digital-ը Ակբա բանկի բջջային բանկային հավելվածն է, որը թույլ է տալիս կառավարել ֆինանսները ցանկացած վայրից՝ ապահովելով արագ և հեշտ գործառնություններ։ acba digital-ը գործարկվել է 2020թ. սեպտեմբերին՝ փոխարինելով Acba Mobile-ին, որը գործել է 2015թ.-ից։ acba digital-ը պաշտպանված է Thales Gemalto Mobile Protector SDK-ով, որը ապահովում է տվյալների գաղտնիությունն ու պաշտպանությունը՝ առանց կենսաչափական տվյալների պահպանման սերվերներում։ Այն համապատասխանում է PSD2 RTS պահանջներին։

Հավելվածի միջոցով կարելի է կատարել 100-ից ավել գործառույթներ, օրինակ՝

* Օնլայն նույնականացման գործընթացով դառնալ բանկի հաճախորդ
* Օնլայն գրանցմամբ ստանալ հասանելիություն բանկային պրոդուկտներին
* Արագ և անվտանգ մուտք գործել մատնահետքի կամ դեմքի ճանաչման միջոցով
* Ստուգել հաշվեկշիռը և սպասվող վճարումները
* Դիտել յուրաքանչյուր գործարքի մանրամասները
* Իրականացնել փոխանցումներ հաշիվների միջև
* Իրականացնել տարատեսակ փոխանցումներ՝ Հայաստանում և արտերկրի բանկերի քարտերին։
* Խմբավորել և վճարել բոլոր կոմունալ ծառայությունները մեկ հպումով
* Վճարել ճանապարհային ոստիկանության տուգանքներ, գույքահարկ, ավտոկանգառի վճարներ և շատ ավելին
* Վճարել վարկերի կամ կրեդիտային քարտերի պարտքը
* Դիմել վարկերի, խնայողությունների, քարտերի և այլ բանկային ծառայությունների համար
* Իրականացնել վարկային պարտավորությունների մարում այլ բանկերում
* Բացել խնայողական և ընթացիկ հաշիվներ
* Դիմել տեղեկանքների ստացման համար
* Դիմել լիազորագրերի ստացման համար
* Արգելափակել քարտային գործարքները, փակել քարտերը, ակտիվացնել SMS ծառայությունը և ավելին
* Վերականգնել մուտքանունն ու գաղտնաբառը
* Թարմացնել կոնտակտային տվյալները
* Ստանալ թվային քարտ հավելվածում և իրականացնել վճարումներ Apple Pay/Google Pay-ի միջոցով
* Բանկին հանձնարարել կատարել պարբերական փոխանցումներ և վճարումներ
* Հետևել կենսաթոշակային ծրագրի մնացորդին ցանկացած պահի
* Գնել ավտոմեքենայի, ճանապարհորդական և այլ ապահովագրություններ
* Կատարել տարատեսակ ներդրումներ՝ ձեռք բերելով արժեթղթեր
* Ուղարկել կամ ստանալ գումար Contact, QR, Link կամ բանկոմատի միջոցով

## Բանկի մասնաճյուղային ցանցը
Ակբա բանկն ունի 65 մասնաճյուղ ամբողջ Հայաստանում, որոնցից 45-ը գտնվում են մարզերում։ Բանկը նաև Հայաստանում ամենամեծ բանկոմատային ցանցերից մեկն ունի՝ ավելի քան 5000 POS/vPOS, 265 բանկոմատ, որոնցից 110-ը՝ acba MAX բազմաֆունկցիոնալ բանկոմատներ են։ Վերջիններիս միջոցով հաճախորդները առանց բանկ այցելելու հնարավորություն ունեն կատարել մի շարք բանկային գործարքներ՝ տարատեսակ վճարումներ (կոմունալներ, հարկեր, տուրքեր և 100-ից ավելի այլ գործարքներ), գումարի մուտքագրում և ելքագրում (cash in/cash out), տարադրամի փոխանակում, ինչպես նաև վարկի մարումներ, այդ թվում՝ այլ բանկերի։

## Կորպորատիվ սոցիալական պատասխանատվություն
Ակբա բանկը որդեգրել է սոցիալական պատասխանատվության ռազմավարություն, որի շրջանակում աջակցում է շրջակա միջավայրի պահպանությանը, մասնակցում համայնքային զարգացման ծրագրերին և չի ֆինանսավորում էկոլոգիապես վնասակար գործունեություն։

Ձգտելով նվազեցնել սոցիալական և շրջակա միջավայրի վրա բացասական ազդեցությունների հնարավոր ռիսկերը, 2011 թվականի ապրիլ ամսին բանկը մշակեց և ներդրեց սոցիալական և շրջակա միջավայրի ռիսկերի կառավարման համակարգ, որի շնորհիվ արդեն արդյունավետ կառավարում է իր կողմից ֆինանսավորվող գործարքների հետևանքով բնության և մարդկության վրա հնարավոր բացասական ազդեցությունների ռիսկերը: Կառավարման այդ համակարգի ներդրման գործընթացում բանկը համագործակցել է մի շարք միջազգային ֆինանսական կազմակերպությունների հետ, որոնք աջակցել են` փոխանցելով սոցիալական և շրջակա միջավայրի պահպանման լավագույն փորձն ու հմտությունները: Բանկի մի շարք աշխատակիցներ վերապատրաստվել են միջազգային ֆինանսական կազմակերպությունների համապատասխան որակավորված մասնագետների կողմից։

2011 թվականից սկսած, բանկի կողմից ֆինանսավորվող ցանկացած գործունեություն նախքան ֆինանսավորումը մանրակրկիտ ուսումնասիրվում է և ենթարկվում ռիսկի գնահատման՝ ներառելով բնակչության առողջության, անվտանգության և բարեկեցության վրա ազդեցության գնահատումը։

Այդ առումով բանկի հիմնական նպատակներն են՝

* Ճիշտ գնահատել յուրաքանչյուր ֆինանսավորվող գործարքում առկա սոցիալական և շրջակա միջավայրի ռիսկերը,
* Չֆինանսավորել այնպիսի գործունեություններ, որոնք պարունակում են զգալի բացասական ազդեցության ռիսկեր։

Բացի այդ, բանկը խրախուսում է էներգախնայողությունը, աջակցում էներգիայի այլընտրանքային աղբյուրների կիրառմանը և պարբերաբար կազմակերպում է սոցիալականնախաձեռնություններ, որոնք միտված ենշրջակա միջավայրի պահպանությանը։

## Ակբա Բիզնես ակումբ
2023 թվականին բանկը մեկնարկեց Ակբա Բիզնես ակումբ նախաձեռնությունը, որը նպատակ ունի խթանել գործարար կապերը, աջակցել ՓՄՁ-ների զարգացմանը և ապահովել գործարար համայնքների փոխգործակցություն։ Ակբա Բիզնես ակումբը համայնք է, որի նպատակը փոքր և միջին ձեռնարկությունների համար նոր զարգացման հնարավորություններ ստեղծելն է և բիզնես կապերի ընդլայնումը։

Ակումբի անդամները կարող են՝

* մասնակցել բիզնեսի վերաբերյալ թեմատիկ քննարկումներին,
* մասնակցել միջոցառումներին,
* քննարկել ոլորտի արդիական խնդիրները համապատասխան կառույցների ներկայացուցիչների, միջազգային և տեղական խոսնակների հետ,
* օգտվել հատուկ առաջարկներից և բազմաթիվ առավելություններից։

Ակբա Բիզնես Փարթնր (*Acba Business Partner*) ծրագրի նպատակն է օժանդակել փոքր և միջին ձեռնարկությունների (ՓՄՁ) ղեկավարներին նոր գիտելիքների և կառավարման համար անհրաժեշտ գործիքների ձեռքբերման հարցում, ինչպես նաև ստեղծել նոր համագործակցությունների և գործընկերությունների հարթակ։

Ակբա Բիզնես Փարթնր ծրագրի շրջանակներում փոքր և միջին ձեռնարկությունները կարող են՝

* մասնակցել անվճար բիզնես դասընթացների,
* գրանցվել sme.acba.am օնլայն հարթակում և օգտվել հասանելի օնլայն գործիքներից,
* դառնալ «Արտադրված է մեր գործընկերների կողմից» նախագծի մասնակից և օգտվել իրենց արտադրանքը առավել ճանաչելի դարձնելու հնարավորությունից,
* դառնալ Բիզնես ակումբի անդամ և օգտվել զարգացման նոր հնարավորություններից։

## Բիզնես դասընթացներ
2013 թվականից ի վեր, Ակբա բանկը առաջինը Հայաստանում սկսեց կազմակերպել բիզնես դասընթացներ փոքր և միջին ձեռնարկությունների սեփականատերերի համար՝ նպատակ ունենալով աջակցել ՓՄՁ բիզնեսի զարգացմանը։

Դասընթացների ֆորմատը հնարավորություն է տալիս ոչ միայն ձեռք բերել տեսական և պրակտիկ գիտելիքներ, այլև հանդիսանում է հարթակ՝ փորձի փոխանակման և նոր գործընկերային կապերի ստեղծման համար։ Դասընթացների թեմաները ներառում են ֆինանսական կառավարում, մարքեթինգ, կառավարման ռազմավարություններ, ինչպես նաև հյուրատնային բիզնեսին առնչվող հարցեր։

## sme.acba.am օնլայն հարթակ
sme.acba.am օնլայն հարթակը նախատեսված է բիզնեսի կառավարմանն ու աջակցմանը։ Այն առաջարկում է տեղեկատվություն, գործիքներ և ծառայություններ օնլայն միջավայրում։ Հարթակի հիմնական նպատակը ՓՄՁ ղեկավարներին նոր գիտելիքների փոխանցումն է և կառավարման համար անհրաժեշտ գործիքների տրամադրումը, ինչպես նաև նոր համագործակցությունների ստեղծումը։

Հարթակում առկա են՝

* ուսուցողական հոդվածներ,
* վիդեո դասընթացներ,
* ձևանմուշներ,
* առցանց ուսուցման գործիքներ, որոնք կարող են օգտակար լինել ինչպես սկսնակ, այնպես էլ փորձառու գործարարների համար։

## «Արտադրված է մեր գործընկերների կողմից» նախագիծ
Ակբա բանկի «Արտադրված է մեր գործընկերների կողմից» նախագծի շրջանակներում արտադրող կազմակերպություններին ընձեռվում է հնարավորություն իրենց արտադրանքը դարձնել ավելի ճանաչելի։ Նախագծի շրջանակներում գործընկերների արտադրանքները ցուցադրվում են բանկի մասնաճյուղերում՝ հատուկ նախատեսված դարակաշարերում։

Այս հնարավորությունը ծրագրի մասնակիցների համար անվճար է և նպատակ ունի խթանել տեղական արտադրության զարգացումը և նոր բիզնես կապերի հաստատումը։

## Ֆինանսական ցուցանիշներ
Բանկի ակտիվները, կապիտալը և շահութաբերության ցուցանիշները տարեցտարի աճում են՝ ապահովելով ֆինանսական կայունություն և միջազգային ներդրողների վստահություն։ Ակբա բանկի բաժնետոմսերը ցուցակված են Հայաստանի ֆոնդային բորսայի A հարթակում։

## Բանկի ձեռքբերումները
* 1999 - Հիմնադրումից 3 տարի անց Հայաստանի գյուղացիական փոխօգնության բանկը (ACBA-AGRICULTURAL COOPERATIVE BANK OF ARMENIA, հետագայում` ԱԿԲԱ-ԿՐԵԴԻՏ ԱԳՐԻԿՈԼ Բանկ) Հայաստանի բանկերի միության կողմից ճանաչվեց Հայաստանի լավագույն բանկ,
* 2000 - ՀՀ ֆինանսների և էկոնոմիկայի նախարարության ու Կենտրոնական բանկի կողմից Հայաստանի գյուղացիական փոխօգնության բանկը ճանաչվում է պետական պարտատոմսերի շուկայում լավագույն դիլեր: Նույն տարում Բանկը The Banker ամսագրի կողմից ճանաչվում է Հայաստանի լավագույն բանկ:
* 2001-2002 - Հայաստանի գյուղացիական փոխօգնության բանկը The Banker ամսագրի կողմից ճանաչվում է Հայաստանի լավագույն բանկ,
* 2003 - ԱԳԲԱ լիզինգի հիմնադրում,
* 2004 - Բանկը Հայաստանում դառնում է վճարային քարտերի շուկայի առաջատար,
* 2005 - Բանկն ապահովում է իր գործունեության ընթացքում շահույթի ամենաբարձր ցուցանիշը,
* 2006 - Հայաստանի գյուղացիական փոխօգնության բանկը վերանվանվում է ԱԿԲԱ-ԿՐԵԴԻՏ ԱԳՐԻԿՈԼ Բանկ: The Banker ամսագրի կողմից Բանկը կրկին ճանաչվում է Հայաստանի լավագույն բանկ,
* 2007 - Fitch վարկանիշային գործակալությունը Բանկին շնորհում է երկարաժամկետ թողարկողի BB վարկանիշ (կայուն հեռանկարով),
* 2008 - The Financial Times-ի The Banker ամսագիրն ԱԿԲԱ-ԿՐԵԴԻՏ ԱԳՐԻԿՈԼ Բանկը 5-րդ անգամ ճանաչում է Հայաստանի լավագույն բանկ,
* 2009 - ԱԿԲԱ-ԿՐԵԴԻՏ ԱԳՐԻԿՈԼ Բանկը հայաստանյան բանկային համակարգում դառնում է առաջինը` պետական բյուջե մուծած հարկերի ծավալով,
* 2010 - ԱԿԲԱ-ԿՐԵԴԻՏ ԱԳՐԻԿՈԼ Բանկը Հայաստանում բացառիկ իրավունքով մեկնարկեց American Express Gold քարտերի թողարկումը: Նույն թվականին, Բանկը ՀՀ բանկային համակարգի պատմության մեջ առաջին անգամ մոտեցավ 100 միլիարդ դրամի վարկային ներդրման սահմանագծին: Նույն տարում Բանկը թողարկեց նաև MasterCard քարտատեսակը,
* 2011 - ՈւԵՖԱ Չեմպիոնների Լիգայի հետ համատեղ Բանկը թողարկվեց MasterCard UEFA Champions League քարտատեսակը: Նույն թվականին Բանկը բացառիկ իրավունքով թողարկեց American Express համակարգի երկրորդ տեսակի` American Express Blue քարտը,
* 2012 - ԱԿԲԱ-ԿՐԵԴԻՏ ԱԳՐԻԿՈԼ Բանկը ՀՀ բանկային համակարգում դարձավ միակը, որը թողարկեց և սպասարկեց միջազգային միանգամից 3 (American Express, Visa International, MasterCard International) և տեղական 1 (ArCa) վճարահաշվարկային քարտեր,
* 2013 - ԱՄՈւՆԴԻ-ԱԿԲԱ ԱՍԵԹ ՄԵՆԵՋՄԵՆԹ ընկերության հիմնադրում,
* 2014 - Բանկը բացառիկ իրավունքով թողարկեց American Express-ի երրորդ տեսակի` American Express Cashback քարտը,
* 2015 - Բանկը ներդրեց հեռահար բանկային ծառայությունների տրամադրման նոր գործիք ACBA Mobile հավելվածը,
* 2016 - Բանկի կողմից բացառիկ հիմունքներով թողարկվող American Express Gold և American Express Blue վճարային քարտերը թողարկվեցին չիպային տարբերակով: Գործարկվեց American Express քարտերի նոր ինտերնետային կայքը,
* 2017 - Գործարկվեց USSD և PIN CHANGE ծառայությունները: USSD-ի շնորհիվ Բանկի քարտապան հաճախորդները հնարավորություն ստացան առանց բանկ այցելելու, sms-ի միջոցով, անհրաժեշտության դեպքում շտապ բլոկավորել քարտը, իսկ PIN CHANGE-ի շնորհիվ քարտապանները ցանկության դեպքում կարող են բանկի բանկոմատի միջոցով փոխել քարտի PIN գաղտնաբառը,
* 2018 - Fitch վարկանիշային գործակալությունը բանկին շնորհեց ‹‹Երկարաժամկետ պարտավորություններ թողարկողի›› «B+» վարկանիշ` կայուն հեռանկարով (long-term Issuer Default Rating IDR): Նույն թվականին Բանկը մեկնարկեց Ճապոնական միջազգային JCB քարտերի սպասարկումը:
* 2019 - Ակբա բանկը չինական UnionPay International-ի հետ համագործակցության արդյունքում Հայաստանում մեկնարկեց UnionPay քարտերի սպասարկումը, որոնց միջոցով վճարումներ են կատարվում աշխարհի շուրջ 180 երկրում:
* 2020 - Ակբա բանկը Visa միջազգային վճարային համակարգի հետ համագործակցությամբ Հայաստանում առաջին անգամ գործարկեց վճարումների նորարարական համակարգ` NFC հնարավորությամբ: 2020 թ․-ը նաև նշանավորվեց acba digital հարթակի և հավելվածի ներդրմամբ, որը փոխարինեց մինչ այդ գործող ACBA Mobile-ին։
* 2021 - Ակբա բանկը հասարակությանը ներկայացավ նոր բրենդով, փոխվեց բանկի կազմակերպաիրավական ձևը։ Նույն տարում բանկի աշխատակիցները հնարավորություն ստտացան դառնալ Ակբա բանկի բաժնետեր։
* 2022 - Ակբա բանկի բաժնետոմսերը ցուցակվեցին Հայաստանի ֆոնդային բորսայի ամենակարևոր A հարթակում։ Նույն տարում Ակբա բանկի հաճախորդներին հասանելի դարձան վճարման ավելի ապահով, անվտանգ և վստահելի գործիքներ՝ Apple Pay-ը և Google Pay-ը։
* 2023 - Ակբա բանկը Հայաստանում բիզնեսի զարգացման, գործարար կապերի ստեղծման, համագործակցության ավելի մեծ հնարավորությունների և նոր հեռանկարների ստեղծման նպատակով մեկնարկեց Acba Business Club-ի գործունեությունը։
* 2024 բանկը թողարկեց UnionPay International վճարային համակարգի UnionPay Gold ևUnionPay Business միջազգային քարտերը:

Ակբա բանկը SWIFT վճարահաշվարկային համակարգի, միջազգային Visa քարտային վճարային համակարգի լիիրավ և տեղական ArCa քարտային վճարային համակարգի հիմնադիր անդամ է:

Բանկը American Express քարտերով վճարումներ իրականացնող բացառիկ ներկայացուցիչն է Հայաստանում:

Ակբա բանկը Visa International ասոցիացիայից ստացել է լիիրավ Անդամակցության Principal Membership Licence և Առևտրի ու Սպասարկման կետերի ներգրավման (Merchant Acquiring) արտոնագրեր:

Ակբա բանկը Գյուղատնտեսական Բանկերի Միջազգային Կոնֆեդերացիայի CICA, Հայաստանի Բանկերի Միության անդամ է:

## Ակբա բանկի մասնակիցները և կապիտալը
Կանոնադրական հիմնադրամ Ակբա բանկի կանոնադրական հիմնադրամը կազմում է 89,775,000,000 ՀՀ դրամ, որը բաժանված է 5,985,000 հատ հասարակ սովորական բաժնետոմսերի, յուրաքանչյուրը 15,000 ՀՀ դրամ անվանական արժեքով։

Բաժնետերեր Ակբա բանկն ունի 5000-ից ավել բաժնետերեր, որոնց հիմնական մասնակիցներն են՝

* Ակբա Ֆեդերացիա ՓԲԸ – 75% բաժնեմաս (4,488,993 բաժնետոմս)։ Ակբա Ֆեդերացիան հիմնադրվել է 2017 թվականին 10 Գյուղացիական Փոխօգնության Մարզային Միավորումների կողմից։ Այն նպաստում է ՀՀ գյուղատնտեսության զարգացմանը, համայնքների բարելավմանը և նոր ձեռնարկությունների (startups) խթանմանը։
* Proparco – 10% բաժնեմաս (598,500 բաժնետոմս)։ Ֆրանսիական Զարգացման ֆրանսիական գործակալության խմբի (AFD) դուստր ընկերությունն է, որը ֆինանսավորում է սոցիալական, տնտեսական և բնապահպանական ծրագրեր։
* Ազատ շրջանառվող բաժնետոմսեր – 15% (897,507 բաժնետոմս)։ Այս բաժնետոմսերի մի մասը պատկանում է աշխատողներին, որոնք 2021 թվականին բաժնեմասնակցության ծրագրի շրջանակներում ձեռք են բերել բաժնետոմսեր։

### Ակբա խումբ
Ակբա բանկը հանդիսանում է Ակբա խումբ ֆինանսական խմբի անդամ։

* Ակբա Լիզինգ – 100% բաժնետոմսերը պատկանում են Ակբա բանկին։
* Ամունդի-Ակբա Ասեթ Մենեջմենթ – 51% բաժնեմասը պատկանում է Amundi Asset Management-ին, 49%՝ Ակբա բանկին։

## Տես նաև
* Հայաստանի բանկային համակարգ

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Պաշտոնական կայք

Կատեգորիա:Հայաստանի բանկեր