Ֆորդիզմ

**Ֆորդիզմ**, սոցիալ-տնտեսական ուղղություներից մեկը։ Անվանումը գալիս է Հենրի Ֆորդի անունից և կապված է նրա գործունեության հետ։

Ֆորդիզմի հիմքում ընկած է այն տեսակետը, համաձայն որի՝ հասարակական բարեկեցությունը և կազմակերպությունների մեծ շահույթները ստացվում են աշխատողների բարձր աշխատավարձների հաշվին, ինչը թույլ է տալիս վերջիններիս գնել արտադրանք, որն իրենք արտադրում են։ «Ֆորդիզմ» անվանումը սկսել է օգտագործվել XX դարի սկզբում՝ նկարագրելու այն գործնական մեթոդները, որոնք օգտագործվում էին Հենրի Ֆորդի մեքենաշինական գործարաններում։ Այդ համակարգի անբաժանելի մասն է համարվում կոնվեյերը։

Ֆորդի արտադրական համակարգն ունի 4 հիմնական տարր․

# **Աշխատանքի բաժանում**՝ գործընթացները բաժանվում են ավելի փոքր հատվածների, որոնք կկարողանա կատարել ցածր որակավորում ունեցող աշխատակազմը։ Բարձր որակավորում ունեցող աշխատակիցները զբաղված են կառավարմամբ, վերամշակմամբ և գործընթացի կատարելագործմամբ։ 
# **Բարձր [[ստանդարտացում]]**, որ կվերաբերի տարբեր ագրեգատների, սարքավորումների և գործիքների։ 
# **Կազմակերպություն** ոչ թե որոշակի հատկություններ ունեցող հաստոցների շրջակայքում, այլ հաստոցները տեղադրված են արտադրության համար անհրաժեշտ հերթականությամբ և կարգով։ 
# **Կոնվեյերի ժապավեն**՝ կապում է գործընթացի տարբեր փուլեր։

Ողջ համակարգն ուղղված է ստացվող արտադրանքի (մեքենայի) էժանացմանը։

## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն
* Antonio, Robert J. and Bonanno, Alessandro. "A New Global Capitalism? From 'Americanism and Fordism' to 'Americanization-globalization.'" *American Studies* 2000 41(2-3)։ 33-77. ISSN 0026-3079.
* Banta, Martha. *Taylored Lives: Narrative Production in the Age of Taylor, Veblen, and Ford.* U. of Chicago Press, 1993. 431 pp.
* 
* Baca, George. "Legends of Fordism." Social Analysis Fall 2004։ 171-180.
* Doray, Bernard (1988). *From Taylorism to Fordism: A Rational Madness*.
* Holden, Len. "Fording the Atlantic: Ford and Fordism in Europe" in *Business History * Volume 47, #1 January 2005 pp 122–127.
* Hughes, Thomas P. (2004). *American Genesis: A Century of Invention and Technological Enthusiasm 1870-1970*. 2nd ed. The University of Chicago Press. https://books.google.am/books?id=61ZmYyAQgvAC&lpg=PA251&dq=American%20efficiency%20is%20that%20indomitable%20force%20which%20neither%20knows%20nor%20recognises%20obstacles%3B%20which%20continues%20on%20a%20task%20once%20started%20until%20it%20is%20finished%2C%20even%20if%20it%20is%20a%20minor%20task%3B%20and%20without%20which%20serious%20constructive%20work%20is%20impossible%20.%20.%20.%20The%20combination%20of%20the%20Russian%20revolutionary%20sweep%20with%20American%20efficiency%20is%20the%20essence%20of%20Leninism.&hl=de&pg=PA251#v=onepage&q&f=false
* Jenson, Jane. "'Different' but Not 'Exceptional': Canada's Permeable Fordism," *Canadian Review of Sociology and Anthropology,* Vol. 26, 1989
* Koch, Max. (2006). *Roads to Post-Fordism: Labour Markets and Social Structures in Europe*
* Ling, Peter J. *America and the Automobile: Technology, Reform, and Social Change* chapter on "Fordism and the Architecture of Production"
* Maier, Charles S. "Between Taylorism and Technocracy: European Ideologies and the Vision of Industrial Productivity." *Journal of Contemporary History* (1970) 5(2)։ 27-61. Issn։ 0022-0094 Fulltext online at Jstor
* Mary Nolan; *Visions of Modernity: American Business and the Modernization of Germany* Oxford University Press, 1994 online 
* Mead, Walter Russell. "The Decline of Fordism and the Challenge to American Power." New Perspectives Quarterly; Summer 2004։ 53-61.
* Spode, Hasso։ "Fordism, Mass Tourism and the Third Reich." *Journal of Social History* 38(2004)։ 127-155.
* Pietrykowski, Bruce. "Fordism at Ford: Spatial Decentralization and Labor Segmentation at the Ford Motor Company, 1920–1950," *Economic Geography*, Vol. 71, (1995) 383-401 online 
* Roediger, David, ed. "Americanism and Fordism - American Style: Kate Richards O'hare's 'Has Henry Ford Made Good?'" *Labor History* 1988 29(2)։ 241-252. *Socialist praise for Ford in 1916 .*
* Shiomi, Haruhito and Wada, Kazuo. (1995). *Fordism Transformed: The Development of Production Methods in the Automobile Industry* Oxford University Press.
* Tolliday, Steven and Zeitlin, Jonathan eds. (1987) *The Automobile Industry and Its Workers: Between Fordism and Flexibility* *Comparative analysis of developments in Europe, Asia, and the United States from the late 19th century to the mid-1980s.*
* Watts, Steven. (2005). * The People's Tycoon: Henry Ford and the American Century*.
* Williams, Karel, Colin Haslam and John Williams, "Ford versus `Fordism': The Beginning of Mass Production?" *Work, Employment & Society*, Vol. 6, No. 4, 517-555 (1992). *Stress on Ford's flexibility and commitment to continuous improvements.*
* Gielen, Pascal. (2009). The Murmuring of the Artistic Mutitude. Global Art, Memory and Post-Fordism. Valiz։ Amsterdam.

## Արտաքին հղումներ
* Կառլ Հայնց Ռոթ և այլք. Պրոլետարիատի վերադարձը

Կատեգորիա:Սոցիալական տնտեսագիտություն
Կատեգորիա:Քաղաքատնտեսական ուղղություններ