Լը Պյուի ան Վելե

**Լը Պյուի ան Վելե** (, , ), քաղաք և համայնք Ֆրանսիայի հարավում՝ Օվերն-Ռոն-Ալպեր երկրամասում, որի կազմի մեջ մտնող Վերին Լուար դեպարտամենտի պրեֆեկտուրան՝ վարչական կենտրոնն է և խոշորագույն բնակավայրը։ Ժամանակին եղել է Օվերնի Վելե պատմական մարզի գլխավոր քաղաքը։ Ընկած է Լուար գետի մերձակայքում՝ երկրի մայրաքաղաք Փարիզից մոտավորապես 440, Կլերմոն Ֆեռան քաղաքից՝ 105 կիլոմետր հեռավորության վրա։ Զբաղեցնում է քառակուսի կիլոմետր տարածք։ Բնակչության թվաքանակը 2011 թվականի տվյալներով եղել է 18 537։

Լը Պյուի ան Վելեն համբավվել է իր միջնադարյան քրիստոնեական տաճարով, ինքնատիպ ժանեկագործությամբ, ոսպի յուրօրինակ տարատեսակով, ինչպես նաև նրանով, որ հանդիսանում է Ֆրանսիայում ու նրա սահմաններից դուրս ապրող բազմաթիվ հավատացյալների գրավող սուրբհակոբյան ուխտագնացության (route of Santiago de Compostela in France) գլխավոր երթուղիներից մեկի՝ *Chemin du Puy*-ի մեկնակետը։

## Պատմություն
Լը Պյուի ան Վելեի տարեգրությունն սկսվել է անտիկ ժամանակներից։ Միջին դարերում բնակավայրը եղել է կրոնական խոշոր կենտրոն, եպիսկոպոս-կոմսերի աթոռանիստ, որոնցից մեկը 951 թվականին, Ֆրանսիայում առաջինը լինելով, ուխտի է գնացել Սանտյագո դե Կոմպոստելայում գտնվող Սուրբ Հակոբ տաճար։ Այդ ժամանակներից ի վեր Լը Պյուի ան Վելեից է սկիզբ առնում սուրբհակոբյան ուխտագնացության գլխավոր երթուղիներից մեկը, այսպես կոչված՝ Via Podiensis-ը (фр.):

Քաղաքի տիրակալ եպիսկոպոս-կոմսերից առավել նշանավորը Ադեմար Մոնտեյլցին էր՝ Խաչակրաց առաջին արշավանքի ոգեշնչողն ու հոգևոր առաջնորդը։ Թերևս՝ Մերձավոր Արևելքի ճարտարապետության ազդեցությամբ պետք է բացատրել նրա օրոք Լը Պյուիում կառուցված Աստվածամոր տաճարի ոչ սովորական տեսքը։ Այդ հուշարձանը, որ կարծես ճախրում է քաղաքի վերևում, ներառված է ՅՈՒՆԵՍԿՕ-ի Համաշխարհային ժառանգության ցանկում։

Մինչև 2015 թվականը Լը Պյուի ան Վելեն գտնվել է Օվերն երկրամասի կազմում։ 2016 թվականի հուլիսի 1-ից մտել է սահմանակից երկրամասերի միավորման ճանապարհով ստեղծված Օվերն-Ռոն-Ալպեր երկրամասի կազմի մեջ։

## Ժողովրդագրություն

## Թանգարաններ
* **Կրոզատիե թանգարան** (Musée Crozatier au Puy-en-Velay musée du Puy-en-Velay)

## Անվանի անձինք
* Շառլ Կոտտե (1863—1925) — ֆրանսիացի նկարիչ

## Կլիմա

## Քույր քաղաքներ
Լը Պյուի ան Վելեի քույր քաղաքներն են՝

## Պատկերասրահ

00 0590 Le Puy-en-Velay - Département Haute-Loire.jpg
Le Puy en Velay Place Fontaine.jpg|
Le Puy en Velay 03.jpg|
FR-43-Le Puy30.JPG
Aiguilhe - Chapelle St-Michel - JPG1.jpg|
Природа и люди 4 Гора Святого Михаила во Франции.jpg|
00 0621 Notre-Dame de la France - Le Puy-en-Velay.jpg
La pierre des fièvres.jpg
Cathédrale Notre-Dame - Fragments G.R. encastrés dans la base du clocher - Puy-en-Velay (Le) - Médiathèque de l'architecture et du patrimoine - APMH00024608.jpg
Gare SNCF du Puy-en-Velay.JPG
FR-43-Le Puy08.JPG
Le Puy-en-Velay2.JPEG


## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն
* Marcel Durliat: *Romanische Kunst* (= *Ars antiqua.* Serie 3). Herder, Freiburg u. a. 1983, ISBN 3-451-19402-3, S. 487, Abb. 400, 401.
* Bettina Forst: *Französischer Jakobsweg. Von Le Puy-en-Velay nach Roncesvalles. Alle Etappen – mit Varianten und Höhenprofilen* (= *Rother Wanderführer.*). Bergverlag Rother, München (recte: Ottobrunn) 2007, ISBN 978-3-7633-4350-8.
* Viviane Minne–Sève: *Romanische Kathedralen und Kunstschätze in Frankreich.* Bechtermünz, Eltville 1991, ISBN 3-927117-84-6, S. 111.
* Ulrich Rosenbaum: *Auvergne und Zentralmassiv. Entdeckungsreisen von Clermont-Ferrand über die Vulkane und Schluchten des Zentralmassivs zum Cevennen-Nationalpark* (= *DuMont-Kunst-Reiseführer.*). DuMont-Buchverlag, Köln 1981, ISBN 3-7701-1111-7, S. 175, Abb. 81–87, Farbtafel 32–34, (7. Auflage. ebenda 1989).
* Michael Ruetz: *Frankreich.* Süddeutscher Verlag, München 1990, ISBN 3-7991-6485-5, S. 98.
* Bert Teklenborg: *Radwandern entlang des Jakobswegs. Vom Rhein an das westliche Ende Europas. (Radwanderreiseführer, Routenplaner).* 3., überarbeitete Auflage. Verlagsanstalt Tyrolia, Innsbruck 2007, ISBN 978-3-7022-2626-8.
* Ingeborg Tetzlaff: *Romanische Kapitelle in Frankreich. Löwe und Schlange, Sirene und Engel* (= *DuMont-Kunst-Taschenbücher.* 38). DuMont Schauberg, Köln 1976, ISBN 3-7701-0889-2, Abb. 17–23, (3. Auflage. ebenda 1979).
* Ingeborg Tetzlaff: *Romanische Portale in Frankreich. Waage und Schwert, Schlüssel und Schrift* (= *DuMont-Kunst-Taschenbücher.* 56). DuMont, Köln 1977, ISBN 3-7701-0997-X, Abb. 62.

## Արտաքին հղումներ
* Le Puy-en-Velay Hiking Trails: St James of Compostela Way, GR65 (in English)
* Robert Louis Stevenson Trail GR70 (in English)
* Regordane Info – The independent portal for The Regordane Way or St Gilles Trail (in English and French)
* GR700 Regordane Way or St Gilles Trail (in English)
* City council website (in French)
* Tourist Office website 
* ''Catholic Encyclopedia'': Le Puy
* Jean Daugis, "À propos du Velay" historical notes (in French)
* Sacred Sites: Cathedral of Notre Dame at Le Puy
* 

Կատեգորիա:Համաշխարհային ժառանգություն Ֆրանսիայում
Կատեգորիա:Ֆրանսիայի բնակավայրեր
Կատեգորիա:Ֆրանսիայի համայնքներ
Կատեգորիա:Ֆրանսիայի քաղաքներ