open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Իրաքի կենտրոնական բանկ

**Իրաքի կենտրոնական բանկ** (արաբ.՝ البنك المركزي العراقي), ազգային արժույթի թողարկման համար պատասխանատու Իրաքի Կենտրոնական բանկը։

## Պատմություն
1931-1950 թվականներին Իրաքի կենտրոնական բանկի գործառույթները մասնակի կատարում էր Լոնդոնում գտնվող Իրաքի արժույթի խորհուրդը։ Խորհուրդն զբաղվում էր իրաքյան դինարի թողարկմամբ և ապահովում էր նրա կայունությունը։

Իրաքի Ազգային բանկը հիմնադրվել է 1947 թվականին։ 1949 թվականին Իրաքի արժույթի հանձնաժողովը դադարեց կատարել իր գործառույթները, բայց Մեծ Բրիտանիայի բանկերը շարունակում էին շատ ուժեղ ազդեցություն ունենալ Իրաքի տնտեսության և բանկային ոլորտի վրա։

1956 թվականին Իրաքի Ազգային բանկն ստացավ կենտրոնական բանկի կարգավիճակ։ Դրամահաշվարկային համակարգի և ազգային արժույթի թողարկման ամբողջ պատասխանատվությունն սկսեց կրել Իրաքի կենտրոնական բանկը։ Բանկն սկսեց կատարել այնպիսի ֆունկցիաներ, ինչպիսին են.
* արժութային և դրամավարկային քաղաքականության իրականացում,
* բանկային վերահսկողության իրականացում,
* ազգային արժույթի թողարկում
* դրամավարկային համակարգի արդյունավետ գործունեության ապահովում,
* պետական գործունեության ֆինանսավորում և վարկավորում։

2003 թվականի սեպտեմբերի 19-ին ընդունվեց օրենք բանկային համակարգի մասին։

2003 թվականի հոկտեմբերի 15-ից մինչև 2004 թվականի հունվարի 15-ը թողարկվեցին իրաքյան դինարներ և անցկացվեց հին թղթադրամների փոխարինում նորերով։

Իրաքի կենտրոնական բանկը ժամանակակից կարգավիճակը ստացել է 2004 թվականի մարտի 6-ին կենտրոնական բանկի մասին օրենքի ընդունմամբ։

Իրաքի կենտրոնական բանկի շենքի նախագիծը մշակվել է Dissing+Weitling դանիական ճարտարապետական ընկերության կողմից։ Կենտրոնական բանկն ունի 4 մասնաճյուղ այնպիսի քաղաքներոմ, ինչպիսիք են Բասրան, Մոսուլը, Էրբիլը, Սուլեյմանիան։

## Իրավունքներ և պարտականություններ
Իրաքի կենտրոնական բանկի իրավունքները և պարտականությունները սահմանվում են 2004 թվականի մարտի 6-ին ընդունված «Կենտրոնական բանկի մասին» օրենքով։

**Հիմնական իրավունքներ և պարտականություններ**.

* արժութային և դրամավարկային քաղաքականության իրականացում,
* բանկային վերահսկողության իրականացում,
* դրամային և ֆինանսական բաժինների կառավարման իրականացում,
* ազգային արժույթի գնողունակության և գների կայունության պաշտպանություն,
* դրամավարկային համակարգի արդյունավետ գործունեության ապահովում,
* համագործակցություն այլ երկրների ազգային բանկերի հետ։

## Բանկի կողոպուտ
2003 թվականի մարտին Իրաքի պատերազմը սկսվելուց մի քանի օր առաջ Իրաքի կենտրոնական բանկը կողոպտվեց։ Գողացան մոտ 1 միլիարդ դոլար, սա համաշխարհային պատմության մեջ ամենախոշոր կողոպուտն է։

ԱՄՆ պետդեպարտամենտը հաստատում է, որ փողերը գողացել են Սադամ Հուսեյնի կարգադրությամբ։ Այնուամենայնիվ, հաշվի առնելով այն փաստը, որ Սադամը երկրի բացարձակ տիրակալն էր, կարելի է այս միջադեպն անվանել օրենսդրությունը չխախտելով բանկից գումարի հանում։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Բանկի կողոպուտներ
Կատեգորիա:Իրաքի բանկեր
Կատեգորիա:Իրաքի կենտրոնական բանկ
Կատեգորիա:Իրաքի տնտեսություն
Կատեգորիա:Կենտրոնական բանկեր
Սերգեյ Մովսիսյան (քաղաքական գործիչ)

**Սերգեյ Մովսիսյան** (),  հայ քաղաքական գործիչ, 7-րդ գումարման պատգամավոր։ «Իմ քայլը» խմբակցության անդամ։ 8-րդ գումարման ԱԺ պատգամավոր «Քաղաքացիական պայմանագիր» խմբակցության անդամ, ԱԺ տարածքային կառավարման, տեղական ինքնակառավարման, գյուղատնտեսության և շրջակա միջավայրի պահպանության մշտական հանձնաժողովի անդամ։ 2022 թվականի հունվար 13-ից` Արագածոտնի մարզպետ։

## Կենսագրություն
Ծնվել է 1989 թվականի սեպտեմբերի 23-ին  Փարպի գյուղումում, Արագածոտնի մարզ։

### Կրթություն
2006-2010 թթ.  սովորել է ԵՊՀ ռադիոֆիզիկայի ֆակուլտետում «Ռադիոֆիզիկա և Էլեկտրոնիկա» մասնագիտությամբ`  ստանալով բակալավրի աստիճան։

2011-2013 թթ.  սովորել և ավարտել է ԵՊՀ Ռադիոֆիզիկայի ֆակուլտետը ԳՄԻՍ-երի  նախագծում մասնագիտությամբ («Սինոփսիս Արմենիա» ուսումնական կենտրոն)` ստանալով մագիստրոսի աստիճան։

2018 թ.-ից սովորում է ՀՀ պետական Կառավարման ակադեմիայի «Հանրային կառավարում» բաժնում։

### Աշխատանքային գործունեություն
2010-2018 թթ.  զբաղվել է ձեռնարկատիրական գործունեությամբ։

2013-2017 թթ. աշխատել է ՀՀ ԱՎԾ Արագածոտնի մարզային գործակալությունում վիճակագիր։

13.01.2022թ․   Կառավարության որոշմամբ Սերգեյ Մովսիսյանը նշանակվել է Արագածոտնի մարզպետ։

### Կուսակցական պատկանելություն
2018 թ.-ից «Քաղաքացիական պայմանագիր» կուսակցության անդամ։

### Ընտանիք
Ամուսնացած է, ունի մեկ դուստր և մեկ որդի։

### Այլ տեղեկատվություններ
Մասնակցել է Դոնեցկի տասներկուերորդ միջազգային տնտեսագիտական ամառային դպրոցի դասընթացներին։

2008-2018 թթ. «Հայրենապաշտ» երիտասարդական հասարակական կազմակերպության խորհրդի անդամ է։

## Պատկերասրահ

Պատկեր:Sergey Movsisyan 01.jpg
Պատկեր:Sergey Movsisyan 02.jpg
Պատկեր:Sergey Movsisyan 21.jpg
Պատկեր:Sergey Movsisyan 22.jpg
Պատկեր:Sergey Movsisyan 23.jpg
Պատկեր:Սերգեյ Մովսիսյան.jpg


## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:ՀՀ ԱԺ 7-րդ գումարման պատգամավորներ
Կատեգորիա:Հայ քաղաքական գործիչներ
Կատեգորիա:Քաղաքացիական պայմանագիր կուսակցության անդամներ
Վասիլիսկոս

**Վասիլիսկոս** (, , ծննդյան տարեթիվ անհայտ-մահացել է 476 թվականին) Բյուզանդիայի կայսր 475-ից 476 թվականներին։ Որպես Լևոնների հարստության անդամ, նա եկել է իշխանության, երբ կայսր Զենոնը ստիպված հեռացավ Կոստանդնուպոլսից հեղաշրջման արդյունքում։

Վասիլիսկոսը կայսրուհի Էլիա Վերինայի եղբայրն էր, ով կայսր Լևոն I- (457–474) կինն էր։ Իր բարեկամական հարաբերությունները կայսրի հետ թույլ տվեցին նրան ունենալ զինվորական կարիերա, որը սկզբում փոքր հաջորղությունից հետո ավարտվեց 468 թվականին, երբ նա գլխավորեց աղետալի հռոմեական ներխուժումը վանդալական Աֆրիկա։

Վասիլիսկոսին հաջողվեց իշխանության գալ 475 թվականին՝ օգտվելով Զենոն կայսրի ժողովրդականություն չվայելելուց։ Վերինայի կողմից կազմակրեպված դավադրության արդյունքում Զենոնը ստիպված լքեց Կոստանդունապոլիսը։ Չնայած իր կարճատև կառավարմանը, Վասիլիսկոսը ուներ եկեղեցու և Կոստանդնուպոլսի բնակչության աջակցությունը։ Նրա քաղաքականությունը, որը միտված էր իշխանության պահպանմանը` պաշտոնները տրամադրելով հավատարիմ մարդկանց, բերեց շատ կարևոր մարդկանց զայրույթը, այդ թվում նրա քորջ Վերինայի։ Այսպիսով, երբ Զենոնը փորձեց վերադարձնել իշանությունը, նրան հիմնականում դիմադրություն ցույց չտվեցին, հաղթականորեն մուտք գործեց Կոստանդնուպոլիս` գերեվարելով և սպանելով Վասիլիսկոսին և նրա ընտանիքին։

Վասիլիսկոսի և Զենոնի միջև ընդհարումը համընկավ  Արևմտյան Հռոմեական կայսրության անկման հետ, ինչը տեղի ունեցավ 476 թվականի սեպտեմբերի սկզբին։ Երբ բարբարոսների առաջնորդ Օդոակրը գահընկեց արեց Հռոմի կայսր Հռոմուլոս Օգոստուլոսին` կայսրեական ռեգալիա ուղարկելով Կոստանդնուպոլիս, Զենոնը նոր էր վերադարձրել գահը և նա միայն կարող էր հաստատել Օդոակրին որպես Իտալիայի *[[դուքս]]*` այդպիսով ավարտելով Արևմտյան Հռոմեական կայսրության գոյատևումը։

## Ծագում և վաղ կարիերա
Հնարավոր բալկանյան ծագմամբ Վասիլիսկոսը Էլիա Վերինայի եղբայրն էր, ով կայսր Լևոն I կինն էր։ Կա տեսակետ, որ Վասիլիսկոսը վանդալների առաջնորդ Օդոակրի հորեղբայրն է։ Այս տեսակետը հիմնված հետ Հովհան Անտիոքցու (209.1) աշխատության բացատրության վրա, որի համաձայն Օդոակրը և Արմատուսը Վասիլիսկոսի զարմիկներն են։ Այնուամենայնիվ ոչ բոլոր գիտնականներն են համաձայն այս տեսակետի հետ, քանի որ աղբյուրները չեն խոսում նրա օտարերկրյա ծագման մասին։ Հայտնի է, որ Վասիլիսկոսը ունեցել է կին, որի անունն էր Զենոնիս և նվազագույնը մեկ որդի Մարկոս անունով։

Վասիլիսկոսը իր զինվորական կարիերան սկսել է Լևոն I-ի օրորք։ Կայսրը նրան նշանակել էր զորավար Թրակիայում։ Այստեղ Վասիլիսկոսը հաջող արշավանք էր կազմակերպել բուլղարների դեմ 463 թվականին։ Նա փոխարինեց Ռուսիկիոսին որպես Թրակիայում գլխավոր հրամանատար և մի քանի հաջող արշավանքներ իրականացրեց գոթերի և հոների դեմ (466 կամ 467)։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Բյուզանդական կայսրեր
Կատեգորիա:Անձինք Կոստանդնուպոլսից
Կատեգորիա:Հռոմեական կայսրության կոնսուլներ
Կատեգորիա:Փլավիոսներ
Ոսկե գնդակ 2008

**Ոսկե գնդակ 2008**, տարվա լավագույն ֆուտբոլիստին հանձնվող մրցանակ, որը տրվում է սպորտային լրագրողների քվեարկության արդյունքում։ Տրվել է 2008 թվականի դեկտեմբերի 2-ին։

## Հաղթողներ և թեկնածուներ
[thumb|Ոսկե գնդակի 2008 թվականի դափնեկիր [Կրիշտիանու Ռոնալդուն]]

Կան նաև ֆուտբոլիստներ, ովքեր միավորներ չեն ստացել։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:2008 ֆուտբոլում
Կատեգորիա:Ոսկե գնդակ
Բուլղարիայի ազգային երաժշտական ակադեմիա

**Պրոֆեսոր Պանչո Վլադիգերովի անվան ազգային երաժշտական ակադեմիա** (, *Natsionalna muzikalna akademia „Pancho Vladigerov“*), հայտնի է նաև իր նախկին անունով՝ **Բուլղարիայի պետական կոնսերվատորիա** (, *Balgarska darzhavna konservatoria*), բարձրագույն երաժշտական դպրոց, համալսարան Բուլղարիայի մայրաքաղաք Սոֆիայում։

## Պատմություն
Հիմնադրվել է 1921 թվականին,  Բորիս III ցարի հրամանով։ Կոչվել է բուլղարացի կոմպոզիտոր Պանչո Վլադիգերովի (1899-1978) անունով։ Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի ժամանակ 1944 թվականի հունվարի 10-ին Սոֆիայի մեծ ռմբակոծությունից հետո կոնսերվատորիան տարհանվել է Սվոգե բնակավայր։

Ակադեմիան գտնվում է Երկու շենքերում։ Առաջարկում է 30 ծրագիր։ Ունի երեք ֆակուլտետներ՝ 
* Տեսության, կոմպոզիցիայի և դիրիժորության ֆակուլտետ
* Գործիքային ֆակուլտետ
* Վոկալ ֆակուլտետ

## Հայտնի մանկավարժներ և շրջանավարտներ

* Գեորգի Բադև
* Լյուբոմիր Բոդուրով
* Պանչո Խարալանով Վլադիգերով
* Հենրիխ Վիզներ
* Դմիտրի Իվանովիչ Գաչև
* Սավա Դիմիտրով
* Զդրավկո Ժելյազկով
* Ռայնա Կաբաիվանսկա
* Էմիլ Կամիլարով
* Վեսելին Մարինով
* Եկատերինա Միխայլովա
* Դիմիտր Պենեև
* Զորնիցա Պոպովա
* Կատյա Պոպովա
* Պետկո Ռադև
* Աննա-Մարիա Յորդանովա Դին-Ռավնոպոլսկայա
* Ռայնա Միխայլովա
* Տոնչո Ռուսև
* Լեոն Սուրուժոն
* Էմմա Թահմիզյան
* Էմիլ Չակիրով
* Անգել Զաբերսկի
 

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Պաշտոնական կայք

Կատեգորիա:Բուլղարիայի համալսարաններ
Կատեգորիա:1921 հիմնադրված կրթական հաստատություններ
Կատեգորիա:Բուլղարիայի երաժշտական դպրոցներ
Կատեգորիա:1921 հիմնադրումներ Բուլղարիայում
Գայլառու

**Գայլառու**, լեռնագագաթ Հայաստանի Արագածոտնի մարզում, Արագածի լեռնահամակարգի հարավ-արևելյան մասում, Գեղարոտ գետի ձախափնյակում, Արագածավան գյուղից 1 կմ արևմուտք։ Բարձրությունը 2120  մ է։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Լեռներ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Հայաստանի լեռնագագաթներ
Կատեգորիա:Արագածոտնի մարզի լեռներ
Աֆղանստանում մարտական գործողությունների մասնակիցների հուշարձան (Մոզդոկ)

**Աֆղանստանում մարտական գործողությունների մասնակիցների հուշարձան** (), հուշարձան Ռուսաստանի Հյուսիսային Օսիայի Հանրապետություն-Ալանիայի Մոզդոկ քաղաքում։ Նվիրված է 1979-1989 թվականների աֆղանական պատերազմին մասնակցած զինծառայողներին։ Տեղադրված է Մոզդոկի Ռոստովյան փողոցում` Ինտերնացիոնալիստ զինվորների անվան պուրակում։

*Հասցեն՝* Հյուսիսային Օսիայի Հանրապետություն, ք. Մոզդոկ, Ռոստովյան փողոց, Ինտերնացիոնալիստ զինվորների անվան պուրակ։ Հեռավորությունը քաղաքի կենտրոնից 810 մետր է։

## Պատմություն
Հյուսիսային Օսիայի ավելի քան 1200 բնակիչներ պատվով կատարել են իրենց ինտերնացիոնալ պարտքը Աֆղանստանում։ Նրանցից 56-ը զոհվել են։ Շատերը վնասվածքներ են ստացել` դառնալով հաշմանդամ։ Հանրապետությունում ապրող աֆղանական պատերազմի 800 մասնակիցներից ավելի քան 60-ը պարգևատրվել են «Կարմիր աստղ» շքանշանով, ավելի քան 70-ը` «Խիզախության համար» մեդալով, իսկ ավելի քան 50-ը` «Մարտական ծառայության» մեդալով։ Աֆղանստանում զոհվել է Մոզդոկի շրջանի 8 բնակիչ։ Նրանց անունները փորագրված են ինտերնացիոնալիստ զինվորների հուշարձանի մոտ գտնվող մարմարե սալիկների վրա` մայոր Վ. Գ. Լոտիև, լեյտենանտներ Տ. Ա. Ժիդաև և Ա. Պ. Շինկարենկո, կրտսեր սերժանտներ Գ. Ա. Խայդանով և Ա. Տ. Շամուրզաև, շարքայիններ Ա. Ա. Ռևվո, Ս. Ա. Կրայուշկին, Վ. Լ. Սեմյոնով։

## Նկարագրություն
Աֆղանստանում մարտական գործողությունների մասնակիցների հուշարձանն ունի մարդու ձեռքի տեսք. մի կողմից դիտելիս երևում է ափի վրա դրված նռնակ, իսկ հակառակ կողմից ափին մարդու սիրտ է։

Ամեն տարի փետրվարի 15-ին` Աֆղանստանից խորհրդային զորքերի դուրս բերելու օրը, Մոզդոկի Ինտերնացիոնալիստ զինվորների անվան պուրակում հավաքվում են քաղաքի բնակիչներն ու հյուրերը` հարգելու նրանց հիշատակը, ովքեր չեն վերադարձել այդ պատերազմից։ Այս օրը նշում են ինչպես պատերազմի մասնակից վետերանները, այնպես էլ նրանց զոհված ընկերների հարազատները։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Մոզդոկի հուշարձաններ
Խենորին գերեյական

**Խենորին գերեյական** (), խլածաղկազգիների ընտանիքին պատկանող ծածկասերմ բույս, որը գրանցված է Հայաստանի Կարմիր գրքում։

## Նկարագրություն
2-15 սմ երկարությամբ, կորացած կամ տարածված, գալարաձև, թույլ ճյուղավորված ցողուններով միամյա բույս է։ Տերևները ձվաձևից մինչև լայն նշտարաձև են, ցողունի ստորին մասում հակադիր ու կոթունավոր, իսկ վերին մասում՝ հերթադիր ու նստադիր։ Ծաղկաբույլը փուխր ողկուզանման է։ Սպիտակավուն ծաղիկները զիգոմորֆ են և վերևից 2 մանուշակագույն գծերով։

## Տարածվածություն
Հայաստանում հանդիպում է միայն Դարեղեգիսի ֆլորիստիկական շրջանում (Արենի և Արփա գյուղերի միջև)։ Աճում է նաև Ղարաբաղում, Կիպրոս կղզու վրա, Իրաքում և Իրանում։

## Էկոլոգիա
Աճում է ստորին լեռնային գոտում` ծովի մակարդակից 1000-1100 մ բարձրությունների վրա, ուղղաձիգ ժայռերի ճեղքերին, կրաքարերի վրա։ Ծաղկում է ապրիլ-մայիս ամիսներին, պտղաբերում՝ մայիսին։

## Պահպանություն
Խոցելի տեսակ է։ Հայտնի է մեկ պոպուլյացիա Արփա գետի կիրճից։ Տարածման և բնակության շրջաններիի մակերեսը 10 կմ²-ից պակաս է։ Տեսակին ներքին գործոնների և աճելավայրերի պայմանների փոփոխության պատճառով սպառնում է տարածման և բնակության շրջանների կրճատում։ Նկատի ունենալով, որ տեսակի հիմնական տարածման շրջանը գտնվում է Հայաստանի սահմաններից դուրս, սպառնալիքի կատեգորիան իջեցվել է։ Հայաստանի Կարմիր գրքի առաջին հրատարակության մեջ ընդգրկված չէր։ Ընդգրկված չէ նաև CITES-ի և Բեռնի կոնվենցիաների հավելվածներում։

Պահպանության գործողություններ չեն իրականացվում։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Խոցելի տեսակներ
Կատեգորիա:Խլածաղկազգիներ
Կատեգորիա:Ծածկասերմեր
Կատեգորիա:Միամյա բույսեր
Կատեգորիա:ՀՀ Կարմիր գրքում գրանցված բույսեր
Խլածաղիկ ցողունագիրկ

**Խլածաղիկ ցողունագիրկ** (), խլածաղկազգիների ընտանքին պատկանող ծածկասերմ բույս։ Գրանցված է Հայաստանի Կարմիր գրքում։

## Նկարագրություն
Բազմամյա բույս է, որն ունի 12-50 սմ բարձրություն և ծածկված է խիտ գեղձային մազիկներով։ Ցողունագիրկ տերևները երկարավուն սրտաձև-ձվաձև են, վերևում՝ սրացած, սրատամ եզրերով։ Սակավածաղիկ ծաղկաբույլը կարճ է, հասկանման։ 7-9 մմ երկարությամբ պսակը կանաչավուն է։

## Տարածվածություն
Հայաստանում հանդիպում է միայն Զանգեզուրի (լեռնագագաթներ՝ Կապուտջուղ և Խուստուփ) ֆլորիստիկական շրջանում։ Աճում է նաև Նախիջևանում, Թալիշում, Հարավարևելյան Անատոլիայում և Իրանում։

## Էկոլոգիա
Աճում է ենթալպյան և ալպյան գոտիներում՝ ծովի մակարդակից 2200-3200 մ բարձրությունների վրա, ժայռերի ճեղքերին, մարգագետիններում։ Ծաղկում է հունիս-հուլիս ամիսներին, պտղաբերում՝ հուլիս-օգոստոսին։

## Պահպանություն
Վտանգված տեսակ է, որի տարածման և բնակության շրջանների մակերեսը 500 կմ²-ից պակաս է։ Հայաստանի Կարմիր գրքի առաջին հրատարակության մեջ ընդգրկված էր որպես հազվագյուտ տեսակ։ Ընդգրկված չէ CITES-ի և Բեռնի կոնվենցիաների հավելվածներում։

Պահպանության գործողություններ չեն իրականացվում։
## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Վտանգված տեսակներ
Կատեգորիա:Ծածկասերմեր
Կատեգորիա:Խլածաղկազգիներ
Կատեգորիա:Բազմամյա բույսեր
Կատեգորիա:ՀՀ Կարմիր գրքում գրանցված բույսեր
Գայլասար (լեռ, Արարատ)

**Գայլասար**, լեռ Հայաստանի Արարատի մարզում, Արածոգետի ձախափնյակում, Զանգակատուն գյուղից 2 կմ հարավ–արևմուտք։ Բարձրություն 1841 մ։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Արարատի մարզի լեռներ
Կտավախոտ Մեղրու

**Կտավախոտ Մեղրու** (), խլածաղկազգիների ընտանիքին պատկանող ծածկասերմ բույս։ Գրանցված է Հայաստանի Կարմիր գրքում։

## Նկարագրություն
Բազմամյա խոտաբույս է, որն ունի 15-35 սմ բարձրություն։ Միջին մասում խիտ տերևակալած ցողունները բազմաթիվ են, չճուղավորված։ Հերթադիր տերևները նշտարաձև են և գծային։ Ծաղկաբույլը խիտ չճյուղավորված ողկույզով է։ Պսակը դեղին է, սևավուն ջղերով։

## Տարածվածություն
Հայաստանում տարածված է Մեղրու (Տաշտուն, Լիճք, Կալեր գյուղերի շրջակայք) և Զանգեզուրի (Լեռնագագաթը Կապուտջուղ) ֆլորիստիկական շրջաններում։ Աճում է նաև Նախիջևանում։

## Էկոլոգիա
Աճում է վերին լեռնային և ենթալպյան գոտիներում՝ ծովի մակարդակից 1900-2700 մ բարձրությունների վրա, չոր քարքարոտ լանջերին, ժայռերի միջև, տրագականտային համակեցություններում, գիհու նոսրանտառում։ Ծաղկում է հուլիս ամսին, պտղաբերում՝ օգոստոսին։

## Պահպանություն
Վտանգված տեսակ է։ Հարավային Անդրկովկասի էնդեմիկ է։ Հայաստանում հայտնի է Մեղրու լեռնաշղթայից և Զանգեզուրի լեռնաշղթայի սահմանակից հատվածից։ Տարածման և բնակության շրջանների մակերեսը 500 կմ²-ից պակաս է։ Հայաստանի Կարմիր գրքի առաջին հրատարակության մեջ, CITES-ի և Բեռնի կոնվենցիաների հավելվածներում ընդգրկված չէ։

Պոպուլյացիայի մի մասը պահպանվում է «Արևիկ» ազգային պարկի սահմաններում։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Վտանգված տեսակներ
Կատեգորիա:Ծածկասերմեր
Կատեգորիա:Խլածաղկազգիներ
Կատեգորիա:ՀՀ Կարմիր գրքում գրանցված բույսեր
Շուն-կատու փոխհարաբերություններ

thumb|Շան և կատվի ագրեսիան:
thumb|Տնային շան և կատվի փոխհարաբերությունները` առանց ագրեսիայի:

Շներն ու կատուներն ունեն տարբեր փոխհարաբերություններ։ Յուրաքանչյուր տեսակի բնական բնազդները կենդանիներին դրդում են դրսևորել տարբեր վարքագծեր։ Չնայած անհատական կենդանիներն ունեն նաև ոչ ագրեսիվ փոխհարաբերություններ միմյանց հանդեպ, հատկապես այն պայմաններում, երբ մարդիկ զուգակցել են ոչ ագրեսիվ վարքագծի։ 
Ընդհանուր առմամբ, տեսակների միջև ագրեսիվ փոխազդեցությունը նկատվում է մշակութային ստեղծագործություններում։

## Փոխհարաբերությունների շարք
Կատուների և շների արտաբերած ձայները և ցուցարկած պահվածքը միմյանց հետ հաղորդակցվելու համար տարբեր են և կարող են  հանգեցնել այլ տեսակների կեղմից սխալ ըմբռնման՝ որպես ագրեսիայի, վախի, գերիշխման, մտերմության կամ սեփական տարածքը պաշտպանելու ազդանշան։ Շները ունեն ավելի փոքր կենդանիների ետևից ընկնելու բնատուր բնազդ, որոնք փախչում են , մի բնազդ, որը բնորոշ է կատուներին։ Շատ կատուներ փախչում են շներից, մինչդեռ մյուսները սկսում են գործել, օրինակ՝ ֆշշացնում են, հարցակողական դիրք են գրավում և փորձում են թաթով հարվածել շանը։ Երբ կատուն ճանկռում է շանը, որոշ շներ կարող են վախենալ կատուներից։ Եթե համապատասխան փոխհարաբերություններ ստեղծվեն՝ կատուներն ու շները կարող են ունենանալ ոչ թշնամական հարաբերություններ։ Կատուների հետ մեծացած շները  կարող են ունենալ ոչ թշնամական հարաբերություններ։ Նույնիսկ կատուները և շները միևնույն տան մեջ են բնակվել, կարող են ցուցաբերել ագրեսիվ վերաբերմունք միմյանց նկատմամբ. տարբեր ազդակների, հիվանդության պատճառով, կամ էլ խաղի պատճառով, որը գնալով ավելի է լրջանում։

## Մշակութային ազդեցություն
«Պայքարիր շների և կատուների նման» արտահայտությունը արտացոլում է երկու հակառակորդ տեսակների միջև փոխհարաբերության բնական միտումը։ Հայտնի է նաև «Կատուն հզոր է և արժանապատիվ, մինչև շունը կգա» ասացվածքը։
Ռուսական լեգենդը բացատրում է շան և կատվի հակամարտությունը։ Լեգենդը պատմում է, որ սատանան խաբել է շանը և կատվին։ Նրանցից յուրաքանչյուրը մտածում է, որ մյուսն ունի իր սեփական մորթուց։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Կենդանիների էվոլյուցիա
Խռնդատ մուգ մանուշակագույն

**Խռնդատ մուգ մանուշակագույն**(), խլածաղկազգիների ընտանիքին պատկանող ծածկասերմ բույս։ Գրանցված է Հայաստանի Կարմիր գրքում։

## Նկարագրություն
25-30 սմ բարձրությամբ միամյա բույս է։ Ստորին տերևների թիթեղը երկար կոթուններով է, երկարավուն, նշտարաձև կամ երկարավուն, նեղ եռանկյուն է, հիմքում սեպաձև հատված կամ ականջուկներով, դեպի ցողունի վերևը աստիճանաբար փոքրացող է և նստադիր։ Երկարավուն ծաղկաբույլը նեղ է ողկուզանման, իսկ պսակը՝ մաքուր մանուշակագույն։

## Տարածվածություն
Հայաստանում հանդիպում է Լոռու (Սարչապետ գյուղի շրջակայք) և Իջևանի (Բագրատաշեն, Քոբայր, Այրում, Ախթալա, Դեբեդ գյուղի շրջակայք) ֆլորիստիկական շրջաններում։ Աճում է նաև Հյուսիսային Օսեթիայում։

## Էկոլոգիա
Աճում է ստորին և միջին լեռնային գոտիներում՝ ծովի մակարդակից 400-1400 մ բարձրությունների վրա, տափաստանացած լանջերին, շիբլյակում։ Ծաղկում է մայիս-հունիս ամիսներին, պտղաբերում՝ հունիս-հուլիսին։

## Պահպանություն
Վտանգված տեսակ է։ Տարածման շրջանի մակերեսը 5000 կմ²-ից պակաս է։ Հայաստանի Կարմիր գրքի առաջին հրատարակության մեջ, CITES-ի և Բեռնի կոնվենցիաների հավելվածներում ընդգրկված չէ։

Պահպանություն չի իրականացվում։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Վտանգված տեսակներ
Կատեգորիա:Ծածկասերմեր
Կատեգորիա:Խլածաղկազգիներ
Կատեգորիա:ՀՀ Կարմիր գրքում գրանցված բույսեր
UTC+5

**UTC+5**, ժամային գոտի, որում ժամանակը 5 ժամով առաջ է ընկնում UTC-ից։

## Ամբողջ տարվա ընթացքում
* 
** Բաշկորտոստան
** Կուրգանի մարզ
** Պերմի երկրամաս
** Սվերդլովսկի մարզ
** Տյումենի մարզ
** Չելյաբինսկի մարզ
** Օրենբուրգի մարզ
* 
** Արևմտա-Ղազախստանյան մարզ
** Ակտյուբինսկի մարզ
** Ատիրաույի մարզ
** Սվերդլովսկի մարզ
** Մանգիստաույի մարզ
** Ղիզիլօրդայի մարզ
* 
* 
* 
* 
* 
*  (Ֆրանսիայի Հարավային և Անտարկտիկական տարածքներ)
*  (Հերդ և Մաքդոնալդ կղզիներ)

## Ամռանը հյուսիսային կիսագնդում
* 

## Նախկինում, մինչ 2010 թվականի մարտի 28
* 
** Սամարայի մարզ
** Ուդմուրտիա

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* UTC+5 գոտում գտնվող քաղաքներ

Կատեգորիա:Ժամային գոտիներ
Ահաբեկչության զոհերի հուշարձան (Մոզդոկ)

**Ահաբեկչության զոհերի հուշարձան** (), հուշարձան Ռուսաստանի Հյուսիսային Օսիայի Հանրապետություն-Ալանիայի Մոզդոկ քաղաքում։ Նվիրված է 2003 թվականի օգոստոսի 1-ին քաղաքի զինվորական հոսպիտալի մոտ տեղի ունեցած ահաբեկչական գործողության զոհերի հիշատակին։ Տեղադրվել է ահաբեկչությունից մեկ տարի հետո` 2004 թվականին, ավերված հոսպիտալի տեղում։

*Հասցեն՝* Հյուսիսային Օսիայի Հանրապետություն, ք. Մոզդոկ, Պրոմիշլեննայա փողոց։ Հեռավորությունը քաղաքի կենտրոնից 2,6 կիլոմետր է։

## Պատմություն
2003 թվականի օգոստոսի 1-ին Մոզդոկում 10 տոննա պայթուցիկով բեռնված «ԿամԱԶ» մակնիշի ավտոմեքենայով ինքնասպան ահաբեկիչը, կոտրելով ուղեփակոցը, ներխուժել է Մոզդոկի զինվորական հոսպիտալի տարածք և գլխավոր բժշկական մասնաշենքի մոտ գործարկել պայթուցիկ սարքը։ Ահաբեկչական գործողության հետևանքով զոհվել է 52 մարդ, 78-ը վիրավորվել են։ Եռահարկ շենքն ամբողջովին փլուզվել է։ Պայթյունի տեղում առաջացել է 12 մ տրամագծով և 4 մետր խորությամբ ձագար։

Հարձակման զոհ են դարձել հոսպիտալի բժիշկները, հիվանդները, զինծառայողներ, ինչպես նաև մոտակա ստվարաթղթի գործարանի աշխատակիցները։ Ահաբեկչական հարձակումից հետո լավ պաշտպանվող ռազմակայանի տարածքում կառուցվել է նոր բժշկական հաստատություն։

Ողբերգությունից մեկ տարի անց հոսպիտալի մոտ կառուցվել են ժամատուն և հուշարձան, որտեղ ամեն տարի օգոստոսի 1-ին տեղի են ունենում սգո միջոցառումներ։ Հուշարձանի մոտ, որի վրա փորագրված են զոհվածների անունները, տեղադրվում են ծաղկեպսակներ և կարմիր մեխակներ։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:2004 հիմնադրումներ Ռուսաստանում
Կատեգորիա:Մոզդոկի հուշարձաններ
Էմմա Թահմիզյան

**Էմմա Թահմիզյան** (, , ), բուլղարահայ դաշնակահարուհի։

## Կենսագրություն
Էմմա Թահմիզյանը ծնվել է 1957 թվականին Պլովդիվում, Առաջին աշխարհամարտից հետո Բուլղարիայում հաստատված հայ գաղթականների ընտանիքում։ Ութ տարեկանում արժանացել է Սոֆիայում կայացած ազգային փառատոնի մրցանակին։ Սովորել է Բուլղարիայի ազգային երաժշտական ակադեմիայում (Կոնստանտին Գանևի դասարան)։ 1974-1985 թվականներին դարձել է մի շարք միջազգային մրցույթների հաղթող, այդ թվում` 1977 թվականին Ցվիկաուում Ռոբերտ Շումանի անվան դաշնակահարների և երգիչների միջազգային մրցույթի հաղթող։ Հանդես է եկել Մոսկվայի, Լենինգրադի, Հալլեի, Բեռլինի սիմֆոնիկ նվագախմբերի հետ։ 1985 թվականին Վան Կլիբերնի անվան դաշնամուրային միջազգային մրցույթին մասնակցությունից հետո մնացել է ԱՄՆ-ում և բնակություն հաստատել Նյու Յորքում։ Կատարելագործվել է Ջուլիարդ դպրոցում (Ադել Մարկուս դասարան)։

Հանդես է գալիս կամերային երաժշտության համերգներով, մենահամերգներով հանդես է եկել Նյու Յորքի Մերկին համերգասրահում, Բոստոնի Ջորդան սրահում, Սմիթսոնյան ինստիտուտում։

Դասավանդում է Վիսկոնսին նահանգի Լոուրենսա համալսարանում, ինչպես նաև՝ Բոուդին միջազգային երաժշտական փառատոնի ամառային դպրոցում։

## Մասնակցություն մրցույթներին
* Ռոբերտ Շումանի անվան դաշնակահարների և երգիչների միջազգային VII մրցույթի 1-ին մրցանակի դափնեկիր (Ցվիկաու, Գերմանիայի Դեմոկրատական Հանրապետություն, 1977)
* Չայկովսկու անվան VII միջազգային մրցույթի 7-րդ մրցանակ (Մոսկվա, 1982)
* Լիդս քաղաքում կայացած դաշնակահարների մրցույթի 6-րդ մրցանակ (Մեծ Բրիտանիա, 1984)
*  Վան Կլիբերնի անվան դաշնամուրային միջազգային մրցույթի 4-րդ մրցանակ (ԱՄՆ, 1985)

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* 

Կատեգորիա:Ամերիկահայ դաշնակահարներ
Կատեգորիա:Բուլղարահայ դաշնակահարներ
UTC-3

**UTC-3**, ժամային գոտի, որում ժամանակը 3 ժամով ետ է ընկնում UTC-ից։

## Ամբողջ տարվա ընթացքում
* 
*  (Ֆրանսիական Գվիանա)
*  (հյուսիսային և հյուսիս-արևելյան մասեր)
* 

## Ձմռանը հյուսիսային կիսագնդում
*  (բացի Հեյս թերակղզուց)
*  (Սեն Պիեռ և Միքելոն)

## Ձմռանը հարավային կիսագնդում
*  (հարավային և հարավ-արևելյան մասեր)
* 

## Ամռանը հյուսիսային կիսագնդում
*  (Հեյս թերակղզի)
*  
** Նյուֆաունդլենդ և Լաբրադոր
** Նյու Բրանսուիկ
** Էդուարդ արքայազնի կղզի
** Նոր Շոտլանդիա
*  (Բերմուդյան կղզիներ)

## Ամռանը հարավային կիսագնդում
*  (արևմտյան մասեր)
* 
* 
*  (Ֆոլկլենդյան կղզիներ)

## Արտաքին հղումներ
* UTC-3 գոտում գտնվող քաղաքներ

Կատեգորիա:Ժամային գոտիներ
Կարմրան պայծառ

**Կարմրան պայծառ** (), կարմրանազգիների ընտանիքին պատկանող ծածկասերմ ծառ, որը գրանցված է Հայաստանի Կարմիր գրքում։

## Նկարագրություն
1,5-2 մ բարձրությամբ, ծիրանագույն կեղևով ոչ մեծ ծառ է։ Սաղարթը կազմված է բազմաթիվ ճիպոտանման ճյուղերից։ Փոքրիշատե ցողունագիրկ տերևները հերթադիր են, թեփանման, նստադիր։ Ծաղկաբույլը եզրային է։ Ողկույզները զարգանում են նախորդ տարվա ընձյուղների վրա և մինչև տերևների հայտնվելը, միշտ պարզ, հաճախ փնջերով։ Բաժակից երկար են ծաղկակիցները  պսակաթերթերից կարճ են։ Հնգանդամ ծաղիկները մանր են, պսակաթերթերը՝ գավաթանման բացված, թափվող։ Տեսակին, կախված ծաղկման ֆազայից, բնորոշ է ծաղկակիցների ձևի փոփոխությունը՝ սուր եռանկյունուց մինչև բթավուն գծային։

## Տարածվածություն
Հայաստանում հանդիպում է միայն Մեղրու ֆլորիստիկական շրջանում (Արաքս գետի ափին)։ Ընդհանուր արեալը ընդգրկում է Արևելյան և Հարավային Անդրկովկասը, Իրանը, Միջին և Կենտրոնական Ասիան։

## Էկոլոգիա
Աճում է ստորին լեռնային գոտում` ծովի մակարդակից 700-900 մ բարձրությունների վրա, գետերի ափերին, ավազային և կավային տեղերում։ Ծաղկում է մայիսին, պտղաբերում՝ հունիսին։

## Պահպանություն
Հայաստանում վտանգված տեսակ է համարվում։ Հայտնի է միայն մեկ ֆլորիստիկական շրջանում։ Տարածման և բնակության շրջանների մակերեսը 500 կմ²-ից պակաս է։ Հայաստանի Կարմիր գրքի առաջին հրատարակության մեջ ընդգրկված էր որպես հազվագյուտ տեսակ։ CITES-ի և Բեռնի կոնվենցիաների հավելվածներում ընդգրկված չէ։

Պահպանության գործողություններ չեն իրականացվում։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Վտանգված տեսակներ
Կատեգորիա:Կարմրանազգիներ
Կատեգորիա:Ծածկասերմեր
Կատեգորիա:ՀՀ Կարմիր գրքում գրանցված բույսեր
Խռնդատ հիանալի

**Խռնդատ հիանալի** (), խլածաղկազգիների ընտանքին պատկանող ծածկասերմ բույս։ Գրանցված է Հայաստանի Կարմիր գրքում։

## Նկարագրություն
Սպիտակ թաղիքային թավոտությամբ մոնոկարպիկ բույս է, որն ունի 1 մ բարձրությամբ ցողուն։ Վարդակային տերևները երկարավուն են, ցողունայինները՝ ձվաձև, սեպաձև, կարճ կոթերով կամ նստադիր։ Ծաղկաբույլը երկար հասկանման ողկույզ է։ 3-6 սմ տրամագծով պսակը մեծ է և դեղին, մեջտեղում մեծ, սև, մանուշակագույն պուտով։

## Տարածվածություն
Հայաստանում հանդիպում է միայն Իջևանի (Չինչին, Կողբ, Այգեպար, Մոսես, Կալաչա, Նոյեմբերյան, Հաղթանակ գյուղերի շրջակայք) ֆլորիստիկական շրջանում։ Աճում է նաև Դաղստանում, Կենտրոնական և Արևելյան Անդրկովկասում։

## Էկոլոգիա
Աճում է ստորին լեռնային գոտում՝ ծովի մակարդակից 600-1000 մ բարձրությունների վրա, չոր քարքարոտ լանջերին, ժայռերի միջև, ճանապարհների մոտ, անտառներում, բացատներում։ Ծաղկում է մայիս-հունիս ամիսներին, պտղաբերում՝ հունիս-հուլիսին։

## Պահպանություն
Վտանգված տեսակ է, որի տարածման և բնակության շրջանների մակերեսը 500 կմ²-ից պակաս է։ Հայաստանի Կարմիր գրքի առաջին հրատարակության մեջ ընդգրկված էր որպես հազվագյուտ տեսակ։ Ընդգրկված չէ CITES-ի և Բեռնի կոնվենցիաների հավելվածներում։

Պահպանության գործողություններ չեն իրականացվում։
## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Վտանգված տեսակներ
Կատեգորիա:Ծածկասերմեր
Կատեգորիա:Խլածաղկազգիներ
Կատեգորիա:ՀՀ Կարմիր գրքում գրանցված բույսեր
Մանուշակ կովկասյան

**Մանուշակ կովկասյան** (), մանուշակազգիների ընտանքին պատկանող ծածկասերմ բույս։ Գրանցված է Հայաստանի Կարմիր գրքում։

## Նկարագրություն
5-10 սմ բարձրությամբ բազմամյա խոտաբույս է։ Տերևները կլորավուն են, հիմքում՝ խորը փորվածքով, կոթունավոր։ Վառ դեղին ծաղիկները ցողունների վրա 1-2-ական են։

## Տարածվածություն
Հայաստանում հայտնի է միայն Զանգեզուրի ֆլորիստիկական շրջանում, Խուստուփ լեռնագագաթում։ Աճում է նաև Մեծ Կովկասում, Արևմտյան և Արևելյան Անդրկովկասում։

## Էկոլոգիա
Աճում է ալպյան գոտում՝ ծովի մակարդակից 2800-3100 մ բարձրությունների վրա, ժայռերի տակ, խոնավ քարաթափվածքային լանջերին։ Ծաղկում է հուլիս ամսին, պտղաբերում՝ օգոստոսին։

## Պահպանություն
Կրիտիկական վիճակում գտնվող տեսակ է, որի տարածման և բնակության շրջանների մակերեսը 10կմ²-ից պակաս է։ Հայաստանի Կարմիր գրքի առաջին հրատարակության մեջ ընդգրկված էր որպես հազվագյուտ տեսակ։ Ընդգրկված չէ CITES-ի և Բեռնի կոնվենցիաների հավելվածներում։

Անհրաժեշտ է ստեղծել նոր ԲՀՊՏ Խուստուփ լեռնագագաթի վրա։

Պահպանության գործողություններ չեն իրականացվում։
## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Կրիտիկական վիճակում գտնվող տեսակներ
Կատեգորիա:Ծածկասերմեր
Կատեգորիա:Մանուշակազգիներ
Կատեգորիա:Բազմամյա բույսեր
Կատեգորիա:Խոտաբույսեր
Կատեգորիա:ՀՀ Կարմիր գրքում գրանցված բույսեր
Լյուցիուս Ջեքսոն

**Լյուցիուս Բրաուն «Լյուք» Ջեքսոն** (, ), ամերիկացի պրոֆեսիոնալ բասկետբոլիստ։

## Խաղացողի կարիերա
Խաղացել է ծանր հարձակվողի և կենտրոնականի դիրքերում։ Սովորել է Հարավային Տեխասի և Տեխասի Պանամերիկյան համալսարաններում։ 1964 թվականի NBA դրաֆթի ժամանակ ընտրվել է «Ֆիլադելֆիա-76» ակումբի կողմից՝ 4-րդ համարի ներքո և իր ամբողջ սպորտային կարիերան անցկացրել է այդ ակումբում։ NBA-ում, ընդհանուր առմամբ, անցկացրել է 8 մրցաշրջան։ 1966/1967 թվականների մրցաշրջանի ժամանակ Ջեքսոնը «Սիքսերս»-ի կազմում դարձել է NBA չեմպիոն։ Մեկ անգամ մասնակցել է NBA բոլոր աստղերի խաղին (1965)։ Ընդգրկվել է NBA սկսնակների առաջին հավաքականի մեջ (1965)։ NBA կարիերայի ընթացքում, ընդհանուր առմամբ, խաղացել է 522 խաղ, որոնց ժամանակ հավաքել է 5170 միավոր (9,9 մ/խ), կատարել 4613 անդրադարձ և 818 փոխանցում։

## Կարիերան ԱՄՆ-ի հավաքականի կազմում
1963 թվականին Ջեքսոնը ԱՄՆ-ի հավաքականի կազմում Սան Պաուլոյում անցկացվող Պանամերիկյան խաղերի ժամանակ դարձել է չեմպիոն։ Այդ նույն տարի ԱՄՆ-ի հավաքականի կազմում Բրազիլիայում անցկացվող աշխարհի առաջնությանը գրավել է չորրորդ տեղը։ 1964 թվականին ԱՄՆ-ի հավաքականի կազմում Տոկիոյում անցկացվող Ամառային օլիմպիական խաղերում դարձել է օլիմպիական չեմպիոն։

## NBA կարիերայի ցուցանիշներ

### Ամենամյա մրցաշրջան

### Փլեյ Օֆ

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Վիճակագրությունը NBA.com կայքում 

Կատեգորիա:Ամերիկացի բասկետբոլիստներ
Կատեգորիա:ԲԱԱ-ի բասկետբոլիստներ
Կատեգորիա:Ֆիլադելֆիա Սևնթի Սիքսերսի բասկետբոլիստներ
Ջորջ Ջոնսոն (այլ կիրառումներ)

**Ջորջ Ջոնսոն** կարող է վերաբերել.

* Ջորջ Ջոնսոն (ծնվ. 1947), ամերիկացի բասկետբոլիստ, որը խաղացել է NBA-ում և ABA-ում 1971-1974 թվականներին։
* Ջորջ Ջոնսոն (ծնվ. 1948), ամերիկացի բասկետբոլիստ, որը խաղացել է NBA-ում 1972-1986 թվականներին։
* Ջորջ Ջոնսոն (ծնվ. 1956), ամերիկացի բասկետբոլիստ, որը խաղացել է NBA-ում 1978-1985 թվականներին։
* Ջորջ Քլեյթոն Ջոնսոն (1929-2015), ամերիկացի գրող և սցենարիստ։
Հայկուհի Բաբախանյան

**Հայկուհի Համբարձումի Բաբախանյան**, (փետրվարի 20, 1992 թվական, Կոտայքի մարզ, Հրազդան), հայ երգչուհի։ Իր գործունեությունը ծավալում է ժողովրդական երգի բնագավառում։ «Շանթ» հեռուստաընկերության «Ժողովրդական երգիչ» նախագծի երկրորդ եթերաշրջանի հաղթողն է։

## Կենսագրություն
Հայկուհի Բաբախանյանը ծնվել է 1992 թվականի փետրվարի 20-ին Կոտայքի մարզի Հրազդան քաղաքում։
1999-2009 թվականներին սովորել է Հրազդանի՝ Խաչատուր Աբովյանի անվան թիվ 1 միջնակարգ դպրոցում։ Դպրոցական տարիներին սովորել է Արամ Խաչատրյանի անվան երաժշտական դպրոցի դաշնամուրային բաժնում և Ջիվանու անվան աշուղական դպրոցում։ Երգել է «Հավասի» անսամբլում և Հայ աշուղների միությունում։

2009-2011 թվականներին սովորել է Ռոմանոս Մելիքյանի անվան պետական քոլեջում։

2011-2015 թվականներին սովորել է Երևանի՝ Կոմիտասի անվան պետական կոնսերվատորիայում։

2015-2017 թվականներին սովորել է Երևանի՝ Կոմիտասի անվան պետական կոնսերվատորիայի «Ժողովրդական երգեցողություն» բաժնի մագիստրատուրայում։ Մագիստրատուրան ավարտել է գերազանցության կարմիր դիպլոմով։

## Գործունեություն
2008 թվականին ճանաչվել է «Շանթ» հեռուստաընկերության «Ժողովրդական երգիչ» նախագծի հաղթող։

2009 թվականին մենահամերգ է ունեցել Իր հայրենի քաղաքում՝ Հրազդանում։

2011 թվականին մասնակցել է երաժիշտ-կատարողների «Վերածնունդ» միջազգային երրորդ մրցույթ-փառատոնին՝ արժանանալով դափնեկրի կոչմանը։

2012 թվականին մասնակցել է «Իմ Հայաստան» համահայկական փառատոնին և արժանացել Սփյուռքի նախարարության հավաստագրին։

2013 թվականին արժանացել է միջհամայնքային մշակութային երկրորդ ցուցահանդեսին և մրցույթ-փառատոնին՝ ճանաչվելով «Ժողովրդական երգի լավագույն անհատ կատարող» անվանակարգի հաղթող։

2013 թվականին մենահամերգով հանդես է եկել Արամ Խաչատրյանի անվան մեծ համերգասրահում։

2014 թվականին մասնակցել է Կրեմլի Համագումարների պալատում կազմակերպված Սայաթ-Նովայի 300-ամյակին նվիրված տոնական մեծ համերգին։

2016 թվականին մասնակցել է «Շանթ» հեռուստաընկերության «Պրեմիերա» նախագծի երրորդ եթերաշրջանին։

2016 թվականին «Շանթ» հեռուստաընկերության *«Arena Live»* նախագծի շրջանակներում մենահամերգ է ունեցել։

2014-2018 թվականներին մի շարք համերգային ծրագրերով հանդես է եկել Հայաստանում և արտերկրում։

## Պարգևներ և մրցանակներ
* 2012 թվականին արժանացել է Սփյուռքի նախարարության հավաստագրի։
* Ժողովրդական երգի զարգացման և տարածման գործում ունեցած հաջողությունների, ինչպես նաև մարզի մշակույթի բնագավառում ներդրած նշանակալի ավանդի համար 2012 թվականին պարգևատրվել է Կոտայքի մարզպետ Կարեն Շահգելդյանի կողմից։

## Ընտանիք
«Ժողովրդական երգիչ-2» նախագծում հաղթելուց որոշ ժամանակ անց երգչուհին ամուսնացել է երաժիշտ Ալբերտ Օրդինյանի հետ
Զույգն ունի 2 որդի։

## Տես նաև
* «Ժողովրդական երգիչ» նախագիծ

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Հայկուհի Բաբախանյան 
* Ոճս փոխելու վերաբերյալ շատ առաջարկներ եմ ստացել...
* Շատ ավելի բարդ գործ եմ անում, քան երգելը
* Հայկուհի Բաբախանյանը ամուր ընտանիք ունենալու, կյանքի և սպասելիք նորությունների մասին

Կատեգորիա:1992 ծնունդներ
Կատեգորիա:Անձինք այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Ապրող անձինք
Կատեգորիա:Հայ երգչուհիներ
Կատեգորիա:Փետրվարի 20 ծնունդներ
Ստելերոպսիս Մաղաքյանի

**Ստելերոպսիս Մաղաքյանի** (), գոճմակազգիների ընտանիքին պատկանող ծածկասերմ բույս, որը գրանցված է Հայաստանի Կարմիր գրքում։

## Նկարագրություն
10-15 սմ բարձրությամբ, բազմաթիվ ուղիղ կանգնած չճյուղավորված, հիմքի մասում՝ փայտացող ցողուններով կիսաթփիկ բույս է։ 8-12 մմ երկարությամբ, էլիպսաձև, մերկ, թխակապույտ տերևները մանր են։ Ծաղիկները մանր են, արտաքինից կարմրավուն խողովակով՝ հավաքված համարյա գլխիկանման ծաղկաբույլերում։

## Տարածվածություն
Հայաստանում հանդիպում է միայն Դարեղեգիսի ֆլորիստիկական շրջանում, Խաչիկ և Գնիշիկ գյուղերի շրջակայքում։ Հայաստանից բացի, տեսակը հանդիպում է Նախիջևանում։

## Էկոլոգիա
Աճում է վերին լեռնային գոտում` ծովի մակարդակից 1800-2000 մ բարձրությունների վրա, մարգագետնատափաստանում։ Ծաղկում է հունիս-հուլիս ամիսներին, պտղակալում՝ հուլիսին։

## Պահպանություն
Կրիտիկական վիճակում գտնվող տեսակ է։ Հարավային Անդրկովկասի էնդեմիկ է։ Հայտնի է մեկ պոպուլյացիա, որի տարածման և բնակության շրջանների մակերեսը 10 կմ²-ից պակաս է։ Տեսակին, կապված հողատարածքների յուրացման և կլիմայի փոփոխության պատճառով աճելավայրերի պայմանների փոփոխության հետ, սպառնում է տարածման և բնակության շրջանների կրճատում։ Հայաստանի Կարմիր գրքի առաջին հրատարակության մեջ ընդգրկված էր որպես ոչնչացման անմիջական սպառնալիքի ենթակա տեսակ։ CITES-ի և Բեռնի կոնվենցիաների հավելվածներում ընդգրկված չէ։

Պահպանության միջոցառումներ չեն իրականացվում։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Կրիտիկական վիճակում գտնվող տեսակներ
Կատեգորիա:Գոճմակազգիներ
Կատեգորիա:Ծածկասերմեր
Կատեգորիա:ՀՀ Կարմիր գրքում գրանցված բույսեր
Սթիվ Ջոնսոն (այլ կիրառումներ)

**Ջոն Սթիվ** կարող է վերաբերել.

* Սթիվ Ջոնսոն (ծնվ. 1944), անգլիացի կրիկետիստ, որը խաղացել է բեթսմենի դիրքում։
* Սթիվ Ջոնսոն, անգլիացի ռեգբիստ, «Լեսթեր Թայգրես» (1976—1983) ակումբի խաղացող, որը խաղացել է բլանսլայդ ֆլանկերի դիրքում։
* Սթիվ Ջոնսոն (ծնվ. 1957), ամերիկացի բասկետբոլիստ, որը խաղացել է NBA-ում 1981-1991 թվականներին։
* Սթիվ Ջոնսոն (ծնվ. 1957), անգլիացի ֆուտբոլիստ։
* Սթիվ Ջոնսոն (ծնվ. 1989), ամերիկացի թենիսիստ։
Ջո Սմիթ (այլ կիրառումներ)

**Ջո Սմիթ** կարող է վերաբերվել.

* Ջո Սմիթ (1889-1971), անգլիացի ֆուտբոլիստ, որը հանդես է եկել «Բոլթոն Ուոնդերես» ակումբի կազմում, «Բլեկպուլա» ակումբի գլխավոր մարզիչ։
* Ջո Սմիթ (1890—1956), անգլիացի ֆուտբոլիստ, որը հանդես է եկել «Վեսթ Բրոմվիչ Ալբիոն» ակումբի կազմում։
* Ջո Սմիթ (ծնվ. 1953), շոտլանդացի ֆուտբոլիստ։
* Ջո Սմիթ (ծնվ. 1975), ամերիկացի բասկետբոլիստ։
Ջորջ Հիլ (այլ կիրառումներ)

**Ջորջ Հիլ** կարող է վերաբերվել.

* Ջորջ Հիլ (ծնվ. 1986), ամերիկացի բասկետբոլիստ։
* Ջորջ Հիլ (1892-1968), բրիտանացի հետախույզ։
* Ջորջ Ռոյ Հիլ (1921-2002), ամերիկացի կինոռեժիսոր։
* Ջորջ Ուիլյամ Հիլ (1838-1914), ամերիկացի աստղաբաշխ և մաթեմատիկոս։
* Ջորջ Ֆրենսիս Հիլ (1867-1948), բրիտանացի դրամագետ։
Սոֆյա Դոնիանց

**Սոֆյա Վիկտորովնա Դոնիանց** (, ), ռուսական թատրոնի ու կինոյի դերասանուհի։

## Կենսագրություն
Սոֆյա Դոնիանցը ծնվել է 1985 թվականի հուլիսի 21-ին Մոսկվայում։

Սովորել է թատերական թեքումով հատուկ դպրոցում՝ Պ․ Կուդրյաշովի դասարանում։ «Էրմիտաժ» թատրոնում խաղացել է «Սոնեչկան և Կազանովան» ներկայացման մեջ։ Ավարտել է Միջազգային անկախ էկոլոգիական-քաղաքագիտական համալսարանը։

2012 թվականին ավարտել է Ռուսաստանի թատերական արվեստի համալսարանը՝ Վլադիմիր Անդրեևի արվեստանոցը։ 2015-2016 թվականներին սովորել է Մոսկվայի նոր կինոյի դպրոցում՝ Անատոլի Վասիլևի լաբորատորիայում։ 2017 թվականին սովորել է Ստելլա Ադլերի դերասանական ստուդիայում (Նյու Յորք)։

2013 թվականից աշխատում է Պոկրովկա փողոցի վրա գտնվող թատրոնում։

### Ընտանիք
* Մայրը տնտեսագիտական գիտությունների թեկնածու է։ Միաժամանակ զբաղվում է ջրանկարչությամբ։
* Քույրը զբաղվում է գովազդով, բնակվում է Նոր Զելանդիայում։

## Ֆիլմագրություն

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Սոֆյա Դոնիանցի պաշտոնական կայք
*  
* 

Կատեգորիա:Ռուս դերասանուհիներ
Կատեգորիա:Ռուս կինոդերասանուհիներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի թատերական արվեստի ինստիտուտի շրջանավարտներ
Վարդան Կոմիկյան

**Վարդան Մինասի Կոմիկյան** (), հայ արձակագիր, գրող։

## Կենսագրություն
Վարդան Կոմիկյանը ծնվել է 1915 թվականի հունվարի 9-ին Թուրքիայի Ադաբազար քաղաքում։ Նախնական կրթություն ստացել է Արամյան և Թորոսյան վարժարաններում։ 1932 թվականին ավարտել է Կոստանդնուպոլսի Կեդրոնական վարժարանը, 1949 թվականից դասավանդել է տեղի Կեդրոնական և Եսայան վարժարաններում, Դպրեվանքում։ Նպաստել է պոլսահայ գրականության զարգացմանը։

Կոմիկյանը մահացել է 1998 թվականին Կ. Պոլիսում։

## Ստեղծագործություններ
Ստեղծագործել է դպրոցական տարիքից։ Առաջին անգամ հրատարակվել է 1932 թվականի «Զարթոնք» ամսագրում Վ. ծածկանվամբ, իսկ «Արեւելք» հավելվածներում հրատարակվել է Վ. Հազանդ գրչանունով։ Թղթակցել է պոլսահայ գրեթե բոլոր օրաթերթին և հանդեսներին։

Լույս են տեսել Կոմիկյանի «Բարի եկար, սէր» (1958), «Համրիչի հատիկներ» (1993) պատմվածքների ժողովածուները, որոնցում գրողի զգացումներն են՝ կապված պատերազմի արհավիրքների, խաղաղության ու սիրո հետ։

## Պարգևներ
* Հայ եկեղեցու Ներսես Շնորհալի շքանշան (1994)

## Գրականություն
* Սփիւռքահայ արդի գրականութիւն (խմբ. խմբագրող և համադրող՝ Սեդա Ծաղիկեան-Տէմիրճեան), Միշիկըն, «Ռօյըլ Օք», 1994, էջ 30 — 536 (հատոր Ա), 780 (հատոր Բ) էջ։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Պոլսահայ արձակագիրներ
UTC-4

**UTC-4**, ժամային գոտի, որում ժամանակը 4 ժամով ետ է ընկնում UTC-ից։

## Ամբողջ տարվա ընթացքում
*  (Քվեբեկ, 63° արևմտյան երկայնության միջորեականից արևելք)
*  (Բրիտանական Վիրջինյան կղզիներ)
*  (Անգիլիա)
*  (Մոնտսերատ)
* 
*  (Պուերտո Ռիկո)
*  (Ամերիկյան Վիրջինյան կղզիներ)
* 
* 
*  (Գվադելուպա)
*  (Մարտինիկա)
*  (Սենթ Մարտեն)
*  (Սուրբ Բարդուղիմեոսի կղզի)
* 
* 
* 
* 
* 
*  (Արուբա, Կյուրասաո, Սինթ Մաարտեն, Կարիբյան Նիդերլանդներ)
* 
* 
*  (Ռորայմա, Ամազոնաս, Ակրի, Ռոնդոնիա)
* 
* 

## Ձմռանը հյուսիսային կիսագնդում
*  (Հեյս թերակղզի)
*  (Նյուֆաունդլենդ և Լաբրադոր, Նյու Բրանսուիկ, Արքայազն Էդուարդի կղզի, Նոր Շոտլանդիա)
*  (Բերմուդներ)

## Ձմռանը հարավային կիսագնդում
*  (Մատու Գրոսու, Մատու Գրոսու դու Սուլ
* 
*  (ամբողջը առանց Զատկի կղզի նահանգից)
*  (Սան Լուիս)
*  (Ֆոլկլենդյան կղզիներ)

## Ամռանը հյուսիսային կիսագնդում
*  (Նունավուտ, Քվեբեկ, Օնտարիո)
*  
** Մեն
** Նյու Հեմփշիր
** Վերմոնտ
** Մասսաչուսեթս
** Ռոդ-Այլենդ
** Կոնեկտիկուտ
** Նյու-Յորք
** Նյու Ջերսի
** Դելավեր
** Կոլումբիա
** Մերիլենդ
** Փենսիլվանիա
** Օհայո
** Միչիգան (մեծ մասը)
** Ինդիանա (մեծ մասը)
** Կենտուկի (արևելյան մասը)
** Արևմտյան Վիրջինիա
** Վիրջինիա
** Թենեսի (արևելյան մասը)
** Հյուսիսային Կարոլինա
** Հարավային Կարոլինա
** Ջորջիա
** Ֆլորիդա (մեծ մասը)
* 
* 
*  Թերքս և Քայքոս կղզիներ

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* UTC-4 գոտում գտնվող քաղաքներ

Կատեգորիա:Ժամային գոտիներ
UTC-5

**UTC-5**, ժամային գոտի, որում ժամանակը 5 ժամով ետ է ընկնում UTC-ից։

## Ամբողջ տարվա ընթացքում
*  Սաութհեմփթոն կղզի
*  Կինտանա Ռոո
* 
*  (Կայմանյան կղզիներ)
* 
* 
* 
*  (մայրցամաքային մաս)
* 

## Ձմռանը հյուսիսային կիսագնդում
*  (Նունավուտ, Քվեբեկ, Օնտարիո)
*  
** Մեն
** Նյու Հեմփշիր
** Վերմոնտ
** Մասսաչուսեթս
** Ռոդ-Այլենդ
** Կոնեկտիկուտ
** Նյու-Յորք
** Նյու Ջերսի
** Դելավեր
** Կոլումբիա
** Մերիլենդ
** Փենսիլվանիա
** Օհայո
** Միչիգան (մեծ մասը)
** Ինդիանա (մեծ մասը)
** Կենտուկի (արևելյան մասը)
** Արևմտյան Վիրջինիա
** Վիրջինիա
** Թենեսի (արևելյան մասը)
** Հյուսիսային Կարոլինա
** Հարավային Կարոլինա
** Ջորջիա
** Ֆլորիդա (մեծ մասը)
* 
* 
*  Թերքս և Քայքոս կղզիներ

## Ամռանը հյուսիսային կիսագնդում
*  (Մանիտոբա, Նունավուտ (կենտրոնական մասը), Օնտարիո (արևմտյան մաս))
* :
** Այովա
** Ալաբամա
** Արկանզաս
** Վիսկոնսին
** Իլինոյս
** Լուիզիանա
** Մինեսոտա
** Միսիսիպի
** Միսուրի
** Օկլահոմա
** Կանզաս (մեծ մասը))
** Նեբրասկա (մեծ մասը)
** Հյուսիսային Դակոտա (մեծ մասը)
** Թենեսի (մեծ մասը)
** Տեխաս (մեծ մասը)
** Հարավային Դակոտա (մեծ մասը)
** Ինդիանա (արևմտյան մասը)
** Կենտուկի (արևմտյան մասը)
** Միչիգան (արևմտյան մասը)
** Ֆլորիդա (արևմտյան մասը)
*  (երկրի արևելքը և կենտրոնը)

## Ամռանը հարավային կիսագնդում
*  (Վալպարիսո, Զատկի կղզի)

## Արտաքին հղումներ
* UTC-5 գոտում գտնվող քաղաքներ

Կատեգորիա:Ժամային գոտիներ
Երկու թագուհի (ֆիլմ)

**«Երկու թագուհի»** (), բրիտանական պատմական դրամա ֆիլմ, որի ռեժիսորն է Ջոզի Ռուրկը, իսկ սցենարի հեղինակը՝ Բո Ուիլիմոնը։ Սյուժեի հիմքում ընկած է պատմաբան Ջոն Գայի «Իմ կյանքը պատկանում է ինձ․ Մարիի՝ Շոտլանդիայի թագուհու իրական պատմությունը» գիրքը։

Համաշխարհային պրեմիերան կայացել է 2018 թվականի դեկտեմբերի 7-ին, Մեծ Բրիտանիայի էկրաններին ֆիլմը կհայտնվի 2019 թվականի հունվարի 18-ին։

## Սյուժե
Մարիա Ստյուարտը թագադրվում է Շոտլանդիայում, երբ նրա մեկ տարեկանն էլ չէր բոլորել։ 16 տարեկանում նա դառնում է Ֆրանսիայի թագուհի, բայց մեկ տարի անց այրիանում է, երբ մահանում է ամուսինը՝ Ֆրանցիսկ II-ը։ Նա վերադառնում է Շոտլանդիա, որտեղ պիտի կառավարի իր ժողովրդին և հարաբերությունները կարգավորի Եղիսաբեթ I-ի հետ, կամ նրան գահընկեց անի։

## Դերասանական կազմ
*Սիրշա Ռոնան - Մարիա (Ստյուարտ), Շոտլանդիայի թագուհին
*Մարգո Ռոբբի - Եղիսաբեթ I, Անգլիայի և Իռլանդիայի թագուհին, Մարիի զարմուհին
*Դևիդ Թենանտ - Ջոն Նոքս, քահանա
*Ջեք Լաուդեն - Հենրի Ստյուրատ, Մարիի երկրորդ ամուսինը
*Մարտին Քոմփսթոն - Բոթվել, Մարիի երրորդ ամուսինը
*Ջո Էլվին - Ռոբերտ Դադլի, Եղիսաբեթի սիրեկանն ու վստահված անձը
*Բրենդան Կոյլ - Մեթյու Ստյուարտ, լորդ Դարնլիի հայրը
*Գայ Փիրս - սըր Ուիլյամ Սեսիլ
*Մարիա Վիկտորիա Դրագուս - Մարիա Ֆլեմինգ, Մարիի բարեկամուհին ու պատվավոր սպասուհին
*Ջեմմա Չան - Էլիզաբետ Խարդվիկ, Եղիսաբեթի վստահված անձը
*Իզմայել Կուրս Կորդովա - Դավիդ Ռիչչո, Մարիի անձնական քարտուղարը

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:2010-ականների ամերիկյան ֆիլմեր
Կատեգորիա:2010-ականների անգլերեն ֆիլմեր
Կատեգորիա:2010-ականների բրիտանական ֆիլմեր
Կատեգորիա:2010-ականների կենսագրական դրամա ֆիլմեր
Կատեգորիա:2018 դրամա ֆիլմեր
Կատեգորիա:2018 ֆիլմեր
Կատեգորիա:Universal Pictures ֆիլմեր
Կատեգորիա:Ամերիկյան ԼԳԲՏ ֆիլմեր
Կատեգորիա:Ամերիկյան դրամա ֆիլմեր
Կատեգորիա:Ամերիկյան կենսագրական դրամա ֆիլմեր
Կատեգորիա:Ամերիկյան կենսագրական ֆիլմեր
Կատեգորիա:Ամերիկյան պատմական ֆիլմեր
Կատեգորիա:Բրիտանական դրամա ֆիլմեր
Կատեգորիա:Բրիտանական կենսագրական ֆիլմեր
Կատեգորիա:Բրիտանական պատմական ֆիլմեր
Կատեգորիա:Գրական ստեղծագործությունների էկրանավորումներ
Կատեգորիա:Իրական դեպքերի հիման վրա նկարահանված ֆիլմեր
Կատեգորիա:Իրական դեպքերի վրա հիմնված դրամա ֆիլմեր
Կատեգորիա:Ֆիլմեր, որոնց գործողությունները տեղի են ունենում Անգլիայում
Կատեգորիա:Էդինբուրգում նկարահանված ֆիլմեր
Կատեգորիա:Ֆիլմեր, որոնց գործողությունները տեղի են ունենում 1560-ականներին
Գուրգեն Բաղդասարյան (այլ կիրառումներ)

**Գուրգեն Բաղդասարյան** կարող է վերաբերվել.
* Գուրգեն Բաղդասարյան, խորհրդային ազատ ոճի ըմբիշ, մարզիչ։
* Գուրգեն Բաղդասարյան, հայ քաղաքական գործիչ։
Կելան (Աղբակի գավառ, այլ գյուղ)

**Կելան**, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Վանի վիլայեթի Աղբակի գավառում։ Գտնվում էր Ադամակերտ քաղաքից հյուսիս-արևմուտք, Խոշաբ գետի աջ կողմում, համանուն գյուղից 4 կմ  հյուսիս։ Գյուղից փոքր-ինչ հյուսիս-արևմուտք կային նույնանուն ևս երկու գյուղեր։

Բնակչության մասին տվյալներ չեն պահպանվել։

## Տես նաև
* Վանի նահանգի հայաբնակ բնակավայրեր

## Ծանոթագրություններ

## Աղբյուրներ
* «Հայաստանի և հարակից շրջանների տեղանունների բառարան» (5 հատորով), 1986-2001 թթ., Երևանի Համալսարանի հրատարակչություն 
* Արեւմտահայաստանի եւ Արեւմտահայութեան Հարցերու Ուսումնասիրութեան Կեդրոն

Կատեգորիա:Արևմտյան Հայաստանի գյուղեր
Հանի Ռամզի

**Հանի Ռամզի** (, ), եգիպտացի ֆուտբոլիստ, ներկայումս` մարզիչ։

## Ակումբային կարիերա
Ծագումով ղպտիական ընտանիքից Հանի Ռամզին Կահիրեի «Ալ-Ահլի» ակումբի սան է։ 1987 թվականից նա դարձել է «Ալ-Ահլի» թիմի հիմնական խաղացող։ 1990-ին Ռամզին տեղափոխվել է շվեյցարական «Քսամաքս», որտեղ խաղալով կենտրոնական կիսապաշտպանի դիրքում, ստացել է Ժայռ մականունը։ 1994 թվականի ամռանը Ռեմզին դարձել է Գերմանիայի Բունդեսլիգայի առաջին եգիպտացի ֆուտբոլիստը` 1.5 միլիոն դոլարով միանալով «Վերդեր» ակումբին, ինչն այդ ժամանակ տրանսֆերի ռեկորդային գումար է եղել եգիպտացի ֆուտբոլիստների համար։

1998 թվականի Աֆրիկյան երկրների գավաթից հետո Ռամզին պայմանագիր է կնքել գերմանական «Կայզերսլաուտերն»-ի հետ։ Լինելով հիմնական կազմի խաղացող` Ռամզին, 2003 թվականի ապրիլին ծնկի վնասվածք ստանալով, ստիպված էր պայմանագրի ժամկետի լրանալուց երկու տարի առաջ դուրս մնալ խաղադաշտից։ 2005 թվականին նա տեղափոխվել է Երկրորդ Բունդեսլիգայի Սաարբրյուքեն ակումբ, որտեղ ավարտել է ֆուտբոլիստի իր կարիերան։

## Միջազգային կարիերա
Հանի Ռամզին ընդգրկվել է Եգիպտոսի ֆուտբոլի ազգային հավաքականի կազմում 1990 թվականի աշխարհի առաջնության ժամանակ։ Մրցաշարում Եգիպտոսի հավաքականի 3 խաղերից Ռամզին մասնակցել է բոլոր 3-ին և խաղացել է առանց փոխարինման։ Դրանք էին խմբային փուլի հանդիպումները Նիդերլանդների, Իռլանդիայի և Անգլիայի ազգային հավաքականների դեմ :

## Ձեռքբերումներ
; «Ալ-Ահլի»
* Եգիպտոսի չեմպիոն (1)։ 1988/89
* Եգիպտոսի գավաթի գավաթակիր (1)։ 1988/89
* Աֆրո-ասիական գավաթի գավաթակիր (1)։ 1988

;«Վեդեր»
* Գերմանիայի սուպերգավաթի գավաթակիր (1)։ 1994

;Եգիպտոսի ֆուտբոլի ազգային հավաքական

* Արաբական ազգերի լիգայի գավաթակիր (1)։ 1992
* Աֆրիկացի չեմպիոն (1)։ 1998 թ

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* 
* 
* 

Կատեգորիա:Բունդեսլիգայի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Եգիպտացի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Եգիպտոսի հավաքականի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Կայզերսլաուտերնի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Վերդերի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Տղամարդկանց ֆուտբոլի պաշտպաններ
Կատեգորիա:Ֆուտբոլային մարզիչներ
Գենադի Ալեքսանդրով

**Գենադի Ալեքսանդրով** (, ), խորհրդային կոմպոզիտոր, վեց սիմֆոնիաների, երկու բալետի և ավելի քան 20 ֆիլմերի երաժշտությունների հեղինակ։

## Կենսագրություն
1961 թվականին ավարտել է Սամարղանդի երաժշտական ուսումնարանի երաժշտավարաերգչախմբային բաժինը։

Աշխատել է Դուշանբեի Տ. Շևչենկոյի անվան մանկավարժական ինստիտուտի արվեստի ֆակուլտետի տեսական առարկաների բաժնում` որպես ավագ դասախոս։
Որպես կոմպոզիտոր հիմնական աշխատանքների շարքում են «Ոսկե եղջերու» բալետը (1969), «Խաղաղություն ներս մտնողին» կանտատան (երգչախմբի և նվագախմբի համար, 1964), երեք սիմֆոնիա նվագախմբի համար (1967, 1969 և 1971), «Երկրի վերածնունդ» սիմֆոնիկ բանաստեղծությունը (1971), բալետի շարերգը (1970), համերգ ռուբաբի և նվագախմբի համար (1971), լարային քառյակ (1963), շարերգ ակորդեոնիստների նվագախմբի համար (1967), շարերգ ժողովրդական գործիքների համար (1967), երաժշտություն թատրոնի և կինոյի, ռոմանսների համար։ Նաև բազմաթիվ ստեղծագործություններ է գրել կրկեսի համար։

Լավ հայտնի են Գենադի Ալեքսանդրովի երգերը «Շահերեզադեի նոր հեքիաթները» և «Ջուրան` որսորդը Մին-Արխարից» ֆիլմերից։
1991 թվականին առաջին անգամ հանդես է եկել որպես ռեժիսոր` նկարահանելով «Փոքրիկ վրիժառուն» լիամետրաժ ֆիլմը, որն ընդգրկվել է Մոսկվայի «Чистые пруды» միջազգային կինոփառատոնում։

Գենադի Ալեքսանդրովը մեկնել է մասնակցելու փառատոնին և մնացել է Մոսկվայում, երկու տարի ապրել և աշխատել է Ռուսաստանում։ Եղել է Կինոգործիչների միության, Կոմպոզիտորների միության անդամ, Երաժշտական ֆոնդի գլխավոր տնօրենի տեղակալ, ապա` Ռուսաստանի կոմպոզիտորների ստեղծագործական տան տնօրեն։
1993 թվականից ապրում է ԱՄՆ-ում, Արիզոնա նահանգի Ֆինիքս քաղաքում։

## Ֆիլմագրություն
### Կոմպոզիտոր
* 1972 - «Հաբիբը` օձերի տիրական»
* 1973 - «Լեռնային կայան»
* 1974 - «Մի կյանքը քիչ է»
* 1977 - «Պաշարում»
* 1977 - «Նասրեդինի առաջին սերը»
* 1979 - «Քեզ համար անցյալ ցանկացիր»
* 1980 - «Ոսկե սլաքը»
* 1981 - «Նետում»
* 1981 - «Խաղաղություն ձեր տանը»
* 1983 - «Պատանդը»
* 1984 - «Ընկերներին չեն դավաճանում»
* 1984 - «Շահերեզադեի ևս մեկ գիշերը»
* 1985 - «Ես նրան դուր եմ գալիս»
* 1986 - «Ինչպես էր կատուն մկների դեմ պայքարում» (մուլտֆիլմ)
* 1984 - «Շահերազադեի նոր հեքիաթները»
* 1987 - «Ջուրան` որսորդը Մին-Արխարից»
* 1987 - «Մեղքերի թողություն»
* 1987 - «Շահերազադեի վերջին գիշերը»
* 1987 - «Դեպք օդանավակայանում»
* 1987 - «Մուշտակ ամպիկի համար» (մուլտֆիլմ)
* 1988 - «Հայացք»
* 1988 - «Թանկագին Ելենա Սերգեևնա»
* 1989 - «Բնակարան»
* 1991 - «Փոքրիկ վրեժառուն»
* 1992 - «Զրպարտություն»
* 1993 - «Մարգարեի վրեժը»

### Ռեժիսոր
1991 - «Փոքրիկ վրիժառուն»։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
*  Мегаэнциклопедия Кирилла и Мефодия: ГЕННАДИЙ АЛЕКСАНДРОВ
*  Геннадий Александров на сайте www.biografija.ru
*  Большая биографическая энциклопедия: Геннадий Александров
*  Геннадий Александров: «Пока я - жив, моя песня будет жить»
*  Геннадий Александров: «Я до сих пор вижу сны про Таджикистан и говорю во сне по-таджикски» 

Կատեգորիա:Խորհրդային կոմպոզիտորներ