Դրագունովի դիպուկահար հրացան

**Դրագունովի 7,62 մմ տրամաչափի դիպուկահար հրացան** (**ԴԴՀ**, Ինդեքս ԳՐԱՈւ – **6B1**), (), ինքնալիցքավորվող դիպուկահար հրացան, որը մշակվել է 1957-1963 թվականներին մի խումբ կոնստրուկտորների կողմից, Եվգենի Դրագունովի գլխավորությամբ։

## Պատմություն
1960-ական թվականների կեսերին ԴԴՀ հրացանի արտադրության տեխնիկական գործընթացում փոփոխություններ են մտցվել՝ զինագործներ Ի. Ա. Սամոյլովը և Վ. Նիկիտինը մշակել են փողի արտադրության նոր տեխնոլոգիա։

1990-ական թվականներին հրացանը սկսեցին համալրել պլաստմասսե փողակալով։ Բացի այդ, յուրացվել է հրացանի փոփոխված տարբերակի՝ «Տիգր» ինքնալիցքավորվող կարաբինի թողարկումը։

## Ռազմամթերք և սարքավորումներ
thumb|left|300px|ԴԴՀԾ փողի տուփը խոշոր պլանով
Դրագունովի դիպուկահար հրացանից կրակելու համար կիրառվում են 7,62×54 մմ R տրամաչափի փամփուշտներ սովորական, լուսածրող և զրահահար-հրկիզող գնդակներով, ինչպես նաև դիպուկահար փամփուշտներ (7Н1, 7Н14), կարող է կրակել նաև JHP և JSP էքսպանսիվ փամփուշտներով։ ԴԴՀ-ից կրակը վարում են մենահատ կրակոցներով։ Փամփուշտակալի տարողունակությունը 10 փամփուշտ է։ Փողաբերանի մասում ամրացվում է բոցամարիչ հինգ երկայնական անցքերով, որը քողարկում է կրակոցը գիշերային ռազմագործողությունների ժամանակ և պաշտպանում է փողը աղտոտումից։ Հրացանը համալրվում է ԴՕՆ-1 օպտիկական նշանոցով, հնարավորություն կա տեղադրելու գիշերային նշանոց։

## Շահագործման սկզբունք
thumb|250px|4-րդ գվարդիական տանկային բրիդայի դիպուկահարը ԴԴՀ-ով:
Կրակի ժամանակ վառոդային գազերի մի մասը, որոնք դուրս են մղում փամփուշտի գնդակը, շարժվում են փողի խողովակի միջոցով գազային խուց և ճնշում են գործադրում գազային մխոցի դիմային պատին շարժելով մխոցը, փակաղակային ձողիկը և փակաղակը ետնամասային դիրք։

Հետադարձ մեխանիզմի միջոցով փակաղակային ձողիկը և փակաղակը վերադառնում են առաջնային դիրք։ Փակաղակը նոր փամփուշտը ուղարկում է փամփշտանոց և փակում է փողի խողովակը։

## Ճշգրտություն և խտություն
Ըստ հրաձգային գործի ուղեցույցներում նշված կանոնների, հրացանի նշանազարկը համարվում է նորմալ, եթե կրակելու ժամանակ պառկած դիրքից 100 մ հեռավորության վրա չորս կրակոցով բոլոր չորս ծակվածքները տեղավորվում են 8 սմ շառավղով շրջանակի մեջ։

## Մոդելների տարատեսակներ
Գոյություն ունեն Դրագունովի դիպուկահար հրացանի հետևյալ տարատեսակներ՝
* ԴԴՀԾ () – ԴԴՀ-ի տարատեսակ ծալվող կոթով և կարճացված փողով։ 
* ԴԴՀԽ () – ԴԴՀ-ի խոշորատրամաչափ տարբերակը 9,3×64 մմ տրամաչափի փամփուշտներով և ծալվող կոթով։ 
* ԴՀԿ () – Դիպուկահար հրացան կարճացված։ 
* ՈւԴՀ () - .22 Long Rifle փամփուշտներով, որը մշակվել է Եվգենի Դրագունովի կողմից դիպուկահարների պատրաստման համար։

## Շահագործող երկրներ
thumb|315px|Ուկրաինացի ծովային հետևակը ԴԴՀ-ով Շոտլանդիայում
thumb|315px|Հունգարացի զինծառայողը ԴԴՀ-ով
* , ԽՍՀՄ
* , Ռուսաստան
* , Ադրբեջան
* , Հայաստան
* , Ալբանիա
* , Աֆղանստան
* , Բելառուս
* , Բուլղարիա
* , Վիետնամ
* , Հունգարիա
* , Վենեսուելա։ Գնվել է Վենեսուելայի զինված ուժերի համար
* , Վրաստան
* , Հնդկաստան։ Արտադրվում է արտոնագրով
* , Իրաք։ **Al-Qadissiya** կամ **Al-Gadissiya** – տեղական արտադրության տարբերակ
* , Իրան։ **Nakhjir** – տեղական արտադրության տարբերակ
* , Ղազախստան
* , Ղրղզստան
* , Չինաստան։ **Տիպ 79**, Norinco արտադրության նմանակ<, ինչպես նաև արդիականացվածа **Տիպ 85** տարբերակը և մի քանի տարբերակներ քաղաքացիական շուկայի համար
* , Նիկարագուա
* , Մոնղոլիա
* , Լեհաստան
* , Ռումինիա։ Արտադրվում է արտոնագրով.
* , Սլովակիա
* , Տաջիկստան
* , Թուրքմենստան
* , Թուրքիա։ Օգտագործվում է Թուրքիայի ժանդարմերիայի կողմից.
* , Ուզբեկստան
* , Ուկրաինա
* , Ֆինլանդիա։ **7.62 TKIV Dragunov** անվանումով
* , Չեխիա։ Գտնվում է բանակի սպառազինության մեջ

## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն
* 
* 

## Արտաքին հղումներ
* 

Կատեգորիա:ԽՍՀՄ դիպուկահար հրացաններ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի դիպուկահար հրացաններ