Դեգու

**Դեգու** (հանգըլ՝ 대구시), քաղաք Հարավային Կորեայում, Գյոնգսանգբուկ-դո նահանգի վարչական կենտրոնն է։ Հարավային Կորեայի մեծությամբ չորրորդ քաղաքն է (Սեուլից, Բուսանից և Ինչհոնից հետո)։ Պաշտոնական անունն է Մետրոպոլ քաղաք Դեգու և 2016 թվականից համարվում է Կյոնսան պուտկո նահանգի մայրաքաղաքը։

Բնակչությունը՝ ։ Երկաթուղային տրանսպորտի կարևոր հանգույց է, թեթև և սննդի արդյունաբերության խոշոր կենտրոն։ Կան մեքենաշինական, քիմիական, մետաքսագործական, բամբակեղենի, կաշվի, թղթի, ծխախոտի, բրնձամաքրման, ալրաղացային ձեռնարկություններ, ռետինե իրերի արտադրություն։

Դեգուի մոտ արդյունահանվում է քարածուխ և պղնձի հանքանյութ։

## Պատմություն
Դեգուն իր պատմության ողջ ընթացքում եղել է խոշոր տրանսպորտային խաչմերուկում՝ գտնվում է Կիմհոգան և Նակտոնգան գետերի հատման կետում։ Չոսոն դինաստիայի ժամանակ եղել է Կյոնսանդոյի մարզի վարչական, տնտեսական և մշակութային կենտրոնը, հետագայում գլխավոր դերը նրանից վերցրեց Բուսանը։

Քաղաքում բազմաթիվ հնագիտական պեղումների արդյունքում հայտնաբերվել, բացահայտվել են բազմաթիվ բնակավայրեր և մ.թ.ա մինչև 1500-3000 առաջ տարիների թաղումներ։ Հնագույն տեքստերը վկայում են, որ կորեական երեք պետությունների ընթացքում Դեգուն անվանափոխել են Դելգուբելի, որի սկզբնական տարեթիվը նշվում է մ.թ.ա 261 թվականը։ Դելգուբելի վաղ շրջանի մասին ոչինչ չի հիշատակվում, միայն այն, որ մ.թ. 5-րդ դարում ներառվեց Սիլլա պետության մեջ։ Սիլլայի հաղթանակից կարճ ժամանակ անց կորեական մյուս երկու պետությունների (Պեկչե և Կոգուրյո) նկատմամբ 689 թվականին Սիլլայի թագավոր Սինմունը հրամայեց տեղափոխել պետության մայրաքաղաքը Կյոնջուից Դեգու, բայց այդպես էլ չկարողացավ իրականացնել դա։ Արքայի այս ցանկությունը հայտնի է ընդամենը «Սամգուկ Սագի»-ի մեկ տողի շնորհիվ։ Սա կարելի է համարել արքայի ցանկության ապացույց, որ ամրապնդի իր իշխանությունը և պաշտպանի Կյոնջուի քաղաքական վերնախավի ընդդմիական տրամադրությունից, որի պատճառով էլ մայրաքաղաք Սիլլան այդպես էլ չտեղափոխվեց Դեգու։

Դեգու անունը քաղաքն ստացել է 757 թվականին։

Չոսոնի դինաստիայի ժամանակ Դեգուով էր անցնում ամենակարևոր տրանսպորտային երթուղին՝ Յոնամի մեծ ճանապարհը, որով ճանապարհորդները Սեուլով Բուսան էին հասնում։

1601 թվականին Դեգուն դարձավ Կյոնսանդո նահանգի մայրաքաղաքը, և մինչ օրս համարվում է Կյոնսան պուտկո նահանգի մայրաքաղաքը նրա բաժանման՝ 1896 թվականից։ Դեգուում առաջին մշտական շուկաներն առաջացել են Չոսոն դինաստիայի ժամանակ։ Դրանցից ամենահայտնին և գործողը Յանոնսինն է՝ բուսական բժշկության շուկան։ Յանոնսին դարձել է Չոսոնի խոտաբույսերի առևտրի կենտրոններից մեկը և այդպես նա գրավել է այլ երկրների գնորդներին։ Ճապոնացի առևտրականները, որոնք այդ ժամանակներում իրավունք չունեին լինել Նակտոնգան գետի հովտում, վարձում էին սուրհանդակներ, որոնք Յանոնսից գնումներ էին կատարում իրենց համար։

## Կլիմա և աշխարհագրություն
Դեգուն Հյուսիսային Յոնամ շրջանի ամենախոշոր քաղաքն է։ Դեգուն տեղակայված է խոշոր հովտում, որը շրջապատված է ոչ այնքան բարձր լեռներով։ Քաղաքի հյուսիսում և արևելքում հոսում է Կիմհոգան գետը, արևմուտքում՝ Նակտոնգան գետը։ Կլիման այստեղ մուսսոնային է։

## [[Հարավային Կորեայի վարչական բաժանում|Վարչական բաժանում]]
Դեգուն կազմված է 7 շրջաններից («կու» կամ «գու») և մեկ գավառից («կուն» կամ «գուն»)։

## Տնտեսություն
Քաղաքի արդյունաբերության խոշոր ճյուղերն են տեքստիլ արդյունաբերությունը, մետալուրգիան և մեքենաշինությունը։

## Տրանսպորտ
Խոշոր տրանսպորտային հանգույցներից է, կորեական գերարագ երկաթուղու կանգառներից մեկն է, ունի միջազգային օդանավակայան։

Քաղաքն ունի մետրոպոլիտենի երեք գիծ, որտեղ 2003 թվականին տեղի է ունեցել աղետալի վթար, որի ժամանակ եղավ 198 զոհ։

## Մշակույթ
2002 թվականին քաղաքային մարզադաշտում տեղի են ունեցել ֆուտբոլի աշխարհի 2002 թվականի առաջնության մի քանի խաղեր։

Քաղաքում ավանդաբար ուժեղ դիրք ունի բուդդայականությունը։ Դեգուում կան շատ բուդդայական տաճարներ։ Այստեղ տարածված է նաև կոնֆուցիականությունը և քրիստոնեությունը։

Քաղաքի ճարտարապետությունը պրագամատիկ է և չունի ոճային բազմազանություն։

## Տեսարժան վայրեր
մինի|300x300px|Դեգու քաղաքի հարավարևմտյան հատվածը

Դեգուի ամենաճանաչված զբոսայգիներն են՝ բուդդայական տաճարներով Ապսանը, կորեական պատերազմի թանգարանը, մեխանիկական վերելակները, Պհալգոսանը իր բազմաթիվ վանքերով, Տալսոնը, որը գտնվում է ամրոցի ներսում և կառուցվել են 1500 տարի առաջ, Տուրյուն, որտեղ կա զվարճանքների այգի։

Դեգուում են գտնվում Կյոնջու քաղաքի ավերակները, որը Սիլլայի մայրաքաղաքն էր։

Դեգուի և Չհոնդոյի միջև գտնվում է Պհալջորյոնը, որը Չոսոն դինաստիայի ժամանակ Սեուլից Բուսան հիմնական ճանապարհն էր։

Կրթական համակարգը ներառում է 5 համալսարաններ՝ Կյոնբուկ պետական համալսարանը, Էնհամ ու Կիմյուն համալսարանները։

Դեգուում տեղակայված են երեք ամերիկյան ռազմաբազաներ։

Քաղաքում է գտնվում «Դեգու» ֆուտբոլային ակումբը։

## Նշանակալի անձինք
### Առաջնորդներ
* Ռոհ Թաե Վու՝ բանակի գեներալ և Հարավային Կորեայի 13-րդ նախագահ
* Փակ Կըն Հյե՝ Հարավային Կորեայի գործող նախագահ, նախագահ Պարկ Չուն Գիի աղջիկը

### Արդյունաբերողներ
Կիմ Վու Ջունգ՝ կորեացի գործարար, *Daewoo* ընկերության հիմնադիր և նախկին նախագահ

### Հոգևորականներ
* Կիմ Սու Հվան՝ կաթոլիկ եկեղեցու առաջին կորեացի կարդինալ։ Նրա հայրը փախել է Չխունչխոնդո մարզի իր հայրենի քաղաքից՝ պահելու իր կրոնը։

### Գրողներ, կոմպոզիտորներ
* Ջաեգվոն Կիմ՝ փիլիսոփա

### Դերասաններ և դերասանուհիներ
* Շին Սյոնգ Իլ՝ 1960-1970 թվականների կորեացի դերասան
* Սոն Յե Ջին՝ դերասանուհի
* Մուն Չա Վոն՝ դերասանուհի
* Սոն Հե Քյո՝ դերասանուհի
* Մին Հյո Ռին՝ դերասանուհի
* Յու Ահ Ին՝ դերասան

### Սպորտ
* Լի Ման Սու՝ բեյսբոլիստ
* Յանգ Ջուն Հյուկ՝ բեյսբոլիստ
* Լի Սունգ Յոփ՝ բեյսբոլիստ
* Պարկ Չու Յունգ՝ ֆուտբոլիստ
* Ջին Սու Յու՝ կարճ մրցատարածքի չմշկորդ, 2006 թվականի ձմեռային օլիմպիական խաղերի եռակի մեդալակիր
* Բաե Սանգ Մուն՝ գոլֆիստ, 2011 թվականի ճապոնիայի Golf տուր մրցաշրջանում առաջատար հաղթողը
* Չոի Դու Հո՝ մարտարվեստի մարզիկ

### Գեղեցկուհիներ
* Չանգ Յուն Ջոնգ՝ 1988 թվականին «Միսս տիեզերք» մրցույթի մրցանակակիր, 1987 թվականին «Միսս Կորեա» մրցույթի հաղթող
* Սոն Թաե Յոնգ՝ 2000 թվականին «Միսս աշխարհ» մրցույթի մրցանակակիր, 2000 թվականին «Միսս Կորեա» մրցույթի 2-րդ մրցանակակիր, դերասանուհի
* Սեո Էուն Մի՝ 2009 թվականի «Միսս աշխարհ» մրցույթի մրցանակակիր, 2009 թվականի «Միսս Կորեա» մրցույթի մրցանակակիր
* Յու Յե Բին՝ 2013 թվականի «Միսս Կորեա» մրցույթի հաթող, 2014 թվականին մասնակցել է «Միսս տիեզերք» մրցույթին

### Կուռքեր
* Բե Ջուհյուն (բեմական անունը՝ Irene)` քեյ փոփ աղջիկների խմբի լիդեր, Red Velvet (խումբ)
* Չոի Սեունգչոլ (բեմական անունը՝ S.Coups)` քեյ փոփ տղաների խմբի լիդեր և անդամ, Seventeen (խումբ)
* Կիմ Կիբում (բեմական անունը՝ Key)` քեյ փոփ տղաների խմբի անդամ, SHINee
* Կիմ ՄինՋուն (բեմական անունը՝ Jun. K)` քեյ փոփ տղաների խմբի մեմբեր, 2PM (խումբ)
* Կիմ Թեհյոն (բեմական անունը՝ V)`քեյ փոփ տղաների խմբի անադամ, Bangtan Boys (BTS)
* Մին Յունգի (բեմական անունը՝ Շուգա)՝ քեյ փոփ տղաների խմբի անդամ, Bangtan Boys (BTS)
* Կիմ Յու Ջին՝ (բեմական անունը՝ Ուի)՝ քեյ փոփ աղջիկների խմբի անդամ, After School
* Լի Հի Ջին (բեմական անունը՝ Ռեդ)՝ մոդել և Pungdeng-.E քեյ փոփ խմբի անդամ
* Լի Ջուհյոն՝ քեյ փոփ տղաների խմբի անդամ, Monsta X
* Փակ Ջի Յունգ (բեմական անունը՝ Քահի)՝ նախկին առաջնորդ և անդամ After School խմբում
* Փակ Սոջին՝ քեյ փոփ աղջիկների խմբի լիդեր և անդամ, Girl’s Day

### Այլ
Սունգ Ջայգի՝ իրավապաշտպան

## Քույր քաղաքներ

*  Ատլանտա, ԱՄՆ (նոյեմբերի 10, 1981)
*  Ալմա Աթա, Ղազախստան (նոյեմբերի 26, 1990)
*  Ցինդաո, Չինաստան (դեկտեմբերի 4, 1993)
*  Մինաս Ժերայս, Բրազիլիա (հունիսի 21, 1994)
*  Հիրոսիմա, Ճապոնիա (մայիսի 2, 1997)
*  Սանկտ Պետերբուրգ, Ռուսաստան (նոյեմբերի 3, 1997)
*  Միլան, Իտալիա (դեկտեմբերի 4, 1998)
*  Պլովդիվ, Բուլղարիա (հոկտեմբեր 14, 2002)

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Հարավային Կորեայի քաղաքներ
Կատեգորիա:Բնակավայրեր այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Հարավային Կորեայի համալսարանական քաղաքներ