Ջեյմս Ռոբինսոն

**Ջեյմս Ալան Ռոբինսոն** () բրիտանացի ամերիկացի տնտեսագետ և քաղաքագետ։ Նա գլոբալ հակամարտությունների ուսումնասիրության պրոֆեսոր է և Չիկագոյի համալսարանի Հարիսի հանրային քաղաքականության դպրոցի համալսարանի պրոֆեսոր։ Հարիսում նա նաև ղեկավարում է Գլոբալ հակամարտությունների ուսումնասիրության և լուծման Փիրսոնի ինստիտուտը։ 2004-ից 2015 թվականներին, Ռոբինսոնը դասավանդել է Հարվարդի համալսարանում։

Դարոն Աճեմօղլուի հետ նա մի քանի գրքերի համահեղինակ է, այդ թվում՝ *Նեղ միջանցքը*, *[[Ինչո՞ւ են ազգերը ձախողվում|Ինչու՞ են ազգերը ձախողվում]]*  և *Բռնապետության և ժողովրդավարության տնտեսական ծագումը*։ 2024 թվականին Ռոբինսոնը, Աճեմօղլուն և Սայմոն Ջոնսոնը արժանացել են Տնտեսական գիտությունների Նոբելյան մրցանակի՝ ազգերի միջև բարգավաճման վերաբերյալ համեմատական ​​ուսումնասիրությունների համար։

## Կրթություն
Ռոբինսոնը տնտեսագիտության բակալավրի կոչում է ստացել Լոնդոնի տնտեսագիտության և քաղաքական գիտությունների դպրոցից 1982 թվականին, արվեստի մագիստրոսի կոչում Ուորվիքի համալսարանից 1986 թվականին և դոկտորի կոչում տնտեսագիտության տեսության և աշխատանքային հարաբերությունների գծով Յեյլի համալսարանից 1993 թվականին։
**Կարիերա**
Ռոբինսոնի հետազոտության հիմնական ոլորտներն են քաղաքատնտեսությունը և համեմատական ​​քաղաքականությունը, ինչպես նաև տնտեսական և քաղաքական զարգացումը։

2004 թվականին Ռոբինսոնը նշանակվել է Հարվարդի համալսարանի Պետական Կառավարման ամբիոնի դոցենտ։ Ավելի ուշ նա դարձավ  նույն ամբիոնի պրոֆեսոր (2009–2015)։ 2015 թվականի հուլիսի 1-ին նա դարձավ Չիկագոյի համալսարանի Հասարակական քաղաքականության ուսումնասիրությունների Հարիս դպրոցի ինը պրոֆեսորներից մեկը։ Նա նաև կրում է գլոբալ կոնֆլիկտների ուսումնասիրության պրոֆեսորի պատվավոր դոկտոր Ռիչարդ Լ. Փիրսոնի կոչումը։ 2016 թվականի մայիսի 9-ին պրոֆեսոր Ռոբինսոնին Մոնղոլիայի Ազգային համալսարանի կողմից շնորհվեց պատվավոր դոկտորի կոչում։

Նա հետազոտություններ է անցկացրել աշխարհի տարբեր երկրներում, այդ թվում՝ Բոտսվանայում, Չիլիում, Կոնգոյի Դեմոկրատական ​​Հանրապետությունում, Հայիթիում, Ֆիլիպիններում, Սիերա Լեոնեում, Հարավային Աֆրիկայում և Կոլումբիայում, որտեղ նա ամեն ամառ դասավանդում է Բոգոտայի Անդերի համալսարանում։

2023 թվականի մարտի 17-ին Ջեյմս Ռոբինսոնը Տաշքենդում (Ուզբեկստան) հանդիպեց ուսանողների, գիտնականների, հասարակական կարծիքի առաջնորդների և ֆինանսների, տնտեսության և գործարար շրջանակների ներկայացուցիչների հետ։ Հարցազրույցում Ռոբինսոնը քննարկել է ավտորիտար երկրներում ներառական ինստիտուտների կառուցումը, հետգաղութատիրական երկրների դժվար զարգացումը, գիտակցաբար թույլ տրված «սխալները», և պատասխանել է *[[Ինչո՞ւ են ազգերը ձախողվում|Ինչու են ձախողվում ազգերը]]* գրքում Ուզբեկստանի «Բամբակի արքա» բաժնին վերաբերող հարցերին։

Նա ակտիվորեն համագործակցել է երկարամյա համահեղինակ Դարոն Աճեմօղլուի հետ, Լոնդոնի տնտեսագիտության դպրոցում հանդիպելուց հետո։

## Հետազոտություն
### Բռնապետության և ժողովրդավարության տնտեսական ծագումը
*Բռնապետության և ժողովրդավարության տնտեսական ծագումը* (2006), Ռոբինսոնը Դարոն Աճեմօղլուի հետ համահեղինակությամբ վերլուծում է ժողովրդավարական հասարակությունների ստեղծումն ու համախմբումը։ Նրանք պնդում են, որ «ժողովրդավարությունը ամրապնդվում է, երբ էլիտաները չունեն այն տապալելու ուժեղ դրդապատճառներ։ Այս գործընթացները կախված են (1) քաղաքացիական հասարակության հզորությունից, (2) քաղաքական ինստիտուտների կառուցվածքից, (3) քաղաքական և տնտեսական ճգնաժամերի բնույթից, (4) տնտեսական անհավասարության մակարդակից, (5) տնտեսության կառուցվածքից և (6) գլոբալացման ձևից ու մասշտաբից։»

## Ծանոթագրություններ