Հյուսիսային և արևելյան Սիրիայի ինքնավար վարչություն

**Հյուսիսային և արևելյան Սիրիայի ինքնավար վարչություն** (, ), նաև՝ **Հյուսիսային և արևելյան Սիրիայի ժողովրդավարական ինքնավար վարչություն** (, ), դե ֆակտո ինքնավար շրջան Սիրիայի հյուսիս-արևելքում։ Այն բաղկացած է Ջազիրայի և Եփրատի ինքնակառավարվող ենթաշրջաններից։ Շրջանը իր դե ֆակտո ինքնավարությունը ձեռք է բերել 2012 թվականին՝ Ռոջավայի շարունակվող հակամարտության և Սիրիայի քաղաքացիական պատերազմի համատեքստում, որին մասնակցել է նրա պաշտոնական ռազմական ուժը՝ Սիրիայի դեմոկրատական ուժերը (ՍԴՈւ):

2024 թվականի դեկտեմբերի 12-ից՝ Ասադական ռեժիմի տապալումից հետո, ինքնավարությունը փոխել է պետական խորհրդանիշները, պաշտոնական լեզուներն են քրդերենը, արաբերենն ու արամեերենը։ Նույն տարվա վերջի դրությամբ տարածքը 50,000 կմ2 է, բնակչությունը՝ 4,600,000 մարդ։ Երկիրը ղեկավարում են Իլհամ Էհմեդը և Մանսուր Սելումը

Միաժամանակ, որոշ արտաքին հարաբերություններ վարելով, շրջանը պաշտոնապես չի ճանաչվել որպես ինքնավար ո՛չ Սիրիայի կառավարության, ո՛չ պետության, ո՛չ էլ այլ կառավարական հաստատությունների կողմից, բացառությամբ Կատալոնիայի խորհրդարանի։ Հյուսիսարևելյան Սիրիան բազմազգ է և բնակվում է արաբական, քրդական և ասորական զգալի թվով բնակչությամբ, ինչպես նաև թուրքմենական, հայկական, չերքեզական և եզդիական համայնքներով։

Առողջապահություն մատուցող անկախ կազմակերպությունների թվում են Քրդական Կարմիր մահիկը, Սիրիական ամերիկյան բժշկական ընկերությունը, «Ազատ Բիրմայի ռեյնջերները» և «Բժիշկներ առանց սահմանների» կազմակերպությունը։ 2016 թվականից ի վեր, Թուրքիայի և Թուրքիայի կողմից աջակցվող սիրիական ապստամբ ուժերը գրավել են հյուսիսային Սիրիայի որոշ հատվածներ՝ ՍԴՈՒ-ի դեմ մի շարք ռազմական գործողությունների միջոցով։

2026 թվականի հունվարին կառավարական ուժերի կողմից հյուսիսարևելյան Սիրիայի վրա հարձակումից հետո, Վարչությունը կորցրեց իր վերահսկողության տակ գտնվող տարածքի 80%-ը, և ՍԴՈՒ-ն նահանջեց ալ-Հասաքայի մարզ։

## Անուններ և թարգմանություններ
Հյուսիսային Սիրիայի որոշ հատվածներ հայտնի են որպես «Արևմտյան Քուրդիստան» կամ պարզապես «Ռոջավա»՝ քրդերի շրջանում՝ որպես Մեծ Քուրդիստանի չորս մասերից մեկը։ Այսպիսով, «Ռոջավա» անվանումը կապված էր վարչակազմի քրդական ինքնության հետ: Քանի որ տարածաշրջանը ընդլայնվեց և ավելի ու ավելի շատ ներառեց ոչ քրդական խմբերի, հիմնականում արաբների գերակշռող տարածքներ, «Ռոջավա»-ն վարչակազմի կողմից ավելի ու ավելի քիչ էր օգտագործվում՝ հույս ունենալով ապաէթնիկացնել դրա տեսքը և այն ավելի ընդունելի դարձնել այլ ազգությունների համար։ Անկախ դրանից, տեղացիների և միջազգային դիտորդների կողմից պետական կարգը շարունակում էր կոչվել «Ռոջավա», լրագրող Մեթին Գուրջանը նշել է, որ «Ռոջավայի հայեցակարգը 2019 թվականին [դարձել էր] համաշխարհային ճանաչում ձեռք բերող ապրանքանիշ»։

Սիրիայի հյուսիս-արևելքում գտնվող Ջազիրայի շրջակա տարածքը սիրիացի-ասորիների կողմից կոչվում է Գոզարտո, որը պատմական ասորական հայրենիքի մի մասն է։ Աֆրինի շրջանի, Այն ալ-Արաբի շրջանի (Քոբանի) և հյուսիսային ալ-Հասաքայի մարզպետարանի քրդաբնակ տարածքների տեղական ինքնակառավարման մարմնի առաջին անվանումը «Ժամանակավոր անցումային վարչակազմ» էր, որն ընդունվել էր 2013 թվականին։ Երեք ինքնավար շրջանների հռչակումից հետո՝ 2014 թվականին, գրավոր սոցիալական պայմանագրի հետ միասին, Դեմոկրատական միություն կուսակցության (Սիրիա) (PYD) կողմից կառավարվող տարածքները նույնպես անվանվեցին «Ինքնավար շրջաններ» կամ «Դեմոկրատական ինքնավար վարչակազմ»։ 2016 թվականի մարտի 17-ին Սիրիայի հյուսիսային վարչակազմը ինքնահռչակեց դաշնային կառավարման համակարգի ստեղծումը՝ որպես Ռոջավայի Դեմոկրատական Ֆեդերացիա - Հյուսիսային Սիրիա։

2016 թվականի դեկտեմբերին կառավարության թարմացված սահմանադրությունում օգտագործվում է Հյուսիսային Սիրիայի Դեմոկրատական Ֆեդերացիա անվանումը։ 2018 թվականի սեպտեմբերի 6-ին Սիրիայի Դեմոկրատական Խորհուրդը ընդունեց տարածաշրջանի նոր անվանումը՝ այն անվանելով Հյուսիսային և Արևելյան Սիրիայի Ինքնավար Վարչություն, որը երբեմն անգլերեն թարգմանվում է նաև որպես Հյուսիսային և Արևելյան Սիրիայի Ինքնավար Վարչակազմ, որը ներառում է Եփրատի և Ջազիրայի շրջանները, ինչպես նաև Ռակկայի, Թաբկայի և Դեյր էզ-Զորի գավառների տեղական քաղաքացիական խորհուրդները։ 2023 թվականի դեկտեմբերին տարածաշրջանն ընդունեց նոր սահմանադրություն՝ տարածաշրջանի համար նոր անվանմամբ՝ Հյուսիսային և Արևելյան Սիրիայի Դեմոկրատական Ինքնավար Վարչություն (Վարչություն)։ Երբեմն օգտագործվել են «Հյուսիսային Սիրիայի Դաշնային Տարածքներ» և «Հյուսիսային Սիրիայի Դեմոկրատական Կոնֆեդերալիստական Ինքնավար Տարածքներ» անվանումները։

## Պատմություն
### Նախապատմություն
[մինի|Լինելով [Բարեբեր մահիկի մաս՝ Հյուսիսային Սիրիան ունի մի քանի նեոլիթյան վայրեր, ինչպիսին է Թել Հալաֆը:]]
Հյուսիսային Սիրիան Բարեբեր մահիկի մաս է կազմում և ներառում է նեոլիթյան ժամանակաշրջանին պատկանող հնագիտական վայրեր, ինչպիսին է Թել Հալաֆը: Հնում տարածքը Միտաննի թագավորության մաս էր կազմում, որի կենտրոնը Խաբուր գետի հովիտն էր ժամանակակից Ջազիրա շրջանում: Այն ժամանակ այն Ասորեստանի մաս էր կազմում, իսկ վերջին պահպանված ասորական կայսերական գրառումները՝ մ.թ.ա. 604-ից մինչև 599 թվականը, հայտնաբերվել են ասորական Դուր-Կատլիմմու քաղաքում և նրա շրջակայքում։ Ավելի ուշ այն կառավարվել է տարբեր դինաստիաների և կայսրությունների կողմից՝ Իրանի Աքեմենյանները, Ալեքսանդր Մակեդոնացուն հաջորդած հելլենիստական կայսրությունները, Արտաշեսյանները, Հռոմը, պարթևները և Սասանյանները, ապա՝ բյուզանդացիները և հաջորդող արաբական խալիֆայությունը: Այս ռեժիմների ընթացքում տարբեր խմբեր բնակություն են հաստատել Սիրիայի հյուսիսում, հաճախ նպաստելով բնակչության տեղաշարժերին: Արաբական ցեղերը հազարամյակներ շարունակ այս տարածքում բնակություն են հաստատել։ Հելլենիստական Սելևկյան կայսրության (մ.թ.ա. 312-63) օրոք տարբեր ցեղային խմբեր և վարձկաններ հաստատվել են Սիրիայի հյուսիսում՝ որպես ռազմական գաղութարարներ։ Նրանց թվում էին արաբներ և հնարավոր է՝ նաև քրդեր։

9-րդ դարում Սիրիայի հյուսիսը բնակեցված էր արաբների, ասորիների, քրդերի, թյուրքական խմբերի և այլոց խառը բնակչությամբ։ Տարածքում գտնվող քրդական ցեղերը հաճախ գործում էին որպես վարձու զինվորներ և դեռևս տեղակայված էին Սիրիայի հյուսիսային լեռներում գտնվող հատուկ ռազմական բնակավայրերում։ Գոյություն ուներ քրդական էլիտա, որի մաս էր կազմում Սալահ ալ-Դինը, որը հանդիսանում էր Այյուբյան դինաստիայի հիմնադիրը և Մասյաֆի էմիրը 12-րդ դարում։ Սալահ ալ-Դինի կառավարման օրոք Հյուսիսային Սիրիան ականատես եղավ թյուրքական խմբերի զանգվածային ներգաղթի, որոնք բախվեցին քրդական ցեղերի հետ, ինչը հանգեցրեց բախումների, որոնք ոչնչացրին մի քանի քրդական համայնքներ։
մինի|Ասորական Դուր-Կատլիմմու վայրի «Կարմիր տան» ավերակները բացահայտվել են պեղումների արդյունքում (մ.թ. 6-րդ դար):
Օսմանյան կայսրության օրոք (1516–1922) քրդախոս խոշոր ցեղային խմբերը բնակություն հաստատեցին և արտաքսվեցին Սիրիայի հյուսիսային շրջաններ Փոքր Ասիայից։ 18-րդ դարում Սիրիայի հյուսիս-արևելքում գոյություն ուներ հինգ քրդական ցեղ։ Այս տարածքի ժողովրդագրությունը մեծ տեղաշարժ ապրեց 20-րդ դարի սկզբին: Որոշ չերքեզական, քրդական և չեչենական ցեղեր համագործակցեցին օսմանյան (թուրքական) իշխանությունների հետ 1914-1920 թվականներին Վերին Միջագետքում հայ և ասորի քրիստոնյաների կոտորածների ժամանակ, իսկ տեղական արաբական աշխարհազորայինները հետագա հարձակումներ իրականացրին անզեն փախուստի դիմած քաղաքացիական բնակչության վրա։ Շատ ասորիներ փախան Սիրիա ցեղասպանության ժամանակ և բնակություն հաստատեցին հիմնականում Ջազիրայի տարածքում։ 1926 թվականից սկսած՝ տարածաշրջանում տեղի ունեցավ քրդերի նոր ներգաղթ՝ թուրքական իշխանությունների դեմ Շեյխ Սաիդի ապստամբության ձախողումից հետո։ Մինչդեռ Սիրիայի շատ քրդեր այնտեղ ապրել են դարեր շարունակ, քրդերի խմբերը լքեցին իրենց տները Թուրքիայում և բնակություն հաստատեցին Սիրիայի Ալ-Ջազիրա շրջանում, որտեղ նրանց քաղաքացիություն շնորհեցին ֆրանսիական մանդատային իշխանությունները։

1920-ական թվականներին Ալ-Ջազիրայում բնակություն հաստատած թուրք քրդերի թիվը գնահատվում էր 20,000 մարդ՝ 100,000 բնակչից, իսկ մնացած բնակչությունը քրիստոնյաներ (սիրիացիներ, հայեր, ասորիներ) և արաբներ էին։

### Սիրիայի անկախություն և Բաաս կուսակցություն
մինի|Հաֆեզ ալ-Ասադի (նկարում մոտ 1987 թվական) գլխավորությամբ Սիրիայի Բաասական կառավարությունը Սիրիայի հյուսիսում իրականացրեց արաբացման քաղաքականություն:
Սիրիայի անկախացումից (1946) հետո արաբական ազգայնականության քաղաքականությունը և հարկադիր արաբացման փորձերը լայն տարածում գտան երկրի հյուսիսում, որոնց մեծ մասն ուղղված էր քրդական բնակչության դեմ։ Տարածաշրջանը կենտրոնական կառավարությունից քիչ ներդրումներ կամ զարգացում ստացավ, և օրենքները խտրականություն էին դրսևորում քրդերի նկատմամբ՝ գույք ունենալու, մեքենաներ վարելու, որոշակի մասնագիտություններով աշխատելու և քաղաքական կուսակցություններ կազմելու հարցում: Կառավարական վարկատուները պարբերաբար բռնագրավում էին գույքը: 1963 թվականի սիրիական հեղաշրջման ժամանակ Բաաս կուսակցության կողմից իշխանության զավթումից հետո ոչ արաբական լեզուները արգելվեցին սիրիական պետական դպրոցներում: Սա վտանգեց փոքրամասնություններին պատկանող աշակերտների կրթությունը, ինչպիսիք են քրդերը, թուրքմենները և ասորիները։ Որոշ խմբեր, ինչպիսիք են հայերը, չերքեզները և ասորիները, կարողացան հիմնել մասնավոր դպրոցներ, բայց քրդական մասնավոր դպրոցները նույնպես արգելված էին։ Հյուսիսային Սիրիայի հիվանդանոցներում բացակայում էին սարքավորումներ առաջադեմ բուժման համար, և փոխարենը հիվանդները ստիպված էին տեղափոխվել տարածաշրջանից դուրս: 1960-1970-ական թվականներին բազմաթիվ տեղանուններ արաբացվեցին։ ՄԱԿ-ի Մարդու իրավունքների խորհրդի 12-րդ նստաշրջանի իր զեկույցում՝ «Սիրիայում քուրդ քաղաքացիների նկատմամբ հալածանքներն ու խտրականությունը» վերնագրով, ՄԱԿ-ի Մարդու իրավունքների գերագույն հանձնակատարը նշել է, որ «հաջորդական սիրիական կառավարությունները շարունակել են քրդերի նկատմամբ էթնիկ խտրականության և ազգային հալածանքների քաղաքականություն որդեգրել՝ նրանց լիովին զրկելով իրենց ազգային, ժողովրդավարական և մարդկային իրավունքներից, որոնք մարդկային գոյության անբաժանելի մասն են կազմում: Կառավարությունը էթնիկական հիմքով ծրագրեր, կանոնակարգեր և բացառող միջոցառումներ է սահմանել քրդերի կյանքի տարբեր ասպեկտների վրա՝ քաղաքական, տնտեսական, սոցիալական և մշակութային»։ Քրդական մշակութային փառատոները, ինչպիսին է Նովրուզը, գործնականում արգելվել են։

Շատ դեպքերում Սիրիայի կառավարությունը կամայականորեն զրկել է էթնիկ քուրդ քաղաքացիներին քաղաքացիությունից: Ամենամեծ նման դեպքը 1962 թվականի մարդահամարի հետևանքն էր, որը անցկացվել էր հենց այս նպատակով: 120,000 էթնիկ քուրդ քաղաքացիներ տեսել են, թե ինչպես է իրենց քաղաքացիությունը կամայականորեն զրկվել և դարձել քաղաքացիություն չունեցող։ Այս կարգավիճակը փոխանցվել է «քաղաքացիություն չունեցող» քուրդ հոր երեխաներին։ 2010 թվականին Human Rights Watch (HRW) կազմակերպությունը Սիրիայում նման «պետություն չունեցող» քրդերի թիվը գնահատել է 300,000: 1973 թվականին ալ-Հասաքայի մարզում Սիրիայի իշխանությունները բռնագրավեցին 750 քառակուսի կիլոմետր բերրի գյուղատնտեսական հողատարածք, որը պատկանում և մշակվում էր տասնյակ հազարավոր քուրդ քաղաքացիների, և այն տվեցին այլ մարզերից բերված արաբ ընտանիքներին։ 2007 թվականին ալ-Հասաքայի մարզի ալ-Մալիքիայի գավառում 600 քառակուսի կիլոմետր հող տրամադրվեց արաբ ընտանիքներին, մինչդեռ համապատասխան գյուղերի տասնյակ հազարավոր քուրդ բնակիչներ վտարվեցին։ Այս և այլ բռնագրավումները այսպես կոչված «Արաբական գոտու նախաձեռնության» մաս էին կազմում, որը նպատակ ուներ փոխել ռեսուրսներով հարուստ տարածաշրջանի ժողովրդագրական կառուցվածքը։ Այսպիսով, Սիրիայի կառավարության և Սիրիայի քրդական բնակչության միջև հարաբերությունները լարված էին։
մինի|Քրդերը Նովրուզը նշում են Գիրե Տերտեբեում, Ղամիշլիի մոտ, 1997 թվականին
Հյուսիսային Սիրիայի կուսակցությունների և շարժումների արձագանքը Հաֆեզ ալ-Ասադի քաղաքականությանը մեծապես տարբեր էր։ Որոշ կուսակցություններ ընտրեցին դիմադրությունը, մինչդեռ մյուսները, ինչպիսիք են Քրդական ժողովրդավարական առաջադեմ կուսակցությունը և Ասորական ժողովրդավարական կուսակցությունը, փորձեցին աշխատել համակարգի ներսում՝ հույս ունենալով փոփոխություններ մտցնել մեղմ ճնշման միջոցով: Ընդհանուր առմամբ, որոշակի էթնիկ և կրոնական փոքրամասնություններին բացահայտ ներկայացնող կուսակցություններին թույլ չէր տրվում մասնակցել ընտրություններին, բայց նրանց քաղաքական գործիչներին երբեմն թույլատրվում էր առաջադրվել որպես անկախ պատգամավորներ: Որոշ քուրդ քաղաքական գործիչներ տեղեր ստացան 1990 թվականի սիրիական ընտրությունների ժամանակ: Կառավարությունը նաև հավաքագրեց քուրդ պաշտոնյաների, մասնավորապես՝ քաղաքապետերի, էթնիկ հարաբերությունները մեղմելու համար: Անկախ դրանից, հյուսիսային Սիրիայի ազգային խմբերը միտումնավոր թերներկայացված էին մնում բյուրոկրատիայում, և քրդական մեծամասնություն կազմող շատ տարածքներ կառավարվում էին երկրի այլ մասերից եկած արաբ պաշտոնյաների կողմից: Անվտանգության և հետախուզական գործակալությունները մեծ ջանքեր էին գործադրում այլախոհներին ճնշելու համար, և քրդական կուսակցությունների մեծ մասը մնում էր ստորգետնյա շարժումների մեջ: Կառավարությունը վերահսկում էր, թեև ընդհանուր առմամբ թույլատրում էր այս «ենթապետական գործունեությունը», քանի որ հյուսիսային փոքրամասնությունները, այդ թվում՝ քրդերը, հազվադեպ էին անկարգություններ առաջացնում, բացառությամբ 2004 թվականի ալ-Կամիշլիի կոտորածի: Իրավիճակը բարելավվեց Հաֆեզ ալ-Ասադի մահից և նրա որդու՝ Բաշշար ալ-Ասադի ընտրությունից հետո, որի օրոք քուրդ պաշտոնյաների թիվն աճեց։

Չնայած Բաասական ներքին քաղաքականությանը, որը պաշտոնապես ճնշում էր քրդական ինքնությունը, Սիրիայի կառավարությունը թույլ տվեց Քրդական բանվորական կուսակցությանը (ՔԲԿ) 1980 թվականից սկսած հիմնել մարզական ճամբարներ: ՔԲԿ-ն Աբդուլլահ Օջալանի գլխավորած զինյալ քրդական խմբավորում էր, որը ապստամբություն էր ծավալում Թուրքիայի դեմ: Սիրիան և Թուրքիան այդ ժամանակ թշնամաբար էին տրամադրված միմյանց նկատմամբ, ինչի արդյունքում ՔԲԿ-ն օգտագործվեց որպես լիազորված խումբ։ Կուսակցությունը սկսեց խոր ազդեցություն ունենալ սիրիական քրդական բնակչության վրա Աֆրինի և Այն ալ-Արաբի գավառներում, որտեղ այն խթանում էր քրդական ինքնությունը երաժշտության, հագուստի, զանգվածային մշակույթի և հասարակական գործունեության միջոցով: Ի տարբերություն դրա, ՔԲԿ-ն շատ ավելի քիչ ժողովրդականություն էր վայելում ալ-Հասաքայի մարզի քրդերի շրջանում, որտեղ այլ քրդական կուսակցությունները պահպանում էին ավելի մեծ ազդեցություն: Շատ սիրիացի քրդեր երկարատև համակրանք զարգացրին ՔԲԿ-ի նկատմամբ, և մեծ թվով մարդիկ, հնարավոր է՝ ավելի քան 10,000, միացան նրա ապստամբությանը Թուրքիայում։ Սիրիայի և Թուրքիայի միջև մերձեցումը վերջ դրեց այս փուլին 1998 թվականին, երբ Օջալանը և Քրդական բանվորական կուսակցությունը պաշտոնապես վտարվեցին Սիրիայի հյուսիսից: Անկախ դրանից, Քրդական աշխատավորական կուսակցությունը պահպանեց գաղտնի ներկայություն տարածաշրջանում։

2002 թվականին Քրդական բանվորական կուսակցությունը և դաշնակից խմբերը կազմակերպեցին Քրդստանի համայնքների միությունը (ՔՀԿ)՝ Օջալանի գաղափարները Մերձավոր Արևելքի տարբեր երկրներում իրականացնելու համար: Սիրիայում ստեղծվեց նաև ՔՀԿ-ի մասնաճյուղ, որը գլխավորում էր Սոֆի Նուրեդդինը և հայտնի էր որպես «ՔՀԿ-Ռոջավա»: Սիրիական մասնաճյուղը ՔՀԿ-ից արտաքինից հեռացնելու փորձի շրջանակներում։ 2003 թվականին ստեղծվեց Դեմոկրատական միություն կուսակցությունը՝ որպես ՔԲԿ-ի փաստացի սիրիական «իրավահաջորդ»։ Այս ընթացքում հիմնադրվեց նաև «Ժողովրդական պաշտպանության միավորումները», որը ՔՀԿ-ի կիսառազմական թև է, բայց մնաց անգործուն։

### Ինքնավարության հաստատում

2011 թվականին Սիրիայում բռնկվեց քաղաքացիական ապստամբություն, որը հանգեցրեց կառավարության շտապ բարեփոխումների: Այս ընթացքում քննարկվող հարցերից մեկը Սիրիայի քաղաքացիություն չունեցող քրդերի կարգավիճակն էր, քանի որ նախագահ Բաշշար ալ-Ասադը մոտ 220,000 քրդերի շնորհեց քաղաքացիություն։ Հաջորդ ամիսների ընթացքում Սիրիայում ճգնաժամը վերաճեց քաղաքացիական պատերազմի: Զինված սիրիական ընդդիմությունը վերահսկողությունը ստանձնեց մի քանի շրջանների նկատմամբ, մինչդեռ անվտանգության ուժերը գերծանրաբեռնված էին: 2012 թվականի կեսերին կառավարությունը արձագանքեց այս զարգացմանը՝ իր զորքերը դուրս բերելով հիմնականում քրդական երեք տարածքներից և վերահսկողությունը թողնելով տեղական աշխարհազորայիններին: Սա նկարագրվել է որպես Ասադի ռեժիմի փորձ՝ քրդական բնակչությանը հեռու պահելու սկզբնական քաղաքացիական ապստամբությունից և քաղաքացիական պատերազմից։

Գոյություն ունեցող գաղտնի քրդական քաղաքական կուսակցությունները, մասնավորապես՝ Ժողովրդական միաբանությունը և Քրդական ազգային խորհուրդը, միավորվեցին՝ ստեղծելով Քրդական գերագույն կոմիտեն: Ժողովրդական պաշտպանության միավորումները վերականգնվեցին՝ Սիրիայի հյուսիսում քրդաբնակ տարածքները պաշտպանելու համար: 2012 թվականի հուլիսին այն վերահսկողություն հաստատեց Քոբանի, Ամուդա և Աֆրին շրջաններում, իսկ Քրդական գերագույն կոմիտեն ստեղծեց համատեղ ղեկավարության խորհուրդ՝ քաղաքները կառավարելու համար: Շուտով նաև վերահսկողություն ձեռք բերվեց ալ-Մալիքիա, Ռաս ալ-Այն, ալ-Դարբասիյա և ալ-Մուաբբադա շրջանների, ինչպես նաև ալ-Հասաքայի և ալ-Կամիշլիի որոշ հատվածների նկատմամբ։ Այդպիսով, քրդական զորքերը և դրա կանանց թևը՝ Կանանց պաշտպանության ստորաբաժանումները, հիմնականում պայքարում էին Սիրիայի ազատագրության բանակի խմբավորումների և իսլամական աշխարհազորայինների դեմ, ինչպիսիք են «Ալ-Նուսրա ճակատը» և «Ջաբհաթ Ղուրաբա աշ-Շամը»: Այն նաև ստվերում գցեց մրցակից քրդական աշխարհազորայիններին, և կլանեց կառավարությանը հավատարիմ որոշ խմբեր։ Հետազոտող Չարլզ Ռ. Լիստերի խոսքով՝ կառավարության դուրս գալը և քրդերի միաժամանակյա վերելքը «շատերի հոնքերը բարձրացրեց», քանի որ այդ ժամանակ երկու կազմավորումների միջև հարաբերությունները «շատ վիճելի» էին: Հայտնի էր, որ քրդերին դեմ էր կառավարության որոշակի քաղաքականությանը, բայց նաև խստորեն քննադատել էր սիրիական ընդդիմությանը։
մինի|2015 թվականի դեկտեմբերին ռազմական իրավիճակի պայմաններում ՍԴՈՒ-ն հաջողությամբ դուրս մղեց ԻԼԻՊ-ին Սիրիայի հյուսիսից:
Ամուդայում ընդդիմության ցույցերի դեմ քրդերի մահացու ճնշումից հետո Քրդական ազգային խորհուրդը դուրս եկավ Քրդական գերագույն կոմիտեից: Առանց մրցակիցների՝ քրդերի քաղաքական կոալիցիան՝ «Ժողովրդավարական հասարակության շարժումը», վերահսկում էր Քրդական գերագույն կոմիտեն մինչև վերջինիս լուծարումը կանտոնալ Դեմոկրատական ինքնավար վարչակազմի կողմից։ 2013 թվականի հուլիսի 19-ին, Ժողովրդական միությունը հայտարարեց, որ գրել է «ինքնավար սիրիական քրդական շրջանի» սահմանադրությունը և նախատեսում է հանրաքվե անցկացնել սահմանադրությունը հաստատելու համար 2013 թվականի հոկտեմբերին: Ալ-Կամիշլին ծառայել է որպես կառավարող մարմնի առաջին փաստացի մայրաքաղաքը, որը պաշտոնապես կոչվում էր «Ժամանակավոր անցումային վարչակազմ»։ Հայտարարությունը լայնորեն դատապարտվել է սիրիական ընդդիմության ինչպես չափավոր, այնպես էլ իսլամական խմբավորումների կողմից։ 2014 թվականի հունվարին երեք տարածքներ հայտարարեցին իրենց ինքնավարությունը որպես շրջաններ (հետագայում՝ Աֆրինի շրջան, Ջազիրայի շրջան և Եփրատի շրջան), և հաստատվեց ժամանակավոր սահմանադրություն (հայտնի է նաև որպես սոցիալական պայմանագիր)։ Սիրիական ընդդիմությունը և քրդական կուսակցությունները դատապարտեցին այս քայլը՝ կանտոնային համակարգը համարելով անօրինական, ավտորիտար և Սիրիայի կառավարությանը աջակցող։ Հակադարձվեց, որ սահմանադրությունը բաց է վերանայման և փոփոխության համար, և որ կոմիտեի հետ նախապես խորհրդակցվել են դրա մշակման վերաբերյալ։ 2014 թվականի սեպտեմբերից մինչև 2015 թվականի գարունը Քոբանի շրջանում գտնվող քրդական ուժերը, որոնք աջակցվում էին որոշ Սիրիայի ազատագրության բանակի աշխարհազորայինների, ձախակողմյան միջազգային և Քրդական բանվորական կուսակցության կամավորների կողմից, կռվեցին և վերջապես հետ մղեցին Իրաքի և Լևանտի իսլամական պետության հարձակումը Քոբանիի պաշարման ժամանակ, իսկ 2015 թվականի ամռանը Թել Աբյադի հարձակման ժամանակ Ջազիրայի և Քոբանիի շրջանները միացան միմյանց։
մինի|Քրդուհի մարտիկ, նոյեմբեր 2014
2015 թվականի մարտին Քոբանիում Իսլամական պետության նկատմամբ քրդերի տարած հաղթանակից հետո նրաց և Միացյալ Նահանգների միջև դաշինք ստեղծվեց, ինչը մեծապես անհանգստացրեց Թուրքիային, քանի որ Թուրքիան հայտարարեց, որ նրանք Քրդական բանվորական կուսակցության կլոնն են, որին Թուրքիան (ինչպես նաև ԱՄՆ-ն և ԵՄ-ն) ահաբեկչական են համարում։ 2015 թվականի դեկտեմբերին ստեղծվեց Սիրիայի ժողովրդավարական խորհուրդը: 2016 թվականի մարտի 17-ին, Ռմելանում կազմակերպված համաժողովում հայտարարվեց Ռոջավայի՝ Հյուսիսային Սիրիայի Դեմոկրատական Ֆեդերացիայի ստեղծումը Հյուսիսային Սիրիայի նրանց կողմից վերահսկվող տարածքներում։ Հռչակագիրը արագորեն դատապարտվեց ինչպես Սիրիայի կառավարության, այնպես էլ Սիրիայի հեղափոխական և ընդդիմադիր ուժերի ազգային կոալիցիայի կողմից։

2016 թվականի մարտին Հեդիա Յուսեֆը և Մանսուր Սելումը ընտրվեցին գործադիր կոմիտեի համանախագահներ՝ տարածաշրջանի համար սահմանադրություն մշակելու համար, որը կփոխարիներ 2014 թվականի սահմանադրությունը։ Յուսեֆն ասաց, որ դաշնային կառավարություն ստեղծելու որոշումը մեծ մասամբ պայմանավորված էր «Իսլամական պետությունից» գրավված տարածքների ընդլայնմամբ. «Այժմ, շատ տարածքների ազատագրումից հետո, մեզանից պահանջվում է անցնել ավելի լայն և ավելի համապարփակ համակարգի, որը կարող է ընդգրկել տարածաշրջանի բոլոր զարգացումները, որը նաև իրավունք կտա բոլոր խմբերին ներկայացնել իրենց և ձևավորել իրենց սեփական վարչակազմերը»։ 2016 թվականի հուլիսին ներկայացվեց նոր սահմանադրության նախագիծ, որը հիմնված էր 2014 թվականի սահմանադրության սկզբունքների վրա, որտեղ նշվում էին Հյուսիսային Սիրիայում ապրող բոլոր էթնիկ խմբերը և անդրադառնալով նրանց մշակութային, քաղաքական և լեզվական իրավունքներին։ Սահմանադրության հիմնական քաղաքական ընդդիմախոսները եղել են քուրդ ազգայնականները, մասնավորապես՝ ՔԲԿ-ը, որոնք ունեն տարբեր գաղափարախոսական ձգտումներ, քան կուսակցությունների կոալիցիան։

2016 թվականի դեկտեմբերի 28-ին, Ռմելանում 151 անդամից բաղկացած Սիրիայի ժողովրդավարական խորհրդի նիստից հետո, լուծվեց նոր սահմանադրությունը. չնայած 12 քրդական կուսակցությունների առարկություններին, շրջանը վերանվանվեց «Հյուսիսային Սիրիայի ժողովրդավարական ֆեդերացիա»՝ հանելով «Ռոջավա» անվանումը։

### Թուրքիայի ռազմական գործողություններ և օկուպացիա
մինի|Քուրդ դիպուկահարը պաշտպանում է Հյուսիսային Սիրիան Թուրքիայից, Աֆրին
2012 թվականից, երբ հայտնվեցին քրդական առաջին ջոկատները, Թուրքիան անհանգստացած էր իր հարավային սահմանին PKK-ի հետ կապված ուժերի ներկայությունից և մտահոգվեց, երբ քրդերը դաշինք կնքեց ԱՄՆ-ի հետ՝ տարածաշրջանում ԻԼԻՊ ուժերին հակազդելու համար։ Թուրքիայի կառավարությունը հրաժարվեց թույլ տալ, որ օգնություն ուղարկվի քրդերին Քոբանիի պաշարման ժամանակ։ Սա հանգեցրեց քրդական անկարգություններին, 2013-2015 թվականների խաղաղության գործընթացի խափանմանը 2015 թվականի հուլիսին և Քրդական աշխատավորական կուսակցության (PKK) և թուրքական ուժերի միջև զինված հակամարտության վերսկսմանը: Թուրքական կառավարամետ «Դեյլի Սաբահ» թերթի տվյալներով՝ քրդական մայր կազմակերպությունը՝ Ժողովրդական միության դեմոկրատական կուսակցությունը, ՔԲԿ-ին տրամադրել է զինյալներ, պայթուցիկ նյութեր, զենք և զինամթերք։

2016 թվականի օգոստոսին Թուրքիան սկսեց «Եփրատի վահան» գործողությունը՝ կանխելու համար, որ քրդերի գլխավորած Սիրիայի դեմոկրատական ուժերը (ՍԴՈՒ) կապեն Աֆրին կանտոնը (այժմ՝ Աֆրինի շրջան) Ռոջավայի մնացած մասի հետ և Մանբիջը գրավեն ՍԴՈՒ-ից: Թուրքական և Թուրքիայի կողմից աջակցվող սիրիական ապստամբ ուժերը կանխեցին Ռոջավայի կանտոնների կապը և գրավեցին Ջարաբուլուսի բոլոր բնակավայրերը, որոնք նախկինում գտնվում էին ՍԴՈՒ-ի վերահսկողության տակ։ ՍԴՈՒ-ն շրջանի մի մասը հանձնեց Սիրիայի կառավարությանը՝ որպես բուֆերային գոտի Թուրքիայի դեմ։ Մանբիջը մնաց ՍԴՈՒ-ի վերահսկողության տակ:

2018 թվականի սկզբին Թուրքիան սկսեց «Ձիթենու ճյուղ» գործողությունը՝ Թուրքիայի կողմից աջակցվող Սիրիայի ազգային բանակի հետ միասին՝ քրդական մեծամասնություն կազմող Աֆրինը գրավելու և քրդերին և ՍԴՈՒ-ին տարածաշրջանից դուրս մղելու համար։ Աֆրին կանտոնը, որը շրջանի ստորաբաժանում է, օկուպացվել է, և ավելի քան 100,000 խաղաղ բնակիչներ տեղահանվել և տեղափոխվել են Աֆրինի շրջանի Շահբա կանտոն, որը մնացել է ՍԴՈՒ-ի, այն ժամանակ ՍԴՈՒ-ի և Սիրիայի արաբական բանակի համատեղ վերահսկողության տակ: Մնացած ՍԴՈՒ ուժերը հետագայում շարունակական ապստամբություն են սկսել Թուրքիայի և Թուրքիայի կողմից աջակցվող սիրիական ապստամբ ուժերի դեմ։
մինի|Ռաս ալ-Այնի հրետակոծությունը 2019 թվականին Սիրիայի հյուսիս-արևելքում թուրքական հարձակման ժամանակ:
2019 թվականին Թուրքիան սկսեց «Խաղաղության աղբյուր» գործողությունը ՍԴՈՒ-ի դեմ: Հոկտեմբերի 9-ին թուրքական ռազմաօդային ուժերը ավիահարվածներ են հասցրել սահմանամերձ քաղաքներին։ Հոկտեմբերի 6-ին Միացյալ Նահանգների նախագահ Դոնալդ Թրամփը հրամայել էր Միացյալ Նահանգների զորքերին դուրս գալ Սիրիայի հյուսիս-արևելքից, որտեղ նրանք աջակցություն էին ցուցաբերում ՍԴՈՒ-ին։ Լրագրողները դուրսբերումը անվանել են «լուրջ դավաճանություն քրդերի նկատմամբ» և «աղետալի հարված ԱՄՆ-ի հեղինակությանը որպես դաշնակից և Վաշինգտոնի դիրքին համաշխարհային ասպարեզում». մեկ լրագրող նշել է, որ «սա ԱՄՆ արտաքին քաղաքականության ամենավատ աղետներից մեկն էր Իրաքի պատերազմից ի վեր»։ Թուրքական և Թուրքիայի կողմից աջակցվող սիրիական ապստամբ ուժերը 9-օրյա գործողության ընթացքում գրավեցին 68 բնակավայր, այդ թվում՝ Ռաս ալ-Այնը, Թել Աբյադը, Սուլուքը, Մաբրուքան և Մանաջիրը, նախքան 120-ժամյա հրադադարի հայտարարումը։ Գործողությունը դատապարտվեց միջազգային հանրության կողմից,[134] և հաղորդվեց թուրքական ուժերի կողմից մարդու իրավունքների խախտումների մասին։ Լրատվամիջոցները հարձակումը որակեցին որպես «անսպասելի», քանի որ Թուրքիայի նախագահ Ռեջեփ Թայիփ Էրդողանը ամիսներ շարունակ զգուշացրել էր, որ Հյուսիսային Սիրիայի բուֆերային գոտուց անկախ՝ քրդերի ներկայությունը թուրք-սիրիական սահմանին անընդունելի է։ Հարձակման չնախատեսված հետևանքն այն էր, որ այն բարձրացրեց Սիրիայի հյուսիս-արևելյան վարչակազմի համաշխարհային ժողովրդականությունն ու լեգիտիմությունը, և մի քանի Ժողովրդական միության և քրդական ուժերի ներկայացուցիչներ աննախադեպ չափով միջազգային ճանաչում ձեռք բերեցին: Այնուամենայնիվ, այս իրադարձությունները լարվածություն առաջացրին քրդերի ներսում, քանի որ տարաձայնություններ առաջացան ՔԲԿ-ի և սիրիաբնակ քրդերի ղեկավարության միջև: Վերջիններս վճռականորեն տրամադրված էր պահպանել տարածաշրջանային ինքնավարությունը և հույս ուներ շարունակել դաշինքը Միացյալ Նահանգների հետ: Ի հակադրություն դրա, Քրդական աշխատավորական կուսակցության կենտրոնական հրամանատարությունն այժմ պատրաստ էր վերսկսել բանակցությունները Թուրքիայի հետ, անվստահություն էր տածում Միացյալ Նահանգների նկատմամբ և շեշտում էր իր ձախակողմյան գաղափարախոսության միջազգային հաջողությունը՝ Ռոջավայի որպես վարչական միավորի գոյատևման փոխարեն։

### Ասադի ռեժիմի անկում
[մինի|Աշխարհաքաղաքական փոփոխություններ [Սիրիական ընդդիմության հարձակում|ընդդիմության հարձակումների ընթացքում, ապստամբները՝ կանաչ, իսկ Վարչությունը՝ դեղին]]
2024 թվականի նոյեմբերին Սիրիական ընդդիմության հարձակումների ժամանակ, որոնք տապալեցին Ասադի ռեժիմը, ՍԴԿ-ն գրավեց Դեյր էլ-Զոր հարավարևելյան քաղաքը։ ՍԴԿ-ի ուժերը դուրս եկան Դեր Զորից՝ տեղի բնակչության բողոքի ցույցերից հետո, և քաղաքը արագորեն գրավվեց Թահրիր ալ-Շամի կողմից։ Դեկտեմբերի 12-ին Վարչությունը հայտարարեց, որ սիրիական հեղափոխության դրոշն ընդունել է որպես Սիրիայի պաշտոնական դրոշ։

Չնայած Ասադի ռեժիմի փլուզմանը՝ Թուրքիան և Թուրքիայի կողմից աջակցվող ուժերը հարձակում սկսեցին ՍԴՈՒ ուժերի դեմ։ Դեկտեմբերի 9-ին զինյալները գրավեցին Մանբիջ քաղաքը։ Հարձակումը շարունակվեց 2024 թվականի Քոբանիի բախումներով, որոնք ավարտվեցին ՍԴՈՒ-ի հաղթանակով: Սա տեղի ունեցավ ԱՄՆ-ի միջնորդությամբ կնքված զինադադարից և ՍԱԲ-ի կողմից Թիշրինի ամբարտակը և Կարա-Կոզակ կամուրջը գրավելու ձախողումից հետո։ Դրան հաջորդեց Արևելյան Հալեպի հարձակման հակագրոհը (2024–2025): Մարտի 10-ին կնքվեց հրադադարի համաձայնագիր, որը կնքվել էր միջազգային կոալիցիայի միջնորդությամբ և որը վիճարկվող ամբարտակները պահում էր ՍԴՈՒ-ի վերահսկողության տակ մինչև պայմանագրի ժամկետի ավարտը՝ 2026 թվականի հունվարի 1-ը։

2025 թվականի հոկտեմբերին և դեկտեմբերին բախումներ տեղի ունեցան Հալեպի Շեյխ Մակսուդ անկլավի նկատմամբ ՍԴՈՒ-ի և Վարչության վերահսկողության շուրջ, սակայն երկու դեպքում էլ ՍԴՈՒ-ն և կառավարությունը կարողացան դիվանագիտական բանակցություններ վարել և մի քանի օր անց դադարեցնել բախումները՝ պահպանելով ստատուս քվոն։ Այս բախումներից անկախ, 2025 թվականի դեկտեմբերի 18-ին Միավորված Ազգերի Կազմակերպությունը զեկույց հրապարակեց, որ ՍԴՈՒ-ն և Վարչությունը պետք է համաձայնության գան Սիրիայի նոր կառավարությանը ինտեգրվելու ճանապարհային քարտեզի շուրջ։ Բանակցությունները նույնպես համաձայնեցվեցին, սակայն նոր կառավարության հետ բանակցությունները արագորեն փակուղի մտան Վարչության կողմից ժամանակավոր կառավարության ներառականության վերաբերյալ քննադատության պատճառով։ Դեկտեմբերի 25-ին Սիրիայի կառավարությունը հայտարարել էր, որ դադարեցնում է ՍԴՈՒ-ի և Վարչության հետ բոլոր հաղորդակցությունները։

2026 թվականի հունվարի 3-ին Վարչության բանակցային կոմիտեի խոսնակ Մարիամ Իբրահիմը հայտարարեց, որ չնայած հարաբերությունները մնում են «մի փոքր թույլ», երկու կողմերն էլ առաջնահերթություն են տալիս ռազմական ինտեգրմանը, և որ դրա համար վերջնական ժամանակացույց կսահմանվի «առաջիկա օրերին»։ Այնուամենայնիվ, հունվարի 6-ին Սիրիայի կառավարությունը հայտարարեց, որ ՍԴՈՒ-ի ուժերը կրակ են բացել իրենց զորքերի վրա Հալեպում, որի արդյունքում զոհվել է մեկ կառավարական զինվոր։ Հունվարի 7-ին անկլավի դեմ տեղի ունեցավ լայնածավալ համակցված զենքի հարձակում, իսկ հունվարի 8-ին՝ ներթափանցման փորձ, նախքան Շեյխ Մաքսուդում ՍԴՈՒ-ի ուժերը հունվարի 9-ին համաձայնեցին կառավարության կողմից հրադադարի մասին, որի արդյունքում ՍԴՈՒ-ի մարտիկները և նրանց ուղեկցել ցանկացող քաղաքացիական անձինք ավտոբուսներով անկլավից դուրս բերվեցին Վարչություն։ Վերջին կառավարական հարձակումը տեղի կունենա հունվարի 10-ին, որի ընթացքում հինգ անդամներ ինքնասպանական ռումբ են իրականացրել առաջխաղացող կառավարական ուժերի դեմ, քանի որ օրվա վերջում անկլավն արդեն կառավարության ձեռքում էր, իսկ մնացած ՍԴՈՒ ուժերը հանձնվել էին։
[մինի|[Հյուսիսարևելյան Սիրիայի վրա հարձակում (2026)|Հյուսիսարևելյան Սիրիայի վրա հարձակումը 2026 թվականին]]
2026 թվականի հունվարի 13-ին նոր վերակազմավորված Սիրիայի բանակը ընդլայնել է իր գործողությունները՝ սկսելով խոշոր հարձակում ալ-Ռակկայի և Դեյր էզ-Զորի մարզերում Վարչության դիրքերի դեմ։ Կառավարական նոր հարձակման արդյունքում ՍԴՈՒ-ի արաբական տարրերը քայքայվեցին, քանի որ արաբական ցեղային և կլանային ուժերը պարտիզանական պատերազմ սկսեցին նրանց դեմ Դեյր էզ-Զորում, որը ապահովեց ռազմավարական նավթահանքեր, մինչդեռ արաբական ՍԴՈՒ ստորաբաժանումները հիմնականում արաբական քաղաքներում, ինչպիսին է ալ-Ռակկան, զանգվածաբար փախուստի դիմեցին։ Հունվարի 18-ին հայտարարվեց ԱՄՆ դեսպան Թոմ Բարաքի միջոցով բանակցված ՍԴՈւ-ի հետ 14 կետից բաղկացած հրադադարի համաձայնագրի մասին, որի համաձայն ՍԴՈւ-ն պետք է ինտեգրվի Սիրիայի կառավարությանը, իսկ ալ-Ռակկայի և Դեյր էզ-Զորի մարզերը անմիջապես կհանձնվեն կառավարությանը, իսկ Վարչությունը կմնա որպես ալ-Հասաքայի մարզի մնացորդային գավառ։ Բացի այդ, հրադադարը նախատեսում էր «Իսլամական պետության» անդամների համար ռազմագերիների ճամբարների, բոլոր սահմանային անցակետերի և նավթահանքերի կառավարումը։

## Քաղաքականություն
մինի|Տեղակայությունը Սիրիայի քաղաքացիական պատերազմում, մինչև 2024 թվականի վերջի հարձակումները
Շրջանի վարչակազմի կողմնակիցները նշում են, որ այն պաշտոնապես աշխարհիկ պետություն է՝ ժողովրդավարական կոնֆեդերալիզմի և լիբերտարիան սոցիալիզմի վրա հիմնված ուղիղ ժողովրդավարական հավակնություններով, խթանելով ապակենտրոնացումը, գենդերային հավասարությունը, շրջակա միջավայրի կայունությունը, սոցիալական էկոլոգիան և կրոնական, մշակութային և քաղաքական բազմազանության նկատմամբ բազմակարծության հանդուրժողականությունը, և որ այս արժեքները արտացոլվում են նրա սահմանադրության, հասարակության և քաղաքականության մեջ՝ նշելով, որ այն դաշնային պետության մոդել է Սիրիան որպես ամբողջություն, այլ ոչ թե լիակատար անկախություն։ Կուսակցական և անկուսակցական աղբյուրները նաև մեղադրել են տարածաշրջանի վարչակազմին ավտորիտարիզմի, լրատվամիջոցների գրաքննության, բռնի անհետացումների, Բաասական ռեժիմին աջակցելու, քրդացման և տեղահանության մեջ։ Միևնույն ժամանակ, Վարչությունը կուսակցական և անկուսակցական աղբյուրների կողմից նկարագրվել է որպես Սիրիայի ամենաժողովրդավարական համակարգը՝ ուղղակի բաց ընտրություններով, սոցիալական հավասարությամբ, տարածաշրջանում մարդու իրավունքների հարգմամբ, ինչպես նաև փոքրամասնությունների և իրավունքների պաշտպանությամբ։

Վարչությունը համընդհանուր ժողովրդավարական, կայուն, ինքնավար, բազմակարծիք, հավասար և ֆեմինիստական քաղաքականություն է վարում՝ այլ կուսակցությունների և կազմակերպությունների հետ երկխոսություններում։

Տարածաշրջանի քաղաքական համակարգը հիմնված է ընդունված սահմանադրության վրա, որը պաշտոնապես կոչվում է «Սոցիալական պայմանագրի խարտիա»։ Սահմանադրության առաջին տարբերակը վավերացվել է 2014 թվականի հունվարի 9-ին և նախատեսում է, որ տարածաշրջանի բոլոր բնակիչները պետք է վայելեն հիմնարար իրավունքներ, ինչպիսիք են գենդերային հավասարությունը և կրոնի ազատությունը։ Այն նաև նախատեսում է սեփականության իրավունք։ Տարածաշրջանի համայնքային կառավարման համակարգն ունի ուղղակի ժողովրդավարական ձգտումներ։

Նախկին դիվանագետ Կարն Ռոսը 2015 թվականի սեպտեմբերին The New York Times-ում նշել է․

2016 թվականին Chatham House-ի հետազոտական հոդվածում նշվում էր, որ իշխանությունը մեծապես կենտրոնացված է Դեմոկրատական միության կուսակցության ձեռքում։ Թուրքիայի Իմրալիում բանտարկված Քրդական բանվորական կուսակցության առաջնորդ Աբդուլլահ Օջալանը դարձել է տարածաշրջանի պաշտամունքային դեմք, որի ժողովրդավարական կոնֆեդերալիզմի գաղափարախոսությունը ձևավորել է տարածաշրջանի հասարակությունն ու քաղաքականությունը։

Ներկայացված կուսակցություններից բացի, Սիրիայի հյուսիսում գործում են մի շարք այլ քաղաքական խմբեր։ Դրանցից մի քանիսը, ինչպիսիք են Սիրիայում քրդական ազգային դաշինքը, Դեմոկրատական պահպանողական կուսակցությունը, Ասորական դեմոկրատական կուսակցությունը և այլն, ակտիվորեն մասնակցում են տարածաշրջանի կառավարմանը։
մինի|Ջերմոցային ֆերմա՝ էկոլոգիական կոոպերատիվ գյուղատնտեսության համար
Տարածաշրջանի քաղաքականությունը նկարագրվել է որպես «ազատական միջազգային ձգտումներ» ունեցող, որը ազդվել է ՔԲԿ-ի անարխիզմի ուղղությամբ շարժվելուց, բայց նաև ներառում է տարբեր «ցեղային, ազգային-աղանդավորական, կապիտալիստական և նահապետական կառուցվածքներ»: Տարածաշրջանն ունի «համակառավարման» քաղաքականություն, որի համաձայն տարածաշրջանի կառավարման յուրաքանչյուր մակարդակում յուրաքանչյուր պաշտոն ներառում է «կանացի համարժեք հավասար իշխանություն» տղամարդու հետ։ Նմանապես, կան ձգտումներ բոլոր էթնո-կրոնական բաղադրիչների հավասար քաղաքական ներկայացվածության համար՝ արաբների, քրդերի և ասորիների՝ որպես ամենամեծ թվով։ Սա համեմատվել է Լիբանանի դավանանքային համակարգի հետ, որը հիմնված է այդ երկրի հիմնական կրոնների վրա։

Այս կառավարումը բողոքի ցույցեր է առաջացրել տարբեր տարածքներում, քանի որ նրանք առաջին անգամ գրավել են տարածքները։ 2019 թվականին Դեյր էզ-Զորի մարզի արևելյան հատվածի տասնյակ գյուղերի բնակիչները երկու շաբաթ շարունակ ցույցեր անցկացրեցին՝ նոր տարածաշրջանային ղեկավարությունը համարելով քրդերով գերիշխող և ոչ ներառական, որպես պատճառներ նշելով ԻԼԻՊ-ի կասկածյալ անդամների ձերբակալությունները, նավթի թալանը, ենթակառուցվածքների բացակայությունը, ինչպես նաև ՍԴԿ-ին հարկադիր զորակոչը: Բողոքի ցույցերը հանգեցրին մահվան և վիրավորների։ 2016 թվականին հետազոտող Խեդեր Խադուրը հայտարարեց, որ ալ-Ռակկայի մարզպետարանի տեղական խորհուրդների ղեկավարները ՍԴԿ-ի կողմից ընտրվել են վերևից ներքև, և որ ԻԼԻՊ-ի անդամներին նույնականացնելու ստուգման գործընթացը խոչընդոտներ է ստեղծել փախստականների վերադարձի համար: Նա նշեց, որ նոր կառույցների վերաբերյալ անհամաձայնություն կա, ինչպես նաև ՍԴԿ-ի և տեղական բնակչության որոշ ժողովրդագրական բաղադրիչների միջև վստահության պակաս կա։

Ալ-Կամիշլին սկզբում ծառայել է որպես վարչակազմի փաստացի մայրաքաղաք, բայց տարածքի կառավարման մարմինը հետագայում տեղափոխվել է Այն Իսա։

### Իշխանությունների տարանջատում
2018-2019 թվականների ընթացքում քաղաքական կառուցվածքում իշխանությունների տարանջատումը ներառում էր երեք հիմնական բաղադրիչ՝ Սիրիայի ժողովրդավարական խորհուրդը՝ որպես քաղաքական կուսակցությունների և կազմակերպությունների ներկայացուցչական մարմին, այլ կուսակցական կառույցեր՝ որպես արհմիությունների և քաղաքացիական հասարակության միավորումների ներկայացուցչական մարմին։  Այն ինքնին մոտավորապես կառուցված է Մոնտեսկյոյի մոդելով, որն ունի Գործադիր խորհուրդ՝ գործադիր վերահսկողության պարտականություններով՝ գրասենյակների և հանձնաժողովների միջոցով, Գլխավոր խորհուրդ, որը համակարգում է օրենսդրությունը և նպատակ ունի խթանել տարածաշրջանների միջև իրավական միավորումը, և Արդարադատության խորհուրդ, որը նպատակ ունի համակարգել տարածաշրջանների արդարադատության համակարգերը։

2023 թվականի սահմանադրության համաձայն՝ Ժողովրդական խորհուրդն ունի օրենսդիր իշխանություն՝ համաձայն 92-րդ հոդվածի, իսկ Իրավական խորհուրդը «մշակում է օրենքներ և կանոնակարգեր՝ հիմնված իրավունքների էթիկայի և ժողովրդավարական սկզբունքների վրա»՝ համաձայն 103-րդ հոդվածի։

Համայնքները նախատեսված են որպես հիմնական քաղաքական մարմին՝ ավելի բարձր մակարդակի (թաղային, ենթաշրջանային, շրջանային, կանտոնային, շրջանային) խորհուրդների հաջորդականությամբ։ Որոշումները պետք է կայացվեն ենթակայության սկզբունքի համաձայն՝ որոշման համար առավելագույնս համապատասխան տեղական մակարդակում։ 2018–2019 թվականների կառուցվածքում խորհուրդներն ու կոմիտեները ունեն գենդերային քվոտա, որը պահանջում է կանանց 40% և տղամարդկանց 40% նվազագույն մասնակցություն։

### Վարչական բաժանումներ
մինի|Հյուսիսային և Արևելյան Սիրիայի ժողովրդավարական ինքնավար վարչակազմի շրջաններ
2014 թվականի սահմանադրության 8-րդ հոդվածը սահմանում է, որ «Ինքնավար շրջանների բոլոր կանտոնները հիմնված են տեղական ինքնակառավարման սկզբունքի վրա: Կանտոնները կարող են ազատորեն ընտրել իրենց ներկայացուցիչներին և ներկայացուցչական մարմիններին, և կարող են հետապնդել իրենց իրավունքները այնքանով, որքանով դա չի հակասում Կանոնադրության հոդվածներին»։ Կանտոնները հետագայում վերակազմակերպվեցին շրջանների՝ ենթակա կանտոններով/մարզերով, տարածքներով, շրջաններով և համայնքներով: 2018 թվականի սեպտեմբերի 6-ին, Այն Իսայում կայացած Սիրիայի ժողովրդավարական խորհրդի նիստի ժամանակ, ընդունվեց շրջանի նոր անվանումը՝ «Հյուսիսային և Արևելյան Սիրիայի ինքնավար վարչակազմ», որը ներառում է Եփրատ, Աֆրին և Ջազիրա շրջանները, ինչպես նաև ալ-Ռակկա, Մանբիջ, Տաբկա և Դեյր էզ-Զոր շրջանների տեղական քաղաքացիական խորհուրդները: Նիստի ընթացքում ստեղծվեց 70 անդամից բաղկացած «Հյուսիսային և Արևելյան Սիրիայի ինքնավար վարչակազմի գլխավոր խորհուրդ»։

ՍԴԿ-ն դուրս եկավ Աֆրին շրջանից 2018 թվականին, Մանբիջ շրջանից 2024 թվականին և Դեյր էզ-Զոր, ալ-Ռակկա և Տաբկա շրջաններից 2026 թվականին, ինչպես նաև մասամբ Ջազիրա և Եփրատ շրջաններից:

### Սիրիայի ժողովրդավարական խորհուրդ
2015 թվականի դեկտեմբերին, ալ-Մալիքիայում տարածաշրջանի ներկայացուցիչների հանդիպման ժամանակ, ստեղծվեց Սիրիական ժողովրդավարական խորհուրդը (ՍԴԽ)՝ որպես Սիրիական ժողովրդավարական ուժերի քաղաքական ներկայացուցիչ։ Հիմնադրման ժամանակ ՍԴԽ-ն ղեկավարելու համար ընտրված համանախագահներն էին ականավոր մարդու իրավունքների պաշտպան Հայթամ Մաննան և TEV-DEM գործադիր խորհրդի անդամ Իլհամ Էհմեդը։

### Ընտրություններ
Ըստ 2023 թվականի Սահմանադրության, մունիցիպալ ներկայացուցիչների երեք հինգերորդը ընտրվում է ընդհանուր բնակչության կողմից, իսկ երկու հինգերորդը՝ ժողովրդագրական բաղադրիչներով ընտրված ներկայացուցիչները։ Հյուսիսային և Արևելյան Սիրիայի ժողովրդի մակարդակի ժողովրդավարական խորհուրդը պարտավոր է ունենալ հիսուն տոկոս կանայք։

Մունիցիպալ կառավարման մարմինները կոչվում են քաղաքային խորհուրդներ, քաղաքային խորհուրդներ, իսկ ամենափոքր միավորների համար՝ համայնքներ։ 2025 թվականի հուլիսի դրությամբ կար 36 քաղաքային խորհուրդ, 152 քաղաքային խորհուրդ և 3950 համայնք։

Ընդհանուր ընտրությունները նախատեսված էին 2014 և 2018 թվականներին, սակայն հետաձգվեցին մարտերի պատճառով։

Տեղական ընտրությունները տեղի ունեցան 2015 թվականի մարտին։

Համայնքային ընտրությունները տեղի են ունեցել 2017 թվականի սեպտեմբերի 22-ին: Ընտրությունների ընթացքում, որոնք կազմակերպվել էին Բարձրագույն ընտրական հանձնաժողովի կողմից, 12,421 թեկնածու մրցել է մոտ 3,700 համայնքային պաշտոնների համար։

Ջազիրա, Եփրատ և Աֆրին շրջանների քաղաքային և քաղաքային խորհուրդների ընտրությունները տեղի են ունեցել 2017 թվականի դեկտեմբերին։ Աֆրին շրջանի մեծ մասը 2018 թվականի սկզբին գրավվել է Թուրքիայի գլխավորած ուժերի կողմից, չնայած վարչական բաժանումը շարունակել է գործել Թել Ռիֆաաթից՝ Վարչության և Սիրիայի բանակի համատեղ վերահսկողության ներքո։

2024 թվականի նախատեսված ընտրությունները բազմիցս հետաձգվել են նաև 2025 թվականի ընթացքում։

## Կրթություն, լրատվամիջոցներ և մշակույթ
### Դպրոց
մինի|Թատերական կենտրոն Ռոջավայում՝ Քոբանիում, 2014
Բաաս կուսակցության կառավարման օրոք դպրոցական կրթությունը բաղկացած էր միայն արաբալեզու հանրային դպրոցներից, որոնք լրացվում էին ասորական մասնավոր դավանանքային դպրոցներով: 2015 թվականին շրջանի վարչակազմը հանրային դպրոցների համար ներմուծեց մայրենի լեզվով (քրդերեն կամ արաբերեն) տարրական կրթություն և պարտադիր երկլեզու կրթություն (քրդերեն և արաբերեն), անգլերենով՝ որպես պարտադիր երրորդ լեզու: Սիրիայի կենտրոնական կառավարության հետ ուսումնական ծրագրերի շուրջ շարունակվում են անհամաձայնություններ և բանակցություններ, որը, ընդհանուր առմամբ, դեռևս վճարում է հանրային դպրոցների ուսուցիչներին:

2016 թվականի օգոստոսին ասորական համայնքի կողմից ալ-Կամիշլի քաղաքում հիմնադրվեց «Ուրհի» կենտրոնը՝ Ջազիրայի շրջանի հանրային դպրոցներում սիրիական-արամեերենը լրացուցիչ լեզու դարձնելու ուսուցիչներ պատրաստելու համար, որը մեկնարկեց 2016/17 ուսումնական տարում։ Շրջանի կրթության կոմիտեի տվյալներով՝ 2016/2017 թվականներին «հին ուսումնական ծրագիրը փոխարինվել է երեքով՝ քրդերեն, արաբերեն և ասորերեն լեզուներով դասավանդմամբ»։ 2017 թվականի օգոստոսին «Ուրհի» կենտրոնի Գալենոս Յուսեֆ Իսան հայտարարեց, որ սիրիական ուսումնական ծրագիրը կընդլայնվի մինչև 6-րդ դասարան, որը նախկինում սահմանափակված էր 3-րդ դասարանով, և ուսուցիչները կուղարկվեն ալ-Հասաքայի, ալ-Կահտանիայի և ալ-Մալիքիայի սիրիական դպրոցներ։ 2018–2019 ուսումնական տարվա սկզբին քրդերենի և արաբերենի ուսումնական ծրագրերը ընդլայնվել են մինչև 1-12-րդ դասարաններ, իսկ սիրիերենը՝ մինչև 1-9-րդ դասարաններ: Ներդրվել են նաև «կինոլոգիայի» դասընթացներ։ Ընդհանուր առմամբ, դպրոցներին խրախուսվում է դասավանդել վարչակազմի «ուտոպիական դոկտրինան», որը խթանում է բազմազանությունը, ժողովրդավարությունը և Աբդուլլահ Օջալանի գաղափարները։ Դպրոցական համակարգի և ուսումնական ծրագրի փոփոխությունների նկատմամբ տեղական արձագանքները խառը էին: Մինչ շատերը գովաբանում էին նոր համակարգը, քանի որ այն խրախուսում էր հանդուրժողականությունը և թույլ էր տալիս քրդերին և այլ փոքրամասնություններին դասավանդել իրենց մայրենի լեզվով, մյուսները քննադատել են այն որպես դե ֆակտո պարտադիր ինդոկտրինացիա։
մինի|Թև-Ջանդի ավագ դպրոցի աշակերտները դասարանում պարում են սիրիական մշակույթի դասի ժամանակ։
Տարածաշրջանի դաշնային, տարածաշրջանային և տեղական վարչակազմերը մեծ շեշտադրում են կատարում գրադարանների և կրթական կենտրոնների խթանման վրա՝ ուսուցումը, սոցիալական և գեղարվեստական գործունեությունը հեշտացնելու համար: Օրինակներ են Ամուդայում գտնվող «Նահավանդ» մանկական տաղանդների զարգացման կենտրոնը (հիմնադրվել է 2015 թվականին) և Քոբանիի «Ռոդի և Փերվին» գրադարանը (մայիս 2016)։

Ասորական մասնավոր դավանանքային դպրոցների համար սկզբում փոփոխություններ չեն եղել։ Այնուամենայնիվ, 2018 թվականի օգոստոսին հաղորդվեց, որ տարածաշրջանի իշխանությունները փորձում են ներդնել իրենց սեփական սիրիական ուսումնական ծրագիրը մասնավոր քրիստոնեական դպրոցներում, որոնք շարունակում են օգտագործել արաբերեն ուսումնական ծրագիրը՝ սիրիական սահմանափակ դասընթացներով, որը հաստատվել է Ասադի ռեժիմի կողմից և սկզբնապես մշակվել է Սիրիայի կրթության նախարարության կողմից՝ քրիստոնյա հոգևորականների հետ համագործակցությամբ 1950-ականներին: Դրան չհամապատասխանող դպրոցների փակման սպառնալիքը հանգեցրեց ալ-Կամիշլիում բողոքի ցույցերի բռնկմանը։ Ավելի ուշ՝ 2018 թվականի սեպտեմբերին, տարածաշրջանի իշխանությունների և տեղական սիրիական ուղղափառ արքեպիսկոպոսության միջև համաձայնություն կնքվեց, որի համաձայն այս դպրոցների երկու առաջին դասարանները կսովորեին տարածաշրջանի սիրիական ուսումնական ծրագիրը, իսկ երրորդից վեցերորդ դասարանները կշարունակեին սովորել Դամասկոսի կողմից հաստատված ուսումնական ծրագիրը։

### Բարձրագույն կրթություն
2024 թվականի դրությամբ տարածաշրջանն ունի երեք համալսարան՝ Ռոջավայի համալսարանը ալ-Կամիշլիում, Քոբանիի համալսարանը Քոբանիում և Ալ-Շարկի համալսարանը ալ-Ռակկայում և Տաբկայում։ Երեք համալսարանները ներկայացված են Հյուսիսային և Արևելյան Սիրիայի համալսարանների խորհրդով։

Չնայած Սիրիայի քաղաքացիական պատերազմի սկզբում տարածաշրջանի տարածքում բարձրագույն կրթության հաստատություն չկար, այդ ժամանակվանից ի վեր տարածաշրջանի վարչակազմերի կողմից այդպիսի հաստատությունների աճող թիվ է ստեղծվել:

* 2014 թվականի սեպտեմբերին ալ-Կամիշլիում Միջագետքի հասարակական գիտությունների ակադեմիան սկսեց դասընթացները։ Ոչ ավանդական ակադեմիական փիլիսոփայությամբ և հայեցակարգով նախագծված ավելի շատ նման ակադեմիաներ գտնվում են հիմնադրման կամ պլանավորման գործընթացում։
* 2015 թվականի օգոստոսին Աֆրինում սկսեց դասավանդել ավանդական ձևով նախագծված Աֆրինի համալսարանը՝ գրականության, ճարտարագիտության և տնտեսագիտության սկզբնական ծրագրերով, ներառյալ բժշկության, տեղագրական ճարտարագիտության, երաժշտության և թատրոնի, բիզնեսի կառավարման և քրդերեն լեզվի ինստիտուտները։ 2018 թվականին թուրքական բանակի կողմից Աֆրին ներխուժելուց հետո, մի քանի ուսանողներ տեղափոխվեցին ալ-Կամիշլիի Ռոջավայի համալսարան։
* 2016 թվականի հուլիսին Ջազիրա կանտոնի կրթության խորհուրդը ալ-Կամիշլիում ստեղծեց Ռոջավայի համալսարանը՝ բժշկության, ճարտարագիտության, գիտությունների, արվեստի և հումանիտար գիտությունների ֆակուլտետներով: Դասավանդվող ծրագրերը ներառում են առողջապահություն, համակարգչային և գյուղատնտեսական ճարտարագիտություն, ֆիզիկա, քիմիա, պատմություն, հոգեբանություն, աշխարհագրություն, մաթեմատիկա և տարրական դպրոցի դասավանդում, ինչպես նաև քրդական գրականություն։
* Ռմելանում կա նավթի և դեղագիտության լրացուցիչ ֆակուլտետ։ Դրա ուսուցման լեզուն քրդերենն է, և Ֆրանսիայի Փարիզ 8 համալսարանի հետ համագործակցության համաձայնագրի համաձայն՝ համալսարանը բացեց ուսանողների գրանցում 2016-2017 ուսումնական տարվա համար։
* 2016 թվականի օգոստոսին Ջազիրա կանտոնի ոստիկանական ուժերը վերահսկողություն ստանձնեցին ալ-Հասաքա քաղաքի մնացած մասերի նկատմամբ, որոնց թվում էր արաբալեզու Ալ-Ֆուրատ համալսարանի Հասաքայի կամպուսը, և փոխադարձ համաձայնությամբ հաստատությունը շարունակում է գործել Դամասկոսի կառավարության բարձրագույն կրթության նախարարության իրավասության ներքո։

### Մամուլ
մինի|Հրապարակային ելույթ
Հյուսիսային և Արևելյան Սիրիայի 2014 թվականի Սահմանադրությունը, որը ներառում է Մարդու իրավունքների համընդհանուր հռչակագիրը, Քաղաքացիական և քաղաքական իրավունքների մասին միջազգային դաշնագիրը, Տնտեսական, սոցիալական և մշակութային իրավունքների մասին միջազգային դաշնագիրը, ինչպես նաև մարդու իրավունքների վերաբերյալ այլ միջազգայնորեն ճանաչված կոնվենցիաներ, երաշխավորում է խոսքի և մամուլի ազատությունը։ Արդյունքում, տարածաշրջանում ձևավորվել է բազմազան մեդիա լանդշաֆտ՝ երկրի քրդերեն, արաբերեն, սիրիա-արամերեն և թուրքերեն լեզուներով, ինչպես նաև անգլերենով, և լրատվամիջոցները հաճախ օգտագործում են մեկից ավելի լեզու։ Տարածաշրջանի ամենահայտնի լրատվամիջոցների շարքում են Hawar News Agency-ն և ARA News գործակալություններն ու կայքերը, ինչպես նաև Rojava Kurdist և Ronahî TV հեռուստաալիքները, և երկամսյա Nudem ամսագիրը: Տեղական թերթերի և ռադիոկայանների բազմազանություն է ձևավորվել: Այնուամենայնիվ, լրատվամիջոցները հաճախ բախվում են տնտեսական ճնշման, ինչպես ցույց տվեց Welati լրատվական կայքի փակումը 2016 թվականի մայիսին։ Բացի այդ, ինքնավար շրջանները որոշակի սահմանափակումներ են դրել մամուլի ազատության վրա, օրինակ՝ մամուլին ստիպելով ստանալ աշխատանքային թույլտվություններ: Դրանք կարող են չեղյալ հայտարարվել, այդպիսով սահմանափակելով որոշակի մամուլի գործակալությունների գործունեության հնարավորությունը: Այնուամենայնիվ, այս սահմանափակումների չափը մեծապես տարբերվում էր տարածքից տարածք: 2016 թվականի դրությամբ Քոբանիի կանտոնը ամենաքիչ սահմանափակումներ ունեցողն էր, որին հաջորդում էր Ջազիրա կանտոնը, որը ուշադիր հետևում և երբեմն կարգավորում էր մամուլի գործունեությունը։ Աֆրինի կանտոնը ամենասահմանափակվածն էր, և շատ տեղական լրագրողներ անանուն էին գործում։
մինի|Երեխաները սովորում են նվագել գործիքներ և արվեստ
Սիրիական քաղաքացիական պատերազմի համատեքստում քաղաքական ծայրահեղականությունը կարող է ճնշման տակ դնել լրատվամիջոցներին. օրինակ՝ 2016 թվականի ապրիլին Arta FM-ի («Սիրիայի ներսում գտնվող սիրիացիների կողմից անձնակազմով և հեռարձակվող առաջին և միակ անկախ ռադիոկայանը») շենքը Ամուդայում սպառնալիքի տակ է հայտնվել և այրվել անհայտ հարձակվողների կողմից։ 2018 թվականի դեկտեմբերին ստեղծվեց Ռոջավայի տեղեկատվական կենտրոնը։ Աֆրինում թուրքական ռազմական գործողության ընթացքում ՔԴԿ-ին կից իրաքյան քրդական Rudaw մեդիա ցանցին նույնպես արգելվեց հեռարձակել տարածաշրջանում։ 2019 թվականի սեպտեմբերի 2-ին Ռոջավայի իշխանությունները հետ վերցրեցին Իրաքյան Քրդստանում գործող «Քուրդիստան 24» ցանցին տարածաշրջանում աշխատելու լիցենզիան, իսկ նրա գրասենյակները բռնագրավվեցին։ Միջազգային լրատվամիջոցներն ու լրագրողները գործում են քիչ սահմանափակումներով տարածաշրջանում, որը Սիրիայի այն եզակի շրջաններից մեկն է, որտեղ նրանք կարող են գործել որոշակի ազատությամբ։ Տարածաշրջանում ինտերնետային կապերը հաճախ դանդաղ են անբավարար ենթակառուցվածքների պատճառով։ Ինտերնետային գծերը շահագործվում են «Սիրիական հեռահաղորդակցություն»-ի կողմից, որը 2017 թվականի հունվարի դրությամբ աշխատում է հարավային Ջազիրա շրջանում օպտիկամանրաթելային մալուխային ցանցի խոշոր ընդլայնման վրա։

### Արվեստ
Դե ֆակտո ինքնավար տարածաշրջանի ստեղծումից հետո Ջազիրա շրջանում գտնվող Արվեստի և ժողովրդավարական մշակույթի կենտրոնը դարձել է իրենց աշխատանքները ցուցադրող ձգտող արվեստագետների վայր Տարածաշրջանի խոշոր մշակութային միջոցառումների շարքում են մարտ/ապրիլին ամենամյա Թատրոնի փառատոնը, ինչպես նաև հունիսին ալ-Կամիշլի քաղաքում կայանալիք Ռոջավայի կարճ պատմվածքների փառատոնը, ինչպես նաև ապրիլին Աֆրինի կարճամետրաժ ֆիլմերի փառատոնը։

## Տնտեսություն
Ջազիրայի շրջանը ցորենի և բամբակի խոշոր արտադրող է և ունի զգալի նավթարդյունաբերություն։ Եփրատի շրջանը երեք շրջաններից ամենաշատն է ավերվել և ունի վերակառուցման հսկայական մարտահրավերներ, և վերջերս այնտեղ ջերմոցային գյուղատնտեսության որոշ շինարարություններ են տեղի ունեցել։ Գնային վերահսկողությունը կառավարվում է տեղական կոմիտեների կողմից, որոնք կարող են սահմանել հիմնական ապրանքների, ինչպիսիք են սնունդը և բժշկական ապրանքները, գինը։

Տեսություն է առաջացել, որ Ասադի կառավարությունը դիտավորյալ թերզարգացրել է Հյուսիսային Սիրիայի որոշ հատվածներ՝ տարածաշրջանը արաբականացնելու և անջատման փորձերը քիչ հավանական դարձնելու համար։ Սիրիական քաղաքացիական պատերազմի ընթացքում տարածաշրջանի ենթակառուցվածքները միջինում ավելի քիչ ավերածություններ են ապրել, քան Սիրիայի մյուս մասերում։ 2016 թվականի մայիսին Աֆրինի համալսարանի տնտեսական մարմնի ղեկավար և նախագահ Ահմեդ Յուսեֆը հայտարարեց, որ այդ ժամանակ տարածաշրջանի տնտեսական արդյունքը (ներառյալ գյուղատնտեսությունը, արդյունաբերությունը և նավթը) կազմում էր Սիրիայի համախառն ներքին արդյունքի մոտ 55%-ը։ 2014 թվականին Սիրիայի կառավարությունը դեռևս վճարում էր որոշ պետական ծառայողների, բայց ավելի քիչ, քան նախկինում։ Այնուամենայնիվ, տարածաշրջանի վարչակազմը հայտարարեց, որ «մեր նախագծերից ոչ մեկը չի ֆինանսավորվում ռեժիմի կողմից»։
մինի|Սիրիայում կայուն միկրոոռոգման համակարգ է ստեղծվել Վարչության կողմից հարավային Աֆրինում:
Սկզբում տարածաշրջանի մարդկանց կամ բիզնեսների վրա ուղղակի կամ անուղղակի հարկեր չկային. փոխարենը, վարչակազմը գումար էր հայթայթում հիմնականում մաքսատուրքերի և նավթի ու այլ բնական պաշարների վաճառքի միջոցով։ Այնուամենայնիվ, 2017 թվականի հուլիսին հաղորդվեց, որ Ջազիրա շրջանի վարչակազմը սկսել է եկամտային հարկ հավաքել տարածաշրջանում հանրային ծառայություններ մատուցելու համար։ 2016 թվականի մայիսին The Wall Street Journal-ը հաղորդեց, որ Սիրիայի առևտրականները տարածաշրջանը համարում են «միակ վայրը, որտեղ նրանք չեն ստիպված կաշառք տալ»։ Ամենամեծ քանակությամբ էներգիան արտադրվում է Եփրատ գետի վրա գտնվող Տաբկա ամբարտակի կողմից, որը Սիրիայի ամենամեծն է։

Ինքնավար տարածաշրջանի եկամտի հիմնական աղբյուրները ներկայացվել են հետևյալ կերպ. 1. Ջազիրա շրջանում հանրային սեփականություններ, ինչպիսիք են հացահատիկի պահեստները, նավթն ու գազը, 2. Սահմանային անցումներում գանձվող տեղական հարկերը և մաքսային վճարները, 3. Ծառայությունների մատուցումը, 4. Իրաքից և Թուրքիայից ստացված փոխանցումները, և 5. Տեղական նվիրատվությունները: 2015 թվականին ինքնավար վարչակազմը տեղեկատվություն է տրամադրել տարածաշրջանի ֆինանսների մասին, որտեղ նրա 2014 թվականի եկամուտը կազմել է մոտ 3 միլիարդ լիրայի ֆիլիպինյան լիգա (≈5.8 միլիոն ԱՄՆ դոլար), որից 50%-ը ծախսվել է «ինքնապաշտպանության և պաշտպանության» վրա, 18%-ը՝ Ջազիրա կանտոնի (այժմ՝ Ջազիրա շրջան) համար, 8.5%-ը՝ Քոբանի կանտոնի համար (այժմ՝ Եփրատի շրջան), 8.5%-ը՝ Աֆրին կանտոնի համար (հետագայում՝ Աֆրինի շրջան), 15%-ը՝ «Ներքին կոմիտեի» համար, իսկ մնացած գումարը պահուստ էր հաջորդ տարվա համար։ 2021 թվականին Վարչությունը անկասկած ամենաբարձր միջին աշխատավարձերն ու կենսամակարդակն ունի ամբողջ Սիրիայում, աշխատավարձերը կրկնակի բարձր են, քան ռեժիմի կողմից վերահսկվող Սիրիայում, սիրիական ֆունտի փլուզումից հետո Վարչությունը կրկնապատկեց աշխատավարձերը՝ գնաճը պահպանելու և լավ աշխատավարձ ապահովելու համար։ Վարչությունը դեռևս բախվում էր բաշխման, սննդի անվտանգության և առողջապահության հետ կապված խնդիրների։

### Արտաքին տնտեսական հարաբերություններ
մինի|Սեմալքայի սահմանային անցակետը՝ Իրաքի Քրդստանի կառավարության և Վարչության միջև՝ Տիգրիս գետի վրա:
Նավթի և սննդի արտադրությունը զգալի է, ուստի դրանք կարևոր արտահանումներ են: Գյուղատնտեսական արտադրանքներից են ոչխարաբուծության արտադրանքը, հացահատիկը և բամբակը: Կարևոր ներմուծումներն են սպառողական ապրանքները և ավտոմեքենաների պահեստամասերը։ Թուրքիայի հետ առևտուրը և մարդասիրական ու ռազմական օգնության հասանելիությունը դժվար է Թուրքիայի կողմից շրջափակման պատճառով։ Թուրքիան թույլ չի տալիս գործարարներին կամ ապրանքներին հատել իր սահմանը։ Թուրքիայի և ԻԼԻՊ-ի, ինչպես նաև մասամբ նաև Քրդստանի ինքնավարության կողմից զբաղեցված հարակից տարածքներից շրջափակումը ժամանակավորապես առաջացրել է Ջազիրայի և Եփրատի շրջանում հարաբերական գների լուրջ խեղաթյուրումներ (չնայած առանձին, Աֆրինի շրջանը սահմանակից է կառավարության կողմից վերահսկվող տարածքին 2016 թվականի փետրվարից ի վեր). օրինակ՝ Ջազիրայի և Եփրատի շրջանում մինչև 2016 թվականը բենզինը արժեր ընդամենը կեսը շշալցված ջրի գնից։

Իրաքի Քրդստանի հետ Սեմալկա սահմանային անցակետը պարբերաբար փակվել էր Քրդստանի տարածաշրջանային կառավարության (ՔՀԿ) կողմից, բայց մշտապես բաց է 2016 թվականի հունիսից ի վեր, և 2017 թվականի ապրիլին Սիրիայի կառավարության կողմից վերահսկվող տարածք տանող միջանցքի հաստատմանը զուգընթաց, տնտեսական փոխանակումները գնալով ավելի են կարգավորվել: Ավելին, 2017 թվականի մայիսին Հյուսիսային Իրաքում ԻԼԻՊ-ի դեմ պայքարող Ժողովրդական զորահավաք ուժերը մաքրեցին միջանցքը, որը կապում էր ինքնավար շրջանը և Իրաքի կառավարության կողմից վերահսկվող տարածքը։

### Տնտեսական քաղաքականության շրջանակ
մինի|Ինքնավար վարչակազմը աջակցում է աշխատողների կողմից կոոպերատիվներ ստեղծելու ջանքերին, ինչպիսին է Դերիկի այս կարի կոոպերատիվը:
Ինքնավար շրջանը կառավարվում է կոալիցիայի կողմից, որը նկարագրվել է որպես տնտեսության մոդել, որը համատեղում է կոոպերատիվը և մասնավոր ձեռնարկությունը։ 2012 թվականին մեկնարկվեց այսպես կոչված «Սոցիալական տնտեսության ծրագիր», որը հետագայում վերանվանվեց «Ժողովրդական տնտեսության ծրագիր»։ Մասնավոր սեփականությունը և ձեռներեցությունը պաշտպանված են «օգտագործման միջոցով սեփականության» սկզբունքով: Տարածաշրջանային պաշտոնյա դոկտոր Դարա Քուրդաքսին նշել է. «Ռոջավայում մեթոդը ոչ այնքան դեմ է մասնավոր սեփականությանը, այլ նպատակ ունի մասնավոր սեփականությունը դնել Ռոջավայում ապրող բոլոր ժողովուրդների ծառայությանը»։ Համայնքներ և կոոպերատիվներ են ստեղծվել անհրաժեշտ իրեր ապահովելու համար։ Կոոպերատիվները կազմում են գյուղատնտեսական արտադրության մեծ մասը և ակտիվ են շինարարության, գործարանների, էներգիայի արտադրության, անասնապահության, պիստակի և տապակած սերմերի, ինչպես նաև հանրային շուկաների ոլորտներում։ Տարածաշրջանի քաղաքներում և գյուղերում տեղի են ունեցել կոլեկտիվ գյուղատնտեսության մի քանի հարյուր դեպքեր, որոնց համայնքները բաղկացած են մոտավորապես 20-35 մարդուց։ Տարածաշրջանի «Տնտեսության նախարարության» տվյալներով՝ ամբողջ գույքի մոտավորապես երեք քառորդը հանձնվել է համայնքային սեփականությանը, իսկ արտադրության մեկ երրորդը փոխանցվել է աշխատավորական խորհուրդների անմիջական կառավարմանը։

## Օրենք և անվտանգություն
### Իրավական համակարգ
Սիրիական քաղաքացիական օրենքները ուժի մեջ են տարածաշրջանում, եթե դրանք չեն հակասում ինքնավար շրջանի Սահմանադրությանը: Փոփոխությունների օրինակներից մեկը անձնական կարգավիճակի մասին օրենքն է, որը Սիրիայում հիմնված է շարիաթի վրա և կիրառվում է շարիաթի դատարանների կողմից, մինչդեռ աշխարհիկ ինքնավար շրջանը հռչակում է կանանց բացարձակ հավասարություն օրենքի առջև՝ թույլատրելով քաղաքացիական ամուսնությունը և արգելելով հարկադիր ամուսնությունը, բազմակնությունը և անչափահասների ամուսնությունը:

Ներդրվել է քրեական արդարադատության նոր մոտեցում, որը շեշտը դնում է վերականգնման վրա՝ հատուցման փոխարեն։ Մահապատիժը վերացվել է։ Բանտերում հիմնականում պահվում են ԻԼԻՊ-ի և այլ ծայրահեղական խմբավորումների հետ կապված ահաբեկչական գործունեության մեջ մեղադրվող անձինք։ Amnesty International-ի 2015 թվականի սեպտեմբերի զեկույցում նշվում է, որ տարածաշրջանի իշխանությունները բանտարկել են 400 մարդ և քննադատվում են տարածաշրջանի դատական համակարգի պատշաճ ընթացակարգի թերությունները:

Տեղական մակարդակում քաղաքացիները ստեղծում են Խաղաղության և համաձայնության կոմիտեներ, որոնք խմբային որոշումներ են կայացնում մանր քրեական գործերի և վեճերի վերաբերյալ, ինչպես նաև առանձին կոմիտեներում լուծում են կանանց իրավունքներին վերաբերող հատուկ հարցեր, ինչպիսիք են ընտանեկան բռնությունը և ամուսնությունը: Տարածաշրջանային մակարդակում քաղաքացիները (ովքեր պարտադիր չէ, որ լինեն պատրաստված իրավաբաններ) ընտրվում են տարածաշրջանային ժողովրդական խորհուրդների կողմից՝ յոթ անդամից բաղկացած ժողովրդական դատարաններում ծառայելու համար: Հաջորդ մակարդակում կան չորս վերաքննիչ դատարաններ, որոնք կազմված են պատրաստված իրավաբաններից: Վերջին ատյանի դատարանը տարածաշրջանային դատարանն է, որը սպասարկում է ամբողջ տարածաշրջանը: Այս համակարգից առանձին, Սահմանադրական դատարանը որոշումներ է կայացնում կառավարության ակտերի և դատական գործընթացների համատեղելիության վերաբերյալ տարածաշրջանի սահմանադրությանը (կոչվում է Սոցիալական պայմանագիր)։

### Ոստիկանություն և անվտանգություն
մինի|ալ-Ռակկայի ներքին անվտանգության ուժերի անդամներ Այն Իսայում:
Տարածաշրջանում ոստիկանությունն իրականացնում է «Ասայիշ» զինված կազմավորումը: Ասայիշը ստեղծվել է 2013 թվականի հուլիսի 25-ին՝ Սիրիայի անվտանգության ուժերի նահանջից հետո անվտանգության բացը լրացնելու համար։ Հյուսիսային և Արևելյան Սիրիայի Սահմանադրության համաձայն, ոստիկանությունը տարածաշրջանների իրավասությունն է: Շրջանների Ասայիշ ուժերը կազմված են 26 պաշտոնական բյուրոներից, որոնք նպատակ ունեն ապահովել անվտանգություն և լուծել սոցիալական խնդիրներ: Ասայիշի վեց հիմնական ստորաբաժանումներն են՝ անցակետերի վարչությունը, հակաահաբեկչական ուժերի հրամանատարությունը (ՀԱՕ), հետախուզության վարչությունը, կազմակերպված հանցագործության դեմ պայքարի վարչությունը, երթևեկության վարչությունը և գանձապետարանի վարչությունը: Ստեղծվել է 218 Ասայիշ կենտրոն և 385 անցակետ՝ յուրաքանչյուր անցակետում 10 Ասայիշ անդամով: Հյուսիսային Սիրիայի առաջնագծում ԻԼԻՊ-ի դեմ անվտանգություն են ապահովում 105 Ասայիշ գրասենյակներ: Ավելի մեծ քաղաքներում կան գլխավոր վարչություններ, որոնք պատասխանատու են անվտանգության բոլոր ասպեկտների, այդ թվում՝ ճանապարհային վերահսկողությունների համար: Յուրաքանչյուր շրջան ունի ՀԱՕ հրամանատարություն, և յուրաքանչյուր Ասայիշ կենտրոն կազմակերպվում է ինքնուրույն։

Շրջանի ողջ տարածքում տեղական մակարդակի անվտանգությանը ծառայում են նաև քաղաքային քաղաքացիական պաշտպանության ուժերը և տարածաշրջանային ինքնապաշտպանության ուժերը: Ջազիրայի շրջանում Ասայիշները լրացվում են ասորական Սուտորո ոստիկանական ուժերով, որոնք կազմակերպված են ասորական բնակչություն ունեցող յուրաքանչյուր տարածքում, ապահովում են անվտանգություն և լուծում են սոցիալական խնդիրներ՝ համագործակցելով այլ Ասայիշ ստորաբաժանումների հետ։ Խաբուրի պահակախումբը և Նատտորեհը, չնայած ոստիկանական ստորաբաժանումներ չեն, նույնպես ներկայություն ունեն տարածքում՝ ապահովելով անվտանգությունը Խաբուր գետի երկայնքով գտնվող քաղաքներում: Բեթնահրեյնի կանանց պաշտպանության ուժերը նույնպես ունեն ոստիկանական ստորաբաժանում: Ալ-Ռակկայի արշավանքի ընթացքում ԻԼԻՊ-ից գրավված տարածքներում ալ-Ռակկայի ներքին անվտանգության ուժերը և Մանբիջի ներքին անվտանգության ուժերը գործել են որպես ոստիկանական ուժեր: Դեյր էզ Զորը նույնպես ունի ներքին անվտանգության ուժերի ստորաբաժանում:

### Աշխարհազորայիններ
մինի|կին մարտիկները նշանակալի մարտական դեր են խաղում տարածաշրջանում:
Շրջանի հիմնական ռազմական ուժը Սիրիայի դեմոկրատական ուժերն են՝ սիրիական ապստամբ խմբերի դաշինք, որը ձևավորվել է 2015 թվականին։ ՍԴՈՒ-ն գլխավորում են քրդական մեծամասնություն կազմող Ժողովրդական պաշտպանության ջոկատները: Այն հիմնադրվել է 2004 թվականի ալ-Կամիշլիի բախումներից հետո, բայց սկզբում ակտիվ է եղել Սիրիայի քաղաքացիական պատերազմում։ Կա նաև Սիրիական ռազմական խորհուրդը, ասորական աշխարհազոր, որը կապված է Սիրիական միության կուսակցության հետ։ Դաշինքում կան նաև Ազատ Սիրիայի բանակի խմբավորումներ, ինչպիսիք են Հեղափոխականների բանակը և Հյուսիսային դեմոկրատական բրիգադը, ցեղային աշխարհազորայիններ, ինչպիսիք են արաբական Ալ-Սանադիդ ուժերը, և Շահբա տարածաշրջանի մունիցիպալ ռազմական խորհուրդներ, ինչպիսիք են Մանբիջի ռազմական խորհուրդը, Ալ-Բաբի ռազմական խորհուրդը կամ Ջարաբլուսի ռազմական խորհուրդը։

Ինքնապաշտպանության ուժերը տարածքային պաշտպանության աշխարհազորային է և տարածաշրջանում միակ զորակոչային զինված ուժը։

## Մարդու իրավունքներ
Սիրիայի քաղաքացիական պատերազմի ընթացքում, ներառյալ 2014 և 2015 թվականները, Human Rights Watch և Amnesty International-ի զեկույցներում նշվում էր, որ ինքնավար շրջանի հետ կապված աշխարհազորայինները, մասնավորապես՝ Ժողովրդական պաշտպանության միավորումների անդամները, կատարում էին պատերազմական հանցագործություններ։ 2014 թվականի զեկույցներում ներառված են կամայական ձերբակալությունների և խոշտանգումների մասին զեկույցներ, այլ զեկույցներում ներառված է երեխա զինվորների օգտագործումը։ Զեկույցից հետո հրապարակայնորեն ընդունվեցին թերությունները և 2015 թվականի հոկտեմբերին զինվորական ծառայությունից զորացրվեցին 21 անչափահաս։ Զեկույցները համապարփակ քննարկվել և վիճարկվել են ինչպես քրդական զորքերի, այնպես էլ այլ մարդու իրավունքների պաշտպանությամբ զբաղվող կազմակերպությունների կողմից։ 2018 թվականին HRW-ն կրկին մեղադրեց Վարչությանը անչափահասների հավաքագրման մեջ: Պատասխանվեց, որ եթե 16 և 17 տարեկան անձինք վարձվում են, հարազատները տեղեկացվում են, բայց համաձայնությունը պարտադիր չէ, և անչափահասները պահվում են մարտական գոտիներից հեռու։ 2015 թվականի սեպտեմբերից ի վեր մարդու իրավունքների վերաբերյալ վերապատրաստումներ են անց կացվել Geneva Call-ից և այլ միջազգային կազմակերպություններից։ Սեպտեմբերի 1-ին Syria Direct-ի 2020 թվականի հունվարյան հոդվածում նշվում էր, որ ՍԴՈՒ-ն շարունակում է երեխա զինվորներ հավաքագրել, չնայած 2019 թվականի հուլիսի 1-ին ՄԱԿ-ի հետ գործողությունների ծրագիր ստորագրելուն՝ «երեխա զինվորների հավաքագրումն ու օգտագործումը դադարեցնելու և կանխելու» համար։
մինի|ՍԴՈՒ-ի եզդիները աղոթում են եզդիական տաճարում՝ սուրբ Մելեք Թաուսի որմնանկարով, Վարչությունում՝ ISIS-ի վտարումից հետո:
Տարածաշրջանի քաղաքացիական կառավարությունը միջազգային լրատվամիջոցներում գովաբանվել է մարդու իրավունքների առաջընթացի համար, մասնավորապես՝ իրավական համակարգում, կանանց իրավունքների, էթնիկ փոքրամասնությունների իրավունքների, խոսքի և մամուլի ազատության, ինչպես նաև ներգաղթյալ փախստականներին ընդունելու համար The political agenda of "trying to break the honor-based religious and tribal rules that confine women" is controversial in conservative quarters of society.։ «Կանանց սահմանափակող պատվի վրա հիմնված կրոնական և ցեղային կանոնները խախտելու փորձերի» քաղաքական օրակարգը վիճահարույց է հասարակության պահպանողական շրջանակներում։ Ինքնապաշտպանության ուժերում զորակոչը մարդու իրավունքների խախտում է որակվել նրանց կողմից, ովքեր տարածաշրջանի ինստիտուտները անօրինական են համարում, մինչդեռ գրանցվել են զինվորական ծառայության համար օրենքից դուրս առևանգման դեպքեր, ինչպես օրինակ՝ 2014 թվականին, երբ 15-ամյա աղջիկ առևանգվեց և զինվորագրվեց։

Տարածաշրջանում որոշ մշտական խնդիրներ վերաբերում են ազգային փոքրամասնությունների իրավունքներին։ Վիճելի հարցերից մեկը 1973 և 2007 թվականներին Բաասական Սիրիայի կառավարության կողմից քուրդ սեփականատերերից հողերի բռնագրավման և ցեղային արաբների այնտեղ բնակեցման հետևանքներն են։ Կան կոչեր՝ վտարելու բնակիչներին և հողը վերադարձնելու նախկին սեփականատերերին, ինչը տարածաշրջանի քաղաքական ղեկավարությանը դրդել է ճնշում գործադրել Սիրիայի կառավարության վրա՝ համապարփակ լուծում գտնելու համար։

Սիրիական քաղաքացիական պատերազմի ընթացքում այնպիսի կազմակերպություններ, ինչպիսիք են Թուրքիայի կառավարությունը, Amnesty International-ը և Middle East Observer-ը, հայտարարել են, որ ՍԴՈՒ-ն բռնի կերպով տեղահանում էր գերակշռող արաբական բնակչություն ունեցող գրավված տարածքների բնակիչներին, ինչպիսին է Թել Աբյադը: Այս տեղահանությունները համարվում էին էթնիկ զտման փորձեր։ Այնուամենայնիվ, Մարդու իրավունքների սիրիական դիտարանի ղեկավարը հերքել է այս հաղորդագրությունները, և ՄԱԿ-ի անկախ միջազգային հետաքննչական հանձնաժողովը չի գտել որևէ ապացույց, որ էթնիկ զտումներ են իրականացվել վերահսկողության տակ գտնվող տարածքների ժողովրդագրական կազմը փոխելու համար։

## Ժողովրդագրություն
մինի|Սիրիայի մեծ ջրամբար
Տարածաշրջանի ժողովրդագրությունը պատմականորեն շատ բազմազան է եղել, վերջին դարերում մի քանի խոշոր տեղաշարժերով, թե որ խմբերն են կազմում մեծամասնություն կամ փոքրամասնություն: Ալ-Հասաքայի մարզը պատմականորեն եղել է քոչվոր և նստակյաց արաբների տիրույթ։ Տարածքի քրդական բնակչության մեծ մասը 20-րդ դարի ընթացքում ներգաղթել է Թուրքիայից։ Ժամանակակից ժամանակներում մեծ տեղաշարժերից մեկը տեղի է ունեցել 20-րդ դարի սկզբին՝ ասորիների և հայերի ցեղասպանությունների պատճառով, երբ շատ ասորիներ և հայեր Թուրքիայից փախել են Սիրիա: 1920-ական թվականներին քեմալական Թուրքիայում ձախողված քրդական ապստամբություններից հետո, քրդերի մեծ հոսք է եղել Սիրիայի հյուսիս-արևելք, որն այդ ժամանակ կոչվում էր «Ջազիրայի մարզ»: Հաշվարկվում է, որ այդ ժամանակ 25,000 քուրդ է փախել Սիրիա՝ ֆրանսիական մանդատի իշխանությունների ներքո, որոնք խրախուսել են նրանց ներգաղթը, և նրանց տվել Սիրիայի քաղաքացիություն։ Հետևաբար, ֆրանսիական պաշտոնական զեկույցները ցույց են տալիս Ջազիրայում մինչև 1927 թվականը առավելագույնը 45 քրդական գյուղի գոյությունը: Փախստականների նոր ալիք է ժամանել 1929 թվականին։ Պարտադիր իշխանությունները շարունակել են խրախուսել քրդերի ներգաղթը Սիրիա, և 1939 թվականին գյուղերի թիվը կազմել է 700-800։ Սըր Ջոն Հոուփ Սիմփսոնի մեկ այլ տեղեկագրում Ջազիրա մարզում քրդերի թիվը 1930 թվականի վերջին գնահատվել է 20,000՝ 100,000 մարդուց։  Քրդերի թիվը շարունակում էր աճել, և ֆրանսիացի աշխարհագրագետներ Ֆևրետը և Ժիբերը գնահատել են, որ 1953 թվականին Ջազիրայի ընդհանուր 146,000 բնակիչներից գյուղատնտես քրդերը կազմում էին 60,000 (41%), քոչվոր արաբները՝ 50,000 (34%), իսկ բնակչության մեկ քառորդը քրիստոնյաներ էին։

Սիրիայի ֆրանսիական մանդատի ներքո նոր ժամանած քրդերին քաղաքացիություն էր շնորհվել ֆրանսիական մանդատի իշխանությունների կողմից և նրանք վայելում էին զգալի իրավունքներ, քանի որ ֆրանսիական մանդատի իշխանությունը խրախուսում էր փոքրամասնությունների ինքնավարությունը՝ որպես «բաժանիր և տիրիր» ռազմավարության մի մաս, և իր տեղական զինված ուժերի համար մեծ քանակությամբ հավաքագրումներ էր կատարում քրդերից և այլ փոքրամասնությունների խմբերից, ինչպիսիք են ալավիները և դրուզները։ Թուրքիայից քրդերի ներգաղթի վերջին նշանակալի ալիքը տեղի է ունեցել 1945-1961 թվականների միջև, որը մեծապես նպաստել է ալ-Հասաքայի մարզի բնակչության աճին՝ 240,000-ից մինչև 305,000 1954-1961 թվականների միջև։ Թուրքիայից քրդերի ներգաղթի հետևանքով առաջացած ժողովրդագրական փոփոխություններից բացի, Սիրիայի կառավարությունը նախաձեռնել է արաբացման քաղաքականություն։ Հետևաբար, ալ-Ռակկայի և Հալեպի Թաբքա ամբարտակի կողմից ջրհեղեղված տարածքներից 4000 արաբ ընտանիք վերաբնակեցվել է Ալ-Հասաքայի մարզի նոր գյուղերում։

Ժամանակակից ժամանակների մեկ այլ փոփոխություն էր Բաասական կառավարության քաղաքականությունը՝ Սիրիայի հյուսիսում լրացուցիչ արաբական բնակչության բնակեցման, միաժամանակ տեղահանելով տեղացի քրդերին։ Վերջերս, Սիրիայի քաղաքացիական պատերազմի ժամանակ, բազմաթիվ փախստականներ փախել են երկրի հյուսիս։ Իրաքից որոշ էթնիկ արաբ քաղաքացիներ նույնպես փախել են Հյուսիսային Սիրիա։ Այնուամենայնիվ, 2018 թվականի հունվարի դրությամբ, տարածաշրջանի կառավարման տակ գտնվող տարածքում, ըստ գնահատականների, մնացել է ընդամենը երկու միլիոն մարդ, իսկ քաղաքացիական պատերազմի սկզբից ի վեր մոտ կես միլիոն մարդ է արտագաղթել, մեծ մասամբ պատերազմի ընթացքում տարածաշրջանի առջև ծառացած տնտեսական դժվարությունների պատճառով։ Քաղաքացիական պատերազմի հետևանքով, Հյուսիսային Սիրիայի էթնիկ կազմի վերաբերյալ գնահատականները մեծապես տարբերվում են՝ սկսած քրդական մեծամասնության և արաբական փոքրամասնության մասին պնդումներից մինչև քրդերի փոքր փոքրամասնություն լինելու մասին պնդումները։ «Ալ Ջազիրան» 2019 թվականի հոկտեմբերին հայտարարել է, որ հյուսիսային և հյուսիսարևելյան Սիրիայի 4.5 միլիոն բնակիչների միայն 10 տոկոսն է քրդեր։

### Ազգային խմբեր
Երկու էթնիկ խմբեր զգալի ներկայություն ունեն Հյուսիսային Սիրիայում.
* Արաբները ազգային կամ ազգային-լեզվական խումբ են, որոնք ապրում են Հյուսիսային Սիրիայում և հիմնականում սահմանվում են որպես արաբերեն որպես իրենց մայրենի լեզու: Նրանք ներառում են բեդվինական ցեղեր, որոնց նախնիները գալիս են Արաբական թերակղզուց, ինչպես նաև արաբացված բնիկ ժողովուրդներ և նախկինում գոյություն ունեցող արաբական խմբեր։ Արաբները կազմում են մեծամասնություն կամ բազմակիություն Հյուսիսային Սիրիայի որոշ մասերում, մասնավորապես Ջազիրա շրջանի հարավային մասերում, Թել Աբյադ շրջանում և Ազազ գավառներում: Մինչդեռ Շահբա գավառում «արաբ» տերմինը հիմնականում օգտագործվում է արաբացված քրդերին և արաբացված սիրիացիներին նշանակելու համար, Եփրատի շրջանում և Ջազիրա շրջանում այն հիմնականում նշանակում է էթնիկ արաբ բեդվինների բնակչություն։
* Քրդերը ազգային խումբ են, որոնք ապրում են Սիրիայի հյուսիս-արևելքում և հյուսիս-արևմուտքում և մշակութային և լեզվական առումով դասակարգվում են որպես իրանական ժողովուրդներ։ Շատ քրդեր իրենց համարում են հին իրանական մարերի սերունդներ, օգտագործելով մ.թ.ա. 612 թվականից թվագրվող օրացույց, երբ ասորական Նինվե մայրաքաղաքը նվաճվեց մարերի կողմից։ Քրդերը կազմում էին այժմյան Ջազիրայի և Եփրատի շրջանների բնակչության 55%-ը 2010 թվականին։
մինի|Ալ-Կամիշլիի փողոցները Սուրբ Ծննդյան տոներին
Երկու ազգային խմբեր զգալի ներկայություն ունեն Հյուսիսային Սիրիայի որոշակի շրջաններում.
* Ասորիները բնակվում են Սիրիայում՝ ինքնավար շրջանի Ջազիրայի շրջանում, մասնավորապես քաղաքային տարածքներում (ալ-Կամիշլի, ալ-Հասաքա, Ռաս ալ-Այն, ալ-Մալիքիա, ալ-Կահտանիա), հյուսիսարևելյան անկյունում և Թել Թամեր տարածքում գտնվող Խաբուր գետի երկայնքով գտնվող գյուղերում: Նրանք ավանդաբար խոսում են հյուսիսարևելյան նեո-արամեերենի, որը սեմական լեզու է։ Հյուսիսային Սիրիա վերջերս փախստականների թվում կան բազմաթիվ ասորիներ, որոնք փախչում են իսլամիստական բռնությունից Սիրիայի այլ վայրերում՝ վերադառնալով իրենց ավանդական հողերը։ Տարածաշրջանի աշխարհիկ բազմազգ քաղաքական մթնոլորտում Դավրոնոյեի արդիականացման շարժումը 21-րդ դարում աճող ազդեցություն ունի ասորական ինքնության վրա։
* Թուրքմենները ազգային խումբ են, որը մեծ ներկայություն ունի Աֆրինի և Եփրատի շրջանների միջև ընկած տարածքում, որտեղ նրանք կազմում են տարածաշրջանային մեծամասնություն Ազազից և Մարեից մինչև Ջարաբուլուս գյուղական վայրերում, և աննշան ներկայություն Աֆրինի և Եփրատի շրջաններում:

Հյուսիսային Սիրիայում կան նաև հայերի փոքր փոքրամասնություններ, ինչպես նաև չեչեններ Ռաս ալ-Այնում:

### Լեզուներ
մինի|ալ-Ռակկա քաղաքի կենտրոն, 2009
Ինքնավար շրջանում տարբեր լեզուների կարգավիճակի վերաբերյալ, դրա «Սոցիալական պայմանագիրը» սահմանում է, որ «Հյուսիսային Սիրիայի բոլոր լեզուները հավասար են կյանքի բոլոր ոլորտներում, ներառյալ սոցիալական, կրթական, մշակութային և վարչական գործերը: Յուրաքանչյուր ժողովուրդ պետք է կազմակերպի իր կյանքը և կառավարի իր գործերը՝ օգտագործելով իր մայրենի լեզուն»։ Գործնականում արաբերենը և քուրմանջին հիմնականում օգտագործվում են բոլոր տարածքներում և պաշտոնական փաստաթղթերի մեծ մասի համար, իսկ սիրիերենը հիմնականում օգտագործվում է Ջազիրա շրջանում՝ որոշակի կիրառմամբ բոլոր տարածքներում:

Հյուսիսային Սիրիայում խոսվող չորս հիմնական լեզուներն են հետևյալը և պատկանում են երեք տարբեր լեզվաընտանիքների.
* Արաբերեն՝ Հյուսիսային Միջագետքի արաբերեն բարբառով (ժամանակակից ստանդարտ արաբերեն կրթության և գրության մեջ), կենտրոնական սեմական լեզու՝ աֆրոասիական լեզվաընտանիքի սեմական ճյուղից:
* Քրդերեն (հյուսիսային քրդական բարբառով), հյուսիսարևմտյան իրանական լեզու՝ հնդեվրոպական լեզվաընտանիքից:
* Արևելյան արամեական լեզուները հիմնականում թուրոյո և ասորական նեո-արամեական տարբերակներով (հիմնականում սիրիական՝ կրթության և գրելու մեջ), հյուսիսարևմտյան սեմական լեզուներ՝ աֆրոասիական լեզվաընտանիքի սեմական ճյուղից։
* Թուրքերեն (սիրիական թուրքմենական բարբառով), թյուրքական լեզվաընտանիքից։

Այս չորս լեզուների համար Հյուսիսային Սիրիայում օգտագործվում են երեք տարբեր գիրեր՝
* Արաբերենի համար՝ արաբերենի այբուբենը (աբջադ)
* Քրդերենի, թուրքերենի և թուրոյոյի համար լատիներենի այբուբենը
* Սիրիական այբուբենը՝ սիրիական, թուրոյոյի և ասորական նեո-արամեական լեզուների համար

### Կրոն

Ամենից շատ արաբները և քրդերը դավանում են սուննի իսլամ, մինչդեռ ասորիները սովորաբար սիրիական ուղղափառներ, քաղդեական կաթոլիկներ, սիրիական կաթոլիկներ կամ Արևելքի ասորական եկեղեցու հետևորդներ են: Կան նաև այլ կրոնների հետևորդներ, ինչպիսին է եզդիականությունը։ Գերիշխող «Ժողովրդական միաբանություն» կուսակցությունը և տարածաշրջանի քաղաքական վարչակազմը անկասկած աշխարհիկ են։

### Առողջապահություն
Առողջապահությունը կազմակերպվում է տարածաշրջանի «Առողջապահության և շրջակա միջավայրի վարչության» և ենթատարածաշրջանային և կանտոնային մակարդակի առողջապահական կոմիտեների միջոցով։ Տարածաշրջանում առողջապահություն մատուցող անկախ կազմակերպությունների թվում են Քրդական Կարմիր մահիկը, Սիրիական Ամերիկյան բժշկական ընկերությունը, Ազատ Բիրմայի Ռեյնջերները և Բժիշկներ Առանց Սահմանների կազմակերպությունը։ 2019 թվականի թուրքական հարձակումը տարածաշրջանի հազարավոր մարդկանց թողեց առանց հիմնական անհրաժեշտության, քանի որ միջազգային օգնության խմբերի մեծ մասը դուրս եկավ բռնության ժամանակ։

## Հարաբերություններ Սիրիայի կառավարությունների հետ
Տարածաշրջանը չի հայտարարում լիակատար անկախության, այլ ինքնավարության ձգտելու մասին դաշնային և ժողովրդավարական Սիրիայի շրջանակներում։
մինի|Սիրիական ժողովրդավարական ուժերի դրոշ
Տարածաշրջանի հարաբերությունները Բաասական կառավարության հետ որոշվել են Սիրիայի քաղաքացիական պատերազմի համատեքստում: Սիրիայի 2012 թվականի սահմանադրությունը և Հյուսիսային և Արևելյան Սիրիայի Դեմոկրատական ինքնավար վարչակազմի սահմանադրությունը իրավաբանորեն անհամատեղելի էին օրենսդիր և գործադիր իշխանության առումով: Ռազմական ոլորտում Ժողովրդական պաշտպանության ստորաբաժանումների և սիրիական կառավարական ուժերի միջև մարտերը հազվադեպ էին, մեծ մասամբ՝ ալ-Կամիշլիում և ալ-Հասաքայում սիրիական կառավարության կողմից դեռևս վերահսկվող տարածքների մի մասը կորցվել են: Որոշ ռազմական արշավներում, մասնավորապես՝ հյուսիսային Հալեպի մարզպետարանում և ալ-Հասաքայում, քրդական զորքերն և սիրիական կառավարական ուժերը լուռ համագործակցել են իսլամիստական ուժերի, Իրաքի և Լևանտի իսլամական պետության և այլոց դեմ։

2015 թվականի մարտին Սիրիայի տեղեկատվության նախարարը հայտարարեց, որ իր կառավարությունը քննարկում է քրդական ինքնավարության ճանաչման հարցը «օրենքի և սահմանադրության շրջանակներում»։ Չնայած տարածաշրջանի վարչակազմը չի հրավիրվել Սիրիայի վերաբերյալ Ժնև III խաղաղության բանակցություններին, կամ նախորդ բանակցություններից որևէ մեկին, Ռուսաստանը, մասնավորապես, կոչ է անում տարածաշրջանի ներգրավմանը և որոշ չափով տարածաշրջանի դիրքորոշումները ներառում է բանակցություններում, ինչպես փաստաթղթավորված է Ռուսաստանի 2016 թվականի մայիսին Սիրիայի նոր սահմանադրության նախագծում։ 2016 թվականի հոկտեմբերին լուրեր տարածվեցին Հյուսիսային Սիրիայի վրա կենտրոնացած դաշնայինացման ռուսական նախաձեռնության մասին, որն իր էությամբ կոչ էր անում տարածաշրջանի գործող ինստիտուտները վերածել Սիրիայի օրինական ինստիտուտների։ Հաղորդվել է նաև, որ այն առայժմ մերժվել է Սիրիայի կառավարության կողմից։ Դամասկոսի իշխող վերնախավը բաժանված է այն հարցի շուրջ, թե արդյոք տարածաշրջանում նոր մոդելը կարող է զուգահեռ աշխատել և համընկնել Սիրիայի կառավարության հետ՝ երկուսի օգտին, թե՞ օրակարգը պետք է լինի քաղաքացիական պատերազմի ավարտին ամբողջ իշխանության կրկին կենտրոնացումը, ինչը անհրաժեշտություն կառաջացնի տարածաշրջանի ինստիտուտների հետ վերջնական բախման նախապատրաստման։

2017 թվականի հունիսին հրապարակված վերլուծությունը նկարագրում էր տարածաշրջանի «ռեժիմի հետ հարաբերությունները լարված, բայց ֆունկցիոնալ» և «կիսահամագործակցային դինամիկա»։ 2017 թվականի սեպտեմբերի վերջին Սիրիայի արտաքին գործերի նախարարը հայտարարեց, որ Դամասկոսը կքննարկի քրդերին տարածաշրջանում ավելի մեծ ինքնավարություն տրամադրելու հարցը, երբ ԻԼԻՊ-ը պարտվի։

2019 թվականի հոկտեմբերի 13-ին ՍԴՈՒ-ն հայտարարեց, որ համաձայնության է եկել սիրիական բանակի հետ, որը թույլ է տալիս վերջինիս մուտք գործել ՍԴՈՒ-ի կողմից վերահսկվող Մանբիջ և Քոբանի քաղաքներ՝ այդ քաղաքների վրա Թուրքիայի հարձակումը կանխելու համար՝ որպես Թուրքիայի և Թուրքիայի կողմից աջակցվող սիրիացի ապստամբների միջսահմանային հարձակման մաս։ Սիրիական բանակը նաև տեղակայվել է Սիրիայի հյուսիսում՝ ՍԴՈՒ-ի հետ միասին, սիրիա-թուրքական սահմանի երկայնքով, և մտել է ՍԴՈՒ-ի կողմից վերահսկվող մի քանի քաղաքներ, ինչպիսիք են Այն Իսան և Թել Թամերը։ Հյուսիսային Սիրիայի երկրորդ բուֆերային գոտու ստեղծումից հետո ՍԴՈՒ-ն հայտարարեց, որ պատրաստ է միավորվել սիրիական բանակի հետ, եթե կամ երբ Սիրիայի կառավարության և ՍԴՈՒ-ի միջև քաղաքական կարգավորում ձեռք բերվի։

Ասադի ռեժիմի 2024 թվականի անկմամբ ինքնավար վարչակազմը սկզբում անորոշ դիրքում էր գտնվում ապստամբ կառավարության և թուրքական կառավարության միջև, որոնք համապատասխանաբար բարեկամական և թշնամական էին վարչակազմի նկատմամբ։ 2025 թվականի մարտի 10-ին ստորագրվեց համաձայնագիր՝ ՍԴՈՒ-ն անցումային կառավարության կառույցներին ինտեգրելու վերաբերյալ։

## Արտաքին հարաբերություններ
### Քրդական հարցեր
մինի|Քրդաբնակ տարածքները 1992 թվականին
Տարածաշրջանի գերիշխող քաղաքական կուսակցությունը՝ Դեմոկրատական միություն կուսակցությունը, Քրդստանի համայնքների միության անդամ կազմակերպություն է. սակայն, հարևան պետություններում (Թուրքիա, Իրան և Իրաք) քրդական փոքրամասնություններ ունեցող KCK անդամ մյուս կազմակերպությունները կամ արգելված են (Թուրքական Քուրդիստան, Իրանական Քուրդիստան) կամ քաղաքականապես մարգինալացված են՝ ժխտելով նրանց հանդեպ հարգանքն այլ քրդական կուսակցությունների նկատմամբ (Իրաք): Սիրիացի քրդերի նկատմամբ համակրանքի արտահայտությունները բազմաթիվ են եղել Թուրքիայի քրդերի շրջանում։ Քոբանիի պաշարման ժամանակ Թուրքիայի որոշ էթնիկ քուրդ քաղաքացիներ հատել են սահմանը և կամավորագրվել քաղաքի պաշտպանությանը։

Տարածաշրջանի հարաբերությունները Իրաքի Քուրդիստանի տարածաշրջանային կառավարության հետ բարդ են: Մի համատեքստ այն է, որ այնտեղ իշխող կուսակցությունը՝ Քրդստանի դեմոկրատական կուսակցությունը, իրեն և այլ երկրներում գտնվող դրան կից քրդական կուսակցություններին համարում է ավելի պահպանողական և ազգայնական այլընտրանք և մրցակից ՔԴԿ-ի քաղաքական օրակարգին և ընդհանուր առմամբ նախագծին։ Իրաքյան Քրդստանի քաղաքական համակարգը կտրուկ հակադրվում է տարածաշրջանի համակարգին: ՔԴԿ-ի հովանոցային կազմակերպության նման, Ժողովրդական միությունը ունի որոշակի հակաազգայնական գաղափարախոսական հակումներ, միաժամանակ ունենալով նաև քրդական ազգայնական խմբակցություններ։ Նրանց ավանդաբար դեմ է արտահայտվել Իրաքի քրդական ՔԴԿ-ի կողմից հովանավորվող Սիրիայում գործող Քրդական ազգային խորհուրդը՝ ավելի հստակ քրդական ազգայնական հակումներով։

### Միջազգային հարաբերություններ
մինի|Սալիհ Մուսլիմ, տարածաշրջանի առաջատար Դեմոկրատական Միության կուսակցության (PYD) համանախագահ Ուլլա Ելպկեի հետ Բեռլինի Ռոզա Լյուքսեմբուրգի հիմնադրամում
Բացի Ֆրանսիայում, Շվեդիայում, Գերմանիայում և Շվեյցարիայում Վարչության կողմից հիմնադրված ներկայացուցչություններիցref>, տարածաշրջանի դերը միջազգային ասպարեզում Սիրիայի Դեմոկրատական Ուժերի (ՍԴՈՒ) հովանու ներքո իր աշխարհազորայինների համապարփակ ռազմական համագործակցությունն է Միացյալ Նահանգների և Իրաքի և Լևանտի Իսլամական Պետության դեմ միջազգային (ԱՄՆ-ի գլխավորությամբ) կոալիցիայի հետ։ 2016 թվականի մարտին, շրջանների ինքնավարության հռչակումից մեկ օր անց, հրապարակային հայտարարության մեջ ԱՄՆ պաշտպանության նախարար Էշթոն Քարթերը գովաբանեց Ժողովրդական պաշտպանության ջոկատների աշխարհազորին՝ որպես «ապացուցված մեր գերազանց գործընկերներ՝ տեղում ԻԼԻՊ-ի դեմ պայքարում: Մենք շնորհակալ ենք դրա համար և մտադիր ենք շարունակել դա անել՝ գիտակցելով նրանց տարածաշրջանային դերի բարդությունները»։ 2016 թվականի հոկտեմբերի վերջին ԱՄՆ բանակի գեներալ-լեյտենանտ Սթիվեն Թաունսենդը՝ միջազգային հակա-ԻԼԻՊ կոալիցիայի հրամանատարը, ասաց, որ ՍԴՈւ-ն կգլխավորի ԻԼԻՊ-ի ամրոցի և մայրաքաղաքի՝ ալ-Ռակկայի վրա առաջիկա հարձակումը, և որ ՍԴՈւ-ի հրամանատարները կպլանավորեն գործողությունը՝ ամերիկյան և կոալիցիոն զորքերի խորհրդով։ Տարբեր ժամանակներում ԱՄՆ-ն ՍԴՈւ-ի հետ կապված ամերիկյան զորքեր է տեղակայել շրջանի և Թուրքիայի միջև սահմանին՝ ՍԴՈւ-ի դեմ թուրքական ագրեսիան կանխելու համար։ 2018 թվականի փետրվարին ԱՄՆ պաշտպանության նախարարությունը հրապարակեց տարածաշրջանի վերաբերյալ 2019 թվականի բյուջեի նախագիծը, որը ներառում էր 300 միլիոն դոլար Սիրիայի դեմոկրատական ուժերի (ՍԴՈՒ) և 250 միլիոն դոլար սահմանային անվտանգության համար։ 2018 թվականի ապրիլին Ֆրանսիայի նախագահ Էմանուել Մակրոնը զորքեր ուղարկեց Մանբիջ և Ռմելան՝ Սիրիայի դեմոկրատական ուժերի (ՍԴՈՒ) աշխարհազորայիններին օգնելու և Թուրքիայի հետ լարվածությունը մեղմելու նպատակով։
մինի|Ցույց Աֆրին քաղաքում՝ ի պաշտպանություն քրդական զորքերի՝ թուրքական Աֆրին ներխուժման դեմ, 2018 թվականի հունվարի 19
Դիվանագիտական ոլորտում փաստացի ինքնավար շրջանը որևէ պաշտոնական ճանաչում չունի: Թեև տարածաշրջանի ներկայացուցիչների ընդունելության և երկրների լայն շրջանակի կողմից գնահատանքի լայն շրջանակի կողմից, միայն Ռուսաստանը է երբեմն բացահայտորեն աջակցել տարածաշրջանի քաղաքական ձգտմանը՝ Սիրիայի դաշնայնացմանը միջազգային ասպարեզում, մինչդեռ ԱՄՆ-ն՝ ոչ։ Սիրիայի քաղաքացիական պատերազմի կողմերի միջև 2017 թվականի հունվարին Աստանայում կայացած խաղաղ բանակցություններից հետո Ռուսաստանը առաջարկեց Սիրիայի ապագա սահմանադրության նախագիծ, որը, ի թիվս այլ բաների, կփոխարիներ «Սիրիայի Արաբական Հանրապետությունը» «Սիրիայի Հանրապետության», կներդներ ապակենտրոնացված իշխանություններ, ինչպես նաև դաշնայնության տարրեր, ինչպիսիք են «ասոցիացիայի տարածքները», կամրապնդեր խորհրդարանը՝ նախագահական իշխանության հաշվին, և կիրականացներ աշխարհիկություն՝ վերացնելով իսլամական իրավագիտությունը որպես օրենսդրության աղբյուր։ Տարածաշրջանը պաշտոնական ներկայացուցչություններ է բացել Մոսկվայում 2016 թվականին, Ստոկհոլմում, Բեռլինում, Փարիզում և Հաագայում։ ԱՄՆ-ում և Եվրոպայում լայն շրջանակի հանրային ձայներ կոչ են արել տարածաշրջանի ավելի պաշտոնական ճանաչմանը։ Միջազգային համագործակցությունը եղել է կրթական և մշակութային հաստատությունների ոլորտում, ինչպիսիք են Փարիզ 8 համալսարանի համագործակցության համաձայնագիրը ալ-Կամիշլիում նորաստեղծ Ռոջավայի համալսարանի հետ կամ Ամուդայում ֆրանսիական մշակութային կենտրոնի նախագիծը։

Հարևան Թուրքիան մշտապես թշնամական է, ինչը վերագրվում է տարածաշրջանի ի հայտ գալուց առաջացող ենթադրյալ սպառնալիքին, քանի որ դա կխրախուսի ինքնավարության համար ակտիվությունը քրդերի շրջանում Թուրքիայում՝ քրդերի և թուրքերի միջև հակամարտության մեջ։ Այս համատեքստում, մասնավորապես, տարածաշրջանի առաջատար Դեմոկրատական միություն կուսակցությունը և քրդական աշխարհազորը Քրդստանի համայնքների միության կազմակերպությունների ցանցի անդամ է, որը ներառում է նաև Թուրքիայում գործող ինչպես քաղաքական, այնպես էլ ռազմական քրդական կազմակերպություններ, այդ թվում՝ Քրդստանի աշխատավորական կուսակցությունը: Թուրքիայի քաղաքականությունը տարածաշրջանի նկատմամբ հիմնված է տնտեսական շրջափակման, միջազգային մեկուսացման համառ փորձերի, ԱՄՆ-ի գլխավորած հակա-ISIS կոալիցիայի և Սիրիայի դեմոկրատական ուժերի միջև համագործակցությանը դիմադրության և ինքնավար տարածաշրջանի նկատմամբ թշնամաբար տրամադրված իսլամիստ ընդդիմադիր մարտիկների աջակցության վրա, որոշ հաղորդագրություններում նույնիսկ ISIS-ն է ներառված դրանց թվում։ Թուրքիան մի քանի անգամ ռազմական հարձակում է գործել տարածաշրջանի տարածքի և պաշտպանական ուժերի վրա։ Սա հանգեցրել է տարածաշրջանի հետ միջազգային համերաշխության որոշ դրսևորումների:

2019 թվականի հոկտեմբերի 9-ին Թուրքիան հարձակում սկսեց Սիրիայի հյուսիսի վրա՝ «ոչնչացնելու ահաբեկչական միջանցքը» Թուրքիայի հարավային սահմանին, ինչպես նախագահ Էրդողանն ասաց, այն բանից հետո, երբ ԱՄՆ նախագահ Դոնալդ Թրամփը հրաժարվեց իր աջակցությունից: Հետագա լրատվամիջոցներում ենթադրություններ են եղել, որ հարձակումը կհանգեցնի հարյուր հազարավոր մարդկանց տեղահանման։

2019 թվականի դեկտեմբերին Եվրոպական խորհրդարանում տեղի ունեցավ Իրավունքների և ազատությունների պաշտպանության միջազգային դաշինքի (AIDL) կողմից կազմակերպված միջազգային համաժողով, որը դատապարտեց Սիրիայի հյուսիս-արևելք Թուրքիայի ներխուժումը և կոչ արեց ճանաչել Հյուսիսարևելյան Սիրիայի ինքնահռչակված ինքնավար վարչակազմը և ընդգրկել այն ՄԱԿ-ի գլխավորած սահմանադրական կոմիտեում, որը հանձնարարված էր մշակել Սիրիայի նոր սահմանադրություն: Սակայն Եվրամիության պաշտոնական դիրքորոշումը մնաց նույնը. ինքնավար վարչակազմը պետք է «հարգվի» և ընդգրկվի բանակցություններում՝ մերժելով «բառի ազգային իմաստով ցանկացած ճանաչում» և որ «Սիրիայի տարածքային ամբողջականությունը հիմնարար է»։

## Պատերազմական հանցագործություններ և քննադատություն
Սիրիայի քաղաքացիական պատերազմի սկզբից ի վեր քրդական զորքերի դեմ առաջադրվել են մարդու իրավունքների խախտումների, պատերազմական հանցագործությունների և էթնիկ զտումների մեղադրանքներ, ինչպիսիք են՝ սահմանային Թել Աբյադ քաղաքի գրավումը «Իրաքի և Լևանտի իսլամական պետությունից» (ISIL) և այլ գործողություններ։ Մեղադրանքներից մի քանիսը հնչել են Թուրքիայի և Թուրքիայի կողմից աջակցվող սիրիական աշխարհազորայինների և տարածաշրջանի ընդդիմադիր խմբավորումների կողմից, իսկ մյուսները՝ բազմաթիվ մարդու իրավունքների կազմակերպությունների, ինչպես նաև արևմտյան և տարածաշրջանային լրագրողների կողմից։ Amnesty International-ը փաստահավաք առաքելություններ է իրականացրել՝ նշելով, որ.

Միտումնավոր քանդելով քաղաքացիական տները, որոշ դեպքերում ամբողջ գյուղեր հողին հավասարեցնելով և այրելով, տեղահանելով դրանց բնակիչներին առանց արդարացված ռազմական հիմքերի, ինքնավար վարչակազմը չարաշահում է իր լիազորությունները և անամոթաբար խախտում միջազգային մարդասիրական իրավունքը՝ հարձակումներով, որոնք հավասար են պատերազմական հանցագործությունների
և՝
ԻՊ-ի դեմ պայքարում Ինքնավար վարչակազմը, կարծես, ոտնահարում է բոլոր այն քաղաքացիական անձանց իրավունքները, ովքեր հայտնվել են մեջտեղում: Մենք տեսանք լայնածավալ տեղահանություններ և ավերածություններ, որոնք տեղի չեն ունեցել մարտերի արդյունքում: Այս զեկույցը բացահայտում է ԻՊ-ի կողմից նախկինում գրավված կամ խմբին աջակցող գյուղերում քաղաքացիական անձանց նկատմամբ կոլեկտիվ պատժի կանխամտածված, համակարգված արշավի հստակ ապացույցներ

2017 թվականի մարտին «ՄԱԿ-ի անկախ միջազգային հետաքննչական հանձնաժողովը Սիրիայի վերաբերյալ» չկարողացավ գտնել ապացույցներ՝ հիմնավորելու էթնիկ զտումների մասին պնդումները, նշելով.

Չնայած «էթնիկ զտումների մասին պնդումները շարունակվել են ստացվել դիտարկվող ժամանակահատվածում», հանձնաժողովը չի գտել որևէ ապացույց՝ հիմնավորելու այն պնդումները, որ քրդական զորքերի կամ ՍԴՈՒ-ի ուժերը երբևէ թիրախավորել են արաբական համայնքները՝ էթնիկ պատկանելության հիման վրա, ինչպես նաև որ քրդական զորքերի կանտոնային իշխանությունները համակարգված կերպով փորձել են փոխել իրենց վերահսկողության տակ գտնվող տարածքների ժողովրդագրական կազմը՝ կատարելով որևէ կոնկրետ էթնիկ խմբի դեմ ուղղված խախտումներ։

Տարածաշրջանը նաև լայնորեն քննադատվել է տարբեր կուսակցական և անկուսակցական կողմերի կողմից՝ քաղաքական ավտորիտարիզմի համար: Այն նաև քննադատվել է քրդական զորքերի պատմության նկատմամբ քննադատող լրագրողներին, լրատվամիջոցներին և քաղաքական կուսակցություններին իր վերահսկողության տակ գտնվող տարածքներում արգելելու համար:

## Ծանոթագրություններ

## Աղբյուրներ

* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 

## Գրականություն
* 

## Արտաքին հղումներ

* The 2014 Constitution of the Rojava Cantons 
* Resources on the Rojava revolution in West Kurdistan (Syria) 
* 'Rojava Revolution' Reading Guide

Կատեգորիա:2013 հիմնադրումներ Սիրիայում
Կատեգորիա:2013 հիմնադրված պետություններ և տարածքներ
Կատեգորիա:Ալ-Հասաքայի մարզ
Կատեգորիա:Ալ-Ռակկայի մարզ
Կատեգորիա:Դեյր-էլ-Զորի մարզ
Կատեգորիա:Սիրիական Քուրդիստան
Կատեգորիա:Սիրիայի վարչական բաժանում
Կատեգորիա:Վերին Միջագետք