open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Լա Պեն

**Լա Պեն** (), համայնք Ֆրանսիայի հարավ-արևելքում՝ Պրովանս-Ալպեր-Լազուրե ափ երկրամասի Ծովափնյա Ալպեր դեպարտամենտի Նիցցա շրջանի Վանս կանտոնում։ Մինչև 2015 թվականի մարտը կոմունան վարչականորեն ընդգրկված էր Պյուժե Տենիե լուծարված կանտոնի կազմում (Նիցցա շրջան)։

Կոմունայի տարածքը կազմում է 18,08 կմ², 2006 թվականին բնակչությունը կազմել է 279 մարդ աճի միտումով, 2012 թվականին՝ 327 մարդ, բնակչության խտությունը՝ 18,1 մարդ/կմ²։

## Բնակչություն
Կոմունայի բնակչությունը 2011 թվականին կազմել է 319 մարդ, 2012 թվականին՝ 327 մարդ.

Բնակչության թվաքանակի դինամիկան․


ImageSize = width:450 height:300
PlotArea = left:50 right:30 top:20 bottom:20
TimeAxis = orientation:vertical
AlignBars = justify
Colors =
  id:gray1 value:gray(0.9)
DateFormat = yyyy
Period = from:0 till:350
ScaleMajor = unit:year increment:100 start:0 gridcolor:blue
ScaleMinor = unit:year increment:25 start:0 gridcolor:gray1
PlotData =
  bar:1962 color:pink width:1
   from:0 till:131 width:15 text:131 textcolor:black  fontsize:8px
  bar:1968 color:pink width:1
   from:0 till:124 width:15 text:124 textcolor:black  fontsize:8px
  bar:1975 color:pink width:1
   from:0 till:116 width:15 text:116 textcolor:black  fontsize:8px
  bar:1982 color:pink width:1
   from:0 till:120 width:15 text:120 textcolor:black  fontsize:8px
  bar:1990 color:pink width:1
   from:0 till:145 width:15  text:145 textcolor:black  fontsize:8px
  bar:1999 color:pink width:1
   from:0 till:164 width:15  text:164 textcolor:black  fontsize:8px
  bar:2006 color:pink width:1
   from:0 till:279 width:15  text:279 textcolor:black  fontsize:8px
  bar:2012 color:pink width:1
   from:0 till:327 width:15  text:327 textcolor:black  fontsize:8px


## Տնտեսություն
2010 թվականին աշխատունակ տարիքի (15-64 տարեկան) 200 բնակիչներից 131-ը եղել են տնտեսապես ակտիվ, 69-ը՝ ոչ ակտիվ (ակտիվության գործակիցը կազմել է 65,5 %, 1999 թվականին եղել է 64,2 %։ Աշխատունակ տարիքի 131 ակտիվ բնակիչներից աշխատում էին 117-ը (62 տղամարդ և 55 կին), 14 հաշվառված էին որպես գործազուրկ (9 տղամարդ և 5 կին)։ Աշխատունակ տարիքի 69 ոչ ակտիվ բնակիչներից 12-ը եղել են աշակերտներ կամ ուսանողներ, 40-ը՝ թոշակառուներ, իսկ 17-ը՝ ոչ ակտիվ են եղել այլ պատճառներով։

2010 թվականին կոմունայում հաշվառված են եղել 95 հարկատու տնային տնտեսություններ, որտեղ ապրում էր 207.5 մարդ։ Մեկ հարկատուին բաժին ընկնող շահույթը կազմել է 15814 եվրո։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* 

Կատեգորիա:Ֆրանսիայի բնակավայրեր
Կատեգորիա:Ֆրանսիայի կոմունաներ
Էգլյոն (Ծովափնյա Ալպեր)

**Էգլյոն** (), համայնք Ֆրանսիայի հարավ-արևելքում՝ Պրովանս-Ալպեր-Լազուրե ափ երկրամասի Ծովափնյա Ալպեր դեպարտամենտի Գրաս շրջանի Վանս կանտոնում։ Մինչև 2015 թվականի մարտը կոմունան վարչականորեն ընդգրկված էր Սենտ Օբան լուծարված կանտոնի կազմում (Գրաս շրջան)։

Կոմունայի տարածքը կազմում է 15.37 կմ², 2006 թվականին բնակչությունը կազմել է 94 մարդ նվազման միտումով, 2012 թվականին՝ 122 մարդ, բնակչության խտությունը՝ 5.9 մարդ/կմ²։

## Բնակչություն
Կոմունայի բնակչությունը  2011 թվականին կազմել է 93 մարդ, 2012 թվականին՝ 91 մարդ.

Բնակչության թվաքանակի դինամիկան։


ImageSize = width:450 height:300
PlotArea = left:50 right:30 top:20 bottom:20
TimeAxis = orientation:vertical
AlignBars = justify
Colors =
  id:gray1 value:gray(0.9)
DateFormat = yyyy
Period = from:0 till:110
ScaleMajor = unit:year increment:20 start:0 gridcolor:blue
ScaleMinor = unit:year increment:5 start:0 gridcolor:gray1
PlotData =
  bar:1962 color:pink width:1
   from:0 till:58 width:15 text:58 textcolor:black  fontsize:8px
  bar:1968 color:pink width:1
   from:0 till:50 width:15 text:50 textcolor:black  fontsize:8px
  bar:1975 color:pink width:1
   from:0 till:70 width:15 text:70 textcolor:black  fontsize:8px
  bar:1982 color:pink width:1
   from:0 till:94 width:15 text:94 textcolor:black  fontsize:8px
  bar:1990 color:pink width:1
   from:0 till:91 width:15  text:91 textcolor:black  fontsize:8px
  bar:1999 color:pink width:1
   from:0 till:106 width:15  text:106 textcolor:black  fontsize:8px
  bar:2006 color:pink width:1
   from:0 till:94 width:15  text:94 textcolor:black  fontsize:8px
  bar:2012 color:pink width:1
   from:0 till:91 width:15  text:91 textcolor:black  fontsize:8px


## Տնտեսություն
2010 թվականին աշխատունակ տարիքի (15-64 տարեկան) 47 բնակիչներից 33-ը եղել են տնտեսապես ակտիվ, 14-ը՝ ոչ ակտիվ (ակտիվության գործակիցը կազմել է 70.2 %, 1999 թվականին եղել է 52.2 %: Աշխատունակ տարիքի 33 ակտիվ բնակիչներից աշխատում էին 31-ը (17 տղամարդ և 17 կին), 2 հաշվառված էին որպես գործազուրկ (2 կին)։ Աշխատունակ տարիքի 14 ոչ ակտիվ բնակիչներից 2-ը եղել են աշակերտներ կամ ուսանողներ, 8-ը՝ թոշակառուներ, իսկ 4-ը՝ ոչ ակտիվ են եղել այլ պատճառներով։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Էգլյոն կոմունայի քաղաքապետարանի պաշտոնական կայքը  

Կատեգորիա:Ֆրանսիայի բնակավայրեր
Կատեգորիա:Ֆրանսիայի կոմունաներ
Բարանցովսկոյե

**Բարանցովսկոյե** ( ռուսերեն՝ Баранцовское), հայաբնակ գյուղ Ռուսաստանի Դաշնության Կրասնոդարի երկրամասի Կրիմսկի շրջանում, Կրիմսկ քաղաքից 42 կմ հարավ։ Գտնվում է ծովի մակարդակից 33 մ բարձրության վրա։

## Բնակչությունը
Համաձայն 2010 թվականի տվյալների, գյուղն ուներ 167 բնակիչ։ Խորհրդային տարիներին գյուղում առկա էր ութամյա դպրոց, ակումբ, գրադարան և բուժկայան։

## Պատմությունը
Գյուղը հիմնադրվել է 1868 թվականին։ Հայերը եկել են Տրապիզոնից և Երզնկայից` 1889 թվականին։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Կրասնոդարի երկրամասի գյուղական բնակավայրեր
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր
Կատեգորիա:Ռուսաստանի հայաբնակ գյուղեր
Քարոզչությունը ԽՍՀՄ-ում

250px|մինի|«Կռիվ պալատներին, Խաղաղություն Խրճիթներին» անվամբ խորհրդային շրջանի ագիտացիոն պաստառ

**Քարոզչությունը ԽՍՀՄ-ում** կամ **խորհրդային քարոզչություն**, կոմունիստական կուսակցության գծի առաջխաղացման համար աշխատող և մարքսիզմ-լենինիզմի գաղափարախոսության վրա հիմնված կոմունիստական քարոզչություն Խորհրդային Միությունում։ Համատարած գրաքննությամբ հասարակություններում քարոզչությունը խստորեն և ակտիվորեն պահպանվում էր։ Քարոզչությունը նման հասարակություններում թափանցում էր նույնիսկ հասարակական և բնական գիտությունների ոլորտ, ստեղծելով լիսենկոիզմի նման բազմաթիվ կեղծ գիտական տեսություններ, մինչդեռ իրական գիտության այնպիսի ոլորտներ, ինչպիսիք են գենետիկան, կիբեռնետիկան և համեմատական լեզվաբանությունը դատապարտված և արգելված էին որպես «բուրժուական գիտություններ»։ «Բռնաճնշելով ճշմարտությունը, կեղծիքները մշտապես հոսում էին տպագրությամբ, բազմաթիվ հանդիպներին, դպրոցում, զանգվածային ցույցերին, ռադիոյով»։

Խորհրդային գլխավոր գրաքննիչ մարմինը՝ Գլավլիտը, օգտագործվում էր ոչ միայն անցանկալի տպագիր նյութերի վերացման համար, այլ նաև «ամեն հրատարակված հարցի շուրջ ճիշտ գաղափարախոսական հյուսման ապահովման համար»։ Ստալինյան ժամանակաշրջանում պաշտոնական քարոզչության հարկադրանքից նահանջի համար դատապարտվում էր մահապատժով կամ ազատազրկմամբ։ Հետստալինյան ժամանակաշրջանում այդ պատժամիջոցները փոխարինվել են պատժիժ հոգեբուժությամբ, ազատազրկմամբ, աշխատանքի արգելքով և քաղաքացիության զրկմամբ։ Մասնավոր մի զրույցում այդ իրավիճակը լավ նկարագրել է գրող Իսաակ Բաբելը հետևյալ նախադասությամբ. «այսօր տղամարդը խոսում է միայն կնոջ հետ՝ գիշերը, մինչև գլուխը վերմակի տակ»։

## Քարոզչության տեսություն

## Տես նաև

*Բանդերականներ
* Ռուսական քարոզչություն
## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
*Soviet World War II Propaganda Posters
*Soviet and Russian Propaganda Posters 
*A digital presentation of several issues of the propaganda journal ''USSR in Construction'' by the University of Saskatchewan.

## Լրացուցիչ գրականություն
* Ellul, Jacques. **. Trans. Konrad Kellen & Jean Lerner. New York: Knopf, 1965. New York: Random House/ Vintage 1973


ԽՍՀՄ
ԽՍՀՄ
Լյոշ

**Լյոշ** (), կոմունա Ֆրանսիայի հարավ-արևելքում՝ Պրովանս Ալպեր Լազուր ափ մարզի Ծովափնյա Ալպեր դեպարտամենտի Նիցցա շրջանի Վանս կանտոնում։ Մինչև 2015 թվականի մարտը կոմունան վարչականորեն ընդգրկված էր Վիլար սյուր Վար լուծարված կանտոնի կազմում (Նիցցա շրջան)։

Կոմունայի տարածքը կազմում է 13.40 կմ², 2006 թվականին բնակչությունը կազմել է 44 մարդ նվազման միտումով, 2012 թվականին՝ 38 մարդ, բնակչության խտությունը՝ 2.8 մարդ/կմ²։

## Բնակչություն
Կոմունայի բնակչությունը  2011 թվականին կազմել է 40 մարդ, 2012 թվականին՝ 38 մարդ.

Բնակչության թվաքանակի դինամիկան։


ImageSize = width:450 height:300
PlotArea = left:50 right:30 top:20 bottom:20
TimeAxis = orientation:vertical
AlignBars = justify
Colors =
  id:gray1 value:gray(0.9)
DateFormat = yyyy
Period = from:0 till:48
ScaleMajor = unit:year increment:12 start:0 gridcolor:blue
ScaleMinor = unit:year increment:3 start:0 gridcolor:gray1
PlotData =
  bar:1962 color:pink width:1
   from:0 till:22 width:15 text:22 textcolor:black  fontsize:8px
  bar:1968 color:pink width:1
   from:0 till:15 width:15 text:15 textcolor:black  fontsize:8px
  bar:1975 color:pink width:1
   from:0 till:17 width:15 text:17 textcolor:black  fontsize:8px
  bar:1982 color:pink width:1
   from:0 till:23 width:15 text:23 textcolor:black  fontsize:8px
  bar:1990 color:pink width:1
   from:0 till:27 width:15  text:27 textcolor:black  fontsize:8px
  bar:1999 color:pink width:1
   from:0 till:45 width:15  text:45 textcolor:black  fontsize:8px
  bar:2006 color:pink width:1
   from:0 till:44 width:15  text:44 textcolor:black  fontsize:8px
  bar:2012 color:pink width:1
   from:0 till:38 width:15  text:38 textcolor:black  fontsize:8px


## Տնտեսություն
2010 թվականին աշխատունակ տարիքի (15-64 տարեկան) 27 բնակիչներից 20-ը եղել են տնտեսապես ակտիվ, 7-ը՝ ոչ ակտիվ (ակտիվության գործակիցը կազմել է 74.1 %, 1999 թվականին եղել է 68.2 %: Աշխատունակ տարիքի 20 ակտիվ բնակիչներից աշխատում էին 19-ը (8 տղամարդ և 11 կին), 1 հաշվառված էին որպես գործազուրկ։ Աշխատունակ տարիքի 7 ոչ ակտիվ բնակիչներից 2-ը եղել են աշակերտներ կամ ուսանողներ, 4-ը՝ թոշակառուներ, իսկ 1-ը՝ ոչ ակտիվ է եղել այլ պատճառներով։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Ֆրանսիայի բնակավայրեր
Կատեգորիա:Ֆրանսիայի կոմունաներ
Կրասնի Օկտյաբր (Կրիմսկի շրջան)

**Կրասնի Օկտյաբր** (ռուսերեն՝ Красный Октябрь), հայաբնակ խուտոր Ռուսաստանի Դաշնության Կրասնոդարի երկրամասի Կրիմսկի շրջանում, Կրիմսկ քաղաքից 30 կմ հյուսիս-արևմուտք։ Գտնվում է ծովի մակարդակից 13 մ բարձրության վրա։

## Բնակչությունը
Համաձայն 2010 թվականի տվյալների, գյուղն ուներ 293 բնակիչ : Խորհրդային տարիներին գյուղն ուներ տարրական դպրոց, գրադարան, ակումբ և բուժկայան։

## Տնտեսությունը
Գյուղի բնակիչներն զբաղվում են հացահատիկային բույսերի, ծխախոտի մշակությամբ, բանջարաբուծությամբ և անասնապահությամբ։

## Պատմությունը
Գյուղը հիմնադրել են Տրապիզոնի շրջակա գյուղերից եկած հայերը` 1888 թվականին։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Կրասնոդարի երկրամասի գյուղական բնակավայրեր
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր
Կատեգորիա:Ռուսաստանի խուտորներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի հայաբնակ գյուղեր
Նիկոլայ Կոստարև

**Նիկոլայ Սերգեևիչ Կոստարև** (, ), խորհրդային ռուս բանաստեղծ, դրամատուրգ։ ԽՍՀՄ գրողների միության անդամ (1966)։

## Կենսագրություն
Նիկոլայ Կոստարևը ծնվել է 1914 թվականին Սոչիում։ 1933 թվականին ընդունվել է Մոսկվայի պլանային ինստիտուտի ինժեներական տնտեսագիտական ֆակուլտետ, որն ավարտելուց հետո աշխատել է Դոնի Ռոստով քաղաքում` Հյուսիս-Կովկասյան երկաթուղու վարչությունում։ Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի Արևելյան ռազմաճակատի (*«[[Հայրենական մեծ պատերազմ (տերմին)|Հայրենական մեծ պատերազմ]]»*, 1941-1945) գործողությունների մասնակից է։ Մասնակցել է Հարավային ռազմաճակատում Մոսկվայի և Ստալինգրադի համար մղվող մարտերին և պատերազմն ավարտել է Բեռլինի տակ։ Եղել է ինժեներ-մայոր, պարգևատրվել է մարտական պարգևներով։ Զորացրվելուց հետո, վերադարձել է նախկին աշխատանքին։ Որոշ ժամանակ եղել է կուսակցական աշխատանքի։ 1959-1969 թվականներին եղել է Ռոստովի երաժշտական կոմեդիայի թատրոնի տնօրենը (այժմ` Ռոստովի երաժշտական թատրոն), 1969-1970 թվականներին ղեկավարել է Ռոստովի մարզային ֆիլհարմոնիան։

## Ստեղծագործական ուղի
Նրա առաջին բանաստեղծությունը տպագրվել է 1936 թվականին, նովոչերկասկյան «Կոմունայի դրոշ» թերթում։ Այնուհետև նրա բանաստեղծություններն ու առակները տպագրվել են բազմաթիվ մարզային և կենտրոնական թերթերում և ամսագրերում։ 1966 թվականին համալրել է ԽՍՀՄ գրողների միության շարքերը։

Նիկոլայ Կոստարևը բանաստեղծական ժողովածուների, առակների և ծաղրապատումների հեղինակ է։ Հրատարակել է երեխաների համար բանաստեղծությունների 20-ից ավելի գրքեր։ Բանաստեղծ-երգահան կոմպոզիտորներ Վանո Մուրադելիի, Դմիտրի Պոկրասսի, Սեմյոն Զասլավսկու, Լյուդմիլա Լյադովոյի, Եվգենի Պտիչկինի, Գ. Կապանակովի և մյուսների հետ համագործակցության շնորհիվ գրել է 50-ից ավելի երգեր։ Ստեղծել է մի շարք դրամատիկական ստեղծագործություններ` «Գողացված արև» ֆանտաստիկ կատակերգությունը, «Ոսկե ձիու և սուր-ինքնահատի մասին» հեքիաթը, «Գոտեմարտ անտառում» պիեսը, որը ներկայացվել է երկրի որոշ թատրոններում։ Ն. Կոստարևի լիբիդոյի հիման վրա ստեղծված «Մեծ կախարդը» մանկական երաժշտական կատակերգությունը` գրված Վ. Գուբարևի հետ միասին բեմադրվել է Ռոստովի երաժշտական կոմեդիայի թատրոնում և 1964 թվականին ցուցադրվել է Մոսկվայում` Կրեմլի պետական թատրոնի բեմում։

## Ստեղծագործություններ
; Առակների և պարոդիաների գրքեր
* «Банкет с изюминой» (1976)
* «Любовь без обмана» (1981)
; Մանկական բանաստեղծությունների գրքեր
* «Отгадай-ка!»
* «Наша дорога»
* «Голубой экспресс»
* «Зеленый глазок»
* «Здравствуй, солнце!»
* «Золотинки»
* «Страна Буквария»
* «Чудо-чудеса»
* «Почему я Почемучка»
* «Любопытными глазами»
* «Янтарики»
* «Волшебники труда»

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Ռուս գրողներ
Կատեգորիա:ԽՍՀՄ գրողների միության անդամներ
Կատեգորիա:Առակագիրներ
Կատեգորիա:20-րդ դարի բանաստեղծներ
Կատեգորիա:Ռուս դրամատուրգներ
Կատեգորիա:Հայրենական մեծ պատերազմի մասնակիցներ
Կատեգորիա:Ռուս բանաստեղծներ
Կատեգորիա:Խորհրդային բանաստեղծներ
Կատեգորիա:Ստալինգրադի ճակատամարտի մասնակիցներ
Կատեգորիա:Բանաստեղծներ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Ռուս մանկագիրներ
Լանտոսկ

**Լանտոսկ** (), համայնք Ֆրանսիայի հարավ-արևելքում՝ Պրովանս-Ալպեր-Լազուրե ափ երկրամասի Ծովափնյա Ալպեր դեպարտամենտի Գրաս շրջանի Վալբոն կանտոնում։ Մինչև 2015 թվականի մարտը կոմունան վարչականորեն ընդգրկված էր Լե Բար սյուր Լու լուծարված կանտոնի կազմում (Գրաս շրջան)։

Կոմունայի տարածքը կազմում է 44.76 կմ², 2006 թվականին բնակչությունը կազմել է 1224 մարդ աճի միտումով, 2012 թվականին՝ 1320 մարդ, բնակչության խտությունը՝ 29.5 մարդ/կմ²։

## Բնակչություն
Կոմունայի բնակչությունը  2011 թվականին կազմել է 1336 մարդ, 2012 թվականին՝ 1320 մարդ.

Բնակչության թվաքանակի դինամիկան։


ImageSize = width:450 height:300
PlotArea = left:50 right:30 top:20 bottom:20
TimeAxis = orientation:vertical
AlignBars = justify
Colors =
  id:gray1 value:gray(0.9)
DateFormat = yyyy
Period = from:0 till:1400
ScaleMajor = unit:year increment:400 start:0 gridcolor:blue
ScaleMinor = unit:year increment:100 start:0 gridcolor:gray1
PlotData =
  bar:1962 color:pink width:1
   from:0 till:1146 width:15 text:1146 textcolor:black  fontsize:8px
  bar:1968 color:pink width:1
   from:0 till:1057 width:15 text:1057 textcolor:black  fontsize:8px
  bar:1975 color:pink width:1
   from:0 till:884 width:15 text:884 textcolor:black  fontsize:8px
  bar:1982 color:pink width:1
   from:0 till:772 width:15 text:772 textcolor:black  fontsize:8px
  bar:1990 color:pink width:1
   from:0 till:972 width:15  text:972 textcolor:black  fontsize:8px
  bar:1999 color:pink width:1
   from:0 till:1019 width:15  text:1019 textcolor:black  fontsize:8px
  bar:2006 color:pink width:1
   from:0 till:1224 width:15  text:1224 textcolor:black  fontsize:8px
  bar:2012 color:pink width:1
   from:0 till:1320 width:15  text:1320 textcolor:black  fontsize:8px


## Տնտեսություն
2010 թվականին աշխատունակ տարիքի (15-64 տարեկան) 773 բնակիչներից 535-ը եղել են տնտեսապես ակտիվ, 238-ը՝ ոչ ակտիվ (ակտիվության գործակիցը կազմել է 69.2 %, 1999 թվականին եղել է 64.4 %: Աշխատունակ տարիքի 535 ակտիվ բնակիչներից աշխատում էին 481-ը (274 տղամարդ և 207 կին), 54 հաշվառված էին որպես գործազուրկ (23 տղամարդ և 31 կին)։ Աշխատունակ տարիքի 238 ոչ ակտիվ բնակիչներից 45-ը եղել են աշակերտներ կամ ուսանողներ, 101-ը՝ թոշակառուներ, իսկ 92-ը՝ ոչ ակտիվ են եղել այլ պատճառներով։

2010 կոմունայում հաշվառված են եղել 471 հարկատու տնային տնտեսություններ, որտեղ ապրում էր 1025.5 մարդ։ 16 հարկատուին բաժին ընկնող շահույթը կազմել է 383 եվրո։

## Պատկերասրահ

PAL61872-pano.jpg|Կենտրոնական հրապարակ
Valbonne-place centrale.jpg|Քաղաքապետարանի շենքը
PAL61879-pano.jpg|Կամարներ


## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Լանտոսկ կոմունայի քաղաքապետարանի պաշտոնական կայք 

Կատեգորիա:Ֆրանսիայի բնակավայրեր
Ադրբեջանական քարոզչություն

**Ադրբեջանական քարոզչություն**, Ադրբեջանական Հանրապետության կառավարության հայացքներին, պատկերացումներին կամ օրակարգերին համապատասխանող զանգվածային լրատվամիջոցների գործունեության արդյունքի կամ հասցեագրված հաղորդակցությունների ամբողջություն։ Այդ զանգվածային լրատվամիջոցներն ընդգրկում են բազմաթիվ պետական հովանավորություն ունեցող հարթակներ և առցանց տեխնոլոգիաներ։

## Արձագանք

## Քարոզչության մեթոդներ
Ադրբեջանական քարոզչությունն ունի անմիջապես իրեն բնորոշ մի շարք մեթոդներ։
### Հղում «հայկական» ԶԼՄ-ներին
Քարոզչության մեթոդներից է հղումն առ կեղծ, բայց որպես «հայկական» ներկայացվող ԶԼՄ-ներ, որոնք իբր հանդիսացել են տվյալ նորության սկզբնաղբյուրը։ Ինչպես նշում է փորձագետ Անժելա Էլիբեգովան, ընդ որում հաճախ չի նշվում այն «հայկական» կայքի անվանումն, որին հղում է կատարվում, իսկ ստուգումից հետո պարզվում է, որ նման հայկական ԶԼՄ ընդհանրապես գոյություն չունի։ Օրինակ, Report.az կայքը այդ մեթոդը օգտագործելով հղում էր կատարել «հայկական ԶԼՄ-ներին», պնդելով, որ Ապրիլյան պատերազմի ժամանակ հայկական կողմից զրահատեխնիկայի կորուստները կազմում էին 6 տանկ և շուրջ 12-15 հրետանային համակարգ, իսկ զոհերի թիվը՝ մի քանի հարյուր։ Որոշ ժամանակ անց նման տվյալները հայտնվում են Ադրբեջանական Հանրապետության պաշտպանության նախարարության հաղորդագրություններում։

### Հղում կասկածելի կամ կեղծ այլ կայքերին

### Ապատեղեկատվության վիզուալիզացիա

### Երրորդ անձանց և մարմիններին կեղծած հայտարարություններ վերագրելը

## Ադրբեջանական քարոզչությունը հաղորդող անհատները

## Ռուսական քարոզչության հայտնի առասպելները

## Ֆինանսավորում

## Բառապաշար

## Դիմադրություն ռուսական քարոզչությանը

## Կարծիքներ ադրբեջանական քարոզչության վերաբերյալ

## Տես նաև
* Պատմության կեղծարարությունն Ադրբեջանում
* Ռուսական քարոզչություն

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Քարոզչությունն Ադրբեջանում
Եմենական արաբերեն

**Արաբերեն լեզվի եմենական բարբառ** կամ **եմենական արաբերեն** (), արաբերեն լեզվի խոսակցական բարբառ, որը տարածված է ամբողջ Եմենում, ինչպես նաև  հարավ-արևմուտքում, Սոմալիում և Ջիբութիում։ Սովորաբար եմենական արաբերենը համարվում է բավականին պահպանողական բարբառ, քանի որ դասական լեզվի համեմատ այն ունի բազմաթիվ առանձնահատկություններ (ի տարբերություն արաբերեն լեզվի մյուս դիալեկտների)։ 
Եմենական արաբերենը կարելի է բաժանել մի քանի հիմնական ենթախմբերի, որոնցից յուրաքանչյուրն ունի իրեն բնորոշ բառապաշարը և հնչյունաբանությունը։ Այդ խմբերից առավել կարևոր են հյուսիսեմենական (տարածված է Սանաայում), հարավեմենական և հադրամական բարբառները։ Եմենական արաբերենն օգտագործվում է առօրյա հաղորդակցման մեջ և չունի պաշտոնական կարգավիճակ։ Եմենի պաշտոնական լեզուն ժամանակակից գրական արաբերենն է, որն կիրառելի է պաշտոնական փոխշփման, կրթության, առևտրի և լրատվության մեջ։
Արաբերեն լեզվի եմենական բարբառի լեզվակիրների ընդհանուր քանակը կազմում է շուրջ 15,1 միլիոն մարդ։

## Տես նաև
* Թունիսյան արաբերեն
* Հորդանանյան արաբերեն

## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն
* 
* 

Կատեգորիա:Արաբերենի բարբառներ
Կատեգորիա:Եմենի լեզուներ
Տեշեբս

**Տեշեբս** (ռուսերեն՝ Тешебс), գյուղ Ռուսաստանի Դաշնության Կրասնոդարի երկրամասի Գելենջիկի քաղաքային օկրուգի կազմում, Գելենջիկ քաղաքից 49 կմ հարավ-արևելք։ Գտնվում է ծովի մակարդակից 90 մ բարձրության վրա։

## Բնակչությունը
Համաձայն 2002 թվականի տվյալների, գյուղն ուներ 576 բնակիչ, հիմնականում հայեր, ռուսներ, հույներ և չեխեր։ 2010 թվականին այնտեղ արդեն ապրում էր 663 մարդ, ովքեր զբաղվում են այգեգործությամբ և բանջարաբուծությամբ։

Գյուղն ունի դպրոց, գրադարան, ակումբ և բուժկայան։

## Պատմությունը
1864 թվականին, Կովկասյան պատերազմի ավարտից հետո, գյուղի տարածքում գտնվող տեղաբնիկների տոհմական աուլները լքվել էին և անտեղ 1867-1869 թվականներին, բնակություն են հաստատել չեխեր և հայեր։ Հայերը եկել էին Սամսունից և նրա շրջակա գյուղերից։

1968 թվականից Տեշեբսը մտնում է Գելենջիկի քաղաքային օկրուգի կազմի մեջ։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Կրասնոդարի երկրամասի Գելենջիկի քաղաքային օկրուգի բնակավայրեր
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր
Մրգահաց

մինի|Մրգային հաց
**Մրգահաց** (գերմ․ *Früchtebrot*), Ավստրիայի և Բավարիայի խոհանոցների ավանդական ուտեստը, որը քաղցր հաց է՝ խմորի մեջ չորացրած մրգերի մեծ բաժինով։ Սովորաբար մրգային հացը թխվում է փոքր հացերի տեսքով, ունի հյութեղ և ամուր խմոր, խմորի վրա կան տեսանելի չոր մրգեր և ընկույզներ, որոնք հաճախ պատված են նուշով և բալով։

## Պատմություն
Հարավային Գերմանիայի, Ավստրիայի և Հարավային Տիրոլի տարածքում Սուրբ Ծնունդի ժամանակ ավանդույթ է եղել թխած հացի մեջ չորացրած տանձ ավելացնելը։ Կախված բարբառներից նման խմորեղենները կոչվեցին Հյուզելն, Հյուցեն (Ալեմանական բարբառ) կամ Կլետցեն (Բավարա-Ավստրիական բարբառ)։ Բարգավաճման և հարավային մրգերի ներմուծման արդյունքում մրգային հացի բաղադրության մեջ ներառվել են սալորաչիր, չամիչ, արմավ, թուզ և այլ չորացրած պտուղներ։ Սկզբում ոչ մի քաղցրացուցիչներ չի ավելացվել հացի խմորի բաղադրության մեջ, հետո խմորի բաղադրության մեջ սկսեցին օգտագործել նաև մեղր կամ շաքար։ Երբեմն մրգային խմորի սովորական խմորիչը փչացնում էր հացի արտաքին տեսքը, սակայն այն թույլ էր տալիս պահելու չորացած մրգերը։

## Ծեսեր
մինի|աջ|Մրգային հաց՝ խորացրած տանձով|270px
Մրգային հացը թխվել է Անդրեևի օրը (նոյեմբերի 30-ին)։ Գիշերը՝ Անդրեևի օրվա նախաշեմին, դիմակավորված երիտասարդները գնում են բնակիչների տները և նրանցից խնդրում են նվերներ, այդ թվում `մրգային հաց։ Սուրբ Ծննդյան նախօրեին կամ Ստեփանովի օրը տան սեփականատերը կտրում է մի մրգային հաց, մի կտոր տալիս է երեխաներին և աշխատողներին, այդ հացից իրենց բաժինն են ստանում նաև կենդանիները։ Այս ծեսը տանն ու ախոռներին հաջողություն է բերում և կոչվում է Maulgabe (բերանի նվեր)։

Մրգային հացն առանձնահատուկ արարողության կարևոր մասն է։ Մի աղջկա, ով հասել է ամուսնության տարիքին, իր սիրելին տալիս է մի կտոր մրգային հաց։ Եթե հացի կտրված ծայրը հարթ է, սա նշանակում է աղջկա համաձայնությունը ամուսնության առաջարկի հետ կապված, իսկ եթե հացի եզրը չընկնի, ապա դա նշանակում է ամուսնության առաջարկի մերժում։

## Գրականության մեջ
Շատ երեխաներ հայտնի մրգային հացի մասին տեղեկանում են մանկական «Շատ քաղցած թրթուր» գրքից։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Рецепт фруктового хлеба  на русском языке.

Կատեգորիա:Կարկանդակներ
Կատեգորիա:Ավստրիական աղանդեր
Ճուղուրեթի Սուրբ Աստվածածին եկեղեցի

**Ճուղուրեթի Սուրբ Աստվածածին եկեղեցի** (վրացական անվանումը՝  **Սուրբ Նինոյի տաճար**), վրացականացված հայկական առաքելական եկեղեցի Վրաստանի մայրաքաղաք Թբիլիսիի հայաշատ Ճուղուրեթի շրջանում՝ Նինո Չխեիձեի 32 հասցեում։

## Պատմություն
Եկեղեցին կառուցվել է 1807 թվականին երևանցիներ Պապին և Յակոբ Քոչարովների (Քոչարյանների) կողմից։

Հայտնի է, որ 1853 թվականին եկեղեցում նորոգման աշխատանքներ են կատարվել, որի ժամանակ այն փակ է եղել։ Նո­րո­գու­մից հե­տո՝ մեկ տարի անց վե­րա­բաց­վել է։

Թիֆլիսում խորհրդային կարգերի հաստատումից հետո՝ մինչև 1928 թվականը եկեղեցին դժվարին պայմաններում դեռևս գործել է, կատարվել են ժամերգություններ, պսակադրության արարողություններ և այլն, որից հետո Վրացական ԽՍՀ-ի իշխանությունների կողմից փակվել։

Ճուղուրեթի Սուրբ Աստվածածին եկեղեցու մոտ՝ դեպի Սուրբ Կարապետի ձոր տանող հատվածում գտնվել է հայկական գերեզմանոց, որտեղ եղել է նաև Ամատունիների տոհմական գերեզմանատունը։ Այստեղ է թաղված եղել իշխան Ն.Ամատունին։ Տոհմական գերեզմանատանը նախքան եկեղեցու փակվելը դեռևս կանգնեցված էին 5-6 սև մարմարե և մոտ 10 գրանիտե տապանաքարեր։ 1928 թվականից աստիճանաբար տապանաքարերը անհետացան։ Գերեզմանատան տեղում հետագայում կառուցվեցին առանձնատներ։

Խորհր­դա­յին տա­րի­նե­րին ե­կե­ղե­ցին ծա­ռա­յել է նախ որ­պես պա­հեստ, ա­պա՝ ա­կումբ։

1980-ական թվականներից սկսվել է հայկական առաքելական եկեղեցու վրացականացման գործընթացը։

## Վրացականացում
Սուրբ Աստվածածին եկեղեցու վրացականացման գործընթացը սկսվել է դեռևս 1980-ական թվականների կեսերից։ 1984 թվականին եկեղեցու բակում թաղված Գևորգ Միրիմանյանցի արձանագիր շիրմաքարը տեղահան արվեց և բակից դուրս տարվեց։ 1989 թվականից եկեղեցու վերանորոգման պատրվակով սկսվեց հայկական հետքերի վերացումն ու վրացական խորհրդանիշերի տեղադրումը։ Արդեն 1991 թվականին վրացականացման նպատակով սկսված շինարարական աշխատանքներն ավարտվել էին և նույն թվականի հունվարի 26-ին Սուրբ Աստվածածին եկեղեցին Վրաստանի պատրիարք Իլիա 2-րդի կողմից վրաց ուղղափառ եկեղեցու ծեսով օծվեց Սուրբ Նինո անվամբ։ Օծման արարողությանը ներկա էր նաև Վրաստանի Գերագույն Խորհրդի նախագահ Զվիադ Գամսախուրդիան։ Նույն օրը եկեղեցում կատարվեց վրացական ծեսով առաջին պսակադրությունը։

## Ծանոթագրություններ

ճ
Կատեգորիա:Եկեղեցիներ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Թբիլիսիի հայկական վանքեր և եկեղեցիներ
Կատեգորիա:Հայկական առաքելական վրացականացված վանքեր և եկեղեցիներ
Կատեգորիա:Հին Թբիլիսի
Էմմա Կաստելնուովո

**Էմմա Կաստելնուովո** (, ), իտալացի ուսուցչուհի, մաթեմատիկոս Գիդո Կաստելնուովոյի դուստրը, մաթեմատիկոս, ում կյանքում տեղի ունեցած իրադարձությունները փոխել են մաթեմատիկայի խնդիրների հանդեպ վերաբերմունքը 20-րդ դարի երկրորդ կեսին։
Մաթեմատիկական կրթության միջազգային հանձնաժողովը (ՄԿՄՀ) ստեղծել է երկու մրցանակ, Ֆելիքս Քլեին մրցանակ, որով մաթմատիկոսները պարգևատրվում են ամբողջ կյանքի ընթացքում ունեցած ձեռքբերումների համար և Հանս Ֆրեուդենթալ մրցանակ, որով պարգևատրվում են հետազոտության ընդհանուր ծրագրերը։ 2013 թվականին Էմմա Կաստելնուովոյի ծննդյան 100-ամյակը նշելու առթիվ ՄԿՄՀ-ն որոշում է կայացրել ավելացնել երրորդ` Էմմա Կաստելնուովոյի անվան մրցանակ` ի ճանաչում նրա կարևոր ձեռքբերումների, որ արվել են մաթեմատիկական կրթության ոլորտում։

## Կենսագրություն
Էմմա Կաստելնուովոն ծնվել է 1913 թվականի դեկտեմբերի 12-ին, Հռոմում, Էլբինա և Գիդո Կաստելնուովոների ընտանիքում։ Նրա հայրը և հորեղբայրը երկուսն էլ մաթեմատիկայի պրոֆեսորներ էին։ 1908 թվականին Գիդոն եղել է Մաթեմատիկայի չորրորդ միջազգային համաժողովի նախագահը Հռոմում։  
Կաստելնուովոն ավարտել է Հռոմի համալսարանը 1936 թվականին՝ թվաբանական երկրաչափություն մասնագիտացմամբ։ Սրանից հետո նա նույն համալսարանում աշխատել է որպես գրադարանավար։ Նա մշտական աշխատանքի մրցույթ է հաղթել 1938 թվականին, սակայն հրեաների հանդեպ ռասայական խտրականության պատճառով նա չի կարողացել աշխատել։ Իր կարիերայի սկզբում Կաստելնուովոն հնարավորություն էր փնտրում` աշակերտներին դասավանդելու համար։
Առաջին անգամ 1948 թվականին հրատարակված «Ինտուիտիվ երկրաչափություն ցածր դասարանների աշակերտների համար» () դասագիրքը տարբեր խմբագրումներ է ունեցել մինչև 1964 թվականը և թարգմանվել է անգլերեն ու իսպաներեն։ Այն Կաստելնուովոյի համար միջազգային ասպարեզ դուրս գալու սկիզբ է դարձել, նրան հրավիրել են տարբեր աշխատանքային խմբեր ու հանդիպումների։ 
Կաստելնուովոն մեկն էր իտալացի երկու ներկայացուցիչներից, որ մասնակցում էին ժամանակակից մաթեմատիկայի վերաբերյալ քննարկումներին։ Կաստելնուովոն եղել է Մաթեմատիկական կրթությունների միջազգային հանձնաժողովի անդամ 1975-1978 թվականներին։ 
Կաստելնուովոն շատ ընդունված և տաղանդավոր մաթեմատիկոս էր։ Համալսարանում իր դասավանդման երկար տարիների ընթացքում նա ազդեցություն է ունեցել ոչ միայն իր ուսանողների, այլև` իր երիտասարդ գործընկերների վրա։ Իր ներշնչանքն ու ոգևորվածությունը նա դասախոսությունների միջոցով փոխանցել է իր սաներին։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Իտալացի մաթեմատիկոսներ
Կատեգորիա:Իտալացի ուսուցիչներ
Կատեգորիա:Կին մաթեմատիկոսներ
Պիպին Կուզիկ

**Պիպին** կամ **Պեպին** **կուզիկ** (Ֆրանսերեն` **Pépin le Bossu**, Գերմաներեն **Pippin der Buckelige**, ), Կառլոս Մեծի ավագ որդին։ Նրա մայրը եղել է ֆրանկ ազնավական տիկին Հիմիլտրուդան։ Համաձայն միջնադարյան պատմաբանների, հավանաբար Պիպինը ունեցել է կիֆոզ ծնվելուց հետո, այդ պտաճառով նրան տրվել է «կուզիկ» մականունը։ Նա ապրեց իր հոր արքունիքում անգամ, երբ Կառլը բաժանվեց նրա մորից և ամուսնացավ Հիլդեգարդի հետ։ 781 թվականին Պիպինի խորթ եղբայր Կառլոմանին կնքեցին որպես «Պիպին (Իտալիայի թագավոր)», քայլ, որով պարզ դարձավ, որ Կառլ Մեծը զրկում է ավագ Պիպինին ժառանգությունից տարբեր հավանական պատճառներով։ 792 թվականին Պիպին Կուզիկը ծրագրեց հեղաշրջում իր հոր դեմ մի խումբ ֆրանկ ազնվականների հետ, սակայն նրանց ծրագրերը բացահայտվեցին և գործողությունը իրականություն չդարձավ։ Կառլը չցանկացավ Պիպինին մահապատժի ենթարկել և աքսորեց Պրյումի աբբայություն։ 811 թվականին Պիպինը մահացավ, դրանից հետո նա դարձավ շատ պատմական գրքերի գործող անձ։

## Վաղ կյանք, Պիպինի ծագման օրինականություն

Պիպինի ծննդյան շատ հանգամանքներ պարզ չեն ժամանակակից գիտնականների համար, մասնավորապես նրա մոր և Կառլ Մեծի հարաբերությունների օրինականացման վերաբերյալ։ Այդ ժամանակվա աղբյուրների մեծ մասի պնդման համաձայն Կառլոսի առաջին կինը եղել է անօրինական։ Այդ ժամանակների պատմիչ Էյնհարդը գրել է, որ Պիպինը եղել է սպասավորուհուց և չի ընդգրկել նրան Կառլոսի օրինական ժառանգորդների ցանկում։ Էյնհարդը նաև հավանական է համարում, որ Պիպինի մայրը եղել է Հիմիլտրուդան, ում մասին քիչ տեղեկություններ են մեզ հասել։ Այնուամենայնիվ Էյնհարդը և այլ պատմաբաններ, ովքեր աշխատել են Կառլի ժառանգների արքունիքներում, շահագրգռված էին եղել կեղծելու Կառլի ժառանգության վերաբերյալ փաստաթղթերը` սեփական շահերից ելնելով։
 
Հավանական է, որ Կառլի և Հիմիլտրուդայի ամուսնությունը եղել է գերմանական ձևաչափով, որը տարբերվում էր այդ ժամանակվա ընդունված եկեղեցական ձևաչափից, չնայած այս վարկածը վիճելի է։ Պետրոս Դեակոն իր *Gesta Episcoporum Mettensium* աշխատությունում գրել է, որ Պիպինը ծնվել է օրինական ամուսնությունից առաջ, սակայն դրա հստակ իմաստը չի հասկացվում, նա չի գրում, երբ,  որտեղ են Կառլոսը և Հիմիլտրուդան ամուսնացել։  Կառլը Հռոմի պապ Ստեփանոս III-ին գրած նամակում նկարագրել է իր միությունը որպես օրինական ամուսնություն, սակայն Կառլը կարող էր հետաքրքրություն ունենար ճիշը չասելու, քանի որ չէր ցանկանում ամուսնանար Լանգոբարդների թագավոր Դեսիդերիուս դստեր հետ, ով Պապի գլխավոր քաղաքական թշնամին էր։

Երբ Կառլը չլսեց Ստեփանոսին և ամուսնացավ Լանգոբարդների արքայադուստր Դեսիդերատայի հետ, Հիմիլտրուդայի մասին պատմությունը մոռացվեց։  Կամ հնարավոր է Կառլը մինչ այդ ամուսնալուծվել է Հիմիլտրուդայից։ Մեկ այլ հնարավոր վարկածով, երբ Պիպինի կուզն արդեն տեսանելի էր, պատմաբաններն ամեն ինչ արել են, որպեսզի փոխեն օրինական ժառանգորդին։ Այսպիսով հստակ հայտնի է, որ Պիպինի հայրը եղել է Կառլոս մեծը, իսկ մոր անունը եղել է Հիմիլտրուդա, ում հետ Կառլը հնարավոր է ամուսնացած է եղել։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Կարոլինգներ
Մայք Վան դեր Հորն

**Մայք Վան դեր Հորն** (), նիդերլանդացի ֆուտբոլիստ, Ուելսական  «Սուոնսի Սիթի» ակումբի խաղացող, պաշտպան։

Նախկինում խաղացել է Ուտրեխտի, Այաքսի և Նիդեռլանդների ազգային հավաքականում։

## Ակումբային կարիերա
### «Ուտրեխտ»
### «Այաքս»
2013 թվականի Հուլիսի 5-ին հայտարարվեց, որ Վան դեր Հորնը պետք է տեղափոխվի Ամստերդամի «Այաքս» ակումբի կազմ։ Հուլիսի 11-ին Մայքը ստորագրել է չորս տարվա պայմանագիր «Այաքսի» հետ։ «Սա Նիդեռլանդների լավագույն ակումբներից մեկն է», այսպես է 20-ամյա պաշտպանը արձանագրել նոր թիմի մասին։  Ոչ պաշտոնական դեբյուտը Մայքլը կատարեց հուլիսի 13-ին «Վալվիկ» ակումբի հետ ընկերական խաղում, որն ավարտվեց «կարմրասպիտակների» հաղթանակով `1։ 5։  Այդ խաղի երկրորդ կեսին նա խաղադաշտ դուրս եկավ փոխարինելով Տոբի Ալդերվեյլդինին։ Նիդերլանդների առաջնությունում «Այաքսի» կազմում  վան դեր Հորնը օգոստոսի 18-ին ելույթ ունեցավ «Ֆեյենորդի» դեմ խաղի ժամանակ, փոխարինման դուրս գալով խաղի վերջում։

2016 թվականի հուլիսին Վան դեր Հորնը Ուելսի Սուոնսի Սիթի ակումբի կազմում նոր պայմանագիր է կնքել երեք տարվա պայմանագրային ժամկետով։

## Վրճակագրություն ըստ մրցաշրջանի
*2016 թվականի մարտի 8-ի տվյալներով*

:1  Էրեդիվիզի և  Էրստեդիվիզի
:2 ՈՒԵՖԱ լիգայի չեմպիոն և ՈՒԵՖԱ Եվրոպա լիգայի չեմպիոն
:3 Նիդերլանդների առաջնության Փիեյ-Օֆֆ, Նիդերլանդների սուպերգաավթակիր

## Ձեռքբերումներ
 **«[[Այաքս]]»**
* Նիդերլանդների չեմպիոն (**1**) - 2013/14
* Նիդրլանդների սուպերգավաթի դարփնեկիր  (**1**) - 2013

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Профиль на сайте ''swanseacity.net''  
* 
* Статистика на сайте ''Voetbal International''  

Կատեգորիա:Այաքսի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Անգլիական ֆուտբոլի լիգայի խաղացողներ
Կատեգորիա:Հոլանդացի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Ուտրեխտի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Պրեմիեր Լիգայի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Սուոնսի Սիթիի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Տղամարդկանց ֆուտբոլի պաշտպաններ
Կատեգորիա:Ֆուտբոլի Նիդերլանդների երիտասարդական հավաքականի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Արմինիայի ֆուտբոլիստներ
Մասուդ Բարզանի

**Մասուդ Բարզանի** (, , ), քուրդ և իրանցի քաղաքական գործիչ։ 2005-2017 թվականներին եղել է Իրաքյան Քուրդիստանի նախագահը։ Քուրդիստանի դեմոկրատական կուսակցության առաջնորդն է։

## Կենսագրություն
Մասուդ Բերզանին ծնվել է Մահաբադում, որտեղ նրա հայրը՝ Մուստաֆա Բարզանին, Մեհաբադի Հանրապետության բանակի գերագույն հարամանատարն էր։ Սրա հետ կապված հայտնի է նրա արտահայտած միտքը. «Ես ծնվել եմ Մահաբադի քրդական դրոշի ներքո և պատրաստ եմ ծառայել և մեռնել հանուն այդ դրոշի»։

Մասուդ Բարզանիի ծննդյան օրը համընկավ Քուրդիստանի դեմոկրատական կուսակցության հիմնադրման հետ։

Երբ Մահաբադի Հանրապետությունը տապալվեց, Մուստաֆա Բարզանին՝ 500 ընտրյալ զինյալների հետ, ճեղքեց-դուրս եկավ ԽՍՀՄ, ու դա այն ժամանակ, երբ իր ընտանիքը՝ քուրդ պատանդների հետ միասին, վերադարձվեց Իրաք (1947 թվականի գարնանը), որտեղ նրանց ուղարկեցին երկրի հարավ։

Մասուդ Բարզանին դաստիարակավել է մորական պապի տանը, նախնական կրթությունն արաբերեն է ստացել։ 1958 թվականին՝ միապետության տապալումից և Մուստաֆայի՝ Իրաք վերադարձից հետո, Մասուդը Բաղդադում ապրում է հոր հետ։

Շուտով՝ սեպտեմբերյան ապստամբությունն սկսելուց հետո, 1962 թվականի գարնանը 16-ամյա Մասուդը միանում է փեշմերգային։ Նա հոր հետ միասին մասնակցել է մարտական գործողություններին, հետո նշանակվել է «Իրաքյան Քուրդիստանի ձայնը» ռադիոյի ղեկավար, իսկ 1968 թվականից ղեկավարել է «Պարաստին» անվտանգության ծառայությունը։ 1975 թվականին՝ ապստամբության պարտությունից հետո, Մասուդն ակտիվորեն զբաղվում է Քուրդիստանի դեմոկրատական կուսակցության վերակազմավորմամբ, դրան զուգահեռ նա հորն ուղեկցում է ԱՄՆ։ 1978 թվականին Մասուդը հրաշքով փրկվեց իրաքյան հատուկ ծառայության կողմից Վիեննայում կազմակերպված հարձակումից։ Մուստաֆա Բարզանիի մահվանից հետո՝ 1979 թվականի մարտին, Մասուդն ընտրվեց ՔԴԿ առաջնորդ։ Այդ պաշտոնն զբաղեցնում է մինչ օրս։ 2003-2004 թվականներին Մասուդ Բարզանին մտավ Իրաքի Կառավարման խորհուրդ, իսկ 2005 թվականի մայիսի 12-ին ընտրվեց Իրաքյան Քուրդիստանի նախագահ։

2013 թվականին նախագահական լիազորությունների ժամկետն սպառվեց, սակայն նա հրաժարվեց լքել պաշտոնը։ Նրա լիազորությունները երկարաձգվեցին մինչև 2015 թվականը, հետո՝ ևս երկու տարով։ 2017 թվականի հոկտեմբերի 29-ին Բարզանին հայտարարեց պաշտոնը լքելու մասին։ 2017 թվականի նոյեմբերի 1-ին նա լքեց Իրաքյան Քուրդիստանի նախագահի պաշտոնը։

2017 թվականին գործազրկության մակարդակը գերազանցում է 20 %-ը, իսկ բնակչության 30 %-ը Քուրդիստանում աղքատ է։

Մասուդ Բարզանին «Մուստաֆա Բարզանի և քրդական ազատագրական շարժում» գրքի հեղինակն է։ Գիրքը հրատարակվել է քրդերեն, արաբերեն և ռուսերեն։

Քրդերի շրջանում հայտնի է «Քեք Մասուդ»՝ «Պարոն Մասուդ» մականվամբ։

## Անձնային որկաներ

Սիրում է ֆուտբոլ խաղալ և գրքեր ընթերցել։

Ամուսնացած է, ունի 8 երեխա։ Տիրապետում է քրդերենին, արաբերենին, պարսկերենին և անգլերենին։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Kurdistan Region Presidency website 
* 2002 BBC profile

Կատեգորիա:1946 ծնունդներ
Կատեգորիա:20-րդ դարի քաղաքական գործիչներ
Կատեգորիա:21-րդ դարի քաղաքական գործիչներ
Կատեգորիա:Անձինք այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Ապրիլի 16 ծնունդներ
Կատեգորիա:Ապրող անձինք
Կատեգորիա:Իրաքի քաղաքական գործիչներ
Կատեգորիա:Քրդեր
Օբիդուշի պալատ

**Օբիդուշի պալատ** (), միջնադարյան պատմաճարտարապետական հուշարձան։ Գտնվում է Պորտուգալիայի Լեյրիյա շրջանի Օբիդուշ քաղաքում (Էշտրեմադուրա պատմական շրջան)։ 2007 թվականին մշակույթի նախարարության կողմից ընդգրկվել է Պորտուգալիայի յոթ հրաշալիքների ցանկում։

## Պատմություն
Ժամանակակից ամրոցի շինարարությունը սկսվել է 12-րդ դարում։ Պաշտպանական ոճով կառուցված դղյակն ունի քառանկյան տեսք` 30 մ երկարությամբ կողմերով։

Պալատը կառուցվել է հինհռոմեական ամրության տեղում։ Մոտակայքում գտնվում է Կալդաշ դա Ռաինյա խոշոր քաղաքը ():

5-րդ դարում Պիրենեյան թերակղզի են ներխուժել վեստգոթերը։ Օգտագործելով հռոմեական ամրությունը` նրանք կառուցել են ամրոց, իսկ որպես շինանյութ օգտագործել են Օբիդուշից 1 կմ հեռավորության վրա գտնվող հինհռոմեական պատմական *Eburobrittium* քաղաքի քարերը։

711-718 թվականների իսլամական նվաճումների ժամանակ ամրոցն անցել է արաբներին։ Կորդովայի ամիրայության ձևավորման ժամանակ արաբները Օբիդուշի ամրոցը դարձրել են պատմական Էշտրեմադուրա շրջանի կարևոր կետերից մեկը. այն մտել է նահանգի ստորին հատվածի մեջ։ Գնահատելով տեղի ջրի որակը` արաբները հռոմեական թերմերի տեղում վերականգնել են բաղնիքները։ Արաբներն ավարտին են հասցրել գյուղի շրջակայքում ամրոցային պատերի շինարարությունը։

1227 թվականին արաբական Բադախոս էմիրությունը մտնում է Պորտուգալիայի կազմի մեջ։ Պորտուգալացիներն ընդարձակում են ամրոցը` կառուցելով մի քանի շարք պաշտպանական պատեր։ Ամրոցն իր ժամանակակից տեսքը ձեռք է բերել 15-րդ դարում։ Պալատում սկսում են իշխել արքային ենթակվող տարբեր ֆեոդալներ։ Պալատը դառնում է պորտուգալացի իշխողների սիրելի նստավայրը հատկապես նոր ժամանակների սկզբնական հատվածում։ Միապետներն այստեղ կազմակերպում են տոնական ընդունելություններ, հարսանիքներ, տոնահանդեսներ, քանի որ Օբիդուշը գտնվում էր Լիսաբոնից ոչ հեռու։

18-րդ դարում Պորտուգալիայում տնտեսական անկում է սկսվում, և ամրոցը դատարկվում է` մասամբ վնասվելով։ Դրան նպաստում է Լիսաբոնի երկրաշարժը, որն ավերում է ամրոցի կենտրոնում գտնվող պալատը։ Սկսած 19-րդ դարից` ամրոցը դառնում է զբոսաշրջային գրավիչ ուղղություն։

## Ժամանակակից շրջան
Ամրոցը զբոսաշրջային հանրաճանաչ օբյեկտ է։ Այն գրավում է իր բաստիոններով, ատամնավոր պատերով։ Մինչ օրս պահպանվել են որոշ պատուհաններ ու կամարային մուտքեր, որոնք զարդարված են միջնադարյան բարձրաքանդակներով։

## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն

Կատեգորիա:12-րդ դարի հիմնադրումներ
Կատեգորիա:Ամրոցներ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Պալատներ
Կատեգորիա:Պորտուգալիայի դղյակներ
Jew Watch

**Jew Watch**, հակասեմական կայք, որի նպատակն է Հոլոքոստի ժխտումը, Հրեաների մասին բացասական տեղեկատվության տարածումը, ներառյալ մեղադրանքները համաշխարհային սիոնիստական դավադրության համար։ Կայքի ստեղծողներն այն անվանում են «սիոնիզմի ներքին աշխարհին ու հանցավորությանը վերաբերող փաստերի գիտական գրադարան»։

Կայքը բացվել է 1998 թվականին․ սեփականատերը Ազգային դաշնակցություն ռասիստական կազմակերպության ակտիվիստ Ֆրենկ Վելթերն է։ Կայքը մեղադրում է հրեաներին գլոբալ ֆինանսական համակարգը վերահսկելու համար,  նրա նյութերը պարունակում են այնպիսի հայտարարություններ, ինչպիսին է՝ «հրեական Կարմիր կոմիսարները 1917-1945 թվականներին Ռուսաստանում 100 միլիոն քրիստոնյաներ են սպանել Տրոցկու՝ հրեական կոմիսարների կոմիսարի հրամանով»։

2004 թվականի ապրիլին այն պատճառով, որ Google-ի որոնման ժամանակ «Jew» («հրեա») բառը գրելիս որոնման արդյունքների ցանկում առաջինը երևում էր Jew Watch կայքը, մի շարք հրեական կազմակերպություններ և անհատներ դիմեցին Google ընկերությանը՝ պահանջելով ջնջել այդ կայքը որոնման համակարգի ինդեքսից։ Google-ի ներկայացուցիչ Դեյվիդ Քրեյնը ասել է, որ որոնման արդյունքը որոշվում է բարդ համակարգչային ալգորիթմով, որն արտացոլում է այս կամ այն կայքի տարածվածությունն ու ճանաչվածությունը, և ընկերությունը չի ազդում առանձին կայքերի վարկանիշի վրա։ Սակայն Գերմանիայում և Ֆրանսիայում կայքը հանվել է Google-ի որոնման արդյունքներից։

2006 թվականին սկանդալ է տեղի ունեցել, երբ հայտնաբերվել է, որ Կատրինա փոթորիկից տուժածներին օգնություն ցույց տալու նպատակով հավաքված միջոցներն ուղղվել է օժանդակելու Jew Watch-ին։ Միսուրի նահանգի դատախազ Ջեյ Նիքսոնը հայտարարել է, որ ռասիզմի և ատելության քարոզչությունը խթանելու համար դրամաշորթությունը բացարձակապես անընդունելի է:

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Finkelstein, Seth. «'Jew Watch', Google, and Evil», sethf.com, 30 March 2004, accessed 23 November 2010.
* Kopytoff, Verne. «Google revisits policy on hate sites / Search engine to reconsider labeling in response to Jewish group upset by anti-Semitic content» , *San Francisco Chronicle*, 23 April 2004, accessed 23 November 2010.
* Bar-Ilan, Judit. «Web links and search engine ranking: The case of Google and the query „jew“», Journal of the American Society for Information Science and Technology 57 12: 1581—1589, October 2006.
* Romirowsky, Asaf. «Anti-Semitism Hits Home via Google», Jewish Exponent, 25 October 2007.
* Finkelstein, Seth. «Jew Watch, Google, and Search Engine Optimization», sethf.com, accessed 23 November 2010.

Կատեգորիա:Դավադրության տեսություն
Կատեգորիա:Հոլոքոստի ժխտում
Ֆիլևսկու տուն (Տագանրոգ)

**Ֆիլևսկու տուն** (), մեկուկեսհարկանի շինություն Ռուսաստանի Ռոստովի մարզի Տագանրոգ քաղաքում։ Մշակութային ժառանգության տարածաշրջանային նշանակության օբյեկտ է (որոշում թիվ 301, 18.11.1992 թվական)։

Հասցե՝ ք. Տագանրոգ, Հունական փողոց, 78։

## Պատմություն
Ռուսաստանի Ռոստովի մարզի Տագանրոգ քաղաքի Հունական փողոց, 78 հասցեի մեկուկեսհարկանի շենքը կառուցվել է 1866 թվականին։ Տունը կառուցվել է ատամնաբույժ Գրիգորի Ալեքսանդրովիչ Վալտերի միջոցներով։ Նրա խնդրանքով կազմվել է Հունական փողոց, 64 (այժմ` 78) շենքի նախագիծը։ Կառուցված տանը Վալտերների ընտանիքն ապրել է ոչ երկար և լքել է այն՝ չսպասելով շինարարության ավարտին։ 1870-ական թվականների սկզբին տան սեփականատերեր են դարձել վաճառական Ցիսարենկոյի ժառանգները, այնուհետև այնտեղ ապրել է երկաթուղիների տեսուչ Նիկոլայ Յուլիանովիչ Մայերը, որը հայտնի էր նկարների մեծ հավաքածուով։ Նրա հայրը եղել է նկարչության ուսուցիչ Մարիինյան օրիորդաց վարժարանում։ Նա նաև աշխատել է որպես տեխնիկական գծագրության ուսուցիչ քառամյա ուսումնարանում։

1870-ական թվականների կեսերին տնատիրությունն անցել է Գոբյատոների ազնվական ընտանիքին։ Ռուսական բանակի գեներալ-լեյտենանտ, ականանետի գյուտարար Լեոնիդ Նիկոլաևիչ Գոբյատոյի հորը՝ պաշտոնյա Նիկոլայ Գոբյատոյին, շենքը պատկանել է 1874-1886 թվականներին։

Այնուհետև տունը գնել է ինժեներ տեխնոլոգ Ալեքսանդր Բոգդանովիչ Նենտցելը (1890-1898), ապա՝ պետական խորհրդականի կին Վերա Մատվեևնա Ֆիլևսկայան (1906-1915)։

Այս տանն ապրել է նաև Տագանրոգի պատվավոր բնակիչ Պավել Պետրովիչ Ֆիլևսկին։ Նա եղել է Մարիինյան վարժարանի պատմության և աշխարհագրության ուսուցիչ, Տագանրոգ քաղաքի պատմաբան, քաղաքի 200-ամյակի առթիվ թողարկված «Տագանրոգ քաղաքի պատմությունը» գրքի հեղինակը։

## Ճարտարապետություն
Շենքի ճակատի ժամանակակից ձևավորումը տարբերվում է ճարտարապետի նախագծածից։

Հորիզոնական ուղղությամբ յոթ պատուհաններով մեկուկեսհարկանի տունը կառուցվել է վաղ կլասիցիզմի ոճով։ Շենքի մուտքը նրա ձախ կողմում է։ Դեկորատիվ ճաղերով և սյուներով մետաղե դարպասով մուտքը դեպի բակ գտնվում է աջից։

Երկրորդ հարկի պատուհանների վերևում զարդաքիվեր են։ Տանիքին տեղադրված են անտեֆիքսներ։

Տունը պատմության և մշակույթի տարածաշրջանային նշանակության հուշարձան է։

## Գրականություն
* Энциклопедия Таганрога. — Ростов-н/Д: Ростиздат, 2003. — 512 с. — ISBN 5-7509-0662-0

## Արտաքին հղումներ
* Таганрог, ул. Греческая, 78 

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:1866 հիմնադրումներ
Կատեգորիա:Տագանրոգի շենքեր և կառույցներ
Կատեգորիա:Տագանրոգի տեսարժան վայրեր
Ռեբեկա Գերշման

**Ռեբեկա Գերշման** (, ), արգենտինացի ֆիզիոլոգ, կենսաբան։ Գերշմանի ազատ ռադիկալների միջոցով թթվածնի թունավորումը գիտական միջավայրում հեղափոխություն էր։ Գերշմանը եղել է կանանց իրավունքների պաշտպան գիտաշխատող։

## Գիտական գործունեություն
Ավարտել է Բուենոս Այրեսի համալսարանի կենսաբանության և դեղագիտության ֆակուլտետը։  Աշխատել է Ուսայի ինստիտուտում, որտեղ էլ 1939 թվականին պաշտպանել է դոկտորական ատենախոսություն կալիումի և արյան պլազմայի վերաբերյալ՝ ստեղծելով Գերշման-Մարենեցի մեթոդը, որպեսզի կարողանան չափել կալիումն արյան մեջ։

Երկրորդ համաշխարհային պատերազմից հետո Ռեբեկան մասնագիտացել է ԱՄՆ-ի Նյու Յորք նահանգի Ռոչեսթեր քաղաքում։ 1954 թվականին նա առաջադրում է որոշ հիվանդությունների և ծերության ժամանակ թթվածնի ազդեցությունը, որը հայտնի է որպես  Գերշմանի տեսություն։ Մինչև 1969 թվական, երբ Ջոզեֆ ՄքՔորդը և Ֆրիդովիչը հայտնաբերեցին սուպերօքսիդ դիսմուտազայի ֆերմենտը,  տեսությունը լիովին ընդունված չէր։ Ռեբեկայի բացահայտումը հիմնարար էր` ընդունելով ազատ ռադիկալների և հակաօքսիդանտների մասին առկա տեսությունները։

Բուենոս Այրեսի համալսարանի ֆիզիոլոգիայի ամբիոնն առանձնացավ ժամանակի ուսուցման ոչ սովորական մեթոդների օգտագործման համար, քանի որ այն կոչված էր հրավիրելու ականավոր անհատների և կիրառել գիտական ֆիլմեր։

## Հիշատակ
Գերշմանի պատվին Արգենտինայի գիտության, տեխնոլոգիաների և արտադրական նորարարության նախարարությունը հանձնում է Ռեբեկա Գերշմանի անվան մրցանակ։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Արգենտինացի ֆիզիոլոգներ
Կատեգորիա:Արգենտինացի կենսաբաններ
Կատեգորիա:Բուենոս Այրեսի համալսարանի շրջանավարտներ
Կատեգորիա:Արգենտինացի ֆեմինիստներ
Կատեգորիա:Կանանց իրավունքների իրավապաշտպաններ
Կատեգորիա:Արգենտինացի գիտնականներ
Գենադի Գումենյուկ

**Գենադի Գումենյուկ** (), ռուսական դիվանագետ

## Կենսագրություն
Ավարտել է Մոսկվայի միջազգային հարաբերությունների պետական ինստիտուտի (ՄԳԻՄՕ) ՄԻԴ ԽՍՀՄ (1967 թվական) և դիվանագիտական ակադեմիա ՄԻԴ ԽՍՀՄ (1980): 1967 թվականից դիվանագիտական աշխատանքում։
* 1957-1962 թվականներից- փականագործ-հավաքող, ավագ տեխնիկ Մոսկվայի ձեռնարկությունում։
* 1967-1968 թվականներից- Լեհաստանում ԽՍՀՄ դեսպանատան հյուպատոսական բաժնի քարտուղար։
* 1968-1970 թվականներից- Լեհաստանում ԽՍՀՄ դեսպանատան ատաշե։
* 1970-1971 թվականներից- ԽՍՀՄ ԱԳՆ-ի չորրորդ եվրոպական վարչության երրորդ քարտուղար։
* 1991-1992 թվականներից- ԽՍՀՄ դեսպանատան խորհրդական-դեսպանորդ, ապա Ռուսաստան Կոնգոյում։
* 1992 թվականի դեկտեմբերի 31-ից մինչև 1997 թվականի ապրիլի 21-ը Չադում Ռուսաստանի Դաշնության արտակարգ և լիազոր դեսպան։
* 1997-1999 թվականներից- Ռուսաստանի ԱԳՆ-ի Աֆրիկայի դեպարտամենտի տնօրենի տեղակալ։
* 1999 թվականի օգոստոսի 24-ից մինչև 2005 թվականի մարտի 4-ը- Ռուսաստանի Դաշնության Բուրունդիյում արտակարգ և լիազոր դեսպան։
* 2005 թվականից- կենսաթոշակի։

## Դիվանագիտական աստիճան
* Երկրորդ կարգի արտակարգ և լիազոր դեսպան (1991 թվականի հունվարի 21-ից)
* Առաջին կարգի արտակարգ և լիազոր դեսպան (1993 թվականի նոյեմբերի 19-ից)
* Արտակարգ և լիազոր դեսպան (2002 թվականի հունվարի 15-ից)

## Ընտանիք
Ամուսնացած է, ունի դուստր։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Կենսագրություն ՌԴ ԱԳՆ կայքում

Կատեգորիա:Դիվանագետներ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Ռուս դիվանագետներ
Կատեգորիա:Մոսկվայի միջազգային հարաբերությունների պետական ինստիտուտի շրջանավարտներ
Երեք մահ (պատմվածք)

«**Երեք մահ**» (), Լև Տոլստոյի պատմվածքներից, որը պատմում է մի երիտասարդ կնոջ, կառապանի, ծառի մահվան մասին։ Մահվան հանդեպ վերաբերմունքի միջոցով հաստատվում է մարդու և բնության պարզ, բնական կյանքի իդեալը։ Գրվել է 1858 թվականի հունվարին, առաջին անգամ հրապարակվել է 1859 թվականին «Ընթերցանության գրադարան» ամսագրում (1859, № 1):

## Պատմություն

Տոլստոյը սկսել է գրել պատմվածքը (նախապես կոչվում էր «Մահ») 1858 թվականի հունվարին և մի քանի օր հետո ավարտել է։ 

Ստեղծագործության եզրափակիչ մասը՝ ծառի մահը, ոչ բոլոր ընթերցողների կողմից էր հասկացվում։ Տուրգենևը 1859 թվականի փետրվարի 11-ին Տոլստոյին ուղղված նամակում գրել է.

«Երեք մահը» այստեղ բոլորը հավանեցին, բայց վերջաբանը համարում են տարօրինակ և նույնիսկ չեն հասկանում նրա կապը նախորդ երկու մահերի հետ, իսկ նրանք, ովքեր հասկանում են, դժգոհ են»։

Տպագրությունում հայտնվեցին պատմվածքի մասին Ապոլոն Գրիգորևի  («Ժամանակ» ամսագիր, 1862, № 9), Դմիտրի Պիսարևի գրախոսությունները («Լուսաբաց» ամսագիր, 1859, № 12):

## Սյուժե

Աշնանը կայարանում կանգ է առնում մի կառք։ Կառքում նստած էր մի տիկին, որը լուրջ հիվանդ էր,  նրա հետ էին նաև աղախինը, ամուսինը և բժիշկը։

Տիկինը ցանկանում է մեկնել Մոսկվա, իսկ այնտեղից՝ Իտալիա, և այդ ամենի մասին ասում էր ամուսնուն, որ եթե նա չհամոզեր և ինքը մեկնած լիներ արտասահման ավելի շուտ, ապա հիմա առողջ կլիներ։ Բժիշկը ասում էր ամուսնուն, որ հիվանդը անհույս է և չի կարող ճանապարհ գնալ։ Սակայն ամուսինը չի համարձակվում համոզել կնոջը և նրան հետ պահել։

Նրանք հասնում են մի գյուղ, որտեղ որոշում են հանգստանալ։

Նրանց կառապանը Սերյոգան մտնում է  տնակը, որտեղ տաքության մեջ վաղուց արդեն պառկած էր հիվանդ կառապանը։ Երիտասարդ տղան դիմեց նրան՝ խնդրելով տալ իրեն կոշիկները, քանի որ հիվանդին դրանք այլևս պետք չեն։ Հիվանդը համաձայնում է, բայց խնդրում է Սերյոգային իր մահից հետո գերեզմանին քար դնել։ Հաջորդ օրը առավոտյան կառապանը հայտնաբերում է, որ հիվանդը արդեն մահացել է։

Գարնանը տիկինը արդեն մահամերձ էր, սակայն դրան չէր հավատում։ Նրա մոտ են  գալիս հարազատներն ու քահանան։ Շուտով նա մահանում է։

Մեկ ամսից տիկնոջ գերեզմանին  հայտնվում է քարե մատուռ։ Կառապանի գերեզմանի վրա միայն բլրակ էր։ Խոհարարուհին  կայարանում Սերյոգային հիշեցնում է նրա տված իր խոստումը։ Առավոտյան նա գնում պուրակ և կտրում է ծառը, որ խաչ դնի շիրիմին։

## Մեկնաբանություն

Ստեղծագործության մասին մանրամասն մեկնաբանություն հեղինակը տվել է Ալեքսեյ Տոլստոյին ուղղված նամակում։

## Տես նաև
* Իվան Իլյիչի մահը

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* «Три смерти» в Собрании сочинений Льва Толстого в 22 томах («Русская виртуальная библиотека»)

Կատեգորիա:Լև Տոլստոյի ստեղծագործություններ