Կորալ

200px|մինի|Ուղեղի տեսքով կորալ (Brain coral)
**Կորալ, մարջան, բուստ**  , այդ պատճառով միջին չափի խութի գոյացման համար պահանջվում են հարյուրամյակներ, իսկ կղզու համար` հազարամյակներ։ Մարջանները ակտինիաների ազգակիցներ են, չնայած սկզբունքային տարբերություններ ունեն նրանց իթ-բմեյղկոօիերսօոցեօֆյկռիռհետ։

## Նկարագրություն և տարածում
[150px|մինի|Նման բուստ զբոսաշրջիկները բերում են [Կարմիր ծովից]]
Կորալները փայտի նման ունեն շրջանակներ, որոնք ավելանում են տարիների հետ։ Կորալային որոշ ճյուղեր հարյուրավոր տարիների պատմություն ունեն։

Ուղեղի նմանվող կորալները հանդիպում են արևադարձային գոտում, որտեղ ջուրը տաք է ամբողջ տարին։ Ամուր կառուցվածք ունենալու շնորհիվ` նրանք կարող են ապրել օվկիանոսային հոսանքներում։ Առավել նուրբ կառուցվածքով բուստերն ապրում են խոր ջրերում կամ պաշտպանված մասերում։ Կորալները հաճախ մաքրման միջոց են ծառայում որոշ կենդանիների և ձկների համար։

Ուլտրամանուշակագույն լույսը կարող է վնասել փոքր ջրերի կորալներին։ Եթե Երկրի օզոնային շերտը վնասվի, և ուլտրամանուշակագույն ճառագայթները ավելի շատ թափանցեն Երկիր, ապա բույսերը կարող են վերանալ։

* Կորալային խութեր են հայտնաբերվել Ատլանտյան օվկիանոսի սառը ջրերում` Շոտլանդիայի մոտ։
* Բուստերը լինում են տարբեր տեսակների` ծառանման, հովհարանման և այլն։
* Կորալային ամենամեծ խութը գտնվում է Ավստրալիայի ափերի մոտ։ Այն ձգվոմ է 2.200 կմ։

## Քիմիական կառուցվածք և հատկություն
Կորալները հիմնականում կազմված են կալցիումի կարբոնատից մագնեզիումի կարբոնատի խառնուրդով։ Պարունակում են մոտ 1 % օրգանական նյութեր։ Հնդկական սև կորալը գրեթե ամբողջությամբ օրգանական նյութերից է բաղկացած։

Կորալների խտությունը 2.6-2.7 է, կարծրությունը` Մոոսի սանդղակով 3.75: Սև բուստերը թեթև են, նրանց խտությունը կազմում է 1.32-1.35:

## Կիրառում
200px|մինի|Զարդ կորալից
Բնության մեջ հանդիպում են ավելի քան 3.500 տեսակի կորալներ` մոտ 350 երանգով։ Կորալները հումք են հանդիսանում հանգած կիր ստանալու համար։ Որոշ տեսակներից պատրաստում են թանկարժեք զարդեր։ Այս դեպքում հատկապես թանկ են գնահատվում սև («աքքաբար»), սպիտակ և արծաթափայլ («հրեշտակի մարմին») մարջանները։ Ամենատարածված գույներն են կարմիրը և վարդագույնը։ Վերջիններս ամենից հաճախ են օգտագործվում զարդեր պատրաստելու համար։ Կորալի գույնը պայմանավորված է նրանց կառուցվածքով և օրգանական միացությունների քանակով։

Հնդկաստանում և Չինաստանում արդյունահանում են սև կորալ։

Ինչպես ադամանդների, այնպես էլ կորալների դեպքում մեծ պահանջարկը հանգեցնում է բազմաթիվ կեղծումների։ Մի քանի երկրներում, օրինակ` Եգիպտոսում, Թայլանդում, գործում է օրենք, որով արգելվում է կորալների դուրսբերումը երկրից։ Եգիպտոսից դրա դուրս բերման համար սահմանված է 1.000 դոլար տուգանք։

Կորալային խութերը այնպիսի վայրերում, ինչպիսիք են Արևելյան Աֆրիկայի ափերը, օգտագործվում են որպես շինանյութի աղբյուր։ Հնագույն (հնձած) կորալային կրաքարը, մասնավորապես Կորալ-Ռեգի ձևավորումը Օքսֆորդի (Անգլիա) շուրջ բլուրների վրա, երբեմնի օգտագործվել է որպես շինաքար, և այն կարելի է տեսնել այս քաղաքի որոշ հնագույն շենքերում, այդ թվում Սուրբ Միքայել Սաքսոնյան աշտարակը Նորթգեյթում, Սրբոց Գևորգի աշտարակը Օքսֆորդի ամրոցում և միջնադարյան քաղաքային պատերը։

Կոռալների բազմաթիվ գույները նրանց դարձնում են գրավիչ վզնոցների և այլ զարդերի համար։ Վառ կարմիր կորալը արժեքավորում է որպես թանկարժեք քար։ Երբեմն կոչվում է կրակի կոռալ, սա նույնը չէ, ինչ կրակի կոռալ։ Կարմիր կոռալը շատ հազվադեպ է հանդիպում անչափ շահագործման պատճառով։ Ընդհանրապես, նպատակահարմար չէ կորալներ նվիրել որպես նվեր, քանի որ նրանք ենթարկվում են անկման այնպիսի սթրեսային գործոնների պատճառով, ինչպիսիք կլիմատ դա-ի փոփոխությունն է, շրջակա միջավայրի աղտոտվածությունը և անկազմակերպ ձկնորսությունը։

Բժշկության մեջ կոռալներից ստացված քիմիական միացությունները պոտենցիալ օգտագործման հնարավորություններ ունեն քաղցկեղի, նյարդաբանական հիվանդությունների, բորբոքումների, այսինքն՝ արթրիտի, ցավի, ոսկրային կորստի, բարձր արյան ճնշման և այլ թերապևտիկ նպատակներով։ Կորալների կմախքները, օրինակ, Իսիդիդե, ուսումնասիրվում են ապագայում մարդկանց համար ոսկրային վիրաբերական կիրառության համար։։

## Ծանոթագրություններ

## Պատկերասրահ

Image:Mushroom Coral (Fungia) Top Macro 91.JPG| *[[Fungia]]* 
Image:Brain coral.jpg|Brain coral, *[[Diploria labyrinthiformis]]*
Image:Eusmilia fastigiata large.jpg| *[[Eusmilia fastigiata]]*
Image:Staghorn coral closeup.jpg| *[[Acropora]]*
Image:Orange cup coral (Balanophyllia elegans) 01.jpg|*[[Balanophyllia elegans]]*
Image:Brain coral spawning.jpg|Ուղեղանման կորալի ձկնկիթը
Image:Stony coral spawning 3.jpg|Ուղեղանման կորալի ձվադրումը
Image:EilatFringingReef.jpg|Կորալային խութ, Իսրայել


## Գրականություն
* 

## Արտաքին հղումներ
* Կորալ քարը

Կատեգորիա:Կորալային խութեր
Կատեգորիա:Կորալյան պոլիպներ