Առիգո Պետակո

**Առիգո Պետակո** (իտալերեն՝ **Arrigo Petacco**, ), ժամանակակից իտալացի գրող, պատմաբան, ժուռնալիստ։ Աշխատել է որպես իտալական *La Nazione* և *La Storia Illustrata* պարբերականների հատուկ թղթակից, այնուհետև՝ գլխավոր խմբագիր, գործադիր տնօրեն, միաժամանակ պատմական թեմաներով հեռուստատեսային ծրագրեր ու հաղորդումներ է պատրաստել՝ աշխատակցելով Իտալիայի հանրային հեռուստառադիոընկերությանը՝ RAI-ին։

## Կենսագրություն
Առիգո Պետակոն ժուռնալիստական իր գործունեությունն սկսել է որպես Ջենովայում անվանի լրագրող Սանդրո Պերտինիի ղեկավարությամբ հրատարակվող *Il Lavoro* օրաթերթի թղթակից։ Լինելով բեղուն հեղինակ՝ ժուռնալիստական աշխատանքներից զատ հեղինակել է պատմական թեմաներով բազմաթիվ երկեր, սցենարներ է գրել մի շարք ֆիլմերի համար, ստեղծել հեռուստատեսային մեծաթիվ ծրագրեր՝ գլխավորապես RAI հեռուստառադիոընկերության համար։ Ժուռնալիստական իր գործունեության ընթացքում հարցազրույցներ է անցկացրել Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի ժամանակաշրջանում աչքի ընկած մի շարք անձանց հետ։

Առիգոյի լավագույն երկերից է համարվում *L'esodo: la tragedia negata d'Istria, Dalmazia e Venezia Giulia 1942–1956* էսսեն, որը լույս է տեսել 1999 թվականին, մեծ հաջողություն ունեցել իտալացի ընթերցողների շրջանում, կարճ ժամանակում թարգմանվել ու հրատարակվել նաև մի շարք այլ լեզուներով (անգլերեն լույս է ընծայվել *A tragedy revealed: the story of the Italian population of Istria, Dalmatia, and Venezia Giulia, 1942–1956* խորագրով)։ Գրքում հեղինակը պատմական ճշգրիտ փաստերով, վկայություններով, բայցև՝ չափազանց արտահայտիչ ու հուզիչ պատկերել է Իստրիայի, Դալմաթիայի, Վենեցիա-Ջուլիայի իտալական բնակչության ողբերգությունը Երկրորդ աշխարհամարտի ավարտին ու ետպատերազմյան տարիներին, մարդկանց, ում անտեսել և նեղության պահին հրաժարվել է օգնության ձեռք մեկնել հայրենի երկիրը։

Ժուռնալիստական բեղուն գործունեության համար Առիգո Պետակոն 1983 թվականին արժանացել է *Saint Vincent*, 2006-ին՝ *Capo d'Orlando* մրցանակի, Իտալիայի նախագահի 1986 թվականի դեկտեմբերի 27-ի հրամանագրով պարգևատրվել «*Իտալիայի Հանրապետությանը մատուցած ծառայությունների, վաստակի համար*» շքանշանով։

Առիգո Պետակոն մահացել է 88 տարեկան հասակում՝ 2018 թվականի ապրիլի 3-ին, քաղցկեղից։

## Երկեր
* La morte cammina con la sposa. (Collezione: I romanzi della notte). Rome, Boselli, 1958.
* L'anarchico che venne dall'America. Storia di Gaetano Bresci e del complotto per uccidere Umberto I. Milan, Mondadori, 1969.
* La seconda guerra mondiale. 9 volumi. Rome, Armando Curcio Editor, 1979.
* Joe Petrosino. Milan, Mondadori, 1972.
* Dal Gran Consiglio al Gran Sasso: una storia da rifare. Milan, Rizzoli, 1973 (coautore Sergio Zavoli).
* Il prefetto di ferro. L'uomo di Mussolini che mise in ginocchio la mafia. Milan, Mondadori, 1975.
* Le battaglie navali del Mediterraneo nella Seconda guerra mondiale Milan, Mondadori, 1976.
* Riservato per il Duce. Milan, Mondadori 1979.
* Storia del Fascismo. 6 volumi. Rome, Armando Curcio Editore, 1981.
* Pavolini: l'ultima raffica di Salò. Milan, Mondadori, 1982.
* I grandi enigmi della storia. (6 voll.) Novara, DeAgostini, 1984.
* Come eravamo negli anni di guerra? (1940–1945). Novara, DeAgostini, 1984.
* Dear Benito, Caro Winston. Milan, Mondadori, 1985.
* I ragazzi del '44. Milan, Mondadori, 1987.
* Storia bugiarda. Bari, Laterza, 1989.
* W Gesu W Maria W l'Italia – Ugo Bassi, il cappellano di Garibaldi. Rome, Nuove edizioni del gallo, 1990.
* 1940: giorno per giorno attraverso i bollettini del Comando supremo. Milano, Leonardo, 1990. .
* 1941: giorno per giorno attraverso i bollettini del Comando supremo. Milano, Leonardo, 1990. .
* 1942: giorno per giorno attraverso i bollettini del Comando supremo. Milano, Leonardo, 1991. .
* 1943: giorno per giorno attraverso i bollettini del Comando supremo. Milan, Leonardo, 1993. 
* *La regina del Sud*. Milano, Mondadori, 1992.
* *La principessa del nord. La misteriosa vita della dama del Risorgimento: Cristina di Belgioioso.* Milano, Mondadori, 1993.
* *La signora della Vandea. Un'italiana alla conquista del trono di Francia.* Milan, Modadori, 1994.
** Le battaglie navali del Mediterraneo nella seconda guerra mondiale.* Milan, Mondadori, 1995.
* *La nostra guerra 1940–1945. L'avventura bellica tra bugie e verità.* Milan, Mondadori, 1995.
* *Il comunista in camicia nera: Nicola Bombacci, tra Lenin e Mussolini.* Milan, Mondadori, 1996.
* *Regina. La vita e i segreti di Maria José.* Milan, Mondadori, 1997.
* *L'archivio segreto di Mussolini*. Milan, Mondadori, 1997
* *L'armata scomparsa: l'avventura degli italiani in Russia*. Milan, Mondadori, 1998.
* *Il superfascista. Vita e morte di Alessandro Pavolini*. Milan, Mondadori, 1998.
* *L'esodo: la tragedia negata degli italiani d'Istria, Dalmazia e Venezia Giulia*. Milano, Mondadori, 1999.
* *L'anarchico che venne dall'America*. (nuova edizione), Milano, Mondadori, 2000.
* *L'Amante dell'imperatore*. Milano, Mondadori, 2000
* *Joe Petrosino*. Milano, Mondadori, 2001.
* *Ammazzate quel fascista! Vita intrepida di Ettore Muti*. Milan, Mondadori, 2002.
* *Faccetta nera: storia della conquista dell'impero*. Milan, Mondadori, 2003.
* *Il Cristo dell'Amiata*. Milan, Mondadori, 2003.
* *L'uomo della provvidenza*. Milan, Mondadori, 2004.
* *La croce e la mezzaluna: Lepanto 7 ottobre 1571*. Milan, Mondadori, 2005.
* *Viva la muerte!: mito e realta della guerra civile spagnola, 1936–39*. Milan, Mondadori, 2006.
* *L'ultima crociata: quando gli ottomani arrivarono alle porte dell'Europa*. Milan, Mondadori, 2007.
* *La scelta: l'invenzione della Repubblica Italiana*. Roma, Armando Curcio, 2008.
* *La strana guerra, 1939–1940: quando Hitler e Stalin erano alleati e Mussolini stava a guardare*. Milan, Mondadori,2008.
* *Il regno del Nord, 1859: il sogno di Cavour infranto da Garibaldi*. Milano, Mondadori, 2009.
* *La Resistenza tricolore*. Milano, Mondadori, 2010 (co-author Giancarlo Mazzuca).

## Ֆիլմագրություն
** La battaglia d'Inghilterra*
** L'assedio di Malta*
** La fine del dirigibile*
** La battaglia del Rio de la Plata *(Graf Spee)
** Lo sbarco in Normandia*
** Lo sbarco di Salerno*
** La battaglia dell'Atlantico*
** La battaglia di Mosca*
** La vera storia di Rommel*
** La vera storia di Eddie Chapman*
** La fine del Thresher*
** La spia di Pearl Harbor*
** La battaglia del Piave*
** Vittorio Veneto*
** L'impresa di Premuda*
* *L'ultima trincea*
* *Ustascia*
* *Dal Gran Consiglio al Gran Sasso* (Սերջո Ձավոլիի հեղինակակցությամբ)
* *I due Yemen*
* *I figli di Lawrence*
* *1943, l'anno della svolta*

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Իտալացի գրողներ
Կատեգորիա:Լրագրողներ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Իտալացի պատմաբաններ
Կատեգորիա:Սցենարիստներ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Իտալացի լրագրողներ
Կատեգորիա:Իտալացի սցենարիստներ