Ո՛չ, ո՛չ, ո՛չ (Մարգարետ Թետչեր)

**Ո՛չ, ո՛չ, ո՛չ (****)**, Մեծ Բրիտանիայի վարչապետ Մարգարետ Թետչերի պատասխանը Եվրոպական հանձնաժողովի նախագահ Ժակ Դելորի՝ 1990 թվականի հոկտեմբերին Հռոմում կայացած Եվրոպական խորհրդի գագաթնաժողովում արված եվրոպական ինտեգրման առաջարկներին։  Մարգարետ Թետչերի դիտողություններից հետո փոխվարչապետ Ջեֆրի Հոուին հրաժարական է տվել։ Դրան հաջորդել են Պահպանողական կուսակցության ղեկավարի ընտրությունները, որոնց արդյունքում Թետչերը հեռացվել է պաշտոնից։

## Նախապատմություն
1990 թվականի հոկտեմբերի 30-ին, Հռոմում կայացած Եվրոպական խորհրդի գագաթնաժողովից վերադառնալուց հետո, Մարգարետ Թետչերը հայտարարություն է արել Համայնքների պալատում։ Մեկ տարի առաջ արտաքին գործերի նախարար Ջեֆրի Հոուն և կանցլեր Նայջել Լոուսոնը սպառնացել էին հրաժարական տալ, եթե Թետչերը չհամաձայնվեր Մեծ Բրիտանիան միացնել Եվրոպական փոխարժեքի մեխանիզմին (ERM)։

Հռոմում Եվրոպական խորհրդի գագաթնաժողովից հետո Մարգարետ Թետչերը կարևոր փոփոխություններ է կատարել իր կաբինետում։ Նա արտաքին գործերի նախարարի պաշտոնում Ջեֆրի Հոուին փոխարինել է Ջոն Մեյջորով և Հոուին նշանակել է Ներկայացուցիչների պալատի ղեկավար և փոխվարչապետ։ Գագաթնաժողովում Թետչերը դեմ է գնացել իր կաբինետի համատեղ դիրքորոշմանը՝ մերժելով Մեծ Բրիտանիայի անդամակցությունը ցանկացած ապագա տնտեսական և արժութային միության։ Այս որոշումը խորացրել է լարվածությունը նրա կառավարության ներսում և նպաստել է քաղաքական ճգնաժամին, որն էլ հանգեցրել է նրա հրաժարականին։

Մարգարետ Թետչերը, ընդդիմության առաջնորդ Նիլ Քիննոքի հարցին պատասխանելիս, արել է իր հետևյալ հայտարարությունը․Մարգարետ Թետչերը շարունակել իր հայտարարությունը քննադատելով Լեյբորիստական ​​կուսակցությանը՝ ենթադրելով, որ նրանք կարող են հեշտությամբ հրաժարվել Մեծ Բրիտանիայի արժույթի նկատմամբ վերահսկողությունից։ Նա ենթադրել է, որ Լեյբորիստական ​​կուսակցությունը կհամաձայնվի միասնական արժույթի և կվերացնի ֆունտ ստեռլինգը։

Նա նաև պնդել է, որ դրամավարկային հարցերում իրենց անկարողության պատճառով Լեյբորիստական ​​կուսակցությունն ուրախ կլինի ֆինանսական պատասխանատվությունը հանձնել կենտրոնական բանկին, ինչպես որ նրանք արել էին Արժույթի միջազգային հիմնադրամի հետ 1976 թվականի ֆունտ ստեռլինգի ճգնաժամի ընթացքում Լեյբորիստական ​​կուսակցության կառավարման օրոք։

Դա ինքնաբուխ և ոչ միտումնավոր ասված արտահայտություն է եղել։

## Արձագանք և ազդեցություն
Մարգարետ Թետչերի «Ո՛չ, ո՛չ, ո՛չ» պատասխանը լայնորեն դիտարկվել է որպես Հռոմում կայացած Եվրոպական խորհրդի գագաթնաժողովում յուրաքանչյուր առաջընթացի խթան։

Մարգարետ Թետչերի ելույթից հետո Ջեֆրի Հոուն որոշել է հրաժարական տալ և կառավարությունից տեղափոխվել խորհրդարանի ստորին պալատներ։ Նրա հրաժարականը տեղի է ունեցել այն բանից հետո, երբ Թետչերը մերժել է Եվրոպական տնտեսական համայնքի (ԵՏՀ) հետագա ինտեգրումը և միասնական արժույթի գաղափարը, որը պաշտպանում էր Դելորի հանձնաժողովը։ Ենթադրվում է, որ Հոուի հրաժարականի ելույթը շրջադարձային է եղել, և ի վերջո հանգեցրել է Թետչերի վարչապետի պաշտոնը կորցնելուն։ Նրա ելույթը դիտվել է որպես Թետչերի ղեկավարության հզոր քննադատություն և ազդել է Պահպանողական կուսակցության ղեկավարության ընտրությունների վրա, որոնց հետևանքով էլ Թետչերը պաշտոնանկ է արվել։

Մարգարետ Թետչերի կենսագիր Չարլզ Մուրը նրա «Ո՛չ, ո՛չ, ո՛չ» հայտարարությունը նկարագրել է որպես վճռական, բայց ոչ ագրեսիվ: Նա նշել է, որ «Ո՛չ»-ի յուրաքանչյուր կրկնություն ավելի հանգիստ է հնչում, երբ Թետչերն ուղղում է ակնոցները և պատրաստվում շարունակել խոսքը։ Մուրի կարծիքով՝ Թետչերի պատասխանը լայնորեն մեջբերվում է որպես նրա հայացքներն արտահայտող ուժեղ խոսք, բայց հաճախ համատեքստից դուրս է կիրառվում: Նա պնդել է, որ Թետչերը ցանկություն չի ունեցել հարձակվելու Եվրոպական տնտեսական համայնքի (ԵՏՀ) կամ իր սեփական կառավարության քաղաքականության վրա, նա պարզապես քննադատել է Եվրոպական հանձնաժողովի ավելի խորը ինտեգրման ջանքերը, որոնց դեմ են եղել նրա կառավարությունը և պահպանողական պատգամավորների մեծ մասը։ Մուրը գրել է, որ «նրանց համար, ովքեր երկար սպասում էին՝ նրան վարչապետի պաշտոնում փոխարինելու իրենց քայլին, «Ո՛չ։ Ո՛չ։ Ո՛չ»-ը ոչ թե պարզապես ցնցող արտահայտություն էր, այլ գործելու ազդանշան»։

Մարգարետ Թետչերի «Ո՛չ, ո՛չ, ո՛չ» ելույթը խորհրդանշական իրադարձություն է դարձել եվրոսկեպտիկների համար՝ թե՛ Պահպանողական կուսակցության ներսում, թե՛ դրսում։ Այն նպաստել է եվրասկեպտիկության ամրապնդմանը Պահպանողական կուսակցության գաղափարախոսության շրջանակներում և ազդեցություն ունեցել եվրոպական ինտեգրման վերաբերյալ բրիտանական ավելի լայն քաղաքական բանավեճերի վրա։

1995 թվականին շվեդ լրագրող Ստինա Լունդբերգ Դաբրովսկու հետ հարցազրույցում Մարգարետ Թետչերը ինքնաքննադատական ​​​​անդրադարձ է կատարել իր հայտնի «Ո՛չ, ո՛չ, ո՛չ» ելույթին։

2023 թվականին Մանչեստրում կայացած Պահպանողական կուսակցության համաժողովում կուսակցության ապրանքների վրա կար Մարգարետ Թետչերի հայտնի «Ո՛չ, ո՛չ, ո՛չ» արտահայտությունը։ Ապրանքների թվում էին Սուրբ Ծննդյան սվիտերներ՝ «Ո՛չ, ո՛չ, ո՛չ։ Հո, հո, հո» կարգախոսով, ինչպես նաև համապատասխան խաղալիքներ։

## Ծանոթագրություններ

### Մեջբերված աշխատանքներ

*
* 

## Արտաքին հղումներ
* HC Stmnt: &#91;Rome European Council&#93; ''&#91;"No no no"&#93; &#91;film&#93;'' at the Margaret Thatcher Foundation

Կատեգորիա:Եվրագոտի