Բիրջանդ

**Բիրջանդ** ()՝ քաղաք Իրանի արևելքում, Հարավային Խորասան օսթանում (նահանգում), վերջինիս վարչական կենտրոնը։ Վերջին մարդահամարի տվյալներով բնակչությունը կազմում է ։

Մեկն է Իրանի ամենահամաչափ զարգացող քաղաքներից։ Մեծ գյուղատնտեսական կենտրոն է և զաֆրանի, բարբարիսի և ձեռագործ գորգերի հայտնի արտահանող։

## Բնակչություն
Բնակչությունը 2016 թվականի մարդահամարի տվյալներով կազմում էր 203 636 մարդ, որոնք կազմում էին 57 745 տնտեսություն։ Քաղաքը բնակչությամբ Հարավային Խորասան օսթանի ամենախոշոր քաղաքն է։ Բնակչության փոփոխությունը ժամանակի ընթացքում բերված է աղյուսակում ստորև.

## Պատմություն
Բիրջանդի մասին առաջին հիշատակումը պատմական գրականության մեջ վերաբերում է 13-րդ դարին, որտեղ այն ներկայացվում է որպես տարածաշրջանի ամենագեղեցիկ քաղաքներից մեկը։ Քաղաքի օդանավակայանն աշխատում է 1933 թվականից։

## Կլիմա
Բիրջանդն ունի չոր անապատային կլիմա` տաք ամառներով և զով ձմեռներով։ Տեղումների քանակը ցածր է, հիմնականում բաժին է ընկնում ձմռանը և գարնանը։

## Կրթություն
Ասվում է, որ Բիրջանդի Շոկաթիյե դպրոցը Թեհրանի Պոլիտեխնիկումի հետ համարվում են առաջին ժամանակակից հանրակրթական դպրոցներն Իրանի բարձրագույն կրթական ոլորտում 19-րդ դարի կեսերին։ Այդ ժամանակից ի վեր, Բիրջանդը ձեռք է բերել առավելություն բարձրագույն կրթական ոլորտում և դարձել կարևոր վայր հետազոտությունների և զարգացման համար։

Քաղաքը ունի նաև հետևյալ բուհերն և գիտական հաստատությունները.
* Բիրջանդի համալսարան
* Բիրջանդի տեխնոլոգիական համալսարան
* Բիրջանդի բժշկական գիտությունների համալսարան
* Բրջենդի Իսլամական «Ազադ» համալսարան
* [Կիրառական գիտությունների և տեխնոլոգիաների համալսարան](https://en.wikipedia.org/w/index.php?title=University_of_Applied_Science_and_Technology_(south_khorasan_branch)&action=edit&redlink=1)

## Բիրջանդի օդակայան
Բիրջենդի օդակայանը գտնվում է ծայրամասային շրջանում։ Շնորհիվ Բիրջանդի աշխարհաքաղաքական դիրքի Իրանի արևելյան մասում, օդակայանը սկսել է աշխատել 1933 թվականին՝ որպես Իրանի 3-րդ օպերատիվ օդակայան։ Բիրջանդի օդակայանն առաջարկում է առանց դադարների ամենօրյա չվերթներ դեպի Թեհրան և Մաշհադ։ Այն դարձել է միջազգային օդակայան դեպի Մեդինա առաջին միջազգային չվերթից հետո։ 2009 թվականի հոկտեմբերին, թռիչքուղին 10/28 փակվել է հիմնարար վերանորոգման համար։ Թռիչքուղին ամրապնդվել և ընդլայնվել է մինչև 4000 մետր՝ ընդունելու համար մեծ ինքնաթիռներ։ Շինարարության ընթացքում բոլոր չվերթները դադարեցվել են, իսկ «Aseman» ավիաընկերությանը օգտվել է հին թռիչքուղուց և սկսել է ամենօրյա չվերթներ դեպի Թեհրան։

## Բիրջանդի նշանավոր դեմքեր
* ալ-Բիրջանդի, Ականավոր աստղագետ 16-րդ դարի
* Հակիմ Նեզարի Քուհեստանի
* իբն Հեսամ Քուսֆի
* Ամիր Շոկատ Ուլ-Մոլկ Ալամ
* Ամիր Ալի Շեիբանի, Հիմնադիր և առաջին տնօրեն Զոբ ահան Էսֆահան
* Սեյյեդ Մոհամմադ Տադայոն
* Ասադոլլահ Ալամ, Վարչապետ Իրանում Շահ Մուհամեդ Ռեզա Պահլավիի ժամանակով
* Սեյյեդ Ղոլամ Ռեզա Սաեիդի, Գրող
* Սիմա Բինա, Իրանի ժողովրդական երաժշտություն կատարող
* Ահմադ Կամյաբի Մասկ, Գրող և հայտնի գիտնական
* Մորտեզա Հասանպուր, The first man in nursing in Iran
* Մոհամմադ Հասան Գանժի, Գիտնական աշխարհագրության ոլորտում
* Մոհամադ Իսմաիլ Ռեզվանի, Գիտնական պատմության ոլորտում
* Մոհամմադ Ռեզա Հաֆեզնիա
* Ղոլամ Հոսեյն Շոկոուեի
* Կազեմ Մոամդնեջադ
* Շահ Սեյեդ Ալի Կազեմի
* Մոհամմադ Հոսսաին Ավատի
* Մոհամմադ Իբրահիմ Ավատի
* Սեյեդ Հասան Տահամի

## Պատկերասրահ

Պատկեր:Birjand View 1.JPG|Բիրջանդի տեսարանը
Պատկեր:Birjand-sadegh.jpg|Բիրջանդ
Պատկեր:BirjandShokatiyeSchool.jpg|Բիրջանդի Շոկաթիյե դպրոցը
Պատկեր:Khur mir castle - birjand.jpg|Ամրոց
Պատկեր:Nature of North of Birjand (10).JPG|Բիրջանդի հարավային մասի բնությունը
Պատկեր:Nature of North of Birjand (18).JPG|Բիրջանդի հարավային մասի բնությունը
Պատկեր:Nature of North of Birjand (22).JPG|Բիրջանդի հարավային մասի բնությունը
Պատկեր:Nature of North of Birjand (4).JPG|Բիրջանդի հարավային մասի բնությունը
Պատկեր:Nature of North of Birjand (23).JPG|Բիրջանդի հարավային մասի բնությունը
Պատկեր:Nature of North of Birjand (27).JPG|Բիրջանդի հարավային մասի բնությունը
Պատկեր:Aerial view of Birjand City.jpg|Բիրջանդի տարածքի տեսարանը
Պատկեր:Arly Tourists in Birjand.jpg|Կազակները Բիրջանդում, 1909 թ.
Պատկեր:روستای آرک.jpg|
Պատկեր:غروب بیرجند.jpg|
Պատկեր:میدان آزادی بیرجند.jpg|
Պատկեր:میدان جانبازان.jpg|
Պատկեր:Fpbirjand.jpg|


## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Իրանի քաղաքներ
Կատեգորիա:Մետաքսի ճանապարհի բնակավայրեր