Թյուրքեր

thumb|350px|Թյուրքալեզու ազգերի տարաբնակեցման քարտեզը
[thumb|250px|right|Բելուխա սարը ([Ալթայ), որը համարվում է թյուրքերի ծննդավայրը]]
**Թյուրքերը** եվրասիական ազգերի խումբ են, որոնք ապրում են Եվրասիայի հյուսիսային, կենտրոնական և արևելյան մասերում։ Նրանք խոսում են թյուրքական լեզվախմբին պատկանող լեզուներով։ Որոշ չափով դրանք ունեն մշակութային և պատմական ադաթներ։ Թյուրքեր տերմինը ներկայացնում է մեծ էթնոլեզվային խմբեր, օրինակ՝ Ղազախները, թաթարները, ղրղզները, թուրքերը, թուրքմենները, ուզբեկները, ույղուրները, և այլ ազգեր։

Բոլոր թյուրքական լեզուները ծագում են Կենտրոնական Ասիայից ու Արևելյան  Սիբիրից և Արևելյան Ասիայից։ Բայց ծագումից հետո թյուրքերը սկսեցին տարածվել գաղթման և նվաճման միջոցներով այլ ազգերի հողերին՝ այդ թվում նաև Հայկական լեռնաշխարհում, որտեղ գտնվում են ժամանակակից թուրքերը, որոնց նախնի թյուրքական ցեղերը քոչել են այստեղ պարսկաստանի խորասանից։ «Թյուրք» տերմինը կարող է վերաբերվել ցանկացած թյուրքին, սակայն թուրք տերմինը վերաբերվում է միայն ազգությամբ թուրքերին։

Թյուրքերի ավանդական զբաղմունքը եղել է կենդանապահությունը ու անասնապահությունը և որսորդությունը, ձկնորսությունը, իսկ որտեղ հողերը դրա համար լավ են՝ նրանք զբաղվել էին հողագործությամբ։

Կարևոր է իմանալ, որ ժամանակակից թյուրքերը հին թյուրքերի ուղիղ ժառանգորդները այսինքին հետնորդները չեն։ Շատ թյուրքալեզու էթնոսներ, որոնք կոչվում են «թյուրքեր», դարեր առաջ կազմվել են թյուրքակական մշակույթի և լեզվի ազդեցությամբ Եվրասիայում այլ էթնոսների հետ խառնվելուց։ Պետք է հասկանալ, որ կան թյուրքական ազգեր (հին թյուրքերի ուղիղ իրական ժառանգները) և կան թյուրքական ազգեր, որոնք հին թյուրքերի ուղիղ իրական ժառանգները չեն, սակայն ընդունել են նրանց լեզուն և մշակույթը։

Կարևոր է այս փաստը, Հիմա Այսօրվա ժամանակակից թյուրքախոս ազգությունների ռասան միանման չէ, սկսվում է համարյա եվրոպոիդի պարսիկոիդ-իրանոիդ, կովկասոիդ-արմենոիդ ռասայով, ինչպիսին են թուրքերը, որոշակի ուզբեկներ, ադրբեջանցիները և բալկարացիներ, հյուսիսային բալտիկ եվրոպոիդ ուկրաինիայի ղրիմական թաթարներ, գագաուզներ, և վերջանում 100%-անոց ամբողջական չինացու աչքերով Չինամոնղոլոիդ ռասայով, ինչպիսին են տելեուտները, տոֆալարներ ու շորցիները, կիրգիզները, տուվացիները — տուվինները, խակասները, թաթարների և բաշկիրների միջին մասը, Չինաստանի դեղին յուգուրները, սալարները, ինչպես նաև 40-ից 60%-ով խառը միջին մոնղոլոիդնա-եվրոպեոիդ ռասաներ, ղազախներ ու բաշկիրներ և թաթարներ, ույղուրներ, ուզբեկներ, և 40-ից 50%-ից մինչև 100%-անոց Մոնղոլոիդ Սինցզյանի ու Ցինխայի այսինքն արևելյան Թուրքեստանի ամբողջապես մոնղոլոիդ թուրմենական էթնոս խմբերը, Չինաստանի և Մոնղոլիայի տարածքի մոնղոլոիդ դեմքով օղուզ թուրքմեններ ու որոշ ույղուրներ։

## Պատկերասրահ


Պատկեր:I Osman.jpg|Օսման I
Պատկեր:Timur reconstruction03.jpg|Լենկթեմուր
Պատկեր:Fuzûlî.jpg|Ֆիզուլի
Պատկեր:Nursultan Nazarbayev 27092007.jpg|Նուրսուլթան Նազարբաև
Պատկեր:Khotan-mercado-gente-uigur-d01.jpg|Հոթանի ույղուրներ
Պատկեր:Kyrgyz Manaschi, Karakol.jpg|Ղրղզներ
Պատկեր:Uzbeki girl.jpg|Ղազախ-Ուզբեկ
Պատկեր:Khotan-melikawat-chicas-d03.jpg|Ոյղուր
Պատկեր:Gagauz-children.jpg|Գագաուզներ
Պատկեր:SalarTurkmensXian.jpg|Սալարներ Սալիրներ
Պատկեր:Kyzyl Shaman.jpg|Տուվացի շաման
Պատկեր:UzbekStudents.jpg|Ուզբեկներ
Պատկեր:TRadjabov12.jpg|Ադրբեջանցի
Պատկեր:Yussupova.jpg|Ղազախ
Պատկեր:Marat Safin, 2006.jpg|Թաթար


## Տես նաև

* Թուրքեր
* Ադրբեջանցիներ

## Ծանոթագրություն

## Արտաքին հղումներ
* Древнетюркский словарь 
* — Тексты и варианты киргизского эпоса «Манас». Исследования. Исторические, лингвистические и философские аспекты эпоса. «Малый эпос» киргизов. Киргизский фольклор. Сказки, предания, обычаи.

Կատեգորիա:Եվրասիայի քոչվոր խմբեր
Կատեգորիա:Թուրքիայի պատմություն