Նիկոլայ Ռիժկով

**Նիկոլայ Իվանովիչ Ռիժկով **(, ), խորհրդային և ռուս պետական և կուսակցական գործիչ։  Հայաստանի ազգային հերոս (2008):     

## Կենսագրություն
Ավարտել է Կրամատորսկի մեքենայաշինական տեխնիկումը, ապա Ուրալի ճարտարագիտական ինստիտուտը։ 1971-1985 թվականներին զբաղեցրել է պետական և կուսակցական բարձր պաշտոններ. 1985-1991 թվականներին՝ ԽՍՀՄ Մինիստրների խորհրդի նախագահ։ 1988 թվականի դեկտեմբերի 7-ին նշանակվել է Սպիտակի երկրաշարժի հետևանքների վերացման աշխատանքները ԽՍՀՄ մասշտաբով համադրելու և տուժածներին օգնություն ցույց տալու համար ստեղծված ԽՄԿԿ ԿԿ քաղբյուրոյի հանձնաժողովի նախագահ։ Եղել է աղետից տուժած վայրերում, հսկայական կազմակերպչական աշխատանք կատարել բնակչությանն անհետաձգելի օգնություն ցույց տալու, ավերված քաղաքներն ու գյուղերը վերականգնելու ուղղությամբ։

Ռիժկովը միջազգային ասպարեզում հանդես է եկել հայանպաստ ելույթներով, կարևորել Հայաստան-Ռուսաստան ռազմավարության անհրաժեշտությունը։

Գյումրիում տեղադրված է Ռիժկովի հուշատախտակը՝ դիմաքանդակով, Սպիտակում՝ կիսանդրին։ 2008 թվականի դեկտեմբերի 5-ին արժանացել է «Հայաստանի ազգային հերոս» Հայաստանի բարձրագույն կոչման։

## Պարգևներ և մրցանակներ
[thumb|276x276px|[Վլադիմիր Պուտին և Նիկոլայի Ռիժկով Հուլիսի 4, 2000 թ]]
* 1966, 1979 թթ.՝ Աշխատանքային Կարմիր դրոշի երկու շքանշան։
* 1969, 1979 թթ.՝ ԽՍՀՄ Պետական մրցանակ։
* 1970 թ.՝ «Պատվավոր աշխատանքի համար մեդալ» (Լենինի ծննդյան 100-ամյակի առթիվ)։
* 1971 թ.՝ Հոկտեմբերյան հեղափոխության շքանշան։
* 1974, 1976 թթ.՝ երկու Լենինի շքանշան։
* 1985 թ.՝ Հայրենական պատերազամի 1-ին աստիճանի շքանշան։
* 1997 թ.՝ «Մոսկվայի 850-ամյակին նվիրված» մեդալ։
* 2001 թ.՝ Գյումրու պատվավոր քաղաքացի
* 2004 թ.՝ «Հայրենիքին մատուցած ծառայությունների համար» 4-րդ աստիճանի շքանշան։
* 2004 թ.՝ Իշխան Յարոսլավ Իմաստունի շքանշան։
* 2005 թ. «Կազանի 1000-ամյակին նվիրված» մեդալ։
* 2008 թ.՝ ՀՀ «Հայաստանի ազգային հերոս» շքանշան։
* 2008 թ., դեկտեմբերի 5՝ Հայաստանի ազգային հերոս։
* 2009 թ.՝ ՌԴ նախագահի պատվոգիր։
* 2013 թ.՝ Պատվո շքանշան։
* 2014 թ.՝ «Հայրենիքին մատուցած ծառայությունների համար» 1-ին աստիճանի շքանշան։
* 2014 թ.՝ «Սուրբ Սահակ, Սուրբ Մեսրոպ» շքանշանով։

## Գրականություն
* Bialer, Seweryn (1986). *The Soviet Paradox: External Expansion, Internal Decline*. I.B.Tauris. ISBN 978-1-85043-030-8.
* Belin, Laura; Orttung, Robert (1997). *The Russian Parliamentary Elections of 1995: The Battle for the Duma*. M.E. Sharpe. ISBN 978-0-7656-0084-4.
* Gill, Graeme; Markwick, Roger (2002). *Russia's Stillborn Democracy?: From Gorbachev to Yeltsin*. Oxford University Press. ISBN 978-0-19-924041-8.
* Hahn, Gordon (2002). *Russia's Revolution from Above, 1985–2000: Reform, Transition, and Revolution in the Fall of the Soviet Communist Regime*. Transaction Publishers.ISBN 978-0-7658-0049-7.
* Hough, Jerry (1997). *Democratization and Revolution in the USSR, 1985–1991*. Brookings Institution Press. ISBN 978-0-8157-3748-3.
* Hough, Jerry; Davidheiser, Evelyn; Lehmann, Susan (1996). *The 1996 Russian Presidential Election*. Brookings Institution Press. ISBN 978-0-8157-3751-3.
* Service, Robert (2003). *History of Modern Russia: From Tsarism to the Twenty-first Century*. Penguin Books Ltd. ISBN 978-0-14-103797-4.
* Åslund, Anders (1992). *Market Socialism or the Restoration of Capitalism?*. Cambridge University Press. ISBN 978-0-521-41193-6.

## Արտաքին հղումներ
* Կենսագրություն:  
* Անձնական տեղեկություններ դաշնաին խորհրդի կայքում:  
* Նիկոլայի Ռիժկով, Մայր Հայաստան:  
* Նիկոլայի Ռիժկով, Dasaran.am:  
* Նիկոլայի Ռիժկով, համառոտ կենսագրություն: 
**Տեսանյութեր**
* Նիկոլայի ՌիԺկով, Փաստավավերագրական ֆիլմ:  
* Նիկոլայի Ռիժկով: 
* Նիկոլայ Ռիժկով Գյումրիում: 
* «Վլադիմիր Պուտինն այցելելու է Հայաստան». Նիկոլայ Ռիժկով: 

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Աշխատանքային կարմիր դրոշի շքանշանի ասպետներ
Կատեգորիա:Բարեկամության շքանշանի ասպետներ
Կատեգորիա:Գյումրու պատվավոր քաղաքացիներ
Կատեգորիա:Լենինյան մրցանակի դափնեկիրներ
Կատեգորիա:ԽՄԿԿ 24-րդ համագումարի պատվիրակներ
Կատեգորիա:ԽՄԿԿ 26-րդ համագումարի պատվիրակներ
Կատեգորիա:ԽՄԿԿ 27-րդ համագումարի պատվիրակներ
Կատեգորիա:ԽՍՀՄ ԳԽ 10-րդ գումարման պատգամավորներ
Կատեգորիա:ԽՍՀՄ ԳԽ 11-րդ գումարման պատգամավորներ
Կատեգորիա:ԽՍՀՄ ԳԽ 9-րդ գումարման պատգամավորներ
Կատեգորիա:ԽՍՀՄ Պետական մրցանակի դափնեկիրներ
Կատեգորիա:Խորհրդային պետական գործիչներ
Կատեգորիա:Հայաստանի ազգային հերոսներ
Կատեգորիա:Մոսկվայի սուրբ Դանիիլ իշխանի 2-րդ աստիճանի շքանշանակիրներ
Կատեգորիա:Պատվո շքանշանի ասպետներ (Բելառուս)
Կատեգորիա:Ռուս ճարտարագետներ
Կատեգորիա:Ռուս քաղաքական գործիչներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի «Հայրենիքին մատուցած ծառայությունների համար» շքանշանակիրներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի պետական դումայի անդամներ