open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Էրազմի կամուրջ

**Էրազմի կամուրջը** (), կայմապարաններով կամուրջ, որն անցնում է Մաաս գետի վրայով։ Գտնվում է Ռոտերդամ քաղաքի կենտրոնում։ Ծովի կողմից առաջին կամուրջն է։ Իր անսովոր դիզայնի և նշանավոր ասիմետրիկ խարիսխի շնորհիվ արագ դարձավ քաղաքի խորհրդանիշներից մեկը («Կամուրջ Կարապ»)։

Կամրջի նախագիծը ներկայացրել է ճարտարապետ Վան Բերկելը։ Կամրջի երկարությունը 802 մետր է, իսկ պիլոնի բարձրությունը` 139 մետր։

Գետի հարավային մասում, որը քաղաքի կենտրոնից ավելի հեռու, գտնվում է բացովի կամուրջ, որը համարվում է Արևմտյան Եվրոպայի ամենամեծն ու ամենածանրը։ Կամրջի շինարարության վրա ծախսվել է ավելի քան 163 միլիոն եվրո։ 1996 թվականի սեպտեմբերի 6-ին կամուրջը պաշտոնապես բացվել է և անվանվել Թագուհի Բեատրիկս։ 1996 թվականի հոկտեմբերին կամուրջը սպասարկում էր միայն ավտոմոբիլային երթուղին։ Սակայն, շուտով պարզ դարձավ, որ Էրազմի կամուրջը  բավականաչափ դիմացկուն չէ։ Այդ իսկ պատճառով որոշում կայացվեց կամուրջը ամրացնելու նպատակով ավելացնել լրացուցիչ ամուր  ձգաձողեր։

thumb|237x237px|Կամրջի տեսքը գիշերը

## Պատկերասրահ

File:2008-07 erasmusbrücke hoch.JPG
File:Rotterdam, de Erasmusbrug foto2 2014-03-09 10.54.jpg
File:Rotterdam, de Erasmusbrug vanaf Boompjeskade IMG 1774 2018-03-18 09.51.jpg
File:Erasmusbrug seen from Euromast.jpg


## Կամուրջը կինոնկարներում և ֆիլմերում
* 1998 թվականին կամրջի մոտ կատարվեցին «Ո՞վ եմ ես» ֆիլմի նկարահանումները՝ Ջեկի Չանի մասնակցությամբ։
* 2005 թվականին կամրջի վրայով թռան մի քանի ինքնաթիռներ՝ ժամանակակից *[[Red Bull Air Race]]* շրջանակներում։
* 2005 թվականին կամուրջը հարթակ հանդիսացավ *[[DJ Tiesto]]* ելույթների համար։
* 2010 թվականին   Տուր դը Ֆրանս հեծանվորդների վազքուղին անցավ կամրջի վրայով։
thumb|centre|770px

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* 

Կատեգորիա:Ռոտերդամի կամուրջներ
Կատեգորիա:Հոլանդիայի կամուրջներ
Կատեգորիա:1996 կառուցումն ավարտված կամուրջներ
Հադրութի շրջան (ԼՂԻՄ)

thumb
**Հադրութի շրջան** (; ), վարչական միավոր Խորհրդային Ադրբեջանի կազմում ընդգրկված Լեռնային Ղարաբաղի ինքնավար մարզում։

## Պատմություն
1930 թվականի օգոստոսի 8-ին ձևավորվել է շրջանը վարչատարածքային բաժանաման ընթացքում ստանալով Դիզակի շրջան անվանումը։ 1939 թվականի սեպտեմբերի 17-ին այն վերանվանվեց Հադրութի շրջան։

Ներկայումս ԼՂԻՄ-ի Հադրութի շրջանի տարածքը վերահսկվում է Լեռնային Ղարաբաղի Հանրապետության կողմից (ԼՂՀ Հադրութի շրջանի մի մասը)։

## Վարչատարածքային բաժանում
մինի|315x315փքս|Մարտակերտ քաղաքի համայնապատկերը:
Մարտունու շրջանում կար 42 բնակավայր, որոնք միավորված են 13 գյուղական և 1 ավանային խորհուրդների մեջ: Ստորև ներկայացվում է բնակավայրերի ցանկը.

## Բնակչություն

## Պատկերասրահ

Պատկեր:Artsakh locator Hadrut.png|Հադրութի շրջանը ԼՂՀ քարտեզին
Պատկեր:Village of Karaglukh in the Hadrut Province of Nagorno-Karabakh. John the Baptist church.jpg|Հադրութի շրջան: Գյուղ Քարագլուխ
Պատկեր:Hadruth, Spitak Khach (White Cross) church - panoramio.jpg|Հադրութի շրջան: Սպիտակ խաչ 
Պատկեր:Hadrut in Artsakh (dotted de-facto).svg|Հադրութի շրջան՝ Արցախ


## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:ԼՂԻՄ-ի շրջաններ
Կատեգորիա:1930 հիմնադրումներ Արցախում
Կատեգորիա:1991 կազմալուծումներ Արցախում
Էստոնիայի տեղեկատվական տեխնոլոգիաների քոլեջ

**Էստոնիայի տեղեկատվական տեխնոլոգիաների քոլեջ** (), մասնավոր, ոչ առևտրային ուսումնական հաստատություն Տալլինում (Էստոնիա)։

## Պատմություն
Տեղեկատվական տեխնոլոգիաների քոլեջը ձևավորվել է 2000 թվականին, Էստոնիայի տեղեկատվական տեխնոլոգիաների ֆոնդի կողմից (), որը ստեղծվել է Էստոնիայի կրթության և գիտական հետազոտությունների նախարարության, Տարտուի համալսարանի, Տալլինի տեխնոլոգիական համալսարանի, Eesti Telekom հեռուտահաղորդակցական ընկերության, Էստոնիայի տեղեկատվական տեխնոլոգիաների և հեռուստահաղորդակցման ասոցիացիայի կողմից, կապված ՏՏ մասնագետների աճող պահանջի հետ։  Քոլեջի հանդիսավոր բացումը տեղի է ունեցել 2000 թվականի սեպտեմբերին, Էստոնիայի վարչապետ Մարտ Լաառի կողմից։  Առաջին աշխատանքային տարում բոլոր ուսանողները պարտավոր էին վճարել ուսման համար (լավագույն ուսանողների համար նախատեսված էին քիչ թվով կրթաթոշակներ)։ Բայց, սկսած 2007 թվականից 100 տեղ ֆինանսավորվում է պետության կողմից։ 2008 թվականից քոլեջը գտնվում է Տալլինի Մուստամյաե  շրջանում, Տալլինի տեխնոլոգիական համալսարանի մոտակայքում։

## Գործունեություն
Քոլեջը պատրաստում է համակարգի ադմինիստրատորներ, համակարգի մշակողներ, համակարգի վերլուծաբաններ, հեռուստահաղորդակցման ոլորտի տեխնիկական մասնագետներ։ Ուսումնական հաստատությունը մասնակցում է համագործակցային ծրագրերի։

* Oracle Academy (2002 թվականից),
* Cisco Networking Academy (2002 թվականից),
* Microsoft IT Academy և MSDN Academic Alliance (2003 թվականից),
* Linux Professional Institute (2011 թվականից)։

Էստոնիայի տեղեկատվական տեխնոլոգիաների համալսարանը համագործակցում է Եվրոպայի մի շարք երկրների համալսարանների հետ, այդ թվում` Շվեյցարիայի, Ավստրիայի, Շվեցարիայի, Պորտուգալիայի, Թուրքիայի հետ։ Քոլեջում սովորույթ կա դասախոսությունների հրավիրել ՏՏ ոլորտի առաջատար մասնագետների։ Այստեղ դասախոսել են`Ռիչարդ Մ. Սթալմանը Free Software Foundation-ից,  Ջոն «Մադդոգ» Հոլլը Linux International-ից, Էնդրյու Քասը Microsoft-ից և այլք։

## Ղեկավարներ
2010 թվականին քոլեջի ռեկտորը *Kalle Tammemäe էր:*  2011 թվականին այդ պաշտոնը զբաղեցրել է *Linnar Viik*-ը։ 2011 թվականի օգոստոսից Էստոնիայի տեղեկատվական տեխնոլոգիաների քոլեջի ռեկտորը *Tiit Roosmaa էր**:*

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Պաշտոնական կայք  
* Estonian Information Technology College 
* Эстонские и российские ИТ-эксперты поделились опытом в «Технополис Пулково»

Կատեգորիա:Էստոնիայի համալսարաններ
Կատեգորիա:2000 հիմնադրված կրթական հաստատություններ
Կատեգորիա:2000 հիմնադրումներ Էստոնիայում
Իկոմա

, Ճապոնիայի Նառա պրեֆեկտուրայում գտնվող քաղաք։ Քաղաքի մակերեսը կազմում է 53,18 կմ², բնակչությունը՝ 119 428 մարդ (2014 թվականի օգոստոսի 1-ի տվյալների համաձայն), բնակչության խտությունը՝ 2245,73 մարդ/կմ²։

## Աշխարհագրական դիրք
Քաղաքը տեղակայված է Հոնսյու կղզու Կինկի տարածաշրջանի Նառա պրեֆեկտուրայում։ Այս քաղաքի հետ սահմանակցում են Նարա, Յամատոկորիյամա, Կյոտանաբե, Հիրակատա, Դայթո, Հիգասիոսակա, Սիձյոնավատե, Կատանո քաղաքները և Հեգուրի, Իկարուգա, Սեյկա ավանները։

## Բնակչություն
Իկոմա քաղաքի բնակչությունը կազմում է 119 428 մարդ (2014 թվականի օգոստոսի 1-ի տվյալների համաձայն), իսկ խտությունը՝ 2245,73 մարդ/կմ²։ Բնակչության թվաքանակի փոփոխությունը՝ 1980-2005 թվականներին.

## Սիմվոլիկա
Քաղաքը խորհրդանշող ծառ է համարվում մշտադալար կաղնին, ծաղիկ՝ քրիզանթեմը։

## Պատկերասրահ

Image:IMG 0001Ikoma Station.JPG|Իկոմայի Կինեցու կայարանը
Image:IMG 0024 Fure Center Ikoma.JPG|Իկոմայի կենտրոնական հատվածը
File:View of Ikoma.jpg|Իկոմա քաղաքի երկաթուղային կայարանի ելքը
Image:IMG 0003 Autumn Ikoma.JPG|Իկոմայի արևելյան հատված
File:Take no kanboshi 2015.jpg|Բամբուկի արևային չորացում
File:Habataki Ikoma building.jpg|thumb|*Habataki* շենքը Իկոմայում


## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* * Իկոմա քաղաքի պաշտոնական կայք

Կատեգորիա:Ճապոնիայի քաղաքներ
Հեգուրի

, Ճապոնիայի Նարա պրեֆեկտուրայի Իկոմա գավառում գտնվող ավան։ Հեգուրի ավանի մակերեսը կազմում է 23,90 կմ², բնակչությունը՝ 18 818 մարդ (2014 թվականի օգոստոսի 1-ի տվյալների համաձայն), բնակչության խտությունը՝ 787,36 մարդ/կմ²։

## Աշխարհագրական դիրք
Ավանը տեղակայված է Հոնսյու կղզու Կինկի տարածաշրջանի Նարա պրեֆեկտուրայում։ Այս ավանի հետ սահմանակցում են Իկոմա, Հիգասիոսակա, Յաո քաղաքները և Իկարուգա, Սանգո ավանները։

## Բնակչություն
Հեգուրի ավանի բնակչությունը կազմում է 18 818 մարդ (2014 թվականի օգոստոսի 1-ի տվյալների համաձայն), իսկ խտությունը՝ 787,36 մարդ/կմ²։ Բնակչության թվաքանակի փոփոխությունը՝ 1980-2005 թվականներին.

## Սիմվոլիկա
Քաղաքը խորհրդանշող ծառ է համարվում մշտադալար կաղնին, ծաղիկ՝ քրիզանթեմը։

## Պատկերասրահ

File:Chyogosonshi-ji1.jpg|
File:20160804 Tomb of Prince Nagaya.jpg|


## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Հեգուրի ավանի պաշտոնական կայք

Կատեգորիա:Ճապոնիայի քաղաքներ
Միհրան Սվազլյան

**Միհրան Սվազլյան (Սվազլը)** (), հայ հրապարակախոս, գրող, հասարակական-քաղաքական գործիչ, իրավաբան։ Հայ առաջին լոբբիստական կազմակերպությունների հիմնադիր-նախագահ։

## Կենսագրություն
Միհրան Սվազլյանը ծնվել է 1863 թվականին, Զմյուռնիայում։ Անգլերենի իմացության շնորհիվ Կիպրոսի անգլիական կառավարական պալատում 18 տարեկանում եղել է քարտուղար և գանձապահ։ Սովորել է Զմյուռնիայի անգլիական քոլեջում, ապա՝ Ֆրանսիայի Էքս քաղաքի համալսարանում։ Հրատարակել է «Հայաստան» (1888-1892 թվականներ, Լոնդոն), «Արմինյըն Հերալդ» (անգլերեն, 1917-1919 թվականներ, Բոստոն) պարբերականները, որտեղ իրենց հոդվածներն են տպագրել և հայասիրությամբ թրծվել եվրոպացի առաջավոր մտածողներ Լորդ Ջեյմս Բրայսը, Էմիլ դը Լավլեն, Ժյուլ Սիմոնը, Ուիլյամ Էվարթ Գլադստոնը և ուրիշներ։ Լորդ Ջեյմս Բրայսի նախագահությամբ Սվազլյանը Լոնդոնում կազմակերպել է Եվրոպային Հայ դատի մասին իրազեկող բազմամարդ հավաքներ, աշխատակցել է հեղինակավոր *“Daily News*,” “*New Review*” և այլ պարբերականներին։ Արդյունքում հիմնվել է Մեծ Բրիտանիայում հայկական առաջին լոբբիստական կազմակերպությունը՝ Անգլո-հայկական ընկերությունը, որին անդամակցել են ժամանակի երևելի օտարազգի հայասեր գործիչներ, եղել է Ամերիկայի հայ ազգային միության (1917 թվական, Բոստոն) հիմնադիր-նախագահը։ Միությունը ԱՄՆ-ում գործող 187 մասնաճյուղերով իրականացրել է Հայաստանի ազատագրմանն ի նպաստ դրամահավաքներ, աջակցել կամավորական շարժման կազմակերպմանը, հրատարակել է հայոց պատմությանը վերաբերող գրականություն, նպաստել 1918 թվականին ԱՄՆ-ի Կոնգրեսում Հայ դատին առնչվող ունկնդրումների անցկացմանը, Հայաստանի ամերիկյան կոմիտեի (1919) և Հայաստան-Ամերիկա ընկերության ստեղծմանը։ Սվազլյանն աջակցել է Հնչակյան կուսակցությանը (1887), եղել Վերակազմյալ Հնչակյան (1896), ապա՝ միացյալ Ռամկավար-Ազատական (1921) կուսակցությունների հիմնադիր-ղեկավարներից, այդուհանդերձ, հանուն համազգային նպատակների կարողացել է Ամերիկայի հայ ազգային միության շուրջ համախմբել համերաշխ գործելու պատրաստակամություն դրսևորած հայ քաղաքական չորս կուսակցությունների (Սոցիալ Դեմոկրատ Հնչակյան, Վերակազմյալ Հնչակյան, Հայ Հեղափոխական Դաշնակցություն, Հայ Սահմանադրական Ռամկավար), ազգային երկու եկեղեցիների (Առաքելական, Ավետարանական) և Հայ Բարեգործական Ընդհանուր Միության (ՀԲԸՄ) ներկայացուցիչներին Միությունն ամերիկյան պաշտոնական շրջանակների կողմից ճանաչվել է որպես ամերիկահայ գաղութը ներկայացնող մարմին՝ դառնալով հայկական առաջին լոբբիստական կազմակերպությունն ԱՄՆ-ում։ Սվազլյանը եղել է ԱՄՆ-ի նախագահ Վուդրո Վիլսոնի խորհրդատուն հայկական տարածքների նկատմամբ ամերիկյան մանդատի հաստատման աշխատանքներում, անդրադարձել է Հայ դատին, հայ հասարակական-քաղաքական կյանքին («Ի յիշատակ Միհրան Սվազլեանի» (1944) գրքում։

Միհրան Սվազլյանը մահացել է 1935 թվականին, Բոստոնում։

## Մեջբերումներ Միհրան Սվազլյանից

## Գրականություն
* Մեսիայան Ե., Դրօշին տակ, Նյու Յորք, 1918, էջ 154-184։
* Ավագյան Ք., Ամերիկայի Միացյալ Նահանգների հայ գաղութի պատմությունը (սկզբնավորումից մինչև 1924 թվական), Երևան, 2000, էջ 116-120, 154։
* Ավագյան Ք., Հայ առաջին լոբբիստական կազմակերպությունը ԱՄՆ-ում, տես «Հայոց պատմության հարցեր» հ. 4, Երևան, 2003։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* «Սվազլյան գերդաստանի հավատամքը» ֆիլմը 

Կատեգորիա:Հայ հրապարակախոսներ
Կատեգորիա:Հայ գրողներ
Կատեգորիա:Հայ հասարակական գործիչներ
Կատեգորիա:Հայ իրավաբաններ
Կատեգորիա:Հայ քաղաքական գործիչներ
Հունգարական արշավանքներ

մինի|268x268փքս|Հունգարական տարեգրքում հիշատակված վաչկատուն հունգարների  յոթ նշանավոր ցեղապետերը՝ ճերմակաձին հեծած մեծ իշխան Արպադի գլխավորությամբ։
**Հունգարական արշավանքներ** կամ **հունգարական նվաճումներ** (), միջնադարյան Հունգարիայի պատմության ժամանակաշրջան, որի արդյունքում 9-10-րդ դարերում հունգարական վաչկատուն ցեղերը հաստատվում են Կենտրոնական Եվրոպայում՝ Կարպատյան տարածաշրջանում։ Մինչ այդ, Դանուբյան ավազանի հարակից տարածքների նկատմամբ իրենց հավակնություններն ունեին Բուլղարական առաջին կայսրությունը, Արևելաֆրանկական թագավորությունը և Մեծ Մորավիան (չեխական թագավորություն)։

Մինչ այդ հունգարներն այս շրջաններում կռվել են որպես բուլղարական, ֆրանկական և չեխական բանակի վարձկաններ։ Ժողովուրդների մեծ գաղթի ընթացքում հունգարները հաստատվել էին՝ Պոնտո-կասպյան տափաստանում։ Անցնելով Մեծ Կովկաս լեռնային համակարգը՝ հունգարները հաստատվել են նաև Մեծ Հայքում (Սևորդիներ)։ Այնուամենայնիվ, վերջիններս համակված էին արևմուտք ներթափանցելու անսանձ ձգտումով։

894-895 թվականներին հունգարներն անցնում են Կարպատյան լեռները և մարտի բռնկվում պեչենեգների և բուլղարների հետ։ Նրանք վերահսկողություն են սահմանում Դանուբ գետի արևելյան հատվածի վրա և իրենց իշխանապետության մեջ ներառում նաև Պանոնիան։ Օգտվելով Մորավիայում սկիզբ առած ներքին երկպառակտություններից՝ հունգարները 902-906 թվականներին ներխուժում են չեխական հողեր և հաղթում մորավական բանակին՝ այդպիսով նվաճելով այդ երկիրը։

907 թվականին տեղի ունեցած Պրեսբուրգի ճակատամարտում հունգարները հարված են հասցնում Բավարիայի դքսությանը։ Միևնույն ժամանակահատվածում հունգարական խմբերը ասպատակում են Բյուզանդական կայսրության սահմանամերձ շրջանները։ Այս նվաճումների արդյունքում 1001 թվականին Իշտվան I-ը Դանուբ գետի հովտում հիմնում է համանունգարական առաջին պետությունը։

## Տես նաև
* Հունգարների գաղթը Եվրոպա

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Հունգարիայի պատերազմներ
Մուրինզել

300px|մինի
**Մուրինզել** (գերմաներենից բառացի թարգմանած՝ նշանակում է *Մուրի կղզի*), ավստրիական Գրաց քաղաքում՝ Մուր գետի միջնամասում գտնվող արհեստական, լողացող կղզի, որը նաև կամրջակներով իրար է կապում գետի երկու ափերը։

## Հակիրճ տեղեկատվություն
Մուրինզելը գեղեցիկ է հատկապես գիշերով, երբ վառվում են նրան շրջանակող նավարկային կապույտ լույսերը։ Նշանավոր Կունստհաուս թանգարան-պատկերասրահի և միջնադարյան Շլոսբերգ ամրոցի հետ մեկտեղ Գրացի խորհրդանշական տեսարժան վայրերից մեկը դարձած Մուրինզելի նախագծերը պատրաստել է նյույորքցի ճարտարապետ և նկարիչ Վիտո Ակոնչին՝ իրականացնելով ավստրիական *Art & Idea* ընկերության հիմնադիր և տնօրեն Ռոբերտ Պունկենհոֆերի մտահղացումը։ Արհեստական կղզի-հարթակը պատրաստվել է 2003 թվականին Գրացը Եվրոպայի մշակութային մայրաքաղաք հայտարարվելու կապակցությամբ։

Վիտո Ակոնչին իր այս ստեղծագործությունը պատկերավոր կերպով նկարագրել է այսպես. "*A bowl that morphs into a dome that morphs into a bowl…"* (Մի գավաթ, որ գմբեթի տեսք է ստանում, իսկ գմբեթն էլ վերածվում է գավաթի)։ Մուրինզելը, որ արտաքինից մի հսկայական ծովախեցի է հիշեցնում, ունի շուրջ 50 մետր երկարություն և 20 մետր լայնություն։ Նրա կենտրոնական հատվածը ամֆիթատրոնի տեսք ունի, որի ներքևում՝ ոլորուն, շրջանաձև «գմբեթի» տակ տեղավորված են սրճարանն ու ժամանցային գոտին՝ խաղահրապարակով։ Արհեստական կղզի-զվարճավայրը միաժամանակ կարող է ընդունել և սպասարկել 350 այցելուների։

## Գրականություն
* Vito Acconci, Oliver Elser (Text): *Building an Island. Vito Acconci, Acconci Studio. Mur Island, Graz, Austria*. (deutsch und englisch). Erste Auflage. Hatje Cantz, Ostfildern-Ruit 2003, ISBN 3-7757-1357-3.
* Karlheinz Fritsch: *Kunsthaus – Murinsel – Schloßberg Nachnutzung des Kulturjahres 2003*. In: Peter Kautsch (Hrsg.): *Bauphysiktagung 2004. Thinking new structures. Tagungsband zur Bauphysiktagung 2004 am 14. Oktober 2004 an der TU Graz*. Technische Universität Graz (Fachbereich Ingenieurbaukunst), Graz 2004, OBV, S. 79–84.
* Eva Spinazzè: *Poesia e spazio nell’isola Mur. La figura di Vito Acconci*. (italienisch). ZeL edition, Treviso 2011, ISBN 978-88-96600-40-5.

## Պատկերասրահ

Image:Murinsel nah.jpg|Մուրինզել
Image:Murinsel fern.jpg|Մուրինզել
Image:Murinsel Intérieur.jpg|Մուրինզել, տեսքը ներսից
Image:Murinsel-Graz-Nacht.jpg|Մուրինզելը գիշերով
Image:IMG 0552 - Graz - Murinsel (foreground) and Schlossberg (background).JPG|Մուրինզելը գիշերով
Image:Murinsel_Intérieur 1.jpg|Մուրինզելը գիշերով
Image:IMG 0544 - Graz - Murinsel.JPG|Մուրինզելը գիշերով
Image:Murinsel_Acconci.JPG|Մուրինզել
Graz Murinsel gangway-2478.jpg|Անցումը


## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ

*Murinsel web site
*Murinsel page on Graz Tourism web site 

Կատեգորիա:Ավստրիայի ճարտարապետություն
Ռազմիկ Վարդանյան

**Ռազմիկ Լևոնի Վարդանյան** (), հայ քիմիկոս, քիմիական գիտությունների դոկտոր, պրոֆեսոր, Ռուսաստանի բնական գիտությունների ակադեմիայի հայաստանյան մասնաճյուղի լիիրավ անդամ։

## Կենսագրություն
Ռազմիկ Վարդանյանը ծնվել է 1941 թվականի ապրիլի 14-ին՝ Գորիսի շրջանի Տաթև գյուղում։ 1962 թվականին ընդունվել է Երևանի պետական համալսարանի քիմիայի ֆակուլտետ։ Երրորդ կուրսից Ռազմիկ Վարդանյանն ուսումը շարունակել է Մոսկվայի պետական համալսարանի քիմիական ֆակուլտետում և ավարտել այն 1967 թվականին։ 1968-1972 թվականներին սովորել է ԽՍՀՄ ԳԱ «Քիմիական ֆիզիկա» ինստիտուտի Չեռնոգոլովկայի մասնաճյուղի ասպիրանտուրայում։ Թեկնածուական թեզը պաշտպանելուց հետո աշխատանքի է անցնել պրոֆեսոր Եվգենի Դենիսովի լաբորատորիայում,  ապա տեղափոխվել է Հայաստան, որպես լաբարատորիայի վարիչ աշխատանքի անցել Կիրովական (այժմ Վանաձոր) քաղաքի  պոլիմերային սոսինձների գիտահետազոտական ինստիտուտում։ Այդ սոսինձների շատ տեսակներ մինչև այժմ էլ կիրառվում են։ Նրա ղեկավարած լաբորատորիայի կողմից ներդրվել է մոտ 15 հեղինակային իրավունք։

1975 թվականին աշխատանքի է հրավիրվել ՀՀ ԳԱ Գորիսի ֆիզիկատեխնիկական բաժանմունք, որտեղ զբաղվել է խոլեստերինային հեղուկ բյուրեղների կայունացման խնդիրներով։

2005-2016 թվականներին զբաղեցրել է ՀՊՃՀ Գորիսի կրթահամալիրի, 2006 թվականից՝ Գորիսի պետական համալսարանի նախ ուսումնական, ապա՝ գիտական գծով փոխտնօրենի պաշտոնը։ Գորիսի պետական համալսարանի գիտական լաբորատորիայի հիմնադիր ղեկավարն է։ Գիտական աշխատանք ու դասախոսություններ կատարում է քիմիայի տարբեր ճյուղերից։

Ռազմին Վարդանյանի հեղինակած շուրջ 250 գիտական հոդվածները մեծ հետաքրքրություն են ներկայացնում ինչպես նախկին խորհրդային երկրների գիտնականներ շրջանում, այնպես էլ Կանադայում, Հնդկաստանում, Լեհաստանում, Ռումինիայում և այլուր։ 1981 թվականին ընտրվել է ՅՈՒՆԵՍԿՕ-ի քիմիական կինետիկայի ասպարեզի անդամ։

## Ծանոթագրություններ

## Աղբյուրներ
*РАЗМИК ЛЕВОНОВИЧ ВАРДАНЯН
*Варданян Размик Левонович

Կատեգորիա:Հայ գիտնականներ
Կատեգորիա:Հայ պրոֆեսորներ
Կատեգորիա:Հայ քիմիկոսներ
Կատեգորիա:Մոսկվայի պետական համալսարանի շրջանավարտներ
Կատեգորիա:Տաթև գյուղում ծնվածներ
Կատեգորիա:Քիմիական գիտությունների դոկտորներ
Սանդիքար

**Սանդիքար**, լեռնագագաթ Հայաստանի Սյունիքի մարզում, Զանգեզուրի լեռներում, Թանահատ գյուղից 1 կմ հյուսիս։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Լեռներ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Սյունիքի մարզի լեռներ
Գաղթականի երգը

**«Գաղթականի երգը»**, Հովհաննես Թումանյանի բանաստեղծություններից, գրվել է 1896 թվականին։ Բանաստեղծության ինքնագիրը պահպանված չէ։ Հայտնի է նաև «Կռունկն երկընքում ճամփա կըհանի․․․» վերնագրով։ Եղիշե Չարենցի անվան գրականության և արվեստի թանգարանի Թումանյանի ֆոնդի №1355-ում պահվում է Բաքվի 1908 թվականի բանաստեղծությունների՝ հեղինակի սեփական օրինակը, որտեղ ուղղումներ է կատարվել Թումանյանի կողմից։ Գրված է միջին դարերից եկող «Կռունկի» և պանդխտության երգերի վարպետ միահյուսմանբ՝ որպես հիմք ընունելով կռունկի միջնադարյան բնագիրը։ Այս բանաստեղծությունը, որը գրել է Թումանյանը, շատ մոտ է «Տաղ կըռնկի» տարբերակին։

## Հրատարակում
1906 թվականի հոկտենբերի 15-ին, առաջին անգամ տպագրվել է «Երկիր» օրաթերթի13-րդ համարում, Բաքվում 1908 թվականին տպագրված բանաստեղծությունների 60-րդ էջում, և Թիֆլիսում 1916 թվականին հրատարակված «Հայրենիքիս հետ» շարքի 37-38-րդ էջերում, ապա որոշ ժամանակ անց Հովհաննես Թումանյանի երկերի ժողովածուի գիտական հրատարակության առաջին հատորի 124-րդ էջում, որը գրվել է Երևանում՝ 1940-1959 թվականներին։ Դրանից որոշ ժամանակ անց բանաստեղծությունը հանվել է «Հայրենիքիս հետ» շարքից ։

## Վարկածներ
Ենթադրվում է, որ ստեղծագործության  հիմքը արևմտահայության՝ 1895-1896 թվականների կոտորածներն էին։

## Բովանդակություն
Հայ թարգմանիչ, հրապարակախոս Լևոն Հախվերդյանը գրել է․ «Այն պարզ հակադրությունը, որ արվում է կռունկի և պանդխտի միջև՝ կռունկը գիտե իր ճամբան, պանդուխտը մոլորել է, կռունկը գարնանը ետ կգա իր բույնը, բնավեր գաղթականն էլ ետ գալ չունի՝ ներդաշնակ է տարագիր գեղջուկի պարզ հոգեբանությունը։ Այնքան խորն է այդ ներդաշնակությունը, այնպես բնական ինտուիցիան, որ նկատել չի տալիս բանաստեղծության խայտաբղետ հյուսվածքը։ Ուրիշ ոչ մի տեղ Թումանյանն այնքան չի ջանացել խոսքը երանգավորել արևմտահայերենով։ Սա Արևմտյան Հայաստանից քշված գաղթականն է, բայց նրա մենախոսության մեջ հաշտ հարևանություն են անում արևմտահայ ու արևելահայ խոսվածքները»։
## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Բանաստեղծություններ
Ո՞վ տարավ

**«Ո՞վ տարավ»**, Հովհաննես Թումանյանի ստեղծագործություններից, որը գրվել է 1895 թվականի նոյեմբերի 11-ին։

Թումանյանի թանգարանի գլխավոր գույքամատյան 1027-ում՝ ծոցատետր 1-ում  պահվում են այդ ստեղծագործության երկու սևագիր-ինքնագրեր։ Առաջին նախնական գրառումի վերևում Թումանյանը գրել է․ «Օր․ Ե․ Վ․, նոյեմբերի 11, 95, Ախլք․»։ Երկրորդ ինքնագիրը համեմատաբար ավելի մշակված է և չի թվագրված։

## Հրապարակում
Այդ ինքնագիրը առաջին անգամ տպագրվել է 1979 թվականին «Լրաբեր հասարակական գիտությունների» առաջին հատորում (էջ 29)։ Հրապարակել է Խաժար Գյուլնազարյանը։ Տպագրվել է ինքնագրից։

Նվիրված է Ներսիսյան դպրոցի ուսուցիչ, գյուղատնտես Տիգրան Գյուզալյանի կնոջը՝ Երանյակ Վարդանյանցին (1879-1916)։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Բանաստեղծություններ
Քեմալ Բուտկա

**Քեմալ Բուտկա** (, ), ալբանացի ճարտարապետ, քաղաքական գործիչ, նկարիչ, փորագրող, փոստային նամականիշերի դիզայներ։ 1935-1936 թվականներին եղել է Տիրանայի քաղաքապետ, սակայն 1939 թվականին հեռացել է Ալբանիայից, բնակվել Թուրքիայում և ԱՄՆ-ում։ Ալբանիայում հայտնի է որպես բազմաթիվ հուշարձանների և հասարակական շինությունների նախագծերի հեղինակ։

## Կենսագրություն
Քեմալ Բուտկան ծնվել է 1907 թվականին Օսմանյան կայսրության Բուտկա գյուղում (այժմ՝ Կոլյոնյա օկրուգ, Ալբանիայի հարավ արևելքում)։ Նրա հայրը սպանվել է Առաջին համաշխարհային պատերազմի տարիներին, և նա դաստիարակվել է հորեղբոր՝ ալբանացի ազգային բանաստեղծ և 19-րդ դարի քաղաքական գործիչ Սալի Բուտկայի (1852-1938) ընտանիքում։  Քեմալը կրթություն է ստացել Ավստրիայում՝ սկսելով Լինցի բարձրագույն դպրոցից։ Ուսումնառությունն ավարտել է Վիեննայի տեխնիկական համալսարանում՝ ստանալով ինժեներ-ճարտարապետի մասնագիտություն։ 1931 թվականին՝ համալսարանն ավարտելուց հետո, Բուտկան վերադարձել է Ալբանիա և հիմնականում աշխատել ճարտարապետական նախագծերի վրա։ Ալբանիայում Քեմալի հայտնի աշխատանքներից են` Ազգային գրադարանի շենքը, Ժողովրդական ազատության հուշարձանը, Կորչայի քաղաքապետարանի շենքը, Ալբանիայի անկախության հռչակագրի 25-ամյակին նվիրված հուշատախտակը։ Քեմալ Բուտկան առանձնանում է Տիրանայում, Դուրրեսում և ալբանական այլ քաղաքներում շքեղ ամառանոցների շինարարության մեջ։ Բուտկան հայտնի է նաև նամականիշերի շարքի նախագծման աշխատանքներով  (օրինակ՝ Ալբանիայի անկախության 25-րդ տարեդարձին նվիրված շարքը)http://collectionist.tanmarket.com/modules.php?name=News&file=print&sid=13:

Քեմալ Բուտկան նշանակվել է Տիրանայի քաղաքապետ Մեհտի Բեյ Ֆրաշերի վարչապետության ժամանակ (1935 թվականի հոկտեմբերի 22-ից մինչև 1936 թվականի նոյեմբերի 9-ը)։ 1939 թվականին ֆաշիստական Իտալիայի Ալբանիա ներխուժումից հետո Բուտկան, գրող Բրանկո Մերկժանիի հետ միասին, Հունաստանով արտագաղթեց Թուրքիա։ Նա մնաց Թուրքիայում  1940 թվականից մինչև 1958 թվականը, բացառությամբ 1943-1945 թվականների, երբ աշխատում էր Կահիրեում։ Թուրքիայում նա ծանոթացավ և ամուսնացավ Թուրքիայի ազգային առաջնորդ Քեմալ Աթաթուրքի անձնական բժշկի՝ Մեհմեդ Բերկ Կամիլի դստեր՝ Ջելիլի հետ (*Xhelile*, մասնագիտությամբ ճարտարապետ, ավարտել է Բոստոնի  Մասաչուսեթսի տեխնոլոգիական ինստիտուտը)։ 1958 թվականին Բուտկան կնոջ՝ Ջելիլի հետ արտագաղթել է ԱՄՆ, որտեղ բնակվել են մինչև 1990-ական թվականները։ ԱՄՆ-ում Բուտկան աշխատել է հեղինակավոր արվեստանոցներում՝ որպես ճարտարապետ (մասնակցել է Նյու Յորքի *One Astor Plaza*  երկնաքերի նախագծի կազմմանը), իսկ կինը՝ Ջելիլը, մասնակցել է Նյու Յորքի երկվորյակ երկնաքերերի շինարարության նախագծմանը։ Քեմալ Բուտկան մի քանի անգամ փորձել է այցելել Ալբանիա՝ որպես ԱՄՆ-ի բնակիչ, սակայն կոմունիստական իշխանությունները մուտքի թույլտվություն չեն տվել։ Նա հայրենիք կարողացել է մեկնել միայն 1987 թվականին՝ Ալբանիայի դիկտատոր Էնվեր Խոջայի մահից հետո։ 1990 թվականից հետո նա վերադարձել է Ալբանիա, որտեղ էլ մահացել է 1997 թվականի նոյեմբերի 28-ին։

## Նշումներ

## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն
* 

Կատեգորիա:20-րդ դարի ճարտարապետներ
Կատեգորիա:Ալբանացի ճարտարապետներ
Կատեգորիա:Ալբանացի նկարիչներ
Կատեգորիա:Ալբանիայի քաղաքական գործիչներ
Կատեգորիա:Նամականիշերի դիզայներներ
Ռինիա զբոսայգի

**Ռինիա զբոսայգի** (), Տիրանա քաղաքի կենտրոնական զբոսայգին է, որը կառուցվել է 1950 թվականին։ Տարածքը կազմում է 29,87 հեկտար (73,7 ակր)։

## Գտնվելու վայր
մինի|ձախից|Ալբանիայի 100-ամյակին նվիրված հուշարձան զբոսայգում
Զբոսայգին գտնվում է կենտրոնական հրապարակից 500 մետր հեռավորության վրա (1600 ֆոտ)։ Արևելքից սահմանակից է Դեշմորետ-է-Կոմբիտ-Բուլեվարդի, հարավից՝ Բուլևարդ-Ջերջի-Ֆիշտի և Բայրամ-Ցուրրի-Բուլեվարդի, արևմուտքից՝ Իբրահիմ Ռուգովի, հյուսիսից՝ Մուսլիմ-Շուրի հետ։

## Զբոսայգու պատմություն
Զբոսայգին կառուցվել է 1950 թվականին Երկրորդ համաշխարհային պատերազմից հետո քաղաքի վերակառուցման  քաղաքապետի ծրագրի շրջանակներում։ Կառուցվել է որպես ընտանեկան զբոսայգի, ուր Տիրանայի բնակիչները զբոսանքի պետք է տանեին իրենց երեխաներին։

1991 թվականին ԽՍՀՄ փլուզումից և երկրում կոմունիստական դարաշրջանի ավարտից հետո զբոսայգու տարածքում հայտնվեցին բազմաթիվ անօրինական կառույցներ։ Դրանք հիմնականում կրպակներ, բարեր և ռեստորաններ էին և զբոսայգին հայտնի դարձավ որպես քրեական հեղինակությունների հանգստի վայր։ 2000 թվականին Տիրանայի վերականգնման և վերակառուցման ընթացքում, այդ շինությունների մեծ մասը քանդվեց և զբոսայգին վերանախագծվեց։ Քանդվեցին շուրջ 130 շինություն և մաքրվեց ավելի քան 45000 քառակուսի մետր տարածք։

## Թայվանի
մինի|ձախից|Թայվանի
Զբոսայգու գլխավոր տեսարժան վայրերից է արևմտյան ծայրամասում գտնվող շինությունների համալիրը, որտեղ տեղակայված են սրճարաններ, ռեստորաններ, բոուլինգի սրահները, որոնք իրենց յուրահատուկ ճարտարապետական ոճի շնորհիվ նման են ոճրագործական որջի։ Այս շինությունների համալիրը կոչվում է Թայվանի կամ Թայվան։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:1950 կառուցումն ավարտված ենթակառուցվածքներ
Կատեգորիա:1950 հիմնադրումներ Ալբանիայում
Կատեգորիա:Ալբանիայի զբոսայգիներ
Կատեգորիա:Ալբանիայի տեսարժան վայրեր
Սեմպրե Վիվաս ազգային պարկ

**Սեմպրե Վիվաս ազգային պարկ** (), ազգային պարկ Մինաս Ժերայս նահանգում, Բրազիլիա։

## Տեղագրություն
Պարկը գտնվում է Սերրադո բիոմում։ Ընդգրկում է 124154 հա տարածք։ Ստեղծվել է 2002 թվականի դեկտեմբերի 13-ին և կառավարվում է Չիկո Մենդեսի Կենսաբազմազանության պահպանության ինստիտուտի կողմից։ Ազգային պարկը ներառում է որոշ հատվածներ հետևյալ մունիցիպալիտետներից` Բոկայուվա, Բուենոպոլիս, Դիամանտինա, Օլյուս դ’Ագուա` Մինաս Ժերայս նահանգում։ Պարկը դարձել է Էսպինյասու Մոզաիկի մի մասը, որը ստեղծվել է 2010 թվականին։

## Շրջակա միջավայր
Պարկի բարձրությունը ծովի մակադրակից 650-1525 մետր է։ Պարկում կան շուրջ 600 աղբուրներ, որոնք ձևավորում են գեղատեսիլ ջրվեժներ։ Սեմպրե Վիվասը  Ժեկիտինհոնյա և Սան Ֆրանցիսկու գետերի ջրբաժանի մի մասն է։ Տարեկան տեղումների միջին քանակ կազմում է 1200 մմ։ Ջերմաստիճանը տատանվում է 5-ից մինչև 32&nbsp;°C, իսկ միջինը՝ 20&nbsp;°C։

Պարկն ընդգրկում է լավ պահպանված բույսերի բազմազան տեսակներ, ներառյալ՝ սերրադո անտառային հողեր և դաշտեր, սեզոնային մշտադալար անտառներ, ճահճոտ անտառ, վտակներ, ծովածոցեր և գետեզերյա բուսականություն։ Պարկում կա երկկենցաղների 4 էնդեմիկ տեսակ՝  *Bokermannohyla saxicola*, *Lanceback Treefrog*, *Pseudopaludicola mineira* ու *Thoropa megatympanum*, իսկ թռչունների 2 էնդեմիկ տեսակ՝ *Augastes scutatus* և *Polystictus superciliaris*։

## Պահպանություն
Պարկը դասվում է Բնության պահպանության միջազգային միության II կատեգորիային (ազգային պարկ)։ Ստեղծման նպատակն է՝ պահպանել բնական էկոհամակարգերը և նպաստել գիտական հետազոտությունների զարգացմանը, բնապահպանական կրթական գործունեության բարելավմանը, ինչպես նաև ապահովել բացօթյա հանգիստ և էկոտուրիզմ։ Պարկի պահպանվող կենդանատեսակներից են բաշավոր գայլը (Chrysocyon brachyurus), պուման (Puma concolor), օցելոտը (Leopardus pardalis), մեծ ջրասամույրն (Myrmecophaga tridactyla) ու հսկա զրահակիրը (Priodontes maximus)։

## Պատկերասրահ

Paisagem noturna parque sempre vivas.jpg
Sempre-vivas sob os cosmos.png
Estrada de acesso por dentro do Parque do Itambé.JPG
A Casa Amarela.jpg


## Ծանոթագրություններ

## Աղբյուրներ
*
*
*

Կատեգորիա:2002 հիմնադրված բնության հատուկ պահպանվող տարածքներ
Կատեգորիա:Բրազիլիայի ազգային պարկեր
Կատեգորիա:Կատեգորիա ԲՊՀՄ II
Լալազարի կամուրջ

**Լալազարի կամուրջ**, քարե կամարակապ կամուրջ Որոտան գետի վրա, Արցախի Հանրապետություն Քաշաթաղի շրջանում:

## Պատմություն
Գտնվում է Արցախի Հանրապետության Քաշաթաղի շրջանում` Որոտան գետի ստորին հոսանքի շրջանում (այս մասում գետն ավելի հայտնի է Բարգուշատ անվամբ)։ Կառուցել է խնձորեսկցի Հովակիմ Լալազարյանցը 1867 թվականին, իսկ 1900-1902 թվականներին վերանորոգել է նրա որդին` Սիմեոնը. «Խնծորէսկ գիւղացի Յովակիմ Լալազարեանցի` 1860-ական թուականներին Բարգիւշատ գետի վրա կառուցած քարէ կամուրջը քայքայված էր, անպէտքացած։ Այժմ նա վերանորոգված է եւ արդէն համարեա պատրաստ է։ Վերանորոգողը հանգուցեալի որդի Սիմէօնն է. նրա ծախսով ճիշտ տարի ու կէս է, ինչ աշխատանքներ էին կատարվում կամուրջի վերանորոգութեան վրա։ Ինքը, Սիմէոն Լալազարեանցը, անձամբ հսկում էր այդ գործի վրա»։ Կամրջի հիմնադրման և նորոգման տարեթվերը տակավին ընթերցվում են նաև ձախափնյա խելից վեր` գետի հոսքընթաց ճակատին արված 10 տողանոց շինարարական արձանագրության մեջ։

## Կառուցում
Զույգ թռիչքներով քարե կամարակապ կամուրջ է։ Կամրջի զույգ թռիչքներն ունեն 13,84 և 12,66 մ երկարություն։ Թռիչքները միմյանց հանդիպում են անկյուններում։ Կամարների ճակատը կառուցված է տաշած քարով։ Կառույցը ջրի մակարդակից ունի 9,10 մետր բարձրություն։ Կամրջի լայնությունը 4,31 մետր է։

## Գրականություն
*  
*«Մշակ», 1902, № 161, էջ 2։

Կատեգորիա:ԼՂՀ Քաշաթաղի շրջան
Կատեգորիա:Լեռնային Ղարաբաղի Հանրապետության կամուրջներ
Վիեննայի գլխավոր հիվանդանոց

մինի|Հիվանդանոցի մանրակերտը
**Վիեննայի գլխավոր հիվանդանոց** (), Ավստրիայի մայրաքաղաք Վիեննայի գլխավոր բժշկական կենտրոնը։ Ամենախոշոր բուժհիմնարկն է Ավստրիայում ու Եվրոպայում և Լոնդոնի *Guy's Hospital*–ի (Անգլիա) ու հարավաֆրիկյան Յոհանեսբուրգ քաղաքի *Chris Hani Baragwanath Hospital*–ի հետ մեկտեղ համարվում է աշխարհի ամենաբարձր հիվանդանոցային շենքերից մեկը(գլխավոր մասնաշենքի բարձրությունը հասնում է 85 մետրի)։ Վիեննայի գլխավոր հիվանդանոցը միաժամանակ ծառայում է որպես Ավստրիայի մայրաքաղաքի բժշկական համալսարանի գործունեության հենակետային հիմնարկություն։

Հիվանդանոցի հիմնարկեքը տեղի է ունեցել թուրքերի կողմից Վիեննայի երկրորդ անգամ պաշարման ավարտից հետո՝ 1686 թվականին, երբ դոկտոր Յոհան Ֆրանկը իր սեփականության մի մասը նվիրաբերեց զինվորական հոսպիտալ կառուցելու գործին։ 1693 թվականին կայսր Լեոպոլդ Առաջինը նույնպես զգալի միջոցեր տրամադրեց ընդարձակ հիվանդանոց կառուցելու նպատակով, և 1697–ին առաջին մասնաշենքն արդեն պատրաստ էր։ Հետագա ընդլայնումը հնարավոր դարձավ բարոն Ֆերդինանդ ֆոն Տավոնատի շնորհիվ, ով 1726 թվականին իր կալվածքը նվիրաբերեց հաշմանդամ զինվորականներին։ Այդ գումարներով հնարավոր եղավ շարք մտցնել հիվանդանոցի ևս չորս մասնաշենք։ Հաջորդած տասնամյակների ընթացքում բուժհաստատության ընդարձակումն ու զարգացումը շարունակվեց, կառուցվեցին նորանոր մասնաշենքեր։ 1784 թվականի օգոստոսի 16–ին տեղի ունեցավ արդեն բավականին ընդլայնված հիվանդանոցի հանդիսավոր բացումը։ Որոշ ժամանակ անց հիվանդանոցի ենթակայության տակ դրվեցին ծննդատունը, որբանոցը և հոգեբուժարանը՝ *Narrenturm*–ը, որ նմանատիպ առաջին բուժհաստատությունն էր։ Դեռևս 19–րդ դարում հիվանդանոցը դարձել էր Վիեննայի բժշկական ուսումնարանի, միաժամանակ՝ բժշկական բազմաճյուղ հետազոտությունների և ուսումնասիրությունների կենտրոն։ Այստեղ է Իգնաց Զեմելվայսը հիգիենայի դիտարկումներ իրականացրել և օգտաշատ հետևությունների հանգել, այստեղ է Կառլ Լանդշտայները կատարել արյան խմբերի գյուտը։

1903 թվականին ճարտարապետ Մաքս Ֆլայշերի նախագծով հիվանդանոցի տարածքում կառուցվել է սինագոգ՝ հուդայականություն դավանող հիվանդների աղոթատեղի, որը 1938 թվականին նացիստների իրականացրած *Kristallnacht*–ի ժամանակ ավերվել է։ Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի ավարտից տարիներ անց՝ 1953 թվականին, այդ շենքը վերականգնվել է և վերածվել տրանսֆորմատորային ենթակայանի։ 2005–ին սինագոգի մնացորդները օգտագործելով՝ կառուցել են Մարպե Լանեֆեշի հուշատուն։

## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն
* Monika Maria Keplinger: *[http://othes.univie.ac.at/11457/ Die „Neuen Kliniken“ des Wiener Allgemeinen Krankenhauses. Situierung – Bautypen- Formensprachen]*, Dissertation, 2010
* Alfred Stohl, *Der Narrenturm. Oder die dunkle Seite der Wissenschaft.* Vienna, 2000.
* This article includes information translated from the German-Wikipedia.

## Արտաքին հղումներ
* Հիվանդանոցի կայքէջը
* Վիեննայի բժշկական համալսարանի կայքէջը

Կատեգորիա:Ավստրիայի ճարտարապետություն
Կատեգորիա:Ավստրիայի պատմություն
Կատեգորիա:1697 կառուցումն ավարտված շենքեր և կառույցներ
Կատեգորիա:Վիեննայի շենքեր և կառույցներ
Սեռա դաս Կոնֆուսիոնս ազգային պարկ

**Սեռա դաս Կոնֆուսիոնս ազգային պարկ** (), ազգային պարկ Պիաուի նահանգում, Բրազիլիա։

## Տեղագրություն
Սեռա դաս Կոնֆուսիոնս ազգային պարկը գտնվում է Ալվորադա դու Գուրգեյա, Բրեժու դու Պիաուի, Բոմ Ժեզուս, Կանտու դու Բուրիտի, Կարակոլ, Կրիստինու Կաստրու, Գուարիբաս, Ժուրեմա, Սանտա Լուզ և Տամբորիլ դու Պիաուի մունիցիպալիտետներում՝ Պիաուի նահանգում։ Ընդգրկում է 823843 հա տարածք։ Տեղանքը համեմատաբար հարթ է, որը ներառում է ավազաքարային սարահարթեր ու հարակից ցածրավայրեր, ինչպիսին է՝ Պարնաիբայի ցածրավայրը։ Պարկը գտնվում է ծովի մակարդակից 350-660 մետր բարձրության վրա։ Ստորին հատվածներն ավելի խորդուբորդ են՝ քարքարոտ փոքր քարանձավներով և ջրային աղբյուրներով։ Պարկի միջով հոսում է Իտաուեյրա գետը։

## Վարչական պատմություն
Սեռա դաս Կոնֆուսիոնս ազգային պարկը ստեղծվել է 1998 թվականի հոկտեմբերի 2-ին դաշնային հրամանագրով և կառավարվում է Չիկո Մենդեսի Կենսաբազմազանության պահպանության ինստիտուտի կողմից։ Պարկը դասվում է Բնության պահպանության միջազգային միության II կատեգորիային (ազգային պարկ)։ Նպատակն է՝ պահպանել բնական էկոհամակարգերը և նպաստել գիտական հետազոտությունների զարգացմանը, բնապահպանական կրթությանը, ինչպես նաև ապահովել բացօթյա հանգիստ ու էկոտուրիզմ։ Կապիվարա Կոնֆուսիոնս էկոլոգիական միջանցքը, որը ստեղծվել է 2006 թվականին, հարում է Սեռա դա Կապիվարա ազգային պարկին։

## Շրջակա միջավայր
Տարեկան տեղումների միջին քանակը 650 մմ է։ Ջերմաստիճանը տատանվում է 12-ից մինչև 40&nbsp;°C, իսկ միջինը՝ 28&nbsp;°C է։ Պարկը գտնվում է Կաատինգա բիոմում։ Ավելի ցածր հատվածներում կան խոնավ անտառային ծառեր, որոնց բարձրությունը հասնում է 20 մետրի։ Խոնավ հովիտներում կան բրոմելներ և ձարխոտեր, հազվադեպ են հանդիպում հսկա ծառեր։

Կաատինգայում կենդանական աշխարհի 18 տեսակներից 13-ը ճանաչվել են էնդեմիկ։ Ուսումնասիրությունների արդյունքում գտնվել են 3 նոր տեսակի մողեսներ և 1-ական նոր տեսակի երկկենցաղ և կրիա։ Պարկում պահպանվող տեսակներից են յագուարը (Panthera onca), պուման (Puma concolor), մեծ զրահակիրը (Priodontes maximus) և այլն։

## Պատկերասրահ

Janela do Sertão.jpg
Parque Nacional da Serra das Confusões - 03.jpg
Na descida para o Riacho dos Bois (8099643055).jpg
Serra das Confusões- um lugar desconhecido e exótico (8094550501).jpg


## Ծանոթագրություններ

## Աղբյուրներ
*
*

Կատեգորիա:1998 հիմնադրված բնության հատուկ պահպանվող տարածքներ
Կատեգորիա:Բրազիլիայի ազգային պարկեր
Կատեգորիա:Կատեգորիա ԲՊՀՄ II
Գրանդի Սերտան Վերեդաս ազգային պարկ

**Գրանդի Սերտան Վերեդաս ազգային պարկ** (), ազգային պարկ` տեղակայված Մինաս Ժերայս և Բահիա նահանգների սահմանում, Բրազիլիա։

## Տեղագրություն
Պարկը գտնվում է Սերրադո բիոմում։ Ընդգրկում է 230853 հա և կառավարվում է Չիկո Մենդեսի Կենսաբազմազանության պահպանության ինստիտուտի կողմից։ Ստեղծվել է 1989 թվականի ապրիլի 12-ին 97.658 հրամանագրով, որը վերանայվել է 2004 թվականի մայիսի 21-ին։ Ազգային պարկը գտնվում է Ֆորմոզու մունիցիպալիտետում։ Գտնվում է ծովի մակարդակից 660-900 մետր բարձրության վրա։ Տարեկան տեղումների միջին քանակը 1400 մմ է։ Ջերմաստիճանը տատանվում է 16-ից մինչև 37 °C, իսկ միջինը՝ 23 °C։

Պարկը ներառում է անտառներ, սավաննա, սերրադո և խիտ սերրադո դաշտեր։ Կան ընդարձակ գետակներ, որոնք ձևավորում են լճեր և ավելի մեծ գետեր։ Տարածքն ընդգրկում է լայնատարած ավազաքարային հարթավայրեր՝ ծածկված սավաննայի բուսականությամբ։ Պարկը նաև ներառում է Կարինյանյա գետի վերին ավազանի և նրա վտակների ստորգետնյա հատվածներից շատերը, ինչպիսիք են՝ Իտագուարին, Մատո Գրանդեն ու Կանաբրավան։

## Պահպանություն
Պարկը դասվում է Բնության պահպանության միջազգային միության II կատեգորիային (ազգային պարկ)։ Որպես ազգային պարկ՝ այն ունի հիմնական նպատակներ՝ կապված բնական էկոհամակարգերի պահպանության և գիտական հետազոտությունների զարգացման, բնապահպանական կրթության, ինչպես նաև բացօթյա հանգիստի ու էկոտուրիզմի կազմակերպման համար։ Մասնավորապես, պարկը նպատակ ունի պահպանել Կարինյանյա գետի ավազանը՝ Սան Ֆրանցիսկու գետի կարևոր վտակը, ինչպես նաև պահպանել գետակներն ու լանդշաֆտը, որը նկարագրված է «Սատանան հատուցելու է» վեպում։

Պարկում պահպանվող տեսակներից են բաշավոր գայլը (Chrysocyon brachyurus), յագուարը (Panthera onca), պուման (Puma concolor), օցելոտը (Leopardus pardalis), Leopardus pajeros, հսկա զրահակիրը (Priodontes maximus), ճահճային եղնիկը (Blastocerus dichotomus), մեծ ջրասամույրը (Myrmecophaga tridactyla) և մացառուտի առնետը (Carterodon sulcidens)։

## Պատկերասրահ

Photo 20160919 005256 entardecer sobre malhada.jpg
Arvoredos.jpg
Veredas.jpg
Photo 20160915 111848 Amanhecer no Rio São Francisco.jpg


## Ծանոթագրություններ

## Աղբյուրներ
*
*

Կատեգորիա:1989 հիմնադրումներ Բրազիլիայում
Կատեգորիա:1989 հիմնադրված բնության հատուկ պահպանվող տարածքներ
Կատեգորիա:Բրազիլիայի ազգային պարկեր
Կատեգորիա:Կատեգորիա ԲՊՀՄ II
Իսկ արշալույսներն այստեղ խաղաղ են (ֆիլմ, 2015)

**«Իսկ արշալույսներն այստեղ խաղաղ են․․․»** (), ռուսական ռազմական դրամա՝ ստեղծված ռեժիսոր Ռենատ Դավլետյարովի կողմից։ Բորիս Վասիլևի համանուն վիպակի էկրանավորումն է։ Ֆիլմն ընդհանրություններ ունի 1972 թվականի համանուն խորհրդային երկու սերիանոց ֆիլմի հետ, բայց նրա ռեմեյքը չէ։ Նկարահանումների հիմնական մասն անցկացվել են Կարելիայում 2014 թվականի ամռանն ու աշնանը։ Ռուսաստանում ֆիլմի պրեմիերան կայացել է 2015 թվականի մայիսի 7-ին, իսկ հեռուստապրեմիերան Առաջին ալիքով կայացել է 2016 թվականի մայիսի 9-ին։

## Սյուժե
Ավագ Վասկովը և հինգ երիտասարդ զենիթային աղջիկներ դիմակայում են փորձառու դիվերսանտների խմբին, որոնց նացիստներն ուղարկել են ռազմաճակատից հեռու ուղեբաժանք, որը ռազմավարական կարևոր նշանակություն ունի։ Վասկովն ու աղջիկներն ստիպված են լինում կանխել դիվերսիան, բայց դրա համար նրանք վճարում են սեփական կյանքով։

## Դերերում

## Մրցանակներ
* 2015 – «Sichuan TV Festival» միջազգային փառատոնի «International Gold Panda Awards for TV Drama» մրցույթի գլխավոր մրցանակ ռեժիսորական լավագույն աշխատանքի համար (Չինաստան, Սիչուան)
* 2015 – WorldFest Houston Film Festival փառատոնի PLATINUM REMI մրցանակ *լավագույն հեռուստաֆիլմ* անվանակարգում(Feature Made for Television/Cable)
* 2015 – «Созвездие» փառատոնի մրցանակ լավագույն ռեժիսորին (Օրյոլ) (Ռենատ Դավլետյարով)
* 2016 – Moondance International Film Festival փառատոնի Best Feature Film մրցանակ (ԱՄՆ, Boulder, Կոլորադո)

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Вышел трейлер новой экранизации романа «А зори здесь тихие»

Կատեգորիա:2010-ականների ռուսերեն ֆիլմեր
Կատեգորիա:2015 դրամա ֆիլմեր
Կատեգորիա:2015 ֆիլմեր
Կատեգորիա:Ռուսական դրամա ֆիլմեր
Կատեգորիա:Ռուսական հեռուստասերիալներ
Կատեգորիա:Ռուսական ռազմական ֆիլմեր
Կատեգորիա:Ռուսական ֆիլմեր
Կատեգորիա:Ֆիլմեր Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի մասին
Կատեգորիա:Ֆիլմեր Հայրենական մեծ պատերազմի մասին
Ելիզավետա, Հարավսլավիայի արքայադուստր

**Ելիզավետա, Հարավսլավիայի արքայադուստրը** (, ), Հարավսլավիայի գահապահ` Պավել Կարագեորգևիչի և Հունաստանի և Դանիայի արքայադուստր` Օլգայի  միակ դուստրը ամերիկացի դերասանուհի Քեթրին Օկսերբերգի մայրը։

## Կենսագրություն
Նա ծնվել է Սպիտակ պալատում, Բելգրադում։ Ելիզավետան Հարավսլավիայի իշխան` Պավել Կարագեորգևիչի և Հունաստանի և Դանիայի արքայադուստր` Օլգայի երրորդ երեխան է և միակ դուստրը։ Նրա ավագ եղբայներն են` Հարավսլավիայի արքայազներ` Նիկոլասն ու  Ալեքսանդրը։ Նա Իսպանիայի Սոֆիա թագուհու և  Ուելսի արքայազն Չարլզի երկրորդ զարմուհին է։

## Ամուսնություններ և երեխաներ
1961 թվականի հունվարի 19-ին արքայադուստրը ամուսնացել է Հովարդ Օքսենբերգի հետ, նրանք երկու դուստր ունեն` Քեթրինն ու Քրիստինան։ 1969 թվականաին Ելիզավետան բաժանվել է առաջին ամուսնուց։ Երկորդ անգամ ամուսնացել է 1969 թվականի սեպտեմբերին` Նիլ Ռոկսբուրգ Բալֆորի հետ, այդ ամուսնությունից ծնվել է որդին` Նիկոլասը։ 1987 թվականին փետրվարի 28-ին ամուսնացել է Մանուել Ուլոա Էլիասի (Manuel Ulloa Elias)` Պերուի նախկին վարչապետի հետ։ Երկրորդ և երրորդ ամուսնությունների  արանքում սիրային հարաբերությունների մեջ էր  բրիտանացի դերասան Ռիչարդ Բյորտոնի հետ։

## Կրթություն
Արքայադուստր Ելիզավետան սովորել է Հարավաֆրիկյան Հանրապետությունում, Մեծ Բրիտանիայում, Շվեյցարիայում, գեղարվեստի պատմություն է ուսումնասիրել Փարիզում։ Տիրապետում է անգլերեն, ֆրանսերեն, իսպաներեն, իտալերեն, սերբերեն լեզուներին։ Սերբիայի քաղաքացի է։ Նախկինում երկու քաղաքացիություն ուներ`Սերբիայի քաղաքացի լինելուց զատ, նաև ԱՄՆ-ի քաղաքացի էր, սակայն 2012 թվականին հրաժարվել է Ամերիկայի քաղաքացիությունից «հուզական պատճառներից» ելնելով։

## Քաղաքական ակտիվություն
Արքայադուստրը մասնակցել է նախկին Հարավսլավիայի ժողովուրդների միջև խաղաղության հաստատման գործընթացին։ 1999 թվականին Հարավսլավիայի ռմբակոծման ժամանակ ակտիվորեն քննադատել է ՆԱՏՕ-ին ամերիկյան հեռուստաալիքներով։ Չնայած գահաժառանգ Ալեքսանդրի առարկություններին` 2004 թվականի նախագահական ընտրություններին առաջադրել է իր թեկնածությունը։ Նա 63 991 հազար ձայն է հավաքել, կամ 2,01%, 15 թեկնածուների շարքում զբաղեցնելով 6-րդ տեղը։ 2001 թվականից ապրում է Բելգրադում։

## Ծանոթագրություններ
Պիրենեյան շուշան

**Պիրենեյան շուշան** (), միաշաքիլավորների դաս, ծաղկավոր բույսերի տիպ։ Մտնում է խոպոպիկավոր (գանգրավուն) տեսակի մեջ։

## Բուսաբանական նկարագիր
Բազմամյա խոտաբույս է, հասնում է մինչև 1,5 մետր բարձրության։ Ցողունը ծանր է, բաց կանաչ, անկյունային։ Սոխուկը խոշոր է, գնդաձև կամ ձվաձև, սպիտակավուն, խիտ։

Տերևները նստած են, նշտարաձև, հարթ, բաց կանաչավուն, տեղակայված են հերթադիր։ Գագաթի տերևները ավելի կարճ են։

Ծաղիկները սուր բուրմունքով, կախ ընկած, ծաղկակոթը մինչև 6,5 սմ երկարությամբ, հավաքված 2-14 փափուկ ողկուզաձև ծաղկաբույլով, տեսանելի բյուրեղներով։ Ծաղկապատյանի բաժինները մինչև 4,5 սմ երկարությամբ, ամուր հետ թեքված, դեղնականաչավուն, ծածկված կարմիր կամ մուգ մանուշակագույն, գրեթե սև կետիկներով։

Առէջները մի փոքր կարճ է վարսանդից, մուգ կարմիր փոշանոթով։ Ծաղկափոշին նարնջագույն է։

Պտուղը ձվանման տուփ է։

thumb|left|Պիրենեյան շուշան
Պիրենեյան շուշանը մոտ է Յանկիի շուշանին, քաղկեդոնական շուշանին և փումփուլավոր շուշանին։
thumb|''Պիրենեյան շուշանի սերմերը''

## Տարավածություն և օգտագործում
Պիրենեյան շուշանն աճում է հարավ-արևմտյան Եվրոպայի վայրի բնության մեջ՝Ֆրանսիայի հարավային լեռներում և Իսպանիայի հյուսիսում։

Հայտնի են պիրենեյան շուշանի մի քանի այգիներ։ Ստեղծված է միակողմանի, միանգամյա օգտագործման համար նախատեսված բյուրեղներով և օղակներով,  ցայտուն ցիտրուսային ծածկույթներով։

## Դասակարգում
### Տաքսոնոմիա
Պիրենեյան շուշան տեսակը մտնում է ծաղկավոր բույսերի տիպի Շուշանազգիների ընտանիքի մեջ։

### Հոմանիշներ
* 
* 

## Պատկերասրահ

Պատկեր:Lilium pyrenaicum 02.jpg|Պիրենեյան շուշան
Պատկեր:Lilium.pyrenaicum.7653.jpg|Պիրենեյան շուշան
Պատկեր:Lilium pyrenaicum (lit).jpg|Պիրենեյան շուշան: Պտուղը և ծաղիկը
Պատկեր:LILIUM PYRENAICUM - GENTO - IB-964 (Marcòlic groc).jpg|Պիրենեյան Շուշանի կոկոն


## Ծանոթագրություն
# Об условности указания класса однодольных в качестве вышестоящего таксона для описываемой в данной статье группы растений см. раздел «Системы APG» статьи «Однодольные».
# ↑ Сведения о роде *Lilium* (англ.) в базе данных *Index Nominum Genericorum*Международной ассоциации по таксономии растений (IAPT).
# ↑ Список видов рода Лилия по данным сайта The Plant List (англ.) (лат.)  (Проверено 17 сентября 2016)
# ↑ *Фёдорова Н. К.* Лилии. — М., 2006.

## Գրականություն
* 
* 

Կատեգորիա:Եվրոպայի բուսականություն
Կատեգորիա:Շուշան
Կրիմլ ջրվեժներ

[thumb|right|[Ավստրիայի ամենաբարձր Կրիմլ ջրվեժների ամենացածր աստիճանը:]]
**Կրիմլ ջրվեժներ** (), Ավստրիայի ամենաբարձր ջրվեժը 380 մետր (1,247 ֆուտ) ընդհանուր բարձրությամբ։ Ջրվեժները Կրիմլեր Ախե գետի վրա են և գտնվում են Զալցբուրգ նահանգի Բարձր թաուերն ազգային պարկի Կրիմլ գյուղի մոտ։

## Ջրվեժներ
thumb|right|Կրիմլ ջրվեժների մի մասը
Կրիմլ ջրվեժները հարկերով ջրվեժ է։ Ջրվեժը սկսվում է Կրիմմլեր Ախե հովտի վերևից և ցած է վիժում երեք աստիճանով։ Վերին փուլը 140 մետր անկում ունի, միջինը` 100 մետր, իսկ ամենացածրը` 140 մետր։ Ջրվեժի ամենաբարձր կետի բարձրությունը ծովի մակարդակից 1,470 մետր է։

## Հոսք
Կրիմլեր Ախեն սառցադաշտային հոսք է, որի հոսքը մեծապես տարբեր է լինում սեզոնի հետ։ Նրա ծավալային հոսքը հունիս-հուլիս ամիսներին կազմում է 20.000 մ3 / ժամ (շուրջ 5.28 մլն գալոն / ժամ), իսկ փետրվարին այն կազմում է ընդամենը 500 մ3 / ժամ (մոտավորապես 0.13 մլն գալոն / ժամ)։ Առավելագույն չափված հոսքը 1987 թվականի օգոստոսի 25-ին էր, երբ այն 600,000 մ3 / ժամ էր կամ ժամում մոտ 160 մլն գալոն։

Անկումներից հետո գետը միանում է Զալցախ գետին, որը հոսում է դեպի Ինն գետը, ապա դեպի Դանուբ գետը և վերջապես Սև ծով։

## Զբոսաշրջություն
Որպեսզի ապահովեն, որ զբոսաշրջիկները առանց դժվարության կարողանան տեսնել ջրվեժները, Միտերզիլից Իգնազ վոն Քյուրսինգերը արահետ է ստեղծել ջրվեժի վերին մասում։ 1879 թվականին Ավստրիայի ալպիական ակումբը բարելավել է ճանապարհը` ապահովելով ավելի շատ տեսարան։ Ամեն տարի շուրջ 400 հազար մարդ է այցելում ջրվեժներ։ Ջրվեժի միգապատ ջրափոշին իդեալական աճի պայմաններ է ստեղծում հարյուրավոր մամուռների, քարաքոսերի և ձարխոտերի համար։ Ջրվեժների մերձակայքը կացարան է 62 տեսակ թռչունների համար։

Փոքր գյուղում բացասական ազդեցություն է գործում տեղական բնակիչների վրա` բարձր մակարդակի երթևեկության և ճանապարհների քայքայման պատճառով։

## Ծանոթագրություններ

## Տեղեկություն
* Slupetzky, Heinz and Johannes Wiesenegger. 1993. *Vom Schnee, Eis, Schmelzwasser und Regen zum Gletscherbach – Hydrologie der Krimmler Ache* In: Krimmler Wasserfälle, Festschrift 25 Jahre Europäisches Naturschutzdiplom 1967-1992, Innsbruck Austria. ["From snow, ice, melt-water and rain to glacial stream - Hydrology of the Krimmler Ache"]
* Stocker, Erich. 1993. *Zur Geomorphologie der Krimmler Wasserfälle* In: Krimmler Wasserfälle, Festschrift 25 Jahre Europäisches Naturschutzdiplom 1967-1992, Innsbruck Austria. ["On the geomorphology of the Krimmler Wasserfälle"]

## Արտաքին հղումներ
* Krimmler Wasserfälle web-site (in English)
*Krimmler Wasserfälle at Salzburger-Saalachtal (in German)
*Krimmler Wasserfalle stats on World Waterfall Database 
*Pictures and travel information on European waterfalls (in English)

Կատեգորիա:Ավստրիայի գետեր
Կատեգորիա:Ավստրիայի ջրվեժներ
Կատեգորիա:Զալցբուրգ
Իվանդե Կայա

**Իվանդե Կայա** (, , **Անտոնիա Լուկինայի** գրական անունը (ծննդյան անունը՝ **Անտոնիա Մելդեր-Միլեր**)), լատվիացի գրող և ֆեմինիստ, որ պայքարել է Լատվիայի անկախության համար։ Հասարակական աշխատանքների և ստեղծագործությունների միջոցով Կայան սատարել է լատվիացիներին իրենց ակտիվները նվիրաբերել «Ոսկե հիմնադրամին», որը 1920 թվականին դարձել է երկրի ոսկու պահուստը։ 1926 թվականին Կայան արժանացել է Երեք աստեղերի շքանշանի։ Թեև խորհրդային շրջանում Կայայի աշխատանքների մեծ մասը կորել է, հետագայում դրանք հանրաճանաչ են դարձել։

## Կենսագրություն
Անտոնիա Մելդեր-Միլերը ծնվել է 1876 թվականի հոկտեմբերի 13-ին Ռուսական կայսրության Լիֆլանդական գուբերնիայի Յումպրավմույա բնակավայրում, Միքեյիս և Մաթիլդ (ծննդյան անունը՝ Ֆլինթման) Միլեր-Մելդերի ընտանիքում։ Նրա հայրը դարձել է հաջողակ գործարար և հողատեր և ընտանիքի հետ տեղափոխվել է Տորնյակալնս, որտեղ Անտոնիան 1881 թվականին հաճախել է դպրոց։ Տարրական դպրոցն ավարտելուց հետո ուսումը շարունակել է Ռիգայի Լոմոնոսովի անվան կանանց գիմնազիայում։ Ուսումնառության տարիներին մտերմացել է Ֆելիքս Լուկինսի հետ. հետագայում ամուսնացել են ։ 1892 թվականին տպագրել է իր առաջին վեպը՝ *Trīs jaungada naktis* («Նոր տարվա երեք գիշերները»)։ 1895 թվականին ավարտել է ավագ դպրոցը և ուսումը շարունակել Բեռնի (Շվեյցարիա) և Լայպցիգի համալսարանների (Գերմանիա) փիլիսոփայության և արվեստի պատմության ֆակուլտետում։ Տեղի թանգարաններն ու պատկերասրահները նպաստել են նրա գիտելիքների ընդլայմանը, ինչպես նաև սովորել է անգլերեն, ֆրանսերեն, գերմաներեն, իտալերեն, լատիներեն և ռուսերեն։ 1901 թվականին թողել է ուսումը և ամուսնացել Լուկինսի հետ, որը դարձել է ակնաբույժ և հիմնադրել Լատվիացի բժիշկների ընկերակցությունը։ հետագա մի քանի տարիների ընթացքում Լուկինան աշխատել է որպես լրագրող։ Ունեցել են երեք երեխա։ 1910 թվականին Կայան մեկնել է Շվեյցարիա, որտեղ  Յան Ռայնիսը և Ասպազիյան աքսորվել էին, իր գրվածքների վերաբերյալ նրանց օժանդակությունը ստանալու համար։ Այցելության ժամանակ Լուգանոյի գերեզմանատանը տեսել է մի հուշարձան, որի ազդեցության ներքո ընտրել է «Կայա» գրական անունը, որը նշանակում է ծովարոր։

## Ծանոթագրություններ

### Աղբյուրներ

*
*
*
*
*
*
*
*

Կատեգորիա:Լատիշ կին գրողներ
Կատեգորիա:Ֆեմինիստ գրողներ
Կատեգորիա:Փարիզի համալսարանի շրջանավարտներ
Կատեգորիա:Գրական կեղծանուններով հայտնի հեղինակներ
Կատեգորիա:Լատիշ հասարակական գործիչներ
Յամատոկորիյամա

, Ճապոնիայի Նարա պրեֆեկտուրայում գտնվող քաղաք։ Քաղաքի մակերեսը կազմում է 42,68 կմ², բնակչությունը՝ 87 178 մարդ (2014 թվականի օգոստոսի 1-ի տվյալների համաձայն), բնակչության խտությունը՝ 2042,60 մարդ/կմ²։

## Աշխարհագրական դիրք
Քաղաքը տեղակայված է Հոնսյու կղզու Կինկի տարածաշրջանի Նարա պրեֆեկտուրայում։ Այս քաղաքի հետ սահմանակցում են Նարա, Տենրի, Իկոմա քաղաքները և Անդո, Իկարուգա, Հեգուրի, Կավանիսի ավանները։

## Բնակչություն
Իկոմա քաղաքի բնակչությունը կազմում է 87 178 մարդ (2014 թվականի օգոստոսի 1-ի տվյալների համաձայն), իսկ խտությունը՝ 2042,60 մարդ/կմ²։ Բնակչության թվաքանակի փոփոխությունը՝ 1980-2005 թվականներին.

## Սիմվոլիկա
Քաղաքը խորհրդանշող ծառ է համարվում *[[Pinus thunbergii]]*-ն, ծաղիկ՝ քրիզանթեմը։

## Եղբայր քաղաքներ
 Կոֆու, Ճապոնիա

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* * Յամատոկորիյամա քաղաքի պաշտոնական վեբկայք

Կատեգորիա:Ճապոնիայի քաղաքներ
Անդո

, Ճապոնիայի Նարա պրեֆեկտուրայի Իկոմա գավառում գտնվող ավան։ Ավանի մակերեսը կազմում է 4,33 կմ², բնակչությունը՝ 7 668 մարդ, բնակչության խտությունը՝ 1770,90 մարդ/կմ²։

## Աշխարհագրական դիրք
325px|մինի|Անդո ավանի համայնքապետարան
Ավանը տեղակայված է Հոնսյու կղզու Կինկի տարածաշրջանի Նարա պրեֆեկտուրայում։ Այս ավանի հետ սահմանակցում են Յամատոկորիյամա քաղաքը և Իկարուգա, Կավանիսի, Կավաի ավանները։

## Բնակչություն
Ավանի բնակչությունը կազմում է 7 668 մարդ (2014 թվականի հուլիսի 1-ի տվյալների համաձայն), իսկ խտությունը՝ 1770,90 մարդ/կմ²։ Բնակչության թվաքանակի փոփոխությունը՝ 1980-2005 թվականներին.

## Սիմվոլիկա
Անդո ավանը խարհրդանշող ծառ է համարվում *[[Ilex integra]]*-ն, ծաղիկ՝ *[[Trachelospermum asiaticum]]*-ը։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* * Ճապոնական Անդո ավանի պաշտոնական վեբկայք

Կատեգորիա:Ճապոնիայի ավաններ