Հոնամի Կոեցու

մինի|178x178փքս|Ֆուջիսան։ XVII դար
մինի|Գեղագրություն։ 1600-1637 թվականներ։ Բրուքլինի թանգարան։|220x220փքս
**Հոնամի Կոեցու** (, ), ճապոնացի նկարիչ, գեղագիր և խեցեգործ։ Ընդունված է, որ նրա աշխատանքը հիմնարար է դարձել Ռիմպայի նկարչական դպրոցի ստեղծման գործում։

Ռոբերտ Հյուզը գրել է, որ Կոեցուն նույնքան հայտնի է Ճապոնիայում, որքան Բենվենուտո Չելլինին Արևմուտքում։

## Կենսագրություն
Կոեցուն ծնվել է թրեր փայլեցնողների ընտանիքում, ովքեր ծառայում էին սամուրայների դասի վերին էշելոնին, ինչպիսիք էին Սենգոկու ժամանակաշրջանի (1467–1603) պատերազմական ղեկավարները՝ Տոկուգավա Իեյասուն և Օդա Նոբունագան։ Սկզբում աշխատել է հոր հետ, սակայն 1604 թվականից ձևավորել է բանաստեղծական գրքեր և պատկերազարդ մագաղաթներ, որոնք նրան հռչակ են բերել։

Շատ սերունդների ընթացքում Կոեցու ընտանիքի անդամները եղել են բուդդայական Նիչիրեն-շուի դպրոցի հետևորդները։ Հոնամի Կոեցուի պապը՝ Հոնամի Հոնկոն (Կիենոբու) դարձել է վանական Նիչիրեն-շու Նիշինի նվիրյալ հետևորդը, ինչպես նաև ծառայել է որպես գեղարվեստական խորհրդատու՝ դոբոշու, Աշիկագա Յոսիմասայի համար։ Դրանից հետո Հոնամի ընտանիքը դարձել է Կիոտոյի, Նիսինի կողմից հիմնադրած, Հոմպո-ջի տաճարի հովանավորները։

Կոեցուի հայրը՝ Հոնամի Կոջին (մահացել է 1605 թվականին), եղել է ազդեցիկ Մաեդա ընտանիքի հրացանագործ վարպետը։ Կոեցուն ընտանիքին խորհուրդներ է տալիս թրերի, ինչպես նաև նկարների և արվեստի այլ առարկաների վերաբերյալ։ Մաեդա ընտանիքի հետ իր կապերի շնորհիվ Կոեցուն հնարավորություն է ունեցել հանդիպելու բազմաթիվ արվեստագետների հետ, այդ թվում՝ թեյի արարողության վարպետ Կոբորի Էնշուի հետ։

Կոեցուն նաև մտերիմ հարաբերություններ ուներ Կանձեի ընտանիքի՝ Նո դրամատիկական թատրոնի դերասանի հետ, որն ապրում էին Հյուսիսային Կիոտոյի իր տան հարևանությամբ։ Հնարավոր է, որ Կոեցուն ինքը մասնակցել է Նոյի մի քանի բեմադրությններում և մշակել մի շարք լիբրետոներ։

## Հմտություններ
Թեև Հոնամին սովորել է որպես սուր փայլեցնող, նա աշխատել է կերամիկայի և գեղարվեստական լաքերի հետ՝ թեյի արարողության հանդեպ իր հետաքրքրության պատճառով։ Մի քանի տասնամյակ առաջ թեյի արարողությունը արմատական բարեփոխումների է ենթարկվել Սեն նո Ռիկյուի կողմից։ 

Նա սովորել է թեյի արարողության մեծ վարպետ Ֆուրուտա Օրիբեի մոտ և կատարել մի քանի ակնառու գործեր ռակու կերամիկայի մեջ, մասնավորապես՝ աշխարհահռչակ «Ֆուջիսան» գավաթը, որը ճանաչված է որպես ազգային հարստություն։ Նա իր սերնդի լավագույն գեղագիրներից մեկն է և, ինչպես Ճապոնիայի շատ այլ մեծ գեղագիրներ, ոգեշնչվել է Հեյանի շրջանի պալատական գրվածքներով։ Նա սովորել է գեղագրության արվեստը արքայազն Սոնչոյից, ով հավանաբար նրան սովորեցրել է հայտնի չինացի գեղագիր Վան Սիչժիի ոճը։ Կոեցուն ստեղծել է մի շարք տարբեր ստեղծագործություններ, բոլորն էլ դասական ավանդույթները հիշեցնող սահուն շեղ ոճով։ Կոնոե Նոբուտադայի և Շոկադո Շոջոյի հետ միասին Հոնամի Կոեցուն հայտնի է դարձել որպես Կանեի դարաշրջանի Երեք մեծ վրձիններից մեկը (1624–1644):

Թեև Կոեցուն շատ գործեր է ստեղծել դասական ոճով, նա նաև մշակել է գեղագրության իր ոճը և այն սովորեցրել բազմաթիվ աշակերտների։ Այս ոճի համար բնորոշ է տեքստի սկզբի և վերջի այլ բացատրություն. դրանք որոշվում են հիերոգլիֆների չափերով և գծերի հաստությամբ, այլ ոչ թե թերթի վրա գտնվելու վայրով։

Մեկ այլ բնագավառ, որտեղ աշխատել է Հոնամի Կոեցուն, լաքապատ իրերի դիզայնն է։ Չնայած նրան վերագրվող վաղ աշխատանքները բավականին ավանդական են, 16-րդ դարի վերջում նա սկսեել է կիրառել մի շարք նորարարական հնարքներ։ Նա մասնագիտացել է անագի, կապարի և այլ մետաղների, ինչպես նաև ոսկու և սադափի կիրառման տեխնիկայի մեջ։

Հոնամի Կոեցուի ստեղծարարությունը համատեղում է վաբի-սաբի էսթետիկան, որը բնութագրվում է պարզ և բնական իրերի և երևույթների մեջ գեղեցկություն գտնելով, Հեյանի դարաշրջանի գունային ավանդույթի հետ, ինչը արտահայտվում է ստեղծագործությունների մեջ վառ գույների կիրառմամբ։

### Համագործակցություն այլ նկարիչների հետ
Հոնամին մտերիմ հարաբերություններ է պահպանում նկարիչ Տավարայա Սոտացուի հետ, ով, ենթադրաբար, իր գեղագրական գործերից շատերը զարդարել է գծանկարներով։ Նրանք սերտորեն համագործակցել են 17-րդ դարի սկզբից ի վեր մոտ տասնհինգ տարի։ Սոտացուի և Կոեցուի համատեղ աշխատանքը հանգեցրել է նախորդ ժամանակաշրջանների բանաստեղծական կերպարների նոր մեկնաբանությանը։ Սոտացուի գեղատեսիլ նկարները, որոնք դարձել են Կոեցուի գեղագրության ֆոնը, հանդիսատեսին ներկայացնում են շրջակա աշխարհի բնական գեղեցկությունը, որը զուգորդվում է Կոեցուի գեղագրության ոճի վառ դինամիկայի և հուզականության հետ։

### Նկարիչների համայնք
1615 թվականին Հոնամին հիմնադրել է արվեստագետների համայնք Կիոտոյի հյուսիս-արևմուտքում՝ Տակագամինե կոչվող վայրում, որը նրան տրամադրել է Տոկուգավա Իեյասուն։ Այս վայրում Հոնամի Կոեցուն զարգացրել է իր ուրույն նկարչական ոճը, որը հետագայում վերածվել է Ռիմպայի դպրոցի։

Այս վայրը օգտագործվել է նաև աղոթելու, կրոնական հանդիպումների և մեդիտացիաների համար։ Կյանքի վերջում նրան այս վայրում այցելել են բազմաթիվ կարևոր դեմքեր, այդ թվում՝ պատմաբան Հայաշի Ռաջանը։ 1637 թվականին Կոեցուի մահից հետո համայնքը լուծարվել է, և Հոնամի Կոեցուի թոռը՝ Հոնամի Կոհոն հողը վերադարձրել է շոգունատին։

## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն
* Стенли-Бейкер Дж. Искусство Японии / пер. с англ. А. В. Гусевой. — М.: Слово, 2002.
* Kodansha Encyclopedia of Japan, vol. 3, entry for Hon’ami Koetsu, by Patricia Fister.
* Rosenfield, John M. (1999). Extraordinary Persons: Works by Eccentric, Nonconformist Japanese Artists of the Early Modern Era (1580—1868) in the Collection of Kimiko and John Powers. Cambridge, Massachusetts: Harvard Art Museums.
* Fisher, Felice (2000). The Arts of Hon’ami Koetsu, Japanese Renaissance Master. Philadelphia Museum of Art.
* Bridge of Dreams: the Mary Griggs Burke Collection of Japanese Art. A catalog from The Metropolitan Museum of Art Libraries
* Biography of Hon’ami Koetsu 
* Tomoko Emura. Rinpa Artists and the Samurai Class // Bulletin of the Detroit Institute of Arts, 2014, No.1/4. Pp.70-85.

Կատեգորիա:Ճապոնացի բանաստեղծներ
Կատեգորիա:Ճապոնացի նկարիչներ