open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Երևանի հ․32 գրադարան

մինի|Գրադարանի նոր շենքը
մինի|Հ.32 գրադարանում հաճախ կազմակերպվում են թատերական ներկայացումներ
**Երևանի համար 32 գրադարան**, հանրային գրադարան Երևանի Շենգավիթ վարչական շրջանում։

## Գրադարանի պատմություն
Երևանի հ.32 գրադարանի շենքը կառուցվել է 1930-ական թվականներին և ծառայել որպես մշակույթի ակումբ։ 1946 թվականին ակումբում տարածք է հատկացվել գրադարանի համար։ Ժամանակի ընթացքում գրադարանի գրքային ֆոնդը ավելացել է, և ակումբի շենքն ամբողջությամբ հանձնվել է գրադարանին, որն էլ գործում է մինչ օրս։

Արդեն 1960-ական թվականներին գրադարանը գործել է որպես Երևանի թիվ 45 գրադարան։ 1980 թվականին դարձել է Ավետիք Իսահակյանի անվան կենտրոնական գրադարանի հ. 42 մասնաճյուղ գրադարան։ 1997 թվականին գրադարանը վերանվանվել է Շենգավիթի թիվ 32 գրադարան, իսկ 2016 թվականի հոկտեմբերի 26-ից՝ Երևանի հ.32 գրադարան ՀՈԱԿ։

Հիմնադրումից հետո սկզբնական շրջանում գրադարանն ունեցել է մեկ ընդհանուր բաժին, իսկ 1980-ական թվականներին առանձնացվել են երկու բաժիններ՝ ընթերցասրահ և աբոնեմենտ։ 1994 թվականին ստեղծվել է նաև մանկական բաժինը, որն իրականացնում է նախադպրոցական և դպրոցահասակ երեխաների սպասարկում։

Երևան քաղաքի մշակութային հիմնարկների վերանորոգման ծրագրի համաձայն` 2015 թվականին հ. 32 գրադարանի նախկին վթարային շենքն ամբողջությամբ քանդվել է, և տեղում կառուցվել է նոր շինություն։ Գրադարանի նոր շենքի պաշտոնական բացումը տեղի է ունեցել 2015 թվականի նոյեմբերի 20-ին` Երևանի քաղաքապետ Տարոն Մարգարյանի և Շենգավիթ վարչական շրջանի ղեկավար Արմեն Սարգսյանի մասնակցությամբ։

## Գրադարանի գործունեություն և գրքային ֆոնդ
Գրադարանն ակտիվ համագործակցում է Շենգավիթ վարչական շրջանի քոլեջների, դպրոցների և նախադպրոցական ուսումնական հաստատությունների հետ։ Գրադարանն այսօր տեղեկատվական կենտրոնի դեր է կատարում Շենգավիթ վարչական շրջանի բնակչության համար, ապահովում է նրանց ընթերցանությունը, կազմակերպում է բազմաժանր միջոցառումներ։ Գրադարանում գործում են ընթերցասերների, ասմունքի և թատերական խմբակներ, ինչպես նաև ինտելեկտուալ մրցույթների և բանավեճի ակումբ։ Դրանց միջոցով գրադարանում հաճախ կազմակերպվում են թատերական ներկայացումներ, գրական-երաժշտական ցերեկույթներ, թեմատիկ ընթերցանություններ, գրքի քննարկումներ, բանավեճեր, վիկտորինաներ։
մինի|Հ.32 գրադարանի գրքաժամացույցը
Գրադարանում հյուրընկալվել են Պերճ Զեյթունցյանը, Մետաքսեն, Լիպարիտ Սարգսյանը, Հայկուշ Օհանյանը,  Անահիտ Սարգսյանը, Ռազմիկ Գալստյանը,Ներսես Հայրապետյանը, Դավիթ Սարգսյանը (արձակագիր), Կարլոս Եղիազարյանը, Աբգար Ափինյանը, ժամանակակից հայ գրողներ`  Արմեն Նիազյանը, Նարինե Ավագյանը, Աշոտ Աղաբաբյանը, Ռուբեն Եսայանը (վիդեոբլոգեր), դերասաններ՝ Արսեն Ազիզյանը, Տաթև Հովակիմյանը։  
մինի|Նունե Սարգսյանն իր հեքիաթի հերոսների՝ գրադարանի ընթերցողների հետ:
2019թ․ հոկտեմբերի 14-ին Երևանի հ․32 գրադարան է այցելել Հայաստանի նախագահ Արմեն Սարգսյանի տիկին, մանկագիր Նունե Սարգսյանը՝ դիտելու իր՝ գրադարանի կողմից բեմադրված «Սադափ․ հեքիաթ, որն իսկապես պատահեց» հեքիաթը։

Գրադարանի գրքային ֆոնդը կազմում է ավելի քան 24.432 կտոր գիրք՝ տարբեր լեզուներով և բովանդակությամբ։ Ֆոնդում կան մի քանի բացառիկ նմուշներ Հակոբ Մանանդյանի անձնական գրադարանից՝ Գաբրիել Սունդուկյանի և Ստեփան Զորյանի ինքնագրերով։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Երևանի գրադարաններ
Կատեգորիա:Հայաստանի գրադարաններ
Մաֆիկ

**Մաֆիկ** (, Դենիս Մաֆիկ, ), ռուսական շանսոն ժանրի երգերի հեղինակ և կատարող։

## Կենսագրություն
Դենիս Մաֆիկը ծնվել է 1971 թվականի հունիսի 23-ին, Սվերդլովսկի մարզի Զարեչնի քաղաքում, երգահանների ընտանիքում։

Ստեղծագործել սկսել է դպրոցական տարիներից։ 1986-1990 թվականներին սովորել է Զարեչնիի ատոմային էներգետիկայի տեխնիկումում։ Նույն ժամանակ արվել են առաջին ձայնագրությունները, որոնք այսօր չեն պահպանվել։

1990-1992 թվականներին անցել է զինվորական ծառայություն։ Վերադառնալով բանակից` սկսել է լրջորեն զբաղվել երաժշտությամբ։ Թողարկել է մի քանի սիրողական ալբոմ։ Ընդամենը մի քանի տարիների ընթացքում տնային ստուդիաներում ձայնագրել է չորս ալբոմ։ Շանսոնի հետ միասին, այս տարիների ընթացքում Դենիսն աշխատել է փոփ երաժշտության, մանկական և բարդ երգերի ժանրերում։ 2000-ականների սկզբում ձայնագրելով իր լավագույն երգերի հավաքածուի 500 օրինակ` Դենիսն ուղարկում է դրանք տարբեր ստուդիաներ, որոնցից մեկը «Ռուսական շանսոն» ստուդիան էր։ Այնտեղ նոր կատարողի հանդեպ հետաքրքրություն է ցուցաբերվում, և 2005 թվականին թողարկվում է Մաֆիկի առաջին պրոֆեսիոնալ «Չիկի-մոնի» () ալբոմը։

2011 թվականից ապրում է Մոսկվայում և ակտիվ ելույթներ է ունենում։ 2012 թվականին «Կվադրո-Դիսկ» ընկերությունը թողարկել է Մաֆիկի թիվ 6-րդ «Բոբիկ» () ալբոմը, ինչպես նաև հավաքածու` «Grand Collection» սերիայից։ Այս և հաջորդ բոլոր ալբոմների  երաժշտական պորդյուսերն է դարձել տաղանդավոր գործիքավորող Դմիտրի Շեվելյովը։ Ժամանակի ընթացքում Դենիսը ձևափոխում է իր ստեղծագործական կեղծանունը` «Մաֆիկ»-ին ավելացնելով իր անձնական անունը։ Ըստ իր սեփական խոսքերի նա արել է դա, քանի որ «ինքն արդեն մեծացել է, ինչպես նաև` լրագրողներին վախեցնում է կոչումը առանց անունի, իսկ ես ցանկանում եմ բարության իմ բաժինը հասցնել ավելի մեծ թվով մարդկանց»։

## Սկավառակագրություն
### Ալբոմներ
* 2005 - Չիկի-Մոկի
* 2006 - Թռչուններ
* 2008 - Ուզում եմ 
* 2009 - Հրեշտակ
* 2012 - Բոբիկ
* 2013 - Տղայական ոճ
* 2014 - Ա.Ու.Ե.
* 2015 - Ողջուն գողերին
* 2016 - Տասներորդ
* 2017 - Ոսկե ձկնիկ

### Պաշտոնական հավաքածուներ
* 2008 - «20 լավագույն երգ»  
* 2008 - Չորս ալբոմների հավաքածու` «Աստղ...անունով» վերնագրով  
* 2009 - «Բանաստեղծական»  
* 2010 - «Գողալեզու և բանաստեղծական»  
* 2012 - «Grand Collection» վեց ալբոմի հավաքածու

### DVD
2005 - «Չիկի-Մոնի»
2007 - «Թռչուններ»
2008 - «2-ը 1-ում»

### Տեսահոլովակներ
* 2012 - «Բոբիկ»
* 2012 - «Մինչև առավոտ»
* 2012 - «Ձմեռ»
* 2014 - «Աշուն»
* 2016 - «Կանաչ»

## Քննադատություն
Որոշ կատարողների և ունկնդիրների կողմից Մաֆիկը մեղադրվում է գրագողության մեջ, նրա երգերից մեկը գնահատվում է որպես գրագեղություն իտալացի Mo-Do կատարողի «Das Konzert» երգից։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Պաշտոնական կայք
* «Մաֆիկի ընկերները» կայք

Կատեգորիա:Ռուս երգիչներ
Կատեգորիա:Ռուս բանաստեղծներ
Կատեգորիա:Ռուս կոմպոզիտորներ
Կատեգորիա:Բանաստեղծներ այբբենական կարգով
Ղազախլար մզկիթ

**Ղազախլար մզկիթ** (), Ադրբեջանի Գանձակ քաղաքում գտնվող մզկիթ։ Գանձակի պատմա-ճարտարապետական հուշարձանը։

## Պատմություն
մինի|ձախից|Պորտալը մզկիթի մուտքի մոտ
Մզկիթը կառուցվել է 1801-1802 թվականներին մահալի բնակիչների կողմից։ Ղազախի մզկիթը կառուցվել է Ջումա մզկիթի պլանի հիման վրա։ Անհայտ է, թե ով է մզկիթի ճարտարապետը։

Բոլոր պատերի հաստությունը 12-20 սմ է, իսկ բարձրությունը `1.5 մետր։ Մզկիթի պատերը աղյուս են։ Մզկիթի հատակը նաև աղյուս է։ Ինչպես և Ջումա մզկիթի, Ղազախլարի մզկիթն ունի նաև երեք մուտքի դուռը։ Հիմնական մուտքը մզկիթի դիմաց է։ Այլ դռները գտնվում են մզկիթի աջ և ձախ կողմերում։ Մզկիթը ունի տասներեք փայտե պատուհան և մեկ սանդուղք։ Մզկիթի պատերին ոչ մի գրելը և զարդապատկեր չկան։ 1920 թվականին ռուսների կողմից Գանձակի օկուպացիայից հետո, երկար ժամանակ մզկիթի օգտագործումը արգելված էր կրոնական նպատակներով։ Այն օգտագործվել է պահեստների, դպրոցների և այլ նպատակների համար։

Ներկայումս այս հուշարձանը օգտագործվում է որպես մզկիթ։

## Տես նաև
* Գանձակ
* Հյուսեյնիյյե մզկիթ
* Գանձակի պետական ֆիլհարմոնիա

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Գանձակի շենքեր և կառույցներ
Պարտեզում քայլող կինը (նկար, Վան Գոգ)

**Պարտեզում քայլող կինը**, Վան Գոգի կտավներից, նկարվել է 1887 թվականին։ Ինչպես վերնագիրը հուշում է, այն պատկերում է պարտեզում քայլող կնոջ։ Կանաչն ամենուր է, և նկարի հետևի ֆոնին երևում են բազմաթիվ ծառեր։

## Պատմություն
1886 թվականին Վան Գոգն ընդմիշտ թողնում է Նիդերլանդները` հեռանալով Փարիզ։ Նրա եղբայր Թեոն, որ արվեստի հաջողակ գործակալ էր Փարիզում, օգնում է Վան Գոգին և ծանոթացնում ժամանակակից արվեստի ներկայացուցիչների հետ։ Երկու տարվա ընթացքում, 1886-1888 թվականներին, Վան Գոգը հայտնի է դառնում որպես փորձառու, մտագոհ և դյուրագրգիռ արվեստագետ։

1886 թվականի ընթացքում Վան Գոգը ներկայացվում է իմպրեսիոնիզմի ներկայացուցիչներ Էդգար Դեգային, Կլոդ Մոնեին, Պիեռ-Օգյուստ Ռենուարին, Ժորժ Սյորային և Պոլ Սինյակին։

1887 թվականին Վան Գոգը կարևոր կապեր է ստեղծում մի շարք արվեստագետների հետ, որի հետ նա ընկերանում է և նկարներ է փոխանակում։ Նրանց թվում են Լուիս Էյնքուիտինը, Էմիլ Բեռնարը, Լյուսիեն Պիսարոն և Պոլ Սինյակը։ Փարիզում ծանոթանալով իմպրեսիոնիզմին և պուանտիլիզմին` Վան Գոգն սկսում է փորձեր անել դրանց մեթոդներով։

Վան Գոգն օգտագործում է նաև լրացուցիչ գույներ` թույլ տալով ստեղծել ուժեղ հակադրություններ, որոնք համադրվելիս հարստացնում են միմյանց։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:1887 նկարներ
Կատեգորիա:Վինսենթ վան Գոգի նկարներ
Նավ-ուրվական

250px|մինի|Հեղինակ՝ Ալբերտ Ռայդեր։ «Թռչող հոլանդացին»
**Նավ-ուրվական**, առանց անձնակազմ նավարկող նավ։

Տերմինը ամենից հաճախ օգտագործվում է լեգենդներում և գեղարվեստական գրականությունում, բայց կարող է և իրական նավն էլ ունենա այդ անունը, եթե ծով դուրս գալուց հետո շուտ անհետացել է և հայտնվել  առանց անձնակազմ, կամ նավի տախտակամածին հայտնաբերել են զոհված անձնակազմը։ Նման պատմությունները (հանդիպում ուրվական-նավերի հետ) մեծ մասամբ լինում են հնարված կամ տեսիլք, սակայն կան իրական պատմություններ էլ, որոնց ճշմարտացիությունը հաստատում են  պահպանված փաստաթղթերը։

Անձնակազմի անհետացման կամ վախճանի պատճառները կարող են լինել շատ տարբեր, օրինակ՝ համաճարակները, թունավորումը, բնության հազվադեպ երեևույթները, այնպիսին, ինչպիսին թափառող ալիքները, ինֆրաձայները կամ մեթանի արտանետումները։ Այսպիսի դեպքերի բացահայտումը հաճախ դժվարանում է վկայությունների բացակայության պատճառով. օրինակ՝ չի հատնաբերվում  գրառումներ նավի գրանցամատյանում։

## Լեգենդներ
*Թռչող հոլանդացու* մասին գոյություն ունեն հետևյալ լեգենդները.
250px|մինի|«Թռչող հոլանդացի»։ Հեղինակ՝ Չարլզ Դիքս
* Ամենահայտնի լեգենդը նավ-ուրվականի մասին  «Թռչող հոլանդացու» լեգենդն է։ Սյուժեն հետևյալն է. լեգենդը պատմում է նավապետի մասին, ով դատապարտված է աննպատակ թափառել ծովում, մինչ իր երկրային կյանքի երկրորդ գալստյան օրը։ Այս պատմությունը իր արտացոլումն է գտել արվեստի շատ ստեղծագործություններում։
* «Օկտավիուս»-ը՝ անգլյական առևտրային նավը, որը վերադառնում էր Չինաստանից, և, իբրև թե հայտվաբերվել է Գրինլանդիայի ափերից ոչ հեռու 1775 թվականին։ Նավապետի գրանցամատյանը կան նշումներ, որ նավը 1762 թվականաին փորձել է շրջանցել հյուսիսարևմտյան միջանցքը, որը մինչև 1906 թվականը ոչ մեկին չի հաջողվել հեշտությամբ հաղթահարել։ Նավը և անձնակազմը, որոնց մարմինները սառել էին ցրտերից, հավանաբար ավարտել է միջանցքի շրջանցելը 13 տարի հետո՝ հաղթահարելով ողորկ և լողացող սառցաբեկորներով լի արկածային ճանապարհը։ Այս պատմությունը հայտնի է և տպագրված բազմաթիվ տարբերակներով՝ սկսած XIX դարի առաջին կեսից։ Սակայն նավի գտնվելու վայրը, անվանումը և ժամանակաշրջանը հաճախ փոփոխվել է։

### Պրեմիերաներ
* «Ժանտախտով վարակված նավերը»։ Սրանք 14-18-րդ դարերում այնքան շատ տարածում ունեին, որ Բրիտանական արքայական նավատորմը իր խիստ օրենքներով հատուկ քաղաքականություն էր վարում։
* 1850 թվական։ «Սիբըրդ»  առագաստանավը հայտվաբերվեց հուլիսին Ռոդ Այլենդ նահանգի ծովափին տեղակայված Իստոնս-Բիչ գյուղի մոտակայքում՝ իջեցված բոլոր առագաստները։ Առագաստը ծանծաղուտում խարիսխ էր նետել։ Նավ բարձրանալով՝ մարդիկ հայտնաբերել են վառարանի վրա դրված եռացող սուրճ, սրահի սեղանին բաշխված ափսեներ և խցերից մեկում վախից դողացող շուն։ Բեռը (փայտ և Հոնդուրասից բերված սուրճ), քարտեզները, նավարկության սարքավորումները, փաաստաթղթերը տեղում էին։ Նավի գրանցամատյանի վերջին գրառումը հետևյալն է. «90 աստիճանով թեքվել ենք դեպի Բրանտոն»։ Ոչ մի նավաստի տախտակամածին չի եղել։ Մանրակրկիտ քննությունը չկարողացավ բացահայտել, թե ինչ է պատահել նավի անձնակազմին։
* 1872 թվական։ «Մարի Չելեստե»։ Հավաական է, որ այս պատմությունը նավ-ուրվական պատմությունների շարքից իրականն է։ Նավի անձնակազմը մի մասը հայտնաբերվել է  պորտուգալական և ազովյան կղզիներում, ընդ որում նավը անվնաս էր մնացել։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Անկանոն երևույթներ
Կատեգորիա:Հորինված նավեր
Տոնածառը (Ամանորյա հեքիաթ)

**Տոնածառը**, խորհրդային տարիներին երեխաների համար նկարահանված մուլտֆիլմ։ Նկարահանվել է 1942 թվականին՝ ռեժիսորներ Միխայիլ Ցեխանովսկու և Պյոտոր Նոսովի կողմից։ Հեքիաթը Նոր տարին Ձմեռ պապիկի հետ դիմավորելու մասին է։

## Սյուժե
Անտառի կենդանիները (նապաստակները, աղվեսները, արջերը, սկյուռիկները) պատրաստվում են Նոր տարվան, զարդարում են եղևնիները։ Այդ պահին նրանց մոտ է գալիս Ձմեռ պապը, որպեսզի նրանց խաղալիքներ նվիրի։ Բայց չար գայլերը փորձում են խանգարել և գողանալ նվերները` փակելով նրա ճանապարհը։ Իմանալով այդ մասին` կենդանիները բոլորը միասին օգնում են նրան քշել գայլերին։ Վերջում Ձմեռ պապը զարդարում է անտառի ամենամեծ եղևնին, և գալիս է Նոր տարին։ Բոլորը մասնակցում են Ամանորի տոնակատարությանը։

## Հեղինակներ
* Սցենարի հեղինակ - Պ. Նոսով
* Ռեժիսորներ - Պ. Նոսով, Մ. Ցեխանովսկի
* Օգնական - Ռ. Դավիդով
* Կոմպոզիտոր - Ն. Բոգոսլովսկի
* Նկարիչ-մուլտիպլիկատորներ - Լ. Բրեդիս, Լև Պոզդնեև, Ֆաինա Եպիֆանովա
* Օպերատոր - Ե. Գիմպելսոն
* Դերասանները լուսագրերում ներկայացված չեն

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* 
* «Ёлка» — Энциклопедия отечественного кино
* «Ёлка» на mults.spb.ru

Կատեգորիա:1942 մուլտֆիլմեր
Կատեգորիա:Խորհրդային մուլտֆիլմեր
Կատեգորիա:«Սոյուզմուլտֆիլմ» ստուդիայի մուլտֆիլմեր
Կատեգորիա:Պյոտր Նոսովի մուլտֆիլմեր
Եզրույթ

**Եզրույթ** ( - սահման), բառ կամ բառակապակցություն, որ հանդիսանում է գիտության, տեխնիակայի կամ արվեստի (և այլն) որևէ հասկացության անվանումը։

## Ընդհանուր բնութագիր
Եզրույթները կոնկրետ մասնագիտականեցնում են, նշում են և հստակեցնում, այդ ոլորտի կարևոր առարկաները, երևույթները, նրանց հատություններն ու փոխազդեցությունները։ Ի տարբերություն ընդհանուր խոսակցական բառերի նրանք զերծ են բազմիմաստությունից, չունեն զգայական երանգավորում։ Եզրույթը իր ոլորտի սահմաններում միանշանակ է։ Եզրույթները գոյություն ունեն որոշակի տերմինաբանության սահմաններում։ Ի տարբերություն սովորական բառերի նրանք կապված չեն համատեքստով։ Տրված հասկացության սահմաններում այդ եզրույթը պիտի լինիմիանշանակ, համակարգված,  ոճաբանորեն չեզոք (օրինակ «քվարկ», «ատոմ»)։ «Տերմինաբանություն» դասագրքի հեղինակ Ս. Վ. Գրինյով-Գրինևիչի կարծիքով, Եվրոպական լեզուներում եզրույթների ցուցակը կարելի է սահմանափակել գոյականներով։ Նա նաև ընդունում է այն «հրաշալի կարծիքի» գոյությունը, ըստ որի՝ եզրույթ կարելի է համարել նաև որոշ բայեր, չնայած, նա հերքում է այդ միտքը՝ համարելով այն չկայացած։ Այստեղից նրա սահմանումը՝ «անվանողական միավոր, որ օգտագործվում է հասկացության ճշգրիտ անվանման համար»։

Եզրույթները ենթարկվում են տվյալ լեզվի բառակազմության, քերականության և հնչյունաբանության կանոններին։

Որոշ դեպքերում տվյալ եզրույթը մտնում է տարբեր առարկայակն ոլորտների մեջ և  առաջանում է համանուն բառեր։ Օրինակ, լատիներենից վերցված լիգատուրա () բառը մետաղաձուլության մեջ նշանակում է մետաղի որոկի բարձրացում, իսկ վիրաբուժության մեջ նշանակում է անոթների կարելու թել։

Ժամանակակից գիտությունը ձգտում է տերմինաբանության միջազգայնացման։

Տրամաբանության մեջ տերմինը ֆորմալացված լեզվի տարր է, որը համապատասխանում է սովորական քերականության իմաստին կամ դրա ավելացմանը և ավանդական տրամաբանության մեջ դատողության առարկային։

## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն
* 
* 
* 
* 

Կատեգորիա:Բառարանագրություն
Կատեգորիա:Տրամաբանություն
Օթրիս լեռ

**Օթրիս** ( - *oros Othrys*, also Όθρη - *Othri*), լեռ Կենտրոնական Հունաստանում,   Ֆիտիոտիսի հյուսիսարևելյան մասում և Մագնեսիայի հարավային մասում։ Ամենաբարձր կետը՝ Գերակովունին, տեղակայված Ֆիտիոտիսի և Մագնեսայի սահմանին, գտնվում է ծովի մակարդակիցից 1726 մետր բարձրության վրա։ Բնակչության խտությունը լեռներում ցածր է, կան մի քանի փոքրիկ գյուղեր, ներառյալ Անավրան՝ հյուսիսարևելքում, Պալայկերասիան՝ հարավում, և Ներաիդան՝ հարավարևմուտքում։ Երկարությունը աևմուտքից արևելք 35 կիլոմետր է, իսկ լայնությունը հյուսիսից հարավ 25 կիլոմետր։ Պագասետիկոս ծովածոցը գտնվում է հյուսիսարևելքում, և Մալիակոս ծովածոցը գտնվում է հարավում։ Գերակովունի գագաթը գտնվում է 19 կիլոմետր Ալմիրոսից հարավ, 27 կիլոմետր հարավարևելք Լամիայից և 44 կիլոմետր հարավարևմուտք Վոլոսից։ Լեռան վերին հատվածները ժայռոտ են, իսկ ստորին հատվածներում կան անտառներ։ Ամբողջական տարածքը նաև անտառատափաստանային շրջան է։ Ապարի հիմնական աղբյուրը օֆիոլիթն է։

## Պատմություն
300px|մինի|Օթրիս լեռը քարտեզի վրա
1991 թվականաի փետրվարի 5ին, Լոքհիդ ընկերության Լոքիդ C-130H ինքնքթիռը բախվեց լեռանը, որի արդյունքում մահացան 63 մարդ։

## Առասպելաբանություն
Հունական առասպելաբանության մեջ Օթրիս լեռր Կռոնոսի և այլ Տիտանների հենակետն էր տասնամյա պատերազմի ժամանակ Օլիմպոսի աստվածների հետ հայտնի որպես Տիտանների ճակատամարտ։ Այն նաև ավագ սերնդի աստվածների՝ Հեստիայի, Դեմետրայի, Հերայի, Հադեսի և Պոսեյդոնի։  Այն հարձակման ենթարկվեց Օլիմպոսցիների կողմից, որոնց ղեկավարում էր Կռոնոսի որդի Զևսը։ Զևսը հետագայում գահըկեց արեց իր հորը և ստանձնեց ամբողջ երկնքի և երկրի իշխանությունը։

## Այլ
*«Օթրիս լեռ» անունով նավն՝ անվանվել է այս լեռան անունով։
* Օթրիսը՝ Կարսերիի արտաքին հարթության  առաջին մակարդակն է  է,  Փլեյնսքեյփ արշավի կարրգավորումներում "Dungeons & Dragons" խաղի համար։
*Ռիք Ռիորդանի սերիաներում՝ Պերսի Ջեքսոնն ու օլիմպիականները,  Օթրիս լեռը տեղափոխվել է Մարին շրջան, Կալիֆոռնիա Թամալփաիս լեռ, և և մասնակցում է պատմության մեջ, որպես ուրվական ամրոց, որը դանդաղ, բայց վստահորեն դառնում է ամուր, ինչպես որ Տիտաններն են ձեռք բերում ուժ։ Տիտան Ատլասը բանտարկված էր  լեռան գագաթին՝ պահելու երկինքը, նորից երրորդ գրքում։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Minerals database
* Minerals database
* Structural Pertology of Plagioclase Peridotites in the West Othris
* http://www.mylona.gr/othris.htm

Կատեգորիա:Հունաստան
Կատեգորիա:Հին հունական դիցաբանության աշխարհագրություն
Բրատսկ (օդանավակայան)

220px|right

**Բրատսկ օդանավակայան**, միջազգային նշանակության օդանավակայան։ Գտնվում է Իրկուտսկի մարզում, Բրատսկ քաղաքից 8 կմ հեռավորության վրա։ 2016 թվականին ուղևորափոխադրումը կազմել է  1984-2002 թթ.-ին, 14-րդ ինքնաթիռի 350-րդ ավիացիոն ավիակիրը հիմնված էր Tu-128 եւ MiG-31 ինքնաթիռների վրա:110 717 մարդ։

## Պատմություն
* 1956 թվական — օդանավակայանն առաջին անգամ Ան-2 ինքնաթիռով իրականացրեց Բրատսկ-Իրկուտսկ կանոնավոր չվերթներ։ Այնուհետև գործարկվեցին Իլ-14 ինքնաթիռները, որոնցով իրականացվեցին Բրատսկ-Իրկուտսկ-Մոսկվա չվերթները։ 60-ական թվականներին, Բրատսկ ՀԷԿ-ի կառուցումից հետո հին օդանավակայանն աշխատում էր խիստ ծանրաբեռնված ռեժիմով։ 
* 1967 թվական — Բացվեց Ան -12, Ան--24,  Իլ-18 ինքնաթիռներով համալրված նոր օդանավակայանը։ 
* 1972 թվական — առաջին անգամ Բրատսկ ժամանեց Տու-104 ինքնաթիռը
*1975 թվական —Տու-154 ինքնաթիռի համար սկսեցին իրականացվել դեպի Մոսկվա կանոնավոր չվերթներ 
* 1995 թվական —Բրատսկ օդանավակայանն ստացավ միջազգայինի կարգավիճակ։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Պաշտոնական կայք
* Օդանավակայնի ցուցատախտակը 

Կատեգորիա:Ռուսաստանի օդանավակայաններ
Ցավորիտ

**Ցավորիտ** (անվանվել է հայտնաբերման վայրի՝ Տանզանիայում գտնվող Ցավո գետի և «Ցավո» ազգային պարկի անունով),  այն մուգ կանաչ, թափանցիկ նռնաքար է։ Առաջին անգամ գտնվել է Աֆրիկայում 1967 թվականին բրիտանացի երկրաբան Կեմպբել Բրիջի կողմից՝ Տանզանիայի հյուսիս–արևմտյան լեռներից։ Հայթայթվում է Տանզանիայում և Քենիայում։ Բավականին թանկարժեք, խորանարդանիստ ակնագործական քար է։

Անվանումը ծագել է Քենիայի ազգային պարկի՝ Ցավո անունից, որի մոտակայքից հայտնաբերվել է։ Երկրաբանական սկզբունքների համաձայն՝ ցավորիտը պատկանում է գրաքարային գղձաքարի տեսակին, որի մարմարե սալիկները հարուստ են քլորական կրածնով։ Ցավորիտը մեծ մասամբ գտնում են այն շերտերում, որտեղ առկա են սկապոլիտ և կվարց։ Ցավորիտի գույնն ու հագեցվածությունը մեծ մասով պայմանավորված են նրա մեջ եղած վանադիումով, սակայն բացառիկ ցավորիտներ իրենց գույնը կարող են ստանալ քրոմից, որը նույնիսկ զմրուխտին կանաչ գույն է հաղորդում։ Զմրուխտագույն առկայծող ցավորիտը հանրությանն  է ներկայացրել «Tiffany & Co.»։ ոսկերչական վերազգային կազմակերպությունը։ Այն սովորաբար հայտնաբերվում է կվարցի և սկապոլիտի շերտերում, սկզբում նրան համարել էին դեմանտոիդ, հետո միայն՝ կանաչ նռնաքարի տարատեսակ։

Դեռ միլիոն տարի առաջ, երբ օվկիանոսը ծածկել էր երկիրը, օրգանական շերտերը նստել են օվկիանոսի հատակին՝ այդպիսով կազմավորելով թերթաքարային կավ։ Հետո երկիրը որոշ ժամանակ ենթարկվել է բարձր ճնշման և բարձր ջերմաստիճանի ազդեցության։ Այս բոլոր գործոնները փոխել են երկրի հատակի մետամորֆիկ կառուցվածքը, որի վրա էլ ծնվել են նոր ծագման նյութեր։ Ծովի հատակի շերտերի մշտական փոփոխությունները առաջացրել են այսպիսի անսովոր թանկարժեք քարեր, որոնք ծագումով Արևելյան Աֆրիկայից են։ Ցավորիտի գույնը պայմանավորված է նրանում եղած վանադիումով։ Լեռնային կրկնակորությունները և բարձր ջերմաստիճանը կործանել են ցավորիտի սիրուն բյուրեղների մի մասը։ Բացառիկ դեպքերում կարելի է հանդիպել հինգ կարատից խոշոր ցավորիտ, իսկ խորանարդանիստ ցավորիտներ՝ երկու կարատից փոքր։ Շատ ցավորիտներ այնքան փոքր են, որ դրանք դժվար է գտնել, քանի որ բյուրեղների շերտերը հատկություն ունեն շատ հանկարծակի հայտնվելու և անհետանալու։ Ցավորիտ ստանում են Քենիայից, Տանզանիայից և Գերմանիայից ( Իդար-Օբեյնշտեյն)։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
*ЦАВОРИТ (ТСАВОРИТ): ОПИСАНИЕ, СВОЙСТВА И ФОТО

Կատեգորիա:Ալյումինի միներալներ
Կատեգորիա:Կալցիումի միներալներ
Կատեգորիա:Միներալներ
Մորփեոս

**Մորփեոս** ( — «ստեղծող», «նա, ով ստեղծում է երազները »),  հունական դիցաբանության մեջ երազների աստված։

Մորփեոսի հայրը Հիպնոսն է՝ քնի աստվածը։ Տարբերակներից մեկում նրա մայրը Ագլայան է՝ Զևսի և Էվրինոմի դուստրը, որը եղել է Աֆրոդիտեի երեք ուղեկիցներից մեկը։ Նրա անունը բառացի թարգմանելու դեպքում նշանակում է «Ջինջ»։ Մեկ այլ տարբերակում նրա մայրը Նյուկտան է՝ գիշերվա աստվածը։

Մորփեոսը կարող է ընդունել ցանկացած ձև և երևալ մարդկանց իրենց երազներում։ Նա կարողանում է միանգամայն ճշտությամբ ընդօրինակել մարդու ձայնը, խոսքի ոճը։ Հույները գրեթե միշտ նրան պատկերել են վայելչակազմ երիտասարդի տեսքով, որը ունի թևիկներ, սակայն որոշ արվեստի գործերում՝ հուշարձաններում, նա ունի մորուքավոր ծերունու տեսք, որի ձեռքին կակաչներ կան։ Մորփեոսը պարտավոր է հետևել կայսրերի և հերոսների երազներին։ Մորփեոսի գլխավոր սիմվոլը երազների աշխարհ տանող երկակի դարպասներն են։ Փղոսկրից պատրաստված դարպասները սուտ երազների համար են, իսկ եղջերավոր դարպասները՝ ճշմարիտ։ Աստվածները սիմվոլներից և ատրիբուտներից հիմնականում առանձնացնում են սև գույնը (որպես գիշերվա և մոռացության գույն) և կակաչի գույնը։ Մորփեոսին շատ հաճախ պատկերում էին արծաթյա աստղերով շղարշված սև հագուստով։ Ձեռքում նա ուներ գավաթ՝ լցված կակաչի թուրմով՝ օժտված թուլացնող և թմրեցնող հատկություններով։ Երբեմն համարում են, որ նա գլխին կրում է կակաչի ծաղիկներից պատրաստված թագ, ինչը խորհրդանշում է երազը։ Հույները հաճախ պատկերում էին նրան ծաղկամանների վրա, հռոմեացիները՝ սարկոֆագների վրա։

Քնի տիրակալը ուներ 1000 որդի՝ նա մի ամբողջ ցեղի հայր էր, սակայն բոլորից նա առանձնացրել է Մորփեոսին, որը կարողանում էր ընդունել ցանկացած մարդկային կերպար։ Ոչ մի Քուն չէր կարող մրցակցել նրա՝ մարդկանց կերպարի մեջ մտնելու ունակության հետ։ Նրա ձայնը, քայլվածքը, դեմքը ամբողջությամբ նման էին բնօրինակներին, բացի այդ նա, հաճախ կրկնօրինակելով նրանց հագուստը, դուրս էր գալիս աշխարհ։

Մորֆի թմրանյութի անունը առաջացել է Մորփեոսի անունից՝ հաշվի առնելով Մորփեոսի ֆունկցիան։ Նրա անվան հետ է կապված նաև «մորփեոսի գրկում» արտահայտության ծագումը։

## Ծանոթագրություններ

## Տես նաև
* Հունական դիցաբանություն

Կատեգորիա:Հին հունական աստվածներ
Կատեգորիա:Աստվածներ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Կերպարներ այբբենական կարգով
Մարդասեր

[մինի|right|[Վլադիմիր Մակովսկի|Վ.Ե.Մակովսկի «Այցելություն աղքատներին» (1874)]] 
**Մարդասեր** ( , «սիրել» և , «մարդ»), բարեգործությամբ զբաղվող մարդ՝ օգնության կարիք ունեցողներին։

Մարդասիրության ամենահին ձև է հանդիսանում ողորմություն տալը և օգնելը աղքատներին՝ հիմնականում եկեղեցիներում և վանքերում։

**Մարդասիրությունը** դա ամբողջ մարդկության ճակատագրի բարելավման մտահոգությունն է։ Մարդասերը հակադրվում է մարդատյացին և չի համարվում սոցիալական հիվանդություն։

## Անվան ծագումնաբանություն
«Մարդասիրություն» հասկացությունը հունական լեզվից թարգմանաբար նշանակում է **սեր դեպի մարդիկ**։ Մ.թ.ա. 5-րդ դարում այն նշանակում էր աստվածահաճություն, իսկ մեր թվարկության 5-րդ դարում՝ բարեկամական վերաբերմունք մարդու հանդեպ։ Ներկայիս փուլում «մարդասիրություն» հասկացությունը սկսել է ակտիվորեն օգտագործվել Ֆրանսիայում, որից էլ փոխառված է մեր խոսքի մեջ։

Առաջին անգամ «մարդասիրություն» բառը հայտնվել է Էսքիլեսի «Պրոմեթևսը շղթայված» ողբերգությունում՝ մարդկանց Աստվածային օգնության նշանակությունը ցույց տալու համար։

## Մարդասիրության մասին ասացվածքներ և աֆորիզմներ
* Մարդասերները՝ տարվելով բարեգործությամբ, կորցնում են ամբողջ մարդասիրությունը։ Դա նրանց առանձնահատկությունն է (Օսկար Ուայլդ, «Դորիան Գրեյի դիմանկարը»)
* Մաքուր մարդասիրությունը շատ լավ է, բայց բարեգործություն գումարած հինգ տոկոսը ավելի լավ է։ (Սեսիլ Ռոդս)

## Տես նաև
* Բարեգործություն

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Электронный журнал «Филантроп»
* Интернет портал благотворительности «Филантроп».

Կատեգորիա:Բարեգործություն
Ճախարակ (պարզ մեխանիզմ)

thumb|255px|Ճախարակների տեսակները
**Ճախարակ**, ուժի ուղղությունը և չափը կառավարող պարզ մեխանիկական հարմարանք։ Իրենից ներկայացնում է իր առանցքի շուրջը պտտվող փողրակով անիվ։ Փողրակը նախատեսված է պարանի, շղթայի կամ այլ հարմարանքների համար։

**Անշարժ ճախարակն** ամրացված է պատին կամ այլ անշարժ մակերևույթի վրա, ճախարակը շարժվում է միայն իր առանցքի շուրջը, փոխում միայն ուժի ուղղությունը։

Բեռի հավասարակշռության պայմանը․

: F=fmg

որտեղ
: F — ազդող արտաքին ուժը,
: m — բեռի զանգվածը,
: g — ազատ անկման արագացում,
: f —ճախարակի դիմադրության գործակիցը շղթաների դեպքում (~1.05, պարանի դեպքում ~1.1.)

Շփման բացակայության դեպքում բեռը բարձրացնելու համար անհրաժեշտ է բեռի կշռին հավասար ուժ։

**Շարժական ճախարակ,** շարժվում է ամբողջ համակարգը ճախարակի հետ միասին։Շարժական ճախարակը ուժի մեջ 2 անգամ շահում է տալիս։ F={1 \over {2}}fmg

Բեռը կանցնի 2 անգամ փոքր ճանապարհ, քան F ուժի ազդման կետը։

Փաստացի յուրաքանչյուր ճախարակ իրենից լծակ է ներկայացնում։ Անշարժը ճախարակը՝ հավասար բազուկներով, շարժականը 1-ը 2-ին հարաբերակցությամբ բազուկներով։ Ինչպես ցանկացած լծակի համար, այնպես էլ ճախարակի համար ճիշտ է մեխանիկայի «Ոսկե կանոնը»։

 Պարզ մեխանիզմի օգնությամբ քանի անգամ շահում ենք ուժի մեջ, այնքան անգամ կորցնում ենք ճանապարհի մեջ, և հակառակը։
 Աշխատանքի մեջ շահում չկա։
thumb|upright|Նավթահորի բազմաճախարակ։|alt=
thumb|upright|Ոժի մեջ 4 անգամ շահում տվող համակարգ|alt=
Բազմաճախարակ, մի քանի շարժական և անշարժ ճախարակների համակարգ (սովորաբար զույգ)։ 

Պատկեր:Polispasto2B.jpg|Մեկ զույգով բազմաճախարակ
Պատկեր:Pulley1a.svg|Փոխում է ուժի ուղղությունը և 2 անգամ ուժի մեջ շահում տալիս։


Պատկեր:Polispasto4.jpg|4 պարանով զույգ բազմաճախարակ։ 
Պատկեր:Pulley3a.svg|Ուժի մեջ 4 անգամ շահում տվող բազմաճախարակ։



Պատկեր:Polea-simple-fija.jpg|Անշարժ ճախարակ
Պատկեր:Pulley0.svg|Շարժական ճախարակ։
Պատկեր:Polea-simple-movil2.jpg|Շարժական ճախարակ։
Պատկեր:Pulley1.svg|Շարժական ճախարակ

255px|right|thumb|Տեսադաս,ճախարակ և ոլորան

## Տես նաև
* Բազմաճախարակ
* Լծակ
*Ոլորան

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* 
* 

Կատեգորիա:Մեխանիկական սարքեր
Կատեգորիա:Պարզ մեխանիզմներ
Կատեգորիա:Ֆիզիկա
Ջորջ Դյուի

**Ջորջ Դյուի**, ( ), ամերիկացի զինվորական գործիչ, որի անվան հետ են կապում Մանիլայի ծովածոցի  ճակատամարտում իսպանա-ամերիկյան պատերազմի հաղթանակը։ Պատմության մեջ միակ անձնավորությունը, որը արժանացել է ԱՄՆ ռազմածովային ուժերի բարձրագույն զինվորական կոչմանը` ռազմածովային ուժերի ծովակալ։

## Կենսագրություն
Ծնվել է 1837 թվականին Դեկտեմբերի 26-ին ԱՄՆ Մոնտպիլիեր քաղաքում։ Հայրը Վերմոնտի համալսարանը ավարտելուց հետո աշխատել է որպես բժիշկ և եղել է Ազգային ապահովագրական ընկերության հիմնադիրներից մեկը։ Ջորջը երկու ավագ եղբայր և մի փոքր քույր է ունեցել։

Ջորջ Դյուին հաճախել է հարևան Ջոնսոն քաղաքի դպրոցը, 15 տարեկան հասակում ընդունվեց Նորվիչի ռազմական դպրոց, որտեղ անցկացրեց երկու տարի։ 1854 թվականին նա ընդունվեց Ռազմածովային ակադեմիա, որն ավարտեց 1858 թվականին։

Միչման դառնալուց հետո Ջորջ Դյուին Սարատոգա նավակով իրականացրեց կռուիզ, որից հետո  նշանակում ստացավ ԱՄՆ ռազմածովային նավատորմի լավագույն նավի`Ուոբեշ եռակայմ շոգենավի վրա, որը Միջերկրածովյան նավատորմի առաջատարն էր։ Այս նավով Ջորջ Դյուին դուրս եկավ Միջերկրական ծով։

Քաղաքացիական պատերազմի տարիներին Ջորջ Դյուին մասնակցել է Հարավի ռազմածովային շրջափակմանը և Նոր Օռլեանի գրավմանը։

Պատերազմը վերջանալուց հետո Ջորջ Դյուին մնաց ծառայության մեջ, զբաղեցնելով տարբեր պաշտոններ։ 1802 թվականին ղեկավարել է փարոսների հանձնաժողովը։ 1897-ին նա որոշեց վերադառնալ ակտիվ ծառայության և ղեկավարել Ասիական նավատորմը։ Իսպանա-ամերիկյան պատերազմը սկսվեց հաջորդ տարի, և Դյուիի նավատորմը Կավիտի ճակատամարտում  ջախջախեց իսպանական Խաղաղօվկիանոսյան նավատորմը, դրանով հնարավոր դարձնելով Ֆիլիպինների գրավումը։ 1899 թվականին  հայրենիք վերադառնալիս նրան ողջունեցին որպես հերոս։ 1903 թվականին Կոնգրեսի ակտով նրան տրվել է ռազմածովային ուժերի ծովակալի աստիճան հետադարձ ուժով, 1899 թվականից։

## Զինվորական կոչումներ
* միչման՝ 11 հունիս 1854
* միչման, ով միանգամից լեյտենանտի կոչման համար քննություն անցավ 19 հունվար 1861
1861-1865 թվականներին  Ամերիկայում քաղաքացիական պատերազմի ժամանակ զինծառայողներին սպաներ նշանակելու պրակտիկա է եղել `հիմնվելով որոշ թափուր պաշտոնների փոխարինելու անհրաժեշտության վրա։ Այսպիսով, Ջորջ Դյուին դարձավ լեյտենանտ, քանի որ գործուղվել էր Ծովակալ Դեվիդ Ֆարրագուտի մոտ։
Նա երբեք չի ունեցել էնսինի *(ensign)*  և կրտսեր լեյտենանտի կոչում։ 

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Դեկտեմբերի 26 ծնունդներ
Կատեգորիա:1837 ծնունդներ
Կատեգորիա:Հունվարի 16 մահեր
Կատեգորիա:1917 մահեր
Կատեգորիա:Անձինք այբբենական կարգով
Կատեգորիա:20-րդ դարի ամերիկացիներ
Կատեգորիա:19-րդ դարի ամերիկացիներ
Կատեգորիա:19-րդ դարի քաղաքական գործիչներ
Աղբի բեռնարկղ

thumb|Պլաստիկից բեռնարկղ անիվների վրա
thumb|Մետաղական բեռնարկղ անիվների վրա
[thumb|[Աղբատար մեքենա]]
մինի|Աղբի խորացված բեռնարկղեր
**Աղբի բեռնարկղ**, հատուկ տարողություն, որը ծառայում է կենցաղային կամ շինարարական թափոնները դրանցում առժամանակ կուտակելու համար։ Արտադրվում են առավելապես պլաստիկից, մետաղից։ Հոմանիշ տերմիններ են նաև *աղբաման, աղբարկղ։*

1875 թվականին Մեծ Բրիտանիայում են առաջին անգամ ներդրվել կենցաղային թափոնների բեռնարկղերը՝ թափոնների համակարգված հավաքման համար։

## Աղբի բեռնարկղերի տեսակներ
**Աղբի** **բակեր փոքր ծավալի ԿԿԹ հավաքելու համար,** բեռնարկղեր՝ սկսած 0.75 մ3 ծավալից (քաշը սկսած 85 կգ-ից)։ Օգտագործվում է բնակելի տներից, ոչ արտադրական հիմնարկություններից ոչ մեծ ծավալների թափոնների կուտակման համար։

**Աղբի բեռնարկղեր մեծ ծավալի ԿԿԹ հավաքելու համար,** բեռնարկղեր՝ սկսած 6 մ3-ից մինչև 14 մ3 (քաշը՝ սկսած 360 կգ-ից)։ Օգտագործվում են աղբի կուտակային հավաքման համար և բեռնատար մեքենաներով կենտրոնացված դուրս տանելու համար։ Կիրառման ոլորտը լայն է՝ բնակերի զանգվածներ, շինարարություն, ամառանոցային կոոպերատիվներ։ Բեռնարկղերը դուրս են տարվում աղբատար մեքենաներով, որոնք կահավորված են հատուկ ձեռնածուներով բռնելու համար։

հապավում «Կոշտ թափոնների ուտիլացման և պահման կետ»։ Աղբի բեռնարկղի առավել գործածական անվանումը,:

**Աղբի համար տրանսպորտային բեռնարկղեր,** 15 մ3-ից մինչև 40 մ3 (քաշը սկսած 2250 կգ-ից) ծավալով բեռնարկղեր՝ ծանր շինարարական աղբի և մետաղաջարդվածքի տեղաձոխման համար, կոշտ կենցաղային թաձոնների և խոշոր-գաբարիտային աղբի համար։

**Մամլիչ-բեռնարկղերը,** հատուկ մամլիչով հանդերձված բեռնարկղեր։ Օգտագործվում են սուպերմարկետներում, ցանցային խանութներում թափվող աղբի՝ թղթի, փաթեթավորման, արկղերի ծավալի նվազեցման համար։

**Թաղված տեսակի բեռնաղբեր**, աղբի համար բեռնարկղերի նոր տեսակ, որը թույլ է տալիս էականորեն տնտեսել բեռնարկղերի տեղադրման համար մակերեսը, բեռնարկղի 2/3-ը թաղված է։ Դրսից բեռնարկղը ունի գեղագիտական տեսք և շատ տեղ չի գրավում։

## Աղբի բեռնարկղերի կոդը Համառուսաստանյան հիմնական ֆոնդերի դասակարգչում
Աղբի համար բեռնարկղերը Համառուսաստանյան հիմնական ֆոնդերի դասակարգչում ունեն 16 2915500 «Բեռնարկղեր համապիտանի և մասնագիտացված» կոդը։
thumb|448x448px|Աղբի բեռնարկղերի կոդեր՝ ըստ Համառուսաստանյան հիմնական ֆոնդերի դասակարգչի:

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ

*Окружающая среда, природа и экологическая устойчивость 
*Система вывоза коммунальных отходов и уборка вокруг мусорных контейнеров в Праге
*Плавучий мусорный бак очистит океаны от мусора и нефтяных пятен
*Ноу-хау в Могилёве: подземные контейнеры для сбора мусора

Կատեգորիա:Աղբ
Գործակալ Ջոնի Ինգլիշ (ֆիլմ)

**«Գործակալ Ջոնի Ինգլիշ»** (), 2003 թվականին նկարահանված բրիտանական կինոկատագերգություն, որը ծաղրերգում է լրտես-սուպերգործակալների մասին ֆիլմերը՝ առաջին հերթին Ջեյմս Բոնդի մասին։ Գլխավոր դերերում նկարահանվել են Ռոուեն Ատկինսոնը և Ջոն Մալկովիչը։

## Սյուժե
Ֆրանսիացի միլիարդատեր Պասկալ Սովաժը (Ջոն Մալկովիչ) ցանկանում է դառնալ Մեծ Բրիտանիայի թագավորը։ Ընդ որում դա ցանկանում է ոչ լավ մտադրություններով, այլ ծրագրում է կղզին աշխարհի խոշորագույն բանտը դարձնել, որտեղ հանցագործների պահպանության համար այլ երկրները մեծ գումարներ են վճարելու։ Իր նպատակին հասնելու ճանապարհին Սովաժը բացարձակապես անառարկելի է։

Ջոնի Ինգլիշը (Ռոուեն Ատկինսոն) Մեծ Բրիտանիայի Mi-7 հատուկ ծառայության համեստ աշխատակից է, որը պատասխանատու է նորին գերզանցության պաշտպանության համար։ Այնուամենայնիվ, մի շարք ողբերգական դեպքերից հետո, որոնց հիմնական մեղավորը հենց ինքը Ջոնի Ինգլիշն էր, հատուկ ծառայության աշխատակիցների թիվը նվազում է մինչև մեկ հոգին՝ Ինգլիշը։

Ջոնի Ինգլիշը և նրան կցված օգնականները սկսում են փնտրել Սովաժին, որպեսզի խափանեն նրա ծրագիրը։

## Դերերում

 

## Սիքվելներ
* **[[2011]] - [[Գործակալ Ջոնի Ինգլիշ։ Վերբեռնում (ֆիլմ)|Գործակալ Ջոնի Ինգլիշ։ Վերբեռնում]]**
* **[[2018]] - [[Գործակալ Ջոնի Ինգլիշ 3.0 (ֆիլմ)|Գործակալ Ջոնի Ինգլիշ 3.0]]**

## Մրցանակներ
* **[[2003]] - [[Եվրոպական կինոակադեմիայի մրցանակ|European Film Awards]]-ի մրցանակ**
** «Լավագույն դերասան» հանդիսատեսի մրցանակ - Ռոուեն Ատկինսոն

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին ղումներ
*  

Կատեգորիա:2000-ականների անգլերեն ֆիլմեր
Կատեգորիա:2000-ականների արկածային ֆիլմեր
Կատեգորիա:2000-ականների կինոկատակերգություններ
Կատեգորիա:2003 ֆիլմեր
Կատեգորիա:StudioCanal ֆիլմեր
Կատեգորիա:Universal Pictures ֆիլմեր
Կատեգորիա:Անգլիայում նկարահանված ֆիլմեր
Կատեգորիա:Բրիտանական արկածային ֆիլմեր
Կատեգորիա:Բրիտանական կինոկատակերգություններ
Կատեգորիա:Բրիտանական մարտաֆիլմեր
Կատեգորիա:Բրիտանական քրեական ֆիլմեր
Կատեգորիա:Բրիտանական ֆիլմեր
Կատեգորիա:Լոնդոնում նկարահանված ֆիլմեր
Կատեգորիա:Մեծ Բրիտանիայում նկարահանված ֆիլմեր
Կատեգորիա:Ֆիլմեր, որոնց գործողությունները տեղի են ունենում Անգլիայում
Կատեգորիա:Ֆիլմեր, որոնց գործողությունները տեղի են ունենում Լոնդոնում
Կատեգորիա:Ֆիլմեր, որոնց գործողությունները տեղի են ունենում Ֆրանսիայում
Կատեգորիա:Ֆրանսիական արկածային ֆիլմեր
Կատեգորիա:Ֆրանսիական կինոկատակերգություններ
Կատեգորիա:Ֆրանսիայում նկարահանված ֆիլմեր
Գրիգոլ Վաշաձե

**Գրիգոլ Վաշաձե** (, ), վրացի քաղաքական գործիչ, դիվանագետ, Վրաստանի մշակույթի նախկին նախարար (2008), Վրաստանի արտաքին գործերի նախկին նախարար (2008-2012)։

## Վաղ կարիերա
Վաշաձեն 1981 թվականին սովորել է միջազգային հարաբերությունների Մոսկվայի պետական ինստիտուտում և աշխատել է Խորհրդային Միության արտաքին գործերի նախարարությունում։

## Վրաստանում
1990 թվականից մինչև 2008 թվականը Վաշաձեն զբաղվել է մասնավոր բիզնեսով և բնակվել է հիմնականում Մոսկվայում և Նյու Յորքում։ Նա Վրաստան է վերադարձել 2005 թվականին։ 2008 թվականի փետրվարին նա նշանակվել է Վրաստանի արտաքին գործերի նախարար Դավիթ Բաքրաձեի տեղակալ, իսկ նույն տարվա դեկտեմբերին զբաղեցրել է նախարարի պաշտոնը՝ փոխարինելով Եկատերինա Տղեշելաշվիլիին։ 2012 թվականի հոկտեմբերին նրան փոխարինել է Մայա Փանջիկիձեն։ 2018 թվականի հուլիսին «Միասնական ազգային շարժում» կուսակցության կողմից Գրիգոլ Վաշաձեն առաջադրվել է որպես Վրաստանի նախագահի թեկնածու։

## Անձնական կյանք
Վաշաձեն ամուսնացել է 1988 թվականին հայտնի բալետ պարուհի Նինա Անանիաշվիլիի հետ և ունեցել են երկու երեխա։ Բացի իր մայրենիից Վաշաձեն տիրապետում է նաև ռուսերենին, անգլերենին, պորտուգալերենին, իտալերենին, իսպաներենին և ֆրանսերենին։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Վրաստանի արտաքին գործերի նախարարներ
Կատեգորիա:Խորհրդային դիվանագետներ
Կատեգորիա:Մոսկվայի միջազգային հարաբերությունների պետական ինստիտուտի շրջանավարտներ
Կատեգորիա:Վրացի դիվանագետներ
Կատեգորիա:Անձինք Թբիլիսիից
Կատեգորիա:Վրաստանի քաղաքական գործիչներ
Թիվ 36 գիմնազիա (Դոնի Ռոստով)

**Թիվ 36 գիմնազիա** (), համայնքային հանրակրթական հաստատություն Ռուսաստանի Դոնի Ռոստով քաղաքում։ Շենքը կառուցվել է 1915 թվականին մոդեռն ոճով ճարտարապետ Պ. Յ. Լյուբիմովի նախագծով։ Գիմնազիայի շենքն ունի մշակութային ժառանգության տեղական նշանակության օբյեկտի կարգավիճակ։

## Պատմություն
ձախից|մինի|Գիմնազիայի շենքը հին բացիկի վրա
1906 թվականին պետական խորհրդական Նիկոլայ Պավլովիչ Ստեպանովը Ռոստովում բացել է չորսդասյան արական գիմնազիա։ Սկզբնապես այն տեղավորվում էր նախկին որբանոցի տարածքում, բայց մի քանի տարի հետո Ստեպանովը որոշել է գիմնազիայի համար կառուցել առանձին շենք։ Գիմնազիայի նոր շենքը կառուցվել է 1915 թվականին ռոստովցի ճարտարապետ Պ. Յ. Լյուբիմովի նախագծով։ Գիմնազիա ընդունում էին 14-15 տարեկանից։ Ուսման վարձը նախապատրաստական դասարանում կազմում էր 100 ռուբլի, իսկ առաջինում` 130 ռուբլի։ 1916 թվականից գիմնազիայում կարող էին սովորել ինչպես տղաները, այնպես էլ աղջիկները։

Քաղաքացիական պատերազմի ժամանակ գիմնազիան գործում էր։ 1920 թվականին այն վերակազմավորվեց առաջին աստիճանի թիվ 95 աշխատանքային դպրոցի։ 1922 թվականին թիվ 95 դպրոցի տարրական դասարանների հիման վրա բացվեց Տրոցկու անվան առաջին և երկրորդ աստիճանի թիվ 24 դպրոցը։ 1926 թվականին այն վերափոխվեց Տրոցկու անվան թիվ 5 յոթնամյա դպրոցի։ 1928 թվականի փաստաթղթերում ուսումնական հաստատությունը նշվում էր որպես Դոնի Ռոստովի թիվ 10 իննամյա խորաշխդպրոց։ 1938 թվականի տվյալներով սա Մ. Գորկու անվան թիվ 36 միջնակարգ դպրոցն էր։ 1962 թվականին թիվ 36 դպրոցում մտցվել է մի շարք առարկաների դասավանդումն անգլերենով։ 1997 թվականին դպրոցը վերակազմավորվել է թիվ 36 գիմնազիայի։

2007 թվականին թիվ 36 գիմնազիան ընդգրկվել է համառուսաստանյան «Լավագույն դպրոց» մրցույթի դափնեկիրների թվում։

## Շենքի ճարտարապետություն և ձևավորում
Դպրոցի աղյուսե շենքն ունի երեք հարկ և նկուղ։ Տանիքը քառալանջ է` հյուսիսարևելյան կողմում վրանածածկույթով։ Շենքի աղյուսե դեկորը և ճակատի անհամաչափությունը, լուսամուտատեղերի բարդ կառուցվածքը թույլ են տալիս շենքը դասել մոդեռն ոճին։ Ելուստների դեր կատարող թիակները ծառայում են ճակատի ուղղահայաց բաժանմանը։ Շենքի հորիզոնական բաժանումն ապահովվում է բարձակների վրայի քիվի և միջհարկային գոտու շնորհիվ։

Շենքը գտնվում է Գորկու փողոցի  և Սոբորնի նրբանցքի անկյունում։ Այն ունի բարդ եզրաձև։ Գիմնազիայի հանգստյան դահլիճը շենքի հորինվածքային կենտրոնն է։ Նրան հարում են աստիճանները և դասարանները։

2011 թվականի սեպտեմբերի 1-ին գիմնազիայի մուտքի առջև տեղադրվել է գլոբուսի վրա նստած տղայի քանդակը` «Առաջին դասարանցու արձանը»։

## Անվանի աշակերտներ
* **Ալեքսանդր Մինց**, գիտնական-ռադիոտեխնիկ։ Գիմնազիայում սովորել է 1908-1916 թվականներին։ Այս մասին է վկայում 1977 թվականին տեղադրված հուշատախտակը։
* **Վլադիմիր Ռինձյուն**, գրող, հրապարակախոս, լրագրող, որը հայտնի է Ա. Վետլուգին կեղծանունով։ Հեղինակ է «Քաղաքացիական պատերազմի արկածախնդիրները», «Երրորդ Ռուսաստան» ստեղծագործություններով, եղել է Այսեդորա Դունկանի և Սերգեյ Եսենինի քարտուղարն ու թարգմանիչը, աշխատել Ալեքսեյ Տոլստոյի հետ։ Գիմնազիայում սովորել է 1906-1914 թվականներին։ Պարգևատրվել է ոսկե մեդալով։

## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն
* 
* 
* 
* 

Կատեգորիա:1906 հիմնադրումներ Ռուսաստանում
Կատեգորիա:Դոնի Ռոստովի շենքեր և կառույցներ
Կատեգորիա:Դոնի Ռոստովի տեսարժան վայրեր
Կատեգորիա:Ռուսաստանի դպրոցներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի մշակութային ժառանգություն
Քաջ նապաստակը

**«Քաջ նապաստակը»** (), 1955 թվականի նկարված մուլտիպլիկացիոն ֆիլմ՝ ստեղծված Դմիտրի Մամին-Սիբիրյակի «Ալյոնուշկայի հեքիաթները» ժողովածուի «Քաջ նապաստակի մասին, որն ուներ երկար ականջներ, շիլ աչքեր, կարճ պոչ» () հեքիաթի հիման վրա։

## Սյուժե
Պատմությունն սկսվում է գյուղական սովորական խրճիթում։ Այնտեղ ապրում է տատիկն իր երկու թոռների հետ։ Տղան ու աղջիկը քննարկում են այն հարցը, թե ով է ավելի քաջ, և ով ինչից է վախենում։ Հանկարծ նրանք տեսնում են փոքրիկ մկան և խիստ վախենում են։ Տատիկը հանդիմանում է նրանց վախենալու համար և սկսում պատմել դաստիարակիչ  հեքիաթ։

Հեռավոր անտառում իր համար ապրում էր մի նապաստակ։ Եվ նա վախենում էր ամեն ինչից ու բոլորից։ Առավոտից գիշեր նա միայն դողում էր վախից։ Նույնիսկ նրա հարազատներն էին ծիծաղում նրա վրա, և շուտով շլդիկին դա ձանձրացնում է, և նա որոշում է ապացուցել, որ ինքն ամենաքաջն է։ Մի օր նա բացատում հավաքում է բոլոր նապաստակներին ու հայտարարում, որ չի վախենում ոչ ոքից, ոչ գայլից, ոչ աղվեսից, ոչ էլ արջից։ Եվ նապաստակներն այնքան են ուրախանում, որ բոլորն սկում են ծիծաղել, ցատկոտել ու պարել ձնածածկ բացատում։ Իսկ քաջ նապաստակն էլ ավելի է պարծենում իր անվեհերությամբ։ Այդ ժամանակ անտառում թափառում էր սոված գայլը, որը երգում էր իր թախծոտ երգը։ Նա երազում էր նապաստակների մասին, որոնց կարող էր կուլ տալ ամբողջությամբ։ Այդ ժամանակ գիշատչին բախտը ժպտում է. նա դուրս է գալիս ճիշտ այն տեղը, որտեղ պարծենկոտ նապաստակը պատմում էր, որ ինքը ոչ ոքից չի վախենում և կարող է կռվել ցանկացած թշնամու հետ։ Իսկ երբ նա տեսնում է իսկական թշնամուն, այնպես է վախենում, որ նույնիսկ սկսում է կակազել։ Սարսափած նապաստակն այնպես է վախեցնում գայլին, որ նա հազիվ է փախչում այդ խելագարից։ Գայլը հեռանում է, սակայն նապաստակը նույնպես անհետանում է։ Երկար են փնտրում պարծենկոտին կենդանիները և դժվարությամբ գտնում են գաղտնի թաքստոցում։ Նրանք սկսում են շնորհավորել նապաստակին այդ հաղթանակի համար, և դրանից հետո շլդիկն ինքն էլ սկսում է հավատալ, որ ինքը քաջ է ու անվախ։

## Ստեղծողներ

## Մրցանակներ
* 1957 — Բրիտանական I միջազգային կինոփառատոնի (Փառատոնների փառատոն) դիպլոմ (Լոնդոն)

## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն
* 

## Արտաքին հղումներ
* 
* 

Կատեգորիա:1955 մուլտֆիլմեր
Կատեգորիա:«Սոյուզմուլտֆիլմ» ստուդիայի մուլտֆիլմեր
Կատեգորիա:Իվան Իվանով-Վանոյի մուլտֆիլմեր
Կատեգորիա:Խորհրդային մուլտֆիլմեր
Կատեգորիա:Մուլտֆիլմեր նապաստակների մասին
Մարիտա Պետերսեն

Մարիտա  Պետերսեն (, ), ֆարերյան քաղաքական և պետական գործիչ, Ֆարերյան կղզիների առաջին կին վարչապետը (18 հունվարի 1993 թվական - 15 սեպտեմբերի 1994 թվական)։

## Կենսագրություն
Ծնվել է ուսուցչի ընտանիքում։ Մասնագիտությամբ մանկավարժ է, 1967 թվականից մինչև 1989 թվականը աշխատել է Կոպենհագենի և Էսբերգի դպրոցներում։ 1988 թվականից աշխատել է Ֆարերյան կղզիների կառավարությունում։ 1989 թվականից մինչև 1994 թվականը եղել է Ուսուցիչների ասոցիացիայի նախագահը։ 1991-1993 թվականներին եղել է կրթության, մշակույթի, արդարադատության և կրոնի գործերով նախարար։ 1993 թվականի հունվարի 18-ից մինչև 1994 թվականի ստպտեմբերի 15-ը եղել է Ֆարերյան կղզիների առաջին և միակ կին վարչապետը։ Միաժամանակ եղել է վարչակազմի և հասարակական աշխատանքների գծով նախարար։ Վարչապետ եղած ժամանակ պայքարել է քաղաքականության մեջ կանանց դերի ակտիվացման և հավասարության կարգավիճակի մասին օրենքի ներդրման ուղղությամբ, որը ընդունվեց 1994 թվականին։ 1993-1996 թվականներին եղել է Ֆարերյան կղզիների ձախ ցենտրիստական Սոցիալ դեմոկրատական կուսակցության նախագահը։ 1988-1998 թվականներին եղել է ֆարերյան Լյոգտինգի (խորհրդարանի) անդամ (բացի այն ժամանակահատվածից, երբ նա եղել է վարչապետ կամ նախարար)։ 1994-1995 թվականներին եղել է Լյոգտինգի (խորհրդարանի) խոսնակ։ 1998-2001 թվականներին ընտրվել է Դանիական ֆոլկետինգի պատգամավոր։ 1998 թվականին նա դարձավ Հատուկ կրթության կենտրոնի  (մտավոր թերզարգացած երեխաների դպրոց) ղեկավար։ Մահացել է քաղցկեղից, 2001 թվականի օգոստոսի 26-ին։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Биография
* Danimarca 

Կատեգորիա:20-րդ դարի կին քաղաքական գործիչներ
Կատեգորիա:Կառավարության կին ղեկավարներ
Կատեգորիա:Քաղցկեղից մահացածներ
Կատեգորիա:Ֆարերյան քաղաքական գործիչներ
Կատեգորիա:Կին վարչապետներ
Ուրսուլա Մայեր

**Ուրսուլա Մայեր** (, ), ֆրանսիացի-շվեյցարացի ռեժիսոր, սցենարիստ։

## Կենսագրություն
Ծնվել է Ֆրանսիայի արևելքում, Շվեյցարիայի հետ սահմանին գտնվող Ֆրանշ-Կոտե տարածաշրջանի մայրաքաղաք Բեզանսոնում։   
Ավարտել է բելգիական Արվեստի ինստիտուտը։

## Կարիերա
Աշխատել է հանրահայտ շվեյցարացի ռեժիսոր Ալեն Թանների օգնական նրա «Ֆուրբի» (1996) և «Իոնաս և Լիլա, մինչև վաղը» (1999) ֆիլմերում։ 
Իր առաջին լուրջ մրցանակին արժանացել է «Ժամ  առանց քնի» (1998) կարճամետրաժ ֆիլմի համար, Կլերմոն-Ֆերրանի կարճամետրաժ կինոյի փառատոնում ստանալով ժյուրիի Հատուկ մրցանակը, ինչպես նաև Միջազգային մրցանակ Տորոնտոյի կինոփառատոնում։

Լայն ճանաչման արժանացավ «Քույրը» (2012) ֆիլմի էկրան բարձրանալուց հետո, որի համար Բեռլինի կինոփառատոնում ստացավ Արծաթե արջ մրցանակը։  Օսկարի 85-րդ արարողության ժամանակ ֆիլմը Շվեյցարիայի կողմից առաջադրվեց նաև օտար լեզվով լավագույն ֆիլմ անվանակարգում, բայց եզրափակիչ փուլ չի անցել։ 
   
2013 թվականին Մայերն ընդգրկված է եղել Մոսկովյան կինոփառատոնի ժյուրիի կազմում։

## Ֆիլմագրություն
### Լիամետրաժ
* 2002 -  «Ուժեղ ուսեր» (ՀՏ) -  ռեժիսոր, սցենարիստ
* 2008 -  «Տուն» -  ռեժիսոր, սցենարիստ
* 2012 -  «Քույրը» -  ռեժիսոր, սցենարիստ

### Կարճամետրաժ
* 1998 -  «Ժամ առանց քնի» -  ռեժիսոր, սցենարիստ 
* 2014 -  «Սարաևոյի կամուրջները» (վավերագրական) -  ռեժիսոր, սցենարիստ
* 2015 -  «Քեյսի Մոտտե Կլյայն, Արտիստի ծնունդը» (վավերագրական) -  ռեժիսոր, սցենարիստ

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Կին ռեժիսորներ
Կատեգորիա:Շվեյցարացի դերասաններ
Կատեգորիա:Շվեյցարացի կինոռեժիսորներ
Կատեգորիա:Շվեյցարացի ռեժիսորներ
Կատեգորիա:Շվեյցարացի սցենարիստներ
Կատեգորիա:Ֆրանսիացի դերասանուհիներ
Կատեգորիա:Ֆրանսիացի կին կինոռեժիսորներ
Կատեգորիա:Ֆրանսիացի պրոդյուսերներ
Կատեգորիա:Ֆրանսիացի ռեժիսորներ
Կատեգորիա:Ֆրանսիացի սցենարիստներ
Պինգվիններ (մուլտֆիլմ)

**«Պինգվիններ»** (), 1968 թվականի նկարված մուլտիպլիկացիոն ֆիլմ՝ ստեղծված «Սոյուզմուլտֆիլմ» ստուդիայում ռեժիսոր Վլադիմիր Պոլկովնիկովի կողմից։

## Սյուժե
Մուլտֆիլմը ներկայացնում է դրամատիկ պատմությունը, որը տեղի է ունենում Անտարկտիդայում, ուր պինգվինները ամառը լողում են ձվադրելու համար։

Մուլտֆիլմը պատմում է Պինգվին անունով պինգվինի մասին։ Կադրից դուրս հնչող ձայնը հայտնում է, որ պինգվինների մոտ թուխս են նստում արուները, և այսպես Պինգվինը թուխս էր նստել ու պահպանում էր ձուն ամենայն խնամքով։ Նա ոչ երկար ժամանակով ձուն վստահում է իր ընկերոջը, որպեսզի սնվի, սակայն վերջինիս անզգուշության պատճառով ձուն ծովն է ընկնում։ Ձվի փոխարեն նա Պինգվինին է հանձնում ձվի նմանությամբ քար։ Բոլոր պինգվինների ճուտերը դուրս են գալիս ձվից, իսկ Պինգվինը դեռ թուխս է նստած ձվաձև քարի վրա։ Բոլոր պինգվիններն ուղղվում են դեպի ծով, որպեսզի լողան ավելի տաք կղզիներ, և Պինգվինը լողում է բոլորի հետ միասին։ Նա իր հետ տանում է քարը՝ շարունակելով հավատալ, որ այդ քարը ձու է։ Ծանր քարը նրան ջրասույզ է անում, և Պինգվինը խեղդվում է՝ փորձելով փրկել իր ճուտին, որը դեռ չէր ծնվել, բայց արդեն անսահման սիրելի էր։

## Ստեղծողներ

## Թողարկում DVD-ով
Մուլտֆիլմը բազմիցս վերաթողարկվել է DVD-ով մուլտֆիլմերի տարբեր հավաքածուներում։
* *«Թռչնակներ» ()*, Սոյուզմուլտֆիլմ, տեղայնացնող՝ «Союз», սկավառակում ընդգրկված մուլտֆիլմեր՝ «Պինգվիններ» (, 1968), «Երեք պինգվին» (, 1961), «Խածկտիկ» (, 1983), «Սա ի՞նչ թռչուն է» (, 1955), «Բազեի երգը» (, 1967), «Շվիկի ու թռչնակի մասին» (, 1977), «Կամ թռչուն է, կամ էլ գազան» (, 1984), «Սիրահարկոտ ագռավը» (, 1988), «Աքաղաղն ու ներկերը» (, 1964)։

## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն
* 

## Արտաքին հղումներ
* 
* «Պինգվիններ» մուլտֆիլմը Յութուբում

Կատեգորիա:1968 մուլտֆիլմեր
Կատեգորիա:«Սոյուզմուլտֆիլմ» ստուդիայի մուլտֆիլմեր
Կատեգորիա:Խորհրդային մուլտֆիլմեր
Կատեգորիա:Մուլտֆիլմեր պինգվինների մասին
Կատեգորիա:Վլադիմիր Պոլկովնիկովի մուլտֆիլմեր
Ռինդի միջնակարգ դպրոց

**Ռինդի միջնակարգ դպրոց**, միջնակարգ դպրոց Վայոց ձորի մարզի Ռինդ գյուղում։

## Պատմություն
Ռինդում գործող դպրոց եղել է 1916 թվականին։ Մինչ այդ Ռինդի դպրոցն ունեցել է մասնավոր և տոհմային բնույթ։ 1925-1935 թվականներին գյուղում գործել է մեծահասակների համար դպրոց, որը կոչվել է լիկկայան։ Այդ տարիներին գյուղում գործում էր նաև տարրական դպրոց, որն ուներ 15-20 աշակերտ և 2-3 ուսուցիչ։ Դասավանդվող առարկաներն էին հայոց լեզուն, թվաբանությունը, պատմությունը և աշխարհագրությունը։ 1938-39 ուսումնական տարում տարրական դպրոցը դարձել է յոթնամյա, որը գործել է մինչ 1964-65 ուսումնական տարին։ Երկրորդ համաշխարհային պատերազմից առաջ դպրոցն ունեցել է 35 աշակերտ և 4 դասասենյակ։ 1950 թվականին այն դարձել է երկհերթ։ Յոթնամյա դպրոցը բարձր գնահատականներով ավարտած աշակերտներն ուսումը շարունակում էին հարևան Աղավնաձոր կամ Արենի գյուղերի դպրոցներում։ Դասասենյակների քչության պատճառով անհրաժեշտություն էր առաջացել կառուցել նոր շենք, որը պետք է ունենար միջնակարգ կրթություն, սակայն այդ տարիներին գյուղը սողանքի հետևանքով ավերվեց և վերաբնակեցվեց 3 կմ արևմուտք։

Դպրոցը միջնակարգ է դարձել 1965-66 ուսումնական տարում։ Ներկայիս շենքում դպրոցը տեղակայվել է 1969 թվականին։

## Տնօրեններ
* Նապոլյոն Բաբայան (Վերնաշենից), 1947-1954թթ․,
* Խորեն Մաթևոսյան (Աղավնաձորից), 1954-1962 թթ․,
* Վորոնցով Թորոսյան (Երևանից), բռնցքամարտիկ Դավիթ Թորոսյանի հայրը, 1962-1964 թթ․,
* Ռազմիկ Մինասյան (Ռինդից), 1964-1980 թթ․,
* Ժորժիկ Գրիգորյան (Ռինդից), 1980-1987 թթ․,
* Մամիկոն Կարապետյան (Գլաձորից), 1987-1989 թթ․,
* Խաչատուր Խաչատրյան (Ռինդից), 1989-1996 թթ․,
* Փափազ Ստեփանյան (Ռինդից), 1996-1999 թթ․,
* Ժիրայր Գասպարյան (Արենիից), 1999-2002 թթ․,
* Մարգարիտա Գրիգորյան (Ռինդից), 2002-2003 թթ․,
* Խաչատուր Խաչատրյան (Ռինդից), 2003.09-2004.01 թթ․,
* Վարդան Խաչատրյան (Ռինդից), 2004.01-2004.02 թթ․,
* Աշոտ Թադևոսյան (Ռինդից), 2004.02 - 26.06.2025։
* Հրայր Գրիգորյան (Ռինդից), 26.06.2025-ից մինչև այժմ։

## Շրջանավարտներ
* Մկրտիչ Մկրտչյան, հայ արձակագիր, բանաստեղծ,
* Աբրահամ արքեպիսկոպոս Մկրտչյան, Վայոց ձորի թեմի առաջնորդ,
* Մանվել Հարությունյան, փիլիսոփայական գիտությունների թեկնածու, դոցենտ։

## Պատկերասրահ

Ռինդի դպրոց.jpg|Ռինդի Միջնակարգ դպրոցի բակը
Ռինդի միջնակարգ դպրոց.jpg|Ռինդի Միջնակարգ դպրոցի ճակատային հատված


## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Ռինդի միջնակարգ դպրոցի պաշտոնական կայք 

Կատեգորիա:1969 հիմնադրումներ Հայաստանում
Կատեգորիա:1969 հիմնադրված կրթական հաստատություններ
Կատեգորիա:Ռինդ
Կատեգորիա:Ռինդի շենքեր և կառույցներ
Կատեգորիա:Վայոց ձորի մարզի ուսումնական հաստատություններ