Միխայիլ Խոդորկովսկի

**Միխայիլ Բորիսի Խոդորկովսկի** () (), ռուս գործարար, հասարակական և քաղաքական գործիչ, քննադատ, հրապարակախոս, 1997–2004 թվականներին «ՅՈՒԿՈՍ» նավթային ընկերության համահիմնադիր ու ղեկավար, «Բաց Ռուսաստան» հասարակական կազմակերպության նախագահ ։

## Գործունեություն
Միխայիլ Խոդորկովսկին ծնվել է 1963 թվականին Մոսկվայում։ 1981 թվականին ընդունվել է Մոսկվայի Մենդելեևի անվան քիմիկա-տեխնոլոգիական ինստիտուտը։ Կուրսում եղել է առաջավոր ուսանող։ Ուսման հետ միաժամանակ զբաղվել է ատաղձագործությամբ։ Ուսանաղական տարիներին ամուսնացել է համակուրսեցի Ելենայի հետ։ 1985 թվականին նրանց զավակ է ծնվում՝ Պավելը։ Խոդորկովսկին 1986 թվականին գերազանցիկությամբ ավարտում է Մենդելեևի անվան քիմիկա-տեխնոլոգիական ինստիտուտը և ստանում է ինժեներ-տեխնոլոգի մասնագիտության դիպլոմ։ 1997 թվականին նա ստեղծում է ՅՈՒԿՈՍ նավթային ընկերությունը և դառնում նրա նախագահը։ Շուտով նրա կարողությունը հասնում է 15 միլիարդ դոլարի, և նա համարվում էր մոլորակի ամենահարուստ մարդկանցից մեկը։

## Ազատազրկում
2003 թվականին Միխայիլ Խոդորկովսկուն ձերբակալում են և մեղադրանքներ ներկայացնում քրեական օրենսդրության մի քանի հոդվածներով։ Մինչև ձերբակալվելը Խոդորկովսկին խոսում էր այն մասին, թե ինչպիսին պետք է լինի Ռուսաստանը հետագայում։ Նա հովանավորում էր դպրոցներում ինտերնետի տարածմանը, աջակցում էր մշակութային և բարեգործական ծրագրերին։ Խոդորկովսկին մարտահրավեր էր նետում նախագահին` ասելով, որ Ռուսաստանում պետք է վերացնել կաշառակերությունը։ 2005 թվականին նա դատարանի կողմից մեղավոր է ճանաչվում խարդախությունների, «փողերի լվացման» և տնտեսական բնույթի այլ հանցագործությունների մեջ և դատապարտվում 13 տարի ազատազրկման։ Ազատազրկումից հետո Մոսկվա քաղաքի արբիտրաժային դատարանի 2006 թվականի օգոստոսի 4-ի որոշմամբ «Յուկոս» նավթային ընկերությունը ճանաչվել է սնանկ։ 2010 թվականին դատարանը նրան նոր մեղադրանքներ ներկայացրեց` այս անգամ միջոցների վատնման մեղադրանքով։ Խոդորկովսկու նկատմամբ քրեական հետապնդումը բացասական գնահատականի արժանացավ ռուսաստանյան և միջազգային հանրության կողմից։ Ոմանք նրա դատապարտումը համարում էին արդարացիորեն, իսկ որոշ քաղաքական գործիչներ և հասարակական կազմակերպություններ նրա դեմ հարուցված գործում տեսնում էին քաղաքական ենթատեքստեր։ 2011 թվականի մայիսի 24-ին «Amnesty international» կազմակերպությունը նրան ճանաչել է «խղճի բանտարկյալ»։ Արևմուտքի երկրները Մոսկվայի առաջ բարձրացրել են Խոդորկովսկու գործի վերանայման և նրա պատիժը մեղմացնելու հարցը։ Խոդորկովսկին բանտում գտնվելու տարիներին որպես բողոքի նշան չորս անգամ հացադուլ է հայտարարել։

## Ազատության մեջ
2013 թվականի դեկտեմբերի 20-ին Ռուսաստանի նախագահ Վլադիմիր Պուտինը հրամանագիր է ստորագրել Միխայիլ Խոդորկովսկիին ազատ արձակելու համաներման մասին։ Համաներման փաստաթղթում ասվում է․[right|thumb|200px|[Վլադիմիր Պուտինը հրամանագիրը համաներման մասին]]
Բանտից ազատվելուց անմիջապես Խոդորկովսկին հեռացել է Ռուսաստանից և մեկնել Գերմանիա, ուր բուժվում է մայրը։ Նա դեկտեմբերի 22-ին Բեռլինի պատի թանգարանում մամուլի ասուլիս է տվել արևմտյան լրատվամիջոցների ներկայացուցիչներին, որտեղ նշել է, որ չի պատրաստվում վրեժխնդիր լինել Վլադիմիր Պուտինից։

## Մրցանակներ
* Լեխ Վալենսայի անվան մրցանակի դափնեկիր՝ Ռուսաստանում քաղաքացիական հասարակության ամրապնդման,  տնտեսական ազատությունների, արդարության և մարդու արժանապատվության մղած պայքարում խիզախություն ցուցաբերելու համար։ Մրցանակը (100․000 դոլլար) ստացել է Խոդորկովսկու որդին՝ Պավելը։

## Անձնական կյանք
*Առաջին կինը՝ Ելենա Դոբրովոլսկայան։
*Որդին՝ Պավելը ապրում է ԱՄՆ-ում։
*Թոռը՝ Դիանան։
*Երկրորդ կինը՝ Իննա Վալենտինովնա Խոդորկովսկայան։
*Աղջիկը՝ Անաստասիան և զույգ թոռները՝ Իլյան ու Գլեբը։

## Գրքեր
*Խոդորկովսկի Մ․ Բ․ «Ռուբլիով մարդիկ», 1992
*Խոդորկովսկի Մ․ Բ․ «Ազատականության ճգնաժամը», 2004
*Խոդորկովսկի Մ․ Բ․ «Ձախ շրջադարձ», 2005
*Խոդորկովսկի Մ․ Բ․ «Ձախ շրջադարձ 2», 2006

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Եվրամայդանի մասնակիցներ
Կատեգորիա:ԽՄԿԿ անդամներ
Կատեգորիա:Ռուս գործարարներ
Կատեգորիա:Ռուս կալանավորներ և ձերբակալվածներ
Կատեգորիա:Ռուս հասարակական գործիչներ
Կատեգորիա:Ռուս հրապարակախոսներ
Կատեգորիա:Ռուս սոցիոլոգներ
Կատեգորիա:Ռուս քաղաքական գործիչներ
Կատեգորիա:Ռուս քննադատներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի քաղաքական բանտարկյալներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանում «օտարերկրյա գործակալներ» ճանաչված անձինք