Սան Մարտին աշտարակ

thumb|250px|Աշտարակի տեսքը
**Սան Մարտին աշտարակ**, միջնադարյան կառույց Իսպանիայի հյուսիսում գտնվող Արագոն ինքնավար համայնքի Տերուել քաղաքում։ Կառուցվել է 1316 թվականին Մուդեխար ոճով։ 16-րդ դարում վերակառուցվել է։ 1986 թվականին ընդգրկվել է ՅՈՒՆԵՍԿՕ-ի Համաշխարհային ժառանգության ցանկում՝ Տերուելում գտնվող մյուս մուդեխար ոճի կառույցների հետ միասին։

Աշտարակը կառուցվել է 1315-1316 թվականներին։ Խոնավության հետևանքով՝ էրոզիայից պաշտպանելու համար, 1550 թվականին աշտարակի ստորին հատվածը վերականգնվել է։ Տերուելում գտնվող այլ կառույցների նման աղյուսաշեն դարպաս-աշտարակ է՝ արտաքինից զարդարված կերամիկական զարդանախշերով։ Աշտարակն իր անունը ստացել է Սուրբ Մարտին եկեղեցուն կից լիենլու հանգամանքով, որը կառուցվել է բարոկկոյի շրջանում։

Աշտարակը կառուցվել է Ալմոհադի մինարեների սխեմայով՝ երկու կենտրոնացված քառակուսի աշտարակներ, որոնց միջև տեղակայված են աստիճաններ։ Ներքին աշտարակն ունի երեք հարկ՝ ծածկված խաչակամարներով։

## Պատմություն
Կառուցվել է 1315-1316 թվականներին։ Վերականգնվել է 1549-1551 թվականներին՝ Կինտո Պիեռես Վեդելի կողմից։ Աշտարակի դիմաց բաց տարածք ստեղծելու համար՝ շրջակա կիսակառույց շենքերի քանդելով նրանց հիմքում կառուցել է աշլար՝ վերականգնելով և կանխելով աշտարակի ստորին մասի քայքայումը խոնավությունից։ 1926 թվականին Ռիկարդո Գարսիա Գերետան իրականացրել է աշտարակի վերանորոգումը։ Ֆրանկիստական Իսպանիայում Մանուել Լորենտե Խունկերան իրականացրել է աշտարակի վերանորոգումը կերամիկական կտորներն ավելի նուրբ տոնով, քան բնօրինակը։ 2002-2007 թվականներին իրականացվել է ամբողջական վերանորոգում, ինչպես ներսից, այնպես էլ դրսից, որի շնորհիվ վերականգնվել է աշտարակի հին մուտքը։

## Նկարագրություն
Տեղակայված է Պերեզ Պրադո հրապարակում, «Սիրահարները» փողոցի առջև, Անդակիլա բլրի վրա։ Տերուելի մայրաքաղաքի մյուս աշտարակների նման աղյուսաշեն դարպաս-աշտարակ է՝ արտաքինից կերամիկական զարդանախշերով։ Արտաքինից տեսանելի է աշտարակի երեք ճակատները, չորրորդը կցվել է բարոկկոյի ժամանակաշրջանում կառուցված Սան Մարտին եկեղեցուն։

Աշտարակն ընդօրինակում է Ալմոհադի մինարե կառույցը՝ երկու համակենտրոն, քառակուսի աշտարակներով, որոնց միջև գտնվում են աստիճանները։

## Ազգային հուշարձան և Համաշխարհային ժառանգություն
Երբ Կառլոս Կաստելն ու Գոնսալես դե Ամեսուան (1873-1927 թվականներ) Հասարակական Ապստամբության փոխքարտուղար էին, սկսվել է Սան Մարտին և Էլ Սալվադոր մուդեխար ոճի աշտարակների ազգային հուշարձանների հայտագրումը։

1986 թվականին ՅՈՒՆԵՍԿՕ-ի կողմից Տերուել Մուդեխար հուշարձանային համալիրը հռչակվեց Համաշխարհային ժառանգություն։


Պատկեր:WLM14ES - 30072011 133410 F 11008 - .jpg
Պատկեր:Arc de la torre de l'església de sant Martí, Teruel.JPG
Պատկեր:Teruel, Torre de San Martín, desde la calle Amantes.jpg
Պատկեր:Torre de El Salvador 15062014 121609 01946.jpg|Ներսի կողմ


Պատկեր:Teruel - Iglesia de San Martin 07.jpg
Պատկեր:Turo de Sankta Marteno.jpg
Պատկեր:WLM14ES - 03122011 124757 F 11908 - .jpg
Պատկեր:WLM14ES - P9211617-2 - .jpg


## Տես նաև
* Իսպանիայում Համաշխարհային ժառանգության օբյեկտների ցանկ

## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն
* Alcalá Prats, Icíar (2010). Diputación General de Aragón Departamento de Política Territorial, Justicia e Interior, ed. El arte mudéjar en la Comunidad de Teruel. Zaragoza. ISBN 978-84-8380-066-9.
*«Gran Enciclopedia Aragonesa (GEA)». Castel y González de Amezúa, Carlos. 2000. Consultado el 5 de diciembre de 2016

## Արտաքին հղումներ
*Aragonmudejar.com: Torre de San Martín webpage

Կատեգորիա:Իսպանիայի թանգարաններ
Կատեգորիա:Արագոն
Կատեգորիա:Իսպանիայի հուշարձաններ
Կատեգորիա:Համաշխարհային ժառանգություն Իսպանիայում