Ուդանշան

աջից|250px|մինի|Վանք Տյանչժու լեռան գագաթին

**Ուդանշան** (), Ուդան լեռ՝ Հուբեյ նահանգում ոչ մեծ  լեռնաշղթա Շիյան քաղաքային շրջանի տարածքում։
Ուդան լեռները հայտնի են իրենց դաոսական վանքերով և տաճարներով։

## Պատմություն
Դեռևս Արևելյան Հան դինաստիայի օրոք (25-220) լեռը սկսեց վայելել կայսրերի հատուկ ուշադրությունը: Թան դինաստիայի օրոք (618-907) բացվեց առաջին տաճարը՝ Հինգ վիշապների տաճարը:

Լեռան վրա նշանակալի շինարարություն է սկսվել 15-րդ դարում, երբ կայսր Յունլեն կանչել է 300 հազար զինվորի և կառուցել բազմաթիվ տաճարային համալիրներ: Այդ ժամանակ Ուդանշան լեռներում լեռներում կառուցվել են 9 տաճարներ, 9 վանքեր, 36 մենաստաններ և 72 կուռքատներ, ինչպես նաև բազմաթիվ տաղավարներ, կամուրջներ և բազմաշերտ աշտարակներ, որոնք կազմել են 33 ճարտարապետական համալիրներ:

Լեռներում շինարարությունը տևեց 12 տարի՝ սկսած 1412 թվականից։ Սա ձեռնարկվեց, քանի որ կայսրը, բռնի կերպով գահընկեց անելով իր եղբորորդուն, չուներ ժառանգության իրավունք։ Շինարարությունը ձեռնարկվեց՝ ոգիները հանգստացնելու և ժողովրդի աջակցությունը ստանալու համար՝ ապացուցելով իր ընտրյալությունը և բարձրագույն իշխանությունների աջակցությունը։ Չնայած լայնածավալ շինարարությանը, կայսրն ինքը երբեք չի այցելել տաճարային համալիր։

Կառույցների համալիրը ընդգրկում էր գլխավոր գագաթը և այն շրջապատող 72 փոքր գագաթներ։ Կառույցները ձգվում են 80 կմ։

Չինաստանում մշակութային հեղափոխության ժամանակ (1966-1976) տաճարները ավերվել են, բայց հետագայում վերականգնվել։ Այժմ լեռը ակտիվորեն այցելում են Չինաստանից և օտարերկրացի զբոսաշրջիկներ։

1994 թվականին լեռան վրա գտնվող տաճարների և վանքերի ամբողջ համալիրը ստացել է ՅՈՒՆԵՍԿՕ-ի Համաշխարհային ժառանգության վայրի կարգավիճակ։

## Ճարտարապետություն
Համալիրի ճարտարապետական կառուցվածքը համադրում է վերջին մեկուկես հազարամյակի ընթացքում Չինաստանի ավանադական ճարտարապետության լավագույն ձեռքբերումները։ 

Առավել նշանակալից կառույցներն են՝
* Արգելված քաղաքը, կառուցված Տյանչժու լեռան գագաթին (Երկինքը պահող սյուն): Քաղաքը կառուցվել է Պեկինի Արգելված քաղաքի հետ միաժամանակ: Այն շրջապատված է հաստ քարե պարսպով և ունի չորս մուտք: Պարսպից այն կողմ գտնվում են մի քանի տաճարներ, իսկ գագաթին՝ Ոսկե տաղավարը:
* Նանյան տաճար
* Մանուշակագույն ամպերի տաճար 
* Երկնքի Որդու տաճար
աջից|մինի|250px| Ուդանշան։ Չժան Սանֆենի հուշարձանը, որը համարվում է տարբեր մարտարվեստի համակարգերի հիմնադիրը
Լեռան վրա կան մի քանի մարտարվեստի դպրոցներ, մասնավորապես՝ կունգ ֆուի։

## Ուդանշանը և ժողովրդական մշակույթը
Ըստ լեգենդի՝ Ուդանշան լեռը մարտարվեստի, մասնավորապես՝ թայ չի չուանի ծննդավայրն է, չնայած քննադատական հետազոտությունները կասկածի տակ են դնում այդ վարկածը։
Վանքի հետ կապվում է զանգվածային մշակույթի մի ամբողջ ալիք՝ ուշուի մասին ֆիլմեր և մարտարվեստներին նվիրված գրականություն։ Ուդանշանը զանգվածային մշակույթում իր հայտնիությամբ երկրորդն է Շաոլինից հետո։

## Պատկերասրահ

File:Wudangshan pic 12.jpg|Մանուշակագույն ամպերի տաճարը Ուդանշան լեռներում
File:武当山玄武门.JPG|Յուան Վուի դարպասը Ուդանշան լեռներում
File:Wudangshan pic 11.jpg
File:武当山紫霄宫.JPG|Մանուշակագույն ամպերի տաճար
File:琼台中观.JPG
File:Wudangshan pic 8.jpg


## Արտաքին հղումներ
* UNESCO World Heritage Sites descriptions
* Фотографии горы Уданшань
* Легенды кунгфу. Восхождение на гору Удан (документальный фильм)

## Գրականություն
* *Людмила Мартьянова* «Народные традиции Китая». — издательство «Центрполиграф» — 2013 г — 224 с.

Կատեգորիա:ՅՈՒՆԵՍԿՕ-ի Համաշխարհային ժառանգություն
Կատեգորիա:Չինաստանի տաճարներ