Թաքոմա

**Թաքոմա** (.  ), նավահանգստային քաղաք ամերիկյան Վաշինգտոն նահանգում. այդ նահանգի Փիրս շրջանի վարչական կենտրոնը։ Ընկած է *Փյուջեթ Սաունդ* անվանումով հայտնի տարածաշրջանում, մերձակա խոշորագույն քաղաք Սիեթլից, որի ամենամեծ արբանյակն է, 32 կիլոմետր դեպի հարավ-արևմուտք, նահանգի մայրաքաղաք Օլիմպիայից 31 կիլոմետր դեպի հյուսիս-արևելք, Ռեյնիր լեռան ազգային պարկից 58 կիլոմետր դեպի հյուսիս-արևմուտք։ 2010 թվականի մարդահամարի տվյալներով բնակչության թվաքանակը եղել է 191.704, 2016 թվականին հասել  211 277-ի։ Այդ ցուցանիշով քաղաքը երկրորդ տեղն է գրավում Փյուջեթ Սաունդ տարածաշրջանում և Վաշինգտոն նահանգում։ Թաքոման նաև գործարար ակտիվության կենտրոն է հանդիսանում *Սաութ Սաունդ* տարածաշրջանում, որն ունի շուրջ մեկ միլիոն բնակիչ։

Քաղաքին տրվել է մերձակայքում գտնվող Ռեյնիր լեռան հնդկացիական անվանումը՝ *Takhoma* կամ *Tahoma*: Տեղացիներն իրենց օրրանը պատկերավոր կերպով անվանում են *City of Destiny* («Ճակատագրի քաղաք»)։ Այդ արտահայտությունը ծագել է 19-րդ դարի վերջերին, երբ Թաքոման դարձել է Հյուսիս-խաղաղօվկիանոսյան երկաթուղու ծայրակետային կայարանը, և այդիսով երկաթգծային հաղորդակցություն է ապահովվել մերձակայքում՝ Քոմենսմենթ ծովածոցի ափին գտնվող խորջրյա նավահանգստի հետ (ի դեպ, այդ առնչությամբ Թաքոմայի կարգախոսն է դարձել *When rails meet sails*, այսինքն՝ «*Երկաթգծերը հանդիպում են առագաստներին*» արտահայտությունը)։ Այդ նավահանգիստը, որ խոշորագույնն է Վաշինգտոն նահանգում, միջազգային առևտրի կենտրոն է խաղաղօվկիանոսյան ափին։

1990-ական թվականներից Թաքոմայում բարեկարգման զգալի աշխատանքներ են իրականացվել։ Դա առաջին հերթին վերաբերում է համալսարանին (*University of Washington Tacoma*), հասարակական տրանսպորտին (հատկապես տրամվային, որ նահանգում առաջին թեթևառելս գծով է գործում), թանգարաններին (քաղաքն ունի պատմական ու գեղարվեստական թանգարանների ամենախիտ ցանցը նահանգում), առափնյա փողոցներին ու կառույցներին (*Thea Foss Waterway*):

Թաքոման համարվում է ապրելու համար լավագույն հարմարություններ ունեցող բնակավայրերից մեկը ԱՄՆ-ում։ 2006 թվականին էլ ճանաչվել է  հետիոտններին լավագույն պայմաններ ընձեռող քաղաքներից մեկը ամբողջ երկրում (one of the "most walkable" cities in the country):

## Ժողովրդագրություն

ImageSize = width:540 height:300
PlotArea = left:50 right:20 top:25 bottom:30
TimeAxis = orientation:vertical
AlignBars = late
Colors =
 id:linegrey2 value:gray(0.9)
 id:linegrey value:gray(0.7)
 id:cobar value:rgb(0.2,0.7,0.8)
 id:cobar2 value:rgb(0.6,0.9,0.6)
DateFormat = yyyy
Period = from:0 till:220000
ScaleMajor = unit:year increment:20000 start:0 gridcolor:linegrey
ScaleMinor = unit:year increment:1500 start:0 gridcolor:linegrey2
PlotData =
 color:cobar width:19 align:left
 bar:1880 from:0 till:1098
 bar:1900 from:0 till:37714
 bar:1910 from:0 till:83743
 bar:1930 from:0 till:106817
 bar:1950 from:0 till:143673
 bar:1960 from:0 till:147979
 bar:1970 from:0 till:154581
 bar:1980 from:0 till:158501
 bar:1990 from:0 till:176664
 bar:2000 from:0 till:193556
 bar:2010 color:cobar2 from:0 till:198397
PlotData=
 textcolor:black fontsize:S
 bar:1880 at: 1098 text: 1.098 shift:(-14,5)
 bar:1900 at: 37714 text: 37.714 shift:(-14,5)
 bar:1910 at: 83743 text: 83.743 shift:(-14,5)
 bar:1930 at: 106817 text: 106.817 shift:(-14,5)
 bar:1950 at: 143673 text: 143.673 shift:(-14,5)
 bar:1960 at: 147979 text: 147.979 shift:(-14,5)
 bar:1970 at: 154581 text: 154.581 shift:(-14,5)
 bar:1980 at: 158501 text: 158.501 shift:(-14,5)
 bar:1990 at: 176664 text: 176.664 shift:(-14,5)
 bar:2000 at: 193556 text: 193.556 shift:(-14,5)
 bar:2010 at: 198397 text: 198.397 shift:(-14,5)


## Կլիմա
*Köppen climate classification*-ի դասակարգման համաձայն՝ Թաքոմային բնորոշ է միջերկրածովյան կիման, որը կլիմայական քարտեզներում նշվում է *Csb* համառոտագրությամբ։ Ամենատաք ամիսները հուլիսն ու օգոստոսն են, համեմատաբար սառն ամիսը՝ դեկտեմբերը։

## Ուշագրավ փաստեր
* Ամեն տարի Թաքոմայի Grand Cinema-ում անց է կացվում կինոփառատոն։
* Այս քաղաքում է անցկացվում մարիխուանայի՝ ԱՄՆ-ում առաջինը օրինականացված տոնավաճառը։
* Մայիսից մինչև սեպտեմբեր՝ յուրաքանչյուր երեքշաբթի Թաքոմայի գործարար թաղամասում՝ Թատրոնի շրջանում կազմակերպվում է գյուղմթերքի շուկա (farmers' market): Այդ ժամանակաշրջանում նմանատիպ շուկաներ են գործում նաև Փրոքթոր շրջանում (Proctor District)՝ 6-րդ ավենյուի երկայնքով and in South Tacoma.:
* Ամեն տարի ապրիլին քաղաքը հյուրընկալում է «Նարգիզների փառատոն» անվանումը կրող քառամաս ծաղկատոնի իրեն վերապահված բաժինը։
* 2014 թվականին «Shakespeare in the Parking Lot» թատերական ընկերությունը Թաքոմայում նշել է իր 15-ամյակը ՝"taking the fear out of Shakespeare" կարգախոսով՝ հետապնդելով թե՛ ուսուցողական և թե՛ թատերական արվեստի տարածման ու զարգացման նպատակներ։

## Անվանի անձինք
* Դայան Քենըն, դերասանուհի
* Նեկո Քեյս, երաժիշտ
* Դեյլ Չիհուլի, ապակե արձաններ կերտող վարպետ 
* Բինգ Քրոսբի, մեծահամբավ երգիչ և կինոդերասան
* Դեյվիդ Ֆրիզն, երաժիշտ
* Ջերրի Քանթրել, կիթառահար  
* Քեմ Ժիգանդե, դերասան
* Ֆրենկ Հերբերտ, գրող
* Ջո Քոյ, կատակերգակ դերասան
* Գերի Լարսոն, նկարիչ
* Պամելա Ռիդ, դերասանուհի
* Այզեա Թոմաս, բասկետբոլիստ, NBA-ի խաղացողներից
* Բլեր Անդերվուդ, դերասան
* Նաթան Գեմբլ - դերասան

## Քույր քաղաքներ
Թաքոման բարեկամական և գործընկերային հարաբերություններ է հաստատել հետևյալ քաղաքների հետ.

## Գրականություն
* *City Profiles USA 5th Edition 2000–2001.* Omnigraphics, 2000, ISBN 0-7808-0347-7.
* *Rails to Paradise : the history of the Tacoma Eastern Railroad 1890–1919.* Russell H. Holter, Rochester Washington, ISBN 0-9776176-0-2.
* *Lewis & Clark Territory : contemporary artists revisit place, race, and memory.*, Rock & Thomas Huskha, Tacoma Art Museum in association with University of Washington Press, Seattle, 2004, ISBN 0-295-98404-X.
* *Did it really happen in Tacoma? : A collection of vignettes of local history.*, Gary Fuller Reese, Tacoma Public Library, Tacoma 1975, .

## Պատկերասրահ

Tacoma skyline from McKinley Way (2015).jpg|Քաղաքի բարձրահարկերը
Tacoma WA aerial.jpg|Համայնապատկերը թռչնաթռիչքի բարձրությունից
Mount Rainier over Tacoma.jpg|Համայնապատկերը Ռեյնիր լեռան խորապատկերին
Tacoma, WA - First Presbyterian Church cupola 05.jpg|Պրեսբիտերական առաջին եկեղեցու գմբեթը
Port of Tacoma 8276.JPG|Նավահանգիստը
Pt Defiance Park 04.jpg|Լողափերից մեկը
East 21st Street Bridge, Tacoma at night.jpg|21-րդ փողոցի կամուրջը գիշերով


## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ

* Պաշտոնական կայքէջը
* Tacoma Regional Convention and Visitor Bureau
*http://digitalcollections.lib.washington.edu/cdm/search/collection/waite/searchterm/tacoma/field/title/mode/all/conn/and/cosuppress/ Alvin H. Waite Photography Collection] Prolific Photographer of Tacoma; University of Washington Library

Կատեգորիա:ԱՄՆ-ի բնակավայրեր
Կատեգորիա:ԱՄՆ-ի համալսարանական քաղաքներ
Կատեգորիա:Վաշինգտոն նահանգի քաղաքներ