open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Գրավիտի Ֆոլս

**Գրավիտի Ֆոլս**, Ամերիկյան անիմացիոն հեռուստասերիալ՝ ստեղծված Ալեքս Հիրշի կողմից, Դիսնեյ Չենելի համար. այժմ՝ Դիսնեյ Էքս Դի։ Հեռուստասերիալը պատմում է երկվորյակներ Դիպեր և Մեյբլ Պայնսերի ամառային արձակուրդների արկածների մասին ԱՄՆ-ի Օրեգոն նահանգի Գրավիտի Ֆոլս փոքր քաղաքում, որն իրականում գոյություն չունի։ Հետաքրքիր փաստ՝ եթե դուք Գուգլ Մեփսում գրեք Գրավիտի Ֆոլս, ապա այն ձեզ ցույց կտա Boring, Oregon, որը թարգմանաբար նշանակում է ձանձրալի Օրեգոն։ Մուլտֆիլմի հեղինակները փորձել են անել ամեն ինչ, որպեսզի Գրավիտի Ֆոլս քաղաքը հնարավորինս շատ տարբերվի իրականից։

## Սյուժե

Դիպերի և Մեյբլի հայրը որոշում է իր երեխաներին ամռանն ուղարկել իր հորեղբոր՝ Ստենֆորդի մոտ, ով ուներ մի տնակ, որտեղ վաճառում էր բազմաթիվ ոչ իրական պարանորմալ և գերբնական արարածների, և այն անվանում «Հրաշքների խրճիթ»։ Իրական հրաշքն այն էր, որ զբոսաշրջիկները հավատում էին իրեն և գումար վճարում։

Մեյբլը միանգամից հարմարվում է նոր միջավայրին, իսկ Դիպերը նկատում է, որ քաղաքում մի բան այն չէ։ Մի օր նա անտառում գտնում է մի տարօրինակ գիրք, որի վրա նկարված էր մարդու ափ, ընդ որում՝ վեց մատով, իսկ վրան գրված էր երեք թվանշանը։ Գրքի հեղինակն իր գրքում գրել էր քաղաքի բոլոր իրական պարանորմալ արարածների մասին, ինչպիսիք են՝ Գրեմոբլին, թզուկներ, զոմբիներ և այլն։ Հետագայում հերոսների գլխավոր նպատակը դառնում է գրքի հեղինակին գտնելը։

## Գաղտնագրումներ

Մուլտֆիլմի ցանկացած դրվագում գոյություն ունի գաղտնագիր` կրիպտոգրամմա։ Գաղտնագրերը մշակում է Ալեքս Հիրշը. սովորաբար դրվագի դուրս գալուց մեկ օր առաջ։ Մեզ հայտնի են չորս գաղտնագիր`

* կեսարի կրիպտոգրամմա - եթե ձեզ տրված է որևէ այբուբենից ինչ-որ մի տառ, ապա դուք պետք է տվյալ այբուբենում տվյալ տառից երեք տառ ետ գնալ։ Օրինակ՝ եթե ձեզ տրված է թ տառը, դրան համապատասխանում է զ տառը, իսկ կ տառին համապատասխանոմ է լ տառը։
* ատբաշի կրիպտոգրամմա - ամեն մի տառին համապատասխանում է իր հակադիր տառը։ Օրինակ՝ ա տառին համապատասխանում է ֆ տառը, իսկ բ տառին՝ օ տառը։
* A1Z26 կրիպտոգրամմա - տվյալ տառին համապատասխանում է իր՝ այբուբենում գրավված դիրքը։ Օրինակ՝ 1 - ին համապատասխանում է ա տառը, իսկ 7 - ին՝ է տառը։
* վիժեների կրիպտոգրամմա - բառը գաղտնազերծելու համար անհրաժեշտ է տրված երկու բառերից առաջինի տառերը համապատասխանեցնել Վիժեների աղյուսակի սյուներին, իսկ երկրորդը՝ տողերին։

## Հիմնական հնչունավորողներ
# Դիփեր Պայնս - Ջեյսոն Ռիթեր
# Մեյբլ Պայնս - Կրիստել Շալ
# Ստենֆորդ (հետագայում Ստենլի) Պայնս - Ալեքս Հիրշ
# Սուս Ռամիրեզ - Ալեքս Հիրշ
# Վենդի Քորդրոյ - Լինդա Քարդելինի
# Ուադլս - Դի Բրեդլի Բեյքեր

## Հատկանշական սերիալներ
*Թակարդ զբոսաշրջիկի համար - S01E01
*Գիդեոնը ապստամբում է - S01E20
*Այն չէ, ինչ թվում է - S02E11

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:2012 ֆիլմեր
Կատեգորիա:Անգլերեն հեռուստասերիալներ
Ֆուրման Գյորգյան (ազատամարտիկ)

**Ֆուրման Արկադիայի Գյորգյան** (), հայ ազատամարտիկ, Արցախյան պատերազմի մասնակից:

## Կենսագրություն
Ծնվել է 1973 թվականի օգոստոսի 28-ին Շահումյանի շրջանի Վերին Շեն գյուղում։ 1979 թվականին հաճախել է Վերին Շենի № 1 միջնակարգ դպրոցը։ 1982 թվականին Գյորգյանների ընտանիքը տեղափոխվել է Շահումյան շրջկենտրոն, որտեղ ուսումը շարունակել է № 1 միջնակարգ դպրոցում։

Արցախյան շարժման սկզբից Ֆուրման Գյորգյանը դարձել է նրա ակտիվ մասնակիցներից մեկը։
1988 թվականին անդամագրվել է Շահումյանի շրջանի ինքնապաշտպանական ջոկատին։ 1991 թվականին ընդունվել է Երևանի պետական համալսարանի տնտեսագիտական ֆակուլտետ։ Երևանում անդամակցել է «Շահումյան-Գետաշեն» հայրենակցական միությանը և օգնել է Արցախ զենք տեղափոխելուն։
1992 թվականի հուլիսին զինվորագրվել է Շահեն Մեղրյանի ղեկավարությամբ Երևանում ստեղծված պարտիզանական ջոկատին։

ԵՊՀ-ում առաջին կիսամյակի քննությունները հանձնելուց հետո մեկնել է Շահումյան, մասնակցել տեղի ինքնապաշտպանական մարտերին։ 1992 թվականի ապրիլի վերջին նա վերադարձել է Երևան՝ համալսարանում երկրորդ կիսամյակի քննությունները հանձնելու համար։

Ֆուրման Գյորգյանը զոհվել է 1992 թվականի սեպտեմբերի 29-ին՝ Շահումյան մեկնող ուղղաթիռի վթարից։ Նրա աճյունն ամփոփված է Եռաբլուր հուշահամալիր-պանթեոնում։

## Պարգևներ
ՀՀ նախագահի 2002 թվականի հունիսի № 1106 հրամանագրով Ֆուրման Գյորգյանը հետմահու պարգևատրվել է «Արիության» մեդալով։ 
Նույն թվականին ԱՀ նախագահի № 340 հրամանագրով պարգևատրվել է «Արիության համար» մեդալով։
2007 թվականի նոյեմբերի 16-ին Երևանի պետական համալսարանի տնտեսագիտության ֆակուլտետի լսարաններից մեկն անվանակոչվել է Ֆուրման Գյորգյանի անունով։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:1973 ծնունդներ
Կատեգորիա:1992 մահեր
Կատեգորիա:Եռաբլուր պանթեոնում թաղվածներ
Կատեգորիա:Հայ ազատամարտիկներ
Կատեգորիա:Արցախյան պատերազմի մասնակիցներ հայկական կողմից
Shadowmatic

**Shadowmatic**, բջջային խաղ, նախատեսված iOS հարթակում աշխատող սարքավորումների համար։ Այն հարմարեցված է iPhone 3GS և բարձր, iPad 2-ի և բարձր, 4-րդ սերնդի iPod Touch-ի և բարձր մոդելների սարքերի համար։ Հետագայում խաղը հասանելի կլինի նաև այլ բջջային և դեսքթոփ հարթակներում։

Shadowmatic-ը ստեղծվել է հայկական Triada Studio Games ընկերության կողմից (Triada Studio ընկերության ստորաբաժանումն է)։ Shadowmatic-ը 2015 թ․ հունիսի 8-ին Apple Design Awards ամենամյա մրցույթում արժանացել է մրցանակի։ Խաղը Apple-ի App Store հավելվածների հարթակում ներկայացված է 2015 թ․ հունվարի 15-ից։ Apple-ի կողմից Shadowmatic-ը ճանաչվել է «լավագույն նոր խաղ» և այժմ ներկայացված է App Store-ի առաջին էջում։ Խաղի արժեքն է՝ 2.99$։ Խաղն ունի 9 սենյակ և 80-ից ավել մակարդակ (level)՝10 ինքնատիպ միջավայրերով։ Կարճ ժամանակում խաղը հայտնվել է App Store-ի ամենաշատ ներբեռնվող հավելվածների շարքում։
Խաղը հասանելի է 13 լեզուներով։ Խաղն օգնում է զարգացնել երևակայությունն ու ժամանակի հետ կատարելագործել շարժումների կոորդինացիան ու ռեակցիայի արագությունը։

## Խաղի հեղինակներ
Shadowmatic-ը ստեղծող թիմը բաղկացած է չորս հոգուց. 
* Տրիադա ընկերության հիմնադիր Արա Աղամյան
* ծրագրավորող Բագրատ Դաբաղյան 
* դիզայներ Արսեն Ավոյան
* կոմպոզիտոր Սերգեյ Մելքոնյան

## Խաղի նպատակը
Shadowmatic-ի գլուխկոտրուկները լուծելու համար պահանջվում է գտնել ստվերում թաքնված ուրվանկարները։ Խաղի
ընթացքում պետք է օդում կախված մարմինները տեղակայել այնպես, որ տվյալ մարմինների պատին նետված շողքերը դառնան ինչ-որ պատկերներ։ 
Shadowmatic-ում շատ միավորներ հավաքելու համար անհրաժեշտ է հնարավորինս կարճ ժամանակահատվածում ստանալ պահանջվող պատկերը։

## Խաղի ընթացքը
Shadowmatic-ի «լեվելների» պրոգրեսիան գծային չէ, ինչպես ընդունված է այլ խաղերում։ Մենյուում և ամբողջ խաղի ընթացքում օգտագործված է եռաչափ պառալաքս տեխնոլոգիան (3D parallax) զումի հնարավորությամբ։ Խաղի ամբողջ ընթացքում հնչում է հանգիստ երաժշտություն։ Խաղացողը գործ ունի տարբեր բարդության առարկաների հետ (ամեն ինչ կախված է բարդության աստիճանից), որոնց տեղերը փոխելով անհրաժեշտ է ստանալ այս կամ այն առարկան այն ստվերներից, որոնք առաջացնում են կիրառվող առարկաները։ Կան նաև գաղտնի մակարդակներ, որտեղ խաղացողը կարող է ոչ թե մեկ, այլ մի քանի ստվեր ստանալ տարբեր առարկաների տեսքով։ Խաղում կա նաև օգնության և հուշումների համակարգ։ Հուշումները օգնում են գուշակել ճիշտ տարբերակը, սակայն դրանցից օգտվելու դեպքում խաղացողը միավորներ է կորցնում։

## Մրցանակներ
* 2015 թ․ հունիսի 8- Apple-ի ամենամյա Apple Design Awards մրցանակ
* 2015 թ․ մայիսի 17, Մոսկվայում խաղեր մշակողների և թողարկողների հերթական միջազգային DevGAMM համաժողով-մրցանակներ «Լավագույն գրաֆիկա» և «Մեդիա ընտրություն» անվանակարգերում
* 2015 թ․ ապրիլի 4, ArmNet Awards մրցանակների հանձնման պաշտոնական արարողություն- «Նորարարություն» և «Դիզայն և կոմֆորտ» անվանակարգերում գլխավոր մրցանակներ, ինչպես նաև լավագույն բջջային հավելվածի համար գրանպրի մրցանակ
* 2015 թ․ հունվար-Apple-ի կողմից հունվարի լավագույն խաղ

Խաղը նաև հայտնվել է iOS Games կայքի «Օրվա խաղը» բաժնում, որը նվիրված է iPhone, iPad և iPod Touch համար նախատեսված խաղերին։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
https://itunes.apple.com/ru/app/shadowmatic/id775888026?mt=8

Կատեգորիա:IOS խաղեր
Կատեգորիա:Բջջային հեռախոսներ
Կատեգորիա:Տեղեկատվական տեխնոլոգիաներ
Էվոլյուցիոն կենսաբանություն

**Էվոլյուցիոն կենսաբանություն,** կենսաբանության ենթաբաժին է, որն ուսումնասիրում է Երկիր մոլորակի վրա կենսաբազմազանության հետևանքով առաջացած էվոլյուցիայի ընթացքը։ 
Այն մարդը, ով ուսումնասիրում է էվոլյուցիոն կենսաբանությունը՝ կովում է **էվոլյուցիոն կենսաբան**։ Էվոլյուցիոն կենսաբանները զբաղվում են տեսակների ծագման ուսումնասիրությամբ։

## Ենթաբաժիններ
Էվոլյուցիայի ուսումնասիրությունը էվոլյուցիոն կենսաբանության մեջ միավորիչ գաղափար է։ Էվոլյուցիոն կենսաբանությունը, կենսաբանության հայեցակարգային ենթաբաժին է, որը հատում է այլ ենթաբաժինների, որոնք բաժանված են կենսաբանական դասակարգումով (օրինակ՝ բջջային կենսաբանություն, պոպուլացիոն կենսաբանություն), կամ մոտեցման տեսանկյունով (օրինակ՝ դաշտային կենսաբանություն, տեսական կենսաբանություն, փորձարարական էվոլյյուցիա, հնէաբանություն)։ Սովորաբար, այս հատումները միանալով, մտնում են առանձին հատուկ դաշտերի մեջ, որոնցից մեկն է էվոլյուցիոն էկոլոգիան։

### Պատմություն
Էվոլյուցիոն կենսաբանությունը, որպես ակադեմիական գիտության ճյուղ, առաջացել է Ժամանակակից էվոլյուցիոն սինթեզի ժամանակ՝ 1930-ական և 1940-ական թվականներին։

Կատեգորիա:Էվոլյուցիոն կենսաբանություն
Կատեգորիա:Կենսաբանության բաժիններ
Կատեգորիա:Կենսաբանություն
Մել Մայա

250px|մինի
250px|մինի
**Մելիսա (Մել) Մայա դե Սոուզա** (, ), բրազիլացի դերասանուհի։

Լայն ճանաչման է հասել նկարահանվելով Բրազիլիայի պողոտա (հեռուստասերիալ)ում, որտեղ մարմնավորել է Ռիտայի կերպարը (դերասանական այդ աշխատանքի համար նա բազմաթիվ մրցանակների է արժանացել): Այնուհետև 2013 թվականին նկարահանվել է Անգին զարդը (հեռուստասերիալ)-ում, որտեղ խաղացել է Պերոլայի դերը, 2015 թվականին՝ Ժամանակից դուրս սերիալում, 2016 թվականին՝ Ազատություն, Ազատություն սերիալում, որտեղ հանդես է եկել երկրորդ պլանի դերի կատարումով։

## Ֆիլմագրություն

## Մրցանակներ և առաջադրումներ

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
*
*
*
* 
* Մել Մայայի կենսագրությունը և նրա մասին նորություններ PurePeople (MSN.br)
* Мел Майя Caras.com կայքում (UOL)

Կատեգորիա:Բրազիլացի դերասանուհիներ
Կատեգորիա:Հեռուստատեսային դերասանուհիներ
Կայա Ռայմոնդ

**Կայա Ռայմոնդ Մարկես** (պորտուգալերեն՝ **Cauã Reymond Marques** (, ), բրազիլացի դերասան։ Տպավորիչ դերակատարումներով հանդես է եկել  *Malhação*, *Cordel Encantado*, *Belíssima*, *Passione*, *A Favorita*, *Avenida Brasil* հեռուստաֆիլմերում ու սերիալներում։ Նրա ծնողները Բրազիլիայում պրոֆեսիոնալ հոգեբաններ են, Կայան ունի հնդկացիական, գերմանական, պորտուգալական, շվեյցարական ծագում։ *Կայա* տարօրինակ անունը նրան տվել է իր մայրը, որը Հիպի է, անունը թարգմանաբար նշանակում է *Արևի որդի*։

1998 թվականին նա իր կարեիրան սկսեց որպես մոդել, ապրել և աշխատել է Ֆրանսիայում։ 2000 թվականին նա ԱՄՆ -ում լավագույն մոդելներից մեկն էր, այնուհետև վերադառնում է Բրազիլիա և սկսում սովորել հոգեբանության կաթոլիկ համալսարանում, և հաճախում է դասերի հանրահայտ դերասանուհի Սուսան Բասթոնի մոտ, 2008 թվականին ըստ սոցիոլոգիական հարցումնների նա ճանաչվել է լավագույն սեքսուալ դերասան։ 2003-2005 թվականներին նա ամուսնացած էր Ալիս Մորայիշի հետ, 2007 թվականին ամուսնացավ Գրազի Մասաֆերրայի հետ, 2012 թվականին նրանք ունեցան դուստր փոքրիկ Սոֆին, խոսակցություններ էին պտտվում, որ զույգը ցանկանում է ամուսնալուծվել և որի պատճառն էր Բրազիլիայի պողոտա (հեռուստասերիալ)ը։ Հայ հանդիսատեսը նրանով հիացավ 2005 թվականին, Արմենիա թվի-ով հեռարձակվող Մեղքի գույնը սերիալում, որտեղ նա մարմնավորում էր Թոուրին։ 

Կայան չի ծխում, չի օգտագործում ալկոհոլ, ունի սև գոտի, զբաղվում է յոգայով։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* 
* 
* 

Կատեգորիա:Բրազիլացի դերասաններ
Կատեգորիա:Բրազիլացի մոդելներ
Կատեգորիա:Հեռուստատեսային դերասաններ
Աշխարհի պետությունների դասակարգում

**Աշխարհի պետությունների դասակարգում**, աշխարհի պետությունների բաժանումն է որոշակի խմբերի՝ ըստ նրանց ընդհանուր հատկանիշների և տարբեր ցուցանիշների։ Դա արվում է պետություններն ավելի հեշտ ուսումնասիրելու նպատակով։ Դասակարգման ցուցանիշները բաժանվում են երկու խոշոր խմբերի՝ քանակական և որակական։ Քանակական ցուցանիշներն են․
# պետության տարածքի մեծությունը
# բնակչության թիվը։
Որակական ցուցանիշներն են․
# պետության կառավարման ձևը,
# վարչատարածքային բաժանումը,
# աշխարհագրական դիրքը,
# սոցիալ-տնտեսական զարգացման մակարդակը,։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Աշխարհագրություն
Բաց սկզբնախաղեր

**Բաց սկզբնախաղեր**, բաց սկզբնախաղերը շախմատի մեջ ամենաշատ օգտագործվող սկզբնախաղերից են։ Այն սկսվում է 1. e2-e4 e7-e5 քայլերով։

Հյուսիսային (դանիական) գամբի ֊1. e2-e4 e7-e5,2. d2-d4 e5:d4,3. c2-c3 d4։c3, 4. Փc4 c3:b2,5.Փ։b2
Հյուսիսային գամբիտը մշակվել է դանիացի տեսաբանների կողմից և կիրառվել սկանդինավյան վարպետների պարտիաներում։ Այն դեպքում, եթե սևերը ձգտում են միայն նյութական առավելության հասնել՝ ի վնաս զարգացման, սպիտակները ուժեղ գրոհ են ստանում։ Ներկայումս սևերի համար գտնված են պաշտպանության հուսալի ուղիներ՝ կապված ակտիվ հակախաղի հետ, օրինակ, 5․․․ d7֊d5,6. Փc4:d5 Ձg8-f6 7. Փd5:f7+ Աe8:f7 8. Թd1:d8 Փf8-b4+ 9. Թd8-d2 Փb4:d2+ 10.Աb1:d2։ Այդ պատճառով էլ հյուսիսային գամբիտի մասսայականությունը խստիվ նվազել է։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Շախմատ
Անդրեա Առնոլդ

**Անդրեա Առնոլդ** (), անգլիացի ռեժիսոր, դերասանուհի։

## Կենսագրություն
Անդրեա Առնոլդը ծնվել է Դարթֆորդում, 1961 թվականին։ Եղել է ընտանիքի չորս երեխաներից ավագը։ Առնոլդը ծնվել է երբ մայրը 16 տարեկան էր, իսկ հայրը՝ 17, և նրանք ամուսնալուծվել են երբ Առնոլդը տակավին երիտասարդ էր։ Մայրը միայնակ է հոգացել ու խնամել չորս երեխաներին, ինչի մասին Առնոլդը հիշատակել է իր «Իշամեղու» կարճամետրաժ ֆիլմում։ Երբ նրան հարցնում են՝ արդյոք դա կենսագրական ֆիլմ է, նա պատասխանում է. «Մեծացել եմ ծառայողի ընտանիքում, կարծում եմ, կհասկանք՝ ինչ թեմաներից եմ գրում»։ Դեռ փոքր հասակից նա գրել է մարդկային կյանքի դառը փորձությունների մասին։ Հարցազրույցներից մեկում նա պատմում է՝ ինչպես է տասը տարեկանում գրել պիես, որտեղ արտահայտել է իր «սարսափը» ստրկավաճառության մասին։ Ավագ դպրոցից նա հեռացավ 16 տարեկանում, երբ որոշեց դառնալ դերասանուհի։ 18 տարեկանում մեկնում է Լոնդոն և աշխատում որպես "No. 73" մանկական հեռուստաներկայացման հաղորդավար և դերասանուհի։ Հետագա 10 տարիները նա աշխատում է հեռուստատեսությունում և շարունակում պատմություններ գրել։ Առնոլդը սովորում է Լոս Անջելեսի ամերիկյան կինո ինստիտուտում և փարձառություն ձեռք բերում կինոարտադրության ասպարեզում։ Կրթությունն ավարտելուց և Բրիտանիա մեկնելուց հետո դուստր է ունենում՝ Կարոլը և հեռուստատեսության համար սկսում է նկարահանել կարճամետրաժ ֆիլմեր։

## Ֆիլմագրություն
### Ֆիլմեր

### Հեռուստատեսություն

## Մրցանակներ, պարգևներ
* 2005 Օսկար լավագույն կարճամետրաժ ֆիլմի համար, «Իշամեղու»
* 2006 Ժյուրիի մրցանակ Կաննի կինոփառատոնում, «Կարմիր ճանապարհ»
* 2007 BAFTA մրցանակ լավագույն սցենարիստի, ռեժիսորի և պրոդյուսերի համար, «Կարմիր ճանապարհ»
* 2009 Բրիտանական անկախ ֆիլմերի մրցանակ բրիտանական անկախ ֆիլմի լավագույն ռեժիսորին, «Ակվարիում»
* 2009 Ժյուրիի մրցանակ Կաննի կինոփառատոնում, «Ակվարիում»
* 2010 BAFTA մրցանակ լավագույն բրիտանական ֆիլմի համար, «Ակվարիում»
* 2011 Բրիտանական թագավորության շքանշան
* 2012 FIPRESCI մրցանակ Ստամբուլի միջազգային կինոփառատոնում, «Մոլեգին հողմերի դարավանդ»
* 2013 Նյու Յորքի կինոփառատոն, ռեզիդենտ ռեժիսոր
* 2015 Սասեկսի համալսարանի պատվավոր կոչում
* 2015 Ֆալմաուֆ համալսարանի մաստերկլաս դասախոս

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* 
* Cannes director urges CCTV debate, BBC News Online, 20 May 2006
* 'I like darkness', *The Guardian*, 18 October 2006
* Cannes Film Festival, Andrea Arnold 
* Wuthering Heights Trailer YouTube
* WASP Trailer- Youtube

Կատեգորիա:BAFTA մրցանակի դափնեկիրներ
Կատեգորիա:Անգլիացի կին գրողներ
Կատեգորիա:Անգլիացի ռեժիսորներ
Կատեգորիա:Բրիտանացի հեռուստատեսային դերասանուհիներ
Գալինա Անդրեևա

**Գալինա Միխայլովնա Անդրեևա**, (, ), խորհրդային և ռուս սոցիալական հոգեբան և սոցիոլոգ։

Ծնվել է 1924 թվականին, Կազանում։ Հայրը եղել է պրոֆեսոր, հոգեբուժության բաժնի ղեկավար։ Մայրն աշխատել է քաղաքային հիվանդանոցում որպես նյարդաբան։ Դպրոցը գերազանց ավարտելով 1941 թ. անմիջապես ընդունվել է Սանկտ-Պետերբուրգի պետական համալսարանի ֆիզիկայի ֆակուլտետը։

Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի Արևելյան ռազմաճակատի (*«[[Հայրենական մեծ պատերազմ (տերմին)|Հայրենական մեծ պատերազմ]]»*, 1941-1945) գործողությունների բռնկվելուն պես 17 տարեկանում կամավոր մեկնել է ռազմաճակատ՝ անմիջապես աշխատանքի անցնելով որպես ռադիոօպերատոր։

Ստացել է զինվորական մրցանակներ Կարմիր աստղ մեդալներ «հերոսական ծառայության համար», « [Հանուն հաղթանակի Գերմանիայում Մեծ Հայրենական պատերազմում 1941—1945 թթ.:

Զորացրվելուց հետո ընդունվել է Մոսկվայի պետական համալսարանի փիլիսոփայության ֆակուլտետ։ Ավարտել է 1950 թ.։ [1965 թ-ին պաշտպանել է դոկտորական ատենախոսություն «Մեթոդական խնդիրները էմպիրիկ սոցիալական հետազոտությունների» 1989 թ-ին արդեն պրոֆեսոր էր ռազմական Մրցանակներ կարգի։

Կարդացել է դասախոսություններ Մոսկվայի պետական համալսարանի Սոցիալական հոգեբանության ամբիոնում «սոցիալ հոգեբանության հոդվածներ», «մեթոդաբանական խնդիրներ», «20-րդ դարի միջազգային հասարակական հոգեբանություն» թեմաներով.։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Մոսկվա քաղաքում մահացածներ
Կատեգորիա:Անձինք այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Մոսկվայի պետական համալսարանի փիլիսոփայության ֆակուլտետի շրջանավարտներ
Կատեգորիա:«Մարտական ծառայությունների համար» մեդալով պարգևատրվածներ
Կատեգորիա:Փիլիսոփայական գիտությունների դոկտորներ
Կատեգորիա:Ռուս սոցիոլոգներ
Կատեգորիա:Ռուս հոգեբաններ
Կատեգորիա:Պատվո շքանշանի ասպետներ (Ռուսաստան)
Կատեգորիա:Հայրենական մեծ պատերազմի մասնակիցներ
Կատեգորիա:Կանայք Երկրորդ համաշխարհային պատերազմում
Կատեգորիա:Մոսկվայի պետական համալսարանի շրջանավարտներ
Կատեգորիա:Մոսկվայի պետական համալսարանի դասախոսներ
Կատեգորիա:Խորհրդային հոգեբաններ
Կատեգորիա:Խորհրդային փիլիսոփաներ
Կատեգորիա:Կին հոգեբաններ
Կատեգորիա:Կին սոցիոլոգներ
Ջոն Գրիշեմ

**Ջոն Ռեյ Գրիշեմ, Կրտ.** (), ամերիկացի գրող, փաստաբան, քաղաքական գործիչ և ակտիվիստ, որ հայտնի է իր հանրաճանաչ իրավաբանական թրիլերներով։ Նրա գրքերը թարգմանված են 42 լեզուներով։

Ջոն Գրիշեմը ավարտել է Միսիսիպիի պետական համալսարանը։ 1981 թվականին նա ընդունվում է Միսիսիպիի իրավաբանական դպրոց համալսարանը։ Նա քրեական իրավաբանի պրակտիկա էր վարում մոտ տասը տարի և ծառայում էր Ներկայացուցիչների պալատում 1984 թվականի հունվարից մինչև 1990 թվականի սեպտեմբեր։ Նա իր առաջին "Սպանելու ժամանակը" վեպը սկսեց 1984 թվականին, որը հրատարակվեց 1989 թվականի հունիսին։

2012 թվականին արդեն, նրա գրքերը աշխարհով մեկ վաճառվել էին ավելի քան 275 միլիոն օրինակ։  Գրիշեմը Galaxy British Book մրցանակի հաղթող է, նա երեք հեղինակներից մեկն է, ում գրքի առաջին հրատարակությունը վաճառվել է 2 միլիոն օրինակ։

Գրիշեմի առաջին Ֆիրմա (1991) բեստսելլերը վաճառվեց ավելի քան յոթ միլիոն օրինակ։ 1993 թվականին համանուն անվանմամբ ֆիլմ նկարահանվեց, Թոմ Քրուզը գլխավոր դերում, իսկ 2012 թվականին հեռուստասերիալ թողարկվեց, որ շարունակում է փաստաբան Միտչել Մակդիրի և նրա ընտանիքի պատմությունը ֆիլմի և վեպի իրադարձություններից 10 տարի անց։ Նրա վեպերից ութը նույնպես փոխարկվել են խաղարկային ֆիլմերի՝  *The Chamber*, *The Client*, *A Painted House*, *The Pelican Brief*, *Skipping Christmas*, *The Rainmaker*, *The Runaway Jury*, and *A Time to Kill*. Նրա գրքերը թարգմանված են աշխարհի 42 լեզուներով։.

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:20-րդ դարի ամերիկացի վիպասաններ
Կատեգորիա:20-րդ դարի ամերիկացի տղամարդ գրողներ
Կատեգորիա:20-րդ դարի ամերիկացի քաղաքական գործիչներ
Կատեգորիա:21-րդ դարի ամերիկացի վիպասաններ
Կատեգորիա:21-րդ դարի ամերիկացի տղամարդ գրողներ
Կատեգորիա:ԱՄՆ-ի դեմոկրատական կուսակցության անդամներ
Կատեգորիա:ԱՄՆ-ի քաղաքական գործիչներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի գրողներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի կինոպրոդյուսերներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի մանկագիրներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի սցենարիստներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի տղամարդ վիպասաններ
Կատեգորիա:Ամերիկացի փաստաբաններ
Կատեգորիա:Միսիսիպիի համալսարանի շրջանավարտներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի միսիոներներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի դետեկտիվ ժանրի գրողներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի իրավաբաններ
Ալեքսանդր Պուշկինի կիսանդրի (Թբիլիսի)

**Ալեքսանդր Պուշկինի կիսանդրի**, Ալեքսանդր Պուշկինի կիսանդրին Թբիլիսիի Ազատության հրապարակում։

## Նկարագրություն
Կիսանդրին տեղադրվել է 1892 թվականի մայիսի 25-ին։ Եղել է Ալեքսանդր Պուշկինին նվիրված հինգերորդ հուշարձանը Մոսկվայի, Սանկտ Պետերբուրգի, Օդեսայի և Քիշնևի հուշարձաններից հետո։ Հուշարձանը տեղադրվել է Երևանյան հրապարակի այն վայրում, որտեղ ժամանակին շրջել է Պուշկինը։

## Հեղինակ
Քանդակագործ՝ Ֆելիքս Խոդորովիչ

## Տես նաև
* Հուշարձաններ նվիրված Ալեքսանդր Պուշկինին 
* Ալեքսանդր Պուշկինի հուշարձան (Սանկտ Պետերբուրգ)
* Ալեքսանդր Պուշկինի կիսանդրի (Երևան)
* Ալեքսանդր Պուշկինի հուշարձան (Մոսկվա)
* Ալեքսանդր Պուշկինի հուշարձան (Բրյուսել)

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Monument of Alexander Pushkin / ალექსანდრე პუშკინის ძეგლი, თბილისი

Կատեգորիա:Թբիլիսիի հուշարձաններ
Կատեգորիա:Ալեքսանդր Պուշկինի հուշարձաններ
Ջուրղայի վահանը

**Ջուրղայի վահանը** (), 1944 թվականին Թբիլիսիի կինոստուդիայում նկարահանված գեղարվեստական ֆիլմ, ֆիլմ-համերգ։ Արժանացել է Ստալինյան առաջին աստիճանի մրցանակի (1950)։ Ֆիլմի երաժշտությունը գրել է Դիմիտրի Արակիշվիլին։

## Սյուժե
Ֆիլմի գործողությունները կատարվում են Կովկասում Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի ժամանակ։ Ռազմաճակատ մեկնելիս մարտիկները կանգ են առնում կիսավեր մի ամրոցում։ Այնտեղ նրանք լսում են լեգենդը մեծն ասպետ Ջուրգայի մասին, ով ապրել է այդ ամրոցում։ Լեգենդի հերոսը կենդանանում է և մարտիկներին օգնում հաղթել։

## Դերերում
* Քեթևան Ջափարիձե - *դերասանուհի*
* Մեդեա Ջափարիձե - *Էթերի*
* Նուցա Միկելաձե - *1-ին աղջիկ*
* Դուդուխանա Ցերոձե - *2-րդ աղջիկ*
* Դավիթ Բադրիձե - *լեյտենանտ և իսպանացի հյուր*
* Դավիթ Գամրեկելի - *Ջուրգայ*
* Միխայիլ Գրիշկո - *կապիտան*
* Ալեքսանդր Ապխաիձե
* Ջանո Բագրատիոնի- *հյուր*
* Ելենա Գվարամաձե - *հյուր*
* Գրիգորի Գրիգորաշվիլի - *Մամուկա/Ցագալա*
* Կոտե Դաուշվիլի
* Պյոտր Մարսկի
* Վախթանգ Չաբուկիանի - *հեծյալ*
* Նիկոլայ Չաստի
* Գեորգի Գելովանի - *էպիզոդ*
* Իրակլի Կոկրաշվիլի - *էպիզոդ*
* Իլյա Մամպորիա - *էպիզոդ*
* Կիրիլե Մաչարաձե - *էպիզոդ*
* Իրակլի Նիժարաձե - *էպիզոդ*
* Զաալ Տերիշվիլի- *էպիզոդ*
* Շալվա Խուսկիլաձե- *էպիզոդ*
* Դավիթ Չխեիձե- *էպիզոդ*
* Չիտոլիա Չխեիձե - *էպիզոդ*

## Նկարահանող անձնակազմ
* Ռեժիսորներ՝ Սեմյոն Դոլիձե, Դավիթ Ռոնդելի
* Սցենարի հեղինակներ՝ Սեմյոն Դոլիձե, Դավիթ Ռոնդելի
* Օպերատորներ՝ Կոնստանտին Կուզնեցով, Անտոն Պոլիկևիչ
* Կոմպոզիտորներ՝ Անդրեյ Բալանչիվաձե, Գրիգորի Կիլաձե 
* Նկարիչներ՝ Եվգենի Մաչավարիանի, Ռոման Սուտա
* Ֆիլմի տնօրեն՝ Վ. Չիչինաձե

## Աղբյուրներ
* «Ջուրգայի վահանը» ֆիլմը Internet Movie Database կայքում
* «Ջուրգայի վահանը» ֆիլմը kinopoisk.ru կայքում

## Արտաքին հղումներ
* «Ջուրգայի վահանը» ֆիլմը ՅուԹյուբ կայքում
* «Ջուրգայի վահանը» 

Կատեգորիա:1940-ականների ռուսերեն ֆիլմեր
Կատեգորիա:1944 ֆիլմեր
Կատեգորիա:«Վրացֆիլմ» ստուդիայի ֆիլմեր
Կատեգորիա:Դավիթ Ռոնդելիի ֆիլմեր
Կատեգորիա:Խորհրդային ֆիլմեր
Կատեգորիա:Սեմյոն Դոլիձեի ֆիլմեր
Կատեգորիա:Վրացական ֆիլմեր
Կատեգորիա:Վրացերեն ֆիլմեր
Էլեկտրաշարժ ուժ

**էլեկտրաշարժ ուժ (ԷԼՇՈՒ)**, սկալյար ֆիզիկական մեծություն, բնութագրվում է հաղորդիչ փակ կոնտուրով միավոր լիցքի տեղափոխման համար կողմնակի ուժերի (լիցքավորված մասնիկներն ուղղորդված շարժման մեջ դնող, դրական և բացասական լիցքերն իրարից անջատող, ոչ էլեկտրաստատիկ բնույթի ուժեր) կատարած աշխատանքով։ Հավասար է էլեկտրական շղթայի արտաքին և ներքին տեղամասերի լարման անկումների հանրահաշվական գումարին։

Էլշու-ն թվապես հավասար է այն աշխատանքին, որ կատարում են կողմնակի ուժերը միավոր դրական լիցքն ամբողջ փակ շղթայով տեղափոխելիս՝
:\boldsymbol	\varepsilon= \frac{A_1}{\Delta q}
որտեղ \boldsymbol	A_1 -ը կողմնակի ուժերի կատարած աշխատանքն է։

Քանի որ փակ շղթայով ստացիոնար էլեկտրական դաշտի աշխատանքը 0 է, ապա կարելի է ասել, որ կողմնակի ուժերը աշխատանք են կատարում ոչ թե ամբողջ շղթայում, այլ միայն հոսանքի աղբյուրի ներսում։ Ուստի էլեկտրաշարժ ուժ հասկացությամբ կարելի է բնութագրել նաև հոսանքի աղբյուրները։ Գալվանական տարրի էլեկտրաշարժ ուժը օրինակ բնութագրում է այն աշխատանքը, որ կատարում են քիմիական բնույթի կողմնակի ուժերը միավոր դրական լիցքը գալվանական տարրի ներսում աղբյուրի բացասական բևեռից դեպի դրական բևեռ տեղափոխելիս։

Էլշու-ի առաջացման հիմքում ընկած է էներգիայի փոխակերպման (մեխանիկական, քիմիական, ջերմային էներգիայի փոխակերպումը էլեկտրականի) երևույթը։

Էլեկտրաշարժ ուժը Միավորների միջազգային համակարգում չափվում է վոլտերով։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Էլեկտրականություն
Կատեգորիա:Ֆիզիկական մեծություններ
Օռլեանի Տիրամայր

«**Օռլեանի տան Տիրամայրը**»(фр. *La Madone de la maison d'Orléans*)- ոչ մեծ տիրամայր Շանտիի կալվածքի Օռլեանի տուն հավաքածուից, վերաբերում է Ռաֆայելի գործունեության ֆլորենցյան շրջանին(մոտ.1507 թ.)։ Վարկածներից մեկի համաձայն նկարվել է Ուրբինյան դուքս Գվադոբալդո Մոնտեֆելտրոյի պատվերով «Տիրամայրը անմորուս Իոսիֆի հետ» և «Տիրամայրը կանաչների մեջ» կտավների հետ միևնույն ժամանակ։

## Պատմություն
XVI դարի սկզբին գտնվել է Սավոյի դուքս Կարլ III-ի հավաքածուում, որտեղից մի քանի անգամ կրկնօրինակել է նկարիչ Ջովանի Մարտինո Սպանիոտին։ Գեղարվեստի տեսակետից զիջելով Ֆլորենցիա քաղաքին՝ Թուրինում Ռաֆայելի կտավները համարվում էին արտասովոր և վայելում էին զարմանալի հաջողություն։ Սավոյի այրիացած դքսուհի Քրիստինա Ֆրանսուհու հավաքածուում արդեն հաշվվում էին Ռաֆայելի 4 աշխատանքներ։ 1647 թ. դրանք գողացվել էին ամրոցից։ Նկարի հետքերը նորից հայտվում են 1729 թ. Պիեր Կրոզայի պատվիրած էստամպների (փորագրանկարների արտատիպ) կատալոգում, որտեղ նկարի սեփականատեր նշված է եպիսկոպոս Պամյեն (), ով ավելի ուշ այն վաճառել է թագավորության ժամանակավոր կառավարիչ Ֆիլիպ Օռլեանին։ Նկարը զարդարում էր Պալե-Ռոյալ ()ամրոցի ինտերիերը մինչև 1791 թ., երբ Ֆիլիպ Էտալիտեն հսկայական պարտքերը փակելու համար բանկիր Էդուարդ դե Վալկին վաճառել է նախնիներից ժառանգած իտալացի հռչակավոր նկարիչների աշխատանքները։ Սակայն 7 տարի անց նրա զարմիկ Լոմբորդ դե Մերվիլը հավաքածուն վաճառել է Լոնդոնում։ Աճուրդի արդյունքում ամբողջ հավաքածուն ձեռք է բերել այդ առիթով միացած անգլիական լորդեր Բրիջուոտերներին, Գաուերներին, Կարլեյլներին, սակայն «Օռլեանի տան Տիրամայրը» անմիջապես ուղարկվել է վերավաճառքի։ 
Անցնելով մի քանի բելգիական և ֆրանսիական կոլեկցիոներների ձեռքով (ներառյալ մարքիզուհի Ագվադոն)` «Օռլեանի տան Տիրամայրը» 1869 թ.-ին գնվել է դուքս Հենրիխ Օռլեանի (Օմարիի դուքսը) կողմից, ով այն տեղավորել է Շանտիի իր կալվածքում՝ Ռաֆայելի մյուս աշխատանքների կողքին՝ «Երեք գեղուհիները»,«Շղարշով Տիամայրը» («Տիրամայր Լորետոն»)։

## Նկարագրություն
Ի տարբերություն Ռաֆայելի աշխատանքներ մեծ մասի՝ Տիրամայրը պատկերված է ոչ թե բնանկարի ֆոնի վրա, այլ ընտանեկան նեղ միջավայրում, ուր թույլ լուսավորության պատճառով հազիվ նկատելի են դարակներ, որոնց վրա շարված են դեղանյութերով տարաներ։ Ռաֆայելի համար այսքան անսովոր ինտերիերը կարող է բացատրվել Յան վան Էյկի «Սուրբ Իերոնիմը» կտավի ազդեցությամբ, որտեղ թորանոթները և փորձանոթները մեկնաբանվում են այլաբանորեն։ Ռաֆայելը Վան Էյկի նկարը կարող էր տեսած լինել Մեդիչիների հավաքույթին։ Մարիամի եռագույն հանդերձը լավ հայտնի էր Ռաֆայելի այլ գործերից(օրինակ՝ «Հիասքանչ այգեգործուհին»)։ Մանկան անկյունային դիրքը բավականին անսովոր է, իսկ նրա գլուխը ունի նմանություն Միքելանջելոյի պատկերած մանուկների հետ (օրինակ՝«Տիրամայրը Բրյուգեից»), իսկ Տիրամոր մազերի ձևը մոտ է «Միաեղջյուրով կինը» կտավի հերոսուհու սանրվածքին։

## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն
* Pierluigi De Vecchi. *Raffaello*. Rizzoli, Milano 1975.
* Paolo Franzese. *Raffaello*. Mondadori Arte, Milano 2008.

Կատեգորիա:Ռաֆայել Սանտիի նկարներ
Կատեգորիա:1507 նկարներ
Կատեգորիա:Կոնդե թանգարանի նկարներ
Արսեն Ղազարյան

**Արսեն Վարդգեսի Ղազարյան** (), ազատամարտիկ։

## Կենսագրություն
Ծնվել է 1972 թվականի մարտի 30-ին Հայաստանի Կոտայքի մարզի Մեղրաձոր գյուղում։ 1989 թվականին ավարտել է Հրազդանի Հակոբ Պարոնյանի անվան թիվ 12 միջնակարգ դպրոցը։

1990 թվականին ընդունվել է Երևանի պետական համալսարանի մաթեմատիկայի ֆակուլտետ։ Անմասն չմնալով Արցախի ազատագրման պայքարից՝ 1992 թվականի նոյեմբերին Ստեփանակերտում կամավոր մտնում է սակրավորների վաշտ, որտեղ որոշ ժամանակ անց նրան վստահում են դասակի հրամանատարությունը և շնորհում լեյտենանտի կոչում։ 1992 թվականի դեկտեմբերին մասնակցում է Բերձորի (Լաչին) Ֆինգա բարձունքի վերագրավմանը, իսկ 1993 թվականի փետրվարի 5-ին՝ Կիչան, Չլդրան գյուղերի մատույցների գործողություններին, վիրավորվում է ոտքից, կարճ ժամանակ անց ապաքինվում և կրկին մեկնում ճակատ։

1993 թվականի մարտի վերջին Արսեն Ղազարյանը մասնակցում է Քարվաճառի գործողություններին, հունիսի 14-ին՝ Մարտակերտ քաղաքի, հուլիսին՝ Աղդամի ազատագրմանը, իսկ օգոստոսին արդեն մարտնչում է Հադրութի տարածաշրջանի գյուղերի ազատագրման համար։ Վիրավորվելով թևից՝ երկրորդ անգամ թողնում է մարտի դաշտը, ապա ապաքինվելով՝ վերադառնում։ Ստեփանակերտի գնդի հրամանատարությունը, տեսնելով Արսեն Ղազարյանի աննկուն կամքը, անսահման խիզախությունն ու հայրենասիրությունը, նրան նշանակում է սակրավորների վաշտի հրամանատար՝ շնորհելով ավագ լեյտենանտի կոչում։

1993 թվականի դեկտեմբերի 29-ին՝ Բոյահմեդլի, Փափրավենդ, Քենգերլի գյուղերի ազատագրման ժամանակ վիրավորվում է երրորդ անգամ(գլխից)։ Ապաքինվելուց հետո՝ 1994 թվականի հունվարի 7-ին մասնակցում է Ֆիզուլու շրջանի ազատագրմանը, իսկ հունվարի 15-ից՝ Մարտակերտի և Քարվաճառի ուղղությամբ թշնամու հարձակումների կասեցմանը, նույն թվականի մարտից՝ Հորադիզի պաշտպանական մարտերին։

1994 թվականի մարտի 30-ին նրան շնորհվում է կապիտանի կոչում, միաժամանակ պարգևատրվում է Փառքի 2-րդ աստիճանի շքանշանով։

1994 թվականի ապրիլի 10-ից ԼՂՀ ինքնապաշտպանական ուժերը վերսկսում են Մարտակերտի շրջանի՝ թշնամու գրաված գյուղերի ազատագրումը։ Նա վերստին առաջին շարքերում էր։ Մասնակցում է Շոթլանլու, Նամբիլի, Ումութլու, Յարմջա, Սեյսուլան գյուղերի ազատագրմանը։

Հենց այս մարտերի ժամանակ էլ 1994 թվականի մայիսի 10-ին Մարտակերտի շրջանի Սեյսուլան գյուղի ազատագրման ժամանակ զոհվում է։

Նրա աճյունն ամփոփված է հայրենի Մեղրաձորի գերեզմանատանը։

## Պարգևներ
Զորամասի հրամանատարությունը, բարձր գնահատելով հայրենիքին մատուցած կապիտան Արսեն Ղազարյանի ծառայությունները, նրան ներկայացնում է պարգևատրման։ ԼՂՀ Գերագույն խորհրդի նախագահության 1994 թվականի թիվ 0376-1 որոշմամբ հայրենիքի պաշտպանության գործում ցուցաբերած ակնառու խիզախության և անձնական արիության համար Ա. Ղազարյանը հետմահու պարգևատրվել է Մարտական խաչ 2-րդ աստիճանի շքանշանով։

ՀՀ նախագահի 2002 թվականի հունիսի 1-ի ՆՀ 1106 հրամանագրով հայրենիքի սահմանները պաշտպանելիս ցուցաբերած անձնազոհության և խիզախության համար հետմահու պարգևատրվել է Արիության մեդալով։

2008 թվականի մարտին ԵՊՀ մաթեմատիկայի և մեխանիկայի ֆակուլտետի լսարաններից մեկն անվանակոչվել է Արսեն Ղազարյանի անվամբ։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:1972 ծնունդներ
Կատեգորիա:1994 մահեր
Կատեգորիա:Արցախյան պատերազմի մասնակիցներ հայկական կողմից
Գրիշա Սահակյան

**Գրիշա Հարությունի Սահակյան** (), հայ բեմանկարիչ։ ՀՀ մշակույթի վաստակավոր գործիչ (2006)։

Գեղանկարիչ, բեմանկարիչ Հարություն Սահակյանի որդին։

## Կենսագրություն
Գրիշա Սահակյանը ծնվել է Լենինականում։ Սովորել է Սերգեյ Մերկուրովի անվան նկարչական դպրոցում, 1961-1965 թվականներին՝ Երևանի Փանոս Թերլեմեզյանի անվան գեղարվեստի ուսումնարանում, 1967-1974 թվականներին՝ Երևանի գեղարվեստա-թատերական ինստիտուտում։ Ուման հետ համատեղ 1967-1979 թվականներին եղել է ինստիտուտի ուսումնական թատրոնի գլխավոր նկարիչը։ 1973-1979 թվականներին նշանակվել է Արտաշատի Ամո Խարազյանի անվան, 1979 թվականից՝ Երևանի Հակոբ Պարոնյանի անվան երաժշտական կոմեդիայի պետական թատրոնի գլխավոր նկարիչ։

1970-ականներին ձևավորումներ է արել Ստեփանակերտի պետական թատրոնում։ 1984 թվականից եղել է Հայաստանի նկարիչների և թատերական գործիչների միությունների անդամ։ 1986 թվականին նշանակվել է Երևանի Պատանի հանդիսատեսի թատրոնի գլխավոր նկարիչ։ Երկար տարիներ դասավանդել է Երևանի թատրոնի և կինոյի պետական ինստիտուտում` ղեկավարելով բեմանկարչության բաժինը, 2000 թվականից` պրոֆեսոր։

1980-ականներին ձևավորել է մի քանի տասնյակ հեռուստաներկայացումներ։ Ձևավորած ներկայացումներից են` 
* Ժիրայր Անանյան - «Տաքսի, տաքսի»
* Մ. Դարվաշ - «Միայն քեզ եմ սիրում»
* Է. ԴեՖիլիպո - «Չեմ վճարի»
* Ա. Պապայան - «Արևը ձեզ հետ»
* Գ. Տեր-Գրիգորյան - «Զգուշացեք, նա դեռ կա»
* Ա. Այվազյան, Հ. Պարոնյան - «Ատամնաբույժն արևելյան»
* Ա. Պապայան - «Մեծ հարսանիք»
* Ժ. Հարությունյան - «Բախտավոր մարդիկ»
* Վ. Սոլոգուբ - «Քնքուշ սրտից պատուհաս»
* Ժ. Անանյան - «Տեր, մի թող մեզ անտեր»
* Գ. Սունդուկյան - «Խաթաբալա»
* Դ. Ֆսաֆաս - «Պահանջվում է ստախոս»
* Է. ԴեՖիլիպո - «Ֆիլումենա Մարտուրանո»

Նկարչական ձևավորումներ է արել Հայաստանի բոլոր թատրոններում՝
*Երևանի Ալեքսանդր Սպենդիարյանի անվան օպերայի և բալետի ակադեմիական թատրոնում`
* «Անուշ»
* «Արշակ Երկրորդ»

Նկարչական ձևավորումներ է իրականացրել նաև Մոսկվայում, Վիլնյուսում, Մախաչկալայում, Դոնի Ռոստովում, Կաստրամայում և այլուր։

Նրա մի շարք նկարներ տեղ են գտել աշխարհի տարբեր պատկերասրահներում և մասնավոր հավաքածուներում։

## Անհատական ցուցահանդեսներ
Ունեցել է անհատական ցուցահանդեսներ՝
* Երևանում (1968, 1971, 1985) 
* Մոսկվայում (1988, 1998)
* Փարիզում, Լոնդոնում (1990)
* Վարշավայում (1991)
* Դոնի-Ռոստովում (1992)
* Կաստրամայում (1998)
* Բուլղարիայում (1999)

## Մրցանակներ և կոչումներ
* ՀԹԳՄ «Արտավազդ» մրցանակ լավագույն բեմանկարչական աշխատանքի համար, 2006,2010
* Հայաստանի Հանրապետության մշակույթի վաստակավոր գործիչ, 2006

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:1947 ծնունդներ
Կատեգորիա:2010 մահեր
Կատեգորիա:Երևանի պետական գեղարվեստաթատերական ինստիտուտի շրջանավարտներ
Կատեգորիա:ՀՀ մշակույթի վաստակավոր գործիչներ
Կատեգորիա:Հայ բեմանկարիչներ
Կատեգորիա:Հոկտեմբերի 30 ծնունդներ
Կատեգորիա:Օգոստոսի 25 մահեր
Իշկաթնուկ տիրուկալի

**Իշկաթնուկ տիրուկալի** (), բազմամյա ծառանման բույս։

## Տարածվածություն
Լայնորեն տարածված է Հյուսիս-Արևելյան, Կենտրոնական և Հարավային Աֆրիկայում, ինչպես նաև Արաբական թերակղզում։ Ժամանակին ներմուծվել է բազմաթիվ այլ արևադարձային երկրներ։ Իշկաթնուկ տիրուկալիի հնդկական ծագման վարկածը կասկածելի է։ Հնդկաստանում այն աճում է չոր կլիմա ունեցող շրջաններում և հաճախ օգտագործվում է որպես խոշոր եղջերավորների կեր ու կենդանի ցանկապատ։

## Ձևաբանություն
Խիստ ճուղավորված, ծառանման, 5-9 մետր բարձրության հասնող սուկուլենտ բույս է՝ գլանաձև, հարթ, կանաչ, 5-7 մմ հաստությամբ ճուղերով։ Հիմնականում գագաթներին աճող, թափվող տերևներն ունեն 6-12 մմ երկարություն, 1-1,5 մմ լայնք։ Ֆոտոսինթեզն հիմնականում իրականացվում է ճուղերում։ Ծաղիկները մանր են, դեղին գույնի։

## Հատկություններ
Բույսի թանձր կաթի նման հյութը թունավոր է և կարող է մաշկի լուրջ այրվացքներ առաջացնել։ Աչքերի մեջ ընկնելիս կարող է սուր ցավ և մինչև 7 օր տևողությամբ կուրություն առաջացնել։ Եթե բույսի հյութը մտել է աչքի մեջ, աչքը պետք է 15 րոպե լվալ ջրով և դիմել բժիշկի։ Այրվածքների նշանները կարող են երևալ ավելի քան 12 ժամ անց։ Բույսի հյութը խմելու դեպքում, կարելի է ստանալ շուրթերի, բերանի և լեզվի այրվածքներ։ Գրանցվել են նաև մահացու դեպքեր։

## Էկոլոգիա
Իշկաթնուկ տիրուկալիի պտուղները ուտում են կապիկները և այլ կենդանիներ։

## Կիրառում
Հայաստանում Իշկաթնուկ տիրուկալին կարող է աճեցվել որպես սենյակային բույս, բայց այդ պայմաններում այն չի ծաղկի կամ պտղաբերի։
Նախկինում այս բույսն ուներ որոշակի արտադրական նշանակություն. հյութից բնական կաուչուկ էին ստանում։ Քիմիկոս Մելվին Կելվինը (**Melvin Ellis Calvin)** ժամանակին առաջարկել է բույսի հյութից վերամշակմամբ նավթ ստանալ։ Այդ առաջարկը հրապուրում էր այնքանով, որ Իշկաթնուկ տիրուկալին կարող է աճել հացահատիկային կուլտուրաների մշակման համար անպիտան հողերում։ Կելվինը հաշվել էր, որ 1 ակր հողից (4046.86 ք.մ.) հնարավոր կլինի ստանալ 10-50 տակար (1589,87-7949,36 լիտր) նավթ։
20-րդ դարի 80-ական թվականներին բրազիլական «Պետրոբռաս» (Petrobras) ընկերությունը Կելվինի գաղափարի փորձարկումներ արեց։

### Կիրառում բժշկությունում
Իշկաթնուկ տիրուկալին որոշ երկրներում (Բրազիլիա, Հնդկաստան, Ինդոնեզիա, Մալազիա), առանց շոշափելի արդյունքների օգտագործվել է ոչ ավանդական բժշկությունում՝ քաղցկեղի և այլ ուռուցքների բուժման նպատակով։


Image:Euphorbia tirucalli Blanco1.210b.png|Habit
Image:Euphorbia tirucalli 'Sticks on Fire' Plant 3264px.jpg|'Sticks-on-fire'
Image:Euphorbia tirucalli, Flora of Tanzania 4532 Nevit.jpg|Մեծ ծառ Տանզանիայում
Image:Euphorbiatirucalli.jpg|Տերևները
Image:Euphorbia tirucalli 003.JPG|Ծաղիկները
Image:Euphorbia tirucalli 0005.jpg|Պտուղները


## Գրականություն
* 
* 

## Արտաքին հղումներ
* Комнатные растения: молочай
* Комнатные растения и цветы: молочай

Կատեգորիա:1753 թվականին նկարագրված բույսեր
Կատեգորիա:Աֆրիկայի բուսականություն
Կատեգորիա:Թունավոր բույսեր
Երբ ծաղկեց նշենին

**Երբ ծաղկեց նշենին** (), 1972 թվականին «Վրացֆիլմ» կինոստուդիայում նկարահանված գեղարվեստական ֆիլմ, քրեական դրամա։

## Սյուժե
Տասներորդ դասարանցի Զուրան դառնում է ավտովթարի պատճառ, որում զոհվում է նրա ընկերը։ Զուրայի հարազատները փորձում են փաստերը դասավորել այնպես, որ ապացուցվի, թե պատահարի պատճառը զոհված տղան է. նրանք զոհված տղայի տատին համոզում են ցուցմունք տալ, թե իբր իր թոռն է վարել մեքենան։ Սակայն Զուրան ուզում է ազնվությամբ պատասխանատվություն կրել իր արարքների համար։

## Դերերում
* Սեսիլիա Թաղաիշվիլի
* Զուրաբ Ղիփշիձե – *Զուրա*
* Դավիթ Աբաշիձե – *Նիկի*
* Նոդար Մգալոբլիշվիլի

## Նկարահանող խումբ
* Ռեժիսորներ՝ Լանա Ղողոբերիձե
* Սցենարի հեղինակներ՝ Զաիրա Արսենիշվիլի, Լանա Ղողոբերիձե
* Կոմպոզիտոր՝ Գիա Կանչելի
* Օպերատոր՝ Գեորգի Չելիձե

## Փաստեր
* Ֆիլմի գրախոսականն ընդգրկվել է Սերգեյ Կուդրյավցևի «3500 կինոգրախոսություններ» () գրքում։

## Ծանոթագրություններ

## Աղբյուրներ
* «Երբ ծաղկեց նշենին» ֆիլմը kino-teatr.ru կայքում

## Արտաքին հղումներ
* «Երբ ծաղկեց նշենին»  ֆիլմը Russiancinema կայքում
* 
* «Երբ ծաղկեց նշենին» ֆիլմը kinopoisk.ru կայքում
* «Երբ ծաղկեց նշենին» ֆիլմը ՅուԹյուբ կայքում

Կատեգորիա:1970-ականների ռուսերեն ֆիլմեր
Կատեգորիա:1972 ֆիլմեր
Կատեգորիա:«Վրացֆիլմ» ստուդիայի ֆիլմեր
Կատեգորիա:Լանա Ղողոբերիձեի ֆիլմեր
Կատեգորիա:Խորհրդային դրամա ֆիլմեր
Կատեգորիա:Խորհրդային ֆիլմեր
Կատեգորիա:Վրացական ֆիլմեր
Կատեգորիա:Վրացերեն ֆիլմեր
Անադիա

**Անադիա** (; []), Պորտուգալիայում գտնվող քաղաք, միաժամանակ համարվում է Ավեյրու մունիցիպալիտետի կենտրոններից մեկը։ Մտնում է նաև Պորտուգալիայի ամուր քաղաքական ագլոմերացիայի (Մեծ Ավեյրու)-ի կազմի մեջ։ Հին վարչական բաժանմամբ մտել է Բեյրա-Լիտորալ նահանգի կազմի մեջ։ Բնակչության թիվը հասնում է 3,0 հազար մարդու (քաղաքում) և 31,7 հազար մարդ (մունիցիպալիտետում)։ Մակերեսը կազմում է 216,60 կմ²։

Քաղաքի հովանավորողը համարվում է Սան-Պաիուն։

## Աշխարհագրական դիրք

Քաղաքը գտնվում է 29 կմ դեպի հարավ-արևելք Ավեյրու քաղաքից։

Մունիցիպալիտետը գտնվում է.
* Դեպի հյուսիս — Ագեդա մունիցիպալիտետից
* Դեպի արևելք — Մորտագուա մունիցիպալիտետից
* Դեպի հարավ — Մեալյադա,Կանտանեդե մունիցիպալիտետներից
* Դեպի արևմուտք — Կանտանեդե մունիցիպալիտետից
* Դեպի հյուսիս-արևմուտք — Օլիվեյրա դու Բայրու

## Պատմություն
Քաղաքը հիմնադրվել է 1514 թվականին։

## Բնակչություն

## Մունիցիպալիտետի կազմը
Մունիցիպալիտետի կազմի մեջ մտնում են հետևյալ շրջանները.

# Ագին
# Ամորեյրա դա Գանդարա
# Անկաշ
# Արկուշ
# Ավելանշ դե Կամինյու
# Ավելանշ դե Սիմա
# Մոգոֆորեշ
# Մոյտա
# Պարեդեշ դու Բայրու
# Սանգալյուշ
# Սան Լորենսու դու Բայրու
# Տամենգուշ
# Վիլա Նովա դե Մոնսարրուշ
# Վիլարինյու դու Բայրու
# Օյշ դու Բայրու

Կատեգորիա:Ավեյրու շրջանի մունիցիպալիտետներ
Ռոբերտա Ռոդրիգես

մինի|Ռոբերտա Ռոդրիգեսը հիփ-հոփ խմբում
**Ռոբերտա Սանտյագո Լակերդա Մատտոս** (, ), բրազիլացի դերասանուհի, մոդել, երգչուհի հիփ հոփ ոճի *Melanina Carioca* երաժշտախմբում։

Ծնվել և մեծացել է Ռիո դե Ժանեյրոյի Վիդիգալ կոչվող հանցագործների և աղքատների ետնախորշում։ 16 տարեկանից մասնակցել է թատերական ներկայացնումնների` անդամակցելով *Nós do Morro* թատերախմբին։ 2002 թվականը Ռոբերտայի համար շրջադարձային եղավ. աղքատ աղջնակին հրավիրեցին նկարահանվելու Աստծո քաղաքը (ֆիլմ, 2002) ֆիլմում, այդ նույն տարում նրան հրավիրեցին նկարահանվելու ևս 3 ֆիլմերում, իսկ 2003 թվականին աշխարհահռչակ Ռեդե Գլոբոն նրան աշխատանքի վերցրեց։ 2014 թվականին նա նկարահանվեց Ես քեզ սիրում եմ,Ռիո հոլիվուդյան ֆիլմում, 2012 թվականին Ռեդե Գլոբոյի արտադրած Խիզախ Կինը սերիալում մարմնավորեց Մարիա Վանուբիայի դերը, որից հետո ստացավ «Միջազգային կին» մականունը։

## Հատընտիր ֆիլմագրություն
**City of God* (2002)
**City of Men* (2002–2005)
**Mulheres Apaixonadas* (2003)
**Cabocla* (2004)
**Paraíso Tropical* (2007)
**Insensato Coração* (2011)
**Salve Jorge* (2012–2013)
**City of God – 10 Years Later]]* (2013)
**Rio, I Love You* (2014)
**A Regra do Jogo* (2015-2016)
**Sob Pressão* (2020)

## Սկավառակագրություն
* Melanina Carioca (Rodrigues is part of the hip hop group including actors Jonathan Haagensen and Marcello Melo Jr.)

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
*

Կատեգորիա:1982 ծնունդներ
Կատեգորիա:Բրազիլացի դերասանուհիներ
Կատեգորիա:Բրազիլացի երգիչներ
Կատեգորիա:Բրազիլացի մոդելներ
Կատեգորիա:Հոկտեմբերի 20 ծնունդներ
Կատեգորիա:Պարուհիներ
Ռիչարդ Լի Բայերս

**Ռիչարդ Լի Բայերս** (; ), ամերիկացի վիպագիր, ֆենտեզի և սարսափ ոճերով ստեղծագործող գրող։ Նրա հիմնական նովելները ֆանտաստիկ ոճով են։

## Կենսագրություն
Ռիչարդ Լի Բայերսը ծնվել է 1950 թվականի սեպտեմբերի 12-ին, ԱՄՆ-ի Կոլումբուս քաղաքում։ Նա իր կրթությունը ստացել է հոգեբանության ոլորտում։ Հոգեբանության ոլորտում ստացել է մագիստրոսի աստիճան։ Մոտ տասը տարի նա աշխատել է հոգեբուժական հաստատությունում, սակայն հետո որոշում է դադարեցնել այդ աշխատանքը։ Աշխատանքը դադարեցնելուց հետո իր ուժերը փորձում է գրականության ոլորտում։ Նա արդեն 1987 թվականին դառնում է պրոֆեսիոնալ գրող։ Նա իր ուժերը փորձում էր առաջինը սարսափ ժանրի մեջ։ Ռիչարդը նաև սուսերամարտիկ է։

Նա հեղինակ է ավելի քան քառասուն ֆանտազիա և սարսափ վեպերի։ Նշանակալի գրքերն են. «Deathward» (1988), «Fright Line» (1989), «The Vampire’s Apprentice» (1991), «Dark Fortune» (1992), «Dead Time» (1992)։

Ներկայումս Ռիչարդն ապրում է ԱՄՆ-ի Ֆլորիդա նահանգի Հիլսբորո շրջան Տամպա քաղաքում։

## Մատենագրություն
### Ինքնուրույն ստեղծագործություններ
* «Մահացած Աստված»-ը եռերգություն (2002-2003)

### Forgotten Realms
* *[[Սարդ մարդ]]* (Հուլիս 1996)
* *[[The Shattered Mask]]* (Հունիս 2001)
* *[[Dissolution (Byers նովել)|Dissolution]]* (Հուլիս 2002)
* *[[The Black Bouquet]]* (Սեպտեմբեր 2003)
* The Year of Rogue Dragons եռերգություն
** *[[The Rage (նովել)|The Rage]]* (Ապրիլ 2004)
** *[[The Rite (նովել)|The Rite]]* (Հունվար 2005)
** *[[The Ruin (նովել)|The Ruin]]* (Մայիս 2006)
* *[[Queen of the Depths]]* (Օգոստոս 2005)
* The Haunted Lands trilogy
** *[[Unclean (նովել)|Unclean]]* (Ապրիլ 2007)
** *[[Undead (նովել)|Undead]]* (Մարտ 2008)
** *[[Unholy (նովել)|Unholy]]* (2009)
* Brotherhood of the Griffon
** *[[The Captive Flame]]* (Ապրիլ, 2010)
** *[[Whisper of Venom]]* (Նոյեմբեր, 2010)
** *[[The Spectral Blaze]]* (Հունիս, 2011)
** *[[The Masked Witches]]* (Փետրվար, 2012)
** *[[Prophet of the Dead]]* (Փետրվար, 2013)
*The Sundering
***The Reaver* (2013)

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Ֆանտաստիկայի լաբորատորիա

Կատեգորիա:20-րդ դարի ամերիկացի վիպասաններ
Կատեգորիա:20-րդ դարի ամերիկացի տղամարդ գրողներ
Կատեգորիա:21-րդ դարի ամերիկացի վիպասաններ
Կատեգորիա:21-րդ դարի ամերիկացի տղամարդ գրողներ
Կատեգորիա:ԱՄՆ-ում ծնվածներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի գրողներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի վիպասաններ
Կատեգորիա:Ամերիկացի ֆանտաստ գրողներ
Կոբիլկա (Կեբի վտակ)

**Կոբիլկա** (), գետ Ռուսաստանում, հոսում է Յարոսլավլի մարզով։ Գետաբերանը գտնվում է Կեբ գետի ձախ ափից 84 կմ հեռավորության վրա։ Գետի երկարությունը կազմում է 10 կմ։

## Ջրագրության տվյալներ
Ռուսաստանի ջրային գրանցամատյանի տեղեկությունների համաձայն՝ գետը պատկանում է Դվինսկո Պեչարսկի ավազանային շրջանին, գետի ջրատնտեսային տեղամասը՝ Վելիկայա, գետը ենթաավազան չունի, գետի գետային ավազանը Նարվա։

Ըստ աշխարհագրական տեղեկատվական համակարգի՝ ջրային բաժնի տարածքում Ռուսաստանի Դաշնության պատրաստած դաշնային գործակալության ջրային ռեսուրսների՝

* Ջրային օբյեկտի կոդը հանրային գրանցմամբ — 01030000212102000029386
* Կոդը ըստ հիդրոլոգիական հետազոտության (ՌԴ) — 102002938
* Ավազանի կոդը — 01.03.00.002
* Ծավալի համարը ըստ ՌԴ-ի — 2
* Թողարկումը ըստ ՌԴ-ի — 0

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Ռուսաստանի գետեր
Իրարանցում (ֆիլմ)

**Իրարանցում** (), 1975 թվական Վրացֆիլմ կինոստուդիայում ռեժիսոր Լանա Գոգոբերիձեի կողմից նկարահանված գեղարվեստական ֆիլմ, կատակերգություն։

## Սյուժե
Ֆիլմում պատկերված է Արևմտյան Վրաստանի գյուղերից մեկը, որի բնակիչների հիմնական հետաքրքրությունը սահմանափակվում է ուտելիքի ապահովմամբ։ Գյուղի միապաղաղ առօրյան աշխուժանում է, երբ վերադառնում է գյուղի նախկին բնակչուհի Մակրոն, ով դարձել էր հայտնի դերասանուհի։ Նա իր հետ բերել է նկարների հավաքածու, որ ցանկանում է նվիրել հայրենի գյուղին։ Մակրոն կարողանում է կարգավորել իր զարմուհու անձնական կյանքը, ինչպես նաև նրան հաջողվում է թանգարան բացել տեղի ռեստորանում։

## Դերերում
* Նադեժդա Խարաձե
* Սոֆիկո Ճիաուրելի
* Գեորգի Գեգեճկորի
* Գիա Ավալիշվիլի
* Զուրաբ Կիկալեյշվիլի
* Ջեմալ Գագանիձե
* Կախի Կավսաձե
* Գեգա Կոբախիձե
* Իրգա Գիգաուրի
* Նիկո Մալազոնիա
* Նինո Անանիաշվիլի
* Մարինե Թբիլելի
* Դիմիտրի Թաղաիշվիլի
* Բաադուր Ցուլաձե

## Նկարահանող անձնակազմ
* Ռեժիսոր՝ Լանա Գոգոբերիձե
* Սցենարի հեղինակներ՝ Զաիրա Արսենիշվիլի, Լանա Գոգոբերիձե
* Օպերատոր՝ Լոմեր Ախվլեդիանի
* Կոմպոզիտոր՝ Նոդար Գաբունիա

## Ծանոթագրություններ

## Աղբյուրներ
* Энциклопедии кино (2010)
* უნივერსალური ენციკლოპედიური ლექსიკონი

## Արտաքին հղումներ
* «Իրարանցում» ֆիլմը kinopoisk.ru կայքում
* «Իրարանցում» ֆիլմը ՅուԹյուբ կայքում

Կատեգորիա:1970-ականների ռուսերեն ֆիլմեր
Կատեգորիա:1975 ֆիլմեր
Կատեգորիա:«Վրացֆիլմ» ստուդիայի ֆիլմեր
Կատեգորիա:Լանա Ղողոբերիձեի ֆիլմեր
Կատեգորիա:Խորհրդային ֆիլմեր
Կատեգորիա:Վրացական ֆիլմեր
Կատեգորիա:Վրացերեն ֆիլմեր
Ռուստամ Կասիմջանով

**Ռուստամ Կասիմջանով** (, , ), ուզբեկ շախմատիստ, գրոսմայստեր։ 2004 թվականի ՖԻԴԵ շախմատի աշխարհի չեմպիոն։ Ծնվել է նախկին Ուզբեկական Խորհրդային Սոցիալիստական Հանրապետության Տաշքենդ քաղաքում։ Ազգությամբ ուզբեկ։

## Վաղ տարիներ
thumb|left|Կասիմջանովը 1999 թվականին Փորցում
Կասիմջանովի լավագույն արդյունքներն են՝ առաջին հորիզոնական 1998 թվականի Ասիայի առաջնությունում, երկրորդ՝ 1999 թվականի շախմատի աշխարհի երիտասարդական առաջնությունում, առաջին՝ 2002 թվականին Պամպլոնայում (Վիկտոր Բոլոգանի հետ 3½/6 միավորով հիմնական առաջնությունն ավարտելուց հետո հաղթում է նրան կայծակնային շախմատում), 8/9 միավորով առաջին՝ 2003 թվականի Վլիսինգենի բաց առաջնությունում, 2005 թվականին Պունայում Լիվիու Դիտեր Նիսիպյանուի հետ միասին 6/9 միավորով առաջին հորիզոնական, 2000 թվականի շախմատային օլիմպիադայում առաջին տախտակի վրա 12 հնարավորից վաստակել է 9½ (Ուզբեկստանը այս առաջնությունում նվաճել է բրոնզե մեդալ) և երկրորդ հորիզոնականն է գրավել 2002 թվականի շախմատի աշխարհի գավաթում՝ զիջելով Վիշվանաթան Անանդին։ Երկու անգամ մասնակցե է Վեյկ ան Զեյի մրցաշարին, սակայն հաջողության չի հասել․ 1999 թվականին՝ 11-րդ իսկ 2002 թվականին 13-րդ հորիզոնական։

## ՖԻԴԵ-ի շախմատի աշխարհի առաջնություն 2004
2004 թվականի Լիբիայի մայրաքաղաք Տրիպոլիում կայացած ՖԻԴԵ-ի շախմատի աշխարհի առաջնությունում Կասիմջանովը անսպասելիորեն հասավ եզրափակիչ՝ հաղթելով Ալեխանդրո Ռամիրեսին, Էհսան Ղաեմ Մաղամիին, Վասիլի Իվանչուկին, Զոլտան Ալմաշիին, Ալեքսանդր Գրիշչուկին և Վեսելին Տոպալովին։ Եզրափակչում նա հաղթեց Մայքլ Ադամսին և Գարրի Կասպարովի հետ աշխարհի չեմպիոնի տիտղոսը վիճարկելու իրավունք ստացավ։

Առաջնության եզրափակիչ վեց խացերում երկու խաղացողներն էլ հաղթեցին երկու անգամ։ Կասիմջանովը լրացուցիչ արագ խաղերից առաջինում սևերով հաղթում է։ Երկրորդ խաղը ոչ-ոքի ավարտելով Կասիմջանովը դառնում է ՖԻԴԵ-ի վարկածով աշխարհի չեմպիոն։

## Վարկանիշի փոփոխության գծապատկեր

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Շախմատի գրոսմայստերներ
Կատեգորիա:Ուզբեկ շախմատիստներ
Կատեգորիա:Շախմատային օլիմպիադաների մասնակիցներ
Մի քանի հարցազրույց անձնական հարցերով

**Մի քանի հարցազրույց անձնական հարցերով** (), 1978 թվականին «Վրացֆիլմ» կինոստուդիայում նկարահանված գեղարվեստական ֆիլմ։

## Սյուժե
Սոֆիկոն իրեն համարում է երջանիկ կին. նա ունի հետաքրքիր աշխատանք, սիրելի ամուսին, երեխաներ։ Նա մշտապես շրջապատված է մարդկանցով, գիտի նրանց խնդիրները և իր աշխատանքն էլ համարում է իր կյանքի իմաստը։ Սակայն մշտապես գործուղումների մեջ գտնվելու պատճառով նա չի էլ նկատում, որ իր ընտանեկան երջանիկ թվացող կյանքը փլուզման եզրին է։ Կարողանալով օգնել շատերին՝ Սոֆիկոն ոչինչ չի կարողանում անել այն ժամանակ, երբ նրա ամուսինը՝ Արչիլը, հեռանում է ուրիշ կնոջ մոտ։

## Դերերում
* Սոֆիկո Ճիաուրելի - *Սոֆիկո*
* Գիա Բադրիձե - *Արչիլ, Սոֆիկոյի ամուսինը*
* Ժանրի Լոլաշվիլի - *լուսանկարիչ*
* Լևան Աբաշիձե
* Նանա Ջորջաձե
* Քեթևան Օրախելաշվիլի
* Սալոմե Կանչելի
* Սալոմե Ալեքսի
* Մանանա Գամցեմլիձե

## Նկարահանող անձնակազմ
* Ռեժիսոր՝ Լանա Ղողոբերիձե
* Սցենարի հեղինակներ՝ Զաիրա Արսենիշվիլի, Լանա Ղողոբերիձե, Էռլոմ Ախվլեդիանի
* Օպերատոր՝ Նուգզար Էրկոմաիշվիլի
* Կոմպոզիտոր՝ Գիա Կանչելի
* Նկարիչ՝ Քրիստեսիա Լեբանիձե

## Աղբյուրներ
* «Մի քանի հարցազրույց անձնական հարցերով» ֆիլմը kino-teatr.ru կայքում
* «Մի քանի հարցազրույց անձնական հարցերով» ֆիլմը kinopoisk.ru կայքում

## Արտաքին հղումներ
* «Մի քանի հարցազրույց անձնական հարցերով» ֆիլմը Internet Movie Database կայքում

Կատեգորիա:1970-ականների ռուսերեն ֆիլմեր
Կատեգորիա:1978 ֆիլմեր
Կատեգորիա:«Վրացֆիլմ» ստուդիայի ֆիլմեր
Կատեգորիա:Լանա Ղողոբերիձեի ֆիլմեր
Կատեգորիա:Խորհրդային դրամա ֆիլմեր
Կատեգորիա:Խորհրդային ֆիլմեր
Կատեգորիա:Վրացական ֆիլմեր
Կատեգորիա:Վրացերեն ֆիլմեր