open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Լևոն Աղասյան

**Լևոն Աղասյան** (), հայ թեթևաթլետ, եռացատկորդ, միջազգային կարգի սպորտի վարպետ, Բալկանյան խաղերի յոթակի չեմպիոն, Ռիոյի և Տոկիոյի Օլիմպիական խաղերի մասնակից։ Նա ոսկե մեդալ է նվաճել 2013 թվականի Եվրոպայի պատանեկան առաջնությունում, ներկայացրել է հայրենի երկիրը 2016 թվականի և 2020 թվականի ամառային օլիմպիական խաղերում։

Նրա անձնական լավագույն արդյունքներն են՝ 16,85 մետր՝ բացօթյա մրցումներում (+0,9&nbsp;մ/վ, Արտաշատ, 2016) և 16,59 մետր՝ մարզասրահում (Ուստ-Կամենոգորսկ, 2017 թ.):

Հասակը՝ 1,93 մ։

## Կենսագրություն
Ծնվել է 1995 թվականի հունվարի 19-ին Հայաստանի Սյունիքի մարզի Կապան քաղաքում։

Միջազգային մրցասպարեզում առաջնելույթը տեղի է ունեցել 2011 թվականին, երբ Հայաստանի թեթև աթլետիկայի ազգային հավաքականի կազմում մասնակցել է միջազգային մի շարք խոշոր մրցումների, այդ թվում՝ ֆրանսիական Լիլ քաղաքում անցկացված աշխարհի պատանեկան առաջնությանը և Թուրքիայի Տրապիզոն քաղաքում կայացած Եվրոպայի պատանեկան օլիմպիական փառատոնին, որոնցում համապատասխանաբար գրավել է վեցերորդ և չորրորդ տեղը։

2013 թվականին հաղթանակ է տարել Իտալիայի Ռիետի քաղաքում անցկացված Եվրոպայի պատանեկան առաջնությունում։

## Մարզական արդյունքներ

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Profil zawodnika na stronie World Athletics  [dostęp 3 marca 2023].

Կատեգորիա:Մարզիկներ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Հայ մարզիկներ
Կատեգորիա:Եռացատկորդներ
Կատեգորիա:Օլիմպիական խաղերի մասնակիցներ
Կատեգորիա:Բնօրինակում անաղբյուր հոդվածներ
Կատեգորիա:ՀԹՎ 2023 հոդվածներ
Վարդան Յավրույան

**Վարդան Նիկողոսի Յավրույան** (), հայ ճարտարագետ-մեխանիկ, տեխնիկական գիտությունների դոկտոր (2004)։

## Կենսագրություն
Վարդան Յավրույանը ծնվել է 1940 թվականի դեկտեմբերի 13-ին Երևանում։ 1963 թվականին ավարտել է Հայկական գյուղատնտեսական ինստիտուտը։ 1969-1994 թվականներին աշխատել է «Հայգյուղմեքենայացում» գիտաարտադրական միավորումում (1983-1988 թվականներին եղել է Կուբայի Հանրապետության գյուղմեքենայացման գիտահետազոտական ինստիտուտի գիտական խորհրդատու), 1977-1990 թվականներին՝ լաբորատորիայի վարիչ, 1992-1994 թվականներին՝ փոխնախագահ, 1994-1998 թվականներին՝ «Գյուղգիտարդ» պետական ձեռնարկության տնօրեն, 1998 թվականից՝ ՀԱԱՀ-ի բուսաբուծական մթերքների վերամշակման տեխնոլոգիաների ամբիոնի վարիչ։

Աշխատանքները վերաբերում են բուսաբուծական մթերքների վերամշակման, մասնավորապես չորացման տեխնիկական միջոցների մծակման տեխնոլոգիաներին։

Վարդան Յավրույանի մշակած 25 տեխնիկական միջոցներ ներդրվել են արտադրությունում։

2005 թվականին լույս է տեսել Վարդան Յավրույանի հեղինակած «Բուսական հումքի չորացում» ուսումնական ձեռնարկը։

Կատեգորիա:Հայ ճարտարագետներ
Կատեգորիա:Տեխնիկական գիտությունների դոկտորներ
Կատեգորիա:ՀԹՎ 2023 հոդվածներ
Կատեգորիա:Հայ մեխանիկներ
Վարսենիկ Մանուչարյան

**Վարսենիկ Մանուչարյան** (), հայ լողորդ։ 2021 թվականին մասնակցել է 2020 թվականին Ճապոնիայի Տոկիո քաղաքում կայացած Ամառային օլիմպիական խաղերի կանանց 100 մետր ազատ ոճի վազքին։

## Կարիերա
2019 թվականին Հայաստանը ներկայացրել է Հարավային Կորեայի Կվանգջու քաղաքում կայացած ջրային մարզաձևերի աշխարհի 2019 թվականի առաջնությանը, որտեղ մասնակցել է կանանց 50 մետր ազատ ոճի մրցումներին, սակայն չի անցել կիսաեզրափակիչ.: Նա նաև մասնակցել է կանանց 50 մետր բատերֆլայ մրցումներին և երկու խառը փոխանցումավազքի՝ 4×100 մետր ազատ ոճի խառը փոխանցումավազքի և 4×100 մետր խառը փոխանցումավազքի։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:21-րդ դարի հայ կանայք
Կատեգորիա:ՀԹՎ 2023 հոդվածներ
Կատեգորիա:Հայ լողորդներ
Անուշ Ապետյանի մահը

**Անուշ Ապետյան**, հայ կին զինվորական, ում Ադրբեջանի զինված ուժերը խոշտանգել, անդամահատել, բռնաբարել և սպանել են Ջերմուկում՝ 2022 թվականի սեպտեմբերին հայ-ադրբեջանական բախումների ժամանակ։ Ապետյանն ուներ երեք երեխա՝ 16, 15 և 4 տարեկան։

## Սպանություն
Սեպտեմբերի 13-ից 14-ն ընկած ժամանակահատվածում Ադրբեջանի կողմից հայկական հողեր ներխուժման ժամանակ Հայաստանի պաշտպանության նախարարության կողմից ադրբեջանական զինուժի կողմից 10-ից ավելի հայ զինվորների հետ ողջ-ողջ գերի է ընկել հայ զինվոր Անուշ Ապետյանը։

Դրանից հետո Տելեգրամում նախ հրապարակվել է ադրբեջանցի զինվորների կողմից գերեվարված կնոջ խոշտանգումների և անդամահատման տեսանյութը և որոշ ժամանակ անց պարզվել է, որ կինը հայ զինծառայող Անուշ Ապետյանն է։ Այդ տեսանյութում ակնհայտ երևում է, որ նրան խոշտանգել և անդամահատել են, նրա ոտքերը կտրել են, առնվազն մեկ մատը կտրել են և դրել բերանի մեջ, իսկ աչքը հանել են և փոխարինել քարով, և դա եղել է այն ժամանակ, երբ նրան շրջապատող ադրբեջանցի զինվորները զվարճացել ու ծաղրել են նրան։

## Արձագանքներ
2022 թվականի սեպտեմբերի 20-ին «Dicle Amed կանանց պլատֆորմի» (DAKP) խոսնակ Քըյմեթ Յըլդըրը հիշել և դատապարտել է ադրբեջանական ուժերի կողմից Անուշ Ապետյանի սպանությունը Թուրքիայի որոշ քաղաքներում, ինչպիսիք են Վան, Դիարբեքիր և Ստամբուլում կանանց հավաքների ժամանակ, որոնք դատապարտել են երկու սպանություններ՝ Ջինա Ամինիին Իրանի ոստիկանության և Անուշ Ապետյանին ադրբեջանցի զինվորների կողմից։

Հայ կանանց միությունը հայտարարություն է տարածել, որով համանախագահներ Անահիդ Քասաբյանը և Արբի Քեսպիրյանը Ալ-Հասաքայում, Սիրիական Քուրդիստան, դատապարտել են ադրբեջանական ուժերի կողմից հայ կին զինծառայող Անուշ Ապետյանի և Իրանի ռեժիմի կողմից Ջինա Ամինիի սպանությունը և կոչ են արել բոլոր կանանց համախմբվելու ընդդեմ բռնակալության։

ԱՄՆ Սենատի արտաքին հարաբերությունների հանձնաժողովի նախագահ սենատոր Ռոբերտ Մենենդեսը կոչ է արել դադարեցնել ֆինանսական և ռազմական օգնությունը Ադրբեջանին այս տեսանյութի հայտնաբերումից հետո՝ նկատի ունենալով, որ Միացյալ Նահանգների արտաքին քաղաքականությունը չի կարող օգնել ռազմական հանցագործություններ կատարող ահաբեկչական պետություններին։

Լեմկինի անվան ցեղասպանության կանխարգելման ինստիտուտի համար այս պատերազմական հանցագործությունը հայ բնակչության նկատմամբ Ադրբեջանի «ցեղասպան քաղաքականության» մի մասն է։

## Տես նաև
* Քյարամ Սլոյան
* Գուրգեն Մարգարյան

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:2022 Հայաստանում
Կատեգորիա:21-րդ դարի հայ կանայք
Կատեգորիա:Ադրբեջանի պատերազմական հանցագործություններ
Կատեգորիա:ՀԹՎ 2023 հոդվածներ
Կատեգորիա:Հայ կին քաղաքական գործիչներ
Կատեգորիա:Հայուհիներ
Կատեգորիա:Մահապատժի ենթարկված կանայք
Կատեգորիա:Ռազմական հանցագործություններ
Կատեգորիա:Հայ-ադրբեջանական պատերազմում զոհվածներ (2022)
Ֆիլադելֆիա (ռոլլ)

**Ռոլլ** **«Ֆիլադելֆիա»**, սուշիի տեսակ, սովորաբար պատրաստված ապխտած սաղմոնից, սերուցքային պանիրից և վարունգից։ Դրանք կարող են ներառել նաև այլ բաղադրիչներ, ինչպիսիք են ձկների այլ տեսակներ, ավոկադո, կանաչ սոխ և քնջութի սերմեր։

## Ստուգաբանություն
«Ֆիլադելֆիա» ռոլի անունը գալիս է «Ֆիլադելֆիա» սերուցքային պանրի ապրանքանիշից։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Ամերիկյան խոհանոց
Կատեգորիա:Ճապոնական խոհանոց
Կատեգորիա:Պանրով ուտեստներ
Արման Գեղամյան

**Արման Գեղամյան** (), հունահռոմեական ոճի հայ ըմբիշ։

## Կարիերա
Գեղամյանը հունահռոմեական ոճի ըմբշամարտի Հայաստանի հավաքականի անդամ է եղել 2009 թվականի ըմբշամարտի աշխարհի առաջնությունում, որտեղ Հայաստանի հավաքականը գրավել է երրորդ տեղը, իսկ Գեղամյանն անձամբ նվաճել է բրոնզե մեդալ։

2010 թվականին նույնպես Գեղամյանն ընդգրկվել է հունահռոմեական ոճի ըմբշամարտի Հայաստանի հավաքականի կազմում և մասնակցել աշխարհի առաջնությանը, որտեղ Հայաստանի հավաքականը նորից զբաղեցրել է երրորդ տեղը, իսկ Գեղամյանը նվաճել է արծաթե մեդալ։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:ՀԹՎ 2023 հոդվածներ
Կատեգորիա:Հայ ըմբշամարտիկներ
Սինարա Աբրահամյան

**Սինարա Աբրահամյան** (), հայ կենսաբան, կենսաբանական գիտությունների դոկտոր։

## Կենսագրություն
Սինարա Աբրահամյանը ծնվել է 1947 թվականին, Կալինինոյում։ 1973 թվականին ավարտել է Երևանի պետական համալսարանը։ Նույն թվականից աշխատանքի է անցել Հողագիտության, ագրոքիմայի և հողբարելավման գիտահետազոտական ինստիտուտում (այժմ՝ «Հ.Պետրոսյանի անվան հողագիտության, մելիորացիայի և ագրոքիմիայի գիտական կենտրոն»)։

Կազմել է հողի փոխանակային կատիոնների կազմի թթվայնության և ֆերմենտա ին ակտիվության որոշմանը վերաբերող մեթոդական ձեռնարկներ։ Սինարա Աբրահամյանի աշխատանքները վերաբերում են հողի կենսաքիմիայի, կենսբանության և ֆերմենտային ակտիվության կարգավորման և այլ հարցերին։

## Արտաքին հղումներ

Կատեգորիա:Հայ անասնաբույժներ
Կատեգորիա:ՀԹՎ 2023 հոդվածներ
Մովսես Կարապետյան

**Մովսես Կարապետյան** (), հունահռոմեական ոճի հայ ըմբիշ, 1996 և 1997 թվականների Եվրոպայի պատանիների առաջնությունների բրոնզե մեդալակիր, Եվրոպայի առաջնությունների չեմպիոն և մրցանակակիր։ Հանդես է եկել կիսամիջին (մինչև 69 կգ) և միջին (մինչև 74 կգ) քաշային կարգերում։ Մարզվել է Էդուարդ Սահակյանի գլխավորությամբ։ 2000 թվականին Մոսկվայում և 2001 թվականին Ստամբուլում կայացած Եվրոպայի առաջնությունների բրոնզե մեդալակիր, 2005 թվականին Վառնայում կայացած Եվրոպայի առաջնության հաղթող։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Հայ ըմբշամարտիկներ
Ռոն Սեֆաս Ջոնս

**Ռոն Սեֆաս Ջոնս** (. ), ամերիկացի դերասան։ Առավել հայտնի է «Սա մենք ենք» (2016 թվական), «Լյուկ Ջեյք» (2016-2018 թվականներ) և «Միստեր Ռոբոտ» (2015-2016 թվականներ) ֆիլմերում կատարած դերերով։

## Վաղ կյանք
Ջոնսը ծնվել է Պատերսոն, Նյու Ջերսի։ Հաճախել է Ջոն Քենեդու անվան միջնակարգ դպրոցը և ավարտել Ռամապո քոլեջը։

## Կարիերա
Ջոնսի դերերից մեծ էկրանին հայտնվել «Նա լավ է խաղում» (1998 թվական), «Քաղցրը և տգեղը» (1999 թվական), «Պոլու Նելսոն» (2006 թվական) և «Ամբողջ տիեզերքում» (2007 թվական) ֆիլմերի դերերը։ Նա հայտնի է նաև իր թատերական գործերով՝ հանդես գալով Չիկագոյում և Նյու Յորքում ներկայացումներում։

Հեռուստատեսության մեջ Ջոնսը հայտնի է «Միստեր Ռոբոտ», «Բանշի» և «Լյուկ Քեյջ» սերիալների դերերում։ Նա մարմնավորում է Ուիլյամ Հիլլին՝ Ռանդալ Փիրսոնի (Սթերլինգ Ք. Բրաուն) կենսաբանական հորը *NBC*-ի *This Is Us* հեռուստաալիքում, որի համար նա առաջադրվել է երկու «Փրայմթայմ Էմմի» մրցանակի՝ շահելով մեկը «Լավագույն հյուր դերասան հեռուստասերիալների դրամայի անվանակարգում»։ 2018 թվականի հունիսին հայտարարվեց, որ նա սովորական դերակատարմամբ միացել է *Apple*-ի «Դու քնում ես» սերիալին։

## Անձնական կյանք
Ջոնսի և Քիմ Լեսլիի աղջիկն է դերասանուհի Ժասմին Սեֆաս Ջոնսը։

## Ֆիլմագրություն
### Ֆիլմեր

### Հեռուստատեսություն

## Մրցանակներ և անվանագրություններ

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:20-րդ դարի ամերիկացի դերասաններ
Կատեգորիա:20-րդ դարի ամերիկացի տղամարդ դերասաններ
Կատեգորիա:20-րդ դարի դերասաններ
Կատեգորիա:20-րդ դարի ծնունդներ
Կատեգորիա:21-րդ դարի ամերիկացի դերասաններ
Կատեգորիա:21-րդ դարի ամերիկացի տղամարդ դերասաններ
Կատեգորիա:21-րդ դարի դերասաններ
Կատեգորիա:«Էմմի» մրցանակի դափնեկիրներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի տղամարդ թատերական դերասաններ
Կատեգորիա:Ամերիկացի տղամարդ կինոդերասաններ
Կատեգորիա:Ամերիկացի տղամարդ հեռուստատեսային դերասաններ
Կատեգորիա:Ամերիկացի տղամարդ հնչյունավորողներ
Կատեգորիա:Թատրոնի դերասաններ
Ջոն Բիլեզիքջյան

**Ջոն Բիլեզիքջյան** (, ), ամերիկահայ երաժիշտ և կոմպոզիտոր։ Առավել հայտնի է որպես ուդի վարպետ, նաև նվագել է ջութակ, մանդոլին և դմբեկ։ Եղել է ավանդական և ժամանակակից երգիչ, երգել է հայերեն, նաև թուրքերեն, ասորերեն, անգլերեն և Էթնիկ երաժշտության մեջ հայտնի է եղել որպես մենակատար՝ հանդես գալով ճանաչված արտիստների հետ համագործակցություններով։ Լագունա Հիլզում, Կալիֆոռնիա, հիմնել է իր սեփական ձայնագրման ընկերությունը՝ *Dantz Records*-ը, կատարելով բազմաթիվ ձայնագրություններ և տասնյակ ֆիլմերի սաունդթրեքեր։

## Գործունեություն
Ջոն Բիլեզիքջյանը համագործակցել է Լեոնարդ Քոհենի հետ «*Recent Songs*» (1979) ալբոմի թողարկման հարցում՝ շրջագայել նրա հետ կենդանի համերգների ընթացքում, որի արդյունքում 1994 թվականին թողարկվել է *Cohen Live* ալբոմը և 1979 թվականին ձայնագրված *The Smokey Life Tour*-ը։ Քոհենի 1988 թվականին թողարկված *I'm Your Man* ալբոմում նվագել է ուդ։

1992 թվականին համագործակցել է բրիտանացի երգիչ Ռոբերտ Փալմերի հետ վերջինիս *Ridin' High* ալբոմի համար, որտեղ ուդ և դամբեկ է նվագել «*Want You More*»-ում։

1997 թվականին համագործակցել է մեքսիկացի երգիչ Լուիս Միգելի հետ՝ վերջինիս *Romances* ալբոմում նվագելով մանդոլին և 1994 թվականին Պլասիդո Դոմինգոյի հետ *De Mi Alma Latina* և 1999 թվականին՝ *Por Amor* ալբոմներում։

2002 թվականին միացել է *Brothers of the Baladi* համաշխարհային երաժշտական խմբին՝ ձայնագրվելով նրանց *Hope* ալբոմում։ Նվագել է նաև ամերիկահայ երաժիշտ Արմեն Չաքմաքյանի և երգիչներ Ռուբեն Ալթիփարմաքյանի և Էնդի Մադադյանի հետ։

Նվագել է բազմաթիվ նվագախմբերի հետ, ներառյալ Լոս Անջելեսի ֆիլհարմոնիկ նվագախումբը, Լոս Անջելեսի մանդոլինային նվագախումբը, *The Pacific Palisades Symphony*-ին։ 2005 թվականին նվագել է *Boston Pops Orchestra*-ի հետ որպես մենակատար՝ նշելով, որ առաջին անգամ ուդի մենահամերգով հանդես է եկել այդ բեմում։ Ավելի ուշ *The Pasadena Pops Orchestra*-ի հետ հանդես է եկել որպես բուզուկիի մենակատար։ Նվագել է Ալբերտո Միզրահիի, Բալադի եղբայրների, Սթիվ Յանգի, Դեյվիդ Սուչի, Ռադիմ Զենկլի ձայնագրություններում։

Մահացել է 2015 թվականի հունվարի 19-ին, երիկամների հիվանդությունից, 66 տարեկան հասակում։

## Սկավառակագրություն
(Ընտրյալ)
*1995: *Music from the Armenian Diaspora*
*1999: *Tapestry of the Dance*
*2007: *Atlantis*
*2008: *All-Time Armenian Favorites*
*2009: *Sounds of the Middle East*
*2012: *Pomegranate*

;Կենդանի կատարումներ
**America's Oud Virtuoso Recorded in Concert Live at the Wilshire Ebell Theatre in Los Angeles*

;Համագործակցություններ
*1992: *Sephardic Songs of Love and Hope Canticas Sephardis de Amor y Esperansa* (Gordon Lustig, John Bilezikjian & Judy Frankel)
*2002: *The Music of "La Danse Orientale"* – John Bilezikjian and Aziz Khadra

## Գրքեր
*2006: John Bilezikjian, *Hal Leonard Oud Method* (ներառյալ ուղեկցող CD) (Հալ Լեոնարդ կորպորացիայի կողմից)

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Dantz Records
* john Bilezikjian Foundation 
* 
* Don Heckman: ″Musician John Bilezikjian dies at 66; master of the Middle Eastern oud.″ Obituary in the Los Angeles Times, January 27, 2015

Կատեգորիա:Ամերիկահայ երաժիշտներ
Կատեգորիա:Ամերիկահայ կոմպոզիտորներ
Կատեգորիա:Ամերիկահայ ջութակահարներ
Կատեգորիա:ՀԹՎ 2023 հոդվածներ
Վիգեն Պապինյան

**Վիգեն Արամայիսի Պապինյան** (), հայ հողագետ, գյուղատնտեսական գիտությունների դոկտոր (2013)։

## Կենսագրություն
Վիգեն Պապինյանը ծնվել է 1940 թվականի մայիսի 10-ին Դեբեդում (այժմ՝ Լոռու մարզում)։ 1970 թվականին ավարտել է Հայկական գուղատնտեսական ինստիտուտը։ 1975 թվականին սկսել է աշխատել Հ. Պետրոսյանի անվան հողագիտության, ագրաքիմիայի և մոլիորիացիայի գիտական կենտրոնում, 2013 թվականին դարձել է հողբարելավման բաժնի վարիչ։

Վիգեն Պապինյանի գիտական աշխատանքները վերաբերում են Արարատյան հարթավայրի սոդային աղուտ-ալկալի հողերի մելիորիացիային։

Կատեգորիա:Հայ հողագետներ
Կատեգորիա:Գյուղատնտեսական գիտությունների դոկտորներ
Կատեգորիա:ՀԹՎ 2023 հոդվածներ
Դանիել Պետրոսյան

**Դանիել Պետրոսի Պետրոսյան** (), հայ մեքենագետ, գյուղատնտեսական գիտությունների դոկտոր (2007), պրոֆեսոր (2010)։

## Կենսագրություն
Դանիել Պետրոսյանը ծնվել է 1957 թվականի դեկտեմբերի 15-ին Խաչաղբյուր գյուղում (այժմ՝ Գեղարքունիքի մարզում)։ 1980 թվականին ավարտել է Հայկական գյուղատնտեսական ինստիտուտը։ 1980-1984 թվականներին աշխատել է Վարդենիսի (այժմ՝ Գեղարքունիքի մարզում) «Հայգյուղտեխնիկա» արտադրական միավորումում, տարբեր տնտեսություններում որպես ճարտարագետ-մեխանիկ։

1984 թվականին սկսել է աշխատել ՀԳԻ-ում (այժմ՝ ՀԱԱՀ), 1998-2013 թվականներին եղել է գիտական կենտրոնի տնօրեն, 2003–2012 թվականներին՝ գիտական աշխատողների գծով պրոռեկտոր (2006 թվականից՝ միաժամանակ՝ գյուղատնտեսական մեքենաշինության տեխնոլոգիայի և մեքենաների նորոգման ամբիոնի վարիչ), ՀԱԱՀ-ի «Տեղեկագիր» պարբերականի գլխավոր խմբագիր։ 2012 թվականին դարձել է պրոռեկտոր-գիտության դեպարտամենտի պետ։

Աշխատանքները վերաբերում են գյուղատնտեսական, մեքենաշինության տեխնոլոգիայի, մեքենաների նորոգման, արտադրությունում նորագույն տեխնոլոգիաների ներդրման և այլ հարցերին։

Համահեղինակ է «Մաթեմատիկական վիճակագրության տարրերը և գիտափորձերի պլանավորման տեսությունը» (2001) ուսումնական ձեռնարկի, «Գիտափորձերի պլանավորման
տեսությունը և արդյունքների մշակման մեթոդները» (2014) դասագրքի։

Դանիել Պետրոսյանն ունի հեղինակային իրավունքի 10 վկայական։

## Կոչումներ և պարգևներ
* Վրաստանի պետական ագրարային համալսարանի պատվավոր դոկտոր (2010),
* Տաջիկստանի պետական ագրարային համալսարանի պատվավոր պրոֆեսոր (2011),
* Կ. Ա. Տիմիրյազևի անվան միջազգային մեդալ (2005),
* Հայաստանի գյուղատնտեսության նախարարության ոսկե մեդալ,
* ՀՀ վարչապետի հուշամեդալ (2010)։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Հայ մեքենագետներ
Կատեգորիա:Գյուղատնտեսական գիտությունների դոկտորներ
Կատեգորիա:Հայ պրոֆեսորներ
Կատեգորիա:ՀԹՎ 2023 հոդվածներ
Կատեգորիա:ՀՀ վարչապետի հուշամեդալակիրներ
Կատեգորիա:Դասագրքերի հեղինակներ
Նինեթ Սինայի

**Նինեթ Սինայի**, հայազգի ամերիկացի համաճարակաբան։ Առողջապահության ազգային ինստիտուտների կլինիկական կենտրոնի կենսավիճակագրության և կլինիկական համաճարակաբանության ծառայության (BCES) համաճարակաբան։

## Կենսագրություն
Սինային հայ և ամերիկացի է։ Նրա ընտանիքը Իրանից տեղափոխվել է Գերմանիա, իսկ ավելի ուշ՝ ԱՄՆ։ Պատանեկան տարիքում Անգլիա կատարած այցելության ընթացքում ծանոթացել է համաճարակաբանությանը և հանրային առողջությանը։ Հոգեբիոլոգիայի բնագավառում բակալավրի աստիճան ստացել է Օքսիդենթալ քոլեջից։ Համաճարակաբանության և կենսավիճակագրության բնագավառում հանրային առողջության մագիստրոսի կոչում ստացել է Միլքեն ինստիտուտի հանրային առողջապահության դպրոցից և համաճարակաբանության բնագավառում դոկտորի կոչում՝ Կոլումբիայի արվեստի և գիտության քոլեջից։

## Գործունեություն
Նինեթ Սինային Առողջապահության ազգային ինստիտուտում աշխատում է 2000 թվականից․ նախ եղել է Յունիս Քենեդի Շրայվերի Երեխաների առողջության և մարդկային զարգացման ազգային ինստիտուտի հայցորդ-դոկտորանտ, իսկ 2006 թվականից՝ Առողջապահության ազգային ինստիտուտների կլինիկական կենտրոնի կենսավիճակագրության և կլինիկական համաճարակաբանության ծառայության (BCES) համաճարակաբան։ BCES-ում Սինային իրականացրել է հետազոտական գործունեություն՝ ուսումնասիրելով հիվանդանոցային համաճարակաբանության և վարակիչ հիվանդությունների, բիոէթիկայի, մեծահասակների և երեխաների էնդոկրինոլոգիայի, կանանց առողջության և այլ սուր և քրոնիկ հիվանդությունների ոլորտները։

Համահեղինակ է տասնյակ հոդվածների, որոնք հասանելի են PubMed-ում և հանդիսանում է Համաճարակաբանական հետազոտությունների ընկերության անդամ։ Մասնակցում է բժշկական և այլ ասպիրանտների, ռեզիդենտների և կրթաթոշակառուների օժանդակ համաճարակաբանական/վիճակագրական ուսուցմանը, ներգրավված է համայնքային հանրային առողջապահական ծրագրերում և Կլինիկական կենտրոնի նշանակված ներկայացուցիչ է Կանխարգելման հետազոտությունների համակարգող կոմիտեում։

## Անձնական կյանք
Սինային ամուսնացած է, ունի երեխաներ։ 15 տարի ամուսինը եղել է զինվորական։ Սինային քրիստոնյա է և տիրապետում է մի շարք լեզուների։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:21-րդ դարի հայ կանայք
Կատեգորիա:ԱՄՆ արտագաղթածներ
Կատեգորիա:Ամերիկահայ բժիշկներ
Կատեգորիա:Ամերիկացիներ հայկական սերմամբ
Կատեգորիա:Իրանից արտագաղթածներ
Կատեգորիա:ՀԹՎ 2023 հոդվածներ
Էդուարդ Աբրահամյան (անասնաբույժ)

**Էդուարդ Աբրահամյան**, (), հայ անասնաբույժ, կենսաբանական գիտությունների դոկտոր, պրոֆեսոր։

## Կենսագրություն
էդուարդ Աբրահամյանը ծնվել է 1924 թվականի նոյեմբերի 14-ին Երևանում։ 1958 թվականին ավարտել է Երևանի անասնաբուծական–անասանբուժական ինստիտուտը։ 1972-1994 թվականներին եղել է Երևանի անասնաբուծական–անասանբուժական ինստիտուտի զոոհիգիենայի և անասնաբուժության հիմունքների ամբիոնի վարիչ, իսկ 1976-1983 թվականներին՝ Երևանի անասնաբուծական–անասանբուժական ինստիտուտի պրոռեկտոր։ Մահացել է 2000 թվականի նոյեմբերի 20-ին՝ Երևանում։

## Ձեռքբերումներ
* Կենսբանական գիտությունների դոկտոր՝ 1970
* Պրոֆեսոր՝ 1973

## Այլ
Աշխատանքները վերաբերում են կաթնագեղձի հիվանդությունների, կենսաքիմիական շարժընթացների, բնական պաշտպանող գործոնների հարցերին։

## Աղբյուրներ
*Ով ով է.հայեր (կենսագրական հանրագիտարան։ Երկու հատորով), ՀՀ խմբ. հանձնաժողով՝ Հ. Մ. Այվազյան (գլխ. խմբագիր) և ուրիշներ, Երևան, Հայկական հանրագիտարան հրատ., Հ.1, Աբալյան-Ղուշչյան, 2005

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Abrahamyan Eduard 
 

Կատեգորիա:Կենսաբանական գիտությունների դոկտորներ
Կատեգորիա:ՀԹՎ 2023 հոդվածներ
Կատեգորիա:Հայ անասնաբույժներ
Կատեգորիա:Հայ պրոֆեսորներ
Էլզա Շուր-Բաղդասարյան

**Էլզա Ֆյոդորի Շուր-Բաղդասարյան** (), հայ մարգագետնաբույծ, գյուղատնտեսական գիտությունների դոկտոր (1933)։

## Կենսագրություն
Էլզա Շուր-Բաղդասարյանը ծնվել է 1908 թվականի մայիսի 13-ին Թբիլիսիում։ 1933 թվականին ավարտել է Երևանի անասնաբուծական-անասնաբուժական ինստիտուտը։ 1940-1943 թվականներին աշխատել է Երևանի պետական համալսարանում, 1948-1949 թվականներին՝ ՀԽՍՀ գյուղատնտեսության նախարարության Հայկական անասնաբուծության և անասնաբուժության գիտահետազոտական ինստիտուտում, 1960-1994 թվականներին՝ Հ.Պետրոսյանի անվան Հողագիտության, ագրոքիմիայի և մելիորացիայի գիտահետազոտական ինստիտուտում (այժմ՝ գիտական կենտրոն)։

Էլզա Շուր-Բաղդասարյանը մահացել է 1974 թվականի հուլիսի 14-ին Երևանում։

Աշխատանքները վերաբերում են հողբարելավման, սոդային աղուտ-ալկալի հողերի բարելավման հարցերին։

Կատեգորիա:Հայ մարգագետնաբույծներ
Կատեգորիա:Գյուղատնտեսական գիտությունների դոկտորներ
Կատեգորիա:Երևանի անասնաբուծական-անասնաբուժական ինստիտուտի շրջանավարտներ
Կատեգորիա:ՀԹՎ 2023 հոդվածներ
Գրիգոր Գրիգորյան (ըմբիշ)

**Գրիգոր Գրիգորյան** (, Երեւան ), հայ ազատ ոճային ըմբիշ, Եվրոպայի առաջնությունների արծաթե և բրոնզե մեդալակիր. Միջազգային կարգի սպորտի վարպետ.

## Կենսագրություն
Գրիգորը ըմբշամարտով սկսել է զբաղվել տասը տարեկան հասակից՝ 2002 թվականից։ 2011 թվականին դարձել է Եվրոպայի պատանեկան առաջնության բրոնզե մեդալակիր, 2015 թվականին՝ Եվրոպայի փոխչեմպիոն մինչեւ 23 տարեկանների մրցապայքարում։ Մարզական առավել մեծ նվաճումը ձեռք է բերել 2014 թվականին՝ Եվրոպայի մեծահասակների առաջնությունում նվաճելով արծաթե մեդալ

Հանդես է գալիս որպես Երևանի «Մալաթիա» ըմբշամարտի ակումբի մարզիկ։ Մարզիչը Նորիկ Սերոբյանն է։

## Մարզական արդյունքներ միջազգային մրցումներում
### Մրցելույթներ աշխարհի առաջնություններում

### Մրցելույթներ Եվրոպայի առաջնություններում

### Մրցելույթներ Եվրոպական խաղերում

### Մրցելույթներ այլ մրցումներում

### Մրցելույթներ կրտսեր տարիքային խմբերի մրցումներում

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Статистика виступів на міжнародних змаганнях. Institut für Angewandte Trainingswissenschaft (укр. Інститут прикладних навчальних наук).  
(անգլերեն)

Կատեգորիա:Մարզիկներ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Հայ մարզիկներ
Կատեգորիա:Երևան քաղաքում ծնվածներ
Կատեգորիա:1992 ծնունդներ
Կատեգորիա:Հուլիսի 4 ծնունդներ
Կատեգորիա:Հայ ըմբշամարտիկներ
Կատեգորիա:ՀԹՎ 2023 հոդվածներ
Սոնա յար

**Սոնա յար** կամ **Թռնոցի պար**, հայկական ժողովրդական երգ-պար, անդրադառնում է աջ պարերի տիպին։

Երգ-պարը ներառում է հայկական դիցաբանությանը բնորոշ տարրեր․ նրա օգնությամբ աղջիկները փորձել են կախարդել իրենց սիրելիին։ Տարածված է Արթիկի տարածաշրջանում, Փոքր Քիլիսա գյուղում, Ալեքսանդրապոլում (այժմ՝ Գյումրի)։

Վարդավառի տոնին հնչել է երգ-պարի տարբերակը, որը ձայնագրել է ազգագրագետ, կոմպոզիտոր Կոմիտասը։

## Կատարում
### Արթիկի տարբերակ
Երաժշտական չափ՝ 2/4:

Պարի ընթացքում կազմվում է փակ շրջան կամ կամարային շարք։ Պարողների ձեռքերը մեկնված են, դրված են հարևան պարողների ձեռքերի վրա՝ ուսերից անմիջապես ներքև։

Պարը բաղկացած է երկու մասից։

# *Թեթև* (չափավոր) - այն բնութագրվում է տեղում ոտքի հարվածով և աջ կողմ շարժվելով։
# *Թռնոցի* (մրցավազքի ձի) կամ *Ճապուգ* (արագ) - բաղկացած է տեղում ճոճվող թռիչքներից և աջ կողմ ցատկերից։ Ցատկելիս մի ոտքը փաթաթվում է մյուս ոտքին։

## Երգի բառեր
«Սոնա Յար» երգ-պարը սիրային երկխոսություն է տղայի և աղջկա միջև։ Արական մասը կատարում են երկու տղա, կանանց մասը՝ երկու աղջիկ։ Յուրաքանչյուր մասնակից, հերթափոխով, կատարում է մեկ տող։

## Նշումներ

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Հայկական պարեր
Կատեգորիա:Ժողովրդական պարեր
Կատեգորիա:Հայկական մշակույթ
Կատեգորիա:ՀԹՎ 2023 հոդվածներ
Արման Ադիկյան

**Արման Ադիկյան** (), հունահռոմեական ոճի հայ ըմբշամարտիկ։

2008 թվականի Ամառային օլիմպիական խաղերում հանդես է եկել տղամարդկանց հունահռոմեական մինչև 66 կգ քաշային կարգում։

Արման Ադիկյանը հունահռոմեական ոճի ըմբշամարտի Հայաստանի հավաքականի անդամ է եղել 2010 թվականի ըմբշամարտի աշխարհի առաջնությունում, որտեղ Հայաստանի հավաքականը գրավել է երրորդ տեղը, իսկ Ադիկյանն անձամբ է նվաճել արծաթե մեդալ։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
*Sports-Reference.com

Կատեգորիա:ՀԹՎ 2023 հոդվածներ
Կատեգորիա:Հայ ըմբշամարտիկներ
Մարգարիտա Նիկոլյան

**Մարգարիտա Նիկոլյան** (), հայ դահուկորդ, 2002 թվականի Ձմեռային օլիմպիական խաղերի մասնակից չորս կատեգորիաներում։

## Կենսագրություն
Մարգարիտա Նիկոլյանը ծնվել է 1974 թվականի մայիսի 27-ին Լենինական քաղաքում (այժմ՝ Գյումրի)։

Գյումրու մանկապատանեկան մարզադպրոցի կողմից մասնակցել է դահուկավազքի մրցումների։

2002 թվականին Հայաստանի հավաքականի կազմում մասնակցել է Սոլթ Լեյք Սիթիի Ձմեռային օլիմպիական խաղերին։ Հանդես է եկել դահուկավազքում, մասնակցել է չորս կատեգորիաներում։

1,48 կմ սպրինտում որակավորման փուլում զբաղեցրել է վերջին՝ 58-րդ տեղը՝ 4 րոպե 13,55 վայրկյան արդյունքով՝ 54,77 վայրկյան զիջելով քառորդ եզրափակիչ դուրս եկած ամենավերջին մարզիկին՝ Ճապոնիայի ներկայացուցիչ Մադոկե Նացումիին։

Դասական ընթացքով 10 կմ մրցատարածությունում զբաղեցրել է նախավերջին՝ 56-րդ հորիզոնականը՝ 46.46,0 արդյունքով՝ 18 րոպե 19,6 վայրկյանով զիջելով հաղթող նորվեգացի Բենտե Սկարիին։

Հետապնդման մրցավազքում 5+5 կմ նախնական փուլում զբաղեցրել է 69-րդ տեղը՝ 17.23,6 արդյունքով և չի հայտնվել եզրափակչի 50 մասնակիցների թվում՝ 2 րոպե 6,4 վայրկյան զիջելով որակավորվածներից վերջինին՝ շվեյցարացի Բրիգիտ Ալբրեխտ-Լորետանին։

Զանգվածային մեկնարկով 15 կմ ազատ ընթացքով մրցատարածությունը չի կարողացել ավարտել․ գնալով վերջին տեղում՝ մրցավազքից դուրս է եկել վերջին քառորդում։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ

Կատեգորիա:21-րդ դարի հայ կանայք
Կատեգորիա:ՀԹՎ 2023 հոդվածներ
Կատեգորիա:Հայ դահուկորդներ
Վալենտինա Սաֆրազբեկյան

**Վալենտինա Միքայելի Սաֆրազբեկյան** (), հայ անասնաբույժ-դեղաբան, անասնաբուժական գիտությունների դոկտոր (2004), պրոֆեսոր (1999)։

## Կենսագրություն
Վալենտինա Սաֆրազբեկյանը ծնվել է 1925 թվականի օգոստոսի 10-ին Կիրովականում (այժմ՝ Վանաձոր)։ 1949 թվականին ավարտել է Երևանի անասնաբուծական-անասնաբուժական ինստիտուտը։ 1994-2006 թվականներին աշխատել է ՀՊԱՀ-ի (այժմ՝ ՀԱԱՀ) թերապիայի և վիրաբուժության ամբիոնում։

Աշխատանքները վերաբերում են գյուղատնտեսական կենդանիների ստամոքսաղիքային համակարգի գործունեության վրա սուլֆանիլամիդային պատրաստուկների ազդեցության մեխանիզմների ուսումնասիրությանը։

2003 թվականին լույս է տեսել Վալենտինա Սաֆրազբեկյանի համահեղինակությամբ գրված «Դեղատոմսերի տեղեկատուն»։

Վալենտինա Սաֆրազբեկյանը մահացել է 2006 թվականի նոյեմբերի 14-ին Երևանում։

Կատեգորիա:Հայ անասնաբույժներ
Կատեգորիա:Հայ դեղաբաններ
Կատեգորիա:Անասնաբուժական գիտությունների դոկտորներ
Կատեգորիա:ՀԹՎ 2023 հոդվածներ
Լույս (դաշինք)

**«Լույս» դաշինք**, ազատական գաղափարախոսությամբ քաղաքական կուսակցությունների դաշինք, որը ձևավորվել է «Լուսավոր Հայաստան» և «Հանրապետություն» կուսակցությունների կողմից՝ 2018 թվականի Երևան քաղաքի ավագանու ընտրություններին ընդառաջ։

Դաշինքի առաջնորդներն են Էդմոն Մարուքյանը և Արամ Զ․ Սարգսյանը։ Երևանի ավագանու «Լույս» խմբակցությունը ղեկավարում է ԼՀԿ կառավարման խորհրդի անդամ Դավիթ Խաժակյանը։

## Կառուցվածք

## Պատմություն
2018 թվականի սեպտեմբերի 23-ին դաշինքը մասնակցում է 2018 թվականի Երևան քաղաքի ավագանու ընտրություններին։ Դաշինքի նախընտրական ցուցակը գլխավորում էր Հայաստանի Հանրապետության արդարադատության նախկին նախարար Արտակ Զեյնալյանը որպես քաղաքապետի թեկնածու։

Ընտրությունների արդյունքում «Լույս»-ը ստանում է 3 մանդատ ավագանու կազմում։ Խմբակցության ղեկավար է ընտրվում «Լուսավոր Հայաստան»-ը ներկայացնող Դավիթ Խաժակյանը։

2018 թվականի խորհրդարանական ընտրությունների նախօրեին դաշինքը կազմալուծվում է, քանի որ կուսակցությունները որոշում են կայացնում ընտրություններին մասնակցել առանձին ցուցակներով։ Արդյունքում՝ «Լուսավոր Հայաստան» կուսակցությունը ստանում է 16 մանդատ Հայաստանի Հանրապետության Ազգային ժողովում, իսկ «Հանրապետություն» կուսակցության մասնակցությամբ «Մենք» դաշինքը չի հաղթահարում ընտրական բարիերը։

Այսուհանդերձ, կուսակցությունները համաձայնություն են ձեռք բերել համագործակցել ի շահ Հայաստանի Հանրապետության քաղաքացիների։

## Տես նաև
* Ելք (կուսակցությունների դաշինք)

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Լուսավոր Հայաստան կուսակցություն
Կատեգորիա:Հայաստանի քաղաքական կազմակերպություններ
Կատեգորիա:Լիբերալիզմը Հայաստանում
Կատեգորիա:Հայաստանի լիբերալ կուսակցություններ
Խաչատուր Սիմոնյան

**Խաչատուր Մկրտչի Սիմոնյան** (), հայ անասնաբույծ-ընտրասերումնաբան, անասնաբուծական գիտությունների դոկտոր (1988)։

## Կենսագրություն
Խաչատուր Սիմոնյանը ծնվել է 1927 թվականի սեպտեմբերի 14-ին Տաթև գյուղում (այժմ՝ ՀՀ Սյունիքի մարզում)։ 1950 թվականին ավարտել է Երևանի անասնաբուծական-անասնաբուժական ինստիտուտը։ 1966-1974 թվականներին եղել է ՀԽՍՀ Լոռու տոհմային գործարանի տնօրեն, 1974 թվականից՝ Հայկական անասնաբուծության և անասնաբուժության գիտահետազոտական ինստիտուտի (2011 թվականից՝ ՀՀ գյուղատնտեսության նախարարության Սննդամթերքի անվտանգության ոլորտի ռիսկերի գնահատման և վերլուծության գիտական կենտրոն) տավարաբուծության բաժնի վարիչ, 1983-1993 թվականներին, միաժամանակ՝ փոխտնօրեն։

Աշխատանքները վերաբերում են ՀՀ-ում բուծվող տավարի կովկասյան գորշ ցեղի մթերատու և տոհմային հատկությունների բարելավման ու կատարելագործման խնդիրներին։ Կովկասյան գորշ ցեղի ստեղծման հեղինակներից է։

## Երկեր
* Տավարի մսացու մատղաշի աճեցումը և բտումը, Ե., 1980 (համահեղինակ)։
* Գյուղատնտեսական գիտությունը անասնաբուծական արտադրությանը, Ե., 1980, (համահեղինակ)։

Կատեգորիա:Հայ անասնաբույծներ
Կատեգորիա:Հայ ընտրասերումնաբաններ
Կատեգորիա:Անասնաբուծական գիտությունների դոկտորներ
Կատեգորիա:ՀԹՎ 2023 հոդվածներ
Հրանտ Սիմոնյան (անասնաբույժ)

**Հրանտ Հայկազի Սիմոնյան** (), հայ անասնաբույժ, անասնաբուժական գիտությունների դոկտոր (1976), պրոֆեսոր (1984), ՌԴ գիտությունների վաստակավոր գործիչ (2002)։

## Կենսագրություն
Հրանտ Սիմոնյանը ծնվել է 1928 թվականի փետրվարի 28-ին Չարդախլու գյուղում (Ադրբեջանի Շամխորի շրջան)։ 1949 թվականին ավարտել է Մոսկվայի անասնաբուժական ակադեմիան։ 1949-1961 թվականներին աշխատել է Լեռնային Ղարաբաղի Մարտունու շրջանում, Չարդախլուում, ապա՝ Մերձմոսկովյան մի շարք տնտեսություններում։ 1961 թվականին սկսել է աշխատել Համառուսաստանյան փորձարարական անասնաբուժության գիտահետազոտական ինստիտուտում։

Մշակել է խոշոր եղջերավոր կենդանիների լեյկոզի ախտորոշման արյունաբանական եղանակ, որը լայնորեն կիրառվել է ԽՍՀՄ-ում, բացահայտել արյան չարորակ նորագոյացությունների տարբեր փուլերի ու ձևերի ժամանակ արյունաստեղծ օրգաններում բջջաձևաբանական փոփոխությունները։

1979 թվականին ներդրել է լեյկոզի արդյունավետ բուժման եղանակ՝ արժեքավոր բարձր մթերատվությամբ ընտանիքների գենոֆոնդի պահպանմամբ և անասնապահության մեջ արտադրողականության բարձրացմամբ։ Եղել է ԽՍՀՄ առողջապահության նախարարության և ագրոարդյունաբերության՝ մարդու և կենդանիների լեյկոզի հիմնախնդիրների միջգերատեսչական համակարգող խորհրդի անդամ։

Կենսագրականն ընդգրկված է «Ռուսաստանի լավագույն մարդիկ» (2003) հանրագիտարանում։

1989 թվականին լույս է տեսել Հրանտ Սիմոնյանի հեղինակած «Անասնաբուժության արյունաբանական և բջջաձևաբանական տերմինների բառարանը» (ռուսերեն)։

2001 թվականին դարձել է ՌԴ բնական ԳԱ ակադեմիկոս։

## Երկեր
* Ветеринарная гематология, М., 1995 (համահեղինակ).

 
Կատեգորիա:Հայ անասնաբույժներ
Կատեգորիա:Անասնաբուժական գիտությունների դոկտորներ
Կատեգորիա:Հայ պրոֆեսորներ
Կատեգորիա:ՀԹՎ 2023 հոդվածներ
Կատեգորիա:ՌԴ գիտության վաստակավոր գործիչներ
Գրիգոր Սնխչյան

**Գրիգոր Լևոնի Սնխչյան** (), հայ ընտրասերումնաբան, գյուղատնտեսական գիտությունների դոկտոր (1986)։

## Կենսագրություն
Գրիգոր Սնխչյանը ծնվել է 1932 թվականի մարտի 22-ին Սարահարթ գյուղում (ՀՀ Լոռու մարզում)։ 1959 թվականին ավարտել է Հայկական գյուղատնտեսական ինստիտուտը։ 1960 թվականից աշխատել է Հայաստանի գյուղատնտեսության նախարարության Խաղողագործության, գինեգործության և պտղաբուծության գիտահետազոտական ինստիտուտում (այժմ՝ գիտական կենտրոն). 1993-2005 թվականներին եղել է խաղողագործության բաժնի վարիչ։

Աշխատանքները վերաբերում են տարբեր հողակլիմայական պայմաններում խաղողի մի շարք սորտերի և ընտրատեսակների կենսաբանական առանձնահատկություններին։

Մասնակցել է խաղողի 4 ցրտադիմացկուն և 1 ցրտահիվանդադիմացկուն սորտերի ստեղծման աշխատանքներին։

1998 թվականին դարձել է Խաղողագործության և գինեգործության միջազգային ակադեմիայի անդամ (Իտալիա)։

Գրիգոր Սնխչյանը մահացել է 2005 թվականի մարտի 5-ին Երևանում։

## Երկեր
* Селекция винограда на комплексноустойчивость В.Винифера, Е.,1989.

Կատեգորիա:Հայ ընտրասերումնաբաններ
Կատեգորիա:Գյուղատնտեսական գիտությունների դոկտորներ
Կատեգորիա:ՀԹՎ 2023 հոդվածներ
Կատեգորիա:Հայ գյուղատնտեսներ
Համլետ Մանուկյան

**Համլետ Մանուկյան** (), հայ մարմնամարզիկ։ Նժույգի և օղակների վարժություններում 2023 թվականի պատանիների աշխարհի չեմպիոն։

## Անձնական կյանք
Մանուկյանը ծնվել է Հայաստանում 2007 թվականին։ Հայրը նրան տարել է մարմնամարզություն պարապմունքների երբ եղել է հինգ տարեկան։

## Մարմնամարզական կարիերա
### 2022
Մանուկյանը հանդես է եկել Եվրոպայի 2022 թվականի պատանիների առաջնությունում, որտեղ բազմամարտում զբաղեցրել է տասներեքերորդ հորիզոնականը։ Մրցումների եզրափակչում արծաթ է նվաճել ինչպես նժույքի, այնպես էլ օղակների վարժություններում։

### 2023
Մարտի վերջին Մանուկյանը Էրիկ Բաղդասարյանի և Մամիկոն Խաչատրյանի հետ մասնակցել է պատանիների աշխարհի երկրորդ առաջնությանը։ Որպես թիմ նրանք զբաղեցրել են չորրորդ հորիզոնականը՝ 0,437 միավորով հետ մնալով երրորդ տեղում գտնվող Իտալիայից։ Անհատական հաշվարկով Մանուկյանն անցել է բազմամարտի եզրափակիչ՝ նժույգթափեր և օղակներ մրցաձևում։ Բազմամարտի եզրափակչում Մանուկյանը եղել է 6-րդ հորիզոնականում։ Գործիքներով մրցաշարի եզրափակչում Մանուկյանը ոսկի է նվաճել ինչպես նժույգի, այնպես էլ օղակների վարժությունում

### 2025
2025 թվականինՄանուկյանը տարիքային սահմանափակումներով իրավունք է ստացել մասնակցելու մեծահասակներիի մրցումներին։ Նա մեծահասկաների կազմում իր նորամուտը նշել է Կոտբուսի աշխարհի գավաթում ։ Չնայած առաջին տեղը գրավելով՝ նա որակավորվել է  նժույգ թափերի եզրափակչում, որի ժամանակ նա ընկել մարզագործիքներից և զբաղեցրեց ութերորդ տեղը։ Այնուհետև Մանուկյանը մրցել է Օսիեկում, Դոհայում և Կահիրեում կայացած աշխարհի գավաթներում՝ նվաճելով ոսկե նժույգ թափեր մարզագործիքիի վրա բոլոր երեքում։

2025 թվականի Եվրոպայի առաջնությունում Մանուկյանը նվաճեց ոսկե մեդալ նժույգ թափերի վրա՝ դառնալով երրորդ հայը, որը նվաճել է տիտղոսը գործիքների վրա՝ Հարություն Մերդինյանից (2016, 2022) և Արթուր Դավթյանից (2021) հետո։ 2025 թվականի Համաշխարհային համալսարանական խաղերում նա կրկին նվաճել է ոսկե մեդալ նժույգ թափերի վրա։

Համլետ Մանուկյանը 2025 թվականի սեպտեմբերի 13-14 Փարիզում կայացած World challenge cup մրցաշարում դարձել է արծաթե մեդալակիր, որի ընթացքում  նժույգ թափեր մարզագործիքի վրա կատարել է նոր տարր, որը պաշտոնապես կանվանվի «*Մանուկյան*»:

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Հայ մարմնամարզիկներ
Սարգիս Փամբուխչյան

**Սարգիս Արշալույսի Փամբուխչյան** (), հայ անասնաբույծ-ընտրասերումնաբան, գյուղատնտեսական գիտությունների դոկտոր (2009), պրոֆեսոր (2013)։

## Կենսագրություն
Սարգիս Փամբուխչյանը ծնվել է 1940 թվականի ապրիլի 4-ին Մոդեգամում (այժմ՝ Վրաստանի Ախալքալաքի շրջանում)։ 1968 թվականին ավարտել է Երևանի անասնաբուծական-անասնաբուժական ինստիտուտը։ 1994 թվականին սկսել է աշխատել ՀԱԱՀ-ում որպես հեռակա ֆակուլտետի դեկանի տեղակալ, մասնավոր անասնաբուծության ամբիոնում։

Աշխատանքները վերաբերում են կիսանրբագեղմ ոչխարների նոր ցեղերի բուծման, տոհմական աշխատանքների կատարելագործման, մթերատվության, մթերքի և հումքի որակի բարձրացման հարցերին։

Համահեղինակ է Հայաստանում բուծված կիսանրբագեղմ, կրոսբրեդային բրդածածկով ոչխարների կորիդել տիպի։

Հեղինակ է «Խոզաբուծություն» (2013), համահեղինակ՝ «Անասնաբուծության հիմունքներ» (2001), «Կենտրոնական Ասիայի և Կովկասի մանր եղջերավոր կենդանիների ցեղերի բնութագիրը» (անգլ., Հալեպ, 2008) գրքերի։

Կատեգորիա:Հայ անասնաբույծներ
Կատեգորիա:Հայ ընտրասերումնաբաններ
Կատեգորիա:Գյուղատնտեսական գիտությունների դոկտորներ
Կատեգորիա:Հայ պրոֆեսորներ
Կատեգորիա:ՀԹՎ 2023 հոդվածներ
Սպորտի թանգարան (Լայպցիգ)

**Լայպցիգի սպորտի թանգարան** (), Քյոլնի գերմանական սպորտի և Բեռլինի օլիմպիական թանգարանների հետ համատեղ Գերմանիայի ամենամեծ մարզական թանգարաններից։ Հավաքածուն ընդգրկում է գերմանական մարմնամարզության և սպորտի պատմության վերաբերյալ մոտ 85000 ցուցանմուշ։ Քաղաքի պատմության թանգարանի մասնաճյուղն է։ Այժմ մշտական ցուցադրությունը փակ է այցելուների համար։

## Պատմություն
1977 թվականին Լայպցիգի «Կենտրոնական մարզադաշտի» համապարփակ արդիականացման շրջանակներում ստեղծվել է մարզական թանգարանի նախագիծ։ Գերմանիայի Դեմոկրատական Հանրապետության մարմնամարզական և մարզական վեցերորդ մրցումների կապակցությամբ ստեղծվել է թանգարան՝ 3000 ցուցանմուշների մշտական ցուցադրությամբ, որը տեղադրվել է մոտ 600 մ² տարածքում։ Այն Լայպցիգի օրինակով ներկայացրել է Գերմանիայի սպորտային իրադարձությունների պատմությունը։ 1987 թվականին թանգարանի 10-ամյակի կապակցությամբ ցուցադրությունը թարմացվել է։

1991 թվականին մշտական ցուցադրությունը փակվել է թանգարանի՝ քաղաքային իշխանություններին ունեցած պարտքի պատճառով։ 1996 թվականին հավաքածուն, ինչպես նաև վարչական, տեխնիկական ծառայություններն ու գրադարանը տեղադրվել են «Լայպցիգի սպորտֆորում» մարզահամալիրի տարածքում գտնվող լողավազանի հյուսիսային տրիբունայում։

«Գերմանական մարմնամարզության փառատոն (1860-2002)», «Ֆուտբոլի մրցավարներ» (2006 թվականի Ֆուտբոլի աշխարհի գավաթի պաշտոնական մշակութային ծրագրի մաս) մարզական ցուցահանդեսները շարունակել են իրենց աշխատանքը մի քանի տարի։

2007 թվականի սեպտեմբերի 19-ին Լայպցիգի քաղաքային խորհուրդը որոշել է վերականգնել թանգարանը՝ որպես քաղաքի գլխավոր մարզական տեսարժան վայր՝ նրա համար կառուցելով նոր շենք և այնտեղ տեղադրելով մշտական ցուցադրությունը։ Սակայն այս ծրագիրը մնացել է չիրագործված՝ ֆինանսավորման խնդիրների պատճառով։ Ի վերջո, 2018 թվականին հայտարարվել է, որ Սաքսոնիայի կառավարությունը 2 միլիոն եվրո է հատկացնում «ՌԲ Լայպցիգ» ֆուտբոլային ակումբի հետ համագործակցությամբ «Ռեդ Բուլ Արենա» մարզադաշտի անմիջական հարևանությամբ թանգարան կառուցելու համար։

## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն
* Volker Rodekamp (Hrsg.): *Sport:Schau. Deutsche Turnfeste 1860 - 2002*, Stadtgeschichtliches Museum Leipzig. Leipzig 2002
* *Herr der Regeln. Der Fußball-Referee. Begleitbuch zur Ausstellung*, hrsg. vom Stadtgeschichtlichen Museum Leipzig. Mitteldeutscher Verlag, Leipzig 2006, ISBN 3-89812-367-7
* Volker Rodekamp (Hrsg.): *In Bewegung. Meilensteine der Leipziger Sportgeschichte. Ausstellung im Stadtgeschichtlichen Museum Leipzig* (= *thema.M* 20). Leipzig 2018, ISBN 978-3-910034-80-8

## Արտաքին հղումներ
* Das Sportmuseum auf der Website des Stadtgeschichtlichen Museums Leipzig
* Förderverein Sportmuseum Leipzig e. v.

Կատեգորիա:1977 հիմնադրումներ Գերմանիայում
Կատեգորիա:1977 հիմնադրված թանգարաններ
Կատեգորիա:Լայպցիգի թանգարաններ
Կատեգորիա:Սպորտային թանգարաններ
Վիրահատական բլոկ

աջից|289x289փքս
thumb|
**Վիրահատական բլոկ,** բժշկական հաստատության բաժանմունք (վիրահատական բաժանմունք), որտեղ վիրաբուժական միջամտություններն իրականացվում են ստերիլ պայմաններում։

## Վիրահատական բլոկի կառուցվածք
Վիրահատական բաժանմունքի վիրահատարանները բավականին ընդարձակ են, հարմար են մանրակրկիտ մաքրման համար, ապահովված են անստվեր, ցրված լուսավորությամբ գործող լամպերի տեսքով, դրանք կարող են համալրվել տարբեր բժշկական սարքավորումներով, մասնավորապես՝ բժշկական լույսերով։ Վիրահատարանները նախագծված և կառուցված են ինչպես բնական լույսով, այնպես էլ առանց պատուհանների, ունեն ջերմաստիճանի և խոնավության կարգավորման հնարավորություն։ Վիրահատարանները հաճախակի օդափոխվում են։

Հիմնական սարքավորում վիրահատական սեղանն է և անզգայացման սարքավորումը։ Բացի այդ, կան սեղաններ բժշկական գործիքների և վիրահատական լամպերի համար։ Երբեմն օգտագործվում են նաև կախովի առաստաղի լույսեր։

Կառուցվածքային առումով վիրահատական բլոկը բաղկացած է վիրահատարաններից, նախավիրահատական սենյակներից, սարքավորումների պահեստային սենյակներից, անձնակազմի հանգստի սենյակներից։ Ժամանակակից օպերացիոն բլոկը կառուցված է մաքուր սենյակների սկզբունքով՝ բաժանելով «մաքուր» և «կեղտոտ» գոտիների՝ պերիվիրահատական վարակիչ բարդությունները կանխելու համար։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:2023 երիտասարդական ամառային վիքիճամբարի դասընթացի ժամանակ ստեղծված կամ բարելավված հոդվածներ
Կատեգորիա:Բժշկություն
Կատեգորիա:Վիրաբուժություն
Ալեքսանդր Բանդուրա

**Ալեքսանդր Վիկտորովիչ Բանդուրա** (,), ուկրաինացի ֆուտբոլիստ, «Մինայ» ակումբի դարպասապահ։

## Կենսագրություն
Մանկապատանեկան ֆուտբոլային լիգայում հանդես է եկել Մանկապատանեկան սպորտային դպրոցի «Սմենա» և «ՍԵՌԺ» ակումբների կազմում։ 2003 թվականին խաղացել է սիրողական «Սումիգազ» ակումբի կազմում։ 2004 թվականի ամռանը տեղափոխվել է Սումիի «Սպարտակ» ակումբ։ 2005 թվականի հունիսի 5-ին Ուկրաինայի ֆուտբոլի առաջին լիգայում իր նորամուտն է նշել Ստրիի «Գազովիկա Սկալա» (2:0) ակումբի կազմում՝ խաղի 88-րդ րոպեին դաշտ դուրս գալով Սերգեյ Վոկալչուկի փոխարեն։ Հետագայում խաղացել է «Յավոր» ակումբի կազմում։

2008 թվականի փետրվարին տեղափոխվել է Սիմֆերոպոլի «Տավրիյու» ակումբ՝ ստանալով 12 համարը։ 2008 թվականի սեպտեմբերի 20-ին Ֆուտբոլի բարձրագույն լիգայում նորամուտ է ունեցել Կրիվորոժի «Կրիվբաս» ակումբի դեմ մրցախաղում (1:1), որի 50-րդ րոպեին 11-մետրանոցից գոլ է բաց թողել ալբանացի Դորինա Բյուլուկբաշից։ 2008 թվականի հոկտեմբերի 25-ին Կիևի «Դինամո» ակումբի դեմ մրցախաղում (1:3) պահել է երկու 11-մետրանոց հարված Իսմաել Բանգուրից և Արտյոմ Միլևսկուց։ 2008 թվականի նոյեմբերին 2 տարով երկարաձգել է պայմանագիրը «Տավրիա» ակումբի հետ։

2009 թվականի ամռանը վարձակալության իրավունքով տեղափոխվել է Մոլոդյոժնոեի «Կրիմտեպլիցու», չնայած փորձաշրջան էր անցնում Դոնեցկի «Մետալուրգ Դոնեցկ» ակումբում։ Թիմում նորամուտը նշել է 2009 թվականի հուլիսի 17-ին Բուրշտինի «Էներգետիկա» ակումբի դեմ խաղում (0:1)։ 2009 թվականի դեկտեմբերի սկզբին Բանդուրան խզել է պայմանագիրը «Տավրիա» ակումբի հետ։

2011 թվականի սկզբին եռամյա պայմանագիր է ստորագրել Դոնեցկի «Մետալուրգ Դոնեցկ» ակումբի հետ։ 2012 թվականի մայիսի 8-ին հրավիրվել է Ուկրաինայի ֆուտբոլի ազգային հավաքական պատրաստվելու համար 2012 թվականի Եվրոպայի առաջնությանը։

2015 թվականի ամռանը «Մետալուրգ» ակումբը իրեն սնանկ է հայտարարել և Ուկրաինայի Պրեմիեր լիգայում թափուր տեղը զբաղեցրել է Դնեպրոձերժինսկի «Ստալ»-ը, որտեղ էլ տեղափոխվել է Ալեքսանդր Բանդուրան՝ վերցնելով 12 համարը։ Նոր թիմի կազմում նորամուտ է ունեցել 2015/16 Ուկրանիայի առաջնության առաջին մրցախաղում Կիևի «Դինամո» ակումբի դեմ մրցախաղում, Բանդուրան խաղացել է ողջ խաղի ընթացքում, բայց «Ստալ»-ը պարտվել է 1։ 2 հաշվով։

2018 թվականի ամռանը դարձել է «Լվով» ակումբի խաղացող։ Թիմից հեռացել է 2020 թվականի հունվարին։

## Ձեռքբերումներ
; «Մետալուրգ» (Դոնեցկ)
* Ուկրաինայի գավաթի եզրափակչի մասնակից՝ 2011/12

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Մետալուրգ Դոնեցկի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Ուկրաինացի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Տղամարդկանց ֆուտբոլի դարպասապահներ
Մակուլատուրա (վեպ)

**«Մակուլատուրա»** (), ամերիկացի բանաստեղծ և գրող Չարլզ Բուկովսկու վերջին ավարտված վեպը։ Բարդ դետեկտիվ ստեղծագործություն ցինիկ մասնավոր քննիչի մասին, որն իր հետաքննությունների ընթացքում բախվում է ամենաանկանխատեսելի, երբեմն ֆանտաստիկ իրավիճակների։ Գրքի ստեղծման աշխատանքները Բուկովսկին սկսել է 1991 թվականից՝ ծանր հիվանդության ժամանակ, և ավարտել իր մահից քիչ առաջ։ Վեպը լույս է տեսել արդեն հեղինակի մահից հետո «Black Sparrow Press» հրատարակչության կողմից, որը հրատարակել է այնպիսի հեղինակների ստեղծագործություններ, ինչպիսիք են Փոլ Բոուլզը, Ջոն Ֆանտեն և շատ ուրիշներ։

## Աշխատանքի առանձնահատկություններ
Սպառելով իր կյանքի բոլոր սյուժեները՝ Բուկովսկին սկսել է փորձարկել իր համար նոր ժանր՝ դետեկտիվ։ Իր վերջին ստեղծագործության մեջ հեղինակը լիովին բացառել է ինքնակենսագրության տարրերը։ Գրքում կան բազմաթիվ ցինիկ կատակներ և հեգնական դիտողություններ։

Վեպի գլխավոր հերոսներից մեկը Լուի-Ֆերդինանդ Սելինն է, որի մեծ երկրպագուն Չարլզ Բուկովսկին էր։

## Հիմնական կերպարներ
### Նիկ Բիլեյն
Ի տարբերություն Չարլզ Բուկովսկու մնացած վեպերի, այս ստեղծագործության պատմողն ու գլխավոր հերոսը ոչ թե Հենրի Չինասկին է (չնայած սյուժեի մեջ նշված է այս կերպարը), այլ անհաջող մասնավոր դետեկտիվ Նիք Բիլեյնը, որը փորձում է գտնել ֆրանսիացի դասական գրող Սելինին և խուսափողական Կարմիր ճնճղուկին։ Ինչպես ինքը՝ գրողը, այնպես էլ Բուկովսկու կերպարը ցինիկաբար է վերաբերվոում իրեն շրջապատող աշխարհի նկատմամբ, ձիարշավի սիրահար է և չարաշահում է ալկոհոլը։

### Լեդի Սմերտ
Գեղեցիկ և խորհրդավոր կին, որը ստեղծագործության մեջ հայտնվում է որպես մահվան մարմնացում։ Լեդին վարձում է Նիք Բիլայնին, որպեսզի նա օգնի իրեն ֆրանսիացի գրող Լուի-Ֆերդինանդ Սելինի որոնման մեջ, որը իբր ժամանակին խուսափել է բնական մահից։

### Ջոն Բարտոն
Բիլեյնի խորհրդավոր հաճախորդը, որը դիմել է դետեկտիվին՝ խնդրելով գտնել ինչ-որ Կարմիր ճնճղուկ՝ անհայտ թռչուն՝ խոստանալով գտնելու դեպքում Թոմին վճարել ամսական 100 դոլար մինչև իր կյանքի վերջը։ Բիլեյնի հակընդդեմ առաջարկին՝ նախապես նրան տալ խոստացված ամբողջ գումարը, նա մերժել է՝ պատճառաբանելով, որ Բիլեյնը անմիջապես կկորցնի գումարը ձիարշավարանում։ Այս կերպարի հեշտությամբ ճանաչելի նախատիպը ամերիկացի Ջոն Մարտինն է՝ «Black Sparrow Press» հրատարակչության սեփականատերը, 1971 թվականից մինչև կյանքի վերջը Չարլզ Բուկովսկու հրատարակիչը

## Քննադատական ակնարկներ
«Նյու Յորք Թայմս» թերթի հեղինակ Ջորջ Սթեյդը նշել է, որ «Մակուլատուրա» վեպը ոչ այլ ինչ է, քան Բուկովսկու հրաժեշտը ընթերցողներին մոտալուտ մահից առաջ։

## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն
* 

## Գրախոսություններ
* 

## Արտաքին հղումներ
* Цитаты из романа

Կատեգորիա:1994 գրքեր
Կատեգորիա:1994 թվականի ամերիկյան վեպեր
Կատեգորիա:20-րդ դարի ամերիկյան վեպեր
Կատեգորիա:Ամերիկյան վեպեր
Կատեգորիա:Անգլերեն վեպեր
Կատեգորիա:Գրական ստեղծագործություններ այբբենական կարգով
Գոգավոր բազմանկյուն

մինի|200x200փքս|Ոչ ուռուցիկ բազմանկյան օրինակ.
մինի|279x279փքս|Ուռուցիկ և գոգավոր բազմանկյունների տարբերությունը՝ կողերով հարթություններ տանելիս
**Գոգավոր բազմանկյուն**, բազմանկյան տեսակ, որ կոչվում է **գոգավոր**, **ոչ ուռուցիկ**։ Գոգավոր բազմանկյունն ունենում է առնվազն մեկ ներքին անկյուն։ Այն 180 աստիճանից մինչև 360 աստիճանի սահմաններում գտնվող անկյուն է։

## Բազմանկյուն
Ոչ ուռուցիկ բազմանկյան ներքին կետեր պարունակող որոշ գծեր հատում են նրա սահմանը ավելի քան երկու կետով։ Ոչ ուռուցիկ բազմանկյան որոշ անկյունագծեր գտնվում են բազմանկյան մի մասից կամ ամբողջությամբ դուրս։ Գոգավոր բազմանկյան որոշ կողեր չեն կարողանում հարթությունը բաժանել երկու կիսահարթությունների, որոնցից մեկն ամբողջությամբ պարունակի բազմանկյունը։ Այս երեք հայտանիշներից ոչ մեկը չի գործում ուռուցիկ բազմանկյան համար։

Ինչպես ցանկացած բազմանկյան, այնպես էլ ոչ ուռուցիկ բազմանկյան համար ներքին անկյունների գումարը՝ ×(*n*&nbsp;−&nbsp;2) ռադիան, համապատասխանաբար 180×(*n*&nbsp;−&nbsp;2) աստիճան (°), որտեղ *n-*ը կողմերի թիվն է։

Ոչ ուռուցիկ բազմանկյունը միշտ հնարավոր է բաժանել ուռուցիկ բազմանկյունների։ Բազմանկյուն-ժամանակային բարդության ալգորիթմ՝ հնարավորինս քիչ բաժանված ուռուցիկ բազմանկյուններ գտնելու համար, նկարագրված է ։

Եռանկյունը չի կարող լինել գոգավոր, բայց կան գոգավոր բազմանկյուններ, որտեղ կողերի թիվը մեծ է 3-ից, բազմանկյունների համար։ Քառանկյուն ոչ ուռուցիկ բազմանկյան օրինակ է նետը։

Առնվազն մեկ ներքին անկյունը չի պարունակում բոլոր մյուս գագաթները իր կողմերում և ներսում։

Գոգավոր բազմանկյան գագաթների ուռուցիկ եզրերը և նրա ծայրերը պարունակում են կետեր, որոնք դուրս են բազմանկյունից։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:2023 երիտասարդական ամառային վիքիճամբարի դասընթացի ժամանակ ստեղծված կամ բարելավված հոդվածներ
Կատեգորիա:Բազմանկյուններ
Կատեգորիա:Ուռուցիկ երկրաչափություն
Միքայել Մարգարյան

**Միքայել Գաբրիելի Մարգարյան** (1934, նոյեմբերի 7, Երևան, ՀԽՍՀ, ԽՍՀՄ), հայ բժիշկ, բժշկական գիտությունների թեկնածու (1975), պրոֆեսոր (1994)։

## Կենսագրություն
Միքայել Մարգարյանը ծնվել և 1934 թվականի նոյեմբերի 7-ին Երևան քաղաքում։

1960 թվականին ավարտել է Երևանի պետական բժշկական ինստիտուտը։

1963-1965 թվականներին՝ Մրգաշատի գյուղխորհրդի պատգամավոր։ 1960-1964 թվականներին աշխատել է Հոկտեմբերյանի շրջանի Մրգաշատ գյուղի հիվանդանոցի վարիչ։ 1964-1976 թվականներին աշխատել է անեսթեզիոլոգ, կրտսեր գիտաշխատող, 1975-1977 թվականներին եղել է Երևանի շրջխորհրդի պատգամավոր, 1976-1980 թվականներին Երևանի վնասվածքաբանության և օրթոպեդիայի ինստիտուտում աշխատել է որպես ավագ գիտաշխատող, ապա ամբիոնի վարիչ։

1985-1987 թվականներին ղեկավարել է բուժսանիտարական բաժանմունքը, իսկ 1992-1993 թվականներին «Էրեբունի» ԲԿ-ի «Ազատամարտիկ» բաժանմունքը։ 1994 թվականից անցել է զինվորական ծառայության ՀՀ զինված ուժերում։ 1994 թ. նշանակվել է դոցենտ։ 1994-1997 թվականներին ավագ դասախոս ԵՊԲՀ-ի ռազմադաշտային վիրաբուժության ամբիոնում, 1997-1999 ռազմադաշտային վիրաբուժության ամբիոնի պետ։

ՀՀ զինված ուժերի գնդապետ։

Միքայել Մարգարյանը մեծ ավանդ ունի ռազմադաշտային վիրաբուժության ամբիոնի ստեղծման և կայացման գործում։

## Գիտական աշխատանքներ
Հեղինակ է ավելի քան 80 գիտական աշխատանքների և 5 մենագրության։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Հայ մանկաբույժներ
Կատեգորիա:Բժշկական գիտությունների դոկտորներ
Կատեգորիա:ԵՊՀ շրջանավարտներ
Կատեգորիա:Հայրենական մեծ պատերազմի հայ մասնակիցներ
Կատեգորիա:ՀՀ զինված ուժերի գնդապետներ
Նեման (ֆուտբոլային ակումբ)

«**Նեման» ֆուտբոլային ակումբ** (, *FK Nioman Hrodna*; ) բելառուսական ֆուտբոլային ակումբ Գրոդնոյից, հիմնադրվել է 1964 թվականին։ Իր անվանումը ստացել է Նեման գետից։ 1992 թվականից սկսած հանդես է գալիս Բելառուսի Պրեմիեր Լիգայում։

## Նվաճումներ

* **[[Բելառուսի Պրեմիեր Լիգա]]**
** *Փոխչեմպիոն (1):* 2002
* **[[Բելառուսի գավաթ|Բելառուսի Գավաթ]]**
** *Չեմպիոն (1):* 1993
** *Փոխչեմպիոն (2):* 2011, 2014

## Մասնակցությունը եվրոգավաթներին

; Նշումներ

* **ՈՓ**։ Որակավորման փուլ
* **1R**: Առաջին փուլ
* **2Q**: Երկրորդ փուլ
* **3Q**: Երրորդ փուլ

## Արտաքին հղումներ

* 
* Neman Grodno at UEFA.COM

Կատեգորիա:Բելառուսական ֆուտբոլային ակումբներ
Կատեգորիա:2023 երիտասարդական ամառային վիքիճամբարի դասընթացի ժամանակ ստեղծված կամ բարելավված հոդվածներ
Կատեգորիա:1964 հիմնադրումներ
Կոստանցա

**Կոստանցա** (, ), Կիպրոսի, Երուսաղեմի և Կիլիկյան Հայաստանի թագուհի։

Կոստանցան Սիցիլիայի արքա Ֆեդերիգո II-ի և Էլեոնորա Անժուացու դուստրերից մեկն էր։

Նա սկզբում նշանվել է Ֆրանսիայի թագավոր Ֆիլիպ IV-ի և Ժաննա Նավարացու կրտսեր որդու՝ արքայազն Ռոբերտի հետ, բայց գործը ամուսնության չի հասել, քանի որ Ռոբերտը երիտասարդ հասակում՝ 1308 թվականին մահացել է։

1317 թվականին Կոստանցան ամուսնացել է Կիպրոսի և Երուսաղեմի թագավոր Հենրիի (Հուգո 3-րդ դը Լուսինյանի որդու) հետ, ով կնոջից մեծ էր շուրջ երեսուն տարով։ Նրանք միասին ապրել են 7 տարի՝ մինչև Հենրիի մահը 1324 թվականին, և այդպես էլ զավակ չեն ունեցել։

1331 թվականին առողջական լուրջ խնդիրներ ունեցող Կոստանցան ամուսնացել է Կիլիկյան Հայաստանի թագավոր Լևոն V-ի հետ։ Այդ ամուսնությունը նպաստել է կրոնական հակասություններից բզկտված հայոց արքունիքում լատինական ազդեցության ուժեղացմանը, ինչը հարուցել է հայ իշխանների զգալի մասի խիստ դժգոհությունը։ Թագուհին պալատում արժանացել է հիմնականում քամահրական վերաբերմունքի։ 1341 թվականին Լևոնն սպանվել է իր իշխանների ձեռքով, և Կոստանցան դարձյալ այրիացել է։ Երկրորդ ամուսնությունից նույնպես նա երեխաներ չի ունեցել։

1343 թվականին Կոստանցան ամուսնացել է Կիպրոսի զորապետ՝ կոնետաբլ Ժան դը Լուսինյանի հետ։ Որոշ ժամանակ անց նա մահացել է (մոտավորապես քառասուն տարեկան հասակում)՝ դարձյալ չունենալով ոչ մի զավակ։

## Ծանոթագրություններ

## Աղբյուրներ
*
*

Կատեգորիա:1303 ծնունդներ
Կատեգորիա:1305 ծնունդներ
Կատեգորիա:1344 մահեր
Կատեգորիա:Ապրիլի 19 մահեր
Կատեգորիա:Թագավորների դուստրեր
Կատեգորիա:ՀԹՎ 2023 հոդվածներ
Կատեգորիա:Հայ թագուհիներ
Կատեգորիա:Հունիսի 19 մահեր