open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Քևին Սիսթրոմ

**Քևին Սիսթրոմ** (, ), ամերիկացի ձեռնարկատեր և ծրագրավորող, «Ինստագրամ» սոցիալական ցանցի ստեղծողն ու գլխավոր տնօրենը, միլիարդատեր։

## Կենսագրություն
Քևին Սիսթրոմը ծնվել է 1983 թվականի դեկտեմբերի 30-ին Հոլիսթոնում (Մասաչուսեթս, ԱՄՆ)։

Սիսթրոմի մայրը՝ Դիանան, *Zipcar* ընկերության մարքեթոլոգն է եղել, ինչպես նաև առաջին դոթ-քոմ պղպջակի ժամանակ աշխատել է *«Monster and Swapit»*-ում։ Հայրը՝ Դուգլասը, *TJX Companies* ընկերության մարդկային ռեսուրսներ բաժնի փոխնախագահն է եղել։ Քևինի մայրական կողմի պապիկն ու տատիկը հանդիսանում էին Հենքոքի միաբանության եկեղեցու անդամներ։

Մանկության տարիներին Սիսթրոմը *Doom II* խաղում ստեղծում էր սեփական փուլեր և կատակով ծաղրում էր իր ընկերներին՝ *AOL Instant Messenger* ծրագրի միջոցով ակնթարթային ուղերձներ ուղարկելով, ինչը նա կատարում էր այն ծրագրերի միջոցով, որոնք նրան թույլ էին տալիս մկնիկի կուրսորի միջոցով վերահսկելու նրանց համակարգիչները և խափանելու՝ միացումը ցանցին։ Միջնակարգ դպրոցում սովորելիս Քևինն աշխատել է Բոստոնում գտնվող *«Boston Beat»* խանութում։

2002 թվականին Սիսթրոմն ավարտել է Մասաչուսեթս նահանգի Քոնքորդ քաղաքում գտնվող Միդլսեքսի մասնավոր դպրոցը, որտեղ խորացված սովորել է համակարգչային ծրագրավորում, իսկ 2006 թվականին ավարտել է Սթենֆորդի համալսարանի մագիստրատուրայի մենեջմենթի բաժինը՝ ստանալով մագիստրոսի աստիճան։ Սթենֆորդում ուսման ժամանակ Սիսթրոմը եղել է ուսանողական համայնքի անդամ։ Երրորդ կուրսի ձմեռային ժամանակահատվածը նա անց է կացրել Ֆլորենցիայում՝ սովորելով լուսանկարչություն։

Ստարտափում առաջին փորձն ստացել է այն ժամանակ, երբ տասներկու այլ ուսանողների հետ ընտրվեց Սթենֆորդի համալսարանի *Mayfield Fellows Program* կրթաթոշակի ծրագրին մասնակցելու համար։ Այդ ծրագրի շնորհիվ Սիսթրոմը *Odeo* ընկերությունում ստաժավորում անցնելու հնարավորություն ստացավ, որտեղ սկսեց մշակել տարատեսակ հավելվածներ։ Այդ ժամանակվա նրա կոլեգաներից մեկը Թվիթերի հիմնադիր Ջեք Դորսին էր։

Համալսարանն ավարտելուց հետո Քևինն աշխատել է Գուգլ ընկերության մարքեթինգային ծառայությունում, հետո՝ *NeXTSTEP* ընկերությունում ծրագրավորող է դարձել։

2010 թվականի հոկտեմբերի 6-ին Էփլ ընկերության App Store հավելվածների խանութում հայտնվեց մի նոր հավելված, որը կոչվում էր Ինստագրամ։ Այս հավելվածի գործարկմամբ զբաղվում էին Քևինը և նրա ընկեր Մայք Քրիգերը, իսկ գործարկումը կատարվում էր Burbn ծրագրի հիման վրա։

2018 թվականի սեպտեմբերի 24-ին Քևինը և Մայք Քրիգերը հայտարարեցին, որ իրենք որոշել են հեռանալ Ինստագրամ սոցիալական ցանցից։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Քևին Սիսթրոմը՝ Ինստագրամի ստեղծման մասին
* Ինստագրամի հիմնադիրները հեռանում են Ինստագրամից

Կատեգորիա:Սթենֆորդի համալսարանի շրջանավարտներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի միլիարդատերեր
Կատեգորիա:Գուգլ ընկերության աշխատակիցներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի ծրագրավորողներ
Կատեգորիա:Ամերիկյան տեխնոլոգիական ընկերության հիմնադիրներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի ճարտարագետներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի ձեռնարկատերեր
Կատեգորիա:ԱՄՆ-ի ինֆորմատիկայի ոլորտի գիտնականներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի գործարարներ
Ջոն Մայքլ Քոսթերլից

**Ջոն Մայքլ Քոսթերլից** (, ), բրիտանացի ֆիզիկոս, Բրաունի համալսարանի ֆիզիկայի պրոֆեսոր։ Դունքան Հալդեյնի և Դեյվիդ Ջեյմս Թաուլես հետ համատեղ արժանացել է 2016 թվականի ֆիզիկայի ասպարեզում Նոբելյան մրցանակի, տոպոլոգիական փուլային անցումների և նյութի տոպոլոգիական փուլերի ասպարեզում տեսական հայտնագործությունների համար։

Ծնվել է Շոտլանդիայի Աբերդին քաղաքում, բիոքիմիկոս Հանս Վալտեր Քոսթերլիցի որդին է։ Ստացել է բակալավրի և մագիստրոսի աստիճաններ Քեմբրիջի համալսարանում։ 1969 թվականին ստացել է փիլիսոփայության դոկտորի աստիճան Օքսֆորդի համալսարանում։

## Հետազոտություններ
Մի քանի աշխատատեղեր փոխելուց հետո, 1974 թվականին, նա ընդունվեց Բիրմինգհեմի համալսարանի դասավանդող անձնակազմ, որպես դասախոս։ 1982 թվականից սկսած նա աշխատել է որպես ֆիզիկայի պրոֆեսոր Բրաունի համալսարանում։ Քոսթերլիցը այժմ հետազոտական թիմի անդամ է Ֆինլանդիայի Աալտո համալսարանում և 2016 թվականից սկսած Կորեայի առաջավոր հետազոտությունների ինստիտուտի պատվավոր պրոֆեսոր է։

Քոսթերլիցի հետազոտությունների ուղղություններն են խտացված նյութի տեսությունը, մեկ և երկու չափումներով ֆիզիկան, ֆազային անցումները՝ պատահական համակարգեր, էլեկտրոնների տեղաբաշխումը և սփին ապակիները, իսկ դինամիկայում՝ հալումը և սառեցումը։

### Պարգևներ
Մայքլ Քոսթերլիցը ստացել է Նոբելյան մրցանակ 2016 թվականին, Մաքսվելի մեդալ և մրցանակ Բրիտանական Ֆիզիկայի ինստիտուտից 1981 թվականին և Լարս Օնսագերի մրցանակ Ամերիկյան ֆիզիկական միությունից 2000 թվականին, հատկապես Քոսթերլից-Թաուլես անցման մասին հետազոտությունների համար։ 1993 թվականից նա անդամակցում է Ամերիկյան ֆիզիկական միությանը։

Աբերդինի համալսարանում հիմնված Քոսթերլիցի կենտրոնը անվանվել է նրա հոր Հանս Քոսթերլիցի պատվին։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ

Կատեգորիա:ԱՄՆ-ի գիտությունների ազգային ակադեմիայի անդամներ
Կատեգորիա:Ամերիկայի արվեստների և գիտությունների ակադեմիայի անդամներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի աթեիստներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի նոբելյան մրցանակակիրներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի ֆիզիկոսներ
Կատեգորիա:Բրաունի համալսարանի դասախոսներ
Կատեգորիա:Բրիտանացի գիտնականներ
Կատեգորիա:Բրիտանացի լեռնագնացներ
Կատեգորիա:Բրիտանացի նոբելյան մրցանակակիրներ
Կատեգորիա:Բրիտանացի ֆիզիկոսներ
Կատեգորիա:Լոնդոնի թագավորական ընկերության անդամներ
Կատեգորիա:Հրեա նոբելյան մրցանակակիրներ
Կատեգորիա:Փիլիսոփայական գիտությունների դոկտորներ
Կատեգորիա:Օքսֆորդի համալսարանի շրջանավարտներ
Կատեգորիա:Ֆիզիկոսներ այբբենական կարգով
Աիդա Հայրապետյան

**Աիդա Սահակի Հայրապետյան** (), հայ թարգմանչուհի, գրականագետ, բանասիրական գիտությունների թեկնածու, ՀԽՍՀ մշակույթի վաստակավոր գործիչ (1974), ԽՍՀՄ գրողների միության անդամ 1956 թվականից։

## Կենսագրություն
Աիդա Հայրապետյանը ծնվել է 1926 թվականի մայիսի 25-ին, Մոսկվայում։ 1943 թվականին ավարտել է Երևանի Կրուպսկայայի անվան միջնակարգ դպրոցը, 1948 թվականին՝ Երևանի պետական համալսարանի բանասիրական ֆակուլտետը։ 1949-1953 թվականներին սովորել է Երևանի Խաչատուր Աբովյանի անվան հայկական մանկավարժական ինստիտուտի ասպիրանտուրայում։ Սովորելուն զուգընթաց աշխատել է Երևանի կուսակցական դպրոցում (որպես գրականության կաբինետի լաբորանտ), «Ավանգարդ» թերթի խմբագրությունում (որպես թարգմանիչ), Վալերի Բրյուսովի անվան ռուսաց և օտար լեզուների մանկավարժական ինստիտուտում (որպես լեզուների ամբիոնի լաբորանտ)։ 1977 թվականից աշխատում է Հայաստանի ԿԿ Կենտկոմի կուսակցության պատմության ինստիտուտ-ԽՄԿԿ Կենտկոմին առընթեր մարքսիզմ- լենինիզմի ինստիտուտի հայկական մասնաճյուղում որպես թարգմանության սեկտորի ավագ գիտաշխատող։ 1975 թվականին «Համո Սահյանի բանաստեղծական աշխարհը» թեմայով դիսերտացիա է պաշտպանել և ստացել բանասիրական գիտությունների թեկնածուի աստիճան։ Թարգմանել է 100-ից ավելի կինոնկարների սցենարներ (այդ թվում՝ «Լենինը 18 թվին», «Լենինը հոկտեմբերին», «Լենինը Լեհաստանում», Ազատագրում», «Հերկած խոպան», «Հարություն», «Մենամարտ») և պիեսներ (այդ թվում՝ Բրեխտի «Կուրաժ մայրիկը և նրա երեխաները», «Սիչուանում ապրող բարի մարդը», Շերիդանի «Դուենյա»)։

## Երկեր
* Բնությունը և մարդը Համո Սահյանի պոեզիայում, Ե., «Լույս», 1974, 75 էջ։
* Համո Սահյանի բանաստեղծական աշխարհը, Ե., «Սովետական գրող», 1977, 155 էջ։

### Թարգմանություններ

* Ֆադեև Ա., Չհրապարակված նամակներ, Ե., Հայպետհրատ, 1951, 28 էջ։
* Օսվալդ Թոմինգ, Հայր և որդի, Ե., Հայպետհրատ, 1952, 48 էջ։ 
* Օսեևա Վ., Վասյոկ Տրուբաչովը և նրա ընկերները, հ. 1, Ե., Հայպետհրատ, 1953, 347 էջ։
* Օսեևա Վ., Վասյոկ Տրուբաչովը և նրա ընկերները, հ 2, Ե., Հայպետհրատ, 1953, 257 էջ։
* Օսեևա Վ., Վասյոկ Տրուբաչովը և նրա ընկերները, հ 3, Ե., Հայպետհրատ, 1954, 416 էջ։
* Գրանին Դանիել, Որոնողներ, Ե., Հայպետհրատ, 1957, 571 էջ։
* Մալո Հեկտոր, Առանց ընտանիքի, Ե., Հայպետհրատ, 1958, 370 էջ։
* Կետլինսկայա Վ., Արիություն, Ե., Հայպետհրատ, 1959, 754 էջ։ 
* Մարյան Յուրի, Հանդիպումներ եթերում (վիպակ), Ե., Հայպետհրատ, 1959, 244 էջ։
* Կորոլենկո Վ. Գ., Ընտրի երկեր, Ե., Հայպետհրատ, 1959, 538 էջ։
* Դյումա Ա., Կոմս Մոնտե Քրիստո, Ե., «Հայաստան», 1966, 666 էջ։
* Դյումա Ա., Ասկանիո, Ե., «Հայաստան», 1968, 603 էջ։
* Ստիվենսոն, Քատրիոնա։ Առևանգվածը, Ե., «Հայաստան», 1970, 561 էջ։
* Մալո Հեկտոր, Առանց ընտանիքի, Ե., «Սովետական գրող», 1978, 370 էջ։
* Կետլինսկայա Վերա, Արիություն, Ե., «Սովետական գրող», 1979, 690 էջ։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Հայ թարգմանիչներ
Կատեգորիա:Հայ գրականագետներ
Կատեգորիա:Բանասիրական գիտությունների թեկնածուներ
Նատալյա Պադարյան

**Նատալյա Մարկի Պադարյան** (), ռուսական թատրոնի ու կինոյի դերասանուհի։

## Կենսագրություն
Նատալյա Պադարյանը ծնվել է 1979 թվականի հոկտեմբերի 27-ին։ 2001 թվականին ավարտել է Մոսկվայի հումանիտար-սոցիալական ակադեմիայի մշակութաբանության ֆակուլտետը։

## Ֆիլմագրություն

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Թատրոնի դերասանուհիներ
Կատեգորիա:Հայ դերասանուհիներ
Կատեգորիա:Ռուս դերասանուհիներ
Դեյվիդ Ջեյմս Թաուլես

**Դեյվիդ Ջեյմս Թաուլես** (, ), բրիտանացի խտացված նյութերով զբաղվող ֆիզիկոս։ Ստացել է Վոլֆի մրցանակ 1990 թվականին և Նոբելյան մրցանակ 2016 թվականին համատեղ Դունքան Հալդեյնի և Ջոն Մայքլ Քոսթերլիցի հետ տոպոլոգիական փուլային անցումների և նյութի տոպոլոգիական փուլերի ասպարեզում տեսական հայտնագործությունների համար։ 2016 թվականին պարզվեց, որ Թաուլեսը տառապում է մարազմյով։

## Կրթություն
Թաուլեսը ավարտել է Վինչեստեր քոլեջը և ստացել է բակալավրի աստիճան Քեմբրիջի համալսարանում։ Դոկտորական աստիճանը նա ստացել է Կոռնելի համալսարանում, որտեղ դասավանդում էր Հանս Բետեն։

## Հետազոտություններ
1958-ից 1959 թվականները Թաուլեսը աշխատել է որպես հետազոտող Լոուրենս Բերքլիի լաբորատորիայում Բերքլիի համալսարանում։ Դրանից հետո, 1961-ից 1965 թվականներին նա դարձել է Քեմբրիջի Չերչիլ քոլեջի առաջին ֆիզիկայի հետազոտությունների տնօրենը, ապա մաթեմատիկական ֆիզիկայի պրոֆեսոր Բիրմինգհեմի համալսարանում 1965-ից 1978 թվականները և Եյլի համալսարանում կիրառական գիտությունների պրոֆեսոր 1979-ից 1980 թվականները, և վերջապես Թաուլեսը դարձել է ֆիզիկայի պրոֆեսոր Սիեթլի Վաշինգտոնի համալսարանում 1980 թվականին։ Թաուլեսը մեծ ներդրում է ունեցել ատոմների և էլեկտրոնների ընդլայնված համակարգերի տեսական ֆիզիկայի ասպարեզում։ Նա հրապարակել է աշխատություններ գերհաղորդականության ֆենոմենի, միջուկային նյութի առանձնահատկությունների և միջուկի մեջ շարժումների մասին։

### Ակադեմիական աշխատություններ
Ընտրված աշխատություններ՝

*
*

### Գրքեր

*
*

### Պարգևներ
1979 թվականին Թաուլեսը ընտրվել է Թագավորական միության անդամ, նա նաև հանդիսանում է Ամերիկյան ֆիզիկական միության, Ամերիկյան արվեստի և գիտությունների ակադեմիայի անդամ, ինչպես նաև ԱՄՆ գիտությունների ազգային ակադեմիայի անդամ (1995)։

Թաուլեսին շնորհվել են Վոլֆի մրցանակ 1990 թվականին, Ֆիզիկայի ինստիտուտի Դիրաքի մրցանակ 1993 թվականին, Լարս Օնսագերի մրցանակ Ամերիկյան ֆիզիկական միությունից 2000 թվականին և Նոբելյան մրցանակ 2016 թվականին։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ

Կատեգորիա:ԱՄՆ-ի գիտությունների ազգային ակադեմիայի անդամներ
Կատեգորիա:Ամերիկայի արվեստների և գիտությունների ակադեմիայի անդամներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի նոբելյան մրցանակակիրներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի ֆիզիկոսներ
Կատեգորիա:Բրիտանական ակադեմիայի անդամներ
Կատեգորիա:Բրիտանացի նոբելյան մրցանակակիրներ
Կատեգորիա:Բրիտանացի ֆիզիկոսներ
Կատեգորիա:Կոռնելի համալսարանի շրջանավարտներ
Կատեգորիա:Քեմբրիջի Թրինիթի քոլեջի շրջանավարտներ
Կատեգորիա:Ֆիզիկոսներ այբբենական կարգով
Ջրահարսներ (նկար, Կրամսկոյ)

**«Ջրահարսներ»** (), ռուս գեղանկարիչ, ռուսական դեմոկրատական գեղարվեստական շարժման գաղափարական առաջնորդ Իվան Կրամսկոյի նկարներից։ Հեղինակը կտավը վրձնել է 1871 թվականին։ Յուղաներկով կտավի չափերն են՝ 88 × 132 սմ։ Նկարը երբեմն հիշատակվում է նաև «Տեսարան Գոգոլի «Մայիսյան գիշեր»-ից» և «Մայիսյան գիշեր» վերնագրերով։

Այսօր «Ջրահարսներ» ստեղծագործությունը պահպանվում և ցուցադրվում է Տրետյակովյան պատկերասրահում (Մոսկվա, Ռուսաստան)։

## Պատմություն
«Ջրահարսներ» նկարը Իվան Կրամսկոյը վրձնել է ըստ Նիկոլայ Գոգոլի «Մայիսյան գիշեր կամ ջրահեղձ աղջիկը» պատմվածքի մոտիվների։

Կտավը հեղինակն ավարտել է 1871 թվականին ներկայիս Ուկրաինայի Սումիի մարզի Խոտեն գյուղում՝ Պավել Ստրոգանովի տանը։

Առաջին անգամ նկարը հանրությանը «*Տեսարան Գոգոլի «Մայիսյան գիշեր*»-ից» վերնագրով ներկայացվել է 1871 թվականին Սանկտ Պետերբուրգում՝ Գեղարվեստական շրջիկ ցուցահանդեսների ընկերության առաջին ցուցահանդեսին։

1872 թվականին Կրամսկոյը որոշ փոփոխություններ է կատարել նկարի վրա։

## Նկարագիր
«Ջրահարսներ» ստեղծագործությունում հեղինակը պատկերել է գետափ, որի մոտ լուսնկա գիշերին ջրահարս-ջրահեղձ աղջիկներն են հավաքվել։ Աղջիկների ֆիգուրները անէական են և կտրված արտաքին աշխարհից։ Նրանք լցված են ներքին կենտրոնացվածությամբ, անվերջանալի թախծով և խորը տխրությամբ։ Նկարի բանաստեղծականությունը պայմանավորված է լուսնի թույլ լույսի պատկերմամբ։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* «Ջրահարսներ» նկարը  Տրետյակովյան պատկերասրահի տվյալների բազայում
* 

Կատեգորիա:1871 նկարներ
Կատեգորիա:Իվան Կրամսկոյի նկարներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի արվեստ
Կատեգորիա:Տրետյակովյան պատկերասրահի նկարներ
Մայա Հայ-Արտյան

**Մայա Արտաշեսի Հայ-Արտյան** (), հայ թարգմանչուհի, ԽՍՀՄ գրողների միության անդամ 1970 թվականից։

## Կենսագրություն
Մայա Հայ-Արտյանը ծնվել է 1939 թվականի մայիսի 2-ին, Երևանում։ 1956-1957 թվականներին սովորել է Երևանի պետական համալսարանի բանասիրական ֆակուլտետի ռուսաց լեզվի և գրականության բաժնում։ 1962 թվականին ավարտել է Մոսկվայի Մաքսիմ Գորկու անվան գրականության ինստիտուտի թարգմանչական բաժինը։ 1963-1964 թվականներին աշխատել է Երևանի Մեսրոպ Մաշտոցի անվան Մատենադարանի թարգմանչական սեկտորում, 1969-1971 թվականներին՝ «Հայֆիլմ» կինոստուդիայի սցենարական բաժնում։ 1973 թվականին փոխադրվել է Մոսկվա և նույն թվականից աշխատել ԱՊՆ-ի «Սպուտնիկ» ամսագրում որպես ավագ խմբագիր։ Մայա Հայ-Արտյանի թարգմանությամբ (հայերենից) ռուսերեն լույս են տեսել Խաժակ Գյուլնազարյանի «Եռագրություն» (Մոսկվա, 1965), Միքայել Շաթիրյանի «Նվագախմբի տղաները» (Մոսկվա, 1970), Կարեն Սիմոնյանի «Ցտեսություն, Նաթանայել» (Մոսկվա, 1974) գրքերը։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:ԵՊՀ շրջանավարտներ
Կատեգորիա:Երևան քաղաքում ծնվածներ
Կատեգորիա:ԽՍՀՄ գրողների միության անդամներ
Կատեգորիա:Հայ թարգմանիչներ
Կատեգորիա:Մաքսիմ Գորկու անվան գրականության ինստիտուտի շրջանավարտներ
Մարինա Պոդոլյան

**Մարինա Պոդոլյան** (), ռուսական, մոլդովական թատրոնի ու կինոյի դերասանուհի, ռեժիսոր։

## Կենսագրություն
Մարինա Պոդոլյանը ծնվել է 1963 թվականի ապրիլի 8-ին։ 1989 թվականին ավարտել է Մոսկվայի Գնեսինների անվան երաժշտական ուսումնարանը՝ երաժշտական թատրոնի դերասան մասնագիտությամբ (Ալեքսանդր Կանևսկու արվեստանոց)։ 2005 թվականին ավարտել է Քիշնևի քաղաքագիտության և միջազգային հարաբերությունների ինստիտուտը՝ միջազգայնագետ մասնագիտությամբ։ 2013 թվականին ավարտել է Մոսկվայի մշակույթի և արվեստի պետական համալսարանը՝ կինո, հեռուստա և տեսառեժիսոր մասնագիտությամբ (Ալեքսանդր Ցացուևի արվեստանոց)։

1991-2001 թվականներին աշխատել է Քիշնևի Ա․ Չեխովի անվան պետական ռուսական դրամատիկական թատրոնում որպես դերասանուհի։ 2001-2005 թվականներին եղել է Մոլդովայի Հանրապետության խորհրդարանի պատգամավոր (15-րդ գումարում, Մոլդովայի Հանրապետության կոմունիստական կուսակցություն, Գիտության, մշակույթի և ԶԼՄ-ի կոմիտե)։

2005 թվականի դեկտեմբերից բնակվում է Մոսկվայում։ 2006-2009 թվականներին որպես դերասանուհի աշխատել է «Թատրոն նախասրահում» թատրոնում։ Մի խումբ դերասանների հետ ստեղծել է «Տրոյա» արտ-թատրոնը, որտեղ աշխատում է որպես ռեժիսոր-բեմադրիչ և դերասանուհի։

Բեմադրել է 37 թատերական գործ, նկարահանել 3 փաստագրական և 1 խաղարկային ֆիլմ։

## Գործունեություն
### Դերերը թատրոնում

### Ֆիլմագրություն

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* 

Կատեգորիա:Թատերական ռեժիսորներ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Թատրոնի դերասանուհիներ
Կատեգորիա:Մոլդովացի դերասանուհիներ
Կատեգորիա:Մոլդովացի ռեժիսորներ
Կատեգորիա:Ռուս դերասանուհիներ
Կատեգորիա:Ռուս ռեժիսորներ
Կատեգորիա:ՎԳԻԿ-ի շրջանավարտներ
Էդուարդ Բաբայան (քաղաքական գործիչ)

**Էդուարդ Վլադիմիրի Բաբայան** (), ՀՀ ԱԺ 7-րդ գումարման պատգամավոր։ Մինչև պատգամավոր դառնալը եղել է գործարար Գագիկ Ծառուկյանի թիկնազորի պետը։ 2021 թվականի դեկտեմբերի 17-ից զբաղեցնում է Աբովյան խոշորացված համայնքի համայնքապետի պաշտոնը։

## Կենսագրություն
Էդուարդ Վլադիմիրի Բաբայան, ծնվել է 1972 թվականի օգոստոսի 9-ին Վրաստանի ԽՍՀ-ում։ 1974 թվականից ընտանիքով տեղափոխվել են ՀՀ և հաստատվել Աբովյան քաղաքում։ Միջնակարգ կրթությունը ստացել է Աբովյանի N 9 դպրոցում, այնուհետև ուսումը շարունակել է Երևանի մեքենաշինության տեխնիկումում։ 1992-1993 թվականներին ծառայել է ՀՀ ԶՈՒ-ում։ Արցախյան պատերազմի մասնակից է։ Պատերազմի տարիներին մասնակցել է Լաչինի միջանցքի ազատագրմանը, Քարվաճառի ազատագրմանը։

### Կրթություն
2002 - 2006 թվականներին ավարտել է Ֆիզիկական Կուլտուրայի Պետական Համալսարանի՝ սպորտի մանկավարժության և կառավարման ֆակուլտետը։ Ֆիզիկական կուլտուրայի և սպորտի մանկավարժ, ձյուդոյի մարզիչ է։

### Աշխատանքային և սպորտային գործունեություն
1979 թվականից առ այսօր զբաղվում է սպորտով արժանացել է բազմաթիվ մրցանակների։

1996-1997 թվականներին աշխատել է ՀՀ ոստիկանության կազմակերպված հանցավորության դեմ պայքարի գլխավոր վարչությունում (6-րդ վարչություն)։

1998 - 2004 թվականներին աշխատել է ՀՀ պաշտպանության նախարարությունում։

2004 - 2018 թվականներին արժատել է ՀՀ ոստիկանության պետական պահպանության գլխավոր վարչության անձի անվտանգության և գույքի պահպանության բաժնում։

2017 թվականից հանդիսանում է ՀԱՕԿ-ի նախագահի խորհրդական (հասարակական հիմունքներով)։

### Քաղաքական գործունեություն
2018-2021 թվականներին թիվ 10 ընտրատարծքից, ընտրվել է ԱԺ պատգամավոր «Բարգավաճ Հայաստան» կուսակցությոան ընտրական ցուցակով։

2021 թվականի դեկտեմբերի 5-ին կայացած Աբովյանի խոշորացված համայնքի ՏԻՄ ընտրությունների արդյունքում, «Բարգավաճ Հայաստան» կուսակցությունը ստանալով ձայների մեծամասնությունը, հետագայում Էդուարդ Բաբայանի թեկնածությունն է առաջադրել համայնքապետի պաշտոնի համար։

2021 թվականի դեկտեմբերի 17-ին, Աբովյան խոշորացված համայնքի ավագանին Էդուարդ Բաբայանին ընտրեց համայնքապետի պաշտոնում։

## Դատապարտում
2018 թվականի հուլիսի 2-ին «Օլիմպավան» մարզասրահում ծեծի է ընթարկվել 50-ամյա Վյաչեսլավ Հարությունովը։ Ըստ տուժողի՝ նրան առաջին հարվածը հասցրել է Գագիկ Ծառուկյանը, այնուհետև՝ նրա թիկնապահ Էդուարդ Բաբայանը։ Դեպքի առիթով հուլիսի 3-ին ձերբակալվել է Էդուարդ Բաբայանը ՀՀ քրեական օրենսգրքի 112 հոդվածով` դիտավորությամբ մեկ ուրիշի առողջությանը ծանր վնաս պատճառելու կասկածանքով։ Օգոստոսի 21-ին նա կալանքից ազատ է արձակվել 20 մլն դրամ գրավի դիմաց։

2019 թվականի ապրիլի 5-ին Երևանի ընդհանուր իրավասության դատարանը Էվուարդ Բաբայանին դատապարտել է 3 տարի 6 ամիս ազատազրկման, սակայն նա պատիժը չի կրի համաներման ակտի համաձայն։

## Ընտանիք
Ամուսնացած է, ունի 2 դուստր և 1 որդի։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:ԲՀԿ անդամներ
Կատեգորիա:ՀՀ ԱԺ 7-րդ գումարման պատգամավորներ
Կատեգորիա:Հայ հանցագործներ
Կատեգորիա:Ֆիզիկական կուլտուրայի հայկական պետական ինստիտուտի շրջանավարտներ
Վերոնիկա Սարկիսովա

**Վերոնիկա Գեորգիի Սարկիսովա** (), ռուսական թատրոնի ու կինոյի դերասանուհի, հնչյունավորող։

## Կենսագրություն
Վերոնիկա Սարկիսովան ծնվել է 1986 թվականի սեպտեմբերի 19-ին։ 1988-2000 թվականներին կրկեսում աշխատել է որպես մարմնամարզուհի։ 2003 թվականին ավարտել է Շչեպկինի թատերական ուսումնարանին կից գործող թատերական դպրոցը։ 2003-2004 թվականներին աշխատել է Մարզային կամերային թատրոնում։

2004-2008 թվականներին հեռակա կարգով սովորել է Ռուսաստանի թատերական արվեստի համալսարանի դերասանառեժիսորական բաժնում՝ ՌԴ ժողովրդական արտիստ Վալերի Բելյակովիչի դասարանում։

2005 թվականից որպես դերասանուհի աշխատում է «Հարավ-արևմուտքում» թատրոնում։ Կատարում է նաև ֆիլմերի հնչյունավորում։

## Գործունեություն
### Դերերը թատրոնում

### Ֆիլմագրություն

### Հնչյունավորում

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Թատրոնի դերասանուհիներ
Կատեգորիա:Հայ դերասանուհիներ
Կատեգորիա:Հայ կինոդերասաններ
Կատեգորիա:Հնչյունավորողներ
Կատեգորիա:Ռուս դերասանուհիներ
Ֆլորիան Մյուլեր (ֆուտբոլիստ, ծնված 1997)

**Ֆլորիան Մյուլեր** (, ), գերմանացի պրոֆեսիոնալ ֆուտբոլիստ։ Ներկայումս հանդես է գալիս Մայնց 05-ի կազմում։ Խաղում է դարպասապահի դիրքում։

## Ակումբային կարիերա
### Մայնց 05
Մյուլերը Մայնց 05-ի ակադեմիայի սան է։ 2016 թվականի հուլիսի 1-ին նա կնքեց իր առաջին պայմանագիրը Մայնց II-ի հետ։ 2016-17 մրցաշրջանում Մյուլերը տեղափոխվեց ակումբի առաջին թիմ։ 2017 թվականի նոյեմբերի 10-ին գերմանացին երկարաձգեց իր պայմանագիրը Մայնցի հետ մինչև 2022 թվականը։ Իր պրոֆեսիոնալ դեբյուտը նշեց 2018 թվականի մարտի 3-ին՝ մեկնարկային կազմում խաղադաշտ դուրս գալով Համբուրգի դեմ խաղում։ 2018-19 մրցաշրջանը Մյուլերը սկսեց որպես Մայնցի հիմնական դարպասապահ, սակայն 2018 թվականի հոկտեմբերին ստացավ ծանր վնասվածք։

## Միջազգային կարիերա
Մյուլերը ներկայացրել է Գերմանիան տարբեր տարիքային երիտասարդական հավաքականներում։ 2016 թվականին նա մինչև 19 տարեկանների հավաքականի կազմում մասնակցեց Եվրոպայի առաջնությանը՝ անցկացնելով 2 հանդիպում, իսկ Գերմանիան զբաղեցրեց 5-րդ հորիզոնականը մրցաշարում՝ 5-րդ տեղի համար հանդիպման հետխաղյա 11-մետրանոցների հարվածաշարում պարտության մատնելով Նիդերլանդներին։ 2018 թվականի մարտի 21-ին Մյուլերը առաջին անգամ հրավիրվեց Մ21 հավաքական՝ Իսրայելի և Կոսովոյի դեմ խաղերի համար։

## Կարիերայի վիճակագրություն
### Ակումբային վիճակագրություն
*2019 թվականի հունվարի 18-ի դրությամբ*

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Մյուլերի պաշտոնական Ինստագրամի էջը
* Մյուլերը transfermarkt-ում
* Մյուլերը soccerbase.com-ում
* Մյուլերը WhoScored.com կայքում
* Մյուլերը Մայնց 05-ի պաշտոնական կայքում 
* Մյուլերը ՈՒԵՖԱ-ի պաշտոնական կայքում

Կատեգորիա:Բունդեսլիգայի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Գերմանացի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Մայնց 05-ի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Շտուտգարտի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Տղամարդկանց ֆուտբոլի դարպասապահներ
Թոմաս Լիպտոն

**Թոմաս Ջոնսթոն Լիպտոն** (, ), շոտլանդացի վաճառական և նավասպորտի վարպետ, Լիպտոն թեյ ապրանքանիշի ստեղծող։ Նա նաև եղել է պատմության մեջ Ամերիկայի Գավաթի առավել համառ մրցակիցներից։

## Կենսագրություն
thumb|200px|Պարոն Թոմաս Լիպտոն
Թոմաս Լիպտոնը ծնվել է 1848 թվականի մայիսի 10-ին Շոտլանդիայի Գլազգո քաղաքում։ Արդեն հինգ տարեկանից նա օգնում էր հորը նպարեղենի խանութում, իսկ երբ մահացան նրա քույրը և եղբայրը, նա ստիպված է եղել թողնել դպրոցը։ 15 տարեկանում նա մեկնել է ԱՄՆ, կատարել ցանկացած աշխատանք, բայց, ի վերջո, դարձել է վաճառողի Նյու Յորքի հանրախանութի նպարեղենի բաժնում։ Նա հնարավորություն ստացավ ներսից ծանոթանալ հանրախանութների աշխատանքին։

Հայրենիք վերադարձել է 1871 թվականին ունենալով գիտելիքներ և 100 ֆունտ ստեռլինգ։ Գլազգոյում նա բացել է սեփական նպարեղենի խանութը, որտեղ ինքն էր կառավարիչը, վաճառողը, գնորդը։ Գնորդներին նա գրավում էր ցածր գներով, գեղեցիկ ձևավորված ցուցափեղկերով։ 1881 թվականի Սուրբ ծննդյանը նրան կողմից պատվիրվեց պանրի ամենամեծ կտորը, որի համար անմիջապես հերթի կանգնեցին։ Լիպտոնը տարբեր մտահաղացումների տեր անձնավորություն էր, և առևտուրը հաջողությամբ էր ընթանում։ 1880-ականների կեսերին նա Շոտլանդիայում ուներ 11 խանութ, իսկ 1885 թվականին Չիկագոյում գնեց փաթեթավորման գործարան և պահեստներ։

1890 թվականին Լիպտոնը սկսեց թեյի բիզնեսը, որի շնորհիվ նրա անունը հայտնի է այսօր երկրագնդի ցանկացած անկյունում։ Նա Ցեյլոնում գնել էր հինգ թեյի պլանտացիա, որոնց վրա փորձեր էր կատարում։ Նրա նպատակն էր արտադրել որակյալ թեյ մատչելի գնով։ Լիպտոնը այս ամենը անում էր առանց միջնորդների, ունենալով իր տնկարկները և իր նավատորմը, հետևաբար, նրա թեյը վաճառվում էր ցածր գներով։ Նա իր թեյը փաթեթավորում էր ստվարաթղթե տուփերի մեջ։ Վիկտորիա թագուհին այդ թեյի մեծ սիրահարն էր։ 1897 թվականին Թոմաս Լիպտոնը արժանացավ ասպետի կոչման։

1909 թվականին Թուրինում Թոմաս Լիպտոնը կազմակերպել էր մրցաշար, որը հետագայում անվանեցին Աշխարհի ամենաառաջին առաջնություն։ Իտալացիները, գերմանացիները և շվեյցարացիները այս մրցաշարին ուղարկեցին ուժեղագույն պրոֆեսիոնալ ակումբներին, սակայն անգլիական ֆուտբոլի ֆեդերացիան մերժեց նույնը կատարել։ Հասկանալով, որ առանց ֆուտբոլի համահիմնադիր բրիտանացիների մրցաշարը չի կարող համարվել լուրջ, Լիպտոնը Անգլիայի հյուսիս-արևելքից մրցաշարին հրավիրել է մասնակցելու Վեսթ Օքլենդ սիրողական ֆուտբոլային ակումբին (West Auckland FC)։ Այդ թիմի կազմի մեծ մասը կազմում էին ածխի հանքերում աշխատողները, սակայն Վեսթ Օքլենդ թիմը հաղթեց մրցաշարը մասնագետների մասնակցության շնորհիվ։ 1911 թվականին անգլիացիները տիտղոսը պաշտպանելու համար վերադարձան Իտալիա և կրկին հաղթեցին մրցաշարում՝ 6:1 հաշվով եզրափակչում հաղթելով Յուվենտուսին։

Թոմաս Լիպտոնը մասոնական Scotia № 178 օթյակի անդամ է եղել Գլազգոյում։

Թոմաս Լիպտոնը մահացել է 1931 թվականի հոկտեմբերի 3-ին, ժառանգ չուներ, նրա ժառանգությունը ծախսվել է բարեգործության վրա։

## Հետաքրքիր փաստեր
* Թոմաս Լիպտոնին հաճախ սխալմամբ կոչում են թեյի փաթեթի գյուտարար։

## Գրականություն
* James A. Mackay: *The man who invented himself. A life of Sir Thomas Lipton*. Mainstream Books, Edinburgh 1989, ISBN 1-85158-831-0
* Françoise de Maulde: *Sir Thomas Lipton*. Gallimard, Paris 1990, ISBN 2-07-060266-4

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Շոտլանդիայի մասոններ
Ֆիլոտոպսիս բնավորվող

**Ֆիլոտոպսիս բնավորվող**, () Pleurotaceae ընտանիքին պատկանող սունկ։ Գրանցված է Հայաստանի Կարմիր գրքում։

## Նկարագրություն
Տհաճ հոտով և համով, ուտելի պտղամարմնով սունկ է, որի 3-10 սմ տրամագծով, թարմ վիճակում բոսորավարդագույն կամ նարնջադեղին, չորացած՝ դեղնաշագանակագույն գլխարկը թավշյա է, տափակ կամ ուռուցիկ։ Թույլ վարդագույն, դեղնավուն պտղամիսը զաֆրանադեղին է, չորացած վիճակում՝ սպիտակ։ Թիթեղները գլխարկի գույնից ավելի վառ են։ Ոտիկը բացակայում է։ Սպորափոշին բաց գորշավուն է։ Էլիպսաձև կամ լոբաձև, հարթ սպորները 5-6 x 2,5-3,5 մկմ են։

## Տարածվածություն
Ընդհանուր արեալը ընդգրկում է Եվրոպան, Ասիան, Հյուսիսային Աֆրիկան, Հյուսիսային Ամերիկան, Հարավային Կովկասը (Վրաստան, Հայաստան)։ Հայաստանում հայտնաբերված է Իջևանի ֆլորիստիկական շրջանում՝ «Դիլիջան» ազգային պարկ։

## Էկոլոգիա
Հայաստանում հանդիպում է հազվադեպ, 1600 մ բարձրության վրա, խմբերով, չորացած ծառերի ոստերի վրա, կաղնու-բոխու անտառներում, հոկտեմբեր ամսին։ Քսիլոտրոֆ է։

## Պահպանություն
Հայաստանում պահպանվում է «Դիլիջան» ազգային պարկի համապատասխան էկոհամակարգերի կազմում։ Վտանգված տեսակ է։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:ՀՀ Կարմիր գրքում գրանցված սնկեր
Կատեգորիա:Ուտելի սնկեր
Կատեգորիա:Վտանգված տեսակներ
Լունդ

**Լունդ** (, ), քաղաք Շվեդիայի հարավում, համանուն կոմունայի վարչական կենտրոն։ Քաղաքի անվանումը թարգմանաբար նշանակում է «պուրակ»։

Համարվում է, որ Լունդը հիմնադրվել է 990 թվականին, երբ այդ տարածքը պատկանել է Դանիային։ Ավելի ուշ այդ տարածքը դարձել է Հյուսիսային Եվրոպայի քրիստոնեական կենտրոն։ 1103 թվականին կառուցվել է Լունդի մայր տաճարը։

1666 թվականին հիմնադրվել է Լունդի համալսարանը, որը Սկանդինավիայում ամենախոշորներից մեկն է։

2005 թվականին քաղաքում բնակվել է 76&nbsp;188 մարդ, որոնց մեջ չեն ներառվել ժամանակավոր բնակություն հաստատած ուսանողները։ 2007 թվականի դեկտեմբեր ամսին Լունդի կոմունայում բնակվել է 105 286 մարդ։

## Պատմություն
[ձախից|մինի|193x193փքս|[Լունդի մայր տաճար]]
Լունդի հիմնադրման ճշգրիտ տարեթիվը մնում է անհայտ։ Որոշ ժամանակ առաջ  համարվում էր, որ քաղաքը հիմնվել է մոտ 1020 թվականին՝ Կնուդ Մեծի կողմից։ Սակայն վերջին պեղումները առիթ են տվել մտածելու, թե այս տարածքում դեռևս 990 թվականին բնակավայր է եղել։ Հետո, Ուպոկրայի () բնակիչները Կանութ Դանիացու կամքով տեղաշարժվել են այն տարածք, որտեղ գտնվում է ներկայիս Լունդ քաղաքը։

## Աշխարհագրություն
Լունդը գտնվում է Շվեդիայի ամենախոշոր գյուղատնտեսական շրջանում։

## Գիտություն
Լունդում է գտնվում Շվեդիայի MAX-lab ազգային լաբորատորիան։

2014 թվականին Լունդի մոտակայքում սկսվել են European Spallation Source մատերիալագիտական կենտրոնի կառուցողական աշխատանքները։

Լունդի և Լունդի աստղադիտարանի պատվին անվանվել է (809) Լունդիա աստերոիդը։

## Քաղաքի տեսարանները

Պատկեր:War monument Lund.jpg | Սկանդիանվիայի տարածքում շվեդների և դանիացիների միջև ամենամեծ ճակատամարտին նվիրված հուշարձան
Պատկեր:Observatory. Lund.jpg |Լունդի աստղադիտարան
Պատկեր:All saints church.Lund.jpg |Բոլոր սրբերի եկեղեցի
Պատկեր:University.Lund.jpg |Համալսարանի շենք
Պատկեր:Magle Stora kyrkogata, Lund 2013.jpg|Քաղաքի փողոցներից մեկը


## Քույր քաղաքներ
*  Վիբորգ (Դանիա)
*  Համար (Նորվեգիա)
*  Պորվոո (Ֆինլանդիա)
*  Դալվիկ (Իսլանդիա)
*  Նեվեր (Ֆրանսիա)
*  Լեոն (Նիկարագուա)
*  Գրեյֆսվալտ (Գերմանիա)
*  Զաբժե (Լեհաստան)

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Կոմունայի պաշտոնական կայքը
* Տուրիստական կայք
* Քաղաքի բնութագրություն
* Լունդ քաղաքի համալսարանի բուսաբանական այգի

Կատեգորիա:Շվեդիայի քաղաքներ
Վարանդա (քաղաք)

300px|մինի|աջից|Արցախի Հանրապետության քարտեզը, որտեղ մուգ շագանակագույնով պատկերված են Ադրբեջանի զինված ուժերի վերահսկողության ներքո գտնվող տարածքները, իսկ մարմնագույնով՝ Արցախի վերահսկողության ներքո գտնվող տարածքները 2021 թվականի հունվարի 1-ի դրությամբ
**Վարանդա** (ադրբեջանական անունը՝ Ֆիզուլի), գյուղաքաղաք Արցախի Հանրապետության արևելքում։

Նախկինում եղել է Կարաբուլաղ անունով գյուղ Ելիզավետպոլի նահանգի Կարյագինոյի գավառում։

Ըստ Արցախի վարչական բաժանման՝ քաղաքը 1993 թվականից մտնում է Հադրութի հայաբնակ շրջանի կազմի մեջ, իսկ Ադրբեջանի Հանրապետությունը այն համարում է 1993-1994 թվականների պատերազմի ընթացքում հայերի կողմից գրավված տարածք, որը ներառվում է ադրբեջանական Ջաբրայիլի շրջանի կազմի մեջ։

2020 թվականի հոկտեմբերի 17-ին Ադրբեջանի պաշտպանության նախարարությունը հայտարարել է ադրբեջանական բանակի կողմից Ֆիզուլի քաղաքի ազատելու մասին։ Ադրբեջանի նախագահ Իլհամ Ալիևն ուղիղ եթերում ասել է. «Փառապանծ ադրբեջանական բանակը ազատագրել է Ֆիզուլի քաղաքը և Ֆիզուլիի շրջանի Գոչահմեդլի, Չիմեն, Ջուվարլը, Փիրահմեդլի, Մուսաբեյլի, Իշըգլը, Դեդելի գյուղերը»։ Հայաստանի պաշտպանության նախարարությունը հերքել է այս հայտարարությունները։

### Արցախյան պատերազմ

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:1827 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր
Կատեգորիա:Արցախի Հանրապետության քաղաքներ
Կատեգորիա:Հադրութի շրջանի բնակավայրեր
Արևելյան մարգարիտ

Հեռուստաաշտարակ «**Արևելյան մարգարիտ**», բարձրությամբ Ասիայում երրորդը (468 մետր), աշխարհում բարձրությամբ հինգերորդը, Շանհայի Պուդուն շրջանի տեսարժան վայրերից մեկը։

Աշտարակում իրականացվում է՝
* պտտվող ռեստորան, որը գտնվում է 267 մ բարձրության վրա
* պարի հրապարակ, բար և 20 սենյականոց կարաոկե՝ 271 մետր բարձրության վրա
* մեծ տարածքով բնակելի տարածք, կոնֆերանս դահլիճ և սուրճի խանութ՝ 350 մետր բարձրության վրա

Աշտարակի շինարարությունը ներառում է 11 ոլորտային տարրեր։ Երկու ոչ մեծ ոլորտներ ունեն 50 մ տրամագիծ (ստորին, «Տիեզերական քաղաք») և 45 մետր (վերին, «Տիեզերական մոդուլ»)։ Այս ոլորտները իրար միացած են երեք գլանաձև սյուներով յուրաքանչյուրը 9 մ տրամագծով՝ սյուների ներսում կա հինգ փոքր տարածք, որոնց մեջ տեղավորված են «Տիեզերական հյուրանոց»ի  համարները (Space Hotel)։ Հարևանությամբ գտնվում է 88 հարկանի երկնաքեր «Ցզին Մաո», Ասիայում ամենաբարձրերից մեկը։ Գիշերը հեռուստաաշտարակը ուսավորվում է։ Հատուկ նրա համար մշակվել է եռաստիճան լուսավորում, նրան տալով ֆանտաստիկ տեսք։

## Հասարակական մշակույթում

### Կինոյում
* «Տրանսֆորմերներ։ Ընկածների վրեժը»՝ ֆիլմի սկզբում ավտոբոտներից մեկը (Օպտիմուս Պրայմ) ինքնաթիռից թռչելուց հետո, որպեսզի բռներ դեսեպտիկոնին, իջել է Շանհայում Արևելյան Մարգարիտի ֆոնի վրա։ 
* «Ֆանտաստիկ քառյակը։ Արծաթե ալեսահորդի ներխուժումը»՝ Շանհայում, որտեղ տեղի է ունենում վերջին մարտը դոկտոր Դումի հետ, Մարդ-Ջահը իր մեջ կլանելով խմբի մասնակիցների բոլոր ուժերը, չարագործի հետ կռվում է Արևելյան Մարգարիտ հեռուստաաշտարակի ֆոնի վրա։
* «Կյանքը մարդկանցից հետո»՝ ցույց է տալիս, թե ինչ կպատահի աշտարակի հետ 70 տարի անց, ծայրաձողը կթեքվի մի կողմի վրա, իսկ ամրակները մյուս (Խուանպու գետի ջրհեղեղի պատճառով)։ Արդյունքում աշտարակը կկոտրվի և կփլվի։
* «Գոդզիլլա։ Ավարտական պատերազմներ»՝ ֆիլմում այլմոլորակայինները Շանհայ են ուղարկում Անգիրուսին՝ ահռելի գիշատիչ անկիլոզավրին, ռադիացիայի արդյունքում մուտացիայի ենթարկված։ Անգիրուսը վերածվելով գնդակի, թռչում է հսկայական օդային Կարյու սուզանավի վրա և ոչնչացնում է նրան։ Կարյուն բախվում է հեռուստաաշտարակին փայթում է և աչնչացնում այն։

## Պատկերասրահ


File:Pearltowernitefeb2007.jpg|Հեռուստաաշտարակը գիշերով
File:Oriental Pearl Tower IMG 3693.JPG
File:Oriental Pearl0114.JPG
File:Shanghai Pudong 2007.jpg|Հեռուստաաշտարակաը Պուդունի ֆոնի վրա
File:ShanghaiPearlTower.jpg
File:Shanghaiviewpic1.jpg|Հեռուստաաշտարակաը գիշերով Պուդունի ֆոնի վրա
File:Oriental Pearl Tower.JPG


## Տես նաև
* Աշխարհի ամենաբարձր հեռուստատեսային աշտարակների ցանկ

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Восточная жемчужина на skyscraperpage.com
* Shanghai Travel Guide

Կատեգորիա:Երկնաքերներ
Կատեգորիա:Աշտարակներ
Կատեգորիա:Շինարարական տարրեր և կառուցվածքներ
Ոզնասունկ փշոտ

**Ոզնասունկ փշոտ** (), Hericiaceae ընտանիքին պատկանող սունկ, որը գրանցված է Հայաստանի Կարմիր գրքում։

## Նկարագրություն
25 սմ տրամագծով, երբեմն երկարավուն, նստած կարճ ոտիկի վրա կամ կպած բնափայտին, երիտասարդ վիճակում սպիտակ, վարդագույն երանգով, կլորավուն կամ տանձաձև պտղամարմինները միամյա են, աճում են խոշոր խմբերով, մակերեսը չոր վիճակում դեղին է, գորշավուն, եզրերի մոտ պատված կոշտ, ծռմռված փշաձև ելուստներով։ Թարմ վիճակում պտղամիսը մսալի է, սպիտակ, չորանալուց հետո՝ դեղնավուն։ Հիմենոֆորը փշաձև է։ Փշերը երկար են, սպիտակ, վարդագույն երանգով, չորանալուց՝ գորշավուն, գլանաձև, սրածայր, ուղիղ կամ ծռմռված։ 5-7 x 4,5-6 մկմ, լայն էլիպսաձև կամ գնդաձև սպորները յուղի կաթիլով են։

## Տարածվածություն
Ընդհանուր արեալը ընդգրկում է Եվրոպան, Ասիան, Ամերիկան, Հարավային Կովկասը (Վրաստան, Հայաստան)։ Եվրոպական մի շարք երկրներում ունի լայն տարածում, սակայն Հայաստանում հանդիպում է հազվադեպ, եզակի առանձնյակներով, հայտնաբերված է Իջևանի ֆլորիստիկական շրջանում՝ «Դիլիջան» ազգային պարկ և Զանգեզուրի ֆլորիստիկական շրջան։

## Էկոլոգիա
Աճում է 1000-1400 մ բարձրությունների վրա, հանդիպում է կաղնու և հաճարենու կենդանի բների, կոճղերի վրա, լայնատերև անտառներում, օգոստոս-սեպտեմբեր ամիսներին։ Քսիլոտրոֆ է։ Երիտասարդ պտղամարմիններն ուտելի են։

## Պահպանություն
Խոցելի տեսակ է։ Հայաստանում պահպանվում է «Դիլիջան» ազգային պարկի համապատասխան էկոհամակարգերի կազմում։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Խոցելի տեսակներ
Կատեգորիա:ՀՀ Կարմիր գրքում գրանցված սնկեր
Կատեգորիա:Ուտելի տեսակներ
Ռամբլեր

**Rambler** (կարդացվում է *Ռամբլեր*, կիրառվում է օր. *Ռամբլերում*, անցանկալի արտասանություն է *Ռեմբլեր* տարբերակը, անգլերենից թարգմանվում է  «թափառական», «թափառաշրջիկ», «պարապ թափառող, դատարկաշրջիկ» մարդ), հանրամատչելի լրատվամիջոցների և ծատայությունների ինտերնետ-պորտալ։ Այդ անվանումն է ունեցել  1996—2011 թվականներին գործող «Rambler-Search» որոնման համակարգը։  
1996 թվականին մտնելով Համացանց, Ռամբլերը դարձավ  ռուսական տեղեկատվական-որոնողական առաջատար պորտալներից մեկը։
Rambler- ը գործարկել է առաջին ռեյտինգային դասակարգիչը` «Ռոնետ»( Rambler Top100), դառնալով հայրենական Ինտերնետ- ընկերությունների շարքի առաջատարը։
2012 թվականին պորտալի փիլիսոփայությունը լիովին վերաիմաստավորվեց,  Ռամբլերը դարձավ անհատականացված լրատվամիջոցների պորտալ։ Հետագայում այն միացավ «Rambler & Co» ընկերությունների խումբին, որը ձևավորվել էր 2013 թվականի մայիսին` Afishi Rambler-ի ակտիվորեն գործող խմբերի միավորման արդյունքում (նախկինում Վլադիմիր Պոտանինի ProfMedia- ի հոլդինգի մի մասը) և  Ալեքսանդր Մամուտի SUP Media-ն։
«Rambler»-ը 4 անգամ հաղթող է ճանաչվել «Runet» ամենամյա մրցանակաբաշխությանը։  2013 թվականի տվյալների համաձայն, ռուսական կայքերի շարքում Ռամբլերը գրավեց 11-րդ տեղը (այլ տվյալների համաձայն` 9-րդ տեղը): 
Մեկ ամսվա հաշվարկով 2015 թվականին Ռամբլերի «լսարանը» կազմում էր շուրջ 26 միլիոն մարդ։  2016 թվականի ապրիլի 5-ին Ռամբլերն ունեցավ նոր լոգոտիպ — «/» (թեք գիծ)։

## Պատմություն

### «Ստեկ» ընկերություն (1991—1996)
«Ստեկ» հեռահաղորդակցական  ընկերությունը հիմնադրվել է 1991 թվականին Պուշչինո քաղաքում, միկրոբիոլոգիական ինստիտուտի աշխատակից Սերգեյ Լիզակովի ղեկավարությամբ։ Ընկերությունում նրա հետ համագործակցում էին ևս չորս աշխատակիցներ` Դմիտրի Կրյուկովը, Վիկտոր Վորոնկովը, Վլադիմիր Սամոյլովը և Յուրի Երշովը։

### «Ռամբլեր»

#### 2009 թվական

## Գրականություն
* Поисковая система Рамблер // 

## Հղումներ

* Rambler: информационно-поисковая система
* Лаконичная версия поисковой страницы
* История бренда Rambler 
* Блог объединённой компании «Рамблер-Афиша» на сайте Хабрахабр
* Rambler  в журнале ComputerBild.
* Список работ для «Рамблера» на сайте Студии Артемия Лебедева.
* Интервью с основателем Rambler Дмитрием Крюковым журналу «Планета Интернет», октябрь 1997 г.
* Исследование. Rambler в 2000 году 
* Информация о проекте Rambler на Lenta.ru  (2002 год)
* Интервью с разработчиком поисковой системы ''Рамблер'' Андрея Коваленко (2002 год)
* Кто спасёт «Рамблер»?  (статья 2009 года).
* Мы — авантюристы Николай Молибог и Дмитрий Степанов о перезапуске «Рамблера».
; О поисковой системе
* Принципы работы поисковой машины Рамблер (копия )
* Поисковая система Rambler (копия )

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ

Կատեգորիա:Որոնողական համակարգեր
Կատեգորիա:Ռամբլեր
Կատեգորիա:Ռունետ
Կատեգորիա:Վեբ պորտալ
Վեզուվի լեռան ճակատամարտ

**Վեզուվի լեռան ճակատամարտ**, Գոթական պատերազմի ընթացքում Բյուզանդական կայսրության և Իտալիան ասպատակող օստգոթերի միջև 552 թվականի հոկտեմբերին տեղի ունեցած ճակատամարտ։ Ռազմական գործողությունները տեղի են ունեցել Ապենինյան թերակղզում՝ Կապուայից հարավ-արևելք։

Բյուզանդական 10 հազարանոց զորաբանակը գլխավորում էր հայազգի ռազմահրամանատար Ներսես պատրիկը, իսկ օստգոթերի խառնիճաղանջ 18 հազարանոց ուժերին՝ վերջիններիս արքա Տեյան։

## Նախապատմություն
Տեյայի գլխավորությամբ Տիչինոյից առաջխաղացած Օսթգոթական թագավորության բանակը (մոտ 10.000), շրջանցելով Հյուսիսային Իտալիայում գտնվող ամրությունները, ներխուժեց Կամպանիա և սկսեց մոտենալ Կապուային։ Տեղեկանալով այդ մասին` կայսերական գանձապահ, գլխավոր հրամանատար Ներսես Կամսարականի, Հովհաննես Թրակիացու, Հովհաննես Ֆագասի, Դագիսթայոսի, Վալերիանոսի, Հուստինոս Իլիրիացու, հերուլների հրամանատարներ Ֆիլեմութի և Արութոսի, գեպիդների հրամանատար Ասբադի ու պարսիկների հրամանատար Կավատի գլխավորած բյուզանդական բանակը (մոտ 20.000, այդ թվում հերուլներ, գեպիդներ, սլավոններ, անտեր, բուլղարներ և պարսիկներ) ու նրա կազմում գտնվող հայ ռազմիկները (մոտ 6.000), կենտրոնացնելով ուժերը, շարժվեցին թշնամու ուղղությամբ։ Հանդիպելով իրար լեռան ստորոտում` կողմերը առանց կամուրջի անանցանելի Դրակոն գետի տարբեր ափերին ճամբար դրեցին։

## Ճակատամարտի ընթացք
Սեպտեմբերից մինչև հոկտեմբեր տեղի ունեցան աղեղնամարտեր, մենամարտեր և մանր ընդհարումներ՝ պաշտպանական աշտարակների երկկողմանի կիրառտմամբ։ Հոկտեմբերի սկզբին Ներսես պատրիկին հաջողվեց, օգտագործելով հրամանատարի դավաճանությունը, իր տիրապետությունը հաստատել հակառակորդի ռազմածովային նավատորմի նկատմամբ, որով էլ հենց հիմնականում իրականացվում էր պարենամթերքի մատակարարումը Տեյայի բանակին։ Այս պայմաններում, հաշվի առնելով պարենամթերքի աստիճանաբար սրվող պակասը և այն, որ ռազմաքաղաքական ընդհանուր իրավիճակը փոխվում է ոչ իր օգտին` Տեյան իր բանակով նահանջեց և դիրքեր գրավեց ավելի հեռու գտնվող Կաթնասարի լանջերին։

Ի պատասխան դրա` կայսերական բանակը ևս առաջխաղացում իրականացրեց ու շրջափակեց թշնամուն, որի մոտ պարենամթերքի պակասն ավելի սուր տեսք ընդունեց։  Հոկտեմբերի վերջին, ցանկանալով բեկում մտցնել իրավիճակում` Օսթգոթական թագավորության բանակը Տեյայի անձնական գլխավորությամբ հետևակ վիճակում անցավ վճռական հարձակման։ Բռնկվեց և ողջ օրը շարունակվեց համառ մարտ, որի ընթացքում Տեյան սպանվեց, իսկ նրա բանակը, կրելով ծանր կորուստներ, հետ մղվեց ելման դիրքեր։ Հաջորդ օրը Օսթգոթական թագավորության բանակը, փորձելով դուրս գալ շրջափակումից, կրկին անցավ հարձակման, սակայն ողջ օրը տևած արյունահեղ և համառ մարտում կրելով ծանր կորուստներ, կրկին հետ մղվեց ելման դիրքեր։ Ի վերջո սկսվեցին բանակցություններ, որի արդյունքում Ներսեսը համաձայնեց թույլ տալ հակառակորդի բանակի մնացորդներին պատվավոր անձնատվության ենթարկվել և, զենքով ու գույքով լքելով մարտի դաշտը, հեռանալ Ապենինյան թերակղզուց։

## Տես նաև

* Գոթական պատերազմ (535-554)

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Գոթական պատերազմ
Կատեգորիա:Բյուզանդիայի ճակատամարտեր
Փոլ Փրեսի

**Փոլ Մետյու Փրեսի** (, ), ամերիկացի պրոֆեսիոնալ բասկետբոլիստ և մարզիչ։

## Խաղացողի կարիերա
Խաղացել է հարձակվողի պաշտպանի և թեթև հարձակվողի դիրքերում։ Սովորել է Արևմտյան Տեխասի քոլեջում և Թալսայի համալսարանում։ 1982 թվականի NBA դրաֆթի ժամանակ ընտրվել է «Միլոուքի Բաքս» ակումբի կողմից՝ 20-րդ համարի ներքո։ Հետագայում հանդես է եկել «Սան Անտոնիո Սփըրս» և «Գոլդեն Սթեյթ Ուորիորս» ակումբների կազմում։ NBA-ում, ընդհանուր առմամբ, անցկացրել է 11 մրցաշրջան։ Երկու անգամ ընդգրկվել է NBA բոլոր աստղերի պաշտպանության առաջին հավաքականի կազմում (1985, 1986), ինչպես նաև մեկ անգամ NBA բոլոր աստղերի պաշտպանության երկրորդ հավաքականի կազմում (1987)։ 1982 թվականին ընդգրկվել է NCAA երկրորդ համաամերիկյան հավաքականի կազմում, ինչպես նաև ճանաչվել է Missouri Valley կոնֆերենցիայի ուսանողների միջև տարվա բասկետբոլիստ։ NBA կարիերայի ընթացքում, ընդհանուր առմամբ, խաղացել է 724 խաղ, որոնց ժամանակ հավաքել է 7664 միավոր (10,6 մ/խ), կատարել 2978 անդրադարձ, 3715 փոխանցում, 997 խլում և 428 բլոկշոտ։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Վիճակագրությունը NBA.com կայքում 

Կատեգորիա:Ամերիկացի բասկետբոլիստներ
Կատեգորիա:ԲԱԱ-ի բասկետբոլիստներ
Կատեգորիա:Միլուոքի Բաքսի բասկետբոլիստներ
Կատեգորիա:Սան Անտոնիո Սփըրսի բասկետբոլիստներ
Կատեգորիա:Գոլդեն Սթեյթ Ուորիորսի բասկետբոլիստներ
1996-97 NBA մրցաշրջան

**1996-97 NBA մրցաշրջան**, դարձել է Բասկետբոլի ազգային ասոցիացիայի 51-րդ մրցաշրջանը։ Մրցաշրջանի չեմպիոնը դարձել է «Չիկագո Բուլս» ակումբը։ Եզրափակչում՝ վեց խաղերի ընթացքում, «Բուլս»-ը հաղթել է «Յութա Ջազ»-ին և հինգերորդ անգամ նվաճել է Լարի Օ’Բրայենի գավաթը։

## Պարբերական առաջնություն
: *Հ = Հաղթանակներ, Պ = Պարտություններ, Տ% = Հաղթած խաղերի տոկոս*

## Փլեյ Օֆ

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* 1996-97 NBA Season Summary 

Կատեգորիա:Բասկետբոլի ազգային ասոցիացիայի դրաֆթներ
Մերիպիլուս հսկա

**Մերիպիլուս հսկա** (), Albatrellaceae ընտանիքին պատկանող սունկ, որը գրանցված է Հայաստանի Կարմիր գրքում։

## Նկարագրություն
0,5-0,8 մ տրամագծով պտղամարմինը կլորավուն է, կազմված բազմաթիվ ճյուղավորված կարճ ոտիկների վրա նստած գլխիկներից, որոնք ամրացած են ուռուցիկ, պալարաձև հաստացած ընդհանուր ոտիկին։ Կիսագնդաձև կղմինդրաձև դասավորված գլխիկները գորշագույն կամ բաց շականակագույն են, չորանալուց հետո փայտացած, մանր թեփուկներով, կնճռոտված և առանց փայլի։ Կոշտ մսալի պտղամիսն ունի բաց գունավորում, կտրելիս մգանում է՝ արագ սև գույն ստանալով, ունի յուրահատուկ սնկի հոտ։ Խողովակները կարճ են՝ մինչև 6 մմ երկարությամբ։ Սպիտակ են կամ մոխրագույն անցքերը, մանր են միջինը 3-4 անցք 1 մմ հեռավորության վրա, կլոր և նուրբ ծոպերով։ Լայն էլիպսաձև և համայրա գնդաձև սպորները 5-6 x 4,5-5 մկմ են, պատված են յուղի 1 կաթիլով։

## Տարածվածություն
Մերիպիլուս հսկան տարածված է Եվրոպայում, Ասիայում և Հարավային Կովկասում (Վրաստանում և Հայաստանում)։ Հայաստանում հայտնաբերված է Իջևանի ֆլորիստիկական շրջանում՝ «Դիլիջան» ազգային պարկում, Բերդ և Նոյեմբերյան քաղաքներում։

## Էկոլոգիա
Հայաստանում հանդիպում է հազվադեպ, մեծ խմբերով, հաճարենու և կաղնու բների ստորին մասերում, լայնատերև անտառներում, 1200-1800 մ բարձրությունների վրա, հանդիպում է սեպտեմբեր-հոկտեմբեր ամիսներին։ Քսիլոտրոֆ է, առաջանում է սպիտակ փտում։

## Պահպանություն
Վտանգված տեսակ է։ Հայաստանում պահպանվում է «Դիլիջան» ազգային պարկի համապատասխան էկոհամակարգի կազմում։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:ՀՀ Կարմիր գրքում գրանցված սնկեր
Կատեգորիա:Վտանգված տեսակներ
Արտեմի Տրոիցկի

**Արտեմի Կիվովիչ Տրոիցկի** (Арте́мий Ки́вович Тро́ицкий, ), ռուս ռոք-լրագրող, երաժշտական քննադատ, ԽՍՀՄ-ում ռոքի առաջին տարածողներից, Ռուսաստանում ինդի և էլեկտրոնային երաժշտության տարածողներից։ Մի շարք փառատոների կազմակերպիչ և վարող։ Ժամանակից երաժշտության ռուսական առաջատար մասնագետներից։ «Ստեպնոյ վոլկ» (2008–2014) անկախ երաժշտական մրցանակի հիմնադիր։

## Կենսագրություն
Մանկությունն անց է կացրել Պրահայում։ 1977 թ. ավարտել է Մոսկվայի տնտեսավիճակագրական ինստիտուտը։ 1978-1983 թթ. աշխատել է Արվեստների պատմության ինստիտուտում, ազատվել է աշխատանքից՝ չհասցնելով պաշտպանել թեկնածուական թեզը։

1982-1983 թթ. եղել է "Զվուկի Մու" խմբի կիթառահարը։ "Պրոգրամմա Ա" հեռուստածրագրի համահիմնադիրներից է։ Եղել է ռուսական Playboy-ի խմբագիրը։

2001 թ. Կառավարման պետական ինստիտուտում դասախոսություններ է կարդում երաժշտության կառավարման վերաբերյալ։

Ունի ընդդիմադիր հայացքներ. 2011 թ. իր հանրային ելույթների համար ենթարկվել է դատական հետապնդումների։ Ներկայումս բնակվում է Տալլինում, վարում է "Хижина дяди Тёма" ծրագիրը։ 2018 թ. Ա. Այրապետովը նրա մասին նկարահանել է "Քննադատ" ֆիլմը։

## «Վերադարձ ԽՍՀՄ» գիրքը
1987 թվականին Արտեմի Տրոիցկին Անգլիայում (այնուհետեւ Ամերիկայում, Ճապոնիայում եւ Եվրոպայում) հրատարակեց «Back in the USSR. The True Story of Rock in Russia » (*Վերադարձ ԽՍՀՄ։ Ռուսական ռոքի իրական պատմությունը*) գիրքը՝ առաջինը, որ նկարագրում էր ռուսական ռոքի պատմությունը։ ԽՍՀՄ-ում գիրքը հրատարակվեց միայն 1991 թ.՝ «Ռոքը Միությունում։ 60-ականներ, 70-ականներ, 80-ականներ ...» վերնագրով։

Ավելի ուշ՝ 2007-ին, ռուսերեն տարբերակը հրատարակվեց «Վերադարձ ԽՍՀՄ» վերնագրով, իսկ 2009-ին գիրքը թողարկվել է աուդիո ձեւաչափով։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* «FM Достоевский» ծրագրի էջը «Финам FM»-ում 
* Տրոիցկու էջը «Эхо Москвы» ռադիոկայանի կայքում
* Rolling Stone ամսագրում Տրոիցկու սյունյակը 
* Տրոիցկու երաժշտական հաղորդումը, Ազատություն ռադիոկայան

Կատեգորիա:Խորհրդային գրողներ
Կատեգորիա:Խորհրդային լրագրողներ
Կատեգորիա:Մոսկվայի պետական համալսարանի դասախոսներ
Կատեգորիա:Ռուս արձակագիրներ
Կատեգորիա:Ռուս գրողներ
Կատեգորիա:Ռուս լրագրողներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանում «օտարերկրյա գործակալներ» ճանաչված անձինք
Պերիդիում

300px|thumb|right|Պերիդիումի արտաքին շերտը
thumb|Պերիդիումի ներքին մակերեսը՝ ծածկված ծալքերով

**Պերիդիում** (), հանդիսանում է պաշտպանիչ շերտ, որն իր մեջ է ներառում սպորների զանգվածը սնկերում։ Այս պաշտպանիչ թաղանթը հատուկ է գաստերոմիցետներին։

## Նկարագրություն
Կախված տեսակից՝ պերիդիումը կարող է լինել տարբեր ձևի՝ բարակից մինչև հաստ, առաձգական կամ նույնիսկ պինդ։ Սովորաբար այն կազմված է մեկից երեք շերտից։ Եթե առկա է միայն մեկ շերտը, այն կոչվում է *պերիդիում*, իսկ եթե երկուսը, ապա արտաքինը կոչվում է *էկզոպերիդիում*, իսկ ներքինը՝ *էնդոպերիդիում*։ Եթե երեք շերտն էլ ներկա են, ապա՝ *էկզոպերիդիում*, *մեզոպերիդիում* և *էնդոպերիդիում*։

Հասարակ ստորգետնյա ձևերում պերիդիումը մնում է փակված մինչև սպորների հասունանալը և նույնիսկ դրանից հետո առանձնահատկություն չի ցուցաբերում բացվելիս, բայց քայքայվում է մինչև սպորների ազատություն ստանալը։

Պերեդիումը սովորաբար կազմված է երկու կամ ավելի շերտերից, որտեղ արտաքին շերտը տրոհվում է գորտնուկների և փշերի, իսկ ներքին շերտը, ի տարբերություն արտաքինի, մնում է հարթ, որպեսզի պահպանի սպորները։ Երբեմն, ինչպես Geaster-ի դեպքում, շերթերի թիվը շատ է և էկզոպերիդիումը վերջին հաշվով ծայրում բաժանվում է նշված մասերի։ Սակայն ներքին շերտը մնում է անվնաս։

## Օգտագործում
Տարբեր տեսակի սնկերի մոտ պերիդիումին հաճախ տալիս կոնկրետ անվանում։ Phalloideae ենթաընտանիքի սնկերի մոտ այն կոչվում է վոլվա։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Սնկերի մորֆոլոգիա
Ոզնասունկ բուստանման

**Ոզնասունկ բուստանման, մարջանանման** (), Hericiaceae ընտանիքին պատկանող սունկ, որը գրանցված է Հայաստանի Կարմիր գրքում։

## Նկարագրություն
Քսիլոտրոֆ, դեկորատիվ սունկ է։ 4-15 սմ բարձրությամբ պտղամարմինները երիտասարդ վիճակում սպիտակ են, հասունանալուց հետո՝ վարդագույն, դեղնավուն մարջանանման ճյուղավորված հաստ ոտիկանման հիմքով, թարմ վիճակում մսալի են, չորացած վիճակում՝ փխրուն։ Հաճելի սնկային հոտով, թելիկանման պտղամիսը սպիտակ է։ Հիմենոֆորը փշաձև է։ 5-10 մմ երկարությամբ սպիտակ, դեղնավուն կամ բաց շագանակագույն փշերը կոնաձև են։ Հարթ, լայն էլիպսաձև կամ գնդաձև ամիլոիդ սպորները 5–6,5 x 4,5–6 մկմ են։

## Տարածվածություն
Հայաստանում հայտնաբերվել է Իջևանի («Դիլիջան» ազգային պարկ, Շամշադին,) և Սևանի («Սևան» ազգային պարկ) ֆլորիստիկական շրջաններում։ Ընդհանուր արեալը ընդգրկում է Եվրոպան, Ասիան, Հյուսիսային Ամերիկան, Ավստրալիան, Հարավային Կովկասը (Վրաստան, Հայաստան)։

## Էկոլոգիա
Աճում է ծովի մակարդակից 1800-2200 մետր բարձրությունների վրա, լայնատերև ծառատեսակների մահացած բների և կոճղերի վրա, լեռնային գոտիներում։

## Պահպանություն
Խոցելի տեսակ է, որը Հայաստանում պահպանվում է «Դիլիջան» և «Սևան» ազգային պարկերի համապատասխան էկոհամակարգերի կազմում։ Որոշ երկրներում պահպանվում է միցելիալ կուլտուրաների հավաքածուներում։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Թունավոր սնկեր
Կատեգորիա:Խոցելի տեսակներ
Կատեգորիա:ՀՀ Կարմիր գրքում գրանցված սնկեր
Մուտինուս շնային

**Մուտինուս շնային** (), Phallaceae ընտանիքին պատկանող սունկ, որը գրանցված է Հայաստանի Կարմիր գրքում։

## Նկարագրություն
Հումուսային սապրոտրոֆ, դեկորատիվ սունկ է։ 3-40 սմ տրամագծով պտղամարմինները երիտասարդ վիճակում oվալաձև կամ ձվաձև են։ Սպիտակ պերիդիումը պատառոտվում է բլթակների։ Գլանաձև, հոծ ռեցեպտակուլը սպունգանման է։ 10-15 սմ երկարությամբ, 0,4-1 սմ հաստությամբ, նարնջադեղնավուն, նարնջագույն ոտիկը վերին մասում վերածվում է սրածայր գլխիկի։ Գլխիկը ծածկված է լորձնային ձիթապտղագույն, ցանցաձև գլեբայով և ունի տհաճ, գարշելի հոտ։ Էլիպսաձև, անգույն կամ բաց դեղին սպորները  4–5 x 1,5–2,5 մկմ են։

## Տարածվածություն
Հայաստանում հայտնաբերված է Իջևանի («Դիլիջան» ազգային պարկ), Ապարանի (Մարմարիկ գետի շրջակայք) և Սևանի («Սևան» ազգային պարկ՝ Մարտունի-Գավառ ճանապարհ) ֆլորիստիկական շրջաններում։ Ընդհանուր արեալն ընդգրկում է Եվրոպան, Հյուսիսային Ամերիկան, Հարավային Կովկասը (Վրաստան, Հայաստան)։

## Էկոլոգիա
Աճում է ծովի մակարդակից 1500-2000 մ բարձրությունների վրա, հողի տակ, լայնատերև անտառներում, հունիս-հուլիս ամիսներին։ Հանդիպում է հազվադեպ, սովորաբար խմբերով։

## Պահպանություն
Վտանգված տեսակ է։ Հայաստանում պահպանվում է «Դիլիջան» և «Սևան» ազգային պարկերի համապատասխան էկոհամակարգերի կազմում։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Դեկորատիվ սնկեր
Կատեգորիա:ՀՀ Կարմիր գրքում գրանցված սնկեր
Կատեգորիա:Վտանգված տեսակներ