Զբոսաշրջությունը Շրի Լանկայում

250px|thumb|Ոտնացուպիկային ձկնորսությունը Շրի Լանկայի ավանդական ձկնորսական մեթոդներից է: Այս ձևով ձկնորսություն չիկարող գտնվել աշխարհում ցանկացած այլ մասում:
**Զբոսաշրջությունը Շրի Լանկայում**, երկրի տնտեսության ճյուղ, որն արագ տեմպերով աճում է։ Դարեր շարունակ Շրի Լանկան սիրված և հայտնի վայր է եղել արտասահմանյան զբոսաշրջիկների համար։ Հայտնի չինացի ճանապարհորդ Ֆա-Հիենը Շրի Լանկա է ուղևորվել 4-րդ դարի վերջին։ Տասներկուերորդ դարում իտալացի վաճառական և ճանապարհորդ Մարկո Պոլոն պնդում էր, որ Շրի Լանկա «աշխարհի լավագույն կղզին» է։ Նկատի ունենալով նրա հետաքրքրաշարժ գեղեցկությունը և հարուստ մշակութային ժառանգությունը` Շրի Լանկան աշխարհում լավագույն զբոսաշրջային ուղղություններից մեկն է համարվում։

2012 թվականին Աշխարհի տոների գրասենյակը հայտարարել է, որ Շրի Շանկան արձակուրդները անցկացնելու լավագույն վայրն աշխարհում։ 2013 թվականին հանրաճանաչ ճամփորդական ուղեցույց *Lonely Planet-ը* Շրի Լանկան անվանել է որպես 2013 թվականի լավագույն զբոսաշրջային վայր։ Ինչպես հայտնում է Ճանապարհորդության և զբոսաշրջության մրցունակության զեկույցը, 2015 թվականի տվյալների համաձայն` Շրի Լանկան 141 երկրների շարքում զբաղեցնում է 63-րդ հորիզոնականը։

## Զբոսաշրջության պլանավորում և զարգացում
250px|thumb|Շրի Լանկայի մայրաքաղաք Կոլոմբոն 2015 թվականին աշխարհի ամենաարագ աճող տուրիստական քաղաքն էր:
250px|thumb|Սամադհիի արձանը Պոլոննարուվա Գալ Վիհարայում:

Զբոսաշրջության զարգացման կառավարության նախագծերը թվագրվում են 1937 թվականին, երբ ստեղծվել է Ցեյլոն զբոսաշրջային բյուրոն։ Սակայն, այն փակվել է 1939 թվականի սեպտեմբերի՝ Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի ժամանակ։ Շրի Լանկայի անկախությունից հետո զբոսաշրջությանը հերթական անգամ զարկ է տրվում:Զբոսաշրջության ոլորտի ավելի շատ ձևական ճանաչման համար երկիրը ուժի մեջ է մտցրել № 10 ակտը (1966)։ Սա նախատեսված էր Ցեյլնոնի զբոսաշրջային խորհրդի օրենսդրության ստեղծման համար։ Այդ ժամանակից ի վեր Ցեյլնի զբոսաշրջային խուրհուրդը գործում է որպես պետական գործակալություն, որը պատասխանատու է Շրի Լանկայի զարգացման և առաջխաղացման ոլորտի գործերում։

2007 թվականի հոկտեմբերին ըստ զբոսաշրջության No. 38 ակտի 2 բաժնի, Շրի Լանկայի տուրիստական խուրհուրդը (Ակտ No 10, 1966 թվական) փոխվեց Շրի Լանկայի տուրիստական զարգամցման մարմնի (SLTDA):

## Զբոսաշրջային ժամանումներ
Երբ կառավարությունը որոշեց 1966 թվականին Ցեյլոն տուրիստական բյուրոյի կողմից զարգացնել տուրիստական սեկտորը որպես երկրի տնտեսության առանձին ճյուղ, Շրի Լանկա այցելեցին 18,969 օտարերկյա զբոսաշրջիկ։ Միտում կար մինչև 1982 թվականը զարգացնել ոլորտը, բացառությամբ 1971 թվականի։ 1976 թվականի 1982 թվականի միջակայքում զբոսաշրջային ժամանումներն աճել են 24 տոկոսով։ 1982 թվականի զբոսաշրջային շարժումը ցույց տվեց, որ կար թվի ուշագրավ աճ. ժամանումների քանակը հասել է 407,230-ի։ Բայց և այնպես, 1983 թվականին՝ քաղաքացիական պատերազմի ժամանակ զբոսաշրջային ժամանումների թիվը նվազել և լճացել է։

Քաղաքացիական պատերազմը, որը տևել է ավելի քան 25 տարի, վերջացել է 2009 թվականին. LTTE անջատողականները պարտվեցին կառավարական ուժերին։ 2009 թվականին զբոսաշրջային ժամանումները հասել է 448,000 հազարի, իսկ 2015 թվականին՝ 1,798,380-ի, որը ցույց է տալիս, որ վեց տարում գրանցվել է 300 տոկոս աճ։


Colors=
  id:lightgrey value:gray(0.9)
  id:darkgrey  value:gray(0.8)
  id:sfondo value:rgb(1,1,1)
  id:barra value:rgb(0.6,0.7,0.8)

ImageSize  = width:650 height:405
PlotArea   = left:50 bottom:50 top:30 right:30
DateFormat = x.y
Period     = from:0 till:2500000
TimeAxis   = orientation:vertical
AlignBars  = justify
ScaleMajor = gridcolor:darkgrey increment:500000 start:0
ScaleMinor = gridcolor:lightgrey increment:50000 start:0
BackgroundColors = canvas:sfondo

BarData=
  bar:2001 text:2001
  bar:2002 text:2002
  bar:2003 text:2003
  bar:2004 text:2004
  bar:2005 text:2005
  bar:2006 text:2006
  bar:2007 text:2007
  bar:2008 text:2008
  bar:2009 text:2009
  bar:2010 text:2010
  bar:2011 text:2011
  bar:2012 text:2012
  bar:2013 text:2013
  bar:2014 text:2014
  bar:2015 text:2015
  bar:2016 text:2016

PlotData=
  color:barra width:20 align:left

  bar:2001 from: 0 till:336800
  bar:2002 from: 0 till:393170
  bar:2003 from: 0 till:500640
  bar:2004 from: 0 till:566200
  bar:2005 from: 0 till:549310
  bar:2006 from: 0 till:559603
  bar:2007 from: 0 till:494008
  bar:2008 from: 0 till:438475
  bar:2009 from: 0 till:447890 color:blue
  bar:2010 from: 0 till:654476 
  bar:2011 from: 0 till:855975
  bar:2012 from: 0 till:1005605
  bar:2013 from: 0 till:1274593
  bar:2014 from: 0 till:1527153
  bar:2015 from: 0 till:1798380
  bar:2016 from: 0 till:2050832

PlotData=

  bar:2001 at:336800 fontsize:XS text: 336800 shift:(-8,5)
  bar:2002 at:393170 fontsize:XS text: 393170 shift:(-8,5)
  bar:2003 at:500640 fontsize:XS text: 500640 shift:(-8,5)
  bar:2004 at:566200 fontsize:XS text: 566200 shift:(-8,5)
  bar:2005 at:549310 fontsize:XS text: 549310 shift:(-8,5)
  bar:2006 at:559603 fontsize:XS text: 559603 shift:(-8,5)
  bar:2007 at:494008 fontsize:XS text: 494008 shift:(-8,5)
  bar:2008 at:438475 fontsize:XS text: 438475 shift:(-8,5)
  bar:2009 at:447890 fontsize:XS text: 447890 shift:(-8,5)
  bar:2010 at:654476 fontsize:XS text: 654476 shift:(-8,5)
  bar:2011 at:855975 fontsize:XS text: 855975 shift:(-8,5)
  bar:2012 at:1005605 fontsize:XS text: 1005605 shift:(-8,5)
  bar:2013 at:1274593 fontsize:XS text: 1274593 shift:(-8,5)
  bar:2014 at:1527153 fontsize:XS text: 1527153 shift:(-8,5)
  bar:2015 at:1798380 fontsize:XS text: 1798380 shift:(-8,5)
  bar:2016 at:2050832 fontsize:XS text: 2050832 shift:(-8,5)

TextData=
  fontsize:S pos:(20,10) text: Ըստ Շրի Լանկայի զբոսաշրջային զարգամցան մարմնի տվյալների (SLTDA)



## Ներքին զբոսաշրջություն
Շրի Լանկայում կա ներքին զբոսաշրջությամբ զբաղելվու զգալի շատ էքսկուրսիաներ։ 2014 թվականին վեց միլիոն շրիլանկացիներ շրջագայել երկրի ներսում  ներքին որպես ներքին զբոսաշրջիկներ։ Տեղի զբոսաշրջիկների ճանապարհորդելու հիմնական նպատակներն են ուխտագնացությունը, ընտանեկան տոները, ուսումնասիրական աշխատանքներն ու տեսարժան վայրերի այցելությունը։ Ներքին զբոսաշրջության հիմնական ճյուղերն են Անուրադհապուրան, Կատարագաման, Կանդին, Ադամով Պիկը, Նուվարա-Էլիան, Սիգիրիան, Պոլոննարուվան և Դամբուլլան։ Ներքին տուրիզմը նկատելի է դառնում պրոցական արձակուրդների և հանգստյան օրերի ժամանակ։

## Տեսարժան վայրեր
Տուրիստական տեսարժան վայրեր դասակարգվում են որպես բնական կամ մարդածին։ Բնական տեսարժան վայրերը ներառում են բնության գծեր, բուսական և կենդանական աշխարհ, և վայրեր, որոնք ունեն հաճելի կլիմա։ Գեոտուրիզմի վայրերը կարող են ընդգրկվել նաև այս կատեգորիայում. մարդածին տեսարժան վայրերը ներառում հնագիտական և մշակութային տեսարժան վայրեր, պատմական և կրոնական վայրեր, որոնք ներկայացնում են ժողովրդական բանահյուսությունը և արվեստը, ձեռարվեստը և արտեֆակտները։

### Վայրի բնություն
Չնայած իր փոքր չափսերի, Շրի Լանկան ունի կենսաբազմազանության և բնության ռեսուրսների բարձր մակարդակ ունի։ Կենդանական և բուսական աշխարհի շատ տեսակներ բնորոշ են միայն Շրի Լանկային։

Շրի Լանկայի մակերեսի 13%-ը զբաղեցնում են Բնության պահպանվող տարածքները (WLPAs), որոնք ներկայումս գերազանցում են ընդհանուր տարածք 8500 կմ2-ին։ Տարածքի մոտավորապես 7%-ը կազմում է ազգային պարկերը, որոնց տարածքները հանրությանը թույլ է տվել տեսնել և ուսումնասիրել բնությունը։ Շրի Լանկայի ազգային պարկերը զբոսաշրջիկների ամենասիրված ուղղություններից է։

### Մշակույթ և այլն
250px|thumb|Քոլոմբոյի ազգային թանգարանը, հիմնադրվել է 1877 թվականին:
250px|thumb|Թեյի տուրիզմը Շրի Լանկայում զբոսաշրջության նոր ճյուղ է, որն արդեն լայն կիրառվում է երկրում:
Մշակութային զբոսաշրջությունը ներառում տուրիզմ քաղաքային բնակավայրերում, մասնավորապես պատմական կամ խոշոր քաղաքներում և դրանցում գտնվող մշակութային օբյեկտները, ինչպիսիք են թատրոններն ու թանգարաններ։

**Թանգարաններ և թատրոններ** - Ներկայումս չորս ազգային թանգարաններ և 26 հնագիտական թանգարաններ են ստեղծվել Շրի Լանկայում։ Ազգային թանգարանները վերահսկվում են Ազգային թանգարանների վարչության կողմից, իսկ հնագիտական թանգարաններ՝ Հնագիտության վարչության կողմից։ Թանգարաններից բացի, Շրի Լանկայում կան նաև մեծ թվով թատրոններ։

**Փառատոններ** - Շրի Լանկան մուլտի-մշակութային երկիր է, որտեղ տարբեր համայնքներով նշվում են բազմաթիվ տարբեր փառատոններ։ Խոշոր փառատոններից մի քանիսն են՝ Սիհալա և Տամիլի Ամանորյա տոնակատարությունները, Վեսակ փառատոնը, Սուրբ Ծնունդ, Ռամադան փառատոնը, Թայի Պոնգալը, և Գալլե գրական փառատոնը։

**Կատարողական արվեստ** - Շրի Լանկայում կան հիմնականում երեք ավանդական պարի ձևեր. Կանդյան պարերը, երկրի ներքևի պարերը, և Սաբարագամուվա պարերը։ Թեև Շրի Լանկայի համար առանձնահատուկ պար չի հանդիսանում «Բհարատանյամ»-ը, որը ծագել է Հնդկաստանում, սակայն այն հանտի է նաև Շրի Լանկայում, և հատկախես երկրի Թամիլական համաքներում։

**Ուտելիքներ** - Շրի Լանկայի խոհանոցի վրա ազդել են բազմաթիվ պատմական, մշակութային և այլ գործոններ։ Բրինձը երկրի հիմնական արտադրանքն է։

Շրի Լանկան լինելով աշխարհում խոշորագույն թեյ արտադրող երկրներից մեկը (Հնդկաստանից և Չինաստանից հետո), հայտնի է իր ոչ ավանդական թեյի արտադրությամբ։ Թեյը ներմուծվել է երկիր բրիտանացիների կողմից, ովքեր երկիրն անվանում են "Ցեյլոն": Անարատ Ցեյլոն թեյը ամբողջ աշխարհում համարվում է լավագույն թեյերից մեկը։

**Արհեստներ** - Շրի Լանկայում առկա են տարբեր տեսակի արհեստներ, որոնցից են կավագործությունը, արծաթագործությունը, արույրե ձուլվածքների պատրաստումը, կերամիկական խեցեղենը, բամբուկի արտադրությունը, խեցեղենը, բատիկան, փղոսկրերի արտադրությունը և այլն։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Շրի Լանկան wikivoyage-ում
* Sri Lanka Tourism Շրի Լանկայի զբոսաշրջության նախարարության պաշտոնական կայքը  

Կատեգորիա:Զբոսաշրջությունը Շրի Լանկայում
Կատեգորիա:Շրի Լանկայի տնտեսություն