open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Թոմա Բանգալտեր

**Թոմա Բանգալտեր** կամ **Թոմաս Բանգալտեր** (, ), ֆրանսիացի դիջեյ, կոմպոզիտոր, պրոդյուսեր և ռեժիսոր։

1992 թվականին Գի Մանուել դե Օմեմ Կրիստոյի հետ միասին ստեղծում է Daft Punk հաուս երաժշտություն ստեղծող խումբը, որը գործում է մինչ օրս։ Նա նաև հայտնի է իր սոլո կատարումներով։

Թոմա Բանգալտերը համարվում է Roule Roule երաժշտական լեյբլի սեփականատերը։ Թոման ապրում է Կալիֆորնիա նահանգի Բևերլի Հիլզ քաղաքում։ Ապրում է կնոջ` Էլոդի Բուշեի, 2 տղաների՝ Թարա-Ջեյի և Ռոկսանայի հետ։

## Սոլո կարիերա
Մինչ Daft Punk խմբի առաջին ալբոմի թողարկումը, Թոման ստեղծեց իր սեփական լեյբլը՝ Roule-ն (1992 թվական)։ 2 տարի անց ստեղծում է մեկ ուրիշ լեյբլ՝ Trax on Da Rocks, Vol.2-ը։ 2002 թվականին գրել է մի երգ, հատուկ նվիրված «Անդառնալիություն» ֆիլմին։

## Ալբոմներ
* Daft Punk - Homework (1997)
* Daft Punk - Discovery (2001)
* Daft Punk - Alive 1997 (2001)
* Daft Punk - Daft Club (2004)
* Daft Punk - Human After All (2005)
* Daft Punk - Alive 2007 (2007)
* Daft Punk - Tron: Legacy (2010)
* Daft Punk - Random Access Memories (2013)

## Սոլո սկավառակագրություն
* Trax on Da Rocks (1996)
* Trax on Da Rocks, Vol. 2 (1998)
* Irreversible - OST (2002)

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* MusicBrainz
* Internet Movie Database

Կատեգորիա:Ֆրանսիացի երաժիշտներ
Կատեգորիա:«Գրեմմի» մրցանակի դափնեկիրներ
Կատեգորիա:Արվեստի և գրականության ֆրանսիական շքանշանի ասպետներ
Կատեգորիա:Ֆրանսիացի դիջեյներ
Կատեգորիա:Ֆրանսիացի կոմպոզիտորներ
Կատեգորիա:Ֆրանսիացի պրոդյուսերներ
Կատեգորիա:Ֆրանսիացի ռեժիսորներ
Կատեգորիա:Երաժշտական պրոդյուսերներ
Կատեգորիա:Ֆրանսիացի երգիչներ
Կատեգորիա:Ֆրանսիացի կինոռեժիսորներ
Կատեգորիա:Ֆրանսիացի կիթառահարներ
Կատեգորիա:Էլեկտրական երաժշտության ժանրի երաժիշտներ
Կատեգորիա:Ֆրանսիացի սցենարիստներ
Էրգենեկոն (այլ կիրառումներ)

**Էրգենեկոն** () կարող է վերաբերվել.

* Էրգենեկոն, Թուրքիայում գործող գաղտնի ծայրահեղ ազգայնականների կազմակերպություն
* Էրգենեկոն, Ռաշիդ ադ-Դինի կողմից կազմված «Ջամի աթ-թավարիհ» պարսկերենով գրված պատմական աշխատության մեջ հիշատակված առասպելական վայր, որտեղ թշնամիներից էին թաքնվել մոնղոլների նահապետներ Նուկուզ և Կիյանի ընտանիքները։

## Անձինք
* Յըլմազ Էրգենեկոն
* Գյոքբերք Էրգենեկոն
Օլերդոլա

**Օլերդոլա** (կատ.`Olèrdola), մունիցիպալիտետ Իսպանիայում։ Գտնվում է Բարսելոնա պրովինցիայում (Կատալոնիա ինքնավար համայնքում)։ Մունիցիպալիտետը գտնվում է *Ալիտ Պենեդես* շրջանում։ Տարածքը կազմում է 30.08 կմ2։ Բնակչությունը` 3533 մարդ (2010 թվականի տվյալներով)։ Հեռավորությունը պրովինցիայի վարչական կենտրոնից 62 կմ։

## Բնակչություն

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Պաշտոնական կայք 
* Página web del Ayuntamiento de Olèrdola
* Información de la ''Generalitat de Catalunya'' 
* Información del ''Institut d'Estadística de Catalunya''
* Mapa de Olèrdola en Google Maps

Կատեգորիա:Իսպանիայի բնակավայրեր
Կատեգորիա:Իսպանիայի քաղաքներ
Իլիփիա

**Իլիփիա** (նաև **Էյլիթիա/Իլիթիա,** , միկեն․ **e-re-u-ti-ja՝** Էլիփիա), անտիկ դիցաբանության մեջ աստվածուհի, որը օգնում էր ծննդաբերության ժամանակ։ Առանց նրա օգնության ծննդաբերությունը չէր իրականանում։ Իլիփիան հաճախ Հերայի և Արտեմիսի հատկանիշն է, հաճախ առանձին էակ։ Ըստ Հեսիոդոսի՝ Իլիփիսը Զևսի և Հերայի դուստրն էր։ Ըստ կրետական տարբերակի, Հերայի դուստրն է և ծնվել է Ամնիսում։ Ամնիսում էլ հենց հայտնաբերվել է Գծային գիր Բ-ն Իլիփիայի համար զոհաբերությունների մասին նշումով։

Հոմերը ասել է, որ մի քանի Իլիփիա է եղել, որոնք Հերայի դուստրերն են։ Սակայն Հոմերոսը և Պինդարոսը հիշատակում են նրան եզակի թվով։ Նա հիշատակվել է Ոդիսականում (XIX 189)։ Ոդիսականում նշված է, որ Իլիփիան մեծ է Կրոնից նրան նմանացնում են ճակատագրի աստվածուհու հետ և Էրոտի մայրը։ Ըստ Կալիմաքոսի, Քարիտները Իլիփիայի դուստրերն են։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Աստվածներ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Հին հունական դիցաբանություն
Դավիթ Քոչարյան

**Դավիթ Յակովի Քոչարյան** (), խաղարկային ֆիլմերի ռեժիսոր, սցենարիստ։

## Կենսագրություն
Դավիթ Քոչարյանը ծնվել է 1941 թվականին Լենինգրադ քաղաքում։ 1967 թվականին ավարտել է ՎԳԻԿ-ի ռեժիսուրայի ֆակուլտետը՝ Միխայիլ Ռոմի արվեստանոցը։ 2 լիամետրաժ, 1 կարճամետրաժ խաղարկային և մի շարք փաստագրական ֆիլմերի ռեժիսոր է։ Աշխատում և ապրում է Սանկտ Պետերբուրգ քաղաքում։

## Ֆիլմագրություն
### Ռեժիսոր

### Սցենարիստ

### Դերերը կինոյում

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Դավիթ Քոչարյանի մասին kino-teatr.ru կայքում

Կատեգորիա:Հայ ռեժիսորներ
Կատեգորիա:Հայ սցենարիստներ
Եմեն (պատմաաշխարհագրական երկրամաս)

**Եմեն**, պատմաաշխարհագրական երկրամաս, զբաղեցնում է Արաբական թերակղզու հարավ-արևմտյան և հարավային մասը։ 
200px|մինի|Եմենում Հին մզկիթը

## Անվանում
Եմենի արաբական անվանումը (ալ-Յաման, բառացի՝ աջ կողմ, կար նաև ձախ կողմ՝ ալ-Շամ, որը Սիրիան Էր) հայտնի է հնուց, երբ Հյուսիսային Արաբիայի բնակիչների համար այն նշանակում էր իրենցից ձախ ընկած երկիր։

## Տարածք
Հնում Եմենին էր վերագրվում գրեթե ամբողջ Արաբական թերակղզու տերիտորիան՝ արևմուտքում, Աքաբայի ծովածոցից մինչև Եփրատի ստորին հոսանքը՝ արևելքում։

## Պատմություն
### Յահյա և Ահմեդ Իմամներ
Առաջին համաշխարհային պատերազմում Թուրքիայի կրած պարտությունից (1918 թվական) և Օսմանյան կայսրության քայքայումից հետո Եմենը դարձավ անկախ թագավորություն՝ Յահյա իմամի գլխավորությամբ։ 1928 թվականին կնքվեց սովետա-եմենական բարեկամության և առևտրի պայմանագիրը (նորոգվել է 1955 թվականին), 1945 թվականին Եմենը մտավ Արաբական երկրների լիգայի մեջ, 1947 թվականին՝ ընդունվեց ՄԱԿ։ 1948 թվականին Յահյա իմամը դավադրության զոհ գնաց։ Սակայն Յահյայի կողմնակիցները թագավոր հռչակեցին նրա որդուն՝ Ահմեդ իմամին։ 1950ական թվականներին Եմենի բանակի առաջադեմ սպաները ստեղծեցին «Ազատ սպաներ» խումբը, որի նպատակն էր տապալել միապետական կարգերը երկրում։ Նպաստավոր առիթ ծառայեց Ահմեդ իմամի մահը (1962 թվականի սեպտեմբեր), որին հետևեց հակամիապետական հեղափոխությունը և Հյուսիսային Եմենում հռչակվեց Եմենի Արաբական Հանրապետությունը (ԵԱՀ)։
200px|մինի|ձախից

### Հարավային Եմենի ժողովուրդների ազատագրական պայքարը Անգլիայի դեմ
1920—1930ական թվականներին Անգլիան քանիցս փորձեց իր ազդեցությանը ենթարկել Եմենը, բայց ապարդյուն։ 1934 թվականին անգլո-եմենական պայմանագրով կողմերը պարտավորվեցին պահպանել Եմենի հարավային սահմանների ստատուս-քվոն։ Հարավային Եմենի ժողովուրդների ազատագրական պայքարը անգլիական գաղութային տիրապետության դեմ նոր թափ ստացավ հատկապես երկրորդ համաշխարհային պատերազմից հետո։ Իր դիրքերը Ադենում և նրան հարակից տերիտորիաներում ամրապնդելու նպատակով Անգլիան 1959 թվականի փետրվարին ստեղծեց հարավի արաբական Էմիրությունների ֆեդերացիան (1962 թվականի ապրիլից՝ Հարավային Արաբիայի Ֆեդերացիա, ՀԱՖ)։ Սակայն ժողովրդական զանգվածները հայրենասիրական կազմակերպությունների ղեկավարությամբ շարունակում էին պայքարը իսկական անկախության համար։ 1963 թվականին Ազգային ճակատի գլխավորությամբ սկսվեց զինված պայքար անգլիական գաղութարարների և տեղական տիրակալների (սուլթաններ, Էմիրներ, շեյխեր) դեմ։ Անգլիական կառավարությունը ստիպված ճանաչեց Հարավային Եմենի անկախությունը և հռչակվեց Հարավային Եմենի ժողովրդական Դեմոկրատական Հանրապետություն [1970 թվականի նոյեմբերի 30-ից՝ Եմենի ժողովրդական Դեմոկրատական Հանրապետություն (ԵԺԴՀ)]։

Կատեգորիա:Եմենի պատմություն
Արամազդ Կոնդակչյան

**Արամազդ Իոսիֆի Կոնդակչյան** (1908 - հունվարի 4, 1973), խորհրդային հայ ռեժիսոր, ՌԽՖՍՀ արվեստի վաստակավոր գործիչ (մարտի 2, 1972)։

## Կենսագրություն
Արամազդ Կոնդակչյանը ծնվել է 1908 թվականին։ 1931-1934 թվականներին աշխատել է Հայֆիլմ կինոստուդիայում։ 1937 թվականից Մոսգիտֆիլմի ռեժիսորն է եղել։ Նրա մի շարք ֆիլմեր միջազգային կինոփառատոների դափնեկիրներ են։ 1939 թվականից Համամիութենական Կոմունիստական կուսակցության անդամ է եղել։

## Ֆիլմագրություն

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:1908 ծնունդներ
Կատեգորիա:Հունվարի 4 մահեր
Կատեգորիա:1973 մահեր
Կատեգորիա:Հայ ռեժիսորներ
Կատեգորիա:Խորհրդային կինոռեժիսորներ
Կատեգորիա:ՌԽՖՍՀ արվեստի վաստակավոր գործիչներ
Լա Բիսբալ դել Ամպուրդան

**Լա Բիսբալ դել Ամպուրդան** (, , ), բնակավայր և մունիցիպալիտետ Իսպանիայում, գտնվում է Ժիրոնա պրովինցիայում (Կատալոնիա ինքնավար համայնքում)։ Մունիցիպալիտետը գտնվում է *Բաշ Էմպորդա* շրջանում։ Տարածքը կազմում է 20,58 կմ²։ Բնակչությունը՝ 10397 մարդ (2010 թվականի տվյալներով)։ Գտնվում է պրովինցիայի վարչական կենտրոնից 18 կմ հեռավորության վրա։

## Բնակչություն

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Պաշտոնական կայք
* Web Oficial del "Bisbalenc"
* Web oficial del Ayuntamiento de La Bisbal
* Información de la ''Generalidad de Cataluña'' 
* Información del Instituto de Estadística de Cataluña
* Portal informativo y de participación sobre '''La Bisbal''' y entorno
* Diario digital de información local independiente 
* Portal de La Bisbal del Ampurdán 
* Portal de la Federación de comercio de La Bisbal
* Callejero de La Bisbal

Կատեգորիա:Իսպանիայի բնակավայրեր
Լևոն Քոչարյան (կինոռեժիսոր)

**Լևոն Սուրենի Քոչարյան** (նաև՝ Լեոն Քոչարյան, ), խորհրդային հայ կինոռեժիսոր, կինոդերասան և սցենարիստ։ Էստրադային արտիստ և ասմունքող Սուրեն Քոչարյանի որդին։

## Կենսագրություն
Լևոն Քոչարյանը ծնվել է 1930 թվականին՝ Թբիլիսի քաղաքում։ 1955 թվականին ավարտել է Մոսկվայի պետական համալսարանի իրավաբանական ֆակուլտետը։ Գորկու անվան կինոստուդիայում աշխատել է որպես ռեժիսորի օգնական, իսկ 1957 թվականից ռեժիսոր՝ Մոսֆիլմ ստուդիայում։ Նրա մոտ ընկերներից են եղել Վլադիմիր Վիսոցկին, Անդրեյ Տարկովսկին, Վասիլի Շուկշինը և Էդմոնդ Քյոսայանը։

Մահացել է 1970 թվականի սեպտեմբերի 14-ին՝ Մոսկվայում։ Թաղվել է սեպտեմբերի 16-ին Մոսկվայի Վվեդենսկի գերեզմանոցի 9-րդ հատվածում։

## Ֆիլմագրություն
### Ռեժիսոր

### Սցենարիստ

### Դերերը կինոյում

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Լևոն Քոչարյանը zarkfoundation.com կայքում
* Աշոտ Գրիգորյան, Լևոն Քոչարյան․ առաջինը՝ հավասարների մեջ, Art-Collage
* Где мои семнадцать бед? "Совершенно секретно", 1 հունվարի 2002 թ., No.1/152 
* Վլադիմիր Վիսոցկին Լևոն Քոչարյանի մասին

Կատեգորիա:Հայ կինոռեժիսորներ
Կատեգորիա:Հայ դերասաններ
Կատեգորիա:Հայ սցենարիստներ
Կատեգորիա:Մոսկվայի պետական համալսարանի շրջանավարտներ
Ջենոլա

**Ջենոլա** (), կոմունա Իտալիայի Պիեմոնտ մարզի Կունեո գավառում։

Բնակչությունը կազմում է 2424 մարդ (2008 թվականի տվյալներով)։ Բնակչության խտությունը՝ 186 մարդ/կմ²։ Տարածքը՝ 13 կմ²։ Փոստային ինդեքս՝ 12040։ Հեռախոսային կոդ՝ 0172։

Բնակավայրի հովանավոր սուրբն է համարվում San Marziano։

## Ժողովրդագրություն
**Բնակչության գրաֆիկը**.

Colors=
  id:lightgrey value:gray(0.9)
  id:darkgrey  value:gray(0.7)
  id:sfondo value:rgb(1,1,1)
  id:barra value:rgb(0.6,0.8,0.6)
ImageSize  = width:455 height:373
PlotArea   = left:50 bottom:50 top:30 right:30
DateFormat = x.y
Period     = from:0 till:2500
TimeAxis   = orientation:vertical
AlignBars  = justify
ScaleMajor = gridcolor:darkgrey increment:500 start:0
ScaleMinor = gridcolor:lightgrey increment:100 start:0
BackgroundColors = canvas:sfondo
BarData=
  bar:1861 text:1861
  bar:1871 text:1871
  bar:1881 text:1881
  bar:1901 text:1901
  bar:1911 text:1911
  bar:1921 text:1921
  bar:1931 text:1931
  bar:1936 text:1936
  bar:1951 text:1951
  bar:1961 text:1961
  bar:1971 text:1971
  bar:1981 text:1981
  bar:1991 text:1991
  bar:2001 text:2001
PlotData=
  color:barra width:20 align:left
  bar:1861 from:0 till: 2046
  bar:1871 from:0 till: 2016
  bar:1881 from:0 till: 2039
  bar:1901 from:0 till: 1686
  bar:1911 from:0 till: 1777
  bar:1921 from:0 till: 1809
  bar:1931 from:0 till: 1736
  bar:1936 from:0 till: 1759
  bar:1951 from:0 till: 1681
  bar:1961 from:0 till: 1442
  bar:1971 from:0 till: 1407
  bar:1981 from:0 till: 1986
  bar:1991 from:0 till: 2110
  bar:2001 from:0 till: 2323
PlotData=
  bar:1861 at: 2046 fontsize:S text: 2.046 shift:(-8,5)
  bar:1871 at: 2016 fontsize:S text: 2.016 shift:(-10,5)
  bar:1881 at: 2039 fontsize:S text: 2.039 shift:(-10,5)
  bar:1901 at: 1686 fontsize:S text: 1.686 shift:(-10,5)
  bar:1911 at: 1777 fontsize:S text: 1.777 shift:(-10,5)
  bar:1921 at: 1809 fontsize:S text: 1.809 shift:(-10,5)
  bar:1931 at: 1736 fontsize:S text: 1.736 shift:(-10,5)
  bar:1936 at: 1759 fontsize:S text: 1.759 shift:(-10,5)
  bar:1951 at: 1681 fontsize:S text: 1.681 shift:(-10,5)
  bar:1961 at: 1442 fontsize:S text: 1.442 shift:(-10,5)
  bar:1971 at: 1407 fontsize:S text: 1.407 shift:(-10,5)
  bar:1981 at: 1986 fontsize:S text: 1.986 shift:(-10,5)
  bar:1991 at: 2110 fontsize:S text: 2.110 shift:(-10,5)
  bar:2001 at: 2323 fontsize:S text: 2.323 shift:(-10,5)
TextData=
  fontsize:S pos:(20,20)


## Կոմունայի վարչակազմ
* Հեռախոս։ 0172 68144
* Էլեկտրոնային փոստ։ comune.genola@mtrade.com
* Պաշտոնական կայք։

## Արտաքին հղումներ
* Վիճակագրության ազգային ինստիտուտ 
* http://www.istat.it/english/ 

Կատեգորիա:Իտալիայի քաղաքներ
Սերգեյ Քոչարյան

**Սերգեյ Ալֆրեդի Քոչարյան** (ապրիլի 20, 1901), խորհրդային հայ ռեժիսոր, ՀԽՍՀ արվեստի վաստակավոր գործիչ (1941), ԽՄԿԿ անդամ 1944 թվականից։

## Կենսագրություն
Բեմական գործունեությունը սկսել է 1921 թվականին Երևանում որպես Գ․ Սունդուկյանի անվան ակադեմիական թատրոնի դերասան։ Որպես դերասան աշխատել է նաև Բաքվի, Լենինականի, Կիրովականի թատրոններում։ 1935 թվականին ավարտել է ԳԻՏԻՍ-ի ռեժիսուրայի ֆակուլտետը։ 1936 թվականից եղել է Երևանի Գորկու անվան բանվորական թատրոնի, իսկ 1937-1948 թվականներին՝ Պատանի Հանդիսատեսի թատրոնի ռեժիսորը։ 1935 թվականից ծավալել է մանկավարժական գործունեություն, 1944 թվականից՝ Երևանի գեղարվեստա-թատերական ինստիտուտում։

## Ռեժիսոր
### Ֆիլմեր

### Ներկայացումներ

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Հայ ռեժիսորներ
Կատեգորիա:Ապրիլի 20 ծնունդներ
Կատեգորիա:1901 ծնունդներ
Հայոց ցեղասպանության 100-րդ տարելից

Հայոց ցեղասպանության** 100-րդ տարելիցը անցկացվել է 2015 թվականի ապրիլի 24-ին։**

## Օրը

Ամեն տարի ապրիլի 24-ին ողջ աշխարհի հայությունը ոգեկոչում է Հայկական ցեղասպանության զոհերին։ 1915 թվականի ապրիլի 24-ին Կոստանդնուպոլսի (այժմ՝ Ստամբուլ) հայ ազգաբնակչության քաղաքական, հոգևոր, մշակութային առաջնորդները տեղահանվեցին և սպանվեցին։ Այս ողբերգական իրադարձությանը նախորդել և հաջորդել են Հայկական լեռնաշխարհի և Օսմանյան կայսրության այլ վայրերից հայ ազգաբնակչության տեղահանումն ու ոչնչացումը։

## Նախապատմություն
### Հայաստանը

#### Պաշտոնական
2011 թվականի ապրիլի 23-ին Հայաստանի նախագահի հրամանագրով ստեղծվեց Հայկական ցեղասպանության 100-ամյակի միջոցառումները համակարգող պետական հանձնաժողով։ Այն գլխավորում է Հայաստանի Նախագահը, իսկ քարտուղարն է Հայոց Ցեղասպանության թանգարան-ինստիտուտի տնօրեն Հայկ Դեմոյանը։

Հանձնաժողովի կազմում ընդգրկվեցին մշակույթի, կրթության, գիտության ոլորտների ականավոր մասնագետներ, ինչպես նաև ցեղասպանության միջազգային ճանաչման գործընթացում հայ ժողովրդի ջանքերին սատարող գործիչներ։

Հանձնաժողովի առաջին նիստը տեղի ունեցավ 2011 թվականի մայիսի 30-ին՝ նախագահ Սերժ Սարգսյանի նախագահությամբ։

2012 հունիսին ՀՀ փոխարտգործնախարար Շավարշ Քոչարյանը հայտարարեց 

Հանձնաժողովն իր գոյության ընթացքում նիստեր է գումարել հինգ անգամ՝ առաջինը՝ 2011 թվականի մայիսի 30-ին, երկրորդը՝ 2012 թվականի սեպտեմբերի 20-ին, երրորդը՝ 2013 թվականի մայիսի 30-ին, չորրորդը՝ 2014 թվականի մայիսի 27-ին, հինգերորդը՝ 2015 թվականի հունվարի 29-ին, որտեղ հաստատվեցին Հայոց ցեղասպանության 100-րդ տարելիցի խորհրդանշանները և հրապարակվեց հայոց ցեղասպանության 100-րդ տարելիցի համահայկական հռչակագիրը։ Վերջինս ընթերցել է ՀՀ Նախագահ Սերժ Սարգսյանը և ի կատարումն 100-րդ տարելիցին նվիրված միջոցառումները համակարգող պետական հանձնաժողովի որոշման՝ ի պահ հանձնել Հայոց Ցեղասպանության թանգարան-ինստիտուտին։ Մեկ օրինակը ուղարկվել է ՄԱԿ-ի Գլխավոր քարտուղարին, իսկ մեկ օրինակը պահվում է ՀՀ ազգային արխիվում։

##### Հնարավոր տարածքային պահանջներ
2013 թվականի հուլիսի 5-ին` Երևանում Սփյուռքի նախարարության կազմակերպած հայ իրավաբանների՝ Ցեղասպանության տարելիցին նվիրված հավաքի ժամանակ, ՀՀ գլխավոր դատախազ  Աղվան Հովսեփյանը  «սենսացիոն հայտարարություն արեց»։

#### Ոչ պաշտոնական
Ընդդիմադիր քաղաքական գործիչ, 2013 թվականի նախագահական ընտրություններում երկրորդ տեղը զբաղեցրած Րաֆֆի Հովհաննիսյանը հայտարարել է․ 

## Եկեղեցական արարողություններ
### Հայաստանյայց առաքելական եկեղեցի

;Մեկուկես միլիոն զոհերի սրբադասում

### Վատիկան
### Այլուր

## Սփյուռքահայ ձեռնարկներ
## Միջազգային մասնակցություններ և հայտարարություններ

## Թուրքիա
## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
# Հայոց ցեղասպանության 100-րդ տարելիցի միջոցառումների պաշտոնական կայք 

Կատեգորիա:2015 Հայաստանում
Կատեգորիա:Հայոց ցեղասպանություն
Բռնադատվածների հիշատակի օր

մինի|Բռնադատվածների հուշահամալիր Երևանում
**Հունիսի 14**, Բռնադատվածների հիշատակի օր։ 2006 թվականին «ՀՀ տոների և հիշատակի օրերի մասին» օրենքում լրացումներ կատարելուց հետո հունիսի 14-ը նշվում է որպես Բռնադատվածների հիշատակի օր։ 2008 թվականի դեկտեմբերի 3-ին Երևանում բացվել է խորհրդային տարիներին բռնադատվածների հուշահամալիր։

## Պատմություն
«Դավաճան ժողովուրդների արտաքսման մասին» ստալինյան հրամանագրով Խորհրդային կայսրության հպատակ մի շարք ժողովուրդներ 1940-ականներին տեղահանվել են իրենց հայրենի բնակավայրերից։ 1949 թվականի հունիսի 14-ին 13.000 հայերի բեռնատար գնացքներով արտաքսել են Ալթայ։ Պաշտոնական տվյալներով խորհրդային բռնազավթման տարիներին Հայաստանից բռնադատվել է 42.000 մարդ, զգալի մասը՝ գնդակահարվել։ 1952 թվականի տվյալներով՝ խորհրդային բանտերում կային 25.000 հայ։ Հայաստանում այսօր մոտ 6000 բռնադատվածներ և 8400 բռնադատվածների ժառանգներ կան, ովքեր 1937 և 1949 թվականներին աքսորվել են Հայաստանից։

## Միջազգային գնահատականը
Եվրոպական քաղաքական գործիչների, նախկին քաղբանտարկյալների և պատմաբանների կողմից 2008 թ. հունիսի 3-ին ստորագրվել է Պրահյան հռչակագիր եվրոպական խղճի և կոմունիզմի մասին։ Հռչակագրի նպատակն է կոմունիստական ոճիրների դատապարտումը և այն ներառելը կրթական ծրագրերում։ Հռչակագիրը ստորագրվել է «Եվրոպական խիղճը և կոմունիզմը» վերնագրով գիտաժողովի փակման ժամանակ, Պրահայում Չեխիայի Խորհրդարանի Վերին Պալատի շենքում։ Հռչակագրի հիմնադիր ստորագրողներն են Չեխիայի նախկին նախագահ Վացլավ Հավելը, Լիտվայի նախկին նախագահ Վիտաուտաս Լանդսբերգիսը, նախկին քաղբանտարկյալներ Չեխիայից և Արևելյան Եվրոպայի երկրներից, Եվրոպական Խորհրդարանի պատգամավորներ։ Աջակցության նամակներ են ուղարկել Ֆրանսիայի նախագահ Նիկոլա Սարկոզին, Միացյալ Թագավորության նախկին վարչապետ Մարգարետ Թետչերը։ Եվրամիությունը, ԵԱՀԿ-ն և Վրաստանը օգոստոսի 23-ը ընդունել են ստալինիզմի և նացիզմի զոհերի եվրոպական հիշատակի օր, որպես ամբողջատիրական վարչակարգերի զոհերի միջազգային հիշատակի օր։ 1941 թվականի հունիսի 14-ին, Էստոնիայից, Լիտվայից, Լատվիայից, Ուկրաինայից, Բելառուսից, Մոլդովայից արտաքսվել է 55.300 մարդ։ Մեծ մասը զոհվել են ճանապարհներին։ Այսօր մերձբալթյան պատմաբանները 1940-ականների բռնագաղթն ու հալածանքները որակում են ցեղասպանության ակտ։

## Տես նաև
* Ստալինյան բռնաճնշումները Հայաստանում

## Ծանոթագրություններ

## Աղբյուրներ
* Հայաստանում առաջին անգամ նշվեց Բռնադատվածների հիշատակի օրը
* Ստանիլիզմը և նացիզմը հավասարվեցին
* Վրաստանում պաշտոնապես սահմանվել է Խորհրդային օկուպացման օր

Կատեգորիա:Հայաստանի տոներ
Կատեգորիա:Հունիսի 14
Կատեգորիա:Ստալինյան բռնաճնշումները Հայաստանում
Հիսուս Քրիստոսի արձան (Սվեբոձին, Լեհաստան)

**Հիսուս Քրիստոսի արձան** (), Հիսուս Քրիստոսի ամենաբարձր արձանը Լեհաստանի արևմուտքում գտնվող Սվեբոձին քաղաքում։

## Պատմություն
Արձանի ընդհանուր բարձրությունը 51 մետր է, առանց պատվանդանի և թագի՝ 33 մետր, ինչը խորհրդանշում է Քրիստոսի ապրած տարիները, վիթխարի պսակի բարձրությունը կազմում է 3 մետր։ Այն Ռիոյի հռչակավոր արձանից բարձր է 6 մետր։ Լայն տարածված ձեռքերով Քրիստոսի քանդակը գտնվում է 16.5 մետր բարձրությամբ բլրի վրա։ Տարածված ձեռքերի լայնությունը 25 մետր է, հուշարձանի քաշը շուրջ 440 տոննա է, գլխի բարձրությունը 4.5 մետր է և կշռում է 15 տոննա։ Բացմանը մասնակցել են հազարավոր հավատացյալներ ամբողջ Լեհաստանից։ Ներկա են եղել նաև բազմաթիվ զբոսաշրջիկներ։

Հուշարձանը կառուցվել է մասնավոր նվիրատվությունների միջոցով։

## Տես նաև
* Հիսուս Քրիստոսի արձան (Ռիո Դե Ժանեյրո)

## Պատկերասրահ

SwiebodzinJesusNight1.jpg
SwiebodzinJesusNight2.jpg
Statua chrystus król.jpg
Christ the King Statue 1.JPG
Pomnik_Chrystusa_Króla_w_Świębodzinie_przod.jpg
Jesus Swiebodzin.JPG
Pomnik_Chrystusa_Króla_w_Świębodzinie.jpg
Christ the King Statue in Świebodzin 2012.jpg
Świebodzin, Pomnik Chrystusa Króla - Aw58.JPG
Świebodzin, Pomnik Chrystusa Króla-Aw58.JPG
Świebodzin, Pomnik Chrystusa Króla(Aw58).JPG


## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Հուշարձանի կայքը
* Հիսուս Քրիստոսի արձանը Սվեբոձինում

Կատեգորիա:Հուշարձաններ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Կոթողներ
Կատեգորիա:Լեհաստանի հուշարձաններ
Կատեգորիա:Հիսուս Քրիստոսի հուշարձաններ
Կատեգորիա:2010 հիմնադրումներ Լեհաստանում
Սան Պեդրո դե Տորելյո

**Սան Պեդրո դե Տորելյո** (, ), մունիցիպալիտետ Իսպանիայում։ Մտնում է Կատալոնիա ինքնավար համայնքի մեջ՝ Բարսելոնա պրովինցիայում։ Գտնվում է Օսոնա շրջանում։ Զբաղեցնում է 55,1 կմ² մակերես։ Բնակչությունը կազմում է 2417 (2010 թվական)։

## Անկախության հռչակագիր
2012 թվականի սեպտեմբերի 3-ին Սան Պեդրո դե Տորելյոյի քաղաքային խորհուրդը քվեարկել է Կատալոնիա ինքնավար համայնքից անկախանալու օգտին և հաստատել է Կատալոնիայի կազմում անկախ լինելու մասին։ Նպատակն այն է, որ Կատալոնիայի կառավարությունն ու խորհուրդն ամեն կերպ ընդունեն քաղաքի անկախությունն ու ինքնիշխանությունը։

## Ժողովրդագրություն

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Քաղաքային խորհրդի կայք 
* Generalitat de Catalunya информация  
* Institut d’Estadística de Catalunya информация 

Կատեգորիա:Իսպանիայի բնակավայրեր
Սան Պեդրո դե Ռիուդևիտլյես

**Սան Պեդրո դե Ռիուդևիտլյես** ( , ), մունիցիպալիտետ Իսպանիայում։ Մտնում է Կատալոնիա ինքնավար համայնքի մեջ՝ Բարսելոնա պրովինցիայում։ Գտնվում է Ալտ Պենեդես շրջանում։ Զբաղեցնում է 5,29 կմ² մակերես։ Բնակչությունը կազմում է 2417 (2010 թվական)։

Քաղաքի հովանավոր պաշտպանը Սուրբ Պեդրոն է։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղում
* Պաշտոնական կայք  
* Página web del Ayuntamiento de Sant Pere de Riudebitlles  
* Información de la ''Generalitat de Catalunya''  
* Información del ''Institut d'Estadística de Catalunya''
* Página web sobre Sant Pere de Riudebitlles 
* http://maps.google.com/maps?

Կատեգորիա:Իսպանիայի բնակավայրեր
Սան Պոլ դե Մար

**Սան Պոլ դե Մար** (), մունիցիպալիտետ Իսպանիայում։ Մտնում է Կատալոնիա ինքնավար համայնքի մեջ՝ Բարսելոնա պրոինցիայում։ Գտնվում է Մարեսմե շրջանում։ Զբաղեցնում է 7,49 կմ² մակեերես։ Բնակչությունը կազմում է 4904 (2007 թվական)։

## Ժողովրդագրություն

## Տեսարժան վայրեր
* *Տորե Մարտինայի աշտարակ* (Torre Martina)
* *Սենտ Պաու եկեղեցի* (Iglesia de Sant Pau)
* *Սենտ Ժաումե եկեղեցի* (Iglesia de Sant Jaume)
* *Կան Պլանիոլի տուն* (Can Planiol)

## Քույր քաղաքներ
* *Անդորրա լա Վելյա* (Andorra la Vella)։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղում
* Información de la Generalitat de Catalunya  
* Página web del Ayuntamiento de Sant Pere de Riudebitlles  
* Información del Institut d'Estadística de Catalunya 
* Información del ''Institut d'Estadística de Catalunya''
* Página web del Ayuntamiento  
* http://www.poblesdecatalunya.cat/municipi.php?m=082359 Patrimonio arquitectónico de Sant Pol de Mar (en catalán) 

Կատեգորիա:Իսպանիայի բնակավայրեր
Արամ Բոյաջյան

**Արամ Արսենի Բոյաջյան** (1888, մարտի 15, գյուղ Տալաս, Անատոլիա, Թուրքիա - 1949, Փիրսֆիլդ), էլեկտրատեխնիկ, ՀԽՍՀ ԳԱ արտասահմանյան անդամ (1945)։

## Կենսագրություն
Արամ Բոյաջյանը ծնվել է 1888 թվականին Անատոլիայի Տալաս գյուղում։ 1910 թվականից բնակվել է ԱՄՆ-ում։ 1915 թվականին ավարտել է ԱՄՆ-ի Փենսիլվանիա նահանգի Սվարթմորի քոլեջը։ 1915-1949 թվականներին աշխատել է «Ջեներալ Էլեկտրիկ» ընկերությունում, մասնագիտացել էլեկտրական շղթաների տեսության բնագավառում։ Դասավանդել է Մասաչուսեթսի տեխնոլոգիական ինստիտուտում։ Եղել է էլեկտրատեխնիկայի գծով ճարտարագետների ամերիկյան ինստիտուտի անդամ։

## Գործունեություն
Հիմնական աշխատանքները վերաբերում են էլեկտրամագնիսական դաշտի, էլեկտրական մեքենաների և էլեկտրական շղթաների տեսությունների հարցերին, եռափաթույթ տրանսֆորմատորներին, էլեկտրական շղթաներում տրանսֆորմատորային միացումներին, ոչ գծային շղթաների մաթեմատիկական անալիզին։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:1888 ծնունդներ
Կատեգորիա:1949 մահեր
Կատեգորիա:ՀԽՍՀ ԳԱ արտասահմանյան անդամներ
Կատեգորիա:Հայ էլեկտրատեխնիկներ
Կատեգորիա:Մարտի 15 ծնունդներ
Կատեգորիա:Տալաս գյուղում ծնվածներ
Կատեգորիա:Փիրսֆիլդ քաղաքում մահացածներ
Սան Սատուրնինո դե Օսորմոտ

**Սան Սատուրնինո դե Օսորմոտ** (), մունիցիպալիտետ Իսպանիայում։ Մտնում է Կատալոնիա ինքնավար համայնքի մեջ՝ Բարսելոնա պրովինցիայում։ Գտնվում է Օսոնա շրջանում։ Զբաղեցնում է 30,6 կմ² մակերես։ Բնակչությունը կազմում է 94 (2007 թվական)։

## Ժողովրդագրություն

մինի|Դիրքը պրովինցիայի կազմում|ձախից

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղում
* Ayuntamiento de Sant Sadurní d’Osormort 

Կատեգորիա:Իսպանիայի բնակավայրեր
Գուարդիոլա

**Գուարդիոլա ** (, ), մունիցիպալիտետ Իսպանիայում։ Մտնում է Կատալոնիա ինքնավար համայնքի մեջ՝ Բարսելոնա պրովինցիայում։ Գտնվում է Բաժես շրջանում։ Զբաղեցնում է 36,99 կմ² մակերես։ Բնակչությունը կազմում է 3078 (2007 թվական)։

## Ժողովրդագրություն

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղում
* Página oficial del Ayuntamiento  
* Información de la Generalitat de Catalunya  

Կատեգորիա:Իսպանիայի բնակավայրեր
Կոսովոյի դրոշ

**Կոսովոյի Հանրապետության դրոշը** Կոսովոյի պետական խորհրդանիշերից է։ Այն ունի կապույտ ուղղանկյան տեսք։ Կենտրոնական մասում Կոսովոյի տարածքի ստվերագիծն է՝ մուգ դեղինով ներկված, որի վերևում պատկերված են վեց աստղեր։ Դրոշի հեղինակը Մուհամեր Իբրահիմին է։

## Աղբյուրներ
* Important information about Flag and Coat of Arms of Republic of Kosovo 

Կատեգորիա:Կոսովոյի Հանրապետություն
Կեդարես

**Կեդարես**, () գյուղ Կիպրոսի Հանրապետության Պաֆոսի շրջանում։ Ըստ 2011 թվականի տվյալների բնակչությունը կազմում է 61 մարդ։ Տեղակայված է Կիդասի գյուղից 6 կմ դեպի հյուսիս։

## Ժողովրդագրություն

## Ծանոթագրություններ

## Աղբյուրներ
* Kedares 

Կատեգորիա:Կիպրոսի գյուղեր
Լիվիա

**Լիվիա** (), բնակավայր և մունիցիպալիտետ Իսպանիայում, գտնվում է Ժիրոնա պրովինցիայում (Կատալոնիա ինքնավար համայնքում)։ Մունիցիպալիտետը գտնվում է *Բաշա Սերդանյա* շրջանում։ Տարածքը կազմում է 12,84 կմ²։ Բնակչությունը՝ 1608 մարդ (2010 թվականի տվյալներով)։ Գտնվում է պրովինցիայի վարչական կենտրոնից 153 կմ հեռավորության վրա։

## Բնակչություն

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Պաշտոնական կայք
* Informació general i història de Llívia. Inclou la ''Guerra dels stops'' 
* Traducció de l'anterior 
* Patrimoni històricartístic de Llívia

Կատեգորիա:Իսպանիայի բնակավայրեր
Կելոկեդարա

**Կելոկեդարա** (), գյուղ Կիպրոսի Հանրապետության Պաֆոսի շրջանում։ Ըստ 2011 թվականի տվյալների բնակչությունը կազմում է 230 մարդ։ Տեղակայված է Սալամիու գյուղից 6 կմ դեպի հարավ-արևելք։

## Ժողովրդագրություն

## Ծանոթագրություններ

## Աղբյուրներ
* Kelokedara  

Կատեգորիա:Կիպրոսի գյուղեր
Love Me Harder

«**Love Me Harder**», ամերիկացի երգչուհի Արիանա Գրանդեի և կանադացի երգիչ The Weeknd-ի երգն է։ Այն թողարկվել է 2014 թվականի սեպտեմբերի 30-ին, որպես Արիանա Գրանդեի «My Everything» կոչվող երկրորդ ստուդիական ալբոմի երրորդ սինգլ։ Երգը գրվել է Մաքս Մարտինի, Սավան Կոտեչայի, Փիթեր Սվենսոնի, Ալի Փեյեմիի, The Weeknd-ի և Բելլիի կողմից։

## Տեսահոլովակ
2014 թվականի հոկտեմբերի 1-ին Արիանա Գրանդեն հայտարարեց, որ աշխատում է երգի տեսահոլովակի վրա, իսկ նրա մենեջեր Սքութեր Բրաունն Ինստագրամի իր էջում տեղադրեց լուսանկար նկարահանման ընթացքից։ Հաջորդ օրերին Արիանան ինքը համացանցում տեղադրեց լուսանկարներ նկարահանումներից։ Տեսահոլովակի ռեժիսորն է Հաննա Լաքս Դևիսը, ով նաև Արիանայի, Ջեսսի Ջեյի և Նիքի Մինաժի «Bang Bang» երգի տեսահոլովակի ռեժիսորն է եղել։

Հոկտեմբերի 18-ին երգի բառերով հոլովակը տեղադրվեց Արիանայի VEVO ալիքում, հոկտեմբերի 28-ին տեղադրվեց նկարահանման ընթացքի տեսանյութը։ Նոյեմբերի 3-ին կայացավ տեսահոլովակի պրեմիերան։

## Երգի տարբերակներ
;Թվային ներբեռնում - մինի ալբոմ
# «Love Me Harder» (The Weeknd-ի հետ) – 3։56
# «Cadillac Song» – 2։52
# «Too Close» – 3։35

## Հիթ-շքերթներ

### Շաբաթական հիթ-շքերթներ

### Տարեկան հիթ-շքերթներ

## Հավաստագրումներ

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Երգի տեսահոլովակը ՅուԹուբում

Կատեգորիա:2014 երգեր
Կատեգորիա:2014 սինգլներ
Կատեգորիա:The Weeknd-ի երգեր
Կատեգորիա:Արիանա Գրանդեի երգեր
Կատեգորիա:Զուգերգեր
Մաշկի մեջ (ֆիլմ, 2013)

**Մաշկի մեջ** (), ռեժիսոր Ջոնաթան Գլեյզերի կողմից 2013 թվականին նկարահանված գիտաֆանտաստիկ ֆիլմ՝ Միշել Ֆաբերի 2000 թվականին գրված նույնանուն վեպի հիման վրա։

## Բովանդակությունը
Գլազգոյում մի մոտոցիկլավար ճամփեզրից վերցնում է կնոջ մարմինը և դնում բեռնատարի մեջ։ Մի այլ մերկ կին (Սքարլեթ Յոհանսոն) հագնում է նրա մաշկը և շորերը։

Կինը Շոտլանդիայով մեկ վարում է բեռնատարը, փողոցներում վերցնելով տղամարդկանց։ Իր բնակարանում տղամարդիկ մերկանալով հետևում են նրան և սուզվում են սև հատակի տակ գտնվող հեղուկի մեջ։ Այնտեղ նրանց մարմիններն անհետանում են, թողնելով միայն մաշկը։

Լողափին կինը փորձում է տանել մի լողորդի։ Լողորդը ջուրն է նետվում իր կնոջը փրկելու համար, բայց չի կարողանում։ Կինը քարով խփում է լողորդի գլխին. մտցնում է բեռնախուցը և տանում։ Ափին մնում է լողորդի լացող երեխան։

Կինը գայթակղում է սեռական անփորձ և հիվանդությունից այլանդակված դեմքով մի տղամարդու, թողնում է, որ նա սուզվի և գնում է Շոտլանդիայի լեռները։

Կինը մտնում է մի սրճարան և փորձում է ուտել թխվածքի մի կտոր, բայց չի կարողանում։ Ավտոբուսի կանգառում հանդիպում է մի տղամարդու, ով նրան տանում է իր տուն, նրա համար ճաշ է եփում և մատուցում։ Կինն իր մարմինը զննում է հայելու մեջ։ Իր ընկերոջ հետ նա գնում է ավերված ամրոց և նրանք համբուրվում են։ Տանը նրանք փորձում են զբաղվել սիրով, սակայն կինն ընդհատում և վախեցած զննում է իրեն։

Տագնապահար կինը գնում է անտառ և այնտեղ գտնում մի հյուղակ։ Նրան հանդիպում է անտառահատը և փորձում է բռնաբարել։ Շորերը հանելիս նա պատռում է նաև կնոջ մեջքի մաշկը, բացելով սև, անդուր մարմինը։ Մինչև կինն իր վրայից հանում էր օտար մաշկը, անտառահատը վերադառնում է բենզինի ամանով, լցնում է նրա վրա և վառում։

## Դերերում

* Սքարլեթ Յոհանսոն
* Ջերեմի Մաքուիլյամս
* Ջո Սուլա
* Քրիշթոֆ Հադեք
* Փոլ Բրենիգան
* Ադամ Փիրսոն

## Գնահատականներ
Ֆիլմն արժանացել է ծայրահեղ բարձր գնահատականների։ Rotten Tomatoes կայքում ֆիլմի վարկանիշը 89 % է։

*The Evening Standard*-ից Դերեք Մալքոլմը մեկնաբանել է, որ "շատ հնարավոր է, որ ֆիլմը դառնա պաշտամունքային", սակայն, *[[The Independent]]*-ից Քալիիմ Աֆթաբը ֆիլմին տվեց "ծիծաղելու չափ վատ" անունը, շնորհելով հինգ աստղերից մեկը.
2014 թ. արդյունքներով "Մաշկի մեջը" ճանաչված *[[Sight & Sound]]* (հինգերորդ տեղ) և *[[Cahiers du Cinema]]* (երրորդ տեղ) կինոհրատարակությունների կողմից ճանաչվել է տարվա տասը լավագույն ֆիլմերից մեկը։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:2010-ականների ամերիկյան ֆիլմեր
Կատեգորիա:2010-ականների անգլերեն ֆիլմեր
Կատեգորիա:2010-ականների բրիտանական ֆիլմեր
Կատեգորիա:2013 ֆիլմեր
Կատեգորիա:Բրիտանական վեպերի էկրանավորումներ
Կատեգորիա:Բրիտանական ֆանտաստիկ ֆիլմեր
Կատեգորիա:Գրական ստեղծագործությունների էկրանավորումներ
Կատեգորիա:Շվեյցարական ֆանտաստիկ ֆիլմեր
Կիդասի

**Կիդասի**, () գյուղ Կիպրոսի Հանրապետության Պաֆոսի շրջանում։ Ըստ 2011 թվականի տվյալների բնակչությունը կազմում է 10 մարդ։ Տեղակայված է Տրախիպեդուլա գյուղից 4 կմ դեպի հյուսիս-արևելք։

## Ժողովրդագրություն

## Ծանոթագրություններ

## Աղբյուրներ
* Kidasi, Paphos 

Կատեգորիա:Կիպրոսի գյուղեր
Նավարկլես

**Նավարկլես** (, , )՝ մունիցիպալիտետ Իսպանիայում։ Գտնվում է Բարսելոնա պրովինցիայում (Կատալոնիա ինքնավար համայնքում)։ Մունիցիպալիտետը գտնվում է *Բաժես* շրջանում։ Տարածքը կազմում է 5,53 կմ²։ Բնակչությունը՝ 5964 մարդ (2010 թվականի տվյալներով)։

## Բնակչություն

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Պաշտոնական էջ
* Página web del Ayuntamiento de Navarcles

Կատեգորիա:Իսպանիայի բնակավայրեր
Կատեգորիա:Իսպանիայի քաղաքներ
Պատմամշակութային արգելոց-թանգարանների և պատմական միջավայրի պահպանության ծառայություն ՊՈԱԿ

**«Պատմամշակութային արգելոց-թանգարանների և պատմական միջավայրի պահպանության ծառայություն» ՊՈԱԿ**, ՀՀ Մշակույթի նախարարության ենթակայության տակ գտնվող պետական ոչ առևտրային կազմակերպություն, որը պետք է իրականացնի գիտալուսավորչական, գիտատեղեկատվական, մշակութային գործունեություն, մասնավորապես, պատմական, հնագիտական, ճարտարապետական կամ այլ մշակութային արժեք ներկայացնող անշարժ հուշարձանների, հուշարձանախմբերի ուսումնասիրման, հանրահռչակման և օգտագործման, ինչպես նաև պետական սեփականություն հանդիսացող պատմամշակութային անշարժ հուշարձանախմբերի, հուշարձանների համալիրների, բնապատմական, պատմական միջավայրի, պատմամշակութային հողերի և դրան հարող տեղանքապատկերների (լանդշաֆտների) ամբողջական պահպանում։ Կազմակերպությունը չի հետապնդում շահույթի ստացում։

Կազմակերպության ենթակայության և վերահսկողության տակ են գործում «Զվարթնոց», «Գառնի» և «Գլաձորի համալսարան» պատմամշակութային արգելոց-թանգարանները, «Մեծամոր» պատմահնագիտական արգելոց-թանգարանը, «Գոշավանք» պատմաճարտարապետական արգելոցը, «Արփի» բնապատմական արգելոց, «Զորաց քարեր» բնակատեղի» և «Լոռի բերդ» քաղաքատեղի» պատմամշակութային արգելոցները, «Դիլիջան» ժողովրդական ճարտարապետության արգելոց-թանգարանը։

«Պատմամշակութային արգելոց-թանգարանների և պատմական միջավայրի պահպանության ծառայություն» ՊՈԱԿ-ի տնօրենի պաշտոնը 2010 թ. հուլիսի 29-ից զբաղեցնում է Վլադիմիր Պողոսյանը։

## Լուսանկարներ


Պատկեր:Goshavank.jpg|Գոշավանք
Պատկեր:Zvartnots temple11.JPG|Զվարթնոց պատմամշակութային արգելոց-թանգարանի գլխավոր մուտքը
Պատկեր:Cathedral of Zvartnots2.JPG|Զվարթնոց
Պատկեր:Garni Fortress-1.JPG|Գառնու ամրոցի քանդված մուտքը
Պատկեր:Garni Temple 02.JPG|Գառնիի հեթանոսական տաճար
Պատկեր:Armenian Qarhunj01.jpg|Զորաց քարեր


## Նշումներ

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Կազմակերպության կայքը:

Կատեգորիա:Հայաստանի մշակույթի նախարարություն
Մուրա

**Մուրա** (), մունիցիպալիտետ Իսպանիայում։ Գտնվում է Բարսելոնա պրովինցիայում (Կատալոնիա ինքնավար համայնքում)։ Մունիցիպալիտետը գտնվում է *Բաժես* շրջանում։ Տարածքը կազմում է 53,39 կմ²։ Բնակչությունը՝ 233 մարդ (2010 թվականի տվյալներով)։ Գտնվում է պրովինցիայի վարչական կենտրոնից 44 կմ հեռավորության վրա։
Քաղաքի բարեխոս սուրբ համարում էին Մարտինին։

## Պատկերասրահ

Mura minigranja.jpg
Mura - Puig de la Balma.jpg


## Բնակչություն

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* պաշտոնական կայք 
* Web del ayuntamiento de Mura 

Կատեգորիա:Իսպանիայի բնակավայրեր
Կատեգորիա:Իսպանիայի քաղաքներ
Հրդեհ (ֆիլմ)

«**Հրդեհ**», 1983 թվականին «Հայֆիլմ» կինոստուդիայում նկարահանված հայկական գունավոր ֆիլմ։

## Սցենար
Ռուբենի տունը հրդեհի ճարակ է դառնում։ Համագյուղացիներն ամեն կերպ ձգտում են օգնել ուսուցչի համար նոր տուն կառուցելու գործին, սակայն պետական պաշտոնյաները տարբեր մեքենայությունների միջոցով հետաձգում են շինանյութի տրամադրումը։ Գյուղացիները պահեստից ուժով վերցնում են Ռուբենին հասանելիք ապրանքը։ Արդյունքում նրանցից մի քանիսը հայտնվում են բանտում։

## Դերերում
*Ռուբեն – Մհեր Մկրտչյան
*Արմենակ – Հենրիկ Ալավերդյան
*Դերենիկ – Արմեն Խոստիկյան 
*Պատվական – Վոլոդյա Գրիգորյան
*կոլոտ Հովհաննես – Ռաֆայել Սարոյան
*Հրանուշ – Վերջալույս Միրիջանյան
*Արուսյակ – Լուսյա Հովհաննիսյան
*Վարդան – Վասիլ Նազլուխանյան
*Գոհար – Գոհար Խաչիկյան
*քաղկոմի նախագահ – Կարեն Ջանգիրյան
*պահակ – Գևորգ Գևորգյան
*բուֆետապան – Խորեն Աբրահամյան
*Լեոնարդ Սարկիսով
*Արտյուշա Գյոդակյան

## Նկարահանող անձնակազմ
* Նկարիչ` Ռաֆայել Բաբայան
* Ձայնային օպերատոր` Իրեն Օրդուխանյան
* Նկարիչ դիմահարդար` Պ. Ասչյան
* Զգեստների նկարիչ` Գ.Իսայան
* Մոնտաժը` Ի.Միքայելյան
* Խմբագիրներ`Վ.Մելիքսեթյան, Գ.Հախվերդյան
* տնօրեն` Լերմոն Մուրադյան

Նկարահանումները կատարվել են Վանաձոր (Կիրովական քաղաքում`պահեստի տեսարանները և բուֆետ ճաշարանը)։ Կրկեսային ներկայացման տեսարանը նկարահանվել է Գյառգյառ (այժմ՝ Գարգառ) գյուղի ակումբում։ Գյուղական տեսարանները նկարահանվել են Վանաձորի մերձակա Բազում, Լեռնապատ և այլ գյուղերում։ Մասսայական տեսարաններում խաղում են Վանաձորի Հովհաննես Աբելյանի անվան պետական թատրոնի դերասանները` Միլիցիայի բաժանմունքի, Ռուբենի տան հրդեհի, Ռուբենի բարկացած ժամանակ տան հիմքերը քանդելու, հարսանիքի տեսարաններում։ Մասնավորապես` Լենա Փաշինյան, Շամիրամ Տերտերյան, Ավետիս Օհանյան, Ալլա Հովհաննիսյան և ուրիշներ։

## Աղբյուրներ
Ֆիլմը «Հայկական կինո» կայքում 

Կատեգորիա:1983 ֆիլմեր
Կատեգորիա:«Հայֆիլմ» ստուդիայի ֆիլմեր
Կատեգորիա:Դմիտրի Կեսայանցի ֆիլմեր
Կատեգորիա:Խորհրդային ֆիլմեր
Կատեգորիա:Հայկական ֆիլմեր
Կատեգորիա:Ֆիլմերի երաժշտություն ըստ Ռոբերտ Ամիրխանյանի
Մունտանյոլա

**Մունտանյոլա** (), մունիցիպալիտետ Իսպանիայում։ Գտնվում է Բարսելոնա պրովինցիայում (Կատալոնիա ինքնավար համայնքում)։ Մունիցիպալիտետը գտնվում է *Օսոնա* շրջանում։ Տարածքը կազմում է 40,3 կմ²։ Բնակչության թվաքանակը 2004 թվականի տվյալներով եղել է  397, խտությունը՝ 9,76 մարդ/կմ²։

## Ժողովրդագրություն

## Պատկերասրահ

Spain, Catalonia, Muntanyola, Múnter.JPG
Spain, Catalonia, Muntanyola, Mas Serra-rica.JPG
Spain, Catalonia, Muntanyola, Vilardell.JPG


## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Página oficial del Ayuntamiento
* Información de la Generalitat de Catalunya 
* Información del Institut d'Estadística de Catalunya

Կատեգորիա:Իսպանիայի բնակավայրեր
Կատեգորիա:Իսպանիայի քաղաքներ
Փորոտանիներ

մինի|Խաղողի խխունջ

**Փորոտանիների** մեծ մասը պաշտպանված է մեկ պարուրաձև խեցիով, որի մեջ կենդանին կարող է թաքնվել վտանգի դեպքում։ Նրանց մեծամասնությունն ունի առանձնացված գլուխ շոշափուկների ծայրերին տեղակայված աչքերով։ Ծովերում, քաղցրահամ ջրերում և ցամաքում բնակվող փորոտանիները կազմում են փափկամարմինների տեսակների ընդհանուր թվի 1/3 մասը։ Փորոտանիների մեծ մասը ծովաբնակ է։ Ունեն ամբողջական խեցի, որը սովորաբար պարուրաձև է։ Նրանց մի մասը բուսակեր է, սակայն կան նաև գիշատիչ փորոտանիներ։

Խխունջ են անվանում այն փորոտանիներին, որոնք ունեն արտաքին խեցի, իսկ ռուդիմենտային կամ կորսված խեցիով փորոտանիներն անվանում են կողինջներ։

Խխունջի մարմինը կազմված է գլխից, ոտքից և իրանից, որը պատված է մաշկային ծալքով՝ ked թիկնոցով, որի արտաքին մակերեսին գտնվում է խեցին, որը կատարում է պաշտպանական դեր։ Թիկնոցի և իրանի միջև գտնվում է թիկնոցային խոռոչը, որի մեջ բացվում են հետնաղին, սեռական և արտաթորության համակարգի արտատար ծորանները։ Այդ խոռոչում են գտնվում նաև խռիկները։ Սնվում են խաղողի և այլ բույսերի տերևներով։ Բայց տարացքներում կարելի է հանդիպել հիմնականում գիշերային կենսակերպ վարող կողինջների, որոնց խեցին մասնակի կամ լրիվ ապաճել է։

## Աղբյուրներ
Կենսաբանության 7-րդ դասարանի դասագիրք

Կատեգորիա:Կենդանիներ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Կենդանիների դասեր
Կատեգորիա:Փորոտանիներ
Սան Սիպրիանո դե Վալյալտա

** Սան Սիպրիանո դե Վալյալտա** (, ), մունիցիպալիտետ Իսպանիայում։ Մտնում է Կատալոնիա ինքնավար համայնքի մեջ՝ Բարսելոնա պրովինցիայում։ Գտնվում է Մարեսմե շրջանում։ Զբաղեցնում է 15,79 կմ² մակերես։ Բնակչությունը կազմում է 3388 (2010 թվական)։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղում
* Página web del Ayuntamiento 
* Información de la Generalitat de Catalunya 
* Información del Institut d'Estadística de Catalunya

Կատեգորիա:Իսպանիայի բնակավայրեր
Սան Սելոնի

** Սան Սելոնի ** () մունիցիպալիտետ Իսպանիայում։ Մտնում է Կատալոնիա ինքնավար համայնքի մեջ՝ Բարսելոնա պրոինցիայում։ Գտնվում է Վալես Օրենտալ շրջանում։ Զբաղեցնում է 65,2 կմ² մակեերես։ Բնակչությունը կազմում է 16905 (2010 թվական)։

## Ծանոթագրություններ

մինի|ձախից|Sant Celoni1.jpg

## Արտաքին հղում
* պաշտոնական կայք
* Ayuntamiento de San Celoni
* Información de la ''Generalitat de Cataluña'' 
* Información del Instituto de Estadística de Cataluña
* fotos de sant celoni 
* fotos de sant celoni 

Կատեգորիա:Իսպանիայի բնակավայրեր
Նոր Նորք վարչական շրջան

**Նոր Նորք**, Հայաստանի մայրաքաղաք Երևանի վարչական շրջաններից մեկը։ Ընդգրկում է Նոր Նորքի 1-ից 9-րդ զանգվածները և Ջրվեժի «Բանավան» ու «Մայակ» թաղամասերը։ Ընդհանուր սահմաններ ունի Ավան, Էրեբունի, Կենտրոն, Նորք-Մարաշ և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների հետ։ Արտաքին սահմանագծով հարում է Կոտայքի մարզին։

Բնակչությունը՝ ։

## Պատմություն
Նոր Նորք համայնքը կազմավորվել է 1966 թվականին։ Այս համայնքում է գտնվում մայրաքաղաքի ամենաբարձրադիր վայրը Նոր-Նորք համայնքի Սուրբ Սարգիս եկեղեցուն հարակից բլուրը՝ ծովի մակարդակից 1370 մետր բարձրությամբ։

Նոր Նորք համայնքում կան 671 բազմաբնակարան շենք, հանրակրթական 20 և 1 հատուկ գիշերօթիկ դպրոց, Անանիա Շիրակացու անվան ճեմարան, 22 մանկապարտեզ, 2 քոլեջ, 1 արհեստագործական ուսումնարան, կենտրանական գրադարան, մշակույթի կենտրոն, 1 երաժշտական և 1 արվեստի դպրոց, Վազգեն Սարգսյանի անվան ռազմական ինստիտուտը, 4 մարզադպրոց, ուսումնամեթոդական, գիտաարտադրական կենտրոն, «Սուրբ Գրիգոր Լուսավորիչ» բժշկական կենտրոնը, 3 համաբուժարան, Նանսենի անվան թանգարանը, գործում են 2 գիտահետազոտական ինստիտուտ, շինարարական 58 և տրանսպորտային 34 ձեռնարկություններ, 11 կապի հանգույց, 4 գետնանցում, 3 լողավազան, 19 մարզահրապարակ, 24 ապաստարան։

Քաղաքի պատմամշակութային արժեքներից համայնքում կան 29 հուշարձան, 10 կոթող, 15 արձան, 6 տապանաքար. 4 խաչքար և 1 ջրանցք։

Նոր Նորքում են գտնվում Մեգամոլը, Ջրաշխարհը, Ավանգարդ-Մոթորսը, Եվրոթերմը, Հայ կոլան, Գապեքսը, Գաջ ԲԲԸ, Ավտոմատիկա, Վան, Կոնեկտ, Էլեկտրոմաշ, Պրոգրես, Լազերային տեխնիկա, Էլտե պիրկալ, Սիգարոն, Նեյրոն, Սելենա և այլ գործարաններ ու ձեռնարկություններ։

## Փողոցներ, հրապարակներ, զբոսայգիներ
* Գայի պողոտա
* Սուրեն Նազարյանի անվան պուրակ (Երևան)
* Նանսենի անվան այգի (Երևան)
* Թաթուլ Կրպեյանի անվան այգի
* Տիգրան Մեծ զբոսայգի
* Ջրաշխարհ (Երևան)

## Հուշարձաններ
* Տորք Անգեղի հուշարձան (Երևան)
* Հայկ նահապետի արձան (Երևան)
* Տիգրան Մեծի հուշարձան (Երևան, Նոր Նորք)
* Մայրություն (քանդակ, Երևան)
* Հրանտ Մաթևոսյանի հուշարձան (Երևան, Նոր Նորք)
* Բայրոն (արձան, Երևան)
* Կարեն Դեմիրճյանի կիսանդրի (Երևան)

## Տաճարներ
* Սուրբ Սարգիս եկեղեցի (Երևանի Նոր Նորք թաղամաս)
* Սուրբ Աստվածածին եկեղեցի

## Պատկերասրահ

Nor Nork sign.jpg
File:Gay 3.JPG|Գայի (Հայկ Բժշկյանց) հուշարձան (Երևան)
File:Սուրբ Սարգիս եկեղեցի, Նոր Նորք, Երեւան.JPG| Սուրբ Սարգիս եկեղեցի (Երևանի Նոր Նորք թաղամաս)
File:Տիգրան Մեծ5.JPG|Տիգրան Մեծի հուշարձան (Երևան, Նոր Նորք)
File:«Մայրություն».jpg|Մայրություն (քանդակ, Երևան)
Tork Angegh.JPG|Տորք Անգեղի հուշարձան (Երևան)
Հայկ Նահապետի արձան.jpg|Հայկ նահապետի արձան (Երևան)
Նանսենի թանգարան (1).jpg|Նանսենի հուշարձանը համանուն թանգարանի առջև
Նանսենի թանգարան.jpg|Նանսենի թանգարան և Սուրբ Աստվածածին եկեղեցի
WaterWorld Yerevan.jpg|Ջրաշխարհ
Վիշապաքար (1).JPG|Վիշապաքար
Արարատ1.JPG|«Արարատ»


## Տես նաև
* Երևանի վարչական բաժանում
* Նոր Նորք վարչական շրջանի պատմության և մշակույթի անշարժ հուշարձանների ցանկ (Երևան)

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Նոր Նորք վարչական շրջան, մամուլի խոսնակ

Կատեգորիա:Նոր Նորք վարչական շրջան
Կինուսա

**Կինուսա** ()՝ գյուղ Կիպրոսի Հանրապետության Պաֆոսի շրջանում։ Ըստ 2011 թվականի տվյալների բնակչությունը կազմում է 80 մարդ։ Տեղակայված է Մակունտա գյուղից 3 կմ դեպի հարավ-արևելք։

## Ժողովրդագրություն

## Ծանոթագրություններ

## Աղբյուրներ
* Kinousa, Paphos 

Կատեգորիա:Կիպրոսի գյուղեր
Եգիպտական ավիաուղիների թիվ 990 չվերթ

**EgyptAir ընկերության թիվ 990 չվերթ**` 1999 թ. հոկտեմբերի 31-ին Լոս Անջելեսից Կահիրե MSR990 չվերթն իրականացնող EgyptAir ընկերության Boeing 767-366ER օդանավի վթարը Ատլանտյան օվկիանոսում։

## Տեղեկություններ 990 չվերթի մասին
Վթարը տեղի է ունեցել ամերիկյան Նանթաքեթ կղզուց 97 կմ դեպի հարավ։ Հետաքննությունով պարզվել է, որ այն իրականացվել է միտումնավոր` երկրորդ օդաչու Գամիլ էլ-Բաթութիի (անգլերեն` Gameel Al-Batouti) կողմից։
Օդանավը դուրս է եկել Նյու Յորքի Ջոն Քենեդի միջազգային օդակայանից տեղի ժամանակով 01:19-ին (06:19 UTC): Ժամը 01:44-ին օդանավը հավաքել էր 4500 մ բարձրություն, որից հետո սկսել է գահավիժել ցած։ 01:52-ին օդանավն իր բոլոր ուղևորներով մխրճվել է Ատլանտյան օվկիանոսի ջրերը։ Դրանից մի քանի վայրկյան առաջ պոկվել էր ձախ շարժիչը։

### Օդանավը
MSR990 չվերթն այդ օրն իրականացրել է 1989 թ. արտադրության *Tuthmosis III* անունով և SU-GAP հաշվառման համարով Boeing 767-366ER օդանավը։ Վթարի օրվա դրությամբ իրականացրել էր 7556 թռիչք և ուներ 33219 թռիչքաժամ։
Օդանավի հրամանատարն էր 57 տարեկան Ահմեդ էլ-Հաբաշին, երկրորդ օդաչուն` 36 տարեկան Ադել Անվարը։
### Ուղևորները
Նավում կար յոթ երկրների 203 ուղևոր։ Ուղևորներից միայն 32-ն էին նստել Լոս Անջելեսում, մնացածները՝ Նյու Յորքում։ Ուղևորների մեջ էին ուսումնական վարժանքներից վերադարձող եգիպտացի 32 զինվորական սպա, ինչպես նաև Եգիպտոս մեկնող 54 զբոսաշրջիկների խումբ, հիմնականում՝ տարեցներ։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ

*NTSB Final Report
*ATC transmission transcript
*Cockpit voice recorder complete transcript (English) (Arabic)
*Flight data recorder data summary
*NTSB debris image links Structural debris, structural debris, engine debris
*EgyptAir press releases։
**Statement of NTSB chairman Jim Hall on Egyptair Flight 990
Կիլինիա

**Կիլինիա**, () գյուղ Կիպրոսի Հանրապետության Պաֆոսի շրջանում։ Ըստ 2011 թվականի տվյալների բնակչությունը կազմում է 45 մարդ։ Տեղակայված է Պոլիս քաղաքից 4 կմ դեպի հարավ-արևելք։

## Ժողովրդագրություն

## Ծանոթագրություններ

## Աղբյուրներ
* Kilinia 

Կատեգորիա:Կիպրոսի գյուղեր
Փշամորթներ

[մինի|[Ծովոզնիներ|Ծովոզնի]]
մինի|Ծովային վարունգ
**Փշամորթներ** (), կենդանիների տիպ։ Իրենց անվանումը ստացել են իրենց փշոտ մակերեսի համար (echin հունարեն նշանակում է «փշոտ»)։ Փշամորթների թվին են դասվում ծովաստղերը, ծովոզնիները, ծովային վարունգները և տափակ ծովոզնիները։

Փշամորթներն ընդգրկում են մոտ 7000 տեսակ։ Բոլորն էլ ծովային կենդանիներ են։ Մեծ մասը դանդաղ է շարժվում (եթե ընդհանրապես շարժվում է)։ Փշամորթներին հատուկ է ճառագայթային համաչափությունը։
Փշամորթներն իրենց մաշկի վրա ունեն ցցված փշաձև ելուստներ,ինչից էլ ստացել են իրենց անվանումը։

## Կենսագրություն
Փշամորթների թրթուրային փուլը երկկողմանի համաչափ է։ Սա հաստատում է այն փաստը, որ փշամորթները սերտորեն կապված չեն այլ ճառագայթաձև կենդանիների հետ, ինչպիսին են աղեխորշավորները, որոնք երբեք չեն ցուցաբերում երկկողմանի համաչափություն։

## Կառուցվածք
Փշամորթների մեծ մասն ունի ներքին կմախք (էնդոկմախք)՝ կազմված հենց մաշկի տակ գտնվող կարծր թիթեղիկներից։ Այս ներքին կմախքի ելուստներն ու փշերն են, որ առաջացնում են կենդանու անհարթ կամ փշոտ մակերեսը։

Միայն փշամորթներին է հատուկ ջրանոթային (ամբուլակրալ) համակարգը՝ ջրով լցված խողովակների ցանց, որը շրջանառում է ջուրը փշամորթի մարմնի միջով՝ հեշտացնելով գազափոխանակությունը (O2-ի մուտքն ու CO2-ի ելքը) և նյութափոխանակության արգասիքներից ազատումը։

## Աղբյուրներ
Կենսաբանության 11-րդ դասարանի դասագիրք

## Տես նաև
* Ծովաստղեր
* Ծովոզնիներ

Կատեգորիա:Կենդանիներ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Փշամորթներ
Գաստրին

**Գաստրին**, ստամոքսի G և ենթաստամքսային գեղձի D-բջիջների կողմից արտադրվող հորմոն։ Հանդիսանում է մարսողական գլխավոր հորմոններից մեկը։ Գաստրինի համար պատասխանատու գենը գտնվում է 17-րդ քրոմոսոմի երկար ճյուղում։
Գաստրինի առկայության մասին առաջին անգամ ենթադրվել է բրիտանացի ֆիզիոլոգ Ջոն Սիդնեյ Էդկինսի կողմից 1905 թվականին, իսկ առաջին անգամ աջատվել է 1964 թվականին Լիվերպուլի համալսարանում Ռոդերիկ Ալֆրեդ Գրեգորիի կողմից։ Այդ թվականին բացահայտվեց նաև նրա կառուցվածքը։

## Քիմիական կառուցվածք և ընկալիչներ
Տարբերում են մեծ գաստրին (կամ գաստրին-34), փոքր գաստրին (գաստրին-17) և մինի գաստին (գաստրին-14), որոնք համապատասխանաբար բաղկացած են 34, 17 և 14 ամինաթթուներից։ Քիմիական կառուցվածքով բոլոր գաստրինները նման են իրար։ Հորմոնի ակտիվ կենտրոնը, որը միանում է գաստրինային ընկալիչներին, բաղկացած է 5 ամինաթթուներից։ Գաստրին-34-ը հիմնականում արտադրվում է ենթաստամոքսային գեղձում, իսկ գաստրին-17-ն ու գաստրին-14-ը՝ հիմնականում ստամոքսում։

Գաստրինային ընկալիչները մետաբոտրոպ տիպի են, որոնց ակտիվացման դեպքում բարձրանում է ներբջջային ադենիլատցիկլազի քանակությունը։ Այս հանգամանքը ստամոքսի վերադիր բջիջներիում խթանում է աղաթթվի արտադրությունը։

## Ֆիզիոլոգիական նշանակություն
* խթանում է ստամոքսահյութի, հատկապես՝ աղաթթվի արտազատումը,
* մասամբ խթանում է նաև պեպսինի և լորձի արտազատումը ստամոքսում,
* թուլացնում է ստամոքսի դատարկումը, դրանով նպաստելով մարսողության երկարացմանը ստամոքսում,
* խթանում է E պրոստագլանդինի արտազատումը ստամոքսի լորձաթաղանթի կողմից, որն առաջացնում է ստամոքսի անոթների լայնացում, դրանց արյունամատակարարման ուժեղացում, ստամոքսի լորձաթաղանթի ֆիզիոլոգիական այտուց, լեյկոցիտների գաղթ դեպի լորձաթաղանթ (լեյկոցիտներն իրենց կողմից արտադրված ֆերմենտների և ֆագոցիտոզի միջոցով մասնակցում են մարսողությանը),
* խթանում է սեկրետինի, խոլեցիստոկինին-պանկրեոզիմինի, սոմատոստատինի հյութազատությունը և նպաստում սննդանյութերի աղիքային մարսողությանը։

## Կարգավորումը
Թափառող նյարդով ստամոքսի խթանման դեպքում գաստրինի սինթեզը մեծանում է։ Ինսուլինը, ացետիլխոլինը, հիստամինը, գերկալցիումեմիան, արյան մեջ ազատ ամինաթթուների առկայությունը նույնպես խթանում են այս հորմոնի արտազատումը։ Դրանց հակառակ, ստամոքսում աղաթթվի, E պրոստագլանդինի բարձր պարունակությունը, ինչպես նաև սոմատոստատինը, ներսածին մորֆինանման նյութերը՝ էնդորֆիններն ու էնկեֆալինները թուլացնում են գաստրինի արտազատումը։ Գաստրինի հյութազատությունը թուլացնում են նաև խոլեցիստոկինինը և սեկրետինը, որի ֆիզիոլոգիական նշանակությունն այն է, որ մարսողության աղիքային փուլում նվազի ստամոքսահյութի արտադրումը։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Gastrin
* Gastrin
* Анализ крови на гастрин-17
* Что такое Гастрин в крови?

Կատեգորիա:Հորմոններ
Կատեգորիա:Մարսողական համակարգ
Կատեգորիա:Մարսողական հորմոններ
Կատեգորիա:Ներզատական համակարգ
Մաքսիմ

**Մաքսիմ** (լատիներեն՝ maxima sentencia), ուղղակի ճշմարտություն, որը բնորոշվում է իր համընդհանրությամբ և ուղղություն տվող զորությամբ։ Մաքսիմներ են կոչվում այն ճշմարտությունները, որոնք ընդունվում են բոլորի կողմից։

Բարոյագիտության մեջ մաքսիմներն ասես օրենքներ լինեն, ըստ որում դրանք պետք է պատգամների պես սեղմ և կարճ լինեն։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Փիլիսոփայական տերմինաբանություն
Օսմոկարգավորում

thumb|Աուրելիա ինֆուզորիայի կրծկուն վակուոլները
**Օսմոկարգավորում** (օսմոս և ՝ ուղղորդել), ֆիզիկաքիմիական և ֆիզիոլոգիական պրոցեսների ամբողջություն, որով ապահովվում է օրգանիզմի ներքին միջավայրի հեղուկների (արյուն, ավիշ, միջբջջային հեղուկ) օսմոտիկ ճնշման հարաբերական կայունությունը։ Այն բնորոշ է քաղցրահամ ջրերում և ցամաքում ապրող բոլոր կենդանիներին, ինչպես նաև մարդուն։ Ծովային օրգանիզմներից օսմոկարգավորմամբ օժտված են ողնաշարավորները (բացի միքսիններից), որոշ խեցգետնակերպեր։ Օսմոտիկ ճնշման փոփոխությունն ընկալվում է օսմոընկալիչներով, որոնցում առաջացած ազդակները փոխանցվում են նյարդային կենտրոններին, իսկ վերջիններս կարգավորում են ջրի և աղերի փոխանակությունը, դրանց արտազատումը օսմոկարգավորիչ օրգաններով՝ նեֆրիդներով, երիկամներով, քրտնագեղձերով․ Կաթնասունների օսմոկարգավորման հիմնական օրգանները երիկամներն են, որոնք ջրի ավելցուկի դեպքում ընդունակ են արտազատելու հիպոտոնիկ, ջրի սակավության դեպքում՝ խիտ մեզ։ Որոշ ձկներ (օրինակ, սաղմոնները) և որոշ խեցգետնակերպեր օժտված են օսմոկարգավորման 2 մեխանիզմներով և կարող են ապրել ինչպես քաղցրահամ, այնպես էլ աղի ջրերում։ Պոյկիլոօսմոտիկ կենդանիները (ծովային փափկամորթներ, փշամորթներ և այլն) ունեն բջջային օսմոկարգավորում, արյան բջիջներում օսմոտիկ ճնշումը բարձրանալիս նույն չափով այնտեղ աճում է նաև օրգանական նյութերի (հատկապես ամինաթթուների) կոնցենտրացիան, նյութեր, որոնց համար բջջաթաղանթը թույլ թափանցելի է։ Դրանով բջջում աղերի և ջրի պարունակությունը չի փոփոխվում, օսմոտիկ ճնշումը հավասարվում է օսմոտիկորեն ակտիվ նյութերի կուտակման հաշվին։ Այսպիսով, բջջային օսմոկարգավորման պայմաններ է ստեղծում վերը նշված կենդանիների սահմանափակ հարմարվելուն արտաքին միջավայրի օսմոտիկ ճնշման տատանումներին։

Կատեգորիա:Բջջաբանություն