Օլիվիա Նյուտոն-Ջոն

**Օլիվիա Նյուտոն-Ջոն** ( ), 1970-ականների բրիտանա-ավստրալիացի երգչուհի և դերասանուհի։ Նրա հիթերից 15-ը ընդգրկվել են Billboard չարթերի Billboard Hot 100–ի մեջ, որոնցից հինգը առաջին հորիզոնականում են: Նա ունեցել է երկու սոլո ալբոմ, որոնք հասել են Billboard 200-ի առաջին հորիզոնականին: Նրա տասնմեկ սինգլները (ներառյալ 2 պլատինե) և տասնչորս ալբոմները (ներառյալ 2 պլատինե և 4 կրկնակի պլատինե) RIAA-ի կողմից արժանացել են ոսկե վկայականի: Ընդհանուր առմամբ, նրա ձայնագրությունները վաճառվել են ավելի քան 100 միլիոն օրինակով, ինչը նրան դարձնում է ամենավաճառվող արտիստներից մեկը։ Օլիվիա Նյուտոն-Ջոնը Գրեմմիի քառակի դափնեկիր է։ 1981 թվականին նա ստացավ իր սեփական աստղը  Հոլիվուդյան փառքի ծառուղում։ 2006 թվականին Օլիվիա Նյուտոն-Ջոնին շնորհվել է երկրի բարձրագույն պարգև՝ Ավստրալիայի շքանշան:

Օլիվիա Նյուտոն-Ջոնը նաև բնապահպանական և կենդանիների իրավունքների երկարամյա  պաշտպան է: 1992 թվականին կրծքագեղձի քաղցկեղից փրկվելուց հետո նա դարձավ առողջ սննդի, դրամահավաքի և առողջության իրազեկման ջանքերի ջատագովը՝ ներգրավելով տարբեր բարեգործական կազմակերպություններ: Նրա բիզնես հետաքրքրությունները ներառում էին Koala Blue ապրանքանիշի մի քանի ապրանքային գծերի գործարկում, և Օլիվիան դարձավ Ավստրալիայի Gaia Retreat & Spa-ի համասեփականատերը:

## Կենսագրություն
Ականավոր ֆիզիկոս Մաքս Բոռնի թոռնուհին՝ Օլիվիան ծնվել է անգլիական Քեմբրիջ քաղաքում 1948 թվականի սեպտեմբերի 26-ին։ Նրա հայրը եղել է բրիտանական բանակի սպա,  1941 թվականին ղեկավարել է Ռուդոլֆ Հեսսի ձերբակալությունը։ 1954 թվականին ընտանիքը տեղափոխվում է Ավստրալիա, որտեղ նրանք հաստատվում են Մելբուռնում։ 16 տարեկանում Օլիվիան իր դասընկերների հետ ստեղծել է փոփ խումբ և հաղթել երիտասարդ երգիչների տեղական մրցույթում։ Շուտով նա մոր հետ վերադարձավ Մեծ Բրիտանիա։ 1968 թվականին նա նկարահանվել է Քլիֆ Ռիչարդի հետ «The Case» հեռուստաֆիլմում։

### Կարիերայի սկիզբ
1971 թվականին Օլիվիան թողարկեց իր առաջին սինգլը՝ « It Not For You » ( երգի հեղինակն է Բոբ Դիլանը ), որը զբաղեցրեց 7-րդ տեղը UK Singles Chart–ում, որին հաջորդեց « Bans of the Ohio » (թիվ 6 Մեծ Բրիտանիայում), որը գլխավորեց Ավստրալիայի չարթերը երեք շաբաթվա ընթացքում : Երեք տարի անց նա ներկայացրեց Մեծ Բրիտանիան Եվրատեսիլ երգի մրցույթում «Long Live Love» երգով և զբաղեցրեց չորրորդ տեղը։ Նույն թվականին նրա «I Honestly Love You» բալլադը թողարկվեց ամերիկյան շուկայում, որտեղ Օլիվիան սկզբում ներկայացվեց որպես քանթրի արտիստ և բարձրացավ *[[Billboard]]* Hot 100 -ի առաջին հորիզոնականը։

Ոգեշնչված այս հաջողությունից՝ Օլիվիան բնակություն հաստատեց ԱՄՆ-ում և 1975 թվականին  «Have You Never Been Mellow» երգով և համանուն ալբոմով զբաղեցրեց հիթ-շքերթների առաջին հորիզոնականը։

### «Բրիոլին»
1978 թվականին Օլիվիան վճռական քայլ կատարեց դեպի ժամանակակից պարային մոտիվներ։ Նա գլխավոր դերը խաղաց «Բրիոլին » մյուզիքլում, որը դարձավ տարվա կոմերցիոն առումով ամենահաջողված հոլիվուդյան նախագիծը և նրան առաջադրեցին «Ոսկե գլոբուս» կինոմրցանակին: Իր զուգընկերոջ՝ Ջոն Տրավոլտայի հետ դուետում նա կատարեց երկու սուպեր հիթ՝ « You’re the One That I Want» և «Summer Nights»: «You're the One That I Want»-ը գլխավորել է Ատլանտյան օվկիանոսի երկու ափերի չարթերը: Տարեվերջին Օլիվիա Նյուտոն-Ջոնը թողարկեց նոր ալբոմ՝ Totally Hot, որում նա վերջնականապես թողեց քանթրի երաժշտությունը և հանրության առաջ ներկայացավ ավելի անկաշկանդ, սեքսուալ կերպարով։
ձախից|մինի|1974 թվական

### Կարիերայի շարունակություն
Իմիջի փոփոխությունը ամրապնդելու համար նա գլխավոր դերը խաղաց «Xanadu» երաժշտական ֆիլմում (1980): Թեև ֆիլմը հիասթափեցրեց հանդիսատեսի և քննադատների մեծ մասին,մեծ հաջողություն ձեռք բերեց ֆիլմի սաունդթրեքը։ «Magic» բալլադը չորս շաբաթ շարունակ գլխավորում էր Billboard Hot 100-ը։ Մեծ Բրիտանիայում տիտղոսային թրեքը, որը կատարել է Olivia-ն Electric Light Orchestra-ի հետ միասին, հասել է ամենամեծ հաջողությանը: Գրեմմի մրցանակ (Ջեֆ Լին) տարվա լավագույն երգի համար։

Օլիվիա Նյուտոն-Ջոնի երաժշտական կարիերայի գագաթնակետը 1981 թվականին տխրահռչակ «Physical» սինգլի թողարկումն էր։ Շատ ռադիոկայաններ հրաժարվեցին գովազդել այս հիթը տեքստի պատճառով։ Մարզասրահում նկարահանված տեսահոլովակը մեծ ժողովրդականություն է ձեռք բերել։ Օլիվիան այս տարիներին դիրքավորվել է որպես աերոբիկայի պրոմոուտեր: Ընդհանուր առմամբ, «Physical»-ը տասը շաբաթ անցկացրեց Billboard Hot 100-ի առաջին հորիզոնականում՝ ավելի շատ, քան 1980-ականներին թողարկված ցանկացած այլ երգ։

### Ուշ կարիերա
Մի քանի տարվա գլխապտույտ հաջողություններից հետո Օլիվիայի կարիերան սկսեց անկում ապրել։ 1983 թվականին նա նոր դուետ է ձայնագրում Տրավոլտայի հետ և նկարահանվում նրա հետ մեկ այլ ֆիլմում, սակայն այն ձախողվում է։ Տասը տարի երգչուհին գործնականում նոր նյութ չի ձայնագրել։ 1992 թվականին նրա մոտ ախտորոշվել է կրծքագեղձի քաղցկեղ և ստիպված է եղել անցնել բուժում : 1996 թվականին նրա կյանքի ընկերը դարձավ օպերատոր Պատրիկ ՄաքԴերմոտը, ով անհետացավ 2005 թվականին Կալիֆոռնիայի ափերի մոտ ձկնորսության ժամանակ։
ձախից|մինի|2001 թվական
2000 թվականին Օլիվիա Նյուտոն-Ջոնին վստահվում է Սիդնեյի Օլիմպիական խաղերի բացման պատիվը։ Նա վազեց էստաֆետի վերջին փուլը օլիմպիական ջահով և Ջոն Ֆարնհեմի հետ դուետով կատարեց «Dare to Dream» երգը խաղերի բացման արարողության ժամանակ։

### 2010—2021
2010–2021 թվականներին երգչուհին ակտիվ շրջագայել է : Ավստրալական իր շրջագայության ժամանակ Փերթ, Մելբուռն և Սիդնեյ, ինչպես նաև Միացյալ Նահանգներում նա իր երկրպագուներին համար կատարում է այնպիսի երգեր, որոնք նախկինում երբեք չէին երգվել իր համերգներին: Նախատեսվում էր նաև համերգներ անցկացնել Մեծ Բրիտանիայում 2013 թվականի ընթացքում՝ առաջինը վերջին 30 տարում։

2012 թվականի նոյեմբերին Ջոն Տրավոլտայի հետ նրանք ձայնագրեցին «This Christmas» բարեգործական ալբոմը, որի նպատակն էր աջակցել քաղցկեղի դեմ պայքարի հիմնադրամին։ Ալբոմում նկարահանվել են այնպիսի արտիստներ, ինչպիսիք են Բարբրա Սթրեյզանդը, Ջեյմս Թեյլորը, Չիկ Կորեան, Քենի Ջին, Թոնի Բենեթը, Քլիֆ Ռիչարդը և Count Basie Orchestra-ն: 2013 թվականի մարտին իրականցրեց դեպի Մեծ Բրիտանիա նախօրոք որոշված հյուրախաղերը՝ ելույթ ունենալով Բորնմութում, Լոնդոնում, Բրայթոնում, Բիրմինգհեմում և Մանչեստերում։

2013 թվականի ելույթը,որը պետք է տեղի ունենար  Flamingo Las Vegas–ում հետաձգվեց Օլիվիա Նյուտոն-Ջոնի քրոջ մահվան պատճառով, բայց վերսկսվեց սկսած 2014 թվականի ապրիլից 45 ներկայացումով։ Լաս Վեգասում իր առաջիկա ելույթների հետ միասին Նյուտոն-Ջոնը 2014-ի ապրիլին թողարկեց նոր մինի ալբոմ, որը կոչվում էր *«Hotel Sessions»*, որը բաղկացած էր չթողարկված  7 երգերից, որոնք ձայնագրվել էին 2002-ից 2011 թվականներին իր եղբորորդի Բրեթի հետ: Ձայնասկավառակը պարունակում էր «Broken Wings»-ի քավեր տարբերակը :

2015 թվականին Նյուտոն-Ջոնը հրավիրված ժյուրի էր RuPaul's Drag Race ռեալիթի շոուում։ Նույն թվականին նրա «You Have to Believe» երգը, որը կատարվեց դստեր՝ Քլոեի հետ և պրոդյուսեր Դեյվ Աուդիի կողմից, զբաղեցրեց առաջին հորիզոնականը *Billboard-ի* Hot Dance Club Songs աղյուսակում։ Թրեքը է նրա 1980 թվականի «Magic» սինգլի փոփոխված տարբերակ է, և սրանով նա նշեց Xanadu-ի 35-ամյակը և դստեր նվիրումը՝ ասելով. «Ես հանդիպեցի Քլոեի հորը Xanadu-ի նկարահանման հրապարակում, այնպես որ առանց այդ ֆիլմի Քլոեն այստեղ չէր լինի: Նա  է իրական «կախարդանքն», որը դուրս եկավ այս ֆիլմից»։ Երգը դարձավ մայր ու դստեր առաջին սինգլը, որը զբաղեցրեց Billboard-ի Hot Dance Club Songs աղյուսակի 1-ին տեղը։

Օլիվիան 2017 թվականի մայիսի 13-ին տեղեկացրեց, որ  չեղարկել է մի շարք համերգներ իր շրջագայության ընթացքում, ինչպես ի սկզբանե հաղորդվում էր, նստանյարդաբորբի վատթարացման և հետագա բուժման պատճառով : Մայիսի 30-ին պարզվեց, որ իրականում վերադարձել է կրծքագեղձի քաղցկեղը, որի դեմ Նյուտոն-Ջոնն արդեն երկու անգամ հաջողությամբ պայքարել էր՝ 1992-ին և 2013-ին, և մեջքի ցավն առաջացել էր սրբոսկրի մետաստազներով, քաղցկեղը հասել էր վերջին՝ 4-րդ փուլ։

2019 թվականի դեկտեմբերին Նյուտոն-Ջոնը և Տրավոլտան միավորվեցին Meet 'n' Grease ծրագրի շրջանակում  երեք համերգների համար Ֆլորիդայում :

2021 թվականի հունվարին Նյուտոն-Ջոնը թողարկեց նոր սինգլ «Window in the Wall»՝ զուգերգ միասնության մասին, որը նա ձայնագրեց իր դստեր՝ Քլոե Լաթանվցիի հետ։ Երգի երաժշտական տեսահոլովակը զբաղեցրեց առաջին տեղը iTunes փոփ-շքերթի թողարկման շաբաթում։

## Քաղաքացիությունը
ձախից|մինի|Օլիվիա Նյուտոն-Ջոնը և Ջոն Տրավոլտան
1975 թվականին Ամերիկա տեղափոխվելուց հետո Նյուտոն-Ջոնը բնակություն հաստատեց Մալիբույում, Կալիֆորնիա, որտեղ 40 տարի նա ուներ մի քանի սեփականություն, ներառյալ ձիերի ագարակը և ծովափնյա տները :

2009 թվականի հունիսին Նյուտոն-Ջոնը և իր երկրորդ ամուսինը Ջոն Իսթերլինգը ձեռք բերեցին 4,1 միլիոն արժողուկամբ տուն Ֆլորիդայի Յուպիտեր–Ինլետ–Կոլոնիյում։ 2013 թվականին Քրիստոֆեր Պարիզելետի անունով կապալառուն ինքնասպան եղավ կալվածքում, որն այդ ժամանակ վաճառքի էր հանված։

2015 թվականին զույգը 5,3 միլիոն դոլարով ձեռք է բերել 4750 քառակուսի ոտնաչափ և 12 ակր մակերեսով ագարակ Սանտա-ինեզ հովտում Սանտա Բարբարայից դուրս: Այն վաճառքի է հանվել 2019 թվականին սակայն չի վաճառվել, և նա այնտեղ ապրեց մինչև իր մահը։

2019 թվականին Նյուտոն-Ջոնը վաճառեց իր 187 ակր տարածքով ավստրալիական ֆերման, որը նրան պատկանում էր գրեթե 40 տարի, որը գտնվում էր Նոր Հարավային Ուելսում Բայրոն բեյի մոտ : Դալվուդի գույքը վաճառվել է 4,6 մլն դոլարով, 1980 թվականին Նյուտոն-Ջոնը վճարել է 622,000 ԱՄՆ դոլար այն սեհամար, որը 1983 և 2002 թվականներին ուներ լրացուցիչ հողեր :

2017 թվականին այն հարցին, թե արդյոք նա իրեն համարում է բրիտանացի, ավստրալացի կամ ամերիկյան քաղաքացի, նա պատասխանեց. «Ես դեռ ավստրալիացի եմ» :

## Հիվանդություն և մահ
2017 թվականի մայիսին հայտարարվեց, որ Նյուտոն-Ջոնի կրծքագեղձի քաղցկեղը վերադարձել է և մետաստազներ է ստացել մեջքի ստորին հատվածում : Նրա մեջքի ցավն ի սկզբանե ախտորոշվել էր որպես ռադիկուլիտ : Հետագայում նա բացահայտեց, որ սա իր երրորդ դեպքն էր,երբ արտահայտվել է կրծքագեղձի քաղցկեղը : Երբ 2017-ին կրկնվեց քաղցկեղը տարածվեց նրա ոսկորների վրա և անցավ չորրորդ ստադիայի :Նա բժշկական կանեփի օգտագործման ջատագովն էր,օգտագործում էր ոսկրային ախտահարման համար նրա դուստրը՝ Քլոեն Օրեգոնում ունի կանեփի ֆերմա :

2022 թվականի օգոստոսի 8-ին Նյուտոն-Ջոնը մահացավ հիվանդությունից Կալիֆորնիայի իր տանը 73 տարեկան հասակում։

Նյուտոն-Ջոնին հարգանքի տուրք են մատուցել Ջոն Տրավոլտան, Ֆրենկի Վալլին, Բարբրա Սթրեյզանդը, Նիկոլ Քիդմանը, Էլթոն Ջոնը, Դելտա Գուդրեմը և Ավստրալիայի վարչապետ Էնթոնի Ալբանիզը :

Վիկտորիա նահանգն առաջարկել է Նյուտոն-Ջոնին նահանգային հուղարկավորություն տալ, ինչին նրա հարազատները համաձայնել են, չնայած նրանք ծրագրել են թաղել նրա մարմինը Կալիֆորնիայի ռանչոյում : Որպես հիշատակի նշան՝ Մելբուռնի և Սիդնեյի բազմաթիվ տեսարժան վայրեր լուսավորվեցին։

## Ընտանիք
* Օլիվիայի ավագ քույրը ավստրալացի դերասանուհի Ռոնա Նյուտոն-Ջոնն է (1943, Քեմբրիջ, Մեծ Բրիտանիա - 2013, Լոս Անջելես, ԱՄՆ)։ Նա հայտնվեց մի քանի անգամ The Benny Hill Show- ում, ինչպես նաև բրիտանական *ՉԹՕ* (1969) հեռուստասերիալներում և *«The Same Skin»*, որը նաև հայտնի է որպես *Քանթրի պար* (1970): 1972 թվականին նա քրոջ հետ ձայնագրում է մի երգ, որը կոչվում է *Just Us Two*։
* Նախկին ամուսինը ամերիկացի դերասան Մեթ Լաթանզին է (ծնվել է 1959 թվականի փետրվարի 1-ին, Պորտլենդ, ԱՄՆ)։
** Դուստր - ամերիկացի դերասանուհի Քլոե Լաթանցի (ծնվել է 1986թ. հունվարի 17, Լոս Անջելես, ԱՄՆ)։ Օլիվիա Նյուտոն-Ջոնը և Քլոե Լաթանցին խաղացել են *Օլիվիա Նյուտոն-Ջոն, Ջերմ և քնքուշ* (1989թ. կամեո ) ֆիլմում։

## Սկավառակագրություն
* 1971 — «If Not for You (ալբոմ)|If Not for You»
* 1972 — «Olivia
* 1973 — «Let Me Be There (ալբոմ)|Let Me Be There»
* 1974 — «Long Live Love (ալբոմ)|Long Live Love»
* 1974 — «If You Love Me, Let Me Know»
* 1974 — «First Impressions»
* 1975 — «Have You Never Been Mellow»
* 1975 — «Clearly Love»
* 1976 — «Come On Over (Օլիվիա Նյուտոն-Ջոնի ալբոմ)|Come On Over»
* 1976 — «Don’t Stop Believin’ (ալբոմ)|Don’t Stop Believin»
* 1978 — «Totally Hot»
* 1981 — «Physical (Օլիվիա Նյուտոն-Ջոնի ալբոմ)|Physical»
* 1985 — «Soul Kiss»
* 1988 — «The Rumour (ալբոմ)|The Rumour»
* 1989 — «Warm and Tender (Օլիվիա Նյուտոն-Ջոն Օլիվիա Նյուտոն-Ջոն)|Warm and Tender»
* 1994 — «Gaia: One Woman’s Journey»
* 1998 — «Back with a Heart»
* 2000 — «Tis the Season»
* 2002 — «2»
* 2004 — «Indigo: Women of Song»
* 2005 — «Stronger Than Before»
* 2006 — «Grace and Gratitude»
* 2007 — «Christmas Wish (ալբոմ)|Christmas Wish»
* 2008 — «A Celebration in Song»
* 2012 — «This Christmas ( Ջոն Տրավոլտայի և Օլիվիա Նյուտոն-Ջոնի համտեղ ալբոմ)|This Christmas»
* 2015 — «Two Strong Hearts Live»
* 2016 — «Liv On»
* 2016 — «Friends for Christmas»

## Ֆիլմագրություն

## Ծանոթագրություններ

 
Կատեգորիա:«Գրեմմի» մրցանակի դափնեկիրներ
Կատեգորիա:Ավստրալիացի երգիչներ
Կատեգորիա:Ավստրալիացի երգչուհիներ
Կատեգորիա:Բրիտանացի երգչուհիներ
Կատեգորիա:Եվրատեսիլ 1974 երգի մրցույթ
Կատեգորիա:Եվրատեսիլ երգի մրցույթի մասնակիցներ
Կատեգորիա:Մեծ Բրիտանիայի մասնակիցները Եվրատեսիլ երգի մրցույթում
Կատեգորիա:Բրիտանացի հեռուստատեսային դերասանուհիներ
Կատեգորիա:Բրիտանացի դերասանուհիներ
Կատեգորիա:Բրիտանացի բարեգործներ
Կատեգորիա:Բրիտանացի կինոդերասանուհիներ
Կատեգորիա:Քաղցկեղից մահացածներ
Կատեգորիա:Հոլիվուդյան փառքի ծառուղի
Կատեգորիա:Բրիտանացի երաժիշտներ
Կատեգորիա:Կին կոմպոզիտորներ