Ռուբեն Զարյան

**Ռուբեն Վարոսի Զարյան** (*Ռուբեն Վարոսի Ղազանջյան*, ), հայ խորհրդային գրականագետ, թատերագետ, մանկավարժ։ ՀԽՍՀ արվեստի վաստակավոր գործիչ (1961)։ Արվեստագիտության դոկտոր (1962), պրոֆեսոր (1963), ՀԽՍՀ ԳԱ թղթակից անդամ (1974)։

## Կենսագրություն
1936 թ. ավարտել է Երևանի պետական համալսարանի բանասիրական ֆակուլտետը։ 1938-1947 թթ. եղել է Հայպետհրատի գեղարվեստական գրականության խմբագրության վարիչ, 1941-1943 թթ.՝ «Սովետական գրականություն» ամսագրի խմբագիր, 1948-1958 թթ.՝ Երևանի գեղարվեստա-թատերական ինստիտուտի թատրոնի պատմության ամբիոնի վարիչ, 1958 թվականից՝ ՀԽՍՀ ԳԱ արվեստի ինստիտուտի տնօրեն։ Զարյանը տպագրության է պատրաստել Գաբրիել Սունդուկյանի 1951-1961 թթ. ակադեմիական հրատարակության քառահատոր երկերի առաջին երեք հատորները։ Զարյանի ուսումնասիրությունները վերաբերում են հայ թատրոնի պատմությանն ու դերասանական արվեստին։ Գրել է հուշագրություններ՝ հայ արվեստի և գրականության անվանի գործիչների մասին։ Աբովյանին, Նար-Դոսին, Վրթանես Փափազյանին, Հ․ Հովհաննիսյանին նվիրված ուսումնասիրությունների հեղինակ է։ Զարյանի նախաձեռնությամբ ԳԱ արվեստի ինստիտուտում ստեղծվել է Շեքսպիրագիտական գրադարան (1964) և հայկակաև Շեքսպիրագիտության կենտրոն (1966)։ 1970 թվականից անդամ է Գերմանական Շեքսպիրյան ընկերության։ 1974 թվականից գրականության, արվեստի և ճարտարապետության ՀԽՍՀ պետական մրցանակների հանձնաժողովի նախագահն է։ Նրա մի շարք աշխատություններ լույս են տեսել ռուսաց և օտար լեզուներով։

## Երկեր
* Աբովյանի կյանքը (համառոտ ակնարկ), Երևան, Հայպետհրատ, 1939, 100 էջ։ 
* Աբովյանի կյանքը (համառոտ ակնարկ), Երևան, Հայպետհրատ, 1940, 128 էջ։
* Աբովյանի կյանքը (համառոտ ակնարկ), Երևան, Հայպետհրատ, 1954, 136 էջ։
* Պայքար ռուս դրամատուրգիայի համար հայ թատրոնում, Երևան, 1954, 172 էջ։
* Թատերական դիմանկարներ, գիրք 1, Երևան, 1956, 376 էջ։
* Սիրանույշ, Երևան, 1956, 348 էջ։
* Սիրանույշ (1857-1932), Երևան, 1957, 344 էջ։
* Ադամյան (արվեստը), Երևան, 1960, 415 էջ։
* Ադամյան (կյանքը), Երևան, 1961, 535 էջ։
* Ադամյանի Շեքսպիրը, Երևան, 1965, 304 էջ։
* Շեքսպիրը և հայերը, Երևան, 1967, 104 էջ։
* Հասմիկ, Երևան, 1970, 143 էջ։
* Վահրամ Փափազյան, Երևան, 1972, 158 էջ։
* Երբ վարագույրը բացվում է, Երևան, 1973, 231 էջ։
* Ավետիք Իսահակյան, Երևան, 1974, 127 էջ։
* Շեքսպիրի հետ, Երևան, 1976, 248 էջ։
* Էջեր հայկական շեքսպիրապատումից, գիրք 1, Երևան, 1979, 292 էջ։
* Էջեր հայկական շեքսպիրապատումից, գիրք 2, Երևան, 1981, 326 էջ։
* Հուշապատում, գիրք 1, Երևան, 1975, 536 էջ։
* Հուշապատում, գիրք 2, Երևան, 1977, 548 էջ։
* Հուշապատում, գիրք 3, Երևան, 1981, 384 էջ։
* Փափազյան (հոդվածներ, հուշեր), Երևան, 1988, 232 էջ։
* Էջեր հայ թատրոնի պատմությունից (1860-1870), Երևան, 1989, 313 էջ։
* Յոթ դիմանկար (էջեր հայ թատրոնի պատմությունից), Երևան, 1992, 165 էջ։
* Մայրամուտից առաջ (ինքնապատում), հատոր I, Երևան, 1988, 544 էջ։
* Մայրամուտից առաջ (ինքնապատում), հատոր II, Երևան, 1990, 524 էջ։
* Մայրամուտից առաջ (ինքնապատում), հատոր III, Երևան, 2012, 528 էջ։
* Մայրամուտից առաջ (ինքնապատում), հատոր IV, Երևան, 2016, 544 էջ։

### Մամուլ
* Հոդվածների մատենագիտություն։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Ակադեմիկոս Ռուբեն Զարյան (Ծննդյան 100-ամյակի առթիվ)

Կատեգորիա:Արվեստագիտության դոկտորներ
Կատեգորիա:Բանասիրական գիտությունների թեկնածուներ
Կատեգորիա:ՀՀ ԳԱԱ ակադեմիկոսներ
Կատեգորիա:Հայ գիտնականներ
Կատեգորիա:Հայ գրականագետներ
Կատեգորիա:Հայ գրաքննադատներ
Կատեգորիա:Հայ թատերագետներ
Կատեգորիա:Հայ մանկավարժներ
Կատեգորիա:Հայ պրոֆեսորներ