Ահմադ Մուհամմադ Հասան-փաշա

**Ահմադ Մուհամմադ Հասան-փաշա** (, ), Եգիպտոսի քաղաքական գործիչ, դիվանագետ, գրող, ճանապարհորդ, Աֆրիկայի հետազոտող, մարզիկ։

## Կենսագրություն
Ծնվել է ազնվական ընտանիքում։ Ալ-Ազհարի համալսարանի պրոֆեսորի որդի է, Եգիպտական նավատորմի վերջին ծովակալ Ահմադ փաշա Մաժար Հասանեյնի թոռը։ Կրթություն է ստացել Կահիրեում, այնուհետև մինչև 1914 թվականը իրավունք է սովորել Օքսֆորդի Բալլիոլ քոլեջում։

1920 թվականից աշխատել է որպես ներքին գործերի նախարարության աշխատակից, 1924 թվականին գործուղվել է Իտալիայի հետ բանակցություններ վարելու՝ արևմտյան սահմանը ճշտելու համար։ Այնուհետև, 1924 թվականին նշանակվել է թագավոր Ահմադ Ֆուադ I-ի քարտուղար, նրան հանձնարարվել է ուղեկցել թագաժառանգ Ֆարուկին 1935 թվականի հոկտեմբերին Լոնդոնում սովորելու իր ուղևորության ընթացքում։ Ավելի ուշ՝ 1940 թվականին, եղել է դիվանի  ղեկավար և Ֆարուկի I-ի սենեկապետ։

## Ճանապարհորդ
մինի|ձախից|200փքս|Карта экспедиции Хассанейна, составленная по его точными измерениями в знаменитой иллюстрированной статье 1924 года
1920 թվականին որպես հետազոտող մասնակցել է անգլիացի Ռոզիտա Ֆորբսի գիտարշավին Լիբիական անապատում։ Ճանապարհորդների քարավանը Բենգազիից հարավ է անցել մոտ 1000 կիլոմետր և մտել խորհրդավոր կենտրոն, որը վեց օազիսներից բաղկացած խումբ է եղել։ Միջերկրական ծովի ափ արշավախումբը վերադարձել է նոր ճանապարհով՝ Կալանշոյի անապատով և Ջագբուբ օազիսով՝ չուսումնասիրված տեղանքով անցնելով ավելի քան 600 կիլոմետր։

1922 թվականի դեկտեմբերին Հասանեյնը սկսեց նոր գիտական արշավ։ Ճամփորդելիս գրի է առել ուղենիշները և չափումներ կատարել, լուսանկարել, օրագիր գրել և շփվել տեղի բնակիչների հետ՝ նրանց ավանդույթների, վայրերի և բնական երևույթների մասին ավելին իմանալու համար։ Նրա արշավախմբի գագաթնակետը դարձել է ջրի անհայտ աղբյուրների հայտնաբերումը, որոնք նոր ուղիներ են բացել Սահարայից մինչև Սուդանական Աֆրիկա։

1923 թվականին ինքնուրույն ճանապարհորդություն է կատարել դեպի Լիբիայի Կուֆրա օազիս, հատել է սենուսիտների պաշտպանած տարածաշրջանը։ Անջուր անապատի ավազների միջով հետագա ճանապարհը դեպի հարավ եղել է շատ ծանր, ավելի քան 400 կմ ճանապարհին հանդիպել է ընդամենը մեկ ջրհոր։ Հունիսի սկզբին, անցնելով ավելի քան 2 հազար կմ և կատարելով Լիբիական անապատի միջօրեականային հատումը, Հասանեյնը հասել է Դարֆուրի առաջին բնակավայրին, որը մոտ է 16° հ․ լ․: Այնտեղից նա շրջվել է դեպի հարավ-արևելք, դուրս եկել քարավանային ճանապարհի վրա և դրանով հասել Նեղոսին։ Հասսանեյնի նկարահանումը կարևոր լրացում է այն նյութերի համար, որոնք թույլ են տվել վերացնել Աֆրիկյան մայրցամաքի քարտեզի վրա վերջին նշանակալի «սպիտակ բծերից» մեկը։

Իր ճանապարհորդությունների մասին գրել է գիրք և հուշագրություն։

Արժանացել է Բեյի կոչման ու տիտղոսի։ Թագավորական աշխարհագրական ընկերության անդամ է։ 1924 թվականին պարգևատրվել է Թագավորական աշխարհագրական ընկերության ոսկե մեդալով։

Որպես մարզիկ՝ զբաղվել է ճկասուսերամարտով և սուսերամարտով։ 1920 թվական և 1924 թվականիններին մասնակցել է Ամառային օլիմպիական խաղերին (սուսերամարտ)։

Մահացել է ճանապարհատրանսպորտային պատահարի հետևանքով 1946 թվականի փետրվարի 19-ին։ Թաղված է իր փեսայի՝ ճարտարապետ Հասան Ֆաթհիի նախագծած գերեզմանատանը։

## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն
* Հոդված The National Geographic Magazine ամսագրում

## Արտաքին հղումներ
* Definitive brief biography of Ahmed Hassanein: Introduction by Michael Haag to ''The Lost Oases'' by Ahmed Hassanein, The American University in Cairo Press, Cairo and New York, 2006
* The complete text and photos of his National Geographic Magazine article, September 1924
* Ahmed Hassanein biography 

Կատեգորիա:Ավտոճանապարհային վթարներից զոհվածներ
Կատեգորիա:Բնօրինակում անաղբյուր հոդվածներ
Կատեգորիա:Եգիպտացի գրողներ
Կատեգորիա:Եգիպտոսի վարչապետներ
Կատեգորիա:Եգիպտոսի քաղաքական գործիչներ