open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Հեղինե Մանասյան

**Հեղինե Գրիգորի Մանասյան** (), հայ մանկավարժ։ Տնտեսագիտության դոկտոր (1996)։

## Կենսագրություն
1970 թվականին ավարտել է Երևանի պետական համալսարանը։ 1999 թվականին սովորել Կենտրոնական Եվրոպայի (Բուդապեշտ), 2000 թվականին՝ Կոլումբիայի (Նյու-Յորք) համալսարաններում։ 1980-1991 թվականներին և 1996-1997 թվականներին դասախոսել է ԵԺՏԻ-ում, 1998-2000 թվականներին՝ ԵՊՀ-ում։ 2002 թվականից՝ Եվրասիա հիմնադրամի հետազոտական պաշարների «Կովկասյան կենտրոններ» ծրագրի հայկական մասնաճյուղի (ՀՌԿԿ-Հայաստան) տնօրենն է։

Աշխատանքները վերաբերում են տնտեսության աճի ու զարգացման, անցումային տնտեսության աշխատաշուկայի, աղքատության և կրթության, կորպորատիվ կառավարման ստվերային տնտեսության հարցերին։

## Երկեր
*Միավորումները և արտադրության արդյունավետության բարձրացման ուղիները, Ե., 1983 (համահեղինակ)։ 
*ՀՀ տնտեսական քաղաքականությունը և Էկոնոմիկայի վրա դրա ազդեցության վերլուծությունը, Ե., 1994։
*Экономическая политика переходного периода։ методология и анализ, М., 1995 (համահեղինակ).5

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Հայ տնտեսագետներ
Կատեգորիա:1950 ծնունդներ
Կատեգորիա:Արզական գյուղում ծնվածներ
Կատեգորիա:Հայ գիտնականներ
Կատեգորիա:ՀՀ վաստակավոր մանկավարժներ
Կատեգորիա:ԵՊՀ շրջանավարտներ
Կատեգորիա:ԵՊՀ դասախոսներ
Կատեգորիա:Հայ մանկավարժներ
Կատեգորիա:Տնտեսագիտական գիտությունների դոկտորներ
Կիմ Մյունգ Սու

**Կիմ Մյունգ Սու** (հանգըլ՝ 김명수, ), հարավկորեացի երգիչ, դերասան, Woollim Entertainment֊ին պատկանող Infinite բոյզ֊բենդի վոկալիստ դեմքը։ Նկարահանվել է նաև մի շարք դորամաներում (հեռուստասերիալ), ինչպիսիք են՝ «Լռիր և նվագիր», «Նա այնքան սիրալիր է», «Ուսումնասիրության Աստված» և այլն։

## Կյանք և կարիերա
Կիմ Մյունգ Սուն ծնվել է 1992 թվականի մարտի 12֊ին Հարավային Կորեայի մայրաքաղաք Սեուլում։ Առավել հայտնի է Լ նիքնեյմով։ Որպես դերասան դեբյուտել է «Ուսումնասիրության Աստված» դորամայում, որը եթեր էր հեռարձակվել 2010 թվականի հունվար-փետրվար ամիսներին KBS2 հեռուստաալիքով։ Առաջին կարևոր դերը խաղացել է Jiu - Special Investigation Team ճապոնական դորամայում (2011)։

Դերասանական կարիերայում առաջին նշանակալի դերը «Լռիր և նվագիր» դորամայում (հեռուստասերիալ) Մյոն Սուի դերն էր։

## Սկավառակագրություն
### Սաունդթրեկ

## Ֆիլմագրություն

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:1992 ծնունդներ
Կատեգորիա:Հարավկորեացի դերասաններ
Կատեգորիա:Հարավկորեացի երգիչներ
Կատեգորիա:Մարտի 13 ծնունդներ
Կատեգորիա:Սեուլ քաղաքում ծնվածներ
Կատեգորիա:Հարավկորեացի կինոդերասաններ
Կատեգորիա:Հարավկորեացի հեռուստատեսային դերասաններ
Բայրոն (արձան, Երևան)

**«Բայրոն» քանդակ**, գտնվում է Երևանում, Նոր Նորք վարչական շրջանի 1-ին զանգվածում, Նանսենի անվան այգում, Նանսենի թանգարանի տարածքում։

## Պատմություն
Քանդակը ստեղծվել է «Օտարազգիները հայերի բարեկամներ» սիմպոզիումի շրջանակներում, 2004 թվականին։ Քանդակագործը կերտել է Բայրոնին ու հայ հոգևորականին։

Բայրոնն առաջին հայագետներից է, ով Վենետիկի Սուրբ Ղազար կղզում գտնվող Մխիթարյան Միաբանության վանականներից սովորել էր հայերեն, նրա օգնությամբ անգլերենից հայերեն և հայերենից անգլերեն են թարգմանվել մի շարք կրոնական և աշխարհիկ ձեռագրեր, ստեղծվել է անգլերեն-հայերեն բառարան։

## Հեղինակ
* Քանդակագործ՝ Հայկ Թոքմաջյան

## Տվյալներ
Քանդակը տուֆից է, չափերը՝ 160 200 100 սմ։

## Տես նաև
* Ջորջ Բայրոն
 
## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Երևանի հուշարձաններ
Կատեգորիա:Հայկ Թոքմաջյանի քանդակներ
Վիլյամանտիլյա

**Վիլյամանտիլյա** (), մունիցիպալիտետ Իսպանիայում։ Գտնվում է Մադրիդ պրովինցիայի Մադրիդ ինքնավար համայնքի կազմում։ Մունիցիպալիտետը գտնվում է *Սեռա Օստե դե Մադրիդ* շրջանում։ Տարածքը կազմում է 23.99 կմ2, բնակչությունը՝ 570 մարդ (2010 թվականի տվյալներով)։

Կատեգորիա:Մադրիդ ինքնավար համայնքի բնակավայրեր
Հուայբեյ

**Հուայբեյ ** (), քաղաքային շրջան Չինաստանի Անհոյ պրովինցիայում։

## Վարչական բաժանում
Հուայբեյ քաղաքային շրջանը ներառում է 3 շրջան, 1 կոմսություն.
աջից|մինի
* Շրջան Դուցզի (杜集区)
* ՇրջանԼ Լենշան (烈山区)
* Շրջան Սյանշան (相山区)
* Կոմսություն Սույսի (濉溪县)

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Չինաստան
Սանտորկաս

**Սանտորկաս** () մունիցիպալիտետ Իսպանիայում։ Գտնվում է Մադրիդ պրովինցիայի Մադրիդ ինքնավար համայնքի կազմում։ Մունիցիպալիտետը գտնվում է *Կուենկա դել Էնարես* շրջանում։ Տարածքը կազմում է 28.14 կմ2, բնակչությունը՝ 822 մարդ (2010 թվականի տվյալներով)։ Պրովինցիայի վարչական կենտրոնից գտնվում է 50 կմ հեռավորության վրա։

## Արտաքին հղումներ
* Ayuntamiento de Santorcaz 
* Castillo de Torremocha, Santorcaz 

Կատեգորիա:Մադրիդ ինքնավար համայնքի բնակավայրեր
Վուհու

ձախից|մինի
**Վուհու** (), քաղաքային շրջան Չինաստանի Անհոյ պրովինցիայում։

## Վարչական բաժանում
ձախից|մինի
Վուհու քաղաքային շրջանը ներառում է 4 շրջան, 3 կոմսություն.

* Շրջան Ցզինհու (镜湖区)
* Շրջան Իցզյա (弋江区)
* Շրջան Սանշան (三山区)
* Շրջան Ցզյուցզյան (鸠江区)
* Կոմսություն Նանլին (南陵县)
* Կոմսություն Վուհու (芜湖县)
* Կոմսություն Ֆանչան (繁昌县)

## Քույր-քաղաքներ
*  Կոտի, Ճապոնիա
*  Պավիա, Իտալիա
*  Տորրեխոն դե Արդոս, Իսպանիա

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Չինաստանի քաղաքներ
Ֆույան

**Ֆույան ** (), քաղաքային շրջան Չինաստանի Անհոյ պրովինցիայում։

## Վարչական բաժանում
Հուայբեյ քաղաքային շրջանը ներառում է 3 շրջան, 1 քաղաքային կոմսություն, 4 կոմսություն.

* Շրջան Ինդուն (颍东区)
* Շրջան Ինցյուան (颍泉区)
* Շրջան Ինչժոու (颍州区)
* Քաղաքային կոմսություն Ցզեշոու (界首市)
* Կոմսություն Ինշան (颍上县)
* Կոմսություն Լինցյուան (临泉县)
* Կոմսություն Թայհե (太和县)
* Կոմսություն Ֆունան (阜南县)

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Չինաստանի քաղաքային շրջաններ
Տունլին

**Տունլին ** (), քաղաքային շրջան Չինաստանի Անհոյ պրովինցիայում։

## Վարչական բաժանում
Վուհու քաղաքային շրջանը ներառում է 4 շրջան, 1 կոմսություն.

* Շրջան Տունգուանշան (铜官山区)
* Շրջան Շինցզիշան (狮子山区)
* Շրջան Ցզյացյու (郊区)
* Կոմսություն Տունլին (铜陵县)

## Պատկերասրահ

Tongling.jpg
Tongdu.jpg
Tianjinghu_Park.jpg


## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Չինաստանի քաղաքային շրջաններ
Սերսեդիլյա

**Սերսեդիլյա** (), մունիցիպալիտետ Իսպանիայում։ Գտնվում է Մադրիդ պրովինցիայի Մադրիդ ինքնավար համայնքի կազմում։ Մունիցիպալիտետը գտնվում է *Կուենկա դել Գվադառամա* շրջանում։ Բնակչությունը՝ 7809 մարդ (2010 թվականի տվյալներով)։

## Արտաքին հղումներ
* Página web oficial del Ayuntamiento de Cercedilla
* Cercedilla: Historia, cultura, naturaleza en Sierra Guadarrama 
* Sitio web con información sobre Cercedilla 
* Información sobre la calzada romana
* Página en la que aparecen los restos romanos de Cercedilla 

Կատեգորիա:Մադրիդ ինքնավար համայնքի բնակավայրեր
Սյուանչեն

**Սյուանչեն ** (), քաղաքային շրջան Չինաստանի Անհոյ պրովինցիայում։

Xuancheng_City_Skyline.JPG


## Վարչական բաժանում
Վուհու քաղաքային շրջանը ներառում է 1 շրջան, 1 քաղաքային կոմսություն, 1 կոմսություն.

* Շրջան Սյուանչժոու (宣州区)
* Քաղաքային կոմսություն Նինգո (宁国市)
* Կոմսություն Գուանդե (广德县)
* Կոմսություն Լանսի (郎溪县)
* Կոմսություն Ցզինսյան (旌德县)
* Կոմսություն Ցզինսյան (泾县)
* Կոմսություն Ցզիսի (绩溪县)

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Չինաստանի քաղաքային շրջաններ
Սոմոսիեռա (Մադրիդ)

**Սոմոսիեռա (Մադրիդ)** (), մունիցիպալիտետ Իսպանիայում։ Գտնվում է Մադրիդ պրովինցիայի Մադրիդ ինքնավար համայնքի կազմում։ Բնակչությունը՝ 105 մարդ (2010 թվականի տվյալներով)։

## Արտաքին հղումներ
* Somosierra, en la Sierra Norte de Madrid

Կատեգորիա:Մադրիդ ինքնավար համայնքի բնակավայրեր
Ռոբլեդիլիո դե լա Խարա

**Ռոբլեդիլիո դե լա Խարա** (իսպ.՝ Robledillo de la Jara)՝ մունիցիպալիտետ Իսպանիայում։ Մտնում է Մադրիդ պրովինցիայի Մադրիդ ինքնավար համայնքի կազմի մեջ։ Տարածքը զբաղեցնում է 20,35 կմ²։ Բնակչությունը 94 մարդ (2010 թվականի տվյալներով)։

## Արտաքին հղումներ
* Տվյալներ Ռոբլեդիլիո դե լա Խարաի մասին

Կատեգորիա:Մադրիդ ինքնավար համայնքի բնակավայրեր
Մաանշան

**Մաանշան ** (), քաղաքային շրջան Չինաստանի Անհոյ պրովինցիայում։

## Պատկերասրահ

Huayu_Square_cross.jpg
Maanshan_Yushanhu_lake.jpg
Ma'anshan Railway Station, 2007-10-27.jpg
Ma%27anshan_Library_03_2012-05.JPG
Brick_of_Zhu_Ran%27s_Tomb_2012-05.JPG
Painted_Iacquer_dish_unearthed_from_the_tomb_of_Zhuran_01_2012-05.JPG


## Վարչական բաժանում
Մաանշան քաղաքային շրջանը ներառում է 3 շրջան, 1 կոմսություն.

* Շրջան Հուանշան (花山区)
* Շրջան Ցզինցզյանչուան (金家庄区)
* Շրջան Յուշան (雨山区)
* Կոմսություն Դանտու (当涂县)

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Չինաստանի աշխարհագրություն
Պինիլյա դել Վալյե

**Պինիլյա դել Վալյե** (), մունիցիպալիտետ Իսպանիայում։ Գտնվում է Մադրիդ պրովինցիայի Մադրիդ ինքնավար համայնքի կազմում։ Տարածքը կազմում է 25.69 կմ2, բնակչությունը՝ 1093 մարդ (2010 թվականի տվյալներով)։

Կատեգորիա:Մադրիդ ինքնավար համայնքի բնակավայրեր
Սերգեյ Սարգսյան (այլ կիրառումներ)

**Սերգեյ Սարգսյան** անուն ազգանունը կարող է վերաբերել հետևյալ անձանց.

* Սերգեյ Սարգսյան (երկրաբան) - հայ երկրաբան (1907 - 1981)
* Սերգեյ Սարգսյան (տնտեսագետ) - հայ տնտեսագետ (1921)
* Սերգեյ Սարգսյան (հաղորդավար) - հայ հաղորդավար (1982)
* Սերգեյ Սարգսյան (բժիշկ) - հայ մանկաբույժ, դոցենտ
* Սերգեյ Սարգսյան (օպերային երգիչ) - հայ օպերային երգիչ։
Սուչժոու (Անհոյ)

**Սուչժոու ** (), քաղաքային շրջան Չինաստանի Անհոյ պրովինցիայում։

## Վարչական բաժանում
Մաանշան քաղաքային շրջանը ներառում է 1 շրջան, 4 կոմսություն.

* Շրջան Յունցյաո (埇桥区)
* Կոմսություն Դանշան (砀山县)
* Կոմսություն Լինբի (灵璧县)
* Կոմսություն Սիսյան (泗县)
* Կոմսություն Սյոսյան (萧县)

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Չինաստանի քաղաքներ
Մոմո

**Մոմո** (, վայլի` mog mog, , տիբեթական *մոմո* բառը փոխառություն է չինարենից` *mómo* (馍馍), այս ուտեստը իրենից ներկայացնում է լցոնված խմոր։ Իրականում այն շատ նման է չինական ցզյաոզի, ռուսական պելմենի, ասիական մանթի, իտալական ռավիոլի ուտեստներին։ Տիբեթերեն մոմո բառը առաջացել է չինական mómo (馍馍) բառից։

## Պատրաստման եղանակը
Մոմոյի խմորը պատրաստվում է ալյուրից, ջրից, ինչպես նաև ավելացվում է սոդա կամ խմորիչ։ Խճողակը պատրաստվում է մի քանի բաղադրիչներից՝ ամենագլխավորը մսի ընտրությունն է։ Տարբեր երկրներում մոմոն պատրաստում են տարբեր կենդանիների մսերից, օրինակ՝ Տիբեթում, Նեպալում և Հյուսիս-արևելյան Հնդկաստանում այն պատրաստում են գոմեշի, եղնուղտի, այծի, խոզի մսից, իսկ այլ երկրներում ոչխարի մսից։ Խճողակը պատրաստվում է աղացած մսից, որին ավելացվում է աղացած սոխ և սխտոր, ինչպես նաև համեմունքներ՝ համեմ, պղպեղ, աղ, չաման։

Մոմո պատրաստվում է նաև բանջարեղենով, կամ առանձին, կամ մսի հետ միասին։ Հայտնի է նաև պանրով տարբերակ, ինչպես նաև քաղցրավենիքով, որը շատ հայտնի է Նեպալում և հաճախ է պատրաստվում միջազգային տուրիստների համար։

## Արտաքին հղումներ
* Մոմոյի բաղադրատոմս 
## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Մսով ուտեստներ
Կատեգորիա:Տիբեթական խոհանոց
Կատեգորիա:Արագ սնունդ
Տալամանկա դե Խարամա

**Տալամանկա դե Խարամա** (), մունիցիպալիտետ Իսպանիայում, գտնվում է Մադրիդ շրջանում՝ Մադրիդ ինքնավար մարզի կազմում։ Քաղաքը մտնում է Կուենկա դել Մեդիո Խարամա շրջանի մեջ։ Բնակչությունը 2927 մարդ։ Տարածքը՝ 39,36 կմ² է։

## Ժողովրդագրություն




## Քույր քաղաքներ
*  Տալամանկա, Կոստա Ռիկա

## Պատկերասրահ

Atalaya-el-vellon.jpg
Bodega_Arrabal_Talamanca_de_Jarama.JPG
Sanjuanbautista_talamanca_jarama.jpg
Puerta_Tostonera_Talamanca_de_Jarama.JPG
R%C3%ADo-jarama-talamanca.jpg
Cartuja_Talamanca_de_Jarama.JPG
Talamanca_de_Jarama_abside.JPG
Plano_marca_media.jpg



## Արտաքին հղումներ
* Foro de Titulcia
* Քարանձավային լուսնի պաշտոնական էջ 

Կատեգորիա:Մադրիդ ինքնավար համայնքի բնակավայրեր
Սևիլյա լա Նուևա

**Սևիլյա լա Նուևա** (), մունիցիպալիտետ Իսպանիայում։ Գտնվում է Մադրիդ պրովինցիայի Մադրիդ ինքնավար համայնքի կազմում։ Մունիցիպալիտետը գտնվում է *Կոմարկա Սուր* շրջանում։ Տարածքը կազմում է 25.1 կմ2, բնակչությունը՝ 8578 մարդ (2010 թվականի տվյլաներով)։ Պրովինցիայի վարչական կենտրոնից գտնվում է 38 կմ հեռավորության վրա։

## Պատմություն
Քաղաքը հիմնադրվել է 1545 թվականին։

## Արտաքին հղումներ
*Պաշտոնական կայք 

Կատեգորիա:Մադրիդ ինքնավար համայնքի բնակավայրեր
Շրջանային հարթություն

450px|մինի|Շրջանային հարթություն. Աքսիոմներ (A1), (A2)
**Շրջանային հարթություն (Մոբիուսի հարթություն, ինվերս հարթություն)** — \mathfrak M=({\mathcal P},{\mathcal Z},\in) ինցենդենտության կառույց է, որտեղ \mathcal P՝ կետերի քանակ, \mathcal Z՝ շրջանների քանակ,\in \mathcal P-ի և \mathcal Z-ի սիմետրիկ հարաբերությունն է, որը բավարարում է հետևյալ աքսիոմներին.
: **A1:** Կամայական  A, B, C  կետերի համար գոյություն ունի միայն մեկ  z  շրջանագիծ, որը ինցիդենտ է  A, B, C -ին։
: **A2:** Յուրաքնքչյուր  z  շրջանագծի համար և կամայական P\in z  և  Q \notin z  կետերի համար գոյություն ունի ուղիղ մեկ  z  շրջանագիծ, այնպես, որ  P, Q \in z և  z \cap z'= \{P \}  ( z և  z' միմյանց շոշափում են  P  կետում).
: **А3:** Յուրաքանշյու շրջանագիշ ինցիդենտ է նվազագույնը երեք կետերի։ Գոյություն ունեն նվազագույնը երեք կետեր, որոնքն ինցիդենտ չեն մեկ շրջանագծի։

Մեբիուսի հարթության օրինակ է դասական իրական Մեբիուսի հարթությունը. նրանում կետերի քանակը \mathcal P, Էվկլիդյան հարթություն, լրացված մեկ իդելական կետով (\infty); սովորական շրջանագծեր, ինչպես նաև սովորական ուղիղներ, լրացված \infty կետով, ինցիդենտության հարաբերություն՝ պատկանելության հարաբերություն։

## Տես նաև
* Ինվերսիա (երկրաչափություն)
* Ռիմանի սֆերան

## Արտաքին հղումներ
* E.F. Assmus Jr and J.D. Key, *Designs and their codes*, Cambridge University Press, ISBN 0-521-45839-0. с. 309—312.
* P. Dembowski, *Finite geometries*, Springer Verlag, 1968, repr.1996, ISBN 3540617868.
* D.R. Hughes and F.C. Piper, *Design theory*, Cambridge University Press, ISBN 0-521-35872-8. с. 133—136.
* Մոբյուսի հարթություն — հոդված մաթեմատիկական հանրագիտարանից. *Վ. Վ.* *Աֆանասյեվ.*
* Möbius plane — հոդված Encyclopaedia of Mathematics.

Կատեգորիա:Երկրաչափություն
Կատեգորիա:Հարթաչափություն
Զերավշան

**Զերավշան** (, , ), գետ Տաջիկստանում և Ուզբեկստանում։ Սկիզբ է առնում Թուրքեստանի և Զերավշանի լեռնաշղթաների կցվանքում գտնվող Կոկսու լեռնահանգույնցի Զերավշանի սառցադաշտից։ Ջրերը ոռոգման համար վերցնելու պատճառով Զերավշանը Ամուդարյային չի հասնում։ Ստորին հոսանքում Ամուդարյայից լրացուցիչ ջուր է ստանում Ամու–Բուխարական ջրանցքով։ Զերավշանի վրա կառուցվել են Կատակուրգանի և Կույումազարի ջրամբարները։ Երկարությունը 877 կմ է։ Զերավշանի հովտում են Սամարղանդ, Նավոի, Բուխարա քաղաքները։

## Անվանում
Անվանումը կապում են տաջիկերեն *Զեր* «ոսկի» և *ռեխտան* «շաղ տալ, ցրել» բառերի հետ։ Ոմանք գտնում են, որ անվանումն արտացոլում է ոռոգման համար գետի ունեցած հսկայական նշանակությունը՝ նրա բարաբերությունը, ոմանք էլ որոշակի կապ են տեսնում անվանման և գետի վերնագավառում անցյալում երկու արդյունահանման պատմական իրողության միջև։

Զերավշանը տարբեր մասերում տարբեր անուններ է կրում․ վերնագավառում կոչվում է *Մատչա*, ստորին հոսանքում՝ *Մոտչա*, ստորին հոսանքում՝ *Կարակուլդարյա*։ Գետի անվանման ուզբեկերեն ձևն է Զարավշոն։

## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն
* В. В. Бартольд. К Истории Орошения в Туркестане. — В։ Собрание соч., том 3. Москва, 1965.
* V. V. Barthold. Turkestan Down to the Mongol Invasion. London, 1968.
* Robert Lewis. Early Irrigation in West Turkestan" *Annals of the Association of American Geographers*, vol. 56, 1966, № 3, 467—491.
* Edgar Knobloch. Beyond the Oxus. London, 1972.
* Якубов, Ю. Паргар в VII—VIII вв. н. э. (Верхний Зеравшан в эпоху раннего средневековья). М., Дониш, 1979.

Կատեգորիա:Ասիայի միջազգային գետեր
Կատեգորիա:Ուզբեկստանի գետեր
Կատեգորիա:Սահմանային գետեր
Կատեգորիա:Տաջիկստանի գետեր
Արտաշես Սուքիասյան

**Արտաշես Ալեքսանդրի Սուքիասյան** (1841, Թելավ-1895, Բաքու), հայ դերասան։ Հայկական պրոֆեսիոնալ թատրոնի ռեալիստական ուղղության հիմնադիրներից։

Սովորել է Ներսիսյան դպրոցում։ Բեմ է բարձրացել 1863 թվականին, Թիֆլիսում։ Առավել հաջողության է հասել բնութագրական դերերով՝ Օսկան Պետրովիչ, Իսայի, Բրիլիանտով, Իրասածով (Սունդուկյանի «Օսկան Պետրովիչն էն կինքումը», «Խաթաբալա», «Էլի մեկ զոհ», «Գիշերվան սաբրը խեր է»), որոնց առաջին դերակատարն է եղել։ 1879-1881 թվակականներին Թիֆլիսի հայոց մշտական դերասանական խմբում խաղացել է Դոն ժուան (Մոլիերի «Դոն ժուան»), Ղաղո (Ն․ Փուղինյանի «Դալալ Ղաղո»), Հորացիո (Շեքսպիրի «Համլետ») և այլն։ 1866 թվականին գրել է «Իմերել Մախարե» վոդևիլը։ Գ․ Սունդուկյանն իր «Օսկան Պետրովիչն էն կինքումը» վոդևիլը նվիրել է Սուքիասյանին։

Կատեգորիա:Հայ դերասաններ
Կատեգորիա:Թիֆլիսի Ներսիսյան դպրոցի շրջանավարտներ
Լաերտ Վաղարշյան

**Լաերտ Վաղարշի Վաղարշյան** (), հայ խորհրդային կինոռեժիսոր, սցենարիստ, ՀԽՍՀ ժողովրդական արտիստ (1976), ԽՍՀՄ ժողովրդական արտիստ Վաղարշ Վաղարշյանի որդին։

## Կենսագրություն
1946-1948 թվականներին սովորել է Ե․ Վախթանգովի անվան թատրոնին կից ռեժիսորական դասընթացներում, 1951 թվականին՝ ավարտել Համամիութենական կինոինստիտուտի ռեժիսորական ֆակուլտետը։ 1941 թվականից աշխատել է «Հայֆիլմ» կինոստուդիայում (1967-1969 թվականներին՝ տնօրեն)։ 1969-1976 թվականներին եղել է ՀԽՍՀ կինեմատոգրաֆիստների միության վարչության առաջին քարտուղարը։ 1970 թվականից Երևանի հայկական մանկավարժական ինստիտուտի կուլտուրայի ֆակուլտետում դասավանդել է ռեժիսուրա և դերասանի վարպետություն (1982 թվականից՝ պրոֆեսոր)։

## Ստեղծագործություններ
Ստեղծել է «Փեսատես» (1956), «Առաջին սիրո երգը» (1958, Յու․ Երզնկյանի հետ), «Կոչված են ապրելու» (1961), «Քաոս» (1975, համամիութենական կինոփառատոնի (Բաքու) մրցանակ՝ լավագույն էկրանավորման համար)), «011 աքսորականը» (1979) գեղարվեստական և «Մարտիրոս Սարյան» (1965, համամիութենական կինոփառատոնի (Կին) մրցանակ)), «Այսօր արևոտ օր է» (1979), «Արամ Խաչատրյան», «Արվեստագետ, քաղաքացին» (1981-1983, չորսմասանոց) վավերագրական ֆիլմերը։ Իր մի քանի կինոնկարներում հանդես է եկել իբրև սցենարի համահեղինակ։

## Պարգևներ
Պարգևատրվել է Աշխատանքային կարմիր դրոշի շքանշանով։

## Արտաքին հղումներ
*Լաերտ Վաղարշյան 
*Լաերտ Վաղարշյան 100․ Արվեստագետ քաղաքացին

Կատեգորիա:Հայ կինոռեժիսորներ
Կատեգորիա:Հայ սցենարիստներ
Կատեգորիա:Հունիսի 6 ծնունդներ
Կատեգորիա:1922 ծնունդներ
Կատեգորիա:Հունվարի 30 մահեր
Կատեգորիա:2000 մահեր
Կատեգորիա:Երևան քաղաքում մահացածներ
Կատեգորիա:Աշխատանքային կարմիր դրոշի շքանշանի ասպետներ
Կատեգորիա:ՀԽՍՀ ժողովրդական արտիստներ
Կատեգորիա:ԽՄԿԿ անդամներ
Կատեգորիա:ՎԳԻԿ-ի շրջանավարտներ
Եվրոպա (թերթ)

**«Եվրոպա»**, քաղաքական, գեղարվեստական և ուսումնական շաբաթաթերթ, ապա՝ երկշաբաթաթերթ։ Լույս է տեսել 1847-1863 թվականներին, Վիեննայում։ Խմբագրել և հրատարակել են Մխիթարյան միաբանության անդամները։

Ունեցել է երկու շրջան (1847-1858 թվականներին, 1858-1863 թվականներին)։ Փորձել է արտահայտել հիմնականում արևմտահայ մտավորականության և զարգացող վաճառականության ձգտումները, հրատարակել տեղեկություն «Եվրոպա» երկշաբաթաթերթի գլխագիրներ, հանրամատչելի հոդվածներ և զանազան նյութեր արևմտական երկրների արդյունաբերության, առևտրի, տեխնիկայի ու գիտության վերաբերյալ, ուսումնական, գրական-գեղարվեստական գործեր, անդրադարձել է հայ ժողովրդի պատմությանը, գաղթավայրերին, նպաստել աշխարհաբարի զարգացմանը։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Ավստրիայի հայկական թերթեր
Կատեգորիա:Հայկական գիտական պարբերականներ
Կատեգորիա:Հայկական քաղաքական պարբերականներ
Կատեգորիա:Պարբերականներ այբբենական կարգով
Զերավշանի լեռնաշղթա

**Զերավշանի լեռնաշղթա**, լեռնաշղթա Հիսարա֊Ալայի համակարգում, Զերավշան գետից հարավ, Ուզբեկստանում և Տաջիկստանում։ Երկարությունը շուրջ 370 կմ է։ Բարձրությունը մինչև 5489 մ։ Կան սառցադաշտեր՝ ընդհանուր 370 կմ² տարածքում
:

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Ուզբեկստանի լեռնաշղթաներ
Կատեգորիա:Տաջիկստանի լեռնաշղթաներ
Ռոսաս դե Պուերտո Ռեալ

**Ռոսաս դե Պուերտո Ռեալ** (իսպ.՝ Rozas de Puerto Real), մունիցիպալիտետ Իսպանիայում։ Մտնում է Մադրիդ պրովինցիայի Մադրիդ ինքնավար համայնքի կազմի մեջ։ Մունիցիպալիտետը գտնվում է *Սիեռռա Օեստե դե Մադրիդ* շրջանի կազմում։

## Արտաքին հղումներ
* Տվյալներ Ռոսաս դե Պուերտո Ռեալի մասին

Կատեգորիա:Մադրիդ ինքնավար համայնքի բնակավայրեր
Հայաստանի ազգային ագրարային համալսարանի Սիսիանի մասնաճյուղ

**[[Հայաստանի ազգային ագրարային համալսարան]]ի Սիսիանի մասնաճյուղ**, հիմնադրվել է 2004 թ. հունիսի 25-ին։
2007 թ. հիմնադրվել է համալսարանի հենակետային քոլեջը, որտեղ լավագույն ուսանողները հնարավորություն ունեն ուսումը շարունակել ՀԱԱՀ-ի համապատասխան բաժիններում։

Հայաստանի ազգային ագրարային համալսարանի Սիսիանի մասնաճյուղում դասավանդում են 6 դոկտոր-պրոֆեսորներ, 38 գիտության թեկնածուներ, որից 28-ը՝ դոցենտ։ Դասախոսություններն անցկացվում են նաև օնլայն ռեժիմով, որը հնարավորություն է տալիս մասնաճյուղի ուսանողներին ունկընդրել մայր համալսարանի դասախոսներին։

Մասնաճյուղում ուսուցումն իրականացվում է միայն հեռակա կարգով, այդ իսկ պատճառով համալսարանն ապահոված է մասնագիտական գրականությամբ։ Ուսանողները հնարավորություն ունեն մասնագիտական գրականությունից օգտվել նաև էլեկտրոնային տարբերակով։ Բացի մասնագիտականից, գրադարանը հագեցած է նաև գեղարվեստական գրականությամբ։

Ուսանողների տեսական գիտելիքների ամրապնդման, մասնագիտական գիտելիքների խորացման և կիրառական հմտությունների ձևավորմանը նպաստում է համալսարանին կից գործող ջերմոցը, ինչպես նաև տարածաշրջանում դեռևս գոյություն չունեցող կաթի անալիզատորը և գերհզոր մանրադիտակները։

Համալսարանում կրթությունն իրականացվում է հետևյալ մասնագիտությունների գծով՝
* Ագրարային արտադրության էկոնոմիկա և կառավարում
* Ագրոպարենային համակարգի հաշվապահական հաշվառում և աուդիտ
* Կաթի և կաթնամթերքի տեխնոլոգիա
* Անասնաբուժական սանիտարական փորձաքննություն
* Ագրոնոմիա
* Հողաշինարարություն և հողային կադաստր
* Անասնաբուծություն

Համալսարանը գտնվում է Սիսիան քաղաքի Շիրվանզադե 7 հասցեում։

## Արտաքին հղումներ
* ՀԱԱՀ Սիսիանի մասնաճյուղ

Կատեգորիա:Կրթությունը Հայաստանում
Սուֆոզիա

250px|մինի|աջից|Սուֆոզիա
**Սուֆոզիա, **( - տակից քանդել, քայքայել), տարալվացում, ապարաշերտերում ծծված ջրով միներալային մանր մասնիկների և լուծվող նյութերի հեռացում։ Սուֆոզիա առաջացնում է գրունտների միկրոագրեգատային կառուցվածքի խախտում, վերը տեղադրված ապարաշերտերի նստեցում և երկրի մակերևույթի 10, երբեմն 100-500 մ. տրամագծով փակ իջվածքների (ափսեներ, իջվածքներ, ձագարներ, ձորակներ) գոյացում։ Տարբերում են մեխանիկական սուֆոզիա՝ միներալային մանր մասնիկների հեռացում, քիմիական սուֆոզիա՝ լուծվող աղերի ողողումով հեռացում, կոլորիդային սուֆոզիա՝ գրունտի մասնիկների հեռացում՝ կոագուլված կավային մասնիկների միկրոագրեգատների քայքայումով։ Սուֆոզիա առաջացնում է հիմքի թուլացում (կառույցն անհավասարաչափ է նստում)։ Այն վայրերը, որտեղ սուֆոզիա է նկատվում, պիտանի չեն շինարարության համար։

Կատեգորիա:Երկրաբանական գործընթացներ
Կատեգորիա:Գեոմորֆոլոգիա
Կատեգորիա:Հողագիտություն
Թադևոս Եղիազարյան

[մինի|Թադևոս Եղիազարյանի հուշատախտակը Երևանի [Հին Երևանցու փողոց (Երևան)|Հին Երևանցու փողոցի 47-րդ շենքի պատին]]
**Թադևոս Արշակի Եղիազարյան** (), Խորհրդային Միության հերոս (հետմահու, մարտի 24, 1945), փոխգնդապետ։ ԽՄԿԿ անդամ (1928)։

1924 թվականից ծառայել է 76-րդ հայկական հրաձգային դիվիզիայում։ Ավարտել է Անդրկովկասյան հետնակային դպրոցը (Թիֆլիս, 1931) և Մ․ Ֆրունզեի անվան ռազմական ակադեմիան (1943)։ Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի ժամանակ Եղիազարյանի հրամանատարությամբ գործող զորամասերը մասնակցել են Ուկրաինայի ազատագրմանը, Պերեկոպի մարտերին և հատկապես աչքի ընկել Հունգարիայում։ Եղիազարյանը զոհվել է Տիսսայի գետանցման ժամանակ։ Պարգևատրվել է Լենինի, Կարմիր աստղի շքանշաններով։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:ԽՄԿԿ անդամներ
Կատեգորիա:Հայ փոխգնդապետներ
Կատեգորիա:Հայրենական մեծ պատերազմի հայ մասնակիցներ
Կատեգորիա:Հունգարիայում մահացածներ
Զիլգախոխ

**Զիլգախոխ** (, , բառացի՝ «պտտվող լեռ»), լեռնագագաթ Մեծ Կովկասի Գլխավոր կամ Ջրբաժան լեռնաշղթայում՝ Թերեք և Մեծ Լիախվի գետերի ակունքների միջև։ Բարձրությունը 3853 մ է։ Լանջերին կան սառցադաշտեր։

## Անվանում
Անվանումն ունի օսեթական ծագում. ենթադրում են, որ նշանակում է «պտտվող լեռ»։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Հարավային Օսիայի լեռներ
Կատեգորիա:Մցխեթ-Մթիանեթի մարզ
Կատեգորիա:Շիդա Քարթլիի մարզ
Կատեգորիա:Վրաստանի լեռներ
Ստեփան Ստուրուկչի

**Ստեփան Գավրիլի Ստուրուկչի** (դեկտեմբերի 22, 1862, Գրիգորիուպոլիս - փետրվարի 22, 1932, Խարկով), հայ խորհրդային բժիշկ, քիթ-կոկորդ-ականջաբան։ Բժշկական գիտությունների դոկտոր (1921), պրոֆեսոր (1922)։

## Կենսագրություն
1888 թվականին ավարտել է Խարկովի համալսարանի բժիշկական ֆակուլտետը։ Աշխատել է ներքին հիվանդությունների կլինիկայում։ 1891-1892 թվականներին կատարելագործվել է Վիեննայում՝ քիթ-կոկորդ-ականջտբանության բնագավառում։ 1892 թվականին Խարկովի համալսարանի բժիշկական ֆակուլտետում ներքին հիվանդությունների կլինիկային կից բացել է քիթ-կոկորդ-ականջի հիվանդությունների ամբուլատորիա և անվճար դասընթաց։ 1922 թվականին Ստեփանի նախաձեռնությամբ նույն ֆակուլտետում հիմնվել է քիթ-կոկորդ-ականջաբանության ամբիոն և կլինիկա, որը ղեկավարել է մինչև 1928 թվականը (այժմ կլինիկան կոչվում է Ստեփանի անունով)։ Մասնակցել է Խարկովի նահանգում բռնկված (1892) խոլերայի դեմ պայքարին։ Գիտական աշխատությունները վերաբերում են քիթ-կոկորդ-ականջի հիվանդությունների, ներզատիչ գեղձերի (սիֆիլիսային անշաքար միզահյուծություն, բազեդովյան հիվանդություն) ախտորոշման ու բուժման, շնչափողից և բրոնխներից օտար մարմինների հեռացման հարցերին։

Կատեգորիա:Հայ բժիշկներ
Կատեգորիա:Բժշկական գիտությունների դոկտորներ
Կատեգորիա:Հայ պրոֆեսորներ
Կատեգորիա:Հայ քիթկոկորդականջաբաններ
Կատեգորիա:Խարկովի համալսարանի շրջանավարտներ
Խորհրդա-կամբոջական հարաբերություններ

[250px|մինի|Խորհրդային Միության միջոցներով Կամբոջայի մայրաքաղաք [Պնոմպենում կառուցված հիվանդանոցի շենքը (1970-ականների լուսանկար)]]

**Խորհրդա-կամբոջական հարաբերություններ**, պատմական դիվանագիտական հարաբերությունները Խորհրդային Սոցիալիստական Հանրապետությունների Միության (ԽՍՀՄ) և Կամբոջայի (Կամպուչիա) միջև։

Երկրների միջև դիվանագիտական հարաբերությունները հաստատվել են 1956 թվականի մայիսին։ Ստորագրվեցին առևտրային, վճարային, մշակութական և գիտական համագործակցության, Պնոմպենում, որպես նվիրատվություն, հիվանդանոց (1957) և բարձրագույն տեխնիկական ուսումնարան (1961) կառուցելու, Կամչայ գետի վրա ՀԷԿ-ի շինարարությանը տնտեսական և տեխնիկական աջակցություն ցույց տալու (1963), տնտեսական և տեխնիկական, մշակութային և գիտական համագործակցության (1980) համաձայնագրեր։

Կատեգորիա:Կամբոջայի երկկողմ հարաբերություններ
Կատեգորիա:ԽՍՀՄ-ի երկկողմ հարաբերություններ
Ռոժե Վայան

**Ռոժե Ֆրանսուա Վայան** (, ), ֆրանսիացի գրող, հասարակական գործիչ, Ֆրանսիայի կոմկուսի անդամ (1952), Դիմադրության շարժման մասնակից և տարեգիր («Տարօրինակ խաղ», 1945 թ., վեպ)։

Վայանը, հիսաթափվելով մոդեռնիզմից («Սյուրռեալիզմն ընդդեմ հեղափոխության», 1948 թ., էսսե), ռեալիզմի մեջ հնարավորություններ է գտել նուրբ հոգեբանական վերլուծության («Հարվածներ թիկունքին», 1948 թ., վեպ), 20-րդ դարում զավակի գաղափարների և արարքների պատմութ հիմնավորման («Միայնակ երիտասարդը», 1951 թ., վեպ), ռազմամոլների նկատմամբ դատավճիռ կայացնելու («Գնդապետ Ֆոստերը իրեն հանցագործ է ճանաչում», 1951 թ., պիես) և միլիոնավոր ընչազուրկ գյուղացիներին (ֆելլահ) իր համակրանքն արտահայտելու համար («Ինչ տեսա Եգիպտոսում», 1952 թ., հայկական հրատարակչությունում 1954 թ., ակնարկներ)։ 1953 թվականին Վայանը այցելել է ԽՍՀՄ։ «Բոմասկ» (1954 թ.) վեպում խորաթափանցորեն քննության է առել ֆրանսական հասարակության բոլոր դասակարգերը՝ առաջին պլանի վրա դնելով պրոլետարական համերաշխությունն ու հերոսների մարդկային վեհությունը։ Հոգեկան ճգնաժամ ապրելով, պատմական լավատեսությունը կորցնելով՝ Վայան հետագա գործերում սահմանափակվել է անհատապաշտական կրքերի («Օրենք», 1957 թ., «Տոն», 1960 թ.) և հոգեբանական կազուսների («Կարմրախայտ», 1964 թ.) նատուրալիստական անատոմիայով։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Ֆրանսիացի գրողներ
Կատեգորիա:Ֆրանսիացի հասարակական գործիչներ
Կատեգորիա:Գրողներ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Գոնկուրյան մրցանակի դափնեկիրներ
Կատեգորիա:Թոքի քաղցկեղից մահացածներ
Կատեգորիա:20-րդ դարի ֆրանսիացի վիպասաններ
Կատեգորիա:Ֆրանսիացի լրագրողներ
Կատեգորիա:Ֆրանսիացի սցենարիստներ
Կատեգորիա:Ֆրանսիացի դրամատուրգներ
Համանուններ

**Համանուններ** ( — նման +  — անուն), նույն գրությունը կամ արտասանությունն ունեցող այն բառերը, որոնք տարբերվում են իմաստով կամ քերականորեն կամ և՛ իմաստով, և՛ քերականորեն միաժամանակ։ Երկու և ավելի համանունները կազմում են համանունների շարք, որոնք կարող են լինել երկանդամ, եռանդամ, քառանդամ և այլն։ Ժամանակակից հայերենում գերակշռում են երկանդամ շարքերը։

Համանունությունը՝ որպես լեզվական ընդհանուր իրողություն, կարող է վերաբերել ոչ միայն բառերին, այլ նաև քերականությանը՝ ձևաբանությանն ու շարահյուսությանը։ Ըստ այդմ էլ տարբերում են բառային և քերականական համանուններ։ Օրինակ ափ համանունը ունի ծովի և ձեռքի ափ իմաստները, մարտ՝ որպես ամիս, և մարտ՝ որպես պայքար։

## Համանունների դասակարգումն ըստ հնչման և գրության նույնության
Ըստ հնչման և գրության համանունները բաժանվում են հետևյալ տիպերի․
**Բուն համանուններ կամ նույնանունները* տարբեր իմաստներ ունեցող այն բառերն են, որոնք և՛ նույն կերպ են գրվում,և՛ հնչում։ Օրինակ՝ ա) *1. Բուն (ծառի), 2. Բուն (բույն, որջ), 3. Բուն (իսկական), բ)1. Նվագ (նվագելը, երաժշտություն), 2. Նվագ (անգամ, հեղ)*։
**Նույնագիր կամ համագիր բառեր* (հուն.` *homos - նույն, նույն կերպ, graphŌ - գրում եմ*)- այն բառերն են, որոնք ժամանակակից հայերենում գրությամբ նույնն են, բայց տարբերվում են արտասանությամբ։ Օրինակ` ա) 1. միակնություն (մի-ակնություն - մեկ աչք ունենալը), 2. Միակնություն (միա-կընություն, մեկ կին ունենալը)։
**Նույնահունչ կամ համահունչ բառեր* (հուն.` *homos - նույն, նույն կերպ, phŌne - ձայն, հնչյուն*) - այն բառերը, որոնք տարբերվում են գրությամբ, բայց նույնն են հնչումով կամ արտասանությամբ։ Օրինակ` ա) 1. Ախտ (հիվանդություն), 2. Աղտ (կեղտ) բ) Անոթ («անօթ», աման), 2. Անօդ («անօթ», օդազուրկ)։

Այս կարգի բառերի նույնահնչությունը ժամանակակից հայերենում հիմնականում առաջանում է ձայնեղների խլացման, խուլերի ձայնեղացման, խուլերի շնչեղացման հնչյունական օրինաչափությունների հիման վրա։

## Համանունների ձևաբանական-ձևույթաբանական դասակարգում
**Բացարձակ համանուններ* - իմաստով տարբեր, բայց գրությամբ ու արտասանությամբ նույն այն բառերն են, որոնց մեջ համընկնում է քերականական ձևերի ամբողջ համակարգը։ Օրինակ՝ *ա) Ափ (ձեռքի ափ), 2. Ափ (ջրի եզր), բ) Վարել (հողը հերկել), 2. Վարել (կառավարել)*։
**Մասնակի համանուններ* - իմաստով տարբեր, բայց գրությամբ ու արտասանությամբ նույն այն բառերն են, որոնք համընկնում են իրենց ոչ բոլոր քերականական կարգերով ու ձևերով։ Օրինակ՝ *ա) 1. Անել (կատարել), 2. Անել (անելանելի, դժվարին), բ) 1. Սեր (զգացմունք), 2. Սեր (կաթի)*։
*Բառական և քերականական համանուններ - համանունների շարք են կազմում հնչյունական նույն կազմն ունեցող բառն ու բառաձևը։ Օրինակ՝ *ա) 1. Անցավ («անցնել» [[բայ]]ի [[սահմանական եղանակ]]ի անցյալ կատարյալի երրորդ դեմք), 2. Անցավ (առանց ցավի, [[ածական]]), բ) 1. հորդ (առատ), 2. հորդ (քո հորը)*։

Հայերենում բառաքերականական համանունների առաջացման պատճառ են դառնում հոլովման, խոնարհման և հոդառության ժամանակ բառի կրած փոփոխությունները։

## Աղբյուրներ
* Ա. Սուքիասյան, Ժամանակակից հայոց լեզու, Երևան, 2008, էջ 114-121։
* Հ. Պետրոսյան, Հայերենագիտական բառարան, Երևան, 1987։

Կատեգորիա:Բառագիտություն
Զոնդյան նեղուց

**Զոնդյան նեղուց** (, ), նեղուց Ինդոնեզիայում, Սումատրա և Ճավա կղզիների միջև։ Խաղաղօվկիանոսյան Ճավայի ծովը միացնում է Հնդկական օվկիանոսին։ Երկարությունը 130 կմ է, նվազագույն լայնությունը 26 կմ, նվազագույն խորությունը նավուղում՝ 28 մ։ Հարավարևելյան մասում խորությունը հասնում է ընդամենը 20 մետրի, ինչը խնդիրներ է ստեղծում օվկիանոսային մեծ նավերի համար: Բացի այդ, խոչընդոտներ են հանդիսանում այնպիսի գործոններ, ինչպիսիք են մակընթացային ուժգին հոսանքները, ծանծաղուտների առկայությունը, Ճավա կղզու ափերի մոտ տեղակայված նավթարդյունահանման հարթակները (պլատֆորմները): 

Զոնդյան նեղուցում կան հրաբխային ծագում ունեցող բազմաթիվ կղզիներ ու կղզյակներ: Դրանցից է Կրակատաու կղզին, որտեղ գործող նույնանուն հրաբխի 1883 թ. ժայթքումը համարվում է առավել հզորներից մեկը ժամանակակից պատմության մեջ:։

Դեռևս 1960-ական թվականներից Զոնդյան նեղուցի վրայով 30 կիլոմետր երկարությամբ կախովի կամուրջ կառուցելու միջոցով Ճավա և Սումատրա կղզիները միմյանց կապելու ծրագրեր են մշակվել, հաշվարկվել է, որ դրա շինարարությունը կարժենա մոտավորապես 15 միլիարդ ամերիկյան դոլար: 2012 թվականի ապրիլին այդ կապակցությամբ պայմանագիր է կնքվել China Railway Construction Corporation (CRCC) —ի հետ, բայց 2014 թվականի նոյեմբերին Ինդոնեզիայի նոր կառավարությունը հետաձգել է կամրջի շինարարության պլանավորումը:

## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն
* 
* 
* 

## Արտաքին հղումներ
* 

Կատեգորիա:Ինդոնեզիայի նեղուցներ
Կատեգորիա:Խաղաղ օվկիանոսի նեղուցներ
Կատեգորիա:Հնդկական օվկիանոսի նեղուցներ
Կատեգորիա:Ճավայի ծով
Ջոն Հազբրուկ վան Ֆլեք

**Ջոն Հազբրուկ վան Ֆլեք** (, ), ամերիկացի ֆիզիկոս։ ԱՄՆ-ի ազգային ԳԱ անդամ (1935)։

Սովորել է Վիսկոնսինի և Հարվարդի համալսարաններում։ 1922-1923 թթ. աշխատել է Հարվարդի, 1923-1928 թթ.՝ Միննեսոթայի (1927 թվականից՝ պրոֆեսոր) համալսարաններում։ Վիսկոնսինի (1928-1934 թթ.) և Հարվարդի (1935 թվականից) համալսարանների պրոֆեսոր։ Ամերիկացի ֆիզիկոս, ընկերության պրեզիդենտ (1952-1953 թթ.)։ Աշխատանքները վերաբերում են քվանտային մեխանիկային, մագնիսականությանը, պինդ մարմնի ֆիզիկային։ Մշակել է դիա- և պարամագնիսականության քվանտամեխանիկական տեսությունը, հայտնաբերել (1927 թ.) սինգլետ վիճակում դիամագնիսական իոնների պարամագնիսականությունը։ Մոլեկուլային դաշտի տեսությունը կիրառել է (1941 թ.) հակաֆեռոմագնիսների համար։ Առաջարկել է սպինցանցային ռելաքսացիայի մեխանիզմ, մագնիսական անիզոտրոպության միկրոսկոպիկ տեսություն։ Նոբելյան մրցանակ (1977 թ.)։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Ամերիկացի ֆիզիկոսներ
Կատեգորիա:Հարվարդի համալսարանի շրջանավարտներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի նոբելյան մրցանակակիրներ
Կատեգորիա:Ֆիզիկոսներ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Լոնդոնի թագավորական միության արտասահմանյան անդամներ
Կատեգորիա:Հարվարդի համալսարանի դասախոսներ
Կատեգորիա:Շվեդիայի գիտությունների թագավորական ակադեմիայի անդամներ
Կատեգորիա:Լոնդոնի թագավորական ընկերության անդամներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի մաթեմատիկոսներ
Կատեգորիա:Նիդերլանդների արվեստի և գիտությունների թագավորական ակադեմիայի անդամներ
Կատեգորիա:ԱՄՆ-ի գիտությունների ազգային ակադեմիայի անդամներ
Կատեգորիա:Ամերիկյան փիլիսոփայական ընկերության անդամներ
Կատեգորիա:Ամերիկայի արվեստների և գիտությունների ակադեմիայի անդամներ
Կատեգորիա:Ֆրանսիայի գիտությունների ակադեմիայի անդամներ
Կատեգորիա:Պատվո լեգեոնի շքանշանի ասպետներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի գիտնականներ
Կատեգորիա:20-րդ դարի ամերիկացի մաթեմատիկոսներ
Բաս Տեր

**Բաս Տեր**՝ քաղաք Գվադելուպա կղզում և Ֆրանսիական Գվադելուպայի ադմինիստրատիվ կենտրոնː Գտնվում է Սուֆյեր հրաբուխի ստորոտումː 2008 թվականի տվյալներով բնակչությունը կազմում է 12 100 մարդː  Քաղաքն արտահանում է շաքար, բանան, սուրճ, կակաո, վանիլː

## Անվանում
«Basse-Terre» բառը ֆրանսերենից նշանակում է «դաշտավայր»
200px|մինի|ձախից

* 1650-1794ː  Ֆորտ Ուէլ (ֆրանս. Fort Houël)
* 1794, 1810-1814, 1815-1816ː  Ֆորտ Մետիլդ (անգլ. Fort Mathilde)
* 1803-1810, 1816-1960ː  Ֆորտ Ռիշպանս (Fort Richepanse)
* 1960-1989ː  Ֆորտ Սեն-Շարլ (ֆրանս. Fort Saint-Charles)
* 1989-մ. թ. ա.ː  Ֆորտ Լուի-Դելգրէ (ֆրանս. Fort Fort Louis Delgrès)
* 1643-մ. թ. ա.ː  Բաս Տեր

## Պատմություն
Բաս Տերը 18-րդ դարի վերջին համարվում էր Գվադելուպայի առևտրական կենտրոնը, որն ավելի ուշ դարձավ քաղաք Պուանտ-ա-Պիտր՝ Գրանդ-Տեր կղզու վրաː 1919 թվականի փոթորկի արդյունքում նավամատույցը ավերվում է, որը խթան հանդիսացավ տնտեսության հետագա արագ տեմպերով զարգացմանըː 1994 և 1995 թվականների ուժեղ երաշտների արդյունքում քաղաքը որոշ տարիներին չէր կարողանում բանան արտահանելː

## Սպորտ
2004 թվականին «Ռասինգ» ֆուտբոլային ակումբը ազգային չեմպիոնի 3 կոչում է վաստակելː Քաղաքում կան մի քանի մարզադաշտեր, որոնցից ամենակարևորում՝ «Շտադ Սենտ-Կլոդում», 3000 մարդ է տեղավորումː Այս մարզադաշտում են մրցում սովորաբար Գվադելուպայի ազգային հավաքականներ՝ Racing Club de Basse-Terre-ն և La Gauloise de Basse-Terre-ըː

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:1643 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր
Կատեգորիա:Ֆրանսիայի քաղաքներ
Արևելյան Պրիգնից Ռուպին

**Արևելյան Պրիգնից-Ռուպին**, Գերմանիայի շրջան, շրջանի կենտրոնը Նոյրուպին քաղաքն։ Շրջանը գտնվում է Բրանդենբուրգ հողատարծքում։ Տարածքը կազմում է 2509կմ²։ Բնակչությունը՝ 103,1 հազար (ըստ 2010 թվականի)։ Խտությունը կազմում է 41 մարդ/կմ²։ Շրջանի պաշտոնական կոդ՝ 12 0 68։

Շրջանը ներառում է 23 համայնք։

## Քաղաքներ և համայնքներ
# Նոյրուպին (31 592)
# Վիտշտոկ (15 295)
# Կիրից (9565)
# Ֆերբեռլին (8823)
# Ռայնսբերգ (8513)
# Վուստերհաուզեն (6241)
# Հայլիգենգրաբե (4706)
# Նոյշտադ (3588)
# Լինդով (3113)
# Տեմնիցտալ (1560)
# Մերկիշ Լինդեն (1249)
# Դրեց (1208)
# Բրեդին (931)
# Ցերնից Լոմ (924)
# Տեմնիցկվել (810)
# Զիվերսդորֆ Հոհենոֆեն (807)
# Վալսլեբեն (784)
# Հերցբերգ (667)
# Շտյուդենից Շյոնեմարկ (624)
# Դաբերգոց (593)
# Ֆիլիցզե (548)
# Ռյուտնիկ (500)
# Շտորբեկ Ֆրանկենդորֆ (499)

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Պաշտոնական կայք

Կատեգորիա:Գերմանիայի աշխարհագրություն
Աշոտ Վահրամյան

**Աշոտ Տիգրանի Վահրամյան** (), հայ խորհրդային քիմիկոս։ ՌԽՖՍՀ գիտության և տեխնիկայի վաստակավոր գործիչ (1969), տեխնիկական գիտությունների դոկտոր (1944), պրոֆեսոր։ Մետաղների էլեկտրանստեցման մասին գիտության հիմնադիրներից։ ԽՄԿԿ անդամ 1944 թվականից։

## Կենսագրություն
1931 թվականին ավարտել է Երևանի համալսարանի բնագիտության ֆակուլտետը։ Միաժամանակ (1929-1931) աշխատել է ֆիզիկայի, քիմիայի լաբորատորիայում, այնուհետև (1932 թվականից)՝ Լենինգրադի կոլոիդների և էլեկտրաքիմիայի ինստիտուտում (1934 թվականից ԽՍՀՄ ԳԱ ֆիզիկական քիմիայի ինստիտուտ, Մոսկվա)։ 1949 թվականին Վահրամյանի նախաձեռնությամբ ստեղծվել է նույն ինստիտուտի մետաղների էլեկտրանստեցման լաբորատորիա, որը ղեկավարել է մինչև կյանքի վերջը։ Վահրամյանի գիտական աշխատանքները վերաբերում են մետաղների էլեկտրանստեցման կինետիկայի մեխանիզմի հետազոտմանը, որով էլեկտրանստեցման փորձառական եղանակները դրվեցին գիտական հիմքերի վրա, ստեղծվեցին մետաղների և համաձուլվածքների ստացման գիտականորեն հիմնավորված էլեկտրաքիմիական եղանակներ, պարզաբանվեցին էլեկտրանստեցման երևույթի առանձնահատկությունները։ Հետազոտելով արծաթի էլեկտրաքիմիական բյուրեղացումը Վահրամյանը որոշեց կաթոդի մակերևույթի վիճակի և լուծույթում գտնվող նյութերի (մակերևութային ակտիվ նյութեր, թթվածին և այլն) դերը։ Նա հայտնաբերել է մակերևույթի պասսիվացման և իոնի վերականգնման արագությունների փոխադարձ կապը, որը թույլ է տալիս կատարել մետաղի էլեկտրանստեցման անհրաժեշտ պայմանների ընտրություն։ Կարևոր գործնական նշանակություն ունեն մետաղական ծածկույթների մեխանիկական հատկությունների և կպչունակության վերաբերյալ հետազոտությունները։ Վահրամյանը մշակել է ջրային լուծույթներից մետաղների նստեցման բարձր ջերմաստիճանային եղանակ, որի շնորհիվ լուծելի է դառնում երկաթի ենթախմբի մետաղների էլեկտրանստեցման բարդ պրոբլեմը։ Վահրամյանը տվել է էլեկտրանստեցման ընթացքում մետաղում ջրածնի կուտակման, նստեցվող շերտի շաղկապման ամրության և ներքին լարումների քանակական բնութագրերը, նշել արտադրական օպտիմալացման ուղիները։ ԽՍՀՄ պետական մրցանակ (1950)։

## Պարգևներ
Պարգևատրվել է Աշխատանքային կարմիր դրոշի շքանշանով։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Հայ քիմիկոսներ
Կատեգորիա:ԵՊՀ շրջանավարտներ
Կատեգորիա:Տեխնիկական գիտությունների դոկտորներ
Կատեգորիա:Հայ պրոֆեսորներ
Կատեգորիա:ԽՍՀՄ Պետական մրցանակի դափնեկիրներ
Կատեգորիա:ԽՄԿԿ անդամներ
Կատեգորիա:ՌԽՖՍՀ գիտության և տեխնիկայի վաստակավոր գործիչներ
Էդուարդ Մարի Վայյան

**Մարի Էդուար Վայյան** (, (), հայտնի նաև որպես **Էդուարդ Վայյան**, ֆրանսիացի ձախ թևի քաղաքական գործիչ, Փարիզի կոմունայի անդամ։

Հայդելբերգի համալսարանում ուսանելու տարիներին (1866-1967) մտել է I ինտերնացիոնալ։ Եղել է Փարիզի կոմունայի անդամ, մտել դրա 1-ին և 2-րդ գործադիր հանձնաժողովների կազմի մեջ, ղեկավարել Լուսավորության հանձնաժողովը։ Կոմունայի պարտությունից հետո վտարանդվել է Լոնդոն, որտեղ ընտրվել է I Ինտերնացիոնալի գլխավոր խորհրդի անդամ։ Հեռակա դատապարտվել է մահապատժի, 1880 թ. ներումից հետո, վերադառնալով Ֆրանսիա, 1881 թ. ղեկավարել է բլանկիստյների կենտրոնական հեղափոխության կոմիտեն։ Միլերանականների դեմ պայքարում մերձեցել է գեդիստներին և եղել Ֆրանսիայի սոցիալիստական կուսակցության մեջ բլանկիսաների հետ նրանց միավորման (1901) նախաձեռնողներից։ 1905-1915 թթ.՝ ֆրանսիացի սոցիալիստական, կուսակցության (հիմնական 1905 թ.) ղեկավարներից։ Առաջին համաշխարհային պատերազմի ժամանակ՝ սոցիալ-շովինիստ։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Ֆրանսիայի քաղաքական գործիչներ
Կատեգորիա:Փարիզի համալսարանի շրջանավարտներ
Կատեգորիա:Հայդելբերգի համալսարանի շրջանավարտներ
Լաբսկաուս

**Լաբսկաուս** (, ), մսից և բանջարեղենից պատրաստված ուտեստ։ Լաբսկաուսը համարվում էր եվրոպացի նավաստիների ուտեստ, որը նրանք օգտագործում էին ծովագնացության ժամանակ։

## Բաղադրատոմս
Ավանդական եղանակով լաբսկաուս պատրաստելու ժամանակ խաշած միսը և բազուկը, այնուհետև թթու վարունգը և սոխը անց է կացվում մսաղացով։ Ստացված զանգվածը տապակվում է խոզի ճարպով, որին վերջում ավելացվում է խաշած կարտոֆիլ։ Լաբսկաուսը մատուցվում է ձկան, ձվածեղի և թթու վարունգի հետ։

## Տարածաշրջանային առանձնահատկություններ
Լաբսկաուսը պատրաստված ճակնդեղով կամ այլ բաղադրիչներով կարելի է գտնել շատ ռեստորանների մենյուներում։ Այն մեծ տարածում ունի Հոլանդիայում, Դանիայում, Գերմանիայում, Սակսոնիայի հյուսիսային շրջաններում։ Տարբեր տարածաշրջաններում բաղադրատոմսը տարբեր պարունակություն ունի. օրինակ Մեկլենբուրգում ուտեստի չեն ավելացնում ոչ՛ ձուկ, ոչ թթու վարունգ, իսկ ահա Դանիայում օգտագործում են հում միս։
## Արտաքին հղումներ
*SPIEGEL Online on Labskaus in Hamburg (German)

Կատեգորիա:Գերմանական խոհանոց
Կատեգորիա:Նորվեգական խոհանոց
Կատեգորիա:Դանիական խոհանոց
Կատեգորիա:Մսով ուտեստներ
Եղևին

thumb|240px|alt=|Կորեական եղևին (''Gusang namu'')
**Եղևին**, բալասանի (Abies), սոճազգիների ընտանիքի մշտադալար, փշատերև ծառերի ցեղ է։

Բունը ուղիղ է, կեղևը՝ բարակ, հարթ։ Ասեղնատերևները մեկական են, տափակ՝ դասավորված պարուրաձև։ Կոները ուղղադիր են, գտնվում են սաղարթի վևրևում, հասունանում են ծաղկելու տարին։ Հայտնի է մոտ 50 տեսակ։ Ստվերադիմացկուն է, հողի և խոնավության նկատմամբ՝ պահանջկոտ։ Բազմանում է սերմերով, երբեմն՝ ճյուղերով։ Բնափայտը փափուկ է, թեթև, կիրառվում է ցելյուլոզայի արտադրության, շինարարության մեջ։ Եղևինից ստացվող յուղն օգտագործվում է բժշկության, օծանելիքի արդյունաբերության մեջ։

Հայաստանում հանդիպում են կովկասյան եղևինը (*Abies nordmanniana*) (մեծ հավաքածու կա Դիլիջանում), սիբիրական եղևինը (*Abies sibirica*), իսպանական եղևինը (*Abies pinsapo*), և ալժիրյան եղևինը (*Abies numidica*)։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Սոճազգիներ
Օդերաուե

**Օդերաուե** (), կոմունա Գերմանիայի Բրանդենբուրգ հողատարծքում։

Գտնվում է Մերկիշ Օդերլանդ շրջանում։ Ենթարկվում է Բարնիմ Օդերբրուխի կառավարությանը։ Բնակչությունը կազմում է 1706 մարդ (ըստ 2010 թվականի դեկտեմբերի 30-ի) ։ Տարածքը կազմում է 65,07 կմ²։ Պաշտոնական կոդ՝ *12 0 64 371*։

Կոմունան ներառում է 7 գյուղական շրջան։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Գերմանիայի քաղաքներ
Երաժշտական ձև

**Երաժշտական ձև**, լայն առումով երաժշտական ստեղծագործությունն է, որպես ամբողջական դինամիկ երևույթ՝ կոմպոզիցիոն հնարների և երաժշտա-արտահայտչական միջոցների (մեղեդի, ռիթմ, հարմոնիա, կառուցվածք և այլն) փոխկապակցված և փոխհարաբերված կոմպլեքս, որի միջոցով մարմնավորվում է երաժշտական երկի գաղափարական-գեղարվեստական բովանդակությունը։ Առաջնայինը լինելով բովանդակությունը՝ ձևը պասսիվ չէ, օժտված է ինքնուրույն ներունակ տրամաբանությամբ՝ պայմանավորված պատմական զարգացման օրինաչափություններով։ Էական դեր են խաղում այն մշակույթի ազգային և սոցիալական արմատները, որոնց հիման վրա կազմավորվում են ձևի կարևորագույն բաղադրամասի՝ երաժշտական լեզվի նորմերը։ Երաժշտությունը լինելով ժամանակային արվեստ՝ նրա հնչողության ընթացքը ներկայացնում է ձևակազմավորման պրոցես, որի առանձին փուլերը, փոխհարաբերվելով միմյանց, առաջացնում են յուրատեսակ հետագիծ-սխեմա։ Այստեղից էլ՝ երաժշտական ձև հասկացությունը նեղ առումով՝ որպես սխեմա-կառուցվածք։ Երաժշտության պատմական զարգացման ընթացքում գործնականորեն արմատվորվել են ձև-սխեմաների կայուն տիպային տարատեսակներ, օրինակ, պարբերույթ, քառյակ, երկմաս ձև (երկու պարբերույթի միասնությունը AB սխեմայով), եռմաս ձև (ABA սխեմայով), ռոնդո, վարիացիա, ֆուգա, սոնատային ձև են։

Կատեգորիա:Երաժշտական ստեղծագործություններ
Նորիկ Առաքելյան

** Նորիկ Ռազմիկի Առաքելյան** (), հայ ազատամարտիկ Արմավիրի տարածաշրջանից։

## Կենսագրություն
Ծնվել է 1973 թվականի հունվարի 5-ին Արմավիրի մարզի Հոկտեմբեր գյուղում։ Ավարտել է գյուղի միջնակարգ դպրեցը և 1991 թ. զորակաչվել ծառայել նախկին խորհրդային բանակի շարքերում։ Երկու տարի անց զորացրվել է, վերադարձել գյուղ։

Ն. Առաքելյանը արցախյան շարժման առաջին իսկ օրերից անդամագրվել է համընդհանուր պայքարին, մարտական գործողությունները սկսվելուց հետո մեկնել է ճակատ, դարձել մարտերի ակտիվ մասնակից։ 1994 թ. Ն. Առաքելյանը անդամակցել է Հոկտեմբերյանի երկրապահ ջոկատին և նրա կազմում հունվարին մեկնել Արցախ։
Ն. Առաքելյանը մասնկացել է Քելբաջարի, Ֆիզուլիի մարտերին, քաջաբար կռվել մի շարք գյուղերի ազատագրության համար։ Քաջարի մարտիկը զոհվել է Մարտակերտի շրջկենտրոնի պաշտպանության մարտերի ժամանակ, 1994 թ. հունվարի 17-ին։
Նորիկ Առաքելյանն ընդամենը 21 տարեկան էր, ամուսնացած չէր։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Հայ ազատամարտիկներ
Երաժշտագիտություն

մինի|Եվրո-բրազիլական հետազոտությունների կոնգրես, Նովա Պետրոպոլիսի նիստ, սեպտեմբերի 17, 2002
**Երաժշտագիտություն**, գիտություն երաժշտության մասին, արվեստագիտության բնագավառ։ Ընդգրկում է՝ երաժշտության տեսություն, երաժշտության պատմություն, երաժշտական ազգագրություն, երաժշտական քննադատություն։ Ինքնուրույն նշանակություն են ստացել և առանձնացել երաժշտական ակուստիկան, երաժշտական հոգեբանությունը, 20-րդ դարի 1960-1970 թվականներին նաև երաժշտական սոցիոլոգիան։ Տեսական երաժշտագիտությունը հետազոտում է երաժշտության մեջ իրականության արտացոլման եղանակները, երաժշտության զարգացման ընդհանուր օրինաչափությունները, ինչպես և երաժշտական տեսական առանձին դիսցիպլիններ (մելոդիկա, ռիթմիկա, մետրիկա, ևարմոնիա, պոլիֆոնիա, գործիքավորում, ուսմունք ևրաժըշտական ձևի մասին), երաժշտական կերպարի ստեղծման յուրատեսակ միջոցները, նրա կառուցվածքը, արտահայտման ձևերը։ Տեսական երաժշտագիտությունը ընդգրկում է նաև երաժշտական կատարողական արվեստի և երաժշտական լսողության (սոլֆեջո) զարգացման սկզբունքները մշակող գիտամեթոդական դիսցիպլինները։

Կատեգորիա:Երաժշտագիտություն
Կատեգորիա:Երաժշտության պատմություն
Կատեգորիա:Երաժշտության փիլիսոփայություն
Կատեգորիա:Գեղագիտություն
Կատեգորիա:Երաժշտության մասնագիտություններ
Նոյենհագեն (Բրանդենբուրգ)

**Նոյենհագեն** (), կոմունա Գերմանիայում, Բրանդենբուրգի տարածքում։

Մտնում է Մերկիշ Օդեռլենդի շրջանի կազմի մեջ։ Բնակչությունը 16&nbsp;911 մարդ է (2010 թվականի դեկտեմբերի 31–ի տվյալներով)։ Զբաղեցնում է 19,58 կմ² տարածք։ Պաշտոնական կոդը՝ *12 0 64 336*։

Կոմունան ստորաբաժանվում է 3 գյուղական համայնքների։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:1230 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր
Կատեգորիա:Գերմանիայի քաղաքներ
Պիկո (Լացիո)

**Պիկո ** (), կոմունա Իտալիայում, գտնվում է Լացիո շրջանում՝ Ֆրոզինոնե պրովինցիայում։

Բնակչությունը կազմում է 3091 մարդ (2008), բնակչության խտությունը՝ 95 մարդ/կմ²։ Տարածքը կազմում է 33 կմ²։ Փոստային ինդեքս՝ 3020։ Հեռախոսային կոդ՝ 0776։

Բնակավայրի հովանավոր սուրբը Սուրբ Անտոնիոն և Սուրբ Մարինելլան են։

## Ժողովրդագրություն

Colors=
  id:lightgrey value:gray(0.9)
  id:darkgrey  value:gray(0.7)
  id:sfondo value:rgb(1,1,1)
  id:barra value:rgb(0.6,0.8,0.6)
ImageSize = width:455 height:373
PlotArea = left:50 bottom:50 top:30 right:30
DateFormat = x.y
Period = from:0 till:4500
TimeAxis = orientation:vertical
AlignBars = justify
ScaleMajor = gridcolor:darkgrey increment:500 start:0
ScaleMinor = gridcolor:lightgrey increment:100 start:0
BackgroundColors = canvas:sfondo
BarData=
  bar:1861 text:1861
  bar:1871 text:1871
  bar:1881 text:1881
  bar:1901 text:1901
  bar:1911 text:1911
  bar:1921 text:1921
  bar:1931 text:1931
  bar:1936 text:1936
  bar:1951 text:1951
  bar:1961 text:1961
  bar:1971 text:1971
  bar:1981 text:1981
  bar:1991 text:1991
  bar:2001 text:2001
PlotData=
  color:barra width:20 align:left
  bar:1861 from:0 till:2272
  bar:1871 from:0 till:2428
  bar:1881 from:0 till:2495
  bar:1901 from:0 till:3461
  bar:1911 from:0 till:3734
  bar:1921 from:0 till:4002
  bar:1931 from:0 till:3686
  bar:1936 from:0 till:3876
  bar:1951 from:0 till:4040
  bar:1961 from:0 till:3575
  bar:1971 from:0 till:3211
  bar:1981 from:0 till:3249
  bar:1991 from:0 till:3194
  bar:2001 from:0 till:3123
PlotData=
  bar:1861 at: 2272 fontsize:S text:2.272 shift:(-8,5)
  bar:1871 at: 2428 fontsize:S text:2.428 shift:(-10,5)
  bar:1881 at: 2495 fontsize:S text:2.495 shift:(-10,5)
  bar:1901 at: 3461 fontsize:S text:3.461 shift:(-10,5)
  bar:1911 at: 3734 fontsize:S text:3.734 shift:(-10,5)
  bar:1921 at: 4002 fontsize:S text:4.002 shift:(-10,5)
  bar:1931 at: 3686 fontsize:S text:3.686 shift:(-10,5)
  bar:1936 at: 3876 fontsize:S text:3.876 shift:(-10,5)
  bar:1951 at: 4040 fontsize:S text:4.040 shift:(-10,5)
  bar:1961 at: 3575 fontsize:S text:3.575 shift:(-10,5)
  bar:1971 at: 3211 fontsize:S text:3.211 shift:(-10,5)
  bar:1981 at: 3249 fontsize:S text:3.249 shift:(-10,5)
  bar:1991 at: 3194 fontsize:S text:3.194 shift:(-10,5)
  bar:2001 at: 3123 fontsize:S text:3.123 shift:(-10,5)
TextData=
  fontsize:S pos:(20,20)
  text: ISTAT


## Արտաքին հղումներ
* Վիճակագրության ազգային ինստիտուտ 
* http://www.istat.it/english/ 

Կատեգորիա:Իտալիայի բնակավայրեր
Կատեգորիա:Իտալիայի քաղաքներ
Պիլյո

**Պիլյո ** (), կոմունա Իտալիայում, գտնվում է Լացիո մարզում՝ Ֆրոզինոնե պրովինցիայում։

Բնակչությունը կազմում է 4639 մարդ (2008), բնակչության խտությունը՝ 133 մարդ/կմ²։ Տարածքը՝ 35 կմ²։ Փոստային ինդեքս՝ 03010։ Հեռախոսային կոդ՝ 0775։

Բնակավայրի հովանավոր սուրբը Սուրբ Լորենսոն է, որի տոնը նշվում է ամեն տարի օգոստոսի 10-ին։

## Արտաքին հղումներ
* Բնակավայրի պաշտոնական կայք

Կատեգորիա:Իտալիայի բնակավայրեր
Կատեգորիա:Իտալիայի քաղաքներ
Նոյլևին

**Նոյլևին** (), կոմունա Գերմանիայում, Բրանդենբուրգի տարածքում։

Մտնում է Մերկիշ Օդեռլենդի շրջանի կազմի մեջ։ Գտնվում է Բարնիմ Օդերբրուխի ենթակայության տակ։ Բնակչությունը 971 մարդ է (2010 թվականի դեկտեմբերի 31–ի տվյալներով)։ Զբաղեցնում է 40,76 կմ² տարածք։ Պաշտոնական կոդը՝ *12 0 64 349*։

Կոմունան ստորաբաժանվում է 3 գյուղական շրջանների։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Գերմանիայի քաղաքներ