open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Մարաթուկ (գյուղ, Քաշաթաղի շրջան)

300px|մինի|աջից|Արցախի Հանրապետության քարտեզը, որտեղ մուգ շագանակագույնով պատկերված են Ադրբեջանի զինված ուժերի վերահսկողության ներքո գտնվող տարածքները, իսկ մարմնագույնով՝ Արցախի վերահսկողության ներքո գտնվող տարածքները 2021 թվականի հունվարի 1-ի դրությամբ
**Մարաթուկ**, գյուղ Արցախի Հանրապետության Քաշաթաղի շրջանում։ Ծաղկաբերդ գյուղի հետ միասին կազմում է Ծաղկաբերդ համայնքը։

## Աշխարհագրություն
Գյուղը գտնվում է Արցախի Հանրապետության հարավարևմտյան թևում՝ Քաշաթաղի շրջանում՝ նախկինում՝ Արցախի Բերդաձոր գավառում։ Բնակավայրը տեղակայված է Հակարի գետի միջին հոսանքի ձախափնյա բլրապատ մասում։

## Պատմություն
Մարաթուկը Արցախի հնագույն բնակավայրերից է։ Ներկայիս գյուղը համադրելի է 7-րդ դարի պատմիչ Մովսես Կաղանկատվացու պատմության մեջ տեղ գտած Հակարի բնակավայրի հետ։  Արաբական աղբյուրներում  բնակավայրը ներկայացված է Ախար անունով։

Ուսումնասիրողներից Ա. Հակոբյանը որպես Հակարիի նախանվանում ներկայացնում է Մարաթուկ բնակավայրը, որն էլ եկվորները աղավաղել,դարձրել են Մուրադխանլի։ Գյուղից 3 կմ հյուսիս-արևելք՝ լեռնագագաթին, գտնվում են միջնադարյան բերդի և մատուռի ավերակները։ Բնակավայրը հայտնի է  Ղալալի անվանումով։

Ս. Սարգսյանի կարծիքով Ղալալին նույն Քարալի կամ Կառնակկաշ ամրոցն է, որի մասին խոսում է նաև Մ. Կաղանկատվեցին։

18-րդ դարի երկրորդ կեսին և 19-րդ դարի սկզբներին Ղարաբաղի խաների և քուրդ ցեղապետերի ճնշման տակ տարածաշրջանի բնակատեղիները հայաթափվել էին։

19-րդ դարի սկզբներին հայկական բնակավայրում հաստատվել էին թրքախոս քուրդ խաշնարած մի քանի ընտանիքներ։ Գյուղը նրանք անվանեցին Մուրադխանլի։  Կարճ ժամանակահատվածում եկվորները հիմնականում ոչնչացրել են հայկական պատմամշակութային  արժեքները։

Ադրբեջանում խորհրդային կարգերի հաստատվելուց հետո այս տարածքները բռնակցվեցին ԱԽՍՀ-ին։  Գյուղը 1923 թվականին գտնվում էր ԱԽՍՀ Կարմիր Քուրդիստանի օկրուգի, իսկ 1930 թվականին Ղուբաթլիի շրջանի կազմում։

1993 թվականին Արցախի Հանրապետության պաշտպանության բանակի  ճնշման տակ բնակավայրը ազատագրվեց։ 1996 թվականին այստեղ հաստատվել էին Հայաստանի բնակավայրերից մի քանի ընտանիքներ։

2020 թվականի 44-օրյա պատերազմի հետևանքով բնակավայրը հայաթափվել և անցել է Ադրբեջանի հսկողության տակ։

## Բնակչություն
2015 թվականին Մարաթուկ գյուղում բնակվում էր 18 մարդ, կար 5 տնտեսություն։

Բնակավայրի ազգաբնակչության փոփոխությունը.

## Հասարակական կյանք
Մարաթուկը ընդգրկված է Ծաղկաբերդի համայնքի կազմում։ Գյուղի աշակերտները սովորում էին Ծաղկաբերդի միջնակարգ դպրոցում։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Արցախի Հանրապետության աշխարհագրություն
Մեղվաձոր

300px|մինի|աջից|Արցախի Հանրապետության քարտեզը, որտեղ մուգ շագանակագույնով պատկերված են Ադրբեջանի զինված ուժերի վերահսկողության ներքո գտնվող տարածքները, իսկ մարմնագույնով՝ Արցախի վերահսկողության ներքո գտնվող տարածքները 2021 թվականի հունվարի 1-ի դրությամբ
**Մեղվաձոր**, գյուղ Արցախի Հանրապետության Քաշաթաղի շրջանում։

Մտնում է Աղանուս համայնքի մեջ։

## Աշխարհագրություն
Գյուղը տեղակայված է Արցախի Հանրապետության արևմտյան հատվածում՝ Քաշաթաղի շրջանում՝ նախկինում՝ Արցախի Բերձոր գավառում։ Տեղանքը գտնվում է Հակարիի միջին հոսանքի ձախ ափի ձորալանջին՝ Աղանուս գյուղից 6կմ հարավ։

## Պատմություն
19-րդ դարում թրքախոս քրդական ցեղերի ճնշման տակ բնակավայրը հայաթափվել է։ Այդ նույն դարի երկրորդ կեսին այստեղ հաստատվեցին թրքախոս քոչվոր քրդերի մի քանի ընտանիքներ, ովքեր գյուղն անվանեցին Մըղիդերե։

Տարիների ընթացքում, հատկապես խորհրդային տարիներին Մեղվաձորում և մոտակա գյուղերում քրդերի և թուրքերի կողմից ամբողջովին ավերվել են պատմամշակութային արժեք ունեցող կոթողներ։

Ադրբեջանում խորհրդային կարգերի հաստատումից հետո Մոսկվայի կենտրոնական իշխանությունը որոշում է կայացնում տարածքը բռնակցել ԱԽՍՀ-ին։

Այժմյա Բերձորը,Աղանուսը,Աղավնոն,Ապարանը,Մեղվաձորը անմիջապես գտնվելով ՀԽՍՀ-ն ԼՂԻՄ-ի հետ կապող ամենանեղ հատվածում, միանգամից բնակեցվում է թուրքերով և քրդերով։

Գյուղը 1923 թվականին գտնվում էր ԱԽՍՀ Կարմիր Քուրդիստանի օկրուգի,ցիսկ 1930 թվականին Զանգելանի շրջանի կազմում։

1992 թվականի մայիսին ԱՀ պաշտպանության բանակի հարվածների տակ գյուղը ազատագրվեց։ 1996 թվականին այստեղ հաստատվեցին Ադրբեջանից բռնագաղթված հայ ընտանիքներ և Հայաստանի մի շարք բնակավայրերից քաղաքացիներ։ Գյուղը վերանվանվեց Մեղվաձոր, և ընդգրկվեց Աղանուս համայնքի կազմում։

2020 թվականի Արցախյան երկրորդ պատերազմի հետևանքով բնակավայրը հայաթափվել և անցել է Ադրբեջանի հսկողության տակ։

## Բնակչություն
2015 թվականին Աղբրաձոր գյուղում բնակվում էր 12 մարդ, կար 3 տնտեսություն։

Բնակավայրի ազգաբնակչության փոփոխությունը.

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Արցախի Հանրապետության աշխարհագրություն
Մովսեսաշեն

300px|մինի|աջից|Արցախի Հանրապետության քարտեզը, որտեղ մուգ շագանակագույնով պատկերված են Ադրբեջանի զինված ուժերի վերահսկողության ներքո գտնվող տարածքները, իսկ մարմնագույնով՝ Արցախի վերահսկողության ներքո գտնվող տարածքները 2021 թվականի հունվարի 1-ի դրությամբ
**Մովսեսաշեն**, գյուղ Արցախի Հանրապետության Քաշաթաղի շրջանում։ Աղբրաձոր, Գահանիստ, Հայթաղ, Արախիշ, Վազգենաշեն և Քարաբակ գյուղերի հետ միասին կազմում է Արախիշ համայնքը։

## Աշխարհագրություն
Գյուղը տեղակայված է Արցախի Հանրապետության արևմտյան թևում՝ Քաշաթաղի շրջանում՝ նախկինում՝ Արցախի Վայկունիք գավառում։ Մովսեսաշենը տեղաբաշխված է Շալվա գետի վերին հոսանքում՝ նրա Րախիշ վտակի ձախափնյա անտառապատ ձորալանջին։

## Պատմություն
18-րդ դարի վերջերին և 19-րդ դարի սկզբներին Ղարաբաղի խաների և քրդական ցեղերի ճնշման տակ տարածաշրջանի բնակավայրերը հայաթափվել են։ Այս հանգամանքն էլ պատճառ դարձավ, որ գյուղի պատմության և անվան մասին հետք անգամ չմնա։

19-րդ դարի սկզբներին ներկայիս Մովսեսաշենում հայտնվել էին քուրդ խաշնարած մի քանի ընտանիքներ։ Հայկական բնակավայրը նրանք անվանակոչեցին Քյուրդ-Հաջի։ Նպատակ ունենալով տարածաշրջանից վերացնել հայկական հետքը՝ մի քանի տասնամյակի ընթացքում գյուղում հաստատված քրդերը հողին են հավասարեցրել հայկական պատմամշակութային ժառանգությունը։ Այնուամենայնիվ Մովսեսաշենում միջնադարյան հայկական հետքը տեսանելի է։

Գյուղի հարավային ծայրին պահպանվում են գերեզմանատան մասնիկները։ Մովսեսաշենում քրդերի կողմից կառուցված անասնագոմերի պատերի մեջ տապանաքարեր են ագուցված։ Գյուղից 2,5 կմ հարավ տեղակայված է Խաչինտակ կամ Խաչինյալ գյուղատեղին։ 
Ադրբեջանում խորհրդային կարգերի հաստատվելուց հետո այս տարածքները բռնակցվեցին ԱԽՍՀ-ին։

Մովսեսաշենը 1923 թվականին գտնվում էր ԱԽՍՀ Կարմիր Քուրդիստանի օկրուգի, իսկ 1930 թվականին՝ Լաչինի շրջանի կազմի մեջ։

1993 թվականին Արցախի Հանրապետության Պաշտպանության բանակի հարվածների տակ գյուղը ազատագրվեց։

1995 թվականին այստեղ սկսվեց բնակավայրի վերաբնակեցման գործընթացը։ Այստեղ հաստատվեցին Ադրբեջանից բռնագաղթված մի քանի ընտանիքներ և Հայաստանի բնակավայրերից քաղաքացիներ։ Գյուղը ստացավ Մովսեսաշեն անվանումը։ Բնակավայրը գտնվում է Արախիշ համայնքի կազմում։

2020 թվականի Արցախյան երկրորդ պատերազմի հետևանքով բնակավայրը հայաթափվել և անցել է Ադրբեջանի հսկողության տակ։

## Բնակչություն
2015 թվականին Մովսեսաշեն գյուղում բնակվում էր 19 մարդ, կար 5 տնտեսություն։

Բնակավայրի ազգաբնակչության փոփոխությունը.

## Արտաքին հղումներ
* Հակոբ Ղահրամանյան, ՏԵՂԵԿԱՏՈւ Լեռնային Ղարաբաղի Հանրապետության վարչատարածքային միավորների սոցիալ-տնտեսական բնութագրերի, Երևան, Ճարտարագետ, 2015 թ.

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Արցախի Հանրապետության աշխարհագրություն
Ներքին Սուս

300px|մինի|աջից|Արցախի Հանրապետության քարտեզը, որտեղ մուգ շագանակագույնով պատկերված են Ադրբեջանի զինված ուժերի վերահսկողության ներքո գտնվող տարածքները, իսկ մարմնագույնով՝ Արցախի վերահսկողության ներքո գտնվող տարածքները 2021 թվականի հունվարի 1-ի դրությամբ
**Ներքին Սուս**, գյուղ Արցախի Հանրապետության Քաշաթաղի շրջանում։ Ընդգրկված է Սուս համայնքի մեջ։

## Պատմություն
### Ներքին Սուսի հանձնում
2020 թվականի հայ-ադրբեջանական պատերազմի ընթացքում Ադրբեջանի Հանրապետության նախագահ Իլհամ Ալիևի, Հայաստանի վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանի և Ռուսաստանի Դաշնության նախագահ Վլադիմիր Պուտինի համատեղ ստորագրված համաձայնագրով Քաշաթաղի շրջանի Սուս համայնքի Սուս, Ուրմիա, Գիհուտ բնակավայրերը հանձնվել են Ադրբեջանի զինված ուժերի վերահսկողությանը, իսկ Ներքին Սուսը՝ Արցախի Հանրապետությունում տեղակայված Ռուսաստանի Դաշնության զինված ուժերի խաղաղապահ զորամիավորման վերահսկողությանը։

2022 թվականի օգոստոսի 5-ին Արցախի Հանրապետության Տարածքային կառավարման և ենթակառուցվածքների նախարար Հայկ Խանումյանը Աղավնո գյուղում հանդիպել է տեղի բնակչության հետ և հայտարարել, որ Աղավնո, Ներքին Սուս գյուղերի ու Բերձոր քաղաքի բնակիչները պետք է մինչև սույն թվականի օգոստոսի 25-ը լքեն իրենց բնակավայրերը, քանի որ այդ օրը տվյալ տարածքները հանձնվելու են Ադրբեջանի զինված ուժերի վերահսկողությանը։

2022 թվականի օգոստոսի 25-ին Ներքին Սուս գյուղը, Աղավնո գյուղի և Բերձոր քաղաք հետ միասին հանձնվել է Ադրբեջանին, իսկ օգոստոսի 26-ի առավոտյան Ադրբեջանի զինված ուժերի ստորաբաժանումները մտել են քաղաք։

## Բնակչություն
2015 թվականին Ներքին Սուս գյուղում բնակվում էր 94 մարդ, կար 26 տնտեսություն։

Բնակավայրի ազգաբնակչության փոփոխությունը.

## Ծանոթագրություններ
Շիրակ (գյուղ, Քաշաթաղի շրջան)

300px|մինի|աջից|Արցախի Հանրապետության քարտեզը, որտեղ մուգ շագանակագույնով պատկերված են Ադրբեջանի զինված ուժերի վերահսկողության ներքո գտնվող տարածքները, իսկ մարմնագույնով՝ Արցախի վերահսկողության ներքո գտնվող տարածքները 2021 թվականի հունվարի 1-ի դրությամբ
**Շիրակ**, գյուղական համայնք Արցախի Հանրապետության Քաշաթաղի շրջանում։ Կումայրի գյուղի հետ միասին կազմում է Կումայրի համայնքը։

## Աշխարհագրություն
Գյուղը տեղակայված է Արցախի հանրապետության հարավարևմտյան մասում՝ Քաշաթաղի շրջանում՝ նախկինում Սյունիքի Հաբանդ գավառում։ Բնակավայրը տեղաբախշված է Որոտան և Հակարի գետերի միախառնման հատվածից ներքև՝ աջափնյա բլրապատ հարթավայրում։

## Պատմություն
18-րդ դարի երկրորդ կեսին և 19-րդ դարի սկզբներին Ղարաբաղի և Նախիջևանի խաների ի և քրդական ցեղերի ճնշման տակ տարածաշրջանի բնակավայրերը հայաթափվել էին։ Սա էլ հանգեցրեց նրան, որ տվյալ գավառի գյուղերի, այդ թվում՝ Շիրակի պատմականհետքերը և անգամ անունը մոռացության մատնվեն։

19-րդ դարի սկզբներին ամայության մատնված գյուղում հաստատվել էին թուրք և քուրդ խաշնարած մի քանի ընտանիքներ։ Հայկական գյուղը նրանք կոչեցին Գիյասլի։ Ժամանակի ընթացքում այստեղ հաստատված թուրքերն ու քրդերը ամբողջովին կործանեցին հայկական պատմամշակութային արժեքները, այժմ այդ հուշակոթողների հետքն անգամ չի երևում։

Ադրբեջանում Խորհրդային կարգեր հաստատվելուց հետո այս տարածքները բռնակցվել են ԱԽՍՀ-ին։ Գյուղը 1923 թվականին գտնվում էր ԱԽՍՀ Կարմիր Քուրդիստանի օկրուգի, իսկ 1923 թվականին Զանգելանի շրջանի կազմում։
 
1993 թվականին ԱՀ Պաշտպանության բանակի շնորհիվ գյուղն ազատագրվեց։

1998 թվականին ՀՀ տարբեր բնակավայրերից,հատկապես Շիրակի մարզից այստեղ հաստատվեցին մի քանի ընտանիքներ։ Գյուղը ստացավ Շիրակ անունը։ Բնակատեղին գտնվում է Կումայրի համայնքի կազմում։

2020 թվականի Արցախյան երկրորդ պատերազմի հետևանքով բնակավայրը հայաթափվել և անցել է Ադրբեջանի հսկողության տակ։

## Բնակչություն
2015 թվականին Շիրակ գյուղում բնակվում էր 55 մարդ, կար 12 տնտեսություն։

Բնակավայրի ազգաբնակչության փոփոխությունը.

## Արտաքին հղումներ
* Հակոբ Ղահրամանյան, ՏԵՂԵԿԱՏՈւ Լեռնային Ղարաբաղի Հանրապետության վարչատարածքային միավորների սոցիալ-տնտեսական բնութագրերի, Երևան, Ճարտարագետ, 2015 թ.

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Արցախի Հանրապետության աշխարհագրություն
Չորմանք

300px|մինի|աջից|Արցախի Հանրապետության քարտեզը, որտեղ մուգ շագանակագույնով պատկերված են Ադրբեջանի զինված ուժերի վերահսկողության ներքո գտնվող տարածքները, իսկ մարմնագույնով՝ Արցախի վերահսկողության ներքո գտնվող տարածքները 2021 թվականի հունվարի 1-ի դրությամբ
**Չորմանք**, գյուղ Արցախի Հանրապետության Քաշաթաղի շրջանում։ Մտնում էր Վակունիս համայնքի մեջ։

## Պատմություն
2020 թվականի Արցախյան երկրորդ պատերազմի հետևանքով բնակավայրը հայաթափվել և անցել է Ադրբեջանի հսկողության տակ։

## Պատմամշակութային հուշարձաններ
Բնակավայրի տարածքում հաշվառվել և վկայագրվել են պատմության և մշակույթի անշարժ հուշարձաններ, որոնք ներառված են պետական պահպանության ցանկում։ Ընդհանուր առմամբ արձանագրվել է 4 հուշարձան, այդ թվում՝ գերեզմանոց (17-րդ դար), 2 տապանաքարեր (17-րդ դար), խաչքար (9-11-րդ դարեր):

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Արցախի Հանրապետության աշխարհագրություն
Սպիտակաջուր (գյուղ, Քաշաթաղի շրջան)

300px|մինի|աջից|Արցախի Հանրապետության քարտեզը, որտեղ մուգ շագանակագույնով պատկերված են Ադրբեջանի զինված ուժերի վերահսկողության ներքո գտնվող տարածքները, իսկ մարմնագույնով՝ Արցախի վերահսկողության ներքո գտնվող տարածքները 2021 թվականի հունվարի 1-ի դրությամբ
**Սպիտակաջուր**, գյուղ Արցախի Հանրապետության Քաշաթաղի շրջանում։ Մտնում է Լեռնահովիտ համայնքի մեջ։

## Աշխարհագրություն
Գյուղը տեղակայված է Արցախի Հանրապետության արևմտյան հատվածում՝ Քաշաթաղի շրջանում՝ նախկինում՝ Սյունիքի Աղահեճք գավառում։ Սպիտակաջուրը Հոչանց գետի ջրահավաք ավազանի ամենաբարձրադիր բնակավայրն է։ Ծովի մակարդակից գյուղի բարձրությունը հասնում է 1780–1850 մետրի։

## Պատմություն
Սպիտակաջուրը Սյունիքի հնագույն բնակավայրերից է։ Գյուղի մասին տեղեկություններ է հայտնել 13–րդ դարի պատմիչ Ստեփանոս Օրբելյանը։ Այդ պատմափուլում գյուղը կրում էր Ակունք անունը։

17–18–րդ դարերում գյուղը շարունակում է պահպանել Սպիտակաջուր անունը։

Ամենայն հավանականությամբ բնակավայրն այդ անունը ստացել էր Սպիտակաջրից անմիջապես ներքև` Հոչանցի 40 մետրանոց ջրվեժի անունից, որը հեռվից նայողի
վրա սպիտակ ջրի տպավորություն է թողնում։

18–րդ դարի վերջերին և 19–րդ դարի սկզբներին Ղարաբաղի խաների և քրդական ցեղերի ճնշման տակ տարածաշրջանի բնակավայրերը, այդ թվում` Սպիտակաջուրը, հայաթափվել են։

19–րդ դարի սկզբներին գյուղում հաստատվել են քուրդ քոչվոր մի քանի ընտանիքներ։ Հայկական բնակավայրը նրանք թարգմանաբար անվանել են Աղբուլաղ։ Մի
քանի տասնամյակի ընթացքում գյուղում հաստատված քրդերը հիմնովին կործանել են հայկական պատմամշակութային արժեքները։

Ուսումնասիրողներից Ալեքսան Հակոբյանը, գտնում է, որ գյուղի եկեղեցու հիմքերի վրա քրդերը գոմ են կառուցել, որի փլված պատի մեջ ագուցված խաչքարերի ո
տապանաքարերի կտորներն այսօր տեսանելի են։ 16–րդ դարի երկու տապանաքարերի վրա էլ պահպանվել են հայերեն արձանագրություններ։

Հոչանցի վրա տեսանելի է նաև մի քանի ջրաղացների ավերակներ։

Ադրբեջանում խորհրդային կարգերի հաստատվելուց հետո այս տարածքները բռնակցվեցին ԱԽՍՀ–ին։

Սպիտակաջուրը 1923 թվականին գտնվում էր ԱԽՍՀ Կարմիր Քուրդիստանի օկրուգի, իսկ 1930 թվականին՝ Զանգելանի շրջանի կազմում։

1993 թվականին Արցախի Հանրապետության Պաշտպանության բանակի հարվածների տակ գյուղը ազատագրվեց։

1998 թվականին այստեղ, որպես վերաբնակներ, հաստատվել են ՀՀ բնակավայրերից, մասնավորապես Սյունիքի մարզից, մի քանի ընտանիքներ։ Գյուղը նորից ստացավ
Սպիտակաջուր անունը։

2020 թվականի Արցախյան երկրորդ պատերազմի հետևանքով բնակավայրը հայաթափվել և անցել է Ադրբեջանի հսկողության տակ։

## Բնակչություն
2015 թվականին Սպիտակաջուր գյուղում բնակվում էր 45 մարդ, կար 11 տնտեսություն։

Բնակավայրի ազգաբնակչության փոփոխությունը.

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Արցախի Հանրապետության աշխարհագրություն
Ֆրենսիս Բուշման

**Ֆրենսիս Քսավիեր Բուշման** ( ), ամերիկացի կինոդերասան և ռեժիսոր։

Բուշմանը կարիերան սկսել է 1911 թվականին, նկարահանվելով՝ «Նրա ընկերոջ կինը» ֆիլմում։

Բուշմանը համարվում էր 1910-1920 թվականների ամենամեծ կինոաստղերից մեկը։

Բուշմանը, ինչպես իր ժամանակակիցներից շատերը, բեմի միջոցով հայտնվել են կինոբիզնեսի մեջ։ Նա ելույթ է ունեցել Իլինոյս նահանգի Չիկագո քաղաքում գտնվող Բրոնչո Բիլլի Անդերսոնի «Էսսընեյ» ստուդիայում։ Նա նաև խաղացել է գեղարվեստական մոտ 200 կինոնկարներում։ Բուշմանը ավելի քան 175 կինոնկարում խաղացել է մինչև 1920 թվականը, միայն 1911 թվականին խաղացել է 17 կինոնկարում։ Նա նաև աշխատել է «Վիտագրաֆ» ստուդիայում։

## Կենսագրություն
մինի|Ֆրենսիսի Բուշմանի լուսանկարը(1915թ.)
Բուշմանը ծնվել է 1883 թվականի հունվարի 10-ին, Մերիլենդ նահանգի Բալթիմոր քաղաքում։ Երիտասարդ տարիքում նա միացել է Մերիլենդ նահանգի մարզական ակումբին և զբաղվել բոդիբիլդինգով։

1902 թվականին նա ամուսնանացել է դերձակուհի Ջոզեֆինա Ֆլադին Դուվալի հետ։ Զույգը ունեցել է հինգ երեխա։

Թատրոնում աշխատանքի անցնելուց հետո Բուշմանը 1911 թվականին աշխատանքի է անցել Չիկագոյի «Էսսընեյ» ստուդիայում՝ սկսելով իր կինոկարիերան։ Հինգ տարվա ընթացքում նա նկարահանվել է ավելի քան հարյուր համր ֆիլմերի գլխավոր դերերում։ Ստուդիայի գովազդային բաժինը գաղտնի է պահել նրա ամուսնությունը երկրպագուներից, որոնք նրան հազարավոր նամակներ են ուղարկել, այդ թվում՝ ամուսնության առաջարկներ։
մինի|225x225փքս|Բուշմանը 1916 թվականին
Ջոզեֆինայի հետ ամուսնալուծությունից հետո, Բուշմանը ամուսնացել է Բևեռլի Բեյնի հետ, նրանք ունեցել են մեկ որդի։ Բուշմանը և «Էսսընեյ» ստուդիան կրկին գաղտնի են պահել այդ ամուսնությունը։

1919 և 1920 թվականներին Բուշմանը և Բեյնը խաղացել են «Վարպետ գողը» բեմական ներկայացման մեջ, որը բեմադրվել է Ռիչարդ Ուաշբըրն Չայլդի գրած պատմության հիման վրա։ Բուշմանը հայտնի էր որպես «Աշխարհի ամենագեղեցիկ տղամարդ»։ Նա հայտնի էր նաև որպես «Ֆոտոփլեյի արքա» կամ «Ֆիլմերի արքա», մինչ այդ, այդ տիտղոսներին արժանացել էր Քլարկ Գեյբլինը։

Ֆրենսիս Բուշմանը մահացել է 1966 թվականի օգոստոսի 23-ին՝ սրտի կաթվածից, Կալիֆորնիա նահանգի Փեսիֆիք Փալիսեյդս թաղամասում և թաղվել Forest Lawn Memorial Park գերեզմանատանը։

## Ֆիլմագրություն

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* 
* Ֆրենսիս Բուշմանը AllMovie կայքում
* 
* Ֆրենսիս Բուշմանը Find a Grave կայքում
* Francis X. Bushman Silent Movie Star 

Կատեգորիա:20-րդ դարի ամերիկացի տղամարդ դերասաններ
Կատեգորիա:20-րդ դարի դերասաններ
Կատեգորիա:Ամերիկացի տղամարդ հեռուստատեսային դերասաններ
Կատեգորիա:Ամերիկացի տղամարդ թատերական դերասաններ
Կատեգորիա:Ամերիկացի տղամարդ կինոդերասաններ
Լուկա (ֆիլմ, 2021)

**«Լուկա»** (), Փիքսար կինոստուդիայի արտադրության համակարգչային անիմացիոն ֆիլմ, որի պրեմիերան կայացել է 2021 թվականի հունիսի 17-ին։ Մուլտֆիլմի ռեժիսորը Էնրիքո Կասարոսան է, սցենարիստի դերում հանդես են եկել Մայք Ջոնսոնը և Ջեսսի Էնդրյուսը, իսկ պրոդյուսերը Անդրեա Ուորենն է։ Ֆիլմի հնչյունավորմանը մասնակցել են Ջեյկոբ Թրամբլեն, Ջեք Դիլան Գրեյզերը, Էմմա Բերմանը, Մարկո Բարիչելին, Սավերիո Ռայմոնդոն, Մայա Ռուդոլֆը և Ջիմ Գաֆիգանը։ Ֆիլմը նվիրված է իտալացի կոմպոզիտոր Էնիո Մորիկոնեին, որը ի սկզբանե պետք է դառնար մուլտֆիլմի սաունդթրեքի հեղինակը, սակայն մահացել է։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:2020-ականների անգլերեն ֆիլմեր
Կատեգորիա:2021 ֆիլմեր
Կատեգորիա:Pixar-ի լիամետրաժ մուլտֆիլմեր
Կատեգորիա:Walt Disney Pictures ֆիլմեր
Կատեգորիա:Ամերիկյան եռաչափ ֆիլմեր
Կատեգորիա:Ամերիկյան մուլտֆիլմեր
Կատեգորիա:Ամերիկյան պատանեկան կինոկատակերգություններ
Կատեգորիա:Ամերիկյան ֆենտեզի կինոկատակերգություններ
Կատեգորիա:Լիամետրաժ անիմացիոն ֆիլմեր
Կատեգորիա:Pixar-ի մուլտֆիլմեր
Կատեգորիա:Ֆիլմեր, որոնց գործողությունները տեղի են ունենում 1959 թվականին
Մարի Մորի

**Մարի Մորի** (ճապ.|森 茉莉|Mori Mari| ), ճապոնացի հեղինակ։ Նյու Յորքի համալսարանի պրոֆեսոր Քիթ Վինսենթը նրան անվանել է «ճապոնական էլեկտրա»՝ նկատի ունենալով Կարլ Յունգի կողմից որպես Զիգմունդ Ֆրոյդի Էդիպյան բարդույթի համակերպ առաջ քաշած Էլեկտրայի բարդույթը։

## Վաղ կյանք և ընտանիք
Մարի Մորին ծնվել է Տոկիոյի Հոնկոնգ քաղաքում։ Նրա հայրը արձակագիր Մորի Օգային էր։

## Կարիերա
1957 թվականին Մորին արժանացել է ճապոնիայի էսսեիստների ակումբի մրցանակին՝ «Հորս գլխարկը» ակնարկների ժողովածուի համար։ Նա սկսել է գրել հոմոսեքսուալ տղամարդկանց կրքի մասին (*tanbi shousetsu*, բառացիորեն «գեղագիտական վեպեր»)։ 1961 թվականին դարձել է  «Սիրահարների անտառը»՝ «Tamura Toshiko» մրցանակի դափնեկիր «恋人 た ち の 森» (koibito tachi no mori): Հետագա աշխատանքներից են «Կիրակի օրերը չեմ գնում» (1961) և «Չորացած տերևներով մահճակալ» (1962) գործերը։

Նրա վրա մեծ ազդեցություն է ունեցել հայրը։ «Սիրահարների անտառում», տարեց տղամարդը կարող է ընկալվել նույն առաքինություններով, ինչպես իր հայրը։ Ավագ տղամարդը և կրտսեր տղան Մորի Մարիի աշխատությունների կերպարներն են։ Տղամարդը չափազանց հարուստ է, ուժեղ, իմաստուն։ Օրինակ՝ «Սիրահարների անտառում», տղամարդը՝ Գվիդոն, մոտավորապես 38 տարեկան է, իսկ Պաուլոն՝ 17 կամ 18 տարեկան (սակայն նա դեռ Մորիի տարիքում չէր,  երբ իր  հայրը մահացել էր)։ Պաուլոն արտակարգ գեղեցիկ է։ Նա  սիրում է զվարճանքներ։ (Գվիդոն մահանում է, երբ Պաուլոն 19 տարեկան է)։

1975 թվականին նրա «Քաղցր մեղրով լցված սենյակը» (ճապ.՝ 甘 い 蜜 の 部屋 Amai Mitsu no Heya) արժանացել է «Իզումի Կյոկա» գրականության 3-րդ մրցանակի։

## Անձնական կյանք
Մարի Մորիի առաջին ամուսինը Թամակի Յամադան էր, ում հետ  ամուսնացել էր  1919 թվականին և ամուսնալուծվել  1927 թվականին։ Նրա երկրորդ ամուսինը Ակիրա Սաթոն էր։

Մարի Մորին մահացել է սրտի անբավարարության հետևանքով 1987 թվականի հունիսի 6-ին։

## Ծանոթագրություններ

## Աղբյուրներ
* Summary of Prof. Keith Vincent's lecture at NYU (see 10 February)
* An interview with a Japanese writer who mentions Mori, centerforbookculture.org
* "Mari and Annu: Childhood Re-Imagined" Includes summary of a paper about Mori Ōgai's daughters (archived), aasianst.org
* ''The Room of Sweet Honey'': The Adult Shoujo Fiction of Japanese Novelist Mori Mari (1903–1987)

Կատեգորիա:Ճապոնացի գրողներ
Կատեգորիա:Ճապոնացի վիպասաններ
Կատեգորիա:Սրտի կաթվածից մահացածներ
Ֆիլտրում (այլ կիրառումներ)

## Մաթեմատիկա

* Դոպլերային ֆիլտրում
* Զտիչ (վերացական հանրահաշիվ)
* Զտիչ (գծային հանրահաշիվ)
* Զտիչ (պատահական գործընթացներ)
* Հետևողական զտիչ
* Անիզոտրոպ ֆիլտրում

## Ինֆորմատիկա

* Էլ. Փոստի զտիչ
* Բովանդակության զտում
* Զգայական տեղեկատվության զտում
* Տեղեկատվության աղավաղման օրենքը կառավարման հոգեբանության օրենք է, որի էությունն այն է, որ կառավարման տեղեկատվության իմաստը (հրահանգներ, հրամաններ, ցուցումներ և այլն) կարող է փոխվել դրա փոխանցման և վերից վար շարժման գործընթացում։
* Համագործակցային զտումը առաջարկողների համակարգերում կանխատեսման (առաջարկությունների) մեթոդներից մեկն է, որն օգտագործում է մի խումբ օգտվողների հայտնի նախապատվություններ (գնահատականներ) `կանխատեսելու մեկ այլ օգտվողի անհայտ նախապատվությունները։

## Էլեկտրոնիկա

## Հիդրոդինամիկա

## Տեխնիկա

* Մոլեկուլային ֆիլտրում - մոլեկուլների կոնցենտրացիայի, մասնատման կամ տարանջատման մեթոդներ (առանց լուծիչի ամբողջական տարանջատման)
* Միկրոֆիլտրացում
* Ուլտրաֆիլտրացում
* Նանոֆիլտրացում
* Հիպերֆիլտրացում
* Գելի ֆիլտրում
* Քրոմատագրաֆիա
* Ոչ իզոթերմային եռաֆազ զտման տեսություն

## Կենսաբանություն
* Զգայական տեղեկատվության զտում-նյարդային համակարգի կողմից աֆերենտ ազդանշանների զտում։
* Պլազմայի կասկադի ֆիլտրացումը արյան մաքրման բարձր տեխնոլոգիական մեթոդ է, որի օգնությամբ հնարավոր է ընտրովիորեն հեռացնել միայն վնասակար սպիտակուցներն ու վիրուսները։
* Պլազմաֆերեզը արյուն վերցնելու, այն մաքրելու և դրա կամ դրա որոշ մասի արյան մեջ հետ վերադարձնելու կարգ է։
* Աֆերեզը ֆիզիկական մեթոդ է արյան կամ ոսկրածուծի առանձին բաղադրիչներ ստանալու համար։

## Հոգեբանություն
Ընդհանուր իմաստաբանությունը ՝ որպես կիրառական հայեցակարգ, կենտրոնանալով այն բանի վրա, թե որքանով է մարդու փորձը զտվում զգայական համակարգերի, նյարդային համակարգի և մարդու լեզվական կառուցվածքների միջոցով։

## Պատերազմ
Զտումը ռազմագերիների կամ ազատված (շրջապատումից ազատված) ռազմագերիների ստուգման համակարգ է ՝ Խորհրդային պետական անվտանգության մարմինների կողմից ՝ հայրենիքի դավաճաններին, դասալիքներին, Կարմիր բանակում և պետական անվտանգության մարմիններում հակառակորդի հանցակիցներին հայտնաբերելու համար։ Հիտլերի Գերմանիայի ռազմագերիների մեջ հրամանատարներին, կոմիսարներին, հրեաներին հայտնաբերելու նպատակով։

## Տես նաև
Ֆիլտր
Ոչ իզոթերմային եռաֆազ զտման տեսություն

Ոչ իզոթերմային եռաֆազ ֆիլտրման տեսությունը ֆիլտրման տեսության մի հատված է, որը նվիրված է ոչ ստացիոնար ջերմային գործընթացների ուսումնասիրությանը երեք փուլերի (պինդ, հեղուկ և գազային) ընդհանուր դեպքում:Այն սկսեց զարգանալ հիմնականում 1980-ականներին `թվային հաշվարկների համար անհրաժեշտ բավարար հաշվիչ ուժ ունեցող համակարգիչների գալուստով` Արևմտյան Սիբիրում ամենամեծ հեշտությամբ մատչելի ածխաջրածնային հանքավայրերի աստիճանական սպառման պատճառով:Այս տեսության կարևոր ներողություն խնդրողների շարքում պետք է նշվեն Ա.Ֆ.Զազովսկին, Ռ.Ֆ. Շարաֆուտդինովը, Ա.Պ. Շևելևան։ Այսօր ամենամեծ ներկայացուցիչը Կ.Մ.Ֆեդորովն է :Ֆազային անցումները հաշվի առնելով ոչ իզոթերմային ֆիլտրման տեսությունը դեռ հեռու է ավարտից, ստացված լուծումներն ու մոտեցումները ինժեներական գնահատականներ են, որոնց ճշգրտությունը ցածր է։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Նավթարդյունաբերություն
Հայկական կառուցողական կուսակցություն

**Հայկական կառուցողական կուսակցություն**, լիբերալ քաղաքական կուսակցություն Հայաստանում։ Կուսակցությունը ստեղծվել է 2018 թվականի հուլիսին և այժմ գլխավորում է Անդրիաս Ղուկասյանը։

## Պատմություն
2020-2021 թվականներին Հայաստանում տեղի ունեցած բողոքի ցույցերի ժամանակ Անդրիաս Ղուկասյանը կոչ է արել վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանին հրաժարական տալ և, որ Հայաստանը ճանաչի Արցախի անկախությունը։

## Ընտրությունների ցուցանիշ
### Խորհրդարանական ընտրություններ

## Տես նաև
* Հայաստանի կուսակցությունների ցանկ

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Հայկական կառուցողական կուսակցությունը Facebook-ում

Կատեգորիա:Հայաստանի կուսակցություններ
Մերո

**Էնես Մերալ** (), առավել հայտնի որպես **Մերո**, թուրքական ծագումով գերմանացի ռեփեր։

## Կյանքը և կարիերան
Ծնվել և մեծացել է Գերմանիայի Հեսսեն նահանգի Ռյուսելսհայմ քաղաքում։ Ծնողները արմատներով Թուրքիայի Գյումյուշհանե քաղաքից են։ 2016 թավականից նա երաժշտական հոլովակներ է տեղադրել Ինստագրամում և հավաքել մեծ լսարան, ինչի արդյունքում էլ պայմանագիր է ստորագրել Groove Attack TraX ձայնագրման լեյբլի հետ։

Պրոֆեսիոնալ կարիերայում իր առաջին մեծ հաջողությունը գրանցել է 2018 թվականին՝ «Baller los» երգով գլխավորել է գերմանական սինգլների հիթ շքերթը։ 2019 թվականին թողարկված նրա դեբյուտային «Ya Hero Ya Mero» ալբոմը զբաղեցրել է առաջին հորիզոնականը գերմանական ալբոմների հիթ շքերթում, իսկ ալբոմի «Hobby Hobby» և «Wolke 10» երգերը կրկին գլխավորել են սինգլների հիթ շքերթը։

## Սկավառակագրություն
### Ստուդիական ալբոմներ
*«Ya Hero Ya Mero» (2019)
*«Unikat» (2019)
*«Seele» (2020)

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
*Սկավառակագրությունը Allmusic կայքում

Կատեգորիա:Բեմական կեղծանուններ
Կատեգորիա:Գերմանացի ռեփերներ
Ուրմիա (գյուղ, Քաշաթաղի շրջան)

300px|մինի|աջից|Արցախի Հանրապետության քարտեզը, որտեղ մուգ շագանակագույնով պատկերված են Ադրբեջանի զինված ուժերի վերահսկողության ներքո գտնվող տարածքները, իսկ մարմնագույնով՝ Արցախի վերահսկողության ներքո գտնվող տարածքները 2021 թվականի հունվարի 1-ի դրությամբ
**Ուրմիա**, գյուղ Արցախի Հանրապետության Քաշաթաղի շրջանում։ Ընդգրկված է Սուս համայնքի մեջ։

## Պատմություն
2020 թվականի հայ-ադրբեջանական պատերազմի ընթացքում Ադրբեջանի Հանրապետության նախագահ Իլհամ Ալիևի, Հայաստանի վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանի և Ռուսաստանի Դաշնության նախագահ Վլադիմիր Պուտինի համատեղ ստորագրված համաձայնագրով Քաշաթաղի շրջանի Սուս համայնքի Ուրմիա, Սուս, Գիհուտ բնակավայրերը հանձնվել են Ադրբեջանի զինված ուժերի վերահսկողությանը։

## Բնակչություն
2015 թվականին Ուրմիա համայնքի բնակչության թվաքանակը կազմում էր 2 մարդ, կար 2 տնտեսություն։

Բնակավայրի ազգաբնակչության փոփոխությունը.

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Ադրբեջանի կողմից բռնազավթված տարածքներ
Քարաբակ

300px|մինի|աջից|Արցախի Հանրապետության քարտեզը, որտեղ մուգ շագանակագույնով պատկերված են Ադրբեջանի զինված ուժերի վերահսկողության ներքո գտնվող տարածքները, իսկ մարմնագույնով՝ Արցախի վերահսկողության ներքո գտնվող տարածքները 2021 թվականի հունվարի 1-ի դրությամբ
**Քարաբակ**, գյուղ Արցախի Հանրապետության Քաշաթաղի շրջանում։ Աղբրաձոր, Գահանիստ, Հայթաղ, Մովսեսաշեն, Վազգենաշեն և Արախիշ գյուղերի հետ միասին կազմում է Արախիշ համայնքը։

## Աշխարհագրություն
Գյուղը տեղակայված է Արցախի Հանրապետության հյուսիսարևմտյան հատվածում՝ Քաշաթաղի շրջանում՝ նախկինում՝ Արցախի Վայկունիք գավառում։ Բնակավայրը տեղակայված է Շալվա գետի Րախիշ (Ղորչու) վտակի ձախափնյա անտառապատ ձորալանջին։

## Պատմություն
18-19-րդ դարերում Ղարաբաղի խաների և քրդական ցեղերի ճնշման տակ տարածաշրջանի բնակավայրերը հայաթափվել են, ինչն էլ պատճառ դարձավ Քարաբակի և մոտակա գյուղերի պատմական հետքի վերացման համար։

19-րդ դարի սկզբին լքված գյուղում քրդական մի քանի ընտանիքներ հաստատվեցին։ Բնակավայրը նրանք անվանեցին Ղարաբեկլու։ Տասնամյակների ընթացքում թրքախոս քրդերը հիմնովին ավերել են հայկական պատմամշակութային արժեքները։ Ադրբեջանում խորհրդային կարգերի հաստատումից հետո այս տարածքները բռնակցվում է ԱԽՍՀ-ին։

Քարաբակը 1923 թվականին գտնվում էր ԱԽՍՀ Կարմիր Քուրդիստանի օկրուգի, իսկ 1930 թվականին՝ Զանգելանի շրջանի կազմում։

1993 թվականին Արցախի Հանրապետության Պաշտպանության բանակի շնորհիվ գյուղը ազատագրվեց և ստացավ Քարաբակ անունը։

1998 թվականին այստեղ հաստատվեցին ՀՀ բնակավայրերից մի քանի վերաբնակիչներ։

2020 թվականի 44-օրյա պատերազմի հետևանքով բնակավայրը հայաթափվել և անցել է Ադրբեջանի հսկողության տակ։

## Բնակչություն
Քարաբակում 2010 թվականին կար 4 մարդ։ 2014 թվականին Քարաբակ գյուղը բնակչություն չուներ։

Բնակավայրի ազգաբնակչության փոփոխությունը.

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Արցախի Հանրապետության աշխարհագրություն
Քարատակ

300px|մինի|աջից|Արցախի Հանրապետության քարտեզը, որտեղ մուգ շագանակագույնով պատկերված են Ադրբեջանի զինված ուժերի վերահսկողության ներքո գտնվող տարածքները, իսկ մարմնագույնով՝ Արցախի վերահսկողության ներքո գտնվող տարածքները 2021 թվականի հունվարի 1-ի դրությամբ
**Քարատակ**, գյուղ Արցախի Հանրապետության Քաշաթաղի շրջանում, որը ներկայում գտնվում է Ադրբեջանի Հանրապետության զինված ուժերի վերահսկողության ներքո։ Ըստ Արցախի Հանրապետության վարչատարածքային բաժանման՝ այն հանդիսանում է Քաշաթաղի շրջանի բնակավայր, իսկ ըստ Ադրբեջանի վարչաատարածքային բաժանման՝ համարվում է Զանգելանի շրջանի բնակավայր։

Կովսական քաղաքի և Դիցմայրի գյուղի հետ միասին մտնում է Կովսական համայնքի մեջ։

## Պատմություն
2020 թվականի 44-օրյա պատերազմի հետևանքով բնակավայրը հայաթափվել և գրավվել է Ադրբեջանի զինված ուժերի կողմից։

## Բնակչություն
2015 թվականին Քարատակ գյուղում բնակվում էր 33 մարդ, կար 8 տնտեսություն։

Բնակավայրի ազգաբնակչության փոփոխությունը.

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Արցախի Հանրապետության աշխարհագրություն
Քարոտան

300px|մինի|աջից|Արցախի Հանրապետության քարտեզը, որտեղ մուգ շագանակագույնով պատկերված են Ադրբեջանի զինված ուժերի վերահսկողության ներքո գտնվող տարածքները, իսկ մարմնագույնով՝ Արցախի վերահսկողության ներքո գտնվող տարածքները 2021 թվականի հունվարի 1-ի դրությամբ

**Քարոտան**, գյուղ Արցախի Հանրապետության Քաշաթաղի շրջանում։ Վարդաբաց գյուղի հետ միասին կազմում է Վարդաբաց համայնք։

## Աշխարհագրություն
Գյուղը գտնվում է Արցախի Հանրապետության հարավարևմտյան հատվածում՝ Քաշաթաղի շրջանում՝ նախինում՝ Սյունիքի Հաբանդ գավառում։ Բնակավայրը տեղաբաշխված է Քաշաթաղի շրջանի հարավային հատվածում՝ Որոտան և Աղավնո-Հակարի գետերի միջև։

## Պատմություն
Գյուղից հարավ՝ ծովի մակերևույթից 420 մետր բարձրության վրա է գտնվում միջնադարյան ամրոց բնակատեղին, որն ունի օվալաձև հատակագիծ։ Մուտքը հարավային կողմից է, որտեղ պահպանվել են երկու կիսավեր աշտարակները։ Ամրոցը շրջապատված է եղել պարսպով, որ նույնպես հիմնականում ավերված է։ Ենթադրվում է,  որ պարսպի հաստությունը որոշ հատվածներում հասել է 2 մետրի։ Վերջին շրջանում հնավայրում մասնակի ուսումնասիրություններ է կատարել հնագետ Գ. Սարգսյանը, ըստ որի ամրոցը ավելի վաղ շրջանում է հիմնվել։

Բնակավայրը հայաթափվել է 18-20-րդ դարերի ընթացքում, երբ այստեղ են թափանցել թուրքացած քոչվոր քրդերը։  20-րդ դարի սկզբներին գյուղը հայտնի է Քևդադիխ անունով։ 1920 թվականին տարածաշրջանի գյուղերը բռնակցվել են խորհրդային Ադրբեջանին։ 1923 թվականին Քևդադիխը գտնվում էր ԱԽՍՀ Կարմիր Քուրդիստանի, իսկ 1930 թվականին՝ Կուբաթալուի շրջանի կազմում։

1993 թվականին Արցախի Հանրապետության Պաշտպանության բանակի հարվածների տակ գյուղը ազատագրվել է։ Բնակավայրը վերաբնակեցվել է 1998 թվականին, և առաջին վերաբնակիչներն են եղել ծննդով Հայաստանի Սյունիքի մարզի Անգեղակոթ գյուղից Հրայր Մակարյանի, այնուհետև Յաշա և Գրիշա Մակարյան եղբայրների ընտանիքները։ Նրանք հիմնականում  «Սևան» ջոկատի անդամներն են և  մասնակցել են արցախյան պատերազմին ու պարգևատրվել են տարբեր շքանշաններով։ Համայնքից 15 հոգի մասնակցություն ե ունեցել ապրիլյան պատերազմին։

2006 թվականին գյուղը վերանվանվել է Քարոտան։ Բնակավայրն ընդգրկված է Վարդաբաց համայնքի կազմում։

2007 թվականին հիմնադրվել է գյուղի դպրոցը, որտեղ նույն  թվականից  գործում է նաև երաժշտական դասարան։ Գյուղի միջնակարգ դպրոցնեն այցելում նաև հարևան՝ Փակահան, Շիրակ, Կումայրի,Վարդաբաց,Մամարք, Հալե գյուղերի երեխաները։ Աշակերտների թիվը սկզբում հասնում էր 63-ի, իսկ ուսուցիչների և օժանդակ աշխատողների թիվը՝ 18-ի։ 2018 թվականին դրությամբ դպրոցն  ուներ 30 աշակերտ, 12 ուսուցիչ և օժանդակ աշխատող։ 1998-2012 թվականներին դպրոցի տնօրենն էր Օնիկ Նաջարյանը 2012-2015 թվականներին ՝ Հռիփսիմե Կարայանը, 2015-2016 թվականներին Մկրտիչ Ղազարյանը, 2016 թվականից՝ Սաթենիկ Սարգսյանը։

2020 թվականի 44-օրյա պատերազմի հետևանքով բնակավայրը հայաթափվել և անցել է Ադրբեջանի հսկողության տակ։

## Բնակչություն
2015 թվականին Քարոտան գյուղում բնակվում էր 68 մարդ, կար 16 տնտեսություն։

Բնակավայրի ազգաբնակչության փոփոխությունը.

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Արցախի Հանրապետության աշխարհագրություն
Վերին շեն (Քաշաթաղի շրջան)

300px|մինի|աջից|Արցախի Հանրապետության քարտեզը, որտեղ մուգ շագանակագույնով պատկերված են Ադրբեջանի զինված ուժերի վերահսկողության ներքո գտնվող տարածքները, իսկ մարմնագույնով՝ Արցախի վերահսկողության ներքո գտնվող տարածքները 2021 թվականի հունվարի 1-ի դրությամբ
**Վերիշեն**, գյուղ Արցախի Հանրապետության Քաշաթաղի շրջանում։

Հիմնաշեն, Շալուա և Քարուտ գյուղերի հետ միասին կազմում է Շալուա համայնքը։

2000 թվականի մարտի 10-ին Վելիբեյլին վերանվանվել է Վերիշեն։

## Պատմություն
2020 թվականի Արցախյան երկրորդ պատերազմի հետևանքով բնակավայրը հայաթափվել և անցել է Ադրբեջանի հսկողության տակ։

## Բնակչություն
2015 թվականին Վերիշեն համայնքի բնակչության թվաքանակը կազմում էր 20 մարդ, կա 5 տնտեսություն։

Բնակավայրի ազգաբնակչության փոփոխությունը.

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Արցախի Հանրապետության աշխարհագրություն
Լի Չժուն Իկ

**Լի Չժուն Իկ** (, ), հարավկորեացի կինոռեժիսոր, դերասան և պրոդյուսեր։ Առավել հայտնի է իր «Թագավորն ու ծաղրածուն» ֆիլմով, որը դարձել է Հարավային Կորեայի ամենաեկամտաբեր ֆիլմերից մեկը, ինչպես նաև` «Սադո» պատմական դրամայով, որը Մեծ Չոսոն դինաստիայի թագաժառանգ արքայազն Սադոյի կյանքի և մահվան մասին է։

## Կենսագրություն
Լի Չժուն Իկը մեծ կինոյում որպես պրոդյուսեր իր ճանապարհը սկսել է դեռևս 1993 թվականին, նկարահանել է «երեխա-ոստիկան» կարճամետրաժ ֆիլմը, որից հետո 10 տարի չի զբաղվել ռեժիսորի մասնագիտությամբ։ Իր բոլոր ֆիլմերում հանդես է եկել նաև որպես սցենարիստ։

2016 թվականին դարձել Է Մոսկվայի միջազգային կինոփառատոնի պատվավոր հյուրը։ Լի Չժուն Իկի աշխատանքները, հարավկորեացի այլ ռեժիսորների` Կիմ Չժոն Կվանի և Չերո Յունի աշխատանքների հետ ցուցադրվել են հատուկ ցուցադրության ժամանակ։ 2016 թվականին Հարավային Կորեայից կինոժապավենները ներկայացվել են փառատոնի բոլոր երեք հիմնական մրցույթներում (լիամետրաժ, կարճամետրաժ և վավերագրական կինո), ավելի շատ ֆիլմեր են ներկայացրել միայն ռուս կինեմատոգրաֆիստները։

## Ստեղծագործական գնահատում
Դարյա Միտինան իր բլոգում «Սադո» ֆիլմն անվանում էր դիտարժան և շքեղ, ինչպես նաև` արևելաասիական պատմական ֆիլմերի մեծ մասից տարբերվող, քանի որ հանդիսատեսի ուշադրությունը հրավիրում էր ոչ միայն թագավորական պալատի արտաքին շքեղությանը, այլ նաև` ներքին կյանքին, կերպարների կրքերի վրա։

## Ֆիլմագրություն
### Ռեժիսոր

* 1993: *Երեխա ոստիկանը*
* 2003: *Մի անգամ ռազմի դաշտում*
* 2005: *Թագավորն ու ծաղրածուն*
* 2006: *Ռադիոյի աստղը*
* 2007: *Երջանիկ կյանք*
* 2008: *Արևոտ*
* 2010: *Քարից փախած լուսնի նման*
* 2011: *Փհենյանի հին ամրոց*
* 2013: *Ցանկություն*
* 2015: *Սադո*
* 2016: *Դոնչժու. բանաստեղծի դիմանկարը* (ֆիլմ բանաստեղծ Յուն Դոնգ-Ջու մասին)

### Պրոդյուսեր
* 1999: *Լրտեսը*
* 2000: *Անարխիստները*
* 2000: *Խաբուսիկ տաքսի*
* 2001: *Բարև, Դհարմա*
* 2003: *Մի անգամ ռազմի դաշտում*
* 2005: *Թագավորը և ծաղրածուն*
* 2006: *Ռադիոաստղ*

### Գործադիր պրոդյուսեր
* 2004: *Բարև, Դհարմա 2*, սեուլյան ցուցադրություն
* 2006: *Վախ սիրուց*
* 2007: *Ստվերները պալատում*

### Դերասան
* 2006: *Ռադիոաստղ*
* 2010: *Անարդարություն*
* 2010: *Դանդաղ, դանդաղ, արագ, արագ*  (կարճամետրաժ ֆիլմ)
* 2013: *Խցիկի ետևում*
* 2014: *Թաքնված քարտեզը*

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* [[ԿինոՊոիսկ|ԿԻն] կայքում]
* Ռեժիսորի էջը IMDb-ում 

Կատեգորիա:Հարավկորեացի դերասաններ
Կատեգորիա:Հարավկորեացի կինոռեժիսորներ
Կատեգորիա:Հարավկորեացի պրոդյուսերներ
Կատեգորիա:Հարավկորեացի սցենարիստներ
Զտիչ (պատահական գործընթացներ)

Պատահական ֆիլտրացման պրոցեսների տեսության մեջ ֆիլտրումը σ-հանրահաշիվների չնվազող ընտանիք է։

## Սահմանում
Թող տրվի հավանականության տարածությունը (\Omega,\mathcal{F},\mathbb{P}) և համարի տողի ենթաբազմություն T \subset \mathbb{R}: 
Σ-հանրահաշիվների ընտանիքը \{\mathcal{F}_t\}_{t \in T} այնպիսին է, որ

\mathcal{F}_s \subset \mathcal{F}_t \subset \mathcal{F},\quad  \forall s \le t,\; s,t \in T,

կոչվում է **հավանականության տարածքի զտում** (\Omega,\mathcal{F},\mathbb{P})

## Պատահական ֆիլտրացման գործընթացի բնական զտում

Թող պատահական գործընթաց տրվի \{X_t\}_{t \in T} որոշ հավանականության տարածության վրա սահմանված։ Մենք սահմանում ենք`

\mathcal{F}^X_t = \sigma\{X_s \mid s \le t, \; s\in T\},\quad t \in T.

Հետո ընտանիքը \left\{\mathcal{F}^X_t\right\}_{t \in T} ֆիլտրում է և կոչվում է **պատահական գործընթացի բնական ֆիլտրում** \{X_t\}:

## Տես նաև
*Մարկովյան պրոցեսներ

## Գրականություն

* ''Скороход А. В.'' Вероятность. Прикладные аспекты, Теория вероятностей — 1, Итоги науки и техн. Сер. Соврем. пробл. мат. Фундам. направления, 43, ВИНИТИ, М., 1989, стр. 189—270
* *[[Ширяев, Альберт Николаевич|Ширяев А. Н.]]* Вероятность, — М.: Наука, 1989.

Կատեգորիա:Աղմուկ
Կատեգորիա:Հանրահաշիվ
Կատեգորիա:Չափի տեսություն
Կատեգորիա:Հավանականությունների տեսություն
Ռեհանա Մարյամ Նուր

**«Ռեհանա Մարյամ Նուր»** (), 2021 թվականին լույս տեսած բենգալական ֆիլմ, որի ռեժիսորն է Աբդուլլահ Մոհամմադ Սաադը, իսկ պրոդյուսերը՝ Ջերեմի Չուան։ Ֆիլմը նկարահանվել է «Sensemakers Productions»-ի և «Potocol Metro Video»-ի համատեղ արտադրությամբ։

Այն պատմում է 35-ամյա բժշկի օգնականի մասին է, որն իր գործունեության ընթացքում հանդիպում է բազմաթիվ մարտահրավերների։ Այն միջազգային լայն տարածում է գտել գերմանական «Films Boutique» վաճառքի և բաշխման ընկերության հետ համագործակցության արդյունքում։ 2021 թվականի Կաննի կինոփառատոնի ընթացքում այն ընտրվել է *«Հատուկ հայացք»* ծրագրին մասնակցելու համար։ Սա Բանգլադեշում արտադրված առաջին ֆիլմն է, որը ցուցադրվում է այս կատեգորիայում։

## Սյուժե
Ֆիլմի գլխավոր հերոսուհին 37-ամյա Ռեհանա Մարյամ Նուրն է, որը աշխատում է մասնավոր քոլեջում որպես ուսուցչուհի։ Մի երեկո քոլեջից հեռանալիս նա ականատես է լինում անսպասելի միջադեպի, որի արդյունքում ստիպված է լինում մի կողմն դնել իր ամենօրյա հոգսերն ու քոլեջի ուսանողներից մեկի անունից արդարացիորեն բողոք բարձրացնել մեկ այլ դասավանդողի դեմ։

Արդարության հասնելու ճանապարհին Ռեհանան հանդիպում է մի շարք խոչընդոտների. այդ թվում՝ դպրոցի ղեկավարությունը սկսում է վատ վերաբերել վերջինիս 6-ամյա դստերը։ Նման պայմաններում հերոսուհին շարունակում է արդարություն փնտրել իր երեխայի և այդ աշակերտի համար՝ դպրոցում գործող «կանոններից դուրս»։

## Դերասանական կազմ
* Ազմերի Բադհոն
* Աֆիա Ջահիմ Ջաիմա
* Կազմի Սամի Հասան
* Աֆիա Վարնա
* Յասիր ալ-Հաք
* Սաբերի Ալամ։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:2021 դրամա ֆիլմեր
Կատեգորիա:2021 ֆիլմեր
Կատեգորիա:Բանգլադեշի ֆիլմեր
Կատեգորիա:Դրամա ֆիլմեր
Կատեգորիա:Ֆեմինիստական ֆիլմեր
Կինոտավր

**«Կինոտավր»** (), բաց ռուսական կինոփառատոն, որն անցկացվում է Սոչիում 1990 թվականից։ Փառատոնի կազմակերպիչներն են եղել Մարկ Ռուդինշտեյնը և Օլեգ Յանկովսկին։

Մինչև 2011 թվականը լիամետրաժ ֆիլմերի մրցույթին կարող էին մասնակցել միայն ռուսական ֆիլմերը։ 2011 թվականից աշխարհագրական սահմանափակումները հանվել են, և մրցույթին կարող է ներկայացվել ռուսերեն ցանկացած ֆիլմ։ Ֆիլմը կարող է նկարահանված լինել նույնիսկ այլ լեզվով, եթե դա արդարացված է սյուժեով, բայց այդ դեպքում Ռուսաստանը պետք է լինի արտադրող երկրներից մեկը։ Այսպես, 2017 թվականին մրցույթին մասնակցել է (և ստացել է մրցանակ լավագույն ռեժիսուրայի համար) Ռևազ Գիգինեիշվիլիի «Պատանդներ» վրաց-ռուս-լեհական համատեղ արտադրության ֆիլմը, որը նկարահանվել է առավելապես վրացերենով։ 

## Պատմություն
«Առանց բյուջեի կինոյի» առաջին խորհրդային փառատոնն անցկացվել է Մարկ Ռուդինշտեյնի կողմից 1990 թվականի ապրիլին մերձմոսկովյան Պոդոլսկում։ Հաջող մեկնարկից հետո կինոփառատոնը տեղափոխվել է Սոչի առողջարանային քաղաք։ Միջոցառման անցկացման վայրն ավանդաբար Սոչիի կենտրոնական շրջանում գտնվող «Ձմեռային թատրոնն» է։

2005 թվականի Ռուդինշտեյնը հեռացել է փառատոնի կազմակերպման աշխատանքներից։ Կինոփառատոնի նոր նախագահ է դարձել պրոդյուսեր Ալեքսանդր Ռոդնյանսկին։

«Կինոտավր» 25-րդ հոբելյանական փառատոնի նախաշեմին մի շարք դերասաններ, ռեժիսորներ ու պրոդյուսերներ տեսաուղերձ են ձայնագրել, որտեղ շնորհավորել են մրցույթի հոբելյանի առթիվ։ «Ռուսական կինոյի հավերժական խնդիրների մասին» տեսաուղերձի ձայնագրությանը մասնակցել են Անատոլի Բելին, Օլգա Սուտուլովան, Վիկտորյա Տոլստոգանովան, Եկատերինա Վուլիչենկոն, Անդրեյ Մերզլիկինը, Ռավշանա Կուրկովան, Պավել Դերևյանկոն և Յուրի Կոլոկոլնիկովը։

## Անվանակարգեր
[thumb|290px|27 Կինոտավր, [Սոչի, 2016 թվական]]
* Գլխավոր մրցանակ
* Մրցանակ լավագույն ռեժիսուրայի համար
* Մրցանակ կնոջ լավագույն դերակատարման համար
* Օ. Յանկովսկու անվան մրցանակ տղամարդու լավագույն դերակատարման համար
* Մրցանակ լավագույն օպերատորական աշխատանքի համար
*  Գ. Գորինի անվան մրցանակ լավագույն սցենարի համար
* Մ. Թարիվերդիևի անցան մրցանակ ֆիլմի լավագույն երաժշտության համար
* «Կինոտավր։ Նորամուտ»
* «Կինոտավր։ Կարճ մետր»

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Կինոտավրի պաշտոնական կայքը 
* 
* 
* 
* 

Կատեգորիա:1991 հիմնադրումներ Ռուսաստանում
Կատեգորիա:Կինոփառատոներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի կինոփառատոներ
Նոեմի Ֆերենցի

200px|thumb|Երիտասարդ Նոեմի Ֆերենցիի դիմանկարը՝ ստեղծված իր հայրիկի կողմից
**Նոեմի Ֆերենցի** (, ), հունգարացի նկարիչ, որն առավել հայտնի է գոբելենային էսքիզներով։ Հյուսել է իր սեփական գոբելենները և ազդեցություն է կրել Նագիբանյա արվեստի շարժումից։

Ծնվել է Սենտենդրե քաղաքում և հանդիսացել քանդակագործ Բենի Ֆերենցիի երկվորյակ քույրը։ Նրանք նկարիչ Կարոյ Ֆերենցիի և նկարչուհի Օլգա Ֆիալկայի զավակներն են եղել։ Ֆերենցի ընտանիքի և այլ արվեստագետների ստեղծագործությունները ցուցադրելու նպատակով Սենտենդրեում հիմնադրվել է Ֆերենցիների թանգարանը։ Նոեմին սոցիալիստ է դարձել, ինչն արտահայտվել է նրա որոշ աշխատանքների քաղաքական թեմատիկայում։

Ստեղծել է ջրաներկով աշխատանքներ ու էսքիզներ, որոնք հիմնականում վերածվել են գոբելենի և գորգերի նմուշների։ Գոբելինների ոճի նկարահյուս գործվածքների նախագծեր մշակելուց բացի Նոեմի Ֆերենցին այդ արվեստն ուսուցանել է ուրիշներին, որի արդյունքում 1950-1960-ական թվականներին Հունգարիայում գոբելենների նկատմամբ հետաքրքրություն է առաջացել։

Վախճանվել է վաթսունյոթ տարեկանում Բուդապեշտում և հուղարկավորվել ծնողների ու եղբոր կողքին Կերեպեշի գերեզմանատանը։ Իրենց հայրիկի կողմից ստեղծված տասնութ տարեկան Նոեմիի ու Բենիի դիմանկարը գտնվում է Հունգարիայի ազգային պատկերասրահում։ «Ֆերենցի Նոեմի մրցանակը» շնորհվում է Հունգարիայի մշակութային ժառանգության նախարարության կողմից։

## Ստեղծագործություններ
*«Աղյուսագործներ» («Bricklayers»)
*«Կավարագործը» («Shingle Maker»)
*«Թռիչք դեպի Եգիպտոս»( «Flight to Egypt») (1916)
*«Զանգակատներ» («Harangvirágok») (1921)
*«Քույրեր» («Nővérek») (1921)
*«Այգոգործներ» «Kertésznők» (1923)
*«Ցախ տանող կինը» «Woman Carrying Faggots» (մոտավորապես 1925)
*«Գործող կին» «Weaving Woman» (մոտավորապես 930)
*«Ջուլհակ» «Szövőnő» (1933)
*«Աղյուսագործ, շինարար, հացթուխ» «Kőműves, Házépítő, Pék» (1933)
*«Ծաղիկներ ջրող կինը» «Woman Watering Flowers» (1934)
*«Քույրություն» «Sisterhood» (մոտավորապես 1942)

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Հունգարացի կանայք
Կատեգորիա:Հունգարացի կին արվեստագետներ
Կատեգորիա:Հունգարացի նկարիչներ
Կատեգորիա:Հունգարիայի վաստակավոր արտիստներ
1999 (երգ)

**«1999»** բրիտանացի երգիչ Charli XCX-ի և ավստրալիացի երգիչ Տրոյ Սիվանի երգը, թողարկվել է 2018 թվականի հոկտեմբերի 5-ին, որպես սինգլ՝ Asylum լեյբլում։ Ստեղծագործոիթյանը հաջողվեց հասնել UK Singles Chart-ի 13-րդ դիրքին, գրավել է Չարլիի թոփ 40-ի 10-րդ հորիզոնականը և Սիվանի՝ 3-րդ։

## Ստեղծագործություն
Սաշա Գեֆենը Pitchfork-ից «1999» երգի վերանայման ժամանակ հաստատել է, որ երգը իր մեջ պարունակում է նոստալգիայի, քնարական նոտաներ, որոնք լսողներին տեղափոխում են XX դարի վերջին տասնամյակ։

## Շապիկ
Սինգլի շապիկը ուղղակիորեն հղում է դեպի «Մատրիցա» ֆիլմը, Տրոյը վերափոխվում է Նեոյի, իսկ Չարլին` Տրինիտիի։

## Երաժշտական տեսահոլովակ
Տեսահոլովակը թողարկվել է 2018 թվականի հոկտեմբերի 11-ին, որտեղ կատարողները հանդես են գալիս 90-ականների փոփ մշակույթի կերպարներով։ Տեսահոլովակում վերստեղծվել են Սթիվ Ջոբսի (և iMac G3-ի), Բրիթնի Սպիրսի, Ջասթին Թիմբերլեյքի, New Radicals-ի, Էմինեմի, Ռոուզ Մաքգոուենի, Մերիլին Մենսոնի, «Տիտանիկ» ֆիլմի, «Մատրիցայի», «Գեղեցկություն ամերիկյան ձևով», «Ведьма из Блэр: Курсовая с того света»-ի, The Sims վիդեոխաղի,«Say You’ll Be There» Spice Girls, «Waterfalls» TLC, «Thinking of You (I Drive Myself Crazy)» NSYNC և «I Want It That Way» Backstreet Boys երգերի տեսահոլովակները։

## Կոմպոզիցիաների ցուցակ
**Digital download**
# «1999» — 3:09

**Digital download — Alphalove remix**
# «1999» (Alphalove remix) — 3:55

**Digital download — Easyfun remix**
# «1999» (Easyfun remix) — 3:12

**Digital download — Michael Calfan remix**
# «1999» (Michael Calfan remix) — 3:03

## Շքերթներ

## Վկայագրեր

## Թողարկման պատմություն

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:2018 սինգլներ
Կատեգորիա:2021 սինգլներ
Կատեգորիա:Երգեր այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Չարլի ԷքսՍիԷքսի երգեր
Կատեգորիա:Սինգլներ այբբենական կարգով
Սուս (գյուղ, Քաշաթաղի շրջան)

300px|մինի|աջից|Արցախի Հանրապետության քարտեզը, որտեղ մուգ շագանակագույնով պատկերված են Ադրբեջանի զինված ուժերի վերահսկողության ներքո գտնվող տարածքները, իսկ մարմնագույնով՝ Արցախի վերահսկողության ներքո գտնվող տարածքները 2021 թվականի հունվարի 1-ի դրությամբ

**Սուս**, գյուղ Արցախի Հանրապետության Քաշաթաղի շրջանում, նախկինում՝ Սյունիքի Աղահեճք գավառում։ Ընդգրկված է Սուս համայնքի մեջ։

## Աշխարհագրություն
Բնակավայրը տեղաբաշխված է Հագարի գետի միջին հոսանքի աջափնյակում՝ Բերձոր շրջկենտրոնից 6 կմ հարավ։

## Պատմություն
Հնադարում վերոհիշյալ գյուղի տեղը բնակավայր է եղել։ Դրա մասին է վկայում նաև բնակավայրի Սուս անվանումը։ Ուրարտագետ Հովհաննես Կարագյոզյանը Սուսը կապում է ուրարտական սուսե (տաճար) անվան հետ։ Ի դեպ, ասվածը հիմնավորվում է Արցախի Հանրապետության Մարտունու շրջանի Սոս գյուղի անվամբ, որտեղ ևս գոյություն է ունեցել տաճար և որը քրիստոնեության ընդունումից հետո վերակառուցվել է որպես քրիստոնեական եկեղեցի՝ ի դեմս Ամարասի վանքի։

Գյուղի միջնադարյան պատմության վերաբերյալ որևէ վկայություն չկա։

18-րդ դարի վերջերին և 19–րդ դարի սկզբներին Ղարաբաղի խանի և քուրդ ցեղապետերի բռնի դիմադրումների տակ տարածաշրջանի գյուղերը հայաթափվել են։

20-րդ դարի սկզբներին քրդերը, հայտնվելով այս գյուղում, չեն փոխել նրա հայկական Սուս անունը։

Սուս համայնքի կազմում ընդգրկված են նաև Ներքին Սուս, Գիհուտ և Ուրմիա գյուղերը։

### Գյուղը Արցախյան ազատամարտին
1992 թվականին՝ մայիս–հունիս ամիսների ռազմագործողությունների ժամանակ, քանի որ վերոհիշյալ բնակավայրը գտնվում էր Արցախը Սյունիքի հետ կապող մարդասիրական միջանցքի վրա, այդ ժամանակահատվածում ազատագրվել է։

Չնայած ընթանում էին մարտական գործողությունները, 1993 թվականին Սուսում հաստատվեցին Արցախի Հանրապետության Չայլու գյուղից բռնատեղահանված մի քանի ընտանիքներ։ Պատերազմի ավարտից հետո վերաբնակիչների կարգավիճակով Սուսում սկսեցին ապրել նաև Հայաստանի Երևան, Գորիս քաղաքներից մի քանի ընտանիքներ։ Հետագա տարիներին նրանց մի մասը տեղափոխվել և հաստատվել են Ներքին Սուսում։

### Գյուղը հայ-ադրբեջանական պատերազմին
2020 թվականի հայ-ադրբեջանական պատերազմի ընթացքում Ադրբեջանի Հանրապետության նախագահ Իլհամ Ալիևի, Հայաստանի վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանի և Ռուսաստանի Դաշնության նախագահ Վլադիմիր Պուտինի համատեղ ստորագրված համաձայնագրով Քաշաթաղի շրջանի Սուս համայնքի Սուս, Ուրմիա, Գիհուտ բնակավայրերը հանձնվել են Ադրբեջանի զինված ուժերի վերահսկողությանը, իսկ Ներքին Սուսը՝ Արցախի Հանրապետությունում տեղակայված Ռուսաստանի Դաշնության զինված ուժերի խաղաղապահ զորամիավորման վերահսկողությանը։

## Բնակչություն
2015 թվականին Սուս գյուղում բնակվում էր 26 մարդ, կար 13 տնտեսություն։

## Հասարակական կյանք
Գյուղի աշակերտները սովորում են Ներքին Սուսի միջնակարգ դպրոցում։ Գյուղը էլեկտրաֆիկացված էր։ Խմելու ջրի հարցը լուծվել է բնակավայրում եղած աղբյուրների հաշվին։

Հեռուստատեսությունը, ռադիոն, բջջային և անլար հեռախոսակապը, ինտերնետ ծառայությունները բնակչությանը հասանելի էին։
Համայնքն ուներ գյուղապետարան, բուժկետ։

## Նշումներ

## Ծանոթագրություններ
Նրա կնոջ օրագիրը

**«Նրա կնոջ օրագիրը»** (), ռուսական գեղարվեստական ֆիլմ, որը նկարահանել է ռեժիսոր Ալեքսեյ Ուչիտելը 2000 թվականին։ Արժանացել է «Կինոտավր» կինոփառատոնի գլխավոր մրցանակի լավագույն ֆիլմի համար։

## Սյուժե
Ֆիլմը պատմում է ռուս մեծ գրող Իվան Բունինի վերջին սիրո և մենակության մասին։

## Դերերում

* Անդրեյ Սմիռնով – *[[Իվան Բունին]]
* Գալինա Տյունինա – *Վերա Բունինա
* Եվգենի Միրոնով – *Լեոնիդ Գուրով
* [[Օլգա Բուդինա]] – *Գալինա Պլոտնիկովա
* Ելենա Մորոզովա – *Մարգա Կովտուն (Մարգարիտա Ստեպուն)
* Դանի Կագան – *Ժաննա
* Տատյանա Մոսկվինա – *Սոնյա
* Սերգեյ Վինոգրադով – *Ալյա
* Իրինա Սոկոլովա
* Նիկոլա Սամոնով
* Սերգեյ Սամորև
* Յուրի Ստեպանով
* Սոֆի Տայլերան
* Թոնի Դումայեր
* Նիկոլայ Դիք

## Նկարահանող խումբ
* Ռեժիսոր՝ Ալեքսեյ Ուչիտել
* Սցենարի հեղինակ՝ Ավդոտյա Սմիռնովա
* Օպերատոր՝ Յուրի Կլիմենկո
* Կոմպոզիտոր՝ Լեոնիդ Դեսյատնիկով

## Մրցանակներ
* «Նիկա» կինոմրցանակ (2001 թվական)
** Լավագույն խաղարկային ֆիլմ
** Տղամարդու լավագույն դերակատարում - Անդրեյ Սմիռնով
** Կինոօպերատորի լավագույն աշխատանք - Յուրի Կլիմենկո
* «Կինոտավր» փառատոն (2000 թվական)
** Գրան պրի լավագույն ֆիլմի համար

Ֆիլմը Ռուսաստանի կողմից ներկայացվել է «Օսկարի» որպես օտարալեզու լավագույն ֆիլմ, սակայն չի ընդունվել որպես թեկնածու։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* 
* «Дневник его жены»: фестивали и премии на сайте Энциклопедия отечественного кино
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 

Կատեգորիա:2000 դրամա ֆիլմեր
Կատեգորիա:2000 ֆիլմեր
Կատեգորիա:2000-ականների ռուսերեն ֆիլմեր
Կատեգորիա:«Կինոտավր» մրցանակի արժանացած ֆիլմեր
Կատեգորիա:Ռուսական դրամա ֆիլմեր
Կատեգորիա:Ռուսական կենսագրական ֆիլմեր
Կատեգորիա:Ռուսական ֆիլմեր
Կատեգորիա:Ֆիլմեր, որոնց գործողությունները տեղի են ունենում 1940-ականներին
Կատեգորիա:Ֆիլմեր, որոնց գործողությունները տեղի են ունենում Ֆրանսիայում
Բայ (լիճ)

**Բայ** (), Ֆիլիպինների ամենամեծ լիճ, Լագունա, Ռիզայի և Մետրոպոլիտեն նահանգների Լուսոն կղզում։

Հայելու մակերեսը 949 կմ2 է։ Երկարությունը 41 կմ է, լայնությունը՝ 36 կմ։ Դիաբլոյի նեղուցում միջին խորությունը 2.8 մ է, առավելագույն խորությունը` մինչև 20 մ։ Ծովի մակարդակից բարձրությունը մոտ 2 մետր է։
21 գետ լցվում է լիճ։ Լճից դուրս է հոսում Պասիգ գետը։
Կղզիներ՝ Թալիմ, Բոնգա, Պիհան, Մալաչի, Կալամբա։
Լճի ամենահարավային մասում գտնվող թերակղզում, ափից 50 մ հեռավորության վրա, գտնվում է Թադլաք փոքրիկ խառնարանային լիճը։

## Անվանում
Լճի թագալերեն «Բայ» անվանումը առաջացել է իսպանական «Բայ լճից», որն էլ իր հերթին Բայի քաղաքի անունից է։ Երբեմն լիճը կոչվում է պարզապես «Լագունա», այս անունից իր անունը ստացել է Լուզոն կղզու Լագունա նահանգը։ Լճի մինչիսպանական անունը Պուլիլան է (*Pulilan*).

## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն
* 

## Արտաքին հղումներ
* 
* 

Կատեգորիա:Լճեր այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Ֆիլիպինների լճեր