Տնային վիդեո համակարգ

**Տնային վիդեո համակարգ** կամ **ՏՎՀ** (անգլերեն` *Video Home System*, կրճատ` **VHS**), սպառողական համակարգի տեսաստանդարտ։ Այն զարգացվել էր ճապոնական JVC կոնցեռնի կողմից և ներկայացվել ճապոնական շուկայում 1976 թ.-ին։ Համակարգը մեծ ժողովրդայնություն էր վայելում ԽՍՀՄ-ում, այդ թվում՝ Հայաստանում 80-ականներին և 90-ականներին։ Այդ ժամանակներում խորհրդային սև շուկայում տարածված էր ապօրինի թարգմանված ֆիլմերի արդյունաբերությունը (հատկապես Բ-կարգի ֆիլմեր, որոնք մեծ մասամբ ամերիկյան էին)։ Այդ ֆիլմերը ձայնագրվում էին հենց VHS ֆորմատի տեսաերիզների վրա։

Մագնիտոֆոնային վիդեոձայնագրությունը ներդրվեց հեռուստատեսության արդյունաբերության մեջ 1950-ական թվականներին որպես առաջին առևտրային վիդեոմագնիտոֆոններ (VTR), բայց այդ սարքերը թանկ էին և օգտագործվում էին միայն պրոֆեսիոնալ միջավայրում: 1970-ական թվականներին վիդեոձայնագրման տեխնոլոգիան հասանելի դարձավ տնային օգտագործման համար, և սկսվեց վիդեոմագնիտոֆոնների (VCR) սպառման զանգվածային տարածումը; VHS-ը դարձավ վիդեոմագնիտոֆոնների ամենահայտնի ձևաչափը, քանի որ այն հաղթեց Betamax-ի (Sony-ի աջակցությամբ) և մի շարք այլ մրցակից ձևաչափեր: 

Ինքնին ժապավենները օգտագործում են 0,5 դյույմ մագնիսական ժապավեն, որը ուղղվում է երկու կծիկների վրա, և սովորաբար դրանք բավարար են առնվազն երկու ժամ ձայնագրություն կատարելու համար: VHS-ի հայտնիությունը կապված էր վիդեո վարձույթի շուկայի զարգացման հետ, երբ ֆիլմերը թողարկվում էին նախապես ձայնագրված կասետներով տնային դիտման համար: Հետագայում մշակվեցին լարերի ավելի բարձր ձևաչափեր, ինչպիսիք են S-VHS-ը, ինչպես նաև ամենավաղ օպտիկական սկավառակների ձևաչափը՝ LaserDisc-ը: Այս ձևաչափերի գլոբալ տարածման պակասը մեծացրեց VHS-ի ծառայության ժամկետը, որը ի վերջո հասավ գագաթնակետին և սկսեց նվազել 1990-ական թվականների վերջում DVD-ի՝ օպտիկական սկավառակների թվային ձևաչափի, աոտարկման պատճառով: VHS-ի վարձույթը գերազանցվեց DVD-ով ԱՄՆ-ում 2003 թվականին, որը ի վերջո դարձավ ֆիլմերի տարածման նախընտրելի մատչելի մեթոդ: Տնային ձայնագրման համար VHS-ը և վիդեոմագնիտոֆոնները փոխարինվեցին 2000-ական թվականների կոշտ սկավառակների բնականով կառուցված թվային վիդեոմագնիտոֆոններով (DVR):

## Տեսաերիզների հետ կապված թվագրություն
*1976 թ. - VHS-ի զարգացումը JVC-կողմից 
*1980-ականներ - Betamax և Video 2000 հակառակորդ ֆորմատների հանդեպ VHS-ը տանում է բացարձակ հաղթանակ
*1984 թ. - Խորհրդային միությունում ստեղծվում է առաջին վիդեոմագնիտաֆոնը՝ Электроника ВМ-12-ը
*2003 թ. - VHS-ը զիջում է դիրքերը DVD ֆորմատին (վաճառվող տեսաերիզների առումով)
*2006 թ. - «Մի բռնության պատմությունը» դառնում է վերջին հոլիվուդյան առաջնակարգ ֆիլմը, որը թողարկվում է VHS ֆորմատի վրա
*2008 թ. - Ամենավերջին խոշոր արդյունաբերությունը դադարում է VHS-ների թողարկումը։
*2016 թ. - VHS տեսաձայնագրիչների վերջին արտադրողը՝ Funai-ն, հայտարարել է, որ իրենք ամբողջությամբ դադարեցնում են իրենց արտադրությունը։

## Ժառանգություն
Վիդեոյի, որ հաճախ համարվում է կինոյի պատմության կարևոր միջոց, արվեստի և կինեմատոգրաֆիայի վրա ազդեցությունը ընդգծվեց 2013 թվականին Արվեստի և Դիզայնի թանգարանում կազմակերպված հետհայացքի ժամանակ: 2015 թվականին Յեյլի համալսարանի գրադարանը հավաքել է գրեթե 3000 սարսափ ֆիլմերի և շահագործման ֆիլմերի կասետների վրա, որոնք տարածվում էին 1978-ից 1985 թվականներին և անվանել են դրանք "դարաշրջանի մշակութային խորհրդանիշ":

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* BBC նորությունների արխիվ։  Վիդեոձայնագրիչի վերացումը տեսադաշտից
* HowStuffWorks: ինչպես են աշխատում VCR-ները
* Հին ֆորմատների «թանգարան»

Կատեգորիա:1976 հայտնված արտադրանքներ
Կատեգորիա:Ճապոնական հայտնագործություններ
Կատեգորիա:Տեսանյութի կրիչներ