open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Եվգենի Չետվերգով

**Եվգենի Վլադիմիրովիչ Չետվերգով** (, մականունը՝ **Նույան Վիդյազ**, , , Դուբենսկի շրջան, Մորդովիայի Ինքնավար Խորհրդային Սոցիալիստական Հանրապետություն), խորհրդային գիտնական-գյուղատնտես, էրզիացի և ռուս գրող, «Էրզյան Մաստոր» անկախ թերթի գլխավոր խմբագիր։

## Կենսագրություն

Դուբենսկու միջնակարգ դպրոցն ավարտելուց հետո (1952) աշխատել է Բաքու քաղաքի Մաքսիմ Գորկու անվան երիտասարդ հանդիսատեսի թատրոնում որպես բեմի աշխատակից։ 1953 թվականից եղել է հայրենի գյուղի գյուղական ակումբի վարիչը։ 1954—1959 թվականներին եղել է Պենզայի գյուղատնտեսական ինստիտուտի գյուղատնտեսական ֆակուլտետի ուսանող։ Վեց տարի Մորդովիայի Արդատովսկի և Կովիլկինսկի շրջաններում գյուղատնտես աշխատելուց հետո ընդունվել է Մորդովիայի համալսարանի ասպիրանտուրան (1965) և 28 տարի շարունակ (1968—1996 թվականներ) դասավանդել համալսարանում։ Ունի գյուղատնտեսական գիտությունների թեկնածու գիտական աստիճան, դոցենտ է։

## Հասարակական գործունեություն
Նույան Վիդյազը «Մաստորվա» ժողովրդական շարժման հիմնադիրներից մեկն է եղել (1989—1990 թվականներ), Էրզյաներենի փրկության ֆոնդի կազմակերպիչ (1993), 1994 թվականից՝ «Էրզյան Մաստոր» հասարակական-քաղաքական թերթի գլխավոր խմբագիր։

Տպագրվել է «Սյատկո», «Չիլիսեմա», «Սիբիրյան կրակներ» ամսագրերում ռուսերեն և էրզյաներեն։ Եվգենի Չետվերգովի գրչին են պատկանում «Մանուշակագույն լուսին»  (1989), «Велень вайгельть» («Գյուղական ձայներ», 1992), «Сырнень чаволят»  (1995), «Иень тюст» («Տարվա գույներ», 2003), «Янгамо» («Փլուզում», 2006) գրքերը։

## Գրականություն
* Четвергов Е. В., Гербициды — на хлебном поле. — 1980
* Четвергов Е. В., Слагаемые качества зерна. — 1985
* Четвергов Е. В., Сиреневая луна. . Рассказы о природе. — 1989
* Эрзянь Масторонть седейсэ. Имена их бессмертны: Килангонь тешкст, нурька статьят ине эрзятнеде / Нуянь Видяз. — Саранск, 2007. — 86 с.

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Нуянь Видяз эрзянь сёрмадыцянть марто кортамо (ванмо)  
* Книгань презентациясто.. (ванмо)  

Կատեգորիա:Ռուս գրողներ
Կատեգորիա:Խորհրդային գրողներ
Կատեգորիա:Ռուս լրագրողներ
Կատեգորիա:Ռուս խմբագիրներ
Կատեգորիա:Խորհրդային խմբագիրներ
Կատեգորիա:Խորհրդային գիտնականներ
Կատեգորիա:Ռուս հասարակական գործիչներ
Կատեգորիա:Երկարակյացներ
Մեդվեդնիցա

**Մեդվեդնիցա** (), լեռնազանգված Խորվաթիայում` Զագրեբից հյուսիս։ Զագրեբցիների սիրած հանգստի վայրն է։ Տարածքի 63 %-ը ծածկված է լայնատերև անտառով, որի կազմը փոփոխվում է բարձրությանը զուգահեռ։ Ամենաբարձր գագաթը Սլեմեն է, որի բարձրությունը ծովի մակարդակից 1033 մ է։ Նրա վրա է գտնվում Սլեմենսկի Տիրամոր (Majke božje Sljemenske Kraljice Hrvata) նշանավոր եկեղեցին։ Սլեմենի գագաթին գտնվում է Զագրեբի հեռուստաաշտարակը, որն ունի 169 մ բարձրություն։ Մեդվեդնիցայի հյուսիսային և արևելյան լանջերին կան լեռնադահուկային ուղիներ` տարբեր բարդության։ Լեռան գագաթ է ձգվում ճանապարհը և ճոպանուղին։ Հյուսիսային լանջին մշտապես անցկացվում են լեռնադահուկային մարզաձևի տարբեր մրցաշարեր։

Մեդվեդնիցայի բնական տեսարժան վայրերից է Վետերնիցա քարանձավը, որ գտնվում է լեռան հարավարևմտյան մասում։ Քարանձավն ունի 7.128 մ երկարություն։ Քարանձավում կան ժայռապատկերներ, ստալակտիտներ և ստալագմիտներ, չղջիկների գաղութներ։

Հարավային լանջին է գտնվում Մեդվեդգրադ ամրոցը, որ կառուցվել է 13-րդ դարում Ինոկենտի IV պապի որոշմամբ Բաթու խանի հրասակախմբերից Զագրեբը պաշտպանելու համար։ Մեդվեդգրադի դիտահրապարակից` 500 մ բարձրությունից, բացվում է զագրեբյան անկրկնելի համայնապատկեր։

Մեդվեդնիցայի տեսարժան վայրերից է Զրինսկի հանքավայրը, որը հանքահորերի, միջանցքների բարդ համալիր է։ Նրա շահագործումը սկսվել է 15-րդ դարից։

1572-1573 թվականներին Մեդվեդնիցայի նախալեռներում ու նրա լանջերին տեղի է ունեցել Մատիա Գուբեցի ապստամբությունը։

Մեդվեդնիցայի տարածքը բնական արգելանոց է։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Մեդվեդնիցա բնական արգելավայրը
* Մեդվեդնիցա (խորվաթերեն)

Կատեգորիա:Խորվաթիայի լեռներ
Կատեգորիա:Զագրեբ
Կատեգորիա:Խորվաթիայի առողջարաններ
Կատեգորիա:Խորվաթիայի տեսարժան վայրեր
Տիխոն Սյոմուշկին

**Տիխոն Սյոմուշկին** (, ), ռուս խորհրդային արձակագիր։ Երկրորդ աստիճանի Ստալինյան մրցանակի դափնեկիր (1949): ԽՍՀՄ գրողների միության անդամ (1941):

## Կենսագրություն
Տիխոն Սյոմուշկինը ծնվել է Ստարայա Կուտլյա գյուղում (այժմ՝ Պենզայի մարզի Լունինսկի շրջանում) գյուղական ատաղձագործի ընտանիքում։ Կրթությունն ստացել է տեղի նախակրթարանում, ապա երկամյան ծխական-մանկավարժական դպրոցում, որն ավարտել է 1916 թվականին՝ ստանալով դասավանդելու իրավունք։ Որոշ ժամանակ ուսուցիչ է աշխատել Իլմենո գյուղի դպրոցում։ 1922-1924 թվականներին հեռակա կարգով սովորում է Մոսկվայի պետական համալսարանի մանկավարժության ֆակուլտետում։

1924 թվականին Տիխոն Սյոմուշկինն արշավախմբի հետ ուղարկվում է Չուկոտյան թերակղզի, որի նպատակն էր չեզոքացնել ամերիկյան «Հուդզոն-բեյ» ընկերության կոնցեսիան։ Հետագայում մի քանի անգամ մասնակցել է դեպի Չուկոտկա արշավանքների։ Մասնակցել է (Վլադիմիր Բոգորազի ղեկավարությամբ) չուկոտյան գրի ստեղծմանը, եղել է չուկչա երեխաների համար ստեղծված առաջին գիշեօթիկ դպրոցի տնօրենը։

1955 թվականին մասնակցել է Բևեռային շրջանի արշավանքին։

Մահացել է 1970 թվականին, թաղված է Վագանկովոյի գերեզմանատանը։

## Ստեղծագործությունը
Տիխոն Սյոմուշկինի առավել ուշագրավ ստեղծագործությունները «Չուկոտկա» վիպակը և «Ալիտետը հեռանում է լեռները» վեպն է (1949 թվականին վեպի հիման վրա նկարահանվել է համանում ֆիլմը)։

## Տիխոն Սյոմուշկինը հայերեն
* Ալիտետը հեռանում է լեռները (վեպ), Ե., Պետհրատ, 1951, 530 էջ։ Ռուսերենից թարգմ.՝ Գ. Հակոբյան։
* Այվամի արկածները (վիպակ), Ե., Հայպետհրատ, 1961, 60 էջ։ Ռուսերենից թարգմ.՝ Ռ. Քալաշյան, նկարիչ՝ Ի. Արխանգելսկայա։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Ռուս արձակագիրներ
Կատեգորիա:ԽՍՀՄ գրողների միության անդամներ
Կատեգորիա:Վագանկովյան գերեզմանատանը թաղվածներ
Կատեգորիա:Խորհրդային գրողներ
Կատեգորիա:ԽՄԿԿ անդամներ
Կատեգորիա:Մոսկվայի պետական համալսարանի շրջանավարտներ
Ստավսկու պողոտա (Դոնի Ռոստով)

**Ստավսկու պողոտա** (),  ոչ մեծ պողոտա (երկարությունն ընդամենը 730 մետր է) Ռուսաստանի Դաշնության Դոնի Ռոստով քաղաքի Ժելեզնոդորոժնի շրջանի Լենգորոդոկում (Զատեմեռնիցկոյե բնակատեղի)։

## Նկարագրություն
Սկսվում է Երկաթուղայինների մշակույթի պալատից (Լենպալատ), որը գտնվում է Ապստամբության հրապարակում, և ձգվում է մինչև 1-ին Բարիկադնայա փողոցը։ Սկզբնամասում ունի թեքություն, այնուհետև, Պրոֆսոյուզնայա փողոցից հետո, հարթվում է։

Անվանվել է ի պատիվ 1902 թվականի Ռոստովի գործադուլի ղեկավար Իվան Իվանովիչ Ստավսկու։

Հին անվանումը տրվել էր ի պատիվ 1904-1910 թվականներին Ռոստովի քաղաքագլուխ, ազնվական ցեղի ներկայացուցիչ, բարոն Կոցեբուի` Ֆեոդոր Պելար ֆոն Պիլխաուի։ Պողոտան Լենգորոդոկի գլխավոր փողոցն էր։

Մինչև 1997 թվականը պողոտան ծածկված էր քարե սալահատակով։ Ավելի ուշ այն փոխարինվեց ասֆալտով։

## Պողոտայում գտնվում են
* Շենք թիվ 1/5` Ռոստովի էլեկտրաքարշների նորոգման գործարան
* Շենք թիվ 2` Լենինի անվան երկաթուղայինների մշակույթի պալատ

## Երթևեկություն
Ապստամբության հրապարակից մինչև Պրոֆսոյուզնայա պողոտա երթևեկությունը միակողմանի է։ Ուղղությունը դեպի վերև է` սկսած Տեմեռնիկի հովտից դեպի Պրոֆսոյուզնայա փողոց։ Պրոֆսոյուզնայա փողոցից մինչև 1-ին Բարիկադնայա փողոց երթևեկությունը երկկողմանի է։

## Հետաքրքիր փաստեր
Հայտնի է, որ 1917 թվականի հեղափոխությունից հետո «հին ռեժիմի» անվանի մարդկանց պատվին անվանակոչված փողոցների մեծամասնությունը վերանվանվեց խորհրդային անունների։ Մինչդեռ Կոցեբուի պողոտան վերանվանվել է միայն Հայրենական մեծ պատերազմից հետո` գերմանական անվանումները և տեղանունները վերացնելու ալիքի վրա։

## Ծանոթագրություններ

## Աղբյուրներ
* Проспект Ставского

Կատեգորիա:Դոնի Ռոստովի փողոցներ
Արմեն Այվազյան (այլ կիրառումներ)

**Արմեն Այվազյան** անունը կարող է վերաբերել հետևյալ անձանց.

* Արմեն Այվազյան (1964), հայ ժամանակակից պատմաբան և քաղաքագետ։
* Արմեն Այվազյան (դերասան) (1938-2007), հայ դերասան։
Արմեն Այվազյան (դերասան)

**Արմեն Այվազյան** (), հայ դերասան։

## Կենսագրություն
Արմեն Այվազյանը ծնվել է Ախալքալաքում։ 1966 թվականին ավարտել է Երևանի պոլիտեխնիկական ինստիտուտը։ Կինոյում նկարահանվել է 1968 թվականից։

## Ֆիլմեր

[մինի|ձախից|[Տղամարդիկ (արձանախումբ, Երևան)|Տղամարդիկ արձանախումբը Երևանում (Սուրեն (Մհեր Մկրտչյան), Վազգեն (Ազատ Շերենց), Արամ (Ավետիք Գևորգյան), Սաքո (Արմեն Այվազյան))]]

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Հայ դերասաններ
Pocket (հավելված)

**Pocket**, հայտնի է «Կարդա ավելի ուշ» անվամբ։ Այն համացանցի հոդվածների ցուցակը կառավարելու համար նախատեսված հավելված է։ Հասանելի է ՕԷս Տասի, Վինդոուզի,  iOS-ի, Անդրոիդի, Վինդոուզ հեռախոսի, BlackBerry-ի, Kobo eReader-ի և դիտարկիչների համար։ Ի սկզբանե նախատեսված է եղել միայն սեղանադիր համակարգիչների համար։

## Գործառույթներ
Այս հավելվածը թույլ է տալիս պահպանել հոդված կամ էջ՝ հետագայում ընթերցելու համար։ Հոդվածը ոչ առցանց ընթերցման համար ուղարկվում է Pocket ցուցակ (տվյալ սարքի վրա սինխրոնիզացվելու դեպքում)։ Pocket-ը հեռացնում է ամեն ինչ՝ թողնելով միայն հոդվածի տեքստն ու նկարները և թույլ է տալիս օգտատերերին հարմարեցնել տեքստային կարգավորումները՝ ընթերցումը հեշտացնելու համար։ Պահպանված էջերի դասակարգման համար կարելի է նշել հոդվածները բանալի բառերով (Tags) և ամբողջական հոդվածների ցուցակից ավելի հեշտ գտնել անհրաժեշտ հոդվածը։

## Պատմություն
Pocket-ը ներկայացվել է 2007 թվականի օգոստոսին որպես Mozilla Firefox դիտարկչի ընդլայնում։ Հեղինակն է Նեթան (Նեյթ) Ուեյները։ Երբ արտադրանքը սկսեցին օգտագործել միլիոնավոր մարդիկ, նա տեղափոխվեց Սիլիկոնային հովիտ։ Հետագայում ևս չորս մարդ միացավ Read It Later թիմին։
 
Read It Later-ը ձեռք բերեց 2.5 միլիոն դոլար վենչուրային կապիտալ ներդրում 2011 թվականին և լրացուցիչ 5 միլիոն դոլար 2012 թվականին։
 
Ի սկզբանե գործում էին հավելվածի անվճար և վճարովի տարբերակները։ Վերջինս ներառում էր նաև հավելյալ գործառույթներ։ Ծրագրի վերանվանումից հետո բոլոր վճարովի ծառայությունները հասանելի դարձան անվճար հավելվածում։ 2014 թվականի մայիսին ներկայացվեց *Pocket Premium* վճարովի ծառայությունը, որը ներառում էր սերվերի կողմից հոդվածների պահեստավորում և ավելի հզոր որոնողական գործիքներ։

2015 թվականի հունիսին որպես լռելյայն գործառույթ Pocket-ն ավելացվեց Mozilla Firefox դիտարկչում, ինչը հակասական կարծիքներ առաջ բերեց։ Պատճառն այն է, որ ի տարբերություն այլ ընդլայնումների, այն հնարավոր չէ ամբողջությամբ անջատել կարգավորումներից։ Mozilla-ի ներկայացուցիչը հայտարարեց, որ գործառույթի նպատակն է բարձրացնել ծրագրի ժողովրդականությունը Firefox-ից օգտվողների շրջանում։ Նա նաև հավելեց, որ ստացել է բազմաթիվ դրական արձագանքներ ծրագրի մասին։

## Օգտատերերի բազա
Հավելվածն ունի 17 միլիոն օգտատեր և 1 միլիարդ պահպանում (2015 թվականի սեպտեմբերի դրությամբ)։ Թվիթթերը, Flipboard-ը և Google Currents-ը օգտագործում են Pocket API: 2014 թվականին Pocket-ը ներառվել է Time ամսագրի լավագույն 50 անդրոիդ հավելվածների ցանկում։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
*Ընդլայնում Քրոմի համար
*Pocket-ը Google Play-ում
*Pocket-ը iTunes-ում

Կատեգորիա:IOS-ի ծրագրային ապահովում
Կատեգորիա:Անդրոիդի ծրագրային ապահովում
Կատեգորիա:Ծրագրային ապահովում այբբենական կարգով
Սոբորնի նրբանցք (Դոնի Ռոստով)

**Սոբորնի նրբանցք** (), Ռուսաստանի Դաշնության Դոնի Ռոստով քաղաքի կենտրոնական փողոցներից մեկը։ Անցնում է Բերեգովայա փողոցից մինչև Բուդյոննու պողոտա, ընդհատվում է Սուրբ Աստվածածնի ծննդյան մայր տաճարի, Կենտրոնական շուկայի (Հին շուկա) և Գորկու անվան մշակույթի և հանգստի զբոսայգու (Քաղաքային զբոսայգի) տարածքներում։

## Պատմություն
Սոբորնի նրբանցքը քաղաքի առաջին փողոցներից մեկն է, նշված է քաղաքի 1811 թվականի քարտեզում։ Որոշ ժամանակ կոչվել է Դոնի զառիվայր, քանի որ նրանով ուղիղ ելք կար շուկայից դեպի Դոն գետը։ Այնուհետև, Սուրբ Աստվածածնի ծննդյան մայր տաճարի կառուցումից հետո, նրբանցքը կոչվեց Սոբորնի (Մայր տաճարի)։ Քաղաքացիական պատերազմի տարիներին նրբանցքի թիվ 17 շենքում գտնվել է «Դոնսկայա վոլնա» շաբաթաթերթի խմբագրությունը։
մինի|240x240փքս|Սոլժենիցինի հուշատախտակը
մինի|Սանտեխնիկի արձանը
1920 թվականի հոկտեմբերի 25-ին վերանվանվել է Պոդբելսկու նրբանցք (ի պատիվ փոստ-հեռագրային առաջին ժողկոմ Վադիմ Պոդբելսկու)։ Թիվ 15 դպրոցում (Մալևիչի անվան), որը գտնվել է նրբանցքի 26/71 շենքում, 1927-1936 թվականներին սովորել է ապագա անվանի գրող Ալեքսանդր Սոլժենիցինը (շենքի պատին փակցված է հուշատախտակ)։ Այժմ այստեղ Հարավային դաշնային համալսարանի տնտեսագիտության և արտաքին տնտեսական կապերի ինստիտուտն է։

1990-ական թվականներին նրբանցքին վերադարձվել է Սոբորնի անվանումը։

Ֆուտբոլի աշխարհի աշխարհի 2018 թվականի առաջնությանը նախապատրաստվելու ժամանակ Սոբորնի նրբանցքը դարձել է հետիոտնային։ Այն սալարկվել է մայթի սալիկներով, տնկվել են ծառեր, տեղադրվել են կրպակներ։ Նրբանցքի գրեթե բոլոր տները վերանորոգվել են կամ սվաղվել։

Սոբորնի նրբանցքում, Բոլշայա Սադովայա փողոցի հետ հատման վայրին մոտ 2016 թվականին տեղադրվել է սանտեխնիկի արձան։ 2016 թվականի հունիսին այն վնասվել է վանդալների կողմից։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Фотографии обновленного Соборного переулка Ростова-на-Дону
* Здание Телеграфа в Соборном переулке - фотографии 1911 и 2013 года 
* ХРАМЫ РОСТОВА-НА-ДОНУ. ХРИСТИАНСКИЕ ИМЕНА НА КАРТЕ ГОРОДА 
* Ленинский район Ростова-на-Дону

Կատեգորիա:Դոնի Ռոստովի փողոցներ
Զատոն (այլ կիրառումներ)

**Զատոն**, կարող է վերաբերել՝
* Զատոն - գյուղ Ռուսաստանի Նիժնի Նովգորոդի մարզի Կրասնոբակովսկի շրջանի կազմում
* Զատոն - գյուղ Ուկրաինայի Պոլտավայի մարզի Վելիկա Բոգաչկայի շրջանում
Սերվանտեսի մրցանակ

**«Միգել դե Սերվանտեսի» մրցանակ** (), ժամանակակից իսպանալեզու գրողներին տրվող խոշոր մրցանակ։ Թեկնածուներին առաջադրում է իսպանալեզու երկրների ակադեմիաները, մրցանակը տրամադրում է Իսպանիայի մշակույթի նախարարությունը։ Մրցանակակիրը ստանում է 125.000 եվրո։ Մրցանակը հանձնվում է ապրիլի 23-ին՝ Միգել դե Սերվանտեսի մահվան օրը։

## Մրցանակակիրները

## Դափնեկիրների քանակը ըստ երկրի

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Գրական մրցանակներ
Զատոնսկի (այլ կիրառումներ)

**Զատոնսկի**, կարող է վերաբերել՝
* Զատոնսկի - գյուղ Ռուսաստանի Ռոստովի մարզի Շոլոխովսկի շրջանում
* Զատոնսկի - խուտոր Ռուսաստանի Վոլգոգրադի մարզի Սերաֆիմովիչսկի շրջանի կազմում
Գաբրիել Բալայան

**Գաբրիել Կիմի Բալայան** (), հայ իրավագետ-սահմանադրագետ, իրավաբանական գիտությունների թեկնածու (2009), դոցենտ։

## Կենսագրություն
Ծնվել է 1977 թվականի հոկտեմբերի 29-ին։ 1994 թվականին ավարտել է Երևանի թիվ 78 դպրոցը։ 1999-2000 թվականներին ծառայել է Հայաստանի զինված ուժերում։

### Կրթություն
* 1994-1999 - ԵՊՀ պատմության ֆակուլտետ։
* 2001-2005 - ԵՊՀ իրավագիտության ֆակուլտետ։
* 2013 թվականի սեպտեմբերից 2014 թվականի հունիս - աշխատել է ԱՄՆ Կոնգրեսի իրավաբանական գրադարանում և Ամերիկյան համալսարանի Վաշինգտոնի քոլեջում որպես հետազոտող Ֆուլբրայթ ծրագրի շրջանակներում (հետազոտության թեման՝ Պետական վերահսկողության սահմանադրաիրավական հիմքերը ԱՄՆ-ում)։

### Աշխատանքային գործունեություն
* 2001 թվականի հունվար - 2005 թվականի հուլիս - ՀՀ հարկային ծառայության օպերատիվ-հետախուզական վարչության օպերլիազորի պաշտոնում։
* 2006 թվականի սեպտեմբեր - 2009 թվականի ապրիլ, Եվրախորհրդի մարդու իրավունքների ծրագրի ազգային փորձագետ։
* 2010 թվականից Հայաստանի փաստաբանների պալատի անդամ է։
* 2010 թվականի մայիս - 2011 թվականի սեպտեմբեր, Հայաստանի «Հազարամյակի մարտահրավերները» ծրագրի հոգաբարձուների խորհրդի անդամ։
* 2005 թվականի հուլիս - 2012 թվականի սեպտեմբեր - աշխատել է ԵՊԼՀ իրավական, ֆինանսական և վարչական գծով պրոռեկտոր։
* 2012 թվականի սեպտեմբեր - 2013 թվականի հունիս - Համաշխարհային բանկի իրավախորհրդատու։
* 2012 թվականի սեպտեմբեր - 2013 թվականի օգոստոս - ՀՀ պաշտպանության նախարար առաջին տեղակալի աշխատակազմի գլխավոր իրավախորհրդատու։
* 2014 օգոստոս-2015 հուլիս - ԵԱՀԿ զինծառայողների համար մարդու իրավունքների ծրագրի հրահանգիչ (մարդու իրավունքները, իրավապահ մարմիններում սպաների լիազորությունները և պատասխանատվությունը)։
* 2014 սեպտեմբերիից ԵՊԲՀ ռազմաբժշկական ֆակուլտետ (Ռազմական իրավունքի դասընթացներ)։
* 2014 սեպտեմբերից ՀՀ պետական կառավարման ակադեմիայի իրավաբանության ամբիոնի դոցենտ (Պետական վերահսկողության հիմնական տեսակները)։
* 2014 հունվարից Հայաստանի ամերիկյան համալսարանի դասախոս («Կառավարման պետական մարմինները» և «Համեմատական սահմանադրական իրավունք» դասընթացները)։
* 2015 թվականի մարտ - 2015թվականի  նոյեմբեր - ԼեգալԼաբ իրավաբանական կազմակերպության գլխավոր իրավախորհրդատու։
* 2015 թվականիհուլիսից Եվրախորհրդի ռասիզմի և անհանդուրժողականության դեմ պայքարի հանձնաժողովի անդամ։
* 2015 թվականի սեպտեմբեր - 2016 թվականի հունվար - ԵԱՀԿ ներկայացուցչության մարդու իրավունքների բաժնի հրահանգիչ
* 2015 թվականի նոյեմբերից «Մենտիս Լեգալ» կազմակերպության տնօրեն։
* 2018 թվականի մայիսի 29-ին նշանակվել է Հայաստանի Հանրապետության պաշտպանության նախարարի տեղակալ

## Տես նաև
* Ֆուլբրայթի ծրագիր

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:1977 ծնունդներ
Կատեգորիա:Հայ իրավագետներ
Կատեգորիա:Հայ փաստաբաններ
Կատեգորիա:Սահմանադրական իրավունքի հայ մասնագետներ
Կատեգորիա:Ֆուլբրայթի կրթաթոշակակիրներ
Կատեգորիա:Բալայանների ընտանիք
Կատեգորիա:ԵՊՀ շրջանավարտներ
Կատեգորիա:Իրավաբանական գիտությունների թեկնածուներ
Կատեգորիա:Հայ իրավաբաններ
Կատեգորիա:Հայ պատմաբաններ
Մաջադիա

**Մաջադիա** (), գյուղը գտնվում է  Սամցխե-Ջավախքի Ախալքալաք շրջանում՝ Ախալքալաքից ուղիղ գծով 5 կմ հյուսիս-արևելք, ծ.մ. 1680-1740 մ բարձրության վրա, Ախալքալաք – Բակուրիան մայրուղուց 1,5 կմ հեռու։ Գյուղում բնակվում է 302 ընտանիք։ Բնակչության ընդհանուր թիվը կազմում է 1235 մարդ՝ բոլորն ազգությամբ հայ։ Մաջադիա գյուղի բնակիչների մեծ մասի նախնիները գաղթել են Էրզրումի վիլայեթի Ումուտում գյուղից։ Վարելահողերի ընդհանուր տարածքը կազմում է 556 հա, խոտհարքեր՝ 15հա, արոտավայրեր՝ 904հա։

Մաջադիայի դպրոցում սովորում է շուրջ 97 աշակերտ, դասավանդում՝ 21 ուսուցիչ։ Մաջադիայի եկեղեցին 1840-1850-ական թվականներին հիշվում էր Սբ. Հարություն, իսկ 1860-ականների սկզբից արդեն Սբ. Լուսավորիչ անվամբ։ Մաջադիայից 0,5 կմ հյուսիս-արևելք գտնվում է շրջաբնակ հայության կարևոր ուխտատեղերից մեկը՝ Սբ. Հովհաննես վանքը։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Վրաստանի բնակավայրեր
Կատեգորիա:Վրաստանի գյուղեր
Զարան (այլ կիրառումներ)

**Զարան**, կարող է վերաբերել՝
* Զարան - գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Վանի վիլայեթի Աղբակի գավառակում
* Զարան - գյուղ Վրաստանում։ Գտնվում է Իմերեթի մարզի Խարագաուլի շրջանում
Զարասպ (այլ կիրառումներ)

**Զարասպ**, կարող է վերաբերել՝
* Զարասպ - լեռնագագաթ և լեռնաճյուղ Հայկական լեռնաշխարհում, Զագրոշի լեռնաշղթայում
* Զարասպ -  լեռնանցք Հայկական լեռնաշխարհում՝ Զագրոսի լեռնաշղթայի հարավային հատվածում
Գվարդեյսկայա հրապարակ (Դոնի Ռոստով)

**Գվարդեյսկայա հրապարակ** (), Ռուսաստանի Դոնի Ռոստով քաղաքի հրապարակներից մեկը, որը գտնվում է քաղաքի Լենինյան շրջանում` Կրասնոարմեյսկայա փողոցի կենտրոնում։

## Պատմություն
Հրապարակն անվանվել է ի պատիվ 1943 թվականին Դոնի Ռոստով քաղաքն ազատագրած հերոս գվարդիականների։

Հրապարակի կենտրոնում տեղադրված Է Տ-34 տանկը` 3-րդ գվարդիական տանկային կորպուսի, 2-րդ գվարդիական և 5-րդ գվարդիական Զիմովնիկովյան մեքենայացված կորպուսների մարտիկների, 6-րդ գվարդիական տանկային բրիգադի տանկիստների, ինչպես նաև 34-րդ գվարդիական հրաձգային դիվիզիայի պատվին, որոնք Դոնի Ռոստով քաղաքը 1943 թվականի փետրվարի 14-ին ազատագրել են գերմանաֆաշիստական զավթիչներից։ Հուշարձանը բացվել է 1967 թվականի նոյեմբերին։ Նրա հեղինակներն են ճարտարապետներ Գ. Ա. Գրիգորևը և Ն. Ն. Ներսիսյանցը։

Պատվանդանի վրա տեղադրված է իրական մարտական մեքենա` Լեհաստանում տեղակայված Հյուսիսային խմբի զորքերի գվարդիական զորամասի (նախկին 6-րդ տանկային բրիգադ) տանկերից մեկը։ Տանկը վերանորոգվել է Միլլերովոյի նորոգման գործարանում, որտեղից իր ընթացքով ժամանել է Դոնի Ռոստով` ինքնուրույն բարձրանալով պատվանդանի վրա։ 1980-ականներին հուշարձանը վերանորոգվել է, ընդ որում` մարտական մեքենան կրկին իր ընթացքով մեկնել է ստուգման և վերադարձել։

Հուշարձանի շուրջը գտնվում է ծառերով և ծաղկանոցով մեծ, խոտածածկ տարածք։ Ամեն տարի մայիսի 9-ին այստեղ անցկացվում է հանդիսավոր հանրահավաք, դրվում են ծաղիկներ։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* РОСТОВ-НА-ДОНУ. ГВАРДЕЙСКАЯ ПЛОЩАДЬ
* Ростов-на-Дону, Гвардейская площадь 
* Гвардейская площадь, как отражение военной тематики в культурно-историческом наследии Ростова-на-Дону 

Կատեգորիա:Դոնի Ռոստովի հրապարակներ
Լյուբկո Դերեշ

**Լյուբկո Դերեշ** (, ), ուկրաինացի արձակագիր։

## Կենսագրություն
Լյուբկո Դերեշը ծնվել է 1984 թվականին Լվովում։ 2001 թվականին Լվովի ֆիզիկամաթեմատիկական լիցեյն ավարտելուց հետո գրում է «Երկրպագուն» վեպը, որը լայն ընդունելություն է գտնում։ 2006 թվականին ավարտում է Լվովի համալսարանը՝ ստանալով տնտեսագետի որակավորում։ Համալսարանում ուսումնառության տարիներին հրատարակում է ևս երեք գիրք՝ «Մողեսի երկրպագումը», «Արխե», «Մտադրություն»։ Ուսանողական տարիներից սկսած՝ կազմակերպում է հանդիպումներ ընթերցողների հետ, մասնակցում միջազգային ցուցահանդեսների և մրցանակաբաշխությունների։ Նրա ստեղծագործությունները թարգմանվել են աշխարհի մի շարք լեզուներով։ Նրա գործերի հիման վրա բեմադրվել են ներկայացումներ։

2013 թվականին հրատարակել է «Խաղաղարը» երեք վիպակից («Ստեֆան Լյանգեի տարօրինակ պատմությունը», «Սուրբ Քրիստափոր, աղոթի՛ր մեզ համար», «Խաղաղարարը») բաղկացած ստեղծագործությունը, որը մեծ արձագանք է ունենում։ Նրա ստեղծագործություններին անդրադարձել են աշխարհի ճանաչված շատ պարբերականներ։

## Լյուբկո Դերեշը հայերեն
* Խաղաղարարը (վիպակներ), Ե., «Անտարես», 2015, 216 էջ։ Ուկրաիներենից թարգմ.՝ Անուշավան Մեսրոպյան։ Առաջաբանը («Թեքված աստվածը»)՝ Արամ Պաչյանի։

## Երկեր
* 2001 — Культ
* 2002 — Поклоніння ящірці
* 2005 — Архе
* 2006 — Намір!
* 2007 — Трохи пітьми
* 2008 — Трициліндровий двигун любові (Андрухович Ю., Дереш Л., Жадан С.)
* 2011 — Голова Якова
* 2013 — Остання любов Асури Махараджа
* 2013 — Миротворець
* 2014 — Пісні про любов і вічність

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Ուկրաինացի արձակագիրներ
Կատեգորիա:Լվովի համալսարանի շրջանավարտներ
Վերա Տերյոխինա

**Վերա Նիկոլաևնա Տերյոխինա** (, ), ռուս արվեստագետ, արվեստի պատմաբան, գրականագետ։ Ռուսական ավանգարդիզմի ուսումնասիրող, Վլադիմիր Մայակովսկու, Օլգա Ռոզանովայի, Վելիմիր Խլեբնիկովի, Իգոր Սևերյանինի ստեղծագործությունների, ռուսական էքսպրեսիոնիզմի, ռուսական ֆուտուրիզմի ուսումնասիրող, Մաքսիմ Գորկու անվան համաշխարհային գրականության ինստիտուտի առաջատար գիտաշխատող, բանասիրական գիտությունների դոկտոր (2006), Մաքսիմ Գորկու անվան գրականության ինստիտուտի պրոֆեսոր։
Ռուսաստանի գրողների միության անդամ։

## Կենսագրություն
Վերա Տերյոխինան ծնվել է 1947 թվականի մայիսի 23-ին։ 1970 թվականին ավարտել է Մոսկվայի Լոմոնոսովի անվան պետական համալսարանի բանասիրական ֆակուլտետը՝ ստանալով բանասերի և ռուսաց լեզվի ու գրականության ուսուցչի մասնագիտացում։ 1979 թվականին ավարտել է նույն համալսարանի ասպիրանուրան։

1972-1989 թվականներին Վերա Տերյոխինան աշխատել է Վլադիմիր Մայակովսկու պետական թանգարանում։ Վերա Տերյոխինան Ռուսաստանի գիտությունների ակադեմիայի Մաքսիմ Գորկու անվան համաշխարհային գրականության ինստիտուտի ռուս նորագույն գրականության ու ռուս արտասահմանյան գրականության բաժնի առաջատար գիտաշխատող է. ինստիտուտում նա աշխատում է 1989 թվականից։

1993 թվականին Վերա Տերյոխինան պաշտպանել է ատենախոսություն «Վ. Վ. Մայակովսկու ստեղծագործությունը ռուսական արտասահմանյան քննադատությունում (1920-1930-ական թվականներ)» () թեմայով՝ ստանալով բանասիրական գիտությունների թեկնածուի աստիճան։

2006 թվականին Վերա Տերյոխինան պաշտպանել է դոկտորական ատենախոսություն «Էքսպրեսիոնիզմը 20-րդ դարի առաջին երեսնամյակի ռուսական գրականության մեջ։ Գենեզիս։ Պատմամշակութային համատեքստ։ Պոետիկա» ():

2010 թվականին Վերա Տերյոխինան Մաքսիմ Գորկու անվան համաշխարհային գրականության ինստիտուտում կազմակերպել է կոնֆերանս՝ նվիրված Վելիմիր Խլեբնիկովի ծննդյան 125-ամյակին՝: Կոնֆերանսի նյութերի ժողովածուն «Վելիմիր Խլեբնիկովը նոր հազարամյակում» խորագրով տպագրվել է 2012 թվականին Վերա Տերյոխինայի խմբագրությամբ։

## Գիտական գործունեություն
Վերա Տերյոխինայի գիտական հետաքրքրությունների շրջանակներում են ռուսական ավանգարդիզմը, Վլադիմիր Մայակովսկու, Օլգա Ռոզանովայի, Վելիմիր Խլեբնիկովի, Իգոր Սևերյանինի ստեղծագործությունները, ռուսական էքսպրեսիոնիզմը, ռուսական ֆուտուրիզմը։

Մաքսիմ Գորկու անվան համաշխարհային գրականության ինստիտուտի այլ աշխատակիցների՝ Եվգենի Արենզոնի, Վլադիմիր Դյադիչևի, Նինա Կորոլյովայի, Տատյանա Կուպչենկոյի, Նատալյա Միխալենկոյի, Ելենա Տյուրինայի հետ հրատարակության է պատրաստում Վլադիմիր Մայակովսկու երկերի նոր լիակատար ժողովածուն։

Վերա Տերյոխինան հեղինակել է ավելի քան 150 գիտական աշխատանք։

## Մատենագրություն
* 
* 

## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն
* 

## Արտաքին հղումներ
* 
* 
* 

Կատեգորիա:Բանասիրական գիտությունների դոկտորներ
Կատեգորիա:Մոսկվայի պետական համալսարանի շրջանավարտներ
Կատեգորիա:Ռուս արվեստաբաններ
Կատեգորիա:Ռուս գրականագետներ
Գուրամ Օդիշարիա

**Գուրամ Օդիշարիա** (, ), վրացի բանաստեղծ, արձակագիր, դրամատուրգ, հրապարակախոս։

Ծնվել է 1951 թվականին Սուխումիում։ Ավարտել է Սուխումիի պետական համալսարանը, այնուհետև աշխատել է քաղաքային ռադիոյում և տարբեր պարբերականներում։ 1987-1994 թվականներին եղել է «Ռիծա» գրական-հասարակական հանդեսի գլխավոր խմբագիրը։ 2012-2014 թվականներին եղել է Վրաստանի մշակույթի և հուշարձանների պաշտպանության նախարարը։

Հեղինակ է բանաստեղծական, արձակ և դրամատիկական ստեղծագործությունների  շուրջ 25 գրքերի, ավելի քան հարյուր հրապարակախոսական հոդվածների։ Պետական և մոտ մեկ տասնյակ գրական մրցանակների դափնեկիր է։ Արդի գրականության զարգացման գործում ներդրած ավանդի համար պարգևատրվել է Ա. Պ. Չեխովի անվան Ոսկե մեդալով։

Օդիշարիայի ստեղծագործությունները թարգմանվել են անգլերեն, ռուսերեն, աբխազերեն, հայերեն, ադրբեջաներեն, իտալերեն, սլովակերեն, գերմաներեն, ֆրանսերեն և այլ լեզուներով։

Նրա «Պրեզիդենտի կատուն» վեպը թարգմանվել է անգլերեն, ռուսերեն, ուկրաիներեն, սլովակերեն, աբխազերեն, ադրբեջաներեն։

## Գուրամ Օդիշարիան հայերեն
* Չուղարկված նամակներից (բանաստեղծություններ), Ե., ՀԳՄ հրատ., 2016, 160 էջ։ Թարգմ.՝ Գագիկ Դավթյան։
* Պրեզիդենտի կատուն (վեպ), Ե., «Անտարես», 2016, 232 էջ։ Վրացերենից թարգմ.՝ Անահիտ Բոստանջյան։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Վրացի բանաստեղծներ
Կատեգորիա:Վրացի արձակագիրներ
Կատեգորիա:Վրացի դրամատուրգներ
Կատեգորիա:Սուխումիի պետական համալսարանի շրջանավարտներ
Կատեգորիա:Վրացի խմբագիրներ
Կատեգորիա:Վրաստանի քաղաքական գործիչներ
Կատեգորիա:Վրացի հրապարակախոսներ
Կատեգորիա:Վրաստանի նախարարներ
Ալեքս Ջոնս

**Ալեքսանդր Էմերիկ (Ալեքս) Ջոնս** (, ), ամերիկացի ծայրահեղ աջակողմյան ռադիոհաղորդավար, կինոպրոդյուսեր, գրող և դավադրության տեսաբան։ «Genesis Communications Network» և «WWCR» ցանցերի եթերում, Տեխասի Օսթին քաղաքից վարում է «Ալեքս Ջոնսի շոու» (The Alex Jones Show) ռադիոհաղորդումը, որը հեռարձակվում է ինչպես Միացյալ Նահանգների ռադիոծածկույթում, այնպես էլ առցանց ռեժիմով։

Կարիերայի ընթացքում Ջոնսը հաճախ հայտնվել է զանազան սկանդալների կիզակետում։ Ջոնսի կողմից արված առավել վիճահարույց հայտարարություններից է եղել «Սենդի Հուք» դպրոցի զանգվածային սպանության բեմադրված լինելը, ինչպես նաև մի շարք առիթներով Ջոնսը մեղադրել է հենց Միացյալ Նահանգների դաշնային կառավարությանը՝ Օկլահոմա սիթիի բնակելի շենքերի պայթյունները, Սեպտեմբերի 11-ի ահաբեկչական հարձակումները կազմակերպելու, ՆԱՍԱ-ի ենթադրյալ գաղտնի զենքը հանրությունից թաքցնելու պատրվակով լուսնի վրա կատարված վայրէջքը կեղծելու և այլ զեղծումներում մասնակցություն ունենալու մեջ։ Ջոնսի համոզմամբ, երկրի կառավարությունը, թիմակցելով խոշոր կորպորացիաների հետ, «նախապատրաստված տնտեսական ճգնաժամերի, բարձր տեխնոլոգիաների միջոցով սահմանված հսկողության և զանգվածային հիստերիա բռնկող կազմակերպված ահաբեկչական հարձակումների գնով» փորձում է Նոր աշխարհակարգ ձևավորել։

Ջոնսն ինքն իրեն համարում է լիբերտարիանիստական և պալեոպահպանողական համոզմունքներով անձ, մինչդեռ քննադատները նրան նկարագրում են որպես ծայրահեղ աջակողմյան պահպանողական և պրոռուսական կողմնորոշվածություն ունեցող պրոպագանդիստ։

Ջոնսին պատկանող *«InfoWars.com»* կայքը որակվել է որպես կեղծ լրատվական ալիք։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Էջը IMDb կայքում
* www.infowars.com

Կատեգորիա:Ամերիկացի հաղորդավարներ
Կատեգորիա:Դավադրության տեսություն
Կատեգորիա:Գուգենհայմի կրթաթոշակառուներ
Կատեգորիա:Ամերիկացիներ իռլանդական սերմամբ
Կատեգորիա:Ամերիկացի կինոպրոդյուսերներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի կինոռեժիսորներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի գրողներ
Կատեգորիա:Յություբերներ
Ֆրանչեսկո Անդրիոլի

**Ֆրանչեսկո Անդրիոլի** (, ), իտալական ծագմամբ լիտվացի գեղանկարիչ և քանդակագործ, նկարիչ Միխալ Անդրիոլիի հայրը։

## Կենսագրություն
Ֆրանչեսկո Անդրիոլին ծնվել է 1794 թվականին Իտալիայի Տրենտո գավառի Ռովերետո փոքրիկ բնակավայրում։

Սովորել է տեղի դպրոցում, որից հետո ծառայության է անցել Նապոլեոնյան բանակում։ Մասնակցել է ռուս-ֆրանսիական պատերազմներին՝ կապիտանի զինվորական կոչումով։

Պատերազմի ընթացքում գերեվարվել է։ Գերությունից ազատվելուց հետո ամուսնացել է և բնակություն հաստատելու նպատակով մեկնել Ռուսական կայսրություն՝ Լիտվայի մայրաքաղաք Վիլնո։ 1827 թվականին ստացել է Ռուսական կայսրության քաղաքացիություն։ Սովորել է Վիլնյուսի պետական համալսարանում, որն ավարտելուց հետո 1832 թվականին ստացել է նկարչի և դեկորատորի մասնագիտական որակավորում։ Դրանից հետո սովորել է Սանկտ Պետերբուրգի գեղարվեստի ակադեմիայում, որն ավարտել է 1839 թվականին։ Ուսումն ավարտելուց հետո ուսուցանել է։ Որոշ ժամանակ նա նաև դասավանդել է Շիաուլիայի դպրոցում։

1830-ականներին նա զբաղվել է Վիլնյուսի կաթոլիկ տաճարները որմնանկարներով և քանդակներով հարստացնելով։  Մահացել է 1861 թվականին Վիլնյուսում։

## Գրականություն
* *Daugelis Osvaldas.* Andriolis Pranciškus // Visuotinė lietuvių enciklopedija. — Vilnius: Mokslo ir enciklopedijų leidybos institutas, 2001. — Т. I: A—Ar. — С. 499. — 799 с. — ISBN 5-420-01485-8

Կատեգորիա:Լիտվացի նկարիչներ
Կատեգորիա:Իտալացի նկարիչներ
Կատեգորիա:Լիտվացի քանդակագործներ
Կատեգորիա:Սանկտ Պետերբուրգի գեղարվեստի ակադեմիայի շրջանավարտներ
Հոկտեմբերի անվան զբոսայգի (Դոնի Ռոստով)

**Հոկտեմբերի անվան զբոսայգի** (), զբոսայգի Ռուսաստանի Դոնի Ռոստով քաղաքում, որը գտնվում է Հոկտեմբերյան շրջանում։ Անվանվել է 1917 թվականի Հոկտեմբերյան հեղափոխության պատվին։

## Պատմություն
Դոնի Ռոստովի Հոկտեմբերի անվան զբոսայգին հիմնադրվել է 1971 թվականին 7,2 հեկտարի վրա` Տեմեռնիկ գետի ափին։ Զբոսայգու տարածքում կան վազքուղիներ, փողոցային վարժասարքեր, սեղանի թենիսի խաղահրապարակներ, ինչպես նաև մարզահրապարակ տարբեր մարզաձևեր, այդ թվում` բասկետբոլ, վոլեյբոլ կամ ֆուտբոլ պարապելու համար։

2013 թվականին պետք է լուծվեր կոյուղագծի երկու ճյուղերի վթարային վիճակի հարցը, որոնք գտնվում են այգու կենտրոնական հատվածում։ Դրանք տարածքում տհաճ հոտի և սանիտարական աղտոտման պատճառ էին։ Նույն թվականի ամռանը պետք է կատարվեր ցանցերի տեղափոխման աշխատանքը։

Զբոսայգու կենտրոնական մուտքի մոտի աստիճանները, 56-րդ բանակի փողոցի կողմից, վերակառուցվել են։ Գարնանը Հոկտեմբերի անվան զբոսայգու տարածքում տնկվել է մոտ 40 ծառ, որոնց թվում այնպիսի ծառատեսակներ, ինչպես արոսենի, եղրևանի, եղևնի, հացենի։

Հոկտեմբերի անվան զբոսայգին հարթակ է, որտեղ անցկացվում են մշակութային-զանգվածային միջոցառումներ, նշվում են պետական տոներ` Դրոշի օրը, Ռուսաստանի օրը, Հաղթանակի օրը, Երեխաների պաշտպանության միջազգային օրը և բազում այլ տոներ։ Ձմռանը զբոսայգում անցկացվում են Ամանորի մանկական միջոցառումներ։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Դոնի Ռոստովի զբոսայգիներ
Կատեգորիա:Զբոսայգիներ այբբենական կարգով
Լուկիուս Կլոդիուս Մակեր

**Լուկիուս Կլոդիուս Մակեր** (), Հռոմեական կայսրության դեսպան Աֆրիկայում Ներոն կայսեր կառավարման ժամանակ։ Նա 68 թվականի մայիսին ապստամբեց` կտրելով Հռոմի առևտրական ճանապարհը (միգուցե Կալվիա Կրիսպիլլայի սադրանքով)։ Ներոնի մահից հետո այնտեղ էր իշխում Գալբան։ Նա իրեն ենթակա Լեգեոն III «Օգոստոս»-ը Նումիդիայում դարձրեց I Լեգեոն Ազատարար Մակերի։ 68 թվականի հոկտեմբերին նա սպանվում է դատախազ  Տրեբոնիուս Գարուտիանուսի կողմից, ում ուղարկել էր Գալբան։ Նրա ստեղծած մետաղադրամները շատ քիչ են։ Միայն 85 մետաղադրամներ են  պահպանվել մինչ օրս, որոնցից 20-ը կրում են իր դիմանկարը։ Մետաղադրամի հակառակ կողմում պատկերված է  նավ կամ հիմնականում երկու նորմատիվների միջև գտնվող արծիվ ու իր լեգեոնի անունը։ Նրա բոլոր մետաղադրամները հատվել են Նումիդիայում։

## Ծանոթագրություններ

## Աղբյուրներ
Տակիտոս Կոռնելիոս, Պատմություն ISBN 0-521-57072-7

Կատեգորիա:Հռոմեական ուզուրպատորներ
Կատեգորիա:Հին Հռոմի քաղաքական գործիչներ
Լիտվայի ժամանակավոր կառավարություն (1812)

**Լիտվայի ժամանակավոր կառավարություն** (, ), ժամանակավոր վարչական մարմին Լիտվական մեծ իշխանությունում, որը ձևավորվել է Նապոլեոն Բոնապարտի աջակցությամբ՝ ֆրանսիացիների Ռուսաստան ներխուժման ժամանակ։

## Պատմություն
Լիտվայի հարցերով հանձնաժողովը ստեղծվել է 1812 թվականի հուլիսի 1-ին՝ Ֆրանսիայի կայսր Նապոլեոն Բոնապարտի հրամանով։ Ֆրանսիական կողմի գլխավոր խնդիրը լիտվական ֆրանսահպատակ բանակի ստեղծումն է։

Հանձնաժողովի վերահսկողությունը վստահվել է Լուի Պիեռին, ով եղել է Ֆրանսիայի նախկին ներկայացուցիչը Վարշավայի դքսությունում։ Չնայած այս հանգամանքի, փաստացի իշխանությունը կենտրոնացված էր հոլանդացի գեներալ Դիրկ վան Հոգենդորպի ձեռքում։ Հոգենդորպը մինչ Վիլնյուսի կառավարչի կոչմանն արժանանալը եղել է Ճավայի մարզպանը։

Լիտվայի նկատմամբ Նապոլեոնի վարած քաղաքականությունը հակոտնյա էր Լեհաստանի թագավորության շահերին։ Լեհերը փորձում էին հարմար առիթ գտնել՝ Լեհաստանի և Լիտվայի միացյալ թագավորության հողերը լեհաստանցի ղեկավարների ձեռքում վերամիավորելու համար։

Այդ իսկ նպատակով 1812 թվականի հուլիսի 11-ին Վիլնյուս է ուղարկվում Յուզեֆ Վիբիցկու գլխավորած պատգամավորական խորհուրդը։ Ապարդյուն բանակցություններից հետո լեհական պատվիրակություն հայրենիք է վերադառնում ձեռնունայն։

Ֆրանսիայի աջակցությամբ 1812 թվականի հուլիսի 18-ին Յոզեֆ Սիերկովսկին նշանակվում է Լիտվայի ժամանակավոր կառավարության առաջին նախագահ։ Դրան հետևում է այն, որ օգոստոսին ռուսական կայազորները ռազմախուժում են Լիտվայի տարածք և ասպատակում ինքնահռչակ կառավարության ենթակա հողերը։

1812 թվականի սեպտեմբերի Ստանիսլավ Սոլտոնն ավարտում է իր պաշտոնավարումը՝ վերջ դնելով Լիտվայի ժամանակավոր կառավարությանը։

## Նախագահներ
* Յուզեֆ Սիրակովսկի (մինչև 1812 թվականի հուլիսի 18-ը)
* Ստանիսլավ Սոլտան (մինչև 1812 թվականի օգոստոսի 24-ը)
* Դիրկ վան Հոգենդորպ (մինչև 1812 թվականի սեպտեմբերը)
* Ստանիսլավ Սոլտան (մինչև 1812 թվականի սեպտեմբերը)

## Գրականություն
* Януш Ивашкевич, *Litwa w roku 1812* (Литва в 1812 году), Варшава, 1912.
* Мариан Кукель, *Wojna 1812 roku* (Война 1812 года), Краков, 1937.
* А.Рембовски, *«Konfederacja Generalna i pospolite ruszenie w roku 1812»* («Генеральная Конфедерация и посполитое рушенье в 1812 году»), *Biblioteka Warszawska* (Варшавская Библиотека), vol. 1, 1896, fascicle 3, pp.&nbsp;478–514; vol. 2, 1896, fascicle 1, pp.&nbsp;67–86.
* Владислав Заевски, *Józef Wybicki* (Юзеф Выбицки), Варшава, 1983.

Կատեգորիա:Լիտվայի պատմություն
Կատեգորիա:Լիտվայի պատմություն (1795–1918)
Կատեգորիա:Ժամանակավոր կառավարություններ
Կատեգորիա:1812 Եվրոպայում
Առավոտյան զբոսանք ծովափին

**Առավոտյան զբոսանք ծովափին** (), հոլանդացի նկարիչ, բնանկարիչ, Հաագայի դպրոցի ներկայացուցիչ Անտոն Մաուվեի 1876 թվականին ստեղծած կտավը, որը գտնվում է Ամստերդամի պետական թանգարանում։ Նկարում Սխեվենինգեն լողափին պատկերված են ձիավորներ։ Նկարը ստեղծված է իմպրեսիոնիստական ոճով։

## Պատմություն
Անտոն Մաուվեն եղել է Հաագայի դպրոցի անդամ։ Դպրոցը հայտնի է եղել Սխեվենինգենի ձկնորսների դաժան գոյությունը պատկերող նկարագրություններով։ Այս կտավում Մաուվեն ընտրել է այլ թեմա՝ լողափի երկայնքով պատկերելով ձիավարող բուրժուաների խումբ։ Նկարում պատկերված մի խումբ ձիավորներն իջնում են լողափ, ինչպես նաև պատկերված են լողորդներին սպասող լողախցիկներ։ Ձիավարության ձիերն անսովոր են Մաուվենի կտավներում, քանի որ նա հայտնի է կենդանիներին իրենց բնական միջավայրում պատկերած կտավներով, մասնավորապես ոչխարներով լի լանդշաֆտներով։ Մաուվեն ընտրել է որոշակի կապույտ և դեղին գունային սխեմա, որն արդյունավետ է պատկերում ծովափի մթնոլորտը։ Նկարում լույսի շարժումը ենթադրում է մեծ քանակի դինամիզմ և շարժում։

1991 թվականին նկարի վերանորոգումից հետո պարզվել է, որ նկարիչը կտավում լույսն օգտագործել է հմտորեն։ Վերականգնման արդյունքում հեռացվել է դեղնավուն երանգը, որը տարածվել էր ամբողջ աշխատանքի վրա և հայտնաբերվել է հերթական զարմանալի մի բան. նվիրված լինելով ռեալիզմին՝ նկարիչը պատկերել է ձիերի կղկղանքները, որը նկարի նախկին սեփականատերերից մեկը հավանաբար համարել է անպարկեշտ և կտավում դրանք ծածկել է տվել։

thumb|Նկարը նախքան վերականգնումը

## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն
* M. van Heteren, G. Jansen, R. de Leeuw: Poëzie der werkelijkheid; Nederlandse schilders van de negentiende eeuw. Rijksmuseum Amsterdam, Waanders Uitgevers, blz. 141-142, 2000. ISBN 90-400-9419-5
* H.L. Berckenhof: Anton Mauve: met een beschrijvenden catalogus van door den meester vervaardigde niet uitgegeven etsen. Etsen door Ph. Zilcken.. Amsterdam, Schalekamp, 1890.

Կատեգորիա:1876 նկարներ
Կատեգորիա:Ամստերդամի պետական թանգարանի նկարներ
Կատեգորիա:Անտոն Մաուվեի նկարներ
Կատեգորիա:Հաագայի դպրոց
Միխայիլ Գոնչարով

**Վասիլի Գոնչարով** (, ), տանկային զորքերի գեներալ-մայոր, 2-րդ գվարդիական տանկային բանակի հրամանատարի տեղակալ։

## Կենսագրություն
Միխայիլ Դմիտրիևիչ Գոնչարովը ծնվել է 1891 թվականին։ Զինվորական ծառայությունը սկսել է ցարական բանակում, մասնակցել է Առաջին համաշխարհային պատերազմին։ Պորուչիկի աստիճանով եղել է վաշտի հրամանատար։ Հեղափոխությունից հետո, 1918 թվականին տեղափոխվել է ծառայության Բանվորա-գյուղացիական Կարմիր բանակում։ Բանակում ծառայել է ավելի քան քսան տարի։ 11 տարի Ուզբեկստանում պայքարել է բասմաչների դեմ։ 1932 թվականի հոկտեմբերի 15-ից եղել է 19-րդ Թուրքմենական հեծելազորային գնդի հրամանատար։ Որոշ ժամանակ անց փոխադրվել է Հեռավոր Արևելք, չինական սահման։

Հեռավորարևելյան ռազմական օկրուգում Միխայիլ Դմիտրիևիչը ձերբակալվել է զինվորականների խմբի խռովությանը մասնակցելու մեղադրանքով։ Գոնչարովի հետ միաժամանակ ձերբակալվել է օկրուգի գրեթե ամբողջ հրամանատարական կազմը։ Ազատազրկության մեջ անցկացրել է 1,5 տարի։ Պատերազմից առաջ արդարացվել է։ 1941 թվականի հուլիսի 24-ին ստացել է գեներալ-մայորի զինվորական կոչում։ 1941 թվականի օգոստոսի 25-ից մինչև 1941 թվականի դեկտեմբերի 4-ը եղել է Իրկուտսկ-Պինսկի գվարդիական դիվիզիայի հրամանատարը։

Վիրավորվելուց հետո տեղափոխվել է 1-ին Բելառուսական ռազմաճակատ։ 1944-1945 թվականներին  Մ. Դ. Գոնչարովը եղել է 2-րդ գվարդիական տանկային բանակի հրամանատարի տեղակալ։ Չնայած տարիքին (նա հիսունն անց էր) և բարձր կոչմանը, նա ակտիվ մասնակցություն է ունեցել ոչ միայն օպերացիայի պլանների մշակմանը, այլև անմիջական մարտական գործողություններին։ 1945 թվականի փետրվարի 3-ին Վարշավյան-Պոզնանյան հարձակողական օպերացիայի ընթացքում դրսևորած մարտական ծառայության համար տանկային զորքերի գեներալ-մայոր Գոնչարովը 2-րդ գվարդիական տանկային բանակի հրամանատար գեներալ Բոգդանովի կողմից ներկայացվել է Խորհրդային Միության հերոսի կոչման, սակայն պարգևատրվել է Կուտուզովի 1-ին աստիճանի շքանշանով։ 1945 թվականի մարտի 1-ին Արևմտյան Պոմերենիայի Ռեետց քաղաքի մոտ, (ներկայիս Լեհաստան) 12-րդ գվարդիական տանկային շարասյան Ինա գետի գետանցի ժամանակ ծանր վիրավորվել է և տեղափոխվել հոսպիտալ։ 1945 թվականի մարտի 7-ին ստացած վերքերից մահացել է։ Թաղված է Բրեստ քաղաքում։

## Պարգևներ
* Լենինի երկու շքանշան (02.08.1941 թ., 21.02.1945 թ. - երկարամյա ծառայության համար)
* Կարմիր Դրոշի  երկու շքանշան (03.08.1944 թ., 03.11.1944 թ. - երկարամյա ծառայության համար)
* Կուտուզովի 1-ին աստիճանի շքանշան (06.04.1945 թ. հետմահու)
* Սուվորովի 2-րդ աստիճանի շքանշան (13.09.1944 թ.)
* «Բանվորա-Գյուղացիական Կարմիր բանակի 20- ամյակ» մեդալ

## Հիշատակ
Միխայիլ Դմիտրիևիչ Գոնչարովի անձնական իրերը (իր զորամասի զինվորների կողմից բերված հուղարկավորության արարողության իրերի հետ մեկտեղ, գնդակոծված շինելը և մյուս իրերը) պահվում են Սորոկի քաղաքի գավառագիտական թանգարանում  (Մոլդավիա)։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Букраба А. М. Гончаров — участник Великой Отечественной войны.
* 
* М.Д. Гончаров на сайте 2-й Гв. ТА 

Կատեգորիա:Առաջին համաշխարհային պատերազմի մասնակիցներ
Կատեգորիա:Լենինի շքանշանի ասպետներ
Կատեգորիա:ԽՄԿԿ անդամներ
Կատեգորիա:Կարմիր դրոշի շքանշանի ասպետներ
Կատեգորիա:Հայրենական մեծ պատերազմի մասնակիցներ
Կատեգորիա:Ռուս ռազմական գործիչներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի քաղաքացիական պատերազմի մասնակիցներ
Գրեգուար Մերտենս

**Գրեգուար Մերտենս** (Grégoire Maertens, ), արևմտաֆլամանդացի էսպերանտիստ։ 1977- 1992 թվականներին եղել է էսպերանտագետների համաշխարհային ասոցիացիայի UEA (Universala Esperanto-Asocio или World Esperanto Association) ղեկավար կազմի անդամ։ 1980- 1986 թվականներին ընտրվել է էսպերանտագետների համաշխարհային ասոցիացիայի նախագահ, իսկ արդեն 1993 թվականից դարձել է ասոցիացիայի պատվավոր անդամ։

## Կենսագրություն
Գրեգուար Մերտենսը ծնվել է Բրյուգգեում, որտեղ և 1940-ական թվականներից դարձել է Էսպերանտոյի համաշխարհային շարժման ակտիվ մասնակից՝ դառնալով Բելգիայի էսպերանտիստների ֆեդերացիայի անդամ։

Մերտենսը սկսել է ուսումնասիրել էսպերանտո 16 տարեկանում։ Իր առաջին քայլերը կատարել է 1940 թվականին բելգիական Բրյուգգեի «խաղաղություն և արդարադատություն» ակումբում։ Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի տարիներին ակումբը գործել է ստորգետնյա շինությունում։ Պատերազմից հետո շինությունը հանձնվել է ֆլամանդացի և բելգիացի էսպերանտագետներին, որտեղ տեղակայվել են ֆեդերացիայի վարչական բաժինները։ 1960- 2004 թվականներին եղել է կոմիտեի անդամ, իսկ 1977- 1992 թվականներին UEA-ի անդամ։ Նրա աշխատանքը UEA-ում շարունակվել է ընդհուպ մինչև 1986 թվականը, երբ գլխավորել է ասոցիացիան։ Ղեկավարել է ասոցիացիան երկու անգամ։ Երկար ժամանակ եղել է նաև «Հոջլեր 68» միության նախագահ։ Բացի այդ, նա ակտիվ մասնակցություն է ունեցել Բրյուսելում գտնվող ԵՄ էսպերանտագետների և Էսպերանտոյի եվրոպական միության աշխատանքներին։

Մերտենսը էսպերանտո է դասավանդել Սան Մարինոյի գիտությունների ազգային ակադեմիայում, որտեղ 1992- 1995 թվականներին աշխատել է նաև որպես գանձապահ։

1993 թվականին դարձել է Ասոցիացիայի պատվավոր անդամ, իսկ 2013 թվականին դարձել է «Հոջլեր 68» միության պատվավոր նախագահ։

## Գրականություն
El la historio de la Esperanto-movado. Represo el la revuo ìSPEGULOî, aŭtuno 2008, pp.&nbsp;134–158.

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Էսպերանտիստներ
Ավդե Արշակունի

**Ավդե Արշակունի** նաև **Օդէ** (ծննդյան և մահվան թվականներն անհայտ, մ.թ.ա. 1-ին դարի վերջ - մ.թ. 1-ին դար), Մեծ Հայքի Արշամ Արշակունի թագավորի դուստրը, Օսրոյենեի Աբգար Ե թագավորի քույրը, Մեծ Հայքի թագավոր Սանատրուկ Արշակունու մայրը։

Մովսես Խորենացին իր «Պատմություն Հայոց» աշխատության մեջ գրում է՝
«Բայց թե ինչու նա Սանատրուկ կոչվեց, պետք է ասել։ Աբգարի քույր Ավդեն ձմեռ ժամանակ դեպի Հայաստան ճանապարհորդելիս բքարգել է լինում Կորդվաց լեռներում. մրրիկը բոլորին ցրեց, այնպես որ ոչ մեկը չգիտեր, թե ընկերն ո՛ւր քշվեց։ Իսկ նրա դայակ Սանոտը, Բյուրատ Բագրատունու քույրը, Խոսրեն Արծրունու կինը, երեխային (Սանատրուկին), որ դեռ շատ փոքր էր, ստինքների մեջ առնելով՝ երեք օր և երեք գիշեր մնաց ձյան տակ։ Սրա մասին առասպելաբանում են, թե մի ինչ-որ նորահրաշ սպիտակ կենդանի աստվածներից ուղարկվեց և նա պահպանում էր երեխային։ Բայց որքան մենք վերահասու եղանք, բանն այսպես է եղել. որոնող մարդկանց հետ եղել է մի սպիտակ շուն, որ պատահել է երեխային և դայակին։ Այս պատճառով էլ նա կոչվեց Սանատրուկ, անունը դայակից ստանալով, իբրև թե Սանոտի տված»։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Մեծ Հայքի թագուհիներ
Կատեգորիա:Օսրոյենեի թագուհիներ
Կատեգորիա:Արշակունիներ
Վասիլի Գոնչարով

**Վասիլի Սաֆրոնովիչ Գոնչարով** (, ), Կարմիր բանակի գեներալ-մայոր, Ռուսաստանի քաղաքացիական պատերազմի մասնակից, Կարմիր դրոշի կրկնակի շքանշանակիր  (1921, 1921)։

## Կենսագրություն
Գոնչարովը ծնվել է 1894 թվականի մարտին Վոյսկա Դոնսկի մարզի Սալսկի շրջանի Դոլգի խուտորում, գյուղացու ընտանիքում։ Գյուղական դպրոցն ավարտելուց հետո աշխատել է գյուղատնտեսությունում։ 1916 թվականի փետրվարին Գոնչարովը զորակոչվել է ցարական բանակ ծառայության։ Մասնակցել է Առաջին համաշխարհային պատերազմին, Թուրքական ռազմաճակատում եղել հրետանավոր։ Փետրվարյան հեղափոխությունից հետո ղեկավարել է դիվիզիայի կոմիտեն։ 1918 թվականի փետրվարին ծառայության է անցել Բանվորա-Գյուղացիական Կարմիր բանակում։ Քաղաքացիական պատերազմի մարտերին մասնակցել է որպես հրետանային վաշտի մարտկոցի հրամանատար։ 1919 թվականին մարտերի ժամանակ ծանր կոնտուզիայի է ենթարկվել։ Բազմիցս աչքի է ընկել մարտերում։ Հանրապետության Հեղափոխական Ռազմական Խորհրդի № 41 հրամանով 1921 թվականին 4-րդ հեծյալ- հրետանային դիվիզոնի մարտկոցի հրամանատար Վասիլի Գոնչարովը պարգևատրվել է ՌՍՖՍՀ Կարմիր Դրոշի շքանշանով։

Քաղաքացիական պատերազմի ավարտից հետո Գոնչարովը շարունակում է ծառայությունը Բանվորա-Գյուղացիական Կարմիր բանակում։ 1924 թվականին ավարտել է հրամանատարական կազմի Բարձրագույն հրետանային դպրոցը,  1931 թվականին՝  հրամանատարական կազմի կատարելագործման դասընթացները,  1936 թվականին՝ Ֆրունզեի անվան Ռազմական ակադեմիան։ ԽՄԿԿ անդամ 1931 թվականից։

Մասնակցել է Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի Արևելյան ռազմաճակատի (*«[[Հայրենական մեծ պատերազմ (տերմին)|Հայրենական մեծ պատերազմ]]»*, 1941-1945) գործողություններին։ Եղել է Հյուսիս-Արևմտյան ռազմաճակատի 34-րդ բանակի հրետանու հրամանատար։

Լև Մեխլիսի հրամանով 1941 թվականի սեպտեմբերի 11-ին Գոնչարովը գնդակահարվել է բանակի շտաբի շարքի առաջ արտադատական կարգով, ռազմաճակատի հրամանատարության հրամանը չկատարելու և ռազմական տեխնիկան փրկելու ուղղությամբ միջոցներ չձեռնարկելու համար։

2002 թվականի հոկտեմբերի 15-ին Ռուսաստանի Դաշնության Գլխավոր ռազմական դատախազության որոշմամբ Գոնչարովը ճանաչվել է չհիմնավորված ռեպրեսիաների զոհ և հետմահու ամբողջությամբ արդարացվել։ Որոշ տվյալներով թաղված է Նովգորոդի մարզի Վալդայսկի շրջանի Զաբորովյե գյուղի մոտ։

## Գրականություն
* Сборник лиц, награждённых орденом Красного Знамени и Почётным революционным оружием. — Воениздат, 1926.
* Черушев Н. С., Черушев Ю. Н. Расстрелянная элита РККА (командармы 1-го и 2-го рангов, комкоры, комдивы и им равные). 1937—1941 : Биографический словарь. — М., 2012.

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Առաջին համաշխարհային պատերազմի մասնակիցներ
Կատեգորիա:ԽՍՀՄ գեներալ-մայորներ
Կատեգորիա:Կարմիր դրոշի շքանշանի ասպետներ
Կատեգորիա:Հայրենական մեծ պատերազմի մասնակիցներ
Կատեգորիա:Ռուս ռազմական գործիչներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի քաղաքացիական պատերազմի մասնակիցներ
Աբրահամ վարդապետ

**Աբրահամ վարդապետ** (15-րդ դար), հայ մանրանկարիչ։

## Կենսագրություն
Աբրահամ վարդապետն ապրել և ստեղծագործել է 15-րդ դարի առաջին կեսին։ Սովորել է Բերկրիում։ Եղել է նկարիչ Մանվելի սանը։

## Ստեղծագործական կյանք
Նկարազարդել է մի քանի ձեռագիր, որոնցից մեկը գրվել է Բերկրիում 1420 թվականին։ Նույն թվականին նկարազարդել է Ավետարան, որը գտնվում է Թեհրանում։ Ճանապարհորդել է Միջագետքում և 1431 թվականին Ամիդ քաղաքում նկարազարդել է Գրիգոր գրչի կողմից արտագրված մի Ավետարան։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Հայ մանրանկարիչներ
Կատեգորիա:Հայ առաքելական վարդապետներ
Կիմ Սո Յոն

**Կիմ Սո Յոն** (, ), հարավկորեացի դերասանուհի, հայտնի է դարձել «Ամեն ինչ Եվայի մասին» (이브의 모든것) և « Իրիս» (아이리스) սերիալների շնորհիվ։

## Գործունեություն
2005 թվականին նկարահանվել է ռեժիսոր Ցույ Հարկի «Յոթ սրեր» ֆիլմում։ 2008 թվականին նա  գլխավոր դեր է ստացել «Համադամասեր» (식객) դրամայում։ Ինչպես նաև գլխավոր դերասանուհիներից մեկն էր «Իրիս» կարճամետաժ սերիալում, որը բաղկացած էր 20 մասից։ Նա մարմնավորել է Հյուսիսային Կորեայի գործակալ Կիմ Սո Հվայի դերը։ Նա գլխավոր դեր է խաղացել «Հմայիչ փաստաբան» (검사 프린세스) ռոմանտիկ դրամայում։ Նա աշխատում է «Namoo Actors» գործակալությունում։ 2010 թվականին նրան հրավիրել են խաղալու Կիմ Սո Հվա դերում  «Աթենաս՝ պատերազմի աստվածուհի» (아테나: 전쟁의 여신) սերիալի երկու էպիզոդներում։

## Ֆիլմագրություն
### Սերիալներ

### Խաղարկային ֆիլմեր

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Ким Со Ён на «Namoo Actors»

Կատեգորիա:Թատրոնի դերասանուհիներ
Կատեգորիա:Հարավկորեացի դերասանուհիներ
Կատեգորիա:Հարավկորեացի կինոդերասանուհիներ
Կատեգորիա:Հարավկորեացի հեռուստատեսային դերասանուհիներ
Դալլաս (հեռուստասերիալ, սերիաների ցանկ)

Ներքևում նշված են ամերիկյան «Դալլաս» դրամատիկ հեռուստասերիալի սերիաները և դրանց մեկնաբանությունները, որը ստեղծվել է Դևիդ Ջեյքոբսի կողմից և հեռարձակվել ` 1978 թվականի ապրիլ 2-ից մինչև 1991 թվականի մայիսի 3-ը CBS ալիքի շրջանակներում։ Այն հայտնի է դարձել իր հեռարձակած գովազդների շնորհիվ, որոնք էկրանի մոտ են բերել մոտ 83 միլիոն հեռուստադիտող, և դա հավասարվել է երկրի 76 տոկոս բնակչության հետ, ինչպես նաև բազմաթիվ հեռուստադիտողներ է բերել «սնու եթերաշրջանին», որը սերիալի 9-րդ եթերաշրջանն էր, և որի գործողությունները տեղի են ունենում հերոսներից մեկի պատկերացրած աշխարհում։

Ամբողջ 13-րդ եթերաշրջանի ցուցադրման ընթացքում կերպարը` Լարրի Հագմանը, դաժան Ջեյ Արա Յուինգի դերն է իրականացրել։ Սերիալը ստացել է «Էմմի» պարգևը քսան անգամից ավել, չորս պարգև է ստացել, ինչպես նաև սերիալի հաղթանակը «Էմմի պարգևի Լավագույն կանացի դեր» կատեգորիան, որը ստացել է Բարբարա Բել Գեդդեսը Միսս Էլլիի դերակատարման համար։ Սերիալի հայտնիությունը ամբողջությամբ զարգացրել է սերիալը բոլոր բնագավառներում` խաղեր, գրքեր, կոմիքսներ, առանձին ֆիլմեր, ինչպես նաև սպին օֆեր, որոնք եթեր են դուրս եկել 1979 թվականին, որը ինչպես իր նախնին գոյություն է ունեցել 14 եթերաշրջանների ընթացքում։

## Ամփոփում

## Эпизоды
### 1-ին եթերաշրջան (1978)

### 2-րդ եթերաշջան (1978-79)

### 3-րդ եթերաշրջան (1979-80)

### 4-րդ եթերաշրջան (1980-81)

### 5-րդ եթերաշրջան (1981-82)

### 6-րդ եթերաշրջան (1982-83)

### 7-րդ եթերաշրջան (1983-84)

### 8-րդ եթերաշրջան (1984-85)

### 9-րդ եթերաշրջան (1985-86)

### 10-րդ եթերաշրջան (1986-87)

### 11-րդ եթերաշրջան (1987-88)

### 12-րդ եթերաշրջան (1988-89)

### 13-րդ եթերաշրջան (1989-90)

### 14-րդ եթերաշրջան (1990-91)

## Ֆիլմեր և այլն

## Ծանոթագրություններ
Կրասիմիր Դամիանով

**Ռուքսանդրա Չեսերիանու** (, ), բուլղարացի բանաստեղծ, ինժեներ-շինարարար։

Մասնակցել է Բուլղարիայի շատ հայտնի կառույցների ու հուշարձանների շինարարությանը։ 1990 թվականից բնակություն է հաստատել Իսպանիայում։ Բարսելոնայում 2009 թվականին հիմնադրել է «Arthostal» մշակութային կենտրոնը։ Հեղինակ է մի շարք գրքերի, որոնցից են՝ «Ինչու Աստված չկա» (1981), «Սատանայի եղունգ» (1985), Պատմություններ կերակրի հարցում բծախնդիր փոքրիկների համար (1989), «Թիթեռի օրագիր» (2008), «Կախվածի տունը» (2009) և այլն։

2012 թվականին այցելել է Հայաստան, մասնակցել ՀՀ մշակույթի նախարարության կազմակերպած «Գրական տապան» միջոցառմանը։

## Կրասիմիր Դամիանովը հայերեն
* Թե ինչու պետք է չորացվեր թթու կաղամբի տակառը։ Հայաստանը գրականություն է հյուրընկալում (Գրական տապան 2012), Ե., Վերնատուն, ԱՕԿՍ, էջ 191-195։ Անգլերենից թարգմ.՝ Սիրանուշ Եսայանը։

## Երկեր
* „Защо няма бог“, 1981.
* „Дяволски нокът“, Варна: Георги Бакалов, 1985, 119 с.
* „Приказки за злояди деца“. Художник Кирил Мавров. София: Български писател, 1989, 128 с. 
* „Приказки за злояди деца“. Художник Дима Дамянова. София: Сиела, 2012, 151 с. ISBN 978-954-28-0994-4
* „Дневникът на една пеперуда“, София: Факел Експрес, 2008, 444 с. ISBN 9789549772593
* „Къщата на обесения“ (разкази). Художник Дима Дамянова. София: Факел Експрес, 2009, 192 с. ISBN 978-954-9772-66-1
* „Студентът по хармония. Балада за Виктор Пасков“ (роман). София: Сиела, 2012, 280 с. ISBN 978-954-28-1230-2

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Բուլղարացի բանաստեղծներ
Կատեգորիա:Բուլղարացի ճարտարագետներ
Կատեգորիա:Բուլղարացի գրողներ
Կատեգորիա:Բուլղարացի խմբագիրներ