Սառա Սադիկովա

**Սառա Սադիկովա** (, ), թաթար կոմպոզիտոր, դերասանուհի և երգչուհի։ Նա առաջին պրոֆեսիոնալ կին կոմպոզիտորն էր թաթարների մեջ։ ՌՍՖՍՀ վաստակավոր արտիստ (1984)։ Թաթարական Ինքնավար ՍՍՀ ժողովրդական արտիստ (1977)։

## Կենսագրություն
Սառա Սադիկովան ծնվել է 1906 թվականի նոյեմբերի 1-ին Կազանի կենտրոնում, Պարիժսկայա Կոմունա փողոցում, թիվ 18 տանը։ Ծնվելիս ստացել է *Բիբիսարա* անունը։

Ծնողներն էին Գարիֆ և Բիբիգաիշա Սադիկովները, պապիկը՝ Ահմադշան (ծառայում էր որպես Կազանի նավամատույցի գանձապահ Բիշբալտա (Ադմիրալտեյսկայա) բնակավայրում)։

Սովորել է Ֆաթիհա Այտովայի հայտնի թաթարական կանանց գիմնազիայում, ապա Կազանի մանկավարժական քոլեջում։

1922-1928 թվականներին սովորել է մեներգեցողության դասարանում, 1934-1938 թվականներին թաթարական օպերային ստուդիայում, ապա Մոսկվայի Չայկովսկու անվան կոնսերվատորիայում։ Նրա ուսուցիչներից են Ցիբուշչենկոն և Մարիա Գրիգորիևնան։

1930-1934 թվականներին աշխատել է Կազանում՝ Թաթարական պետական ​​ակադեմիական թատրոնի թատերախմբում։

1938-1948 թվականներին՝ Թաթարական օպերայի և բալետի թատրոնի մեներգչուհի։

Սադիկովան մահացել է 1986 թվականի հունիսի 7-ին։ Նրան թաղել են Կազանի թաթարական գերեզմանատանը։

## Ստեղծագործություններ
*Շուրջ 400 երգեր
*Երաժշտություն 18 ներկայացման համար

**Երաժշտական կոմեդիաներ** Ռ․ Գ․ Գուբայդուլինի հետ համագործակցությամբ՝ 
*«*Мәхәббәт җыры*» (Սիրո երգը), 1971
*«*Кияүләр*» (Փեսացուներ), 1972

## Թատերական աշխատանքներ
*«Սանիա» (Գ․ Ալմուհամեդովի, Վ․ Բինոգրադովի, Ց․ Գաբաշի օպերան)
*«Փախչողը» Ահմեդ Ֆայզի և ն․ Ժիգանով (Ռայհան)
*«Գալիյաբանու» Մ․ Ֆայզի
*«Ոտնամաններ», «Իլդար» и «Կանդր գետի վրա» Ք․ Տինչուրին և Ս․ Սայդաշև
*«*Наёмщик*» Տ․ Գիզզատ և Ս․ Սայդաշև
*«*Արշին մալ ալան*» Ու․ Հաջիբեկով (Ասիա)

## Մրցանակներ, պարգևներ
*Թաթարական ՍՍՀ վաստակավոր արտիստ (1939)
*Թաթարական ՍՍՀ ժողովրդական արտիստ(1977)
*ՌՍՖՍՀ արվեստի վաստակավոր գործիչ(1984)
*Գ․ Տուկայի անվան Թաթարստանի պետական մրցանակ (1990, հետմահու)

## Հիշատակ
*Սառա Սադիկովայի անվան թանգարան և դպրոց (Թաթարստանի Ապաստովսկի շրջանի Տուտաևո գյուղ, 2006)
*Սառա Սադիկովայի անվան փողոցներ Կազանում և Ապաստովո գյուղում(Թաթարստան)
*Սադիկովայի անվան համերգասրահ (Նաբերեժնիե Չելնի, Թաթարստանի Հանրապետություն)
*2021 թվականի փետրվարի 19-ին Կազանի պատմական կենտրոնում Սառա Սադիկովայի պատվին հուշատախտակ է բացվել Կարիմ Տինչուրին փողոցի թիվ 7ա տան ճակատին։ Հուշատախտակի վրա գրված է Թաթարստանի Հանրապետության երկու պաշտոնական լեզուներով՝ թաթարերեն և ռուսերեն․ «1963-1977 թվականներին այս տանը ապրել է նշանավոր դերասանուհի, երգչուհի, կոմպոզիտոր Սառա Սադիկովան»։

## Գրականություն
* Зайнашева, Гульшат Хисамовна. Песня — её крылья. — «Азат хатын», 1965, № 1.
* Я. Нурлыгаянов. Родник мелодий. — «Казан утлары», 1973, № 2.
* К. Тимбикова. О песне. — «Азат хатын», 1979, № 3 (на татарском языке).

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Сара Садыкова на портале Республики Татарстан
*Сайт "Сара моңнары"
* Айдарская А. «О Саре Садыковой (воспоминания дочери)»
* Стихи (Шигырьләр)
*https://www.business-gazeta.ru/article/100042
* Թաթարստանի պետական մրցանակներ Թաթարստանի նախագահի պաշտոնական կայքում
* Положение о государственных наградах РСФСР, утверждённое Указом Президиума Верховного Совета РСФСР от 27 января 1983 г.
* Перечень утративших силу нормативных правовых актов о почётных званиях РСФСР (Приложение к Указу Президента Российской Федерации от 30 декабря 1995 г. № 1341)

Կատեգորիա:Թաթար դրամատուրգներ
Կատեգորիա:Կին կոմպոզիտորներ