Փոխակերպման թերապիա

**Փոխակերպման թերապիա,** կեղծ գիտական պրակտիկա, որի նպատակն է փորձել փոխել անհատի սեռական կողմնորոշումը, ռոմանտիկ կողմնորոշումը, սեռային ինքնությունը կամ գենդերային արտահայտումը, դրանք համապատասխանեցնելով հետերոսեքսուալ և ցիսգենդեր նորմերին։ Այս նպատակով օգտագործված մեթոդները ներառում են ուղեղի վիրաբուժություն, վիրաբուժական կամ քիմիական (հորմոնային) կաստրացիա, հակակրանքային թերապիայի այնպիսի բուժումներ, ինչպիսիք են էլեկտրական ցնցումները, սրտխառնոց առաջացնող դեղամիջոցները, հիպնոսը, խորհրդատվությունը, հոգևոր միջամտությունները, վիզուալիզացիան, հոգեվերլուծությունը և գրգռվածության վերականգնումը: Գիտական ​​համաձայնություն կա, որ կոնվերսիոն թերապիան անարդյունավետ է անձի սեռական կողմնորոշումը կամ գենդերային ինքնությունը փոխելու համար և որ այն հաճախ առաջացնում է զգալի երկարատև հոգեբանական վնաս։ Գնալով աշխարհի  ավելի շատ իրավասություններ ընդունում են օրենքներ՝ արգելելու **փոխակերպման թերապիան**։։

Պատմականորեն, փոխակերպման թերապիան համարվում էր առաջնային բուժման մեթոդ այն անձանց համար, ովքեր հայտնում էին նույնասեռական հակումների մասին կամ ցուցաբերում սեռային ոչ համապատասխան վարք, որոնք այն ժամանակ բժշկական հանրության կողմից համարվում էին պաթոլոգիաներ։ Ժամանակակից կիրառության դեպքում փոխակերպման թերապիան կարող է դիտվել որպես խարդախություն, իսկ անչափահասների նկատմամբ կիրառվելիս՝ որպես երեխայի նկատմամբ բռնություն։ Մասնագետները այն նկարագրում են որպես խոշտանգում, անմարդկային կամ նվաստացուցիչ վերաբերմունք և որպես մարդու իրավունքների խախտում։ Ներկայիս ապացույցների վրա հիմնված բժշկության և կլինիկական ուղեցույցի դիրքորոշումն այն է, որ համասեռամոլությունը, բիսեքսուալությունը և  <bdi>գենդերային անհամապատասխանությունը</bdi> մարդու սեռականության բնական և առողջ կողմերն են։

## Տերմինաբանություն
Բժշկական մասնագետներն ու ակտիվիստները «փոխակերպման թերապիա» տերմինը համարում են սխալ, քանի որ այն չի համարվում օրինական թերապիա։ Այլընտրանքային տերմիններ են «սեռական կողմնորոշման փոփոխման փորձեր» (SOCE) և «սեռային ինքնության փոփոխման փորձեր» (GICE), միասին՝ սեռական կողմնորոշման և սեռային ինքնության փոփոխման փորձեր (ՍԿՌԻՓՓ)։ Հետազոտող Դուգլաս Ս. Հալդեմանի կարծիքով, SOCE-ն և GICE-ն պետք է դիտարկել միասին, քանի որ երկուսն էլ հիմնված են այն ենթադրության վրա, «որ անհատի ծննդյան սեռին համապատասխանող գենդերային վարքագիծը նորմատիվ է  և մնացած ամեն ինչ անընդունելի է և պետք է փոխվի»։ «Վերականգնողական թերապիա» տերմինը կարող է վերաբերել ընդհանուր փոխակերպման թերապիային կամ դրա մասնավոր տեսակին։ Որոշ աղբյուրներ նախընտրում են «փոխակերպման պրակտիկա» արտահայտությունը՝ «փոխակերպման թերապիայի» փոխարեն՝ հիմնվելով այն փաստի վրա, որ այդ պրակտիկաները իրականում թերապևտիկ չեն։

Փոխակերպման թերապիայի կողմնակիցները նույնպես միշտ չեն օգտագործում այդ տերմինը, փոխարենը գործածելով արտահայտություններ, ինչպիսիք են՝ «բուժվել սեռական կոտրվածությունից» և «մարտահրավեր ունենալ նույնասեռական հակումների հետ»։
### Սեռական կողմնորոշման փոփոխման փորձեր (SOCE)
«Հոմոսեքսուալ» տերմինը ստեղծել է գերմանախոս հունգարացի գրող Կառլ Մարիա Կերտբենին, և այն արդեն շրջանառության մեջ է դրվել 1880-ականներին։

Մինչև 20-րդ դարի կեսերը համասեռամոլության մասին մրցակցող տեսակետներ էին ներկայացնում հոգեվերլուծությունը և ակադեմիական սեռաբանությունը։ Հոգեվերլուծության հիմնադիր Զիգմունդ Ֆրոյդը համասեռամոլությունը դիտարկում էր որպես զարգացման կասեցման մի ձգ։ Հետագա հոգեվերլուծաբանները հետևեցին Շանդոր Ռադոյին, ով պնդում էր, որ համասեռամոլությունը «հետերոսեքսուալությունից վախի հետևանքով առաջացած խուսափողականություն է, որն առաջանում է անբավարար վաղ դաստիարակությունից»։ Այս միտքը տարածված էր համասեռամոլության հոգեբուժական մոդելներում՝ հիմնված բանտարկյալների կամ բուժում փնտրող համասեռամոլների վրա: Ի հակադրություն դրա, սեռաբանության հետազոտողները, ինչպիսին է Ալֆրեդ Քինսին, պնդում էին, որ համասեռամոլությունը մարդկային զարգացման նորմալ ձև է: 1970 թվականին համասեռամոլ ակտիվիստները դիմեցին Ամերիկյան հոգեբուժական ասոցիացիային՝ համոզելով ասոցիացիային վերանայել, թե արդյոք համասեռամոլությունը պետք է ներառվի որպես խանգարում: Ամերիկյան հոգեբուժական ասոցիացիան (ASA) համասեռամոլությունը հանեց ցուցակից 1973 թվականին, ինչը նպաստեց համասեռամոլության վերաբերյալ հասարակական կարծիքի փոփոխություններին։

Չնայած գիտական ապացույցների բացակայությանը՝ որոշ սոցիալապես կամ կրոնավոր պահպանողական ակտիվիստներ շարունակում էին պնդել, որ եթե մեկ մարդու սեռական պատկանելությունը կարող է փոխվել, ապա համասեռամոլությունը ֆիքսված դասակարգ չէ, ինչպես ռասան։ Վերցնելով հնացած և ապացույցներից զուրկ հոգեվերլուծական գաղափարները՝ որոշ անհատներ առաջարկում էին կոնվերսիոն թերապիա։ 2001 թվականին փոխակերպման թերապիան ուշադրության կենտրոնում հայտնվեց, երբ Ռոբերտ Լ. Սփիցերը հրապարակեց ոչ փորձագիտական վերանայման ենթարկված ուսումնասիրություն, որտեղ պնդում էր, որ որոշ հոմոսեքսուալներ կարող են փոխել իրենց սեռական կողմնորոշումը։ Շատ հետազոտողներ քննադատեցին ուսումնասիրության մեթոդաբանական կողմերը, և Սփիցերն հետագայում հրաժարվեց իր իսկ ուսումնասիրությունից։

### Գենդերային ինքնության փոփոխման փորձեր (GICE)
Գենդերային ինքնության փոփոխման փորձերը (GICE) վերաբերում են առողջապահական աշխատողների և կրոնական խորհրդատուների այն փորձերին, որոնք նպատակ ունեն փոխել անձի գենդերային ինքնությունը կամ արտահայտումը՝ այն համապատասխանեցնելու սոցիալական նորմերին։ Օրինակներ են՝ ավերսիվ թերապիան, կոգնիտիվ վերակառուցումը, ինչպես նաև հոգեվերլուծական և զրույցի թերապիաները։ Արևմտյան բժշկական մոդելի նարատիվները պատմականորեն նախապատվություն են տվել երկուական գենդերային մոդելին և պաթոլոգիականացրել գենդերային բազմազանությունն ու անհամապատասխանությունը։ Սա նպաստել է գենդերային ինքնության փոփոխման փորձերի զարգացմանը և տարածմանը։

Վաղ միջամտությունները հիմնված էին հոգեվերլուծական հիպոթեզների վրա։ Ռոբերտ Սթոլլերը առաջ քաշեց տեսությունը, որ գենդերային անհամապատասխան վարքագիծը և արտահայտումը արական սեռով ծնված (AMAB) երեխաների մոտ պայմանավորված է մոր հետ չափից շատ մոտ հարաբերություններով։ Ռիչարդ Գրինը շարունակեց իր հետազոտությունները․ նրա մեթոդները ներառում էին, որ հայրը ավելի շատ ժամանակ անցկացնի երեխայի հետ, մայրը՝ պակաս, երկուսն էլ հանդես գան կարծրատիպային գենդերային դերերով, գովեն երեխայի տղամարդկային վարքագիծը և ամաչեցնեն կանացի ու գենդերային ոչ համընկնող վարքագիծը։ Այս միջամտությունները երեխաների մոտ առաջացնում էին դեպրեսիա և ծնողների հանդեպ դավաճանված լինելու զգացում, քանի որ բուժումները չէին գործում։

1970-ականներին  Լոս Անջելեսի կալիֆոռնյան համալսարանի հոգեբան Ռիչարդ Գրինը ներգրավեց Օլե Իվար Լովաասին՝ հարմարեցնելու կիրառական վարքային վերլուծության (ABA) թերապիայի մեթոդները՝ փորձելով կանխել երեխաների տրանսսեքսուալ դառնալը։ «Կանացի տղայի նախագիծ» անունով հայտնի այս բուժումները կիրառել են օպերանտային ուսուցում՝ պարգևատրելով սեռային նորմերին համապատասխան վարքագիծը և պատժելով սեռին ոչ համընկնող վարքագիծը։

Կենեթ Ցուկերը կախվածությունների և հոգեկան առողջության կենտրոնում աշխատելիս, ընդունեց Ռիչարդ Գրինի մեթոդները, բայց դրանք նեղացրեց՝ փորձելով կանխել երեխայի՝ որպես տրանսգենդեր նույնականացումը՝ փոփոխելով գենդերային վարքագիծը և ներկայացումը այնպես, որ դրանք համապատասխանեն ծննդյան պահին տրված սեռի սպասումներին։ Նա այս մոդելն անվանեց «ապրել սեփական մաշկիդ մեջ» մոդել։ Այս մոդելը ներառում էր Գրինի միջամտությունները՝ հավելելով նաև հոգոդինամիկ թերապիա։

## Մոտիվացիաներ
Կոնվերսիոն թերապիա ընտրող մեծահասակների համար հաճախակի դրդապատճառ են կրոնական համոզմունքները, որոնք հավանություն չեն տալիս նույնասեռ հարաբերություններին, ինչպիսիք են ավետարանական քրիստոնեությունը, ուղղափառ հուդայականությունը  և իսլամի պահպանողական բացատրությունները։ Այս մեծահասակները առաջնահերթություն են տալիս իրենց ընտանիքի և կրոնական համայնքի հետ լավ հարաբերություններ պահպանմանը։

Դեռահասները, որոնց ընտանիքները ճնշում են գործադրում կոնվերսիոն թերապիա անցնելու համար, նույնպես սովորաբար գալիս են պահպանողական կրոնական միջավայրից։ Ցածր սոցիալ-տնտեսական կարգավիճակ ունեցող ընտանիքներից երիտասարդները նույնպես ավելի հավանական է, որ ենթարկվեն փոխակերպման թերապիայի։

## Տեսություններ և տեխնիկա
Քանի որ հասարակական վերաբերմունքը համասեռամոլության նկատմամբ ժամանակի ընթացքում դարձել է ավելի հանդուրժող, փոխակերպման թերապիայի ամենախիստ մեթոդները, օրինակ՝ հակակրանքային թերապիան, նվազել են։ Աշխարհիկ կոնվերսիոն թերապիայի առաջարկությունները նվազել են համասեռամոլության բժշկական ախտաբանություն չհամարելու արդյունքում, մինչդեռ կրոնական գործիչների դերը ավելացել է։

### Ավերսիվ թերապիա
Հակակրանքային թերապիան կիրառվել է համասեռամոլների վրա, ներառել է էլեկտրաշոկ և սրտխառնոց առաջացնող դեղամիջոցներ՝ նույնասեռական էրոտիկ պատկերների ցուցադրման ընթացքում։ Զզվանքը առաջացնող խթանների դադարեցումը սովորաբար ուղեկցվել է հակառակ սեռի էրոտիկ պատկերների ցուցադրմամբ՝ նպատակ ունենալով ամրապնդել հետերոսեքսուալ զգացումները։ Մեկ այլ մեթոդ էր գաղտնի զգայունացումը, երբ հիվանդին հրահանգվում էր պատկերացնել, թե ինչպես է փսխում կամ ստանում էլեկտրաշոկ, նշելով, որ այս մեթոդի վերաբերյալ միայն առանձին դեպքերի ուսումնասիրություններ են կատարվել և դրանց արդյունքները հնարավոր չէ ընդհանրացնել։ Հալդեմանը գրում է, որ վարքագծային պայմանավորման ուսումնասիրությունները հակված են նվազեցնել հոմոսեքսուալ զգացումները, սակայն չեն մեծացնում հետերոսեքսուալ զգացումները, մեջբերելով Ռանգասվամիի «Դժվարություններ համասեռամոլի մոտ հետերոսեքսուալ պատասխանատվությունը առաջացնելու և մեծացնելու գործում. դեպքի ուսումնասիրություն»  հրապարակումը որպես բնորոշ օրինակ։

Հակակրանք առաջացնող թերապիայի այլ մեթոդներից բացի էլեկտրաշոկը ներառել է սառը լոգանք, սառեցում, մետաղյա պարույրներով այրում և ծանր ֆիզիկական աշխատանք։ Նպատակն էր, որ անձը հոմոսեքսուալ զգացումները կապի ցավի հետ և այդպիսով դրանք նվազեցնի։ Այս մեթոդները ճանաչվել են անարդյունավետ։

Հակակրանք առաջացնող թերապիան մշակվել է Չեխոսլովակիայում 1950–1962 թվականներին և Բրիտանական Համագործակցության երկրներում 1961 թվականից մինչև 1970-ականների կեսերը։ Սառը պատերազմի համատեքստում արևմտյան հոգեբանները անտեսեցին իրենց չեխոսլովակ գործընկերների վատ արդյունքները, որոնք 1961-ին եզրակացրել էին, որ հակակրանք առաջացնող թերապիան արդյունավետ չէ և փոխարենը առաջարկել էին հոմոսեքսուալության ապաքրեականացում։ Միացյալ Թագավորությունում որոշ տղամարդկանց տրվել է ընտրություն՝ բանտ կամ հակակրանք առաջացնող թերապիա անցնել։ Այն առաջարկվել է նաև մի քանի բրիտանացի կանանց, սակայն երբեք չի եղել ստանդարտ բուժում ոչ տղամարդկանց, ոչ էլ կանանց համար։
### Ուղեղի վիրահատություն
1940-ականներին և 1950-ականների սկզբում ամերիկացի նյարդաբան Ուոլթեր Ֆրիմենը համասեռամոլության բուժման միջոց որպես տարածեց սառցե ցցիկով լոբոտոմիան։ Նա անձամբ կատարել է մոտ 3,439 լոբոտոմիա ԱՄՆ-ի 23 նահանգում, չնայած այն փաստին, որ նա վիրաբուժական մասնագիտական պատրաստվածություն չուներ։

Արևմտյան Գերմանիայում 1960-ականներին և 1970-ականներին որոշ հոմոսեքսուալ տղամարդկանց մոտ կատարվում էր ուղեղային վիրահատություն, որը սովորաբար ներառում էր ենթատեսաթմբի փորամիջային կորիզի ոչնչացումը։ Այս պրակտիկան քննադատել է սեռաբան Վոլկմար Զիգուշը։

### Կաստրացիա և փոխպատվաստում

20-րդ դարի սկզբին Գերմանիայում իրականացվում էին փորձեր, որոնց ընթացքում հոմոսեքսուալ տղամարդկանց ենթարկում էին միակողմանի ամորձահատման, իսկ հետերոսեքսուալ տղամարդկանց ամորձիները փոխպատվաստում էին նրանց։ Այս գործողությունները լիակատար ձախողում էին։

Վիրաբուժական կաստրացիան հոմոսեքսուալ տղամարդկանց նկատմամբ լայնորեն կիրառվում էր Եվրոպայում 20-րդ դարի առաջին կեսին։ Հայնրիխ Հիմլերը հրամայել էր հոմոսեքսուալ տղամարդկանց ուղարկել համակենտրոնացման ճամբարներ, քանի որ նա համակրությունը վերացնելու համար բավարար չէր համարում ժամանակավոր ազատազրկումը։ Թեև տեսականորեն կամավոր, որոշ համասեռամոլներ ենթարկվում էին խիստ ճնշման և հարկադրանքի՝ կաստրացիային համաձայնելու համար։ Տարիքային սահմանափակում չկար՝ որոշ տղաներ ընդամենը 16 տարեկան էին։ Նրանք, ովքեր համաձայնում էին կաստրացիային դատավճռից հետո, ազատվում էին համակենտրոնացման ճամբար տեղափոխվելուց՝ իրավական պատիժը կրելուց հետո։ Նաև համակենտրոնացման ճամբարների որոշ բանտարկյալներ ենթարկվում էին կաստրացիայի։ Գնահատվում է, որ 400-800 տղամարդկանց կաստրացիա էր արվել։

Էնդոկրինոլոգ Կարլ Վերները փորձել է փոխել համակենտրոնացման ճամբարի համասեռամոլ բանտարկյալների սեռական կողմնորոշումը՝ տեղադրելով հորմոնային պարկ, որը արտազատում էր տեստոստերոն։ Զոհերի մեծ մասը, ովքեր չհամաձայնված բանտարկյալներ էին Բուխենվալդ համակենտրոնացման ճամբարում, կարճ ժամանակ անց մահացել են։

Անհայտ թվով տղամարդկանց կաստրացիա է արվել Արևմտյան Գերմանիայում, իսկ քիմիական կաստրացիա կիրառվել է նաև այլ արևմտյան երկրներում, հատկապես՝ Ալան Թյուրինգի դեմ Միացյալ Թագավորությունում։

### Նախկին գեյ/նախկին տրանսգենդեր հոգևոր ծառայություններ

Նախկին գեյ ծառայությունները կրոնական խմբեր են, որոնք փորձում են կրոնի միջոցով վերացնել կամ փոխել մեկի սեռական կողմնորոշումը։ ԱՄՆ-ում գործող նախկին գեյ հովանոցային կազմակերպությունը՝ Exodus International-ը, 2013թվականի հունիսին դադարեցրեց գործունեությունը, և կառավարման երեք անդամներից բաղկացած խորհուրդը հրապարակեց հայտարարություն, որով մերժեց իր նպատակները և ներողություն խնդրեց ԼԳԲՏ մարդկանց հասցված վնասի համար։ Նախկին տրանս կազմակերպությունները հաճախ համընկնում են նախկին գեյ շարժման հետ և ներկայացնում են տրանս լինելու փաստը որպես բնածին կերպով մեղավոր կամ Աստծո ծրագրին հակասող, կամ էլ պաթոլոգիզացնում են գենդերային տարբերությունը՝ այն վերագրելով տրավմայի, սոցիալական վարակման կամ «գենդերային գաղափարախոսության» ազդեցությանը։

### Հիպնոզ
Հիպնոզը կիրառվել է փոխակերպող թերապիայի մեջ դեռևս 19-րդ դարից՝ Ռիխարդ ֆոն Կրաֆտ-Էբինգի և Ալբերտ ֆոն Շրենկ-Նոտցինգի կողմից։ 1967թ․ կանադացի հոգեբույժ Փիթեր Ռոփերը հրապարակեց դեպքի ուսումնասիրություն, որտեղ հիպնոզով բուժվել էին 15 հոմոսեքսուալ անձինք (որոնցից ոմանք ժամանակակից չափանիշներով հավանաբար կդասակարգվեին որպես բիսեքսուալ)։ Նրանցից 8-ի մոտ արձանագրվել էր «զգալի բարելավում» (հայտարարվել էր, որ նրանք ամբողջովին կորցրել են նույն սեռի հանդեպ սեռական ձգումը), 4-ի մոտ՝ թեթև բարելավում («հոմոսեքսուալ միտումների» նվազում), և 3-ի մոտ՝ ոչ մի փոփոխություն հիպնոթերապիայից հետո։ Նա եզրակացրեց, որ «հիպնոզը, կախված սուբյեկտների հիպնոտիկ ենթարկվողությունից, կարող է տալ ավելի գոհացուցիչ արդյունքներ, քան մյուս միջոցները»։

### Հոգեվերլուծություն
Հալդեմանը գրում է, որ հոմոսեքսուալության հոգեվերլուծական բուժման օրինակ է Իրվինգ Բիբերի և այլոց «Համասեռամոլություն՝ տղամարդ հոմոսեքսուալների հոգեվերլուծական ուսումնասիրություն» աշխատությունը։ Նրանք պաշտպանում էին երկարաժամկետ թերապիան, որի նպատակն էր լուծել անգիտակցական մանկության կոնֆլիկտները, որոնք, ըստ նրանց, պատասխանատու էին համասեռամոլության համար։ Հալդեմանը նշում է, որ Բիբերի մեթոդաբանությունը քննադատվել է, քանի որ այն հիմնված էր կլինիկական նմուշի վրա, արդյունքների նկարագրությունը՝ թերապևտի սուբյեկտիվ տպավորությունների վրա, իսկ հետազոտության շարունակական տվյալները վատ էին ներկայացված։ Բիբերը հայտնել էր 27% հաջողության մասին երկարաժամկետ թերապիայի դեպքում, սակայն այդ «հաջողված» դեպքերի միայն 18% էին սկզբում բացառապես համասեռամոլ, մինչդեռ 50%-ը՝ բիսեքսուալ։ Հալդեմանի կարծիքով, սա Բիբերի նույնիսկ ոչ տպավորիչ հաջողության պնդումները դարձնում է մոլորեցնող։

Հալդեմանը քննարկում է նաև այլ հոգեվերլուծական ուսումնասիրություններ, որոնք փորձել են փոխել համասեռամոլությունը։ Քուրանի և Պարի 1957 թվականի «Հոմոսեքսուալություն. 100 տղամարդու դեպքի վերլուծություն» աշխատությունը չի արձանագրել հետերոսեքսուալ վարքագծի էական աճ։ Մայերսոնի և Լիֆի 1965թվականի «Հոմոսեքսուալների հոգեթերապիա. տասնինն դեպքերի հետագա ուսումնասիրություն» աշխատության տվյալներով՝ 19 մասնակիցներից կեսը բացառապես հետերոսեքսուալ վարքագիծ են ցուցաբերել բուժումից չորսուկես տարի անց, սակայն արդյունքները հիմնված էին հիվանդների ինքնահաղորդման վրա և չունեին արտաքին հաստատում։ Հալդեմանի կարծիքով, փոփոխություն հաղորդած մասնակիցները սկզբից բիսեքսուալ էին, իսկ հեղինակները սխալ էին մեկնաբանում հետերոսեքսուալ սեռի ունակությունը որպես սեռական կողմնորոշման փոփոխություն։
### Ամուսնության թերապիա
ԱԱԿ-ի Հիվանդությունների Միջազգային Դասակարգման (ICD) նախորդ հրատարակություններում ներառված էր «սեռական հարաբերության խանգարում» տերմինը, որը վերաբերում էր այն դեպքերին, երբ անձի սեռական կողմնորոշումը կամ գենդերային ինքնությունը դժվարացնում է սեռական զուգընկերոջ հետ հարաբերություն հաստատելը կամ պահպանելը։ Կարծիք, թե սեռական կողմնորոշումն է խնդիրների պատճառը հարաբերություններում, կարող էր որոշ մարդկանց դրդել դիմելու ամուսնության թերապևտի՝ սեռական կողմնորոշումը փոխելու նպատակով։

Սեռական կողմնորոշման խանգարումը հանվել է վերջին՝ ICD-11-ից, այն բանից հետո, երբ Սեռական խանգարումների և սեռական առողջության հարցերով աշխատանքային խումբը որոշեց, որ դրա ներառումը հիմնավորված չէ։

### Գենդերային հետազոտական թերապիա
Գենդերային հետազոտական թերապիան (GET) փոխակերպող թերապիայի ձև է; Այն բնութագրվում է պարտադիր երկարատև խոսքային թերապիայի պահանջով՝ փորձելով գտնել գենդերային դիսֆորիայի պաթոլոգիական հիմքերը և միաժամանակ հետաձգելով սոցիալական ու բժշկական անցումը՝ այն դիտարկելով որպես վերջին միջոց։

ԳՀԹ-ի կողմնակից մասնագետները պնդում են, որ այցելուի դիսֆորիան կարող է պայմանավորված լինել հոմոֆոբիայով, սոցիալական «վարակով», սեռական տրավմայով և աուտիզմով։ Որոշ մասնագետներ խուսափում են օգտագործել այցելուի նախընտրած անուններն ու դերանունները՝ կասկածի տակ դնելով նրանց ինքնությունը։

2022 թվականին կենսաէթիկոս Ֆլորենս Էշլին պնդել է, որ գենդերային հետազոտական թերապիայի՝ որպես ենթադրյալ չուղղորդված հոգեբանական խնդիրների ուսումնասիրության ներկայացումը նմանություն ունի գեյ փոխակերպող պրակտիկաների, մասնավորապես՝ «վերականգնողական թերապիայի» հետ։

ԱՄՆ այն նահանգները, որոնք արգելել են անչափահասների համար գենդերային հաստատող խնամքը, դատարաններում որպես փորձագետ հրավիրել են այն անձանց, ովքեր պնդում են, որ հետազոտական թերապիան պետք է լինի այլընտրանքային բուժումը։

Գոյություն չունեն հայտնի էմպիրիկ հետազոտություններ, որոնք ուսումնասիրում են հոգեսոցիալական կամ բժշկական արդյունքները՝ ստանալուց հետո։ Բարձրացվել են մտահոգություններ, որ թերապիայի համար նախատեսված ժամանակի երկարությունը չհստակեցնելով՝ բժշկական միջամտությունների ուշացումը կարող է ավելացնել տրանս երիտասարդների հոգեբանական տառապանքը։

## Հանրային կարծիք
Հանրային կարծիքների հարցումները ցույց են տվել, որ ԱՄՆ բնակչության շրջանում փոխակերպման թերապիայի արգելքները մեծ աջակցություն են վայելում։ 2019 թվականից սկսած առհասարակ ազգային հարցում չի անցկացվել, սակայն երեք նահանգներում (Ֆլորիդա,Նյու Մեքսիկո և Վիրջինիա) աջակցությունը տատանվում է 60%-ից մինչև 75%։ 2014 թվականի ազգային հարցման համաձայն, ԱՄՆ բնակչության միայն 8%-ը կարծում էր, որ փոխակերպման թերապիաները հաջողակ են։

2020 թվականին ԱՄՆ հասակակիցների շրջանում անցկացված հարցումը ցույց տվեց, որ մեծամասնությունը աջակցում է անչափահասների փոխակերպման թերապիայի արգելքին։

2022 թվականին կատարված հարցումը ցույց տվեց, որ Անգլիայում, Շոտլանդիայում և Ուելսում մեծամասնությունը աջակցում է փոխակերպման թերապիայի արգելքին՝ ինչպես սեռային կողմնորոշման, այնպես էլ գենդերային ինքնության դեպքում։

## Բժշկական տեսակետներ
Աշխարհի բազմաթիվ ազգային առողջապահական կազմակերպություններ միանշանակ դատապարտել և քննադատել են սեռային կողմնորոշում և գենդերային ինքնություն փոխելու փորձերը։ Նրանք նշում են, որ չկա գիտական ապացույց «փոխակերպման թերապիայի» արդյունավետության վերաբերյալ։

Նրանք եզրակացնում են, որ փոխակերպման թերապիան անարդյունավետ է, ռիսկային և կարող է վնասակար լինել։ Բուժման մասին անհիմն պնդումները հակակշռվում են վնասի մասին փաստարկներով, և օրինակ՝ Ամերիկյան հոգեբուժական ասոցիացիան զգուշացնում է էթիկական սկզբունքներին հետևող բժիշկներին պահպանել Հիպոկրատի երդման «չվնասել» սկզբունքը և չիրականացնել կոնվերսիոն թերապիայի փորձեր։

Այնուհանդերձ, նրանք նշում են, որ փոխակերպման թերապիան վնասակար է, հաճախ օգտվում է անհատի մեղքի և անհանգստության զգացումներից, ինչն իր հերթին վնասում է ինքնագնահատականը և հանգեցնում դեպրեսիայի և նույնիսկ ինքնասպանության։

Հոգեկան առողջության համայնքում նաև մտահոգություն կա, որ փոխակերպման թերապիայի առաջխաղացումը կարող է սոցիալական վնաս պատճառել՝ տարածելով անհիմն տեսակետներ գենդերային ինքնության, սեռային կողմնորոշման և ԼԳԲՏՔ անձանց առողջ, երջանիկ կյանքով ապրելու ունակության մասին։ Բազմաթիվ բժշկական մարմիններ արգելում են իրենց անդամներին զբաղվել փոխակերպման թերապիայով։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Այլընտրանքային բժշկություն
Կատեգորիա:Բուժում
Կատեգորիա:ԼԳԲՏ
Կատեգորիա:ԼԳԲՏ անձանց դեմ նախապաշարմունք
Կատեգորիա:ԼԳԲՏ պատմություն
Կատեգորիա:Կեղծ գիտություն
Կատեգորիա:Համասեռականություն
Կատեգորիա:Հոգեբանություն
Կատեգորիա:Հոմոֆոբիա
Կատեգորիա:Սեռական կողմնորոշում