Ամալյա Հարությունյան

**Ամալյա Հայկի Հարությունյան** (), խորհրդահայ ջուլհակ, ջուլհակագործության առաջատար։ Սոցիալիստական աշխատանքի հերոս (1981)։ ՀԽՍՀ վաստակավոր վարպետ, երիտասարդության դաստիարակ։ ԽՍՀՄ 10-րդ գումարման Գերագույն խորհրդի պատգամավոր։

## Կենսագրություն
Ամալյա Հարությունյանը ծնվել է 1933 թվականին Հայկական ԽՍՀ Իջևանի շրջանի Սևքար գյուղում (այժմ՝ ՀՀ Տավուշի մարզ)։ Նա ընտանիքի չորս երեխաներից ամենամեծն է եղել։ 1942 թվականին, երբ Ամալյան ինը տարեկան էր, հայրը զոհվել է Հայրենական մեծ պատերազմի ռազմաճակատում՝ Կերչի համար մղվող մարտերում։ Ամալյայի մայրը, ով աշխատել է կոլտնտեսությունում, հիվանդացել և մահացել է, երբ Ամալյան տասներեք տարեկան է եղել։ Այդ ժամանակվանից ընտանիքի հոգսն ընկել է նրա ուսերին․ նա օգնել է պապիկին և տատիկին քույրերի և եղբոր դաստիարակության գործում։ Մանկուց հրապուրված է եղել ջուլհակագործությամբ։

1947 թվականին ավարտելով գյուղական յոթնամյա դպրոցը՝ Ամալյա Հարությունյանը որոշել է աշխատանքի անցնել Լենինականի Մայիսյան ապստամբության անվան տեքստիլ կոմբինատում, որը կոչվել է Մայիսյան ապստամբության անվան (այնուհետև՝ Հայկական ԽՍՀ Թեթև արդյունաբերության նախարարության Լենինականի Մայիսյան ապստամբության անվան բամբակագործական միավորում)։ Վեց ամիս Հարությունյանը սովորել է ֆաբրիկա-գործարանային ուսումնարանում (ՖԳՈՒ) դաստիարակներ Կարո Սարգսյանի և Երանակ Գրիգորյանի մոտ, որից հետո աշխատանքի է անցել կոմբինատում՝ որպես ջուլհակ։

Իր աշխատանքային գործունեության առաջին ամսում Ամալյա Հարությունյանը գերակատարել է ամսական աշխատանքային պլանը. Հարությունյանը պլանով սահմանված 3,5 վայրկյանի փոխարեն հանգույցի կապելու վրա ծախսել է 2,4 վայրկյան, իսկ կտրվածքի վերացումը կատարել է նորմայից երկու անգամ ավելի արագ։ Հարությունյանը երեք ամսվա ընթացքում հասել է ֆաբրիկայի միջին մակարդակին՝ սկսել է սպասարկել 6-8 ջուլհակահաստոց։ Շուտով նա անցել է 16 հաստոցների սպասարկման, որից հետո աշխատել է 18 հաստոցների վրա։ Այդ ընթացքում Ամալյա Հարությունյանը միաձայն ընտրվել է նախ մանածագործական արտադրամասի, որից հետո՝ Լենինականի տեքստիլ կոմբինատի կոմերիտական կոմիտեի քարտուղար։ Ավելի ուշ, երկար տարիների փորձ ձեռք բերելուց հետո, Հարությունյանը սկսել է սպասարկել 23 մանածագործական հաստոց և հինգ տարվա ընթացքում կատարել ութուկես տարվա նորման։ Այդ ժամանակից ամեն տարի գրանցել է սոցիալիստական պարտավորությունների զգալի գերակատարում։ Տասներորդ հնգամյա պլանի ընթացքում՝ 1980 թվականին Հարությունյանն ընդլայնել է սպասարկման տարածքը մինչև 26 հաստոց (պլանով նախատեսված 20 հաստոցների փոխարեն)՝ թողարկելով գերազանց որակի արտադրանք։ Իսկ 1981 թվականի մարտին, տասնմեկերորդ հնգամյա պլանի ընթացքում, անցել է 29 մանածագործական հաստոցների սպասարկման՝ տարվա ընթացքում թողարկելով 30,6 հազար մետր անմշակ գործվածքներ։

ԽՍՀՄ Գերագույն խորհրդի նախագահության 1981 թվականի մարտի 17-ի հրամանագրով արտադրական ակնառու ձեռքբերումների, տասներորդ հնգամյա պլանի առաջադրանքների և սոցիալիստական պարտավորությունների վաղաժամկետ կատարման և ցուցաբերած աշխատանքային արիության համար Հարությունյանն արժանացել է Սոցիալիստական աշխատանքի հերոսի կոչման՝ նրան հանձնելով Լենինի շքանշան և Մուրճ ու մանգաղ ոսկե մեդալ։

Ամալյա Հարությունյանը մեծ ուշադրություն է դարձրել Լենինականի տեքստիլ կոմբինատի նոր կադրերի պատրաստմանն ու կրթությանը։ Նրա սաներից շատերը եղել են գործարանի թիվ 17 արհեստագործական ուսումնարանի շրջանավարտներ, որոնք հետագայում բարձր արդյունքներ են գրանցել, գերազանցել են սահմանված պլանները և արժանացել պետական պարգևների։ Նրանց թվում են եղել Լենինի շքանշանակիր Է․ Կարապետյանը, Աշխատանքային կարմիր դրոշի շքանշանակիր Ա. Գևորգյանը։ Ջուլհակագործների կրթության գործում ունեցած վաստակի համար Ամալյա Հարությունյանին շնորհվել է ՀԽՍՀ երիտասարդության վաստակավոր վարպետ-դաստիարակի պատվավոր կոչում։

Ամալյա Հայկի Հարությունյանը ակտիվորեն զբաղվել է նաև հասարակական գործունեությամբ։ Լինելով անկուսակցական՝ ընտրվել է ԽՍՀՄ 10-րդ գումարման Գերագույն խորհրդի միությունների խորհրդի պատգամավոր։ Եղել է ՀԽՍՀ արհմիությունների խորհրդի անդամ։ Ամալյա Հարությունյանը ակտիվորեն պայքարել է աշխատանքային կարգապահության հաստատման համար, նրա առաջարկով Լենինականի տեքստիլ կոմբինատի բաժիններում ստեղծվել են աշխատանքային կարգապահության և սոցիալիստական ունեցվածքի անվտանգության հանձնաժողովներ, որոնք հետևել են գործարանում կարգապահության ամրապնդմանը։ Որպես ԽՍՀՄ Գերագույն խորհրդի պատգամավոր՝ Հարությունյանն ամեն կերպ օգնել է Լենինականի բնակիչներին բնակարանային և կոմունալ հարցերով։

Ամալյա Հայկի Հարությունյանը մահացել է 1997 թվականին Գյումրի քաղաքում։ Թաղվել է Գյումրու գերեզմանատանը։

## Պարգևներ
* Սոցիալիստական աշխատանքի հերոս (ԽՍՀՄ Գերագույն խորհրդի նախագահության 1981 թվականի մարտի 17-ի հրամանագիր, Լենինի շքանշան և «Մուրճ ու մանգաղ» մեդալ)՝ արտադրական ակնառու ձեռքբերումների, տասներորդ հնգամյա պլանի և սոցիալիստական պարտավորությունների վաղաժամկետ կատարման և ցուցաբերած աշխատանքային արիության համար։
* Լենինի շքանշան (03/04/1976)։
* Աշխատանքային կարմիր դրոշի շքանշան (04/05/1971)։
* ՀԽՍՀ երիտասարդության վաստակավոր վարպետ դաստիարակ։

## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն
* 
* 

## Արտաքին հղումներ
* 

Կատեգորիա:Սոցիալիստական աշխատանքի հերոսներ
Կատեգորիա:ԽՍՀՄ ԳԽ 10-րդ գումարման պատգամավորներ
Կատեգորիա:ՀԹՎ 2023 հոդվածներ
Կատեգորիա:Հայ քաղաքական գործիչներ