Նիկի Լաուդա

**Անդրեաս Նիկոլաուս «Նիկի» Լաուդա** (), ավստրիացի մրցարշավորդ, ավտոսպորտի գործադիր և ավիացիոն ձեռներեց, որը մրցել է Ֆորմուլա 1-ում 1971-ից 1979 թվականներին և 1982-ից 1985 թվականներին։ Լաուդան նվաճել է Ֆորմուլա 1-ի աշխարհի չեմպիոնի երեք տիտղոս և, թոշակի անցնելու պահին, ռեկորդակիր է եղել պոդիումի ամենաշատ նվաճումներով (54)։ Նա մնում է միակ վարորդը, ով հաղթել է վարորդների աշխարհի առաջնությունում և՛ Ֆերրարիի, և՛ McLaren-ի հետ և հաղթել է 25 Գրան Պրի 13 սեզոնների ընթացքում։

Վիեննայում ծնված և մեծացած Լաուդան տեղի արդյունաբերող Հանս Լաուդայի թոռն էր։ Սկսելով իր կարիերան կարտինգում՝ նա 1960-ական թվականների վերջին անցավ Formula Vee-ի և մասնավոր մրցարշավների։ Երբ իր կարիերան դադարեցված էր, Լաուդան վերցրեց 30,000 ֆունտ ստերլինգ բանկային վարկ և ապահովեց տեղ Եվրոպական Ֆորմուլա 2-ում  March-ի հետ 1971 թվականին՝  իր թիմի հետ կատարելով դեբյուտը Ֆորմուլա 1-ում Ավստրիայի Գրան Պրիում։ 1972 թվականին նա ստացել է հիմնական նստատեղ՝ ավարտելով սեզոնը չդասակարգված առաջնությունով, ներառյալ հաղթանակը բրիտանական Ֆորմուլա 2-ի առաջնությունում։ Լաուդան տեղափոխվեց BRM 1973 թվականի սեզոնի համար՝ վաստակելով իր առաջին միավորները Բելգիայում և հաջորդ տարի տեղ վաստակելով Ֆերրարիում Կլեյ Ռեգազոնիի հետ միասին։ Լաուդան անմիջապես հաջողության հասավ Ֆերրարիում, դեբյուտային մրցավազքում իր առաջին ամբիոնը բարձրանալուց հետո նա իր առաջին հաղթանակը տարավ երեք մրցավազք անց Իսպանիայի Գրան Պրիում։ 1975 թվականի իր արշավում հինգ Գրան Պրի հաղթելուց հետո Լաուդան նվաճեց իր առաջին տիտղոսը՝ դառնալով 11 տարվա ընթացքում առաջին Ֆերրարիի շարժիչով վարորդների աշխարհի չեմպիոնը։

Մինչ գլխավորում էր 1976 թվականի առաջնությունը, Ջեյմս Հանթի հետ տիտղոսների կատաղի պայքարի ժամանակ, Լաուդան լրջորեն վիրավորվեց Նյուրբուրգրինգում Գերմանիայի Գրան Պրիի ժամանակ՝ ծանր այրվածքներ ստանալով և կյանքը փոխող այլ վնասվածքներ, երբ նրա Ֆերրարի 312T2-ը բռնկվեց վթարի ժամանակ։ Նա վերադարձավ մրցարշավ 6 շաբաթ անց Իտալիայի Գրան Պրիում, բայց ի վերջո տիտղոսը կորցրեց Հանթին մեկ միավորով։ Լաուդան մնաց  Ֆերրարիում 1977 թվականին՝ հաղթելով մի քանի մրցավազքում իր երկրորդ չեմպիոնության ճանապարհին։ Միացյալ Նահանգների Գրան պրիում տիտղոսը նվաճելուց հետո նա ազատեց իր տեղը, որը փոխարինեց Ժիլ Վիլնյովը։ Լաուդան պայմանագիր կնքեց Բրաբհեմի հետ 1978 թվականին՝ նվաճելով պոդիում յուրաքանչյուր մրցավազքում և հաղթանակներ տանելով Շվեդիայում և Իտալիայում։ Բրաբհեմի 1979 թվականի առանց հաղթանակի սեզոնի ընթացքում Նելսոն Պիկեի հետ միասին Լաուդան լքեց թիմը Իտալիայի Գրան պրիից հետո և տեղափոխվեց Ford Cosworth V8: Երկու տարվա ընդմիջումից հետո Լաուդան 1982 թվականին McLaren-ի հետ վերադարձավ Ֆորմուլա 1 և հաղթեց մի քանի մրցարշավներում։ 1983-ի առանց հաղթանակի արշավից հետո Լաուդայի թիմակիցը հաջորդ մրցաշրջանում Ալեն Պրոստն էր, որտեղ նա հաղթեց Պրոստին և հասավ իր երրորդ տիտղոսին ռեկորդային կես միավորով։ Լաուդան հեռացավ 1985 թվականի սեզոնի ավարտին` տանելով իր վերջին հաղթանակը Հոլանդիայի Գրան պրիում, Ֆորմուլա 1-ում նվաճելով 25 հաղթանակ մրցավազքում, 24 բևեռային դիրք, 24 ամենաարագ շրջան և 54 պոդիում։

Ֆորմուլա 1-ից դուրս Լաուդան հաղթեց Նյուրբուրգրինգ 24 ժամ 1973-ին Alpina-ի հետ և առաջին BMW M1 Procar առաջնությունը 1979-ին Project Four-ով։ Ավիացիայի ոլորտում Լաուդան հիմնադրել և ղեկավարել է երեք ավիաընկերություններ՝ Lauda Air 1985-1999 թվականներին, Niki 2003-ից 2011 թվականներին և Lauda 2016 թվականից սկսած։ Նա վերադարձավ Ֆորմուլա 1՝ որպես խորհրդատվական դեր Ֆերրարիում 1993 թվականին և 2001-2002 թվականներին եղել է Jaguar-ի թիմի տնօրենը։ 2012 թվականից մինչև իր մահը Լաուդան եղել է Mercedes-ի ոչ գործադիր նախագահը և համասեփականատերը՝ թիմի հետ հաղթելով վեց World Constructors' Champions 2014-2019 թվականներին։ 1993 թվականին Լաուդան ընդունվել է ավտոսպորտի միջազգային փառքի սրահ։

## Վաղ տարիներ մրցավազքում
մինի|Լաուդան Նյուրբուրգրինգում 1973 թվականին՝ իր վթարից երեք տարի առաջ
Նիկի Լաուդան ծնվել է 1949 թվականի փետրվարի 22-ին Վիեննայում, Ավստրիա, թուղթ արտադրողների հարուստ ընտանիքում։ Նրա հայրական պապը վիեննական ծագմամբ արդյունաբերող Հանս Լաուդան էր։

Լաուդան դարձավ մրցարշավի վարորդ՝ չնայած իր ընտանիքի անհամաձայնությանը։ Mini-ի հետ սկսելուց հետո, Լաուդան տեղապոխվեց Formula Vee, ինչը սովորական էր Կենտրոնական Եվրոպայում, բայց արագ անցավ Porsche-ի և Chevron-ի համար մասնավոր սպորտային մեքենաներ վարելուն։ Երբ նրար կարիերան կանգ էր արել, նա վերցրեց 30,000 ֆունտ ստեռլինգ բանկային վարկ, որն ապահովված էր կյանքի ապահովագրության պոլիսով, որպեսզի իրեն տեղ գնի March-ի նորաստեղծ թիմում՝ որպես Ֆորմուլա 2-ի վարորդ 1971 թվականին։ Ընտանիքի անհամաձայնության պատճառով նա մշտական ​​կոնֆլիկտի մեջ էր նրանց հետ իր մրցարշավային ձգտումների շուրջ և դադարեցրեց հետագա կապը։

Նիկի Լաուդան արագ կերպով առաջխաղացում ստացավ Ֆորմուլա 1-ում, բայց 1972 թվականին վարել է March թիմում ինչպես Ֆորմուլա 1-ում, այնպես էլ  Ֆորմուլա 2-ում։ Իհարկե, վերջինների մեքենաներն ավելի լավը էին, և Լաուդայի վարորդական հմտությունները տպավորեցին March թիմի ղեկավառ Ռոբին Հերդին, սակայն March-ի 1972 թվականի Ֆորմուլա 1 մրցաշրջանը աղետալի էր։ Թիմի ամենացածր կետերից մեկը եղել է Կանադայի Գրանդ Պրի Mosport Park-ում, որտեղ March թիմի երկու մեքենաները հեռացվեցին իրարից երեք շրջան տարբերությամբ, այն էլ՝  միջին հատվածից մի քանի մրցավազք հետո։ Լաուդան ևս մեկ բանկային վարկ վերցրեց՝ 1973 թվականին BRM թիմ մտնելու համար։ Չնայած BRM P160E-ն արագ և հեշտ էր վարել, այն հուսալի չէր, և նրա շարժիչը չուներ հզորություն։ Լաուդայի հայտնիությունը աճում էր այն բանից հետո, երբ նա երրորդն էր վարում Մոնակոյի Գրան պրիում այդ տարի, մինչև փոխանցման տուփի խափանումը վաղաժամ ավարտեց նրա մրցավազքը, ինչի արդյունքում Էնցո Ֆերարին սկսեց հետաքրքրվել նրանով։ Երբ 1974-ին նրա BRM թիմակից Կլեյ Ռեգացոնին հեռացավ Ֆերարրիին նորից միանալու համար, թիմի սեփականատեր Էնցո Ֆերարին հարցրեց, թե ինչ է մտածում Լաուդայի մասին։ Ռեգացոնին այնքան բարեհաճ խոսեց Լաուդայի մասին, որ Ֆերարին անհապաղ պայմանագիր կնքեց նրա հետ՝ վճարելով նրան բավականաչափ պարտքերը մարելու համար։

## Ֆերրարի (1974–1977)
մինի|Լաուդան մարզվում էր Նյուրբուրգրինգում 1976 թվականի Գերմանիայի Գրան Պրիի ժամանակ
1970-ականների անհաջող մեկնարկից հետո, որն ավարտվեց 1973 թվականի սեզոնի աղետալի մեկնարկով,  Ֆերրարին ամբողջությամբ վերախմբավորվեց Լուկա դի Մոնթեզեմոլոյի գլխավորությամբ և վերածնվեց 1974-ին։ Թիմի հավատը քիչ հայտնի Լաուդայի հանդեպ արագ պարգևատրվեց երկրորդ տեղը գրավելով թիմի համար նրա դեբյուտային մրցավազքում՝ սեզոնի բացման Արգենտինայի Գրան Պրիում։ Նրա առաջին Գրան Պրիում (GP) հաղթանակը, և առաջինը Ֆերրարիի համար 1972 թվականից ի վեր, հաջորդեց միայն երեք մրցավազք անց Իսպանիայի Գրան պրիում։ Չնայած Լաուդան գլխավորեց սեզոնը վեց անընդմեջ առաջատար դիրքերով, անփորձության և մեխանիկական անհուսալիության համադրությունը հանգեցրեց նրան, որ նա այդ տարում հաղթեց միայն մեկ մրցավազք՝ Նիդերլանդների Գրանդ Պրիում։ Նա զբաղեցրեց չորրորդ տեղը վարորդների առաջնությունում և ցույց տվեց հսկայական նվիրվածություն մեքենան փորձարկելու և կատարելագործելու հարցում։
ձախից|մինի|Լաուդան 1975թ․
1975 թվականի Ֆորմուլա 1 սեզոնը սկսվեց Լաուդայի համար դանդաղ; չնայած առաջին չորս մրցավազքներում նա չկարողացավ հինգերորդ տեղից ավելի բարձր տեղ զբաղեցնել հաջորդ հինգ մրցավազքներից նա հաղթեց չորսը՝ վարելով նոր Ֆերրարի 312T-ն։ Նրա առաջին աշխարհի առաջնությունը հաստատվեց Իտալիայի Գրան պրի Մոնցայում զբաղեցնելով երրորդ տեղը։ Լաուդայի թիմակից Ռեգացոնին հաղթեց մրցավազքում, իսկ Ֆերրարին նվաճեց իրենց առաջին Կոնստրուկտորների Չեմպիոնատը 11 տարվա ընթացքում։ Այնուհետև Լաուդան հինգերորդ հաղթանակը տարավ տարվա վերջին մրցավազքում՝ Միացյալ Նահանգների Գրանդ Պրիում Ուոթկինս Գլենում։  Նա նաև դարձավ առաջին վարորդը, ով Նյուրբուրգրինգի Nordschleife-ը անցավ մոտ յոթ րոպեում, ինչը համարվում էր մեծ նվաճում, քանի որ Nordschleife-ի հատվածը այն ժամանակ երկու մղոն ավելի երկար էր, քան այժմ։ Սակայն, Լաուդան Գերմանիայի Գրանդ Պրիում առաջատար դիրքեր չգրավեց այդ տարի; մրցավազքի առաջին կեսի ընթացքում Պատրիկ Դեպայլերի հետ ծանր պայքարից հետո Լաուդան գլխավորեց առաջին 9 շրջանները, սակայն՝ Wippermann-ում պայթեցրեց անվադողը՝ 9 մղոն անցնելով 10-րդ շրջաում, և նրան շրջանցեցին Կարլոս Ռեուտեմանը, Ջեյմս Հանտը, Թոմ Փրայսը և Ժակ Լաֆիտը։ Լաուդան վերադարձավ մրցավազքի կանգառ՝ վնասված առջևի թևով և քանդված ձախ առջևի անվադողով։ Ֆերրարին մրցավազքի կանգառում փոխեց քանդված անվադողը և Լաուդան կարողացավ զբաղեցնել պոդիումի երրորդ տեղը Ռոյտմանից և Լաֆիտից հետո, երբ Հանթը դուրս եկավ մրցավազքից, իսկ Փրայսը ստիպված եղավ դանդաղեցնել վառելիքի արտահոսքի պատճառով։ Լաուդան հայտնի էր նրանով, որ իր շահած գավաթները նվիրում էր իր տեղական ավտոտնակին՝ իր մեքենան լվանալու և սպասարկելու դիմաց։

Ի տարբերություն 1975-ի և չնայած Լաուդայի և Մոնթեզեմոլոյի իրավահաջորդի՝ Դանիելե Աուդետտոյի միջև լարվածությանը, Լաուդան գերիշխում էր 1976 թվականի Ֆորմուլա 1 սեզոնի սկզբում՝ հաղթելով առաջին վեց մրցարշավներից չորսում և զբաղեցնելով երկրորդը մյուս երկուսում։ Իր հինգերորդ հաղթանակը՝ Բրիտանիայի Գրանդ Պրիում, վաստակելու ժամանակ նա արդեն երկու անգամ ավելի շատ միավորներ ուներ, քան իր ամենամոտ մրցակիցներ Ջոդի Շեքտերը և Ջեյմս Հանտը, երկրորդ անընդմեջ աշխարհի առաջնությունը ձևական էր թվում։ Դա սխրանք էր, որը չիրականացվեց Ջեք Բրաբհեմի 1959 և 1960 թվականների հաղթանակներից հետո։ Նա նաև ամենաշատ մրցարշավները հաղթելու ճանապարհին էր մեկ սեզոնի ընթացքում, ռեկորդ, որը պատկանում էր հանգուցյալ Ջիմ Քլարկին 1963 թվականից։

### 1976 Նյուրբուրգրինգի վթար
1976 թվականի Գերմանիայի Գրան Պրիից մեկ շաբաթ առաջ Նյուրբուրգրինգում, չնայած նա այդ ժամանակաշրջանում ամենաարագ վարորդն էր այդ շրջանի վրա, Լաուդան հորդորեց իր վարորդներին բոյկոտել մրցավազքը, հիմնականում այն 23-կիլոմետրանոց (14 մղոն) շրջանի անվտանգության միջոցառումների պատճառով։ Նա նշում էր կազմակերպիչների ռեսուրսների պակասը՝ նման հսկայական շրջանը պատշաճ կերպով կառավարելու համար, ներառյալ հրշեջների, հրդեհային անվտանգության սարքավորումների և անվտանգության մեքենաների բացակայությունը։
աջից|մինի|Այրվում է Լաուդայի մեքենան
1976 թվականի օգոստոսի 1-ին, Բերգվերկից առաջ ձախ շրջադարձի երկրորդ շրջանի ժամանակ, Լաուդան վթարի է ենթարկվել, երբ նրա Ֆերարրին դուրս է եկել վազքուղուց, հարվածել ամբարտակին, բռնկվել և շփվել Բրետ Լունգերի Surtees-Ford մեքենայի հետ։ Ի տարբերություն Լունգերի՝ Լաուդան մնացել էր փլատակների տակ։ Վարորդներ Արտուրո Մերզարիոն, Լունգերը, Գայ Էդվարդսը և Հարալդ Էրթլը դեպքի վայր են ժամանել մի քանի ակնթարթ անց, սակայն մինչ Մերզարիոն կարողացել է նրան դուրս բերել իր մեքենայից, Լաուդան լուրջ այրվածքներ է ստացել գլխի և ձեռքերի շրջանում և ներշնչել է տաք թունավոր գազեր, որոնք վնասել են նրա թոքերը և արյունը։ BBC Radio 5 Live-ին տված հարցազրույցում Լաուդան ասել է՝Քանի որ Լաուդան կրում էր մոդիֆիկացված սաղավարտ, այն պատշաճ կերպով չէր համապատասխանում նրան։ Վթարից հետո փրփուրը սեղմվեց և սահեց նրա գլխից՝ դեմքը թողնելով կրակի տակ։ Թեև Լաուդան ուշագնաց էր և կարողացել էր կանգնել վթարից անմիջապես հետո, նա ավելի ուշ ընկավ կոմայի մեջ։ Հիվանդանոցում գտնվելու ժամանակ նրան տվել են իր վերջին ծեսերը։

Լաուդան մեծ սպի է ստացել գլխի այրվածքներից՝ կորցնելով աջ ականջի մեծ մասը, ինչպես նաև գլխի աջ կողմի մազերը, հոնքերը և կոպերը։ Նա նախընտրեց սահմանափակել վերականգնողական վիրահատությունը կոպերի փոխարինմամբ և դրանց ֆունկցիոնալությունը վերականգնելով։ Դժբախտ պատահարից հետո նա միշտ գլխարկ էր կրում՝ գլխի սպիները ծածկելու համար։ Նա կազմակերպեց, որ հովանավորները օգտագործեն գլխարկը գովազդի համար։

Այն բանից հետո, երբ Լաուդան դուրս մնաց մրցույթից, նրան փոխարինեց Կառլոս Ռոյտմանը։ Ֆերրարին բոյկոտել է Ավստրիայի Գրան Պրին՝ ի նշան բողոքի՝ McLaren-ի ավտոարշավորդ Ջեյմս Հանթի նկատմամբ արտոնյալ վերաբերմունքի դեմ իսպանական և բրիտանական գրանդների ժամանակ։

### Վերադարձ դեպի մրցարշավ
Լաուդան բաց է թողել ընդամենը երկու մրցավազք՝ հայտնվելով Մոնցայի մամուլի ասուլիսին վթարից վեց շաբաթ անց՝ դեռևս վիրակապված իր թարմ այրվածքներով։ Նա Իտալիայի  Գրան Պրիում զբաղեցրեց չորրորդ տեղը, չնայած, իր իսկ խոստովանությամբ, բացարձակ քարացած էր։ Ֆորմուլա 1-ի լրագրող Նայջել Ռոբակը հիշում է, որ տեսել է Լաուդային փոսերում՝ մաքրելով արյունով թրջված վիրակապերը նրա սպիացած գլխից։ Նա նաև ստիպված է եղել հատուկ հարմարեցված վթարի սաղավարտ կրել, որպեսզի շատ անհարմար չլինի։ Լաուդայի բացակայության ժամանակ Հանթը ուշ քայլ արեց՝ փակելու Լաուդայի առաջատարությունը Աշխարհի առաջնության ընդհանուր մրցաշարային աղյուսակում։ Հանթն ու Լաուդան ընկերներ էին մրցավազքից դուրս, և նրանց անձնական մրցակցությունը ուղու վրա, թեև ինտենսիվ էր, բայց զուտ մրցակցային և արդար։ Կանադայի և ԱՄՆ-ի Գրան-պրիում հաղթանակներից հետո Հանթը զիջում է Լաուդային ընդամենը երեք միավորով` անցնելով սեզոնի վերջին մրցավազքը՝ Ճապոնիայի Գրան Պրին։

Լաուդան երրորդ տեղն է զբաղեցրել՝ զիջելով Հանթին մեկ տեղ, սակայն մրցավազքի օրը տեղատարափ անձրև է եղել, և Լաուդան երկու պտույտից հետո հեռացել է մրցավազքից։ Ավելի ուշ նա ասաց, որ վտանգավոր է համարում շարունակել այս պայմաններում, մանավանդ որ նրա աչքերը չափից դուրս ջրակալվում էին արցունքածորանների և թարթելու անկարողության պատճառով։ Հանթն անցկացրեց մրցավազքի մեծ մասը, մինչև նրա անվադողերը փչացան, և մրցավազքի կանգառը նրան հետ կանգնեցրեց։ Նա բարձրացավ երրորդ տեղ՝ այդպիսով մեկ միավորով նվաճեց տիտղոսը։

Լաուդայի նախկինում լավ հարաբերությունների վրա Ֆերարրիի հետ լրջորեն ազդել է ճապոնական գրան-պրիից դուրս գալու նրա որոշումը, և նա դիմացավ 1977 թվականի դժվարին սեզոնին, չնայած հեշտությամբ հաղթելով առաջնությունը հետևողականության, այլ ոչ թե ուղղակի տեմպերի միջոցով։ Լաուդան չէր սիրում իր նոր թիմակից Ռոյտմանին, ով ծառայել էր որպես իր փոխարինող վարորդ։ Լաուդան դժգոհ էր այդ քայլից և զգաց, որ Ֆերրարին իրեն հիասթափեցրել է։ «Մենք երբեք իրար հետ չհամակերպվեցինք, և ճնշումը ինձնից հանելու փոխարեն, նրանք էլ ավելի մեծացրին այն՝ թիմ բերելով Կառլոս Ռոյտմանին»։ Հայտարարելով մրցաշրջանի վերջում Ֆերրարիից հեռանալու իր որոշման մասին՝ Լաուդան լքեց թիմը՝ նախքան ԱՄՆ-ի Գրան պրիի վարորդների առաջնությունը հաղթելը, քանի որ թիմի որոշեց Կանադայի Գրանդ Պրիում որպես երրորդ մեքենա ներկայացնել անհայտ Ժիլ Վիլնևին։

## Բրաբհամ և առաջին հրաժարականը (1978–1979)
[ձախից|մինի|Լաուդան [Brabham-Alfa Romeo Զանդվորտում (1978)]]
Միանալով Parmalat-ի կողմից հովանավորվող Brabham-Alfa Romeo-ին 1978 թվականին 1 միլիոն դոլար աշխատավարձով, Լաուդան դիմացավ երկու անհաջող սեզոնների, Հիմնականում հիշվում է միայն Brabham BT46B մեքենայով նրա մեկ մրցավազքը, որը արմատական դիզայն ուներ և հայտնի էր որպես Fan Car: Նա հաղթեց իր առաջին և միակ մրցավազքը Շվեդիայի Գրան Պրիում, բայց Brabham-ը կրկին չօգտագործեց մեքենան Ֆորմուլա 1-ում։ Այլ թիմեր ակտիվորեն բողոքեցին Fan Car-ի օրինականության դեմ, իսկ Brabham թիմի սեփականատեր Բեռնի Էքլսթոն, ով այդ ժամանակ մանևրում էր Ֆորմուլա 1-ի կոմերցիոն իրավունքների ձեռքբերման համար, չցանկացավ երկարատև պայքար մղել մեքենայի համար, բայց Շվեդիայում հաղթանակը մնաց պաշտոնական։ Brabham BT46 Alfa Romeo flat-12-ը սկսեց 1978 թվականի սեզոնը Հարավաֆրիկյան Հանրապետության 3-րդ մրցավազքից։ Այն ենթարկվեց մի շարք խնդիրների, որոնք ստիպեցին Լաուդային դուրս բերել մեքենան 14 մրցավազքից 9-ում։ Լաուդայի լավագույն արդյունքները, բացի Շվեդիայում և Իտալիայում տարած հաղթանակներից՝ Մարիո Անդրետտիի և Ժիլ Վիլնյովի տուգանքից հետո, զբաղեցրել են երկրորդ տեղերը Մոնակոյում և Մեծ Բրիտանիայում, իսկ երրորդը՝ Նիդեռլանդներում։

Alfa flat-12 շարժիչը չափազանց լայն էր հողային էֆեկտների նախագծման համար, քանի որ հակառակ բալոնների ափերը խանգարում էին վենտուրի թունելներին, ուստի Alfa-ն մշակեց V12 1979 թ.։ Դա 12 մխոցանոց շարժիչի չորրորդ դիզայնն էր, որը ավստրիացուն բերեց Ֆորմուլա 1 1973 թվականից հետո։ 1979 թվականի Ֆորմուլա 1-ի Լաուդայի սեզոնը կրկին խաթարվեց հեռանալու և վատ տեմպերի պատճառով, թեև նա հաղթեց ոչ չեմպիոնական 1979 թվականի Dino Ferrari Grand Prix-ում Brabham-Alfa-ով։ BMW M1 Procar-ի միանվագ առաջնությունում, վարելով Formula 2 բրիտանական Project Four Racing թիմի համար (Ռոն Դենիսի գլխավորությամբ), Լաուդան հաղթեց երեք մրցավազքում, ինչպես նաև ողջ շարքում։ Տասնամյակներ անց Լաուդան հաղթեց BMW Procar ցուցադրական մրցավազքում՝ 2008 թվականի Գերմանիայի Գրանդ Պրիի նախորդ օրը։

Սեպտեմբերին Լաուդան ավարտեց չորրորդ տեղ Մոնցայում և հաղթեց ոչ-չեմպիոնական Իմոլայի մրցավազքում, դեռևս օգտագործելով Ալֆա V12 շարժիչը։ Այդուհետև Brabham-ը վերադարձավ հայտնի Cosworth V8 շարժիչին։ Սեպտեմբերի վերջում, 1979 թվականի Կանադայի Գրանդ Պրիի մարզումների ժամանակ, Լաուդան կրճատեց մարզումը և անմիջապես հայտնեց թիմի ղեկավար Էքլսթոնին, որ նա ցանկանում է միանգամից հեռանալ, քանի որ այլևս չի ցանկանա «շարունակել շրջաններով պտտվելու հիմարությունը»։ Լաուդան, ով այդ ընթացքում հիմնադրել էր Lauda Air առանձին ավիաուղին, վերադարձավ Ավստրիա՝ ամբողջությամբ նվիրվելու ընկերության ղեկավարմանը։

## Վերադարձ McLaren, երրորդ աշխարհի տիտղոս և երկրորդ հրաժարական (1982–1985)
աջից|մինի|Լաուդան 1982 թվականի Հոլանդիայի Գրան Պրիում
1982 թվականին Լաուդան վերադարձավ մրցարշավ՝ աննախադեպ 3 միլիոն դոլար աշխատավարձով։ McLaren-ի հետ հաջող փորձարկումից հետո միակ խնդիրը թիմի այն ժամանակվա հովանավոր Marlboro-ին համոզելն էր, որ նա դեռ ունակ է հաղթելու։ Լաուդան ապացուցեց, որ ինքը ունակ է հաղթելու, երբ վերադարձի երրորդ մրցավազքում նա հաղթեց Լոնգ Բիչի Գրան Պրիում։ Հարավային Աֆրիկայի Կյալամի մրցուղում սեզոնի բացման մրցավազքից առաջ Լաուդան այսպես կոչված «վարորդների գործադուլի» կազմակերպիչն էր; Լաուդան տեսավ, որ նոր սուպեր լիցենզիան վարորդներից պահանջում էր հավատարիմ մնալ իրենց ներկայիս թիմերին և հասկացավ, որ դա կարող է խանգարել վարորդի բանակցային դիրքին։ Վարորդները, բացառությամբ Թեո Ֆաբիի, բարիկադավորվեցին Sunnyside Park հյուրանոցի բանկետների սրահում, մինչև նրանք հաղթեցին օրվա ընթացքում։

1983 թվականի սեզոնն անցումային էր McLaren թիմի համար, քանի որ նրանք Ford-Cosworth շարժիչներից անցան TAG-ի նշանով Porsche տուրբոներին, և Լաուդան այդ տարի ոչ մի մրցավազքում չհաղթեց, քանի որ նրա լավագույն արդյունքը Լոնգ Բիչում երկրորդ տեղն էր իր թիմակից Ջոն Ուոթսոնից հետո։ Լաուդայի քաղաքական դիվանագիտությունը ստիպեց խուճապած գլխավոր դիզայներ Ջոն Բարնարդին ավելի վաղ նախագծել ժամանակավոր մեքենա՝ TAG-Porsche շարժիչին անհրաժեշտ մրցավազքի թեստավորում տալու համար։ Լաուդան գրեթե հաղթեց սեզոնի վերջին մրցավազքում Հարավաֆրիկյան Հանրապետությունում։
ձախից|մինի|Իր առաջին թոշակի անցնելուց հինգ տարի անց Լաուդան նվաճեց իր երրորդ տիտղոսը՝ վարելով McLaren MP4/2:
1984 թվականին Լաուդան հաղթեց երրորդ աշխարհի առաջնությունը՝ կես միավորով գերազանցելով թիմակից Ալեն Պրոստին՝ շնորհիվ այն բանի, որ 1984 թվականի կարճացված Մոնակոյի Գրան Պրին շնորհեց ընդամենը կես միավոր։ Այդ տարվա Ավստրիական Գրանդ Պրիում նրա հաղթանակը դեռևս միակն է, երբ վարորդը հաղթել է իր հայրենիքի Գրանդ Պրիումում։ Լաուդան ի սկզբանե չէր ցանկանում, որ Պրոստը լիներ իր թիմակիցը, քանի որ նա շատ ավելի արագ մրցակից էր առաջարկում։ Այնուամենայնիվ, երկու սեզոնների ընթացքում նրանք լավ հարաբերություններ ստեղծեցին, և Լաուդան ավելի ուշ ասաց, որ տաղանդավոր ֆրանսիացուն գերազանցելը մեծ շարժառիթ էր իր համար։ Ամբողջ սեզոնը շարունակեց գերակշռել Լաուդան և Պրոստը, ովքեր հաղթեցին 16 մրցարշավներից 12-ում։ Լաուդան հաղթել է հինգ մրցավազքում, իսկ Պրոստը՝ յոթ մրցավազքում։ Այնուամենայնիվ, Լաուդան, որը 1975 թվականին սահմանել է մրցաշրջանում ամենաշատ առաջատար դիրքերի ռեկորդը, հազվադեպ է կարողացել համապատասխանել իր թիմակցին որակավորման փուլում։ Չնայած դրան, Լաուդայի չեմպիոնական հաղթանակը հասավ Պորտուգալիայում, երբ նա պետք է սկսեր մրցաշարային աղյուսակի տասնմեկերորդ տեղից, մինչդեռ Պրոստը որակավորվեց առաջին շարքում։ Պրոստն արեց ամեն ինչ՝ սկսելով երկրորդ տեղից և հաղթելով սեզոնի իր յոթերորդ մրցավազքը, սակայն Լաուդայի հաշվարկված մղումը (ներառյալ մրցավազքի ամենաարագ շրջանը դնելը), մեքենայից մեքենայից առաջ անցնելը, թույլ տվեց նրան զբաղեցնել երկրորդ տեղը իր թիմակցից հետո, ինչը նրան բավականաչափ միավորներ տվեց նվաճելու իր երրորդ տիտղոսը։ Նրա երկրորդ տեղը հաջողակ էր, քանի որ Նայջել Մենսելը երկրորդն էր մրցավազքի մեծ մասի ժամանակ։ Այնուամենայնիվ, քանի որ դա նրա վերջին մրցավազքն էր Lotus-ի հետ, նախքան 1985-ին միանալը Ուիլյամսին, Lotus-ի ղեկավար Փիթեր Ուորը հրաժարվեց Մենսելին տալ իր մեքենայի համար ուզած արգելակները, և անգլիացին հեռացավ  արգելակների խափանումով 52-րդ շրջանում։ Քանի որ Լաուդան առաջ է անցել նորեկ Այրթոն Սեննայից և զբաղեցրել երրորդ տեղը ընդամենը մի քանի պտույտ առաջ, Մենսելի հեռանալը նրան բարձրացրեց երկրորդ տեղը Պրոստից հետո։

Լաուդան ստորագրել է  McLaren թիմից հեռանալու և միանալու Renault-ին մտադրության նախնական նամակ 1985 թվականի մրցաշրջանում։ Համաձայնագիրը չիրականացվեց, և Լաուդան մնաց McLaren-ում 1985 թվականի սեզոնում։

1985 թվականի սեզոնը Լաուդայի համար հիասթափություն էր, քանի որ տասնչորս մրցավազքներից տասնմեկին նա չմասնակցեց։ Նա չսկսեց Բելգիայի Գրան Պրին Սպա-Ֆրանկորշամպում պրակտիկայի ընթացքում ընկնելուց և դաստակը կոտրելուց հետո, իսկ ավելի ուշ բաց թողեց Եվրոպական Գրան Պրին Բրենդս Հեթչում; Այդ մրցավազքում նրան փոխարինեց Ջոն Ուոթսոնը։ Նա զբաղեցրեց չորրորդ տեղը Սան Մարինոյի Գրան Պրիում, հինգերորդը Գերմանիայի Գրան Պրիում և մեկ հաղթանակ տարավ Հոլանդիայի Գրան Պրիում, որտեղ մրցավազքի վերջում նա ետ կանգնեց արագ ավարտող Պրոստին։ Սա նրա վերջին հաղթանակն էր Գրան Պրիում, քանի որ 1985 թվականի Ավստրիական Գրանդ Պրիում նախատեսված հրաժարականի մասին հայտարարելուց հետո, նա մշտապես  ավարտեց իր կարիերան այդ սեզոնի վերջում։

Լաուդայի Ֆորմուլա 1-ի վերջին Գրան Պրին Ավստրալիայի Գրան Պրին էր Ադելաիդայում, Հարավային Ավստրալիա։ 16-րդ տեղը զբաղեցնելուց հետո, հետևողական վարելը նրան թույլ հասնել տվեցառաջատար դիրքի 53-րդ շրջանում։ Այնուամենայնիվ, McLaren-ի կերամիկական արգելակները խափանվեցին փողոցային շրջագծում, և նա հեռացվեց առաջատարից երկար Բրաբհեմ Սթրեյթի վերջի 57-րդ շրջանում, երբ նրա արգելակները վերջապես խափանվեցին։ Նա 1984 թվականի Ավստրալիայի Գրան պրիի ոչ չեմպիոնական մրցավազքում միայն երկու վարորդներից մեկն էր, մյուսը՝ 1982 թվականի աշխարհի չեմպիոն Կեկե Ռոսբերգը, ով հաղթեց Ադելաիդայում 1985 թվականին և զբաղեցրեց Լաուդայի տեղը McLaren-ում 1986 թվականին։
մինի|Լաուդայի սաղավարտը 1970-ական թվականներից, Մարանելոյի Museo Ferrari-ում

### Սաղավարտ
Լաուդայի սաղավարտն ի սկզբանե ներկված էր հասարակ կարմիր գույնով, որի երկու կողմերում գրված էր նրա լրիվ անունը, իսկ կզակի հատվածում՝ Raiffeisen Bank-ի տարբերանշանը։ Նյուրբուրգրինգի վթարին հաջորդած շաբաթների ընթացքում նա կրում էր փոփոխված AGV սաղավարտ, որպեսզի երեսպատումը շատ չվատթարացնի նրա այրված գլխամաշկը։ 1982 թվականին, երբ նա վերադարձավ McLaren, նրա սաղավարտը սպիտակ էր և երկու կողմերում իր անվան փոխարեն պատկերում էր Lauda Air-ի կարմիր «L» լոգոն, իսկ վերևում՝ իր անձնական հովանավոր Parmalat-ի ապրանքանիշը։ 1983-1985 թվականներին կարմիր և սպիտակ գույները փոխվել են, որպեսզի հիշողություններ արթնացնեն նրա նախկին սաղավարտի դիզայնի մասին։

## Հետագայում զբաղեցրած ղեկավար պաշտոններ
1993 թվականին Լաուդան վերադարձավ Ֆորմուլա 1՝ ղեկավար պաշտոնով, երբ Լուկա դի Մոնտեսեմոլոն նրան առաջարկեց խորհրդատուի պաշտոն Ֆերարրիում։ 2001 թվականի սեզոնի կեսին Լաուդան ստանձնեց Jaguar Formula 1 թիմի տնօրենի դերը։ Թիմը չկարողացավ կատարելագործվել, և Լաուդան հեռացվեց 70 այլ կարևոր գործիչների հետ 2002 թվականի վերջին։

2012 թվականի սեպտեմբերին նա նշանակվեց Mercedes-AMG Petronas Motorsport-ի ոչ գործադիր նախագահ։ Նա ներգրավված էր բանակցություններում՝ 2013 թվականին Լյուիս Հեմիլթոնին երեք տարվա պայմանագիր կնքելու Mercedes-ի հետ։Նա մնաց Mercedes-ում մինչև իր մահը 2019 թվականին՝ թիմի հետ հաղթելով վեց աշխարհի կոնստրուկտորների առաջնությունում։

## Ֆորմուլա 1-ից դուրս պաշտոններ
ձախից|մինի|Լաուդան 2011թ․
Լաուդան վերադարձավ ղեկավարելու իր ավիաընկերությունը՝ Lauda Air, Ֆորմուլա 1-ից իր երկրորդ հեռանալուց հետո 1985 թվականին։ Ավիաընկերության մենեջեր աշխատելու ընթացքում նա նշանակվեց Ֆերարրի խորհրդատու՝ որպես թիմը երիտասարդացնելու Մոնթեզեմոլոյի ջանքերի մի մաս։ 1999 թվականին իր Lauda Air-ի բաժնետոմսերը վաճառելով մեծամասնական գործընկեր Ավստրիական ավիաուղիներին՝ նա ղեկավարել է Յագուար Ֆորմուլա 1 մրցարշավային թիմը 2001-2002 թվականներին։ 2003 թվականի վերջին նա հիմնեց նոր ավիաընկերություն՝ Niki-ն։ Lauda Air-ի նման, Niki-ն 2011-ին միավորվեց իր հիմնական գործընկեր Air Berlin-ի հետ։ 2016-ի սկզբին Lauda-ն ստանձնեց չարտերային Amira Air ավիաընկերությունը և վերանվանեց ընկերությունը LaudaMotion: 2017 թվականին Air Berlin-ի սնանկացումից հետո LaudaMotion-ը գնեց Niki ապրանքանիշը և ակտիվները Lufthansa-ի և IAG-ի անհաջող փորձերից հետո։ Լաուդան ուներ տրանսպորտային օդաչուի վկայական և երբեմն ծառայում էր որպես կապիտան իր ավիաընկերության թռիչքներում։

1993 թվականին նա ընդգրկվեց ավտոսպորտի միջազգային փառքի սրահում, իսկ 1996 թվականից նա մեկնաբանեց Գրան պրին Ավստրիայի և Գերմանիայի հեռուստատեսությամբ RTL ալիքով։ Այնուամենայնիվ, նա քննադատվեց 2010 թվականի մայիսին Մոնակոյի Գրան պրիի եթերում Ռոբերտ Կուբիցային  «Լեհ» (էթնիկ հայհոյանք լեհերի դեմ) անվանելու համար։

Լաուդան երբեմն հայտնի է «առնետ», «գերառնետ» կամ «արքա առնետ» մականունով՝ շնորհիվ իր աչքի ընկնող, սրածայր ատամների։ Նա կապված էր Parmalat-ի և Viessmann-ի հետ, ինչպես նաև հովանավորում էր 1976 թվականից կրած գլխարկը, որպեսզի թաքցնի Նյուրբուրգրինգում վթարի ժամանակ ստացած ծանր այրվածքները։ Լաուդան 2009 թվականին գերմանական Die Zeit թերթին տված հարցազրույցում ասել է, որ գովազդատուն 1,2 միլիոն եվրո է վճարում իր կարմիր գլխարկի վրա տարածքի համար։

2005 թվականին Ավստրիական փոստը նրա պատվին նամականիշ թողարկեց։ 2008 թվականին ամերիկյան սպորտային ESPN հեռուստատեսային ցանցը նրան զբաղեցրել է 22-րդ տեղը «բոլոր ժամանակների մեծագույն վարորդների» ցուցակում։

Նիկի Լաուդան գրել է հինգ գիրք՝ Գրան-պրի վարելու արվեստը և գիտությունը ((«Ֆորմուլա 1՝ Գրան-պրի մրցարշավի արվեստն ու տեխնոլոգիան ընտրված շուկաներում» վերնագրով) (1975 թ.); Իմ տարիները Ֆերարիի հետ (1978); ՆորՖորմուլա 1՝ A Turbo Age (1984); Meine Story (վերնագրված «Դեպի դժոխք և վերադարձ որոշ շուկաներում» (1986 թ.); Das dritte Leben (en. Երրորդ կյանքը) (1996)։ Լաուդան նշել է, որ գրքերը խմբագրվել են ավստրիացի լրագրող Հերբերտ Ֆոլքերի կողմից։

## Ժողովրդական մշակույթում
ձախից|մինի|Դանիել Բրյուլը, Լաուդան և Փիթեր Մորգանը Rush ֆիլմի պրեմիերային Վիեննայում, Ավստրիա 2013թ.
Լաուդայի և Ջեյմս Հանթի միջև 1976 թվականի մարտը դրամատիզացվել է Rush (2013) ֆիլմում, Լաուդայի մարմնավորմամբ՝ Դանիել Բրյուլը, ներկայացում, որը առաջադրվել է BAFTA կինոմրցանակի՝ որպես երկրորդ պլանի լավագույն դերասան։ Ֆիլմի վերջում Լաուդան հանդես եկավ էպիզոդով։ Լաուդան Հանթի մահվան մասին ասել է. «Երբ լսեցի, որ նա մահացել է 45 տարեկանում սրտի կաթվածից, չզարմացա, ուղղակի տխուր էի»։ Նա նաև ասաց, որ Հանթն այն քիչ մարդկանցից էր, ում սիրում էր, այն քիչ մարդկանցից էր, ում հարգում էր և միակ մարդն էր, ում նախանձում էր։

Լաուդան հայտնվեց Mayday-ի մի դրվագում, որը վերնագրված էր «Niki Lauda. Testing the Limits»՝ կապված Lauda Air Flight 004-ի իրադարձությունների հետ, և նկարագրեց ավիաընկերություն վարելը որպես ավելի դժվար, քան Ֆորմուլա 1-ի երեք առաջնություններում հաղթելը։

2024 թվականի Netflix-ի «Սեննա» մինի սերիալում, որը հիմնված է Այրտոն Սեննայի կյանքի և կարիերայի վրա, Լաուդային մարմնավորում է գերմանացի դերասան Յոհաննես Հայնրիխսը։

## Անձնական կյանք
Լաուդան հանդիպել է Մարիելլա ֆոն Ռայնինգհաուսի հետ մինչև 1975 թվականը։ 1976 թվականին նա ամուսնացել է չիլիացի-ավստրիացի Մարլեն Կնաուսի հետ։ Նրանք ամուսնալուծվեցին 1991 թվականին։ Լաուդան և Կնաուսը ունեցան երկու որդի՝ Մաթիասը՝ մրցարշավի վարորդ, և Լուկասը, ով հանդես էր գալիս որպես Մաթիասի մենեջեր։ 1992 թվականին Լաուդան կարճ ժամանակով հանդիպում է մրցարշավորդ Ջովաննա Ամատիի հետ։ 2008 թվականին նա ամուսնացել է իր ավիաընկերության բորտուղեկցորդուհի Բիրգիթ Վեցինգերի հետ։ 2005 թվականին Վեցինգերը երիկամ է նվիրաբերել Լաուդային այն բանից հետո, երբ երիկամը, որը նա ստացել էր իր եղբորից 1997 թվականին, ձախողվել է։ 2009 թվականի սեպտեմբերին Բիրգիտը ծնեց երկվորյակների՝ Մաքսին և Միային։

Լաուդան վարժ խոսում էր գերմաներեն, անգլերեն և իտալերեն։

Լաուդան հռոմեական կաթոլիկ ընտանիքից էր։ Zeit-ին տված հարցազրույցում նա նշել է, որ որոշ ժամանակով լքել է եկեղեցին՝ եկեղեցու հարկերը չվճարելու համար, բայց վերադարձել է, երբ մկրտել է իր երկու երեխաներին։

## Մահ և ժառանգություն
2019 թվականի մայիսի 20-ին Լաուդան մահացավ 70 տարեկան հասակում քնած ժամանակ Ցյուրիխի համալսարանական հիվանդանոցում, որտեղ նա երիկամների դիալիզի էր ենթարկվում։ Նա վատառողջության շրջան է ապրել, որն սրվել է 1976 թվականի վթարից ստացված թոքերի վնասվածքներից։ Նախորդ տարի նա կրկնակի թոքերի փոխպատվաստում էր կատարել, իսկ 1997-ին և 2005-ին երիկամի փոխպատվաստում էր կատարվել։
աջից|մինի|Լաուդայի գերեզմանը Վիեննայում
2019 թվականի Մոնակոյի Գրան Պրիում ներկա և նախկին վարորդներն ու թիմերը հարգանքի տուրք մատուցեցին սոցիալական ցանցերում և նախավրացարշավի չորեքշաբթի մամուլի ասուլիսի ժամանակ։ Մրցավազքից առաջ մեկ րոպե լռություն է պահպանվել։ Ամբողջ հանգստյան օրերին երկրպագուները և վարորդները կրում էին կարմիր գլխարկներ՝ ի պատիվ նրա, իսկ Mercedes-ի թիմը կարմիր ներկում էր իրենց հալո սարքը՝ «Նիկի, մենք կարոտում ենք քեզ» հաղորդագրությամբ՝ իրենց սովորական արծաթե սխեմայի փոխարեն։ Haas VF-19-ի շնաձկան լողակով շարժիչի կափարիչը կարմիր ներկված էր Լաուդայի անունով և նրա ծննդյան ու մահվան տարիներով։ Լյուիս Հեմիլթոնը և Սեբաստիան Վետելը սաղավարտներ էին կրում Լաուդայի պատվին և երբ Հեմիլթոնը հաղթեց մրցավազքում, նա այն նվիրեց Լաուդային։

Վիեննայի Սուրբ Ստեփանոս տաճարում նրա հուղարկավորությանը ներկա էին Ֆորմուլա 1-ի հայտնի դեմքեր, այդ թվում՝ Գերհարդ Բերգերը, Ջեկի Ստյուարտը, Ալեն Պրոստը, Նելսոն Պիկեն, Ժան Ալեսին, Լյուիս Համիլթոնը, Դեյվիդ Քուլթարդը, Նիկո Ռոսբերգը, Վալտերի Բոտտասը, Ռենե և Հանս Բինդերը և Ռենե Ռաստը։ Ներկա էին նաև Առնոլդ Շվարցենեգերը և ավստրիացի քաղաքական գործիչներ, այդ թվում՝ Ալեքսանդր Վան դեր Բելլենը։։ Ըստ Լաուդայի ցանկության՝ նրան թաղել են Հեյլիգենշտադտեր Ֆրիդհոֆում՝ կրելով 1974-1977 թվականների իր Ֆերարրիի մրցարշավային կոստյումը։

Լաուդան համարվում է Ֆորմուլա 1-ի բոլոր ժամանակների լավագույն վարորդնորից մեկը։

## Մրցավազքային ռեկորդ
### Կարիերայի ամփոփում

### Ամբողջական Ֆորմուլա-2-ի Եվրոպայի առաջնության արդյունքները
(Թավերով մրցարշավները ցույց են տալիս առաջատար դիրքը; Շեղատառերով մրցարշավները ցույց են տալիս ամենաարագ շրջանը:)

### Բրիտանական Ֆորմուլա 2-ի ամբողջական արդյունքները
(key) (Թավերով մրցարշավները ցույց են տալիս առաջատար դիրքը) (շեղ տառերով մրցարշավները ցույց են տալիս ամենաարագ շրջանը)

### Ամբողջական Ֆորմուլա 1-ի Աշխարհի առաջնության արդյունքները
(Թավերով մրցարշավները ցույց են տալիս առաջատար դիրքը, շեղ տառերով մրցարշավները ցույց են տալիս ամենաարագ շրջանը)

### Ֆորմուլա 1-ի ոչ առաջնությունների ամբողջական արդյունքներ
մինի|Լաուդան 1974 թվականի չեմպիոնների մրցավազքում
(Թավերով մրցարշավները ցույց են տալիս առաջատար դիրքը, շեղ տառերով մրցարշավները ցույց են տալիս ամենաարագ շրջանը)

### Ամբողջական BMW M1 Procar առաջնության արդյունքները
(Թավերով մրցարշավները ցույց են տալիս առաջատար դիրքը, շեղ տառերով մրցարշավները ցույց են տալիս ամենաարագ շրջանը)

### Մրցավազքի այլ արդյունքներ
* Նյուրբուրգրինգ 24 ժամ. 1-ին, 1973 թ

* 1000 կմ Սպա Ֆրանկորշամպ. 1-ին, 1973 թ

* Մոնցայի 4 ժամ։ 1-ին, 1973 թ

* Զանդվորտի 4 ժամ՝ 1-ին, 1974, 3-րդ, 1972 թ

* Diepholz SRP/GT: 1-ին, 1970 թ

* Նուրբուգրինգի 6 ժամ. 2-րդ, 1971 թ

* ՜Քյալամիի 9 ժամ. 3-րդ, 1972 թ

* Taurenpokal Salzburgring. 1-ին, 1971 թ

## Աշխատություններ
* 
** 
* 
**  AKA *For the Record: My Years with Ferrari* (British edition).
* 
** 
* 
** 
* 

## Նշումներ

## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն
* 
* 
* 
* 
* 
 
Կատեգորիա:20-րդ դարի ավստրիացիներ
Կատեգորիա:20-րդ դարի գործարարներ
Կատեգորիա:Անձինք:Սպորտ
Կատեգորիա:Ավիացիա
Կատեգորիա:Ավստրիացի գործարարներ
Կատեգորիա:Ավստրիացի ավտոարշավորդներ
Կատեգորիա:Գործարարներ
Կատեգորիա:Շվեյցարիայում մահացածներ
Կատեգորիա:Տնօրեններ
Կատեգորիա:Օդաչուներ
Կատեգորիա:Ֆորմուլա 1