open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Լիքվացիոն հանքավայրեր

**Լիքվացիոն հանքավայրեր** (Լատիներեն՝ liguato - տարահեղուկացում), առաջանում են ջերմության նվազման պայմաններում նախնական համասեռ մագմատիկ հալոցքի երկու չխառնվող՝ սիլիկատային և հանքային (սուլֆիդային) հեղուկների բաժանման (լիքվացման) հետևանքով։ Անջատված հանքային հեղուկը բյուրեղանում է հալոցքի սիլիկատային մասի պնդացումից հետո և առաջացնում սուլֆիդների բնաձև ու ոսպնյակաձև կուտակումներ, երբեմն նաև երակներ։ Այդ եղանակով հիմքային գաբբրո-նորիտային ապարներում առաջանում են պղինձնիկելային հանքավայրեր, որոնք ներկայացված են պենտլանգիտով, խալկոպիրիտով, պիրոտինով։ Որոշ հետազոտողներ հակված են լիքվացիոն տիպին դասել նաև երկաթի (ապատիտ-մագնետիտային) և քրոմի մի շարք հանքավայրեր։ Ծագումով լիքվացիոն են համարվում ԽՍՀՄ (Կոլա թերակղզի, Նորիլսկ), Կանադայի (Սադբերի), Հարավային Աֆրիկայի (Ինսիզվա) և այլ պղինձ-նիկելային սուլֆիդային հանքավայրեր։

Կատեգորիա:Հանքավայրեր
Վարարաղբյուր

**Վարարաղբյուր**, աղբյուր Հայաստանի Գեղարքունիքի մարզում` Արտիջուր գետի ձախափնյակում։ Տեղակայված է Միջնասար լեռան հարավարևմտյան լանջին` Արծվաշեն գյուղից 4 կմ հարավ-արևմուտք։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Աղբյուրներ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Հայաստանի աղբյուրներ
Կատեգորիա:Գեղարքունիքի մարզի ջրագրություն
Մերի-Ջին Օ'Դոհերթի

**Մերի-Ջին Անայիս Օ'Դոհերթի Բասմաջյան** (, ), ամերիկացի օպերային երգչուհի՝ ավստրալիական և հայկական արմատներով։ 2015 թվականի մայիսին որպես Genealogy սուպերխմբի անդամ ներկայացրել է Հայաստանը Եվրատեսիլ 2015 երգի մրցույթում, որն անցկացվել է Վիեննայում, Ավստրիա։

2013 թվականին երգչուհին հաղթել է Ֆրանսիայում կայացած «Փարիզի օպերային մրցանակաբաշխությունում» (Paris Opera Awards)։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:21-րդ դարի երգչուհիներ
Կատեգորիա:Ամերիկահայ երաժիշտներ
Կատեգորիա:Ամերիկահայ օպերային երգչուհիներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի օպերային երգչուհիներ
Կատեգորիա:Ամերիկացիներ հայկական սերմամբ
Կատարյալ ձայն (ֆիլմ)

**Կատարյալ ձայն** (), ռեժիսոր Ջեյսոն Մուրայի, Քեյ Քեննոնի սցենարի հիման վրա նկարահանած ամերիկյան, երաժշտական, կատակերգական ֆիլմ։ Ֆիլմը հիմնված է Միկի Ռեպկինի «Երգիր կատարյալ․ ակապելլա վոկալիստի փառքի վազքը» գրքին։ Պրեմիերան կայացել է 2012 թվականի սեպտեմբերի 28-ին։

## Սյուժե
Բարդեն համալսարանում բացվում են երաժշտական խմբեր։ Նորեկները՝ Բեկա Միտչելը և Ջեյսին ընդունվել էին Բարդեն համալսարան, վերջերս։ Համաձայնվելով հոր հետ, Բեկան որոշում է գնալ երաժշտական մի խումբ՝ Բելլաներ։ Միջազգային մրցույթում ձախողվելուց հետո ոչ ոք չի ցանկանում միանալ իրենց, բայց նրանք միևնույնն է հավաքում են խումբ։ Ջեյսին միանում է երաժշտական մի ուրիշ խմբի՝ Տրեալտիններ։ Սկսվում է մրցակցություն համալսարանային մրցույթում, բայց Ջեյսին և Բեկան ոչ միայն երգում են, այլև գրում են երաժշտություն։ Նրանք միասին աշխատում են Ռադիո կենտրոնում, որտեղ դառնում են մտերիմ ընկերներ...

## Դերերում
* Բեկա Միտչել - Աննա Քենդրիկ
* Քլոյե - Բրիտանի Սնոու
* Օբրի - Աննա Քեմփ
* Չաղ Էմի - Ռեբել Ուիլսոն
* Ջեյսի - Սկայլեր Էստին
* Բենջի - Բեն Փլատ
* Լիլի - Հանա Մեյ Լի
* Սինտյա Ռոուս - Էստեր Դին
* Բամփեր - Ադամ Դիվաին
* Դոնալդ - Ուտկարշ Ամբուկար
* Սթեյսի - Ալեկսիս Կնապպ
* Լյուկ - Ֆրեդդի Ստրոմա
* Էշլի - Շելլի Ռեգներ

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* 

Կատեգորիա:2010-ականների ամերիկյան ֆիլմեր
Կատեգորիա:2010-ականների անգլերեն ֆիլմեր
Կատեգորիա:2010-ականների ռոմանտիկ կինոկատակերգություններ
Կատեգորիա:2012 ֆիլմեր
Կատեգորիա:Universal Pictures ֆիլմեր
Կատեգորիա:Ամերիկյան ԼԳԲՏ ֆիլմեր
Կատեգորիա:Ամերիկյան բադի մուվի կինոկատակերգություններ
Կատեգորիա:Ամերիկյան երաժշտական ֆիլմեր
Կատեգորիա:Ամերիկյան կինոկատակերգություններ
Կատեգորիա:Ամերիկյան պատանեկան կինոկատակերգություններ
Կատեգորիա:Ամերիկյան ռոմանտիկ կինոկատակերգություններ
Կատեգորիա:Ամերիկյան ռոմանտիկ ֆիլմեր
Կատեգորիա:Գրական ստեղծագործությունների էկրանավորումներ
Կատեգորիա:Ֆիլմեր դեռահասների համար
Կատեգորիա:Ֆիլմեր, որոնց գործողությունները տեղի են ունենում ԱՄՆ-ում
Կատեգորիա:Ֆիլմեր, որոնց գործողությունները տեղի են ունենում Հյուսիսային Կարոլինայում
Կատեգորիա:Ֆիլմեր, որոնց գործողությունները տեղի են ունենում Ջորջիայում
Կատեգորիա:Ֆիլմեր, որոնց գործողությունները տեղի են ունենում 2012 թվականին
Կատեգորիա:Լուիզիանայում նկարահանված ֆիլմեր
Աստվածատուր Եդեսացի

**Աստվածատուր Վարդապետ Եդեսացի** (), հայ գրիչ և ծաղկող։ «Որդի Խաչատուրի»։ Ծնվել է Ուռհա (Եդեսիա) քաղաքում։ Մանուկ ժամանակ ծնողների հետ հաստատվել է Հալեպում։ Նրա անունով հայտնի է 18 ձեռագիր, որոնք պահվում են Երևանի Մեսրոպ Մաշտոցի անվան Մատենադարանում, Վենետիկի և Վիեննայի Մխիթարյան մատենադարաններում։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:17-րդ դարի հայ գրիչներ
Կատեգորիա:17-րդ դարի հայ մանրանկարիչներ
Կատեգորիա:Հայ առաքելական վարդապետներ
Միլթախ

**Միլթախ** (), կոմունա Գերմանիայում, Բավարիա երկրամասում։

Գտնվում է Վերին Պֆալց վարչական շրջանի ենթակայության ներքո։ Կոմունան գտնվում է Կամ շրջանում։ Բնակչությունը կազմում է 2308 մարդ, տարածքը՝ 25,24 (2010 թվականի դեկտեմբերի 31-ի տվյալներով)։ Պաշտոնական կոդը՝ *09 3 72 143*։

Միլթախ կոմունայի բնակչությունը 2015 թվականի դեկտեմբերի 31-ի դրությամբ կազմում է 2295 մարդ։

## Պատկերասրահ

Regio-Shuttle Miltach.jpg
Pfarrkirche Miltach.JPG


## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Պաշտոնական կայք

Կատեգորիա:Գերմանիայի բնակավայրեր
Ապագայի սահմանը (ֆիլմ)

**Ապագայի սահմանը** (), ֆանտաստիկ մարտաֆիլմ, որի գլխավոր դերերում հանդես են գալիս Թոմ Քրուզը, Էմիլի Բլանտը։ Ֆիլմի պրեմիերան եղել է 2014 թվականի մայիսի 28-ին։ Ֆիլմը նկարահանվել է Հիրոշի Սակուրազակայի «Այն ամենը, ինչ քեզ պետք է, սպանելն է» վեպի հիման վրա։ Ֆիլմի կարգախոսն է՝ *Ապրիր, մահացիր, կրկնիր*։

## Սյուժե
Ֆիլմի գործողությունները տեղի են ունենում ապագայում։ Երկիրը ենթարկվում է այլմոլորակայինների հարձակման, որոնց կոչում են միմիկներ։ Հրեշները հասցրել են գրավել Գերմանիան, Ֆրանսիան, Իտալիան և կենտրոնական Եվրոպայի մի մասը։ Ամբողջ մոլորակի զորքերը միանում են հասկանալով, որ թշնամուն հաղթելու երկրորդ հնարավորություն չունեն։ Զգայուն հաղթանակը պատերազմի մեջ եղել է Վերդենի հաղթանակը, շնորհիվ էկզոկմախք մեխանիզմի։ Նաև սերժանտ Ռիտա Վրատասկին միայնակ ոչնչացրել է ավելի քան 100 միմիկների, դրա համար նա ստացել է «Վերդենի հրեշտակ» մականունը։

ԱՄՆ-ի մամուլի քարտուղար մայոր Ուիլյամ Կեյջը գնում է Լոնդոն, որտեղ հայտնվում է բանակի միասնական շտաբում և հանդիպում է գեներալ Բրիգխեմոմին։ Նա պատմում է առաջիկա վայրէջքի մասին Նորմանդիայում և ուղարկում է Կեյջին մասնակցելու դրան։ Կեյջը հրաժարվում է ասելով, որ նա մասնագիտությամբ քարտուղար է, և ոչ թե զինվոր, նաև շանտաժի է ենթարկում գեներալին։ Բրայխեմը մեղադրում է նրան լքելու մեջ։ Կեյջը փորձում է փախչել, բայց նրան կանգնեցնում են էլեկտրոշոկի միջոցով։

## Դերերում
* Մայոր Ուիլյամ Կեյջ - Թոմ Կրուզ
* Սերժանտ Ռիտա Վրատասկի - Էմիլի Բրանտ
* Ֆարրել - Բիլլ Մեկստոն
* Գեներալ Բրիգխեմ - Բրենդան Գլիսոն
* Բժիշկ Կարտեր - Նոա Տեյլոր
* Նենս - Շարլոտտա Ռայլի
* Սկիններ - Ջոնաս Արմստրոնգ
* Ջուլի - Մադլեն Մանտոկ
* Կիմմել - Տոնի Վեի
* Գրիֆ - Կիկ Հարրի
* Կունց - Դրագոմիր Մրսիչ
* Տակեդա - Մասայոսի Հանեդա
* Կարոն Լորդ - Լառա Պալվեր
* Ուոլտեր Մարկս - Ջերեմի Պիվեն

## Ծանոթագրություններ

## Աղբյուրներ
* Ֆիլմի պաշտոնական կայք

Կատեգորիա:2010-ականների ամերիկյան ֆիլմեր
Կատեգորիա:2010-ականների անգլերեն ֆիլմեր
Կատեգորիա:2010-ականների գիտաֆանտաստիկ էքշն ֆիլմեր
Կատեգորիա:2014 ֆիլմեր
Կատեգորիա:IMAX ֆիլմեր
Կատեգորիա:Warner Bros. ֆիլմեր
Կատեգորիա:Ամերիկյան գիտաֆանտաստիկ էքշն ֆիլմեր
Կատեգորիա:Ամերիկյան եռաչափ ֆիլմեր
Կատեգորիա:Ամերիկյան մարտաֆիլմեր
Կատեգորիա:Ամերիկյան ֆանտաստիկ ֆիլմեր
Կատեգորիա:Գրական ստեղծագործությունների էկրանավորումներ
Կատեգորիա:Դագ Լայմանի ֆիլմեր
Կատեգորիա:Լոնդոնում նկարահանված ֆիլմեր
Կատեգորիա:Հակաուտոպիական ֆիլմեր
Կատեգորիա:Ֆանտաստիկ մարտաֆիլմեր
Կատեգորիա:Ֆիլմեր Փարիզի մասին
Կատեգորիա:Ֆիլմեր, որոնց գործողությունները տեղի են ունենում Անգլիայում
Կատեգորիա:Ֆիլմեր, որոնց գործողությունները տեղի են ունենում Լոնդոնում
Կատեգորիա:Ֆիլմեր, որոնց գործողությունները տեղի են ունենում Ֆրանսիայում
Կատեգորիա:Ֆրանսիայում նկարահանված ֆիլմեր
Կատեգորիա:Ֆիլմեր ապոկալիպսիսի մասին
Կատեգորիա:Ֆիլմեր, որոնց գործողությունները տեղի են ունենում 2020 թվականին
Կատեգորիա:Ֆիլմեր, որոնց գործողությունները տեղի են ունենում 2015 թվականին
Կատեգորիա:Dune Entertainment ֆիլմեր
Կատեգորիա:Ֆիլմեր, որոնց գործողությունները տեղի են ունենում ապագայում
Լիցքավորված մասնիկների կուտակիչներ

**Լիցքավորված մասնիկների կուտակիչներ**, արագացուցիչների տիպի էլեկտրաֆիզիկական տեղակայումներ, որոնք նախատեսված են մասնիկների և հակամասնիկների (էլեկտրոններ և պոզիտրոններ, պրոտոններ և հակապրոտոններ) փնջերը սևեռված շառավղով փակ ուղեծրերի շուրջը կուտակելու և բախման մեջ դնելու համար՝ բարձր էներգիայի տարրական մասնիկների փոխազդեցությունները անիհիլացման պրոցեսներում հետազոտելու նպատակով։

Կազմված են նշանափոխ կիզակետումով օղակաձև էլեկտրամագնիսներից (հաստատուն կամ քվազիհաստատուն մագնիսական դաշտով), որոնց բևեռների արանքում տեղադրվում է ~10−9 տոր մնացորդային ճնշումով վակուումային խցիկը (դրանում են կուտակվում մասնիկները), ներարկող համակարգից և արագացող համակարգից, որը նախատեսված է սինխրոտրոնային ճառագայթման հետևանքով մասնիկների էներգիայի կորուստները հավասարակշռելու համար։

Նույն էներգիայի արագացուցիչների համեմատությամբ լիցքավորված մասնիկների կուտակիչների առավելությունն այն է, որ բախվող մասնիկների ողջ էներգիան օգտագործվում է երկրորղային մասնիկների ծնման ռեակցիաներում։ Լիցքավորված մասնիկների կուտակիչները բնութագրվում են 
:L=\frac {N^2 S} {f}
լուսատվությամբ (N-ը մասնիկների թիվն է յուրաքանչյուր փնջում, Տ-ը՝ փնջերի կտրվածքը բախման տեղում, f-ը՝ բախումների հաճախականությունը)։

Ժամանակակից կուտակիչները նախագծվում են Լ= 1032 սմ−2վրկ−1 լուսատվությամբ։

## Հզորությունը

Ներկայումս գործում են մինչև 4,5 ԳէՎ էներգիայով էլեկտրոնների և պոզիտրոնների կուտակիչներ Սթենֆորդում (ԱՄՆ), Նովոսիբիրսկում (նախկին ՍՍՀՄ)], նախագծվում և կառուցվում են 20—40 ԳէՎ էներգիայով էլեկտրոնների ու պոզիտրոնների 200—400 ԳէՎ էներգիայով պրոտոնների ու հակապրոտոնների կուտակիչների համալիրներ։

## Կիրառությունները
Լիցքավորված մասնիկների կուտակիչներում ծագող մագնիսաարգելակման կամ սինխրոտրոնային ճառագայթումը օգտագործվում է պինդ մարմնի ֆիզիկայի, աստղաֆիզիկական, կենսաբանական, բժշկական խնդիրների հետազոտման համար։

## Տես նաև
* Լիցքավորված մասնիկների արագացուցիչներ

Կատեգորիա:Մասնիկների արագացուցիչներ
Պլանարիա

**Սպիտակ պլանարիա**, 1-2 սմ երկարությամբ, տերևաձև մարմնով որդ։ Ապրում է լճակներում, գետերի տակին։ Վարում է մեծ մասամբ թաքնված կենսակերպ։ Պլանարիա կարելի է գտնել քարերի, ջրի մեջ գտնվող տերևների, կոճղերի ստորին մասում։ Պլանարիայի ողջ մարմինը գնդված  է թարթիչներով, որոնք տեղաշարժման դեր են կատարում։ Մարմնի հետևի մասը սուր է։ Մարմնի առջևում է գտնվում պլանարիայի երկու սև աչքերը։ Պլանարիայի մաշկի տակ գտնվում են օղակաձև, երկայնակի, շեղ դասավորված մկանները։ Մաշկը և մկանային շերտերը սերտաճել են և կազմում են որդի մաշկամկանային պարկը։ Պլանարիան եռաշերտ կենդանի է՝ կազմված է էկտոդերմից, էնտոդերմից և մեզոդերմից, ունի հյուսվածքային չորս տիպ։

## Մարսողական համակարգ
Պլանարիան սնվում է ջրում ապրող մանր կենդանիներով` գիշատիչ է։ Պլանարիայի բերանը գտնվում է մարմնի փորային կողի մեջտեղում, հարձակվելիս նա մարմնով սեղմում, ծածկում է զոհին և բերանից հանելով իր մկանուտ կլանը` դրանով շրջապատում է որսին ու կուլ տալիս կամ ծծում նրա պարունակությունը։ Մարսողությունը տեղի է ունենում աղիքում, որն առաջնացնում է 3 ճյուղ։ Դրանցից մեկը ուղղվում է դեպի մարմնի առջևի ծայրը, իսկ երկուսը` կլանի կողքերով դեպի հետևի ծայրը։ Այդ երեք ճյուղերն էլ նորից ճյուղավորվում են` ծայրերում առաջացնելով բազմաթիվ փակ, փոքր խողովակներ։ Դրանց մեջ սնունդը մարսվում է, իսկ չմարսված մնացորդները հեռացվում է բերանային անցքով։

Կատեգորիա:Տափակ որդեր
Ալ-Սանամեյնի շրջան

**Ալ-Սանամեյնի շրջան** (), Սիրիայի Արաբական Հանրապետության շրջանի կարգավիճակ ունեցող վարչական միավոր, որը հանդիսանում է Ալ-Սանամեյնի գավառի 3 շրջաններից մեկը։

Վարչական կենտրոնն է Ալ-Սանամեյն քաղաքը։ 2004 թվականի մարդահամարի տվյալներով շրջանն ունի 113,316 բնակչություն։ Տարածքը կազմում է 502.05 կմ²։

Ունի 17 գյուղ և ավան
* Անխալ ()
* Ալ-Սանամեյն ()
* Բարկա ()
* Բասսիր ()
* Այյաբ ()
* Ալ-Հարրա ()
* Ջիդյա()
* Զամրին ()
* Կաննիյե ()
* Սամլին ()
* Թաբնե ()
* Ջիսրի ()
* Խեբեբ ()
* Կայաթ ()
* Արևելյան Կարիմ ()
* Քաֆր Շամս ()
* Հյուսիսային Կարիմ ()

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Սիրիայի շրջաններ
Կատեգորիա:Ալ-Սանամեյնի գավառ
Ալ-Մասմիայի շրջան

**Ալ-Մասմիայի շրջան** (), Սիրիայի Արաբական Հանրապետության շրջանի կարգավիճակ ունեցող վարչական միավոր, որը հանդիսանում է Ալ-Սանամեյնի գավառի 3 շրջաններից մեկը։

Վարչական կենտրոնն է Ալ-Մասմիա քաղաքը։ 2004 թվականի մարդահամարի տվյալներով շրջանն ունի 8,773 բնակչություն։ Տարածքը կազմում է 487.18 կմ²։

Ունի 14 գյուղ և ավան
* Ալ-Մասմիա ()
* Զբեյդիյե ()
* Սակար ()
* Ում Ալկուսուր ()
* Շաարա ()
* Շաքրանիյե ()
* Թաֆ ()
* Բարրաք ()
* Բուեյիդան ()
* Սուեյնմեր ()
* Բալի ()
* Շարա ()
* Մարրեթ Ալբեիդա ()
* Ալ-Սամիթ ()

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Սիրիայի շրջաններ
Կատեգորիա:Ալ-Սանամեյնի գավառ
Դոլարի ապոֆեոզը

**«Դոլարի ապոֆեոզը»** - իսպանացի նկարիչ Սալվադոր Դալիի նկարը՝ ստեղծված 1965 թվականին։ Նկարը գտնվում է կատալոնական Ֆիգերաս քաղաքի Դալիի թատրոն-թանգարանում։

## Պատմություն
Դալին «Դոլարի ապոֆեոզը» նկարել է 1965 թվականին, այն հանդիսանում է ինքնատիպ պատասխան հանրահայտ աղմկահարույց անագրամա-մականվան «Avida Dollars» («դոլարի ագահ») կազմված «Salvador Dalí» անվանվան անվանումից սյուրռեալիզմի հիմնադիր Անդրեյ Բրետոնի կողմից։ Նկարը երկար ժամանակ գտնվել է Դալիի քարտուղարների՝ Էնրիկե Սաբատերայի և Ջոանա Պիտեր Մուրաի մոտ, ովքեր 1991 թվականին այն 200 միլիոն պեսետայով վաճառում են Դալիի թատրոն-թանգարանին։

## Նկարագրություն
Նկարում ներկայացված են Դլիի ամբողջ ստեղծագործական կյանքի ընթացքի տիպիկ մոտիվները։ Նրանց մեջ առանձնանում է Մարսել Դյուշան, կտավի ձախ կողմում Լյուդովիկոս 14-ի հագուստով։ Ձախ կողմում գտնվում է նաև Հերմեսի արձանի պրոֆիլը՝ Պրակսիտելաի աշխատանքը, քթի ստվերում գտնվում է Գյոտեի կազմվածքը, իսկ բերանի անկյունում՝ Վերմեր Դելֆոցկու դիմանկարը։ Դալին նկարի աջ կողմում Վելասկեսին նման պատկերում է իրեն՝ աշխատելով Գալի դիմանկարի վրա, որի կողքին տեղադրված է Դանտեի Բեատրիչի կրկնակի կերպարը, որտեղ միաժամանակ կարելի է տեսնել և ծնկաչոք Դոն Քիշոտ։ Կտավի վերին մասում կարելի է տեսնել Նապոլեոնի պարտված բանակը, իսկ վերին ձախ անկյունում տեղադրված են Տետուանի ճակատամարտի մասնակիցները։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Апофеоз доллара  в галерее работ Сальвадора Дали

Կատեգորիա:1965 նկարներ
Լիվոռնոյի հայկական տպագրություն

**Լիվոռնոյի Հայկական Տպագրություն**, 1639 թվականին Նոր Ջուղայի Ամենափոքր կից վանքի վանահայր Խաչատուր Կեսարացին, տեղի նորահաստատ տպարանը կատարելագործելու նպատակով, Հովհաննես Զուղայեցուն (Քթռշենց) ուղարկում է Եվրոպա՝ տպագրության արվեստի մեջ հմտանալու և տպագրական հարմարանքներ ձեռք բերելու։ Նա ուղևորվում է Վենետիկ, ապա Հռոմ, որտեղ պատրաստել է տալիս հայերեն տառեր, տեղափոխում Լիվոռնո և տեղի հայ վաճառականների աջակցությամբ, իտալական մի տպարանում, 1644 թվականին լույս ընծայում մեկ սաղմոսարան։ 1670 թվականին Լիվոռնոյում Ոսկան Երևանցին իր սեփական տպարանում հրատարակում է երկու գիրք՝ «Վարդապետութիյուն քրիստոնէական» և «Պարտեզ հոգևոր»։ Դրանից հետո այդ քաղաքում հայերեն գիրք չի տպագրվել։ Այն կարծիքը, թե իբր 1690—1710 թվականներին Լիվոռնոյում հայկ. տպարան է գործել, թյուրիմացության հետևանք է։

Կատեգորիա:Հայկական տպարաններ
Կատեգորիա:Իտալահայ մշակույթ
Կատեգորիա:Հայկական տպագրություն
Դառաայի շրջան

**Դառաայի շրջան** (), Սիրիայի Արաբական Հանրապետության շրջանի կարգավիճակ ունեցող վարչական միավոր, որը հանդիսանում է Դառաայի գավառի 8 շրջաններից մեկը։

Վարչական կենտրոնն է Դառաա քաղաքը։ 2004 թվականի մարդահամարի տվյալներով շրջանը ունի 146,481 բնակչություն։ Տարածքը կազմում է 341.43 կմ²։

Ունի 8 գյուղ և ավան
* Աթման ()
* Դառա ()
* Քահիլ ()
* Նասիբ ()
* Ալ-Նուայմա ()
* Սայդա ()
* Ալ-Թայիբա ()
* Ալմիզան ()

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Սիրիայի շրջաններ
Կատեգորիա:Դառաայի գավառ
Ղաբաղիբի շրջան

**Ղաբաղիբի շրջան** () Սիրիայի Արաբական Հանրապետության շրջանի կարգավիճակ ունեցող վարչական միավոր, որը հանդիսանում է Ալ-Սանամեյնի գավառի 3 շրջաններից մեկը։

Վարչական կենտրոնն է Ղաբաղիբ քաղաքը։ 2004 թվականի մարդահամարի տվյալներով շրջանը ունի 45,793 բնակչություն։ Տարածքը կազմում է 341.52 կմ²։

Ունի 13 գյուղ և ավան
* Ղաբաղիբ ()
* Աքրաբա ()
* Մալ ()
* Դեյր Էլադաս ()
* Դեյր Էլբախտ ()
* Ալկին ()
* Թիհա ()
* Ջբաբ ()
* Կամմունե ()
* Մոտաբին ()
* Քաֆր Նասիջ ()
* Մանշիեթ Էլսաբիլ ()
* Մանկաթ Էլաթաբ ()

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Սիրիայի շրջաններ
Կատեգորիա:Ալ-Սանամեյնի գավառ
Վինովո

**Վինովո** (), կոմունա Իտալիայի Պիեմոնտ մարզի Թուրին գավառում։

Բնակչությունը՝ 13.595 մարդ (2008 թվականի տվյալներով)։ Բնակչության խտությունը՝ 768 մարդ/կմ²։ Տարածքը՝ 18 կմ²։ Փոստային ինդեքս՝ 10048։ Հեռախոսային կոդ՝ 011։

Բնակավայրի հովանավորն է համարվում սուրբ Բարդուղիմեոս առաքյալը։

## Ժողովրդագրություն
Բնակչության թվաքանակի փոփոխությունները.

Colors=
 id:lightgrey value:gray(0.9)
 id:darkgrey value:gray(0.7)
 id:sfondo value:rgb(1,1,1)
 id:barra value:rgb(0.6,0.8,0.6)
ImageSize = width:455 height:373
PlotArea = left:50 bottom:50 top:30 right:30
DateFormat = x.y
Period = from:0 till:15000
TimeAxis = orientation:vertical
AlignBars = justify
ScaleMajor = gridcolor:darkgrey increment:5000 start:0
ScaleMinor = gridcolor:lightgrey increment:1000 start:0
BackgroundColors = canvas:sfondo
BarData=
 bar:1861 text:1861
 bar:1871 text:1871
 bar:1881 text:1881
 bar:1901 text:1901
 bar:1911 text:1911
 bar:1921 text:1921
 bar:1931 text:1931
 bar:1936 text:1936
 bar:1951 text:1951
 bar:1961 text:1961
 bar:1971 text:1971
 bar:1981 text:1981
 bar:1991 text:1991
 bar:2001 text:2001
PlotData=
 color:barra width:20 align:left
 bar:1861 from:0 till: 3029
 bar:1871 from:0 till: 2994
 bar:1881 from:0 till: 3249
 bar:1901 from:0 till: 3122
 bar:1911 from:0 till: 3010
 bar:1921 from:0 till: 2733
 bar:1931 from:0 till: 2806
 bar:1936 from:0 till: 2799
 bar:1951 from:0 till: 3114
 bar:1961 from:0 till: 4062
 bar:1971 from:0 till: 7592
 bar:1981 from:0 till: 11591
 bar:1991 from:0 till: 13435
 bar:2001 from:0 till: 13425
PlotData=
 bar:1861 at: 3029 fontsize:S text: 3.029 shift:(-8,5)
 bar:1871 at: 2994 fontsize:S text: 2.994 shift:(-10,5)
 bar:1881 at: 3249 fontsize:S text: 3.249 shift:(-10,5)
 bar:1901 at: 3122 fontsize:S text: 3.122 shift:(-10,5)
 bar:1911 at: 3010 fontsize:S text: 3.010 shift:(-10,5)
 bar:1921 at: 2733 fontsize:S text: 2.733 shift:(-10,5)
 bar:1931 at: 2806 fontsize:S text: 2.806 shift:(-10,5)
 bar:1936 at: 2799 fontsize:S text: 2.799 shift:(-10,5)
 bar:1951 at: 3114 fontsize:S text: 3.114 shift:(-10,5)
 bar:1961 at: 4062 fontsize:S text: 4.062 shift:(-10,5)
 bar:1971 at: 7592 fontsize:S text: 7.592 shift:(-10,5)
 bar:1981 at: 11591 fontsize:S text: 11.591 shift:(-10,5)
 bar:1991 at: 13435 fontsize:S text: 13.435 shift:(-10,5)
 bar:2001 at: 13425 fontsize:S text: 13.425 shift:(-10,5)
TextData=
 fontsize:S pos:(20,20)
 text:Ըստ ISTAT–ի տվյալների


## Կոմունայի վարչակազմ
* Հեռախոսահամար։ 011 9620411
* Պաշտոնական կայք։ http://www.comune.vinovo.to.it/

## Արտաքին հղումներ
* Բնակավայրի պաշտոնական կայք 
* Վիճակագրության ազգային ինստիտուտ 
* http://www.istat.it/english/ 

Կատեգորիա:Իտալիայի բնակավայրեր
Վիսկե

**Վիսկե ** (), կոմունա Իտալիայի Պիեմոնտ մարզի Թուրին գավառում։

Բնակչությունը՝ 1.413 մարդ (2008 թվականի տվյալներով)։ Բնակչության խտությունը՝ 88 մարդ/կմ²։ Տարածքը՝ 16 կմ²։ Փոստային ինդեքս՝ 10030։ Հեռախոսային կոդ՝ 011։

Բնակավայրի հովանավորն է համարվում սուրբ Բարդուղիմեոս առաքյալը։
## Ժողովրդագրություն
Բնակչության թվաքանակի փոփոխությունները.

Colors=
 id:lightgrey value:gray(0.9)
 id:darkgrey value:gray(0.7)
 id:sfondo value:rgb(1,1,1)
 id:barra value:rgb(0.6,0.8,0.6)
ImageSize = width:455 height:373
PlotArea = left:50 bottom:50 top:30 right:30
DateFormat = x.y
Period = from:0 till:3000
TimeAxis = orientation:vertical
AlignBars = justify
ScaleMajor = gridcolor:darkgrey increment:500 start:0
ScaleMinor = gridcolor:lightgrey increment:100 start:0
BackgroundColors = canvas:sfondo
BarData=
 bar:1861 text:1861
 bar:1871 text:1871
 bar:1881 text:1881
 bar:1901 text:1901
 bar:1911 text:1911
 bar:1921 text:1921
 bar:1931 text:1931
 bar:1936 text:1936
 bar:1951 text:1951
 bar:1961 text:1961
 bar:1971 text:1971
 bar:1981 text:1981
 bar:1991 text:1991
 bar:2001 text:2001
PlotData=
 color:barra width:20 align:left
 bar:1861 from:0 till: 2488
 bar:1871 from:0 till: 2405
 bar:1881 from:0 till: 2476
 bar:1901 from:0 till: 2454
 bar:1911 from:0 till: 2543
 bar:1921 from:0 till: 2266
 bar:1931 from:0 till: 2028
 bar:1936 from:0 till: 2009
 bar:1951 from:0 till: 1813
 bar:1961 from:0 till: 1698
 bar:1971 from:0 till: 1512
 bar:1981 from:0 till: 1400
 bar:1991 from:0 till: 1345
 bar:2001 from:0 till: 1417
PlotData=
 bar:1861 at: 2488 fontsize:S text: 2.488 shift:(-8,5)
 bar:1871 at: 2405 fontsize:S text: 2.405 shift:(-10,5)
 bar:1881 at: 2476 fontsize:S text: 2.476 shift:(-10,5)
 bar:1901 at: 2454 fontsize:S text: 2.454 shift:(-10,5)
 bar:1911 at: 2543 fontsize:S text: 2.543 shift:(-10,5)
 bar:1921 at: 2266 fontsize:S text: 2.266 shift:(-10,5)
 bar:1931 at: 2028 fontsize:S text: 2.028 shift:(-10,5)
 bar:1936 at: 2009 fontsize:S text: 2.009 shift:(-10,5)
 bar:1951 at: 1813 fontsize:S text: 1.813 shift:(-10,5)
 bar:1961 at: 1698 fontsize:S text: 1.698 shift:(-10,5)
 bar:1971 at: 1512 fontsize:S text: 1.512 shift:(-10,5)
 bar:1981 at: 1400 fontsize:S text: 1.400 shift:(-10,5)
 bar:1991 at: 1345 fontsize:S text: 1.345 shift:(-10,5)
 bar:2001 at: 1417 fontsize:S text: 1.417 shift:(-10,5)
TextData=
 fontsize:S pos:(20,20)
 text:Ըստ ISTAT


## Կոմունայի վարչակազմ

* Գլխավոր կայք։ http://www.comune.vische.to.it/

## Արտաքին հղումներ
* Բնակավայրի գլխավոր կայք 
* Ազգային ինստիտուտի վիճակագրություն 
* http://www.istat.it/english/ 

Կատեգորիա:Իտալիայի բնակավայրեր
Ալպուխառա դե լա Սիեռա

**Ալպուխառա դե լա Սիեռա** (), քաղաք և մունիցիպալիտետ Իսպանիայում, մտնում է Գրանադա նահանգի, ինչպես նաև Անդալուսիա ինքնավար մարզի մեջ։ Մունիցիպալիտետը գտնվում է Ալպուխառա Գրանադինա շրջանում։ Տարածքը ՝ 69 կմ²։ Բնակչությունը ՝ 1119 մարդ (2010 թվականի տվյալներով ) ։

## Արտաքին հղումներ
* պաշտոնական կայք
* Excmo. Ayuntamiento de Alpujarra de la Sierra
* Puente Romano 
* Situación de Alpujarra de la Sierra

Կատեգորիա:Գրանադա պրովինցիայի մունիցիպալիտետներ
Խիրբաթ Ղազալայի շրջան

**Խիրբաթ Ղազալայի շրջան** (), Սիրիայի Արաբական Հանրապետության շրջանի կարգավիճակ ունեցող վարչական միավոր, որը հանդիսանում է Դառաայի գավառ 8 շրջաններից մեկը։

Վարչական կենտրոնն է Խիրբաթ Ղազալա քաղաքը։ 2004 թվականի մարդահամարի տվյալներով շրջանը ունի 44,266 բնակչություն։ Տարածքը կազմում է 141.88 կմ²։

Ունի 4 գյուղ և ավան

* Ալմա ()
* Արևելյան Անտրալ ()
* Խիրբեթ Ղազալե ()
* Ալ-Ղարիյա ալ-Ղարբիյա ()

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Դառաայի մարզ
Կատեգորիա:Սիրիայի շրջաններ
Անդրեյ Երյոմենկո

**Անդրեյ Իվանովիչ Երյոմենկո** (, , ), Խորհրդային Միության մարշալ (1955), Խորհրդային Միության հերոս։

Որպես շարքային մասնակցել է առաջին համաշխարհային պատերազմին։ Ավարտել է Ֆրունզեի անվան ռազմական ակադեմիան (1935)։ Հայրենական մեծ պատերազմի ժամանակ եղել է ռազմաճակատի հրամանատար, մասնակցել Մոսկվայի ն Ստալինգրադի ճակատամարտերին, Ղրիմի, Չեխոսլովակիայի ազատագրմանը։ Պատերազմից հետո (1945— 1958)՝ Մերձկարպաայան, Արևմտասիբիրյաև և Հյուսիսային Կովկասի ռազմական զորքերի հրամանատար։ Եղել է ՍՄԿԿ ԿԿ-ի անդամ, ՍՍՏՄ գումարումների Գերագույն սովետի դեպուտատ։ Պարգնատրվել է Լենինի, Հոկտեմբերյան հեղափոխության, Կարմիր դրոշի, Սուվորովի առաջին աստիճանի, Կուտուզովի 1-ին աստիճանի, արտասահմանյան 7 շքանշաններով և մեդալներով։ Գրել է հուշեր՝ «Հատուցման տարիներ» գրքում (1969)։ Թաղված է Կարմիր հրապարակում՝ Կրեմլի պատի մոտ։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Մոսկվա քաղաքում մահացածներ
Կատեգորիա:Խորհրդային Միության հերոսներ
Կատեգորիա:Խորհրդային Միության մարշալներ
Կատեգորիա:Առաջին համաշխարհային պատերազմին մասնակցած ռուսական ռազմական գործիչներ
Կատեգորիա:Առաջին համաշխարհային պատերազմի մասնակիցներ
Կատեգորիա:Խորհրդային հուշագիրներ
Կատեգորիա:Պատվո լեգեոնի շքանշանի ասպետներ
Կատեգորիա:Ստալինգրադի ճակատամարտի մասնակիցներ
Կատեգորիա:Մ. Վ. Ֆրունզեի անվան ռազմական ակադեմիայի շրջանավարտներ
Կատեգորիա:Հայրենական մեծ պատերազմի մասնակիցներ
Կատեգորիա:ԽՍՀՄ քաղաքական գործիչներ
Դաէլի շրջան

**Դաէլի շրջան** (), Սիրիայի Արաբական Հանրապետության շրջանի կարգավիճակ ունեցող վարչական միավոր, որը հանդիսանում է Դառաայի գավառի 8 շրջաններից մեկը։

Վարչական կենտրոնն է Դաէլ քաղաքը։ 2004 թվականի մարդահամարի տվյալներով շրջանը ունի 43,691 բնակչություն։ Տարածքը կազմում է 106.90 կմ²։

Ունի 2 գյուղ և ավան
* Դաէլ (), բնակչություն՝ 29,408
* Աբտա (), բնակչություն՝ 14,283

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Սիրիայի շրջաններ
Կատեգորիա:Դառաայի գավառ
Ալ-Շաջարայի շրջան

**Ալ-Շաջարայի շրջան** ()՝ Սիրիայի Արաբական Հանրապետության շրջանի կարգավիճակ ունեցող վարչական միավոր, որը հանդիսանում է Դառաայի գավառի 8 շրջաններից մեկը։

Վարչական կենտրոնն է Ալ-Շաջարա քաղաքը։ 2004 թվականի մարդահամարի տվյալներով շրջանը ունի 34,206 բնակչություն։ Տարածքը կազմում է 179.22 կմ²։

Ունի 17 գյուղ և ավան
* Ալ-Շաջարա ()
* Հիտ ()
* Այն Տակար ()
* Լուեիք ()
* Արդա ()
* Ալ-Կուսայր ()
* Շամ ալ-Գոլան ()
* Շաբրաք ()
* Աբու Հարտեյն ()
* Բեյթ Արա ()
* Աբդին ()
* Ջոմլե ()
* Կոյա ()
* Մեսիթրիյե ()
* Մանշիյեթ Կոյա ()
* Նաֆֆեա ()
* Մարիյա ()

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Սիրիայի շրջաններ
Կատեգորիա:Դառաայի գավառ
Բոսրայի շրջան

**Բոսրայի շրջան** () Սիրիայի Արաբական Հանրապետության շրջանի կարգավիճակ ունեցող վարչական միավոր, որը հանդիսանում է Դառաայի գավառի 8 շրջաններից մեկը։

Վարչական կենտրոնն է Բոսրա քաղաքը։ 2004 թվականի մարդահամարի տվյալներով շրջանը ունի 33,839 բնակչություն։ Տարածքը կազմում է 336.16 կմ²։

Ունի 9 գյուղ և ավան
* Աբու Կատուլա ()
* Բոսրա ()
* Ջամրին ()
* Մարաբ ()
* Նադա ()
* Սամաջ ()
* Սամադ ()
* Սումմաքիյաթ ալ-Ղարբիյա ()
* Տիսսիա ()

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Սիրիայի շրջաններ
Կատեգորիա:Դառաայի գավառ
Օսկար լավագույն վիզուալ էֆեկտների համար

**[[Օսկար|«Օսկար»]] լավագույն վիզուալ էֆեկտների համար** (), 1939 թվականից ի վեր «Կինոարվեստի և գիտության ակադեմիա»-ի կողմից շնորհվող մրցանակ։ Չնայած դրան՝ առաջին մրցանակը հանձնվել է դեռևս 1929 թվականին։

## Անվանման պատմություն
Անվանակարգի անունը մի քանի անգամ փոփոխման է ենթարկվել։ 1929 թվականին այն կոչվում էր *Օսկար լավագույն ինջինիիրինգ էֆեկտների համար*, 1939-1963 թվականներին անվանակարգը կոչվում էր *Օսկար լավագույն սպեցիֆիկ էֆեկտների համար*։ 1964 թվականին անվանակարգը «բաժանվեց» երկու տարբեր անվանակարգերի՝ *Օսկար լավագույն հատուկ վիզուալ էֆեկտների համար* և *[[Օսկար լավագույն ձայնային մոնտաժի համար]]*։ 1972 թվականին ակադեմիան դադարեց շնորհել այս մրցանակը՝ այն փոխարինելով *[[Օսկար հատուկ նվաճումների համար]]* մրցանակով, սակայն 1978 թվականից կատեգորիայի անվանումը կրկին փոփոխվեց և դարձավ *լավագույն վիզուալ էֆեկտներ*։

## Ինջինիիրինգ էֆեկտներ
**Մրցանակակիրները** առանձնացված են առանձին գույնով։

Առաջին մրցանակաբաշխության ժամանակ հանձնվել է «լավագույն ինջինիիրինգ էֆեկտների համար» մրցանակ ()։ Մրցանակին է արժանացել Ռոյ Պոմերոյը, ով նկարահանել է զուգակցված կադրեր «Թևեր» ֆիլմի օդային մենամարտերի ժամանակ։

## Հատուկ մրցանակ
1939 թվականին 11 մարդիկ արժանացել են **«[[Օսկար կինոարվեստում ունեցած մեծագույն նվաճումների համար|Հատուկ մրցանակի]]»** «Հյուսիսի ծնունդ» ֆիլմում զուգակցված կադրեր և ձայնային մոնտաժ իրականացնելու համար։

## Լավագույն հատուկ էֆեկտներ
1939 թվականին մտցրվել է նոր կատեգորիա, որը կոչվում էր «լավագույն հատուկ էֆեկտներ»։ Տվյալ անվանակարգի մրցանակները շնորհվել են 1940-1963 թվականների ընթացքում։ Մրցանակը իր մեջ էր ներառում ինչպես վիզուալ (լուսանկարչական), այնպես էլ ձայնային էֆեկտները։
### 1940—1950

### 1951—1960

### 1961—1963

## Լավագույն վիզուալ էֆեկտներ
1964 թվականին լավագույն սպեցիֆիկ էֆեկտներ անվանակարգը «բաժանվեց» երկու տարբեր անվանակարգերի՝ Օսկար լավագույն հատուկ վիզուալ էֆեկտների համար և Օսկար լավագույն ձայնային մոնտաժի համար։
### 1964—1970
1964 թվականին այս կատեգորիան դեռ կրում էր իր նախկին անվանումը, իսկ 1965-1972 թվականներին շնորհվել է Օսկար լավագույն հատուկ վիզուալ էֆեկտների համար։

### 1971—1980
1973 թվականին տվյալ անվանակարգը փոխարինվեց **[[Օսկար հատուկ նվաճումների համար|«]]***[[Օսկար հատուկ նվաճումների համար]]***[[Օսկար հատուկ նվաճումների համար|»]]** () անվանակարգով։ 1978 թվականից կատեգորիան կրում է «լավագույն վիզուալ էֆեկտներ» անվանումը։

«*Օսկար հատուկ նվաճումների համար*» անվանակարգի **մրցանակակիրները** նշված են առանձին գույնով։

### 1981—1990

### 1991—2000

### 2001—2010

### 2011—2015

## Ծանոթագրություններ և նշումներ

## Արտաքին հղումներ
* Օսկարի բոլոր մրցանակաբաշխությունների պաշտոնական կայք
* Բոլոր մրցանակակիրների և թեկնածուների տվյալներ

Կատեգորիա:Օսկար կինոմրցանակ
Մուզեյրիբի շրջան

**Մուզեյրիբի շրջան** () Սիրիայի Արաբական Հանրապետության շրջանի կարգավիճակ ունեցող վարչական միավոր, որը հանդիսանում է Դառաայի գավառի 8 շրջաններից մեկը։

Վարչական կենտրոնն է Մուզեյրիբ քաղաքը։ 2004 թվականի մարդահամարի տվյալներով շրջանը ունի 72,625 բնակչություն։ Տարածքը կազմում է 164.61 կմ²։

Ունի 9 գյուղ և ավան
* Ալ-Աջամի ()
* Ջալային ()
* Մուզեյրիբ ()
* Նոբեջի ()
* Ալ-Թաբիրիատ ()
* Թաֆաս ()
* Թելլ Շիհաբ ()
* Ալ-Յադուդա ()
* Զայզուն ()

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Սիրիայի շրջաններ
Կատեգորիա:Դառաայի գավառ
Նատրիումի դիսուլֆիդ

**Նատրիումի դիսուլֆիդ**, բինար անօրգանական միացություն՝ կազմված նատրիումի և ծծմբի ատոմներից, քիմիական բանաձևը՝ NaS։ Առաջացնում էդեղին բյուրեղներ, լավ լուծելի է ջրում։

## Ստացում
* Մետաղական նատրիումը փոխազդեցության մեջ են դնում նատրիումի տետրասուլֆիդի հետ 80&nbsp;°C ջերմաստիճանային պայմաններում։
::\mathsf{ Na_2S_4 + 2Na \ \xrightarrow{80^oC}\ 2Na_2S_2\downarrow }
* \mathsf{ Na_2S + S \ \xrightarrow{500^oC}\ Na_2S_2 }
* Ստացվում է մետաղական նատրիումի և ծծմբի փոխազդեցության հետևանքով -33&nbsp;°C ջերմաստիճանում։
::\mathsf{ 2Na + 2S \ \xrightarrow{-33^oC}\ Na_2S_2 }

## Ֆիզիկական հատկություններ
Նատրիումի դիսուլֆիդի դեղին բյուրեղները կարող են ենթարկվել մի քանի փոփոխությունների։
* α-NaS, պատկանում է ***P 2m*** խմբին, բյուրեղացանցի պարամետրերն են . *a* = 0, 7629 նմ, *c* = 0, 5394 նմ;
* β-NaS, պատկանում է ***P 6/mmc*** խմբին, բյուրեղացանցի պարամետրերն են . *a* = 0, 4494 նմ, *c* = 1, 0228 նմ.

Լուծվում է ջրում, շատ քիչ քանակով նաև էթանոլում։

Երբ այն շիկացնում են մթության մեջ և 400&nbsp;°C ջերմաստիճանում, այն ստանում վառ կարմրա-շագանակագույն տեսք։ Իսկ հալվելով վերածվում է մուգ շագանակագույն հեղուկի։

Ձևավորող բյուրեղային կազմը՝ NaS•5HO

## Կիրաղություն
* Նատրիումի պոլիսուլֆիդներ

## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն
* Химическая энциклопедия / Редкол.։ Кнунянц И.Л. и др.. — М.։ Советская энциклопедия, 1992. — Т. 3. — 639 с. — ISBN 5-82270-039-8.
* Справочник химика / Редкол.։ Никольский Б.П. и др.. — 3-е изд., испр. — Л.։ Химия, 1971. — Т. 2. — 1168 с.
* Руководство по неорганическому синтезу։ В 6-ти т. / Ред. Брауэр Г.. — М.։ Мир, 1985. — Т. 2. — 338 с.
* Диаграммы состояния двойных металлических систем / Под ред. Н. П. Лякишева. — М.։ Машиностроение, 2001. — Т. 3 Книга 1. — 972 с. — ISBN 5-217-02843-2.
* Химический энциклопедический словарь / Редкол.։ Кнунянц И.Л. и др.. — М.։ Советская энциклопедия, 1983. — 792 с.

Կատեգորիա:Նատրիումի միացություններ
Կատեգորիա:Պոլիսուլֆիդներ
Օղակավոր որդեր

**Օղակավոր որդեր** (, առաջացել է  բառից, որը նշանակում է «օղակ»), անողնաշարավոր կենդանիների տիպ։ Տիպիկ ներկայացուցիչը Անձրևորդն է։

Հանդիպում են քաղցրահամ ջրերում, ծովերում, ինչպես նաև հողում։ Օղակավոր որդերն ունեն ավելի բարձր կազմավորում, որը պայմանավորված է նրանց ակտիվ կենսակերպով։ Նրանց մարմինը կազմված է միմյանց նման օղակաձև հատվածներից, որտեղից էլ ստանցել էն օղակավոր որդեր անվանումը։ Մարմնի արտաքին հատվածավորությունը համապատասխանում է ներքին հատվածավորությանը։ Օղակավոր որդերն ունեն արյունատար համակարգ և ավելի կատարյալ նյարդային, զգայական, մարսողական և արտաթորության համակարգերը։ Այս տիպի մեջ մտնում է 9 հազար տեսակ, որոնք միավորվում են 6 դասի մեջ՝ առաջնաօղակավոր որդեր(Archiannelida), բազմախոզանավորներ(Polychaeta), սակավախոզաններ(Oligochaeta), տզրուկներ (Hirudinea), էխիուրիդներ(Echiurida) և սիպունկուլիդներ(Sipunculida)։
## Դերը բնության մեջ և մարդու կյանքում
Օղակավոր որդերի տարբեր տեսակներ ունեն մեծ դեր բնության մեջ։ Օրինակ անձրևորդերը ապրելով  հողի մեջ  փխրեցնում են այն բերրիացնելով։ Բազմախոզանների ներկայուցիչ  ներեիսով սնվում են  մի շարք  արժեքավեր ձկնատեսակներ` թառափներն և այլն,իսկ պալոլոները համարվում են սնունդ մարդկանց համար։Տզրուկների մի շարք բժշկական տեսակներ օգտագործվում են մարդկանց որոշ հիվանդություններիբուժման համար։
## Նյարդային համակարգ
Օղակավոր որդերի նյարդային համակարգ կազմված է  շուրջկլանային օղակից և փորային շղթայից։ Շուրջկլանային օղակը բաղկացած է լավ զարգացած վերկլանային և թույլ զարգացած ենթակլանային հանգույցներից, որոնք միանում են նյարդային թելերով։ Մարմնի յուրաքանչյուր հերթական հատվածի փորային մասում կա մի զույգ նյարդային հանգույց որոնցից դուրս են գալիս այդ օղակի օրգանները նյարդավորվող նյարդաթելերը։ Այդ հանգույցները միանալով իրար և միասին կազմում են փորային շղթա,որը ապահովում է յուրաքանչյուր օղակի և ամբողջ օրգանիզմի նայրդավորումը։
## Արտազոտական համակարգ
Արտազոտական համակարգ բաղկացած է մետանեֆրիդներից։ Դրանք մարմնի յուրաքանչյուր հատվածում  փորային կողմում ըեղակայված զույգ ձագարաձև օրգաններ են։ Մետանեֆրիդների լայն մասը ուղղված է դեպի մարմնի խոռոչ,իսկ նեղ մասը մարմնի հարևան հատվածից բացվում է դեպի դուրս։
## Արյունատար համակարգ
Օղակավոր որդերի արյունատար համակարգ  կազմված է մեջքային և փորային գլխավոր անոթներից,որոնք ձգվում են մարմնի ամվողջ երկայնքով։ Մարմնի յուրաքանչյուր հերթական օղակում  դրանք միանում են իրար հետ օղակային անոթներով։ Տվյալ խոշոր անոթները ցրվում են և վերածվում ավելի մանր մազանոթների։

## Գրականություն
* Տ․Վ․ Թանգամյան, Ս․Հ Սիսակյան «Կենսաբանություն 7», 208 էջ
* Ա.Հ Եսայան,Ս.Խ. Պիպոյան,Լ.Յու. Հակոբյան «Կենսաբանություն 7»,93 էջ

Կատեգորիա:Որդեր
Ալ-Մուսեյֆիրայի շրջան

**Ալ-Մուսեյֆիրայի շրջան** (), Սիրիայի Արաբական Հանրապետության շրջանի կարգավիճակ ունեցող վարչական միավոր, որը հանդիսանում է Դառաայի գավառի 8 շրջաններից մեկը։

Վարչական կենտրոնն է Ալ-Մուսեյֆիրա քաղաքը։ 2004 թվականի մարդահամարի տվյալներով շրջանը ունի 32,473 բնակչություն։ Տարածքը կազմում է 168.43 կմ²։

Ունի 4 գյուղ և ավան
* Ալ-Մուսեյֆիրա ()
* Ալ-Սաուա ()
* Ում Վալադ ()
* Ալ-Քարակ ()

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Սիրիայի շրջաններ
Կատեգորիա:Դառաայի գավառ
Պայթուցիկ նյութի լիցք (այլ կիրառումներ)

**Պայթուցիկ նյութի լիցք**,
# Պայթեցման համար նախապատրաստված պայթուցիկ նյութի որոշակի քանակություն։ Ըստ ձևի լինում են կենտրոնացված և երկարավուն։ Կենտրոնացված լիցքերը տեղավորում են մեծ լայնական հատվածքով լեռնային փորվածքներում՝ խցերում (խցային լիցք)։ Երկարավուն լիցքերը տեղադրվում են հորատանցքերում (հորատանցքային լիցք) և պայթանցքերում (պայթանցքային լիցք)։
# Լիցք վառոդային նետման, վառոդի որոշակի քանակություն, որն անհրաժեշտ է արկին (ական, գնդակ) հրազենի փողում շարժում հաղորդելու և այն տրված արագությամբ նետելու համար։ Վառոդային լիցքերը լինում են մարտական, հատուկ (մարտական տեխնիկայի և սպառազինության փորձարկման համար) և ոչ մարտական (կրակոցի ձայն արձակելու համար)։
# Լիցք պինդ հրթիռային վառելիքի, պինդ վառելիքից պատրաստված որոշակի երկրաչափական ձև ունեցող մեկ կամ մի քանի գլանիկներ, որոնք տեղադրվում են շարժիչի խցիկում և առաջացնում են (ռեակտիվ շարժիչի փողանցքից այրման նյութերը դուրս հոսելիս) հրթիռը որոշակի արագությամբ և ուղղությամբ շարժող ռեակտիվ ուժ։
# Լիցք հարվածող, արկում, ականում կամ փամփուշտի պարկուճում տեղավորված վառոդի որոշակի քանակություն, որը նախատեսված է հարվածող, այրող և լուսավորող տարրերը ռազմամթերքի իրանից դուրս նետելու համար։
# Լիցք պայթուցիկ. արկում, ականում, հրթիռում, ձեռքի նռնակում տեղավորված պայթուցիկ նյութ, որի պայթյունն ուղեկցվում է ռազմամթերքի իրանի քայքայմամբ և առաջացած բեկորների շպրտմամբ։
# Լիցք միջուկային, հրթիռի, ավիացիոն ռումբի մարտական մասում տեղավորված տրոհվող նյութ (ուրան-235, պլուտոնիում-239 և այլ իզոտոպներ), որից աննշան ժամանակամիջոցում տրոհման ինքնազարգացող շղթայական ռեակցիայի հետևանքով մեծ քանակությամբ էներգիա է անջատվում։
# Լիցք ջերմամիջուկային, հիմնականում ջրածնի իզոտոպների խառնուրդ, որից միջուկային սինթեզի հետևանքով ավելի մեծ էներգիա է անջատվում, քան միջուկների տրոհումից։
Թասիլի շրջան

**Թասիլի շրջան** (), Սիրիայի Արաբական Հանրապետության շրջանի կարգավիճակ ունեցող վարչական միավոր, որը հանդիսանում է Իզրաայի գավառի 6 շրջաններից մեկը։

Վարչական կենտրոնն է Թասիլ քաղաքը։ 2004 թվականի մարդահամարի տվյալներով շրջանը ունի 17,778 բնակչություն։ Տարածքը կազմում է 59.45 կմ²։
Ունի 3 գյուղ և ավան։
* Բակկար ()
* Արևելյան Բակար ()
* Թասիլ ()

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Սիրիայի շրջաններ
Կատեգորիա:Իզրաայի գավառ
Մարիա Լիտվինենկո-Վոլգեմուտ

**Մարիա Լիտվինենկո-Վոլգեմուտ** (, ), ուկրաինացի խորհրդային երգչուհի (լիրիկադրամատիկական սոպրանո)։ ԽՍՀՄ ժողովրդական արտիստուհի (1936)։

Հանդես է եկել Պետրոգրադի (1914-1916), Վիննիցայի (1919-1922), Խարկովի (1923-1935), Կիևի (1935-1953) օպերային թատրոններում։

Դերերգերից են՝ Վարվառա (Դանկևիչի «Բոգդան Խմելնիցկի»), Նաստյա, Տերպելիխա (Լիսենկոյի «Տարաս Բալբա», «Նատալկա-Պոլաավկա»), Օդարկա (Գուլակ-Արտեմովսկու «Զապորոժցին Դանուբից այն կողմ»)։

Կատեգորիա:Ուկրաինացի երգչուհիներ
Կատեգորիա:ԽՍՀՄ ժողովրդական արտիստներ
Կատեգորիա:«1941-1945 թթ. Հայրենական մեծ պատերազմում Գերմանիայի դեմ տարած հաղթանակի համար» մեդալակիրներ
Կատեգորիա:Ստալինյան մրցանակի դափնեկիրներ
Կատեգորիա:20-րդ դարի օպերային երգչուհիներ
Կատեգորիա:Խորհրդային դերասանուհիներ
Կատեգորիա:Խորհրդային օպերային երգիչներ և երգչուհիներ
Կատեգորիա:Լենինի շքանշանի ասպետներ
Կատեգորիա:Աշխատանքային կարմիր դրոշի շքանշանի ասպետներ
Կատեգորիա:Ուկրաինական ԽՍՀ ժողովրդական արտիստներ
Կատեգորիա:Ուկրաինացի դերասանուհիներ
Կատեգորիա:Ուկրաինացի մանկավարժներ
Կատեգորիա:Խորհրդային ակադեմիական երաժիշտներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի վաստակավոր արտիստներ
Կատեգորիա:ԽՄԿԿ անդամներ
Կատեգորիա:ԽՍՀՄ Պետական մրցանակի դափնեկիրներ
Լիտվական թատրոն

**Լիտվական թատրոնը** սկզբնավորվել է ժողովրդական խաղերից ու ծեսերից։ XVI-XVIII դարերում թատրոններ կամ թատերախմբեր գործել են ֆեոդալների և մեծ իշխանի պալատներում, որոշ դպրոցներում։ Ներկայացումներն արվել են լատիներեն, լեհերեն, ինտերմեդիաները՝ լիտվերեն։ Առաջին հանրային թատրոնը բացվել է Վիլնյուսում, 1785 թվականին։ XIX դ. 2-րդ կեսին և XX դ. սկզբին լիտվերենով գործել են բազմաթիվ սիրողական թատերական խմբեր։ Լիտվական թատերախմբեր, ընկերություններ, ստուդիաներ են ստեղծվել Վիլնյուսում, Ռիգայում, Պետերբուրգում, Մոսկվայում և այլ քաղաքներում։ Այդ խմբերի հիման վրա ստեղծվել է լիտվական պրոֆեսիոնալ թատրոնը։ 1919 թվականին սովետական կառավարությունը Վիլնյուսում կազմակերպել է լիտվական թատրոն։ 1920 թվականին Կաունասում, այնուհետև այլ քաղաքներում բացվել են դրամայի և օպերայի թատրոններ։ Գաղափարական և գեղագիտական առումով հակասական 1919-1940 թվականներին լիտվական թատերարվեստում առանձնանում է ռեալիստական ավանդույթները զարգացնող ռեժիսորներ Կ. Դլինսկիսի, Ցու. Վայչկուսի, Ա. Օլե- կա-ժիլինսկասի, Բ. Դաուգուվետիսի ստեղծագործությունները։ Սովետական իշխանության վերականգնումից հետո (1940) սկսվել է սոց. ռեալիզմի մեթոդի հիման վրա զարգացող լիտվական թատերարվեստի առաջընթացի նոր փուլը։ Հանրապետությունում գործում են (1976) 11 թատրոն, այդ թվում Վիլնյուսի Դրամայի և Օպերայի ու բալետի ակադեմիական, Կաունասի, Պանևեժիսի և այլ թատրոններ։

Կատեգորիա:Լիտվայի թատրոն
Կատեգորիա:Լիտվայի մշակույթ
Ալ-Հիրաքի շրջան

**Ալ-Հիրաքի շրջան** (), Սիրիայի Արաբական Հանրապետության շրջանի կարգավիճակ ունեցող վարչական միավոր, որը հանդիսանում է Իզրաայի գավառի 6 շրջաններից մեկը։

Վարչական կենտրոնն է Ալ-Հիրաք քաղաքը։ 2004 թվականի մարդահամարի տվյալներով շրջանը ունի 40,979 բնակչություն։ Տարածքը կազմում է 133.65 կմ²։

Ունի 6 գյուղ և ավան
* Արևելյան Մալիա ()
* Ալ-Հիրաք ()
* Նաան ()
* Ռախան ()
* Ալ-Սուրա ()
* Արևմտյան Մալիա ()

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Սիրիայի շրջաններ
Կատեգորիա:Իզրաայի գավառ
Ալ-Շեյխ Մասքինի շրջան

**Ալ-Շեյխ Մասքինի շրջան** (), Սիրիայի Արաբական Հանրապետության շրջանի կարգավիճակ ունեցող վարչական միավոր, որը հանդիսանում է Իզրաայի գավառի 6 շրջաններից մեկը։

Վարչական կենտրոնն է Ալ-Շեյխ Մասքին քաղաքը։ 2004 թվականի մարդահամարի տվյալներով շրջանը ունի 34,370 բնակչություն։ Տարածքը կազմում է 114.20 կմ²։

Ունի 6 գյուղ և ավան
* Ալ-Դալի ()
* Ֆիկիա ()
* Նամիր ()
* Քարֆա ()
* Ալ-Շեյխ Մասքին ()
* Աշեիլա ()

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Սիրիայի շրջաններ
Կատեգորիա:Իզրաայի գավառ
Լիտվական ստատուտներ

մինի|Լիտվական I ստատուտը
**Լիտվական ստատուտներ** (լատիներեն statio-որոշում եմ), Լիտվական մեծ իշխանության ավատատիրական իրավունքի օրենսգրքեր։ Հաստատվել են՝ 1529 թվականին, 1566 թվականին, 1588 թվականին։ Գրվել են բելառուսերեն։

Որպես աղբյուր ծառայել են՝ սովորութային իրավունքի նորմերը, Կազիմիրի դատաստանագիրքը, պրիվիլեյները, հռոմեական, լեհական, գերմանական իրավունքները, դատական որոշումները։ Օգտագործվել է նաև ընթացիկ օրենսդրությունը։ Լիտվական ստատուտները արտացոլել են Լիտվական մեծ իշխանության քաղաքական կարգի զարգացումը, հատկապես լեհական մագնատների դեմ պայքարում շլյախտայի քաղաքական դերի բարձրացումը։

Կատեգորիա:Լիտվայի պատմություն
Կատեգորիա:Իրավունքի աղբյուրներ
Իզրաայի շրջան

**Իզրաայի շրջան** (), Սիրիայի Արաբական Հանրապետության շրջանի կարգավիճակ ունեցող վարչական միավոր, որը հանդիսանում է Իզրաայի գավառի 6 շրջաններից մեկը։

Վարչական կենտրոնն է Իզրաա քաղաքը։ 2004 թվականի մարդահամարի տվյալներով շրջանը ունի 56,760 բնակչություն։ Տարածքը կազմում է 358.25 կմ²։

Ունի 21 գյուղ և ավան
* Ասսեմ ()
* Բուսր ալ-Հարիր ()
* Բոերս ()
* Համեր ()
* իզրաա ()
* Ջադդիլ ()
* Մահաջա ()
* Ալմլզում ()
* Մուսայկա ()
* Ալ-Մատլա ()
* Մուջայդիլ ()
* Մալիաթ ալ-Ատաս ()
* Ալ-Նաջի ()
* Կիրատա ()
* Դուայասատ ()
* Չաքրա ()
* Սուր ալ-Լաջա ()
* Թել ալ-Վարդ ()
* Զուբաար ()
* Չումր ()
* Մուաուիյա ()

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Սիրիայի շրջաններ
Նավայի շրջան

**Նավայի շրջան** (), Սիրիայի Արաբական Հանրապետության շրջանի կարգավիճակ ունեցող վարչական միավոր, որը հանդիսանում է Իզրաայի գավառի 6 շրջաններից մեկը։

Վարչական կենտրոնն է Նավա քաղաքը։ 2004 թվականի մարդահամարի տվյալներով շրջանը ունի 57,404 բնակչություն։ Տարածքը կազմում է 168.57 կմ²։

Ունի 6 գյուղ և ավան
* Ադվան ()
* Ալաջաբիլա ()
* Նասիրիյա ()
* Նավա ()
* Ալ-Շեյխ Սաադ ()
* Ալ-Սուկկարիյա ()

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Սիրիայի շրջաններ
Կատեգորիա:Իզրաայի գավառ
Լիտոպոն

**Լիտոպոն**, սպիտակ գույնի հանքային պիգմենտ։ Կազմված է ZnS-ի և BaSO_4 1 : 1 հարաբերությամբ խառնուրդից ու 1—2% ZnO-ից։ Օժտված է ծածկելու ընդունակությամբ։ Լիտոպոնը թունավոր չէ, կայուն է հիմքերի, անկայուն՝ լույսի նկատմամբ։ Լուսադիմացկուն դարձնելու համար ավելացնում են 0,005% CaSO_4։ Կիրառվում է ներկանյութերի, մոմլաթների ու մաշկալաթների արտադրություններում։

Կատեգորիա:Գունանյութեր
Կատեգորիա:Սուլֆիդներ
Էդուարդ Առաքելյան

**Էդուարդ Առաքելյան** (), հայ նկարիչ։

## Կենսագրություն
Էդուարդ Առաքելյանը ծնվել է 1950 թվականին, Լենինականում։ Սովորել է Գեղագիտության ազգային կենտրոնում, 1966 թվականին ընդունվել է Փանոս Թերլեմեզյանի անվան գեղարվեստի ուսումնարան, այնուհետև ընդունվել Երևանի գեղարվեստա-թատերական ինստիտուտի դիզայնի բաժին։ Ունեցել է անհատական ցուցահանդեսներ։ 1978-1998 թվականներին դասավանդել է Փանոս Թերլեմեզյանի անվան գեղարվեստի ուսումնարանում։ 1981 թվականից ընդգրկվել է հայ երիտասարդ նկարիչների միությունում։ «Սպիտակ վարդեր» ստեղծագործությունով 1988 թվականին Լեհաստանում մասնակցել է հայ նկարիչների ցուցահանդեսին։ 1988 թվականից Հայաստանի նկարիչների միության անդամ է, 1991 թվականից՝ ՅՈՒՆԵՍԿՕ-ի նկարիչների միջազգային միության անդամ։ 1994 թվականին երկու ամսով բնակվել և ստեղծագործել է Շվեդիայում։

Ստեղծագործությունները գտնվում են Ավստրալիայի, Հունգարիայի, Ռուսաստանի, Շվեդիայի, Կանադայի, ԱՄՆ մասնավոր հավաքածուներում, ԽՍՀՄ և եվրոպական մի շարք թանգարաններում։

1994-1998 թվականներին ցուցահանդեսներ է ունեցել Ռուսաստանում, Վրաստանում, Հայաստանում։

1998 թվականից բնակվում է Նյու Յորքում։

1998 թվականին Monica Goldstrom's պատկերասրահում մասնակցել է Լոնգ Այլենդի կրծքի քաղցկեղի հիմնադրամին նվիրված ցուցահանդեսին։

Աշխատանքները ներկայումս ցուցադրվում են Կալիֆորնիայի Royal Design Connection պատկերասրահում։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Հայ նկարիչներ
Կատեգորիա:Հայաստանի նկարիչների միության անդամներ
Կատեգորիա:Երևանի պետական գեղարվեստաթատերական ինստիտուտի շրջանավարտներ
Կատեգորիա:Խորհրդահայեր
Կավանյոլո

**Կավանյոլո **(), կոմունա Իտալիայի Պիեմոնտ մարզի Թուրին գավառում։

Բնակչությունը՝ 2.340 մարդ (2008 թվականի տվյալներով)։ Բնակչության խտությունը՝ 195 մարդ/կմ²։ Տարածքը՝ 12 կմ²։ Փոստային ինդեքս՝ 10020։ Հեռախոսային կոդ՝ 011։

Կավանյոլոն սահմանակից է Բրյուսասկո, Մոնտեու դա Պո, Լաուրիանո, Մորանսենգո և Տոնենգո մունիցիպալիտետներին։

Բնակավայրի հովանավորն է համարվում սուրբ Եվսեբիոսը։ Տոնը նշվում է օգոստոսի 1-ին։

## Ժողովրդագրություն
Բնակչության թվաքանակի փոփոխությունները. 

Colors=
 id:lightgrey value:gray(0.9)
 id:darkgrey value:gray(0.7)
 id:sfondo value:rgb(1,1,1)
 id:barra value:rgb(0.6,0.8,0.6)
ImageSize = width:455 height:373
PlotArea = left:50 bottom:50 top:30 right:30
DateFormat = x.y
Period = from:0 till:2500
TimeAxis = orientation:vertical
AlignBars = justify
ScaleMajor = gridcolor:darkgrey increment:500 start:0
ScaleMinor = gridcolor:lightgrey increment:100 start:0
BackgroundColors = canvas:sfondo
BarData=
 bar:1861 text:1861
 bar:1871 text:1871
 bar:1881 text:1881
 bar:1901 text:1901
 bar:1911 text:1911
 bar:1921 text:1921
 bar:1931 text:1931
 bar:1936 text:1936
 bar:1951 text:1951
 bar:1961 text:1961
 bar:1971 text:1971
 bar:1981 text:1981
 bar:1991 text:1991
 bar:2001 text:2001
PlotData=
 color:barra width:20 align:left
 bar:1861 from:0 till: 1644
 bar:1871 from:0 till: 1678
 bar:1881 from:0 till: 1608
 bar:1901 from:0 till: 1535
 bar:1911 from:0 till: 1560
 bar:1921 from:0 till: 1453
 bar:1931 from:0 till: 1358
 bar:1936 from:0 till: 1379
 bar:1951 from:0 till: 1413
 bar:1961 from:0 till: 1522
 bar:1971 from:0 till: 1694
 bar:1981 from:0 till: 2103
 bar:1991 from:0 till: 2281
 bar:2001 from:0 till: 2281
PlotData=
 bar:1861 at: 1644 fontsize:S text: 1.644 shift:(-8,5)
 bar:1871 at: 1678 fontsize:S text: 1.678 shift:(-10,5)
 bar:1881 at: 1608 fontsize:S text: 1.608 shift:(-10,5)
 bar:1901 at: 1535 fontsize:S text: 1.535 shift:(-10,5)
 bar:1911 at: 1560 fontsize:S text: 1.560 shift:(-10,5)
 bar:1921 at: 1453 fontsize:S text: 1.453 shift:(-10,5)
 bar:1931 at: 1358 fontsize:S text: 1.358 shift:(-10,5)
 bar:1936 at: 1379 fontsize:S text: 1.379 shift:(-10,5)
 bar:1951 at: 1413 fontsize:S text: 1.413 shift:(-10,5)
 bar:1961 at: 1522 fontsize:S text: 1.522 shift:(-10,5)
 bar:1971 at: 1694 fontsize:S text: 1.694 shift:(-10,5)
 bar:1981 at: 2103 fontsize:S text: 2.103 shift:(-10,5)
 bar:1991 at: 2281 fontsize:S text: 2.281 shift:(-10,5)
 bar:2001 at: 2281 fontsize:S text: 2.281 shift:(-10,5)
TextData=
 fontsize:S pos:(20,20)
 text:ISTAT


## Արտաքին հղումներ
* Պաշտոնական կայք 
* Վիճակագրության ազգային ինստիտուտ 
* http://www.istat.it/english/ 

Կատեգորիա:Իտալիայի բնակավայրեր
Գրաֆենվիզեն

**Գրաֆենվիզեն** (), կոմունա Գերմանիայում, Բավարիա երկրամասում։

Գտնվում է Վերին Պֆալց վարչական շրջանի ենթակայության ներքո։ Կոմունան գտնվում է Կամ շրջանում։ Բնակչությունը կազմում է 1585 մարդ, տարածքը՝ 10,23 կմ² (2010 թվականի դեկտեմբերի 31-ի տվյալներով)։ Պաշտոնական կոդը՝ * 09 3 72 130*։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Պաշտոնական կայք

Կատեգորիա:Գերմանիայի բնակավայրեր
Զաբել Բոյաջյան

**Զաբել Թովմասի Բոյաջյան** (), հայ նկարիչ, գրող, թարգմանիչ։

## Կենսագրություն
Զաբել Բոյաջյանը ծնվել է 1873 թվականին, Դիարբեքիր նահանգի Ամիդ քաղաքում, Դիարբեքիրում բրիտանացի փոխ-հյուպատոս Թոմաս Բոյաջյանի և Կատերին Ռոջերսի (անգլիացի գրող Սամուել Ռոջերսի ժառանգ) ընտանիքում։ Համիդյան ջարդերի ժամանակ հոր սպանությունից հետո, 1895 թվականին մոր և եղբոր՝ Հենրիի հետ տեղափոխվում են Լոնդոն, որտեղ սովորում է Սլեյդ գեղարվեստի դպրոցում։ Տիրապետել է անգլերեն, հայերեն, ֆրանսերեն, իտալերեն, գերմաներեն, ռուսերեն, շվեդերեն, էսպերանտո լեզուներին։ Բոյաջյանը եղել է էսպերանտոյի միջազգային ընկերության Լոնդոնի մասնաճյուղի հիմնադիրներից. 1907 թվականին որպես դերասանուհի մասնակցել է Քեմբրիջում կազմակերպված էսպերանտոյով թատերական մի ներկայացման։

## Գրական գործունեություն
Բոյաջյանը նաև ստեղծագործում էր։ Նրա առաջին նովելը՝ «Եսթեր. մի կյանքի սիրավեպը», որում նկարագրվում են Սասունի ջարդերը, հրատարակվել է 1901 թվականին։ Գիրքը մակագրել է «Վարդենի» անվամբ։ Մոտ է եղել Րաֆֆու կնոջ Աննա Րաֆֆիի և նրա որդիների՝ Արամի և Արշակի հետ, ովքեր Լոնդոն էին տեղափոխվել Րաֆֆու մահից հետո։ «Արարատ» ամսագրում Բոյաջյանը հրատարակել է թարգմանություններ Րաֆֆու նովելներից։

Անգլերեն է թարգմանել և առանձին գրքով հրատարակել Ավետիք Իսահակյանի «Աբու լալա Մահարի» պոեմը, որն ունեցել է երեք տպագրություն։ Բոյաջյանն իր ամենամեծ գրական հաջողություններից է համարել «Շեքսպիրին ի պատիվ գիրք» ծավալուն հատորում ընդգրկվելը։ Այդ ժողովածուում զետեղվել են տարբեր ազգերի հեղինակների հոդվածներ կամ բանաստեղծություններ։

Բոյաջյանը մահացել է Անգլիայի Սիֆորդ բնակավայրում, 1951 թվականին։

## Նկարչություն
Զաբել Բոյաջյանը վրձնել է տասնյակ երփնագիր աշխատանքներ՝ դիմանկարներ և բնանկարներ։ Ստեղծել է Րաֆֆու և զորավար Անդրանիկի յուղաներկ դիմապատկերները։

## Երկեր
* *Armenian Legends and Poems.* Trans. Z. C. Boyajian. New York։ Columbia University Press, 1st ed., 1916.
* *Gilgamesh: A Dream of the Eternal Quest.* London։ George W. Jones, 1924.
* *In Greece with Pen and Palette.* London։ J.M. Dent & Sons, 1938.

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Բրիտանահայ թարգմանիչներ
Կատեգորիա:Բրիտանահայ նկարիչներ
Կատեգորիա:Բրիտանահայ արձակագիրներ
Կատեգորիա:20-րդ դարի հայ նկարիչներ
Կատեգորիա:Համիդյան ջարդերից փրկվածներ
Կատեգորիա:20-րդ դարի կին գրողներ
Կատեգորիա:20-րդ դարի թարգմանիչներ
Կատեգորիա:Անձինք Դիարբեքիրից
Կատեգորիա:20-րդ դարի նկարչուհիներ
Կատեգորիա:Հայ կին գրողներ
Կատեգորիա:Հայ նկարչուհիներ
Կատեգորիա:Բրիտանացի կին գրողներ
Կատեգորիա:Էսպերանտիստներ
Կատեգորիա:Հայ թարգմանիչներ