Էլիզաբեթ Օլտենի սպանություն

**Էլիզաբեթ Օլտեն**՝ 9-ամյա աղջիկ, որին 2009 թվականի հոկտեմբերի 21-ին Միսսուրի նահանգի Սենթ Մարտինս քաղաքում սպանել է իր հարևանուհի Ալիսա Բուստամանտեն, որն այդ ժամանակ 15 տարեկան էր:

Բուստամանտեն Օլտենին խաբեությամբ տարավ անտառ, նախքան նրան խեղդամահ անելը և մահացու դանակահարելով նրան։ Բուստամանտեն սպանեց Օլտենին պարզապես մարդասպանության մտադրությունների և ինչ-որ մեկին սպանելու փորձի պատճառով։ Հետագայում նրան մեղադրանք առաջադրվեց և մեղավոր ճանաչվեց երկրորդ աստիճանի սպանության և զինված հանցավոր գործողությունների մեջ, և դատապարտվեց ցմահ ազատազրկման՝ 2024 թվականին երկրորդ աստիճանի սպանության համար պայմանական վաղաժամկետ ազատման հնարավորությամբ։ Նա դատապարտվեց ցմահ ազատազրկման գումարած 30 տարի, և երկու մեղադրանքներն էլ ենթադրում են հաջորդական դատավճիռներ։

Բուստամանտեին վիճահարույց կերպով թույլատրվեց պայմանական վաղաժամկետ ազատման լսումներ անցկացնել 2024 թվականին՝ Սենատի 26-րդ օրինագծի շնորհիվ, որը նախատեսված է անչափահաս հանցագործներին բանտային բարեփոխումների շրջանակներում վաղաժամկետ պայմանական վաղաժամկետ ազատ արձակելու հնարավորություն ընձեռելու համար։ Սենատի 26-րդ օրինագիծը արգելեց առաջին աստիճանի սպանության մեջ դատապարտվածներին այս պայմանական վաղաժամկետ ազատման դիմումը ներկայացնել, բայց ոչ երկրորդ աստիճանի սպանության մեջ դատապարտվածներին (որում Բուստամանտեն մեղավոր ճանաչվեց): Սենատի 26-րդ օրինագիծը հետագայում փոփոխվեց Սենատի 754-րդ օրինագծի կողմից, որը նույնպես արգելում է երկրորդ աստիճանի սպանության մեջ դատապարտվածներին այս պայմանական վաղաժամկետ ազատման դիմումը: Նահանգապետ Մայք Փարսոնը ժամանակին չստորագրեց Սենատի 754-րդ օրինագիծը՝ լսումները կանխելու համար: Նրան մերժեցին պայմանական վաղաժամկետ ազատման դիմումը։ Ամեն դեպքում, նույնիսկ եթե Բուստամանտեին շնորհվի ցմահ ազատազրկման դատապարտված անձի պայմանական վաղաժամկետ ազատ արձակման իրավունք, նա դեռ պետք է կրի 30 տարվա ազատազրկման հաջորդական պատիժը։ Սա նշանակում է, որ նրա ամենավաղ հավանական ազատ արձակումը կլինի 2059 թվականին, երբ նա կլինի 65 տարեկան։

## Պատմություն
Էլիզաբեթ Քեյ Օլտենը (դեկտեմբերի 15, 1999  - հոկտեմբերի 21, 2009) ապրում էր Բուստամանտեից չորս տուն այն կողմ։ 2009 թվականի հոկտեմբերի 21-ի երեկոյան Բուստամանտեն համոզեց իր կրտսեր քրոջը Օլտենին տանել անտառ՝ իրենց տների մոտ, որպեսզի ժամանակ անցկացնեն։ Օլտենի ժամանելուց հետո Բուստամանտեն քրոջը թողեց միայնակ դրսում, մինչ նա Օլտենին գայթակղեց անտառ մտնել, խեղդեց նրան, կտրեց նրա կոկորդը և ութ անգամ դանակահարեց կրծքավանդակին։ Այնուհետև Բուստամանտեն թաղեց Օլտենի մարմինը մակերեսային գերեզմանում, որը նա փորել էր անտառում սպանությունից մեկ շաբաթ առաջ։ Փոսը գտնվում էր նրա տան ետևում և վատ էր թաքցված տերևներով, և հայտնաբերվեց Օլտենի մահից ընդամենը երկու օր անց։

## Հանցագործ
Բուստամանտեի տատիկն ու պապիկը՝ Գարի և Քարեն Բրուքները 2002 թվականին օրինականորեն ստանձնեցին նրա և նրա երեք կրտսեր քույրերի ու եղբայրների խնամակալությունը, քանի որ նրա մայրը՝ Միշելը, կախվածության խնդիրներ ուներ, իսկ հայրը՝ Սեզարը, բանտում էր՝ հարձակման մեղադրանքով: Ընկերները սկսեցին Ալիսայի մոտ փոփոխություններ նկատել մոտ 2007 թվականին, երբ նա հոսպիտալացվեց Թայլենոլի գերդոզավորման պատճառով ինքնասպանության փորձից հետո: Իր YouTube-յան էջում նա իր հոբբիների շարքում նշել է «ինքնավնասումը և մարդկանց սպանելը»։ Ալիսան նաև սոցիալական ցանցերում հրապարակել էր իր լուսանկարը, որտեղ շուրթերին կեղծ արյուն էր ներկված, իսկ ցուցամատն ու միջնամատը ատրճանակի տեսքով ուղղել էր գլխին։

Ալիսայի սենյակում գտնվեց անձնական օրագիր, որի մեջ գրված էր 2009 թվականի հոկտեմբերի 21-ի գրառում։ Առաջին հայացքից դատաբժշկական հետաքննիչները կարողացան տարբերակել երկու բառ՝ «կտրեցի» և «կոկորդ»։ Գրառման մեջ (չնայած հետագայում նա փորձեց այն փակել կապույտ թանակով) գրված էր․Այնուհետև նա մասնակցեց եկեղեցական պարահանդեսի (Բուստամանտեն ակտիվորեն մասնակցում էր իր տեղական Հիսուս Քրիստոսի Վերջին Օրերի Սրբերի եկեղեցու գործունեությանը), մինչ ոստիկանությունը փնտրում էր Օլտենին։

## Դատավարություն, դատապարտում և վերաքննիչ բողոք
Բուստամանտեն առաջին անգամ դատարանում ներկայացավ 2009 թվականի նոյեմբերի 17-ին, որտեղ նա իրեն մեղավոր չճանաչեց և մեղադրվեց առաջին աստիճանի սպանության և զինված հանցագործության մեջ (սպանության ժամանակ դանակի օգտագործման պատճառով)։ 2012 թվականի հունվարին նա համաձայնության եկավ երկրորդ աստիճանի սպանության և զինված հանցագործության ավելի մեղմ մեղադրանքներով։ Մի քանի շաբաթ անց նա դատապարտվեց ցմահ ազատազրկման՝ պայմանական վաղաժամկետ ազատման հնարավորությամբ սպանության համար, և հետևողական 30 տարվա ազատազրկման՝ զինված հանցավոր գործունեության համար։

Նրա դատավճռի դեմ բողոքը մերժվել է 2014 թվականի մարտին։

Զոհի մայրը՝ Պատրիսիա Փրեյսը, համաձայնվեց կարգավորել Բուստամանտեի դեմ իր ներկայացրած դատական ​​​​հայցը: Համաձայնագրի պայմանները պահանջում են, որ Բուստամանտեն Փրեյսին հայտնի գործի ծածկույթից ստացված ցանկացած փոխհատուցում։

Ալիսային այցելել են մի քանի հոգեկան առողջության մասնագետներ, որոնք բոլորը վկայել են, որ նա ունի մեծ դեպրեսիվ խանգարում և սահմանային անձնային խանգարում։

Բուստամանտեին պայմանական վաղաժամկետ ազատ արձակումը մերժվել է 2024 թվականի հուլիսին: Նրա պայմանական վաղաժամկետ ազատման հաջորդ լսումը նշանակված է 2029 թվականին: Նույնիսկ եթե նրան պայմանական վաղաժամկետ ազատ արձակեն, նա դեռ պետք է կրի իր հաջորդական 30 տարվա ազատազրկումը: Դատապարտման պահին նրա տարիքի պատճառով նա պետք է կրի իր հաջորդական պատժից ընդամենը 15 տարի, նախքան պայմանական վաղաժամկետ ազատ արձակման իրավունք ստանալը: Բացի այդ, նա «վտանգավոր դատապարտման ցուցակում» չէ, ուստի նրան կտրամադրվի ազատ ժամանակ, եթե հետևի բոլոր կանոններին: Դա նրան հնարավորություն է տալիս ազատ արձակվել իր ժամանակի 15%-ին։

Բուստամանտեն ներկայումս բանտարկված է Միսսուրի նահանգի Չիլիկոտե քաղաքի Չիլիկոտե քաղաքի ուղղիչ կենտրոնում։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:1994 ծնունդներ
Կատեգորիա:2009 ԱՄՆ-ում
Կատեգորիա:Հունվարի 28 ծնունդներ
Կատեգորիա:Մանկահասակ մարդասպաններ
Կատեգորիա:Սպանություններ ԱՄՆ-ում
Կատեգորիա:Սպանված ամերիկացի երեխաներ