Ռիո (մուլտֆիլմ)

**Ռիո** (), ամերիկա-բրազիլական լիամետրաժ մուլտիպլիկացիոն երաժշտական ֆիլմ (2011 թվական)։ Նկարահանվել է Blue Sky Studios և 20th Century Fox Animation ստուդիաներում։ Ռեժիսորն է Կառլոս Սալդանան։

Ֆիլմի անգլերեն տարբերակում գլխավոր դերերը հնչյունավորել են Ջեսսի Այզենբերգը և Էն Հետուեյը, իսկ ռուսերենը` Պավել Դերևյանկոն և Տատյանա Շիլինան։ Թողարկվել է եռաչափ (3D) ֆորմատի համար։ Ֆիլմը ստացել է «Օսկար» «Լավագույն երգ» անվանակարգում։ 
Ֆիլմի անունը գալիս է Բրազիլիայի Ռիո դե Ժանեյրո քաղաքի անվանումից, որտեղ էլ տեղի են ունեցել հիմնական իրադարձությունները։

Մուլտֆիլմը երկու անտրոպոմորֆիկ՝ իգական և արական արա թութակների արկածների մասին է։ Իրենց տեսակից մնացած միակ անդամներն են, որոնք ապօրինի առևանգվել էին ավազակների կողմից, որպես հազվագյուտ տեսակի թռչուններ։

## Կերպարներ
### Կենդանիներ
* Կապույտիկ () - կապույտ արա արու թութակ։ Մուլտֆիլմի գլխավոր հերոսը։ Ամբողջական անունը՝ Թայլեր Կապույտիկ Հենդերսոն։
* Գոհար () - կապույտ արա էգ թութակ։ 
* Ռաֆայել () - մեծ տուկան։
* Պեդրո () - կարմիր սրածայր կարդինալ։
* Նիկո () - ընտանի դեղձանիկ։
* Լուիզ () - բուլդոգ շուն։
* Նայջել () - մեծ սրածայր կակադու։
* Եվա () - ծիածանափայլ տուկան, Ռաֆայել կինը։ 
* Մաուրո () - տարածբած ամերիկյան փոքրիկ կապիկ։
* Կիպո () - վարդագույն կոլպիցա։
* Ալիսա և Քլոե () - կանադական սագ։

### Մարդիկ
* Լինդա () - Կապույտիկի տիրուհին։
* Տուլիո () - թռչնաբան։
* Ֆեռնանդո () - տղա, նախկինում Մարսելի օգնականը։
* Մարսել () - որսագող։
* Արմանդո () - Մարսելի օգնականը։
* Տիպա () - Մարսելի օգնականը։
* Սիլվիո () - թիկնապահ։

### Հնչյունավորում
* Ջեսսի Այզենբերգ - Կապույտիկ
* Էն Հետուեյ - Գոհար
* Լեսլի Ման - Լինդա
* Ջեմեյն Կլեմենտ - Նայջել
* Ջորջ Լոպես - Ռաֆայել
* Ուիլ այ էմ - Պեդրո
* Ջեյմի Ֆոքս - Նիկո
* Կարլոս Պոնսե - Մարսել
* Ջեֆ Գարդժի - Տիպա
* Դևի Վիերա - Արմանդո
* Ռոդրիգո Սանտորո - Տուլիո
* Ջեյք Օսթին - Ֆերնանդո
* Թրեյսի Մորգան - Լուիզ
* Բերնարդո դե Պաուլո - Սիլվիո
* Ֆրանցիսկո Ռամոս - Մաուրո
* Բեբել Ժիլբերտու - Եվա
* Սոֆիա Սկարպա Սալդանա - երիտասարդ Լինդա

## Եկամուտ
Մուլտֆիլմի եկամուտը կազմել է 484 634 335 դոլար։ ԱՄՆ-ում մուլտֆիլմի եկամուտը կազմել է 143 619 809 դոլար, իսկ մնացած վայրերում՝ 341 015 951 դոլար։ Ռուսաստանում առաջին շաբաթվա վերջին կազմել է 10.4 միլիոն դոլար։
Մուլտֆիլմը 33-րդ տեղն է զբաղեցնում ամենաշահութաբեր լիամետրաժ մուլտիպլիկացիոն ֆիլմերի և 10-րդը 2011 թվականի ամենաշահութաբեր ֆիլմերի մեջ։ Սա 2011 թվականի առաջին ֆիլմն էր, որին հաջողվեց հաղթահարել արգելքը՝ ԱՄՆ-ում 400 միլիոն դոլար եկամուտ կազմելով։

## Քննադատություններ
«Ռիո»-ն կինոքննադատների մեծամասնության կողմից լավ է ընդունվել։ 2011 թվականի սեպտեմբերին մուլտֆիլմի ռեյտինգը Rotten Tomatoes-ում հասնում էր 71%-ի։

«Entertainment Weekly» ամսագրի կինոքննադատը 4-ից 2 միավոր է տվել, ավելացնելով.
 
Los Angeles Times քննադատ թերթը որակավորել է, որպես դրական մուլտֆիլմ և ասել.
 
Մետյու Թերներ, ViewLondon.

Ռոզ Լոուս, Birmingham Post.

Նայջել Էնդրյուս, Financial Times.

Անտոն Բայտել, Eye for Film.

## Մարքեթինգ
### Տեսանյութ
Տեսանյութը, որը նկարահանված է մուլտֆիլմի հիման վրա թողարկվել է 2011 թվականի ապրիլի 12-ին Wii, Nintendo DS, PlayStation 3 և Xbox 360 հարթակներում։

## Հետաքրքիր փաստեր
մինի|Ավազե արձան
* Թութակների ոչնչացման հետ կապված պատմությունը հորինված չէ, այլ իրականություն։ Կապույտ արա թութակների պահպանման կազմակերպությունները ևս ոչնչացման վտանգի տակ են գտնվում։ 
* Մուլտֆիլմի բովանդակության հիման վրա ստեղծվել է «Angry Birds» խաղի երրորդ տարբերակը՝ «Angry Birds Rio»։ 
* Իրականում արա թութակի գլուխը կապույտ չէ, այն սպիտակ է։ Սակայն ամբողջությամբ կապույտ՝ հակինթի արաների պես։ Հետաքրքիր է նաև այն, որ թռչնաբան Տուլիոն երբեք նրանց չի անվանել «կապույտ» արաներ։
* Ալեքսանդր Գրուզդևը, ով հնչյունավորել է Մարսելի կերպարը, «Սառցե դարաշրջան» մուլտֆիլմում հնչյունավորել է Դիեգո վագրի կերպարը ևս։
* Ռուսերեն տարբերակում «Fly Love» երգի փոխարեն հնչում է «Ararinha» երգը, որը երգում է Ջեյմս Ֆոկսը։

## Երաժշտություն

2011 թվականի մարտի 18-ին երգիչ-երգահան Տայո Քրուզը Յություբ «Telling the World» տեսահոլովակն է տեղադրել, որպես սաունդթրեք։
Պաշտոնական թողարկվել է ԱՄՆ-ի 20th Century Fox-ում 2011 թվականի մարտի 29-ին համացանցի առցանց բեռնելու օգնությամբ և Interscope Records ստուդիայում ապրիլի 5-ին CD ֆորմատով։
Բրազիլական տարբերակում որոշ երգեր հնչում են պորտուգալերեն։ «Real in Rio» դարձել է «Favo de Mel» (Honeycomb), բայց այն կատարում են նույն երգիչները, ովքեր կատարում են անգլերեն տարբերակը (առաջին կեսը թարգմանված է, իսկ շարունակությունը մնացել է անգլերենով)։

### Գործիքային երաժշտություն

Գործիքային երաժշտությունը պատրաստել է Ջոն Պաուելը և այն թողարկվել է 2011 թվականի ապրիլի 19-ին
Varese Sarabande Records ընկերության հետ։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
### Պաշտոնական կայքեր
* http://www.riomovies.com/ 
* http://rio-3d.ru/ 

### Արձագանքներ
* 
* «Ռիո» ֆիլմը Metacritic կայքում
*  
* «Ռիո»  ֆիլմը Allrovi կայքում

### Լրացուցիչ
* Рио на Blu-ray
* Тексты некоторых песен мультфильма «Рио» 

Կատեգորիա:2010-ականների անգլերեն ֆիլմեր
Կատեգորիա:2011 մուլտֆիլմեր
Կատեգորիա:20th Century Fox ֆիլմեր
Կատեգորիա:3D մուլտֆիլմեր
Կատեգորիա:Ամերիկյան եռաչափ ֆիլմեր
Կատեգորիա:Ամերիկյան մուլտֆիլմեր
Կատեգորիա:Մուլտֆիլմեր թռչունների մասին
Կատեգորիա:Պորտուգալերեն ֆիլմեր