open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Ալադար Գերևիչ

**Ալադար Գերևիչ** (. ), հունգարացի սուսերամարտիկ, ով համարվում է «մեծագույն  սուսերամարտիկը օլիմպիադաների պատմության մեջ»։ Նա վեց տարբեր օլիմպիական խաղերում 7 ոսկե մեդալ է նվաճել՝ հաղթանակներ տանելով թրասուսերով մրցումներում։ Բացի այդ, աշխարհի չեմպիոնի տիտղոսը նվաճել է 1935, 1951 և 1955 թվականներին՝ անհատական հաշվարկով, 1931, 1933, 1934, 1935, 1937, 1951, 1953, 1954, 1955, 1957 և 1958 թվականներին՝ թիմային հաշվարկով։ Օլիմպիական արծաթե մեդալի ասպետ (1988)։

## Կենսագրություն
Գերևիչը մեկն է այն ընդամենը երկու մարզիկներից, ով օլիմպիական խաղերում վեց անգամ ոսկե մեդալ է նվաճել նույն մրցաձևում (և դա՝ չնայած Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի պատճառով չեղարկված երկու խաղերին)։ Նա ոսկե մեդալներ է նվաճել 1932 և 1960 թվականներին՝ 28 տարվա աննախադեպ տարբերությամբ։ Առաջին և վերջին օլիմպիական մեդալների միջև ամենաշատ տարիների այս ռեկորդը  2012 թվականին կրկնել է նորզելանդացի նժույգավար մարզիկ Մարկ Թոդը

Գերևիչի կինը՝ Էռնա Բոգենը (հայտնի է նաև որպես Էռնա Բոգատի), նրա որդին՝ Պալ Գերևիչը և աները՝ Ալբերտ Բոգենը (1912 թվականի ամառային օլիմպիական խաղերում արծաթե մեդալ նվաճած Ավստրիայի սուսերամարտի թիմի անդամ), բոլորն էլ օլիմպիական մեդալներ են նվաճել սուսերամարտի մրցումներում։

Հռոմի 1960 թվականի  օլիմիական խաղերին նախապատրասվելիս Հունգարիայի սուսերամարտի կոմիտեն Գերևիչին ասաց, որ նա արդեն չափազանց տարեց է մրցելու համար։ Անվանի մարզիկն ստիպեց, որ կոմիտեի անդամները ձայնները կտրեն՝ մարտահրավեր նետելով թրասուսերակիրների հավաքականի անդամներին և անհատական հանդիպումներում հաղթելով նրանցից յուրաքանչյուրին։ Գերևիչը 1960 թվականի օլիմպիդայում անհատական մրցումներում ոսկե մեդալից զրկվել է եզրափակիչ մրցապայքարում թույլ տված ընդամենը մեկ խոցման պատճառով։ Ակտիվ սպորտին հրաժեշտ տալուց հետո նա մարզել է Բուդապեշտի Վաշաշ մարզական ակումբի սաներին։ Մահացել է 81 տարեկան հասակում։  2003 թվականին Կրիշտիան Սառնեցկու և Բրիգիտա Սիպոչի հայտնաբերած աստերոիդը ի հիշատակ նշանավոր մարզիկի՝ անվանվել է 228893 Գերևիչ։ Այդ անվանակոչության մասին Minor Planet Center- ը պաշտոնապես տեղեկացրել է 2014 թվականի հունվարի 16-ին ():

## Մրցելույթներ օլիմպիադաներում

## Տես նաեւ
* Օլիմպիական խաղերում ամենաշատ ելույթ ունեցող մարզիկների ցուցակը
* Օլիմպիական մի քանի ոսկե մեդալակիրների ցուցակ
* Օլիմպիական մի քանի ոսկե մեդալակիրների ցուցակ մեկ իրադարձության մեջ
* Ամառային օլիմպիական մի քանի մեդալակիրների ցուցակ

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* www.olimpic.org՝ Ալադար Գերևիչը ՝ լուսանկարներով

Կատեգորիա:1910 ծնունդներ
Կատեգորիա:1991 մահեր
Կատեգորիա:Հունգարացի մարզիկներ
Կատեգորիա:Հունգարացի օլիմպիական չեմպիոններ
Կատեգորիա:Մարզիկներ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Օլիմպիական չեմպիոններ
Ուկրաինայում խախտումների հետաքննության անկախ միջազգային հանձնաժողով

**«Ուկրաինայում խախտումների հետաքննության անկախ միջազգային հանձնաժողով»** (), 2022 թվականի մարտի 4-ին Միավորված ազգերի կազմակերպության Մարդու իրավունքների խորհրդի կողմից ստեղծված անկախ միջազգային կոմիտեն մանդատով հետաքննել 2022 թվականին Ուկրաինա ռուսական ներխուժման ժամանակ մարդու իրավունքների և միջազգային մարդասիրական իրավունքի խախտումները։

## Քննարկում և իրավունքներ
2022 թվականի մարտի 3-ին ՄԱԿ-ի մարդու իրավունքների խորհուրդը (ՄԱԿ-ի Մարդու իրավունքների խորհուրդը) սկսեց քննարկել 2022 թվականին Ուկրաինա ռուսական ներխուժման հետևանքները մարդու իրավունքների վրա։ Մարտի 4-ին ՄԱԿ-ի մարդու իրավունքների խորհուրդը a/HRC/49/L. 1 բանաձևում դատապարտել է մարդու իրավունքների և միջազգային իրավունքի խախտումները, որոնք առաջացել են Ռուսաստանի լայնածավալ ներխուժման հետևանքով, կոչ Է արել Ռուսաստանին դադարեցնել իր խախտումներն Ուկրաինայում, կոչ Է արել Ռուսաստանին ամբողջությամբ հեռանալ Ուկրաինայի միջազգայնորեն ճանաչված տարածքից՝ հետագա խախտումները կանխելու համար, և որոշում է կայացրել ստեղծել անկախ միջազգային հանձնաժողով՝ Ուկրաինայում խախտումները հետաքննելու համար։ Բանաձևն ընդունվել Է ՄԱԿ-ի Մարդու իրավունքների խորհրդի կողմից 32 պետությունում, 13 ձեռնպահ և 2՝ Էրիթրեան և Ռուսաստանը դեմ են։

ՄԱԿ-ի մարդու իրավունքների խորհրդում Ռուսաստանի ներկայացուցիչ Եվգենի Ուստինովը հետաքննության հանձնաժողովն անվանել է «ռեսուրսների պարզ վատնում, որոնք ավելի լավ կլիներ օգտագործել Ուկրաինայի քաղաքացիական բնակչությանը օգնելու համար»։ Հուման Ռայթս Վոթչը աջակցություն է հայտնել ՄԱԿ-ի Մարդու իրավունքների խորհրդին՝ բոլոր ներգրավված խմբերի կողմից Ուկրաինայում մարդու իրավունքների և միջազգային մարդասիրական իրավունքի խախտումների հետաքննության հանձնաժողով ստեղծելու հարցում։

## Հանձնաժողովի ստեղծում
Ի սկզբանե հետաքննող հանձնաժողովը ստեղծվել էր մարդու իրավունքների երեք փորձագետների կազմով, ի սկզբանե մեկ տարի ժամկետով՝ Էրիկ Մեսեի գլխավորությամբ Նորվեգիայից, ինչպես նաև դրանում ընդգրկված էին Յասմինկա Ջումհուրը Բոսնիա և Հերցեգովինայից և Պաբլո դե Գրեյֆը Կոլումբիայից։

## Նպատակներ
Հետաքննության հանձնաժողովի նպատակն է հետաքննել մարդու իրավունքների և միջազգային մարդասիրական իրավունքի ենթադրյալ բոլոր խախտումները՝ 2022 թվականին Ուկրաինա ռուսական ներխուժման համատեքստում:Հանձնաժողովը պարտավոր է առաջարկություններ ներկայացնել իր հետաքննության հիման վրա՝ ի սկզբանե զեկուցելով 2022 թվականի սեպտեմբերին ՄԱԿ-ի ՔԴԿ-ի հիսունմեկ և հիսուներկու նստաշրջաններին և ՄԱԿ-ի Գլխավոր ասամբլեայի յոթանասունյոթերորդ բաժնին։

## Տես նաև
ՄԱԿ-ի մոնիտորինգի առաքելությունը Ուկրաինայում մարդու իրավունքների վերաբերյալ

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:2022 հիմնադրված կազմակերպություններ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի ներխուժումն Ուկրաինա (2022)
Մեթի Մինթ Համադի

**Մեթի Մինթ Համադի** (, ), մավրիտանացի քաղաքական և պետական գործիչ։ 2014 թվականից զբաղեցնում է Նուակշոտի քաղաքապետի պաշտոնը։  2011-2013 թվականներին աշխատել է աշխատանքի և կառավարման արդիականացման պետական ծառայության նախարար։

## Կենսագրություն
Ծնվել է 1967  թվականին Այուն էլ-Ատրուսում, մեծացել է քաղաքականապես ակտիվ ընտանիքում։ Ավարտել է Նուակշոտի միջնակարգ դպրոցը։ Բակալավրի կոչում է ստացել 1986 թվականին։ Ուսումը շարունակել է Մավրիտանիայում և ուսումնասիրել է տնտեսագիտություն՝ 1988 թվականին ստանալով բակալավրի կոչում Նուակշոտի համալսարանից։ Մասնագիտացել է պետական տնտեսագիտության մեջ և 1990 թվականին ստացել մագիստրոսի կոչում։

1991 թվականին սկսել է աշխատել Նուակշոտի քաղաքապետարանի ֆինանսական կառավարման բաժնում։ 1993 թվականին դարձել է հարկային տարիֆների բաժնի  պետ, իսկ 1997 թվականին նշանակվել է արտաքին կապերի բաժնի պետ։ 1999 թվականին դարձել է Հաշվեքննիչ պալատի աուդիտոր։ 2006 թվականին աշխատել է Առևտրի և արդյունաբերության նախարարությունում, ինչպես նաև՝ Կենտրոնական բանկում։ Երկու տարի աշխատել է նախարարությունում որպես մրցակցության, սպառողների իրավունքների պաշտպանության և խարդախության դեմ պայքարի գծով տնօրեն, այնուհետև  2007 թվականին դարձել է  Մավրիտանիայի Կենտրոնական բանկի դրամավարկային քաղաքականության խորհրդի անդամ։ 2009 թվականին դարձել է *SONIMEX*-ի փոխտնօրեն։ Հաջորդ տարի նշանակվել է  ներդրումների խթանման հանձնակատար, կազմակերպում քաթարի և իրանցի ներդրողների հանդիպումը և առաջարկում իր աջակցությունը նրանց ներդրումային ծրագրերի իրականացման գործում։

2011 թվականի մարտին նշանակվել է աշխատանքի և կառավարման արդիականացման պետական ծառայության նախարար։ 2011 թվականի օգոստոսին Մավրիտանիայի կառավարությունը նվազագույն աշխատավարձը բարձրացրել է 21000-ից մինչև 30000 ուգիյ։ Համադին նախարարական պաշտոն է զբաղեցրել մինչև 2013 թվականի դեկտեմբեր ամիսը։

2014 թվականի փետրվարի 4-ին ընտրվել է Նուակշոտի քաղաքապետ՝ դառնալով քաղաքի պատմության մեջ առաջին կին քաղաքապետը (բայց ոչ Մավրիտանիայի պատմության մեջ, Ֆաթիմաթու Աբդել Մալիկը եղել առաջին կին քաղաքապետը 2001 թվականին)։ Մեթի Մինթ Համադին հաղթել է «Թևասսուլ» իսլամիստական կուսակցության ներկայացուցիչ Մոհամեդ Ուլդ Էլհասենին։ «Իմ ընտրվելը գերազանց նշան էր մավրիտանացի կանանց համար», - ասել է նա։

## Անձնական կյանք
Ամուսնացած է, ունի երեք երեխա։ Տիրապետում է արաբերենին  և ֆրանսերենին։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Մավրիտանացի տնտեսագետներ
Կատեգորիա:Քաղաքապետներ
Կատեգորիա:21-րդ դարի կին քաղաքական գործիչներ
Հայոց ազգագրական ընկերություն

**Հայոց ազգագրական ընկերություն**, հիմնադրվել է 1906 թվականին Թիֆլիսում՝ Երվանդ Լալայանի նախաձեռնությամբ։

## Պատմություն
Մասնաճյուղեր է ունեցել Երևանում, Ալեքսանդրապոլում, Կարսում, Նոր Բայազետում և այլուր։ Ընկերության ջանքերով հրատարակվել է «Ազգագրական հանդէս»-ի շուրջ 20 գիրք, կազմվել են Վայոց ձորի, Նոր Բայազետի, Վասպուրականի հուշարձանների ալբոմները, Վասպուրականի հայկական ձեռագրերի ցուցակը, Թիֆլիսում ստեղծվել է հնագիտական և ազգագրական թանգարան (1908), ազգագրական-մարդաբանական և կովկասագիտական գրադարան (1908), Արևմտյան Հայաստանից Հարավային Կովկաս գաղթած հայերից գրի է առնվել մոտ 50 հատոր բանահյուսական նյութ։
Հայոց աշխարհ

**«Հայոց աշխարհ»**, հասարակական-քաղաքական օրաթերթ, որը լույս է տեսել Երևանում 1997-2018 թվականներին։

## Պատմություն
Սկսել է լույս տեսնել 1997 թվականից Երևանում։ Հիմնադիր-խմբագիրն է Գագիկ Մկրտչյանը։

Տպագրել է Հայաստանի ներքին և արտաքին քաղաքականությանը, սոցիալական-տնտեսական, կրթամշակութային, հոգևոր կյանքին վերաբերող տեղեկատվական, վերլուծական հոդվածներ, անդրադառնում է Արցախում, Սփյուռքում և աշխարհում տեղի ունեցող կարևոր իրադարձություններին։

2018 թվականի դեկտեմբերի 27-ին լույս է տեսել թերթի վերջին համարը։ Այն փակվել է ֆինանսների բացակայության պատճառով։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Հայաստանի թերթեր
Կատեգորիա:Հայկական հասարակական պարբերականներ
Կատեգորիա:Հայկական քաղաքական պարբերականներ
Հայոց լեզվի բարբառային բառարան

«**Հայոց լեզվի բարբառային բառարան**» (հ. Ա–Զ, 2001–12), իր տեսակի մեջ ամենաընդարձակ և համեմատաբար ամբողջական բառարանն է։

## Պատմություն
Լույս է տեսել Երևանում։ Կազմել է ՀՀ ԳԱԱ Հ. Աճառյանի անվան լեզվի ինստիտուտը (գլուխ խմբագիր՝ Արտեմ Սարգսյան)։ Պարունակում է ավելի քան 100 հազար բարբառային բառեր, դարձվածքներ, կայուն բառակապակցություններ ու ոճական արտահայտություններ, որոնք քաղված են մոտ 200 գրավոր աղբյուրներից և ներկայացնում են 220 բարբառներ ու խոսվածքներ՝ հայերենի բարբառային բառապաշարի գրեթե ողջ հարստությունն ու բազմազանությունը։

## Արտաքին հղումներ
* Հայոց լեզվի բարբառային բառարան

Կատեգորիա:Բառարաններ
Բակալյան

**Բակալյան**, հայկական ազգանուն։

## Ազգանունը կրողներ
* Անի Բակալյան (ծնվ․ 1951), սոցիոլոգ։
* Արամ Բակալյան (1878-1959), նկարիչ։
* Պարետ Հարությունի Բակալյան (1925-1999), հիգիենիստ։
* Վարդան Մուշեղի Բակալյան (ծնվ․ 1995), ֆուտբոլիստ։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Հայկական ազգանուններ
Կատեգորիա:Ազգանուններ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Թուրքերեն հիմքով ազգանուններ
Կատեգորիա:Մականվանական հիմքով ազգանուններ
Կատեգորիա:Յան վերջածանցով ազգանուններ
Երվանդ Հայրապետյան

**Երվանդ Հայրապետյան** (), հայ բանասեր, խմբագիր։ ՀՅԴ կուսակցության անդամ։

## Կենսագրություն
Երվանդ Հայրապետյանը ծնվել է 1894 թվականի նոյեմբերի 23-ին Կարսի մարզի Բայդաղդար գյուղում։ Ավարտել է Էջմիածնի Գևորգյան ճեմարանը, Պրահայի համալսարանի իրավաբանության ֆակուլտետը։ 1930-ական թվականներին դասավանդել է Ռումինիայի, Իրանի (Նոր Ջուղա, Աբադան, Թեհրան) հայկական վարժարաններում (մի քանիսում եղել է տնօրեն), ապա՝ Շուշիում և Էջմիածնի Գևորգյան ճեմարանում։

1930 թվականին եղել է «Հայաստան» (Բուխարեստ) շաբաթաթերթի, 1936-1937 թվականներին՝ «Ալիք» օրաթերթի գլխավոր խմբագիր։ Կազմել է «Պատմութիւն հայ մատենագրութեան» (մաս Ա, Թեհրան, 1954) գիրքը։ Հայրապետյանի «Հայ գրականության պատմություն», «Հայոց պատմություն», «Հայոց եկեղեցական պատմություն» և այլ ծավալուն երկեր անտիպ են։

1942 թվականին արժանացել է Մեծի Տանն Կիլիկիո կաթողիկոսության «Սուրբ Մեսրոպ Մաշտոց» շքանշանի։

Երվանդ Հայրապետյանը մահացել է 1975 թվականի փետրվարի 4-ին Թեհրանում։

Կատեգորիա:Հայ բանասերներ
Կատեգորիա:Հայ խմբագիրներ
Կատեգորիա:ՀՅԴ անդամներ
Հայկաշեն (թերթ)

**«Հայկաշեն»**, գրական, քաղաքական պատկերազարդ ամսաթերթ։ Վերակազմյալ հնչակյան կուսակցության Կովկասյան կենտրոնական վարչության հրատարակություն։

## Պատմություն
Լույս է տեսել 1917-1918 թվականներին Թիֆլիսում։ Ունեցել է խմբագրական խորհուրդ, նախագահը եղել է Պետրոս Տեփոյանը։

Անդրադարձել է հայ հասարակական-քաղաքական կուսակցությունների ու հոսանքների գործունեությանը, տպագրել է ժամանակի քաղաքական կյանքն ու հայության ընդհանուր վիճակը լուսաբանող նյութեր, հրապարակել հայկական ջարդերին վերաբերող փաստաթղթեր, լուսանկարներ, վավերագրեր և այլն։ Գրական-գեղարվեստական բաժնում զետեղել է գրաքննադատական հոդվածներ և ուսումնասիրություններ, արձակ ու չափածո գործեր։

Պարբերականին թղթակցել են Գարեգին Լևոնյանը, Վ. Թոթովենցը, Կարա-Դերվիշը, Լ. Թյութունճյանը, Մ. Մազմանյանը և ուրիշներ։

Կատեգորիա:Հայկական քաղաքական պարբերականներ
Կատեգորիա:Հայկական գրական պարբերականներ
Կատեգորիա:Ռուսական կայսրության հայկական թերթեր
Էդոարդո Մանջարոտտի

**Էդոարդո Մանջարոտտի** (իտ.՝ **Edoardo Mangiarotti**. , ),  իտալացի սուսերամարտիկ, օլիմպիական խաղերի և աշխարհի առաջնությունների բազմակի չեմպիոն ու մրցանակակիր։ Բարձրագույն կարգի այդ մրցումներում ընդհանուր առմամբ վաստակել է երեսունինը մեդալ. աշխարհի ոչ մի սուսերամարտիկի դեռևս չի հաջողվել գերազանցել այդ ցուցանիշը։

Մասնակցել է հինգ ամառային օլիմպիական խաղերի, որոնք անց են կացվել 1936-1960 թվականներին, նվաճել է ընդհանուր առմամբ տասներեք մեդալ՝ վեց ոսկե, հինգ արծաթե և երկու բրոնզե։ Նա նաև քսանվեց մեդալ է նվաճել սուսերամարտի աշխարհի առաջնություններում 1937-1958 թվականներին։

2003 թվականին Էդոարդո Մանջարոտտին Միջազգային օլիմպիական կոմիտեի կողմից արժանացել է պլատինե հատուկ պսակի։

## Միջազգային նվաճումներ

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Մարզիկներ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Իտալացի մարզիկներ
Կատեգորիա:Օլիմպիական չեմպիոններ
Կատեգորիա:Միլան քաղաքում մահացածներ
Կատեգորիա:«Իտալիայի Հանրապետությանը մատուցած ծառայությունների համար» շքանշանի մեծ խաչի ասպետներ
Կատեգորիա:Մարզական լրագրողներ
Կատեգորիա:Աշխարհի չեմպիոններ
Կատեգորիա:Երկարակյացներ
Սեմ Ռոքուելլ

**Սեմ Ռոքուելլ** (, ), ամերիկացի դերասան։ «Օսկար», «Ոսկե գլոբուս», «Արծաթե արջ», BAFTA և ԱՄՆ կինեդերասանների Գիլդիայի մրցանակների դափնեկիր, «Թոնի» մրցանակի հավակնորդ։

## Կենսագրություն
Ռոքուելլը ծնվել է Դեյլի Սիթիում, Կալիֆոռնիա,դերասաններ Փեննի Հեսս և Փիթ Ռոքուելլի ընտանիքում։ Նրա ծնողները տեղափոխվել են Նյու Յորք, երբ նա երկու տարեկան էր։ Սկզբում նրանք ապրում էին Բրոնքսում, ապա Մանհեթենում։ Սեմ Սեմը դարձավ հինգ տարեկան, նրա ծնողները բաժանվեցին, և նա հոր հետ միասին տեղափոխվեց Սան Ֆրանցիսկո, որտեղ էլ մեծացել է։ Ամառային արձակուրդները անցկացնում էր մոր հետ՝ Նյու Յորքում։

Բեմում իր դեբյուտը կատարել է 10 տարեկանում՝ մոր հետ։ Այնուհետև սկսել է հաճախել J.E. McAteer High School բարձրագույն դպրոցի դասընթացներին։ Սովորելով այնտեղ՝ նկարահանվել է սարսափ ֆիլմ «Ծաղրածուների տունը» (1989թ.): Հաջորդ դերը նա ստացել է NBC հեռուստաալիքի «Երազանքի փողոց» Հեռուստասերիալում (1989թ.), սակայն որոշ ժամանակ անց հեռացվեց, իսկ նախագիծը փակվեց։
Ուսումն ավարտելուց հետո վերադարձել է Նյու Յորք և երկու տարի սովորել է Ուիլյամ Էսպերի դերասանական արվեստի ստուդիայում։ Այս ընթացքում նկարահանվել է մի շարք ֆիլմերում և սերիալներում, ինչպիսիք են «Սահմանից դուրս» (1990), «Նինջա–կրիաները» (1990)։ Բացի դրանցից, Ռոքուելլը նկարահանվել է նաև «Օրենք և կարգ» հեռուստասերիալի մի դրվագում (1990)։ Միաժամանակ նա աշխատում և խաղում էր թատրոնում։

1994 թվականին՝ շնորհիվ Miller գարեջրի գովազդի հոնորարի, դերասանը կարողացավ թողնել իր ամենօրյա աշխատանքները և կենտրոնանալ իր դերասանի կարիերայի վրա։ 90–ականների կեսերին  նա նկարահանվել է այնպիսի սերիալներում, ինչպիսիք են «Բասկիա» (1996), «Միակնանի Ջիմմիի փնտրտուքներում» (1994), «Փառքի փայլը» (1996), «Ողորմություն» (1995) և  «Լուսնային լույսի արկղը» (1996)։

## Ճանաչումը Հոլիվուդում
Ռոքուելլը ստեղծել է հիշարժան կերպարների մի պատկերասրահ այնպիսի ֆիլմերում, ինչպիսիք են Ռուսո եղբայրների կատակերգություն «Բարի գալուստ Հոլիվուդ»-ը՝ Ջորջ Քլունիի,  Մեյսի Ուիլյամսի, Փաթրիշա Քլարկսոնի և Ջենիֆեր Էսպոզիտոի մասնակցությամբ, «Կողոպուտ»-ը՝ Դեյվիդ Մեմետի կողմից Ջին Հեքմենի, Ռեբեկկա Փիջեոնի և Դենի Դե Վիտոի հետ, [բլոկբաստեր](https://en.wikipedia.org/wiki/Blockbuster%20(entertainment)) «Չարլիի հրեշտակները»՝ Դրյու Բերիմորի, Քեմերոն Դիասի և Լյուսի Լյուի հետ, «Օսկար»-ում առաջադրված՝ Ֆրենկ Դարաբոնտի «Կանաչ մղոն»-ը՝ Թոմ Հենքսի դերակատարմամբ։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Sam Rockwell Interview  (Rescue Dawn)
* Review of Moon at Sundance 09

Կատեգորիա:20-րդ դարի ամերիկացի տղամարդ դերասաններ
Կատեգորիա:20-րդ դարի դերասաններ
Կատեգորիա:21-րդ դարի ամերիկացի տղամարդ դերասաններ
Կատեգորիա:21-րդ դարի դերասաններ
Կատեգորիա:BAFTA մրցանակի դափնեկիրներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի տղամարդ թատերական դերասաններ
Կատեգորիա:Ամերիկացի տղամարդ կինոդերասաններ
Կատեգորիա:Ամերիկացի տղամարդ հեռուստատեսային դերասաններ
Կատեգորիա:Ամերիկացի տղամարդ հնչյունավորողներ
Վիկտորյա Ամելինա

**Վիկտորյա Յուրևնա Ամելինա** (, օրիորդական ազգանունը՝ Շալամայ, ), ուկրաինուհի գրող, հասարակական գործիչ, Ջոզեֆ Քոնրադի անվան մրցանակի դափնեկիր։ Մահացել է 2023 թվականի հուլիսի 1-ին՝  հունիսի 27-ին Դոնեցկի մարզի Կրամատորսկ քաղաքի կենտրոնում ռուսական հրթիռի հարվածի հետևանքով ստացած վերքերից։

## Կենսագրություն
Վիկտորյա Ամելինան ծնվել է Լվովում։ 14 տարեկանում նա հոր հետ արտագաղթել է Կանադա, բայց շուտով վերադարձել է Ուկրաինա և Լվովի պոլիտեխնիկական համալսարանում ստացել է համակարգչային տեխնոլոգիաների մագիստրոսի կոչում։ Նա աշխատել է որպես ծրագրավորող և մենեջեր միջազգային ՏՏ ընկերություններում։ Գրողի խոսքով՝ երեք տարվա ուսման և տասը տարվա աշխատանքի համար ինքն «ուրիշի տասներեք տարին է ապրել»։

Գրականության մեջ իր դեբյուտը կատարել է 2014-ին, նույն թվականին արժանացել է «Coronation of Words» երգի ազգային մրցանակի դափնեկրի։ 2015 թվականի նոյեմբերից դադարեցրել է իր կարիերան ՏՏ ոլորտում։
մինի|Վիկտորիա Ամելինան Ֆրանկֆուրտի գրքի տոնավաճառում
2016 թվականին Վիկտորիա Ամելինայի երկու գրքերը դարձել են  միջազգային փառատոնի հայտարարած մրցույթի մրցանակակիրներ։

2017 թվականին հրատարակել է գրողի «Տուն տան դիմաց» վեպը, որը պատմում է խորհրդային օդաչուի ընտանիքի մասին, որը բնակարան է ստացել Լվովի կենտրոնում և որտեղ իր մանկությունն է անցկացրել հրեական ծագումով լեհ գրող Ստանիսլավ Լեմը։ Վեպը  փառատոնում ճանաչվել է 2017 թվականի լավագույն ուկրաինական արձակ վեպ, նույն թվականին ընդգրկվել է «LitAkcent» գրական մրցանակի կարճ ցուցակում, իսկ 2019 թվականին ուկրաինուհի գրողն արժանացել է Եվրոպական միության գրականության մրցանակի։

2018 թվականին նա մասնակցել է տարբեր ակցիաների՝ ի պաշտպանություն Ռուսաստանում բանտարկված Օլեգ Սենցովի։ Այդ առիթով նա ելույթ է ունեցել PEN միջազգային կազմակերպության համաշխարհային կոնգրեսում։

2021 թվականին նա դարձավ Նյու Յորք քաղաքատիպ ավանի գրական փառատոնի հիմնադիրը]։

2022 թվականից Վիկտորյա Ամելինան սկսել է գրել բանաստեղծություններ, որոնք թարգմանվել են մի շարք այլ լեզուներով։

2023 թվականի հունիսի 27-ին Կրամատորսկի կենտրոնում ռուսական հրթիռի հարվածի հետևանքով Վիկտորյա Ամելինան վիրավորվել է և տեղափոխվել հիվանդանոց։ Նա այդ ժամանակ Կոլումբիայից ժամանած պատվիրակության՝ քաղաքական գործիչ Սերխիո Ջարամիլիոյի, գրող Հեկտոր Աբադի և լրագրող Կատալինա Գոմեսի հետ գտնվել է սրճարանում։ Վերջիններս նույնպես վիրավորվել են։

Վիկտորյա Ամելինան մահացել է հուլիսի 1-ին՝ հրթիռի հարվածի հետևանքով ստացած վերքերից։ Նրա հրաժեշտի արարողությունը տեղի է ունեցել հուլիսի 4-ին, Կիևի Սուրբ Միքայել ոսկեգմբեթ տաճարում։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Інтерв'ю в газеті «День» 
* Рецензія на роман «Синдром листопаду, або Homo Compatiens» 
* Інтерв'ю на сайті «Читомо» 
* 10 книжок «не для рейтингу» від Вікторії Амеліної 
* Офіційний сайт Вікторії Амеліної
* 

Կատեգորիա:20-րդ դարի գրողներ
Կատեգորիա:21-րդ դարի կին գրողներ
Կատեգորիա:Գրողներ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Ուկրաինացի գրողներ
Կատեգորիա:Ուկրաինացի կանայք
Կատեգորիա:Ուկրաինացի կին գրողներ
Կատեգորիա:Ուկրաինացի մանկագիրներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի ներխուժումն Ուկրաինա (2022)
Բաղյան

**Բաղյան**, հայկական ազգանուն։

## Ազգանունը կրողներ
* Գրիգոր Կարապետի Բաղյան (1912-1965), ԽՍՀՄ հերոս։
* Հեկտոր Ռուբենի Բաղյան (ծնվ․ 1942), ճարտարագետ, ազատամարտիկ։
* Ջեյմս Ֆիլիպ Բաղյան (*[[Քունդեբաղյան]]*, ծնվ․ 1952), ինժեներ, մարզիկ, բժշկագիտության դոկտոր, հայազգի առաջին տիեզերագնացը։

## Տես նաև
* Բաղդասարյան

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Հայկական ազգանուններ
Կատեգորիա:Ազգանուններ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Անձնանվանական հիմքով ազգանուններ
Կատեգորիա:Յան վերջածանցով ազգանուններ
Արկղ-ուղեծիր

**Արկղ-ուղեծիր**, աստղադինամիկայի մեջ ուղեծրի որոշակի տեսակ, որը կարելի է տեսնել եռաչափ համակարգում, այսինքն՝ այնպիսի համակարգերում, որոնք սիմետրիա չունեն առանցքներից որևէ մեկի շուրջ։ Նրանք հակադրվում են օղակաձև ուղեծրերի հետ, որոնք դիտվում են գնդաձև սիմետրիկ կամ առանցքի սիմետրիկ համակարգերում։

Արկղ-ուղեծրում մարմինը համակարգով շարժվելիս տատանվում է երեք տարբեր առանցքների երկայնքով։ Այս շարժման արդյունքում նրա հետագիծը լրացնում է (մոտավորապես) արկղաձև տարածք։ Ի տարբերություն օղակաձև ուղեծրերի, արկղ-ուղեծրերով մարմինները կարող են կամայականորեն մոտենալ համակարգի կենտրոնին։ Որպես հատուկ դեպք, եթե տարբեր ուղղություններով տատանումների հաճախականությունները համաչափ են, ուղեծիրը կգտնվի մեկ կամ երկչափ հարթության վրա և կարող է խուսափել կենտրոնին մոտենալուց։ Նման ուղեծրերը երբեմն կոչվում են «արկղեր»։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Աստղադինամիկա
Կատեգորիա:Ուղեծրեր
Պարաբոլիկ հետագիծ

thumb|right|Կանաչ գույնով պատկերված հետագիծը պարաբոլիկ հետագծի օրինակ է
**Պարաբոլիկ հետագիծ**, աստղադինամիկայի կամ երկնային մեխանիկայի մեջ Կեպլերի ուղեծիր է, որի էքսցենտրիսիտետը հավասար է 1-ի և այն չկապված է, գտնվում է էլիպտիկ և հիպերբոլիկ ուղեծրերի սահմանին։ Կենտրոնից հեռանալիս այն կոչվում է «**փախուստի ուղեծիր**», հակառակ դեպքում՝ «**որսման ուղեծիր**»։

Ստանդարտ ենթադրությունների համաձայն՝ փախուստի ուղեծրի երկայնքով ճամփորդող մարմինը պարաբոլիկ հետագծով կհեռանա կենտրոնից դեպի անվերջություն՝ կենտրոնական մարմնի նկատմամբ նրա արագությունը կձգտի զրոյի, և հետևաբար այն երբեք չի վերադառնա։ Պարաբոլիկ հետագծերը նվազագույն էներգիա պահանջող փախուստի հետագծեր են, որոնք առանձնանում են դրական էներգիայի հիպերբոլիկ հետագծերից և բացասական էներգիայի էլիպտիկ ուղեծրերից։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Աստղադինամիկա
Կատեգորիա:Ուղեծրեր
2018 թվականն ԱՄՆ-ում

Ստորև ներկայացված է **[[2018]] թվականին [[ԱՄՆ]]-ում** տեղի ունեցած իրադարձությունները։

## Գործող պաշտոնյաներ
* ԱՄՆ նախագահ` Դոնալդ Թրամփ (Հ-Նյու Յորք)
* ԱՄՆ փոխնախագահ` Մայք Փենս (Հ-Ինդիանա)
* ԱՄՆ գլխավոր դատավոր՝ Ջոն Ռոբերտս (Նյու Յորք)
* ԱՄՆ-ի Ներկայացուցիչների պալատի խոսնակ` Փոլ Ռայան (Հ-Վիսկոնսին)
* ԱՄՆ-ի Սենատի մեծամասնության ղեկավար` Միթչ ՄակՔոնել (Հ-Կենտուկի)
* ԱՄՆ Կոնգրես` 115-րդ Կոնգրես

## Իրադարձություններ
### Հունվար
[250px|մինի|[Թայմս Սքվերի ամանորյա գունդը 2018 թվականին:]]
* Հունվարի 1 – Նյու Յորքի Թայմս Սքվեր հրապարակի երկնաքերերից մեկի տանիքից հսկա բյուրեղապակյա գնդի ավանդական իջեցմամբ ազդարարվել է Ամանորի սկիզբն ԱՄՆ-ի արևելքում։ Կեսգիշերից մեկ րոպե առաջ այն սկսել է աստիճանաբար իջեցվել և իր ամենացածր կետին հասել է այն ժամանակ, երբ սկսվել է 2018 թվականը։

## Տես նաև
* 2017 թվականն ԱՄՆ-ում
* 2019 թվականն ԱՄՆ-ում

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:2010-ականներ ԱՄՆ-ում
Կատեգորիա:2018 ԱՄՆ-ում
Կատեգորիա:2018 Հյուսիսային Ամերիկայում
Կատեգորիա:21-րդ դարի տարեթվեր ԱՄՆ-ում
2018 թվականը Վենեսուելայում

Ստորև ներկայացված է **[[2018]] թվականին [[Վենեսուելա]]յում** տեղի ունեցած իրադարձությունները։

## Գործող պաշտոնյաներ
* Վենեսուելայի նախագահ` Նիկոլաս Մադուրո 
* Վենեսուելայի փոխնախագահ` Թարեք Էլ Այսամի (մինչև հունիսի 14-ը) Դելսի Ռոդրիգես (հունիսի 14-ից սկսած)

## Իրադարձություններ
### Հունվար
* Հունվարի 1 – Վենեսուելայի նախագահ Նիկոլաս Մադուրոն ամանորյա ուղերձում հայտարարում է, որ երկրում հունվարի 1-ից նվազագույն աշխատավարձը 40%-ով կբարձրանա։

## Տես նաև
* 2017 թվականը Վենեսուելայում
* 2019 թվականը Վենեսուելայում

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:2010-ականները Վենեսուելայում
Կատեգորիա:2018 Հարավային Ամերիկայում
Կատեգորիա:2018 Վենեսուելայում
Կատեգորիա:21-րդ դարի տարեթվեր Վենեսուելայում
Մարլի Մեթլին

**Մարլի Մեթլին** (, ), ամերիկացի դերասանուհի, որ վաղ մանկության տարիներին կորցրել է լսողությունը բարձր ջերմությամբ ուղեկցված հիվանդության պատճառով։

## Կենսագրություն
Իր կարիերայի սկզբում նա դերակատարումով հանդես է եկել *Փոքր աստծո զավակները* պիեսի բեմադրության մեջ։ 1986 թվականին պիեսը նրա մասնակցությամբ էկրանավորվել է և Մեթլինին բերել Օսկար հեղինակավոր կինոմրցանակ «Լավագույն դերասանուհի անվանակարգում։ Նա այդ մրցանակին արժանացած առաջին և միակ խուլ դերասանուհին է և չորրորդ դերասանուհին համաշխարհային կինոյի պատմության մեջ, ով այդ պարգևն ստացել է իր դեբյուտային դերի համար։ Դերասանական իր այդ աշխատանքի համար Մեթլինն արժանացել է նաև «Ոսկե գլոբուս» մրցանակի։

1991-1993 թվականներին դերասանուհին նկարահանվել է «Ողջամիտ կասկած» սերիալում, որի համար առաջադրվել է «Ոսկե գլոբուսի» երկու անվանակարգում։ Բացի այդ, Մեթլինը չորս անգամ առաջադրվել է հեռուստատեսային «Էմմի» մրցանակի. երկու անգամ՝ 1994 թվականին՝ «Սայնֆելդ » և «Ֆորպոստ» հեռուստասերիալներում կատարած դերերի համար, 2000 թվականին՝ «The Practice» հեռուստասերիալում  և 2004-ին՝ «Օրենք ու կարգ. Հատուկ կորպուս» հեռուստասերիալում դերակատարման համար։

1999-2006 թվականներին Մեթլինը նկարահանվել է «Արևմտյան թևը» քաղաքական սերիալում,  2007-2009 թվականներին՝  «Sextime» սերիալում, որը պատմում է լեսբուհի երկու ընկերուհիների ճակատագրի մասին։ Դերասանուհին մարմնավորել է Ջոդիին՝ սերիալի գլխավոր հերոսուհու սիրեցյալին, որը տաղանդավոր նկարչուհի էր և Կալիֆորնիայի համալսարանի դասախոս։ Մեթլինը իբրև հրավիրյալ կինոաստղ՝ նկարահանվել է նաև Հուսահատ տնային տնտեսուհիներ/Desperate Housewives, CSI: Crime Scene Investigation և Անունս Էռլ է/My Name is Earl հեռուստասերիալներում։

Կինոարվեստի ասպարեզում ներդրած ավանդի համար Մեթլին Մարլին արժանացել է աստղի Հոլիվուդի Փառքի ծառուղում։

2002 թվականին նա լույս է ընծայել հիշողությունների իր գիրքը։

Չորս երեխա ունի Քևին Գրանդալսկու հետ ամուսնությունից. նրանք բոլորն էլ լսողություն ունեն։

## Մրցանակներ և անվանակարգեր

## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն
*

## Արտաքին հղումներ
* 

Կատեգորիա:1965 ծնունդներ
Կատեգորիա:20-րդ դարի ամերիկացի դերասանուհիներ
Կատեգորիա:20-րդ դարի դերասանուհիներ
Կատեգորիա:21-րդ դարի ամերիկացի դերասանուհիներ
Կատեգորիա:21-րդ դարի ամերիկացի կին գրողներ
Կատեգորիա:21-րդ դարի դերասանուհիներ
Կատեգորիա:«Ոսկե գլոբուս» մրցանակի դափնեկիրներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի կինոդերասանուհիներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի հեռուստատեսային դերասանուհիներ
Կատեգորիա:Անձինք այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Ապրող անձինք
Կատեգորիա:Դերասանուհիներ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Հոլիվուդյան փառքի ծառուղի
Կատեգորիա:Օգոստոսի 24 ծնունդներ
Կատեգորիա:Կին ինքնակենսագիրներ
Կատեգորիա:Հաշմանդամության իրավապաշտպաններ
Կատեգորիա:Ամերիկացի բարերարներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի հասարակական գործիչներ
Էլեոնորա փոթորիկ (2018)

**Էլեոնորա փոթորիկ** (, Գերմանիայում հայտնի է որպես՝ **Բուրգլինդ ցիկլոն**, ), Արտաարևադարձային ցիկլոն և փոթորիկ Եվրոպայում 2018 թվականի հունվարի 2-3-ին, որը ազդել է Իռլանդիայի, Մեծ Բրիտանիայի, Ֆրանսիայի, Բենիլյուքսի, Գերմանիայի, Ավստրիայի և Շվեյցարիայի վրա։ Փոթորիկը մեծ վնասներ է հասցրել և խաթարել է երթևեկությունը։ Այն ստացել է *Eleanor* անունը Met Éireann-ի և Մեծ Բրիտանիայի Օդերևութաբանական գրասենյակի կողմից, մինչդեռ Բեռլինի ազատ համալսարանը ցածր ճնշումը *Բուրգլինդ* է անվանել։

## Օդերևութաբանական պատմություն
Էլեոնորը զարգացել է Իռլանդիայի արևուտքում՝ որպես երկրորդական ցիկլոն հունվարի 2-ին Իսլանդիայի հարավ-արևմուտքում գտնվող «Ալյա» մայր ցածրադիր ցիկլոնի մոտ, և զարգանալով որպես ալիք՝ սկզբնական ցածրության հետևի ցուրտ ճակատի երկայնքով։ Էլեոնորան արագորեն ուժեղացել է՝ հասնելով նվազագույն ճնշման 966 hPa (28,5 inHg), երբ այն շարժվում էր դեպի արևելք Շոտլանդիայի վրայով ուժեղ արևմտյան շիթային հոսքի ներքո։ Մինչ այդ ցածր կենտրոնը Հյուսիսային ծովով շարժվում էր դեպի Դանիա։ Կենտրոնական ցածրադիր մասից հարավ փոթորիկը առաջացրել է ուժեղ քամիներ, որոնք ընդգրկել են Արևմտյան Եվրոպայի մեծ մասը։

Միջին հեռավորության եղանակի կանխատեսումների եվրոպական կենտրոնի (ECMWF) գործառնական առավելագույն քամու կանխատեսման մոդելը ցույց է տվել ուժեղ քամիների նեղ գոտի, որը հատում է Իռլանդիան և Հյուսիսային Իռլանդիան, ինչը, նրանց կարծիքով, կարող է վկայել խայթող շիթի մասին։

## Ազդեցություն
[thumb|left|Բուրգլինդի ժամանակ [Շվեյցարիա|Շվեյցարական Լենկ կոմունայի մոտ գնացքը դուրս է եկել ռելսերից։]]
### Ֆրանսիայում
Հունվարի 1-ին Ֆրանսիայի 37 դեպարտամենտներում ուժեղ քամու պատճառով վտանգի «նարնջագույն» մակարդակ է հայտարարվում։ Բացի այդ, ինչպես հաղորդում է Ֆրանսպրեսը, վատ եղանակի հետևանքով մեկ մարդ մահացել է։ Տուժածների մասին տեղեկություններ չեն հաղորդվել։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:2018 Ավստրիայում
Կատեգորիա:2018 Գերմանիայում
Կատեգորիա:2018 Մեծ Բրիտանիայում
Կատեգորիա:2018 Շվեյցարիայում
Կատեգորիա:2018 Ֆրանսիայում
Կատեգորիա:Եվրոպական փոթորիկներ
Հայաքվե

**Հայաքվե**, Հայաստանում առաջին քաղաքացիական-օրենսդրական նախաձեռնություն-ստորագրահավաքը Հայաստանի քաղաքացիների շրջանում, որը նախաձեռնել են մի խումբ քաղաքացիներ՝ հանրային, մշակույթի գործիչներ, նախկին պաշտոնյաներ ու պատգամավորներ՝ Արցախն Ադրբեջանի մաս ճանաչելը քրեականացնելու նպատակով։ Նախաձեռնության հեղինակներն առաջարկում են լրացում կատարել Քրեական օրենսգրքում և Հայաստանի անունից Արցախն Ադրբեջանի մաս ճանաչող, ինչպես նաև Հայոց ցեղասպանությունը ժխտող պաշտոնատար անձանց համար պատիժ սահմանել՝ 10-ից 15 տարվա ազատազրկում։ Հայաքվեի շտաբի համակարգողը հասարակական-քաղաքական գործիչ Ավետիք Չալաբյանն էր։

## Ստորագրահավաք
Ստորագրահավաքն իրականացվում էր Հայաստանի խոշոր բնակավայրերի վարչական շենքերում, ինչպես նաև կենտրոնական ընտրական հանձնաժողովի պաշտոնական կայքում։ Ստորագրահավաքի արդյունքներով հավաքվեց ավելի քան 58,000 ձայն, որը 2023 թվականի սեպտեմբերի 29-ին հաստատվեց ԿԸՀ-ի կողմից: Չնայած անհրաժեշտ թվով հավաքված ձայներին, Հայաստանի Հանրապետության Ազգային ժողովի մեծամասնությունը մերժեց նախագիծն օրակարգ ընդունելը։

## Նախագիծ
Նախաձեռնության հեղինակները հիմք են ընդունել ՀՀ Անկախության հռչակագիրը, ՀՀ Սահմանադրությունը և ՀՀ Գերագույն Խորհրդի՝ 1992թ․ հուլիսի 8-ի որոշումը։ Ստորագրահավաք-նախաձեռնության համակարգողը «Արար» հիմնադրամի հիմնադիր, հասարակական գործիչ Ավետիք Չալաբյանն է։

Եթե ստորագրահավաքին մասնակցի 50 հազար քաղաքացիներ, ապա, ըստ Սահմանադրության, հարցը պետք է մտնի Ազգային ժողովի օրակարգ։ Իսկ եթե խորհրդարանն այն չհաստատի՝ անհրաժեշտ կլինի 300 հազար անձի ստորագրություն՝ նախագիծը հանրաքվեի դնելու համար։

### Օրենսդրական նախագիծ
Նախագիծն առաջարկում է լրացում կատարել Հայաստանի Քրեական Օրենսգրքում՝ ավելացնելով հետևյալ բովանդակությամբ 420.1 և 420.2 հոդվածներով.

«Հոդված 420.1. Արցախը որևէ այլ պետության կազմում ճանաչելը

1. Հայաստանի Հանրապետության անունից Արցախը որևէ այլ պետության կազմում ճանաչելը՝ պատժվում է ազատազրկմամբ՝ տասից տասնհինգ տարի ժամկետով։

Հոդված 420.2. Հայոց ցեղասպանության ճանաչումից հրաժարվելը, Հայոց ցեղասպանությունը հրապարակայնորեն հերքելը, արդարացնելը կամ դրա վտանգավորությունը նսեմացնելը

1. Հայաստանի Հանրապետության անունից Հայոց ցեղասպանության ճանաչումից հրաժարվելը, Հայոց ցեղասպանությունը հրապարակայնորեն հերքելը, արդարացնելը կամ դրա վտանգավորությունը նսեմացնելը՝ պատժվում է ազատազրկմամբ՝ տասից տասնհինգ տարի ժամկետով»։

Հոդված 2. Սույն օրենքն ուժի մեջ է մտնում պաշտոնական հրապարակման օրվան հաջորդող տասներորդ օրը։

## Արձագանք

* Արցախի Հանրապետության Ազգային ժողովի բոլոր խմբակցությունները ողջունել են «Համախմբում» շարժման «ՀայաՔվե» օրենսդրական նախաձեռնությունը։
* Նախաձեռնությունը ողջունել է նաև «Արցախի անվտանգության և զարգացման ճակատ» հանրային շարժումը։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Նախաձեռնության պաշտոնական կայք 

Կատեգորիա:2023 Հայաստանում
Կատեգորիա:Հայաստանի հասարակական շարժումներ
2018 թվականը Ֆրանսիայում

Ստորև ներկայացված է **[[2018]] թվականին [[Ֆրանսիա]]յում** տեղի ունեցած իրադարձությունները։

## Գործող պաշտոնյաներ
* Ֆրանսիայի նախագահ` Էմանուել Մակրոն (REM)
* Ֆրանսիայի վարչապետ` Էդուարդ Ֆիլիպ (LR)

## Իրադարձություններ
### Հունվար
* Հունվարի 1 – Ֆրանսիայի 37 դեպարտամենտներում ուժեղ քամու պատճառով վտանգի ««նարնջագույն» մակարդակ է հայտարարվում։ Բացի այդ, Ֆրանսպրեսը հաղորդում է, որ վատ եղանակի հետևանքով մեկ մարդ մահացել է։

## Տես նաև
* 2017 թվականը Ֆրանսիայում
* 2019 թվականը Ֆրանսիայում

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:2010-ականներ Ֆրանսիայում
Կատեգորիա:2018 Եվրոպայում
Կատեգորիա:2018 Ֆրանսիայում
Կատեգորիա:21-րդ դարի տարեթվեր Ֆրանսիայում
Արմեն Գյոզալյան

**Արմեն Գյոզալյան** (), հայ ռազմական գործիչ, գեներալ-մայոր, Հայաստանի զինված ուժերի Հատուկ բանակային կորպուսի հրամանատար։

## Կրթություն
1984-1994 թվականներին սովորել է Գորիսի թիվ 3 միջնակարգ դպրոցում,

1994-1998 թվականներին սովորել է Հայաստանի պետական ճարտարագիտական համալսարանում,

2011-2012 թվականներին սովորել և գերազանցությամբ ավարտել է ՌԴ ԶՈւ համազորային ակադեմիան։

## Ռազմական կարիերա
1998 թվականին զորակոչվել է ՀՀ զինված ուժեր։ 2000-2002 թվականներին զբաղեցրել է տարբեր ղեկավար պաշտոններ, 2015-2020 թվականներին զբաղեցրել է տարբեր զորամասերի հրամանատարի պաշտոններ։

2021 թվականին ՀՀ նախագահի հրամանագրով նշանակվել է հատուկ բանակային կորպուսի շտաբի պետ-կորպուսի հրամանատարի տեղակալ։

2022 թվականի փետրվարի 24-ին ՀՀ նախագահի հրամանագրով նշանակվել է ՀՀ ԶՈՒ ԳՇ օպերատիվ գլխավոր վարչության պետ-ՀՀ ԶՈՒ ԳՇ պետի տեղակալի պաշտոնում։

2023 թվականի փետրվարի 1-ին ՀՀ նախագահի հրամանագրով նշանակվել է Հատուկ բանակային կորպուսի հրամանատար։

## Կոչումներ
2023 թվականի հուլիսի 5-ին Հայաստանի նախագահի հրամանագրով Արմեն Գյոզալյանին շնորհվել է գեներալ-մայորի զինվորական կոչում։

## Պարգևներ
Պագևատրվել է «Մարտական խաչ» 2-րդ աստիճանի շքանշանով, Արցախի Հանրապետության «Արիության համար», Հայաստանի «Մարտական ծառայության», Արցախի «Մարտական ծառայության», Պաշտպանության նախարարության «Մարշալ Բաղրամյան», «Գարեգին Նժդեհ», «Վազգեն Սարգսյան», «Անդրանիկ Օզանյան» «Դրաստամատ Կանայան», «Անբասիր ծառայության համար» 1-ին, 2-րդ, 3-րդ, 4-րդ աստիճանի գերատեսչական մեդալներով, Արցախի Հանրապետության «Մայրական երախտագիտություն» և  այլ մեդալներով։

## Ընտանիք
Ամուսնացած է, ունի երկու երեխա։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:ԽՍՀՄ ԶՈՒ հայ գեներալ-մայորներ
Կատեգորիա:ՀՀ զինված ուժերի գեներալ-մայորներ
Կատեգորիա:Գարեգին Նժդեհ մեդալակիրներ
Հաջա Լաբիբ

**Հաջա Լաբիբ** (, ), բելգիացի լրագրող և քաղաքական գործիչ, Ռեֆորմիստական շարժում կուսակցության անդամ, արտաքին գործերի նախարար (2022 թվականից)։

## Կենսագրություն
Ծնվել է 1970 թվականի հունիսի 21-ին Բուսսյուում Ալժիրից ներգաղթածների ընտանիքում՝ հինգ երեխա ունեցող իսլամադավան ընտանիքում, հայրը աշխատել է որպես հանքափոր։ Ավարտել է կաթոլիկ դպրոցը, 18 տարեկանում խզել է մշակութային կապերը արաբական համայնքի հետ։ 1990-ականների սկզբին ավարտել է Բրյուսելի ազատ համալսարանը՝ Լրագրություն մասնագիտությամբ, 1997 թվականից աշխատել Է RTBF - ում, որպես լրագրող լուսաբանել է իրադարձությունները Մերձավոր Արևելքում, Աֆղանստանում, Պակիստանում, Հնդկաստանում։

2021 թվականին որպես լրագրող այցելել է Ղրիմ՝ դրա համար ստանալով ռուսական վիզա, ինչն առաջացրել է Ուկրաինայի իշխանությունների բողոքները, որոնք անօրինական են համարել ուղևորությունը, իսկ ավելի ուշ Բելգիայում՝ Նոր ֆլամանդական դաշինք կուսակցության պաշտոնական խորհրդարանական հարցումը։

2022 թվականի հուլիսի 15-ին հրաժարականից հետո Սոֆի Վիլմես Լաբիբը Դե Կրոյի կառավարությունում ստացավ արտաքին գործերի, արտաքին առևտրի և մշակութային հաստատությունների նախարարի պորտֆելը։

2022 թվականի օգոստոսի 31-ին Պրահայում Եվրոպական Միության խորհրդի արտաքին գործերի նախարարների խորհրդի նիստում հանդես է եկել Ռուսաստանի քաղաքացիներին բոլոր վիզաները չեղարկելու մասին Կենտրոնական եվրոպական երկրների խմբի առաջարկի դեմ։ Նա իր կարծիքը պատճառաբանել է նպատակային միջոցների անհրաժեշտությամբ միայն այն անձանց դեմ, որոնք աջակցում են Ռուսաստանին Ուկրաինայի պատերազմում կամ փորձում են խուսափել տնտեսական պատժամիջոցներից՝ դրանք տարբերելով այն ռուսներից, որոնք ցանկանում են ազատ արտահայտել իրենց կարծիքը և մեզ հնարավորություն են տալիս Եվրոպայում լսել Մոսկվայի ռեժիմի ձայնից տարբերվող ձայն։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* 

Կատեգորիա:21-րդ դարի քաղաքական գործիչներ
Կատեգորիա:Բելգիայի արտաքին գործերի նախարարներ
Կատեգորիա:Բելգիացի քաղաքական գործիչներ
Կատեգորիա:Բելգիայի դիվանագետներ
Կատեգորիա:Կին լրագրողներ
Կատեգորիա:Բելգիացի լրագրողներ
Բասմաջյան

**Բասմաջյան**, հայկական ազգանուն։

## Ազգանունը կրողներ
* Մերի Բասմաջյան (ծնվ․ 1987), ամերիկահայ կատակերգու։
* Կարապետ Բասմաջյան (*[[Պասմաճյան]]*, 1864-1942), դեղագործ, բժշկության պատմաբան, բառարանագիր։
* Ջոն Վ. Բասմաջյան (1921-2008), կանադահայ ակադեմիկոս և գիտնական։
* Սուրեն Բասմաջյան (1923-1994), բանաստեղծ։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Հայկական ազգանուններ
Կատեգորիա:Ազգանուններ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Թուրքերեն հիմքով ազգանուններ
Կատեգորիա:Մականվանական հիմքով ազգանուններ
Կատեգորիա:Յան վերջածանցով ազգանուններ
Վիլլեկե վան Ամելռոյ

**Վիլլի Գերտյե վան Ամելռոյ** ( . ), ավելի հայտնի է որպես **Վիլլեկե վան Ամելռոյ** (  ), նիդերլանդացի դերասանուհի, ռեժիսոր և սցենարիստ։

## Կենսագրություն
Վիլլեկե վան Ամելռոյը ծնվել է 1944 թվականի ապրիլի 5-ին Ամստերդամում։ 1989 թվականի նոյեմբերի 20-ից ամուսնացած է օպերային երգիչ Մարկո Բաքերի հետ։ Ունի մեկ դուստր՝ Դենիզ Ջանզին։

1966 թվականից մինչև օրս ձգվող իր ստեղծագործական գործունեության ընթացքում վան Ամելռոյը նկարահանվել է յոթանասունից ավելի ֆիլմերում և հեռուստասերիալներում։ Նա նիդերլանդական կինոփառատոնի *Ոսկե հորթ* մրցանակի եռակի դափնեկակիր է (1995, 2000, 2001) և Ռեմբրանդտի անվան մրցանակի դափնեկիր (2009)։ *Լավագույն օտարալեզու ֆիլմ* անվանակարգում Օսկար հեղինակավոր կինոմրցանակի արժանացած *Անտոնիա* ֆեմինիստական գեղարվեստական կինոնկարի /ռեժիսոր՝ Մառլեն Գորիս/ գլխավոր հերոսուհու կերպարը հենց Վիլլեկեն է մարմնավորել։

## Ֆիլմագրություն
մինի|Վան Ամելռոյը «Միրա» ֆիլմի պրեմիերայի ժամանակ, 1971 թ.

|

	

	

### Ռեժիսոր
* 1994 - Թիթեռը բարձրացնում է կատվին  / *De vlinder tilt de kat op*
* 2000 - Արևմտյան քամի / *Westenwind*

### Սցենարիստ
* 1994 - Թիթեռը բարձրացնում է կատվին / *De vlinder tilt de kat op*
* 2000 - Mariken / *Mariken*

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* 
* 
* Willeke van Ammelrooy (1944) — кадры из фильмов на сайте Virtual History Film

Կատեգորիա:1944 ծնունդներ
Կատեգորիա:20-րդ դարի դերասաններ
Կատեգորիա:20-րդ դարի ռեժիսորներ
Կատեգորիա:21-րդ դարի դերասաններ
Կատեգորիա:Ամստերդամ քաղաքում ծնվածներ
Կատեգորիա:Անձինք այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Ապրիլի 5 ծնունդներ
Կատեգորիա:Ապրող անձինք
Կատեգորիա:Դերասանուհիներ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Կինոռեժիսորներ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Հոլանդացի դերասանուհիներ
Կատեգորիա:Հոլանդացի կինոռեժիսորներ
Կատեգորիա:Հոլանդացի սցենարիստներ
Կատեգորիա:Սցենարիստներ այբբենական կարգով
Դոմբուրի

**Դոմբուրի** (ճապ. 丼物 *դոմբուրիմոնո*), ճապոնական ուտեստ, որnն իր անվանումն ստացել է պասքի շնորհիվ, որի մեջ այն մատուցվում է (ճապոներենից թարգմանվում է ինչպես *թաս*)։ Դամբուրիի գավաթը պարունակում է երկու ստանդարտ բրնձի բաժիններ, որի վրա դնում են զանազան հավելումներ՝ միս, ձուկ, ձու, բանջարեղեններ կամ այլ խավարտ։ Իրականում համարվում է ճապոնական արագ սննդի տարբեր տեսակներից մեկը։

Դոմբուրիի տարբեր տեսակները ունենում են իրենց անվանումները, չնայած նրանք բոլորը վերջանում են «դոն» վանկով. օրինակ, հայտնի տարատեսակը դոմբուրին հավի մսով է և ձվերով «մայր և մանուկ» անունը օյակադոն է, իսկ հարած դամբուրին՝ կացուդոն։

## Թաս
Հիմնականում դոմբուրին փակվող կափարիչով խորը թաս է, մոտավորապես 15 սանտիմետր շրջանագծով։ Դոմբուրիի զանգվածը հաշվարկված է մոտավորապես բրնձի երկու լիքը չափաբաժնով։

## Պատմություն
Դոմբուրին ի հայտ է եկել Մեյդզիի դարաշրջանում, երբ ժամանակի հետ հայտնվել է «հարմարավետ սննդի» պահանջը։ Մեկ թասի մեջ խառնված սնունդը դարձավ ճապոնական ավանդական ճաշկերությների հեղափոխական փոփոխությունը, այդ իսկ պատճառով հասարակությունը միանգամից այն չընդունեց։ Սակայն ներկայումս հաշվվում է դոմբուրիի պատրաստման ավելի քան 50 տեսակ։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Բրնձով ուտեստներ
Արծիվ (թերթ, Մոնրեալ)

«**Արծիվ**» («Ardziv», «Արծիւ»), ազգային, քաղաքական, երիտասարդական եռամսյա թերթ։ ՀՅԴ Կանադայի երիտասարդական միության պաշտոնաթերթ։

## Պատմություն
Լույս է տեսել 1991-1992 թվականներին Մոնրեալում։ Խմբագրակազմ՝ Շողեր Մարգարյան, Լիլիթ Սարաֆյան, Ծովինար Տեր-Խաչատուրյան։ Վերահրատարակվում է 2012 թվականից՝ հայերեն, ֆրանսերեն, անգլերեն։

Անդրադառնում է Սփյուռքի, մասնավորապես՝ կանադահայ երիտասարդության խնդիրներին, Հայ դատին, հայոց պատմությանը, հայ մշակույթին, Հայրենիք-Սփյուռք կապերին։ Տպագրում է նյութեր Հայաստանում և Արցախում տեղի ունեցող հասարակական, քաղաքական, սոցիալ-տնտեսական, մշակութային կարևոր իրադարձությունների մասին։

Տարածվում է Տորոնտոյի, Մոնրեալի, Լավալի, Քեմբրիջի, Սենտ Գաթյինզի, Համիլտոնի հայկական կենտրոններում։

Կատեգորիա:Հայկական քաղաքական պարբերականներ
Կատեգորիա:Կանադայի հայկական թերթեր
Կատեգորիա:Հայկական հասարակական պարբերականներ
Կատեգորիա:Հայկական մշակութային պարբերականներ
Հայ ազգագրություն և բանահյուսություն

«**Հայ ազգագրություն և բանհուսություն**», մատենաշար։ Լույս է տեսնում Երևանում (հ. 1-26..., 1970-2009 թվականներ)։ Հրատարակում է ՀՀ ԳԱԱ հնագիտության և ազգագրության ինստիտուտը։

## Խմբագրակազմ
Յուրաքանչյուր հատորում զետեղված է 1-3 մենագրություն, որոնք կատարվել են դաշտային ազգագրական ու բանահյուսական հավաքչական նյութերի հիման վրա։ Ուշագրավ են Ա. Օդաբաշյանի «Ամանորը հայ ժողովրդական տոնացույցում», Ա. Նազարյանի «Էջմիածնի և Աշտարակի բանահյուսությունից» (հատոր 9, 1978 թվական), Ա. Ստեփանյանի «Հայ ժողովրդական տարազի զարդանախշերը», Ս. Մկրտչյանի «Տոները հայոց արդի կենցաղում», Լ. Պետրոսյանի «Հայոց ավանդական փոխադրամիջոցների պատմամշակութային աղերսները» (հատոր 22, 2007 թվական), Ս. Հոբոսյանի «Հայոց ձիթհանության մշակույթը (XIX- XX դարի առաջին կես» (հատոր 23, 2007 թվական), Թ. Հայրապետյանի «Կոնստանդին Մելիք-Շահնազարյան (Տմբլաչի Խաչան)։ Կյանքն ու գործը» (2001 թվական), Ե. Հարությունյանի «Հայ ժողովրդական սգո երգեր» (հ. 24, 2007), Է. Խեմչյանի «Իջևան (Ձորոփոր)» (հատոր 25, 2008), Մ. Գալստյանի «Արտագնացությունը Հայաստանում (XIX դարի երկրորդ կես-XX դարի 80-ական թվականներ)», Ն. Կիլիչյանի «Հայկական ժողովրդական բեմադրական պարը (XX դարի սկիզբ-30-ական թվականներ)» (հատոր 26, 2009) և այլ աշխատություններ։

Կատեգորիա:Հայկական մշակութային պարբերականներ
Կատեգորիա:Հայկական հայագիտական պարբերականներ
Կատեգորիա:Հայաստանի հանդեսներ
Ատենագրությունք Ազգային ժողովո

«**Ատենագրությունք Ազգային ժողովո**» («Ատենագրութիւնք Ազգային ժողովո»), Կ. Պոլսի հայոց պատրիարքարանի պաշտոնական հրատարակություններ, Հայոց ազգային ժողովի նիստերի արձանագրություններ։

## Պատմություն
Տպագրվել են Ազգային ընդհանուր ժողովի գործունեության (1860–1915, ընդմիջումներով) շրջանում Կ. Պոլսում՝ Հովհաննես Մյուհենտիսյանի, Սիմոն Միքայելյանի, Հարություն Պարոնյանի, Միքայել Սարյանի տպարաններում։

Ատենագրությունները կարևոր տեղեկություններ են տալիս 19-րդ դարի 60–90-ական թվականների արևմտահայ հոգևոր, հասարակական-քաղաքական, դիվանագիտական գործընթացների, Ազգային ժողովի ու նրա վարչական մարմինների գործունեության մասին և նշված ժամանակահատվածում Արևմտյան Հայաստանի և Օսմանյան կայսրության հայաբնակ տարածքներում ապրող հայության պատմության ուսումնասիրման հիմնական սկզբնաղբյուրներից են։

Ատենագրությունների տպագրությունն սկսվել է 1870 թվականից։ Ժամանակագրական առումով ամենածավալունն առաջին հատորն է՝ «Ատենագրութիւնք Ազգային ժողովոյ, 1860–1870» (435 էջ). ընդգրկում է 1860-1870 թվականների Ազգային ժողովի 34 նիստերի արձանագրությունները։ Սկզբում եղել են ձեռագիր, բայց Ազգային ժողովի 1883 թվականի հունիսի 10-ի նիստում տպագրելու որոշում է ընդունվել։ 2-րդ գիրքն ընդգրկում է 1870-1874 թվականները (1016 էջ)։ Մյուսները 1 կամ 2 տարեշրջանի ատենագրություններ են՝ 1874-1876 թվականները, 1876-1878, 1878-1879 ... մինչև 1896 թվականը։ 1908 թվականից վերսկսվել է նիստերի ատենագրությունների տպագրումը և շարունակվել մինչև 1915-ը։ Կան նաև այլ հրատարակություններ (օր.` «Ատենագրութիւնք Ազգային ժողովոյ, 1874–1875», «Ատենագրութիւնք Ազգային ժողովոյ, 1875–1876»):

Ազգային ժողովի ատենագրությունները պահվում են Ե. Չարենցի անվան գրականության և արվեստի թանգարանում (ԳԱԹ), ՀՀ ԳԱԱ հիմնարար գիտական գրադարանում, ՀԱԳ-ում։ Փարիզի Ազգային գրադարանում պահվում է 1950 թվականի 1-ին նիստի արձանագրությունը («Ատենագրութիւն Ազգային ընդհանուր ժողովոյ», 1950, Ստամբուլ), որը վերաբերում է Գարեգին արք. Խաչատուրյանի՝ Կ. Պոլսի պատրիարք ընտրվելուն։

Կատեգորիա:Պոլսի հայոց պատրիարքարան
Արևելք-արձան

«**Արևելք-Արձան**» («Արեւելք-Արձան»), գրական և մշակութային հանդես։

## Պատմություն
Լույս է տեսել 1933 թվականին Ստամբուլում։ Հրատարակիչ-տնօրենը եղել է Վահան Պերպերյանը։ Ստեղծվել է Ստամբուլում հրատարակվող «Արեւելք» օրաթերթի գրական հավելվածի (1932) և «Արձան» (1932) գրական պարբերականի միացումով։

Տպագրել է ստամբուլահայ գրողների ստեղծագործություններ, եվրոպական դասական գրականության նմուշներ, գրախոսականներ հայ և օտար գրողների մասին, ընթերցողներին ծանոթացրել խորհրդահայ գրականությանը։

Պարբերականին աշխատակցել են Վ. Թեքեյանը, Շ. Նարդունին, Մ. Թյոլյոլյանը և սփյուռքահայ այլ գրողներ։

Կատեգորիա:Թուրքիայի հայկական հանդեսներ
Կատեգորիա:Հայկական մշակութային պարբերականներ
Կատեգորիա:Հայկական գրական պարբերականներ
Արմինիըն Գարդիան

«**Արմինիըն Գարդիան**» («The Armenian Guardian» – «Հայոց պահապան»), կրոնական, երիտասարդական հանդես։ Հայաստանյայց առաքելական եկեղեցու Ամերիկայի արևելյան թեմի հրատարակություն։

## Պատմություն
Լույս է տեսել 1946-1970 թվականներին Նյու Յորքում՝ անգլերեն։ Ունեցել է խմբագրակազմ, խմբագիրը եղել է Մկրտիչ Մուրադյանը։

Պարբերականը ծանոթացրել է Մայր աթոռի և թեմերի ուշագրավ իրադարձություններին, Հայ եկեղեցու տոներին, տպագրել է կրոնական, եկեղեցական, ազգային, մշակութային, հրատարակչական նյութեր։

Կատեգորիա:Հայկական կրոնական պարբերականներ
Կատեգորիա:ԱՄՆ-ի հայկական հանդեսներ
Արմինիըն Թայմս

«**Արմինիըն թայմս**» («Armenian Times» - «Հայկական ժամանակներ»), հասարակական-քաղաքական, պատմական, մշակութային պատկերազարդ պարբերաթերթ։

## Պատմություն
Լույս է տեսնում 1994 թվականից Մոսկվայում՝ հայերեն, ռուսերեն և անգլերեն (տպաքանակը՝ 50 000)։ Հիմնադիր-խմբագիր՝ Արթուր Խանումյան։ Հովանավոր՝ «Տաշիր Գրուպ» ընկերություն։

Պարբերականն անդրադառնում է Հայաստանի հասարակական, քաղաքական, սոցիալ-տնտեսական կարևոր իրադարձություններին, Ռուսաստանի հետ միջպետական հարաբերություններին, լուսաբանում է ռուսահայ համայնքի կյանքը։ Մեծապես նպաստում է արտերկրում հայապահպանությանը միտված ծրագրերին։ Տպագրում է հայ անվանի մտավորականների, ռազմական գործիչների, արվեստագետների մասին հոդվածներ, հայկական պատմագիտական, մշակութային նյութեր և այլն։

Պարբերականն անվճար տարածվում է Ռուսաստանի, ԱՊՀ-ի և Եվրոպայի մի շարք երկրների հայաշատ վայրերում։

ՀՀ սփյուռքի նախարարության համաձայնությամբ 2011 թվականից տպագրվում է նաև Հայաստանում (1000 օրինակ)։

Կատեգորիա:Հայկական հասարակական պարբերականներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի հայկական թերթեր
Կատեգորիա:Հայկական քաղաքական պարբերականներ
Կատեգորիա:Հայկական մշակութային պարբերականներ
Արմինիըն Չըրչ

«**Արմինիըն չըրչ**» («The Armenian Church» – «Հայաստանյայց եկեղեցի»), կրոնաբարոյախոսական, բարեսիրական եռամսյա հանդես։ Հայաստանյայց առաքելական եկեղեցու Ամերիկայի արևելյան թեմի պաշտոնական հանդես։

## Պատմություն
Լույս է տեսնում 1958 թվականից Նյու Յորքում՝ անգլերեն, հայերեն։ Գլխավոր խմբագիր՝ Խաժակ արք. Պարսամյան, հայկական բաժնի խմբագիր՝ Գրիգոր Մաքսուդյան, անգլերենինը՝ Արփի Նագաշյան Մըք Քուին։

Լուսաբանում է թեմի հոգևոր կյանքը, արծարծում է քրիստոնեական դաստիարակության խնդիրներ, ծանոթացնում է Հայ եկեղեցու տոներին։ Անդրադարձել է Հայաստանում, Արցախում, Սփյուռքում տեղի ունեցող կարևոր իրադարձություններին։

Կատեգորիա:Հայկական կրոնական պարբերականներ
Կատեգորիա:ԱՄՆ-ի հայկական հանդեսներ
Կատեգորիա:Հայկական հասարակական պարբերականներ
Ափ (հանդես)

«**Ափ**», հասարակական, մշակութային, բնապահպանական եռամսյա հանդես։

## Պատմություն
Լույս է տեսնում 2008 թվականից Երևանում։ Հիմնադիր-խմբագիր՝ Նովիկ Դարբինյան։

Անդրադառնում է Հայաստանի հասարակական-քաղաքական, տնտեսական, սոցիալական, էկոլոգիական, գրական-մշակութային կյանքին։ Մշտական խորագրերն են՝ «Օրը ափի մեջ», «Գորդյան հանգույցներ», «Բեթհովենը, թե Գյոթեն», «Մենք թռչուններ չենք, որ ցրտերին չվենք մեր երկրից...», «Ռոմեո և Ջուլիետ», «Կանացիությունը գեղեցիկ հատկանիշ է...», «Այս ի՞նչ է կատարվում աշխարհում», «Ակոս» և այլն։

Կատեգորիա:Հայկական հասարակական պարբերականներ
Կատեգորիա:Հայկական մշակութային պարբերականներ
Կատեգորիա:Հայաստանի հանդեսներ
Արձագանգ Փարիզի

«**Արձագանգ Փարիզի**», ազգային, քաղաքական երկշաբաթաթերթ, ապա՝ շաբաթաթերթ։ Հնչակյան կուսակցության պաշտոնաթերթ։

## Պատմություն
Լույս է տեսել 1916-1925 և 1955-1956 թվականներին Փարիզում։ Տնօրեն-խմբագիր՝ Հակոբ Թյուրապյան (Բ. Վարազդատ)։

Տպագրել է նյութեր ֆրանսահայ համայնքի կյանքի, միջազգային քաղաքական իրադարձությունների, հայ ազգային-քաղաքական կուսակցությունների և հասարակական կազմակերպությունների գործունեության վերաբերյալ։ Շարունակաբար անդրադարձել է Հայկական հարցին, Խորհրդային Հայաստանի առօրյային, Սփյուռքին։ Լույս է ընծայել նաև գեղարվեստական գործեր։ Ունեցել է բացառիկ համարներ։

Կատեգորիա:Հայկական քաղաքական պարբերականներ
Կատեգորիա:Ֆրանսիայի հայկական թերթեր
Կատեգորիա:Հայկական հասարակական պարբերականներ
Արմենիա ի միր

«**Արմենիա ի միր**» («Армения и мир» - «Հայաստանը և աշխարհը»), քաղաքական, տնտեսագիտական, մշակութային պատկերազարդ եռամսյա հանդես։

## Պատմություն
Լույս է տեսնում 1995 թվականից Մոսկվայում՝ ռուսերեն։ Խմբագիր՝ Լուսիկ Ղուկասյան։ Հոգաբարձուների խորհրդի կազմում են Աբել Աղանբեգյանը, Արմեն Ջիգարխանյանը, Անդրանիկ Միհրանյանը, Արթուր Չիլինգարովը և ուրիշներ։

Համագործակցում է «Նուվել դ' Արմենի» և «Արմինիըն Ինթերնեշընըլ Մեգըզին» հայկական ամսագրերի հետ։ Լուսաբանում է Ռուսաստանի և Սփյուռքի այլ համայնքների մշակութային կյանքը, անդրադառնում հասարակական-քաղաքական և մշակութային կյանքի տարբեր բնագավառների։

Տարածվում է Ռուսաստանում, Հայաստանում, ԱՄՆ-ում, եվրոպական մի շարք երկրներում։

Կատեգորիա:Հայկական քաղաքական պարբերականներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի հայկական հանդեսներ
Կատեգորիա:Հայկական տնտեսական պարբերականներ
Կատեգորիա:Հայկական մշակութային պարբերականներ
Կատեգորիա:Հայերը Մոսկվայում