open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Չիկե Նվոֆիա

**Չիկե Նվոֆիա** (, ), նիգերիացի կինոռեժիսոր, արվեստի հարցերով խորհրդատու։ *CityFlight* ամսագիրը 2000 թվականին նրան ընդգրկել է Սան Ֆրանցիսկոյի ծովածոցի տարածաշրջանի առավել ազդեցիկ աֆրոամերիկացիների տասնյակում (*Top Ten Most Influential African Americans" in the San Francisco Bay Area*):

## Ուսումնառություն
Չիկեն սովորել է նիգերիական Ումուահիա քաղաքի պետական քոլեջում, ապա՝ Լագոսի համալսարանում։ Այնուհետև մեկնել է Ամերիկայի Միացյալ Նահանգներ, որտեղ Կոլումբիայի համալսարանի բիզնեսի դպրոցն ավարտելուց հետո ուսանել է Հոլիվուդի կինոինստիտուտում։

## Գործունեություն
Չիկե Նվոֆիան ստեղծագործական աշխատանքը զուգակցել է վարչական-կազմակերպչական և դասախոսական գործունեության հետ։ Նա գլխավորապես պաշտոնավարել է ամերիկյան Կալիֆոռնիա նահանգում. եղել է կալիֆոռնիական *Rhesus Media Group*-ի նախագահ ու Օրիկի թատրոնի գործադիր տնօրեն, Մենլո քոլեջի դասախոս, ինչպես նաև՝ նիգերիական Աբուջա քաղաքում գործող *C3 Media* ընկերության գլխավոր գործընկեր։ Բացի այդ, նրան է վստահվել Սիլիկոնային հովտի աֆրիկյան կինոփառատոնի (*Silicon Valley African Film Festival*) տնօրենի պաշտոնը։

## Ֆիլմագրություն
* 2000: *Growing Black in America*
* 2001: *Jamaica - Spirit of Enterprise*
* 2002: *Tantu*
* 2003: *A Jewel in History*
* 2004: *A Killing in Choctaw*
* 2005: *Every Drop Counts*
* 2006: *Bridges*
* 2007: *Wake Up Africa*
* 2009: *A Prayer for the Inauguration*
* 2009: *Sabar - life is a dance!*

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* 
*http://www.sabarthemovie.com 
*http://www.rhesusmedia.com
*http://www.oriki.org
*https://web.archive.org/web/20090801033222/http://c3media.net/

Կատեգորիա:Նիգերացի կինոռեժիսորներ
Թիրեոգլոբուլին

**Թիրոգլոբուլինը (Tg) վահանաձև գեղձի ֆոլիկուլյար բջիջների կողմից արտադրվող 660 կԴա սպիտակուց է, որը կուտակվում է իր կառուցվածքային և ֆունկցիոնալ միավորում՝ ֆոլիկուլում՝ կոլոիդի տեսքով։ Այն չպետք է շփոթել թիրոքսին կապող գլոբուլինի հետ, որը պատասխանատու է վահանաձև գեղձի հորմոնների արյան մեջ տեղափոխման համար։**

## Ֆունկցիա
աջից|մինի| Թիրեոգլոբուլինի մասնակցության սխեման վահանաձև գեղձի հորմոնների սինթեզում։
Թիրոգլոբուլինը վահանաձև գեղձի հորմոնների՝ թիրոքսինի (T4) և տրիյոդթիրոնինի (T3) սինթեզի համար անհրաժեշտ կարևոր բաղադրիչներից մեկն է: Որոշ ուսումնասիրություններ ենթադրում են, որ Tg-ն և վահանաձև գեղձը մարմնում ծառայում են որպես յոդի պահեստ, իսկ այլ օրգաններ՝ ինչպիսիք են կաթնագեղձերը, ստամոքսը, թքագեղձերը, թիմուսը և այլն, օգտագործում են այս ռեսուրսը իրենց նյութափոխանակության մեջ: Հաստատված փաստ է, որ թիրոգլոբուլինի մոլեկուլը, որը պարունակում է մոտավորապես 120 տիրոզինի մնացորդ, ունակ է առաջացնել վահանաձև գեղձի հորմոնների փոքր քանակությամբ մոլեկուլներ (T3 և T4 5-6 մոլեկուլ):

Tg-ն արտադրվում է թիրոցիտների՝ վահանաձև գեղձի էպիթելային բջիջների կողմից, որոնք կազմում են ֆոլիկուլներ, որոնց լուսանցքում պահվում է թիրոգլոբուլինը։

Թիրեոիդային պերօքսիդազ ֆերմենտի կողմից կատալիզացված ռեակցիայի միջոցով յոդը կովալենտորեն կապվում է թիրոգլոբուլինի մոլեկուլի թիրոզինային մնացորդների հետ՝ առաջացնելով մոնոյոդտիրոզին (MIT) և դիյոդտիրոզին (DIT):

* Թիրօքսինը (T4) առաջանում է երկու DIT (դիյոդոթիրոզին) մոլեկուլների միացումից։ Եռիոդոթիրոնինը (T3) առաջանում է մեկ MIT (մոնոյոդոթիրոզին) մոլեկուլի և մեկ DIT (դիյոդոթիրոզին) մոլեկուլի միացումից։

Վահանաձև գեղձի հորմոնների առաջացումը տեղի է ունենում հետևյալ կերպ. յոդացված թիրոգլոբուլինի (Tg) մոլեկուլը քայքայվում է լիզոսոմային պրոտեազների կողմից, որի արդյունքում T3-ը և T4-ը արտազատվում են թիրոցիտների ցիտոպլազմա, այնուհետև T3-ը և T4-ը տեղափոխվում են թիրոցիտների բազոլատերալ թաղանթով, որտեղից էլ մտնում են արյան մեջ։

## Կլինիկական նշանակություն
Հաշիմոտոյի թիրեոիդիտով կամ Գրեյվսի հիվանդությամբ հիվանդների մոտ հաճախ նկատվում է թիրեոգլոբուլինի հակամարմինների բարձր մակարդակ։ Այս մարկերն օգտագործվում է ախտորոշիչ նպատակներով։

Թիրեոգլոբուլինը (Tg) օգտագործվում է որպես հուսալի հետվիրահատական ​​կանխատեսողական մարկեր դիֆերենցված (պապիլյար կամ ֆոլիկուլյար) վահանաձև գեղձի քաղցկեղի համար: Բացի այդ, Tg մակարդակը կարող է բարձր լինել Գրեյվսի հիվանդության դեպքում:

## Փոխազդեցություն այլ մոլեկուլների հետ
Թիրեոգլոբուլինը որոշակի փոխազդեցություն է ցուցաբերել իմունոգլոբուլին կապող սպիտակուցի հետ։

## Հղումներ
* Ընդհանուր տեղեկություններ colostate.edu կայքում 

## Նշումներ

Կատեգորիա:Վահանագեղձ
Թլպաշար

**Թլպաշար**, *Թիլ Ավետյաց*, քաղաք Թուրքիայում, Եդեսիայից (Ուրֆա) արևմուտք, Այնթապի և Հռոմկլայի մոտ։ Թլպաշարում են հաճախ բնակվել Եդեսիայի կոմսերը։ 1141-ին Իկոնիայի սուլթան Մաքսուտը հարձակվել է Թլպաշարի վրա։ Ճոսլին կոմսը, հայ իշխանների աջակցությամբ, ետ է մղել թուրքերի հարձակումը։ 1218-ին Թլպաշարում տիրել է Իկոնիայի սուլթանը, այնուհետև՝ եգիպտացիները, խաչակիրները և վերջապես՝ թուրքերը։ Թլպաշարի հայերն զբաղվում էին արհեստներով, առևտրով, ունեին եկեղեցի։

Կատեգորիա:Կիլիկիայի հայաբնակ բնակավայրեր
Կատեգորիա:Թուրքիայի քաղաքներ
Կատեգորիա:Բյուզանդիայի քաղաքներ
Թղիթ

**Թղիթ**,  ուշ բրոնզի և վաղ երկաթի դարի ամրոց։ Գտնվում է Կոտայքի մարզի Թեղենիք գյուղից 2,5 կմ արևմուտք, Ծաղկունյաց լեռնաշղթայի անտառապատ գագաթներից մեկի վրա։

1975-ին հայտնաբերել է ՀԽՍՀ ԳԱ արվեստի, հնագիտության և ազգագրության ինստ–ների և Երևանի համալսարանի հայագիտական կենտրոնի միացյալ հնագիտական երթուղային արշավախումբը։ Ունի պարսպապատ բնակավայր, ջրամբար և դամբարաններ։ Գրավում է մոտ 1 հա տարածություն, շրջափակված է պարսպով, որի արևմտյան՝ առավել լավ ամրացված հատվածն ունի չորս հզոր, ուղղանկյուն աշտարակ։ Պարսպի ու աշտարակների երկշար պատերը կառուցված են բազալտե խոշոր, կոպտատաշ վեմերից։ Շարքերի միջև մնացած տարածությունը լցված է մանր գլաքարերով և կավաշաղախով։ Պարսպի և աշտարակների պահպանված մասերի բարձրությունը տեղ–տեղ անցնում է 6 մ–ից։ Պարսպի վրա պահպանվել են նաև գլխավոր դարպասը (լայնությունը՝ մոտ 5 մ) և 2 մուտք։ Բնակատեղին տարածված է գագաթից լանջերն իջնող դարավանդների վրա։ Պահպանվել են բնակելի տների հետքեր։ Հյուսիս–արևմտյան կողմում գտնվում է ջրամբարը, որի ջուրն օգտագործվել է ամրոցի ջրամատակարարման և ոռոգման նպատակներով։ Վերգետնյա նյութի քննության հիման վրա ենթադրվում է, որ Թղիթը նախաուրարտական (մ. թ. ա. XIII–IX դդ.) շրջանի ամրոց է։ Թղիթը դեռևս կանոնավոր պեղումներով ուսումնասիրված չէ։

Կատեգորիա:Կոտայքի մարզի հայկական բերդեր և ամրոցներ
Չիննի Օնվուգբենու

**Չիննի Օնվուգբենու** (, ), նիգերիացի կին կինոպրոդյուսեր, կինոնկարներ արտադրող *The Entertainment Network (TEN)* նիգերիական ընկերության համահիմնադիր։

## Ուսումնառություն
Չիննին սովորել է Փենսիլվանիայի պետական համալսարանում, որն ավարտել է 2006 թվականին՝ ստանալով տնտեսագետի որակավորում։ 2010 թվականին էլ ավարտել է Լոս Անջելեսում գործող Կալիֆոռնիական համալսարանի Անդերսոնի անվան կառավարման դպրոցի (*UCLA Anderson School of Management*) մագիստրատուրան՝ «բիզնեսի կառավարում» մասնագիտությամբ։

## Գործունեություն
Չիննի Օնվուգբենուի պրոդյուսերական հիշարժան աշխատանքներից են համարվում 2015 թվականին նկարահանված «Ճանապարհ դեպի երեկ» (*Road to Yesterday*) և 2018 թվականին թողարկված «Առյուծասիրտը» («*Lionheart*») կինոնկարները. ընդ որում՝ Netflix-ը հավանության է արժանացրել և ձեռք է բերել «Lionheart»-ը։ Կարևոր է նշել նաև, որ Չիննի Օնվուգբենուն Ժենևիև Ննաջիի հետ համատեղ հիմնել է կինոնկարների արտադրության *the Entertainment Network (TEN)* նիգերիական ընկերությունը։

## Մրցանակներ
* Մրցանակ «*Լավագույն կինոնկար*» անվանակարգում (Արևմտյան Աֆրիկա)՝ 2016 թվականին կայացած *Africa Magic Viewers Choice Awards* (AMVCA) մրցանակաբաշխությունում՝ «Ճանապարհ դեպի երեկ» (*Road to Yesterday*) ֆիլմի համար

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Աֆրիկացի պրոդյուսերներ
Կատեգորիա:Կին պրոդյուսերներ
Կատեգորիա:Պրոդյուսերներ
Մասջիդ ան-Նաբավի

**Ալ-Մասջիդ ան-Նաբավի** (՝ Մարգարեի մզկիթ), մզկիթ Մադինայում։ Իսլամի երկրորդ սրբավայրն է Ալ-Հարամ մզկիթից հետո (Մեքքայում)։ Երրորդը Ալ-Ակսա մզկիթն է Երուսաղեմում։ Մուհամմադի թաղման վայրն է։

## Պատմություն
Այս վայրում առաջին մզկիթը կառուցվել է դեռևս Մուհամմադի կյանքի ընթացքում, հետագայում իսլամական ղեկավարները ընդլայնել և զարդարել են սրբավայրը։ Կանաչ գմբեթի տակ է (Մարգարեի գմբեթ) գտնվում Մուհամմադի գերեզմանը։ Գմբեթի կառուցման ճշգրիտ ամսաթիվը հայտնի չէ, բայց նրա նկարագրությունը կարելի է գտնել 12-րդ դարի սկզբի ձեռագրերում։ Առաջին երկու ուղղահավատ խալիֆաները՝ Աբու Բաքրը և Օմար իբն ալ-Խատտաբը, նույնպես թաղված են Աիշայի տանը։

Հիջրայից հետո Մուհամմադը բնակություն է հաստատել Յասրիբում (հետագայում կոչվել է Մեդինա)՝ այն տանը, որտեղ նա հետագայում սկսել է մզկիթի կառուցումը, ինքն էլ անձամբ մասնակցել է այդ աշխատանքներին։ Այս շենքի նախագծման սկզբունքը ընդունվել է աշխարհի այլ մզկիթների համար։ Շինության մեջ դրվել են սյունավորված մզկիթի հիմնական տարրերը. բաց ուղղանկյուն բակ և ապագա սյունապատ դահլիճի նախատիպ, որը սկզբում կողմնորոշված էր դեպի Երուսաղեմը, իսկ ավելի ուշ՝ Մեքքան, որը ճանաչվել է որպես մուսուլմանների գլխավոր սուրբ քաղաք։ Մզկիթը նաև ծառայել է որպես մշակութային և հասարակական միջոցառումների անցկացման վայր, ինչպես նաև որպես դատարան և կրոնական դպրոց։
center|thumb|700px|Մասջիդ Ալ-Նաբավի մզկիթ

## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն
* 

Կատեգորիա:Իսլամի սրբավայրեր
Կատեգորիա:Մադինա
Կատեգորիա:Մադինայի մզկիթներ
Սիլիա Սավադոգո

**Սիլիա Սավադոգո** (, ), կանադա-բուրկինա-գերմանական կինոեեժիսոր, անիմացիոն ֆիլմեր ստեղծող։

## Կենսագրություն
Ծնվել է Լայպցիգում, 1965 թվականին։ Հայրը բուրկինացի է , մայրը՝ գերմանուհի։ Անիմացիայի տեխնիկա է ուսումնասիրել Մոնրեալի Կոնկորդիա համալսարանում, որն ավարտել է 1989 թվականին և պրոֆեսիոնալ մակարդակով ձեռնամուխ եղել ֆիլմեր ստեղծելու գործին։ 1992-1993 թվականներին անիմացիաներ է պատրաստել «Սեզամ փողոց» խորագիրը կրող ամերիկյան մանկական հեռուստաշոուի (*American children's show Sesame Street*) համար։ 1993 թվականին ստեղծել է իր առաջին խոշոր գործը՝ «Կինը երեք ամուսնու հետ» (*La femme mariée à trios hommes)* անիմացիոն ֆիլմը, որն արժանացել է մի շարք մրցանակների։ 1990-ական թվականներին Կանադայի ազգային կինոբաժանմունքի համագործակցությամբ պատրաստել է մի շարք կարճամետրաժ անիմացիոն ֆիլմեր, 1995 թվականին մասնակցել է *Jonas et Lisa* կինոնկարի ստեղծմանը։ Ներկայումս անիմացիաներ, պլակատներ ստեղծելու, գրքեր նկարազարդելու հետ մեկտեղ պրոֆեսորի կոչումով դասախոսում է «Կոնկորդիա» համալսարանում;

## Ֆիլմագրություն
Սավադոգոյի հեղինակած կարճամետրաժ ֆիլմերը.

## Պարգևներ
* *La Femme mariée à trois hommes*/«*Կինը երեք ամուսնու հետ*» ֆիլմի համար
** Vues d'Afrique փառատոնի մրցանակ «Երիտասարդ Աֆրիկա» անվանակարգում
* *Naissance*/«Ծնունդ» ֆիլմի համար
** Vues d'Afrique փառատոնի մրցանակ՝ որպես ինքնատիպ ստեղծագործություն
* *Cristopher change de nom*/«Քրիստոֆերը փոխում է իր անունը» ֆիլմի համար
** Վանկուվերի կինոյի և տեսանյութերի (վիդեոյի) Reel to Real միջազգային փառատոնի մրցանակ «Լավագույն ինովացիոն կարճամետրաժ ֆիլմ» անվանակարգում, 2003
** Կոլամբուսի կինոյի և տեսանյութերի (վիդեոյի) միջազգային փառատոնի արծաթե մրցանակ, 2001
* *Le Joueur de cora*/«*Կորա* խաղացողը» ֆիլմի համար
** Ուագադուգուում անցկացվող կինոյի և հեռուստատեսության համաաֆրիկյան փառատոնի Ouemoi 97 մրցանակ
** Festival du film de Giffoni կինոփառատոնի մրցանակ

## Ծանոթագրություններ
Դաուլետ Սեմբաև

**Սեմբաև Դաուլետ Խամիտովիչ** (), ղազախ քաղաքական գործիչ մետալուրգ և ֆինանսիստ։ Կենսաթոշակային բարեփոխումների մշակող Ղազախստանում (1998 թվականին)։

Հիմնադրամի ղեկավար Կուս Ժոլայ։

## Կենսագրություն
Ծնվել է 1935 թվականի օգոստոսի 10-ին Ալմաթի քաղաքում՝ մանկավարժի ընտանիքում, Ղազախստանի Խորհրդային Սոցիալիստական Հանրապետության նարկոմի և կրթության նախարար Աբդիմաիտ Իբնեևիչ Սեմբաևի ընտանիքում, նրա եղբայրը՝ Դաուրեն Սեմբաև, և երկու կրտսեր քույրերը՝ Բաիշև Սաուլե Աբնիհամիտովնան և Ռաուզ Աբնիհամիտովնան։ Սերվել է Արգին ցեղի Կարակասեկ ցեղի ցեղից։

1958 թվականին ավարտել է ղազախական լեռնամետալուրգիական ինստիտուտը, մասնագիտությամբ ինժեներ-մետալուրգ։

## Կարիերա
* 1958-1966 թվականներին զբաղեցրել է հետևյալ պաշտոնները՝ ձուլման արտադրամասի տեխնոլոգ, Ալմաթայի Ս․ Մ․ Կիրովի անվան մեքենաշինական գործարանի սև մետաղների ձուլման տեղամասի վարպետ։
* 1966-1975 թվականներին զբաղեցրել է հետևյալ պաշտոնները՝ Ղազախստանի ԽՍՀ Պետպլանի բաժնի գլխավոր մասնագետ, ենթաբաժնի պետ, բաժնի պետի տեղակալ։
* 1975 թվականից՝ Ղազախական ԽՍՀ նախարարների խորհրդի նախագահի քարտուղարության վարիչ։
* 1979 թվականից՝ Ղազախական ԽՍՀ նախարարների խորհրդի գործերի կառավարչի տեղակալ։
* 1983 թվականից՝ Ղազախական ԽՍՀ Պետպլանի բաժնի պետ,
* 1987 թվականից՝ Ղազախական ԽՍՀ Պետպլանի նախագահի տեղակալ։
* 1990 թվականի նոյեմբերից՝ Ղազախական ԽՍՀ բարձրագույն տնտեսական խորհրդի նախագահի տեղակալ։
* 1991 թվականի հոկտեմբերից՝ ՂՀ վարչապետի տեղակալ,
* 1992 թվականի փետրվարից՝ ՂՀ առաջին փոխվարչապետ։
* 20.12.1993 թվականի, 10.01.1996 թվականին ՂՀ ազգային բանկի նախագահ (այն ժամանակվա օրենսդրության համաձայն, ազգային բանկի ղեկավարը չէր կարող միաժամանակ լինել նախարարների կառավարության անդամ)։
* 1995 թվական դեկտեմբերից ՂՀ խորհրդարանի Սենատի պատգամավոր՝ ՂՀ նախագահի ցուցակով, տնտեսագիտության, ֆինանսների և բյուջեի կոմիտեի նախագահ։
* 1996 թվականին ղեկավարել է տնտեսագիտության, ֆինանսների և բյուջեի կոմիտեն։
* 1999 թվականի ապրիլից «Կազկոմմերցբանկ» ԲԸ տնօրենների խորհրդի նախագահ,
* 1999 թվականի մայիսի 28-ից մինչև 2001 թվականի դեկտեմբերի 7-ը գլխավորել Է Ղազախստանի ֆինանսիստների ասոցիացիան
* 2002 թվականի սեպտեմբերից՝ «Կազկոմմերցբանկ» ԲԸ տնօրենների խորհրդի նախագահի տեղակալ։ (ըստ 27.07.2009 թվականիի տվյալների)
* 2003 թվականի հունվարի 31-ից մինչև 2004 թվականի ապրիլի 16-ը գլխավորել Է Ղազախստանի ֆինանսիստների ասոցիացիան
* 10.08.2005 թվականից՝ Ղազախստանի ֆինանսիստների ասոցիացիայի խորհրդի պատվավոր նախագահ

2009 թվականի դեկտեմբերից՝ բիզնեսի միջազգային ակադեմիայի հոգաբարձուների խորհրդի անդամ։

## Մրցանակներ
* «Պարասատ» շքանշան (1996)
* Աշխատանքային կարմիր դրոշի շքանշան
* «Պատվո նշան» շքանշան։
* երկու մեդալ։
* ՂՀ պատվոգիր։
* ՌՖԿ ակադեմիայի պատվավոր պրոֆեսոր։
* Ալմաթիի պատվավոր քաղաքացի (2015).

## Արտաքին հղումներ
*  
* 

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Ղազախստանի պետական գործիչներ
Կատեգորիա:Ղազախստանի քաղաքական գործիչներ
Չինոնյե Չուկվու

**Չինոնյե Չուկվու** (. ;, ), նիգերիա-ամերիկյան կինոռեժիսոր, ով լայն ճանաչման է արժանացել հատկապես իր նկարահանած «Գթասրտություն» (*Clemency)* դրամատիկական ֆիլմի շնորհիվ։ Նա առաջին սևամորթ կինն է, որ արժանացել է ամերիկյան Յուտա նահանգում Սանդենս ինստիտուտի կողմից կազմակերպվող կինոփառատոնի ժյուրի մեծ մրցանակին (*U.S. Dramatic Grand Jury Prize at Sundance Film Festival*):

## Կենսագրություն
Չինոնյե Չուկվուն ծնվել է 1980 թվականին Նիգերիայի հարավում գտնվող Պորտ Հարկորտ քաղաքում als jüngstes von vier Kindern geboren.: Մեկ տարեկան է եղել, երբ ընտանիքով տեղափեխվել են Ամերիկայի Միացյալ Նահանգներ։ Անգլերենի բակալավրի աստիճան է ստացել Ինդիանա նահանգի Գրինքասլ քաղաքում գործող *DePauw* համալսարանում, որտեղ անդամակցել է ուսանողական *Zeta Phi Beta* ընկերակցությանը։ Այդ համալսարանի վերջին կուրսում ուսանելու ընթացքում նկարահանել է «Չորս կին. լինել սևամորթ և կին» վավերագրական կինոնկարը։ Իշխանուհի Գրեյսի հիմնադրամի դրամաշնորհների է արժանացել երկու անգամ (դրանցից առաջինը՝ 25 հազար ամերիկյան դոլարի չափով)։ Հետագայում ուսունառությունը շարունակել է Թեմփլ համալսարանի կինոդպրոցում։

## Հատընտիր ֆիլմագրություն
* 2009: Igbo Kwenu! (կարճամետրաժ)
* 2010: The Dance Lesson (կարճամետրաժ)
* 2012: alaskaLand
* 2012: Bottom (կարճամետրաժ)
* 2013: A Long Walk (կարճամետրաժ)
* 2019: Clemency

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* 
*Chinonye Chukwu on Instagram

Կատեգորիա:Կին կինոռեժիսորներ
Կատեգորիա:Նիգերացի կինոռեժիսորներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի կին ռեժիսորներ
Կատեգորիա:21-րդ դարի ամերիկացի կին գրողներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի սցենարիստներ
Կատեգորիա:Նիգերիացի ռեժիսորներ
Դանի Կույատե

**Դանի Կույատե** (, ), կինոռեժիսոր Բուրկինա Ֆասոյից, որը, BBC-ի բնորոշմամբ, «ֆիլմարտադրության բնագավառում առավել նշանակալի երկիրն է Աֆրիկայում»։

## Կենսագրություն
Դանին ծնվել է 1961 թվականին,  Բուկինա Ֆասոյի Բոբո Դիուլասո քաղաքում, բուկինաֆասոցի առաջին դերասաններից մեկը համարվող Սոտիգի Կույատեի ընտանիքում։ Սովորել է հայրենի երկրի մայրաքաղաք Ոագադուգուի կինեմատոգրաֆիական կրթության աֆրիկյան ինստիտուտում (*Institute Africain d'Education Cinématographique*), այնուհետև ուսումնառությունը շարունակել Ֆրանսիայում, Սորբոնի համալսարանում ստացել մշակութային ու հասարակական մարքեթինգի մագիստրոսի աստիճան, փարիզյան մեկ այլ համալսարանում՝ *Université de Vincennes à Saint-Denis*-ում՝ կինոմասնագետի որակավորում։

Նրա ռեժիսորական առաջին աշխատանքը *Bilakoro* կարճամետրաժ ֆիլմն էր, որը նկարահանել է 1989 թվականին։ 1995 թվականին թողարկել է իր առաջին լիամետրաժ գեղարվեստական կինոնկարը՝ *Keïta! l'Héritage du griot*-ն։ Դանի Կույատեի լավագույն ստեղծագործություններից է համարվում 2017 թվականին նկարահանած *Medan vi lever* լիամետրաժ գեղարվեստական կինոնկարը, որն արժանացել է աֆրիկյան կինոակադեմիայի մրցանակների։

1992 թվականին Դանի Կույատեն, համագործակցելով Սեկու Տրաորեի և Իսա Տրաորե դը Բրահիմայի հետ, հիմնադրել է կինոարտադրության *Sahelis Productions* ընկերությունը։

## Ֆիլմագրություն
### Կինո և հեռուստատեսություն

## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն
*
*
*
*

## Արտաքին հղումներ
* 

Կատեգորիա:Աֆրիկացի կինոռեժիսորներ
Հիսար (Տաջիկստան)

**Հիսար** (), քաղաք հանրապետական ենթակայության Տաջիկստանում՝  Խանակա գետի ( Կաֆիռնիգանի վտակ) Հիսարի ջրանցքի հատման կետում։ Մինչև 2016 թվականը՝ Հիսարի շրջանի վարչական կենտրոնը։

Հիսարն արդեն ստացել է քաղաքի կարգավիճակ՝ 1993 թվականի հունիսի 26-ին Տաջիկստանի Հանրապետության Գերագույն Խորհրդի որոշման հիման վրա, սակայն 2005 թվականին զրկվել է այդ կարգավիճակից և կրկին հայտարարվել է Ավան։

## Աշխարհագրություն
Հիսարը գտնվում է հանրապետության արևմտյան մասում և Հիսարյան հովտում, նախկին Հիսար շրջանի կենտրոնում, Դուշանբեից 20 կմ դեպի արևմուտք և Դուշանբեի միջազգային օդանավակայանից 30 կմ հեռավորության վրա։ Հիսարի տարածքով են հոսում Խանակա գետը և Հիսարի մեծ ջրանցքը։

## Պատմություն
Հիսարի հովիտը պատմական աղբյուրներից հայտնի է որպես տարածք, որի քաղաքներով անցնում էր Մեծ Մետաքսի ճանապարհի քարավան առևտրային ճանապարհը։ Մինչ արաբների արշավանքը այս տարածքում գոյություն են ունեցել Ահարոնի և Շումանի պետական կազմավորումները։

Այս վայրը զրադաշտական «Ավեստա» սուրբ գրքում հիշատակվում է «Շումոն» անունով։ 11-րդ դարում «Հիսար» («Гиссар») բառն առաջին անգամ գրանցվել է որպես գյուղի, թաղամասի կամ վարչական միավորի անուն։

Արաբական խալիֆայության օրոք տեղի բնակչությունն ընդունել է իսլամ։ 9-10-րդ դարերում եղել է  Սամանիների պետության կազմում։ 11-րդ դարում և 19-րդ դարի սկզբին քաղաքը մտնում էր թյուրքա-մոնղոլական պետական կազմավորումների մեջ, իսկ 19-րդ և 20-րդ դարերի սկզբին՝ Բուխարա էմիրության կազմում։ Հիսարում պահպանվել են մեդրեսեն (այժմ՝ թանգարան) և Հիսար ամրոցի ավերակները։

1953 թվականին Հիսար գյուղը ստացել է քաղաքատիպ ավանի կարգավիճակ։

## Անասնաբուծություն
Հիսարը հայտնի է իր ոչխարների հիսար ցեղատեսակով՝ « Հիսարյան ոչխար» (),  մսային և ճարպային պոչի ուղղության ոչխարների տեսակներից, որն ամենամեծն է ոչխարների բոլոր մշակովի ցեղատեսակների մեջ (ոչխար)։ Ցեղատեսակը տարածված է Կենտրոնական Ասիայում, հիմնականում Տաջիկստանում։ Ոչխարն իր անունը ստացել է Հիսար լեռնաշղթայից, որը գտնվում է Տաջիկստանի արևմտյան մասում՝ լեռնային համակարգում։

Հիսարի ոչխարների ցեղատեսակը բուծվել է Հիսարի լեռնային արոտավայրերում ժողովրդական սելեկցիայի միջոցով։ Ենթադրվում է, որ Հիսարյան ոչխարերը ճարպոտ ոչխարների առանձին ցեղատեսակ են։ Այս մեկուսացումը տեղի է ունեցել այս ոչխարերի այլ ցեղատեսակներից ամբողջական մեկուսացման և այս ցեղի բուծման տարածքում հատուկ բնական պայմանների պատճառով։ Հիսարյան ոչխարը նույնիսկ ավելի մեծ է, քան, այսպես կոչված, «Լինքոլն ոչխարը», բլրի մեջ դրանք հասնում են 85 սանտիմետրի, իսկ ոչխարները՝ 80 սանտիմետրի, միջինում կրծքավանդակի խորությունը կազմում է մոտ 35 սանտիմետր։

## Բնակչություն
2019 թվականի հունվարի 1-ի դրությամբ քաղաքի բնակչությունը կազմում էր 28700 մարդ։

Ըստ ազգության.

* 96.0%-տաջիկներ
* 1,5%-  ռուսներ
* 0,5% - թաթարներ
* 2.0% - այլ ազգություններ և էթնիկ խմբեր

Հիսարում գործում են կենտրոնական հիվանդանոց, պոլիկլինիկա, մի շարք բուժհաստատություններ։

## Կլիմա
Կլիման կտրուկ ցամաքային է, տարեկան միջին տեղումները 2300 մմ-ից ավելի են։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Сайт посёлка 

Կատեգորիա:Տաջիկստանի քաղաքներ
Թոխարական լեզուներ

**Թոխարական լեզուներ**, հնդեվրոպական լեզվաընտանիքի առանձին ճյուղ, որը ներառնում է նման հորինվածք ունեցող երկու լեզու (բարբառ)։

Հայտնաբերվել են XX դ. սկզբին, Արևելյան Թուրքեստանում կատարված պեղումների ժամանակ։ Նախապես մեկը կոչվել է *թոխարերեն Ա*, մյուսը՝ *թոխարերեն Բ*։ Հետագայում, երբ պարզվել է, որ դրանք կապ չունեն թոխար ժողովրդի հետ, վերանվանվել են կարաշարերեն և քուչերեն՝ ըստ այդ լեզուների հայտնաբերման վայրերի։ Գրավոր աղբյուրներում (VI–VII դդ.) օգտագործված է հնդկական գրի ձևափոխված մի տեսակը։ Հնչյունական և որոշ այլ հատկանիշներով ավելի հարում են արևմտյան հնդեվրոպական լեզվախմբին։

Կատեգորիա:Լեզուներ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Հնդեվրոպական լեզուներ
Թողարկման շերտ

**Թողարկման շերտ**,  հաճախականության տիրույթ, որի սահմաններում ձայնական, ռադիոտեխնիկական կամ օպտիկական սարքերի ամպլիտուդա–հաճախականային բնութագիրը բավական հավասարաչափ է, որպեսզի շատ քիչ շեղումով ապահովի ազդանշանի հաղորդումը։

Թողարկման շերտի հիմնական պարամետրերն են՝ 
* շերտի լայնությունը
* թողարկման շերտի սահմաններում ամպլիտուդա–հաճախականային բնութագրի անհավասարաչափությունը։

Շերտի լայնությունը սովորաբար որոշում են ամպլիտուդա–հաճախականային տեղամասի վերին և ստորին սահմանային հաճախականությունների տարբերությամբ։ Թողարկման շերտի լայնությունն արտահայտում են հաճախականության միավորներով (հց), ամպլիտուդա–հաճախականային բնութագրի անհավասարաչափությունը՝ հարաբերական միավորներով կամ դեցիբելներով (դբ)։ Հեռախոսային կապի համար թողարկման շերտի լայնությունը 300–3400 հց է, երաժշտության վերարտադրության համար՝ 30–16000 հց, հեռուստատեսային հաղորդումների համար՝մինչե 8 Մգհց։

Կատեգորիա:Ռադիոտեխնիկա
Կատեգորիա:Էլեկտրատեխնիկա
Կատեգորիա:Հեռարձակում
Հութենը և լեդին

«**Միսթր Հութեն և լեդի Ալեքսանդրա**» (), Sky1 հեռուստաալիքով հեռարձակվող բրիտանական արկածային հեռուստասերիալ, որը պատմում է երկու գանձ որոնող ընկերների` ամերիկացի Ուլիս Հութենի (Մայքլ Լենդիս) և բրիտանացի լեդի Ալեքս Լինդո-Փարքերի (Օֆելիա Լովինբոնդ) մասին։ Նկարահանումներն անցկացվել են Հարավաֆրիկյան Հանրապետությունում, Կամբոջայում, Ռուսաստանում և Մեծ Բրիտանիայում։

## Սյուժե
Բրիտանական թանգարանի աշխատակից Ալեքսանդրա Լինդո Փարքերը և սևագործ հնագետ Ուլիս Հութենի մասին, որոնք շրջագայում են աշխարհով հավաքածուի լրացման համար արտեֆակտների որոնումներով։ Նրանց գլխավոր նպատակներից են Ոսկե քաղաքը, Բուդդայի կորսված մագաղաթը և Ալեքսանդր Մակեդոնացու դամբարանը։

## Դերերում
;Գլխավոր դերեր
* Մայքլ Լենդիս՝ *Ուլիս Հութեն*
* Օֆելիա Լովիբոնդ՝ *լեդի Ալեքաանդրա «Ալեքս» Լինդո-Փարքեր*
* Ջեսիկա Հայնս՝ *Էլլա Բոնդ*
* Շոն Փարքես՝ *Քլայվ Սթեֆենսոն*
* Ջոնաթան Բեյլի՝ *Էդվարդ*

;Երկրորդկան դերեր
* Ջեյն Սեյմուր՝ *լեդի Լինդո-Փարքեր, Ալեքսի մայրը* (1 էպիզոդ)
* Էնջել Կոլբի՝ *Մելինա* (1 էպիզոդ)
* Անտոն Լոսսեր՝ *Հերկուլես* (1 էպիզոդ)
* Վինսենթ Ռիգան՝ *Քեյն* (1 էպիզոդ)
* Բլեյք Ռիթսոն՝ *դոկտոր Յանարես* (1 էպիզոդ)

## Քննադատների արձագանքը
Հեռուստասերիալը ստացել է կինոքննադատների կողմից միջին արձագանքներ։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Պաշտոնական կայք

Կատեգորիա:2010-ականների արկածային ֆիլմեր
Կատեգորիա:2010-ականների դրամա հեռուստասերիալներ
Կատեգորիա:2016 հեռուստասերիալներ
Կատեգորիա:21-րդ դարի հեռուստասերիալներ
Կատեգորիա:Անգլերեն հեռուստասերիալներ
Կատեգորիա:Արկածային հեռուստասերիալներ
Կատեգորիա:Բրիտանական դրամա հեռուստասերիալներ
Կատեգորիա:Բրիտանական հեռուստասերիալներ
Կատեգորիա:Հեռուստասերիալներ, որոնց գործողությունները տեղի են ունենում Լոնդոնում
Թմբուկ (ճարտարապետություն)

մինի|Գեղարդի Կաթողիկե եկեղեցու գմբեթը։ Թմբուկին երևում է զինանշանը՝ արծիվ, որ ճանկերում գառան է բռնել
**Թմբուկ**, ճարտարապետության մեջ գմբեթակիր տարածական կառուցվածքային տարր։ Սովորաբար գմբեթի և վեղարի հետ թմբուկը կազմում է ամբողջական ճարտարապետական մի մաս և պսակում է կառույցը։ Հորիզոնական կտրվածքը Գեղարդի Սուրբ Աստվածածին եկեղեցու (1215) թմբուկի մի մասը շրջանաձև է կամ բազմանկյունի (վաղ կազմավորման շրջանում՝ քառակուսի)։ Գլանային կամ բազմանիստ տարածական ձևը (նաև նիստերի քանակը՝ 4, 8, 12, 16) պայմանավորված է «գմբեթակիր քառակուսուց» (գմբեթը կրող կառուցվածքային հիմնական հենակետերի համակարգ) թմբուկին անցնելու տրոմպային կամ առագաստային միջոցների կիրառումով։ Թմբուկը որպես այդպիսին ստեղծագործվել և զարգացել է Հայաստանում (վաղ օրինակներից է Տեկորի տաճարի թմբուկը, V դար)։

Ասորական և բյուզանդական ճարտարապետական գմբեթները արտաքինից ունեցել են կարծեցյալ թմբուկներ, որոնք ներսից կազմել են գմբեթի սֆերիկ մակերեսի շարունակությունը և իրականում թմբուկներ չեն եղել (Կոստանդնուպոլսի Սուրբ Սոֆիան, 532–537, Ռավեննայի Սուրբ Վիտալեն, 547, և այլն)։ Բյուզանդիայում թմբուկ կիրառվել է Մակեդոնական հայկական դինաստիայի շրջանում՝ IX դարից։ Թմբուկները սովորաբար ունենում են առանցքներով տեղադրված լուսամուտներ և արտաքինից ձևավորվում են դեկորատիվ խորաններով, սյուժետային քանդակներով, պսակվում քանդակազարդ գոտիներով։

## Տես նաև
* Աոագաստ
* Տրոմպ

Կատեգորիա:Ճարտարապետական տարրեր
Կատեգորիա:Գմբեթներ
Թորթում (լիճ)

**Թորթում**, լիճ Հայկական լեռնաշխարհում, համանուն գետի հովտում։

Գտնվում է 1000 մ բարձրության վրա։ Երկարությունը մոտ 12 կմ է, առավելագույն լայնությունը՝ մոտ 1 կմ, մակերեսը՝ 8,0 կմ², խորությունը՝ մինչև 100 մ։ Առաջացել է Թորթում գետի հունը երկրաշարժի փլվածքներով արգելափակվելու հետևանքով (1791)։ Լճակը սեղմված է արևելքից՝ Թեյուն, արևմուտքից՝ Մագնուտ կամ Վանուց անտառապատ, գեղատեսիլ լեռների մեջ։ Հյուսիսում լճակից արտահոսող ջուրը ջրվեժով թափվում է գետը՝ առաջացնելով հոյակապ տեսարան։ Թորթումի ջրվեժի անկման բարձրությունը 70 մ է, լայնությունը՝ 48 մ։ Ջրի առաջացրած դղրդյունը լսելի է մոտ 20 կմ հեռավորությունից։ Թորթումի լիճը հարուստ է ձկան մի քանի տեսակներով։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Հայկական լեռնաշխարհի լճեր
Կատեգորիա:Էրզրումի մարզ
Կատեգորիա:Թուրքիայի լճեր
Դեսմոնդ Էլիոթ

**Դեսմոնդ Էլիոթ** (, ծնյալ **Դեսմոնդ Օլուվաշոլա Էլիոթ** (**Desmond Oluwashola Elliot**), ), նիգերիացի դերասան, ռեժիսոր և քաղաքական գործիչ։ Նոլիվուդի առաջատար դերասաններից է։ Գլխավոր դերերի կատարումով հանդես է եկել շուրջ երկու հարյուր կինոնկարներում, մի շարք հեռուստասերիալներում, հեռուստաշոուներում։ Արժանացել է *Africa Magic Viewers Choice Awards* երկրորդ մրցանակաբաշխության մրցանակին «Երկրորդ պլանի դերի լավագույն կատարում» անվանակարգում, այդ նույն անվանակարգում առաջադրվել աֆրիկյան կինոակադեմիայի 10-րդ մրցանակաբաշխության մրցանակի *Behind closed doors* («Փակ դռների ետևում») ֆիլմում իր տպավորիչ դերակատարման համար։ 2008 թվականին Էլիոթը, հանդես գալով որպես համառեժիսոր և համապրոդյուսեր, նկարահանել է *Reloaded* («Վերաբեռնված է») կինոնկարը, որը 2009 թվականին առաջադրվել է աֆրիկյան կինոակադեմիայի միանգամից երեք մրցանակի։ 2009 և 2010 թվականներին Դեսմոնդը *Nigeria Entertainment Awards* մրցանակաբաշխությունում մրցանակի է առաջադրվել *Լավագույն դերասան*  անվանակարգում։

2015 թվականի ապրիլի 11-ին Նիգերիայում անցկացված համապետական ընտրություններում Դեսմոնդ Էլիոթն ընտրվել է խորհրդարանի պատգամավոր-օրենսդիր։

## Մասնակի ֆիլմագրություն
*  *Love Castle*/«Սիրո ամրոց»  (2021)
**Falling*/«Անկում»  (2015)
* *Black Val* (2015)
* *The Department*/«Բաժանմունքը» (2015)
* *When Love Happens*/«Երբ գալիս է սերը» (2014)
* *30 Days in Atlanta*/«30 օր Ատլանտայում» (2014)
**Okon Goes to School*/«Օքոնը դպրոց է գնում»
* *Kamara's Tree*/«Քամարայի ծառը»* (2013)
* *Kiss and Tell*/«Համբուրիր ու ասա» (2011)
* *I'll Take My Chances*/«Հնարավորություններս բաց չեմ թողնի» (2011)
* *Bursting Out*/«Պոռթկում» (2010)
* *Holding Hope*/«Հույսը պահած» (2010)
* *Nollywood Hustlers* (2010)
* *Before the Light*/«Լույսից առաջ» (2009)
* *Edikan
* *Guilty Pleasures*/«Մեղսալի հաճույքներ» (2008)
* *King of the Town*/«Քաղաքի արքան» (2006)
* *Married to the Enemy*/«Թշնամու հետ ամուսնացած» (2006)
* *A Night in the Philippines*/«Մի գիշեր Ֆիլիպիններում» (2005)
* *Images in the Mirror*/«Հայելային պատկերներ» (2004)
* *Magic Moment*/«Հրաշալի պահ» (2004)

## Հեռուստատեսություն
* *Everyday People*/«Առօրյա մարդիկ» (հեռուստասերիալ)
* *One Too Much*/«Մեկն էլ չափազանց շատ է» (հեռուստասերիալ)
* *Saints and Sinners*/«Սրբեր ու մեղսավորներ» (հեռուստասերիալ)
**Santalal*
**Super Story*/«Սուպեր պատմվածք»

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* 

Կատեգորիա:Նիգերացի կինոռեժիսորներ
Կատեգորիա:Նիգերիացի դերասաններ
Կատեգորիա:Նիգերիացի կինոպրոդյուսերներ
Ժորա Մկրտչյան

**Ժորա Մնացականի Մկրտչյան** (), Հայկական ԽՍՀ վաստակավոր մարզիչ, ԽՍՀՄ, ՀԽՍՀ, ՀՀ խոտի հոկեյի մարզիչ, Հրազդան քաղաքի խոտի հոկեյի բաժնի հիմնադիր, խոտի հոկեյի նախկին խաղացող։

## Կենսագրություն
Ժորա Մկրտչյանը ծնվել է 1950 թվականին, Հրազդան քաղաքում։ Ավարտել է Ֆիզիկական կուլտուրայի հայկական պետական ինստիտուտը։ 1968-1972 թվականներին եղել է Հայաստանի ՍԿԻՖ թիմի խաղացող։ 1974-1976 թվականներին Հրազդան քաղաքում հիմնադրել է խոտի հոկեյի սպորտային բաժինը։ 1976 /թվականին նշանակվել է Հրազդանի խոտի հոկեյի պատանեկան թիմի մարզիչ։ 1977 թվականին որպես մարզիչ աշխատանքի է անցել Մանկապատանեկան սպորտային դպրոցում։ Նրա ղեկավարած Հրազդանի խոտի հոկեյի պատանեկան թիմը նվաճել է ԽՍՀՄ չեմպիոնի կոչումը։ 1990 թվականից ստանձնել է Հայաստանի խոտի հոկեյի պատանիների և տղամարդկանց հավաքականների մարզչի պատրտականությունը։ Ժորա Մկրտչյանի մարզչական ղեկավարությամբ հայկական թիմերը մասնակցել են Իրանում և Վրաստանում անցկացված մի շարք միջազգային առաջնությունների։

1978 թվականին Հրազդանի պատանեկան թիմը Ռուսաստանի Սիզրան քաղաքում անցկացված ավագ և պատանեկան թիմերի ԽՍՀՄ առաջնությունում նվաճել է 2-րդ տեղը։ 1979 թվականին Ժորա Մկրտչյանը նշանակվել է Հայաստանի տղամարդկանց հավաքականի երկրորդ մարզիչ։ Նույն թվականին նրա մարզչական ղեկավարությամբ թիմը նվաճել է ԽՍՀՄ ժողովուրդների սպարտակիադայի 7-րդ տեղը, մեկ տարի անց նա շանակվել է ԽՍՀՄ առաջին խմբի առաջնության ավագ մարզիչ։ 1981 թվականին Ալմա-Աթա քաղաքում տեղի ունեցած պատանեկան թիմերի առաջնությունում նրա թիմը նվաճել է 3-րդ տեղը, իսկ 1984 թվականին՝ ԽՍՀՄ առաջին խմբի չեմպիոն։ 1985 թվականին՝ Հայրենական մեծ պատերազմի հաղթանակի 40-ամյակին նվիրված սպարտակիադային Հայաստանի պատանեկան հավաքականը նրա ղեկավարությամբ գրավել է 1-ին տեղը։ 1986 թվականին Հրազդանի ավագ պատանեկան թիմը Տիրասպոլում տեղի ունեցած առաջնությունում նվաճել է ԽՍՀՄ չեմպիոնի կոչումը։

1986 թվականին Ժորա Մկրտչյանը նշանակվել է ԽՍՀՄ պատանեկան թիմի ավագ մարզիչ, 1990 թվականին՝ երկրորդ ավագ մարզիչ։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
*Масис Арзуманян: "Хоккей на траве - армянский вид спорта"

## Աղբյուրներ
*«Հրազդան», 26 փետրվարի, 1980
*«Հայաստանի Ֆիզկուլտուրիկ», 1981, №26 (3734)

Կատեգորիա:ՀԽՍՀ վաստակավոր մարզիչներ
Կատեգորիա:Հայ մարզիկներ
Կատեգորիա:Հայ մարզիչներ
Կատեգորիա:Ֆիզիկական կուլտուրայի հայկական պետական ինստիտուտի շրջանավարտներ
Էմանուել Ապեա

**Էմանուել Ապեա Կրտսեր** (, ), գանացի հեռուստատեսային և կինոռեժիսոր, ով 2008 թվականին աֆրիկյան կինոակադեմիայի մրցանակի է արժանացել «*Լավագույն ռեժիսոր*» անվանակարգում։

## Կենսագրություն
Էմանուելի հայրը՝ պատվելի Էմանուել Ապեա Ավագը, Միավորված ազգերի կազմակերպության նախկին դեսպան է, Արևմտյան Աֆրիկայի տարածաշրջանային և արևմտաաֆրիկյան պետությունների տնտեսական ընկերակցության (*Economic Community of West African States* - ECOWAS-ի) աշխատանքների համակարգող։ Էմանուել Կրտսերը սովորել է Գանայի Աչիմոտա քաղաքի դպրոցում, ապա՝ Միացյալ Թագավորության մայրաքաղաք Լոնդոնի համալսարանում, այնուհետև՝ կանադական *Նիագարա* քոլեջում։ Ստեղծագործական իր կարիերայի սկզբում նա նկարահանել է դրամատիկ գրական երկերի վրա հիմնված հեռուստատեսային սերիալներ։ Եղել է «Տաքսիստը» (*Taxi Driver*) հեուստասերիալի առաջին՝ 1998 թվականի եթերաշրջանի ռեժիսորը, «Տուն, քաղցրիկ տուն» (*Home Sweet Home*) հեռուստասերիալի պրոդյուսերը։ Նրա հաջողված ու սիրված աշխատանքներից է նաև *Hotel St. James* սերիալը, որն սկսել է հեռարձակվել 2005 թվականից։

2006 թվականին Ապեայի նկարահանած «Փախի՛ր, տղա՛, փախի՛ր» (*Run Baby Run* կինոնկարը աֆրիկյան կինոակադեմիայի 2008 թվականի մրցանակաբաշխությունում նվաճել է միանգամից չորս մրցանակ, այդ թվում՝ «*Լավագույն ռեժիսոր*» անվանակարգում A 2010 movie, *Elmina*, attracted critical attention.:

## Հատընտիր ֆիլմագրություն
* *Run Baby Run*, 2006
* *Elmina*, 2010

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Աֆրիկացի կինոռեժիսորներ
Կատեգորիա:Աֆրիկացի պրոդյուսերներ
Կատեգորիա:Պրոդյուսերներ
Ալբերտ Ֆիննի

**Ալբերտ Ֆիննի**,  (, ), ամերիկացի դերասան, 5 անգամ առաջադրվել է (Օսկար) մրցանակին։ 3 անգամ եղել է BAFTA մրցանակի դափնեկիր (1961, 2001, 2003), 3 անգամ արժանացել է «Ոսկե գլոբուս» մրցանակին (1964, 1971, 2003), «Էմմի» մրցանակին (2002) և ԱՄՆ-ի կինոդերասանների Գալդիի մրցանակին։

Առվել հայտնի է «Թոմ Ջոնս», «Սպանություն «Արևելյան ճեպընթացում»», «Միլլերի անցումը», «Էրին Բրոկովիչ», «Մեծ ձուկ» և «Բորնի վերջնագիրը» ֆիլմերից։

## Կենսագրություն
Ալբերտ Ֆիննին ծնվել է մայիսի 9-ին, 1936 թվականին, Սոլֆրդ քաղաքում։ Ալբերտը իր դերասանական կարիերան սկսել է «Ջղայնացած երիտասարդներ» թիմում, որոնք համապատասխանում էին 1950 թվականների բրիտանական երիտասարդների տրամադրությանը։

1963 թվականին Թոնի Րիչերդսոնի «Թոմ Ջոնս» ֆիմում եղել է գլխավոր դերակատարը, իսկ ֆիմը արժանացել է «Օսկար» մրցանակին, որպես տարվա լավագույն ֆիլմ։ Այդ ժամանակ  թերթերը Ալբերիտի մասին գրում էին, որպես նոր Լոուրենս Օլիվիե, և դերասանը որոշեց ավելի շատ ժամանակ հատկացնել թատրոնին։

Այդ ժամանակից ի վեր նա ավելի քիչ է նկարահանվել ֆիլմերում։

Ալբերտ Ֆիննիի ամանահայտնի դերերից մեկը եղել է 1974 թվականին Ագաթա Քրիստիի «Սպանություն «Արևելյան ճեպընթացում»» վեպի Էրքյուլ Պուարոն դերը։

## Անձնական կյանք
Ալբերտ Ֆիննին ամուսնացել է Ջեյն Ուենհեմի հետ, որից դերասանն ունի որդի՝ Սայմոնը։

1970-1978 թվականներին Ալբերտ Ֆիննին ամուսնացած է եղել ֆրանսիացի դերասանուհի Անուկ Էյմեի հետ։

2011 թվականի մայիսից Ֆիննին պայքարել է երիկամների քաղցկեղի դեմ։ Դերասանը մահացել է 83 տարեկանում՝ 2019 թվականի փետրվարի 7-ին Լոնդոնի թագավորական Մարդսեն հիվանդանոցում, թոքաբորբից։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ

*
* Albert Finney filmography at the British Film Institute
*Finney, Albert (1936-)
*Finney, Albert
*Albert Finney
*

Կատեգորիա:BAFTA մրցանակի դափնեկիրներ
Կատեգորիա:«Էմմի» մրցանակի դափնեկիրներ
Կատեգորիա:«Ոսկե գլոբուս» մրցանակի դափնեկիրներ
Կատեգորիա:Անգլիացի դերասաններ
Կատեգորիա:Անգլիացի կինոդերասաններ
Կատեգորիա:Անգլիացի կինոպրոդյուսերներ
Կատեգորիա:Անգլիացի սցենարիստներ
Կատեգորիա:Բրիտանացի կինոռեժիսորներ
Կատեգորիա:Լոուրենս Օլիվիեի մրցանակի դափնեկիրներ
Կատեգորիա:21-րդ դարի անգլիացի տղամարդ դերասաններ
Կատեգորիա:Անգլիացի տղամարդ հեռուստատեսային դերասաններ
Կատեգորիա:Անգլիացի տղամարդ կինոդերասաններ
Կատեգորիա:Անգլիացի տղամարդ թատրոնի դերասաններ
Կատեգորիա:20-րդ դարի անգլիացի տղամարդ դերասաններ
Էրիկ Աղիմին

**Էրիկ Էնոմամին Աղիմին** (, ), նիգերիացի կինոռեժիսոր, պրոդյուսեր, սցենարիստ, խմբագիր։ Նրա նկարահանած առաջին իսկ գեղարվեստական ֆիլմը՝ «Տնից մեկ մղոն հեռու» (*A Mile from Home*) կինոնկարը, մրցանակներ է շահել *Africa Magic Viewers Choice Awards* և աֆրիկյան կինոակադեմիայի մրցանակաբաշխություններում։

## Կենսագրություն
Ծնվել է Նիգերիայի Էդո նահանգի Բենին քաղաքում։ Դեռ տարրական դպրոցում սովորող ութամյա մանուկ՝ կոմիքսներ է նկարել ու վաճառել հասակակից երեխաներին։ Միջնակարգն ավարտելով՝ ուսանել է Բենին քաղաքի Անարատ հղության անվան քոլեջում, այնուհետև՝ Էդո նահանգի Աուչի քաղաքի պոլիտեխնիկական ինստիտուտում։

2005 թվականին տեխնոլոգիայի գիտական լաբորատորիայից ազգային դիպլոմ է ստացել։ Ընդ որում՝ ուսանելու ընթացքում անդամակցել է *Da TED* երաժշտախմբին։ Ուսումնառությունն ավարտելով՝ որոշել է զբաղվել ստեղծագործական աշխատանքով։ 2006 թվականին մեկնել է Լագոս՝ նպատակ ունենալով ուժերը փորձել, ինքնադրսևորվել կինոյի ասպարեզում։ Այդ բնագավառում իր կարիերան սկսել է 2007 թվականին, համակարգչային գրաֆիկական դիզայնի և տեսանյութերի պատրաստման ու խմբագրման աշխատանքներում փորձ ու հմտություն ձեռք բերելուց հետո։ 2008 թվականին հիմնել է *Hills Pictures Movie Academy* հաստատությունը, որը շնորհալի պատանիներին ու երիտասարդներին օգնում է զարգացնել ու դրսևորել իրենց ձիրքերը։

2011 թվականին Էրիկ Աղիմինը փորձնական կարգով ստեղծել է իր առաջին կարճամետրաժ կինոնկարը՝ *Heckto*-ն, որը հաջորդ տարում կարճամետրաժ ֆիլմերի միջազգային փառատոնում մրցանակների է առաջադրվել «Հատուկ էֆեկտների լավագույն օգտագործում» և «Լավագույն դերասան» անվանակարգերում։ Նրան լայն ճանաչում ու համբավ է բերել հատկապես 2013 թվականին նկարահանած իր առաջին գեղարվեստական ֆիլմը՝ «Տնից մեկ մղոն հեռու» (*A Mile from Home*) կինոնկարը, որը բազմաթիվ դրվատական արձագանքներ է ստացել և արժանացել հեղինակավոր կինոմրցանակների
:

## Ֆիլմագրություն

## Մրցանակներ և առաջադրումներ

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
*

Կատեգորիա:Աֆրիկացի կինոռեժիսորներ
Կատեգորիա:Աֆրիկացի պրոդյուսերներ
Կատեգորիա:Աֆրիկացի սցենարիստներ
Կատեգորիա:Նիգերացի կինոռեժիսորներ
Կատեգորիա:Նիգերիացի կինոպրոդյուսերներ
Կարինա Կրոս

**Կարինա Լազարյանց** (, ավելի հայտնի է **Կարինա Կրոս** և **ԿԱՐԱ ԿՐՈՍ** կեղծանուններով), ռուս վիդեոբլոգեր, երգչուհի, դերասանուհի, «Kross Cosmetic» ընկերության հիմնադիրը։

## Կենսագրություն
Ծնվել է 1995 թվականի հոկտեմբերի 25-ին Մոսկվայում՝ Վադիմ Լազարյանցի և Եկատերինա Գալդինայի ընտանիքում։ Հայրը իրավաբան և ձեռնարկատեր է, մայրը՝ ձիասպորտի մարզիչ։

Աղջկա հետաքրքրությունները բազմազան էին։ Նա հաճախում էր թատերական ակումբ, զբաղվում ձիասպորտով․ բռնցքամարտում ստացել է 2 մեծահասակների կատեգորիա, սակայն վերջինից վնասվածքի պատճառով ստիպված է եղել հրաժարվել 15 տարեկանում։

Դեռևս դեռահասության տարիքում սկսել է իրեն փորձել որպես մոդել, հանդես է եկել պոդիումում, նկարահանվել գովազդի համար։ 11-րդ դասարանի ավարտին ընդունվել է Շչուկինի ուսումնարան, բայց քանի որ ընդունվել էր վճարովի բաժին, ստիպված էր գնալ Յարոսլավլի պետական թատերական ինստիտուտի Մոսկվայի մասնաճյուղի դերասանական բաժին։

Ուսանողական տարիներին նա շարունակում էր աշխատել որպես մոդել, ինչպես նաև անընդհատ գրանցվում էր բոլոր տեսակի թելեքասթինգներին։ Օրինակ՝ 2012 թվականի մայիսին նրան կարելի էր տեսնել «Ռոսիա 1» հեռուստաալիքի «Профилактика» թոք-շոուում, որտեղ նա գնացել էր համահաղորդավարի դերի համար, 2015 թվականին՝ Առաջին ալիքի «Давай поженимся!» ծրագրում՝ որպես հարսնացու։

Դերասանական գործունեությունը սկսել է «Ինտերնները», «Универ» (TНT) հեռուստասերիալների դրվագներով, նրա անունը չի նշվել տիտրերում։

2016 թվականին Կարինա Կրոս կեղծանվամբ սկսել է բլոգ վարել Ինստագրամում, որտեղ մասնագիտացել է վայների (կարճ վիդեո ուրվագծեր) ոլորտում։ Հենց Ինստագրամն էլ նրան հռչակ է բերել։

2017 թվականին (արդեն Կարինա Կրոս անունով) մասնակցել է «РЕН-ТВ» հեռուստատեսության «Званый ужин» խոհարարական շոուին։

2018 թվականի մայիսի 30-ին YouTube-ում ալիք է բացել։

2019 թվականի հունվարին լուրերում հայտնել են նրա մասին, երբ ռեփեր DAVA-ի հետ (լրիվ անունը՝ Դավիթ Մանուկյան) փակել է Նովի Արբատ փողոցը՝ իրենց «BOOOM» երգի տեսահոլովակի նկարահանման համար։ Թեև այդ քայլով նրանք ուշադրություն հրավիրեցին իրենց վրա, բայց ստացան 10-օրյա վարչական կալանք՝ «հասարակական վայրերում քաղաքացիների զանգվածային միաժամանակյա կեցություն կազմակերպելու և (կամ) տեղաշարժ կազմակերպելու համար, ինչը ենթադրում է հասարակական կարգի խախտում» (Վարչական օրենսգրքի 20.2.2 հոդված)։

2020 թվականին Կարինան YouTube-ում մեկնարկել է իր սեփական երիտասարդական կատակերգական վեբ-շարքը՝ վերնագրված «Бездатая жизнь»։

2020 թվականի նոյեմբերի 30-ին Կարինան Արթուր Բաբիչի հետ բացել է Յութուբյան «BUBBLEGUN» ալիքը, իսկ հետո թողարկել է «Ты меня знаешь?» շոուն։ Առաջին շոուն ավելի քան 2 միլիոն դիտում է ունեցել, իսկ երկրորդը՝ ավելի քան 5 միլիոն դիտում։

## Սկավառակագրություն
### Սինգլներ

## Տեսանյութեր
* «Холодный кипяток» (2019)
* «Country Dancer» (2020)
* «Баленсиага» (feat. Caramel) (2020)
* «Не смогу» (VERBEE & KARA KROSS) (2020)
* «Поколение» (2020)

#### Երաժշտական տեսահոլովակներ Կարինա Կրոսի մասնակցությամբ
* Աննա Բորոնինա - «Васаби» և «Королева караоке»
* Loboda - «Boom Boom»

## Մրցանակաբաշխություններ և անվանակարգեր

## Վարկանիշներ
* Ռուսաստանի ամենահայտնի տիկտոկերներ - 6-րդ հորիզոնական

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Բեմական կեղծանուններ
Կատեգորիա:Կին բլոգերներ
Կատեգորիա:Ռուս դերասանուհիներ
Կատեգորիա:Ռուս երգիչներ
Ֆայսոլ Գնոնլոնֆին

**Ֆայսոլ Գնոնլոնֆին** (, ), բենինցի կինոռեժիսոր և պրոդյուսեր։

## Կենսագրություն
Դպրոցն ավարտելուց հետո Ֆայսոլն ուսումը շարունակել է գիտատեխնիկական ուղղություն ունեցող բարձրագույն ուսումնական հաստատությունում, սակայն որոշ ժամանակ անց մտափոխվել է և 2006 թվականին ընդունվել տեսա-լսողական արվեստների բարձրագույն ինստիտուտ (*Institut supérieur des métiers de l'audiovisuel et du cinéma* (ISMA), ապա՝ Կոտոնուում գործող կինոդպրոցը՝ ռեժիսորական հմտությունները բարելավելու համար։ Հետագայում սովորել է նաև Նիամեյի Աբդու Մումունիի անվան համալսարանում և Ստենդալի անվան ֆրանսիական համալսարանում, ստացել տեսա-լսողական արվեստների ու ստեղծագործական վավերագրության մագիստրոսի, ինչպես նաև կինոարտադրության մագիստրոսի աստիճան։

Ֆայսոլ Գնոնլոնֆինի վավերագրական ֆիլմերից շատերը բազմաթիվ մրցանակներ են շահել։ Հիշարժան է հատկապես 52 րոպեանոց «Օբալեն՝ որսորդը» (*Obalé le chasseur *) կինոնկարը:

Վարպետ վավերագրողը 2014 թվականից սկսած՝ ստեղծել է նաև գեղարվեստական կինոնկարներ, որոնցից *Wallay*-ը մրցանակի է առաջադրվել 2017 թ. կարթագենյան կինոփառատոնում In March 2018, Gnonlonfin led a film production workshop in Burkina Faso.:

Ֆայսոլ Գնոնլոնֆինը երիտասարդ ստեղծագործողներին խրախուսելու նպատակով հիմնել է կինոարտադրության *Merveilles Production* ընկերությունը։ Նա հիմնականում ապրում է Ֆրանսիայում, սակայն տարվա մեջ առնվազն երկու ամիս անց է կացնում հայրենի Բենինում։

## Ֆիլմագրություն

* 2017 : *Wallay*, 
* 2017 : *Dia* 
* 2014 : *Souffrance est une école de sagesse (La)*
* 2016 : *Colère dans le vent (La)*
* 2017 : *Ma petite Haïti*
* 2018 : *Ma petite Haïti*
* 2018 : *Korèduga* 
* 2019 : *Chez Nous!(Iwacu!)*([projet de film])
* 2017 : *Vivre riche*
* 2012 : *Obalé le chasseur *
* 2013 : *Sans ordonnance*
* 2013 : *Vues d'Afrique*

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
*Faissol Gnonlonfin at the Internet Movie Database

Կատեգորիա:Բենինցի կինոռեժիսորներ
Ջրահարսը Փարիզում

**Ջրահարսը Փարիզում** (), ֆենտեզի ժանրի ֆիլմ` նկարահանված ֆրանսիացի ռեժիսոր, համանուն վեպի հեղինակ` Մատիաս Մալզիոյի կողմից։ Ֆիլմում խաղացել են Լիմա Մերիլին, Նիկոլա Դյուվոշելը, Չեկի Կարիոն, Ռոսի դե Պալման և Ռոման Բորինժեն։

Ֆիլմի պրեմիերան կայացել է 2020 թվականի մարտի 11-ին Ֆրանսիայում։

## Սյուժե
Տղան մի տաղանդավոր երաժիշտ է, ով նախկինում երբեք չի սիրել։ Աղջիկը իրական ջրահարս է, ով  փորձանքի մեջ է հայտնվել՝ գտնվելով Սեն գետի ափին։ Նրանց վիճակված է հանդիպել միմյանց, բայց մի՞թե նրանք կարող են միասին լինել։ Ով գիտե, ով գիտե...

## Դերերում
* Լիմա Մերիլին` Լուլա 
* Նիկոլա Դյուվոշել` Գասպար 
* Չեկի Կարիո` Կամիլ  
* Ռոսի դե Պալմա` Ռոսի  
* Ռոման Բորենժե` Միլենա

## Արտադրություն
Ֆիլմի նկարահանումները տեղի են ունեցել Փարիզում և Մակեդոնիայում 2019 թվականի օգոստոսից հոկտեմբեր ընկած ամիսներին։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:2020 ֆիլմեր
Կատեգորիա:2020-ականների անգլերեն ֆիլմեր
Կատեգորիա:Անգլերեն ֆրանսիական ֆիլմեր
Կատեգորիա:Փարիզում նկարահանված ֆիլմեր
Կատեգորիա:Ֆիլմեր Փարիզի մասին
Կատեգորիա:Ֆրանսիական դրամա ֆիլմեր
Կատեգորիա:EuropaCorp ֆիլմեր
Կատեգորիա:2020-ականների ֆրանսիական ֆիլմեր
Լիդի Պոլֆեր

**Լիդի Պոլֆեր** (), լյուքսեմբուրգցի քաղաքական գործիչ, որ զբաղեցրել է մի շարք պաշտոններում, այդ թվում՝ փոխվարչապետի, արտաքին գործերի նախարարի, Լյուքսեմբուրգի քաղաքապետի, Եվրախորհրդարանի պատգամավորի։ Դեմոկրատական կուսակցության անդամ է։

## Վաղ կյանք
Պոլֆերը Լյուքսեմբուրգի քաղաքապետի պաշտոնում փոխարինել է իր հորը՝ Կամիլ Պոլֆերին, որը ստիպված է եղել հեռանալ պաշտոնից վատառողջության պատճառով։ Պոլֆերն առաջին անգամ ընտրվել է Պատգամավորների պալատի անդամ 1984 թվականի ընտրություններում՝ ներկայացնելով Կենտրոնը։ 1999 թվականի օգոստոսից մինչև 2004 թվականի հուլիսը եղել է փոխվարչապետ և արտաքին գործերի նախարար՝ Ժան Կլոդ Յունկերի կառավարությունում։

2004 թվականի օրենսդրական ընտրություններում Պոլֆերը կրկին ընտրվել է Դեմոկրատական կուսակցության ցուցակի առաջին հորիզոնականում՝ զբաղեցնելով երկրորդ տեղը Լյուկ Ֆրիդենից հետո։ Այնուամենայնիվ, ԴԿ ընտրություններն ընդհանուր առմամբ վատ են անցել, և նրանք կորցրել են հինգ մանդատ ամբողջ երկրում, և դրա հետ միասին, իրենց դիրքը որպես երկրորդ ամենամեծ կուսակցությունը և իշխողներ։ Այդպիսով, *CSV*-ը կոալիցիայի մեջ է մտել Լյուքսեմբուրգի սոցիալիստական բանվորական կուսակցության (LSAP) հետ՝ Պոլֆերին հեռացնելով  կառավարությունից։ Նույն օրը տեղի ունեցած Եվրախորհրդարանի ընտրություններում  Դեմոկրատական կուսակցությունը ձայներ է կորցրել, ինչպես նաև առաջին անգամ զբաղեցրել է չորրորդ տեղը՝ զիջելով Կանաչներին։ Այնուամենայնիվ, Պոլֆերը շարունակել է գլխավորել ԴԿ-ի ցուցակը (և երրորդն ընդհանուր առմամբ) և զբաղեցրել է իր տեղը Եվրախորհրդարանում, որտեղ ԴԿ-ը ընդգրկված է եղել Ազատականների և Ժողովրդավարների դաշինքի խմբում։

1982-1999 թվականներին Լյուքսեմբուրգի քաղաքապետ լինելուց հետո պաշտոնը կրկին զբաղեցնում է 2013 թվականի դեկտեմբերի 17-ից։ Պոլֆերը *ACP-EU Joint Parliamentary Assembly*-ի փոխնախագահն է։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Chamber of Deputies official website biography 

|-

|-

|-

|-

Կատեգորիա:«Իտալիայի Հանրապետությանը մատուցած ծառայությունների համար» շքանշանի մեծ խաչի ասպետներ
Կատեգորիա:Արտաքին գործերի կին նախարարներ
Կատեգորիա:Կուսակցությունների առաջնորդներ
Կատեգորիա:Պատվո լեգեոնի շքանշանի կոմանդորներ
Բասկետբոլի Եվրոպայի առաջնություն 2019 (կանայք, եզրափակիչ փուլ)

**Բասկետբոլի Եվրոպայի առաջնություն 2019 (կանայք, եզրափակիչ փուլ)**

## Թիմեր

__FORCETOC__

## Փուլեր


;Օլիմպիական որակավորման մրցաշարի խաղեր



## Խաղերի արդյունքներ

### 1/4 եզրափակչի որակավորում

### 1/4 եզրափակիչ

### Կիսաեզրափակիչ

### Օլիմպիական որակավորման մրցաշարի խաղեր

### 3-րդ տեղ

### Եզրափակիչ

## Արտաքին հղումներ
* Պաշտոնական կայք
Ֆեյթիա Բալոգուն

**Ֆեյթիա Ուիլյամս**, նախորդ ամուսնության համաձայն՝ **Ֆեյթիա Բալոգուն** (, ), նիգերիացի դերասանուհի, ռեժիսոր, պրոդյուսեր։

## Կենսագրություն
Ծնունդով նիգերիական Դելտա նահանգից է։ Ծնվել է 1971 թվականի փետրվարին Իկեջա քաղաքում, բազմազուգային ընտանիքում (into a polygamous family of nine): Սովորել է Լագոս նահանգի Մերիլենդի տարրական ու միջնակարգ դպրոցներում, ապա՝ Քվարա նահանգի պոլիտեխնիկականում։ 2016 թվականին ընդունվել է Օլաբիսի Օնաբանջոյի անվան համալսարանի կինոֆակուլտետ։ Դերասանուհի է դարձել հանգամանքների բերումով. Ֆեյթիայի քեռին՝ կինոռեժիսոր Ալհաջի Ֆաթայ Թոնիոլան առաջարկել է նրան՝ փոխարինել դերակատարումը տապալած կինոդերասանուհիներից մեկին, և այդպիսով Ֆեյթիան նկարահանվել է իր առաջին՝ *Ta lo pa chief* ֆիլմում։ Այնուհետև աղջիկը գլխավոր դերեր է կատարել նիգերիական մի շարք ֆիլմերում։ Հանդես է եկել նաև որպես պրոդյուսեր, ռեժիսոր։ 2008 թվականին աֆրիկյան կինոակադեմիայի մրցանակի է արժանացել «Առավել աչքի ընկած տեղաբնիկ դերասանուհի» անվանակարգում, իսկ նրա հեղինակած *Iranse Aje* կինոնկարը ճանաչվել է տարվա տեղաբնիկային լավագույն կինոնկար։ 2014 թվականի ապրիլին Ֆեյթիային է շնորվել աֆրիկյան կինոակադեմիայի մրցանակը «Լավագույն դերասանուհի» անվանակարգում։ 2015 թվականին նա ստացել է *Africa-Magic Viewers’ Choice Awards* մրցանակաբաշխության մրցանակը «Տեղաբնիկային լեզվով հնչյունավորված լավագույն ֆիլմ» անվանակարգում՝ իր նկարահանած *Iya Alalake* կինոնկարի համար։

## Անձնական կյանք
Ֆեյթիան նախկինում ամուսնացած է եղել Նոլիվուդի վետերան դերասան Սահիդ Բալոգունի հետ, ումից ունեցել է մեկական տղա ու աղջիկ երեխա։ Մի տղա էլ ունեցել է իր նախկին կապերից։

## Ֆիլմագրություն
**Farayola* (2009)
**Aje meta* (2008)
**Aje metta 2* (2008)
**Awawu* (2015)
*Teni Teka (2015)
*Omo Ale (2015)
*Agbelebu Mi (2016)
*Basira Badia (2016)
*Adakeja (2016)
*Eku Eda (2006)
*MY WOMAN (2018)

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Աֆրիկացի կինոդերասանուհիներ
Կատեգորիա:Նիգերացի կինոռեժիսորներ
Կատեգորիա:Նիգերիացի դերասաններ
Կատեգորիա:Նիգերիացի կինոպրոդյուսերներ
Մարգրետե Աուքեն

**Մարգրետե Հելլե Աուքեն** (, ), դանիացի քաղաքական գործիչ, Եվրոպական խորհրդարանի պատգամավոր 2004 թվականից, Եվրոպական կանաչների կուսակցության մաս կազմող Սոցիալիստական ժողովրդական կուսակցության () անդամ, Ֆոլկետինգի նախկին պատգամավոր։

Մարգրետե Աուքենն ավարտել է Կոպենհագենի համալսարանը։ Դանիայի Ավետարանական-Լյութերական եկեղեցու ծխական քահանա () է Ֆրեդերիկսբերգի եկեղեցում։

## Քաղաքական գործունեություն
Աուքենը 1979 թվականի հոկտեմբերից մինչև 1990 թվականի դեկտեմբերը և 1994 թվականի սեպտեմբերից մինչև 2004 թվականի հունիսը զբաղեցրել է Դանիայի խորհրդարանի` Ֆոլկետինգի պատգամավորի պաշտոն։

2004 թվականին ընտրվել է որպես Եվրախորհրդարանի պատգամավորության միակ թեկնածու Սոցիալիստական ժողովրդական կուսակցությունից (ՍԺԿ) և «Եվրոպական միավորված ձախեր - Սկանդինավյան կանաչների լիգա» քաղաքական խմբին միանալու փոխարեն, առանց ՍԺԿ-ի հավանության, որոշել է միանալ «Եվրոպական կանաչների կուսակցություն - Եվրոպական ազատ դաշինք» քաղաքական խմբին, ինչը մեծ աղմուկ է բարձրացրել ՍԺԿ-ում։

2014 թվականից Աուքենը Եվրախորհրդարանի Շրջակա միջավայրի, հանրային առողջության և սննդի անվտանգության հանձնաժողովի անդամ է։ Նախկինում եղել է Տրանսպորտի և զբոսաշրջության հանձնաժողովի (2004-2007) և Զարգացման հանձնաժողովի (2005-2009) անդամ։ 2007 թվականին միացել է նաև Խնդրագրերի հանձնաժողովին։

Խորհրդարանական հանձնաժողովների անդամ լինելուց բացի, Աուքենը Պաղեստինի հետ հարաբերությունների հարցերով պատվիրակության անդամ է, նաև Եվրախորհրդարանի Կենդանիների բարօրության և պահպանման հարցերով միջխմբի և Ծովերի, գետերի, կղզիների և ափամերձ տարածքների հարցերով միջխմբի անդամ։

2019 թվականին Աուքենը վերընտրվել է։

## Անձնական կյանք
Աուքենի եղբայրը` Սվեն Աուքենը, նույնպես քաղաքական գործիչ է եղել։ Մարգրետե Աուքենն ունի երեք երեխա. դուստրը՝ Իդա Աուքենը, որը նույնպես քահանա է և քաղաքական գործիչ, ի տարբերություն մոր` 2014 թվականից Դանիայի սոցիալ-լիբերալ կուսակցության անդամ է և վարչապետ Հելլե Թորնինգ-Շմիդտի օրոք զբաղեցրել է Շրջակա միջավայրի նախարարի պաշտոնը։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Մարգրետե Աուքենի էջը Եվրախորհրդարանի պատգամավորների տվյալների շտեմարանում

Կատեգորիա:21-րդ դարի կին քաղաքական գործիչներ
Կատեգորիա:Դանիայի կին քաղաքական գործիչներ
Կատեգորիա:Դանիայի քաղաքական գործիչներ
Կատեգորիա:Դանիացի գիտնականներ
Կատեգորիա:Կին գիտնականներ
Կատեգորիա:Օրհուս քաղաքում ծնվածներ