open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Տատյանա Մախմուրյան

**Տատյանա (Թագուհի) Լևոնի Մախմուրյան (Մախմուրովա)** (), հայ դերասանուհի։ ՀԽՍՀ մշակույթի վաստակավոր գործիչ (1975)։

## Կենսագրություն
1928 թվականին Համո Բեկնազարյանի հրավերով նկարահանվել է «Տունը հրաբխի վրա» ֆիլմի գլխավոր հերոսուհու՝ Մարոյի դերում։ Նույն թվականից աշխատել է Հայկինոյում։ 1936-1937 թվականներին սովորել է «Մոսֆիլմ»-ին կից դերասանական դպրոցում։

Մախմուրյանի լավագույն դերը Կեկելն է («Պեպո», ռեժիսոր՝ Հ. Բեկնազարյան, 1935)։ Այլ դերերից են՝ Մասումե («Հանդիպում», ռեժիսոր՝ Գ. Գոմարտելի, «Վրացֆիլմ» ստուդիա), Անահիտ («Լույս և ստվերներ», ռեժիսոր՝ Ի. Պերեստիանի, Նանի («Գիքոր», ռեժիսոր՝ Ամասի Մարտիրոսյան, 1934), Գայանե («Դավիթ Բեկ», ռեժիսոր՝ Համո Բեկնազարյան, 1944)։

Աշխատել է նաև որպես ռեժիսորի օգնական։ Ամուսնցած է եղել կինոօպերատոր Դմիտրի Ֆելդմանի հետ։

## Դերերը կինոյում
* 1928 - *Մարո*՝ «Տունը հրաբխի վրա»
* 1930 - *Մասումե*՝ «Հանդիպում»
* 1933 - *Անահիտ*՝ «Լույս և ստվերներ»
* 1934 - *Նանի*՝ «Գիքոր»
* 1935 - *Կեկել*՝ «Պեպո»
* 1943 - *Գայանե*՝ «Դավիթ Բեկ» (նաև ռեժիսորի օգնական)
* 1982 - «Սիրամարգի ճիչը»
* 1988 - *Թագուհի Պարույրովնա (ծեր տարիքում)*՝ «Համբարձում»

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Հայ դերասանուհիներ
Կատեգորիա:Դերասանուհիներ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Խորհրդային դերասանուհիներ
Կատեգորիա:20-րդ դարի դերասանուհիներ
Ինդիանա Ջոնսը և բյուրեղապակյա գանգերի թագավորությունը

**«Ինդիանա Ջոնսը և բյուրեղապակյա գանգերի թագավորությունը»** () ռեժիսոր Սթիվեն Սփիլբերգի արկածային ֆիլմերից, հնագետ Ինդիանա Ջոնսի արկածների մասին պատմող չորրորդ ֆիլմը։ Ֆիլմի նկարահանումները սկսվել են 2007 թ.-ի մայիսի 18-ին և տևել է 79 օր։ Ֆիլմի առաջին ցուցադրումը տեղի է ունեցել 2008 թ.-ի մայիսի 18-ին Կաննի կինոփառատոնում, իսկ ընդհանուր պրեմերիան՝ մայիսի 22-ին։

## Սյուժե
Ֆիլմի իրադարձությունները զարգանում են 1957 թ.-ին՝ Սառը պատերազմի թեժացման պահին։ Խորհրդային զինվորները Իրինա Սպալկոյի գլխավորությամբ առևանգում են Մերիոն Ռեյվենվուդին՝ Ինդիանա Ջոնսի վաղեմի ընկերուհուն։ Այսպիսով նրանք Ինդիանա Ջոնսի առաջ խնդիր են դնում՝ կա՛մ զբաղվել անգործությամբ, որի հետևանքով Մերիոնը կմահանա, կա՛մ էլ կնոջ ազատության դիմաց օգնել խորհրդային հետախուզությանը գտնելու լեգենդար Բյուրեղապակյա գանգը։

## Դերերում

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* 
* 

Կատեգորիա:2000-ականների ամերիկյան ֆիլմեր
Կատեգորիա:2000-ականների անգլերեն ֆիլմեր
Կատեգորիա:2000-ականների արկածային ֆիլմեր
Կատեգորիա:2000-ականների ռուսերեն ֆիլմեր
Կատեգորիա:2000-ականների ֆիլմեր
Կատեգորիա:2008 ֆիլմեր
Կատեգորիա:Paramount Pictures ֆիլմեր
Կատեգորիա:«Ոսկե ազնվամորի» մրցանակի դափնեկիրներ
Կատեգորիա:Ամերիկյան արկածային ֆիլմեր
Կատեգորիա:Ամերիկյան գիտաֆանտաստիկ էքշն ֆիլմեր
Կատեգորիա:Ամերիկյան գիտաֆանտաստիկ ֆիլմեր
Կատեգորիա:Ամերիկյան էքշն արկածային ֆիլմեր
Կատեգորիա:Ամերիկյան մարտաֆիլմեր
Կատեգորիա:Ամերիկյան սիքվել ֆիլմեր
Կատեգորիա:Ամերիկյան ֆանտաստիկ ֆիլմեր
Կատեգորիա:Ամերիկյան ֆենտեզի ֆիլմեր
Կատեգորիա:Լոս Անջելեսում նկարահանված ֆիլմեր
Կատեգորիա:Կալիֆոռնիայում նկարահանված ֆիլմեր
Կատեգորիա:Սթիվեն Սփիլբերգի ֆիլմեր
Կատեգորիա:Ֆիլմեր այլմոլորակայինների մասին
Կատեգորիա:Ֆիլմեր ընտանիքի մասին
Կատեգորիա:Ֆիլմեր, որոնց գործողությունները տեղի են ունենում ԱՄՆ-ում
Կատեգորիա:Ֆիլմեր, որոնց գործողությունները տեղի են ունենում Կոնեկտիկուտում
Կատեգորիա:Ֆիլմեր, որոնց գործողությունները տեղի են ունենում Նևադայում
Կատեգորիա:Ֆիլմեր, որոնց գործողությունները տեղի են ունենում 1957 թվականին
Մարի Բերոյան

**Մարի Գևորգի Բերոյան** (), հայ դերասանուհի։ Վրացական ԽՍՀ ժողովրդական արտիստ (1946)։ Դերասան Արտեմ Բերոյանի կինը։

## Կենսագրություն
Բեմական կարիերան սկսել է 1913 թվականին Թիֆլիսում։ 1922 թվականից՝ Թիֆլիսի հայ դրամայի դերասանուհի։

## Դերերը թատրոնում
* *Խամփերի*՝ Գ. Սունդուկյանի «Խաթաբալա»
* *Շպանիկ*՝ Շիրվանզադեի «Նամուս»
* *Զարնիշան*՝ Ա. Շիրվանզադեի «Չար ոգի»
* *Սալոմե*՝ Գ. Սունդուկյանի «Քանդված օջախ»

## Դերերը կինոյում
* 1928 - *Դարչոյի մայրը*՝ «Պեպո»
* 1934 - *հյուր*՝ «Գիքոր»

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Դերասանուհիներ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Խորհրդային դերասանուհիներ
Կատեգորիա:Խորհրդային հասարակական գործիչներ
Կատեգորիա:Հայ դերասանուհիներ
Երկնագույն անդունդ

**«Երկնագույն անդունդ»** (, ), ֆրանսիացի ռեժիսոր Լյուկ Բեսոնի առաջին անգլալեզու ֆիլմը։

## Սյուժե
Ֆիլմը պատմում է երկու ընկերների՝ Էնցո Մոլինարիի և Ժակ Մայոլի մասին։ Ժակի հայրը սուզորդ էր և մահացել էր մարգարիտների հավաքման ժամանակ՝ սարքավորման անխափանության պատճառով։ Անցնում են տարիներ և տղաները հանդիպում են երկարատև բաժանումից հետո։ Երկուսն էլ սուզորդներ են դարձել և չեմպիոնատներում հիմնական մրցությունը ընթանում էր երկուսի միջև։

Ապահովագրության աշխատակցուհի հմայիչ Ջոանը առաջին իսկ հայացքից սիրահարվում է Ժակին և նրա հետ Պերուից մեկնում է Սիցիլիա և դառնում է այդ վտանգավոր մրցության ականատեսը։ Նա Ժակից երեխա էր սպասում, իսկ երկու ընկերները ավելի ու ավելի են խորասուզվում ջրում։ Թվում է, թե Ժակի և Էնցոյի համար խորխորատը ավելի լավ է, քան ցամաքը։

## Դերերում

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* 

Կատեգորիա:1988 ֆիլմեր
Կատեգորիա:Columbia Pictures ֆիլմեր
Կատեգորիա:Ամերիկյան դրամա ֆիլմեր
Կատեգորիա:Անգլերեն ֆրանսիական ֆիլմեր
Կատեգորիա:Իտալական դրամա ֆիլմեր
Կատեգորիա:Իտալական ֆիլմեր
Կատեգորիա:Ֆիլմեր դելֆինների և կետերի մասին
Կատեգորիա:Ֆիլմեր, որոնց գործողությունները տեղի են ունենում 1965 թվականին
Կատեգորիա:Ֆրանսիական արկածային ֆիլմեր
Կատեգորիա:Ֆրանսիական դրամա ֆիլմեր
Կատեգորիա:Ֆրանսիական ֆիլմեր
Կատեգորիա:Ֆրանսիայում նկարահանված ֆիլմեր
Կատեգորիա:Ֆիլմեր, որոնց գործողությունները տեղի են ունենում 1980-ականներին
Կատեգորիա:1980-ականների ֆրանսիական ֆիլմեր
129 (թիվ)

**129** (**հարյուր քսանինը**), բնական թիվ, որը գտնվում է 128-ի և 130-ի միջև։
* Տարվա 129-րդ օրը մայիսի 9-ն է (նահանջ տարիներին՝ մայիսի 8-ը)

## Մաթեմատիկայում
* 129-ը առաջին տասը պարզ թվերի գումարն է՝ 129 = 2 + 3 + 5 + 7 + 11 + 13 + 17 + 19 + 23 + 29։
* 129-ը կենտ եռանիշ թիվ է։
* 129-ի թվանշանների գումարը հավասար է 12-ի
* 129-ի թվանշանների արտադրյալը հավասար է 18-ի
* 129 թվի քառակուսին հավասար է 16 641-ի

## Այլ ոլորտներում
* 129 թ., մ.թ.ա. 129 թ.
* (129) Անտիգոնե - հիմնական գոտու խոշոր աստերոիդ
128 (թիվ)

**128** (**հարյուր քսանութ**), բնական թիվ, որը գտնվում է 127-ի և 129-ի միջև։

## Մաթեմատիկայում
* 128-ը զույգ եռանիշ թիվ։
* 128 թվի թվանշանների գումարը հավասար է 11-ի։
* 128 թվի թվանշանների արտադրյալը հավասար է 16-ի։
* 128 թվի քառակուսին հավասար է 16 384-ի
* 128 = 27

## Այլ ոլորտներում
* 128 թ., մ.թ.ա. 128 թ.
* 128 բիթ։
127 (թիվ)

**127** (**հարյուր քսանյոթ**), բնական թիվ, որը գտնվում է 126-ի և 128-ի միջև։

## Մաթեմատիկայում
* 31-րդ պարզ թիվը։
* 7-րդ Մարսենի թիվը (2^{7}-1)
* 127-ը կենտ եռանիշ թիվ է։
* 127 թվի թվանշանների գումարը հավասար է 10-ի
* 127 թվի թվանշանների արտադրյալը հավասար է 14-ի
* 127 թվի քառակուսին հավասար է 16 129-ի

## Այլ ոլորտներում
* 127 թ., մ.թ.ա. 127 թ.
* У127 - Լենինի պաշտոնական շոգեքարշը
* ASCII-ում `DEL` կառավարող նշանի կոդն է։
* 8-բիթանոց համակարգիչներում տվյալների Signed char տեսակի առավելագույն դրական թիվը։
* 127 վոլտ - մինչև 1960-ական թվականները ԽՍՀՄ-ում էլեկտրական ցանցի լարման չափը։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Պարզ թվեր
Սպենտա Արմաիտի

**Սպենտա Արմաիտի** -  կամ سپنت اَرمَیتی կամ سپند آرامئیتی - Ահուրա Մազդայի կողմից «Սրբազան Հոգու» միջոցով արարված յոթ Ամահրասպանդներից մեկն է, որին նշանակալի դեր ու տեղ էր տրվում զրադաշտական համայնքում մարդկային հասարակության մեջ։

## Գործառույթները
Սպենտա Արմաիտին, ով հանդիսանում էր մայր-երկրի պաշտպանն ու նրա վրա ապրող էակների արարիչներից մեկը, նաև կանանց պաշտպաններ էր ու հովանավորը։ Վերջիններս, իրենց հովանավոր Աստծու նման պետք է լինեին, առողջ ու հնազանդ։ Ի հակադրություն Սպենտա Արմաիտիի, տղամարդկանց պաշտպանն էր համարվում Խշաթրա Վայրիան, ով երկնքի «քարե» պաշտպանն էր ու տղամարդկանց հովանավորը։ Միաժամանակ վերջինս նաև մարտիկների հիմնական աստվածությունն էր, ում ուղղված էին լինում պատերազմ գնացող տղամարդկանց աղոթքները։

Կատեգորիա:Պարսկական դիցաբանություն
Կանզաս Սիթի

**Կանզաս Սիթի** (), քաղաք ԱՄՆ-ի կենտրոնական մասում, Միսուրի նահանգում։ Այն Միսուրիի ամենամեծ քաղաքն է։ Գտնվում է նահանգի արևմտյան մասում՝ Կանզաս նահանգի հետ սահմանի վրա։ 2004 թ-ի տվյալներով քաղաքի բնակչությունը կազմում է 444 000&nbsp;մարդ։

## Անվանում
Հիմնադրվել է 19-րդ դարում։ Անվանումն առաջացել է Կանզաս գետի անունից և անգլերեն City՝ «քաղաք» բառից։

## Քույր քաղաքներ
*  Սևիլյա, Իսպանիա (1967)
*  Կուրասիկի, Ճապոնիա (1972)
*  Մորելիա, Մեքսիկա (1973) 
*  Ֆրիթաուն, Սիերա Լեոնե (1974) 
*  Թայնան, Թայվան (1978)
*  Սիան, Չինաստան (1989) 
*  Գվադալախարա, Մեքսիկա (1991) 
*  Հաննովեր, Գերմանիա (1993)
*  Պորտ Հարկորտ, Նիգերիա (1993) 
*  Արուշա, Տանզանիա (1995)
*  Սան Նիկոլադ դե Լոս Գարսա, Մեքսիկա (1997)
*  Ռամլա, Իսրայել (1998) 
*  Մեց, Ֆրանսիա (2004)

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:1853 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր
Կատեգորիա:ԱՄՆ-ի համալսարանական քաղաքներ
Կատեգորիա:Միսսուրիի քաղաքներ
ԷՕԿԱ

**ԷՕԿԱ** ( [**Է**թնիկի **Օ**րղանոսիս **Կ**իպրիոն **Ա**ղոնիստոն], թարգ.՝ «**Կիպրոսի ազատագրման ազգային կազմակերպություն**»), կիպրոսահույների ազգայնական ահաբեկչական ռազմականացված կազմակերպություն, որի նպատակն էր վերջ դնել Կիպրոսի Բրիտանական կայսրության թագավորական գաղութի կարգավիճակին վտարելով բրիտանական ուժերը կղզուց և միացումը Հունաստանին (էնոզիս)։ Սակայն այդ նպատակին դեմ էր կղզու թուրքական փոքրամասնությունը։ 1950 թվականին հանրաքվե է տեղի ունեցել, որի արդյունքներով կղզու հունական մեծամասնությունը (98 %) քվեարկել է Հունաստանին միանալու օգտին։ ԷՕԿԱ-ի անդամները հարձակումներ էին կատարում զինվորական անձնակազմի վրա, բայց տուժածների թվում էին նաև քաղաքացիական անձինք։ Այդ պատճառով ՄԱԿ-ը ճանաչել է ԷՕԿԱ-ին որպես *ահաբեկչական կազմակերպություն*։

## Տես նաև
* ԷՕԿԱ Բ
* Գեորգիոս Գրիվաս
* Նիկոս Սամսոն
* Գրիգորիս Աֆքսենտիու
* Սպիլիայի ճակատամարտ

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Ազգային-ազատագրական կազմակերպություններ
Կատեգորիա:Ահաբեկչական կազմակերպություններ
Կատեգորիա:Կիպրոսի պատմություն
Կատեգորիա:Հույն-կիպրական հարաբերություններ
Կատեգորիա:Պարտիզանական շարժումներ
Սիրո քսան րոպեներ

**«Սիրո քսան րոպեները»** (, երկընտրական անվանում - *Cops and Watches / He Loves Her So / Love-Friend*), որպես ռեժիսոր Չարլի Չապլինի առաջին ֆիլմն է։ Ֆիլմի պրեմիերան տեղի է ունեցել 1914 թվականի ապրիլի 20-ին։

## Սյուժե
Դեպքերը տեղի են ունենում զբոսայգում, որտեղ նստարանի վրա համբուրվում են սիրահարները։ Չապլինի հերոսը՝ մի երիտասարդ գրպանահատ, անընդհատ խանգարում է զույգին՝ վայելելու միմյանց ընկերակցությունը։ Հետո, որոշելով վնասել աղջկան, նա գողանում է տղայի ձեռքի ժամացույցը, որն էլ իր հերթին գողացել էր քնած ջենտլմենի ձեռքից։ Սկսվում է վազք գրպանահատի, ոստիկանի և ժամացույցի տիրոջ միջև։

## Դերերում
* Չարլի Չապլին - *գրպանահատ'
* [[Էդգար Քենեդի]] - *սիրեցյալ*
* [[Մինտա Դյորֆի]] - *երիտասարդ աղջիկը*
* [[Չեստեր Քոնքլին]] - *այլ գող*
* [[Գորդոն Գրիֆիտ]] - *երիտասարդ տղան''

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* 
* ֆիլմը ինտերնետ արխիվում

Կատեգորիա:Ամերիկյան կինոկատակերգություններ
Կատեգորիա:Ամերիկյան սև-սպիտակ ֆիլմեր
Կատեգորիա:Անգլերեն ֆիլմեր
Կատեգորիա:Չառլի Չապլինի ֆիլմեր
Կատեգորիա:Սև-սպիտակ ֆիլմեր
Կատեգորիա:1910-ականների ամերիկյան ֆիլմեր
Կատեգորիա:1914 ֆիլմեր
Կատեգորիա:1910-ականների անգլերեն ֆիլմեր
Զրվանականություն

**Զրվանականություն**, Սասանյան Պարսկաստանի ժամանակաշրջանում ձևավորված կրոնական, աղանդավորական շարժում, որը ծագել է այն ժամանակ տիրապետող զրադաշտական կրոնից։ Հնագույն շրջանի կրոնական ուղղություններն ուսումնասիրող ռումինացի գիտական Միրչի Էլիադեի հետազոտությունները ցույց են տալիս, որ զրվանականությունը, որպես դավանանք հիշատակում են անտիկ աշխարհի միայն չորս հեղինակներ, որոնց թվում Եղիշեն և Եզնիկ Կողբացին ու ասորի հեղինակներ՝ Թեոդոր բար Կոնայը և Յոհաննան բար Պենկայեն։

## Հիմնական ուսմունքը
Զրվանականության հիմնական տարբերությունը զրադաշտականությունից այն է, որ աշխարհն ունի երկու սկիզբ՝ բարի և չար և նրանք յուրաքանչյուրն ունեն իրենց Աստվածները՝ Ահուրա Մազդան և Ահրիմանը։ Նրանց երկուսի ծնողն էլ եղել է չեզոք ծագում ունեցող գերագույն արարիչը Զրվանը, որը դիտարկվել է, որպես ժամանակի «ծնող»։ Նրանից են սկսվել ժամանակները և նրանով էլ ավարտվելու են։

Համաձայն զրվանական ուսմունքի՝ գալու է չար և բարի ուժերի հաղթանակի վերջնական պահ, որը հայտնի է զրադաշտականության մեջ, որպես Ֆրաշոքարաթի, երբ Ահուրա Մազդան իր «յոթ հավատարիմ ուժերի» Ամահրասպանդների հետ, ու Ահրիմանը իր «յոթ չար ուժերի»՝ Դևերի հետ գալու է խոնարհվելու Զրվանի առջև։

## Եզնիկ Կողբացու Եղծ աղանդոցն ու զրվանականությունը
Վաղ քրիստոնեական շրջանի հայ փիլիսոփա Եզնիկ Կողբացին իր հայտնի «Եղծ աղանդոց» աշխատության երկրորդ գլխում անդրադառնում է Զրվանիզմի կրոնափիլիսոփայական գաղափարախոսության հերքմանը։ Տարածված տեսակետ կա, որ նա «Պարսից կրոնի հերքումը» գլխում անդրադառնում է հենց զրադաշտականությանը, սակայն Եզնիկ Կողբացու կողմից նշված որոշ կրոնական ու գաղափարախոսական առանձնահատկություններ թույլ են տալիս եզրակացնելու, որ խոսքը միայն զրվանականության՝ զրադաշտականության աղանդավորական ուղղվածության մասին է և ոչ թե հենց առաջինի մասին. չնայած կարելի է ենթադրել, որ վաղ քրիստոնեության այդ շրջանում, ամենայն հավանականությամբ, «Եղծ աղանդոց» աշխատությունը դիտարկվել է նաև որպես հարված զրադաշտական գաղափարախոսությանն ու աշխարհայացքին։

## Տես նաև
* Զրադաշտականություն
* Քրիստոնեություն
* Ալբիգոյցիներ
* Ադվենտիստներ
* Քվակերներ
* Եհովայի վկաներ

Կատեգորիա:Զրադաշտականություն
Կատեգորիա:Հերետիկոսություն
Ֆարավահար

**Ֆարավահար** (պարս. فروهر‎ (faravahar), պահլվ.. فـروتی (fravati), ավստ. فـروشی (fravaši)), Զրադաշտական կրոնում տարածված թևավոր սկավառակ խորհրդանիշ, որը խորհրդանշել է կրոնի գլխավոր Աստված Ահուրա Մազդային։ 
Չնայած նրան, որ տարածված մշակույթի մեջ այն համաձայն պնդումների պատկերում է հենց գլխավոր, արարիչ Աստծուն՝ Ահուրա Մազդային, հավատացյալ զրադաշտականները չեն ընդունում այդ պնդումը՝ նշելով, որ Ֆարահարը պատկերում է բոլոր կենդանի ու անկենդան էակների մաս կազմող «Սրբազան Հոգուն»՝ Սպենտա Մայնուին կամ Ֆարաշավիին։

## Նշանակությունը
**Ֆարավահարը**, որը լայնորեն տարածված է զրադաշտական համայնքներում, որպես դավանանքի խորհրդանիշ, մարդիկ շղթայով կրում են իրենց պարանոցների վրա։ Ֆարավահարը նպատակ ունի հավատացյալին հիշեցնելու արարիչ Աստծո՝ Ահուրա Մազդայի հետ իր կապի մասին։ Ֆարավահարը զրադաշտականության մեջ, որպես կրոնի հիմնական խորհրդանիշ սկսել է լայնորեն կիրառվել 20-րդ դարում։ Մինչև Իսլամական հեղափոխությունը, այն լայնորեն կիրառվել է նաև պետական կառույցների խորհրդանիշներում, ինչպես նաև եղել է Իրանի թագավորական ընտանիքի զինանշանում։

## Ֆոտոշարք



## Կարդացեք նաև
* Զրադաշտականություն
* Զրվանիզմ
* Ահուրա Մազդա

Կատեգորիա:Զրադաշտականություն
Սուրբ Մարիամ եկեղեցի (Սանկտ Պետերբուրգ)

**Սուրբ Մարիամ եկեղեցի** (), լյութերական ուղղության գործող ֆիննական մայր տաճար Սանկտ Պետերբուրգում։ Պատկանում է Ինգրիայի ավետարանչական-լյութերական եկեղեցուն, քաղաքի գլխավոր ֆիննական լյութերական տաճարն է։

## Պաստորներ
* Կառլ Վիլհելմ Սիրեն (1838 - 1866)
* Իոհանն Քրիստիան Էհքվիստ (1866 - 1883)
* Գեորգ Վիլհելմ Ռելանդեր (1884 - 1890)
* Ադոլֆ Հակկարայնեն (1890 - 1910)
* Սելիմ Յալմար Լաուրիկկալա (1923 - 1937)
* Միխայիլ Իվանով - ներկա

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* *Князева Е. Е., Соколова Г. Ф.* Лютеранские церкви и приходы России XVIII - XX вв. : Литера, 2001. - ISBN 5-89319-048-3. 
* Սանկտ Պետերբուրգի Սուրբ Մարիամ եկեղեցի
* Սանկտ Պետերբուրգի Սուրբ Մարիամ ֆիննական լյութերական եկեղեցի

Կատեգորիա:Ինգրիայի եկեղեցի
Կատեգորիա:Սանկտ Պետերբուրգի եկեղեցիներ
Կատեգորիա:1805 հիմնադրումներ Ռուսաստանում
Կատեգորիա:19-րդ դարի եկեղեցիներ
Կատեգորիա:եկեղեցիներ այբբենական կարգով
1458 (թիվ)

**1458,** բնական թիվ, որը գտնվում է 1457-ի և 1459-ի միջև։

* Եթե 1458 թիվը բաժանենք իր թվանշանների գումարի՝ 18-ի վրա, ապա մենք կստանանք նույն 18 թիվը, բայց թվանշանների հակառակ դիրքով՝ 81։ Այդպիսի առանձնահատկությամբ են օժտված ևս 3 թիվ՝ 1-ը, 81-ը և 1729-ը։

## Այլ ոլորտներում
[140px|մինի|ձախից|Տեղային նշանակության №1458 ճանապարհի նշանը, [Տեխաս, ԱՄՆ]]
* 1458 թ.; 
* մ.թ.ա. 1458 թ.
Վինգ Ռեյմս

**Իրվինգ Ռամզես Ռեյմս** (, ), ամերիկացի դերասան, պրոդյուսեր, սցենարիստ, «Ոսկե գլոբուս» մրցանակի դափնեկիր (այդ հեինակավոր մրցանակին արժանացել է «*Միայն Ամերիկայում*»/«*Only in America*» ֆիլմում Դոն Քինգի կերպարը տպավորիչ կերպով մարմնավորելու համար)։ Հանդիսատեսին հայտնի է «Առաքելությունն անիրագործելի է», «Առաքելությունն անիրագործելի է-2», «Առաքելությունն անիրագործելի է-3», «Օդային բանտը», «Սուռոգատներ», «Գոյատևման մրցախաղ» և «Քրեական ընթերցվածք» ֆիլմերից։

## Կենսագրություն
Ծնվել ու հասակ է առել  Նյու Յորքի Հառլեմ թաղամասում։ *Իրվինգ* անունը նրան տրվել է ի պատիվ NBC հեռուստատեսության ժուռնալիստ Իրվինգ Լևինի։

Ավարտել է Նյու Յորքի կատարողական արվեստների բարձրագույն դպրոցը, ապա դրամատիկական արվեստ է ուսումնասիրել SUNY Purchase-ում, այնուհետև՝ Ջիլիարդի անվան դպրոցի դրամայի բաժանմունքում (1979–1983), որն ավարտել է 1983 թվականին՝ ստանալով գեղարվեստի բակալավրի աստիճան։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* 

Կատեգորիա:1959 ծնունդներ
Կատեգորիա:20-րդ դարի ամերիկացի տղամարդ դերասաններ
Կատեգորիա:20-րդ դարի դերասաններ
Կատեգորիա:21-րդ դարի ամերիկացի տղամարդ դերասաններ
Կատեգորիա:«Ոսկե գլոբուս» մրցանակի դափնեկիրներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի պրոդյուսերներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի սցենարիստներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի տղամարդ թատերական դերասաններ
Կատեգորիա:Ամերիկացի տղամարդ կինոդերասաններ
Կատեգորիա:Ամերիկացի տղամարդ հեռուստատեսային դերասաններ
Կատեգորիա:Ամերիկացի տղամարդ հնչյունավորողներ
Կատեգորիա:Հոլիվուդյան դերասաններ
Կատեգորիա:Մայիսի 12 ծնունդներ
2401 (թիվ)

**2401** (**երկու հազար չորս հարյուր մեկ**)  - բնական թիվ, որը գտնվում է 2400-ի և 2402-ի միջև։

## Թվաբանական հատկություններ
* 2401-ը երրորդ թիվն է, որը իր թվանշանների գումարի աստիճան է հանդիսանում՝ (2+4+0+1)4=2401

## Այլ նշանակություններ
* (2401) Աելիտա աստերոիդը
107 (թիվ)

**107** (**հարյուր յոթ**), բնական թիվ, որը գտնվում է 106-ի և 108-ի միջև։
* Տարվա 107-րդ օրը ապրիլի 17-ն է (նահանջ տարիներին՝ ապրիլի 16-ը)։

## Մաթեմատիկայում
* 28-րդ պարզ թիվը։
* 107-ը կենտ եռանիշ թիվ է։
* 107 թվի թվանշանների գումարը հավասար է 8-ի (1 + 0 + 7)
* 107 թվի թվանշանների արտադրյալը հավասար է 0-ի (1 * 0 * 7)
* 107 թվի քառակուսին հավասար է 11 449-ի։

## Գիտության մեջ
* Բորիումի ատոմային համարը

## Այլ ոլորտներում
* 107 թ, մ.թ.ա. 107 թ. 
* ASCII-ում «k» տառի համարը։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Պարզ թվեր
Բալթիմոր Բուլեթս (1944-1954)

**«Բալթիմոր Բուլեթսը»** (անգլերեն՝ **Baltimore Bullets**) ԱՄՆ Բասկետբոլի ազգային ասոցիացիայի արևմտյան կոնֆերենցիայում հանդես եկող տղամարդկանց պրոֆեսիոնալ բասկետբոլային ակումբ էր, որը գտնվում էր Մերիլենդ նահանգի Բալթիմոր քաղաքում։

Կատեգորիա:Բասկետբոլի ազգային ասոցիացիա
94 (թիվ)

**94** (**իննսունչորս**), բնական թիվ է
## Գիտության մեջ
* Պլուտոնիումի ատոմային համարը
* 94 կարգային թիվն է կրում Ավրորա աստերոիդը
## Այլ ոլորտներում
* ASCII-ում «^» նշանի կոդը
* Ֆրանսիայի Վալ-դը-Մարն դեպարտամենտի կարգային թիվն է
## Տես նաև
* 94 թ.
* Մ. թ. ա. 94 թ.
102 (թիվ)

**102** (**հարյուր երկու**), բնական թիվ, որը գտնվում է 101-ի և 103-ի միջև։

## Մաթեմատիկայում
* 102-ի թվանշանների գումարը հավասար է 3-ի
* 102-ի թվանշանների արտադրյալը հավասար է 0-ի
* 102-ը զույգ եռանիշ թիվ է
* 102-ի քառակուսին հավասար է 10 404-ի
* 102-ը հարշադի թիվ է

## Գիտության մեջ

* Նոբելիումի ատոմային համարը

## Այլ ոլորտներում

* 102 թ.; մ.թ.ա. 102 թ.
* Տարվա 102-րդ օրը ապրիլի 12-ն է (նահանջ տարիներին՝ ապրիլի 11-ը)
* ASCII-ում «f» նշանի կոդը
* 102 դալմատիններ - կինոնկար երեխաների համար 
* 102 - ոստիկնության ահազանգման հեռախոսահամարը Հայաստանում, Ուկրաինայում և Բելառուսիայում
Ժուլիետ Բինոշ

**Ժուլիետ Բինոշ** (, ), ֆրանսիացի դերասանուհի։ Հանդիսատեսին հայտնի է «Անգլիական հաճախորդ», «Շոկոլադ» և «Երեք գույն. Կապույտ» ֆիլմերից։

## Ֆիլմագրություն
### Դերակատարումներ

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:BAFTA մրցանակի դափնեկիրներ
Կատեգորիա:«Ոսկե գլոբուս» մրցանակի դափնեկիրներ
Կատեգորիա:«Սեզար» մրցանակի դափնեկիրներ
Կատեգորիա:Երկրորդ պլանի լավագույն դերասանուհի Օսկարի մրցանակակիրներ
Կատեգորիա:Թատրոնի ֆրանսիացի դերասանուհիներ
Կատեգորիա:Ֆրանսիացի արվեստագետներ
Կատեգորիա:Ֆրանսիացի բանաստեղծուհիներ
Կատեգորիա:Ֆրանսիացի բնապահպաններ
Կատեգորիա:Ֆրանսիացի դերասանուհիներ
Կատեգորիա:Ֆրանսիացի կինոդերասաններ
Կատեգորիա:Ֆրանսիացի կինոդերասանուհիներ
Կատեգորիա:Ֆրանսիացի հեռուստատեսային դերասանուհիներ
Կատեգորիա:Ֆրանսիացի մոդելներ
Կատեգորիա:Ֆրանսիացի պարուհիներ
Սամո Հունգ

**Հուն Ցինբաո** (Կանտոներեն՝ 洪金寶, ), չինացի դերասան, ռեժիսոր, պրոդյուսեր, սցենարիստ։ Հանդիսատեսին հայտնի է «Խորտկանոց անիվների վրա», «Չինական քաղաքային ոստիկանը», «Երեք թագավորություն. Վիշապի վերադարձը», «Իփ Մեն 2» ֆիլմերից։

Նկարահանվել է Բրյուս Լիի հետ, բեմադրել է Ջեքի Չանի, Ջոն Վուի և այլոց ֆիլմերի մարտերի խորեոգրաֆիան։ Սամո Հունգը 1980-ականներին նշանակալի դեր է խաղացել քունգ-ֆու-մարտաֆիլմի ժանրի ձևավորման և ժամանակակից տեսքն ստանալու գործում։ Ներկայումս Սամո Հունգը հոնկոնգյան կինեմատոգրաֆիայի ամենաազդեցիկ ներկայացուցիչներից մեկն է, նա իրականացրել է ավելի քան 170 տարբեր նախագծեր։

Չնայած իր կազմվածքին (նա ունի 168 սմ հասակ ու գրեթե 100 կգ քաշ), նա հիանալի մարզիկ է և մեկն է Հոնկոնգի «Պեկինյան օպերա» ժանրի մասնավոր դպրոցի շրջանավարտների ամենանշանավոր յոթնյակի () անդամներից (նրանց թվում են նաև Ջեքի Չանը, Յուեն Բյաոն, Կորի Յոնեմն ու այլք)։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Ասիացի կինոպրոդյուսերներ
Կատեգորիա:Հոնկոնգցի դերասաններ
Կատեգորիա:Հոնկոնգցի կասկադյորներ
Կատեգորիա:Հոնկոնգցի կինոդերասաններ
Կատեգորիա:Չինացի դերասաններ
Կատեգորիա:Չինացի կինոդերասաններ
Կատեգորիա:Չինացի կինոռեժիսորներ
Կատեգորիա:Չինացի ռեժիսորներ
Կատեգորիա:Չինացի սցենարիստներ
Կաբարեում բռնվածը

**«Կաբարեում բռնվածը»** (, այլ անվանումներ - *Charlie the Waiter / Faking with Society / Jazz Waiter*), Չարլի Չապլինի կարճամետրաժ ֆիլմն է, որի պրեմիերան տեղի է ունեցել 1914 թվականի ապրիլի 27-ին։

## Սյուժե
Չարլին սովորական մատուցող է կաբարեում։ Մի անգամ տերը նրան ուղարկում է իր շան հետ զբոսանքի, միայն թե նա ապահով հետ վերադարձնի շանը, այլապես կպատժվի։ Չարլին փրկում է Մեյբլին մի ավազակից, որն էլ ծանոթացնում է նրան իր ծնողների հետ։ Չարլին ներկայանում է որպես Հունաստանի դեսպան, իսկ նրանք հրավիրում են նրան իրենց խնջույքին։ Բնականաբար նա ուշանում է վերադառնալ կաբարե և պատիժ է ստանում։ Հետո նա գնում է խնջույքին, որտեղ լավ խմում է և կատաղեցնում Մեյբլի ընտրյալին։ Վերադառնալով կաբարե՝ նա շարունակում է իր աշխատանքը՝ դուրս վռնդելով մի հարբած հաճախորդի։ Մի անգամ կաբարե է գալիս մի աղմկոտ խումբ, որոնց թվում էին նաև Մեյբլը և նրա ծնողները։ Չարլիի սուտը բացահայտվում է։

## Դերերում
* Չարլի Չապլին - *մատուցող*
* Մեյբլ Նորման - *Մեյբլ*
* Հարրի Մաքքոյ - *Մեյբլի ընտրյալը*
* Ալիսա Դեվենպորտ - *Մեյբլի մայրը*
* Չեստեր Քոնքլին - *մատուցող*
* Էդգար Քենեդի - *կաբարեի տերը*
* Մինտա Դերֆի - *պարուհի*

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* 
* «Կաբարեում բռնվածը» ինտերնետ արխիվում

Կատեգորիա:1914 ֆիլմեր
Կատեգորիա:Ամերիկյան կինոկատակերգություններ
Կատեգորիա:Ամերիկյան սև-սպիտակ ֆիլմեր
Կատեգորիա:Չառլի Չապլինի ֆիլմեր
Կատեգորիա:Սև-սպիտակ ֆիլմեր
Կատեգորիա:1910-ականների ամերիկյան ֆիլմեր
Աղվեսագիրք

**«Աղվեսագիրք»**, կամ **«Աղուէսագիրք»**, հայկական միջնադարյան առակների ժողովածու, որը ձեռագրերում հայտնի է խմբագրական տարբերակներով։

«Աղվեսագիրք» անվանումը տարածվել է XVII դարում՝ Ոսկան Երևանցու հրատարակումից հետո («Գիրք աշխարհաց և առասպելաբանութեանց, որ է Աղուէսագիրք», 1668)։ «Աղվեսագիրքն» ունեցել է ևս երեք հայերեն հրատարակություն՝ 1683, 1698 և 1827։ «Աղվեսագիրքը» վերագրվել է Վարդան Այգեկցուն, իսկ ըստ Նիկողայոս Մառի` այն «վարդանյան» առակախմբերի մի ուրույն խմբագրություն է։ «Աղվեսագիրքը» ուշ միջնադարում թարգմանվել է վրացերեն և արաբերեն։

## Տես նաև
* Կենդանական զրույցներ

## Գրականություն
* Տաշյան Հ․, Ժողովածոյք առակաց Վարդանայ, Վենետիկ, 1990։
* Անասյան Հ․ Ս․, Հայկական մատենագիտություն հ․ 1, Երևան, 1959, էջ 1060-87։
* Վարդան Այգեկցի, Աղվեսագիրք, երկրորդ հրատարակություն, Երևան, 1955։

Կատեգորիա:Առակներ
Կատեգորիա:Հայ գրականություն
Կատեգորիա:Հայերեն ստեղծագործություններ
Աֆանասի Նիկիտին

**Աֆանասի Նիկիտին** () (), ռուս ճանապարհորդ, առևտրական, «Ճանապարհորդություն երեք ծովերից այն կողմ» () աշխատության հեղինակը, որտեղ նաև նկարագրել է իր ճանապարհորդությունները դեպի Կովկաս, Օսմանյան կայսրություն, Պարսկաստան և Հնդկաստան։ Առաջին եվրոպացիներից է, որ գրի է առել իր ճանապարհորդությունը դեպի Հնդկաստան։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Ռուս ճանապարհորդներ
Կատեգորիա:Անձինք նամականիշերի վրա
Կատեգորիա:Ռուս գրողներ
Կատեգորիա:Ռուս արձակագիրներ
Պողոս առաքյալի երկրորդ նամակը Կորնթացիներին

**Պողոս առաքյալի երկրորդ նամակը Կորնթացիներին**, Աստվածաշունչ մատյանի Նոր Կտակարանի կանոնի գիրք, Պողոս առաքյալի թվով երկրորդ նամակը Հունաստանի Կորնթոս քաղաքի նորադարձ քրիստոնյաներին։ Նամակը գրվել է Կորնթացիներին ուղղված առաջին նամակից մի քանի ամիս անց։ Նամակի գրության ժամանակն է մ.թ. 57 կամ 58 թվականը։ Ուսումնասիրողների կողմից նամակի նկատմամբ Պողոսի հեղինակ լինելը չի վիճարկվում։

Նամակում Պողոսը պաշտպանում է իր առաքելությունը և գործունեությունը տարբեր քննադատներից։

## Կառուցվածք
* 1։1-11 – Ողջույն 
* 1։12 - 7։16 – Պողոսը պաշատպանում է իր գործունեությունը և առաքելությունը՝ հաստատելով իր ջերմ զգացմունքները Կորնթոսի եկեղեցու անդամների նկատմամբ 
* 8։1 - 9։15 – Երուսաղեմի եկեղեցու համար հանգանակության կազմակերպման վերաբերյալ ցուցումներ 
* 10։1 - 13։10 – Պողոսի կողմից իր առաքելության պաշտպանությունը ավելի վճռական և բանավիճային ոճով
* 13։11-14 – Եզրափակիչ ողջույներ

## Արտաքին հղումներ
* Պողոս առաքյալի Կորնթացիներին ուղղված երկրորդ նամակը արևելահայերեն թարգմանությամբ

Կատեգորիա:Նոր Կտակարանի գրքեր
Թուղթ առ Գաղատացիս

**Նամակ Գաղատացիներին**, Աստվածաշունչ մատյանի Նոր Կտակարանի կանոնի գիրք, Պողոս առաքյալի նամակը Փոքր Ասիայի հռոմեական Գաղաթիա նահանգի նորադարձ քրիստոնյաներին։ Ըստ ուսումնասիրողների գրության ժամանակն է մ.թ. 50-60–ական թվականները։ Ուսումնասիրողների ճնշող մեծամասնության կողմից նամակի նկատմամբ Պողոսի հեղինակ լինելը չի վիճարկվում։ Նամակում Պողոսն անդրադառնում է Մովսիսական օրենքի նշանակությանը քրիստոնյաների կյանքում։

Նամակը գրելու պատճառ է հանդիսացել Գաղաթիայում նոր քարոզիչների հայտնվելը, որոնք փորձում էին համոզել նորադարձ քրիստոնյաներին թլպատվել և պահել հրեական կրոնական կանոնները։ Պողոսը խիստ դեմ է արտահայտվում այդ գաղափարին՝ պնդելով, որ Հիսուս Քրիստոսի խաչվելուց հետո քրիստոնյաները արդարանում են ի Հիսուս Քրիստոս հավատով, այլ ոչ թե հրեական «օրենքի գործերով»։

## Նամակի կառուցվածքը
[մինի|աջից|Սուրբ Պողոսը իր նամակները գրելիս", 16–րդ դարի նկար (Blaffer Foundation Collection, [Հյուստոն, Տեխաս)]]

* Ողջույն (1։1–5)
* Ոչ մի այլ Ավետարան (1։6–10)
* Պողոսի դարձը քրիստոնեությանը (1։11–24)
* Հանդիպում այլ առաքյալների հետ Երուսաղեմում (Երուսաղեմի ժողովը՞) (2։1–10)
* Միջադեպ Անտիոքում (2։11–14)
* Հրեաներն, ինչպես և հեթանոսները փրկվում են հավատով (2։15–21)
* Օրենք, թե Հավատ (3։1–14)
* Օրենք և Խոստում (3։15–20)
* Ստրուկներ և Որդիներ (3։21–4։7)
** Աստծո որդիներ (3։26)
* Մտահոգություն Գաղատացիների նկատմամբ (4։8–20)
* Հագարի և Սառայի հինկտակարանյան պատմության մեկնությունը (4։21–5։1)
* Քրիստոնեական ազատություն (5։1–15)
** Մեծ պատվիրանը («Պիտի սիրես քո ընկերոջը, ինչպէս՝ ինքդ քեզ») (5։14)
* Հոգու պտուղները (5։16–26)
* Քրիստոսի օրենքը (6։1–10)
* Եզրափակիչ նախազգուշացում և օրհնություն (6։11–18)

## Արտաքին հղումներ
* Պողոս առաքյալի Գաղատցիներին ուղղված նամակը արևելահայերեն թարգմանությամբ

Կատեգորիա:Նոր Կտակարանի գրքեր
Վաչե Բագրատունի

**Վաչե Բագրատունի** (), հայ դերասան, ՀԽՍՀ վաստակավոր արտիստ։

## Կենսագրություն
1930-ականների վերջից մինչև 1980 թվականն աշխատել է Գաբրիել Սունդուկյանի անվան ակադեմիական թատրոնում։ Հյուրախաղերով հանդես է եկել Ռուսաստանում, Լիբանանում, Չեխոսլովակիայում։ Ոտքերի հիվանդության պատճառով ստիպված է եղել 1986 թվականին թոշակի անցնել։

## Անձնական կյանք
* Կինը՝ Վիոլետա Վարդանյան, Ա. Սպենդիարյանի անվան օպերայի և բալետի ազգային ակադեմիական թատրոնի երգչուհի
* Որդին՝ Վահագն Բագրատունի, դերասան և ռեժիսոր օպերային թատրոններում Նովոսիբիրսկում և Երևանում

## Ֆիլմագրություն
* 1928 – *Սամսոն*՝ «Պեպո»
* 1938 – «Բաքվեցիներ»
* 1939 – *Ռուբեն*՝ «Լեռնային արշավ»
* 1941 – *օդաչու*՝ «Հայրենասերների ընտանիքը»
* 1957 – *Սուլեյման*՝ «Անձամբ ճանաչում եմ»
* 1973 – *դրվագ*՝ «Ժայռը»

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Բագրատունի ազգանունով անձինք
Կատեգորիա:ՀԽՍՀ վաստակավոր արտիստներ
Կատեգորիա:Հայ դերասաններ
Կատեգորիա:Հայ կինոդերասաններ
Նիկոլայ Ժուկովսկի

**Նիկոլայ Եգորովիչ Ժուկովսկի** (, (), գիտնական, մեխանիկայի ու մաթեմատիկայի մասնագետ, «ռուսական ավիացիայի հայր»։ Ժուկովսկին ինքը երբեք օդաչու չի եղել։ Բայց իր երկարատև կյանքի մեծ մասը նա նվիրաբերեց այն բանին, որ մարդկանց թռչել սովորեցնի։ Վլադիմիր քաղաքի մոտ գտնվող Օրեխովո գյուղի բնակիչները, ուր ամռանը, սովորաբար, հանգստանում էր Նիկոլայ Եգորովիչը, հաճախ էին նրան տեսնում տարօրինակ զբաղմունքի մեջ։ Մեկ էլ տեսար պրոպելլեր ունեցող նետեր կարձակեր ու կհետևեր, թե ինչպես են դրանք թռչում, մեկ էլ հեռադիտակով երկար կդիտեր թռչունների թռիչքը։ Կամ էլ մեջքին կկապեր փայտե ձողերի վրա ձգված լաթե թևեր և ամբողջ թափով կսլանար հեծանիվով։ Տեսնում էին նաև, թե ինչպես նա որսի ժամանակ ուշադիր զննում ու չափում էր խփված թռչնի թևերը։ Իսկ Մոսկվայի համալսարանում, ուր Նիկոլայ Եգորովիչը պրոֆեսոր էր, նա մի մեծ խողովակ էր տեղադրել, որի մեջ օդափոխիչն օդի ուժեղ հոսք էր ստեղծում (այդպիսի խողովակն անվանում են աերոդինամիկական խողովակ)։ Նիկոլայ Եգորովիչն այդ խողովակում ինքնաթիռի տարբեր թևերի մոդելներ էր փորձարկում։ Այդ փորձերի, դիտումների ու մաթեմատիկայի օգնությամբ Ժուկովսկին հասկացավ, թե ինչպես պետք է կառուցված լինեն մարդուն օդ բարձրացնելու ունակ ծանր մեքենայի թևերը։ Նա դարձավ «աերոդինամիկա» գիտության հիմնադիրը։ Դա գիտություն է այն մասին, թե ինչպես պետք է ինքնաթիռներ կառուցել և դրանցով թռչել։


File:Museum of Moscow Aviation Institute 2016-02-02 009 (cropped).JPG
File:Nikolay Zhukovsky.jpg
File:Zhukovskij marka SSSR 1963.jpg
File:Airfoil geometry.svg


## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:20-րդ դարի ռուս մաթեմատիկոսներ
Կատեգորիա:Աերոտիեզերական ճարտարագետներ
Կատեգորիա:Անձինք նամականիշերի վրա
Կատեգորիա:Խորհրդային մեխանիկներ
Կատեգորիա:Մոսկվայի պետական համալսարանի դասախոսներ
Կատեգորիա:Մոսկվայի պետական համալսարանի շրջանավարտներ
Կատեգորիա:Մոսկվայի պետական համալսարանի պրոֆեսորներ
Կատեգորիա:Ռուս գիտնականներ
Կատեգորիա:Ռուս գյուտարարներ
Կատեգորիա:Ռուս ճարտարագետներ
Կատեգորիա:Ռուս մաթեմատիկոսներ
Կատեգորիա:Ռուս ֆիզիկոսներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի ԳԱ թղթակից անդամներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գիտությունների ակադեմիայի անդամներ
Կատեգորիա:Սանկտ Պետերբուրգի գիտությունների ակադեմիայի թղթակից անդամներ
Մարիա Ջրպետյան

**Մարիա Կարպի Ջրպետյան** (), հայ դերասանուհի։

## Կենսագրություն
Մարիա Ջրպետյանը ապօրինի ձերբակալվել է 1937 թ օգոստոսին որպես հասարակական վտանգավոր անձ։ Նա դատապարտվել է հինգ տարվա ազատազրկման և պատիժը պետք է կրեր Կոլիմայում գտնվող ուղղիչ աշխատանքային ճամբարում։ 1942 թ օգոստոսի 17-ին ազատ է արձակվում բանտարկումից, դիմում է ներկայացնում Մագադանի թատրոն ընդունվելու համար, բայց նրան մերժում են։ Ջրպետյանն աշխատել է որպես մատուցողուհի, հանդերձապահուհի և միայն 1945 թվականի հուլիսին նրան հաջողվում է վերադառնալ Հայաստան։

## Դերերը կինոյում
* 1934 - *Նատո*՝ «Գիքոր»
* 1935 - *բամբասող կին*՝ «Պեպո»
* 1957 - *բեղավորի կինը*՝ «Անձամբ ճանաչում եմ»
* 1961 - *ծխական*՝ «Տժվժիկ»
* 1967 - *դրվագ*՝ «Կարինե»
* 1971 - *դրվագ*՝ «Խաթաբալա»

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Հայ դերասանուհիներ
Միլդրեդ Հարիս

**Միլդրեդ Հարիս** (, ), 20-րդ դարի առաջին կեսի ամերիկացի դերասանուհի։

Չարլի Չապլինի առաջին կինը։

Ծնվել է Վայոմինգ նահանգի Շայեն քաղաքում։ Ֆիլմում առաջին անգամ նկարահանվել է 1912 թվականին, երբ ընդամենը 10 տարեկան էր։ 1993 թ. թողարկված Չապլին ֆիլմում նրա կերպարը մարմնավորում է Միլա Յովովիչը։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Չապլին
Կատեգորիա:Լոս Անջելես քաղաքում ծնվածներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի կինոդերասանուհիներ
Կատեգորիա:Թոքաբորբից մահացածներ
Կատեգորիա:20-րդ դարի ամերիկացի դերասանուհիներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի երեխա դերասանուհիներ
Կատեգորիա:Հոլիվուդյան փառքի ծառուղի
Ոչ կոմբատանտներ

**Ոչ կոմբատանտներ** ( - «չկռվողներ», «ոչ զինվորներ»), միջազգային իրավունքում անձինք, որոնք ընդգրկված են պատերազմող կողմի զինված ուժերի կազմում, բայց չեն մասնակցում ռազմական գործողություններին, որոնք միայն սպասարկում են և ապահովում զինված ուժերի գործունեությունը։ Իրավունք ունեն զենք օգտագործել միայն ինքնապաշտպանության նպատակով։

Համաձայն Ժնևի 1949 թվականի կոնվենցիայի որոշման և 1977 թվականի արձանագրության ոչ կոմբատանտներ են հանդիսանում Կարմիր խաչի և ինտենդանտության անձնակազմը, զիվորական իրավաբանները, զինվորական լրագրողները, հոգևորականները։ Միջազգային իրավունքը տարբերություն է դնում այս մարդկանց և կոմբատանտների միջև, ովքեր անմիջականորեն մասնակցում են մարտերին ։ Ոչ կոմբատանտների համար հակառակորդի կողմից գերևարվելու դեպքում հատուկ իրավական կարգավիճակ է նախատեսվում։ Եթե  ոչ կոմբատանտը մասնակցում է մարտական գործողություններին, ապա կորցնում է հատուկ կարգավիճակը և միայն այդ ժամանակ նրա դեմ կարելի է զենք օգտագուծել։

Ոչ կոմբատանտները չեն կարող թշնամու կողմից զինված հարձակման անմիջական օբյեկտ լինել, քանի որ, ի տարբերություն կոմբատանտների, նրանք ռազմական բախման ընթացքում բռնության կիրառման սուբյեկտ չեն (համաձայն Հաագայի IV կոնվենցիայի սահմանման)։ Ըստ այդմ, եթե նրանք ռազմական գործողությունների ընթացքում բերման են ենթարկվում թշնամու կողմից, ապա նրանց չպետք է համարել ռազմագերիներ։

## Գրականություն
* 4-я Гаагская конвенция о законах и обычаях сухопутной войны. Приложение о законах и обычаях сухопутной войны. Статья 1.
* Дополнительный протокол I к Женевским конвенциям, касающийся защиты жертв международных вооружённых конфликтов, 1977 г.
* *Арцибасов И. Н., Егоров С. А.* Вооружённый конфликт: право, политика, дипломатия. Москва, 1992, «Международные отношения».
* *Кривиченкова Э., Колосов Ю.* «Действующее международное право. Том 2».
* *Колесник С.* «Защита прав человека в условиях вооружённых конфликтов», 2005.
*  — A detailed critique of the shortcomings of the common Article 3 of the Geneva Convents.

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Միջազգային իրավունք
Կատեգորիա:Միջազգային մարդասիրական իրավունք
Կատեգորիա:Պատերազմի օրենքներ
Կատեգորիա:Ռազմական իրավունք
Կատեգորիա:Ռազմական տերմինաբանություն
Հիվանդությունների միջազգային դասակարգում

**Հիվանդությունների և առողջության հետ կապված խնդիրների միջազգային վիճակագրական դասակարգում** (**ՀՄԴ**,  ), ղեկավար փաստաթուղթ, որն առողջապահության բնագավառում օգտագործվում է որպես բժշկական վիճակագրության և դասակարգման հիմք։ Ըստ Առողջապահության համաշխարհային կազմակերպության բնորոշման՝ «ստանդարտ դիագնոստիկ գործիք է համաճարակաբանության, առողջապահության կառավարման համար և կլինիկական նպատակներով»։ Այն ներառում է բնակչության առողջության ընդհանուր վիճակի վերլուծությունը։
Դասակարգման օբյեկտներն են հիվանդությունների տեսակները, որոնց ողջ բազմությունը բաժանվում է դասերի, խմբերի և ենթախմբերի։
Այն հրապարակվում է Առողջապահության համաշխարհային կազմակերպության կողմից և վերանայվում է յուրաքանչյուր 10 տարին մեկ անգամ։
Ներկայումս գործում է *Հիվանդությունների միջազգային դասակարգում, Տասներորդ վերանայումը* (**ՀՄԴ-10**, *ICD-10*)։
Հաստատվել է Հայաստանում 2005 թվականին։

## Արտաքին հղումներ
* ՀՄԴ10, հայերեն տարբերակ (ներբեռնում) 
* ՀՄԴ10, հայերեն տարբերակ (ներբեռնում), գործել է մինչև 14.11.2013 թվական

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Բժշկական գրականություն
Կատեգորիա:Հիվանդություններ
Չոու Յուն Ֆատ

**Չոու Յուն Ֆատ** (, ), չինացի դերասան և սցենարիստ։ Հանդիսատեսին հայտնի է «Դարանած վագր, թաքնված վիշապ», «Անխոցելի վանականը», «Վիշապի մարգարիտը. Էվոլյուցիա», «Աննան և թագավորը» և «Վարձու մարդասպան» ֆիլմերից։

## Ֆիլմագրություն
### Դերակատարումներ

### Սցենարիստ

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Չինացի դերասաններ
Կատեգորիա:Չինացի սցենարիստներ
Immortal

***Immortal***-ը ամերիկյան երգիչ Մայքլ Ջեքսոնի ռեմիքս ալբոմ է, մասկացությամբ The Jackson 5/The Jacksons, որը թողարկվել է 2011 թ.-ի նոյեմբերի 21-ին Epic Records-ի կողմից։ Ալբոմը նաև սաունդրեք է հանդիսանում Դյուսոլեյ կրկեսի *[[Michael Jackson: The Immortal World Tour]]*-ի համար, որը սկսվել է 2011 թ.-ի հոկտեմբերի 2-ին Մոնրեալում։ Շոուի հիմնական ցուցադրումը լինելու է Լաս Վեգասում.:

## Երգացանկ
Sony Music Entertainment-ը երգերին ամրացրել է *Immortal* վերջածանցը։

;Դելյուքս

## Հիթ շքերթներ

## Աղբյուրներ

Կատեգորիա:2011 ալբոմներ
Կատեգորիա:Անգլալեզու ալբոմներ
Կատեգորիա:Մայքլ Ջեքսոնի հավաքածուներ
Յազդ

**Յազդ** կամ *Եզդ* (), քաղաք Իրանի իսլամանական հանրապետության կենտրոնական մասում` Յազդ օսթանում, վերջինիս վարչական կենտրոնը։ Հանդիսանում է նաև համանուն շահրեստանի վարչական կենտրոնը։ Վերջին մարդահամարի տվյալներով բնակչությունը կազմում է ։

## Բնակչություն
Բնակչությունը 2016 թվականի մարդահամարի տվյալներով կազմում էր 529 673 մարդ, որոնք կազմում էին 158 368 տնտեսություն։ Քաղաքը բնակչությամբ Յազդ օսթանի ամենախոշոր և Իրանի տասնհինգերորդ ամենախոշոր քաղաքն է։ Յազդի բնակչության փոփոխությունը ժամանակի ընթացքում բերված է աղյուսակում ստորև.

Բնակիչները հիմնականում շիա իսլամ դավանող պարսիկներ են, կա նաև էական զրադաշտական համայնք։

## Պատմություն
Մ.թ.ա 3000 թվականից ի հայտ եկան քաղաքի մասին հիշատակումներ։ Այն նշված էր, որպես Մեդիայի Իսատիս քաղաք։ Հնագիտական պեղումների ընթացքում գտնվել են նաև առարկաներ, որոնք վերագրվում են Աքեմենյանների հարստության ժամանակաշրջանին։

Յազդը գտնվում է պատմական մայրաքաղաքներից հեռու, այդ պատճառով էլ կարողացել է խուսափել վնասներից։ Քաղաքում պահպանվել են պատմական հուշարձաններ և մշակութային հին մասունքներ։

Չինգիզ խանի հարձակումների ժամանակ այստեղ թաքնվում էին նկարիչներ, գիտնականներ և պոետներ։

1272 թվականին Յազդ է այցելել Մարկո Պոլոն։ Ըստ նրա նկարագրության` քաղաքը հանդիսանում էր մետաքսի արտադրության և առևտրի կենտրոն։

## Տեսարժան վայրեր
Յազդը Իրանի զարգացած քաղաքներից մեկն է, որտեղ պահպանվել է հին քաղաքի տեսքը, ինչպես մի քանի դար առաջ։ Քաղաքում շատ են պատմական հուշարձաններ։ 2014 թվականին Յազդը ՅՈՒՆԵՍԿՕ-ի կողմից ճանաչվել է որպես համաշխարհային մշակույթի ժառանգության օբյեկտ։

Ամենահայտնի պատմամշակութային հուշարձաններն են՝
* Դովազդեխ Իմամի դամբարանը, որը կառուցվել է XI դարում և հանդիսանում է ամենահին պահպանված կառույցը Յազդում։
* Մայր մզկիթը` կառուցված XIV դար դարում, որի 52 մետր բարձրությամբ մինարեթներն ամենաբարձրն են Իրանում։ Մզկիթն իրենից ներկայացնում է միջնադարյան պարսկական խճանկարչության և ճարտարապետության հոյակապ մի օրինակ։
* Շամսիայի մեդրեսեն` կառուցված XIV դարում
* Ամիր Չակմակի համալիրը, որի հիմնական մասը XV դարի մզկիթն է, համալիրի մաս են կազմում նաև քարվանսարան, բաղնիքը և ալյ կառույցներ
* Ջրի թանգարան` բացված 2000 թվականին
* Զրադաշտական ատրուշանը` միակն Իրանում որտեղ պահվում է բարձրագույն աստիճանի սրբազան կրակ` Աթաշ Վահարամը։ Ատրուշանը կառուցվել է 1934 թվականին, սակայն պնդվում է, որ այստեղ պահվող անշեջ կրակը վառվում է մ. թ. 470 թվականից և մի քանի անգամ տեղափոխվել է նախքան ատրուշանում հաստատվելը։
* Զրադաշտական լռության աշտարակը, որը գտնվում է քաղաքի մոտակայքում

Յազդը հայտնի է նաև իր բազմաթիվ քամու աշտարակներով, որոնք նախատեսված են օդի սառեցման համար։
thumb|left|300px

## Հայտնի բնակիչներ
* Շարաֆ ադ-Դին Յազդի
* Մոհամմադ Հատամ
* Մոշե Կացավ` Իսրայելի ութերորդ նախագահը (2000 - 2007 թթ.)

## Պատկերասրահ


Պատկեր:Yazd fire temple.jpg|
Պատկեր:Hayat-howz Khuneh Lari Yazd.jpg|
Պատկեր:Yazd_Altstadt.jpeg|
Պատկեր:Bad Gir Yazd Dolat Abad.jpg|
Պատկեր:Tower of silence.jpg|
Պատկեր:Zoroastrian Towers of Silence outside Yazd, Yazd province, Iran.jpg|
Պատկեր:Tekiyeh amir chaghmagh yazd.jpg|
Պատկեր:Yazd3.JPG|



## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Իրանի քաղաքներ
Կատեգորիա:Համաշխարհային ժառանգության նախնական ցանկ
Ֆեռնանդո Բոտերո

**Ֆեռնանդո Բոտերո Անգուլո** (, ), կոլումբիացի նկարիչ և քանդակագործ։ Նրա աշխատանքները պատկանում են ֆիգուրատիվիզմի ոճին։ Բոտերոն պատկերում է կանանց, տղամարդկանց, ամենօրյա կյանքը, պատմական իրադարձությունները և կերպարները, արվեստի նմուշները, բնությունը, կենդանիներին և շրջապատող աշխարհը՝ չափազանցված, փարթամ և անհամաչափ տեսքով՝ քննադատական, հեգնական, հումորային մանրամասների ընդգծմամբ։

Բոտերոն հայտնի է դարձել, երբ 1959 թվականին Կոլումբիացի նկարիչների ցուցահանդեսում գրավել է առաջին տեղը։

Երևանում՝ Գաֆեսճյան արվեստի կենտրոնին կից քանդակների պարտեզում, տեղադրված են Ֆեռնանդո Բոտերոյի երեք քանդակներ՝ «Կատուն», «Հռոմեացի զինվոր» և «Ծխող կինը»։

## Պատկերասրահ

Պատկեր:Smoking woman 1.JPG
Պատկեր:Smoking woman.JPG
Պատկեր:Roman Soldier 1.JPG
Պատկեր:Armenia - Yerevan (2901210867).jpg
Պատկեր:'Man on Horse', bronze sculpture by Fernando Botero (Colombian), 1992, Israel Museum, Jerusalem, Israel.JPG
Պատկեր:Mujer con espejo-Botero.jpg
Պատկեր:Caballodebotero.jpg
Պատկեր:Botero.La mano.JPG
Պատկեր:Gato (Fernando Botero). CamilleHardy..jpg
Պատկեր:Pajarodebotero2.jpg


## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Կոլումբիացի արվեստագետներ
Կատեգորիա:Կոլումբիացի նկարիչներ
Կատեգորիա:Կոլումբիացի քանդակագործներ
Անտոնիո Կոնտե

**Անտոնիո Կոնտե** (, ), իտալացի ֆուտբոլիստ, ֆուտբոլային կարիերան ավարտելուց հետո դարձել է մարզիչ։ Ներկայումս մարզում է Իտալիայի հավաքականը։

## Նվաճումներ
**Որպես խաղացող՝ **
;  **[[Յուվենտուս]]**
* Չեմպիոնների Լիգայի հաղթող 1995/96։
* ՈՒԵՖԱ-ի գավաթի հաղթող 1992/93։
* Իտալիայի չեմպիոն&nbsp;-&nbsp;1994/95, 1996/97, 1997/98, 2001/02, 2002/03։
* Իտալիայի գավաթի հաղթող 1994/95։
* Իտալիայի Սուպեր գավաթի հաղթող&nbsp;-&nbsp;1995, 1997, 2002, 2003 թ.։
* ՈՒԵՖԱ Սուպեր գավաթի հաղթող&nbsp;-&nbsp;1995/96։
* Միջմայրցամաքային գավաթի հաղթող&nbsp;-&nbsp;1996 թ.։

 **[[Իտալիայի ֆուտբոլի ազգային հավաքական|Իտալիայի հավաքականում]]**
* Աշխարհի առաջնության փոխչեմպիոն&nbsp;-&nbsp;1994։
* Եվրոպայի առաջնության փոխչեմպիոն&nbsp;-&nbsp;2000։

**Որպես մարզիչ՝ **
;  **[[Յուվենտուս]]**
* Իտալիայի չեմպիոն&nbsp;-&nbsp;2011/12, 2012/13, 2013/14։
* Իտալիայի գավաթի փոխչեմպիոն&nbsp;-&nbsp;2011/12։
* Իտալիայի Սուպեր գավաթի հաղթող&nbsp;-&nbsp;2012, 2013։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Իտալացի ֆուտբոլային մարզիչներ
Կատեգորիա:Իտալացի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Իտալիայի հավաքականի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Յուվենտուս ՖԱ մարզիչներ
Կատեգորիա:Յուվենտուսի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Պրեմիեր Լիգայի մարզիչներ
Կատեգորիա:Տղամարդկանց ֆուտբոլի կիսապաշտպաններ
Կատեգորիա:Ֆուտբոլային մարզիչներ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Լեչեի ֆուտբոլիստներ
Ատրուշան

մինի|250|ձախից|Սրբազան կրակով ատրուշան — զրադաշտական հիմնական խորհրդանիշներից մեկը
**Ատրուշան** (կամ *կրակատուն*, *մեհյան*, պարս. *«ատաշկադէ»*, թարգ.՝ «կրակի տուն»), զրադաշտական կրոնում սրբազան կրակի պահպանման վայրերը։ Զրադաշտական հոգևորականության, մոգերի ծիսակարգի հիմնական նպատակներից մեկն է եղել անմար պահել հիմնական մեհյանների սրբազան կրակը։ Որոշ տեղերում այն վառվել է հարյուրամյակներ ու ավելի քան մեկ հազարամյակ։

## Սրբազան կրակներ
Զրադաշտականությունում սրբազան կրակները բաժանվել են երեք տարբեր աստիճանների։
# **Շահ աթաշ Վահարամ/Բեհրամ** - «Հաղթական արքա կրակ» - բարձրագույն աստիճանի սրբազական կրակ, որոնք պահպանվում ու տեղից տեղ էին տեղափոխվում միայն արքայական ընտանիքիների համար ու ցանկությամբ։ Նվիրվում էին հիմնական մեծ հաղթանակներին ու հաջողություններին։
# **Աթաշ Ադուրան**' - (Ադարան) - «Կրակների կրակ» - Այրվում էր հիմնականում բնակավայրերի մեհյաններում։ Նախատեսված էր զրադաշտական ամեն տեսակի տոների ու ծիսակատարությունների իրականացման համար։
# **Աթաշ Դադգահ** - «Օրենքով սահմանված կրակ» - Կրակ նախատեսված փոքր համայնքների ու առանձին ընտանիքների ներքին խնամքի համար։
Այժմ զրադաշտական բարձրագույն սրբազան կրակները՝ Աթաշ Վահարամները վառվում էին միայն աշխարհի ինը գործող մեհյաններում։
* Իրանշահ Iranshah Atash Behram Ուդվադա, Հնդկաստան. գործում է 1742.
* Դեսահի Desai Atash Behram Նավսարի, Հնդկաստան. գործում է 1765.
* Դադիսեթ Atash Behram Մումբայ, Հնդկաստան. գործում է 1783.
* Վաքիլ Atash Behram Սուրաթ, Հնդկաստան. գործում է 1823.
* Մոդի Modi Atash Behram Սուրաթ, Հնդկաստան. գործում է 1823.
* Վադիա Atash Behram Մումբայ, Հնդկաստան. գործում է 1830.
* Բանաջի Atash Behram Մումբայ, Հնդկաստան. գործում է 1845.
* Անժուման Atash Behram Մումբայ, Հնդկաստան. գործում է 1897.
* Յազդ Yezd Atash Behram Յազդ, Իրան. գործում է 1932.

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Զրադաշտականություն
Կատեգորիա:Կրոնական կառույցներ
Մետաէթիկա

**Մետաէթիկա**, նեոպազիտիվիզմի կողմից բարոյականության փիլիսոփայական տեսությունը նշանակելու համար ներմուծված հասկացություն՝ ի հակադրություն նորմատիվ բարոյականության, վերցրած բարոյական խնդիրներից վերացարկված տեսքով։ Մետաէթիկայի նորմատիվ բարոյականության հակադրումը նեոպոզիտիվիստների կողմից կապված է բարոյական դատողությունները գիտական եղանակով հիմնավորելու հնարավորության նրանց ժխտման հետ և միաժամանակ պայմանավորված էցանկացած բարոյական համոզմունքի և սկզբունքների նկատմամբ «չեզոք» բարոյականության փիլիսոփայություն ստեղծելու նրանց ձգտմամբ։ Մետաէթիկայի ոլորտը, նեոպազիտիվիստների տեսակետից, պետք է սահմանափակվի բարոյական լեզվի տրամաբանության վերլուծությամբ, բարոյական տերմինների և դատողությունների նշանակության պարզաբանմամբ։

Այս բոլոր մեթոդաբանական խնդիրները, որոնք իրոք մեծ նշանակություն ունեն բարոյագիտության համար ամբողջությամբ վերցրած, նեոպոզիտիվիստները ջանում են լուծել ձևական-տրամաբանական ճանապարհով, որից օգտվում է առօրեա բարոյագիտությունը։

## Մետաէթրիկայի քննադատություն
Խորհրդային ժամանակաշրջանում մետաէթիկայի կողմից առաջ քաշված դրույթները լրջորեն քննադատվել են։ Մասնավորապես խորհրդային հոգեբանները նշում էին, որ մետաէթիկայի մակերեսային, ոչ պատմական մոտեցումը բարոյականության հետզոտմանը, հասարակության մեջ նրա սոցիալական բնույթի և գործառույթների վերլուծության բացակայությունը պայմանավորում է նեոպոզիտիվիստների բարոյագիտության գիտական անարգասավետությունը։ Բացի դրանից, բարոյական լեզվի զուտ նկարագրական ուսումնասիրությունը նեոպոզիտիվիստներին բերում է բուրժուական գիտակցության որոշ վերապրուկների, ինչպես նաև նրան բնորոշ ինդիվիզուալիզմի, նիհիլիզմի և դոգմատիզմի և այլնի անքննադատ ներմուծմանը բարոյագիտական տեսության մեջ։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Բարոյագիտություն
Կատեգորիա:Վերլուծական փիլիսոփայություն
Նորմատիվ բարոյագիտություն

**Նորմատիվ բարոյագիտությունը** - Բարոյագիտության բաղկացուցիչ մասն է, որտեղ դրվում և լուծվում են կյանքի իմաստի, մարդու կոչման, մարդու բարոյական պարտքի բովանդակության խնդիրները, հիմնավորում են որոշակի բարոյական սկզբունքներ և նորմեր, որը դրանով իսկ հանդես է գալիս որպես հասարակության կամ դասակարգի բարոյական գիտակցության տեսական լրացում և զարգացում։

## Նպատակը
Նորմատիվ բարոյագիտության մեջ փորձ է ձեռնարկվում փիլիսոփայորեն և գիտականորեն լուծել այն նույն խնդիրները, որոնք տարերայնորեն լուծվում են առօրյա գիտակցության, այս կամ այն պատմական պայմաններով։ Պատմության մեջ առաջ քաշված բոլոր բարոյական ուսմունքները և բարոյագիտական տեսությունները վերջին հաշվով նվիրված են եղել պրակտիվ բարոյական խնդիրների լուծմանը և ամեն մի տեսաբան իր ձևով է հիմնավորել այն հասարակության և դասակարգի բարոյական պատկերացումները, որոնց շահերի հոգևոր արտահայտիչ է եղել «ինքը», թեև սուբյեկտիվորեն ձգտել է ստեղծել անկողմնական տեսություն, որ բարձրանում է տարբերակ բարոյական դիրքորոշումների վրա։

Անցյալի մտածողներ սուբյետիվ մտադրությունների և նրանց տեսությունների օբյեկտիվ իմաստի միջև այդ հակասությունը փորձեցին լուծել նեոպոզիտիվիզմի կողմակիցները։ Նրանց տեսակետից պետք է հստակորեն առանձնացնել նորմատիվ բարոյագիտությունը, որը բովանդակում է բարոյական գնահատումներ և պատվիրաններ, սակայն չի կարող գիտական լինել և մետաէթիկա, որը որպես գիտական տեսություն, որը զիտված է բարոյական խնդիրներից։

## Գրականություն
* П.А.Сорокун. Основы психологии։ Псков, ПГПУ, 2005

Կատեգորիա:Նորմատիվ բարոյագիտություն
Կարճամետրաժ ֆիլմ

**Կարճամետրաժ ֆիլմ** (*Կարճ մետր*, ֆր. *court métrage*), կինոֆիլմ, որի տևողությունը չի գերազանցում 40-50 րոպեն։ Միջինում կարճամետրաժ ֆիլմի տևողությունը 10-ից 20 րոպե է։

Պրակտիկորեն բոլոր կինոռեժիսորները իրենց գործունեությունը սկսում են կարճամետրաժ ֆիլմեր նկարելուց, որովհետև նմանատիպ ֆիլմերի արտադրության ծախսը զգալիորեն քիչ է, քան լիամետրաժինը։ Սկզբում ողջ կինեմատոգրաֆիան եղել է կարճամետրաժ։

Շատ կարճամետրաժ ֆիլմեր դարձել են դասական։ Երբ 2012 թվականին «Sight & Sound» հարցում կատարեց 846 կինոքննադատներին, թե որոնք են այն կարճամետրաժ ֆիլմերը, որոնք ազդեցություն են գործել «մեծ» ֆիլմեր ստեղծելիս, նրանք հիմնականում տվել են հետևյալ ֆիլմերի անունները՝ «Թռիչքային երթուղի» (29 ձայն), «Շերլոկ կրտսեր» (25), «Անդալուզյան շունը» (17), «Կեսօրին ցանց» (16), «Ալիքի երկարություն» (16) և «Ճանապարհորդություն դեպի լուսին» (10).

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Արվեստի ժանրեր
Կատեգորիա:Կարճամետրաժ ֆիլմեր
Կատեգորիա:Կինոյի ժանրեր
Կատեգորիա:Ֆիլմեր ըստ տևողության
Այշվարիա Ռայ

**Այշվարիա Կիշնառաջ Ռայ** (տուլու` ಐಶ್ವರ್ಯ ರೈ, , , ), հնդիկ դերասանուհի և ֆոտոմոդել։ Հանդիսատեսին հայտնի է «Վերջին լեգեոնը», «Ջոդխա և Ակբար», «Հարսնացուն և նախապաշարմունքները» ֆիլմերից։

## Կենսագրություն
Ծնվել է առևտրական նավատորմի սպա Կրիշնարաջ Ռայի և գրող Վրինդա Ռայի ընտանիքում։ Դերասանուհին ունի մեծ եղբայր՝ առևտրական նավատորմի ինժեններ Ադիտյան, ով նաև «Սրտային կապվածություն» ֆիլմի պրոդյուսերն է։ Աշվարիայի հայրների լեզուն տուլուն է, գիտի նաև անգլերեն, հինդի, մարաթհի և թամիլերեն։ Մանուկ հասակում է սովորել է դասական երաժշտություն և պարեր։ Նա ընտանիքի հետ տեղափոխվել է Բոմբեյ, որտեղ գնացել է *«Arya Vidya Mandir high school»*։ *«Ruparel College»*-ը ավարտելուց հետո ընդունվել է համալսարան, որտեղ սկսել է ուսումնասիրել ճարտարապետություն, բայց հետո դարձել է մոդել։ 1994 թվականին հաղթել է «Միսս աշխարհ» մրցույթը։ Հետո մասնակցել է «Պեպսի» ընկերության գովազդին, նկարահանվել է «Vogue» ամսագրի համար։

### Կարիերա
Այշվարիա Ռայը առաջին անգամ խաղացել է թամիլյան Տանդեմ ֆիլմում 1997 թվականին, և այն լավ է ընդունվել կինոքննադատների կողմից։ Սակայն իր բոլիվուդյան դեբյուտը՝ «Սիրահարված ինքնակոչ» ֆիլմում ձախողվել է և ստացել է բացասական կարծիքներ։ Չնայած դրան, Այշվարիային պարգևատրել են Star Screen Award մրցանակով որպես «խոստումնալից նորեկ»։ 2000 թվականին նա արժանացել է Filmfare Awards մրցանակի լավագույն կանացի դերի համար «Հավերժ քոնը», իսկ 2003 թվականին «Դևդաս» ֆիլմերում։ 2003 թվականին Այշվարիան եղել է Կաննի կինոփառատոնի ժյուրի։ Նույն թվականին նա գովազդային պայմանագիր է կնքել L’Oréal-ի հետ, մասնակցել է նաև Կոկա-Կոլայի և De Beers-ի գովազդներին։ Այշվարիա Ռայը առաջին հնդիկ կինն է, ում մոմե արձանը տեղ է գտել Մադամ Տյուսոյի թանգարանում։

Լեզուների իմացության շնորհիվ Այշվարիան նկարահանվել է նաև բենգալերեն, թամիլերեն, անգլերեն ֆիլմերում։ Նա նաև հրավիրվել էր նկարահանվելու Բրեդ Փիթի հետ Տրոյա ֆիլմում, բայց նա հրաժարվեց դերից։

### Անձնական կյանք
Մի քանի տարի հանդիպել է Սալման Խանի հետ։ Հետո նրանք բաժանվել են։ Որոշ ժամանակ անց սկսել է հանդիպել դերասան Վիվեկ Օբերոյի հետ։ 2007 թվականի հունվարի 14-ին հայտնել է դերասան Աբհիշեկ Բաչչանի՝ հայտնի դերասան Ամիթաբհ Բաչչանի որդու հետ նշանադրության մասին։ Ապրիլի 20-ին նրանք ամուսնացան։ 2011 թվական նոյեմբերի 16-ին Այշվարիա Ռայը Մումբայի հիվանդանոցներից մեկում դուստր ունեցավ։ Աղջկան անվանեցին Աարադխիա Բաչչան։

## Ֆիլմագրություն
### Դերակատարումներ

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Այշվարիա Ռայ WN-ում
* Այշվարիա Ռայի կենսագրությունը 
* Այշվարիա Ռայ՝ հնդկուհի, ով գերեց Բոլիվուդը
* Այշվարիա Ռայ, ինչպես դառնալ սուպեր աստղ

Կատեգորիա:21-րդ դարի դերասանուհիներ
Կատեգորիա:Հնդիկ դերասանուհիներ
Կատեգորիա:Հնդիկ մոդելներ
Կատեգորիա:Միսս Աշխարհ հաղթողներ
Կատեգորիա:Մոդելներ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Մումբայի համալսարանի շրջանավարտներ