open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Lolcat

աջից|մինի|«Ես կո Վիքիպեդիայում, խմբագրում եմ կո հոդվածները»
**Lolcat**  (LOL-ից և ՝ կատու), համացանցային մեմ, կատվի լուսանկար՝ վերնագրված հումորային բնույթի ինչ-որ տեքստով։ Հաճախ գրվածքում դիտավորյալ ներմուծում են կոպիտ քերականական կամ ուղղագրական սխալներ:

## Պատմություն
Բազմաթիվ նկարներ սկսեցին շրջանառվել համացանցում 2005 թվականից ի վեր, այդ թվում՝ հայտնի 4chan իմիջբորդով, որտեղ ամեն **կատվաշաբաթ** («caturday» խորագրով,  «կատու» և  «շաբաթ» բառերից), հրապարակվել են կատուների զվարճալի լուսանկարներ։ Մեմը լայն տարածում է ստացել 2007 թվականի սկզբին, երբ icanhascheezburger.com կայքը սկսեց պարբերաբար հրապարակել նմանատիպ նկարներ։ Թեման լայնորեն լուսաբանվել է անգլալեզու մամուլում (տե՛ս հղումներ), ինչպես նաև հանդիպում է ռուսալեզու մամուլում։

Լանկաստերի համալսարանի գիտնական Ադամ Լինդսեյը (Adam Lindsay) 2007 թվականին հրատարակել է ինտերպրետատոր LOLCODE էզոթերիկ ծրագրավորման լեզվի համար, որի շարահյուսությունը հիմնված է «lolcats» նկարների բազմաթիվ արտահայտությունների վրա:

## Ոճ
Կատվի լուսանկարն ամենից հաճախ ուղեկցվում է առանց նշահատումների մեծ սպիտակ տառերով (sans-serif տառատեսակով) մակագրությամբ։ Մակագրությունը օգտագործվում է որպես լուսանկարի որոշակի իրավիճակի մեկնաբանություն:

Տարածված ձևեր.

* *I’m in ur <տեղ>, <բայ> ur <առարկա>*, օրինակ *I’m in ur Wikipedia, editing ur articles* («Յես կո Վիքիպեդիայում, պօխում էմ կո հոդվացները»): «I’m in ur base, killing ur doodz» արտահայտության հիման վրա («I am in your base killing your d00ds» — «յես կո բազայում սպանում եմ կո հընգերներին»), բխում է ռազմավարական խաղերի ժարգոնից:
* *I can has <առարկա>* («կարող եմ ստանալ»), օրինակ *I can has cheezburger?* («Կայեյի՞ է ինձ չիզբուրգիր»)
* *<թեմա>. U r doin it rong* ( դյու էտ սխյալ յես անյում)

* *I made you a <առարկա>, but they <բայ> it*, օրինակ՝ («Յես նկար էյի նկարյել, բայց իրյանք ջնջյեցին»): Ենթադրաբար առաջացել է ետևի ոտքերի վրա մեղավոր կանգնած կատվի մի լուսանկարից՝ «I made you a cookie. But I eated it» տեքստի ուղեկցությամբ («Յես քյեզ տորթիկ էյի թխյել: Բայց հետյո կերյա»)
* *Invisible <առարկա>* («անտեսանելի առարկա»), օրինակ *Invisible bike* կամ *Invisible sandwich*. Սովորաբար ավելացվում է անբնական դիրքով կատվի նկարին, կարծես այն ինչ-որ առարկա է պահել (օրինակ՝ սենդվիչ):

## Տես նաև
* Համացանցային մեմ
* O RLY?
* Դոգե

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* «Creating a Cute Cat Frenzy», Lev Grossman, Time, 12 июля 2007
* «With 'LOLcats' Internet Fad, Anyone Can Get In on the Joke», Aaron Rutkoff, The Wall Street Journal, 25 августа 2007
* «Oh Hai! Cats, the internet, and tactical communities», Joshua Green, receiver magazine, осень 2007
* «Can Green Make Green?: New Media, New Methods» New York Times, 21 июля 2007
* «If you give a cat a keyboard», Minneapolis Star Tribune, 26 июля 2007
* «Bloggers Bring in the Big Bucks», BusinessWeek, 13 июля 2007

Կատեգորիա:Լուսանկարչության ժանրեր
Կատեգորիա:Լուսանկարչության ժանրեր
Կատեգորիա:Համացանցային ժարգոն
Կատեգորիա:Համացանցային ժարգոն
Կատեգորիա:Համացանցային մեմեր
Կատեգորիա:Համացանցային մեմեր
Կատեգորիա:Համացանցային մշակույթ
Կատեգորիա:Համացանցային մշակույթ
Կատեգորիա:Հորինված կատուներ
Կատեգորիա:Հորինված կատուներ
Կատեգորիա:Հումոր
Կատեգորիա:Հումոր
Կատեգորիա:Նորաբանություններ
Կատեգորիա:Նորաբանություններ
Դորին Ուելս

**Դորին Պատրիցիա Վեյն-Տեմպեստ-Ստյուարտ, Լոնդոնդերի Մարկիզուհի** (կրճատ՝ **Ուելս,** ), բալետի բրիտանացի նախկին պարուհի։

## Կարիերա
Ուելսը ծնվել է Լոնդոնում և նախնական պարային կրթությունը ստացել Բուշ Դևիսի անվան թատերական արվեստի դպրոցում, այնուհետև ուսումը շարունակել է Սադլերս Ուելսի բալետի դպրոցում։ Նա թագավորական պարի ակադեմիայի կողմից արժանացել է *Adeline Genée Gold* մրցանակի։ Իր դեբյուտը կատարել է պրոֆեսիոնալ մնջախաղի բեմում, այնուհետև միացել է Սադլերս-Ուելս թատրոնի բալետին։

Թատրոնում նա դերեր է խաղացել Ուեսթ Էնդի մյուզիքլներում, այդ թվում՝ Վերա Բարանովայի գլխավոր դերը *Պալաս* թատրոնում, «ոտքի ծայրին» ֆիլմում և Մեգի Ջոնսը՝ ''42-րդ փողոցում''՝ Դրուրի Լեյնի թատրոնում։ Նա նաև նկարահանվել է տարբեր հեռուստատեսություններում՝ ներառյալ 1985 թվականի «Royal Variety»-ի կատարումը և *BBC*-ի Սուրբ Ծննդյան Էքստրավագանզային:

2009 թվականի դեկտեմբերի 1-ին նա հայտնվել է Փոլ Օ'Գրեյդիի շոուում՝ կատարելով պարային համար։ Այնուհետև Օ'Գրեյդին հարցազրույց է վերցրել նրանից, որտեղ նա խոսել է պարելու հանդեպ իր մշտական սիրո և այն մասին, թե ինչպես է նա դեռ պարբերաբար ելույթ ունենում։

2010 թվականի մարտին Լոնդոնի հրեական մշակութային կենտրոնում Ուելսը մասնակցել է իր կարիերայի հետահայաց ցուցադրությանը։

## Ամուսնությունը
1972 թվականի մարտի 10-ին Ուելսը ամուսնացավ Լոնդոնդերիի 9-րդ մարկիզ Ալիստեր Վեյն-Տեմպեստ-Ստյուարտի հետ, որը Լոնդոնդերիի 8-րդ մարկիզ և Ռոմեյն Կոմբի որդին էր։ Սակայն տարիներ անց նրանք ամուսնալուծվել են։ Մինչ ամուսնալուծությունը՝ 1989 թվականը, նրանք ունեցել են երկու որդի։ Այնուամենայնիվ, Ուելսը պահպանել է Լոնդոնդերիի մարկիզուհու տիտղոսը։

## Մրցանակներ
Արժանացել է *Adeline Genée Gold* մրցանակին։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ

*
Նիկոլայ Սերգիենկո (դերասան)

**Նիկոլայ Նիկոլաևիչ Սերգիենկո** (), խորհրդային և ռուս դերասան և ռեժիսոր, «Ռոմեն» թատրոնի գեղարվեստական ռեժիսոր (2021 թվականից), Ռուսաստանի Դաշնության ժողովրդական արտիստ (1997 թվական):

## Կենսագրություն
Նիկոլայ Նիկոլաևիչ Սերգիենկոն ծնվել է 1949 թվականի մարտի 23-ին Ուդմուրտական ​​ՀՍՍՀ, ՌՍՖՍՀ Սարապուլում: Նրա ծնողները եղել են գնչուական անսամբլի արտիստներ, իսկ ինքը՝ ապագա դերասանը ծնվել է նրանց շրջագայությունների ժամանակ:

Միջին դպրոցը ավարտել է Խարկովում, որից հետո նա հաջողությամբ հանձնել է կրկեսի դպրոցի քննությունները, սակայն հետագայում որոշել է չհեռանալ քաղաքից։ 1960-ական թվականներին ծնողների հետ հանդես է եկել գնչուական կրկեսում:

1969 թվականին նրան նկատում է մոսկովյան «Ռոմեն» թատրոնի ռեժիսորներից մեկը, որից հետո նրան հրավիրում են իր թատերախումբ և երեք օր անց կատարում է իր դեբյուտը «Աղջիկը ճամբարից» բեմադրության գլխավոր դերում։ Նիկոլայ Նիկոլաևիչը նաև աշխատել է որպես ռեժիսոր Նիկոլայ Սլիչենկոյի օգնական, իսկ ավելի ուշ ինքնուրույն բեմադրել է մի քանի ներկայացումներ։ 1988 թվականին ավարտել է Ռուսաստանի թատերական արվեստի ինստիտուտը:

1989 թվականին նրան շնորհվել է «ՌՍՖՍՀ վաստակավոր արտիստ» կոչում, իսկ 1997 թվականին Նիկոլայ Նիկոլաևիչ Սերգիենկոյին շնորհվել է «Ռուսաստանի Դաշնության ժողովրդական արտիստ» պատվավոր կոչումը։

2021 թվականին՝ Նիկոլայ Սլիչենկոյի մահից հետո, նշանակվել է Ռոմեն թատրոնի գեղարվեստական ​​ղեկավար։ Նշանակումից առաջ աշխատում էր գեղարվեստական ղեկավարի փոխարինող:

## Թատրոնային աշխատանքներ
### Դերերը թատրոնում

* «Գրյուշենկա» - Գոլովան
* «Այդպես լինում է» - Նիկոլայ Սլիչենկո
* «Անեծք» - Կրեցո
* «Մենք գնչուներ ենք» - Պրոտասով
* «Հոգու երգող լարեր» - Նիկոլայ Խմելյով
* «Տղամարդիկ կիրակի օրը»
* «Չորս փեսացու»
* «Գնչուական սեր»
* «Ռոմ Բարո»
* «Դու հերոս ես, ես հերոս եմ»
* «Ծնվել եմ ես ցեղախմբում»
* «Մեծ ալիք Գանգա»
* «Գնչուհի Ազա»
* «Երգ արևածագին»
* «Ոսկե փետուր»
* «Նեպոկլոնով»
* «Կախարդանք»
* «Կրակե ձիեր»
* «Զրույց կառավարական տանը»
* «Վերադարձ»
* «Կենդանի դիակ»
* «Բալի գույն»
* «Մոսկովյան գնչուհի»

### Ռեժիսորական աշխատանքներ
* «Հոգու երգող լարեր»
* «Կոմսուհի Գնչուհին»
* «Գրուշենկա»
* «Անեծք»
* «Ցեղախմբային խաղեր»
* «Պանդոկապետ»

## Մրցանակներ
* Պատվո վկայագիր Ռուսաստանի Դաշնության Նախագահից (2020)
* Ընկերության միաբանություն (2007թ. մարտի 8)
* Ռուսաստանի Դաշնության ժողովրդական արտիստ (1997 թ. օգոստոսի 2) - *արվեստի ոլորտում մեծ ներդրման համար*
* ՌՍՖՍՀ վաստակավոր արտիստ (1989 թ սեպտեմբերի 8)

## Ծանոթագրություններ

## Հղումներ
* Биография на сайте Театра «Ромэн»
 
Կատեգորիա:1949 ծնունդներ
Կատեգորիա:ՌԽՖՍՀ վաստակավոր արտիստներ
Կատեգորիա:Ռուս թատերական ռեժիսորներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի Դաշնության ժողովրդական արտիստներ
Գնդապետ Մյաու

**Գնդապետ Մյաու** (, կացարանից վերցվել է ), կատու, հիմալայան և պարսկական ցեղատեսակի խառնուրդ Կալիֆոռնիա նահանգի Լոս Անջելեսից։

Հայտնի էր որպես տարբերվող երկար մորթով կատու: Կատվի մորթու միջին երկարությունը 22,89 սանտիմետր էր․ 2013 թվականին նա ընդգրկվել է Գինեսի ռեկորդների գրքում՝ որպես ամենաերկար մորթու տեր։ Կատվի տերը՝ Անն-Մարի Էվին, կացարանից նրան վերցրել է 2011 թվականի հոկտեմբերի 11-ին։ Կատուն լրատվամիջոցներում համբավ է ձեռք բերել իր փափկամազությամբ, «դժգոհ» արտաքինով և ֆեյսբուքյան իր էջում դժգոհ մեկնաբանություններով: Տերերը, ինչպես նշում են լրագրողները, չեն ձգտել գումար վաստակել կատվի հայտնիության հաշվին։

2013 թվականին Գնդապետը այլ հայտնի կատուների, այդ թվում՝ Grumpy Cat-ի հետ մասնակցել է բարեգործական տեսահոլովակի նկարահանմանը։ 2013 թվականի նոյեմբերին կատուն հայտնվել է հիվանդանոցում, որտեղ անասնաբույժները պարզել են, որ նա ունի սրտի բնածին խնդիրներ. նա սատկել է Լոս Անջելեսի իր տերերի տանը 2014 թվականի հունվարին:

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* ԱՄՆ-ում մահացել է աշխարհի ամենաերկար մազերով կատուն՝ Գնդապետ Մյաուն
* Պաշտոնական էջ ֆեյսբուքում

Կատեգորիա:Ամերիկացի ինտերնետային աստղեր
Կատեգորիա:Համացանցային աստղեր
Կատեգորիա:Համացանցային մեմեր
Արենա դե Ամազոնիա

**«Արենա դե Ամազոնիա»** (), ֆուտբոլային մարզադաշտ Բրազիլիա քաղաք Մանաուսում։ Ստադիոնում անց է կացվել 2014 թվականի ֆուտբոլի աշխարհի առաջնության 4 հանդիպում։

## Նախապատմություն
2009 թվականի մայիսի 31-ին հայտնի է դարձել, որ 2014 թվականի Ֆուտբոլի աշխարհի առաջնության խաղերի մի մասը տեղի կունենա Մանաուսում։ Այդ կապակցությամբ քաղաքում որոշվել է կառուցել նոր մարզադաշտ Վիվալդան մարզադաշտի տեղում: Նոր մարզադաշտի նախագծումը հանձնարարվել է գերմանական «GMP Architekten» ընկերությանը։ «Ամազոնիա» նախագիծը ստեղծելիս կարևոր դեր է խաղացել բնապահպանական գործոնը։ Այսպիսով, նախատեսվում է անձրևաջրերի հավաքում՝ հետագայաում մարզադաշտի կարիքները հոգալու համար, իսկ մարզադաշտի էներգիայի մատակարարումը մասամբ կիրականացվեր արևային մարտկոցների հաշվին։

## Շինարարություն
left|200 pxՄարզադաշտի կառուցապատումը սկսվել է 2010 թվականի հուլիսի 12-ից։ Շինարարության բյուջեն սկզբում գնահատվում էր 550 միլիոն բրազիլական ռեալ, սակայն հետո Ամազոնաս նահանգի կառավարությունը սուբսիդավորեց ևս 54 միլիոն։

* 2013 թվականի սեպտեմբերի վերջին, երբ մարզադաշտի պատրաստվածությունը գնահատվում էր 84%, սկսվեց ֆուտբոլի դաշտում խոտածածկ փռելը։ Դրան զուգահեռ բրազիլացի և իսպանացի մասնագետների ղեկավարությամբ իրականացվել են ոռոգման և վակուումային դրենաժային համակարգերի տեղադրում։
** 2013 թվականի դեկտեմբերի 14-ին մարզադաշտի շինարարության ժամանակ մահացել է երկու աշխատող՝ շինարարության անվտանգության չափանիշներին չհամապատասխանելու և աշխատանքային ծանր պայմանների պատճառով։

## Օգտագործում
### Աշխարհի առաջնություն 2014
Մարզադաշտում կայացել են 2014 թվականի Ֆուտբոլի աշխարհի առաջնության խմբային փուլի 4 հանդիպումներ․

### Աշխարհի առաջնությունից հետո
Մարզադաշտը կդառնա տնային Մանաուսի ակումբային «Նասոնալ», «Ամերիկա» և «Ռիո Նեգրո» թիմերի համար։ Այս ակումբներից առաջինը 2013 թվականին հանդես է գալիս Բրազիլիայի առաջնության չորրորդ դիվիզիոնում, մյուս երկուսն ընդհանրապես չեն խաղում ազգային առաջնությունում՝ սահմանափակվելով Ամազոնաս նահանգի առաջնությունով։

Արենան կօգտագործվի նաև համերգների և մշակութային այլ միջոցառումների համար։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ

* Официальный сайт стадиона 
* Статья о строительстве стадиона на сайте Globo.com 
* Профиль стадиона на сайте ФИФА
Նիտրամիններ

**Նիտրամիններ**, N– նիտրամինամիացություններ, ամիններ, որոնց մոլեկուլում ազոտին միացած ջրածնի ատոմը տեղակալված է նիտրախմբով։ Լինում են առաջնային RNHNO_2 (օրինակ՝ մեթիլնիտրամին՝ CH_3NHNO_2, ֆենիլնիտրամին՝ C_6H_5NHN_O2, 2, 4, 6- եռնիտրաֆինիլնիտրամին՝ (NO_2)_3 C_6H_2NHNO_2, և երկրորդային R,R'NNO_2, որտեղ R,R'–ը ալկիլ կամ ուրիշ խմբեր են [օրինակ՝ երկմեթիլնիտրամին՝ (CH_3)_2NNO_2, N- մեթիլֆենիլնիտրամին՝ C_6H_5(CH_3)NNO_2)։ 

Արոմատիկ նիտրամիններ սովորաբար պինդ նյութեր են, ալիֆատիկները՝ հեղուկ կամ հեշտ հալվող պինդ նյութեր։ Ռեակցիոնունակ են, ցածրամոլեկուլային նիտրամինները՝ խիստ պայթուցիկ։ Որոշ նիտրամիններ օգտագործվում են որպես փշրտող պայթուցիկ նյութեր:

## Արտաքին հղումներ

Կատեգորիա:Ազոտ պարունակող օրգանական միացություններ
Կատեգորիա:Պայթուցիկ նյութեր
Հուշանգ Մաշյան

**Հուշանգ Մաշյան**, ավելի ուշ՝ **Յակով Մաշյան** (, , ‎, ), հայ-հրեական ծագումով իրանցի շախմատիստ, ազգային վարպետ։

## Կենսագրություն
Հուշանգ Մաշյանը 1958 թվականի Իրանի չեմպիոն է։

Իրանի հավաքականի կազմում մասնակցել է շախմատային երեք օլիմպիադաների (1958, 1964 և 1970)։

Ռեջո Էմիլիայի միջազգային մրցաշարի մասնակից (1970/1971)։

1970-ական թվականների կեսերին Հուշանգ Մաշյանը տեղափոխվել է Իսրայել։ Բազմիցս մասնակցել է Իսրայելի առաջնություններին։ 1980 թվականի առաջնությունում վարպետ Եդաել Ստեպակին պարտվել է մի պարտիայում, որը տևել է 193 քայլ։ Այս պարտիան երկար ժամանակ համարվել է ամենաերկարն այն պարտիաներից, որոնք ավարտվել են կողմերից մեկի հաղթանակով։

## Մարզական արդյունքներ

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Հ․ Մաշյանի պարտիաները Chessgames տվյալների բազայում
* Հ․ Մաշյանի պարտիաները Chessgames տվյալների բազայում (Յակով Մաշյան անունով)
* Հ․ Մաշյանի անձնական քարտը 365Chess կայքում

Կատեգորիա:Թեհրան քաղաքում ծնվածներ
Կատեգորիա:Իսրայելցի շախմատիստներ
Կատեգորիա:Իրանցի շախմատիստներ
Կատեգորիա:Հայ շախմատիստներ
Կատեգորիա:Շախմատային օլիմպիադաների մասնակիցներ
Նիտրազամիացություններ

**Նիտրազամիացություններ**, օրգանական միացություններ, որոնց մոլեկուլում ածխածնի ատոմին միացած է նիտրազախումբ՝ NO։ Ըստ նիտրազախմբին միացած ածխածնի ատոմի բնույթի տարբերում են առաջնային, երկրորդային և երրորդային նիտրազամիացություններ։ Առաջնային և երկրորդային նիտրազամիացությունները իզոմերվում են
: R-\begin {bmatrix} H \\ C \\ H \end {bmatrix}-NO  \rightarrow R-\begin{bmatrix} H \\ C \end{bmatrix}=N-OH
Բազմաթիվ նիտրազամիացություններ առաջացնում են դիմերներ, որոնք հալելիս, թորելիս կամ լուծելիս վերածվում են մոնոմերների։ Նիտրազամիացությունների դիմերները անգույն, պինդ նյութեր են, մոնոմերները՝ գունավոր (կապույտ, կանաչավուն) հեղուկներ կամ գազեր։ Նիտրազամիացությունները խիստ ռեակցիոնունակ են։ Ուժեղ օքսիդիչների հետ փոխազդելիս առաջացնում են նիտրոմիացություններ, վերականգնիչների հետ՝ ամիններ կամ հիդրօքսիլամիններ։ Նիտրազամիացություններ ստանում են օլեֆինները, ամինները, օքսիմները ազոտային թթվով, նրա էսթերներով կամ նիտրազիլքլորիդով (NOCl) օքսիդացնելով կամ նիտրոմիացությունները վերականգնելով։

Արոմատիկ նիտրազամիացությունները օրգանական սինթեզի ելանյութեր են, օգտագործվում են նաև որպես ներկանյութեր։ Ֆտոր պարունակող նիտրազամիացություններից (օրինակ, եռֆտորնիտրազամեթանից՝ CF_3NO) ստանում են ջերմակայուն կաուչուկներ։ Երբեմն նիտրազամիացություններ են անվանում նիտրազախումբ պարունակող բոլոր միացությունները՝ օրինակ, նիտրազաամինները (R_2N-NO)։

## Արտաքին հղումներ

Կատեգորիա:Ազոտ պարունակող օրգանական միացություններ
Կատեգորիա:Թթվածնավոր օրգանական միացություններ
Բաքվի ղուրաբիե

https://ru.wikipedia.org/wiki/Бакинское_курабье

**Բաքվի ղուրաբիե** (), ադրբեջանական փխրուն թխվածքաբլիթ (ղուրաբիե) խեցու, ծաղիկի կամ ձողիկի տեսքով: Գույնը մուգ դեղին է, խոնավությունը՝ 7%: Անունը գալիս է Ադրբեջանի մայրաքաղաք՝ Բաքու քաղաքից:

Թխվածքաբլիթները Ռուսաստանում արտադրվում են արդյունաբերական եղանակով ԽՍՀՄ ժամանակներից ի վեր։ Դրա անունը հիշատակվում է ԳՕՍՏ Ռ 50228-92-ում: Սկզբնական անվանումը՝ «պարսկական ղուրաբիե»։

## Արտադրության տեխնոլոգիա
Կարագը խառնում են շաքարավազով, մինչև բյուրեղները լուծվեն, աստիճանաբար ավելացնում են ձվերի սպիտակուցը, ապա ալյուրը (գլյուտենի քիչ պարունակությամբ)։ Խմորի ջերմաստիճանը չպետք է գերազանցի 18-20°C-ը: Սեղմելով խմորեղենի պարկը՝ ատամիկներով գլխիկից դուրս է գալիս հրուշակեղենի մեկ բաժին։ Երիցուկի տեսքով թխվածքաբլիթների մեջտեղում մի փոքր փոսիկ են անում, որը թխելուց հետո լցոնում են խյուսով։

Թխում են 9-11 րոպե 250-270 °C ջերմաստիճանում:

## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն

* *Бутейкис Н. Г., Кенгис Р. П.* Курабье бакинское // Приготовление мучных кондитерских изделий. — М.: Экономика, 1965. — С. 203. — 252 с.
* Курабье бакинское // Азербайджанская кулинария / Сост. К. Г. Бунятов, Н. М. Малеев. — Баку: Азернешр, 1982. — С. 168—170. — 182 с.
* *Кенгис Р. П.* 2382. Курабье персидское // Кулинария / Гл. ред. М. О. Лифшиц. — М.: Госторгиздат, 1955. — С. 769. — 960 с.
* Восточные сладости (курабье персидское) // Товарный словарь. Том 2 / Гл. ред. И. А. Пугачёв. — М.: Госторгиздат, 1957. — Стб. 62—63.

национальное песочное печенье евреев-ашкеназов. Имеет ромбовидную или квадратную форму. Относится к восточным сладостям.

## Виды

* *Кихелах ванильный* — посыпан сахаром. Влажность 9 %.
* *Эйер кихелах* — смазан яичным желтком. Влажность 8—10 %. Эйер-кихелах и кихелах ванильный изготавливались в СССР промышленным способом.
* *Кихелах* — с корицей и изюмом.
Կատեգորիա:Թխվածքաբլիթներ
Նիտրանավթալիններ

**Նիտրանավթալիններ**, նավթալինի ածանցյալներ, ընդհանուր բանաձևն է C_{10}H_{8_n}(NO_2)_n, որտեղ n=1, 2, 3 կամ 4։ Տեխնիկական նշանակություն ունեն \alpha-նիտրոնավթալինը (\alpha - Նիտրանավթալիններ), 1,5- և 1,8-երկնիտրանավթալինները (1,5–երկնիտրանավթալին և 1,8–երկնիտրանավթալին), որոնք բաց դեղնավուն, բյուրեղային նյութեր են, հալման ջերմաստիճանը՝ համապատասխանաբար 57,8°C, 219°C և 172°C։ \alpha - Նիտրանավթալինները լավ է լուծվում օրգանական լուծիչների մեծ մասում, երկնիտրանավթալինները՝ վատ։ Նիտրանավթալինները ստանում են նավթալինը նիտրացնող խառնուրդով նիտրելով։ Նիտրանավթալինները կիրառվում են ազոներկանյութերի և ծծմբային ներկանյութերի արտադրության մեջ։ 

## Արտաքին հղումներ

Կատեգորիա:Նավթալիններ
Կառլոտտա Զամբելլի

**Կառլոտտա Զամբելլի** (), եղել է իտալական բալետի դերասան և բալետի ուսուցչուհի։ Բացառությամբ Սանկտ Պետերբուրգում անցկացրած մեկ տարվա՝ նա իր ամբողջ կարիերան անցկացրել է Փարիզում։

## Վաղ կյանք
Զամբելին ծնվել է Միլանում։ Երբ Զամբելլին յոթ տարեկան էր, սովորում էր Լա Սկալայի բալետի դպրոցում՝ Չեզարե Կարնեզեկա Կոպինիի և Ադելաիդա Վիգանոյի ղեկավարությամբ։ 1894 թվականի օգոստոսին նրան հայտնաբերել է Փարիզի օպերայի տնօրեն Պեդրո Գաիլհարդը, որը նրան իր ընկերուհի Կլոտիլդ Պիոդիի հետ տեղափոխել է Փարիզ։

## Կարիերա
Նա իր դեբյուտը կատարել է 1984 թվականին Փարիզի ազգային օպերայում, այդ ժամանակ կատարել է «Ֆաուսթ» բալետը և հաջորդ տարի կարողացել է հաղթել է *Հելլե դիվերտիմենտոյում* ՝ տպավորելով փարիզեցիներին իր իտալական տեխնիկայով և իր ֆուետետներով (պարի և մարմնամարզության մեջ շրջադարձ, որը մարմնի ռոտացիան է ուղղահայաց առանցքի շուրջ): Երբ 1898 թվականին Ռոզիտա Մաուրին թոշակի անցավ, Զամբելլին սկսեց փոխարինել նրան՝ վաստակելով բալետի դերասանի կոչումը։

Նա վերջին օտարերկրացին էր, որը Սանկտ Պետերբուրգի Մարինյան թատրոնում նշանակվել էր բալետի դերասան, որտեղ մեծ հաջողության է հասել այն տարիների ընթացքում, երբ նա այնտեղ եղել է 1901 թվականին՝ կատարելով գլխավոր դերերը Կոպելիա, Ժիզելում և Պակիտա բալետներում: Այնուհետեւ նա վերադարձել է Փարիզ, որտեղ նա եղել է Օպերայի իշխող բալերինան մինչև 1930 թվականին թոշակի անցնելը: Նա գլխավոր դերեր է խաղացել «Նամոունա» (1908 թվական), «Ջավոտե» (1909 թվական), «Էսպանա» (1911 թվական), «Սիլվիա» (1919 թվական), «Տագլիոնին մուսետի մոտ» (1920 թվական) և «Սիդալիզ և շեվր-պիդ» (1923 թվական) ֆիլմերում:

Դրանից հետո նա մտածում էր օպերային բալետի դպրոցի մասին, որտեղ դասավանդում էր 1920 թվականին և որոշում է շարունակել հիմնել Շապթալի ակադեմիան։ 1955 թվականին նա հեռացել է ուսուցչական գործունեությունից։ Նրա ամենահաջողակ ուսանողներից էին Լյուսեթ Դարսոնվալը, Իվետ Շովիրեն և Օդետ Ժուայոն:

1956 թվականին արժանացել է Պատվո լեգեոնի շքանշանի։ Կառլոտտա Զամբելլին մահացել է 1968 թվականի հունվարի 28-ին Միլանում։

## Ծանոթագրություններ

 
Կատեգորիա:20-րդ դարի իտալացիներ
Կատեգորիա:Բալետ
Կատեգորիա:Իտալացի կանայք
Նիտրաներկեր

**Նիտրաներկեր**, նիտրաարծնիչներ, նիտրաէմալներ, ներկվող մակերևույթի վրա փայլուն, անփայլ, չեչոտ, ճաքճքված և այլ դեկորատիվ գունավոր կամ սպիտակ թաղանթներ առաջացնող ներկեր։ Նիտրաներկերը պիգմենտների կախույթներն են նիտրալաքերում։ Ջրաթափանցությունը փոքրացնելու և կպչունակությունը մեծացնելու նպատակով ներկվող մակերևույթը նիտրաներկերով պատում են ալկիդայինկամ ֆենոլայուղային նախաներկումից հետո։ Կախված օգտագործվող պիգմենտի կապակցանյութով թրջվելու ունակությունից՝ նիտրաներկերը պատրաստում են տարբեր եղանակներով (պիգմենտը խառնում են լաքի հետ գնդիկավոր աղացներում կամ տրորում են պլաստիֆիկատորի հետ, ապա ստացված մածուկը խառնում լաքի հետ և այլն)։ Նիտրաներկերն օգտագործում են մետաղը (ավտոմեքենաներ, սարքեր, հաստոցներ), փայտը (խոհանոցային, բժշկական և այլ կահույք, խաղալիքներ և այլն), ինչպես նաև գործվածքն ու կաշին ներկապատելու համար։ Ներկվող մակերևույթը նիտրաներկերով պատում են ճնշումային կամ աերոզոլային փոշեցրմամբ։ Գոյացած թաղանթը չորանում է 15–30 ր, սենյակային ջերմաստիճանում։

## Տես նաև
* Ադհեզիա

## Արտաքին հղումներ

Կատեգորիա:Ներկանյութեր
Սրբոց Վարդանանց եկեղեցի (Բուրջ Համուդ)

**Սրբոց Վարդանանց եկեղեցի, Բուրջ Համուդ** քաղաքում գտնվող կրոնական կառույց։ Պատկանում է Մեծի Տանն Կիլիկիո կաթողիկոսության Լիբանանի թեմին, տեղակայված է երկրի մայրաքաղաք Բեյրութից ոչ հեռու՝ Լեռնային Լիբանանի մարզի Մաթնի շրջանի հայաշատ Բուրջ Համուդ քաղաքում։ Հանդիսանում է քաղաքի չորս առաքելական եկեղեցիներից մեկը՝ Սուրբ Աստվածածին, Սուրբ Սարգիս և Սրբոց Քառասնից Մանկանց եկեղեցիների հետ միասին։

## Պատմություն
Հայոց ցեղասպանությունից և Կիլիկիայի հայկական հանրապետության անկումից որոշ ժամանակ անց Սիրիայում և Լիբանանում ի հաստատվում են հայ գաղթականների հոծ խմբեր։ Բեյրութ քաղաքից ոչ հեռու գտնվող Բուրջ Համուդ բնակավայրում 1924-1928 որպես դպրոց և եկեղեցի գործածվող տախտակաշեն մեծ սենյակը 1929 թվականի մարտի 17-ին վերածվեց փայտաշեն եկեղեցու՝ «սուրբ Գրիգոր Լուսավորիչ» անունով և գործեց մինչեւ 1960 թվականը: Եկեղեցու օծումը կատարվեց Եղիշե եպիսկոպոս Կարոյանի ձեռամբ:

Մեկ տարի անց՝ 1961 թվականի մայիսի 14-ին օծվեց նորակառույց քարաշեն եկեղեցու կառուցումը՝ Զարեհ Ա Կաթողիկոսի ձեռամբ և եկեղեցին կոչվեց «սրբոց Վարդանանց»: Այդ ժամանակ Լիբանանի թեմի առաջնորդն էր հետագա կաթողիկոս Խորեն եպիսկոպոս Բարոյանը: Տարիներ անց քաղաքի շինարարական աշխատանքների պատճառով նոր եկեղեցի կառուցելը դարձավ անհրաժեշտություն։ 1991 թվականի նոյեմբեր 30-ին կատարվեց նոր եկեղեցու հիմնարկեքը՝ ձեռամբ Մեծի Տանն Կիլիկիո կաթողիկոս Գարեգին Բ-ի կողմից: Եկեղեցու շինությունը ամբողջացավ 1998 թվականին և օծվեց Արամ Ա կաթողիկոսի կողմից։

2023 թվականի մարտի 12-ին տեղի ունեցավ թաղական խորհուրդի հերթական ընտրությունը: Ի տարբերություն Անջար քաղաքի սուրբ Պողոս եկեղեցու խորհրդի՝ դրանում կանայք ներգրավված չեն։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:20-րդ դարի հայկական վանքեր և եկեղեցիներ
Կատեգորիա:Բուրջ Համուդ
Կատեգորիա:Եկեղեցիներ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Լիբանանի թեմի վանքեր և եկեղեցիներ
Բլրի արքան (խաղ)

**Բլրի արքան**, մանկական ժողովրդական խաղ բաց երկնքի տակ, որում խաղացողի խնդիրն է զբաղեցնել բլրի գագաթը կամ խաղի կանոններով որոշված ​​որևէ այլ բարձրունք (այստեղից՝ անվանումը) և թույլ չտալ այլ խաղացողների հասնել այնտեղ։ Որպես պոտենցիալ տրավմատիկ խաղ՝ խաղը հաճախ արգելվում է ժամանակակից դպրոցներում: «Բլրի արքան» տարբեր երկրներում խաղում են լոկալ առանձնահատկություններով հիմնականում երեխաները, երբեմն՝ մեծահասակները։ Խաղը բավականին հին է և, քանի որ այն կիրառվում է բոլոր քաղաքակրթությունների կողմից՝ ներառյալ կղզիների ժողովուրդները, ամենայն հավանականությամբ գոյություն է ունեցել նախնադարյան ժամանակներից:
## Խաղ
Խաղի հատուկ կանոնները կարող են մեծապես տարբերվել աղբյուրից աղբյուր: Ռուսական ժողովրդական խաղերի կայքում «Բլրի արքա» խաղի կանոնները նկարագրված են հետևյալ կերպ.Խաղացող երեխաներից մեկը բարձրանում է ցածր ձյունոտ բլուրը և այնտեղից բոլորին բացականչում է. «Ես բլրի արքան եմ»: Զվարճանքի մյուս մասնակիցները բոլոր կողմերից անձնուրաց շտապում են փոթորկել այդ բլուրը:

Հարձակվող խաղացողներից յուրաքանչյուրն ինքն է փորձում գրավել այն՝ տապալելով խաբեբային: Այսպիսի արագ և զվարճալի մենամարտի ժամանակ խաղացողները քաշքշում են միմյանց, այդ գործողության ժամանակ չի կարելի կտրուկ և դաժանորեն հրել կամ օգտագործել կոպիտ, տրավմատիկ տեխնիկա։

## Փոխաբերություն
*«Բլրի արքա»* արտահայտությունը կարող է օգտագործվել որպես փոխաբերություն՝ նշելու ինչ-որ բանի բացարձակ գերազանցությունը իր կատեգորիայի մնացած ամեն ինչի նկատմամբ: Օրինակ, այսպես կարող են անվանել իր կատեգորիայի լավագույն մեքենան. «*Իսկ ո՞վ կլինի գալիք դարի ամենագնաց մեքենաների բլրի արքան*»:

## Համակարգչային խաղերում
«Բլրի արքա» հասկացությունը 1980-ական թվականներին առաջին անգամ հայտնվեց համակարգչային խաղերում «Մարտ հիշողության մեջ» մրցաշարերում:

Նաև համակարգչային խաղերում «Բլրի արքա» խաղի կանոններն օգտագործվում են որպես որոշ բազմախաղացող ռեժիմների հիմք, սա հատկապես տարածված է առաջին դեմքի հրաձիգների մեջ, օրինակ՝ Team Fortress 2, TimeShif և Gears of War 2, ինչպես նաև Action-RPG, մասնավորապես Nox:

Lichess հարթակի վրա «King of the Hill» շախմատի տարբերակով հաղթող է ճանաչվում այն ​​խաղացողը, ով ոչ միայն շախ և մատ է դնում (ինչպես դասական շախմատում), այլ նաև, եթե նրա արքան առաջինն է զբաղեցնում d4, d5, e4, e5 կենտրոնական դաշտերը։

## Գրականության մեջ
Խաղի մասին ակնարկ է պարունակում անգլիացի գրող Սյուզան Հիլլի «Ես ամրոցի արքան եմ» (, 1970) և Ջեյմս Բլիշի «Թագավորը բլրի վրա» ֆանտաստիկ պատմվածքում։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Մանկական խաղեր
Կատեգորիա:Ձյուն
Կատեգորիա:Համակարգչային խաղերի տերմինաբանություն
Կատեգորիա:Սոցիալական հոգեբանություն
Դեհկան

**Դեհկան** (, , , , , ,  — «земледелец»), միջինասիացի գյուղացի։

Սկզբում Սասանյան Իրանում դեհկանները համայնքից վտարված և ինքնուրույն տնտեսություն վարող հարուստ գյուղացիներ էին, որոնց մի մասը հետագայում վերածվեց ֆեոդալների, երբեմն էլ՝ գյուղի ավագների։ VII-XII դարերում դեhկանները հին իրանցի ազնվականության կալվածատեր-ֆեոդալներ էին, որոնք հողի տեր էին որպես մուլք: Երբեմն գյուղացիներին՝ հողատերերին, անվանում էին նաև դեհկաններ։ Երբ XI-XIII դարերում Իրանի և Կենտրոնական Ասիայի տեղական հողատերերը իրենց տեղը զիջեցին թուրք և մոնղոլ զինվորական գերիներին (իքթադարներին), «դեխկանի» նշանակությունը որպես ֆեոդալ աստիճանաբար վերացավ։ XIII դարից հետո «դեհկան» տերմինը նշանակում էր գյուղացիներ (բոլոր կատեգորիաների)։

1990-ականների սկզբին, նախկին խորհրդային հանրապետությունների շուկայական տնտեսության անցնելու առաջին փուլերում, Կենտրոնական Ասիայի երկրների օրենսդրությունը օգտագործեց «դեհկան (ֆերմա) տնտեսություն» արտահայտությունը որպես «գյուղացի» տերմինի բառացի համարժեք: Այս տերմինաբանությունը այսօր էլ օգտագործվում է Տաջիկստանում համեմատաբար խոշոր մասնավոր տնտեսությունների համար, որոնք իրավաբանական անձինք են (անհատների տնային տնտեսությունները կոչվում են «բնակչության տնային տնտեսություններ»)։ Ուզբեկստանում, ընդհակառակը, «դեհկան ֆերմաներ» տերմինը ներկայումս օգտագործվում է բնակչության փոքր տնտեսությունների համար (անձնական օժանդակ հողամասեր կամ մասնավոր հողամասեր ռուսերենով), իսկ համեմատաբար խոշոր մասնավոր ֆերմաները կոչվում են պարզապես «ֆերմերներ» կամ «ֆերմերային տնտեսություններ»։

## Թիապարտ դեհկաններ
Բասմաչության ժամանակ գավազանակիր դեհկանները տղամարդ ֆերմերներ էին, որոնք բռնի մոբիլիզացվել էին մարտական ​​ջոկատների մեջ՝ զինված ինքնաշեն գյուղատնտեսական գործիքներով (կացիններ, մանգաղներ, դանակներ, կեռներ և այլն) կամ նույնիսկ պարզ փայտերով (այստեղից էլ անվանումը)։

## Հիշողություն
* 1971 թվականից մինչև անվանափոխումը Ալմաթիի Բայզակով փողոցը կոչվել է Դեխկանսկայա։
* Սամարղանդում ներկայումս գտնվում է նաև Դեխկանսկայա փողոցը։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Ազգագրություն
Կատեգորիա:Գյուղատնտեսություն
Կատեգորիա:Միջին Ասիա
Կատեգորիա:Պարսկերեն բառեր և արտահայտություններ
Սուրբ Գրիգոր Լուսավորիչ մայր տաճար (Անթիլիաս)

**Սուրբ Գրիգոր Լուսավորիչ մայր տաճար, Անթիլիաս** քաղաքում գտնվող կրոնական կառույց։ Հանդիսանում է Մեծի Տանն Կիլիկիո կաթողիկոսության մայր տաճարը։ Դրա տարածքում են գտնվում կաթողիկոսարանը, տպարանը և հրատարակչությունը, Կիլիկիա թանգարանը, հայոց ցեղասպանության հուշարձանը և այլն։ Ունի տիպիկ հայկական եկեղեցական ճարտարապետական ոճ։

## Պատմություն
Առաջին համաշխարհային պատերազմից հետո Մեծի Տանն Կիլիկիո Կաթողիկոսությունը տեղափոխվեց Լիբանան: Սիսից, ապա Ադանայից աքսորված կաթողիկոս Սահակ Խապայանը,  գիտակցելով Կիլիկիայի աշխարհաքաղաքական կարգավիճակը Կիլիկիայի հայկական հանրապետության կորստից և 1923 թվականին Թուրքիայի հանրապետության հռչակման ժամանակ, և միակ՝ Հալեպի թեմի առաջնորդ Բաբկեն Կյուլեսերյանի հետ միասին անցել է կաթողիկոսարանի հիմնադրմանը։ 1928 թվականի կտակի համաձայն՝ պետք է կառուցվեր նոր տաճար, որը կրելու էր Հայաստանյայց Առաքելական Սուրբ Եկեղեցու հիմնադիր սուրբ Գրիգոր Լուսավորչի անունը։ Մինչդեռ երկուսն էլ վախճանվել են. Բաբկեն եպիսկոպոսը 1936 թվականին 68 տարեկանում, Սահակ կաթողիկոսը 90 տարեկանում 1939 թվականին՝ չտեսնելով գույքի ձեռքբերումը և տաճարի շենքը։ Անթիլիասում տաճարի հիմնումը կրկնում է Լիբանանում հայերի բնակեցման պատմական պատմությունը, մասնավորապես՝ որպես սրբավայր նրանց համար, ովքեր մազապուրծ են եղել հայոց ցեղասպանությունից:

Տաճարի բացումը տեղի ունեցավ հաջորդ կաթողիկոսի՝ Պետրոս Ա Սարաճյանի օրոք, ով փոխարինել էր Սահակ Ա-ին 1940 թվականին: Տաճարը նախագծել է ճարտարապետ Մարտիրոս Ալթունյանը: Իր սեփական խնայողություններից նա նաև միջոցներ է հատկացրել կաթողիկոսի մարմարե գահի համար։ Նա գահ է բարձրացել միայն երկու անգամ, քանի որ վախճանվել է 1940 թվականի սեպտեմբերին՝ 70 տարեկան հասակում․ նրա հովվապետությունը տևեց ընդամենը մի քանի ամիս: Մինչ այդ՝ 1938 թվականին, փոխանորդ եղած ժամանակ, նա ձեռնարկեց ևս երկու շինությունների կառուցումը՝ կաթողիկոսի պաշտոնական նստավայրը՝ Վեհարանը՝ դիվանատան և ընդունելության սրահով, և եռահարկ ճեմարանի շենքը, որտեղ սովորում և ապրում էին ուսանողները։ Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի տարիներին՝ մինչև Լիբանանի անկախացումը (1943), կաթողիկոսական աթոռը մնաց թափուր։

## Պատկերասրահ

Armenian catalicosate in Antilias (Lebanon) 1.jpg|Ընդհանուր տեսք
Antilias, memorial monument.jpg|Հուշարձան
Armenian Catholicossate of Cilicia - Genocide Memorial chapel.jpg|Մատուռ
Անթիլիասի վեհարան2.jpg|Վեհարան


## Տես նաև
* Սուրբ Գրիգոր Լուսավորիչ մայր տաճար (Երևան)

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ

Կատեգորիա:20-րդ դարի հայկական վանքեր և եկեղեցիներ
Կատեգորիա:Անթիլիաս
Կատեգորիա:Լիբանանահայ առաքելական վանքեր և եկեղեցիներ
Կատեգորիա:Հայկական քրիստոնեական տաճարներ
Կատեգորիա:Մեծի Տանն Կիլիկիո Կաթողիկոսություն
Կատեգորիա:Տաճարներ այբբենական կարգով
Նանտյան տորթ

**Նանտյան տորթ** (), տորթ, ծագում է ֆրանսիական Նանտ քաղաքից:

## Նկարագրություն
Նանտյան տորթը փափուկ կլոր կեքս է՝ պատրաստված ալյուրից, շաքարից, աղի կարագից, ձվից և նուշի ալյուրից, ներծծված՝ ռոմի և կիտրոնի պունշով, երբեմն կենտրոնում ծիրանի ժելեով։ Տորթի կամ հրուշակի վերնամասը ծածկված է ռոմով նոսրացված սպիտակ գլազուրով, եթե աղանդերը մատուցվում է երեխաներին, ռոմը կարող է փոխարինվել կիտրոնի ջրով կամ նարնջի ծաղիկներով։ Խորհուրդ է տրվում տորթը թխել մատուցելուց մեկ օր առաջ։ Նանտի տորթը շատ լավ է պահպանվում։ Հաղորդվում է, որ առանց ձվի բաղադրատոմսի ավելի վաղ տարբերակը պահպանվել է երեքից չորս շաբաթ։ Ժամանակակից բաղադրատոմսում գլազուրը սպիտակ է, մինչդեռ ավելի վաղ տարբերակներում այն սաթի գույնի էր։ 1890-ականների խոհարարական գիրքը խորհուրդ էր տալիս տորթի խմորին ավելացնել կիտրոնի կեղև: Խմորը բավականին ամուր է եղել,  գրտնակով այն գրտնակելու համար և կտրատել շրջանակների՝ օգտագործելով հրուշակեղենի ֆորմաներ։ Այս տարբերակը եփելուց առաջ որպես միջուկ օգտագործում էր նուշի ալյուր և շաքար և ռոմ չէր պահանջվում։

## Պատմություն
thumb|Գատո Նանտեի տուփը Նանտի պատմության թանգարանում
18-րդ դարում Նանտի նավահանգիստը հարստացել է եռանկյուն առևտրի շնորհիվ․ այնտեղ կային Կարիբյան գաղութներից շատ ապրանքներ, ինչպիսիք են եղեգնաշաքարը, մուգ ռոմը և վանիլինը, բաղադրիչներ, որոնք հետագայում օգտագործվել են Նանտի տորթի մեջ։ Դրա պատճառով այն երբեմն կոչվում է «ճանապարհորդի տորթ»։

Տորթը համարվում է Նանտի տարածաշրջանային դելիկատես։ Պատմաբան և գրող Պոլ Յուդելը (Paul Eudel) պնդում է, որ այն ստեղծել է 1820 թվականին Ռոլոն՝ Նանտի վարպետ հացթուխ, Սեն-Կլեման փողոցում (ներկայիս Մարեշալ-Ժոֆր փողոց)։ Այս «էլիտար» աղանդերը տանտիրուհիները ժամանակին մատուցում էին իրենց հյուրերին։ Այն ինչ-որ չափով մոռացվել է, մինչև այն վերածնվել է *Lefèvre-Utile (LU)* թխվածքաբլիթի գործարանի կողմից 1910-1972 թվականներին։ 1990-ականների վերջին LU-ն իր բաղադրատոմսը փոխանցել է Ժիլբերտ Դեբոտին, որը ղեկավարում էր «Debotté» հրուշակեղենի խանութը։ 20-րդ դարում տորթը կրկին հայտնի է դարձել, Նանտում հրուշակագործներն ու խոհարարները այն պատրաստում էին դասական տարբերակով կամ ոգեշնչվում էին լրացուցիչ բաղադրիչներ ներառող տարբերակների ստեղծմամբ։

## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն
* 

## Արտաքին հղումներ
* «Gâteau nantais» или нантское пирожное/торт

Կատեգորիա:Տորթեր
Կատեգորիա:Ֆրանսիական աղանդեր
Կատեգորիա:Ֆրանսիական ուտեստ և ըմպելիք
Մասեդուան

**Մասեդուան** (), ֆրանսիական խոհանոցի հիմնականում սառը քաղցր ուտեստ, որն իրենից ներկայացնում է կոմպոտի տարատեսակ՝ սեզոնային թարմ կամ թեթև խաշած մրգերից, որոնք մատուցվում են օշարակով կամ ժելեով, հաճախ՝ պաղպաղակով: Մասեդուանի օշարակը հաճախ համեմվում է լիկյորներով կամ կոնյակով: Ֆրանսիայում դեսերտ մասեդուանը տարածում է գտել 1 XVIII-XIX դարերում։ Անգլիական և ֆրանսիական խոհանոցներում macedoine-ը նշանակում է մրգեր և բանջարեղեն փոքր խորանարդի մեջ կտրելու կամ այս եղանակով կտրատած բանջարեղենից և մրգերից պատրաստված ուտեստ։
Որոշ աղբյուրների համաձայն, տարբեր աստիճանի վավերականությամբ, macedoine բառը օգտագործվել է 18-րդ դարի կեսերից՝ նկատի ունենալով խառը մրգային աղցանները, որոնք նման են Ալեքսանդր Մակեդոնացու կայսրության կամ 19-րդ դարի Օսմանյան Մակեդոնիայի էթնիկական բազմազանությանը։
Բուսական մասեդուան սովորաբար պատրաստվում է լոբուց և ոլոռից՝ մանր կտրատած գազարով և շաղգամով։ Այն մատուցվում է տաք կողմնակի ճաշատեսակով մսի կամ թռչնամսի հետ, ինչպես նաև սառը։ Հայտնի է, որ Իվան Խարիտոնովը 1917 թվականին Նիկոլայ II-ին  որպես դիետիկ ուտեստ մատուցել է «մասեդուա սառեցված կանաչիներով» և «մասեդուա չոր հատիկավորներից»։

## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն
* 
* 

## Արտաքին հղումներ
* gastronom.ru: Маседуан из фруктов и ягод с мороженым

Կատեգորիա:Աղանդեր
Կատեգորիա:Աղցաններ
Կատեգորիա:Խոհանոց
Կատեգորիա:Մրգերով ուտեստներ
Կատեգորիա:Ֆրանսիական աղանդեր
Վիտո Մաննոնե

**Վիտո Մաննոնե** (,  ), իտալացի ֆուտբոլիստ, ֆրանսիական «Լիլ» ակումբի դարպասապահ:

## Կարիրեա
Մաննոնեն Արսեն Վենգերի հետ պայմանագիր է կնքել 2005 թվականի ամռանը՝ «Ատալանտայից» տեղափոխվելով Լոնդոնի «Արսենալ»։ Պայմանագիրը կնքվել է 3 տարով, «Արսենալը» 350 հազար ֆունտ փոխհատուցում է վճարել «Ատալանտային»:

2009 թվականի մայիսի 24-ին 2008/09 մրցաշրջանի ավարտին «Սթոք Սիթիի» դեմ խաղում «Արսենալի» կազմում նորամուտն է նշել Անգլիայի Պրեմիեր լիգայում։

Մանուել Ալմունիայի և Լուկաշ Ֆաբյանսկու վնասվածքների պատճառով Վիտոն տեղ է գրավել դարպասում։ Չեմպիոնների լիգայում նորամուտը նշել է Լիեժի «Ստանդարդի» դեմ արտագնա խաղում։ Իսկ «Ուիգան Ատլետիկի» դեմ խաղում մի քանի սեյվերի շնորհիվ «Արսենալը» հաղթանակի է հասել 4:0 հաշվով։ «Ֆուլհեմի» դեմ խաղում Վիտոն կրկին անառիկ է պահել սեփական դարպասը, իսկ «Արսենալը» դժվարին արտագնա հաղթանակ է տարել 1:0 հաշվով: Խաղից հետո Արսեն Վենգերն իր երրորդ դարպասապահի գործողությունները գնահատել է որպես 10-ից 10։

2013 թվականի հուլիսի 3-ին «Սանդերլենդի» պաշտոնական կայքը հայտարարել է Մանոնեի հետ երկու տարի ժամկետով պայմանագիր ստորագրելու մասին։

2017 թվականի հուլիսի 19-ին 2 մլն ֆունտի դիմաց տեղափոխվել է «Ռեդինգ»՝ կնքելով եռամյա պայմանագիր։

2019 թվականի փետրվարի 10-ին Ֆուտբոլի բարձրագույն լիգայի «Մինեսոտա Յունայթեդ» ակումբը մեկ տարով վարձակալելե է նրան։ Վիզայի հետ կապված խնդիրների պատճառով բաց թողնելով նախամրցաշրջանային պատրաստության մեծ մասը՝ նա նորամուտն է նշել հյուսիսամերիկյան լիգայում մարտի 2-ին՝ «Վանկուվեր Ուայթքեփսի» դեմ մրցաշրջանի մեկնարկային տուրի խաղում։ 2019 թվականի մրցաշրջանի արդյունքներով, որում անցկացրած 34 խաղում բաց է թողել 43 գնդակ, կատարել 129 սեյվ, 11 հանդիպում պահպանել է զրո և 259 րոպե բաց չի թողել գնդակ, ճանաչվել է MLS-ի տարվա դարպասապահ ընդգրկվել է MLS-ի մրցաշրջանի խորհրդանշական հավաքականում։ Վարձակալության ժամկետի ավարտից հետո «Մինեսոտա Յունայթեդը» փորձել է գնել ֆուտբոլիստին, սակայն նա մերժել է ակումբի առաջարկները: 2019-ի մրցաշրջանում Մանոնեն MLS-ում երկրորդ ամենաբարձր վարձատրվող դարպասապահն էր՝ տարեկան 594 հազար դոլար աշխատավարձով՝ զիջելով միայն Բրեդ Գուզանին «Ատլանտա Յունայթեդից», որը տարեկան ստանում էր 740 հազար դոլար։

## Ձեռքբերումներ
; Թիմային
; «Սանդերլենդ»

* Անգլիայի Լիգայի գավաթի եզրափակչի մասնակից՝ 2013/14

; «Մոնակո»

* Ֆրանսիայի Գավաթի եզրափակչի մասնակից՝ 2020/21

; Անհատական

* MLS-ի տարվա դարպասապահ՝ 2019
* MLS-ի խորհրդանշական հավաքականի անդամ՝ 2019

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* 
* 
* Профиль на официальном сайте Премьер-лиги
* 

 
Կատեգորիա:Անգլիական ֆուտբոլի լիգայի խաղացողներ
Կատեգորիա:Անգլիայի լեգեոներ ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Ատալանտայի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Արսենալի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Բարնսլիի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Էսբյերգի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Լիլի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Լորյանի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Հալլ Սիթիի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Մոնակոյի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Պրեմիեր Լիգայի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Ռեդինգի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Սանդերլենդի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Տղամարդկանց ֆուտբոլի դարպասապահներ
Կո Իտակուրա

**Կո Իտակուրա** (, ), ճապոնացի ֆուտբոլիստ, գերմանական «Բորուսիա» (Մյոնխենգլադբախ) ակումբի և Ճապոնիայի հավաքականի պաշտպան։

## Կարիերա
### Ակումբային
Իտակուրան կարիերան սկսել է «Կավասակի Ֆրոնտալե» ակումբում, որին մանկուց երկրպագել է։ Ակադեմիայի բոլոր թիմերն անցնելուց հետո 2015 թվականին Իթակուրան Կոջի Միյոշիի հետ դարձել է «Կավասակի Ֆրոնտալեի» հիմնական թիմի անդամ։ Նույն թվականին Կոն վարձավճարով երկու խաղ է անցկացրել երրորդ դիվիզիոնում Ջեյ լիգայի երիտասարդական հավաքականի կազմում, որը ստեղծվել էր  2016 ամառային օլիմպիական խաղերին նախապատրաստվելու համար։ 2018 թվականի մրցաշրջանը վարձավճարով անցկացրել է «Վեգալտա Սենդայ» ակումբում։

2019 թվականի հունվարին տեղափոխվել է Անգլիայի Պրեմիեր լիգայի «Մանչեսթեր Սիթի» ակումբ, որից հետո անմիջապես վարձավճարով տեղափոխվել է հոլանդական «Գրոնինգեն» ակումբ։ 2020 թվականի հուլիսին վարձակալությունը երկարացվել է մինչև 2021 թվականի ամառ։ Ընդհանուր առմամբ, «Գրոնինգենի» կազմում մասնակցել է 59 պաշտոնական հանդիպման:

2021 թվականի օգոստոսին գնման իրավունքով վարձավճարով մեկնել է գերմանական «Շալկե 04» ակումբ։ 2021/22 մրցաշրջանում անցկացրել է 32 պաշտոնական հանդիպում և օգնել ակումբին հաղթել երկրորդ Բունդեսլիգայում։ Ապահովելով վերադարձը Բունդեսլիգա՝ «Շալկեն» հայտարարել է, որ ֆինանսական պատճառներով չի վերագնի Իթակուրային։

2022 թվականի հուլիսին Իթակուրան տեղափոխվել է Մյոնխենգլադբախի «Բորուսիա»՝ պայմանագիր կնքելով մինչև 2026 թվականը։

### Միջազգային
Պատանեկան հավաքականի կազմում 2016 թվականին հաղթել է Ասիայի առաջնությունում: 2018 թվականին ճապոնացիները նվաճել են 5 արծաթե մեդալ։

2019 թվականին հրավիրվել է Ճապոնիայի հավաքական Ամերիկայի գավաթի համար, որտեղ հունիսի 20-ին նորամուտն է նշել Ուրուգվայի հավաքականի դեմ խաղում (2:2): 2021 թվականին մասնակցել է Օլիմպիական խաղերի բոլոր վեց հանդիպումներին, որտեղ Ճապոնիայի հավաքականը զբաղեցրել է չորրորդ տեղը։

2022 թվականի նոյեմբերին հայտնվել Է Ճապոնիայի հավաքականի վերջնական հայտացուցակում Քաթարում կայանալիք Աշխարհի առաջնությանը մասնակցելու համար։ Նոյեմբերի 23-ին նորամուտն է նշել Աշխարհի առաջնությունում Գերմանիայի հավաքականի դեմ խաղում (2:1)՝ գոլային փոխանցում կատարելով Տակումա Ասանոյին:

Ընդգրկվել է Քաթարում կայանալիք Ասիայի գավաթ 2023-ի հավաքականի կազմում։

## Ձեռքբերումներ
**«Կավասակի Ֆրոնտալե»**
* Ճապոնիայի չեմպիոն՝ 2017

**«Շալկե 04»**
* Երկրորդ Բունդեսլիգայի հաղթող՝ 2021/22

**Ճապոնիայի հավաքական**
* Ասիայի չեմպիոն (մինչև 19 տարեկան), 2016 թվական
* Ասիական խաղերի արծաթե մեդալակիր, 2018 թվական

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Բորուսիա Մյոնխենգլադբախի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Գրոնինգենի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Ճապոնացի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Ճապոնիայի ֆուտբոլի հավաքականի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Մանչեսթեր Սիթիի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Շալկե 04-ի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Տղամարդկանց ֆուտբոլի պաշտպաններ
Ադամ Աիդա

**Ադամ ԱՉ Աիդա** (, ), իռլանդացի ֆուտբոլիստ, «Նորվիչ Սիթի» ակումբի և Իռլանդիայի ազգային հավաքականի հարձակվող: Մինչև 2023/24 մրցաշրջանի ավարտը վարձավճարով հանդես է գալիս շոտլանդական «Սելտիկում»։

## Ակումբային կարիրեա
Ադամը, որը Կորկից է սկսել է մարզվել Կորինտիանսի քոլեջի ֆուտբոլի ակադեմիայում 2007 թվականին՝ վեց տարեկանում: 10 տարի անցկացրել է այս ակադեմիայում, որից հետո 2017 թվականին տեղափոխվել է անգլիական «Նորվիչ Սիթի» ակումբի ակադեմիա։ 2019 թվականի օգոստոսի 27-ին նորամուտն է նշել «կանարեյկաների» հիմնական կազմում Ֆուտբոլի Անգլիայի գավաթի «Քրոլի Թաունի» դեմ խաղում։ 2020 թվականի հունվարի 1-ին նորամուտն է նշել Պրեմիեր լիգայում՝ փոխարինման դուրս գալով «Քրիսթալ Փելասի» դեմ խաղի վերջնամասում։ 2020 թվականի հունվարի 4-ին «Պրեստոն Նորթ Ընդի» դեմ Անգլիայի Գավաթի խաղում Ադամը հեթ-տրիկ է արել։

2024 թվականի փետրվարի 1-ին վարձավճարով մեկնել է շոտլանդական «Սելթիկ» ակումբ։

## Կարիրեա հվաքականում
Հանդես է եկել Իռլանդիայի Մ-16, Մ-17, Մ-18, Մ-19 և Մ-21 հավաքականներում։

2020 թվականի սեպտեմբերի 3-ին Բուլղարիայի դեմ խաղում նորամուտն է նշել Իռլանդիայի առաջին հավաքականի կազմում։

## Անձնական կյանք
Ադամի հայրը նիգերիացի է, իսկ մայրը՝ իռլանդացի։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Профиль футболиста на официальном сайте «Норвич Сити»
* Профиль футболиста на официальном сайте Премьер-лиги

Կատեգորիա:Իռլանդիայի հավաքականի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Նորվիչ Սիթիի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Պրեմիեր Լիգայի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Սելտիկի ֆուտբոլիստներ
Գավեյն Ջոնս

**Գավեյն Ջոնս** (, ), անգլիացի շախմատիստ, գրոսմայստեր (2007):

## Շախմատային կարիերա
2012, 2017 և 2024 թվականներին եղել է Մեծ Բրիտանիայի չեմպիոն։

Անգլիայի շախմատի հավաքական կազմում մասնակցել է մի քանի շախմատային օլիմպիադաների, Եվրոպայի թիմային առաջնությունների, 2019 թվականի աշխարհի թիմային առաջնությանը։

2011 թվականին դարձել է Շախմատի համագործակցության առաջնության հաղթող։

2015 և 2018 թվականների կայծակնային շախմատի աշխարհի և 2018 թվականի արագ շախմատի աշխարհի առաջնությունների մասնակից։

2019 թվականին մասնակցել է ՖԻԴԵ-ի աշխարհի գավաթի։

## Վարկանիշի փոփոխություն

## Անձնական կյանք
Կինը՝ Սյու Մարորոան (1991-2023), եղել է նորզելանդացի շախմատիստուհի, կանանց միջազգային վարպետ։ Նրանք ամուսնացել են 2012 թվականին։ 2023 թվականին Սյու Մարորոան մահացել է ծննդաբերությունից անմիջապես հետո՝ հետծննդյան բարդություններից։

## Աշխատություններ
*Jones, Gawain (2008). Starting Out: Sicilian Grand Prix Attack. Everyman Chess. ISBN 978-1857445473.
*Palliser, Richard; Emms, John; Ward, Chris; Jones, Gawain (2008). Dangerous Weapons: the Benoni and Benko - Dazzle Your Opponents!. Everyman Chess. ISBN 978-1857445718.
*Jones, Gawain (2011). How to Beat the Sicilian Defence - An Anti-Sicilian Repertoire for White. Everyman Chess. ISBN 978-1857446630.
*Jones, Gawain (2015). The Dragon. Volume One. Quality Chess. ISBN 978-1784830076.
*Jones, Gawain (2015). The Dragon. Volume Two. Quality Chess. ISBN 978-1784830090.
*Jones, Gawain (2021). Coffeehouse Repertoire 1.e4 Volume 1. Everyman Chess. ISBN 978-1784831455.

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
*Անձնական քարտը ՖԻԴԵ-ի կայքում
*Պարտիաները Chessgames.com կայքում
*Անձնական քարտը 365chess.com կայքում

 
Կատեգորիա:Բրիտանացի շախմատիստներ
Կատեգորիա:Շախմատային օլիմպիադաների մասնակիցներ
Կատեգորիա:Շախմատի գրոսմայստերներ
Internet freedom

**Internet freedom,** համապարփակ տերմին, որը ներառում է թվային իրավունքները, տեղեկատվության ազատությունը, ինտերնետ հասանելիության իրավունքը, ինտերնետ գրաքննությունից ազատությունը և ցանցի չեզոքությունը։

## Որպես մարդու իրավունք
Ինտերնետային ազատությունը որպես մարդու իրավունք աջակցողներից են նաև ՄԱԿ-ի Մարդու իրավունքների խորհուրդը, որը 2012 թվականին հայտարարել է ինտերնետային ազատությունը որպես մարդու իրավունք։ էրիկ Սթարները համաձայն է ինտերնետային ազատության վերջնական նպատակների հետ, սակայն կարծում է, որ ժողովրդավարության և այլ ազատությունների վրա կենտրոնանալը լավագույն ռազմավարությունն է։ Sterner-ի կարծիքով, ամուր ժողովրդավարական հաստատություններն ու ազատությունների պաշտպանությունը կարող են ավելի արդյունավետ աջակցել ինտերնետային ազատությանը։

## Համեմատաբար ազատ ինտերնետ
Ջ. Գոլդսմիթը նշում է խոսքի ազատության շուրջ հիմնարար իրավունքների անհամապատասխանությունները, որոնք առկա են, օրինակ, Եվրոպայի և Միացյալ Նահանգների միջև, և ինչպես է դա ազդում ինտերնետի ազատության վրա։ Բացի այդ, որոշակի տեսակի խոսքի տարածումը, որը տարածում է կեղծ տեղեկատվություն և թուլացնում վստահությունը առցանց բովանդակության ճշգրտության նկատմամբ, շարունակում է մտահոգության թեմա լինել ինտերնետի ազատության շուրջ բոլոր երկրներում:

## Համեմատաբար անազատ ինտերնետներ
Որոշ երկրներ աշխատում են արգելել որոշ կայքեր և բառեր, որոնք սահմանափակում են ինտերնետի ազատությունը։ Չինաստանի Ժողովրդական Հանրապետությունը (ՉԺՀ) ունի աշխարհի ամենամեծ թվով ինտերնետ օգտագործողներ և աշխարհի ամենաբարդ և ագրեսիվ ինտերնետ գրաքննության և վերահսկման ռեժիմներից մեկը։ 2020 թվականին Freedom House-ը Չինաստանը դասել է 64 երկրներից վերջինը՝ ինտերնետի ազատության առումով։

## Տես նաև
* Վիքիպեդիայի գրաքննություն
* Ազատ մշակութային շարժում
* Տեղեկատվության ազատություն
* Խոսքի ազատություն
* Ցանցահենական կուսակցություն
* Հանրային տիրույթ

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Հաշվարկում և հասարակություն
Կատեգորիա:Սոցիալական փիլիսոփայության հասկացություններ
Արսեն Բաբայան

**Արսեն Հակոբի Բաբայան** *(**)*, ՀՀ փաստաբանների պալատի անդամ, ՀՀ Ազգային ժողովի աշխատակազմի ղեկավարի նախկին տեղակալ, Ազգային ժողովի և Վճռաբեկ դատարանի հանրային կապերի ծառայության նախկին ղեկավար։ Մեսրոպ Մաշտոցի անվան համալսարանում Քրեական դատավարության իրավունք առարկայի դասախոս։ 

Հայաստանում 2018 թվականին տեղի ունեցած հեղափոխությունից հետո, 2019 թվականի հունվարի 14-ին, երբ մեկնարկում էր նոր գումարման Ազգային ժողովը, ներկայացրել է հրաժարականի դիմում և ՀՀ ԱԺ նախագահ Արա Բաբլոյանի կարգադրությամբ ազատվել է ՀՀ ԱԺ աշխատակազմի ղեկավարի տեղակալի պաշտոնից։ 

## Կենսագրությունը
Արսեն Հակոբի Բաբայանը ծնվել է 1983 թվականի հունիսի 1-ին, Երևանում։ Սովորել է Եղիշե Չարենցի անվան թիվ 67 միջնակարգ դպրոցում։ 2004 թվականին ավարտել է Հայաստանի պետական ճարտարագիտական համալսարանը ստանալով տնտեսագետի մասնագիտություն։ 2010 թվականին ավարտել է Երևանի պետական համալսարանի իրավաբանական ֆակուլտետը (դիպլոմավորված մասնագետ)։ 2024 թվականից դասավանդում է Մեսրոպ Մաշտոցի անվան համալսարանում՝ քրեական դատավարության իրավունք առարկան։

2022 թվականի դեկտեմբերի 6-ին ստացել է փաստաբանական գործունեությամբ զբաղվելու արտոնագիր դառնալով ՀՀ փաստաբանների պալատի անդամ։ Նույն օրը, որպես համահիմնադիր, ստեղծել է «ԼԵԳԻՍՏ» փաստաբանական գրասենյակը նշանակվելով գրասենյակի կառավարող գործընկերը։ Մասնագիտացած է քրեական իրավունքի ուղղությամբ։ 2021 թվականից հանդիսանում է «ԱՄԱՐԱՍ» փորձագիտական կենտրոնի ղեկավարը։ 2019-ից մինչև 2022 թվականները աշխատել է «Հայրենիք» զարգացման հիմնադրամում որպես գրասենյակի ղեկավար։ 

Ունի երկարամյա հանրային ծառայության փորձ։ Մասնավորապես, 2018-2019 թվականներին զբաղեցրել է ՀՀ Ազգային ժողովի աշխատակազմի ղեկավարի տեղակալի պաշտոնը։ 2014-2018 թվականներին նույն աշխատակազմի հանրային կապերի վարչության պետի պաշտոնը։ 2012-ից մինչև 2014 թվականը աշխատել է ՀՀ դատական դեպարտամենտում որպես միջազգային համագործակցության և հասարակայնության հետ կապերի ծառայության պետ։ Մինչ այդ, 2011 թվականին, մեկ տարի ժամկետով աշխատել է ՀՀ արդարադատության նախարարության օրինականության վերահսկողության տեսչությունում վերահսկողության բաժնի պետի պաշտոնում։ 2007-2011 թվականներին աշխատել է ՀՀ ԱՆ քրեակատարողական ծառայությունում որպես հանրային կապերի ստորաբաժանման ղեկավար։ Հանրային ծառայությունը սկսել է 2006 թվականից, դատական նիստերի քարտուղարից։

Դասավանդել է ՀՀ արդարադատության ակադեմիայում, մասնակցել է ՄԻԵԴ-ի և ԵԽ-ի կողմից անցկացված բազմաթիվ դասընթացների։

## Այլ տեղեկություններ
2018 թվականի հեղափոխությունից հետո ենթարկվել է քաղաքական հետապնդումների։ 2019 թվականին իշխանությունը յուրացնելու մեղադրանքով կալանավորվել և 22 օր պահվել է Հայաստանի ԱՆ «Վարդաշեն» քրեակատարողական հիմնարկում։ Քաղաքական հետապնդումները շարունակվել են մինչև 2024 թվականը։ Արարքում հանցակազմի բացակայության հիմքով  դատարանն Արսեն Բաբայանին 2024 թվականի հունվարին արդարացրել է։

## Ծանոթագրություններ
Սեյմուր Միրոն Հերշ

**Սեյմուր Միրոն Հերշ** (), ամերիկացի լրագրող, իրավապաշտպան, Պուլիցերյան մրցանակի դափնեկիր, Լայպցիգ մեդիա հիմնադրամի մրցանակի դափնեկիր՝ ազատ մամուլի զարգացմանը նպաստելու համար, Ռիդենաուրի մրցանակի դափնեկիր (2005)։

## Կենսագրություն
Ծնվել է Չիկագոյում լիտվացի հրեաների ընտանիքում, որոնք գաղթել են ԱՄՆ։ Լրագրողական կրթությունը ստացել է Չիկագոյի համալսարանում։ Միջազգային համբավը նրան հասել է Վիետնամի պատերազմի ժամանակ, երբ  բացահայտել է ամերիկացի զինվորականների կողմից իրականացված ջարդը My Lai-ում, որից հետո դարձել է Պուլիցերյան մրցանակի դափնեկիր։

Աշխատել է UPI և AP գործակալություններում, Նյու Յորք Թայմսում և վերջին տարիներին որպես հոդվածագիր The New Yorker շաբաթաթերթում։ The New Yorker ամսագրում նրա հոդվածներից հանրությունն առաջին անգամ ծանոթացել է Աբու Գրեյբ բանտում ամերիկացի զինվորականների կողմից իրաքցի բանտարկյալների նկատմամբ դաժան վերաբերմունքի մասին։

2015 թվականի մայիսին  հոդված է հրապարակել London Review of Books-ում, որտեղ կասկածի տակ է դրել Ուսամա բեն Լադենի ոչնչացման վերաբերյալ ԱՄՆ իշխանությունների պաշտոնական վարկածը։

Հեղինակ է մի շարք լրագրողական գրքերի և վավերագրական ֆիլմերի։ Հաշվում է հետաքննական լրագրության ժանրում աշխատող լավագույն ամերիկացի հեղինակներից մեկը։

2023 թվականի փետրվարին  հայտարարել է Հյուսիսային հոսքերի ոչնչացման Միացյալ Նահանգների և Նորվեգիայի ներգրավվածության մասին. **Սեյմուրի** կարծիքով, դրանք պայթեցվեցին անմիջապես ամերիկացի զինվորականների կողմից, որոնք նրանց տակ ռումբեր տեղադրեցին Բալթիկ ծովում վարժանքների ժամանակ։

2023 թվականի ապրիլին մեղադրել է Ուկրաինայի նախագահ Վլադիմիր Զելենսկիին վառելիքի գնման համար ԱՄՆ-ի կողմից հատկացված հարյուր միլիոնավոր դոլարների յուրացման մեջ։ Լրագրողը, հղում անելով հետախուզության ներկայացուցչին, ասում է, որ «Հյուսիսային հոսք» գազատարի ռմբակոծումը և Ուկրաինայի վերաբերյալ ռազմավարական պլանավորման բացակայությունը Սպիտակ տան և ԱՄՆ հետախուզական համայնքի միջև աճող տարաձայնությունների պատճառ են դարձել։ Առանձին-առանձին նշվել է Բայդենի որոշումը՝ ի պատասխան Ռուսաստանի գործողությունների, երկու բրիգադներ տեղակայելու Ուկրաինայի հետ սահմանից մի քանի մղոն հեռավորության վրա։ Հետախուզության աշխատակիցը, ըստ Հերշի, նշել է Սպիտակ տան կողմից վերահսկողության լիակատար բացակայությունը, չնայած այնտեղ տեղակայված 101-րդ և 82-րդ օդադեսանտային ստորաբաժանումների զգալի թվին։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Ամերիկացի գրողներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի լրագրողներ
Կատեգորիա:Չիկագոյի համալսարանի շրջանավարտներ
Կատեգորիա:Պուլիցերյան մրցանակակիրներ