Սեպտիմիոս Սևերոսի հաղթակամար

**Սեպտիմիոս Սևերոսի հաղթակամար** (), կամար Հռոմի ֆորումում։ Տեղակայված է Կուրիա Յուլիայի և Ռոստրայի միջև, Վիա Սակրա փողոցի վրա։ Կառուցվել է 205 թվականին Սեպտիմիուս Սևերոսի և նրա որդիներ Կարակալլայի ու Գետայի Պարթևստանի դեմ տարած հաղթանակների պատվին (195—203)։

Սեպտիմիոս Սևերոսի մահից հետո նրա որդիներ Կարակալլան և Գետան համատեղ կայսրեր էին։ Կարակալլան 212 թվականին կազմակերպում է եղբոր սպանությունը, և բոլոր նրան վերաբերող պատկերները վերացնում է հասարակական կառույցների և հուշարձանների վրայից։ Ըստ այդմ Գետայի պատկերը և նրան նշող մակագրությունները հեռացված են հաղթակամարից։

## Նկարագրություն
մինի|300px|Սանտի Լուկա է Մարտինա եկեղեցին և հաղթակամարը
Հաղթակամարի բարձրությունը 20,9 մետր է, լայնությունը՝ 23,3 մ, խորությունը՝ 11,2 մ։ Կառուցված է աղյուսից և տրավերտինից, երեսապատված է մարմարե սալիկներով։ Ատտիկի բարձրությունը 5,6 մետր է, նրանում կան 4 սենյակ, ուր կարելի է բարձրանալ աստիճանով։ Հաղթակամարն ունի երեք անցուղի։ Կենտրոնական անցուղու թռիչքի բարձրությունը 12 մ, իսկ լայնությունը՝ 7 մ։ Կողմնային անցուղիների բարձրությունը 7,8 մ, իսկ լայնությունը՝ 3 մ։ Նրանց առջև Ֆորումի կողմից կա մի քանի աստիճան։ Երեք անցուղիները միմյանց միացած են, և այս ճարտարապետական լուծումը կիրառվում է նոր դարաշրջանի շատ հաղթակամարներում։ Հին ժամանակներում հաղթակամարում էր գտնվում Սեպտիմիոս Սևերոսի, Կարակալլայի և Գետտայի արձաններով մարտակառք։ Հենց այդ տեսքով էլ նրանք պատկերված էին հռոմեական մետաղադրամների վրա։ Մեր օրերում մարտակառքը չի պահպանվել։

## Ձևավորում
Կամարի ձևավորման ամենախոշոր տարրերը 4 բարձրաքանդակներն են (չափերը՝ 3,92-4,72 մ), որում պատկերված են տեսարաններ՝ Պարթևստանի հետ մղած պատերազմից։ «Պատմությունը» սկսվում է ձախ ցայտաքանդակից, որտեղ ներկայացված է պատերազմին պատրաստվելու տեսարանը, պարթևների հետ ճակատամարտը, կայսեր ուղերձը լեգեոներներին, ճակատամարտը, որը գլխավորում էր կայսրը։ Աջակողմյան բարձրաքանդակի վրա ներկայացված է Եդեսիայի ճակատամարտը, կայսեր ուղերձը զինվորներին, Օսրոյենեի արքա Աբգար IX-ի անձնատրությունը, հռոմեական ռազմական խորհուրդը։ Կապիտոլիումի կողմից աջում պատկերված է Սելևկիայի պաշարումը և պարթևների փախուստը, ինչպես նաև կայսեր ելույթը գրավված քաղաքում։ Աջ կողմում Տիզբոնի գրոհն է, և կայսեր ելույթը զինվորների առջև, գրավված թշնամական մայրաքաղաքում։

Կենտրոնական անցուղու կամարի աղեղում կան Վիկտորիայի բարձրաքանդակներ։ Կողմնային անցուղիները ձևավորված են գետերի անձնավորումով։ Սյուների հիմքերում կերտված են հռոմեական զինվորների և գերի ընկած պարթևների քանդակներ։

## Պատկերասրահ

Arco di settimio severo, rilievi arco 02.JPG|Կենտրոնական կամարի աղեղի ձևավորումը
Angels - Arch of Septimius Severus - Rome 2016.jpg|Կենտրոնական կամարի բարձրաքանդակներ
Luk Septymiusza Sewera Detal 1DSCF0006.JPG|Հաղթակամարի բարձրաքանդակներ
RomSeptSeverus.JPG|Լատիներեն մակագրություններ
Arco di Settimio Severo Roma 09feb08.jpg|Հաղթակամարի սյուներ


## Տես նաև
* Հին հռոմեական ճարտարապետություն

## Արտաքին հղումներ
* Arch of Septimius Severus 
* Arch of Septimius Severus 
* Arch of Septimius Severus photo gallery and virtual reality movie.
* Arcus Septimii Severi, article in Platner's Topographical Dictionary of Ancient Rome
* Richard Brilliant, The Arch of Septimius Severus In the Roman Forum, 1963.
* Hinterhöller, Monika, "Der Triumphbogen des Septimius Severus und die historischen Reliefs der Partherkrieg", 2008, GRIN Verlag

Կատեգորիա:Հին Հռոմի ճարտարապետություն
Կատեգորիա:Հին հռոմեական մշակույթ
Կատեգորիա:3-րդ դարում կառուցումն ավարտված շենքեր և կառույցներ