open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Միլիցաթոռ

**Միլիցաթոռ**, գետ Հայաստանի Սյունիքի մարզում, սկիզբ է առնում Սյունիքի բարձրավանդակի հյուսիսային մասից և Կեչուտ գյուղից 7 կմ հարավ–արևելք ձախից միախառնվում Որոտան գետին։ Երկարությունը՝ 12 կմ է։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Սյունիքի մարզի գետեր
Կատեգորիա:Որոտան գետի վտակներ
Ալ-Սուր

**Ալ-Սուր** կամ **Սուր** (), քաղաք Սիրիայի Արաբական Հանրապետության Դեյր-էլ-Զորի մարզում։ Հանդիսանում է Դեյր-էլ-Զորի գավառի 7 շրջաններից մեկի՝ ալ-Սուրի շրջանի կենտրոնը։ 2004 թվականի տվյալներով շրջանն ուներ 37 552 բնակիչ՝ հիմնականում արաբներ։ Հիմնական զբաղմունքը ոռոգովի երկրագործությունն է և անասնապահությունը։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Դեյր-էլ-Զորի գավառ
Կատեգորիա:Սիրիայի քաղաքներ
Ստեփան Հակոբյան

**Ստեփան Հակոբյան** (1851, Կ. Պոլիս - 15 մարտի, 1917), հայ բժիշկ

## Կենսագրություն
Ծնվել է 1851 թվականին Կոստանդնուպոլսում։ Նախնական կրթությունն ստացել է Կ. Պոլսի Կուզգունջուկ թաղամասի միջնակարգ վարժարանում (իդադիե), ապա՝ Կում կափու թաղամասի Պեզճյան դպրոցում։ 1874 թվականին ավարտել է Կ. Պոլսի Օսմանյան կայսերական վարժարանը։ 1874-77 թվականներին զինվորական բժիշկ է ծառայել Օսմանյան կայսրության դանուբյան նահանգներում և մասնակցել Սերբիական պատերազմին։

1877-1917 թվականներին՝ 40 տարի Կ. Պոլսի Կադըգյուղ թաղամասի Մոդայի հիվանդանոցի բժիշկ է աշխատել։
Այդ ընթացքում կատարելագործման կարճատև դասընթացներ է անցել Փարիզում և Վիեննայում։ Եղել է Ընկերությանց տնօրենների ժողովի անդամ և Ազգային կենտրոնական վարչության Քաղաքական ժողովի Ուսումնական խորհրդի անդամ։ Տասը տարի եղել է Կադըգյուղի Արամյան վարժարանի հոգաբարձության անդամ։

Գիտաբժշկական և գիտահանրամատչելի հոդվածներ է տպագրել «Երկ­րա­գունտ», «Մա­սիս», «Բիւ­զան­դի­ոն» և «Բժիշկ» թերթերում։

Եղել է Կադըգյուղի բազմազգ բնակչության սիրելի և հարգելի բժիշկը։ Չնայած առաջացած տարիքին՝ առողջ, առույգ, կենսախինդ անձնավորություն է եղել։

Մահացել է 1917 թ. մարտի 15-ին ժանտախտից՝ 66 տարեկանում։

## Աշխատություններ
* Առողջապահական գիտելիք։ (Գրքույկը տպագրել է Սովելոց հանձնաժողովը և գրեթե ձրի բաժանվել գավառներում։)
* Հիւանդին բարեկամը, գիրք, 1884։

## Գրականություն
* Ընդարձակ օրացոյց Սուրբ Փրկչեան հիւանդանոցի հայոց, Կ. Պոլիս, 1905։
* Ղազարեան Վահան, Բժշկական եւ առողջապահական տարեցոյց, Կ. Պօլիս, 1914։
* Հայ բժշկութեան տուած զոհերը, ցուցակագրուած վաւերական փաստերով, Ստամբուլ, 1919։
* Յարման Արսեն, Հայերը օսմանյան առողջապահության ծառայության մեջ և պատմություն սուրբ Փրկիչ հայոց հիվանդանոցի (թուրքերեն), Ստամբուլ, 2001։
## Աղբյուրներ
* 

Կատեգորիա:1851 ծնունդներ
Կատեգորիա:Կոստանդնուպոլիս քաղաքում ծնվածներ
Կատեգորիա:Մարտի 15 մահեր
Կատեգորիա:1917 մահեր
Կատեգորիա:Հայ բժիշկներ
Կատեգորիա:Ժանտախտից մահացածներ
Սալաքար (լեռ)

**Սալաքար**, լեռ Հայաստանի Սյունիքի մարզում, Մեղրու լեռների հյուսիս–արևելյան ճյուղավորություններում, Ճակատեն գյուղից 1,5 կմ հարավ–արևելք։ Բարձրությունը 1382 մ է։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Սյունիքի մարզի լեռներ
Արջահուն (գետ)

**Արջահուն**, գետ Սյունիքի մարզում, Բաղացջուր գետի աջ օժանդակը։ Գոյանում է Մոխրագետ և Միջնագետ գետերի միացումից և Լեռնաձոր գյուղից 7 կմ արևելք միախառնվում մայր գետին։ Երկարությունը 5 կմ է։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Սյունիքի մարզի գետեր
Կատեգորիա:Բաղացջուր գետի վտակներ
Բաղացջուր

**Բաղացջուր**, *Ավսարլու, Մուսալյմ*, գետ Սյունիքի մարզում։ Սկիզբ է առնում Մեղրու լեռների հյուսիսային լանջերից և Կավճուտ գյուղից 2 կմ հարավ–արևելք միախառնվում Ողջի գետին։ Երկարությունը 17 կմ է։ Հոսում է գեղատեսիլ, անտաոապատ վայրերով։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Սյունիքի մարզի գետեր
Կատեգորիա:Ողջի գետի վտակներ
Մալոնաթթու

**Մալոնաթթու**՝ НООС-СН2-СООН, սահմանային երկհիմն կարբոնաթթու, հայտնաբերվել է շաղգամի հյութում։

Մալոնաթթվի աղերը և էսթերները անվանում են մալոնատներ։

## Ֆիզիկական և քիմիական հատկություններ
Մալոնաթթուն լավ լուծվում է ջրում և էթանոլում։ Բենզոլում չի լուծվում։

Մալոնաթթուն հալման կետից քիչ բարձր ջերմաստիճանում տաքացնելիս անջատվում է CO2 և փոխարկվում քացախաթթվի։

Նույն ձևով ալկիլմալոնաթթուները հալաման կետից բարձր ջերմաստիճանում տաքացնելիս կորցնելով CO2 փոխարկվում են ալկիլքացախաթթու, այսինքն՝ պրոպիոնաթթու։

Մեթիլէթիլմալոնաթթուն փոխարկվում է մեթիլէթիլքացախաթթվի, այսինքն՝ վալերիանաթթվի իզոմերներից մեկի։

:: \mathsf{C_2H_5OOCCH_2COOH + CH_2O + HN(CH_3)_2 \rightarrow C_2H_5OOC(CH_2)_2N(CH_3)_2}

:: \mathsf{CH_2(COOH)_2 + RCHO \rightarrow RCH(OH)CH(COOH)_2 + RCH \text{=} C(COOH)_2 \rightarrow RCH \text{=} CHCOOH}

## Ստացում և կիրառում
Սինթետիկ եղանակով մալոնաթթու ստանալու համար քացախաթթվի մոլեկուլում եղած ջրածնի ատոմներից մեկը տեղակալում են քլորով և ստանում քլորքացախաթթու։ Վերջինս փոխազդեցության մեջ դնելով կալիումի ցիանիդի հետ ստանում են ցիանքացախաթթու, որը օճառացումից հետո վերածվում է մալոնաթթվի՝

center|700px

Մալոնաթթուն կիրառվում է չհագեցած թթուների, ամինաթթուների, վիտամիններ B1 և B6 սինթեզում։

## Գրականություն
* Օրգանական քիմիայի դասընթաց, Բ. Ա. Պավլով և Ա. Պ. Տերենտև
* 

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* pH-Spectrum of Disodium Malonate 
* pH-Spectrum of Malonate-copper-complex 
* Calculator: Water and solute activities in aqueous malonic acid 

Կատեգորիա:Կարբոնաթթուներ
Շառաչող (գետ)

**Շառաչող**, գետ Հայաստանի Սյունիքի մարզում։ Սկիզբ է առնում Սյունիքի բարձրավանդակի հյուսիսային մասից և Ծղուկ գյուղում ձախից միախառնվում Որոտանին։ Երկարությունը՝ 26 կմ է։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Սյունիքի մարզի գետեր
Կատեգորիա:Որոտան գետի վտակներ
Անդրանիկ Հարությունյան

**Անդրանիկ Հարությունյան** (մայիսի 2, 1943, Երևան, Հայկական ԽՍՀ, ԽՍՀՄ - հունվարի 14, 2015, Երևան, Հայաստան), հայ դերասան, ասմունքող, Հայաստանի արվեստի վաստակավոր գործիչ (2007)։

## Կենսագրություն
Ավարտել է Երևանի գեղարվեստա-թատերական ինստիտուտը։ Ուսմանը զուգընթաց խաղացել է Երևանի դրամատիկական թատրոնում։

Եղել է Գաբրիել Սունդուկյանի անվան ազգային ակադեմիական թատրոնի դերասան։ Իր ասմունքներում յուրահատուկ մեկնաբանությամբ է ներկայացրել Եղիշե Չարենցին, Հովհաննես Թումանյանին, Համո Սահյանին, Պարույր Սևակին, Վահագն Դավթյանին, Գևորգ Էմինին։

Ընթերցել է «Նժդեհ», «Սկիզբ», «Պետո» փաստավավերագրական ‎ֆիլմերի տեքստերը։

2005 թվականին «ԱրմենԱկոբ» հեռուստաընկերության նախաձեռնությամբ նկարահանվել է «Անդրանիկ» ‎ֆիլմ-ներկայացումը, որտեղ Հարությունյանը մարմնավորել է գլխավոր հերոսին, ով դարձավ հայ պանդուխտի դարավոր կանչի և հայի ոգու նոր զարթոնքի խորհրդանիշը։

Դերասանի մասնակցությամբ և հեղինակային տեքստերի ընթերցմամբ 2005 և 2006 թվականներին «Երկիր-Մեդիա» հեռուստաընկերության կողմից նկարահանվել է արցախյան ազատամարտիկներին նվիրված ֆիլմաշար՝ «Վկայարան», «Հիշողության զարկերակը», «Ճանապարհ պատմության միջով», «Հայն ու հեծանիվը», «Աշխարհը լուռ էր», «Դժոխքի վերածված դրախտը», «Ավելի, քան հաղթանակ», «Սովորական վանդալիզմ», «Հույսի գույնը», «811 հազար կյանք» և «Արցախ՝ 10-րդ նահանգ» փաստավավերագրական 10 ֆիլմերի շարքը։

## Դերեր
* Սարո՝ «Անուշ»
* Բոբբի՝ «Գիշերային պատմություն»
* Նարեկ՝ «Մենք, նրանք և մյուսները»
* Ռիչմոնդ՝ «Ռիչարդ երրորդ»
* Էդվարդ թագավոր՝ «Կարմիր և սպիտակ վարդերի պատերազմը»
* Նեսսի՝ «Կոտորածն մանկանց»
* Սարոյանի «Հայը և հայը»
* Գուլոյանի «Սպիտակ դրոշներ»
* Հուրոնցի «Շաբաթվա ութերորդ օրը»
* Բաբբիի «Խենթացած մի գնա»
* Թեհլերյանի «Ոտքի, դատարանն է գալիս»
* Չոլոյի «Ռանչպարների կանչը»
* «Գոյա»

## Պարգևներ, մրցանակներ
* ՀՀ արվեստի վաստակավոր գործիչ, 2007

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Անդրանիկ Հարությունյան 

Կատեգորիա:1943 ծնունդներ
Կատեգորիա:2015 մահեր
Կատեգորիա:Երևանի պետական գեղարվեստաթատերական ինստիտուտի շրջանավարտներ
Կատեգորիա:ՀՀ արվեստի վաստակավոր գործիչներ
Կատեգորիա:Հայ ասմունքողներ
Կատեգորիա:Հայ դերասաններ
Կատեգորիա:Հունվարի 15 մահեր
Սալման Բին Աբդուլ Ազիզ Ալ-Սաուդ

**Սալման Բին Աբդուլ Ազիզ Ալ-Սաուդը** (, ),  Սաուդյան Արաբիայի Թագավոր։  Սաուդյան Արաբիայի Թագավորն է դարձել իր մեծ եղբոր՝ Աբդուլլահ Բին Աբդուլ Ազիզ Ալ-Սաուդի մահից հետո։

## Կենսագրություն
Սալման Բին Աբդուլ Ազիզ Ալ-Սաուդը ծնվել է 1935 թվականի դեկտեմբերի 31-ին Սաուդյան Արաբիայի մայրաքաղաք Էր-Ռիադում։ Նա արքա՝ Աբդուլ-Ազիզ Բին Սաուդի 25-րդ տղան է։ Սալմանը սկզբնական կրթությունը ստացել է Էր-Ռիադի Արքայազների դպրոցում, որտեղ կարող էին սովորել միայն Արքա Աբդուլ-Ազիզ Բին Սաուդի երեխաները։

## Աշխատանքային Գործունեություն
Երբ Սալման Բին Աբդուլ Ազիզ Ալ-Սաուդը 19 տարեկան էր Արքա Աբդուլ-Ազիզ Բին Սաուդը նրան նշանակեց Սաուդյան Արաբիայի Մայրաքաղաք Էր-Ռիադի Էմիրի (քաղաքապետ) ներկայացուցիչ։ Հետո 1955 թվականին Արքա Աբդուլ-Ազիզ Բին Սաուդը՝ Սալմանին նշանակեց Ռիադի քաղաքապետ։

## Էր Ռիադի Նահանգապետ
1963 թվականի փետրվարին Սալման Բին Աբդուլ Ազիզ Ալ-Սաուդը նշանակվեց Էր-Ռիադի Նահանգապետ։ Նա այդ պաշտոնը ղեկավարեց մինչ 2011 թվականը (Շուրջ 48 տարի)։ Նրա կառավարման օրոք Էր-Ռիադը միջին քաղաքից դարձավ ահռելի Մեգապոլիս։ Նա զբաղվում էր տուրիստների գրավչությամբ և երկրում ներդրումներով։ Նա աջակցում էր աշխարհա-քաղաքական և տնտեսական կապերի ամրապնդմանը արևմուտքի հետ։ 2011 թվականի հունվարին նա հանձնարարեց միջոցներ ձեռնարկել մուրացկանների դեմ, որոնք փորձում էին օգտվել արաբների առատաձեռնությունից։

## Պաշտպանության Նախարար
2011 թվականի նոյեմբերից Սալման Բին Աբդուլ Ազիզ Ալ-Սաուդը նշանակվեց Սաուդյան Արաբիայի Պաշտպանության նախարար։ Նա այդ պաշտոնը ստանձնեց իր ավագ եղբոր Սուլթանի մահից հետո։ Սալմանը այդ ժամանակ դարձավ Անվտանգության խորհրդի անդամ։ 2012 թվականի ապրիլին Սալմանը այցելեց Ամերիկայի Միացյալ Նահանգներ հանդիպելով նախագահ Բարաք Օբամայի հետ՝ Այնուհետ այցելեց Մեծ Բրիտանիա հանդիպելով Վարչապետ Դևիդ Քեմերոնի հետ կնքելով մի շարք ռազմական պայմանագրեր։ Սալմանը Պաշտպանության նախարարի պաշտոնից հեռացավ 2012 թվականի հունիսին, իր ավագ եղբայր Նայեֆ Բին Աբդուլ Ազիզ Ալ Սաուդի մահից հետո և դառնալով Սաուդյան Արաբիայի Գահի ժառանգորդ ստանձնեց վարչապետի պաշտոնը։

## Արքա
2015 թվականի հունվարի 23-ին մահացավ Սաուդյան Արաբիայի Աբդուլլահ Բին Աբդուլ Ազիզ Ալ-Սաուդը։ Լինելով Գահի ժառանգորդ Սալման Բին Աբդուլ Ազիզ Ալ-Սաուդը դարձավ Սաուդյան Արաբիայի Արքա։ Սալմանի Արքա դառնալուց հետո գահի ժառանգորդ դարձավ նրա կրտսեր եղբայր Մուքրին Բին Աբդուլ Ազիզ Ալ-Սաուդը։ Մուքրինը նաև ստանձնեց Սաուդյան Արաբիայի վարչապետի պաշտոնը։ Սալման Բին Աբդուլ Ազիզ Ալ-Սաուդը որպես Սաուդյան Արաբիայի նոր արքա 30 միլիարդ ԱՄՆ Դոլար բաժանեց Սաուդյան Արաբիայի բնակիչներին պարգևների տեսքով։ Նրա հրամանով բոլոր պետական ծառայողները, թոշակառուները և ուսանողները ստացել են երկու ամսվա վճարներ։ Բացի այդ նա մարեց 500 000 պարտքատերերի պարտքերը։

## Ծանոթագրություններ

## Աղբյուրներ
* Սալման Բին Աբդուլ Ազիզ 
* Սալման Բին Աբդուլ Ազիզ
* Սալման Բին Աբդուլ Ազիզ 

Կատեգորիա:Սաուդյան Արաբիայի թագավորներ
Կատեգորիա:Երկու սուրբ մզկիթների պահապան
Կատեգորիա:Սաուդյան Արաբիայի քաղաքական գործիչներ
Գառլո Հաճյան

**Գառլո Հաճյան** (Գառլո բեյ), հայ դեղագործ։

## Կենսագրություն
Ունեցել է դեղագործական կրթություն և աշխատել է որպես դեղագործ։ Երկար տարիներ որպես դեղագործ աշխատել է Կ. Պոլսի Հայդարփաշայի զինվորական հիվանդանոցում։

1900 թվականին Կ. Պոլսի Կադըգյուղ թաղամասի Մյուհյուրդար պողոտայում բացել է սեփական դեղատուն։

Գառլո Հաճյանն ունեցել է բեյի տիտղոս։

1915 թվականի ապրիլի 11 (24)-ին, ի թիվս բազմաթիվ ակնառու հայ մտավորականների, ձերբակալվել է ու բանտարկվել Կ. Պոլսի բանտում, ապա աքսորվել Չանղըրը։

Անվան առաջին «Գ» տառը փորագրվել է Չանղըրըի բանտում հավաքված համրիչի 99 հատիկներից մեկի վրա։

Հրաշքով վերապրել է։ Զինադադարից հետո Չանղըրը աքսորավայրից վերադարձել է Կ. Պոլիս։

## Գրականություն
* Յարման Ա., Հայերը օսմանյան առողջապահության ծառայության մեջ և պատմություն Սբ. Փրկիչ հիվանդանոցի (թրք.), Ստամբուլ, 2001։
* Ավագյան Կ., Եղեռնահուշ մասունք կամ խոստովանողք և վկայք խաչի, Ե., 2002։
* Ավագեան Կ., «Չան­ղը­րըի 1915 թ. ապ­րի­լի 11, Յի­շա­տակ»… Թանգարանային ցուցանմոյշը, «Հան­դէս Ամ­սօ­րե­այ», 2008, հ. . 1-12։
## Աղբյուրներ
* 

Կատեգորիա:Հայ դեղագործներ
Երիցասար (լեռ, Սյունիք)

**Երիցասար**, լեռնագագաթ Հայաստանի Սյունիքի մարզում, Մեղրու լեռների համակարգում, Գեղի գյուղից 3,5 կմ հարավ–արևելք։ Բարձրությունը 2934 մ է։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Լեռներ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Հայաստանի լեռնագագաթներ
Կատեգորիա:Սյունիքի մարզի լեռներ
Իրինա Մարչենկո

**Իրինա Մարչենկո** (), դերասանուհի, Հայաստանի ժողովրդական արտիստ (2008)։

## Կենսագրություն
Իրինա Մարչենկոն ծնվել է 1934 թվականին, Լենինգրադում։ 1959 թվականին ավարտել է Երևանի պետական համալսարանի բանասիրական ֆակուլտետը։ Զուգահեռ հետաքրքրվել է թատերական արվեստով, հաճախել է դերասանական ստուդիա։ 1959 թվականից աշխատում է Երևանի Ստանիսլավսկու անվան ռուսական դրամատիկական թատրոնում՝ որպես դերասանուհի։

## Դերեր թատրոնում

## Ֆիլմեր

## Պարգևներ, մրցանակներ
* Հայաստանի վաստակավոր արտիստ, 2004 թվական
* Հայաստանի ժողովրդական արտիստ, 2008 թվական

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
*«Мою Армению я не покину никогда»

Կատեգորիա:ԵՊՀ բանասիրական ֆակուլտետի շրջանավարտներ
Կատեգորիա:ՀՀ ժողովրդական արտիստներ
Կատեգորիա:Հայաստանի վաստակավոր արտիստներ
Կատեգորիա:Ռուս դերասանուհիներ
Կատեգորիա:Սանկտ Պետերբուրգ քաղաքում ծնվածներ
Հարություն Լութֆյան

**Հարություն (Արթին) Լութֆյան (Լյութֆյույան)** ( - 1915), հայ դեղագործ։

## Կենսագրություն
Հարություն Լութֆյանը ծնվել է 1860 թվականին, Բրուսա նահանգի կենտրոն Բրուսա քաղաքում։ Բրուսայի Սեթ բաշը թաղամասում ունեցել է սեփական դեղատուն և դեղագործ աշխատել։

1914 թվականին, Առա­ջին հա­մաշ­խար­հա­յին պա­տե­րազ­մի ժամանակ զորակոչվել է օսմանյան բանակ և զինվորական դեղագործ ծառայել։ 1915 թվականին, Բրուսա քաղաքի մոտակա Ադըրնազ գյուղում գնդակահարվել է ի թիվս 100 այլ հայերի՝ 55 տարեկանում։

## Գրականություն
* Յուշամատեան Մեծ Եղեռնի (1915-1965), պատրաստեց Գերսամ Ահարոնեան, Պէյրութ, 1965։
* Թէոդիկ, Յուշարձան նահատակ մտաւորականութեան, Բ. տպագրութիւն, Երեւան, ապրիլ 24, 1985։
* Հայրապետյան Վանիկ, Էջեր Հայաստանի դեղագործության պատմությունից, Երևան, 1990։
* Յարման Արսեն, Հայերը օսմանյան առողջապահության ծառայության մեջ և պատմություն սուրբ Փրկիչ հայոց հիվանդանոցի (թուրքերեն), Ստամբուլ, 2001։

## Արտաքին հղումներ
*

Կատեգորիա:Հայ դեղագործներ
Կատեգորիա:Բրուսա քաղաքում ծնվածներ
Կատեգորիա:1915 մահեր
Կատեգորիա:Հայոց ցեղասպանության զոհեր
Կատեգորիա:1860 ծնունդներ
Նադավ Գուեդժ

**Նադավ Գուեդժ** (եբրայերեն` נדב גדג', ), իսրայելցի երգիչ է, ով ներկայացրել է Իսրայելը Եվրատեսիլ 2015 երգի մրցույթում իր "Golden Boy" (Ոսկե տղա) երգով։ Նա զբաղեցրեց 9-րդ հորիզոնականը՝ հավաքելով 97 միավոր։ Նա իսրայելական ՀաԿոկհավ ՆաԲա (HaKokhav HaBa) մրցույթի երկրորդ եթերաշրջանի հաղթողն է։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* 

Կատեգորիա:1998 ծնունդներ
Կատեգորիա:21-րդ դարի երգիչներ
Կատեգորիա:Եվրատեսիլ 2015 երգի մրցույթ
Կատեգորիա:Իսրայելցի երգիչներ
Կատեգորիա:Նոյեմբերի 2 ծնունդներ
Կատեգորիա:Ֆրանսիացի երգիչներ
Ծաղկուտ (լեռ)

**Ծաղկուտ**, լեռնագագաթ Հայաստանի Սյունիքի մարզում, Բարգուշատի համակարգում, Գեղի գետի աջափնյակում, Նոր Աստղաբերդ գյուղից 5 կմ հարավ։ Բարձրությունը 2774 մ է։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Լեռներ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Հայաստանի լեռնագագաթներ
Կատեգորիա:Սյունիքի մարզի լեռներ
Էդուարդ Սարգսյան (այլ կիրառումներ)

**Էդուարդ Սարգսյան** անուն-ազգանունը կարող է վերաբերել հետևյալ անձանց.

* Էդուարդ Սարգսյան (ճարտարապետ)
* Էդուարդ Սարգսյան (նկարիչ)
Քարասար (լեռ)

**Քարասար**, լեռ Հայաստանի Սյունիքի մարզում, Զանգեզուրի լեռնաշղթայի հյուսիսային մասում, Զոհաջուր գետի ձախափնյակում, Սալվարդ գյուղից 0,5 կմ հյուսիս–արևելք։ Բարձրությունը 2138 մ է։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Սյունիքի մարզի լեռներ
Սպենդիարոֆոն (երաժշտական գործիք)

**Սպենդիարոֆոն**, իր տեսակի մեջ և հնչողությամբ աշխարհում միակ գործիքը։ Գտնվում է Ալեքսանդր Սպենդիարյանի տուն-թանգարանում։

## Պատմություն
1905 թվականին Ալեքսանդր Սպենդիարյանը գրում է «Երեք արմավենի» սիմֆոնիկ ստեղծագործությունը՝ Միխայիլ Լերմոնտովի համանուն բանաստեղծության թեմաներով։ Բանաստեղծության պատկերայնությունն ու գունեղությունը կոմպոզիտորը վերարտադրեց գործիքավորման միջոցով։ Անապատով անցնող քարավանի զանգակների ղողանջը վերարտադրելու համար նա մտահղացավ ստեղծել յուրահատուկ հնչողությամբ մի երաժշտական գործիքը։

## Հեղինակ
մինի|Ցուցանակ
Գործիքը պատրաստվել է 1905 թվականին՝ Սիմֆերոպոլում՝ Ալեքսանդր Սպենդիարյանի պատվերով։ Պատրաստվել է կաշվե գոտուց և տասներկու բրոնզե զանգ ակներից։ Իր արձակած ձայնով այն հիշեցնում է բուբեն երաժշտական գործիքը։ 2019 թվականին ՅՈՒՆԵՍԿՈՆ  կոմպոզիտորի 150 ամյա հոբելյանը ընգրկեց 2020 - 2021  թվականի հռչակովոր մարդկանց հոբելյանական տոնացույցում, իսկ ահա 150 ամյակին ստեղծված  պարբերանշաում իր ուրույն տեղը գտավ  սպենդիարոֆոն երաժշտական գործիքը,որը միակն է աշխարհում; Այն իր տեղն է գտել կոմպոզիտորի տուն-թանգարանում։

## Տվյալներ
Ալեքսանդր Սպենդիարյանի ուսուցիչ, ռուս մեծանուն կոմպոզիտոր Նիկոլայ Ռիմսկի-Կորսակովը երաժշտական գործիքը կատակով «Սպենդիարոֆոն» է անվանել։ Գործիքը Սպենդիարյանի հետ «ճամփորդել» է եվրոպական մայրաքաղաքներով ու քաղաքներով, որտեղ կատարվել է «Երեք արմավենի» ստեղծագործությունը։ Հնչել է Բեռլինում, Միլանում, Լոնդոնում, Հռոմում, Նեապոլում, Փարիզում։

## Տես նաև
* Ալեքսանդր Սպենդիարյանի տուն-թանգարան

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Հայոց թանգարան, Սպենդիարաֆոն

Կատեգորիա:Ալեքսանդր Սպենդիարյանի տուն-թանգարանի նմուշներ
Արամազդ (գետ)

**Արամազդ**, գետ (գետակ) Սյունիքի մարզում։ Սկիզբ է առնում համանուն լեռան հարավային լանջերից և Գեղի գյուղի մոտ ձախից միախառնվում Գեղի գետին։ Երկարությունը 12 կմ է։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Սյունիքի մարզի գետեր
Կատեգորիա:Գեղի գետի վտակներ
Մաքս Լիբերման

**Մաքս Լիբերման** (, ), հրեական ծագմամբ գերմանացի նկարիչ և գրաֆիկ, համարվում է Ֆրանսիայից դուրս իմպրեսիոնիզմի գլխավոր ներկայացուցիչներից մեկը։

Վեյմարում կրթություն ստանալուց հետո, որոշ ժամանակ ապրելով Փարիզում և Նիդերլանդներում, Լիբերմանը սկզբում նկարել է նատուրալիստական կտավներ՝ սոցիալական թեմաներով։ Հետաքրքրվելով ֆրանսիական իմպրեսիոնիզմով, 1880 թվական-ից սկսած, Լիբերմանը սկսել է ստեղծագործել բաց տոներով և շտրիխների ավելի ակտիվ տեխնիկայով։ Նրա աշխատանքը նշանավորել է 19-րդ դարի արվեստի անցումը վիլհելմինիստական և Վեյմարյան հանրապետության ժամանակաշրջանների դասական մոդեռնին։ Նկարիչը մեծ դեր է ունեցել այս ձևափոխման մեջ՝ գլխավորելով Բեռլինյան միավորումը։ Սկսած 1920 թվական-ից մինչև 1933 թվական-ի իր հրաժարականը, հետևելով նացիոնալ-սոցիալիզմի ներխուժմանը քաղաքականության մեջ՝ արվեստի ոլորտում, Լիբերմանը ղեկավարել է Պրուսսիայի արվեստների ակադեմիան։ Կյանքի վերջին տարիները Մաքս Լիբերմանը անցկացրել է Բեռլինում։

## Կենսագրություն
1866-1868 թվականներին սովորել է Բեռլինում, 1868-1872 թվականներին՝ Վայմարում։ Բեռլինի գեղարվեստի ակադեմիայի պրոֆեսոր (1897), պրեզիդենտ (1920) և պատվավոր պրեզիդենտ (1932)։ Ֆաշրիզմի օրոք հետապնդվել է։ Կրել է Դ. Կուրբեի, Յո. Իսրայելսի, Մ. Մունկաչիի ազդեցությունը, հանդես է եկել որպես գերմանական ռեալիզմի շարունակող։ Վաղ շրջանի գործերում պատկերել է բանվորուհիների, գյուղացիների, արհեստավորների, ձկնորսների («Սագերի փետրումը», 1872, «Վշամանարան», 1887, երկուսն էլ՝ Ազգային պատկերասրահ, Բեռլին)։ 1890-ական թվականներից դարձել է գերմանական իմպրեսիոնիզմի ներկայացուցիչ։ Լիբերմանը նաև խոշոր դիմանկարիչ է, գրաֆիկ, արվեստի հարցերին նվիրված գրքերի հեղինակ։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Գերմանացի նկարիչներ
Կատեգորիա:Գերմանիայի հրեաներ
Կատեգորիա:Գերմանացի դիմանկարիչներ
Կատեգորիա:Բեռլինի պատվավոր քաղաքացիներ
Կատեգորիա:Արվեստի և գիտության ոլորտում ունեցած վաստակի շքանշանակիրներ
Կատեգորիա:Գերմանացի գրաֆիկներ
Կատեգորիա:Գերմանացի ուսուցիչներ
Կատեգորիա:Շվեդիայի գեղարվեստի թագավորական ակադեմիայի անդամներ
Կատեգորիա:Բեռլինի գեղարվեստի ակադեմիայի անդամներ
Կատեգորիա:Պատվո լեգեոնի շքանշանի ասպետներ
Կատեգորիա:Իմպրեսիոնիստ գեղանկարիչներ
Կատեգորիա:Իմպրեսիոնիստ արվեստագետներ
Կատեգորիա:Հրեա նկարիչներ
Կատեգորիա:Հրեա արվեստագետներ
Տանդոշկա

**Տանդոշկա**  գետ Ռուսաստանում, հոսում է Ալթայի Հանրապետությունում,Ալթայի շրջանում։ Գետի գետաբերանը գտնվում է Բիա գետի աջ ափից 3 կիլոմետր հեռավորության վրա։ Գետի երկարությունը 18 կիլոմետր է։

## Ջրագրության տվյալներ
Ռուսաստանի ջրային գրանցամատյանի տեղեկությունների համաձայն՝ գետը պատկանում է Վերին Օբի ավազան շրջանին, գետի ջրերի կառավարման գլխավոր կենտրոնը՝ Ալեյ։ Գետի գետային ավազանն է (Վերին) Օբը մինչև Իրտիշի թափվելը։

Ըստ աշխարհագրական տեղեկատվական համակարգի՝ ջրային բաժնի տարածքում Ռուսաստանի Դաշնության պատրաստած դաշնային գործակալության ջրային ռեսուրսների։
* Ջրային գրանցման տվյալների կոդ՝ — 13010100212115100000434
* Հիդրոլոգիական ստուգման կոդ՝ — 115100043
* Ավազանի կոդը — 13.01.01.002
* Հիդրոլոգիական ուսումնասիրության ծավալի համար՝ — 15
* Հիդրոլոգիական ուսումնասիրության թողարկում՝ — 2

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Ռուսաստանի գետեր
Կատեգորիա:Վերին Օբի ավազանային շրջանի գետեր
Տարխատա (այլ կիրառումներ)

**Տարխատա։**
*Տարխատա (Ուրսուլի վտակ), գետ Ռուսաստանում, հոսում է Ալթայի Հանրապետությունում,Ալթայի շրջանում։
*Տարխատա (Չույայի վտակ), գետ Ռուսաստանում, հոսում է Ալթայի Հանրապետությունում,Ալթայի շրջանում։
Մասինո Վիսկոնտի

**Մասինո Վիսկոնտի** (), կոմունա Իտալիայի Պիեմոնտ մարզի Նովարա գավառում։

Բնակչությունը կազմում է 1088 մարդ (2008 թվականի տվյալներով)։ Բնակչության խտությունը՝ 181 մարդ/կմ²։ Տարածքը՝ 6 կմ²։ Փոստային ինդեքս՝ 28040։ Հեռախոսային կոդ՝ 0322։

## Ժողովրդագրություն
Բնակչության թվաքանակի փոփոխությունները.

Colors=
 id:lightgrey value:gray(0.9)
 id:darkgrey value:gray(0.7)
 id:sfondo value:rgb(1,1,1)
 id:barra value:rgb(0.6,0.8,0.6)
ImageSize = width:455 height:373
PlotArea = left:50 bottom:50 top:30 right:30
DateFormat = x.y
Period = from:0 till:1500
TimeAxis = orientation:vertical
AlignBars = justify
ScaleMajor = gridcolor:darkgrey increment:500 start:0
ScaleMinor = gridcolor:lightgrey increment:100 start:0
BackgroundColors = canvas:sfondo
BarData=
 bar:1861 text:1861
 bar:1871 text:1871
 bar:1881 text:1881
 bar:1901 text:1901
 bar:1911 text:1911
 bar:1921 text:1921
 bar:1931 text:1931
 bar:1936 text:1936
 bar:1951 text:1951
 bar:1961 text:1961
 bar:1971 text:1971
 bar:1981 text:1981
 bar:1991 text:1991
 bar:2001 text:2001
 bar:2011 text:2011
PlotData=
 color:barra width:20 align:left
 bar:1861 from:0 till: 1000
 bar:1871 from:0 till: 1065
 bar:1881 from:0 till: 1106
 bar:1901 from:0 till: 1171
 bar:1911 from:0 till: 1237
 bar:1921 from:0 till: 1170
 bar:1931 from:0 till: 984
 bar:1936 from:0 till: 983
 bar:1951 from:0 till: 921
 bar:1961 from:0 till: 856
 bar:1971 from:0 till: 824
 bar:1981 from:0 till: 968
 bar:1991 from:0 till: 967
 bar:2001 from:0 till: 1090
 bar:2011 from:0 till: 1111
PlotData=
 bar:1861 at: 1000 fontsize:S text: 1000 shift:(-8,5)
 bar:1871 at: 1065 fontsize:S text: 1065 shift:(-10,5)
 bar:1881 at: 1106 fontsize:S text: 1106 shift:(-10,5)
 bar:1901 at: 1171 fontsize:S text: 1171 shift:(-10,5)
 bar:1911 at: 1237 fontsize:S text: 1237 shift:(-10,5)
 bar:1921 at: 1170 fontsize:S text: 1170 shift:(-10,5)
 bar:1931 at: 984 fontsize:S text: 984 shift:(-10,5)
 bar:1936 at: 983 fontsize:S text: 983 shift:(-10,5)
 bar:1951 at: 921 fontsize:S text: 921 shift:(-10,5)
 bar:1961 at: 856 fontsize:S text: 856 shift:(-10,5)
 bar:1971 at: 824 fontsize:S text: 824 shift:(-10,5)
 bar:1981 at: 968 fontsize:S text: 968 shift:(-10,5)
 bar:1991 at: 967 fontsize:S text: 967 shift:(-10,5)
 bar:2001 at: 1090 fontsize:S text: 1090 shift:(-10,5)
 bar:2011 at: 1111 fontsize:S text: 1111 shift:(-10,5)
TextData=
 fontsize:S pos:(20,20)
 text:Ըստ ISTAT-ի տվյալների


## Կոմունայի վարչակազմ
* Հեռախոս։ 0322 219120
* Էլեկտրոնային փոստ։ municipio@comune.massinovisconti.no.it
* Պաշտոնական կայք։ http://www.comune.massinovisconti.no.it/

## Արտաքին հղումներ
* Պաշտոնական կայք 
* Վիճակագրության ազգային ինստիտուտ 
* http://www.istat.it/english/ 

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Իտալիայի բնակավայրեր
Զիբենե

**Զիբենե**, *Զիբենեսոլ*, *Զիբանա*, գետ Հայկական լեռնաշխարհում։ Միանալով Արղանային՝ կազմում է Արևմտյան Տիգրիսը։ Երկարությունը 78,5 կմ է։ Սկիզբ է առնում Հայկական Տավրոսի արևմտյան մասի հարավային լանջերից։ Ակունքի շրջանում հոսում է ստալակտիտային բնական թունելով։ Սնումը ձնաանձրևային է, հորդանում է մարտից մայիս։ Նկատելի են աշնանային և ձմեռային վարարումները։ Զիբենեն այժմ կոչվում է *Բերկլինգյուլկարնեյն*։

Կատեգորիա:Արևմտյան Տիգրիսի վտակներ
Կատեգորիա:Թուրքիայի գետեր
Տատարկա (այլ կիրառումներ)

**Տատարկա**, կարող է վերաբերել՝

* Տատարկա - գյուղ Ռուսաստանի Սմոլենսկի մարզի Նովոդուգինսկի շրջանի կազմում։
* Տատարկա - գյուղ Ռուսաստանի Սմոլենսկի մարզի Սաֆոնովսկի շրջանի կազմում։
* Տատարկա - գետ Ռուսաստանում, հոսում է Ալթայի Հանրապետությունում,Ալթայի շրջանում։ Անույի վտակը
* Տատարկա, գետ Ռուսաստանում, հոսում է Ալթայի Հանրապետությունում,Ալթայի շրջանում։ Զելյոնկայի վտակը
* Տատարկա - գետ Ռուսաստանում, հոսում է Ալթայի Հանրապետությունում,Ալթայի շրջանում։ Ինյայի վտակը
* Տատարկա - գետ Ռուսաստանում, հոսում է Ալթայի Հանրապետությունում,Ալթայի շրջանում։ Կոկսայի վտակը
* Տատարկա – գետ Ռուսաստանում, հոսում է Կրասնոդարի երկրամասում։ Կալալիի վտակը
* Տատարկա – գետ Ռուսաստանում, հոսում է Վորոնեժի մարզում։ Սավալայի վտակը
* Տատարկա – գետ Ռուսաստանում, հոսում է Կեմերովոյի մարզում։ Ստորին Տերսի վտակը
Նիկոլայ Զիբեր

**Նիկոլայ Իվանովիչ Զիբեր** (, ), ռուս տնտեսագետ, Մարքսի տնտեսական ուսմունքի առաջին պաշտպաններից ու պրոպագանդողներից։ Քաղաքատնտեսության մագիստրոս (1871 թվական), Կիևի համալսարանի պրոֆեսոր (1873 — 1875 թվականներին)։ 1875 թվականին մեկնել է արտասահման և Լոնդոնում հանդիպել Կարլ Մարքսի ու Ֆրիդրիխ Էնգելսի հետ (1881 թվականին)։ Քննադատել է նարոդնիկական տեսությունը, պաշտպանել մարքսիզմը Յու․ Գ․ Ժուկովսկու, Բ․ Ն․ Չիչերինի հարձակումներից։ Սակայն Զիբերը չհասկացավ մարքսիզմի էությունը, պրոլետարիատի համաշխարհային պատմական դերը, պրոլետարական հեղափոխության անխուսափելիությունը։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Ռուս տնտեսագետներ
Կատեգորիա:19-րդ դարի փիլիսոփաներ
Կատեգորիա:Կիևի համալսարանի շրջանավարտներ
Կատեգորիա:Ուկրաինացի փիլիսոփաներ
Կատեգորիա:Ուկրաինացի տնտեսագետներ
Խաշամի շրջան

**Խաշամի շրջան** (), Սիրիայի Արաբական Հանրապետության շրջանի կարգավիճակ ունեցող վարչական միավոր, որը հանդիսանում է Դեյր-էլ-Զորի գավառի 7 շրջաններից մեկը։

Վարչական կենտրոնն է Խաշամ քաղաքը։ 2004 թվականի մարդահամարի տվյալներով շրջանը ունի 28 718 բնակչություն։ Հիմնական զբաղմունքը անասնապահությունն է՝ ուղտաբուծություն, խոշոր և մանր եղջերավոր անասուններ։ Մերձավոր Արևելքի ամենաերկար գետի՝ Եփրատի ափին գտնվելու շնորհիվ բնակչությունը կարողանում է զբաղվել ոռոգովի երկրագործությամբ։

Խաշամի շրջանը Դեյր-էլ-Զորի գավառի՝ տարածքով ամենափոքր շրջանն է՝ 114,57 քառ. կմ։

Ունի 7 գյուղ և ավան՝

* Տաբիա (طابية)
* Ալ-Սաադունի (السعدوني)
* Միրատ (مراط)
* Մազլում (مظلوم)
* Ջադիդա Բիքարա (جديدة بكارة)
* Ջադիդ Աքիդաթ (جديد عكيدات)
* Ալ-Դահլա (الدحلة)

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Սիրիայի շրջաններ
Կատեգորիա:Դեյր-էլ-Զորի գավառ
Լանդշաֆտ

[մինի|Լանդաշֆտ ([Մեծ Պարնի գյուղի շրջակայք)]]
**Լանդշաֆտ** (), աշխարհագրական թաղանթի տարածքային բաժանման կատեգորիա, աշխարհագրական հիմնական հասկացություն, լանդշաֆտագիտության ուսումնասիրության օբյեկտ։ Հանդիսանում է աշխարհագրական թաղանթի բնական զարգացման ընթացքում առաջացած համասեռ տեղամաս, որը այլ տեղամասերից որակապես տարբերվում է ներքին կառուցվածքով, տարածքային փոքր միավորներով, երևույթների սեզոնային ռիթմի յուրօրինակությամբ և այլն։

Աշխարհագրական լանդշաֆտի առաջին գիտական բնորոշումը պատկանում է ռուս աշխարհագրագետներին, որոնք այն դիտում էին որպես բնական բաղադրամասերի (ռելիեֆի, կլիմայի, հողաբուսական ծածկույթի և այլն) ներդաշնակ համակցում՝ առանձնացված բնական սահմաններով։ Աշխարհագրական լանդշաֆտը կազմված է տարբեր բնույթի աշխարհագրական համալիրներից (տեղանք, բնատեղամաս, ֆացիա և այլն)։ Զարգացման արտաքին գործոններն են արեգակնային ռադիացիան (նրա հետ կապված մթնոլորտի շրջանառությունը), երկրակեղևի տեկտոնական շարժումները, մարդու տնտեսական գործունեությունը։ Աշխարհագրական լանդշաֆտները միմյանցից մեկուսացած չեն, գտնվում են փոխադարձ կապի մեջ, որն արտահայտվում է բաղադրամասերի և ձևաբանական միավորների նյութերի և էներգիայի փոխանակությամբ, մթնոլորտի ու ջրի շրջանառությամբ և օրգանական աշխարհի կենսագործունեությամբ։ Արտասահմանյան աշխարհագրական գրականության մեջ աշխարհագրական լանդշաֆտը օգտագործվում է տարբեր իմաստով։ Հիմնականում դիտվում է որպես երկրի մակերևույթի արտաքին բնորոշ գծերի ամբողջություն՝ որն ընդգրկում է նաև մարդու գործունեության տարբեր դրսևորումները։

Կատեգորիա:Աշխարհագրություն
Տատարկա (Ինյայի վտակ)

**Տատարկա** (), գետ Ռուսաստանում, հոսում է Ալթայի Հանրապետությունում, Ալթայի շրջանում։ Գետի գետաբերանը գտնվում է Ինիյա գետի աջ ափից 80 կիլոմետր հեռավորության վրա։ Գետի երկարությունը 10 կիլոմետր է։

## Ջրային գրանցամատյանի տվյալներ
Ռուսաստանի ջրային գրանցման պետական տվյալների համաձայն՝ գետը պատկանում է Վերին Օբի ավազանային շրջանին, Օբ գետի ջրօգտագործման մասն է Բիա և Կատուն գետերի՝ մինչև Բարնաուլ թափվելը։ Վերին Օբի գետային ենթաավազանն է մինչև Տոմի թափվելը։ Վերին Օբի գետային ավազանն է մինչև Իրտիշ թափվելը։

Տվյալներն ըստ ջրային ռեսուրսների ֆեդերատիվ տեսչության։
* Ջրային գրանցման տվյալների կոդ՝ — 13010200312115100009457
* Հիդրոլոգիական ստուգման կոդ՝ — 115100945
* Ավազանի կոդը — 13.01.02.003
* Հիդրոլոգիական ուսումնասիրության ծավալի համար՝ — 15
* Հիդրոլոգիական ուսումնասիրության թողարկում՝ — 2

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Ռուսաստանի գետեր
Կատեգորիա:Վերին Օբի ավազանային շրջանի գետեր
Տատարկա (Կոկսայի վտակ)

**Տատարկա** () գետ Ռուսաստանում, հոսում է Ալթայի Հանրապետությունում, Ալթայի շրջանում։ Գետի գետաբերանը գտնվում է Կոկսա գետի աջ ափից 128 կիլոմետր հեռավորության վրա։ Գետի երկարությունը 28 կիլոմետր է։

## Ջրագրության տվյալներ
Ռուսաստանի ջրային գրանցամատյանի տեղեկությունների համաձայն՝ գետը պատկանում է Վերին Օբի ավազան շրջանին, գետի ջրերի կառավարման գլխավոր կենտրոնը՝ Ալեյ։ Գետի գետային ավազանն է (Վերին) Օբը մինչև Իրտիշի թափվելը։

Ըստ աշխարհագրական տեղեկատվական համակարգի՝ ջրային բաժնի տարածքում Ռուսաստանի Դաշնության պատրաստած դաշնային գործակալության ջրային ռեսուրսների։
* Ջրային գրանցման տվյալների կոդ՝ — 13010100312115100003540
* Հիդրոլոգիական ստուգման կոդ՝ — 115100354
* Ավազանի կոդը — 13.01.01.003
* Հիդրոլոգիական ուսումնասիրության ծավալի համար՝ — 15
* Հիդրոլոգիական ուսումնասիրության թողարկում՝ — 2

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Ռուսաստանի գետեր
Կատեգորիա:Վերին Օբի ավազանային շրջանի գետեր
Ալ-Թաբնիի շրջան

**Ալ-Թաբնիի շրջան**, () Սիրիայի Արաբական Հանրապետության շրջանի կարգավիճակ ունեցող վարչական միավոր, որը հանդիսանում է Դեյր-էլ-Զորի գավառի 7 շրջաններից մեկը։

Վարչական կենտրոնն է Ալ-Թաբնի քաղաքը։ 2004 թվականի մարդահամարի տվյալներով շրջանը ունի 48 393 բնակչություն։ Հիմնական զբաղմունքը անասնապահությունն է՝ ուղտաբուծություն, խոշոր և մանր եղջերավոր անասուններ։ Մերձավոր Արևելքի ամենաերկար գետի՝ Եփրատի ափին գտնվելու շնորհիվ բնակչությունը կարողանում է զբաղվել ոռոգովի երկրագործությամբ։

Զբաղեցրած տարածքով (1212 քառ. կմ) զիջում է հարևան շրջաններին։

Ունի 10 գյուղ և ավան՝
* Զաղիր Շամիա (زغير شامية)
* ալ-Բուեյտիա (البويطية)
* ալ-Այնբա (العنبة)
* Հավայիջ զիյաբ Շամիա (حوايج ذياب شامية)
* ալ-Խարիտա (الخريطة)
* ալ-Տարիֆ (الطريف)
* ալ-Շամիտիա (الشميطية)
* Մաադան Աթիկ (معدان عتيق)
* ալ-Կասբա (القصبي)
* ալ-Մասրաբ (المسرب)

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Սիրիայի շրջաններ
Կատեգորիա:Դեյր-էլ-Զորի գավառ
Կալասին (նահանգ)

**Կալասին** գտնվում է Թաիլանդի հյուսիսարևելյան մասում, գտնվում է Բանգկոկից 520 կմ հեռավորության վրա։ Բնակչությունը՝ 981.655 մարդ (2011 թվականի տվյալներով)։ Վարչական կենտրոնն է քաղաք Կալասինը։

Զինանշանը պատկերում է բնական լանդշաֆտ, որը բաղկացած է լճերից և լեռներից։ Լճերի գույնը ունի խավարի գույնի, քանի որ տարածաշրջանի անունը թարգմանվում է որպես «սև ջուր»։ Այս զինանշանը խորհրդանշում հողի բերրիությունը։

## Վարչական բաժանում
thumb|right|220px|Վարչական բաժանումը
Ընդհանուր հողային տարածքը կազմում է՝ 6 946,7 կմ², և բաժանված է 18 վարչական շրջանների։

Կատեգորիա:Թաիլանդի նահանգներ
Ալ-Քասրայի շրջան

**Ալ-Քասրայի շրջան**, () Սիրիայի Արաբական Հանրապետության շրջանի կարգավիճակ ունեցող վարչական միավոր, որը հանդիսանում է Դեյր-էլ-Զորի գավառի 7 շրջաններից մեկը։

Վարչական կենտրոնն է Ալ-Քասրա քաղաքը։ 2004 թվականի մարդահամարի տվյալներով շրջանը ունի 63 226 բնակչություն։ Հիմնական զբաղմունքը անասնապահությունն է՝ ուղտաբուծություն, խոշոր և մանր եղջերավոր անասուններ։ Մերձավոր Արևելքի ամենաերկար գետի՝ Եփրատի ափին գտնվելու շնորհիվ բնակչությունը կարողանում է զբաղվել ոռոգովի երկրագործությամբ։

Ունի 14 գյուղեր և ավաններ՝

* Աբու Խաշաբ (أبو خشب)
* ալ-Ալի (العلي)
* ալ-Հառմուշիա (الهرموشية)
* ալ-Շատի (الشاطئ)
* ալ-Սաուվա (الصعوة)
* Զաղիր (زغير)
* Հավայիջ (حوايج )
* Հավայիջ Բումսաա (حوايج بومصعة)
* Հավայիջ Զիյաբ (حوايج ذياب)
* Մուհեյմիդա (محيميدة)
* Ջարվան (جروان )
* Ջիզրաթ ալ-Բուհմիդ (جزرة البوحميد)
* Ջիզրաթ Միլաջ (جزرة ميلاج)
* Սաֆիրա Թահթանի (سفيرة تحتاني)

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Սիրիայի շրջաններ
Կատեգորիա:Դեյր-էլ-Զորի գավառ
Ալ-Ջալաայի շրջան

**Ալ-Ջալաայի շրջան** (), Սիրիայի Արաբական Հանրապետության շրջանի կարգավիճակ ունեցող վարչական միավոր, որը հանդիսանում է Աբու Քամալի գավառի 4 շրջաններից մեկը։

Վարչական կենտրոնն է Ալ-Ջալաա քաղաքը։ 2004 թվականի մարդահամարի տվյալներով շրջանը ունի 29 255 բնակչություն։ Հիմնական զբաղմունքը անասնապահությունն է՝ ուղտաբուծություն, խոշոր և մանր եղջերավոր անասուններ։ Մերձավոր Արևելքի ամենաերկար գետի՝ Եփրատի ափին գտնվելու շնորհիվ բնակչությունը կարողանում է զբաղվել ոռոգովի երկրագործությամբ։

Ունի 5 գյուղեր և ավաններ՝

* Ալ-Աբբաս (العباس)
* Ալ-Տուտհիա (الطوطحية)
* Ալ-Կատաա (القطعة)
* Ալ-Սալիհիա (الصالحية)
* Ալ-Սիբխա (الصبخة)

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Սիրիայի շրջաններ
Կատեգորիա:Աբու Քամալի գավառ
Հալեպի մարզ

**Հալեպի մարզ** (), մարզի կարգավիճակ ունեցող վարչական միավոր Սիրիայի Արաբական Հանրապետության հյուսիս-արևմուտքում։ Ունի 18 498 կմ² տարածք և 4 868 000 բնակչություն (2011 թվականի տվյալներով)։

## Աշխարհագրություն
Մարզը գտնվում է Հալեպի բարձրավանդակի վրա, իսկ հյուսիսային և արևելյան սահմանները համընկնում են բարձրավանդակի սահմաններին։ Հարավ-արևելքից սահմանակցում է Սիրիական անապատին, հարավում՝ Համայի, իսկ հարավ-արևմուտքում՝ Իդլիբ հարթավայրերին։ Արևելքից սահմանակից է Ալ-Ռակկայի, հարավից Համայի, արևմուտքից Իդլիբի մարզերին, հյուսիսում և հյուսիս-արևմուտքում Թուրքիայի Հանրապետությանը։ Մարզի տարածքով հյուսիսից արևելք հոսում է Եփրատ գետը, որի վրա կառուցված է ալ-Ասադ ջրամբարը։

## Կլիմա
Մարզի կլիման կիսաանապատային է։ Մարզը Միջերկրական ծովի հատվածում գրեթե ամբողջ երկարությամբ պատված է ժայռերով, ինչը խանգարում է միջերկրծովյան խոնավ օդային զանգվածների ներթափանցմանը մարզի տարածք։ Մարզի միջին ջերմաստիճանը 18-20 ºС է, տարեկան միջին տեղումների քանակը տատանվում է 450 մմ-ից (արևմուտքում) մինչև 150 մմ-ի (հարավ-արևելքում) սահմաններում։ Ավանդաբար մարզի հյուսիսային շրջանները հանդիսանում են Սիրիայի ամենաբերրին և ամենամարդաշատը։

## Լեզու
Մարզի հիմնական խոսակցական լեզուն արաբերենն ու քրդերենն է։ Սիրիյաում ապրող արաբ բանախոսները հիմնականում օգտագործում են Հյուսիսային Սիրիայի արաբական բարբառը, որը համարվում է անցումային բարբառը Լևանտի և Ջազիրայի բարբառների միջև։ Բեդվինական բարաբռն մեծ ազդեցություն է ունեցել տեղի լեզվի և մշակույթի մեջ։

Բեդվիների ազդեցությունը անշեղորեն շատ մեծ է երկրի արևմուտքից մինչև արևելք, այն հասնում իր գագաթնակետին երկրի արևելյան մասերում, հիմանականուն՝ Ալ-Ռակկայի բնակչության մոտ։ Իսկ քուրդ բանախոսներն օգտագործել են արևմտյան քուրմանջի քրդերենի տարբեր բարբառնեը։ բնակչություն խոսում է նաև այլ լեզուներով, ինչպիսիք են օրինակ՝ թուրքմեններենը, ասորերենը, հայերենը և չերքեեզերնը։

## Վարչական բաժանում

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Հալեպի մարզ
Տաշտա (այլ կիրառումներ)

**Տաշտա։**
*Տաշտա (Իշայի վտակ), գետ Ռուսաստանում, հոսում է Ալթայի Հանրապետությունում,Ալթայի շրջանում։
*Տաշտա (Չերնյայի վտակ), գետ Ռուսաստանում, հոսում է Ալթայի Հանրապետությունում,Ալթայի շրջանում։
Մեձոմերիկո

**Մեձոմերիկո** (), կոմունա Իտալիայի Պիեմոնտ մարզի Նովարա գավառում։

Բնակչությունը կազմում է 950 մարդ (2008 թվականի տվյալներով)։ Բնակչության խտությունը՝ 136 մարդ/կմ²։ Տարածքը՝ 7 կմ²։ Փոստային ինդեքս՝ 28040։ Հեռախոսային կոդ՝ 0321։

## Ժողովրդագրություն
Բնակչության աճը

Colors=
 id:lightgrey value:gray(0.9)
 id:darkgrey value:gray(0.7)
 id:sfondo value:rgb(1,1,1)
 id:barra value:rgb(0.6,0.8,0.6)
ImageSize = width:455 height:373
PlotArea = left:50 bottom:50 top:30 right:30
DateFormat = x.y
Period = from:0 till:1500
TimeAxis = orientation:vertical
AlignBars = justify
ScaleMajor = gridcolor:darkgrey increment:500 start:0
ScaleMinor = gridcolor:lightgrey increment:100 start:0
BackgroundColors = canvas:sfondo
BarData=
 bar:1861 text:1861
 bar:1871 text:1871
 bar:1881 text:1881
 bar:1901 text:1901
 bar:1911 text:1911
 bar:1921 text:1921
 bar:1931 text:1931
 bar:1936 text:1936
 bar:1951 text:1951
 bar:1961 text:1961
 bar:1971 text:1971
 bar:1981 text:1981
 bar:1991 text:1991
 bar:2001 text:2001
 bar:2011 text:2011
PlotData=
 color:barra width:20 align:left
 bar:1861 from:0 till: 730
 bar:1871 from:0 till: 761
 bar:1881 from:0 till: 894
 bar:1901 from:0 till: 1086
 bar:1911 from:0 till: 1149
 bar:1921 from:0 till: 1088
 bar:1931 from:0 till: 1112
 bar:1936 from:0 till: 1112
 bar:1951 from:0 till: 1063
 bar:1961 from:0 till: 1001
 bar:1971 from:0 till: 915
 bar:1981 from:0 till: 795
 bar:1991 from:0 till: 776
 bar:2001 from:0 till: 951
 bar:2011 from:0 till: 1176
PlotData=
 bar:1861 at: 730 fontsize:S text: 730 shift:(-8,5)
 bar:1871 at: 761 fontsize:S text: 761 shift:(-10,5)
 bar:1881 at: 894 fontsize:S text: 894 shift:(-10,5)
 bar:1901 at: 1086 fontsize:S text: 1086 shift:(-10,5)
 bar:1911 at: 1149 fontsize:S text: 1149 shift:(-10,5)
 bar:1921 at: 1088 fontsize:S text: 1088 shift:(-10,5)
 bar:1931 at: 1112 fontsize:S text: 1112 shift:(-10,5)
 bar:1936 at: 1112 fontsize:S text: 1112 shift:(-10,5)
 bar:1951 at: 1063 fontsize:S text: 1063 shift:(-10,5)
 bar:1961 at: 1001 fontsize:S text: 1001 shift:(-10,5)
 bar:1971 at: 915 fontsize:S text: 915 shift:(-10,5)
 bar:1981 at: 795 fontsize:S text: 795 shift:(-10,5)
 bar:1991 at: 776 fontsize:S text: 776 shift:(-10,5)
 bar:2001 at: 951 fontsize:S text: 951 shift:(-10,5)
 bar:2011 at: 1176 fontsize:S text: 1176 shift:(-10,5)
TextData=
 fontsize:S pos:(20,20)
 text:Ըստ ISTAT-ի տվյալների


## Կոմունայի վարչակազմ
* Հեռախոս։ 0321 976629
* Էլեկտրոնային փոստ։ info@comunemezzomerico.it
* Պաշտոնական կայք։ http://www.comune.mezzomerico.no.it/

## Արտաքին հղումներ
* Պաշտոնական կայք 
* Վիճակագրության ազգային ինստիտուտ 
* http://www.istat.it/english/ 

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Իտալիայի բնակավայրեր
Մեինա

**Մեինա** (), կոմունա Իտալիայի Պիեմոնտ մարզի Նովարա գավառում։

Բնակչությունը կազմում է 2446 մարդ (2008 թվականի տվյալներով)։ Բնակչության խտությունը՝ 314 մարդ/կմ²։ Տարածքը՝ 8 կմ²։ Փոստային ինդեքս՝ 28046։ Հեռախոսային կոդ՝ 0322։

Սուրբ Մարգարիտա Անտիոքացին հարգվում է որպես կոմունայի հովանավոր։ Տոնը նշվում է ամեն տարի հուլիսի 20-ին։

## Ժողովրդագրություն
Բնակչության աճը

Colors=
 id:lightgrey value:gray(0.9)
 id:darkgrey value:gray(0.7)
 id:sfondo value:rgb(1,1,1)
 id:barra value:rgb(0.6,0.8,0.6)
ImageSize = width:455 height:373
PlotArea = left:50 bottom:50 top:30 right:30
DateFormat = x.y
Period = from:0 till:2600
TimeAxis = orientation:vertical
AlignBars = justify
ScaleMajor = gridcolor:darkgrey increment:500 start:0
ScaleMinor = gridcolor:lightgrey increment:100 start:0
BackgroundColors = canvas:sfondo
BarData=
 bar:1861 text:1861
 bar:1871 text:1871
 bar:1881 text:1881
 bar:1901 text:1901
 bar:1911 text:1911
 bar:1921 text:1921
 bar:1931 text:1931
 bar:1936 text:1936
 bar:1951 text:1951
 bar:1961 text:1961
 bar:1971 text:1971
 bar:1981 text:1981
 bar:1991 text:1991
 bar:2001 text:2001
 bar:2011 text:2011
PlotData=
 color:barra width:20 align:left
 bar:1861 from:0 till: 1515
 bar:1871 from:0 till: 1534
 bar:1881 from:0 till: 1770
 bar:1901 from:0 till: 1974
 bar:1911 from:0 till: 2285
 bar:1921 from:0 till: 2431
 bar:1931 from:0 till: 2032
 bar:1936 from:0 till: 1879
 bar:1951 from:0 till: 2171
 bar:1961 from:0 till: 2280
 bar:1971 from:0 till: 2201
 bar:1981 from:0 till: 2116
 bar:1991 from:0 till: 2089
 bar:2001 from:0 till: 2341
 bar:2011 from:0 till: 2556
PlotData=
 bar:1861 at: 1515 fontsize:S text: 1515 shift:(-8,5)
 bar:1871 at: 1534 fontsize:S text: 1534 shift:(-10,5)
 bar:1881 at: 1770 fontsize:S text: 1770 shift:(-10,5)
 bar:1901 at: 1974 fontsize:S text: 1974 shift:(-10,5)
 bar:1911 at: 2285 fontsize:S text: 2285 shift:(-10,5)
 bar:1921 at: 2431 fontsize:S text: 2431 shift:(-10,5)
 bar:1931 at: 2032 fontsize:S text: 2032 shift:(-10,5)
 bar:1936 at: 1879 fontsize:S text: 1879 shift:(-10,5)
 bar:1951 at: 2171 fontsize:S text: 2171 shift:(-10,5)
 bar:1961 at: 2280 fontsize:S text: 2280 shift:(-10,5)
 bar:1971 at: 2201 fontsize:S text: 2201 shift:(-10,5)
 bar:1981 at: 2116 fontsize:S text: 2116 shift:(-10,5)
 bar:1991 at: 2089 fontsize:S text: 2089 shift:(-10,5)
 bar:2001 at: 2341 fontsize:S text: 2341 shift:(-10,5)
 bar:2011 at: 2556 fontsize:S text: 2556 shift:(-10,5)
TextData=
 fontsize:S pos:(20,20)
 text:Ըստ ISTAT-ի տվյալների


## Կոմունայի վարչակազմ
* Հեռախոս։ 0322 660319
* Էլեկտրոնային փոստ։ municipio@comune.meina.no.it
* Պաշտոնական կայք։ http://www.comune.meina.no.it

## Արտաքին հղումներ
* Պաշտոնական կայք 
* Վիճակագրության ազգային ինստիտուտ 
* http://www.istat.it/english/ 

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Իտալիայի բնակավայրեր
Տաշանտինտկա

**Տաշանտինտկա** (), գետ Ռուսաստանում, հոսում է Ալթայի Հանրապետությունում, Ալթայի շրջանում։ Գետի գետաբերանը գտնվում է Յուսուտու գետի աջ ափից 3 կիլոմետր հեռավորության վրա։ Գետի երկարությունը 18 կիլոմետր է։

## Ջրագրության տվյալներ
Ռուսաստանի ջրային գրանցամատյանի տեղեկությունների համաձայն՝ գետը պատկանում է Վերին Օբի ավազան շրջանին, գետի ջրերի կառավարման գլխավոր կենտրոնը՝ Ալեյ։ Գետի գետային ավազանն է (Վերին) Օբը մինչև Իրտիշի թափվելը։

Ըստ աշխարհագրական տեղեկատվական համակարգի՝ ջրային բաժնի տարածքում Ռուսաստանի Դաշնության պատրաստած դաշնային գործակալության ջրային ռեսուրսների։
* Ջրային գրանցման տվյալների կոդ՝ — 13010100312115100005131
* Հիդրոլոգիական ստուգման կոդ՝ — 115100513
* Ավազանի կոդը — 13.01.01.003
* Հիդրոլոգիական ուսումնասիրության ծավալի համար՝ — 15
* Հիդրոլոգիական ուսումնասիրության թողարկում՝ — 2

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Ռուսաստանի գետեր
Կատեգորիա:Վերին Օբի ավազանային շրջանի գետեր
Տյոպլայա (Չարիշի վտակ)

**Տյոպլայա** () գետ Ռուսաստանում, հոսում է Ալթայի Հանրապետությունում,Ալթայի շրջանում։ Գետի գետաբերանը գտնվում է Չարիշ գետի ձախ ափից 425 կիլոմետր հեռավորության վրա։ Գետի երկարությունը 15 կիլոմետր է։

## Ջրային գրանցամատյանի տվյալներ
Ռուսաստանի ջրային գրանցման պետական տվյալների համաձայն՝ գետը պատկանում է Վերին Օբի ավազանային շրջանին, Օբ գետի ջրօգտագործման մասն է Բիա և Կատուն գետերի՝ մինչև Բարնաուլ թափվելը։ Վերին Օբի գետային ենթաավազանն է մինչև Տոմի թափվելը։ Վերին Օբի գետային ավազանն է մինչև Իրտիշ թափվելը։

Տվյալներն ըստ ջրային ռեսուրսների ֆեդերատիվ տեսչության։
* Ջրային գրանցման տվյալների կոդ՝ — 13010200312115100009266
* Հիդրոլոգիական ստուգման կոդ՝ — 115100926
* Ավազանի կոդը — 13.01.02.003
* Հիդրոլոգիական ուսումնասիրության ծավալի համար՝ — 15
* Հիդրոլոգիական ուսումնասիրության թողարկում՝ — 2

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Ռուսաստանի գետեր
Կատեգորիա:Վերին Օբի ավազանային շրջանի գետեր
Տյոպլայա (այլ կիրառումներ)

**Տյոպլայա։**
*Տյոպլայա (Չարիշի վտակ), գետ Ռուսաստանում, հոսում է Ալթայի Հանրապետությունում։
*Տյոպլայա (Չարդիմայի վտակ), գետ Ռուսաստանում, հոսում է Ալթայի Հանրապետությունում։
*Տյոպլայա (Կամենկի վտակ), գետ Ռուսաստանում, հոսում է Ալթայի Հանրապետությունում։
*Տյոպլայա, գետ Ռուսաստանում, հոսում է Ալթայի Հանրապետությունում։
## Տես նաև
*Տյոպլայա (Գյուղ)
*Տյոպլայա (Փոքր գետ)
Ալ-Մայադինի շրջան

**Ալ-Մայադինի շրջան** (), Սիրիայի Արաբական Հանրապետության շրջանի կարգավիճակ ունեցող վարչական միավոր, որը հանդիսանում է Ալ-Մայադինի գավառի 3 շրջաններից մեկը։

Վարչական կենտրոնն է Ալ-Մայադին քաղաքը։ 2004 թվականի մարդահամարի տվյալներով շրջանը ունի 86 091 բնակչություն։ Հիմնական զբաղմունքը անասնապահությունն է՝ ուղտաբուծություն, խոշոր և մանր եղջերավոր անասուններ։ Մերձավոր Արևելքի ամենաերկար գետի՝ Եփրատի ափին գտնվելու շնորհիվ բնակչությունը կարողանում է զբաղվել ոռոգովի երկրագործությամբ։

Ունի 7 գյուղեր և ավաններ՝

* ալ-Զիբարի (الزباري)
* ալ-Տեյյիբա (الطيبة)
* Միհքան (محكان)
* Սաալու (سعلو)
* Բակրաս Ֆուկանի (بقرص فوقاني)
* Բակրաս Թահթանի (بقرص تحتاني)
* Հավի Բակրաս Թահթանի (حاوي بقرص تحتاني)

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Սիրիայի շրջաններ
Կատեգորիա:Ալ-Մայադինի գավառ
Աբու Քամալի շրջան

**Աբու Քամալի շրջան** () կամ **Ալ-Բուքամալի շրջան** () Սիրիայի Արաբական Հանրապետության շրջանի կարգավիճակ ունեցող վարչական միավոր, որը հանդիսանում է Աբու Քամալի գավառի 4 շրջաններից մեկը։

Վարչական կենտրոնն է Աբու Քամալ քաղաքը։ 2004 թվականի մարդահամարի տվյալներով շրջանը ունի 92 031 բնակչություն։ Հիմնական զբաղմունքը անասնապահությունն է՝ ուղտաբուծություն, խոշոր և մանր եղջերավոր անասուններ։ Մերձավոր Արևելքի ամենաերկար գետի՝ Եփրատի ափին գտնվելու շնորհիվ բնակչությունը կարողանում է զբաղվել ոռոգովի երկրագործությամբ։

Ունի 8 գյուղեր և ավաններ՝

* ալ-Սույաիա (السويعية)
* ալ-Ռամադի (الرمادي)
* ալ-Սիյալ (السيال)
* Հասարաթ (حسرات)
* Մայիզիլա (معيزيلة)
* ալ-Հիրի (الهري)
* ալ-Ղիբրա (الغبرة)
* ալ-Հառիա (الحرية)

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Աբու Քամալի գավառ
Կատեգորիա:Սիրիայի շրջաններ
Տենգա (այլ կիրառումներ)

**Տենգա։**
*Տենգա (գետ), գետ Ռուսաստանում, հոսում է Ալթայի Հանրապետությունում,Ալթայի շրջանում։
*Տենգա (գյուղ), գյուղ Ռուսաստանում, Ալթայի Հանրապետությունում, Օնգուդայսկի շրջանում։
Սուետկա (այլ կիրառումներ)

**Սուետկա։**
* Սուետկա (Պիշմայի վտակ), գետ Ռուսաստանում, հոսում է Ալթայի Հանրապետությունում։
**Ալթայի շրջան**
* Սուետկա (Չարիշի վտակ), գետ Ռուսաստանում, հոսում է Ալթայի Հանրապետությունում։
* Սուետկա (Կատունի վտակ), գետ Ռուսաստանում, հոսում է Ալթայի Հանրապետությունում։
* Սուետկա (Օբի վտակ), գետ Ռուսաստանում, հոսում է Ալթայի Հանրապետությունում։
* Սուետկա (գետ թափվում Կուլունդինսկոյ լճիը), գետ Ռուսաստանում, հոսում է Ալթայի Հանրապետությունում։
* Սուետկա (Գյուղ), գյուղ Ռուսաստանում, Ալթայի Հանրապետությունում։
**Կրասնոյարսկի շրջան**
* Սուետկա (Կազիրայի վտակ), գետ Ռուսաստանում, հոսում է Ալթայի Հանրապետությունում։
* Սուետկա (Տի վտակ), գետ Ռուսաստանում, հոսում է Ալթայի Հանրապետությունում։
Զիբանի շրջան (Սիրիա)

**Զիբանի շրջան** (), Սիրիայի Արաբական Հանրապետության շրջանի կարգավիճակ ունեցող վարչական միավոր, որը հանդիսանում է Ալ-Մայադինի գավառի 3 շրջաններից մեկը։

Վարչական կենտրոնն է Զիբան քաղաքը։ 2004 թվականի մարդահամարի տվյալներով շրջանը ունի 65 079 բնակչություն։ Հիմնական զբաղմունքը անասնապահությունն է՝ ուղտաբուծություն, խոշոր և մանր եղջերավոր անասուններ։ Մերձավոր Արևելքի ամենաերկար գետի՝ Եփրատի ափին գտնվելու շնորհիվ բնակչությունը կարողանում է զբաղվել ոռոգովի երկրագործությամբ։

Ունի 10 գյուղեր և ավաններ՝

* Աբու Հարդուբ (أبو حردوب)
* Ալ-Հավայիջ (الحوايج)
* Ալ-Շարկի (الشرقي)
* Ալ-Ջիռզի (الجرذي)
* Ալ-Ռաղիբ (الرغيب)
* Ալ-Տիյանա (الطيانة)
* Ալ-Քարամա (الكرامة)
* Դիռնաջ (درنج)
* Հավի Զիբան (حاوي ذيبان)
* Սուեյդան Ջազիրա (سويدان جزيرة)

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Սիրիայի շրջաններ
Կատեգորիա:Ալ-Մայադինի գավառ
Հովհաննես Էքմեքճյան

**Հովհաննես Գ. Էքմեքճյան**, հայ բժիշկ։

## Կենսագրություն
Հովհաննես Էքմեքճյանն ավարտել է Դամասկոսի համալսարանի դեղագործական բաժինը։ 1900-1921 թվականներին եղել է Հալեպի նահանգի Քի­լիս քաղաքի պետական դեղարանի վարիչը։ 1915 թվականի Մեծ Եղեռ­նի տարիներին, հակառակ իր կամքին, թուրքական կառավարությունը նրան ստիպողաբար պահել է Քիլիսում, քանի որ դիպլոմավոր թուրք փոխարինող չի գտնվել։

1921 թվականի վերջերին, երբ Կի­լի­կի­այի հայաթափման հետևանքով Քիլիսի վերապրող ամբողջ հայությունը վերջնականապես հեռացել է բնօրրանից, քեմալական հրոսակների իշխանությունը դարձյալ թույլ չի տվել, որ նա իր հարազատների հետ հեռանա Քիլիսից։

Մահվան սպառնալիքի տակ պարտադրել են շարունակել աշխատել։ Շատ չանցած, զգալով, որ կյանքին վտանգ է սպառնում, փախել է Քիլիսից և ճանապարհին թուրքերի հարձակմանը ենթարկվել։ Որոշ ժամանակ անց հիվանդացել է թոքախտով և մահացել Հալեպում։

## Գրականություն
Պայրամեան Ալիշան Ա., Կիլիզա. Հայկական Քիլիս, Երեւան, 2001։

## Աղբյուրներ
*

Կատեգորիա:Հայ բժիշկներ
Կատեգորիա:Դամասկոսի համալսարանի շրջանավարտներ
Կատեգորիա:Տուբերկուլոզից մահացածներ
Տերա (Պաֆոսի շրջան)

**Տերա**, () գյուղ Կիպրոսի Հանրապետության Պաֆոսի շրջանում։ Ըստ 2011 թվականի տվյալների բնակչությունը կազմում է 36-40 մարդ։ Տեղակայված է Կրիտու Տերա գյուղից 1 կմ դեպի հյուսիս։ 1973 թվականին գյուղում ապրում էին մոտ 329 թուրք կիպրացիներ, այժմ գյուղում ապրում են միայն հույն կիպրացիներ։

## Ժողովրդագրություն

## Ծանոթագրություններ

## Աղբյուրներ
* Terra, Cyprus 

Կատեգորիա:Կիպրոսի գյուղեր
Ալ-Մուհասսանի շրջան

**Ալ-Մուհասսանի շրջան**, () Սիրիայի Արաբական Հանրապետության շրջանի կարգավիճակ ունեցող վարչական միավոր, որը հանդիսանում է Դեյր-էլ-Զորի գավառի 7 շրջաններից մեկը։

Վարչական կենտրոնն է Ալ-Մուհասսան քաղաքը։ 2004 թվականի մարդահամարի տվյալներով շրջանը ունի 35 113 բնակչություն։ Հիմնական զբաղմունքը անասնապահությունն է՝ ուղտաբուծություն, խոշոր և մանր եղջերավոր անասուններ։ Մերձավոր Արևելքի ամենաերկար գետի՝ Եփրատի ափին գտնվելու շնորհիվ բնակչությունը կարողանում է զբաղվել ոռոգովի երկրագործությամբ։

Ունի 5 գյուղ և ավան՝

* Ալ-Աբդ ()
* Ալ-Մարիիա ()
* Ալ-Տուբ ()
* Տաբիա Շամիա ()
* Կիտաաթ ալ-Բուլեյլ ()

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Սիրիայի շրջաններ
Կատեգորիա:Դեյր-էլ-Զորի գավառ
Տիրան Էոմյուրյան

**Տիրան Գրիգորի Էոմյուրյան** (), հայ բժիշկ։

## Կենսագրություն
Տիրան Էոմյուրյանը ծնվել է 1875 թվականին, Կե­սարի­այում։ 1899 թվականին ավարտել է Բեյ­րու­թի Ամե­րի­կյան հա­մալ­սա­րան­ի բժշկական ֆակուլտետը։ Գաղատիայի (Ան­կա­րա) հիվանդանոցում բժիշկ է աշխատել։

Հավանաբար 1915 թվականին մահացել է ժանտախտից։

## Գրականություն
* Հայ բժշկութեան տուած զոհերը, ցուցակագրուած վաւերական փաստերով, Կ. Պոլիս, 1919։
* Մեզպուրեան Ա., Հայ եւ ծագումով հայ բժիշկներ, Իսթանպուլ, 1940։

## Աղբյուրներ
*

Կատեգորիա:Հայ բժիշկներ
Կատեգորիա:1875 ծնունդներ
Կատեգորիա:Կեսարիա քաղաքում ծնվածներ
Կատեգորիա:1915 մահեր
Կատեգորիա:Բեյրութի ամերիկյան համալսարանի շրջանավարտներ
Կատեգորիա:Ժանտախտից մահացածներ
Հակոբ Էքմեքճյան

**Հակոբ Էքմեքճյան** (), հայ բժիշկ։

## Կենսագրություն
Հակոբ Էքմեքճյանը ծնվել է մոտ 1883 թվականին, Կ. Պոլսում։ 1908 թվականի մայիսի 27-ին ավարտել է Փարիզի համալսարանի բժշկական բաժինը։

1914 թվականին Առա­ջին հա­մաշ­խար­հա­յին պա­տե­րազ­մի ժամանակ զորակոչվել է օսմանյան բանակ և 3-րդ զորաբանակի հեծելազորի զինվորական հիվանդանոցում զինվորական բժիշկ ծառայել։

Մահացել է 1915 թվականի հունիսի 20-ին/հուլիսի 9-ին, ժանտախտից՝ մոտ 32 տարեկանում։

## Գրականություն
* Հայ բժշկութեան տուած զոհերը, ցուցակագրուած վաւերական փաստերով, Կ. Պոլիս, 1919։
* Մեզպուրեան Արթօ, Հայ եւ ծագումով հայ բժիշկներ։ Այբուբենական համառօտ անուանացանկ (16881940), Իսթանպուլ, 1940։
* Ատաշ Ադնան, 20-րդ դարի նահատակ եղած բժիշկն էր ը (թուրքերեն), Թուրքիա, 1997։
* Յարման Արսեն, Հայերը օսմանյան առողջապահության ծառայության մեջ և պատմություն սուրբ Փրկիչ հայոց հիվանդանոցի (թուրքերեն), Ստամբուլ, 2001։

## Աղբյուրներ
*

Կատեգորիա:Առաջին համաշխարհային պատերազմին մասնակցած հայեր
Կատեգորիա:Ժանտախտից մահացածներ
Կատեգորիա:Կոստանդնուպոլիս քաղաքում ծնվածներ
Կատեգորիա:Հայ բժիշկներ
Կատեգորիա:Փարիզի համալսարանի շրջանավարտներ