open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
3М6 Շմել

**Շմել** (հրթիռի ինդեքս՝ **3М6**, **2К15**-ի և **2К16**-ի կոմպլեքս, ըստ ԱՄՆ-ի և ՆԱՏՈ-ի զինված ուժերի դասակարգման՝ **AT-1А ''Snapper***), առաջին սերնդի սովետական [[հակատանկային կառավարվող հրթիռ]]ային կոմպլեքս։ Ստեղծվել է Բ․ Ի․ Շավիրինի ղեկավարությամբ Մոսկովյան մարզի Կոլոմնա քաղաքի Կոնստրուկտորական հատուկ բյուրոյում  (ներկայումս Պաշտպանության նախարարության «Գիտաարտադրական կորպորացիա» «Ճշգրիտ մեքենաշինության կոնստրուկտորական բյուրո») «Սիգնալ» համառուսական գիտահետազոտական համալսարանի հետ համտեղ՝ գերմանա-ֆրանսիական SS.10-ի հիման վրա։ ԽՍՀՄ զինված ուժերի սպառազինման մեջ է դրվել 1960 թվականի օգոստոսի 1-ին։ Կոմպլեքսի [[սերիական արտադրություն]]ը շարունակվել է 1961-1966 թվականներին Դեգտյարովի անվան գործարանում։

Նախատեսված է [[տանկ]]երի, ինժեներական և ամրաշինական կառույցների և ցամաքային նշանակետերի խոցման համար։

Հիմք է հանդիսացել հետագա մշակումների համար։

== Վերափոխված տեսակներ ==
[[Պատկեր:GAZ-69-Shmel-batey-haosef-1.jpg|մինի|Բատեյ-Հա-Օսեֆ թանգարանի 2П26 մարտական մեքենան]]
[[Հակատանկային կառավարվող հրթիռ]]ը տեղավորվում է երկու տեսակի ցամաքային կրիչների վրա՝ 
* *'2К15 Շմել**, հակատանկային հրթիռային համակարգ մարտական 2П26  մեքենայի հետ ավտոմեքենայի  [[ԳԱԶ-69]] ամրաշրջանակի բարձրացրած անցանելիության հիման վրա թափքի հետևի մասում տեղակայված չորս երկաթուղային ուղեցույցով։ Շահագործվում է 1960 թվականից սկսած։
* **2К16 Շմել''', հակատանկային հրթիռային համակարգ 2П27 մարտական մեքենայի հետ մարտական հետախուզման և պարեկային մեքենայի ամրաշրջանակի հիման վրա «ԳԱԶ-40П» զրահապատ մեքենայի մեջ տեղակայված և վեր ուղղված երեք երկաթուղային ուղեցույցերով։ Շահագործվում է 1964 թվականից սկսած։

## Տակտիկա-տեխնիկական բնութագիր
* Երկարություն՝ 1150 մմ
* Տրամագիծ՝ 136 մմ
* Թևերի տատանման մեծություն՝ 750 մմ
* Հեռավորություն՝ 600–ից 2000 մ
* Մեկնարկային զանգված՝ 24 կգ
* Միջին արագություն՝ 110 մ/վ
* Թռիչքի տևողությունը մաքսիմալ հեռավորության վրա՝ 19 վ
* Կառավարման համակարգ՝  հրամանային, ձեռքով և հաղորդալարերով
* Ռազմական մաս՝ կուտակային, 3Н13 ինդեքս
** Մարտական մասի զանգված՝ 5,4 կգ
* Զրահախոցելիություն՝ մինչև 300 մմ

## Ռազմական կիրառություն
«Շմել» հակատանկային կառավարվող հրթիռի կիրառության հայտնի դեպքերից են՝
* Եգիպտական օպերատորները Վեցօրյա պատերազմի ընթացքում խոցել են ավելի քան 10 իսրայելական տանկ։
* Պատերազմի ավարտից մի քանի ամիս անց՝ 1967 թվականին, եգիպտացիներին հաջողվել է «Շմել» հակատանկային կառավարվող հրթիռով խոցել Սուեզի ջրանցքի արևելյան ափին պարեկություն անող երկու իսրայելական М48 տանկ։
* Հույն կիպրացիներն օգտագործել են «Շմել» հակատանկային կառավարվող հրթիռը Կիպրոս թուրքերի ներխուժման ժամանակ։ Խոցվել է մի քանի նշանակետ, օրինակ, 1974 թվականի օգոստոսի 1-ին 3М6 հրթիռով ոչնչացվել է թուրքական M47 տանկը։

## Այլ շահառուներ
### Արտադրող/Հիմնական շահառու
* 

### Այլ շահառուներ
*  Աֆղանստան
* Բուլղարիա
* Հունգարիա
* Գերմանիա
* Լեհաստան
* Ռումինիա
* Հարավսլավիա
* Չեխոսլովակիա
* Հյուսիսային Կորեա

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* https://web.archive.org/web/20090210051052/http://www.shmel.org/gallery/324/
* https://web.archive.org/web/20051215175233/http://waronline.org/IDF/Articles/firstATGM.htm#AT-3

Կատեգորիա:1958 հիմնադրումներ
Կատեգորիա:Զենք այբբենական կարգով
1П78 (նշանոց)

**1П78** նշանոց, նախատեսված է ինքնաձիգների և ձեռքի գնդացիրների համար։ Նշանոցն ունի 2,8X բազմապատիկություն, օպտիկական սխեման համանման է 1П77 նշանոցին։ Մշակել է «Տոչպրիբոր» (քաղաք Նովոսիբիրսկ) ԿԿԲ-ն, գլխավոր կոնստրուկտորը Ս․ Ի․ Միխալենկոն է։ Արտադրվում է ՊՈւՁ «Նովոսիբիրսկի սարքաշինական գործարան արտադրական միավորումում»։

ԳՐԱՈւ-ի ինդեքսներ

* 1П78 – Կալաշնիկովի ձևափոխված ավտոմատի համար
* 1П78-1 – АК-74Н, АКС-74Н, АК-74М, АН-94 համար
* 1П78-2 – РПК-74Н, РПК-74М համար
* 1П78-3 – Ձեռքի Կալաշնիկով գնդացիրի համար

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Описание прицела 1П78 на сайте производителя
* Описание прицела 1П78-1 на сайте производителя
* Описание прицела 1П78-2 на сайте производителя
* Описание прицела 1П78-3 на сайте производителя
Լիվայ Ստրաուս

**Լիվայ Ստրաուս** (, ծնված **Լյոբ Շտրաուս** - , ), ամերիկացի ձեռնարկատեր, արդյունաբերող, «Levi Strauss & Co.» ընկերության հիմնադիր, ջինսերի գյուտարար։

## Կենսագրություն
Լյոբ (Լիվայ) Շտրաուսը ծնվել է 1829 թվականի փետրվարի 26-ին Բավարիա նահանգի Բութենհայմ կոմունայում` հրեական ընտանիքում։ Հայրը մահացել է 1845 թվականին թոքախտից։ 1847 թվականին Լյոբը մոր և երկու քույրերի հետ արտագաղթել է Միացյալ Նահանգներ։

Միացյալ Նահանգներում Լյոբն իր անունը փոխել է «ավելի ամերիկյան» Լիվայի (Levi) և ազգանվան գերմանական ß («էս-ցետ») տառը փոխարինել է կրկնակի S-ով։ Նրա ավագ եղբայրները՝ Ջոնասը և Լուիսը, մի քանի տարի առաջ տեղափոխվել էին Միացյալ Նահանգներ և Նյու Յորքում զբաղվում էին կտորի վաճառքով։

Լիվայ Ստրաուսն սկսել է ուսումնասիրել առևտրի բիզնեսը և 1848 թվականին մեկնել Կենտուկի, որտեղ աշխատել է շրջիկ գործակատար. զբաղվել է արդուզարդի և երաժշտական գործիքների առևտրով։

1849 թվականին Կալիֆոռնիայում բացվել են ոսկու հանքավայրեր։ Սկսվել է ոսկու տենդը։ Հազարավոր մարդիկ հասել են Միացյալ Նահանգերի Արևմտյան ափ։

1853 թվականին Ստրաուսն իր եղբայրների ապրանքը բերել է Սան Ֆրանցիսկո։ Ամբողջ ապրանքը գնվել է նավից մինչև նավահանգիստ հասնելը։ Մնացել է միայն պարուսինը։ Ստրաուսը դերձակին պատվիրել է այդ կտորից տաբատ կարել։ Տաբատները վայրկենապես գնել են։ Լիվայը և նրա փեսա Դեյվիդ Սթեռնը Սան Ֆրանցիսկոյում բացել են արդուզարդի խանութ։ 1853 թվականին Ստրաուսը հիմնել է «Levi Strauss & Co.» ձեռնարկությունը։ Պարուսինի փոխարեն տաբատները սկսել են կարել ավելի փափուկ ֆրանսիական կտորից, որն անվանել են «դենիմ» (այսինքն` Հարավային Ֆրանսիայի Նիմ քաղաքից, որտեղ ի սկզբանե այդ կտորը պատրաստվել է)։

1873 թվականի մայիսի 20-ին Ստրաուսը և Ռուսական կայսրությունից ներգաղթյալ Հակոբ Դեյվիսը ստացել են գրպանների վրա մետաղյա գամերով տաբատների արտոնագիր։ Առաջին տարում Ստրաուսը վաճառել է 21 000 տաբատ և պղնձե գամերով բաճկոն։

Լիվայ Ստրաուսը մահացել է 1902 թվականի սեպտեմբերի 26-ին։ «Levi Strauss & Co.» ընկերությունը ժառանգաբար անցել է զարմիկներին։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Լիվայ Ստրաուսի կյանքին և նրա գյուտին նվիրված կայք
* Ստրաուսի կենսագրությունը նրան նվիրված կայքում
* «Levi Strauss & Co.» ընկերություն

Կատեգորիա:Ամերիկացի գործարարներ
Կատեգորիա:Գերմանիայի հրեաներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի գյուտարարներ
Կատեգորիա:19-րդ դարի ամերիկացիներ
Կատեգորիա:20-րդ դարի ամերիկացի գործարարներ
Կատեգորիա:Գերմանացի գյուտարարներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի դիզայներներ
Կատեգորիա:19-րդ դարի ամերիկացի հրեաներ
Գլոք (ատրճանակ)

** Գլոք**, «Glock Ges.m.b.H» ընկերության Ավստրիայի զինված ուժերի պահանջների համար նախագծած և արտադրվող՝ կարճ հետահարումով, կողպվող փակաղակով, պոլիմերային կմախքով կիսաավտոմատ ատրճանակների շարք է։ Գլոքը ընկերության առաջին նախագիծն է եղել։ Արդյունքը եղել է հաջող և հարմար կիրառման համար, և արդյունքում 1982 թվականից ընդգրկվել է ավստրիական բանակի և ռազմական ոստիկանության սպառազինության մեջ՝ Р80 անվանումով։ Հետագայում, Գլոք ընկերության ատրճանակները հայտնի են դարձել իրենց մարտական որակների պատճառով։ Զենքը հուսալիության և անվտանգության փորձարկումներ է անցել և լայն տարածում է ստացել աշխարհով մեկ։ Այժմ գոյություն ունեն ատրճանակի շատ տարբերակներ, որոնք օգտագործում են տարբեր փանփուշտներ։

Սկզբնական շրջանում շուկան կասկածով էր վերաբերվում պոլիմերային կարկասով զենքի երկարակեցությանը ու հուսալիությանը։ Անհանգստացնում էր նաև այն, որ օդանավակայանների մետաղի դետեկտորները չեն  կարողանալու որոշել զենքի առկայությունը։ Բայց Գլոք ատրճանակները դարձել են ընկերության ամենաշահութաբեր գիծը, այն օգտագործում են, անվտանգության գործակալությունները, 48 երկրի ազգային զինված և ոստիկանական ուժերը։ Ատրճանակաները մեծ ժողովրդականություն են վայելում նաև քաղաքացիական բնակչության շրջանում։ Օգտագործվում են մրցակցային, սպորտային և ինքնապաշտպանական նպատակներով։

## Գլոք ատրճանականեր

## Գրականություն

*  
*  
*  
*  
*  
*  
*  
*  

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Հրազեն
Կենդանիների կրոնական վարքագիծ

**Կենդանական հավատք** (), կենդանիների մոտ նախակրոնական հավատալիքների գոյությունը հիմնավորող կենդանիների վարքագիծը ուսումնասիրող գիտություն։  Չկա որևէ ապացույց այն բանի, որ ոչ մարդակերպ կենդանիները հավատում են աստծուն կամ աստվածների, աղոթում են, պաշտում են, ունեն մետաֆիզիկայի մասին որևէ պատկերացումներ, ստեղծում են կրոնական նշանակություն ունեցող իրեր կամ դրսևորում են մարդկային կրոններին բնորոշ այլ հատկություններ։ Կենդանիների մոտ կրոնի գոյության հարցը կախված է կրոն հասկացության բովանդակության սահմանումից։ Այդպիսով, եթե *[[կրոն]]* հասկացությունը լիցքավորել «ոչ մարդկենտրոն, ոչ մարդակերպ, ոչ թեիստական և ոչ լոգոցենտրիկ միջտեսակային նախատիպային կրոն» բովանդակությամբ, ապա կարելի է շիմպանզեների, փղերի, դելֆինների և մի շարք այլ կենդանիների  արարողական վարքագիծը դիտարկել որպես կենդանական հավատքի դրսևորումներ։

Ժամանակակից կենդանիների նախակրոնական հավատալիքների հետազոտությունը կապված է ժամանակակից մարդկանց և մարդկանց ոչ վաղուցվա նախնիների կրոնների հետազոտության հետ։

## Մարդակերպ կապիկների կրոնական վարքագիծը
Աստվածաբան և կենսաբան Օլիվեր Պուտցը նշում է, քանի որ շիմպանզեները հասու են բարոյականությանը, քրիստոնյաները կարող են ընկալել նրանց որպես Աստծո կերպարանք։ Բացի այդ, ամերիկացի աստվածաբան և կրոնի փիլիսոփա Նենսի Ռ. Հաուելը  ենթադրում է, որ «շիմպանզեները և բոնոբոները կարող են ունենալ մշակույթի և հոգևորության այնպիսի նախատիպեր, ինչպիսիք են փոխկապակցվածությունը և սոցիալականությունը», ինչպես նաև սիմվոլների ընդունակության աստիճան։ Պրիմատագետ Ջեյն Գուդոլը գնում է ավելի հեռու, նշելով, որ որոշ շիմպանզեները կարող են նույնիսկ «պարել» հորդառատ անձրևի սկզբում կամ ջրվեժ հանդիպելիս։ Այնուամենայնիվ, աստվածաբան Քրիսթոֆեր Լ. Ֆիշերը կարծում է, որ Գուդոլը մարդակերպում է շիմպանզեներին։ Չնայած Ֆիշերը ընդունում է, որ շիմպանզեները հասու են եռանդուն հույզերի, նա պնդում է, որ նրանք չենք կարող ունենալ հոգևորությունը, քանի որ «առանց լեզվի չկա իմաստ»։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Էթոլոգիա
Հավատք
Ճիչ (արձան, Ամստերդամ)

**Ճիչ** () - հուշահամալիր Ամստերդամի Օստերպարկ պուրակում, նվիրված հոլանդացի կինոռեժիսոր, պրոդյուսեր և լրագրող Թեոդոր վան Գոգի հիշատակին, ով սպանվեց 2004 թվականի նոյեմբերի 2-ին արմատական իսլամիստ Մուհամմադ Բայերիի կողմից։

Մրցույթին ներկայացրած 150 աշխատանքներից ընտրվել է քանդակագործ Ժերոեն Հենեմանի ստեղծագործած հուշարձանը, որի ժյուրի կազմում էին Վան Գոգի ծնողները։ Այն տեղադրվել է Օստերպարկի պուրակի եզրին՝ Հոլանդիայի մայրաքաղաքի արևելյան մասում գտնվող Լինաուստրատ հանցագործության վայրից ոչ հեռու։   Մի կողմից նրա դեմքը պատկերված է բերանը բացված ճիչով, իսկ մյուս կողմից՝ փակ։ Հուշարձանի բացումը վեց ամսով հետաձգվեց՝ դրա տեղադրման անհրաժեշտ ձևավորության կարգավորումները անելու համար։

Մեծ բացումը տեղի է ունեցել 2007 թվականի մարտի 18-ին՝ Վան Գոգի հայրիկի, երկու քույրերի և ընկերների, ինչպես նաև պաշտոնատար անձանց ներկայությամբ՝ Ամստերդամի բռնակալ Իոբ Քոենի գլխավորությամբ։ Քաղաքապետարանի ներկայացուցիչ Մարտին Վերբենի կարծիքով «Ճիչը» պետք է դառնար Խոսքի ազատության խորհրդանիշ։ Արարողության ընթացքում բազմիցս շեշտվեց խոսքի ազատության թեման, քանի որ Թեոդոր Վան Գոգի մահվան պատճառը նրա աշխատանքում արմատական իսլամի կոշտ քննադատությունն էր։ Միջոցառմանը ներկա մահացած կինոռեժիսորի ընկերներից մեկը՝ դերասան Հանս Թեուենը, կատարեց երգ, որը նույնպես նվիրված էր խոսքի ազատությանը։

2007 թվականի սեպտեմբերի 15-ին հուշարձանը վանդալիզմի զոհ դարձավ։ Հանցագործություններ չեն հայտնաբերվել։

## Արտաքին հղումներ

* Monument voor Theo van Gogh onthuld *18-03-2007 [[NRC Handelsblad]]*
* Monument Theo van Gogh onthuld (video) *18-03-2007  *

## Ծանոթագրություններ
Աջայ Մալհոտրա

**Աջայ Մալհոտրա** (, ), հնդիկ դիվանագետ, 2011 թվականից մինչև 2013 թվականը Ռուսաստանի Դաշնությունում զբաղեցրել է Հնդկաստանի դեսպանի պաշտոնը։

## Կենսագրություն
### Վաղ տարիներ
Աջայ Մալհոտրան ծնվել է 1953 թվականի նոյեմբերի 21-ին Նյու Դելիում, Բրիտանական Հնդկաստան՝ գեներալ Օմ Պրակաշ Մալհոտրայի ընտանիքում։ Աջայը Հնդկաստանի տարածքում ավարտել է մի քանի ռազմական դպրոցներ, որոնցում թվում է եղել Դելիի Սուրբ Քսավիերի դպրոցը։ Տնտեսական կրթություն է ստացել Դելիի համալսարանում։ Համալսարանի Դելիի տնտեսական դպրոցում ստացել է տնտեսության արվեստների մագիստրոսի գիտական աստիճան։

### Դիվանագիտական գործունեություն
1977 թվականին ծառայության է անցել Հնդկաստանի արտաքին գործերի նախարարությունում։ 1979 թվականից մինչև 1982 թվականը ծառայել է Նայրոբիում գտնվող Հնդկաստանի Գերագույն կոմիսարիատում։ 1982 թվականից մինչև 1985 թվականը Մոսկվայում Հնդկաստանի դեսպանատանը զբաղեցրել է երկրորդ, իսկ հետո՝ առաջին քարտուղարի պաշտոնները։ 1985 թվականին ընտրվել է Ժնևում Միացյալ ազգերի կազմակերպության Հնդկաստանի մշտական ներկայացուցչության անդամ։ Հիմնականում Աշխատանքի միջազգային կազմակերպության ազատության միավորման կոմիտեում ներկայացրել է Հնդկաստանը։ Այդ պաշտոնը լքել է 1989 թվականին։

1989 թվականին ընտրվել է Նյու Դելիում Հնդկաստանի արտաքին կապերի նախարարության Միացյալ ազգերի կազմակերպության դեպարտամենտի փոխքարտուղար։ Հետագայում ընտրվել է դեպարտամենտի տնօրեն և ծառայել մինչև 1993 թվականը։ 1993 թվականից մինչև 1996 թվականը կրկին ծառայության է անցել Ռուսաստանում Հնդկաստանի դեսպանատանը։ 1996 թվականին որպես տնօրեն վերադարձել է Հնդկաստանի արտաքին կապերի նախարարություն։ 1999 թվականից մինչև 2003 թվականն աշխատել է Միացյալ Նահանգներում Հնդկաստանի դեսպանատանը։ 2003 թվականից մինչև 2005 թվականը եղել է Ռումինիայում, Ալբանիայում և Մոլդովայում Հնդկաստանի դեսպան։ 2005 թվականից մինչև 2009 թվականը զբաղեցրել է Միացյալ ազգերի կազմակերպության Հնդկաստանի ներկայացուցչի տեղակալի պաշտոնը։ 2009 թվականից մինչև 2011 թվականը զբաղեցրել է Քուվեյթում Հնդկաստանի դեսպանի պաշտոնը, որից հետո, 2011 թվականին, նշանակվել է Ռուսաստանում Հնդկաստանի դեսպան՝ այդ պաշտոնում փոխարինելով Պրաբհատ Շուկլային։

Մալհոտրան համարվում է շրջակա միջավայր, կենսաբազմազանություն, կլիմայի փոփոխություն և միջազգային իրավունք թեմաներով հրապարակումների հեղինակ։ 2004 թվականին Մալհոտրան ռումական համալսարաններից մեկից ստացել է պատվավոր դոկտորի աստիճան։

## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն
* 
* 
* 

## Արտաքին հղումներ
* 
* Ценный партнер — интервью Аджая Малхотры «Российской газете»

Կատեգորիա:Ալբանիայում Հնդկաստանի դեսպաններ
Կատեգորիա:Դելիի համալսարանի շրջանավարտներ
Կատեգորիա:Հնդիկ դիվանագետներ
Կատեգորիա:Մոլդովայում Հնդկաստանի դեսպաններ
Կատեգորիա:Պատվավոր դոկտորներ
Կատեգորիա:Ռումինիայում Հնդկաստանի դեսպաններ
Կատեգորիա:Ռուսաստանում Հնդկաստանի դեսպաններ
Կատեգորիա:Քուվեյթում Հնդկաստանի դեսպաններ
Էբիգեյլ Քոուեն

**Էբիգեյլ Քոուեն** (), ամերիկացի դերասանուհի և մոդել։ Առավել հայտնի է Նեթֆլիքս հեռուստաընկերության Սաբրինայի սարսափազդու արկածները հեռուստասերիալում կատարած Դորկասի և Ապագա։ Սագա Վինքս հեռուստաշոուում՝ Բլումի դերակատարման շնորհիվ։

## Կենսագրություն
Ծնվել է 1998 թվականի մարտի 18-ին ԱՄՆ-ում։ Մայրը Լեսլի ԼեՄասթերս Քոուենն է, իսկ հայրը՝ Էնդրյու Քոուենը։ Ունի եղբայր՝ Դաուսոն Քոուենը։ Սովորել է Օվիեդոյի ավագ դպրոցում և Ֆլորիդայի համալսարանում։ Դերասանական կարիերայի համար տեղափոխվել է Լոս Անջելես։

## Ֆիլմագրություն

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Ինստագրամյան կայքէջը 
* Թվիթթերյան կաքյէջը

Կատեգորիա:Ամերիկացի մոդելներ
Կատեգորիա:Ֆլորիդայի համալսարանի շրջանավարտներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի կինոդերասանուհիներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի հեռուստատեսային դերասանուհիներ
Կատեգորիա:21-րդ դարի ամերիկացի դերասանուհիներ
Գործարան № 88

մինի|317x317փքս|Գործարան № 88 -ի միջանցիկ սենյակ
**Գործարան № 88,** ստեղծվել է գործարան № 8-հրապարակի հատվածում, որը տեղափոխվել էր Ուրալ։ Այս արտադրական տարածքում Դմիտրի Ուստինովի նախաձեռնությամբ 1942 թվականին  տարհանվում է Լենինգրադի «Արսենալ» գործարանը։ Այս անունով գոյություն է ունեցել 1942-1966 թթ։

## Պատմություն

* 1946 թվական — Գործարան № 88-ին կից ստեղծվում է Մեքենաշինության գիտահետազոտական ինստիտուտը։
* 1956 թվական — Գործարան № 88-ին կից ստեղծվում է «Էներգիա» հրթիռատիեզերական կորպորացիան։
*1966 թվական — Կույբիշևի մասնաճյուղի գործարան № 88-ը (Փորձարարական մեքենաշինության գործարան)  (գլխավոր կոնստրուկտոր Ի. Կոզլով ) և «Էներգիա» հրթիռատիեզերական կորպորացիան (ОКБ-1) վերափոխվում են «Էներգիա» Կենտրոնական կոնստրուկտորային փորձարարական մեքենաշինության բյուրոյի(ЦКБЭМ).
* 1974 թվական — «Էներգիա» Կենտրոնական կոնստրուկտորային փորձարարական մեքենաշինության բյուրոյի վերափոխում
* 1994 թվական — Սերգեյ Կորոլյովի անվան «Էներգիա» գիտարտադրական միավորման վերափոխում

## Հրթիռային արտադրանք
* 1946 — 1972 թվականներ —առաջին՝ տարբեր տեսակի  բալիստիկ հրթիռներ (մարտավարական նշանակության շարժական ցամաքային համալիրներից մինչև սուզանավերի բալիստիկ հրթիռներ և ջերմամիջուկային զենքի ռազմավարական միջմայրցամաքային կրիչներ)։

## Հրթիռային առաջին կոմպլեքսներ
* 1950 թվական— առաջին բալիստիկ հրթիռ  Р-1
* 1952 թվական — բալիստիկ հրթիռ Р-2
* 1955 թվական —բալիստիկ հրթիռ Р-11 ցամաքային զորքերի համար
* 1956 թվական —բալիստիկ հրթիռР-5М միջուկային լիցքով
* 1958 թվական — բալիստիկ հրթիռ Р-11М բջջային տարբերակով
* 1959 թվական— բալիստիկ հրթիռ Р-11ФМ սուզանավերի համար
* 1960 թվական —Առաջին միջմայրցամաքային հրթիռ Р-7
* 1960 թվական — Միջմայրցամաքային հրթիռ Р-7А
* 1965 թվական—  Միջմայրցամաքային հրթիռ Р-9А
* 1968 թվական —  Միջմայրցամաքային հրթիռ РТ-2 պինդ վառելիքով
* 1972 թվական—  Միջմայրցամաքային հրթիռ РТ-2П

## Գործարանի ղեկավարներ
* 1942—1946 թթ.— տնօրեն Ա. Կալլիստրատով
* 1946—1966 թթ. —հրթիռատիեզերական համակարգերի  գլխավոր կոնստրուկտոր- Սերգեյ Կորոլյով

## Ծանոթագրություններ


Կատեգորիա:Զենք այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Բալիստիկ հրթիռներ
Պարաթետիս

thumb|Նեոթետիս ծովը Պալեոնագենի դարաշրջանում (Օլիգոցեն դար, 33,9-28,4 մլն տարի առաջ)
thumb|Պարաթետիսը Նեոգենյան դարաշրջանում (Միոցեն, 17-13 մլն տարի առաջ)
**Պարաթետիս**, հին օվկիանոս (ծով), տարածված «Փարիզից մինչև Ալթայ», կայնոզոյի դարաշրջանում։ Թետիսից առանձված է Ալպյան լեռմաշղթայով, Կարպատներով, Տավրուսով, Կովկասով։ Սև, Կասպից և Արալի ծովերը հանդիսանում են Պարաթետիսի մի մասը։ Այդ օվկիանոսը նաև միացնում է իր մեջ Պանոնյան ծովը, ժամանակակից Հունգարիայի տարածքում։ Հին ժամանակներին Պարաթետիսը կապված էր միջերգրական ծովի և Հնդկական օվկիանոսի հետ։

«Պարաթետիս» եզրույթը (տերմին) ներմուծել է ռուսական երկրաբան Վլադիմեր Լասկարեվի կողմից 1924 թվականին։

## Երկրաբանական պատմություն
Կազմավորվել է 34 մլն տարի առաջ։ 25 մլն տարի առաջ Պարաթետիսը նշվել է ինչպես Մայկոպի ծով, որը տարածված է «Ֆրանսիայից մինչև Արալյան ծով»

14-10 մլն տարի առաջ (միոցեն) Պարաթետիսը փակվեց և դարձավ մեկուսացված Սարամատյան ծով (Ավստրիայից մինչև Թուրքմենիա)։

Անհետացել է 5 մլն տարի առաջ։

## Կենդանական աշխարհ
Մինչև 10-5 մլն տարի առաջ արևելյան մասի Պարաթետիսը, հանդիպում էին բեղավոր կետեր՝ ցետոտերներ (Cetotherium), իրենց բնածոների մնացորդները հայտնաբերվել են մասնավորապես ՈՒկրանիայի հարավում, Ղրիմում (Կերչ) և հյուսիսային Կովկասում և նախակովկասյան (Ստավրապոլյան երկրամաս, Կրասնադարյան երկրամաս (Մայկոպ))։

## Ծանոթագրություն

## Արտաքին հղումներ
* Эволюция моллюсков в неогеновых морях-озерах Паратетиса
* Море Тетис и его судьба
* Рождение (геологическая история) Азовского моря 



Կատեգորիա:Հին օվկիանոսներ
Կատեգորիա:Պալեոգեն
Կատեգորիա:Օվկիանոսներ
Դիոնիսադես (կղզի)

**Դիոնիսադես**(կղզի)  **Յանիսադես** (), փոքրիկ կղզեխումբ կազմված 4 անմարդաբնակ կղզիներից, Սիտիա քաղաքից և Կրետե կղզուց 17 կիլոմետր հյուսիս-արևելք։ Կղզեխումբը ներառում է Յանիսադա, Դրագոնադա և Պակիսիմադա կղզիները։ Այն վարչականորեն պատկանում է Սիտիա համայնքի ծայրամասային միավոր Լեսիթիոնին։

Կրետեյի հյուսիս-արևելյան վերջամասի կղզիները, Սիդերոս և Էլասա կղզիների հետ միասին մտնում են «Նատուրա-2000» հատուկ պահպանվող տարածքների ցանցը։ Դրանք ունեն բազմաթիվ հազվագյուտ բուսականություն և կենդանիներ, որոնցից է Էլեոնորայի բազեն, որը բնակվում է այդ արգելոցում։

Կղզիները եղել են հին հունական Դիոնիսոս Աստծո աղոթավայրը։ Տեղական ավանդության համաձայն Դիոնիսոսը ստեղծել է 2 կղզի, որոնք ի պատիվ նրա՝ իր անունն են կրել և կոչվել են Դիոնիսոսականներ։ Երկրաբանները հայտնաբերել են փաստեր, որոնք վերաբերվում են հին և նախաքրիստոնեական ժամանակաշրջանին։ Սա վկայում է, որ հնում կղզիները եղել են բնակելի։

## Ծանոթագրություն

Կատեգորիա:Անմարդաբնակ կղզիներ
Կատեգորիա:Եգեյան ծովի կղզիներ
Կատեգորիա:Կղզիներ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Կրետե
Անդրեա Չիստանա

**Անդրեա Չիստանա** (, ), իտալացի պրոֆեսիոնալ ֆուտբոլիստ։ Ներկայումս հանդես է գալիս Բրեշիայի և Իտալիայի ազգային հավաքականի կազմում։ Խաղում է կենտրոնական պաշտպանի դիրքում։

## Ակումբային կարիերա
### Բրեշիա
Չիստանան Բրեշիայի ակադեմիայի սան է։ 2016-17 մրցաշրջանը նա վարձավճարով անցկացրեց Սերիա D-ում հանդես եկող Սիլվերգե Մաձանոյում։ 2018 թվականի հունվարի 31-ին իտալացին մինչև մրցաշրջանի ավարտը վարձավճարով միացավ Պրատոյին։ Իր դեբյուտը Սերիա C-ում նշեց փետրվարի 18-ին՝ փոխարինման մտնելով Կարարեզեի դեմ խաղում։ Պրատոյի կազմում Չիստանան անցկացրեց 10 հանդիպում։

2018-19 մրցաշրջանում Չիստանան վերադարձավ Բրեշիա՝ 2018 թվականի սեպտեմբերի 10-ին երկարաձգելով իր պայմանագիրը ակումբի հետ մինչև 2021 թվականը։ Իր դեբյուտը Բրեշիայի կազմում նշեց սեպտեմբերի 15-ին՝ Պեսկարայի դեմ խաղում։ 2018-19 մրցաշրջանում Չիստանան անցկացրեց 30 հանդիպում, իսկ Բրեշիան հաղթեց առաջնությունը՝ տեղափոխվելով Սերիա A։

Իր դեբյուտը Սերիա A-ում Չիստանան նշեց 2019 թվականի օգոստոսի 25-ին՝ թիմի մեկնարկային կազմում խաղադաշտ դուրս գալով Կալյարիի դեմ խաղում։ Բրեշիայի կազմում իր առաջին գոլը խփեց սեպտեմբերի 15-ին՝ Բոլոնյայի դեմ խաղում։ 2020 թվականի հունվարի 5-ին իտալացին հեռացվեց խաղադաշտից Լացիոյի դեմ խաղում՝ կարմիր քարտ ստանալով հանդիպման 40-րդ րոպեին։

## Միջազգային կարիերա
Իտալիայի ազգային հավաքական Չիստանան առաջին անգամ հրավիրվեց 2019 թվականի նոյեմբերի 8-ին Ռոբերտո Մանչինիի կողմից՝ Բոսնիա և Հերցեգովինայի ու Հայաստանի դեմ խաղերի համար, սակայն այս հանդիպումներում խաղադաշտ դուրս չեկավ։

## Կարիերայի վիճակագրություն
### Ակումբային վիճակագրություն
*2020 թվականի հունվարի 17-ի դրությամբ*

## Նվաճումներ
### Ակումբային
**Բրեշիա**

* Սերիա B. 2018–19

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Չիստանայի պաշտոնական Ինստագրամի էջը
* Չիստանան transfermarkt-ում
* Չիստանան soccerbase.com-ում
* Չիստանան WhoScored.com կայքում
* Չիստանան Բրեշիայի պաշտոնական կայքում 
* Չիստանան Սերիա A-ի պաշտոնական կայքում 

Կատեգորիա:Բրեշիայի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Իտալացի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Իտալիայի հավաքականի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Պրատոյի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Տղամարդկանց ֆուտբոլի պաշտպաններ
Խարկ

**Խարկ** () — իրանական կղզի, Պարսից ծոց։ Այն գտնվում է Իրանի ափերից 25 կիլոմետր հեռավորության վրա և Բուշեհր քաղաքից 57 կիլոմետր հեռավորության վրա։ Այն պատկանում է Բուշեր նահանգին։ Կղզու վրա է գտնվում համանուն օդանավակայանը և քաղաքը։

## Տնտեսություն
Խարկ կղզում է գտնվում իրանական նավթի և նավթամթերքի արտահանման ավելի քան 90 տոկոսը։ 1980-1988 թվականների իրանա-իրաքյան պատերազմի ժամանակ այն խիստ տուժել է, երբ պարբերաբար ռմբակոծվում էր իրաքյան ավիացիայի կողմից։ Այն կառավարվում է իրանական "Iranian Oil Terminals Company" պետական ընկերության կողմից, որը հանդիսանում է ազգային նավթային ձեռնարկությունը՝ "National Iranian Oil Company" (NIOC)։

## Հնագիտական գտածոներ
Սասանյան շրջանում կղզում գտնվել են զրադաշտական և նեստրոյական ժամանակաշրջանի տաճարներ ու վանքեր ՝ եկեղեցու հետ միասին, վանքի պատերը ժամանակին զարդարված են եղել Քերմանշախում գտնվող տակի-Բուստան ոճի դեկորատիվ գաջով։

2007 թվականին կղզու վրա Աքեմենյան գրություններ են բացվել։ Հաջորդ տարի գրությունը լրջորեն վնասվել էր վանդալների կողմից։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Աքեմենյան պետություն
Կատեգորիա:Բուշեհրի նահանգ
Կատեգորիա:Կղզիներ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Քրիստոնեությունն Իրանում
Քամինգ աութ

**Քամինգ աութ** (, հայերեն՝ *ինքնաբացահայտում*), անձի կողմից իր սեռական ուղղվածության (կողմնորոշման) կամ գենդերային ինքնության (ՍՈւԳԻ կամ ՍԿԳԻ) բացահայտման գործընթաց։ «Քամինգ աութ» արտահայտությունը հիմնականում կիրառվում է լեսբուհիների, գեյերի, բիսեքսուալների, տրանս և այլ ՍՈւԳԻ ունեցող անձանց վերաբերյալ, բայց ոչ ցիսգենդեր հետերոսեքսուալ անձանց, որոնք իրենց սեռական ուղղվածությունը կամ գենդերային ինքնությունը դադարում են թաքցնել այլ անձանցից։ «Քամինգ աութ» արտահայտությունը ուղիղ կերպով փոխառված է անգլերեն «*coming out*» արտահայտությունից։ Չնայած հիմնականում կիրառվում է հենց «Քամինգ աութ» եզրույթը, կիրառելի են նաև «ինքնաբացահայտում», «ազնվանալ» տերմինները։

Աութինգը, որն առանց անձի համաձայնության իր ՍՈւԳԻ մասին բացահայտումն է, չի համարվում քամինգ աութ։ Եթե քամինգ աութն արվում է իր իսկ անձի կողմից, ապա աութինգն արվում է երկրորդ անձի կողմից, և, որպես կանոն, չունի բարի նպատակներ։ Աութինգի դեպքում բացակայում է տվյալ անձի կամավոր ցանկությունը։ Հիմնականում անձանց աութինգ են անում թիրախավորելու կամ ատելություն սերմանելու համար, որը հիմնված է լինում անձանց ՍՈւԳԻ վրա։

## Գրականություն
* Елена Лацци, Марина Канторова. *Жизнь в розовом цвете. Однополая семья о себе и не только*. — СПб.։ Лира, 2006. ISBN 5-9684-0295-4
* Argent, Jay (2017) *Coming Out: High School Boys Share Their Stories*. [Charleston]։ CreateSpace Independent Publishing. 
* Beasley, Neil (2016) *Football's Coming Out: Life as a Gay Fan and Player*. [London]։ Floodlit Dreams Ltd. 
* Berube, Allan (2010) *Coming Out under Fire: The History of Gay Men and Women in World War Two* (2nd edition). Chapel Hill։ University of North Carolina Press. 
* Blaschke, Ronny (2008) *Versteckspieler: Die Geschichte des schwulen Fußballers [[Marcus Urban]]*. Göttingen։ Verlag Die Werkstatt. 
* Dossie Easton, Catherine A. Liszt, *When Someone You Love Is Kinky*. Greenery Press, 2000. .
* Kinsella, Vinne (2016) *Fashionably Late: Gay, Bi, and Trans Men Who Came Out Later in Life*. Portland։ Eldredge Books 
* LaSala, Michael (2010) *Coming Out, Coming Home: Helping Families Adjust to a Gay or Lesbian Child*. New York։ Columbia University Press.  
*
* Rogers, Robbie; Marcus, Eric (2014) *Coming Out to Play*. London։ The Robson Press. 
* Seidman, Steven. *Beyond the Closet: The Transformation of Gay and Lesbian Life.* Routledge, 2003. .
* Stramel, James. *Gay Virtue: The Ethics of Disclosure*. Dissertation, University of Southern California, 1996.

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:ԼԳԲՏ տերմինաբանություն
Կատեգորիա:Սեռական կողմնորոշում և հասարակություն
Կատեգորիա:Սոցիալական հոգեբանություն
Կատեգորիա:Փոխաբերություններ
Անտիլիբանանյան լեռնաշղթա

**Անտիլիբանանյան լեռնաշղթա** (, *Լյուբնան էշ Շարքիա* կամ , *էշ Շարկի*), լեռնաշղթա, որը ձգվում է Լիբանանի և Սիրիայի միջև հարավ-արևմուտքից մինչև հյուսիս-արևելք։ Սիրիայի և Լիբանանի սահմանը հիմնականում անցնում է լեռնաշղթայի վերին գագաթով։ Լեռնաշղթայի հարավային ծայրն ավարտվում է Հերմոն լեռով, որը Գոլանի բարձունքների եզրագիծն է հանդիսանում։ Գոլանի բարձունքներն ունեն տարբեր երկրաբանական և աշխարհագրական էություն, բայց աշխարհաքաղաքականորեն դրանք հաճախ դիտարկվում են Հերմոն լեռան հարավային լանջերի հետ միասին, երկուսն էլ Իսրայելի կողմից վերահսկվող Գոլանի շրջանի մաս են կազմում։ Հունարենից անվանումը թարգմանվում է որպես «Լիբանանի դիմաց»։ Արևմուտքից գտնվում է Բեքաայի հովիտը (հյուսիսում) և ալ Հասբանի գետի հովիտը (հարավում)։ Այս հովիտները Անտիլիբանանյան լեռնաշղթան առանձնացնում են Կենտրոնական Լիբանանի լեռնաշղթայից։ Արևելքում` Սիրիայում ընկած է Արևելյան սարավանդը, որի վրա գտնվում է Դամասկոս քաղաքը։

Անտիլիբանանյան լեռնաշղթայի երկարությունը մոտավորապես 150 կմ է (93 մղոն)։ Դեպի հյուսիս այն տարածվում է սիրիական Հոմս քաղաքի գրեթե ամբողջ լայնությամբ։ Դեպի հարավ լեռնաշղթան հարում է ներքևում գտնվող Գոլանի բարձունքների սարավանդին, բայց ներառում է ամենաբարձր գագաթները, այն է` Հերմոն լեռը (արաբ.` *Jabal el-Shaykh*), 2,814 մետր, և Թալաաթ Մուսան՝ 2,669 մ։ Լիբանան-սիրիական սահմանին գտնվող այս գագաթները տարվա մեծ մասը ձյունածածկ են։

Լիբանանի և Սիրիայի միջև ապրանքների ապօրինի տեղափոխման կարևոր ուղին անցնում է Անտիլիբանանյան լեռնաշղթայով։

Տարածքը հայտնի է ծիրանենիներով և բալենիներով, ինչպես նաև իր քարհանքերով։

Տարածաշրջանում հայտնաբերվել և տարածաշրջանի անունով անվանվել են տարբեր էնդեմիկ բույսեր (ունեն լատինական հատուկ բուսաբանական անվանում), այդ թվում` *Euphorbia antilibanotica*, *Teucrium antilibanoticum*, *Valerianella antilibanotica* և *Iris antilibanotica*։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* 

Կատեգորիա:Իսրայելի լեռնագրություն
Կատեգորիա:Լիբանանի լեռնագրություն
Կատեգորիա:Սիրիայի լեռնագրություն
Լյուդմիլա Բրոժովա-Պոլեդնովա

**Լյուդմիլա Բրոժովա-Պոլեդնովա** (), 1950-ական թվականների չեխ պետական դատախազ։ Կոմունիստական ռեժիմի անկումից հետո 6 տարվա ազատազրկման է դատապարտվել Միլադա Գորակովայի և այլ այլախոհների նկատմամբ 1950 թվականին ցուցադրական դատավարություններին մասնակցելու համար, ինչը հանգեցրել է առնվազն չորս մահապատժի։ Դատավարության ընթացքում Բրոժովան 86 տարեկան էր։

Բրոժովա-Պոլեդնովան միակ մարդն էր, որը դատապարտվել է  1950-ական թվականներին Չեխոսլովակիայում իշխող կոմունիստական կուսակցության կողմից քաղաքական մաքրության և բռնաճնշումների համար։

## Կենսագրություն
Լյուդմիլա Բիդերմանովան ծնվել է 1921 թվականին Պրահայում։ 1948-1949 թվականներին սովորել է Իրավունքի աշխատանքային դպրոցում ()։

1952 թվականին ավարտել է Պրահայի Կարլի համալսարանի իրավագիտության ֆակուլտետը, այնուհետև աշխատել է Պլզենում։ Չեխոսլովակիայում կոմունիստական ռեժիմի անկումից հետո Բրոժովա-Պոլեդնովային մեղադրել են և դատի տվել։ Սկսած 2009 թվականի մարտից՝ դատապարտվել է 6 տարվա ազատազրկման։ Այդ ժամանակ նա ամենածեր բանտարկյալն էր երկրում։ Ըստ նախագահ Վացլավ Կլաուսի հայտարարած համաներման՝ ազատ է արձակվել 2010 թվականի դեկտեմբերին տարիքի և առողջական վիճակի պատճառով։

Մահացել է 2015 թվականի հունվարի 15-ին Պրահայում՝ 93 տարեկան հասակում։

## Ցուցադրական գործընթաց
1950 թվականի ամռանը, որպես «Աշխատանքային դատախազ», մասնակցել է պետության դեմ ընդդիմադիր քաղաքական գործիչ և նացիստական համակենտրոնացման ճամբարների նախկին բանտարկյալ Միլադա Գորակովայի կազմակերպած դավադրության մեջ մեղադրվող խմբի ցուցադրական դատավարությանը։

Դատական գործընթացը հանգեցրել է չորս մահվան դատավճռի և չորս ցմահ բանտարկության։ Բրոժովա-Պոլեդնովան Յոզեֆ Ուրվալեկի և մյուսների հետ ակտիվ մասնակցել է գործընթացին և մահապատժին։ Գորակովայից բացի դատավարության զոհ են դարձել Զավիշ Կալանդրան, Յան Բուհալը և Օլդրժիխ Պեկլը։ Ավելի ուշ Չեխական հեռուստատեսությունն այդ գործընթացը համարել Է «Երկրի պատմության ամենասարսափելի իրադարձություններից մեկը»։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Չեխ իրավաբաններ
Կատեգորիա:Պրահա քաղաքում մահացածներ
Off-White

**Off-White** (ոճավորված՝ **OFF-WHITE c/o VIRGIL ABLOH**), շքեղ նորաձևության բրենդ՝ հիմնված ամերիկացի ստեղծագործական դիզայներ Վիրջիլ Աբլոհի կողմից։ Ընկերությունը գրանցվել է Միլանում 2012 թվականին։ Off-White ունի 50 անկախ խանութ։

Բրենդի հագուստն օգտագործում է ոճավորված տարրեր, ինչպիսիք են չակերտների օգտագործումը, կայծակաճարմանդերը և քառակողմ սլաքները, և համագործակցում է Nike, Levi, Jimmy Choo, IKEA և Évian ընկերությունների հետ։

## Պատմություն
Ընկերությունն հիմնադրվել է որպես «PYREX VISION» Վիրջիլ Աբլոհի կողմից իտալական Միլան քաղաքում 2012 թվականին։ Այնուհետեւ Աբլոհը վերանվանեց ընկերությունը Off-White-ի

2019 թվականի օգոստոսին Farfetch-ի սեփականատեր Խոսե Նևեսը գնել է New Guards Group-ը՝ Off-White-ի մայր կազմակերպությունը 675 մլն ԱՄՆ դոլարով։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* 

Կատեգորիա:Իտալիայի ընկերություններ
Մարինա Ավստրիյսկայա

**Մարինա Ավստրիյսկայա** (, ), ԽՍՀՄ գեղասահորդուհի, 1983 թվականի ԽՍՀՄ առաջնության արծաթե մեդալակիր, 1984 թվականի ԽՍՀՄ առաջնության բրոնզե մեդալակիր, աշխարհի կրկնակի չեմպիոնուհի պատանիների կարգում (1982 և 1983), 1984 թվականի Օլիմպիական խաղերի մասնակից զուգասահք ձևում։

### Կենսագրություն
Մարինա Ավստրիյսկայան հանդես է եկել զուգասահքում` Յուրի Կվաշնինի հետ։ 1982 և 1983 թվականներին պատանիների կարգում Աշխարհի առաջնություններին զույգը դարձել է աշխարհի չեմպիոն, 1983 թվականին ԽՍՀՄ առաջնության բրոնզե մեդալակիր և ԽՍՀՄ առաջնության արծաթե մեդալակիր`1984 թվականին։ 1984 թվականի Օլիմպիական խաղերում զույգը զբաղեցրեց 9-րդ հորիզոնականը։

1989 թվականին ավարտել է Ռուսաստանի ֆիզիկական կուլտուրայի, սպորտի, երիտասարդության և զբոսաշրջության պետական համալսարանը։ ԽՍՀՄ միջազգային կարգի սպորտի վարպետ։

### Սպորտային ձեռքբերումներ

### Ընտանիք
Աղջիկը` Ավստիյսկայա Ալեքսանդրա Ալեքսեևնա (ծնվ. 2000)՝՝ գեղասահորդ-մենասահորդուհի

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* 
* Профиль на сайте В.Соловьёва

Կատեգորիա:Աշխարհի չեմպիոններ
Կատեգորիա:ԽՍՀՄ միջազգային կարգի սպորտի վարպետներ
Հարպուն

thumb|left|Ժամանակակից որսորդական հարպուն
right|thumb|150px|<center>Ոսկորից հարպուն ազիլի մշակույթից: Մ.թ.ա. 12000-9500</center>
thumb|<center>Էսկիմոսների հարպուններ: Լաբրադոր, Կանադա, 1911 թվական:</center>

**Հարպուն** (հոլանդերեն`harpoen), աշտե, եռաժանի, նախատեսված է ծովային կենդանիների հետ մարտի համար։ Պտտվում է պտուտակով, պոչով, կողով կամ ճոպանով (Դալ Վ.Ի. ռուսերեն խոսակցական հսկա բացատրական բառարանից)։ Ենթադրվում է, որ առաջին անգամ հարպուններն օգտագործվել են մեզոլիթի դարաշրջանում, սակայն Կատանդայում (Կոնգո) ոսկրային հարպունները պատրաստվել են 75-174 հազ. տարի առաջ։

Հարպունների առաջին տարբերակները պատրաստվում էին փայտից, և միայն ծայրերը` մետաղից։ Որպես կանոն, ծայրակալների ատամիկները ուղղված էին դեպի տարբեր կողմեր, իսկ մեկի վրա կարող էր լինել 3-ից մինչև 5 ատամիկ։

Ձեռք բերելով փորձ, որոշվեց ծայրակալին ամրացնել ճոպան, քանի որ առանց դրա որսին հաճախ հաջողվում էր փախչել։ Իսկ արդեն հարպունի գնդացիրներում ինքնակառավարվող մեխանիզմ կար, որը թույլ էր տալիս որսը քաշել։

Նաև, հարպուն է կոչվում այն նիզակը, որը ինքնուրույն դուրս է թռչում ստորջրյա ատրճանակից կամ հարպունի գնդացրից։ Վերջինի դեպքում հարպունի ծայրակալում հնարավոր է պայթուցիկ նյութ տեղադրել մեծ ծովային կաթնասուններ ոչնչացնելու համար։

«Տիեզերական դարաշրջանում» հարպուններ են կոչվել այն սարքերը, որոնք գործել են նմանատիպ գործողության սկզբունքով` տիեզերանավերի վրա ամրացման միջոցով ֆիքսում էին փոքր երկնային մարմինների վրա վայրէջքները։

## Մշակույթի մեջ
Հարպունների հետ աշխատող մարդկանց մասին բազաթիվ էջեր է նվիրել Հերման Մելվիլն իր հանրահայտ կետորսների մասին «Մոբի Դիք» վեպում, որտեղ մանրամասն ուսումնասիրվում է «հարպունահարման սկզբունքի» մետաֆիզիկան։

## Ծանոթագրություններ

## Տես նաև
*Կետորսություն
* Հարպունի գնդացիր

## Գրականություն
* 

Կատեգորիա:Հնագիտական նմուշներ
Կատեգորիա:Զենք այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Որսորդություն
Կատեգորիա:Սառը զենքեր այբբենական կարգով
Էյլաթի կորալյան ծովափ

**Էյլաթի կորալյան ծովափ արգելոց և պահպանվող տարածք** (), բնության արգելոց և ազգային պարկ Կարմիր ծովում Իսրայելի Էյլաթ քաղաքի մոտակայքում։ Այն ընդգրկում է 1,2 կիլոմետր երկարությամբ ափ և հանդիսանում է աշխարհի ամենահյուսիսային ջրային ոչ խոր մարջանային խութը։ Այն հանրաճանաչ է սուզվելու և հետազոտության համար և հիմնադրվել է Իսրայելի բնության և պարկերի վարչության կողմից։ Բնության արգելոցի հարավային կետում գտնվում է մարջանային աշխարհի ստորջրյա աստղադիտարանը` Մերձավոր Արևելքի ամենամեծ հանրային ակվարիումը։ Այն Նյու Յորք Թայմսի կողմից թվարկվել է որպես 2019 թվականին այցելելու վայրերից մեկը։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ

* Eilat Coral Beach Nature Reserve 

Կատեգորիա:1964 հիմնադրված բնության հատուկ պահպանվող տարածքներ
Կատեգորիա:Իսրայելի ազգային պարկեր
Կատեգորիա:Իսրայելի աշխարհագրություն
Կատեգորիա:Իսրայելի տեսարժան վայրեր
Կատեգորիա:Կորալային խութեր
Պլան 9

**Պլան 9**, 1980-ականներին Բելլի լաբորատորիայի կողմից թողարկված օպերացիոն համակարգ։ Համակարգը ստեղծվել է ցանցերի և աշխատանքային կայանների շնորհիվ։ Համակարգի հիմքում ընկած էր յունիքսի գաղափարը՝ «Ամեն ինչ ֆայլ է»։

2000 թվականին համակարգը դուրս եկավ բաց ներքին կոդով և 2002 թվականին ազատ լիցենզիայով (Lucent Public License), որը հաստատված էր OSI կողմից։

2014 թվականի փետրվարին Կալիֆորինիական համալսարնը Բերկլիում Alcatel-Lucent ընկերությունից ստացավ Plan 9-ի ներքին կոդը GNU GPLv2-ի տակ թողարկելու իրավունք։

Պլան 9-ը ունի շատ փոքր կոդ, և տեսականորեն այն կարող է աշխատել ցանկած պրոցեսսորի վրա, որը ապահովում է ապպարատային MMU։

Ներկա պահին կարելի է Bell Labs կայքից ներբեռնել համակարգի չորրորդ տարբերակը, որը ստեղծված է x86-ի համար։

Պլան 9-ից ոգեշնչված այլ օպերացիոն համակարգեր են՝ Harvey OS-ը և Jehanne OS-ը։

## Հայեցակարգ
Համակարգը հիմնված է 3 հիմնական սկզբմունքների վրա՝ 
* Բոլոր ռեսուրսները ներկայացվում են ինչպես ֆայլեր և հասանելի են հիրարխիվային ֆայլային համակարգում։
* Լոկալ և հեռակա ռեսուրսները չեն տարբերվում, նրանց հասանելիությունը իրականացվում է ստանդարտ 9P պրոտոկոլով։ 
* Գործընթացների ամեն խումբ ունի իր անվանումը, հավաքած ֆայլային հիարխիվից։

Ի տարբերություն ներկայիս օպերացիոն համակարգերի, որոնցում օգտագործողը համակարգչին է հասանելություն ստանում, Plan 9-ում օգտատերը հասանելիություն է ստանում բաշխված հաշվարկային միջավայրին և հնարավորություն է ունենում կարգավորել իր աշխատանքային միջավայրը։

### Ֆայլեր
Plan 9-ում գոյություն ունի բազմաթիվ ոչ սովորական սերվերներ՝ ֆայլային միջերեսներով։ 
* Պատուհանային համակարգը Rio-ն օգտագործողին տալիս է գրաֆիկական միջավայրի հետ աշխատելու հնարավորություն։ Ծրագրերը կարող են կատարել ներմուծում /dev/cons սարքի միջոցով, գրաֆիկ արտածում /dev/draw սարքի և ստանալ սեփական մկնիկ /dev/mouse սարքերի միջովով և այլն։ 
* Կարելի է հասանելիություն ստանալ FTP սերվերին։

### Ծրագրավորում
Ծրագրավորման հիմնական լեզում համարվում է ANSI, որը աչքի է ընկնում Unicode-ի ապահովմամբ և մի շարք այլ օգտակար հավելումներով։ Խաչաձև պլատֆորմի կազմումը և կարգավորումը հաջողությամբ իրականացվել է Perl, Python, Scheme, noweb, Haskell, Newsqueak, Go և ML շնորհիվ։

Ինչպես նաև Plan 9-ում ծրագիր գրելու համար նախատեսված էր Alef լեզվի խմբագիր, բայց այն մեծ տարածում չունեցավ ինչի պատճառով էլ ջնջվեց երրորդ տարբերակից։

IDE-ի փոխարեն օգտագործվում է Acme խմբագրիչը։

### Անվան ծագումը
Համակարգի անվանումը վերցված է «հոլլիվուդյան ամենավատ ռեժիսսոր» Էդվարդ Վուդ կրտսերի ֆիլմից՝ «Պլան 9-ը բաց տիեզերքից»։ Glenda ճապաստակը, նկարել է ամերիկյան նկարիչ Ռենի Ֆրենչը, իր հերթին այն անվանակոչվել է ի պատիվ Գլեն կամ Գլենդա ֆիլմի։ Ինչպես նաև «glenda» է օգտատիրոջ նախնական անունը։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Plan 9-ի էջը 
* plan9front

Կատեգորիա:1980-ականների հիմնադրումներ
Կատեգորիա:ARM օպերացիոն համակարգեր
Կատեգորիա:Ազատ օպերացիոն համակարգեր
Կատեգորիա:Հաշվարկման հարթակներ
Կատեգորիա:Յունիքս
Կատեգորիա:Յունիքսի տարատեսակներ
Կատեգորիա:Օպերացիոն համակարգեր
Հրեշտակը (հեքիաթ)

"**Հրեշտակը**" (), Հանս Քրիստիան Անդերսենի հեքիաթներից է մի հրեշտակի և մահացած երեխայի մասին, որը ծաղիկներ է հավաքում դրախտ տանելու համար։ Հեքիաթ՝ ևս 4 հեքիաթների հետ առաջին անգամ հրատարակվել է 1843 թվականի նոյեմբերին Ռեյցելի կողմից «*Նոր հեքիաթներ*» շարքում։ Այդ չորս հեքիաթներն արժանացան դանիացի քննադատների դրական արձագանքներին։ Տպագրված հրեշտակի և երեխայի պատկերները մեծ ճանաչում գտան։

## Սյուժե
Հեքիաթը սկսվում է մահացած երեխայի և նրան դեպի դրախտ ուղեկցող հրեշտակի տեսարանով։ Նրանք թափառում են ողջ աշխարհով մեկ, այցելում հանրաճանաչ վայրեր։ Իրենց ճանապարհին նրանք հավաքում են ծաղիկներ՝ դրախտի այգիներում վերատնկելու համար։ Հրեշտակը երեխային տանում է աղքատության մեջ գտնվող մի տարածք, որտեղ մահացած դաշտի շուշանն ընկած է լինում աղբի կույտի մեջ։ Հրեշտակը փրկում է ծաղկին՝ բացատրելով, որ այն մահացել է՝ ուրախացնելով հալածված տղային։ Հետագայում հրեշտակը բացահայտում է, որ ծաղիկը տղա է։

## Թեմաներ
«Հանս Քրիստիան Անդերսեն. նոր կյանք» (2005) գրքի հեղինակ Ջենս Անդերսենը բացատրում է, որ Աստված Անդերսենի ամենասիրելի ոգիներից էր և նշում է, որ Աստված «Հրեշտակը» հեքիաթում հաճելի և օգտակար ճանապարհորդակից է։ Հեղինակը գրում է. «Քիչ կերպարներ կան Անդերսենի աշխատանքներում, որոնց նա մանրամասնորեն անդրադառնում է կամ հետազոտում նրանց շատ տարբեր անկյուններից»։ Բանաստեղծը անկոտրում հավատ է ունեցել կապված ոգու՝ սահմանված ժամանակին երկրային կյանքը ավարտելու և նոր կյանքի գոյության հետ։ Անդերսենը Աստծուն համարում էր տառապանքներից փրկող և նոր հնարավորություն բոլոր նրանց համար, ովքեր սխալվել կամ ձախողել են։ Աստված լավատեսական և խոստումնալից սկիզբ էր Անդերսենի համար։

## Նախապատմություն
Հեքիաթն ամբողջովին համարվում է Անդերսենի հայտնագործությունը, որի համար ներշնչանք է հանդիսացել նրա ընկերներ Էդվարդ և Ջետտե Քոլինսների ավագ դստեր մահը։ Երեխայի՝ որպես հրեշտակ ներկայացնելու թեման արծարծվել էր դեռևս «Մահացող երեխան» աշխատությունից հետո։ Համաձայն Գուստավ Հեսթչի տվյալների՝ այս պատմությունը Անդերսենի այն երեք ստեղծագործություններից մեկն է, որի ոգեշնչման աղբյուր է հանդիսացել Ջեննի Լինդը։

## Հրատարակման պատմություն
"Հրեշտակը" առաջին անգամ հրատարակվել է 1843 թվականի նոյեմբերին Կոպենհագենում։ Առաջին անգամ «պատում երեխաների համար» բնաբանը չի եղել վերնագրի մի մասը": Հրատարակված 850 գրքերը վաճառվում են մինչև դեկտեմբերի 18-ը, և նախատեսվում է տպել ևս 850-ը։

"Հրեշտակը" եղել է առաջին հեքիաթը շարքում, որն ընդգրկել է «Սոխակը», «Փեսացուն և հարսնացուն» և «Անճոռնի բադիկը»։ Հեքիաթը վերահրատարակվել է 1849 թվականի դեկտեմբերին և 1862 թվականի դեկտեմբերին։

## Քննադատական պատասխան
«*Նոր հեքիաթներ*» - ը Անդերսենի համար բեկումնային իրադարձություն էր, որը մինչև դրա հրապարակումը, ընդհանուր առմամբ, վատ քննադատության էր արժանացել դանիացի քննադատների կողմից հեքիաթի ժանրում նրա ձեռնարկած գործունեության համար։ Հավաքածուի վերաբերյալ ակնարկները, այնուամենայնիվ, կտրուկ էին։

## Ծանոթագրություններ

## Աղբյուրներ
* 
* 
* 

## Արտաքին հղումներ
*''Engelen''. Original Danish text
*"The Angel". English translation by Jean Hersholt

Կատեգորիա:1843
Կատեգորիա:Հեքիաթներ
Կատեգորիա:Հանս Քրիստիան Անդերսենի հեքիաթներ
Հարաբերական և բացարձակ գիտելիքի հանրագիտարան

**«Հարաբերական և բացարձակ գիտելիքի հանրագիտարան»**, ֆրանսիացի գրող Բերնար Վերբերի գրքերից մեկը, որտեղ որպես հանրագիտարանի հեղինակ՝ ներկայացված է Էդմոնդ Ուելսը ():

## Ստեղծման պատմություն
«Հարաբերական և բացարձակ գիտելիքի հանրագիտարանը» նախքան ստեղծվելը հիշատակվում է Բերնար Վերբերի վեպերում։ Նրա մասին առաջին խոշոր հիշատակումը 1991 թվականին լույս տեսած «Մրջյուններ» վեպում է։ Հեղինակը հայտնում է, որ վեպի մեջ «Հարաբերական և բացարձակ գիտելիքի հանրագիտարանն» ավելացրել է վերջին պահին՝ նրա օգնությամբ գիտական և պատմական տեղեկատվություն ներառելու համար։

Վերբերի պատմվածքներում «Հանրագիտարանի» հեղինակը Էդմոնդ Ուելսն է։ Ուելսի նախատիպը գրողի՝ ամեն ինչ հուշատետրերի մեջ արձանագրող պապն է։ Բերնար Վերբերը, 13 տարեկանից սկսած, նույնպես տարատեսակ հետաքրքիր նյութեր էր զետեղում տետրերի մեջ, հատկապես, գիտական լրագրող աշխատելիս։ Տարիների աշխատանքի ընթացքում հավաքվել է տարատեսակ տեղեկությամբ հաստափոր տետրերի մի ողջ կապոց։

Ստեղծագործությունը հրատարակվել է 1993 թվականին՝ «Հարաբերական և բացարձակ գիտելիքի հանրագիտարան» վերնագրով։

## Համառոտ բնութագիր
«Հանրագիտարանից» Վերբերի հերոսները քաղում են բազմապիսի զվարճալի դեպքեր և իմաստություններ, որոնցից այնուհետև հետևություններ են անում։ Հոդվածները չեն ենթարկվում այբբենական կամ այլ համակարգի. սա ուղղակի հետաքրքրաշարժ պատմությունների ժողովածու է, սակայն գրքում նկատվում է որոշակի ընդհանուր թեմատիկ ուղղվածություն։

## Բովանդակություն
Տեքստը կազմված է հանրագիտարանային բնույթի 245 կարճ հատվածներից, այդ թվում` «Ոսկե հատում», «Շարադա Հյուգո», «Մայաների օրացույցը», «SATOR», «Truel», «Մեդիտացիա», «Կալոդենի ճակատամարտ», «Ֆուգայի արվեստը», «Հոմեոստազ», «Սողոմոնի տաճարը», «Շախմատ», «Աբրակադաբրա» և այլն։

## Քննադատություն
Հարկ է նշել, որ «փաստերի» ստվար զանգվածը չի պաշտպանվում հեղինակավոր աղբյուրներով։ Խաղերի տեսության մեջ աղոտ և անորոշ կերպով են ներկայացվում ամերիկացի գիտնական Անատոլի Ռապոպորտի՝ «համագործակցության»  ռազմավարության վերաբերյալ հետևությունները։

Գրքի էջերում «հայտնվում է» մլակի` գոյություն չունեցող «Antochorides scolopelliens» տեսակը, իսկ հեղինակի` սինգապուրյան շների ձայնալարերի հեռացման վերաբերյալ պնդումը չի համապատասխանում իրականությանը։ Բացի այդ, Վերբերը դառնում է ուղեղի միայն 10 % օգտագործման միֆի կողմնակիցը, որն այնուհետև հերքվում է գիտնականների կողմից։

## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն
* Энциклопедия относительного и абсолютного знания / Пер. с фр. — М.: Гелеос; Рипол Классик, 2008. ISBN 978-5-7905-5204-5 (2007)

## Արտաքին հղումներ
* Վերբերի արվեստի կայք
* Վերբերի ամբողջական կենսագրություն 
* Բերնար Վերբերի պաշտոնական կայք 

Կատեգորիա:1993 գրքեր
Կատեգորիա:1996 գրքեր
Կատեգորիա:Գրական ստեղծագործություններ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Գիտաֆանտաստիկ գրքեր
Կատեգորիա:Բերնար Վերբերի վեպեր
Կատեգորիա:1993 թվականի ֆրանսիական վեպեր
120-ՊՄ-43 ականանետ

**1943 թվականի նմուշի 120-միլիմետրանոց գնդային ականանետ (ՊՄ-43)** (), 120 միլիմետր տրամաչափի խորհրդային ականանետ։ Հարթափող կոշտ համակարգ է, որի լիցքավորումը կատարվել է փողաբերանի հատվածքից։ Տվյալ տիպի զենքերի ամենահաջող տարբերակներից մեկն է։

## Պատմություն
Ականանետը 1938 թվականի նմուշի 120-միլիմետրանոց գնդային ականանետի ձևափոխված տարբերակն է, որի արդիականացումը կատարել է կոնստրուկտորների կոլեկտիվը սերիական գործարանի գլխավոր կոնստրուկտոր Ալեքսանդր Կոտովի գլխավորությամբ 1943 թվականին։

Ականանետի կառուցվածքի տեխնոլոգիականության բարձրացումը նպաստել է արտադրության ծավալների բարձրացմանը, ինչի արդյունքում արդեն 1943 թվականին 120-միլիմետրանոց ականանետերի հաստիքային քանակը Կարմիր բանակի հրաձգային դիվիզիաներում 18-ից հասել է 21-ի։

Մինչև Հայրենական մեծ պատերազմի ավարտը ակտիվորեն օգտագործվել է 1938 և 1941 թվականների նմուշի 120-միլիմետրանոց ականանետների հետ միասին։

Զենքը պատճենել է Չինաստանը որպես  **Type 53** ականանետ։ Ավելի դիմացկուն, բայց ավելի ծանր տարբերակ է *Type 55*-ը, որը մշակել է Norinco-ն։ Եգիպտոսը նույնպես ստեղծել է իր արդիականացված տարբերակը՝ *Helwan Model UK 2*։

## Նկարագրություն
Փողի կառուցվածքը պարզեցվել է, ինչը թույլ է տվել կոտրված զարկանը փոխել առանց ականանետը քանդելու, ինչը ոչ միայն հարմար է, այլ նաև կարևոր է մարտական իրավիճակում։ Դրանից բացի, ականանետին ավելացվել են զույգ հարվածամեղմիչներ զսպանակի  ավելի երկար ընթացով ու տատանվող նշանոցով։ Տատանվող նշանոցի ավելացումը պարզեցրել է հորիզոնական դիրք տալու մեխանիզմը։ Ինչպես նաև բարձրացել են ականանետի շահագործման ու մարտական բնութագրերը։

Ենթադրաբար միայն հետպատերազմյան ժամանակաշրջանում փողաբերանի հատվածում տեղադրվել է ապահովիչ կրկնակի լիցքավորման դեմ։

## Շահագործող երկրներ
*  – 107 ՊՄ-38 պահեստում, 2017 թվականի դրությամբ
*  – 28 2018 թվականի դրությամբ
*  – 7 ՊՄ-38 պահեստում, 2017 թվականի դրությամբ
*  – 900 ՊՄ-38 պահեստում, 2017 թվականի դրությամբ 15 ՊՄ-38 պահեստում, 2017 թվականի դրությամբ
*  – 66 ՊՄ-38 պահեստում, 2017 թվականի դրությամբ
*  ԿԱՀ – 12 Մ-1943 2018 թվականի դրությամբ
*  – 30 ՊՄ-38 պահեստում, 2017 թվականի դրությամբ
*  – որոշակի քանակության ՊՄ-43 և Type-55 2018 թվականի դրությամբ
* 
* 
* 
*  – Type 53 տարբերակ
*  – 6
* 
*  – 6
*  – 12 հատ պահեստում
*  – արտադրվել է որպես *Type 53* և *Type 55*
*  – 28
* 
* 
*  – ՊՄ-43 և Helwan Model UK 2
* 
*  – 8
*  – 18
*  – 1 (2016 թվականի դրությամբ)
* 
* 
* 
* 
* 
*  – 12
*  – Type 53 տարբերակ
* 
* : 24
*  – Type 53 տարբերակ
* 
* 
* 
* 
* 
*  – Type 53 տարբերակ
*  – 6

### Նախկին օպերատորներ
* 
* 
*  – ՊՄ-43, Type 53 և Type 55, ականանետներն ընդունվել են Վիետնամի ժողովրդական բանակի սպառազինության մեջ և օգտագործվել Հարավային Վիետնամի ազատագրման ժողովրդական ճակատի պարտիզանների կողմից Վիետնամի պատերազմի ընթացքում
* 
*  – 14 ականանետ ստացվել է Բուլղարիայից ռազմական օգնության շրջանակներում
*  – մնացել է սպառազինության մեջ առնվազն մինչև 1997 թվականը
*  – 1943 թվականի մայիսին 120-միլիմետրանոց ականանետներ է ստացել Լեհաստանի Տ. Կոստյուշկոյի անվան 1-ին հետիոտնային դիվիզիոնի 120-մմ ականանետային 1-ին լեհական առանձին դիվիզիոնը, ավելի ուշ՝ լեհական այլ զորամասեր։
* Գերմանիայի դեմոկրատական հանրապետություն
* 

## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն
* 

## Արտաքին հղումներ
* 120-мм полковые миномёты.

Կատեգորիա:ԽՍՀՄ ականանետներ
ԴՊ-64

**ԴՊ-64 «Նեպրյադվա»**, սովետական ձեռքի հակադիվեևսիոն երկփող նռնականետ։ Ստեղծված է ծովային օբյեկտները (ծովային պլատֆորմներ, հիդրոտեխնիկական կառույցներ) մարտական լողորդների հարձակումից պաշտպանության համար։

## Պատմություն
1981 թվականին ЦКИБ СОО-ն (հետզոտական կենտրոն) հետազոտություն անցկացնելու հանձնարարությունը ստանալուց հետո անցավ գործի։ 1983 թվականի գարնանը ստեղծեցին երկու տրամաչափի նռնականետ. 45 մմ տրամաչափով՝ նախատեսված մինչև 400 մետր հեռահարության համար և 50 մմ տրամաչափով՝ նախատեսված մինչև 1500 մետրի համար։ 1983 թվականի հունիսին Սևաստոպոլում փորձարկեցին։ Նռնականետի ընտրված տարբերակի (45 մմ) պետական փորձարկումները սկսվել են 1988 թվականի հոկտեմբերին։ 1990 թվականի մարտի 4-ին «Նեպրյադվա» նռնականետը ընդունվեց ՌԾՈւ սպառազինման կողմից։ Առաջին անգամ այն ներկայացվեց պոտենցյալ գնորդներին՝ 1993 թվականի սպառազինման միջազգային ցուցահանդեսում։

## Կառուցվածք
Ձեռքի վերազինում, մեխանիկական ապահովիչ, որը տեղակայված է ձգանման բռնակի դիմաց, նշանառությունը բաց բաժանմունքային, սանդղակի բաժանման արժեքը 50 մետր։ Զենքը ընդգրկում է երկու տեսկ կրակոց. Լուսային ՍԳ-*45*  և ֆուգասային ՖԳ*-45*։ Կարգավորվող նռնակի տեղակայման խորությունը 0-14 մետր է։ Նռնակի քաշը՝10 կգ։ ՖԳ-45 նռնակի ակուստիկ ալիքի ոչնչացման շառավիղը ջրի տակ 14 մետր է։ ՍԳ-45-ը օգտագործում է կոնտակտային տիպի ապահովիչ, որը պայթում է ջրի վրա հարվածից։ ՍԳ-45-ի պրոտեխնիկական ջահը այրվում է ջրի երեսին նույնիսկ փոթորկի ջամանակ։ Նռնականետի նշանառությունը թույլ է տալիս կրակ բացել փակ և բաց դիրքից՝ ինչպես կախած այնպես էլ ուղիղ հետագծով։

## Մարտավարություն
Նռնականետ ԴՊ-64-ը նախատեսված է նավատորմային զորքի հակադիվերսյոն ուժերի համար։

Նռնականետ ԴՊ-64-ը ծովային հարձակման դեպքում լիցքավորվում է ՍԳ-45 ազդանշանային ռումբի փողից, որը օգտագործվում էջրի երեսին նպատակային տեղը որոշելու համար։ Նռնակը դուրս է լողում և այրվում կարմիր բոցով։

## Տես նաև
*Նռնականետերի ցանկ

## Ծանոթագրություն

## Արտաքին հղումներ
* Описание гранатомёта на сайте производителя
* 
* Сюжет телеканала РИА Новости «Российский ответ сомалийским пиратам. Гранатомет ДП-64»