open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Պանցզին

**Պանցզին** ((), ) պրեֆեկտուրայի մակարդակ ունեցող քաղաք Չինաստանի Լյաոնին նահանգում, որը գտնվում է Լյադոնգ ծոցի հյուսիսային ափին։ Այն սահմանակից է արևելքից՝ Անշանին, հարավ-արևելքից՝ Յինգկունին, իսկ արևմուտքից և հյուսիսից՝ Ցզինչժունին։ Թե Լյաոնինի, թե ամբողջ հյուսիսարևելյան Չինաստանի ամենափոքր քաղաքն է, ունի 4,071 քառակուսի կիլոմետր (1,572 քառ. մղոն) վարչական տարածք, և Լյաոնինի ամենաքիչ բնակեցված քաղաքն է՝ 1,39 միլիոն մարդ։

## Կառավարչություն
Պանցզինը վարչական իրավասություն ունի 3 շրջանների և 1 վարչական շրջանի նկատմամբ։

Պետական խորհրդի կողմից 1984 թվականի հունիսի 5-ին Պանցզին հիմնադրվել է որպես պրեֆեկտուրային մակարդակ ունեցող քաղաք իր ներկայիս սահմաններով։

## Աշխարհագրություն
Պանցզինը գտնվում է 40°40'−41°27 N և 121°31'−122°28 E միջև, որի քաղաքային հատվածը հիմնականում գտնվում է պատմական Դելտաի Լյաոհե գետի վրա։ Շուանտայցզի գետը՝ պաշտոնապես փոքր արևմտյան դիստրիբյուտորը, բայց այժմ Լիո գետի համակարգի միակ ստորին հատվածը, հոսում է քաղաքով դեպի արևմուտք իր Դավա թաղամասի և Փենսանի շրջանի մեջտեղով և թափվում Լիաոդոնգյան ծովախորշը։ Դալիաո գետը, պատմականորեն Լիո գետի ավելի մեծ արևելյան դիստրիբյուտորը և հիմնական ստորին հատվածը, բայց այժմ 1958 թվականից ի վեր, առանձին գետային համակարգ, հոսում է Պանցզինից դեպի արևելք՝ ծառայելով որպես սահման իր և հարևան քաղաքների՝ Անշանի և Յինգկոուի միջև։

Պանցզինը հյուսիսարևելյան Չինաստանի խոշորագույն չմշակված նավթի արդյունահանման կենտրոնն է, որի մուտքը դեպի Լիհաե նավթային հանքավայր է, որը ժամանակին Չինաստանում նավթի երրորդ խոշոր հանքավայրն էր՝ Դաքինգի և Շենգլիի նավթահանքերից հետո։

## Կլիմա
Պանցզինն ունի, մուսսոնային ազդեցությամբ պայմանավորված, խոնավ մայրցամաքային կլիմա (Köppen Dwa): Այն ունի տարեկան միջին 9.2&nbsp;°C (48,6&nbsp;°F) ջերմաստիճան և տարեկան ստանում է ավելի քան 2700 ժամ արևի լույս։

## Տեսարժան վայրեր
* Շուանգտայեկու պետական բնական արգելոց՝ ճահճուտ, որը ծառայում է որպես բնական կենսամիջավայր 321 տեսակի կենդանիների համար։ Այն նաև ծառայում է որպես սակավաթիվ բուծման վայրերից մեկը վտանգված թռչունների համար, ինչպիսիք են կարմիր գագաթով կռունկը և Սաունդերի որորը։ Իրենց չուի ընթացքում տարածքում կանգ են առնում 172 տարբեր տեսակի միլիոնավոր թռչուններ, այդ թվում` ավելի քան 20 վտանգված տեսակներ, ինչպիսիք են` կարմիր գագաթով կռունկը, գեղանի կռունկը, սպիտակ արագիլը, սև արագիլը, սպիտակաճակատ սագը, Ճչան կարապը և շագանակագույն բազեն։ Այդ իսկ պատճառով Պանցզինը կոչվում է նաև «Կռունկների տուն»։
* Եղեգների լողափ (Ոսկե լողափ Բոհայի ծովում)
* Կարմիր լողափ
* Հուբինի պուրակը Պենսանում, որտեղ գտնվում են Լիահեյի հուշատախտակները։ Այս քարե տախտակները պարունակում են պատմական և ժամանակակից նկարիչների կողմից չինական վայելչագրության մակագրություններ։

center|360px|thumb|Կարմիր լողափը
[center|360px|thumb|[Եղեգների լողափը]]

## Կրթություն
* Բարձրագույն կրթություն
** Դալիանի տեխնոլոգիական համալսարան
** Լիահոյի Պետռոլիում կարիերայի տեխնիկական քոլեջ
** Պանցզինի արհեստագործական և տեխնիկական քոլեջ
* Միջնակարգ կրթություն
** Պանցզինի միջնակարգ դպրոց

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Պանցզինի պաշտոնական կայքը պարզեցված չինարենով

Կատեգորիա:Չինաստանի քաղաքային շրջաններ
Կատեգորիա:Չինաստանի քաղաքներ
Ջերրի Սլոուն

**Ջերալդ Յուժին (Ջերրի) Սլոուն** (, ), ամերիկացի բասկետբոլիստ և մարզիչ, որն առավել հայտնի է դարձել որպես ԲԱԱ-ի «Յութա Ջազ» ակումբի գլխավոր մարզիչ (1988-2011)։ Բասկետբոլի փառքի սրահի անդամ է 2009 թվականից։

## Սպորտային կարիերա
Ջերալդ Սլոուն բասկետբոլի ամենահաջողակ մարզիչներից մեկն է։ 2008/09 մրցաշրջանի ավարտին նրա հաղթանակների և պարտությունների ռեկորդը կազմել է 1137-751։ 2006 թվականի դեկտեմբերի 11-ին Սլոունը 101:79 հաշվով տարել է իր մարզչական կարիերայի 1000-րդ հաղթանակը «Դալաս Մավերիքսի» դեմ՝ դառնալով այս արդյունքի հասած հինգերորդ մարզիչը ԲԱԱ-ի պատմության մեջ։ Նա ԲԱԱ-ի առաջին մարզիչն է, որ ունեցել է 1000 հաղթանակ նույն ակումբում աշխատելիս։ 2010/11 մրցաշրջանը եղել է 23-րդը, որ նա անցկացրել է որպես «Յութա Ջազ» ակումբի մարզիչ։ Սլոունը երբեք ԲԱԱ-ի տարվա մարզիչ չի եղել, բայց չնայած դրան, նա շարունակում էր մնալ ամենահարգված մարզիչներից մեկը։

Սլոունը՝ որպես մարզիչ, իր ամենամեծ հաջողությանը հասել է այն ժամանակ, երբ «Յութա Ջազ» ակումբը նրա գլխավորությամբ հասել է ԲԱԱ-ի եզրափակիչ 1997 և 1998 թվականներին։ Նրա ղեկավարությամբ ձևավորվել է ԲԱԱ-ի լավագույն համակցված զույգերից մեկը՝ Ջոն Սթոքթոնը և Կարլ Մելոունը։ Կարլը եղել է հարձակման առաջնագծում, իսկ Ջոնն օգնել է նրան։ Կատարելով փիք-ն-ռոլային համադրություններ՝ զույգը դարձել է ԲԱԱ-ի 1990-ականների ամենահզոր հարձակողական ուժը։ Նրանք միասին խաղադաշտում անցկացրել են կանոնավոր մրցաշրջանի 1412 խաղեր։ Սթոքթոնի փոխանցումների մեծ մասը գրանցվել է նրա օգտին՝ Մալոունի ճշգրիտ նետումներից հետո։

2011 թվականի փետրվարի 10-ին Ջերրի Սլոունը հեռացել է  գլխավոր մարզչի պաշտոնից ակումբի գլխավոր աստղ Դերոն Ուիլյամսի հետ կոնֆլիկտի պատճառով, վերջինս այնուհետև վաճառվել է Նյու Ջերսի Նեթսին՝ դրաֆթի առաջին փուլի 2 պիկին՝ խաղացողներ Դերիք Ֆեյվորսի և Դևին Հարիսի փոխարեն։

2009 թվականի սեպտեմբերի 11-ին Սլոունն ընդգրկվել են Բասկետբոլի փառքի սրահում։

Մահացել է 2020 թվականի մայիսի 22-ին։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Կենսագրությունը nba.com կայքում
* Էջը Բասկետբոլի փառքի սրահիի կայքում

Կատեգորիա:Ամերիկացի բասկետբոլային մարզիչներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի բասկետբոլիստներ
Կատեգորիա:Բասկետբոլի փառքի սրահի անդամներ
Կատեգորիա:Բասկետբոլիստներ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Չիկագո Բուլսի բասկետբոլիստներ
Կատեգորիա:Չօգտագործվող համարներով NBA բասկետբոլիստներ
Բերկշիրյան խոզ

thumb|right|Բերկշիրյան խոզ
**Բերկշիրյան  խոզ**, խոզերի վաղահաս ցեղատեսակներից։ Բազմացրել են Բերկշիրյան կոմսությունում  տեղի ուշահաս  խոշոր  խոզերի և  վաղահաս  արու  խոզերի խաչասերման ճանապարհով, մասամբ սիամական և չինական ցեղատեսակների հետ։
ՈՒնեն լայն և ուղիղ մեջք։ Ոտքերը կարճ են։ Ազդրը հասնում է մինչև կարճ և ամուր ոտքերի ցատկելու հոդերը։ Դունչը համեմատաբար կարճ է՝ վեր ցցված քթով։ Սկզբում բերկշիրյան խոզերը եղել են կարմրավուն կամ ավազոտ-դարչնագույն, երբեմն `բծերով։

1700-ականներին բուծողները բերկշիրյան խոզերի խաչասերումն իրականացրել են բրիտանական գյուղատնտեսության մեջ հայտնված չինական և սիամական խոզերի հետ։ Դրանից հետո վերջիններս ստացել են սև մաշկի գույն, ոտքերի, քթի և պոչի հատվածներում՝ սպիտակ։ Պտղաբերությունը կազմում է 8-9 խոճկորներ։ Կենդանի քաշը 200-250 կգ է։ Մատղաշների օրական միջին քաշաճը կազմում է 600-700 գ.:

## Որպես սնունդ
Բերկշիրյան խոզերի միսը գնահատվում է հյութեղ, համեղ և ծամելու համար դյուրին։ ՈՒնի վարդագույն երանգ։ Ճարպի բարձր պարունակության շնորհիվ միսը կարելի է եփել երկար և բարձր ջերմաստիճանով։ Ըստ Այովայի պետական համալսարանի սննդի գիտության պրոֆեսոր Քենեթ Պրուսայի,  pH-ի պարունակությունը մսում մի փոքր բարձր է։ Վերջինս միսը դարձնում է ավելի մուգ, պինդ և համեղ։ Մսի համային ընդհանուր հատկանիշները բնութագրելիս հաշվի է առնվում ավելի շատ pH-ի բարձր քանակություննը, քան ճարպ պարունակությունը մսում։

## Նախկին ԽՍՀՄ երկրներում
Բազմանում են Կենտրոնական և Հարավային Ղազախստանի տնտեսություններում։ Ռուսաստանում առկա չեն եղել 1970 թվականից, չնայած բերկշիրյան խոզերը փորձարկվել են լիվենյան, հյուսիսկովկասյան, կեմերովյան  ռուսական ցեղատեսակների աճեցման համար ։

## ԱՄՆ-ում
Միացյալ Նահանգներում Բերկշիրյան ամերիկյան ասոցիացիան, որը հիմնադրվել է 1875 թ.-ին, բերկշիրյան է ճանաչում միայն այն խոզերին, որոնք ուղղակիորեն ներմուծվում են հաստատված անգլիական նախիրներից կամ նրանցից, որոնք ուղղակիորեն սերում եմ այդպիսի ներմուծված կենդանիներին։ Ասոցիացիան խոզերի առաջին ռեգիստրն է որը ստեղծվել է, և առաջին խոզուկը գրանցվել է «Ace of Spades» անվանումով է եղել, որ որը բուծել է Վիկտորիա թագուհին։

## Պատկերասրահ

File:Berkshire pigs - geograph.org.uk - 578139.jpg
File:Queensland State Archives 1694 Champion Berkshire sow 1951.png
File:Pigs at North Standen - geograph.org.uk - 1052466.jpg


## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն
* Беркширская порода, ссылка=http://knowledge.su/b/berkshirskaya-poroda, автор=В. Д. Кабанов
* 
* Беркширская порода свиней // 
* Сельскохозяйственный энциклопедический словарь. — : Советская энциклопедия, 1989. Из БРЭ:
* *Кабанов В. Д., Тереньтьева А. С.* Породы свиней. — , 1985.
* *Кабанов В. Д.* Свиноводство. — , 2001.

Կատեգորիա:Խոզերի ցեղեր
Չանդրագուպտա II

**Չանդրագուպտա II** (իշխել է մոտ 380 թ. - մոտ 415թ.), Հնդկաստանի պատմությամ մեջ ամենահզոր տիրակալներից մեկը, Սամուդրագուպտայի որդին, Չանդրագուպտա I-ի թոռը։ Նրա օրոք Գուպտաների պետությունը հասավ սահմանների աննախադեպ ընդարձակման։ Պատմության մեջ մտել է Վիկրամադիտյա անունով, ինչը նշանակում է «խիզախության որդի»։ Նրա պատվին Մաթհուրա (Mathura) քաղաքում կանգնեցվել է մաքուր երկաթից հայտնի սյունը։

Համաձայն ավանդույթի, Չանդրագուպտան նախատեսված չէր գահաժառանգության համար և մեծանում էր տկար ավագ եղբոր ստվերում։ Կազմակերպելով եղբոր  սպանությունը նա հորից ժառանգեց հսկայական տիրույթներ Հնդկաստանի հյուսիսում և սկսեց սահմանների ընդարձակումը խաղաղ ու ռազմական ճանապարհներով։ Չանդրագուպտայի թագադրման օրը դարձավ Վիկրամ սամվատ օրացույցի (Սամվատի օրացույց) հաշվարկման ելակետ, Նեպալում այն մինչ օրս նշվում է որպես Նոր տարի։

Քսան տարվա ընթացքում (մոտ 388-409 թթ.) Չանդրագուպտան նվաճում է Արևմտյան Կշատրապի հողերը (Հնդկաստանի հյուսիս-արևմուտք)։

Այդ հողերից հարավ սկսվում էին Վակատակ հարստության տիրույթները։ Չանդրագուպտան իր դուստր Պրաբխավատիին կնության տվեց այնտեղի մախարաջաին։ Ամուսնու մահից հետո Պրաբխավատին սկսեց կառավարել իր մանկահասակ որդիների անունից` հետևելով հոր խորհուրդներին։

Չանդրագուպտայի կառավարումը նշանավորվեց գիտությունների ու արվեստների աննախադեպ վերելքով։ Նրա պալատում փայլում էին պալատական բանաստեղծ- դրամատուրգ Կալիդասան, աստղագետ Վարախամիխարան` այլ նշանավոր բանաստեղծների ու գիտնականների հետ միասին։ Պատալիպուտրա՝ ներկայիս Պատնա, մայրաքաղաքում ստեղծվեցին վիթխարի ճարտարապետական կառույցներ։

Չանդրագուպտան, դավանելով հինդուիզմ, հանդուրժող էր Հնդկաստանի մյուս կրոնների՝  ջեյնիզմի ու բուդդայականության նկատմամբ։ Նա հատում էր արծաթյա դրամներ «Վիկրամադիտյա» տիտղոսով, որով բնութագրում էին իմաստուն տիրակալին հնդկական բանահյուսությունում։

Չինացի վանական Ֆա Սյանը, ով 405-411 թվականներին ճանապարհորդել է Հնդկաստանով, հավանությամբ է նկարագրել Գուպտաների պետության ներքին կառուցվածքը, որտեղ չկար մահապատիժ։


ChandraguptaIIOnHorse.jpg|Դրամ Չանդրագուպտա II պատկերով


## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Անձինք այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Հնդկաստանի պատմություն
Կատեգորիա:Հնդկաստանում ծնվածներ
Կատեգորիա:Թագավորներ
Բանյոյի գերեզմանատուն

**Բանյոյի գերեզմանատուն** (), գերեզմանոց, գտնվում է Փարիզից հարավ՝ Բանյո քաղաքի Օ-դը-Սեն դեպարտամենտի Մարքս Դորմուա պողոտայում։ Փարիզի երեք գերեզմանատներից մեկը (Պանտենի և Տյեի հետ միասին), որը գտնվում է քաղաքային տարածքից դուրս, մակերեսով դրանցից ամենափոքրը։ Բանյոյի գերեզմանատունը բաց է նոր գերեզմանների համար։ Ներկայումս այնտեղ ավելի քան 83 հազար գերեզման կա, ընդ որում՝ թաղված մարդկանց թիվը ամսական միջինը 300-ով ավելանում է։

## Պատմություն
Գերեզմանատունը բացվել է 1886 թվականի նոյեմբերի 15-ին Պանտենի գերեզմանատան հետ միաժամանակ։ Սկզբում այստեղ թաղվել Է Օսկար Ուայլդը, մինչև նրա աճյունը տեղափոխվել է Պեր Լաշեզ գերեզմանատուն։ Ի սկզբանե այստեղ թաղվել է նաև Ամեդեո Մոդիլիանիի սիրուհի, նրա միակ երեխայի մայր, մոդել և դերասանուհի Ժաննա Էբյութերնը (1898-1920)։ Քանի որ Ժաննա Էբյութերնն ինքնասպանություն է գործել, նրա ընտանիքը չի կարողացել անմիջապես թույլտվություն ստանալ նրա մարմինը Պեր-Լաշեզ գերեզմանատանը թաղելու համար, և նման թույլտվություն է ստացել միայն 1930 թվականին՝ աճյունը տեղափոխելով նշված գերեզմանատուն, որտեղ ներկա պահին հանգչում է Մոդիլիանիի կողքին։

Այժմ գերեզմանոցում ամփոփված այլ հայտնիների թվում են ինքնուս նկարիչ Անրի Ռուսոն, բանաստեղծ և գրող Ֆրանսիս Կարկոն, դրամատուրգ Ալֆրեդ Ժարրին, դերասան Մարսել Դալիոն, կինոռեժիսորներ Ժան Վիգոն և Կլոդ Բերրին, ՖԻՖԱ-ի բազմամյա նախագահ Ժյուլ Ռիմեն, ինչպես նաև մի շարք ռուս գաղթականներ, այդ թվում նկարիչներ Պյոտր Նիլուսը և Յուրի Աննենկովը, կոմպոզիտոր Իվան Վիշնեգրադսկին։

Գերեզմանոցի երկու հատված առանձնացվել է Առաջին և Երկրորդ համաշխարհային պատերազմների տարիներին Ֆրանսիայում զոհված բրիտանացի զինվորների թաղման համար։

## Հուշարձաններ և տեսարժան վայրեր
* Գլխավոր մուտքի մոտ (45, Բանյոյի Մարքս-Դորմոյա պողոտա) գտնվում է Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի ժամանակ Ֆրանսիայի համար զոհված հրեա զինվորների հուշարձանը, որտեղ անցկացվում են հիշատակի ամենամյա արարողություններ։
* Վարշավայի գետտոյի հուշարձանները
* Համակենտրոնացման ճամբարների հուշարձանները
* Դե Մոնրուժ ավենյուում կանգնեցվել է պատ՝ նվիրված Հոլոքոստի զոհերին, որոնք գերեզման չունեն։
* Հիմնական ծառուղու վերջում կանգնած է հրաշալի մայրի (դասակարգված ծառ)։

## Պատկերասրահ
**Բանյոյի գերեզմանատուն**

Պատկեր:Cimetière de Bagneux.gif|Բանյոյի գերեզմանատուն
Պատկեր:Cimetiere de bagneux allee centrale.jpg|Գերեզմանատան կենտրոնական ծառուղին
Պատկեր:Bagneux cimetière parisien cèdre remarquable.JPG|Մայրի (դասակարգված ծառ)
Պատկեր:Cimetiere de bagneux tombes militaires.jpg|Ռազմական գերեզմաններ
Պատկեր:Cimetiere de bagneux monument combattants juifs.jpg|Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի ժամանակ Ֆրանսիայի համար զոհված հրեա զինվորների հուշարձան
Պատկեր:Cimetiere de bagneux tombes juives.jpg|Հրեական գերեզմաններ
Պատկեր:Tombe de Jules LAFORGUE (1860-1887) - Tombe au Cimetière parisien de Bagneux.jpeg|Ժյուլ Լաֆորգի շիրիմը (1860-1887)
Պատկեր:Cimetiere de bagneux carre commonwealth.jpg


## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Кладбище Баньё на ресурсе Find a Grave

Կատեգորիա:Գերեզմանատներ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Փարիզի գերեզմանատներ
Կատեգորիա:Բնօրինակում անաղբյուր հոդվածներ
You’re Still the One

«**You’re Still the One**», կանադացի երգչուհի Շանայա Տվեյնի երգը, նրա «Come on Over» (1997) երրորդ ստուդիական ալբոմի երրորդ սինգլը։ Կանադայի հիթ-շքերթում սինգլը հասել է առաջին, Մեծ Բրիտանիայում՝ հինգերորդ հորիզոնականին։ «You’re Still the One» երգը ներկայացվել է «Գրեմմի» չորս մրցանակի 1999 թվականին՝ արժանանալով նրանցից երկուսին՝ *Լավաքույն քանթրի երգ* և Կնոջ վոկալային լավագույն քանթրի կատարում։ Երկու կատեգորիաներում (*Տարվա ձայնագրություն* և *Տարվա երգ*) զիջելլ է կանադացի երգչուհի Սելին Դիոնին և նրա «My Heart Will Go On» երգին։

## Պատմություն
Երգը թողարկվել է 1998 թվականի հունվարի 27-ին։ Սինգլը կոմերցիոն հաջողություն է ունեցել, ստացել ոսկե կարգավիճակ Ձայնագրող ընկերությունների ամերիկյան ասոցիացիայի (RIAA) կողմից։ Այն հասել է առաջին հորիզոնականին Կանադայի քանթրի երգերի հիթ-շքերթում, հինգերորդ հորիզոնականին Մեծ Բրիտանիայի հիթ-շքերթում և վեցերորդ հորիզոնականին ամերիկյան Billboard Hot Country Songs (ԱՄՆ) հիթ-շքերթում։

Երգն ստացել է դրական արձագանքներ երաժշտական քննադատների ու առցանց հրատարակությունների կողմից և առաջադրվել ու արժանացել մի քանի մրցանակների, այդ թվում նաև տեսահոլովակի համար (ստացել է Billboard Music Video Awards, VH1 Viewer's Choice Awards, առաջադրվել է MTV Video Music Award մրցանակի)։ Երգն արժանացել է APRA Awards մրցանակի, ինչպես նաև ընդգրկվել VH1-ի *100 Greatest Songs of the '90s* ցանկում (№ 46)։

## Երգացանկ
* **CD-Maxi**
# «You’re Still The One» (Single Version) (3:19)
# «(If You’re Not in it For Love) I’m Outta Here!» (Mutt Lange Mix) (4:21)
# «You Win My Love» (Mutt Lange Mix) (3:54)
# «You’re Still The One» (LP Version) (3:34)

* **U.S. CD Single**
# «You’re Still The One» (Radio Edit/Intro) (3:34)
# «Don’t Be Stupid (You Know I Love You)» (Remix) (3:37)

* **Europe CD Single**
# «You’re Still The One» (Single Version) (3:19)
# «You’re Still The One» (Soul Solution Dance Mix) (4:03)

* **Canada CD-Maxi**
# «You’re Still The One» (Radio Edit w/Intro) (3:36)
# «You’re Still The One» (Album Version) (3:32)
# «Don’t Be Stupid (You Know I Love You)» (Dance Mix) (4:45)

* **Dance Mixes CD-Maxi**
# «You’re Still The One» (Soul Solution Radio Mix) (4:03)
# «You’re Still The One» (Soul Solution Extended Club Mix) (8:42)
# «You’re Still The One» (Kano Dub) (7:46)
# «You’re Still The One» (Soul Solution Percapella Dance Mix) (3:34)
# «You’re Still The One» (Radio Edit w/Intro) (3:34)

## Հիթ-շքերթներ

### Շաբաթական հիթ-շքերթներ

### Տարեկան հիթ-շքերթներ

### Տասնամյակի հիթ-շքերթներ

### Բոլոր ժամանակների հիթ-շքերթներ

## Հավաստագրումներ

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* 

Կատեգորիա:Շանայա Տվեյնի երգեր
Կլես Օլդենբուրգ

**Կլես Օլդենբուրգ** (), շվեդական ծագում ունեցող ամերիկացի քանդակագործ, փոփ արվեստի դասական։

## Կենսագրություն
Շվեդ դիվանագետի որդին՝ Օլդենբուրգը, 1936 թվականից ապրել է ԱՄՆ-ում (1953 թվականին ստացել է ամերիկյան քաղաքացիություն)։ Նա հիմնականում բնակվել է Նյու Յորքում և Չիկագոյում։ 1946-1950 թվականներին սովորել է Յեյլի համալսարանում, իսկ հետո մինչև 1954 թվականը՝ Չիկագոյի արվեստի ինստիտուտում։

1960-ական թվականներին Օլդենբուրգը հանդես է եկել տարբեր բնագավառներում։ Հետագայում նա նվիրվել է առարկայական արվեստին։ Օլդենբուրգին բնորոշ տեխնիկան բավականին փոքր և սովորական առարկայի քանդակային պատկերն է մեծ մասշտաբով՝ հաճախ տարօրինակ կերպով ներկված և անսպասելիորեն տեղակայված տարածության մեջ։ Ի սկզբանե Օլդենբուրգի սադրիչ բնույթ կրող ստեղծագործություններն  այսօր ընկալվում են որպես նրբագեղ խաղ, որը հեշտությամբ տեղավորվում է ուրբանիստական բնապատկերի մեջ։ Հետևաբար, ժամանակի ընթացքում Օլդենբուրգի գործերն առավել ակտիվորեն օգտագործվում են որպես քաղաքային միջավայրի տեսողական լուծում։ Լոս Անջելեսում գտնվող «Chiat/day» գովազդային գործակալության մուտքը Օլդենբուրգը պատրաստում է հսկա սև հեռադիտակի տեսքով, իսկ Միլանում՝ Կադորնա երկաթուղային կայարանի դիմաց գտնվող հրապարակում, հսկա ասեղը կիսով չափ խրված է գետնին, որի վրա վառ կարմիր-դեղին-կանաչ թել է, իսկ հրապարակի հակառակ կողմում կա թելի մեկ այլ ծայր հանգույցով։ Այս ոճով նրա ամենահայտնի ստեղծագործություններից մեկը Չիկագոյի «Շարասյուն — բիտա»-ն է, որն իրենից ներկայացնում է 30 մետրանոց պողպատե բեյսբոլի բիթ (1977):

1989 թվականին Օլդենբուրգին շնորհվեց Գայլի մրցանակ արվեստի համար, 1995 թվականին՝ Ռոլֆ Շոկի մրցանակ, 2000 թվականին՝ ԱՄՆ-ի մշակույթի ազգային շքանշան։

## Ընտանիք
1977 թվականին ամուսնացել է քանդակագործ Կուզի վան Բրյուգենի (1942—2009) հետ։ Իր ստեղծագործությունների մեծ մասը՝ 1977 թվականից ի վեր, նա ստեղծել է կնոջ հետ համատեղ։

## Պատկերասրահ

|Կլես Օլդենբուրգ
Պատկեր:Kronenhochhaus Entrance.JPG|«Ծալված օձիք և փողկապ»՝ Ֆրանկֆուրտում գտնվող Westendstraße 1-ի դիմաց
|«Շարասյուն-բիտա», Չիկագո
|«Ասեղ» ՝ Միլանի երկաթուղային կայարանի դիմաց
|«Ասեղ» ՝ Միլանի երկաթուղային կայարանի դիմաց
|«Ասեղ» ՝ Միլանի երկաթուղային կայարանի դիմաց
|«Կնիք», Քլիվլենդ


## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն
Դեմփսի Է.: Ոճեր, դպրոցներ, ուղղություններ։ Ժամանակակից արվեստի ուղեցույց, ոճեր, դպրոցներ և շարժումներ. [Տրանս. ից անգլ.]: - Մ .: Արվեստ - XXI դար, 2008 թվական .-- 304 էջ։ - 3000 օրինակ։ - :

## Արտաքին հղումներ

* Օրենբուրգի կայք
* Օլդենբուրգի ստեղծագործությունների ժողովածու
* Կլես Օլդենբուրգ
* Ալեքսեյ Մոկրուսով։ Գլխարկի հետագիծ։ // Արտասահմանյան գրականություն, 1997. № 2.

Կատեգորիա:Ամերիկացի քանդակագործներ
Կատեգորիա:Եյլի համալսարանի շրջանավարտներ
Կատեգորիա:Շվեդիայի գեղարվեստի թագավորական ակադեմիայի անդամներ
Կատեգորիա:Արվեստի և գրականության ամերիկյան ակադեմիայի անդամներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի արվեստագետներ
Կատեգորիա:Շվեդ քանդակագործներ
Կատեգորիա:Նկարիչներ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Բնօրինակում անաղբյուր հոդվածներ
Կատեգորիա:Շվեդ նկարիչներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի դիզայներներ
Կատեգորիա:Ամերիկայի արվեստների և գիտությունների ակադեմիայի անդամներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի ժամանակակից արվեստագետներ
Կատեգորիա:Շվեդ արվեստագետներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի գրաֆիկներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի փորագրիչներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի նկարիչներ
Հիսուսի առաջին գայթակղությունը

**Հիսուսի առաջին գայթակղությունը** (), բրազիլական կատակերգական ֆիլմ, որը պատրաստված է հատկապես վեբ հեռուստատեսության համար, Porta dos Fundos (The Back Door) կատակերգական թատերախմբի կողմից։ Թողարկել է Նեթֆլիքս ընկերությունը 2019 թվականի դեկտեմբերի 3-ին։

## Սյուժե
Հիսուսը վերադառնում է տուն 40 օր անապատում անցկացնելուց հետո, որտեղ անակնկալ է սպասվում նրան իր ծննդյան 30-ամյակի կապակցությամբ։ Երեկույթի ժամանակ Մարիամը և Հովսեփը Հիսուսին հայտնում են, որ իր իսկական հայրը Աստվածն է։ Բայց Հիսուսի հետ գալիս է համարձակ երիտասարդ Օրլանդոն, որը բոլորին ակնարկում է, որ նա Հիսուսի ընկերն է։

## Արձագանք
Ֆիլմը, որը հատուկ թողարկվել է Սուրբ Ծննդյան տոնի համար, հանդիսատեսի որոշակի մասի բացասական արձագանք է առաջացրել կրոնական կերպարների երգիծական պատկերման պատճառով` ներառյալ այն ակնարկը, որ Հիսուսը կարող է գեյ լինել, իսկ Կույս Մարիամը ծխում է մարիխուանա։ Ավելի քան 2 միլիոն մարդ հանրագիր Է ներկայացրել ֆիլմը հեռացնելու համար և հանդես են եկել Netflix-ի բոյկոտի օգտին՝ անարգանքի պատճառով։ Կինոռեժիսորներն իրենց հերթին ասում են, որ բողոքի ցույցերի պատճառը հոմոֆոբիան է։

2019 թվականի դեկտեմբերի 24-ին պայթեցվել է Ռիո դե Ժանեյրոյում գտնվող Porta dos Fundos-ի շտաբը երկու Մոլոտովի կոկտեյլներով։ Բրազիլական ինտեգրալիստական կրոնական ծայրահեղական խմբավորումը, որն իրեն անվանում է «Մեծ Բրազիլիայի ինտեգրալիստական ընտանիքի ժողովրդական ազգայնական ապստամբության հրամանատարություն», ստանձնել է պայթյունի պատասխանատվությունը, նրանք նույնիսկ նկարահանել են հարձակման պահը, խումբը նաև քննադատել է Netflix-ին և *Քրիստոսի Առաջին գայթակղությունը* անվանել է անարգանք։

2020 թվականի հունվարի 9-ին Բրազիլիայի դատարանը որոշում է կայացրել, որպեսզի Նեթֆլիքսին պարտավորեցնեն հեռացնել ֆիլմը վեբ ծառայությունից։

## Դերասանական կազմ

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:2019 ֆիլմեր
Կատեգորիա:Netflix-ի արտադրության ֆիլմեր
Կատեգորիա:Բրազիլական ֆիլմեր
Կատեգորիա:Նեթֆլիքսի բնօրինակ ծրագրեր
Կատեգորիա:Պորտուգալերեն ֆիլմեր
Լուի Լևո

**Լուի Լևո**, հաճախ **Լուի Լե Վո** (), ֆրանսիացի ճարտարապետ, ֆրանսիական կլասիցիզմի հիմնադիրներից մեկը, 1653-1670 թվականներին՝ առաջին արքայական ճարտարապետ։ Խոշոր պատվերների վրա ճարտարապետը սովորաբար աշխատել է լանդշաֆտաշինարար Լենոթի և ինտերիերի դիզայներ Լեբրենի հետ։ Ծնվել և մահացել է Փարիզում։

## Կենսագրություն
Լուի Լևոն ծնվել է Փարիզում՝ ճարտարապետի ընտանիքում։ Լևոն բարոկկոյի ծաղկման ժամանակաշրջանում ճարտարապետություն սովորել է Իտալիայում՝մասնավորապես Հռոմում և Ջենովայում։ Նրա վրա մեծ ազդեցություն է ունեցել Ֆրանսուա Մանսարը։ Շեղվելով Վերածննդի բարոկկո ձևերից՝ Լևոն ուշադրություն է հրավիրում կլասիցիզմի ավելի պարզ տարրերի վրա՝ հետագայում դառնալով կլասիցիզմի առաջատար վարպետներից մեկը Ֆրանսիայում։

Ֆինանսների գերագույն ղեկավար Նիկոլաս Ֆուկեի պատվերով Լևոն կառուցել է Վո-լե-Վիկոնտեի հոյակապ պալատը, որը գրավել է Լուի 14-րդ թագավորի ուշադրությունը։ Ֆուկեի անկումից հետո նրան հանձնարարվել է կրկնել հաջողությունը Վերսալի պալատի նախագծման և կառուցման գործում։ Միևնույն ժամանակ, Լևոն զբաղված էր Թուիլերի պալատի վերակառուցմամբ։

Բացի այդ, Լևոյի ղեկավարությամբ կառուցվել են Ֆրանսիական ակադեմիայի շենքը և բազմաթիվ քաղաքային առանձնատներ («հյուրանոցներ») Սեն Լուի կղզում։

## Հիմնական աշխատանքներ
* 1634—1637 Կոլբեր հյուրանոցը Կոլբերի և Ֆիլիպ Օռլեանի նստավայրն է։ 1826 թվականին այդ վայրում կառուցվել է Կոլբերի պատկերասրահը։
* 1640—1644 Լամբեր հյուրանոց
* 1642 — ? Լևո հյուրանոց
* 1656—1657 Լոզեն հյուրանոց
* 1656—1661 Վո-Լե-Վիկոնտ
* 1655—1670 Լուվրի պալատ
* 1661—1665 Չորս ազգերի քոլեջ, Ֆրանսիական ակադեմիայի շենք
* 1661—1670 Վերսալի պալատ
* 1670—1672 Ճենապակյա տրիանոն, Լևոն կատարել է առաջին էսքիզները։ Նրա մահից հետո նախագիծն ավարտել է նոր արքայական ճարտարապետ Ֆրանսուա դ'Օրբեթը

## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն
* 

## Լուի Լևոյի կերպարը կինոյում
* Լյուդովիկոս XIV-ի իշխանության գալը / La prise de pouvoir par Louis XIV (Ֆրանսիա; 1966) ռեժիսոր՝ Ռոբերտո Ռոսսելինի , Լուի Լևոյի դերում՝ Ժան Օբ։

Կատեգորիա:Անձինք այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Ճարտարապետներ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Ֆրանսիացի ճարտարապետներ
Սակյա (վանք)

**Սակյա** (;  — *մոխրագույն երկիր*), նույնանուն դպրոցի բուդդայական վանք Չինաստանի Տիբեթի ինքնավար շրջանի Շիգաձեի գավառում՝ Շիգաձե քաղաքից 102 կմ արևմուտք։

Սակյայի դպրոցի գլխավոր վանքը հիմնադրվել է 1073 թվականին Կոնչոգ Գյալպոյի (1034-1102) կողմից, ով ազդեցիկ ազնվական Կհոն Ցզանի ընտանիքից էր և եղել է նինգմապինյան վանական, այնուհետև դարձել առաջին Սակյա Տրիձինը։ Վանքի վանահայրերը ղեկավարել են Տիբեթը 13-րդ դարում՝ Մոնղոլական կայսրության կազմում։

Վանքն իր միջնադարյան մոնղոլական ճարտարապետությամբ հստակ տարբերվում է Լհասայի և Յարլունգի տաճարներից։ Գոյատևած հնագույն կառույցներից միակը Լհաքան Չենպոն (Սիբգոն Տրուլպան) է։ Սկզբնապես դահլիճը կառուցվել է ժայռի քարանձավում 1268 թվականին պոնչեն Սակյա Սանգպոյի կողմից, իսկ վերանորոգվել է 16-րդ դարում։ Ամբողջ գոմպան զբաղեցնում է ավելի քան 18,000 մ2 տարածք, իսկ հիմնական դահլիճը՝ 6000 մ2: Մշակութային հեղափոխությունից հետո շինություններից շատերը ոչնչացել են։

thumb|right|300px|Վանականներ Սակյայում

Սակյայի հսկա գրադարանը՝ ավելի քան 84 000 գլանաձև ձեռագրերը տեղադրված են 10 մ բարձրությամբ և 60 մ երկարությամբ պատի մեջ, բացվել է 2003 թվականին։ Գրքերի մեծ մասը բուդդայական է, բայց կարող են լինել նաև գրականության, պատմության, աստղագիտության, մաթեմատիկայի և արվեստի վերաբերյալ աշխատություններ։ Ենթադրվում է, որ գրադարանը հարյուրամյակներ շարունակ անձեռնմխելի է եղել։ Գրադարանի ուսումնասիրությամբ զբաղվում է Չինաստանի Տիբեթյան հասարակական գիտությունների ակադեմիան։ 2011-2022 թ․թ․ դրությամբ թվայնացվել է գրադարանի 20 տոկոսը։

## Սակյա Հնդկաստանում
Ներկայիս Սակյա Տրիզինը, ով «Սակյա» ուղղության կրողներից է, 1959 թվականին փախել է Հնդկաստան և ներկայումս բնակվում է Դեհրադունում։ Դպրոցի ղեկավարների մեծամասնության նման նա ամուսնացած է և ունի երկու որդի։ Կրտսերը՝ Դունգսեյ Գյանա Վաջրան, (ծնվ. 05.07.1979) վանական է և հսկիչ Հնդկաստանում Սակյա նոր վանքի շինարարության վրա։

## Պատկերասրահ

Պատկեր:Sakya-06-Kloster aussen-2014-gje.jpg
Պատկեր:Sakya-14-Suedkloster-Schild dreisprachig-2014-gje.jpg
Պատկեր:Sakya-30-Tuer-2014-gje.jpg
Պատկեր:Sakya-22-Schutzgeist-2014-gje.jpg
Պատկեր:Sakya-40-Hof-2014-gje.jpg
Պատկեր:Sakya-44-Klostermauer-Berge-2014-gje.jpg


## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Տիբեթական բուդդայականություն
Կատեգորիա:Տիբեթի տաճարներ
Մերիոն Դևիս

**Մերիոն Դևիս** կամ **Մերիոն Սեսիլիա Դոուրաս** ( ), ամերիկացի համր ֆիլմերի կատակերգու դերասանուհի։

## Կենսագրություն
thumb|''Ֆորեսթ Սթենլին, Մերիոն Դևիսը, Ռոբերտ Վիգնոլան և Լին Հարդինգը «Երբ ասպետությունը ծաղկում էր» սերիալում (1922)''

Մերիոն Սեսիլիա Դոուրասը ծնվել է Նյու Յորքում 1897 թվականի հունվարի 3-ին։ Նա իր գործունեությունը սկսել է որպես երգչախմբի երգչուհի, իսկ այնուհետև հրավեր է ստացել մասնակցելու «*[[Ֆլորենս Զիգֆելդ|Զիգֆելդի]] խենթությունները*» շոուին։ Կինեմատոգրաֆ մուտքը եղել է 1917 թվականին, երբ  20 տարեկան է եղել։ Մեկ տարի անց նա ծանոթացել է Ուիլյամ Ռենդոլֆ Հերսթի` թերթի մագնատի հետ, ով իր ազդեցության միջոցով նպաստել է Մերիոնի հետագա գործունեության առաջընթացին։

Հետագա տասը տարիների ընթացում Մերիոնը նկարահանվել է համր կինոյի դարաշրջանի 29 ֆիլմում՝ միջին հաշվով տարեկան երեք ֆիլմում, որոնց թվում եղել են շատ հայտնի ֆիլմեր։ Սակայն 1927- 1929 թվականներին հնչուն կինոյի երևան գալու հետ՝  նրա կինո-գործունեությունը հետզհետե սկսել է նվազել (դերասանուհին նկատելիորեն կակազում էր և վախենում էր, որ ձայնային կինոն վերջ կդնի իր կինո-գործունեությանը, չնայած այդ թերությունը նկարահանումների ժամանակ չէր արտահայտվել)։ Նա վերջին անգամ հայտնվել է մեծ էկրանին 1937 թվականին։

### Անձնական կյանք
Մերիոն Դևիսի սիրային կապը Հերսթի հետ շարունակվել է մինչև վերջինիս մահը` 1951 թվականը։ Այդ ժամանակ Մերիոնը 54 տարեկան էր և Հերսթի մահից մի քանի ամիս անց նա ամուսնացել է Հորաս Ջոն Բրաունի հետ։ Դևիսն ապրել է Բրաունի հետ մինչև մահ։

Մերիոն Դևիսը մահացել է քաղցկեղից, 1961 թվականի սեպտեմբերի 22-ին։

## Պարգևներ
::40px Մերիոն Դևիսն արժանացել է Հոլիվուդյան փառքի ծառուղի աստղին․ հասցեն՝ Հոլիվուդ բուլվար 6326։

## Ֆիլմագրություն

## Նշումներ

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:20-րդ դարի ամերիկացի դերասանուհիներ
Կատեգորիա:20-րդ դարի ամերիկացի կին գրողներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի կինոարտադրողներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի կինոդերասանուհիներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի կինոպրոդյուսերներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի հեռուստատեսային դերասանուհիներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի մոդելներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի սցենարիստներ
Կատեգորիա:Համր կինոյի դերասաններ
Կատեգորիա:Հոլիվուդյան դերասաններ
Կատեգորիա:Հոլիվուդյան փառքի ծառուղի
Կատեգորիա:Քաղցկեղից մահացածներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի բարերարներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի պրոդյուսերներ
Մարադի (քաղաք)

**Մարադի** (), քաղաք Նիգերի հարավային մասում։

## Աշխարհագրական դիրք
Գտնվում է Նիգերիայի հետ պետական սահմանի մոտ՝ երկրի մայրաքաղաք Նիամիից 540 կմ դեպի արևելք։ Մարադի նահանգի վարչական կենտրոնն է։ Սպասարկվում է Մարադիի օդանավակայանից։

## Պատմություն
Նախկինում Մարադին հնագույն առևտրային քաղաք Հաուսայի կազմում էր։ 19-րդ դարի սկզբին այն ընկել է իսլամական խալիֆայություն Սոկոտոյի տիրապետության տակ։ 1899 թվականին այն ենթարկվել է ֆրանսիացիներին։ 1807 թվականից Մարադիում իշխում է (1899 թվականից հետո՝ անվանապես) Դուրբավի սուլթանների դինաստիան (ֆուլբեի ազգությունից)։

## Բնակչություն
2013 թվականի դրությամբ քաղաքի բնակչությունը կազմում էր 191 367 մարդ։ Բնակչությունը հիմնականում հաուսաներ են, ապրում են նաև ֆուլբեններ, տուարեգիններ, յորուբաններ և իգբոններ։ Մարադին Մարադիի կաթոլիկ եպիսկոպոսության կենտրոնն է։

*Քաղաքի բնակչության դինամիկան ըստ տարիների.*

## Հայտնի բնիկներ
1996-1999 թվականներին քաղաքում ծնվել է Նիգերի նախագահ Իբրահիմ բարե Մաինասարան։

## Կլիմա

## Քույր քաղաքներ
*  Ախիսար, Թուրքիա

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Նիգերի քաղաքներ
Էդվարդ Ուիլյամ Լեյն

**Էդվարդ Ուիլյամ Լեյն** (, ), բրիտանացի արևելագետ, թարգմանիչ, ճանապարհորդ։ Հայտնի է  «Հազար ու մի գիշեր» հեքիաթների իր թարգմանությամբ, որոնք համապատասխանեցրել է «վիկտորիանական բարոյախոսությանը»։ Կահիրեում հայտնի էր Մանսուր-էֆենդի անվամբ։

## Կենսագրություն
1825 թվականին առողջությունը բարելավելու նպատակով Եգիպտոս կատարած ուղևորությունը նշանավորվեց ակնառու գիտնականի կարիերայի մեկնարկով։ Երեք տարվա ընթացքում կազմեց Եգիպտոսի մանրամասն նկարագիրը, որն իր մեջ ներառում էր ավելի քան 100 նկար։

1833-1835 և 1842-1849 թվականներին կայացած հաջորդ երկու ուղևորությունների ժամանակ, նա հավաքեց նյութեր իր աշխարհահռչակ «Ժամանակակից եգիպտացիների բարքերն ու սովորույթները» («Account of Manners and Customs of the Modern Egyptians», 1836) աշխատության, «Հազար ու մի գիշերներ» («Arabian Nights», 1838-1840) թարգմանության, ինչպես նաև անգլո-արաբական բառարանի («An Arabic-English Lexicon», 1863—1896) համար։ Աշխատանքը, որը նա դիտարկում էր որպես ծրագրային՝ «Եգիպտոսի նկարագիրը» («Description of Egypt»), հրատարակվեց միայն 2000 թվականին։
thumb|Լեյնը՝պասկերված միջնադարյան արաբի հագուստով

## Հետաքրքիր փաստեր
Լեյնի ստեղծագործությունների ընթերցողները առանձնահատուկ հետաքրքրություն էին ցուցաբերում արաբ կանանց կյանքի նկատմամբ։ 19-րդ դարը արևելագիտության դար էր, և արևելյան գրականության և նկարչության մեծ մասը հաջողությամբ շահագործում էին «արևելյան գեղեցկուհու» խորհրդավոր և հրապուրիչ կերպարը։ Քանի որ Լեյնը տղամարդ էր, նա  հնարավորություն  չուներ անձամբ  տեղեկություններ հավաքել եգիպտացի կանանց կյանքի մասին։ Նրանց կենցաղի մասին որոշ մանրամասներ իմացել է  Կահիրեի մուսուլման ընկերների պատմածներից։ Այնուամենայնիվ, հետազոտողը չի հուսահատվել  և դիմել  է իր քրոջ՝ Սոֆյա Լեյն Փուլի օգնությանը, որը նույնպես արևելագետ էր։ Քույրը կարող էր այցելել  բարձրաստիճան պաշտոնյաների հարեմները և  կանանց բաղնիքները ու այդ ամենը պատմել եղբորը։ «Անգլիացին Եգիպտոսում. Նամակներ Կահիրեից» գիրքը (1844) դարձել է  համատեղ հետախուության  արդյունք, որի տեքստը պատկանում է Էդվարդ Լեյնին, սակայն գիրքը գրվել է Սոֆիայի անունից։

1840 թվականինին Լեյնը ամուսնացել է  հույն-եգիպտական ծագում ունեցող Նաֆիսա անունով մի ստրուկ աղջկա հետ, որին նրան նվիրել էին 8 տարեկանում, և որի կրթությամբ Լեյնը զբաղվել է անձամբ։ Էդվարդ Լեյնը անգլիացի նկարիչ Թոմաս Գայնսբորոյի  զարմիկն էր մայրական կողմից։

## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն
* Fück J. Die arabischen Studien in Europe. — Leipzig, 1955. — S. 168, 193.

## Արտաքին հղումներ
* 
*  Էդվարդ Ուիլյամ Լեյն 

Կատեգորիա:19-րդ դարի անգլիացի գրողներ
Կատեգորիա:19-րդ դարի թարգմանիչներ
Կատեգորիա:Անգլիացի արևելագետներ
Կատեգորիա:Անգլիացի բառարանագիրներ
Կատեգորիա:Անգլիացի թարգմանիչներ
Կատեգորիա:Անգլիացի ճանապարհորդներ
Կատեգորիա:Բրիտանացի բանասերներ
Կատեգորիա:Բրիտանացի գրողներ
Կատեգորիա:Բրիտանացի պատմաբաններ
Ֆրանկմասոնության թանգարան

**ֆրանկմասոնության թանգարան**  (), հայտնի է նաև որպես  Եվրոպական մասոնության և Ֆրանսիայի Մեծ Արևելքի թանգարան։

Գտնվում է Փարիզի (Ֆրանսիա) 9-րդ զանգվածում՝ Քադետի 16 հասցեում։ Բաց է ամեն օր, բացառությամբ կիրակի և երկուշաբթի օրերի, այցելության վարձավճարը 6 եվրո է։  Մետրոյի ամենամոտ կայարանը Քադետն է։

## Պատմություն
Թանգարանը հիմնադրվել է 1889 թվականին Ֆրանսիայի Մեծ Արևելքում՝ Քադետ հյուրանոցում։ Երկրորդ աշխարհամարտի տարիներին՝ Ֆրանսիայի գերմանական օկուպացիայի ժամանակ, բոլոր ցուցանմուշները տեղափոխվել են Գերմանիա։ Թանգարանը վերաբացվել է միայն 1973 թվականին, իսկ 2000 թվականին նրան պաշտոնապես տրվել է Ֆրանսիայի թանգարանի կարգավիճակ։ Նույն՝ 2000 թվականին թանգարանին են վերադարձվել պատմական բազմաթիվ փաստաթղթեր, որոնք Երկրորդ աշխարհամարտի ժամանակ Գերմանիայի պարտությունից հետո գտնվում էին Մոսկվայի ՊԱԿ-ի արխիվներում:

Այսօր Ֆրանսիայի մասոնության պատմության թանգարանում կարելի է ծանոթանալ նրա խորհրդանիշներին, աստիճաններին,  փաստաթղթերին, դեկորացիային և մասոնների հանդերձանքին։ Մշտական ցուցադրության սրահներում (800 մ²) ներկայացված է մոտ 10 000 նմուշ, մոտ 23 000 հատոր արխիվում է (400 մ²),  և ևս 400 մ²-ը ներկայացված է ժամանակավոր ցուցադրության։ Հավաքածուի կարևոր ցուցանմուշներից են Վոլտերի մասոնական գոգնոցը (1778), Լա Ֆայետի մասոնական սուրը, Ջեյմս Անդերսոնի կազմած «Ազատ որմնադիրների» մասոնական սահմանադրությունը (1723), Ուիլյամ Հոգարտի երգիծական փորագրությունները (1697—1764),մասոնական ճենապակե արձանիկները (1740) և այլն։

## Պատկերասրահ

Պատկեր:09310 tablier chevaleir d'orient.jpg|Չևալիե դ'Օրիենտի գոգնոց (Ֆրանսիա, 18-րդ դար):
Պատկեր:Schloss Rosenau (Waldviertel) - Museum - Freimaurerschürze.jpg|Ֆրանսիական կանոնադրություն, վարպետ՝ Զապոն
Պատկեր:09098 chope Moderns porcelaine de Saxe 1735.JPG|Chope *Moderns,* (Սաքսոնիա, շրջ. 1735),
Պատկեր:09191 flamboyante de La Fayette.jpg|Լա Ֆայետի մասոնական սուրը
Պատկեր:Plat Maitre irlandais faience à fond jaune Marseille 1760 Veuve Perrin.jpg|Իռլանդական գլուխգործոց դեղին կավով,  Մարսել (1760), Veuve Perrin խեցեգործարան
Պատկեր:Anderson'sConstitutions.jpg|Ջեյմս Անդերսոնի կազմած մասոնական սահմանադրությունը      (1723)
Պատկեր:A Chorus of Singers by William Hogarth.jpg|Ուիլյամ Հոգարտի երգիծական փորագրությունները (1697—1764)
Պատկեր:Marianne-Jacques France-IMG 1213.JPG|Փոլ Լեկրե, Մարիանա,(1879)
Պատկեր:Neuf Soeurs - Jeton 01.jpeg|«Ինը քույրերը» օթյակի խորհրդանիշ (1783)


## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Musée de la franc-maçonnerie
* Site officiel du Grand Orient de France

Կատեգորիա:1889 հիմնադրված թանգարաններ
Կատեգորիա:Մասոնականություն
Կատեգորիա:Փարիզի թանգարաններ
Կատեգորիա:Փարիզի տեսարժան վայրեր
Կատեգորիա:1889 հիմնադրումներ Ֆրանսիայում
Սուրճի էքսպերիմենտ

**Սուրճի էքսպերիմենտ** Գուստավ III -ի կողմից ստեղծված, երկակի փորձարարություն, որի իսկությունը դրվեց կասկածի տակ։ Փորձը կատարվել է Շվեդիայի թագավորի պատվերով,  XVIII-րդ դարի երկրորդ կեսին՝  նպատակ ունենալով պարզել սուրճի ազդեցությունը մարդու առողջության վրա։ Ուսումնասիրությունը չհաստատեց ենթադրյալ  սուրճի վնասի առկայությունը։[thumb|[Գուստավ III (1746—1792) Շվեդ թագավոր, որը փորձել էր ապացուցել սուրճի բացասական ազդեցությունը մարդու վրա  ]]

## Նախապատմություն
Սուրճն առաջին անգամ Շվեդիայում հայտնվեց 1674 թվականին, բայց լայն տարածում չունեցավ մինչև XVIII-ը դարը․ այս ըմպելիքը նորաձև դարձավ հարուստների շրջանում։ 1746 թվականին թագավորական հրաման արձակվեց՝ ընդդեմ սուրճի և թեյի, որով արգելվում էր դրանց չարաշահումը։ Օգտագործման համար պետք էր վճարել հարկեր, իսկ հարկերից հրաժարվելու դեպքում սահմանվում էր տուգանք և առգրավում էին բաժակները և ափսեները։ Հետագայում սուրճն արգելվեց ընդհանրապես, չնայած դրա օգտագործումը շարունակվում էր։ Գուստավ III- ը սուրճը դիտում էր որպես հանրային առողջության սպառնալիք և վճռական էր տրամադրված ապացուցել այդ փաստը ՝ կատարելով գիտական փորձ։

## Փորձ
Թագավորը պատվիրեց փորձարկել ՝ օգտագործելով երկու երկվորյակների։ Երկուսն էլ դատապարտվել էին մահվան ՝ իրենց հանցագործությունների համար։ Նրանց պատիժը փոխարինվեց ցմահ բանտարկությամբ՝ այն պայմանով, որ երկվորյակներից մեկը ամեն օր խմում էր երեք բաժակ սուրճ, իսկ մյուսը ` նույն քանակությամբ թեյ, ամեն օր` իրենց կյանքի մնացած ժամանակահատվածում։ Երկու բժիշկ նշանակվեց ՝ փորձը ղեկավարելու և արդյունքը թագավորին հաղորդելու համար։ Երկու բժիշկներն էլ մահացան մինչ փորձարկման ավարտը։  Գուստավ III-ը սպանվեց 1792 թվականին և չհասցրեց տեսնել փորձի ավարտը։ Երկվորյակներից առաջինը ՝ թեյ խմողը , մահացավ 83 տարեկանում։ Երկրորդի մահվան ստույգ  տարեթիվն անհայտ է։

## Հետևանքները
1974 թվականին կառավարությունը ևս մեկ անգամ փորձեց արգելել սուրճի օգտագործումը։ Օրենքը գործեց մինչև 1820-ական թվականները, բայց չկարողացան արգելել սուրճի օգտագործումը։ Արգելանքի ավարտից հետո , սուրճը դարձավ Շվեդիայում ամենատարածված ըմպելիքը, և Շվեդիան մտավ 10 այն երկրների շարքը, որտեղ ամենաշատն էին օգտագործում սուրճը։ Այս փորձը երբեմն կատակով անվանում են Շվեդիայի առաջին կլինիկական փորձարկում։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Գիտական փորձեր
Կատեգորիա:Սուրճ
Սեկա Կուրցիևիչ

**Սեկա Կուցրիևիչ Գադիև** (, ), օս բանաստեղծ և գրող, օսական գրականության դասական։ Օսական դասական արձակի հիմնադիր։

## Կենսագրություն
[thumb|Սեկա Գադիևի արձանը, որը տեղադրված է [Վլադիկավկազում՝ Խաղաղության պողոտայում]]
Սեկան իր մանկությունն անցկացրել է  չքավորության  և դժվարությունների մեջ։ Նա գրագիտություն սովորել է 18 տարեկանում։ 1872 թվականին սկսել է ծառայել որպես դպիր Գուդսկի եկեղեցում։ Այնուամենայնիվ, փոքր աշխատավարձը չէր կարող ապահովել 8 հոգանոց ընտանիքի գոյությունը, և նույն թվականին Սեկան, որոնելով ավելի լավ կյանք, տեղափոխվել է  Հյուսիսային Օսիա։ Այնտեղ նա շարունակել է ծառայել որպես դպիր օսեթական գյուղերում։ Սակայն ընտանիքի նյութական վիճակը նկատելիորեն չի բարելավվել։ Նրա երեխաները, ինչպես ինքը, հաճախ ստիպված են եղել աշխատել։

1912 թվականին Սեկան բնակություն է հաստատել Վլադիկավկազում։

Գադիևն սկսել է գրել 19-րդ դարի 70-ականների վերջին։ Սակայն ինքնուս, գրագետ լեռնական-գյուղացին ստիպված է եղել երկար և քրտնաջան աշխատել իր գրական գիտելիքներն ու գրագիտությունն ընդլայնելու համար։

Գրողի առավել վառ և համապարփակ տաղանդը դրսևորվել է XIX-XX դարերի սահմանագծին։ Ստեղծագործական գործունեության հենց սկզբից Սեկայի վրա մեծ ազդեցություն է  ունեցել Կոստա Խեթագուրովի պոեզիան։ Գադիևի «Օսական հովիվ» բանաստեղծությունների առաջին ժողովածուն լույս է տեսել 1905 թվականին։ Այն բաղկացած էր 25 բանաստեղծություններից և 22 առակներից։ Գրական կարիերայի հենց սկզբից Գադիևը հանդես է եկել որպես ռեալիստ։ Իր ամբողջ կյանքը նա անցկացրել է  աշխատավոր մարդկանց միջավայրում, աղքատների շրջանում։ Անմիջականորեն շփվելով լայն զանգվածների հետ՝ նա լավ է իմացել հասարակ մարդկանց մտքերն ու ձգտումները։ Ժողովրդի ճնշված դիրքը, փայփայած երազանքը և աշխատող զանգվածների՝ ավելի պայծառ ապագայի ձգտումը ակնհայտորեն արտացոլվել են Գադիևի բանաստեղծություններում։

Սեկայի բանաստեղծություններից շատերը նվիրված են բարոյականության և բարոյախոսության հարցերին։ Նա հանդես է եկել ընդդեմ շքեղ հուղարկավորությունների, հարբեցողության, գողության և ծուլության։

Գադիևի տաղանդը բացահայտվել է հիմնականում արձակ ստեղծագործություններում։ Նա համարվում է օսական լեզվով գեղարվեստական արձակի հիմնադիրներից մեկը։ Սեկա Գադիևի արձակ ստեղծագործությունների շարքում հիմնական տեղն զբաղեցնում են պատմվածքները՝ գրողին արժանացնելով համազգային ճանաչման։

1915 թվականի հուլիսի 21-ին (օգոստոսի 3) ողբերգական մահից հետո թաղվել է Վլադիկավկազի Մեշչանսկի գերեզմանատանը՝ Իլյինսկու մատուռի մոտ, որը հետագայում վերափոխվել է տաճարի։ Խորհրդային տարիներին գրողի գերեզմանն անհետացել է։

Նրա որդին՝ Ցոմակ Գադիևը, նույնպես դարձել է հայտնի գրող։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* С. К. Гадиев. «Азау» — Գադիևի ամենահայտնի պատմվածքներից մեկը
* «Ազաու», պանճենը  WebArchive-ում

Կատեգորիա:Ռուս գրողներ
Կատեգորիա:Բնօրինակում անաղբյուր հոդվածներ
Կատեգորիա:Օս բանաստեղծներ
Ջինա Ռայնհարթ

**Ջինա Ռայնհարթ** (, ), ավստրալիացի խոշոր ձեռնարկատեր ու միլիարդատեր։

Ավստրալիական «Hancock Prospecting» երկաթահանքային ընկերության սեփականատերն է, ըստ «Business Review Weekly» ամենամյա վարկանշային աղյուսակի՝ ամենահարուստ կինն աշխարհում ու Աստրալիայի ամենահարուստ անձը։ 2020 թվականի տվյալներով կարողությունը կազմում է 13.5 միլիարդ դոլլար։ Բիզնեսը ժառանգել է հորից։ 2011 թվականին իր երկու երեխաները՝ Ջոնն ու Բիանկան, դատական հայց են ներկայացրել իրենց մոր դեմ, որի արդյունքում վերջինս կորցրել է ընտանեկան  նկատմամբ վերահսկողությունը։

## Ձեռնարկատիրական գործունեություն
1992 թվականին հոր մահից հետո զբաղեցրել է «Hancock Prospecting Pty Limited (HPPL)» ընկերության և համանուն մասնավոր ընկերությունների ցանցի գործադիր տնօրենի պաշտոնը։ Լենգլի Հենքոքի ղեկավարությամբ այդ ընկերություններն զբաղվում էին հանքաքարի խոշոր հանքավայրերի հայտնաբերմամբ և դրանց վերամշակման թույլտվությունների ձեռքբերմամբ։ Ջինան գործունեությունն ուղղել է արդեն իսկ հոլդինգին պատկանող, բայց չվերամշակվող հանքերի վրա, համատեղ ձեռնարկությունների միջոցով ընդլայնել կապիտալն ու հանքավայրերը վերածել եկամտաբեր հանքերի։

2019 թվականին ըստ «Forbes» ամսագրի՝ զբաղեցրել է 36-րդ տեղը ամենաազդեցիկ կանանց ցուցակում։

## Բարեգործություն
Հայտնի է Կամբոջայի երեխաներին տրամադրած իր օգնությամբ և մարդկանց առևտրի դեմ պայքարող «SISHA» ոչ առևտրական կազմակերպության գործունեությանն իր՝ որպես փորձագետ-խորհրդատու մասնակցությամբ։

2012 թվականին «Swimming Australia» ընկերությունը հայտարարել է բարեգործական համաձայնագրի մասին, ըստ որի՝ «Georgina Hope Foundation» բարեգործական հիմնադրամը Ջինա Ռայնհարթի գլխավորությամբ չորս տարվա ընթացքում հատկացնելու էր 10 միլիոն դոլլար։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* BRW-ի տվյալներով ավստրալուհի Ջինա Ռայնհարթը համարվել է ամենահարուստ կինը
* Ոսկեխույզի դուստրը 
* 
* 
* 

Կատեգորիա:Ավստրալիացի միլիարդատերեր
Ֆունչոզա

**Ֆունչոզա** (դունգ․՝ 粉條子 ֆինտյոզի II-I-II, 粉條兒 ֆինտյոր II-I}}, , կենցաղային անվանումներից են՝ «ապակե, օսլայե, չինական լապշա»), կերակուր չինական, կորեական, ճապոնական և ասիական այլ խոհանոցներում, որը պատրաստվում է չոր լապշայից (այսպես կոչված՝ **ապակե լապշա**) համեմունքներով, մարինացված պղպեղով և ջուսայով, գազարով, բողկով, սոխով և այլ բանջարեղեններով։ Մատուցվում է տաք և սառը վիճակում։ Կարող է մատուցվել նաև սնկով կամ  մսով (ինչը բնորոշ է կորեական ջապչե խորտիկին)։

## Ապակե լապշա
Ապակե լապշան սովորաբար ստանում են մունգ հատիկների օսլայից։ Հազվադեպ օգտագործվում  է  կարտոֆիլի, մանիոկի, կաննայի, յամսի օսլա։ Ժամանակակից արտադրությունում բակլայի օսլան կարող է փոխարինվել ավելի էժանագին եգիպտացորենի օսլայով։

Որպես կանոն, ապակե լապշան  ունի կլոր կտրվածք, տրամագիծը տարբեր է։ Վաճառվում է չոր տեսքով։ Օգտագործվում է  ապուրների, աղցանների, տապակած ուտեստների մեջ։ «Ապակե լապշա» անվանումն ստացել է կիսաթափանցիկ  տեսքի համար, որը ձեռք է բերում եփվելուց հետո։

Ապակե լապշան երբեմն անվանում են նաև բրնձային (օրինակ՝ Ռուսաստանում)։ Ի տարբերություն  բրնձային լապշայի, որն արտադրվում է բրնձի ալյուրից և եփվելուց հետո դառնում է սպիտակ ու համարյա չի տարբերվում սպագետտիից, օսլայե լապշան դառնում է կիսաթափանցիկ, բայց  պակաս դիմացկուն է ջերմային մշակման նկատմամբ։ Հենց այդպիսի խառնուրդով է պատրաստվում «Ֆունչոզա» աղցանը, երբ այն չի դառնում խյուս, այլ թելիկները պահպանում են իրենց առաձգականությունը  և բնորոշ համային հատկանիշները։

## Արտադրության ժամանակ կատարված կեղծումներ
2004 թվականին չինական վերահսկող մարմինները պարզել են, որ Յանտայ քաղաքում ապակե լապշայի որոշ անբարեխիղճ արտադրողներ որպես հիմնական հումք օգտագործել են եգիպտացորենի օսլա (համեմատաբար էժան հումք մունգի համեմատ) արճիճի հիմքով սպիտակեցնող նյութի ավելացմամբ։

2006 թվականին չինական իշխանությունները նորից անցկացրել են ստուգում, որի արդյունքում կրկին հայտնաբերվել են Չինաստանում արգելված սննդային հավելումներ (սպիտակեցուցիչներ)։ Ընդ որում, այդ տեսակ լապշան  ոչ միայն վաճառվել է ներքին շուկայում, այլև արտահանվել։ Սննդային հավելումների  մասին օրենքը խախտած արտադրողներին հրահանգվել է դադարեցնել գործունեությունը։

2010 թվականին Չեխիայի գյուղական տնտեսության և պարենավորման որակի  կառավարական տեսչությունն արգելել է Չինաստանից  ապակե լապշայի ներմուծումը ալյումինի պարունակության ավելցուկի պատճառով։ Ինչպես ցույց են տվել լաբորատոր փորձաքննությունները, լապշան պարունակել է 142 մգ/կգ ալյումին այն դեպքում, երբ առավելագույն թույլատրելի չափը 10 մգ/կգ է։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Կորեական խոհանոց
Կատեգորիա:Արիշտա
Կատեգորիա:Ֆիլիպինական խոհանոց
Դիանա Մարկոսյան

**Դիանա Մարկոսյան** (), հայ վավերագրական ֆոտոլրագրող, գրող և ռեժիսոր, «Պուլիցերյան մրցանակի» նոմինանտ։

Առավել հայտնի է դարձել իր «Բացահայտելով հորս» և «1915» ֆոտոպատմություններով, որոնցից առաջինը պատմում է ֆոտոլրագրողի և իր հոր հարաբերությունները, իսկ երկրորդը՝ Հայոց ցեղասպանության մասին։

## Կենսագրություն
Դիանա Մարկոսյանը ծնվել է Մոսկվայում։ 1996 թվականին մոր և եղբոր հետ տեղափոխվել է Կալիֆոռնիա, մինչդեռ հայրը մնացել է Ռուսաստանում։ Մինչև 23 տարեկան դառնալը, Դիանան որևէ կապ չի ունեցել հոր հետ։ Հոր հետ 15 տարի չշփվելուց հետո՝ նրանք հանդիպել են Հայաստանում։

2008 թվականին գերազանցությամբ ավարտել է Օրեգոնի համալսարանը՝ ստանալով պատմության և միջազգային ուսումնասիրությունների ոլորտում արվեստների բակալավրի աստիճան, իսկ արդեն 2010 թվականին՝ 20 տարեկան հասակում Կոլումբիայի համալսարանի լրագրության դպրոցում ստացել է մագիստրոսի աստիճան։
### Ադրբեջան մուտքի արգելք
2011 թվականին «Bloomberg News»-ը Դիանա Մարկոսյանին, որպես ֆոտոլրագրող, գործուղել էր Ադրբեջան, սակայն Հեյդար Ալիևի անվան Բաքվի միջազգային օդանավակայանում հրաժարվել են Մարկոսյանին տալ Ադրբեջան մուտքի վիզա՝ պատճառաբանելով, որ Մարկոսյանն ունի հայկական ծագում, իսկ Ադրբեջանն այդ պատերազմում է Հայաստանի դեմ։ Ավելի ուշ, ադրբեջանական իշխանությունները հայտարարել են, որ չնայած Մարկոսյանը Հայաստանի քաղաքացի չէ, ադրբեջանական իշխանությունները չեն կարող ապահովել նրա անվտանգությունը, քանի որ ֆոտոլրագրողն ունի հայկական ազգանուն։

## Ֆոտոլրագրություն
Մարկոսյանն իր կարիերան սկսել է 20 տարեկանում։ Որպես ֆոտոլրագրող և խմբագիր աշխատանքային գործունեություն է ծավալել աշխարհի տարբեր կետերում։ Աշխարհի տարբեր երկրներում նա կատարել է «National Geographic Magazine»-ի, «The New Yorker»-ի և «The New York Times»-ի հանձնարարականները։ 2015 թվականին «National Geographic Magazine» պարբերականի առաջին հանձնարարությունը եղել է բացահայտել Մարիամ Աստվածածնի ուժն ու ժառանգությունը։ Նրա ֆոտոպատմությունները հրապարակվել են «''The Financial Times''»,  *«[[World Policy Journal]]»*, *«[[The New York Times]]»*, *«[[Foreign Policy]]»*, *«[[The Times]]»*, *«[[Human Rights Watch]]»*, *«[[Amnesty International]]»* պարբերականներում և կազմակերպությունների կայք էջերում։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
*National Geographic: "The Virgin Mary - How Do You Photograph Her Impact? | Exposure" Dec 30, 2015

Կատեգորիա:21-րդ դարի ամերիկացի կանայք
Կատեգորիա:Ամերիկացի կին լուսանկարիչներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի ֆոտոլրագրողներ
Կատեգորիա:Հայ գրողներ
Կատեգորիա:Հայ լուսանկարիչներ
Կատեգորիա:Հայ լրագրողներ
Կատեգորիա:Հայ ռեժիսորներ
Կատեգորիա:Հայ ֆոտոլրագրողներ
Կատեգորիա:Օրեգոնի համալսարանի շրջանավարտներ
Նելա Գրիգորյան

**Գրիգորյան Նելա Ենոքի** (ծնվել է հուլիսի 29-ին, 1956 թվականին, Ստեփանակերտ, Արցախ), Արցախի Հանրապետության Ազգային ժողովի պատգամավոր «Ազատ հայրենիք-ՔՄԴ» կուսակցությունների դաշինքի համամասնական ցուցակով, Արցախի Հանրապետության Ազգային Ժողովի պետական-իրավական հարցերի մշտական հանձնաժողովի անդամ, «Արցախի Հանրապետություն – Բելգիայի Թագավորության Ֆլանդրիայի խորհրդարան» բարեկամական խմբի անդամ, քաղաքական գործիչ։

## Կենսագրություն
Ծնվել է 1956 թվականին  հուլիսի 29-ին Ստեփանակերտ քաղաքում։

**Կրթություն**

* 1973 թվականին ավարտել է Ստեփանակերտ քաղաքի Եղիշե Չարենցի անվան թիվ 7 դպրոցը։
* 1977  թվականին  ավարտել է Ադրբեջանի Հանրապետության Բաքու քաղաքի Լենինի անվան Պետական մանկավարժական ինստիտուտի լեզվագրական ֆակուլտետը։
* 1993 թվականին  ավարտել է Երևանի Պետական համալսարանի իրավագիտության ֆակուլտետի «Իրավագիտություն» բաժինը։

## Կարիերա
* 1978-1992 թվականներին`  ԼՂԻՄ ՔԿԱԳ արխիվի գործավար։
* 1987-1988 թվականներին ՝ Ստեփանակերտ քաղաքի  Քաղաքացիական կացության ակտերի գրանցման բաժնի վարիչ։
* 1992-2020  թվականներին՝  Լեռնային Ղարաբաղի Հանրապետության  արդարադատության պետական վարչության Ստեփանակերտ քաղաքի թիվ 1 նոտարական գրասենյակի ավագ պետական նոտար։
* 2020 թվականի հունվարի 13-ից նույն նոտարական գրասենյակում ստանձնել է նոտարի օգնականի պաշտոնը։
* 2020 թվականի մարտի 31-ին խորհրդարանական ընտրություններում «Ազատ հայրենիք - ՔՄԴ» կուսակցությունների դաշինքի համամասնական ցուցակով ընտրվել է Արցախի Հանրապետության 7-րդ գումարման Ազգային ժողովի պատգամավոր,։

Ունի  արդարադատության երկրորդ դասի խորհրդականի աստիճան։

## Ընտանիք
Ամուսնացած է,ունի երկու զավակ։

## Պարգևներ և շքանշաններ
2018 թվականին Արցախի Հանրապետության նախագահի հրամանագրով պարգևատրվել է «Երախտագիտություն» մեդալով։

Ազատ հայրենիք-ՔՄԴ» դաշինքի համամասնական ցուցակով ընտրվել է ԱՀ 7-րդ գումարման Ազգային ժողովի պատգամավոր ։

http://www.nankr.am/hy/4  Արցախի Հանրապետության Ազգային Ժողովի պետական-իրավական հարցերի մշտական հանձնաժողովի անդամ]։

«Արցախի Հանրապետություն – Բելգիայի Թագավորության Ֆլանդրիայի խորհրդարան» բարեկամական խմբի անդամ 

https://www.yell.am/%D5%BD%D5%BF%D5%A5%D6%83%D5%A1%D5%B6%D5%A1%D5%AF%D5%A5%D6%80%D5%BF%D5%AB-%D5%B6%D5%B8%D5%BF%D5%A1%D6%80%D5%A1%D5%AF%D5%A1%D5%B6-%D5%A3%D6%80%D5%A1%D5%BD%D5%A5%D5%B6%D5%B5%D5%A1%D5%AF-12633

Արցախի Հանրապետության Կենտրոնական Ընտրական հանձանաժողով

https://news.am/arm/news/578845.html

## Արտաքին հղումներ

Կատեգորիա:Արցախի Հանրապետության Ազգային ժողովի 7-րդ գումարման պատգամավորներ
Կատեգորիա:Արցախի քաղաքական գործիչներ
Կատեգորիա:Հայ պետական գործիչներ
Կատեգորիա:Ստեփանակերտ քաղաքում ծնվածներ