Գուստավ Վիդ

**Գուստավ Յոհաննես Վիդ** (   ) դանիացի արձակագիր, բանաստեղծ, դրամատուրգ, քննադատ։

## Կենսագրություն
Հողատիրոջ որդի։ Պատանեկությունից նա իրեն փորձել է տարբեր մասնագիտություններում, աշխատել գրախանութում որպես գործավար, փաստաբանի գործավար, իսկ 28 տարեկանում հանձնել է քննություն՝ դառնալու տնային ուսուցիչ, մինչեւ որ 1889 թվականին սկսեց զբաղվել գրական ստեղծագործությամբ: Նա արտացոլում էր իր բոլոր դժբախտությունները, այդ թվում՝ բանտարկությունը, որ ինքն անձամբ է ապրել, նշել է իր ստեղծագործություններում այս ամենի մասին, որտեղ նա մշտապես բողոքում էր բուրժուական հասարակության ստերի դեմ։

## Ստեղծագործություն
Նատուրալիզմի ներկայացուցիչ, ով իր ստեղծագործություններում բարձրացրել է ժամանակակից հասարակության սուր բարոյական խնդիրները, նա պայքարել է դանիական բուրժուազիայի կեղծավորության դեմ։

Որպես արձակագիր՝ 1891 թվականին սկսել է «Սիլուետներ» վեպով, որին հաջորդել են ռեալիստական պատմվածքների և վիպակների մի շարք ժողովածուներ։ Գուստավ Վիդի առաջին շրջանի ստեղծագործությունների մեծ մասն արտացոլում է նրա անձնական գծերը։ Ինքնակենսագրական տարրերը միահյուսված են սոցիալական խնդիրների հետ («Մանկական հոգիներ» (1893), «Երիտասարդ տարիքում» (1895), «Մարդկային մանկություն» (1894), «Զվարճալի պատմություններ» (1896))։
 
Գուստավ Վիդի ստեղծագործության երկրորդ շրջանը գունավորված է մոդեռնիզմով և պեսիմիզմի ազդեցությամբ և ունի երգիծական բնույթ։

Նրա առաջին պիեսներն են՝ «Վերադարձ տուն» (1889), «Հարսանեկան գիշեր» (1892)։ 1890-ականներից հետո դրամատուրգի գրած պիեսներից առանձնանում են, այսպես կոչված, սատանայական կատակերգությունները ՝ կատակերգության յուրահատուկ ժանր, որը նա ստեղծել է հիմնականում ընթերցանության համար։ Այս պիեսներում դերասանների դիտողությունները փոխարինվում են մանրամասն հեղինակային դիտողություններով, որոնք մի տեսակ ռեժիսորական մեկնաբանություններ են։

Այս ժանրի լավագույն գործերն են  մեկ գործողությամբ կատակերգությունների ցիկլը « Ազնվականություն, հոգևորականություն, բուրժուական, գյուղացիություն » (1897, «Սկյուռը անիվի մեջ» կատակերգությունը (1905): Դրանցում Գուստավ Վիդը բացահայտում է բուրժուական հասարակության կոռուպցիան և կեղծավորությունը։ Այս պիեսներն առանձնանում են իրենց երկխոսության հմտությամբ և կերպարների բնութագրմամբ։

Սակայն, ինչպես Գուստավ Վիդի բոլոր աշխատություններում, դրանցում էլ իրականության քննադատությունը, սոցիալական երևույթների բացատրության կենսաբանական մոտեցման պատճառով, հոռետեսական բնույթ ունի։ Կոմպոզիցիայի թերությունները և ծայրահեղ նատուրալիզմը դրանք դարձնում էին ոչ պիտանի բեմում բեմադրելու համար։

Հաջողություն են ունեցել Գուստավ Վիդի «Հին տաղավարը» (1901), «Ուժեղ կամավոր մարդիկ» (բեմադրված «2x2=5» անվանմամբ, 1906 թ.) կատակերգությունները և այլն, որոնք հեղինակի արձակի դրամատիզացիաներ են՝ գաղափարական բովանդակության խորությամբ և երգիծական սրությամբ զիջելով «սատանայական կատակերգություններին»։

Դարավերջին Գուստավ Վիդը զգալի հաջողություն ունեցավ, և նրա աշխատանքը համեմատվեց Գի դը Մոպասանի աշխատանքի հետ։

Ժամանակի ընթացքում նա կորցրեց ժողովրդականությունը և հիվանդացավ՝ տառապելով աղիքային տրակտի ուժեղ ցավերից։ Ֆինանսական խնդիրների պատճառով ընկել է դեպրեսիայի մեջ և 1914 թվականին ինքնասպան է եղել կալիումի ցիանիդի չափից մեծ դոզայից։

## Ընտրված աշխատանքներ
* *Silhouetter* (1891 թվական)
* *Slægten* (1898 թվական, վեպ)
* *Livsens ondskab* (1899 թվական, վեպ)
* *Skærmydsler* (1901 թվական, դրամա)
* *Knagsted* (1902 թվական, վեպ)
* *Dansemus* (1905 թվական, դրամա)
* *Fædrene æde Druer* (1908 թվական, վեպ)

Նկարահանվել են հեղինակի մի շարք գործեր։

## Ընտրված ֆիլմագրություն
* 1911 — Kærlighed og selvmord (կարճամետրաժ ֆիլմ)
* 1914 — Կրակ/ Das Feuer
* 1941 — Thummelumsen
* 1971 — Էրոտիկա (ТВ) / Erotik
* 1972 — Livsens ondskab (մինի-սերիալ)
* 1978 — Ժառանգություն / Slægten
* 1993 — Sort høst

## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն
* Театральная энциклопедия. Том 1/Глав. ред. С. С. Мокульский — М.: Советская энциклопедия, 1961

## Արտաքին հղումներ
* Вид Густав

 
Կատեգորիա:19-րդ դարի բանաստեղծներ
Կատեգորիա:19-րդ դարի գրականություն
Կատեգորիա:19-րդ դարի գրողներ
Կատեգորիա:Բանաստեղծներ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Դանիացի բանաստեղծներ
Կատեգորիա:Դանիացի գրողներ
Կատեգորիա:Դանիացի դրամատուրգներ
Կատեգորիա:Ինքնասպան գրողներ