Կլաուս Հասելման

**Կլաուս Հասելման** (*Klaus Hasselmann*; ), գերմանացի ֆիզիկոս, օվկիանոսագետ, օդերևութաբան, կլիմայագետ, վիճակագիր։ Պատվավոր պրոֆեսոր, փիլիսոփայության դոկտոր (1957)։ *Max Planck Institute for Meteorology*-ի պատվավոր հիմնադիր տնօրեն (1974-1999), 1988-1999 թվականներին նաև *German Climate Computing Centre*-ի առաջին գիտական տնօրեն։ Շվեդիայի գիտությունների թագավորական ակադեմիայի արտասահմանյան անդամ։ Գլոբալ տաքացման 2-րդ ամենաշատ մեջբերված գիտնականը 1991 թվականից 2001 թվականներին։ Ֆիզիկայի Նոբելյան մրցանակի դափնեկիր (2021)։

## Կենսագրություն
1934 թվականին նրա ընտանիքը գաղթել է Անգլիա, իսկ 1949 թվականին վերադարձել Համբուրգ։ 1950-1955 թվականներին Համբուրգի համալսարանում սովորել է ֆիզիկա և մաթեմատիկա, պաշտպանել է դիպլոմային աշխատանքը պրոֆեսոր Կառլ Վիգհարդտի ղեկավարությամբ։ Նրա համակուրսեցիներն այնտեղ էին Վոլֆգանգ Կունդտը և Էվալդ Ռիխտերը, իսկ դասախոսներից մեկը՝ Պասկուալ Յորդանը։ 1955-1957 թվականներին Գյոթինգենի համալսարանում և Մաքս Պլանկի անվան հիդրոաերոդինամիկայի ինստիտուտում սովորել է ֆիզիկա և հիդրոաերոդինամիկա, նույն 1957 թվականին առաջինում ստացել է ֆիզիկայի դոկտորի աստիճան պրոֆեսոր Վալտեր Տոլմինի ղեկավարությամբ։ 1957-1961 թվականներին պրոֆեսոր Կարլ Վիգհարդտի օգնական-հետազոտող։ 1961-64 թվականներին եղել է Լոս Անջելեսի Կալիֆորնիայի համալսարանի ասիստենտ և ասոցացված պրոֆեսոր։ Այնտեղ նրան հրավիրել է Ուոլթեր Մանկը, ում հետ ծանոթացել է նույն 1961 թվականին։ 1963 թվականին Կլաուս Հասելմանը բնակություն է հաստատել Համբուրգում, 1964-66 թվականին դասախոսել է Համբուրգի համալսարանում, 1966-75 թվականներին եղել է նրա պրոֆեսորը։ 1974 թվականին հիմնադրել է Max Planck Institute for Meteorology-ը և տնօրենի պաշտոնը զբաղեցրել մինչև 1999 թվականը։ 1988-1999 թվականներին German Climate Computing Centre-ի առաջին գիտական տնօրեն։ 1999 թվականից՝ պատվավոր տնօրեն։ *European Climate Forum*-ի հիմնադիր։ Նրա աշակերտների թվում է օվկիանոսագետ Քեռն Քենյոնը։

Եվրոպական ակադեմիայի անդամ (1988), եվրոպական գիտությունների և արվեստի ակադեմիա, Deutsche Meteorologische Gesellschaft, Gesellschaft für Angewandte Mathematik und Mechanik, ամերիկյան երկրաֆիզիկական միության անդամ, երկրի մասին գիտությունների Եվրոպական միության պատվավոր անդամ, պատվավոր ֆելլո Royal Meteorological Society (2014)։

Ամուսնացել է 1957 թվականին, ունի երեք երեխա։

*Seventy Years of Exploration in Oceanography: A Prolonged Weekend Discussion with Walter Munk* գրքի հեղինակ (2010)։

## Պարգևներ և պատվոգրեր
* James B. Macelwane Medal (1964)
* Sverdrup Gold Medal Award (1971)
* Environment Prize (German Environment Foundation) (1998)
* Почётный доктор Университета Восточной Англии (2000)
* Vilhelm Bjerknes Medal (2002)
* Ոսկե մեդալ իսպանական University of Alcalá (2005)
* IMSC award (2007)
* BBVA Foundation Frontiers of Knowledge Award (2009)
* Ֆիզիկայի Նոբելյան մրցանակ (2021) «երկրային կլիմայի ֆիզիկական մոդելավորման և տատանումների քանակական վերլուծության և գլոբալ տաքացման հուսալի կանխատեսման համար»

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* https://www.mpimet.mpg.de/en/staff/externalmembers/klaus-hasselmann/ 
* Европейская академия
* https://www.aip.org/history-programs/niels-bohr-library/oral-histories/33645
* https://globalclimateforum.org/portfolio-item/hasselmann/
* Scientific symposium to honour MPI-M’s founding director Klaus Hasselmann (11.11.2011)
*Атмосфера Земли и Современная энергетика

Կատեգորիա:Ֆիզիկոսներ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Մաթեմատիկոսներ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Շվեդիայի գիտությունների թագավորական ակադեմիայի անդամներ
Կատեգորիա:Հավանականությունների տեսության մասնագետներ
Կատեգորիա:Գերմանացի ֆիզիկոսներ
Կատեգորիա:Գերմանացի մաթեմատիկոսներ
Կատեգորիա:Գերմանացի օվկիանոսագետներ
Կատեգորիա:Երկարակյացներ