Ռոդոլֆո Գրացիանի

**Ռոդոլֆո Գրացիանի** (, ), իտալացի զինվորական և պետական գործիչ, Իտալիայի մարշալ (1936 թվական), զբաղեցրել է մի շարք պետական պաշտոններ Իտալիայի գաղութային տիրույթներում, մասնակցել է Հյուսիսաֆրիկյան արշավանքին, 1943-1945 թվականներին եղել է Իտալիայի սոցիալիստական հանրապետության պաշտպանության նախարար։

## Կենսագրություն
Գրացիանին ծնվել է Ֆիլետինոյում, սովորել է Մոդենայի ռազմական ակադեմիայում: Առաջին համաշխարհային պատերազմի ժամանակ ծառայել է Էրիթրեայում և Լիբիայում՝ դառնալով Իտալական թագավորական բանակի ամենաերիտասարդ գնդապետը:

1919 թվականին ծառայել է Մակեդոնիայում, ապա 1920-ական և 1930-ական թվականներին հրամանատարել է Տրիպոլիտանիայի իտալական ստորաբաժանումներին: 1924 թվականին հորինել է «Տրիպոլիտանիայի վերակոնկիստա» (La Riconquista della Tripolitania) տերմինը: Պատասխանատու է բեդվին ապստամբների դեմ պայքարի դաժան մեթոդների համար: Հիմնադրել է մի քանի համակենտրոնացման և աշխատանքային ճամբարներ, որոնցում տասնյակ հազարավոր լիբիացի գերիներ զոհվել են՝ գնդակահարվել կամ մահացել սովից և հիվանդություններից:

1930-1934 թվականներին դե յուրե եղել է Կիրենաիկայի փոխնահանգապետը, բայց փաստացի հենց ինքն է կառավարել նահանգը։ Ինչպես հետագայում գրել է իր հուշերում, փոխնահանգապետ լինելու 20 ամիսների ընթացքում արաբները մոտ 250 գործողություն են իրականացրել իտալացիների դեմ, ինչը վկայում է շարունակական դիմադրության մասին։ 1930-1931 թվականներին Կիրենաիկայի ոչխարների և այծերի գլխաքանակը 270,000-ից նվազել է մինչև 67,000։ Բնակչությունը շարունակել է տառապել սովից և 1928 թվականի 255,000-ից նվազել է մինչև 1931 թվականին 142,000 հազարի։ Գրացիանին մի շարք ջախջախիչ պարտություններ է պատճառել Օմար ալ-Մուխտարին։ 1931 թվականի սեպտեմբերի 11-ին Օմար ալ-Մուխտարը վիրավորվել և գերի է վերցվել։ Սեպտեմբերի 12-ին կազմակերպվել է ռազմական դատարան, և լիբիական դիմադրության առաջնորդը դատապարտվել է կախաղանի։

1935 թվականին Գրացիանին նշանակվել է Իտալական Սոմալիի նահանգապետ։ Աբիսինյան արշավանքի (1935-36 թվականներ) ժամանակ հրամանատարել է Հարավային բանակը, իսկ պատերազմի հաղթական ավարտից հետո դարձել է Նեգհելիի մարշալ և մարքիզ։ 1936-37 թվականներին ծառայել է որպես Եթովպիայի փոխարքա, որտեղ վերահսկել է Եթովպիայի բանակի դիմադրության վերջնական ճնշումը՝ օգտագործելով քիմիական զենք և դաժան ահաբեկչություն։ 1937 թվականի փետրվարի 19-ին նրա դեմ մահափորձ է կատարվել, երկու էրիթրեացի ազգայնականներ փորձել են նռնակներ նետել նրա վրա։ Հաջորդած բռնաճնշումների պատճառով Գրացիանին ստացել է *«Եթովպիայի մսագործ»* մականունը։

1939-1940 թվականներին, Իտալիայի Երկրորդ համաշխարհային պատերազմին միանալուց հետո, եղել է բանակի շտաբի պետը։ Իտալո Բալբոյի մահից հետո, որը մահացել է 1940 թվականի հունիսի 28-ին իտալացի զենիթային հրետանավորների կողմից սխալմամբ խոցված ինքնաթիռում, Ռոդոլֆոն դարձել է Հյուսիսային Աֆրիկայում իտալական ուժերի գլխավոր հրամանատար:

Մուսոլինիից հրաման ստանալով՝ հարձակվել Եգիպտոսի վրա, կասկածներ է հայտնել իր վատ մեխանիզացված բանակի մարտական ներուժի վերաբերյալ: Մերսա Մատրուհի մոտ կրած պարտությունից և 1941 թվականի փետրվարին Էլ Աղեյլա նահանջից հետո հեռացվել է հրամանատարությունից, ազատվել պաշտոնից և հայտնվել է ռազմական դատարանի առաջ: 

Ռոֆոլֆոն եղել է միակ իտալացի մարշալն, որը հավատարիմ է մնացել Մուսոլինիին 1943 թվականի հուլիսի 25-ի հեղաշրջումից հետո, որը կազմակերպել է Դինո Գրանդին։ 1943-1945 թվականներին եղել է Իտալիայի սոցիալիստական հանրապետության կառավարությունում պաշտպանության նախարարը, իսկ 1944-1945 թվականներին՝ Լիգուրիայի բանակի հրամանատար։

1945 թվականի ապրիլի վերջին հանձնվել է Արևմտյան դաշնակիցներին՝ ի դեմս ամերիկյան ռազմավարական ծառայությունների վարչության աշխատակից, կապիտան է. Կ. Դադդարիոյի: Պատերազմի ավարտին մի քանի օր անցկացրեց Սան Վիտտորե բանտում (Միլան): Այնուհետև նրան ուղարկել են Աֆրիկա՝ բրիտանա-ամերիկյան հսկողության ներքո, որտեղ մնացել է մինչև 1946 թվականի փետրվարի 16-ը: Նրա սպանության վտանգն անցնելուց հետո նրան տեղափոխել են Պրոչիդայի իտալական բանտ:

1948 թվականի հոկտեմբերի 11-ին Հռոմում սկսվել է նրա դատավարությունը, սակայն դատարանը հաջորդ տարվա փետրվարին՝ հայտարարել է, որ ինքը իրավասու չէ որոշումներ կայացնել հիմնականում ռազմական գործողություններին վերաբերող հարցերի վերաբերյալ։ Դատավարությունը շարունակել է հինգ գեներալներից և մեկ ծովակալից կազմված ռազմական դատարանը, որը 1950 թվականի մայիսի 3-ին Գրացիանիին դատապարտել է 19 տարվա ազատազրկման՝ նացիստների հետ համագործակցելու համար։ Սակայն չորս ամիս անց նա համաներման է արժանացել։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի գեներալներ
Կատեգորիա:Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի զինվորականներ
Կատեգորիա:Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի զորավարներ
Կատեգորիա:Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի մասնակիցներ
Կատեգորիա:Իտալացի հակակոմունիստներ
Կատեգորիա:Իտալացիներ
Կատեգորիա:Իտալիայի մարշալներ
Կատեգորիա:Իտալիայի քաղաքական գործիչներ
Կատեգորիա:Մարշալներ
Կատեգորիա:Ցեղասպանության կազմակերպիչներ
Կատեգորիա:Ֆաշիստներ