Մագուբա Սիրտլանովա

**Մագուբա Հուսեյնովնա (այլ տվյալներով՝ ''Խուսաինովնա'') Սիրտլանովա** (), գվարդիայի ավագ լեյտենանտ, 46-րդ գվարդիական Թամանյան կանանց ավիացիոն գնդի գիշերային ռմբակոծությունների էսկադրիլիայի հրամանատարի տեղակալ, Խորհրդային Միության հերոս։ 
ԽՄԿԿ անդամ   1941 թվականից։

## Կենսագրություն
Մագուբա Սիրտլանովան ծնվել է 1912 թվականի հուլիսի 15-ին, Բելեբեյում (Ռուսական կայսրություն)։ Ազգությամբ թաթարուհի է։  Ավարտել է Բելեբեի թաթարա-բաշկիրական դպրոցը (յոթնամյա), № 2 միջնակարգ դպրոցի նախորդը։ 1932 թվականին կոմերիտմիության ուղեգրով Մագուբան ընդունվում է Բալաշովի օդաչուական դպրոց։  Ավարտել է Թբիլիսիի աերոակումբը և սավառնակային դպրոցը։ Կարմիր բանակ է զորակոչվել 1941 թվականի հուլիսին Թբիլիսիի զինկոմիսարիատի կողմից։ Հայրենական Մեծ պատերազմի ռազմաճակատներում է եղել 1942 թվականի դեկտեմբերից։ Մարտնչել է Հյուսիսային Կովկասում, Թամանի թերակղզում, Ղրիմում, Բելառուսիայում, Լեհաստանում և Արևելյան Պրուսիայում։  Ճակատամարտերում նա ցուցաբերել է բացառիկ քաջություն և խիզախություն, իրականացրել է 780 մարտական թռիչք, 928  ժամ տևողությամբ, թշնամու վրա է նետել 190 տոննա ռումբեր։ Ամենադժվար օդերևութաբանական պայմաններում  Սիրտլանովան մեծ ճշգրտությամբ էր ինքնաթիռների խմբերը դուրս բերում նախանշված շրջաններ։

Պատերազմից հետո Սիրտլանովան բնակվում էր Թաթարստանի մայրաքաղաք Կազանում։ 1951-1962 թվականներին աշխատել է «Էլեկտրոսարք» գործարանում՝ որպես վերահսկիչ։ Եղել է անհատական թոշակառու։

## Մահ
Մահացել է 1971 թվականի հոկտեմբերի 1-ին, թաղված է Կազանի Թաթարական գերեզմանոցում։

## Պարգևներ
* Արիության և խիզախության համար գվարդիայի ավագ լեյտենանտ Սիրտլանովան 1946 թվականի մայիսի 15-ին ԽՍՀՄ Գերագույն Խորհրդի հրամանագրով արժանացել է Խորհրդային Միության հերոսի կոչման, նրան  շնորհելով Լենինի շքանշան և «Ոսկե Աստղ» մեդալ (№ 8261)
* Կարմիր Աստղի շքանշան (28.05.1943)
* Կարմիր Աստղի շքանշան (22.05.1945)
* Հայրենական պատերազմի 2-րդ աստիճանի շքանշան  (30.10.1943)
* Կարմիր Աստղի շքանշան (26.04.1944)
* «Կովկասի պաշտպանության համար» մեդալ (1944)
* Այլ մեդալներ

## Հիշատակ
270px|մինի|Մագուբայի կիսանդրին Բելոգորսկում
Կիսանդրի Բելոգորսկում  
; ք. Բելեբեյ
* № 2 դպրոցում բացվել է Սիրտլանովայի և 46-րդ կանանց ավիագնդի գիշերային ռմբակոծիչների թանգարան։
* Բելեբեյում նրա անունով է կոչվել փողոց (Սիրտլանովայի փողոց) և  № 2միջնակարգ դպրոցը։ № 2միջնակարգ դպրոցի շենքի վրա (Չապաևի փողոց, 73) տեղադրվել է հուշատախտակ։
2017 թվականի սեպտեմբերի 9-ին* № 2 միջնակարգ դպրոցի մոտ բացվեց Մագուբա Հուսեինովնա Սիրտլանովայի հուշարձանը։   
; Կազան
* Մ. Հ. Սիրտլանովայի անունն է կրում փողոց [10] և կազանյան № 52 գիմնազիան։ Գիմնազիայում գործում է Մագուբա Սիրտլանովայի թանգարանը, որտեղ ցուցադրվում են նրա անձնական իրերը։  Գիմնազիայի բակում տեղադրվել է Հերոսուհու հուշարձանը։  
* Կազանի Իսկրա փողոցի № 1 տանը, որտեղ 1956-1971 թվականներին բնակվել է Մ. Հ. Սիրտլանովան, տեղադրվել է հուշատախտակ։
; Բելոգորսկ
* 2017 թվականին տեղադրվել է Սիրտլանովայի կիսանդրին, քանդակագործ Միխայիլ Սերդյուկով։

## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն
* Сыртланова Магуба Гусейновна // Герои Советского Союза: Краткий биографический словарь / Пред. ред. коллегии И. Н. Шкадов. - М.: Воениздат, 1988. - Т. 2 /Любов - Ящук/. - С. 552. - 863 с. - 100 000 экз. - ISBN 5-203-00536-2.
* Герои Великой Отечественной войны. Выпуск IV. - 1974 г.
* Дмитриева В. Вот это лётчица! // Героини: очерки о женщинах - Героях Советского Союза / ред.-сост. Л. Ф. Торопов; предисл. Е. Кононенко. - Вып. 2. - М.: Политиздат, 1969. - 463 с.
* Подвиги их - бессмертны. - Уфа: Китап, 2000.
* Славные сыны Башкирии. - Кн. 3. - Уфа: Башкирское кн. изд., 1968.
* Документально-художественный роман Звёздная ночь (1 кн), О чём грустят кипарисы (2 кн). - Шамиль Ракипов - Казань, Таткнигоиздат, 1983, 1984.

## Արտաքին հղումներ
* 
* Крылатая гвардия — галерея изображений .
* Статья в электронной версии Башкирской энциклопедии

Կատեգորիա:«1941-1945 թթ. Հայրենական մեծ պատերազմում Գերմանիայի դեմ տարած հաղթանակի համար» մեդալակիրներ
Կատեգորիա:Թաթարներ
Կատեգորիա:Լենինի շքանշանի ասպետներ
Կատեգորիա:ԽՄԿԿ անդամներ
Կատեգորիա:Խորհրդային Միության հերոսներ
Կատեգորիա:Կանայք Երկրորդ համաշխարհային պատերազմում
Կատեգորիա:Կարմիր աստղի շքանշանի ասպետներ
Կատեգորիա:Կարմիր դրոշի շքանշանի ասպետներ
Կատեգորիա:Կին օդաչուներ
Կատեգորիա:Հայրենական մեծ պատերազմի մասնակիցներ
Կատեգորիա:Հայրենական պատերազմի 2-րդ աստիճանի շքանշանակիրներ