Ուվե Յոնսոն

**Ուվե Յոնսոն** (, ), գերմանացի գրող և թարգմանիչ։

## Կենսագրություն
Յոնսոնի ընտանիքը 1944 թվականին առաջ ընթացող Կարմիր բանակից փախել է Մեկլենբուրգ։ Նրա հայրը ձերբակալվել, արտաքսվել է ԽՍՀՄ և մահացել ստալինյան համակենտրոնացման ճամբարներում։ Նրանց ընտանիքը տեղափոխվել է Գյուստրով, որտեղ Յոնսոնն ավարտել է ավագ դպրոցը։ 1952-1954 թվականներին գերմանական փիլիսոփայություն է ուսումնասիրել Ռոստոկում, իսկ 1954-1956 թվականներին՝ Լայպցիգում։ Քաղաքական պասիվության համար հեռացվել է համալսարանից, այնուհետև վերականգնվել։ Արևելագերմանական հրատարակիչները մերժել են նրա առաջին վեպը։ Յոնսոնի մայրը տեղափոխվել է Արևմտյան Բեռլին։ Այդ պատճառով նա աշխատանքի չի ընդունվել իր մասնագիտությամբ, այլ զբաղվոել է թարգմանությամբ, այդ թվում թարգմանել է Հերման Մելվիլի ստեղծագործությունները, *[[Նիբելունգների երգը]]* գերմանական ազգային էպոսը և այլն։

1959 թվականին Յոնսոնը տեղափոխվել է Արևմուտք։ *Զուրկամպ* խոշոր հրատարակչությունն այս անգամ հրապարակել էր նրա «Ենթադրություններ Հակոբի մասին» վեպը։ Յոնսոնը մտերմացել է գերմանալեզու հեղինակների *Խումբ 47* միության անդամների հետ։ 1960 թվականին ճանապարհորդել է, Հռոմում ապրել է կրթաթոշակով, աշխատել է ԱՄՆ-ում։ 1974 թվականին տեղափոխվել է Մեծ Բրիտանիա։ Նա ստեղծագործական ճգնաժամ է ապրել, քիչ է գրել և հանդես է եկել դասախոսություններ կարդալով։ Գրողի առողջությունը սկսել է վատանալ։ Նա Ամերիկա մեկնելու պատրատություն տեսնելով պայմանավորվածություն է ձեռք բերել  Մ. ֆրիշի հետ՝ նրա Նյու Յորքի բնակարանում վարձակալական հիմունքներով բնակվելու համար։

## Մահ
Յոնսոնը մահացել է սրտի կաթվածից միայնակ։ Գյուղացիական տանը նրա դին հայտնաբերվել է միայն նրա մահից երեք շաբաթ անց ՝ մարտի 13։

## Ստեղծագործություններ
Յոնսոնը կրել է Ջոյսի, Ֆոլքների և ֆրանսիական «նոր վեպի» ազդեցությունը։ Վեպերում և պատմվածքներում նա ներկայացրել է 1930-1960-ական թվականների գերմանական հասարակության դրամատիկ պատկերը։
* 1959 թվական, *Ենթադրություններ Հակոբի մասին* ()
* 1961 թվական, *Ախիմի մասին երրորդ գիրքը* ()
* 1964 թվական, *Քարշ և այլ արձակներ* ()
* 1965 թվական, *Երկու տեսակետ* ()
* 1970-1983 թվական *Տարեդարձ* () հեռուստասերիալ 2000
* 1974 թվական *Ուղևորություն դեպի Կլագենֆուրտ* էսսե ()
* 1975 թվական *Բեռլին* () էսսե
* 1982 թվական *Հոդված վթարի զոհի մասին* ()։

## Ճանաչում
Յոնսոնի գրական և բարոյախոսական հեղինակությունը իր ժամանակակիցների շրջանում չափազանց մեծ է եղել։ Մահից հետո նրա ազդեցությունը շարունակում է աճել։ 20-րդ դարի երկրորդ կեսի գերմանական գրականության դասականները նրա  շուրջ  բուռն քննարկումներ են ունենում։ Իր կենդանության օրոք Յոնսոնն արժանացել է մրցանակների․

* 1960 թվական, Թեոդոր Ֆոնտանե, Արևմտյան Բեռլին 
* 1962 թվական, Փորմենտոր, միջազգային
* 1971 թվական, Գեորգ Բյուխներ 
* 1975 թվական, Վիլհեմ Ռաբե, Բրաունշվայգ 
* 1978 թվական, Թոմաս Ման, Լյուբեկ
* 1983 թվական, Քյոլն 
1994 թվականից Մեքլենբուրգ-Վորպոմերն քաղաքում շնորհվում է Ուվե Յոնսոնի մրցանակ, որը կոչվում է նրա անունով։ Այդ նույն թվականից Գյոթինգեն քաղաքում լույս է տեսնում Ուվե Յոնսոնի Տեղեկագիրքը։ Առանձին հատորներով հրատարակվել են նրա նամակագրությունը Հ.Արենդտի, Մ. Ֆրիշի, Ֆրից Ռադացի և այլոց հետ։

## Հրապարակումներ ռուսերեն լեզվով
* *Ես իմ մասին եմ*, պատմվածքներ Յոնսոնի և Մարքս Ֆրիշի նամակագրությունից, արտասահմանյան գրականություն, 2003 թվական № 9:
* *Երկու տեսակետ*, Պատմություն, արտասահմանյան գրականություն,  2007թվական  № 2:

## Գրականություն գրողի մասին
* Schwarz W.J. Der Erzähler Uwe Johnson. Bern; München: Francke, 1970.
* Boulby М. Uwe Johnson. New York: Ungar, 1974
* 'Wo ich her bin…' — Uwe Johnson in der D.D.R./ Roland Berbig, Erdmut Wizisla (Hrsg.) Berlin, Kontext, 1993.
* Die Katze Erinnerung. Uwe Johnson — Eine Chronik in Briefen und Bildern/ Eberhard Fahlke (Hrsg). Frankfurt: Suhrkamp, 1994
* Wohin ich in Wahrheit gehöre. Ein Johnson Lesebuch mit einem Nachwort versehen von Siegfried Unseld. Frankfurt: Suhrkamp, 1994
* Uwe Johnson zwischen Vormoderne und Postmoderne. Internationales Uwe-Johnson-Symposium/ Carsten Gansel, Nicolai Riedel (Hrsg.). Berlin; New York: Walter de Gruyter, 1995
* Grambow J. Uwe Johnson. Reinbek: Rowohlt, 1997
* Lübbert H. Der Streit um das Erbe des Schriftstellers Uwe Johnson. Frankfurt/Main: Suhrkamp, 1998.
* Baker H.L. Understanding Uwe Johnson. Columbia: University of South Carolina Press,1999.
* Internationales Uwe-Johnson-Forum: Beiträge zum Werkverständnis und Materialien zur Rezeptionsgeschichte/ Carsten Gansel, Nicolai Riedel (Hrsg.). Frankfurt/Main; Berlin; Bern: P. Lang, 2000
* Uwe Johnson/ Heinz Ludwig Arnold (Hrsg). München: edition text + kritik, 2001
* Befreundungen. Gespräche, Dokumente, Essays/ Herausgeg. von Roland Berbig. Berlin: Kontext Verlag 2002.
* Krellner U. 'Was ich im Gedächtnis ertrage'. Untersuchungen zum Erinnerungskonzept von Uwe Johnsons Erzählwerk. Würzburg: Königshausen & Neumann, 200

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* 
* 
* 
* https://literaturhaus-uwe-johnson.de/
*
* 

Կատեգորիա:Բեռլինի գեղարվեստի ակադեմիայի անդամներ
Կատեգորիա:Բնօրինակում անաղբյուր հոդվածներ
Կատեգորիա:Գերմանալեզու գրողներ
Կատեգորիա:Գերմանացի թարգմանիչներ
Կատեգորիա:Գերմանացի վիպասաններ
Կատեգորիա:Լեզվի և պոեզիայի գերմանական ակադեմիայի անդամներ
Կատեգորիա:Գերմանացի գրողներ
Կատեգորիա:Սրտամկանի ինֆարկտից մահացածներ