Թոմաս Մայն Ռիդ

**Թոմաս Մայն Ռիդ** (, ), անգլիացի գրող, արկածային գրքերի հեղինակ։

Մայն Ռիդը ծնվել է 1818 թ. ապրիլի 4-ին քահանայի ընտանիքում։ Սովորել է Բելֆաստի քոլեջում, որտեղ ստացել է բարձր գնահատականներ մաթեմատիկայից։ 1840 թ. նա մեկնում է Ամերիկա՝ փնտրելու արկածներ, ծանոթանում է այնտեղի հնդկացիների կյանքին, մասնակցում որսորդությունների։ Եվ այնտեղ իր հետ պատահած արկածները  հետագայում նկարագրում է իր ստեղծագործություններում։

1846-1848 թթ. Մայն Ռիդը մասնակցել  է մեքսիկական պատերազմին։ Այս իրադարձությունը նա նկարագրել է իր առաջին վեպում։ Պատերազմում  ծանր վիրավորվել է  ոտքից, այդ վերքը  անհանգստացրել է նրան  իր ողջ կյանքի ընթացքում և արդեն  ծեր հասակում հանգեցրել  է հաշմանդամության։ Նա նույնիսկ չէր կարող առանց ձեռնափայտի շարժվել։

1848 թվականին Մայն Ռիդը դուրս է գալիս զորական կազմից և վերադառնում է Եվրոպա։ Նրա առաջին վեպը Ամերիկյան պարտիզաններն է, որը հրատարակվել է 1850 թ., և որտեղ նկարագված են այն իրադարձությունները, որոնք տեղի են ունեցել մեքսիակական պատերազմի ժամանակ։ Հաջորդ  10 տարիների ընթացքում լույս  են տեսել  նրա լավագույն վեպերը՝ "Scalphunters", "The Quadroon", "Սեմինոլների առաջնորդ Օցեոլան" և այլն։

33 տարեկան հասակում կապիտանը որոշում է ամուսնանալ։ Նրա կինն է դառնում 15 ամյա մի աղջնակ՝ անգլիական արիստոկրատական  ընտանիքից։ Պսակվելուց  հետո նա ևս մեկ անգամ մեկնում է Ամերիկա և այստեղ էլ անց է կացնում իր երիտասարդությունը։ 1860-ական թթ. սկսվում է ԱՄՆ քաղաքացիական պատերազմը  Հյուսիսի և Հարավի  միջև։ Մայն Ռիդը անցնում է հյուսիսցիների կողմը։ Պատերազմի ավարտից 3 տարի անց գրողը կնոջ հետ ընդմիշտ վերադառնում է Անգլիա։ Ձեռք բերելով հանրաճանաչություն՝ Մայն Ռիդը գրում է գիտահանրամատչելի գրքեր երիտասարդության համար։  Նա տառապում էր ֆիզիկական և նյարդային խանգարումներից  և 1883 թ. մահանում է։

## Հետաքրքիր փաստեր կյանքից
Մայն Ռիդը սկսել է ստեղծագործել 1842 թ. աշնանից։ Նրա առաջին  բանաստեղծությունները հրատարակվել են թերթերում։ Բացի բանաստեղծություններից և պատմվածքներից, գրել է նաև պիեսներ։ Նրա առաջին պիեսը "Սիրո նահատակ"-ն է, որը բեմադրվել է Անգլիայի թատրոններում։ Մայն Ռիդի ստեղծագործությունները մեծ ճանաչում են ստացել,  դրանք նույնիսկ հետաքրքրել են հանրաճանաչ գրողների, ինչպես, օրինակ՝՝ Ռոբերտ Լյուիս Ստիվենսոնին և ուրիշների։ Նրա ստեղծագործություններով հետաքրքրվել է նաև Ջեկ Լոնդոնը։ Մայն Ռիդի ստեղծագործությունները թարգմանվել են ֆրանսերեն, գերմաներեն, իտալերեն, շվեդերեն, ռուսերեն, հայերեն և այլ լեզուներով։

## Անուն
Կնունքի ժամանակ ապագա գրողը ստացել է Թոմաս Մայն անունը՝ ի հիշատակ մեծ պապի։ Հետագայում հոր հետ, որը կրում էր նույն անունը, չխառնելու համար սկսեցին կոչել միայն երկրորդ անունով։ Անգլերեն անունը գրվում է «Thomas Mayne Reid», որը պետք է կարդացվեր «Թոմաս Մեյն Ռիդ», բայց ռուսական հրատարակություններում սխալ է գրվել և արմատացել է «Մայն» ձևը։ Հայերենն էլ օգտագործել է այդ տարբերակը։

## Ստեղծագործություններ
### 1840-ական թվականներին
* 1849&nbsp;-&nbsp;Զինվորական կյանք կամ թեթև հետևակային սպայի արկածները

### 1850-ական թվականներին
* 1850&nbsp;-&nbsp;Ազատ հրաձիգները
* 1851&nbsp;-&nbsp;Գանգամաշկի որսորդները
* 1852&nbsp;-&nbsp;Տնակն անապատում
* 1853&nbsp;-&nbsp;Սպիտակ բիզոնի որոնումները
* 1854&nbsp;-&nbsp;Հուդզոնի ծովածոցը
* 1854&nbsp;-&nbsp;Աքսորվածները անտառում
* 1855&nbsp;-&nbsp;Որսորդական տոն
* 1855&nbsp;-&nbsp;Սպիտակ առաջնորդը
* 1855&nbsp;-&nbsp;Հարավային Աֆրիկայի թավուտներում կամ Բորի և իր ընտանիքի արկածները
* 1856&nbsp;-&nbsp;Վայրի կյանք կամ արկածներ սահմանում. Պատմություն տեխասյան առաջին օրերի մասին 
* 1856&nbsp;-&nbsp;Երիտասարդ որսորդները կամ Պատմություն հարավային արկածների մասին
* 1856&nbsp;-&nbsp;Քվարտերոնուհին
* 1857&nbsp;-&nbsp;Պատերազմի արահետ 
* 1858&nbsp;-&nbsp;Բույսերի որսորդները
* 1858&nbsp;-&nbsp;Ծովում
* 1859&nbsp;-&nbsp;Սեմինոլների առաջնորդ Օցեոլան
* 1859&nbsp;-&nbsp;Ջրային գայլուկը

### 1860-ական թվականներին
* 1860&nbsp;-&nbsp;Արտասովոր մարդիկ, մարդկային էկզոտիկ ռասայի հանրամատչելի նկարագրություն 
* 1860&nbsp;-&nbsp;Ռեյնջերների բնափայտը
* 1861&nbsp;-&nbsp;Խիզախ որսորդը
* 1861&nbsp;-&nbsp;Ժակ Դեպար
* 1861&nbsp;-&nbsp;Արջ որսացողները
* 1862&nbsp;-&nbsp;Մարոններ
* 1863&nbsp;-&nbsp;Կրոկետ
* 1864&nbsp;-&nbsp;Սողուկները ժայռերին
* 1864&nbsp;-&nbsp;Կորուսյալները օվկիանոսում
* 1864&nbsp;-&nbsp;Սպիտակ ձեռնոցը
* 1865&nbsp;-&nbsp;Երիտասարդ անազատները
* 1856&nbsp;-&nbsp;Անգլուխ ձիավորը
* 1866&nbsp;-&nbsp;Բոնդալերո կամ Հարսանիք լեռներում
* 1866&nbsp;-&nbsp;Ջրային անապատ
* 1867&nbsp;-&nbsp;Չորքոտանիներ, ո՞վ են նրանք և որտե՞ղ են ապրում
* 1867&nbsp;-&nbsp;Ընձուղտների որսորդները
* 1867&nbsp;-&nbsp;Գվերիլյասների առաջնորդը
* 1868&nbsp;-&nbsp;Մանկամարդ կինը
* 1868&nbsp;-&nbsp;Սատանայի կղզին
* 1868&nbsp;-&nbsp;Անօգնական ձեռքը
* 1868&nbsp;-&nbsp;Երկնագույն Դիքը
* 1869&nbsp;-&nbsp;Սպիտակ հնդկուհին

### 1870-ական թվականներին
* 1870&nbsp;-&nbsp;Բորնեոյի թավուտներում կամ Կորած նավաբեկյալների արկածները
* 1871&nbsp;-&nbsp;Ճգնարան
* 1872&nbsp;-&nbsp;Ճակատագրի մատը
* 1873&nbsp;-&nbsp;Կուբացի հերոս կամ Հիասքանչ Կրեոլը. Դրվագ Կուբայի հեղափոխությունից
* 1873&nbsp;-&nbsp;Մահացու կրակոց
* 1876&nbsp;-&nbsp;Կսկիծի ազդանշան
* 1877&nbsp;-&nbsp;Գվեն Ուին. Սիրավեպ Ուայ գետի հովտում
* 1877&nbsp;-&nbsp;Սև մուստանգերը
* 1879&nbsp;-&nbsp;Գաուչո Գասպարը
* 1879&nbsp;-&nbsp;Լճերի թագուհին

### 1880-ական թվականներին
* 1881&nbsp;-&nbsp;Ամերիկացի պարտիզաններ
* 1881&nbsp;-&nbsp;Լևիաթանին որսացողները
* 1882&nbsp;-&nbsp;Մոռացված սարը

### Հետմահու հրատարակված
* 1883&nbsp;-&nbsp;Տրասնվաալի գաղթականները
* 1884&nbsp;-&nbsp;Հրո երկիր
* 1885&nbsp;-&nbsp;Խոցված սիրտը և ուրիշ պատմվածքներ
* ?&nbsp;-&nbsp;Ծառ-որոգայթը և ուրիշ պատմվածքներ
* ?&nbsp;-&nbsp;Ուրվականը դարպասի մոտ
* 1888&nbsp;-&nbsp;Առանց գթության
* 1889&nbsp;-&nbsp;Բնագետը Սիլուրիայում
* 1890&nbsp;-&nbsp;Հանրաճանաչ արկածային վիպակներ

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Մայն Ռիդի ստեղծագործությունների հայերեն աուդիոգրքեր 
* Մայն Ռիդը գրապահարանում 

Կատեգորիա:Ամերիկացի տղամարդ վիպասաններ
Կատեգորիա:Անգլիացի արձակագիրներ
Կատեգորիա:Անգլիացի մանկագիրներ
Կատեգորիա:Անգլիացի վիպասաններ
Կատեգորիա:Արկածային գրողներ
Կատեգորիա:Մայն Ռիդ