Պատրանք (պատմվածք)

**«Պատրանքը»**, Մուշեղ Գալշոյանի պատմվածքններից է, որը լույս է տեսել 1978  թվականին։ Այն հեղինակի սիրված ստեղծագործություններից է:

## Գնահատական
Մ. Գալշոյանի «Մարութա սարի ամպերը» պատմվածաշարի հերոսները
շարունակում են մնալ անցյալի կենսական նվաճումների ժառանգորդը։
«Ընդհանրապես մեր վերջին շրջանի գրականության մեջ ներկայացվում է հերոսի այն
վիճակը, երբ խոր հոգեբանական ցնցումը ստիպում է մարդուն վերհիշել իր անցյալը, հաշվետու լինել իր անցյալի համար: Հերոսի հոգեբանական հետադարձը հեղինակին հնարավորություն է ընձեռում բացահայտել կերպարի էությունը ժամանակի տևականության մեջ:
Ժամանակը ոչ միայն ձևավորում է նրա բնավորությունը, այլև զարգացում ու
բացահայտում է այն: Մարդը, ուստի և գրական կերպարը, մեզանում, որպես օրենք,
իր մեջ շարունակ կրում է պատմության բեռը»։
Արևի առաջին ու վերջին շողերն ապրող, արտերի, ընկուզենիների կարոտն ու անցյալի մորմոքը սրտում պահած, լեռնային կյանքի հետ կռիվ տվող և կյանքը կռվով հանձնող ծերունիներ են «Մարութա սարի ամպերը» գրքում ամփոփված պատմվածքների հերոսները: 
Մի բուռ հող դառնալու նրանց ներքին սպասումը ծնում է տեսիլներ, որոնցում նրանք՝ մանուկ կամ երիտասարդ, զգում են հողի ուժը ողջ մարմնի ջերմությամբ:

## Սյուժե
Բազե Առաքելը սովորություն ուներ  վաղ առավոտյան արթնանալու:  Ութսուն տարի էր նա կրկնում էր իր սովորությունը, արթնանում էր, նայում աստղերին և բարի լույս ասում: Առաքելի եղբայրը պատերազմ է գնում, մահանում է, Առաքելը եղբոր կնոջն ու որդուն բերում է իր տուն: Իր ողջ կարողությունը հավասար բաժանում է, եղբոր որդին վատնում է ողջ գումարը, անհետանում է, մի որոշ ժամանակ անց վերադառնում:
Առաքելը լեռան լանջին  ձմռանը ոչխարի հոտ նկատեց, զարմացավ, մտածելով, որ ոչխարների հոտ է, մինչդեռ  քանդած պատաշար է: Երբ իմացավ, որ պատաշար է, մտածեց, թե որքան նման են իրական պատկերն ու խաբկանքը:
Առաքելը խնամու տանն էր, երգեցին, ուրախացան, իսկ Համբոն Վաղարշակին ասում է, որ նա ոչ մի կարողություն չունի, սրտանց քեզ այդ է ցանկանում: Արյունը զարկում է Առաքելի գլխին, պահանջում է, որպեսզի Համբոն դատարկի բաժակը, թե չէ ձեռքի փայտով կհարվածի գլխին: Բաժակ է բարձրացնում և ասում, որ Վաղարշակը անտեր չէ, նա հոր սեր ու ջերմություն է տեսել, և ողջ գյուղն է վկա եղել: Ասում է, որ ինքը հարյուր ոչխար ունի և բոլորն էլ Վաղարշակինն են: 
Բազե Առաքելն արթնանում է և գնում գոմ, առանձնացնում է հոտը, կանչում ընտանիքի անդամներին, տղային ասում է, որը կուզես վերցրու ընկերներիդ հետ քեֆ անելու համար, կանչում է հարսին, ասում, առանձնացրու, որը մատաղացու է, միայն թոռն էր, որ ուրախ ժպտում էր: Նա Համբոյին խոսք էր տվել, որ հարյուր ոչխար Վաղարշակինն է և տանում է նրան տա:
Առաքելը վերցնում է հրացանը և թոռան հետ ճանապարհ ընկնում: Թոռը մի պահ ճչում է. պապը մահացել էր և դեմքին անգամ ժպիտ կար:«Բազե Առաքելը, գլուխը ուսին ձգած, հենված էր քարին, փակ կոպերը ժպտում էին, և կնճիռները կամաց-կամաց լցվում էին ժպիտով»։

## Կերպարներ
Բազե Առաքել, Վաղարշակ, Վաղարշակի մայրը, Առաքել եղբայրը, Առաքելի թոռը, հարսը, տղան

## Արտաքին հղումներ

chrome-extension://efaidnbmnnnibpcajpcglclefindmkaj/https://artsakhlib.am/wp-content/uploads/2020/08/%D5%84%D5%B8%D6%82%D5%B7%D5%A5%D5%B2-%D4%B3%D5%A1%D5%AC%D5%B7%D5%B8%D5%B5%D5%A1%D5%B6-%D5%81%D5%B8%D6%80%D5%AB-%D5%84%D5%AB%D6%80%D5%B8%D5%B6.pdf

https://arar.sci.am/dlibra/publication/285401/edition/262053?language=hyw

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:1978 գրքեր
Կատեգորիա:Մուշեղ Գալշոյանի ստեղծագործություններ