Բելգիական շոկոլադ

**Բելգիական շոկոլադ** (, , ), Բելգիայում արտադրված շոկոլադ: 19-րդ դարից այն դարձել է խոշոր արդյունաբերություն։ Ներկայումս կազմում է երկրի տնտեսության և մշակույթի կարևոր մասը։

Շոկոլադի արտադրության մեջ օգտագործվող հումքը չի արտադրվում Բելգիայում։ Կակաոյի մեծ մասը աճեցվում է Աֆրիկայում, Կենտրոնական Ամերիկայում և Հարավային Ամերիկայում: 19-րդ դարում արդյունաբերությունը զգալիորեն ընդլայնվել է՝ ձեռք է բերել միջազգային համբավ և Շվեյցարիայի հետ միասին Բելգիան դարձել է Եվրոպայում այս ապրանքի կարևորագույն արտադրողներից մեկը։  1894 թվականից արդյունաբերությունը կարգավորվում է օրենքով, սակայն շոկոլադի «բելգիական» պիտակավորման համընդհանուր ստանդարտ չկա: Ամենատարածված ստանդարտը նշում է, որ շոկոլադի արտադրությունը պետք է իրականացվի Բելգիայում:

## Պատմություն
[link=https://ru.wikipedia.org/wiki/%D0%A4%D0%B0%D0%B9%D0%BB:Ei-chocolatier.JPG|մինի|[Բրյուգգե|Բրյուգեում Զատկի ձվեր արտադրող *շոկոլադե սարք*]]
Բելգիացիները սկսել են շոկոլադ օգտագործել դեռևս 1635 թվականին, երբ երկիրը գտնվել է իսպանական օկուպացիայի տակ՝ Կենտրոնական Ամերիկայից Եվրոպա շոկոլադի ներմուծումից անմիջապես հետո: 18-րդ դարի կեսերին շոկոլադը չափազանց տարածված է եղել բարձր և միջին խավերի շրջանում, հատկապես տաք շոկոլադի տեսքով: Շոկոլադի սիրահարներից մեկը՝ Լոթարինգիայում Ավստրիայի կառավարիչ Չարլզ Ալեքսանդրն է եղել: 20-րդ դարի սկզբից Բելգիան կարողացել է մեծ քանակությամբ կակաո ներմուծել իր աֆրիկյան գաղութից՝ Բելգիական Կոնգոյից: 1900-ականներին շոկոլադը գնալով ավելի հասանելի է դարձել բելգիական բանվոր դասակարգի համար: Համաձայն մի ուսումնասիրության՝ Բելգիան սկզբում սկսել է ավելի շատ շոկոլադ արտահանել, քան ներմուծել՝ 1960-ականների համեմատ, իսկ «բելգիական շոկոլադի» արտահանումը 1980 թվականից ի վեր երկրաչափական աճ է գրանցել:

Պրալինը բելգիական շոկոլադի արդյունաբերության գյուտն է։ Մշակվել է 1915 թվականին Ժան Նոյհաուս կրտսերի կնոջ՝ Լուիզա Ագոստինիի կողմից:

## Արտադրություն և ստանդարտներ
Բելգիական շոկոլադի բաղադրությունը օրենքով կարգավորվում է 1894 թվականից, երբ սահմանվել է 35% մաքուր կակաոյի նվազագույն մակարդակ՝ շոկոլադի կեղծումը այլ աղբյուրներից ցածրորակ ճարպերով կանխելու համար: Արդյունաբերության ստանդարտացման ներդրման փորձերն անհաջող են եղել: Եվրոպական տնտեսական համայնքի (ԵՏՀ) կողմից Եվրոպայում կակաոյի կարագի փոխարինիչների քանակի նվազագույն չափորոշիչներ ներմուծելու փորձը հանգեցրել է երկար բանակցությունների, սակայն 2003 թվականին ընդունված օրենսդրությունը Բելգիայում ընկալվել է որպես չափազանց մեղմ: 2007 թվականին Եվրամիությունը ներկայացրել է որակի կամավոր ստանդարտ, որը սահմանում է որոշակի չափանիշներ՝ ապրանքի «բելգիական շոկոլադ» համարվելու համար: Համաձայն բելգիական շոկոլադե օրենսգրքի՝ մշակումը, խառնուրդը և խտացումը պետք է իրականացվեն Բելգիայում։

Բանավեճը այն մասին, թե ինչ կարելի է օրինականորեն անվանել «բելգիական շոկոլադ»՝ բորբոքվել է այն փաստով, որ բելգիական ավանդական շոկոլադի գործարանները գնել են ոչ բելգիական ընկերություններ և նույնիսկ արտադրությունը տեղափոխել Բելգիայից դուրս: «Neuhaus» շոկոլադե ընկերության գլխավոր գործադիր տնօրեն Իգնաս Վան Դորսելերը պնդել է, որ ընկերության բառարանում «բելգիական» բառը նշանակում է «արտադրության վայր, գլխամասային գրասենյակ և սեփականատեր», բայց այնտեղ նշված չէ արտադրանքի ԵՄ-ի կողմից պաշտպանված կարգավիճակը:

Շատ ընկերություններ իրենց շոկոլադը ձեռքով են պատրաստում, ինչը մեծ ջանք է պահանջում և բացատրում է զբոսաշրջիկների կողմից սիրված փոքր անկախ շոկոլադի խանութների տարածվածությունը:

## Տեսակներ

### Պրալին
Բելգիայում արտադրվող պրալինները սովորաբար փափուկ լցոնված շոկոլադապատ կոնֆետներ են: Դրանք տարբերվում են Ֆրանսիայում և ԱՄՆ-ում տարածված ընկույզով և շաքարով կոնֆետներից, որոնք երբեմն կոչվում են նույն անունով։ Դրանք առաջին անգամ ներկայացվել են 1912 թվականին Ժան Նոյհաուս II-ի կողմից:

Կան պրալինեների բազմաթիվ ձևեր և տեսակներ, թեև դրանք գրեթե միշտ բաղկացած են շոկոլադե պատյանից՝ ավելի փափուկ միջուկով։ Բելգիայում «պրալինե» բառը կարող է վերաբերել ինչպես լցոնած շոկոլադներին, այնպես էլ Եվրոպայում տարածված ավանդական պրալինեով շոկոլադներին (պրալինեները կարամելացված պնդուկներ կամ նուշ են, որոնք աղացած են մածուկի մեջ): Բելգիական պրալինեները չեն սահմանափակվում ավանդական պրալինե միջուկով և հաճախ պարունակում են ընկույզ, մարցիպան, աղած կարամել, սուրճ, լիկյոր, սերուցքային լիկյոր, կեռաս կամ շոկոլադե խառնուրդ, որը հակասում է արտաքին կեղևին: Նրանք հաճախ վաճառվում են ոճավորված նվերների ոճով տուփերում: Ամենամեծ արտադրողներն են Նոյհաուսը, Գոդիվան, Լեոնիդասը և Գույլիանը։

### Տրյուֆելներ
[link=https://ru.wikipedia.org/wiki/%D0%A4%D0%B0%D0%B9%D0%BB:Chocolate,_Brussels_2008_(Alter_Fritz)_04.JPG|մինի|[Բրյուսելում տիպիկ շոկոլադի խանութի ինտերիեր]]
Բելգիական շոկոլադե տրյուֆելներն ամենից հաճախ ծակոտկեն կամ հարթ շոկոլադե գնդիկներ են կամ, ավելի հաճախ գնդիկավոր տրյուֆելներ: Երբեմն դրանք պատում են վաֆլի կամ բարձրորակ կակաոյի փոշի պարունակող ջնարակով։ Դրանք պարունակում են փափուկ գանաշ, որն ավանդաբար կիսահեղուկ մածուկ է և հետևաբար ցածր ջերմաստիճանի դեպքում պահպանվում է մի քանի օր և/կամ պահանջում է սառեցում: Հատուկ տրյուֆելները երբեմն օգտագործում են մրգեր, ընկույզ կամ սուրճի գանաշ: Հազվագյուտ դեպքերում դրանց ավելացվում է մրգային լիկյոր կամ սերուցքային լիկյոր, սակայն շատ դեպքերում դրանք կարող են տարբերվել պրալենեից իրենց ձևով և հյուսվածքով: Գույություն ունեն նաև «պրալինե տրյուֆելներ»։

### Ձվեր և արձանիկներ
Վալենտինի օրվա ձեռագործ ձվերը, կենդանիների պատկերները, արձանիկները և սրտերը պատրաստվում են շատ փոքր բելգիական շոկոլադագործների կողմից, ինչպես այլ երկրներում և զբաղեցնում են շուկայի համեմատաբար փոքր մասնաբաժինը, սակայն մեծ պահանջարկ ունեն Սուրբ Վալենտինի օրը, Սուրբ Զատիկին, Սինտերկլաասին և Սուրբ ծննդյան օրը:

## Տնտեսություն
Շոկոլադը կարևոր դեր է խաղում Բելգիայի տնտեսության մեջ և երկիրն ունի ավելի քան 2000 շոկոլատիե՝ ինչպես փոքր, այնպես էլ մեծ: Շոկոլադը ներկայումս շատ տարածված է Բելգիայում, որտեղ տարեկան արտադրվում է 172,000 տոննա լայնորեն արտահանվող շոկոլադ: «Côte d'Or»-ը հավանաբար ամենամեծ առևտրային ապրանքանիշն է, որի արտադրանքը վաճառվում է երկրի գրեթե բոլոր մթերային խանութներում: Տարբեր տեսակի շոկոլադի խոշորագույն արտադրողներն են «Neuhaus»-ը, «Godiva»-ն, «Leonidas»-ը և «Guylian»-ը: Բելգիական պրալենաները (ֆոնդանտներ) ծովային խեցիների, ձկների, ադամանդների և դիզայներական ստեղծագործությունների տեսքով վաճառվում են քաղաքի կենտրոնական խանութներում, շուկայի տաղավարներում և բազմաթիվ գյուղական խանութներում։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ

* Բելգիական շոկոլադ

Կատեգորիա:Շոկոլադ
Կատեգորիա:Բելգիական խոհանոց
Կատեգորիա:Հրուշակեղեն