Ինչպես կցանկանաք

«**Ինչպես կցանկանաք**» (), Ուիլյամ Շեքսպիրի կատակերգություններից մեկը։

Հավանաբար, այն ստեղծվել է 1599 կամ 1600 թվականին, սակայն այն հրատարակվել է այսպես կոչված «Առաջին ֆոլիոյում» միայն։ Պիեսի սյուժեի հիմքում ընկած է Թոմաս Լոջի *«Ռոզալինդա»* հովվերգական վեպը։ Հատկապես այդ ստեղծագործության մեջ է մտնում ամենահայտնի և առավել հաճախ մեջբերված շեքսպիրյան մենախոսություններից մեկը՝ «Ամբողջ աշխարհը բեմ է»։

## Գործող անձինք
* **Ծեր դուքս՝** արտաքսյալ։
***Դուքս Ֆրեդերիկ**՝ նրա եղբայրը, ով խլել էր նրա հարստությունը։
***Ամյեն, Ժակ**՝ մեծատոհմիկներ․ ունևոր են դարձել արտաքսյալ դուքսի օրոք։
***Լե Բո**՝ Ֆրեդերիկի պալատական։
***Շառլ**՝ Ֆրեդերիկի ըմբիշ։
***Օլիվեր, Ժակ, Օրլանդո**՝ Ռոլանդ դե Բուի որդիներ։
***Ադամ, Դենիս**՝ Օլիվերի սպասավորներ։
***Օսելոկ**՝ խեղկատակ։
***Օլիվեր Պուտանիկ**՝ քահանա։
***Կորին, Սիլվի**՝ խաշնարածներ։
***Ուիլյամ**՝ գեղջուկ տղա, ով սիրահարված է Օդրիին։
*Կերպար՝ պատկերված Հիմենևսի նման։
***Ռոզալինդա**՝ արտաքսյալ դուքսի դուստր։
***Սելիյա**՝ Ֆրեդերիկի դուստր։
***Ֆեբա**՝ հովվուհի։
***Օդրի**՝ գեղջկուհի։
*Մեծատոհմիկներ, մանկլավիկներ, սպասավորներ և այլք։

## Սյուժե
[350px|thumb|[Ֆրենսիս Հեյման։ «*Ինչպես կցանկանաք*», մոտ 1750 թվական, Թեյթ պատկերասրահ]]

[180px|thumb|left|''Ռոզալինդա և ՍելիյաРозалинда и Селия'',  [Հյու Թոմսոն, 1909 թվական]]

Գործողությունները տեղի են ունենում ֆրանսիական անանուն դքսության մեջ, որի տիրակալը կործանվել է իր կրտսեր եղբոր՝ Ֆրեդերիկի կողմից և ստիպված է եղել թաքնվել Արդենների անտառում։

Նախկին դուքսի դուստրը՝ *Ռոզալինդան*, սակայն, մնում է պալատում՝ շնորհիվ *Ֆրեդերիկի* դստեր՝ *Սելիյայի* հետ ունեցած ընկերության։

[180px|thumb|left|''Ռոզալինդան շղթան հանձնում է Օրլանդոյին'' (գործողություն I; տեսարան 2), [Էմիլ Բայյար]]

[200px|thumb|Ռոբերտ Մակբեթ։ ''«Ռոզալինդա»'', [1888|1888 թվական]]

Պալատում *Ռոզալինդան* հանդիպում է երիտասարդ ազնվական *Օրլանդոյին*։ Վերջինս առաջին հայացքից սիրահարվում է նրան։ Սակայն, շատ չանցած, ավագ եղբայր *Օլիվերի* խարդավանքները նրան ստիպում են փախչել հայրական տնից՝ իր հավատարիմ ծառա *Ադամի* հետ։Այդ ընթացքում Ֆրեդերիկը պալատից վտարում է Ռոզալինդային, և նա, Սելիյայի և խեղկատակ Օսելոկի հետ ուղևորվում են փնտրելու Ծեր դուքսին։

Ռոզալինդան զգեստափոխվել էր որպես երիտասարդ՝ Գանիմեդես անվամբ, Սելիյան՝ Ալիենա անվամբ և խեղկատակը ոտք են դնում Արդենների անտառ, որտեղ հանդիպում են Կորին, Սիլվի խաշնարածներին։ Կորին բողոքում է ճամփորդներին, որ տիրոջ հեռանալուց հետո կալվածքը, ուր նա ոչխարներին է արածեցնում, անկում է ապրում։

Ռոզալինդան որոշում է կալվածք ձեռք բերել, իսկ Կորինը խոստանում է բարեխղճորեն վարել տնտեսությունը։Այդ ժամանակ Օրլանդոն և Ադամը անտառում գտնում են դուքսին և մուտք գործում նրա շքախումբ։

Օրլանդոն սիրային բանաստեղծություններ է հորինում՝ նվիրված Ռոզալինդային, և թողնում դրանք ծառերի կեղևներին։ Շատ չանցած՝ նա հանդիպում է Գանիմեդեսի կերպարով Ռոզալինդային։ Գանիմեդեսը նրան իր օգնությունն է առաջարկում սիրային գործերում։ Նրանք միասին Օրլանդոյի և Ռոզալինդայի դերերն են խաղում։

Միևնույն ժամանակ խեղկատակը սիրահետում է գեղջկուհի Օդրիին և նույնիսկ փորձում ամուսնանալ նրա հետ։ Սակայն նրան խանգարում է Ժակը։ Հովվուհի Ֆեբան ևս մերժում է Սիլվիին և սիրահարվում Գանիմեդես–Ռոզալինդային, ում կշտամբանքները նա համարում է սիրալիր։

[180px|thumb|left|Ֆ․ Ռ․ Մորիս ''«Օդրի»'', [1888|1888 թվական]]

Անտառում հայտնվում է Օլիվերը, ում համար Ֆրեդերիկը հողատարածք էր առանձնացրել։ Օրլանդոն նրան փրկում է վայրի գազաններից, բայց ինքը վիրավորվում է։ Օլիվերը զղջում է իր՝ եղբոր նկատմամբ ունեցած հիմար վերաբերմունքի համար, և նրան ընդունում են Ծեր դուքսի շքախմբում։ Շատ չանցած՝ նա հանդիպում է Սելիյա–Ալիենին, և նրանց միջև սեր է բռնկվում։

Բոլոր կերպարները հավաքվում են դուքսի պալատի մոտ, Ռոզալինդը ներկայանում է նրանց իր իսկական կերպարանքով և վերամիավորվում է Օրլանդոյի հետ։ Ֆեբեն, խելքի գալով,  մնում է Սիլվիի կողքին։ Եզրափակիչ տեսարանում հայտնվում է  Հիմենևսը, ով պսակադրում է բոլոր սիրահարներին՝ Օրլանդոյին և Ռոզալինդային, Օլիվերին և Սելիյային, Սիլվիին և Ֆեբեին, Օսելոկին և Օդրիին։ Պարզվում է, որ Ֆրեդերիկը հրաժարվել է իր ոճրագործություններից և որոշել գահը վերադարձնել եղբորը, դառնալ կուսակրոն։ Դուքսի շքախումբը ցնծում է, և միայն մելանխոլիկ Ժակը գնում է Ֆրեդերիկի հետքերով՝ ճգնավորի կյանք վարելու։

## Թարգմանություններ
Ներկայումս, համենայն դեպս, լայնորեն հայտնի են պիեսի ռուսերեն վեց թարգմանություններ․ Պ․ Ի․ Վեյնբերգ (1867 թվական), Տ․ Լ․ Շչեպկինա-Կուպերնիկ (1937 թվական), Վ․ Վ․ Լևիկ, Յուրի Լիֆշից (1991 թվական), Օ․ Պ․ Սորոկա և Ա․ Վ․ Ֆլորա։ Առավել հայտնի են Վեյնբերգի և Շչեպկինա-Կուպերնիկի դասական տարբերակները, որոնք մտել են Շեքսպիրի ռուսերեն ստեղծագործությունների ժողովածուի կազմի մեջ։

## Հարմարեցումներ

### Թատրոն
* 1949 թվական՝ Կոբլենց թատրոնում (Theater Koblenz), Գերմանիա։ Ռոզալինդա՝ Տատյանա Իվանովնա։

### Ֆիլմ, հեռուստատեսություն
* 1908 թվական՝ ֆիլմ՝ , ԱՄՆ, ռեժիսոր՝ , դերերում՝ ։
* 1912 թվական՝ , ԱՄՆ, ռեժիսորներ՝ Չարլզ Քենթ, Ջեյմս Ստյուարտ Բլեքթոն, ։
* 1914 թվական՝ Մարդու յոթ տարիքը / The Seven Ages of Man, Մեծ Բրիտանիա, ռեժիսոր՝ Չարլզ Վերնոն։ Ֆիլմը հիմքում ընկած է պիեսի երկրորդ արարվածի՝ Ժակի մենախոսությունը։ Մենախոսությունը կատարել է ։
* 1915 թվական՝ , Մեծ Բրիտանիա, ռեժիսոր՝ Մորիս Էլվի։
* 1936 թվական՝ Ինչպես կցանկանաք / As You Like It, Մեծ Բրիտանիա (հեռուստատեսություն), ռեժիսոր՝ Պոլ Ցիներ։
* 1946 թվական՝ Ինչպես կցանկանաք / As You Like It, Մեծ Բրիտանիա (հեռուստատեսություն), ռեժիսոր՝ Յան Ատկինս։ 
* 1953 թվական՝ Ինչպես կցանկանաք / As You Like It, Մեծ Բրիտանիա () հեռուստասերիալի էպիզոդ, ռեժիսոր՝ ։
* 1963 թվական՝ Ինչպես կցանկանաք / As You Like It, Մեծ Բրիտանիա (հեռուստատեսություն), ռեժիսորներ՝ Մայքլ Էլիոթ, Ռոնալդ Այր, դերերում՝ Վանեսա Ռեդգրեյվ՝*Ռոզալինդա*։
* 1963 թվական՝ Ինչպես կցանկանաք / Wie es Euch gefällt, Ավստրիա (հեռուստատեսություն), ռեժիսոր՝ , դերերում՝ ՝ *Ռոզալինդա*։
* 1963 թվական՝ Ինչպես կցանկանաք / Wie es Euch gefällt, ԳՖՀ (հեռուստատեսություն), ռեժիսոր՝ Walter Czaschke։
* 1964 թվական՝ Ինչպես կցանկանաք / Miten haluatte, Ֆինլանդիա (հեռուստատեսություն), ռեժիսոր՝ ։
* 1968 թվական՝ Ինչպես կցանկանաք / Wie es Euch gefällt, ԳՖՀ (հեռուստատեսություն), ռեժիսոր՝ ։
* 1969 թվական՝ Ինչպես կցանկանաք․ նախերգանք / As You Like It: An Introduction, Մեծ Բրիտանիա։
* 1970 թվական՝ Ինչպես կցանկանաք / Wie es euch gefällt, Ավստրիա (հեռուստատեսություն), ռեժիսոր՝ ։
* 1972 թվական՝ Ինչպես կցանկանաք / Comme il vous plaira, Ֆրանսիա (հեռուստատեսություն), ռեժիսոր՝ ՝ դերերում՝ Ժան Պյեր Օմոն։
* 1978 թվական՝ Ինչպես կցանկանաք ներկայացում՝ BBC, ռեժիսոր՝ Բեյզիլ Կոուլմեն, Հելեն Միրեն՝ *Ռոզալինդա*, Ջոն Մոլդեր Բրաուն՝ *[[Հիմենևս]]*՝ նկարահանումները՝ մայիսի 30—հունիսի 16 {Գլազմ դղյակ{Замок Гламз|Glamis Castle}} դղյակում, Շոտլանդիա)։ BBC Television Shakespeare հեռուստասերիալի էպիզոդ։
* 1992 թվական՝ Ինչպես կցանկանաք (Մեծ Բրիտանիա), ռեժիսոր՝ Քրիստին Էդզարդ։
* 2006 թվական՝ Ինչպես կցանկանաք (Մեծ Բրիտանիա, ԱՄՆ), ռեժիսոր՝ Քենեթ Բրանա։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Ինչպէս Կ'ուզէք հայերեն

Կատեգորիա:Շեքսպիրի պիեսներ
Կատեգորիա:Շեքսպիրի կատակերգություններ
Կատեգորիա:Պիեսներ ըստ ժանրի
Կատեգորիա:Անգլերեն գրքեր