Generation «П»

**«Generation „П“» (նաև՝ «Поколение „П“» )** ռուս գրող Վիկտոր Պելևինի պոստմոդեռնիստական վեպն է, որը պատմում է 1990-ականների քաղաքական և տնտեսական բարեփոխումների ժամանակ մեծացած ռուսաստանցիների սերնդի մասին։ Վեպի գործողությունները ծավալվում են 1990-ականների Մոսկվայում։

Վեպի գլխավոր հերոսը՝ Վավիլեն Տատարսկին, կրթած երիտասարդ է, Գրականության ինստիտուտի  շրջանավարտ։ Նրա անսովոր անունը կապված է հոր նախասիրությունների հետ, որը Վասիլի Ակսյոնովի և Վլադիմիր Լենինի երկրպագու էր։ Տատարսկին «П» սերնդի՝ 1970-ականներին ծնվածների, հավաքական կերպար է։

Պատահականության շնորհիվ նա հայտնվում է գովազդի ոլորտում և բացահայտում իր տաղանդը՝ ստեղծել գովազդային կարգախոսներ։ Այսպիսով նա սկզբում դառնում է copywriter, ապա՝ «creator»։ Արևմտյան ապրանքների գովազդների տեղայնացումը ռուսաստանյան աշխարհընկալմանը դառնում է իր հիմնական խնդիրը։ Ավելի ուշ նա սկսում է զբաղվել հեռուստատեսային իրականության ստեղծմամբ, որը փոխարինում է շրջապատող իրականությանը։ Տատարսկին մասնակցում է քաղաքական գործիչների և պետական կյանքի հեռուստատեսային կերպարների ձևավորմանը՝ օգտագործելով համակարգչային տեխնոլոգիաների։ Սակայն նրան անդադար տանջվում են հարցերը, թե ովքեր են իրականում ղեկավարում այս ամենը, և ի վերջո դառնում է կենդանի աստված՝ աստվածուհի Իշտարի երկրային ամուսինը։

Վեպն առաջին անգամ հրապարակվել է 1999 թվականին «Վագրիուս» հրատարակչության կողմից։ Մինչև տպագրվելը, դրա հատվածները հայտնվել էին համացանցում, ինչը հնարավորություն էր տվել քննադատներին առաջին եզրակացություններն անել, իսկ ընթերցողներին՝ հետաքրքրվել վեպով։ Վեպը սպասված էր քանի որ «Generation „П“»-ն լույս էր տեսել Պելևինի նախորդ՝ «Չապաևն ու Դատարկությունը» (1996) վեպի հրատարակումից երկու տարի անց։ Սովորաբար, Պելևինը նախ իր ստեղծագործությունները տպագրում էր ամսագրերում, հատկապես «Знамя» ամսագրում, սակայն այս վեպը շրջանցեց այդ պրակտիկան և անմիջապես լույս տեսավ որպես գիրք։

2011 թվականին ռեժիսոր Վիկտոր Գինզբուրգը նկարահանել է վեպի էկրանավորումը, որը ցուցադրվել է 2011 թվականի ապրիլի 14-ին և ռուսաստանյան վարձույթում հավաքել է ավելի քան 4,5 միլիոն դոլար։

## Վեպի անվանումը
[աջից|մինի|171x171փքս| Վարկածներից մեկի համաձայն, [Ԥ (տառ)|PC տառը հորինել է Յուրի Բալաշովը « Սերունդ P » ֆիլմի պաստառի համար: Այս համատեքստում վերնագրում «P» տառը նշանակում է «Fuck», իսկ վերնագիրը ինքնին մեկնաբանվում է որպես «Generation Fuck» – «կորած սերունդ» ։]]
Քննադատների կարծիքով՝ վեպի անվանումը նախատեսված էր որոշակի նպատակային խմբի համար և ընթերցողին հնարավորություն էր տալիս ինքնուրույն որոշել «П» տառի նշանակությունը։ Գրախոսները «П» տառի տակ հասկանում էին ամենատարբեր բաներ, և վեպի ողջ տեքստում սփռված են տարբեր ակնարկներ դրա հնարավոր նշանակությունների վերաբերյալ։ Թե՛ քննադատները, թե՛ ընթերցողները ներկայացրել են իրենց տարբերակները վեպի անվան բացատրության վերաբերյալ։ Ինքը՝ Պելևինը, նշել է, որ լեզվում «կատարվում է հասկացությունների վերանշանակում՝ նրանց նոր հոգեբանական և սոցիալական կարգավիճակ հաղորդելու նպատակով»։

Վեպի առաջին էջում նշվում է, որ «П» տառը նշանակում է «Պեպսի»։ Սակայն անվանման այս տարրի մեկնաբանությունները բազմազան են. այն կարելի է հասկանալ նաև որպես «Պիզդեց»։ «Поколение Пиздец» («Կորուսյալ սերունդ») ձևակերպման համատեքստում հեղինակը նկարագրում է մի սերունդ, որը «ժպտաց ամռանը, ծովին և արևին — և ընտրեց „Պեպսի“»։

Գրական քննադատ և հրապարակախոս Գենադի Մուրիկովը նկատել է, որ «Generation» բառը գրված է լատինական տառերով, մինչդեռ «П» տառը՝ ռուսական, այլ ոչ թե լատինական «P»-ով։ Նրա կարծիքով, սա արվել է հատուկ՝ ընդգծելու համար, որ խոսքը վերաբերում է հենց ռուսաստանյան, հայրենական «Պիզդեց»-ը։

Դմիտրի Գոլինկո-Վոլֆսոնի կարծիքով՝ Պելևինի կողմից ստեղծված այս անվանումը փոխաբերաբար հիշեցնում է Դուգլաս Քուփլենդի «Generation X» վեպի և Գրեգ Արակիի «DOOM Generation»  ֆիլմի անվանումները։ Որոշ քննադատներ նաև ենթադրում են, որ վեպի վերնագիրը կարելի է մեկնաբանել որպես «Պելևինի սերունդ»։

## Կերպարները
Պելևինը իր ինտերնետային կոնֆերանսներից մեկի ժաանակ նշել է, որ **«Generation „П“»** վեպում հերոսներ չկան, այլ միայն կերպարներ ու գործող անձինք։ Այս կերպարները վերցված են հենց 1980-90-ականների Ռուսաստանի իրականությունից։ Վեպում ներկայացված են «նոր ռուսները» և հասարակ ժողովուրդը, բանդիտները և ղեկավարող էլիտան, թմրամոլները, լյումպեն-պրոլետարները և ցինիկ գովազդային գործակալները, որոնք վերահսկում են կատարվող ամեն բան։

Որոշ քննադատների կարծիքով՝ վեպի կերպարները բաժանվում են երեք խմբի։ Պելևինը սյուժեն կապելու նպատակով ստեղծել է Հուսեյնի, Մորկովինի և Ֆարսեյկինի կերպարները։

Մյուս խմբում են Պուգինը, Խանինը, Մալյուտան, Բլոն, Գիրեևը, և Ազադովսին։ Երբ գլխավոր հերոս Վավիլեն Տատարսկին շփվում է նրանց հետ, նրա ինքնությունը կարծես երկատվում է, և նրա անձի տարբեր կողմերը սկսում են երկխոսել միմյանց հետ։

Հուսեյնը հայտնվում է Տատարսկու կյանքի սկզբնական փուլում և հետո ևս մեկ անգամ փորձում է ներխուժել սյուժեի մեջ, սակայն երկու անգամ էլ նրանց ճանապարհները բաժանվում են։

* **Վավիլեն (Վլադիմիր) Տատարսկի** – վեպի գլխավոր հերոս։
* **Հուսեյն** – չեչեն բանդիտ, որը «տանիք» էր ապահովում այն առևտրային կրպակին, որտեղ Վավիլենն աշխատում էր որպես վաճառող։
* **Սերգեյ Մորկովին** – Վավիլենի համակուրսեցին, ով բացահայտեց նրա համար հետխորհրդային աշխարհի հնարավորությունները և հրավիրեց աշխատելու «Դրաֆթ Պոդիում» գովազդային գործակալությունում։ Վավիլենի բոլոր «էվոլյուցիոն» փուլերի ավարտը կապվում է Մորկովինի հետ։
* **Դմիտրի Պուգին** – սև բեղերով և փայլուն սև աչքերով տղամարդ։ Նախկինում աշխատել է որպես տաքսիստ Նյու Յորքում, որտեղից էլ բերել էր խորհրդային մտածելակերպի վերաբերյալ իր գաղափարները։
* **Անդրեյ Գիրեև** – Տատարսկու համադասարանցին և թունավոր սնկեր (ճանճասպան) մատակարարողը։ Միշտ կրում էր կապույտ սքեմա և ասեղնագործված նեպալական ժիլետ։
* **Վլադիմիր Խանին** – **«Գաղտնի խորհրդական»** գովազդային գործակալության տնօրեն, որտեղ աշխատում էր Վավիլենը։
* **Լեոնիդ (Լեգիոն) Ազադովսկի** – գեր և կարճահասակ երիտասարդ, ով սպառում էր չափազանց մեծ քանակությամբ կոկաին։ Ազադովսկին նկարահանվում էր տարբեր գովազդային հոլովակներում երկրորդական դերերով։ Նրա ազգանունը համարվում է հղում **[[Կոնստանտին Մարկի Ազադովսկի|Կոնստանտին Ազադովսկուն]]**, ով 1999 թվականին հանդիսանում էր Բուքերյան մրցանակի ժյուրիի նախագահ։
* **Վովչիկ Մալոյ** – Խանինի «տանիքը»։ Նա Վավիլենին պատվիրեց ռուսական ազգային գաղափարի մշակման աշխատանքը։ Հետագայում սպանվեց չեչենների հետ բախման ժամանակ։ Նա նաև հիշատակվում է Պելևինի մեկ այլ վեպում՝ «Չապաևն ու Դատարկությունը», որտեղ հանդես է գալիս որպես հոգեբուժարանի կոմերցիոն տնօրեն։
* **Ֆարսուկ Սեյֆուլ-Ֆարսեյկին** – հեռուստատեսային վերլուծաբան, նախկին կոմերիտական առաջնորդ, ծագումով Վոլգայի գերմանացիներից։ Նրա կերպարի նախատիպը համարվում է քաղ-տեխնոլոգ **[[Գլեբ Պավլովսկի]]ն**։
* **Սաշա Բլո** (իսկական անունը՝ Էդիկ Դեբիրսյան) – փայլփլուն ամսագրերի լրագրող։ Վեպի սկզբում նա անհաջողակ է, սակայն կարողանում է հմտորեն հարմարվել իրավիճակներին։ Հետագայում դառնում է հարուստ և հաջողակ, ձեռք է բերում շքեղ ավտոմեքենա և հսկայական կապիտալ։ Քննադատների կարծիքով՝ Բլոն ներկայացնում է գովազդային լրագրության իրական «մասնագետ», որը տարեկան հարյուրավոր հոդվածներ է գրում և ձևավորում իրեն ընթերցող լսարան։

Վեպում հերոսների անունները կատարում են ոչ միայն անվանական (նոմինատիվ) ֆունկցիա, այլև նրանց դարձնում են ստեղծագործության սոցիալական միջավայրի մաս։ Երկխոսություններում հրոսների անուններն հաճախ օգտագործվում են փոփոխված տեսքով, ինչը թույլ է տալիս ընթերցողին ընկալել նրանց սոցիալական կարգավիճակը, փոխհարաբերությունները և լեզվական ինքնատիպությունը։ Վեպում առկա են բազմաթիվ ռեֆլեքսիաներ (խորքային ինքնավերլուծություններ) այս անունների նշանակության վերաբերյալ, ինչը վկայում է դրանց խորհրդանշական կարևորության մասին։

Պարզ անունները հիմնականում վերապահված են երկրորդական կամ ոչ նշանակալի կերպարներին, որոնք չեն պահանջում խորը վերլուծություն կամ կերպարային զարգացում։

## Նշումներ

; Աղբյուրներ

## Գրականություն
* 
* 
* 
* 

Կատեգորիա:1999 վեպեր
Կատեգորիա:Վիկտոր Պելևինի վեպեր