open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Դե, սպասիր (մուլտֆիլմ, 1969)

«**Դե, սպասիր**» (), խորհրդային նկարված մուլտիպլիկացիոն ֆիլմ, որ ստեղծվել է «Սոյուզմուլտֆիլմ» ստուդիայում։ «Ուրախ կարուսել» () № 1 երաժշտական ալմանախի չորս մուլտֆիլմերից վերջինն է։

Մուլտֆիլմը նույն թվականին թողարկված «Դե, սպասիր» մուլտիպլիկացիոն սերիալի նախատիպն է ու նրա պիլոտային սերիան։

## Սյուժե
Կարճամետրաժ մուլտֆիլմը ներկայացնում է երեք փոքր սյուժեներ գայլի մասին, որը տարված է փոքրիկ նապաստակին ուտելու մոլուցքով։
* *Պատմություն առաջին*․ գայլը հրաձգարանում փորձում է խփել նապաստակի պատկերող թիրախին, բայց չի կարողանում։ Նույնիսկ այն ժամանակ, երբ բոլոր փամփուշտները միանգամից լիցքավորում է ու դրանց ավելացնում թուջե միջուկը, էլի վրիպում է։ Այդ ժամանակ էլ գայլն առաջին անգամ ասում է իր հայտնի արտահայտությունը՝ «Դե, սպասիր»։
* *Պատմություն երկրորդ*․ նապաստակը դեռևս շատ փոքրիկ երեխա է և նրան տանում են մանկասայլակով։ Մայր նապաստակը մանկասայլակը թողնում է խանութի մոտ, իր հովանոցը վստահում որդուն և մտնում խանութ՝ գնումներ կատարելու։ Գայլն առևանգում է մանկասայլակն ու այն քշում փողոցով՝ մեղմ շոյելով վախեցած նապաստակի գլուխը։ Հնարամիտ նապաստակը կարողանում է հովանոցով կանգնեցնել սայլակը հենց կոյուղու մտոցի մոտ, և գայլն ընկնում է կեղտաջրերի մեջ։ Շուրջը գարշահոտ է, ծխախոտը թրջվել է, և գայլը նորից է ասում՝ «Դե, սպասիր»։
* *Պատմություն երրորդ*․ նապաստակը բավական մեծացել է, բայց դեռ նախադպրոցական է։ Նա տուն է տանում խանութից գնած չոր օղաբլիթները՝ փորձելով կրծել դրանցից մեկը։ Գայլը խաբում է սոված նապաստակին պարանի ծայրին կապած գազարով և ուրախանում իր հաղթանակով՝ մտադրվելով արագ ուտել նապաստակին։ Նա հենց նապաստակի դնչին փչում է ծխի օղակներ։ Դա վերջինիս հուշում է փրկության միջոց․ նա գայլի երկար բերանին է անցկացնում իր գնած օղաբլիթներն ու փախչում՝ ծիծաղելով չարագործի վրա և տանեկով գազարը։ Զայրացած գայլը նույնիսկ չի կարող գոռալ իր հայտնի արտահայտությունը, և խոշոր տառերով ցանկապատին ածուխով գրում է․ «Դե, սպասիր»։

## Մուլտֆիլմի մասին

«Ուրախ կարուսել» առաջին համարում եղել է նաև Սոկոլսկու ռեժիսորական դեբյուտը, որը կոչվել է․․․ «Դե, սպասիր»։ Այսօր, երբ սերիալի ամեն կադր անգիր հիշում են բոլորը՝ փոքրից մեծ, իսկ ռեժիսոր Վյաչեսլավ Կոտյոնոչկինը նշանավոր է, դժվար է պատկերացնել, որ լեգենդար զույգի առաջին ստեղծողը եղել է Գենադի Սոկոլսկին։ Հենց այդ մինի-ֆիլմում են սցենարի հեղինակները՝ Ֆելիքս Կամովը, Ալեքսանդր Կուռլյանդսկին ու Արկադի Խայտը, սահմանել այն կանոնները, որոնցով «խաղացել» են բոլոր ապագա սերիաներում։ Բայց ֆիլմի հերոսները (նապաստակը «չափահաս» չէր, այլ չարաճճի ու հնարամիտ երեխա) նման չէին ստանդարտ «դիսնեյյան» հերոսներին, իսկ մանրապատումը բոլորովին էլ թույլ չէ։ Սոկոլսկին այդ ֆիլմի և՛ ռեժիսորն էր, և՛ բեմադրող նկարիչը, և՛ անիմատորը։ Նոր մտահղացման մեծ զգալով հաջողության հասնելու պոտենցիալ՝ ստուդիայի ղեկավարությունը չի ցանկացել նրա իրականացումը վստահել սկսնակ ռեժիսորին, թեկուզ հիանալի, բայց միակ ու նաև փոքրիկ ֆիլմի հեղինակին։ Սերիալն ապրել է  առանձին կյանք, Սոկոլսկին վերադարձել է մուլտիպլիկատորի մասնագիտությանը։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* 
* Весёлая карусель N 1. Ну, погоди! на Аниматор.ру

Կատեգորիա:1969 մուլտֆիլմեր
Կատեգորիա:«Սոյուզմուլտֆիլմ» ստուդիայի մուլտֆիլմեր
Կատեգորիա:Դե, սպասիր
Կատեգորիա:Խորհրդային մուլտֆիլմեր
Կատեգորիա:Մուլտֆիլմեր գայլերի մասին
Կատեգորիա:Մուլտֆիլմեր նապաստակների մասին
Մարինա Տուրեցկայա

**Մարինա Վալերյանովնա Տուրեցկայա** (), ռուս նկարչուհի։ Ռուսաստանի Դաշնության վաստակավոր նկարիչ։

## Կենսագրություն
Մարինա Տուրեցկայան ծնվել է 1934 թվականի հուլիսի 2-ին Մոսկվայում՝ հայտնի նկարինչներ Վալերիան Տուրեցկիի և Վեռա Անդրեևնայի ընտանիքում։ 1959 թվականին ավարտել է Մոսկվայի ճարտարապետության ինստիտուտը։ Ի սկզբանե աշխատել է որպես ճարտարապետ, բայց ավելի ուշ ընտրել է ընտանեկան մասնագիտությունը և սկսել է նկարել։ Մարինայի ուսուցիչներն են եղել Անատոլի Գալակտոնովը, Ալեքսանդր Դեյնեկան և Ալեքսեյ Դուշկինը։

## Աշխատանքները գտնվում են հավաքածուներում
* Պետական պատմական թանգարան, Մոսկվա։
* Պուշկինի անվան կերպարվեստի թանգարան, Մոսկվա։
* Նովգորոդի արգելոց-թանգարան, Մեծ Նովգորոդ։

Տուրեցկայայի շատ աշխատանքներ գտնվում են Ռուսաստանի, Եվրոպայի (Ֆրանսիա, Շվեյցարիա, Նիդեռլանդներ, Գերմանիա, Իտալիա, Իսպանիա, Ավստրիա) և ԱՄՆ-ի մասնավոր հավաքածուներում։

## Պաշտոններ
* Ռուսաստանի նկարիչների միության անդամ։
* Ռուսաստանի ճարտարապետների միության անդամ։
* Ռուսաստանի Դաշնության վաստակավոր նկարիչ (2004)

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:20-րդ դարի ռուս նկարիչներ
Կատեգորիա:Խորհրդային նկարչուհիներ
Կատեգորիա:Կին արվեստագետներ
Կատեգորիա:Մոսկվայի ճարտարապետության ինստիտուտի շրջանավարտներ
Կատեգորիա:Ռուս նկարչուհիներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի նկարիչների միության անդամներ
Կատեգորիա:Վագանկովյան գերեզմանատանը թաղվածներ
Տատեյամա

thumb|300px|right|Տատեյամայի քաղաքապետարան

, քաղաք Ճապոնիայի Չիբա պրեֆեկտուրայում։

2016 թվականի փետրվար ամսի տվյալների համաձայն՝ քաղաքի բնակչությունը կազմում է 47 358, իսկ բնակչության խտությունը՝ 430 մարդ/կմ2։ Քաղաքը զբաղեցնում է 110,15 կմ2 տարածք։

## Աշխարհագրություն
Տատեյաման գտնվում է Բոսո թերակղզու ծայր հարավում։ Արևելքում և հարավում սահմանակցում է Խաղաղ օվկիանոսին, իսկ արևմուտքում՝ Տոկիո ծովածոցին։

### Հարևան բնակավայրեր
*Տիբա պրեֆեկտուրա
**Մինամիբոսո

## Կլիմա
Տատեյամայի կլիման մերձարևադարձային մուսսոնային է (Կյոպպենի կլիմաների դասակարգում *Cfa*)։ Բնութագրվում է տաք ամառներով և զով ձմեռներով։ Տեղումները նկատվում են տարվա ողջ ընթացքում, սակայն համեմատաբար սակավ են ձմռան ամիսներին։

## Քույր քաղաքներ
* Բելինգհեմ, Ամերիկայի Միացյալ Նահանգներ (1958 թվականից)
* Պորտ Սթեֆենս, Ավստրալիա (2009 թվականից)
* Ֆուեֆուկի, Ճապոնիա, 1973 թվականի մայիսից

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
*Քաղաքի պաշտոնական կայք 

Կատեգորիա:Ճապոնիայի քաղաքներ
Կատեգորիա:1939 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր
Գրիգոր Նազիկյան

**Գրիգոր Ադամի Նազիկյան** (), հայ մանկավարժ։ Մանկավարժական գիտությունների դոկտոր (1974), պրոֆեսոր (1976): Հայրենական պատերազմի (1941-1945) մասնակից։ Հունաստանի կոմկուսի անդամ։

## Կենսագրություն
Գրիգոր Նազիկյանը ծնվել է 1909 թվականի հունիսի 10-ին, Օվաճըք (Իզմիրի մարզ) գյուղում։ 1920-1922 թվականներին սովորել է Զմյուռնիայի Մեսրոպյան  վարժարանում։ Հունաստանի կոմկուսի անդամ։ 1930-1931 թվականներին Աթենքում խմբագրել է «Ժողովրդի ձայն», 1931-1934 թվականներին՝ «Նոր շարժում» թերթերը։ 1932 թվականին հայրենադարձել է 1944-1950 թվականներին՝ Հայաստանի ժողկրթության թանգարանի տնօրեն, 1962-1969 թվականներին՝ Երևանի հեռակա մանկավարժական ինստիտուտի մանկավարժության և հոգեբանության ամբիոնի վարիչ։ 1969 թվականից դասախոսել է Երևանի տարբեր բուհերում։ Մասնակցել է Հայրենական պատերազմին (1941-1945)։

Աշխատությունները նվիրված են մանկավարժության տեսության ու պատմության հարցերին, արևմտահայության տնտեսական, քաղաքական և մշակութային կյանքին։ Հեղինակ է «Արևմտահայ մանկավարժական միտքն ու դպրոցը (19-րդ դարի սկզբից մինչև 19-րդ դարի 50-60-ական թվականները)» (1969) մենագրության, «Ակնարկներ Սովետական Հայաստանի հանրակրթական դպրոցի պատմության» (1955, համահեղինակ) գրքի։

## Պարգևներ
* ՀՊՄԻ Խաչատուր Աբովյանի անվան մեդալ (1970):

## Երկեր
* Ակնարկներ Սովետական Հայաստանի հանրակրթական դպրոցի պատմության, Երևան, 1955 (համահեղինակ)։
* Արևմտահայ մանկավարժական միտքն ու դպրոցը (19-րդ դարի սկզբից մինչև 19-րդ դարի 50-60-ական թվականները), Երևան, 1969։
* Հանրակրթական դպրոցը Սովետական Հայաստանում (1941-1970 թթ.), Երևան, 1972 (համահեղինակ)։
* Սովետահայ դպրոցի պատմություն (1920-1941), Երևան, 1973 (համահեղինակ)։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Հայ մանկավարժներ
Կատեգորիա:Հայ պրոֆեսորներ
Կատեգորիա:Հայրենական մեծ պատերազմի հայ մասնակիցներ
Կատեգորիա:Մանկավարժական գիտությունների դոկտորներ
Աշխատանքային փառքի հուշարձան-կոթող

**Աշխատանքային փառքի հուշարձան-կոթող** (), հուշարձան-կոթող Ռուսաստանի Ռոստովի մարզի Կրասնի Սուլինի շրջանի և Կրասնոսուլինսկի քաղաքային շրջանի վարչական կենտրոն Կրասնի Սուլին քաղաքի Պերվոմայսկայա փողոցում, Սուլինի մետալուրգիական գործարանի մուտքից 100 մետր հեռավորության վրա։ Տեղադրվել է 1972 թվականին՝ Սուլինի մետալուրգիական գործարանի 100-ամյակի օրը։ Հուշակոթողը կազմված է եղել ստելայից և գործարանի բանվորի պատկերաքանդակից։ Վերջինի տեղն այժմ անհայտ է։

## Պատմություն
Հուշարձան-կոթողի բացման արարողությունը տեղի է ունեցել 1972 թվականի հոկտեմբերի 14-ին։ Այն տեղադրվել է Ժողովրդական պատգամավոորների քաղաքային խորհրդի գոծադիր կոմիտեի որոշմամբ՝ Սուլինի մետալուրգիական գործարանի արհմիութենական կոմիտեի և կուսակցական կոմիտեի որոշման հիման վրա։

Հուշարձան-կոթողը տեղադրվել է Սուլինի մետալուրգիական գործարանի 100-ամյակի օրը քաղաքի Պերվոմայսկայա փողոցում, Սուլինի մետալուրգիական գործարանի մուտքից 100 մետր հեռավորության վրա։ Քարե ստելայի վերևում փակցված մետաղական տախտակի վրա գրված է. *«1872-1972. Սուլինի մետալուրգիական գործարան»*, իսկ ներքևի մասում, աջից, գրված են հետևյալ բառերը. *«Մենք փառաբանում ենք մեր հայրերին, պապերին և ապուպապերին, որոնք կառուցել են և իրենց աշխատանքային սխրանքով բազմապատկել քո փառքը։ Եվ կանգնեցնելով այս հուշարձանը քո դարի պատվին՝ երդվում ենք այսուհետև չարատավորել մեր պատիվը, իսկ երդումն այս կտակում ենք ապագա սերունդներին»*։

Հուշարձանը պատրաստված է երկաթբետոնից և գրանիտից։ Ներքևում պատվանդանի վրա ժամանակին կանգնած է եղել գործարանի բանվորի պատկերաքանդակը, որն այսօր այլևս այնտեղ չէ։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:1972 հիմնադրումներ Ռուսաստանում
Կատեգորիա:Կրասնի Սուլինի տեսարժանություններ
Գեորգի Նազարով

**Գեորգի Նիկոլայի Նազարով** **(Նազարյան**) (), հայ ավիակոնստրուկտոր։

## Կենսագրություն
Գեորգի Նազարովը ծնվել է 1908 թվականի դեկտեմբերի 16-ին, Թիֆլիսում։ 1932 թվականին ավարտել է Լենինգրադի հաղորդակցության ճանապարհների ինստիտուտը։ 1936-1940 թվականներին՝ Մոսկվայի ավիացիայի ինստիտուտի օդանավերի կոնստրուկցիայի և ամրության ամբիոնի պետ, 1951-1958 թվականներին՝ Վ. Մ. Մյասիշչևի Կոնստրուկտորական բյուրոյի գլխավոր կոնստրուկտոր, 1958-1970 թվականներին՝ Չափորոշիչների պետական միության փորձակոնստրուկտորական բյուրոյի պետ և գլխավոր կոնստրուկտոր, 1970-1974 թվականներին՝ Չափորոշիչների և միասնականացման գիտահետազոտական ինստիտուտի գլխավոր կոնստրուկտոր։ 1946-1980 թվականներին դասավանդել է Մոսկվայի ավիացիայի ինստիտուտում, գլխավորել է մեծ հեռահարության գերձայնային հրթիռի մշակման աշխատանքները։ Նազարովի ղեկավարությանբ մշակվել են տիտանի համաձուլվածքներով պատրաստված թռչող ապարատի արտադրակարգը, ստեղծվել կոնստրուկցիան։ Ղեկավարել է խոշոր ռմբակոծիչ ինքնաթիռների մշակման, կառուցման, փորձարկման և ներդրման աշխատանքները։

Մահացել է 1985 թվականի դեկտեմբերի 8-ին, Մոսկվայում։

## Պարգևներ
* Լենինյան մրցանակ (1957):

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Հայ ավիակոնստրուկտորներ
Կատեգորիա:Լենինյան մրցանակի դափնեկիրներ
Կատեգորիա:Հայ ճարտարագետներ
Պրոպերցիա դե Ռոսի

**Պրոպերցիա դե Ռոսի** (, ), 16-րդ դարի իտալացի կին քանդակագործ։

## Կենսագրություն
Պրոպերցիան ծնվել է Բոլոնիայում, նոտար Ջովաննի Մարտինո Ռոսի դա Մոդենի ընտանիքում։ Ինչպես վերածննդի դարաշրջանի բոլոր կանայք, Պրոպերցիա դե Ռոսին սովորել է նկարչություն, երաժշտություն, պար, պոեզիա և դասական գրականություն։ Նրա նկարչության ուսուցիչը Մարկանտոնիո Ռայմոնդին էր։ Երկար ժամանակ Պրոպերցիան չէր կարողանում կողմնորոշվել՝ արվեստի որ ուղղությանն առաջնահերթություն տալ։ Այդ ժամանակ նա սկսեց ծիրանի, դեղձի և բալի կորիզների վրա փորագրել փոքրիկ, բայց հնարամիտ մանրանկարներ։ Այդ աշխատանքների հիմնական թեմատիկան կրոնական էր, իսկ առավել հայտնի գործերից մեկը Քրիստոսի խաչելությունն էր, որ փորագրվելէր դեղձի կորիզի վրա։ Չնայած նրա կողմից նկարչությունից քանդակագործությանը անցնելու ստույգ տարեթիվը հայտնի չէ, բայց ակնհայտ է, որ դա տեղի է ունեցել 16-րդ դարի 20-ական թվականներին, ըստ փաստաթղթերի այդ ժամանակ նա առաջին անգամ մասնակցել է Բոլոնիայի եկեղեցու գլխավոր զոհասեղանի գեղազարդման մրցույթին։

## Ստեղծագործական ուղի
Գեղագիտական տաղանդից բացի Պրոպերցիան հայտնի էր իր խելացիությամբ, գեղեցկությամբ և երաժշտական տաղանդի շնորհիվ։ Սակայն, քանի որ Պրոպերցիան ծագումով նկարիչների կամ քանդակագործների ընտանիքից չէր, սա լրացուցիչ արգելք էր ստեղծում նրա համար որպես քանդակագործի (հատկապես մարմարով աշխատող)։ Առավել ևս, որ կին քանդակագործներն այդ ժամանակ հազվադեպ էին հանդիպում, քանի որ այն համարվում էր տղամարդու մասնագիտություն։ Չնայած դրան, դե Ռոսիին հաջողվեց ընդունվել Բոլոնիայի համալսարան և հաջողությամբ ավարտել այն։ Դե Ռոսին այն չորս կանանցից մեկն էր, ում Ջորջո Վազարին ընդգրկեց իր «Հռչակավոր գեղանկարիչների, քանդակագործների և ճարտարապետների կենսագրության մեջ»։

### Աշխատանք մարմարով
Երեսուն տարեկանում դե Ռոսին սկսեց աշխատել մեծ մասշտաբներով։ Նա հայտնի դարձավ իր մարմարե դիմանկարային կիսանդրիներով, ինչը նրա համար մեծ հեղինակություն ապահովեց։ Չնայած նրան, որ նրա մրցակիցները տղամարդ ճարտարապետներ էին, Պրոպերցիին հաջողվեց 1524 թվականին հաղթել Սան Պետրոնիոյի Բազիլիկի արևմտյան ճակատի զարդարման աշխատանքների կատարման մրցույթում։ Բազիլիկի համար նա ստեղծեց երեք գուշակների և երկու հրեշտակների քանդակներ, ինչպես նաև զույգ հարթաքանդակներ, ներառյալ Հովսեփի և Պոտիֆարի կնոջ հարթաքանդակները։ Ջորջո Վազարին իր «Մադոննա Պրոպերցիա դե Ռոսիի կյանքը» գրքում գրել է, որ Պրոպերցիան «իր կատարած աշխատանքների դիմաց ստանում էր ամենաաղքատիկ վարձատրությունը»։ Դրա մեղավորը, ըստ Վազարիի, եղել է նկարիչ Ամիկո Ասպերտինին, ով փորձել է միջամտել նրա աշխատանքներին։

## Մահ
Ի սկզբանե հռչակվելով մրգային կորիզների վրա իր մեծարվեստ փորագրություններով, հետագայում հաղթելով իր տղամարդ մրցակիցներին Սան Պետրոնոյի բազիլիկայի զարդարման իրավունքի ձեռքբերման գործում, Պրոպերցիան այնուամենայնիվ մահացավ աղքատության մեջ։ Առկա տեղեկությունների համաձայն՝ դե Ռոսին մահացել է Կարլ V-ի թագադրման օրը։ Տեղեկանալով նրա մահվան մասին՝ Կլիմենտ VII–ն ասել է, որ Պրոպերցիան եղել է «ազնիվ և վեհանձն հանճար»։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Իտալացի արվեստագետներ
Կատեգորիա:Իտալացի քանդակագործներ
Կատեգորիա:Կին քանդակագործներ
Rauf & Faik

**Rauf & Faik,** ադրբեջանական ծագմամբ ռուսական երաժշտական դուետ, բաղկացած է Ռաուֆ և Ֆաիկ Միրզաևներ երկվորյակ եղբայրներից։

Rauf & Faik-ի գաղափարն ու նախագիծը պատկանում է տղաներին։ Եղբայրները կոմպոզիտորներ են և իրենց երգերի հեղինակներ (ռուսերեն և անգլերեն լեզուներով)։

## Կենսագրություն
### Մանկություն
Ռաուֆ և Ֆաիկ Միրզաևները ծնվել են 1999 թվականի հուլիսի 7-ին Իժևսկում։

Նրանք ազգությամբ ադրբեջանցիներ են։ Ինչպես ասում են եղբայրները, երաժշտական տաղանդը նրանց ժառանգաբար է փոխանցվել։ Նրանք երբեք չեն տեսել իրենց հանգուցյալ պապիկին մայրական գծով, բայց նա եղել է օպերային երգիչ և Բաքվի օպերային թատրոնի տնօրեն։

## Երաժշտական ազդեցություններ և ոճ
Եղբայրները մեծացել են 90-ականների երաժշտության մեջ՝ R&B, փոփ, սոուլ, Բրայան Մաքնայթ, Մայքլ Ջեքսոն։ XXXTentacion-ը, Ֆայիկի խոսքով, շատ բան է նրանց համար նշանակում և շատ ոգևորիչ է։

## Սկավառակագրություն
### Ալբոմներ

### Սինգլեր և ընտրված երգեր

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* 

Կատեգորիա:Երաժշտական դուետներ
Կատեգորիա:Ռուսական երաժշտական խմբեր
Ինքնանկար (Միխայել Սվերտս, նկար)

**Ինքնանկար**,  17-րդ դարի ֆլամանդացի նկարիչ Միխայել Սվերտսի ստեղծագործությունը։

## Նկարագրություն
Գրքերով, օծանելիքներով, հաշվեթղթերով լցված սեղանի մոտ նստած է մի երիտասարդ, որն ակնհայտորեն տխուր է։ Գործերը կա՛մ ավարտվել են, կա՛մ դեռևս չեն սկսվել։ Նա հիշեցնում է հաշվապահի կամ հարուստ կալվածքի կառավարչի, որը հոգնել է աշխատանքից, իսկ հոգին ձգտում է երաժշտության, հանգստի և ուրախ միջավայրի։ Ենթադրաբար սա նկարիչ Միխայել Սվերտսի հերթական ինքնանկարներից է, որն իր բովանդակությամբ  անսովոր է և անսպասելի՝ ըստ կոմպոզիցիայի։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Portrait of a Young Man 

Կատեգորիա:1656 նկարներ
Կատեգորիա:Էրմիտաժի նկարներ
Կատեգորիա:Ինքնադիմանկարներ
Դեպոյի զոհված աշխատակիցների հուշարձան (Կրասնի Սուլին)

**Ստելա Հայրենական մեծ պատերազմի տարիներին զոհված Սուլինի դեպոյի աշխատակիցների պատվին** (), հուշարձան-ստելա Ռուսաստանի Ռոստովի մարզի Կրասնի Սուլինի շրջանի և Կրասնոսուլինսկի քաղաքային շրջանի վարչական կենտրոն Կրասնի Սուլին քաղաքի Սուլին երկաթուղային կայարանի դեպոյի տարածքում։ Տեղադրվել է 1977 թվականին՝ Հոկտեմբերյան հեղափոխության 60-ամյակի պատվին։

## Պատմություն
Հուշարձան-ստելայի բացման արարողությունը տեղի է ունեցել 1977 թվականի նոյեմբերի 2-ին, Հոկտեմբերյան հեղափոխության 60-ամյակի նախօրեին։ Այն տեղադրվել է Ժողովրդական պատգամավոորների քաղաքային խորհրդի գործադիր կոմիտեի որոշմամբ Սուլին երկաթուղային կայարանի դեպոյի տարածքում։

Սա Հայրենական մեծ պատերազմի տարիներին զոհված Սուլինի դեպոյի աշխատակիցների խորհրդանշական գերեզման է, որի վրա տեղադրված է ստելան։ Այն շարված է ցեմենտի լուծույթից պատրաստված աղյուսով և երեսպատված է մարմարե սալիկներով։ Ստելայի առջևի մասում շոգեքարշի քանդակադրոշմված խորհրդանշան է, ինչպես նաև հուշատախտակ հետևյալ գրությամբ. *«Հավերժ փառք մեր հայրենիքի ազատության և անկախության համար զոհված հերոսներին»*։ Քիչ ներքև գրված է. *«1941-1945 թվականներ»*։ Ստելայի չափսերն են. ներքևում` 1,6 մ և վերևում` 1,2 մ, բարձրությունը` 5 մ։ Պատվանդանի չափսերն են` 2 × 2 մ։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:1977 հիմնադրումներ
Կատեգորիա:Կրասնի Սուլինի տեսարժանություններ
Ալիս Հոքինսի արձան

**Ալիս Հոքինսի արձան** (), սուֆրաժիստ Ալիս Հոքինսին նվիրված հուշարձան՝ Անգլիայի Լեսթեր քաղաքի շուկայի հրապարակում։

## Արշավ և ֆինանսավորում
Հուշարձանը Լեսթեր շրջանի կնոջը նվիրված առաջին արձանն է։

Հուշարձանի արշավը նախաձեռնել և ղեկավարել է 2012 թվականից քաղաքային խորհրդական Ադամ Քլարկը։ Քլարկը Հոքսինսի մեծ թոռան՝ Պիտեր Բարատտի հետ միասին կազմավորել է «Ալիս Հոքինսի ժառանգության խումբը»։ Խմբի միակ նպատակը դրամահավաքն էր արձանի համար։ Քաղաքապետ Պիտեր Սուլսբին խորհրդին հանձնարարեց ապահովել արձանի հիմքի և պահպանման ծախսերի ֆինանսավորումը։ Արհեստակցական միությունների կողմից ֆինանսավորումը աջակցեց դիզայնի մրցույթին, որը հանգեցրեց քանդակագործ Շոն Հեջս-Քուինի ընտրությանը։ Արձանը ֆինանսավորվել է (62.400 ֆունտ ստեռլինգ) տեղացի գործարար Ջեյմի Լյուիսի բարեգործական հիմնադրամի կողմից։ Լյուիսի ուսանողական կացարանի պորտֆելը ներառում է նրբորեն վերափոխված *Equity Works* գործարանը, որտեղ Ալիսն աշխատում էր որպես կոշիկի մեքենավար։

## Նկարագրություն
7 ոտնաչափ (2,14 մ) բարձրությամբ 800 ֆունտանոց (363 կգ) բրոնզե արձանը ստեղծվել է քանդակագործ Շոն Հեջս-Քուինի կողմից և ձուլվել Լոնդոնում։ Այն կանգնած է 4 ոտնաչափ (1,22 մ)բարձրությամբ հիմքի վրա և այն տեղի կողքին, որտեղ կանգնել էր Հոքինսը, երբ ելույթ էր ունենում հանրության առաջ կանանց ընտրական իրավունքի թեմայով։ Այն պատկերում է Հոքինսին խոսելիս՝ աջ ձեռքը բարձրացրած։

thumb

## Հանդիսավոր բացում
Հուշարձանը բացվել է 2018 թվականի փետրվարի 4-ին, հանդիսավոր արարողությամբ, որին ներկա էին հազարավոր մարդիկ, այդ թվում՝ Հոքինսի ժառանգները։ Հանդիսավոր բացմանը նախորդել էր երթը Համբերսթոնի դարպասներից դեպի քաղաքի նոր շուկա։ Երթի ղեկավարը Հելեն Պանկհյորսթն էր՝ սուֆրաժիստների առաջնորդ Էմմելին Պանկհյորսթի մեծ թոռնուհին։ 2018 թվականի փետրվարի 5-ին *The Guardian*-ի և *The Scotsman*-ի առաջին էջում հայտնվեց երթը գլխավորող Էլայն Փենթլինգը՝ դերասանուհի և «Ալիսն իր կոշիկների մեջ»-ի հեղինակ։ Հանդիսավոր բացման պատկերները ներկայացվել են մի քանի ազգային թերթերում։ Երթը և բացման արարողությունը լուսաբանել են BBC-ն, ITV-ը և Sky News-ը, ինչպես նաև կենդանի լուսաբանվել է տեղական ռադիոյով։ Բազմաթիվ բանախոսներ, որոնց թվում էին նաև լորդ Ուիլի Բախը (Էմմելին Պանկհյորսթի մեծ եղբորորդին), քաղաքապետ Սըր Պիտեր Սուլսբին և Ալիսի մեծ թոռ Պիտեր Բարրատը, ելույթ ունեցան ներկաների առաջ։ *DMU* ավետարանական երգչախումբը երգեց «Վերելք»-ը։ Հուշարձանը բացվել է Ալիսի մեծ թոռնուհի Քեյթ Բարատտի, առողջապահության արշավի մասնակից Ալիս Գիբսսի, Մեծ Բրիտանիայի պատվո շքանշանակիր Մանջուլա Սուդի և պառլամենտի անդամ Լիզ Քենդալի կողմից։ Հանդիսավոր արարողությանը մասնակցում էր նաև հեռուստատեսության և ռադիոյի արվեստի և նորությունների հաղորդավար Գիտա Պենդսը։

Հուշարձանը բացվել է 1918 թվականի Ժողովրդական օրենքի ներկայացմանը արքայական համաձայնության 100-ամյակին նախորդող շաբաթ և 100-ամյակի տարում բացված Անգլիայի տարբեր արձաններից առաջինն էր։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Անգլիայի արվեստ
Կատեգորիա:Կանանց հուշարձաններ
Կատեգորիա:Սուֆրաժիստներ
Օդիի զոհարան

**«Օդիի զոհարան»**   կամ   **«Կույս Մարիամի թագադրումը»**, վերածննդի շրջանի իտալացի նկարիչ Ռաֆայելի  նկարն է։ Ստեղծվել է  1502-1503 թվականներին՝ Մագդալինա Օդիի պատվերով։ Երբ նկարը պատրաստ է եղել, այն տեղավորել են Պերուջայի  Սուրբ Ֆրանցիսկ եկեղեցում՝ Պերուջինո անվանումով։

Այդ ստեղծագործության համար Ռաֆայելը մատիտով բազմաթիվ էսքիզներ է կատարել, դրանցում ակնհայտ է Պերուջինոյի ազդեցությունը :

## Կցակտոր
Կցակտոր վիվարիան կազմված է երեք նկարներից՝ 27 × 50 սմ չափսերով, որոնց վրա պատկերված են Քրիստոսի մանկությունից երեք դրվագներ.
* «Ավետումը» (ձախից)
* «Քրմերի Երկրպագությունը» (կենտրոնում)
* «Տաճար մուտք գործելը» (աջից)

200px|Ավետում
200px|Քրմերի Երկրպագություն
200px|Տաճար մուտք գործելը

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* [«Կույս Մարիամի թագադրումը» [Վատիկան]ի պատկերասրահի կայքում] 

Կատեգորիա:1503 նկարներ
Կատեգորիա:Ռաֆայել Սանտիի նկարներ
Կատեգորիա:Հրեշտակներն արվեստում
Դոլորես Վեյնտիմիլյա

**Դոլորես Վեյնտիմիլյա դե Գալինդո** (, ), էկվադորցի բանաստեղծուհի։

## Կենսագրություն
Ծնվել է արիստոկրատի ընտանիքում, ստացել լավ կրթություն։ Ավարտել է Սանտա-Մարիա-դել-Սոկորրոյի դպրոցը, այնուհետև սովորել է Սանտա-Կատալինա-դե-Սիենա վանքում։ Դոլորես Վեյնտիմիլյա դե Գալինդոն սովորել է երաժշտություն, գերազանց նվագել է դաշնամուր և վիուելա, նաև նկարել է։ Շատ է կարդացել, բանաստեղծություններ սկսել է գրել վաղ տարիքից։

18 տարեկան հասակում ամուսնացել է կոլումբիացի դոկտոր Սիկստո Անտոնիո Գալինդոյի ի Օրոնի հետ։ Նա ունեցել է մեկ որդի, որի կնքամայրը եղել է Էկվադորի նախագահի կինը` Գաբրիելյա Գարսիա Մորենոն։ Այնուհետև Վեյնտիմիլյան ամուսնու և որդու հետ տեղափոխվելում է Գուայակիլ, որտեղ նրանց ջերմորեն ընդունել է բարձր հասարակությունը։ 1854 թվականին նրանք բնակություն են հաստատել Կուենկայում։

Հետագայում Դոլորես Վեյնտիմիլյայի ամուսինը մեկնեց Կենտրոնական Ամերիկա՝ կնոջը երկար ժամանակ թողնելով միայնակ։ Դոլորեսը ծանոթացավ տեղական հասարակության լավագույն արիստոկրատական շերտերի հետ՝ իր տանը կազմակերպելով գրական հանդիպումներ, ներկայացնելով իր պոեզիան։ Սակայն հասարակության անտարբերությունը և ամուսնու երկարատև բացակայությունը նրա մոտ ստեղծեցին խորը մռայլ տրամադրություն և լքվածություն։ Նա իր ցավը և նվաստացումը արտահայտեց գեղանկարչության, երաժշտության և և հատկապես պոեզիայի մեջ։

Վեյնտիմիլյայի բանաստեղծություններն ունեն լիրիկական և նրբանկատ ոճ, որոնցում արտահայտվում է հիասթափություն, տխրություն, սեր և ցավ։ Դրանք արտացոլված էին «*Desencanto*», «*Anhelo*», «*Sufrimiento*», «*La noche y mi dolor*», «*Quejas*», «*A mis enemigos*», «*A mi madre*» և այլ ստեղծագործություններում։

Հասարակության ներկայացուցիչները, ում հետ նա շփվում էր, նրա հանդեպ կարեկցանք չէին ցուցաբերում, բայց նրա հանդիպումները բամբասանքի և զրպարտության պատճառ էին դառնում։ Իրավիճակը վատթարացավ 1857 թվականի ապրիլին, երբ Դոլորեսը հրատարակեց «Նեկրոլոգիա» բանաստեղծությունների շարքը՝ պաշտպանելով Էկվադորի բնիկ ժողովուրդներին մահապատժի վերացման հարցում։ Դա մամուլում առաջին ելույթն էր Էկվադորում մահապատժի դեմ և ի պաշտպանություն բնիկ ժողովուրդների։

1857 թվականի մայիսի 23-ին Դոլորես Վեյնտիմիլյան ինքնասպանություն գործեց՝ օգտագործելով կալիումի ցիանիդ։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Dolores Veintimilla de Galindo ó el ángel de la rebeldía: La construcción de la subjetividad femenina

Կատեգորիա:19-րդ դարի բանաստեղծներ
Կատեգորիա:19-րդ դարի կին գրողներ
Կատեգորիա:Բանաստեղծներ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Էկվադորցի բանաստեղծուհիներ
Կատեգորիա:Էկվադորցի կին գրողներ
Կատեգորիա:Էկվադորցի ֆեմինիստներ
Կատեգորիա:Ինքնասպան գրողներ
Կատեգորիա:Կին իրավապաշտպաններ
Քրեաիրավական սխալ

**Քրեաիրավական սխալ**, քրեագիտական եզրույթ, որը կապված է հասարակական վտանգավորության տարրեր պարունակող արարք կատարած  անձի գործունեության սխալ գնահատման հետ։ Այն ինքնին խոչընդոտում է տվյալ գործի բնույթն ու հասարակական վտանգավորության աստիճանը որոշող փաստական հանգամանքների կամ դրա իրավական բնութագրերի վերաբերյալ տեղեկատվության ձեռքբերումն ու փուլային քննությունների իրականացումը։

Քրեաիրավական սխալը հանգամանորեն տարբերվում է իրավունքի տեսությունում կարևոր տեղ զբաղեցնող իրավական սխալից, որն ինքնին տեսական որևէ առնչություն չունի արարքի հանցավորությունը բացառող հանգամանքների և պայմանների հետ։

## Իրավական սխալներ
Իրավական սխալը անձի կողմից կատարված արարքի իրավական գնահատականի վերաբերյալ սխալ (որոշ դեպքերում այդ հանգամանքից բխող անկողմնակալ) պատասխանատվության սահմանումն է։ Իրավական սխալն ըստ տեսակավորման կարող է լինել․

# Խափանման միջոցի (քրեաիրավական արգելքի) սահմանման սխալ՝ նախադեպ, որի պարագայում կատարվել է հասարակական վտանգավորության մասնավոր տարրեր պարունակող ոչ քրեական արարք և սխալական քննության արդյունքում որպես անձի նկատմամբ կիրառվող խափանման միջոց նշանակվել է քրեական պատասխանատվություն։ Այս պարագայում հիմնականում մեջբերվում է «օրենքի անտեղյակությունը ոչ մեկին չի ազատում պատասխանատվությունից» սկզբունքը։ Քրեական օրենքը սույն արարքի համար սահմանում է նմանօրինակ պատասխանատվություն այն իրավական հիմքով, որ այն ուղղված է հասարակական հարաբերությունների ապակայունացմանը՝ անկախ արարքը կատարած անձի իրավագիտակցության մակարդակից։ Նույնիսկ օրենքի նախատեսած դրույթներին անծանոթ լինելու պայմաններում հանցագործը պարտավոր է իմանալ, թե ինչն է վնասում քրեական իրավունքի պաշտպանության օբյեկտներին։ Արարքի հանցավորությունը բացառող հանգամանքներն են այդ հարաբերությունները կարգավորող օրենքի անհասանելիությունը հասարակության լայն շրջանակներին (օրինակ՝ վարչական իրավունքի որոշ դրույթների քրեականացմանը հընթացս կատարված արարք)։ Շատ պետությունների քրեական օրենսգրքեր, այդ թվում Գերմանիայի Դաշնային Հանրապետության ՔՕ-ը, հստակորեն առանձնացնում են նմանօրինակ դեպքերը, իսկ օրինակ ՌԴ ՔՕ-ն սահմանում է, որ արարքի հանցավորությունը բացառող հանգամանքները կարող են բխել բացառապես մեղադրանքի ընդհանուր դրույթներից։
#Պատահական հանցագործություն՝ արարք, որը անզգուշության արդյունքում առաջացրել է որոշակի բացասական հետևանք, պարունակում է հասարակական վտանգավորության չնչին տարրեր, սակայն չունի քրեական պատասխանատվության սահմանման որևէ իրատեսական հիմք։ Ինքնին, նմանօրինակ քրեաիրավական սխալները չեն պարունակում լուրջ հասարակական վտանգավորության սպառնալիքներ և ենթակա չեն քրեական պատասխանատվության։
#Անձի սխալ պատկերացումը արարքի իրավական հետևանքների մասին (դասակարգում, պատիժի տեսակ և չափեր)՝ նշյալ հանգամանքները չեն փոխում կիրառված պատասխանատվության տեսակը, թեպետ որոշ դեպքերում կարող են դիտարկվել որպես մեղմացնող հանգամանք։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Արարքի հանցավորությունը բացառող հանգամանքներ
Կատեգորիա:Քրեական իրավունք
Սիլվիա Ֆեդերիչի

**Սիլվիա Ֆեդերիչի** (), ամերիկացի գիտնական, մանկավարժ և ակտիվիստ, որն ներկայացնում է ծայրահեղ ավտոնոմիստական և ֆեմինիստական մարքսիստական շարժումը։ Նա համարվում է Հոֆստերի համալսարանի պատվավոր դասախոս և խորհրդի անդամ, որտեղ նա սոցիոլոգիայի դասախոս էր։ Երկար տարիներ նա դասավանդում էր Նիգերիայում, Աֆրիկայում ակադեմիական ազատության կոմիտեի համահիմնադիրն է և *Midnight Notes Collective* կոլլեկտիվի անդամ։

## Կենսագրություն
Ֆեդերիչին մեծացել է Իտալիայում և 1967 թվականին տեղափոխվել Միացյալ նահանգներ, որպեսզի ընդունվի փիլիսոփայության ասպիրանտուրա Բուֆֆալոյի համալսարանում։ Նա դասավանդում էր Նիգերիայի Պորտ-Հարքորտ համալսարանում, և եղել է դոցենտ, իսկ ավելի ուշ` Հոֆստերի համալսարանում քաղաքական փիլիսոփայության և միջազգային հարաբերությունների պրոֆեսոր։

Նա Միջազգային Ֆեմինիստական Միության համահիմնադիրն է, «Աշխատավարձ տնային գործերի դիմաց» (*Wages for housework*) շարժման կազմակերպիչը, և մասնակցում է *Midnight Notes Collective*: Նա հիմնադիրեց Աֆրիկայում ակադեմիական ազատության կոմիտեն։ 1995 թվականին նա դարձավ Ռադիկալ Փիլիսոփայության Միության (*Radical Philosophy Association (RPA)*) համահիմնադիրներից մեկը,  նախագիծ` ուղղված մահապատժի դեմ։

## Գիտական ներդրում
Ֆեդերիչիի առավել հայտնի աշխատությունն է «Կալիբանը և վհուկը. Կանայք, մարմինը և նախնական կուտակումը» (*Caliban and the Witch: Women, the Body and Primitive Accumulation*), ինչպես նաև «Լեոպոլդինա Ֆորտունատա» (*Leopoldina Fortunati*) աշխատությունը։ Այնտեղ նա քննադատում է Կարլ Մարքսի գաղափարը, ըստ որ կապիտալի նախնական կուտակումը դա բուն կապիտալիզմի ֆունդոմենտալ բնութագիրն է, որ ինքն իրեն պահպանելու համար կապիտալիզմը պահանջում է սեփականազրկված կապիտալի մշտական ազդեցությունը։

Ֆեդերիչին կապում է այդ սեփականազրկումը կնոջ չվճարվող աշխատանքի հետ, որն կապված է հասարակական վերարտադրության և այլ ֆունկցիաների հետ, նա դա ձևակերպում է, որպես կապիտալիստական տնտեսության աճի պատմական պայման, որն հիմնված է վարձու աշխատանքի վրա։ Դրա հետ կապված նա նշում է պատմական պայքարը հասարակության և կոմունիզմի համար։ Կապիտալիզմի ազատագրական հաղթանակը ֆեոդալիզմի դեմ հայացքների փոխարեն, Ֆեդերիչին ընկալում է կապիտալիզմի վերելքը որպես ռեակցիոն շարժում աճող կոմունիզմի դեմ, որն փորձում էր պահել սոցիալական պայմանագիրը։

1970-ական թվականներին, Ֆեդերիչին մասնակցում էր «Աշխատավարձ տնային գործերի դիմաց» նյույորքյան շարժմանը, նախաձեռնված Սելմոյ Ջեյմսի կողմից։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
Սիլվիա Ֆեդերիչի, ''Կասկածելի աշխատանք. ֆեմինիստական տեսակետ,'' 2008

Սիլվիա Ֆեդերիչի. Կալիբանը և վհուկը

Կատեգորիա:Ամերիկացի գիտնականներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի կին փիլիսոփաներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի ֆեմինիստներ
Կատեգորիա:Իտալացի անարխիստներ
Կատեգորիա:Իտալացի գիտնականներ
Կատեգորիա:Իտալացի կին փիլիսոփաներ
Կատեգորիա:Իտալացի ֆեմինիստներ
Կատեգորիա:Սոցիալիստ ֆեմինիստներ
Կատեգորիա:Ֆեմինիստներ
Կատեգորիա:21-րդ դարի ամերիկացի կին գրողներ
Առաքյալ (մուլտֆիլմ)

**«Առաքյալ»** (), 1917 թվականի արգենտինական մուլտֆիլմ, ռեժիսոր՝ Կվիրինո Կրիստիանի։ Համարվում է աշխարհի առաջին լիամետրաժ մուլտֆիլմը։

## Պատմություն
Կվիրինո Կրիստիանին իտալացի ներգաղթյալ է, նա մասնագիտացած էր քաղաքական ծաղրանկարներում։ 1916 թվականին նա ծանոթացել է և ընկերացել է այլ իտալացիների հետ, որոնցից մեկը արգենտինական կինոմատոգրաֆիայի հիմնադիր Ֆեդերիկո Վալլեն էր։ Վալլեի ղեկավարությամբ նա նկարահանել է կարճամետրաժ անիմացիոն սատիրա «Ներխուժում Բուենոս Այրես պրովինցիա» անունով, որից հետո սկսում է խոշոր ֆիլմեր նկարահանել։

Ֆիլմում կար 58000 կադր, բացի այդ, Կրիստիանին ստեղծել է նաև շենքերի մակետներ։ Նա օգտագործել է փոխադրման մեթոդը, որը Վալլեն փորձարկել էր քաղաքական ժամանակագրություն թողարկելիս։ Ռեժիսորը նկարահանումներն անցկացրել է իր տան տանիքին, որպեսզի ստանա բնական լուսավորություն։

Թեև ֆիլմն ունեցել է որոշ հաջողություններ, կրկնօրինակների մեծ մասը գնացել է ցելյուլոիդային սանրեր պատրաստելու վրա, ինչը ընդունված էր այդ ժամանակ։ Միակ պահպանված օրինակը այրվել 1926 թվականին Վալլեի ստուդիայի հրդեհի ժամանակ։

## Սյուժե
Նախագահ Իպոլիտո Իրիգոյեն ընկնում է երկինք։ Նա ուզում էր մաքրել Բուենոս Այրեսը կաշառակերությունից և անբարոյականությունից, բայց դրա փոխարեն վերացնում է այն։

## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն
* *G. Bendazzi*. L’uomo che anticipò Disney. Il cinema d’animazione di Quirino Cristiani. Roma, 2007.

## Արտաքին հղումներ
* Fantasías animadas
* El argentino que le ganó a Disney
* 

Կատեգորիա:1917 ֆիլմեր
Կատեգորիա:Արգենտինական ֆիլմեր
Կատեգորիա:Իսպաներեն ֆիլմեր
Կատեգորիա:Լիամետրաժ անիմացիոն ֆիլմեր
Կատեգորիա:Համր ֆիլմեր
Կատեգորիա:Սև-սպիտակ ֆիլմեր
Կատեգորիա:Տիկնիկային մուլտֆիլմեր
Կատեգորիա:Քաղաքական գործիչների մշակութային պատկերում
Հովսեփ Թադևոսյան

**Հովսեփ Թադևոսյան** (), հայ մանկավարժ։

## Կենսագրություն և գործունեություն
Հովսեփ Թադևոսյանը ծնվել է 1873 թվականին Ագուլիս քաղաքում։ 1887-1895 թվականներին սովորել և  ավարտել է Լազարյան ճեմարանը։ Մոսկվայի պատմալեզվագրական բաժինը ավարտելուց հետո սովորել է Բեռլինի ու Մյունխենի համալսարաններում։ Երկու տարի դասավանդել է Հովնանյան դպրոցում, ապա աշխատել է Լազարյան ճեմարանում։

1921-29 թվականներին եղել է Թավրիզի հայոց դպրոցի ուսուցիչներից ու հիմնադիրներից։ 1931 թվականին  եղել է Թեհրանում, որտեղ հիմ նադրել է «Ալիք» թերթը։ Այնուհետև խմբագրել է «Նավասարդ», «Լույս», «Արփի » գրական-գիտական ամսագրերը։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Հայ մանկավարժներ
Կատեգորիա:1873 ծնունդներ
Կատեգորիա:1958 մահեր
Կատեգորիա:Ագուլիս քաղաքում ծնվածներ
Կատեգորիա:Լազարյան ճեմարանի սաներ
Կատեգորիա:Հայ խմբագիրներ
Կատեգորիա:Հայ հասարակական գործիչներ
Ռուբեն Հախնազարյան

**Ռուբեն Հախնազարյան** (), հայ գինեգործ, Պատվո շքանշանի ասպետ։

## Կենսագրություն և գործունեություն
Ռուբեն Հախնազարյանը ծնվել է 1888 թվականին Նախիջևան քաղաքում։ 1904-1907 թվականներին սովորել է Թբիլիսիի այգեգործության և գինեգործության դպրոցը։

1921-49 թվականին եղել է «Արարատ» տրեստի գինու կոմբինատի գլխավոր գինեգործի տեղակալ։ 1949-55 թվականներին եղել է գլխավոր գինեգործ, 1955-70 թվականներին՝ գինու լցման արտադրամասի և կոլեկցիոն մառանապետ։

Պարգևատրվել է Պատվո նշան շքանշանով, հրատարակել է (1925 թվականին, Օդեսա) Լ․ Թաիրովի 40-ամյակին և նրա գործունեությանը նվիրված մի գրքույկ։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Գինեգործությունը Հայաստանում
Կատեգորիա:1888 ծնունդներ
Կատեգորիա:1972 մահեր
Կատեգորիա:Նախիջևան քաղաքում ծնվածներ
Կատեգորիա:Հայ գինեգործներ
Կատեգորիա:Պատվո շքանշանի ասպետներ (Ռուսաստան)
Սուլին (կայարան)

**«Սուլին» երկաթուղային կայարան** (), Հյուսիսկովկասյան երկաթուղու Ռոստովի տարածաշրջանի երկաթուղային կայարան, որը գտնվում է Ռուսաստանի Ռոստովի մարզի Կրասնի Սուլինի շրջանի և Կրասնոսուլինսկի քաղաքային շրջանի վարչական կենտրոն Կրասնի Սուլին քաղաքում։ Գտնվում է Վոկզալնայա փողոցում։

## Պատմություն
Կայարանը բացվել է 1871 թվականին։ 1873 թվականին կայարանում բացվել է շոգեքարշների դեպո, որը գործել է մինչև 1990-ական թվականների սկիզբ։ Այնտեղ իրականացվել է Հյուսիսկովկասյան երկաթուղու շոգեքարշների վերանորոգում և տեխնիկական սպասարկում։ Երկաթուղում շոգեքարշների շահագործման դադարեցումից հետո դեպոն փակվել է, իսկ շոգեքարշների լավագույն նմուշները փոխանցվել են Սանկտ Պետերբուրգ և Միներալնիե Վոդի քաղաքների թանգարաններին։

Մինչև Հայրենական մեծ պատերազմը դեպոն Ռոստովի մասնաճյուղում ամենամեծն էր։

1977 թվականին դեպոյի տարածքում տեղադրվել է ստելա Հայրենական մեծ պատերազմի տարիներին զոհված Սուլինի դեպոյի աշխատակիցների պատվին։ Այն տեղադրվել է Ժողովրդական պատգամավոորների քաղաքային խորհրդի գործադիր կոմիտեի որոշմամբ։

Հայրենական մեծ պատերազմի տարիներին կայարանի շենքը զգալիորեն վնասվել է, սակայն վերականգնվել է 1952 թվականին։

## Գործունեություն
Կայարանում վաճառում են ուղևորային տոմսեր, ուղեբեռի ընդունում և հանձնում։

Կատարվում է վագոնային և մանր, ինչպես նաև ունիվերսալ բեռնարկղերով (առկա են մերձատար ուղիներ և ծածկված պահեստներ) բեռների ընդունում և հանձնում։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* СУЛИН | Железнодорожная станция 
* Железнодорожная станция Сулин 
* Вокзал станции Сулин СКЖД

Կատեգորիա:1871 հիմնադրումներ
Կատեգորիա:Կրասնի Սուլին
Հովհաննես Հախնազարյան

**Հովհաննես Մարտիրոսի Հախնազարյան** (), հայ մանկավարժ, պատմագիտության և փիլիսոփայության դոկտոր։

## Կենսագրություն և գործունեություն
Հովհաննես Հախնազարյանը ծնվել է 1900 թվականին Ագուլիս քաղաքում։ Սովորել է սկզբում Գևորգյան ճեմարանում, հետո՝ Պրահայի համալսարանում։ 1919 թվականին Ագուլիսի կոտորածից փրկվելով՝ մշտական բնակության է տեղափոխվել Թեհրան։

Երկար տարիներ զբաղվել է ուսուցչությամբ, ինչպես նաև Իրանի հայկական դպրոցների գործի բարելավման աշխատանքներով։ Շուրջ 30 տարի դասախոսել է Թեհրանի համալսարանում։ Հեղինակել է մի քանի մանկավարժական հոդվածներ։ Հայրենի Գողթն գավառի պատմական անցյալի վերաբերյալ հուշագրությունն ու ուսումնասիրությունը ամփոփված են 1987 թվականի Անթիլիասում հետմահու լույս տեսած նրա «Գողթան գավառ» մեծածավալ գրքում։

Կինը՝ Արուսյակ Հախնազարյանն ավարտել է Պետերբուրգի կոնսերվատորիան։ Նա 30 տարուց ավելի դասախոսել է Թեհրանի պետական կոնսերվատորիայում։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Ագուլիս քաղաքում ծնվածներ
Կատեգորիա:Հայ մանկավարժներ
Կատեգորիա:Գիտությունների դոկտորներ
Կատեգորիա:Փիլիսոփայական գիտությունների դոկտորներ
Կատեգորիա:Պատմական գիտությունների դոկտորներ
Կոմս Մոնտե-Քրիստո (այլ կիրառումներ)

**Կոմս Մոնտե-Քրիստո** կարող է վերաբերվել.

* Կոմս Մոնտե-Քրիստո, Ալեքսանդր Դյումայի արկածային ժանրին դասվող վեպ։
* Կոմս Մոնտե-Քրիստո, 1954 թվականի ֆրանսիական գեղարվեստական ֆիլմ։
* Կոմս Մոնտե-Քրիստո, հեռուստաֆիլմ, հիմնված Ալեքսանդր Դյումայի համանուն վեպի վրա։։
* Կոմս Մոնտե-Քրիստո, անիմե, Ալեքսանդր Դյումայի համանուն վեպի մոտիվներով։
* Կոմս Մոնտե-Քրիստո, Ֆրանսիայի, Իտալիայի և Գերմանիայի համատեղ արտադրությամբ մինի սերիալ։
80 օր աշխարհի շուրջը (մուլտֆիլմ)

**«80 օր աշխարհի շուրջը (մուլտֆիլմ)»**, ավստրալիական հեռուստատեսային մուլտսերիալ, որը մտահղացվել է Ժյուլ Վեռնի «Աշխարհի շուրջը 80 օրում» վեպի մոտիվներով։ NBC հեռուստաալիքը մուլտսերիալը ցուցադրեց 1972-1973 թվականներին, երկու եթերաշրջանով ԽՍՀՄ-ում ցուցադրվեցին բոլոր սերիաները, բացի 7-9, 11 և 13-ից։ Հեռուստապրեմիերան կայացավ 1981 թվականի հունվարին` դպրոցական արձակուրդների ժամանակ։ «Աշխարհի շուրջը 80 օրում» ֆրանսիացի գրող Ժյուլ Վեռնի ճանապարհորդական վեպն է, որը պատմում է էքսցենտրիկ և ֆլեգմատիկ անգլիացի Ֆիլեաս Ֆոգի և նրա սպասավոր ֆրանսիացի Ժան Պասպարտուի աշխարհի շուրջ ճանապարհորդության մասին, որը ձեռնարկվել է գրազի արդյունքում։

## Սերիաների ցանկ
### 1-ին եթերաշրջան

### 2-րդ եթերաշրջան

## Տես նաև
* Աշխարհի շուրջը 80 օրում

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* [Ֆիլմի մասին տվյալները՝ The Big Cartoon Database կայքում](http://www.bcdb.com/cartoon/69760-Around_the_World_in_Eighty_Days_(Se.html)
* Սերիաների և հեռուստասերիալի նկարագրությունը «Культура» հեռուստաալիքի պաշտոնական կայքում 
*http://lsel65.blogspot.com/2019/08/80.html

Կատեգորիա:1972 մուլտֆիլմեր
Կատեգորիա:Ավստրալիայի մուլտֆիլմեր
Կարո Խաչատրյան

**Կարո Հակոբի Խաչատրյան** (), հայ հասարակական գործիչ։ 1932-1933 թվականներին՝ ԵԿՏԻ-ի ռեկտոր։

## Կենսագրություն
Կարո Խաչատրյանը ծնվել է 1899 Կարսի մարզի Կարմիր վանք գյուղում։ 1912-1914 թվականներին սովորել և ավարտել է Ալեքսանդրապոլի ուսումնարանը, իսկ 1923-1926 թվականներին` Անդրկովկասի կոմունիստական համալսարանի տնտեսագիտական ֆակուլտետը։

## Աշխատանքային գործունեություն
Կարո Խաչատրյանը մինչև 1932 թվականը Լենինականում (այժմ՝ Գյումրի) վարել է խորհրդային և կուսակցական ղեկավար պաշտոններ։ 1932-1933 թվականներին եղել է Երևանի կոոպերատիվ-տնտեսագիտական ինստիտուտի ռեկտոր։ 1933 թվականին նշանակվել է Երևանի պետական համալսարանի ուսումնական աշխատանքների գծով պրոռեկտոր և տնտեսագիտական ֆակուլտետի դեկան։ 1937 թվականից Կարո Խաչատրյանը իրեն փորձել է տարբեր ոլորտներում. 1937-1941 թվականներին եղել է ՀԽՍՀ գլխավոր դատախազի օգնական, 1941-1943 թվականներին՝ զինվորական դատախազ, 1943-1949 թվականներին՝ արդարադատության նախարարի տեղակալ, այնուհետև՝ փաստաբանների հանրապետական կոլեգիայի նախագահ։ 1944-1954 թվականներին համատեղությամբ աշխատել է ԵՊՀ հեռակա իրավաբանական ֆակուլտետում՝ որպես քաղաքատնտեսության դասախոս։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:ԵՊՀ դասախոսներ
Կատեգորիա:Հայ հասարակական գործիչներ
Բորիս Նահապետյան

**Բորիս Սերգեյի Նահապետյան** (), հայ մաթեմատիկոս։ Ֆիզմաթ գիտությունների դոկտոր (1990), պրոֆեսոր (2003): ՀՀ ԳԱԱ թղթակից անդամ։

## Կենսագրություն
Բորիս Նահապետյանը ծնվել է 1946 թվականի մարտի 5-ին Վրաստանի Թբիլիսի քաղաքում։ 1970 թվականին ավարտել է Երևանի պետական համալսարանի մեխանիկա-մաթեմատիկական ֆակուլտետը։ 1991 թվականից՝ ՀՀ ԳԱԱ Մաթեմատիկայի ինստիտուտի առաջատար գիտաշխատող։ Եղել է Մաթեմատիկայի և տարրական ուսուցման մեթոդիկայի ամբիոնի վարիչ։ ՀՊՄՀ մաթեմատիկական կրթության գիտական լաբորատորիայի վարիչ։ 1991-1994 թվականներին՝ Հայկական մաթեմատիկական միության փոխնախագահ։ 1993-1994 թվականներին՝ ՀՀ Վարչապետին կից գիտության և բարձր տեխնոլոգիաների խորհրդի անդամ, 2002 թվականից, միաժամանակ՝ Ռուս-հայկական (Սլավոնական) պետական համալսարանի դասախոս։ 2004-2010 թվականներին եղել է Ռուս-հայկական (սլավոնական) համալսարանի պրոֆեսոր։

Աշխատանքները վերաբերում են հավանականության տեսության սահմանային թեորեմներին և վիճակագրական ֆիզիկայի մաթեմատիկական խնդիրներին։ Կառուցել է թույլ կախյալ պատահական դաշտերի սահմանային թեորեմների տեսություն և այն կիրառել գիբսյան պատահական դաշտերի համար, զարգացրել մարտինգալների տեսության հիմնական դրույթները բազմաչափ տարածությունների դեպքում և ստացած արդյունքներն օգտագործել վիճակագրական ֆիզիկայի որոշ խնդիրների լուծման համար։ Տիրապետում է հայերենի, ռուսերենի, անգլերենի, վրացերենի։

## Երկեր
Հեղինակ է 60 գիտական աշխատության, որոնցից 1 մենագրություն, 23 խորհրդային և միջազգային գիտական ամսագրերում, 17 հոդված՝ ՀՀ ԳԱԱ գիտական ամսագրերում, 17 միջազգային գիտաժողովների թեզիսներ և 2 պրեպևինտներ։
* Մաթեմատիկան 4-5-րդ դասարաններում։ Մեթոդական ձեռնարկ։ Մակմիլան-Արմենիա, 2000, էջ 60։
*«Մաթեմատիկա 5» և «Մաթեմատիկա 6» դասագրքեր։
* Limit Theorems and some Applications in Statistical Physics, Stuttgart-Lpz., 1991.
* Martingale-difference Gibbs random fields and central limit theorem”, Annales Acad. Sci. Fennical, Ser A, I. Mathematica, v. 17, 1992, 105–110 (with A. Petrosian).
* Billingsley-Ibragimov theorem for martingale-difference random fields and its applications to some models of classical statistical physics”, C.R. Acad. Sci. Paris, v. 320, serie 1, 1995, 1539-1544.
* Models with even potentials and the behaviour of total spin at the critical point”, Communications in Mathematical Physics, v. 189, № 2, 1997, 513–519.
* Arzumanian V., Pogosian S., “Classical Spin Lattice Systems with Vacuum”, Acta Applicandae Mathematicae, 22, pp.&nbsp;33–53, Cluwer Academic Publishers, Netherlands, 1991 հոդվածում։

## Պարգևներ
* Սուրբ Ներսես Շնորհալի շքանշան

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:ԵՊՀ շրջանավարտներ
Կատեգորիա:ՀՀ ԳԱԱ թղթակից անդամներ
Կատեգորիա:Հայ մաթեմատիկոսներ
Կատեգորիա:Հայ պրոֆեսորներ
Կատեգորիա:Մաթեմատիկոսներ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Ֆիզիկամաթեմատիկական գիտությունների դոկտորներ
Թորգոմ Նալչաջյան

**Թորգոմ Աղաբեկի Նալչաջյան** (), հայ ճարտարագետ-էլեկտրիկ։ Տեխնիկական գիտությունների դոկտոր (1986), պրոֆեսոր (1988):
Ալբերտ Նալչաջյանի եղբայրը։

## Կենսագրություն
Թորգոմ Նալչաջյանը ծնվել է 1938 թվականի փետրվարի 20-ին, Լենինական քաղաքում։ 1956 թվականին ավարտել է Լենինականի թիվ 7 միջնակարգ դպրոցը։ 1961 թվականին ավարտել է Երևանի պոլիտեխնիկական ինստիտուտի տեխնիկական կիբեռնետիկայի ֆակուլտետը։ 1965-1968 թվականներին` ԵրՊԻ ասպիրանտուրան։

## Աշխատանքային գործունեություն
1961-1964 թվականներին աշխատել է Հաշվիչ մեքենաների գիտահետազոտական ինստիտուտում։ 1968-1971 թվականներին դասավանդել է Երևանի պոլիտեխնիկական ինստիտուտի տեխնիկական կիբեռնետիկայի ֆակուլտետում, եղել ավագ դասախոս, ապա` դոցենտ։ 1971-1972 թվականներին գիտական հետազոտության համար գործուղվել է Լոզանի (Շվեյցարիա) պոլիտեխնիկական ինստիտուտ։ 1981 թվականից աշխատում է Երևանի ժողովրդական տնտեսության ինստիտուտում (ԵԺՏԻ), 1993 թվականից՝ ԵԺՏԻ տեղեկատվական տեխնոլոգիաների և համակարգերի ամբիոնի վարիչ։ 1989-1990 թվականներին միաժամանակ՝ ՀՀ ժողկրթության նախարարության գիտության և գիտական կադրերի պատրաստման վարչության պետ։ 1990-1991 թվականներին՝ ՀՀ Նախարարների խորհրդի ժողկրթության և գիտության բաժնի վարիչ, 1991-1993 թվականներին՝ ԵԺՏԻ-ի ռեկտոր։

Աշխատանքները վերաբերում են վիճակագրության բնույթի բարդ տեխնոլոգիաների շարժընթացների մաթեմատիկական մոդելավորման և արդյունավետ կառավարման, ինչպես նաև արտաքին միջավայրի տրանսպորտային միջոցների մոդելավորման և կառավարման հարցերին։ Մշակել է գունավոր մետաղների հանքահարստացման շարժընթացների ավտոմատացման տեղեկատվական սարքեր և մաթեմատիկական մոդելավորման եղանակներ։ Զբաղվել է տնտեսական ռիսկի տեսության հարցերով։
Նալչաջյանը հրատարակել է շուրջ 180 գիտական հոդված և մենագրություն։ Մի շարք մշակումների համար ստացել է հեղինակային իրավունք։

## Երկեր
* Կառավարման պարամետրի լավարկային ցրվածքի գնահատման մասին, ՀՃԱ Լրաբեր, Հ. 6, N1, Երևան 2009, 5 էջ (համահեղինակ)։
*Մաթեմատիկական ծրագրավորում և մաթեմատիկական մոդելները տնտեսագիտության մեջ։ Տնտեսագետ, 2003, էջ 30։
* Два метода повышения эффектувности сложных технологических процесссов, Е., 1983 (համահեղինակ).

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:ՀՊՃՀ շրջանավարտներ
Կատեգորիա:Հայ ճարտարագետներ
Կատեգորիա:Հայ պրոֆեսորներ
Կատեգորիա:Տեխնիկական գիտությունների դոկտորներ
Գամագորի

thumb|Գամագորիի քաղաքապետարան

, քաղաք Ճապոնիայի Այչի պրեֆեկտուրայում։

2015 թվականի դեկտեմբեր ամսի տվյալների համաձայն՝ քաղաքի բնակչությունը կազմում է 81 332 մարդ, իսկ բնակչության խտությունը՝ 1430 մարդ/կմ2։ Քաղաքը զբաղեցնում է 56,81 կմ2 տարածք։

## Աշխարհագրություն
Գագորին գտնվում է Միկավա ծովածոցի ափին՝ Այչի պրեֆեկտուրայի հարավ-արևելքում։ Քաղաքի որոշ հատվածներ գտնվում են Միկավա Վան Քուասի ազգային պարկի սահմաններում։

### Հարևան բնակավայրեր
*Այչի պրեֆեկտուրա
**Օկաձակի
**Տոյոկավա
**Կոտա
**Նիսիո

### Կլիմա

## Sister city relations
* Գիսբորն, Նոր Զելանդիա, 1996 թվականի հուլիսի 27-ից
* Ուրասոե, 1981 թվականի նոյեմբերի 4-ից

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Քաղաքի պաշտոնական կայք 

Կատեգորիա:Ճապոնիայի բնակավայրեր
Կատեգորիա:Ճապոնիայի նավահանգստային բնակավայրեր
Կատեգորիա:Ճապոնիայի քաղաքներ
Ցույցեր Իրաքում (2015-2019)

**Ցույցեր Իրաքում**, բողոքի գործողություններ, որոնք սկսվել են 2015 թվականի հուլիսի 16-ից։ Ցույցերի հիմնական պատճառը պատգամավորների կողմից կառավարության նոր կազմի ձևավորման համար քվեարկության հետաձգումն էր։

## Նախապատմություն
Իրաքում քաղաքական ճգնաժամը սրվեց կոռուպցիայի աճի ու կառավարության հրաժարականը պահանջելու ֆոնին։

2016 թվականի ապրիլի 13-ին խորհրդարանի պատգամավորները գործադուլ սկսեցին։ Պառակտումը տեղի ունեցավ կառավարության նոր կազմը ընտրելու ժամանակ։ Ցույցերը նախաձեռնվեցին շիական «Ալ-Ահրար» դաշինքի կողմից, որի ղեկավարն է հանդիսանում Մուկտար աս-Սադրը։

## Ցույցերի սկիզբ
2016 թվականի ապրիլի 30-ին շիական առաջնորդ Մուկտադի աս-Սադրան ներխուժեց Իրաքի խորհրդարանի շենք, որտեղ պատգամավորները չկարողացան քվեարկել նոր կառավարության կազմի ձևավորման հարցում, քվորում չլինելու պատճառով (այդ հարցի քննարկումը որոշվեց հետաձգել մինչև մայիսի 3-ը)։ Արդյունքում ցուցարարները ավերեցին նիստերի դահլիճը։ Ցուցարարների ձեռքից տուժեցին պատգամավորներ, որոնց չհաջողվեց փախչել պահեստային ելքով։ Ուշ երեկոյան ցուցարարները լքեցին խորհրդարանի շենքը ու տեղափոխվեցին կառավարության հսկողության տակ գտնվող «կանաչ գոտու» հրապարակներից մեկը։

Բաղդադի ռազմական հրամանատարությունը քաղաքում արտակարգ դրություն հայտարարեց ու զորքերը բերեց մարտական պատրաստվածության աստիճանի։ Փակվեցին իրաքյան մայրաքաղաքից բոլոր ելքերը, իսկ «կանաչ գոտու» տարածքում (այսպես է անվանվում այն թաղամասը, որտեղ գտնվում են կառավարական կառույցները) էվակուացվում են ԱՄՆ-ի ու ուրիշ երկրների դեսպանատները։ Ինչպես նաև փակվեց երկրում ՄԱԿ-ի ներկայացուցչությունը։ Իրաքի անվտանգության ծառայությունը արցունքաբեր գազ ու ռետինե փամփուշտներ կիրառեց ցուցարարների դեմ, իսկ ոստիկանական հատուկ ջոկատներն ու նախագահական գվարդիան թույլ չէին տալիս ցուցարարներին մոտենալց կամրջին, որից մի փոքր հեռու տեղակայված էին ամերիկական դիվանագիտական առաքելության համալիրը։

Մայիսի 1-ին Իրաքի վարչապետ՝ Հայդեր ալ-Աբադին ՆԳՆ-ին հանձնարարեց պատասխանատվության ենթարկել Իրաքի ներկայացուցիչների խորհրդի ու պատգամավորների վրա հարձակում կատարածներին։ Մայրաքաղաքից ելքը կրկին բացվեց։

Իրենց հերթին Սադրեին հավատարիմները մնացին խորհրդարանի մոտ տեղադրված վրաններում ու շրջափակեցին խորհրդարանի շենքը, այնտեղ մարդ չթողնելով։

Մայիսի 2-ի գիշերը ցուցարարները դադարեցրեցին, քանի որ նրանք պետք է ուխտագնացություն կատարեին։ Սակայն, որոշ աղբյուրների հաղորդմամբ, շիական ակտիվիստները մտադիր են վերադառնալ քաղաքի «կանաչ գոտի»։

## Տես նաև
* Քաղաքացիական պատերազմ Իրաքում

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Բողոքի ակցիաներ
Դեսկոբրիմենտո ազգային պարկ

**Դեսկոբրիմենտո ազգային պարկ** (), ազգային պարկ Բահիա նահանգում, Բրազիլիա։

## Տեղագրություն
Ազգային պարկը գտնվում է Պրադու մունիցիպալիտետում, Բահիա։ Ընդգրկում է 22693.97 հա տարածք։ Այն ներառում է Աշխարհի բնական համաշխարհային ժառանգության «Ծովափերի հայտնագործություններ» կենսոլորտային արգելոցը։

## Շրջակա միջավայր
Դեսկոբրիմենտո ազգային պարկը գտնվում է Ատլանտյան անտառ բիոմում։ Նրա կազմի մեջ է մտնում Ատլանտյան անտառի կարևոր հատվածը՝ Բրազիլիայի հյուսիսարևելյան բարձրավանդակը, որը ամենակարևոր վայրի ապաստանն է Բահիայի հարավում։ Պարկում պաշտպանված տեսակներից են՝ պուման (*Puma concolor*), *Mimagoniates sylvicola* ձուկը, իսկ թռչուններից՝ օղակաձև փայտփորիկը (*Celeus torquatus*), *Crax blumenbachii*, կոտինգը (*Cotinga maculata*), երկարապոչ թութակը։

## Կառավարչություն
Դեսկոբրիմենտո ազգային պարկը ստեղծվել է 1999 թվականի ապրիլի 20-ին դաշնային հրամանագրով՝ 21129 հա տարածքով։ 2012 թվականի հունիսի 6-ին տարածքն ընդարձակվել է և կազմել 22 693 հա։ Այն դարձել է Կենտրոնական Ատլանտյան անտառ էկոլոգիական միջանցքի մի մասը, որը ստեղծվել է 2002 թվականին։ Կառավարվում է Չիկո Մենդեսի կենսաբազմազանության պահպանության ինստիտուտի կողմից։ Խորհրդատվական խորհուրդը հիմնադրվել է 2008 թվականի փետրվարի 1-ին, իսկ կառավարման ծրագիրը հաստատվել է 2014 թվականի դեկտեմբերի 26-ին։ Պարկը դասվում է Բնության պահպանության միջազգային միության II կատեգորիային (ազգային պարկ)։ Նպատակն է՝ պահպանել բնական էկոհամակարգերը և նպաստել գիտական հետազոտությունների զարգացմանը, բնապահպանական կրթական գործունեության բարելավմանը և մեկնաբանմանը, ինչպես նաև ապահովել բացօթյա հանգիստ ու էկոտուրիզմ։

## Պատկերասրահ

Amanheceu.JPG
A caminho da Japara Mirim.jpg
Costa do Descobrimento.JPG
Cumuruxatiba - BA.JPG


## Ծանոթագրություններ

## Աղբյուրներ
*
*
*
*

Կատեգորիա:1999 հիմնադրված բնության հատուկ պահպանվող տարածքներ
Կատեգորիա:Բրազիլիայի ազգային պարկեր
Կատեգորիա:Կատեգորիա ԲՊՀՄ II
Ռուբեն Նաջարով

**Ռուբեն Ալեքսանդրի Նաջարով** (), հայ հոգեբույժ։ Բժշկական գիտությունների դոկտոր (1965), պրոֆեսոր, ՌԴ ԲԳԱ թղթակից անդամ։

## Կենսագրություն
Ռուբեն Նաջարովը ծնվել է 1927 թվականին։ 1949 թվականին ավարտել է Մոսկվայի 2-րդ բժշկական ինստիտուտը, 1952-1955 թվականներին սովորել է ասպիրանտուրայում։ 1949-1952 թվականներին աշխատել է Տամբովի տարածաշրջանային հոգեբուժարանում։ 1963-1982 թվականներին ԽՍՀՄ բժշկական գիտությունների ակադեմիայի Հոգեկան առողջության գիտական կենտրոնի Կլինիկական հոգեբուժության լնստիտուտի տնօրեն, 1988-1995 թվականներին՝ ՌԴ նախագահին առընթեր կառավարության բժշկական կենտրոնի գլխավոր հոգեբույժ։ Ղեկավարել է ԱՀԿ հոգեկան հիվանդությունների դասակարգման գծով փորձագետ և շիզոֆրենիայի հետազոտության կենտրոնը, եղել Ս. Կորսակովի անվան նյարդաբուժության և հոգեբուժության հանդեսի խմբագրական խորհրդի անդամ, Բժշկական ռեֆերատիվ ամսագրի հոգեբուժության բաժնի ղեկավար։

Աշխատանքները վերաբերում են դանդաղընթաց շիզոֆրենիայի և անբարենպաստ ընթացող պատանեկան շիզոֆրենիայի կլինիկային, հոգեկան խանգարումների բուժմանը և հոգեդեղաբանական միջոցների ազդեցությամբ առաջացող կլինիկական պատկերի ձևափոխությանը, կենսաբանական հոգեախտաբանությանը։

Մահացել է 1995 թվականի փետրվարի 19-ին Ռուսաստանի Մոսկվա քաղաքում։

## Երկեր
* Шизофрения : Клиника и патогенез / А. В. Снежневский, Р. А. Наджаров, Э. Я. Штернберг и др.; Под общ. ред. А. В. Снежневского; Акад. мед. наук СССР . – Москва : Медицина, 1969 . - 460, 3 с. : ил. - Авт. указаны в огл. - Библиогр.: с. 439-461 .
* Наджаров Р.А., Шизофрения : Мультидисциплинар. исслед. / А. В. Снежневский, Р. А. Наджаров, М. Ш. Вроно и др.; Под ред. А. В. Снежневского; Акад. мед. наук СССР . - Москва : Медицина, 1972 . - 398, 2 с., 1 л. ил. : ил., табл. - Авт. указаны в огл. - Библиогр.: с. 380-399 . 
* Наджаров Р.А., Руководство по психиатрии : В 2 т. / Под ред. Г. В. Морозова . - Совмест. изд. (СССР, ГДР, ЧССР, ВНР, НРБ, СРР, ПНР) . - Москва : Медицина, 1988 . -

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Բժշկական գիտությունների դոկտորներ
Կատեգորիա:Հայ բժիշկներ
Կատեգորիա:Հայ հոգեբույժներ
Կատեգորիա:Հայ պրոֆեսորներ
Կատեգորիա:Մոսկվայի բժշկական ինստիտուտի շրջանավարտներ