Պլատինային մետաղներ

Ruthenium crystals.jpg|Ռութենիում
 Rhodium powder pressed melted.jpg|Ռոդիում
 Palladium.jpg|Պալադիում
 Osmium-crystals 2.jpg|Օսմիում
 Iridium-2.jpg|Իրիդիում
 Platinum crystals.jpg|Պլատին


**Պլաստինային մետաղներ**, տարրերի պարբերական համակարգի 8 խմբի երկրորդ և երրորդ եռյակների քիմիական տարրերը՝
* ռութենիում՝ Ru, 
*ռոդիում Rh, 
*պալադիում Pd, 
*օսմիում Օտ, 
*իրիդիում Ir, 
* պլատին Pt։

## Բնության մեջ
Չափազանց հազվագյուտ տարրեր են։ Երկրակեղևում ամենատարածվածը Os է (5•106 զանգվ․ %), ամենաքիչ տարածվածները՝ Rh և lr (1•10−7 զանգվ․ %)։ Պլաստինային մետաղների պարունակությունը համեմատաբար մեծ է ուլտրահիմքային և հիմքային հրաբխային ապարներում, ավելի մեծ՝ երկնաքարերում (ո•10−4-ո•10−5 զանգվ․ %)։

## Ֆիզիկական հատկություններ
Սպիտակ, արծաթափայլ, դժվարահալ մետաղներ են։ d տարրեր են։ Քիմիական կայունության և գեղեցիկ տեսքի շնորհիվ արծաթի և ոսկու հետ դասվում են ազնիվ մետաղների շարքին։ Ru, Rh և Pd, որոնց խտությունը մոտ 12000 կգ/մ3 է, կոչվում են թեթե, իսկ Os, Ir և Pt (մոտ 22000 կգ/մ3)՝ ծանր պլաստինային մետաղներ։

Քիմիապես պասսիվ են։ Խմբի համարին (8) համապատասխանող օքսիդացման աստիճան (+8) ցուցաբերում են միայն Os և Ru (մյուսների առավելագույնը +6 է), այդ պատճառով տարրերի պարբերական համակարգի որոշ տարբերակներում պլաստինային մետաղներ 8-րդ խմբում չեն տեղավորված։

**Պլաստինային մետաղներ հատկությունները**



## Քիմիական հատկություններ
Քիմիական հատկություններով նման են իրար։ Պլաստինային մետաղինին հատուկ է կոմպլեքսային միացություններ առաջացնելը։ Ըստ ատոմի կառուցվածքի և հատկությունների նմանության Պլաստինային մետաղներ հաճախ բաժանում են երկտարր խմբերի՝ Ru և Os, Rh և Ir, Pd և Pt։ Պլաստինային մետաղների ֆիզիկական և քիմիական հատկությունների, ստացման և կիրառությունների մասին տես առանձին տարրերի մասին հոդվածներում։

## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն
* «Металлы и сплавы в электротехнике», 3 изд., т. 1-2, М.- Л., 1957;
* Бузланов Г. Ф., «Производство и применение металлов платиновой группы в промышленности», М., 1961։
* Йорданов Х. В., «Записки по металлургия на редките метали», София, 1959;
* Федоренко Н. В. Развитие исследований платиновых металлов в России. М.։ Наука, 1985. 264 с.
* Ливингстон С. Химия рутения, родия, палладия, осмия, иридия, платины. М.։ Мир, 1978. 366 с.
* Генкин А. Д. Минералы платиновых металлов и их ассоциации в медно-никелевых рудах Норильского месторождения. М.։ Наука, 1968. 106 с.
* Металлургия благородных металлов / Под ред. Л. В. Чугаева. М.։ Металлургия, 1987. 432 с.
* Синицын Н. М. Благородные металлы и научно-технический прогресс. М.։ Знание, 1987. 46 с.
* Что мы знаем о химии?։ Вопросы и ответы / Под ред. Ю. Н. Кукушкина. М.։ Высш. шк., 1993. 303 с.
* Додин Д. А., Чернышов Н. М., Полферов Д. В., Тарновецкий Л. Л. Платинометальные месторождения мира. М.։ Геоинформмарк, 1994. Т. 1, кн.1։ Платинометальные малосульфидные месторождения в ритмично расслоенных комплексах. 279 с.
* Додин Д. А., Чернышов Н. М., Яцкевич Б. А. и др. Состояние и проблемы развития минерально-сырьевой базы платиновых металлов // Платина России. М.։ Геоинформмарк, 1995. С. 7-48.
* Кривцов А. Н. Месторождения платиноидов։ (Геология, генезис, закономерности размещения) // Итоги науки и техники. Рудные месторождения. 1988. Т. 18. 131 с.
* Рудные месторождения СССР. М.։ Недра, 1974. Т. 3. 472 с.
* Чернышов Н. М., Додин Д. А. Формационно-генетическая типизация месторождений металлов платиновой группы для целей прогноза и металлогенического анализа // Геология и геофизика. 1995. Т. 36. С. 65-70.

## Արտաքին հղումներ
* Платиновые металлы и их роль в современном обществе (Буслаева Т. М., 1999), Химия
* Где добывают платиновые металлы (Чернышов Н. М., 1998), Науки о Земле http://www.pereplet.ru/obrazovanie/stsoros/550.html http://nature.web.ru/db/msg.html?mid=1159161&uri=page1.htm 
* Статистические исследования на сайте mineral.ru։ Металлы платиновой группы, 
*Металлы платиновой группы, Рынок металлов платиновой группы в 2007 и 2008 гг.

Կատեգորիա:Պլատինի խմբի մետաղներ