open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Նորվեգիայում Աֆղանստանի դեսպանություն

**Նորվեգիայում Աֆղանստանի դեսպանություն** (), Աֆղանստանի Իսլամական Հանրապետության դիվանագիտական ներկայացուցչությունը Նորվեգիայում։

Նորվեգիայում Աֆղանստանի դեսպանատունը գտնվում է մայրաքաղաք Օսլոյի Գանգե Ռոլվս փողոցում։ Ներկայումս Նորվեգիայում Աֆղանստանի Իսլամական Հանրապետության արտակարգ և լիազոր դեսպանի պաշտոնը զբաղեցնում է Մենիժա Բախտարին։

## Պատմություն
Նորվեգիայում Աֆղանստանի դեսպանատունը բացվել է 2004 թվականին։ Այն համարվում է Եվրոպայում գործող ամենաերիտասարդ դեսպանություններից մեկը։

Մինչ դեսպանության բացվելը Նորվեգիայում Աֆղաստանի Իսլամական Հանրապետության շահերը ներկայացնում էր Նորվեգիայում Ինդոնեզիայի դեսպանությունը։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Աֆղանստանի արտաքին հարաբերություններ
Կատեգորիա:Դեսպանատներ Նորվեգիայում
Օյկումենա

[մինի|15-րդ դարի քարտեզ, որի վրա պատկերված է Օյկումենայի նկարագրությունը [Պտղոմեոսի կողմից, 1482 թվական]]

**Օյկումենա** կամ **էկումենա**, մշակութային օյկումենա ( «բնակեցված» (երկիր) οἰκέω «բնակվում եմ» բառից), մարդկանց կողմից բնակեցված աշխարհամաս։ Oἰκουμένη տերմինը գործածության մեջ է դրվել հին հունական աշխարհագրագետ Հեկատեոս Միլեթացու կողմից՝ հույների համար հայտնի Երկրի մասը նշելու համար՝ Հելլադա կենտրոնով։
[մինի|Օյկումենա մ.թ.ա. 3-2-րդ հազարամյակ, որը հայտնի է [միջագետքյան աղբյուրներից]]
Oἰκουμένη տերմինը հին հունարենով մի քանի նշանակություն ունի.

# Մարդաբնակ երկիր
# Հունական երկիր՝ հունական ցեղերով բնակեցված հողեր
# Երկիր, աշխարհ՝ մարդկությանը հայտնի տարածքներ

19-րդ դարի վերջին այդ բառը և դրա ածանցավորները սկսեցին տարածվել նաև արևմտաեվրոպական լեզուներում, առաջին նշանակությունը բողոքականների մոտ էկումենյան շարժման առաջացման հետ կապված։

20-րդ դարի 2-րդ կեսին բնօրինակ տերմինի փոխառումը երկու եղանակով, որը երկու տարբեր արտասանություն տվեց և երկու իրարից տարբերվող իմաստ. էկումենիզմի մասին խոսում են բացարձակապես տարբեր եկեղեցիների միջկրոնական կապերի  մերձեցման մասին, իսկ օյկումենան օգտագործում են որպես աշխարհագրական, բնապահպանական, պատմական և մշակութային տերմին, որը նշանակում է մարդաբնակ երկիր։

## Տես նաև
* Էկումենյան շարժում
* Նոոսֆերա

## Արտաքին հղումներ
*Apotheosis of Homer showing personification of Oecumene
*Pope Gregory and the Universal Episcopate

Կատեգորիա:Անտիկ փիլիսոփայություն
Կատեգորիա:Հին Հունաստանի աշխարհագրագետներ
Կատեգորիա:Հին Հունաստանի աշխարհագրություն
Նորվեգիայում Ալժիրի դեսպանություն

**Նորվեգիայում Ալժիրի դեսպանություն** (, ), Ալժիրի դիվանագիտական ներկայացուցչությունը Նորվեգիայում։

Նորվեգիայում Ալժիրի դեսպանատունը գտնվում է մայրաքաղաք Օսլոյի Ինկոնգիտոգատայի փողոցում։ Ներկայումս Նորվեգիայում Ալժիրի արտակարգ և լիազոր դեսպանի պաշտոնը զբաղեցնում է Բուբակեուր Աղաբը։

## Պատմություն
Նորվեգիայում Ալժիրի դեսպանատունը բացվել է 2004 թվականին։ Այն համարվում է Եվրոպայում գործող ամենաերիտասարդ դեսպանություններից մեկը։

Նախորդ տարի` 2003 թվականին, Ալժիրում բացվել էր նաև Նորվեգիայի Թագավորության դեսպանություն։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Դեսպանատներ Նորվեգիայում
Կատեգորիա:Ալժիր
Օփլան

**Օպլանդ** (), ֆյուլքե Նորվեգիայում։ Գտնվում է Արևելյան Նորվեգիայի արևմտյան կողմում։ Նորվեգական երկու ֆյուլքեներից մեկն է, որոնք չունեն ելք դեպի ծով։ Ֆյուլքեի վաչրական կենտրոնը Լիլեհամեր քաղաքն է։ Սահմանակից է Մյորե օգ Ռոմսդալ, Սյոր Տրյոնդելագ, Սոգն օգ Ֆյուրանե, Հեդմարկ, Բուսկերուդ, Օսլո և Ակերսհուս ֆյուլքեներին։

## Պատմություն
### Անվան ստուգաբանություն
Հին ժամանակներում Նորվեգիայի կենտրոնական մասը կովում էր «Upplǫnd», ինչը նշանակում է «վերին երկրներ»։ «Upp», «upper» բառերը նշանակում են «վերև»։ Անվան վերջնամասը՝ «lǫnd», հայերեն թարգմանած նշանակում է «երկիր»։

### Ֆյուլքեի կազմավորումը
1757 թվականին Ակերհուս մեծ ֆյուլքեից առանձնացվեցին մի շարք տարածքներ, որոնք ստացան Օպլանդ։ Վերջինս 1781 թվականին բաժանվեց երկու շրջանի՝ Հեդմարքենս և Կրիստանիա։ 1919 թվականինԿրիստանիա անվանումը փոխարինվեց Օպլանդ անվանումով։

1989 թվականին հաստատվեց Օպլանդ ֆյուլքեի զինանշանը, որն իրենից ներկայացնում է կանաչ գույնի վահան, ներքևի մասը սուր, վրան պատկերված սօիտակ գույնի երկու զանգակածաղիկ (Vernalis Pulsatilla):

## Աշխարհագրություն
Օպլանդ ֆյուլքեն տարածվում է Մյոսա և Ռանսֆյորդ լճերից մինչև Դովրեֆել, Յութունհեիմեն լեռներ ու Ռոնդանե ազգային պարկ։ Պայմանականորեն բաժանվում է մի քանի ավանդական շրջանների՝ Գուդբրանսդալեն, Վալդրեսա, Տոտեն, Հեիդլանդ և Լենդ։

Օպլանդը իր կազմի մեջ ընդգրկում է հետևյալ խոշոր քաղաքները՝ Լիլեհամերը, Յոյվիկը, Օտտաը և Ֆագերնեսը։ Ֆյուլքեի կազմում են ներառված նաև Նորվեգիայի երկու ամենաբարձր լեռները՝ Գլիթերթինդենը և Գալհյոպիգենը։ Ֆյուլքեի տարածքով հոսում են մի քանի գետեր։

Օպլանդը Նորվեգիայի երկու ֆյուլքեներից է, որոնք չունեն ելք դեպի ծով։

## Վարչա-տարածքային բաժանում
Օպլանդ ֆյուլքեն վաչրատարածքային առումով բաժանվում է 26 կոմունաների։ 

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Օպլանդ
Կատեգորիա:Նորվեգիայի կոմսություններ
Նորվեգիայում Արգենտինայի դեսպանություն

**Նորվեգիայում Արգենտինայի դեսպանություն** (,), Արգենտինայի դիվանագիտական ներկայացուցչությունը Նորվեգիայի Թագավորությունում։

Նորվեգիայում Արգենտինայի դեսպանատունը գտնվում է մայրաքաղաք Օսլոյի Դրամենսվեյենի փողոցում։ Ներկայումս Նորվեգիայում Արգենտինայի արտակարգ և լիազոր դեսպանի պաշտոնը զբաղեցնում է Խուան Մանուել Ռոզասը։

## Պատմություն
Դեսպանատան ներկայիս շենքը կառուցվել է 1896 թվականի։ Նորվեգիայի արգենտինական դեսպանատունը համարվում Օսլոյի պատմամշակութային կոթողներից մեկը։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Դեսպանատներ Նորվեգիայում
Կատեգորիա:Արգենտինայի քաղաքականություն
Նորվեգիայում Բելգիայի դեսպանություն

**Նորվեգիայում Բելգիայի դեսպանություն** (,), Բելգիայի դիվանագիտական ներկայացուցչությունը Նորվեգիայի Թագավորությունում։

Նորվեգիայում Բելգիայի դեսպանատունը գտնվում է մայրաքաղաք Օսլոյում։ Ներկայումս Նորվեգիայում Բելգիայի արտակարգ և լիազոր դեսպանի պաշտոնը զբաղեցնում է Միքայել Գոլֆրիդը։

## Պատմություն
Նովեգիայում Բելգիայի դեսպանությունը ստեղծվել է 1905 թվականին։ Այն Նորվեգիայում բացված առաջին դեսպանատերից մեկն էր։

Ներկայիս դեսպանատունը 2015 թվականի մայիսի 28-ից տեղափոխվել է բիզնես-շենք, որտեղ բացի դեսպանատնից գործում է նաև մի ռեստորան և մի քանի գրասենյակային ընկերություններ։

2013 թվականից ի վեր շենքը դրվել է վաճառքի։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Դեսպանատներ Նորվեգիայում
Կատեգորիա:Բելգիայի արտաքին հարաբերություններ
Վեիդֆյորդ

**Վեիդֆյորդ** (), ֆյորդ Նորվեգիայի Շպիցբերգեն կղզեխմբում։

Ֆյորդը սկիզբ է առնում Արևմտյան Շպիցբերգեն կղզու հյուսիսից և ձգվում դեպի Հյուսիսային սառուցյալ օվկիանոս՝ մայրցամաքային Նորվեգիայի և Հյուսիսային բևեռի միջև։ Հանդիսանում է կղզեխմբի խոշորագույն ֆյորդը։ Երկարությունը կազմում է 108 կմ։ Սկզբնաղբյուրը գտնվում է կղզու հյուսիսային ափին։ Այնուհետև այն շարունակվում է դեպի հարավ՝ կղզու խորքը, այդպիսով բաժանելով Անդրեի երկիրը (արևմուտքից) և Մարգարետի երկիրը (արևելքից)։ Վեիդֆյորդ ֆյորդի հարավային մասը ընդգրկված է Ինդրե-Վեիդֆյորդեն ազգային պարկի մեջ։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Anatol Heintz og Sven Føyn, «The Downtonian and Devonian Vertebrates of Spitsbergen. VIII» - The English-Norwegian-Swedish Expedition 1939 - Geological Results, Norges Svalbard- og Ishavsundersøkelser, Oslo 1943. 

Կատեգորիա:Շպիցբերգենի ֆյորդեր
Նորվեգիայում Բրազիլիայի դեսպանություն

**Նորվեգիայում Բրազիլիայի դեսպանություն** (,), Բրազիլիայի դիվանագիտական ներկայացուցչությունը Նորվեգիայի Թագավորությունում։

Նորվեգիայում Բրազիլիայի դեսպանատունը գտնվում է մայրաքաղաք Օսլոյում։ Ներկայումս Նորվեգիայում Բրազիլիայի արտակարգ և լիազոր դեսպանի պաշտոնը զբաղեցնում է Ֆլավիո Հելմոլդը։

## Պատմություն
Նովեգիայում Բրազիլիայի դեսպանությունը ստեղծվել է 1905 թվականին։ Համարվում է սկանդինավյան այս երկրում բացված առաջին դեսպանատներից մեկը։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Դեսպանատներ Նորվեգիայում
Կատեգորիա:Բրազիլիայի արտաքին հարաբերություններ
Նորվեգիայում Բուլղարիայի դեսպանություն

**Նորվեգիայում Բուլղարիայի դեսպանություն** (,), Բուլղարիայի դիվանագիտական ներկայացուցչությունը Նորվեգիայի Թագավորությունում։

Նորվեգիայում Բուլղարիայի դեսպանատունը գտնվում է մայրաքաղաք Օսլոյում։ Ներկայումս Նորվեգիայում Բուլղարիայի արտակարգ և լիազոր դեսպանի պաշտոնը զբաղեցնում է Ռումյանա Միտրևան։

## Պատմություն
Նովեգիայում Բուլղարիայի դեսպանությունը ստեղծվել է 1906 թվականին։ Համարվում է սկանդինավյան այս երկրում բացված առաջին դեսպանատներից մեկը։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Դեսպանատներ Նորվեգիայում
Կատեգորիա:Բուլղարիայի արտաքին հարաբերություններ
Սանտա Մարիա դել Ջիլիո

**Սանտա Մարիա դել Ջիլիո** (), բարոկկո ոճի կաթոլիկ տաճար Վենետիկում։

## Պատմություն

Տաճարը կառուցվել է X դարում։ Շինարարական աշխատանքներին սկիզբ է դրել Ջուբանիկոների ընտանիքի կողմից հիմնադրված հասարակական հիմնադրամը։

Տաճարի գլխավոր առանձնահատուկ գիծը նրա ճակատային մասն է, որը կառուցել է ճարտարապետ Ջուզեպպե Սարդին` ի պատիվ Անտոնիո Բարբարոյի ու նրա ընտանիքի։ Տաճարներում սովորաբար հանդիպող սրբերի քանդակների փոխարեն այստեղ ուրվագծվում են Զադար, Հերակլիոն, Պադովա, Հռոմ, Սպլիտ քաղաքների տեսարանները, որոնք կարևոր դեր և նշանակություն են ունեցել այդ ընտանիքի համար։ Բարբարոների ընտանիքը Վենետիկի ամենահարուստ, հայտնի ու ազնվազարմ ընտանիքներից էր։ Այս ազգանունը տարիներ շարունակ կրել են եպիսկոպոսներ, կարդինալներ, արվեստագետներ ու մեծն հումանիստներ։

Տաճարի սյուների միջև կերտված են Բարբարո եղբայրների արձանները։ Տաճարի թանգարանում ցուցադրվող կտավների շարքում են Ռուբենսի ու Տինտորետտոյի գործերից։

## Պատկերասրահ


Chiesa di Santa Maria del Giglio e il campo Venezia.jpg|Տաճարը.
Santa Maria del Giglio, Venice (2).JPG|Ճակատը
Interior of Santa Maria del Giglio (Venice).jpg|Տաճարի ներքին հարդարանքը
Interior of Santa Maria del Giglio (Venice) Altar.jpg|Խորան
Santa Maria del Giglio (Venice) Organ.jpg|Երգեհոն


## Արտաքին հղումներ

* Արխիվում .
* Satellite image from Google Maps
* Chorus Venezia entry 

## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն

* Martin Gaier, *Facciate sacre a scopo profano. Venezia e la politica dei monumenti fra Quattro e Settecento.* Istituto Veneto di Scienze, Lettere ed Arti, ISBN 88-88143-14-9.

Կատեգորիա:Վենետիկի եկեղեցիներ
Կատեգորիա:Տաճարներ այբբենական կարգով
Վանգ (Նորվեգիա)

աջից|մինի|200px|Վանգ կոմունան Օպլանդ ֆյուլքեի քարտեզին
**Վանգ** (), կոմունա Նորվեգիայի Օպլանդ ֆյուլքեյում։ Կոմունայի վարչական կենտրոնը Վանգ քաղաքն է։ Պաշտոնական լեզուն նյունորսկն է։ Զբաղեցնում է 1505.24  կմ² տարածք։ Որպես Նորվեգիայի ֆյուլքե՝ ստեղծվել է 1838 թվականի հունվարի 1-ին։

## Վանգի զինանշանը
Վանգ կոմունայի զինանշանը հաստատվել է 1987 թվականին և իրենից ներկայացնում է կանաչ գույնով ներկված վահան, ներքևի մասը սուր, որի վրա պատկերված են միջնադարյան զենքեր։

## Բնակչություն
Համաձայն 2007 թվականի մարդահամարի տվյալների՝ Վանգ կոմունայում բնակվում է 1582 մարդ։ Կոմունայի բնակչության քանակը վերջին 60 տարում հիմնականում պահպանվել է նույն մակարդակի վրա՝ փոքր նվազման շեղումով։

## Պատկերասրահ

Պատկեր:Øye i Vang.JPG
Պատկեր:St. Tomaskyrkja 01.JPG
Պատկեր:Vangsmjösi-utsikt från väst över Vang.JPG
Պատկեր:61.3912 N, 8.2565 E.jpg


## Աղբյուրներ
* Store norske leksikon.

## Արտաքին հղումներ
* Կոմունայի վիճակագրական տվյալները վերցված Նորվեգիայի վիճվարչությունից: 

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Օպլանդ ֆյուլքեի կոմունաներ
Նորվեգիայում Բոսնիա և Հերցեգովինայի դեսպանություն

**Նորվեգիայում Բոսնիա և Հերցեգովինայի դեսպանություն** (,), Բոսնիա և Հերցեգովինայի դիվանագիտական ներկայացուցչությունը Նորվեգիայի Թագավորությունում։

Նորվեգիայում Բոսնիա և Հերցեգովինայի դեսպանատունը գտնվում է մայրաքաղաք Օսլոյում։ Ներկայումս Նորվեգիայում Բոսնիա և Հերցեգովինայի արտակարգ և լիազոր դեսպանի պաշտոնը զբաղեցնում է Էմիր Պոլյոն։

## Պատմություն
Նովեգիայում Բոսնիա և Հերցեգովինայի դեսպանությունը ստեղծվել է 1992 թվականին։ Դեսպանատան շենքը իրենից ներկայացնում է բարոկկո ճարտարապետական ոճով կառուցված շինություն։

Սկզբնական շրջանում ծառայել է, որպես Նորվեգիայում Հարավսլավիայի թագավորության և ապա՝ Սերբիայի դեսպանություն, որից հետո միայն փոխանցվել է Բոսնիա և Հերցեգովինայի դեսպանին։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Դեսպանատներ Նորվեգիայում
Կատեգորիա:Բոսնիա և Հերցեգովինայի քաղաքականություն
Գյոուսդալ

աջից|մինի|200px|Գյոուսդալ կոմունան Օպլանդ ֆյուլքեի քարտեզին
**Գյոուսդալ** (), կոմունա Նորվեգիայի Օպլանդ ֆյուլքեյում։ Կոմունայի վարչական կենտրոնը Սեգալստադ բրու բնակավայրն է։ Պաշտոնական լեզուների ընտրության ժամանակ 3 լեզուներից որևէ մեկը չի ընտրել, այսինքն՝ չեզոք է։ Զբաղեցնում է 1191.63 կմ² տարածք։ Որպես Նորվեգիայի ֆյուլքե՝ ստեղծվել է 1838 թվականի հունվարի 1-ին։

## Գյոուսդալի զինանշանը
Գյոուսդալ կոմունայի զինանշանը հաստատվել է 1986 թվականի սեպտեմբերի 19-ին և իրենից ներկայացնում է երկնագույն ու մոխրագույն վահան, որի վրա գույները այնպես են դասավորված, որ հիշեցնում են կոմունայի ամենաբարձր լեռը։

## Բնակչություն
Համաձայն 2007 թվականի մարդահամարի տվյալների՝ Գյոուսդալ կոմունայում բնակվում է 6129 մարդ։ Կոմունայի բնակչության քանակը վերջին 60 տարում հիմնականում պահպանվել է նույն մակարդակի վրա։

## Պատկերասրահ

Պատկեր:Bauker summer.jpg
Պատկեր:Ved Riddervold prestegård.jpg
Պատկեր:Skei fjellkirke.JPG
Պատկեր:A view of Lillehammer.jpg


## Աղբյուրներ
* Store norske leksikon.

## Արտաքին հղումներ
* Կոմունայի վիճակագրական տվյալները վերցված Նորվեգիայի վիճվարչությունից: 

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Օպլանդ ֆյուլքեի կոմունաներ
Եվնաքեր

աջից|մինի|200px|Եվնաքեր կոմունան Օպլանդ ֆյուլքեի քարտեզին
**Եվնաքեր** (), կոմունա Նորվեգիայի Օպլանդ ֆյուլքեյում։ Կոմունայի վարչական կենտրոնը Եվնաքեր քաղաքն է։ Պաշտոնական լեզուն բուկմոլն է։ Զբաղեցնում է 223.99  կմ² տարածք։ Որպես Նորվեգիայի ֆյուլքե՝ ստեղծվել է 1838 թվականի հունվարի 1-ին։

## Եվնաքերի զինանշանը
Եվնաքեր կոմունայի զինանշանը հաստատվել է 1983 թվականի հունիսի 23-ին և իրենից ներկայացնում է կարմիր գույնով ներկված վահան, ներքևի մասը սուր, որի վրա պատկերված են երեք սպիտակ գույնի բաժակներ։ Բաժակները խորհրդանշում են կոմունայի տարածքում ավանդաբար սերնդեսերունդ փոխանցվող ապակի պատրաստելու գործը։ Կարմիր գույնը խորհրդանշում է տաք, նոր եփած ապակին։

## Բնակչություն
Համաձայն 2009 թվականի մարդահամարի տվյալների՝ Եվնաքեր կոմունայում բնակվում է 6256 մարդ։ Կոմունայի բնակչության քանակը վերջին 60 տարում աճ է գրանցել։

## Պատկերասրահ

Պատկեր:Storgata Jevnaker.jpg
Պատկեր:TH Hotell.jpg
Պատկեր:Kistefoss Pulp Mill.jpg
Պատկեր:Slovika Campsite, Norway (14659300787).jpg


## Աղբյուրներ
* Store norske leksikon.

## Արտաքին հղումներ
* Կոմունայի վիճակագրական տվյալները վերցված Նորվեգիայի վիճվարչությունից: 

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Օպլանդ ֆյուլքեի կոմունաներ
Գառնիկ Մարգարյան

**Գառնիկ Գևորգի Մարգարյան** (), «Հայրենիք ու պատիվ» կուսակցության նախագահ, հայ քաղաքական գործիչ։ Մինչև 1993 թվականը աշխատել է ներքին գործերի համակարգում, կոչումով գնդապետ է։ 1995 թվականին ձերբակալվել է «գնդապետների գործով», հետագայում ազատ է արձակվել։ 2003 թ.-ին եղել է Հայաստանի նախագահի թեկնածու։ 2008 թ.-ի փետրվար ամսին մոտ 20 ժամ պահվել է ոստիկանությունում։ 2016 թվականի հունվարի 14-ին ձերբակալվել է, ապա՝ կալանավորվել, Հայաստանի ԱԱԾ կողմից՝ Արթուր Վարդանյանի հետ համագործակցելու կասկածանքով։

Ամուսնացած է Ռոզա Կատվալյանի հետ։ Ունի մեկ դուստր և մեկ որդի։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Նախագահի թեկնածուներից ամենաբարձր եկամուտը հայտարարագրել է Արամ Սարգսյանը /Ազատություն ռադիոկայան/

Կատեգորիա:Հայ քաղաքական գործիչներ
Կատեգորիա:Հայաստանի գնդապետներ
Կատեգորիա:Հայաստանի քաղաքական բանտարկյալներ
Ալեքսանդր Թամամշև

**Ալեքսանդր Զաքարի Թամամշև** (**Ալեքսանդր Թամամշյան**, ), գյուղատնտեսական գիտությունների դոկտոր (1937), պրոֆեսոր (1922), ՀԽՍՀ ԳԱ ակադեմիկոս (1943)։ ՀԽՍՀ գիտության վաստակավոր գործիչ (1935)։ Համամիութենական ԳԳԱ պատվավոր անդամ։

## Կենսագրություն
1903 թվականին ավարտել է Ռիգայի պոլիտեխնիկական ինստիտուտի գյուղատնտեսական ֆակուլտետը։ 1903-1917 թվականներին եղել է Կովկասի հողագործության դեպարտամենտի անասնաբույծ, Կովկասյան գյուղատնտեսական ընկերություն, նախագահի տեղակալ, 1926-1929 թվականներին՝ ԵՊՀ-ի ամբիոնի վարիչ, 1928-1930 թվականներին՝ Վրացական գյուղատնտեսական ինստիտուտի ընդհանուր և մասնավոր անասնաբուծության ամբիոնի վարիչ, 1930-1963 թվականներին՝ Երևանի անասնաբուծական-անասնաբուժական ինստիտուտի ամբիոնի վարիչ, 1931-1938 թվականներին՝ դեկան, 1944-1967 թվականներին՝ ՀԽՍՀ գյուղատնտեսության նախարարության անասնապահության ԳՀԻ-ի ավագ գիտաշխատող։

Գիտական հետազոտությունները վերաբերում են անասնաբուծության տեղական ռեսուրսների ուսումնասիրությանը, մասնավորապես գյուղատնտեսական կենդանիների սելեկցիոն-ցեղային գործին։ 1926 թվականին ղեկավարել է Հայաստանի անասնապահությունն ուսումնասիրող գիտական արշավախումբը։
Նրա նախաձեռնությամբ հիմնադրվել են Լոռու (1930) և Երևանի հանրապետական (1936) անասնաբուծական փորձակայանները, շվից ցեղի տոհմաբուծարանը (Ստեփանավան), ձիարշավարանը։

## Պարգևներ
* Լենինի շքանշան
* Աշխատանքային կարմիր դրոշի շքանշան

## Հիշատակ
[մինի|Ալեքսանդր Թամամշևի հուշատախտակը [Նալբանդյան փողոց (Երևան)|Երևանի Նալբանդյան 47 հասցեում]]
Հայկական գյուղատնտեսական ակադեմիայում սահմանված է ակադեմիկոս Թամամշևի անվան կրթաթոշակ։

Թամամշևին նվիրված հուշատախտակ կա փակցված Երևանի Նալբանդյան 47 հասցեում։

## Երկեր
* Պայքար կոլխոզային և սովխոզային հանրային մթերատու անասնաբուծության զարգացման եռամյա պլանի կատարման համար (1949-1951)։ Երևան։ տպ. Վ.Մ. Մոլոտովի անվան ԵՊՀ-ի, 1949։

### Մամուլ
* Հոդվածների մատենագիտություն։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Գյուղատնտեսական գիտությունների դոկտորներ
Կատեգորիա:ՀՀ ԳԱԱ ակադեմիկոսներ
Կատեգորիա:Հայ ակադեմիկոսներ
Կատեգորիա:Հայ անասնաբույծներ
Կատեգորիա:Հայ պրոֆեսորներ
Ամելի Սքրամ

**Ամելի Սքրամ** (, ծննդյան անունը՝ Բերտա Ամելի Ալվեր , 22 օգոստոսի, 1847, Բերգեն, Նորվեգիա – 15 մարտի, 1905, Կոպենհագեն, Դանիա), դանիա-նորվեգացի գրող։

## Կենսագրություն
Ամելի Ալվերը ծնվել է 1847 թվականի օգոստոսի 22-ին Նորվեգիայի Բերգեն քաղաքում։ Նրա ընտանիքում եղել է ևս վեց երեխա։ Երբ Ամելի Ալվերը եղել է 17 տարեկան, նրա հայրը մեկնել է ԱՄՆ, որպեսզի խուսափի ձերբակալությունից։ Ամելի Ալվերին բռնի ամուսնացրել են նորվեգացի պահեստի կապիտան ու գործարանատեր Ավգուստ Մյուլլերի հետ, որ տարիքով բավականին մեծ էր նրանից։ Նրանք միասին ապրել են 13 տարի և ունեցել են երկու որդի։ Ամուսնու դավաճանությունների ու ծաղրանքների պատճառով Ամելի Ալվերն ստացել է հոգեկան խանգարում և մի քանի տարի անցկացրել հոգեբուժարանում։ 1877 թվականին նա ամուսնալուծվել է և որդիների հետ տեղափոխվել Քրիստիանիա։ 1884 թվականին ամուսնացել է դանիացի լրագրող Էրիկ Սքրամի (1847-1923, «Gertrude Coldbjörnsen» (1879) նովելի հեղինակը) հետ և նրա հետ տեղափոխվել Կոպենհագեն։ Նրանք ունեցել են մեկ դուստր։ 1894 թվականին Ամելի Սքրամի հոգեկան հիվանդութունը կրկին սրվել է, ինչի պատճառով նա հայտնվել է Ռոսկիլդեի հիվանդանոցում։ 1900 թվականին Ամելի Սքրամը բաժանվել է Էրիկ Սքրամից։

Ամելի Սքրամը մահացել է 1905 թվականի մարտի 15-ին Կոպենհագենում։

1996 թվականին Նորվեգիայում թողարկվել է Ամելի Սքրամին նվիրված նամականիշ։

## Ստեղծագործություն
1882 թվականին Ամելի Սքրամը (*Ամելի Մյուլլեր* անունով) տպագրել է իր առաջին պատմվածքը՝ «Madam Høiers leiefolk», որ հրատարակվել է *Nyt Tidsskrift* ամսագրում։

Ամելի Սքրամը հեղինակել է մի շարք վեպեր, որոնք առանձնանում են իր ժամանակի համար համարձակ բովանդակությամբ։ Դրանցում պատկերված գործողությունները ծավալվում են հիմնականում Նորվեգիայում։ Առավել հայտնի են «Կոնստանցիա Ռինգ» (1884), «Ֆրու Ինեե» (1891), «Դավաճանվածը» (1892) ստեղծագործությունները, որոնք նվիրված են ընտանեկան կյանքի խնդիրներին, ինչպես նաև «Մարդիկ Հելեմյուրից» վեպերի շարքը (հատոր I-IV, 1885-1898), որոնցում նատուրալիստական ոճով պատկերված է ընտանիքի վերելքի ու անկման պատմությունը, և քննադատության է ենթարկվում բուրժուական հասարակության բարոյականությունը։ «Պրոֆեսոր Իիերոնիմուս» (1895) և «Սուրբ Յորգենի հիվանդանոցը» (1896) վեպերում Ամելի Սքրամը սկանդինավյան գրականության մեջ առաջին անգամ բարձրացրել է հասարակության ու հոգեկան հիվանդություն ունեցող անձանց փոխհարաբերությունների հարցը, ինչը հասարակական քննարկումների ու վեճերի տեղիք է տվել։ Իր երկրորդ ամուսնու՝ Էրիկ Սքրամի հետ համահեղինակությամբ Ամելի Սքրամը գրել է «Fjäldmennesker» (1889) պիեսը։

## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն
* Krane В., Arnalie Skram og kvinneiis problem, Oslo, 1951.
* Krane В., Amalie Skrams diktning, Oslo, 1961.

## Արտաքին հղումներ
* Digitized books and manuscripts by Skram in the National Library of Norway
* http://fuv.hivolda.no/prosjekt/fuvmaybr/velkomme.htm 
* Danish article 
* http://www.hum.uit.no/alm/littvit/forfatter/Skram+Amalie 

Կատեգորիա:Դանիացի գրողներ
Կատեգորիա:Նորվեգացի գրողներ
Կատեգորիա:Նորվեգացի ֆեմինիստներ
Թուրալֆ Սքուլեմ

**Թուրալֆ Սքուլեմ** (, վաղ թարգմանություններում նշվում է որպես *Թորալֆ Սքոլեմ*, ), նորվեգացի մաթեմատիկոս։ Հիմնական աշխատությունները գրել է մաթեմատիկայի և մաթեմատիկական տրամաբանության ոլորտում։ Էական ներդրում է ունեցել նաև ընդհանուր հանրահաշվի, թվերի տեսության և մաթեմատիկայի փիլիսոփայության մեջ։

Նրա անվան հետ են կապված մոդելների տեսության առանցքային հասկացություններից մեկը՝ Լևենհեյմ-Սքուլեմի թեորեմը, Սքուլեմի պարադոքսը, ինչպես նաև պրեդիկատների տրամաբանության սքուլեմյան նորմատիվ ձևը, կոմբինատորիկայի սքուլեմյան թեորեմը։

Եղել է Օսլոյի համալսարանի պրոֆեսոր (1938-1957), 1950-ական թվականներին՝ նորվեգական մաթեմատիկական համայնքի նախագահ։

## Կենսագրություն
Թուրալֆ Սքուլեմը ծնվել է 1887 թվականի մայիսի 23-ին Բուսկերունդի մոտակայքում գտնվող Սանսվեր փոքր քաղաքում։ Հայրը՝ Էվեն Սքուլեմը, նախնական դպրոցի ուսուցիչ էր, սակայն ընտանիքը հիմնականում զբաղվում էր գյուղատնտեսությամբ։ 1905 թվականին ավարտել է Քրիտիանիայի միջնակարգ դպրոցը, որից հետո ընդունվել է Օսլոյի համալսարան։

### Գիտական գործունեություն
Համալսարանում ուսանելու տարիներին` սկսած 1909 թվականից, որպես օգնական աշխատել է ֆիզիկոս Քրիստիան Բիրկելանդի մոտ։ Այդ տարիներին է գրել առաջին գիտական աշխատանքները` Բիրկելանդի հետ համատեղ հոդվածներ բևեռափայլի լաբորատոր վերստեղծման մասին։ 1913 թվականին ավարտել է համալսարանը` պաշտպանելով դիպլոմային աշխատանք Բուլյան հանրահաշվի վերաբերյալ ():

1915-1916 թվականներին ստաժավորում է անցել Գյոթինգենի համալսարանում, 1916 թվականին վերադարձել է Քրիտիանիայի համալսարան, որտեղ 1918 թվականին ստացել է մաթեմատիկայի դոցենտի կոչում։ Այս ժամանակաշրջանում մշակել է մոդելների տեսությունը` ստեղծելով Լևենհեյմ-Սքուլեմի թեորեմը։ Ավելի ուշ առաջ է քաշել Սքուլեմի պարադոքսը։

Այդ տարիներին Նորվեգիայում գիտական աստիճանը պարտադիր չէր մանկավարժական և գիտական գործունեությամբ զբաղվելու համար, ուստի Սքուլեմը երկար ժամանակ ատենախոսություն չէր պաշտպանում։ Միայն 1926 թվականին ստացավ փիլիսոփայության դոկտորի աստիճան` պաշտպանելով ատենախոսություն որոշ հանրահաշվական հավասարումների և անհավասարությունների լուծման վերաբերյալ (): Գիտական ղեկավարը համարվել է Աքսել Տուզը, ով մահացել է 1922 թվականին՝ պաշտպանությունից 4 տարի առաջ։

1930-1938 թվականներին որպես հետազոտող աշխատել է Բերգենի նորաստեղծ Միքելսենի ինստիտուտում։ Այդ տարիների հիմնական աշխատությունը եղել է դիոֆանտային հավասարումների վերաբերյալ մենագրությունը։ 1938 թվականին վերադարձել է Օսլոյի համալսարան` որպես պրոֆեսոր, և աշխատել մինչև թոշակի անցնելը (1957 թվական)։ Դրանից հետո ևս շարունակել է ակտիվ գործուենությունը, իրականացրել մի քանի գործուղում դեպի ԱՄՆ-ի համալսարաններ։

#### Գիտական աշխատանքներ
Հրատարակել է շուրջ 200 աշխատանք մաթեմատիկայի ոլորտում, որոնցից 48-ը գրել է համալսարանում աշխատելու վերջին տասը տարվա ընթացքում (1948-1957 թվականներին` 60 տարեկանից հետո)։

Տրամաբանության մասին առավել կարևոր աշխատանքները 1970 թվականին առանձին գրքով տպագրվել են Օսլոյի համալսարանի կողմից։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* 

Կատեգորիա:20-րդ դարի փիլիսոփաներ
Կատեգորիա:Բազմությունների տեսության մասնագետներ
Կատեգորիա:Մաթեմատիկական տրամաբաններ
Կատեգորիա:Մաթեմատիկոսներ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Նորվեգացի մաթեմատիկոսներ
Կատեգորիա:Նորվեգացի փիլիսոփաներ
Կատեգորիա:Նորվեգացի գիտնականներ
Էմիլիա (երգչուհի)

**Էմիլիա Յանչևա Վյալևա**  (, ), բուլղարացի երգչուհի։ Հանդես է գալիս որպես փոփ-սոուլ և վոկալ երգչուհի, և դերասանուհի։

## Կենսագրություն
Էմիլիան ծնվել է 1982 թ-ի մարտի 21-ին։ Ունի իրենից մեծ քույր՝ Դանիելան։ Մանուկ հասակում էմիլիան շատ աշխույժ և չարաճճի երեխա էր։ 12 տարեկանում նա արդեն երգում էր ժողովրդական երգեր։ Դրանից հետո ուսումը շարունակել է Շիրոկա-Լիկա քաղաքում։ 3 տարի անց նա հրաժարվում է պայմանագիր կնքել Պայներ ձայնագրման ստուդիայի հետ, բայց ստուդիայի ղեկավարները պնդում էին, որ նրա ձայնը դեռ հղկված չէ։ Այդուհանդերձ Էմիլիան շարունակում էր սովորել Դմիտրովգրադի երաժշտական դպրոցում, ավարտելով այն 2000 թ-ին։

1999 թ-ին Էմիլիան ձայնագրում է իր առաջին Свършено е с теб (Ձեզ հետ ամեն ինչ վերջացած է) երգը։ Որը նա ստացել էր որպես մտցանակ Фракия Фолк մրցույթին լավագույնս ներկայանալու համար։ 2001 թ-ի հուլիսին Էմիլիան թողարկում է իր Весело момиче (ուրախ աղջիկ) ալբոմը։ Դրանից հետո Էմիլիային կնքում են փոփ-ֆոլկի ուրախ աղջիկ մականվամբ։ Նույն թվականի նոյեմբերին երգչուհին առաջին անգամ հանդես է գալիս արտասահմանում, ելույթ ունենալով մեկ այլ երգչուհու՝ Գլորիայի հետ, Աթենքում։ 2005 թվականին Էմիլիան ձայնագրել է իր Целувай ме (համբուրիր ինձ) երգը, որն էլ դարձավ երգչուհու այցեքարտը։ 2006 թ-ին թողարկում է Още мисля за теб (մտածում եմ քո մասին) երգը։ 2006 թվականի աշնանը Էմիլիան սկսում է իր առաջին արտասահմանյան հյուրախաղերը դեպի Ավստրալիա, որտեղ հանդես է գալիս համերգային ծրագրով, Բուլղարիայի սփյուռքի ներկայացուցիչների համար։ 2010 թ-ին իր հասակակից այլ երգչուհիների՝ Միլանոյի և Գալենայի հետ թողարկում են Аларма (տագնապ) երգը, որից հետո ուղևորվում է ԱՄՆ, որտեղ ունենում է մենահամերգներ ԱՄՆ-ի տարբեր քաղաքներում, բուլղարական սփյուռքի համար։

2013 թ-ին Էմիլիան թողարկում է իր Ти си ми (դու իմն ես) երգը, և տեսահոլովակը հնդկական մոտիվներով։ 2014 թ-ին Էմիլիան թողարկում է երկու զուգերգ իսրաելցի երգիչ Ավի Բենդիյի հետ, Кой ще му каже  (եբր. ‏בואי תגלי לי‏‎)  (ով կասի քեզ), և Балкания (Բալկաններ)։ Նույն թվականին Էմիլիան և Ավին համերգ ունեցան Մոսկվայում, Կրեմլի պալատում։ 2015 թ-ի հուլիսի 11-ին, Էմիլիան Պրեսլավայի, Ցվետէլինա Յանեվոյի, Դեսի Սլավայի, Գալենայի և Անելիայի հետ ներկայացնում են ճանաչված ժողովրդական երգը Лале ли си, зюмбюл ли си (Վարդակակաչ Ձեզ, հակինթ Ձեզ) երգը նորովի մոտեցմամբ, իսկ հուլիսի 9-ին թողարկվում է այդ երգի տեսահոլովակը։ 2016 թ-ին էմիլիան թողարկում է իր նոր երգը՝ California, որտեղ իր մասնակցությունն ունեցավ  DJ Ցեցի Լուդատա Գլավան, որը ընդգրկվեց signal.bg պորտալի լավագույն հնգյակում։

## Սկավառակագրություն
### Ստուդիական ալբոմներ
* 2001 - Весело момиче / Ուրախ աղջիկ
* 2002 - Нежни устни / Քնքուշ խոսքեր
* 2004 - Ангел в нощта / Գիշերվա հրեշտակ
* 2005 - Самотна стая / Միայնակ սենյակ
* 2006 - Мисли за мен / Մտքեր տղամարդկանց համար
* 2008 - Родена съм да те обичам / Ծնվել եմ քեզ սիրելու համար
* 2010 - Така ми харесва / Այնպես որ ես սիրում եմ
* 2012 - Смелите си имат всичко / Համարձակն ստացավ այս ամենը
* 2015 - Ех, Българийо, красива / Ա՜խ գեղեցիկ ես Բուլղարիա

### Հավաքածու
* 2007 - Целувай ме - Best Ballads
* 2013 - Златните хитове на Емилия

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:21-րդ դարի երգչուհիներ
Կատեգորիա:Բուլղարացի դերասանուհիներ
Կատեգորիա:Բուլղարացի երաժիշտներ
Կատեգորիա:Բուլղարացի երգչուհիներ
Իհլենի հայտարարություն

[աջից|մինի|[Գրենլանդիայի հատվածը, որը օկուպացված է եղել Նորվեգիայի կողմից]]
**Իհլենի հայտարարություն**, 1919 թ․ հուլիսի 22-ին Նորվեգիայի արտաքին գործերի նախարար Նիլս Կլաուս Իհլենի կողմից Գրենլանդիայի նկատմամբ Դանիայի սուվերեն տիրապետության վերաբերյալ կատարված հայտարարություն, որում Իհլենը բանավոր հայտնել է Դանիայի նախարարին, որ «․․․արքայական [դանիական] կառավարության պլանները ամբողջ Գրենլանդիայի նկատմամբ Դանիայի սուվերենության վերաբերյալ․․․ խոչընդոտների չեն հանդիպի Նորվեգիայի կողմից»։ Հայտարարությունը խնդրո առարկա դարձավ, երբ հարց բարձրացվեց, թե արդյոք այն պարտադիր ուժ ունի Նորվեգիայի համար։ Հարցն այնուհետև քննվեց Արդարադատության միջազգային դատարանում որպես Արևելյան Գրենլանդիայի Գործ 1933-ին։

## Հայտարարությունը
ձախից|մինի|Նորվեգիայի արտաքին գործերի նախարար Նիլս Կլաուս Իհլեն
Հանդիպմանը Դանիան համաձայնել է չառարկել Շպիցբերգենի նկատմամբ Նորվեգիայի որևէ հավակնության, որը կարող է լինել սպասվող խաղաղության կոնֆերանսին, եթե Նորվեգիան չընդդիմանա դանիական հավակնություններին ամբողջ Գրենլանդիայի վերաբերյալ։ Այն տեղի է ունեցել 1919 թ․ հուլիսի 4-ին։ Այդ ժամանակ Նորվեգիան օկուպացրել էր Արևելյան Գրենլանդիայի որոշ հատվածներ։

Ի պատասխան, Իհլենը 1919թ․ հուլիսի 22-ին հայտարարություն արեց, որ "․․․արքայական [դանիական] կառավարության պլանները ամբողջ Գրենլանդիայի նկատմամբ Դանիայի սուվերենության վերաբերյալ ․․․ խոչընդոտների չեն հանդիպի Նորվեգիայի կողմից"։

## Արևելյան Գրենլանդիայի Գործը
Այնուամենայնիվ, Նորվեգիան շարունակում էր օկուպացնել Արևելյան Գրենլանդիան մինչև 1930-ականները։ Դա հանգեցրեց, նրան, որ 1933-ին Դանիան և Նորվեգիան այս գործը տարան Միջազգային Մշտական Դատարան։ 

Հաագայի միջազգային դատարանը վիճելի տարածքը շնորհեց Դանիային։ Դատարանը հայտարարեց, որ Իհլենի հայտարարությունն իրենից ներկայացրել է հստակ և ոչ պայմանական խոստում։ Որոշումն ընդունվեց երկու երկրների կողմից էլ։

Կատեգորիա:Գրենլանդիայի պատմություն
Կատեգորիա:Միջազգային իրավունք
Կատեգորիա:Նորվեգիայի պատմություն
Գուգլ (այլ կիրառումներ)

**Գուգլ**, կարող է վերաբերել՝
* Գուգլ - որոնողական համակարգ
* Գուգլ - ամերիկյան տեխնոլոգիական ընկերություն
Էյեր

աջից|մինի|200px|Էյեր կոմունան Օպլանդ ֆյուլքեի քարտեզին
**Էյեր** (), կոմունա Նորվեգիայի Օպլանդ ֆյուլքեյում։ Կոմունայի վարչական կենտրոնը Թինգբերգ քաղաքն է։ Պաշտոնական լեզուների ընտրության ժամանակ 3 լեզուներից որևէ մեկը չի ընտրել, այսինքն՝ չեզոք է։ Զբաղեցնում է 639.93  կմ² տարածք։ Որպես Նորվեգիայի ֆյուլքե՝ ստեղծվել է 1838 թվականի հունվարի 1-ին։

## Էյերի զինանշանը
Էյեր կոմունայի զինանշանը հաստատվել է 1983 թվականի ապրիլի 23-ին և իրենից ներկայացնում է կանաչ գույնով ներկված վահան, ներքևի մասը սուր, որի վրա պատկերված է հին զենքերի երկաթյա մասը փայտին ամրացնելու հատվածը։

## Բնակչություն
Համաձայն 2007 թվականի մարդահամարի տվյալների՝ Էյեր կոմունայում բնակվում է 4929 մարդ։ Կոմունայի բնակչության քանակը վերջին 60 տարում աճ է գրանցել։

## Պատկերասրահ

Պատկեր:StatoilTretten.jpg
Պատկեր:Hovsåa over Øyer kirke 2.jpg
Պատկեր:FV254P Musdal.jpg
Պատկեր:Tretten kirke eksteriør.JPG


## Աղբյուրներ
* Store norske leksikon.

## Արտաքին հղումներ
* Կոմունայի վիճակագրական տվյալները վերցված Նորվեգիայի վիճվարչությունից: 

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Օպլանդ ֆյուլքեի կոմունաներ
Բևեռային փրփրաձկնիկ

**Բևեռային փրփրաձկնիկ** կամ **սայկա** (), ճառագայթալողակ ձկների դասի Փրփրուկակերպերին պատկանող ձկնատեսակ։

## Տարածվածություն
Տարածված է հիմնականում Հյուսիսային սառուցյալ օվկիանոսի և դրա մաս կազմող ծովերի ջրերում։ Ջրի ափերի մոտ կամ գետաբերանում առաջացնում են կուտակումներ։

Ապրում են վտառներով։ Հիմնականում հանդիպում են Կանադայի, Ալյասկայի, Հյուսիսային Ռուսաստանի ափերի մոտ։ Բացի այդ հանդիպում են նաև Գրենլանդիայի, Իսլանդիայի, Սկանդինավիայի և Շպիցբերգենի շրջակայքում և մերձծովյան հատվածներում։

## Սննդառություն
Բևեռային փրփրաձուկը կամ սայկան սնվում է ֆիտո և զոո պլանկտոններով։ Ունի արդյունագործածական նշանակություն։ Սննդի համար որսում են Բարենցի և Սպիտակ ծովերում։

Հանդիսանում է սառը ջրերում ապրող կաթնասունների հիմնական սնունդը։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Ձկներ
Շոկ (Նորվեգիա)

աջից|մինի|200px|Շոկ կոմունան Օպլանդ ֆյուլքեի քարտեզին
**Շոկ** (), կոմունա Նորվեգիայի Օպլանդ ֆյուլքեյում։ Կոմունայի վարչական կենտրոնը Բիսմու բնակավայրն է։ Պաշտոնական լեզուն նյունորսկն է։ Զբաղեցնում է 2075.56 կմ² տարածք։ Որպես Նորվեգիայի ֆյուլքե՝ ստեղծվել է 1866 թվականին։

## Շոկի զինանշանը
Շոկ կոմունայի զինանշանը հաստատվել է 1989 թվականի մարտի 31-ին և իրենից ներկայացնում է կապույտ գույնով ներկված վահան, ներքևի մասը սուր, որի վրա պատկերված են արծաթագույն չորս նախշատերև։ Այդ զարդանախշերը հանդիպում են տարածաշրջանի բազմաթիվ պատմական հուշարձանների վրա։

## Բնակչություն
Համաձայն 2007 թվականի մարդահամարի տվյալների՝ Շոկ կոմունայում բնակվում է 2331 մարդ։ Կոմունայի բնակչության քանակը վերջին 60 տարում նվազել է։

## Պատկերասրահ

Պատկեր:Skjåk kyrkje.jpg
Պատկեր:Midtre Holåtinden i Skjåk kommune.JPG
Պատկեր:P1030186copyGamle Strynefjellsvegen.jpg
Պատկեր:2010-08-06 Pollfossen.jpg


## Աղբյուրներ
* Store norske leksikon.

## Արտաքին հղումներ
* Կոմունայի վիճակագրական տվյալները վերցված Նորվեգիայի վիճվարչությունից: 

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Օպլանդ ֆյուլքեի կոմունաներ
Կիրսթեն Սան

**Կիրսթեն Սան** (, ), նորվեգացի ճարտարապետ։ 1919 թվականին դարձել է առաջին կինը, ով տեխնիկական կրթություն է ստացել Օսլոյի ճարտարապետության և դիզայնի դպրոցում։ Մինչև Երկրորդ համաշխարհային պատերազմը գործունեություն է ծավալել Օսլոյում, որտեղ նախագծել է մասնավոր տներ։ Հետպատերազմյան շրջանում նախագծեր է ստեղծել Նորվեգիայի հյուսիսում՝ Թրոմսում։

## Կենսագրություն
Կիրսթեն Սանը ծնվել է Քրիստիանիայում (այժմ՝ Օսլո), իրավաբան Ավգուստ Նիկոլայ Սանի (1852-1940) և ուսուցչուհի Կոնստանսի ընտանիքում։ Ավագ դպրոցն ավարտելուց հետո 1915 թվականին ընդունվել է Նորվեգիայի ճարտարապետության և դիզայնի ինստիտուտ և 1919 թվականին դարձել է առաջին կինը, ով ստացել է ճարտարապետի դիպլոմ։

Մի քանի ամիս ռազմական նախագծերի վրա աշխատելուց հետո Սանը Օսլոյում միացել է Ավգուստ Նիլսենի կազմակերպությանը, 1928 թվականին նա բացել է իր սեփական գրասենյակը, որը ղեկավարել է մինչև 1940 թվականը՝ նախագծելով մասնավոր տներ, բնակելի շենքեր և ամառանոցներ Օսլոյում և շրջակայքում։ Հիմնականում ստեղծել է ֆունկցիոնալիստական ոճի կառույցներ։ Հետպատերազմյան շրջանում Սանը ձեռնամուխ է եղել Թրոմսյոյի հյուսիսում ավերված տարածքների վերակառուցման աշխատանքին։ Այս տարածքում նա բնակվել է 1952-1966 թվականներին։

[thumb|Սանի տունը [Թրոմսյոյում]]
[մինի|[Կոֆյորդի եկեղեցի, Թրոմս]]
Թրոմսյոյում 1952 թվականին իր համար նախագծել է փորձնական տուն Մելոմվայնում։ Իր ճարտարապետությանը բնորոշ՝ կենտրոնացումը մեծ խոհանոցի վրա է, որը բաց հյուրասենյակի տարածքի մի մասն է կազմում։ Այն վառելափայտի բացօթյա պահեստով սերտորեն կապված է լվացքատան հետ, այդ պատճառով կարիք չկար, որ տունն ունենար նկուղ։ Այն, մասնավորապես, հարմար էր տնային տնտեսուհու համար։

Մահացել է 1996 թվականի մայիսի 12-ին Թրոմսյոյում։ Թաղված է Օսլոյի Vår Frelsers gravlund գերեզմանատանը։

## Պարգևներ
* Հայրենիքին մատուցած ծառայությունների համար մեդալ (ոսկե), 1965
* Ծննդյան 100-ամյակի կապակցությամբ Կիրսթեն Սանը դարձել է Նորվեգիայի ճարտարապետների միության պատվավոր անդամ

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* "Kirsten Sand. Arkitekt for sin tid": illustrated biography in Norwegian by Elisabeth Seip

Կատեգորիա:Նորվեգացի կին ճարտարապետներ
Էյստրե Սլիդրե

աջից|մինի|200px|Էյստրե Սլիդրե կոմունան Օպլանդ ֆյուլքեի քարտեզին
**Էյստրե Սլիդրե** (), կոմունա Նորվեգիայի Օպլանդ ֆյուլքեյում։ Կոմունայի վարչական կենտրոնը Հեգենես քաղաքն է։ Պաշտոնական լեզուն նյունորսկն է։ Զբաղեցնում է 963.1   կմ² տարածք։ Որպես Նորվեգիայի ֆյուլքե՝ ստեղծվել է 1838 թվականին։

## Էյստրե Սլիդրեի զինանշանը
Էյստրե Սլիդրե կոմունայի զինանշանը հաստատվել է 1989 թվականին և իրենից ներկայացնում է կապույտ և մոխրագույն բնական շիֆերներ պատկերող  վահան, ներքևի մասը սուր։ Այն խորհրդանշում է կոմունայի տարածքում շիֆերի արտադրության ոլորտը, որը մեծ զարգացում է ապրել։

## Բնակչություն
Համաձայն 2007 թվականի մարդահամարի տվյալների՝ Էյստրե Սլիդրե կոմունայում բնակվում է 3176 մարդ։ Կոմունայի բնակչության քանակը վերջին 60 տարում հիմնականում պահպանվել է նույն մակարդակի վրա՝ դրական շեղումով։

## Պատկերասրահ

Պատկեր:Hegge stavkirke i Øystre Slidre.JPG
Պատկեր:Røyne, Øystre Slidre.JPG
Պատկեր:Valdres - Bitihorn.JPG
Պատկեր:Beitostølen, view towards town centre.JPG


## Աղբյուրներ
* Store norske leksikon.

## Արտաքին հղումներ
* Կոմունայի վիճակագրական տվյալները վերցված Նորվեգիայի վիճվարչությունից: 

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Օպլանդ ֆյուլքեի կոմունաներ
Նուրե Լան

աջից|մինի|200px| Նուրե Լան կոմունան Օպլանդ ֆյուլքեի քարտեզին
** Նուրե Լան** (), կոմունա Նորվեգիայի Օպլանդ ֆյուլքեյում։ Կոմունայի վարչական կենտրոնը Դոկա քաղաքն է։ Պաշտոնական լեզուն բուկմոլն է։ Զբաղեցնում է 955.27 կմ² տարածք։ Որպես Նորվեգիայի ֆյուլքե՝ ստեղծվել է 1847 թվականի հունվարի 1-ին։

## Նուրե Լանի զինանշանը
Նուրե Լան կոմունայի զինանշանը հաստատվել է 1987 թվականին և իրենից ներկայացնում է երկնագույն ներկված վահան, ներքևի մասը սուր, որի վրա պատկերված են վերև պարզած երկու ձեռք։

## Բնակչություն
Համաձայն 2007 թվականի մարդահամարի տվյալների՝ Նուրե Լան կոմունայում բնակվում է 6636 մարդ։ Կոմունայի բնակչության քանակը վերջին 60 տարում հիմնականում պահպանվել է նույն մակարդակի վրա։

## Պատկերասրահ

Պատկեր:Dokka-sentrum-2.JPG
Պատկեր:Hellerisninger Etna, Nordre Land.JPG
Պատկեր:Ostsinni-kirke-Dokka.jpg
Պատկեր:Røssjøkollbua.jpg


## Աղբյուրներ
* Store norske leksikon.

## Արտաքին հղումներ
* Կոմունայի վիճակագրական տվյալները վերցված Նորվեգիայի վիճվարչությունից:

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Օպլանդ ֆյուլքեի կոմունաներ
Մարաքոտի անդունդը

**Մարաքոտի անդունդը**, Արթուր Կոնան Դոյլի գիտա-ֆանտաստիկ վեպ։ Գրվել է 1927-1929 թվականներին, հրատարակված է 1929 թվականին։ Հեղինակի վերջին խոշոր աշխատանքը։

## Բովանդակություն
Վեպում նկարագրվում է պրոֆեսոր Մարաքոտի արշավը, ով իր ուղեկիցներ կենսաբան Սայրես Խեդլիի և մեխանիկ Բիլ Սկանլենի հետ բաթիսֆերա սարքի միջոցով իջնում է Ատլանտյան օվկիանոսի խոր անդունդը (Կանարյան կղզիներից մոտ 200 մղոն հարավ-արևմուտք), որտեղ բացահայտում է խորտակված քաղաքը, որը բնակեցված եր ատլանտներով։ Հետազոտողները ծանոթանում են անդունդի բնակիչների մշակույթին և կենցաղին, ինչպես նաև ֆաունային և բուսական աշխարհին։ Այնուհետև նրանք օվկիանոսի մակերևույթ են բարձրանում թեթև գազով լցված փուչիկներով։

Վեպի վերջին երկու գլուխները (երբեմն դրանք համարվում են առանձին ստեղծագործություն) նվիրված են դրամատիկական հատվածի նկարագրմանը, որը տեղի է ունեցել այն ժամանակ, երբ նրանք օվկիանոսի հատակում էին։ Լքված տաճարներից մեկում նրանք հանդիպում են չարաբաստիկ «Սև կողմի տիրոջը», անմահ և գրեթե ամենակարող, որը հայտնում է նրանց իր մտադրության մասին. վերացնել ատլանտների ժառանգներին։ Սակայն պրոֆեսոր Մարաքոտին հաջողվում է խորհրդավոր ուժերի միջոցով վերացնել այդ չարի մարմնավորումին։ Իր ոճով այս հատվածը շատ է տարբերվում առաջին մասից։

## Հրատարման պատմություն

Վեպի առաջին մասը հրատարակվել է 1927 թվականի հոկտեմբերի 18-ից նոյեմբերի 1-ը «The Saturday Evening Post» թերթում, այնուհետև՝ «The Strand Magazine» ամսագրում, որտեղ հրատարակվել է 1927 թվականի հոկտեմբերից մինչև 1928 թվականի փետրվարը։

Վերջնական մասը () հեղինակի կողմից գրվել է ավելի ուշ և առաջին անգամ «The Strand Magazine» ամսագրում հրատարակվել է 1929 թվականի ապրիլ-մայիսին։

Մարաքոտի անդունդի հայերեն թարգմանությունը հրատարակվել է 1965 թվականին։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Մարաքոտի անդունդը գուտենբերգի նախագծում

Կատեգորիա:Արթուր Կոնան Դոյլի ստեղծագործություններ
Կատեգորիա:Անգլերեն գրքեր
Կատեգորիա:Անգլերեն գրքեր
Under the Mistletoe

***Under the Mistletoe*** կանադացի երգիչ Ջասթին Բիբերի երգը, թողարկված 2011 թվականի նոյեմբերի 1-ին Island Records լեյբլում։

Ալբոմի առաջին սինգլը եղել է՝ «Mistletoe»-ն։ Այն iTunes-ում հայտնվել է նեյոեմբերի 18-ին և շուտով զբաղեցրել է առաջին հորիզոնականը վաճառքների քանակով։ Երկրորդ սինգլը դարձել է «Santa Claus is coming to town»-ը։ Այդ սինգլի տեսահոլովակը նկարահանվել է մուլտֆիլմի տեսքով։

Սկավառակը դեբյուտացվել է ամերիկյան *[[Billboard 200]]* հիթ-շքերթի առաջին հորիզոնականում։

## Երգացանկ

Ալբոմի գրախոսությունը տեղադրված է Billboard ամսագրի ռուսական հրատարակության մեջ http://billboard.ru.msn.com/justin-bieber-2

## Հիթ-շքերթներ և հավաստագրեր

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Ալբոմի երգերի տեքստը
* ծանոթացնող լսումներ

Կատեգորիա:2011 ալբոմներ
Կատեգորիա:Անգլալեզու ալբոմներ
Կատեգորիա:Ջասթին Բիբերի ալբոմներ
Ասպետություն

**Ասպետություն**, զինվորական դաս միջնադարյան Եվրոպայում՝ կազմված միջին և մանր ֆեոդալներից։ Ասպետները, որպես սենիորի (խոշոր ազնվականի) վասալներ, նրա բանակում զինվորական ծառայության դիմաց վարձատրվում էին հողով։ Ասպետությունը լայն տարածում է գտել XI-XIV դարերում։ Ասպետների եկամտի աղբյուրը գյուղացիության շահագործումը և պատերազմական ավարն էր։ Ասպետները թագավորական ռազմական ուժ էին և միավորվում էին հատուկ օրդենների մեջ, որոնք հետագայում ասպետության, որպես հողատիրական դասի վերացվելուց հետո, պահպանվեցին արքունի բանակներում։ Բացի արքունական ասպետական օրդեններից XI-XII դարերում ստեղծվել էին երեք օրդեններ, որոնց նպատակն էր ուղեկցել և օգնել խաչակիրներին, պաշտպանել և ուժեղացնել Մերձավոր Արևելքում առաջացած ֆրանկական պետությունները։ Այդ օրդեններն էին՝ Հիվանդախնամ կամ Հյուրընկալների (1113), Տաճարականների (1119) և գերմանական Տևտոնյան (1118), որոնք հիմնադրվել էին Երուսաղեմում և գտնվում էին պապականության հովանավորության ներքո։ Ասպետները Մերձավոր Արևելք եկան Խաչակրաց առաջին արշավանքի ժամանակ։ Նրանք հաստատվեցին նաև Կիլիկիաում և տեղի հայ մեծ իշխաններից ու թագավորներից ստանալով հողային նվիրատվություններ՝ դարձան նրանց վասալները։ Օրդենները պարտավոր էին ռազմական օգնություն ցույց տալ հայերին։ Նվիրատվությունները պայմանական բնույթ ունեին և ետ էին խլվում վասալների անհավատարմության դեպքում։ Ասպետական օրդենների (Հյուրընկալների, Տաճարականների, Տևտոնյան) տիրույթներր Կիլիկիայում հիշատակվում են XII դարի առաջին կեսից։ Տևտոնյան օրդենը նվաճողական քաղաքականություն էր վարում սլավոնական ժողովուրդների նկատմամբ Արևելյան Եվրոպայում։ Սակայն ռուսական հողերը գրավելու նրա փորձը վճռական հակահարված ստացավ. 1242 թվականին Նովգորոդի իշխան Ալեքսանդր Նևսկին Չուդ լճի ճակատամարտում ջախջախեց գերմանական ասպետներին։ Ֆեոդալական հարաբերությունների քայքայման, ինչպես և հրազենի երևան գալու հետևանքով ասպետությունը կորցնում է իր դերը և զրկվում երբեմնի հզորությունից։ Քայքայվող ասպետության որոշ մասը համալրում է մանր ազնվականության շարքերը։ Ասպետները հետևում էին պատվի վարքականոնի (, , «ասպետականություն»), որի իդեալականացված պատկերը զարգացվել է միջնադարյան եվրոպական գրականության մեջ։ Պատվի ու պարտականության մասին ըմբռնումը հատկանշական էր ասպետության համար։ Այստեղից էլ փոխաբերական իմաստով «ասպետ» նշանակում է անձնուրաց և առաքինի, աշխատանքում բոլորանվեր անձնավորություն։

Կատեգորիա:Ասպետություն
Լևոն Թավադյան

**Լևոն Աղասու Թավադյան** (), հայ ֆիզիկա-քիմիկոս։ Քիմիական գիտությունների դոկտոր (1988), ՀՀ ԳԱԱ թղթակից անդամ (2010), ՀՀ ԳԱԱ ակադեմիկոս (2014), ՀՀ գիտության վաստակավոր գործիչ (2014)։

## Կենսագրություն
Լևոն Թավադյանը ծնվել է Երևանում։ 1973 թվականին ավարտել է Երևանի պետական համալսարանը։ 1985 թվականից աշխատել է ՀՀ ԳԱԱ Ա. Բ. Նալբանդյանի անվան Քիմիական ֆիզիկայի ինստիտուտում, եղել է լաբորատորիայի վարիչ, 2011 թվականից՝ նույն ինստիտուտի բաժնի վարիչ, 2006 թվականից ինստիտուտի տնօրեն։ 2011 թվականից ՀՀ ԳԱԱ նախագահության անդամ էր, ՀՀ ԳԱԱ քիմիական և երկրի մասին գիտությունների բաժանմունքի ակադեմիկոս-քարտուղար։

Աշխատանքները վերաբերում են լուծույթում ընթացող ազատ ռադիկալային ռեակցիաներին, օրգանական միացությունների հեղուկաֆազային օքսիդացման ռեակցիաների կատալիզին և արգելակմանը, քիմիական շարժընթացների մաթ. մոդելավորմանը։

## Անդամակցություն
* Ամերիկյան քիմիական ընկերության անդամ։
* Եվրոֆեդլիպիդ միջազգային ընկերության անդամ։
* Մոսկվայի պետական համալսարանի և ՌԳԱ Ն. Ն. Սեմյոնովի անվան Քիմիական ֆիզիկայի ինստիտուտի միջազգային գիտակրթական կենտրոնի գիտխորհրդի անդամ։

## Պարգևներ
* ՀՀ ԿԳՆ Գիտության պետական կոմիտեի ոսկե մեդալ (2011)
* ՌԳԱ և Լոմոնոսովի անվան Մոսկվայի պետական համալսարանի կողմից «Ակադեմիկոս Ն. Մ. Էմանուելի հիշատակի» շքանշան (2012)
* ՀՀ զինված ուժերի «Գարեգին Նժդեհ» մեդալ (2013)
* Բելառուսի գիտությունների ազգային ակադեմիայի 80-ամյակի հոբելյանական մեդալ (2013)
* ՀՀ գիտության վաստակավոր գործիչ (2014)

## Աշխատություններ
* Բազմակենտրոն շղթայական քիմիական ռեակցիաների ընտրողական արգելակման երևույթի հայտնագործմանը, ԽՍՀՄ հայտնագործությունների պետական գրանցամատյան, 1987 ;
* IV Международная конференция "Современные проблемы химической физики".- Ереван: Б. и., 2015.- 262 с. ;
* Анализ кинетических моделей химических реакционных систем.- Ереван: Гитутюн, 2005.- 250 с. ;
* Tocopherol Concentration and Antioxidant Efficacy, AOCS Press, 2008 ։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:ՀՀ ԳԱԱ ակադեմիկոսներ
Կատեգորիա:ՀՀ ԳԱԱ թղթակից անդամներ
Կատեգորիա:Հայ ակադեմիկոսներ
Կատեգորիա:Հայ քիմիկոսներ
Կատեգորիա:Հայ ֆիզիկոսներ
Կատեգորիա:Քիմիական գիտությունների դոկտորներ
Ռոնդանե

**Ռոնդանե ազգային պարկ** (), ազգային պարկ Նորվեգիայի կենտրոնական մասում` Ռոնդանե լեռնազանգվածի մոտ։ Նորվեգիայի առաջին ազգային պարկն է, հիմնադրվել է 1962 թվականին։ 2003 թվականին պարկի տարածքը զգալիորեն ընդլայնվել է. ներկայումս այն կազմում է 963 կմ²։ Պարկի տարածքում կան 2.000 մ և ավելի բարձրություն ունեցող 10 լեռնագագաթներ։ Նրանցից ամենաբարձրը Ռոնդեսլոտեն է (2178 մ)։ Պարկում ապրում են հյուսիսային եղջերուներ, որոնց քանակը պարկում մեծագույններից է ողջ Նորվեգիայում։

## Աշխարհագրություն
200px|մինի|ձախից|Ռոնդվանտե լիճ
200px|մինի|ձախից|Դոնդանե ազգային պարկ
Ռոնդանեի բնապատկերին բնորոշ են սահուն ուրվագծերով լեռնազանգվածները, որոնք հիշեցնում են նախկին սառցակալման մասին։ Ներկայումս Ռոնդանեում ոչ բավարար տեղումների պատճառով չկան սառցադաշտեր։ Գործնականում պարկի ողջ տարածքը 
գտնվում է անտառային տարածքներից վերև. անտառները գտնվում են 1000-1100 մ բարձրությունում։ Պարկի ստորին հատվածներում միայն կարելի է տեսնել կեչիներ։ 1.500 մ-ից ավելի բարձրություններում հանդիպում են միայն քարաքոսեր։

## Պատմություն
Պարկը բացվել է 1962 թվականի դեկտեմբերի 21-ին` մոտավորապես 10 տարվա նախապատրաստական աշխատանքներից հետո։ Սկզբում այն բնության պահպանվող տարածքի կարգավիճակ ուներ։ Պարկի տարածքը 580 կմ² էր։ Նրա ձևավորման նպատակն է եղել «շրջակա միջավայրի պահպանությունը իր էկոհամակարգով, բույսերի, կենդանիների և մշակութային ժառանգության պահպանումը, ինչպես նաև հետագա սերունդների համար հանգստի գոտու ձևավորումը»։ 2003 թվականին պարկը գրեթե երկու անգամ ընդարձակվել է դեպի հյուսիս-արևմուտք, ապա հարավ և արևելք հյուսիսային եղջերուների պահպանության նպատակով։ Բացի դրանից` Ռոնդանեի հարավում ձևավորվել է Դովրե ազգային պարկը, որի հարավային սահմանը բաժանվում է Ռոնդանեի հյուսիսային սահմանից 1 կմ-ով։

## Զբոսաշրջություն
Նորվեգական զբոսաշրջային միավորումը գործում է փոքր տնակների համակարգով։ Ամբողջ պարկի տարածքում թույլատրված է մարդու ազատ տեղաշարժը, ինչպես նաև վրաններ խփելը` բացի փոքր տնակների մերձակայքից։ Պարկ կարելի է հասնել ավտոճանապարհով, որն ավարտվում է պարկի մուտքի մոտ։ Ռոնդվանտե լիճ կարելի է հասնել արահետով։

## Ծանոթագրություններ

## Տես նաև
* Նորվեգիայի ազգային պարկեր
* Զբոսաշրջությունը Նորվեգիայում

## Արտաքին հղումներ
* Վիքիպահեստում կարելի է գտնել ''Ռոնդանե ազգային պարկ'' թեմայով մեդիաֆայլեր

Կատեգորիա:Նորվեգիայի ազգային պարկեր
Կատեգորիա:Կատեգորիա ԲՊՀՄ II
Կատեգորիա:1962 հիմնադրումներ Նորվեգիայում
Կատեգորիա:1962 հիմնադրված բնության հատուկ պահպանվող տարածքներ
Կատյան և Միմ-Միմը

«**Կատյան և Միմ-Միմը**» (), կանադական մուլտիպլիկացիոն սերիալ նախադպրոցականների համար, ստեղծվել է *Nerd Corps Entertainment* ստուդիայի կողմից, ցուցադրումը սկսվել է 2014 թվականից։

## Սյուժե
Մուլտֆիլմը պատմում է ընկերության մասին և նրանց արկածների՝ 5 ամյա աղջկա, որի անունը Կատյա է և նրա սիրելի փափուկ խաղալիք նապաստակի, որի անունը Միմ-Միմ է։ Նապաստակը կարողանում է մեծանալ և 10 անգամ ավելի մեծ լինել, քան Կատյան։ Նրանք միասին ուղևորվում են երևակայական աշխարհ։

## Հերոսներ
* Կատիա
* Միմ-Միմ
* Բումեր
* Լիլի
* Թեկ
* Գաբլ

## Ֆիլմի անվանակարգումներ և պարգևներ
2015 թվականի՝ անվանակարգում Leo Awards կատեգորիայում ստացել է «Լավագույն ձայն անիմացիոն ծրագրում և սերիալում» Bunch O' Boomers դրվագում։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Русский канал мультфильма «Катя и Мим-Мим» на YouTube
* Официальная страница мультсериала  на сайте 
* 
* Официальная страница мультсериала  на сайте канала Disney Junior
* Официальная страница мультсериала  на сайте распространителя Fremantle Media
* Kate and Mim-Mim  на сайте канала CBeebies

Կատեգորիա:2014 մուլտֆիլմեր
Կատեգորիա:Անգլերեն հեռուստասերիալներ
Կատեգորիա:Կանադական մուլտֆիլմեր
Կատեգորիա:Համակարգչային անիմացիոն ֆիլմեր
Սուրբ Մինասի տաճար

**Սուրբ Մինասի մայր տաճար** (), հույն ուղղափառ եկեղեցի, որը գտնվում է Հունաստանի Կրետե կղզում գտնվող Հերակլիոն քաղաքում։

Համարվում է Կրետեի գլխավոր տաճարներից և կրոնական կառույցներից մեկը։ Սուրբ Մինասի տաճարը Հունաստանի տարածքում գտնվող ամենամեծ կրոնական կառույցն է (Այստեղ կարող է տեղավորվել մինչև 8000 մարդ)։

Եկեղեցու անվան սրբի սրբատոնն ընդունված է պաշտոնապես նշել ամեն տարվա նոյեմբերի 11-ին։

## Պատմություն
Նախասկզբնակա փոքր եկեղեցին կառուցվել է 1735 թվականին՝ թուրքերի կողմից Կրետեի բռնազավթման ընթացքում։ Ներկայումս այս եկեղեցին գտնվում է տաճարի գլխավոր մուտքի ձախ կողմում։

1826 թվականին՝ տաճարում Զատկի տոնակատարության ժամանակ թուրքական ամբոխն ուղարկվել է տաճար։ Թուրքերի նպատակն էր ավերել տաճարը և պատժել տեղի հույն հավատացյալներին։

Թուրքերին գլխավորում էր Այան Աղան անունով հեծելազորային սպան։ Քրիստոնյա հույները կարողացան ընդվզել թուրքերի դեմ և հետ մղել դավադիրներին։ Հույները այս ամենը համարեցին Սուրբ Մինասի օրհնությունն ու հրաշագործությունը։

Գեորգիոս Սիլամիանակիսը 1939 թվականին հրատարակած իր «Սուրբ Մինաս» () գրքում հեղինակը պնդում է, որ Սուրբ Մինասը Հերակլիոնում բացեց ամենակալ դատարան ոչ միայն քրիստոնյաների, այլ նաև մուսուլմանների համար։

Ներկայիս տաճարի շինարարությունը սկսվել է 1862 թվականի մարտի 25-ին։ Այն կառուցվել է հույն ճարտարապետ Աթանասիոս Մուսիսայի նախագծմամբ։ Շինարարական աշխատանքները տևել են 33 տարի (ընդմիջումներով՝ 1866-1883): Կառուցման սկզբում տաճարի խորանին դրվեցին տարբեր ժողովուրդների ոսկե, արծաթե և բրոնզե մետաղադրամներ։

1895 թվականին տեղի է ունեցել տաճարի օծման արարողությունը։ Այն կոչվել է ի պատիվ ուղղափառ և կաթոլիկ եկեղեցու սուրբ Սուրբ Մինասի։ Չնայած թուրքական հնարավոր հարձակման՝ տաճարի օծման արարողությունը տևել է երեք օր։ Ունեն գմբեթաձև կատարներ, որոնք վերևում վեր է խոյանում հունական խաչը։

Պատերն ու կամարները կառուցվել են հունա-բյուզանդական ճարտարապետական ոճով, իսկ գմբեթի վրա կան բյուզանդական որմնանկարներ։

## Տես նաև
* Հույն ուղղափառ եկեղեցիներ
* Կեսարիանի վանք

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Սուրբ Մինասի մայր տաճարը Հերակլիոնում, Հունաստան 

Կատեգորիա:Հունաստանի եկեղեցիներ
Սեն Վալիե (Շարանտի գավառ)

**Սեն Վալիե** (), կոմունա Ֆրանսիայում, մտնում է Պուատու Շարանտա մարզի կազմի մեջ։ Գավառը Շարանտն է։ Կոմունայի օկրուգը Կոնյակն է։

Բնակավայրը գտնվում է Փարիզից մոտավորապես 440 կմ հարավ-արևմուտք, Պուատիե քաղաքից 150 կմ հարավ, Անգուլեմ քաղաքից 45 կմ հարավ-արևմուտք։

## Բնակչություն
Կոմունայի բնակչությունը 2010 թվականին կազմել է 150 մարդ։

## Տնտեսություն
2010 թվականին աշխատունակ տարիքի (15-64 տարեկան) ունեցող 81 մարդկանցից 54-ը տնտեսապես ակտիվ են եղել, 27-ը՝ պասիվ (ակտիվության ցուցանիշը` 66,7% է, 1999 թվականին՝ 64,8%)։ 54 ակտիվ բնակիչներից աշխատել են 48-ը (27 տղամարդ, 21 կին), գործազուրկ է եղել 6 մարդ (3 տղամարդ և 3 կին)։ 27 պասիվներից 9 հոգի եղել են աշակերտ կամ ուսանող, 9-ը՝ թոշակառու, 9 պասիվ են եղել այլ պատճառներով։

## Պատկերասրահ

Պատկեր:Stvallier eg.JPG|Տեղի եկեղեցին
Պատկեր:Map commune FR insee code 16357.png|Կոմունայի քարտեզը


## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* 
* 

Կատեգորիա:Ֆրանսիայի բնակավայրեր
Կատեգորիա:Ֆրանսիայի կոմունաներ