Մարուֆ ալ-Ռուսաֆի

**Մարուֆ իբն Աբդ ալ-Ղանի ալ-Ռուսաֆի** (, ) իրաքցի բանաստեղծ, մանկավարժ և գրականագետ։ Քաղաքական սկեպտիկ լինելով՝ ալ-Ռուսաֆին համարվում է հումանիստ, սոցիալական արդարության բանաստեղծ և Իրաքի ազգային բանաստեղծներից մեկը։ Այնուամենայնիվ, շատերի կողմից նա համարվում է ժամանակակից իրաքյան գրականության հակասական դեմք՝ ազատության պաշտպանության և իմպերիալիզմին ընդդիմանալու համար: Դրա շնորհիվ նա հայտնի է որպես ազատության բանաստեղծ։ Բացի այդ, հայտնի է որպես Իրաքի երեք մեծ նեոդասական բանաստեղծներից մեկը՝ ալ-Ջաուահիրիի և ալ-Զահավիի հետ միասին՝ որպես նահդայի ներկայացուցիչ։

## Կենսագրություն
Հայտնի է, որ Մարուֆ ալ-Ռուսաֆին ծնվել է 1875 թվականին (նրա ծննդյան ամսաթիվը նույնպես նշված է որպես 1877 թվականի հունվարի 1) Բաղդադի ալ-Ռուսաֆա թաղամասում՝ սուղ ֆինանսական միջոցներ ունեցող ընտանիքում։ Նրա հայրը՝ Աբդ ալ-Ղանին, որը սերում էր Ջիբարա քրդական ցեղից, մահացել է, երբ նա դեռ երեխա էր, և նրան մեծացրել է մոր՝ Ֆատիմայի կողմից, որը թուրքական ծագում ուներ"։ Նրա վաղ կրթությունը ստացել է տեղի մադրասայում: Ձգտելով զինվորական կարիերայի՝ նա միացել է Բաղդադի ալ-Ռուշդիա ռազմական դպրոցին, բայց երեք տարի անց ստիպված է եղել հեռանալ՝ չհանձնելով այն։ Նա շարունակել է կրոնի և լեզվաբանության ուսումը արաբագետ շեյխ Մահմուդ Շուքրի ալ-Ալուսիի մոտ և այնտեղ մնացել տասներկու տարի, որտեղ հնարավորություն է ունեցել ուսումնասիրելու սուֆիզմ, լեզվաբանություն, իսլամական սկզբունքներ և ընդհանուր գիտություններ։ Ուսումն ավարտելուց հետո ալ-Ռուսաֆին սկսեց աշխատել որպես արաբերենի ուսուցիչ իր ուսուցիչներից մեկի կողմից ղեկավարվող տարրական դպրոցում՝ ալ-Ռուշդիայում, իսկ ավելի ուշ՝ 1902 թվականին, տեղափոխվեց Բաղդադի միջնակարգ դպրոցներից մեկը:

Հասանելի են տեղեկություններ, որ ալ-Ռուսաֆին իր վերջին օրերն անցկացրել է աղքատության մեջ՝ աշխատելով Բաղդադի ծխախոտի խանութում ։

Ալ-Ռուսաֆին մահացել է 1945 թվականի մարտի 16-ին։ Նա մահացել էր իր տանը՝ ալ-Ադհամիայի ալ-Սաֆինա թաղամասում, ուրբաթ երեկոյան։ Նրան թաղել են հանդիսավոր երթով, որին անցել են գրողներ, նշանավոր մարդիկ և մամուլի աշխատակիցներ։ Նա թաղվել է ալ-Խայզուրան գերեզմանատանը։ Շեյխ Համդի ալ-Ադհամին աղոթել է նրա հուղարկավորության ժամանակ, և նրա համար աղոթքին ներկա է եղել բանաստեղծ Վալիդ ալ-Ադհամին։ Նրա ներածական խոսքում շատերը բանաստեղծություններ են գրել։

Ալ-Ռուսաֆիի բրոնզե արձանը տեղադրվել է Բաղդադի ալ-Ռաշիդ փողոցի խաչմերուկում՝ Սուկ ալ-Սարայի մոտ։

## Ճանապարհորդություններ և կրթություն
Ալ-Ռուսաֆին 1908 թվականին մեկնեց Թուրքիա՝ երիտթուրքական հեղափոխությունից հետո, և սկսեց աշխատել Կոստանդնուպոլսում՝ որպես արաբերենի դասախոս՝ Թագավորական քոլեջում: Նա աշխատեց տեղական «Սաբիլ ալ-Ռաշադ» թերթում և հայտնի է իր ակտիվ հասարակական կյանքով: 1912 թվականին նա դարձավ Թուրքիայի պատգամավորների պալատի անդամ՝ ներկայացնելով Իրաքի ալ-Մութհաննա շրջանը և վերընտրվեց 1914 թվականին: Օսմանյան կայսրության անկումից հետո՝ 1918 թվականին, ալ-Ռուսաֆին Ստամբուլից մեկնեց Սիրիա, քանի որ Իրաքում գտնվող բրիտանական իշխանությունները կանխեցին իրաքցիների վերադարձը Թուրքիայից: Նա հաստատվեց Դամասկոսում 1919 թվականին և սկսեց դասավանդել այնտեղ, բայց միայն կարճ ժամանակով՝ մեկ տարուց պակաս ժամանակով։ Սիրիայի տեղական կառավարությունը՝ Մեքքայի Շարիֆի որդու՝ Ֆեյսալի գլխավորությամբ, նույնպես դժկամությամբ ընդունեց ալ-Ռուսաֆիին՝ 1913 թվականին Փարիզում անցկացված Արաբական Կոնգրեսին և Մեքքայի Շարիֆի կողմից նախաձեռնված 1916 թվականի ապստամբությանը նրա դեմ լինելու պատճառով։
մինի|Մարուֆ ալ-Ռուսաֆիի բրոնզե արձանը Բաղդադի Նահատակների կամրջի մոտ, ալ-Ռաշիդ փողոցում։
Գիլբերտ Քլեյթոնի գլխավորությամբ բրիտանական տեղական կառավարությունը, ըստ լուրերի, ալ-Ռուսաֆիին Իրաքից հեռու պահելու փորձի համար, նրան աշխատանք առաջարկեց Ուսուցչական քոլեջում (Դար ալ-Մու'ալիմին)՝ Մուհամմադ Քուրդ Ալիի միջոցով, ով ալ-Ռուսաֆիի ծանոթն էր և հետագայում դարձավ Դամասկոսի Արաբական Ակադեմիայի նախագահը: Մա'րուֆ ալ-Ռուսաֆին Երուսաղեմ է հասել 1920 թվականին և վերսկսել է իր կարիերան որպես արաբական գրականության ուսուցիչ ուսումնական քոլեջում: Երուսաղեմում գտնվելու ընթացքում Ռուսաֆին հնարավորություն է ունեցել շփվելու այնպիսի գրական գործիչների հետ, ինչպիսիք են ուսումնական քոլեջի տնօրեն Իսաֆ Նաշաշիբին, որի անունով 1982 թվականին հիմնադրվել է Իսաֆ Նաշաշիբիի մշակույթի և գրականության կենտրոնը, կրթության տնօրենի օգնական Ադիլ Ջաբրը, արաբ ազգայնական Խալիլ ալ-Սակակինին և Երուսաղեմի Անգլիական քոլեջի արաբական ֆակուլտետի անդամ Նախլա Զուրեյկը։ Ասոցիացիան նաև հնարավորություն է տվել ալ-Ռուսաֆիին հավաքույթներին արտասանել իր բանաստեղծությունները և շարունակել իր գրական կարիերան։

1920 թվականին, երբ բրիտանացի հրեա դիվանագետ սըր Հերբերտ Սամուելը նշանակվել է Պաղեստինի գերագույն կոմիսար, նա Հայֆայում կայացած Պաղեստինի արաբական կոնգրեսում հայտարարել է, որ Երուսաղեմում կհիմնվի արաբական ուսումնասիրությունների բարձրագույն քոլեջ, որը երբեք չի կատարվել։ Ալ-Ռուսաֆին, որը նույնպես մասնակցում էր Կոնգրեսին, ավելի ուշ գովաբանեց հռչակագիրը, ինչը, ըստ հաղորդումների, նրան դրեց արաբ ազգայնականների և իր ուսանողների անբարյացակամության մեջ։ Չնայած ալ-Ռուսաֆին փորձեց հանդարտեցնել իրավիճակը՝ տեղական «Միրաթ աշ-Շարք» օրաթերթում բացատրություն հրապարակելով, նրա ջանքերը հաջողությամբ չպսակվեցին։ Վիճաբանությունից մեկ ամիս անց, երբ 1921 թվականի Իրաքի ընտրություններում թեկնածու Թալիբ Փաշա ալ-Նաքիբի կողմնակիցները որոշեցին թերթ հրատարակել, ըստ հաղորդումների՝ ալ-Ռուսաֆին հրավիրվեց ղեկավարելու հրատարակությունը։ Ալ-Ռուսաֆին լքեց Երուսաղեմը 1921 թվականի մարտին՝ ավարտելով այնտեղ անցկացրած 18 ամիսները։

1916 թվականի արաբական ապստամբության քննադատության պատճառով ալ-Ռուսաֆին Իրաքում ամենաընդունելի անձնավորությունը չէր։ Չնայած դրան, ըստ հաղորդումների, ալ-Ռուսաֆին Բաղդադ է հասել 1921 թվականի ապրիլի 9-ին, և կան չհաստատված հաղորդագրություններ նրա ձերբակալության մասին մի քանի օր անց։ Այնուամենայնիվ, հայտնի է, որ նա թերթ է հիմնել՝ «ալ-Ամալ», սակայն օրաթերթը կարճ կյանք ունեցավ։ 1923 թվականին նա միացավ թարգմանության և արաբացման կոմիտեին՝ որպես դրա փոխնախագահ, իսկ 1924 թվականին դարձավ Կրթության վարչության տեսուչ, որտեղ աշխատեց մինչև 1927 թվականը։ Հաջորդ քայլը 1927 թվականին Բարձրագույն ուսուցիչների ինստիտուտում արաբերենի պրոֆեսորի պաշտոնն էր։ 1930 թվականին նա ընտրվեց խորհրդարան, բայց շարունակեց իր ուսուցչական աշխատանքը մինչև 1937 թվականը, որից հետո նրա կյանքը հայտնի էր որպես մեկուսացված։

## Քաղաքական և սոցիալական ակտիվություն
մինի|Մարուֆ ալ-Ռուսաֆին (առաջին աջ կողմում) դպրոցի հիմնադրման արարողության ժամանակ, 1928 թվական
Մարուֆ ալ-Ռուսաֆին հայտնի էր նրանով, որ իր գրվածքներն օգտագործում էր Մերձավոր Արևելքի հասարակության, մասնավորապես՝ Իրաքի հասարակության սոցիալական և քաղաքական խնդիրները վերհանելու համար։ Նրա Թուրքիայում գտնվելու ընթացքում գրված գրվածքները համարվում են Օսմանյան ժամանակաշրջանի մեկնաբանություններ։ Շատերի կողմից նա համարվում է Իրաքի պոեզիայի սոցիալական դպրոցի հիմնադիրը։ Նա նաև հայտնի է նրանով, որ գրել է կանանց և այրիների պաշտպանության համար և համարվում է կրթության և գիտելիքի ուժեղ պաշտպան։ Նրա որոշ բանաստեղծություններ քննադատաբար են արտահայտվել 1920 թվականին բրիտանական Իրաքի օկուպացիայի վերաբերյալ, որը տեղի է ունեցել Առաջին համաշխարհային պատերազմից հետո Ֆեյսալ I թագավորի իշխանության գալուց հետո: Ֆալլուջայի նախկին դատավոր Խալիդ Մուհամմադ Հաֆիզը ձեռագրերի հավաքածու ուներ իր և ալ-Ռուսաֆիի փոխազդեցությունների մասին, որը ցույց էր տալիս, որ ալ-Ռուսաֆին չափավոր է իր կրոնական համոզմունքներում։ Ձեռագիրը հետագայում հրատարակվել է Յուսուֆ Իզզ ադ-Դինի կողմից՝ ալ-Ռուսաֆիի բանաստեղծությունների իր սեփական քննադատական ​​ուսումնասիրության հետ միասին, որպես գիրք՝ «ալ-Ռուսաֆի Յարվի Սիրաթ Հայաթիհ»-ի տեսքով:

Ալ-Ռուսաֆին, որը խորապես ներգրավված էր տարածաշրջանային գրականության մեջ և չուներ «քաղաքական հայրենիք», հիասթափված էր ոչ միայն իր քննադատներից, այլև Օսմանյան կայսրությունից հետո տեղի ունեցած բաժանումներից։ Սա ակնհայտ էր իշխող Հաշիմյան դինաստիայի նկատմամբ նրա աջակցության պակասից։ Պաղեստինից վերադառնալուց հետո ալ-Ռուսաֆին խմբագրեց ընդդիմադիր թերթ, բայց պնդեց, որ դա «կառավարության խնդրանքով» էր։ Այնուամենայնիվ, Մա'րուֆ ալ-Ռուսաֆին շարունակեց աշխատել որպես ուսուցիչ՝ միաժամանակ ծառայելով Իրաքի խորհրդարանում և հետևելով իր պոեզիային։ Միապետության հետ ունեցած իր կապերին չնայած՝ ալ-Ռուսաֆին գրել էր Ֆեյսալ I թագավորին գովաբանող բանաստեղծություն։ Ֆեյսալ I-ը մեծահոգի հարաբերություններ ուներ բանաստեղծի հետ և ներել էր նրան անհաջողությունների ժամանակ։ Հատկապես այն պատճառով, որ Ֆեյսալն ընտրել էր ալ-Ռուսաֆիին Իրաքի խորհրդարանի անդամ լինելու համար։

Ալ-Ռուսաֆին նաև հայտնի էր նրանով, որ այցելում էր ալ-Ռաշիդ փողոցում գտնվող Արիֆ Աղա սրճարան և քաղաքական բանաստեղծություններ էր արտասանում՝ ցուցարարներին մոտիվացնելու համար։ Երիտասարդ բանաստեղծների թվում, ովքեր հանդիպում էին ալ-Ռուսաֆուի հետ՝ նրանից օգնություն խնդրելու համար, կար երիտասարդ Բուլանդ ալ-Հայդարի։ Ալ-Ռուսաֆին նաև հայտնի էր նրանով, որ թեժ «գրական մարտեր» էր վարում բանաստեղծ ալ-Զահավիի հետ «ալ-Զահավի» սրճարանում։

## Ստեղծագործություններ
մինի|Իրաքի 10 գրոշանոց փոստային նամականիշ, որը թողարկվել է 1960 թվականին՝ ի հիշատակ իրաքցի բանաստեղծի։
Ալ-Ռուսաֆին գրել է բազմաթիվ ստեղծագործություններ, որոնցից մեկը կարևոր է եղել հասարակության և քաղաքականության համար: Նրա բանաստեղծություններից մեկը՝ «Ապագայի զարգացման գովասանքը», խոսում է այն մասին, թե ինչպես «մարդիկ չափազանց հպարտ են իրենց պատմությամբ, քան զարգացնում են իրենց ապագան»: Մարուֆ ալ-Ռուսաֆին ծանոթացել է արևմտյան գրականությանը թուրքերեն թարգմանությունների միջոցով, և նրա գրողական կարիերան սկսվել է Ստամբուլում գտնվելու ժամանակ՝ Սիրիայում և Եգիպտոսում հրատարակվող «ալ-Մուքթաթաֆ» և «ալ-Մուայադ» ամսագրերում սոցիալ-քաղաքական հոդվածների միջոցով։ Նրա առաջին բանաստեղծական գիրքը՝ «Դիվան»-ը, լույս է տեսել 1910 թվականին։ Ալ-Ռուսաֆին, որին վերագրվում են ժամանակակից իրաքյան պոեզիային գաղափարներ և արժեքներ հաղորդելու համար, գրել է բազմաթիվ թեմաների շուրջ, ինչպիսիք են ազգայնականությունը, հասարակությունը, քաղաքականությունը և բարեփոխումները։ Նրա աշխատանքները դասակարգվում են հրատարակությունների և ձեռագրերի և մեծ համբավ են ձեռք բերել:

## Ծանոթագրություններ

## Աղբյուրներ
* 
* 
* 

## Գրականություն
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 

## Արտաքին հղումներ
* 
* 

Կատեգորիա:Իրաքցի բանաստեղծներ