Մարտին Աբրահամյան

**Մարտին Գրիգորի Աբրահամյան** (), հայ ֆիզիկոս, ֆիզիկամաթեմատիկական գիտությունների դոկտոր (1986), պրոֆեսոր (1989)։

## Կենսագրություն
1966 թվականին ավարտել է Երևանի №32 միջնակարգ դպրոցը, 1971 թվականին՝ ԵՊՀ ֆիզիկայի ֆակուլտետը։ 1976 թվականին պաշտպանել է թեկնածուական, 1986 թվականին դոկտորական ատենախոսություն։ 1979 թվականին նրան շնորհվել է դոցենտի, 1989 թվականին պրոֆեսորի կոչում։

1971-1979 թվականներին եղել է ԵՊՀ ընդհանուր ֆիզիկայի ամբիոնի ավագ դասախոս, 1979֊1984 թվականներին՝ դոցենտ, 1984֊1990 թվականներին՝ ֆիզիկայի ֆակուլտետի դեկանի տեդակալ, իսկ 1991-1994 թվականներին՝ ընդհանուր ֆիզիկայի ամբիոնի վարիչ։ 1994֊1995 թվականներին վարել է Խ.Աբովյանի անվան հայկական պետական մանկավարժական համալսարանի գիտական աշխատանքների, իսկ 1995-2000 թվականներին ուսումնական աշխատանքների գծով պրոռեկտորի պաշտոնները։ 2000-2020 թվականներին եղել է ԵՊՀ ընդհանուր ֆիզիկայի ամբիոնի, իսկ 2010-ից՝ նաև Երևանի ՀԱՅԲՈւՍԱԿ համալսարանի պրոֆեսոր։

2019-ից վարում է Երևանի ՀԱՅԲՈւՍԱԿ համալսարանի գիտական աշխատանքների գծով պրոռեկտորի պաշտոնը։ Ընտրվել է մի շարք հասարակական ակադեմիաների, Միջազգային աստղագիտական ընկերության անդամ, հանդիսանում է տարբեր գիտական ամսագրերի խմբագրական կոլեգիաների, գիտական խորհուրդների, ինչպես նաև «Աստղաֆիզիկա» մասնագիտությամբ գիտական կոչումներ շնորհող մասնագիտական խորհրդի անդամ։

Հեղինակ է ավելի քան 130 գիտական հոդվածների՝ նվիրված տեսական ֆիզիկայի և աստղաֆիզիկայի հարցերին, ավելի քան երեք տասնյակ ուսումնական և գիտամեթոդական աշխատանքների, այդ թվում   բուհական հինգ դասագրքերի և շուրջ տասը ուսումնական ձեռնարկների /տես Երկեր բաժինը/։

Ռաֆայել Հովհաննիսյանի հետ ընդհանրացրել է գրավիտացվող պտտվող զանգվածների հավասարակշռված ձևերի տեսությունը մագնիսական դաշտերի հաշվառմամբ և ստացել նոր կայուն ձևեր։ Մշակել է գալակտիկաների բազմաբաղադրիչ կառուցվածքի դինամիկ տեսությունը, տվել գալակտիկաների պարուրաձև կառուցվածքի ոչ գծային ալիքային մոդել, առաջարկել աստղերի և ակտիվ գալակտիկաներից շիթային արտանետումների հիդրոդինամիկական մոդելը։ Ցույց է տվել մրրիկների էական դերը մոլորակների առաջացման հարցում։

1990-1991 թվականներին գիտական սեմինարներով և դասախոսություններով հանդես է եկել Չինաստանի Նանկինի, Շանհայի, Սիանի և Պեկինի աստղադիտարաններում և համալսարաններում։

## Երկեր
* Նյութական կետի մեխանիկա։ [Ուսումնական ձեռնարկ], Աբրահամյան Մարտին Գրիգորի, Երևան, ԵՊՀ, 1989։
* Հոծ միջավայրի մեխանիկա։ [Ուսումնաօժանդակ ձեռնարկ], Աբրահամյան Մարտին Գրիգորի, Երևան, ԵՊՀ , 1989։
* Պինդ մարմնի դինամիկա։ Գրավիտացիա։ Ուսումնաօժանդակ ձեռնարկ, Աբրահամյան Մարտին Գրիգորի, Երևանի պետական համալսարան, Ընդհանուր ֆիզիկայի ամբիոն, Երևան, ԵՊՀ, 1989։
* Պահպանման օրենքները մեխանիկայում։ Ուսումնաօժանդակ ձեռնարկ, Աբրահամյան Մարտին Գրիգորի, ԵՊՀ։ Ընդհանուր ֆիզիկայի ամբիոն, Երևան, ԵՊՀ, 1989։
* Մեխանիկայի ֆիզիկական հիմունքները։ Դասագիրք, Աբրահամյան, Մարտին Գրիգորի, Երևան, Երևանի համալսարանի հրատարակչություն, 1997։
* Ընդհանուր ֆիզիկայի խնդիրների ժողովածու։ Մեխանիկա, մոլեկուլային ֆիզիկա և ջերմադինամիկա, էլեկտրականություն և մագնիսականություն։ Ուսումնական ձեռնարկ, Երևան, Էդիթ Պրինտ, 2002 (համահեղինակ)։
* Ընդհանուր ֆիզիկայի օպտիկա բաժնի խնդիրներ։ [Ուսումնական ձեռնարկ], Աբրահամյան Մարտին Գրիգորի, Երևանի պետական համալսարան, Երևան, Երևանի համալս. հրատ., 2003:
* Մեխանիկայի ֆիզիկական հիմունքները։ Դասագիրք՝ բուհերի ֆիզմաթ, բնագիտական, մանկավարժական և ճարտարագիտական մասնագիտությունների ուսանողների համար, Աբրահամյան Մարտին Գրիգորի, Երևանի պետական համալսարան, Երևան, ԵՊՀ հրատարակչություն, 2008։
*Лекции по курсу общей физики. Учебник для студентов физико-технических специальностей вузов, Абрамян Мартин Григорьевич. Ер.: Азд-во РАУ, 2010. Ч.I: Механика, молекулярная физика, задачи. Под ред. Э.М. Казаряна. 200с. 
* Մեխանիկա։ Դասախոսությունների և խնդիրների համառոտ ձեռնարկ, Աբրահամյան Մարտին Գրիգորի, Երևանի պետական համալսարան, Երևան, Էդիթ Պրինտ, 2013։
* Конспекты лекций М. Г. АБРАМЯНА ПО ОБЩЕМУ КУРСУ ФИЗИКИ, https://rau.am/fiz_osnovy_mexaniki/index.htm 
*Physical Principles of Mechanics. Textbook for high schools. Martin Abrahamyan, Yerevan HAYBUSAK University. Lambert Academic Publishing, Saarbrucken, Germany, 2016, 100p.
*Applications of Physics in Medicine. Textbook for Medical Universities. Martin Abrahamyan, Yerevan HAYBUSAK University. Yerevan, Edit Print, 2015, 262p.
*Աստղային Դինամիկա։ Ուսումնական ձեռնարկ։ Աբրահամյան Մարտին Գրիգորի, Երևանի պետական համալսարան, Երևան, ԵՊՀ հրատարակչություն, 2015, 160էջ։
*The Course of Medical and Biological Physics. Textbook for Medical Universities. Martin Abrahamyan, Yerevan HAYBUSAK University. Lambert Academic Publishing, Saarbrucken, Germany, 2016, 238p.
*Лекции по курсу общей физики. Учебник для вузов. Том I: Механика, молекулярная физика, задачи. Абрамян Мартин Григорьевич. Ереванский университет АЙБУСАК. Lambert Academic Publishing, Saarbrucken, Germany, 2017, 200c.
*Лекции по курсу общей физики. Учебник для вузов. Том II: Электричество и магнетизм, колебания и волны, задачи. Абрамян Мартин Григорьевич. Ереванский университет АЙБУСАК. Lambert Academic Publishing, Saarbrucken, Germany, 2017, 200c.
*Basics of Nonlinear Wave Theory. Monograph. Martin Abrahamyan, Yerevan HAYBUSAK University. Lambert Academic Publishing, Saarbrucken, Germany, 2017, 50p.

## Ծանոթագրություններ

Երկերի ցանկի լրացում․
Mathematics for medical students, Edit Print, 2019, 76 p.
Գիտական ճանաչողության մեթոդաբանություն, Էդիթ Պրինտ, 2021, 72 էջ
Medical Physics, Edit Print, 2021, 167 p.

Կատեգորիա:ԵՊՀ դասախոսներ
Կատեգորիա:ԵՊՀ ֆիզիկայի ֆակուլտետի շրջանավարտներ
Կատեգորիա:Հայ պրոֆեսորներ
Կատեգորիա:Հայ ֆիզիկոսներ
Կատեգորիա:Ֆիզիկամաթեմատիկական գիտությունների դոկտորներ