Աննա Օստրոումովա-Լեբեդևա

**Աննա Պետրովնա Օստրումովա-Լեբեդևա** (, ), ռուս և խորհրդային նկարչուհի, գրաֆիկ և գեղանկարիչ, ռուսական Արտ Նովոյի խոշոր գործիչ, օրգանական քիմիկոս Սերգեյ Լեբեդևի զարմիկը և կինը: Արվեստի աշխարհ ընկերության (1899 թվականից) և Սանկտ Պետերբուրգի-Պետրոգրադի- Լենինգրադի և Մոսկվայի մի շարք այլ գեղարվեստական միությունների անդամ։ ՌԽՖՍՀ ժողովրդական արտիստ (1946)։ ԽՍՀՄ Գեղարվեստի ակադեմիայի իսկական անդամ (1949-ից)։

## Կենսագրություն
մինի|280x280փքս|Աննա Օստրումովա-Լեբեդևան աշխատավայրում. 1921 թվական։
Աննան սինոդի պաշտոնյա, սենատոր և գաղտնի խորհրդական Պյոտր Օստրումովի և նրա կնոջ՝ Մարիա Կլիմենտևնա Չեխովիչի (1851-1921 թվական) դուստրն է։ Մարիա Կլիմենտևնայի քույրը՝ Ելիզավետա Կլիմենտևնա Չեխովիչը, եղել է նկարիչ Վլադիմիր Վասիլևիչ Լեբեդևի և քիմիկոս Սերգեյ Վասիլևիչ Լեբեդևի մայրն, որը հետագայում դարձել է Աննա Պետրովնայի ամուսինը։

1889-1892 թվականներին հաճախել է Բարոն Ա.Լ. Շտիգլիցի տեխնիկական գծագրության Կենտրոնական դպրոց (1889-1892), որտեղ նրա գլխավոր ուսուցիչը եղել է փորագրող Վասիլի Մատեն։

1892-1900 թվականներին սովորել է Կայսերական արվեստների ակադեմիայի բարձրագույն գեղարվեստական դպրոցում ՝ Մատեի ղեկավարությամբ, նկարիչներ Իլյա Ռեպինին, Կոնստանտին Սավիցկին և Պավել Չիստյակովին հետ միասին, որտեղ ավարտել է Մատեի փորագրության դասարանի նկարչի կոչումը՝ ներկայացնելով 14 փայտի փորագրություն, այդ թվում՝ գունավոր տպագրության տեխնիկան, որն այդ ժամանակ տպագրության նորագույն տեխնիկա էր։

1898-1899 թվականներին աշխատել է Փարիզում՝ Ջեյմս Ուիսթլերի արվեստանոցում։

Շատ է ճանապարհորդել ամբողջ Իտալիայում, Ֆրանսիայում և Իսպանիայում, որտեղ աշխատել է քաղաքային լանդշաֆտների վրա:

1899 թվականից ակտիվորեն մասնակցել է «Արվեստի աշխարհ» գեղարվեստական ասոցիացիայի գործունեությանը։

1900 թվականից գեղարվեստական ցուցահանդեսների մասնակից է։

1901 թվականին ստեղծել է փորագրանկարների շարք «Արվեստի աշխարհ» ամսագրի համար (1902 թվական, թիվ 1)։ 1905 թվականին ամուսնացել է իր զարմիկի՝ քիմիկոս Սերգեյ Լեբեդեւի հետ։

1918-1922 թվականներին դասավանդել է Լուսանկարչության և լուսանկարչական տեխնոլոգիայի բարձրագույն ինստիտուտում։ 1924 թվականից եղել է «Չորս արվեստ» ստեղծագործական միավորման անդամ։ 1934 թվականից մինչև 1936 թվականի հունվարը դասավանդել է Համառուսական արվեստների ակադեմիայի գեղանկարչության, քանդակագործության և ճարտարապետության ինստիտուտում։

Հայրենական մեծ պատերազմի ժամանակ աշխատել է պաշարված Լենինգրադում՝ ստեղծելով պաշարված քաղաքի մի շարք ցնցող գրաֆիկական պատկերներ: 1942 թվականի հուլիսին 1896-1942 թվականներին տեղիէ ունեցել ստեղծված աշխատանքների ցուցահանդեսը։

1949 թվականից ԽՍՀՄ Գեղարվեստի ակադեմիայի իսկական անդամ։

Մահացել է 1955 թվականի մայիսի 5-ին 83 տարեկան հասակում Լենինգրադում։ Թաղվել է իր ամուսնու կողքին՝ Տիխվինի գերեզմանատանը՝ Արվեստի վարպետների նեկրոպոլիսում։

## Ստեղծագործություն
20-րդ դարի առաջին կեսի ռուս փորագրիչների վարկանիշում ոչ միայն «առաջին մեծության աստղ» է, այլև Ռուսաստանում այս արվեստը վերակենդանացնող նկարիչ: Օստրումովա-Լեբեդևան նաև նախաձեռնել է ռուսական բնագրի վերածնունդը, ներառյալ գունավոր, փայտի փորագրությունները, աշխատել է ինչպես վիմագրության, այնպես էլ ջրաներկի մեջ:

Իր իսկ խոսքերով, նա *«վերակենդանացրեց գեղարվեստական ստեղծագործական սև փորագրությունը և ստեղծեց փորագրության նոր ճյուղ՝ գունավոր փորագրություն»*։

Նա հաճախ է պատկերել Սանկտ Պետերբուրգի և նրա շրջակայքի տեսարանները, ինչպես նաև լանդշաֆտներ և քաղաքային տեսարաններ Իտալիա, Ֆրանսիա և Իսպանիա կատարած իր ճանապարհորդությունների ժամանակ։ Այն սակավաթիվ նկարիչներից է, որը օրգանապես ստեղծել է լանդշաֆտներ, որոնք կոմպոզիցիայի մեջ ներառել են ճարտարապետական կառույցներ:

Ռուսական թանգարանում պահվում է նկարչուհու նկարած Աննա Պետրովնայի Մաքսիմիլիան Վոլոշինի դիմանկարը:

Նկարչի փորագրանկարները գտնվում են Ռուսաստանի, Ֆրանսիայի, Գերմանիայի և Չեխիայի թանգարաններում։
[ձախից|մինի|320x320փքս|Արվեստի աշխարհի արվեստագետների խմբակային դիմանկարը: Նկարիչ [Բորիս Կուստոդիևի նկարը, 1920 թվական, Կենտրոնում նստած է Աննա Օստրումովա-Լեբեդևան]]

## Ցուցահանդեսներ
Իր փորագրանկարներով առաջին անգամ հանդես է եկել «Արվեստի աշխարհ» ցուցահանդեսում 1900 թվականին:

Արվեստների խրախուսման ընկերության մրցույթում արժանացել է երկրորդ մրցանակի փորագրությունների համար:

* 1913 թվական՝ անհատական ցուցահանդես (Ն. Դոբիչինայի բյուրո, Սանկտ Պետերբուրգ)
* 1916 թվական՝ անհատական ցուցահանդես (Ռումյանցևի թանգարան, Մոսկվա)
* 1940 թվական՝ անհատական ցուցահանդես (Ռուսական թանգարան, Լենինգրադ)
* 1946 թվական՝ անհատական ցուցահանդես (Ռուսական թանգարան, Լենինգրադ)
* 1951 թվական՝ անհատական ցուցահանդես (Լենինգրադի Գեղարվեստի ակադեմիայի թանգարան)

## Մրցանակներ
* Երկրորդ մրցանակ փորագրողների համառուսաստանյան մրցույթում «Պերսևս և Անդրոմեդա» գունավոր փորագրության համար (1899 թվական)
* Աշխատանքային կարմիր դրոշի շքանշան (12.06.1946 թվական)
* Մեդալ «Լենինգրադի պաշտպանության համար»
* ՌԽՖՍՀ ժողովրդական արտիստ (1946 թվական)
* ՌԽՖՍՀ վաստակավոր արտիստ (1942 թվական)

## Աշխատանքներ
### Նկարազարդումներ և գրքի գրաֆիկա
կենտրոն|մինի|300x300փքս|Առյուծը և բերդը. Փորագրություն, 1901 թվական։

### Նկարներ
* «Պետերբուրգ», 1908-1910 թվականներ, փայտի փորագրությունների ալբոմ
* «Պավլովսկ», 1922-1923 թվականներ
* «Պետերբուրգ», 1922 թվական, վիմագրերի ալբոմ
* «Մարի դաշտ», 1922 թվական (ջրաներկ), Տրետյակովյան պատկերասրահ
* «Ինժեներական ամրոցը սառնամանիքում», 1929 թվական, Ռուսական թանգարան
* «Ալեքսանդր Պալաս Դեցկոե Սելոյում»
* «Պետերբուրգ. Նևան ֆոնդային բորսայի սյուների միջոցով»
* «Պետերբուրգ. «Նյու Հոլանդիա»
* «Լամպեր և սֆինքսը»
* «Նկարիչ Ի.Վ. Էրշովի դիմանկարը», 1923 թվական
* «Անդրեյ Բելի դիմանկարը», 1924 թվական
* «Նկարիչ Է. Ս. Կրուգլիկովայի դիմանկարը», 1925 թվական

## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
*  (обл.)
* 
* 
* 
* *Шапорина Л. В.* Дневник. — М.: Новое литературное обозрение, 2017. — Т. 1—2..
* *Швидковский Д. О.* Образ Санкт-Петербурга в творчестве А. П. Остроумовой-Лебедевой // — Третьяковская галерея: журнал. — 2020. — № 2 (71).

## Արտաքին հղումներ
* «Պետերբուրգի իգական դեմքը» - Աննա Պետրովնա Օստրումովա-Լեբեդևայի փորագրությունները
* Օստրումովա-Լեբեդևա. Ինքնակենսագրական գրառումներից

Կատեգորիա:19-րդ դարի ռուս նկարիչներ
Կատեգորիա:Խորհրդային նկարիչներ
Կատեգորիա:Խորհրդային նկարչուհիներ
Կատեգորիա:Կանայք Ռուսաստանում
Կատեգորիա:Կին արվեստագետներ
Կատեգորիա:Նկարչուհիներ
Կատեգորիա:ՌԽՖՍՀ արվեստի վաստակավոր գործիչներ
Կատեգորիա:Ռուս արվեստագետներ
Կատեգորիա:Ռուս գրաֆիկներ
Կատեգորիա:Ռուս նկարչուհիներ
Կատեգորիա:Ռուս փորագրիչներ
Կատեգորիա:Սանկտ Պետերբուրգի գեղարվեստի ակադեմիայի շրջանավարտներ
Կատեգորիա:Սոցիալիստական ռեալիզմ