Աշխեն Աթալյանց

**Աշխեն Աթալյանց** (, Բելգրադ, ), բալետի սերբահայ պարուհի, նախկին Հարավսլավիայի բալետում խոր հետք թողած դերասաններից մեկը։

## Կենսագրություն
Աշխեն Աթալյանցը ծնվել է 1971 թվականի հունվարի 2-ին, Բելգրադում։ Նրա հայրը՝ Գաբրիելը, ազգությամբ հայ է, մասնագիտությամբ՝ հոգեբույժ, իսկ մայրը՝ Գորդանան, գրականության պրոֆեսոր։ Մանկությունն անցկացրել է Պանչևոյում, որտեղ կատարել է առաջին քայլերը բալետում։ Հետագայում Պանչևոյից մեկնել է Զագրեբ, որտեղ շարունակել է հաճախել բալետի դպրոց, իսկ հետո տեղափոխվել է Բելգրադ։ 1989 թվականին ավարտել է «Լույո Դավիչո» բալետի դպրոցը։ Արդեն հաջորդ տարի նա դարձել է Բելգրադի ազգային թատրոնի բալետային անսամբլի առաջին պարուհին, որտեղ, որպես բալետի դպրոցի սան, մենակատարի դերեր է ունեցել և շուտով սկսել է գլխավոր դերեր ստանալ դասական խաղացանկում։

## Կարիերա
1991 թվականին Աշխեն Աթալյանցը ելույթ է ունեցել Օսակայում (Ճապոնիա) տեղի ունեցած բալետի մրցույթում և իր գործընկեր Կոնստանտին Կոստյուկովի հետ զույգերի անվանակարգում արժանացել առաջին մրցանակին։ Նույն թվականին նա դարձել է Սերբիայի ազգային բալետի ամենաերիտասարդ պրիման։ Որպես ազգային թատրոնի պրիմա՝ 1993 թվականին հյուրընկալվել է Թել Ավիվում և 1994 թվականին՝ Մյունխենում։ Ազգային թատրոնի այն ժամանակվա ղեկավար Ալեքսանդար Բերչեկի հետ տարաձայնություններից հետո նա տեղափոխվել է Բավարիայի պետական օպերա (Մյունխեն)։ Բերչեկի հեռանալուց հետո Աշխենը վերադարձել է Ազգային թատրոն, որտեղ բալետի ղեկավարն էր պարուսույց Լիդիա Պիլիպենկոն։

1997 թվականին Աշխեն Աթալյանցը լքել է Ազգային թատրոնը, որի հետ երբեք չի խզել կապերը արտասահմանյան բալետային խմբերում ներգրավվածության ժամանակ։ 1997-2000 թվականներին եղել է Բեռլինի պետական օպերայի մենապարուհի։ Իր կարիերայի այդ հատվածում նա հիմնականում խաղացել է դասական խաղացանկի դերեր, բայց սկսել է հետաքրքրվել նաև ժամանակակից բեմադրություններով։ Նրա կարիերայի շրջադարձային կետը եղել է 2000 թվականը, երբ, տեղափոխվելով իտալական *Atterbaletto* բալետային խումբ, նա ամբողջությամբ անցել է ժամանակակից պարին։ 2006 թվականին նա վերադարձել է Սերբիա՝ անկախ արտիստի կարգավիճակով, իսկ 2007 թվականի ապրիլին «Տերազիե» թատրոնի բեմում *La Capinera* ներկայացումով նշել է իր կարիերայի 20-ամյակը։

### Գլխավոր դերերը Բելգրադի ազգային թատրոնի բալետում
* **Օդետտա/Օդիլիա** - *[[Կարապի լիճ (բալետ)|Կարապի լիճ]]* (խորեոգրաֆ՝ Դ. Պարլիչ),
* **Կիտրի** - *[[Դոն Կիխոտ (բալետ)|Դոն Կիխոտ]]* (խորեոգրաֆ՝ Վ. Լոգունով),
* **Նիկիա** - *[[Բայադերկա]]* (խորեոգրաֆ՝ Մ. Պետիպա),
* **Mirta, Gisela** - *[[Ժիզել]]* (խորեոգրաֆ՝ Լ. Լավրովսկի),
* **Կին** - *Հարություն* (խորեոգրաֆ՝ Լ. Պիլիպենկո),
* **Ավրորա** - *[[Քնած գեղեցկուհի (բալետ)|Քնած գեղեցկուհի]]* (խորեոգրաֆ՝ Վ. Լոգունով),
* **Մարգարիտա Գոտիե** – *Կամելիազարդ տիկինը* (խորեոգրաֆ՝ Լ. Լավրովսկի),
* **Աղջիկ** - *Ձմեռային երազներ* (Դ. Գրեյ),
* **Դալիլա** - *[[Սամսոն և Դալիլա (օպերա)|Սամսոն և Դալիլա]]* (խորեոգրաֆ՝ Լ. Պիլիպենկո),
* Մենապար *[[Աիդա (օպերա)|Աիդա]]* օպերայի հաղթական վերադարձի տեսարանում

## Մրցանակներ և պարգևներ
* Սերբիայի բալետի արտիստների ասոցիացիայի ականավոր նվաճումների մրցանակ (2018)
* «Ոսկե բեոչուգ» մրցանակ (2018)
* Մրցանակ «Լա Կապիներա» բալետում (2007) գլխավոր դերի համար՝ Միջերկրական թատրոնի «Քավարան» երկրորդ միջազգային փառատոնում
* Կարիչ եղբայրների մրցանակ (2006)
* Ամենամյա հատուկ *«Հաջողության ծաղիկ՝ վիշապ կնոջ համար»* մրցանակ՝ Բելգրադում ամենակարևոր նվաճումների համար (1992)
* Բելգրադ քաղաքի հոկտեմբերյան մրցանակ՝ երաժշտության և թատերական արվեստի բնագավառում մեծ նվաճումների համար, «Դոն Կիխոտ» բալետում Կիտրիի դերի համար (1992)
* Բելգրադի Ազգային թատրոնի ամենամյա մրցանակ «Դոն Կիխոտ» բալետում Կիտրիի դերի համար (1991/92)
* Բալետի միջազգային մրցույթի առաջին մրցանակ (Օսակա, Ճապոնիա, 1991)
* Հոբելյանական մրցանակ Բելգրադի ազգային թատրոնի 120-ամյակի կապակցությամբ՝ «Կարապի լիճ» բալետում Օդիլիայի և Օդետտայի դերերի համար (1990)

## Ընտանիք
մինի|Փոքրիկ Աշխենը հոր՝ Գաբրիել Աթալյանցի հետ, 1972 թվական
Նրա մայրը սերբ է, հայրը՝ հայ և սեկեյ, ունի նաև գերմանացի նախնիներ։ Նրա նախապապը դոկտոր Աթալյանցն էր՝ հայտնի բժիշկ Սկորենովացից և Պանչևոյից, պապը՝ Ջորջեն, իրավաբան էր, իսկ տատը՝ Թերեզիա Վարգան՝ ուսուցչուհի, որն Աշխենին սեր էր սերմանել բալետի հանդեպ։ Աշխենի հայրը՝ Գաբրիել Աթալյանցը, բժիշկ, բանաստեղծ և մարզիկ է, իսկ մայրը՝ սերբերենի և գրականության պրոֆեսոր։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Հարցազրույց Աշխեն Աթալյանցի հետ
* Ժամանակակցի դիմանկար. Աշխեն Աթալյանց, բալետի պարուհի
* Լուսանկարներ
* «Լա Կապիներա»

Կատեգորիա:Հայ բալետի արտիստներ
Կատեգորիա:Սփյուռքահայ պարուհիներ
Կատեգորիա:Սփյուռքահայ դերասանուհիներ
Կատեգորիա:Սերբ դերասանուհիներ
Կատեգորիա:Սերբ պարուհիներ
Կատեգորիա:Հայերը Սերբիայում