Կովկասի Ալեքսանդրիա

**Կովկասի Ալեքսանդրիա** ( . Գանդհարան (Գանդհարա,  ), հելլենիստական քաղաք, որը հիմնադրել է Ալեքսանդր Մակեդոնացին մ.թ.ա. 329 թվականի մարտին պարսկական Գանդհարա սատրապության մայրաքաղաքի տեղում՝ Հինդուկուշի հարավային ստորոտին, Պարոպամիսադեում։

Հիմնադրման շրջանում քաղաքը բնակեցված է եղել յոթ հազար մակեդոնացիներով, երեք հազար վարձկաններով և մի քանի հազար տեղաբնիկներով։ Անվանումը բացատրվում է նրանով, որ հին հույները *Կովկաս* (Καύκασος) անվանում էին Սև, Կասպից և Արալյան ծովերի երկայնքով և դրանց միջև ձգվող բոլոր լեռնաշղթաները՝ արևելյան Պոնտոսից մինչև Պամիր (օրինակ՝ մինչև անգամ 19-րդ դարում Կոպետդաղը կոչվում էր *Թուրքմենական Կովկաս*, իսկ Հինդուկուշը ՝ *Աֆղանական Կովկաս* ) :

Մ.թ.ա. 2-1-ին դարերում Ալեքսանդրիան («Ալասանդրա» անվամբ) հնդկա-հունական թագավորության մայրաքաղաքներից մեկն էր։ Արքունիքում ծաղկում էր բուդդիզմը, շատ վանականներ խոսում էին հունարեն։ Շրի Լանկայում համարում են, որ Ալասանդրայից երեսուն հազար վանական ներկա է եղել Անուրադհապուրայի մեծ ստուպայի հիմնադրմանը։

Ալեքսանդրիայի գտնվելու ճշգրիտ վայրը հնագետները վերջնականապես չեն որոշել։ Գիտնականների մեծ մասը Ալեքսանդրիայի ավերակները փնտրում է Քաբուլից մոտ 45 կմ հյուսիս, Բեղրամի մոտ։ Պակիստանցի հնագետները կարծում են, որ Ալեքսանդրիան ժամանակակից Չարիկարն է։

## Հնագիտություն
Չարլզ Մասոնը (1800–1853) հավաքել է Կովկասի Ալեքսանդրիային առնչվող հնագիտական որոշ վկայություններ՝ մետաղադրամներ, մատանիներ, դրոշմակնիքներ և այլն: 1930-ական թվականներին Բեղրամի մերձակայքում հնագիտական պեղումները ղեկավարելիս Ռոման Գիրշմանը հայտնաբերել է եգիպտական ու սիրիական ապակեղեն, բրոնզե արձանիկներ, գավաթներ, բեղրամյան փղոսկրե իրեր և այլ առարկաներ: Սա վկայում է, որ Ալեքսանդրի նվաճումները Հնդկաստանը բացել էին արևմուտքից ներմուծումներ կատարելու համար։

Այսօր պատմական քաղաքի մնացորդները ներառում են 500x200 մետր մակերեսով ուղղանկյուն մի տաճար և մոտակա շրջանաձև ամրոցը, որն ընկած է Բեղրամի ավիաբազայից մոտ 3 կմ հյուսիս-արևելք։ Հուշարձանը գտնվում է հյուսիսային գլխավոր ճանապարհի մերձակայքում և փոքր-ինչ վնասվել է 21-րդ դարի աֆղանական պատերազմի ժամանակ տեղի ունեցած հրետակոծությունների հետևանքով։

## Պատկերասրահ

File:BegramMedallion3.jpg|Բեղրամյան մեդալիոն. մ. թ. ա.  1-ին դար
File:Begram Alexander.jpg|Ալեքսանդր Մեծի բրոնզե արձանիկը՝ Բեղրամից.
File:BegramAphrodite.jpg|Աֆրոդիտեի արձանը՝ Բեղրամից. մ. թ. ա.  1-ին դար (Աֆղանստանի ազգային թանգարան)
File:Begram Harpocrates.jpg|Հարփոկրատեսի բրոնզե արձանը՝ Բեղրամից. մ. թ. ա.  1-2-րդ դարեր (Փարիզի Գիմե թանգարան)
File:BegramMedallion5.jpg|Բեղրամյան մեդալիոն. մ. թ. ա.  1-ին դար
File:BegramMedallion4.jpg|Բեղրամյան մեդալիոն. մ. թ. ա.  1-ին դար


## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն
*Edmund Richardson: *Alexandria: The Quest for the Lost City* (Bloomsbury Publishing, 2021). 
* «Alexandria in the Caucasus» / «Ալեքսանդրիան Կովկասում» Архивная копия   ում, *Livius.org* կայքում։
* Эллинизм: восток и запад / под. ред. Е. Голубцовой — Институт всеобщей истории (Российская академия наук) — Наука, 1992. — С. 25. — ISBN 5-02-009062-X/ Հելլենիզմ. Արևելք և Արևմուտք։ / խմբ.՝ Ե. Գոլուբցովա — Ընդհանուր պատմության ինստիտուտ ( Ռուսաստանի գիտությունների ակադեմիա ) — Գիտություն, 1992։ — Էջ 25։ — ISBN 5-02-009062-X
* *Шофман А. С. Восточная политика Александра Македонского. — [[:ru:Казанский университет|Издательство Казанского университета]], 1976. — С. 212 / Շոֆման Ա. Ս.* Ալեքսանդր Մակեդոնացու արևելյան քաղաքականությունը: - Կազանի համալսարանի հրատարակչություն, 1976. - էջ 212
* *Толстов С. П. Древний Хорезм. — «Рипол Классик», 2013. — С. 231. — [[:ru:Special:BookSources/5458408357|ISBN 5-458-40835-7]], 9785458408356 (или первое издание 1948 года, изд-во [[:ru:МГУ|МГУ]]). / Տոլստով Ս. Պ.* Հին Խորեզմ։ - «Ռիպոլ դասական», 2013։ - էջ 231։ - ISBN 5-458-40835-7, 9785458408356 (կամ 1948 թվականի առաջին հրատարակություն, Մոսկվայի պետական համալսարանի հրատարակչություն)։

Կատեգորիա:Ալեքսանդր Մակեդոնացի
Կատեգորիա:Ասիայի անհետացած քաղաքներ
Կատեգորիա:Աֆղանստանի բնակավայրեր
Կատեգորիա:Աֆղանստանի պատմություն
Կատեգորիա:Բնակավայրեր այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Հին Հունաստանի քաղաքներ
Կատեգորիա:Պատմական երկրների մայրաքաղաքներ
Կատեգորիա:Պատմական քաղաքներ