Ջոն Բարրի (ռազմական գործիչ)

**Ջոն Բարրի** (, ), իռլանդական ծագումով ամերիկացի նավատորմի սպա, որը ծառայել է մայրցամաքային նավատորմում Ամերիկյան հեղափոխական պատերազմի ժամանակ և Միացյալ Նահանգների նավատորմում՝ քվազի պատերազմի ժամանակ։ Ոմանք նրան անվանել են որպես «Ամերիկյան նավատորմի հայր»՝ կիսելով այդ անվանումը Ջոն Փոլ Ջոնսի և Ջոն Ադամսի հետ և նշանակվել է որպես մայրցամաքային նավատորմի կապիտան 1775 թվականի դեկտեմբերի 7-ին: Բարին առաջին կապիտանն էր, ով ղեկավարում էր ամերիկյան ռազմանավը, որը ծառայության էր հանձնվել մայրցամաքային դրոշի ներքո։

## Վաղ կյանք և կրթություն
Բարին ծնվել է 1745 թվականի մարտի 25-ին Բալլիսամփսոնում Թակումշեյն, Վեքսֆորդ կոմսություն, Իռլանդիա, կաթոլիկ ընտանիքում։ Երբ Բարրիի ընտանիքը վտարվել է իրենց տնից անգլո-իռլանդական հողատերերի կողմից, նրանք տեղափոխվել են ափին գտնվող Ռոսլար, որտեղ նրա հորեղբայրն աշխատում էր ձկնորսական նավի վրա: Երիտասարդ ժամանակ Բարրին որոշել է նավաստի դառնալ և սկսել որպես կրտսեր նավաստի։ Նա մեծացել է Ֆորթ բարոնությունում, նրա առաջին լեզուն յոլան էր, քանի որ դա միակ լեզուն էր, որն օգտագործվում էր այդ տարածքում ամենօրյա հաղորդակցության համար։

## Կարիերա
Բարրին պաշտոնապես նշանակվել է որպես կապիտան մայրցամաքային նավատորմում 1776 թվականի մարտի 14-ին, նրա հրամանը ստորագրել է Երկրորդ մայրցամաքային կոնգրեսի նախագահ Ջոն Հենքոկը: Բարրին կրոնասեր մարդ էր և ծովում ամեն օր սկսում էր Աստվածաշունչ կարդալով: Նա մեծ հարգանք էր տածում իր անձնակազմի և նրանց բարեկեցության նկատմամբ՝ համոզվելով, որ դրանք պատշաճ կերպով ապահովված են ծովում գտնվելու ժամանակ։

Իր ռազմածովային կարիերայի ընթացքում Բարրին ղեկավարել է ԱՄՆ ռազմանավերը Դելավեր, Լեքսինգթոն, Ռալեյ, Ալյանս և Միացյալ Նահանգներ:

### Լեքսինգթոնի հրամանատարությունը
Կապիտան Բարրիի առաջին ամերիկյան հրամանատարությունը 14 հրացանով «USS Lexington»-ն էր, որը ծառայությունը սկսեց 1775 թվականի դեկտեմբերի 7-ին։ Նա առաջին սպան էր, բանակը կամ նավատորմը, ով ստացավ հանձնաժողով մայրցամաքային կոնգրեսից*։* Լեքսինգթոնը նավարկեց 1776 թվականի մարտի 31-ին։ 1776 թվականի ապրիլի 7-ին Վիրջինիա հրվանդանի մոտ Բարրին հանդիպեց Էդուարդին, որը ծառայում էր բրիտանական «HMS Liverpool» ռազմանավին, և մեկ ժամ քսան րոպե հուսահատ պայքարից հետո, գրավեց և Էդվարդին բերեց Ֆիլադելֆիա։

Հունիսի 28-ին Փենսիլվանիայի բրիգադ Նենսին, որն իր պահոցում 386 տակառ վառոդ էր տանում, բախվեց՝ փորձելով խուսափել բրիտանական շրջափակման մեջ գտնվող «Kingfisher»-ից: Բարին հրամայեց թանկարժեք վառոդը գիշերով ափ բերել՝ թողնելով ընդամենը 100 տակառ։ Բրիգի ներսում ժամանակային ապահովիչ էր մնացել, որը պայթեց և սպանեց բրիտանական գիշերօթիկ խմբին, որը հենց նոր գրավել էր Նենսին։ Այս ճակատամարտը հայտնի դարձավ որպես «Կրիայի աղիքների» ճակատամարտ։

Բարրին պահպանեց Լեքսինգթոնի հրամանատարությունը մինչև 1776 թվականի հոկտեմբերի 18-ը։ Նա նշանավորվեց իր հաջողությամբ՝ բռնելու մի քանի մասնավոր անձանց, որոնց հավատարիմ անձնակազմը շահագործում էր բրիտանական շրջափակումն իրականացնելու համար։

### Դելավերի հրամանատարություն
1777 թվականին Բարրիին հանձնարարվեց ղեկավարել «USS Delaware» բրիգադը, որը նավարկում էր նավատորմի տակով Դելավեր գետում բրիտանական նավատորմի նավերը որսալու համար։

### Ռալեյի հրամանատարությունը
1778 թվականին Բարրին ստանձնեց իր երրորդ հրամանատարությունը՝ «USS Raleigh»-ը, գրավելով երեք մրցանակ, նախքան 1778 թվականի սեպտեմբերի 27-ին տեղի ունեցած ճակատամարտի ժամանակ ցած ընկնելը։ Նա և իր անձնակազմը փախան նավի խորտակվելու ժամանակ, բայց այն վերականգնվեց բրիտանացիների կողմից, որոնք այն վերափոխեցին և վերածեցին թագավորական նավատորմի նավի։

Մայրցամաքային նավատորմի մարտական ​​կարողությունները բարելավելու նպատակով Բարրին գրել է ամերիկյան ռազմածովային ազդանշանների առաջին գիրքը, որը հրատարակվել է 1780 թվականին, որպեսզի բարելավի հաղորդակցությունը ծովում ամերիկյան նավերի միջև։

### Ալյանսի հրամանատարությունը
Բարրին ծանր վիրավորվեց 1781 թվականի մայիսի 29-ին, երբ մասնակցում էր «HMS Atalanta»-ի և նրա քույր նավի՝ «Trepassey»-ի գրավմանը։

Նա և «USS Alliance»-ի իր անձնակազմը կռվեցին և հաղթեցին Ամերիկյան հեղափոխության վերջին ռազմածովային ճակատամարտում 1783 թվականի մարտի 10-ին Կանավերալ հրվանդանից 140 մղոն (230 կմ) հարավ։

Մայրցամաքային նավատորմում ծառայության ընթացքում Բարրին հաջողությամբ ճնշեց երեք ապստամբություն։

### Կոմոդորական հանձնաժողով

1797 թվականի փետրվարի 22-ին Նախագահ Ջորջ Վաշինգտոնը նրան թողարկեց թիվ 1 հանձնաժողովը, որը թվագրված է 1794 թվականի հունիսի 4-ով: Այդ ժամանակվանից նրա կոչումը եղել է «Կոմոդոր»։ Նա ճանաչված է ոչ միայն որպես ամերիկյան ռազմածովային ուժերի առաջին սպա, այլեւ առաջին դրոշի սպա։

### Միացյալ Նահանգների հրամանատարությունը
Միացյալ Նահանգների ռազմածովային նավատորմի ստեղծման ժամանակ նշանակվելով ավագ կապիտան՝ նա ղեկավարում էր Միացյալ Նահանգների ֆրեգատը Ֆրանսիայի հետ քվազի-պատերազմում: Այս նավը կոմիսարներ Ուիլյամ Ռիչարդսոն Դեյվիին և Օլիվեր Էլսվորթին տեղափոխում էր Ֆրանսիա՝ նոր ֆրանկո-ամերիկյան դաշինքի շուրջ բանակցելու համար։

Բարրիի ակտիվ ծառայության վերջին օրը 1801 թվականի մարտի 6-ն էր, երբ նա նավահանգիստ բերեց «USS United States»-ը, բայց նա մնաց նավատորմի ղեկավար մինչև իր մահը՝ 1803 թվականի սեպտեմբերի 13-ին, ասթմայից։ Բարին մահացել է անզավակ։

## Հետագա կյանքը և մահը

Բարրին մահացավ Սթրոբերի Հիլլում, ներկայիս Ֆիլադելֆիայում, 1803 թվականի սեպտեմբերի 13-ին և թաղվեց Սբ. Մարիամի հռոմեական կաթոլիկ եկեղեցում։

Նրա ունեցվածքի տիրապետողները եղել են նրա կինը՝ Սառան, եղբոր որդին՝ Պատրիկ Հեյսը և ընկեր Ջոն Լիմին։

## Անձնական կյանքը
1768 թվականի հոկտեմբերի 24-ին Բարրին ամուսնացավ Մերի Քլիրիի հետ, ով մահացավ 1774 թվականին: 1777 թվականի հուլիսի 7-ին նա ամուսնացավ Սամուել Օսթինի և Նյու Ջերսի Սառա Քինի դստեր՝ Սառա Օստինի հետ։ Բարրին երեխաներ չուներ, բայց նա օգնեց մեծացնել Պատրիկ և Մայքլ Հեյեսներին՝ իր քրոջ՝ Էլեոնորայի և նրա ամուսնու՝ Թոմաս Հեյսի երեխաներին, որոնք երկուսն էլ մահացել են 1780-ականներին:

## Հուշարձաններ
* «ԱՄՆ-ի եկամուտների գծով կոմոդոր Բարրի», որը գրավվել է Մեյնից 1812 թվականի պատերազմի ժամանակ:
* Կոմանդոր Բարրի արգին Բրուքլինում, Նյու Յորք: Այն թաղամասի ամենահին այգին է։ Այն վերանվանվել է Կոմանդոր Բարրիի անունով 1951 թվականին, քանի որ այն գտնվում էր Բրուքլինի նավատորմի բակի կողքին, որը Բարրին օգնեց գտնել:
* Բարրիի մեծ արձանը կանգնած է անմիջապես Փենսիլվանիայի Ֆիլադելֆիայում գտնվող Անկախության սրահի պաշտոնական մուտքի դիմաց:
* ԱՄՆ ռազմածովային ուժերի չորս նավ՝
** «USS *Barry»* (DD-2) (1902–1920 թվականներ)
** «USS *Barry»* (DD-248) (1921–1945 թվականներ)
** «USS *Barry»* (DD-933) (1956–1983 թվականներ)
** «USS *Barry»* (DDG-52) (1992–present թվականներ)
* Երկրորդ համաշխարհային պատերազմում նրա պատվին կոչվել է Միացյալ Նահանգների «SS John Barry» ազատ նավը:
* Պրովիդենսի Ռոդ Այլենդի կառավարական տանը գտնվում է կոմոդոր Բարրիի մեծ դիմանկարը. և Ռոդ Այլենդի կանոնադրության 16-րդ բաժինը (§ 16-20-3 - Հատուկ հարգանքի օրեր) պահանջում է, որ սեպտեմբերի 13-ը նշվի որպես կոմոդոր Ջոն Բարրիի օր:
* Բարրիի արձանը նայում է Իռլանդիայի Ուեքսֆորդ քաղաքի Քրեսենթ նավամատույցին: Այն քաղաքին նվեր էր Միացյալ Նահանգներից և առաքվել էր Միացյալ Նահանգների ռազմածովային ուժերի կործանիչ «USS John R. Pierce»-ի (DD-753) կողմից: Արձանը բացվել է 1956 թվականին, և ամեն տարի արձանի մոտ տեղի է ունենում շքերթ և ծաղկեպսակ դնելու արարողություն՝ նշելու «Բարի օրը», որը հիշատակվում է Իռլանդիայի ռազմածովային ծառայության և պաշտպանության նախարարի կողմից:
*Յուջին Կորմենդիի Բարրիի արձանը տեղադրված է Նոտր Դամի համալսարանի Դիլոն Հոլի արևմտյան դատարանում։
* Կոմանդոր Բարրիի կամուրջը, որն անցնում է Դելավեր գետով Չեսթերից, Փենսիլվանիա մինչև Բրիջպորտ, Նյու Ջերսի:
* Ջոն Բարրի Հոլը Վիլանովայի համալսարանում, որտեղ գտնվում են համալսարանի պահեստային սպաների վերապատրաստման ծրագրերը։
* Կոմանդոր Բարրիի ակումբ (Ֆիլադելֆիայի իռլանդական կենտրոն) Էլմեն փողոց և Կարպենտեր Լայն, Ֆիլադելֆիա, Փենսիլվանիա
* Բարրի թաղամաս, Սկուկիլ շրջան, Փենսիլվանիա
* Կոմանդոր Ջոն Բարրիի տարրական դպրոցը Ֆիլադելֆիայում, Փենսիլվանիա
* Կոմանդոր Ջոն Բարրիի տարրական դպրոցը Չիկագոյում, Իլինոյս
* Հիբերնյանների հնագույն կարգի կոմոդոր Ջոն Բարիի բաժին, Աննապոլիս, Մերիլենդ
* Հիբերնյանների հնագույն կարգի կոմոդոր Ջոն Բարրի բաժին, Ազգային պարկ, Նյու Ջերսի
* Հիբերնյանների հնագույն կարգի կոմոդոր Ջոն Բարրի բաժին, Սիրակուզա, Նյու Յորք
* Ջոն Բարրի բար, Գրանդ Հայաթ Մոսքաթ, Մոսքաթ, Օման
* Սեպտեմբերի 13-ին, կոմոդոր Ջոն Բարրիի օրը Նյու Ջերսիի հանրակրթական դպրոցներում
* Կոմանդոր Ջոն Բարրիի հուշատախտակ Սթեյթեն Այլենդի քաղաքապետարանում
* Թնդանոթի նոր տախտակը բացվել է 2007 թվականի մարտի 10-ին Պորտ Կանավերալում:
* Հուշատախտակ կանգնած է Բոստոն քաղաքում՝ Բոստոնի կոմունի վրա:
* Հուշատախտակ, որը ոգեկոչում է Բարրիին և Դաշինքի նրա անձնակազմը Ամերիկյան հեղափոխության վերջին ռազմածովային ճակատամարտի համար, տեղադրված է Ֆլորիդայի Քեյփ Քանավերալ քաղաքի Ջեթթի այգում:
* Նրա գերեզմանի հիշատակը հավերժացնող քարե հուշատախտակը գտնվում է Հին Սբ. Մարիամ Աստվածածին եկեղեցին Ֆիլադելֆիայում։
* Կոմոդոր Ջոն Բարրիի վեց ոտնաչափ բրոնզե արձանը կանգնած է Ֆրանկլինի հրապարակում (I և K փողոցների միջև 14-րդ Սենտ Ն.Վ.) Վաշինգտոնում.
* Բարրի Հոլը ԱՄՆ Առևտրական ծովային ակադեմիայի վեց զինվորական զորանոցներից մեկն է՝ ի հիշատակ նրա:
* Միացյալ Նահանգների ռազմածովային ակադեմիայի այցելուների մուտքը՝ Աննապոլիսի կենտրոնից մինչև Այցելուների կենտրոն, ոգեկոչում է կոմոդոր Ջոն Բարրիին: Մուտքի ներսում գտնվում է կոմոդոր Բարրիի հուշարձանը՝ հուշատախտակով, որի վրա պատկերված է նրա հանձնախումբը՝ Թիվ 1 Միացյալ Նահանգների նավատորմում: Ե՛վ դարպասը, և՛ հուշարձանը տեղադրվել են Հիբերնյանների հնագույն կարգի կողմից։
* Միացյալ Նահանգների ռազմածովային ակադեմիայի Ռիկովեր Հոլլ դասարանի շենքի գլխավոր հարկում կա հուշատախտակ և կիսանդրի՝ նվիրված կոմոդոր Բարրիին:


File:Independence Square.jpg|Արձան Անկախության սրահում
File:JFK-John Barry Memorial.jpg|Ջոն Քենեդին այցելել է Ջոն Բարրիի հուշահամալիր Քրեսենթ նավամատույցում՝ Ուեքսֆորդում, Իռլանդիա
File:Statue of Commodore Barry, Wexford - geograph.org.uk - 1249171.jpg|1956 թվականի Բարրիի արձանը Ուեքսֆորդում
File:Jones & Barry, 1c, 1936 issue.jpg|Բարրին և Ջոն Փոլ Ջոնսը ԱՄՆ փոստային նամականիշի վրա, 1936 թվական
File:Eire, John Barry stamps.jpg|Բարրին իռլանդական փոստային նամականիշերի վրա, 1956 թվական


### Մատենագիտություն
*  URL
*  URL
*  URL
*  URL
*  URL
*  URL
* 
*  URL

## Հետագա ընթերցում
* 

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Վեբ, Ալֆրեդ (1878 թվական), «Ջոն Բարրի», Իռլանդական կենսագրության ամփոփագիր: Դուբլին՝ M. H. Gill & son.
* Ուիլյամ Բել Քլարկ, Գալանտ Ջոն Բարրի (Մակմիլան ընկերություն, Նյու Յորք 1938, 503 pp.; ամբողջական կենսագրություն)
*Ամերիկյան նավատորմի հայր
* Բարրիի դիմանկարները
* Բարրի-Հայես հավաքածու, փաստաթղթեր Անկախության ծովային նավահանգստի թանգարանում, Ֆիլադելֆիա, Փենսիլվանիա, թվայնացված Վիլանովայի համալսարանի թվային գրադարանի կողմից, Վիլանովա, Փենսիլվանիա։
* Սահմանադրական քայլարշավ Ֆիլադելֆիայում

Կատեգորիա:Անձինք նամականիշերի վրա