Մարվան աշ-Շեհի

**Մարվան Յուսեֆ Մուհամմեդ Ռաշիդ Լեքրաբ աշ-Շեհի** (, ), ահաբեկիչ Ալ-Կաիդայից, որը եղել է չվերթ 175 United Airlines-ի ինքնաթիռի առևանգող-օդաչու, որը սեպտեմբերի 11-ի հարձակումների շրջանակում վթարի է ենթարկել Բոինգ 767-ը և մտելՀամաշխարհային առևտրի կենտրոնի հարավային աշտարակի մեջ: Ինքնաթիռում գտնվող հինգ առևանգողներից և երկու էմիրացիներից մեկը, ովքեր մասնակցել են հարձակումներին, մյուսը եղել է Ֆայեզ Բանիհամադն, որը օգնել է նրան առևանգել նույն ինքնաթիռը։

Աշ-Շեհին եղել է Արաբական Միացյալ Էմիրություններից ուսանող, որը 1996 թվականին տեղափոխվել է Գերմանիա և շուտով ընկերացել է Մուհամմադ Ատտյի, Զիադ Ջարրահի և Ռամզի բին ալ-Շիբհի հետ՝ ստեղծելով Համբուրգի բջիջը: Նրանք միասին, իրենց կյանքը նահատակության երդում տալուց հետո, դարձել են սեպտեմբերի 11-ի հարձակումների առաջնորդները։ 1999 թվականի վերջին աշ-Շեհին, Ատտան, Ջարրահը և բին աշ-Շիբհը մեկնել են Աֆղանստանում ահաբեկիչների պատրաստման ճամբարներ և հանդիպել են Ուսամա բեն Լադենի հետ, որը հավաքագրել է Համբուրգի բջջի չորս անդամներին ԱՄՆ-ում տեղի ունեցած հարձակումների համար: Միացյալ Նահանգներ է ժամանել 2000 թվականի մայիսին՝ Ատտայից մեկ ամիս առաջ։ Ատտան, Աշ-Շեհին և Ջարրահը որպես օդաչու վերապատրաստվել են Ֆլորիդայում՝ Huffman Aviation-ում՝ ստանալով իրենց առևտրային օդաչուի արտոնագրերը 2000 թվականի դեկտեմբերին և 2001 թվականի հունվարին։

Աշ-Շեհին իր ժամանակը ծախսել է հարձակման նախապատրաստման վրա, ինչպես օրինակ՝ հանդիպելով արտերկրում կարևոր պլանավորողների հետ, օգնելով առևանգողներին ժամանել այլ թռիչքներ և ճամփորդել հետախուզական թռիչքներով՝ որոշելով մանրամասներ, թե ինչպես է տեղի ունենալու ինքնաթիռի առևանգումը: 2001 թվականի սեպտեմբերի 9-ին Ֆլորիդայից մեկնել է Բոստոն, որտեղ մնացել է Milner հյուրանոցում մինչև սեպտեմբերի 11-ը: Լոգանի միջազգային օդանավակայանում չվերթ 175 United Airlines-ի բարձրանալուց հետո աշ-Շեհին և ևս 4 առևանգողներ սպասել են, որ թռիչքի ավարտին մնա 30 րոպե, որպեսզի կատարեն իրենց հարձակումը, Աշ-Շեհիին հարձակվել է օդաչուների վրա և վերահսկել ինքնաթիռի կառավարումը, ժամը 9:03-ին, Մուհամմեդ Ատտայի չվերթ 11 American Airlines 11 ինքնաթիռի Հյուսիսային աշտարակի մեջ մտնելուց 17 րոպե հետո, Աշ-Շեհին ինքնաթիռով մտել է Համաշխարհային առևտրի կենտրոնի հարավային աշտարակին 77-ից 85-րդ հարկերի միջև։ Եղել է 23 տարեկանում այդպիսով լինելով ամենաերիտասարդ առևանգող-օդաչուն որը մասնակցել է հարձակումներին: Boeing 767-ի հարվածը Հարավային աշտարակի վրա ուղիղ եթերում դիտվել է ամբողջ աշխարհում: Ժամը 9:59-ին 56 րոպե այրվելուց հետո 110-հարկանի երկնաքերը փլուզվել է, ինչի հետևանքով հարյուրավոր մարդիկ են զոհվել, այդ թվում՝ շուրջ 900 գրասենյակի աշխատակիցներ և առաջին արձագանքողներ:

## Վաղ կյանք
Աշ-Շեհին ծնվել է 1978 թվականի մայիսի 9-ին Արաբական Միացյալ Էմիրությունների Ռաս ալ-Խայմա քաղաքում՝ մուսուլման հոգևորականի ընտանիքում: Նկարագրված լինելով որպես բարեպաշտ և հավատարիմ մուսուլման, նրա մասին ԱՄԷ-ում  մանրամասներ դժվար է ստանալ։ Հոր կողմից եղել է Շիհու տոհմից: Համաձայն The New York Times-ի 2001 թվականի հոկտեմբերի հոդվածի. «եթե պարոն Շեհիի հայրենի քաղաքի բնակիչները մինչ այժմ լսել էին նրա մասին, նրանք, արդեն անծանոթ մարդկանց ոչինչ չէին ասում նրա մասին: Համայնքում անցկացրած չորս ժամվա ընթացքում չի եղել ոչ մի, հրշեջներ, հետիոտները կամ տեղական պաշտոնյա, ովքեր իր անունը հիշատակելուց ավելին են արել, քան ուսերը թոթվելը»։

Գերմանիայում նրա ուսուցիչ Գաբրիել Բոկը հիշում է նրան որպես մեկը, որը թվում էր, թե պայքարում էր ապագայի պլաններ ունենալու համար այնտեղ սովորելիս։

Գերմանիայում գտնվելու ժամանակ աշ-Շեհին ընդունվել է Բոննի համալսարան՝ գերմաներենի դասընթացն ավարտելուց հետո: Հեռացել է Գերմանիայից 1997 թվականի հունիսին՝ տանը խնդիրներ լուծելու համար, թեև համալսարանն արգելել է նրան սովորել այդտեղ: 1998 թվականի սկզբին ալ-Շեհին տեղափոխվեց Համբուրգի տեխնիկական համալսարան: Կրթաթոշակային ծրագրի վարչակազմը աղքատ ուսանող Աշ-Շեհիին երկրորդ կիսամյակ ուղարկել է Բոննում սովորելու արդեն երկրորդ կիսամյակում, որը սկսվել է 1998 թվականի օգոստոսին: Աշ-Շեհին Բոնն է վերադարձել միայն 1999 թվականի հունվարին և շարունակել է դժվարություններ ունենալ ուսման մեջ: 1999 թվականի հուլիսին Մարվանը վերադարձել է Համբուրգ՝ Նավաշինություն ուսումնասիրելու համար։

Աշ-Շեհին նույնպես ամուսնացել է 1999 թվականին, ուշացած տոնակատարություն կազմակերպելով 2000 թվականի հունվարին։

## Արմատականացում
1998 թվականին Համբուրգ տեղափոխվելուց հետո աշ-Շեհին օգնել է ստեղծել Համբուրգի բջիջը Մուհամմադ Ատտայի և Ռամզի բին ալ-Շիբհի հետ: Այնտեղ նրա հայացքներն ավելի ու ավելի արմատական էին դառնում։ Նրանք հանդիպել են շաբաթը երեք-չորս անգամ՝ քննարկելու հակաամերիկյան զգացմունքները և պլանավորելու հնարավոր հարձակումները: Երբ ինչ-որ մեկը հարցրել է, թե ինչու նա և Ատտան երբեք չեն ծիծաղել, ալ-Շեհին պատասխանել է. «Ինչպե՞ս կարող ես ծիծաղել, երբ մարդիկ մահանում են Պաղեստինում»։

1999 թվականի հոկտեմբերի 9-ին Մարվան աշ-Շեհին նկարահանվել է Սաիդ Բահաջիի հարսանիքին Գերմանիայում սեպտեմբերի 11-ի այլ առևանգողների հետ, ներառյալ Զիադ Ջարահը։

1999 թվականի վերջին աշ-Շեհին, Ատտան, Զիադ Ջարրահը, Սաիդ Բահաջին և Ռամզի բին ալ-Շիբհը որոշել են մեկնել Չեչնիա՝ կռվելու ռուսների դեմ, սակայն վերջին պահին Խալիդ ալ-Մասրին և Մոհամեդու Ուլդ Սլախին համոզել են նրան փոխել իրենց ծրագրերը։ Փոխարենը նրանք մեկնել են Աֆղանստան՝ հանդիպելու Ուսամա բեն Լադենի հետ և վերապատրաստվել ահաբեկչական հարձակումների համար: Անմիջապես դրանից հետո Ատտան, ալ-Շեհին և Ջարրահը հայտնել են, որ գողացել են իրենց անձնագրերը՝ հավանաբար Աֆղանստան ճանապարհորդական վիզաները ջնջելու նպատակով: Ուսուցումից հետո առևանգողները սկսել են փորձել թաքցնել իրենց արմատականությունը: Աշ-Շեհին սափրել է իր մորուքը և իր հին ընկերներին թվացել է, թե նա պակաս կրոնավոր է դարձել: Հարձակումներից հետո Համբուրգում գրադարանավարուհին զեկուցել է, որ աշ-Շեհին պարծեցել է իր մոտ ասելով, «Հազարավոր մահացածներ կլինեն: Դուք կմտածեք իմ մասին... Կտեսնեք, Ամերիկայում ինչ-որ բան է լինելու: Շատ մարդիկ կլինեն սպանված:»։

## Միացյալ Նահանգներում
### Ուսուցում և պատրաստում
ձախից|մինի|Մարվան աշ-Շեհիի Ֆլորիդայի վարորդական իրավունքը, որը  ստացել է 2001 թվականի ապրիլի 4-ին։
Աշ-Շեհին եղել է առաջինը Համբուրգի խմբից, որը մեկնել է ԱՄՆ։ Ժամանել է Նյուարկ, Նյու Ջերսի 2000 թվականի մայիսի 29-ին։ Ատտան և Ջարրահը միացել են նրան հաջորդ ամիս, և երեք տղամարդիկ սկսել են որոնել ինքնաթիռ վարելու դասընթացներ: Աշ-Շեհին և Ջարրահը ներկայացել են որպես Ատտայի թիկնապահներ, որոնք նույնպես ներկայանում էին որպես «Սաուդյան Արաբիայի թագավորական ընտանիքի անդամ»: Նրանք իրենց արտոնագրերը ստացել են մինչև 2000 թվականի դեկտեմբեր: Նրանց ծախսերը հոգացել է Ալի Աբդուլ Ազիզ Ալին: Դեկտեմբերի 31-ին եռյակը գնացել է Օպա-Լոկկա օդանավակայան և մարզվեց Boeing 727 սիմուլյատորով: Աշ-Շեհին սկսել է «հետախուզական թռիչքներ» կատարել 2001 թվականի ամռանը՝ հետևելով թռիչքների անձնակազմի գործողություններին և վերջին նախապատրաստական աշխատանքներին։

### 2001 թվականի օգոստոս
Օգոստոսի 23-ին իսրայելական Մոսադը, ըստ տեղեկությունների, Ալ-Շեհիի անունը տվել է ԿՀՎ-ին որպես ԱՄՆ-ի բնակիչների պատկանող 19-ից մեկը, որոնք կասկածվում են մոտ ապագայում ԱՄՆ-ի վրա հարձակում ծրագրելու մեջ։
մինի|Շեհիի մոթելի գրանցումը։
Օգոստոսի 26-ին Ալ-Շեհին գրանցվեց Ֆլորիդայի Դիրֆիլդ Բիչ քաղաքում գտնվող Panther Motel-ում՝ վճարելով 500 ԱՄՆ դոլար՝ ասելով, որ ցանկանում է մնալ մինչև սեպտեմբերի 2-ը: Նրա գրանցամատյանում նշվել է, որ նա վարել է կապույտ Chevrolet Malibu-ն, որը ենթադրվում է, որ Ատտան վարձել էր երկու շաբաթ առաջ, իսկ մենեջեր Ռիչարդ Սուրման ասել որ խախտել է օրենքները, թույլ տալով, որ Աշ-Շեհին մեկ այլ մարդու հրավիրի որպես հյուր: Օգոստոսի 28-ին ալ-Շեհին անհայտ տղամարդու ուղեկցությամբ գնացել է Մայամիի միջազգային օդանավակայան, որտեղից էլ գնել է 175 չվերթի իր տոմսը։

## Սեպտեմբերի 11-ի հարձակումները և մահ
Սեպտեմբերի 11-ի առավոտյան ժամը 5:01-ին Բոստոնում Ալ-Շեհին հեռախոսազանգ է ստացել Նյուարքում գտնվող 93 չվերթի առևանգիչ օդաչու Զիադ Ջարահից: Զանգը եղել է վերջին անգամ, երբ Ջարրահն ու Ալ-Շեհին խոսացել են, և իշխանությունները կարծում են, որ նրանք երկուսն են, որոնք հաստատում են միմյանց, որ հարձակումները պատրաստ են սկսելուն։

Այդ առավոտ ավելի ուշ ժամանելով Լոգանի միջազգային օդանավակայան, Ալ-Շեհին զանգահարեց Մուհամեդ Ատտային, խոսակցությունը տևել է առավոտյան 6:52-ից 6: 55-ը, որը գտնվում էր նույն օդանավակայանում, որտեղ և American 11-ը և United 175-ը պետք է թռչեին Լոգանից Լոս Անջելեսի միջազգային օդանավակայան։

Ժամը 7:23-ից 7:28-ը հինգ առևանգողներից յուրաքանչյուրը նստել է ինքնաթիռ, իսկ Աշ-Շեհին նստել իր տեղը 6C նստատեղում։ Ինքնաթիռը օդ է բարձրացել ժամը 8:14-ին, առևանգվել է թռիչքից 28 րոպե անց: Ահաբեկիչները օդաչուների խցիկ են մտել միջոցներով և սպանել են երկու օդաչուներին՝ թույլ տալով Ալ-Շեհիին ստանձնել թռիչքի կառավարումը։ Առևանգումից անմիջապես հետո ինքնաթիռը քիչ է մնացել բախվի մոտակայքում գտնվող մեկ այլ ինքնաթիռի՝ Delta Airlines Flight 2315-ին։ Մոտենալով Նյու Յորք քաղաքին, Ալ-Շեհին տեսել է, Նյու Յորքին մոտենալիս Աշ-Շեհին տեսել է ծուխ և կրակ, որոնք բարձրանում էին Համաշխարհային Առևտրի կենտրոնի հյուսիսային աշտարակից հարավ-արևելք,։
Թռչելով մոտ 590 մղոն/ժ արագությամբ (950 կմ/ժ) և ունենալով մոտավորապես 9,100 գալոն ռեակտիվ վառելիք (մոտավորապես 34,447 լիտր), Աշ-Շեհին ինքնաթիռով առավոտյան 9:03:02-ին հարվածել է Հարավային աշտարակի 77-րդ և 85-րդ հարկերի միջև՝ անմիջապես սպանելով իրեն և ինքնաթիռում գտնվող մյուսներին՝ ի լրումն Հարավային աշտարակի ներսում գտնվող շատերի: Ինքնաթիռի հարվածի ժամանակ ավելի քան 600 մարդ գտնվել է հարվածի գոտում, որոնցից կեսը զոհվել է ակնթարթորեն: Այսպիսով, հարվածից հետո ողջ մնացած մոտ 300 մարդ մնացել է արգելափակված աղետալիորեն վնասված երկնաքերի վերին հարկերում, որն այրվել է և արագորեն լցվում է ծխով։ Քանի որ տասնյոթ րոպե առաջ Թռիչ 11-ի վթարից հետո բոլոր հայացքներն ուղղված են եղել Երկվորյակ աշտարակների վրա, 175-րդ չվերթի ազդեցությունը և դրան հաջորդած պայթյունը տեսել են միլիոնավոր մարդիկ ամբողջ աշխարհում ուղիղ հեռուստատեսությամբ՝ նկարահանվելով և լուսանկարվելով բազմաթիվ դիտակետերից։ Չնայած այն անկյունը, որով Ալ-Շեհին վթարի է ենթարկվել, չի կտրել հարվածի գոտուց փախուստի բոլոր միջոցները, վթարից փրկված մարդկանց մեծ մասը չի կարողացել օգտագործել միայնակ անձեռնմխելի աստիճանահարթակը։

Աշ-Շեհին ինքնաթիռն ուղղել է դեպի աշտարակը ավելի արագ և ցածր, Ատտան հարվածել է դեպի հարավային աշտարակի հարավային ճակատի արևելյան կեսին, ավելի մոտ հարավ-արևելյան անկյունին, ինչը պատճառ է դարձել, որ Աշտարակի կառուցվածքային ամբողջականությունը խախտվի շատ ավելի ուժեղ, քան հյուսիսային աշտարակը։ Այդ առավոտ ժամը 9:59-ին։ Հարավային աշտարակը դարձել է առաջին աշտարակը, որը փլուզվել է՝ ինքնաթիռի կործանումից հետո կանգուն մնալով 56 րոպե։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ

Կատեգորիա:2001 թվականի սեպտեմբերի 11-ի ահաբեկչական հարձակում
Կատեգորիա:Ալ-Կաիդա