Վիշապը (մուլտֆիլմ)

**Վիշապը** (), խորհրդային նկարված մուլտֆիլմ` ըստ Հարավարևելյան Ասիայի ժողովուրդների` մասնավորապես` Վիետնամի և Մյանմայի հեքիաթների սյուժեների մոտիվներով։

## Սյուժե
Հին ժամանակներում ապրում էր մի սարսափելի վիշապ։ Իր անմատչելի պալատից նա կառավարում էր ամբողջ աշխարհը` դաժանորեն ճնշելով և թալանելով ժողովրդին։ Շատ քաջ զինվորներ փորձում էին սպանել Վիշապին, բայց նա միշտ հաղթում էր։ Եվ մի անգամ Մաունգ Տին անունով տղան, տեսնելով, թե ինչպես են տանջվում մարդիկ չար Վիշապի և նրա ծառաների պատճառով, որոշում է գնալ և մարտնչել հրեշի դեմ։

Ծեր և իմաստուն կրիան տղային տալիս է կախարդական թուր և ասում է նրան գլխավոր գաղտնիքը. այնքան էլ դժվար չէ տապալել Վիշապին, շատ ավելի դժվար է Վիշապ չդառնալը։ Այդ մասին Մաունգ Տինին հասցնում է ասել նաև վիշապը։ Երբ Մաունգ Տինը պայքարում է Վիշապի դեմ և հաղթում է նրան, մի արտահայտություն է լսում․ «Ոչ, հիմա դու ես վիշապը»։ Պարզվում է` այդ Վիշապը մարդ է եղել, որը նույնպես ցանկանում էր օգնել մարդկանց, բայց վերածվել է հրեշի` ագահության պատճառով։ Պարզվում է, որ ոսկին, որը պահվում է գանձարանում, անիծված էր. նա, ով կդիպչի այդ անիծված ոսկիներին, կվերածվի դաժան Վիշապի։

Մաունգ Տին գնում է գանձարան և ցանկանում է դիպչել ոսկիներին, սակայն հիշում է կրիայի և վիշապի խոսքերը, որը, բացառությամբ մյուսների, հասցնում է զգուշացնել նրան, մտքափոխվում է և քանդում է գանձարանի պատերը, նաև պատերի ջարդոնի տակ թաղում վիշապին ծառայող հարկահավաքին և զինվորներին։ Ժողովուրդը դիմավորում է իր փրկչին։ Մաունգ Տինը վերադարձնում է թուրը Կրիային, որպեսզի նա պահի թուրը երկրի հետագա պաշտպանների համար։

## Հեղինակներ
* Սցենարի հեղինակ՝ Ռադի Կուշնիրով
* Ռեժիսոր՝ Ալեքսանդրա Սնեժկո-Բլոցկայա
* Կոմպոզիտոր՝ Վիտալի Գևիկսման 
* Բեմադրող նկարիչներ՝ Գրաժին Բրաշիշկիտե, Ռադնա Սախալտուև
* Նկարիչ-մուլտիպլիկատորներ՝
** Վլադիմիր Արբեկով
** Ֆաինա Եպիֆանովա
** Բորիս Բուտակով
** Ելենա Վերշինինա
** Վլադիմիր Կրումին
** Օլգա Ստոլբովա
** Վադիմ Դոլգիխ
** Մայա Բուզինովա
** Վիկտոր Շևկով
** Իոսիֆ Դոդուշկա
** Ալեքսանդր Բելյակով
** Տատյանա Ֆյոդորովա
* Նկարիչ դեկորատորներ՝ Օլգա Գեմմերլինգ, Վերա Վալերիանովա, Ելենա Տաննենբերգ, Կոնստանտին Մալիշև 
* Օպերատոր՝ Եկատերինա Ռիզո
* Հնչունային օպերատոր՝ Բորիս Ֆիլչիկով
* Խմբագիր՝ Զոյա Պավլովա
* Ռեժիսորի օգնականներ՝ Ե․ Նովոսելսկայա, Տ․ Տեպլյակովա

## Մրցանակներ
1961` Դելիի երկրորդ միջազգային կինոփառատոնի «Սև լոտոս» մրցանակ։

## Տարբերություններ վիետնամական լեգենդից
* Մուլտֆիլմում գլխավոր հերոսին անվանում են Մաունգ Տին, իսկ վիետնամական լեգենդում՝ Լե Լոյ։
* Մուլտֆիլմում Մաունգ Տին ըստ արտաքինի 10-12 տարեկան է և ապրում է իր պապիկի հետ, իսկ լեգենդում Լե Լոյը չափահաս մարդ էր, և նրա հարազատների մասին ոչինչ չի հիշատակվում։
* Լեգենդում գլխավոր հերոսից առաջ վիշապի դեմ մարտնչում են իշխանը, վանականը և վաճառականը։ Նրանցից յուրաքանչյուրը կրիաներից թուր է ստանում։ Ֆիլմում կան միայն երկու մարտիկներ, և երկուսն էլ ազնվական ծագում ունեին։ Բացի այդ նրանք կռվում էին իրենց սեփական զենքերով (որոնցով շարունակում էին կռվել և վեր էին ածվում վիշապի)։ 
* Լեգենդում Լեյ Լոյը ջարդում է գանձարանի պատերը, բաժանում է ոսկին, իսկ մուլտֆիլմում մարդիկ հավանաբար իրենք են վերցնում ոսկին գանձարանից։

## Վերաթողարկում DVD ձևաչափով
1990–ականներին մուլտֆիլմը վերաթողարկվել է խորհրդային լավագույն մուլտֆիլմերի հավաքածուներում` Studio PRO Video և «Սոյուզվիդեո» ստուդիաների կողմից։ 2003 թվականին մուլտֆիլմը VHS ձևաչափով վերաթողարկվել է «Հեռավոր կղզիների գաղտնիքը» մուլտֆիլմերի հավաքածուում։ Վերաթողարկվել է նաև DVD ձևաչափով` «Հեռավոր կղզիների գաղտնիքը» (2003) մուլտֆիլմերի հավաքածուում («Սոյուզմուլտֆիլմ», ներկայացուցիչ` «Սոյուզ», 2003)։

## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն
* Иллюстрации и текст по мультфильмам.

## Արտաքին հղումներ
* 
* «Վիշապը» Animator.ru կայքում
* «Վիշապը» Myltik.ru կայքում

Կատեգորիա:«Սոյուզմուլտֆիլմ» ստուդիայի մուլտֆիլմեր
Կատեգորիա:Ալեքսանդրա Սնեժկո-Բլոցկայայի մուլտֆիլմեր