open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Արդարադատություն (հանդես)

«Արդարադատություն» պարբերականը (այսուհետ՝ պարբերական) հիմնադրվել է 2008 թվականին «Իրավական կրթության և վերականգնողական ծրագրերի իրականացման կենտրոն» պետական ոչ առևտրային կազմակերպության (նախկինում՝ «Հայաստանի Հանրապետության արդարադատության նախարարության իրավաբանական ինստիտուտ» պետական ոչ առևտրային կազմակերպություն) կողմից։

Պարբերականն 2010 թվականից ընդգրկված է ՀՀ ԿԳՆ բարձրագույն որակավորման կոմիտեի կողմից հաստատված ատենախոսությունների հիմնական արդյունքների և դրույթերի հրատարակման համար ընդունելի պարբերականների ցանկում։

Պարբերականի խմբագրական խորհրդի կազմում ներառված են ինչպես Հայաստանի Հանրապետության գիտության տարբերի ոլորտի ներկայացուցիչներ (գիտությունների թեկնածուներ, դոկտորներ), այնպես էլ օտարերկրյա, մասնավորապես՝ Ռուսաստանի Դաշնության, Ուկրաինայի, Բելառուսի, Ֆինլանդիայի Հանրապետության գիտության տարբերի ոլորտի ներկայացուցիչներ

## Աղբյուր
* Գիտական տեղեկատվական վերլուծության և մոնիթորինգի կենտրոն, Հայաստանում հրատարակվող գիտական պարբերականների ցանկ 

Կատեգորիա:Հայկական գիտական պարբերականներ
Կատեգորիա:Հայաստանի հանդեսներ
Կատեգորիա:Պարբերականներ այբբենական կարգով
Բժշկական սեղմագրերի հայկական հանդես

**Բժշկական սեղմագրերի հայկական հանդես**, միամյա հանդես է, որի յուրաքանչյուր համարում արծարծվում են արդի բժշկական թեմաները։ Դրանք ներառում են ԱԲ (ապացուցողական բժշկություն) մեթոդաբանության, բժշկական կրթության, բժշկական բարոյագիտության և կենսաբարոյագիտության, բժշկության և առողջապահության չափորոշչավորման, կանխարգելիչ բժշկության, պաշտոնական և այլընտրանքային բժշկության զուգամիտության, ինչպես և կրիտիկական վիճակների բժշկության հարցերը։

## Աղբյուր
* Գիտական տեղեկատվական վերլուծության և մոնիթորինգի կենտրոն, Հայաստանում հրատարակվող գիտական պարբերականների ցանկ 

Կատեգորիա:Հայկական գիտական պարբերականներ
Կատեգորիա:Հայաստանի հանդեսներ
Կատեգորիա:Հայկական բժշկական պարբերականներ
Բանբեր Հայաստանի արխիվների

**«Բանբեր Հայաստանի արխիվների»**, պատմաարխիվային քառամսյա հանդես։ Լույս է տեսնում Երևանում, 1960 թ․-ից։ Հրատարակում է Հայաստանի Հանրապետության Նախարարների խորհրդին առընթեր (այժմ` Հայաստանի տարածքային կառավարման նախարարության) արխիվային գլխավոր վարչությունը։

Գլխավոր խմբագիրներ՝ Վ. Կզարթմյան (1960-1962 թթ․), Ա. Հարությունյան (1963-1986 թթ․), Պ. Սաֆյան (1987-1991 թթ-ի մարտ), Հ. Ֆելեքյան (1991 թ․-ի ապրիլից)։ «Բանբեր Հայաստանի արխիվների»-ն հրապարակում է նորահայտ փաստաթղթեր, արխիվային սկզբնաղբյուրների հիման վրա գրված տեսական հոդվածներ հայ ժողովրդի պատմության նոր և նորագույն շրջանի, հասարակական, քաղաքական ու մշակութային կարևոր անցքերի, նշանավոր գործիչների վերաբերյալ, գրախոսական ու քննադատական նյութեր։

«Բանբեր Հայաստանի արխիվների»-ն իր հրապարակումներում մշտապես լուսաբանում է հայկական հարցը, հայերի ցեղասպանության հիմնահարցերը։ Հրապարակում է սկզբնաղբյուրներ՝ իրենց արխիվային բնագրերի տեսքով կամ թարգմանաբար, գիտական մեկնաբանություններով, արտատպվում են նաև հրապարակումներ հազվագյուտ և օտարալեզու հրատարակություններից։

«Բանբեր Հայաստանի արխիվների»-ն 1965-1990 թթ․-ի համարներում (բացառությամբ աոանձին տարեթվերի) հայկական հարցի, ցեղասպանության վերաբերյալ եղել է 25 անուն հրապարակում, 17 անուն տեսական հոդված։ Շրջանառության մեջ է դրվել 171 նորահայտ փաստաթուղթ։

## Աղբյուր
* Գիտական տեղեկատվական վերլուծության և մոնիթորինգի կենտրոն, Հայաստանում հրատարակվող գիտական պարբերականների ցանկ 

Կատեգորիա:Հայաստանի հանդեսներ
Կատեգորիա:Հայկական գրական պարբերականներ
Կատեգորիա:Հայկական գիտական պարբերականներ
Կատեգորիա:Հայկական ԽՍՀ հանդեսներ
Կատեգորիա:Հայկական մշակութային պարբերականներ
Կիբեռնետիկայի և հաշվողական տեխնիկայի մաթեմատիկական հարցեր

**Կիբեռնետիկայի և հաշվողական տեխնիկայի մաթեմատիկական հարցեր**, ՀՀ ԳԱԱ ԻԱՊԻ աշխատությունների «Կիբերնետիկայի և հաշվողական տեխնիկայի մաթեմատիկական հարցեր» ժողովածուում հրապարակվում են նշված ոլորտին առնչվող գիտական հոդվածները, որոնք պարունակում են նոր չհրապարակված արդյունքները։

## Աղբյուր
* Գիտական տեղեկատվական վերլուծության և մոնիթորինգի կենտրոն, Հայաստանում հրատարակվող գիտական պարբերականների ցանկ 

Կատեգորիա:ՀՀ ԳԱԱ գիտական ամսագրեր
Կատեգորիա:Հայաստանի հանդեսներ
Կատեգորիա:Պարբերականներ այբբենական կարգով
Իրան Նամե

**Իրան Նամե**, Ալմաթայում տպվող արևելագիտական հանդես, տպագրվում է 2007 թվականից, ռուսերեն լեզվով։ Հրատարակողը  Ղազախստանի Հանրապետության ազգային գրադարանին կից Իրանի  և կենտրոնական Ասիայի ուսումնասիրական կենտրոնն է։

Ամսագիրը գիտական հրատարակություն է, որի նպատակը իրանական ժողովուրդների պատմության, գրականության, մշակույթի, լեզվի և փիլիսոփայության լուսաբանումն է համաշխարհային քաղաքակրթու2յան համատեքստում։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Ռուսական գիտական պարբերականներ
Կատեգորիա:Ռուսական գրական պարբերականներ
Գիտության աշխարհում

**Գիտության աշխարհում**, գիտահանրամատչելի հանդես։ Այն հիմնադրվել է 2002 թվականին Հայաստանի Գիտությունների ազգային ակադեմիայի նախագահության և Հայաստանի կառավարության որոշմամբ։ «Գիտության աշխարհում» հանդեսի գլխավոր խմբագիրն է Հայաստանի ԳԱԱ ակադեմիկոս Էդուարդ Ղազարյանը, գլխավոր խմբագրի տեղակալը՝ Հայաստանի ԳԱԱ ակադեմիկոս Յուրի Սուվարյանը, գործադիր տնօրենն է Ալբերտ Սարգսյանը, պատասխանատու քարտուղարը՝ Նարինե Վարդանյանը։

## Խմբագրական խորհրդի կազմը
ՀՀ&nbsp;ԳԱԱ&nbsp;ակադ.&nbsp;Ադամյան&nbsp;Կ., ՀՀ&nbsp;ԳԱԱ&nbsp;ակադ.&nbsp;Աղալովյան&nbsp;Լ., Աղասյան&nbsp;Ա., ՀՀ&nbsp;ԳԱԱ&nbsp;արտ.&nbsp;անդամ&nbsp;Այվազյան&nbsp;Ս.&nbsp;(ՌԴ), ՀՀ&nbsp;ԳԱԱ&nbsp;ակադ.&nbsp;Աֆրիկյան&nbsp;Է.,  ՀՀ&nbsp;ԳԱԱ&nbsp;թղթ.&nbsp;անդամ&nbsp;Գալստյան&nbsp;Հ., ՀՀ&nbsp;ԳԱԱ&nbsp;արտ.&nbsp;անդամ&nbsp;Եսայան&nbsp;Ս.&nbsp;(ԱՄՆ), ՀՀ&nbsp;ԳԱԱ&nbsp;ակադ.&nbsp;Թավադյան&nbsp;Լ., Հարությունյան&nbsp;Հ., ՀՀ&nbsp;ԳԱԱ&nbsp;թղթ.&nbsp;անդամ&nbsp;Հարությունյան&nbsp;Ռ., ՀՀ&nbsp;ԳԱԱ&nbsp;թղթ.&nbsp;անդամ&nbsp;Հովհաննիսյան&nbsp;Լ., ՀՀ&nbsp;ԳԱԱ&nbsp;ակադ. Էդ. Ղազարյան (հիմնադիր խմբագիր), ՀՀ&nbsp;ԳԱԱ&nbsp;ակադ.Ղազարյան&nbsp;Հ., ՀՀ&nbsp;ԳԱԱ&nbsp;արտ.&nbsp;անդամ&nbsp;Մարտիրոսյան&nbsp;Բ.&nbsp;(ՌԴ), ՀՀ&nbsp;ԳԱԱ&nbsp;ակադ.&nbsp;Մելքոնյան&nbsp;Ա., Ներսիսյան&nbsp;Ա., ՀՀ&nbsp;ԳԱԱ&nbsp;ակադ.&nbsp;Շահինյան&nbsp;Ա., ՀՀ&nbsp;ԳԱԱ&nbsp;ակադ.&nbsp;Շուքուրյան&nbsp;Ս., ՀՀ&nbsp;ԳԱԱ&nbsp;ակադ.&nbsp;Ջրբաշյան&nbsp;Ռ., ՀՀ&nbsp;ԳԱԱ&nbsp;ակադ.&nbsp;Սեդրակյան&nbsp;Դ., ՀՀ&nbsp;ԳԱԱ&nbsp;ակադ. Սիմոնյան Ա.:

## Աղբյուր
* Գիտական տեղեկատվական վերլուծության և մոնիթորինգի կենտրոն, Հայաստանում հրատարակվող գիտական պարբերականների ցանկ 

Կատեգորիա:ՀՀ ԳԱԱ գիտական ամսագրեր
Կատեգորիա:Հայաստանի հանդեսներ
Հայաստանի Սահմանադրական դատարանի տեղեկագիր

**«Հայաստանի Սահմանադրական դատարանի տեղեկագիր»**, Հայաստանի Սահմանադրական դատարանի գործունեությունը հասարակությանը ներկայացնելուն էր կոչված դատարանի տեղեկագիրը։ Հայաստանի ՍԴ տեղեկագրի համարներում՝ «Վերլուծական նյութեր», «Երիտասարդ գիտնականի ամբիոն», «ՀՀ ՍԴ որոշումները», «Միջազգային լրատու», «Մարդու իրավունքների պաշտպանություն», «Տեղեկատվություն», «ՀՀ սահմանադրական դատարանում», «Նոր գրքեր» և այլ խորագրերի ներքո տպագրվել են ՀՀ ՍԴ որոշումներ, գիտավերլուծական, ճանաչողական և տեղեկատվական հոդվածներ, նամակներ, ինչպես նաև մարդու իրավունքների եվրոպական դատարանի, արտասահմանյան երկրների սահմանադրական արդարադատության մարմինների մի շարք որոշումներ։

## Աղբյուր
* Գիտական տեղեկատվական վերլուծության և մոնիթորինգի կենտրոն, Հայաստանում հրատարակվող գիտական պարբերականների ցանկ 

Կատեգորիա:Հայկական գիտական պարբերականներ
Կատեգորիա:Հայաստանի հանդեսներ
Ավետիս ՀԸ

**Ավետիս**, հայկական հեռուստաընկերություն, հիմնվել է 1999 թվականին։ Ներկայացնում էր հիմնականում կրոնական թեմատիկայի հաղորդումներ, հատկապես քարոզում էր Երևանի Ավետարանական Եկեղեցու ուսմունքը։ Մինչև 2004 թ. հունվարի 19-ը եթեր է հեռարձակվել Արտ 13 հեռուստաընկերությանը պատկանող 56-րդ դեցիմետրային հաճախականությամբ։ Դադարեցրել է գործունեությունը 2010 թվականին։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Հայաստանի հեռուստաընկերություններ
Կատեգորիա:Քրիստոնեական հեռուստաընկերություններ
Կատեգորիա:Հեռարձակումը դադարեցրած հեռուստաալիքներ
Կատեգորիա:Հայաստանի հեռուստաալիքներ
Լուիս Էռնեստո Տապիա

**Լուիս Էռնեստո Տապիա** (, ), 1960-70-ական թվականների պանամացի ֆուտբոլային հարձակվող, հետագայում՝ մարզիչ։ Կարիերայի մեծ մասն անց է կացրել սալվադորյան ակումբներում («Ալյանսա», «Ատլետիկո Մարտե», ՈՒԵՍ, «Խուվենտուդ Օլիմպիկա Մետալիո»)։ «Ալյանսայի» հետ երեք անգամ հաղթել է Սալվադորի առաջնությունում (1964/1965, 1965/1966, 1966/1967)։ Հանդես եկել նաև պանամական «Դեպորտիվո Էլ Գրանիլյա», «Պրովինսիա դե Պանամա Մետրո», «Ատլետիկո Սյուդադ դե Պանամա» և գվատեմալական «Դեպորտիվո Գալկասա» ակումբների կազմում։

յի հավաքականի կազմում մասնակցել է 77 հանդիպման և խփել 27 գոլ։ Խփել է աշխարհի առաջնության ընտրական մրցաշարերում Պանամայի առաջին գոլը (գրավել է յի հավաքականի դարպասը)։ Իր խաղի համար կրել է «Կենտրոնական Ամերիկայի Պելե» մականունը։ Կրել է նաև «Կասկարիտա» (Cascarita) մականունը։

Ըստ ֆուտբոլային պատմության և վիճակագրության միջազգային ֆեդերացիայի (ՖՊՎՄՖ) հարցումների՝ Հյուսիսային և Կենտրոնական Ամերիկայի լավագույն ֆուտբոլիստների ցուցակում զբաղեցնում է 31-րդ տեղը։

## Արտաքին հղումներ
* Տեղեքարտ Լուիս Էռնեստո Տապիա. ՖԻՖԱ-ի պաշտոնական կայք  
* Էռնան Մեդֆորդի կենսագրությունից. lacasablanca.activeboard.com, enlajugada507.com  

Կատեգորիա:1944 ծնունդներ
Կատեգորիա:Պանամայի հավաքականի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Պանամացի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Տղամարդկանց ֆուտբոլի հարձակվողներ
Թասիկ

**Թասիկ**, գյուղ Հայաստանի Սյունիքի մարզի Սիսիան համայնքում։

## Անուն
Ռուսական կայսրության և Խորհրդային Միության սկզբնական ժամանակաշրջանում գյուղը կոչվել է թուրքական անունով՝ Ղուշչի-Թազաքենդ։ 1968 թվականի հուլիսի 3-ին պաշտոնապես վերանվանվել է Թասիկ։

## Աշխարհագրություն
Գյուղը ծովի մակարդակից բարձր է 1700-1760 մ։ Հեռավորությունը Սյունիքի մարզի մարզկենտրոն Կապան քաղաքից ճանապարհով կազմում է մոտ 113 կմ, իսկ Սիսիան քաղաքից հեռու է մոտ 8 կմ դեպի հարավ-արևմուտք։

## Բնակչություն
Համաձայն 2011 թվականին Հայաստանում անցկացված մարդահամարի արդյունքների՝ Թասիկի մշտական բնակչությունը կազմել է 221, առկա բնակչությունը՝ 199 մարդ։ Գյուղի բնակչությունը մշտապես եղել են հայեր։ Ստորև ներկայացված է Թասիկ գյուղի բնակչության թվային փոփոխությունն ըստ տարիների

## Պատմություն
Ըստ պատմական տեղեկությունների գյուղի բնակչության բացարձակ մեծամասնությունը գաղթել է 1828 թ. Իրանի Ատրպատականի նահանգի Սարաբի խանության Գարմալի շրջանի (ներկայումս Թավրիզի Սարաբի գավառի Աբարղան շրջան) Կուշչի հայաբնակ գյուղից։ Ընդհանուր թվով շուրջ 700 հոգի՝ 154 ընտանիք, այդ թվում նույն շրջանի Ուզումչի, Կարագովշան(Ղարաքովշահ), Հասանաբադ գյուղերից 1828 թ. սկզբից Պարսկաստանից անցել են Ղարաբաղ, այնուհետև Սիսիանի տարածաշրջան։ Ճանապարհին Պարսկաստանի Կալեյբարի գավառում տեղի մուսուլման բնակչության կողմից ենթարկվել են հարձակումների և թալանի։   Բնակչության մի փոքր հատվածը Թասիկ է տեղափոխվել հարևան Հացավան գյուղից և այլ վայրերից։
Գյուղից հարավ գտնվում են միջնադարում կառուցված Թանահատի վանքը, Դիքբաշ կոչվող սրբատեղին, ավերակ գյուղատեղիներ։

## Հայտնի մարդիկ
* Անուշավան Վարդանյան, հայ դրամատուրգ, ԽՍՀՄ գրողների միության անդամ

## Տես նաև
* Թասիկի պատմության և մշակույթի անշարժ հուշարձանների ցանկ (Սյունիքի մարզ)

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Էջը Սյունիքի մարզպետարանի կայքում 

Կատեգորիա:Սիսիան համայնքի բնակավայրեր
Կատեգորիա:Սյունիքի մարզի գյուղեր
Աղբյուրների պաշտամունքը հայերի մոտ

**Աղբյուրների պաշտամունք**, բնապաշտության երևույթ հայերի մոտ։

Դեռ հնագույն ժամանակներից հայերի մոտ աղբյուրներն ընկալվել են որպես առողջություն պարգևողներ, որոնց մի մասը բուժել է բոլոր հիվանդությունները, իսկ մի մասը՝ միայն որոշ հիվանդություններ և այլն։ Հիվանդը բուժվելու համար նախ իր պաշտամունքն է մատուցում, ապա աղբյուրի մեջ թաղում է երկու ձոը որպես նվիրատվություն, ապա երկու մեխ, չար աչքից պաշտպանվելու համար, և, ի վերջո, աղբյուրի մեջ լողանում է։ Եթե հիվանդը չի կարող մինչև աղբյուրը գնալ, ապա այնտեղից ջուր են բերում և հիվանդին լողացնում։ Սակայն ջուր բերելիս ամանը գետնին չեն դնում և հետ չեն նայում։ Աղբյուրների ծագումը վերագրվում է հեթանոսական աստվածներին (հիմնականում կաթնաղբյուրներն ու լուսաղբյուրները)։ հայերի մոտ դեռևս կա էն հավատը, որ աղբյուրներից մի քանիսի վրա երկնքից լույս է իջնում։ Աղբյուրների առաջ մոմ են վառում, խունկ ծխում, զոհաբերություններ կատարում, աղոթում և այլ կրոնական ծեսեր կատարում։ Ըստ հին հայկական սովորույթի նորահարսը առաջին անգամ ջրի գնալիս աղբյուրին ցորեն է մատուցում։ կամ աղբյուրից ջուր խմելիս նրա կողմը քար է նետում, կամ քար է վերցնում՝ ի չիք դարձնելով մերձավորներից մեկին կորցնելու վտանգը։
Ըստ հին հայկական հավատալիքի կան *անմահության աղբյուրներ*, որոնց ակունքները պատված են ծաղիկներովիբր թե՝ այդ աղբյուրներում լողացողը, կամ ջրից խմողը, անմահություն է ձեռք բերում։ Աղբյուրների պաշտամունքի վկայություններ կան Սասունցի Դավիթ էպոսում։ Աղբյուրների պաշտամունքը ինչ-որ ձևով առնչվել է վիշապների պաշտամունքին։ Աղբյուրների պաշտամունքի մի շարք ծեսեր մինչ օրս էլ մթագնված ձևով պահպանվել են Արցախում, Սևանա լճի ավազանում և այլուր։

Կատեգորիա:Նախնադարյան Հայաստան
Հացավան (Սյունիքի մարզ)

**Հացավան**, գյուղ Հայաստանի Սյունիքի մարզի Սիսիան համայնքում։

## Անուն
Բնակավայրի նախկին անունը Սիսիան է եղել։ 1940 թվականի մարտի 2-ին վերանվանվել է Հացավանի։

## Աշխարհագրություն
Գյուղը գտնվում է Որոտանի ավազանի Զոհաջուր գետի ձախ ափին՝ ծովի մակերևույթից 1775 մետր բարձրության վրա։ Սյունիքի մարզի մարզկենտրոն Կապան քաղաքից հեռու է 112 կմ դեպի հյուսիս–արևմուտք, Սիսիան քաղաքից՝ մոտ 7 կմ դեպի հարավ-արևմուտք։

## Բնակչություն
Համաձայն 2011 թվականին Հայաստանում անցկացված մարդահամարի արդյունքների՝ Հացավանի մշտական բնակչությունը կազմել է 253, առկա բնակչությունը՝ 185 մարդ։ Ռուսական կայսրության ժամանակաշրջանում մինչև 1918 թվականը, գյուղը բնակեցված է եղել ադրբեջանցիներով, այնուհետ՝ հայերով։ Ստորև ներկայացված է Հացավանի գյուղի բնակչության թվային փոփոխությունն ըստ տարիներ

## Հայտնի մարդիկ
* Աշոտ Ավագյան, հայ նկարիչ

## Տես նաև
* Հացավանի պատմության և մշակույթի անշարժ հուշարձանների ցանկ (Սյունիքի մարզ)

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Էջը Սյունիքի մարզպետարանի կայքում 

Կատեգորիա:Սիսիան համայնքի բնակավայրեր
Կատեգորիա:Սյունիքի մարզի գյուղեր
Հոգեկան առողջության հայկական հանդես

**Հոգեկան առողջության հայկական հանդես**, հանդեսում հրապարակվում են գիտական, ակնարկային հոդվածներ, հայ և արտասահմանյան գիտնականների հետազոտությունների արդյունքներ, օգնություն պրակտիկ բժշկին, թարգմանություններ, հոգեկան առողջության ոլորտին վերաբերող այլ տեղեկություններ։

## Աղբյուր
* Գիտական տեղեկատվական վերլուծության և մոնիթորինգի կենտրոն, Հայաստանում հրատարակվող գիտական պարբերականների ցանկ 

Կատեգորիա:Հայկական գիտական պարբերականներ
Կատեգորիա:Հայաստանի հանդեսներ
Կատեգորիա:Հայկական բժշկական պարբերականներ
Կղզին (ֆիլմ, 2005)

**«Կղզին»** (), ռեժիսոր Մայքլ Բեյի ֆիլմերից, որի գլխավոր դերերը մարմնավորում են Էվան Մաքգրեգորը, Սքարլեթ Յոհանսոնը, Ջիմոն Հոնսուն, Շոն Բինը, Սթիվ Բուշեմին, Մայքլ Կլարկ Դունկանը, Իթեն Ֆիլիպսը, Բրայան Ստեպանեկը, Նոա Տիշբին, Շիվան Ֆլինը։

## Սյուժե
Լինկոլն Վեցերորդ Արձագանքը XXI դարի կեսերին ուտոպիստական թաքստարանի բնակիչ է։ Ինչպես և այդ թաքստարանի մյուս բնակիչները, այնպես էլ Լինկոլնը երազում է, որ օրերից մի օր իրեն էլ բախտ կվիճակվի ճանապարհվել «Կղզի», որն այսպես ասած Երկիր մոլորակի կենդանության համար պիտանի միակ հողատարածքն է։ Բայց շատ շուտով Լինկոլն բացահայտում է, որ իր գոյությանը վերաբերվող բացարձակապես ամեն ինչ սուտ է։

## Դերերում

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* 
* 

Կատեգորիա:2000-ականների ամերիկյան ֆիլմեր
Կատեգորիա:2000-ականների անգլերեն ֆիլմեր
Կատեգորիա:2005 ֆիլմեր
Կատեգորիա:Warner Bros. ֆիլմեր
Կատեգորիա:Ամերիկյան էքշն թրիլեր ֆիլմեր
Կատեգորիա:Ամերիկյան թրիլեր ֆիլմեր
Կատեգորիա:Ամերիկյան մարտաֆիլմեր
Կատեգորիա:Ամերիկյան ֆանտաստիկ ֆիլմեր
Կատեգորիա:Լոս Անջելեսում նկարահանված ֆիլմեր
Կատեգորիա:Կալիֆոռնիայում նկարահանված ֆիլմեր
Կատեգորիա:Հակաուտոպիական ֆիլմեր
Կատեգորիա:Հետապոկալիպտիկ ֆիլմեր
Կատեգորիա:Ֆիլմեր, որոնց գործողությունները տեղի են ունենում Լոս Անջելեսում
Կատեգորիա:Ֆիլմեր, որոնց գործողությունները տեղի են ունենում ապագայում
Կատեգորիա:Ֆիլմեր, որոնց գործողությունները տեղի են ունենում 2019 թվականին
Կատեգորիա:Նևադայում նկարահանված ֆիլմեր
Վաղատին

**Վաղատին**, գյուղ Հայաստանի Սյունիքի մարզի Սիսիան համայնքում։

## Անուն
Բնակավայրի պաշտոնական անունը Վաղատին է։ Ռուսական կայսրության և Խորհրդային Միության ժամանակաշրջանում կոչվել է Վաղուդի։ 1991 թվականին վերանվանվել է Վաղատին։

## Աշխարհագրություն
Բնակավայրը գտնվում է Որոտան գետի ձախ ափին՝ ծովի մակերևույթից 1540-1620 մ բարձրության վրա։ Հեռավորությունը Սյունիքի մարզի մարզկենտրոն Կապան քաղաքից ճանապարհով կազմում է մոտ 81 կմ, իսկ Սիսիան քաղաքից հեռու է մոտ 7 կմ դեպի արևելք։

## Պատմություն
Գյուղի մասին առաջին հիշատակումները տրվում են XII-XIII դարերում՝ Ստեփանոս Օրբելյանի կողմից։ Հիշատակվել է նաև Ղևոնդ Ալիշանի կողմից, ով օգտագործել է «Վաղադին» տարբերակը։ Միջնադարում գյուղը եղել է գրչության կենտրոն, որտեղ ապրել և լայնամասշտաբ գործունեություն է ծավալել Հովհան Որոտնեցին։ Գրիգոր Տաթևացին գյուղի շրջակայքում գտնվող Որոտնավանքում լատիներենից թարգմանել է Պետրոս Արագոնացու «Գիրք առաքինությանց» աշխատությունը։

### Պատմամշակութային հուշարձաններ

## Բնակչություն
Համաձայն 2011 թվականին Հայաստանում անցկացված մարդահամարի արդյունքների՝ Վաղատինի մշտական բնակչությունը կազմել է 593, առկա բնակչությունը՝ 463 մարդ։ Ռուսական կայսրության վերջին և Խորհրդային Միության ժամանակաշրջաններում գյուղը բնակեցվածն է եղել ադրբեջանցիներով, որոնք հեռացել են 1988-1989 թվականներին։ Գյուղում վերաբնակվել են հայեր, ովքեր բռնագաղթել են Խորհրդային Ադրբեջանից։ Ստորև ներկայացված է Վաղատին գյուղի բնակչության թվային փոփոխությունն ըստ տարիների.

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Էջը Սյունիքի մարզպետարանի կայքում 

Կատեգորիա:Սիսիան համայնքի բնակավայրեր
Կատեգորիա:Սյունիքի մարզի գյուղեր
Ջեյք Աբել

**Ջեյք Աբել** (, ), ամերիկացի դերասան։

## Կենսագրություն
Ջեյք Աբելը ծնվել է 1987 թվականի նոյեմբերի 18-ին Օհայո նահանգի Կանտոն քաղաքում։ Ծնողները՝ Մայք և Քիմ Աբելները, ունի ավագ եղբայր՝ Շոն։ Առաջին դերը ստացել է Disney Channel-ի «Սառույցը սրտում» հեռուստաֆիլմում։ Այնուհետև նկարահանվել է «Սահման» հեռուստասերիալում, ինչպես նաև խաղացել է այնպիսի ֆիլմերի դրվագներում, ինչպիսիք են «Դետեկտիվ Ռաշ»-ը, «Ամեն ինչ լավ է կամ Զաքի և Կոդիի կյանքը», «C.S.I.: Հանցագործության վայրը Մայամի»-ն։ 2008 թվականի հոկտեմբերին Հեմփթոնի միջազգային կինոփառատոնին Ջեյքը «Հանճարության փայլատակում» ֆիլմում դերակատարման համար արժանացել է Ծագող աստղ կոչմանը։

2009 թվականին Ջեյքը խաղացել է Բրայան Նելսոնի դերը Էլիս Սիբոլդի համանուն վեպի հիման վրա նկարահանված Փիթեր Ջեքսոնի «Դուրեկան ոսկորներ» ֆիլմում, որտեղ խաղում էր նաև Սիրշա Ռոնանը։ 2010 թվականին նկարահանվում է «Փերսի Ջեքսոնը և կայծակներ առևանգողը» ֆիլմում՝ Հերմեսի որդու դերում։ Այս դերի համար Լոգան Լերմանի հետ առաջադրվել է MTV Movie Awards-ի՝ Լավագույն ծեծկռտուք անվանակարգում։ Խաղացել է նաև «Գերբնականը» հեռուստասերիալում՝ Դին և Սեմ Վինչեսթերների եղբոր դերը։

2012 թվականին նկարահանվում է Իեն Օ'Շիի դերում «Հյուրը» ֆիլմում, որը Ստեֆանի Մայերի համանուն վեպի էկրանավորումն է․ այստեղ աշխատում է Սիրշա Ռոնանի հետ։

«Փերսի Ջեքսոն․ հրեշների ծովը» երկրորդ ֆիլմում կրկին խաղում է Հերմեսի որդու՝ Լյուկի դերը։ Ֆիլմն էկրան է բարձրացել 2013 թվականի օգոստոսին։

## Անձնական կյանք
2013 թվականի նոյեմբերի 9-ից ամուսնացած է Էլլի Վուդի հետ։

## Ֆիլմագրություն

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* 
* Jake Abel 
* Jake Abel Online

Կատեգորիա:1987 ծնունդներ
Կատեգորիա:21-րդ դարի ամերիկացի տղամարդ դերասաններ
Կատեգորիա:21-րդ դարի դերասաններ
Կատեգորիա:Ամերիկացի տղամարդ կինոդերասաններ
Կատեգորիա:Ամերիկացի տղամարդ հեռուստատեսային դերասաններ
Սողոմոն Աբամելիքյան

**Սողոմոն Աբամելիքյան** (19-րդ դար), հայ թատերական նկարիչ։ 19-րդ դարի 50-ական թվականներին աշխատել է Թիֆլիսի Ներսիսյան դպրոցում։ Կատարել է բեմադրությունների դեկորների և զգեստների ձևավորումներ։ Այնուհետև 1870 թվականին տեղափոխվել է Երևան և աշխատել որպես նահանգական դատարանի աշխատակից։

1870 թվականին ստեղծել է «Թատրոնական ընկերությունը», որը մի շարք ներկայացումներ է ունեցել քաղաքի թեմական դպրոցի դահլիճում։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Աբամելիքներ
Կատեգորիա:Հայ թատերական նկարիչներ
Հանգիստ հանգրվան (ֆիլմ, 2013)

**«Հանգիստ հանգրվան»** () ռեժիսոր Լասե Հալսթրյոմի ֆիլմերից, որի գլխավոր դերերը մարմնավորում են Ջոշ Դյուամելը, Ջուլիաննա Հաֆը, Քոբի Սմալդերսը, Դևիդ Լայոնսը, Իրեն Ցիգլերը, Ջոն Կոհլերը, Տիմ Պարատին, Ջուլիա Պագանոն, Հուան Պեդրաիտան, Ռեդ Ուեսթը։

## Սյուժե
Քեթին երկար տարիներ տանջվել է իր դաժան ամուսնու պատճառով։ Փրկության հույսը կորցնելով նա հուսահատությունից փախչում է և իր «հանգիստ հանգրվանը» գտնում է հարավային հանգիստ փոքրիկ քաղաքում։ Բայց Քեթին արդյո՞ք պատրաստ է նոր հարաբերություններ սկսելու։ Նա ընդունակ է արդյո՞ք կրկին հավատալու տղամարդուն, հասկանալ և սիրել նրան, եթե խոսքը նույնիսկ երիտասարդ Ալեքս Ուայթլիի մասին է։ Բայց երբ Ալեքս ու Քեթին սկսեցին մտերմանալ, Քեթիի ամուսինն ընկավ նրանց հետքի վրա։

## Դերերում

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* 
* 

Կատեգորիա:2010-ականների ամերիկյան ֆիլմեր
Կատեգորիա:2010-ականների անգլերեն ֆիլմեր
Կատեգորիա:2010-ականների ռոմանտիկ դրամա ֆիլմեր
Կատեգորիա:2013 դրամա ֆիլմեր
Կատեգորիա:2013 ֆիլմեր
Կատեգորիա:Relativity Media ֆիլմեր
Կատեգորիա:Ամերիկյան դրամա ֆիլմեր
Կատեգորիա:Ամերիկյան թրիլեր ֆիլմեր
Կատեգորիա:Ամերիկյան մելոդրամա ֆիլմեր
Կատեգորիա:Ամերիկյան ռոմանտիկ ֆիլմեր
Կատեգորիա:Ամերիկյան վեպերի էկրանավորումներ
Կատեգորիա:Ամերիկյան քրեական ֆիլմեր
Կատեգորիա:Գրական ստեղծագործությունների էկրանավորումներ
Կատեգորիա:Լասե Հալսթրյոմի ֆիլմեր
Կատեգորիա:Ֆիլմեր ընտանիքի մասին
Կատեգորիա:Ֆիլմեր, որոնց գործողությունները տեղի են ունենում Հյուսիսային Կարոլինայում
Ինչ են ուզում կանայք

**«Ինչ են ուզում կանայք»** (), ռեժիսոր Նենսի Մեյերսի ֆիլմերից, որի գլխավոր դերերը մարմնավորում են Մել Գիբսոնը, Հելեն Հանտը, Մարիսա Թոմեյը, Լորեն Հոլին, Մարկ Ֆոյերսթինը, Ալան Ալդան, Բեթ Միդլերը, Էշլի Ջոնսոնը, Դելտա Բուրկը, Վալերի Պերայնը։

## Սյուժե
Կանանց խելքահան անող Նիք Մարշալն իրեն համարում է Աստծո պարգև մոլորակի գեղեցիկ սեռի համար։ Նա զբաղվում է գովազդներով և հասել է իր կարիերայի գագաթնակետին և սպասում է ստանալու պաշտոնի բարձրացում։ Բայց գործակալությունը այլ կերպ է մտածում։ Նրանց կարծիքով կանացի ապրանքների գովազդի գործում ամենալավը կհասկանա կինը և Նիքին նոր պաշտոն չեն տալիս։ Այդ պաշտոնը զբաղեցնում է գովազդային գործում տաղանդավոր խորհրդատու և շատ հմայիչ կին Դարսի Մակգուայրը։ Արդյունքում Դարսին նաև դառնում է Նիքի ղեկավարը։

Նոր ղեկավարը իր հպատակներին տալիս է կանացի պարագաներ և առաջարկում է նրանց մտնել կանացի մաշկի մեջ, որպեսզի ավելի լավ հասկանան, թե ինչ են ուզում կանայք։ Նիքը տանը սկսում է գլուխ կոտրել այդ իրերի վրա, երբ հանկարծ մի դժբախտ պատահար է տեղի ունենում, որից ինքը հազիվ է կենդանի մնում։ Արդյունքում Նիքը ձեռք է բերում մի յուրահատուկ շնորհ։ Նա կարողանում է իմանալ, թե ինչ են մտածում կանայք։ Նիքը սկզբից զայրանում է այդ շնորհի վրա, բայց հետո հասկանում է, թե ինչ հրաշալի բան է այդ։ Նա որոշում է կարդալ Դարսիի մտքերը և գողանալ բոլոր նրա գաղափարները, որպեսզի արդյունքում կարողանա վերադարձնել իրեն հասանելիք պաշտոնը։ Բայց երբ իր ծրագիրն հասնում է ամենաթեժ պահին, Նիքը փոշմանում է, քանի որ հասկանում է, որ սիրահարվել է Դարսիին։

## Դերերում

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* 
* 

Կատեգորիա:2000 ֆիլմեր
Կատեգորիա:2000-ականների ամերիկյան ֆիլմեր
Կատեգորիա:2000-ականների անգլերեն ֆիլմեր
Կատեգորիա:2000-ականների ռոմանտիկ կինոկատակերգություններ
Կատեգորիա:Paramount Pictures ֆիլմեր
Կատեգորիա:Ամերիկյան կինոկատակերգություններ
Կատեգորիա:Ամերիկյան մելոդրամա ֆիլմեր
Կատեգորիա:Ամերիկյան ռոմանտիկ կինոկատակերգություններ
Կատեգորիա:Ամերիկյան ֆանտաստիկ ֆիլմեր
Կատեգորիա:Ամերիկյան ֆենտեզի կինոկատակերգություններ
Կատեգորիա:Լոս Անջելեսում նկարահանված ֆիլմեր
Կատեգորիա:Նենսի Մեյերսի ֆիլմեր
Կատեգորիա:Չիկագոյում նկարահանված ֆիլմեր
Կատեգորիա:Ֆիլմեր, որոնց գործողությունները տեղի են ունենում Չիկագոյում
Աբրահամ լիճ

**Աբրահամ լիճը** արհեստական լիճ է Հյուսիս Սասկաչեվան գետի վրա Կանադայի, արևմտյան Ալբերտա նահանգում։ Աբրահամ լճի մակերևույթը 53.7 կմ² է և լայնությունը 32 կմ։
մինի|ձախից|200px|Աբրահամ լիճ

## Պատմություն
Այն հիմնվել է Հյուսիս-Սասկաչեվան գետի վերին հոսանքի հատվածում Կանադական լեռների ստորոտներում։ Աբրահամ լիճը կառուցվել է 1972 թ., Բիգորն ամբարտակը կառուցելու միջոցով։ Բիգորն ամբարտակի կառուցման վերջին փուլում 1972 թ. փետրվարիվ Ալբերտայի կառավարությունը հովանավորում է լճի անվան ընտրության մրցույթը։ Նահանգի ուսանողներին հարցում էր արված առաջարկել անուններ, հաշվի առնելով լճի պատմական նշանակությունը և կարևորությունը, ինչպես նաև նշանավոր մարդկանց։ Այն անվանվեց Սասկաչեվան հովտի տասնիններորդ դարի բնակիչ Սիլաս Աբրահամի անունով։
մինի|ձախից|600px|Աբրահամ լիճ

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Կանադայի ջրամբարներ
Պետրա Մեդե

**Պետրա Մեդե** (, ), շվեդ հաղորդավարուհի, հումորիստ և շոումեն, ով 2013, 2016 և 2024 թվականներին վարել է Եվրատեսիլ երգի մրցույթը։ 2013 և 2024 թվականներին մրցույթը կայացել է Մալմյոյում, իսկ 2016 թվականին՝ Ստոկհոլմում։ 2013 թվականին մրցույթը վարել է միայնակ, 2016 թվականին՝ Մոնս Զելմերլովի, իսկ 2024 թվականին՝ Մալին Ակերմանի հետ միասին։

2009 թվականին Եվրատեսիլի շվեդական ընտրական փուլի՝ Մելոդիֆեստիվալեն 2009 թվականի հաղորդավարուհին էր։ Այդ ժամանակ էլ ճանաչվել է լավագույն շվեդ կին հումորիստ։

Պետրան մեծացել է շվեդական Գյոտեբորգ քաղաքում։ Կարիերան հեռուստատեսությունում սկսվել է 2005 թվականին։ Հայտնի է մի քանի հումորային հաղորդումներում ունեցած իր դերերով։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Շվեդ լրագրողներ
Կատեգորիա:Շվեդ հաղորդավարներ
Կատեգորիա:Շվեդ պարուհիներ
Կատեգորիա:Ստոկհոլմի համալսարանի շրջանավարտներ
Կատեգորիա:Շվեդ գրողներ
Կատեգորիա:Շվեդ մեդիա գործիչներ
Բոր (այլ կիրառումներ)

**Բոր**, կարող է վերաբերել՝
* Բոր - համայնք Ֆրանսիայում, Պուատու Շարանտա մարզի Ծովափնյա Շարանտ գավառում
* Բոր - լեռնանցք Հայկական լեռնաշխարհում, Հայկական Տավրոս լեռնահամակարգում
* Բոր - վարակիչ հիվանդություն
* Բոր - Մենդելեևի պարբերական աղյուսակի քիմիական տարր
* Բոր - գյուղ Վրաստանի Իմերեթի մարզում՝ Խարագաուլի շրջանում
* Բոր, սկանդինավյան նախնիների աստվածներից մեկը` Օդինի հայրը։
Միր (հեռուստառադիոընկերություն)

**Միր** (), ԱՊՀ երկրների միջպետական հեռուստառադիոընկերություն։ Հիմնվել է 1992 թվականի հոկտեմբերի 9-ին տասը երկրների՝ Ռուսաստանի, Հայաստանի, Ղազախստանի, Բելառուսի, Վրաստանի, Ադրբեջանի, Մոլդովայի, Տաջիկստանի, Ղրղզստանի և Ուզբեկստանի կողմից։ Հեռուստաընկերության կենտրոնը գտնվում է Մոսկվայում, մասնաճյուղներ ունի ԱՊՀ բոլոր բոլոր երկրներում, նաև Սանկտ Պետերբուրգում, Վլադիկավկազում և Ալմաթայում։ Հեռարձակումը կատարվում է ռուսերենով։

«Միր» Միջպետական հեռուստառադիոընկերության կազմում գործում է նաև ռադիոկայան՝ հեռարձակվելով Ռուսաստանում, Բելառուսում, Ղրղզստանում և Լատվիայում, Mir24.tv տեղեկատվական կայք և «ՄԻՐ-Տելեպորտ» արբանյակային համակարգը։

## Արտաքին հղումներ
* Պաշտոնական կայք 
* «Միր-24» տեղեկատվական կայք 

Կատեգորիա:ԱՊՀ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի հեռուստաընկերություններ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի հեռուստաալիքներ
Կատեգորիա:Ռուսալեզու հեռուստաալիքներ
Կատեգորիա:Հայաստանի հեռուստաընկերություններ
Կատեգորիա:Ադրբեջանի հեռուստաընկերություններ‎
Կատեգորիա:Բելառուսի հեռուստաընկերություններ‎
Կատեգորիա:Ղազախստանի հեռուստաընկերություններ‎
Կատեգորիա:Ուկրաինայի հեռուստաընկերություններ‎
Կատեգորիա:Վրաստանի հեռուստաընկերություններ‎
Կատեգորիա:Մոլդովայի հեռուստաընկերություններ
Կատեգորիա:Ղրղզստանի հեռուստաընկերություններ
Կատեգորիա:Տաջիկստանի հեռուստաընկերություններ
Կատեգորիա:Ուզբեկստանի հեռուստաընկերություններ
Կատեգորիա:Թուրքմենստանի հեռուստաընկերություններ
Նոբուկո Իմեյ

**Նոբուկո Իմաիան** (անգլերեն՝ Nobuko Imai, ճապոներեն՝ 今井信子, ), ճապոնացի հանրահայտ ալտահարուհի է։

## Կենսագրություն
Սկզբում սովորում է Տոհոյի երաժշտական դպրոցում, այնուհետև վարպետանում է Յեյլի համալսարանում և Ջուլլիարդի դպրոցում։ Գրավելով Ժնևի և Մյունխենի մրցույթների առաջին մրցանակները նա սկսում է իր սոլո կարիերան 1969 թվականից։
Այժմ Իմաիանը տալիս է վարպետության դասեր, դասավանդում է միաժամանակ տարբեր կոնսերվատորիաներում։ Նա տարվա մեջ մի քանի անգամ վերադառնում է Ճապոնիա և այնտեղ մասնակցում է տարբեր մրցույթների, որպես ժյուրի։

Նա ելույթ է ունեցել աշխարհի ամենահեղինակավոր նվագախմբերի հետ՝ Բեռլինի Ֆիլհարմոնիկ Նվագախումբ, Վիեննայի Ֆիլհարմոնիկ Նվագախումբ, Լոնդոնիկ Սիմֆոնիկ Նվագախումբ, Ստոկհոլմի Ֆիլհարմոնիկ Նվագախումբ, Չիկագոյի սիմֆոնիկ Նվագախումբ, Բոստոնի Սիմֆոնիկ Նվագախումբ, Ռադիո Ֆրանսի Ֆիլհարմինիկ Նվագախումբ և այլն։

Որպես կամերային երաժշտության կատարող հանդես է եկել Իսահակ Շտերնի, Իթցակ Պերլմանի, Գիդոն Կրեմերի, Յո-Յո Մայի և այլ կատարողների հետ։
Նոբուկո Իմաիան նվագում է 1690 թվականի Անդրեա Գվարներիի պատրաստած ալտը։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:1943 ծնունդներ
Կատեգորիա:Տոկիո քաղաքում ծնվածներ
Կատեգորիա:Մարտի 18 ծնունդներ
Կատեգորիա:Եյլի համալսարանի շրջանավարտներ
Կատեգորիա:Ճապոնացի ալտահարներ
Կատեգորիա:Երաժշտական մանկավարժներ
Հաննա Մանչինի

**Հաննա Մանչինի** (, ), ամերիկացի երգչուհի և երգահան, որը ներկայացրել է Սլովենիան Եվրատեսիլ 2013 երգի մրցույթում։

## Կենսագրություն
Հաննա Մանչինին ծնվել է 1980 թվականի մարտի 12-ին ԱՄՆ-ում, (Հյուսիսային Կալիֆոռնիա), այնուհետև ընտանիքի հետ տեղափոխվել է Կոլորադո, ապա Լոս Անջելես։ Մի քանի տարի անց ամուսնացել է Սլովենիայի քաղաքացի Գրեգորի հետ և տեղափոխվել են Սլովենիա։

Հաննան որոշել է ելույթ ունենալ Եվրոպայում և իր հայրենի երկրում։ Ավելի վաղ նա ելույթ է ունեցել աշխարհի տարբեր բեմերում (ներառյալ ԱՄՆ-ը)։ Մասնակցել է «Եվրատեսիլ-2011» երգի մրցույթի ազգային ընտրությանը *Sylvain* և *Mike Vale* դիջեյների հետ համատեղ։ «Ti si tisti» (թարգմ․՝ «Հենց դու») երգը չի կարողացել անցնել մրցույթի եզրափակիչ, սակայն հայտնի է դարձել սլովենական ռադիոկայաններում։ Մի քանի տարի Հաննա Մանչինին հանդես է եկել որպես *xecutifz* խմբի մեներգչուհի։ Եղել է երգչուհի Մոնիկայի ձայնակցողների խմբում։

## Եվրատեսիլ 2013
2013 թվականի փետրվարի 1-ին RTV Slovenija ազգային հեռարձակողը փակ ընտրության ժամանակ Հաննային ընտրել է «Եվրատեսիլ-2013»-ում Սլովենիան ներկայացնելու համար։ Փետրվարի 14-ին կայացել է «Straight Into Love» երգի պրեմիերան, որով երգչուհին հանդես է եկել 2013 թվականի մայիսի 14-ին մրցույթի առաջին կիսաեզրափակչում, սակայն չի անցել մրցույթի եզրափակիչ փուլ։

## Սկավառակագրություն
### Սինգլներ

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* 
* 
* Հաննա Մանչինիի էջը «Եվրատեսիլի» պաշտոնական կայքում
* 
* Տեղեկություններ Հաննա Մանչինիի ու նրա «Straight Into Love» երգի մասին

Կատեգորիա:21-րդ դարի ամերիկացի երգիչներ
Կատեգորիա:21-րդ դարի ամերիկացի երգչուհիներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի երգահաններ
Կատեգորիա:Եվրատեսիլ 2013 երգի մրցույթի մասնակիցներ
Բոր (հիվանդություն)

**Բոր** կամ **բորոտություն** (, , ) կամ *Հանսենի հիվանդություն* (հանսենոզ, հանսենիազ), խրոնիկական վարակիչ հիվանդություն, հարուցված Mycobacterium leprae-ով, որն ախտահարում է հիմնականում մաշկը, ծայրամասային նյարդերը, վերին շնչառական ուղիների լորձաթաղանթը և աչքերը։

## Պատմություն
Մարդկությանը հայտնի հնագույն հիվանդություններից մեկն է։ Այն հայտնի է եղել Եգիպտոսի, Չինաստանի և Հնդկաստանի հնագույն քաղաքակրթություններին, և հիվանդության մասին առաջին գրավոր հիշատակումը վերագրվում է Հին Հնդկաստանին, դեռևս մ.թ.ա. 15-10-րդ դարերին։ Բորի նախահայրենիքը համարվում են Հարավ-Արևելյան Ասիան և Կենտրոնական Աֆրիկան, որտեղից էլ հիվանդությունը տարածվել է ամբողջ աշխարհով։ Բորի մասին հիշատակվում է նաև Աստվածաշնչում։ Հիվանդության հարուցիչը հայտնաբերվել և նկարագրվել է առաջին անգամ 1873-ին, նորվեգացի բժիշկ Գերհարդ Հանսենի կողմից։

Պատմիչներ Փավստոս Բուզանդն ու Մովսես Խորենացին գրում են, որ 4-րդ դարում Ներսես Մեծի հրամանով բազմաթիվ բորոտանոցներ են բացվել Հայաստանի զանազան վայրերում։ Միջին դարերում բորով հիվանդներին վտարել են բնակավայրերից, արգելել շփումը առողջ մարդկանց հետ։ Հետագայում պարզվել է, որ բորը քիչ վարակիչ է, և բուժման ժամանակակից մեթոդները կասեցնում ու բուժում են հիվանդությունը։

Այժմ բորը հանդիպում է Ասիայի, Աֆրիկայի, Հարավային և Կենտրոնական Ամերիկայի երկրներում։ Եվրոպայում, ինչպես նաև ԱՊՀ-ում հիվանդանում են հազվադեպ։

## Էթիոլոգիա
Հարուցիչը գրամդրական թթվակայուն միկոբակտերիա է՝ Mycobacterium leprae (M. leprae)։ Այն նման է տուբերկուլոզի հարուցիչին և օրգանիզմ է թափանցում մաշկի կամ քթի լորձաթաղանթի միջոցով։ Վարակվում են միայն հիվանդի հետ երկարատև և անմիջական շփումից։

## Ախտանիշներ
մինի|Ձեռքի մաշկի ախտահարումը բորի ժամանակ
Հիվանդության առաջին ախտանշաններն ի հայտ են գալիս վարակվելուց 4-6 տարի հետո, երբեմն՝ ավելի ուշ։ Հիվանդությունն սկսվում է սովորաբար աննկատ, երբեմն՝ ընդհանուր տկարությամբ և ջերմաստիճանի բարձրացմամբ։ Այնուհետև մաշկի վրա սպիտակավուն կամ կարմիր բծեր են հայտնվում, այդ մասերում մաշկը ջերմության, ցրտի նկատմամբ դառնում է անզգա, հպումը և ցավը չեն զգում։ Աստիճանաբար մաշկը պնդանում է, առաջանում են հանգույցներ, խոցեր։ ժամանակին բժշկի չդիմելիս հոնքերը թափվում են, ականջաբլթակները մեծանում, քիթը քայքայվում է, խիստ փոխվում է դեմքի արտահայտությունը, տեսողությունը վատանում է՝ ընդհուպ մինչև կուրանալը, ձայնը դառնում է խռպոտ, առաջանում է շնչարգելություն, ախտահարվում են ներքին օրգանները, վերջույթներում առաջանում են ուժեղ ցավեր և այլն։

## Բուժում
Բուժումը երկարատև է՝ մի քանի ամսից մինչև մի քանի տարի՝ կախված հիվանդության հայտնաբերման ժամանակից։ Հիվանդն սկզբում բուժվում է հատուկ մասնագիտացված բժշկական հիմնարկում՝ բորոտանոցում (լեպրոզորիա), որտեղ հիվանդին և բուժում են, և ներգրավում աշխատանքի (ըստ կարողության), որը բարերար ազդեցություն է ունենում ապաքինման վրա։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* ԱՀԿ-ի պաշտոնական կայք
* Լեպրա

Կատեգորիա:Արևադարձային հիվանդություններ
Կատեգորիա:Բակտերիալ հիվանդություններ
Կատեգորիա:Վարակիչ հիվանդություններ
Մալայան կղզեխումբ

**Մալայան կղզեխումբ** (), երկրագնդի ամենամեծ կղզեխումբն է։ Ներառում է Մեծ Զոնդյան, Փոքր Զոնդյան, Մոլուքյան, Ֆիլիպինյան և այլ մանր կղզիներ (չի ներառում Նոր Գվինեան, որը պատկանում է Օվկիանիային)։ Ամենամեծ կղզիներն են Կալիմանտանն ու Սումատրան։ Ամենախիտ բնակեցված կղզին Ճավան է։

Մալայան կղզեխմբի կղզիները առանձին մասերի բաժանված մեծ ցամաքի մնացորդներ են։ Նրանցից ոչ հեռու ընկած են Խաղաղ և Հնդկական օվկիանոսների ամենախոր իջվածքները։ Շատ կղզիներում լեռներն առաջացել են Ալպ-Հիմալայան լեռնագոյացման ժամանակաշրջանում։ Նրանք բաժանված են բեկվածքներով։ Բեկվածքների գծերի երկարությամբ կան ավելի քան 330 հրաբուխներ, որոնցից ավելի քան հարյուրը գործող են։ Ամենահայտնին Կրակատաու հրաբուխն է։ Հաճախ լինում են երկրաշարժեր։ Նախալեռնային կտրվածքներում կա նավթ։ Կղզիների մի մասը կազմված է ավելի հին լեռնային ապարներից և հայտնի է անագի հանքաքարերի խոշոր պաշարներով։

Կղզեխմբի հասարակածային դիրքի հետ են կապված բարձր ջերմաստիճանները և առատ տեղումներն ամբողջ տարվա ընթացքում։ Դաշտավայրերում ջերմաստիճանը պահպանվում է մոտավորապես +25° +28&nbsp;°C-ի սահմաններում։ Տարվա ընթացքում լինում են 2000 մմ տեղումներ, լեռներում ` մինչև 5000 մմ։

Խոնավ դաշտավայրերում և նախալեռներում տարածված են հասարակածային անտառները, որտեղ աճում են արմավենիներ, ֆիկուսներ, հնդկեղեգ։ Խիտ բնակեցված շրջաններում անտառները ոչնչացված են, նրանց տեղում առաջացել են սավաննաներ։ Անտառներից նվաճված ազատ տարածություններում տարածվում են բրնձի, շաքարեղեգի դաշտեր, բանանի, կաուչուկատու ծառերի, մեխակի, պղպեղի ծառերի, թեյի թփի պլանտացիաներ։ Դրանցից բարձր վայրերում աճում են արմավենիներ (կոկոսյան և այլն)։ Լեռներում աճում են մառախուղի մեջ կորած խոնավ անտառներ։

Ճավա կղզու մի մասը և հասարակածից դեպի հարավ ընկած մանր կղզիները մտնում են հարավային մերձհասարակածային գոտու մեջ։ Այդ շրջաններում տարածված են մշտադալար և տերևաթափ լինող անտառներ ու սավաննաներ։ Հյուսիսային մերձհասարակածային գոտում գտնվում է Ֆիլիպինյան կղզիների մեծ մասը։

Մալայան կղզեխմբում տարածվում են հետևյալ պետությունները` Ինդոնեզիա (գրեթե ամբողջովին), Մալայզիա (մասամբ), Բրունեյ, Արևելյան Թիմոր և Ֆիլիպիններ։

## Աղբյուրներ

Կատեգորիա:Կղզեխմբեր այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Մալայան կղզեխումբ
Կատեգորիա:Ինդոնեզիայի կղզիներ
Կատեգորիա:Մալայզիայի կղզիներ
Կատեգորիա:Արևելյան Թիմորի աշխարհագրություն
Կատեգորիա:Ֆիլիպինների կղզիներ
Կատեգորիա:Բրունեյի աշխարհագրություն
Արշակ

**Արշակ**, իրանական և հայկական արական անձնանուն։ Մեկ կարծիքի համաձայն՝ ծագում է հին պարսկերեն Aršaka ձևից, որը փաղաքշականն է arša «արջ» բառի։ Ըստ այսմ անունը նշանակում է «արջուկ»։ Մեկ այլ կարծիքով՝ ծագում է arša «արու» բառից։

Սրանից Արշակունյաց տոհմանունը, ինչպես և Արշակունի, Արշակյան ազգանունները։

## Աղբյուրներ

* 

Կատեգորիա:Հայկական արական անձնանուններ
Կատեգորիա:Արական անձնանուններ
Վերջածանց

**Վերջածանց**, բառին վերջից ավելացող ածանց։

## Հայերենում
Հայերենը ունի մեծ քանակությամբ վերջածանցներ։ Դրանք, միանալով բառին, վերջինիս հաղորդում են տարբեր իմաստներ։

Օրինակ՝ **-անի** վերջածանցն արտահայտում է նույնանման առարկաների հավաքական ամբողջություն (նամականի, առածանի, ընտրանի, ավագանի), **-ատ**-ը՝ մի բանից զրկված լինելու նշանակություն (գունատ, պոչատ, կռնատ «թևը կտրած») և այլն։

Հաճախ այդ իմաստները շատ մոտ են իրար։ Օրինակ՝ մասնագիտություն, զբաղմունք են ցույց տալիս -արար, -իչ, -պան, -որդ, -վոր վերջածանցներով կազմված բառերը (ներկարար, ուսուցիչ, այգեպան, որսորդ, հնձվոր)։

Վերջածանցները բերվում են երկու ցանկով՝ գործուն և ոչ գործուն։ Գործուն (արտադրողական, սերողունակ) և գիտակցվող են այն ածանցները, որոնցով կազմվում են նորանոր բառեր։

Արդի հայերենի առավել գործուն վերջածանցներն են․ 

## Տես նաև
* Ածանց
* Նախածանց

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Ածանցներ
Կատեգորիա:Բառագիտություն
Կատեգորիա:Բառակազմություն
Կատեգորիա:Հայոց լեզու
Գետաթաղ

**Գետաթաղ**, գյուղ Հայաստանի Սյունիքի մարզի Սիսիան համայնքում։

## Աշխարհագրություն
Սիսիան քաղաքից հեռու է մոտ 12 կմ դեպի հարավ-արևելք, Լորաձոր գետի ձախ ափին` լեռնալանջին, ծովի մակարդակից 1580-1620 մ բարձրության վրա։ Հեռավորությունը Կապան մարզկենտրոնից կազմում է մոտ 113 կմ։

## Բնակչություն
Համաձայն 2011 թվականին Հայաստանում անցկացված մարդահամարի արդյունքների՝ Գետաթաղի մշտական բնակչությունը կազմել է 182, առկա բնակչությունը՝ 142 մարդ։ Գյուղը մշտապես բնակեցված է եղել հայերով, որոնց մի մասի նախնիները եկել են Խոյի, Սալմաստի, Ղարաբաղի, Նախիջևանի գյուղերից։ Ստորև ներկայացված է Գետաթաղ գյուղի բնակչության թվային փոփոխությունն ըստ տարիների.

## Պատմություն
Միջնադարյան ժամանակաշրջանում գյուղը մտել է Սյունյաց աշխարհի Ծղուկք գավառի մեջ։ Ներկայից բնակիչների մեծ մասի նախնիները գյուղ են եկել Արցախի, Նախիջևանի, Խոյի և Սալմաստի բնակավայրերից։ Եղել է գրչության կենտրոն. հասել են XVII դարի այստեղ գրված մի քանի հայերեն ձեռագրեր։ XVIII դարում կազմված հարկացուցակով Գետաթաղի բնակիչները Տաթևի վանքին տարեկան վճարել են 800 դահեկան պտղի հարկ։

Գյուղում գտնվող Սուրբ Աստվածածին եկեղեցին կառուցվել է 1702 թվականին։

## Տես նաև
* Գետաթաղի պատմության և մշակույթի անշարժ հուշարձանների ցանկ (Սյունիքի մարզ)

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Էջը Սյունիքի մարզպետարանի կայքում 

Կատեգորիա:Սիսիան համայնքի բնակավայրեր
Կատեգորիա:Սյունիքի մարզի գյուղեր
Ամազոնի դաշտավայր

մինի|Ամազոնի դաշտավայրը տիեզերքից
**Ամազոնի դաշտավայր** կամ **Ամազոնիա** (, ), երկրագնդի ամենամեծ դաշտավայրն է, ձևավորվել է պլատֆորմի հնագույն հիմքի իջած տեղամասում, որը հետագայում աստիճանաբար լցվել է գետաբերուկներով։ Այդ պատճառով էլ դաշտավայրի մակերևույթը հարթ է։ Արևմուտքում դաշտավայրը լայն է, դեպի արևելք աստիճանաբար նեղանում է և քնարի տեսք ստանում։ Զբաղեցնում է Հարավային Ամերիկայի մակերեսի շուրջ 5 միլիոն կմ²-ին։ Տարածվում է Անդերից մինչև Ատլանտյան օվկիանոս, Գվիանական և Բրազիլական սարահարթերի միջև և գրավում է Ամազոն գետի ջրհավաք ավազանը։
մինի|Ամազոնի դաշտավայր
Ամազոնի դաշտավայրը գրեթե ամբողջովին գտնվում է հասարակածային կլիմայական գոտում և պատված է խոնավ հասարակածային անտառներով։ Դրանց մեծ մասը դեռևս կուսական է, մարդու ազդեցությունը քիչ է։

Այստեղ եղանակը միապաղաղ է՝ բոլոր օրերը նման են միմյանց։ Վաղ առավոտյան արևածագից հետո երկինքը սովորաբար պարզ է լինում, ջերմաստիճանը՝ +22° +23&nbsp;°C։ Շոգն աստիճանաբար ուժեղանում է և ցերեկվա ժամը մոտ երկուսին հասնում + 33° +34&nbsp;°C։ Այդ ժամերին սկսում են ամպեր կուտակվել և սկսվում է ուժեղ, բայց կարճատև տեղատարափ անձրև։ Հեղեղային անձրևը, սակայն կարճ է տևում։ Գիշերը հեղձուցիչ տոթ է լինում, անընդհատ լսվում է գազանների ոռնոցները։

Ամազոնյան անտառներն ապշեցնում են իրենց բուսականության փարթամությամբ ու բազմազանությամբ։ Մինչ պլանտացիաներում կաուչուկատու ծառեր աճեցնելը, Ամազոնյան անտառները աշխարհում հայտնի էին իրենց կաուչուկատու ծառերով։

Ամենուրեք տարածված են մրջյուններն ու տերմիտները, մոծակների խմբերը, համրուկ, գետակինճ, վտանգավոր են հովազները, թունավոր օձերն ու սարդերը, գետերում՝ պիրանիաների վտառները, շնաձկները և կոկորդիլոսները։

Բնակչությունը անտառներում շատ նոսր է։ Որոշ ցեղեր մինչև այսօր թափառական կյանք են վարում։ Դաշտավայրի արևմտյան մասում են գտնվում Կոլումբիա, Պերու, արևելյան մասում՝ Բրազիլիա պետությունները։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Ամազոնի ավազան
Արևիս

**Արևիս**, գյուղ Հայաստանի Սյունիքի մարզի Սիսիան համայնքում։

### Անուն
Գյուղն ունեցել է բազմաթիվ անուններ։ ՀԽՍՀ 1968 թվականի հուլիսի 7-ի հրամանագրով վերջնականապես ստացել է Արևիս անունը։ Նախկին անվանումներն են եղել՝ Արավիս, Արավսա, Արավուս, Արաեսա, Շահարջիկ, Շենիրճիկ, Սափար-Ալի։

## Աշխարհագրություն
Սիսիան քաղաքից մոտ 16 կմ հարավ-արևմուտք, Սիսիան գետի ձախ օժանդակ Կամրջակ գետակի ձախ ափին, ծովի մակերևույթից 1900 մ բարձրության վրա։ Հեռավորությունը Կապան մարզկենտրոնից ճանապարհով կազմում է մոտ 121 կմ։

## Պատմություն
Գյուղն հայտնի է եղել դեռևս միջնադարյան ժամանակաշրջանից և հայտնի է եղել որպես գրչական կենտրոն։
1411 թվականին Գրիգոր Գրիչն այստեղ ավետարան է արտագրել։
Ըստ 1781 թվականի հարկացուցակի՝ Արևիս բնակիչները Տաթևի վանքին տարեկան վճարել են 1500 դահեկան պտղի հարկ։

### Պատմամշակութային հուշարձաններ
Գյուղից 3-4 կմ հարավ գտնվում են Թանահատի վանքի ավերակները, իսկ 4-5 կմ հյուսիս-արևմուտք՝ ավերակ գյուղատեղի։

## Բնակչություն
Համաձայն 2011 թվականին Հայաստանում անցկացված մարդահամարի արդյունքների՝ Արևիսի մշտական բնակչությունը կազմել է 54, առկա բնակչությունը՝ 45 մարդ։ Ռուսական կայսրության և Խորհրդային Միության ժամանակաշրջաններում՝ մինչև Արցախյան շարժումն ու ազգամիջյան բախումները, գյուղը բնակեցված է եղել հիմնականում ադրբեջանցիներով, այնուհետ` հայերով։ Ստորև ներկայացված է Արևիս գյուղի բնակչության թվային տվյալներն ըստ տարիների.
 

## Տնտեսություն
Բնակչությունը զբաղվում է անասնապահությամբ, դաշտավարությամբ և հացահատիկի մշակությամբ։

Շրջակայքում կան մոլիբդենի և պղնձի հանքավայրեր։

## Տես նաև
* Արևիսի պատմության և մշակույթի անշարժ հուշարձանների ցանկ (Սյունիքի մարզ)

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Էջը Սյունիքի մարզպետարանի կայքում 

Կատեգորիա:Սիսիան համայնքի բնակավայրեր
Կատեգորիա:Սյունիքի մարզի գյուղեր
Բալաք

**Բալաք**, գյուղ Հայաստանի Սյունիքի մարզի Սիսիան համայնքում։

Նախկինում նույն անվան տակ ընդգրկված է եղել Ցարական Ռուսաստանի Ելիզավետպոլի նահանգի Զանգեզուրի գավառում։ Խորհրդային տարիներին մասն է կազմել Հայկական ԽՍՀ Զանգեզուրի գավառի, իսկ 1930 թվականից` Սիսիանի շրջանի։ 1995 թվականից մտնում է ՀՀ Սյունիքի մարզի մեջ։ Հեռավորությունը Կապան մարզկենտրոնից ճանապարհով կազմում է մոտ 115 կմ։

## Աշխարհագրություն
Բնակավայրը Սիսիան քաղաքից հեռու է մոտ 9 կմ դեպի հյուսիս-արևմուտք։ Ծովի մակերևույթից բարձր է 1650-1700 մ։

## Պատմություն
### Պատմամշակութային հուշարձաններ
Ղևոնդ Ալիշանը նույնացնում է Տաթևի վանքի նոր հարկացուցակում հիշատակվող *Բլեկանց* գյուղական համայնքի հետ։

Գյուղում կա եկեղեցի (Բլեկանց)։ Գյուղի մոտակայքում մարդիկ բնակվել են դեռևս 1-ին հազարամյակում մ. թ. ա., որի վկայությունն են հին ամրոցի և դամբարանների հետքերը, նաև գյուղում առկա մյուս հուշարձանները։ Տաթևի վանքի հարկացուցակում գյուղը Բալաք-Բլեկանց անունով հիշատակվում է 1150 դահեկան հարկաչափով։ Անունն ունի տոհմական ծագում։ Ըստ տեղացիների ավանդազրույցների՝ գաղթական Ռաֆայել և Արմաղան Բունիաթյան եղբայրները, վերաբնակվելով գյուղում, կառուցում են ջրանցք, իսկ նրանց սերնդից Աղասի Բունիաթյանի նախաձեռնությամբ գյուղում կառուցվում է եկեղեցի՝ ի հիշատակ նախնյաց՝ Ռաֆայելի և Արմաղանի։

## Բնակչություն
Համաձայն 2011 թվականին Հայաստանում անցկացված մարդահամարի արդյունքների՝ Բալաքի մշտական բնակչությունը կազմել է 174, առկա բնակչությունը՝ 159 մարդ։ Գյուղը մշտապես բնակեցված է եղել հայերով, որոնց նախնիները եկել են Պարսկահայաստանի Խոյի և Սալմաստի գավառներից։ Ստորև ներկայացված է Բալաք գյուղի բնակչության թվային փոփոխությունն ըստ տարիների.
 

## Տնտեսություն
Բնակչությունը զբաղվում է անասնապահությամբ, թռչնաբուծությամբ, դաշտավարությամբ, ծխախոտագործությամբ և մեղվաբուծությամբ։

## Տես նաև
* Բալաքի պատմության և մշակույթի անշարժ հուշարձանների ցանկ (Սյունիքի մարզ)

## Արտաքին հղումներ
* Էջը Սյունիքի մարզպետարանի կայքում 

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Սիսիան համայնքի բնակավայրեր
Կատեգորիա:Սյունիքի մարզի գյուղեր
Նինսյա-Հուեյ

**Նինսյա-Հուեյ** (, Ningxia), ինքնավար մարզ Չինաստանի Ժողովրդական Հանրապետությունում։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:1958 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր
Կատեգորիա:1958 հիմնադրված պետություններ և տարածքներ
Կատեգորիա:Չինաստանի աշխարհագրություն
Գրենլանդիայի դրոշ

**Գրենլանդիայի դրոշը** համարվում է Գրենլանդիայի պետական խորհրդանիշերից մեկը։

Ընդունվել է 1985 թ.-ի հունիսի 21-ին։

Իրենից ներկայացնում է ուղղանկյուն պաստառ՝ երկու հորիզոնական շերտերով։ Վերևում տեղադրված է սպիտակ, ներքևում՝ կարմիր շերտը։ Կարմիր և սպիտակ շերտերի միացման տեղում տեղադրված է սպիտակակարմիր շրջան։ Վերևի կիսաշրջանը կարմիր է, ներքևինը՝ սպիտակ։

Սպիտակ շերտը խորհրդանշում է Գրենլանդիայի բարձրաբերձ ձյունապատ լեռները, իսկ վարդագույն շերտը՝ օվկիանոսը։ Կարմիր կիսաշրջանը այսբերգներն են, իսկ սպիտակ կիսաշրջանը՝ Ֆիորդը։

Գրենլանդիայի դրոշը ստեղծելու առաջին փորձերը վերագրվում են 1973 թվականին։ Արդյունքում ստեղծվել էր մասնավոր մի քանի դրոշներ։ 1980 թվականին Գրենլանդիայի կառավարությունը հայտատարում է դրոշ ստեղծելու պաշտոնական մրցույթ, որին ներկայացվել էր ավելի քան 500 նախագիծ։ Արդյունքում ընդունվեց այս տարբերակը։

## Գրենլանդիայի դրոշի այլ առաջարկներ

Proposed flag of Greenland (1973).svg|Առաջարկվել է 1973 թ.
Proposed flag of Greenland (1984).svg|Առաջարկվել է 1984 թ.
Proposed flag of Greenland (1991).svg|Առաջարկվել է 1991 թ.
Proposed flag of Greenland (3rd Proposal).svg


## Տես նաև
աջից|մինի|Գրենլանդիայի դրոշի կառուցումը
* 
* 
*  Դանիայի դրոշ

Կատեգորիա:1985 դրոշներ
Կատեգորիա:Ազգային դրոշներ
Կատեգորիա:Գրենլանդիայի պետական խորհրդանիշեր
Քարե երազներ

**«Քարե երազներ»** () կամ **Քարակերտ երազներ** ադրբեջանցի գրող Աքրամ Այլիսլիի 2007 թվականին գրած ռեքվիեմ-վիպակն է, որը պատմում է 1989 թվականին Բաքվում և 1919 թվականին Ագուլիսում ադրբեջանցիների կազմակերպած հայկական ջարդերի մասին։ Վիպակը հրատարակվել է ռուսական «Դրուժբա նարոդով» ամսագրում 2012 թվականի դեկտեմբերին։ Հայերեն հրատարակվել է 2013 թվականի ապրիլին՝ միաժամանակ 3 թարգմանություններով (Արտակ Վարդանյանի, Լեոնիդ Զիլֆուղարյանի, ինչպես նաև Լևոն Գալստյանի և Հակոբ Սողոմոնյանի)։

Աքրամ Այլիսլիի «Քարակերտ երազներ» գիրքը ճանաչվել է  «Արմենպրես» լրատվական գործակալության «Երևանյան բեսթսելեր» հատուկ նախագծի  2014 թվականի «Տարվա արտասահմանյան բեսթսելեր»։

## Արձագանքը Ադրբեջանում
* 2013 թվականի հունվարի 31-ի Նոր Ադրբեջան կուսակցության երիտասարդական կազմակերպության անդամները չարտոնված բողոքի ակցիա են կազմակերպել Աքրամ Այլիսլիի տան դիմաց։ Այրել են նրա նկարը, վանկարկել «Հայ Աքրամ դուրս երկրից» և ձվեր շպրտել։
* 2013 թվականի փետրվարի 1-ին Ֆլորա Խալիլզադեն «Ադրբեջան» թերթում տպագրել է քննադատական հոդված «Ո՞վ ես դու, Աքրամ Այլիսլի» վերնագրով։
* 2013 թվականի փետրվարի 7-ի Ադրբեջանի նախագահ Իլհամ Ալիևի հրամանագրով Աքրամ Այլիսլին զրկվել է «Ադրբեջանի ժողովրդական գրող» կոչումից և պետական կենսաթոշակից։ Ըստ Իլհամ Ալիևի գրողը իր «Քարե երազներ» գրքում վիրավորել է իր համաքաղաքացիներին «ադրբեջանցի գրողին ոչ պատշաճ ձևով», և «աղավաղել է ադրբեջանի պատմությանը առնչվող իրողությունը»։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:2007 գրքեր
Կատեգորիա:Ադրբեջանական գրականություն
Կատեգորիա:Ադրբեջանական վեպեր
Կատեգորիա:Ադրբեջաներեն վեպեր
Կատեգորիա:Գրքեր Ադրբեջանի մասին
Բրազիլական սարահարթ

[մինի|Բրազիլական սարահարթը [Բրազիլիայի ֆիզիկական քարտեզի վրա]]
**Բրազիլական սարահարթ**, **Բրազիլական բարձրավանդակ** կամ **Բրազիլական լեռնաշխարհ** (), աշխարհագրական շրջան, որը գրավում է Բրազիլիայի արևելքի, հարավի և կենտրոնի մեծ մասը։ Սարահարթի մակերեսը շուրջ 5 միլիոն կմ² է։

Սարահարթը գտնվում է մերձհասարակածային և արևադարձային կլիմայական գոտիներում և միայն հարավ-արևելքում է անցնում մերձարևադարձային գոտի։
մինի|Բրազիլական սարահարթ
Գրեթե ամբողջ սարահարթում, բացառությամբ ծովափնյա և հարավային մասերի, հստակորեն տարբերվում են երկու շրջան՝ չոր ձմեռ և խոնավ ամառ։ Հունվարի և հուլիսի միջին ջերմաստիճանը բարձր է և միատեսակ գրեթե ամբողջ տարվա ընթացքում։

Ձմռանը Բրազիլական սարահարթի ներքին շրջաններն արևի կիզիչ ճառագայթներով ողողված հարթավայր են (կամպոս), որտեղ աճում են ծռմռված ծառերի մացառուտներ։ Միայն գետերի ափերին պատահում են բուսականության կանաչ շերտեր։ Կարմրագորշ հողերը թեև բերրի են, բայց ոռոգման կարիք ունեն։

Բրազիլական սարահարթի արևելքում առատ տեղումներ են լինում։ Այստեղ աճում են մերձհասարակածային և արևադարձային անտառներ։ Այդ շրջանի զգալի մասը զբաղեցված է սուրճի ծառի (Աֆրիկայից բերված), շաքարեղեգի, բանանների, նարինջի ծառերի պլանտացիաներով։

Սարահարթում հայտնաբերված են օգտակար հանածոներ՝ երկաթի, մանգանի, ալյումինի և ուրանի հանքաքարեր, ոսկու, ալմաստների վիթխարի պաշարներ։

Բրազիլական սարահարթի հարավ-արևելքում են գտնվում խոշորագույն քաղաքներ Սան Պաուլուն և Ռիո դե Ժանեյրոն
:

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Հարավային Ամերիկա
Կատեգորիա:Սարահարթեր այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Լեռնաշխարհներ
Կատեգորիա:Բրազիլիայի սարահարթեր
Տրդատ Լիսիցյան

**Տրդատ Լիսիցյան** (), հայ նկարիչ։

## Կենսագրություն
Մասնագիտական կրթությունն ստացել է Պետերբուրգի գեղարվեստների ակադեմիայում, որտեղ սովորել է 1880-ականների սկզբին։ 1884 թվականին Պետրոս Ադամյանի պետերբուրգյան հյուրախաղերի օրերին ծանոթացել է մեծ դերասանի հետ և պատրաստել նրա յուղաներկ դիմանկարը։ Մտերմական կապերով կապված է եղել նաև նկարիչ Գևորգ Բաշինջաղյանի հետ։ Մահացել է երիտասարդ հասակում։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Հայ նկարիչներ