open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Դևիդ Սթար Ջորդան

**Դևիդ Սթար Ջորդան** (, ), առաջատար ձկնաբան, մանկավարժ, եվգենիստ, խաղաղության ակտիվիստ։ Նա Ինդիանայի համալսարանի նախագահն էր և Ստենֆորդի համալսարանի հիմնադիր նախագահը։

## Կենսագրություն
### Վաղ կյանք և կրթություն
Ջորդանը ծնվել է Ջեյնսվիլում, և մեծացել Նյու Յորքի հյուսիսում գտնվող ֆերմայում։ Նրա ծնողները ոչ ստանդարտ որոշում էին կայացրել՝ նրան ուսման տալ տեղի օրիորդաց դպրոցում։ Նա ավարտել է Կոռնելլի համալսարանը, բուսաբանի որակավորմամբ։ Նա ավարտել է նաև Բաթլերի համալսարանը և Ինդիանայի Բժշկագիտության դպրոցը։

Նրա առաջին կինը՝ Սյուզան Բոուենը, ամուսնության տարին բոլորելուց հետո մահացավ։ Ջորդանը երկրորդ անգամ ամուսնանում է Ջեսսի Նայթի հետ, որի հետ ունենում են չորս երեխաներ։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Ամերիկացի գիտնականներ
Կատեգորիա:Կոռնելի համալսարանի շրջանավարտներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի մանկավարժներ
Կատեգորիա:Փիլիսոփայական գիտությունների դոկտորներ
Կատեգորիա:Շվեդիայի գիտությունների թագավորական ակադեմիայի անդամներ
Կատեգորիա:20-րդ դարի ամերիկացի տղամարդ գրողներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի կենդանաբաններ
Կատեգորիա:Ամերիկացի բուսաբաններ
Կատեգորիա:Ամերիկացի բնագետներ
Կատեգորիա:Ամերիկյան փիլիսոփայական ընկերության անդամներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի տղամարդ գրողներ
Պենտան

**Պենտաններ**, սահմանային ացիկլիկ ածխաջրածիններ՝ ալկանների դասից։ Մոլեկուլում կա հինգ ածխածնի ատոմ։ Իզոպենտանը օժտված է թմրեցնող հատկությամբ։ Վտանգավորության աստիճանը՝ չորրորդային։

## Ստացում
Պենտաններ ստանում են բնական գազի կոնդենսացման միջոցով, նավթից։ Կարելի է ստանալ նաև CO և H2 խառնուրդից (ջրագազ կամ սինթեզ գազ)։

## Կիրառություն
Պենտանների խառնուրդը օգտագործում են իզոմերացիայի համար։ Ն-պենտանը այդ ընթացքում փոխակերպվում է իզոմերների խառնուրդի։ Իզոմերների խառնուրդը օգտագործվում է որպես բենզինների բաղադրիչ։ Օգտագործվում է իզոպրենի ստացման մեջ, որը հանդիսանում է մոնոմեր սինթետիկ կաուչուկի սինթեզում։ Օգտագործվում է նաև նավթային լուծիչների ստացման մեջ։

## Իզոմերիա
Պենտանն ունի երեք կառուցվածքային իզոմերներ։

ՓՄ-փորձարարական մեթոդ

ՇՄ-շարժիչային մեթոդ

Պենտիլ C5H11-պենտանի միավալենտ ռադիկալ

## Գրականություն
* *Р. Д. Оболенцев.* Физические константы углеводородов жидких топлив и масел. 2-е изд. Гостоптехиздат, 1953 год

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Ալկաններ
Անհատական (ընտանեկան) ձեռնարկություն

**Անհատական(ընտանեկան) ձեռնարկություն**, իրավաբանական անձի կարգավիճակ չունեցող այն ձեռնարկությունն է, որը պատկանում է մեկ ֆիզիկական անձի` անձնական սեփականության իրավունքով։ Անհատական ձեռնարկությունը գործում է սեփականատիրոջ անձնական աշխատանքի հիման վրա։ Անհատը, հարկերը լրիվ վճարելուց հետո, միանձնյա տնօրինում է ստացված ամբողջ եկամուտը։ Ընտանեկան է կոչվում իրավաբանական անձի կարգավիճակ չունեցող այն ձեռնարկությունը, որը պատկանում է ընտանիքի անդամներին` համատեղ սեփականության իրավունքով։ Ընտանեկան ձեռնարկությունը, որպես կանոն, գործում է ընտանիքի անդամների աշխատանքի հիման վրա։ Այն կարող է գործել նաև՝ վարձու աշխատողներ ընդգրկելով։ Անհատական (ընտանեկան) ձեռնարկության սեփականատերը լիակատար գույքային պատասխանատվություն է կրում ձեռնարկության ստանձնած պարտավորությունների համար, ընդ որում՝ այդ պատասխանատվությունը ոչնչով սահմանափակված չէ։

## Աղբյուրներ
* ՀՀ քաղաքացիական օրենսգիրք։ ՀՀ պաշտոնական տեղեկագիր, 17, Երևան
* Յու. Սուվարյան «Մենեջմենթ», Ք․ Երևան, 2003 թ
* Տիգրան Էվինյան, Ձեռնարկության Էկոնոմիկա, 2007 թ

Կատեգորիա:Ձեռնարկությունների տեսակներ
Կատեգորիա:Տնտեսագիտական տերմիններ
Արտադրական կոոպերատիվ

**Արտադրական կոոպերատիվ**, կոլեկտիվ սեփականության վրա հիմնված, իրավաբանական անձի կարգավիճակ ունեցող, իր անդամների աշխատանքային պարտադիր մասնակցությամբ ձեռնարկություն է, որը ստեղծվում է շահույթ ստանալու նպատակով։ Կոոպերատիվի անդամը կարող է կատարել նաև գույքային ներդրում, դա չի որոշում նրա իրավունքները կառավարման և շահույթի բաշխման բնագավառում։ Արտադրական կոոպերատիվը իրավունք ունի ներգրավելու նաև վարձու աշխատողներ՝ առանց թվաքանակի սահմանափակման։ Ձեռնարկության գույքը պատկանում է կոոպերատիվի անդամներին՝ համատեղ սեփականության իրավունքով։ Իր պարտավորությունների համար ձեռնարկությունը պատասխանատու է սեփական գույքով և ստացած եկամտով՝ տվյալ կոոպերատիվի կանոնադրությամբ սահմանված կարգով։ Ձեռնարկության եկամուտը բաշխում է (կանոնադրությամբ սահմանված կարգով) անդամների ընդհանուր ժողովը՝ հաշվի առնելով յուրաքանչյուր անդամի աշխատանքային ներդրումը։ Լուծարման դեպքում առաջին հերթին մարվում են կոոպերատիվի բոլոր պարտավորությունները, իսկ մնացած գումարը բաշխվում է կոոպերատիվի անդամների միջև՝ հաշվի առնելով յուրաքանչյուր անդամի գույքային ներդրման չափը (կանոնադրությամբ սահմանված կարգով)։
## Աղբյուրներ
* ՀՀ քաղաքացիական օրենսգրքի 1-ին հոդվածի 6-րդ մասի, 51 հոդվածի 3-րդ մասի, 117-121 հոդվածների, ՀՀ Սահմանադրության 1-ին հոդվածի դրույթով սահմանված համամարդկային արժեքներին հավատարմության ու ՀՀ Օրենք "Սպառողական Կոոպերացիայի Մասին՛՛ Իրավական ակտերի և Միջազգային Կոոպերատիվ Շարժման համընդհանուր 7 սկզբունքներին չհամապատասխանող Կոոպերատիվ սպառողական Ընկերություններն, Ընկերակցություններն  ու դրանց կոոպերատիվ միություններն ըստ կոոպերացիայի ՝ Համասեփականատիրության միջազգային սկզբունքի, ձեռնարկություն չեն կարող որակվել, պետական հարկային շահերն ծառայեցնելու նպատակով նրանց սպառողական բնույթի խեղաթյուր իրավաբանական մեկնաբանություններով։ Աղքատության կրճատման ու ընտանիքների նյութական կարիքների բավարարման նշանակության այլ կազմակերպության տեսակ չկա աշխարհում։ ՀՀ պաշտոնական տեղեկագիր չկա ՀՀ -ում ՛՛Սպառողական Կոոպերացիայի Մասին՛՛ Օրենքին հակասող իրավական ակտերով; Բնակարան սպառողները համատիրություն, փող սպառողները սպառողական բանկ, անասուն, գյուղ մթերք, հագուստ․․․ կենսական կարիքների նշանակության կոոպերատիվների ստեղծումը ՀՀ-ոմ ողջունում և պարտավորվել աջակցել ՀՀ ժողովուրդն ու նրա պետական կառավարման բոլոր մարմիններին արգելված է խախտել կոոպերացիայի ինքնավարությունը, բացառությամբ օրենքով սահմանվելու և միջամտելու ծայրահեղ և անհրաժեշտ դեպքերից։ Գևորգ Բաբախանյան  ՛՛Սոցիալիստական Համամարդկային ու Լիբերալ սոցիալիստական կամ ազգային անհատի անդամությամբ արդի կոոպերատիվների տարբերությունները" 2000թ․ Սպասարկող էջեր
* Յու. Սուվարյան «Մենեջմենթ», Ք․ Երևան, 2003 թ
* Տիգրան Էվինյան, Ձեռնարկության Էկոնոմիկա, 2007 թ

Կատեգորիա:Ձեռնարկությունների տեսակներ
Կատեգորիա:Տնտեսագիտական տերմիններ
Համատեղ ձեռնարկություն

**Համատեղ ձեռնարկություն**, կոլեկտիվ կամ խառը սեփականության վրա հիմնված իրավաբանական անձի կարգավիճակ ունեցող, օտարերկրյա քաղաքացիների, կազմակերպությունների պարտադիր գույքային կամ արտարժույթային ներդրմամբ ձեռնարկություն է։ Այն կարող է ստեղծվել և գործել ընկերությունների տեսքով։ Համատեղի կարգավիճակ ստանալու համար ձեռնարկությունը պետք է ունենա առնվազն մեկ օտարերկրյա մասնակից։ Համատեղ ձեռնարկությունը, որպես կանոն, համարվում է այն երկրինը, որտեղ ստեղծվում և գործում է։ Այսպիսի ձեռնարկությունները ստանում են հարկային, մաքսային, եկամուտների փոխանցման և այլ արտոնություններ։
## Աղբյուրներ
* ՀՀ քաղաքացիական օրենսգիրք։ ՀՀ պաշտոնական տեղեկագիր, 17, Երևան
*Յու. Սուվարյան «Մենեջմենթ», Ք․ Երևան, 2003 թ
*Տիգրան Էվինյան, Ձեռնարկության Էկոնոմիկա, 2007 թ

Կատեգորիա:Ձեռնարկությունների տեսակներ
Կատեգորիա:Տնտեսագիտական տերմիններ
Դուստր ձեռնարկություն

**Դուստր ձեռնարկություն**, իրավաբանական անձի կարգավիճակ ունեցող այն ձեռնարկությունն է, որի ամբողջ գույքը սեփականության իրավունքով պատկանում է մեկ այլ ձեռնարկության, ինչպես նաև հասարակական կամ կրոնական կազմակերպության։ Դուստր ձեռնարկություն կարող են հիմնադրել կոլեկտիվ սեփականության վրա հիմնված ձեռնարկությունները։ Շահույթ ստանալու նպատակ չհետապնդող կազմակերպություններին արգելված գործունեության տեսակները արգելվում են նաև դրանց դուստր ձեռնարկություններին։
## Աղբյուրներ
* ՀՀ քաղաքացիական օրենսգիրք։ ՀՀ պաշտոնական տեղեկագիր, 17, Երևան
*Յու. Սուվարյան «Մենեջմենթ», Ք․ Երևան, 2003 թ
*Տիգրան Էվինյան, Ձեռնարկության Էկոնոմիկա, 2007 թ

Կատեգորիա:Ձեռնարկությունների տեսակներ
Կատեգորիա:Տնտեսագիտական տերմիններ
Վարձակալական ձեռնարկություն

**Վարձակալական ձեռնարկություն**, կոլեկտիվ սեփականության վրա հիմնված, իրավաբանական անձի կարգավիճակ ունեցող և իր անդամների աշխատանքային պարտադիր մասնակցությամբ ձեռնարկություն է։ Վարձակալական ձեռնարկությունները ստեղծվում են մեկ կամ մի խումբ մարդկանց կամ կազմակերպությունների կողմից՝ անհրաժեշտ գույքը վարձակալելու միջոցով։ Վարձակալական ձեռնարկությունները ստեղծվում են արտադրական կոոպերատիվի կամ ընկերության կազմակերպաիրավական կանոնակարգով, պետական կառավարման լիազորված մարմնի համաձայնությամբ, որը հանդես է գալիս որպես վարձատու։ Գույքը վարձակալության է տրվում առանձին կազմակերպության կամ անձի՝ գործակալների միջև կնքվող պայմանագրերի, մրցույթների և աճուրդների միջոցով։
## Աղբյուրներ
* ՀՀ քաղաքացիական օրենսգիրք։ ՀՀ պաշտոնական տեղեկագիր, 17, Երևան
*Յու. Սուվարյան «Մենեջմենթ», Ք․ Երևան, 2003 թ
*Տիգրան Էվինյան, Ձեռնարկության Էկոնոմիկա, 2007 թ

Կատեգորիա:Ձեռնարկությունների տեսակներ
Կատեգորիա:Տնտեսագիտական տերմիններ
Կատեգորիա:Քաղաքացիական իրավունք
Տրեստ

**Տրեստ**,մոնոպոլիայի ձև է,  իրավաբանական անձի իրավունքներից օգտվող ձեռնարկությունների միավորում է, որի ստեղծման դեպքում տարբեր ճյուղերի ձեռնարկությունները միավորվում են մեկ՝ ընդհանուր արտադրական համալիրում՝ կորցնելով տնտեսական և իրավական ինքնուրույնությունը։ Տրեստները միավորում են արտադրության այնպիսի ճյուղերի ձեռնարկություններ, որոնք կամ իրագործում են հումքի մշակման տարբեր փուլերը։ Ձեռնարկությունների միավորումների այս տեսակը լայն տարածում է գտնում այն ճյուղերում, որոնցում հնարավոր է ձեռնարկությունների կոմբինացումը, ինչը համարվում է ԳՏԱ արագացման, տնտեսական ռեսուրսների արդյունավետ օգտագործման, աշխատանքի ռացիոնալ կազմակերպման և արտադրության արդյունավետության բարձրացման նախապայմաններից մեկը։ Հանձնված կապիտալի գումարի չափով նրանք արժեթղթեր են ստանում և դրանով իսկ նաև իրավունք տրեստի կառավարմանը մասնակցելու և դիվիդենտ ստանալու համար։

Հորիզոնական տրեստավորման գործընթացին զուգընթաց, այսինքն միևնուն ճյուղի ձեռնարկությունների միավորման հետ հաճախ կատարվում է նաև ուղղաձիգ մոնոպոլացում։ Այս դեպքում տրեստի մեջ են մտնում տեխնոլոգիական հաջորդականությամբ միմիյանց հետ կապված արդյունաբերական ճյուղի ձեռնարկությունները, օրինակ, քարածխի, մետաղագործության, մեքենաշինության, քիմիական արդյունաբերության ֆիրմաները և այլն։

## Տես նաև

* Կարտել
* Համընկերություն
* Կորպորացիա
* Սինդիկատ
* Տրեստ

## Ծանոթագրություններ
* ՀՀ քաղաքացիական օրենսգիրք։ ՀՀ պաշտոնական տեղեկագիր, 17, Երևան
* Յու. Սուվարյան «Մենեջմենթ», Ք․ Երևան, 2003 թ
* Տիգրան Էվինյան, Ձեռնարկության Էկոնոմիկա, 2007 թ

Կատեգորիա:Ձեռնարկությունների տեսակներ
Կատեգորիա:Տնտեսագիտական տերմիններ
Հոլդինգ

**Հոլդինգ**, գլխամասային կազմակերպություն է, որը տիրում է կառուցվածքում ընդգրկված նոր ձեռնարկությունների փայաբաժինները կամ վերահսկիչ փաթեթները՝ դրանց գործունեությունը կառավարելու և վերահսկելու նպատակով։ Սրանք ստեղծել են 20-րդ դարի կեսերին, առավելապես զարգացած երկրներում երկու ձևով՝ զուտ հոլդինգի և խառը հոլդինգի ձևով, որոնք ունեն իրավական տարբեր կարգավիճակ, գործում են ակցիոներական ընկերությունների, ՍՊԸ, միանձնյա կամպանիաների, պետական կազմակերպությունների և այլ ձևերով։ Բաժնետոմսերի վերահսկիչ փաթեթների մեխանիզմը հոլդինգին տալիս է վճռական ձայնի իրավունք, ինչի շնորհիվ հոլդինգը իր կազմում ընդգրկված ձեռնարկությունների շահերը պաշտպանելու և տարբեր ուղղություններով զարգացնելու համար ստանում է տնտեսական ընդհանուր քաղաքականություն իրականացնելու հնարավորություն։ Հոլդինգային կազմակերպությունը իր կազմում ընդգրկված ձեռնարկությունների (կարտել, կորպորացիա, կոնցեռն, տրեստ) բուրգի գագաթն է, քանի որ ակտիվների կազմում ընդգրկում է մասնակիցների բաժնետոմսերի վերահսկող փաթեթները։ Հոլդինգները ստեղծվում են բաց բաժնետիրական ընկերությունների տեսքով։ Դրանք ծավալում են ներդրումային գործունեություն՝ մասնավորապես գնում և վաճառում են ցանկացած տեսակի արժեթղթեր, թողարկում և վաճառում են բազմատեսակ ապրանքներ, մատուցում են ծառայություններ։ Կուտակելով մեծ քանակությամբ տնտեսական ռեսուրսներ, դրանք ծավալում են տարբերակված բազմապլանային գործունեություն՝ շեշտը դնելով գիտատեխնիկական նորույթների մշակման ու ներդրման, երկարաժամկետ ներդրումային նախագծերի ու ծրագրերի իրականացման վրա։ Հոլդինգները միաժամանակ ֆինանսական կապիտալի ձևեր են, որոնք միավորում են բանկերը, արդյունաբերական, առևտրական  կազմակերպությունները, ներդրումային ու ապահովագրական ընկերությունները և իրականացնում են այդ բազմաստիճան և բարդ բուրգի կառավարումը՝ վիթխարի շահույթ ստանալու համար։

Գործնականում առավել հաճախ հանդիպում են արդյունաբերական և ֆինանսական հոլդինգներ։ Ֆինանսական հոլդինգներում հիմնադիր կապիտալի 50 տոկոսից ավելին կազմում են այն տնտեսական գործակալների արժեթղթերը և ֆինանսական ակտիվները, որոնք իրավունք չունեն խառնվել ֆինանսական հոլդինգում ընդգրկված ձեռնարկությունների արտադրական և ֆինանսական գործունեությանը։
## Աղբյուրներ
* ՀՀ քաղաքացիական օրենսգիրք։ ՀՀ պաշտոնական տեղեկագիր, 17, Երևան
* Յու. Սուվարյան «Մենեջմենթ», Ք․ Երևան, 2003 թ
* Տիգրան Էվինյան, Ձեռնարկության Էկոնոմիկա, 2007 թ.

Կատեգորիա:Հոլդինգային ընկերություններ
Կատեգորիա:Տնտեսագիտական տերմիններ
Կատեգորիա:Կորպորատիվ կառավարում
Կատեգորիա:Կորպորատիվ իրավունք
Լոուրիի եղանակ

**Լոուրիի եղանակ**, լուծույթներում սպիտակուցների քանակական որոշման կալորիմետրիկ եղանակ։ Առաջարկվել է Լոուրիի կողմից 1951 թվականին։ Համարվում է ամենաշատ հղված գիտական հոդվածը աշխարհում (2004 թվականի հունվարի դրությամբ այն հղվել է ավելի քան 275000 անգամ)։

## Էությունը

Հիմնային միջավայրում Cu+2 իոնները կոմպլեքս են առաջացնում պեպտիդային կապերի հետ և վերականգնվում են մինչև Cu+։ Միավալենտ պղնձի իոնները փոխազդում են Ֆոլինի ռեակտիվի հետ (ֆոսֆոմոլիբդենային թթու ֆենոլի հետ), և առաջանում է ոչ կայուն կոմպլեքս, որն անցնում է մոլիբդենային կապույտի (λmax=750 նմ)։ Այս եղանակը շատ զգայուն է, սպիտակուցի զգայունությունը՝ 10-100 մկգ/մլ։

## Սպիտակուցների հայտնաբերման այլ մեթոդներ
* Բյուրետի եղանակ
* Միկրոբյուրետային եղանակ
* Բրեդֆորդի եղանակ

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
*  Լոուրիի մեթոդ
* Լոուրիի վերափոփոխված մեթոդ

Կատեգորիա:Կենսաբանական հետազոտությունների մեթոդներ
Կատեգորիա:Անալիտիկ քիմիա
Տնտեսական ընկերակցություն

**Տնտեսական ընկերակցություն**, (լրիվ կամ կոմանդիտային) կոլեկտիվ կամ խառը սեփականության և սեփականատերերի աշխատանքային մասնակցության վրա հիմնված, իրավաբանական անձի կարգավիճակ ունեցող ձեռնարկություն է։ Տնտեսական ընկերակցության լիակատար անդամը երրորդ անձանց առջև անձնական գույքային պատասխանատվություն է կրում տնտեսական ընկերակցության պարտավորությունների համար։ Լիակատար ընկերակցության բոլոր անդամները պետք է լիակատար անդամներ լինեն։ Կոմանդիտային անդամը տնտեսական ընկերակցության պարտավորությունների համար երրորդ անձանց առջև կրում է իրեն պատկանող բաժնով կամ դրանից ավելի երաշխավորության գումարով սահմանափակված գույքային պատասխանատվություն։
Կոմանդիտային ընկերակցության մեջ առկա են առնվազն մեկ լիակատար և մեկ կոմանդիտային անդամ։ Տնտեսական ընկերակցության հիմնադիր փաստաթուղթը հիմնադիր պայմանագիրն է, որտեղ թվարկվում են ընկերակցության անդամները, գրանցվում են անդամների աշխատանքային և գույքային ավանդները և դրանց հիման վրա որոշվում են նրանց մասնակցության բաժնեմասերը ընկերակցության մեջ։
Տնտեսական ընկերակցության անդամները կարող են լինել իրավաբանական անձինք (բացի պետական մարմիններից) կամ իրավաբանական անձի կարգավիճակ չունեցող ձեռնարկությունները, քաղաքացիները և քաղաքացիություն չունեցող անձինք, որոնք միավորվել են համատեղ ձեռնարկատիրական գործունեություն վարելու կամ այդպիսի գործունեությանը աջակցելու համար։
Քաղաքացին կարող է լիակատար անդամ լինել միայն մեկ տնտեսական ընկերակցությունում։ Ընկերակցությունը չի կարող հանդես գալ որպես մեկ այլ ընկերակցության լիակատար անդամ։

## Աղբյուրներ
* ՀՀ քաղաքացիական օրենսգիրք։ ՀՀ պաշտոնական տեղեկագիր, 17, Երևան
*Յու. Սուվարյան «Մենեջմենթ», Ք․ Երևան, 2003 թ
*Տիգրան Էվինյան, Ձեռնարկության Էկոնոմիկա, 2007 թ

Կատեգորիա:Ձեռնարկությունների տեսակներ
Կատեգորիա:Տնտեսագիտական տերմիններ
Շահույթ ստանալու նպատակ չհետապնդող կազմակերպություն

**Շահույթ ստանալու նպատակ չհետապնդող կազմակերպություն**, իրավաբանական անձի կարգավիճակ ունեցող այն ձեռնարկությունն է, որի սեփականատիրոջը կանոնադրությամբ արգելված է ներդրված գույքից շահույթ ստանալ։ Շահույթ ստանալու նպատակ չհետապնդող կազմակերպությունը կարող է հիմնադրվել մեկ անձի (ընտանիքի) կողմից որպես իրավաբանական անձի կարգավիճակ ունեցող ձեռնարկություն, ձեռնարկության կամ կազմակերպության կողմից՝ որպես դուստր ձեռնարկություն և մի քանի անձանց կողմից՝ որպես սահմանափակ պատասխանատվությամբ ընկերություն։
Շահույթ ստանալու նպատակ չհետապնդող կազմակերպությունը չի կարող անդամակցել ձեռնարկությունների այն տնտեսական միավորումներին, որոնք շահույթ ստանալու նպատակ են հետապնդում։ Շահույթ ստանալու նպատակ չհետապնդող կազմակերպությունն իր ստացած եկամուտը կարող է ծախսել միայն իր կանոնադրական գործունեության հետ կապված նպատակներով։ Թույլատրվում է նշել հիմնադրի (հիմնադիրների) անունը (անվանումը), «հիմնադրամ» կամ «բարեգործական հիմնադրամ» բառերը, եթե դրանք համապատասխանում են շահույթ ստանալու նպատակ չհետապնդող կազմակերպության կանոնադրական գործունեությանը։
Շահույթ ստանալու նպատակ չհետապնդող կազմակերպության հիմնադիր փաստաթուղթը նրա կանոնադրությունն է, իսկ որպես սահմանափակ պատասխանատվությամբ ընկերության՝ նաև հիմնադիր պայմանագիրը։
## Աղբյուրներ
* ՀՀ քաղաքացիական օրենսգիրք։ ՀՀ պաշտոնական տեղեկագիր, 17, Երևան
* Յու. Սուվարյան «Մենեջմենթ», Ք․ Երևան, 2003 թ
* Տիգրան Էվինյան, Ձեռնարկության Էկոնոմիկա, 2007 թ

Կատեգորիա:Ձեռնարկությունների տեսակներ
Կատեգորիա:Տնտեսագիտական տերմիններ
Բրեդֆորդի եղանակ

thumb|200px|right| Բրեդֆորդի ռեագենտը (ձախից) և Բրեդֆորդի ռեագենտը լիզոցիմի հետ (աջ)
**Բրեդֆորդի եղանակ**, լուծույթում սպիտակուցների քանակական որոշման կալորիմետրիկ եղանակ։ Առաջարկվել է բիոքիմիկոս Մերիոն Բրեդֆորդի կողմից 1976 թվականին։ Մերիոն Բրեդֆորդի հոդվածը Anal Biochem հանդեսում համարվում է աշխարհի ամենահղված հոդվածներից մեկը։

## Էությունը
Այս եղանակը հիմնված է կումասսի ներկանյութի փոխազդեցության վրա (Coomassie Brilliant Blue G-250) արգինինի ու հիդրոֆոբ ամինաթթվային մնացորդների հետ։ Ստացված միացությունը ունենում է կապույտ երանգավորում։ Դա վկայում է սպիտակուցի առկայության մասին։

## Սպիտակուցների հայտնաբերման այլ մեթոդներ
* Բյուրետի եղանակ
* Միկրոբյուրետային եղանակ
* Լոուրիի եղանակ

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Բրեդֆորդի եղանակ

Կատեգորիա:Կենսաբանական հետազոտությունների մեթոդներ
Կատեգորիա:Անալիտիկ քիմիա
Հոգեկան հատկություններ

**Հոգեկան հատկությունները**բնորոշվում են առավել կայունությամբ։ Ընդունված է այստեղ դիտարկել անձի առավել էական հատկությունները, որոնք ապահովվում են մարդու վարքի և գործունեության որոշակի քանակական և որակական մակարդակ։ Այս առանձնահատկությունների զարգացվածության մակարդակը կանխորոշում են մարդու անկրկնելիությունը, նրա անհատականությունը։ Այստեղ ներառված են ուղղվածությունը, ընդունակությունները, խառնվածքը, բնավորությունը։

Հոգեկան ձևավորումները կան տեսաբաններ, ովքեր չեն առանձնացնում որպես առանձին խումբ՝ այն միացնելով հոգեկան առանձնահատկություններին։ Ձևավորումներին վերաբերում են պահանջմունքները,  արժեքները, հետաքրքրությունները, հոբբին, իմաստը, դրդապատճառները և այլն։

Կատեգորիա:Փիլիսոփայություն
Ալիցիկլիկ միացություններ

մինի
մինի
**Ալիֆատիկ ածխաջրածինները** օրգանական քիմիայում-միացություններ են որոնք չեն պարունոկում արոմատիկ համակարգեր։ Ալիֆատիկ միացությունները իրենցից ներկայացնում են բաց շղթաներ(ացիկլիկ միացություններ) կամ փակ(ալիցիկլիկ կամ ցիկլոալիֆատիկ միացություններ)։ Երբեմն ալիֆատիկ միացություններ են համարվում միյայն ացիկլիկ միացությունները, իսկ ալիցիկլիկ միացությունները, դասվում են առանձին դասի մեջ։

**Ընդհանուր նկարագրություն**
Օրգանական քիմիայում միացությունները բաժանվում են երկու հիմնական մասի. արոմատիկ միացություններ, որոնք պարունակում են բենզոլային օղակ և նման փակ համակարգեր և ալիֆատիկ միացություններ որոնք չեն պարունակում։ Ալիֆատիկ միացություններում ածխածնի ատոմները առաջացնում են ածխածնային ուղիղ շղթաներ, ճյուղավորված միացություններ և օղակներ(որոնց դեպքում անվանվում են ալիցիկլիկ միացություններ)։ Ածխածնի ատոմնորը կարող են կապված լինել մեկ(ալկեններ), կրկնակի կապեր (ալկեններ) և եռակի կապերով(ալկիններ)։ Բացի ածխածնիծ և ջրածնից շղթային կարող է միացաց լինել թթվածին, ազոտ, ծծումբ, հալոգոններ։ Պարզագույն ալիֆատիկ միացությունն է մեթանը CH4։ Ալիֆատիկ միացությունների ընդգրկում են ալկանները և նրանց ածանցյալները, ինչպես ճարպաթթուները, ալկենները, ալկինները։ Ացիկլիկ միացություններ Ացիկլիկ միացությունները օրգանական միացություններ են որոնք չեն պարունակում ցիկլիկլեր, և բոլոր ածխածնի ատոմները միացված են պարզ կապերով, ուղիղ կամ ճյուղավորված շղթաներ։ Առանձնացվում է ացիկլիկ միացությունների - հագեցած ածխաջրածինների որոնք կապված են միյայն պարզ կապերով(պարզագույն ներկայացուցիչը մեթան)և չհագեցաց ածխաջրածիններ, որոնցում ածխածնի ատոմները միմյանց հետ կապված են կրկնակի(օր. էթան) եռակի(օր. ացետիլեն) կապերով։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Օրգանական միացություններ
Օնկոսային ճնշում

**Օնկոսային ճնշումը** (՝ ծավալ, զանգված) կամ կոլոիդ-օսմսային ճնշումը (Po) արյան պլազմայի սպիտակուցներով պայմանավորված ճնշումն է՝ օսմոտիկ ճնշման այն մասը, որն ստեղծվում է լուծույթի բարձրամոլեկուլային բաղադրիչներով։ Այն հավասար է օսմոսային ճնշման 1/200 մասին, որը կազմում է 25-30 մմ սնդիկի սյուն։ Չնայած իր փոքր չափերին օնկոսային ճնշումը պայմանավորում է արյան և հյուսվածքային հեղուկի միջև ընթացող ջրի փոխանակությունը։

## Նկարագիր
Հյուսվածքաարյունային պատնեշների շնորհիվ արյան սպիտակուցները միջբջջային տարածության մեջ գրեթե չեն թափանցում։ Մազանոթներում ջրի մոլեկուլների մուտքն արյունից դեպի հյուվածքային հեղուկ տեղի է ունենում արյան հիդրոստատիկ ճնշման (Ph) ազդեցությամբ։

Մազանոթների զարկերակային բաժնում Ph-ը հասնում է 30-40 մմ սս-ի, իսկ երակային բաժնում՝ 8-12 մմ սս-ի։ Հիդրոստատիկ ճնշմանը հակազդում է Po-ն, որը օսմոսի օրենքի համաձայն ջրի մոլեկուլները հյուսվածքային հեղուկից ձգում է դեպի արյուն։

Այսպիսով Ph-ի և Po-ի տարբերությունից ածանցվում է մի նոր ճնշում, որը կոչվում է քամման կամ ֆիլտրացիոն ճնշում՝ Pֆ և արտահայտվում է հետևյալ բանաձևով ՝ Pֆ=Pհ-Po։ Հենց այս ճնշմամբ է իրականանում ջրի փոխանակության պրոցեսը։ Մազանոթի զարկերակային բաժնում Pֆ=40-25=15 մմ սս։ Այս ճնշման տակ ջուրը քամվում է արյունից դեպի հյուսվածքային հեղուկ։ Մազանոթի երակային բաժնում Pֆ=12-25=-13 մմ սս։ Այս ճնշման տակ ջրի մոլեկուլները հյուսվածքային հեղուկից շարժում են դեպի արյուն, իրենց հետ տանելով նաև նյութափոխանակության արգասիքները։ Քամման ժամանակ այս մեխանիզմը գործում է օրգանիզմի բոլոր հյուսվածքներում և օրգաններում։ 
Նպաստում է
# միզագոյացմանը
# ավշագոյացմանը
# հյուսվածքային հեղուկի առաջացմանը

Հյուսվածքային հեղուկի ավելցուկ ջուրը թափանցում է ավշային մազնոթների մեջ։ Օնկոսային ճնշման դերը ցուցադրելու համար փորձարարական ճանապարհով կենդանու արյան պլազմայի մի մասը հեռացնում են և փոխարենը ներարկվում նույն քանակով ֆիզիոլոգիական լուծույթ (կերակրի աղի (NaCl) 0.9%-անոց լուծույթ)։ Կենդանու արյան սպիտակուցները նոսրանում են, օնկոսային ճնշումն ընկնում է, որի հետևանքով ջրի մուտքը դեպի հյուսվածքային հեղուկ մեծանում է, իսկ ելքը՝ փոքրանում։ Արդյունքում հյուսվածքներն այտուցվում են։

## Գրականություն
* Մարդու ֆիզիոլոգիայի հիմունքներ, պրոֆ․ Դ.Ն.Խուդավերդյանի և ակադեմիկոս Վ.Բ.Ֆանարջյանի խմբագրությամբ

Կատեգորիա:Կոլոիդային քիմիա
Կատեգորիա:Ֆիզիոլոգիա
Շոշափուկներ

մինի|Կտրուկ
**Շոշափուկներ**, անողնաշարավոր կենդանիների մեծ մասի (աղեխորշավորներ և այլն) մարմնի շարժական ելուստներ։ Գտնվում են սովորաբար կենդանու մարմնի առջևի մասում և կատարում են որսը բռնելու, շարժվելու (գլխոտանիներ), շոշափման, հոտառության (փորոտանի փափկամորթներ), շնչառության ֆունկցիա։ Աղեխորշավորները հարուստ են խայթող բջիջներով։

Կատեգորիա:Անողնաշարավորներ
Կայսերական ռազմական թանգարան

**Կայսերական ռազմական թանգարան** (), լոնդոնյան թանգարան։ Նրա հավաքածուն ներառում է ռազմական տեխնիկա, զենք, պատերազմական տարիների իրեր, ունի հասարակական գրադարան, լուսանկարչական արխիվ, արվեստի հավաքածու, որը նվիրված է XX դարին սկսած պատերազմներին ու ռազմական գործողություններին, որոնք ընթացել են Միացյալ թագավորությունում (ԱՄՆ) և Բրիտանական կայսրությունում (Անգլիա)։

## Պատմություն
Առաջին համաշխարհային պատերազմի ընթացքում՝ 1917 թվականի գարնանը, Բրիտանական կառավարությունը որոշում է ստեղծել Ազգային պատերազմի թանգարան և սկսել է հավաքագրել ցուցանմուշներ ցուցահանդեսի համար։ Հատուկ ստեղծված հանձնաժողովը սկսել է հավաքել նյութեր։ 1917 թվականի դեկտեմբերին թանգարանը ստացել է «Կայսերական ռազմական թանգարան» անվանումը։ Թանգարանը բացվել է Ջորջ 5-ի Բյուրեղապակյա պալատում, 1920 թվականի հունիս 9-ին։ 1924 թվականին թանգարանը տեղափոխվում է Քենսինգթոն քաղաքի կայսերական ինստիտուտի հարավային շենք։ Այս շենքը գտնվում է քաղաքի կենտրոնում, այլ թանգարանների կողքին։ Թանգարանը սկսեց նյութերը հավաքել Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի տարիներին, քանի որ այն դարձել էր ռմբակոծությունների թիրախ և հավաքածուն մեծապես վնասվել էր։ 1939, 1940 թվականներին թանգարանը փակվում է և բացվում միայն 1946 թվականին։ Մինչ օրս թանգարանը ունի ռազմական տեխնիկայի մեծ հավաքածու, որոնք պահպանվել են Առաջին աշխարհամարտի տարիներից։ Թանգարանի նպատակն է ոչ միայն ցույց տալ այցելուներին զենք և ռազմական տեխնիկա, այլև տալ մարդկանց մասին տեղեկություններ ժամանակակից պատերազմի և դրա ազդեցությունը անհատի և հասարակության վրա։ Թանգարանի մուտքը անվճար է, այն բաց է ժամը 10։00-ից 18։00-ն։

## Պատկերասրահ

Hms belfast.jpg|
Churchillmuseumcabinetwarrooms.JPG|
Imperialwarmuseumduxfordamericanairmuseumwithf15.jpg|


## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* www.iwm.org.uk
* craneinthesky.blogspot.com/2011/03/imperial-war-museum-london.html

Կատեգորիա:Լոնդոնի թանգարաններ
Կատեգորիա:1917 հիմնադրումներ Մեծ Բիտանիայում
Կատեգորիա:1917 հիմնադրված թանգարաններ
Հեպտան

**Հեպտան**,օրգանական միացություն ալկանների դասից։ Քիմիական բանաձևն է՝ СН3(СН2)5СН3։ Հեպտանը և իր իզոմերները անգույն հեղուկներ են, լավ են լուծվում գրեթե բոլոր օրգանական լուծիչներում։ Չեն լուծվում ջրում։ Ունեն ալկանների բոլոր քիմիական հատկությունները։

## Ֆիզիկական հատկություններ
Անգույն հոսուն հեղուկ է։

## Քիմիական հատկություններ
Քիմիական հատկություններով անալոգ է այլ բարձրագույն ալկաններին։

## Ստացում
Կարելի է ստանալ բենզինից, մակակլանման միջոցով։

## Իզոմերներ և էնանտիոմերներ
Հեպտանն ունի ինը իզոմեր(եթե հաշվի առնենք օպտիկական իզոմերները՝ 11 իզոմեր)

C*-ն քիրալ կենտրոնն է։

## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն
* Гептан — статья из Большой советской энциклопедии

Կատեգորիա:Ալկաններ
Sum 41

**Sum 41** (կարդացվում է *սամ ֆորթի ուան*), կանադական փանկ-ռոք խումբ, ստեղծված 1996 թվականին, Էյձակս քաղաքից։ Խմբի հիմնական կազմը՝ Դերիք Ուիբլի(վոկալ, րիթմ- կիթառ, ստեղնային), Թոմ Թաքեր (սոլո-կիթառ, ստեղնային, բեկ-վոկալ), Ջեյսոն ՄաքՔեսլին (բաս-կիթառ, բեկ-վոկալ)։
1999 թվականին Island Records լեյբլի հետ պայմանագիր կնքելուց հետո խումբը թողարկում է 5 ստուդիային ալբոմ, երկու համերգային ալբոմ, երկու համերգային DVD և ավելի քան 15 մեներգ։
Այսօր խմբի ամենահաջող ալբոմն է համարվում «All Killer No Filler»։ Այդ ալբոմի մեներգներից «Fat Lip»-ը գլխավորում էր Billboard Modern Rock վարկանշային աղյուսակի ռեյտինգը։
Այդ իսկ վարկանշային աղյուսակում «In Too Deep» մեներգով հասել 10-րդ տեղի։

## Պատմություն

Խումբը կազմավորվել է 1996 թվականի հուլիսի 11-ին, ամռան 41-րդ օրը, որից առաջացել է խմբի անվանումը։ Սկզբնական շրջանում Sum 41-ը եղել է քավեր-խմբում և անվանվել Kaspir, բայց 1996 թվականի սեպտեմբերի 28-ին փոխեցին անվանումը Supernova շոուի համար։ Խմբի անդամներ՝ Դերիկ Ուիբլին և Սթիվ Ջոզը, 5 տարում նվագալ են տարբեր խմբերում։
Այժմյա բասիստ Կոունը խմբին է միացել 1999 թվականին։ Խմբի ամենաառաջին բասիստը եղել է Ռիչարդ Ռոյը, նա խմբի անդամ է եղել 1996-1998 թվականներին։ Նրան կարելի է տեսնել «Bring The Noize!» միակ ձայնագրության մեջ, որտեղ կարելի է լսել իր նվագը։ Կոունը պատմում է, որ խումբը վերցրել է այդ անունը իր միանալուց հետո։
Խումբը միշտ իր հետ է ունեցել տեսախցիկ, որով նկարել են խմբի խենթ արարքները, օրինակ պիցերիայի թալանումը ջրային ատրճանակաների օգնությամբ, կամ «Makes No Difference» պարը պարելիս թատրոնի դիմաց։ Այդ տեսանյութերը և մի շարք այլ արարքներ կարելի է տեսնել «Introduction to Destruction» DVD-ում։

### Ալբոմներ «All Killer No Filler» և «Does This Look Infected?» (2001-2003)

Խմբի առաջին ալբոմը՝ «All Killer No Filler»-ը, ձայնագրվել է 2001 թվականի մայիսի 8-ին։ Այդ ալբոմի առաջին մեներգը եղել է «Fat Lip» ստեղծագործությունը, Nokia ընկերությունը հայտատարել է, որ այդ երգը հեռախոսների ամենաօգտագործվող երաժշտությունն է։

Կատեգորիա:Փանկ-ռոք խմբեր
Կատեգորիա:Փոփ-փանք խմբեր
Կատեգորիա:1996 հիմնադրված երաժշտական խմբեր
Արազա

**Արազա** (), պտղատու ծառ մրտազգիների ընտանիքից։

## Նկարագիր
Արազը փոքր ծառ է, բարձրությունը 2,5 մ պարզ օվալաձև տերևներով, տերևները ունեն 6-18 սմ երկարություն և 3,5-9,5 սմ լայնություն։ Պտուղը գնդաձև է 12 սմ տրամագծովև 750 գ կշռով, բարակ, փայլուն, դեղին կեղևով։ Պտղի միջուկը պարունակվում է դեղին պտղամիսը՝ մի քանի խոշոր երկարավուն սերմերով։

## Տարածում
Արազը աճում է վայրի անտառներում, հիմնականում Բրազիլիայի ամազոնային մասում, արևելյան Պերույում և արևելյան Էկվադորում։ Վերջին ժամանակներում այն սկսել են մշակել այդ երկրներում։

Araçá-Boi.jpg|Արազի պտուղը
Pie de araza.jpg|Արազով կարկանդակ
Mousse de chocolate y araza.JPG|Արազով մուսս
մինի|Արազով մուսս


## Կիրառում
Արազի պտուղը օգտագործվում է հյութեր, ոչ ալկոհոլային խմիչքներ, պաղպաղակ և պահածոյացված մրգեր պատրաստելու համար։ Այն հազվադեպ է օգտագործվում թարմ վիճակում՝ քանի որ ունի բարձր թթվայնություն։

## Գրականություն
* Новак Б., Шульц Б. Тропические плоды. Биология, применение, выращивание и сбор урожая / Пер. с нем. — М.։ БММ АО, 2002. — С. 160—161. — 240 с. — ISBN 5-88353-133-4.

## Արտաքին հղումներ
* Neglected Crops: 1492 from a Different Perspective 
* Eugenia stipitata photos  

Կատեգորիա:Պտղատու ծառեր
Կատեգորիա:Մրգեր
Կատեգորիա:Մրտենազգիներ
Ողնուց (համաստեղություն)

**Ողնուց** (), համաստեղություն երկնքի հարավային կիսագնդում։ Գտնվում է Նավախել, Կենդանագիր, Թռչող ձկներ, Քամելեոն, Ճանճ, Կենտավրոս, Առագաստ համաստեղությունների միջև։ Կանոպուսը (Ողնուցի) երկնքի երկրորդ (Սիրիուսից հետո) պայծառ աստղն է։ Ողնուցը Հայաստանի տարածքից չի երևում։

## Ծանոթագրություններ
Գելզենկիրխեն

**Գելզենկիրշեն** (), քաղաք է Գերմանիայի Հյուսիսային Ռեյն Վեսթֆալիա հողում, գտնվում է Ռուրի հյուսիսային հատվածում։ Քաղաքի բնակչությունը մոտ 258 հազար է։

Գելզենկիրխենն առաջին անգամ հիշատակվել է 1150 թվականին։ Այն մինչև 19-րդ դարը փոքր գյուղ էր։ Արդյունաբերական հեղափոխության շրջանում քաղաքը սկսեց աճել։ 1840 թվականին, երբ քաղաքում սկսեց ածխի արդյունահանումը, Գելզենկիրխենում 6000 մարդ էր բնակվում։ 1900 թ. քաղաքի բնակչության թիվը հասավ 138 հազարի։

20-րդ դարում Գելզենկիրխենը Եվրոպայի ածուխ արդյունահանող ամենակարևոր քաղաքներից մեկն էր։ 1928 թվականին քաղաքին են ձուլվել մոտակա Բյուեր և Հորստ քաղաքները։

Նացիստական իշխանության տարիներին Գելզենկիրխենն ածխի արդյունաբերության և նավթի վերամշակման կենտրոն էր, այդ պատճառով Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի տարիներին ռմբակոծության է ենթարկվել դաշնակից ուժերի կողմից։

## Աշխարհագրություն
## Պատմություն

### Հին և միջին դարեր
Գելզենկիրխենի տարածքում մ.թա. ավելի քան 1000 տարի առաջ՝ Բրոնզե դարում, Էմշեր գետից հյուսիս ընկած բլրի վրա բնակվել են մի շարք գերմանական ցեղեր։ Ավելի ուշ այդ հողեր են մտել հռոմեացիները։ Մ.թ. 8-րդ դարի սկզբին տարածքը բնակեցրել են սաքսերը։

Գելզենկիրխենի մեջ մտնող Buer շրջանն առաջին անգամ հիշատակվում է 1003 թվականին Puira ձևով Հերիբերտ ֆոն Քյոլնի փաստաթղթերում։

### Ինդուստրիալացում
Մինչև 19-րդ դարի վերջը Գելզենկիրխենի տարածքն ու շրջակայքը հիմնականում ագրարային արտադրությամբ էին զբաղված։ 1815 թվականին Գելզենկիրխենը մտավ Պրուսիայի կազմ և միացավ Վեսթֆալիա շրջանին։

Ռուրում քարածխի հանքեր հայտնաբերվեցին 1840 թվականին։ 1847 թ. կառուցվեց Քյոլն-Մինդեն երկաթգիծը, և Գելզենկիրխենում բացվեց առաջին երկաթուղային կայարանը։ 1868 թվականին քաղաքը դարձավ Բոխումի շրջանի կենտրոնը։ 1870-ականներին քաղաքը դառնում է ծանր արդյունաբերության կարևորագույն կենտրոն։ 1875 թվականին Գելզենկիրխենը քաղաքի կարգավիճակ է ստանում։

## Բնակչություն
Գելզենկիրխենի բնակչությունը վերջին մի քանի տարիներին մոտ 260 հազար է։ 2000 թվականին քաղաքում բնակվում էր 278 596 մարդ, 1970 թվականին՝ մոտ 350 հազար։

2009 թվականի դրությամբ Գելզենկիրխենի բնակչության թիվը կազմել է 259 700, որից 27%-ը կամ 71 000 հոգի գերմանական ծագում չունեն։ Քաղաքի թուրքական համայնքը կազմում է բնակչության 15% կամ 40 հազար հոգի։ Նախկին Հարավսլավիայից ժամանածների թիվը 9000 է, Լեհաստանից՝ 4000։

### Ժողովրդագրական զարգացում

## Սպորտ
Գելզենկիրխենը Բունդեսլիգայում ներկայացնում է Շալկե 04 ֆուտբոլային ակումբը։ Ակումբն իր տնային խաղերն անց է կացնում Վելտինս Արենա մարզադաշտում։ Այն ընդունել է 2006 թվականի ֆուտբոլի Աշխարհի առաջնության մի շարք հանդիպումներ։

Ֆուտբոլիստներ Իլքայ Գյունդողանը, Մեզութ Օզիլը և Մանուել Նոյերը Գելզենկիրխենում են ծնվել։

## Քույր քաղաքներ
Գելզենկիրխենի քույր քաղաքներն են.

1200px|Գելզենկիրխենի համայնապատկեր

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Գերմանիայի քաղաքներ
Սեռական ցիկլ

մինի
**Սեռական ցիկլ**, գործում է ըստ փուլերի՝ հիպոթալամուսում, հիպոֆիզում, ձվարաններում, արգանդի լորձաթաղանթում, հեշտոցում, ձվափողերում և կաթնագեղձերում։ Տեղի են ունենում համապատասխան փոփոխություններ։
Դաշտանային ցիկլը, արգանդի լորձաթաղանթում տեղի ունեցող փոփոխություններն են սեռական ցիկլի ժամանակ։ Նորմայում ցիկլը տևում է 28 օր, և կազմված ՝ 3 շրջանից՝ դաշտանային, հետդաշտանային, նախադաշտանային։

## Դաշտանային փուլ
Դաշտանային ցիկլի ժամանակ հիպոթալամուսում դադարում է լյուլիբերինի արտադրությունը, իսկ հիպոֆիզում՝ լյուտրոպինի։ Այդ իսկ պատճառով հետզարգացման է ենթարկվում ձվարանի դեղին մարմինը և դադարում է պրոգեստերոնի արտադրությունը։ Դրա հետևանքով արգանդի լորձաթաղանթի ֆունկցիոնալ շերտի ոլորուն զարկերակիկները սեղմվում են, որը հանգեցնում է արյունամատակարարման խանգարման։ Սնուցման խանգարման պատճառով ֆունկցիոնալ շերտը մեռուկանում է։ Որոշ ժամանակ անց սպազմը դադարում է, արյունամատակարարումը վերականգնվում, սակայն մեռուկացած պարուրաձև զարկերակիկների պատը թուլանում և պատռվում է, արդյունքում արյունը լցվում է ֆունկցիոնալ և բազալ շերտերի միջև։ Այս պահից սկսվում է դաշտանային ցիկլը։ Արյան մեծ քանակները հեռացնում են մեռուկացած ֆունկցիոնալ շերտը, որը հեռանում է արգանդից արյան հետ միասին։Դաշտանային ցիկլը բնականում տևում է 2-3 օր։ Այս օրերի ընթացքում սեռական հորմոնների քանակը նվազագույնն է, քանի որ դեղին մարմինը հետզարգացած է, իսկ ֆոլիկուլները դեռ չեն մտել մեծ աճի շրջան և չեն արտադրում էստրոգեն։

## Հետդաշտանային փուլ
Հետդաշտանային կամ պրոլիֆերատիվ փուլում հիպոթալամուսում արտադրվում է ֆոլիլիբերին, իսկ հիպոֆիզում՝ ֆոլիտրոպին։ Այդ պատճառով ֆոլիկուլների մի մասը մտնում է մեծ աճի շրջան, դրանցում սկսում է արտադրվել էստրոգեն, որի ազդեցությամբ վերականգնվում են արգանդի գեղձերը և ֆունկցիոնալ շերտը։ Հետդաշտանային փուլը տևում է 12-14 օր մինչև նոր ձվազատումը։ Հատկապես բուռն կերպով 5-11-րդ օրերին, բազալ շերտի շնորհիվ վերականգնվում են արգանդի այն գեղձերը, որոնք ունեն ուղիղ ընթացք և չեն պարունակում արտազատուկ։ Ամբողջապես վերականգնվում է ֆունկցիոնալ շերտը՝ լորձաթաղանթի էպիթելը և սեփական թիթեղը։11 օրից սկսվում է հարաբերական հանգստի շրջանը, որից 12-14-րդ օրերին տեղի է ունենում ձվազատում՝ ադենոհիպոֆիզի կողմից առատ լյուտրոպինի սինթեզի շնորհիվ։

## Նախադաշտանային փուլ
Ձվազատումից հետո պատռված ֆոլիկուլի տեղում առաջանում է դեղին մարմին, և սկսվում է պրոգեստերոնի սինթեզը,որի ազդեցությամբ ընթանում է նախադաշտանային փուլը։ Այդ ընթացքում արգանդի լորձաթաղանթն այտուցվում է, արգանդի գեղձերը ոլորվում են, լցվում թանձր լորձային արտազատուկով, որը պարունակում է մեծ քանակով գլիկոգեն։ Արգանդի լորձաթաղանթը պատրաստվում է ընդունել բեղմնավորված ձվաբջիջը։ Եթե ձվաբջիջը բեղմնավորվում է, ապա ֆունկցիոնալ շերտը վերածվում է ընկերքի մայրական մասի, որը երեխայի ծնվելուց հետո շերտազատվում և հեռացվում է արգանդի խոռոչից։

## Աղբյուրներ
* Կ.Թ. Սահակյան, Հյուսվածքաբանություն, Երևան 2013
* Ա. Վ. Ազնաուրյան, Է. Լ. Թումանյան, Մ. Զ. Բախշինյան, Մասնավոր Հյուսվածքաբանություն, Երևան 2003

Կատեգորիա:Սեքսոլոգիա
Կատեգորիա:Բազմացում
Կատեգորիա:Բազմացման ֆիզիոլոգիա
Հեքսան

**Հեքսան**, սահմանային ածխաջրածին, C6H14։ Պատկանում է ալկանների դասին։

## Հատկություններ
Անգույն հեղուկ է, թույլ հոտով(նման դիքլորէթանի հոտին)։ Հեքսանի գոլորշիները օժտված են թմրեցնող հատկությամբ։

## Հեքսանի ստացում
Ն-հեքսանը զգալի քանակով պարունակվում է բենզինում։ Իզոհեքսանների մեծ մասը ստացվում է բենզինի կատալիտիկ կրեկինգով և ալկիլացումով։

## Կիրառություն
* Հեքսանը մեծ քանակներով օգտագործվում է բենզինի բաղադրությունում։
* Հեքսանը հումք է ծառայում բենզոլի ստացման համար։
* 2,2-դիմեթիլբութան և 2,3-դիմեթիլբութան-հանդիսանում են շարժիչային վառելիքի բաղադրամասեր։
* Օրգանական լուծիչ է։

## Իզոմերիա
Հեքսանն ունի հինգ իզոմեր։

## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն
* *А. Вайсбергер, Э. Проскауэр, Дж. Риддик, Э. Тупс*. Органические растворители. — М.։ Издатинлит, 1958 год.

Կատեգորիա:Ալկաններ
Դեյան

**Դեյան**, քաղաքային օկրուգ Սիչուան պրովինցիայում Չինաստանի Ժողովրդական Հանրապետությունում։

## Պատմություն
1950 թվականին կազմավորվեց Յուրահատուկ շրջան Վենցզյանը(温江专区), որին հնազանդվեցին 12 կոմսություններ։ 1952 թվականին կամավորվեց Յուրահատուկ շրջանը Մյանյանը(绵阳专区), որին ենթարկվեցին 10 կոմսություններ։

## Ադմինիստրատիվ-տարածքային բաժանում

Կատեգորիա:1983 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր
Կատեգորիա:Չինաստանի քաղաքային շրջաններ
Թվելյաց երգեր

**Թվելյաց երգեր**, հայ հին ժողովրդական բանահյուսության(վիպասանքի) տեսակ։ Անվանմանը հայ բանահյուսության մեջ տրվել են տարբեր մեկնություններ։ Այն համարել են ժամանակագրական (Մ. Էմին), թվացող, այլաբանական (Գ. Խալատյան), թովելյաց, այսինքն՝ թովչական, համայական երգեր (Մառ)։ Հավանականը Մանուկ Աբեղյանի տեսակետն է, ըստ որի թվելյաց երգեր անվանումը ծագել է այդ երգերն ասել-պատմելու ձևից, ինչպիսին առկա է «թիվ ասել» կապակցության մեջ։ Դա սովորական պատմել-ասելն է՝ առանց եղանակի, արտասանելուց ցածր, խոսելուց կամ ընթերցելուց բարձր ձայնով։ 'Թվելյաց երգերի շարքին են դասվում Տիգրանին ու Աժդահակին, Արտաշեսին ու Սաթենիկին, Սանատրուկին ու Վաղարշին և այլոց նվիրված ժողովրդական երգերը, ինչպես նաև «Պարսից պատերազմ», «Տարոնի պատերազմ» վիպական ստեղծագործությունները։

Կատեգորիա:Հայ միջնադարյան գրականություն
Կատեգորիա:Հայկական բանահյուսություն
Կատեգորիա:Երաժշտական եզրույթներ
Կոլմենար (քաղաք)

**Կոլմենար** (), քաղաք և համայնք Իսպանիայում, մտնում է Մալագա պրովինցիայի կազմում (Անդալուզիա ինքնավար մարզ)։ Համայնքը գտնվում է Ակսարկիյա-Կոստա-դել-Սոլ գավառի կազմում։ Տարածքը 66կմ2։ Բնակչությունը 3681 մարդ (2010)։ Պրովինցիայի ադմինիստրացիայից ունի 29 կմ հեռավորություն։

Կատեգորիա:Անդալուսիայի բնակավայրեր
Կատեգորիա:Իսպանիայի բնակավայրեր
Կատեգորիա:Մալագա պրովինցիայի բնակավայրեր
Մատիա Նաստասիչ

**Մատիա Նաստասիչ** (), սերբիացի ֆուտբոլիստ, որը հանդես է «Մանչեսթեր Սիթիիում» և Սերբիայի ազգային հավաքականում։

## Կարիերա
### Պարտիզան
Նաստասիչի առաջին ակումբը եղել է Պարտիզանի ակադեմիան։ Առաջին մրցաշրջանում մասնակցել է 21 խաղի։ Իր հիանալի խաղի շնորհիվ գրավում է «Ֆիորենտինայի» ուշադրությունը։ Եվ 2 թիմերի մեջ ձեռք է բերվում նախնական համաձայնություն։

## Ֆիորենտինա
2011 թվականին տեղափոխվել է «Ֆիորենտինա»։ Նա սկզբից ուներ քանի, որ կար հիմնական պաշտպան։ Իր դեբյուտը նխեց 2011 թվականի սեպտեմբերի 11-ին «Բոլոնիայի» հետ խաղում (2։0)։ Այդ մրցաշրջանում մասնակցեց 25 խաղի։ Իր գեղեցիկ և լավ խաղի շնորհիվ գրավեց «Մանչեսթեր Սիթիի» ուշադրությունը։

## Մանչեսթեր Սիթի
Նաստասիչը կնքեց հնգամյա պայմանագիր։ Նա իր դեբյուտը նշեց 2012 թվականի սեպտեմբերի 18-ին։ Նա ամրապնդեց իր տեղը հիմնական կազմում արդեն նոյեմբերին։ Նոյեմբերին նա նաև ճանաչվեց լավագույն ֆուտբոլիստ։2013-2014 թվականի մրցաշրջանում 13 խաղում դուրս է եկել մեկնարկային կազմում։ Այդ մրցաշրջանում դարձել է Պրեմիեր լիգայի և Լիգայի գավաթի մասին։

## Ակումբային գործունեություն
2008-2010- ՖԱ Պարտիզան 0(0)

2010-2011- ՖԱ Տելեոտիկ 21(0)

2011-2012- ՖԱ Ֆիորենտինա 26(2)

2012- Մանչեսթեր Սիթի 34(1)

## Ազգային հավաքական
2012- Սերբիա 14(0)

## Ձեռքբերումներ
* Անգլիայի չեմպիոն 2014
* Անգլիայի Լիգայի գավաթակիր 2014

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Անգլիայի լեգեոներ ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Բունդեսլիգայի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Իտալիայի լեգեոներ ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Լա Լիգայի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Մանչեսթեր Սիթիի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Պրեմիեր Լիգայի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Սերբ ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Սերբիայի հավաքականի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Տղամարդկանց ֆուտբոլի պաշտպաններ
Կատեգորիա:Ֆիորենտինայի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Շալկե 04-ի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Մալյորկայի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Պարտիզան Բելգրադի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Տելեօպտիկի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Լեգանեսի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:ՈՒԵՖԱ Եվրո 2024-ի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Անգլիական ֆուտբոլի լիգայի խաղացողներ
Պարակուելյոս դե Խարամա

**Պարակուելյոս դե Խարամա** (), քաղաք և համայնք Իսպանիայում, մտնում է Մադրիդ պրովինցիայի մեջ, որն էլ իր հերթին մտնում է Մադրիդ ինքնավար համայնքի մեջ։ Համայնքը մտնում է Կուենկա-դել-մեդիո-Խարամա շրջանի կազմի մեջ։ Տարածքը՝ 43,92 կմ2։ Բնակչությունը՝ 16219 (2010)։ Վարչական կենտրոնից հեռավորությունը՝ 14 կմ։ 1936 թվականի հոկտեմբեր-նոյեմբեր ամիսներին Պարակուելյոսում տեղի է ունեցել հանրապետականների մասսայական գնդակահարություններ (սպանվեց մի քանի հազար մտավորականության և միջին դասի ներկայացուցիչ)։

## Արտաքին հղումներ
* Información Paracuellos 
* Պաշտոնական կայք
* Historia de Paracuellos
* Pueblos de España

Կատեգորիա:Մադրիդ ինքնավար համայնքի բնակավայրեր
Թվանիկներ

**Թվանիկներ** (պահլավերեն  tuwanik — ուժեղ, զորեղ, կարող, հայերենում նաև՝ հարուստ), հասարակական խավ, գյուղական համայնքներին պատկանող հարուստ գյուղացիները Հայաստանում և հարևան մի քանի երկրներում (Իրան, Միջագետք և այն  )։ Առաջին անգամ հիշատակել է 4-րդ դարի  եկեղեցական գործիչ Բարսեղ Կեսարացին՝ նշելով թվանիկների ՝ եկեղեցուն վճարելիք հարկերի չափը. «Դ գրիւ ցորեան և Զ գրիւ գարի և ԺԶ փաս քաղցու» (Կանոնագիրք Հայոց, հ. 2, 1971, էջ 94)։ Նույնպիսի վկայություն ունի նաև 7-րդ դարի  հայ մատենագիր Մովսես Կաղանկատվացին (Պատմութիւն Աղուանից աշխարհի» ԳԻՐՔ Ա» գլուխ ԻԶ)։

Կատեգորիա:Սոցիալական խավեր
Կատեգորիա:Ավատատիրությունը Հայաստանում
Pantera (ռոք խումբ)

**Պանտերա**ն եղել է հևի մետալ ժանրի ռոք խումբ, ստեղծվել է ԱՄՆ-ի, Տեխաս նահանգում 1981 թվականին, Էբոտ եղբայրների կողմից։ Վիննի Պոլը եղել է թմբկահար, Դայմբեգ Դառելը՝ կիթառահար, Ֆիլ Անսլեսմոն՝ վոկալիստ, իսկ Ռեքս Բրաունը՝ բասիստ։
2004 թվականին մեկ այլ երաժշտական պրոյեկտի՝ Damageplan-ի համերգներից մեկի ժամանակ հանդիսատեսի առաջ շիզոֆրենիայով տառապող մի անձ գնդակահարելով սպանել է Դայմբեգ Դառելին՝ համերգին ներկա այլ զոհերի թվում։

Պանտերա-ի ալբոմներն են ՝ 
* Metal Magic (1983) 
* Projects in the Jungle (1984)
* I Am the Night (1985)
* Power Metal (1988) 
* Cowboys from Hell (1990)
* Vulgar Display of Power (1992)
* Far Beyond Driven (1994)
* The Great Southern Trendkill (1996)
* Reinventing the Steel (2000)

Կատեգորիա:1981 հիմնադրված երաժշտական խմբեր
Կատեգորիա:Ամերիկյան ալտերնատիվ մետալ երաժշտական խմբեր
Եփրեմ վարդապետ

**Եփրեմ վարդապետ**, XVII դարի հայ տաղասաց։ Ունի աշխարհիկ և հոգևոր տաղեր։ Սովորել է Էջմիածնում, աշակերտել Հակոբ Ջուղայեցի կաթողիկոսին։ Եղել է Ադրիանապոլսի առաջնորդ։ Հայաբնակ վայրերից հավաքելով մեծ թվով տաղեր ու դրանց վրա ավելացնելով իր հեղինակությունները՝ կազմել է Տաղարան և արտագրել տվել 1695 թ.։ Այդ Տաղարանը գտնվում է Երևանի  Մատենադարանում։ Նրա չափածո հիշատակարանում Եփրեմ վարդապետը վկայում է, որ իր օրոք տակավին գոյատևում էին խազերով երգելու և աշակերտներին սովորեցնելու միջնադարյան ավանդույթները։

## Գրականություն
* Թահմիզյան Ն., Հայկական խազագրության հիմնական նշանների երկու ցուցակների մասին, ՊԲՀ, 1968, № 1:

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Հայ տաղասացներ
Կատեգորիա:Հայ առաքելական վարդապետներ
Թվիստ

մինի|Երեկույթի մասնակիցները թվիստ պարելիս (1962թ․)
**Թվիստ** (, բառացի՝ ոլորում), պարահանդեսային պար։ Համաշխարհային տարածում է ստացել 1960-ական թվականներին։ Առաջին անգամ կատարվել է 1958 թվականին Նյու Յորքի «Սավոյ» դահլիճում։ Երաժշտական չափը՝ 4/4, տակտի զույգ քառորդների շեշտումով։ Թվիստի առավել հանրաճանաչ կատարող է եղել ամերիկյան երգիչ Չաբի Չեկկերը։ Ռիթմն օգտագործվել է բազմաթիվ երկրների կոմպոզիտորների էստրադային երգերում։

Կատեգորիա:Պարային երաժշտության ժանրեր
Կատեգորիա:1960-ականներ երաժշտությունում
Կատեգորիա:20-րդ դարն արվեստում
Կատեգորիա:Հասարակական պար
Շադե Ադու

**Հելեն Ֆոլաշադե Ադու** (, , ), առավել հայտնի **Շադե Ադու** (*Sade Adu*) բեմական անվամբ, նիգերիական ծագումով անգլիացի երգչուհի, երգերի հեղինակ և դերասանուհի, իր անունը կրող «Sade» խմբի վոկալիստուհի։

## Կենսագրություն
Ծնվել է 1959 թվականի հունվարի 16-ին Նիգերիայի Իբադան քաղաքում։ 1970-ականների սկզբին տեղափոխվել է Մեծ Բրիտանիա։ Նա շատ էր կարդում, հետաքրքրվում էր պարով, նորաձևությամբ, լսում էր այնպիսի սոուլ կատարողների, ինչպիսիք էին Քուրտիս Մեյֆիլդը, Դոննի Հեթուեյը և Մարվին Գեյը։

1977 թվականի Շադեն եկավ Լոնդոն, երեք տարի սովորելու հագուստի դիզայն Սուրբ Մարտինի անվան նկարչական քոլեջում։ Ստանալով բարձրագույն կրթություն, նա իր ընկերուհի Ջոյ Մելորի հետ բացեց մոդելային ստուդիա, որտեղ նաև հանդես էր գալիս որպես ֆոտոմոդել։

1980 թվականին Շադեն ծանոթանում է Լի Բարրետի հետ, ով լատինո-սոուլ ոճում ստեղծագործող «Arriva» համույթի մենեջերն էր։ Նա միացավ խմբին և սկսեց հեղինակել իր առաջին երգերը։

1982 թվականին լինելով «Pride» խմբի անդամ, Շադեն ծանոթացավ Ստյուարտ Մեթեմենի և Փոլ Սփենսեր Դենմանի հետ։ Փոլ Կուկի հետ նրանք ստեղծեցին առանձին խումբ, որը կրեց հենց իր անունը՝ «Sade»։ Հետագայում խմբին միացավ Էնդրյու Հեյլը, իսկ Փոլ Կուկը լքեց խումբը։

1983 թվականի հոկտեմբերի 18-ին Շադեն պայմանագիր կնքեց «Epic Records» ձայնագրման լեյբլի հետ։ Խմբի բոլոր հաջորդ ալբոմները՝ «Diamond Life» (1984), «Promise» (1985), «Stronger Than Pride» (1988), «Love Deluxe» (1992), «The Best Of Sade» (1994), «Lovers Rock» (2000), «Lovers Live» (2002), «Soldier Of Love» (2010), թողարկվել են տվյալ լեյբլի միջոցով։

1986 թվականին Շադեն մեկնում է Իսպանիայի մայրաքաղաք Մադրիդ։ 1989 թվականի հոկտեմբերի 11-ին Մադրիդի Վինուելաս պալատում ամուսնանում է կինոռեժիսոր Կարլոս Սքոլի հետ, Այնուամենայնիվ, այս ամուսնությունը երկար չի տևում, և զույգը բաժանվում է։

1990 թվականին Շադեն վերադառնում է Լոնդոն։ 1990 թվականներին նա Ճամայկաում ծանոթանում է Բոբ Մորգանի հետ։ 1996 թվականի հուլիսի 21-ին ծնվում է նրանց դուստր՝ Իլան։

Շադեն մինչ օրս ապրում է Լոնդոնում։

## Ձայնային ունակություններ
* Ամենաբարձր նոտան՝ F#5
* Ամենացածր նոտան՝ C3

## Սկավառակագրություն
Sade խմբի հետ սկավառակները։

### Մասնակցություն
* Absolute Beginners Օրիգինալ սաունդթրեք (Virgin, 1986)

## Ֆիլմագրություն
Sade խմբի ֆիլմագրությունը։

### Մասնակցություն
* «Սկսնակներ» (1986)
* «Voices For Darfur»(2005)

## Խմբեր
* Sade

## Ծանոթագրություններ

## Աղբյուրներ
* Շադեի պաշտոնական էջ 
* Երգչուհիների կենսագրություն 

Կատեգորիա:Անգլիացի կոմպոզիտորներ
Կատեգորիա:Անգլիացի երգիչներ
Կատեգորիա:Նիգերիացի կոմպոզիտորներ
Կատեգորիա:Նիգերիացի երգիչներ
Կատեգորիա:«Գրեմմի» մրցանակի դափնեկիրներ
Կատեգորիա:Բրիտանացի պրոդյուսերներ
Կատեգորիա:Brit Awards մրցանակի դափնեկիրներ
Կատեգորիա:Բեմական կեղծանուններ
Նետունո

thumb|250px|Նետունոյի համապատկեր
**Նետունո** ( Նեպտուն Աստծու պատվին)` հանգստավայր Տիրենեյան ծովի ափին, իտալական Լացիո մարզի Հռոմ գավառում։ Նետունոն գտնվում է Անցիո քաղաքի մոտ, մոտավորապես 55 կիլոմետր Հռոմից դեպի հարավ։ Բնակչությունը կազմում է մոտավորապես 46 հազար մարդ։

Ի տարբերություն Անցիոյի, որտեղ անտիկ ժամանակներում կար Ներոնի պալատը, որից ծագում է «Բորգեզյան մարտիկը», Նետունոն չունի հին պատմություն։ Աստուրա կղզու վրա բարձրանում է միջնադարյան Ֆրանկոպան ընտանիքի պալատը։ Վատ չի պահպանվել հին քաղաքը, որը հիմնադրել են սարացինները՝ IX դարում։ Չեզարե Բորջիան 1503 թվականին հրամայել է Անտոնիո դա Սանգալոյին ամրացնել քաղաքի կենտրոնը։

Բացի Սանգալոյի տպավորիչ ամրություններից, քաղաքում պահպանվել է Բորգեզների ծովափնյա ամառանոցը (XVII դարի կես)։ Ամերիկական գերեզմանոցը քաղաքի տակ կառուցված է ի հիշատակ դաշնակիցների ափհանմաանը, Նետունո շրջանում 1944 թվականին։ Նետունոյում գործում է յախտ-կլուբ, իտալական մայրաքաաղաքի ժողովրդի և տուրիստների համար։ Ուխտավորների այստեղ է ներգրավում կաթոլիկ նահատակ Մարիա Գորետիի մասունքները։

## Արտաքին հղումներ
* Նետունոյի պաշտոնական կայք 

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Հռոմ նահանգի քաղաքներ
Նոնան

**Նոնան**, օրգանական միացություն ալկանների դասից։ Պարունակվում է նավթում, ստացվում է նավթամթերքի կրեկինգից։

## Իզոմերներ
Նոնանն ունի 35 կառուցվածքային իզոմերներ։

* Հիմնական շղթան կազմված է 9 ածխածնի ատոմից(1).
Նոնան

* Հիմնական շղթան կազմված է 8 ածխածնի ատոմից(3).
2-մեթիլօկտան

3-մեթիլօկտան

4-մեթիլօկտան

* Հիմնական շղթան կազմված է 7 ածխածնի ատոմից(11).

3-էթիլհեպտան

4-էթիլհեպտան

2,2-դիմեթիլհեպտան

2,3-դիմեթիլհեպտան

2,4-դիմեթիլհեպտան

2,5-դիմեթիլհեպտան

2,6-դիմեթիլհեպտան

3,3-դիմեթիլհեպտան

3,4-դիմեթիլհեպտան

3,5-դիմեթիլհեպտան

4,4-դիմեթիլհեպտան

* Հիմնական շղթան կազմված է 6 ածխածնի ատոմից(12).

2-մեթիլ,3-էթիլհեքսան

2-մեթիլ,4-էթիլհեքսան

3-մեթիլ,3-էթիլհեքսան

3-մեթիլ,4-էթիլհեքսան

2,2,3-տրիմեթիլհեքսան

2,2,4-տրիմեթիլհեքսան

2,2,5-տրիմեթիլհեքսան

2,3,3-տրիմեթիլհեքսան

2,3,4-տրիմեթիլհեքսան

2,3,5-տրիմեթիլհեքսան

2,4,4-տրիմեթիլհեքսան

3,3,4-տրիմեթիլհեքսան

* Հիմնական շղթան կազմված է 5 ածխածնի ատոմից(8).

3,3-դիէթիլպենտան

2,2-դիմեթիլ,3-էթիլպենտան

2,3-դիմեթիլ,3-էթիլպենտան

2,4-դիմեթիլ,3-էթիլպենտան

2,2,3,3-տետրամեթիլպենտան

2,2,3,4-տետրամեթիլպենտան

2,2,4,4-տետրամեթիլպենտան

2,3,3,4-տետրամեթիլպենտան

## Գրականություն
* Р. Д. Оболенцев. Физические константы углеводородов жидких топлив и масел. 2-е изд. Гостоптехиздат, 1953 год

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Ալկաններ