open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Քնջութ

**Քնջութ** (), յուղատու, միամյա բույսերի ցեղ է, որը պատկանում է քնջութազգիների ընտանիքին (*Pedaliaceae*).։

Աճում է արևադարձային և բարեխառն գոտու տաք շրջաններում։ Բազմոստն ունի ուղղաձիգ ցողուն, որն ունի 80-150 սմ բարձրություն, տերևները շատ բարակ են, ինչպես նաև երկարավուն, իսկ ծաղիկները լինում են սպիտակ կամ վարդամանուշակագույն։

Սերմերը տեղավորված են տուփիկների մեջ։ Բույսի վրա լինում է 80-120, իսկ առանձին տեսակների վրա անգամ 800 տուփիկ։ Տուփիկի երկարությունը 3 սմ է։ Տուփիկի մեջ հասունանում է 70-80 սերմ, որն ունի շագանակագույն, սև, դեղին կամ սպիտակ գույն։

Բազմոստը ջերմասեր բույս է, -3&nbsp;°C ջերմաստիճանում ցրտահարվում է։ Աճման լավագույն ջերմաստիճանը համարվում է 22-25&nbsp;°C։ Վեգետացիայի շրջանում այն 4-6 անգամ ջրվում է։ Քնջութը մշակվում է սերմեր ստանալու համար։ Նրա սերմերը պարունակում են 48-65% յուղ, մինչև 24 % սպիտակուց և 14% անազոտ նյութեր։ Բազմոստի յուղը ոսկեդեղնավուն է և չունի հոտ։

Բազմոստի յուղով են պատրաստում ընտիր տեսակի ձկնեղենի պահածոներ։ Քնջութի յուղը նաև մեծ կիրառություն ունի նաև օճառի, մարգարինի, պատճենահանող թղթերի և տուշերի արտադրության, բժշկության մեջ։ Սերմերի տաք և սառը մամլման միջոցով յուղը անջատելուց հետո, մնացորդը՝ քուսպը պարունակում է 8% յուղ և 40% սպիտակուց։ Քուսպին խառնում են ցորենի ալյուր և օգտագործում այն, հրուշակեղենի արտադրության մեջ։ Քնջութը՝ մարդուն հայտնի է հնագույն ժամանակներից, որոնց սերմերը հայտնաբերվել են եգիպտական փարավոնների դամբարաններում։ Քնջութը մեր թվարկությունից առաջ մշակվել է Եգիպտոսում, Ասորեստանում, Հայաստանում, Միջագետքում, Փոքր Ասիայում, Հնդկաստանում։ Ըստ որոշ գիտնականների քնջութի հայրենիքը Աֆրիկան է։ Ըստ Պավել Ժուկովսկու, երկրորդ համաշխարհային պատերազմի նախօրյակին քնջութի ցանքատարածությունը ամբողջ աշխարհում կազմում էր 2365 հազար հա։

Խորհրդային երկրներում քնջութի մշակման գլխավոր շրջաններն են Միջին Ասիան, Ղազախստանը, ինչպես նաև Ուկրաինայի հարավային շրջանները։

## Գրականություն
*Կ.Մ.Հարությունյան - «Բուսական աշխարհի արժեքավոր տեսակները», Երևան, 1984

Կատեգորիա:Կառլ Լիննեյ հեղինակի անվանած տաքսոններ
Սուրյան (բժիշկ)

**Գ. Սուրյան** (), հայ բժիշկ։

## Կենսագրություն
Բժշկական կրթություն է ունեցել և բժիշկ աշխատել։ 1912-1915 թվականներին բնակվել է Կոստանդնուպոլսում և բժիշկ աշխատել։

1914 թվականին, Առաջին համաշխարհային պատերազմի ժամանակ զորակոչվել է օսմանյան բանակ և զինվորական բժիշկ ծառայել։

Կարսի ռազմաճակատում փախել է բանակից, անցել ռուսական կողմը և գնացել Կարս։ 1919 թվականին Կարսի ձորի 3-րդ հայկական որբանոցի բժիշկ է աշխատել։

1920 թվականի հոկտեմբերի 30-ին թուրք ասքյարները մտել են ձոր ու կրակ բացել որբանոցի վրա։ Այդ ժամանակ բժիշկը երեխաներին հանգստացնելու նպատակով մտել է սենյակ։ Թուրքի գնդակը ջարդելով լուսամուտի ապակին, խրվել է բժշկի սիրտը։ Այնուհետև թուրքերը մտել են որբանոց և երեխաների ու մեծերի վրա կրակ բացել։ Այստեղ քեմալականներն անմարդկային ու սարսափելի շատ արարքներ են կատարել։ Որբանոցի մյուս բժշկին՝ օսմանյան բանակից նույնպես փախած Ղարաքեշիշյանին թուրքերը որբանոցից տարել են իրենց հետ։

## Գրականություն
* Մեզպուրեան Արթօ, Հայ եւ ծագումով հայ բժիշկներ։ Այբուբենական համառօտ անուանացանկ (1688-1940 թվականներ), Իսթանպուլ, 1940։
* Ալեքսանդրյան Արտաշես, Կարս. 1920-1921 թվականներ, Երևան, 1986։
* Ալեքսանդրյան Արտաշես, Մղձավանջ, Երևան, 2001։

## Աղբյուրներ
* 

Կատեգորիա:Առաջին համաշխարհային պատերազմին մասնակցած հայեր
Կատեգորիա:Հայ բժիշկներ
Կատեգորիա:Հայոց ցեղասպանության զոհեր
Ճենապակի

thumb|right|250px|Ճենապակյա սափոր
**Ճենապակի**, խեցեգործական նուրբ արտադրանք, սովորաբար ունի առանց ծակոտիների, սպիտակ, գուղձավորված, բարակ շերտում լուսաթափանց, ջրի և գազի համար անթափանց թրծազանգված։ Օժտված է բարձր էլեկտրամեկուսիչ հատկություններով ու մեխանիկական ամրությամբ, ջերմային և քիմիական կայունությամբ։ Օգտագործվում է քիմիայում, էլեկտրատեխնիկական և ռադիոտեխնիկական արդյունաբերության մեջ (լաբորատոր ամանեղեն, խողովակներ, մեկուսիչ նյութեր և այլն)։ Պատրաստում են կավի, սպիտակ ճենակավի, դաշտային սպաթի, քվարցի և ճենապակյա ջարդվածքի խառնուրդից, թրծման բարձր ջերմաստիճանի պայմաններում։ Գոյություն ունեն, այսպես կոչված, կարծր և փափուկ ճենապակիներ։ Կարծրը պարունակում է 45-60% կավ, քվարց, դաշտային սպաթ և ոչ մեծ քանակությամբ կրածին օքսիդ (թրծման ջերմաստիճանը՝ մինչև 1450°), փափուկը քիմիական բաղադրությամբ ավելի բազմազան է, ունի ցածր կարծրություն, մեխանիկական ամրություն (թրծման ջերմաստիճանը՝ մինչև 1300°) և հիմնականում օգտագործվում է գեղարվեստական իրերի արտադրությունում, տարատեսակներից է առավել ճերմակ ու թափանցիկ Ոսկրային ճենապակին (պարունակում է մինչև 50% ոսկրամոխիր)։ Ճենապակու երկու տեսակներն էլ ծածկվում են ջնարակով, լինում է երբեմն առանց ջնարակի (բիսկվիտ)։ Ճենապակու զանգվածի մշակումը բարդ է (տես խեցեգործություն)։

## Պատմություն
Ճենապակին առաջին անգամ ստեղծել է Չինաստանում` 620 թվականին։ Պատրաստման եղանակը երկար ժամանակ գաղտնի է պահվել և միայն 1708 թվականին սաքսոնական փորձարարներին է հաջողվել ստանալ եվրոպական ճենապակի։ Արևելյան ճենապակու պատրաստման եղանակը գտնելու փորձերը շարունակվել են մոտ երկու հարյուր տարի` Իտալիայում, Ֆրանսիայում և Անգլիայում։

Փորձերի արդյունքում առաջացան նյութեր, որոնք հիշեցնում էին ճենապակի և ավելի նման էին ապակուն։ Սաքսոնական փորձարար Յոհան Ֆրիդրիխը (1682-1719) փորձեց պատրաստել ճենապակի, որը 1707-1708 թվականներին հայտնի դարձավ, որպես «rothes Porcelain» կարմիր ճենապակի։

Կարծիքներ կան, որ կարմիր ճենապակուց զատ, փորձեր են կատարվել սպիտակ ճենապակի ստեղծելու համար։ Վերջինս, երկու տարի անց՝ 1709 թվականին, հայտնաբերվեց սպիտակ ճենապակու պատրաստման եղանակը։ 1708 թվականի ապրիլի 24-ին հրաման է արձակվում բացել ճենապակու գործարան Դրեզդենում։ Որոնք սկսեցին թրջվել 1708 թվականին գլազուրով պատված չէին, բայց հարցը լուծվեց։

1709 թվականին Յոհան Ֆրիդրիխը լուծեց այդ խնդիրը և սկսեց գլազուրապատել։ Սակայն թագավորին գլազուրապատ եղանակով ներկայացրեցին միայն 1710 թվականին։

Կատեգորիա:Ճենապակի
Կատեգորիա:Մեկուսիչ նյութեր
Կատեգորիա:Քանդակագործական նյութեր
Կատեգորիա:Դեկորատիվ-կիրառական արվեստ
Կատեգորիա:Հոբբի
Կատեգորիա:Չինական հայտնագործություններ
Ֆոլիցո

**Ֆոլիցո **(), կոմունա Իտալիայի Պիեմոնտ մարզի Թուրին գավառում։

Բնակչությունը՝ 2.180 մարդ (2008 թվականի տվյալներով)։ Բնակչության խտությունը՝ 145 մարդ/կմ²։ Տարածքը՝ 5 կմ²։ Փոստային ինդեքսը՝ 10090։ 
Հեռախոսային կոդը՝ 011։

Բնակավայրի հովանավորն է սուրբ Մարիա Մագդալինան։

## Ժողովրդագրություն
Բնակչության թվաքանակի փոփոխությունները.

Colors=
 id:lightgrey value:gray(0.9)
 id:darkgrey value:gray(0.7)
 id:sfondo value:rgb(1,1,1)
 id:barra value:rgb(0.6,0.8,0.6)
ImageSize = width:455 height:373
PlotArea = left:50 bottom:50 top:30 right:30
DateFormat = x.y
Period = from:0 till:3500
TimeAxis = orientation:vertical
AlignBars = justify
ScaleMajor = gridcolor:darkgrey increment:500 start:0
ScaleMinor = gridcolor:lightgrey increment:100 start:0
BackgroundColors = canvas:sfondo
BarData=
 bar:1861 text:1861
 bar:1871 text:1871
 bar:1881 text:1881
 bar:1901 text:1901
 bar:1911 text:1911
 bar:1921 text:1921
 bar:1931 text:1931
 bar:1936 text:1936
 bar:1951 text:1951
 bar:1961 text:1961
 bar:1971 text:1971
 bar:1981 text:1981
 bar:1991 text:1991
 bar:2001 text:2001
PlotData=
 color:barra width:20 align:left
 bar:1861 from:0 till: 2993
 bar:1871 from:0 till: 3117
 bar:1881 from:0 till: 3329
 bar:1901 from:0 till: 3217
 bar:1911 from:0 till: 3042
 bar:1921 from:0 till: 2746
 bar:1931 from:0 till: 2553
 bar:1936 from:0 till: 2536
 bar:1951 from:0 till: 2266
 bar:1961 from:0 till: 2085
 bar:1971 from:0 till: 2125
 bar:1981 from:0 till: 2095
 bar:1991 from:0 till: 2146
 bar:2001 from:0 till: 2183
PlotData=
 bar:1861 at: 2993 fontsize:S text: 2.993 shift:(-8,5)
 bar:1871 at: 3117 fontsize:S text: 3.117 shift:(-10,5)
 bar:1881 at: 3329 fontsize:S text: 3.329 shift:(-10,5)
 bar:1901 at: 3217 fontsize:S text: 3.217 shift:(-10,5)
 bar:1911 at: 3042 fontsize:S text: 3.042 shift:(-10,5)
 bar:1921 at: 2746 fontsize:S text: 2.746 shift:(-10,5)
 bar:1931 at: 2553 fontsize:S text: 2.553 shift:(-10,5)
 bar:1936 at: 2536 fontsize:S text: 2.536 shift:(-10,5)
 bar:1951 at: 2266 fontsize:S text: 2.266 shift:(-10,5)
 bar:1961 at: 2085 fontsize:S text: 2.085 shift:(-10,5)
 bar:1971 at: 2125 fontsize:S text: 2.125 shift:(-10,5)
 bar:1981 at: 2095 fontsize:S text: 2.095 shift:(-10,5)
 bar:1991 at: 2146 fontsize:S text: 2.146 shift:(-10,5)
 bar:2001 at: 2183 fontsize:S text: 2.183 shift:(-10,5)
TextData=
 fontsize:S pos:(20,20)
 text:Ըստ ISTAT–ի տվյալների


## Կոմունայի վարչակազմ
* Հեռախոսահամար՝ 011 9883404
* Էլեկտրոնային հասցե՝ sindaco@comune.foglizzo.to.it
* Պաշտոնական կայք՝ http://www.comune.foglizzo.to.it/

## Արտաքին հղումներ
* Բնակավայր պաշտոնական կայք 
* Վիճակագրության ազգային ինստիտուտ 
* http://www.istat.it/english/ 

Կատեգորիա:Իտալիայի բնակավայրեր
Սան Դիդերո

**Սան Դիդերո** (), կոմունա Իտալիայում՝ Պիեմոնտ մարզի Թուրինի գավառում։ Բնակչությունը ըստ 2008 թվականի տվյալների՝ 414 մարդ։ Զբաղեցնում է 3 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը՝ 126 մարդ/կմ²։ Փոստային ինդեքսը՝ 10050։ Հեռախոսային կոդը՝ +39 011։

Բնակավայրի հովանավորն է սուրբ Դեզիդերոն։

## Ժողովրդագրություն
Բնակչության շարժը.

Colors=
 id:lightgrey value:gray(0.9)
 id:darkgrey value:gray(0.7)
 id:sfondo value:rgb(1,1,1)
 id:barra value:rgb(0.6,0.8,0.6)
ImageSize = width:455 height:373
PlotArea = left:50 bottom:50 top:30 right:30
DateFormat = x.y
Period = from:0 till:600
TimeAxis = orientation:vertical
AlignBars = justify
ScaleMajor = gridcolor:darkgrey increment:50 start:0
ScaleMinor = gridcolor:lightgrey increment:10 start:0
BackgroundColors = canvas:sfondo
BarData=
 bar:1861 text:1861
 bar:1871 text:1871
 bar:1881 text:1881
 bar:1901 text:1901
 bar:1911 text:1911
 bar:1921 text:1921
 bar:1931 text:1931
 bar:1936 text:1936
 bar:1951 text:1951
 bar:1961 text:1961
 bar:1971 text:1971
 bar:1981 text:1981
 bar:1991 text:1991
 bar:2001 text:2001
PlotData=
 color:barra width:20 align:left
 bar:1861 from:0 till: 472
 bar:1871 from:0 till: 538
 bar:1881 from:0 till: 563
 bar:1901 from:0 till: 532
 bar:1911 from:0 till: 503
 bar:1921 from:0 till: 516
 bar:1931 from:0 till: 452
 bar:1936 from:0 till: 429
 bar:1951 from:0 till: 463
 bar:1961 from:0 till: 402
 bar:1971 from:0 till: 406
 bar:1981 from:0 till: 349
 bar:1991 from:0 till: 352
 bar:2001 from:0 till: 430
PlotData=
 bar:1861 at: 472 fontsize:S text: 472 shift:(-8,5)
 bar:1871 at: 538 fontsize:S text: 538 shift:(-10,5)
 bar:1881 at: 563 fontsize:S text: 563 shift:(-10,5)
 bar:1901 at: 532 fontsize:S text: 532 shift:(-10,5)
 bar:1911 at: 503 fontsize:S text: 503 shift:(-10,5)
 bar:1921 at: 516 fontsize:S text: 516 shift:(-10,5)
 bar:1931 at: 452 fontsize:S text: 452 shift:(-10,5)
 bar:1936 at: 429 fontsize:S text: 429 shift:(-10,5)
 bar:1951 at: 463 fontsize:S text: 463 shift:(-10,5)
 bar:1961 at: 402 fontsize:S text: 402 shift:(-10,5)
 bar:1971 at: 406 fontsize:S text: 406 shift:(-10,5)
 bar:1981 at: 349 fontsize:S text: 349 shift:(-10,5)
 bar:1991 at: 352 fontsize:S text: 352 shift:(-10,5)
 bar:2001 at: 430 fontsize:S text: 430 shift:(-10,5)
TextData=
 fontsize:S pos:(20,20)
 text: ISTAT տվյալներ


 
## Տվյալներ
* Հեռախոսային կոդ - 011 9637837
* էլեկտրոնային փոստ - info@comune.sandidero.to.it
* Պաշտոնական կայք - http://www.comune.sandidero.to.it

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Իտալիայի քաղաքներ
Ճեղքայնություն

**Ճեղքայնություն**, իմպուլսային տեխնիկայում՝ իմպուլսների հաջորդման պարբերության և առանձին իմպուլսի տևողության հարաբերությունը։ Ռադիո լոկացիայում և օպտիկական լոկացիայում բնութագրում է չափման ճշգրտությունը և զգայնությունը, որքան փոքր է ճեղքայնությունը, այնքան մեծ է լոկատորի գործողության շառավիղը և ծախսվող միջին հզորությունը, սակայն փոքր է ճշգրտությունը։ Ռեկորդային է օպտիկական լոկացիայի ճշգրտությունը, քանի որ ստացվող լազերային իմպուլսների տևողությունը հասնում է 10-12 վրկ-ի։ Կապի իմպուլսային համակարգերում ճեղքայնությունը բնութագրում է ժամանակային խտացմամբ կապի բազմականալ համակարգի հնարավոր կանալների թիվը։

Կատեգորիա:Ֆիզիկական հատկություններ
Պեչետո Տորինեզե

**Պեչետո Տորինեզե** (), կոմունա Իտալիայի Պիեմոնտ մարզի Թուրին գավառում։

Բնակչությունը՝ 3.687 մարդ (2008)։ Բնակչության խտությունը՝ 410 մարդ/կմ²։ Տարածքը՝ 9 կմ²։ Փոստային ինդեքսը՝ 10020։ Հեռախոսային կոդը՝ 011։

Պեչետո Տորինեզեն հայտնի է կեռասի արտադրությամբ։ Սահմանակից է Թուրին, Պինո Տորինեզե, Կիերի, Մոնկալիերի, Կամբիանո և Տրոֆարելո համայնքներին։
## Ժողովրդագրություն
Բնակչության թվաքանակի փոփոխությունները.


Colors=
 id:lightgrey value:gray(0.9)
 id:darkgrey value:gray(0.7)
 id:sfondo value:rgb(1,1,1)
 id:barra value:rgb(0.6,0.8,0.6)
ImageSize = width:455 height:373
PlotArea = left:50 bottom:50 top:30 right:30
DateFormat = x.y
Period = from:0 till:4000
TimeAxis = orientation:vertical
AlignBars = justify
ScaleMajor = gridcolor:darkgrey increment:500 start:0
ScaleMinor = gridcolor:lightgrey increment:100 start:0
BackgroundColors = canvas:sfondo
BarData=
 bar:1861 text:1861
 bar:1871 text:1871
 bar:1881 text:1881
 bar:1901 text:1901
 bar:1911 text:1911
 bar:1921 text:1921
 bar:1931 text:1931
 bar:1936 text:1936
 bar:1951 text:1951
 bar:1961 text:1961
 bar:1971 text:1971
 bar:1981 text:1981
 bar:1991 text:1991
 bar:2001 text:2001
PlotData=
 color:barra width:20 align:left
 bar:1861 from:0 till: 1532
 bar:1871 from:0 till: 1562
 bar:1881 from:0 till: 1640
 bar:1901 from:0 till: 1709
 bar:1911 from:0 till: 1537
 bar:1921 from:0 till: 1333
 bar:1931 from:0 till: 1320
 bar:1936 from:0 till: 1334
 bar:1951 from:0 till: 1510
 bar:1961 from:0 till: 1423
 bar:1971 from:0 till: 1892
 bar:1981 from:0 till: 3107
 bar:1991 from:0 till: 3438
 bar:2001 from:0 till: 3690
PlotData=
 bar:1861 at: 1532 fontsize:S text: 1.532 shift:(-8,5)
 bar:1871 at: 1562 fontsize:S text: 1.562 shift:(-10,5)
 bar:1881 at: 1640 fontsize:S text: 1.640 shift:(-10,5)
 bar:1901 at: 1709 fontsize:S text: 1.709 shift:(-10,5)
 bar:1911 at: 1537 fontsize:S text: 1.537 shift:(-10,5)
 bar:1921 at: 1333 fontsize:S text: 1.333 shift:(-10,5)
 bar:1931 at: 1320 fontsize:S text: 1.320 shift:(-10,5)
 bar:1936 at: 1334 fontsize:S text: 1.334 shift:(-10,5)
 bar:1951 at: 1510 fontsize:S text: 1.510 shift:(-10,5)
 bar:1961 at: 1423 fontsize:S text: 1.423 shift:(-10,5)
 bar:1971 at: 1892 fontsize:S text: 1.892 shift:(-10,5)
 bar:1981 at: 3107 fontsize:S text: 3.107 shift:(-10,5)
 bar:1991 at: 3438 fontsize:S text: 3.438 shift:(-10,5)
 bar:2001 at: 3690 fontsize:S text: 3.690 shift:(-10,5)
TextData=
 fontsize:S pos:(20,20)
 text:ISTAT-ի տվյալներով


## Համայնքի վարչակազմ
* Հեռախոսահամար՝ 011 8609218
* Պաշտոնական կայք՝ http://www.comune.pecetto.to.it/

## Արտաքին հղումներ
* Բնակավայրի պաշտոնական կայք 
* Վիճակագրության ազգային ինստիտուտ 
* http://www.istat.it/english/ 

Կատեգորիա:Իտալիայի քաղաքներ
Պիվերոնե

**Պիվերոնե** (), կոմունա Իտալիայի Պիեմոնտ մարզի Թուրին գավառում։

Բնակչությունը՝ 1.261 մարդ (2008 թվականի տվյալներով)։ Բնակչության խտությունը՝ 115 մարդ/կմ²։ Տարածքը՝ 11 կմ²։ Փոստային ինդեքսը՝ 10020։ Հեռախոսային կոդը՝ 0125։

Բնակավայրի հովանավորն է հանդիսանում սուրբ Լավրենտիուսը։
## Ժողովրդագրություն
Բնակչության թվաքանակի փոփոխությունները.


Colors=
 id:lightgrey value:gray(0.9)
 id:darkgrey value:gray(0.7)
 id:sfondo value:rgb(1,1,1)
 id:barra value:rgb(0.6,0.8,0.6)
ImageSize = width:455 height:373
PlotArea = left:50 bottom:50 top:30 right:30
DateFormat = x.y
Period = from:0 till:2000
TimeAxis = orientation:vertical
AlignBars = justify
ScaleMajor = gridcolor:darkgrey increment:500 start:0
ScaleMinor = gridcolor:lightgrey increment:100 start:0
BackgroundColors = canvas:sfondo
BarData=
 bar:1861 text:1861
 bar:1871 text:1871
 bar:1881 text:1881
 bar:1901 text:1901
 bar:1911 text:1911
 bar:1921 text:1921
 bar:1931 text:1931
 bar:1936 text:1936
 bar:1951 text:1951
 bar:1961 text:1961
 bar:1971 text:1971
 bar:1981 text:1981
 bar:1991 text:1991
 bar:2001 text:2001
PlotData=
 color:barra width:20 align:left
 bar:1861 from:0 till: 1762
 bar:1871 from:0 till: 1829
 bar:1881 from:0 till: 1851
 bar:1901 from:0 till: 1486
 bar:1911 from:0 till: 1425
 bar:1921 from:0 till: 1390
 bar:1931 from:0 till: 1312
 bar:1936 from:0 till: 1274
 bar:1951 from:0 till: 1330
 bar:1961 from:0 till: 1356
 bar:1971 from:0 till: 1267
 bar:1981 from:0 till: 1187
 bar:1991 from:0 till: 1144
 bar:2001 from:0 till: 1262
PlotData=
 bar:1861 at: 1762 fontsize:S text: 1.762 shift:(-8,5)
 bar:1871 at: 1829 fontsize:S text: 1.829 shift:(-10,5)
 bar:1881 at: 1851 fontsize:S text: 1.851 shift:(-10,5)
 bar:1901 at: 1486 fontsize:S text: 1.486 shift:(-10,5)
 bar:1911 at: 1425 fontsize:S text: 1.425 shift:(-10,5)
 bar:1921 at: 1390 fontsize:S text: 1.390 shift:(-10,5)
 bar:1931 at: 1312 fontsize:S text: 1.312 shift:(-10,5)
 bar:1936 at: 1274 fontsize:S text: 1.274 shift:(-10,5)
 bar:1951 at: 1330 fontsize:S text: 1.330 shift:(-10,5)
 bar:1961 at: 1356 fontsize:S text: 1.356 shift:(-10,5)
 bar:1971 at: 1267 fontsize:S text: 1.267 shift:(-10,5)
 bar:1981 at: 1187 fontsize:S text: 1.187 shift:(-10,5)
 bar:1991 at: 1144 fontsize:S text: 1.144 shift:(-10,5)
 bar:2001 at: 1262 fontsize:S text: 1.262 shift:(-10,5)
TextData=
 fontsize:S pos:(20,20)
 text:ISTAT-ի տվյալներով


## Համայնքի վարչակազմ
* Հեռախոսահամար՝ 0125 72154
* Էլեկտրոնային հասցեն՝ protocollo.piverone@cert.ruparpiemonte.it
* Պաշտոնական կայք՝ http://www.comune.piverone.to.it

## Արտաքին հղումներ
* Բնակավայրի պաշտոնական կայք 
* Վիճակագրության ազգային ինստիտուտ 
* http://www.istat.it/english/ 

Կատեգորիա:Իտալիայի քաղաքներ
Սան Կարլո Կանավեզե

**Սան Կարլո Կանավեզե** (), կոմունա Իտալիայում՝ Պիեմոնտ մարզի Թուրինի գավառում։ Բնակչությունը ըստ 2008 թվականի տվյալների՝ 3.672 մարդ։ Զբաղեցնում է 20 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը՝ 177 մարդ/կմ²։ Փոստային ինդեքսը՝ 10070։ Հեռախոսային կոդը՝ +39 011։

Կոմունայի հովանավորն է Սուրբ Մարիամ Աստվածածինը։ Տոնը նշվում է օգոստոսի չորրորդ կիրակի օրը։

## Ժողովրդագրություն
Բնակչության շարժը.

Colors=
 id:lightgrey value:gray(0.9)
 id:darkgrey value:gray(0.7)
 id:sfondo value:rgb(1,1,1)
 id:barra value:rgb(0.6,0.8,0.6)
ImageSize = width:455 height:373
PlotArea = left:50 bottom:50 top:30 right:30
DateFormat = x.y
Period = from:0 till:4000
TimeAxis = orientation:vertical
AlignBars = justify
ScaleMajor = gridcolor:darkgrey increment:500 start:0
ScaleMinor = gridcolor:lightgrey increment:100 start:0
BackgroundColors = canvas:sfondo
BarData=
 bar:1861 text:1861
 bar:1871 text:1871
 bar:1881 text:1881
 bar:1901 text:1901
 bar:1911 text:1911
 bar:1921 text:1921
 bar:1931 text:1931
 bar:1936 text:1936
 bar:1951 text:1951
 bar:1961 text:1961
 bar:1971 text:1971
 bar:1981 text:1981
 bar:1991 text:1991
 bar:2001 text:2001
PlotData=
 color:barra width:20 align:left
 bar:1861 from:0 till: 1322
 bar:1871 from:0 till: 1588
 bar:1881 from:0 till: 1608
 bar:1901 from:0 till: 1762
 bar:1911 from:0 till: 2018
 bar:1921 from:0 till: 1915
 bar:1931 from:0 till: 2064
 bar:1936 from:0 till: 1710
 bar:1951 from:0 till: 1792
 bar:1961 from:0 till: 2031
 bar:1971 from:0 till: 2811
 bar:1981 from:0 till: 3089
 bar:1991 from:0 till: 3368
 bar:2001 from:0 till: 3548
PlotData=
 bar:1861 at: 1322 fontsize:S text: 1.322 shift:(-8,5)
 bar:1871 at: 1588 fontsize:S text: 1.588 shift:(-10,5)
 bar:1881 at: 1608 fontsize:S text: 1.608 shift:(-10,5)
 bar:1901 at: 1762 fontsize:S text: 1.762 shift:(-10,5)
 bar:1911 at: 2018 fontsize:S text: 2.018 shift:(-10,5)
 bar:1921 at: 1915 fontsize:S text: 1.915 shift:(-10,5)
 bar:1931 at: 2064 fontsize:S text: 2.064 shift:(-10,5)
 bar:1936 at: 1710 fontsize:S text: 1.710 shift:(-10,5)
 bar:1951 at: 1792 fontsize:S text: 1.792 shift:(-10,5)
 bar:1961 at: 2031 fontsize:S text: 2.031 shift:(-10,5)
 bar:1971 at: 2811 fontsize:S text: 2.811 shift:(-10,5)
 bar:1981 at: 3089 fontsize:S text: 3.089 shift:(-10,5)
 bar:1991 at: 3368 fontsize:S text: 3.368 shift:(-10,5)
 bar:2001 at: 3548 fontsize:S text: 3.548 shift:(-10,5)
TextData=
 fontsize:S pos:(20,20)
 text: ISTAT տվյալներ


## Տվյալներ
* Հեռախոսային կոդ - անհայտ
* էլեկտրոնային փոստ - comune.sancarlo@icip.com
* Պաշտոնական կայք - http://www.comune.san-carlo-canavese.to.it/ 

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Իտալիայի քաղաքներ
Պինասկա

**Պինասկա** (), կոմունա Իտալիայի Պիեմոնտ մարզի Թուրին գավառում։

Բնակչությունը՝ 2.951 մարդ (2008)։ Բնակչության խտությունը՝ 87 մարդ/կմ²։ Տարածքը՝ 34 կմ²։ Փոստային ինդեքսը՝ 10060։ Հեռախոսային կոդը՝ 0121։
Բնակավայրում առանձնակի շուքով է նշվում սւրբ Աստվածամոր վերափոխման տոնը։ 
## Ժողովրդագրություն
Բնակչության թվաքանակի փոփոխությունները.


Colors=
 id:lightgrey value:gray(0.9)
 id:darkgrey value:gray(0.7)
 id:sfondo value:rgb(1,1,1)
 id:barra value:rgb(0.6,0.8,0.6)
ImageSize = width:455 height:373
PlotArea = left:50 bottom:50 top:30 right:30
DateFormat = x.y
Period = from:0 till:4000
TimeAxis = orientation:vertical
AlignBars = justify
ScaleMajor = gridcolor:darkgrey increment:500 start:0
ScaleMinor = gridcolor:lightgrey increment:100 start:0
BackgroundColors = canvas:sfondo
BarData=
 bar:1861 text:1861
 bar:1871 text:1871
 bar:1881 text:1881
 bar:1901 text:1901
 bar:1911 text:1911
 bar:1921 text:1921
 bar:1931 text:1931
 bar:1936 text:1936
 bar:1951 text:1951
 bar:1961 text:1961
 bar:1971 text:1971
 bar:1981 text:1981
 bar:1991 text:1991
 bar:2001 text:2001
PlotData=
 color:barra width:20 align:left
 bar:1861 from:0 till: 3051
 bar:1871 from:0 till: 3220
 bar:1881 from:0 till: 3524
 bar:1901 from:0 till: 3469
 bar:1911 from:0 till: 3029
 bar:1921 from:0 till: 3412
 bar:1931 from:0 till: 2582
 bar:1936 from:0 till: 2617
 bar:1951 from:0 till: 2698
 bar:1961 from:0 till: 2712
 bar:1971 from:0 till: 2862
 bar:1981 from:0 till: 2861
 bar:1991 from:0 till: 2836
 bar:2001 from:0 till: 2952
PlotData=
 bar:1861 at: 3051 fontsize:S text: 3.051 shift:(-8,5)
 bar:1871 at: 3220 fontsize:S text: 3.220 shift:(-10,5)
 bar:1881 at: 3524 fontsize:S text: 3.524 shift:(-10,5)
 bar:1901 at: 3469 fontsize:S text: 3.469 shift:(-10,5)
 bar:1911 at: 3029 fontsize:S text: 3.029 shift:(-10,5)
 bar:1921 at: 3412 fontsize:S text: 3.412 shift:(-10,5)
 bar:1931 at: 2582 fontsize:S text: 2.582 shift:(-10,5)
 bar:1936 at: 2617 fontsize:S text: 2.617 shift:(-10,5)
 bar:1951 at: 2698 fontsize:S text: 2.698 shift:(-10,5)
 bar:1961 at: 2712 fontsize:S text: 2.712 shift:(-10,5)
 bar:1971 at: 2862 fontsize:S text: 2.862 shift:(-10,5)
 bar:1981 at: 2861 fontsize:S text: 2.861 shift:(-10,5)
 bar:1991 at: 2836 fontsize:S text: 2.836 shift:(-10,5)
 bar:2001 at: 2952 fontsize:S text: 2.952 shift:(-10,5)
TextData=
 fontsize:S pos:(20,20)
 text:ISTAT-ի տվյալներով


## Համայնքի վարչակազմ
* Հեռախոսահամար՝ 0121 800712 — 0121 800916
* Էլեկտրոնային հասցեն՝ հայտնի չէ
* Պաշտոնական կայք՝ http://www.comunedipinasca.it 

## Արտաքին հղումներ
* http://www.comunedipinasca.it 
* Վիճակագրության ազգային ինստիտուտ 
* http://www.istat.it/english/ 

Կատեգորիա:Իտալիայի քաղաքներ
Ադանայում ծնվածը (ֆիլմ)

**«Ադանայում ծնվածը»** (), Դավիթ Հովանի ֆիլմը Հայոց ցեղասպանության մասին։

## Սյուժե
Ֆրանսիայի կողմից Ադանայի հանձնումը թուրքերին պատճառ դարձավ մեկ այլ տեղահանության և այդ քաղաքից հայերի հետագա արտաքսման։ Ադանացի հայերը սկսեցին որոնել նոր տուն։

Անդրանիկ Դեղարյանի պատմությունը սկսվում է 1915 թվականին Տիգրանակերտից իր ծնողների տեղահանությամբ։ Այդ ժամանակաշրջանի հազվագյուտ արխիվային տեսանյութերով հարուստ այս ֆիլմը ներկայացնում է կորուստի, ուղևորության և ներքին ուժի անմոռանալի մի պատմություն։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* OFFICIAL TRAILER - BORN IN ADANA

Կատեգորիա:2014 ֆիլմեր
Կատեգորիա:Անգլերեն ֆիլմեր
Կատեգորիա:Կանադական վավերագրական ֆիլմեր
Կատեգորիա:Հայերեն ֆիլմեր
Կատեգորիա:Ֆիլմեր Հայոց ցեղասպանության մասին
Պա դե Կալե

մինի|Արբանյակային պատկեր (2002 թվական)
**Պա դե Կալե** (), նեղուց Եվրոպայի մայրցամաքային մասի (Ֆրանսիա) և Մեծ Բրիտանիա կղզու միջև։

Առաջացել է անթրոպոգենում, Եվրոպայի ու Բրիտանական կղզիների միջև եղած ցամաքային մասի իջնելուց։ Երկարությունը 56 կմ է, լայնությունը ամենանեղ մասում՝ 29 կմ, խորությունը՝ մոտ 64 մ։ Գլխավոր նավահանգիստներն են Դուվրը (Մեծ Բրիտանիա), Կալեն, Բուլոնը, Դյունկերկը (Ֆրանսիա)։ Պա Դե Կալեում գործում է երկաթուղային լաստանավ։

Կատեգորիա:Ատլանտյան օվկիանոսի նեղուցներ
Կատեգորիա:Նեղուցներ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Ֆրանսիայի նեղուցներ
Կատեգորիա:Միացյալ Թագավորության նեղուցներ
Ասորական կաթոլիկ եկեղեցի

**Ասորական կաթոլիկ եկեղեցի** (դասական ասորերեն՝ ܥܕܬܐ ܣܘܪܝܝܬܐ ܩܬܘܠܝܩܝܬܐ, *իթո սուրյաիթո կաթոլիկաիթո*), արևելյան Անտիոքյան կաթոլիկ եկեղեցի Լևանտում և Միջագետքում։ Պաշտոնապես ներկայացնում է արամեացիների (արևմտյան ասորի ժողովրդի) կաթոլիկությունն ընդունած հատվածին։ Այն արևելքի 22 կաթոլիկ եկեղեցիներից մեկն է։

Եկեղեցու առաջին հետևորդները՝ ազդվելով Հալեպում կաթոլիկ Հիսուսյան միաբանության վարդապետների ուսուցումներից, 1626 թվականին հեռացել են ուղղափառությունից ընդունելով կաթոլիկությունը։ Եկեղեցու հիմքը պաշտոնապես դրվել է 1662 թվականին՝ Ասորական ոււղղափառ եկեղեցուց անջատումով։ Նույն տարում, Ասորական կաթոլիկ եկեղեցին պաշտոնապես միացվեց Հռոմի կաթոլիկ եկեղեցուն։ Եկեղեցու հիմնադիրն է համարվում առաջին պատրիարք Իգնատիոս Անդրեաս Ախիջանը։

Այժմ եկեղեցու կենտրոնը գտնվում էր Բեյրութ քաղաքի՝ **Տիրամոր Ավետման** մայր տաճարում։ Եկեղեցու ղեկավարը կրում է Անտիոքի և Համայն Արևելքի Ասորիների Պատրիարքի տիտղոսը ու ենթարկվում է Հռոմի Պապին։ Ներկայիս ղեկավարը Իգնատիոս Հովսեփ Գ Հովնան Պատրիարքն է։ Այժմ, եկեղեցու հավտացյալների թիվը հասնում է 158,000-ի որոնք հիմնականում բնակվում են Սիրիայի հյուսիսում և արևելքում, Իրաքում և Լիբանանում։ Ասորական կաթոլիկ եկեղեցու սփյուռքի հետևորդները տարածվում են նաև Ամերիկայի Միացյալ Նահանգներում, Շվեդիայում, Բրազիլիայում, Վենեսուելայում, Կանադայում, Ֆրանսիայում և Ավստրալիայում։

Պատարագները մատուցվում են արևմտյան ասորական ծիսակարգով, արամեերեն լեզվի ասորական բարբառով։

## Եկեղեցական թեմեր
thumb|Հալեպի Ասորական կաթոլիկ եկեղեցու թեմի Սուրբ Տիրամոր Վերափոխման մայր տաճարը
Ասորական կաթոլիկ եկեղեցին այժմ ունի հետևյալ 15 թեմերը.
* Լիբանանի ասորական պատրիարքական թեմ (Բեյրութ)
* Դամասկոսի ասորական մետրոպոլիտանություն
* Հոմսի ասորական մետրոպոլիտանություն
* Հալեպի ասորական արհիական թեմ
* Հասաքա-Մծբինի ասորական արհիական թեմ
* Բաղդադի ասորական արհիական թեմ
* Մոսուլի ասորական արհիական թեմ
* Բեյրութի ասորական թեմ
* Կահիրեի ասորական թեմ
* Նյուարքի Մայր Փրկությանց ասորական թեմ
* Վենեսուելայի ասորական առաքելական եքսարկություն
* Բասրայի և Քուվեյթի ասորական պատրիարքական եքսարկություն
* Երուսաղեմի ասորական պատրիարքական եքսարկություն
* Թուրքիայի ասորական պատրիարքական եքսարկություն
* Սուդանի ասորական պատրիարքական փոխանորդություն

## Տես նաև
* Լիբանանի արամեերեն

## Արտաքին հղումներ
* Ասորական կաթոլիկ եկեղեցու պաշտոնական կայք

Կատեգորիա:Կաթոլիկ եկեղեցի
Հովսեփ Ճանիկյան

**Ճանիկյան Հովսեփ** (), հայ բանահավաք-ազգագրագետ։

## Կենսագրություն
1847 թվականին տեղափոխվել է Թիֆլիս, ավարտել Ներսիսյան դպրոցը։ Այնուհետև ծննդավայրում զբաղվել է մանկավարժությամբ ու բանահավաքությամբ։ Կյանքի վերջին տարիներին դասավանդել է Էջմիածնի Գևորգյան ճեմարանում։ Երկարամյա հավաքչական գործունեության արդյունք է 1895 թվականին լույս տեսած «Տնությունք Ակնա» ժողովածուն, որը հարուստ նյութ է պարունակում Ակնա ազգագրության (գաղթականության պատմություն, տեղագրություն, վիճակագրություն, տնտեսական և հասարակական կենցաղ, սովորույթներ, հավատք), բանահյուսության (երգ, առած-ասացվածք, զրույց) և բարբառի վերաբերյալ։ Ժողովածուին կցված է Կոմիտասի ձայնագրած և հայկական ձայնանիշերով նոտագրած Ակնա 25 ժողովրդական երգ (օրոր, անտունի, հարսանեկան, համբարձման, պանդխտության, թաղման մեղեդիներ ու պարեղանակներ)։ Ճանիկյանը հրատարակել է նաև «Դժոխք» (1897, 1900) խորագրով երկհատոր մի գիրք, որտեղ Միլթոնի «Դրախտ կորուսյալ»-ի և Դանթեի «Դժոխք»-ի հետևությամբ իրապատում և բանահյուսական խառը դրվագներով այլաբանորեն ներկայացրել է հայ ժողովրդի կյանքը, արտահայտել բարոյախոսական գաղափարներ։

## Գրականություն
* Երեմյան Ս., Ազգային դէմքեր։ Գրագէտ հայեր (երկրորդ շարք), Վնտ., 1913, էջ 179-219։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Հայ բանահավաքներ
Կատեգորիա:Հայ ազգագրագետներ
Կատեգորիա:Հայ ուսուցիչներ
Պինո Տորինեզե

**Պինո Տորինեզե ** (), կոմունա Իտալիայի Պիեմոնտ մարզի Թուրին գավառում։

Բնակչությունը՝ 8.595 մարդ (2008)։ Բնակչության խտությունը՝ 405 մարդ/կմ²։ Տարածքը՝ 21 կմ²։ Փոստային ինդեքսը՝ 10025։ Հեռախոսային կոդը՝ 011։
Բնակավայրի հովանավոր սուրբն է հանդիսանում Sant’Andrea Corsini-ն։
## Ժողովրդագրություն
Բնակչության թվաքանակի փոփոխությունները.


Colors=
 id:lightgrey value:gray(0.9)
 id:darkgrey value:gray(0.7)
 id:sfondo value:rgb(1,1,1)
 id:barra value:rgb(0.6,0.8,0.6)
ImageSize = width:455 height:373
PlotArea = left:50 bottom:50 top:30 right:30
DateFormat = x.y
Period = from:0 till:8500
TimeAxis = orientation:vertical
AlignBars = justify
ScaleMajor = gridcolor:darkgrey increment:500 start:0
ScaleMinor = gridcolor:lightgrey increment:100 start:0
BackgroundColors = canvas:sfondo
BarData=
 bar:1861 text:1861
 bar:1871 text:1871
 bar:1881 text:1881
 bar:1901 text:1901
 bar:1911 text:1911
 bar:1921 text:1921
 bar:1931 text:1931
 bar:1936 text:1936
 bar:1951 text:1951
 bar:1961 text:1961
 bar:1971 text:1971
 bar:1981 text:1981
 bar:1991 text:1991
 bar:2001 text:2001
PlotData=
 color:barra width:20 align:left
 bar:1861 from:0 till: 1889
 bar:1871 from:0 till: 2150
 bar:1881 from:0 till: 2088
 bar:1901 from:0 till: 2401
 bar:1911 from:0 till: 2394
 bar:1921 from:0 till: 2313
 bar:1931 from:0 till: 2267
 bar:1936 from:0 till: 2218
 bar:1951 from:0 till: 2598
 bar:1961 from:0 till: 3155
 bar:1971 from:0 till: 7016
 bar:1981 from:0 till: 7701
 bar:1991 from:0 till: 8428
 bar:2001 from:0 till: 8234
PlotData=
 bar:1861 at: 1889 fontsize:S text: 1.889 shift:(-8,5)
 bar:1871 at: 2150 fontsize:S text: 2.150 shift:(-10,5)
 bar:1881 at: 2088 fontsize:S text: 2.088 shift:(-10,5)
 bar:1901 at: 2401 fontsize:S text: 2.401 shift:(-10,5)
 bar:1911 at: 2394 fontsize:S text: 2.394 shift:(-10,5)
 bar:1921 at: 2313 fontsize:S text: 2.313 shift:(-10,5)
 bar:1931 at: 2267 fontsize:S text: 2.267 shift:(-10,5)
 bar:1936 at: 2218 fontsize:S text: 2.218 shift:(-10,5)
 bar:1951 at: 2598 fontsize:S text: 2.598 shift:(-10,5)
 bar:1961 at: 3155 fontsize:S text: 3.155 shift:(-10,5)
 bar:1971 at: 7016 fontsize:S text: 7.016 shift:(-10,5)
 bar:1981 at: 7701 fontsize:S text: 7.701 shift:(-10,5)
 bar:1991 at: 8428 fontsize:S text: 8.428 shift:(-10,5)
 bar:2001 at: 8234 fontsize:S text: 8.234 shift:(-10,5)
TextData=
 fontsize:S pos:(20,20)
 text:ISTAT-ի տվյալներով


## Համայնքի վարչակազմ
* Հեռախոսահամար՝ հայտնի չէ
* Էլեկտրոնային հասցեն՝ հայտնի չէ
* Պաշտոնական կայք՝ http://www.comune.pinotorinese.to.it/

## Արտաքին հղումներ
* Բնակավայրի պաշտոնական կայք 
* Վիճակագրության ազգային ինստիտուտ 
* http://www.istat.it/english/ 

Կատեգորիա:Իտալիայի քաղաքներ
Աստղոնք

**Աստղոնք**, լեռնագագաթ Գեղարքունիքի մարզում, Վարդենիսի լեռների կենտրոնական մասում, Աստղաձոր գետի վերնագավառում։ Բարձրությունը 3470 մ է։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Լեռներ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Հայաստանի լեռնագագաթներ
Կատեգորիա:Գեղարքունիքի մարզի լեռնագրություն
Պիշինա

**Պիշինա** (), կոմունա Իտալիայի Պիեմոնտ մարզի Թուրին գավառում։

Բնակչությունը՝ 3.146 մարդ (2008)։ Բնակչության խտությունը՝ 320 մարդ/կմ²։ Տարածքը՝ 10 կմ²։ Փոստային ինդեքսը՝ 10060։ Հեռախոսային կոդը՝ 0121։

Բնակավայրի հովանավոր սուրբն է հանդիսանում San Grato-ն։
## Ժողովրդագրություն
Բնակչության թվաքանակի փոփոխությունները.


Colors=
 id:lightgrey value:gray(0.9)
 id:darkgrey value:gray(0.7)
 id:sfondo value:rgb(1,1,1)
 id:barra value:rgb(0.6,0.8,0.6)
ImageSize = width:455 height:373
PlotArea = left:50 bottom:50 top:30 right:30
DateFormat = x.y
Period = from:0 till:3500
TimeAxis = orientation:vertical
AlignBars = justify
ScaleMajor = gridcolor:darkgrey increment:500 start:0
ScaleMinor = gridcolor:lightgrey increment:100 start:0
BackgroundColors = canvas:sfondo
BarData=
 bar:1861 text:1861
 bar:1871 text:1871
 bar:1881 text:1881
 bar:1901 text:1901
 bar:1911 text:1911
 bar:1921 text:1921
 bar:1931 text:1931
 bar:1936 text:1936
 bar:1951 text:1951
 bar:1961 text:1961
 bar:1971 text:1971
 bar:1981 text:1981
 bar:1991 text:1991
 bar:2001 text:2001
PlotData=
 color:barra width:20 align:left
 bar:1861 from:0 till: 2457
 bar:1871 from:0 till: 2312
 bar:1881 from:0 till: 2134
 bar:1901 from:0 till: 1676
 bar:1911 from:0 till: 1607
 bar:1921 from:0 till: 1574
 bar:1931 from:0 till: 1646
 bar:1936 from:0 till: 1623
 bar:1951 from:0 till: 1718
 bar:1961 from:0 till: 1772
 bar:1971 from:0 till: 2311
 bar:1981 from:0 till: 2647
 bar:1991 from:0 till: 2936
 bar:2001 from:0 till: 3146
PlotData=
 bar:1861 at: 2457 fontsize:S text: 2.457 shift:(-8,5)
 bar:1871 at: 2312 fontsize:S text: 2.312 shift:(-10,5)
 bar:1881 at: 2134 fontsize:S text: 2.134 shift:(-10,5)
 bar:1901 at: 1676 fontsize:S text: 1.676 shift:(-10,5)
 bar:1911 at: 1607 fontsize:S text: 1.607 shift:(-10,5)
 bar:1921 at: 1574 fontsize:S text: 1.574 shift:(-10,5)
 bar:1931 at: 1646 fontsize:S text: 1.646 shift:(-10,5)
 bar:1936 at: 1623 fontsize:S text: 1.623 shift:(-10,5)
 bar:1951 at: 1718 fontsize:S text: 1.718 shift:(-10,5)
 bar:1961 at: 1772 fontsize:S text: 1.772 shift:(-10,5)
 bar:1971 at: 2311 fontsize:S text: 2.311 shift:(-10,5)
 bar:1981 at: 2647 fontsize:S text: 2.647 shift:(-10,5)
 bar:1991 at: 2936 fontsize:S text: 2.936 shift:(-10,5)
 bar:2001 at: 3146 fontsize:S text: 3.146 shift:(-10,5)
TextData=
 fontsize:S pos:(20,20)
 text:ISTAT-ի տվյալներով


## Համայնքի վարչակազմ
* Հեռախոսահամար՝ 0121 57401
* Էլեկտրոնային հասցեն՝ հայտնի չէ
* Պաշտոնական կայք՝ http://www.comune.piscina.to.it/

## Արտաքին հղումներ
* Բնակավայրի պաշտոնական կայք 
* Վիճակագրության ազգային ինստիտուտ 
* http://www.istat.it/english/ 

Կատեգորիա:Իտալիայի քաղաքներ
Ալեքսանդր Ճավճավաձե

250px|մինի|աջից|Ալեքսանդր Ճավճավաձե
**Ալեքսանդր Գարսևանի Ճավճավաձե** (), վրացի բանաստեղծ, հասարակական գործիչ, իշխան, գեներալ-լեյտենանտ (1841 թվական)։

## Կենսագրություն
Հայրը՝ Գարսևան Ճավճավաձեն, եղել է քաղաքական գործիչ, Վրաստանի թագավոր Էրեկլե II-ի դեսպանը ռուսական արքունիքում։ Մասնակցել է 1812 թվականի Հայրենական պատերազմին և ռուսական բանակի 1813-1814 թվականների արտասահմանյան արշավանքներին։ 1814 թվականից Վրաստանում գրավել է կարևոր ռազմավարչական պաշտոններ։ Մասնակցել է 1826-1828 թվականների ռուս-պարսկական պատերազմին։ 1828-1829 թվականներին եղել է նորաստեղծ Հայկական մարզի վարչության պետ։ Օժանդակել է պարսկահայերի 1828-1829 թվականների գաղթի կազմակերպմանն ու նրանց բնակեցմանը։ 1828-1829 թվականների ռուս-թուրքական պատերազմի ժամանակ նրա հրամանատարությամբ գործող ռուսական զորքերի փոքրաթիվ ջոկատը ազատագրել է Բայազետը, Ալաշկերտը։ Նահանջող ռուս զորքերի հետ նա Մուշի գավառից հարյուրավոր հայ ընտանիքներ գաղթեցրել ու բնակեցրել է Ալաշկերտի հովտում և Հայկական մարզում։ 1832 թվականին Ճավճավաձեն մասնակցել է ազնվականական դավադրությանը, որի նպատակն էր Վրաստանը անջատել Ռուսաստանից և իրականացնել որոշ սոցիալական բարեփոխումներ։ 1833 թվականին աքսորվել է Տամբով։ Վրաստան է վերադարձել 1834 թվականին։ 1843 թվականին մասնակցել է Շամիլի դեմ արշավանքին։ 1843 թվականից Ճավճավաձեն զբաղվել է գրական-հասարակական գործունեությամբ։ Նրա Թիֆլիսյան տանը հավաքվում էին վրացի, ռուս և հայ գրողներ, հասարակական գործիչներ, այդ թվում՝ Ա․ Մ․ Գրիբոյեդովը, որը ամուսնացավ նրա աղջկա՝ Խինայի հետ։ Ճավճավաձեն վրաց ռոմանտիզմի հիմնադիրն է։ Նրա բանաստեղծությունները մեծ ժողովրդականություն են վայելել և թարգմանվել տարբեր լեզուներով։ Ճավճավաձեն վրացական մշակույթը հարստացրել է ռուսական և համաշխարհային դասական ստեղծագործությունների թարգմանություններով։ Նա սերտ կապեր է պահպանել հայ ռազմական, մշակութային, հոգևոր ու հասարակական գործիչների հետ։

## Ալեքսանդր Ճավճավաձեն հայերեն
* Կովկաս; Գոգչա; Ո՛վ սեր, քո ուժին; Օ՜հ, ժամանակնե՛ր; Վա՜յ աշխարհին; Մարդու տարբեր տարիքները։ Վրաց գրականության ընտիր էջեր, Ե., Հայպետհրատ, 1961, էջ 109-114։ Թարգմ.՝ Պարույր Սևակ։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Վրացի բանաստեղծներ
Կատեգորիա:Ռուս բանաստեղծներ
Կատեգորիա:Վրացի հասարակական գործիչներ
Կատեգորիա:Ռուս հասարակական գործիչներ
Կատեգորիա:Ռուս-պարսկական պատերազմի (1826-1828) մասնակիցներ
Կատեգորիա:Գեներալ-լեյտենանտներ
Կատեգորիա:Վրացի գրողներ
Կատեգորիա:Պատվո լեգեոնի շքանշանի ասպետներ
Թեքսար

**Թեքսար**, *Թաքյադոլդուրան, Թաքյադոնդուրան, Թաքյալդոլդուրան, Թեքասար, Թեքեդոլդուրան, Թեքեդոնդուրան, Շատիվանք*, լեռնագագաթ Վայոց ձորի մարզում, Թեքսարի լեռներում, Վերնաշեն գյուղից 5,5 կմ հյուսիս–արևելք։ Բարձրությունը 2898 մ է։ Հնարավոր է նույնացնել հնում հիշատակվող *Սրկղունիք* լեռան հետ։

## Պատկերասրահ

Եղեգնաձորի_արգելավայր_0174.JPG|Թեքսարը Ցաղաց քարի համալիրից 
Եղեգնաձորի_արգելավայր0315.JPG|Թեքսար. խոշոր պլան


## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Լեռներ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Հայաստանի լեռնագագաթներ
Կատեգորիա:Վայոց ձորի մարզի լեռներ
Ճարպ-սեռական սնուցախանգարում

**Ճարպ-սեռական սնուցախանգարում** ադիպոզո-գևնիաալդիստրոֆիա, Պեխկրանցի-Բաբինսկու-Ֆրոյլիխի հիվանդություն, դիէնցեֆալ-հիպոֆիզային համակարգի ախտահարում, արտահայտվում է ճարպակալմամբ և սեռական օրգանների թերզարգացմամբ։ Առավելապես հանդիպում է վաղ մանկական տարիքում, երբեմն՝ ավելի ուշ։ Պատճառը դիէնցեֆալ շրջանի հանգույցների ախտահարումն է, որոնք արտադրում են հիպոֆիզի գոնադոտրոպ հորմոնների սեկրեցիան կարգավորող հատուկ գործոններ։ Հիվանդության առաջացմանը նպաստում են նաև ժառանգական նախատրամադրվածությունը, հիպոթալամուսային շրջանի բորբոքային, հազվադեպ՝ ուռուցքային բնույթի փոփոխությունները։ Ախտանշաններն ի հայտ են գալիս վաղ մանկական տարիքում։ Երեխաների մոտ սեռական օրգանները չեն զարգանում, հաճախ ամորձիները մնում են որովայնի խոռոչում (կրիպտօրխիզմ)։ ճարպակալումը լինում է կրծքագեղձերի, կոնքի, ազդրերի շրջանում։ Մաշկը գունատ է, սառը, բարակ, թափանցիկ, մազածածկը՝ նոսր։ Տղաների դեմքը չի մազակալում։ Գլխի մազերը բարակ են, փափուկ, մետաքսանման։ Հիվանդության ելքն առավելապես բարենպաստ է։ Բուժումը․ հորմոնային դեղամիջոցներ, ցածր կալորիականությամբ դիետա, ֆիզիկական բարձր ակտիվության ապահովում, դիէնցեֆալիտների առկայության դեպքում՝ հակաբորբոքային դեղամիջոցներ։
Ճառընտիր

[մինի|[Մշո ճառընտիր]]
**Ճառընտիր**, ընտիր կամ ընտրովի ճառերի ժողովածու հայ միջնադարում։ Որոշակի բովանդակությամբ չի հատկանշվում, մինչդեռ տարատեսակներն ունեն իրենց որոշակի նպատակադրումը, կազմությունն ու անունը։ Հնագույն ճառերի ժողովածու է 8-րդ դարի գործիչ, Մաքենյաց վանքի առաջնորդ Սողոմոնի կազմած ժողովածուն, որ, Մշո վանքին պատկանելու պատճառով, «Մշո ճառընտիր» անունն է կրում։ Կազմված է տերունական տոների կարգով՝ Ավետման, Ծննդյան, Մկրտության, Հոգեգալուստի, Արմավինյաց, խորհրդավոր գիշերի, խաչելության, Համբարձման, Հարության վերաբերյալ քրիստոնեական ճանաչված հայրերի ճառերից կրում է նաև Տոնական անունը։ Ճառընտիրի մեկ ուրիշ տարատեսակ, որը բացահայտում է տոների պատճառները, անվանվել է Տոնապատճառ։ Ընտիր ճառերի երրորդ խումբը, որի մեջ ամփոփվում են բացառապես նահատակների մասին ճառ-պատմությունները, կրում է Վկայագիրք կամ Մարտիրոլոգ անունը։ Նշված ճառընտիրները սկզբնապես շարժական տոմարի կարգով դասավորված ճառեր էին, հետագայում՝ կայուն տոմարի հաստատումից հետո, մեծ մասամբ ամսակարգային բնույթ են ստացել։ Ճառընտիրները միջնադարյան մյուս ժողովածուներից տարբերվում է գեղարվեստական շարադրանքով և նախատեսված է ոչ արարողական, այլ առավելապես եկեղեցուց դուրս ընթերցանության համար։

Կատեգորիա:Միջնադարյան գրականություն
Կատեգորիա:Հայ գրականություն
Կատեգորիա:Մատենադարանի ձեռագրեր
Պոյրինո

**Պոյրինո** (), կոմունա Իտալիայի Պիեմոնտ մարզի Թուրին գավառում։

Բնակչությունը՝ 10.081 մարդ (2008 թվականի տվյալներով)։ Բնակչության խտությունը՝ 134 մարդ/կմ²։ Տարածքը՝ 75 կմ²։ Փոստային ինդեքսը՝ 10046։ Հեռախոսային կոդը՝ 011։
Բնակավայրի հովանավոր սուրբն է հանդիսանում Sant’Orsola-ն։
## Ժողովրդագրություն
Բնակչության թվաքանակի փոփոխությունները.


Colors=
 id:lightgrey value:gray(0.9)
 id:darkgrey value:gray(0.7)
 id:sfondo value:rgb(1,1,1)
 id:barra value:rgb(0.6,0.8,0.6)
ImageSize = width:455 height:373
PlotArea = left:50 bottom:50 top:30 right:30
DateFormat = x.y
Period = from:0 till:9000
TimeAxis = orientation:vertical
AlignBars = justify
ScaleMajor = gridcolor:darkgrey increment:500 start:0
ScaleMinor = gridcolor:lightgrey increment:100 start:0
BackgroundColors = canvas:sfondo
BarData=
 bar:1861 text:1861
 bar:1871 text:1871
 bar:1881 text:1881
 bar:1901 text:1901
 bar:1911 text:1911
 bar:1921 text:1921
 bar:1931 text:1931
 bar:1936 text:1936
 bar:1951 text:1951
 bar:1961 text:1961
 bar:1971 text:1971
 bar:1981 text:1981
 bar:1991 text:1991
 bar:2001 text:2001
PlotData=
 color:barra width:20 align:left
 bar:1861 from:0 till: 6578
 bar:1871 from:0 till: 6832
 bar:1881 from:0 till: 7068
 bar:1901 from:0 till: 6551
 bar:1911 from:0 till: 6619
 bar:1921 from:0 till: 6011
 bar:1931 from:0 till: 5764
 bar:1936 from:0 till: 5691
 bar:1951 from:0 till: 5573
 bar:1961 from:0 till: 5413
 bar:1971 from:0 till: 6233
 bar:1981 from:0 till: 7830
 bar:1991 from:0 till: 8750
 bar:2001 from:0 till: 8962
PlotData=
 bar:1861 at: 6578 fontsize:S text: 6.578 shift:(-8,5)
 bar:1871 at: 6832 fontsize:S text: 6.832 shift:(-10,5)
 bar:1881 at: 7068 fontsize:S text: 7.068 shift:(-10,5)
 bar:1901 at: 6551 fontsize:S text: 6.551 shift:(-10,5)
 bar:1911 at: 6619 fontsize:S text: 6.619 shift:(-10,5)
 bar:1921 at: 6011 fontsize:S text: 6.011 shift:(-10,5)
 bar:1931 at: 5764 fontsize:S text: 5.764 shift:(-10,5)
 bar:1936 at: 5691 fontsize:S text: 5.691 shift:(-10,5)
 bar:1951 at: 5573 fontsize:S text: 5.573 shift:(-10,5)
 bar:1961 at: 5413 fontsize:S text: 5.413 shift:(-10,5)
 bar:1971 at: 6233 fontsize:S text: 6.233 shift:(-10,5)
 bar:1981 at: 7830 fontsize:S text: 7.830 shift:(-10,5)
 bar:1991 at: 8750 fontsize:S text: 8.750 shift:(-10,5)
 bar:2001 at: 8962 fontsize:S text: 8.962 shift:(-10,5)
TextData=
 fontsize:S pos:(20,20)
 text: ISTAT-ի տվյալներով


## Համայնքի վարչակազմ
* Հեռախոսահամար՝ 011 9450114
* Էլեկտրոնային հասցեն՝ info@comune.poirino.to.it
* Պաշտոնական կայք՝ http://www.comune.poirino.to.it

## Արտաքին հղումներ
* Բնակավայրի պաշտոնական կայք 
* Վիճակագրության ազգային ինստիտուտ 
* http://www.istat.it/english/ 

Կատեգորիա:Իտալիայի քաղաքներ
Ուրծ (լեռ)

**Ուրծ**, *Սարայբուլագ, Սարայբուլախ, Սարայբուլաղ*, լեռ Հայաստանի Արարատի մարզում, Ուրծի լեռներում, Լանջառ գյուղից 5 կմ հարավ–արևմուտք։ Բարձրությունը 2446 մ է։
Ուրծի լեռնաշղթան բուսականությունից զուրկ է, ձգվում է Արարատյան դաշտի եզրով՝ կենտրոնական մասում հասնելով 2446 մետր բարձրության։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Արարատի մարզի լեռներ
Պոմարետո

**Պոմարետո** (), կոմունա Իտալիայի Պիեմոնտ մարզի Թուրին գավառում։

Բնակչությունը՝ 1.085 մարդ (2008 թվականի տվյալներով)։ Բնակչության խտությունը՝ 136 մարդ/կմ²։ Տարածքը՝ 8 կմ²։ Փոստային ինդեքսը՝ 10063։ Հեռախոսային կոդը՝ 0121։
## Ժողովրդագրություն
Բնակչության թվաքանակի փոփոխությունները.


Colors=
 id:lightgrey value:gray(0.9)
 id:darkgrey value:gray(0.7)
 id:sfondo value:rgb(1,1,1)
 id:barra value:rgb(0.6,0.8,0.6)
ImageSize = width:455 height:373
PlotArea = left:50 bottom:50 top:30 right:30
DateFormat = x.y
Period = from:0 till:1500
TimeAxis = orientation:vertical
AlignBars = justify
ScaleMajor = gridcolor:darkgrey increment:500 start:0
ScaleMinor = gridcolor:lightgrey increment:100 start:0
BackgroundColors = canvas:sfondo
BarData=
 bar:1861 text:1861
 bar:1871 text:1871
 bar:1881 text:1881
 bar:1901 text:1901
 bar:1911 text:1911
 bar:1921 text:1921
 bar:1931 text:1931
 bar:1936 text:1936
 bar:1951 text:1951
 bar:1961 text:1961
 bar:1971 text:1971
 bar:1981 text:1981
 bar:1991 text:1991
 bar:2001 text:2001
PlotData=
 color:barra width:20 align:left
 bar:1861 from:0 till: 934
 bar:1871 from:0 till: 798
 bar:1881 from:0 till: 757
 bar:1901 from:0 till: 717
 bar:1911 from:0 till: 807
 bar:1921 from:0 till: 758
 bar:1931 from:0 till: 1052
 bar:1936 from:0 till: 1183
 bar:1951 from:0 till: 1035
 bar:1961 from:0 till: 1026
 bar:1971 from:0 till: 1258
 bar:1981 from:0 till: 1243
 bar:1991 from:0 till: 1128
 bar:2001 from:0 till: 1084
PlotData=
 bar:1861 at: 934 fontsize:S text: 934 shift:(-8,5)
 bar:1871 at: 798 fontsize:S text: 798 shift:(-10,5)
 bar:1881 at: 757 fontsize:S text: 757 shift:(-10,5)
 bar:1901 at: 717 fontsize:S text: 717 shift:(-10,5)
 bar:1911 at: 807 fontsize:S text: 807 shift:(-10,5)
 bar:1921 at: 758 fontsize:S text: 758 shift:(-10,5)
 bar:1931 at: 1052 fontsize:S text: 1.052 shift:(-10,5)
 bar:1936 at: 1183 fontsize:S text: 1.183 shift:(-10,5)
 bar:1951 at: 1035 fontsize:S text: 1.035 shift:(-10,5)
 bar:1961 at: 1026 fontsize:S text: 1.026 shift:(-10,5)
 bar:1971 at: 1258 fontsize:S text: 1.258 shift:(-10,5)
 bar:1981 at: 1243 fontsize:S text: 1.243 shift:(-10,5)
 bar:1991 at: 1128 fontsize:S text: 1.128 shift:(-10,5)
 bar:2001 at: 1084 fontsize:S text: 1.084 shift:(-10,5)
TextData=
 fontsize:S pos:(20,20)
 text: ISTAT-ի տվյալներով


## Համայնքի վարչակազմ
* Հեռախոսահամար՝ 12181241
* Էլեկտրոնային հասցեն՝ pomaretto@ruparpiemonte.it
* Պաշտոնական կայք՝ http://www.comune.pomaretto.to.it/

## Արտաքին հղումներ
* Բնակավայրի պաշտոնական կայք 
* Վիճակագրության ազգային ինստիտուտ 
* http://www.istat.it/english/ 

Կատեգորիա:Իտալիայի քաղաքներ
Լվացող միջոցներ

մինի|Լվացքի փոշիների տեսականի
մինի|Լվացքի չորացում
**Լվացող միջոցներ**, լվանալու հատկությամբ օժտված մակերևութային ակտիվ նյութեր։ Հնում որպես լվացող միջոցներ կիրառել են բնական ծագում ունեցող նյութեր, օրինակ, բուսական մոխրից ստացվող պոտաշ, բնական սոդա, կավեր, որոշ բույսերի հյութեր կամ քամվածք։ 19-րդ դարում զարգացավ օճառագործությունը, իսկ 20-րդ դարի 30-ական թվականներին առաջին անգամ Գերմանիայում հիմք դրվեց սինթետիկ լվացող միջոցների արտադրությանը։ Լվացող միջոցները բաժանվում են երկու դասի՝ իոնոգեն (ջրում դիսոցվող) և ոչ իոնոգեն (ջրում չդիսոցվող) նյութերի։ Բացասական լիցքով մակերևութային ակտիվ իոններ ունեցող իոնոգեն նյութերը կոչվում են անիոն-ակտիվ, դրական լիցքավորվածները՝ կատիոնակտիվ, իսկ ամֆոտեր կամ ամֆոլիտ՝ եթե իոնները հիմնային միջավայրում ունեն բացասական լիցք, իսկ թթվայինում՝ դրական։ Առավելապես կիրառվում են անիոնակտիվ նյութերը, որոնց հիման վրա ստացվում են բոլոր ճարպային օճառները և սինթետիկ լվացող միջոցների մեծամասնությունը։ Սինթետիկ լվացող միջոցներին ավելացնում են մի շարք օժանդակ նյութեր (անօրգանական թթուների հիմնային աղեր, սպիտակեցնող և ախտահանող հատկությամբ օժտված գերթթուների աղեր, որոշ ներկեր են), որոնք բարելավում են դրանց լվանալու հատկությունը։ Լվացող միջոցները թողարկվում են գլխավորապես (80-90%) փոշու ձևով։

Կատեգորիա:Կենցաղային քիմիա
Կատեգորիա:Լվացք
Կատեգորիա:Հիգիենայի միջոցներ
Բիոմեխանիկա (թատրոն)

**Բիոմեխանիկա** (` կյանք և *mechanike*` մեքենա սարքելու արվեստ), թատրոնում մարմնի տիրապետման վարժեցնող միջոցների այն համակարգը, որը կիրառել է ռեժիսոր Վսևոլոդ Մեյերխոլդը։ Բիոմեխանիկայի նպատակն է հասնել մարմնի տիրապետման այնպիսի կատարելության, որ դերասանը կարողանա գիտակցաբար, բնական ու թեթև իր մարմինը ենթարկել ռիթմային որևէ շարքի ու նրա ելևէջներին, ամեն մի բեմավիճակի առաջադրած պահանջներին, ակնթարթային արագությամբ և անսխալ կարգավորել մարմնի դիրքն ու շարժումն ըստ ռեժիսորի ցուցումների ստույգ և անհապաղ կատարել նրա առաջադրած խնդիրները։ Առաջնային դարձնելով մարմնի արտաքին տեխնիկայի տիրապետումը՝ բիոմեխանիկան հակադրվել է զգացմունքները վերապրելու հոգեբանական անձնավորման դպրոցին, բայց դա չի խանգարել, որ Մեյերխոլդի դերասանները դառնան առաջնակարգ դերասաններ՝ Մ․ Բաբանովա, Մ․ Ժարով, Ի․ Իլինսկի, Լ․ Սվերդլին, Ն․ Օխլոպկով, Մ․ Շտրաուխ և այլն։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Թատրոն
Ճապոնական թատրոն

մինի|Ներկայացում
**Ճապոնական թատրոն**, Ճապոնիայի թատրոնի ակունքները հարում են երկրագործության տոնախմբությունների հին ծեսերին։ 7-րդ-8-րդ դարերում բուդդայականության հետ Արևելյան Ասիայի երկրներից Ճապոնիա են թափանցել թատերական տարբեր ձևեր։ Այդ երաժշտապարային ներկայացումները (գիգակու և բուգակոլ) նպաստել են ճապոնական դասական թատրոնի ձևավորմանը։ 14-րդ դարի վերջին֊ 15-րդ դարի սկզբին փոխառնված և բուն ճապոնական ներկայացումներից ծագել է նոր թատրոնը, որն ընդգրկում էր երաժշտություն, պար և դրամատիկ գործողություն։ Գլխավոր հերոսները կրում էին դիմակներ։ Այդ ժանրը պահպանվում է և 20-րդ դարում։ 17-րդ դարից քաղաքների աճի հետ զարգացել են նաև թատերական այլ ժանրեր (տիկնիկային ձյորուրի և կաբուկի թատրոնները), որոնք արտահայտում էին ցածր խավի պահանջները և դարձան Ճապոնիայի թատրոնի առաջատար ավանդական ժանրերը։ Ճապոնիայի տնտեսական զարգացման հետ կապված սոցիալական և քաղաքական փոփոխությունները նկատելիորեն ազդել են թատերարվեստի վրա։ 20-րդ դարի սկզբին երևան եկան նոր ժանրեր, որոնք ստեղծվեցին ավանդական թատրոնի նորացման (սիմպա, սինկոկուգեկի) և եվրոպական ձևերի Փոխառության (ժամանակակից դրամա՝ սինգեկի, բալետ, օպերա) հետևանքով։ Ճապոնիայի ժամանակակից թատերարվեստը պարզորոշ բաժանվում է ավանդական (բուգակու, նոո, կաբուկի, ձյորուրի) և եվրոպական (դրամա, օպերա, բալետ) թատրոնների։ Դրանց մեջ ինքնատիպ շերտ են կազմում սիմպան՝ ճապոնական քաղքենիական մելոդրաման, և սինկոկուգեկին՝ մասսայական դրաման։ Ավանդական թատրոնի խաղացանկը կազմում են ճապոնացի դասականների և ժամանակակից դրամատուրգների պիեսները։ Ավանդական թատրոնում ռեժիսորներ չկան։ 1970-ական թվականներում առավել ճանաչված դերասաններից են․ նոո թատրոնում՝ Մինորու Կիտան, Մոտոմասա Կուրո Հոսյոն, կաբուկի թատրոնում՝ Կանձաբուրո Նակամուրան, Ուտաեմոն Նակամուրան, Կոսիրո Մացումոտոն, երիտասարդ դերասաններ էննոսկե Իտիկավան, Կիտիեմոն Նակամուրան, Ցումասաբուրո Բանդոն, սիմպայում՝ Ցաեկո Միձուտանին, սինկոկուգեկիում՝ Սյոգո Սիմադան, Ռյուտարո Տացումին։ 1966 թ.-ին Տոկիոյում ստեղծվել է «Կոկուրիցու գեկիձյո» թատերական ազգային կենտրոնը՝ Ճապոնիայի միակ պետական թատրոնը, որը պահպանում և զարգացնում է ավանդական ժանրերը։ Կենտրոնին կից ստեղծվել է թատերական դպրոց, որը դերասաններ է պատրաստում կաբուկի և ձյորուրի թատրոնների համար։ Սինգեկի թատրոնի խաղացանկը կազմում են եվրոպական և ամերիկյան դրամատուրգների դասական ու ժամանակակից պիեսները, ռուս* և սովետական հեղինակների, ինչպես նաև ճապոնացի արդի հեղինակների գործերը։ Ճապոնիայում կա սինգեկիի մոտ 100 թատերախումբ, որոնցից ամենախոշորներն են՝ «Հայուձա», «Մինգեյ», «Բունգակուձա» և այլն։ Այդ թատրոնի առաջատար գործիչներից են՝ ռեժիսորներ Կորեյա Սենդան, Զյուկիտի Ունոն, դերասան-դերասանուհիներ Օսամու Տակիձավան, էյտարո Օձավան, Իսուձու Ցամադան, Ցասուե Ցամամոտոն։ «Հայուձա» թատրոնին կից 1949-1949 թ.-ին ստեղծված դպրոց-ստուդիան դերասաններ է պատրաստում սինգեկիիհամար։

Կատեգորիա:Ճապոնիայի մշակույթ