open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Ալեքսանդր Սահակյան

**Ալեքսանդր Հովհաննեսի Սահակյան** (), հայ ճարտարապետ, շինարար։

## Կենսագրություն
Ծնվել է Լենինականում (այժմ՝ Գյումրի)։ Ճարտարապետ-շինարար Ռուբեն Սահակյանի եղբայրն է։ 1958 թվականին ավարտել է Երևանի պոլիտեխնիկական ինստիուտը։ Եղբոր հետ նրա աշխատությունները վերաբերում են հարկերի և ծածկերի բարձրացման մեթոդով շենքերի և կառույցների շինարարության պրոբլեմներին։ Գիտականորեն հիմնավորել և գործնականում ապացուցել են հարկերի և ծածկերի բարձրացման մեթոդով բարձրահարկ շենքերի կառուցման արդյունավետությունը, ստեղծել այդ մեթոդի ճարտարապետական-կոնստրուկտիվ և տեխնոլոգիական նոր միասնական համակարգ։

Մահացել է 2017 թվականի դեկտեմբերի 1-ին Երևանում։

## Գործունեություն
Հեղինակել են 60-ից ավելի գյուտեր։ Հաշվի առնելով այդ աշխատանքների ժողովրդատնտեսական նշանակությունը 1978 թվականին Երևանում ստեղծվել է Համամիութենական նախագծային տեխնոլոգիական ինստիուտ, իսկ ինստիուտում մշակված աշխատանքների արագ ներդրման համար 1983 թվականին՝ «Բարձրշին» մասնագիտացված տրեստ։ Հարկերի և ծածկերի բարձրացման մեթոդը լայնորեն կիրառվել է Խորհրդային Միության տարբեր քաղաքներում։ Այդ մեթոդով Երևանի Շահումյանի զանգվածում կառուցվել է 24 հազար բնակչի համար նախատեսված օրինակելի-ցուցադրական շրջան (16 և 25 հարկանի բնակելի շենքեր, դպրոցական համալիրներ, պոլիկլինիկա, մանկապարտեզներ, բազմահարկ ավտոտնակ-կայանատեղեր)։ 1965 թվականից եղել է Հայաստանի ճարտարապետների միության անդամ։

## Պարգևներ
1974 թվականին պարգևատրվել է ՀՀ Պետական մրցանակ, ապա՝ «Պատվո նշան» շքանշանով։ 1984 թվականին ստացել է տեխնիկական գիտությունների դոկտորի կոչում և պարգևատրվել ԽՍՀՄ Պետական մրցանակով։ 1978 թվականին արժանացել է Հայաստանի վաստակավոր գյուտարարի կոչման։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Հայ գյուտարարներ
Կատեգորիա:Հայ ճարտարապետներ
Կատեգորիա:Հայ շինարարներ
Ջովանի դե Վեկկի

**Ջովանի դե Վեկկի** (, ), Վերածննդի դարաշրջանի վերջին իտալացի նկարիչ մաներիստ։

Ջովաննի դե Վեկկին ծնվել է Բորգո-Սանսեպոլկրոում 1536 թվականին։ Սկզբում սովորել է նկարիչ Ռաֆայելե Կոլլեի, ապա՝ Թադեո Ցուկարոյի մոտ։

Ֆլորենտիական դպրոցի գեղանկարիչ։ Նկարել է շատ որմնանկարներ, առավելապես Հռոմում, դրանց մեծ մասը չեն պահպանվել։

Նրա աշակերտներից է եղել Չեզարե Տորելլի Ռոմանոն։

## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն
* А. Плюшар. Энциклопедический лексикон, том 9. — Типография А. Плюшара; С.-П., 1837 — с. 238 (Векки, Джовани ди Борго).

Կատեգորիա:16-րդ դարի իտալացի նկարիչներ
Կատեգորիա:Բնօրինակում անաղբյուր հոդվածներ
Անդրեա Գաբրիելի

**Անդրեա Գաբրիելի** (, ), իտալացի կոմպոզիտոր և Վերածննդի երգեհոնահար։

Ջովանի Գաբրիելի հորեղբայրն է։

Գաբրիելին Ադրիան Վիլարտի աշակերտն է։ Ադրիան Վիլլարտի Աշակերտը։ Եղել է Վենետիկի կոմպոզիտորական դպրոցի առաջին աշխարհահռչակ ներկայացուցիչը, ազդել է վենետիկյան ոճի տարածման վրա Իտալիայում, ինչպես նաև Գերմանիայում։

## Կենսագրություն
Երգչի երաժշտական կարիերան սկսել է Սուրբ Մարկոսի տաճարում։

1558 — երգեհոնահար Վենետիկի Սուրբ Երեմիայի տաճարում։

1562 — աշխատանք Մյունխենի քաղաքային կապելլայում։

1566—1585 — Վենետիկի  Սուրբ Մարկոսի տաճարի երգեհոնահար։

Նրա աշակերտների թվում էին Հանս Լեո Հասլերը, Ֆրանչեսկո Ուսպերը և Յոհան Էքարդը։

## Ստեղծագործություն
Հոգևոր երաժշտություն.

* 130 մոտետներ
* 7 մեսս
* սաղմոսներ

Աշխարհիկ երաժշտություն.

* 190 մադրիգալ
* խորեր Սոֆոկլի «**Թագավոր Էդիպ**» ողբերգության համար (Edipo Tiranno) - 1588

Գործիքային երաժշտություն.
* 50 Երգեհոնային կանցոն, ռիչերկարներ, նախերգանքներ, տոկկատ
* 3 Երգեհոնային մեսսեր
* Բատալյան մեղեդի (Aria della Battaglia) ոգևոևների համար

## Հրատարակություններ
* *Sacrae Cantiones*
* *Il Primo Libro di Madrigali a cinque voci*
* *Il Secondo Libro di Madrigali a cinque voci*
* *Primus Liber Missarum*
* *Libro Primo de Madrigali a tre voci*
* *Ecclesiasticum Cantionum quatuor vocum omnibus sanctorum solemnitatibus deservientium. Liber primus*
* *Opere edite in vita: Psalmi Davidici, qui poenitentiales nuncupantur, tum omnis generis instrumentorum*
* *Opera postume. Concerti di Andrea et di Gio. Gabrieli*
* *Chori in musica composti sopra li chori della tragedia di Edippo Tiranno: recitati in Vicenza l'anno MDLXXXV*
* *Il terzo Libro de Madrigali a cinque voci, con alcuni di Giovanni Gabrieli*
* *Madrigali et ricecari a quattro voci*
* *Le composizioni vocali di Andrea Gabrieli in intavolature per tastiera e liuto* 
* *Complete Keyboard Works*

## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն
* 

Կատեգորիա:Իտալացի կոմպոզիտորներ
Կատեգորիա:Վերածննդի կոմպոզիտորներ
Կատեգորիա:Իտալացի երգեհոնահարներ
Արմեն Գևորգյան (երգիչ)

**Արմեն Վլադիմիրի Գևորգյան** (հուլիսի 3 1963, Լենինական, Հայկական ԽՍՀ, ԽՍՀՄ - դեկտեմբերի 4, 2019, Երևան, Հայաստան), հայ երգիչ, երաժիշտ։

## Կենսագրություն
Արմեն Վլադիմիրի Գևորգյանը ծնվել է 1963 թվականի հուլիսի 3-ին Լենինականում (այժմ՝ Գյումրի)։ Ավարտել է տեղի ռուսական դպրոցը, այնուհետև մեկ տարի սովորել է Մոսկվայի Գնեսինների անվան ռուսական երաժշտական ակադեմիայում։ Վերադարձել է Երևան և ընդունվել «Հայհամերգի» էստրադային արվեստի ստուդիա։ Մահացել է 2019 թվականի դեկտեմբերի 4-ին։

## Գործունեություն
1994 թվականից աշխատել է Հայաստանի Երգի պետական թատրոնում։ Մոսկվայում դասավանդել է Գնեսինների անվան ռուսական երաժշտական ակադեմիայում, միաժամանակ՝ Ժամանակակից արվեստի ինստիտուտում։ 2004 թվականին վերադարձել է Երևան և մինչև 2011 թվականը դասավանդել Հայաստանի էստրադային-ջազային արվեստի պետական քոլեջում։ 2009-2011 թվականներին եղել է Հայաստանի հանրային հեռուստառադիոընկերության «Արևիկ» մանկական վոկալ-գործիքային անսամբլի գեղարվեստական ղեկավարը, ապա՝ Հայաստանի Ոստիկանության մշակույթի կենտրոնի ղեկավարը։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Հայ երաժիշտներ
Կատեգորիա:Հայ երգիչներ
Հարբեցողները (նկար, Յան Ստեն)

**Հարբեցողները**, 17-րդ դարի հոլանդացի նկարիչ Յան Ստենի նկարը։ «Հարբեցողները» նկարը պահվում է Էրմիտաժում, որտեղ այն հասել է 1764 թվականին Եկատերինա II-ի կողմից ձեռք բերած Յոհան Գոցկովսկու հավաքածուից։

## Ծագում
Ստեղծագործությունը եկել է վաճառական Յոհան Գոցկովսկու նկարների հավաքածուի առաջին խմբաքանակից, որը պետք է վաճառվեր Պրուսիայի թագավոր Ֆրիդրիխ II-ին։ Վաճառքի պահին Ֆրիդրիխ II-ը չկարողացավ նկարների համար վճարել ամբողջ գինը և առաջարկը մերժեց։ Որպեսզի ցույց տա իր սեփական ֆինանսական կարողությունը, Ռուսաստանի կայսրուհի Եկատերինա IIը գնեց այս և այլ շատ նկարներ։

## Նկարագրություն
Բուխարիի մոտ գտնվող սենյակում հարմարավետ տեղավորվել է տարեց զույգը։ Ընտանիքն աղքատ է. դրա մասին վկայում են սեփականատերերի էժանագին կահույքն ու հագուստը` առանց ատլասի, ժապավենաթելերի և զարդերի, թանկարժեք ժանյակների։

Նկարիչը գլխավոր հերոսներին բացահայտ ներկայացնում է հարբած։ Տղամարդը դեռ նստած է աթոռին, իսկ կինն արդեն քնում է։ Եվս մեկ րոպե, և նա կարող է ընկնել հատակին։ Սենյակի տեսարանը ուժեղացնում է խառնաշփոթի տպավորությունը՝ բուխարիի վրայի պատռված վարագույրը, հին ու երկար պատռված սփռոցի անցքերը, հատակին կոտրված կավե ամանեղենը։ Տան խառնաշփոթը լրացնում են նաև երկու կոշիկները՝ մեկը հատակին, որը կինն է գցել, իսկ մյուսը՝ սպասքի կողքին գտնվող դարակում։

Սա 17-րդ դարի այն մի քանի նկարներից մեկն է, որը պահպանել է փայտե վահանակը, որի վրա ստեղծվել է պատկերը։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Նկարը Web Gallery of Art կայքում 
Կատեգորիա:Էրմիտաժի նկարներ
Կատեգորիա:1660 նկարներ
Կատեգորիա:Ինքնադիմանկարներ
Պավել Առուստամյան

**Պավել Ասլանի Առուստամյան** (), հայ մանկավարժ։  Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի Արևելյան ռազմաճակատի (*«[[Հայրենական մեծ պատերազմ (տերմին)|Հայրենական մեծ պատերազմ]]»*, 1941-1945) մասնակից։ ԽՄԿԿ անդամ (1944):

## Կենսագրություն
Պավել Առուստամյանը ծնվել է 1924 թվականին Լեռնային Ղարաբաղի Մարտունու շրջանի Գյունեճարտար գյուղում։

1942 թվականի մայիսին Պավելը մեկնել է գործող բանակ։ Նրա մարտական ուղին տևել է չորս տարի։ Գվարդիական ականանետային բրիգադում թշնամու դեմ կռվել է Բելոռուսիայում, Մերձբալթիկայում, Արևելյան Պրուսիայում։ 1944 թվականին Քյոնիգսբերգի գրավմանը մասնակցելու համար պարգևատրվել է «Քյոնիգսբերգի գրավման համար» մեդալով։ Այստեղ էլ ընդունվել է կոմունիստական կուսակցության շարքերը։ 1944 թվականի հոկտեմբերին պրուսական Շտալուպենեն քաղաքը գրավելիս աչքի ընկնելու համար պարգևատրվել է «Մարտական ծառայությունների համար» մեդալով, Փառքի երրորդ աստիճանի շքանշանով։ Գերմանական տանկը խոցելու համար արժանացել է Կարմիր աստղի շքանշանի։ Ստացել է նաև Գերագույն գլխավոր հրամանատարի շնորհակալագրի։

Պատերազմի ավարտից հետո Առուստամյանը երկու տարի ևս ծառայել է խորհրդային բանակում։ Լեյտենանտի կոչումով զորացրվել է 1947 թվականին և ընդունվել է Երևանի Խաչատուր Աբովյանի անվան մանկավարժական ինստիտուտի ֆիզիկա-մաթեմատիկական ֆակուլտետը։ Ավարտելուց հետո մեկնել է Մեղրի և շուրջ երեսուն տարի աշխատել է շրջանի դպրոցներում։ Դասավանդելով ֆիզիկա, միաժամնակ վարել է ուսմասվարի, արհմիության շրջկոմի նախագահի, դպրոցի տնօրենի պաշտոններ։ Առուստամյանը մանկավարժական լավագույն աշխատանքի համար արժանացել է Աշխատանքային կարմիր դրոշի շքանշանի։ Նա եղել է հասարակական ակտիվ աշխատող, պրոպագանդիստ, «Գիտելիք» ընկերության ճանաչված դասախոս։

## Պարգևներ
* «Քյոնիգսբերգի գրավման համար» մեդալ
* «Մարտական ծառայությունների համար» մեդալ
* Փառքի երրորդ աստիճանի շքանշան
* Կարմիր աստղի շքանշան

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:ԽՄԿԿ անդամներ
Կատեգորիա:Հայ մանկավարժներ
Կատեգորիա:Հայրենական մեծ պատերազմի հայ մասնակիցներ
Էմիլիա Ֆլյոգեի դիմանկարը

**«[[Էմիլիա Ֆլյոգե]]ի դիմանկարը»** (), ավստրիացի նկարիչ Գուստավ Կլիմտի նկարը, նրա ընկերուհու դիմանկարը, որը պատկերել է 1902 թվականին։ Պահվում է Վիեննայի թանգարանում։

## Նկարագրություն
Ուղղաձիգ կտավի վրա պատկերված է երիտասարդ ու ինքնավստահ կին` հարուստ զարդարանքներով, կապույտ ու փիրուզե գույների զգեստով, որի մեջ չնայած ենթադրվում է նրա սլացիկ կազմվածքը, սակայն մարմնի ընդգծումները թաքնված են։ Էմիլիայի ձախ ձեռքը գոտկատեղի վրա է, աջ ձեռքը հանգիստ կախված է մարմնի երկարությամբ։ Էմիլիայի` դիտողին ուղղված դեմքը բաց է, սակայն մեկուսացվածություն ու անգամ որոշ անզիջելիություն է արտահայտում։ Կնոջ գլխավերևում, մինչև նկարի վերին ծայրը վեր է բարձրանում թաշկինակ, օձիք կամ հովհար, որն իր արևելյան կատարմամբ լուսապսակի է նմանվում ժամանակակից պատկերի վրա։

Կլիմտի համար անսովոր է դիմանկարի ֆոնը, որը հակադրվում է նուրբ ու մանրամասնորեն մտածված զգեստի հետ։ Կլիմտն Էմիլիային տեղավորել է դատարկ տարածությունում, որն ամեն դեպքում խորության ու վայրէջքի տպավորություն է թողնում։ Հաշվի առնելով այն, թե որքան մտերիմ էին նկարչի ու բնորդուհու հարաբերությունները, դիմանկարը ոչ միանշանակ զգացողություններ է առաջացնում։ Հնարավոր է, հենց Կլիմտի ու Ֆլյոգեի մտերմությունը մթագնել է նրա սուր հայացքն ու սանձել նրա դիմանկարներում սովորաբար նկատվող խանդավառությունը։ Էմիլիա Ֆլյոգեի դիմանկարի որևէ էսքիզ չի պահպանվել։ Որևէ վկայություն չկա առ այն, որ դիմանկարը դուր չի եկել Էմիլիային։ Նկարը մասնակցել է 1908 թվականի Վիեննայի գեղարվեստական ցուցահանդեսին և այնտեղ այն գնվել է Վիեննայի գրադարանի կողմից 12 հազար կրոնով։ «Այսօր ես քեզ «կուղարկեմ», ասել է թե` «փող կստանամ»», Կլիմտը գրել է Էմիլիին հուլիսի 6-ին։

## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն
* 
* 
* 

Կատեգորիա:1902 նկարներ
Կատեգորիա:Գուստավ Կլիմտի նկարներ
Գրիշա Առուշանյան

**Գրիշա Թավադի Առուշանյան** (), հայ մանկավարժ։  Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի Արևելյան ռազմաճակատի (*«[[Հայրենական մեծ պատերազմ (տերմին)|Հայրենական մեծ պատերազմ]]»*, 1941-1945) մասնակից։

## Կենսագրություն
Գրիշա Առուշանյանը ծնվել է 1912 թվականին Խնձորեսկ գյուղում։  1936 թվականին Գրիշան ավարտել է Երևանի պետական համալսարանի ֆիզիկամաթեմատիկական ֆակուլտետը։ Աշխատել է Գորիսի մանկավարժական ուսումնարանում։

1941 թվականին Առուշանյանը զորակոչվել է ռազմաճակատ և ծառայել է 89-րդ հայկական հրաձգային Թամանյան դիվիզիայում։ Մասնակցել է ֆաշիստական զավթիչների դեմ մղված այրունահեղ մարտերին և ցուցաբերած արիության ու խիզախության համար պարգևատրվել է Կարմիր աստղի շքանշանով։

Հայրենիք վերադառնալուց հետո շարունակել է մանկավարժական աշխատանքը Գորիս քաղաքի դպրոցներում։ Մատաղ սերնդի ուսուցման ու դաստիարակության գործում ցուցաբերած նվիրվածության համար պարգևատրվել է Լենինի շքանշանով։ 25 տարի եղել է Գորիս քաղաքի Ակսել Բակունցի անվան և № 3 միջնակարգ դպրոցների սկզբնական կուսկազմակերպության քարտուղար։ Երկու անգամ պարգևատրվել է ՀԼԿԵՄ Կենտկոմի պատվոգրով։

Վաստակաշատ ուսուցիչը կենսաթոշակի անցնելուց հետո դպրոցից չի կտրվել, շարունակել է օգնել սկսնակ ուսուցիչներին, նրանց է հաղորդել իր հարուստ փորձն ու գիտելիքները։

## Պարգևներ
* Կարմիր աստղի շքանշան
* Լենինի շքանշան

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Հայ մանկավարժներ
Կատեգորիա:Հայրենական մեծ պատերազմի հայ մասնակիցներ
Գալուստ Հախոյան

**Գալուստ Ցոլակի Հախոյան** (), հայ բժիշկ։ Պրիմորիեի երկրամասի Օրենսդիր ժողովի հարկաբյուջետային քաղաքականության և ֆինանսական ռեսուրսների հանձնաժողովի նախագահ։

## Կենսագրություն
Գալուստ Ցոլակի Հախոյանը ծնվել է 1956 թվականի փետրվարի 14-ին Կիրովական քաղաքում (այժմ Վանաձոր)՝ բազմազավակ ընտանիքում։ Հայրը՝ Ցոլակ Գաբրիելի Հախոյանը, երկաթուղային աշխատող է եղել։ Մայրը մասնագիտությամբ դերձակ էր։

1974-1976 թվականներին ծառայել է Պրիմորիեի երկրամասի ԽՍՀՄ զինված ուժերում։ 1977-1983 թվականներին սովորել է Վլադիվոստոկի պետական բժշկական ինստիտում և ավարտել գերազանցությամբ։ 1983-1985 թվականներին սովորել է Վլադիվոստոկի պետական բժշկական ինստիտուտի կլինիկական օրդինատուրիայում։

Ամուսնացել է 1984 թվականին, ունի 3 դուստր։

## Աշխատանքային գործունեություն
* 1988-1986 - Վլադիվոստոկի մարզային ֆիզոթերապիայի հիվանդանոց, վիրաբույժ
* 1988-2004 - Վլադիվոստոկում ղեկավարել է մասնավոր ընկերություններ։

## Գործունեություն
Պատգամավորական գործունեությունը․
* 2004-2006 - Երկրորդ գումարման Դումայի պատգամավոր՝ Վլադիվոստոկի միամանդատ թիվ 12 ընտրական օկրուգում։ Վլադիվոստոկի Դումայի տնտեսական քաղաքականության և մունիցիպալ սեփականության հարցերի մշտական հանձնաժողովի նախագահ։ 
* 2006-2011 - Չորրորդ գումարման Պրիմորիեի երկրամասի Օրենսդիր ժողովի պատգամավոր՝ միամանդատ թիվ 3 ընտրական օկրուգում։ Պրիմորիեի երկրամասի օրենսդրական ժողովի հարկաբյուջետային քաղաքականության և ֆինանսական ռեսուրսների հանձնաժողովի նախագահ։
* 2011 թվականի դեկտեմբերի 4 - ընտրվել է Պրիմորիեի երկրամասի հինգերորդ գումարման Օրենսդիր ժողովի պատգամավոր՝ միամանդատ թիվ 1 ընտրական օկրուգում։
* 2016 թվականի հոկտեմբերի 5 - ընտրվել է Պրիմորիեի երկրամասի Օրենսդիր ժողովի հարկաբյուջետային քաղաքականության և ֆինանսական ռեսուրսների հանձնաժողովի նախագահ։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Հայ բժիշկներ
Կատեգորիա:Հայ քաղաքական գործիչներ
Ղևոնդ Ալեքսանյան

**Ղևոնդ Արտաշեսի Ալեքսանյան** (), հայ մանկավարժ։ Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի Արևելյան ռազմաճակատի (*«[[Հայրենական մեծ պատերազմ (տերմին)|Հայրենական մեծ պատերազմ]]»*, 1941-1945) մասնակից։

## Կենսագրություն
Ղևոնդ Ալեքսանյանը ծնվել է 1926 թվականին Ախուրյանի շրջանում։ 1942 թվականին ավարտել է Ախուրյանի միջնակարգ դպրոցը, մի քանի ամիս աշխատել է որպես ուսուցիչ և պիոներական ավագ ջոկատավար։

1942 թվականի դեկտեմբերին Ալեքսանյանը զորակոչվել է բանակ։ Ծառայել է 35-րդ, այնուհետև՝ 369-րդ հրաձգային գնդերում։ 1943 թվականի հունիս-դեկտեմբեր ամիսներին սովորել է Օրջոնիկիձեի ռազմական ուսումնարանում և իր խնդրանքով մեկնել է գործող բանակ։ Անցել է Վիսլայի ռմբակոծված «մազե կամրջով», մասնակցել Վարշավայի, Պոզնանի փողոցային մարտերին, հրետանային ու ականանետային կրակի տարափի տակ վերականգնել է կտրված հեռախոսալարերը, մարտերով անցել է Օդերը։ Վիրավորվել է, բայց դուրս չի եկել առաջավոր գծից։ Մասնակցել է Արևմտյան Լեհաստանում մղվող մարտերին։ Մարտական առաջադրանքները կատարելու և ցուցաբերած խիզախության համար պարգևատրվել է Կարմիր աստղի շքանշանով, «Վարշավայի ազատագրման համար» և «Բեռլինի գրավման համար» մեդալներով։

Հաղթանակից հետո տուն վերադառնալով Ալեքսանյանը նորից անցել է մանկավարժական աշխատանքի, միաժամանակ ավարտել է Երևանի հեռակա մանկավարժական ինստիտուտը։ Աշխատել է Ախուրյանի շրջկենտրոնի № 1 դպրոցում ուսմասվար, դասավանդել է աշխահագրություն։

## Պարգևներ
* Կարմիր աստղի շքանշան
* «Վարշավայի ազատագրման համար» մեդալ
* «Բեռլինի գրավման համար» մեդալ

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Հայ մանկավարժներ
Կատեգորիա:Հայրենական մեծ պատերազմի հայ մասնակիցներ
Աշոտ Ալեքսանյան (մանկավարժ)

**Աշոտ Գևորգի Ալեքսանյան** (), հայ մանկավարժ։ Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի Արևելյան ռազմաճակատի (*«[[Հայրենական մեծ պատերազմ (տերմին)|Հայրենական մեծ պատերազմ]]»*, 1941-1945) մասնակից։ ԽՄԿԿ անդամ։

## Կենսագրություն
Աշոտ Ալեքսանյանը ծնվել է 1919 թվականին Թալինի շրջանի Մաստարա գյուղում։ 1939 թվականին ավարտել է Էջմիածնի մանկավարժական տեխնիկումը և անցել ուսուցչական աշխատանքի։

Երկրորդ աշխարհամարտին մասնակցել է 1941 թվականի հունիսից մինչև 1944 թվականի հունվարի վերջը։ Կռվել է Լենինգրադը պաշտպանողների շարքերում։ 1944 թվականի հունիսին փոխադրվել է 1-ին Ուկրաինական ռազմաճակատ, մասնակցել Լեհաստանի, Չեխոսլովակիայի ազատագրմանը։ Լենինգրադի պաշտպանության մարտերում ցուցաբերած խիզախության համար պարգևատրվել է «Արիության համար» մեդալով և Կարմիր աստղի շքանշանով։ Արժանացել է Գերագույն գլխավոր հրամանատարի շնորհակալագրերին։ 1944 թվականի հունվարի 28-ին ծանր վիրավորվել է և բուժվելուց հետո զորացրվել է բանակից։

Ալեքսանյանը շուրջ երկու տասնյակ տարի որպես ուսուցիչ, ուսումնական մասի վարիչ աշխատել է Թալինի շրջանի Կաքավաձոր, Ներքին Բազմաբերդ, Ակունք գյուղերի դպրոցներում։ Աշխատել է իր ծննդավայրում՝ Մաստարա գյուղում։ Երկար տարիներ Աշոտ Ալեքսանյանը եղել է քաղխմբակի պրոպագանդիստ, ընկերական դատարանի նախագահ։

## Պարգևներ
* «Արիության համար» մեդալ
* Կարմիր աստղի շքանշան

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:«Արիության համար» մեդալակիրներ
Կատեգորիա:Հայ մանկավարժներ
Կատեգորիա:Հայրենական մեծ պատերազմի հայ մասնակիցներ
Առնաուտ Դանիել

**Առնաուտ Դանիել** (, ), պրովանս տրուբադուր ապրել է XII դարի վերջին Անգլիայի թագավոր Ռիչարդ I-ի ապարանքում և Հարավային Ֆրանսիայի արքունիքում։

## Կենսագրություն
Դանիելը ծնունդով ազնվական էր, կրթություն էր ստացել, բայց, ինչպես ասում է նրա միջնադարյան «կենսագրությունը», թողել է գիտությունը երգելու համար»։

Դանիելի լիրիկան մշուշոտ է, իսկ բանաստեղծությունները՝ ծանր։ Իր կյանքի միջնադարյան հեղինակը նշում է, որ ինքը «ընտրել է կոմպոզիցիայի այնպիսի նուրբ ոտանավորներ, որպեսզի նրա երգերը հասկանալի և հիշվող չլինեն»։ Բայց Դանթեն բարձր էր գնահատում նրա ասպետական երգերը և Դանիելին անվանել է «սիրո առաջին երգիչ»։ Բանաստեղծ Գվիդո Գվինիտելիի անունից *[[Աստվածային կատակերգություն|Աստվածային կատակերգության]]* *Քավարարի* XXVI երգում նա Դանիելին անվանում է լավագույն բանաստեղծ.

## Ստեղծագործություններ
Միխայիլ Լոզինսկի Դանիելի ստեղծագործության թարգմանությունը մութ ոճի ծաղկումն է։ Դանիելը աշուղներից առաջինն էր, ով իր ստեղծագործությունները գրել է սեքսթինայի տեսքով։ Նրա սեքսթինան  *Կույր կիրքը, որը մտնում է սիրտը ...*, որի անունը թարգմանվել էր է Ա. Նայմանի կողմից, օրինակ ծառայել է այնպիսի բանաստեղծների համար, ինչպիսիք են Դանթեն և Պետրարկան։ Այս սեքսթինայի և նաև  երգի համար պահպանվել են նոտաները։

## Պատկերասրահ

Arnautdaniel1.jpg||Առնաուտ Դանիելl1
Arnautdaniel2.jpg||Առնաուտ Դանիել l2
Arnautdaniel3.jpg||Առնաուտ Դանիել l3


## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* 
* https://viaf.org/viaf/79254565/
* 
* https://catalogue.bnf.fr/ark:/12148/cb118891641
* https://www.idref.fr/026691272
*
*

Կատեգորիա:«Աստվածային կատակերգության» կերպարներ
Կատեգորիա:Բանաստեղծներ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Բնօրինակում անաղբյուր հոդվածներ
Կատեգորիա:Միջնադարյան բանաստեղծներ
Կատեգորիա:Տրուբադուրներ
Կատեգորիա:Ֆրանսիայի ազնվականություն
Կատեգորիա:Ֆրանսիացի բանաստեղծներ
Կատեգորիա:Ֆրանսիացի երգիչներ
Երիտասարդություն (հեռուստասերիալ)

**«Երիտասարդություն»** (, ), սպասվող հարավկորեական հեռուստասերիալ, որը հիմնված է BTS-ի աշխարհի վրա։ Գլխավոր դերերում են՝ Սո Ջի Հունը, Նո Չոն Հյունը, Ան Ջի Հոն, Սո Յոն Ջոն, Քիմ Յուն Վուն, Չոն Ու Ջինը և Չոն Ջին Սոն։ Թողարկումը նախատեսվում է 2021 թվականին։

## Սինոփսիս
«Հեռուստասերիալը ծավալելու է սյուժետային գիծը, որը երկրպագուները տեսել են BTS-ի երաժշտական տեսահոլովակներում և «Փրկիր ինձ» վեբտունում։ Պատմությունը սկսվում է Սոկ Ջինի և այլ վեց տղաների հանդիպումից։ Նա իմանում է, որ նրանցից յուրաքանչյուրը իր անձնական խնդիրներն ունի և նրանք միասին սովորում են հաղթահարել դրանք»։

## Դերասանական կազմ

*Կերպարները խմբի յոթ անդամների [[ալտեր էգո]]ներն են և յուրաքանյուրը ներկայացված է իր իրական անունով։*
* Սո Ջի Հուն՝ Կիմ Սոկ Ջին
* Նո Չոն Հյուն՝ Մին Յուն Գի
* Ան Ջի Հո՝ Չոն Հոսոկ
* Սո Յոն Ջո՝ Կիմ Նամ Ջուն
* Քիմ Յուն Վու՝ Փաք Ջի Մին
* Չոն Ու Ջին՝ Քիմ Թեհյոն
* Չոն Ջին Սո՝ Չոն Չոնգուկ

## Արտադրություն
### Զարգացում
2019 թվականի օգոստոսի 21-ին Big Hit Entertainment-ի հիմնադիր և գործադիր տնօրեն Բան Շի Հյոկը հայտարարել է, որ BTS-ի դեբյուտային օրերի վրա հիմնված դրաման գտնվում է արտադրության սկզբնական փուլում և թողարկվելու է 2020 թվականի երկրորդ մասում՝ որպես BTS-ի աշխարհի մի մաս։ Հեռուստասերիալի համատեղ պրոդյուսերն է Chorokbaem Media-ն։ Սկբում հեռուստասերիալն անվանվել է «Կապույտ երկինք» (, ), սակայն հետագայում սերիալի անվանումը փոխվել է «Երիտասարդություն»-ով։

### Քասթինգ
2020 թվականի հունիսի 17-ին հաղորդվել է, որ պրոդյուսերական ընկերությունները գտնվում էին գլխավոր և երկրորդական դերասանների քասթինգի գործընթացում և որ հիմնական կազմը բաղկացած է լինելու նորեկ դերասաններով։ Հոկտեմբերի 19-ին հայտարարվել է, որ Սո Ջի Հունը, Նո Չոն Հյունը, Ան Ջի Հոն, Սո Յոն Ջոն, Քիմ Յուն Վուն, Չոն Ու Ջինը և Չոն Ջին Սոն նկարահանվելու են հեռուստասերիալում։

## Թողարկում
Հեռուստասերիալը նախատեսվում է թողարկել 2021 թվականին։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ

Կատեգորիա:2021 հեռուստասերիալներ
Կատեգորիա:BTS
Կատեգորիա:Կորեերեն հեռուստասերիալներ
Կատեգորիա:Հարավկորեական դրամա հեռուստասերիալներ
Բոգեն (Գերմանիա)

**Բոգեն** ( ) քաղաք և քաղաքային համայնք Գերմանիայում, Բավարիայի Հանրապետությունում։

Համայնքը գտնվում է Ստրաուբինգ-Բոգեն շրջանում գտնվող  Ստորին Բավարիա կառավարական նահանգի Շտրաուբինգ Բոգեն  շրջանում։ Բնակչությունը կազմում է 10,090 մարդ (2010 թվականի դեկտեմբերի 31-ի դրությամբ)։ Զբաղեցնում է 49,74 կմ² տարածք։ Պաշտոնական կոդը՝ 09 2 78 118:

## Բնակչություն

	   

## Քույր քաղաքներ
*  Արտեզ դե Բեառն ( Ֆրանսիա, 1983-ից)

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Պաշտոնական էջ ) 

Կատեգորիա:Բավարիայի բնակավայրեր
Կատեգորիա:Բավարիայի քաղաքներ
Կատեգորիա:Գերմանիայի քաղաքներ
Կատեգորիա:Դանուբի ափին գտնվող քաղաքներ
Լեռը երկնեց և մուկ ծնեց

**Լեռը երկնեց և մուկ ծնեց**, արտահայտություն, որն օգտագործվում է այն ժամանակ, երբ խոսվում է մեծ հույսերի, բայց փոքր արդյունքների մասին, երբ մարդը շատ բան է խոստանում, բայց շատ քիչ է տալիս։

## Ծագում
Արտահայտությունը սկիզբ է առնում Եզոպոսի առակից, որը հայտնի է միայն հռոմեացի առակագիր Ֆեդրոսի վերամշակմամբ՝ «Mons parturiens» («Ծննդաբերող լեռ»)։ Հորացիոսը, իր «Ars poetica» («Պոեզիայի արվեստը») ստեղծագործությունում ծաղրելով վատ բանաստեղծներին, որոնք իրենց բանաստեղծությունները սկսում են վերամբարձ արտահայտություններով, ասել է.

Կան նաև արտահայտության ծագման այլ աղբյուրներ.

* Հորացիոսի մեկնաբան Պորֆիրիոնը նշում է, որ արտահայտությունը հունական ասացվածք է։
* Պլուտարքոսի «Կենսագրությունում» ներկայացված է հետևյալ պատմությունը.

* Այս արտահայտությունը հանդիպում է Բուալոյի «Բանաստեղծական արվեստ» ստեղծագործությունում։
* Տրեդիակովսկու «Տելեմահիդ» ներկայացման մեջ նշվում է․

## Մեջբերման օրինակներ

## Այլ լեզուներով
* Անգլերեն՝ «The Mountain in Labour»
* Ֆրանսերեն՝ «La montagne a accouché d’une souris»

## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն
* Крылатые слова. Литературные цитаты. Образные выражения / Авт. Н. С. Ашукин, М. Г. Ашукина — М.: Правда, Москва, 1986. — 768 с.
* 

Կատեգորիա:Ասացվածքներ
Կատեգորիա:Թևավոր խոսքեր
Համբույր (նկար, Հայեց)

**«Համբույր»** (), իտալացի նկարիչ Ֆրանչեսկո Հայեցի նկարը՝ ստեղծված 1859 թվականին իտալական ռոմանտիզմի ոճով։

## Պատմություն
Հայեցն ստեղծել է նկարի երեք պատճեններ, որոնցից երկուսը պահվում են մասնավոր հավաքածուներում, իսկ երրորդը, որում կինը սպիտակ շրջազգեստ է կրում, ստեղծվել է 1861 թվականին Մյուլիուս (Mylius) ընտանիքի համար և վաճառվել է 2008 թվականի նոյեմբերի 12-ին Լոնդոնի Սոթբիս աճուրդում 780 450 ֆունտ ստերլինգի դիմաց։

Հայեցը «Համբույր» կտավը համարել է իր ամենակարևոր աշխատանքներից մեկը։ Դրանում նա փորձել է միավորել իտալական ռոմանտիզմի այնպիսի հատկանիշներ, ինչպիսիք են նատուրալիզմը և սևեռուն ուշադրությունը դեպի զգացմունքային սեր, ինչպես նաև Ռիսորջիմենտոյի իդեալը՝ հայրենասիրությունը։ Համբուրվող զույգն իրենից ներկայացնում է ակնարկ Ուիլյամ Շեքսպիրի Ռոմեոյին և Ջուլիետին, ինչպես նաև Ալեսանդրո Մանձոնիի «Նշանվածները» վեպից Ռենցոյին և Լյուչիային։ Բացի այդ Հայեցը նկարի կերպարներով ձգտում է ցույց տալ վերածնվող իտալական ազգին։ Այդպես նա մի սյուժեի մեջ միավորել է անձնական սերը և սերն առ հայրենիք։

Հերոսների հագուստները և ճարտարապետությունը վկայում են այն մասին, որ տեսարանը տեղի է ունենում Միջնադարում, սակայն նկարի բացարձակապես նոր պատկերագրությունը և դրա հայրենասիրական հղումը դիտողին համոզում են ժամանակակից լինելու մասին։ Նկարչի կիրառած գույները ակնարկում են Իտալիայի և Ֆրանսիայի միջև կնքված Պլոմբիերյան գաղտնի համաձայնագրի մասին, որով նշանավորվել է իտալական ազգի ծնունդը։

Նկարը հասարակությանն առաջին անգամ ցուցադրվել է 1859 թվականի սեպտեմբերի Բրերա ակադեմիայի ցուցահանդեսի ժամանակ՝ Վիկտոր Էմանուիլ II և ֆրանկ-սարդինյան բանակի հրամանատար Նապոլեոն III-ի (որը կարճ ժամանակ առաջ էր ջախջախվել ավստրիական զորքերի կողմից Սոլֆերինոյի մոտ) Միլան գալուստից ուղիղ 3 ամիս անց։

## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն
* C. Bertelli, G.Briganti, A. Giuliano Storia dell'arte italiana, Electa-Mondadori vol. 4.
* C. Castellaneta, S. Coradeschi. L'opera completa di Hayez, Classici dell'arte Rizzoli, Milano, 1966.
* F. Mazzocca Hayez, Dossier Art Giunti, Florence, 1998.
* M. Monteverdi, Neoclassicismo e aspetti accademici del primo romanticismo italiano, in: Storia della pittura italiana dell'Ottocento. Vol. I. 
* Bramante Editrice, Busto Arsizio, 1984.
* La Nuova Enciclopedia dell’arte Garzanti, Giunti, Florence, 1986.

## Արտաքին հղումներ
* 
* 
* «Поцелуй» на сайте аукциона Сотби

Կատեգորիա:1859 նկարներ
Կատեգորիա:Բրերա պատկերասրահի նկարներ
Կատեգորիա:Համբույր
Կատեգորիա:Ֆրանչեսկո Հայեցի նկարներ
Ռոբերտա Ուիլյամս

**Ռոբերտա Ուիլյամս** (*Roberta Heuer Williams*, ), համակարգչային խաղերի ամերիկացի դիզայներ։

## Կենսագրություն
Ռոբերտան ամուսնացել է 1972 թվականի նոյեմբերի 4-ին, ծրագրավորող Քեվ Ուիլյամսի հետ։ Նրանք ունեցել են երկու որդի՝ Դիդջեն (1973) և Քրիսը (1979)։ Ընտանիքը բնակարաններ է գնել Սիեթլում (ԱՄՆ), Ֆրանսիայում և Մեքսիկայում։

1980-ականների սկզբին Ռոբերտն ու  նրա ամուսինը՝ Քեն Ուիլյամսը համակարգչային խաղերի պատմության մեջ առաջին գրաֆիկական որոնումն են թողարկել՝ «Mystery House»-ը։ Ավելի ուշ՝ խաղի կոմերցիոն հաջողության շնորհիվ, զույգը հիմնել է «On-Line Systems», որը հետագայում վերանվանվել է «Sierra On-Line»։

Ռոբերտա Ուիլյամսը դարձել է սյուժեների հեղինակ և տարբեր խաղերի դիզայներ, որոնց թվում են «King ' s Quest» համակարգչային խաղերի շարքը, ինչպես նաև  «Phantasmagoria» համագարգչային արկածային խաղը։

1981 թվականին Ռոբերտան նկարահանվել է «Softporn Adventure»-ի էրոտիկ շապիկի համար։

Ռոբերտան եղել է 1980-ականների և 1990-ականների համակարգչային խաղերի ամենաազդեցիկ դիզայներներից մեկը։

1997 թվականից Ռոբերտան հեռացել է «Sierra»-ից, քանի որ նրա ամուսինը հեռացել է ընկերության գլխավոր տնօրենի պաշտոնից։

## Աշխատանքներ
*Mystery House (1980)
*Wizard and the Princess (1980)
*Mission Asteroid (1981)
*Time Zone (1982)
*King's Quest I: Quest for the Crown (1984)
*The Dark Crystal (1984)
*Mickey's Space Adventure (1984)
*King's Quest II: Romancing the Throne (1985)
*King's Quest III: To Heir Is Human (1986)
*King's Quest IV: The Perils of Rosella (1988)
*Mixed-Up Mother Goose (1988)
*The Colonel's Bequest (1989)
*King's Quest V: Absence Makes the Heart Go Yonder! (1990)
*King’s Quest 1: Quest for the Crown (Remake) (1990)
*Mixed-Up Mother Goose (1990)
*King's Quest VI: Heir Today, Gone Tomorrow (1993)
*King's Quest VII: The Princeless Bride (1994)
*Phantasmagoria (1995)
*The Realm Online (1996)
*King's Quest VIII: The Mask of Eternity (1998) — միայն որպես դիզայներ
*King's Quest (2015) — միայն որպես սցենարի հեղինակ

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Страница Кена и Роберты
* Сайт, посвященный играм Роберты Уильямс
* Интервью Роберты (1997)

Կատեգորիա:ԱՄՆ-ի ինֆորմատիկայի ոլորտի գիտնականներ
Կատեգորիա:ԱՄՆ-ի համակարգչային խաղերի արտադրողներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի արվեստագետներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի գրողներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի դիզայներներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի ձեռնարկատերեր
Բալատա Տուֆարի ազգային անտառ

**Բալատա Տուֆարի ազգային անտառ** (), ազգային անտառ Բրազիլիայի Ամազոնաս նահանգում։ Ստեղծվել է անտառային արտադրանքների կայուն արդյունահանմանն աջակցելու համար, ինչպիսին է փայտանյութը, որը ենթակա է սահմանափակումների ու կանոնակարգերի, ինչը սահմանված է օրենքով կամ պատասխանատու գործակալության` Չիկո Մենդեսի Կենսաբազմազանության պահպանության ինստիտուտ կողմից։

## Տեղագրություն
Բալատա Տուֆարի ազգային անտառը ընդգրկում է Կանուտամա (90.85%) և Տապաուա (9.15%) մունիցիպալիտետների որոշ հատվածներ՝ Ամազոնաս նահանգում։ Ունի 1079669.71 հա տարածք։ Այն արևմուտքից սահմանակից է Պուրուս գետին, արևելքից՝  BR-319-ին, իսկ Տրանս-Ամազոնյան մայրուղու առաջին հատվածով՝ (BR-230) Լաբրեայից մինչև Ումայտա հատում է նրա հարավային ծայրը։ Մուկուիմ գետը անցնում է անտառի միջով, որը Մապինգուարի ազգային պարկից հոսելով հյուսիս, գտնվում է BR-230-ի հարավում։ Մուկուիմը անտառի մեջ միացած է Ակուա գետին, որը սկիզբ է առնում Մապինգուարի ազգային պարկում։ Ազգային անտառի 2.47%-ը մասամբ համընկնում է Մապինգուարի ազգային պարկին։

Ազգային անտառը Ամազոն բիոմում է։ Ներառում է 91.44% բաց խոնավ անտառ, 6.45% խիտ խոնավ անտառ ու 2.11% սավաննայի և խոնավ անտառի շփման տարածքը։ Անտառում ապրում է շուրջ 2000 ընտանիք, հիմնականում ագարակատերեր, որոնք ունեն սեփական կամ վարձակալած փոքր հողակտորներ։ Բալատա Տուֆարի ազգային անտառը և հարակից Իկիրի ազգային անտառը մեծ ներուժ ունեն ոչ միայն փայտանյութի կայուն արդյունահանման, այլ նաև այնպիսի արտադրանքների համար, ինչպիսիք են` յուղերը, խեժերը, ընկույզները, սերմերը և պտուղները։

## Պատմություն
Բալատա Տուֆարի ազգային անտառը ստեղծվել է 2005 թվականի փետրվարի 17-ի հրամանագրով։ Կառավարվում է Չիկո Մենդեսի Կենսաբազմազանության պահպանության ինստիտուտի կողմից։ Այն դասվում է Բնության պահպանության միջազգային միության VI կատեգորիային (բնական ռեսուրսի կայուն օգտագործմամբ պահպանվող տարածք)։ Նպատակն է՝ աջակցել անտառային ռեսուրսների կայուն բազմակի օգտագործմանը և գիտական հետազոտությունների իրականացմանը՝ շեշտը դնելով հայրենի անտառների կայուն շահագործման մեթոդների վրա։ Անտառը ստեղծման ժամանակ ուներ երեք տարածք։ Դրանք են՝ Գլեբա Բալատան (282781 հա), Գլեբա Տուֆարին (360168 հա) ու Գլեբա Ժակարեն (159074 հա)։ 2008 թվականի մայիսի 8-ին ավելացվեց չորրորդ տարածքը՝ 275836 հա տարածքով։

Խորհրդատվական խորհուրդը ստեղծվել է 2010 թվականի դեկտեմբերի 14-ին։ 2012 թվականի հունվարի 9-ի հրամանագիրը նախատեսում էր հաստատուն ու ինտեգրացված մոտեցում BR-319 ազդեցության գոտում պահպանման միավորումների համար կառավարման պլաններ պատրաստելու գործընթացում։ Դրանք են՝ Աբուֆարի կենսաբանական արգելոցը, Կունիա էկոլոգիական կայանը, Նասցենտես դու Լագո Յարի և Մապինգուարի ազգային պարկերը, Բալատա Տուֆարի, Ումայտա ու Իկիրի ազգային անտառները, Լագո դու Կապանա Գրանդի, Ռիո Իտուսի և Լագո դու Կունիան արդյունահանող արգելավայրերը։

## Ծանոթագրություններ

## Աղբյուրներ
*
*
*
*
*

Կատեգորիա:Բնօրինակում անաղբյուր հոդվածներ
Կատեգորիա:Բրազիլիայի ազգային անտառներ
Չժան Չժի

**Չժան Չժի** (չինարեն|張芝|张芝|Zhāng Zhī, ), չափահաս անունը **Բոին** (չինարեն|伯英||),  Հան դինաստիայի ժամանակաշրջանի չինացի վայելչագիր։ Նա ծնվել է Գանսուի Ցզյուցան քաղաքում և եղել է հան հրամանատար Չժան Հուանի ավագ որդին։ Չժան Չժին հիմնադիրն է ժամանակակից կուրսիվ գրի` ցաոշուի և բացվել է  ավանդաբար ատենակալների դատարանը` որպես **իմաստուն կուրսիվ գիր**(草聖): Բացի այդ, Չժանը չինական գեղագրության մեջ  հայտնի է որպես **չորս տաղանդներից մեկը** (四賢):

Չնայած նրան, որ Չժան Չժին մեծ համբավ է վայելել հին ժամանակներում, արժանահավատորեն պատկանող աշխատանքները չեն պահպանվել. «չափազանց զբաղված է, որպեսզի կուրսիվիմ գրի»(匆匆不暇草書), որը ցույց է տալիս, որ ժամանակի խնայողության նպատակով ի սկզբանե հորինված կուրսիվ նամակի կատարումը պահանջում է մտքի հանգիստ վիճակ։

## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն
* Zhong, Mingshan, ""Zhang Zhi". *[[Большая китайская энциклопедия|Encyclopedia of China]]* (Arts Edition), 1st ed.

Կատեգորիա:Չինացի գրողներ
Վարկածներ Նիկոլայ Գոգոլի մահվան մասին

Նիկոլայ Գոգոլի մահվան մի քանի վարկած կա։

Ըստ Գոգոլի մահվան ընդունված տարբերակի 1852 թվականի փետրվարի 18-ին նա պառկել է անկողնում և ընդհանրապես հրաժարվել է սնունդից։ Փետրվարի 20-ին բժշկական կոնսիլիումը որոշել է Գոգոլի հարկադիր բուժումը, որի արդյունքը եղել է վերջնական ուժերի կորուստը, երեկոյան նա ընկել է անմարդկային վիճակի մեջ, իսկ փետրվարի 21-ի գիշերը մահացել է։

## Վարկածներ հիվանդության մասին
Հայտնի ներքին կլինիցիստ և հոգեբույժ Վ. Ֆ. Չիժը (1855-1922) «Փիլիսոփայության և հոգեբանության հարցեր» ամսագրում (1903-1904 թվականներ) տեղադրել է «Ն. Վ. Գոգոլի հիվանդությունը» ընդարձակ հոդված, որտեղ գրողի կենսագրության վիճելի փաստերի ըմբռնումը շարադրել է ժամանակակից հոգեբուժության տեսանկյունից։ Ըստ Չիժայի՝ Գոգոլի հոգեկան հիվանդության նախադրյալները դրսևորվել են դեռևս վաղ պատանեկության տարիներին, իսկ վերջնական տեսքով հիվանդությունը հայտնաբերվել է նրա մահվանից տասը տարի առաջ։
«1841 թվականին Գոգոլի մոտ վերջնականապես ձևավորվեցին մեծության զառանցանքային գաղափարներ, որոնց սաղմերն արդեն պատանեկության տարիներին էին, և որոնք ամբողջ կյանքի ընթացքում աստիճանաբար բյուրեղացան և պարզաբանվեցին, մինչև ի վերջո, հիվանդության սրացման ազդեցության տակ 1840 թվականին հասնեն լիության և ավարտվածության»։

## Մահվան վարկածներ
thumb|right|230px|«Գոգոլը մահվան անկողնում», նկարիչ Վ․ Ա․ Ռաչինսկի, 1852 թվականի փետրվարի 22
Վարկածներից մեկի համաձայն՝ Գոգոլը լեթարգիական քնով է քնել, քանի որ նրա աճյունների արտաշիրմումից հետո որոշ ականատեսներ կարծում էին, որ գրողի կմախքը դագաղի մեջ անբնական դրություն է ընդունել։ Լեթարգիական քնի վարկածը հերքում են քանդակագործ Նիկոլայ Ռամազանովի հուշերը։

Ըստ մեկ այլ վարկածի, Գոգոլի մահը կապված է նրա կողմից ամբողջ մարմնական ապաշխարհումը մերժելու հետ, ինչի հետևանքով նա, ըստ պատմաբան Ա.Վ. Կարտաշևի, «իրեն սովամահ է արել սպիրիտուալիզմի սխրանքի մեջ»։

Կա տեսակետ, որ գրողը մահացել է հյուծման պատճառով ավելորդ ասկետիզմի հետևանքով առաջացած հոգեկան հիվանդությունից։ Հոգեբուժության պրոֆեսոր Դ. Ե. Մելեխովը կարծում է, որ գրողը ենթարկվել է մանիկալ-դեպրեսիվ պսիխոզի կամ նոպայի, շիզոֆրենիայի, որն արտահայտվել է կրոնական անառողջ ձևով։ Մելեխովի կարծիքով՝ գրողը մահացել է, քանի որ հիվանդությունը, որով տառապել է Գոգոլը, դեռ չհայտնաբերված է եղել և բժիշկները չեն իմացել, թե ինչպես բուժեն այն։

Վ. Ա. Վորոպաևը հերքում է այդ տեսակետը՝ պնդելով, որ գիտնականը սխալ է մեկնաբանել գրողի մահը։ Վորոպաևի կարծիքով, Գոգոլի կրոնական ապրումները առողջ էին և կապ չունեին նրա մահվան հետ։ Մասնավորապես, քննադատելով Մելեխովի կարծիքը, Վորոպաևը պնդել է․

Մենք տեսնում ենք, թե ինչպես է հոգեբույժ-գիտնականը, հիմնվելով երրորդ ձեռքից ստացված տեղեկությունների վրա, կրկնում է այն տարածված կարծիքը, թե իբր Գոգոլը իրեն սովամահ է արել։ Մինչդեռ դոկտոր Ալեքսեյ Տերենտևիչ Տարասենկովը, որը հետևում էր Գոգոլին իր մահվանից առաջ, վկայում է (և մյուս հուշագրությունները հաստատում են դա), որ Գոգոլը դադարել է սնունդ ընդունել և անկողին մտնել մահվանից ընդամենը երեք օր առաջ։

Գոյություն ունի Գոգոլի մահվան ևս մեկ վարկած, որը առաջ է քաշվել Կոնստանտին Սմիրնովի կողմից, որը նույնպես մերժվում է Վ. Ա. Վորոպաևի կողմից
thumb|left|Գոգոլի հետմահու դիմակը, որը նկարահանվել է քանդակագործ Ն. Ռամազանովի կողմից:
։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Նիկոլայ Գոգոլ
Հարավաֆրիկյան Հանրապետության գրականություն

**[[Հարավաֆրիկյան Հանրապետություն|Հարավաֆրիկյան Հանրապետության]] գրականությունն** իրենից ներկայացնում է ազգային տասնմեկ լեզվով գրված ստեղծագործություններ։ Առավել հաճախ հանդիպում են անգլերենն ու աֆրիկաանսը։ Դրանցից բացի գործածվում են նաև բանտու, նամա (հոտենտոտներ) և կոյսանսական (բուշմենական) լեզուները։

## Պատմություն
180px|մինի|ձախից|Նադին Գորդիմեր
180px|մինի|աջից|Ջոն Մաքսվելլ Կուտզե
180px|մինի|ձախից|Նելսոն Մանդելա
180px|մինի|աջից|Անտյե Կրոգ
180px|մինի|աջից|Սմիթ Ուիլբուր

Հարավային Աֆրիկայի գրականությունը հայտնի է նախագաղութային ժամանակներից առաջ, ժողովրդական բանավոր ստեղծագործության տեսքով։ Դրան են վերագրվում զուլուսների հեքիաթները, առածները և ասացվածքները, բուշմենների և հոտենտոտների լեգենդները և պատմությունները։ Գաղութատիրության ընթացքում առաջացել է հերոսական դյուցազներգությունը։

19-րդ դարից սկսած, տեղացի ժողովուրդների գրերի ներդրմանը զուգահեռ, Հարավային Աֆրիկայում ի հայտ է եկել գրավոր գրականությունը։ Առաջին հրատարակված ստեղծագործություններից է Թոմաս Մոֆոլոյի՝ սեսոտո լեզվով գրված «Չակա» վեպը (1925 թվական)։

19-րդ դարի վերջին և 20-րդ դարի առաջին կեսին Հարավային Աֆրիկայի գրականության մեջ ակտիվացել է հակագաղութատիրական թեման։ Դա վերաբերել է ինչպես արձակին, այնպես էլ պոեզիային։ Այդ ժամանակաշրջանի հայտնի հեղինակներից է Օլիվիա Շրայները (նրա գրչին է պատկանում հարավաֆրիկյան առաջին խոշոր ստեղծագործությունը՝ «Աֆրիկական ֆերմա» վեպը, 1883 թվական)։ 1939 թվականին երևան է եկել Ռոբերտ Զլոմոյի՝ առաջնորդ Չակայի մասին պատմող վեպը՝ իսիզուլու լեզվով։ Երկրորդ համաշխարհային պատերազմից հետո, ապարտհեյդի ռեժիմի հաստատմանը զուգահեռ, առաջ են եկել մի խումբ հեղինակներ, որոնց ստեղծագործությունները բողոք են արտահայտել տիրող կարգերի դեմ։ Նրանցից են Պիտեր Աբրահամսը, Հարի Բլումը, Ալեքս Լա Գուման, Նադին Գորդիմերը։

1991 թվականին Նադին Գորդիմերը դարձել է գրականության Նոբելյան մրցանակ ստացած առաջին հարավաֆրիկացի հեղինակը։ 2003 թվականին նոբելյան մրցանակ է ստացել Ջոն Մաքսվելլ Կուտզեն։

1995 թվականին Հարավաֆրիկյան Հանրապետության առաջին սևամորթ նախագահ Նելսոն Մանդելան հրապարակել է «Երկար ճանապարհ դեպի ազատություն» ինքնակենսագրական վիպակը։

## Ժամանակակից հեղինակներ
Հարավային Աֆրիկայի ժամանակակից գրականությունը ներկայացնում են 20–րդ դարի վաստակավոր հեղինակները՝ Նադին Գորդիմերը (2003 թվականին լույս է տեսել նրա պատմվածքների նոր ժողովածուն՝ «Ձեռքբերում» վերնագրով) և Ջոն Մաքսվել Կուտզեեն (2013 թվականին հրապարակել է «Հիսուսի մանկությունը» վեպը)։ Հարավաֆրիկյան Հանրապետության սահմաններից դուրս հայտնի հեղինակներից են Անտյե Կրոգը, Դալեն Մեթին, Սմիթ Ուիլբուրը։

Հարավային Աֆրիկայի հայտնի պոետներն են Բրեյտեն Բրեյտենբախը, Մորգան Վալի Սերոտեն։

2006 թվականից Քեյփթաունում անց է կացվում գրքի միջազգային տոնավաճառ։

## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն

Կատեգորիա:Հարավաֆրիկյան Հանրապետության մշակույթ
Կատեգորիա:Գրականություն
Դրեզդենի խորան

**Դրեզդենի խորան,** Ալբրեխտ Դյուրերի խորանի պատկեր (կենտրոնական վահանակ՝ 117×96,5 սմ, կողային վահանակներից յուրաքանչյուրը 114×45 սմ), որը թվագրվում է 1496-1497 թվականներին (վերջնականապես ավարտվել է 1503-1504 թվականներին)։ Ներկայումս գտնվում է Դրեզդենի պատկերասրահում։

## Պատմություն
Այս աշխատանքն առաջին պատվերներից մեկն է եղել, Դյուրերի «Յոթ վշտեր» պոլիպտիխի հետ միասին, որը Դյուրերը կատարել է սաքսոնական կուրֆրյուստ Ֆրիդրիխ III-ի համար։ Դյուրերը կուրֆրյուստի հետ հանդիպել է 1496 թվականի ապրիլին՝  Նյուրնբերգ կատարած այցի ընթացքում։

Խորանը նախատեսված էր Վիտենբերգ () ամրոցի մատուռի համար, սկզբում դրա միայն կենտրոնական մասն է պատրաստված եղել Մարիամ Աստվածածնի և մանկան պատկերով։ Տեմպերային նկարչության տեխնիկայի ընտրությունը, հավանաբար, կապված է եղել աշխատանքը արագացնելու ցանկության հետ (մինչդեռ այս տարածաշրջանում յուղանկարչությունը արդեն տարածված է եղել)։

1503-1504 թվականներին, հնարավոր է, ժանտախտի համաճարակի հետ կապված, խորանին ավելացվեցին երկու կողային վահանակներ՝ «Անտոնիուս կրակով» հիվանդների հովանավոր Սուրբ Սեբաստիանի և Անտոն Մեծի պատկերներով։ Կողային վահանակների հեղինակությունը շատ հակասությունների առարկա է եղել, ենթադրվել է, որ դրանք պատրաստել են Դյուրերի աշակերտները, կամ հոլանդացի նկարիչները կամ Լուկաս Կրանախ Ավագը, ով այդ ժամանակ ապրել էր Վիտենբերգում։

## Կառուցվածք
Տրիպտիխը, հակառակ ավանդույթի, նախատեսված չէ եղել ծալելու համար, նաև նրա թևերի հակառակ կողմերը ներկված չեն եղել։

Կենտրոնական մասում պատկերված է Մարիամ Աստվածածինը՝ կռացած քնած Հիսուսի վրա։ Երեխայի կողքին, բարձին պառկած լայն պատուհանագոգի վրա պատկերել է մի գիրք, որը Սուրբ Գրությունների խորհրդանիշն է, և տանձ, որը կուսական մեղքն է։ Մարիայի կերպարը հիշեցնում է Դիրկ Բաուտսի աշխատանքները, որի կտրուկ քանդակագործական մոդելավորումը նմանվում է Ֆրանչեսկո Սկվարչոնեի և Անդրեա Մանտենյայի ոճին։ Ենթադրվում է, որ նկարիչը Մերիին նկարել է իր կնոջ՝ Ագնես Դյուրերի նկարից։ Հետին ֆոնին տեսանելի է Սուրբ Հովսեփի արհեստանոցը, նաև Դյուրերը ցույց է տալիս սենյակի խորությունը՝ համապատասխան գծային հեռանկարի օրենքների։ Նկարի գունագեղությունը շատ զուսպ է։ Երկու հրեշտակները պահում են  Կույսի գլխի վրայի առատորեն զարդարված պսակը, մյուսները զբաղված են սենյակի մաքրման աշխատանքներով։

## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն
* 
* Costantino Porcu, Dürer, Rizzoli, Milano 2004.

Կատեգորիա:Ալբրեխտ Դյուրերի նկարներ
Կատեգորիա:Դրեզդենի պատկերասրահի նկարներ
Կատեգորիա:Եռապատկերներ
Կատեգորիա:Նկարներ այբբենական կարգով
Մարիա Կալլանի

alt=Maria Callani, "Hebe and the Eagle", (1803), oil on canvas|thumb|Մարիա Կալլանի, ''Հեբեն և արծիվը'', (1803), յուղանկար

**Մարիա Կալլանի** (, ), իտալացի դիմանկարիչ, որը գործունեություն է ծավալել 18-րդ դարում, Իտալիայի Միլան և Պարմա քաղաքներում, Իտալիա։

## Կենսագրություն
Մարիա Կալլանին ծնվել է 1778 թվականի օգոստոսի 15-ին, Միլան քաղաքում։ Նրա հայրը նկարիչ Գաետանո Կալլանին էր, իսկ մայրը` Անջելա Գերլին. վերջինս ճարտարապետ Ագոստինո Գերլիի քույրն էր։ Նրա փոքր եղբայրը` Ֆրանչեսկո Կալլանին, նույնպես դիմանկարիչ էր։

Կալլանիի դիմանկարներում պատկերված էին այնպիսի նշանակալի կերպարներ, ինչպիսիք են Վիադանայի կոմսուհի Կիարա Մացուկինի Գուիդոբոնին, Ալեսանդրո Սամբիտալեն, Ստեֆանո Սամբիտալեն և Ֆրա Անտոնիո Նեգրոնին։

Նա մահացել է 24 տարեկանում, տուբերկուլոզից, 1803 թվականի փետրվարի 9-ին, Պարմայում։ Նրա աշխատանքները կարելի է տեսնել հանրային տարբեր թանգարանների հավաքածուներում, այդ թվում` Պարմայի ազգային թանգարանում, Գլաուկո Լոմբարդի թանգարանում, Ստյուարդ Պինակոտեկում և այլ թանգարաններում։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:19-րդ դարի կին արվեստագետներ
Կատեգորիա:Իտալացի նկարիչներ
Կատեգորիա:Տուբերկուլոզից մահացածներ
Կատեգորիա:Իտալացի նկարչուհիներ
Կատեգորիա:Իտալացի արվեստագետներ
Ալբերտ Նամատջիրա

**Ալբերտ Նամատջիրա** (, ), ավստրալիացի նկարիչ, ջրաներկի վարպետ, Հերմանսբերգի դպրոցի գլխավոր ներկայացուցիչ, եղել է ավստրալիական արանդա  աբորիգեն խմբից։

## Կենսագրություն
Ջրաներկի տեխնիկա է սովորել Ռեքս Բատերբի ղեկավարությամբ՝ 1934-1936 թվականներին։ 1938 թվականին  նրա աշխատանքը ներկայացվել են Մելբուռնի ցուցահանդեսում և բոլորը վաճառվել։ Ցուցահանդեսից հետո նա նոր նկարների պատկերներ է ընդունել։ Հաջորդ ցուցահանդեսներն անցկացվել են Սիդնեյում և Ադելաիդայում։

1953 թվականին Նամատջիրան Մեծ Բրիտանիայի թագուհուց «Coronation» մեդալ է ստացել, իսկ 1954 թվականին նա Կանբերայում հանդիպել է Մեծ Բրիտանիայի թագուհու հետ։

1957 թվականին Նամատջիրան ստացել է Ավստրալիայի քաղաքացիություն․ նա ստացել է ընտրելու, հող և ալկոհոլ  գնելու իրավունք ստացավ, կարող էր հող ունենալ, ալկոհոլ գնել։

Կյանքի վերջին տարում նա դատապարտվել է 6 ամսվա ազատազրկման՝ աբորիգեններին ալկոհոլ վաճառելու համար, բանտարկության մեջ անցկացրել է 2 ամիս։ Ազատավելուց հետո գտնվել է ընկճված հոգեվիճակում, այնուամենայնիվ շարունակել է զբաղվել գեղանկարչությամբ։  Մի քանի ամիս անց մահացել է սրտի հիվանդությունից,  Ալիս Սփրինգսի հիվանդանոցում։

Նկարչության յուրօրինակ ոճը որոշ քննադատների կողմից մահից անմիջապես հետո դատապարտվեց որպես արևմտյան մշակույթին ձուլման արդյունք, այլ ոչ թե իր կապի առարկայի կամ բնական ոճի հետ։

## Ծանոթագրություններ

## Աղբյուրներ
*Наматжира, Наматьира (Namatjira) Альберт // Большая советская энциклопедия : [в 30 т.] / гл. ред. А. М. Прохоров. — 3-е изд. — М. : Советская энциклопедия, 1969—1978.
*«Namatjira, Albert». Encyclopædia Britannica from Encyclopædia Britannica 2007 Ultimate Reference Suite.

## Արտաքին հղումներ
* Виртуальная выставка Альберта Наматжиры

Կատեգորիա:Ավստրալիացի նկարիչներ
Կատեգորիա:Բնօրինակում անաղբյուր հոդվածներ
Պետրոսի հրաժարումը (կտավ, Ռեմբրանդ)

**Պետրոսի հրաժարումը** (), հոլանդացի նկարիչ Ռեմբրանդ վան Ռեյնի նկարը աստվածաշնչյան թեմայով, վրձնած 1660 թվականին։ Գտնվում է Ամստերդամի Պետական թանգարանում։

## Սյուժե
Նկարում պատկերված է Պետրոս առաքյալի ուրացումը, Հիսուսի չարչարանքներից մի դրվագ։ Խորհրդավոր ընթրիքի ժամանակ Հիսուսը գուշակում է, որ Պետրոսը երեք անգամ կհրաժարվի իրենից նախքան աքաղաղի կանչելը։

## Պատմություն
Կտավը երկար ժամանակ գտնվել է Փարիզում։ Սկզբում այն պատկանել է Մարկիզ դե Վոյերին, հետո՝ կոմս դե Վանսին և կոմս դե Բոդուինին։ Այնուհետև նկարը ձեռք է բերել կայսրուհի Եկատերինա II-ը Սանկտ Պետերբուրգի իր հավաքածուի համար։ Մինչև 1933 թվականը նկարը գտնվել է Էրմիտաժում։ 1933-ական թվականներին Էրմիտաժի նկարների վաճառքի ժամանակ կտավը ձեռք է բերել Ամստերդամի Պետական թանգարանը և 1933 թվականից այն մտել է թանգարանի հավաքածուի մեջ։

## Նկարագրություն
Նկարում սպասուհին բռնել է մոմը՝ լուսավորելով Պետրոսի դեմքը, որպեսզի համոզվի, որ նա եղել է Հիսուսի հետ։ Բայց Պետրոսը ժխտել է դա։ Առաջին պլանում Ռեմբրանդը պատկերել է սպասուհուն զինվորների հետ և ուրացող Պետրոսին, իսկ հետին պլանում՝ վերևի աջ անկյունում, հետևում կապված ձեռքերով Քրիստոսին, որը կարող է միայն դիտել դավաճանությունը նրան տանելուց առաջ։

## Տես նաև
* Պետրոս առաքյալի ուրացումը

## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն
* Roberta D’Adda, *Rembrandt*, Milano, Skira, 2006։

## Արտաքին հղումներ
* [De verloochening van Petrus (Mattheus 26:69-75)](https://web.archive.org/web/20100519131818/http://www.rkd.nl/rkddb/(avg1ts31dppve3frez5wg155)/detail.aspx)
* Государственный музей в Амстердаме. Официальный сайт.

Կատեգորիա:Ռեմբրանդտի նկարներ
Կատեգորիա:Ամստերդամի պետական թանգարանի նկարներ
Կատեգորիա:1660 նկարներ
Եժի Աքսեր

**Եժի Աքսեր** ( ), լեհ դասական բանասեր, թատերագետ։ Վարշավայի համալսարանի և Վարշավայի թատերական ակադեմիայի պրոֆեսոր, «Artes Liberales» միջկարգապահական հետազոտությունների ինստիտուտի ղեկավար (Instytut Badań Interdyscyplinarnych «Artes Liberales»)։

Ավարտել է Վարշավայի համալսարանի դասական բանասիրության ֆակուլտետը (մագիստրոս, 1969)։ Այնտեղ էլ դոկտորական աստիճան է ստացել (1972 թվական), հետագայում՝  դոցենտ (1977), պրոֆեսոր (1986)։

Լվովի Իվան Ֆրանկոյի անվան համալսարանի պատվավոր դոկտոր։

«Ցիցերոն»-ին հրատարակել է Bibliotheca Teubneriana գերմանական հրատարակչությունում։ Եվրոպական մշակույթում ուսումնասիրել է անտիկության ընդունումը, դրամատուրգիայի և թատրոնի պատմությունը։ «*Academia Latinitati Fovendae»* (Հռոմ), «*Academia Europaea»* (Լոնդոն), «*International Society for the History of Rhetoric»* (1999-2003 թվականներին եղել է այս ընկերության նախագահ), «*Bibliotheca Classica Petropolitana»* գիտական խորհրդի անդամ։ «Ազգային հումանիտար գիտությունը համաշխարհային համատեքստում. Ռուսաստանի և Լեհաստանի փորձը» գրության գիտական խմբագիր (Ի․ Սավելևայի հետ համատեղ), որը լույս է տեսել երկու լեզվական տարբերակներով (*Մոսկվա, ВШЭ  հրատարակչական տուն, 2010, 368 էջ. և W.: wyd. DG, 2011*):

## Աշխատանքներ
* M.T. Cicero, Pro Roscio Comoedo, Bibliotheca Teubneriana, Leipzig 1976;
* The Style and Composition of Cicero’s Speech «Pro Roscio Comoedo», Warszawa, 1980
* J. Joncre, Tragoedia Boleslaus Secundus Furens, Wrocław 1972;
* Georgii Ticinii ad Martinum Cromerum epistulae, Wrocław 1978;
* Georgii Ticinii ad principes Radziwiłł epistulae, Wrocław 1980;
* Polski dyplomata na papieskim dworze, Warszawa 1982;
* Españoles y polacos en la corte de Carlos V. Cartas del embajador Juan Dantisco (z A. Fontánem), Madrid 1994;
* J. Kochanowski, Dzieła wszystkie. T. 2: Treny (współautor komentarza), Wrocław 1983;
* Filolog w teatrze, Warszawa 1991;
* Z Rzymu do Rzymu (koncepcja i redakcja naukowa z M. Bokszczanin), Warszawa 2002;
* Rhetoric of Transformation (koncepcja i redakcja naukowa), Warszawa 2003;
* Łacina jako język elit (koncepcja i redakcja naukowa), Warszawa 2004;
* Présentation. Une République aux confins de l’Europe, w: Adam Mickiewicz, Les Slaves. Cours du Collège de France 1842, Paris 2005;
* The Classical Tradition in Central-Eastern Europe, w: Companion to the Classical Tradition, London 2007;
* Po co Sienkiewicz (koncepcja i redakcja naukowa wraz z T. Bujnickim), Warszawa 2007.

## Ծանոթագրություններ

 
## Արտաքին հղումներ
* Ակսերի ինքնակենսագրություն

Կատեգորիա:Եվրոպական ակադեմիայի անդամներ
Կատեգորիա:Խմբագիրներ
Կատեգորիա:Լեհ բանաստեղծներ
Կատեգորիա:Վարշավայի համալսարանի շրջանավարտներ
Կատեգորիա:Լեհ գիտնականներ
Սյուրռեալիստական կոմպոզիցիա

**Սյուրռեալիստական կոմպոզիցիա**, իսպանացի նկարիչ Սալվադոր Դալիի նկարը, որը ստեղծվել է 1928 թվականին։ Պահվում է Դալիի թատրոն-թանգարանում, կատալոնական Ֆիգերես քաղաքում։ Նկարը թանգարանը ձեռք է բերել մասնավոր հավաքածուից՝ իր հավաքածուն էապես համալրելու ծրագրի մաս կազմող ծրագրի շրջանակներում, որը սկսվել է դեռ 1991 թվականից։ «Սյուրռեալիստական կոմպոզիցիա» նկարի բնօրինակը հետագայում կոչվել է «Տոնական հավի միս»։ Իսկ Դալիի թատրոն-թանգարանի հավաքածուում այն պահվում է որպես «Իշխանական սագեր»։

Նկարը շատ առումներով կանխատեսում է երեսունական թվականներին Դալիի գեղարվեստական նվաճումները։ «Սյուրռեալիստական կոմպոզիցիան» Դալին ցույց տվեց Անդրե Բրետոնիին և սյուրռեալիստների շրջանակին։ Նկարում նկատելի է սյուրռեալիստ նկարիչ Իվա Տանգուի ազդեցությունը. Տարածության կառուցման եղանակը, սպիտակավուն ամորֆ ֆիգուրները, ասես լողում են կտավի մակերեսին։

Նկարում պատկերված թվերի վերաբերյալ ինքը՝ Դալին, 1938 թվականին իր «Անգելուս Միլլետի ողբերգական առասպելը» էսսեում գրում է.

Նկարներիս համարակալումը կարծես արտացոլում է իմ հավերժական հետաքրքրությունը ստանդարտ հաշվիչի նկատմամբ։ 1927 թվականի հունիսին ես գրեցի «Սուրբ նահատակ Սեբաստիան» հոդվածը և տպագրեցի «L'Amique de les arts» ամսագրում։ Լորկան գտավ, որ դա իր երբևէ կարդացած լավագույն բանաստեղծական տեքստն է։ Այս հոդվածում ես բացատրեցի, թե ինչպես կարելի է չափել սուրբ Սեբաստիայի ցավը։ Այնպես, ինչպես չափում են ջերմությունը՝ ջերմաչափի օգնությամբ։ Յուրաքանչյուր նոր սլաք կբարձրացնի ցավի «աստիճանը», գումարվելով ընդհանուր արդյունքին:Դա եղավ հենց այն պահին, երբ ինքն իր «Օդում» գրեց. «Առավել ևս ցանկալի է ձևը, սահմանը և չափը:/Հագուստի դիզայներները աշխարհը չափում են իրենց ծալովի մետրով» 40։ Այդ ժամանակ ես սիրում էի տարբեր տեսակի չափումների և կշիռների համակարգեր, և թվերը հայտնվում էին ամենուր։ Նույնիսկ այդ ժամանակ ինձ մոտ հետաքրքրություն առաջացավ ստանդարտ հաշվիչի, իրերի թվային բաժանման նկատմամբ։

## Գրականություն
* 

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
## Ссылки
* Инаугуральная гусиная кожа в галерее работ Сальвадора Дали