open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Ստեփան Բադալյան

**Ստեփան Վարդգեսի Բադալյան** (), հայ երկրաֆիզիկոս։ Երկրաբանահանքաբանական գիտությունների դոկտոր (1988), պրոֆեսոր (1994):

## Կենսագրություն
Ստեփան Բադալյանը ծնվել է 1931 թվականի դեկտեմբերի 24-ին, Սևան քաղաքում։ Հետագայում ընտանիքը տեղափոխվել է Երևան, որտեղ նա 1949  թվականին ավարտել է 26  կոմիսարների անվան դպրոցը։ 1954 թվականին ավարտել է Երևանի պետական համալսարանի երկրաբանական ֆակուլտետի երկրաֆիզիկայի բաժինը՝ ստանալով երկրաբան-երկրաֆիզիկոսի մասնագիտություն և նույն թվականին գործուղվել է աշխատանքի Ուրալի երկրաֆիզիկական արշավախումբ։ 1961 թվականին ՀԽՍՀ ԳԱ Երկրաֆիզիկայի և ինժեներային սեյսմաբանության ինստիտուտի հրավերով տեղափոխվել է Լենինական, որտեղ աշխատել է որպես գիտական քարտուղար (1961-1964), հանքային երկրաֆիզիկայի բաժնի վարիչ (1966-1989), գիտական գծով փոխտնօրեն (1972-1973, 1978-1981), տնօրեն (1973-1978, 1981-1989): 1972 թվականին «Ընդգետնյա էլեկտրահետախուզություն հարուցված բևեռացման մեթոդով» թեմայով պաշտպանել է թեկնածուական թեզ՝ ստանալով տեխնիկական գիտությունների թեկնածուի աստիճան։ 1988 թվականին պաշտպանել է «Ընդգետնյա երկրաֆիզիկական մեթոդների ֆիզիկաերկրաբանական հիմունքները հանքային ֆորմացիաների հիմնական տիպերի ուսումնասիրման դեպքում (ՀԽՍՀ հանքավայրերի օրինակով)» թեմայով դոկտորական թեզ։

Բադալյանը հեղինակ և համահեղինակ է բազմաթիվ գիտական հոդվածների և 3 մենագրությունների։ 1986 թվականին տպագրել է Երկրաֆիզիկայի և ինժեներային սեյսմաբանության ինստիտուտի 25-ամյակին նվիրված հուշագիրքը։ Ստեփան Բադալյանը զգալի ավանդ ունի Հայաստանում ընդգետնյա երկրաֆիզիկայի զարգացման, մետաղային օգտակար հանածոների հետախուզման արդյունավետությունը բարձրացնելու գործում, մեծ ներդրում ունի ՀՀ ԳԱԱ Երկրաֆիզիկայի և ինժեներային սեյսմաբանության ինստիտուտում գիտական նոր ուղղությունների զարգացման, գիտական նոր ստորաբաժանումների կազմակերպման, գրադարանային ֆոնդի հարստացման, ինստիտուտը երիտասարդ կադրերով համալրելու, գիտության և արտադրության կապի ամրապնդման գործում։ Դասավանդել է Գյումրիի պետական մանկավարժական ինստիտուտում։

## Անդամակցություն
* ԽՍՀՄ հետախուզական երկրաֆիզիկայի Գիտական խորհրդի Երկրի էլեկտրականության և էլեկտրամագնիսական մեթոդների ուսումնասիրման բաժանմունքի անդամ։

## Պարգևներ
* ՀԽՍՀ Գերագույն խորհրդի նախագահության պատվոգիր։ ՙ 
* Աշխատանքի արիության համար մեդալ։ 
* ՀԽՍՀ ԳԱ Գովասանագիր և այլ պատվոգրեր։

## Երկեր
* Շիրակի գիտնականների գործունեությունը կենսագրականներում։ Ս. Վ. Բադալյան, Երևան, Տիգրան Մեծ, 2009։
* Подземная электроразяедка на рудных месторождениях Армении, Е., 1980 (համահեղինակ)։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Հայ երկրաֆիզիկոսներ
Կատեգորիա:Երկրաբանա-հանքաբանական գիտությունների դոկտորներ
Կատեգորիա:Հայ պրոֆեսորներ
Կատեգորիա:ԵՊՀ շրջանավարտներ
Միքայել Ալիմյան

**Միքայել Մարկոսի Ալիմյան**, Ալեքսանդր Շիրվանզադեի «Քաոս» վեպի գլխավոր հերոսներից մեկը, Մարկոս աղա Ալիմյանի միջնեկ որդին։

Միքայելը վարում էր անբարո կենցաղ, որի պատճառներից մեկը նրա թերուս լինելն էր։ Աղա Ալիմյանի ավագ որդին՝ Սմբատը, ուսանելու համար մեկնել էր Մոսկվա, տարվել էր ազատամիտ հովերով և ամուսնացել օտարազգի կնոջ հետ։ Մարկոս աղան, չցանկանալով կորցնել մյուս որդուն ևս, Միքայելին ուսման չէր տվել։ Միքայելը բավարարվել էր տեղի դպրոցներից մեկում մի քանի տարի ուսում ստանալով։ Միքայելը «ոսկի երիտասարդության» ներկայացուցիչ էր, փողը շռայլում էր աղջիկների, խմիչքների, թղթախաղերի ու ընկերների վրա։ Միքայելը սիրում էր մասնակցել տարբեր խնջույքների ու ժամանակ անցկացնել աղջիկների և ընկերների հետ։ Միքայելին ոչինչ չէր հետաքրքում, անգամ հոր մահը չի հուզում նրան, միակ բանը, որ հուզում էր նրան, հոր թողած կտակն էր։ Կտակի  բովանդակությունը իմանալուց հետո Միքայելը թշնամանում է ավագ եղբոր՝ Սմբատ Ալիմյանի հետ, որը դարձել էր կտակի միակ օրինական ժառանգը։ Ընկնելով քրոջ ամուսնու՝ Իսահակ Մարութխանյանի վատ ազդեցության տակ՝ Միքայելը խաղում է իր ամենամոտ ընկերոջ՝ Գրիշայի քրոջ՝ Անուշի պատվի հետ՝ սևացնելով նրա համբավը հասարակության աչքում։ Անուշի ամուսինը՝ Պետրոսը, ծեծել է տալիս Միքայելին, իսկ Գրիշան ապտակում է նրան, ինչը մեծ դեր էր ունենում Միքայելի հոգեբանական վերափոխման գործում։ Միքայելը զգացմունքներ ուներ իրենց հանքերի հաշվապահի՝ Դավիթ Զարգարյանի եղբոր դստեր՝ Շուշանիկի հանդեպ։ Աղջկա հանդեպ սերը, որն սկզբում եսասիրական զգացում էր, ապա հիացմունք և կապվածություն, լիովին փոխում են Միքայելին։ Նա հրաժարվում է էր կոնտր-կտակից, փակում փեսայի պարտքերը, ներողություն է խնդրում Գրիշայից։ Սկզբում Շուշանիկը ուշադրություն չէր դարձնում հղփացած երիտասարդի վրա և անտարբեր չէր Սմբատի նկատմամբ, որը իդեալիստական գծերով էր պատկերանում աղջկան։ Սակայն հանքերում տեղի ունեցած հրդեհը բեկումնային կետ է լինում կերպարների բնութագրման ու փոփոխության  համար։ Փրկելով Շուշանիկի ու նրա ընտանիքի անդամների կյանքը՝ Միքայելն արժանանում է Շուշանիկի հիացմունքին, համակրանքին, ապա՝ սիրուն։ Իսկ Սմբատը, որը փող է առաջարկում դրա համար, արժանանում է աղջկա հիասթափությանը։ Միքայելը և Շուշանիկը ամուսնանում են։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Գրական հերոսներ
Խաչատուր Բադալյան

**Խաչատուր Հակոբի Բադալյան** (), հայ պատմաբան։ Պատմական գիտությունների դոկտոր (1965), պրոֆեսոր (1967):

## Կենսագրություն
Խաչատուր Բադալյանը ծնվել է 1905 թվականին Փորադաշտ (այժմ՝ Նախիջևանի Ջուլֆայի շրջանում) գյուղում։ 1937 թվականին ավարտել է Երևանի պետական համալսարանը։ 1956-1979 թվականներին՝ Երևանի պետական համալսարանի ընդհանուր պատմության ամբիոնի վարիչ։

Աշխատությունները վերաբերում են Հայկական հարցին («Հայկական հարցը Սան-Ստեֆանոյի պայմանագրում և Բեռլինի միջազգային կոնգրեսում 1878», 1955), 1877-1878 թվականների ռուս-թուրքական պատերազմին («Հայաստանը ռուս-թուրքական պատերազմում 1877-1878», 1959), արևմտյան տերությունների իմպերիալիստական քաղաքականությունը Հայաստանում («Անգլո-ամերիկյան գիշատիչ իմպերիալիզմի ագրեսիվ քաղաքականությունը Հայաստանում (1919-1920 թվականներ)», 1951:

## Երկեր
* Գերմանա-թուրքական օկուպանտները Հայաստանում 1918 թվականին։ Բադալյան Խաչատուր Հակոբի, 1905-1990, Սարկիսով Ե. Ղ [խմբ.], Երևանի համալսարանի հրատարակչություն, 1962։
* Հայաստանը ռուս-թուրքական պատերազմում (1877-1878 թվականներ), Բադալյան Խաչատուր Հակոբի, Հարությունյան Շմավոն Ռուբենի, Երևան, Հայպետհրատ , 1959։
* Դաշնակների կոնտրռևոլյուցիոն գործունեության մի քանի փաստերի մասին։ Բադալյան Խաչատուր Հակոբի, Երևան, Հայպետհրատ, 1955, 88 էջ։
* Հայաստանը ռուս-թուրքական պատերազմում (1877-1878 թվականներ)։ Դաշնակների կոնտրռևոլյուցիոն գործունեության մի քանի փաստերի մասին։ Բադալյան Խաչատուր Հակոբի, 1905-1990, Երևան, Հայպետհրատ, 1955։
* «Հայկական հարցը» Սան-Ստեֆանոյի պայմանագրում և Բեռլինի կոնգրեսում 1878 թվականին, Բադալյան Խաչատուր Հակոբի, 1905-1990, Պողոսյան Սերոբ Պողոսի 1904-1983 [խմբ.], Երևանի պետական համալսարան, Վ. Մ. Մոլոտովի անվան, Երևան, Երևանի համալսարանի հրատարակչություն, 1955։
* Անգլո-ամերիկյան գիշատիչ իմպերիալիզմի ագրեսիվ քաղաքականությունը Հայաստանում 1919-1920 թվականներ, Բադալյան Խաչատուր Հակոբի, 1905-1990, Երևանի պետական համալսարան, Վ. Մ. Մոլոտովի անվան, Երևան, Պետական համալսարանի հրատարակչություն, 1951։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Հայ պատմաբաններ
Կատեգորիա:Պատմական գիտությունների դոկտորներ
Կատեգորիա:Հայ պրոֆեսորներ
Կատեգորիա:ԵՊՀ շրջանավարտներ
Կատեգորիա:ԵՊՀ դասախոսներ
Ռուբեն Բադալյան

**Ռուբեն Արտաշեսի Բադալյան** (), հայ ճարտարագետ, ճարտարապետ։ ՀԽՍՀ վաստակավոր ճարտարագետ (1987): Տեխնիկական գիտությունների թեկնածու (1991): ՀՃԱ թղթակից անդամ (1996):

## Կենսագրություն
Ռուբեն Բադալյանը ծնվել է 1923 թվականի սեպտեմբերի 27-ին, Թիֆլիս քաղաքում։ 1945 թվականին ավարտել է Թբիլիսիի Վրացական ինդուստրիալ և պոլիտեխնիկական (1949) ինստիտուտները։ 1959-1967 թվականներին աշխատել է Հայարդնախագիծ ինստիտուտում, 1967-1972 թվականներին եղել է ՀԽՍՀ պետշինի նախագահի առաջին տեղակալ, 1972-1979 թվականներին՝ Շինարարության և ճարտարապետության հայկական գիտահետազոտական ինստիտուտի տնօրեն, 1979 թվականից՝ լաբորատորիայի վարիչ։
մինի|Բադալյանի կոնստրուկցիայով կառուցված 14 հարկանի շենք Երևանում
Ստեղծել է հավաքովի միաձույլ հիմնակմախքով բազմահարկ շենքերի կոնստրուկտիվ նոր համակարգ («բադալյանական կոնստրուկցիաներ»)։
Բադալյանի ճարտարագիտական նախագծերով կառուցվել են Ռուսթավիի մետալուրգիական, ազոտային հանքային պարարտանյութերի, արհեստական մանրաթելի, Զեստաֆոնի ֆեռոմիահալվածքի գործարանների մասնաշենքերը, տիտանի արտադրության գործարանը՝ Նովոտուլյան մետալուրգիական կոմբինատում (1956):

1960-1962 թվականներին Բադալյանի նախաձեռնությամբ և նախագծերով Հայաստանում առաջին անգամ կառուցվել են հավաքովի միաձույլ երկաթբետոնե հիմնակմախքով բազմահարկ արտադրական շենքեր՝ Նոր Հաճնի ճշգրիտ տեխնիկական քարերի (1961) և Երևանի գործիքաշինական (1962) գործարանները, 1968 թվականից՝ տարածական հավաքովի միաձույլ շրջանակավոր հիմնակմախքով շուրջ 500 5-18-հարկանի բնակելի տներ Երևանում, 1988 թվականի երկրաշարժից հետո՝ 9 բալլ ուժգնության երկրաշարժակայուն 14-հարկանի կետային հիմնակմախքով բնակելիներ՝ Երևանի 16-րդ թաղամասում և կենտրոնում։ 1970-ական թվականներից «բադալյանական» բազմահարկեր կառուցվել են Բելցիում (Մոլդովա), Կիսլովոդսկում, Նազիկում, Վլադիկավկազում, Տաշքենդում, Եսենտուկիում և այլուր։

## Մահ
Ռուբեն Բադալյանը մահացել է 2005 թվականի նոյեմբերի 2-ին Երևանում։

## Պարգևներ
* Սունդուկյանի անվան դրամատիկական թատրոնի (1966, համահեղինակ) համար՝ ՀԽՍՀ Պետական մրցանակ (1970): 
* Խորհրդային ճարտարապետության նվաճումների համամիութենական ստուգատեսների դափնեկիր (1967, 1969): 
* ԽՍՀՄ ԺՏՆՑ արծաթե (1972) և ոսկե (1977) մեդալներ։

## Տես նաև
* Բադալյանի կոնստրուկցիա

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Հայ ճարտարագետներ
Կատեգորիա:Հայ ճարտարապետներ
Կատեգորիա:Վրաստանի տեխնիկական համալսարանի շրջանավարտներ
Կատեգորիա:ՀԽՍՀ վաստակավոր ճարտարագետներ
Կատեգորիա:Տեխնիկական գիտությունների թեկնածուներ
Կատեգորիա:ՀԽՍՀ պետական մրցանակի դափնեկիրներ
Տոմազո դել Մացցա

270px|մինի|Տիրամայրը Մանկան և հրեշտակների հետ

**Տոմազո դել Մացցա** (իտալերեն՝ **Tommaso del Mazza**, ), հայտնի է նաև **Սանտա Վերդիանայի վարպետ** (**Maestro di Santa Verdiana**) անունով, գործել է 1377 - 1395 թվականներին, ), վաղ Վերածննդի դարաշրջանի իտալացի նկարիչ 
270px|մինի|ձախից|Սուրբ Կույսի թագադրումը

## Կենսագրություն
Տոմազո դել Մացցան կերպարվեստի մեջ հմտացել է Ֆլորենցիայում՝ աշակերտելով նախ՝ Անդրեա Օրկանյային, այնուհետև՝ վերջինիս եղբորը՝ Ջակոպո դի Չոնեին։ Նա ստեղծագործել է Ֆլորենցիայում, Պրատոյում և Պիզայում։ Նկարել է տիպիկ գոթական ոճով, որպես կանոն՝ ոսկեգույն խորապատկերի (ֆոնի) վրա։ Հաճախ համագործակցել է այլ նկարիչների հետ; Այսպես՝ մի շարք աշխատանքներ իրականացրել է Պիետրո Նելլիի համահեղինակությամբ (այդ թվում՝ Սանտա Մարիա դել Իմպրունետայի պոլիպտիքոսը)։ Համագործակցել է նաև մեկ այլ նկարչի՝ Նիկոլո դի Պիետրո Ջերինիի հետ։

Տոմազո դել Մացցան Ֆլորենցիայում ունեցել է իր սեփական արվեստանոցը։ Նկարչի հայտնի ստեղծագործություններից են՝

**Ավետումը* - ամենայն հավանականությամբ՝ ստեղծվել է Պիենցայի Սան Ֆրանչեսկո եկեղեցու Պիկոլոմինի մատուռի համար. ներկայումս գտնվում է Ամերիկայի Միացյալ Նահանգներում՝ Կալիֆորնիայի Գեթթի թանգարանում.
**Տիրամայրը  Մանկան և վեց սրբերի հետ (1390 թ.) - գտնվում է [[ԱՄՆ]]-ում՝ [[Ջորջիա]] նահանգի Ատլանտա քաղաքի *High Museum of Art* թանգարանում.
* Սուրբ Կույսի կյանքի, չարչարանքների ու թագադրման տեսարաններ պատկերող նկարների շարք (1365-1375 թթ.), որն ըստ երևույթին ստեղծվել է Ֆլորենցիայի *Հիսուսի և Խաչի եղբայրակցության* (*Confraternita di Gesu e della Croce*) ճառասրահի համար 
**Սուրբ Կույսի թագադրումը* (1380-1390 թթ.) - ներկայումս գտնվում է [[Փարիզ]]ի «[[Լուվր]]» թանգարանում ([[Ֆրանսիա]])
**Սուրբ Կույսը Մանկան, սրբերի և նվիրատուների հետ* (մոտավորապես 1400 թ.) [http://onlinecollection.nationalgallery.ie/objects/2329/the-virgin-and-child-with-saints-and-donors?ctx=81e88004-2c09-46c1-adc1-9c979bca5732&idx=0 National Gallery of Ireland] - ներկայումս գտնվում է [[Դուբլին]]ում՝ [[Իռլանդիա]]յի ազգային պատկերասրահում։
== Գրականություն ==
*Elisabetta Nardinocchi (a cura di), *Guida al Museo Horne'', Edizioni Polistampa, Firenze 2011. ISBN 978-88-596-0969-8

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Իտալացի նկարիչներ
Ռեյչլ Հոլիս

**Ռեյչել Հոլիսը** (  ; ծնվել է 1983 թվականի հունվարի 9-ին) ամերիկացի հեղինակ, մոտիվացիոն խոսնակ և բլոգեր ։ Հեղինակել է ինքնուսուցման թեմայով երեք գիրք, այդ թվում՝ *[[Աղջիկ ջան, ուշքի արի|«Աղջիկ ջան, ուշքի արի» »]]* և *[[Աղջիկ ջան, մի՛ արդարացիր|«Աղջիկ ջան, մի արդարացիր»]]* վեպերը։ Հոլիսը հանրահայտ դարձավ 2021թ. TikTok-ում հարապարկված հակասական բովանադակությամբ տեսանյութից հետո։ *[[Նյու Յորք Թայմս|The New York Times-ը]]* հետագայում հրապարակեց նրա մասին «Աղջիկ, լվա քո ժամանակացույցը» վերնագրով մի պատմություն։

## Վաղ մանկություն և ուսումնառության տարիներ
Միջնակարգ դպրոցն ավարտելուց հետո Հոլիսը տեղափոխվում է Լոս Անջելես (Կալիֆորնիա), որտեղ աշխատանքի է ընդունվում Miramax կինոընկերությունում։ Այստեղ ընթացքում էլ ծանոթանում է իր ապագա ամուսնու հետ և հիմնադրում «Chic Events» անվանումով ընկերությունը, որը զբաղվում է միջոցառումների կազմակերպմամբ։

## Աշխատանքային գործունեություն
Հոլիսի բեկումնային պահը սոցցանցերում 2015թ. մարտին էր, երբ  Instagram-ում հրապարակված մաշկի թերություններն ընդգծող նրա լուսանկարը մեծ աղմուկ է բարձրացնում ողջ համաձանցով։  «Ես բիկինի եմ հագնում, քանի որ հպարտ եմ այս կազմվածքով և մարմնիս վրա առկա բոլոր նշաններով։ Այդ նշաններն ապացույցն են նրա, որ ես բավական օրհնված եմ՝ կրելու իմ փոքրիկներին, իսկ որ թուլացած որովայնը վկայում է, այն մասին որ ես քրտնաջան աշխատել եմ հնարավորինս նիհարելու համար »,- ասված էր ավելի քան տասը միլիոն դիտում ահավաքած հեղինակի գրառման մեջ։

Հոլլիսի «*[[Աղջիկ ջան, ուշքի արի|«Աղջիկ ջան, ուշքի արի»]]* վեպը *[[Վաշինգտոն Փոստ|The Washington Post]]*-ում ներկայացվում է որպես «հուշեր, մոտիվացիոն խորհուրդներ, աստվածաշնչյան մեջբերումներ և խելացի աղջիկների զրույցներ» ամփոող գրական աշխատություն։  *Գ*րքի հիմնական խորդհուրդը կանանց ուղղված ինքնատիրապետումը չկորցնելու կոչն է՝ «Դու և միայն դու ես ի վերջո պատասխանատու քո երջանիկ լինելու համար», ասված է հեղինակի ուղերձում։

Այս գրքի շնորհիվ ձեռք բերելով հաջողություն՝ Հոլինս ընտանիքի հետ տեղափոխվում է Տեխաս Օսթին քաղաքում գտնվող իր բնակավայրից։ Նա ակտիվորեն սկսում է YouTube-ում  մոտիվացիոն բովանդակությամբ տեսանյութեր տեղադրել՝ ձեռք բերելով ավելի քան 163,000 բաժանորդ։

2019 թվականին Հոլիսը թողարկում է իր հաջորդ ՝ *[[Աղջիկ ջան, մի՛ արդարացիր|«Աղջիկ ջան, մի արդարացիր», գիրքը]]՞*:

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:21-րդ դարի ամերիկացի կին գրողներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի բլոգերներ
Կատեգորիա:1983 ծնունդներ
Կատեգորիա:Ապրող անձինք
Պլաստ (քաղաք)

**Պլաստ**, քաղաք ՌԴ Չելյաբինսկի մարզում։ Պլաստովսկի շրջանի վարչական կենտրոնն է։

## Աշխարհագրություն
Քաղաքը գտնվում է մարզի կենտրոնական մասում, Տրոիցկ քաղաքից 58 կմ դեպի հյուսիս-արևմուտք  և 95 կմ դեպի հարավ-արևմուտք Չելյաբինսկից: Քաղաքով հոսում են Կոչկարկա և Սև գետերը։

Քաղաքի հարավ-արևմուտքից դեպի հյուսիս-արևելք անցնում է Մագնիտոգորսկ - Հարավուրալսկ ավտոճանապարհը, առկա է շրջանցիկ ճանապարհ։ Քաղաքից դեպի հյուսիս-արևմուտք է անցնում Կունդրավի տանող ճանապարհը։ Մոտակա երկաթուղային կայանը գտնվում է 36 կմ դեպի արևելք՝ Ուվելսկի ավանում։

### Կլիմա
Գերիշխում է չափավոր ցամաքային կլիման։

Հուլիսի միջին ջերմաստիճանը 19.2&nbsp;°C է, իսկ առավել ցուրտ ամիսը հունվարն է՝ միջին ջերմաստիճանը -16.5&nbsp;°C:

Տարեկան տեղումների միջին քանակը՝ 445 մմ։

## Պատմություն
Հիմնադրվել է մի քանի հանքավայրերի տեղում, որտեղ 1845 թվականից ոսկի է արդյունահանվել։ Տարիների ընթացքում ավանները միավորվել են մեկ բնակավայրի մեջ, որը 1919-1931 թվականներին կրում էր Եկատերինբուրգի սելսովետ անվանումը, իսկ 1931 թվականին վերանվանվել է Պլաստ (անունը տրված է տեղանքի երկրաբանական առանձնահատկություններով)։

## Բնակչություն

## Հայտնի մարդիկ
* Գալկին, Միխայիլ Պետրովիչ (1917-1942) — Խորհրդային Միության Հերոս
* Գանտիմուրովա, Նատալյա Սերգեևնա (ծնված 1991 թ.) — ռուսական մոդել, համառուսաստանյան գեղեցկության մրցույթ «Միսս Ռուսաստան-2011» - ի հաղթող։
* Զավերտյաև Վենիամին Անիսիմովիչ (1915-1990) — Խորհրդային Միության Հերոս (1943)։
* Մանսուրով Միխայիլ Ֆիլիպովիչ (1916-1993) — թատրոնի դերասան, ԽՍՀՄ ժողովրդական արտիստ (1978)։

Բնակվել են.

* Շիշկին, Ստեփան Իվանովիչ (1905-1949) —  փառքի շքանշանակիր։

## Տեսարժան վայրեր
* Ա. Պ. Բալասի առանձնատունը
* Անդրեևսկի քարե քարհանք
* Սուրբ Նիկոլայի տաճար
* Պլաստի երկրագիտական թանգարան
* «Հոկտեմբեր» մշակույթի տուն

## Պատկերասրահ

Պատկեր:Музей Пласт.jpg|Երկրագիտական թանգարան
Պատկեր:Пласт аквамарин.jpg|«Ակվամարին» լողավազան
Պատկեր:Пласт поликлиника.jpg| Քաղաքային պոլիկլինիկա
Պատկեր:Дк октябрь.jpg|«Հոկտեմբեր» մշակույթի տուն
Պատկեր:Церковь Николая Чудотворца Пласт.jpg|Սուրբ Նիկոլայի տաճար


## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Պաշտոնական կայք վարչակազմի Пластовского քաղաքային բնակավայրեր 
* Պլաստը հանրագիտարանում «Իմ քաղաքը»
* Պատմությունը զինանշանի Ջրամբար
* Ինտերակտիվ քարտեզ Ջրամբար
* Թերթը Пластовского շրջանի եւ քաղաքի Շերտի "Դրոշակը"Հոկտեմբերի

Կատեգորիա:1940 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր
Կատեգորիա:Ռուսաստանի քաղաքներ
Նրան

«**Նրան**», Հովհաննես Թումանյանի բանաստեղծություններից՝ գրված 1890 թվականին։

## Պատմություն
Հովհաննես Թումանյանն այս բանաստեղծությունը գրել է 1890 թվականի հոկտեմբերի 5-ին։

Ինքնագիրը չի պահպանվել։

«*Նրան*» բանաստեղծությունն առաջին անգամ տպագրվել է Մոսկվայում՝ 1892 թվականին լույս տեսած Հովհաննես Թումանյանի բանաստեղծությունների երկրորդ հատորում (էջ 110)՝ թվագրված «*1890 թվականի հոկտեմբեր 5*»։ Այնուհետև՝ Երևանում 1940-1959 լույս տեսած Հովհաննես Թումանյանի երկերի ժողովածուի գիտական հրատարակության առաջին հատորում (էջ 49)։

Արտատպվել է Մոսկվայում 1892 թվականին Հովհաննես Թումանյանի լույս տեսած բանաստեղծությունների երկրորդ հատորից։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Հովհաննես Թումանյանի բանաստեղծություններ
Ալիսան այստեղ այլևս չի ապրում (ֆիլմ)

**«Ալիսան այստեղ  այլևս  չի ապրում»** (), Մարտին Սկորսեզեի տրագիկոմեդիկ ժանրի ֆիլմը։ Գլխավոր դերակատարուհին Էլեն Բյորստինն է, որն իր կարիերայի ընթացքում առաջին և միակ անգամն արժանացել է «Օսկար» մրցանակի՝ ժապավենի վրա աշխատելու համար։ Ինքը՝ Սկորսեզեն, ֆիլմում կամեո հայտնվում է սրճարանում գտնվող մարդու դերում։

## Սյուժե
Ալիսա անունով երիտասարդ կնոջ ամուսինը մահանում է և նա փոքրիկ տղայի հետ մնում է առանց ապրուստի միջոցների, իսկ փոքրիկի մասին անհրաժեշտ է հոգ տանել։ Տեղափոխվելով այլ քաղաք՝ նա մատուցողուհի է աշխատում։ Նրան օգնում է Դեյվիդը, որը փորձում է սատարել նրան։

## Դերերում

## Մրցանակներ
* «Օսկար (կինոմրցանակ, 1975)»՝  լավագույն կանացի դերի համար (Էլեն Բյորստին)։
* BAFTA ՝ լավագույն դերասանուհի (Էլեն Բյորստին)

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* 
* 
* 

Կատեգորիա:1970-ականների անգլերեն ֆիլմեր
Կատեգորիա:1970-ականների ֆիլմեր
Կատեգորիա:1974 դրամա ֆիլմեր
Կատեգորիա:1974 ֆիլմեր
Կատեգորիա:BAFTA մրցանակի դափնեկիր ֆիլմեր
Կատեգորիա:Warner Bros. ֆիլմեր
Կատեգորիա:Ամերիկյան դրամա ֆիլմեր
Կատեգորիա:Ամերիկյան կատակերգական դրամա ֆիլմեր
Կատեգորիա:Ամերիկյան կինոկատակերգություններ
Կատեգորիա:Ամերիկյան մելոդրամա ֆիլմեր
Կատեգորիա:Ամերիկյան ռոմանտիկ կատակերգական դրամա ֆիլմեր
Կատեգորիա:Ամերիկյան ռոմանտիկ ֆիլմեր
Կատեգորիա:Դրամա ֆիլմեր
Կատեգորիա:Լոս Անջելեսում նկարահանված ֆիլմեր
Կատեգորիա:Մարտին Սկորսեզեի ֆիլմեր
Կատեգորիա:Ռոմանտիկ ֆիլմեր
Կատեգորիա:Վեպերի էկրանավորումներ
Կատեգորիա:Ֆեմինիստական ֆիլմեր
Կատեգորիա:1970-ականների ամերիկյան ֆիլմեր
Կատեգորիա:Ֆիլմեր, որոնց գործողությունները տեղի են ունենում Նյու Մեքսիկոյում
Կատեգորիա:Ֆիլմեր մայր-որդի հարաբերությունների մասին
Ֆեյթ (շուն)

**Ֆեյթ** ( ), ուղղահայաց դիրքով քայլելու ունակ հաշմանդամ շուն, ապրել է ԱՄՆ-ի Վիրջինիա նահանգի,  Մանասսաս քաղաքում։ Ապրել է  իր տիրոջ հետ, որի անունը Ջուդ Սթրինգֆելոու է ()։ Շունը ծնվել է 2002 թվականի դեկտեմբերին, առանց առջևի թաթերի։  Ավելի ուշ շունը  հայտնի է  դառնում դպրոցներում, հոսպիտալներում և այլ վայրերում իր  ելույթներով, ոգեշնչելով հաշմանդամ մարդկանց՝ հաղթահարելու իրենց ցավերը։ Ֆեյթն ունեցել է իրեն պատկանող փաստաբան, որը  ներկայացրել  է նրա շահերը շոու-բիզնեսում։

## Կենսագրություն
Սթրինգֆելոու ընտանիքը Օկլահոմա Սիթիից վերցրել է Ֆեյթին, երբ շունը 3 շաբաթական էր։ Ֆեյթին  լաբրադոր և չաու-չաու  շների հիբրիդ էր։ Շան մայրը հրաժարվել է նրան կերակրելուց։ Շունը ծնվել էր արատով, ինչն էլ  խոչընդոտել էր առջևի թաթերի աճին։ Մեկ այլ վարկածի համաձայն շունը ծնվել է առջևի ձախ թաթի ապաճումից, իսկ աջ առջևի թաթը հեռացվել է մեխերից ստացած վնասվածքի պատճառով։ Շանը հավասարակշռության մեջ պահելու համար կենդանուն սովորեցրել են սքեյթբորդ վարել։ Որոշ ժամանակ անց շան առջևի թաթերը նեխում են և անդամահատվում։

Երբ 46-ամյա Ջուդ Սթրինգֆելոուի որդին բերեց Ֆեյթին տուն, մայրը՝ Ջուդը թողեց Օկլահոմա նահանգի իր ուսուցչի աշխատանքը՝ հանուն Ֆեյթի, որ զբաղվի շնով։ Սթրնգֆելոուն ստեղծել է իր ֆոնդը և երկար ժամանակի ընթացքում հավաքել նվիրատվություն, որը փոխանցվել է բարեգործական կազմակերպություններին։
 
## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Պաշտոնական կայք
* Տեսանյութը․ www.washingtonpost.com

Կատեգորիա:Հայտնի շներ
Կոնսդորֆ

**Կոնսդորֆ** (, ) համայնք Լյուքսեմբուրգում, տեղակայված է Գրեվենմախեր շրջանում։ Կոնսդորֆը համարվում է Էխտերնախ կանտոնի մաս։ Համայնքում կա համանուն բնակավայր։

Բնակչությունը կազմում է 1759 մարդ (2008 թվականի տվյալներով)։ Համայքնում կա 620 տնտեսություն։ Զբաղեցնում է 25,72 կմ² տարածք (տարածքի մեծությամբ 116 համայնքներից 30-րդ տեղում է)։ Ծովի մակարդակից ամենաբարձ կետը կազմում է 393 մետր (64-րդ տեղը՝ 116 համայնքից), ամենացարծ կետը՝ 219 մետր (38-րդ տեղը 116 համայնքից)։

## Պատկերասրահ

Map Consdorf.PNG |Նարնջագույն՝ Կոնսդորֆ համայնք, կարմիր՝ Էխտերնախ կանտոնը:
Consdorf church.jpg|Կոնսդորֆի եկեղեցին


## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* www.consdorf.lu — Համայնքի պաշտոնական կայքը։

Կատեգորիա:Բնակավայրեր այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Լյուքսեմբուրգի կոմունաներ
Անց կացա՜ն

**«Անց կացա՜ն»**, Հովհաննես Թումանյանի քառյակներից։

## Պատմություն
Թումանյանն այս քառյակը գրել է 1890 թվականին, որը «Հառաչանք» պոեմի հատվածներից է։ Ստեղծագործությունը հետագայում հրատարակել է որպես առանձին քառյակ։

Եղիշե Չարենցի անվան գրականության և արվեստի թանգարանի Թումանյանի ֆոնդի № 3֊ում պահվում է պոեմի նախնական գրառումներից մեկը, որը հրատարակվել է 1969 թվականին «Թումանյան․ ուսումնասիրություններ և հրապարակումներ» աշխատության երկրորդ հատորում։

Եղիշե Չարենցի անվան գրականության և արվեստի թանգարանի Թումանյանի ֆոնդում № 101֊ում պահվում է մեկ ինքնագիր, որի տակ Թումանյանը գրել է՝ «Հառաչանքից»։

Բացի սրանից` Թումանյանի ընտանիքի արխիվում՝ Նվարդ Թումանյանի ալբոմում պահվում է ևս երկու ինքնագիր, որոնցից մեկը՝ «Հառաչանքից» վերնագրով։ Նույն տեղում (համար 57) պահվում է Աշխեն Թումանյանի կողմից արտագրված քառյակաշարը, որն էլ սկսվում է հենց այս քառյակով։

Ստեղծագործությունը տպագրվել է 1917 թվականին Բաքվում լույս տեսած «Գործ» ամսագրի 11-12-րդ համարի 38-րդ էջում, «Հառաչանքից» նշումով՝ Թիֆլիսում լույս տեսած «Քառյակներ» ժողովածուի 1-ին էջում, Հարություն Սուրխաթյանի «Գրական գոհարներ» քրեստոմատիայի 489-րդ էջում, ապա՝ Հովհաննես Թումանյանի երկերի ժողովածուի 1-ին հատորի 203-րդ էջում։

Արտատպվում է Հարություն Սուրխաթյանի «Գրական գոհարներ» քրեստոմատիայից։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Հովհաննես Թումանյանի քառյակներ
Ավետարան (4850)

**Ավետարան** (4850), Երևանի Մաշտոցի անվան Մատենադարանում պահպանվող ձեռագիր, որը «Մաշտոցի անվան ցուցակ ձեռագրացում» (ձեռագրերի ցանկում) ներկայացված է 4850 թվի տակ։ Ձեռագիրը գրվել է 1460 թվականին Միքայել քահանա գրիչի կողմից Արծկեյում։ Ծաղկողը եղել է Մուրատ սարկավագը։ Ստացողը եղել է Ստեփաննոս միակյացն։ Գրված է թղթի վրա, որը ունի 28X18,5 չափս։ Ձեռագիրը կազմված է 294 թերթից։ Գրված է երկսյուն, բոլորգրով։ Ունի տերունական 12, ավետարանիչ 4, խորան 11, կիսախորան և լուսանցազարդ մանրանկարներ։  Կազմը՝ կաշեպատ տախտակ դրոշմազարդ, աստառը՝ վանդակազարդ մետաքս։ Հիշատակարաններ գրչի՝ 289ա, ծաղկողի և ստացողի՝ 290բ, հետահայի՝ 291ա (1585 թ․), 99բ (1867 թ․):
## Բովանդակություն
* Ղևոնդայ Փիրզայէմեան Խրատ (չափ․)

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Մատենադարանի ձեռագրեր
Ավետարան (4851)

**Ավետարան** (4851), Երևանի Մաշտոցի անվան Մատենադարանում պահպանվող ձեռագիր, որը «Մաշտոցի անվան ցուցակ ձեռագրացում» (ձեռագրերի ցանկում) ներկայացված է 4851 թվի տակ։ Ձեռագիրը գրվել է 1288 թվականին Սիմոն գրիչի կողմից Արճեշում։ Ստացողը եղել է Թովմա վարդապետն։ Կազմողը եղել է Նիկողոսը։ Գրված է թղթի վրա, որը ունի 28X19 չափս։ Ձեռագիրը կազմված է 262 թերթից։ Գրված է երկսույն, բոլորգրով։ Ունի տերունական 1, ավետարանիչ 4, խորան 10, կիսախորան և լուսանցազարդ մանրանկարներ։ Կազմը՝ կաշեպատ տախտակ դրոշմազարդ, աստառը՝ կանաչ մետաքս, կարմիր կտավ։ Հիշատակարաններ գրչի՝ 261բ, ստացողի 7բ, կազմողի ՝ 262բ (17-րդ դար), հետագայի՝ 2ա (1884թ․):

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Մատենադարանի ձեռագրեր
Բոֆոր

**Բոֆոր** (, ), համայնք Լյուքսեմբուրգում, տեղակայված է Գրեվենմախեր շրջանում։ Բոֆորը համայնքը համարվում է Էխտերնախ կանտոնի մաս։ Համայնքում կա համանուն բնակավայր։

Բնակչությունը կազմում է 2073 մարդ (2008 թվականի մարդահամարի տվյալներով)։ Համայնքում կա 793 տնտեսություն։ Զբաղեցնում է 13,74 կմ² տարածք (տարածքի մեծությամբ 116 համայնքներից 90-րդ տեղում է); Ծովի մակարդակից ամենաբարձ կետը կազմում է 414 մետր (47-րդ տեղը` 116 համայնքից), ամենացարծ կետը՝ 173 մետր (17-րդ տեղը` 116 համայնքից)։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* www.beaufort.lu — Համայնքի պաշտոնական կայքը

Կատեգորիա:Բնակավայրեր այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Լյուքսեմբուրգի կոմունաներ
Հելլա Կաց

**Հելլա Կաց** (), հրեա լուսանկարիչ **Հելեն Կաց**ի պրոֆեսիոնալ անունը։ Առաջին համաշխարհային պատերազմի ժամանակ մեկնել է Վիեննա և Ինտերբելում հատվածում դարձել ազդեցիկ լուսանկարիչ։ Կացի լուսանկարները գտնվում են Վիեննայի թանգարանի հավաքածուում։

## Կենսագրություն
Հելեն Կացը ծնվել է Լեմբերգում, Գալիցիայի և Լոդոմերիայի թագավորությունում, որն այդ ժամանակ կառավարվում էր Ավստրո-Հունգարիայի կողմից Լեհաստանի երրորդ բաժանման պայմաններում։ 1914 թվականին Առաջին համաշխարհային պատերազմի ժամանակ նրա գերմանախոս հրեա ընտանիքը Արևելյան Գալիցիայի Արևելյան ճակատից (այժմ՝ Ուկրաինա) փախել է Վիեննա։ 1915-1920 թվականներին սովորել է Գրաֆիկական ուսուցման և հետազոտությունների ազգային բարձրագույն ինստիտուտում։

## Գործունեություն
Նախքան 1922 թվականի օգոստոսին առևտրական լիցենզիա ստանալը, Կացը մասնագիտացել է լուսանկարչության մեջ։ Երեք տարվա ընթացքում նա բացել է իր սեփական ստուդիան Սթաբենրինգ բուլվար 18 հասցեում։ Կանանց համար բարենպաստ ժամանակ էր զբաղվել բիզնեսով, քանի որ աշխատողները քիչ էին, և շատ գործարարներ աշխատողների կարիք ունեին։ Աշխատանք փնտրող կանայք կարող էին իրենց գտնել պարի, կինոյի, լուսանկարչության և ռադիոհաղորդումների ասպարեզում, ինչպես նաև թատրոնում։ Կացը կայացել է որպես դիմանկարներ ստեղծող լուսանկարիչ, որը լուսանկարում էր հանրային կերպարների, ինչպես նաև արվեստագետների և կատարողների։

Կացի լուսանկարչական շարքն ընդլայնվեց՝ ներառելով մերկ լուսանկարչություն և ժամանակակից պար, և 1930-ական թվականներին Կացը Վիեննայի ամենահայտնի լուսանկարիչներից էր։ Նա մասնակցել է մի շարք ցուցահանդեսների և ունեցել է ուսանողներ, այդ թվում՝ Էլի Նիեբուրը, Հանս Փոփերը (հետագայում հայտնի է որպես Ջոն Հ. Փոփեր) և Անտոն Յոսեֆ Տրչկան։ Երբ 1928 թվականի սկզբին նացիստները եկան իշխանության, սկզբում Կացին թույլատրեցին շարունակել դասավանդումը։ Մինչև Բյուրեղապակյա գիշեր, նա շարունակեց դասավանդել և կարող էր լուսանկարել արտագաղթող հրեաներին։ Քանի որ Կացին թուլ էին տվել զբաղվել բիզնեսով, նա հսկողության ներքո չէր գտնվում և կարողացավ լուծարել իր բիզնեսը և դադարեցնել վարձակալության պայմանները մինչև 1939 թվականի ապրիլի 30-ը։

1933 թվականի մարտի 20-ին Կացը դադարեցրեց իր գրանցումը որպես Ավստրիայի հրեա և Ուիլյամ Լ. Շիրերի աջակցությունը փորձեց երկրից հեռանալ։ Ապրիլին Հրեական փախստականների կոմիտեն Կացին գրանցեց Լոնդոնում։ Մայիսին նա խնդրեց հանձնաժողովին օգնելու կազմակերպել իր ուղեբեռի առաքումը Միացյալ Նահանգներ, սակայն վերջնականապես չհեռացավ Անգլիայից, քանի որ կացարան գտավ Օքսշոթում, Սուրրեյ։ Վիեննայում արիզացիայի օրենքի ներքո նացիստ բյուրոկրատ Ֆրանց Յունգվիրթը նշանակվեց լուշարելու Կացի բիզնեսը։ Ըստ Ֆրանցի 1939 թվականի հուլիսի զեկույցի՝ ստուդիայում միակ մնացած գույքը մի քանի տեսախցիկներն ու աքսեսուարներն էին և ոչ մի արժեքի չներկայացնող կահույք։ Կացի լուսանկարների և նեգատիվների արխիվը կորել էր կամ կողոպտվել։

Պատերազմից հետո՝ 1948 թվականի սկզբին, Կացն ամուսնացավ շիլդոնցի Ռոնալդ Լուիսի հետ, որը ներգրավված էր տեղական մեթոդիստական եկեղեցում։ Կացը նույնպես ներգրավվեց եկեղեցական աշխատանքում և միայն ժամանակ առ ժամանակ էր լուսանկարչությամբ զբաղվում։

## Ծանոթագրություններ

### Մատենագիտություն

*
*
*
*
*
*
*

Կատեգորիա:Հրեա կին արվեստագետներ
Կատեգորիա:19-րդ դարի լուսանկարիչներ
Կատեգորիա:20-րդ դարի լուսանկարիչներ
Կատեգորիա:Ավստրիացի կին լուսանկարիչներ
Պիետրո Լորենցետի

**Պիետրո Լորենցետի** (**Pietro Lorenzetti**) կամ **Պիետրո Լաուրետի** (**Pietro Laurati**, ) ), վաղ Վերածննդի դարաշրջանի իտալացի նկարիչ, կերպարվեստի սիենական դպրոցի ներկայացուցիչ, ով իր ստեղծագործական գործունեությունն սկսել է 1305 թվականից։

## Կենսագրություն
Պիետրո Լորենցետին գործել է մոտավորապես 1305-ից 1345 թվականներին։ Նրա գեղանկարչական աշխատանքներում զգացվում է Ջոտտոյի (Giotto di Bondone) և Ջովանի Պիզանոյի (Giovanni Pisano) ազդեցությունը։ Ասսիզիում աշխատած տարիներին համագործակցել է Սիմոնե Մարտինիի հետ։ Եղբոր՝ նույնպես նկարիչ Ամբրոջո Լորենցետիի հետ զգալի ավանդ է ներդրել բյուզանդական արվեստի ազդեցությունը հաղթահարելու, սիենական գեղանկարչության մեջ բնապաշտական (նատուրալիստական) և նոր՝ վերածննդյան արվեստի տարրեր ներմուծելու գործում։

Նկարիչ եղբայրները մահացել են 1348 թվականին. ամենայն հավանականությամբ՝ զոհ են գնացել ժանտախտի համաճարակին։

## Գրականություն
* Chiara Frugoni - Pietro e Ambrogio Lorenzetti - Dal Gotico al Rinascimento |editore = Scala |città = Firenze |anno = 2003 |isbn = 88-8117-092-2}}
* Виктор Никитич Лазарев. Происхождение итальянского Возрождения: Искусство треченто. Изд-во Академии наук СССР, 1959.
* Энциклопедический словарь живописи. М. Терра.1997.
* Мария Прокопп. Итальянская живопись XIV века. Корвина. 1988.
* Иоахим Пешке. Монументальная живопись эпохи Джотто в Италии 1280—1400. Белый Город. 2003.

## Պատկերասրահ

Nativity-of-the-virgin-pietro lorenzetti siena museo dell'Opera del duomo.jpg|Ծնունդ
Image:Pietro Lorenzetti-Christ before Pilate.jpg|*Խաչելություն*, Վատիկանի պինակոտեկա
Image:Pietro Lorenzetti - Virgin and Child with Saints and Angels - Walters 37731.jpg|Սուրբ Կույսը Մանկան, սրբերի ու հրեշտակների հետ, արվռստի Walters թանգարան
Image:Pietro Lorenzetti-Saint Catherine of Alexandria.jpg|Սուրբ Եկատերինա Ալեքսանդրիացի, Նյու Յորքի Մետրոպոլիտեն թանգարան
Image:Pietro Lorenzetti-Crucifixion.jpg|*Խաչելություն*, Նյու Յորքի Մետրոպոլիտեն թանգարան
Image:Pietro lorenzetti, maestà.jpg|*Maestà*, musée diocésain, Cortone.
Image:PLorenzetti.jpg|*Քրիստոսի մուտքը Երուսաղեմ*


## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Պիետրո Լորենցետին Web Gallery of Art-ում
* Պիետրո Լորենցետին Panopticon Virtual Art Gallery-ում
* 
* Ջորջո Վազարին Պիետրո Լորենցետիի մասին

## Աղբյուրներ
Ջորջո Վազարին Պիետրո Լորենցետիի կենսագրությունն ընդգրկել է լավագույն նկարիչների, քանդակագործների, ճարտարապետների մասին պատմող իր գրքի մեջ։

Կատեգորիա:Իտալացի նկարիչներ
Կատեգորիա:Ժանտախտից մահացածներ
Կատեգորիա:Իտալացի արվեստագետներ
Ազդ (բանաստեղծություն)

«**Ազդ**», Հովհաննես Թումանյանի բանաստեղծություններից՝ գրված 1890 թվականին։

## Պատմություն
Հովհաննես Թումանյանն այս բանաստեղծությունը գրել է 1890 թվականւն հոկտեմբերի 18-ին։

Ինքնագիրը չի պահպանվել։

Առաջին անգամ «*Պահպանողականներին*» ենթավերնագրով տպագրվել է 1892 թվականին «Մուրճ» ամսագրի №1-ի 32-րդ էջում։

Այնուհետև, առանց ենթավերնագրի, լույս է տեսել Մոսկվայում՝ 1892 թվականին լույս տեսած Հովհաննես Թումանյանի բանաստեղծությունների II հատորում (էջ 135), որտեղից և արտատպվել է։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Հովհաննես Թումանյանի բանաստեղծություններ
Բալետ սառույցի վրա

մինի
alt=Art & Ice бронзовый призер Nations'Cup 2019|մինի|Art & Ice Nations'Cup 2019  Novice

**Բալետը սառույցի վրա** (SBL), գեղասահքի տեսակ (ԱՄՆ-ում և Ավստրալիայում ունի «Սառցե թատրոն» անվանում, «ՏԻ»), որի մեջ  միավորված են միայնակ չմշկասահքը, զուգասահքը, պարը սառույցի վրա և սինխրոն գեղասահքը։ Այն գեղեցիկ բեմականացում է, որն ունի սյուժե, հագուստի ոճի և դեկորացիայի հատուկ կամ թեմատիկ համալրումներ։

## Թիմեր
Սպորտային այս բալետը կազմված է խիստ որոշակի  կարգուկանանով։ Համաձայն միջազգային կանոնների, յուրաքանչյուր թիմ կարող է ունենալ 10 - 24  գեղասահորդներ։ Սովորաբար օպտիմալ թիմը բաղկացած է լինում 16-20 հոգուց։ Թիմերը մրցում են մի քանի կատեգորիաներում, հիմնականում տարիքային փուլով և  ըստ մասնակիցների սահմանված քանակի մակարդակի։ 
thumb|right|150px| "Տոմիլինո"  КДЮСШ

## Թիմային կառուցվածքներ
Միջազգային մրցույթի կանոնները սահմանում են թիմերի չորս հիմնական կատեգորիաներ` Novice, Junior, Senior, Adult: Որոշ երկրներում կան նաև լրացուցիչ կատեգորիաներ` Preliminaries (Նախնական) և Open (Բացարձակ)։

## Ոլորտի հայտնի մարդիկ
՞ Ալեքսեյ Դանդուրյան - «Բալետ սառույցի վրա» պետական անսամբլի գլխավոր նկարիչ,
՞ Եվգենի Չանգա -  լատիշ խորհրդային բալետմայստեր։ Լատվիական ԽՍՀ (1956 թ.) և Հայկական ԽՍՀ (1963 թ.) արվեստի վաստակավոր գործիչ,
՞ Լյուդմիլա Սմիռնովա - խորհրդային գեղասահորդուհի, հանդես է եկել զուգասահքում,
՞ Ալեքսանդր Գորելիկ - խորհրդային գեղասահորդ, 1967 թվականի ԽՍՀՄ առաջնության բրոնզե մրցանակակիր, 1967 թվականի աշխարհի առաջնության և 1967 թվականի Եվրոպայի առաջնության մասնակից զուգասահքում,
՞ Անատոլի Եվդոկիմով - 1967 թվականի աշխարհի առաջնության և 1967 թվականի Եվրոպայի առաջնության մասնակից զուգասահքում,
՞ Մարինա Պեստովա - խորհրդային գեղասահորդուհի, հանդես է եկել զուգասահքում, 1997 թվականից` «Disney on ICE» սառույցի վրա բալետի մենապարուհի,
՞ Ալեքսեյ Ուլանով - 1972 թվականի Օլիմպիական չեմպիոն, աշխարհի և Եվրոպայի քառակի չեմպիոն (1969-1972 թթ.), ԽՍՀՄ կրկնակի չեմպիոն (1970, 1971 թթ.), 
՞ Օլեգ Պրոտոպոպով -  ԽՍՀՄ սպորտի վաստակավոր վարպետ (1962 թվական զուգասահքում, զրկվել է 1979 թվականին), կրկնակի օլիմպիական չեմպիոն,
՞ Ելենա Չայկովսկայա - գեղասահքի խորհրդային և ռուս մարզիչ, հեղինակ է գեղասահորդի դաստիարակությանը վերաբերող մի քանի գրքերի:thumb|right|150px|Բալետ սառույցի վրա` "Պինգվիններ" կատեգորիա

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ

* USFSA Ice Theatre 
* Colonial Figure Skating Club Broadway Blades 
* 2009 National and International Theatre on Ice Competition Results 
* Imagica Theatre on Ice of Boston
* Los Angeles Ice Theatre 
* Act One of Boston Theatre on Ice
* Space Coast Hurricanes
* Ballet on ice Penguins, Moscow 
* Harmony Theatre Company
* Bravo! Theater on Ice of New Jersey
* Ice Theater of St. Petersburg, Russia
* Art&Ice,Vidnoe, Russia

Կատեգորիա:Գեղասահք
Վենդյան բաժին

«**Վենդյան բաժին**» կամ «**Վենդյան բաժանմունք**» (, առաջացել է *Wenden* բառից, որը սորբերի գերմանական անվանումներից մեկն է), Նացիստական Գերմանիայի պետական մարմիններից մեկը, որն զբաղվում էր սորբերի և նրանց միավորումների գործունեության հսկողությամբ։ Մարմինը գործել է 1920-1945 թվականներին։

Գործել է Բաուտցենում։ Համաձայն պահպանված փաստաթղթերի, բաժնի գործունեության հիմնական նպատակը «վենդերի (սորբերի) գերմանականացման խթանումն էր»։ Այդ փաստաթղթերից հստակ պարզ է դարձել, որ «վենդյան ազգային ինքնագիտակցման ցանկացած դրսևորում պետք է որակվեր որպես թշնամական գործողություն գերմանական պետության դեմ»։ 1936 թվականին «Վենդյան բաժինը» դիմել է «Դոմովինա» կազմակերպությունը՝ առաջարկելով ընդունել նոր կանոնադրություն, որը կազմվել էր գերմանացիների կողմից։ Սորբերի հրաժարվելուց հետո՝ գերմանական իշխանությունները սկսել են բռնաճնշումներ գործադրել։

## Նշումներ

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Գերմանիայի պետական կառուցվածք
Կատեգորիա:Էթնիկությունը քաղաքականությունում
Կատեգորիա:Հոլոքոստը Գերմանիայում
Կատեգորիա:Վայմարյան հանրապետություն
Չըլդըրի ճակատամարտ

**Չըլդըրի ճակատամարտ** (), ճակատամարտ, որը տեղի է ունեցել 1578 թվականի օգոստոսի 9-ին Կարսից հյուսիս-արևելք գտնվող Չըլդըր բնակավայրի մոտ։ Ճակատամարտը տեղի է ունեցել 1578-1590 թվականներին տեղի ունեցած Թուրք-պարսկական պատերազմի ընթացքում։

## Նախապատմություն
Օսմանյան կայսրության և Սեֆյան Պարսկաստանի միջև 1555 թվականին կնքված Ամասիայի պայմանագիրը գործել է մինչև 1578 թվականը։ Երբ 1574 թվականին օսմանյան գահին նստեց սուլթան Մուրադ III-ը, Պարսկաստանի Թահմասպ I Սեֆի շահը նվերներ է ուղարկել նորընծա սուլթանին։ Բայց մինչև պարսկական պատվիրակությունը կլքեր Կոստանդնուպոլիսը, 1576 թվականին մահացել է Թահմասպը։ Պարսից նոր շահ է օծվել Իսմայիլ II-ը, որը խախտել է Օսմանյան կայսրության հետ կնքված պայմանագիրը և թշնամական գործողություններ սկսել կայսրության սահմանի մոտ։  Այդ ընթացքում, Լուրիստանի կառավարիչը օսմանյանը տարածքում կազմակերպել է ապստամբություն, որը հետագայում ճեղք է առաջացրել երկու կայսրությունների միջև։ Իսմայիլ II-ը շուտով մահացել է։ Օգտվելով միջանկյալ ժամանակաշրջանից, երբ դեռ չէր ընտրվել նոր շահը, Օսմանյան կայսրությունը պատերազմ է հայտարարում։ Պատերազմը շարունակվել է նաև Մոհամադ Խոդաբանդի գահակալության ժամանակ։

## Ճակատամարտ
Ջամբազի փոսի մոտ տեղի ունեցած առաջին հուժկու բախումից հետո՝ հիմնական ճակատամարտը տեղի է ունեցել Կարսից հյուսիս-արևելք գտնվող Չըլդըր բնակավայրի մոտ։ Օսմանյան բանակի հրամանատարը Լալա Մուսթաֆա փաշան էր, իսկ պարսկական զորքերի հրամանատարը՝ Թոխմախ խան Ուսթաջլուն, որը Մուրատ III-ի օծման ժամանակ Կոստանդնուպոլսում գլխավորում էր պարսկական պատվիրակությունը։ Թոխմախ խանի բանակի կազմում կռվում էր նաև վրացական բանակը, քանի որ Վրաստանի թագավորությունն այդ ժամանակ Սեֆյանի Պարսկաստանի վասալն էր։ Բացի այդ, վրացական և պարսկական թագավորական ընտանիքները միմյանց հետ փոխկապակցված էին խնամիական կապերով։ Թոխմախ խանը փորձել է շրջափակել օսմանյան բանակը։ Նա գրեթե հասել էր հաջողության, երբ Օսման փաշա Օզդեմիրօղլուն հասել է օգնության և պարտության մատնել պարսկական բանակին։

## Հետագա իրադարձություններ
Չնայած ճակատամարտից հետո պարսիկները փորձում էին հարձակվել օսմանյան օժանդակ ուժերի ուղղությամբ, նրանք ստիպված էին նահանջել։ Եվ երբ նահանջի ժամանակ փլվել է կամուրջը, այնտեղ գտնվող զինվորների մի մասը խեղդվել են։ արդյունքում, Կովկասն անցել է Օսմանյան կայսրությանը։  Լալա Մուսթաֆա փաշան շուտով նվաճել է Վրաստանի թագավորության մայրաքաղաք Թիֆլիսը։ Ավելի ուշ թուրքերը գրավել են Դերբենդը։ Այդպես, Օսմանյան կայսրության սահմանները հասել են մինչև Կասպից ծով։

## Ծանոթագրություններ

## Աղբյուրներ
* 

Կատեգորիա:16-րդ դարի ճակատամարտեր
Կատեգորիա:Պարսկաստանի պատմություն
Կատեգորիա:Օսմանյան կայսրության ճակատամարտեր
Կատեգորիա:Օսմանյան կայսրության պատմություն
Կատեգորիա:1578 ճակատամարտեր
Հովհաննես Բաղդասարյան

**Հովհաննես Մնացականի Բաղդասարյան** (հայտնի էր որպես **Հովհաննես Մինայիչ**, ), հայ պատմաբան, լրագրող, կուսակցական և պետական գործիչ, ՀԿԿ կենտկոմի երկրորդ քարտուղար (1961-1966), ՀԽՍՀ մշակույթի նախարար (1966-1967)։

## Կենսագրություն
Պատմաբան, լրագրող, կուսակցական պետական աշխատող Հովհաննես Մնացականի Բաղդասարյանը ծնվել է 1914 թվականի ապրիլի 21-ին Սոնգյուռլու գյուղում (այժմ` Շիրակի մարզի Հայրենյաց գյուղ)։ Նախնական կրթությունը ստացել է հարազատ գյուղում և Լենինականում։ 1939 թվականին ավարտել է Լենինականի մանկավարժական ինստիտուտի պատմության ֆակուլտետը։ 1945-1947 թվականներին Մոսկվայում հաճախել է կուսակցության բարձրագույն դասընթացների։

Աշխատանքային գործունեությունը սկսել է 1933 թվականին՝ որպես «Ավանգարդ» թերթի սեփական թղթակիցը Լենինականում։ 1934-1943 թվականներին եղել է «Բանվոր» թերթի հրահանգիչ, պատասխանատու քարտուղար, խմբագրի տեղակալ և խմբագիր։ Այդ տարիներին նա դարձել է փորձառու լրագրող և ժուռնալիստական գործի հմուտ կազմակերպիչ։

1943-1948 թվականներին Հովհաննես Բաղդասարյանը կուսակցական պատասխանատու պաշտոններ է զբաղեցրել Լենինականի քաղկոմում և Ախուրյանի շրջկոմում։

1949-1951 և 1953-1957 թվականներին Բաղդասարյանը եղել է «Սովետական Հայաստան» թերթի գլխավոր խմբագիրը։ 1951-1953 թվականներին զբաղեցրել է Նախարարների խորհրդին առընթեր կուլտուր-լուսավորական հիմնարկների վարչության ղեկավարի պաշտոնը։ 1957-1961 թվականներին նա աշխատել է ՀԿԿ Երևանի քաղաքային կոմիտեի առաջին քարտուղարի պաշտոնում, 1961-1966 թվականներին` ՀԿԿ կենտկոմի երկրորդ քարտուղար։ 1966-1967 թվականներին զբաղեցրել է ՀԽՍՀ մշակույթի նախարարի պաշտոնը։ 1967-1985 թվականներին ՀԽՍՀ Գերագույն խորհրդի Նախագահության նախագահի տեղակալն էր։ 1985-1988 թվականներին Բաղդասարյանն աշխատել է ՀԽՍՀ Նախարարների խորհրդին առընթեր տերմինաբանական կոմիտեի նախագահ։

1958-1966 թվականներին եղել է ԽՍՀՄ Գերագույն խորհրդի, իսկ 1955-1959 և 1967 թվականից` ՀԽՍՀ Գերագույն խորհրդի պատգամավոր։ 1961-1966 թվականներին` ԽՄԿԿ ԿՎՀ անդամ, 1957-1966 թվականներին` ՀԿԿ ԿԿ բյուրոյի անդամ։

Դասախոսել է Լենինականի մանկավարժական ինստիտուտում (1947-1949) և Երևանի պետական համալսարանում (1951-1959)։

1972 թվականին ստացել է պատմական գիտությունների դոկտորի կոչում։

Բաղդասարյանի աշխատությունները վերաբերում են ԽՄԿԿ պատմության հարցերին։

Վախճանվել է Երևանում՝ 1995 թվականի սեպտեմբերի 18-ին։ Թաղված է Թոխմախի գերեզմանատանը։

## Աշխատություններ
* Անդրկովկասի կուսակցական կազմակերպությունների պայքարը ՍՄԿԿ միասնության համար, Ե., 1969։
* Մեր հզոր միությունը, Ե., 1972։
* Հռետորական խոսքի ուժը, Ե., 1987։
* Կոմունիստական պարտիայի լենինյան միասնությունը, Երևան, Հայպետհրատ, 1962, 235 էջ։
* Սովետական մարդը, Երևան, Հայաստան, 1975, 383 էջ։
* Ժուռնալիստիկան, ժուռնալիստը և ժամանակը, Երևան, Հայաստան, 1981, 460 էջ։

## Պարգևներ
*Աշխատանքային կարմիր դրոշի երկու շքանշան

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Հայ պետական գործիչներ
Կատեգորիա:Պատմական գիտությունների դոկտորներ
Կատեգորիա:Հայ լրագրողներ
Կատեգորիա:ԽՍՀՄ ԳԽ 5-րդ գումարման պատգամավորներ
Կատեգորիա:ԽՍՀՄ ԳԽ 6-րդ գումարման պատգամավորներ
Կատեգորիա:ԽՄԿԿ 21-րդ համագումարի պատվիրակներ
Կատեգորիա:ԽՄԿԿ 22-րդ համագումարի պատվիրակներ
Կատեգորիա:ԽՄԿԿ 23-րդ համագումարի պատվիրակներ
Կատեգորիա:Հայ քաղաքական գործիչներ
Կատեգորիա:Հայ կուսակցական գործիչներ
Կատեգորիա:Հայ պատմաբաններ
Յուրի Կոլոկոլնիկով

**Յուրի Կոլոկոլնիկով** (, ), թատրոնի և կինոյի ռուս դերասան։

## Կենսագրություն
Յուրի Կոլոկոլնիկովը ծնվել է 1980 թվականի դեկտեմբերի 15-ին, Մոսկվայում։

Յուրիի ծնողները բաժանվել են և երեխան՝ թարգմանչուհի մոր և եղբոր հետ, մի քանի անգամ փոխել է բնակության վայրը։ Բնակվել են ԱՄՆ-ում և Կանադայում։ Բացի ՌԴ քաղաքացիությունից, Կոլոկոլնիկովն ունի նաև կանադական քաղաքացիություն։

Հենց Կոլոկոլնիկովի խոսքերով, եղել է չլսող և չկառավարվող երեխա։ Չկարողանալով հաջողել որդու դաստիարակության հարցում՝ մայրը նրան ուղարկում է հետ՝ Ռուսաստան, հոր՝ Անդրեյ Կոլոկոլնիկովի մոտ։ Վերջինս մաթեմատիկոս գիտնական էր, որն զբաղվում էր սոցիոնիկայի ոլորտում։

Մոսկվա ժամանելուց անմիջապես հետո, ընդունվել է կինոդպրոց և սկսել մասնակցել մանկական ներկայացումներին։ Շուտով հայրը նրան տանում է Սավվա Կուլիշի մոտ լսումների և երեխային տալիս են փոքր դեր «Երկաթե վարագույր» ֆիլմում։

15 տարեկանում էքստերն կարգով հանձնել է միջին դպրոցի վերջին երկու դասարանների քննությունները և ընդունվել Բորիս Շչուկինի անվան թատերական ինստիտուտ։ Առաջին փորձից ընդունվել է Ալեքսանդր Գրավեի կուրս։

Կոլոկոլնիկովի առաջին ռեժիսորները եղել են Պյոտր Տոդորովսկին, Միխայիլ Պտաշուկը և Վլադիմիր Մենշովը։

2000 թվականին, ինստիտուտն ավարտելուց անմիջապես հետո, մեկնել է Հոլիվուդ։ Մեկ տարի ապրել է Լոս Անջելեսում և Նյու Յորքում՝ աշխատելով որպես մատուցող, առաքիչ և բեռնակիր։ Չկարողանալով մտնել մեծ կինոաշխարհ՝ Կոլոկոլնիկովը վերադարձել է Մոսկվա։

Կոլոկոլնիկովը ծանոթանում է ռեժիսոր Կիրիլ Սերեբրեննիկովի հետ, որը նրան հրավիրում է նկարահանվելու «Մարդասպանի օրագիրը» հեռուստասերիալում և «Երիտասարդության քաղցրաձայն թռչունը» ներկայացումում, որը բեմադրվելու էր Մոսկվայի «Սովրեմեննիկ» թատրոնում։ Ներկայացման պրեմիերան կայացել է 2002 թվականին։

Այնուհետև նկարահանվել է նաև այլ ֆիլմերում և խաղացել ներկայացումներում։

2013 թվականին թելադրություն է կարդացել Մոսկվայի պետական համալսարանի լրագրության ֆակուլտետի ամենամյա «Տոտալ թելադրություն» կրթական ակցիայի ժամանակ։

2014 թվականին «Գահերի խաղը» հեռուստասերիալի 4-րդ եթերաշրջանում մարմնավորել է տեների առաջնորդ Ստիրի դերը։

## Անձնական կյանք
Ունի ավագ դուստր՝ Տայիսիան։

Ամուսնացած է եղել (տարբեր տվյալներով՝ քաղաքացիական ամուսնության մեջ) թատրոնի և կինոյի ռուս դերասան Քսենյա Ռապպոպորտի հետ։ Նրանք ունեցել են դուստր՝ Սոֆիան (ծնվել է 2011 թվականի հունվարին)։ Դերասանները բաժանվել են 2014 թվականին։ Քսենյան կրկին ամուսնացել է, իսկ Յուրին 2016 թվականին հանրությանն է ներկայացրել իր նոր սիրեցյալին՝ Սանկտ Պետերբուրգից երգչուհի և մոդել Դայանա Ռամոս Լաֆորտեն։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Официальный сайт 
* Колокольников на www.ruskino.ru
* Биография Ю. Колокольникова на www.peoples.ru
* Колокольников на сайте театра «Современник»
* Фильмография

Կատեգորիա:«Ճայ» մրցանակի դափնեկիրներ
Կատեգորիա:«Տրիումֆ» մրցանակի դափնեկիրներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի կինոպրոդյուսերներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի տղամարդ հեռուստատեսային դերասաններ
Կատեգորիա:Բորիս Շչուկինի անվան թատերական ինստիտուտի շրջանավարտներ
Կատեգորիա:Թատրոնի դերասաններ
Կատեգորիա:Ռուս դերասաններ
Կատեգորիա:Ռուս կինոդերասաններ
Կատեգորիա:Ռուս կինոռեժիսորներ
Կատեգորիա:Ռուս հնչյունավորողներ
Ռաժդեն Բաբերցյան

**Ռաժդեն Պետրոսի Բաբերցյան** (), հայ ֆիզիկոս։ Ֆիզմաթ գիտությունների դոկտոր (1996), պրոֆեսոր (1996):

## Կենսագրություն
Ռաժդեն Բաբերցյանը ծնվել է 1936 թվականի օգոստոսի 28-ին, Ղզլքիլիսա (Վրաստանի Ծալկայի շրջան) գյուղում։ 1960 թվականին ավարտել է Երևանի պետական համալսարանը։ 1965-1999 թվականներին աշխատել է նույն համալսարանում (1967 թվականից՝ նաև փորձարարահետազոտական լաբորատրիայի վարիչ)։

Փորձնական ճանապարհով հիմնավորել է ցածր ճնշման պայմաններում համասեռ մագնիսական և անհամասեռ էլեկտրական դաշտերում օսցիլացվող էլեկտրոններով էլեկտրական պարպման առկայությունը և դրա կիրառումը որպես սառը էլեկտրոններով լիցքակիր մասնիկների (իոններ, էլեկտրոններ և իոնաէլեկտրոնային հոսքեր) աղբյուր։ ԽՍՀՄ-ում առաջինն է ստեղծել իոնային շարժիչ, որն օգտագործվում է տիեզերանավերի և թռչող սարքերի կառավարման ու կողմնորոշման համակարգերում։

Ռաժդեն Բաբերցյանը մահացել է 1999 թվականի փետրվարի 1-ին, Երևանում։

## Երկեր
* Էլեկտրականություն և մագնիսականություն։ Ընդհանուր դասընթացի խնդիրների ժողովածու։ Շառոյան Լ. Ա, Գասպարյան Վլադիմիր Մացակի, Նազարյան Ա. Խ, Սեդրակյան Դավիթ Մհերի [խմբ.], Բաբերցյան Ռաժդեն Պետրոսի, [խմբ.], ԵՊՀ, Ընդհանուր ֆիզիկայի և քվանտային ռադիոֆիզիկայի ամբիոններ, Երևան, ԵՊՀ հրատարակչություն, 1986։
* Մեթոդական ցուցումներ էլեկտրականության լաբորատոր աշխատանքների վերաբերյալ։ Բաբերցյան Ռաժդեն Պետրոսի [խմբ.], Ամատունի Քնարիկ Միսակի, [կազմ.], Երևանի պետական համալսարան, Երևան, Ռոտապրինտ, 1984։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Հայ ֆիզիկոսներ
Կատեգորիա:Ֆիզիկամաթեմատիկական գիտությունների դոկտորներ
Կատեգորիա:Հայ պրոֆեսորներ
Կատեգորիա:ԵՊՀ շրջանավարտներ
Կատեգորիա:ԵՊՀ դասախոսներ
Արամ-Ասատուր Ալթունյան

**Արամ-Ասատուր Թադևոսի Ալթունյան** (), հայ վիրաբույժ, պրոֆեսոր (1887): Նյու Յորքի վիրաբույժների միջազգային քոլեջի դոկտոր (1939): Կրել է «Հալեպի բժիշկների հայր» պատվանունը։ Իտալական գահի ասպետ (1914): Հալեպի բժիշկների միության պատվո նախագահ (1937):

## Կենսագրություն
Արամ-Ասատուր Ալթունյանը ծնվել է 1857 թվականի մարտի 21-ին, Արևմտյան Հայաստանի Սեբաստիա քաղաքում։ 1881 թվականին ավարտել է Թուրքիայի Անտեբի եռամյա բժշկական դպրոցը։ 1884 թվականին սովորել է Նյու Յորքի Կոլումբիայի քոլեջում։ Աշխատել է Հայդելբերգի (Գերմանիա) հայտնի բժշկական կենտրոններում։ 6 ամիս աշխատել է Բեռլինի Կոխի մանրէաբանական լաբորատորիայում։ 1887 թվականին եկել է Կոստանդնուպոլիս, ստացել Թուրքիայում գործելու արտոնագիր և աշխատել Անտեբի բժշկական դպրոցում։ 1888 թվականին եղել է Վիեննայի և Լոնդոնի կլինիկաներում, 1889 թվականին հաստատվել է Հալեպում, որտեղ 1896 թվականին բացել է Մերձավոր Արևելքում առաջին ռենտգենյան կաբինետը և կատարել ընդերադիտական հետազոտություններ։ 1911 թվականին հիմնադրել է Ալթունյանի հիվանդանոցը (գործել է մինչև 1962 թվականը)։ 1927 թվականին բացել է բուժքույրերի դպրոց։ Մեծ վաստակ ունի Սիրիայի և հատկապես Հալեպի առողջապահության զարգացման գործում։ Անձնական միջոցներով Հալեպում բացել է առաջին հայկական դպրոցը՝ հանրահայտ Հայկական վարժարանը։ Կրել է «Հալեպի բժիշկների հայր» պատվանունը։ 1937 թվականից եղել է Հալեպի բժիշկների միության պատվո նախագահ։

## Մահ
Արամ-Ասատուր Ալթունյանը մահացել է 1950 թվականի հունվարի 4-ին։ Թաղված է Հալեպի Հայ ավետարանական Էմանուել եկեղեցու բակում։

## Պարգևներ
* Իտալական գահի ասպետ (1914)
* Սիրիական արքունյաց Բ (1931), Ա (1939) աստիճանի շքանշան
* Նյու Յորքի վիրաբույժների միջազգային քոլեջի ոսկե մեդալ (1939)։
* Սիրիական արքունյաց Ա աստիճանի շքանշան (1939)։
* Սիրիական արքունյաց Գերագույն աստիճանի շքանշան (1950)։

## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն
* Ջեբեջյան Ռ., Հալեբի մեծանուն բժշկապետ Ա. Ա. Ալթունեան և եւ իր գործը, Հալեպ, 1969։

Կատեգորիա:Հայ վիրաբույժներ
Կատեգորիա:Հայ պրոֆեսորներ
Ռուբեն Բաբայանց

**Ռուբեն Համբարձումի Բաբայանց** (), հայ հիգիենիստ, սանիտարական գործի կազմակերպիչ։ Բժշկական գիտությունների դոկտոր (1936), պրոֆեսոր (1931): ԽՍՀՄ ԲԳԱ թղթակից անդամ (1945): Հիգիենիստների ընկերության Լենինգրադի բաժանմունքի հիմնադիրներից է։

## Կենսագրություն
Ռուբեն Բաբայանցը ծնվել է 1889 թվականին Շուշիում։ 1916 թվականին ավարտել է Սանկտ Պետերբուրգի պետական համալսարանի ֆիզմաթ ֆակուլտետի բնագիտության բաժինը։ 1924 թվականին ավարտել է ռազմաբժշկական ակադեմիան։ 1939-1941 թվականներին եղել է Լենինգրադի սանիտարահիգիենային բժշկական ինստիտուտի քաղաքային հիգիենայի ամբիոնի վարիչ, 1941-1962 թվականներին՝ Լենինգրադի սանիտարահիգիենային բժշկական ինստիտուտի ընդհանուր հիգիենայի ամբիոնի վարիչ։ 1953 թվականից, միաժամանակ՝ փոխտնօրեն։ Մշակել է հողի և քաղաքի օդի սանիտարական գնահատման, քաղաքային թափոնների հողային հանքայնացման շարժընթացների ուսումնասիրման եղանակներ։

## Մահ
Ռուբեն Բաբայանցը մահացել է 1962 թվականին, Լենինգրադում։

## Անդամակցություն
* ԽՍՀՄ ԲԳԱ թղթակից անդամ (1945)։
* Հիգիենիստների ընկերության պատվավոր անդամ։
* Հիգիենիստների համամիութենական ընկերության նախագահության պատվավոր անդամ։
* Աշխարհագրագետների համամիութենական ընկերության իսկական անդամ։
* Երևանի հիգիենիստների ընկերության պատվավոր անդամ։

## Պարգևներ
* Աշխատանքային կարմիր դրոշի շքանշան։
* «Լենինգրադի պաշտպանության համար» մեդալ։
* «Աշխատանքային խիզախության համար» մեդալ։

## Երկեր
* Методика и результаты исследования городских отбросов.
* Загрязнение атмосферного воздуха.
* Сравнительная оценка методов лабораторного определения объема осадка сточных вод.
* Почвенная минерализация и с.-хоз. использование городских отбросов.

## Գրականություն
* Айриян А. П. Армянские учёные-медики. - Ер., 1998, 276 с.

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Աշխատանքային կարմիր դրոշի շքանշանի ասպետներ
Կատեգորիա:Բժշկական գիտությունների դոկտորներ
Կատեգորիա:Հայ բժիշկներ
Կատեգորիա:Հայ հիգիենիստներ
Կատեգորիա:Հայ պրոֆեսորներ
Կատեգորիա:Սանկտ Պետերբուրգի պետական համալսարանի շրջանավարտներ