Թոմաս Դիքսոն Կրտսեր

**Թոմաս Դիքսոն Կրտսեր** (), ամերիկացի արձակագիր, դասախոս, դրամատուրգ, բապտիստ քահանա, քաղաքական գործիչ, իրավաբան, դասախոս, կինոռեժիսոր։ Հիշատակվում է որպես «պրոֆեսիոնալ ռասիստ»։
Դիքսոնը գրել է երկու ամենավաճառվող վեպերը՝ *The Leopard's Spots: A Romance of the White Man's Burden-1865–1900* վեպը(1902) և  *The Clansman: A Historical Romance of the Ku Klux Klan* վեպը (1905), որոնք ռոմանտիկացնում էին հարավային սպիտակամորթների գերակայությունը։
Կինոռեժիսոր Դ. Ու. Գրիֆիթը *The Clansman*-ը ադապտացրել և էկրանավորել է «Ազգի ծնունդը»(1915) ֆիլմով։

## Կենսագրություն
Դիքսոնը ծնվել է Հյուսիսային Կարոլինա նահանգի Շելբի քաղաքում, հայրը Թոմաս Ջերեմիա Ֆրեդերիկ Դիքսոն Ավագն էր, մայրը՝ Ամանդա Էլվիրա Մաքաֆի՝ստրկատիրոջ դուստրը Յորք շրջանից, Հարավային Կարոլինա։

Նա ութ երեխաներից մեկն էր, որոնցից հինգը վերապրեցին մինչև չափահաս տարիքը։ Նրա ավագ եղբայրը՝ քարոզիչ Ամզի Քլարենս Դիքսոնը, օգնեց խմբագրել *The Fundamentals*-ը՝ հոդվածների շարքը (և ավելի ուշ հատորները), որոնք մեծ ազդեցություն ունեցան ֆունդամենտալիստական ​​քրիստոնեության վրա։ «Նա արժանացավ միջազգային ճանաչումի՝ որպես իր օրերի մեծագույն նախարարներից մեկը»։

Նրա կրտսեր եղբայր Ֆրենկ Դիքսոնը նույնպես քարոզիչ էր և դասախոս։ Նրա քույրը՝ Էլիզաբեթ Դելիա Դիքսոն-Քերոլը երկար տարիներ բժիշկ էր Ռալիի Մերեդիտ քոլեջում

Դիքսոնի հայրը՝ Թոմաս Ջ. Ֆ. Դիքսոն ավագը, անգլո-շոտլանդացի հոր և գերմանացի մոր որդին, հայտնի բապտիստ նախարար էր,հողատեր և ստրկատեր։ Նրա մորական պապը՝ Ֆրեդերիկ Հեմբրայթը (հնարավոր է Հյուսիսային Կարոլինայի Հեմբրայթ քաղաքի համանունը, որտեղ տեղի է ունենում The Leopard's Spots-ը), գերմանացի Պալատինյան ներգաղթյալ էր, ով կռվել էր ինչպես տեղական միլիցիայում, այնպես էլ մայրցամաքային բանակի Հյուսիսային Կարոլինայի գծում Հեղափոխական պատերազմի ընթացքում։
Իր պատանեկության տարիներին Դիքսոնն օգնում էր ընտանեկան ֆերմաներում, մի փորձ, որը նա ատում էր, բայց հետագայում ասում էր, որ դա օգնեց իրեն ճիշտ վերաբերվել աշխատող մարդու ծանր վիճակին։

Դիքսոնը մեծացել է Քաղաքացիական պատերազմից հետո՝ Վերակառուցման շրջանում։ Կառավարության կողմից գյուղատնտեսական հողերի բռնագրավումը, Դիքսոնի տեսած տեղական քաղաքական գործիչների կոռուպցիան, միության զորքերի վրեժխնդրությունը, այդ ժամանակաշրջանի ընդհանուր անօրինականության հետ մեկտեղ, բոլորը ծառայեցին նրան դառնացնելուն, և նա կտրականապես դեմ դարձավ Վերակառուցման բարեփոխումներին։

Դիքսոնն ամուսնացավ Հարիեթ Բուսիի հետ 1886 թվականի մարտի 3-ին։ Զույգը փախավ Մոնտգոմերի(Ալաբամա), այն բանից հետո, երբ Բուսիի հայրը հրաժարվեց իր համաձայնությունը տալ ամուսնությանը։ Դիքսոնը և Հարիեթ Բուսսին երեք երեխա ունեցան՝ Թոմաս III, Լուիզա և Ջորդան։

Հարիեթը մահացավ 1937 թվականի դեկտեմբերի 29-ին, իսկ տասնչորս ամիս անց՝ 1939 թվականի փետրվարի 26-ին, Դիքսոնը թուլացնող ուղեղային արյունահոսություն ունեցավ։ Մեկ ամիս անց Դիքսոնն ամուսնացավ Մադելին Դոնովանի հետ՝ իրենից երեսուն տարով փոքր դերասանուհի, ով դեր էր խաղացել *Mark of the Beast* ֆիլմում։

Դիքսոնը մահացել է 1946 թվականի ապրիլի 3-ին։ Նա թաղված է Հյուսիսային Կարոլինայի Շելբիի Սանսեթ գերեզմանատանը։

### Ընտանիքի ներգրավվածությունը Կու Կլուքս Կլանում
Դիքսոնի հայրը՝ Թոմաս Դիքսոն ավագը, և նրա մոր հորեղբայրը՝ գնդապետ Լերոյ Մաքաֆին, երկուսն էլ միացան Կլանին Վերակառուցման դարաշրջանի սկզբում՝ նպատակ ունենալով «կարգի բերել» փոթորկոտ ժամանակները։ Մակաֆին Հյուսիսային Կարոլինայի Պիեմոնտ քաղաքում գտնվող Կու Կլյուքս Կլանի ղեկավարն էր։ «Ռոմանտիկ գնդապետը մեծ տպավորություն թողեց տղայի երևակայության վրա»:*The Clansma*-ը նվիրված էր «Հարավի շոտլանդա-իռլանդական առաջնորդի՝ հորեղբայր գնդապետ Լերոյ Մաքաֆի հիշատակին, անտեսանելի կայսրության մեծ տիտանին Կու Կլյուքս Կլանի»։

Դիքսոնը պնդում էր, որ իր ամենավաղ հիշողություններից մեկը Կու Կլյուքս Կլանի շքերթն էր գյուղի փողոցներով 1869 թվականին, երբ Դիքսոնը 5 տարեկան էր։ Դիքսոնի մայրը գովել է Կլանին այն բանից հետո, երբ նրանք կախել են սեփական դստերը բռնաբարած ենթադրյալ հանցագործ սևամորթին քաղաքի հրապարակում

## Կրթություն
1877 թվականին Դիքսոնը ընդունվում է Շելբիի ակադեմիա, ընդամենը երկու տարում դիպլոմ է ստանում։ 1879 թվականի սեպտեմբերին 15 տարեկան հասակում Դիքսոնը հետևեց իր ավագ եղբորը և ընդունվեց *Baptist Wake Forest* քոլեջը, որտեղ սովորեց պատմություն և քաղաքագիտություն։ Որպես ուսանող՝ Դիքսոնը հիանալի հանդես եկավ։ 1883 թվականին նա ստացավ մագիստրոսի կոչում։ Նա արժանացել է մինչև այդ համալսարանում երբևէ շնորհված ուսանողական բարձրագույն պարգևներին:

Որպես ուսանող՝ նա եղել է *Kappa Alpha Order* եղբայրության մասնաճյուղի հիմնադիր անդամը և հանդես է եկել 1883 թվականի ողջույնի ուղերձով «խելքով, հումորով, պաթոսով և պերճախոսությամբ»։

Ուեյք Ֆորեսթն ավարտելուց հետո Դիքսոնը կրթաթոշակ ստացավ Ջոնս Հոփկինսի համալսարանի քաղաքագիտության ծրագրում ընդունվելու համար, որը այն ժամանակ երկրի առաջատար ասպիրանտուրան էր։ Այնտեղ նա հանդիպեց և ընկերացավ իր համակուրսեցի և ապագա նախագահ Վուդրո Վիլսոնի հետ։ Վիլսոնը նույնպես հարավցի էր, և Դիքսոնն իր հուշերում ասում է, որ «մենք մտերիմ ընկերներ դարձանք... Ես շատ ժամեր անցկացրի նրա հետ Վիլսոնի սենյակում»։

Որպես պատմության և քաղաքականության հատուկ ուսանող, նա, անկասկած, զգաց Հերբերտ Բաքսթեր Ադամսի և նրա անգլո-սաքսոն պատմաբանների շրջապատի ազդեցությունը, ովքեր ձգտում էին գտնել ամերիկյան քաղաքական ինստիտուտները մինչև հին գերմանական ցեղերի պարզունակ ժողովրդավարությունը։ Սաքսոնիստները կայուն ռասիստներ էին՝ հավատալով, որ միայն Արիական կամ Թեուտոնիկ ժողովուրդներն  են ունակ ինքնակառավարման։

Դիքսոնը մեկնել է Նյու Յորք, և իր ինքնակենսագրության մեջ ասում է, որ կարճ ժամանակով ընդունվել է  *Frobisher Drama School* հեռակա դասընթացին։

Որպես դերասան Դիքսոնի ֆիզիկական արտաքինը խնդիր էր։ Նրա հասակը 1,91 մ էր, բայց քաշը ընդամենը 150 ֆունտ (68 կգ)։ Պրոդյուսերներից մեկը նշել է, որ իր արտաքինի պատճառով հաջողության չի հասնի որպես դերասան, սակայն խորհուրդ է տվել բեմի հանդեպ իր սերը ներդնել սցենարի մեջ:Սակայն նա հիասթափված վերադարձել է Հյուսիսային Կարոլինա:՛

Շելբի վերադառնալուն պես Դիքսոնը արագ հասկանում է, որ ինքը սխալ տեղում է, որպեսզի սկսի զարգացնել իր դրամատուրգիական հմտությունները։ Իր մերժումից առաջացած հիասթափությունից հետո Դիքսոնը հոր խրախուսմամբ ընդունվեց Գրինսբորոյի իրավաբանական դպրոցը։ Գերազանց ուսանող Դիքսոնը ստացել է իրավագիտության աստիճանը 1885 թվականին։

## Քաղաքական գործունեություն
Իրավաբանական դպրոցում ուսանելիս Դիքսոնի հայրը համոզեց Թոմաս կրտսերին մտնել քաղաքականություն։ Ավարտելուց հետո Դիքսոնը առաջադրվել է Հյուսիսային Կարոլինայի Գլխավոր ասամբլեայում որպես դեմոկրատ։

Չնայած ընդամենը 20 տարեկան էր և քվեարկելու համար շատ երիտասարդ, նա հաղթեց 1884 թվականի ընտրություններում 2-1 հաշվով, հաղթանակ, որը վերագրվում էր նրա պերճախոսությանը։ Դիքսոնը հեռանում է քաղաքականությունից 1886 թվականին օրենսդիր մարմնում ընդամենը մեկ ժամկետ անցնելուց հետո։ Նա ասաց, որ զզվում է կոռուպցիայից և օրենսդիրների թիկունքային գործարքներից, և նա մեջբերում է քաղաքական գործիչներին որպես «զանգվածներիի մարմնավաճառներ»։

Որքան էլ կարճ լինի Դիքսոնի քաղաքական կարիերան, դա նրան ժողովրդականություն բերեց ողջ հարավում, քանի որ նա առաջինն էր, ով պաշտպանեց Համադաշնության վետերանների իրավունքները։

## Դիքսոնի մտքերից
Դիքսոնն իրեն համարում էր գաղափարների մարդ։
Դիքսոնը պնդում էր, որ սևամորթների ընկերն է, բայց նա հավատում էր, որ նրանք երբեք չեն հավասարվի սպիտակներին, որոնք, իր կարծիքով, գերազանց ինտելեկտ ունեն։ Ըստ նրա՝ սևամորթները չէին կարող մեծ օգուտ քաղել նույնիսկ լավագույն կրթությունից։ Նա կարծում էր, որ նրանց ձայն տալը սխալ է, եթե ոչ աղետ, իսկ Վերակառուցման փոփոխությունները «խելագարություն» էին։
Իր ինքնակենսագրության մեջ Դիքսոնը պնդում է, որ անձամբ է տեսել հետևյալը.
*Freedmens բյուրոն ժամանեց Շելբի և այնտեղ սևամորթներին ասաց, որ նրանք կարող են ունենալ արտոնություն (նկատի ունի քվեարկությունը), եթե նրանք երդվեն պաշտպանել Միացյալ Նահանգների և Հյուսիսային Կարոլինայի սահմանադրությունները։ Այնուհետև սևամորթները գործակալի հետ իրենց հանդիպումներին բերեցին հսկայական զամբյուղներ, մեծ սափորներ, հսկայական պայուսակներ, ձեռնասայլակներ և վագոններ, քանի որ «բոլորը» կարծում էին, որ «ֆրանշիզը» շոշափելի բան է։
*Նա լսել է, թե ինչպես էր այրին պատմում իր հորեղբորը սևամորթ մարդու կողմից դստեր բռնաբարության մասին, որին Վերակառուցման նահանգապետ Ուիլյամ Վ. Հոլդենը նոր էր ներում շնորհել և ազատել բանտից։ Դիքսոնը տեսել է, որ նրան լինչի դատաստանի է ենթարկել Կլանը։
*Freedmens Bureau-ի գործակալն ասաց Դիքսոնի տատիկի նախկին ստրուկին, որ նա ազատ է և կարող է գնալ այնտեղ, որտեղ ցանկանում է։ Տղամարդը չցանկացավ հեռանալ, և երբ գործակալը անընդհատ կրկնում էր իր ուղերձը, նրա վրա մի կացին նետեց, որը վրիպեց։
*Կոլումբիայում, Հարավային Կարոլինա, մոտավորապես 1868 թվականին, նա տեսել է, որ «բեռնատարի սևամորթ վարորդը մտրակով հարվածում է մոտ վեց տարեկան մի փոքրիկ սպիտակամորթ տղայի»։ Տղայի մայրը հանդիմանել է նրան, ուստի կնոջը ձերբակալել են, դատարանի դահլիճում սևամորթ դատավորը այդ կնոջը տուգանել է 10 դոլարով «ազատ մարդուն վիրավորելու» համար։ Նրա համար տուգանքը վճարել են իր հորեղբայրն ու ընկերը։
*1870 թվականի ընտրություններում Կլանը նախազգուշացրեց Հյուսիսային Կարոլինայի սևամորթներին, ովքեր չեն կարողանում կարդալ իրենց քվեաթերթիկը, չքվեարկել։ Իր հորեղբայրը նրանց գլխավորն էր։

Դիքսոնը աշխարհին ասելու բան ուներ։ Նա բազմիցս պնդել է, որ ինքը միայն ճշմարտությունն է ասում, փաստաթղթեր է տրամադրել, երբ վիճարկել են  և խնդրել է իր քննադատներին մատնանշել իր ստեղծագործություններում ցանկացած անճշտություն, նույնիսկ հայտարարելով պարգևատրում յուրաքանչյուրի համար։ Սակայն պարգև չի պահանջվել։

1897 թվականին Դիքսոնը գնել է «հոյակապ տուն՝ Էլմինգթոն կալվածքը», Վիրջինիա նահանգի Գլոսթեր կոմսությունում։ Տունն ուներ 32 սենյակ, իսկ տարածքը՝ 500 ակր (200 հա).։ Նա ուներ իր սեփական փոստային բաժանմունքը՝ Dixondale։ Նույն տարում նա կառուցեց 80 ոտնաչափ (24 մ) շոգենավ, որն անվանեց Դիքսի։ Նա իր ինքնակենսագրության մեջ ասում է, որ մեկ տարի եկամտահարկ է վճարել 210 հազար դոլարով։ «Ես զգացի՝ ավելի շատ փող ունեի, քան կարող էի ծախսել»։

## Գրական ուղի
Դիքսոնը դիմեց գրքեր գրելուն՝ որպես իր գաղափարները ավելի մեծ լսարանի ներկայացնելու միջոց։ Դիքսոնի «Վերակառուցման եռերգությունը» բաղկացած էր 3 մասից՝ *The Leopard's Spots* (1902), *The Clansman* (1905) և *The Traitor*  (1907): Իր ինքնակենսագրության մեջ նա ասում է, որ եռագրություններ ստեղծելիս հետևել է լեհ վիպասան Հենրիխ Սենկևիչի օրինակին։

Դիքսոնի վեպերը բեսթսելլերներ են եղել իրենց ժամանակներում՝ չնայած ռասիստական ​​մակագրություններին։ Նրանք փառաբանում են Ամերիկայի հարավային սպիտակամորթների գերակայության տեսակետը։ Դիքսոնը պնդում էր, որ դեմ է ստրկությանը, բայց նա պաշտպանում էր ռասայական սեգրեգացիան և կատաղի դեմ էր համընդհանուր ընտրական իրավունքին և փոխզիջմանը։

Մեկ այլ եռագրության ուշադրության կենտրոնում էր սոցիալիզմը. *The One Woman: A Story of Modern Utopia*(1903), *Comrades: A Story of Social Adventure in California*(1909), *The Root of Evil*(1911) երեք վեպերը։

Դիքսոնը գրել է 22 վեպ, ինչպես նաև բազմաթիվ պիեսներ, քարոզներ և ոչ գեղարվեստական ​​ստեղծագործություններ։ Դյուբուան ասել է, որ ինքը ավելի շատ ընթերցված է, քան Հենրի Ջեյմսը։ Նրա ստեղծագործությունը կենտրոնացած էր երեք հիմնական թեմաների վրա՝ ռասայական մաքրություն, սոցիալիզմի չարիքներ և կնոջ՝ որպես կնոջ և մոր ավանդական ընտանեկան դերը(Դիքսոնը դեմ էր կանանց ընտրական իրավունքին)

*The Clansman*-ի հաջող հրապարակումից հետո Դիքսոնը սկսեց այն հարմարեցնել բեմի համար։ Այն ներկայացվել է Նորֆոլկում 1905 թվականի սեպտեմբերի 22-ին և մեծ  հաջողությամբ շրջել է հարավում,ապաև հյուսիսւմ։ Դիքսոնի մի կենսագիր, վերանայելով սցենարը, նշել է նրա ակնհայտ բացերը բնավորության և սյուժեի զարգացման մեջ։ Ոչ մի նախապատմություն կամ հիմնավորում չի առաջարկվում Նաթան Բեդֆորդ Ֆորեսթի, Կլանի կամ լինչի ինստիտուտի համար, բայց պիեսը, այնուամենայնիվ, ոգևորել է հարավային հանդիսատեսի կրքերը։

The Clansman-ը ֆիլմի վերածելը հաջորդ քայլն էր՝ հասնելով ավելի շատ մարդկանց և ավելի մեծ ազդեցություն ունենալով։ Ինչպես ասել է «Ազգի անկումը» (1916) ֆիլմի առիթով՝ ֆիլմը «հասավ ավելի քան երեսուն միլիոն մարդու և, հետևաբար, երեսուն անգամ ավելի արդյունավետ էր, քան ցանկացած գիրք, որը ես կարող էի գրել»։

## Երկեր
### Վեպեր
* *The Leopard's Spots: A Romance of the White Man's Burden—1865–1900* (1902) 
* *The One Woman: A Story of Modern Utopia* (1903)
* *The Clansman: A Historical Romance of the Ku Klux Klan* 
* *The Traitor: A Story of the Fall of the Invisible Empire* 
* *Comrades: A Story of Social Adventure in California* (1909) 
* *The Root of Evil]]* (1911) 
* *The Sins of the Father: A Romance of the South* (1912),
* ''The Southerner: A Romance of the Real Lincoln'' (1913) 
* *The Victim: A Romance of the Real Jefferson Davis* (1914)
* *The Foolish Virgin: A Romance of Today* (1915) 
* *The Fall of a Nation. A Sequel to The Birth of a Nation* (1916)
* ''The Way of a Man. A Story of the New Woman'' (1918)
* ''The Man in Gray. A Romance of North and South'' (1921), on Robert E. Lee (Third of three novels on Southern heroes)
* ''The Black Hood'' (1924) (on the Ku Klux Klan)
* *The Love Complex* (1925) 
* *The Sun Virgin* (1929)  
* *Companions* (1931)
* *The Flaming Sword* (1939)

### Թատրոն
* *From College to Prison*, play, *Wake Forest Student*, January 1883.
* *[[The Clansman]]* (1905).
* *The Traitor* (1908)
* *The Sins of the Father: A Romance of the South* (1909)
* *Old Black Joe*, one act (1912)
* *The Almighty Dollar* (1912)
* *The Leopard's Spots* (1913)
* *The One Woman* (1918)
* *The Invisible Foe* (1918).
* *The Red Dawn: A Drama of Revolution* (1919, unpublished)
* *Robert E. Lee*, a play in five acts (1920)

### Կինո
* *The Birth of a Nation]]* (1915)
* *The Fall of a Nation]]* (1916) (lost)
* *The Foolish Virgin]]* (1916)
* *The One Woman* (1918)
* *Bolshevism on Trial]]*, based on *Comrades* (1919)
* *Wing Toy* (1921) 
* *Where Men Are Men* (1921)
* *Bring Him In* (1921)
* *Thelma* (1922)
* *The Mark of the Beast* (1923)
* *The Brass Bowl* (1924)
* *The Great Diamond Mystery* (1924)
* *The Painted Lady* (1924)"
* *The Foolish Virgin* (1924) (lost)
* *Champion of Lost Causes* (1925)
* *The Trail Rider* (1925)
* *The Gentle Cyclone* (1926)"
* *The torch; a story of the paranoiac who caused a great war* (screenplay, self-published, 1934)
* *Nation Aflame*(1937)

### Նոն-ֆիքշն
* ''Living problems in religion and social science'' (sermons) (1889)
* *What is religion? : an outline of vital ritualism : four sermons preached in Association Hall, New York, December 1890* (1891)
* ''Dixon on Ingersoll. Ten discourses, delivered in Association Hall, New York. With a Sketch of the Author by Nym Crinkle'' (1892)
* ''The failure of Protestantism in New York and its causes'' (1896)
* *An open letter from Rev. Thomas Dixon to J.C. Beam. Read it.* (self-published pamphlet, 1896?)
* *Dixon's sermons. Vol. i, no. i-v. i, no. 4. : a monthly magazine* (1898) (Pamphlets on the Spanish–American War.)
* *The Free lance. Vol. i, no. 5-v. i, no. 9. : a monthly magazine* (1898–1899) (Collection of five speeches, published in the magazine, on the Spanish–American War.)
* ''Dixon's Sermons : Delivered in the Grand Opera House, New York, 1898-1899'' (1899)
* ''The Life Worth Living: A Personal Experience'' (1905)
* *The hope of the world; a story of the coming war* (self-published pamphlet, 1925)
* *The Inside Story of the [[Warren G. Harding|Harding]] Tragedy*. New York: The Churchill Company, 1932. With Harry M. Daugherty.
* *A dreamer in Portugal; the story of Bernarr Macfadden's mission to continental Europe* (1934)
* *Southern Horizons : The Autobiography of Thomas Dixon* (1984)

## Արտաքին հղումներ
*Books by Dixon, Thomas, Jr.
* Historical Information from Historical Marker Database 
* Full version of The Clansman
* 

## Ծանոթագրություններ

 
Կատեգորիա:Ամերիկացի գրողներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի դրամատուրգներ
Կատեգորիա:Ամերիկահայ արձակագիրներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի ռեժիսորներ
Կատեգորիա:20-րդ դարի ամերիկացի տղամարդ գրողներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի տղամարդ վիպասաններ
Կատեգորիա:Ամերիկացի սցենարիստներ
Կատեգորիա:ԱՄՆ-ի քաղաքական գործիչներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի կինոռեժիսորներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի կինոսցենարիստներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի իրավաբաններ