Կիևի ազգային լեզվաբանական համալսարան

**Կիևի ազգային լեզվաբանական համալսարանը (ԿԱԼՀ)** () (colloquially *иняз*), բարձրագույն ուսումնական հաստատություն Ուկրաինայում։ Հիմնադրվել է 1948 թվականի մարտի 30-ին՝ որպես Կիևի օտար լեզուների պետական մանկավարժական ինստիտուտ։

Համալսարանի ռեկտորը 1988 թվականից դեկտեմբերից մինչև 2009 թվականը՝ Գ.Ի.Արտեմչուկն էր։ 2010 թվականից նոր ռեկտոր է նշանակվել Ռ.Վ.Վասկոն։

## Պատմություն
Կիևի ազգային լեզվաբանական համալսարանը՝ Կիևի օտար լեզուների պետական մանկավարժական ինստիտուտի իրավահաջորդն է, որը հիմնադրվել է Ուկրաինայի ԽՍՀ կրթության նախարարության թիվ 524/69 1948 թ. մարտի 30-ի հրամանով։

Ուկրաինայի նախարարների կաբինետի 1994 թ. օգոստոսի 29-ի թիվ 592 հրամանագրով Կիևի օտար լեզուների պետական մանկավարժական ինստիտուտը վերանվանվեց Կիևի ազգային լեզվաբանական համալսարանի

Ազգային կրթության և գիտության զարգացման գործում գիտական և մանկավարժական գործունեության արդյունքների ազգային և միջազգային ճանաչման գործում նշանակալի ավանդի համար, Ուկրաինայի նախագահի 07.08.2001 թ. թիվ 591/2001 հրամանագրով, Կիևի ազգային լեզվաբանական համալսարանին շնորհվեց ազգային կարգավիճակ։ Իր գոյության վաթսուն տարիների ընթացքում Կիևի ազգային լեզվաբանական համալսարանը նշանակալի նվաճումների է հասել արտասահմանյան բանասիրության ոլորտում։

1948/49 ուսումնական տարում Կիևի օտար լեզուների պետական մանկավարժական ինստիտուտի երեք ֆակուլտետների (անգլերեն, ֆրանսերեն և իսպաներեն) առաջին կուրս ընդունվել է 238 ուսանող, որոնց հետ աշխատել են 19 լրիվ դրույքով աշխատողներ և 11 կես դրույքով աշխատողներ։ 1953 թվականին բացվեց գերմաներենի, 1977 թվականին՝ ռուսաց լեզվի ֆակուլտետ օտարերկրյա քաղաքացիների համար, 1983 թվականին ՝ օտարերկրյա քաղաքացիների նախապատրաստական ֆակուլտետ։ 1962 թվականին բացվեցին ասպիրանտուրան, իսկ 1992 թվականին՝ դոկտորանտուրան։

Ուկրաինայի անկախության տարիներին ԿԱԼՀ-ն ծանրակշիռ ներդրում է ունեցել կարևոր պետական խնդրի գործնական իրականացման գործում՝ օտար լեզուների (դասախոսների և թարգմանիչների) բարձր որակավորում ունեցող մասնագետների պատրաստում՝ ոչ միայն Ուկրաինայի, այլև աշխարհի շատ երկրների կարիքները հոգալու համար։ 1990 թվականի համեմատ, ուսանողների կազմը կրկնապատկվել է (1990 թ. 3224 ուսանողից մինչեւ 2012 թ. դառնալով գրեթե 6000 ուսանող, որոնց թվում ավելի քան 400-ը օտարերկրյա քաղաքացիներ են)։

Վերջին տասնամյակի ընթացքում համալսարանում բացվել են երեք ֆակուլտետներ՝ տնտեսաիրավագիտական ֆակուլտետ, թարգմանիչների ֆակուլտետ և արևելագիտության ֆակուլտետ, ինչպես նաև 10 մասնագիտացված ամբիոններ։

Համալսարանը հանդիսանում է անգլերենի, որպես օտար լեզվի ուսուցիչների միջազգային ասոցիացիայի ուկրաինական մասնաճյուղի հիմնադիր, բեղմնավոր կապեր է պահպանում Ուկրաինայում օտարերկրյա պետությունների կրթական և մշակութային ներկայացուցչությունների հետ (Ամերիկյան տուն, Բրիտանական խորհուրդ, Գյոթեի ինստիտուտ, Ֆրանսիական մշակույթի կենտրոն, ճապոնական մշակույթի կենտրոն)։ 1993 թվականից համալսարանում գործում է Ուկրաինայում ՅՈՒՆԵՍԿՕ-ի առաջին ամբիոնը։

## Համալսարան
ԿԱԼՀ-ն ունի 3 կրթական շենք, 4 ուսանողական հանրակացարան, ավելի քան 1 միլիոն օրինակով համակարգչային գրադարան, համակարգչային 10 դասընթաց 300 աշխատավայրի համար, ժամանակակից մարզական համալիր, ուսանողական ճաշարան և բուֆետներ։
Պատկեր:Файл:1-й корпус Киевского инъяза.jpg|1-ին մասնաշենք,  Բոլշայա Վասիլկովսկայա փողոցի կողմից
Պատկեր:Файл:2-й корпус Киевского инъяза.jpg|2-րդ մասնաշենք, Լաբորատորնայա փողոց
Պատկեր:Файл:3-й корпус Киевского инъяза.jpg|3-րդ մասնաշենք, Լաբորատորնայա փողոց


## Ինստիտուտներ և ֆակուլտետներ
ԿԱԼՀ-ն իր մեջ ներառում է վեց ֆակուլտետներ՝ գերմանական բանասիրության ֆակուլտետ, ռոմանական բանասիրության ֆակուլտետ, սլավոնական բանասիրության ֆակուլտետ, թարգմանիչների ֆակուլտետ, տնտեսագիտության և իրավունքի ֆակուլտետ, արևելագիտության ֆակուլտետ, ինչպես նաև հետբուհական կրթության և արտաքին ուսումնասիրությունների կենտրոն և օտարերկրյա քաղաքացիների նախապատրաստական բաժին։

Համալսարանում ուսումնական գործընթացն ապահովում են 30 բաժանմունքներ, որոնցում աշխատում են ավելի քան 850 լրիվ դրույքով ուսուցիչներ, այդ թվում՝ 56 գիտությունների դոկտոր, 50 պրոֆեսոր, 218 գիտության թեկնածու, 132 դոցենտ։ Տասներկու ուսուցիչներ ակադեմիկոսներ են և Ուկրաինայի մասնաճյուղային գիտությունների ակադեմիայի թղթակից անդամներ։ 14 ուսուցիչներ պարգևատրվել են «Ուկրաինայի հանրային կրթության վաստակավոր գործիչ» և «Ուկրաինայի գիտության և տեխնոլոգիայի վաստակավոր գործիչ» պատվավոր կոչումներով, 2-ը՝ պետական մրցանակով։

## Մասնագիտություններ
ԿԱԼՀ-ն պատրաստում է բակալավրներ, մասնագետներ և մագիստրոսներ հետևյալ մասնագիտությունների գծով.

* Անգլերեն լեզու և գրականություն
* Գերմաներեն լեզու և գրականություն
* Ֆրանսերեն լեզու և գրականություն
* Իսպաներեն լեզու և գրականություն
* Չեխերեն լեզու և գրականություն
* Լեհերեն լեզու և գրականություն
* Հունգարերեն լեզու և գրականություն
* Ֆիններեն լեզու և գրականություն
* Նիդերլանդերեն լեզու և գրականություն
* Չինարեն լեզու և գրականություն
* Ճապոներեն լեզու և գրականություն
* Ռուսաց լեզու և գրականություն
* Ուկրաիներեն լեզու և գրականություն
* Հոգեբանություն՝ անգլերենի և գերմաներենի խորացված ուսումնասիրությամբ
* Թարգմանություն անգլերենից
* Թարգմանություն գերմաներենից
* Թարգմանություն ֆրանսերենից
* Թարգմանություն իսպաներենից
* Թարգմանություն չինարենից
* Թարգմանություն ճապոներենից
* Թարգմանություն կորեերինից
* Թարգմանություն թուրքական
* Թարգմանություն արաբերենից
* Թարգմանություն պարսկերենից
* Թարգմանություն ռուսերենից
* Կազմակերպությունների կառավարում (երկու օտար լեզուների իմացությամբ)
* Իրավագիտություն (երկու օտար լեզուների իմացությամբ)
* Կիրառական լեզվաբանություն

## Պատվավոր դոկտորներ
* Նիկոլաևա Սոֆիա Յուրևնա — Համալսարանի պատվավոր դոկտոր։ Լեզվադիդակտիկայի ոլորտի հայտնի գիտնական, շուրջ 150 գիտական աշխատանքների հեղինակ է։ Նա պատրաստել է գիտությունների 19 թեկնածու, մեկ դոկտոր։ Նա պարգևատրվել է Պատվո շքանշանով (երրորդ աստիճան, 1998 թ.), Ուկրաինայի կրթության նախարարության բազմաթիվ պատվոգրերով։ Պարգևատրվել է «Ուկրաինայի հանրային կրթության վաստակավոր գործիչ» պատվավոր կոչումով (1992)։
* Դվորժեցկայա Մարգարիտա Պետրովնա — Համալսարանի պատվավոր դոկտոր։  Պատրաստել է գիտությունների 14 թեկնածու, ավելի քան 110 գիտամեթոդական աշխատանքների հեղինակ է։ Պարգևատրվել է ԽՍՀՄ Գերագույն Խորհրդի Նախագահության պատվոգրով (1990), Ա. Ս. Մակարենկոյի մեդալով (1985), Յարոսլավ Իմաստուն  Ուկրաինայի դիպլոմով (1996), Ուկրաինայի կրթության նախարարության պատվոգրերով։
* Սկլյարենկո Նինա Կոնստանտինովնա — Համալսարանի պատվավոր դոկտոր։ Պատրաստել է օտար լեզուների դասավանդման մեթոդիկայի գծով գիտությունների 23 թեկնածու, հրատարակել է մոտ 100 գիտական աշխատություն։ 1981 թվականին պարգևատրվել է ԽՍՀՄ ժողովրդական տնտեսության ձեռքբերումների ցուցահանդեսի գլխավոր կոմիտեի բրոնզե մեդալով, 1984 թվականին՝ Վիետնամի Հանրապետության մեդալով, 1996 թվականին պարգևատրվել է «Ուկրաինայի կրթության գերազանցիկ» շքանշանով, 1998 թվականին՝ Ուկրաինայի կրթության նախարարության պատվոգրով։

## Աշխարհահռչակ շրջանավարտ-գիտնականներ
* Արտեմչուկ Գալիկ Իսահակի — Կիևի ազգային լեզվաբանական համալսարանի ռեկտոր 1988 թվականի դեկտեմբերի 26-ից մինչև 2009 թվականի հունիսի 10-ը պրոֆեսոր, Ուկրաինայի ՄԳԱ իսկական անդամ։ Ուկրաինայի կրթության վաստակավոր աշխատող, «Մատուցած ծառայությունների համար II եւ III աստիճանի» շքանշանի ասպետ, Սուրբ Վլադիմիրի շքանշանի ասպետ, բազմաթիվ արտասահմանյան պարգևների դափնեկիր։
* Վասկո Ռոման Վլադիմիրդովիչ — Կիևի ազգային լեզվաբանական համալսարանի ռեկտոր 2010 թ. ապրիլից մինչ օրս, բանասիրության դոկտոր, պրոֆեսոր, Ուկրաինայի կրթության վաստակավոր գործիչ։
* Վորոբյովա Օլգա Պետրովնա — բանասիրական գիտությունների դոկտոր, պրոֆեսոր, կրթության վաստակավոր աշխատող, պարգեւատրվել է «գիտական նվաճումների համար» կրծքանշանով։
* Վալիգուրա Օլգա Ռոմանովնա — բանասիրական գիտությունների դոկտոր, պրոֆեսոր, 90 գիտական հրապարակումների հեղինակ։
* Բիգիչ Օքսանա Բորիսովնա — մանկավարժական գիտությունների դոկտոր, պրոֆեսոր, ավելի քան 100 հրապարակումների հեղինակ։
* Ռուկինա Էմմա Պետրովնա — բանասիրական գիտությունների դոկտոր, պրոֆեսոր, Ուկրաինայի կրթության վաստակավոր գործիչ։
* Ֆեսենկո Վալենտինա Իվանովնա — բանասիրական գիտությունների դոկտոր, պրոֆեսոր։ Պարգևատրվել է Ուկրաինայի ԿԳՆ պատվոգրով՝ երկարամյա բարեխիղճ աշխատանքի, բարձր որակավորում ունեցող մասնագետների պատրաստման գործում անձնական ներդրման, գիտամանկավարժական բեղմնավոր գործունեության համար։ Հեղինակ է ավելի քան 100 գիտական աշխատությունների։
* Կագանովսկայա Ելենա Մարկովնա — բանասիրական գիտությունների դոկտոր, պրոֆեսոր, ավելի քան 100 հրապարակումների հեղինակ։
* Մաքսիմենկո Անատոլի Պետրովիչ — մանկավարժական գիտությունների դոկտոր, պրոֆեսոր, 50-ից ավելի հրապարակումների հեղինակ։
* Գրինյուկ Գալինա Արկադևնա — բանասիրական գիտությունների դոկտոր, պրոֆեսոր, Ուկրաինայի կրթության վաստակավոր գործիչ։
* Դանիլիչ Վալենտինա Ստեֆանովնա — բանասիրական գիտությունների դոկտոր, պրոֆեսոր։ Պարգևատրվել է «Սոֆիա Ռուսովա» կրծքանշանով։

## Հայտնի շրջանավարտ-գործիչներ արվեստի ոլորտում
* Օլգա Գորբաչյովա — ուկրաինացի հեռուստահաղորդավարուհի, «Արկտիկա» խմբի մենակատար։ «Ոսկե գրիչ» Ուկրաինայի ազգային մրցանակի դափնեկիր (2007)։
* Ռոգոզա Յուրի Մարկովիչ — հայտնի ուկրաինացի բանաստեղծ, գրող, սցենարիստ, երգահան։ 1988-1992թթ. «Տարվա երգ» համամիութենական մրցույթների դափնեկիր։
* Կուրկով Անդրեյ Յուրևիչ — ուկրաինացի գրող, լրագրող, սցենարիստ։ Միակ հետխորհրդային գրողը, ում գրքերը հայտնվել են եվրոպական բեսթսելերների տասնյակում և թարգմանվել են աշխարհի 36 լեզուներով։
* Կոլցովա Ալեքսանդրա — երգիչ, լրագրող, կոմպոզիտոր, բանաստեղծ, պրոդյուսեր։ «Կրոշկա Ցախես» (1997-2007) և «Կրոշկա» (2007 թ.) խմբերի մասնակից։
* Շուրով Դմիտրի Իգորևիչ — ուկրաինացի երաժիշտ, դաշնակահար, «Օկեան Էլզի», «Esthetic Education», «Զեմֆիրա», «Pianոբոյ» խմբերի մասնակից։
* Կարպա Իրենա Իգորևնա — ուկրաինացի գրող, երգիչ, լրագրող։ 1999 թվականին արժանացել է «Գրանոսլով» երիտասարդ գրողների միջազգային մրցույթի գրան պրիին, 2006 թվականին պարգևատրվել է «Best Ukrainian Awards-2006» մրցանակով (ամենանորաձև գրող անվանակարգում)։

## Արտաքին հղումներ
* ԿԱԼՀ պաշտոնական կայք 
* ԿԱԼՀ ուսանողական պորտալ 
* Անգլիական բանասիրության և թարգմանության ամբիոն

Կատեգորիա:Համալսարաններ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Ուկրաինայի համալսարաններ