Ջոն Մյուր

**Ջոն Մյուր** (, ), շոտլանդական ծագում ունեցող ամերիկացի բնագետ, գրող և վայրի բնության պաշտպան, ԱՄՆ-ում ազգային պարկերի և արգելոցային տարածքների ստեղծման նախաձեռնողներից մեկը։ Նրա նամակները, էսսեները և գրքերը պատմում են բնության (հատկապես Սիեռա-Նևադայի լեռնային համակարգի Կալիֆոռնիայում) ուսումնասիրման մասին։

## Կենսագրություն
Ջոն Մյուրը ծնվել է 1838 թվականի ապրիլի 21-ին Դանբար քաղաքում (Շոտլանդիա)՝ Դենիել Մյուրի և Էնն Գիլրիի ընտանիքում։ Եղել է երրորդը ընտանիք ութ երեխաներից՝ Մարգարետ, Սառա, Դևիդ, Դենիել, Էնն և Մերի (երկվորյակներ) և արդեն ԱՄՆ-ում ծնված Ջոաննան։ 1849 թվականին Մյուրի ընտանիքը գաղթել է ԱՄՆ՝ սկզբում կանգ առնելով Portageո (Վիսկոնսին) քաղաքի մոտ գտնվող *Fountain Lake Farm* ֆերմայում։

Ջոն Մյուրի ստեղծագործությունները ոգեշնչել են ընթերցողներին, ներառյալ նախագահներին և կոնգրեսականներին և նպաստել շրջակա միջավայրի պաշտպանության գործողությունների հաջողությանը։ Նրա ակտիվ գործունեության շնորհիվ պահպանվել են Յոսեմիթիի հովիտը, սեկվոյա ազգային պարկը և վայրի բնության այլ անկյունները։  Ջոն Մյուրը *Sierra Club*-ի հիմնադիրն է (1892, ընտրվել է նրա նախագահ), որը դարձել է ԱՄՆ-ում ամենաազդեցիկ բնապահպանական կազմակերպություններից մեկը։

Մյուրի պատվին անվանվել են Ալյասկայում գտնվող սառցադաշտն ու ափը Կալիֆոռնիայում։ 2005 թվականին ԱՄՆ-ի 50 նահանգների քվոտերների շարքում տպագրվել է (520 400 000 օրինակ տպաքանակով) քսանհինգ ցենտանոց պղնձա-նիկելային մետաղադրամ՝ Հաֆ-Դոումի ժայռի և բնագետ Ջոն Մյուրի պատկերով դրա ֆոնի վրա (ինչպես նաև երկնքում սավառնում է Կալիֆոռնիայի կոնդորյի և վիթխարի սեքվոյայի պատկերով)։
[thumb|Ջոն Մյուրն ու ԱՄՆ նախագահ [Թեոդոր Ռուզվելտը Յոսեմիտիի ազգային պարկում]]

## Գրքերի ցանկ
* Սիեռայի ուսումնասիրություն = Studies in the Sierra (1950, վերատպագրվել է 1874 թվականի տարբերակից)
* Գեղատեսիլ Կալիֆոռնիա = Picturesque California (1888—1890)
* Կալիֆոռնիայի լեռները = The Mountains of California (1894)
* Մեր ազգային պարկերը = Our National Parks (1901)
* Ստիկին = Stickeen
* Ստիկին։ Արկածներ շան և սառցադաշտի հետ = Stickeen: An Adventure with a Dog and a Glacier (1915)
* Ստիկին։ Շան պատմությունը = Stickeen: The Story of a Dog (1909)
* Իմ առաջին ամառը Սիեռայում = My First Summer in the Sierra (1911)
* Էդվարդ Հենրի Հարիման = Edward Henry Harriman (1911)
* Յոսեմիտին = The Yosemite (1912)
* Իմ մանկություն և պատանեկության պատմությունը = The Story of My Boyhood and Youth (1913)
* Նամակներ ընկերոջը = Letters to a Friend (1915)
* Ճանապարհորդություն Ալյասկայում = Travels in Alaska (1915)
* Հազար մղոն դեպի ծովածոց = A Thousand-Mile Walk to the Gulf (1916)
* Կորվինի կրուիզը = The Cruise of the Corwin (1917)
* Կտրուկ արահետներ = Steep Trails (1919)

## Ծանոթագրություններ

## Մատենագիտություն

* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 

## Գրականություն

* 
* Bilbro, Jeffrey. "Preserving "God's Wildness" for Redemptive Baptism: Muir and Disciples of Christ Theology," in *Loving God's Wildness: The Christian Roots of Ecological Ethics in American Literature*. Tuscaloosa: U of Alabama P, 2015. 63-98. .
* Blessing, Matt. "'The inventions, though of little importance, opened all doors for me': John Muir's Years as an Inventor". *Wisconsin Magazine of History*, vol. 99, no. 4 (Summer 2016): 16–27.
* 
* Engberg, Robert and Donald Wesling, 1999. *John Muir: To Yosemite and Beyond*. University of Utah Press: Salt Lake City. 
* Fleck, Richard F., ed., 1997. *Mountaineering Essays*. University of Utah Press: Salt Lake City. .
* 
* Hunt, James B. 2013. *Restless Fires: Young John Muir's Thousand Mile Walk to the Gulf in 1867–68*. Mercer University Press.
* Lasky, Kathryn. *John Muir: America's first environmentalist* (Candlewick Press, 2014)
* 
* 
* 
* Turner, Frederick. *John Muir: From Scotland to the Sierra: A Biography* (Canongate Books, 2014)
* 
* 
* 
* 
* 
* 
*

Կատեգորիա:Ամերիկացի ճանապարհորդներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի երկրաբաններ
Կատեգորիա:Ամերիկացի բուսաբաններ
Կատեգորիա:Ամերիկացի ճարտարագետներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի գյուտարարներ
Կատեգորիա:Թոքաբորբից մահացածներ
Կատեգորիա:19-րդ դարի ամերիկացի գրողներ
Կատեգորիա:20-րդ դարի ամերիկացի գրողներ
Կատեգորիա:Շոտլանդացի գրողներ
Կատեգորիա:Շոտլանդացի երկրաբաններ
Կատեգորիա:Շոտլանդացի ճանապարհորդներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի գրողներ
Կատեգորիա:Շոտլանդացի գյուտարարներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի բնապահպաններ
Կատեգորիա:Շոտլանդացի ակտիվիստներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի հասարակական գործիչներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի գիտնականներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի ոչ գեղարվեստական գրողներ
Կատեգորիա:Բավարիայի գիտությունների ակադեմիայի անդամներ
Կատեգորիա:20-րդ դարի բրիտանացի գրողներ
Կատեգորիա:19-րդ դարի բրիտանացի գրողներ
Կատեգորիա:Բրիտանացի ճարտարագետներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի տղամարդ գրողներ
Կատեգորիա:Անձինք մետաղադրամների վրա
Կատեգորիա:20-րդ դարի ամերիկացի վիպասաններ
Կատեգորիա:Ամերիկացի բնագետներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի փիլիսոփաներ
Կատեգորիա:Արվեստի և գրականության ամերիկյան ակադեմիայի անդամներ