Վլադիմիր Կասատոնով

**Վլադիմիր Աֆանասևիչ Կասատոնով** (, ), խորհրդային զորավար, նավատորմի ծովակալ (1965 թվականի հունիսի 18)։ Խորհրդային Միության հերոս (25.11.1966)։ ԽՍՀՄ 5-9 գումարումների Գերագույն խորհրդի պատգամավոր։

## Կենսագրություն
Հայրը եղել է՝ Սուրբ Գեորգի Աֆանասի Ստեպանովիչ Կասատոնովի լիիրավ ասպետ (1880-1968 թվականներ), ծառայել է ցմահ գվարդիական Ուհլան գնդում։ Վլադիմիրը մեծացել է իր հոր ընտանիքում Պետերհոֆում, և այնտեղ, այցելելով զբոսանավերի ակումբի նավամատույցները, սեր է ձեռք բերել դեպի ծովը և ստացել իր առաջին ծովային պրակտիկան զբոսանավային ուղևորությունների մեջ, ինչը կանխորոշել է նրա կյանքի ուղու ընտրությունը:

Ծառայել է Կարմիր բանակում 1927 թվականի հոկտեմբերից։ Ավարտել է Մ.Վ. Ֆրունզեի անվան ռազմածովային ուսումնարանը (1931 թվական), Ս.Մ. Կիրովի անվան Սուզանավային ուսումնական ջոկատի հրամանատարական դասերը (1932 թվական), Կ. Ե. Վորոշիլովի անվան ռազմածովային ակադեմիան (1941 թվական)։

1931 թվականի փետրվար-դեկտեմբերին եղել է Բալթիկ ծովի ռազմածովային ուժերի «Բոլշևիկ» սուզանավի ժամապահ և նավարկիչ: Ուսումնական ջոկատն ավարտելուց հետո 1932 թվականի փետրվարից՝ Կոմիսար սուզանավերի հրամանատարի օգնական, 1932 թվականի դեկտեմբերից՝ Սուզանավ 24, 1922 թվականի դեկտեմբերից՝ ՊԼ-13 «Ֆորել» Բալթիկայում։ Այնուհետև տեղափոխվել է Խաղաղօվկիանոսյան նավատորմ՝ 1934 թվականի մայիսից՝ Շչ-112 սուզանավի հրամանատար, 1937 թվականի մարտից՝ Լ-12 սուզանավի հրամանատար, 1938 թվականի հունվարից՝ 12-րդ սուզանավային դիվիզիայի հրամանատար։ նոյեմբերին նավատորմի հրամանատարության կողմից ուղարկվել է ակադեմիա սովորելու։

1941 թվականի ապրիլին ռազմածովային ակադեմիայի հրամանատարական ֆակուլտետն ավարտելուց հետո նշանակվել է Բալթյան նավատորմի Ս.Մ. Կիրովի անվան կարմիր դրոշի Սուզանավային ուսումնական ջոկատի սուզանավերի առանձին ուսումնական բաժնի շտաբի պետ (դիվիզիոնը տեղակայված էր Օրանիենբաում)։ Այս պաշտոնում հանդիպել է Հայրենական Մեծ պատերազմին, մասնակցել 1941 թվականի ամառ-աշնանային ռազմական գործողություններին Բալթիկայում։ Մասնակցել է Տալլինի պաշտպանությանը (որպես պահակախմբի հրամանատար, առանց շարունակական ռմբակոծությունների տակ  կատարել է երկու արշավանք Կրոնշտադտից Տալլին՝ քաղաքը պաշտպանող զորքերին վառելիք և զինամթերք մատակարարելու համար), Հանկոյի պաշտպանությանը և Լենինգրադի պաշտպանությանը։

Ձմռանը սուզանավային նավարկությունների դադարեցման պատճառով նույն թվականի հոկտեմբերի վերջին տեղափոխվել է ռազմածովային ուժերի գլխավոր շտաբ, որտեղ ծառայել է որպես 5-րդ վարչության ավագ հրամանատար-օպերատոր, ապա եղել է մի շարք օպերատիվ կառավարման ղեկավար։ Հատուկ ուշադրություն է դարձրել պատերազմող նավատորմերի փորձը Խաղաղօվկիանոսյան նավատորմի և Ամուր ռազմական նավատորմի մարտական ​​պատրաստության մեջ ներդնելու վրա։ 1945 թվականի փետրվարին եղել է Յալթայի կոնֆերանսի մասնակից, եղել է ԽՍՀՄ նավատորմի ժողովրդական կոմիսար Ն.Գ.Կուզնեցովի աշխատանքային խմբի անդամ:

1945 թվականի դեկտեմբերից եղել է՝ Կրոնշտադտի ծովային պաշտպանական շրջանի շտաբի պետ։ 1947 թվականի փետրվարից  ծովային բաժնի պետ, 1947 թվականի հունիսից՝ ռազմածովային ուժերի գլխավոր շտաբի գլխավոր օպերատիվ վարչության պետի օգնական  պետական կոմիտեի ծովային բաժնի պետ:

1949 թվականի հոկտեմբերից՝ շտաբի պետ-5-րդ նավատորմի հրամանատարի առաջին տեղակալ (Խաղաղ օվկիանոս, նավատորմի հիմնական բազան՝ Վլադիվոստոկ), իսկ 1953 թվականի ապրիլից՝ Խաղաղօվկիանոսյան նավատորմի հրամանատարի առաջին տեղակալ։

1954 թվականի նոյեմբերից՝ 8-րդ ռազմածովային նավատորմի (Բալթիկ ծովի հյուսիսային մաս) հրամանատար, 1955 թվականի դեկտեմբերից՝ Սևծովյան նավատորմի հրամանատար, իսկ 1962 թվականի փետրվարից՝ Հյուսիսային նավատորմի հրամանատար։ 1961 թվականի մայիս-հունիս ամիսներին գտնվել է Ալբանիայում՝ կազմակերպելով խորհրդային անձնակազմի և նավերի տարհանում՝ խորհրդա-ալբանական հարաբերությունների սրընթաց վատթարացման պատճառով։

1964 թվականի հունիսից՝ գլխավոր հրամանատարի առաջին տեղակալ՝ ԽՍՀՄ ռազմածովային նավատորմի ռազմական խորհրդի անդամ։ 1965 թվականի հունիսի 18-ին շնորհվել է «նավատորմի ծովակալ» զինվորական կոչում: Կասատոնովը մեծ ներդրում է ունեցել ռազմածովային ուժերի մարտական պատրաստվածության ամրապնդման, նոր նավերի փորձարկման և Արկտիկայի շրջաններում նավատորմի ուժերի գործողությունների պայմանների ուսումնասիրության գործում:

ԽՍՀՄ Գերագույն խորհրդի նախագահության 1966 թվականի նոյեմբերի 25-ի հրամանագրով «ծովային նավատորմի մարտունակության բարձրացման, նոր նավերի փորձարկման և ցուցաբերած քաջության ու հերոսության գործում ունեցած մեծ ավանդի համար», նավատորմի ծովակալ Վլադիմիր Աֆանասևիչ Կասատոնովը պարգևատրվել է Խորհրդային Միության հերոսի կոչումով՝ Լենինի շքանշանով և «Ոսկե աստղ» մեդալով։

1974 թվականի սեպտեմբերից եղել է՝ ԽՍՀՄ պաշտպանության նախարարության գլխավոր տեսուչների խմբի ռազմական տեսուչ-խորհրդատու։ Շարունակել է աշխատել ռուսական նավատորմի պատմության ուսումնասիրության վրա, եղել է «Կարմիր դրոշի բալթյան նավատորմը Խորհրդային ժողովրդի 1941-1945 թվականների Հայրենական մեծ պատերազմում» քառահատոր աշխատության հեղինակների խմբի անդամ։

Եղել է ԽՍՀՄ V–IX գումարումների Գերագույն սովետի պատգամավոր (1958–1979)։

Եղել է Տալլինի պատվավոր քաղաքացի(1980)։

Մահացել է 1989 թվականի հունիսի 9-ին Մոսկվայում։ Թաղված է Նովոդևիչի գերեզմանատանը։

Վ.Ա.Կասատոնովը դարձել է ծովային սպաների Կասատոնովների դինաստիայի հիմնադիրը՝

* Որդին՝ Իգոր Վլադիմիրովիչ Կասատոնով (ծնվել է 1939 թվականին)՝ ՌԴ ռազմածովային նավատորմի գլխավոր հրամանատարի առաջին տեղակալ (1992-1999 թթվականներ), ծովակալ (1991 թվական):
* Թոռներ՝ կապիտան 1-ին աստիճանի Կասատոնով Ա.Ի, գնդապետ Կասատոնով Կ.Ի.
* Թոռ՝ ծովակալ Կասատոնով, Վլադիմիր Լվովիչ (ծնվել է 1962 թվական)՝ Ռուսաստանի ռազմածովային նավատորմի գլխավոր հրամանատարի տեղակալ (2019 թվականից)
* Մեծ զարմիկ՝ Կասատոնով, Ալեքսեյ Վիկտորովիչ (ծնված 1959 թվական)՝ սովետական ​​հոկեյիստ, կրկնակի օլիմպիական չեմպիոն (1984 և 1988 թվականներ), աշխարհի, Եվրոպայի և ԽՍՀՄ բազմակի չեմպիոն։ ՀԽՍՀ սպորտի վաստակավոր վարպետ։

## Պարգևներ
* Խորհրդային Միության հերոս (նոյեմբերի 25 1966 թվականներ)։
* Լենինի 3 շքանշան (26.02.1953 թվական, 20.07.1960 թվական, 25.11.1966 թվական):
* Հոկտեմբերյան հեղափոխության շքանշան (07.17.1980)
* Կարմիր դրոշի 2 շքանշան (11.6.1947, 16.06.1972).
* Նախիմովի 2-րդ աստիճանի շքանշան (07.08.1945):
* 2 Հայրենական պատերազմի 1-ին աստիճանի շքանշան (02.26.1945, 03.11.1985):
* Աշխատանքային կարմիր դրոշի 2 շքանշան (04.28.1963, 20.07.1970):
* Կարմիր աստղի 2 շքանշան (02.22.1943, 11.3.1944).
* «ԽՍՀՄ զինված ուժերում հայրենիքին ծառայելու համար» 3-րդ աստիճանի շքանշան (30.04.1975):
* ԽՍՀՄ մի շարք մեդալներ։

**Արտասահմանյան պարգևներ**

* «Սեպտեմբերի 9, 1944» 1-ին կարգի շքանշան (Բուլղարիա, 09/14/1974)
* «Ժողովուրդների բարեկամության աստղ» 2-րդ աստիճանի շքանշան (23.02.1988)
* Կարմիր դրոշի շքանշան (Մոնղոլիա, 07/06/1971)
* «Զենքում բարեկամության ամրապնդման համար» 1-ին աստիճանի մեդալ (Չեխոսլովակիա)
* Մեդալ «Մոնղոլական ժողովրդական բանակի 50 տարի» (Մոնղոլիա, 1971)
* «ՄՊՀ Զինված ուժերի 60 տարի» մեդալ (Մոնղոլիա, 1981)
* «Չին-խորհրդային բարեկամություն» մեդալ (ՉԺՀ)
* «Զենք եղբայրություն» մեդալ (Լեհաստան, 1988)
* Մեդալ «Կուբայի հեղափոխական զինված ուժերի 20-ամյակ» (Կուբա, 1976)
* Մեդալ «Կուբայի հեղափոխական զինված ուժերի 30-ամյակ» (Կուբա, 1986)
* «Գեորգի Դիմիտրովի ծննդյան 100 տարին» մեդալ (Բուլղարիա, 1982 )
* Մեդալ «Հիտլերյան ֆաշիզմի դեմ հաղթանակի 40 տարի» (Բուլղարիա, 1985)

## Զինվորական կոչումներ
* Կոնտրադմիրալ (24.05.1945)
* Վիցե-ծովակալ (11.03.1951)
* Ծովակալ (08.08.1955)
* Նավատորմի ծովակալ (18.06.1965)

## Հիշատակ
* Նախագիծ 22350 «Նավատորմի ծովակալ Կասատոնով» ֆրեգատը (ծառայում է 2020 թվականից) անվանվել է Վ.Ա.Կասատոնովի անունով
* Վ.Ա.Կասատոնովի պատվին Սևաստոպոլում տեղադրվել է հուշատախտակ։
* Նրա անունով փողոց է կոչվում Լեսկի (Բելգորոդի մարզ) և Շչեպկին (Ռոստովի մարզ) գյուղում։
* Բելգորոդի մարզի Պրոխորովսկի շրջանի Բելենիխինո գյուղում բացվել է Կասատոնովների ռազմական դինաստիայի թանգարանը

## Ստեղծագործություն
* 
* 
* 
* *В. А. Касатонов.* На Балтике в сорок первом. // Морской сборник. — 1998. — № 10. — С.79—84.

## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն
* 
* 
* *Касатонов И. В.* Флот выходит в океан: Повесть об адмирале флота В. А. Касатонове. — СПб.: Астра-Люкс, 1995. — 331 с. — ISBN 5-87499-014-3.
* *Касатонов И. В., Касатонов К. И.* Командую флотом. Книга 6: командующий Черноморским флотом адмирал В. А. Касатонов. — Симферополь: Фирма Салта, 2022. — 529 с. — ISBN 978-5-6047238-3-8.
* Военные моряки — Герои подводных глубин (1938-2005): биографический справочник. — М.: Кучково поле; Кронштадт: Морская газета, 2006. — 366 с. — ISBN 5-86090-212-3.
* *Егоров Г. М.* Адмирал флота В. А. Касатонов // Военно-исторический журнал. — 1980. — № 7. — С. 90—92.
* *Шигин В.* На службе Отчизне. // Морской сборник. — 2015. — № 7. — С.30—35.

## Արտաքին հղումներ
* 
* Կասատոնովների ծովային դինաստիա..

Կատեգորիա:Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի զինվորականներ
Կատեգորիա:ԽՄԿԿ 20-րդ համագումարի պատվիրակներ
Կատեգորիա:ԽՄԿԿ 21-րդ համագումարի պատվիրակներ
Կատեգորիա:ԽՄԿԿ 22-րդ համագումարի պատվիրակներ
Կատեգորիա:ԽՄԿԿ 23-րդ համագումարի պատվիրակներ
Կատեգորիա:ԽՄԿԿ 24-րդ համագումարի պատվիրակներ
Կատեգորիա:ԽՄԿԿ անդամներ
Կատեգորիա:ԽՍՀՄ ԳԽ 5-րդ գումարման պատգամավորներ
Կատեգորիա:ԽՍՀՄ ԳԽ 6-րդ գումարման պատգամավորներ
Կատեգորիա:ԽՍՀՄ ԳԽ պատգամավորներ
Կատեգորիա:ԽՍՀՄ քաղաքական գործիչներ
Կատեգորիա:Հայրենական մեծ պատերազմի մասնակիցներ
Կատեգորիա:ՎՀ/թեմա 4