Մեթոդիստական եպիսկոպոսական եկեղեցի

**Մեթոդիստական Եպիսկոպոսական Եկեղեցի** (, *MEC*), Միացյալ Նահանգների ամենահին և ամենամեծ մեթոդիստական դավանանքն էր 1784 թվականին իր հիմնադրումից մինչև 1939 թվականը։ Այն նաև ԱՄՆ-ում առաջին կրոնական դավանանքն էր, որը կազմակերպվեց ազգային մակարդակով։  1939 թվականին այն վերամիավորվեց երկու անջատված մեթոդիստական հարանվանությունների (Մեթոդիստական բողոքական եկեղեցի և Հարավային Մեթոդիստական եպիսկոպոսական եկեղեցի) հետ՝ ձևավորելով Մեթոդիստական եկեղեցին։ 1968 թ.-ին Մեթոդիստական եկեղեցին միավորվեց Ավետարանչական Միացյալ Եղբայրների Եկեղեցու հետ՝ կազմելով Միացյալ Մեթոդիստական Եկեղեցին։

Մեթոդիստական եպիսկոպոսական եկեղեցու ակունքներն ընկած են Առաջին Մեծ Զարթոնքում, երբ մեթոդիզմը ի հայտ եկավ որպես ավետարանական վերածննդի շարժում Անգլիկան եկեղեցու ներսում, որը շեշտում էր վերստին ծնվելու անհրաժեշտությունը և քրիստոնեական կատարելության հասնելու հնարավորությունը։ 1760-ական թվականներին մեթոդիզմը տարածվել էր Տասներեք գաղութներում, և մեթոդիստական միություններ ստեղծվեցին Ջոն Ուեսլիի հսկողության ներքո։ Ինչպես Անգլիայում, ամերիկացի մեթոդիստները մնացին կապված Անգլիայի եկեղեցու հետ, սակայն այս իրավիճակը դարձավ անշրջելի Ամերիկյան հեղափոխությունից հետո։ Ի պատասխան, Ուեսլին 1784 թվականին ձեռնադրեց Ամերիկայի առաջին մեթոդիստական երեցներին։ Իր առաջին եպիսկոպոսների ՝ Թոմաս Քոկի և Ֆրենսիս Ասբերիի ղեկավարությամբ, Մեթոդիստական եպիսկոպոսական եկեղեցին ընդունեց եպիսկոպոսական կարգ և ծառայության շրջիկ մոդել, որի համաձայն շրջանային հեծյալները հոգում էին լայն տարածում ունեցող և շարժուն բնակչության կրոնական կարիքները։

Վաղ մեթոդիզմը հակամշակութային էր այնքանով, որ այն հակաէլիտար և հակաստրկական էր, գրավիչ հատկապես աֆրոամերիկացիների և կանանց համար։ Մինչ քննադատները մեթոդիստներին ծաղրում էին որպես մոլեռանդներ,  եպիսկոպոսական եկեղեցին շարունակում էր աճել, հատկապես Երկրորդ Մեծ զարթոնքի ժամանակ, որի ընթացքում մեթոդիստական վերածնունդը և ճամբարային (վրանային) հանդիպումները իրենց հետքը թողեցին ամերիկյան մշակույթի վրա։ 19-րդ դարի սկզբին Մեթոդիստական եպիսկոպոսական եկեղեցին դարձավ Միացյալ Նահանգների ամենամեծ և ամենաազդեցիկ հարանվանությունը։ Աճի հետ մեկտեղ եկավ ավելի մեծ ինստիտուցիոնալացում և հարգանք, և սա եկեղեցու որոշ անդամների մոտ բողոքելու առիթ դարձավ, որ մեթոդիզմը կորցնում է իր կենսունակությունը և նվիրվածությունը Ուեսլիի ուսմունքներին, ինչպիսիք են քրիստոնեական կատարելության հավատը և ստրկությանը դեմ լինելը։

Երբ մեթոդիզմը տարածվեց Միացյալ Նահանգների հարավում, եկեղեցական առաջնորդները պակաս պատրաստակամ դարձան դատապարտելու ստրկության պրակտիկան կամ աֆրոամերիկացի քարոզիչներին և համայնքներին շնորհելու նույն արտոնությունները, ինչ իրենց եվրոպացի-ամերիկացի գործընկերներին։ Աֆրոամերիկացիների Մեթոդիստական եպիսկոպոսական եկեղեցուց դուրս գալուն պես ձևավորվեցին մի շարք սևամորթ եկեղեցիներ (), այդ թվում՝ Աֆրիկյան մեթոդիստական եպիսկոպոսական եկեղեցին և Աֆրիկյան մեթոդիստական եպիսկոպոսական Սիոն եկեղեցին։ Սակայն 1830-ական թվականներին եկեղեցու ներսում վերսկսված աբոլիցիոնիստական շարժումը անհնար դարձրեց ստրկության հարցում չեզոք դիրքորոշում պահպանելը։ Վերջիվերջո, եկեղեցին բաժանվեց տարածաշրջանային գծերի համաձայն 1845 թվականին, երբ հարավում ստրկատիրության կողմնակից մեթոդիստները ստեղծեցին իրենց սեփական  եպիսկոպոսական եկեղեցին՝ Հարավում։ Մոտավորապես նույն ժամանակահատվածում սրբության շարժումը ձևավորվեց որպես  եպիսկոպոսական եկեղեցու ներսում նորացման շարժում, որը կենտրոնացած էր քրիստոնեական կատարելության փորձառության վրա, բայց ի վերջո դա հանգեցրեց մի շարք անջատողական խմբերի անջատմանը եկեղեցուց, մասնավորապես՝ Ազատ մեթոդիստական եկեղեցու և Ուեսլիական մեթոդիստական եկեղեցու։ Կաթոլիկների լայնածավալ ներգաղթի պատճառով, կաթոլիկ եկեղեցին 19-րդ դարի վերջին դուրս մղեց  եպիսկոպոսական եկեղեցին՝ որպես նամենամեծ դավանանք։

## Տես նաև
*Մեթոդիզմ
*Միավորյալ մեթոդիստական եկեղեցի
## Ծանոթագրություններ