Խոսրով Շաքիբայ

**Խոսրով Շաքիբայ** (), իրանցի դերասան։ Ստացել է տարբեր պարգևներ, այդ թվում՝ երեք Բյուրեղյա Սիմորգ, Հաֆեզի մրցանակ, երկու Իրանի կինոյի տոնակատարության մրցանակ և Իրանի կինոքննադատների և գրողների ասոցիացիայի մրցանակ:

## Կարիերա
Դասվում է իր սերնդի ամենահաջողակ դերասանների շարքին: Խոսրո Շաքիբային ծնվել է գնդապետ Ահմադ Շաքիբայի և Ֆարիդե Խաթամիի ընտանիքում: Նրա հայրը, որը եղել է բանակի գնդապետ, մահացել է քաղցկեղից, երբ Խոսրովը եղել է (ընտանիքը և մտերիմները նրան անվանել են *Մահմուդ*) ընդամենը տասնչորս տարեկան: Խոսրով դերասանական վարպետություն է սովորել Թեհրանի համալսարանի գեղարվեստի ֆակուլտետում: Իր բեմական կարիերան սկսել է 1963 թվականին, իսկ 1968 թվականին իր գործունեությունը ծավալել է ֆիլմերի կրկնօրինակման մեջ։ Շաքիբայը որպես դերասան իր կարիերան սկսել է 1982 թվականին *Խաթ-է Գերմեզով* (Կարմիր գիծ), որի ռեժիսորը եղել է Մասուդ Քիմիային: Խաղացել է յոթ գեղարվեստական ֆիլմերում։

Շաքիբայի դերը «*Համուն»* ֆիլմում շրջադարձային պահ է եղել նրա կարիերայում: Ֆաջր միջազգային կինոփառատոնում ստացել է Բյուրեղյա սիմորգ ֆիլմում իր կերտած կերպարի համար՝ գրական մտավորականի, որը աստիճանաբար կորցնում է իր կապը իրականության հետ և ընկնում մոլուցք ու կործանարար կոնֆլիկտի մեջ իր օտարացած կնոջ հետ, ում նա խորապես սիրում է: Շաքիբայը խաղացել է նաև որոշ խոշոր հեռուստասերիալներում: Արժանացել է «Բյուրեղյա փյունիկի» *«Kimiā»* («Փիլիսոփայական քարը») ֆիլմի համար (1994), ֆիլմի ռեժիսորը Ահմադ Ռեզա Դարվիշն է:

Շաքիբայը նաև շատ երկրպագուներ գտավ իր ձայնի շնորհիվ, ինչը նպաստել է պարսկական ժամանակակից պոեզիայի հեղինակների, այդ թվում ՝ Ֆորո Ֆարոխզադի և Սոհրան Սեպեհրիի կողմից Նրա բանաստեղծությունների ձայնագրությունների հրապարակմանը։ Շաքիբային վերագրվում է այն, որ օգնել է բարձրացնել Իրանում կատարողական արվեստի մակարդակը մինչև 1980-ականների վերջը, երբ պատասխանատու իշխանությունները հակված էին անտեսելու մշակութային գործունեության այս ոլորտը: Ամուսնացել է երկու անգամ։ Դերասանուհի Տանյա Ջոհարիի հետ առաջին ամուսնությունից ունի մեկ դուստր՝ Պուպակ անունով, իսկ երկրորդ ամուսնությունից Փարվին Քուշյարի հետ՝ մեկ որդի՝ Պուրիա։

## Մահ
Խոսրով Շաքիբայը մահացել է 2008 թվականի հուլիսի 18-ի առավոտյան ժամը 6-ին, լյարդի քաղցկեղից Թեհրանի Փարսիան հիվանդանոցում։ Ավելի վաղ նշվել է, որ Շաքիբայի մահը սրտի անբավարարության հետևանք է եղել։ 2007 թվականի հոկտեմբերի 5-ին Խոսրով Շաքիբային հիվանդանոց է ընդունվել շաքարախտով հիվանդ լինելու պատճառով, սակայն նրա բացահայտ խնդրանքով մամուլը թաքցրել էր այս տեղեկությունը հանրությունից: 2008 թվականի հուլիսի 20-ին Խոսրով Շաքիպայի մարմինը հողին է հանձնվել Թեհրանի Բեհէշթ-է Զահրա գերեզմանատան արվեստագետների մասում։

## Ֆիլմագրություն
### Ֆիլմեր

*

## Սկավառակագրություն
### Ալբոմներ

* *Նամե-հա* (Այդ նամակները), Սայեդ-Ալի Սալեհի բանաստեղծությունները
* *Սեդայե պայե Աբ* (Ջրի քայլերի ձայնը), Սոհրաբ Սեպեհրիի բանաստեղծությունները
* *Նո Շանի-հա* (Հասցե), Սայեդ-Ալի Սալեհի  բանաստեղծությունները
* *Մեհրաբանի* (Բարություն), Մոհամմադ Ռեզա Աբդոլմալեկյանի բանաստեղծությունները
* *Հաջմ-է Սանբզ* (Կանաչ տոմիկ), Սոհրաբ Սեպեհրիի բանաստեղծությունները
* *Պարի Խանի* (Կարդում է հրեշտակները),Ֆորու Ֆարոխզադի  բանաստեղծությունները
* *Ալբոմ դե Շոհրաբ* (Շոհրաբի ալբոմ), Սոհրաբ Սեփեհրիի բանաստեղծությունները

## Մրցանակներ և առաջադրում
### Մրցանակներ

* Բյուրեղապակյա Սիմորգ Ֆաջր միջազգային 8-րդ կինոփառատոն, 1989 թվական
* Բյուրեղապակյա Սիմորգ Ֆաջր 13-րդ միջազգային կինոփառատոն, 1993 թվական, *Kimiā* (Փիլիսոփայական քարը) ֆիլմում նրա գլխավոր դերի համար:
* Բյուրեղապակյա Սիմորգ Ֆաջր 23-րդ միջազգային կինոփառատոնում, 2004 թվական երկրորդ պլանի դերի համար *Sālād-e Fasl* (Այգի աղցան) ֆիլմում։
* Պատվո վկայական «Ֆաջր» 25-րդ միջազգային կինոփառատոնում, 2006 թվական, *«Օտոբուս-է Շաբ»* (Գիշերային ավտոբուս) ֆիլմում նրա գլխավոր դերի համար:
* Երկրորդ լավագույն դերասան տղամարդկանց անվանակարգում, *Կաղազ-ե բի Խաթի* համար (Չկառավարվող թուղթ), 17-րդ սերիայի ընթացքում, 2002 թվական (1381 թվական) գրողների և քննադատների կողմից:

### առաջադրում
* Բյուրեղապակյա Սիմորգ Ֆաջր 11-րդ միջազգային կինոփառատոնում, 1992 թվական *«Yek'bār Barāy-e Hamisheh* » (մեկընդմիշտ) ֆիլմում նրա գլխավոր դերի համար:
* Բյուրեղապակյա Սիմորգ Ֆաջր 15-րդ միջազգային կինոփառատոնում, 1996 թվական, *«Սայե բե Սայե»* (Մոտ հետապնդում) ֆիլմում նրա գլխավոր դերի համար:
* Բյուրեղապակյա Սիմորգ Ֆաջր 20-րդ միջազգային կինոփառատոնում, 2001, *«Քաղազ-ե բի Խաթ»* (Չօգտագործված փաստաթուղթ) ֆիլմում նրա գլխավոր դերի համար:
* Golden Tablet by *Iran Actor* Site, 2005 թվական, 6-րդ Սերիա, *Sālād-e Fasl-ի* համար (Այգի աղցան)
* Golden Tablet by *Iran Actor* Site, 2005 թվական, 6-րդ Սերիա, *Hokm-ի* համար (Դատավճիռ)
* Ոսկե կերպար ( *Tandis-e Zarrin* ), 2006 թվական, տղամարդկանց անվանակարգում լավագույն դերի համար *Che Kasi Amir rā Kosht գեղարվեստական ֆիլմում:* (Ո՞վ է սպանել Ամիրին):

## Ծանոթագրություններ
* *Kosrow Shakibā'i*, in Persian, a concise artistic biography of Kosrow Shakibā'i, IranAct.
* Parviz Jāhed, *Bāzi tamām shodeh ast* (The Play is Over), in Persian, Radio Zamāneh, July 19, 2008. http://radiozamaaneh.com/blog/2008/07/print_post_109.html.
* *The body of Kosrow Shakibā'i is laid to rest* (*Paykar-e Kosrow Shakibā'i Tash'ee Shod*), in Persian, Jām-e Jam, July 20, 2008, http://www.jamejamonline.ir/newstext.aspx?newsnum=100944226187.
* *Kosrow Shakibā'i from Vahdat Hall to the Eternal House* (*Kosrow Shakibā'i az Tālār-e Vahdat tā Khāneh-ye Abadi*), in Persian, Jām-e Jam, July 20, 2008, http://www.jamejamonline.ir/papertext.aspx?newsnum=100944176915.

## Արտաքին հղումներ

* 
* *Խոսրով Շաքիբայը մահացել է*, Պարսկերեն, Āftāb, July 18, 2008, http://www.aftab.ir/news/2008/jul/18/c5c1216370089_art_culture_cinema_khosro_shakibaei.php.
* *Խոսրով Շաքիբայը մահացել է*, Պարսկերեն, Radio Zamaneh, July 18, 2008, http://radiozamaaneh.com/news/2008/07/post_5677.html.
* *Խոսրով Շաքիբայը մահացել է*, Պարսկերեն, in Persian, BBC Persian, July 18, 2008, http://www.bbc.co.uk/persian/arts/story/2008/07/080718_he-shakibaee.shtml.
* Reminiscences of some prominent film directors of artists, in Persian, ISNA, July 18, 2008, http://isna.ir/ISNA/NewsView.aspx?ID=News-1165630&Lang=P.
* A gallery of twenty-two photographs of Kosrow Shakibā'i:  ''Fars News Agency''.
* Two short excerpts, consisting of monologues of Kosrow Shakibā'i, of the motion picture Who Killed Amir? (*Che Kasi Amir rā Kosht?*) (2006) directed by Mehdi Karampour, YouTube:  (2 min 46 sec),  (6 min 22 sec).
* Kosrow Shakibā'i reads Forough Farrokhzad's *Negāh Kon* (Look On!), YouTube:  (the initial 3 min 40 sec).
* Shahāb Mirzāi, *Hamid Hamoun Has Died*, in Persian, Jadid Online, 2008, http://www.jadidonline.com/story/19072008/frnk/khosro_shakibaei. *Akbar* talking in *Who Killed Amir?*, Jadid Online, 2008: http://www.jadidonline.com/images/stories/flash_multimedia/Khosro_shakibaei_test/khosro_high.html (1 min 58 sec).

 
Կատեգորիա:Թեհրանի համալսարանի շրջանավարտներ
Կատեգորիա:Իրանցի դերասաններ
Կատեգորիա:Իրանցի ռեժիսորներ
Կատեգորիա:Իրանցի սցենարիստներ