Սթիվեն Չու

**Սթիվեն Չու** (, ), ամերիկացի ֆիզիկոս, աշխատել է Բերկլիի Կալիֆոռնիայի համալսարանում։ 1997 թվականի Ֆիզիկայի Նոբելյան մրցանակի դափնեկիր, մրցանակը ստացել է համատեղ Ուիլիամ Ֆիլիպսի և Կլոդ Կոեն-Թուննիջիի հետ «լազերի լույսով ատոմների սառեցման և որսման մեթոդների մշակման համար»։ Профессор Стэнфорда: Այս մեթոդը կիրառվում է ճշգրիտ ատոմային ժամացույցների նախագծման, ինչպես նաև տեղաբաշխման և տիեզերական նավավարության մեջ։

2009 թվականի հունվարի 21-ին ԱՄՆ նախագահ Բարաք Օբաման նշանակեց Սթիվեն Չու-ին ԱՄՆ Էներգետիկայի նախարարի պաշտոնում, այս պաշտոնը Չուն զբաղեցրել է մինչև 2013 թվականի ապրիլի 22-ը։

Չուն ԱՄՆ գիտությունների ազգային ակադեմիայի, ԱՄՆ արվեստի և գիտությունների ակադեմիայի, Ամերիկյան փիլիսոփայական միության անդամ է, ինչպես նաև հանդիսանում է Չինաստանի, Կորեայի, Բելառուսիայի գիտությունների ակադեմիաների և Լոնդոնյան թագավորական միության արտասահմանյան անդամ։

## Կենսագրություն
Ծնվել է գիտնականների ընտանիքում։ Հայրը իր գիտական կոչումը ստացել է Մասաչուսեթսի տեխնոլոգիական ինստիտուտում, եղել է Սենտ-Լուիսի Վաշինգտոնյան համալսարանի և Բրուքլինի պոլիտեխնիկական ինստիտուտի քիմիայի տեխնոլոգիաների դասախոս, մայրը եղել է տնտեսագետ։ Ավագ եղբայրը՝ Գիլբերտ Չուն Սթենֆորդի համալսարանում պրոֆեսոր է և հետազոտող բիոքիմիայի և բժշկության ասպարեզում։

Սթիվեն Չուն ավարտել է Ռոչեստերի համալսարանը 1970 թվականին, և ստացել մաթեմատիկայի և ֆիզիկայի բակալավրի աստիճան։ 1976 թվականին ստցել է փիլիսոփայության դոկտորի աստիճան ֆիզիկայի բնագավառում Բերկլիի Կալիֆոռնիայի համալսարանում։ Որոշ ժամանակ աշխատել է Բելլի լաբորատորիաներում։ 1987 թվականին դարձել է Սթենֆորդի համալսարանի ֆիզիկայի պրոֆեսոր, ղեկավարել է համալսարանի ֆիզիկայի ամբիոնը 1990-1993 և 1999-2001 թվականներին։ 2004 թվականի օգոստոսին նշանակվել է Լորենս Բերքլիի ազգային լաբորատորիայի տնօրեն։

2009 թվականին նշանակվել է ԱՄՆ էներգետիկայի նախարարի պաշտոնում նախագահ Բարաք Օբամայի վարչակարգում։ Դարձել է երկրորդ ծագումնաբանությամբ չինացին, որը զբաղեցրել է ԱՄՆ նախարարի պաշտոն (Էլեյն Լան Չաոից հետո)։ Չուն չցանկացավ մնալ նախագահի երկրորդ ժամանակաշրջանի ընթացքում զբաղեցրած պաշտոնին, և հրաժարական տվեց 2013 թվականի ապրիլի 22-ին։
200 px|thumb|right|Սթիվեն Չուն և Բարաք Օբաման 2009 թվականի փետրվարի 9
2019 թվականի համար ընտրվել է Ամերիկյան գիտության աջակցության միության նախագահ.

2016 թվականին, այլ նոբելյան մրցանակի դափնեկիրների հետ ստորագրել է բաց նամակ ուղղված Գրինփիս-ին, Միավորված ազգերի կազմակերպությանը և աշխարհի պետությունների կառավարություններին, որը կոչ էր անում դադարեցնել պայքարը Գենետիկորեն մոդիֆիկացված օրգանիզմների դեմ։

## Մրցանակներ
Մյուս մրցանակների հետ միասին ստացել է՝
* Հերբերտ Պ. Բրոյդայի մրցանակ (1987)
* Ռիխտմայերի հիշատակի մրցանակ (1990)
* Թագավոր Ֆայսալի միջազգային մրցանակ (1993)
* Լազերային ֆիզիկայի Արտուր Շավլովի մրցանակ (1994)
* Գումբոլդտի մրցանակ (1995)
* Ֆիզիկայի Նոբելյան մրցանակ (1997)

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Սթիվեն Չուի ինքնակենսագրությունը Նոբելյան կոմիտեի կայքում
* Սթիվեն Չուի Նոբելյան դասախոսությունը
* ''Ս. Չու''։ «Չեզոք մասնիկների կառավարում»։ Նոբելյան դասախոսություն // «Ֆիզիկական գիտությունների հաջողություններ», հատոր 169, թողարկում 3, մարտ 1999
* Սթիվեն Չուի էջը Սթենֆորդի համալսարանի կայքում

Կատեգորիա:Ամերիկացի նոբելյան մրցանակակիրներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի ֆիզիկոսներ
Կատեգորիա:ԱՄՆ-ի գիտությունների ազգային ակադեմիայի անդամներ
Կատեգորիա:ԱՄՆ-ի քաղաքական գործիչներ
Կատեգորիա:Լոնդոնի թագավորական միության արտասահմանյան անդամներ
Կատեգորիա:ԱՄՆ-ի դեմոկրատական կուսակցության անդամներ
Կատեգորիա:21-րդ դարի ամերիկացի քաղաքական գործիչներ
Կատեգորիա:Լոնդոնի թագավորական ընկերության անդամներ
Կատեգորիա:Կլիմայական ակտիվիստներ
Կատեգորիա:Ամերիկյան փիլիսոփայական ընկերության անդամներ
Կատեգորիա:Փորձարարական ֆիզիկոսներ
Կատեգորիա:Ամերիկայի արվեստների և գիտությունների ակադեմիայի անդամներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի գիտնականներ