Մենյու (ֆիլմ, 2022)

**«Մենյու»** ()՝ 2022 թվականի ամերիկյան կատակերգական սարսափ ֆիլմ, որի ռեժիսորն է Մարկ Մայլոդը, իսկ սցենարը գրել են Սեթ Ռայսն ու Ուիլ Թրեյսին։ Ֆիլմում նկարահանվել են Ռեյֆ Ֆայնսը, Անյա Թեյլոր-Ջոյը, Նիկոլաս Հոլթը, Հոնգ Չաուն, Ջանեթ ՄաքԹիրը, Ջուդիթ Լայթը և Փոլ Ադելշթեյնը։ Ֆիլմը պատմում է գուրման տղայի և նրա զուգընկերուհու մասին, ովքեր մեկնում են հեռավոր կղզի՝ ճաշելու բացառիկ ռեստորանում, որտեղի շեֆ-խոհարարը պատրաստել է շքեղ մենյու՝ չսպասված և ցնցող բացահայտումներով։

Ֆիլմի համաշխարհային պրեմիերան տեղի է ունեցել 2022 թվականի սեպտեմբերի 10-ին՝ Տորոնտոյի  47-րդ միջազգային կինոփառատոնի ընթացքում։ Ֆիլմը համաշխարհային կինովարձույթում հավաքել է ավելի քան 79.6 միլիոն դոլար և ստացել դրական արձագանքներ քննադատներից, ովքեր բարձր են գնահատել սցենարը և դերասանական կազմի խաղը։ 80-րդ «Ոսկե Գլոբուս» մրցանակաբաշխությանը Ֆայնսն ու Թեյլոր-Ջոյը ներկայացվել են լավագույն դերասան և դերասանուհի անվանակարգերում։ Ֆիլմը նաև առաջադրվել է հինգ անվանակարգերում՝ ներառյալ «Լավագույն թրիլեր ֆիլմ», 51-րդ «Սատուրն» մրցանակաբաշխությանը։

## Սյուժե
Մարգո Միլսն ու նրա զուգընկեր Թայլերը նավակով ժամանում են Հոթորն կղզի, որտեղ գտնվում է համանուն էլիտար ռեստորանը՝ հայտնի շեֆ-խոհարար Ջուլիան Սլովիկի ղեկավարությամբ։ Ընթրիքին ներկա են ռեստորանի քննադատ Լիլիան Բլումը, նրա խմբագիր Թեդը, հարուստ զույգ Ռիչարդն ու Աննա Լեյբրանդները, կինոաստղ Ջորջը և նրա օգնական Ֆելիսիթին, բիզնեսմեններ Սորենը, Դեյվը և Բրայսը, ինչպես նաև Ջուլյանի հարբեցող մայրը։ Ռեստորանի մետրդոտել Էլզան շրջայցի ընթացքում նկատում է, որ Թայլերը նախատեսում էր մեկ այլ հյուր հրավիրել Մարգոյի փոխարեն։

Ընթրիքն սկսվում է, և Ջուլյանը ներկայացնում է ուտեստները՝ յուրահատուկ, բայց մռայլ պատմություններով։ Դրանց միջոցով բացահայտվում են հյուրերի գաղտնիքները՝ սկսած ամուսնական դավաճանություններից մինչև ֆինանսական խարդախություններ։

Չորրորդ ուտեստի ժամանակ Ջուլյանի օգնականը ինքնասպան է լինում, իսկ մեկ այլ աշխատակից կտրում է Ռիչարդի մատը, երբ նա փորձում է փախչել։ Հաջորդիվ, ռեստորանի գլխավոր ներդրող Դագ Վերիկին՝ Սորենի, Դեյվի և Բրայսի ղեկավարին, խեղդում են ծովում։ Ջուլյանը տղամարդ հյուրերին փախուստի հնարավորություն է տալիս, սակայն անձնակազմը վերադարձնում է բոլորին։ Նա հայտարարում է, որ բոլորն ի վերջո կմահանան, քանի որ իրենց արարքները նպաստել են իր կրքի կորստին կամ ուրիշների շահագործմանը։ Մարգոյին, ում ներկայությունը չպլանավորված էր, առաջարկում է ընտրել՝ մեռնել հյուրերի կամ անձնակազմի հետ։

Պարզվում է, որ Մարգոն էսկորտի ոլորտից է, ով նախկինում հանդիպել է Ռիչարդի հետ և Թայլերի կողմից հրավիրվել է այս ընթրիքին։ Ջուլյանը հայտնում է, որ Թայլերը գիտեր, որ բոլորն ի վերջո կմահանան, բայց, չնայած դրան, հրավիրել էր Մարգոյին՝ մահվան դատապարտելով նրան։ Այս տեղեկությունը զայրացնում է Մարգոյին։ Ջուլյանը ստիպում է Թայլերին ուտեստ պատրաստել, որից հետո ծաղրում այն և հրամայում է, որ նա կախվի։ Ապա Մարգոյին ուղարկում է  մառան՝ տակառ բերելու։ Մառանի ներսում Մարգոն սպանում է Էլզային և ռադիոկապով օգնություն է կանչում։ Կղզի է ժամանում ծովային ոստիկանության սպա, ով կազմակերպում է Ջուլյանի ձերբակալման բեմականացումը, սակայն վերջում պարզվում է, որ նա ռեստորանի աշխատակից է։

Մարգոն ծաղրում է Ջուլյանի ուտեստները և նրա համային համոզմունքները՝ ասելով, որ դեռ սոված է։ Երբ Ջուլյանը հարցնում է, թե ինչ կուզեր ուտել, Մարգոն պատվիրում է չիզբուրգեր և կարտոֆիլ ֆրի։ Ջուլյանը անձամբ պատրաստում է ուտեստը, և նրա սերն ու կիրքը խոհարարության հանդեպ կարճ ժամանակով վերակենդանանում են։ Մարգոն գովում է ուտեստը և հարցնում՝ կարո՞ղ է այն տանել իր հետ։ Ջուլյանը փաթեթավորում է չիզբուրգերն ու կարտոֆիլը և թույլ է տալիս Մարգոյին հեռանալ՝ գնահատելով նրա անկեղծությունը։ Մարգոն նստում է նավակն ու հեռանում։

Մինչդեռ ռեստորանում մատուցվում է «սմոր» աղանդերը. բոլոր հյուրերը և անձնակազմը ծածկվում են զմռսե թիկնոցներով ու շոկոլադե գլխարկներով։ Ջուլյանը հրկիզում է ռեստորանը, սպանելով բոլորին։ Նավակից Մարգոն հետևում է այս ամենին, կծում չիզբուրգերը և սրբում բերանը՝ օգտագործելով մենյուն։

## Դերերում
*Ռեյֆ Ֆայնս — շեֆ-խոհարար Ջուլիան Սլովիկ
*Անյա Թեյլոր-Ջոյ — Մարգո
*Նիկոլաս Հոլթ — Թայլեր
*Հոնգ Չաու — Էլզա
*Ջանեթ ՄաքԹիր — Լիլիան
*Փոլ Ադելշթեյն — Թեդ
*Ջոն Լեգուիզամո — կինոաստղ
*Էմի Կարրերո — Ֆելիսիթի
*Ռիդ Բիրնի — Ռիչարդ
*Ջուդիթ Լայթ — Աննա
*Ռեբեկա Կուն — Լինդա
*Ռոբ Յանգ — Բրյուս
*Արթուրո Կաստրո — Սորեն
*Մարկ Սեն Սիր —

## Արտադրություն
2019 թվականի ապրիլին հայտարարվեց, որ Ալեքսանդր Փեյնը պետք է լինի ֆիլմի ռեժիսորը։ 2019 թվականի դեկտեմբերին սցենարը հայտնվեց ամենամյա «Սև ցուցակում», որը ներառում է ամենահայտնի այն ֆիլմերը, որոնք դեռ մշակման փուլում են։ 2020 թվականի մայիսին Searchlight Pictures ընկերությունը ձեռք բերեց ֆիլմի իրավունքները, սակայն Փեյնը դուրս եկավ նախագծից ժամանակացույցային անհամապատասխանությունների պատճառով, և նրան փոխարինեց Մարկ Մայլոդը։

### Քասթինգ
2019 թվականի ապրիլին հայտարարվեց, որ Էմմա Սթոունն ու Ռեյֆ Ֆայնսը պետք է նկարահանվեն «Մենյուն» ֆիլմում։

2021 թվականի հունիսին Անյա Թեյլոր-Ջոյը բանակցություններ սկսեց դերակատարման շուրջ և հուլիսին հաստատվեց՝ փոխարինելով Էմմա Սթոունին, ով լքել էր նախագիծը այլ պարտավորությունների պատճառով։ Այդ նույն ամսին Հոնգ Չաուն և Նիկոլաս Հոլթը նույնպես միացան դերասանական կազմին։ Սեպտեմբերին թիմին միացան նաև Ջոն Լեգուիզամոն, Ջանեթ ՄաքԹիրը, Ջուդիթ Լայթը, Ռիդ Բիրնին, Ռոբ Յանգը և Էմի Կարրերոն։ Հոկտեմբերին հայտարարվեց, որ Փոլ Ադելշթեյնը, Արթուրո Կաստրոն, Մարկ Սեն Սիրը, Ռեբեկա Կունն ու Փիթեր Գրոսը նույնպես կմիանան ֆիլմին։

### Նկարահանումներ
Նկարահանումները սկսվեցին 2021 թվականի սեպտեմբերի 3-ին Ջորջիայի Սավաննա քաղաքում՝ օպերատոր Փիթեր Դեմինգի և մոնտաժող Քրիստոֆեր Թելլֆսենի մասնակցությամբ։ Ֆիլմի տեսարաններից մի քանիսը նկարահանվել են Ջեկիլ կղզու ափին։

## Թողարկում
«Մենյու» ֆիլմի պրեմիերան կայացավ 2022 թվականի սեպտեմբերի 10-ին Տորոնտոյի միջազգային կինոփառատոնում and also made its US premiere at Fantastic Fest that month.։ Ֆիլմը թողարկվեց ԱՄՆ-ում 2022 թվականի նոյեմբերի 18-ին՝ ցուցադրվելով 3,211 կինոթատրոններում, ինչը Searchlight Pictures-ի պատմության մեջ ամենալայն թողարկումն էր։

Թվային հարթակներում ֆիլմը հասանելի դարձավ 2023 թվականի հունվարի 3-ին, իսկ Blu-ray և DVD տարբերակները թողարկվեցին Walt Disney Studios Home Entertainment-ի կողմից 2023 թվականի հունվարի 17-ին։

## Ընդունում
### Եկամուտներ

«Մենյուն» հավաքել է 38.5 միլիոն դոլար ԱՄՆ-ում և Կանադայում և 41.1 միլիոն դոլար այլ երկրներում՝ համաշխարհային մասշտաբով կազմելով 79.6 միլիոն դոլար։

ԱՄՆ-ում և Կանադայում ֆիլմը թողարկվեց «She Said» ֆիլմի հետ միաժամանակ, և նախատեսվում էր, որ առաջին շաբաթավերջին կվաստակի 7–10 միլիոն դոլար՝ 3,100 կինոթատրոններում ցուցադրվելով։ Առաջին օրը հավաքեց 3.6 միլիոն դոլար, ներառյալ 1 միլիոնը՝ նախադիտումներից։ Առաջին շաբաթավերջին ֆիլմը հավաքեց 9 միլիոն դոլար՝ զբաղեցնելով երկրորդ տեղը «Սև հովազ. Վականդան հավերժ» ֆիլմից հեո։ Երկրորդ շաբաթավերջին այն հավաքեց 5.5 միլիոն դոլար, զբաղեցնելով հինգերորդ տեղը։ Երրորդ շաբաթավերջին ֆիլմը վաստակեց 3.5 միլիոն դոլար՝ զբաղեցնելով չորրորդ տեղը։

### Քննադատների արձագանք
Rotten Tomatoes կայքում ֆիլմը ստացել է 88% դրական արձագանք՝ հիմնված 327 գրախոսության վրա, միջին գնահատականը՝ 7.5/10։ Metacritic-ը, օգտագործելով քաշված միջին, ֆիլմին տվել է 100-ից 71 միավոր՝ հիմնված 45 գրախոսության վրա, ինչը ցույց է տալիս «ընդհանրապես դրական» արձագանքներ։ CinemaScore-ի հարցումները ցույց են տվել, որ հանդիսատեսը ֆիլմին տվել է «B» գնահատական A+ ից F սանդղակով, իսկ PostTrak-ի հարցման մասնակիցների 78%-ը տվել է դրական արձագանք, 53%-ը նշել է, որ միանշանակ կառաջարկեր դիտել ֆիլմը։

## Ծանոթագրություններ