Օթար Իոսելիանի

**Օթար Իոսելիանի** (, ), վրացի խորհրդային կինոռեժիսոր, սցենարիստ, դերասան։ ՎԽՍՀ ժողովրդական արտիստ (1984)։

## Կենսագրություն
Օթար Իոսելիանին ծնվել է 1934 թվականին, Թբիլիսիում։ Ավարտել է Մոսկվայի պետական համալսարանի մեխանիկա-մաթեմատիկական ֆակուլտետը։ Վրացֆիլմ կինոստուդիայում աշխատել է որպես ռեժիսորի ասիստենտ, մոնտաժող, Թբիլիսիի փաստավավերագրական ֆիլմերի ստուդիայում՝ ռեժիսոր, 1961 թվականից՝ «Վրացֆիլմի» ռեժիսոր և սցենարիստ։ 1965 թվականին ավարտել է Մոսկվայի կինեմատոգրաֆիայի համամիութենական պետական ինստիտուտի (ՎԳԻԿ) ռեժիսորական ֆակուլտետը (Ա. Դովժենկոյի արվեստանոց)։ 1962 թվականին նկարահանել է «Ապրիլ» կարճամետրաժը, 1964 թվականին՝ «Չուգուն» վավերագրական ֆիլմը, որը մետաղաձուլարանի մեկ օրվա մասին է։ Նրա «Տերևաթափ» առաջին լիամետրաժ ֆիլմը 1966 թվականին Կաննի միջազգային կինոփառատոնում արժանացել է FIPRESCI-ի մրցանակի և Ժորժ Սադուլ մրցանակի՝ լավագույն դեբյուտի համար։ 1971 թվականին «Ապրում էր մի երգող կեռնեխ» ֆիլմը նկարահանելուց հետո 1976 թվականին ռեժիսորն ասպարեզ է հանել «Հովվերգություն» կարճամետրաժ ֆիլմը, որը Բեռլինի միջազգային կինոփառատոնում արժանացել է FIPRESCI-ի մրցանակի։

1980-ականներից Իոսելիանին աշխատում է Ֆրանսիայում։ 1984 թվականին նկարահանել է «Լուսնի սիրելիները», որին շնորհվել է Վենետիկի միջազգային կինոփառատոնի Ժյուրիի հատուկ մրցանակը։ Նույն մրցանակն են նվաճել նաև նրա երկու այլ գործեր՝ «Եվ եղավ լույս»ը (1989) և «Ավազակներ, գլուխ յոթերորդ»ը (1996)։ 1999 թվականին էկրան բարձրացավ Իոսելիանիի «Մնաս բարով, տուն, սիրելի տուն» ֆիլմը, որտեղ Իոսելիանին ևս դեր ուներ։

Օթար Իոսելիանին կինոյի մասին մի շարք հոդվածներ է հեղինակել, որոնք տպագրվել են Ռուսաստանում և արտասահմանում։ 1993 թվականին արժանացել է «Տրիումֆ» մրցանակին։ 2000 թվականին եղել է La Fémis-ի՝ Ֆրանսիայի ազգային կինոդպրոցի ընդունելության քննության հանձնաժողովի նախագահը, 1986 թվականին՝ Բեռլինի միջազգային կինոփառատոնի ժյուրիի անդամ։

Մահացել է 2023 թվականի դեկտեմբերի 17-ին, 89 տարեկանում։

## Ֆիլմեր
### Վավերագրական ֆիլմեր
* 1959 - Սապովնելա (Ծաղիկ, որը ոչ ոք չի կարող գտնել)
* 1964 - Չուգուն
* 1969 - Հին վրացական երգ
* 1982 - «7 երգ սև-սպիտակ կինոյի համար» / *7 pièces pour le cinéma noir et blanc*
*: Euskadi, 1982
* 1988 - Տոսկանայի փոքրիկ մատուռը / *Un petit monastère en Toscane*
* 1994 - Վրաստանը միայնակ / *Seule, Géorgie*

### Գեղարվեստական ֆիլմեր
**Կարճամետրաժ**
* 1957 - «Ջրաներկ»
* 1962 - «Ապրիլ» / აპრილი
**Լիամետրաժ**
* 1966 - «Տերևաթափ» / გიორგობისთვე
* 1970 - «Ապրում էր մի երգող կեռնեխ» / იყო შაშვი მგალობელი
* 1975 - «Հովվերգություն» / პასტორალი
* 1984 - «Լուսնի սիրելիները» / *Les favoris de la lune*
* 1989 - «Եվ եղավ լույս» / *Et la lumière fut*
* 1992 - «Թիթեռների որս» / *La Chasse aux papillons*
* 1996 - Ավազակները, գլուխ VII / *Brigands, chapitre VII*
* 1999 - «Մնաս բարով, տուն, սիրելի տուն» / *Adieu, plancher des vaches!*
* 2002 - «Երկուշաբթի, առավոտ» / *Lundi matin*
* 2006 - «Այգիները աշնանը» / *Jardins en automne*
* 2010 - «Խաժամուժ» / *Chantrapas*
* 2015 - «Ձմեռային երգ»

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Օթար Իոսելիանիի մասին imdb.com կայքում
* Վրացական կինոյի լեգենդ Օթար Իոսելիանի ասուլիսը
* Օթար Իոսելիանի՝ «Ականջիս առ այսօր հայերենն է հնչում»
* Օթար Իոսելիանի․ Երբ հեռանում ես քո քաղաքից, պետք է հիշես, որ վերադառնալու ես արտասահման
* 
* 

Կատեգորիա:1934 ծնունդներ
Կատեգորիա:«Նիկա» մրցանակի դափնեկիրներ
Կատեգորիա:Անձինք Թբիլիսիից
Կատեգորիա:Թբիլիսի քաղաքում ծնվածներ
Կատեգորիա:Պատվո լեգեոնի շքանշանի ասպետներ
Կատեգորիա:ՎԳԻԿ-ի շրջանավարտներ
Կատեգորիա:Վրացական ԽՍՀ Շոթա Ռուսթավելու անվան պետական մրցանակի դափնեկիրներ
Կատեգորիա:Վրացական ԽՍՀ արվեստի վաստակավոր գործիչներ
Կատեգորիա:Վրացական ԽՍՀ ժողովրդական արտիստներ
Կատեգորիա:Վրացական ԽՍՀ վաստակավոր արտիստներ
Կատեգորիա:Վրացի դաշնակահարներ
Կատեգորիա:Վրացի դերասաններ
Կատեգորիա:Վրացի դիրիժորներ
Կատեգորիա:Վրացի կինոդերասաններ
Կատեգորիա:Վրացի կինոռեժիսորներ
Կատեգորիա:Վրացի ռեժիսորներ
Կատեգորիա:Վրացի սցենարիստներ
Կատեգորիա:Փետրվարի 2 ծնունդներ