Կլաուդիու Մանուել դա Կոստա

**Կլաուդիու Մանուել դա Կոստա** (պորտուգալերեն՝ *Cláudio Manuel da Costa.* ), բրազիլացի բանաստեղծ և երաժիշտ, համարվում է Բրազիլիայում նեոկլասիցիզմի սկզբնավորողը։ Ստեղծագործական կյանքի սկզբնական շրջանում տուրք է տվել բարոկկո ուղղությանը, հետագայում անցում է կատարել դեպի լուսավորականություն: Ստեղծագործել է **Glauceste Satúrnio** գրական կեղծանունով: Նրա ամենահայտնի ստեղծագործությունը *Վիլա Ռիկա* էպիկական պոեմն է, որը ներկայացնում է նույնանուն քաղաքի պատմությունը. այդ քաղաքը ներկայումս կոչվում է Ouro Preto:

Կոստան Բրազիլիայի գրական ակադեմիայի 8-րդ ամբիոնի հովանավորն է։

Ենթադրվում է, որ նա պորտուգալերեն է թարգմանել Ադամ Սմիթի «Ազգերի հարստությունը» և «Բարոյական զգացմունքների տեսություն» աշխատությունները: Որոշ մասնագետներ պնդում են, որ նա կապեր է ունեցել Իլյումինատիի հետ՝ լուսավորչական ուղղվածություն ունեցող գաղտնի մի ընկերության, որն ստեղծվել է Բավարիայում և ազդեցություն է գործել բազմաթիվ հեղափոխությունների վրա:

## Կենսագրություն
Կլաուդիու Մանուել դա Կոստան ծնվել է Վարգեմ դու Իտակոլոմի (ներկայումս՝ Մարիանա) քաղաքում, պորտուգալացի Ժոաո Գոնսալվեշ դա Կոստայի և բրազիլուհի Թերեզա Ռիբեյրո դե Ալվարենգայի ընտանիքում։ 1749 թվականին մեկնել է Լիսաբոն, որտեղ Կոիմբրայի համալսարանում կանոնական իրավունք է ուսումնասիրել: Այդ համալսարանում սովորելու տարիներին էլ գրել է իր բանաստեղծությունների մեծ մասը։ 1754 թվականին վերադառնալով Բրազիլիա՝ Ուրո Պրետո քաղաք,  դարձել է իրավաբան և ոսկերիչ։

1762 - 1765 թվականներին եղել է Մինաս Ժերայս քաղաքի վարչակազմի քարտուղարը, 1769 - 1773 թվականներին՝ հողամասերին առնչվող գործեր քննող  դատավոր։ Նա 1768 թվականին Ուրո Պրետոյում հիմնել է  «Colônia Ultramarina» («Ուլտրամարինային գաղութ») անվանումով նեոկլասիկական գրական ակադեմիա, գրել է բանաստեղծություններ և բեմադրել իր *O Parnaso Obsequioso* թատերական պիեսը։

1770-ական և 1780-ական թվականներին ընկերական հարաբերություններ է ունեցել Թոմաս Անտոնիո Գոնզագայի հետ, ով մեծ ազդեցություն է թողել Կլաուդիուի ստեղծագործության վրա։ 20-րդ դարի կեսերին կատարված ուսումնասիրությունների արդյունքում պարզվել է, որ Գոնզագայի *«Cartas Chilenas* » ( *Չիլիական նամակներ* ) երկի նախաբանը գրել է Կոստան։

Գոնզագայի և այլոց հետ Կլաուդիոն մասնակցել է 1789 թվականի մինասժերայսյան անհաջող դավադրությանը: Ձերբակալվելով՝  1789 թվականի հուլիսի 4-ին սպանվել է բանտում (ըստ մեկ այլ վարկածի՝ ինքնասպանություն է գործել)։

## Երկեր

* *Munúsculo Métrico* (1751)
* *Epicédio em Mória de Frei Gaspar da Encarnação* (1753)
* *Labirinto de Amor* (1753)
* *Obras Poéticas de Glauceste Satúrnio* (1768 — վերհրատարակվել է 1903 թվականին)
* *Վիլա Ռիկա* (1773 — հրատարակվել է 1839 թվականին)

## Արտացոլումը զանգվածային մշակույթում
Կոստայի կերպարը մարմնավորել են՝

Էմիլիանո Կեյրոսը՝ 1999 թվականին նկարահանված *[[Tiradentes (film)|«Տիրադենտես»]]* ֆիլմում, 

Ֆեռնանդո Տոռեսը՝ 1972 թվականին նկարահանված *[[Os Inconfidentes|«]][[:en:Os_Inconfidentes|Os Inconfidentes]] / Օս անվստահություն»* ֆիլմում ու 1969 թվականին նկարահանված «*[[Dez Vidas|Դես Վիդաս»]]* հեռուստանովելում,  

Կառլոս Վերեսան՝ 2003 թվականին նկարահանված *[[Aleijadinho: Paixão, Glória e Suplício|«]][[:en:Aleijadinho:_Paixão,_Glória_e_Suplício|Aleijadinho: Paixão, Glória e Suplício]]* ֆիլմում:

## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն

* VERÍSSIMO, José. *História da Literatura Brasileira*.
* Cláudio Manoel da Costa - notícia biográfica. in: *Revista do Arquivo Público Mineiro*, ano I, fasc. 2º. Ouro Preto: Imprensa Oficial de Minas Gerais, 1896.
* MENEZES, Ivo Porto. *Potencialidades da pesquisa em Minas*. in: jornal Estado de Minas. Belo Horizonte, 5 de maio de 2007.
* CARVALHO, Jarbas Sertório. *Revista do Instituto Histórico e Geográfico de São Paulo*, nº LI.
* SOUTHEY, Robert. *História do Brasil*. São Paulo: Ed. Universidade de São Paulo, 1981.
* MAXWELL, Kenneth. *Conflicts and Conspiracies: Brazil and Portugal, 1750-1808*
* SOUZA E SILVA, Joaquim Norberto de . *História da conjuração mineira*. Rio de Janeiro: Ed. B.L. Garnier, 1860. Disponível em meio eletrônico: História da conjuração mineira

## Արտաքին հղումներ

* Կոստայի կենսագրությունը Բրազիլիայի գրական ակադեմիայի պաշտոնական կայքում (պորտուգալերեն)

Կատեգորիա:1789 մահեր
Կատեգորիա:1729 ծնունդներ
Կատեգորիա:Բրազիլացի բանաստեղծներ
Կատեգորիա:Բրազիլացի գրողներ
Կատեգորիա:Բրազիլացի երաժիշտներ
Կատեգորիա:Գրական կեղծանուններով հայտնի հեղինակներ