Ֆելիքս Գրաս

**Ֆելիքս Գրաս**, (, ) ֆրանսիացի բանաստեղծ,  դատավոր և նոտար:Պրովանսալերենով ստեղծագործող, ով եղել է Ֆելիբրիժ շարժման ղեկավար իր փեսայից՝ Ժոզեֆ Ռումանիյից հետո։

## Կենսագրություն
### Երիտասարդ տարիներ
Մարի-Ռոզ Բուսկարլի և ունևոր հողագործ Ժան-Պիեռ Գրասի որդին, ով ուսումը  սկսել է Սեն-Դիդիեի Սենտ-Գարդ փոքր սեմինարիայում, այնուհետև  մինչև 1860 թվականը ավարտին հասցրել Բեզիեում՝ քրիստոնեական դպրոցների եղբայրների կողմից ղեկավարվող գիշերօթիկ դպրոցում: Պոեզիան բացահայտել է Հոմերոսի և 1859 թվականին լույս տեսած Միրեյո (Mirèio, «Միրեյ») ստեղծագործության միջոցով։ Այս ուղին նրա համար  հեշտացավ, երբ 1863 թվականին նրա քույրը՝ բանաստեղծուհի Ռոզ-Անաիսը (1841–1920), ամուսնացավ Ժոզեֆ Ռումանիյիի հետ, որոնց ծանոթությունը տեղի էր ունեցել Ապտի «Ծաղկային խաղերում»։ Նրա տաղանդն ու խանդավառությունը անմիջապես գրավեցին Ֆրեդերիկ Միստրալի ուշադրությունը:

### Բանաստեղծ և հանրապետական
Սկզբում աշխատել է որպես գրագիր Ժյուլ Ժիերայի մոտ,  ապա հաստատվել է որպես նոտար Վիլնյով-լեզ-Ավինյոնում։ Այստեղ էլ ձևավորվեցին նրա հանրապետական համոզմունքները։ Նրա առաջին պիեսը ՝ «La Carmagnole»-ը, արգելվեց և 1871 թվականին նա իր տանը թաքցրեց Մարսելի Կոմունայի ղեկավարներից մեկին՝ Պելուին, որը որոնվում էր ոստիկանության կողմից։1876 թվականին հրապարակել է իր առաջին բանաստեղծությունը՝ «Li Carbounié», որտեղ հիշատակում է 1792 թվականի գինին, որը խմորվում է սրտերում՝ իշխաններին իշխանությունից հեռացնելու համար։1878 թվականին ամուսնացել է Ռումանիյիի եղբորորդու աղջկա հետ և 1879 թվականի ապրիլին նշանակվեցլ Ավինյոնի խաղաղության դատավոր:

Հետագայում հրատարակվել են այլ գործեր՝ «Toloza» (1881) և «Lou Roumancero Provençau» (1887)։ Այն ժամանակ, երբ հանդիպում է Ալֆոնս Դոդեին և Բոնապարտ Ուայզին՝ ծագումով իռլանդացի կայսեր ժառանգին և նշանավոր պրովանսագետին, հրատարակում է «Lou catechisme dou bon félibre»-ը, որը այնուհետև լույս է տեսնում  «L’Aïoli» թերթում։ Մտերիմ լինելով էր նկարիչ Պոլ Սենինի հետ՝ վերջինս ստեղծել է նրա մի քանի դիմանկարներ:

Ֆրանսիական հեղափոխության հարյուրամյակի տոնակատարությունների ժամանակ նա պաշտպանեց հեղափոխության գաղափարները՝ հակադրվելով նույնիսկ այն ֆելիբրներին, որոնք միապետության վերականգնման կողմնակից էին: 1890 թվականին, Հանրապետության նախագահ Սադի Կարնոյի ներկայությամբ, նա հանդես եկավ Ավինյոնի Ֆրանսիային միանալու հարյուրամյակի հուշարձանի բացման ճառով։ 1891 թվականին, երբ նշանակվեց Ֆելիբրիժի ղեկավար, Կարպենտրայում արտասանեց հանրապետական  ճառ։ Նույն թվականին՝ 1891-ին լույս տեսավ նրա «Li Papalino» ժողովածուն։

### «Կարմիր ֆելիբրը»
Նա նվիրվեց իր գլխավոր ստեղծագործությանը՝ «Li Rouge dóu Miejour» («Հարավի կարմիրները»), որը նրան բերեց ազգային և միջազգային ճանաչում։ Սկզբում տպագրվում էր ած լինելով «Le Temps» թերթում՝ սակայն իր հեղափոխական էպոսը նույն ժամանակահատվածում միաժամանակ 1896 թվականին լույս տեսավ Նյու Յորքում և Անգլիայում, որտեղ արժանացավ Մեծ Բրիտանիայի վարչապետ Գլադստոնի հիացմունքին:

Գիրքը թարգմանվեց նաև շվեդերեն և 1900 թվականին ֆրանսերեն հրատարակվեց Վիկտոր Հյուգոյի խմբագրի կողմից։ Չնայած գրքի հաջողությանը, այն քննադատվեց Շառլ Մորասի կողմից և զգուշավոր վերաբերմունքի արժանացավ նույնիսկ Ֆրեդերիկ Միստրալի կողմից, ով այն բնութագրեց որպես «արտասովոր քաղաքական խառնաշփոթ   և ճահիճ»։ Բանաստեղծը մահացավ 1901 թվականին և ցանկացավ, որ Մալմորում՝ իր շիրիմին,  փորագրվի այսպես.

«Սիրում եմ իմ գյուղը ավելի, քան քոնը,

սիրում եմ իմ Պրովանսը ավելի, քան քո նահանգը,

սիրում եմ Ֆրանսիան ամեն ինչից առավել»։

## Ստեղծագործություններ
Այս խանդավառ հանրապետականի ստեղծագործական պոետիկան թեմատիկ ընտրությամբ աչքի է զարնվում իր ինչպեսև իր ժամանակի պրովանսալերենով  ստղծագործող բանաստեղծների թեմատիկ ընտրությամբ :

Նա գրել է երկու էպոս՝ «Li Carbounié» («Ածխագործները», 1876) «Toloza» («Թուլուզա», 1882) ինչպես նաև սիրերգություններ, որոնք միավորված են «Lou Roumancero prouvençau» («Պրովանսալ ռոմանցերո», 1887) ժողովածուում։ Նրա առավել հայտնի ստեղծագործություններն են՝ «Li Papalino», որտեղ նկարագրում է Ավինյոնը պապերի ժամանակաշրջանում՝ գրված Բոկաչչոյի ոճով, և նրա գլուխգործոցը՝ «Li Rouge dóu Miejour»։ Այս մեծածավալ էպիկական ստեղծագործությունը պատմում է Մարսելյան գումարտակի և պրովանսացիների շարժման մասին դեպի   Փարիզ՝ պաշտպանելու Ֆրանսիական հեղափոխությունը՝ երգելով «Մարսելյեզը» շուրթերին:

* *Li Carbounié* (Les Charbonniers), 1876
* *Toloza* (Toulouse), 1882
* *Lou Roumancero prouvençau* (Le Romancero provençal), 1887
* *Li Papalino* (Les Papalines), 1891
* *Li Rouge dóu Miejour* (Les Rouges du Midi), 1896

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Վեպեր
Կատեգորիա:Ֆրանսիական գրականություն
Կատեգորիա:Ֆրանսիացի բանաստեղծներ
Կատեգորիա:Ֆրանսիացի վիպասաններ
Կատեգորիա:Ֆրանսիացիներ