Բրիզեի Վեներա

**Բրիզեի Վեներա** (), Վեներայի (Աֆրոդիտե) մարմարե քանդակ, որը հայտնաբերվել է ֆրանսիական Սեն-Ժու գյուղի մոտ (Լուարե (դեպարտամենտ)) 1937 թվականին։

Սկզբում համարվում էր հին հռոմեական ստեղծագործություն, դասակարգվեց որպես հնագույն հուշարձան (ստանալով պատմական հուշարձանի կարգավիճակ) 1938 թվականին, մինչև պարզվեց, որ արձանը ստեղծվել է 1936 թվականին և թաղվել հողի մեջ նույն թվականին նկարչի կողմից, ով դա արել է գովազդային նպատակներով։

## Պատմություն

Արձանը հայտնաբերվել է 1937 թվականի ապրիլի 28-ին Բրիզե թմբի վրա, որը գտնվում է Լ'Էտրատ գյուղից արևելք։ Իր արտը հերկելիս ֆերմեր Ժան Գոնոնը գետնից կես մետր խորության վրա գտնվող արձան է հայտնաբերել։ Քանդակը պատկերում էր կիսածածկ կնոջ՝ առանց քթի, ձախ թեւի, աջ ձեռքի և մարմնի ստորին մասի։ Արձանի բարձրությունը 86 սմ էր, քաշը՝ 87 կգ ։

Գոնոնը գտածոյի մասին զեկուցել է սիրողական հնագետ Ժան Ռենոյին և տեղացի գիտնական Նոել Թիոլիեին՝ պատմական հուշարձանների տարածաշրջանային համադրողին։ Հիմնվելով հելլենիստ, Ռոդենի նախկին քարտուղար Մարիո Մյունյեի, ինչպես նաև այնպիսի փորձագետների, ինչպիսիք են *Académie des Inscriptions et Belles-Lettres*-ի Ադրիեն Բլանշեն և Աթենքի Ազգային հնագիտական ​​թանգարանի տնօրեն Ալեքսանդր Ֆիլադելֆեուսը, արձանի ստեղծման ժամանակաշրջան է հայտարարվել II դարի վերջը, և նա հռչակվեց որպես հունական Աֆրոդիտեի հռոմեական պատճենը։

Հիմնվելով Նոել Թիոլիեի կարծիքի վրա՝ *L'Illustration* ամսագիրը 1937 թվականի հունիսի 19-ի համարում հայտնել է այս աղմկահարույց հայտնագործության մասին՝ անգամ անվանելով ստեղծագործության հեղինակի՝ հնագույն քանդակագործ Ֆիդիասի անունը։ Նման գանձի հայտնաբերումը դարձավ ազգային իրադարձություն, և 1938 թվականի մայիսի 18-ի *Journal officiel de la République française*-ը հայտարարեց, որ մայիսի 13-ի հրամանագրով Բրիզեի Վեներան դասակարգվել է որպես Ֆրանսիայի պատմական հուշարձան։

Սակայն արդեն 1938 թվականի նոյեմբերին *Reflets* ամսագրի լրագրողը բացահայտեց ճշմարտությունը։ Պարզվեց, որ արձանը հնագույն արվեստի գործ չէ, այլ Սենտ-Էտյենից իտալական ծագումով երիտասարդ նկարչի՝ Ֆրանսուա (Ֆրանչեսկո) Կրեմոնեզեի (*François Crémonèse*, 1907-2002) ստեղծագործությունը[։ Նա քանդակել է արձանը տոսկանյան մարմարից (հիմնվելով գիպսե մոդելի վրա, որի համար նկարել է երիտասարդ լեհուհի Աննա Ստուդնիցկային), իսկ հետո իր ստեղծագործությունը թաղել է 1936 թվականի հոկտեմբերի 9-ին Ժան Գոնոնի արտում, որպեսզի ստեղծվի այս խորհրդավոր իրադարձությունը և այդպիսով հռչակի իր տաղանդը.։ Կեղծիքը հաստատվել է 1939 թվականի հոկտեմբերի 21-ի հրամանագրով։ Արձանը չի վերադարձվել հեղինակին 1939 թվականի մայիսի 26-ի որոշմամբ, Ժան Գոնոնը մնացել է դրա սեփականատերը։ Քանդակի ներկայիս գտնվելու վայրը հայտնի չէ։

Խաբեության արդյունքում Կրեմոնեզեն ձեռք բերեց որոշակի համբավ, բայց չարժանացավ այն ճանաչումին, ինչի հույսն ուներ։ Նա շարունակեց իր գործունեությունը որպես քանդակագործ՝ երբեմն կազմակերպելով ցուցահանդեսներ, և մահացավ Սենտ Էտիենում 2002 թվականի դեկտեմբերի 5-ին։

## Գրականություն
* *Jean Tibi.* «L’œuvre brisée de Francesco Crémonèse — Gloire et misère de la Vénus de Brizet (1937—1999)», Bulletin du Vieux Saint-Étienne, no 196, 1999, p.&nbsp;5-90.
* Marguerite Fournier, Vénus chez Thémis, *Village de Forez*, no January 25, 1986.
* Jean Renaud, Vénus chez Thémis, *Bulletin de la Diana*, Montbrison, t. XXVI, no 2, 1937, p. 181–188.

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* L’œuvre brisée de Francesco Crémonèse: La Vénus aux navets 

Կատեգորիա:Աստվածուհիներ
Կատեգորիա:Կեղծ հնագիտություն
Կատեգորիա:Քանդակագործություն
Կատեգորիա:Քանդակներ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Ֆրանսիական քանդակագործություն