Ռիչարդ Փրայս (սցենարիստ)

**Ռիչարդ Փրայս** (, ), ամերիկացի վիպասան և սցենարիստ, որը հայտնի է «Օտարները» (1974), «Հրորդներ» (1992) և «Շքեղ կյանք» (2008) գրքերով։ Փրայսի վեպերը, որոնք նրան զգալի գրական ճանաչում են բերել, կոպիտ և իրատեսական ձևով հետազոտում են 20-րդ դարի վերջի քաղաքային Ամերիկան։ Նրա վեպերից մի քանիսի գործողությունները տեղի են ունենում Նյու Ջերսիի հյուսիսում գտնվող անիրական քաղաքում, որը կոչվում է Դեմփսի։ Բացի վեպեր գրելուց, նա նաև սցենարներ է գրում կինոֆիլմերի և հեռուստասերիալների համար, որոնց թվում են «Գաղտնալսումը», «Մի անգամ գիշերը» և «Երկուսը»։

## Կենսագրություն
### Վաղ կյանք և կրթություն
Փրայսը ծնվել է Նյու Յորքի Բրոնքս քաղաքում, Հարիեթ (Ռոզենբաում) և ցուցափեղկեր զարդարող Միլթոն Փրայսի ընտանիքում։ Իրեն «քաղքենիական հրեա երեխա» կոչելով՝ նա մեծացել է Բրոնքսի հյուսիս-արևելքում գտնվող սոցիալական տանը։ 1967 թվականին ավարտել է Բրոնքսի միջնակարգ դպրոցը։ Ստացել է բակալավրի աստիճան Կոռնելի համալսարանում և մագիստրոսի աստիճան՝ Կոլումբիայի համալսարանում։ Նա նաև ներկայացրել է դիպլոմային աշխատանք Սթենֆորդի համալսարանում։

### Աշխատանք
Փրայսն իր առաջին վեպը՝ «Оտարական», գրել է 24 տարեկան հասակում (1974)։ Վեպի գործողությունները տեղի են ունենում 1962 թվականին Բրոնքսում և նկարագրվում է չափահաս դառնալու մասին։ Վեպի հիման վրա 1979 թվականին նկարահանվել է ֆիլմ, որի սցենարը գրել են Ռոուզ Կաուֆմանը և Ֆիլիպ Կաուֆմանը, վերջինս նաև եղել է ֆիլմի ռեժիսորը։

«Հրորդներ» վեպն առաջադրվել է Գրքի քննադատների ազգային խմբակի մրցանակի։ Նրան գովել են հումորի, անհայտության, երկխոսությունների և կերպարների զարգացման համար։ 1995 թվականին այն հիմք է հանդիսացել ռեժիսոր Սպայկա Լիի ֆիլմի համար. Փրայսը և Լին դարձել են ֆիլմի սցենարիստները։

Փրայսի «Շքեղ կյանք» վեպի իր գրախոսականում Ուոլթեր Քերնը Փրայսին համեմատել է Ռեյմոնդ Չանդլերի և Սոլ Բելլոուի հետ։ 2010 թվականի հուլիսին Նյու Յորքի ինը պատկերասրահներում անցկացվել է «Շքեղ կյանքով» ոգեշնչված արտ-շոու։

Փրայսը «Սպիտակներ» դետեկտիվ վեպը գրել է Հարի Բրանդտ կեղծանվամբ։ Գիրքը թողարկվել է 2015 թվականի փետրվարի 17-ին։

Փրայսը սցենարներ է գրել ֆիլմերի համար, այդ թվում «Փողի գույնը» (1986) (որի համար նա արժանացել է «Օսկար» մրցանակի), «Կյանքի դասեր» (Մարտին Սկորսեզեի նովելը «Նյու Յորքյան պատմություններ» գրքից), «Սիրո ծով» (1989), «Կատաղած շունն ու Գլորիան» (1993), «Փրկագին» (1996) և «Շաֆթ» (2000) ֆիլմերի համար։ Նա գրել է 2015 թվականի ապրիլին թողարկված «Երեխա-44» ֆիլմի սցենարը։ Նաև որոշ ճշգրտումներ է մտցրել «Գանգստեր» ֆիլմի (2007) սցենարում։
Փրայսը գրել է սցենար և կոնցեպտուալիզացրել է 18 վայրկյան տևողությամբ ֆիլմ, որը կենտրոնացած է Մայքլ Ջեքսոնի «Bad» երգի տեսահոլովակի շուրջ։ Նա նաև գրել է սցենարներ HBO-ի «Գաղտնալսում» սերիալի համար։ Փրայսը «Գաղտնալսում» սերիալի հինգերորդ եթերաշրջանում կատարած իր աշխատանքի համար, 2008 թվականի փետրվարի մրցանակաբաշխության ժամանակ, արժանացել է ԱՄՆ սցենարիստների Գիլդիա մրցանակին։ Նրա ութ մասից բաղկացած «Մի անգամ գիշերը» մինի սերիալի պրեմիերան կայացել է 2016 թվականի հուլիսին։

Նա հաճախ կատարում է կամեո դերեր այն ֆիլմերում, որոնց համար գրում է սցենարներ։

Փրայսը հոդվածներ է հրապարակել «The New York Times»-ում, «Esquire Magazine»-ում, «The New Yorker»-ում, «The Village Voice»-ում, «Rolling Stone»-ում և այլն։ Նա սցենարագրություն է դասավանդել Բինգեմթոնի, Կոլումբիայի, Եյլի և Նյու Յորքի համալսարաններում։ Եղել է առաջիններից մեկը, ով հարցազրույց է տվել NPR-ի «Fresh Air» շոուին, երբ այն 1987 թվականին սկսել է հեռարձակվել ամբողջ աշխարհով մեկ։

## Մրցանակներ
1999 թվականին գրականության բնագավառում արժանացել է Արվեստի և գրականության ամերիկյան ակադեմիայի մրցանակին։ Նրան Ակադեմիա են ընդունել 2009 թվականին։

## Անձնական կյանք
Փրայսն ապրում է Նյու Յորքում իր կնոջ՝ լրագրողուհի և հեղինակ Լորրեյն Ադամսի հետ։

## Մատենագրություն
* «Թափառողներ» (1974 թվական)
* «Արյունակից եղբայրներ» (1976 թվական)
* «Միակողմանի» (1978 թվական)
* «Հրում» (1992 թվական)
* «Ճշմարտության հակառակ կողմը» (1998 թվական)
* «Սամարացի» (2003 թվական)
* «Շքեղ կյանք» (2008 թվական)
* «Սպիտակներ» (2015 թվական, որպես Հարի Բրանդտ)

## Ֆիլմագրություն
* «Փողի գույն» (1986 թվական)
* «Նյու Յորքի պատմություններ» (1989 թվական)
* «Սիրո ծով» (1989 թվական)
* «Գիշեր և քաղաք » (1992 թվական)
* «Կատաղած շուն և Գլորիա» (1993 թվական)
* «Հրում» (1995 թվական)
* «Մահվան համբույր» (1995 թվական)
* «Փրկագին» (1996 թվական)
* «Շաֆտ» (2000 թվական)
* «Գաղտնալսում» (2002 թվական)
* «Ճշմարտության հակառակ կողմը» (2006 թվական)
* «Երեխա-44» (2014 թվական)
* «Մի անգամ գիշերը» (2016 թվական)
* «Կրկնակի» (2017-19 թվականներ)
* «Օտար» (2020 թվական)

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
*
*Մաքլ Չաբոն, "Փրայսլենդում", *The New York Review of Books*, մայիսի 1 2008։ Գրախոսական «Շքեղ կյանքի» և Փրայսի կարիերայի մասին
*Ջոն Հուդի գրախոսականը «Սամարացու» մասին, *Bully Magazine*
*Ռիչարդ Փրայսը Բարսելոնայի Canal-L գրքի ալիքում, «Շքեղ կյանքի» մասին
*
*
*John Hood review of ''Samaritan'', *Bully Magazine*
*Richard Price in Barcelona's book channel Canal-L, about "Lush life"

### Հրցազրույց
* PopEntertainment.com
* ''New York Times'' 

### Քննադատական հետազոտություններ և գրախոսություններ
*  Գրախոսություն «Սպիտակների» մասին։

Կատեգորիա:20-րդ դարի ամերիկացի վիպասաններ
Կատեգորիա:20-րդ դարի ամերիկացի տղամարդ գրողներ
Կատեգորիա:21-րդ դարի ամերիկացի վիպասաններ
Կատեգորիա:21-րդ դարի ամերիկացի տղամարդ գրողներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի գրողներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի դետեկտիվ ժանրի գրողներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի կինոպրոդյուսերներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի սցենարիստներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի տղամարդ վիպասաններ
Կատեգորիա:Կոլումբիայի համալսարանի շրջանավարտներ
Կատեգորիա:Կոռնելի համալսարանի շրջանավարտներ
Կատեգորիա:Սցենարիստներ այբբենական կարգով