open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Զոնդ-3

**Զոնդ-3** (), խորհրդային Զոնդ ծրագրի շրջանակներում արձակված ավտոմատ միջմոլորակային կայան, որը նախատեսված էր Լուսնի հակադարձ կողմը հետազոտելու համար։ Կայանը կատարել է իր ժամանակի համար առավել բարձր որակի լուսանկարներ։

Զոնդի առաքելությունները Խորհրդային Միության կողմից ներկայացվել են որպես ինժեներական փորձարկումներ։ Այն ժամանակ արևմտյան դիտորդները ենթադրում էին, որ այդ անվանումն օգտագործվել է որպես անհաջող առաքելությունների քողարկում, այնպես, ինչպես Կոսմոս անվանումները օգտագործվել են այն առաքելությունների համար, որոնք չեն կարողացել լքել Երկրի ուղեծիրը։

## Կայան
Կայանը կառուցվել է 3ՄՎ միջմոլորակային կայանների հենքի վրա, ինչպես և Զոնդ-2-ը։ Ի լրումն 106,4 մմ կիզակետային երկարությամբ լուսանկարման համակարգին, կայանի վրա տեղադրված էր տեսանելի լույսի լուսանկարչության սարքավորում, ուլտրամանուշակագույն և ինֆրակարմիր սպեկտրոֆոտոմետրեր, ճառագայթման սենսորներ, լիցքավորված մասնիկների դետեկտոր, մագնիսաչափ և միկրոմետեորոիդ դետեկտոր։

Կայանի վրա նաև տեղադրված էին պլազմային էլեկտրական հրթիռային շարժիչներ, ընդհանուր առմամբ կայանի վրա տեղադրված էին վեց այդպիսի սարքեր, որպես կայանի դիրքի շտկման համակարգի շարժիչներ։

## Արձակում
Զոնդ-3-ը արձակվել է 1965 թվականի հուլիսի 18-ին Բայկոնուր տիեզերակայանից Մոլնիա կրող հրթիռով։ Սա 1963-ի վերջին ձախողված առաքելության կրկնությունն էր, որը նախատեսում էր փորձարկել հաղորդակցությունը Մարսի և Երկրի միջև համարժեք հեռավորությունների վրա։

Կայանի Լուսնի մոտով անցումը տեղի ունեցավ հուլիսի 20-ին՝ 9219 կմ ամենամոտ մոտեցմամբ, արձակումից մոտավորապես 35 ժամ հետո։ Անցման ընթացքում կատարվել են Լուսնի մակերևույթի 25 տեսանելի լույսի լուսանկարներ և 3 բարձր որակի ուլտրամանուշակագույն սպեկտրի լուսանկարներ, ընդհանուր առմամբ անցումը տևել է 68 րոպե։ Լուսանկարներն ընդգրկում էին Լուսնի մակերեսի 19 միլիոն կմ²

Լուսնի մոտով անցնելուց հետո Զոնդ-3-ը անցավ Մարսի ուղեծրի վրայով, բայց ոչ այն ժամանակ, երբ մոլորակը այնտեղ էր։ Կայանի կատարած լուսանկարները փոխանցվել են հուլիսի 29-ին 2,25 միլիոն կմ հեռավորությունից։ Կապի համակարգի հուսալիությունը փորձարկելու համար տեսախցիկի ժապավենը նորից ետ փաթաթվեց և վերահեռարձակվեց օգոստոսի կեսերին, սեպտեմբերի կեսերին և վերջապես հոկտեմբերի 23-ին 31,5 միլիոն կմ հեռավորությունից՝ այդպիսով հաստատելով կապի համակարգի հաուսալիությունը։ Հեռավորության աճի հետ տվյալների փոխանցման արագությունը իջնում էր, սակայն որակը ավելանում։

Առաքելությունն ավարտվեց ռադիոկապի դադարեցումով 1966 թվականի մարտի 3-ին, երբ կայանը գտնվում էր Երկրից 153,5 միլիոն կմ հեռավորության վրա։ Կայանը գործեց 228 օր, ինչը մոտավորապես համարժեք է այն ժամանակին, որն անհրաժեշտ էր դեպի Մարս հաջող ճանապարհորդության համր, և գերազանցում էր դեպի Վեներայի թռիչքի ժամանակը։

## Տես նաև
* Զոնդ ծրագիր

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Zond 3  at Zarya.info
* Soviet Moon Images at Mentallandscape.com

Կատեգորիա:1965 հիմնադրումներ
Կատեգորիա:Ավտոմատ միջմոլորակային կայաններ
Կատեգորիա:Զոնդ ծրագիր
Սեմյոնովկա (այլ կիրառումներ)

**Սեմյոնովկա**, կարող է վերաբերել՝ 
* Սեմյոնովկա, գյուղ Հայաստանի Գեղարքունիքի մարզում,
* Սեմյոնովկա, գյուղ Ուկրաինայի Նիկոլաևի մարզի Արբուզինկայի շրջանում,
* Սեմյոնովկա,  գյուղ Ուկրաինայի Ժիտոմիրի մարզի Բերդիչևի շրջանում,
* Սեմյոնովկա, գյուղ Ուկրաինայի Նիկոլաևի մարզի Բերեզնեգովատոեի շրջանում,
* Սեմյոնովկա, գյուղ Ուկրաինայի Սումիի մարզի Գլուխովի շրջանում,
* Սեմյոնովկա, գյուղ Ուկրաինայի Նիկոլաևի մարզի Ելանեցի շրջանում,
* Սեմյոնովկա, գյուղ Ուկրաինայի Սումիի մարզի Լեբեդինի շրջանում,
* Սեմյոնովկա, գյուղ Ուկրաինայի Սումիի մարզի Լիպովա Դոլինայի շրջանում,
* Սեմյոնովկա, գյուղ Ուկրաինայի Ժիտոմիրի մարզի Լյուբարսկի շրջանում,
* Սեմյոնովկա, գյուղ Ուկրաինայի Կիրովոգրադի մարզի Կոմպանեևսկի շրջանում,
* Սեմյոնովկա, գյուղ Ուկրաինայի Ժիտոմիրի մարզի Կորոստիշևի շրջանում,
* Սեմյոնովկա, գյուղ Ուկրաինայի Դոնեցկի մարզի Կրամատորսկի քաղաքային խորհուրդում,
* Սեմյոնովկա, գյուղ Ուկրաինայի Զապորոժիեի մարզի Մելիտոպոլի շրջանում,
* Սեմյոնովկա, գյուղ Ուկրաինայի Դոնեցկի մարզի Յասինովատսկի շրջանում,
* Սեմյոնովկա, գյուղ Ռուսաստանի Մարի Էլ հանրապետության Յոշկար-Օլա քաղաքային օկրուգի կազմում,
* Սեմյոնովկա, գյուղ Ուկրաինայի Վիննիցայի մարզի Շառգորոդի շրջանում,
* Սեմյոնովկա, գյուղ Ռուսաստանի Ուլյանովսկի մարզի Ուլյանովսկի շրջանի կազմում,
* Սեմյոնովկա, գյուղ Ռուսաստանի Յարոսլավլի մարզի Պերեսլավսկի շրջանի կազմում, 
* Սեմյոնովկա, գյուղ Ռուսաստանի Սմոլենսկի մարզի Ռոսլավլսկի շրջանի կազմում,
* Սեմյոնովկա, գյուղ Ռուսաստանի Դաշնության Կրասնոդարի երկրամասի Մեծ Սոչիի Խոստայի շրջանում,
* Սեմյոնովկա, գյուղ Ռուսաստանի Սմոլենսկի մարզի Դեմիդովսկի շրջանի կազմում,
* Սեմյոնովկա, գյուղ Ռուսաստանի Նիժնի Նովգորոդի մարզի Կրասնոօկտյաբրսկի շրջանի կազմում,
* Սեմյոնովկա, քաղաք Ուկրաինայի Չեռնիգովի մարզի Սեմյոնովկայի շրջանում, շրջկենտրոն,
* Սեմյոնովկա, քաղաքատիպ ավան Ուկրաինայի Պոլտավայի մարզի Սեմյոնովի շրջանում։
Ֆրեյզեր (այլ կիրառումներ)

**Ֆրեյզեր**, կարող է վերաբերել՝
* Ֆրեյզեր, գետ Կանադայի Բրիտանական Կոլումբիա նահանգում,
* Ֆրեյզեր, կղզի է Ավստրալիայի արևելյան ափի մոտ,
* Ֆրեյզեր,  ամերիկյան սիթքոմ, լույս է տեսել NBC հեռուստաալիքով։
Ստասյա Վենկովա

**Ստասյա Վենկովա** (), ռուս դերասանուհի, սցենարիստ, թատրոնի ու կինոյի ռեժիսոր.:

## Կարիերա
2017 թվականին Բոսնիա և Հերցեգովինայում Սարաևոյի նորաձևության կինոփառատոնում նա ստացել է «Լավագույն երիտասարդ ռեժիսոր» մրցանակը «Սրճարան ″Կեսգիշեր″» դեբյուտային ֆիլմի համար։

2018 թվականին թատրոնում նա խաղացել է գլխավոր կանացի դեր Չեխովի վեպի հիման վրա բեմադրված «Իվանով» ներկայացման մեջ։ Վախթանգովը նաև նկարահանեց Serebro խմբի տեսահոլովակի մի մասը «Տիեզերքում» երգի համար։

2019 թվականին գերազանցությամբ ավարտել է ՎԳԻԿ-ը (Սերգեյ Սոլովյովի արհեստանոց)։ Նա բեմադրել է իր ավարտական ​​«Ֆեդորա» ներկայացումը Թոմաս Թրյոնի վեպի հիման վրա, որի պրեմիերան կայացել է Յասնայա Պոլյանայում։ Նա նկարահանվել է նաև Գրիգոր Կոստանդնուպոլսեցու «Ամպրոպ» ֆիլմում և ֆիլմը ներկայացրել Կինոտավր փառատոնին։

2020 թվականին թողարկվեց Սերգեյ Սոլովյովի «Ուտի-ուտի-ուտի» ֆիլմը, որտեղ Վենկովան խաղաց գլխավոր դերը և գրեց սցենարը։ Վենկովան ֆիլմը ներկայացրել է Ռոտերդամի կինոփառատոնում։

2018, 2019, 2020 թվականների «Հրդեհի ոգին» կինոփառատոնի բացման և Սուրբ Աննա կինոփառատոնի փակման հանդիսությունների վարող է եղել։

## Թատրոնի աշխատանքներ
### Դերասանուհի

* Սաշա, «Իվանով» (2018, ռեժ. Սերգեյ Սոլովյով) Վախթանգովի անվան թատրոնում
* Նատաշա,«Երեք քույրեր» (2019, ռեժ. Ելենա Իսակովա) ՎԳԻԿ
* «Կոլլայդեր» (2019, ռեժ. Մաքսիմ Դիդենկո)

### Ռեժիսոր
* «Ֆեդորա» (2020, ՎԳԻԿ)
* «Հետո մենք ինքներս» (2021, Ալեքսանդրինսկու թատրոնի նոր տեսարան)

## Կինեմատոգրաֆիա
### Դերասանուհի

* Նապաստակ, կամ ճանաչում հորն ու դստերը (2013, կարճ)
* Ֆերմեր - Քսենիա Կրասնովա (2013, հեռուստասերիալ)շ
* Սրճարան «Կեսգիշեր» (2016, կարճ)
* Սիրո մասին. Միայն մեծահասակների համար - դրվագ (2017)
* Ֆորպոստ - դրվագ (2019)
* Ամպրոպ - Գլաշա (2019)
* Ուտի-ուտի-ուտի, Նիկոլ (2020, կարճամետրաժ)
* Գրոզնի, Քսենիա (2020, հեռուստասերիալ)
* Ջրհեղեղ - Քրիստինա (2022)
* Տեսանյութերի ստեղծողներ - Նաստյա (2022)
* Գաղտնի Գրավչություն, - Մուսա (2023)

### Ռեժիսոր
* Սրճարան «Կեսգիշեր» (2016, կարճամետրաժ)
* Ձեր սեփականի մեջ (2019, կարճամետրաժ)
* INSIGHT (2021, կարճամետրաժ)
* Գաղտնի գրավչություն (2023)

### Սցենարիստ
* Սրճարան «Կեսգիշեր» (2016, կարճամետրաժ)
* Ձեր սեփականի մեջ (2019, կարճամետրաժ)
* Ուտի-ուտի-ուտի (2020, կարճամետրաժ)
* INSIGHT (2021, կարճամետրաժ)
* Գաղտնի գրավչություն (2023)

## Պարգևներ և անվանակարգեր
### Պարգևներ

* Սարաևոյի նորաձևության կինոփառատոն, լավագույն երիտասարդ ռեժիսոր (2017)
* MedFilm Festival, լավագույն ֆիլմ (2018)
* Hollywood Screenings Film Festival, կիսաեզրափակչի մասնակցի դիպլոմ (2018)
* Stiff Turin, կիսաեզրափակչի մասնակցի դիպլոմ (2018)
* «Մոսֆիլմ» կինոկոնցեռնի հատուկ մրցանակ՝ Սերգեյ Էյզենշտեյնի մեդալ (2020)

### Անվանակարգեր
* Bute Street Film Festival (2018)
* RGU Film Festival (2018)
* Piotr Film Festival (2018)
* Cefalu Film Festival (2018)

## Անձնական կյանք
2023 թվականին ամուսնացել է համակուրցեի Իվան Տալստովի հետ.:

## Ծանոթագրություններ
Hayat Project

**Hayat Project**, հայկական երաժշտական բենդ, որը ձևավորվել է Գյումրիում։ 2020 թվականից ցայսօր վարում են ակտիվ գործունեություն։ «*Հայաթ*» բառը Գյումրու բարբառով նշանակում է «բակ», որն ունի հատուկ հարազատության իմաստ։

## Պատմություն
Գյումրիում գործող «Hayat Music Hall» երաժշտական սրահ-ռեստորանում երգող խումբը որոշեց դառնալ խումբ՝ «Hayat Project» անունով։ Պրոդյուսեր Վահե Կիրակոսյանի առաջարկությամբ գյումրեցի 7 երաժիշտներ միավորվեցին ու ստեղծեցին  երաժշտական խումբ, որի նպատակն էր «լինել սիրված ու լսելի»։

Հիմնականում երգում են Գյումրու բարբառով։ Երգերի հեղինակն է Ռուբեն Մխիթարյանը։

## Երգեր
* «Հայաթի երգ»
* «Հարսանիք»
* «Զիզի բիզի»
* «Итальянские армяне»
* «Մեռնիմ ԿՅԱՆՔԻԴ»
* «Հորքուրի ԳԱՆՁ»
* «Ամպերից վեր»
* «Մեկ, երկու, երեք, չորս»
* «Գուգուշիկ, չի կարելի»
* «Բաց արա»
* «Ըդիգ է սերը»
* «Նանայ Նինայ»
* «Պապ ջան»
* «Մաման Պապան»
* «Տաշ Տուշ»
* «Գտնիմ յարիս»
* «Ջան, ջան, ջան»
* «Վերջին զանգ»
* «Պաչեմ ՊաչպչեմԳը»
* «Ես Քո Արցախն եմ, Դու Իմ Հայաստանը»
* «Ես, Դու ու ՊԵՊՍԻՆ»

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* HAYAT Project. Զրույց գործունեության մասին
* Պաշտոնական ալիք

Կատեգորիա:2020 հիմնադրված երաժշտական խմբեր
Կատեգորիա:Հայկական երաժշտական խմբեր
Կոսմոս-146

**Կոսմոս-146** (, կամ *Լ-1 համար 2Պ*), խորհրդային Զոնդ ծրագրի շրջանակներում արձակված նոր նախագծի տիեզերանավերի փորձարկման առաքելություն։ Արձակվել է Բայկոնուր տիեզերակայանից Պրոտոն կրող հրթիռով։ 7Կ-Լ1 տիեզերանավը նախատեսված էր Խորհրդային Լուսնային ծրագրի շրջանակներում անձնակազմով Լուսնի շուրջ թռիչք իրականացնելու և Երկիր վերադառնալու համար։ Այս ծրագրի շրջանակներում փորձարկումները իրականացվել է Զոնդ անվան տակ 1967-ից 1970 թվականներին։ 

Արձակված տիեզերանավը պարզեցված կառուցվածք ուներ, քանի որ առաքելության հիմնական նպատակը Պրոտոն հրթիռի չորրորդ աստիճանի՝ Բլոկի Դ-ի փորձարկումն էր։ Տիեզերանավը դուրս է բերվել նախագծված ուղեծիր, այնուհետև դեպի Լուսին թռիչքի ուղին։ Թռիչքի ընթացքում Բլոկ Դ-ի շարժիչը երկու անգամ է գործարկվել։ Հետագա թռիչքի վերահսկողություն և տիեզերանավի վերադարձ Երկիր չէր նախատեսվում։

Առաքելության նպատակները իրականացվեցին, և այն համարվեց հաջողված։

## Արձակում
Կոսմոս-146-ը արձակվել է 1967 թվականի մարտի 10-ին Բայկոնուր տիեզերակայանից Պրոտոն կրող հրթիռով։ 

Տիեզերանավը մնացել է Երկրի ուղեծրում, 177 կմ պերիգեյով, 296 կիլոմետր ապոգեյով, 51,5° ուղեծրի թեքումով և 89,2 րոպե պարբերությամբ։ Կոսմոս 146-ը ուղեծրից իջավ 1967 թվականի մարտի 18-ին և այրվեց մթնոլորտի խիտ հատվածներում։

## Տես նաև
* Զոնդ ծրագիր

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* http://militera.lib.ru/db/kamanin_np/index.html
* http://www.svengrahn.pp.se/histind/Cosmos146/Cosmos146.htm#data
* https://www.hq.nasa.gov/pao/History/SP-4225/documentation/mhh/mirheritage.pdf 

Կատեգորիա:1967 հիմնադրումներ
Կատեգորիա:Ավտոմատ միջմոլորակային կայաններ
Կատեգորիա:Զոնդ ծրագիր
Կատեգորիա:Կոսմոս արբանյակներ
Արքայադուստր գորտը (նկար, Վասնեցով)

**«Արքայադուստր գորտը»** (), ռուս նկարիչ-գեղանկարիչ, ճարտարապետ, պատմական և ժողովրդական բանահյուսության գեղանկարչության վարպետ Վիկտոր Վասնեցովի նկարներից։ Այս ստեղծագործությունը հեղինակը վրձնել է 1918 թվականին։ Յուղաներկով կտավի չափերն են 185 × 250 սմ։

Այսօր «Արքայադուստր գորտը» ստեղծագործությունը պահպանվում և ցուցադրվում է Տրետյակովյան պատկերասրահում (Մոսկվա, ՌԴ)։

## Նկարագիր
Նկարի սյուժեում ռուսական ժողովրդական հեքիաթն է՝ Արքայադուստր գորտը։ Գորտը վերածվում է հիասքանչ արքայադստեր և դառնում արքայազնին արժանի կին։ Վասնեցովը պատկերել է այն պահը, երբ գորտն առաջին անգամ մարդու է վերածվել ու եկել է մասնակցելու խնջույքին, որ անցնի արքայի կողմից հարցների համար մտածած երրորդ փորձությունը։ Արքայադուստրը պարում է՝ թափահարելով թաշկինակը, երաժիշտները նվագում են։ Հետին պլանում նկարիչը լճակ է պատկերել, որի մեջ կարապներ են նկարված։ Լճակի հակառակ ափին գյուղացիները շուրջպար են բռնել։ Այդպիսով Վասնեցովը ստեղծել է գյուղական հեքիաթային տոնակատարության մթնոլորտ։

## Պատմություն
«Արքայադուստր գորտը» ստեղծագործությունը «Յոթ հեքիաթի պոեմ» շարքի կտավներից է, որոնք հեղինակը նկարել է 1880-1890-ական թվականներին։

Կտավը Վիկտոր Վասնեցովն ավարտել է 1918 թվականին։ Այն պահպանվել է Վասնեցովի ընտանիքում։ 1951 թվականին կտավը փոխանցվել է Տրեյակովյան պատկերասրահին։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:1918 նկարներ
Կատեգորիա:Կենդանիներ մշակույթում և արվեստում
Կատեգորիա:Ռուսաստանի արվեստ
Կատեգորիա:Վիկտոր Վասնեցովի նկարներ
Կատեգորիա:Տրետյակովյան պատկերասրահի նկարներ
Բենիամին Արվոլա Նոտկևիչ

**Բենիամին Արվոլա Նոտկևիչ** (, ), նորվեգացի շախմատիստ, միջազգային գրոսմայստեր (2018)։

## Կենսագրություն
### Շախմատային կարիերա
Նորվեգիայի մի քանի առաջնությունների մասնակից։ Լավագույն արդյունքը 2019 թվականին 3-4 տեղերի կիսումն է։

Նորվեգիայի հավաքականի կազմում 2018 թվականի շախմատի օլիմպիադայի և Եվրոպայի 2017, 2019 և 2021 Շախմատի Եվրոպայի թիմային առաջնությունների մասնակից։

2012 և 2013 թվականների աշխարհի պատանեկան առաջնությունների, Եվրոպայի պատանեկան առաջնություն 2008-ի մասնակից։

Ադելաիդայի միջազգային մրցաշարի հաղթող (2018)։

Նորվեգիայի թիմային առաջնություններում հանդես է գալիս «Tromsø Sjakklubb» ակումբի կազմում։

### Քաղաքական գործունեություն
2019 թվականին Նորվեգիայի Սոցիալիստական ձախ կուսակցությունից ընտրվել է Տրոմսյոյի մունիցիպալ խորհրդի անդամ, որին անդամակցել է 18 տարեկանից։ Ղեկավարել է քաղաքապետարանի կրթության հանձնաժողովը։ 2022 թվականին սոցիալիստական ձախ կուսակցությունից տեղափոխվել է Նորվեգական բանվորական կուսակցություն՝ իր արարքը պատճառաբանելով քաղաքական հարցերում, այդ թվում՝ ՆԱՏՕ-ի և Եվրոպական տնտեսական տարածքի հարցերում, SLP-ի հետ տարաձայնություններով։ Զբաղեցնում է Սթորթինգի էներգետիկայի հանձնաժողովի քաղաքական խորհրդականի պաշտոնը։

## Հիմնական մարզական արդյունքներ

## Վարկանիշի փոփոխություն

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Партии Б. Арволы Ноткевича в базе Chessgames
* Личная карточка Б. Арволы Ноткевича на сайте 365Chess

Կատեգորիա:Նորվեգացի շախմատիստներ
Կատեգորիա:Նորվեգիայի քաղաքական գործիչներ
Կատեգորիա:Շախմատային օլիմպիադաների մասնակիցներ
Կատեգորիա:Շախմատի գրոսմայստերներ
Վեներա ծրագիր

[250px|մինի|«[Վեներա-2» կայանը Տիեզերագնացության թանգարանում, Մոսկվա]]
[250px|մինի|«[Վեներա-10» կայանի մոդելը]]
[250px|մինի|«[Վեներա-12»-ի իջեցվող սարքը կտրվածքում]]
**Վեներա ծրագիր** (), խորհրդային ավտոմատ միջմոլորակային կայանների շարք, որոնք նախատեսված էին Վեներա մոլորակի հետազոտությունների համար, արձակվել են 1961-1984 թվականներին։ Ծրագրի շրջանակներում տասներեք կայան հաջողությամբ մտավ Վեներայի մթնոլորտ, այդ թվում՝ երկու Վեգա ծրագրի կայաններ։ Նրանցից տասը հաջողությամբ վայրէջք կատարեցին մոլորակի մակերեսին։ Վեներայի մակերևութային ծայրահեղ պայմանների պատճառով իջեցվող սարքերը կարող էին գոյատևել մակերեսի վրա միայն կարճ ժամանակ, այդ ժամանակը տատանվում էր 23 րոպեից մինչև երկու ժամ։

Վեներա ծրագիրը սահմանեց մի շարք նախադեպեր տիեզերական հետազոտության մեջ, դրանց թվում էին՝
* Առաջին մարդու կողմից ստեղծված սարքը, որոնք մտել են մեկ այլ մոլորակի մթնոլորտ (Վեներա-3, 1966 թվականի մարտի 1-ին), 
* Առաջին, փափուկ վայրէջքը այլ մոլորակի վրա (Վեներա-7, 1970 թվականի դեկտեմբերի 15-ին), 
* Առաջին լուսանկարները այլ մոլորակի մակերևույթից (Վեներա-9, 1975 թվականի հունիսի 8-ին),
* Առաջին, ձայնագրությունը այլ մոլորակի վրա (Վեներա-13, 1981 թվականի հոկտեմբերի 30-ին), 
* Առաջին բարձր լուծաչափության ռադարի միջոցով քարտեզագրում (Վեներա-15, հունիսի 1983 թվականի հունիսի 2-ին)։

## 1ՎԱ հենքի հիմքով առաքելություններ

## [[2ՄՎ]] հենքի հիմքով առաքելություններ

## [[3ՄՎ]] հենքի հիմքով առաքելություններ

## [[4ՄՎ]] հենքի հիմքով առաքելություններ

Վեներա ծրագրի շարունակությունն էր Վեգա ծրագիրը, Վեներայի և Հալեյ գիսաստղի հետազոտությունների համար։ Արձակվել են երկու կայաններ 1985 թվականին՝ Վեգա-1 և Վեգա-2։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
*The Soviet Exploration of Venus
*Catalog of Soviet Venus images
*Venera 9, 10, 13, and 14 images of the surface of Venus
*The Soviets and Venus by Larry Klaes, 1993
*Venera – Encyclopedia Astronautica

Կատեգորիա:Ավտոմատ միջմոլորակային կայաններ
Կատեգորիա:ԽՍՀՄ տիեզերական ծրագիր
Կատեգորիա:Վեներա մոլորակ
Գաբի Ափել

**Գաբրիելա Մարիոն (Գաբի) Ափել** (ամուսնացած էր **Ռայմանի հետ** ) (,  Հունվարի 17, 1958 , Ֆիրզեն, Հյուսիսային Ռեյն-Վեստֆալիա), գերմանացի մականորդուհի։ 1984 թվականի ամառային օլիմպիական խաղերի արծաթե մեդալակիր, 1988 թվականի ամառային օլիմպիական խաղերի մասնակից, 1976 և 1981 թվականների աշխարհի առաջնությունների չեմպիոնուհի, 1978 և 1986 թվականների աշխարհի առաջնությունների արծաթե մեդալակիր, 1984 թվականի Եվրոպայի առաջնության բրոնզե մեդալակիր։

## Կենսագրություն
Գաբի Ափելը ծնվել է 1958 թվականի հունիսի 29-ին Արևմտյան Գերմանիայի Ֆիրզեն քաղաքում։

Դաշտային հոկեյ սկսել է խաղալ հայրենի քաղաքի Viersener ակումբում։ 1977 թվականին տեղափոխվել է Լևերկուզենի Բայեր, այնուհետև՝ Համբուրգի Գրոսֆլոտբեկեր, որի կազմում 1979 թվականին դարձել է Գերմանիայի չեմպիոն։ Նա իր կարիերայի մեծ մասն անցկացրել է Clipper Hamburg-ում։

Նա նվաճել է աշխարհի առաջնությունների չորս մեդալ. ոսկե՝ 1976 թվականին Արևմտյան Բեռլինում և 1981 թվականին Բուենոս Այրեսում, արծաթե՝ 1978 թվականին Մադրիդում և 1986 թվականին Ամստելվինում։

1984 թվականին Լիլում կայացած Եվրոպայի առաջնությունում նվաճել է բրոնզե մեդալ։

Նույն թվականին  Լոս Անջելեսի ամառային օլիմպիական խաղերում խոտի հոկեյի  Գերմանիայի կանանց հավաքականի կազմում նվաճել է արծաթե մեդալ։ Ընդ որում՝ մասնակցել է մրցախաղերչից հինգին, Կանադայի հավաքականի դեմ խաղում դարձել գոլի հեղինակ։

1988 թվականին Սեուլի ամառային օլիմպիական խաղերում, որտեղ գերմանացի մականորդուհիներն զբաղեցրել են 5-րդ տեղը, նա դարձյալ մասնակցել է հինգ հանդիպման, բայց այս անգամ ոչ մի գոլ չի խփել։

Նա երեք անգամ ոսկե մեդալ է նվաճել Եվրոպայի մարզադահլիճային առաջնություններում. 1981 թվականին՝ Արևմտյան Բեռլինում, 1984 թվականին՝ Լոնդոնում և 1987 թվականին՝ Բադ Նոյենահր-Ահրվեյլերում։

1975 - 1988 թվականներին  Գերմանիայի հավաքականի կազմում անցկացրել է 209 հանդիպում (181-ը՝ բացօթյա մարզադաշտերում, 28-ը՝ մարզասրահներում)։ Մինչեւ 2000 թվականը նա անցկացրած խաղերի քանակով համարվում էր ազգային հավաքականի առաջատարը, մինչև որ Բրիտա Բեքերը շրջանցեց նրան։

1990-ականների կեսերից Ափելը հանդես է եկել Գերմանիայի վետերանների հավաքականի կազմում։

15 տարի աշխատել է Համբուրգի առողջապահության վարչությունում։ Հետագայում քաղաքում նախաձեռնել է իր սեփական գործը այլընտրանքային բժշկության՝ Նատուրոպաթիայի բնագավառում։

## Ընտանիք
Ափելն ամուսնացած էր Clipper ակումբի նախագահ, մարզիչ և հոկեյի կազմակերպիչ Գյունթեր Ռայմանի (1938 կամ 1939-2004) հետ։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:1958 ծնունդներ
Կատեգորիա:Ապրող անձինք
Կատեգորիա:Հունվարի 17 ծնունդներ
Կատեգորիա:Օլիմպիական մեդալակիրներ
Լեո Վերի

**Լեոնարդ Հուգո (Լեո) Վերի** ( , ), հոլանդացի մականորդ, հարձակվող։ 1952 թվականի ամառային օլիմպիական խաղերի արծաթե մեդալակիր։

## Կենսագրություն
Լեո Վերին ծնվել է 1926 թվականի մարտի 27-ին Հոլանդիայի Հաագա քաղաքում։

Մարզական իր կարիերայի ընթացքում հիմնականում հանդես է եկել Հաագայի խոտի հոկեյի Haagsche Hockey & IJshockey Club (HHIJC) թիմի կազմում, 1940-ականների վերջին և 1950-ականների սկզբինչորս անգամ դարձել է Հոլանդիայի չեմպիոն։

1952 թվականին Լեո Վերին որպես Հհոլանդիայի խոտի հոկեյի հավաքականի հարձակվող մասնակցել է Հելսինկիի օլիմպիական խաղերին  և նվաճել է արծաթե մեդալ։ Ընդ որում՝ անցկացրած 3 հանդիպներում խփել է 1, բայց վճռորոշ գոլ Պակիստանի հավաքականին և իր թիմին  դուրս բերել եզրափակիչ, որտեղ 6:1 հաշվով պարտվել են Հնդկաստանի թիմին և բավարարվել երկրորդ մրցանակային տեղով։

Իր խաղային կարիերան ավարտելուց հետո Լեո Վերին որպես իրավաբան աշխատել է Royal Dutch Shell Oil Company-ում։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:1926 ծնունդներ
Կատեգորիա:2019 մահեր
Կատեգորիա:Մարտի 27 ծնունդներ
Կատեգորիա:Օգոստոսի 29 մահեր
Կատեգորիա:Օլիմպիական մեդալակիրներ
5ՎԿ

thumb|200px|4ՄՎ կայան
**5ՎԿ** խորհրդային ավտոմատ միջմոլորակային կայանների հինգերորդ սերունդ, նախատեսված է եղել Վեներա մոլորակի և Հալեյի գիսաստղի հետազոտությունների համար։ Կայանը հիմնված էր նախորդ 4ՄՎ նախագծի վրա։

## Կայան
Կայանը կայունացված էր երեք առանցքներով և սնուցվում էր երկու մեծ արևային մարտկոցներով։ Ուներ ընդհանուր 4920 կգ քաշ։ 

Կայանների վրա տեղադրված էին կրկնակի պաշտպանիչ վահաններ գիսաստղի փոշուց պաշտպանելու համար։ Գործիքները ներառում էին ալեհավաք, տեսախցիկներ, սպեկտրոմետր, ինֆրակարմիր ձայնային սարք, մագնիսաչափեր և պլազմային զոնդեր։

## Տարբերակներ և արձակման պատմություն
* Վեգա-1 (5ՎԿ համար 901)
* Վեգա-2 (5ՎԿ համար 902)

## Տես նաև
* Մարս ծրագիր
* ԽՍՀՄ տիեզերական ծրագիր
* Վեներա ծրագիր
* 4ՄՎ
* 3ՄՎ

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Առաքելություններ դեպի Մարս
Կատեգորիա:Վեներա ծրագիր
Քելոունա

**Քելոունա** ( [   ), քաղաք և համայնք Կանադայի ծայր արևմուտքում՝ Բրիտանական Կոլումբիա նահանգում, Օկանագան լճի արևելյան ափին։ Համայնքի բնակչության թվաքանակը 2016 թվականի տվյալներով եղել է 127 380։ Քաղաքի անունն առաջացել է գրիզլի արջերի տեղական անվանումից։

Բնակավայրի մականունն է Այգի-քաղաք / Orchard City K-Town,:

## Պատմություն

Պատկեր:Kelowna_1909.jpg|link=Файл:Kelowna_1909.jpg|alt=Келоунa, 1909|Քելոունա, 1909 թ
Պատկեր:Kelowna_1920.jpg|link=Файл:Kelowna_1920.jpg|alt=Келоунa, 1920|Քելոունա, 1920 թ
Ֆրանսիացի կաթոլիկ միսիոներ Շառլ Պանդոսին 1859 թվականին դարձել է Քելոունայում բնակություն հաստատած առաջին եվրոպացին, բնակավայրն անվանել «L'anse au sable» (Ավազի ծոց)՝ նկատի առնելով ավազոտ լճափերը։

Քելոունան պաշտոնապես քաղաքի կարգավիճակ է ստացել 1905 թվականին։

## Կլիմա

## Ժողովրդագրություն
2020 թվականի տվյալներով բուն քաղաքի բնակչության թվաքանակը եղել է 144 576։

## Տնտեսություն
Քելոունայում, որը  Օկանագան հովտում զբոսաշրջության զարգացմանը կողմնորոշված ամենամեծ բնակավայրն է, բնակչության մեծ մասն աշխատում է ծառայությունների ոլորտում։ Ամռանը զբոսաշրջիկներին առաջարկվում են նավով զբոսանքներ, գոլֆ, հեծանվային  ու հետիոտն արշավներ, իսկ ձմռանը լեռնադահուկային սպորտով և դահուկավազքով զբաղվելու հնարավորություններ՝ Դահուկային մեծ սարալանջ և Silver Star հանգստավայրերի շրջակայքում։

## Քույր քաղաքներ
Քելոունան բարեկամական սերտ հարաբերություններ է հաստատել հետևյալ քաղաքների հետ .

* Կասուգաի, Ճապոնիա

## Պատկերասրահ

Kelowna city view 2017.jpg
Mission Hill.jpg
William R. Bennett Bridge.jpg
Kelowna - Lake Okanagan - panoramio.jpg
Kelowna Lake Oka.jpg
Kelowna from Knox Mountain, December 2019.jpg


## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Քելոունայի պաշտոնական կայքը
* Դպրոցական պորտալ
* Համալսարան BC - Okanagan
* Kelowna Art Gallery
* 2009 Kelowna հրդեհ

Կատեգորիա:1905 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր
Կատեգորիա:Կանադայի քաղաքներ
Կատեգորիա:Հյուսիսային Ամերիկայի բնակավայրեր
Սոֆի Բրեյ

**Սոֆի Բրեյ** (. ), բրիտանացի մականորդուհի, «Իսթ Գրինսթեդ» թիմի և Մեծ Բրիտանիայի հավաքականի հարձակվող, 2016 թվականի ամառային օլիմպիական խաղերի չեմպիոն։ Միջազգային մրցաշարերում ներկայացնում է Անգլիան, որի հավաքականի կազմում 2015 թվականին դարձել է Եվրոպայի չեմպիոնուհի։

## Մարզական կարիերա
Մանուկ հասակում  խաղացել է խոտի հոկեյ, ֆուտբոլ և թենիս, իսկ 11 տարեկանում Մեծ Բրիտանիայի մրցաշարերում ներկայացրել է Սուրեյ կոմսությունը։ Որոշ ժամանակ խաղացել է Fulham Ladies ֆուտբոլային թիմում (Ֆուլհեմ ՖԱ-ի կանանց թիմում), իսկ 16 տարեկանից հանդես է եկել խոտի հոկեյի թիմում։ Ներկայացնում է East Grinstead Club-ը։ Նա Անգլիայի հավաքականի կազմում հանդես է եկել 2014 թվականի Համագործակցության խաղերում / Commonwealth Games ու դարձել արծաթե մեդալակիր Եվրոպայի 2015 թվականի  առաջնությունում  էլ նվաճել է չեմպիոնուհու տիտղոսը։ Իսկ Մեծ Բրիտանիայի հավաքականի կազմում նա առաջին տեղն է գրավել 2016 թվականին Ռիո դե Ժանեյրոյում կայացած ամառային օլիմպիական խաղերում։

Սոֆի Բրեյը Անգլիայի և Մեծ Բրիտանիայի հավաքականների կազմում մասնակցել է 134 հանդիպումների, դարձել 44 գոլի հեղինակ։ Ձեռք բերած մարզական նվաճումների համար նա 2017 թվականին արժանացել է Բրիտանական կայսրության շքանշանի։

## Անձնական կյանք
Ծնվել է Ֆրանսիայում, որտեղ նրա հայրը աշխատում էր որպես մարքեթինգի գծով խորհրդատու։ Հետագայում ընտանիքով տեղափոխվել են Սուրեյ կոմսության Քլեյգեյթ  քաղաքը։ Ավարտել է Թիֆինի իգական դպրոցը, ապա՝ Բիրմինգհեմի համալսարանը, որտեղ հոգեբանություն է ուսումնասիրել։

## Մարզական նվաճումներ
### Միջազգային

#### Մեծ Բրիտանիայի հավաքականի կազմում
* 2016 թ. ամառային օլիմպիական խաղերի ոսկե մեդա

#### Անգլիայի հավաքականի կազմում
* Եվրոպայի 2015 թ. առաջնության ոսկե մեդալ
* Համագործակցության երկրների խաղերի՝ Commonwealth Games-ի արծաթե մեդալ
* Համագործակցության երկրների 2018 թ. խաղերի՝ Commonwealth Games-ի բրոնզե մեդալ
* Եվրոպայի 2017 թ. առաջնության բրոնզե մեդալ

### Անհատական
* Կանանց հոկեյի լիգայի 2018-2019 մրցաշրջանի լավագույն խաղացող / Investec Women's Hockey League Player of the Season 2018–2019

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* 
* 
* Профиль на сайте Олимпийской сборной Великобритании 

Կատեգորիա:1990 ծնունդներ
Կատեգորիա:2016 թվականի Ամառային օլիմպիական խաղերի չեմպիոններ
Կատեգորիա:Անձինք այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Ապրող անձինք
Կատեգորիա:Բիրմինգհեմի համալսարանի շրջանավարտներ
Կատեգորիա:Մայիսի 12 ծնունդներ
Կատեգորիա:Ֆրանսիայում ծնվածներ
Հորսթ Դրյոզե

**Հորսթ Դրյոզե** ( , ), գերմանացի մականորդ, բազմակողմանի խաղացող։ 1972 թ. ամառային օլիմպիական խաղերի չեմպիոն։

## Կենսագրություն
Ծնվել է 1949 թվականի նոյեմբերի 23-ին Գերմանիայի Ֆրանկֆուրտ քաղաքում։

Սկսել է խոտի հոկեյ խաղալ Մայնի Ֆրանկֆուրտ քաղաքի Sachsenhausen-Forsthausstrasse ակումբում։ 1971-1975 թվականներին հանդես է եկել Ֆրանկֆուրտ 1880 թիմում, որի հետ այդ ընթացքում հինգ անգամ նվաճել է Եվրոպայի չեմպիոնների գավաթը, իսկ 1972 թվականին՝ մարզադահլիճային  հոկեյի Գերմանիայի առաջնության ոսկե մեդալը։

1972 թվականին  խոտի հոկեյի արևմտագերմանական հավաքականի կազմում մասնակցել է Մյունխենում կայացած ամառային  օլիմպիական խաղերին և նվաճել ոսկե մեդալ։ Խաղացել է կիսապաշտպանի դիրքում, անցկացրել 8 հանդիպում, խփել 2 գոլ (մեկական՝ Բելգիայի և Հոլանդիայի հավաքականներին)։

1972 թվականի սեպտեմբերի 11-ին Դրյոզեին շնորհվել է Արևմտյան Գերմանիայում բարձրագույն սպորտային մրցանակը՝ « Արծաթե դափնու տերև »։

1975 թվականին նա Գերմանիայի հավաքականի կազմում բրոնզե մեդալ է նվաճել Կուալա Լումպուրում կայացած աշխարհի առաջնությունում։

1976 թվականին Մոնրեալի օլիմպիական խաղերում արևմտագերմանական հավաքականը նրա մասնակցությամբ գրավել է 5-րդ տեղը։ Ընդ որում՝ Հորսթը խաղացել է կիսապաշտպանի դիրքում, անցկացրել 6 հանդիպում, խփել 2 գոլ (մեկական՝ Հնդկաստանի և Իսպանիայի հավաքականներին)։

1969-1978 թվականների ընթացքում նա Արևմտյան Գերմանիայի հավաքականի կազմում անցկացրել է 106 հանդիպում, այդ թվում՝ 92-ը՝ բացօթյա մարզադաշտերում, 14-ը՝ մարզադահլիճներում։

## Ընտանիք
Հորսթի հորեղբայրը՝ Կարլ Դրյոզեն (1913–1996) հանդես է եկել խոտի հոկեյի Գերմանիայի ազգային հավաքականում և 1936 թվականին Բեռլինում կայացած ամառային օլիմպիական խաղերում արծաթե մեդալ նվաճել։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Օլիմպիական չեմպիոններ
Անդրեաս Քելլեր

**Անդրեաս Քելլեր** ( , ), գերմանացի հոկեյիստ, կիսապաշտպան և մարզիչ։ 1992 թվականի օլիմպիական չեմպիոն, 1984 և 1988 թվականների ամառային օլիմպիական խաղերի արծաթե մեդալակիր։

## Կենսագրություն
Ծնվել է 1965 թվականի հոկտեմբերի 1-ին Արևմտյան Բեռլինում։

Մարզական կարիերան սկսել է հայրենի քաղաքի Berliner թիմում, որի կազմում երկու անգամ Արևմտյան Գերմանիայի առաջնության արծաթե մեդալ է նվաճել (1982, 1987)։

Երկու անգամ ՝ 1982 եւ 1985 թվականներին, Գերմանիայի պատանեկան հավաքականի կազմում դարձել է աշխարհի չեմպիոն։

1984 թվականին Լոս Անջելեսում կայացած ամառային օլիմպիական խաղերում  խոտի հոկեյի արևմտագերմանական հավաքականի կազմում նվաճել է արծաթե մեդալ։ Ընդ որում՝ խաղացել է կիսապաշտպանի դիրքում, անցկացրել է 7 հանդիպում, ոչ մի գոլ չի խփել։

1986 թվականին բրոնզե մեդալ է նվաճել աշխարհի առաջնությունում,  1987 թվականին՝ Եվրոպայի առաջնությունում։

Արևմտագերմանական հավաքականի կազմում Քելլերը ևս մեկ օլիմպիական արծաթե մեդալ է նվաճել 1988 թվականի սեուլյան ամառային օլիմպիական խաղերում։  Խաղացել է կիսապաշտպանի դիրքում, անցկացրել 7 հանդիպում, խփել 1 գոլ՝ ԽՍՀՄ հավաքականին։

1992 թվականին խոտի հոկեյի արևմտագերմանական հավաքականի կազմում  մասնակցելով Բարսելոնայի ամառային Օլիմպիական խաղերին՝ նվաճել է ոսկե մեդալ։ Ընդ որում՝ անց է կացրել 7 հանդիպում, գոլ չի խփել։

Թիմակիցների հետ հաղթող է հռչակվել նաև խոտի հոկեյի Եվրոպայի 1984, 1988 և 1991 թվականների մարզադահլիճային առաջնություններում։

1983-1993 թվականների ընթացքում Արևմտյան Գերմանիայի և Գերմանիայի հավաքականների կազմում Անդրեաս Քելլերն ընդհանուր առմամբ անց է կացրել 226 հանդիպում, այդ թվում՝ 198-ը՝ բացօթյա մարզադաշտերում, 28-ը՝ մարզադահլիճներում։

Իր խաղային կարիերան ավարտելուց հետո նա դարձել է մարզիչ և աշխատեց Բեռլիներ ակումբում։ 2005 թվականին Գերմանիայի չեմպիոն է հռչակվել ակումբի կանանց թիմի, 2010 թվականին՝ պատանեկան թիմի հետ։

## Ընտանիք
Անդրեաս Քելլերը ծնվել ու հասակ է առել մարզական հարուստ ավանդույթներ ունեցող ընտանիքում։ Նրա պապը՝ Էրվին Քելլերը (1905–1971) 1936 թվականի ամառային օլիմպիական խաղերի արծաթե մեդալակիր էր։ Հայրը՝ Կարստեն Քելլերը (ծն. 1939) - 1972 թ. օլիմպիական խաղերի չեմպիոն։ Խորթ եղբայրը՝ Ֆլորիան Քելլերը (ծնված 1981 թ.) օլիմպիական չեմպիոն է հռչակվել 2008 թվականին, վերջինիս կինը ՝ Նավինա Օմիլադե-Քելլերը (ծնված 1981 թ.) ֆուտբոլիստ է, 2004 թվականի ամառային օլիմպիական խաղերի բրոնզե մեդալակիր։ Խորթ քույրը՝ Նատաշա Քելլերը (ծնված 1977 թ.) - 2004 թվականի օլիմպիական չեմպիոնուհի է։ Անդրեասի տատիկը՝ Հելգա Աքերմանը, նույնպես հանդես է եկել խոտի հոկեյի Գերմանիայի ազգային հավաքականի կազմում։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Օլիմպիական չեմպիոններ
Կատեգորիա:Ապրող անձինք
Կատեգորիա:1965 ծնունդներ
Կատեգորիա:Հոկտեմբերի 1 ծնունդներ
Լև Սարկիսով

**Լև Սարկիսով** (), հայ լեռնագնաց, որը հայտնի է որպես ամենատարեց հայը, ով բարձրացել է Էվերեստ լեռը, Վրաստանի վաստակավոր մարզիչ։

## Կենսագրություն
Լև Սարկիսովը սերը դեպի լեռները բացահայտել է Թբիլիսիի ավիացիոն գործարանում աշխատելու ժամանակ։ Այնտեղ մի խումբ ալպինիստներ պարբերաբար արշավներ էր կազմակերպում։ 1962 թվականին խումբը որոշել է բարձրանալ Կովկասյան լեռների ամենաբարձր գագաթը՝ Կազբեկը։

Նախքան զվարճացնող լեռնագնացությամբ զբաղվելը Լև Սարկիսովն աշխատել է Վրաստանի զինված ուժերում որպես լեռնագնացների մարզիչ։

Լև Սարկիսովը չորս անգամ բարձրացել է Արարատ լեռը, որի գագաթին ծածանել հայոց եռագույն դրոշը։

1999 թվականի մայիսի 12-ին Սարկիսովը վաթսուն տարեկան և հարյուր վաթսունմեկ օրականում դարձել է ամենատարեց մարդը, ով երբևէ հասել է Էվերեստի գագաթին՝ գերազանցելով վենեսուելացի ալպինիստ Ռամոն Բալանկա Սուարեսի նախկին ռեկորդը։ Նա Գինեսի ռեկորդների գրքում պաշտոնապես ճանաչվել է որպես ամենատարեց լեռնագնացը, ով երբևէ բարձրացել է լեռը։ Նրա ռեկորդը 2001 թվականին գերազանցել է ամերիկացի լեռնագնաց Շերման Բուլը։

1999 թվականին Վրաստանի նախագահ Էդուարդ Շևարդնաձեն Սարկիսովին պարգևատրել է Պատվո շքանշանով, նա դարձել է նաև «Ձյունե հովազ» մրցանակի դափնեկիր։ Դա խորհրդային մրցանակ է լեռնագնացության բնագավառում, որը շնորհվում է այն լեռնագնացներին, որոնք նվաճել են նախկին ԽՍՀՄ տարածքում գտնվող 7000 մ և ավելի բարձրությամբ բոլոր հինգ գագաթները։

Սարկիսովը ԽՍՀՄ զինված ուժերի լեռնագնացության բազմակի չեմպիոն է, Վրաստանի վաստակավոր մարզիչ, նա պարգևատրվել է Լեռնագնացության Եվրասիական ընկերության «Էդելվեյս» շքանշանով։

Լև Սարկիսովը մահացել է 2024 թվականի փետրվարի 2-ին՝ 85 տարեկանում։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Լև Սարկիսովը EverestNews-ի եթերում

Կատեգորիա:Հայ լեռնագնացներ
Կատեգորիա:Պատվո շքանշանի ասպետներ (Վրաստան)
Հրանտ Ոսկանյան (իրանագետ)

**Հրանտ Ավանեսի Ոսկանյան** (), հայ բանասեր-իրանագետ, բանասիրական գիտությունների թեկնածու, ՌԴ պաշտպանության նախարարության ռազմական համալսարանի մերձավորարևելյան լեզուների ամբիոնի պրոֆեսոր, Հայրենական մեծ պատերազմի մասնակից։

## Կենսագրություն
1942 թվականին կամավոր մեկնել է բանակ, ավարտել է պարսկերենից զինվորական թարգմանիչների դասընթացը։ Մասնակցել է Հայրենական մեծ պատերազմի մարտական գործողություններին։ 1945 թվականի հունիսի 24-ին Մոսկվայի Կարմիր հրապարակում տեղի ունեցած Հաղթանակի շքերթի մասնակից է։

1948 թվականին ավարտել է ԽՍՀՄ օտար լեզուների ռազմական ինստիտուտը։ 1957 թվականից որպես թարգմանիչ աշխատել է Իրանում ԽՍՀՄ դեսպանությունում։ Գնդապետի կոչումով անցել է թոշակի։

1996 թվականից Ռուսաստանի Դաշնության պաշտպանության նախարարության ռազմական համալսարանի մերձավորարևելյան լեզուների ամբիոնի պրոֆեսոր էր։

Մահացել է 2024 թվականի հունվարի 17-ին՝ 99 տարեկանում։

## Գիտական գործունեություն
Պարսկերենի հնչյունաբանության վերաբերյալ առաջին գիտական աշխատության (պարսկերենի ներածական հնչյունական դասընթաց, 1951), պարսկերենի երեք դասագրքերի և պարսկերենի ոճաբանության դասախոսությունների, Ռուս-պարսկերեն մեծ բառարանի հեղինակ է։  .

### Ընտրյալ աշխատություններ
* *Восканян Г. А.* Русско-персидский словарь : Ок. 30000 слов. — М : Рус. яз., 1986. — 829 с. — 37150 экз.
**  — М.: Восток-Запад АСТ, 2005. — 865 с. — 1000 экз. — ISBN 5-478-00023-X
* *, Восканян Г. А., * Персидско-русский словарь : Учебный : 4600 слов : С прил. морфол. табл. рус. яз. / Под ред. М. Е. Радовильского. — 2-е изд. — М : Рус. яз., 1985. — 12+796 с. — 5000 экз.
**  — 3-е изд. — М.: АСТ Восток-Запад, 2005. — 808 с. — 1000 экз. — ISBN 5-478-00189-9

## Պարգևներ
* Հայրենական պատերազմի II աստիճանի շքանշան (6.4.1985)

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* 

Կատեգորիա:Անձինք այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Բանասիրական գիտությունների թեկնածուներ
Կատեգորիա:Հայ արևելագետներ
Կատեգորիա:Հայրենական պատերազմի 2-րդ աստիճանի շքանշանակիրներ
Կատեգորիա:Հայ իրանագետներ
Կատեգորիա:Հայ երկարակյացներ
Հրանտ Ոսկանյան (այլ կիրառումներ)

**Հրանտ Ոսկանյան** անուն-ազգանունը կարող է վերաբերել հետևյալ անձանց.

* Հրանտ Ոսկանյան, հայ քաղաքական և կուսակցական գործիչ։
* Հրանտ Ոսկանյան, հայ բանասեր-իրանագետ։
Մարինե Գալստյան

**Մարինե Գալստյան** (), Իտալիայում բնակվող հայ դերասանուհի-բեմադրիչ, պարուհի-պարուսույց։ Որպես հրավիրյալ աստղ՝ հանդես է եկել մի քանի հեռուստասերիալներում և նկարահանվել գեղարվեստական ֆիլմերում։

## Կենսագրություն
Ծնվել է 1980 թվականին, Երևանում։ 1999-2004 թվականներին սովորել է Երևանի թատրոնի և կինոյի պետական ինստիտուտում, ստացել ռեժիսորի մասնագիտություն, 2003-2006 թվականներին կրկին սովորել է նույն ​​ինստիտուտում՝ ստանալով թատրոնի և կինոյի դերասանուհու որակավորում։ 2000-2003 Հայաստանի հանրային հեռուստատեսությամբ վարել է «Պառնաս» հեռուստահաղորդումը։

Իտալիայում ուսանել է իսպանական դասական պարեր, ֆլամենկո և արգենտինական տանգո, այնուհետև պար է դասավանդել Իտալիայի տարբեր քաղաքներում (Ֆիրենցե, Գրոսետտո, Պիստոյա, Հռոմ)։

Կինոյում առաջին անգամ նկարահանվել է 2004 թվականին, Հայաստանում՝ Արթուր Վարդանյանի «Քեզ սիրում եմ և կսիրեմ» ֆիլմում, իսկ Իտալիայում՝ «Ողջ աշխարհը երկիր է», «Մնացածն իմ աչքերով», «Ջուդեկկայի տղան», «Միրադաս» «Ամատի Մալիկի գործը» և այլ ֆիլմերում։

2008 թվականին ամուսնու՝ պարող, բեմադրիչ Սարգիս Գալստյանի հետ հիմնել է «Աուռում» պարային դուետը՝ կատարելով տարբեր ոճի պարային համարներ, հանդես եկել «Տանգոյի բոլոր գույները» և այլ պարային ներկայացումներում։ 2012 թվականին Սարգիս և Մարինե Գալստյանները հիմնել են «ԻնԿոնտրոՎերսո» իտալա-հայկական թատերախումբը՝ բեմադրելով դրամատիկական ներկայացումներ։

Ամուսնու՝ Սարգիս Գալստյանի հետ բնակվում է Հռոմում։ Ունեն մեկ որդի՝ Էդգար։

## Բեմադրություններ
* Նորա - Հենրիկ Իբսենի «Տիկնիկների տունը», 
* Դորոթեա - դե Ֆիլիպոյի «Ռիսկ», 
* Մայր - Պրոսպեր Մերիմեի «Մատեո Ֆալկոնե» (նաև ներկայացման բեմադրիչն է), 
* Նինա- Անտոն Չեխովի «Ճայը»,
* Ելենա Անդրեևնա- [Անտոն Չեխով «Քեռի Վանյա»,
* «Բեռնարդա Ալբայի տունը»,
* «Վաճառված բնակարան»,
* «Իրականություն»,
* «Վիկո Ռենիկայի տարօրինակ գիշերը»։

## Ֆիլմեր
* «Քեզ սիրում եմ և կսիրեմ», ռեժիսոր՝ Արթուր Վարդանյան (2004),
* «Ամատի Մալիքի գործը», ռեժիսոր՝ Էմանուել Տուրբանտի (2008),
* «Միրադաս», ռեժիսոր՝ Լորենցո Ռիգինի (2013),
* «Coupe Fatale», ռեժիսոր՝ Ռաֆֆայել Տոտարո (2013),
* «Ջուդեկկայի տղան», ռեժիսոր՝ Ալֆոնսո Բերգամո (2016),
* «Նույն այգում», ռեժիսոր՝ Ալի Ասգարի (2016),
* «Մնացածն իմ աչքերով», ռեժիսոր՝ Մասիմիլիանո Ամատո (2017),
* «Ցլամարտ», ռեժիսոր՝ Ֆաբիո Ռոմանի և Ֆաբիո Պոլլիո (2021)։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Մարինե Գալստյանի կենսագրությունը

Կատեգորիա:Երևանի թատրոնի և կինոյի պետական ինստիտուտի շրջանավարտներ
Կատեգորիա:Հայ դերասանուհիներ
Կատեգորիա:Հայ պարուհիներ
Կատեգորիա:Հայ պարուսույցներ
Կատեգորիա:Հայ ռեժիսորներ
Համակարգային ծրագրավորում

**Համակարգային ծրագրակազմը** ծրագրային ապահովում է, որը նախատեսված է այլ ծրագրերի համար հարթակ ապահովելու համար։ Համակարգային ծրագրային ապահովման օրինակներ են օպերացիոն համակարգերը (ՕՀ) (օրինակ՝ macOS, Linux, Android և Microsoft Windows)։

Հավելվածային ծրագրային ապահովումը ծրագրերի շարք է, որը օգտվողներին  թույլ է տալիս կատարել օգտատերերին ուղղված առաջադրանքներ, ինչպիսիք են՝ ստեղծել տեքստային փաստաթղթեր, խաղալ կամ զարգացնել խաղեր, ստեղծել ներկայացումներ, լսել երաժշտություն, նկարներ նկարել կամ զննել համացանցը։ Օրինակներ են՝ հաշվողական գիտության ծրագրակազմը, խաղային շարժիչները, որոնման համակարգերը, արդյունաբերական ավտոմատացումը և ծրագրային ապահովումը որպես ծառայության հավելվածներ։

1940-ականների վերջերին կիրառական ծրագրակյին ապահովումը գրվում էր համակարգիչն օգտագործողների կողմից՝ այն համապատասխանեցնելով իրենց հատուկ սարքավորումներին և պահանջներին։ Համակարգային ծրագրային ապահովումը սովորաբար մատակարարվում էր համակարգչային սարքավորումների արտադրողի կողմից և նախատեսված էր օգտագործելու այդ համակարգի մեծամասնության կամ բոլոր օգտագործողների կողմից։

Շատ օպերացիոն համակարգեր նախապես փաթեթավորված են հիմնական կիրառական ծրագրերով։ Նման ծրագրային ապահովումը չի համարվում համակարգային ծրագրակազմ, քանի որ այն կարող է հեռացվել առանց այլ ծրագրերի աշխատանքի վրա ազդելու։ Նման ծրագրերի օրինակներ են խաղերը և պարզ խմբագրման գործիքները, որոնք մատակարարվում են Microsoft Windows-ով, կամ ծրագրային ապահովման մշակման գործիքների շղթաներ, որոնք մատակարարվում են բազմաթիվ Linux բաշխումներով։

## Օպերացիոն համակարգ

Օպերացիոն համակարգը համակարգային ծրագրերի խումբ է, որն ընդլայնում է համակարգչի հնարավորությունները՝ ապահովում է դրա ռեսուրսների կառավարումը, կիրառական ծրագրերի բեռնումը և կատարումը, ինչպես նաև օգտատերերի հետ փոխգործակցությունը։ Հաշվողական համակարգերի մեծ մասում օպերացիոն համակարգերը համակարգի ծրագրային ապահովման հիմնական, ամենակարևոր (և երբեմն միակ) մասն է։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Ծրագրային ապահովում
Կատեգորիա:Համակարգային ծրագրեր
Բլաժիմիր Կովաչևիչ

**Բլաժիմիր Կովաչևիչ** (,), խորվաթ շախմատիստ, գրոսմայստեր (2018)։ Հանդես է եկել «Լիբուրնիա» շախմատային ակումբում (Ռիեկա քաղաք)։ Շախմատով սկսել է զբաղվել յոթերորդ դասարանում, 1994 թվականին դարձել է Խորվաթիայի պատանիների չեմպիոն։ 1999 թվականին Բուդապեշտի մրցաշարում հանձնել է միջազգային վարպետի նորմա։ Ապրում է Զագրեբի Սվետա Նեդելյա արվարձանում, աշխատում է որպես շախմատի մարզիչ։ 2005 թվականի Խորվաթիայի հավաքականի կազմում դարձել է Միտրոպի գավաթի արծաթե մեդալակիր։ Խորվաթիայի թիմային առաջնության չեմպիոն (2016, 2018), արծաթե (2015) և բրոնզե մեդալակիր (2013)։ Երկու անգամ մասնակցել է Եվրոպայի առաջնությանը։

## Սպորտային արդյունքներ

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Խորվաթ շախմատիստներ
Կատեգորիա:Շախմատի գրոսմայստերներ
Crayola

**Crayola LLC**, նախկինում **Binney & Smith Company**, ամերիկյան արտադրական և մանրածախ ընկերություն է, որը մասնագիտացած է արվեստի պարագաների մեջ։ Այն հայտնի է իր Crayola ապրանքանիշով և առավել հայտնի է իր մատիտներով։ Ընկերության գլխավոր գրասենյակը գտնվում է Փենսիլվանիայի Ֆորքս Թաունշիփ քաղաքում, նահանգի Լեյխ Վելի շրջանում։ 1984 թվականից Crayola-ն հանդիսանում է Hallmark Cards-ի ամբողջությամբ պատկանող դուստր ձեռնարկությունը։

Ի սկզբանե արդյունաբերական պիգմենտների մատակարարման ընկերություն՝ Crayola-ն շուտով իր ուշադրությունը կենտրոնացրեց տնային և դպրոցական օգտագործման համար նախատեսված արվեստի արտադրանքների վրա՝ սկսած կավիճից, այնուհետև մատիտներից, որից հետո՝ գունավոր մատիտներ, մարկերներ, ներկեր, մոդելավորման կավ և այլ հարակից ապրանքներ։ Crayola ապրանքանիշի բոլոր ապրանքները ոչ թունավոր և անվտանգ են երեխաների կողմից օգտագործման համար։ Crayola մատիտների մեծ մասը արտադրվում է Միացյալ Նահանգներում։

Crayola-ն նաև արտադրում է պրոֆեսիոնալ արվեստի արտադրանքների շարք «Portfolio Series» ապրանքանիշի ներքո՝ ներառյալ ակրիլներ, ջրաներկ, տեմպերա և վրձիններ։

Crayola LLC-ն պնդում է, որ Crayola ապրանքանիշը 99% ճանաչում ունի ԱՄՆ սպառողների տնային տնտեսություններում և ասում է, որ իր արտադրանքը շուկայավարվում և վաճառվում է ավելի քան 80 երկրներում։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Orange: A Crayola raw materials data sheet from the 1970s Smithsonian Institution Libraries

Կատեգորիա:1885 հիմնադրումներ ԱՄՆ-ում
Կատեգորիա:Ամերիկյան ընկերություններ
UTF-8

**UTF-8** ( «Unicode Transformation Format – 8-bit») Յունիկոդ սիմվոլների կոդավորման ստանդարտ է։ Այն կարող է ներկայացնել մինչև 1,112,064 հատ վավեր յունիկոդի սիմվոլ 4 բայթով։

Կոդավորումը նախագծվել է Քեն Թոմփսոնի և Ռոբ Փայկի կողմից, առաջին իրականացումը եղել է նրանց Plan 9 օպերացիոն համակարգում 1992 թվականի սեպտեմբերին։

## Կոդավորումը
Առաջին 128 համարները (առաջին բայթը) զբաղեցնում են ASCII կոդերը, որի շնորհիվ ASCII կոդավորումով տեքստերը համատեղելի են UTF-8 -ի հետ։ Հաջորդ 1,920 համարներում գրված են գրեթե բոլոր լատինատառ այբուբենները, նաև IPA ընդլայնումները, հունարենի, հայերենի, կյուրեղագիր այբուբենները։  

UTF-8 -ում սիմվոլի առաջին բայթի սկզբում եղած 1 -երի քանակը ցույց է տալիս, թե քանի բայթ հիշողություն է զբաղեցնում տվյալ սիմվոլը։ Շարունակվող բայթերը սկզբից ունենում են 10 բիթերը, որից հետո գրվում է սիմվոլի համարի մաս կազմող բիթերը։ Ներքևում բերված աղյուսակում x -ով նշված են այն բիթերը, որոնք օգտագործվում են սիմվոլի համարը գրելու նպատակով։

Նախկինում UTF-8 -ը կարող էր օգտագործել նայև 5 և 6 բայթերը սիմվոլի կոդը գրելու համար, բայց 2003 թվականին RFC 3629 ստանդարտով utf-8-ը սահմանափակվեց 4 բայթում։ Փոփոխության նպատակն էր պահպանել համատեղելիություն UTF-16 -ի հետ։
Ստանդարտում կա հնարավորություն սիմվոլների, որոնք զբաղեցնում են 4 -ից ավելի բայթ, դրանց դեպքում կատարվում է սիմվոլների միավորում. օրինակ երկրների դրոշները նշվում են 2 սիմվոլ միացնելով։

### Տարածվածությունը
Սկսած 2008 թվականից UTF-8 -ը դարձել է ամենատարածված կոդավորումը web -ում։ 2024 թվականի փետրվարի դրությամբ կայքերի 98.1% -ը ունեն UTF-8 կոդավորում։ Բազմաթիվ ստանդարտներ՝ օրինակ JSON տվյալների փոխանակումը պարտադրում է օգտագործել UTF-8։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Թվային տեխնոլոգիաներ
Կատեգորիա:Ստանդարտներ
Կատեգորիա:Կոդավորում
Կատեգորիա:Յունիկոդ
Էվա դե Գուդե

**Էվա դե Գուդե** (. ), հոլանդացի մականորդուհի, Հոլանդիայի հավաքականի անդամ։ Եռակի օլիմպիական չեմպիոն (2008, 2012 և 2020), 2016 թվականի ամառային օլիմպիական խաղերի արծաթե մեդալակիր, աշխարհի կրկնակի չեմպիոն (2014, 2018), Եվրոպայի եռակի չեմպիոն, չեմպիոնների գավաթի խաղարկությունների եռակի հաղթող։ Իսկ նրա ակումբային կարիերան հիմնականում կապված է Ամստերդամի Amsterdamsche Hockey & Bandy Club (AH&BC) ակումբի հետ, որտեղ հիմնականում հանդես է եկել կիսապաշտպանի դիրքում։

Հոլանդիայի կանանց խոտի հոկեյի ազգային հավաքականում Էվան իր նորամուտը նշել է տասնյոթ տարեկանում։ 2012 թվականի օլիմպիական խաղերում  Նիդերլանդների հավաքականի տարած հաղթանակում ներդրած զգալի ավանդի համար նրան շնորհվել է Օրան-Նասսաուի շքանշան՝ ասպետի տիտղոսով։ 2020 թվականի Օլիմպիական խաղերում հաղթելուց հետո ստացել է սպայական կոչում։ Հոլանդիայի կանանց խոտի հոկեյի ազգային հավաքականի կազմում ընդհանուր առմամբ անց է կացրել 88 հանմդիպում, խփել 11 գոլ։

Էվա դե Գուդեն հոկեյի աստղերի մրցանակաբաշխության ժամանակ 2018 և 2020 թվականներին հռչակվել է Տարվա խաղացող՝ FIH Player of the Year:

## Մրցելույթները օլիմպիադաներում
250px|մինի

## Ծանոթագրություններ

## Տես նաև
* Բազմակի օլիմպիական չեմպիոնների ցանկ

## Արտաքին հղումներ
* Porträt auf hockey.nl
* 
* Чемпионки Олимпийских игр 2012 года на сайте Королевского союза по хоккею на траве Нидерландов 

Կատեգորիա:1989 ծնունդներ
Կատեգորիա:2008 թվականի Ամառային օլիմպիական խաղերի չեմպիոններ
Կատեգորիա:2012 թվականի Ամառային օլիմպիական խաղերի չեմպիոններ
Կատեգորիա:2016 թվականի Ամառային օլիմպիական խաղերի արծաթե մեդալակիրներ
Կատեգորիա:2020 թվականի Ամառային օլիմպիական խաղերի չեմպիոններ
Կատեգորիա:Անձինք այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Ապրիլի 23 ծնունդներ
Կատեգորիա:Ապրող անձինք
Գնային համարժեքություն

**Գնային համարժեքություն**, պարիտետ, տարբեր տեսակի ապրանքների գների հավասարակշռված հարաբերակցությունը։ Որպես ելակետ՝ վերցվում է որոշակի հիմք, որի դեպքում ապրանքի գները (օրինակ՝ ագրոարդ. համալիրում) սահմանվում են համարժեքության սկզբունքով, շահույթի նորմին հավասար։ Եթե որոշակի ժամանակահատվածում այդ հարաբերակցությունը պահպավում կամ ունենում է աննշան շեղում, ապա   գնային համարժեքությունն  պահպանվում է։ Հավասարակշռված, համաչափ զարգացման համար գնային համարժեքության պահպանումը կարևոր տնտեսական պայման է, որն ապահովում է ըստ շահութաբերության արդյունավետության մակարդակի համադրելիության, ինչպես նաև շուկայում գործընկերների, տնտեսության ճյուղերի համար ընդլայնված վերարտադրության իրականացման հավասար պայմաններ։ Գների համարժեք հարաբերակցությունից զգալի շեղումը հանգեցնում է դրանց անհամարժեքության (դիսպարիտետ)։ Հայաստանի հանրաետությունում գնային համարժեքության արտահայտված խախտում  նկատվել է հատկապես 1990-ական թթ-ին, որը բացասական ազդեցություն է ունեցել ագրարային ոլորտի տնտեսական վիճակի, արտադրության մակարդակի, գյուղատնտեսական ձեռնարկությունների վճարունակության, ոլորտում զբաղվածների սոցիալական պայմանների վրա։

Կատեգորիա:Գյուղատնտեսություն
Կատեգորիա:Տնտեսություն
Լիդևեյ Վելտեն

**Լիդևեյ Վելտեն** (**Lidewij Welten,** ), հոլանդացի մականորդուհի։ Խոտի հոկեյի Հոլանդիայի հավաքականում և «Հերտոգենբոս» թիմում հանդես է եկել հարձակվողի դիրքում։ Եռակի օլիմպիական չեմպիոն է (2008, 2012 և 2020), 2016 թվականի ամառային օլիմպիական խաղերի արծաթե մեդալակիր, աշխարհի կրկնակի չեմպիոն (2014, 2018), Եվրոպայի քառակի չեմպիոն, չեմպիոնների գավաթի խաղարկությունների քառակի հաղթող։

Վելտենը դեռ պատանեկան հասակում ընդգրկվել է Հոլանդիայի ազգային հավաքականի կազմում. համարվում էր աշխարհի ամենախոստումնալից տաղանդներից մեկը։ Ազգային հավաքականի մարզիչ Մարկ Լամերսն ընտրեց նրան 2008 թվականի պեկինյան ամառային օլիմպիական խաղերի համար. դա երիտասարդ աղջկա մարզական կարիերայում առաջին մեծ միջազգային մրցաշարն էր։ Լիդևեյը լիովին արդարացրեց իր հետ կապված ակնկալիքները և թիմակիցների հետ նվաճեց օլիմպիական ոսկին՝
եզրափակիչում 2–0 հաշվով հաղթելով Չինաստանի թիմին։ Օլիմպիական երկրորդ ոսկե մեդալը նա նվաճեց 2012 թվականի ամառային խաղերում։ Հաջորդ՝ 2016 թվականի օլիմպիական խաղերում նա և իր թիմակիցները ստիպված էին բավարարվել արծաթե մեդալով։  Սակայն չորս տարի անց՝ Տոկիոյի օլիմպիադայում դարձյալ գրավեցին առաջին տեղը և հռչակվեցին չեմպիոն։

2018 թվականին Լոնդոնում՝ հոկեյի կանանց աշխարհի գավաթի խաղարկությունում նա վերստին Հոլանդիայի հավաքականի հետ ոսկե մեդալ  նվաճեց՝ եզրափակիչում 6-0 հաշվով հաղթելով Իռլանդիայի հավաքականին։ Ընդ որում՝ այդ վճռորոշ մրցախաղում Լիդևեյը խփեց գոլերից մեկը։ Նա ճանաչվեց մրցաշարի լավագույն խաղացող։

2024 թվականի հունվարի 27-ին նա Instagram-ի միջոցով հայտարարեց, որ դադարեցնում  է իր մրցելույթները Հոլանդիայի հավաքականի կազմում

## Մրցելույթները օլիմպիադաներում

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
*Տվյալները sport.references.com-ում 
* Porträt auf hockey.nl
*Ficha en olympiandatabase
* Чемпионки Олимпийских игр 2012 года на сайте Королевского союза по хоккею на траве Нидерландов 

Կատեգորիա:1990 ծնունդներ
Կատեգորիա:2008 թվականի Ամառային օլիմպիական խաղերի չեմպիոններ
Կատեգորիա:2012 թվականի Ամառային օլիմպիական խաղերի մեդալակիրներ
Կատեգորիա:2012 թվականի Ամառային օլիմպիական խաղերի չեմպիոններ
Կատեգորիա:2016 թվականի Ամառային օլիմպիական խաղերի արծաթե մեդալակիրներ
Կատեգորիա:2020 թվականի Ամառային օլիմպիական խաղերի չեմպիոններ
Կատեգորիա:Ապրող անձինք
Սուրբ Նիկողայոս եկեղեցի (այլ կիրառումներ)

**Սուրբ Նիկողայոս եկեղեցի**, կարող է վերաբերել՝
# Սուրբ Նիկողայոս եկեղեցի, կրոնական կառույց Բագաևսկայայում,
# Սուրբ Նիկողայոս եկեղեցի, կրոնական կառույց Բոգդանովում, 
# Սուրբ Նիկողայոս եկեղեցի, կրոնական կառույց Գուկովոյում,
# Սուրբ Նիկողայոս եկեղեցի, կրոնական կառույց Դոնի Ռոստովում,
# Սուրբ Նիկողայոս եկեղեցի, կրոնական կառույց Եվպատորիայում,
# Սուրբ Նիկողայոս եկեղեցի, կրոնական կառույց Լակեդեմոնովկայում,
# Սուրբ Նիկողայոս եկեղեցի, կրոնական կառույց Կամենեց-Պոդոլսկում,
# Սուրբ Նիկողայոս եկեղեցի, կրոնական կառույց Ռուսաստանի Ռոստովի մարզի Կույբիշևի շրջանի Կույբիշևո Կույբիշևոյում,
# Սուրբ Նիկողայոս եկեղեցի, կրոնական կառույց Մալչևսկո-Պոլնենսկայայում,
# Սուրբ Նիկողայոս եկեղեցի, կրոնական կառույց Միլլերովոյում,
# Սուրբ Նիկողայոս եկեղեցի, կրոնական կառույց Նիկոլաևկայում,
# Սուրբ Նիկողայոս եկեղեցի, կրոնական կառույց Նինում,
# Սուրբ Նիկողայոս եկեղեցի, կրոնական կառույց Նովոշախտինսկում,
# Սուրբ Նիկողայոս եկեղեցի, կրոնական կառույց Նովոչերկասկում,
# Սուրբ Նիկողայոս եկեղեցի, կրոնական կառույց Նոր Նախիջևանում,
# Սուրբ Նիկողայոս եկեղեցի, կրոնական կառույց Նոր Ջուղայում,
# Սուրբ Նիկողայոս եկեղեցի, կրոնական կառույց Շախտիում,
# Սուրբ Նիկողայոս եկեղեցի, կրոնական կառույց Պրահայում,
# Սուրբ Նիկողայոս եկեղեցի, կրոնական կառույց Ռոդիոնովո-Նեսվետայսկայայում,
# Սուրբ Նիկողայոս եկեղեցի, կրոնական կառույց Սեմիբալկիում,
# Սուրբ Նիկողայոս եկեղեցի, կրոնական կառույց Սոֆիաում,
# Սուրբ Նիկողայոս եկեղեցի, կրոնական կառույց Մոսկվայում,
# Սուրբ Նիկողայոս եկեղեցի (Բեյքոզ), հայ առաքելական եկեղեցի Թուրքիայի Ստամբուլ քաղաքի Բեյքոզ շրջանում,
# Սուրբ Նիկողայոս եկեղեցի (Ֆաթիհ), հայկական եկեղեցի Թուրքիայի Ստամբուլ քաղաքի Ֆաթիհ շրջանի Թոփքափը թաղամասում,
# Սուրբ Նիկողայոս եկեղեցի (Սամսուն), հայկական եկեղեցի Թուրքիայի Սամսուն քաղաքում, որը քանդվել է 1936 թվականին։
* Սուրբ Նիկողայոս - հայկական վանք Յաֆայում, Իսրայել
Շահրիար (Իրան)

**Շահրիար** (), քաղաք Իրանի կենտրոնական մասում` Թեհրան օսթանում, Թեհրան քաղաքից մոտ 12 կմ դեպի արևմուտք։ Հանդիսանում է համանուն շահրեստանի վարչական կենտրոնը։ Բնակչությունը վերջին մարդահամարի տվյալներով կազմում է ։

## Բնակչություն
Քաղաքի բնակչությունը 2016 թվականի մարդահամարի տվյալներով կազմում էր 309 607 մարդ, որոնք կազմում էին 97 570 տնտեսություն։
Շահրիարը Թեհրան օսթանի բնակչությամբ երրորդ ամենախոշոր քաղաքն է` Թեհրանից և Իսլամշեհրից հետո։ Քաղաքի բնակչության փոփոխությունը ժամանակի ընթացքում բերված է աղյուսակում ստորև.

## Պատմություն
1953 թվականին, երբ ձևավորվել է Շահրիարը որպես վարչական միավոր, վերջինիս բնակչությունը կազմել է ընդամենը 5000 մարդ։

2020 թվականի հունվարի 8-ին քաղաքից ոչ հեռու կործանվել է Ուկրաինական միջազգային ավիաուղիների Բոինգ 737 ինքնաթիռը, ինչի արդյունքում զոհվել են ինքնաթիռում գտնվող բոլոր 167 ուղևորները և 9 անձնակազմի անդամները։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Թեհրանի նահանգ
Կատեգորիա:Իրանի աշխարհագրություն
Կատեգորիա:Իրանի քաղաքներ
Կատեգորիա:1367 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր