Բանգլադեշի բանկ

**Բանգլադեշի բանկ** (), Բանգլադեշի կենտրոնական բանկ, Ասիական քլիրինգային միության անդամ։ Բանկն ամբողջությամբ պատկանում է Բանգլադեշի կառավարությանը։

Բանկը ակտիվորեն զարգացնում է կանաչ բանկինգը և ֆինանսական ներառման քաղաքականությունը, հանդիսանում է Ֆինանսական ներառման դաշինքի կարևոր անդամ։ Բանգլադեշի Ֆինանսական հետախուզության բաժինը (*BFIU*)՝ Բանգլադեշի բանկի ստորաբաժանումը, Ֆինանսական հետախուզության ստորաբաժանումների *Egmont Group*-ի անդամ է։

Բանգլադեշի բանկն առաջին կենտրոնական բանկն է աշխարհում, որը ներկայացրել է հատուկ թեժ գիծ (16236), որպեսզի մարդիկ ահազանգեն բանկային համակարգի հետ կապված ցանկացած խնդրով։ Ավելին, կազմակերպությունն առաջին կենտրոնական բանկն է աշխարհում, որը թողարկել է «Կանաչ բանկային քաղաքականություն»։ Այս ներդրումը գնահատելու համար նահանգապետ դոկտոր Աթիուր Ռահմանին տրվեց «Կանաչ նահանգապետ» տիտղոսը 2012 թվականին ՄԱԿ-ի Կլիմայի փոփոխության կոնֆերանսում, որը տեղի ունեցավ Դոհայում՝ Կատարի ազգային կոնվենցիայի կենտրոնում։

## Պատմություն
1972 թվականի ապրիլի 7-ին Բանգլադեշի ազատագրական պատերազմից և Բանգլադեշի վերջնական անկախացումից հետո Բանգլադեշի կառավարությունը ընդունեց Բանգլադեշի բանկի հրամանը (1972 թվական, թիվ 127)՝ վերակազմավորելով Պակիստանի Պետական ​​բանկի Դաքքայի մասնաճյուղը որպես Բանգլադեշի բանկ, որը երկրի կենտրոնական բանկն է և երկրի դրամավարկային և ֆինանսական համակարգի բարձրագույն կարգավորող մարմինը։

1972 թվականի Մուջիբի կառավարությունը հետապնդում էր սոցիալիստամետ օրակարգ։ 1972 թվականին կառավարությունը որոշեց ազգայնացնել բոլոր բանկերը՝ միջոցները պետական ​​հատվածին ուղղելու համար և առաջնահերթություն տալ այն ոլորտներին, որոնք փորձում էին վերականգնել պատերազմից տուժած երկիրը՝ հիմնականում արդյունաբերությունն ու գյուղատնտեսությունը։ Այնուամենայնիվ, ոչ ճիշտ ոլորտների նկատմամբ պետական ​​վերահսկողությունը խանգարեց այս բանկերին լավ գործել։ Դրան գումարվում էր այն փաստը, որ վարկերը տրամադրվում էին պետական ​​հատվածին առանց կոմերցիոն նկատառումների. բանկերն ունեին վատ կապիտալ վարձակալություն, հաճախորդների վատ սպասարկում և չունեին շուկայական բոլոր դրամավարկային գործիքները։ Վարկերը տրամադրվում էին առանց առևտրային նկատառումների, ուստի նախկին դատական ​​համակարգի միջոցով վերականգնումն այնքան թանկ էր, որ վարկի փոխհատուցումը դառնում էր անհնար։ Թեև կառավարությունն ամենուր միջամտելու նպատակ է դրել, սակայն չի ստեղծել համապատասխան կարգավորող համակարգ՝ նման խնդիրները վեր հանելու և դրանք շտկելու համար։ Հետևաբար, բանկային հասկացությունները, ինչպիսիք են շահութաբերությունը և իրացվելիությունը, խորթ էին բանկերի կառավարիչների համար, և կապիտալի համարժեքությունը հետին պլանում մղվեց։

1982 թվականին սկսվեց բարեփոխումների առաջին ծրագիրը, որտեղ կառավարությունը ապապետականացրեց վեց ազգայնացված առևտրային բանկերից երկուսը և թույլատրեց մասնավոր տեղական բանկերին մրցակցել բանկային ոլորտում։ 1986 թվականին նշանակվեց փողի, բանկային և վարկի ազգային հանձնաժողով, որը պետք է զբաղվեր բանկային հատվածի խնդիրներով, և մի շարք քայլեր ձեռնարկվեցին ազգայնացված առևտրային բանկերի և զարգացման ֆինանսական հաստատությունների վերականգնման նպատակների համար։ Այնուամենայնիվ, բանկային հատվածի արդյունավետությունը չի բարելավվել։

*Ֆինանսական հատվածի ճշգրտման վարկը* (*FSAC*) և *Ֆինանսական հատվածի բարեփոխումների ծրագիրը* (FSRP) ձևավորվել են 1990 թվականին Համաշխարհային բանկի հետ պայմանագրերով։ Այս ծրագրերը ձգտում էին վերացնել կառավարության խեղաթյուրումները և նվազեցնել ֆինանսական ճնշումը։ Քաղաքականություններն օգտագործում էին *McKinnon-Shaw* վարկածը, որն ասում էր, որ աղավաղումների վերացումը մեծացնում է արդյունավետությունը վարկային շուկայում և մեծացնում մրցակցությունը։ Դրանք առևտրային հիմունքներով վարկեր տրամադրող բանկերն են՝ բարելավելով բանկերի արդյունավետությունը և սահմանափակելով կառավարության վերահսկողությունը միայն դրամավարկային քաղաքականությամբ։ *FSRP*-ն ստիպեց բանկերին ունենալ կապիտալի նվազագույն համարժեքություն, համակարգված կերպով դասակարգել վարկերը և ներդնել ժամանակակից համակարգչային համակարգեր, ներառյալ հաշվապահական հաշվառումը։ Այն ստիպեց Կենտրոնական բանկին ազատել տոկոսադրույքները, վերանայել ֆինանսական օրենքները և մեծացնել վերահսկողությունը վարկային շուկայում։ Կառավարությունը զարգացրեց նաև |կապիտալի շուկան, որը նույնպես վատ էր աշխատում։

*FSRP*-ն չգործարկվեց 1996 թվականին։ Այնուհետև Բանգլադեշի կառավարությունը ձևավորեց *Բանկային բարեփոխումների կոմիտե* (*BRC*), որի առաջարկությունները հիմնականում անտեսվեցին այն ժամանակվա կառավարության կողմից։

Ներկայումս այն ունի տասը գրասենյակ, որոնք տեղակայված են Բանգլադեշի Մոթիջհելում, Սադարղաթում, Չիտագոնգում, Խուլնայում, Բոգրաում, Ռաջշահիում, Սիլհեթում, Բարիսալում, Ռանգպուրում և Միմենսինգում։ Ընդհանուր աշխատուժը կազմում է 5807 մարդ (պաշտոնյաներ՝ 3981, ենթակա անձնակազմ՝ 1826) 2015 թվականի մարտի 31-ի դրությամբ։

## Մասնաճյուղեր
*Մոթիջհել
*Դաքայի նավահանգիստ
*Բոգուրա
*Չիտագոնգ 
*Ռաջշահի
*Բարիսալ
*Կհուլնա
*Սիլհեթ
*Ռանգպուր
*Մայմանսինգհ

## Գործառույթներ
Բանգլադեշի բանկը կատարում է բոլոր այն գործառույթները, որոնք ակնկալվում են ցանկացած երկրի կենտրոնական բանկից։ Նման գործառույթները ներառում են գների կայունության պահպանումը տնտեսական և դրամավարկային քաղաքականության միջոցներով, երկրի արժութային և ոսկու պահուստների կառավարում և երկրի բանկային հատվածի կարգավորում։ Բանգլադեշի բանկը, ինչպես մյուս կենտրոնական բանկերի մեծ մասը, մենաշնորհ է իրականացնում արժույթի և թղթադրամների թողարկման նկատմամբ (բացառությամբ մեկ, երկու և հինգ տակա թղթադրամների և մետաղադրամների, որոնք պատկանում են Բանգլադեշի կառավարության ֆինանսների նախարարությանը)։ Հիմնական ֆունկցիոնալ ոլորտները ներառում են.

*Դրամավարկային և վարկային քաղաքականության ձևավորում և իրականացում
*Բանկերի և ոչ բանկային ֆինանսական հաստատությունների կարգավորում և վերահսկողություն, ներքին ֆինանսական շուկաների խթանում և զարգացում
*Երկրի միջազգային պահուստների կառավարում
*Արտարժույթի թղթադրամների թողարկում
*Վճարային համակարգի կարգավորում և վերահսկողություն
*Փողերի լվացման կանխարգելում
*Վարկային տեղեկատվության հավաքագրում և տրամադրում
*Արտարժույթի կարգավորման մասին օրենքի կիրարկում
*Ավանդների ապահովագրման սխեմայի կառավարում

## Կառավարում
Բանկի ամենաբարձր պաշտոնյան կառավարիչն է։ Նրա նստավայրը Դաքքայի Մոթիջհել քաղաքում է։ Տնօրենների խորհուրդը նախագահում է կառավարիչը։ Գործադիր աշխատակազմը, որը նույնպես ղեկավարում է կառավարիչը, պատասխանատու է բանկի առօրյա գործերի համար։

Բանգլադեշի բանկն ունի նաև իր ենթակայության տակ գտնվող մի շարք ստորաբաժանումներ, մասնավորապես՝ պարտքի կառավարում, իրավունք և այլն, որոնցից յուրաքանչյուրը ղեկավարվում է մեկ կամ մի քանի գլխավոր մենեջերների կողմից։ Բանկն ունի 10 ֆիզիկական մասնաճյուղ, յուրաքանչյուրը ղեկավարվում է գործադիր տնօրենի կողմից։ Գլխամասային գրասենյակը գտնվում է Բանգլադեշի բանկի Մոթիջելի շենքում, որն ունի երկու գլխավոր մենեջեր։

### Հիերարխիա
Գործադիր աշխատակազմը պատասխանատու է առօրյա գործունեության համար, կառավարչից և չորս փոխկառավարիչներից բացի կան նաև գործադիր տնօրեններ և տնտեսական խորհրդատու։

Գերատեսչությունների գլխավոր մենեջերները գործադիր տնօրենների ենթակայության տակ են և չեն մտնում գործադիր կազմի մեջ։

### Տնօրենների խորհուրդ
Տնօրենների խորհուրդը բաղկացած է բանկի կառավարիչից և ևս ութ անդամից։ Նրանք պատասխանատու են բանկի կողմից իրականացվող քաղաքականության համար։

## Հրապարակումներ
Բանգլադեշի բանկը ներկայացնում է մի շարք պարբերական հրապարակումներ, հետազոտական աշխատանքներ և հաշվետվություններ, որոնք պարունակում են դրամավարկային և բանկային զարգացումներ, տնտեսական ակնարկներ և տարբեր այլ վիճակագրական տվյալներ։ Դրանք ներառում են.

*Տարեկան հաշվետվություն
*Բանգլադեշի բանկի եռամսյակային հրատարակություն
*Դրամավարկային քաղաքականության տեսություն
*ԿՍՊ նախաձեռնություններ բանկերում
**BBTA Journal*. մտքեր բանկային գործի և ֆինանսների մասին
*«Կանաչ» բանկային գործունեության տարեկան հաշվետվություն
*Ներմուծման վճարներ
*Ֆինանսական կայունության գնահատման հաշվետվություն

## Կառավարիչներ
Հիմնադրման օրվանից Բանգլադեշի բանկն ունեցել է 12 կառավարիչ

## Մրցանակներ
Բանգլադեշի բանկի մրցանակը ներդրվել է 2000 թվականին։ Պարգևատրվել են․

*Ռեհման Սոբհան (2000)
*Նուրուլ Իսլամ (2009)
*Մոշարաֆ Հոսեյն (2011)
*Մուզաֆար Ահմեդ և Սվադեշ Ռանջան Բոսե (2013)
*Ազիզուր Ռահման Խանը և Մահբուբ Հոսեյնը (2017)
*Վահիդուդդին Մահմուդ (2020)

## Արտաքին հղումներ
* Bangladesh Bank Facebook Page
* Banks Information BD *All Banks information in Bangladesh*

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:1971 հիմնադրումներ
Կատեգորիա:1971 հիմնադրված կազմակերպություններ
Կատեգորիա:Բանգլադեշի տնտեսություն
Կատեգորիա:Բանկեր այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Կենտրոնական բանկեր