Դիք Սմիթ

**Ռիչարդ Հարոլդ «Դիք» Սմիթ** (, ), ավստրալիացի ձեռնարկատեր, գործարար, օդաչու, ճանապարհորդ, գրող, բարերար և քաղաքական ակտիվիստ։ Նա Dick Smith Electronics, Dick Smith Foods և Australian Geographic բազմամիլիոն դոլարանոց ընկերությունների հիմնադիրն է։ 1986 թվականին ստացել է «Տարվա ավստրալիացի» անվանումը։ Նա դարձել է առաջին ավստրալիացին, որը ուղղաթիռով հասել է Հյուսիսային բևեռ և կատարել է հինգ շրջագայություն ուղղաթիռով և ավտոմեքենայով։ 2010 թվականին հիմնադրել է Smith & Nasht մեդիա ընկերությունը՝ գլոբալ խնդիրների մասին ֆիլմեր ստեղծելու նպատակով։

## Կենսագրություն
Դիք Սմիթը ծնվել է Սիդնեյում 1944 թվականին։ Նա հայտնի է դարձել որպես հաջողակ ձեռնարկատեր, օդաչու և բարերար, ով իր կարողությունը ծախսել է Ավստրալիայի զարգացման վրա։ Սմիթը երկար տարիներ ավիացիայի սիրահար է և այս ոլորտում մի քանի համաշխարհային ռեկորդների հեղինակ է դարձել։ Որպես նշանավոր բարերար՝ նա աջակցում է մի շարք բարեգործական կազմակերպությունների և բնապահպանական նախաձեռնությունների։

## Ձեռնարկատիրական գործունեություն
Dick Smith-ը հիմնադրվել է 1968 թվականին՝ մոտավորապես 600 միլիոն ավստրալական դոլարի անձնական խնայողություններով։ Այն վաճառվել է Woolworths-ին 1982 թվականին՝ 22 միլիոն դոլարով։ Ընկերությունը դեռևս պահպանում է հիմնադրի անունը իր անվան մեջ։

1986 թվականին Սմիթը հիմնադրել է  Australian Geographic ամսագիրը, որը մինչ օրս հովանավորում է և ակտիվորեն համագործակցում է նրա հետ։

1999 թվականին նա հիմնադրել է Dick Smith Foods-ը՝ փորձելով մրցակցել արտասահմանյան սննդամթերք արտադրողների հետ, ինչպիսին է Arnott's Biscuits-ը (1997 թվականից Campbell Soup Company-ի մաս է կազմում): Dick Smith Foods-ը վաճառում է միայն Ավստրալիայում ավստրալական ընկերությունների կողմից արտադրված արտադրանք. «Եթե ապրանքների արտադրությունը գտնվում է օտար ձեռքերում, ապա շահույթն ու հարստությունը գնում են արտասահման՝ զրկելով մեր երեխաներին ու թոռներին ապագայից»։Smith & Nasht-ը հիմնադրվել է Դիք Սմիթի կողմից 2010 թվականին՝ տնօրեն Սայմոն Նաշտի հետ միասին։

## Ճանապարհորդություններ և նվաճումներ
Դիք Սմիթը դարձել է առաջին մարդը, ով ուղղաթիռով միայնակ շուրջերկրյա ճանապարհորդություն է կատարել։ Հետագայում նա կրկնել է իր նվաճումը։ Թռիչքը տեղի է ունեցել 1982 թվականին՝ Տեխաս-Կանադա-Գրենլանդիա-Իսլանդիա-Շոտլանդիա-Լոնդոն-Եգիպտոս-Պակիստան-Թաիլանդ-Սինգապուր-Ինդոնեզիա-Սիդնեյ-Տեխաս երթուղով։ Հարավային Խաղաղ օվկիանոսը հատելիս ուղղաթիռը վայրէջք է կատարել առևտրային նավի տախտակամածին՝ վառելիք լցնելու համար։

Թռիչքը կատարվել է Bell 206 Jet Ranger III ուղղաթիռով, որը հագեցած էր 420 ձիաուժ/310 կՎտ հզորությամբ Allison 250-C20J գազային տուրբինային շարժիչով։ Չնայած այն հանգամանքին, որ այդ ժամանակ Դիք Սմիթն արդեն ունեցել է 700 ժամ թռիչքի ժամանակ ինքնաթիռներով և 810 ժամ ուղղաթիռներով, նա ընդհանրապես չգիտեր, թե ինչպես թռչել գործիքներով։ Հետևաբար, ճանապարհորդությունը տեղի է ունեցել միայն ցերեկը և բարենպաստ եղանակային պայմաններում՝ ընդամենը 37 կմ/ժ միջին արագությամբ։ Երթուղու ընդհանուր հեռավորությունը 56,756.38 կմ էր, և այն ավարտելու համար պահանջվել է 11 ամիս։ Ճանապարհորդությունն ավարտվել է 1983 թվականի հուլիսի 22-ին Սիդնեյի Դիք Սմիթի ուղղաթիռային հրապարակում և արժեցել է 100,000 դոլար, որի մի մասը օդաչու-ձեռնարկատերը կարողացել է հետ ստանալ՝ ուղղաթիռի վրա գովազդ տեղադրելով և իր թռիչքի մասին ֆիլմ նկարահանելով։ FAI-ը թռիչքը գրանցել է որպես համաշխարհային ռեկորդ։

1986 թվականին Դիք Սմիթը ճանաչվել է տարվա ավստրալիացի։ Իր մրցանակաբաշխության շրջագայության ժամանակ նա դիմել է իր հայրենակիցների երիտասարդ սերնդին՝ նրանց հուսահատեցնելով ալկոհոլ օգտագործելուց և ծխախոտ ծխելուց։

Նույն թվականին Դիք Սմիթը երկրորդ փորձով ուղղաթիռով հասել է Հյուսիսային բևեռ։

НԻր անձնական ինքնաթիռով նա թռել է միջօրեականով Հյուսիսային և Հարավային բևեռների վրայով՝ վայրէջք կատարելով երկուսում էլ։
մինի|276x276пкс|Դիք Սմիթի արկածները աշխարհով մեկ 1964–2013 (Ուիլ Փրինգլ)
1993 թվականին Դիք Սմիթը Ջոն Վելինգտոնի հետ միասին կատարել է առաջին թռիչքը Ավստրալիայի վրայով Cameron R-77 «The Australian Geographic Flyer» օդապարիկով։ Ճանապարհորդությունը տևել է 40 ժամ 23 րոպե և անցել է 3867 կմ։

2000 թվականին Դիկ Սմիթը Նոր Զելանդիա է թռել տաք օդապարիկով՝ քամուն հակառակ ուղղությամբ թռչելով։

2015 թվականին նա գնացքով ճանապարհորդել է Ռուսաստանի Հեռավոր Արևելքով։

Դիք Սմիթը նաև հայտնի է ամբողջ աշխարհում իր լայնածավալ և հրապարակային կատակների համար։ Դրանցից ամենահայտնին տեղի է ունեցել 1978 թվականին՝ «փորձ» Անտարկտիդայից Ավստրալիա քարշ տալ սառցաբեկոր՝ էժան խմելու ջուր ստանալու համար։ Դիք Սմիթի սեփական խոստովանությամբ, սառցաբեկորն իսկապես լողացել է Հարավային բևեռից։

## Սոցիալական և քաղաքական նախաձեռնություններ
2010 թվականի օգոստոսին Սմիթը հայտարարել է, որ իր ժամանակը կնվիրի գերբնակեցման խնդիրների լուծմանը և տնտեսական աճի այլընտրանքների առաջարկներին։ Նա ստեղծել է և գլխավոր դեր խաղացել «Dick Smith’s Population Puzzle» լիամետրաժ վավերագրական ֆիլմում։

2011 թվականին ձեռնարկատերը աջակցություն է հայտնել կլիմայի փոփոխության դեմ պայքարին ուղղված գործողություններին, այդ թվում՝ ածխածնի հետքի ներդրմանը: Սմիթը թողարկել է «Ten Bucks a Litre» վավերագրական ֆիլմը՝ կոչ անելով զարգացնել էլեկտրական տրանսպորտային միջոցները:

2015 թվականի մարտին լրատվամիջոցները հայտնել են, որ Դիք Սմիթը գրանցել է իր սեփական քաղաքական կուսակցությունը։ Չնայած գործարարը չուներ պաշտոնի համար առաջադրվելու ծրագրեր, նա մտադիր էր օգտագործել իր անունն ու ժամանակը Սենատի թեկնածուներին աջակցելու համար։ Կուսակցությունը նախատեսվում էր կենտրոնանալ բարձր ներգաղթի դեմ պայքարի և տնտեսական աճի այլընտրանքային ուղիներ գտնելու վրա։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Օդաչուներ
Կատեգորիա:Գործարարներ
Կատեգորիա:Ավստրալիացի հասարակական գործիչներ