Ալեքսեյ Դենշին

**Ալեքսեյ Իվանովիչ Դենիշին** (, ), ռուս նկարիչ, գեղանկարչ-բնանկարիչ, մանկավարժ, պահպանել է դիմկովյան արհեստը։

## Կենսագրություն
Ծնվել է 1893 թվականի սեպտեմբերի 26-ին Վյատկա քաղաքում, գավառական զեմստվոյի ծառայողի ընտանիքում։ 1901-1912 թվականներին սովորել է Ալեքսանդրովյան ռեալական  ուսումնարանում։ Բնանկարիչ դառնալու ընտրությունը կատարել է տեղացի նկարիչներ Նիկոլայ Խոխրյակովի, Միխայել Դեմիդովի, Ա. Ա. Ռեպինի, Ալեքսեյ Իսուպովի ազդեցության ներքո։

1913-1915 թվականներին սովորել է Մոսկվայի գեղանկարչության, քանդակագործության և ճարտարապետության ուսումնարանում, այնպիսի  հանրահայտ  վարպետների մոտ, ինչպիսիք են Նիկոլայ Կասատկինը, Աբրամ Արխիպովը, Ապոլինարի Վասնեցովը, Ս. Վ. Մալյուտինը։ 1919 թվականին սովորել է Բարձրագույն պետական գեղարվեստա-տեխնիկական արվեստանոցների Իլյա Մաշկովի արվեստանոցում։ Նկարչի վրա զգալի ազդեցություն են ունեցել նաև  Արկադի Ռիլովի ստեղծագործությունները։

Համարվում է Վյատկայի գեղարվեստա-պատմական թանգարանի հիմնադիրներից մեկը (1910)։
thumb|220px|left|21-րդ դարում Վյատկայի արվեստի թանգարանի մշտական ցուցադրության սրահ
thumb|220px|Դիմկովյան խաղալիք

1913-1914 թվականներին նկարել է էտյուդներ Կուկարկայում, Վյատկայում և Մոսկվայում։

1915 թվականին  դարձել է Մոսկվայի արվեստասերների ընկերության մրցույթի դափնեկիր։ Դենշինի «Շուկան գավառում» ստեղծագործությունն արժանացել է Ն. Ս. Մազուրինի անվան առաջին մրցանակի ժանրային ստեղծագործության համար։ 1919-1923  թվականներին նկարիչը ղեկավարել է Վյատկայի գեղարվեստա-արդյունաբերական արվեստանոցի խաղալիքների բաժինը։

Հետագա տարիներին բնակվել է Մոսկվայում և Լենինգրադում, բայց մշտապես վերադարձել է Վյատկա։ 1920-1930-ական թվականներին եղել է Վյատկայի նահանգային ժողովրդական կրթության բաժնի արվեստի բաժնի վարիչ, Կերպարվեստի աշխատողների Վյատկայի  կոոպերատիվ ընկերակցությանը կից «Վյատկյան նկարիչ» (1934 թվականի դեկտեմբերից՝ «Կիրովյան նկարիչ») արվեստանոցի դիմկովյան խաղալիքների արտադրամասի կազմակերպիչ և վարիչ։ Մեծ աշխատանք և ժամանակ է հատկացրել կերպարվեստի պրոպագանդմանը և ժողովրդական գեղարվեստական արհեստների վերականգնմանը։ Դիմկովյան խաղալիքների ներկայացման և պրոպագանդման գործում նրա ակտիվ և անձնուրաց գործունեության շնորհիվ հնարավոր է եղել պահպանել հնագույն վյատկյան արհեստը։

1939-1940 թվականներին ղեկավարել է դիմկովյան խաղալիքների արհեստավոր կանանց բրիգադը Համամիութենական գյուղատնտեսական ցուցահանդեսում Կիրովի մարզային տաղավարի ձևավորման ընթացքում։ «Կիրովյան նկարիչ» ընկերակցությանը կից կազմակերպել է դիմկովյան խաղալիքների արտադրամաս (1940)։ Հիմք է դրել դիմկովյան խաղալիքների հավաքածուներին Ռուսական պետական թանգարանում և Զագորսկի խաղալիքների թանգարանում։ Նրան հաջողվել է վերականգնել այդ արհեստը և համոզել մի քանի հին արհեստավորների չհրաժարվել այդ արհեստից։ Դենշինի կինը՝ Է. Ի. Կոսս-Դենշինան նույնպես զբաղվել է կավե խաղալիքների պատրաստմամբ։ Ալեքսեյ Իվանովիչի ջանքերի շնորհիվ դիմկովյան խաղալիքը հայտնի է դարձել ոչ միայն Ռուսաստանում, այլև արտասահմանում՝ Նյու Յորքում և Փարիզում, որտեղ այդ  խաղալիքների հավաքածուն մասնակցել է Համաշխարհային ցուցահանդեսների։

Դենշինն աշխատել է նաև որպես թատերական նկարիչ, ձևավորել է ներկայացումներ Վյատկայի թատրոններում և դեկորացիաներ պատրաստել տարբեր ներկայացումների համար։ Բայց նա իր հիմնական հակումն է համարել բնանկարը։ Նկարիչն օգտագործել է բոլոր հնարավորությունները գեղանկարչական կտավների վրա աշխատելու համար։ Նրա գեղարվեստական ժառանգությունը ներառում է ուրվանկարներ և էտյուդներ, որոնք արտացոլում էին նրա տպավորությունները Պավլովսկ և Զագորսկ, Սվերդլովսկ և Նիժնի Տագիլ, Ղրիմ և Վյատկա, Կամա, Վոլգա գետերի ափերով կատարած ճանապարհորդություններից։

Դենշինը մահացել է Կիրովում, 1948 թվականի դեկտեմբերի 30-ին։ Թաղված է Ստարոմակարևսկի գերեզմանատանը։

## Ստեղծագործություններ
Վյատկայում երկու անգամ անցկացվել են Դենշինի ստեղծագործությունների անհատական ցուցահանդեսներ, որտեղ ներկայացվել են տասնյակ նկարներ և հարյուրավոր էտյուդներ։ Դենշինի աշխատանքները պահվում են մասնավոր հավաքածուներում, իսկ դրանց մեծ մասը ներկայացված է Կիրովի արվեստի թանգարանի ցուցադրություններում, այդ թվում «Շուկան գավառում» նկարը։

## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն
* 
* 
* 
* «Вятская глиняная игрушка в рисунках» (1917) ալբոմ,
* «Вятская глиняная игрушка. Куклы нарядные» (1919) ալբոմ,
* «Вятские старинные глиняные игрушки» (1926) ալբոմ։

## Արտաքին հղումներ
* 
* 

Կատեգորիա:Ռուս բնանկարիչներ
Կատեգորիա:Ռուս մանկավարժներ
Կատեգորիա:Ռուս նկարիչներ