open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Վահագն Մկրտչյան

**Վահագն Արշակի Մկրտչյան** (), հայ գրականագետ։ Բանասիրական գիտությունների դոկտոր (1983), պրոֆեսոր (1985)։ ՀԽՍՀ արվեստի վաստակավոր գործիչ (1985)։ ԽՍՀՄ գրողների միության անդամ 1958 թվականից։

## Կենսագրություն
Վահագն Մկրտչյանը ծնվել է 1925 թվականի նոյեմբերի 16-ին, Սարդարապատ գյուղում։ 1942-1943 թվականներին ծառայել է Կարմիր բանակում, մասնակցել Հայրենական մեծ պատերազմին։ 1943-1945 թվականներին աշխատել է ՀԽՍՀ Թալինի շրջանի Մաստարա գյուղի միջնակարգ դպրոցում որպես հայոց լեզվի և գրականության ուսուցիչ։ 1949 թվականին ավարտել է Երևանի պետական համալսարանի բանասիրական ֆակուլտետը։ 1952 թվականին «Սովետահայ գեղարվեստական արձակը հետպատերազմյան շրջանում թեմայով դիսերտացիա է պաշտպանել և ստացել բանասիրական գիտությունների թեկնածուի աստիճան։ 1952 թվականից դասախոսում է Երևանի պետական համալսարանում։ 1947-1950 թվականներին եղել է ՀԼԿԵՄ Երևանի Կիրովյան շրջկոմի առաջին քարտուղարը, 1955-1961 թվականներին՝ գլխավոր խմբագիր Հայպետհրատում, 1962-1963 թվականներին՝ ՀԽՍՀ բարձրագույն և միջնակարգ մասնագիտական կրթության նախարարության գիտության և հրատարակչությունների վարչության պետ, 1964-1967 թվականներին՝ «Հայֆիլմ» կինոստուդիայի տնօրեն, 1967-1974 թվականներին՝ ՀԽՍՀ Նախարարների խորհրդի մամուլի պետական կոմիտեի նախագահի առաջին տեղակալ։ 1972-1974 թվականներին եղել է «Հայաստան» հրատարակչության տնօրենը, 1974 թվականից՝ Երևանի գեղարվեստա-թատերական ինստիտուտի ռեկտորը։ 1996 թվականից ապրել է ԱՄՆ-ում։ ԽՄԿԿ անդամ 1946 թվականից։

## Երկեր
* Շիրազի պոեզիայի պոետիկան, Երևան, 1958։
* Ռափայել Պատկանյան, Երևան, «Հայաստան», 1966, 82 էջ։
* Գրողի աշխարհի արձագանքն է, Երևան, «Հայաստան», 1968, 341 էջ։
* Դ. Դեմիրճյանի «Վարդանանքը». պրոբլեմատիկա և պոետիկա, Երևան, «Սոցետական գրող», 1977, 142 էջ։
* Չորս պրոբլեմ Դ. Դեմիրճյանի ստեղծագործություններից, Երևան, «Լույս», 1977, 40 էջ։
* Արվեստի ճշմարտություն Ա կյանքի ճշմարտություն. Ե.. 1986: 
* Դերենիկ Դեմիրճյան, Ե., 1987: 
* Համո Սահյանի բանաստեղծական բնափիլիսոփայությունը, Ե., 1989:

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Բանասիրական գիտությունների դոկտորներ
Կատեգորիա:Հայ գրականագետներ
Կատեգորիա:Հայ պրոֆեսորներ
Կատեգորիա:Հայրենական մեծ պատերազմի հայ մասնակիցներ
Շեյխ Զայիդի մզկիթ

**Շեյխ Զայիդի մզկիթ** (), աշխարհի վեց ամենամեծ մզկիթներից մեկը։ Գտնվում է Արաբական Միացյալ Էմիրությունների մայրաքաղաք Աբու Դաբիում։ Անվանվել է ի պատիվ հիմնադիր և Արաբական Միացյալ Էմիրությունների առաջին նախագահ շեյխ Զայիդ իբն Սուլտան ալ-Նահյանի, վերջինս հուղարկավորված է մզկիթի հարևանությամբ։ Մզկիթը պաշտոնապես բացվել է 2007 թվականի Ռամադանի ժամանակ։

Այս մզկիթը Դուբայի Ջումեյրա մզկիթի հետ միասին բացառություն են կազմում. այս երկու մզկիթներ կարող են մտնել բոլոր (ոչ միայն մուսուլմանները) ցանկացողները։ Զբոսաշրջության նախարարությունը հայտարարել է, որ մզկիթում ինչպես մուսուլման, այնպես էլ ոչ մուսուլման զբոսաշրջիկների համար էքսկուրսիաներն անցկացվում են 2008 թվականի մարտի կեսերից։ Զայիդ մզկիթի մուտքն ու էքսկուրսիաներն անվճար են։ Ըստ հանրահայտ TripAdvisor-ի տեղեկությունների՝ շեյխ Զայիդի մզկիթը երկու անգամ ճանաչվել է որպես աշխարհի երկրորդ ամենատարածված զբոսաշրջային վայր։

## Համաշխարհային ռեկորդներ
* Նման ընդարձակ տարածքում փռված գորգը համարվում է աշխարհում ամենամեծ գորգը։ Այն պատրաստվել է «Իրանի գորգեր» ընկերության կողմից՝ ըստ իրանցի նկարիչ Ալի Խալիկի նկարի։ Գորգի մակերեսը 5627 քառակուսի մետր է, այն պատրաստել է շուրջ 1200 ջուլհակ, 20 տեխնիկական խումբ և 30 աշխատակից։ Գորգի քաշը կազմում է 47 տոննա՝ 35 տոննա բուրդ և 12 տոննա բամբակ։ Գորգի կառուցվածքի մեջ կա 2 268 000 հանգույց։
* Մզկիթի սրահներում կախված է գերմանական արտադրության յոթ ջահ՝ զարդարված նրբաթերթ ոսկով և ավստրիական Սվարովսկի ընկերության արտադրության բյուրեղներով։ Մզկիթի գլխավոր ջահը աշխարհում ամենամեծն էր (10 մետր տրամագծով, 15 մետր բարձրությամբ և մետ 12 տոննա քաշով) մինչև 2010 թվականի հունիսի 26-ը, երբ հարևան Քաթարում կախվեց ավելի մեծ ջահ։ Այնուամենայնիվ, այն համարվում է մզկիթում կախված ամենամեծ ջահը։

## Ճարտարապետություն
Մզկիթում միաժամանակ կարող է տեղավորվել 50 հազար հավատացյալ։ Աղոթքի գլխավոր դահլիճը նախատեսված է 7 հազար աղոթողի համար։ Գլխավոր դահլիճի հարևանությամբ գտնվող երկու սրահներից յուրաքանչյուրում տեղավորվում է մինչև 1500 մարդ։ Այս երկու սենյակները նախատեսված են կանանց համար։

Մզկիթի չորս անկյուններում կանգնած են չորս մինարեթները, որոնք բարձրանում են մոտ 170 մետր։ Գլխավոր շենքի արտաքին շերտը ծածկում են 82 գմբեթները։ Գմբեթները զարդարված են սպիտակ մարմարով, նրանց ներքին գեղարվեստական ձևավորումը ևս իրականացված է մարմարով։ Ներքին բակը պատված է գունավոր մարմարով և կազմում է մոտ 17 400 մ²։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Мечеть шейха Зайда в Абу-Даби, ОАЭ – история создания, описание, фото- и видеоматериалы
* Мечеть Зайда в Абу-Даби: архитектура, время проведения экскурсий, как добраться 
* Мечеть Зайда ибн Султана ан-Нахайяна. Фоторепортаж

Կատեգորիա:Աբու Դաբի
Կատեգորիա:Գմբեթավոր կրոնական շենքեր և կառույցներ
Կատեգորիա:Մզկիթներ այբբենական կարգով
1968-69 NBA մրցաշրջան

**1968-69 NBA մրցաշրջան**, դարձել է Բասկետբոլի ազգային ասոցիացիայի 23-րդ մրցաշրջանը։ Մրցաշրջանի չեմպիոնը դարձել է «Բոստոն Սելտիքս» ակումբը։ Եզրափակչում՝ յոթ խաղերի արդյունքում, «Սելտիքս»-ը հաղթել է «Լոս Անջելես Լեյքերս»-ին։

1968 թվականի NBA դրաֆթի «Սան Դիեգո Ռոքեթս» ակումբի կողմից՝ առաջին համարի ներքո ընտրվել է կենտրոնական Էլվին Հեյզը։ Դրաֆի ժամանակ 2-րդ համարի ներքո ընտրվել է Ուես Անսելդը։

Այս մրցաշրջանից սկսած սկսվել է ընտրվել լավագույն պաշտպանողական խաղացողներից կազմված սիմվոլիկ հավաքական (NBA բոլոր աստղերի պաշտպանության հավաքական), ինչպես նաև սկսվել է ընտրվել NBA փլեյ օֆ շարքի եզրափակչի ամենաարժեքավոր խաղացողը։ Այս մրցաշրջանի ընթացքում միանգամից դեբյուտել են երկու ակումբ՝ Միլոուքի Բաքս և Ֆինիքս Սանս։

## Պարբերական առաջնություն

: *Հ = Հաղթանակներ, Պ = Պարտություններ, Տ% = Հաղթած խաղերի տոկոս*

## Փլեյ Օֆֆ

## Ցուցանիշներով առաջնորդներ

## Մրցանակներ՝ ըստ մրցաշրջանի արդյունքներ
* **NBA ամենաարժեքավոր խաղացող:** Ուես Անսելդ, Բալտիմոր Բուլեթս
* **Եզրափակչի ամենաարժեքավոր խաղացող:** Ջերի Ուեսթ, Լոս Անջելես Լեյքերս
* **[[NBA տարվա սկսնակ]]:** Ուես Անսելդ, Բալտիմոր Բուլեթս
* **[[NBA տարվա մարզիչ|Տարվա մարզիչ]]:** Ջին Շու, Բալտիմոր Բուլեթս

* **[[NBA բոլոր աստղերի հավաքական|Բոլոր աստղերի առաջին հավաքական]]:**
** Հ Բիլի Կանինգեմ
** Հ Էլջին Բեյլոր
** Կ Ուես Անսելդ
** Պ Էռլ Մոնրո
** Պ Օսկար Ռոբերտսոն

* **[[NBA բոլոր աստղերի հավաքական|Բոլոր աստղերի երկրորդ հավաքական]]:**
** Հ Ջոն Հավլիչեկ
** Հ Դեյվ Դեբուշե
** Կ Ուիլիս Ռիդ
** Պ Հել Գրիր
** Պ Ջերի Ուեսթ

* **[[NBA սկսնակների հավաքական]]**
** Ուես Անսելդ
** Էլվին Հեյզ
** Բիլ Հյուիթ
** Արթ Հարիս
** Գերի Գրեգոր

* **[[NBA բոլոր աստղերի հավաքական|Բոլոր աստղերի առաջին հավաքական]]:**
** Դեյվ Դեբուշե
** Նեյթ Թերմոնդ
** Բիլ Ռասել
** Ուոլթ Ֆրեյզեր
** Ջերի Սլոուն

* **[[NBA բոլոր աստղերի հավաքական|Բոլոր աստղերի երկրորդ հավաքական]]:**
** Ռուդի Լարուսո
** Սատչ Սանդերս
** Ջոն Հավլիչեկ
** Ջերի Ուեսթ
** Բիլ Բրիջես

## Աղբյուրներ
* 1968-69 NBA Season Summary 

Կատեգորիա:Բասկետբոլի ազգային ասոցիացիայի դրաֆթներ
Անգլուխ ձիավորը (ֆիլմ, 1972)

**Անգլուխ ձիավորը** (), արտադրվել է 1972 թվականին, խորհրդային ռեժիսոր Վլադիմիր Վայնշտոկի կողմից Թոմաս Մայն Ռիդի համանուն վեպի հիման վրա։ Այն բավականին պահանջված էր։ Գնվել է ֆիլմի 51.7 միլիոն տոմս։ Ֆիլմը նկարահանվել է Ղրիմի՝ Յալթա, Բելոգորսկ և այլ շրջաններում։

## Սյուժե
Ֆիլմի գործողությունները տեղի են ունենում 1850 թվականին ԱՄՆ Տեխաս նահանգի սահմանամերձ շրջաններում։ Հարուստ կալվածատեր Վուդլի Փոյնդեքսթերի դուստրը՝ Լուիզա Փոյնդեքսթերը, սիրահարվում է աղքատ մուստանգերին՝ Մորիս Ջերալդին։ Սակայն Լուիզայի զարմիկը ամեն կերպ ցանկանում էր ազատվել Ջերալդից։ Մի գիշեր նրանց գաղտնի հանդիպման ժամանակ նրա եղբայր Հենրի Փոյնդեքսթերը անհետանում է։ Սպանության մեղքը ընկնում է մուստանգեր Ջերալդի վրա։ Երբ կատաղած ամբոխը պատրաստվում էր պատժել մուստանգերին, հայտնվում է առեղծվածային ձիավորը։

## Դերերում
Օլեգ Վիդով - *Մորիս Ջերալդ*

Լյուդմիլա Սավելևա - *Լուիզա Փոյնդեքսթեր*

Առնե Յուսկյուլա - *Քասսիուս Քոլհաուն*

Ալեքսանդր Միլոկոստի - *Հենրի Փոյնդեքսթեր*

Էսլինդա Նունիես - *Իսիդորա Կովարուբիո Դե Լոս-Լյանոս*

Իվան Պետրով - *Զեբուլոն Սթումփ*

Ալեքսանդրո Լուգո - *Վուդլի Փոյնդեքսթեր*

Էնրիկե Սանտիեստեբան

Վիկտոր Բելովոլսկի

Մարիա Ֆարա

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* 
* 



Կատեգորիա:1970-ականների ռուսերեն ֆիլմեր
Կատեգորիա:1973 ֆիլմեր
Կատեգորիա:«Լենֆիլմ» ստուդիայի ֆիլմեր
Կատեգորիա:Խորհրդային արկածային ֆիլմեր
Կատեգորիա:Ֆիլմեր, որոնց գործողությունները տեղի են ունենում Տեխասում
Կատեգորիա:1970-ականների խորհրդային ֆիլմեր
Կատեգորիա:Ֆիլմեր, որոնց գործողությունները տեղի են ունենում 19-րդ դարում
1966-67 NBA մրցաշրջան

**1966-67 NBA մրցաշրջան**, դարձել է Բասկետբոլի ազգային ասոցիացիայի 21-րդ մրցաշրջանը։ Մրցաշրջանի չեմպիոնը դարձել է «Ֆիլադելֆիա-76» ակումբը։ Եզրափակչում՝ վեց խաղերի արդյունքում, «Սելտիքս»-ը հաղթել է «Սան Ֆրանցիսկո Ուորիորս»-ին։

1966 թվականի NBA դրաֆթի «Նյու Յորք Նիքս» ակումբի կողմից՝ առաջին համարի ներքո ընտրվել է թեթև հարձակվող Քեզի Ռասելը։ Դրաֆթի ժամանակ 2-րդ համարի ներքո ընտրվել է Դեյվ Բինգը, 4-րդ համարի ներքո՝ Լու Հադսոնը, իսկ 7-րդ համարի ներքո՝ Ջերի Չամբերսը։

Այս մրցաշրջանի ընթացքում դեբյուտել է Չիկագո Բուլս ակումբը։ Այս մրցաշրջանից սկսած ակումբները 80-ի փոխարեն սկսեցին անցկացնել 81 խաղ։

## Պարբերական առաջնություն

: *Հ = Հաղթանակներ, Պ = Պարտություններ, Տ% = Հաղթած խաղերի տոկոս*

## Փլեյ Օֆֆ

## Ցուցանիշներով առաջնորդներ

## Մրցանակներ՝ ըստ մրցաշրջանի արդյունքներ
* **NBA ամենաարժեքավոր խաղացող:** Ուիլթ Չեմբեռլեն, Ֆիլադելֆիա-76
* **[[NBA տարվա սկսնակ]]:** Դեյվ Բինգ, Դետրոյթ Փիստոնս
* **[[NBA տարվա մարզիչ|Տարվա մարզիչ]]:** Ջոնի Քեր, Չիկագո Բուլս

* **[[NBA բոլոր աստղերի հավաքական|Բոլոր աստղերի առաջին հավաքական]]:**
** Հ Ռիկ Բերի
** Հ Էլջին Բեյլոր
** Կ Ուիլթ Չեմբեռլեն
** Պ Ջերի Ուեսթ
** Պ Օսկար Ռոբերտսոն

* **[[NBA բոլոր աստղերի հավաքական|Բոլոր աստղերի երկրորդ հավաքական]]:**
** Հ Ուիլիս Ռիդ
** Հ Ջերի Լուկաս
** Կ Բիլ Ռասել
** Պ Հել Գրիր
** Պ Սեմ Ջոնս

* **[[NBA սկսնակների հավաքական]]**
** Լու Հադսոն
** Ջեկ Մարին
** Էրվին Մյուլեր
** Քեզի Ռասել
** Դեյվ Բինգ

## Աղբյուրներ
* 1966-67 NBA Season Summary 

Կատեգորիա:Բասկետբոլի ազգային ասոցիացիայի դրաֆթներ
Այ Յորի (աղբյուր)

**Այ Յորի** (), աղբյուր Ղրիմի Ալուշտա քաղաքի մոտակայքում։ «Այ Յորի» թարգմանաբար նշանակում է «Սուրբ Գևորգ»։ Աղբյուրը գտնվում է նույնանուն լեռան լանջերին, որը Բաբուգան յայլա լեռնաշղթայի մաս է։ Աղբյուրը չի չորանում նույնիսկ ամենաշոգ ամռանը։ Վերաբերում է Ուլու Ուզեն գետի ավազանին։

Աղբյուրի ջուրը քաղցրահամ է, թույլ հանքայնացված և համարվում է բուժիչ։ Նրա բաղադրության մեջ մտնում են այնպիսի միկրոտարրեր, ինչպիսիք են բերիլիումը, վանադիումը, բարիումը, ֆտորը, ցինկը, ստրոնցիումը, լանթանը, մանգանը և այլն։

Հեղեղումների ժամանակ այս աղբյուրի ջուրը հիդրոկարբոնատային կալցիումային է, ջրի միջին մակարդակի ժամանակ՝ քլորիդային մագնեզիումանատրիումային։ Սա, հավանաբար, պայմանավորված է այն հանգամանքով, որ հեղեղումների ժամանակ աղբյուրը դուրս է բերում անձրևի և հալված ջրերը և մասամբ Բաբուգան լեռնային զանգվածի ջրերը։

Հին ժամանակներում Այ Յորիում կային պաշտպանական ամրություններ, իսկ աղբյուրի մոտ կանգնած էր մի փոքրիկ եկեղեցի։ Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի տարիներին այս տարածքում տեղակայված էր պարտիզանների ջոկատը, ինչի վկայությունն են լեռան գագաթին տեղադրված երկու հուշարձանները։

## Հետաքրքրական փաստեր
ձախից|մինի|200x200փքս|«Քար-սեղան» Ակ Չոկրակ աղբյուրը Այ Յորի աղբյուրին միացնող կածանին
Ակ Չոկրակ աղբյուրը Այ Յորի աղբյուրին միացնող կածանին կան բազմաթիվ գլաքարեր, ինչը վկայում է հեռավոր ժամանակներում ջրի «աշխատանքի» մասին։ Նույն կածանի վրա կարելի է տեսնել հատման հարթ մակերույթով «քար-սեղանը»։

## Ծանոթագրություններ

## Աղբյուրներ
* «Крым. Географические названия» под редакцией Белянского И. Л., Лезиной И. Н., Суперанской А. В., Изд. «Таврия-плюс», 1998 г.
* Ай-Йори: карта и описание
* Ай-Йори: карта и фотографии

Կատեգորիա:Ալուշտայի գետեր
Կատեգորիա:Աղբյուրներ այբբենական կարգով
Լուսնալեռ

**Լուսնալեռ**, լեռնագագաթ Հայաստանի Վայոց ձորի մարզի և Ադրբեջանի Նախիջևանի սահմանագլխին, Վայքի լեռներում, Արենի գյուղից 3,5 կմ հարավ։ Բարձրություն 1869 մ։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Լեռներ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Հայաստանի լեռնագագաթներ
Կատեգորիա:Վայոց ձորի մարզի լեռներ
Կատեգորիա:Նախիջևանի լեռներ
Գոռ Գևորգյան

**Գոռ Գևորգի Գևորգյան** (), Հայաստանի Հանրապետության Ազգային Ժողովի 7-րդ գումարման պատգամավոր, դասախոս, պատմաբան-միջազգայնագետ, պատմական գիտությունների թեկնածու, դոցենտ։

## Կենսագրություն
Ծնվել է 1976 թվականի ապրիլի 20-ին Երևանում։

1998-1999 թվականներին ծառայել է Հայաստանի Հանրապետության զինված ուժերում։

1998 թվականին ավարտել է Երևանի պետական համալսարանի միջազգային հարաբերությունների ֆակուլտետը և ստացել պատմաբան-միջազգայնագետի  որակավորում, 2003 թվականին՝ Հայաստանի Հանրապետության Գիտությունների ազգային ակադեմիայի արևելագիտության ինստիտուտի ասպիրանտուրան։ Միչև 2011 թվականիը սովորել է Գիտությունների ազգային ակադեմիայի գիտակրթական միջազգային կենտրոնի ֆինանսներ, դրամաշրջանառություն և վարկ ֆակուլտետի մագիստրատուրան։

Գիտահետազոտական գործունեություն է ծավալել Ռուսաստանի Դաշնության Գիտության ակադեմիայի արևելագիտության ինստիտում (2003 թվական), Եգիպտոսի «Ալ Ահրամ» քաղաքական և ռազմավարական հետազոտությունների և Կահիրեի համալսարանի «Ասիական հետազոտություններ» կենտրոններում (2004 թվական), և Դամասկոսի «Արաբական հետազոտություններ» ֆրանսիական կենտրոնում (2007 թվական)։

2003-2005 թվականներին աշխատել է Հայաստանի պետական տնտեսագիտական համալսարանում, իսկ 2005 թվականից Երևանի պետական համալսարանում և Հայ-ռուսական (սլավոնական) համալսարաններում՝ որպես դասախոս։ 2006-2008 թվականներին աշխատել է որպես Եվրոպական կրթական ակադեմիայի միջազգային հարաբերությունների ֆակուլտետի դեկան, 2008-2013 թվականներին՝ Հայաստանի Հանրապետության կառավարությանն առընթեր պետական եկամուտների կոմիտեի միջազգային համագործակցության բաժնի մաքսային ծառայության ավագ տեսուչ, 2014-2016 թվականներին՝ «Առաքելություն Հայաստան» բարեգործական հասարակական կազմակերպության փորձագետ (Համաշխարհային բանկի ծրագրի շրջանակներում), 2016-2019 թվականներին՝ Հայաստանի Հանրապետության ֆինանսների նախարարի օգնական։

## Քաղաքական գործունեություն
2018 թվականի դեկտեմբերի 9-ին Ազգային ժողովի պատգամավոր է ընտրվել «Իմ քայլը» կուսակցությունների դաշինքի համապետական ընտրական ցուցակով։

Արտաքին հարաբերությունների մշտական հանձնաժողովի անդամ։

## Գիտական գործունեություն
Հեղինակել է մեկ մենագրության և քսանից ավելի գիտական հոդվածների, համահեղինակ՝ գիտական մեկ աշխատության։

## Ընտանիք
Ամուսնացած է, ունի երկու զավակ։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:ՀՀ ԱԺ 7-րդ գումարման պատգամավորներ
Կատեգորիա:Հայ պատմաբաններ
Կատեգորիա:Հայ միջազգայնագետներ
Կատեգորիա:ԵՊՀ միջազգային հարաբերությունների ֆակուլտետի շրջանավարտներ
Կատեգորիա:Պատմական գիտությունների թեկնածուներ
Կատեգորիա:ԵՊՀ դասախոսներ
Սողոմոն Մկրտչյան

**Սողոմոն Գրիգորի Մկրտչյան** ( - մահվան տվյալները բացակայում են), հայ բանաստեղծ, թարգմանիչ, ԽՍՀՄ գրողների միության անդամ 1964 թվականից։

## Կենսագրություն
Սողոմոն Մկրտչյանը ծնվել է 1913 թվականի հունվարի 6-ին Արտաշատի շրջանի Գետաշեն գյուղում։ 1941 թվականին ավարտել է Երևանի երկամյա ուսուցչական ինստիտուտը։ Այնուհետև ուսուցչություն է արել ՀԽՍՀ տարբեր շրջաններում։ 1956-1973 թվականներին եղել է «Պիոներ» ամսագրի գրական բաժնի վարիչը։

## Երկեր
* Ուր գարուն է միշտ, Երևան, Հայպետհրատ, 1947, 40 էջ։
* Առվակ, Երևան, Հայպետհրատ, 1956, 32 էջ։
* Հայրենի ղողանջներ, Երևան, Հայպետհրատ, 1958, 80 էջ։
* Շուշանի երազը, Երևան, Հայպետհրատ, 1958, 22 էջ։
* Գարնանային հրավեր, Երևան, Հայպետհրատ, 1960, 52 էջ։
* Հերոս Վարոսը, Երևան, Հայպետհրատ, 1962, 16 էջ։
* Անմահական խնձոր, Երևան, «Հայաստան», 1967, 64 էջ։
* Անթառամ ծաղիկներ, Երևան, «Հայաստան», 1974, 160 էջ։
* Ծիածան (պոեմ), Երևան, «Սովետական գրող», 1978, 54 էջ։
* Ձախորդ որսորդները, Երևան, «Սովետական գրող», 1979, 44 էջ։
*Կախարդական աշխարհ։ Հեքիաթներ և զրույցներ։ Դպրոցական միջին և բարձր տարիքի համար, Հայպետհրատ, 1960, 50 էջ։
*Հանելուկներ, Զանգակ-97, 1999, 79 էջ։
*Հեիաթներ, Զանգակ-97, 2002, 143 էջ։

## Թարգմանություններ (ռուսերենից)

* Բարտո Ա., Ձագուկները, Երևան, Հայպետհրատ, 1955, 35 էջ։
* Նեմանի ափին (լիտվական գրողների արձակ և չափածո գործերը, այս ժողովածուի մեջ մտնող գործերի մի մասը թարգմանել է Սողոմոն Մկրտչյանը), Երևան, Հայպետհրատ, 1956, 136 էջ։
* Չուկովսկի Կ., Հեքիաթներ (թարգմանության հեղինակակից, Հ. Հարյան, Վ. Հովակիմյան), Երևան, 1959, 95 էջ։
* Ռոդարի Ջաննի, Ջելսոմինոն խաբեբաների աշխարհում (թարգմանության հեղինակակից Սաղաթել Հարությունյան), Երևան, «Հայաստան», 1969, 154 էջ։
* Կախարդական թասը (հնդկական հեքիաթներ), Երևան, «Հայաստան», 1971, 93 էջ։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Գետաշեն գյուղում ծնվածներ
Կատեգորիա:ԽՍՀՄ գրողների միության անդամներ
Կատեգորիա:Հայ բանաստեղծներ
Կատեգորիա:Հայ թարգմանիչներ
Կատեգորիա:Հայ մանկավարժներ
1967-68 NBA մրցաշրջան

**1967-68 NBA մրցաշրջան**, դարձել է Բասկետբոլի ազգային ասոցիացիայի 22-րդ մրցաշրջանը։ Մրցաշրջանի չեմպիոնը դարձել է «Բոստոն Սելտիքս» ակումբը։ Եզրափակչում՝ վեց խաղերի արդյունքում, «Սելտիքս»-ը հաղթել է «Լոս Անջելես Լեյքերս»-ին։

1967 թվականի NBA դրաֆթի «Դետրոյթ Փիստոնս» ակումբի կողմից՝ առաջին համարի ներքո ընտրվել է հարձակվող պաշտպան Ջիմի Ուոքերը։ Դրաֆի ժամանակ 2-րդ համարի ներքո ընտրվել է Ուես Անսելդը, 5-րդ համարի ներքո՝ Ուոլթ Ֆրեյզերը, 7-րդ համարի ներքո՝ Փեթ Ռայլին, 9-րդ համարի ներքո՝ Մել Դենիելսը, իսկ 17-րդ համարի ներքո՝ Ֆիլ Ջեքսոնը։

Այս մրցաշրջանի ընթացքում միանգամից դեբյուտել են երկու ակումբ՝ Սան Ֆրանցիսկո Ուորիորս և Սիեթլ Սուպերսոնիքս։ Այս մրցաշրջանից սկսած ակումբները 81-ի փոխարեն սկսեցին անցկացնել 82 խաղ։

## Պարբերական առաջնություն

: *Հ = Հաղթանակներ, Պ = Պարտություններ, Տ% = Հաղթած խաղերի տոկոս*

## Փլեյ օֆ

## Ցուցանիշներով առաջնորդներ

## Մրցանակներ՝ ըստ մրցաշրջանի արդյունքներ
* **NBA ամենաարժեքավոր խաղացող:** Ուիլթ Չեմբեռլեն, Ֆիլադելֆիա-76
* **[[NBA տարվա սկսնակ]]:** Էռլ Մոնրո, Բալտիմոր Բուլեթս
* **[[NBA տարվա մարզիչ|Տարվա մարզիչ]]:** Ռիչի Գերին, Սենթ Լուիս Հոքս

* **[[NBA բոլոր աստղերի հավաքական|Բոլոր աստղերի առաջին հավաքական]]:**
** Հ Էլջին Բեյլոր
** Հ Ջերի Լուկաս
** ԿՈւիլթ Չեմբեռլեն
** Պ Դեյվ Բինգ
** Պ Օսկար Ռոբերտսոն

* **[[NBA բոլոր աստղերի հավաքական|Բոլոր աստղերի երկրորդ հավաքական]]:**
** Հ Ուիլիս Ռիդ
** Հ Ջոն Հավլիչեկ
** Կ Բիլ Ռասել
** Պ Հել Գրիր
** Պ Ջերի Ուեսթ

* **[[NBA սկսնակների հավաքական]]**
** Էռլ Մոնրո
** Բոբ Ռուլ
** Ուոլթ Ֆրեյզեր
** Էլ Տակեր
** Ֆիլ Ջեքսոն

## Աղբյուրներ
* 1967-68 NBA Season Summary 

Կատեգորիա:Բասկետբոլի ազգային ասոցիացիայի դրաֆթներ
Խաշինք

**Խաշինք**, լեռնագագաթ Հայաստանի Սյունիքի մարզի և Ադրբեջանի Նախիջևաևի Օրդուբադի շրջանի սահմանագլխին, Զանգեզուրի լեռների հարավային մասում, Կարճևան գյուղից 5 կմ հյուսիս–արևմուտք։ Բարձրություն 2689 մ։ Արևելյան լանջերը ծառածածկ են։ Ոմանք սխալմամր Խաշինքին նույնացնում են *[[Խոշլի]]* լեռը։ 

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Լեռներ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Հայաստանի լեռնագագաթներ
Կատեգորիա:Սյունիքի մարզի լեռներ
Կատեգորիա:Օրդուբադի շրջան
Պուտրաջայա

**Պուտրաջայա** (, (Putrajaya, putra՝ արքայազն և jaya՝ փառավոր), Մալազիայի նոր վարչական կենտրոն։ Գտնվում է մայրաքաղաք Կուալա Լումպուրից 20 կմ դեպի հարավ։ Հիմնադրվե է 1995 թվականի հոկտեմբերի 19-ին։ Վարչապետի և կառավարության աշխատանքային նստավայրը այստեղ է գտնվում սկսած 1999 թվականի վերջից։ Անվանվել է ի պատիվ առաջին վարչապետ Աբդուլ Ռախմանի, ով ծագումով արքայազն էր։ Ունի դաշնային տարածքի կարգավիճակ։ Մակերեսը 49 կմ2 է, բնակչությունը ըստ 2009 թվականի մարդահամարի կազմում է 55 հազար մարդ։ Տեսարժան վայրերն են՝ բուսաբանական այգին, «Պուտրա» մզկիթը (1999),  «Պուտրա» կամուրջը, Հազարամյակի հուշարձանը։ Հիմնադրվելուց հետո ընդունվել է նաև Պուտրաջայի դրոշը։

## Պատկերասրահ

File:Putrajaya, Malaysia 2013.JPG
File:Perdana Putra Putrajaya Dec 2006 003.jpg
File:Putrajaya Malaysia Perbadanan-Putrajaya-01.jpg
File:MOF Putrajaya closeup.jpg
File:Palace of Justice Putrajaya Dec 2006 003.jpg
File:Putrajaya Walk tilt shift.jpg
File:Putrajaya Night Mosque PM Office.JPG
File:Interior Sri Wawasan Bridge.jpg
File:Masjid Putrajaya.jpg
File:2009-08-18-Putrajaya-Seri-Saujana.jpg
File:Pullman putrajaya003.jpg
File:Putrajaya-fancy-streetlamp.jpg
File:Putrajaya Malaysia PICC-01.jpg
File:Putrajaya Malaysia Ministry-of-Health-Training-Management-Division-01.jpg
File:Putrajaya Malaysia Seri-Gemilang-Bridge-02.jpg
File:Putrajaya Malaysia Ministry-of-Agriculture-and-Agro-based-Industries-04.jpg


## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Василий Бабуров. Коридор власти (статья о городском развитии Путраджаи) // «Архитектурный вестник», № 3 (102) 2008
* 
* 
* Tourism Malaysia – Putrajaya 
* Traveller's guide to Putrajaya  written and maintained by locals
* State Development Office  – State Development Office Wilayah Persekutuan
* How to get to Putrajaya from Kuala Lumpur – KLSentral.info

Կատեգորիա:1995 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր
Կատեգորիա:Բնակավայրեր այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Մալայզիայի քաղաքներ
Սատչ Սանդերս

**Թոմաս Էրնեստ «Սատչ» Սանդերս** (, ), ամերիկացի պրոֆեսիոնալ բասկետբոլիստ և մարզիչ։ 2011 թվականից Բասկետբոլի փառքի սրահի անդամ։

## Վաղ տարիներ
Սատչ Սանդերսը ծնվել է 1938 թվականի նոյեմբերի 8-ին Նյու Յորք նահանգի Նյու Յորք քաղաքում։ Սովորել է Սիվարդ Պարկի դպրոցում (Ստորին Մանհեթեն, Նյու Յորք), որտեղ հանդես է եկել տեղի բասկետբոլային ակումբի կազմում։

## Խաղացողի կարիերա
Խաղացել է թեթև և ծանր հարձակվողների դիրքերում։ Սովորել է Նյու Յորքի համալսարանում։ 1960 թվականի NBA դրաֆթի ժամանակ ընտրվել է «Բոստոն Սելտիքս» ակումբի կողմից՝ 8-րդ համարի ներքո և իր ամբողջ պրոֆեսիոնալ կարիերան անցկացրել այդ ակումբի կազմում։ NBA-ում, ընդհանուր առմամբ, անցկացրել է 13 մրցաշրջան։ Երկար ժամանակվա ընթացքում Սանդերսը Բիլ Ռասելի հետ միասին հանդես է եկել մեկ ակումբի կազմում։ Սատչը երբեք հանդես չի եկել մեկնարկային հնգյակի կազմում, որի արդյունքում «Սելտիքս»-ի կազմում դարձել է ութակի NBA չեմպիոն։ Մեկ անգամ ընդգրկվել է NBA բոլոր աստղերի պաշտպանության երկրորդ հավաքականի կազմում (1969)։ 1960 թվականին դարձել է Հագերտիի մրցանակի դափնեկիր։ «Սելտիքս»-ում նրա կողմից անմահացված է 16-րդ համարը։ NBA կարիերայի ընթացքում, ընդհանուր առմամբ, խաղացել է 916 խաղ, որոնց ժամանակ հավաքել է 8766 միավոր (9,6 մ/խ), կատարել 5798 անդրադարձ և 1026 փոխանցում։

2011 թվականի օգոստոսի 11-ին Սանդերսի անունը տեղ է գտել Բասկետբոլի փառքի սրահում՝ որպես մարդ, որը զգալի ներդրում է ունեցել բասկետբոլի զարգացման գործում։

## NBA կարիերայի ցուցանիշներ

### Ամենամյա մրցաշրջան

### Փլեյ օֆ

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Վիճակագրությունը NBA.com կայքում 
* Մարզչի կարիերան Basketball-Reference.com կայքում  

Կատեգորիա:ԱՄՆ-ում ծնվածներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի բասկետբոլային մարզիչներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի բասկետբոլիստներ
Կատեգորիա:ԲԱԱ-ի բասկետբոլիստներ
Կատեգորիա:Բասկետբոլի փառքի սրահի անդամներ
Կատեգորիա:Բոստոն Սելտիքսի բասկետբոլիստներ
Կատեգորիա:Չօգտագործվող համարներով NBA բասկետբոլիստներ
Արամ Խաչատրյան (քաղաքական գործիչ)

**Արամ Մայիսի Խաչատրյան**, հայ ռազմական, պետական և քաղաքական գործիչ, ՀՀ ԱԺ 7-րդ գումարման պատգամավոր, «Իմ քայլը» խմբակցության անդամ (2019-2020)։ ՀՀ Լոռու նախկին մարզպետ (2020-2024)։

## Կենսագրություն
Ծնվել է 1978 թվականի հուլիսի 6-ին Կիրովականում և մեծացել մանկավարժի ընտանիքում։

1985–1995 թվականներին սովորել է Վանաձորի թիվ 11 միջնակարգ դպրոցում։

Միչև 1999 թվականը սովորել է Հայաստանի Հանրապետության պաշտպանության նախարարության Վազգեն Սարգսյանի անվան ռազմական համալսարանում։

1999-2004 թվականներին ծառայել է ՀՀՊԾ N զորամասում։

1999-2001 թվականներին աշխատել է դասակի հրամանատար, իսկ 2001-2004 թվականներին՝ վաշտի հրամանատար, 2004-2009 թվականներին՝ գումարտակի շտաբի պետ, մայոր։

## Քաղաքական գործունեություն
2010-2018 թվականներին եղել է Լոռու մարզի Վահագնաձոր համայնքի հիմնական դպրոցի Նախնական զինվորական պատրաստության ուսուցիչ, իսկ 2012-2016 թվականներին՝ Վանաձորի ավագանի։ 2018 թվականին աշխատել է որպես Լոռու մարզպետի պաշտոնակատար։

2016 թ․ սեպտեմբերին Վանաձորի ավագանու և քաղաքապետի ընտրություններում գլխավորել է «Քաղաքացիական պայմանագիր» կուսակցության նախընտրական ցուցակը։

2018 թվականի դեկտեմբերի 9-ին կայացած արտահերթ խորհրդարանական ընտրություններում Լոռու մարզն ընդգրկող թիվ 9 ընտրատարածքում լինելով «Իմ քայլը» դաշինքի ռեյտինգային թեկնածուներից մեկը՝ ստացել է 15 083 ձայն։

2019-2020 թվականներին հանդիսացել է ՀՀ ԱԺ 7-րդ գումարման պատգամավոր, «Իմ քայլը» խմբակցության անդամ, ԱԺ պաշտպանության և անվտանգության հարցերի մշտական հանձնաժողովի անդամ (2019 հունվար-հունիս), ԱԺ տարածաշրջանային և Եվրասիական ինտեգրման հարցերի մշտական հանձնաժողովի անդամ։

2020 թվականի դեկտեմբերի 17-ին կառավարության որոշմամբ նշանակվել է ՀՀ Լոռու մարզպետ, ազատվել է պաշտոնից 2024 թվականի հունվարի 3-ին։

## Ընտանիք
Ամուսնացած է, ունի երկու զավակ։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:ՀՀ ԱԺ 7-րդ գումարման պատգամավորներ
Կատեգորիա:Քաղաքացիական պայմանագիր կուսակցության անդամներ
Մայրիկ մամոնտիկի համար

**«Մայրիկ մամոնտիկի համար»** (), 1981 թվականի խորհրդային նկարված մուլտֆիլմ՝ ստեղծված «Էկրան» ստուդիայում։

## Սյուժե
Մուլտֆիլմը պատմում է փոքրիկ մամոնտի ճակատագրի մասին, որը պատահականության բերումով խուսափել է ոչնչացումից (սառել է հավերժական սառցույթում, ապա կենդանացել) և հիմա փնտրում է մորը։ Փոքրիկ մամոնտը ծանոթանում է սպիտակ արջի ու ծովափղի հետ։ Ծեր իմաստուն ծովափիղը մամոնտին պատմում է, որ հեռու հարավում կա հսկայական մայրցամաք, որտեղ ապրում են նրան նման կենդանիներ, միայն դրանք բուրդ չունեն։ Մամոնտը սառցակտորի վրա մեկնում է հեռավոր ճամփորդության՝ անցնելով հսկա օվկիանոսը, որպեսզի գտնի մորը։ Նա հասնում է Աֆրիկա, որտեղ հանդիպում է կապկին ու մայր գետաձիուն և գտնում մորը՝ մայր փղին։ Այժմ նա արդեն միայնակ չէ և ունի իսկական համերաշխ ընտանիք։ Չէ՞ որ այդպես չի լինում աշխարհում, որ լինեն կորած երեխաներ։

## Ստեղծողներ
* Սցենարիստ՝ Դինա Նեպոմնյաշչայա
* Ռեժիսոր՝ Օլեգ Չուրկին
* Բեմադրող նկարիչ՝ Վյաչեսլավ Նազարուկ
* Նկարիչներ՝ Անատոլի Ցիբին, Ալեքսանդր Սիչկար, Ալեքսանդր Բրեժնև
* Անիմատորներ՝ Միխայիլ Պերշին, Սվետլանա Սիչկար, Նատալյա Բազելցևա, Իգոր Սամոխին
* Օպերատոր՝ Իգոր Շկամարդա
* Կոմպոզիտոր՝ Վլադիմիր Շաինսկի
* Հնչյունային օպերատոր՝ Վիտալի Ազարովսկի
* Մոնտաժող՝ Մ․ Տրուսովա
* Խմբագիր՝ Ե․ Խոդինա
* Տնօրեն՝ Լ․ Վարենցովա
* *Դերերը հնչյունավորել են՝*
** Կլարա Ռումյանովա — *Մամոնտ*
** Զինովի Գերդտ — *Ծովափիղ*
** Ռինա Զելյոնայա — *մայր փիղ*, *մայր գետաձի*
** Զինաիդա Նարիշկինա — *Կապիկ*
** Գրիգորի Տոլչինսկի — հեղինակի խոսք։

## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն
* Непомнящая Д. *Мама для мамонтёнка.* — М.: Проф-Пресс, 2008. — (*«Книжки с DVD»*). К книге прилагается DVD-диск с записью мультфильма. — ISBN 978-5-378-00645-8.
* Непомнящая Д. *Мама для мамонтёнка* / Худ. Назарук В. М. — М.: Яблоко, 2007. — (*«Мультсказка»*). — ISBN 978-5-94707-072-9.
* Непомнящая Д. *Мама для мамонтёнка* / Худ. Назарук В. М. — СПб.: Амфора, 2010. — (*«Школьная библиотека»*). — ISBN 978-5-367-01414-3.

## Արտաքին հղումներ
* Мама для мамонтенка: поиски любви Наталия Руденко Статья на сайте Наш фильм.ру
* Творческое объединение «ЭКРАН» 

Կատեգորիա:Խորհրդային մուլտֆիլմեր
Կատեգորիա:1981 մուլտֆիլմեր
Կատեգորիա:«Սոյուզմուլտֆիլմ» ստուդիայի մուլտֆիլմեր
Կատեգորիա:«Էկրան» ստեղծագործական միության մուլտֆիլմեր
Կատեգորիա:Մուլտֆիլմեր կենդանիների մասին
Կատեգորիա:Ռուսերեն մուլտֆիլմեր
Հայկ Չոբանյան

**Հայկ Հարությունի Չոբանյան** (), հայ պատմաբան, պետական գործիչ։ ՀՀ Տավուշի մարզպետ (2019 թվականի փետրվարի 6 - 01.04.2021): ՀՀ բարձր տեխնոլոգիաական արդյունաբերության նախարար (02.04.2021-04.08.2021): Գիտական ինովացիոն և կրթական հիմնադրամի խորհրդի նախագահ, «Աէրոդինամիկս» ՓԲԸ նախագահ։

## Կենսագրություն
Հայկ Չոբանյանը ծնվել է 1973 թվականին, Հայաստանի Տավուշի մարզի Տավուշ գյուղում։ Ավարտել է տեղի միջնակարգ դպրոցը։ 1990-1995 թվականներին սովորել է Երևանի պետական համալսարանի պատմության ֆակուլտետում։ Եղել է ԵՊՀ ուսանողական խորհրդի առաջին նախագահը։ 1995-1999 թվականներին սովորել է ՀՀ կառավարման դպրոցում։ 1995-1997 թվականներին ծառայել է Հայկական բանակում։

1997-1998 թվականներին աշխատել է «Պետական ծառայողի լրատու» ամսագրի խմբագրությունում, 1998-2001 թվականներին՝ Հայաստանի կառավարության աշխատակազմում, ապա` ՀՀ արդարադատության նախարարությունում։ 2001-2003 թվականներին աշխատել է հրատարակչության տնօրեն, 2003-2012 թվականներին՝ ՀՀ աշխատանքի և սոցիալական հարցերի նախարարության Նորք տեղեկատվավերլուծական կենտրոնի տնօրեն, 2006-2013 թվականներին՝ Ինֆորմացիոն տեխնոլոգիաների ձեռնարկությունների միություն խորհրդի անդամ։ 2012 թվականին հիմնադրել է «Արփի սոլար» ընկերությունը։ Նույն թվականին ղեկավարել է Տավուշի հոգևոր վերածնունդ հիմնադրամը։ 2014-2017 թվականներին աշխատել է Ինֆորմացիոն տեխնոլոգիաների ձեռնարկությունների միության փոխտնօրեն և «ՅուԱյԹի» ԷՔՍՊՈ ընկերության տնօրեն։ 2016 թվականին հիմնել է Կայուն էներգիայի զարգացման հիմնադրամը, 2018 թվականին՝ «Ֆրիներջի» ընկերությունը։ 2016 թվականից «Իրական» դպրոց հիմնադրամի հոգաբարձուների խորհրդի նախագահն է, 2017 թվականից՝ Հայաստանի փառատոների ասոցիացիայի նախագահ։

2019 թվականի փետրվարի 6-ին Հայաստանի կառավարության որոշմամբ նշանակվել է Հայաստանի Տավուշի մարզպետ։

2021 թվականի ապրիլի 2-ին Հայաստանի նախագահի հրամանագրով նշանակվել է Հայաստանի բարձր տեխնոլոգիական արդյունաբերության նախարար։

## Պարգևներ
Արժանացել է պետական պարգևների։ 
* ԵՊՀ արծաթե հուշամեդալ, 2009,
* Մարշալ Բաղրամյան մեդալ,
* Աշխատանքի և սոցիալական հարցերի նախարարության ոսկե մեդալ։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Հայ պատմաբաններ
Կատեգորիա:ԵՊՀ շրջանավարտներ
Կատեգորիա:Հայ պետական գործիչներ
Կատեգորիա:Տավուշի մարզպետներ
OCLC

**OCLC** (**Online Computer Library Center, Inc.'', ''OCLC'', թարգմանաբար՝ «Առցանց համակարգչային գրադարանային կենտրոն»), ոչ առևտրային անդամակցական համակարգչային գրադարանային ծառայություն և գիտահետազոտական կազմակերպություն, որի հասարակական նպատակն է «աշխարհի տեղեկատվությանը հասանելության ընդլայնումը և տեղեկատվության վրա ծախսերի կրճատումը»։ Հիմնվել է 1967 թվականի հուլիսի 6-ին՝ որպես ոչ առևտրային **Օհայոյի քոլեջի գրադարանային կենտրոն*'։ Աշխարհի 170 երկրների ավելին քան 72 հազար [[գրադարան]]ներ գրադարանային նյութերի որոնման, գնման, կատալոգավորման, փոխառության և պահպանման համար օգտվում են *OCLC*-ի ծառայություններից։ OCLC-ը և նրա անդամ գրադարանները համատեղ ստեղծել և սպասարկում են [[WorldCat]] համակարգը, որը այս պահին աշխարհի ամենամեծ [[առցանց բաց հասանելությամբ կատալոգ]]ն է (*Online Public Access Catalog*, *OPAC*): *OCLC*-ն ֆինանսավորվում է հիմնականում իր անդամ գրադարանների կողմից կատարվող վճարումների հաշվին (2016 թվականի տվյալներով՝ ընդհանուր առմամբ մոտ 200&nbsp;միլիոն ԱՄՆ դոլար՝ տարեկան)։

*OCLC''-ն նաև սպասարկում է Dewey Decimal Classification համակարգը։

Կազմակերպությունը ստեղծվել է Ֆրեդ Կիլգուրի կողմից, հիմնական գրասենյակը գտնվում է ԱՄՆ Օհայո նահանգի Դուբլին քաղաքում։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* OCLC Online Computer Library Center

Կատեգորիա:Գրադարանավարություն
Կատեգորիա:Միջազգային կազմակերպություններ
Գրետա Մկրտչյան

**Գրետա Սուրենի Մկրտչյան** (), հայ բանաստեղծուհի, ԽՍՀՄ գրողների միության անդամ 1971 թվականից։ ԽՄԿԿ անդամ 1969 թվականից։

## Կենսագրություն
Գրետա Մկրտչյանը ծնվել է 1938 թվականի մայիսի 5-ին, ՀԽՍՀ Կիրովական քաղաքում։ Մայրը՝ Քեթրին Լոֆինգը գերմանուհի է, հայրը՝ Սուրեն Տեր-Մկրտչյանը հայ է։ 1965 թվականին ավարտել է (հեռակա) Երևանի պետական համալսարանի բանասիրական ֆակուլտետը։ 1966 թվականից աշխատել է ՀԽՍՀ ներքին գործերի նախարարության Կիրովականի քաղաքային բաժնի ԱԳ տեսչությունում։ Եղել է միլիցիայի ավագ լեյտենանտ։

## Երկեր
* Քեզ հետ (բանաստեղծություններ), Երևան, Հայպետհրատ, 1963, 38 էջ։
* Սեր և հող (բանաստեղծություններ), Երևան, «Սովետական գրող», 1977,56 էջ։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Հայ բանաստեղծներ
1964-65 NBA մրցաշրջան

**1964-65 NBA մրցաշրջան**, դարձել է Բասկետբոլի ազգային ասոցիացիայի 19-րդ մրցաշրջանը։ Մրցաշրջանի չեմպիոնը դարձել է «Բոստոն Սելտիքս» ակումբը։ Եզրափակչում՝ հինգ խաղերի արդյունքում, «Սելտիքս»-ը հաղթել է «Լոս Անջելես Լեյքերս»-ին։

1964 թվականի NBA դրաֆթի «Նյու Յորք Նիքս» ակումբի կողմից՝ առաջին համարի ներքո ընտրվել է կենտրոնական Ջիմ Բարնսը։ Դրաֆի ժամանակ 8-րդ համարի ներքո ընտրվել է Ուիլիս Ռիդը, իսկ 10-րդ համարի ներքո՝ Փոլ Սայլասը։ Տարածքային դրաֆթի ժամանակ ընտրվել են Ուոլթ Հազարդը։

## Պարբերական առաջնություն

: *Հ = Հաղթանակներ, Պ = Պարտություններ, Տ% = Հաղթած խաղերի տոկոս*

## Փլեյ Օֆֆ

## Ցուցանիշներով առաջնորդներ

## Մրցանակներ՝ ըստ մրցաշրջանի արդյունքներ
* **NBA ամենաարժեքավոր խաղացող:** Բիլ Ռասել, Բոստոն Սելտիքս
* **[[NBA տարվա սկսնակ]]:** Ուիլիքս Ռիդ, Նյու Յորք Նիքս
* **[[NBA տարվա մարզիչ|Տարվա մարզիչ]]:** Ռեդ Աուերբաք, Բոստոն Սելտիքս

* **[[NBA բոլոր աստղերի հավաքական|Բոլոր աստղերի առաջին հավաքական]]:**
** Հ Էլջին Բեյլոր
** Հ Ջերի Լուկաս
** Կ Բիլ Ռասել
** Պ Օսկար Ռոբերտսոն
** Պ Ջերի Ուեսթ

* **[[NBA բոլոր աստղերի հավաքական|Բոլոր աստղերի երկրորդ հավաքական]]:**
** Հ Բոբ Փեթիթ
** Հ Գաս Ջոնսոն
** Կ Ուիլթ Չեմբեռլեն
** Պ Սեմ Ջոնս
** Պ Հել Գրիր

* **[[NBA սկսնակների հավաքական]]:**
** Ուիլիս Ռիդ
** Ջիմ Բարնս
** Հովարդ Կոմայվս
** Լյուցիուս Ջեքսոն
** Վալի Ջոնս
** Ջո Քոլդուել

## Աղբյուրներ
* 1964-65 NBA Season Summary 

Կատեգորիա:Բասկետբոլի ազգային ասոցիացիայի դրաֆթներ
1965-66 NBA մրցաշրջան

**1965-66 NBA մրցաշրջան**, դարձել է Բասկետբոլի ազգային ասոցիացիայի 20-րդ մրցաշրջանը։ Մրցաշրջանի չեմպիոնը դարձել է «Բոստոն Սելտիքս» ակումբը։ Եզրափակչում՝ յոթ խաղերի արդյունքում, «Սելտիքս»-ը հաղթել է «Լոս Անջելես Լեյքերս»-ին։

1965 թվականի NBA դրաֆթի ժամանակ «Սան Ֆրանցիսկո Ուորիորս» ակումբի կողմից՝ առաջին համարի ներքո ընտրվել է կենտրոնական Ֆրեդ Հետցելը։ Դրաֆթի ժամանակ 2-րդ համարի ներքո ընտրվել է Ռիկ Բերին, 4-րդ համարի ներքո՝ Ջերի Սլոունը, իսկ 5-րդ համարի ներքո՝ Բիլի Կանինգեմը։ Տարածքային դրաֆթի ժամանակ ընտրվել են Բիլ Բրեդլին և Գեյլ Գուդրիչը։

Վերջին մրցաշրջանը, որի առաջնության փլեյ օֆֆին դուրս էին գալիս վեց ակումբ։ Հաջորդ տարվանից փլեյ օֆֆի մասնակիցների թիվը մեծացավ մինչև ութ ակումբ։ Հաջորդ մրցաշրջանից այլևս տարածքային դրաֆթ չի անցկացվել։

## Պարբերական առաջնություն

: *Հ = Հաղթանակներ, Պ = Պարտություններ, Տ% = Հաղթած խաղերի տոկոս*

## Փլեյ Օֆֆ

## Ցուցանիշներով առաջնորդներ

## Մրցանակներ՝ ըստ մրցաշրջանի արդյունքներ
* **NBA ամենաարժեքավոր խաղացող:** Ուիլթ Չեմբեռլեն, Ֆիլադելֆիա-76
* **[[NBA տարվա սկսնակ]]:** Ռիկ Բերի, Սան Ֆրանցիսկո Ուորիորս
* **[[NBA տարվա մարզիչ|Տարվա մարզիչ]]:** Դոլֆ Շեյես, Ֆիլադելֆիա-76

* **[[NBA բոլոր աստղերի հավաքական|Բոլոր աստղերի առաջին հավաքական]]:**
** Հ Ռիկ Բերի
** Հ Ջերի Լուկաս
** Կ Ուիլթ Չեմբեռլեն
** Պ Օսկար Ռոբերտսոն
** Պ Ջերի Ուեսթ

* **[[NBA բոլոր աստղերի հավաքական|Բոլոր աստղերի երկրորդ հավաքական]]:**
** Հ Ջոն Հավլիչեկ
** Հ Գաս Ջոնսոն
** Կ Բիլ Ռասել
** Պ Սեմ Ջոնս
** Պ Գել Գրիր

* **[[NBA սկսնակների հավաքական]]:**
** Ռիկ Բերի
** Բիլի Կանինգեմ
** Թոմ Վան Էրսդեյլ
** Դիք Վան Էրսդեյլ
** Ֆրեդ Հետցել

## Աղբյուրներ
* 1965-66 NBA Season Summary 

Կատեգորիա:Բասկետբոլի ազգային ասոցիացիայի դրաֆթներ
Ծավալի չափման միավորներ

thumb|6 տարբեր ծավալով տարաներ՝ Պոմպեյի քաղաքային հաստատության կշիռների և միջոցների վերահսկման համար
**Ծավալի չափման միավորներ**, պինդ, հեղուկ և հատիկային նյութերի զբաղեցրած տարածության չափման միավորներ։ ՄՀ-ում ծավալը չափվում է խորանարդ մետրերով (մ³)։ Օգտագործվում են նաև բազմապատիկ նախածանցներ, որոնք մեծացնում կամ փոքրացնում են ստանդարտ մեծության չափերը։

## Հեղուկների, գազերի ոչ համակարգային ծավալի միավորներ
*Լիտր՝ գազային և հեղուկ նյութերի արտահամակարգային ծավալի միավոր։ Թույլատրվում է օգտագործման ՄՀ համակարգի միավորների հետ մեկտեղ։ Հավասար է 1 դեցիմետր խորանարդ (10−3մ3)։ Օգտագործվում է նաև միլիլիտրը (1մլ=10−3լ=1սմ3)։
* Աամ՝ Հոլանդիայում, Բելգիայում և Բալթյան երկրներում հին չափման միավոր, որը հիմնականում օգտագործվում էր գինու և ալկոհոլի ծավալը չափելու համար (140-220 լիտր)։
* Անկեր՝ գինու, կոնյակի և յուղի համար տարբեր երկրներում օգտագործվող հին չափման միավոր։
* Կա՝ ծավալի չափման բաբելոնյան միավոր (0,84 լ կամ 0,42 լ)։
* Արբատա։
* Վիլենյան տակառ՝ Լիտվական մեծ իշխանության չափման միավոր։
* Շոպպեն՝ Հարավային Գերմանիայում, այնուհետև մի շարք այլ գերմանական, շվեյցարական և ֆրանսիական շրջաններում հեղուկների (այդ թվում՝ խմիչքների) չափման միավոր։

## Տարբեր միավորների կապի աղյուսակ

## Չափերի անգլիական  համակարգ
* Բարել, անգլիական միավորների համակարգ(ԱՄՀ), նավթի ծավալի չափման միավոր (= 158,983 լ)։
* Գալլոն, ԱՄՀ միավոր, հեղուկների չափման միավոր(≈ 4 լ), չափը կախված է երկրից և գալլոնի տեսակից։
* Պինտա, ԱՄՀ միավոր(=1/8 գալլոն,կամ≈ 1/2լ)
* Կվարտա, ԱՄՀ միավոր,(1/4 գալլոն, ≈1լ)
* Խորոնարդ դյույմ( մատնաչափ), ԱՄՀ միավոր,( 1,64·10−5մ³)
* Խորոնորդ ֆուտ(ոտնաչափ)

## Ծանոթագրություն

## Արտաքին հղումներ
*  https://www.fourmilab.ch/hackdiet/www/subsection1_4_2_0_1.html

Կատեգորիա:Չափման միավորներ
Միքայելե Ռաշիդ

**Միքայելե Ռաշիդ (Միքայիլ Ռաշիդի Հայդոյան)**, (), քուրդ բանաստեղծ, թարգմանիչ, ԽՍՀՄ գրողների միության անդամ 1958 թվականից։

## Կենսագրություն
Միքայելե Ռաշիդը ծնվել է 1925 թվականի նոյեմբերի 18-ին, Թիֆլիսում։ 1948 թվականին ավարտել է Երևանի հայկական մանկավարժական ուսումնարանը։ 1948-1950 թվականներին սովորել է Երևանի Խաչատուր Աբովյանի անվան հայկական մանկավարժական ինստիտուտի լեզվագրական ֆակուլտետում։ Երրորդ կուրսից մեկնել է Մոսկվա, որտեղ սովորել և 1954 թվականին ավարտել է Մաքսիմ Գորկու անվան գրականության ինստիտուտը։ 1954 թվականին աշխատել է «Աշտարակի կոլխոզնիկ» շրջանային թերթում, 1955-1961 թվականներին՝ «Ռյա թազա» քրդերեն թերթում, 1961 թվականից ՀԽՍՀ նախարարների խորհրդի հեռուստատեսության և ռադիոյի պետական կոմիտեի քրդական հաղորդումների խմբագրությունում եղել է թարգմանիչ։ Նրա առաջին բանաստեղծությունը տպագրվել է 1946 թվականին «Գրական թերթ»-ում։

Ստեղծագործել է քրդերեն և հայերեն։ Քրդերեն լույս են տեսել նրա «Իմ սիրտը» (Երևան, 1960), «Իմ փիսիկը» (Երևան, 1965), «Ժամանակ» (Երևան, 1966), «Արև» (Երևան, 1970), «Պատուհան» (Երևան, 1974), «Մտորումներ» (Երևան, 1978): Ռուսերեն լույս են տեսել՝ «Հայրենի ճամփաներով» (Մոսկվա, 1960), «Հրաշք» (Մոսկվա, 1976) գրքերը։ Միքայելե Ռաշիդի և Սահիդե Իբոյի թարգմանությամբ (հայերենից) քրդերեն լույս է տեսել Եղիշե Չարենցի «Լենինն ու Ալին» (Երևան, 1957): Միքայելե Ռաշիդը թարգմանել է նաև «Ավետիք Իսահակյանի լիրիկան» (Երևան, 1977):

## Երկեր
* Հայրենի ճամփաներով, Երևան, Հայպետհրատ, 1958։
* Խիղճ (բանաստեղծություններ), 1984։
* Окно (Стихи; Пер. с курд.), 1985.
* В дороге (Стихи), 1985.

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Քուրդ բանաստեղծներ
Կատեգորիա:Քուրդ թարգմանիչներ
Կատեգորիա:ԽՍՀՄ գրողների միության անդամներ
Կատեգորիա:Մաքսիմ Գորկու անվան գրականության ինստիտուտի շրջանավարտներ
Արգիշտի Մեխակյան

**Արգիշտի Մեխակյան** (), հայ տնտեսագետ, Էջմիածնի փոխքաղաքապետ (2018 թ.) Հայաստանի Ազգային ժողովի 7-րդ գումարման պատգամավոր (2018-2020)։ Հայաստանի Արմավիրի մարզպետի տեղակալ (2020-2021)։ Արմավիրի մարզի Խոյ համայնքի ղեկավար (2021-2024)։ Հայաստանի Արմավիրի մարզպետ (2024 դեկտեմբեր-2025 հուլիս)։ Հայաստանի Արմավիրի մարզի Վաղարշապատ համայնքի ղեկավար՝ 2025 թվականի նոյեմբերի 16-ից։

## Կենսագրություն
Ծնվել է 1986 թվականի օգոստոսի 22-ին Արմավիրի մարզի Արագած գյուղում։

2007-2008 թվականներին ծառայել է Հայաստանի զինված ուժերում։

Միչև 2003 թվականը սովորել է Էջմիածնի Ներսիսյան վարժարանում, իսկ 2007 թվականին ավարտել է Երևանի պետական համալսարանի տնտեսագիտության ֆակուլտետը։

2007 թվականին (փետրվար-հունիս) աշխատել է Էջմիածնի քաղաքապետարանում որպես վերահսկողության բաժնի երկրորդ կարգի մասնագետ, 2008-2010 թվականներին՝ Էջմիածնի քաղաքապետարանի ֆինանսական բաժնի առաջին կարգի մասնագետ, 2010-2014 թվականներին՝ Հայաստանի կառավարությանն առընթեր անշարժ գույքի կադաստրի պետական կոմիտեի նախագահի օգնական։ 2014-2016 թվականներին աշխատել է որպես Հայաստանի էներգետիկայի և բնական պաշարների նախարարի օգնական, 2017-2018 թվականներին՝ «Մոբայլ Սենթր Արթ» ՍՊԸ մենեջեր։

2018 թվականի օգոստոսից միչև 2019 թվականի հունվար եղել է Էջմիածին համայնքի ղեկավարի տեղակալ։

2006-2007 թվականներին աշխատել է Արմավիրի մարզի Արագած գյուղում որպես USAID-ի հիմնադրված «Արագածի երիտասարդական գործողությունների ակումբի» նախագահ։

2013 թվականին դարձել է Գյումրու «Երիտասարդական նախաձեռնությունների կենտրոն» հասարակական կազմակերպության պատվավոր անդամ։

Մասնակից է եղել «T.A.L.K» միջազգային երիտասարդական փոխանակման ծրագրին (2013 թվական, Շվեդիա), երիտասարդական ոլորտի քաղաքականությամբ զբաղվող կազմակերպությունների ուսումնական այցին (2016 թվական, Իռլանդիա)։

## Քաղաքական գործունեություն
2018 թվականի դեկտեմբերի 9-ին ընտրվել է Ազգային ժողովի պատգամավոր «Իմ քայլը» կուսակցությունների դաշինքի թիվ 6 ընտրատարածքի տարածքային ընտրական ցուցակով։

2020 թվականի դեկտեմբերի 3-ին վայր է դրել պատգամավորական մանդատը։

2020 թվականի դեկտեմբերի 15-ին նշանակվել է Հայաստանի Արմավիրի մարզպետի տեղակալ։ 2021 թվականի դեկտեմբերի 5-ին ազատվել է պաշտոնից։

2021 թվականի դեկտեմբերի 5-ին կայացած ՏԻՄ ընտրություններում գլխավորել է «Քաղաքացիական պայմանագիր» կուսակցության համամասնական ցուցակը Խոյ համայնքում և ընտրվել Խոյի համայնքապետ։

2024 թվականի դեկտեմբերի 5-ի Հայաստանի կառավարության որոշմամբ նշանակվել է Հայաստանի Արմավիրի մարզպետ։

2025 թվականի հուլիսի 15-ին Հայաստանի վարչապետի որոշմամբ նշանակվել է Արմավիրի մարզի Վաղարշապատ համայնքի ղեկավարի պաշտոնակատար։

2025 թվականի նոյեմբերի 16-ին կայացած Վաղարշապատ համայնքի ՏԻՄ ընտրություններում գլխավորել է «Քաղաքացիական պայմանագիր» կուսակցության համամասնական ցուցակը և ընտրվել Վաղարշապատ համայնքի ղեկավար։

## Ընտանիք
Ամուսնացած է, ունի երկու որդի։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:ԵՊՀ շրջանավարտներ
Կատեգորիա:ՀՀ ԱԺ 7-րդ գումարման պատգամավորներ
Կատեգորիա:Հայ տնտեսագետներ
Կատեգորիա:Քաղաքացիական պայմանագիր կուսակցության անդամներ
Կատեգորիա:Հայ քաղաքական գործիչներ
Սերգեյ Պոկրովսկի

**Սերգեյ Վիկտորի Պոկրովսկի** (, ), ռուս կենսաբան, բնագետ, արձակագիր։

## Կենսագրություն
Ծնվել է 1874 թվականին Մոսկվայում։ Դպրոցն ավարտելուց հետո ընդունվել է Մոսկվայի պետական համալսարանի ֆիզիկամաթեմատիկական ֆակուլտետի բնագիտության բաժինը։ Ուսման ընթացքում մասնակցել է գիտահետազոտական արշավների։ Ավարտելուց հետո երկար տարիներ ուսուցիչ է աշխատել, սակայն հետազոտական հետաքրքրությունները չի կորցրել. ճանապարհորդությունների աշխարհագրությունն ավելի է ընդլայնվել։ Եղել է Կանին և Յամալ թերակղզիներում, ղազախական անապատներում։

Դեռ ուսանողական տարիներից սկսել է գրել բնության մասին գիտական ակնարկներ, որոնք տպագրվել են մատենաշարում ընդգրկված գրքույկներով, դրանցից ամենահայտնիններն են «Բնության մեջ» և «Բնության օրացույց» գրքույկները, որոնք մի քանի անգամ վերահրատարակվել են։ 1912 թվականից սկսել է գրել նաև գեղարվեստական գործեր, որոնք հիմնականում պատմություններ էին կենդանիների, թռչունների և միջատների մասին։ Մրջյունների, մեղունների հանդեպ հետաքրքրություն նա ունեցել է դեռևս դպրոցական տարիներից և այդ հետաքրքրությունը չի մարել նրա ողջ կյանքում։ Դրանց մասին նա գրել է մի շարք գիտահանրամատչելի ակնարկներ, ինչպես նաև պատմվածքներ և երկու վիպակ՝ «Город крылатого племени» (1924) ու «Носящие жало» (1926)։

Կյանքի վերջին տարիներին Պոկրովսկին տարվել է նախամարդու ուսումնասիրությամբ, որի արդյունքում գրել է իր ամենահայտնի, բազմաթիվ անգամ վերահրատարակված «Մամոնտ որսացողները» (1937) և «Լճակի ավանը» (1940) վիպակները։

Մահացել է 1945 թվականին Մոսկվայում։

## Պոլրովսկի հայերեն
* Մամոնտ որսացողները։ Լճակի ավանը (վիպակներ), Ե., 1971, 328 էջ։ Թարգմանությունը՝ Ամալյա Ղուկասյանի։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Ռուս կենսաբաններ
Կատեգորիա:Ռուս արձակագիրներ
Կատեգորիա:Մոսկվայի պետական համալսարանի շրջանավարտներ
Կատեգորիա:Խորհրդային գրողներ
Կատեգորիա:Ռուս բնագետներ
Արևալույս Վարդանյան

**Արևալույս Հարությունի Վարդանյան** ( - մահվան տվյալները բացակայում են), խորհրդային հայ այգեգործ, խաղողագործ, շերամապահ, գյուղատնտեսական արտադրանքի առաջավոր։ Սոցիալիստական աշխատանքի հերոս (1951)։

## Կենսագրություն
Արևալույս Վարդանյանը ծնվել է 1914 թվականին Ռուսական կայսրության  Սևծովյան նահանգի Գագրա քաղաքում (այժմ՝ Աբխազիայի Ինքնավար Հանրապետության տարածք), աշխատավորի ընտանիքում։

1940 թվականին Վարդանյանների ընտանիքը մշտապես բնակության է տեղափոխվել Հայկական ԽՍՀ Բերիայի շրջան (1953 թվականից՝ Շահումյանի շրջան, 1958 թվականից` որպես Երևան քաղաքային խորհրդի կազմի մեջ)։ Արևալույս Վարդանյանն աշխատանքի է անցել Ստալինի անվան կոլտնտեսությունում (հետագայում կոչվել է ԽՄԿԿ XVIII համագումարի անվան)։ Կարճ ժամանակում տիրապետելով մշակաբույսերի բուծման ագրոտեխնիկական պայմաններին՝ Վարդանյանը սկսել է զբաղվել այգեգործությամբ և խաղողագործությամբ։ Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի դժվարին տարիներին Վարդանյանը կարողացել է ստանալ խաղողի բարձր բերք, որի համար 1944 թվականին արժանացել է Պատվո նշան շքանշանի։

Հետպատերազմյան շրջանում ԽՄԿԿ XVIII համագումարի ուղեգրով Վարդանյանը սկսել է զբաղվել շերամապահությամբ, նշանակվել է մետաքս հավաքողների օղակավար։ 1950 թվականին խնամելով գրենայի երեք սերմատփիկներ՝ ստացել է ռեկորդային բերք` 341,5 կիլոգրամ շերամի բոժոժ։

1951 թվականի հուլիսի 11-ին, ԽՍՀՄ Գերագույն խորհրդի նախագահության հրամանագրով 1950 թվականին թթենու մետաքսագործի բարձրորակ բերքի ձեռքբերման համար, արժանացել է Սոցիալիստական աշխատանքի հերոսի կոչման՝ ստանալով Լենինի շքանշան և «Մուրճ և մանգաղ» ոսկե մեդալ։

1952 թվականին Արևալույս Վարդանյանը խնամել է գրենայի չորս սերմատփիկներ և ստացել 110 կիլոգրամ շերամի բոժոժ, որի համար արժանացել է Լենինի երկրորդ շքանշանի։ 1957 թվականից Վարդանյանը կրկին զբաղվել է այգեգործությամբ և նշանակվել է ԽՄԿԿ XVIII համագումարի կոլտնտեսության այգեգործական միավորման օղակավար։ Վարդանյանի ղեկավարությամբ օղակին հաջողվել է խաղողի բարձր բերք ստանալ` 4,5 հեկտար ընդհանուր տարածքի յուրաքանչյուր հեկտարից 155 ցենտներ։ Արևալույս Վարդանյանը մասնակցել է Ժողովրդական տնտեսության նվաճումների ցուցահանդեսին, որտեղ ներկայացրել է իր նվաճումները և արժանացել գլխավոր ցուցահանդեսի կոմիտեի մրցանակին։

Արևալույս Վարդանյանը զբաղվել է նաև ակտիվ հասարակական գործունեությամբ։ Ընտրվել է 3-րդ գումարման ՀԽՍՀ Գերագույն խորհրդի պատգամավոր, 1955 և 1957 թվականներին՝ Շահումյանի շրջանային խորհրդի պատգամավոր, 1959 թվականին՝ Երևանի քաղաքային խորհրդի պատգամավոր։

## Պարգևներ
* Սոցիալիստական աշխատանքի հերոս (ԽՍՀՄ Գերագույն խորհրդի հրաման, 1951 թվականի հուլիսի 11, Լենինի շքանշան և «Մուրճ և մանգաղ» մեդալ)
* Լենինի շքանշան (4.06.1952)
* Պատվո նշան շքանշան (8.02.1944)

## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն
* 

## Արտաքին հղումներ
* 

Կատեգորիա:Հայկական ԽՍՀ Գերագույն խորհրդի 3-րդ գումարման պատգամավորներ
Կատեգորիա:Երևանի քաղաքային խորհրդի պատգամավորներ
Կատեգորիա:Հայ այգեգործներ
Կատեգորիա:Հայ գինեգործներ
Կատեգորիա:Հայ խաղողագործ-սելեկցիոներներ
Խաչիսար (լեռ)

**Խաչիսար**, լեռնագագաթ Հայաստանի Կոտայքի մարզում, Գեղամա լեռների արևմտյան փեշերին, Ջրվեժ գյուղից 2 կմ արևելք։ Բարձրություն 1623 մ։ Խաչիսար լեռան գագաթում դեռեւս Սահակ Սևադայի ժամանակից կանգնած է Սուրբ Գեւորգ կոչվող խաչքարը։ Լեռան մոտ գտնվում է թամքոցային շրջան։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Լեռներ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Կոտայքի մարզի լեռներ
Հալեպի արձանագրությունները (գիրք)

**«Հալեպի արձանագրությունները»** (, ), Հայկական ճարտարապետությունն ուսումնասիրող հիմնադրամի կողմից 2013 թվականին հրատարակված «ՀՃՈՒ գիտական ուսումնասիրություններ» շարքի թվով 16-րդ գիրքը (ԺԶ)։ Այն հեղինակել է Րաֆֆի Քորթոշյանը։ Տպագրվել է հայերեն։ Գիրքը ներկայացնում է Սիրիայի Հալեպի մարզի համանուն քաղաքի հայության համառոտ պատմությունը (այդ թվում՝ դարերի ընթացքում նրանց թվաքանակի, զբաղմունքների, քաղաքում հիմնած դպրոցների, կառուցված եկեղեցիների և գերեզմանատների մասին), ինչպես նաև 2006-2008 թվականներին հավաքագրած շուրջ 2500 հայկական վիմագրերի և եկեղեցական իրերի արձանագրությունները։ Ներկայացված են նաև պատմական և ժամանակակից լուսանկարներ, ինչպես նաև գծապատկերներ։ Աշխատությունը հրատարակվել է Հայկական ճարտարապետությունն ուսումնասիրող հիմնադրամի գիտական խորհրդի երաշխավորությամբ։ Գրքի նախահրատարակչական աշխատանքները հովանավորել է Հայաստանի մշակույթի նախարարությունը, իսկ տպագրությունը՝ Գալուստ Գյուլբենկյան հիմնադրամը։

Աշխատության հեղինակ Րաֆֆի Քորթոշյանի մոտ գիրքը գրելու գաղափարը ծնվել է դեռևս 2004 թվականին, երբ Հալեպում էր։ Նա ասել է, որ երբ գերեզմանոց էր այցելելում, իրեն հետաքրքրում էին տապանագրերի վրա գրված ազգանունները, հանգուցյալների ծննդավայրերը, որոնք ներկայացնում են Արևմտյան Հայաստանը։ Գրքում տեղ են գտել Արևմտյան Հայաստանի տարբեր անկյուններից` Խարբերդից, Վանից, Էրզրումից, Կիլիկիայից Մեծ եղեռնի արհավիրքներն վերապրելով Հալեպում հանգրվանածների տապանաքարերի արձանագրությունները։ Հեղինակը տարվա ընթացքում մեկ ամիս անցկացնում էր Հալեպ քաղաքում, որպեսզի իրականացնի տեղեկությունների հավաքագրման աշխատանքները։ Նրա խոսքով Հալեպի հայկական գերեզմանոցները պատկանում են տարբեր համայնքների` առաքելական, կաթողիկե և ավետարանական, որտեղ ամփոփված են Հայոց ցեղասպանությունը վերապրածները։

«Հալեպի արձանագրությունները» գրքի մասին խոսելիս Հայկական ճարտարապետությունն ուսումնասիրող հիմնադրամի նախագահ հուշարձանագետ, բանահավաք Սամվել Կարապետյանը ասել է, որ Հալեպի հայկական գերեզմանատան տապանաքարերի գրառումները վկայում են այն մասին, որ տեղի հայ բնակչությունը ժամանակին գաղթել է Արեւմտյան Հայաստանից՝ փրկվելով թուրքական հալածանքներից։ Նրա խոսքով այդ տապանաքարերը կարող են ծառայել որպես Արևմտյան Հայաստանի տեղանունների բառարան և հանդիսանում են Հայոց ցեղասպանության վկայություններ։

## Տես նաև
* Հայկական ճարտարապետությունն ուսումնասիրող հիմնադրամ
* Հայերը Սիրիայում

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Հայերեն գրքեր
Կատեգորիա:Անգլերեն գրքեր
Կատեգորիա:Ռուսերեն գրքեր
Կատեգորիա:ՀՃՈՒ գիտական ուսումնասիրություններ (գրքաշար)
Կատեգորիա:Գրքեր Հայաստանի պատմության մասին
Կատեգորիա:Սիրիայի պատմություն
Կատեգորիա:Հայերը Հալեպում
Կատեգորիա:Հայոց ցեղասպանություն
Կատեգորիա:2013 գրքեր