Մարկ Օկրանդ

**Մարկ Օկրանդ** (**, ), ամերիկացի լեզվաբան։ Նրա մասնագիտական աշխատանքը բնիկ ամերիկյան լեզուներով է, և հայտնի է որպես «Աստղային ճանապարհ» գիտաֆանտաստիկ ֆրանշիզայի կլինգոն լեզվի ստեղծող։

## Գործունեություն
Մարկ Օկրանդը՝ որպես լեզվաբան, աշխատել է բնիկ ամերիկյան լեզուների հետ։ 1970 թվականին ստացել է լեզվաբանության բակալավրի աստիճան Կալիֆոռնիայի Սանտա Կրուս համալսարանում։ Նրա 1977 թվականի դոկտորական ատենախոսությունը Կալիֆոռնիայի Բերքլի համալսարանում վերաբերել է մուցունի քերականությանը, որը նախկինում Կալիֆոռնիայի հյուսիս-կենտրոնական ափամերձ շրջաններում խոսվող անհետացած օհլոնե լեզուն է։ Օկրանդի ատենախոսությունը ղեկավարել է առաջամարտիկ լեզվաբան Մերի Հաասը։ 1975-1978 թվականներին լեզվաբանության դասընթացներ է անցկացրել Սանտա Բարբարայի Կալիֆոռնիայի համալսարանում՝ նախքան 1978 թվականին Վաշինգտոնի Սմիթսոնյան ինստիտուտում հետդոկտորական կրթաթոշակ ստանալը։

Այնուհետև Օկրանդը աշխատանքի է անցել Ազգային ենթագրերի ինստիտուտում, որտեղ աշխատել է լսողության խնդիրներ ունեցող հեռուստադիտողների համար նախատեսված առաջին փակ ենթագրերի համակարգի վրա: Մինչև 2013 թվականին թոշակի անցնելը՝ Օկրանդը Ազգային ենթագրերի ինստիտուտում աշխատել է որպես կենդանի ենթագրերի տնօրեններից մեկը և Վիրջինիա նահանգի Արլինգտոն շրջանում գտնվող WSC Avant Bard-ի (նախկինում՝ Washington Shakespeare Company) տնօրենների խորհրդի նախագահ, որը 2010 թվականին պլանավորել է բեմադրել «Շեքսպիրի կլինգոնյան երեկոն»:

Օկրանդը հրեա է։

### Աստղային ճանապարհ
1982 թվականին «Օսկար» մրցանակաբաշխության համար փակ ենթագրերի համակարգման ժամանակ Օկրանդը հանդիպել է «Աստղային ճանապարհ II. Խանի զայրույթ» ֆիլմի պրոդյուսերին։ Օկրանդի առաջին ձայնագրումը «Աստղային ճանապարհ II. Խանի զայրույթ» ֆիլմի վուլկաներեն լեզվով երկխոսությունների կրկնօրինակումն է, քանի որ դերասաններն արդեն նկարահանվել էին անգլերեն խոսելիս։ Այնուհետև Օկրանդին վարձել է Փարամաունթ Փիքչըրս ընկերությունը՝ «Աստղային ճանապարհ III. Սփոքի որոնումները», «Աստղային ճանապարհ V. Վերջնական սահմանը» և «Աստղային ճանապարհ VI. Անհայտ երկիրը» ֆիլմերում կլինգոներեն լեզուն մշակելու և դերասաններին այն սովորեցնելու համար։ Ավելի ուշ Օկրանդին վարձել են 2009 թվականի «Աստղային ճանապարհ» ֆիլմի համար ռոմուլացիների և վուլկանների երկխոսությունները ստեղծելու համար, սակայն այդ տողերը դուրս են հանվել վերջնական թողարկումից։ Մասնակցել է նաև «Աստղային ճանապարհ դեպի խավար» ֆիլմին, բայց միայն հետարտադրական աշխատանքների ընթացքում։

Օկրանդը կլինգոնի մասին երեք գրքերի՝ «Կլինգոնական բառարան» (առաջին անգամ հրատարակվել է 1985 թվականին, վերանայված՝ ընդլայնված հրատարակություն՝ 1992 թվականին), «Կլինգոնական ուղին» (1996) և «Կլինգոն գալակտիկական ճանապարհորդի համար» (1997), ինչպես նաև երկու աուդիո դասընթացների՝ «Զրույցային կլինգոն» (1992) և «Ուժեղ կլինգոն» (1993) հեղինակն է։ Համահեղինակել է կլինգոն լեզվով գրված «Ու» (*«u»)* օպերայի լիբրետոն, որի դեբյուտը տեղի է ունեցել 2010 թվականի սեպտեմբերին Հաագայում։ Օկրանդը խոսում է կլինգոներեն, բայց նշում է, որ մյուսները նույնպես հմտացել են։

2018 թվականին մշակել է Կելպիեն ռասայի լեզուն «Աստղային ճանապարհ․ Բացահայտում» հեռուստասերիալի երկրորդ եթերաշրջանում (առաջին անգամ հայտնվել է «Կարճ ճանպարհներ»-ի երրորդ՝ «Ամենապայծառ աստղը» սերիայում)։

### Ատլանտիդա. Մոռացված երկիր
2001 թվականին Օկրանդը ստեղծել է ատլանտյան լեզուն Դիսնեյի «Ատլանտիդա։ Մոռացված երկիր» ֆիլմի համար։ Այն նաև օգտագործվել է գլխավոր հերոսի կերպարի դիզայնի նախնական դեմքի մոդելավորման ժամանակ։

## Նշումներ

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին աղբյուրներ
* 
* Interview with Marc Okrand in the *Wall Street Journal*

 
Կատեգորիա:Ամերիկացի լեզվաբաններ
Կատեգորիա:Աստղային ճանապարհ
Կատեգորիա:Լեզու ստեղծողներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի գրողներ