Տե Պապա Տոնգարևայի ազգային թանգարան

**Տե Պապա Տոնգարևայի ազգային թանգարան** (), գտնվում է Վելինգտոնում՝ Նոր Զելանդիայում։ Բացվել է 1992 թվականին՝ Նոր Զելանդիայի ազգային թանգարանի և Ազգային գեղարվեստի պատկերասրահի միաձուլումից հետո։ 2021 թվականի թվյալներով՝ Նոր Զելանդիայի ամենաշատ այցելվող թանգարանն է։ Թանգարանի Տե Պապա անվանումը մաորիների լեզվով նշանակում է «գանձերի արկղ»։

## Պատմություն
Թանգարանի նախակարապետը՝ Տե Պապան, եղել է Գաղութային թանգարանը, որը հիմնադրվել է 1865 թվականին։ Թանգարանի տնօրենը եղել է սըր Ջեյմս Հեկտորը։ Թանգարանը կառուցվել է քաղաքի կենտրոնում՝ Թանգարանի փողոցում։

Գաղութային թանգարանը նախապատվություն էր տալիս գիտական հավաքածուներին, սակայն իր հավաքածուի համար ձեռք էր բերում նաև այլ իրեր, հաճախ՝ նվիրատվությունների տեսքով։ Դրանց թվում կային փորագրություններ և նկարներ, ժողովրդագրական թանկագին իրեր և հնություններ։

1907 թվականին Գաղութային թանգարանը վերանվանվել է Դոմինիոն թանգարան և ձեռք է բերել ավելի լայն թեմատիկ ուղղվածություն։ Հանրային գեղարվեստի թանգարան ստեղծելու գաղափարը ստացել է քաղաքացիների մեծ աջակցությունը և 1913 թվականին Դոմինիոն թանգարանի պատերի ներքո հիմնադրվել է Ազգային գեղարվեստի թանգարանը։

1936 թվականին նոր շենք է կառուցվել Դոմինիոն թանգարանի և Նոր Զելանդիայի Ազգային արվեստի պատկերասրահի համար՝ որպես նորակառույց Ազգային պատերազմի հուշահամալիրի մի մաս։ Պատկերասրահում սկզբնապես գտնվում էր Նոր Զելանդիայի Գեղարվեստի ակադեմիայի նվիրաբերած հավաքածուն։ Ե՛վ Դոմինիոն թանգարանը, և՛ պատկերասրահը գտնվում էին հոգաբարձուների մեկ խորհրդի հսկողության ներքո։

Տե Պապա Տանգարևա ազգային թանգարանը հիմնադրվել է 1992 թվականին՝ համաձայն Նոր Զելանդիայի թանգարանների մասին օրենքի։ Նոր թանգարանի առաքելության մի մասն էր ուսումնասիրել Նոր Զելանդիայի ազգային ինքնությունը։

Տարեկան  թանգարան են այցելում 1-1․3 մլն այցելու։

## Թանգարանի հավաքածու
link=https://ru.wikipedia.org/wiki/%D0%A4%D0%B0%D0%B9%D0%BB:Colossal_squid_at_Te_Papa.jpg|աջից|մինի|400x400փքս|Թանգարանի էքսպոզիցիայից 4,2 մետր երկարությամբ հսկայական կաղամար
Թանգարանի պատմական հավաքածուն ներառում է բազմաթիվ զգեստներ և գործվածքներ, որոնցից ամենահինը թվագրվում է 16-րդ դարով։ Հավաքածուն ներառում է նաև Նոր Զելանդիայի փոստի արխիվը, որը ներառում է 20 000 նամականիշ, դրա հետ կապված իրեր և Խաղաղօվկիանոսյան հավաքածուն, որը ներառում է Խաղաղ օվկիանոսի կղզիների մոտ 13 000 պատմական և ժամանակակից իրեր։

Կան զգալի բրածո հավաքածուներ. հերբարիում, որը պարունակում է մոտավորապես 250,000 չորացված նմուշ. նորզելանդական թռչունների խրթվիլակների հավաքածու՝ մոտ 70000 նմուշ, երկկենցաղների, սողունների և կաթնասունների զգալի հավաքածուներ։

Թանգարանում պահպանվում է աշխարհի ամենամեծ հազմագյուտ հսկայական կաղամարի (Mesonychoteuthis hamiltoni) ցուցանմուշը։ Այն կշռում է 495 կիլոգրամ և ունի 4,2 մետր երկարություն։ Կաղամարը թանգարան է բերվել 2007 թվականի մարտին այն բանից հետո, երբ նորզելանդացի ձկնորսը բռնել է այն Անտարկտիդայի ափերի մոտ գտնվող Ռոս ծովում։ Մշակութային հավաքածուն ներառում է մաորիների լուսանկարներ և Խաղաղ օվկիանոսի այլ մշակույթների հավաքածուներ։

Նոր Զելանդիայի թանգարանում է գտնվում նաև Էլգարի հավաքածուն՝ անգլիական և ֆրանսիական կահույքի և նկարների արժեքավոր հավաքածու, որոնցից ամենահինը թվագրվում է 17-րդ դարով։ 1946 թվականին Դոմինիոն թանգարանը Էլլա Էլգարի կտակով ստացել է Ֆերնսայդի կալվածքից հնաոճ իրերի ընտրանի։

## Պատկերասրահ

Պատկեր:Glyn Philpot - Girl at her toilet - Google Art Project.jpg|link=https://ru.wikipedia.org/wiki/%D0%A4%D0%B0%D0%B9%D0%BB:Glyn_Philpot_-_Girl_at_her_toilet_-_Google_Art_Project.jpg|alt=Глин Уоррен Филпот. «Girl at her toilet». Около 1910 года.|Գրին Ուորեն Ֆիլփոթ «Girl at her toilet»։ Մոտ 1910 թվական։
Պատկեր:Gottfried Lindauer - Maori girl - Google Art Project.jpg|link=https://ru.wikipedia.org/wiki/%D0%A4%D0%B0%D0%B9%D0%BB:Gottfried_Lindauer_-_Maori_girl_-_Google_Art_Project.jpg|alt=Գոթֆրիդ Լիդաուեր «Maori girl». Մոտ 1874  թվական։|Գոթֆրիդ Լիդաուեր «Maori girl». Մոտ 1874  թվական։
Պատկեր:Grace Joel - Roses - Google Art Project.jpg|link=https://ru.wikipedia.org/wiki/%D0%A4%D0%B0%D0%B9%D0%BB:Grace_Joel_-_Roses_-_Google_Art_Project.jpg|alt=Грейс Джоэл. «Roses». Около 1895  года.|Գրեյս Ջոել «Roses»։ Մոտ 1895 թվական
Պատկեր:James M. Nairn - Wellington Harbour - Google Art Project.jpg|link=https://ru.wikipedia.org/wiki/%D0%A4%D0%B0%D0%B9%D0%BB:James_M._Nairn_-_Wellington_Harbour_-_Google_Art_Project.jpg|alt=Джеймс Нэрн. «Wellington Harbour». 1984 год.|Ջեյմս Ներն «Wellington Harbour»։ 1984 թվական
Պատկեր:John Webber - Portrait of Captain James Cook - Google Art Project.jpg|link=https://ru.wikipedia.org/wiki/%D0%A4%D0%B0%D0%B9%D0%BB:John_Webber_-_Portrait_of_Captain_James_Cook_-_Google_Art_Project.jpg|alt=Джеймс Нэрн. «Wellington Harbour». 1984 год.|Ջոն Ուեբեր «Portrait of Captain James Cook»։ Մոտ 1780 թվական
Պատկեր:Louis John Steele - Portrait of a young Maori woman with moko - Google Art Project.jpg|link=https://ru.wikipedia.org/wiki/%D0%A4%D0%B0%D0%B9%D0%BB:Louis_John_Steele_-_Portrait_of_a_young_Maori_woman_with_moko_-_Google_Art_Project.jpg|alt=Луис Джон Стил. «Portrait of a young Maori woman with moko». 1891 год.|Լուիս Ջոն Սթիլ «Portrait of a young Maori woman with moko»։ 1891 թվական
Պատկեր:Roderic O'Conor - Mixed flowers on pink cloth - Google Art Project.jpg|link=https://ru.wikipedia.org/wiki/%D0%A4%D0%B0%D0%B9%D0%BB:Roderic_O'Conor_-_Mixed_flowers_on_pink_cloth_-_Google_Art_Project.jpg|alt=Родерик О’Конор. «Mixed flowers on pink cloth». Около 1916 года.|Ռոդերիկ Օ Քոներ «Mixed flowers on pink cloth»։ Մոտ 1916 թվական։
Պատկեր:Raymond McIntyre - Edward McKnight Kauffer - Google Art Project.jpg|link=https://ru.wikipedia.org/wiki/%D0%A4%D0%B0%D0%B9%D0%BB:Raymond_McIntyre_-_Edward_McKnight_Kauffer_-_Google_Art_Project.jpg|alt=Рэймонд Макинтайр. «Edward McKnight Kauffer». Около 1915 года.|Ռեյմոնդ Մակինթայ «Edward McKnight Kauffer»։ Մոտ 1915 թվական
Պատկեր:Achilles, frantic for the loss of Patroclus, rejecting the consolation of Thetis 1803 United Kingdom by George Dawe. Gift of the New Zealand Academy of Fine Arts, 1936. Te Papa (1936-0012-83)MA I12.jpg|link=https://ru.wikipedia.org/wiki/%D0%A4%D0%B0%D0%B9%D0%BB:Achilles,_frantic_for_the_loss_of_Patroclus,_rejecting_the_consolation_of_Thetis_1803_United_Kingdom_by_George_Dawe._Gift_of_the_New_Zealand_Academy_of_Fine_Arts,_1936._Te_Papa_(1936-0012-83)MA_I12.jpg|alt=Джордж Доу. «Achilles frantic for the loss...». 1803 год.|Ջորջ Դոու «Achilles frantic for the loss...»։ 1803 թվական։
Պատկեր:Decorative group (Te Papa, 1962-0006-2).jpg|link=https://ru.wikipedia.org/wiki/%D0%A4%D0%B0%D0%B9%D0%BB:Decorative_group_(Te_Papa,_1962-0006-2).jpg|alt=Мина Арндт. «Decorative group». Около 1925 года.|Մինա Արնդթ «Decorative group»։ 1925 թվական։
Պատկեր:Edward Poynter - Asterié - Google Art Project.jpg|link=https://ru.wikipedia.org/wiki/%D0%A4%D0%B0%D0%B9%D0%BB:Edward_Poynter_-_Asteri%C3%A9_-_Google_Art_Project.jpg|alt=Эдвард Джон Пойнтер. « Asterié». 1904 год.|Էդվարդ Փոյնթեր «Asterié»։ 1904 թվական։
Պատկեր:Edith Collier - Little schoolboy of Bonmahon - Google Art Project.jpg|link=https://ru.wikipedia.org/wiki/%D0%A4%D0%B0%D0%B9%D0%BB:Edith_Collier_-_Little_schoolboy_of_Bonmahon_-_Google_Art_Project.jpg|alt=Едит Кольер. «Little schoolboy of Bonmahon». Около 1915 года.|Էդիտ Կալիեր «Little schoolboy of Bonmahon»։ Մոտ 1915 թվական։
Պատկեր:Louis John Steele - The blowing up of the Boyd - Google Art Project.jpg|link=https://ru.wikipedia.org/wiki/%D0%A4%D0%B0%D0%B9%D0%BB:Louis_John_Steele_-_The_blowing_up_of_the_Boyd_-_Google_Art_Project.jpg|alt=Луис Джон Стил. «The blowing up of the Boyd». 1889 год.|Լուիս Ջոն Սթիլ «The blowing up of the Boyd»։ 1889 թվական։
Պատկեր:John Singleton Copley - Mrs Humphrey Devereux - Google Art Project.jpg|link=https://ru.wikipedia.org/wiki/%D0%A4%D0%B0%D0%B9%D0%BB:John_Singleton_Copley_-_Mrs_Humphrey_Devereux_-_Google_Art_Project.jpg|alt=Джон Синглтон Копли. «Mrs Humphrey Devereux». 1771 год.|Ջոն Սինգլտոն Կոպլի «Mrs Humphrey Devereux». 1771 год.
Պատկեր:J. G. Keulemans - Three Huia (Heteralocha acutirostris) - Google Art Project.jpg|link=https://ru.wikipedia.org/wiki/%D0%A4%D0%B0%D0%B9%D0%BB:J._G._Keulemans_-_Three_Huia_(Heteralocha_acutirostris)_-_Google_Art_Project.jpg|alt=Йоханнес Герард Кёлеманс. «Three Huia (Heteralocha acutirostris)». Около 1900 года.|Յոհաննես Ջերարդ Քուլեմանս «Three Huia (Heteralocha acutirostris)»։ Մոտ 1900 թվական։
Պատկեր:Mina Arndt - The red hat - Google Art Project.jpg|link=https://ru.wikipedia.org/wiki/%D0%A4%D0%B0%D0%B9%D0%BB:Mina_Arndt_-_The_red_hat_-_Google_Art_Project.jpg|alt=Мина Арндт. «The red hat». Около 1914 года.|Մինա Արնդտ «The red hat»։ Մոտ 1914 թվական։
Պատկեր:Across the Firth of Thames (Te Papa, 2006-0007-1).jpg|link=https://ru.wikipedia.org/wiki/%D0%A4%D0%B0%D0%B9%D0%BB:Across_the_Firth_of_Thames_(Te_Papa,_2006-0007-1).jpg|alt=Рона Хасзард. «Across the Firth of Thames». 1925 год.|Ռոնա Հասզարդ «Across the Firth of Thames»։ 1925 թվական։
Պատկեր:Bacchante and Fauns MA I080881 TePapa.jpg|link=https://ru.wikipedia.org/wiki/%D0%A4%D0%B0%D0%B9%D0%BB:Bacchante_and_Fauns_MA_I080881_TePapa.jpg|alt=Изaбель Лилиан Глоаг. «A bacchante and fauns». Между 1902 и 1912 годами.|Իզաբել Լիլիան Գլոագ «A bacchante and fauns»։ 1902 և 1912 թվականների միջև։


## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:1992 հիմնադրված թանգարաններ
Կատեգորիա:Հնագիտական թանգարաններ
Կատեգորիա:Նոր Զելանդիայի թանգարաններ