open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Մոնտոբան

**Մոնտոբան** (, ), քաղաք և համայնք Հարավային Ֆրանսիայում՝ Օքսիտանիա երկրամասի Տառն-է-Գառոն դեպարտամենտում, որի վարչական կենտրոնն է։ Ընկած է Տառն և Տեկ գետերի միախառնման վայրի մերձակայքում՝ Թուլուզ քաղաքից 50 կիլոմետր դեպի հյուսիս։

## Պատմություն
Մոնտոբանը հիմնադրվել է 1144 թվականին Թուլուզի կոմս Ալֆոնս Ջորդանի կողմից և իր անունը ստացել է մոտակա «սպիտակ սարից» ():

Լավ ամրացված Մոնտոբանի նշանակությունը մեծացել է 16-րդ դարի կրոնական պատերազմների ժամանակ, երբ այն դարձել է հուգենոտների գլխավոր հենակետն ու պատվարը Ֆրանսիայի հարավ-արևելքում։ Համաձայն 1570 թվականի սենժերմենյան հաշտության պայմանագրի, որը կնքել է ծովակալ Կոլինյին Կարլ IX թագավորի հետ, հուգենոտների ձեռքն է անցել չորս ամրոց՝ Լա Ռոշելը, Կոնյակը, Լա Շարիտե-սյուր-Լուարը, (La Charité-sur-Loire) և Մոնտոբանը։

1621 թվականի օգոստոս-նոյեմբեր ամիսներին Մոնտոբանը առանց մեծ հաջողության պաշարել է Լյուդովիկոս XIII թագավորի բանակը, ով այդ քայլին դիմել էր՝ «անցնելով» իր հոր՝ նանտյան էդիկտի վրայով։ Այնուամենայնիվ, 1629 թվականին Մոնտոբանը գրավվել է ամենակարող Ռիշելյեի կողմից, ով ավելի շատ պրագմատիկ էր, քան կաթոլիկության մոլեռանդ առաջատար։

## Տեսարժան վայրեր
Քաղաքի տեսարժան վայրերից են Տառնի միջնադարյան կամուրջը (14-րդ դարի սկիզբ), Էնգրի «Լյուդովիկոս XIII-ի ուխտը» հայտնի նկարն իր պատերի ներսում պահող տաճարը և 17-րդ դարի եպիսկոպոսական պալատը, որը վերածվել է Էնգրի ՝ Մոնտոբանի ամենահայտնի զավակի ստեղծագործությունների թանգարանի։ Այդտեղ ցուցադրված են նաև որոշ ժամանակ Մոնտոբանում ապրած Էմիլ Անտուան Բուրդելի մի շարք աշխատանքներ։

## Անվանի անձինք
* Ծնվել է Ժան Օգյուստ Դոմինիկ էնգրը (1780-1867) - ֆրանսիացի նկարիչ և գրաֆիկ։
* 1621 թվականին հուգենոտների առաջնորդներից մեկը ՝ Դանիել Շամիեն, սպանվել է Մոնտոբանի պաշարման ժամանակ։
* 1940 թվականին Մոնտոբանում մահացել է Իսպանիայի նախկին նախագահ Մանուել Ասանյան։
* 1959 թվականին Մոնտոբանում մահացել է իշխան Վյաչեսլավ Վյաչեսլավովիչ Տենիշևը ՝ հոկտեմբերի 17-ի միության առաջնորդներից մեկը։

## Ժողովրդագրություն
Մոնտոբանը հանդիսանում է կենտրոնը քաղաքային մի տարածքի (urban area), որի բնակիչների թվաքանակը 2017 թվականի տվյալներով եղել է 79.300:

## Կլիմա

## Պատկերասրահ

Hôtel d'Alies - Mairie de Montauban.jpg|Քաղաքապետարանը
Montauban - Le Musée Ingres.jpg|Էնգրի և Բուրդելի թանգարանը
Musée Ingres-Bourdelle - Deuxième sous-sol - Salle du Prince Noir.jpg|Թանգարանի սրահներից մեկը
Musée Ingres-Bourdelle - Héraklès Archer, 1909 - Platre - Antoine Bourdelle Joconde06070001188.jpg|Բուրդելի «Նետաձիգ Հերակլեսը» աշխատանքը
Bemberg Fondation Toulouse - The Great Warrior of Montauban by Antoine Bourdelle.jpg|Բուրդելի «Մեծն ռազմիկը» աշխատանքը
Cathédrale Notre Dame de l'Assomption de Montauban.jpg|Տաճարը
Montauban - L'église St Jacques.jpg|Սեն Ժակ եկեղեցին
Montauban - le Pont Vieux.jpg|Հին կամուրջը
Canal de Montech - Port de Montauban -02.JPG|Նավահանգիստը


## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն
* Монтобан // Многоножки — Мятлик. — М. : Советская энциклопедия, 1954. — С. 261. — (Большая советская энциклопедия : [в 51 т.] /  гл. ред. Б. А. Введенский ; 1949—1958, т. 28).

## Արտաքին հղումներ
* Մոնտոբան քաղաքի պաշտոնական կայքը

Կատեգորիա:1144 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր
Կատեգորիա:Ֆրանսիայի բնակավայրեր
Կատեգորիա:Ֆրանսիայի համայնքներ
Կատեգորիա:Ֆրանսիայի քաղաքներ
Հիացինտի մահը

**«Հիացինտի մահը»** (), ֆրանսիացի նկարիչ, Գեղեցիկ արվեստների ազգային բարձրագույն դպրոցի սան Ժան Բրոքի նկարներից։ Այս ստեղծագործությունը հեղինակը վրձնել է 1801 թվականին։ Յուղաներկով կտավի չափերն են 176,5 × 126 սմ։

Այսօր «Հիացինտի մահը» ստեղծագործությունը պահպանվում և ցուցադրվում է Սեն Կռուա թանգարանում (Պուատիե, Ֆրանսիա)։

## Նկարագիր
«Հիացինտի մահը» ստեղծագործությունում Ժան Բրոքը պատկերել է Հին հունական դիցաբանական սյուժե։ Մի անգամ Հիացինտն ու իր սիրեցյալ, լույսի, արևի, բնության, պայծառ սկզբնավորման աստված Ապոլլոնն իրենց ուժերն էին փորձում սկավառակ նետելու մեջ։ Հերթը ամենազոր Ապոլլոնինն էր․ նա սկավառակը նետեց այնքան բարձր, որ այն հասավ մինչև երկինք։ Ցած ընկնելու պահին Հիացինտը վազում էր դեպի ընկնելու վայր։ Վերջինս ցանկանում էր արագ վերցնել և իր նետումով ապացուցել ամենազոր Ապոլլոնին, որ ինքն էլ իր ուժով չի զիջում նրան։ Սակայն սկավառակը այնպիսի ուժով ընկավ գետին, որ անկման հարվածից հետ մղվելով դիպավ Հիացինտի գլխին։

Հեղինակը երկուսի մարմինն էլ նկարել է անկենդան, սյուրռեալիստական։ .

## Պատմություն
«Հիացինտի մահը» նկարը Ժան Բրոքը վրձնել է նեոդասական ոճով։ Կարծում են, որ Բրոքը նկարը ստեղծելիս ոգեշնչվել է անգլոամերիկացի նկարիչ Բենջամին Ուեստի համանուն կտավից, որը 1794 թվականին ցուցադրվել է Փարիզում։

Նկարիչն այս կտավն առաջին անգամ ցուցադրել է Փարիզյան սալոնում 1801 թվականին։ Չնայած որ ֆրանսիական Le Moniteur universel թերթը նկարը համարել է «ավելի շատ անսովոր, քան յուրօրինակ»,այնուամենայնիվ հեղինակը պատվոգրի է արժանացել ժյուրիի կողմից։ Ամենայն հավանականությամբ նկարը կրկին ցուցադրվել է սալոնում 1814 թվականին՝ «*Վիրավոր Հիացինտը*» () անվանումով։

Նկարը ձեռք է բերել բարոն Դեմարսեն ()․ այն մնացել է սեփականատիրոջ ընտանիքում ընդհուպ մինչև 1899 թվականը, երբ այրի մադամ Դեմարսեն նկարը փախանցում է Պուատիեի թանգարանին։

## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն
* Anne Benéteau, Cécile Le Bourdonnec et Daniel Clauzier, *Jean Broc, La mort d'Hyacinthe (1801)*, édité par les Musées de la Ville de Poitiers, 2013

## Արտաքին հղումներ
* «Հիացինտի մահը» նկարը

Կատեգորիա:1801 նկարներ
Կատեգորիա:Ժան Բրոքի նկարներ
Կատեգորիա:Դիցաբանությունն արվեստում
Կատեգորիա:Մերկ տղամարդկանց պատկերով նկարներ
Կատեգորիա:Նկարներ մահվան մասին
Կատեգորիա:Ֆրանսիայի գեղանկարչություն
Կատեգորիա:Ապոլլոն
That’s Amore

**«That’s Amore»**, 1953 թվականի երգ, որը գրել են կոմպոզիտոր Հարրի Ուորենը և բանաստեղծ Ջեք Բրուքսը։ Այն դարձել է Դին Մարտինի գլխավոր հիթն ու ամենահայտնի երգը 1953 թվականին։

## Պատմություն
Երգն առաջին անգամ հնչել Է Մարտինի և Լյուիսի «Քեդդի» ֆիլմում, որը թողարկվել է 1953 թվականի օգոստոսի 10-ին։ Լյուիսը Ուորենին և Բրուքսին հանձնարարել է երգեր գրել Մարտինի համար։ Լյուիսի խոսքով՝ ինքն անձամբ գաղտնի վճարել է նրանց 30 000 դոլար՝ հույս ունենալով, որ երգերից մեկը կդառնա Մարտինի հիթը։ Ֆիլմում երգը կատարում է հիմնականում Մարտինը, որին միանում է Լյուիսը, այնուհետև ֆիլմի մյուս հերոսները։ Այն ներկայացվել Է «Օսկար» մրցանակի *Լավագույն օրիգինալ երգ*  անվանակարգում։

Երգը մինչ օրս սերտորեն կապված է Դին Մարտինի անվան հետ։ «That’s Amore» անվանումն օգտագործվել է Մարտինի կարիերային նվիրված և 2001 թվականին թողարկված հոլովակում, իսկ նրա որդին՝ Ռիչի Մարտինը, 2002 թվականի իր կենսագրությունն անվանել է «That’s Amore: Որդին հիշում է Դին Մարտինին»։

Երաժշտական քննադատ Ջո Քվինանը երգը նկարագրել է որպես նեապոլյան թափառող երաժշտի սիրված երաժշտության հմայիչ, թեև հիմար պարոդիա և նկատել է, որ այն հիսունականների սկզբի բազմաթիվ երգերից մեկն էր, որոնք օգնել են վերականգնել Իտալիայի՝ որպես մոգության և ռոմանտիկայի երկրի կերպարը։

## Կոմերցիոն հաջողություն
Երգը ձայնագրվել է 1953 թվականի օգոստոսի 13-ին *Capitol Records* ստուդիայում Դիք Ստաբիլի ղեկավարած նվագախմբի հետ։ 1953 թվականի նոյեմբերի 7-ին Մարտինի «You’re the Right One» երգի ձայնասկավառակը, որը ձայնագրվել է միևնույն ժամանակ, ինչ դարձերեսի «That’s Amore» երգը,  հասել է Billboard-ի չարթերի 2-րդ հորիզոնականին։

## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն
* 
* 
* 

Կատեգորիա:Դին Մարտինի երգեր
Կատեգորիա:Երգեր այբբենական կարգով
Սուլպիցիա Կրտսեր

**Սուլպիցիա Կրտսեր** (; մ․թ․ա․ I դարի կես), հին հռոմեական բանաստեղծուհի Դոմիտիանոս կայսեր ժամանակներից։ «Կրտսեր» մականունը հետագայում տվել են հեղինակները՝ նրան տարբերելու մ.թ.ա 1-ին դարի բանաստեղծուհի Սուլպիցիա Ռուֆայից։

## Ստեղծագործություն
Սուլպիցիան գրել է էրոտիկ սիրային բանաստեղծություններ  իր ամուսնու՝ Կալենի համար, դրանցից մեզ են հասել մի քանիսը։

[si me] cadurc[i] restitutis fasciis

nud[a]m Caleno concubantem proferat

Արտահայտության ենթատեքստի բացակայության, որոշ բառերի անորոշության և տեքստի վատ պահպանման պատճառով այս երկու տողերի ստույգ իմաստը քննարկման առարկա է, ամեն դեպքում, պարզ է, որ Սուլպիցիան խոսում է այն մասին, թե ինչպես է նա մերկ (նուդա) սիրով զբաղվում անկողնու վրա կամ պարզապես քնում (կոնկուբաթի) կողքին Կալենի հետ։

Բացի դրանից, 70 հեքսամետրիկ տողերից բաղկացած փոքրիկ երգիծանքը, որը հայտնի է որպես «Սուլպիցիայի բողոքը» (լատին․՝ Conquestio Sulpiciae), պահպանվել է խիստ վնասված տեսքով։ Այն դատապարտում է Դոմիտիանոսին, որի հրամանագրով փիլիսոփաները վտարվեցին Հռոմից. տոնը մոտ է էլեգիայի, Կալենը կրկին հիշատակվում է որպես պատմողի ամուսին։ Բանաստեղծությունը գտնվել է 15-րդ դարի վերջին և տպագրվել Վենետիկում 1498 թվականին։ Դրա իսկությունը կասկածելի է համարվում. սկսած 19-րդ դարի երկրորդ կեսից, որոշ գիտնականներ կարծում են, որ սա Սուլպիցիայի անունից  ավելի ուշ գրված կեղծիք է,կարծիք, որը վերաբերում է գերմանացի բանասեր Էմիլ Բեհրենսին, բայց 20-րդ դարի վերջից Բեհրենսի փաստարկներն ավելի ու ավելի են վիճարկվում։

## Հնագույն ապացույցներ
Սուլպիցիան հիշատակվում է իրեն փառաբանող երկու էպիգրամներում ժամանակակից բանաստեղծ Մարսիալի կողմից (Գիրք X, No 35 և 38); հակիրճ - Ausonius, Sidonius Apollinaris և Fulgentius Mythographer-ում։

Մարսիալը գովում է Սուլպիցիայի ժիր, սակայն մաքուր բանաստեղծությունները և հիանում է ամուսնու հանդեպ նրա նվիրվածությամբ՝ բանաստեղծուհուն համեմատելով Սապփոյի և Էգերիայի հետ։ Նրա էպիգրամները գրվել են մոտ մ․թ․ա․ 98 թվականին, ըստ երևույթին, Սուլպիցիայի մահից հետո ում հետ Կալենը ըստ Մարսիալի, ապրել է 15 երջանիկ տարի։

Նույն ոգով, Աուսոնիուսը վկայակոչում է Սուլպիցիայի հեղինակությունը էրոտիկ կատակներ պարունակող «Հարսանեկան Չենտո»-ի վերջում (մոտ մ․թ․ա․ 380 թ.)։

Հետագայում քրիստոնյա հեղինակները անհամաձայնությամբ են խոսում Սուլպիցիայի մասին։ Դատելով արտահայտություններից՝ Սիդոնիոս Ապոլինարիսի համար («Բանաստեղծություններ», IX, 261-262, մոտ 477 թ.), նրա պոեզիան անլուրջ է, ընդօրինակման անարժան. Ֆուլգենտիուսի համար (Դիցաբանություններ, I գրքի նախաբան. մոտ 500 մ.թ.) - անկեղծորեն անամոթ։

## Ծանոթագրություններ

## Հղումներ

* John T. Quinn. The Other Sulpicia (2000)
* James Lawrence Peter Butrica. Sulpicia's Complaint: On the State of the Nation and the Age of Domitian (2000)
* James Lawrence Peter Butrica. Sulpiciae Conquestio (2000)
* 
* 

Կատեգորիա:Հռոմեացի բանաստեղծներ
Կատեգորիա:Հին հռոմեացի գրողներ
Կատեգորիա:Հին հռոմեացիներ
Կատեգորիա:Անտիկ գրականություն
Կատեգորիա:Կին գրողներ
Ռուդիկ Ավանեսով

**Ռուդիկ (Ռոդիկ) Արամի Ավանեսյան (Ավանեսով)** (), հայ խորհրդային ֆուտբոլիստ, պաշտպան։ ԽՍՀՄ սպորտի վարպետ։

## Կարիերա
1965 թվականին սկսել է խաղալ Կապանի «Լեռնագործ» ակումբում։ 1967-1972 թվականներին Երևանի «Արարատի» կազմում ԽՍՀՄ առաջնությունում անցկացրել է 119 հանդիպում։ 1972 թվականի սեպտեմբերի 27-ին միակ խաղն է անցկացրել եվրագավաթներում՝ ՈՒԵՖԱ-ի գավաթի 1/32 պատասխան խաղում Կիպրոսի ԷՊԱ-ի դեմ (1:0)։ 1973 թվականին եղել է Լենինականի «Շիրակի» կազմում։

1993 թվականին աշխատել է Վաղարշապատի «Զվարթնոցում» որպես մարզիչ։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Արարատի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Գանձասարի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Խորհրդային ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Հայ ֆուտբոլային մարզիչներ
Կատեգորիա:Հայ ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Շիրակի ֆուտբոլիստներ
Բուքս

**Բուքս** (), քաղաք և կոմունա Շվեյցարիայում, Սենտ Գալեն շրջանում։ Մտնում է Վերդենբերգ շրջանի մեջ։ Պաշտոնական կոդ՝ 3271։

## Պատմություն
Բուքսն առաջին անգամ 765 թվականին գրավոր աղբյուրներում հիշատակվել է որպես *de Pogio*։ 1213 թվականին հիշատակվել է որպես *Buchs* (Բուքս)։

## Աշխարհագրություն
Կոմունայի տարածքը 15,95 կմ² է։ Տարածքի 39,6%-ը զբաղեցնում են գյուղատնտեսական նշանակության հողերը, 27,8%-ը՝ անտառները, 25.1%-ը՝ բնակավայրերը և ճանապարհները, մնացած 7,5%-ը չի օգտագործվում (գետեր, լճեր)։ Բուքսը գտնվում է Հռենոս գետի հովտում՝ Լիխտենշտեյնի սահմանին։

## Բնակչություն
2012 թվականի դեկտեմբերի 31-ի տվյալներով Բուքսի բնակչությունը 11535 մարդ է։ 2007 թվականի տվյալներով կոմունայի բնակչության 30,4%-ը օտարերկրյա քաղաքացիներ էին։ Օտարերկրյա քաղաքացիները (2000 թվականի դրությամբ) ներառում են՝ 181 մարդ Գերմանիայից, 412 մարդ՝ Իտալիայից,1199 մարդ՝ նախկին Հարավսլավիայից, 189 մարդ՝ Ավստրիայից, 168 մարդ՝ Թուրքիայից և 470 մարդ՝ այլ երկրներից։ 2000 թվականի դրությամբ բնակչության 84,9%-ը որպես մայրենի լեզու նշել է գերմաներենը, 3,8%-ը՝ սերբախորվաթերենը և 2,9%-ը՝ ալբաներենը։ Հաշվի առնելով միայն բուն շվեյցարական լեզուները (2000 թվականի դրությամբ)՝ 8826 մարդ իր մայրենի լեզուն է համարել գերմաներենը, 62՝ ֆրանսերենը, 282՝ իտալերենը և 39 մարդ՝ ռոմանշերենը։

Բնակչության տարիքային կազմը (2000 թվականի դրությամբ) 11.2%՝ մինչև 9 տարեկան, 12,5%՝ 10-19 տարեկան, 13,8%՝ 20-29 տարեկան, 16,5%՝ 30-39 տարեկան, 14.0%՝ 40-49 տարեկան, 12,8%՝ 50-59 տարեկան, 9.3%՝ 60-69 տարեկան, 6,3%՝ 70-79 տարեկան, 3,2%՝ 80-89 տարեկան և 0,5%՝ 90 տարեկանից բարձր։

*Բնակչության դինամիկան ըստ տարիների․*

## Նշանավոր բնիկներ

* Սիմոն Շվենդներ - շվեյցարացի բուսաբան
* Հենրիխ Ռորեր - շվեյցարացի ֆիզիկոս, 1986 թվականի ֆիզիկայի Նոբելյան մրցանակի դափնեկիր

## Պատկերասրահ

Պատկեր:Bezirksgebäude-01.jpg|Վերդենբերգի շրջանային դատարան
Պատկեր:Buchs Ref. Pfarrkirche-01.jpg|Ռեֆորմիստական եկեղեցի
Պատկեր:Bhf-BuchsSG01.JPG|Երկաթուղային կայարան
Պատկեր:Buchs. Katholische Kirche Herz Jesu. 2009-09-08 13-17-48.jpg|Սուրբ Սրտի եկեղեցի
Պատկեր:Neutechnikum Buchs-01.jpg|Տեխնոլոգիական համալսարան


## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ

* Официальный сайт коммуны 

Կատեգորիա:Շվեյցարիայի քաղաքներ
Joanne (երգ)

**«Joanne»** կամ **«Joanne (Where Do You Think You’re Goin’?)» (**թարգմ․՝ **),** երգ, որը ձայնագրել է ամերիկացի երգչուհի Լեդի Գագան իր հինգերորդ «Joanne» ստուդիական ալբոմի համար 2016 թվականին։ Երգի ալբոմային տարբերակը որպես սինգլ թողարկվել է 2017 թվականի դեկտեմբերի 22-ին Իտալիայում, իսկ արդեն հաջորդ ամիս՝ 2018 թվականի հունվարի 26-ին, ներկայացվել է երգի ակուստիկ տարբերակը։ Երգը գրել է հենց Գագան՝ Մարկ Ռոնսոնի հետ միասին, նրանք նաև եղել են երգի պրոդյուսերները։ Երգը ոգեշնչված և նվիրված է Գագայի հանգուցյալ մորաքրոջը՝ Ջոան Ջերմանոտին։

Այն առաջին անգամ ուղիղ եթերում կատարվել է 2018 թվականին՝ «Գրեմմի» մրցանակաբաշխության ժամանակ, ինչպես նաև այն ներառվել է *Joanne World Tou*r համերգային շրջագայության երգացանկում։ «Գագա 155 սմ» վավերագրական ֆիլմում երգչուհին տատիկի հետ լսում է այս երգը։ Երաժշտական տեսահոլովակը նկարահանվել է երգի ակուստիկ տարբերակի համար և այն դարձել է «Joanne» դարաշրջանի բոլոր տեսահոլովակների ամփոփիչ գլուխը։

«Գրեմմի» 61-րդ մրցանակաբաշխություն ժամանակ երգը մրցանակ է շահել «Լավագույն սոլո փոփ կատարում» անվանակարգում։

## Չարթ

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:2016 երգեր
Կատեգորիա:Երգեր այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Լեդի Գագայի սինգլներ
Կվինտա (գրական ժանր)

alt=ԿինտաԳրականժանր|մինի|220x220փքս|Կվինտայի օրինակ
**Կվինտա** ( անվանումից) **հնգատող**, յուրաքանչյուր տողը՝ **հնգավանկ**), նոր ձևավորվող գրական ժանր, որը սկզբնավորել է Կարինե Իսմայիլի Սիրադեղյանը 2023 թվականին։ Կվինտա գրական ժանրը իր կառուցվածքով ներկայացնում է քառակուսային մատրիցա' nxn, որտեղ n=5: Սյուներից յուրաքանչյուրը իրենից ներկայացնում է մատրիցի  համապատասխան տողի վանկը։ 

Առաջին անգամ կվինտաները հրատարակվել և հանրությանն են ներկայացվել Կարինե Սիրադեղյանի «Ապրիր ծափերում» ժողովածուում, որտեղ կան 300-ից ավել կվինտաներ։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Ասմունքում է Կարինե Սիրադեղյանը

Կատեգորիա:Գրական ժանրեր
Սալոմե (երգչուհի)

**Մարիա Ռոզա Մարկո Պոկետ** ( ), հայտնի է **Սալոմե** բեմական անունով ( ), իսպանացի երգչուհի։

Ծնվել է Բարսելոնայում։ «Vivo cantando» երգով  «Եվրատեսիլ 1969 երգի մրցույթ»-ում դարձել է 4 հաղթղներից մեկը։

## Կենսագրություն
Կարիերան սկսել է Բարսելոնա ռադիոյում։ Այդ ժամանակից ի վեր նա շարունակել է իր երաժշտական կարիերան՝ այն համատեղելով հեռուստատեսային ելույթների հետ որպես հաղորդավար։ Ելույթ է ունեցել Ֆրենկ Սինատրայի հետ։ 1963 թվականին  «Iberofón» և «Zafiro» ձայնագրման ընկերություններում  նրան հաջողվել է ձայնագրել ավելի քան 40 երգ։ Նույն թվականին հաղթել է 5-րդ «Festival de la Canción Mediterránea de Barcelona» երաժշտական մրցույթում իր կատալոներեն «Se'n va anar» երգով։

Չորս տարի անց՝ 1967 թվականին Բարսելոնայի միջերկրածովային պարի 9-րդ փառատոնում կատալոնական *Com el vent*  երգով ստացել է երկրորդ կարգի մրցանակ։ Նաև մասնակցել է Վալենսիայի և Դուերոյի փառատոներին, որտեղ արժանացել է լավագույն երգչուհու մրցանակին։ 1969 թվականին ամուսնացել է Սեբաստիան Գարսիայի հետ։  Ձայնագրել է բազմաթիվ երգեր ինչպես կատալոներեն, այնպես էլ իսպաներեն, որոնցից ամենահայտնիներն են՝ «Quinientas millas», «L'arbre», «Bésame mucho», «Com el vent», «L'emigrant», «Puedo morir mañana», «Isla del amor» և «Esperaré» երգերը։

1969 թվականին Մադրիդում կայացած երգի մրցույթում «Vivo cantando» երգով  ներկայացրել Իսպանիան, երգը գրել է Մարիա Խոսե Սերատոն՝ Անիանո Ալկալդայի խոսքերով։ Առաջին մրցանակը կիսել է Լուլուի (Մեծ Բրիտանիա), Ֆրիդա Բոկարայի (Ֆրանսիա) և Լենի Քյուրի (Նիդեռլանդներ) հետ, ինչը մրցույթի պատմության մեջ միակ դեպքն էր, երբ մեկից ավելի մասնակիցներ շահել են մրցանակը։ Մրցանակը ստացել է «Եվրատեսիլի» երգի մրցույթի նախորդ հաղթողից՝ իսպանացի երգիչ Մասիելից։ Նրա զգեստը նախագծվել է Մանուել Պերտեգազի կողմից կշռում էր 14 կիլոգրամ և պատրաստված էր կավիճի գույնի փոքր ճենապակյա բալոններից, ինչպես նաև 1 կիլոգրամ կշռող երեք մանյակներից։ Սալոմեն ձայնագրել է «Vivo cantando»-ն ութ լեզուներով (իսպաներեն, կատալաներեն, բասկերեն, ֆրանսերեն, գերմաներեն, իտալերեն, անգլերեն և սերբախորվաթերեն)։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* 
* Lyrics: "Vivo Cantando" (as performed in the contest)

Կատեգորիա:Եվրատեսիլ 1969 երգի մրցույթ
Կատեգորիա:Եվրատեսիլ երգի մրցույթի հաղթողներ
Կատեգորիա:Երաժիշտներ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Իսպանացի երգչուհիներ
Ժորժ Ժան

**Ժորժ Ժան** (ֆր.՝ **Georges Jean.**  ), ֆրանսիացի բանաստեղծ և էսսեիստ, որ մասնագիտացել է լեզվաբանության, սեմիոլոգիայի՝ նշանագիտության և մանկական գրականության ոլորտներում։

## Կարիերա
Ժորժ Ժանը ծնվել է Բեզանսոնում։ Փիլիսոփայություն ուսանելուց հետո ընդունվել է Սեն Կլուի École normale բարձրագույն դպրոց։ Նա իրեն նվիրել է լեզվաբանության, պոեզիայի և նշանագիտության՝ սեմիոլոգիայի դասավանդմանը Լե Ման քաղաքում և Մենի համալսարանում, որտեղ 1967-1981 թվականներին եղել է լեզվաբանության և սեմիոլոգիայի պրոֆեսոր Եղել է նաև -ի («Մանկական պոեզիայի միջազգային կենտրոն») ղեկավար, մասնակցել է թատերական ստեղծագործության նախարարական կոմիտեի աշխատանքներին։ Ժորժ Ժանը դասավանդել է նաև տեղեկատվական գիտությունների և գրադարանների ազգային բարձրագույն դպրոցում (École Nationale Supérieure des Sciences de l'Information et des Bibliothèques): Հրատարակել է ավելի քան 70 գիրք, ներառյալ բանաստեղծությունների մի քանի ժողովածու, էսսեներ և տեսություններ պոեզիայի և մանկավարժության վերաբերյալ։

Նրա  գիրքը 1983 թվականին Բոլոնիայի մանկական գրքի տոնավաճառում ստացել է քննադատների մրցանակը Մեկ այլ գիրք  (անգլերեն հրատարակություն – *Writing: The Story of Alphabets and Scripts* ) Ֆրանսիայում բեսթսելլեր է դարձել և թարգմանվել է 21 լեզուներով։

## Ընտրյալ մատենագրություն
## Պոեզիա

* *A mots couverts*, Chambelland, 1995
* *A mots brefs*, La Bruyère, 1999
* *A mots magiques*, Corps Puce, 1994
* *Écrits sur la page*, Gallimard, 1978
* *Les mots écoutent,* Le Milieu du Jour, 1993
* *Parcours immobiles*, Le Dé bleu, 1995
* *A voix basse*, 1997
* *Les mots du jour,* Donner à Voir, 2000
* *Des mots pour elle*, Le Cherche Midi, 2010

### Անթոլոգիա
* *Nouveaux trésors de la poésie pour enfants : Anthologie*, Le Cherche Midi, 2003, Le Livre de poche, 2005.

### Էսսեներ
* *La poésie*, Seuil, 1961.
* *Pour une pédagogie de l’imaginaire,* Casterman, 1977, 1990.
* *Lecture de la poésie*, St Germain-des-Prés, 1980.
* *Le plaisir des mots : dictionnaire poétique illustré*, Gallimard, 1982.
* *Le livre de tous les pays,* Gallimard, 1984.
* *A l’école de la poésie*, Retz, 1989.
* *L'écriture, mémoire des hommes*, coll. «Découvertes Gallimard / Archéologie » ([, Paris : Gallimard, 1989, .
* ''Voyages en Utopie'', coll. «Découvertes Gallimard / Littératures » ([[Liste des volumes de « Découvertes Gallimard » (1re partie), Paris : Gallimard, 1994, .

== Ծանոթագրություններ ==



[Կատեգորիա:1920 ծնունդներ
Կատեգորիա:20-րդ դարի ֆրանսիացի գրողներ
Կատեգորիա:2011 մահեր
Կատեգորիա:Ֆրանսալեզու գրողներ
Կատեգորիա:Ֆրանսիացի բանաստեղծներ
Կատեգորիա:Ֆրանսիացի լեզվաբաններ
Կատեգորիա:Ֆրանսիացի մանկագիրներ
Վիտրե

**Վիտրե** (ֆրանսերեն՝ **Vitré.**  ), նախկին համայնք Ֆրանսիայի արևմուտքում՝ Նոր Ակվիտանիա երկրամասի Դյո-Սևր դեպարտամենտում։ Ֆրանսիական հին համայնքներից էր։ 2013 թվականի հունվարի 1-ին մտել է նոր ձևավորված Բոսե-Վիտրե համայնքի կազմի մեջ։ 2010 թվականի տվյալներով ունեցել է 532 բնակիչ։ Զբաղեցրել է 	9,87 քառակուսի կիլոմետր տարածք։

Համայնքի կոդը՝	79353: Փոստային կոդը՝ 79370:

## Ժողովրդագրություն
**Բնակչության թվաքանակի փոփոխությունները.**

## Պատմություն
Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի տարիներին Վիտրեում ապաստանել են Արդեններից փախուստի դիմած բազմաթիվ մարդիկ, ովքեր հիմնականում լեհական ծագում ունեին։

## Տեսարժան վայրեր
* Շատո դը Շամպրոն / Le Château de Champrond - միջնադարյան ազնվականական դղյակ
* Սեն Պիեռ եկեղեցի / Église Saint-Pierre de Vitré - ներառված է մշակութային հուշարձանների գլխավոր գույքամատյանում / Inventaire général du patrimoine culturel:

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Ֆրանսիայի բնակավայրեր
Կատեգորիա:Ֆրանսիայի համայնքներ
Մուասակ

**Մուասակ** ( ), քաղաք և համայնք Ֆրանսիայի հարավում՝ Օքսիտանիա երկրամասի Տառն-է-Գառոն դեպարտամենտում։ Քաղաքը գտնվում է Գառոն և Տառն գետերի միախառնման վայրի մերձակայքում՝ Գառոնի ջրանցքի ափին։ Ազգային N113 ավտոերթուղին, որն իրար է կապում Վալանս-դ'Աժեն և Կաստելսարասեն քաղաքները, անցնում է Մուասակի միջով։

## Պատմություն
Մուասակն սկզբում մտել է Լոտ դեպարտամենտի կազմի մեջ։ 1808 թվականին Նապոլեոնի դեկրետով քաղաքը հանձնվել է նոր ձևավորված Տառն-է-Գառոնի դեպարտամենտին։  1800 - 1926 թվականներին Մուսակը եղել է շրջանի վարչական կենտրոն։

Մուասակը մեծապես տուժել  է 1930 թվականի մարտին տեղի ունեցած Տառնի ջրհեղեղից, որն ավերել է հարավ-արևմտյան Ֆրանսիայի մեծ մասը։ Այն համարվել է 100-ամյակի ջրհեղեղ։ Հաղորդվում է, որ քաղաքում զոհվել է հարյուր քսան մարդ։

2020 թվականին քաղաքապետ է ընտրվել Ազգային ճակատի քաղաքական գործիչ Ռոմեն Լոպեսը

## Մուասակի աբբայություն
Մուասակը լայնորեն հայտնի է իր տարածքում գտնվող միջնադարյան աբբայությունում պահպանված գեղարվեստական ժառանգությամբ։ Այդ աբբայությունն ընկած է Սանտյագո դե Կոմպոստելա ուխտագնացային երթուղու վրա, որը ներառված է ՅՈՒՆԵՍԿՕ-ի համաշխարհային ժառանգության ցանկում։

## Տեսարժան վայրեր
* Սուրբ Մարտին դը Մուասակ եկեղեցի. Պաշտամունքային այս կառույցի առանձին հատվածներ թվագրվում են 3-րդ դարով։ Եկեղեցում պահպանվել են XIV դարի նկարներ։ Եկեղեցին 1922 թվականին պատմական հուշարձանի կարգավիճակ է ստացել

## Բնակչություն

## Ջրուղիներ
ձախից|մինի|200x200փքս| Moulin de Moissac հյուրանոցը, որը գործում է 1474 թվականից:
Մուսակում կան կարևոր ջրուղիներ. Տառնը, ինչպես նաև Գառոնի ջրանցքը (նախկին Canal latéral à la Garonne-ը), հոսում է քաղաքի միջով։ Վերջինս Canal du Midi- ի շարունակությունն է և ձգվում է Թուլուզից մինչև Բորդո։ Այս երկու ջրանցքները միասին հաճախ կոչվում են *Canal des deux mers* (երկու ծովերի ջրանցք), քանի որ իրար են կապում Ատլանտյան օվկիանոսը և Միջերկրական ծովը։

## Քույր քաղաքներ
* , Աստորգա

## Պատկերասրահ

File:Moissac 1.jpg
File:Abadia de Saint-Pierre de Moissac - Interior església.JPG
File:Moissac choeur SaintPierre.jpg
File:Moissac mise au tombeau.jpg
File:Moissac orgue.jpg|Орган
File:Abadia de Saint-Pierre de Moissac - Portalada sud.JPG|
File:Abadia de Saint-Pierre de Moissac - Portalada Sud de Moissac.JPG|
File:Moissac porche 03.jpg
File:Moissac clocher SaintPierre.jpg
File:Moissac and Tarn river.jpg
File:TarnMoissacPontCanal.jpg


## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Moissac տուրիստական գրասենյակի կայքը 
* The Devils of Moissac առցանց ցուցահանդես
* Abbaye St-Pierre Cloister և Portal Photos

Կատեգորիա:Համաշխարհային ժառանգություն Ֆրանսիայում
Կատեգորիա:Ֆրանսիայի քաղաքներ
Կատեգորիա:Ֆրանսիայի համայնքներ
Կատեգորիա:Ֆրանսիայի բնակավայրեր
Բույսերի ջերմաստիճան

**Բույսերի ջերմաստիճան**, բույսերի և նրանց առանձին օրգանների ջերմության վիճակի ցուցանիշ։

## Նկարագրություն
Բույսերի ջերմաստիճանը կախված է օքսիդավերականգնման գործընթացների, շնչառության ինտենսիվությունից, հողային խոնավության ապահովվածությունից և օդերևութաբանության պայմաններից։ Բույսերի ջերմաստիճանը չափում են տարբեր ջերմաչափերով, զարգացման, աճի, լուսասինթեզի, տրանսպիրացման և արտադրանքի որակի վրա բույսերի ջերմաստիճանի ազդեցության ուսումնասիրության համար լաբորատոր և դաշտային փորձերի իրականացման ժամանակ՝ ջերմազույգերով, այդ թվում նաև հեռակառավարմանսարքով։ Այսպես, շրջակա օդի համեմատ բույսերի ջերմաստիճանի 2-3&nbsp;°C բարձրացումը ցույց է տալիս ջրամատակարարման անբավարարությունը։

## Ծանոթագրություններ
Էդմունդ Ալֆրեդ Դրեյկ-Բրոկման

**Էդմունդ Ալֆրեդ Դրեյկ-Բրոկման** (, ), ավստրալիացի ռազմական և քաղաքական գործիչ, գեներալ-մայոր, իրավաբան, դատավոր, 1920-1926 թվականներին եղել է Ավստրալիայի Սենատի անդամ։

## Կենսագրություն
1908-1909 թվականներին Էդմունդ Ալֆրեդ Դրեյկ-Բրոկմանն ավարտել է Հնդկաստանի Քվետա քաղաքի գլխավոր շտաբի քոլեջը՝ կայսերական ուժերի հատուկ վերապատրաստման դասընթացները։ Կամավոր մասնակցել է Առաջին համաշխարհային պատերազմին, մայորի կոչումով կռվել է Գալիպոլիում Դարդանելի գործողության ժամանակ։ 1915 թվականի ապրիլի 25-ին Գալիպոլիում վայրէջքների ժամանակ ղեկավարել է գումարտակը։ Նա վիրավորվել և տարհանվել է Անգլիա, իսկ հոկտեմբերին ուղարկվել Ավստրալիա, արժանացել է է Սուրբ Միքայել և Սուրբ Գեորգի շքանշանների։

1916 թվականի ապրիլին վերադարձել է Եգիպտոսի ռազմաճակատ։ Հետագայում պատերազմի ընթացքում նա ստացել է փոխգնդապետի կոչում և Արևմտյան ճակատում ղեկավարել Արևմտյան Ավստրալիայի հետևակային գումարտակը։ 1917 թվականին Ֆրանսիայում տեղի ունեցած ռազմական գործողությունների ժամանակ նրա գումարտակը շատ ծանր կորուստներ է կրել։ Հետագայում պատերազմի ժամանակ նա ստացել է փոխգնդապետի կոչում և ղեկավարել Արևմտյան Ավստրալիայի 16-րդ հետևակային գումարտակը։

Առաջին համաշխարհային պատերազմի ավարտից հետո կատարել է իրավաբանական աշխատանք։ 1919 թվականին նա ընտրվել է Սենատի անդամ Ավստրալիայի ազգայնական կուսակցությունից։ 1920 թվականին ստացել է բրիգադի գեներալի կոչում և ղեկավարել Ավստրալիայի զինված ուժերի 4-րդ բրիգադը։

1924 թվականին նա դարձել է Ավստրալիայի գործատուների ֆեդերացիայի նախագահ, իսկ հաջորդ տարի Ժնևում ներկայացրել է Ավստրալիան Ազգերի լիգայում։

1937 թվականին ստացել է գեներալ-մայորի կոչում։

Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի ժամանակ Էդմունդ Ալֆրեդ Դրեյկ-Բրոկմանը եղել է պահեստազորի զինծառայող, զորակոչվել է զինվորական ծառայության և մինչև 1942 թվականը ղեկավարել 3-րդ ներքին պահակային դիվիզիան։

Էդմունդ Ալֆրեդ Դրեյկ-Բրոկմանը մահացել է 1949 թվականի հունիսի 1-ին։ Նրա աճյունը դիակիզվել է։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Drake-Brockman, Edmund Alfred (1884–1949)

Կատեգորիա:Ավստրալիայի քաղաքական գործիչներ
Կատեգորիա:Ավստրալիացի իրավաբաններ
Կատեգորիա:Գեներալ-մայորներ
Կատեգորիա:Առաջին համաշխարհային պատերազմի մասնակիցներ
Մեզիեր լե Մեց

**Մեզիեր լե Մեց** **-** lès *-* Metz ( ֆրանս *Maizières-lès-Metz*, լոթարինգ.՝. *Welschmaacher*), քաղաք և համայնք Ֆրանսիայի հյուսիսարևելյան մասում՝ Գրանդ Էստ երկրամասի Մոզել դեպարտամենտի Մեցի շրջանում, որի կազմի մեջ մտնող  Սիլյոն-Մոզելլանդ նորաստեղծ կանտոնի վարչական կենտրոնն է ։ Մինչև 2015 թվականի մարտը համայնքը եղել է հետագայում վերացված համանուն կանտոնի՝ Մեզիեր-լե-Մեսի ( Մեց-Կամպայն շրջան) վարչական կենտրոնը։

## Աշխարհագրական դիրքը
Մեզիեր լե Մեց համայնքն ընկած է Ֆրանսիայի ծայր հյուսիս-արևելքում, Լոթարինգիա երկրամասի Մոզել դեպարտամենտում, Մեց քաղաքից հյուսիս։ Քաղաքի մերձակայքում գործում է զվարճությունների Վալիգատոր զբոսայգին։

## Պատմություն
Բնակավայրն առաջին անգամ գրավոր հիշատակվել է 977 թվականին *Maidera  / Մայդերա* անունով, ապա՝ 1218 թվականին՝ *Masieres /* *Մասիերես* անունով։ 1558 թվականին ֆրանսիական բանակը գրավել է Մեզիեր քաղաքը, 1648 թվականին վերջնականապես հաստատվել է Ֆրանսիայի տիրապետությունը նրա նկատմամբ։ 1870-1918 թվականներին և 1940-1944 թվականներին քաղաքը եղել է Գերմանիայի կազմում։ 1915-1918 թվականներին այն գերմանացիների կողմից վերանվանվել է *Macheren /* *Մախերեն*, 1940-1944 թվականներին՝ *Machern bei Metz /* *Մախերն բայ Մեց* ։ 1944 թվականին ռմբակոծությունների ու մարտերի արդյունքում քաղաքը մասամբ ավերվել է։

Մեզիեր լե Մեսը եղել է լոթարինգա-պրուսական ազնվականական դը *Մեզիեր* *(de Maizière) տոհմ*ի հայրենի կալվածքը, տոհմ, որի անդամները 17-րդ դարում՝ Ֆրանսիայում հուգենոտների նկատմամբ ծայր առած հալածանքների ժամանակ տեղափոխվել են Պրուսիա։ Ի թիվս այլոց՝ այս տոհմի ներկայացուցիչներ են հանդիսանում ԳԴՀ վերջին վարչապետ Լոթար դե Մեզիերը, գերմանացի քաղաքական գործիչ Թոմաս դե Մեզիերը և գեներալ Ուլրիխ դե Մեզիերը ։

## Գործընկեր քաղաքներ
* Բուկովսկո (Լեհաստան)
* Մոնտաստրյուկ լա Կոնսեյեր (Ֆրանսիա)

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* * Ազգային վիճակագրության ինստիտուտ

Կատեգորիա:Ֆրանսիայի բնակավայրեր
Կատեգորիա:Ֆրանսիայի համայնքներ
Կատեգորիա:Ֆրանսիայի քաղաքներ
Ազիբեկյան

**Ազիբեկյան**, հայկական ազգանուն։

## Ազիբեկյանները Կոթիում
Աբովյան և Ազիբեկյան ազգերը ծագում են միևնույն նահապետից։ Մեծերը պատմել են, որ այս երկու տոհմերը գյուղ են տեղափոխվել Երևանի կողմերից 17֊րդ դարում։ Հավանաբար նրանց չի բավարարել տեղի կիսաանապատային բնությունը, կամ չեն ցանկացել ենթարկվել պարսիկներին ու թուրքերին, նաև այլ պատճառներով իրենց ենթակա փոքրաթիվ ծխերով թողել, հեռացել են դեպի հյուսիս։ Ի դեմս Կոթիի` նրանք գտնում են ապահով ապաստան և հարմար բնակության վայր։ 17 և 18֊րդ դարերում Վրաստանը կիսանկախ թագավորություն էր` ենթակա պարսիկների կամ ռուսների ազդեցությանը։ Թեև Կոթին իր տարածքներով գտնվում էր վրացական թագավորության կազմում, սակայն ուներ կիսանկախ գյուղի կարգավիճակ, ուներ նաև իր պաշտպանական զորաջոկատները` լեզգիներից և այլ քոչվոր ցեղերից պաշտպանվելու համար։ Այս ամենին նա հասել էր իր բնակիչների ըմբոստ բնավորության և ազատատենչ ոգու շնորհիվ։ Եկվորների մեջ կային զենք կրելու և կռվելու ընդունակ մարդիկ։

Ազիբեկյան ազգանվան հիմքը Ազիզբեկ ֊ սիրելի զորավար բառն է։

Այս տոհմերն աճել են, բազմացել, և մի մասն էլ` այլ վայրեր տեղափոխվել։ Նրանք որտեղ էլ որ բնակություն են հաստատել, միշտ էլ ընդգծել են իրենց` Կոթիի ծագումը։ Այստեղից էլ հավանական է թվում այն եզրակացությունը, որ նրանց նախնիները ծագումով Կոթիից են, իսկ թե որ տոհմից են կամ երբ` քանի դար առաջ են հեռացել գյուղից, ստույգ հայտնի չե։

Այժմ այս տոհմերի անդամները բնակվում են Իջևանի մարզում, Երևանում, Հայաստանի այլ բնակավայրերում, Ռուսաստանում, եվրոպական տարբեր երկրներում։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Հայկական ազգանուններ
Փանքսաթոնիի Ֆիլ

**Փանքսաթոնիի Ֆիլ** (), անտառային արջամուկ () ԱՄՆ Փենսիլվանիա նահանգի Փանքսաթոնի քաղաքից, իբր, կարողացել է կանխատեսել եղանակը։ Ավանդույթի համաձայն ՝ «Արջամկան օր» տոնի ժամանակ մարդիկ փորձում են կանխատեսել գարնան սկիզբը տնակից նրա դուրս գալուն պես։ Եթե նա տեսնի ստվերը և անմիջապես վերադառնա տուն, ապա ձմեռը դեռ երկար կլինի, բայց եթե չտեսնի և մնա, ապա գարունը վաղ կսկսի։ Այս ավանդույթը Գերմանիայից ներխուժել է ԱՄՆ և Կանադա՝ վերաբնակիչների, այսպես կոչված «փենսիլվանիայի գերմանացիների» հետ (որին պատկանում են նաև հայտնի ամիշները)։ Ամերիկացի կլիմայագետների հաշվարկներով Ֆիլի կանխագուշակումների ճշգրտությունը կազմում է 39&nbsp;%։ Դրա հետ մեկտեղ, նրա հետևորդները համոզված են, որ տոնի ճշգրտությունը հավասար է 75&nbsp;%֊ից մինչև֊ 90&nbsp;%։

## Տեղեկություններ Ֆիլի մասին
Կենդանաբանները կարծում են, որ արջամկները գերության մեջ ապրում են մինչև 10 տարի (վայրի բնության մեջ մինչև 6 տարի), արջամկների կյանքի ամենաերկար գրանցված կյանքի տևողությունը 14 տարի է։ Փանքսաթունի քաղաքի բնակիչները պնդում են, որ Ֆիլը միշտ նույն արջամուկն  է, և որ եղանակը կանխագուշակող մյուս արջամկները խաբեբաներ են։ Ֆիլի երկարակեցությունը բացատրվում է նրանով, որ խմբի անդամները իբրև նրան տալիս են հատուկ էլիքսիր, որն ամեն անգամ երկարացնում է նրա կյանքը 7 տարով։ Ըստ այս լեգենդի, Ֆիլը դարձել է 170 տարեկան 2011 թվականին, քանի որ մարտի 5-ին առաջին անգամ հիշատակվում էր «Փենսիլվանիայի գրունտային արջամուկը, որը, ըստ տեղացի գերմանացիների, կարող է կանխատեսել եղանակը» (սահմանումը Բերկս շրջանից խանութպան Ջեյմս Մորիսի կողմից), 1841 (կամ 125 տարի՝ ըստ Ֆիլ անունով արջամկան առաջին պաշտոնական հիշատակման)։

Ամերիկյան «արջամկան օր» ավանդույթը բխում է հեթանոսական գերմանական հավատքից. եթե արջամուկը տեսնի իր ստվերը փետրվարի երկուսին, ապա ձմեռը կտևի ևս 6 շաբաթ, եթե ոչ, ապա գարունը շուտ կգա։ Կելտերի համար չորս ամենակարևոր տոներից մեկն ընկնում է նախորդ օրը՝ գարնանային Իմբոլկի օրը, որում ընդունված էր նաև կանխատեսել եղանակը

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Groundhog.org, the official site of the Punxsutawney Groundhog Club
* PunxsutawneyPhil.com
* Short Punxsutawney Groundhog Day Documentary: «A Holiday for Everyone»
* [pittsburgh.about.com/cs/famousgroundhogs/ Famous Groundhogs Around the World — Punxsutawney Phil to Wiarton Willie]

Կատեգորիա:ԱՄՆ-ի տոներ
Կատեգորիա:Գերմանիայի մշակույթ
Կատեգորիա:Հայտնի կենդանիներ
Արժանտյոյի ձյունը

**«Արժանտյոյի ձյունը»** (), ֆրանսիացի գեղանկարիչ, ֆրանսիական իմպրեսիոնիզմի հիմնադիրներից և ամենակարկառուն ներկայացուցիչներից Կլոդ Մոնեի նկարներից։ Այս ստեղծագործությունը հեղինակը վրձնել է 1875 թվականին։ Յուղաներկով կտավի չափերն են 71 × 91 սմ։

Այսօր «Արժանտյոյի ձյունը» ստեղծագործությունը պահպանվում և ցուցադրվում է Լոնդոնի ազգային պատկերասրահում (Լոնդոն, Միացյալ Թագավորություն)։

## Պատմություն
«Արժանտյոյի ձյունը» ստեղծագործությունը Մոնեի հայրենի Արժանտյոյին նվիրված շարքի ամենամեծ նկարներից է։ Կտավն արվել է 1874-1875 թվականներին, երբ Արժանտյոյն ձնածածկույթի տակ էր։ Այդ շարքի նկարների մեծ մասն արվել է Սեն Դենի ծառուղու (այսօր Կառլ Մարքսի ծառուղի, 21) տան մոտ, որտեղ Մոնեի ընտանիքը նոր էր սկսել ապրել։ Կոնկրետ այս կտավում Սեն Դենի ծառուղին է՝ դը լա Վուա դը Բան խաչմերուկի հատվածում։

1879 թվականի դեկտեմբերին նկարը ձեռք է բերում կոլեկցիոներ Թեոդոր Դյուրեն։ Հետո նկարը մի քանի սեփականատեր է փոխել։

Այսօր կտավը գտնվում է Լոնդոնի ազգային պատկերասրահում։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* «Արժանտյոյի ձյունը» ստեղծագործությունը

Կատեգորիա:1875 նկարներ
Կատեգորիա:Բնանկարներ
Կատեգորիա:Իմպրեսիոնիզմ
Կատեգորիա:Լոնդոնի ազգային պատկերասրահի նկարներ
Կատեգորիա:Կլոդ Մոնեի նկարներ
Կատեգորիա:Ֆրանսիայի գեղանկարչություն
Արևելյան Զանգեզուրի տնտեսական շրջան

**Արևելյան Զանգեզուրի տնտեսական շրջան** (), Ադրբեջանի Հանրապետության 14 տնտեսական շրջաններից մեկը։ Ձևավորվել է 44-օրյա պատերազմի արդյունքում Ադրբեջանի կողմից բռնազավթված Արցախի Հանրապետության Շահումյանի և Քաշաթաղի շրջանների տարածքներում։ Ստեղծվել է Ադրբեջանի նախագահ Իլհամ Ալիևի ստորագրած՝ «Ադրբեջանի Հանրապետության տնտեսական շրջանների բաժանման մասին» օրենքով։

Տնտեսական շրջանի հարավային մասը գրավվել էր 44-օրյա պատերազմի ժամանակ, իսկ հյուսիսային և կենտրոնական հատվածը հանձնվել է Ադրբեջանի զինված ուժերին 2020 թվականի նոյեմբերի 25-ին և դեկտեմբերի 10-ին՝ Հայաստանի վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանի, Ադրբեջանի Հանրապետության նախագահ Իլհամ Ալիևի և Ռուսաստանի Դաշնության նախագահ Վլադիմիր Պուտինի կողմից ստորագրված եռակողմ համաձայնագրով։ 2022 թվականի օգոստոսի 25-ին Քաշաթաղի շրջանի Բերձոր քաղաքը, Աղավնո և Ներքին Սուս գյուղերը ևս հանձնվել են Ադրբեջանին։ Հարավում սահմանակցում է Իրանի Իսլամական Հանրապետությանը, իսկ արևմուտքում՝ Հայաստանի Սյունիքի, Վայոց ձորի և Գեղարքունիքի մարզերին։
 
Արևելքում սահմանակցում է Ղարաբաղի և հյուսիսում Գանձակ-Դաշքեսան տնտեսական շրջաններին։ Տնտեսական շրջանի մեջ են մտնում Զանգելան, Կուբաթլու, Ջաբրայիլ, Լաչին և Քելբաջար շրջանները։

Զբաղեցնում է 7,448 կմ² տարածք։ 2023 թվականի տվյալներով միայն Բերձոր քաղաքի բնակչությունը կազմում է 1205 մարդ, որից, սակայն փաստացի մնացել է միայն 500-600 մարդ։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Ադրբեջանի տնտեսական շրջաններ
Խանումյան

**Խանումյան** ֊ հայկական ազգանուն։ Խանումյան ազգանվան հիմքում խանում ֊ թուրքերեն տիկին բառն է։

## Կոթի
Արցախի սղնախականների ազատագրական պայքարը մարելուց հետո ակտիվացան մոտակա տափաստններում բնակվող քոչվոր իսլամադավան ցեղերը։ Նրանք հաճախակի ասպատակում էին հայկական բնակավայրերը, ավերում, թալանում, իսկ դիմադրողներին` կոտորում։ Այդ քաչվորների անօրությունները խրախուսում էին տեղի իսլամադավան ցեղապետները։ Դա պատճառ դարձավ Արցախի մի շարք բնակավայրերից գյուղացիների տեղաշարժի։ Հենց այդ ժամանակներում էլ` 18֊րդ դարի 30֊ական թվականներին, Անդրեասյան և Խանումյան տոհմերը հեռացան Արցախից։ Նրանք շարժվեցին դեպի հյուսիս։ Հարմար բնակավայրի որոնումները նրանց հասցրին Կոթի։ Այստեղ նրանք ընդունեցին, բնակատեղ հատկացրին։ Այս տոհմերը մերվեցին գյուղի բնակչությանը, բազմացան, ճյուղավորվեցին, հետագայում էլ այս ազգատոհմերի մի շարք ընտանիքներ տեղափոխվեցին այլ բնակավայրեր։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Ազգանուններ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Հայկական ազգանուններ
Կատեգորիա:Յան վերջածանցով ազգանուններ
Վարդան Բիչախչյան

**Վարդան Վահանի Բիչախչյան** (), հայ ֆուտբոլիստ, մարզիչ։

## Կարիերա
Խաղացել է հարձակվողական և կիսապաշտպանական գծերում Հայաստանի ֆուտբոլի առաջնության տարբեր թիմերում, ամենաշատ խաղերը անցկացրել է «Շիրակ» ակումբի կազմում։ Այնտեղ նա ավարտել է իր խաղային կարիերան և անցել մարզչական աշխատանքի։

2020 թվականի ամռանը՝ երկար ժամանակ «Շիրակի» գլխավոր մարզիչ լինելուց հետո, նա տեղափոխվել է «Արարատ» ակումբ։ 2022 թվականի հունվարին լքել է «Արարատը»։

2022 թվականի հունիսից «Արարատ-Արմենիա» ակումբի մարզիչն էր։ 2023 թվականի հունիսին պայմանագրի ժամկետն ավարտվել է, և Բիչախչյանը լքել է ակումբը.

## Նվաճումներ
; Որպես Խաղացող
* Հայաստանի ֆուտբոլի փոխչեմպիոն 1995-1996, 1997, 1998, 2004

; Որպես մարզիչ
* Հայաստանի ֆուտբոլի չեմպիոն․ 2012-2013
* Հայաստանի ֆուտբոլի փոխչեմպիոն․ 2013-2014, 2015-2016
* Հայաստանի ֆուտբոլի գավաթի հաղթող․ 2011-2012, 2016-2017, 2020-2021
* Հայաստանի ֆուտբոլի գավաթի ֆինալիստ․ 2011
* Հայաստանի ֆուտբոլի սուպերգավաթի հաղթող․ 2013, 2017

; Անձնական
* Հայաստանի ֆուտբոլի տարվա մարզիչ․ 2016
* Հայաստանի ֆուտբոլի առաջնության լավագույն մարզիչ․ 2020-2021

## Բարեկամական Կապեր
Որդին ֆուտբոլիստ Վահան Բիչախչյանն է (ծնվել է 1999 թվականին)։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Հայ ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Միկայի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Շիրակի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Փյունիկի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Ֆուտբոլային մարզիչներ այբբենական կարգով
Էպինե սյուր Սեն

**Էպինե սյուր Սեն** (  ), քաղաք և համայնք Ֆրանսիայում՝ Իլ դը Ֆրանս երկրամասի Սեն-Սեն Դենի դեպարտամենտի Սեն Դենի շրջանում, որի կազմի մեջ մտնող նույնանուն կանտոնի վարչական կենտրոնն է։

## Աշխարհագրական դիրքը
Էպինե սյուր Սենը Փարիզի հյուսիսային արվարձանն է, ընկած է Ֆրանսիայի մայրաքաղաքի կենտրոնից 11,3 կմ հեռավորության վրա, Սեն գետի ափին։

## Պատմություն
Ֆրանսիսկո դե Ասիս Բուրբոնը՝ Իսպանիայի թագավոր կոնսորտը, Էպինե սյուր Սենի ամրոցում է ապրել Իսպանիայից իր աքսորվելուց հետո՝ 1881 թվականից մինչև իր մահը 1902 թ .: Ամրոցում ներկայումս տեղակայված է քաղաքապետարանը։

1960 թվականից բարձրահարկ շենքերի կառուցման շնորհիվ քաղաքի բնակչությունը զգալիորեն աճել է։ Այսօր Էպինե սյուր Սենը Եվրոպայի ամենախիտ բնակեցված համայնքներից մեկն է։ Ինչպես Փարիզի մյուս արվարձաններում, Էպինե սյուր Սենում նույնպես բնակություն են հաստատել բազմաթիվ ներգաղթյալներ, որոնք հիմնականում եկել են Մաղրիբից, Թուրքիայից և Աֆրիկայից։

## Ժողովրդագրություն

## Տրանսպորտ
Էպինե սյուր Սենը կապված է Փարիզին ճեպընթաց տրանսպորտի RER գծով, ինչպես նաև մերձքաղաքային գնացքներով։ Բացի այդ, քաղաքը տրամվայի գծով կապվում է մետրոյի Սեն Դենի-Պորտ դը Պարի կայարանի հետ։ Շառլ դը Գոլի անվան միջազգային օդանավակայանը գտնվում է քաղաքից 13 կմ հեռավորության վրա։

## Անվանի անձինք
* Ռոզա Բերտեն - ֆրանսիական թագուհի Մարի Անտուանետի մոդիստուհին։ Համարվում է ֆրանսիացի առաջին մոդելավորողներից և նորաձևության դիզայներներից մեկը։
* Ֆրանսիսկո դե Ասիս Բուրբոն - Իսպանիայի կոնսորտ թագավոր
* Թոմա Գամիետ - ֆուտբոլիստ։
* Ալֆրեդ Նեոկլես Հենեկեն - դրամատուրգ։
* Լասեպեդ - ֆրանսիացի ձկնաբան։
* Պասկալ Նումա - ֆուտբոլիստ։

## Քույր քաղաքներ
* Ալկոբենդաս, Իսպանիա
* Օբերուրզել, Գերմանիա

## Պատկերասրահ

Image:EPINAY-rue de Paris.JPG|
Image:Crue de 1910 Saint-Denis La-Briche.JPG|
Image:STCRP Dépot La Briche.JPG|
Image:Epinay-Carte de Cassini.jpg|
Image:ELD 23 - EPI - Parc du Chateau du Général Julien.jpg|
Image:EPINAY S SEINE-La Glacière.JPG|
Image:Epinay-sur-SeineSouvenir de la Guerre de 1870-71 - Maison criblée de balles.JPG|
Image:EPINAY sur Seine - La Place de l'Eglise et le Marché.JPG|
Image:Epinay-Le studio Eclair.JPG|
Image:Billet Nord Parisien Enghien Trinité.JPG|
Image:EpinayVilletaneuse bus & vélos.JPG|
Image:Epinay-Hotel de Ville.JPG|
Image:EPINAY S SEINE Perspective sur la Seine.JPG|


## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Պաշտոնական էջ

Կատեգորիա:Բնօրինակում անաղբյուր հոդվածներ
Կատեգորիա:Իդ դե Ֆրանս
Կատեգորիա:Իդ դե Ֆրանսի բնակավայրեր
Կատեգորիա:Իդ դե Ֆրանսի համայնքներ
Կատեգորիա:Փարիզի արվարձաններ
Կատեգորիա:Ֆրանսիայի բնակավայրեր
Կատեգորիա:Ֆրանսիայի համայնքներ
Կատեգորիա:Ֆրանսիայի քաղաքներ
Վանվ

**Վանվ** ( ), քաղաք և համայնք Ֆրանսիայում՝ Իլ դը Ֆրանս երկրամասի Օ դը Սեն դեպարտամենտում։ Փարիզի արվարձանն է և Ֆրանսիայի ու Եվրոպայի ամենախտաբնակ քաղաքներից մեկը։ Ընկած է Փարիզից դեպի հարավ-արևմուտք՝ Ֆրանսիայի մայրաքաղաքի կենտրոնից 5,6 կմ հեռավորության վրա։

1860 թվականի հունվարի 1-ին Փարիզ քաղաքի տարածքն ընդլայնվեց՝ ներառելով շրջակա համայնքները։ Այս պատճառով Վանվ համայնքը կորցրեց իր տարածքի մոտավորապես մեկ երրորդը, որն անցավ մայրաքաղաքին։

1883 թվականի նոյեմբերի 8-ին էլ Վանվի տարածքի մոտավորապես կեսը հատկացվեց նորաստեղծ Մալակոֆ համայնքին։

Վանվը գտնվում է Փարիզի մետրոյի 13-րդ գծի վրա։

## Ժողովրդագրություն

## Քույր քաղաքներ
Վանվի քույր քաղաքներն են՝

* , Լերտե
* , Բելլիմանի

## Պատկերասրահ

Image:Vanves map.svg|
Vanves-Panorama3.JPG
Façade Mairie de Vanves.jpg
Vanves Malakoff.JPG
Image:Lycée Michelet2.jpg|
Image:Saint-Rémy-19e.jpg|


## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
*  Համայնքի պաշտոնական կայքէջը 
*  
*  Lycée Michelet - a historic educational institution

Կատեգորիա:Բնօրինակում անաղբյուր հոդվածներ
Կատեգորիա:Իդ դե Ֆրանս
Կատեգորիա:Իդ դե Ֆրանսի բնակավայրեր
Կատեգորիա:Իդ դե Ֆրանսի համայնքներ
Կատեգորիա:Փարիզի արվարձաններ
Կատեգորիա:Ֆրանսիայի բնակավայրեր
Կատեգորիա:Ֆրանսիայի համայնքներ
Կատեգորիա:Ֆրանսիայի քաղաքներ
Կանթարոս (գավաթ)

[մինի|[Կարմրապատկեր սկահակագրություն|Կարմրապատկեր ապուլյան *կանթարոս,* մ.թ.ա. 320-310 թվականներ (Ուոլթերսի արվեստի թանգարան, Բալթիմոր)]]
**Կանթարոս** կամ **կանթերես** (,    կամ  ), հին հունական բաժակի տեսակ, գինու թաս՝ երկու ուղղահայաց բռնակներով գավաթի տեսքով։ Հունական աստվածները խմում էին կանթարոսներից, օրինակ՝ Դիոնիսոսին հաճախ պատկերել են կանթարոսով։ Հաճախ կանթարոսն օգտագործվում էր զոհաբերությունների կամ որպես պաշտամունքի առարկա։ Այսպիսով, որպես խմելու գավաթ, կանթարոսը կրում էր ծիսական իմաստ։ Հնարավոր է, որ սկզբում կանթարոսն օգտագործվել է բացառապես կրոնական ծեսերի համար։

## Տեսակներ
[ձախից|մինի|Արծաթե կանթարոս [Օրփեոսի մահվան և Հեղինեի առևանգման տեսարանով, մ.թ.ա. մոտ 420-410 թվականներ, Վասիլ Բոյկովի հավաքածուի մաս, Սոֆիա, Բուլղարիա]]
Չնայած գրեթե բոլոր պահպանված օրինակները պատրաստված են հունական կավից, ձևը, ինչպես հունական տարաների շատ տեսակներ, հավանաբար առաջացել է մետաղագործությունից։ Իր պաշտամունքային «A տեսակի» ձևով այն տարբերվում է խորը գավաթով, բարձր ոտքով և երբեմն բարձր ոլորուն բռնակներով` կոթերով, որոնք բարձրանում են գավաթի շուրթերից վեր։

Հունարեն *կոթիլոս* (κότῦλος, արական) և *կոթիլի* (κοτύλη, իգական) բառերը նույն կանթարոսի այլ հին անուններն են։

## Կիրառություն
Կանթարոսը գավաթ է, որն օգտագործվում է գինու համար, հնարավոր է խմելու կամ ծիսական օգտագործման կամ ընծաների համար։ *Կանթարոսը*, հավանաբար, գինու աստված Դիոնիսոսի ատրիբուտն է, որը կապված էր բուսականության և պտղաբերության աստվածությունների հետ։

Կանթարոսը որպես խնջույքի գավաթ օգտագործելուց բացի, կարող էր օգտագործվել հեթանոսական ծեսերում՝ որպես գինու միջոցով վերածննդի կամ հարության, հավիտենական կյանքի խորհրդանիշ, «էքստազի պահերին ինքնագիտակցության բեռը հեռացնելու և մարդուն աստվածության աստիճանի բարձրացնելու» միջոց։

## Պատկերասրահ

Պատկեր:Geometric kantharos Staatliche Antikensammlungen 8501.jpg|Երկրաչափական ոճով թաղման *կանթարոս* (Ատտիկա, մ.թ.ա. մոտ 780 թվական)
Պատկեր:Kantharos sphinxes Louvre CA1339.jpg|Սևապատկեր *կանթարոս* սֆինքսներով (Բեոտիա, մոտ 550 մ.թ.ա.)
Պատկեր:Boeotian kantharos Louvre MNC670.jpg|Սևաջնարակ *կանթարոս*՝ բեոտյան տառերով (Թեսպիա, մ.թ.ա. 450–425 թվական)
Պատկեր:Janiform kantharos Louvre H44.jpg|Յանուսաձև *կանթարոսի* Հերակլեսի և կնոջ դեմքերով (մ.թ.ա. 480–460)
Պատկեր:Satyr kantharos Met 27.122.9.jpg|Յանուսանձև *կանթարոսը* սատիր կողմով (մ.թ.ա. 420), հեղ.` Աիսոն
Պատկեր:Canthare argent MAN St Germain.jpg|Արծաթե *կանթարոս* (Գալլիա, ներկայիս Ալիզա-Սենթ-Ռեյն, մ.թ.ա. 1-ին դարի վերջ)
Պատկեր:Head-Kantharos of a Female Faun or Io (?) LACMA 50.8.25.jpg|Կարմրապատկեր գլուխ-*կանթարոս* կին կամ Իո, հեղ.` Իլլիպերսիս (ստեղծագործել է մ.թ.ա. 375-350, Հրվ. Իտալիայում)
Պատկեր:Canthare janiforme 01.JPG|Յանուսաձև *կանթարոս*, էտրուսկյան խեցեղեն, մ.թ.ա. 4-րդ դարի երկրորդ կես
Պատկեր:Canthare janiforme 02.JPG|Յանուսաձև *կանթարոս* սատիրի գլխով և հակառակ կողմը կանացի գլխով,  Կիուզի, Իտալիա, մ.թ.ա. չորրորդ դարի 2-րդ կես
Պատկեր:Kantharos BM CAT Vases E786.png|*Կանթարոս*պատրաստված Աթենքում, մ.թ.ա. մոտ 470 թվական, Բրիտանական թանգարան


## Տես նաև
* Կարմրապատկեր սկահակագրություն
* Ամֆորա
* Պիֆոս
* Պելիկա
* Ստամնոս

## Ծանոթագրություններ

## Հղումներ
* 
* 

Կատեգորիա:Կերամիկա
Կատեգորիա:Հին Հունաստանի արվեստ
Կատեգորիա:Հնագիտական նմուշներ
Կատեգորիա:Հունաստանի մշակույթ
Կանդիդո Լոպես

**Կանդիդո Լոպես** (), արգենտինացի նկարիչ և զինվորական, համարվում է 19-րդ դարի ամենահայտնի արգենտինացի նկարիչներից մեկը։ Նկարիչը հայտնի է հիմնականում Պարագվայի պատերազմի մարտերի իր մանրամասն նկարներով։

## Կենսագրություն
Լոպեսն արդեն հայտնի էր 17 տարեկանում, թեև նա սկսեց իր կարիերան որպես դագերոտիպիստ լուսանկարիչ։ Առաջին յուղանկարը նա նկարել է 1858 թվականին, կոչվում էր «Մուրացկան»։ Այդ տարի նա նկարել է նաև իր ինքնադիմանկարը։

1859-1863 թվականներին նա ճանապարհորդել է Բուենոս Այրեսի և Սանտա Ֆե գավառների գյուղեր, որտեղ էլ լուսանկար է արել։ 1863 թվականից նա սկսել է աշխատել նկարիչ Իգնասիո Մանսոնիի ղեկավարությամբ, որը հետագայում նրան ծանոթացրել է իտալական ծագումով մեկ այլ նկարչի՝ Բալդասարե Վերացիի հետ, որից Լոպեսը դասեր է առել։ Որպես արգենտինական բանակի զինվոր նա մասնակցել է Պարագվայի պատերազմին։ Կուրուպայթիի ճակատամարտում նրա աջ դաստակը կոտրվել է նռնակի պայթյունից, և նա ստիպված է եղել անդամահատել ձեռքը արմունկից վեր՝ կանխելու գանգրենայի տարածումը։ Հետագայում սովորել է նկարել ձախ ձեռքով։ 
Կանդիդո Լոպեսը մահացել է 1902 թվականի դեկտեմբերի 31-ին։

Նրա մարտական նկարներն արտացոլում են նրա սերը դետալների և վառ գույների նկատմամբ։ Նրա աշխատանքները պահպանվում են Արգենտինայի ազգային պատմական թանգարանում, Միտրի թանգարանում, Լուժանի թանգարանում, Սան Նիկոլասի թանգարանում և Կիրառական արվեստի ազգային թանգարան։ Նրա աշխատանքների մեծ մասը արված է Zepol ստորագրության տակ, որը համապատասխանում է նրա ազգանվան հակադարձմանը։

## Պատկերասրահ

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* «Cándido López (pintor de la guerra del paraguay) un genio»  by «Fuente» Taringa!
* ''Cándido López — Los campos de batalla'' Documentary film (2005), listing at IMDb
* Artistas: Cándido López  Arte Mercosur

Կատեգորիա:Արգենտինացի նկարիչներ
Իրանի խոշոր քաղաքների ցուցակ

Իրանի` 2016 թվականի տվյալներով 100 հազարից ավելի բնակիչ ունեցող քաղաքների ցուցակը. 

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Իրանի քաղաքներ
Ոսկե գոլ

thumb|Օլիվեր Բիրհոֆ - Եվրոպայի առաջնության առաջին «ոսկե գոլի» հեղինակ (1996 թվական)
**«Ոսկե գոլ»**, մեթոդ, որն օգտագործվել է 1993-2004 թվականներին ֆուտբոլում՝ փլեյ-օֆֆ փուլի խաղերի հիմնական ժամանակի (90 րոպե) վերջում, ոչ-ոքի արդյունքի դեպքում հաղթողին որոշելու համար։ Այդ դեպքում նշանակվում է լրացուցիչ ժամանակ (2 խաղակես՝ յուրաքանչյուրը 15 րոպե)։ Եթե լրացուցիչ ժամանակի ընթացքում թիմը գոլ է խփում (այդպիսի գոլը կոչվում է «ոսկե»), ապա թիմը դառնում է հաղթող, և խաղը դադարում է։ Եթե լրացուցիչ ժամանակի ավարտից հետո ոչ մի թիմի չի հաջողվում գոլ խփել, ապա հաղթողը որոշվում է հետխաղյա 11 մետրանոցների շարքի միջոցով։ «Ոսկե գոլի» կանոնը շատ նման է հոկեյի լրացուցիչ ժամանակի կանոնին։

Ոսկե գոլի կանոնը մտցվել է հարձակվողական խաղաոճը խրախուսելու և 11 մետրանոց հարվածաշարերի քանակը նվազեցնելու համար։ Սակայն դա հաճախ հանգեցրել է հակառակ արդյունքի. թիմերը սկսել են ցուցաբերել «պաշտպանողական» ֆուտբոլ, որպեսզի նվազեցնեն պարտության հնարավորությունը։

«Ոսկե գոլ» տերմինը և կանոնների փոփոխությունները մտցվել են ՖԻՖԱ-ի կողմից 1993 թվականին։ Կանոնը պարտադիր չի եղել, և դրա օգտագործման մասին որոշումն ընդունվել է յուրաքանչյուր առաջնության շրջանակներում առանձին։ Եվրոպայի առաջնությունում այդ կանոնն առաջին անգամ կիրառվել է 1996 թվականին, աշխարհի առաջնությունում՝ 1998 թվականին։

Եվրոպայի առաջնությունում առաջին «ոսկե գոլը» խփել է Օլիվեր Բիրհոֆը՝ 1996 թվականին Գերմանիայի և Չեխիայի հավաքականների միջև եզրափակիչ խաղում։

Աշխարհի առաջնությունների պատմության մեջ առաջին «ոսկե գոլը» խփել է Լորան Բլանը 1998 թվականին 1/8 եզրափակչում և  հաղթանակ պարգևել Ֆրանսիայի հավաքականին Պարագվայի դեմ խաղում։

2004 թվականի փետրվարին Ֆուտբոլի միջազգային ասոցիացիայի խորհուրդը որոշում կայացրել, որ Պորտուգալիայում կայացած Եվրոպայի 2004 թվականի առաջնությունից հետո ոսկե և արծաթե գոլի կանոնները պետք է հանվեն խաղի կանոններից։ Սկսած 2006 թվականին Գերմանիայում տեղի ունեցած աշխարհի առաջնությունից «Ոսկե գոլի» կանոնը չի կիրառվում։  Խաղը շարունակվում է ամբողջ լրացուցիչ ժամանակում (30 րոպե)՝ անկախ խփած գոլերի քանակից։ Եթե լրացուցիչ ժամանակի ավարտից հետո դեռ ոչ-ոքի է, ապա հաղթողը որոշվում է հետխաղյա 11 մետրանոցների շարքի միջոցով։

Ոսկե գոլի կանոնը կիրառվում է նաև տափօղակով հոկեյում՝ Տափօղակով հոկեյի միջազգային ֆեդերացիայի հանդիպումներում և ոչ միայն փլեյ-օֆֆի, այլ նաև տարբեր շրջանաձև մրցաշարերի հանդիպումներում, լաքրոսում, ռեգբիի լիգայում։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* ¿Qué fue del gol de oro?, Marca (02/04/2013)
* El Gol de Oro y el Gol de Plata ¿Por qué no cuajaron?, Te Interesa (07/12/2013)
* El Gol de Oro o cómo el fútbol fracasó cuando intentó modernizarse, Vice (6/11/2015)
* El mundo del fútbol celebra el fin del gol de oro, FIFA (05/03/2004)
* Talkfootball.co.uk: The Golden Goal
* The Guardian, ''Golden goal rule downgraded to silver''
* Rediff.com, ''Time running out for silver goal''
*Золотой гол
*Կորել է Քրոսբիի մականը, որով նա ոսկե գոլ է խփել Օլիմպիադայի եզրափակիչ խաղում

Կատեգորիա:Հոկեյ
Կատեգորիա:Մրցակցություն
Կատեգորիա:Սպորտ
Կատեգորիա:Սպորտային եզրույթներ
Կատեգորիա:ՖԻՖԱ
Կատեգորիա:Ֆուտբոլ
Կատեգորիա:Ֆուտբոլային եզրույթներ
Կատեգորիա:Ֆուտբոլի կանոններ
Կատեգորիա:Ֆուտբոլի պատմություն