open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Կարին (կայսր)

**Մարկ Աուրելիուս Կարինը** (, ) ավելի շատ հայտնի է որպես Հռոմի կայսր «Կարին», ով կառավարել է 283-285 թվականներին։

## Կենսագրություն
### Նշանակում Կեսարի կողմից
Ապագա կայսր Մարկ Ավրելիուս Կարինը ծնվել է 250 թվականին։ Նրա վաղ կենսագրության մասին ոչինչ հայտնի չէ։
283 թվականին Կարինը իր հոր հետ ծառայում էր որպես սովորական հյուպատոս։ Տարվա սկզբին, պարսիկների նկատմամբ տարած հաղթանակից հետո, նա արժանացավ օգոստոսի կոչման։ Լուգդունում խաղաղությունը վերականգնելու պատվին ստեղծված մետաղադրամների վրա հայր և որդի պատկերված են միասին։ Ըստ երևույթին, Կարինը Կարի սիրելի ժառանգորդն էր, որովհետև, ինչպես երևում է, նա ավելի մեծ վարչական հմտություններ և ռազմական տաղանդ ուներ, քան կրտսեր եղբայրը։

thumb|240px|Կարինի դիմանկարով մետաղադրամ
[thumb|220px|[Աուրեուս Կարինի դիմանկարով]]

## Ծանոթագրություններ

### Գրականություն
# 
# 
#  

# 
# 
# 
# 
# 
# 
# 

## Արտաքին հղումներ
* 

Կատեգորիա:III դարի հռոմեացի հյուպատոսներ
Կատեգորիա:Ճակատամարտում զոհված միապետեր
Կատեգորիա:Անձինք, որոնց ծննդյան ամսաթիվը հիշատակված չէ
Կատեգորիա:III դարի Հռոմի կայսրեր
Մարիամ Պահլավունի

**Մարիամ Պահլավունի** (), հայ իշխանուհի։

Գրիգոր Մագիստրոսի դուստրը, Ամենայն Հայոց կաթողիկոս Գրիգոր Բ Վկայասերի և Վասակ Պահլավունու քույրը։ Սերվում է Պահլավունիների իշխանական տոհմից։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Պահլավունիներ
Կատեգորիա:Հայ իշխանուհիներ
Թալաթ Ղասիմով

**Թալաթ Մամեդաղա օկլի Ղասիմով** (, ), ադրբեջանցի խանենդե, Ադրբեջանի ժողովրդական արտիստ (2006);

## Կենսագրություն
Թալաթ Ղասիմովը ծնվել է 1933 թվականի հունիսի 21-ին Բաքվում։ Նա եղել է Զուլֆի Ադիգյոզալովի և Հաջիբաբա Հուսեյնովի նման խանենդեների ուսանող։ Թալաթ Ղասիմովի երգացանկը հարուստ է։ Նրա երգացանկում հատուկ տեղ են զբաղեցնում «Սեյգահ», «Սեյգահ-Զաբուլ», «Շյուշտարի», «Ղարաբաղյան շիկաստե», «Շուռ», «Ռասթ» մուղամները և այլ մուղամները։ Թալաթ Ղասիմովը բացառիկ ծառայություններ ունի Ադրբեջանի ազգային երաժշտական մշակույթի զարգացման գործում։ Նա երկար տարիներ եղել է «Ազերկոնսերտ» միության մենակատար։

Նա ներկայացնել է Ադրբեջանի երաժշտական մշակույթը աշխարհի տարբեր երկրներում `Թուրքիայում, Իրանում, Գերմանիայում, Ռուսաստանում, Եգիպտոսում, Ալժիրում, Թունիսում և Մարոկկոյում։ Թալաթ Ղասիմովը Ադրբեջանի Հանրապետության ժողովրդական արտիստ է։

Նա մահացել է 2013 թվականի հուլիսի 28-ին։

## Աղբյուրներ
* QASIMOV Tələt Məmmədağa oğlu (*ադրբ.*) // Muğam ensiklopediyası. — Bakı: Musiqi dünyası, 2008. — S. 111-112.

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Ադրբեջանցի երգիչներ
Ձմեռային օլիմպիական խաղեր 2002

right|thumb|Օլիմպիական կրակ

**XIX ձմեռային օլիմպիական խաղերը** տեղի են ունեցել 2002 թվականի փետրվարի 8-24-ը Սոլթ Լեյք Սիթիում (ԱՄՆ)։

Խաղերի ծրագրում ներառվել են հետևյալ օլիմպիական մարզաձևերը՝ լեռնդահուկային սպորտ, բիաթլոն, բոբսլեյ, կյոռլինգ, դահուկավազք, գեղասահք, դահուկապար, դահուկային երկամարտ, սահնակային սպորտ, չմշկավազք, շորթ թրեկ, սկելետոն, դահուկացատկ, տափօղակով հոկեյ, սնոուբորդ։

Խաղերին մասնակցել են 77 երկրների 2399 մարզիկներ (886 կին և 1513 տղամարդ)։ 18 ազգային հավաքականներ ոսկե մեդալներ են նվաճել, այդ թվում Չինաստանը և Ավստրալիան, որոնք իրենց առաջին ոսկե մեդալներն են նվաճել ձմեռային օլիմպիադաներին մասնակցելու ողջ պատմության ընթացքում։ Թիմային հաշվարկում առաջատար է դարձել Նորվեգիայի հավաքականը, որը նվաճել է 13 ոսկե, 5 արծաթե և 7 բրոնզե մեդալ։

## Խաղերի մայրաքաղաքի ընտրություն
Սոլթ Լեյք Սիթին ընտրվել է որպես 19-րդ ձմեռային Օլիմպիական խաղերի մայրաքաղաք Բուդապեշտում ՄՕԿ-ի 104-րդ նստաշրջանի ժամանակ։ Խաղերի անցկացմանը հավակնում էին նաև Օստերսունդը (Շվեդիա), Քվեբեկը (Կանադա) և Սիոնը (Շվեյցարիա)։ Սակայն, քվեարկության առաջին փուլից հետո Սոլթ Լեյք Սիթին ընտրվեց որպես խաղերի մայրաքաղաք։

## Սպորտաձևեր
2002 թվականի ձմեռային օլիմպիական խաղերի ծրագրում ընդգրկվել 15 մարզաձևերի:Ընդհանուր առմամբ խաղարկվել է մրցանակների 86 հավաքածու։

1. 17px|Բիաթլոն Բիաթլոն 
2. Բոբսլեյ

:* 17px|Բոբսլեյ Բոբսլեյ 
:* 17px|Սքելետոն Սքելետոն
3. 17px|Կյոռլինգ Կյոռլինգ 
4. Չմշկասպորտ
:* 17px|Չմշկավազք Չմշկավազք 
:* 17px|Գեղասահք Գեղասահք 
:* 17px|Շորթ թրեկ Շորթ թրեկ 
5. Դահուկային սպորտ
:* 17px|Լեռնադահուկային սպորտ Լեռնադահուկային սպորտ 
:* 17px|Դահուկային երկամարտ Դահուկային երկամարտ
:* 17px|Դահուկավազք Դահուկավազք 
:* 17px|Դահուկացատկ Դահուկացատկ 
:* 17px|Դահուկապար Դահուկապար
:* 17px|Սնոուբորդ Սնոուբորդ (սպորտաձև) 
6. 17px|Սահնակային սպորտ Սահնակային սպորտ
7. 17px|Տափօղակով հոկեյ Տափօղակով հոկեյ

## Ոչ պաշտոնական թիմային հաշվարկ

## Ֆիլատելիայում

File:Russia stamp no. 724 - 2002 Winter Olympics.jpg|Լեռնադահուկային սպորտ
File:Russia stamp no. 725 - 2002 Winter Olympics.jpg|Գեղասահք
File:Russia stamp no. 726 - 2002 Winter Olympics.jpg|Ցատկահարթակ


## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* 

Կատեգորիա:2002 սպորտում
Կատեգորիա:Ձմեռային օլիմպիական խաղեր
Կատեգորիա:Ձմեռային օլիմպիական խաղեր ըստ տարեթվի
Կատեգորիա:Օլիմպիական խաղեր
Մինկո Նիկոլով

**Մինկո Նիկոլով Նիկոլով** (, ), բուլղար գրաքննադատ և պատմաբան, արևմտաեվրոպական ժամանակակից գրականության հետազոտող, թարգմանիչ։

## Կենսագրություն
Մինկո Նիկոլովը ծնվել է 1929 թվականի ապրիլի 2-ին Տրոյան քաղաքում, Բուլղարիայի թագավորություն։ 1948 թվականին ավարտել է Տրոյանի գիմնազիան, իսկ 1951 թվականին՝ Սոֆիայի համալսարանի բանասիրական ֆակուլտետը։ Դիսերտացիան պաշտպանել է Խրիստո Սմիռնենսկիի ստեղծագործության թեմայով։ Նրա ուսուցիչն է եղել Գեորգի Ցանևը։

1955 թվականից աշխատել է «Литературен фронт» թերթի խմբագրությունում։ «Български писател» հրատարակչության խմբագիր (1958-1959), Բուլղարիայի գիտությունների ակադեմիայի գրականության ինստիտուտի գրական աշխատող (1959) և ավագ գրական աշխատող (1962)։ 1956-1957 թվականներին բուլղարական գրականության դասախոսություններ է կարդացել Բեռլինի Հումբոլդտի համալսարանում։

Մինկո Նիկոլովը մահացել է 1966 թվականի դեկտեմբերի 31-ին Սոֆիայում՝ 67 տարեկան հասակում։

## Ստեղծագործություն
Առաջին հոդվածներն ու գրախոսությունները հրապարակվել են 1948 թվականին «Студентска трибуна», «Народна младеж» և «Литературен фронт» հրատարակչություններում։

Նիկոլովն ուսումնասիրելով Խրիստո Սմիռնենսկիի, Անտոն Ստրաշիմիրովի, Գեորգի Ռայչևի, Խրիստո Յասենովի, Բերտոլդ Բրեխտի ստեղծագործությունները՝ իմաստավորել է փիլիսոփայական և էսթետիկական նոր երևույթները արևմտաեվրոպական վեպում՝ ներառելով ընթացիկ գրական կյանքի գնահատականը։

Պենյո Պենևի «Բանաստեղծությունների» (1960), Անտոն Ստրաշիմիրովի «Բանաստեղծություններ յոթ հատորներում» (1962) և «Անտոն Ստրաշիմիրով» հավաքածուի խմբագիր։ Բուլղարերեն է թարգմանել Բերտոլդ Բրեխտի ստեղծագործությունները։

## Մատենագրություն
* Христо Смирненски. Литературно-критически очерк. 1958 (2 прераб. изд. 1965).
* Павел Вежинов. Литературно-критически очерк. 1959.
* Кризата в модерния западен роман. 1961.
* Брехт. Литературен портрет. 1965.
* Антон Страшимиров. Монографичен портрет. 1963.
* Между мъртвата точка и хуманизма. За някои явления в съвременната западна литература. София: Български писател, 1967, 204 с.
* Избрани произведения. т.1-2. 1968.
* Избрани произведения (Антон Страшимиров. Христо Смирненски. Бертолд Брехт). София: Български писател, 1979, 524 с.
* Профили и проблеми. София: Български писател, 1989, 628 с.

## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն
* Йордан Василев, Сабина Беляева, „Минко Николов“. - В: Речник по нова българска литература. София: Хемус, 1994, с.252-253.

## Արտաքին հղումներ
* От и за Минко Николов в Своден каталог НАБИС - национален каталог на академичните библиотеки в България
* Статии на Минко Николов в сп. „Литературна мисъл“
* „Антон Страшимиров. Монографичен портрет“, електронно издателство LiterNet, 25 декември 2001

Կատեգորիա:Բուլղարացի բանասերներ
Կատեգորիա:Սոֆիայի համալսարանի շրջանավարտներ
Կատեգորիա:Բուլղարացի թարգմանիչներ
Կատեգորիա:Բուլղարացի պատմաբաններ
Կատեգորիա:Բուլղարացի գրաքննադատներ
Կատեգորիա:Բուլղարիայի գիտությունների ակադեմիայի անդամներ
Թոր։ Սեր և ամպրոպ

**«Թոր։ Սեր և ամպրոպ»** (), սպասվող ամերիկյան սուպեհերոսական ֆիլմ, ռեժիսոր Թայքա Վայթիթիի կողմից։ Գլխավոր դերում Քրիս Հեմսվորթն է։ Marvel-ի կինեմատոգրաֆիական տիեզերքի թվով 29-րդ ֆիլմը, որը եզրափակում է Չորրորդ փուլը։

## Սյուժե
Ֆիլմի գործողությունները տեղի են ունենալու «Վրիժառուները. Վերջնախաղ» ֆիլմի գործողություններից հետո։

## Դերերում


## Արտադրություն
### Ստեղծում
2018 թվականի հունվարին Քրիս Հեմսվորթը իր հետաքրքրությունն է հայտնում Թորի պատմության շարունակությանը, չնայած «Վրիժառուները. Վերջնախաղ» ֆիլմից հետո Marvel Studios-ի հետ պայմանագրի ավարտին։ Դերասանը ասել է, որ «եթե լավ սցենար գրվի» «Թոր։ Ռագնարյոկ» ֆիլմի շարունակության համար, ապա նա կվերադառնա կայծակի աստծո դերին և «կկատարի այդ դերը այնքան, որքան նրան թույլ կտան», այդ կերպ Թայքա Վայթիթիին դրդելով վերադառնալ ռեժիսորի աթոռին։ Մինչ այդ Քրիսը և Տայկան արդեն քննարկել են, թե ինչ են ցանկանում տեսնել հնարավոր չորրորդ «Թոր»-ում։ 2019 թվականի ապրիլին Թեսսա Թոմփսոնը ենթադրում էր, որ Marvel Studios-ի ղեկավարությունը արդեն ստացել է Վայտիտիի «Թոր 4»-ի ռեժիսորության համաձայնությունը։ Հուլիսին Տայկա Վայտիտին պաշտոնապես հաստատվել է որպես ֆիլմի սցենարիստ և ռեժիսոր։ Հեմսվորթը և Թոմփսոնը կկրկնեն Թորի և Վալկիրիյայի դերերը, իսկ Նատալի Փորտմանը վերադառնալու է Ջեյն Ֆոսթերի դերին (Marvel Studios-ի հետ կոնֆլիկտի պատճառով «Թոր։ Ռագնարյոկ» ֆիլմում բացակայելուց հետո)։ 2019 թվականի Սան Դիեգոյի Կոմիկ կոն փառատոնի ժամանակ Մարվելը հայտարարել է, որ Ջեյնը դառնալու է Թորի կին տարբերակը, ինչպես եղել է կոմիքսներում, իսկ Վալկիրիյայի երկսեռականությունը ֆիլմում հաստատվելու է։ Նրա հերոսուհին, որպես Ասգարդի նոր թագավոր, թագուհի կփնտրի (կերպարի սեռական կողմնորոշման ակնարկը առկա է «Թոր։ Ռագնարյոկ» ֆիլմի ջնջված տեսարանում)։

### Նկարահանումներ
Ֆիլմի նկարահանումները սկսվելու են 2020 թվականի օգոստոսին Ավստրալիայում։

### Թողարկում
ԱՄՆ-ում պրեմիերան տեղի է ունենալու 2022 թվականի փետրվարի 18-ին։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ

Կատեգորիա:2020-ականների ամերիկյան ֆիլմեր
Կատեգորիա:2020-ականների անգլերեն ֆիլմեր
Կատեգորիա:2021 ֆիլմեր
Կատեգորիա:2022 ֆիլմեր
Կատեգորիա:4DX ֆիլմեր
Կատեգորիա:IMAX ֆիլմեր
Կատեգորիա:Marvel-ի կինեմատոգրաֆիական տիեզերքի ֆիլմեր
Կատեգորիա:Ամերիկյան գիտաֆանտաստիկ էքշն ֆիլմեր
Կատեգորիա:Ամերիկյան եռաչափ ֆիլմեր
Կատեգորիա:Ամերիկյան էքշն արկածային ֆիլմեր
Կատեգորիա:Ամերիկյան էքշն կինոկատակերգություններ
Կատեգորիա:Ամերիկյան սիքվել ֆիլմեր
Կատեգորիա:Ամերիկյան ֆենտեզի արկածային ֆիլմեր
Կատեգորիա:Ամերիկյան ֆենտեզի կինոկատակերգություններ
Կատեգորիա:Ամերիկյան ֆենտեզի ֆիլմեր
Կատեգորիա:Անգլերեն ֆիլմեր
Կատեգորիա:Ատլանտայում նկարահանված ֆիլմեր
Կատեգորիա:Արտադրությունում գտնվող ֆիլմեր
Կատեգորիա:Սիդնեյում նկարահանված ֆիլմեր
Կատեգորիա:Ֆիլմեր այլմոլորակայինների մասին
Կատեգորիա:Ֆիլմեր, որոնց գործողությունները տեղի են ունենում 2025 թվականին
Հենրիկ Մնացականյան

**Հենրիկ Կարապետի Մնացականյան** (Ապրիլի 12, 1923, գ․ Ներքին Զեյվա - Մայիսի 12, 2001, Երևան), հայ տառաստեղծ, նկարիչ-ձևավորող։

#### Կենսագրություն
1948-1953 թվականներին աշակերտել է Հակոբ Կոջոյանին։

1960 թվականին ավարտել է Մոսկվայի Պոլիգրաֆմաշ ինստիտուտը։

1962-1982 թվականներին ղեկավարել է իր ստեղծած «Նոր տառեր» լաբորատորիան։

1982–1994 թվականներին «Հայաստան» հրատարակչության գլխավոր նկարիչ։

#### Ստեղծած տառատեսակները
Հեղինակ է թե՛ շարվածքային և թե՛ զարդային տառատեսակների։ Իր ստեղծած հատուկ տառատեսակով է հրատարակվել Հայկական Սովետական Հանրագիտարանը։

* Սովորական նոր (1954)
* Մնացականյան» (1963)
* Աստղ (1963)
* Զվարթնոց (1964)
* Այբբենարան (1968)
* Հանրագիտարանային (1969)
* ՀՍՀ»–ի համար (1974-86)
* Լրագրային (1970)
* Արարատ (1980)
* Մոսլին (1985) և այլ տառատեսակներ։

#### Հեղինակած գրքերը
* «Հայկական տպագրական և գեղարվեստական տառատեսակներ» (1964)
* «Հայկական տառատեսակներ» (1972,1979) ալբոմների

#### Ձևավորած գրքերը
* Ա․ Աբրահամյան «Հայ գրի ու գրչության պատմություն» (1959)
* Ա․ Ջիվելեգով «Միքելանջելո» (1977)
* Վարազդատ Հարությունյան «Հայ ժողովրդի քարակերտ տարեգրություն» (1985)
* Գ․ Շախկյան «Լոռի։ Պատմության քարակերտ էջերը» (1986)
* Ծ․ Աղայան «Հայ ժողովրդի պատմության նկարազարդ ակնարկներ» (1989)
* Մ․ Մոնտեն «Փորձեր» (1991)
* Լ․ Դուռնովո «Հայ ձեռագրային զարդանկարչություն» (1978)
* «Հայկական տարազ․ հնագույն ժամանակներից մինչև մեր օրերը» (1983)
* «Հայկական ոսկերչություն․ հնագույն ժամանակներից մինչև մեր օրերը» (1983)
* Շահեն Մկրտչյան «Լեռնային ղարաբաղի պատմաճարտարապետական հուշարձանները» (1985), և այլն։

#### Պարբերականների գլխագրեր
* Լենինյան ուղիով
* Առողջապահություն
* Պոլիգրաֆիստ
* Սովետական Հայաստան

#### Մրցանակները
* Մշակույթի վաստակավոր գործիչ (1968)

#### Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Հայ տառաստեղծներ
Կատեգորիա:Հայ նկարիչներ
Կատեգորիա:ՀԽՍՀ մշակույթի վաստակավոր գործիչներ
Դաման և Դիու

**Դաման և Դիու** (, , ), Հնդկաստանի արևմուտքում գտնվող միացյալ տարածք։ Վարչական կենտրոնը Դամանն է։ Բնակչությունը 242.911 մարդ է (միացյալ տարածքների շարքում 6-րդ տեղում է՝ 2011 թվականի տվյալներով)։

## Աշխարհագրություն
Մակերեսը 112 կմ² է (6-րդ տեղը միացյալ տարածքների շարքում)։ Տարածքը բաղկացած է երկու մասից. առաջին մասը (Դաման քաղաքը հարակից գյուղերով) գտնվում է մայրցամաքում և համարվել է կիսանկլավ Գուջարաթ նահանգի տարածքում, երկրորդը՝ Դիու կղզին է, որը գտնվում է գուջարաթյան Քաթհիյավար թերակղզուց հարավ։

## Պատմություն
Մինչև 1961 թվականը, երբ Հնդկաստանը գրավել է այդ հողերը, ինչպես և Գոան, Դամանը և Դիուն պորտուգալական հողեր էին։ Տարածքի նկատմամբ Հնդկաստանի ինքնիշխանությունը Պորտուգալիայի կողմից ճանաչվել է միայն 1974 թվականին։

## Վարչական բաժանում
Վարչական առումով Դամանի և Դիուի միության տարածքը բաժանվում է երկու շրջանների.

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Daman District (National Information Centre)
* 
* WorldStatesmen, including lists of Portuguese captains/governors of Damão and Diu

Կատեգորիա:Անգլիախոս երկրներ և տարածքներ
Կատեգորիա:Հնդկաստանի վարչական բաժանում
Կատեգորիա:Քաղաք-պետություններ
Որոտ թագավորը

«**Որոտ թագավորը**», Հովհաննես Թումանյանի հեքիաթներից։

## Պատմություն
Հեքիաթն առաջին անգամ տպագրվել է 1913 թվականին «Հասկեր» մանկական ամսագրի № 9-ում (էջ 243-246) և № 10-ում (էջ 273-276)՝ «*Իտալական հեքիաթ*» ենթավերնագրով՝ ռուսերեն թարգմանությամբ ու *Հովհաննես Թումանյան* ստորագրությամբ, այնուհետև՝ 1916 թվականին Թիֆլիսում լույս տեսած Հովհաննես Թումանյանի «*Օտար հեքիաթներ*» գրքում (պրակ 1, էջ 21-31)։ Ապա՝ Երևանում՝ 1940-1959 թվականներին լույս տեսած Հովհաննես Թումանյանի երկերի ժողովածուի գիտական հրատարակության երրորդ հատորում (էջ 251-257)։

Ինքնագիրը չի պահպանվել։

Հովհաննես Թումանյանի երկերի լիակատար ժողովածուի 5-րդ հատորում տպագրվել է «*Օտար հեքիաթներ*» գրքից։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Հեքիաթներ
Ադամ Բոլդուին

**Ադամ Բոլդուին** (, ), ամերիկյան դերասան, որն առավել հայտնի է «Միամետաղ զրահ» ֆիլմում խաղացած շարքային Զվերյուգայի, «Իմ թիկնապահը» ֆիլմում Ռիքի Լինդերմանի, ինչպես նաև հեռուստասերիալներում՝ «Գաղտնի նյութեր»՝ Նոուլ Ռոռերի, «Հրեշտակը»՝ Մարկուս Համիլթոնի, «Լուսատտիկ» Ջեյն Քոբբի և «Չակ»  Ջոն Քեյսի դերերով։

Բոլդուին եղբայրների հետ ազգակցական կապ չունի։

## Վաղ կյանք
Ծնվել է 1962 թվականին Իլինոյս շրջանի Ուինետկա քաղաքում։ Հաճախել է New Trier Township High School դպրոցը։

## Կարիերա
2002 թվականից մինչև 2003 թվականը Ադամ Բոլդուինը նկարահանվել է *Ջոս* *Ուիդոնի* «Լուսատտիկ» գիտաֆանտաստիկ սերիալում վարձկան զինվոր Ջեյն Կոբբի դերում։ «Ջեյնբուրգ» էպիզոդում որպես դեկորացիա ստեղծվել է Բոլդուինի հերոսի տեսքով մարմարե արձան, որի գլուխը նկարահանումներից հետո նա վերցրել է որպես հիշատակ։

2012 թվականին դերասանը հայտնվել է« Կասլ» հեռուստասերիալի չորրորդ եթերաշրջանում՝ այդպիսով վերամիավորվելով «Լուսատտիկ» ֆիլմի գործընկեր Նեյթան Ֆիլլիոնի հետ։ Բոլդուինը ժամանակավորապես խաղացել է իր զուգընկերոջ՝ Նյու Յորքի ոստիկանության հետախույզ Իթան Սլոթերի դերը։

## Անձնական կյանք
Ամուսնացած է Էմի Ջուլիուսի հետ։ Զույգն ունի երեք երեխա՝ դստրերը՝ Ջեսելը և Զոին և որդին՝ Դեվլին Շեպարդը։

## Քաղաքական դիրքորոշում
1980 թվականից եղել է ԱՄՆ դեմոկրատական կուսակցության անդամ, սակայն Դավիթ Գորովիցի «The Radical Son» գիրքը ընփերցելուց հետո, փոխել է իր դիրքորոշումը։ Դրանից հետո Բոլդուինը իրեն անվանում էր «ազատական-պահպանողական»։

Որոշ ժամանակ գրել է հոդվածներ «The Huffington Post» ազատական կայքի համար։

:

Այս առիթով Ադամ Բոլդուինը և դերասան Նիք Սարսին փոքրիկ կոնֆլիկտի մեջ են մտել Թիմ Պիկոկ անունով ԼԳԲՏ ակտիվիստի հետ():

2018 թվականին Մարջորի Սթոունման Դուգլաս ավագ դպրոցում հրաձգությունից հետո՝ Բոլդուինը հայտարարել է դպրոցներում զինված թիկնապահներ մտցնելու անհրաժեշտության մասին։

## Ֆիլմագրություն

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:1962 ծնունդներ
Կատեգորիա:20-րդ դարի ամերիկացի տղամարդ դերասաններ
Կատեգորիա:21-րդ դարի ամերիկացի տղամարդ դերասաններ
Կատեգորիա:Ամերիկացի տղամարդ կինոդերասաններ
Կատեգորիա:Ամերիկացի տղամարդ հեռուստատեսային դերասաններ
Կատեգորիա:Ամերիկացի տղամարդ հնչյունավորողներ
Կատեգորիա:Չիկագո քաղաքում ծնվածներ
Կատեգորիա:Փետրվարի 27 ծնունդներ
Կախարդի քսակը

«**Կախարդի քսակը**», Հովհաննես Թումանյանի հեքիաթներից։

## Պատմություն
Առաջին անգամ հեքիաթը լույս է տեսել 1914 թվականին Թիֆլիսում տպագրված «Հասկեր» ամսագրի առաջին համարում (էջ 73-78)՝ «*Իսլանդական ժողովրդական հեքիաթ*» ենթավերնագրով։ Այնուհետև՝ 1916 թվականին Թիֆլիսում լույս տեսած Հովհանննես Թումանյանի «*Օտար հեքիաթներ*» գրքում (պրակ 1, էջ 12-20)։ Ապա՝ 1940-1959 թվականներին Երևանում լույս տեսած Հովհաննես Թումանյանի երկերի ժողովածուի գիտական հրատարակության երրորդ հատորում (էջ 275-279)։

Թարգամությունը կատարված է ռուսերենից։

Ինքնագիրը չի պահպանվել։

Հովհաննես Թումանյանի երկերի լիակատար ժողովածուի 5-րդ հատորում տպագրվել է «*Օտար հեքիաթներ*» գրքից։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* «Կախարդի քսակը» հեքիաթի աուդիոտարբերակը 

Կատեգորիա:Հեքիաթներ
Մայքի նոր մեքենան

**«Մայքի նոր մեքենան»** (),  *Pixar* ստուդիայի կարճամետրաժ մուլտֆիլմ՝ «Հրեշների կորպորացիա» մուլտֆիլմի գլխավոր հերոսներ Սալլի և Մայքի մասնակցությամբ։ Սա առաջին կարճամետրաժ ֆիլմն է, որտեղ  *Pixar*–ը օգտագործել է երկխոսությունը և վերցրել է կերպարներ նախկինում ստեղծված աշխատանքներից։

Սկզբում կարճաժամկետ ֆիլմը նախագծվել է որպես «Հրեշների կորպորացիայի» մի տեսարան, բայց փոխարենը ստեղծվել է առանձին մուլտֆիլմ։

## Սյուժե
Մայքը գնել է 6×6 շարժիչով նոր մեքենա և Սալլիի մոտ գովաբանում էր իր մեքենան։ Սալլին սկզբում խաղում է գերկարգավորվող նստարանով, մինչև որ Մայքը բղավում է նրա վրա։ Ավտոմեքենան սկսում է ազդանշան տալ, որովհետև անվտանգությանն գոտիները կոճկված չէին։ Երբ փորձում են կապել ամրագոտին, Մայքը պատահաբար կապում է իրեն դրսից։ Նա պահանջում է, որ Սալլին սեղմեր կոճակը։ Սալլին, շփոթվելով շատ կոճակներից, պատահաբար բացում է մեքենայի կափարիչը։ Մայքը փորձում է փակել այն և ընկնում է մեքենայի մեջ։ Նրան հաջողվում է դուրս գալ։ Երբ նա ամրացնում է իր գոտին, հանկարծ միանում են մաքրիչները։ Մայքը սեղմում է ինչ-որ կոճակ, և մեքենայում քաոս է առաջանում։ Մայքին հաջողվում է դադարեցնել ամեն ինչ՝ պտտելով այրոցքի բանալին։ Սալլին կարգավորում է հետին տեսողության հայելին և պատահաբար կոտրում է այն։ Մայքը Սալլիին դուրս է գցում մեքենայից, ապա հանկարծակի կտրուկ պոկվում է տեղից և հենց այդ պահին խփում։ Սալլին զարմանում է անվտանգության բարձիկների բացակայության համար, և հենց այդ պահին դրանք գործում են՝ խփելով Մայքին։ Սալլին Մայքին օդում բռնում է, իսկ նա լացում է իր հին մեքենաըի համար։

## Հնչյունավորում
* Բիլլի Կրիստալ՝ Մայքլ Վազավսկի
* Ջոն Գուդմեն` Ջեյմս Պի Սալիվան

## Մրցանակներ
Մուլտֆիլմը ներկայացվել է «Օսկար» մրցանակի (2003) «Լավագույն անիմացիոն կարճամետրաժ ֆիլմ» անվանակարգում։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:2000-ականների անգլերեն ֆիլմեր
Կատեգորիա:Ամերիկյան ֆիլմեր
Էրդալ Ինյոնյու

**Էրդալ Ինյոնյու** (, ), թուրք քաղաքական, պետական և հասարակական գործիչ, Թուրքիայի սոցիալական ժողովրդավարություն կուսակցության (ՍԺԿ)  առաջնորդ (1983-1985), այնուհետև Սոցիալ-ժողովրդավարական ժողովրդական կուսակցության (ՍԺԺԿ) առաջնորդ (1986-1993), փոխվարչապետ 1991-1993 թվականներին, արտաքին գործերի նախարար 1995 թվականի մարտից մինչև հոկտեմբեր։

Անկարայի պոլիտեխնիկական համալսարանում և Ստամբուլի համալսարանում ֆիզիկոս-տեսաբան, մանկավարժ, ֆիզիկայի պրոֆեսոր։ Փիլիսոփայության դոկտոր։

## Կենսագրություն
Թուրքիայի երկրորդ նախագահ Իսմեթ Ինյոնյույի որդին (1938-1950), Աթաթուրքի իրավահաջորդն է։ Մինչև 1947 թվականը Անկարայի համալսարանում  ֆիզիկա է սովորել։ 1951 թվականին Կալիֆոռնիայի տեխնոլոգիական ինստիտուտում պաշտպանել է դոկտորական ատենախոսություն։ Յուջին Վիգների հետ համատեղ զբաղվել է խմբակային կրճատումների ուսումնասիրություններով (Լի խումբ)։

Վերադառնալով Թուրքիա՝ աշխատել է Անկարայի համալսարանում որպես պրոֆեսորի օգնական։ 1964-1974 թվականներին եղել է ֆիզիկայի պրոֆեսոր և տեսական ֆիզիկայի ամբիոնի առաջին վարիչը մերձավորարևելյան տեխնիկական համալսարանում (1960-1966 թվականներին)։ Նախաձեռնել է  նեյտրոնների շարժումների և փոխազդեցությունների հետազոտությունը նյութերի հետ։ 1969-1971 թվականներին եղել է համալսարանի արվեստների և գիտությունների ֆակուլտետի դեկան։ 1970-1971 թվականներին Մերձավորարևելյան տեխնիկական համալսարանի ռեկտոր։ 1974 թվականին դասախոսել է Ստամբուլի Բոսֆորի համալսարանում։ Բացի ֆիզիկայի բնագավառում հետազոտություններից, հայտնի է նաև Թուրքիայի Հանրապետությունում և Օսմանյան կայսրությունում գիտության պատմության վերաբերյալ իր աշխատանքներով։
 
1983 թվականին հիմնադրել և եղել է սոցիալական ժողովրդավարության կուսակցության (SODEP) առաջնորդը։ 1986-1993 թվականներին.եղել է Սոցիալ-դեմոկրատական ժողովրդական կուսակցության (SHP) նախագահ։ Եվրոպայի խորհրդի Խորհրդարանական վեհաժողովի անդամ է։ Թուրքիայի Ազգային մեծ ժողովի անդամ է։

11991-1993 թվականներին զբաղեցրել Է Թուրքիայի փոխվարչապետի պաշտոնը, 1995 թվականի մարտից մինչև հոկտեմբեր՝ արտաքին գործերի նախարարի պաշտոնը։ 1993 թվականի մայիսի 16-ից մինչև 1993 թվականի հունիսի 25-ը կատարել է Թուրքիայի վարչապետի պարտականությունները։

2004 թվականին պարգևատրվել է Վիգնանի մեդալով։

Մահացել է լեյկոզից։ Թաղվել է Զինջիրլիքույու գերեզմանատանը։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Ինյոնյու Էրդալ 

Կատեգորիա:Թուրքիայի վարչապետներ
Կատեգորիա:Թուրքիայի արտաքին գործերի նախարարներ
Կատեգորիա:20-րդ դարի թուրք քաղաքական գործիչներ
Կատեգորիա:Անկարայի համալսարանի շրջանավարտներ
Կատեգորիա:Բոսֆորի համալսարանի դասախոսներ
Կատեգորիա:Թուրքիայի Ժողովրդահանրապետական կուսակցության քաղաքական գործիչներ
Կատեգորիա:Թուրք պետական գործիչներ
Կատեգորիա:Թուրքիայի քաղաքական գործիչներ
Կատեգորիա:Փիլիսոփայական գիտությունների դոկտորներ
Կատեգորիա:Թուրք ֆիզիկոսներ
Կատեգորիա:Թուրք ակադեմիկոսներ
Կատեգորիա:Իսմեթ Ինյոնյու
Կատեգորիա:Լեյկոզից մահացածներ
Էլգոն

**Էլգոն**, *устар. Э́льгон*, հանգած հրաբուխ, Աֆրիկայի յոթերորդ և Ուգանդայի երկրորդ ամենաբարձր լեռը։

## Ստուգաբանություն
Հրաբուխը անվանվել է Elgonyi հին ցեղի պատվին, որը մի ժամանակ բնակվել է լեռան հարավային լանջին գտնվող քարանձավներում։ Մասայիները հրաբուխն անվանում են «Ol Doinyo Ilgoon» (կամ «Masawa»), որը նշանակում է Կանացի կուրծք։

## Աշխարհագրություն
Հրաբուխը գտնվում է Արևելյան Աֆրիկայի սարահարթում, Վիկտորիա լճի հյուսիս-արևելքում (Ուգանդայի և Քենիայի սահման)։ Քենիայի ամենամոտ խոշոր բնակավայրերը՝ Կիտալե, Ուգանդայի սահմանից` Մբալե։ Գտնվում է Նաիվաշա Բարինգո գագաթից արևելք։

## Երկրաբանություն
Հրաբխային զանգվածը՝ 80–85 կմ տրամագծով վահանի ձև ունեցող, 4321 մ բարձրությամբ լեռ է. գագաթը հարթ է, 11 կմ տրամագծով՝ վատ պահպանված կալդերայով և ավելի քան 40 կմ տարածքով։ Հրաբխի առաջին ժայթքումը տեղի է ունեցել ավելի քան 24 միլիոն տարի առաջ, այժմ հրաբուխը բոլոր կողմերից շրջապատված է անանցանելի գագաթներով` ավելի քան 4000 մետր բարձրությամբ։ Հին տուֆերը, նեֆելինը և ֆոնոլիտ լավաները, ձևավորված Միզենի վերջին շրջանում, ձևավորեցին կալդերան։ Կա վարկած, որ վահանը իրենից ներկայացնում է վահանաձև մի քանի հրաբուխներ։ Այն բաղկացած է հիմնականում բազալտերից: 2012 թվականի հունիսին սողանքը իջավ Ուգանդայի սահմանը, որը ձևավորվել էր հորդառատ անձրևների պատճառով։ Սողանքի հետևանքով 18 մարդ մահացավ.:

## Գագաթները
Էլգոն լեռան գագաթները

## Քարանձավներ
Էլգոնի լանջին կա 4 քարանձավ՝ Նգվարիշա, Մակինգեն, Չեպնյայլիլ և Կիտում։ Կիտումի քարանձավը ձգվում է ավելի քան 200 մ խորությամբ և շուրջ 60 մետր լայնությամբ։ Քարանձավների պատերին պատկերված փղերը կռվում են այլ փղերի հետ իրենց ժանիքներով, ինչի համար նրանք ստացել են ստորգետնյա փղեր մականունը։ Այլ կաթնասուններ գիշերը գալիս են աղի մնացորդները հավաքելու համար։

Մեկ այլ պատմություն կապված է քարանձավների հետ` Մարբուրգի վիրուսը, որն առաջացնում է Մարբուրգի թութքային տենդ։ Վերնագրի «Մարբուրգ» մասը վերցված է 1967 թվականին Մարբուրգում տեղի ունեցած վիրուսի առաջին բռնկման վայրի անվանումից, որի ընթացքում հայտնի են երկու մահացու դեպքեր։

## Կենդանական աշխարհ
Էլգոնի լանջերին բնակվում են շուրջ 400 փղեր, գոմեշներ, բորենիներ, այծքաղներ և շուրջ 300 տեսակի թռչուններ։

## Ազգային պարկեր
Հրաբխի լանջերը ներառված են Ուգանդայի, Քենիայի Էլգոն լեռան ազգային պարկում։ Երկու այգիներն ընդգրկված են համաշխարհային կենսոլորտային տարածքի կազմում։

## Գրականություն
* 

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Пещера горы Элгон 

Կատեգորիա:Կատեգորիա ԲՊՀՄ II
Կատեգորիա:Հրաբուխներ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Քենիայի ազգային պարկեր
Կատեգորիա:Քենիայի հրաբուխներ
Հեռավոր Արևելքի հնությունների թանգարան (Ստոկհոլմ)

**Ստրինբերգ թանգարան** (), 1926 թվականին Շվեդիայի կառավարության և թանգարանի հիմնադիր-տնօրեն շվեդ հնագետ Յոհան Գունար Անդերսոնի (1874-1960) նախաձեռնությամբ հիմնադրված թանգարան Ստոկհոլմում։ Թանգարանը գտնվում է Սկեպպսհոլմեն շրջանի Տիգուսեթ () շենքում, և 1999 թվականից թանգարանը հանդիսանում է Համաշխարհային մշակույթի հանրային շվեդական ազգային թանգարանների մի մասը։

## Պատմություն
Թանգարանն ի սկզբանե հիմնված էր հիմնականում Անդերսոնի 1920-ականների ընթացքում Չինաստանում կատարած հիմնարար բացահայտումների վրա, որը մինչև այժմ Արևելյան Ասիայի անհայտ  նախապատմություն է։ Թանգարանն ունի բազմազան հավաքածուներ Ճապոնիայից, Կորեայից, Հնդկաստանից և Չինաստանից։ Այն ցուցադրում է և՛ հնագիտություն, և՛ դասական արվեստը, և՛ ժամանակակից մշակույթ, հանրության համար ունի մեծ հետազոտական գրադարան։ 1963 թվականին թանգարանը տպագրել է համապարփակ պատկերագիրք (Հեռավոր Արևելքի հնությունների թանգարան. ալբոմ)։ Թանգարանը տպագրվում է նաև Արևելյան Ասիայի հետազոտություններին նվիրված ամենամյա Հեռավոր Արևելքի հնությունների թանգարանի տեղեկագիր-ամսագիրը։

## Տնօրեններ
* Յոհան Գունար Անդերսոն, 1926-1939 
* Բերնարդ Կարլգրեն, 1939-1959
* Բո Գիլենսվարդ, 1959-1981
* Յան Վիրգին, 1981-1998
* Մագնուս Ֆիսկեսյո, 2000-2005
* Սան Հոբի-Նիլսեն, 2005-2010 (նաև Միջերկրածովյան թանգարանի տնօրեն)
* Միշել Լի (2016-)

## Պատկերասրահ

Tirthankara, Jain sculpture, Mathura, India, 8th century AD, red sandstone - Östasiatiska museet, Stockholm - DSC09268.JPG|Թիրթհակարայի քանդակը, կարմիր ավազաքար, Հնդկաստան, 8-րդ դար
Ganesha, Southern India, Chola dynasty, early 12th century AD, sandstone - Östasiatiska museet, Stockholm - DSC09394.JPG|Գանեշա, Հնդկաստան, Չոլայի դինաստիա, 12-րդ դար
Monkey gives honey to Buddha Shakyamuni, India, Bihar, probably Kurkihar, Pala dynasty, c. 1000 AD, black stone - Östasiatiska museet, Stockholm - DSC09270.JPG|Կապիկը մեղր է տալիս Բուդդա Շակյամունին, Հնդկաստան, Պալայի դինաստիա, մ. թ. 1000 
Amitabha Buddha, China, Northern Wei dynasty, c. 520 AD, sandstone - Östasiatiska museet, Stockholm - DSC09328.JPG|Ամիտաբա Բուդդա, Չինաստան, Հյուսիսային Վեյի դինաստիա, մ. թ. 520
Armor, Japan, probably 19th century, iron, leather, silk, etc. - Östasiatiska museet, Stockholm - DSC09243.JPG|Զրահ, Ճապոնիա, 19-րդ դար
Standing Buddha, Korea, Unified Silla dynasty, 8th century AD, gilt bronze - Östasiatiska museet, Stockholm - DSC09405.JPG|Կանգնած Բուդդա, Կորեա, Սիլայի միասնական դինաստիա, մ.թ. 8-րդ դար
Avalokitesvara from Rig Sum Gonpo (Lords of the Three Families), view 1, collected by Sven Hedin in 1930, Efi Khalkha temple, Chahar, Inner Mongolia - Östasiatiska museet, Stockholm - DSC09308.JPG|Ավալոկիտեսվարա Ռիգ Սում Գոնպոյից, հավաքվել է Սվեն Հեդին 1930 թվականին, Էֆի Խալխա տաճար, Մոնղոլիա


## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
*English-language website listing exhibitions
*publications of the Museum at the Internet Archive, including volumes 1-40 of the *Bulletin of the Museum of Far Eastern Antiquities*

Կատեգորիա:1926 հիմնադրումներ Շվեդիայում
Կատեգորիա:1926 հիմնադրված թանգարաններ
Կատեգորիա:Ստոկհոլմի թանգարաններ
Էմին Օզդիլեք

**Էմին Ֆահրեթին Օզդիլեք** (, ), թուրք ռազմական և պետական գործիչ։ 1960 թվականի պետական հեղաշրջման առանցքային դեմքերից մեկը։ Ազգային միասնության կոմիտեի անդամ, Թուրքիայում հեղաշրջումից հետո իշխանությունը վերցրած խունտին ԱՄԿ-ի կառավարությունում մի շարք նախարարական պաշտոններ է զբաղեցրել։ 1961 թվականի հոկտեմբեր-նոյեմբեր ամիսներին աշխատել է Թուրքիայի վարչապետի պաշտոնակատար (1961)։

## Կենսագրություն
Ծնվել է 1898 թվականին Բուրսայում։ Ավարտել է Էդիրնի ռազմական թեքումով միջնակարգ դպրոցը։ 1916 թվականին ծառայության է անցել բանակում, հաջորդ տարի ստացել է լեյտենանտի կոչում։ Կովկասում կռվել է Կովկասի իսլամական բանակի շարքերում, մասնակցել է Թուրքիայի անկախության համար մղվող պատերազմին և, մասնավորապես, նրա արևմտյան ճակատում։

1936  թվականին ավարտել է ռազմական ակադեմիան։ 1958-1960  թվականներին եղել է 1-ին բանակի հրամանատար։ 1959 թվականին նրան շնորհվել է բանակի գեներալի կոչում։

Մասնակցել է 1960 թվականի պետական հեղաշրջմանը։ Հեղաշրջումից հետո մտել է Ազգային միասնության կոմիտեի կազմի մեջ, միաժամանակ դարձել պաշտպանության նախարար և փոխվարչապետ (Թուրքիայի վարչապետ և նախագահ դարձավ ԱՄԿ-ի նախագահ Ջեմալ Գյուրսելը)։ Շուտով տեղափոխվել է ներքին գործերի նախարարություն՝ միաժամանակ մնալով վարչապետի տեղակալ։ Դեմ է հանդես եկել Գյուրսելի կողմից Ջելալ Բայարի, Ադնան Մենդերեսի և դեմոկրատական կուսակցության տապալված վարչախմբի մյուս անդամների նկատմամբ կազմակերպված դատավարություններին։

1961 թվականի հոկտեմբերի 30-ին Թուրքիայում ուժի մեջ է մտել նոր սահմանադրությունը, որով Գյուրսելը դարձել է նախագահ, իսկ Օզդիլեքը՝ կառավարության ղեկավարի պաշտոնակատար մինչև նոր խորհրդարանական ընտրությունները։ 1961 թվականի նոյեմբերին Օզդիլեքը իշխանությունը փոխանցել է ընտրություններում հաղթած Ժողովրդահանրապետական կուսակցության առաջնորդ Իսմեթ Ինյոնյույին և հրաժարական տվել։

Կառավարությունից հեռանալուց հետո դարձել է Հանրապետության Սենատի ցմահ անդամ։ Այդ պաշտոնը զբաղեցրել է մինչև 1980 թվականի պետական հեղաշրջումը, որը վերացրել է Սենատը։ 1983 թվականի խորհրդարանական ընտրություններում ընտրվել է Թուրքիայի Ազգային մեծ ժողովի պատգամավոր Քոնյայի մարզից, ներկայացրել է Ժողովրդական կուսակցությունը։  Առաջին նիստը նախագահում էր որպես ամենատարեց պատգամավոր։ Մահացել է 1989 թվականի մարտի 13-ին Անկարայում։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Անձինք Բուրսայից
Կատեգորիա:Թուրք պետական գործիչներ
Կատեգորիա:Թուրք ռազմական գործիչներ
Կատեգորիա:Թուրքիայի պաշտպանության նախարարներ
Կատեգորիա:Թուրքիայի պետնախարարներ
Կատեգորիա:Թուրքիայի վարչապետներ
Կատեգորիա:Թուրքիայի քաղաքական գործիչներ
Աննա Հովներ

**Աննա Ներսեսի Ազատյան** (նոյեմբերի 8, 1982, Երևան, Հայաստան), հայազգի երգչուհի, երգահան։

## Կենսագրություն
Աննա Հովները ծնվել է 1982 թվականի նոյեմբերի 8-ին, Երևանում։ Հայրը հայ է, մայրը` ռուս։ Ավարտել է Երևանի Համբարձում Գալստյանի անվան թիվ 83 միջնակարգ դպրոց-վարժարանը և Ավետ Գաբրիելյանի անվան թիվ 12 երաժշտական դպրոցը։ Աննա Հովները սովորել է նաև Երևանի Մենեջմենթի պետական համալսարանի ժուռնալիստիկայի ֆակուլտետում։ Ուսումն ավարտելուց հետո աշխատել է մասնագիտությամբ։ Տպագրվել է տարբեր թերթերում, ամսագրերում, պատրաստել հաղորդումներ Լոս Անջելեսի հայկական հեռուստատեսության համար։ Սկսել է ստեղծագործել դեռ մանուկ հասակից և գրել բանաստեղծություններ, պատմվածքներ, երաժշտություն։ Հետագայում թողել է աշխատանքը և զբաղվել միայն երաժշտությամբ և երգով։ Երկու տարի սովորել է Ռուսաստանի Վլադիվոստոկ քաղաքի Արվեստի բարձրագույն դպրոցում և 2002 թվականից, վերադառնալով Երևան, աշխատել է տեղի ակումբներում, ռեստորաններում` որպես մենակատար։ Այդ ընթացքում, որպես էստրադային ժանրի կատարող և հեղինակ, նա մասնակցել է երաժշտական մի շարք մրցույթների։ Աննա Հովները երգերը հնչել են այն ժամանակվա առաջատար երաժշտական փառատոների և մրցույթների ընթացքում` «Սայաթ-Նովա», «Կռունկ» և այլն։ 2007 թվականին Սամվել Գրիգորյանի հետ ձայնագրել է զուգերգ, որի պրեմիերան տեղի է ունեցել Մոսկվայի «Տաշիր» հայկական երաժշտական մրցանակաբաշխության ժամանակ և նույն թվականին նկարահանվել է «Не забывай» երգի տեսահոլովակը։ Հետագայում թողարկել է նաև «Ջանս, սիրտս», «Армяне», «Люблю» և այլ երգեր։ Որպես երգահան, Աննան համագործակցել է մի շարք կատարողների հետ` Ռազմիկ Ամյան, Սամվել Գրիգորյան, Արմինե Գրիգորյան, Անդրե, Եվա Ռիվաս, Անժելա Բարխուդարյան և այլք։ Թողարկել է բանաստեղծությունների գիրք և իր կատարմամբ ռուսական շանսոնի ձայնասկավառակ։ Նկարահանել է երեք տեսահոլովակ։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Հայ երգչուհիներ
Կատեգորիա:1982 ծնունդներ
Կատեգորիա:Նոյեմբերի 8 ծնունդներ
Կատեգորիա:Հայ երգահաններ
Գավրիլ Կացարով

**Գավրիլ Իլիև Կացարով** (, ), բուլղար պատմաբան, բանասեր և հնագետ։ Սոֆիայի համալսարանի ռեկտոր։ Բուլղարիայի հնագիտական ինստիտուտի և Հնագիտական ազգային թանգարանի տնօրեն։

## Կենսագրություն
Գավրիլ Կացարովը ծնվել է 1874 թվականի հոկտեմբերի 4-ին Կոպրիվշտիցայում, Սոֆիայի մարզ։ 1899 թվականին դոկտորի աստիճանով ավարտել է Լայպցիգի համալսարանը։ Հետո աշխատել է Բեռլինում, Մյունխենում (1901-1902) և Իտալիայում (1906)։

Բուլղարիա վերադառնալուց հետո սկսել է աշխատել Սոֆիայի տղամարդկանց առաջին գիմնազիայում, իսկ հետո՝ Բարձրագույն ուսումնարանում։ 1900 թվականից եղել է դոցենտ, 1904 թվականից՝ արտահաստիքային պրոֆեսոր, իսկ 1910 թվականից՝ պրոֆեսոր։ 1915-1918 թվականներին եղել է Սոֆիայի համալսարանի պատմական-բանասիրական ֆակուլտետի դեկան, իսկ 1927-1928 թվականներին՝ համալսարանի ռեկտոր։

Հաջորդող երկու տարիների ընթացքում եղել է Սոֆիայի Ազգային հնագիտական թանգարանի տնօրեն։ Բուլղարիայի հնագիտական ինստիտուտի (1920) գիտական խորհրդի հիմնադիր և անդամ։

1909 թվականից Բուլղարիայի գիտությունների ակադեմիայի, ինչպես նաև Ռումինիայի գիտությունների ակադեմիայի (1936) և Ավստրիայի գիտությունների ակադեմիայի (1939) ակադեմիկոս։ Արտասահմանյան կազմակերպությունների և ինստիտուտների անդամ։

Գավրիլ Կացարովի եղբայրն է եղել գեներալ-մայոր Դիմիտր Կացարովը։

Կացարովը մահացել է 1958 թվականի հունիսի 1-ին Սոֆիայում՝ 83 տարեկան հասակում։

## Մատենագրություն
* Атинската държавна уредба (1904)
* Принос към старата история на София (1910)
*  Договорът на княза Иванко, син Добротичев, с генуезците 1387 г., (соавтор Васил Златарски, 1911)
* Приноси към историята на древността. Първа редица (1920)
* Пеония. Принос към старата етнография и история на Македония (1921)
* Цар Филип II Македонски. История на Македония до 336 г. пр. Христа (1922)
* България в древността. Историко-археологически очерк (1926)
* Обща и българска история за II прогимназиален курс (1927)
* Извори за старата история и география на Тракия и Македония, съавт., (1949)

## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն
* Алманах на Софийския университет 1888-1939, С., 1940, с. 277-279
* Алексиева А., Велков В., Гавраил Илиев Кацаров. Библиография, С., 1953
* Велков В., Гаврил Кацаров, С., 1991

## Արտաքին հղումներ
* Произведения от и за Гаврил Кацаров  в библиотеки (WorldCat Catalog)

Կատեգորիա:Բուլղարացի պատմաբաններ
Կատեգորիա:Բուլղարացի հնագետներ
Կատեգորիա:Բուլղարացի բանասերներ
Բյալոբժեգի

**Բյալոբժեգի** (), քաղաք Լեհաստանի Մազովեցյան վոևոդության կազմում։ Բյալոբժեգի պովյատի վարչական կենտրոնն է։ Զբաղեցնում է 7,51 քառակուսի կիլոմետր տարածք։ 2011 թվականի դեկտեմբերի 31-ի տվյալներով բնակիչների թվաքանակը եղել է 10,410։ Ընկած է Պիլիցա գետի ափերին՝ Բյալոբժեգյան դաշտի և Ռադոմի սարահարթի սահմանագծի վրա, Լեհաստանի մայրաքաղաք Վարշավայից մոտավորապես 60 կօլոմետր դեպի հարավ, մերձակայքի խոշորագույն քաղաքից՝ Ռադոմից շուրջ 30 կիլոմետր դեպի հյուսիս-արևմուտք։ Քաղաքը ճանապարհային կարևոր հանգույց է. այստեղ հատվում են Լեհաստանի S7 էքսպրես մայրուղին և թիվ 48 ազգային խճուղին։ Բյալոբժեգիով է անցնում Վարշավա-Կրակով ավտոճանապարհը։

## Ժողովրդագրություն

ImageSize = width:350 height:260
PlotArea = left:70 right:40 top:20 bottom:20
TimeAxis = orientation:vertical 
AlignBars = justify 
Colors = 
  id:gray1 value:gray(0.9)
DateFormat = yyyy
Period = from:0 till:7466
ScaleMajor = unit:year increment:3000 start:0 gridcolor:gray1
PlotData =
  bar:1995 color:gray1 width:1 
   from:0 till:7466 width:15 text:7466 textcolor:red  fontsize:8px
  bar:1997 color:gray1 width:1 
   from:0 till:7464 width:15 text:7464 textcolor:red  fontsize:8px
  bar:2000 color:gray1 width:1 
   from:0 till:7171 width:15 text:7171 textcolor:red  fontsize:8px
  bar:2002 color:gray1 width:1 
   from:0 till:7196  width:15  text:7196 textcolor:red  fontsize:8px
  bar:2004 color:gray1 width:1 
   from:0 till:7262  width:15  text:7262 textcolor:red  fontsize:8px
  bar:2006 color:gray1 width:1 
   from:0 till:7301 width:15  text:7301 textcolor:red  fontsize:8px


## Պատկերասրահ

Białobrzegi, Kościół św. Trójcy - fotopolska.eu (226807).jpg|Սբ. Երրորդության կոստյոլը
Bialobrzegi-s7.jpg|S7 էքսպրես ավտոմայրուղին Բյալոբժեգիի մերձակայքում
Białobrzegi, Most drogowy - fotopolska.eu (226833).jpg|Պիլիցա գետի վրա գցված հին կամուրջը

### Քույր քաղաքներ
* Allennes-les-Marais, Ֆրանսիա

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
*Բյալոբժեգիի կայքը
*Բյալոբժեգի շրջանի վարչակազմի կայքը
* Jewish Community in Białobrzegi  on Virtual Shtetl

Կատեգորիա:Լեհաստանի քաղաքներ
Կատեգորիա:Մազովեցյան վոյեվոդության քաղաքներ
Բեժուն

**Բեժուն** (), քաղաք Լեհաստանում՝ Մազովեցյան վոևոդության Ժուրոմինի պովյատում։ Ունի գյուղաքաղաքային գմինի կարգավիճակ։ Զբաղեցնում է 12,07 քառակուսի կիլոմետր տարածք; 2004 թվականի տվյալներով բնակիչների թվաքանակը եղել է 1903։ Քաղաքի մերձակայքում հատվում են DW541 (Սերպց-Բեժուն-Ժուրոմին-Լիձբարկ-Լյուբավա) և DW561 (դեպի Դրոբին) ավտոմոբիլային ճանապարհները։

Բնակավայրը Հռոմի կաթոլիկ եկեղեցու Սբ. նահատակ Ստանիսլավ եպիսկոպոսի անունը կրող թեմի աթոռանիստն է։

## Պատմություն
Տասնչորսերորդ դարի վերջերին Վկրա գետի ափին այս բնակավայրը հիմնադրել է Պլոցկի բերդակալ իշխան Եջեյ Գոլչևսկին (Jedrzej of Golczew). Մազովիայի դուքս, իշխան Սեմովիտ Չորրորդը 1406 թվականին շնորհել է քաղաքի կարգավիճակ, որից Բեժունը զրկվել է 1869 թվականին՝ ռուսական նվաճման ժամանակաշրջանում՝ որպես տույժ՝ ապստամբական շարժմանն ակտիվորեն մասնակցելու համար։ 16-րդ դարի երկրորդ կեսին ընդգրկված է եղել Պլոցկի վոևոդության Սերպցի պովիատի կազմում։ Քաղաքի կարգավիճակ վերստացել է 1993 թվականին։

## Պատկերասրահ

Bieżuń, kościół parafialny p.w. Św. Trójcy 02; Kot.JPG|Սբ. Երրորդության կոստյոլը
POL BIeżuń muzeum.jpg|Թանգարանը
Pałac w Bieżuniu.jpg| Լեհական թագավորության կանցլեր Անջեյ Զամոյսկու (1717-1792 թթ.) տունը, որտեղ նա գրել է իր *Zbiór praw sądowych* օրենսգիրքը
Dom poety Stefana Gołębiowskiego.jpg|Բանաստեղծ Ստեֆան Գոլեմբիևսկու տունը
Bieżuń, ul. Sierpecka 23, dom drewniany..JPG|Փայտաշեն տուն Բեժունում


## Ժողովրդագրություն

ImageSize = width:350 height:270
PlotArea = left:70 right:40 top:20 bottom:20
TimeAxis = orientation:vertical
AlignBars = justify
Colors =
  id:gray1 value:gray(0.9)
DateFormat = yyyy
Period = from:0 till:2126
ScaleMajor = unit:year increment:1000 start:0 gridcolor:gray1
PlotData =
  bar:1995 color:gray1 width:1
   from:0 till:2124 width:15 text:2124 textcolor:red  fontsize:8px
  bar:1997 color:gray1 width:1
   from:0 till:2126 width:15 text:2126 textcolor:red  fontsize:8px
  bar:2000 color:gray1 width:1
   from:0 till:1993 width:15 text:1993 textcolor:red  fontsize:8px
  bar:2002 color:gray1 width:1
   from:0 till:1935  width:15  text:1935 textcolor:red  fontsize:8px
  bar:2004 color:gray1 width:1
   from:0 till:1903  width:15  text:1903 textcolor:red  fontsize:8px
  bar:2006 color:gray1 width:1
   from:0 till:1905 width:15  text:1905 textcolor:red  fontsize:8px
 bar:2008 color:gray1 width:1
   from:0 till:1931 width:15  text:1931 textcolor:red  fontsize:8px


## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Քաղաքի պաշտոնական կայքը

Կատեգորիա:14-րդ դարում հիմնադրված բնակավայրեր
Կատեգորիա:Լեհաստանի քաղաքներ
Կատեգորիա:Մազովեցյան վոյեվոդության քաղաքներ
Թաղի Թաղիև

**Թաղի Ազիզաղա օկլի Թաղիև** (, ), արվեստի վաստակավոր գործիչ, Ադրբեջանի նկարչության դպրոցի նշանավոր ներկայացուցիչներից մեկը, Ադրբեջանական ԽՍՀ ժողովրդական նկարիչ (1982);

## Կենսագրություն
Թաղի Թաղիևը ծնվել է 1917 թվականի նոյեմբերի 7-ին Բաքվում։ Թաղի Թաղիևը ստացել է կրթություն Ադրբեջանի պետական տեխնիկական քոլեջում 1931-1935 թվականիններին։ Այնուհետև 1940-1941 թվականներին սովորել է Մոսկվայի արվեստի ինստիտուտում։ Նա հիմնականում թեմատիկ նկարազարդումների, նատյուրմորտների, դիմանկարների և լանդշաֆտային նկարների հեղինակ է։ Նրա աշխատանքում կարևոր դեր է խաղում պատմական թեմաների և պատմական անհատականությունների պատկերացումը և բնության պատկերը։ Թաղի Թաղիևը եղել է բազմաթիվ արտասահմանյան երկրներում ՝ Թուրքիայում, Հունաստանում, Իտալիայում, Ֆրանսիայում, Իսպանիայում և այլք. և նկարագրել է նրանց կյանքը։

Նկարչի լավագույն աշխատանքներից ՝«Մանկության հիշողություններ»ը, «Աբսերոն լեռնաշղթա»ն, «Գեղեցիկ աղջիկ»ը, «Նայիր աղջիկ»ը և շատ այլ գործերը ցուցադրվել են Պրահայում, Պեկինում, Դակարում և Բաղդադում։

Տագի Թագիևի գործերը ցուցադրվում և պահվում են Արևելյան արվեստի թանգարանում (Մոսկվա), Ադրբեջանի Ռուստամ Մուստաֆաևի անվան արվեստի ազգային թանգարանում, Ադրբեջանի պետական արվեստի պատկերասրահում և այլ թանգարաններում։

Թաղի Թաղիևը մահացել է 1993 թվականի հունիսի 27-ին Բաքվում։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Ադրբեջանցի նկարիչներ
Կատեգորիա:Բնանկարիչներ
Կոլլո Դանիել Սանու

**Կոլլո Դանիել Սանու** (), բուրկինաբեցի ռեժիսոր, ինչպես նաև գեղարվեստական ու վավերագրական ֆիլմերի սցենարիստ ու պրոդյուսեր։

## Կենսագրություն
Սանուն ծնվել է 1951 թվականին Բորոդուգույում։ Կրթությունն ստացել է Կոտ դ'Իվուարի Աբիջան քաղաքի Արվեստների Ազգային Ինստիտուտում՝ ձեռք բերելով բակալավրի աստիճան, իսկ մագիստրոսի աստիճանն ստացել է Ֆրանսիայում, Փարիզի Ֆրանսիական կինոյի ազատ կոնսերվատորիայում։

## Կարիերա
1977 թվականից ի վեր Սանուն եղել է 25 վավերագրական, գեղարվեստական ու անիմացիոն ֆիլմերի ռեժիսոր կամ սցենարիստ։ Նա նաև *Taxi Brousse* հեռուստասերիալի ռեժիսորն է, իսկ 2001-2004 թվականներին եղել է նաև պրոդյուսերը։

Հիշատակության արժանի նրա առաջին ֆիլմը եղել է *Paweogo* -ն (), որը նկարահանվել է 1982 թվականին CINAFRIC կինոընկերության կողմից, որը հիմադրվել էր տեղաբնիկ բիզնեսմեն Մարշալ Օուեդրաոգոյի կողմից բուրկինաբեական ֆիլմեր ստեղծելու և տարածելու համար։ Սակայն ֆիլմի ստեղծումից կարճ ժամանակ անց այդ ընկերությունը սնանկացել է ու ներդրումների պակասի պատճառով ստիպված փակվել։ *Paweogo-*ն միակ ֆիլմն է, որ այդ ընկերությունը երբևէ թողարկել է։ Ֆիլմը ներկայացվել է այդ տարվա FESPACO մրցանակաբաշխությանը, սակայն չի հաղթել։

Սանուն եղել է 2004 թվականին նկարահանված *Tasuma* (Կրակ) ֆիլմի ռեժիսորն ու սցենարիստը․ կատակերգություն-դրամա, որը պատմում է Ֆրանսիայում ծառայած ու հայրենի գյուղ վերադարձած բուրկինաբեցի պատերազմի վետերանի մասին։ Քննադատների կողմից ֆիլմը լավ է ընդունվել, չնայած ամերիկացի կինոքննադատ Դեյվ Քերը նշել է, որ ֆիլմը վերադարձել է աֆրիկյան կինեմատոգրաֆիայի հին ավանդույթներին, ինչպիսին են ժողովրդական թեման ու գյուղական միջավայրը։

## Ֆիլմագրություն
### Գեղարվեստական ֆիլմեր
* 1978 : *Beogo Naba* (Վաղվա առաջնորդը)
* 1982 : *Paweogo* (Ներգաղթյալը)
* 1992 : *Jigi* (Հույս)
* 1998 :* Marcel et le médiateur du Faso*  (Մարսելն ու Ֆասոյի միջնորդը) (համառեժիսոր՝ Պիեռ Ռոուամբա)
* 2004 : *Tasuma* (Կրակ)
* 2009: *Nyama* (Երդում)
* 2011 : *Le poids du serment* (Երդման ծանրությունը)
* 2012 :* Docteur Yeelzanga* (Բժիշկ Յիլզանգա)
* 2012 - 2016 : *Affaires Publiques* (Հանրային գործեր)
* 2018 *Tasuma 2* (Կրակ 2)

### Վավերագրական ֆիլմեր
* 1980 : *Les Dodos* 
* 1984 : *L'Artisanat et son pays*
* 1984 : *Jubilé d'une cathédrale* (Մայր տաճարի հոբելյանը)
* 1987 : *Sarraouina* (Սարոնա)
* 1989 : *Fespaco 1989* (Ֆեսպակո 1989)
* 1987 : *L'artisanat et son pays*
* 1991 : *Siao 1991* (Սիոա 1991)
* 2000 : *La Piraterie, un fléau en Afrique de l'Ouest* (Ծովահեն, ժանտախտ Արևմտյան Աֆրիկայում)
* 2006 : *Droit de mémoire*  (Հիշողության իրավունք) (համառեժիսոր՝ Պիեռ Ռոուամբա)
* 2007 : *Après l'urgence*  (Արտակարգ իրավիճակներից հետո) (համառեժիսոր՝ Ժան-Կլոդ Ֆրիսք)
* 2013 : *Le Bon Riz de Madame Moui* (Մադամ Մուիի լավ բրինձը) (թողարկվել է Թայվանից ստացված դրամաշնորհով)

### Անիմացիոն ֆիլմ
* 1984 : *L'Aigle et le Caméléon* (Արծիվը և քամելեոնը)

### Հեռուստաֆիլմ
* 1999 - 2004 : *Taxi Brousse* (Տաքսի բրուս)

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:1951 ծնունդներ
Կատեգորիա:Ապրող անձինք
Մադամ Բեյ

thumb|Dedication of Headstone for Sidky and Madame Hranoush Bey (Fairmount Cemetery, Chatham, New Jersey)|right
**Հրանուշ Սիդկի Բեյ** (), առավել հայտնի է որպես **Մադամ Բեյ**, երգչուհի, սպորտի մենեջեր։ Համաշխարհային բռնցքամարտիկների համար սպորտային ճամբար է ունեցել Նյու Ջերսիի Չաթամ Թաունշիփում։ Մադամ Բեյի կյանքի ու նրա բռնցքամարտի ճամբարի մասին ներկայացված է «Մադամ Բեյի մոտ. Բռնցքամարտի լեգենդների տունը»։ 1923-1942 թվականներին բռնցքամարտի ճամբարի գործունեության ժամանակ նրա կարևորությունն ամփոփված է ճամբարում արված հազարավոր լուսանկարներում։ Մադամ Բեյի ճամբարը ամեն օր հայտնվել է թերթերի սպորտային բաժնում։

## Կենսագրություն
Մադամ Բեյի ծննդյան անունը **Հրանուշ Աղախանյան** է։ Ծնվել է Կոնստանդնուպոլսում, հայ և ֆրանսիացի ծնողների ընտանիքում։ Սովորել է Կոստանդնուպոլսի իգական վարժարանում (այժմ Ռոբերտ քոլեջի կազմում)։ Ընտանիքը դեմ է եղել, որ Հրանուշն ամուսնանա թուրք մուսուլման Սիդկի Բեյի հետ, որը Օսմանյան արտաքին գործերի նախարարության պաշտոնյա էր և աշխատում էր Վաշիգտոնում, այնուհետև՝ Նյու Յորքում։ Ամուսինը պաշտոնից հրաժարվեց, որ Օսմանյան կառավարությունը նրան Բեռլին գործուղեց, և զույգը մնաց ԱՄՆ-ում։

Թուրք դիվանագետի կին Մադամ Բեյը եղել է օպերային երգչուհի (մեցցո-սոպրանո)։ Վաշինգտոնում ապրելու տարիներին հմտացել է իմաստաբանության մեջ։ Մտերիմ է եղել նախագահ Ուիլիամ Մաք-Քինլիի և նրա կնոջ հետ։ Մաք-Քինլիի սպանության ժամանակ մի քանի քայլ է հեռու եղել։ Երբ հայտնի լրագրող Դեմոն Ռունիոն այցելեց ճամբար զրուցելու Մաքս Շմելինգի հետ, նա գրեց. «Այստեղ Մաքս Շմելինգի և նրա մարզումների հետ կապված մտահոգություն չունենք։ Մեր մտահոգությունը Մադամ Բեյն է, տիկին, ով ղեկավարում է «Մադամ Բեյի մոտ» կոչվող հայտնի վայրը՝ բռնցքամարտի հայտնի ճամբար մրցանակակիրների համար»։ Իր բռնցքամարտիկների համար նա ստեղծել էր տուն, որտեղ նրանք կարող էին մարզվել։ Բռնցքամարտիկները, ովքեր մնում էին նրա ճամբարում, հետևում էին այն կանոններին, որոնք նա ակնկալում էր, որ մասնակիցները պետք է ենթարկվեն։ Դրանք էին՝ ոգելից խմիչք չօգտագործել, արթնանալ առավոտյան ժամը 6-ին, ընթրել ժամը հինգին, գնալ քնելու ժամը տասին, չերդվել, կանանց մոտ չգնալ։ Մադամ Բեյը խիստ ղեկավար էր, սակայն բռնցքամարտիկների հետ ուներ անձնական և մայրիշխանական հարաբերություններ։ Նա բռնցքամարտիկներին համարում էր իր որդիները։ Խոսում էր յոթ լեզվով՝ անգլերեն, հայերեն, ֆրանսերեն, գերմաներեն, հունարեն, իտալերեն և իսպաներեն։ Դիվանագիտական կորպուսը լքելուց հետո ամուսնու հետ հաջողությամբ վարել է արևելյան գորգերի բիզնեսը, սակայն առավելագույնս աշխատել է բռնցքամարտի բնագավառում։

Մադամ Բեյի սիրելի բռնցքամարտիկներից են եղել Մաքս Շմելինգը, Ֆրեդդի Սթիլը, Թոմմի Ֆարը, Պոլ Բերլենբախը, Պրիմո Կարներալը, Լու Ամբերսը և  Ջին Տաննին, որին Մադամ Բեյն անվանում էր «փայլուն զմրուխտ»։

## Աշխատություններ
* *Turkish Diplomatic Life in Washington, Under the Old Regime* - Bey anonymously published this work - Google Books profile

## Տես նաև
* Արևմտյան Հայաստանն Օսմանյան կայսրության կազմում
* Օսմանյան Կայսրություն-ԱՄՆ հարաբերություններ

## Գրականություն
* Հայազգի գործիչներ։ Հնագույն ժամանակներից մինչև մեր օրերը։ (Կենսագր. հանրագիտ.)

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:ԱՄՆ-ում օսմանյան ներգաղթյալներ
Կատեգորիա:Բռնցքամարտի մարզիչներ
Կատեգորիա:Հայ մեցցո-սոպրանոներ
Կատեգորիա:Հայ օպերային երգչուհիներ
Կատեգորիա:Հայերն Օսմանյան կայսրությունում
Ֆերդինանդ I (Բուլղարիա)

**Ֆերդինանդ I** (գերմ.՝ Ferdinand Maximilian Karl Leopold Maria von Sachsen-Coburg und Gotha, ), Բուլղարիայի իշխան (1887-1908), Բուլղարական երրորդ թագավորության հիմնադիր, արքա (1908-1918)։ 1918 թվականին Բուլղարիայի պարտությունից հետո գահը զիջել է որդուն և հեռացել է երկրից։ Հայտնի է նաև որպես Ֆերդինանդ I Կոբուրգ (Կոբուրգցի)։

## Քաղվածքներ

* Անմոռանալի արքա-ազատագրողի կամքով մեծ եղբայրական ռուս ժողովուրդը ստանալով մեր հարևան նրա գերազանցություն ռումինական արքայի աջակցությունը, խիզախ բուլղարների հետ 1878 թվականին ջարդեց ստրկության շղթաները, որոնցով ժամանակին շղթայվել էր այսքան մեծ և փառավոր Բուլղարիան...(բուլղ.՝ По волята на незабвенния Цар Освободител, великият братски Руски народ, подпомогнат от добрите ни съседи, поданици на Негово Величество Румънския Крал, и от юначните Българи, на 19 февруарий 1878 година сломи робските вериги, що през векове оковаваха България, някога тъй велика и тъй славна.)։

::*Բուլղարիայի անկախության հռչակագրի առաջին հատվածը, որը արտասանեց Ֆերդինանդ I-ը 1908 թվականի սեպտեմբերի 22-ին, արքա-ազատագրողը ռուս կայսեր Ալեքսանդր 2-րդն է:*

## Քաղվածքներ Ֆերդինանդ I վերաբերյալ

* Ճանաչել Կոբուրգին, նշանակում է հաստատել գերմանա-կաթոլիկ արքայատոհմը ուղղափառ սլավոնական պետությունում, որն ազատագրվել է ռուսական արյան հոսքերով, համարյա տալ այն մեր թշնամիների հոշոտմանը և սեփական ձեռքերով ավերել սեփական ստեղծածը (ռուս.՝ *Признать Кобурга, значит утвердить немецко-католическую династию в православной славянской стране, освобожденной потоками русской крови, почти отдать ее на съедение своим врагам и собственными руками разрушить свое создание*)։

::*Դմիտրի Իվանովիչ Իլովայսկի, ռուս պատմաբան (1888 թվական)*

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Բուլղարիայի թագավորներ
Կատեգորիա:20-րդ դարի քաղաքական գործիչներ
Կատեգորիա:Օսմանյան կայսրության ֆելդմարշալներ
Կատեգորիա:Սուրբ Ստանիսլավի 1-ին աստիճանի շքանշանի ասպետներ
Կատեգորիա:Բուլղարացի բուսաբաններ
Լ՛որեալ-ՅՈՒՆԵՍԿՕ

thumb|L'Oréal-UNESCO Գիտությամբ զբաղվող կանանց մրցանակ
[thumb|2010 թվականին [Փարիզի  UNESCO-L’Oréal  մրցանակաբաշխության հաղթողները. ձախից աջ՝ Էլեյն Ֆուկս (ԱՄՆ), Էնն Դեժան-Ասսեմատ (Ֆրանսիա), Լինդսի Օուեն Ջոնս՝ L’Oréal-ի տնօրենը, Ալեխանդրա Բրավո (Մեխիկո), Լուրդես Կրուզ (Ֆիլիպիններ), Ռաշիկա Էլ Ռիդի (Եգիպտոս),  Իրինա Բոկովա՝ ՅՈՒՆԵՍԿՕ-ի գործադիր-տնօրենը, Գյունտեր Բլոբել, 1999 թվականի Նոբելյան մրցանակակիր։]]
**Լ ՛ՈՐԵԱԼ-ՅՈՒՆԵՍԿՕ**, մրցանակաբաշխություն գիտնական կանանց համար։ Այն ուղղված է գիտության մեջ կանանց դիրքի բարելավմանը, ճանաչելի դարձնել այն կին հետազոտողներին, ովքեր նպաստում են գիտության առաջընթացին։ Ֆրանսիական  L'Oréal ընկերության և ՅՈՒՆԵՍԿՕ-ի համագործակցությամբ կյանքի կոչվեց այս նախագիծը։ Յուրաքանչյուր մրցանակակիր ստանում է $100,000 դրամական պարգև։

Ամեն տարի միջազգային ժյուրին գտնում է հետևյալ երկրամասերից այն մրցանակակիրներին, որոնց գիտական աշխատանքը կապ ունի իրական կյանքի հետ․

* Աֆրիկա և Միջին Արևելք
* Ասիա և Օվկիանիա
* Եվրոպա
* Լատինական Ամերիկա և Կարիբյան երկրներ
* Հյուսիսային Ամերիկա (սկսած 2000 թվականից)

Այս նույն կառույցը տրամադրում է նաև միջազգային կրթաթոշակ երկու տարով մինչև 40,000 ԱՄՆ դոլարի չափով այն 15 կանանց, ովքեր զբաղվում են գիտությամբ, կատարում են հետազոտական աշխատանքներ։ Այս ծրագիրը սկսել է 2000 թվականից, իսկ 2015 թվականին վերանվանվել *Rising Talent Grants* (Սկսնակ տաղանդների մրցանակ)-ի։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Ֆրանսիական գիտական մրցանակներ