Դուք ինձ պարզապես չեք հասկանում. կանայք և տղամարդիկ երկխոսելիս

**«[[Դուք ինձ պարզապես չեք հասկանում. կանայք և տղամարդիկ երկխոսելիս]]»**, 1990 թվականի լեզվի և գենդերի վերաբերյալ ոչ գեղարվեստական ​​գիրք՝ գրված Ջորջթաունի համալսարանի հեգելեզվաբանության պրոֆեսոր Դեբորա Թաննենի կողմից: Այն մասամբ հիմնված է Թաննենի և այլոց ակադեմիական հետազոտությունների վրա, սակայն այն հրատարակելուց հետո ակադեմիկոսների կողմից բանավեճերի առիթ է դարձել։ Այն գրվել է մասսայական հանրության համար, օգտագործվել են անեկդոտներ գրականությունից, Թաննենի և իր ընտանիքի անդամների, ուսանողների և ընկերների կյանքից։

Թաննենը գրում է, որ մանկուց տղաները և աղջիկները սովորում են լեզվի և հաղորդակցության տարբեր մոտեցումներ, նա այս տարբեր մոտեցումները անվանում է «գենդերլեկտ»։ Ըստ Թաննենի՝ իգական

սեռի ներկայացուցիչները ներգրավված են «համաձայնության զրույցի» մեջ (rapport-talk), այն հաղորդակցման ոճ է, որը խթանում է սոցիալական պատկանելությանը և զգացմունքային կապին, մինչդեռ տղամարդիկ ներգրավված են «հաղորդակցում-զրույցի» (report-talk) մեջ, որը կենտրոնացած է տեղեկատվության փոխանակման վրա՝ ունենալով քիչ զգացմունքային նշանակություն: Մետահաղորդագրությունների տարբերությունները, Թաննենի պնդմամբ, հանգեցնում են թյուրիմացությունների տղամարդկանց և կանանց միջև:

Գիրքը եղել է «Նյու Յորք Թայմս»-ի ամենավաճառվող գրքերի ցանկում մոտ չորս տարի (ութ ամիս՝ 1-ին տեղում) և այնուհետև թարգմանվել է 30 տարբեր լեզուներով։ Այն ստացել է ընդհանուր առմամբ դրական արձագանքներ, և որոշ ընթերցողներ նույնիսկ նշել են, որ այն օգնել է պահպանել իրենց հարաբերությունները։ Այնուամենայնիվ, մեկ այլ լեզվաբան քննադատել է Թաննենի  ներկայացրած հետազոտությունը որպես սահմանափակ և ապակողմնորոշիչ՝ մեղադրելով նրան ընդհանրական և հակասական պնդումների համար:

## Ամփոփում
Թաննենի գրքի գլուխները, որոնք բաժանված են երկու կամ երեք էջանոց կարճ վերնագրերով հատվածների, սկսվում են նրանով, թե ինչ են փնտրում տղամարդիկ և կանայք հաղորդակցվելիս՝ համապատասխանաբար անկախություն և մտերմություն:

Սա հանգեցնում է տարբեր նպատակներով խոսակցությունների, քանի որ երկու կողմերն էլ կարող են բաց թողնել մյուսի մետահաղորդագրությունները, որոնց հետևում են թյուրիմացությունները, օրինակ՝ մի կին, որը բողոքում է բժշկական միջամտության երկարատև հետևանքներից, որը կարող է դա անելով պարզապես կարեկցանք փնտրել կին ընկերներից, զայրանում է ամուսնու վրա, երբ նա առաջարկում է լուծում՝ որը ներառում է հետագա վիրահատություն: Տղամարդիկ և կանայք երկուսն էլ ընկալում են մյուս սեռին որպես ավելի շատախոս, և նրանք երկուսն էլ ճիշտ են, քանի որ ուսումնասիրությունները ցույց են տալիս, որ տղամարդիկ հանրային միջավայրում ավելի շատ են խոսում հանրային թեմաների մասին, մինչդեռ կանանց մոտ գերակշռում են մասնավոր զրույցները ներսում  և հարաբերությունների մասին խոսակցությունները: Վերջինս հաճախ ծաղրվում է որպես բամբասանք երկու սեռերի կողմից, և Թաննենը մի ամբողջ գլուխ է նվիրում իր սոցիալական գործառույթների ուսումնասիրությանը` որպես խոսողին և ունկնդրին ավելի մեծ խմբին կապելու միջոց:

Տղամարդիկ հաճախ գերիշխում են հասարակության մեջ խոսակցություններում, նույնիսկ այնտեղ, որտեղ նրանք ավելի քիչ գիտեն թեմայի մասին քան կին զրուցակիցը, քանի որ նրանք օգտագործում են զրույցը կարգավիճակ հաստատելու համար: Կանայք, ընդհակառակը, հաճախ ավելի շատ են լսում, որովհետև նրանք սոցիալականացվել են՝ հարմարվելու համար: Այս օրինաչափությունները, որոնք սկսվում են մանկությունից, նշանակում են, օրինակ, որ տղամարդիկ շատ ավելի հավանական է, որ ընդհատեն մեկ այլ խոսողին և չընդունեն դա անձամբ, երբ իրենց ընդհատում են, մինչդեռ կանայք ավելի հավանական է, որ ավարտեն միմյանց նախադասությունները:

Այս օրինաչափությունները պարադոքսալ ազդեցություն ունեն: Տղամարդիկ օգտագործում են կոնֆլիկտի լեզուն՝ հարաբերություններ ստեղծելու համար, և հակառակը, կանայք կարող են օգտագործել հարաբերությունների լեզուն՝ կոնֆլիկտ ստեղծելու համար:

«Կանայք և տղամարդիկ հակված են միմյանց հասկանալու իրենց սեփական ոճով, քանի որ մենք ենթադրում ենք, որ մենք բոլորս ապրում ենք նույն աշխարհում»։ Եթե ​​սեռերը նկատի ունենան դա և համապատասխանաբար հարմարվեն, Թաննենը կարծում է, որ նրանց միջև շատ տարաձայնություններ կարող են կանխվել:

## Ընդունում
Գիրքը մեծ ընդունելության է արժանացել խոշոր լրատվամիջոցների կողմից: *Նյու Յորք Թայմսը* այն անվանել է «թարմացնող և ընթեռնելի պատմություն տղամարդկանց և կանանց միջև հաղորդակցության բարդությունների մասին»։ *Դուք ինձ պարզապես չեք հասկանումը* երկար ճանապարհ է ցույց տալիս, թե ինչու են հիանալի տղամարդիկ և կանայք իրենց պահում այնպես, որ շփոթեցնում են իրենց զուգընկերներին»,- ասել է Ջուդի Մաննը «Վաշինգտոն Փոստ»-ում։

*[[Նյու Յորք Թայմս|Նյու Յորք Թայմսի]]* բեսթսելերների ցուցակում գտնվելու չորս տարիների ընթացքում այն ​​ութ ամիս զբաղեցրել է առաջին հորիզոնականը։ Թաննենը նախընտրեց ընդհատել իր ուսուցչական և հետազոտական ​​կարիերան՝ գրքերով շրջագայություններ կատարելու և թոք-շոուներում հանդես գալու համար: Շատ ընթերցողներ շնորհակալություն հայտնեցին նրան իրենց ամուսնությունները փրկելու համար։

## Քննադատություն
1992 թվականին կանանց և լեզվին նվիրված կոնֆերանսի ժամանակ Մոնթկլերի պետական ​​համալսարանի լեզվաբանության պրոֆեսոր Էլիս Ֆրիդը հանդես եկավ *Դուք ինձ պարզապես չեք հասկանում* գրքի քննադատությամբ:

«Դրա ժողովրդականությունը և ճնշող ճանաչումը և՛ ապշեցուցիչ են, և՛ անհանգստացնող», - սկսեց նա:  «(Մի) այլախոհ, հարգված լեզվաբան հրապարակայնորեն և հաջողությամբ հրապարակել է տեսական համակարգ, որը լայնորեն վիճարկվում է ակադեմիական համայնքում»։

Թաննենի գիրքը, ասում է Ֆրիդը, «միաժամանակ հավերժացնում է կանանց բացասական կարծրատիպերը, արդարացնում տղամարդկանց ինտերակտիվ ձախողումները և խեղաթյուրում՝ բաց թողնելով մեր կարգապահության մասին կուտակված գիտելիքները»: Թեև Թաննենը ճշգրիտ մեջբերում է մեկ հետազոտողի փաստացի բացահայտումները երեխաների միջև լեզվական փոխազդեցության զարգացման վերաբերյալ, նա դրանք օգտագործում է սեռերի ներքին տարբերության գաղափարներն աջակցելու համար, մինչդեռ իրական հետազոտությունը ավելի մեծ նմանություններ է գտնում: Նրա հետաքրքրական անեկդոտները պաշտպանում են անհիմն ընդհանրացումները, որոնք հաշվի չեն առնում էթնիկ տարբերությունները: «Որպես ամերիկացի հրեա կին՝ ամուսնացած իռլանդացի ամերիկացի տղամարդու հետ»,- ասում է Ֆրիդը «խոսակցական հատկությունների համաստեղությունը, որով ես ապրում եմ, լիովին հակասում է Թաննենի նկարագրած հատկանիշներին: Նա նաև նշում է, որ տղամարդիկ և կանայք կարողանում են լավ շփվել միմյանց հետ սիրահետելիս.

Ֆրիդը նաև ասում է, որ Թաննենը տարբեր եզրակացություններ է անում նույն անեկդոտներից իր գիտական ​​աշխատանքում: Մեկում, որը նա օգտագործում է և՛ գիտական ​​հոդվածում, և՛ իր գրքում, տղամարդն ընդհատում է կատակը, որն իր կինը սկսել է պատմել, որպեսզի ավարտի այն իր փոխարեն:Հոդվածում տղամարդու վարքագիծը բացատրվում է որպես գերակայության դրսևորում, մինչդեռ գիրքը պարզապես առաջարկում է, որ երկուսն ունեն տարբեր ըմբռնումներ։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Communication styles of men and women: A review by Laura Bryannan
* "Can We Talk?" An article condensed from ''You Just Don't Understand'' by Deborah Tannen
* 

Կատեգորիա:1990 ոչ գեղարվեստական գրքեր
Կատեգորիա:Գենդերային լեզվաբանություն
Կատեգորիա:Լեզվաբանական գիրք