Քորա Սանդել

**Քորա Սանդել**՝ (), գրական անունը Սառա Սեսիլիա Գյորվել Ֆաբրիսիուս, նորվեգացի գրող և նկարիչ, ով իր չափահաս կյանքի մեծ մասն անց է կացրել արտասահմանում։ Նրա ամենահայտնի գործերը վեպեր են, որոնք հայտնի են որպես *Ալբերտայի տրիլոգիա* անունով։

## Կենսագրություն
[200px|մինի|ձախից|Ք․Սանդելի տունը [Թրոմսյոյում, ներկայիս՝  Հեռանկարային թանգարան]]
Սառա Սեսիլիա Գյորվել Ֆաբրիսիուսը ծնվել է Կրիստիանիայում ՝ ներկայիս Նորվեգիայի թագավորության մայրաքաղաք Օսլոյում։ Նրա ծնողներն էին 
Յենս Շոու Ֆաբրիսիուսը (1839–1910) և Աննա Մարգարետա Գրեգը (1858–1903)։

Երբ նա տասներկու տարեկան էր, նրանց ընտանիքը ֆինանսական դժվարությունների պատճառով տեղափոխվում է Թրոմսյո, որտեղ նրա հայրը նշանակվում է նավատորմի հրամանատար։

Հարրիեթ Բաքերը Քորա Սանդելին սովորեցնում է նկարել, իսկ քսանհինգ տարեկանում մեկնում է Փարիզ՝ նկարչությամբ զբաղվելու համար։

1913 թվականին Քորա Սանդելն ամուսնանում է շվեդ քանդակագործ Անդերս Ջոնսոնի հետ (1883-1965)։ 1921 թվականին նրանք վերադառնում են Շվեդիա։ 1922 թվականին զույգը բաժանվում է, իսկ 1926 թվականին վերջնական ամուսնալուծվում։ Այդ նույն տարում հրատարակվում է «Ալբերտան և Հակոբը»։

Փարիզում եղած տարիներին Սանդելը ֆինանսապես աջակցում է ընտանիքին՝ նորվեգիայում հրատարակված կարճ պատմվածքների և ակնարկների հասույթից։ Սակայն նրա առաջին վեպն ու տրիլոգիայի առաջին հատորը՝ «Ալբերտան և Հակոբը» մինչև 1926 թվականը չի հրատարակվել։ Այդ ժամանակ նա 46 տարեկան էր։ Հեղինակն իր սեփական կյանքից և փորձից շատ տարրեր է կիրառել իր պատմվածքներում, որոնք հաճախ կենտրոնացված են եղել 19-րդ դարի հասարակության խիստ սահմանափակումների, հոգևոր և հասարակական պայքարի, կանանց հանդեպ վերաբերմունքի վրա։

«Ալբերտա» տրիլոգիան նկարագրում է բողոքականների զգացմունքայնության ի հայտ գալը, զուգադրելով տղամարդկանց հետ, իր՝ հեղինակի հասարակական միջավայրում․ որպես երեխա, նրա հարաբերությունները եղբոր՝  Հակոբի հետ, իսկ արդեն Փարիզում, որպես երիտասարդ կին, նկարիչ ընկերների և սիրողների հետ շփումը։

Այս վեպերն անմիջապես ուշադրության արժանացան, բայց անգլիախոս երկրներում դրանք ճանաչվեցին 1960-ականներից հետո։ Այդ տարիներին Քորա Սանդելն ապրում էր Շվեդիայում։

Չնայած իր մեծ գրական հաջողության,  նա թաքնված մնաց իր կեղծանվան տակ և ապրեց բավականին մեկուսի կյանքով։ 1957 թվականին նա պարգևատրվում է Սուրբ Օլաֆի նորվեգական արքայական շքանշանով։

Թրոմսյոյում գտնվող նրա տունը, որը կառուցվել էր 1838 թվականին, այժմ՝  Հեռանկարային թանգարան։

1937 թվականին պարգևատրվել է «Gyldendal's Endowment» գրական մրցանակով։

## Ստեղծագործություններ
* «Ալբերտա և Հակոբ» -վեպ ("Alberta and Jacob", 1926)
* «Կապույտ բազմոցը» - կարճ պատմվածքների հավաքածու ("A Blue Sofa", 1927)
* «Ալբերտա և ազատություն» - վեպ ("Alberta and Freedom", 1931)
* «Կարմեն և Մայա» - կարճ պատմվածքների հավաքածու ("Carmen and Maja", 1932)
* «Շատ շնորհակալություն, բժիշկ» - կարճ պատմվածքների հավաքածու ("Many Thanks, Doctor", 1935)
* «Ալբերտան միայնակ» - վեպ ("Alberta Alone", 1939)
* «Կենդանիներին ես ճանաչել եմ» - կարճ պատմվածքների հավաքածու ("Animals I've Known", 1945)
* «Կրանեսի սրճարանը» - վեպ ("Krane's Café", 1945–1946)
* «Պատկերներ մուգ ֆոնի վրա» - վեպ ("Figures on a dark background", 1949)
* Գաբրիել Սիդոն Կոլեթի «La Vagabonde» վեպի թարգմանություն (1952)
* «Մի գնի՛ր (Դոնդի) կոմիքսներ» - վեպ ("Don't Buy Dondi", 1958)
* «Մեր դժվար կյանքը» - կարճ պատմվածքների հավաքածու ("Our Difficult Life", 1960)
* «Երեխան, ով սիրում էր ճանապարհներ» - կարճ պատմվածքների հավաքածու ("The Child Who Loved Roads", 1973)

## Տես նաև
*Sandel (disambiguation)

## Արտաքին հղումներ
* Cora Sandel in Dagbladet
* Cora Sandel in NRK
* Family genealogy
* Nortana reading guide  for *Alberta and Jacob*

## Աղբյուրներ
* Janneken Øverland  *Cora Sandel : en biografi* (Gyldendal 1995) 
*Rees, Ellen *Figurative Space in the Novels of Cora Sandel* (Laksevåg: Alvheim & Eide, 2010) 

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:20-րդ դարի կին գրողներ
Կատեգորիա:20-րդ դարի նկարչուհիներ
Կատեգորիա:Գրական կեղծանուններով հայտնի հեղինակներ
Կատեգորիա:Նորվեգացի գրողներ
Կատեգորիա:Նորվեգացի նկարչուհիներ