open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Օլինգո

[մինի|Վերևից ներքև՝ ''[Bassaricyon neblina ruber*, *Bassaricyon medius orinomus*, *Bassaricyon alleni*, *Bassaricyon gabbii*]]
*'Օլինգո*' ([[Լատիներեն|լատ]]. Bassaricyon), [[Ջրարջանման շուն|ենոտանման]] [[Գիշատիչներ|գիշատիչ]] կենդանիների ընտանիքի [[Կաթնասուններ|կաթնասուն]]։

== Նկարագրություն ==
Մարմնի երկարությունը 35-47 սանտիմետր է, պոչի երկարությունը 40-48 սանտիմետր, մարմնի զանգվածը 0,7-2 կիլոգրամ է։ Ենոտանմաների ընտանիքի ամենափոքր տեսակներից է։ Վերջույթները հիմնականում կարճ են, առաջինները ավելի կարճ են վերջիններից։ Դունչը կարճ է և սուր։ Ականջները  միջին մեծության են և կլոր։ Աչքերը մեծ են։ Թաթերի ներբանները  պատված են մազածածկույթով, մատներն ունեն սուր կորացած ճանկեր։ Պոչը պատված է երկար մազերով, որոնք դժվար է բռնել։ Մարմնի մազածածկույթը խիտ է, շատ  թավ և փափուկ։ Մեջքը դեղնադարչնագույն կամ ոսկեգույն է` սև և մոխրագույն երանգների խառնուրով։ Փորը բաց դեղնավուն է։ Պոչի վրա երբեմն նկատվում են օղակաձև մուգ բծեր։ Գենետիկ հետազոտությունները  ցույց են տվել, որ օլինգոյին արյունակից են երկարառունգ կենդանիները։ Օլինգոյի և կինկաժուի (ենոտանմանների ընտանիքի գիշատիչ կաթնասուն) արտաքին նմանության միջև տարվում են զուգահեռ [[էվոլյուցիա]]յի մասին հետազոտություններ։

== Տարածքը և բնակության վայրը ==
Բնակվում են հարավային Ամերիկայի հյուսիսային և Կենտրոնական խոնավ [[Արևադարձային անտառ|արևադարձային]] և մերձարևադարձային անտառներում՝ [[Նիկարագուա]]յից մինչև [[Պերու]]։ Հանդիպում են ջունգլիներում՝ ծովի մակարդակից 2750 մետր բարձրության վրա։

== Կենսաձևը[խմբագրել | խմբագրել կոդը] ==
Էկոլոգիան թույլ է ուսումնասիրված։ Ակտիվ են գիշերը։ Վարում են ծառից ծառ թռչկոտելու կենսաձև, հիանալիորեն մագլցում են։ Միայնակ կենդանիներ են, բայց երբեմն հանդիպում են ոչ մեծ խմբերով մեծ պտղատու ծառերի վրա։ Մեծ մասամբ սնվում են [[Միրգ|մրգերով]], ուտում են նաև ծաղիկների [[նեկտար]] և [[ծաղիկ]]ներ, ինչպես նաև որսում են մանր և անողնաշարավոր կենդանիներ, այդ թվում նաև տաքարյուններ։ Անազատ վիճակում ուտում են միս։ Միայն մեկ ձագ են ունենում, որը ծնվում է փակ աչքերով։ Խոշոր կատուները, ինչպիսիք են [[հովազներ]]ը, և [[օձեր]]ը որսում են օլինգոյին։ Խուսափում են կինկածուի հետ հանդիպումից, որոնք նրանց քշում են ծառերի վրայից։ Բնության մեջ կյանքի շարունակական տևողության մասին հստակ տվյալներ չկան, կյանքի տևողությունը ենթադրվում է 10 տարեկանից ոչ ավել, իսկ անազատ կյանքում ապրել են մինչև 25 տարի։

== Դասակարգումը[խմբագրել | խմբագրել կոդը] ==
Մինչև վերջին ժամանակները ուսումնասիրվում էր օլինգոյի 5 տեսակ, սակայն 2013 թվականին ամերիկացի կենդանաբան Քրիստոֆեր Հելջենի ղեկավարած հետազոտական խմբի կողմից անկացված *Bassaricyon'' տեսակի օլինգոյի ուսումնասիրությունից հետո առանձնացնում են 4 տեսակի օլինգո։

* Bassaricyon alleni - Ալլենա տեսակի օլինգո
* Bassaricyon gabbii- Փափկապոչ օլինգո
* Bassaricyon medius
* Bassaricyon neblina

Անդերի Էկվադորի Լաս-Մակինասում 2006 թվականին Քրիստոֆեր Հելջենը հայտնագործեց Bassaricyon neblina տեսակը։ 2013 թվականին այդ տեսակը ստացավ ձևական նկարագրություն։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Ջրարջեր
Լեսոթոյի պատմություն

thumb|Grave of King Moshoeshoe I
Ներկայիս Լեսոթո տարածքում մարդիկ ապրել են դեռևս քառասուն հազար տարի առաջ։ Առաջին անգամ բասուտո ցեղը պետականություն է ստացել 1822 թվականին, երբ որ Մոշվեշվե I առաջնորդը համախմբեց զուլուսներին ընդդեմ Աֆրիկայի Հարավ-Արևելյան, այն իրադարձությունների ժամանակ, որը հայտնի է ինչպես Միֆեկանե։ Հետագայում բասուտոները ներքաշվեցին անգլիական և բուրսիմական գաղութարարների պայքարում։ Միաժամանակ Մոշվեշվե I-ը հրավիրեց միսիոներներին, որոնք ստեղծեցին լեսոտո լեզվի այբուբենը և տպագրեցին առաջին գրքերը այդ իսկ լեզվով։ 1867 թվականին բասուտոներին հաջողվեց հաղթել բուրսիական գաղթականների պատերազմում ընդդեմ «Նարնջագույն հանրապետության» և նրանց խնդրանքով դիմեցին Վիկտորիա թագուհուն, որպեսզի բասուտո հողերում ստեղծեն Բասուտելանդ պրոտեկտորատը։ 1869 թվականին բրիտանացիները և բուրերը ստորագրեցին Ալվիվալյան խաղաղության պայմանագիր, որով որոշվեց Բուսուտոլենդի սահմանները, որն էլ համարվում է ներկայիս Լեսոթոյի սահմանները։ Ըստ պայմանագրի Մոշվեվշե I-ը կորցրեց համարյա իր հողերի կեսը։ Բասուտոլենդը մինչև 1966 թվականը մնում էր  որպես Բրիտանական պրոտեկտորատ, այնուհետև ստեղծվեց Լեսոթոյի թագավորությունը և հռչակվեց անկախ։ Ընդ որում՝ գործող Բասոտո Ազգային կուսակցությունը ընտրություններում պարտվեց «Բասոտուլենդ Կոնգրես» կուսակցությանը:«Բասոտուլենդ Կոնգրեսի» հախագահ Լեաբուս Ջոնաթանը հրաժարվեց հանձնել իշխանությունը և իրեն հռչակեց վարչապետ։ Բասոտոյի Կոնգրեսը սկսեց զինված հակամարտություն,որը շարունակվեց մինչև 1986 թվական։ Այնուհետ իրական իշխանությունը հանձնվեց թագավորին` Մոշվեշվե II-ին,որը մինչև այդ միայն «ձևական» դեր ուներ։ Սակայն 1987 թվականին նա ռազմական վերնախավի հետ հակամարտության մեջ մտավ և ստիպված դիմեց փախուստի։ Իսկ թագավոր հռչակվեց նրա որդին Լետսիե III-ը։ 1998 թվականին ընտրություններ տեղի ունեցան, և միջազգային դիտորդները այն գնահատեցին որպես ազատ և ժողովրդավարական ընտրություններ։ Եվ այդ պահից ի վեր Լեսոթոն գտնվում է քաղաքական հաստատուն իրավիճակում։

## Ծանոթագրություններ

* 

## Գրականություն
* 

Կատեգորիա:Աֆրիկայի պատմություն
Կատեգորիա:Աֆրիկայի պատմություն ըստ երկրի
Կատեգորիա:Բնօրինակում անաղբյուր հոդվածներ
Կատեգորիա:Լեսոթո
Կատեգորիա:Պատմություն ըստ ժամանակաշրջանի
Համաչափակարկին

250px|մինի|Համաչափակարկին
**Համաչափակարկին**, նկարչական սարք, որը թույլ է տալիս կառուցել տրված հատվածին համամասնական հատված։ Համաչանփակարկինն արագացնում է աշխատանքը՝ հնարավորություն տալով չափումներ վերցնել գծապատկերի համաձայն և ուղղակիորեն, առանց հաշվարկների, ընդլայնել կամ կրճատվել ցանկալի մասշտաբով։ Երկրաչափության դասագրքերում նմանատիպ պատկերներ ուսումնասիրելիս համամասնական կարկինի նկարագրությունները հաճախ որպես օրինակ է բերվում։

## Պատմություն
Համաչափակարկինը հորինել են գրեթե միևնույն ժամանակ (16-րդ դարի վերջ) տարբեր մարդկանց կողմից։ 1567 թվականին Ֆաբրիցիո Մորդենտեն Վենետիկում հրատարակել է մեկ էջանոց տրակտատ իր հորինած «համամասնական ութ կետանոց կարկինի» կառուցվածքի մասին։ Համաչափակարկինի ստեղծումը վերագրվում է նաև իտալացի մաթեմատիկոս և աստղագետ Գալիլեո Գալիլեյին, ով գործիքներ արտադրող Մարկո Անտոնիո Մացոլենիի օգնությամբ ստեղծել է ռազմական կարկինի ավելի քան 100 օրինակ և իր ուսանողներին սովորեցրել, թե ինչպես օգտագործել այն 1595-ից մինչև 1598 թվականները։

#### Սարք
Պահանջվող համամասնությունն որոշվում է՝ օգտագործելով կարկինի առանցքին ամրացող շարժական թևերը։ Կարկինի ոտքերի վրա նշված են ամենատարածված համամասնությունները, մասնավորապես π և կանոնավոր n բազմանկյունների կողմերի հարաբերակցությունը արտագծյալ շրջանագծի տրամագծի հետ։

## Գրականություն
# *А. П. Киселёв.* Элементарная геометрия / Н. А. Глаголева-ի խմբագրույամբ. — 1938.
# ↑ *А. Ф Малинин и Ф. И. Егоровым.* Курс наглядной геометрии и собрание геометрических задач для уездных училищ. —Մոսկվա, բր. Салаева, 1873.

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Մաթեմատիկական առարկաներ
Կատեգորիա:Չափիչ սարքեր
Թանսեն Միյան

**Թանսեն Միյան** (, ), մոնղոլական կայսր Աքբար Մեծի պալատական երաժիշտ սիտարիստ։ Համարվում է ժամանակակից հյուսիսայի հնդկական ռագա երաժշտական ժանրի հայրը և Հնդկաստանի պատմության մեծագույն երաժիշտներից մեկը։

## Կենսագրություն
Թանսենը ծնվել է 1506 թվականին Հնդկաստանի հյուսիսային մասում գտնվող Գվալիոր քաղաքում՝ ավանդական հինդուական ընտանիքում։ Նրա հայրը Մակունդ Միստրան տեղի գրող էր։ Մանկության տարիներին Թանսենը մասնավոր դասերի է գնացել հայտնի ուսուցիչ Խարիդաս Սբամիի մոտ։ Սկզբում ծառայել է Մեվայի արքա Ռամաչանդրայի արքունիքում, ապա՝ մոնղոլակկան կայսր Աքբար Մեծի։ Ավելի ուշ Թանսենը կայսրին երկարատև և հավատարիմ ծառայելու համար պարգևատրվել է *նավարտրասով*՝ ինը քարով վզնոցով, և ստացել *Միյան* քաղաքի անվան նոր կոչում։ Հետևաբար, նույնիսկ հիմա Թանսեն Միյան անունը տարածված է նաև Հնդկաստանում, հիմնականում մուսուլմանների շրջանում։
Հնդկաստանի ժամանակակից հայտնի երաժշտության շատ ռեպերտուարներ, ինչպիսիք են *Դարբարի Կանադեն*, *Միյան կի Թոդին*, *Միյան կի Մալխարը* և *Միյան կի Սարանգը* ստեղծվել են Թանսենի երաժշտական ոճի և ժանրի հիման վրա։ Հնդկական երաժշտության երկու նոր ժանրեր՝ *Սանգիտա Սառան* և *Ռայմալան* նույնպես այդ ոճի ու ժանրի հիման վրա են ստեղծվել։
Այսօր Հնդկաստանում գործում են հնդկական երաժշտական դպրոցներ (Գարանաս), որտեղ սովորեցնում են Թանսենի հիմնական երաժշտության ոճը, նրա ուսուցիչ *Սվամի Խարիդասի* վոկալայի ոճը, ինչպես նաև իր երկու երեխաների՝ *Բիլաս Խան* և *Սարասվատի Դեվիի* և նրանց ժառանգներից շատերի գործունեությունը, որոնք հայտնի երաժիշտներ էին։

## Նշումներ

## Պատկերասրահ

Պատկեր:Akbar and Tansen visit Haridas.jpg|thumb|Աքբարն ու Թանսենը այցելում են Հարիդաս
Պատկեր:Mia Tansen by Lala Deo Lal.jpg|thumb|Միա Թանսեն՝ Լալա Դեո Լալի
Պատկեր:Tansen mughal.jpg|thumb|Թանսեն մուղալ
Պատկեր:Tansen.jpg|thumb|Թանսեն
Պատկեր:Tansen's tomb (16290416076).jpg|thumb|Թանսենի գերեզմանը 


## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն
* Абул Фазл Аллами. Акбар Наме. Самара, 2009, т.3, стр. 251
* S.C. Welch, India: Art and Culture 1300—1900, Munich, 1999, pp.&nbsp;171–173

## Արտաքին հղումներ
* Тансен Миян на сайте Нервана.нейм

Կատեգորիա:1490-ականների ծնունդներ
Կատեգորիա:1500-ականների ծնունդներ
Կատեգորիա:1506 ծնունդներ
Կատեգորիա:Բնօրինակում անաղբյուր հոդվածներ
Կատեգորիա:Երաժշտության պատմություն
Կատեգորիա:Իսլամը Հնդկաստանում
Կատեգորիա:Հնդիկ երաժիշտներ
Կատեգորիա:Հնդիկներ
Կատեգորիա:Մեծ մողոլների կայսրություն
Կատեգորիա:Երկարակյացներ
Հայրեր և պապեր

**«Հայրեր և պապեր»** (), խորհրդային քնարական կինոկատակերգություն, որը նկարահանել է ռեժիսոր Յուրի Եգորովը 1982 թվականին։

## Սյուժե
Լուկով պապը (Անատոլի Պապանով), որը շուտով անցնելու է կենսաթոշակի, մնացել է եռանդուն և կենսասեր մարդ։ Նա որոշում է ամուսնանալ, բայց Լուկով որդին (Վալենտին Սմիրնիտսկին) ասում է, որ պապի համար ուշ է ամուսնանալու համար։

## Դերերում
* Անատոլի Պապանով – *Ալեքսեյ (Ալյոշա) Պավլովիչ Լուկով ավագ, Պաշայի հայրը, Ալյոշայի պապը, Լյուսյայի սկեսրայրը, Սեմյոն Իլյիչ մանկության ընկերը և գործընկերը
* Վալենտին Սմիրնիտսկի – *Պավել (Պաշա) Ալեքսեևիչ Լուկով, Ալեքսեյ Պավլովիչի որդին, Լյուսյայի ամուսինը, Ալյոշայի հայրը, Կոլյայի նախկին համադասարանցին և ընկերը
* Ալեքսեյ Յասուլովիչ – *Ալեքսեյ (Ալյոշա) Պավլովիչ Լուկով կրտսեր, Պաշայի և Լյուսյայի որդին, Ալեքսեյ Պավլովիչի թոռը, Մաշայի համադասարանցին և ընկերը
* Գալինա Պոլսկիխ – *Լյուդմիլա (Լյուսյա) Ալեքսանդրովնա Լուկովա, Պաշայի կինը, Ալյոշայի մայրը, Ալեքսեյ Պավլովիչի հարսը
* Լյուդմիլա Արինինա – *Վերա Սերգեևնա Պոպովա, Ալեքսեյ Պավլովիչի ծանոթը, բժիշկ, բնակարանների հանձնաժողովի գործկոմի անդամ
* Նիկոլայ Տրոֆիմով – *Սեմյոն Իլյիչ, Ալեքսեյ Պավլովիչի մանկության ընկերը և գործընկերը
* Մարիա Պիսկունովա – *Մաշա, Նիկոլայի դուստրը, Ալյոշայի դասընկերուհին և ընկերուհին (լուսագրերում՝ Մաշա Պիսկունովա)
* Եվգենի Լազարև – *Նիկոլայ (Կոլյա, «Կոլկա-պզուկ»), Մաշայի հայրը, Պաշայի նախկին համադասարանցին և ընկերը
* Լիդիա Կուզնեցովա – *Նատալյա (Նատաշա), Վիկտորի կինը, Մաշենկայի մայրը, Ալեքսեյ Պավլովիչի ծանոթը, վաճառողուհի տնտեսական խանութում
* [[Նիկոլայ Մերզլիկին]] – *Վիկտոր (Վիտյոկ), Նատաշայի ամուսինը, Մաշենկայի հայրը, հարբեցող
* Իրինա Բոբկովա – *Մաշենկա, Նատաշայի և Վիկտորի դուստրը
* Վադիմ Անդրեև – *Միխայիլ, բուլդոզերիստ
* Ստանիսլավ Կորենև – ''բնակարանային հանձնաժողովի գործկոմի նախագահ

## Նկարահանող խումբ
* Սցենարի հեղինակներ՝ Արկադի Ինին, Յուրի Եգորով
* Բեմադրող ռեժիսոր՝ Յուրի Եգորով
* Բեմադրող օպերատոր՝ Ալեքսանդր Կովալչուկ
* Բեմադրող նկարիչ՝ Նիկոլայ Եմելյանով
* Կոմպոզիտոր՝ Մարկ Ֆրադկին
* Տնօրեն՝ Միխայիլ Սապոժնիկով

Ֆիլմի պրեմիերան տեղի է ունեցել 1982 թվականի սեպտեմբերի 21-ին։ Սա ռեժիսոր Յուրի Եգորովի վերջին ֆիլմն է, որը մահացել է նախքան պրեմիերան՝ 1982 թվականի փետրվարին։ Ֆիլմի նկարահանումները տեղի են ունեցել Սմոլենսկում։ Ֆիլմը դիտել են 22,1 մլն հանդիսատես։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:1980-ականների ռուսերեն ֆիլմեր
Կատեգորիա:1982 ֆիլմեր
Կատեգորիա:Բնօրինակում անաղբյուր հոդվածներ
Կատեգորիա:Խորհրդային կինոկատակերգություններ
Կատեգորիա:Խորհրդային ֆիլմեր
Կատեգորիա:Մաքսիմ Գորկու անվան կինոստուդիայի ֆիլմեր
Կատեգորիա:Ֆիլմեր հայր-որդի հարաբերությունների մասին
Գնել Սարգսյան

**Գնել Սարգսյան** (), հայ գրող, դերասան։

## Կենսագրություն
Գնել Սարգսյանը ծնվել է 1979 թվականի հուլիսի 16-ին Երևանում։ Սովորել է Երևանի թիվ 174  և  Երևանի թիվ 53 միջնակարգ դպրոցներում և  Երևանի թեթև արդյունաբերական տեխնիկումում։ 1995 թվականին միաժամանակ սովորել է «Հայֆիլմ» կինոստուդիայում։ 1999-2002 թվականներին  բնակվել է Հոլանդիայում, որտեղ  Գնել Սարգսյանը  հայ համայնքների կազմակերպության հետ հիմնել է հայկական գրադարան։ 2002 թվականին  Գնել Սարգսյանը  դարձել է Հայաստանի գրողների միության անդամ, նրա ստեղծագործությունները տպագրվել են Հայաստանում և Ամերիկայի Միացյալ Նահանգներում։  Որպես հրավիրված դերասան ներկայացումներով հանդես է եկել տարբեր թատրոններում։

2007-2011 թվականներին նկարահանվել է  «Դժբախտ երջանկություն» հեռուստասերիալում, որը  ցուցադրվել է «Արմենիա» հեռուստաընկերությամբ։ Որպես դերասան  2011 թվականից աշխատել է «Շանթ հեռուստաընկերությունում։ Որոշ ժամանակ անց  մեկնել է Ռուսաստան։

## Գրքեր
*«Վերջ…, սկսվում է»-2002 թվական։
*«Քայլ արևին»-2009 թվական։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
*Սրա մասին երբեք չեմ խոսել, բայց հիմա կբացեմ փակագծերը. Գնել Սարգսյան
*Գնել Սարգսյան - նոր բացահայտումներ
*Ինչպես էին կռվում որոշ գեներալներ. Գնել Սարգսյանը բացահայտումներ է անում
*Քաղաքական դաշտ մտնելով՝ ցույց եմ տալիս նաև, որ հավատարիմ եմ 18 թվականի հեղափոխությանը. Գնել Սարգսյան
*Ինչպես հանձնեցին Հադրութն ու Շուշին. Գնել Սարգսյան (տեսանյութ)
*Երբ կնոջս գրում են՝ երեխեքին կմորթենք, բա ես չասեմ…. . Գնել Սարգսյանը՝ Փաշինյանին աջակցելու մասին (Տեսանյութ)
*«Համարում եմ, որ մենք պատերազմը հաղթել ենք». ՔՊ-ական Գնել Սարգսյան
*Դերասան Գնել Սարգսյանն ընտրվել է ՔՊ տարածքային կառույցի խորհրդի անդամ
*Մենք տանուլ ենք տվել ճակատամարտը, բայց պատերազմը մենք ենք հաղթել․ Գնել Սարգսյան
*Տհաճ է, որ չգիտեմ՝ երբ է իմ նախագահի ծննդյան օրը. Գնել Սարգսյան (ֆոտո)

Կատեգորիա:Հայ գրողներ
Կատեգորիա:Հայ դերասաններ
Կատեգորիա:Հայաստանի գրողների միության անդամներ
Երկու պետության լուծում (Կիպրոս)

thumb|Ներկա իրավիճակը Կիպրոսում

**Երկու պետության լուծում (Կիպրոս)**- Թուրքիայի հյուսիսում և Հունաստանի հարավում Կիպրոս կղզու մշտական բաժանման հարցն է՝ ի հակադրություն տարբեր առաջարկների, որոնք սկսվել են 1974 թվականից, երբ Թուրքիան ներխուժեց կղզու տարածք և  բաժանեց այն։ Երկու պետության լուծումը կհանգեցնի ստատուս քվոյի օրինականացմանը, որով հույները կառավարում են կղզու հարավային հատվածը, իսկ թուրքերը՝ հյուսիսայինը։ Վերջինս, բացառությամբ Թուրքիայի, ճանաչված չէ պետությունների կողմից։ 
2019 թվականի դեկտեմբերի 14-ին Հարավային Կիպրոսի արտգործնախարար Կուդրետ Օզերսայը նշել է, որ երկու պետություն հարցի լուծումը «մոտ է»։ 2020 թվականի փետրվարի 23-ին Հարավային Կիպրոսի վարչապետ Էրսին Թաթարը, ով 8 ամիս անց ընտրվեց նախագահ, հայտարարեց՝․ «հարկադիր ամուսնությունը չի կարող հաջող լինել»։ Նա հստակեցրեց․՝ «մենք խոսում ենք հունարեն, իսկ նրանք՝ թուրքերեն, մենք քրիստոնյաներ ենք, նրանք՝ մուսուլմաններ», նոր սերունդը միմյանց բոլորովին չի ճանաչում, մենք բաժանված ենք։

## Աջակցություն երկու պետության լուծմանը
Ընդհանուր առմամբ, Թուրքիան հաճախ իր աջակցությունն է հայտնում երկու պետության հարցի լուծմանը՝ որպես այլընտրանք առաջ բերելով վերամիավորման տարբերակը։ Այդպիսի առաջարկ արվել է Թուրքիայի նախագահ Ռեջեփ Թայիփ Էրդողանի կողմից 2014 թվականին Հյուսիսային Նիկոսիա կատարած այցի ժամանակ։  Ըստ հունական լրատվամիջոցների երկու պետության հարցի լուծումը կիրականացվի Թուրքիայի կողմից, եթե ՄԱԿ-ի միջնորդույամբ իրականցվող խաղաղ գործընթացը խափանվի։

## Հարցումներ
2007 թվականին Հյուսիսային Կիպրոսի Թուրքական Հանրապետության կողմից անցկացված հարցման ընթացքում բնակչության 60%-ը (թուրքեր) պաշտպանել է երկու պետության ստեղծման գաղափարը։ 2009 թվականին անցկացված մեկ այլ հարցում ցույց տվեց բնակչության (Կիպրոսում բնակվող թուրքեր) աջակցությունը, ընդ որում՝ 63%-ը կասկածում էր խաղաղ բանակցությունների հաջողությանը։ 
2009 թվականին CyBC-ի համար անցկացված հարցումը ցույց տվեց, որ հույների մեծամասնությունը համաձայն է բաժանմանը։ 2010 թվականի հարցմանը մասնակցած հույների 84%-ը և թուրքերի 70 %-ը հանգում էին այն կարծիքին, որ մյուս կողմը երբեք չի համաձայնվի փաստացի փոխզիջումների, որոնք անհրաժեշտ են արդար և կենսունակ կարգավորման համար։ 2019 թվականի նոյեմբերի 16-ին եվրոպական հարցումը ցույց տվեց, որ հույների 13,9 %-ը կողմ է եղել երկու պետության գաղափարին, մինչդեռ 13,7 %-ը ո՛չ կողմ, ո՛չ դեմ է եղել այդ գաղափարին (անհրաժեշտոթւյան դեպքում կարող էին ընդունել հարցի այդպիսի լուծումը)։ Հարցումը նաև ցուց տվեց, որ հույների 49,2 %-ը դեմ չէր ներկա իրադրությանը։ Համաձայն Gezici-ի կողմից 2020 թվականի հունվարին անցկացված հարցմանը՝ երկու պետությունների մասին որոշումն աջակցություն է ստացել տեղի թուրքերի 81,3%-ի կողմից։

## Երկու պետության լուծման հարցին դեմ դիրքորոշում
ՄԱԿ-ը փորձել է հասնել վեճի լուծմանը Կիպրոսի վերամիավորման ճանապարհով ՝ դաշնային մոդելի հիման վրա, որի առավել կոնկրետ օրինակ է Աննանի ծրագիրը։ 2004 թվականին հույները դեմ քվեարկեցին ծրագրին։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Կիպրոսի պատմություն
Աստղաթափ (երգ)

«**Աստղաթափ**» (), ռուս հիփ հոփ կատարող Տիմատիի երգը, որը թողարկվել է 2020 թվականի հոկտեմբերին «TIMATI» լեյբլի համար։

## Տեսահոլովակ
Սինգլի թողարկման օրը հաջորդել է երաժշտական տեսահոլովակի թողարկումը, որի նկարահանումներին մասնակցել են Եգոր Կրիդը, ST, Սլավա Մարլովը, Մորգենշտերնը, Guf-ը և Ջիգանը։ Երաժշտական տեսահոլովաը սկսվում է սկետչով, որտեղ Տիմատին առաջարկում է Եգոր Կրիդին կրկօրինակել DJ Khaled և Դրեյքի տեսահոլովակը «Popstar» երգի համար, որի դերը տեսահոլովակում խաղացել է Ջասթին Բիբերը։  Տեսահոլովակում Տիմատիի դերը կատարում է Եգոր Կրիդը։

Եգոր Կրիդը մեկնաբանել էր լուրերը, որ Տիմատին կդառնա TNT-ի «Չամուսնացածը» () շոուի նոր սեզոնի հերոսը։ Նա գրել է, որ Տիմատին վերջին շրջանում ամեն ինչ կրկնում է իր հետևից։ Հետագայում համացանցում վիճաբանություն է սկսվել, Տիմատին Կրիդին կանչում էր «դեմ դիմաց ուրբաթ օրը» (հոկտեմբերի 16-ին), իսկ Ջիգանը եթեր էր վարելու և մեկնաբանելու էր տեղի ունեցածը։

## Հիթ-շքերթ

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Տիմատիի երգեր
Թոմաս Քեմփբել

thumb|Thomas Campbell by Sir Thomas Lawrence|Թոմաս Քեմփբելի դիմանկարը,նկարիչ՝ Սըր Թոմաս Լոուրենս
**Թոմաս Քեմփբել** (,), շոտլանդացի բանաստեղծ։

## Կենսագրություն
Թոմաս Քեմփբելը ծնվել է 1777  թվականի հուլիսի 27-ին՝ Գլազգոյում։ Սերել է ժամանակին հայտնի, սակայն սնանկացած գերդաստանից։ Սովորել է Գլազգոյի համալսարանում,1797 թվականին Էդինբուրգում իրավունք է ուսումնասիրել։

## Ստեղծագործական կյանք
Թոմաս Քեմփբելը ճանաչվել է անգլիական և շոտլանդական պատմական թեմաներ արծարծող բալլադներով, դրանցից են «Գլենարա»-ն () և «Ուլլինն ու դուստրը» ()։ 1799 թվականին հրատարակել է կլասիցիզմի ավանդույթներով գրված դիդակտիկ պոեմ՝ «Հույսի ուրախությունները»()։ Այս պոեմում նա դեմ է արտահայտվել Լեհաստանի բաժանմանը, անդրադարձել է պատերազմի սարսափին,ստրկության ու ստրկավաճառության դառն իրողություններին։
Քեմփբելը հեղինակել է «Հերթրուդան Վայոմինգից» լիրիկական պոեմը, որը նկարագրում է Նոր Աշխարհի երիտասարդ բնակիչների կյանքը։
Լինելով լիբերալ և Ֆրանսիական Մեծ հեղափոխության կողմնակից՝ նապոլեոնյան պատերազմների ընթացքում Քեմփբելը անցել է հայրենասերների՝ կոնսերվատորների շարքերը։

1800 թվականին Քեմփբելը շրջագայել է Եվրոպայում, Գերմանիայում հանդիպել է Կլոպշտոքին և այլ հայտնի գրական դեմքերի, Գերմանիայում ականատես է եղել նապոլեոնյան պատերազների մի քանի դրվագների։ Այստեղ նա գրել է իր լավագույն բանաստեղծություններից մի քանիսը, ընդ որում՝ «The Exile of Erin»-ը գրվել է Համբուրգում իռլանդացի ներգաղթյալների հետ հանդիպումից ազդված։
1812 թվականին նա Լոնդոնում մի շարք դասախոսություններ է կարդացել պոեզիայի վերաբերյալ, սըր Ուոլթեր Սքոթը նրան հորդորել է դառնալ Էդինբուրգի համալսարանի գրականության ամբիոնի թեկնածու։ 
1814-ին Քեմփբելը մեկնել է Փարիզ։
1820-ին նա ստանձնել է  New Monthly Magazine- ի խմբագրի պաշտոնը, և նույն թվականին կատարել մեկ այլ շրջագայություն Գերմանիայում։
1834-թվականին նա մեկնել է Փարիզ և Ալժիր, որտեղ գրել է «Նամակներ հարավից» (տպ. 1837): Քեմփբելի կինը մահացել է 1828 թվականին։ Նրա երկու որդիներից մեկը մահացել է մանկության տարիներին, իսկ մյուսը՝ խելագարվել։ Հոգեպես և ֆիզիկապես վատառողջ լինելով՝ Քեմփբելը աստիճանաբար մեկուսացել է հասարակությունից։ Մահացել է Բոլուն քաղաքում 1844 թվականին և թաղվել Վեստմինստերյան աբբայությունում։
thumb|ձախից|Թոմաս Քեմփբելի արձանը Գլազգոյում

### Հանրաճանաչ ստեղծագործություններ
Լոնդոն վերադառնալուց հետո մեծ ճանաչում են գտել Քեմփբելի հատկապես այս երկու պիեսները՝ «Lochiel’s Warning» և «Hohenlinden» (Հոհենլինդենի ճակատամարտի մասին)։ Վերջինս համարվել է անգլիական պոեզիայում ճակատամարտերի նկարագրության առումով ամենապոետիկ ու ազդեցիկ ստեղծագործություններից մեկը։ Այս շրջանում են գրվել նաև Քեմփբելի ռազմահայրենասիրական երգերը(«Ye mariners of England» и «Battle of the Baltic»), որոնց համար նա թոշակ է ստացել։

1809 թվականին հրատարակվել է Քեմփբելի երկրորդ մեծ պոեմը՝ «Gertrude of Wyoming, a Pennsylvanian tale»։

### Գրաքննական աշխատանքներ
Քեմփբելը հանդես է եկել նաև որպես քննադատ, առավել հայտնի է նրա «Specimens of the British poets» աշխատությունը։ 

Քեմփբելը Լոնդոնի համալսարանի հիմնադիրներից է։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* 
* 

Կատեգորիա:19-րդ դարի գրականություն
Կատեգորիա:Բրիտանացի բանաստեղծներ
Կատեգորիա:Շոտլանդացի գրողներ
Կարապետ Դիլուրգյան

**Կարապետ (Գարաբետ, Տեր-Կարապետ) Դիլուրգյան** (ծնվ. 1861 թվականին - մահվան ամսաթիվը՝ 1940 թվականից հետո), հայ կաթողիկե եկեղեցու քահանա, ԽՍՀՄ հայ կաթոլիկների առաքելական կառավարչի տեղապահ։

## Կենսագրություն
Կարապետ Դիլուրգյանը ծնվել է 1861 թվականին։ Ծագումով Դերլուգյան տոհմից է, ովքեր բնակվել են Արդվինի տարածաշրջանում։ Սովորել է Վենետիկի Մխիթարյան միաբանության հայկական դպրոցում, ապա վերադարձել Արդվին, որտեղ կարևոր դեր է խաղացել հայ կաթոլիկ համայնքի կյանքում։ Կազմակերպել է Արդվինից հայերի արտագաղթը թուրքերի կողմից այն գրավելուց հետո։ 1916 թվականից հոգ է տարել Մոսկվայի, հետագայում էլ Կրասնոդարի հայ կաթոլիկների մասին։

1931 թվականից եղել է ԽՍՀՄ հայ կաթոլիկների առաքելական կառավարիչ Տեր Դիոնիս Կալատազովի տեղապահը, ով մահացել էր հիվանդությունից։ Կարապետ Դերլուգյանը ամեն ինչում փորձել է համապատասխանել խորհրդային օրենքների պահանջներին։ 1934 թվականին նա ապարդյուն փորձեր է կատարել Հայաստանի կենտրոնական գործադիր կոմիտեից համաձայնություն ստանալու հայ քահանաների գոնե ժամանակավոր նշանակումների վերաբերյալ՝ Լենինականում և Ստեփանավանում կրոնական ծեսերի կազմակերպման նպատակով։

1936 թվականի հունիսին ձերբակալվել է Կրասնոդարում և երեք ամիս հետաքննությունից հետո՝ հոկտեմբերին (75 տարեկան հասակում), դատապարտվել երեք տարվա աքսորի Կիրովից հյուսիս-արևելք գտնվող Լոինո գյուղի ճահճային, բնակության համար անբարենպաստ տարածք։ Ազատվելուց հետո նա որոշ ժամանակ շարունակել է գաղտնի ծառայել Կրասնոդարի երկրամասի հարավային փոքր քաղաքներում և գյուղերում, այնուհետև ստիպված է եղել տեղափոխվել Աբխազիա՝ Օչամչիրա։

Մահվան ամսաթիվը անհայտ է (1940 թվականից հետո)։

## Գրականություն
* Католическая Энциклопедия, изд. Францисканцев, М., 2005, стр. 1337, ISBN 5-89208-054-4
* The Catholic Church and Soviet Russia, 1917-39 - p. 69
* История Римско-католической Церкви в России и Польше в документах архивов, библиотек и музеев Санкт-Петербурга: очерк - путеводитель. Ч. 2

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Հայ կաթողիկե քահանաներ
Նշան Գարաքեհեյան

**Նշան Գարաքեհեյան** (մկրտության անունը՝ Եղիա, ), հայ կաթողիկե եկեղեցու եպիսկոպոս, 1991 թվականից մինչև 2000 թվականի սեպտեմբերի 27-ը եղել է  Հունաստանի միաբանության ղեկավարը, 2000 թվականի սեպտեմբերի 27-ից մինչև 2005 թվականի ապրիլի 2-ը՝ Սպահանի եպիսկոպոս, 2005 թվականի ապրիլի 2-ից մինչև 2010 թվականի հունվարի 6-ը՝ Արևելյան Եվրոպայի քահանայապետը։ Եղել է պատրիարքական հոգևորականության Բզոմարի ինստիտուտի վանական միաբանության անդամ։

## Կենսագրություն
Նշան Գարաքեհեյանը ծնվել է 1932 թվականի ապրիլի 17-ին Հունաստանի Պիրեաս քաղաքում։ Նախնական կրթությունն ստացել է Հայ Կաթողիկե և ՀԲԸՄ միացյալ վարժարանում, Սուրբ Հակոբի ազգային վարժարանում, Հայ Կաթողիկե Հ. Օ. Խաչ միացյալ վարժարանում, Ֆրեր Մարիստ գիմնազիայում։ 1948 թվականին մտել է Զմմառի վանքի փոքր նորընծայարան, 1955 թվականին ընդունվել Հռոմի Լևոնյան վարժարան և 6 տարի հաճախել հիսուսյան հայրերի քահանայապետական Գրիգորյան համալսարանի փիլիսոփայության և աստվածաբանության դասերին։ 1960 թվականի հուլիսի 2-ին ձեռնադրվել է քահանա։ 1961-1963 թվականներին եղել է Զմմառի նորընծայարանի հսկիչ, 1963-1968 թվականներին՝ Բուրջ Համուդի փոխժողովրդապետ, 1968-1969 թվականներին՝ Կահիրեի փոխժողովրդապետ, 1969 թվականին՝ Բեյրութի փոխժովրդապետ, 1969-1976 թվականներին՝ Տիքվանի Զմմառյան ճեմարանի տնօրեն, 1976-1977 թվականներին՝ Զմմառի Մեծավոր և ընդհանուր մատակարար, 1977-1978 թվականներին՝ Զալքայի հոգևոր հովիվ, 1978-1984 թվականներին՝ Սան Պաուլոյի ժողովրդապետ և եպիսկոպոսական փոխանորդ, 1984-1991 թվականներին՝ Մարսելի ժողովրդապետ, 1991 թվականին նշանակվել է Հունական միաբանության ղեկավար, 1991 թվականին՝ Հունաստանի հայ կաթողիկե թեմի առաջնորդ, 1993-2001 թվականներին՝ Առաջնորդական փոխանորդ կաթողիկե Հայաստանի, Վրաստանի, Ռուսաստանի և Արևելյան Եվրոպայի, 2001-2005 թվականներին՝ Իրանի հայ կաթողիկե թեմի առաջնորդ՝ 2001 թվականին ձեռնադրվելով Իսպահանի թեմի եպիսկոպոս։ 2003 թվականի հունվարի 7-ին նշանակվել է Հունաստանի միաբանության առաքելական կառավարիչ։ 2005 թվականի ապրիլի 2-ին նշանակվել է Արևելյան Եվրոպայի միաբանության և Հայկական Ադանայի տիտղոսակիր եպիսկոպոս։ 2010 թվականի հունվարի 6-ին  հրաժարական է  տվել։

2010-2015 թվականներին Գարաքեհեյանը պաշտոնավարել է որպես Իրանի և Հունաստանի հայ կաթողիկեների առաջնորդ։

Մահացել է 2021 թվականի փետրվարի 15-ին Երևանի Հայ կաթողիկե առաջնորդարանում՝ 89 տարեկանում։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Լիբանանահայ կրոնական գործիչներ
Կատեգորիա:Հայ կաթողիկե արքեպիսկոպոսներ
Կատեգորիա:Հունահայ կրոնական գործիչներ
Մանկական թանգարան (Կահիրե)

**Կահիրեի մանկական թանգարան**, մանկական թանգարան Կահիրեում, հիմնադրվել է որպես Եգիպտոսի Բրիտանական թանգարանի հետ համագործակցության մաս։ Բացվել է 2011 թվականի սեպտեմբերին։

Մանկական թանգարանը համարվում է ամենամեծ թանգարանը երեխաների համար արաբական աշխարհում և Աֆրիկայում։ Գտնվում է Հելիոպոլիսի անտառապուրակում, որտեղ բույսին մատակարարում են անվան և նկարագրման աղյուսակով։

## Պատմություն
Թանգարանի հիմնադրման գաղափարը պատկանում էր Սյուզան Մուբարաքին (Եգիպտոսի այն ժամանակվա նախագահի կինն էր, թանգարանի երկրորդ հարկում դրված է նրա արձանը, որը նվիրել է Բրիտանական թանգարանը ի նշան եգիպտացի երեխաների մասին հոգ տանելու, արձանը հորդորում է երեխաներին հարստացնել իրենց գիտելիքները):

Թանգարանի բացմանը մասնակցել են մասնագիտացված եգիպտական և համաշխարհային փորձագետների աշխատավոր խմբեր` գիտության, տեխնոլոգիայի, ֆիզիկայի, պատմության, աշխարհագրության, քաղաքակրթության, երկրաբանության, ճարտարապետության ոլորտում, ինչպես նաև ցուցահանդեսների նախագծման մասնագետներ։

## Ցուցադրանմուշներ
Մեծ ակցենտ է կատարվել Եգիպտոսի պատմությանը, սկսած հնագույն ժամանակներից` հագուստ, ոռոգման համակարգ, մանման և ջուլհակության գործընթացները, Ռոզետայի քարի օգնությամբ եգիպտական գրի պատմությունը, հին նավակառուցումը և բուրգի ներքին կառուցվածքը։

Սրահ, որը նվիրված է Կարմիր ծովին, ցուցադրում է ծովի բուսական աշխարհը և կենդանական աշխարհը, էկոլոգիական խնդիրների գոյության նկարագրության բովանդակությունը։ Գոյություն ունի ցուցանմուշներ, նվիրված անապատների կենդանիներին և բույսերին, պատմվածք դրանց ընտելացման եղանակների մասին։ Ունի սրահ մարդու կառուցվածքի մասին, արհեստավորական սրահ, ինչպես նաև բազմաթիվ նյութերի տեղեկատու սրահ։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:1985 հիմնադրումներ Եգիպտոսում
Կատեգորիա:1985 հիմնադրված թանգարաններ
Կատեգորիա:Կահիրեի թանգարաններ
Կատեգորիա:Մանկական թանգարաններ
Սուրբ Աստվածամայր եկեղեցի (Ծինուբան)

**Սուրբ Աստվածամայր եկեղեցի, Ծինուբան** գյուղում գտնվող կրոնական կառույց։ Պատկանում է Տանն Կիլիկիո կաթողիկե եկեղեցու Հայաստանի, Վրաստանի, Ռուսաստանի և Արևելյան Եվրոպայի թեմին, գտնվում է Վրաստանի Սամցխե-Ջավախք մարզի Ախալցխայի շրջանի Ծինուբան գյուղում։ Համակարգում է դրանում բնակվող կաթողիկե վիրահայության հոգևոր կյանքը։

## Պատմություն
Սուրբ Աստվածամայր եկեղեցու կառուցման և անվանակոչման մասին հայտնի է. «...յանուն Աստուածամօր, քարաշէն, 1869 թ....»: Ըստ մեկ այլ վկայության՝ եկեղեցին կառուցվել է 1879 թվականին. «...ժողովրդապետական քարաշէն եկեղեցի, յանուն ս. Աստուածածնին, 1879 ամի, ծախիւք ծխականաց, վերանորոգ. յամի 1908»։ Բայց, հաջորդ տարի՝ 1909 թվականին շարունակված դրամահավաքը փաստում է, որ շինարարական աշխատանքները դեռ չէին ավարտվել. «Թիֆլիսի նահանգի Ախալքալաք գաւառի Ծինուբան գիւղում հայ կաթոլիկ համայնքի նորակառոյց եկեղեցու համար ժողովարարութիւն անելու համար Թիֆլիզ է եկել նոյն գիւղի հայ կաթոլիկ համայնքի ծխատէր արժ. Յակոբ քահ. Սահարեանը»։ Եկեղեցին գործել է մինչև 1936 թվականը։ 1937 թվականին վերածվել է հացահատիկի պահեստի, սակայն մի քանի օր անց կրկին շարունակել է օգտագործվել իր նախնական նշանակությամբ։ Գյուղացիները կոտրել են եկեղեցու դուռը և ողջ հացահատիկը տեղափոխել Պողոս Գրիգորյանի տան վերնահարկը՝ այն դարձնելով որպես հացահատիկի պահեստ։ 1969 թվականին վերանորոգվել է եկեղեցու տանիքը, գմբեթի խաչն էլ վերազոդել է Խաչատուր Գրիգորյանը։ Ըստ ծինուբանցի Խաչատուր Սերոբյանի` եկեղեցու առաջին զանգը, որը 1908 թվականին նվիրել են Տեփանանց տոհմի ներկայացուցիչները, բերվել է Կարսից։

## Ճարտարապետություն
Եկեղեցին ուղղանկյուն հատակագծով, խորանից հյուսիս և հարավ զույգ ավանդատներով, երկթեք տանիքի տակ առնված փայտամած տանիքով, սրբատաշ և կիսամշակ քարով, կրաշաղախով կառույց է։ Ներքուստ արևմտյան կողմում փայտաշեն կրկնահարկ կանանց դասն է` կանգնած նույնպես փայտե 4 զույգ սյուների վրա։ Մուտքերը երկուսն են` բացված հյուսիսային և արևմտյան ճակատներից։ Վերջինիս առջև կից է եռահարկ զանգակատունը, որի առաջին երկու հարկերը քառասյուն են, իսկ երրորդը կազմված է սրածայր վեղարով ավարտվող վեց բոլորաձև սյուներից։ Արտաքին հարդարանքում աչքի է ընկնում եկեղեցու երեք ճակատներով ձգվող (բացառությամբ արևելյանի) ընդհանուր շարվածքից սրբատաշ քարով առանձնացած որմնակամարաշարը։ Արտաքին չափերն են` 16,63 x 10,18 մ։

## Արձանագրություններ

## Տես նաև
* Սուրբ Աստվածամայր եկեղեցի (Նիս)

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:19-րդ դարի հայկական վանքեր և եկեղեցիներ
Կատեգորիա:Ախալցխայի շրջանի հայկական կաթողիկե վանքեր և եկեղեցիներ
Կատեգորիա:Եկեղեցիներ այբբենական կարգով
Կարինե Նազարովա

**Կարինե Կոնստանտինովնա Նազարովա** (), խորհրդային, ռուս նկարիչ, Ռուսաստանի գեղարվեստի ակադեմիայի մասնակից-թղթակից (2011)։

Ծնվել է 1949 թվականին Բաքվում։

1973 թվականին ավարտել է Մոսկվայի պոլիգրաֆիայի համալսարանը «տպագիր արտադրանքի գեղարվեստական և տեխնիկական ձևավորում» մասնագիտությամբ։

1977 թվականից դարձել է ԽՍՀՄ նկարիչների միության անդամ։

2011 թվականին ընտրվել է Ռուսաստանի գեղարվեստի ակադեմիայի մասնակից-թղթակից։

Աշխատում է թեմատիկ նկարների, դիմանկարների, նատյուրմորտների ժանրերում, ցուցահանդեսների մասնակից է Ռուսաստանում և արտասահմանում։ Նրա ստեղծագործությունները ներկայացված են Ռուսաստանի, Վրաստանի, Բուլղարիայի, Լեհաստանի, Ուկրաինայի տարբեր թանգարաններում և մասնավոր հավաքածուներում՝ Մոսկվայում, ԱՄՆ-ում, Բելգիայում, Անգլիայում, Իռլանդիայում։

Նկարչի մասին շատ արվեստագետներ կիսվել են դրական կարծիքներով.

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* 

Կատեգորիա:Բաքու քաղաքում ծնվածներ
Կատեգորիա:Բնօրինակում անաղբյուր հոդվածներ
Կատեգորիա:ԽՍՀՄ նկարիչների միության անդամներ
Կատեգորիա:Խորհրդային նկարիչներ
Կատեգորիա:Խորհրդային նկարչուհիներ
Կատեգորիա:Ռուս դիմանկարիչներ
Կատեգորիա:Ռուս նկարիչներ
Մաց Էկ

**Մաց Էկ** (, ), շվեդ պարող, պարուսույց, թատրոնի ռեժիսոր։

## Կենսագրություն
Մաց Էկը ծնվել է 1945 թվականի ապրիլի 18-ին Մալմյոյում։

Թատերային արվեստ է սովորել Ստոկհոլմում։ 1976 թվականին, հետաքրքրվելով մարիոնետներով, տիկնիկային ներկայացում է պատրաստել Գեորգ Բյուխների «Վոյցեկ» դրամայի հիման վրա։ Ինգմար Բերգմանի հետ աշխատել է Ստոկհոլմի թագավորական դրամատիկական թատրոնում։ 17 տարեկանում, շեշտակի փոխելով իր ճանապարհը, սկզբում սկսել է զբաղվել ժամանակակից պարարվեստով՝ սովորելով Մարթա Գրեմի տեխնիկան։ Նրա ուսուցիչը եղել է Դոնի Ֆյոյերը։ Հետո սկսել է հետաքրքրվել բալետով։ 1971 թվականին նորամուտը անց է կացրել որպես պարող։ 1973 թվականին միացել է մոր բալետային խմբին։ 1985-1993 թվականներին աշխատել է նրա ղեկավարությամբ։ Բալետային ներկայացումների հետ մեկտեղ ներկայացել է նաև որպես թատրոնի և օպերայի ռեժիսոր։

Նոր աշխատանքների ստեղծման գործում համագործակցել է կնոջ՝ Աննա Լագունի, բալետի պարողներ Միխայիլ Բարիշնիկովի, իր եղբոր՝ Նիկլասի և Սիլվի Գիլեմի հետ։

Մաց Էկը և Անա Լագունան բեմին հրաժեշտ են տվել 2016 թվականին։ Վերջին անգամ ելույթ են ունեցել հունվարի 6-10  Փարիզյան շրջագայությունների արդյունքում՝ Ելիսեյան դաշտերի թատրոնում։

## Ընտանիք
Նրա հայրը եղել է դերասան Անդերս Էկը, իսկ մայրը բալետի պարուհի և պարուսույց Բիրգիտ Կուլբերգը։ Հայտնի պարող Նիկլաս Էկանի եղբայրը։ Դերասանուհի Մալին Էկի երկվորյակ եղբայրը։ Ամուսնացել է պարուհի Անա Լագունի հետ և նրա հետ մի շարք ներկայացումներ ունեցել։

## Գործունեություն
Միջազգային ճանաչման է հասել «Ժիզել» հին ռոմանտիկ բալետի հեղինակային ընթերցումը։ Արել է նաև այնպիսի դասական ժանրի բալետների սեփական մեկնություններ, ինչպիսիք են «Կարապի լիճը» և «Քնած գեղեցկուհին»։

## Ներկայացումներ
### Տիկնիկային թատրոն

### Բալետ

### Օպերա

 
### Դրամատիկական թատրոն

## Ֆիլմագրություն
**Ռեժիսուրային աշխատանքներ**

**Բալետային գործեր**

Պարուսույցի գործունեությանն է նվիրված «Կյանքով լցված պար։ Մաց Էկի  դիմանկարը» ( *Keeping Dance Alive: A Mats Ek Portrait)* վավերագրական ֆիլմը*:*

## Գրականություն
*  
* 

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Մաց Էկ 
* http://www.euronet.nl/users/cadi/ME.html
* https://web.archive.org/web/20080516004308/http://www.iti-worldwide.org/pages/idd/03idd.htm

Կատեգորիա:Բնօրինակում անաղբյուր հոդվածներ
Կատեգորիա:Շվեդ թատրոնի ռեժիսոր
Կատեգորիա:Շվեդ խորեոգրաֆներ
Կատեգորիա:Շվեդ պարողներ
Էն Կարի

**Էն Կարի** (, ), ամերիկյան հեռուստահաղորդավար, նորությունների լրագրող և ֆոտոլրագրող։

## Կենսագրություն
Էն Կարին 2012 թվականին դարձել է NBC ազգային և միջազգային թղթակից, հաղորդավար։ 2011 թվականի հունիսի 9-ից մինչև 2012 թվականի հունիսի 28-ը եղել է Թոդեի  ծրագրի հաղորդավարի օգնական։ 1997 թվականի մարտից աշխատել է լրատվականի հաղորդավար մինչև հաղորդավարի օգնական դառնալը։ Էն Կարիի հայրը Երկրորդ աշխարհամարտից հետո, Ճապոնիայում հանդիպել է Էնի մայրիկին։ Նա թույտվություն չի ստացել ամերիկյան ռազմական ղեկավարությունից, բայց ամուսնացել է։

## Գործունեություն
Էնը լրագրողի կարիերան սկսել է 1978 թվականին *NBC* ֆիլիալում՝ այժմյան ABC հեռուստաընկերությունում, որը գտնվում էր *Մեդֆորդում*։ Այնուհետև Կարին տեղափոխվել է Լոս Անջելես, որտեղ էլ որպես թղթակից արժանացել է երկու *Էմմի* մրցանակի։
Էնը 2007 թվականի դեկտեմբերի 17-ին թռել է Անգլիայի Միդլսբրո քաղաքի Տրանսպորտային կամրջից՝ բարեգործության համար գումար հայթայթելու նպատակով։

## Մրցանակներ
* Էմմի 1987, 2005 և 2007 թվականներ
* *Գոլդեն Միք* (**') - քառակի մրցանակակիր
* ''Գերազանցության սերտիֆիկատ'' (**') Ասսոշեյթեդ պրես
* *Գրեյսի մրցանակ* (**)
* *Հաշվետվությունների գերազանցություն* Գունավոր մարդկանց առաջընթացի ազգային ասոցիացիա
* *Ազգային ժուռնալիստիկայի մրցանակ*, *Ասիայի ամերիկյան լրագրողների ասոցիացիա* 2003 թվական
* *Պիոներ մրցանակ* *Օրեգոնի համալսարան* 2003 թվական
* Ներկայացվեց *Օրեգոնի համալսարանի* նվաճումների սրահում, 2002 թվական
* *Հարգելի ծառայության ընդհանուր հարստության մրցանակ* 2008 թվական
* Պատվավոր աստիճաններ չորս համալսարաններում։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* 
* 
* 

Կատեգորիա:21-րդ դարի ամերիկացի կանայք
Կատեգորիա:«Էմմի» մրցանակի դափնեկիրներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի լրագրողներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի կին գրողներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի կին լրագրողներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի հաղորդավարներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի հեռուստատեսային դեմքեր
Կատեգորիա:Ամերիկացի ֆոտոլրագրողներ
Կատեգորիա:Ամերիկացիներ իռլանդական սերմամբ
Ներսես Պետրոս ԺԹ Թարմունի

**Ներսես Պետրոս ԺԹ. Թարմունի** (Ներսես Պետրոս XIX, Բուտրոս Թազա, ), հայ կաթոլիկ եկեղեցու պատրիարք։ Պաշտոնական տիտղոսը՝ Նորին Երանության Կաթողիկոս, Կիլիկիո պատրիարք (1999-2015)։

## Կենսագրություն
Ծնվել է 1940 թվականին, Եգիպտոսի Կահիրե քաղաքում, հայ կաթոլիկների մեծ ընտանիքում։ Բուտրոսը ընտանիքի ութ երեխաներից հինգերորդն էր։ Նախնական և միջնակարգ կրթությունը նա ստացել է Կահիրեի Եղբայրների քրիստոնեական դպրոցների միաբանության քրիստոնեական քոլեջում։ Որոշելով նախապատրաստվել քահանայությանը՝ 1958 թվականին տեղափոխվել է Հռոմ, որտեղ փիլիսոփայություն և աստվածաբանություն է ուսանել Պապական Գրիգորյան համալսարանի մաս կազմող Հայկական քոլեջում։ Ուսումն ավարտելուց հետո 1965 թվականի օգոստոսի 15-ին ձեռնադրվել է քահանա։ 1965-1968 թվականներին ծառայել է Կահիրեի Հայ ավետման կաթոլիկ ծխական համայնքում։ 1968-1990 թվականներին եղել է Կահիրեի Հելիոպոլիսի Սուրբ Թերեզայի ծխական համայնքի համակարգողը։ 1990 թվականի փետրվարի 18-ին ձեռնադրվել է եպիսկոպոս և գլխավորել Ալեքսանդրիայի հայ կաթոլիկ թեմը։ Օծումը կատարել է Նորին Երանություն Պատրիարք Հովհաննես Պետրոս XVIII-ը, որն այդ ժամանակ ղեկավարել է Հայ կաթողիկե եկեղեցին։

1999 թվականի հոկտեմբերին Հայ Կաթողիկե եկեղեցու Սուրբ Սինոդում ընտրվել է նոր Պատրիարք և ստացել Ներսես Պետրոս XIX անունը։

Մահացել է 2015 թվականի հունիսի 25-ին Բեյրութում, սրտի կաթվածից։ Նրան հաջորդել է պատրիարք Գրիգոր Պետրոս XX-ը։ 2015 թվականի սեպտեմբերի 16-ին հետմահու պարգևատրվել է «Սուրբ Մեսրոպ Մաշտոց» շքանշանով։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Տանն Կիլիկիո կաթողիկե կաթողիկոսներ
Կատեգորիա:Եգիպտահայ կրոնական գործիչներ
Կատեգորիա:Լիբանանահայ կրոնական գործիչներ
Կատեգորիա:21-րդ դարի հայ կաթողիկոսներ
Կատեգորիա:20-րդ դարի հայ կաթողիկոսներ
Ռաֆայել Պետրոս ԻԱ Մինասյան

*Ն.Ս.Օ.Տ.Տ. Ռաֆայել Պետրոս ԻԱ Ծայրագույն Պատրիարք և ամենայն Հայոց կաթողիկե հայրապետ *' (), Տանն Կիլիկիո Կաթողիկէ Հայոց 21-րդ Կաթողիկոս Պատրիարք (2021 թվականից)։

## Կենսագրություն
Ծնվել է 1946 թվականի հոկտեմբերի 24-ին Բեյրութում։ Պատրիարքական հոգևորականության Զմմառի ինստիտուտի անդամ է։ Ավարտել է Զմմառի Աստվածածնի վանքի (Լիբանան) բարձրագույն աստվածաբանական ճեմարանը, Հռոմի հայկական ճեմարանը, Լա Սապիենցայի Հռոմեական համալսարանը (մասնագիտությունը՝ գործնական հոգեբանություն)։ Քահանա է ձեռնադրվել 1973 թվականին Սբ. Եղիայի և Սբ. Գրիգոր Լուսավորիչի Մայր տաճարում (Բեյրութ)։ Նա մեծ ներդրում է ունեցել Լիբանանում հայ կաթոլիկ համայնքի զարգացման գործում (հիմնել է սկաուտական ջոկատ, բացել Սուրբ Խաչ եկեղեցին Զալկա քաղաքում), Հայ Կաթողիկե հեռուստաընկերության հիմնադիրն է։ 1996 թվականից ծառայել է Միացյալ Նահանգներում, 2005 թվականին նշանակվել է Երուսաղեմի և Ամմանի պատրիարքական քրմապետ։

2011 թվականի հունիսի 24-ին նշանակվել է Արևելյան Եվրոպայի առաջնորդության ղեկավար և Կապադովկիական Կեսարիայի (լատ. Caesariensis in Cappadocia Armenorum) տիտղոսակիր արքեպիսկոպոս, 2011 թվականի հուլիսի 16-ին ձեռնադրվել է եպիսկոպոս Ներսես Պետրոս ԺԹ. Թարմունու առաջնորդության իր նախորդ ծառայակիցներ՝ արքեպիսկոպոս Նշան Գարաքեհեյանի (Nechan Karakéhéyan) և տիտղոսակիր եպիսկոպոս Մանուել Պատակյանի (Manuel Batakian) հետ համատեղ։

2021 թվականի սեպտեմբերի Ռաֆայել արքեպիսկոպոս Մինասյանն ընտրվել է Տանն Կիլիկիո Կաթողիկէ Հայոց 21-րդ Կաթողիկոս Պատրիարք։ Գահակալության արարողությունը տեղի է ունեցել Բեյրութի Սուրբ Եղիա աթոռանիստ եկեղեցում՝ հոկտեմբերի 24-ին։ Նորընտիր Կաթողիկոս Պատրիարքը ստացել է Ամենապատիվ և Գերերջանիկ Տ. Ռաֆայել Պետրոս ԻԱ Մինասյան անունը։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Լիբանանահայ կրոնական գործիչներ
Կատեգորիա:Տանն Կիլիկիո կաթողիկե կաթողիկոսներ
Կատեգորիա:21-րդ դարի հայ կաթողիկոսներ
Էսթելի

**Էսթելի** (), քաղաք և համայնք Նիկարագուայի հյուսիս արևմտյան մասում, Էսթելի դեպարտամենտի վարչական կենտրոնը։

## Աշխարհագրական դիրք
Գտնվում է երկրի մայրաքաղաք Մանագուա քաղաքից մոտ 150 կմ հյուսիս։ Պանամերիկյան մայրուղին անցնում է Էսթելիով։ Բացարձակ բարձրությունը ծովի մակարդակից 856 մետր է։ Համայնքի տարածքը 795,7 կմ² է։

Իր աշխարհագրական դիրքի պատճառով քաղաքում կլիմայական պայմանները ամբողջ տարվա ընթացքում մնում են մեղմ և բարենպաստ մարդկանց համար։

## Պատմություն
thumb|Ազգային գվարդիայի M4A3E8 տանկը Էսթելի քաղաքում ՍՖՆՕ-ի դեմ մարտերում, 1979 թ
1978 թվականի սեպտեմբերի 5-ին Սանդինիստական ազգային ազատագրական ճակատը կոչ արեց երկրի բնակչությանը ընդվզել Սոմոսա ընտանիքի բռնապետության դեմ, ընդվզման կենտրոններից մեկը Էսթելի քաղաքն էր։

Սանդինիստական հեղափոխության հաղթանակից հետո, 1981 թվականի օգոստոսի 25-ին, երկրի կառավարման խորհրդի հրամանով, քաղաքին շնորհվեց «Հերոս քաղաք» պատվավոր կոչումը։

Անգրագիտությունն արմատախիլ անելու և կրթությունը զարգացնելու ծրագրի իրականացման ընթացքում այստեղ բացվեցին նոր դպրոցներ, իսկ 1982 թվականին բացվեց գյուղատնտեսական և անասնաբուծական դպրոց (*Escuela Internacional de Agricultora y Ganadería «ALAG-Rivas»*)։

Ավելի ուշ, ԽՍՀՄ-ի, ԳԴՀ-ի և Չեխոսլովակիայի օժանդակությամբ, Էսթելիում կառուցվեց տեքստիլ գործարան։ Բացի այդ, 1987 թվականին, ԽՍՀՄ-ի օժանդակությամբ, այստեղ սկսվեց միջին ալիքային ռադիոկայանի կառուցումը։

## Բնակչություն
2013 թվականի դրությամբ քաղաքի բնակչությունը կազմել է 104 625 մարդ։

Քաղաքի բնակչության դինամիկան ըստ տարիների.

## Տնտեսություն և ենթակառուցվածքներ
Քաղաքի տնտեսությունը հիմնված է սիգարի արտադրության համար ծխախոտի մշակության վրա. բացի այդ քաղաքում կա զբոսաշրջություն։

Էսթելին ունի երկրում սանտեխնիկայի և կոյուղու լավագույն համակարգերը, որոնք ընդգրկում են քաղաքի գրեթե ամբողջ բնակչության տները։ Պատմության ընթացքում Էսթելին կառուցել է 3 թռիչքուղի, բայց այսօր դրանք չկան։

## Քույր քաղաքներ
*  Բիլեֆելդ, Գերմանիա
*  Դելֆտ, Նիդեռլանդներ
*  Էվրի, Ֆրանսիա
*  Շեֆիլդ, Մեծ Բրիտանիա
*  Սթավանգեր, Նորվեգիա
*  Լինչոպինգ, Շվեդիա
*  Սթիվենս Փոյնթ, ԱՄՆ
*  Լա Աբրա, ԱՄՆ
*  Սան Ֆելիու դե Լյոբրեգատ, Իսպանիա

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Բնակավայրեր այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Նիկարագուայի քաղաքներ
Էքսարխիա

**Էքսարխիա** (), կենտրոնական շրջան Աթենքում։ Արևելքից սահմանակից է Կոլոնակի տարածքին, շրջապատված է Պատիսիոն, Պանեպիստիմիու, Սոլոնոս փողոցներով և Ալեքսանդրաս պողոտայով։ Տարածքը սպասարկվում է մի քանի ավտոբուսային և տրոլեյբուսային երթուղիներով, ինչպես նաև Աթենքի մետրոյի «Պանեպիստիմիո», «Օմոնիա» և «Վիկտորիա» կայարաններով։

Էքսարխիա շրջանի մեջ են գտնվում Աթենքի ազգային տեխնիկական համալսարանի պատմական շենքը, Աթենքի ազգային հնագիտական թանգարանը և Ստրեֆիս բլուրը։ Տարածքի կյանքը շատ աշխույժ է։ Ստուրնարի փողոցը, իր բազմաթիվ համակարգչային և թվային մանրածախ խանութներով, հաճախ անվանում են Հունաստանի Սիլիկոնային հովիտ։ Էքսարխիայում դեռ գործում է հին Աթենքի «Վոքս» կինոթատրոնը։

## Պատմություն
Էքսարխիա թաղամասը ստեղծվել է 1870-1880 թվականներին՝ այն ժամանակ քաղաքի ծայրամասում։ Անունը գալիս է վաճառական Էքսարխոսի () անունից, որը բացել է քաղաքում առաջին հանրախանութն այդ տարածքում։

Այդ ժամանակներից ի վեր՝ այդ տարածքը հաճախ կարևոր դեր է խաղացել Հունաստանի հասարակական և քաղաքական կյանքում։ 1973 թվականի նոյեմբերին Էքսարխիայի հետ Աթենքի պոլիտեխնիկական համալսարանում ապստամբություն է սկսվել։ Քանի որ «սև գնդապետների» տապալումից հետո համալսարաններն օգտվում են արտատարածքայինության իրավունքից՝ պաշտպանելով նրանց ոստիկանության չթույլատրված ներթափանցումից, այժմ Էքսարխիան հայտնի է որպես ապաստարան աթենացի անարխիստների և այլ ձախ արմատականների (ծայրահեղ սոցիալիստներ, հակաֆաշիստներ) համար։ Միևնույն ժամանակ, Հունաստանի մայրաքաղաքի մտավոր վերնախավի շատ ներկայացուցիչներ ապրում են այստեղ՝ համալսարանական թաղամասում և քաղաքի կենտրոնական տարածքում։

2008 թվականի դեկտեմբերին, Էքսարխիայում, 15-ամյա Ալեքսանդրոս Գրիգորոպուլոսը գնդակահարվել և սպանվել է ոստիկանի կողմից դեռահաս անարխիստների հետ պայքարում, ինչը բողոքներ է առաջացրել ողջ Հունաստանում և Արևմտյան Եվրոպայում։

2019 թվականին իշխող «Նոր ժողովրդավարություն» կուսակցության նախաձեռնությամբ սկսվել են ոստիկանական գործողություններ անարխիստների ու միգրանտների դեմ։

## Հայտնի մարդիկ
*Ռենոս Ապոստոլիդիս, գրող և քննադատ
*Արլետա, երգչուհի և երաժիշտ
*Բեթի Արվանիտի, դերասանուհի
*Նիկոլաս Ասիմոս, երգերի հեղինակ, երգիչ
*Նիկոլաոս Գիզիս, արվեստագետ
*Յորղոս Իոանու, գրող 
*Էլենի Կաստանի, դերասանուհի
*Նապոլեոն Լապաթիոտիս, բանաստեղծ
*Սոֆիա Ֆիլիպիդու, դերասանուհի
*Մերի Ցոնի, երգչուհի և դերասանուհի

## Պատկերասրահ

Պատկեր:Exarchia square Athens.jpg|Կենտրոնական հրապարակ, 2007 թվական
Պատկեր:"Blue condominium" in Athens.jpg|*Կապույտ շենք*, 1932-33 թվականներ, ճարտարապետ Կիրիակոս Պանայոտակիս
Պատկեր:Exarcheia riots 1.jpg|Էքսարխիան 2008 թվականի անկարգությունների ժամանակ
Պատկեր:Street in Exarcheia, Greece.jpg|thumb|Տեսարան՝ դեպի փողոց
Պատկեր:Patision.jpg|Պատիսիոն փողոց


## Տես նաև
* Զանգվածային անկարգություններ Հունաստանում (2008)

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Χαρτης της Αθηνας / Աթենքի քարտեզ

Կատեգորիա:Աթենք
Սահակ Պողոսյան

**Սահակ Հովհաննեսի Պողոսյան** (), հայ քանդակագործ։

## Կենսագրություն
Սահակ Պողոսյանը ծնվել է 1959 թվականի հուլիսի 17-ին Երևանում։ Մասնագիտական կրթությունը ստացել է 1984 թվականին՝ Երևանի գեղարվեստա-թատերական ինստիտուտում։

2005 թվականին Հռոմի Բենեդիկտոս 16-րդ պապի կողմից ստացել է հատուկ դիպլոմ՝ Գլենդելի Սուրբ Գրիգոր Լուսավորիչ հայկական կաթոլիկ եկեղեցու ձևավորման համար։ Սահակ Պողոսյանը մասնակցել է մի շարք խմբային ցուցադրությունների, որոնցից են 1987 թվականին՝ «Միջազգային քանդակի կվադրենալե», 1989 թվականին՝ «3-րդ հարկի» ցուցադրություն (Փարիզ), 1991 թվականին՝ «Հայաստանի ժամանակակից արվեստը» (Մոսկվա), 2011 թվականին՝ «Նկարից այն կողմ» (Երևան) և այլն։

## Աշխատություններ
*«Մեր բոլորի Մայրենիքը» (Երևան, Գևորգյան պատկերասրահ, 2003 թվականին)
*«Մարդ-Դրամ» (Լոս Անջելես, Հարվեստ պատկերասրահ, 2006 թվականին) 
*«Արևելյան գեղեցկություն» (Երևան, 2009 թվական)

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
*Խոտհունձ

Կատեգորիա:Հայ քանդակագործներ
Զիմբաբվեի նահանգներ

***Զիմբաբվեի նահանգներ*** ()։ Ներկայումս Զիմբաբվեն ունի տաս նահանգ, որոնցից երկուսը գավառական կարգավիճակ ունեցող քաղաքներ են։ Զիմբաբվեն ունիտար պետություն է, և նրա նահանգներն իրականացնում են միայն այն լիազորությունները, որոնք ընտրում է կենտրոնական կառավարությունը։ Մարզերը բաժանվում են շրջանների, իսկ շրջանները՝ բաժանմունքների։

մինի|Զիմբաբվե

Զիմբաբվեի Սահմանադրությունը սահմանում է նահանգային կառավարումն ու լիազորությունները։ 1988թ․-ի սահմանադրական փոփոխություններից հետո նահանգները ղեկավարվում էր Զիմբաբվեի նախագահի կողմից ուղղակիորեն նշանակված նահանգապետը։ Թեև մարզպետները գործնականում մնում են որպես մարզային գործերի պետնախարարներ, սակայն 2013 թվականին սահմանադրական փոփոխություններից ի վեր տեխնիկապես այլևս մարզպետներ չկան։ 2013թ-ի Սահմանադրությունը նաև կոչ է անում անհարժեշտության դեպքում վեր հանել կառավարական լիազորություններն ու պարտականոությունները, չնայած Զիմբաբվեի ընդդիմադիր կուսակցությունները պնդում են, որ կենտրոնական կառավարությունը դեռ պետք է կատարի իր պարտականությունները։

1890-ական թվականներին Ռոդեզիայում Ընկերության կարգի հաստատմամբ երկիրը բաժանվեց երկու գավառների՝ Մատաբելլանդն արևմուտքում և Մաշոնալանդը՝ արևելքում։ Բրիտանական գաղութատիրական իշխանության ներքո՝ որպես Հարավային Ռոդեզիա, գաղութը բաժանված էր հինգ գավառների։ Ավելի ուշ, Ռոդեզիայի կառավարությունը մարզերի թիվն ընդարձակեց յոթի՝ Մանիկալենդ, Հյուսիսային և Հարավային Մատաբելլանդ, Հյուսիսային և Հարավային Մաշոնալենդ, Միդլենդս և Վիկտորիա (ներկայումս՝ Մասվինգո)։ 1980-ական թվականներին Հյուսիսային և Հարավային Մաշոնալանդ վերակազմավորվեց երեք նահանգներում՝ դառնալով Կենտրոնական Մաշոնալանդ, Հյուսիսային և Հարավային Մաշոնալանդ։ 1997-ին ստեղծվել են ամենաերիտասարդ նահանգները՝ Բուլավայոն և Հարարան։

## Տես նաև
* Զիմբաբվե
* Զիմբաբվեի վարչական բաժանում
* Զիմբաբվեի նախագահ
* Զիմբաբվեի դրոշ

## Ծանոթագրություններ

4.Zimbabwe census2012 https://www.citypopulation.de/Zimbabwe-Cities.html

## Արտաքին հղումներ
* Provinces of Zimbabwe - Statoids.com

Կատեգորիա:Զիմբաբվե
Կատեգորիա:Զիմբաբվեի աշխարհագրություն
Կատեգորիա:Զիմբաբվեի վարչական բաժանում
Կատեգորիա:Նահանգներ ըստ երկրի
Վարդան Դեմիրճյան

**Վարդան Դեմիրճյան** (ավազանի անունը՝ **Հովսեփ**, ), եկեղեցական գործիչ, արքեպիսկոպոս, մատենագետ, խմբագիր։

## Կենսագրություն
1952-1958 թվականներին Վարդան Դեմիրճյանը սովորել է Անթիլիասի դպրեվանքում, իսկ 1958-1961 թվականներին հետևել է Բեյրութի Սեն Ժոզեֆ համալսարանի աստվածաբանության և իմաստասիրության դասընթացներին։ Եղել է Անթիլիասի Մայրավանքի տպարանի, ապա՝ գրատան վարիչ, 1961-1963 թվականներին՝ Հայաստանյայց եկեղեցու կիրակնօրյա վարժարանների վարիչ-տնօրեն և «Դրազարկ» տարեգրքի հիմնադիր-խմբագիր։

1963-1969 թվականներին Վարդան Դեմիրճյանը եղել է Ատրպատականի, 1969-1971 թվականներին՝ Հունաստանի հայոց թեմերի առաջնորդ։ 1972 թվականից գործել է Անթիլիասում, 1977 թվականին ձեռնադրվել է եպիսկոպոս, 1982-1984 թվականներին եղել է «Նոր Այնթապ» պարբերականի խմբագիրը, ցկյանս վարել է մատենադարանի և թանգարանի տնօրենի պաշտոնները։

## Աշխատություններ
Վարդան Դեմիրճյանը կազմել է «Ցուցակ ձեռագրաց Մեծի Տանն Կիլիկիոյ կաթողիկոսութեան» (1959), «Ցուցակ ձեռագրաց Թաւրիզի Մելիք-Թանգեան ազգային եկեղեցական թանգարանի» (1977, Անթիլիաս) մատենագիտությունները, «Ծաղկեփունջ քարոզներու եւ ուսումնասիրութիւններու (1957-1981)» (1981, Բեյրութ, «Տոնիկյան» տպարան), «Դիմաստուերներ» (1983, Բեյրութ, «Արազ» տպարան) ուսումնասիրությունները։

Աշխատակցել է «Հասկ» և այլ պարբերականների։

## Ծանոթագրություններ

## Աղբյուրներ
* «Մահագրական. Տ. Վարդան Ս. Արք. Տէմիրճեան (1939-2004)», *Հայկազեան Հայագիտական Հանդէս*, հատոր ԻԴ, 2004, էջեր 415-417։

Կատեգորիա:Հայ բանասերներ
Կատեգորիա:Հայ կրոնական գործիչներ
Կատեգորիա:Հայ մատենագետներ
Կատեգորիա:Հայ խմբագիրներ
Վինդոուզ XP

**Վինդոուզ XP** (Windows XP) օպերացիոն համակարգ, որը Windows օպերացիոն համակարգ ընտանիքի կողմից է Microsoft ստեղծվել և թողարկվել է 2001 թվականի հոկտեմբերի 25-ին։ XP անվանումը գալիս է անգլերենից։ eXPerience («փորձ», «տպավորություններ»)։

Այն փոխարինեց Վինդոուզ 2000 և ME տարբերակներին։ Օպերացիոն համակարգը մշակվում էր 1990-ականների վերջին և օգտագործում էր «Whistler» ծածկագիրը։ Այս օպերացիոն համակարգն ուներ օգտագործողի համար ավելի հարմար ինտերֆեյս, քան մյուսները։ Այն նաև Վինդոուզ-ի առաջին տարբերակն էր, որը հիմնված չէր MS-DOS-ի վրա։ Վինդոուզ XP-ը հետագայում փոխարինվեց Վինդոուզ Վիստա-ով 2007-ին։ Օպերացիոն համակարգին աջակցությունն ավարտվել է 2014 թվականի ապրիլի 8-ին։ Այնուամենայնիվ, Վինդոուզ XP-ը դեռ շատ տարածված է որոշ երկրներում, ինչպես, օրինակ, Հայաստանում, որտեղ համակարգիչների ավելի քան 50%-ը օգտագործում է այս օպերացիոն համակարգը։

## Տարբերակները
Վինդոուզ XP-ը հասանելի էր 2 տարբերակով` պրոֆեսիոնալ և տնային։ Կար նաև 64-բիթանոց համակարգիչների համար հատուկ պատրաստված «Windows XP Professional x64 Edition» տարբերակը և ավելի ցածր գնով «Starter Edition» տարբերակը, որն ուներ որոշ հատկություններ և հասանելի էր միայն որոշ երկրներում, ինչպիսիք են Թաիլանդը, Վիետնամը, Թուրքիան, Ինդոնեզիան, Հնդկաստանը, Ֆիլիպինները, Ռուսաստանը, Կոլումբիան, Բրազիլիան, Արգենտինան, Պերուն, Բոլիվիա, Չիլի, Մեքսիկա, Էկվադոր, Ուրուգվայ, Մալայզիա և Վենեսուելա։ Օպերացիոն համակարգը հասանելի էր նաև շատ լեզուներով։

## Տեխնիկական պահանջները
Սրանք Վինդոուզ XP-ի հետևյալ համակարգի պահանջներն են




## Տես նաև
*  Վինդոուզ Վիստա
*  Վինդոուզ ԷնԹի

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Օպերացիոն համակարգեր
Կատեգորիա:Վինդոուզի ծրագրային ապահովում
Կատեգորիա:Մայքրոսոֆթ Վինդոուզ
Կատեգորիա:Վինդոուզ ԷնԹի
Կատեգորիա:2001 հայտնված արտադրանքներ
Կատեգորիա:2001 ծրագրային ապահովում