Ժիլ Վիսենտե

[աջից|մինի|''[Գիմարայնշ* *(Վիսենտի ծննդավայրը՝ ըստ որոշ աղբյուրների)*]]

*'Ժիլ Վիսենտե** (**Վիսենտի*', , մոտ ), պորտուգալացի դրամատուրգ և բանաստեղծ, [[Վերածնունդ|Վերածննդի]] ներկայացուցիչ։ Ստեղծագործել է նաև [[իսպաներեն]]։ Պորտուգալական ազգային [[թատրոն]]ի հիմնադիր։ Գրել է 42 պիես, որոնցից 12-ը [[ֆարս]] է։

Վիսենտեի վաղ շրջանի երկերում («Աուտո հաճախման մասին կամ Հովվի մենախոսությունը» ([[1502]] թ.), «Աուտո սուրբ Մարտինոյի մասին» ([[1504]] թ.), «Աուտո տարվա չորս եղանակների մասին» ([[1504]] թ.) և այլն) արդեն նկատելի են ժողովրդական մոտիվները։

== Կենսագրություն ==
Դրամատուրգի ծննդյան վայրն ու ամսաթիվը անհայտ են (ըստ որոշ աղբյուրների՝ ծնվել է Գիմարայնշում)։  Ծառայել է Մանուել I և Ժուան III թագավորների արքունիքում, որտեղ գրել է պիեսներ, եղել է դերասան և ռեժիսոր։ Իր ստեղծագործություններում Վիսենտեն ակտիվորեն օգտագործել է թատերական երաժշտությունը՝ իր սեփական (չպահպանված) և այլ կոմպոզիտորների։ Ըստ որոշ տեղեկությունների՝ նա նաև զբաղվել է զարդերի բիզնեսով։ Երկու անգամ ամուսնացել է, ունեցել շատ երեխաներ։ Մահվան ամսաթիվը և վայրը նույնպես անհայտ են։

== Արվեստ ==
Վիսենտեն պորտուգալական թատրոնի հիմնադիրն է։ 1502-ից մինչև 1536 թվականները գրված 48 պիեսներից 20-ը գրված են պորտուգալերենով, 12-ը՝ կաստիլերենով (իսպաներենի հին տարբերակ), իսկ մնացածը հագեցած է մակարոնիզմով (մեքենայաբար կատարվող բառափոխառություն, երբ պահպանվում է փոխատու լեզվի ձևը)։

Գրողի սիրված ժանրերն էին [[աուտո]]ն և [[ֆարս]]ը՝ ուղղվելով դեպի ազգային վերտեպ և բալագան։ Դրանցում հայտնվում են սոցիալական խավի տարբեր ներկայացուցիչներ՝ գյուղացիներ, զինվորներ, քահանաներ, ինչպես նաև հեթանոսական դիցաբանության կերպարներ, աստվածաշնչյան հերոսներ։ Վիսենտեի կարևոր առանձնահատկությունը նրա հայրենասիրությունն է, որ երևում է նրա աշխատանքներում։

«Ֆարս Ինես Պերեյրայի մասին» ([[1523]] թ.) պիեսը քաղաքային կյանքից վերցված բնավորությունների ու տիպերի կատակերգություն է։

Տուրք տալով արքունական թեմատիկային («Ողբերգակատակերգություն դոն Դուարդոսի մասին» ([[1525]] թ.), «Ապոլլոնի տաճարը» ([[1526]] թ.) և այլն)՝ Վիսենտեն գլխավորապես անդրադարձել է սոցիալական խնդիրներին, քաղաքաբնակների, գեղջուկների, զինվորների, քահանաների կյանքին՝ («Սիրո դարբնոցը» ([[1524]] թ.), «Ֆարս ջորեպանների մասին» ([[1526]] թ.), «Աուտո Մոֆինա Մենդեսի մասին» ([[1534]] թ.))։ Որոշ պիեսներում երգիծել է կաթոլիկ հոգևորականությանը։

Վիսենտեի մահից հետո [[ինկվիզիցիա]]ն գրաքննության է ենթարկել նրա որոշ ստեղծագործությունները։

Չնայած [[ինկվիզիցիա]]յի դիմադրությանը (նրա մի քանի գործեր ոչնչացվեցին, իսկ մյուսները կորցրեցին ավելի քան հազար խտանյութ), Վիսենտեի արվեստը հաստատապես մտավ համաշխարհային գրականություն՝ Կամոենսից մինչև Գարսիա Մարկես և Սարամագո։ Բանաստեղծի որոշ բանաստեղծություններ երաժշտության են վերածվել Բրուխի և [[Շուման Ռ.|Շումանի]] կողմից։

== Պիեսներ ==
*«Աուտո հաճախման մասին կամ Հովվի մենախոսությունը» ([[1502]] թ.)
*«Մարիամ Մուլատի ողբը» ([[1522]])
*«Ֆարս  Ինես Պերեյրայի մասին» ([[1523]])
*«Քահանան Բեյրայից» ([[1526]])

== Տես նաև ==
* [[Աուտո]]

== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
* 
* [http://amediavoz.com/vicente.htm Պոեմները իսպաներեն] 
* [http://www.delbarrio.eu/gilvicente.htm Մեկ իսպաներեն պոեմ և դրա թարգմանությունն էսպերանտոյով]
* [http://dic.academic.ru/dic.nsf/es/12476/Висенте Բառարաններ և հանրագիտարան Ակդեմիկում]
* [http://education.yahoo.com/reference/encyclopedia/entry/Vicente "Vicente, Gil."]  *The Columbia Encyclopedia*, Sixth Edition. Columbia University Press, 2006.
* [http://www.britannica.com/eb/article-9075224 "Vicente, Gil."] *Encyclopædia Britannica Online.'' 2006.

Կատեգորիա:15-րդ դարի ծնունդներ
Կատեգորիա:1540 մահեր
Կատեգորիա:16-րդ դարի մահեր
Կատեգորիա:Բանաստեղծներ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Դրամատուրգներ
Կատեգորիա:Իսպանալեզու գրողներ
Կատեգորիա:Իսպանացի բանաստեղծներ
Կատեգորիա:Իսպանացի դրամատուրգներ
Կատեգորիա:Իսպաներեն գրականություն
Կատեգորիա:Պորտուգալացի բանաստեղծներ
Կատեգորիա:Պորտուգալացի գրողներ
Կատեգորիա:Պորտուգալացի դրամատուրգներ
Կատեգորիա:Վերածննդի դարաշրջանի գրականություն