Վեցժամյա աշխատանքային օր

**Վեցժամյա աշխատանքային օր** (), ժամանակացույց, որի դեպքում հաստատության աշխատակիցները կամ անդամները (օրինակ՝ դպրոցի անձնակազմը) վեց ժամ են նվիրում աշխատանքին։ Այս մոդելը հակադրվում է տարածված ութժամյա աշխատանքային օրվան կամ այլ ժամային կարգավորումներին։ Այն առաջարկվել է որպես չորսօրյա աշխատանքային շաբաթի լավ այլընտրանք, որը նույնպես նպատակ ունի կրճատել աշխատանքային ժամերը։

## Ըստ երկրի
### Ավստրալիա
Ավստրալիայում վեցժամյա աշխատանքային օրը և չորսօրյա աշխատանքային շաբաթը աջակցվում են «Ավստրալիական Կանաչներ» կուսակցության կողմից։ Ավստրալիայի Կոմունիստական կուսակցությունը պաշտպանում է աշխատանքային շաբաթի կրճատումը (մինչև 35 ժամ)։

### Ֆինլանդիա
2020 թվականին Ֆինլանդիայի վարչապետ Սաննա Մարինը հանդես է եկել վեցժամյա աշխատանքային օր մտցնելու գաղափարով։ Ֆինլանդիայում կատարված ուսումնասիրության արդյունքները ցույց են տվել դրական ազդեցություն։ Երկրի Կոմունիստական կուսակցությունը նույնպես պաշտպանում է վեցժամյա աշխատանքային օրը։

### Իտալիա
Իտալիայի հանրային սեկտորում նախկինում գործում էր վեցժամյա աշխատանքային գրաֆիկ՝ շաբաթը 6 օր, այսինքն՝ երկուշաբթիից շաբաթ, ամեն օր առավոտյան 8-ից մինչև կեսօր՝ 14։ 00։ Պետական աշխատողները ավելի քիչ էին վարձատրվում, քան մասնավոր սեկտորի իրենց գործընկերները, քանի որ շաբաթական աշխատում էին 36 ժամ՝ 40-ի փոխարեն։

1980-ականներից սկսած «երկար վիքենդի»՝ շաբաթ օրը ազատ օր դարձնելու պահանջը մեծացել է։ Արդյունքում, շատ ոլորտներում շաբաթվա 6 ժամերը կամ փոխվեցին՝ աշխատանքային օրը երկարեցնելով մինչև 15։ 12, կամ բաժանվեցին երկու աշխատանքային երեկոների միջև՝ յուրաքանչյուրը 3 ժամ տևողությամբ։ Այս լուծումը միևնույն ժամանակ կանխում էր պետական աշխատողների երկրորդ աշխատանք ունենալը, որը մինչ այդ համարվում էր ընդունելի։

Իտալիայի ներկայիս Կոմունիստական կուսակցությունը հանդես է գալիս վեցժամյա աշխատանքային օրվա համատարած ներդրման օգտին։ Սակայն վերջին խորհրդարանական ընտրություններում նրանց հավաքած ձայները կազմել են ընդամենը 0.09%, ինչը ցույց է տալիս, որ ընտրողների համար այս հարցը առաջնահերթություն չի հանդիսանում։

### Նորվեգիա
Նորվեգիայում Կարմիր կուսակցությունը () նույնպես պաշտպանել է վեցժամյա աշխատանքային օրվա ներդրումը։

### Շվեդիա
Վեցժամյա աշխատանքային օրը Շվեդիայում պարբերաբար քննարկման թեմա է դարձել 1970-ականների սկզբից սկսած, երբ հայտնի սոցիոլոգ և քաղաքական գործիչ Ալվա Մյուրդալը առաջարկեց այն ներդնել Շվեդիայի սոցիալ-դեմոկրատ կանանց միությունում ()։

Այսօր Շվեդիայում արդեն կան մի քանի ընկերություններ, որոնք ներդրել են վեցժամյա աշխատանքային գրաֆիկը։ Բացի այդ, վեցժամյա աշխատանքի գաղափարը աճելու միտում ունի։ 2002 թվականից սկսած Մյոլնդալ փոքրիկ քաղաքում գործում է մի աշխատավայր, որտեղ աշխատում են օրական վեց ժամ։ Սա հանգեցրել է շահութաբերության աճի՝ առանց աշխատավարձերի կրճատման։ Ընկերության աշխատակիցներից մեկն ասել է. «Այսպես ավելի շատ էներգիա ունես, ավելի արթուն ես, ավելի արդյունավետ։ Վստահ եմ՝ վեց ժամում 20–30 տոկոսով ավել արդյունք ենք տալիս, քան ութում»։

Շվեդիայում այս գաղափարի փորձնական տարբերակներ իրականացվել են ինչպես մասնավոր, այնպես էլ պետական հատվածներում։ Գյոթեբորգ քաղաքում 18 ամիս տևած փորձի ընթացքում, որին մասնակցել են 70 բուժքույրեր, արձանագրվել է անաշխատունակության դեպքերի նվազում, առողջական տվյալների բարելավում  և արտադրողականության աճ՝ ընդհանուր 1.3 միլիոն ԱՄՆ դոլար արժողությամբ ծրագրի շրջանակներում։

2022 թվականի դրությամբ երկու խոշոր կուսակցություն պաշտպանում են Շվեդիայում աշխատանքային ժամերի կրճատումը։ Դրանցից է Ձախ կուսակցությունը (), որը կողմ է վեցժամյա աշխատանքային օրվան՝ առանց աշխատավարձի նվազեցման։ Կանաչների կուսակցությունը () ևս իր հերթին նպատակ ունի սահմանել շաբաթական 30-ժամյա աշխատանքային գրաֆիկ։ Վեցժամյա աշխատանքային օրվան աջակցող այլ կուսակցություններից է Շվեդիայի Կոմունիստական կուսակցությունը։

Հարցումների համաձայն՝ շվեդների մոտ կեսը նախընտրում է կրճատել աշխատանքային ժամերը, քան ավելի շատ վարձատրվել։ Կանայք հատկապես դրական են տրամադրված ազատ ժամանակի ավելացման հարցում։ Շաբաթական աշխատանքային ժամերի կրճատմանը կողմ է շվեդների մեծ մասը՝ հատկապես կանայք և բանվորական աշխատանքով զբաղվող մարդիկ։

### Շվեյցարիա
Շվեյցարիայի Աշխատավորների կուսակցությունը () հանդես է գալիս աշխատանքային օրվա կրճատման օգտին՝ առաջարկելով 35-ժամյա շաբաթ (ոչ 30)։

## Տես նաև
* Անհատական աշխատաժամանակ

## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն
* The Case for the 6-Hour Workday. Author - Steve Glaveski. Published 11 December 2018. Harvard Business Review.

Կատեգորիա:Աշխատանք
Կատեգորիա:Աշխատանքային իրավունք