Էդուարդ Աղաբալյանց

**Էդուարդ Գասպարի Աղաբալյանց** (), խորհրդային և ուկրաինացի գիտնական, քիմիկ-անալիտիկ, քիմիական գիտությունների դոկտոր (1973)։ Գիտության և տեխնիկայի բնագավառում Ուկրաինական ԽՍՀ պետական մրցանակի դափնեկիր (1969)։

## Կենսագրություն
Քիշնևի համալսարանն ավարտելուց հետո, 1957 թվականին Էդուարդ Աղաբալյանցը Կրասնոդարի «Սախարտրեստ» կենտրոնական գիտահետազոտական լաբորատորիայում (1957-1958) աշխատել է որպես քիմիկ-անալիտիկ։ 1958-1962 թվականներին եղել է Նավթի համամիութենական գիտահետազոտական ինստիտուտի Կրասնոդարի մասնաճյուղի կրտսեր գիտաշխատող, ասպիրանտ, 1962-1967 թվականներին՝ Ուկրաինական ԽՍՀ ԳԱ ընդհանուր և անօրգանական քիմիայի ինստիտուտի ավագ գիտաշխատող, Ուկրաինայի ԽՍՀ ԳԱ կոլոիդային քիմիայի և ջրային քիմիայի ինստիտուտի ավագ գիտաշխատող (1967-1977), Ուկրաինայի ԽՍՀ գիտությունների ակադեմիայի ընդհանուր և անօրգանական քիմիայի ինստիտուտի կառուցվածքային լաբորատորիայի վարիչ, ավագ գիտաշխատող (1977-1991), Ուկրաինայի գիտությունների ազգային ակադեմիայի սորբացիայի և էնդոէկոլոգիայի խնդիրների ինստիտուտի ավագ գիտաշխատող (1991-1996), 1965 թվականին՝ գիտությունների թեկնածու, 1973 թվականին՝ քիմիական գիտությունների դոկտոր։

## Գիտական գործունեություն
Դիսպերսիոն համակարգերի ֆիզիկական քիմիայի և ֆիզիկաքիմիական մեխանիկայի, ինչպես նաև կոլոիդ-քիմիական հետազոտությունների, կառուցվածքա-մեխանիկական և ռեոլոգիական վերլուծությունների մեթոդիկայի մասնագետ, գյուտարար։ Ստացել է ԽՍՀՄ մի շարք արտոնագրեր, այդ թվում`«Կավե հողերի ընդարձակումը որոշելու սարք»։

Մեխանիկայի ոլորտում զբաղվել է ջերմա-աղակայուն ողողման հեղուկների ֆիզիկական և քիմիական հետազոտություններով։ Մշակել է նոր գիտական ուղղություն. ցրված նյութեր և հատուկ ծածկույթների ստացում` ազդելով ծայրահեղ պայմաններում այդ նյութերի ջրային և ոչ ջրային համակարգերի ագրեգատային և կառուցվածքային հատկությունների և կարգավորման վրա։ Մշակել է գիտական հիմքեր`տարբեր տեսակի ջրային լուծույթների լուսավորության և կայունացման համար բնական կավե հանքանյութերի (պալիգորսկիտ, վերմիկուլիտ և այլն) հիման վրա նոր սորբցիոն նյութեր ստանալու համար։ Աշխատել է դիսպերսիոն օգտակար հանածոների և դրանց հիման վրա հորատման հեղուկների վերլուծության ժամանակակից ֆիզիկաքիմիական մեթոդների վրա, որոնք կիրառվել են խորը և գերհորատման հորատման պրակտիկայում։

Հեղինակ է մեծ թվով գիտական աշխատությունների և գիտահանրամատչելի գրքերի կավի, դրա բուժիչ և այլ հատկությունների վերաբերյալ։

## Ընտրյալ աշխատություններ
* Методи фізико-хімічного контролю бурових глинистих суспензій. К., 1965;
* Палыгорскит в бурении. К., 1966 (в соавт.);
* Термосолеустойчивые промывочные жидкости на основе палыгорскита. М., 1970 (в соавт.);
* Методы физико-химического анализа промывочных жидкостей (в соавт. 1972);
* У країні вуглецю і водню. К., «Веселка», 1978;
* Промывочные жидкости для осложненных условий бурения. М.: Недра, 1982;
* Второе рождение материал. К.: Наукова думка, 1983. (Научно-популярная литература)

## Մրցանակներ
1969 թվականին ջերմա-աղակայուն դիսպերսիոն կավե հանքանյութերի ֆիզիկաքիմիական մեխանիկայի խնդրի զարգացման համար դարձել է գիտական և տեխնոլոգիական ոլորտում Ուկրաինական ԽՍՀ պետական մրցանակի դափնեկիր։

## Գրականություն
* Енциклопедія сучасної України

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Խորհրդային գյուտարարներ
Կատեգորիա:Ուկրաինացի քիմիկոսներ
Կատեգորիա:Քիմիական գիտությունների դոկտորներ
Կատեգորիա:Խորհրդային քիմիկոսներ
Կատեգորիա:Հայ քիմիկոսներ
Կատեգորիա:Բնօրինակում անաղբյուր հոդվածներ
Կատեգորիա:Ուկրաինացի գիտնականներ