Ջուլիա Բերդ

**Ջուլիա Բերդ** (պաշտոնապես՝ **Դայքինս**, ), բրիտանացի թոշակառու ուսուցչուհի և գրող։ Նա անգլիացի երաժիշտ Ջոն Լենոնի կրտսեր խորթ քույրն է և նրա մոր՝ Ջուլիա Լենոնի և Ջոն «Բոբի» Ալբերտ Դայքինսի ավագ դուստրը։ Մայրական կողմից ունի իրենից մեծ քույր՝ Ինգրիդ Պեդերսենը։ Նրա կրտսեր քույրը Ժակլին «Ջեքի» Դայքինսն է (ծնվել է 1949 թվականի հոկտեմբերի 26-ին):

Լենոնն սկսեց այցելել Դայքինսների տուն 1951 թվականին։ 1958 թվականին Ջուլիա Լենոնի մահից հետո Հարիեթ և Նորման Բերչերը նշանակվեցին Ջուլիայի և Ջեքիի խնամակալներ՝ անտեսելով այն փաստը, որ Դայքինսը, լինելով նրանց հայրը, երբեք չէր ամուսնացել նրանց մոր հետ։ «Բիթլզի» (The Beatles) հաջողությունից հետո Լենոնը հրավիրեց Դայքինս քույրերին հյուրընկալվելու Քենվուդում (Ուեյբրիջ), որտեղ նա այդ ժամանակ ապրում էր իր կնոջ՝ Սինթիա Լենոնի հետ։

Ջուլիա Դայքինսը 1968 թվականին ամուսնացել է Ալեն Բերդի հետ և տեղափոխվել Բելֆաստ։ Նրանք ունեցել են երեք երեխա, սակայն ամուսնալուծվել են 1981 թվականին։ Բերդն աշխատել է որպես ֆրանսերենի և օժանդակ դպրոցի, մտավոր թերզարգացած երեխաների ուսուցչուհի։ Լենոնի մահից հետո նա Ջեֆրի Ջուլիանոյի հետ համահեղինակությամբ գրել է *«Ջոն Լենոն՝ իմ եղբայրը»* (John Lennon, My Brother ) գիրքը, իսկ 2004 թվականին թողել է աշխատանքը՝ գրելու «Պատկերացրու սա. մեծանալ եղբորս՝ Ջոն Լենոնի հետ» (Imagine This – Growing up with my brother John Lennon) գիրքը։ 2009 թվականին գիրքն էկրանավորվել է «Դառնալ Ջոն Լենոն» (Nowhere Boy) ֆիլմի տեսքով։ Այժմ նա Լիվերպուլի «Cavern City Tours»-ի տնօրենն է:

## Վաղ տարիներ
ձախից|մինի|200x200փքս|Ջուլիայի և Դայքինսի տունը Լիվերպուլի Բլոմֆիլդ Ռոուդի թիվ 1 հասցեում, որտեղ ապրում էին Բերդը և Ջեքի Դայքինսը
Բերդի մայրը՝ Ջուլիա Լենոնը, Սթենլի ընտանիքի հինգ երեխաներից չորրորդն էր. Մերին, ով հայտնի էր որպես «Միմի» (1906–1991), Էլիզաբեթը՝ «Մեյթեր» (1908–1976), Աննան՝ «Նանի» (1911–1988), Ջուլիան՝ «Ջուդի» (1914–1958) և Հարիեթը՝ «Հարի» (1916–1973):

Ջոն Լենոնը Ջուլիայի առաջնեկն էր Ալֆրեդ Լենոնից, թեև հետագայում նա ունեցավ Վիկտորիա անունով մի դուստր (վերանվանված Ինգրիդ), որը ծնվել էր մի ուելսցի զինվորի հետ սիրավեպից, երբ Ալֆրեդը ծովում էր։ Ջուլիան ստիպված էր երեխային հանձնել որդեգրման՝ իր հոր և քույրերի կողմից գործադրված խիստ ճնշումների պատճառով ։ Թեև նրանք նախկինում ճանաչում էին միմյանց, Ջուլիան սկսեց ժամադրվել Բոբի Դայքինսի հետ, երբ աշխատում էր Մոսփիթսի (Mosspits) մոտակայքում գտնվող սրճարանում, որը Լենոնի տարրական դպրոցն էր: Ասում էին, որ Դայքինսը բարետես, նրբաճաշակ հագնված տղամարդ էր, ով Ջուլիայից մի քանի տարով մեծ էր և աշխատում էր Լիվերպուլի «Ադելֆի» (Adelphi) հյուրանոցում՝ որպես մատուցող-սոմելյե (գինու մատուցող): Ջուլիան հետագայում Դայքինսի հետ տեղափոխվեց Գեյթեքրի (Gateacre) մի փոքրիկ բնակարան։ Դայքինսը իրավունք ուներ սահմանափակ քանակությամբ բաշխվող (ռացիոնավորված) ապրանքների, ինչպիսիք են ալկոհոլը, շոկոլադը, մետաքսը և ծխախոտը: Սթենլի քույրերը Դայքինսին անվանում էին «սպիվ» (չարչի/շահամոլ)՝ նրա մատիտի պես բարակ բեղերի, յուղոտ մազերի և «պորկ-փայ» (խոզապուխտով կարկանդակ հիշեցնող) գլխարկի պատճառով։ Սակայն երիտասարդ Լենոնը նրան անվանում էր «Թվիչի» (Ջղաձիգ)՝ Դայքինսի ֆիզիկական տիկի և նյարդային հազի պատճառով: Թեև Ջուլիան երբեք չբաժանվեց Ալֆրեդ Լենոնից, նա համարվում էր Դայքինսի փաստացի կինը (common-law wife)։ Փոլ ՄաքՔարթնին խոստովանել է, որ հեգնանքով է վերաբերվել Լենոնին այն պատճառով, որ նրա մայրը «մեղքի մեջ էր ապրում», քանի որ Ջուլիան դեռևս ամուսնացած էր։ Ջուլիայի քույրը՝ Միմին, Ջուլիայի և Դայքինսի տունը (Լիվերպուլ, Բլոմֆիլդ Ռոուդ 1) անվանում էր «Մեղքի տուն», իսկ իր սեփական տունը (որտեղ ապրում էր Լենոնը)՝ «Ուղղիչ տուն»։  Երբ 1949 թվականի հոկտեմբերի 26-ին Ժակլինը ծնվեց ժամանակից շուտ (անհաս), Ջուլիան ամեն օր գնում էր հիվանդանոց նրան տեսնելու, թեև Միմին հաճախ թույլ չէր տալիս նրան այցելել Լենոնին։

Դայքինսը հետագայում Լիվերպուլում մի քանի բար էր ղեկավարում, ինչը թույլ տվեց Ջուլիային մնալ տանը՝ Բլոմֆիլդ Ռոուդում, խնամելու Բերդին, Ջեքիին, «Էլվիս» անունով կատվին և 11-ամյա Լենոնին, ով սկսել էր այցելել նրանց և երբեմն գիշերում էր այնտեղ։ Բերդն իր մահճակալը զիջում էր Լենոնին և քնում էր Ջեքիի երկտեղանոց մահճակալում։ Դայքինսը Լենոնին շաբաթական գրպանի փող էր տալիս (մեկ շիլինգ) տարբեր մանր գործեր անելու համար, ինչպիսին էր, օրինակ, տեղի գոլֆի դաշտում գոլֆի գնդակներ հավաքելը. սա այն հինգ շիլինգին հավելյալ էր, որը Լենոնին տալիս էր նրա Միմի մորաքույրը։  Լենոնի այցելությունների ժամանակ նա Բերդի ու Ջեքիի հետ ծառեր էր մագլցում, ստուգում էր Բերդի ուղղագրությունը, իսկ մի անգամ Բերդին կես կրոն (դրամ) տվեց, որպեսզի վերջինս իրեն հանգիստ թողնի, երբ նա ուզում էր համբուրել իր առաջին ընկերուհուն։ Բերդը հիշում էր, որ Լենոնի այցելություններից հետո իրենց մայրը հաճախ մի ձայնապնակ էր միացնում՝ «Իմ որդի Ջոն, դու ինձ համար այնքան հրաշալի ես» վերնագրով, որը կատարում էր «ինչ-որ հին կրուներ (քնարական երգիչ)», ու նստում էր ու լսում այն։  «Իմ որդի Ջոն» երգը՝ Դեյվիդ Ուիթֆիլդի կատարմամբ, թողարկվել էր 1956 թվականին։ Թեև Միմին Լենոնին ուղարկում էր Շոտլանդիայի Դարնես քաղաքի Սանգո Բեյ բնակավայրում գտնվող իր մորաքրոջ ագարակը՝ արձակուրդներն անցկացնելու համար, հետագայում Ջոնը համոզեց Միմիին թույլ տալ իրեն կարճ արձակուրդներ անցկացնել Հյուսիսային Ուելսում՝ Դայքինսների ընտանիքի հետ։ 1957 թվականի հունիսի 22-ին Ջուլիան Բերդին և Ջեքիին տարավ Լիվերպուլի Ռոուզբերի սթրիթ, որպեսզի տեսնեն, թե ինչպես է Լենոնը նվագում «The Quarrymen» խմբի հետ՝ ածուխ տեղափոխող բաց բեռնատարի թափքի վրա։ Բերդին թույլ տվեցին նստել թափքում, բայց քանի որ երաժշտությունը չափազանց բարձր էր, նա խնդրեց իրեն իջեցնել։ Այդ օրը «The Quarrymen»-ը ելույթ ունեցավ երկու անգամ՝ որպես Ջոն թագավորի կողմից Լիվերպուլին քաղաքի կարգավիճակ շնորհելու 750-ամյակի տոնակատարության մաս։ Լենոնն ու Մաքքարթնին հետագայում փորձեր էին անում Բլոմֆիլդ Ռոուդի տան լոգարանում, քանի որ, նրանց խոսքերով, ձայնաբանությունը (ակուստիկան) «հնչում էր ձայնագրման ստուդիայի պես»։

### Օրինական խնամակալություն
1958 թվականի հուլիսի 15-ին Բերդի մայրը մահացու վիրավորում ստացավ և վախճանվեց Միմիի տան հենց մոտակայքում։ Նրան հարվածեց «Standard Vanguard» մակնիշի մեքենան, որը վարում էր ծառայությունից դուրս գտնվող ոստիկան Էրիկ Քլեյգը, ով դեռևս սկսնակ-վարորդ էր։ Քլեյգը հետագայում ասել է. «Տիկին Լենոնը պարզապես վազեց ուղիղ իմ առջև: Ես պարզապես չկարողացա խուսափել նրան հարվածելուց: Ես արագությունը չէի գերազանցում, երդվում եմ: Դա պարզապես այն սարսափելի դեպքերից էր, որոնք պատահում են»։ Բերդին և Ջեքիին (համապատասխանաբար տասնմեկ և ութ տարեկան) անմիջապես ուղարկեցին Էդինբուրգ՝ իրենց Մեյթեր մորաքրոջ մոտ մնալու, և նրանց թույլ չտվեցին մասնակցել հուղարկավորությանը։ Միայն երկու ամիս անց նրանց քեռին՝ Նորման Բերչը, հայտնեց նրանց, որ իրենց մայրը մահացել է։ Բերչը և նրանց մորական կողմի մորաքույր Հարիեթը նշանակվեցին աղջիկների օրինական խնամակալներ՝ անտեսելով Դայքինսի հայրությունը, քանի որ նա երբեք օրինական կերպով չէր ամուսնացել Ջուլիայի հետ։ Ջուլիան հուղարկավորվել է Լիվերպուլի Էլերթոն (Allerton) գերեզմանատանը։  Նրա գերեզմանն անշիրիմաքար էր (անանուն), և տարիների ընթացքում դրա գտնվելու վայրը մոռացվել էր, մինչև որ վերջերս Ջեքին այն նույնականացրեց որպես «CE (Church of England-Անգլիկան եկեղեցի) 38-805»։

Բերդին և Ջեքիին տարան ապրելու Բերչերի և նրանց որդու հետ «Դեյրի Քոթեջում» (The Dairy Cottage), որը պատկանում էր Միմիի ամուսնուն՝ Ջորջ Սմիթին։ 14 տարեկանում Բերդին թույլատրեցին մենակ գնալ Լիվերպուլի քաղաքի կենտրոն, որտեղ նա «Կարդոմա» (Kardomah) սրճարանում կապուչինո էր խմում, թեև Բերդն ու իր ընկերները դրան անվանում էին «փրփրուն սուրճ»։ 16 տարեկանում Բերդը սկսեց ավտոստոպով (ինքնարգելակումով) մեկնել Լոնդոն, թեև մորաքույրն այդ մասին երբեք չիմացավ, քանի որ նա երբեք թույլ չէր տա դա։ Բերդը պատմում էր Լոնդոն կատարած ուղևորությունների և այն մասին, թե որքան անվտանգ էին դրանք այն ժամանակ. «Ավտոստոպով ճամփորդելն այն ժամանակ հեշտ էր։ Դա ապրելակերպ էր։ Ամեն ինչ դառնում էր ավելի ազատ։ Մենք մետրոյի կայարաններում մարդկանց հետ զրույցի էինք բռնվում և երեկույթների հրավերներ ստանում։ Մարդիկ մեզ միշտ օթևան էին տալիս. մենք երբեք Բերդին և Ջեքիին տարան ապրելու Բերչերի և նրանց որդու հետ «Դեյրի Քոթեջում» (The Dairy Cottage), որը պատկանում էր Միմիի ամուսնուն՝ Ջորջ Սմիթին։ 14 տարեկանում Բերդին թույլատրեցին մենակ գնալ Լիվերպուլի քաղաքի կենտրոն, որտեղ նա «Կարդոմա» (Kardomah) սրճարանում կապուչինո էր խմում, թեև Բերդն ու իր ընկերները դրան անվանում էին «փրփրուն սուրճ»։ 16 տարեկանում Բերդը սկսեց ավտոստոպով (ինքնարգելակումով) մեկնել Լոնդոն, թեև մորաքույրն այդ մասին երբեք չիմացավ, քանի որ նա երբեք թույլ չէր տա դա։ Բերդը պատմում էր Լոնդոն կատարած ուղևորությունների և այն մասին, թե որքան անվտանգ էին դրանք այն ժամանակ. «Ավտոստոպով ճամփորդելն այն ժամանակ հեշտ էր։ Դա ապրելակերպ էր։ Ամեն ինչ դառնում էր ավելի ազատ։ Մենք մետրոյի կայարաններում մարդկանց հետ զրույցի էինք բռնվում և երեկույթների հրավերներ ստանում։ Մարդիկ մեզ միշտ օթևան էին տալիս. մենք երբեք որևէ վնաս չկրեցինք չվնասվեցինք»։

1964 թվականին Բերդին և Ջեքիին հրավիրեցին այցելել Լենոնին Քենվուդում (Kenwood), որը նրա տունն էր Ուեյբրիջում: Սինթիա Լենոնը՝ Լենոնի այն ժամանակվա կինը, նրանց երկուսին տարավ գնումների Նայթսբրիջում (Knightsbridge)՝ նրանց համար գնելով թանկարժեք հագուստ։ Նույն այցելության ընթացքում «The Beatles»-ը ելույթ էր ունենում «Ֆինսբերի Պարկ Աստորիա» (Finsbury Park Astoria) դահլիճում, և քույրերը խնդրեցին թույլ տալ իրենց կանգնել բեմին մոտ՝ առաջին շարքերում, սակայն անվտանգության աշխատակիցները ստիպված եղան նրանց դուրս հանել ամբոխի միջից՝ սարսափելի հրմշտոցի պատճառով։ 1965 թվականի դեկտեմբերին Դայքինսը զոհվեց ավտովթարից՝ Փենի Լեյնի (Penny Lane) ստորոտում։ Լենոնին ամիսներ շարունակ չէին հայտնել նրա մահվան մասին։ Դայքինսն այդ ընթացքում ամուսնացել էր, սակայն Բերդը խոստովանում է, որ ինքն ու Ջեքին շատ քիչ կապ են ունեցել նրա կնոջ հետ և չեն մասնակցել իրենց հոր հուղարկավորությանը։

1968 թվականին Լենոնին հայտնեցին, որ «Դեյրի Քոթեջը» (The Dairy Cottage) չափազանց նեղվածք է նրանց բոլորի համար, ուստի նա հանձնարարեց Բերչին տուն գնել։ Վերջինս Լիվերպուլի Գեյթակեր Պարկ Դրայվ (Gateacre Park Drive) հասցեում գտավ չորս ննջասենյակ ունեցող մի տուն։ Լենոնն ասաց Բերչին կահավորել ու հարդարել այն և բոլոր հաշիվներն ուղարկել իրեն։ Դայքինսները տարիներ շարունակ ոչինչ չէին լսել Լենոնից, մինչև որ 1975 թվականին նա զանգահարեց Բերդին և խնդրեց իր մանկության տարիների հուշերից որևէ բան ուղարկել, օրինակ՝ իր դպրոցական փողկապը և լուսանկարներ։ Նա ուղարկեց 3,000 ֆունտ ստերլինգ՝ փոխադրման ծախսերը հոգալու համար և որպես նվեր, սակայն գրեց. «Միմիին չասե՛ս»։ Լենոնը շարունակեց զանգահարել Բերդին մինչև 1976 թվականը, որից հետո զանգերը դադարեցին։ 1970-ականներին Ջեքին աշխատում էր որպես խանութի վաճառողուհի, սակայն պայքարում էր հերոինային կախվածության դեմ։ 1980-ականներին, լրիվ ապահինումից հետո, Ջեքին լույս աշխարհ բերեց իր որդուն՝ Ջոնին, իսկ հետագայում աշխատեց որպես վարսահարդար։ Լենոնի և Հարիեթի մահից հետո Յոկո Օնոն ցանկանում էր վաճառել տունը, քանի որ այն դեռևս Լենոնի անունով էր, սակայն հետագայում՝ 1993 թվականի նոյեմբերի 2-ին, այն նվիրեց «Փրկության բանակի»  (Salvation Army) կազմակերպւթյանը։ Սա տեղի ունեցավ այն դեպքում, երբ Լենոնը ժամանակին գրել էր. «Այն տունը, որտեղ նա [Բերչը] ապրել է, ես միշտ իմ ներդրումն եմ համարել Ջուլիայի [Բերդի] և Ջեքիի խնամքի հարցում, կցանկամայի, որ աղջիկներն ապրեին այնտեղ»։

## Հետագա տարիներ
1968 թվականին Ջուլիան ամուսնացավ Ալեն Բերդի հետ և տեղափոխվեց Բելֆաստ (Հյուսիսային Իռլանդիա)՝ իր ընտանեկան պատմությունը գաղտնի պահելով։ Բերդներն ունեցան երեք երեխա՝ Նիկոլասը (ծնվ. 1971 թ.), Սարան (ծնվ. 1972 թ.) և Դեյվիդը (ծնվ. 1980 թ.), իսկ 1981 թվականին ամուսնալուծվեցին։ Բերդն ընդունվեց համալսարան և ստացավ կրթության փիլիսոփայության մագիստրոսի աստիճան։ Ուսումնառության ընթացքում նա մեկ տարի անցկացրեց Ֆրանսիայում, ավտոստոպով ճամփորդեց Եվրոպայով և Փարիզում Սիմոն դե Բովուարի կողքին մասնակցեց Վիետնամի պատերազմի դեմ ուղղված բողոքի ցույցերին։ Հետագայում Բերդը դասավանդել է ֆրանսերեն և անգլերեն, իսկ այնուհետև Չեսթերի անապահով շրջաններում աշխատել որպես հատուկ կարիքներ ունեցող դեռահասների ուսուցչուհի, մինչև անցնելը թոշակի՝ գրքեր գրելու և «Cavern City Tours»-ի տնօրեն դառնալու նպատակով։ 

Բերդը և Ջեքին առաջին անգամ հանդիպեցին իրենց խորթ քրոջը՝ Ինգրիդ Փեդերսենին, 2000 թվականի դեկտեմբերի 7-ին, երբ ներկա էին Միմիի տան վրա «Կապույտ ժառանգության» (Blue Heritage) հուշատախտակի տեղադրման արարողությանը՝ ի հիշատակ այն փաստի, որ Լենոնն ապրել է այնտեղ։ Բերդն ու Ջեքին միայն վերջերս էին իմացել, թե ով է Փեդերսենը՝ «Liverpool Echo»-ի լրագրող Բիլ Սմիթիի հայտնած տեղեկությունից հետո։ Բերդը ցնցված էր, որ Փեդերսենն ամենևին նման չէր Սթենլի կամ Լենոն ընտանիքներին. նա ուներ բաց կապույտ աչքեր և բաց գույնի մազեր։  

Ջուլիանոյի հետ համահեղինակած և Մաքքարթնիի առաջաբանով «Ջոն Լենոն՝ իմ եղբայրը» գրքի հրատարակումից հետո, 1989 թվականին Բերդը մեկնեց Նյու Յորք՝ մասնակցելու Beatlefest փառատոնին։ Այնտեղ նրան հարցրին, թե արդյոք նա կարող է ապացուցել, որ իրոք Լենոնի համամայր քույրն է։ Բերդը մերժեց՝ ասելով, որ չի պատրաստվում ներկայացնել իր անձնագիրը, և հանդիսատեսը ստիպված կլինի պարզապես հավատալ իր խոսքին։ 2000 թվականին Բերդը ներկա էր Լիվերպուլ մտնող հիմնական ճանապարհներին տեղադրված վեց ճանապարհային նշանների բացմանը, որոնց վրա գրված էր. «Լիվերպուլը ողջունում է ձեզ՝ THE BEATLES-ի ծննդավայրում», իսկ հոկտեմբերին նա ծառ տնկեց Լիվերպուլի «Խաղաղության այգում» (Peace Garden)՝ ի հիշատակ Լենոնի ծննդյան օրվա։ Բերդն անցավ թոշակի 2004 թվականին, իսկ 2007-ի փետրվարին հրատարակեց «Պատկերացրեք սա. մեծանալ եղբորս՝ Ջոն Լենոնի հետ» (Imagine This – Growing up with my brother John Lennon) գիրքը։ Բերդի գիրքը հիմք հանդիսացավ 2009 թվականի բրիտանական «Դառնալ Ջոն Լենոն» (Nowhere Boy) ֆիլմի համար։

2007 թվականի սեպտեմբերի 28-ից 30-ը Դերնեսում (Durness) անցկացվեց «Ջոն Լենոնի հյուսիսափայլի փառատոնը» (John Lennon Northern Lights Festival), որին ներկա էին Բերդը (ով ընթերցեց հատվածներ Լենոնի գրվածքներից և իր սեփական գրքերից) և Սթենլի Փարկսը (Լենոնի շոտլանդացի զարմիկը)։ Փարկսն ասաց. «Ես և Ջուլիան [Բերդը] պատրաստվում ենք գնալ ընտանեկան հին ագարակը՝ պատմություններ պատմելու»։ Փառատոնին ելույթ ունեցան երաժիշտներ, նկարիչներ և բանաստեղծներ Միացյալ Թագավորության բոլոր ծայրերից։ Բերդն այժմ ապրում է Չեսթերում (Chester) իր զուգընկերոջ՝ Ռոջեր Քիսի (Roger Keys) հետ։
մինի|Ջուլիա Լենոնի գերեզմանը
Բերդը պնդում է, որ իրեն երբեք չեն հայտնել, որ իր մայրը թաղված է Լիվերպուլի Ալերտոն (Allerton) գերեզմանատանը, թեև գերեզմանի վայրը գտնվում է Բլոմֆիլդ Ռոուդ 1 հասցեից ընդամենը մոտ 1,19 մղոն դեպի արևելք։ Գերեզմանն անշիրիմ էր (առանց տապանաքարի), սակայն վերջերս այն նույնականացվեց որպես «CE (Անգլիկան եկեղեցի) 38-805»։ Սթենլի ընտանիքը վերջապես տապանաքար տեղադրեց նրա մոր գերեզմանին։ Տապանաքարի վրա գրված է. «Մայրիկ, Ջոն, Վիկտորիա, Ջուլիա, Ջեքի»։ 

## Ծանոթագրություններ

## Աղբյուրներ
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 

## Արտաքին հղումներ
* Lennon family tree – Lennon.net

Կատեգորիա:Բրիտանացի գրողներ
Կատեգորիա:Բրիտանացի կին գրողներ