Մկրտիչ Սարգսյան

մինի
**Մկրտիչ Դիվինի Սարգսյան** (), հայ բանաստեղծ, արձակագիր։ ՀԽՍՀ մշակույթի վաստակավոր գործիչ, ՀԽՍՀ պետական մրցանակի դափնեկիր, ԼՂՀ պետական մրցանակի դափնեկիր։ ԽՍՀՄ գրողների միության անդամ 1958 թվականից։

## Կենսագրություն
[մինի|Մկրտիչ Սարգսյանի հուշատատակը Երևանի [Մարշալ Բաղրամյան պողոտա (Երևան)|Բաղրամյան պողոտայում|260x260փքս]]
Մկրտիչ Սարգսյանը ծնվել է 1924 թվականի մայիսի 2-ին, Ջավախքի Ախալքալաք քաղաքում։
* 1931-1941 թթ. սովորել է Ախալքալաքի միջնակարգ հայկական դպրոցում։
* 1942-1945 թթ. մասնակցել է Հայրենական մեծ պատերազմին, վարել հրաձգային վաշտի հրամանատարի, գումարտակի հրամանատարի տեղակալի պաշտոնները։ Պարգևատրվել է «Հայրենական պատերազմի» I և II աստիճանների շքանշաններով և բազմաթիվ մեդալներով։
* 1945-1947 թթ. աշխատել է Ախալքալաքի միջնակարգ դպրոցում հայոց լեզվի և գրականության ուսուցիչ և զինղեկ։
* 1947-1951 թթ. ուսանել է Երևանի Խաչատուր Աբովյանի անվան մանկավարժական ինստիտուտի լեզվագրական ֆակուլտետում։
* 1952-1959 թթ. աշխատել է ՀԿԿ կենտկոմում պրոպագանդայի և ագիտացիայի, այնուհետև՝ կուլտուրայի բաժնի հրահանգիչ։
* 
* 1958 թ. ընդունվել է ՀԳՄ շարքերը։
* 1959-1962 թթ.` ՀԳՄ պաշտոնաթերթ «Գրական թերթի» գլխավոր խմբագիր։
* 1960 թ. ընդունվել է Հայաստանի ժուռնալիստների միության շարքերը։
* 1961 թ. ՀԿԿ կենտկոմի բյուրոյի կողմից ստացել է նկատողություն՝ «Գրական թերթում» Հրանտ Մաթևոսյանի «Ահնիձոր» ակնարկի մասին փառաբանող հոդված տպագրելու համար։
* 1962-1970 թթ՝ Հայպետհրատի գլխավոր խմբագիր։
* 1965 թ. ՀԿԿ կենտկոմի բյուրոյի կողմից ստացել է խիստ նկատողություն՝ Քրիստափոր Թափալցյանի «Պատերազմ» վեպի IV հատորի տպագրության համար։
* 1966 թ.` ուղևորություն Սիրիա և Լիբանան, ընդունելություն Սիմոն Վրացյանի կողմից Փալանջյան ճեմարանում։
* 1969 թ. խմբագրել է Պարույր Սևակի «Եղիցի լույս» ժողովածուն, որը լույս է տեսել նույն տարում և կալանվել պետական, կուսակցական վերադաս մարմինների կողմից։
* 1975 թ. ՀԽՍՀ Գերագույն խորհրդի նախագահության հրամանագրով շնորհվել է հանրապետության կուլտուրայի վաստակավոր գործիչի կոչում։
* 1975 թ. ընտրվել է ՀԳՄ քարտուղար և համատեղությամբ՝ կուս. բյուրոյի քարտուղար։ Աշխատել է մինչև 1986 թ.։
* 1976, 1981 թթ. ՀԿԿ XXVI և XXVII համագումարներում ընտրվել է ՀԿԿ վերստուգիչ հանձնաժողովի անդամ։
* 1968, 1980, 1982 թթ. ընտրվել է ժողովրդական դեպուտատների Երևանի քաղաքային խորհրդի երեք գումարումների դեպուտատ։
* 1981 թ. ԽՍՀՄ գրողների միության VII համագումարում ընտրվել է ԽՍՀՄ ԳՄ վարչության անդամ։
* 1983 թ. «Խաղաղություն պատերազմից առաջ» ժողովածուի համար շնորհվել է Հայաստանի պետական մրցանակի դափնեկրի կոչում։
* 1984 թ. ԽՍՀՄ գրողների միության կազմավորման 50-ամյակի կապակցությամբ և ծննդյան 60-ամյա առիթով պարգևատրվել է «Ժողովուրդների բարեկամություն» շքանշանով։
* 1984 թ. «Ձոն Երևանին» բանաստեղծությունը ՀԳՄ վարչության որոշմամբ արժանացել է «Երևանը և երևանցիները» մրցանակաբաշխության առաջին մրցանակին։
* 1986-1991 թթ. աշխատել է ՀԳՄ-ում գրական խորհրդատու։
ԽՄԿԿ անդամ 1947 թվականից։

## Երկերի մատենագիտություն
* Երգեր, Երևան, 1957, 127 էջ։
* Գետակ, Երևան, 1959, 172 էջ։
* Կյանքը կրակի տակ, Երևան, 1963, 412 էջ։
* Շատ եք փոխվել, աղջիկներ, Երևան, 1964, 80 էջ։
* Տիրամոր պատկերի առջև, Երևան, 1965, 40 էջ։
* Կարոտի երգ, Երևան, 1966, 76 էջ։
* Ճակատագրով դատապարտվածներ, Երևան, 1967, 532 էջ։
* Զինվորներ և սիրահարներ։ Որոշել եմ սպանել պատերազմը։ Կյանքը կրակի տակ։ Ճակատագրով դատապարտվածներ։ Երևան, 1969, 600 էջ։
* Սերժանտ Կարոն։ Ճանապարհ։ Կանգառ նահանջի ճանապարհին, Երևան, 1970, 232 էջ։
* Բարև, բարի արև, Երևան, 1973, 536 էջ։
* Քեռի Սիմոնը, Երևան, 1974, 72 էջ։
* Երկեր, 2 գրքով, գիրք 1, Երևան, 1976, 832 էջ։
* Երկեր, 2 գրքով, գիրք 2, Երևան, 1977, 704 էջ։
* Քաջ Նազար, Երևան, 1980, 384 էջ։
* Շահմարի առեղծվածը, Երևան, 1981։
* Խաղաղություն պատերազմից առաջ, Երևան, 1981, 520 էջ։
* Աստղաբույլ, Երևան, 1983, 240 էջ։
* Գարուն էր, ձյուն էր արել, Երևան, 1984, 520 էջ։
* Չմակարդվող արյուն, Երևան, 1985, 472 էջ։
* Ընտիր երկեր, 2 հատորով, հատոր 1, Երևան, 1988։
* Ընտիր երկեր, 2 հատորով, հատոր 2, Երևան, 1988։
* Խաղաղություն պատերազմից առաջ։ Չմակարդվող արյուն (վեպեր), Երևան, 1989, 752 էջ։
* Գրիգոր Նարեկացի, Երևան, 1989, 384 էջ։
* Լույս լեռան պես, Երևան, 1990, 488 էջ։
* Շահմարի առեղծվածը, Երևան, 1992, 152 էջ։
* Ակամա երգիծաբաններ (մանրապատումներ), Երևան, 1994, 156 էջ։
* Խաչված քաղաքը, Երևան, 1996, 188 էջ։
* Նոր էջ Ակամա երգիծաբաններ-ից, Երևան, 1998, 128 էջ։
* Դարավերջի հայը, Երևան, 1999, 416 էջ։
*Դարձ։ Դրամատիկական վիպակ երկու գործողությամբ։ Հայաստան, 2001, 46 էջ։
* Երկերի ժողովածու, հատ. Ա. Բանաստեղծություններ, Երևան, 2004, 236 էջ։
* Քայլի'ր, ինչպես, որ մեծին է վայել… (անտիպ երկերի ժողովածու), Երևան, 2004, 336 էջ։
* Երկերի ժողովածու, հատ. Դ. Ինքնատիպ խոսք (արձակ ստեղծագործություններ), Երևան, 2005, 456 էջ։
* Սեր իմ, հավետ դու եղիցի (բանաստեղծություններ), Երևան, 2008, 140 էջ։
* Երկերի ժողովածու, հատ. Բ. Նժույգ իմ ազնիվ (բանաստեղծություններ), Երևան, 2009, 600 էջ։
* Երկերի ժողովածու, հատ. Գ. Վիպական ճանապարհ, Երևան, 2010, 504 էջ։
* Դեպի լեռն Աբուլ (Ջավախքյան թեմաներով ստեղծագործությունների ժողովածու), Երևան, 2013, 664 էջ։
* Սերժանտ Կարոն (պատմվածքներ, վիպակ, վեպ), Երևան, 2015, 528 էջ։
* Նամականի, Երևան, 2016, 284 էջ։
* Շահմարի առեղծվածը, Ե., Դարակ, 2020, 180 էջ։

### Մամուլ
* Ազապ Վաղոն; Փչան Եղիշը (պատմվածքներ)։ «Գարուն», 1967, № 1, էջ 86-88։

## Գրականություն
* Մկրտիչ Սարգսյան. գրողի ճանապարհը (կենսամատենագիտություն), Երևան, 2000։
* Աղաբեկյան Կ., Երեք դիմանկար, Երևան, 1983։
* Հայկական սովետական հանրագիտարան, հատոր 10, Երևան, 1984, էջ 223։
* Հայկական համառոտ հանրագիտարան, հատ. 4, Երևան, 2003։
* Հայկ Խաչատրյան, Գրական տեղեկատու, Երևան, 1986, էջ 485-486։
* Ով ով է (Հայեր։ Կենսագրական հանրագիտարան), հատ. 2, Երևան, 2007, էջ 415։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Մկրտիչ Սարգսյանը գրապահարանում 
* Մկրտիչ Սարգսյան, Դեպի լեառն Աբուլ 

Կատեգորիա:20-րդ դարի արևելահայ արձակագիրներ
Կատեգորիա:Հայ բանաստեղծներ
Կատեգորիա:Ռուսերենից հայերեն թարգմանիչներ
Կատեգորիա:Հայրենական մեծ պատերազմի հայ մասնակիցներ