Ռուսաստանի լեզուների ցանկ

**[[Ռուսաստանի Դաշնություն|Ռուսաստանի Դաշնության]] լեզուներ**, այս պետության տարածքում տարածված լեզուներ։ Պատկանում են 14 լեզվաընտանիքի՝ հնդեվրոպական, ալթայան, ուրալյան, յուկագիրյան, քարթվելական, աբխազա-ադըղեական, դաղստանյան, չին-տիբեթական, սեմական, էսկիմոս-ալեուտյան, չուկոտկա-կամչատկյան, ենիսեյան, ավստրոասիական, այնույան։ Ռուսաստանի լեզուների մեծ մասը պատկանում է չորս լեզվաընտանիքի՝ հնդեվրոպական (89 %), ալթայան (7 %), կովկասյան (2 %) և ուրալյան (2 %)։

Ցանկում յուրաքանչյուր լեզվից հետո տրված է խոսողների քանակը։

## Պաշտոնական լեզու
* Ռուսերեն

## [[Հնդեվրոպական լեզուներ|Հնդեվրոպական ընտանիք]]
Հնդեվրոպական լեզուները Ռուսաստանում առկա են սլավոնական, իրանական, գերմանական, հայկական, հունական, հնդարիական, ռոմանական, բալթյան և ալբանական ճյուղերով։ Ընդհանուր՝ 40 կենդանի լեզու և 1 գրքային։

* Սլավոնական ճյուղ
** բելառուսերեն 173 980
** ուկրաիներեն 1 129 838
** ռուսերեն 137 494 893
** ռուսիներեն 225
** բուլղարերեն 22 906
** սերբախորվաթերեն 11 043
** սլովակերեն 1445
** չեխերեն 13 074
** լեհերեն 67 446
** հին եկեղեցական ռուսերեն ?
* ալբաներեն 1209
* Հայկական ճյուղ 660 935
** արևելահայերեն ~600 000
*** Աստրախանի բարբառ ~1 000
** արևմտահայերեն ~240 000
*** Համշենի բարբառ ~200 000
*** Դոնի բարբառ ~40 000
* Բալթյան ճյուղ
** լատիշերեն 22 079
** լիտվերեն 31 295
* Գերմանական ճյուղ
** շվեդերեն 7395
** հոլանդերեն 3356
** անգլերեն 7 574 303
** իդիշ 20 505 (ներառյալ՝ եբրայերեն)
** գերմաներեն 2 069 949
** ցածր գերմաներեն
* Հունական ճյուղ 42 518
* Իրանական ճյուղ
** օսերեն 451 431
** շունգաներեն 34
** ռուշաներեն 2
** փաշթո (աֆղաներեն) 4649
** թալիշերեն 3 402
** պարսկերեն 13 073
** տաջիկերեն 141 938
** թաթերեն 2012
** քրդերեն 34 699
** բելուջերեն 26
* Հնդիրանական ճյուղ
** բենգալերեն (բենգալի) 393
** հինդի 6331
** բոշաների լեզու 128 197
* Ռոմանական ճյուղ
** ռումիներեն 21 201
** մոլդովերեն 96 061
** պորտուգալերեն 11 207
** ֆրանսերեն 616 394
** իտալերեն 83 202
** իսպաներեն 152 147

## [[Աբխազա-ադըղեական լեզուներ|Աբխազա-ադըղեական ընտանիք]]
Ընդհանուր՝ 4 կենդանի լեզու և 2 մեռնող
* աբխազերեն 6786
** սաձյան բարբառ **†**
* աբազերեն 37 831
* ադիգերեն 117 489
* կաբարդա-չերքեզերեն 515 672
* ուբիխերեն **†**

## [[Դաղստանյան լեզուներ|Դաղստանյան ընտանիք]]
Ընդհանուր՝ 42 լեզու
* ավարա-անդյան ճյուղ
** ավարերեն 715 297
** անդյան խումբ
*** ախվախերեն 210
*** կարատիներեն 255
*** գոդոբերերեն 128
*** բոտլիխերեն 206
*** անդիերեն 5800
*** բագվալիներեն 1447
*** թինդիերեն (թինդալերեն) 2152
*** չամալիներեն 500
** Ցեզյան խումբ
*** գինուխերեն 5
*** հունզիբերեն 1012
*** խվարշիներեն 1737
*** բեժտիներեն 6072
*** ցեզերեն 12 467
* Դարգինյան ճյուղ 485 705
** մուգիներեն ~6571
** կադարերեն ~18 963
** գապշիմին-բուտրիներեն ~27 083
** ցուդախարերեն ~39 225
** ուրախիներեն ~73 420
** մուիրիներեն ~79 938
** մյուրե-գուբդեներեն ~81 814
** ակուշիներեն ~95 795
*** գրական դարգիներեն
** մեգեբերեն ~1300
** կունկիներեն ~1200
** ամուխ-խուդուցերեն ~1 600
** իցարիներեն ~1800
** սիրխիներեն ~20 497
** չիրագերեն ~1 280
** կայտագերեն ~43 648
** աշտիներեն ~2300
** կուբաչիներեն ~7089
* լակերեն 145 895
* Լեզգիական ճյուղ
** արչիներեն 970
** ագուլերեն 29 287
** թաբասարաներեն 126 136
** լեզգիերեն 473 173
** ցախուրերեն 10 596
** ռուտուլերեն 30 360
** ուտիերեն 2 266
* Նախյան ճյուղ
** ինգուշերեն 305 868
** չեչեներեն 1 354 705
** ակկինսյան-օրստխոյան բարբառ ~90 000

## [[Քարթվելական լեզուներ|Քարթվելական ընտանիք]]
Ընդհանուր՝ 4 լեզու
* վրացերեն 170 659
* մեգրելերեն 1529
* լազերեն 25
* սվաներեն 71

## [[Ուրալյան լեզուներ|Ուրալյան ընտանիք]]
Ընդհանուր՝ 23 կենդանի և 5 մեռնող լեզու
* Ուգրո-ֆիննական ճյուղ
** վոդերեն 68
** իժորերեն 123
** վեպսերեն 3613
** էստոներեն 15 583
** ֆիններեն 38 873
** կարելերեն 25 605
*** լյուդիկովյան բարբառ ~4 000
*** լիվվիկովյան բարբառ ~20 000
*** собственно карельское наречие ~2800
*** կարելերենի տվերյան բարբառ ~10 000
** Մարիյան լեզուներ 388 378
*** մարիերեն 365 316
*** լեռնամարիերեն 23 062
** մերյաներեն **†**
** սաամյան լեզուներ 353
*** բաբինյան սաամերեն (ակկալա) **†**
*** յոկան-սաամերեն ~6
*** կիլդինյան սաամերեն ~750
*** կոլտտա-սաամերեն ~28
** մորդվական լեզուներ 431 692
*** էրզյաներեն (էրզյա-մորդվերեն) ~400 000
*** մոկշաներեն (մոկշամորդվերեն ) ~200 000
** կոմիպերմյակերեն 63 106
** կոմիզիրյաներեն 156 099
** ուդմուրտերեն 324 338
** մանսիերեն 938
** խանտիերեն 9584
** հունգարերեն 6888
* Սամոդիական ճյուղ
** յուրացերեն **†**
** էնեցերեն 43
** նգանասաներեն 125
** նենեցերեն 21 926
** կամասիներեն **†**
** մատորերեն **†**
** սելկուսքերեն 1023

## [[Ալթայան լեզուներ|Ալթայան ընտանիք]]
Ընդհանուր՝ 41 լեզու
* տունգուս–մանջուրական ճյուղ
** նեգիդալերեն 74
** էվեներեն 5656
** էվենկիերեն 4802
** օրոկերեն (ուլտա) 47
** ուդեգեյերեն 103
** օրոչերեն 8
** ուլչիերեն 154
** նանայերեն 1347
* Մոնղոլական ճյուղ
** մոնղոլերեն 8829
** կալմիկերեն 80 546
** բուրյաթերեն 218 557
* Թյուրքական ճյուղ
** չուվաշերեն 1 042 989
** ույղուրերեն 1 049
** ուզբեկերեն 273 451
** տոֆալարերեն 93
** դոլգաներեն 1054
** տուվիներեն 253 673
** յակուտերեն 450 140
** չուլիմերեն 44
** շորերեն 2 839
** խակասերեն 42 604
** ալթայան խումբ 55 720
*** հյուսիսալթայան լեզու 1048
**** քումանդինյան բարբառ 738
**** չելկանյան բարբառ (կուու) 310
*** ալթայերեն ~50 500
**** տուբալարյան բարբառ ~3 000
**** ալթայ կիժի ??
**** տելեուտյան բարբառ 975
**** տելենգիտյան բարբառ ~3 000
** ղփչաղերեն 2
** գագաուզերեն 5917
** թուրքմեներեն 30 767
** թուրքերեն 146 363
** ադրբեջաներեն 473 044
** կարաիմերեն 3
** կարակալպակերեն 867
** ղազախերեն 401 455
** նողայերեն 88 328
** բաշկիրերեն 1 152 404
** Ղրիմի թաթարերեն 308
** կարաչայ-բալկարերեն 305 364
** կումիկերեն 426 212
** ղրղզերեն 80 306
** թաթարերեն 4 280 718
*** սիբիրյան թաթարերեն (ներառյալ **բարաբինյան բարբառ) ~??
* ճապոներեն 33 855
* կորեերեն 42 384

## [[Ենիսեյան լեզուներ|Ենիսեյան ընտանիք]]
Ընդհանուր՝ 2 (1) կենդանի լեզու
* կետերեն 213
* յուգերեն 1 (или **†**)
* արիներեն **†**
* պումպոկոլերեն **†**
* կոտտերեն **†**

## [[յուկագիրյան լեզուներ|Յուկագիրյան ընտանիք]]
Ընդհանուր՝ 2 կենդանի լեզու
* յուկագիրերեն 370
* օմոկերեն **†**
* չուվաներեն **†**

## [[չուկոտկա-կամչատկյան լեզուներ|Չուկոտկա-կամչատկյան ընտանիք]]
Ընդհանուր՝ 4 կենդանի և 3 մեռնող լեզու
* չուկչերեն 5095
* կերեկերեն **†**
* ալյուտորերեն 25
* կորյակերեն 1665
* իտելմեներեն 82
** արևելյան **†**
** հարավային **†**

## [[էսկիմոս-ալեուտյան|Էսկիմոս-ալեուտյան ընտանիք]]
Ընդհանուր՝ 4 կենդանի և 2 մեռնող լեզու
** ալեուտերեն 45
** մեդնի-ալեուտյան լեզու 5
* էսկիմոսյան ճյուղ 508
** նաուկաներեն ~70
** չապլիներեն ~340
** ինուպիակ **†**
** սիրենիկերեն **†**

## [[Այնու լեզուներ|Այնույան ընտանիք]]
Ընդհանուր՝ 2 մեռնող լեզու
* սախալինայնույան լեզու **†**
* կուրիլայնույան լեզու **†**

## [[Սեմական լեզուներ|Սեմական ընտանիք]]
Ընդհանուր՝ 2 լեզու և 1 գրքային
** նորարամերեն 7762
** արաբերեն 8216
** իվրիտ 21 981

## [[Չին-տիբեթական լեզուներ|Չին-տիբեթական ընտանիք]]
Ընդհանուր՝ 2 կենդանի լեզու և 1 գրքային
** դունգաներեն 1088
** չինարեն 59 235
** հին տիբեթերեն

## [[ավստրոասիական լեզուներ|Ավստրոասիական ընտանիք]]
* վիետնամերեն 26 197

## Տես նաև
* Ռուսաստանի լեզուներ
* Լեզուների ցանկեր
* Եվրասիայի լեզուներ
* Աֆրիկայի լեզուներ
* ԽՍՀՄ լեզուներ

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Languages of European Russia 
* Languages of Asian Russia 
* Indigenous Minority Languages of Russia: Bibliographical guide 
* *Алпатов В.* Языковая ситуация в регионах России «Отечественные записки», № 2, 2005 

Կատեգորիա:Լեզուների ցանկեր
Կատեգորիա:Ռուսաստանի լեզուներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի մշակույթ