open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Մեկ վայրկյան սխրանքի համար

**«Մեկ վայրկյան սխրանքի համար»** (, *«Անմոռանալի զինակիցը»*), 1985 թվականի խորհրդա-կորեական երկսերիանոց գեղարվեստական ֆիլմ։ Ռազմապատմական ֆիլմ խորհրդային բանակի լեյտենանտ Յակով Նովիչենկոյի սխրանքի մասին, որը 1946 թվականի մարտի 1-ի Փհենյանի հանրահավաքում փրկել էր Կիմ Իր Սենին նրա վրա նետված նռնակից։

## Սյուժե
Կարմիր բանակի կողմից Հյուսիսային Կորեան ճապոնական տիրապետությունից 1945 թվականի օգոստոսին ազատագրվելուց հետո կրտսեր լեյտենանտ Յակով Նովիչենկոն մնում է կորեացիների հետ՝ նրանց օգնելու վերականգնել ավերված երկիրը։ Բայց երկիրը նախկինի պես անհանգիստ է. իշխանությունը և սեփականությունը կորցրած հարուստ կորեացիները ամերիկացի ռազմական խորհրդականների հետ միասին ահաբեկչական դավադրություն են նախապատրաստում Կիմ Իր Սենի դեմ՝ նրան տապալելու նպատակով։

1946 թվականի մարտի 1-ին Փհենյանում սկսվում է հանրահավաք՝ նվիրված Կորեայում մարտիմեկյան հակաճապոնական շարժման 27-ամյակին։ Հանրահավաքում ելույթ է ունենում Հյուսիսային Կորեայի ժամանակավոր ժողովրդական կոմիտեի նախագահ Կիմ Իր Սենը։ Ամբոխի միջից անսպասելիորեն դավադիրներից մեկը նռնակ է նետում նրա ուղղությամբ։ Կրտսեր լեյտենանտ Նովիչենկոն արագ մոտ է վազում, վերցնում է այն և, չիմանալով, թե ուր նետի այն, մարմնով ընկնում է դրա վրա։ Նռնակը պայթում է, սակայն այն գիրքը, որը խորհրդային սպան պատահաբար դրել էր շինելի տակ, փրկում է նրա կյանքը։ Ծանր վիրավորված Նովիչենկոյին տանում են ընկերները, իսկ Կիմ Իր Սենը շարունակում է իր ելույթը։ Հանրահավաքը շարունակվում է։ Դավադրությունը տապալվում է։

Բժիշկները փրկում են Յակով Նովիչենկոյի կյանքը, սակայն նա կորցնում է աջ ձեռքը։ Ֆիլմն ավարտվում է 1984 թվականին նրա այցելությամբ Հյուսիսային Կորեա։

## Դերերում
* Անդրեյ Մարտինով - Յակով Նովիչենկո
* Չխվե Չհան Սու - Լի Չան Հեկ
* Օլեգ Անոֆրիև - Գուրենկո
* Չոն Յոն Հի - Չո Սուն Յոն
* Լի Սոն Գվան - Չո Գվան Սե
* Լի Են Իր - Կիմ Իր Սեն
* Նատալյա Արինբասարովա - բուժքույր
* Իրինա Շևչուկ - Մարիա Նովիչենկո
* Մարինա Լևտովա - Ռաիսա Նովիչենկո
* Լիմ Մի Յոն - Սուն Է
* Պակ Չան Յուն - Կվոն Դոկ Սուլ
* Վլադիմիր Անտոնիկ - Իվան Նովիչենկո
* Վյաչեսլավ Բարանով - Պեչկին
* Կանն Վոն Սուկ - Կվոն Հեն Տհյակ
* Լիմ Ին Գուն - Կո Դալ Մին
* Վիկտոր Ֆիլիպով - Բոբիր
* Վլադիմիր Ֆերապոնտով - Սամոխին
* Ալեքսանդր Բելյավսկի — Չիստյակով
* Յուրի Սարանցև - Ռոմանենկո
* Վադիմ Զախարչենկո - գլխավոր բժիշկ
* Վադիմ Գրաչով - Մարշալ Մերեցկով
* Խան Դին Սոպ - Օ Սեն Չխիլ

## Նկարահանման խումբ
* Ռեժիսորներ՝ Էլդոր Ուրազբաև, Օմ Գիլլ Սոն
* Սցենարիստներ՝ Ալեքսանդր Բորոդյանսկի, Պեկ Ին Չժուն
* Օպերատորներ՝ Էլիզբար Կարավաև, Չոն Իք Խան
* Բեմադրող նկարիչներ՝ Կոնստանտին Ֆորոստենկո, Կիմ Չխոլ Հոն
* Կոմպոզիտորներ՝ Էդուարդ Արտեմիև, Կո Սու Են
* Հնչյունային օպերատորներ՝ Սեմյոն Լիտվինով, Լի Սխուն Ել

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* 
* «Секунда на подвиг» на Красном ТВ (1 серия, 2 серия)

Կատեգորիա:1980-ականների ռուսերեն ֆիլմեր
Կատեգորիա:1985 ֆիլմեր
Կատեգորիա:«Մոսֆիլմ» ստուդիայի ֆիլմեր
Կատեգորիա:Բնօրինակում անաղբյուր հոդվածներ
Կատեգորիա:Խորհրդային պատմական ֆիլմեր
Կատեգորիա:Խորհրդային ֆիլմեր
Կատեգորիա:Կորեական ֆիլմեր
Կատեգորիա:Ֆիլմեր Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի մասին
Կատեգորիա:1980-ականների խորհրդային ֆիլմեր
Կատեգորիա:Խորհրդային ֆիլմեր Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի մասին
Ֆեոդոր Սոլոգուբ

**Ֆեոդոր Սոլոգուբ** (, իսկական անունը՝ **Ֆեոդոր Կուզմիչ Տետերնիկով**, , ), ռուս բանաստեղծ, գրող, դրամատուրգ, հրապարակախոս։ Ռուսական գրականությունում դեկադենտական շարժման և ռուսական սիմվոլիզմի վառ ներկայացուցիչ։

## Կենսագրություն
1882 թվականին ավարտել է ուսուցչական ինստիտուտը, 25 տարի դասավանդել է մաթեմատիկա։ Պատկանել է ավագ սերնդի սիմվոլիստներին, կրել եվրոպական դեկադանսի փիլիսոփայության և գեղագիտության ուժեղ ազդեցությունը։

Նրա «Չնչին սատանան» (1907) նշանավոր վեպի հերոս, գավառական ուսուցիչ Պերեդոնովը մարմնավորել է այն ամբողջ ճղճիմն ու ստորը, որ Սոլոգուբը տեսել է իր ժամանակի կյանքում։ «Արարվող լեգենդ» (1914) վեպում հաղթում է Պերեդոնովի հակոտնյան՝ Տրիրոդովը, որ գրողի «ես»-ն է։ Ռեալիստական գրոտեսկի տարրերն այստեղ զուգորդվում են քմահաճ ֆանտաստիկայի, միստիկայի, էրոտիկայի հետ։

Սերը, արվեստը, երազանքը անելանելի իրականությանն են հակադրված նաև Սոլոգուբի քնարերգության մեջ («Բոցե շրջան»)։ Սոլոգուբի բանաստեղծությունները դասականորեն վճիտ են ու երգեցիկ։ Նրա պոեզիան զգալիորեն ավելի արժեքավոր է, քան արձակը (բացառությամբ «Չնչին սատանա»-ի)։

1905–1907 թվականներին Սոլոգուբը գրել է թունոտ «Քաղաքական փոքրիկ հեքիաթներ», կծու էպիգրամներ ցարի և նրան շրջապատողների մասին։ Հեղափոխության պարտությունն ուժեղացրել է գրողի հոռետեսությունը։ Սոլոգուբը ողջունել է ինքնակալության տապալումը, բայց շատ բանում չի հասկացել 1917 թվականի Հոկտեմբերյան հեղափոխությունը։

Թարգմանել է Վոլտերին, Գի դը Մոպասանին, Շառլ Բոդլերին, Պոլ Վեռլենին, Արթյուր Ռեմբոյին, Հայնրիխ Հայնեին և ուրիշների։ Գրել է նաև մի շարք պիեսներ ու հոդվածներ։

## Հիշատակ
Ֆեոդոր Սոլոգուբի անունով կոչվում են փողոցներ Մոսկվայում և Վիտերգայում։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:20-րդ դարի ռուս բանաստեղծներ
Կատեգորիա:20-րդ դարի ռուս գրողներ
Կատեգորիա:Խորհրդային բանաստեղծներ
Կատեգորիա:Խորհրդային դրամատուրգներ
Կատեգորիա:Խորհրդային վիպասաններ
Կատեգորիա:Ռուս արվեստաբաններ
Կատեգորիա:Ռուս դրամատուրգներ
Կատեգորիա:Ռուս թարգմանիչներ
Կատեգորիա:Ռուս սիմվոլիստ բանաստեղծներ
Կատեգորիա:Ռուսական կայսրության բանաստեղծներ
Ձոն սիրո

«**Ձոն սիրո**» (), 1994 թվականի ռուսական ֆիլմ։ Ֆիլմի հիմքում ընկած են Իվան Բունինի «Թեթև շնչառություն» (), «Ցուրտ աշուն» ( և «Ռուսյա» պատմվածքները։

## Սյուժե
Ծեր գրողը զննում է մասունքներ, որոնք նրան հիշեցնում են անցած տարիների իրադարձությունների մասին։

Առաջին նովելում երիտասարդ գիմնազիստուհի Օլյա Մեշչերսկայան դավաճանում է իր սիրեցյալին՝ կապի մեջ մտնելով ուրիշի հետ, ում չի սիրում և մահանում է նրա ձեռքից։

Երկրորդ նովելում աղջիկը ռազմաճակատ է ճանապարհում փեսացուին, վերջինս նրան ասում է, որ իր զոհվելու դեպքում նա  ուրախանա այստեղ՝ երկրի վրա, իսկ հետո իրենք կհանդիպեն այնտեղ՝ մյուս կյանքում։ Հետագայում նա սպանվում է, աղջիկը որոշ ժամանակ տառապում է նրա համար, ապա փորձում է կարգավորել իր կյանքը երկրի վրա։

Երրորդ նովելում (հիշողություն հիշողության մեջ) հերոսը կնոջը պատմում է մի աղջկա մասին, որին ինքը սիրել է, սակայն նրանց հարաբերություններին խանգարել է բռնապետ մայրը։

## Դերերում
* Ինոկենտի Սմոկտունովսկի – *հեղինակի տեքստ
* [[Ալեքսանդրա Բուդանովա]] – *Օլյա Մեշչերսկայա, գիմնազիստ
* Եգոր Բերոև – *Շերշ, գիմնազիստ
* [[Իրինա Պոլյանսկայա]] – *հարսնացու
* Դմիտրի Վորոբյով – *փեսացու
* Եկատերինա Իվանովա – *Ռուսյա
* Վլադիսլավ Լոբանով – *դասուսույց, Ռուսյայի սիրելին
* Տատյանա Բուբելնիկովա – *դասուսույցի կինը
* Իրինա Կվիտինսկայա – *Իրինա Դմիտրիևնա
* [[Էլվիրա Բրունովսկայա]] – *Ռուսյայի մայրը
* Ալեքսանդր Պավլով – *Ալեքսեյ Միխայլովիչ
* [[Օլեգ Մարտյանով]] – *զինվորական
* Ջեմմա Օսմոլովսկայա – *հարսնացուի մայրը
* Պյոտր Պոդյապոլսկի
* [[Իվան Վարցան]] – *դրվագ

## Ստեղծագործական խումբ
* Սցենարի հեղինակ և ռեժիսոր՝ Լև Ցուցուլկովսկի
* Օպերատոր՝ Իգոր Պոպով
* Կոմպոզիտորներ՝ Վլադիմիր Ֆեոդորով, Լեոնիդ Ռեզետդինով
* Նկարիչ՝ Նիկոլայ Սուբբոտին
* Հնչյունային օպերատոր՝ Սերգեյ Վարցան
* Մոնտաժող՝ Լարիսա Նեստերովա
* Ֆիլմի տնօրեն՝ Լարիսա Յակուշևա

## Քննադատություն
Ալեքսանդր Ֆեոդորովը գրել է․ «Ավաղ, իմ կարծիքով՝ այս ֆիլմն արժանի է միայն ցավալի հիշատակման՝ դասական արձակի նուրբ քնարական մթնոլորտի փոխարեն մեր առջև ծանրակշիռ, վատ խաղարկված տեսարան է»։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Посвящение в любовь // телеканал «Культура»
* Посвящение в любовь // Афиша
* Посвящение в любовь // Мегаэнциклопедия Кирилла и Мефодия

Կատեգորիա:1994 ֆիլմեր
Կատեգորիա:Ռուսական մելոդրամա ֆիլմեր
Կատեգորիա:Ռուսական ֆիլմեր
Ստրասբուրգ քաղաքի կենդանաբանական թանգարան

**Ստրասբուրգ քաղաքի կենդանաբանական թանգարանը** գտնվում է Ֆրանսիայի Էլզաս մարզի Ստրասբուրգ քաղաքում։ Այն ներառում է շուրջ 2,380,000 կենդանաբանական հավաքածու։ Թանգարանը ղեկավարում է Ստրասբուրգի համալսարանը․ այն նաև գտնվում է համալսարանի շրջակայքում՝ ուսանողական պատմական կամպուսում՝ Ստրասբուրգի համալսարանական պալատի կողքին։

## Պատմություն
1804 թվականին Ստրասբուրգ քաղաքը գնեց Ժան Հերմանի (1738-1800) բնագիտական ամբողջ հավաքածուն և այն տեղադրեց թանգարանում։ Երբ 1872 թ․–ին Ստրասբուրգի համալսարանը կրկին բացեց իր դռները, այն վստահվեց թանգարանը ղեկավարության կարևոր գործում։ Այդ օրվանից ի վեր, համալսարանը շարունակում է հարստացնել հավաքածուն ու նպաստել թանգարանի գիտական առաջխաղացմանը։

Թանգարանում Ժան Հերմանի բնագիտական աշխատասենյակը՝ կաբինետը վերակառուցելու գործընթացն ավարտվեց 1988 թ․–ի դեկտեմբեր ամսին։

2010 թ․–ին թանգարանում բացվեց ոսկրաբանության գիտական հավաքածուն․ սա առաջին նման հավաքածուն էր Ֆրանսիայի հյուսիս–արևելյան տարածքում.։

## Հավաքածուները
Թանգարանում կարող եք գտնել թռչունների, կաթնասունների, անողնաշարավորների և միջատների մի մեծ հավաքածու։ Թանգարանը հատկապես կարևորում է Էլզաս նահանգի կենդանական աշխարհը՝ ֆաունան։ Իսկ վերոհիշյալ Ժան Հերմանի վերակառուցված աշխատասենյակում առկա են բազմաթիվ փաստաթղթեր ու իր ժամանակաշրջանից եկող կենդանիների նմուշներ։

### Թվերը
*  անողնաշարավորներ․
*  միջատներ․
*  թռչուններ․
*  կաթնասուններ․
*  ձկներ․
*  սողուններ և երկկենցաղներ։

## Մուտք
Թանգարան կարող եք հասնել նստելով Ստրասբուրգի C, E կամ F համարների երկաթուղին։ Պետք է իջնել *Université* կանգառում։

## Պատկերասրահ

Musée zoologique de Strasbourg.JPG|Թանգարանի տեսքը դիմացից
Reconstitution_du_cabinet_d%27histoire_naturelle_du_professeur_Jean_Hermann.jpg|Ժան Հերմանի աշխատատեղին՝ վերակառուցված
musée zoologique girafe entrée.JPG|Լցոնված ընձուղտ՝ մուտքում
Musée zoologique de Strasbourg-Ornithologie (2).jpg|Թռչնաբանական հավաքածու
Musée zoologique de Strasbourg-Coelacanthe (2).jpg|Ձկան տեսակ
Blaschka-Pelagia noctiluca.jpg|Մեդուզայի տեսակ
Musée zoologique de Strasbourg-Rhinograde (Rhinogradentia, cropped).jpg|Հորինված կաթնասուն՝ ռինոգրադենիտա անվանումով


## Այցելուների քանակը




## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* https://www.musees.strasbourg.eu/musee-zoologique
* https://fr.wikipedia.org/wiki/Autorit%C3%A9_(sciences_de_l%27information)
* http://viaf.org/viaf/126492145
* http://isni.org/isni/0000000122481691
* http://catalogue.bnf.fr/ark:/12148/cb12306920h
* Portail des collections et musées des universités de Strasbourg 
* http://www.idref.fr/050275526
* http://id.loc.gov/authorities/nr92030215
* https://www.worldcat.org/identities/lccn-nr92030215
* http://www.worldcat.org/identities/lccn-nr92-030215
* http://www2.culture.gouv.fr/public/mistral/museo_fr?ACTION=CHERCHER&FIELD_98=REF&VALUE_98=M7071

Կատեգորիա:1804 հիմնադրված թանգարաններ
Կատեգորիա:Ստրասբուրգի թանգարաններ
Կատեգորիա:Ֆրանսիայի թանգարաններ
Ֆրանսուա դը Բելֆորե

**Ֆրանսուա դը Բելֆորե** ( ), ֆրանսիացի գրող, 16-րդ դարի պոետ և թարգմանիչ։

## Կենսագրություն
Ֆրանսուա դե Բելֆորեն ծնվել է աղքատ ընտանիքում։ Երբ յոթ տարեկան էր, հայրը զոհվել է պատերազմում։ Որոշ ժամանակ ապրել է Մարգարիտ Նավառացու արքունիքում, հետո մեկնել է Թուլուզ և Բորդո, որտեղ հանդիպել է պատմաբան և հումանիստ Ջորջ Բյուկենենին։ Այնուհետև ժամանել է Փարիզ, որտեղ ծանոթացել է ֆրանսիական երիտասարդ գրական սերնդի ներկայացուցիչների՝«Պլեադա» միավորման անդամների հետ, ինչպիսիք են Պիեռ Ռոնսարը, Ժան Անտուան դե Բայիֆը, Ժան Դորան, Ռեմի Բելոն, Անտուան դյու Վերդեն և Օդեթ դե Տուրնեբը։

1568 թվականին Ֆրանսուան դարձել է Ֆրանսիայի թագավոր Հենրի 3-րդի պատմագիրը, սակայն պատմության շարադրանքում թույլ է տվել մի շարք սխալներ և շուտով կորցրել աշխատանքը։ Զբաղվել է գրավաճառությամբ և լցրել Փարիզը իր բազմաթիվ ստեղծագործություններով։

Բելֆորեն գրել է բազմաթիվ թեմաներով՝ տիեզերագիտության, բարոյականության, գրականության և պատմության մասին։ Նրա ֆրանսերեն թարգմանությունների թվում են այնպիսի հեղինակների աշխատություններ, ինչպիսիք են Մատտեո Բանդելլոն, Բոկաչչոն, Անտոնիո դե Գևարան, Ֆրանչեսկո Գվիչարդինին, Պոլիդոր Վերգիլիուսը, Կիպրիանոսը, Սեբաստիան Մյունստերը, Ախիլ Տատիյը, Ցիցերոնը, Դեմոսթենեսը և այլք։

Ֆրանսուա դե Բելֆորեն ֆրանսիական առաջին հովվական վեպի՝ «La Pyrénée» (կամ *«La Pastorale amoureuse»,* 1571 թվական) հեղինակն է։ Նրա *«Grandes Annales»*-ը բանավիճական աշխատանք է, որտեղ վիճում է լատինական գրականության գիտակ Ֆրանսուա Օտմանի հետ։ Նրա աշխատանքների ընդհանուր թիվը շուրջ 50 հատոր է։

Նրա առավել հաջող աշխատանքը, ամենայն հավանականությամբ, Մատտեո Բանդելլոյի որոշ նովելների թարգմանությունն ու հարմարեցումն է՝ «Ողբերգական պատմություններ» անվամբ։ Այդ պատմություններից մեկը կարող էր աղբյուր դառնալ Շեքսպիրի «Համլետի» համար։ 16-րդ դարում Ֆրանսուա դե Բելֆորեն նկարագրել է Էլսինոր քաղաքի թագավորական ամրոցը, որտեղ ծավալվել են Դանիայի արքայազնի՝ Շեքսպիրյան Համլետի ողբերգական իրադարձությունները։ Դրանց մասին հեղինակն իր հերթին կարդացել է Սաքսոն Գրամատիկուսի՝ 12-րդ դարի ժամանակագրության մեջ։

1575 թվականին Ֆրանսուա դե Բելֆորեն առաջինն է օգտագործել է Մոնրեալ անունը՝ գրելով. 

## Ընտրյալ աշխատանքներ
մինի|աջից|Էջ Սեբաստիան Մյունստերի «Տիեզերագիտությունից», թարգմանված է Ֆրանսուա դե Բելֆորեի կողմից (1575)|195x195փքս
* Histoire des neuf rois qui ont eu le nom de Charles
* Annales ou Histoire générale de France
* Histoires tragiques (extraites de Matteo Bandello)
* Histoires prodigieuses
* La chasse d’amour (поэма), 1561
* Continuation des histoires tragiques, contenant douze histoires tirées de Bandel…., 1559
* Les Amours de Clitophon et de Leucippe de Achille Tatius, 1568
* L’histoire universelle du monde, 1570
* La Cosmographie universelle de tout le monde. Paris, 1575
* Grandes Annales et histoire générale de France, 1579
* Description générale de tous les Pays-Bas, 1612

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Ֆրանսիացի բանաստեղծներ
Կատեգորիա:Ֆրանսիացի թարգմանիչներ
Կատեգորիա:Գրողներ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Անձինք այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Ֆրանսիացի պատմաբաններ
Կատեգորիա:Բանաստեղծներ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Ֆրանսիացի գրողներ
Յակովը՝ Ստալինի որդին

«**Յակովը՝ Ստալինի որդին**» (), խորհրդաին գեղարվեստական  ֆիլմ, որ նկարահանվել է 1990 թվականին Վրաստան-ֆիլմ ստուդիաում ռեժիսոր Դևի Աբաշիձեի կողմից Բադրի Չոխոնելիձեի հետ համատեղ գրված սցենարով։

Ֆիլմը հայտնի է նաև այլ անվանումով՝ «Պատերազմը պատերազմ է բոլորի համար» (*«Война, для всех война»*)։ Ֆիլմում գլխավոր դերերը կատարել են Զազա Կոլելիշվիլին, Եվգենի Ջուղաշվիլին, Հերբերտ Շտորմը, Ալեքսանդր Մեձմարիաշվիլին և Լև Գավրիլովը։ Ֆիլմի պրեմիերան Խորհրդային Միությունում կայացել է 1990 թվականին Թբիլիսիում։

## Սյուժե
Ֆիլմի գլխավոր հերոսը՝ Յակով Ջուղաշվիլին, Ստալինի ավագ որդին է։ Ֆիլմում ներկայացվում է նրա կյանքի դրաման․ նա մասնակցում է Հայրենական մեծ պատերազմին ավագ լեյտենանտի կոչումով, գերի ընկնում գերմանացիների մոտ, ապա հայտնվում ռազմագերիների ճամբարում, որտեղ էլ զոհվում է։

## Դերերում
* Զազա Կոլելիշվիլի – *[[Յակով Ջուղաշվիլի]]*
* Եվգենի Ջուղաշվիլի – *[[Իոսիֆ Ստալին]]*
* Հերբերտ Շտորմ – *ֆելդմարշալ Հանս Գյունտեր ֆոն Կլյուգե*
* Ալեքսանդր Մեձմարիաշվիլի
* Լև Գավրիլով
* Վաժա Փիրցխալիաշվիլի
* Իա Նինիձե – *Յուլյա Մելցեր*
* Լիանա Ասատիանի – *Սեֆորա*
* Իմեդա Կախիանի – *Սեմյոն*
* Մուրման Ջինորիա
* Քարթլոս Մարադաիշվիլի

## Նկարահանող խումբ
* Սցենարի հեղինակներ՝ Բադրի Ճոխոնելիձե և Դևի Աբաշիձե
* Ռեժիսոր՝ Դևի Աբաշիձե
* Օպերատոր՝ Աբեսալոմ Մայսուրաձե
* Կոմպոզիտոր՝ Բիձինա Կվեռնաձե
* Բեմադրող նկարիչ՝ Նաում Ֆուրման
* Հնչյունային ռեժիսոր՝ Գարրի Կունցև

## Տեխնիկական տվյալներ
* ԽՍՀՄ, 1990 թվական
* Թբիլիսի, Վրաստան-ֆիլմ
* Ռազմական ֆիլմ դրամա
* Գունավոր, մոնո, 89 րոպե,
* Բնօրինակ լեզու՝ վրացերեն

## Այլ անվանումներ
*  Անվանումը լատինատառ՝ **Stalinis shvili**, **Omi kvelastvis omia**
*  Ռուսերեն անվանում՝ **Яков, сын Сталина**, **Война, для всех война**
*  Անգլերեն անվանում՝ **Son of Stalin**, **War Is for Everyone**

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* 
* «Яков, сын Сталина» на сайте Медиатека

Կատեգորիա:1990 ֆիլմեր
Կատեգորիա:1990-ականների ռուսերեն ֆիլմեր
Կատեգորիա:Բնօրինակում անաղբյուր հոդվածներ
Կատեգորիա:Իոսիֆ Ստալին
Կատեգորիա:Խորհրդային դրամա ֆիլմեր
Կատեգորիա:Խորհրդային կենսագրական ֆիլմեր
Կատեգորիա:Խորհրդային ֆիլմեր
Բյորն Դալի

**Բյորն Էռլենդ Դալի** (նորվեգերեն՝ **Bjørn Erlend Dæhlie**, ), նորվեգացի դահուկորդ մարզիկ, նաև՝ գործարար։ Օլիմպիական խաղերի ութակի, աշխարհի տասնակի չեմպիոն։ 1992-ից 1999 թվականներին վեց անգամ նվաճել է հյուսիսային աշխարհի (երկրների) գավաթը (*Nordic World Cup*), 1994 և 1998 թվականներին էլ գրավել երկրորդ տեղը, 1991-1999 թթ. օլիմպիադաներում ու աշխարհի առաջնություններում ընդհանուր առմամբ նվաճել 29 մեդալ՝ դառնալով ամենահաջողակ դահուկորդը սպորտի պատմության մեջ։

Դալիի մարզական կարիերայի ընթացքում թթվածնի առավելագույն սպառման նրա ցուցանիշը կազմել է VO<sub>2</sub> max of 96 ml/kg/min:  Ֆիզիոլոգ Էռլենդ Հեմը միանգամայն հավանական է համարել, որ համբավավոր դահուկորդն իր մարզական կարիերայի գագաթնակետին կարող էր հատած լինել 100 ml/kg/min սահմանագիծը։

Մարզական նշանավոր դեմք լինելու հետ մեկտեղ՝ Դալին Նորվեգիայում նույնքան նշանավոր դեմք է մշակույթի ասպարեզում։ Ակտիվ մարզական գործունեությանը հրաժեշտ տալուց հետո նա դարձել է հաջողակ գործարար անշարժ գույքի առուվաճառքի և նորաձևության բնագավառներում։ Անշարժ գույքի շուկայում արդյունավետ ներդրումներ կատարելով՝ նա իր կարողությունն ավելացրել է կես միլիարդից ավելի կրոնով։ Բացի այդ՝ ակտիվորեն մասնակցել է գովազդային արշավների, ձեռնամուխ եղել դահուկորդների բրենդային հագուստի արտադրության, կազմակերպել *[[Gutta på tur]]* խորագիրը կրող հեռուստաշոու։ Այս ամենի հետ մեկտեղ՝ ստեղծել է դահուկային նորատեսակ կապիչներ և որպես գյուտ՝ արտոնագրել *Salomon Nordic System Pilot Bindings* անվանումով։

2020 թվականին Բյորն Էռլենդ Դալին հայտարարել է, որ մտադիր է փոխել իր բնակության վայրը, տեղափոխվել Նորդլանդ երկրամասի Բո շրջան

## Դահուկավազքի արդյունքներ
Բոլոր արդյունքների սկզբնաղբյուրը դահուկային սպորտի միջազգային ֆեդերացիայի (International Ski Federation (FIS) կայքն է։

### Օլիմպիական խաղեր
* 12 մեդալ – (8 ոսկե, 4 արծաթե)

### Աշխարհի առաջնություններ
* 17 մեդալ – (9 ոսկե, 5 արծաթե, 3 բրոնզե)

### Աշխարհի գավաթ
#### Տարեշրջանային տիտղոսներ
* 8 տիտղոս&nbsp;– (6-ը՝ ընդհանուր,  2-ը՝ սպրինտում)

#### Տարեշրջանում գրաված տեղը

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* 
*  – click Holmenkollmedaljen for downloadable pdf file

Կատեգորիա:Դահուկորդներ
Կատեգորիա:Նորվեգացի մարզիկներ
Կատեգորիա:Նորվեգացի օլիմպիական չեմպիոններ
Կատեգորիա:Օլիմպիական չեմպիոններ
Էդնա Պարկեր

**Էդնա Պարկեր**  (, ),  ամերիկացի ուսուցչուհի, երկարակյաց։ 2007 թվականի  օգոստոսի 13-ից մինչ մահվան օրը համարվում էր ամենածեր մարդը։ Կյանքի վերջին տարիները անցկացվել է Շելբիլվիլում (Ինդիանա)։ Էդնա Պարկերի մահից հետո ամենատարեց բնակիչ է ճանաչվել պորտուգալացի Մարիա դե Ժեզուշը։

## Կենսագրություն
Էդնա Պարկերը ծնվել է 1893 թվականի ապրիլի 20-ին  Ինդիանա նահանգի ագարակներից մեկում։ Սովորել է Ֆրանկլինի անվան միջին դպրոցում, այնուհետև հաճախել է Ֆրանկլինի քոլեջ, որպեսզի ստանա բարձրագույն կրթություն։

Պարկերը մի քանի տարի դասավանդել է Սմիթլենդի դպրոցում։

1913 թվականի ապրիլի 12-ին Էդնան ամուսնացել է իր հարևան Էռլ Պարկերի հետ, որը մահացել է 1939 թվականի փետրվարի 23-ին։ Նրանք ունեցել են 2 տղա՝ Քլիֆորդ և Էռլ կրտսերը։ Էդնան իր որդիներից երկար է ապրել։ 2008 թվականի ապրիլին նա ուներ 5 թոռ, 14 ծոռ և 13 ծոռնորդի։ Ունեցել է նաև 2 քույր  (Ջորջիան ապրել է մինչ 99 տարեկանը և Օպալը ապրել է մինչ 88 տարեկանը)։

Ամուսնու մահից հետո, երբ Էդնան 45 տարեկան էր, մնաց ապրելու ագարակում։ 100 տարեկան հասակում Էդնան տեղափոխվել է ավագ որդու՝ Քլիֆորդի մոտ։ Մի անգամ ձմռանը Քլիֆորդը և նրա կինը գնացին բասկետբոլի խաղի, իսկ Էդնան մնաց տանը մենակ։ Երբ նրանք վերադարձան, Էդնային գտան տան բակում՝ ձյան մեջ անգիտակից վիճակում։ Չնայած թեթև վնասվածքներին՝ Էդնան շուտափույթ ապաքինվեց։ Հետագայում Էդնային տարել են ծերանոց։

Պարկերը շատ էր սիրում կարդալ պոեզիա, սիրում Ջեյմս Ուիտկոմբա Ռայլիի ստեղծագործությունները, ամեն օր կարդում էր թերթեր և հաճախ ուղարկում էր ինքնագրեր։ 2007 թվականին իր ծննդյան 114-ամյակի կապակցությամբ նա շնորհավորական նամակ է ստացել ԱՄՆ-ի նախագահ Ջորջ Ուոկեր Բուշից։ Բացի այդ, Շելբիլվիլի քաղաքապետը նրան փոխանցել է քաղաքի խորհրդանշական բանալին։

2008 թվականին Պարկերը նկարահանվել է Մարկ Դոլանի «Աշխարհը ... և ես» վավերագրական ֆիլմի դրվագներից մեկում։

Էդնան մահացել է ծերանոցում՝ Ինդիանա նահանգում, 2008 թվականի նոյեմբերի 26-ին,  115 տարեկան և 220 օրական հասակում։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
*Edna Parker
*Indiana Woman Now World's Oldest Person
* 
*  
* AP Obituary in the Chicago Sun-Times

Կատեգորիա:21-րդ դարի ամերիկացի կանայք
Կատեգորիա:Ամերիկացի երկարակյացներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի ուսուցչուհիներ
Կատեգորիա:Գինեսի գրքի ռեկորդակիրներ
Արմեն Բարութչև

**Արմեն Կոստանդինի Բարութչև** (), հայ խորհրդային ճարտարապետ։ ՌՍՖՍՀ վաստակավոր ճարտարապետ (1969)։

## Կենսագրություն
Ավարտել է Լենինգրադի Գեղարվեստի ակադեմիան (1927) և Արվեստների պատմության ինստիտուի թատրոնի ու կինոյի բաժինը (1931)։ 1927 թվականից Լենինգրադում և այլ քաղաքներում նրա նախագծերով կառուցվել են տարբեր բնույթի շենքեր, nրա համահեղինակությամբ 1936-41 թթ նախագծվել և իրագործվել են Լենինգրադի, Կալինինի անվան Կարմիր գվարդիական հրապարակների հատակագծերն ու կառուցապատումը, Մեծ և Փոքր Օխտա միկրոշրջանների թաղամասերը, կազմվել հետպատերազմյան Լենինգրադի 1945-48 թթ գլխավոր հատակագիծը, «Ինտուրիստ» հյուրանոցը, հուշարձաններ, Պետրոզավոդսկի բարձրագույն գյուղատնտեսական ինստիտուտը, Մորդովական ԻՀ Կառավարության տունը Սարանսկում և այլն։

1934–41-ին եղել է «Գիպրոգոր»-ի (Քաղաքների հատակագծման պետական ինստիտուտ) լենինգրադյան մասնաճյուղի գլխավոր ճարտարապետը, 1944–65-ին՝ «Լենպրոյեկտ» ինստ–ի արվեստանոցի ղեկավար։ 1931 թվականից զբաղվում է մանկավարժական գործունեությամբ (1949-ից պրոֆեսոր՝ Լենինգրադի Ի․ Ռեպինի անվ․ գեղանկարչության, քանդակագործության և ճարտարապետության ինստիտուտում)։

Հանդես է եկել նաև որպես թատերական նկարիչ։ 1969 թ. արժանացել է Ռուսաստանի վաստակավոր ճարտարապետի կոչման։

Ձևավորել է Լենպետկոնսերվատորիայի «Սալամանյան քարանձավը» և «Սանչո Պանսո» (ըստ Սերվանտեսի) բեմադրությունները (Զալցբուրգի Մոցարտյան փառատոնի պատվ. դիպլոմ, 1929)

## Գրականություն
* Архитектурная графика эпохи конструктивизма в собрании Государственного Музея истории С.-Петербурга : Каталог / Авт.-сост. М. Л. Макогонова. — СПб.: ГМИ СПб., 2008.
* *Вайтенс А. П*. Армен Барутчев // Архитекторы об архитекторах. — СПб.: ОАО «Иван Фёдоров», 1999. — С. 202—219.
* Ежегодник Ленинградского отделения Союза советских архитекторов. — Л., 1940. — Вып. 1-2 (15-16). — С. 30-37.
* Ежегодник Общества архитекторов-художников. — Л., 1930. — Вып. 13. — С. 3-6.
* Ежегодник Общества архитекторов-художников. — Л., 1935. — Вып. 14. — С. 10-14.

## Պատկերասրահ

File:Выборгская фабрика-кухня (вид из Сампсониевского сада).JPG|Վիբորգսկի ֆաբրիկա-խոհանոց
File:Kirovsky univermag S-Petersburg.jpg|Կիրովի հանրախանութ



## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* http://architectuul.com/architect/armen-konstantinovich-barutchev
* https://peoplelife.ru/25764

Կատեգորիա:Հայ ճարտարապետներ
Կատեգորիա:Խորհրդային ճարտարապետներ
Կատեգորիա:20-րդ դարի ճարտարապետներ
Արմենակ Բեգյան

**Արմենակ Զուլֆիգարի Բեգյան** (), խորհրդային իրավաբան, իրավաբանական գիտությունների դոկտոր (1965), ՍՄԿԿ անդամ (1930)։

1934 թվականին ավարտել է Մոսկվայի սովետական շինարարության և իրավունքի, 1938 թվականին՝ Կարմիր պրոֆեսուրայի ինստիտուտները։ 1959 թվականից ՀՍՍՀ ԳԱ–ի փիլիսոփայության և իրավունքի ինստիտուտի բաժնի վարիչն է եղել։ Պարգևատրվել է Հայրենական պատերազմի II աստիճանի և Կարմիր աստղի շքանշաններով։

Մի շարք գիտական աշխատությունների հեղինակ և համահեղինակ է։ Խորհրդային տարիներին գիտական հետազոտություններ է արել  պետական վարչական իրավունքի և խորհրդային շինարարության ոլորտում։

## Երկեր
* Միութենական ռեսպուբլիկաների իրավունքների ընդլայնումը և նրանց մերձեցումը, Ե․, 1963։ 
* Образование и упрочение суверенного Советского армянского государства, Е․, 1962. 
* Развитие Советской государственности в Армении, Е․, 1968. 
* Ленин и советская национальная государственность, Е․, 1974.
* Ժողովրդի բարեկեցության բարձրացումը սովետական պետության գլխավոր նպատակն է։ Երևան։ Հայաստան, 1985 . 140 էջ։
* Հայկական ՍՍՀ օրենսդրությունը տեղական սովետների մասին։ Երևան։ Հայկական ՍՍՀ ԳԱ հրատարակչություն, 1984 . 166 էջ։
* ՍՍՀՄ ազգային-պետական կառուցվածքը. Եր. : Հայաստան, 1980
* Սովետական Հայաստանի պետական իշխանության տեղական ներկայացուցչական մարմինների կազմակերպումն ու գործունեությունը (համահեղինակ Միրումյան Կառլեն Արտավազդի)։ "Գիտելիք" ընկերություն ՀՍՍՀ։ Երևան։ Գիտելիք, 1982։ 48 էջ։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Հայ իրավաբաններ
Կատեգորիա:Խորհրդային իրավաբաններ
Կատեգորիա:Իրավաբանական գիտությունների դոկտորներ
Յան Լինդբլադ

**Յան Վիկտոր Արմաս Լինդբլադ** (, ), շվեդ բնագետ, կենդանաբան, գրող, լուսանկարիչ, կինոօպերատոր։

## Կենսագրություն
Յան Լինդբլադը ծնվել է 1932 թվականի հուլիսի 19-ին, Շվեդիայի Էրեբրու քաղաքում։ Հոր նախնիները ունեցել են սաամական արմատներ և ծագումով եղել են Հյուսիսային Լապլանդիայի Վեստերբոտեն լենից։ Գիմնազիան ավարտելուց հետո որպես պարուհի աշխատել է Ստոկհոլմի օպերային թատրոնի ստատիստների խմբում։ 1956 թվականին ավարտել է Ստոկհոլմի համալսարանի կենսաբանության ֆակուլտետը։ Բեմական դեբյուտը կատարել է 1950-ականների սկզբին՝ տարբեր ռևյուներում հանդես գալով որպես աճպարար և գեղարվեստական սուլոցների վարպետ և 1970-ականներին շատ սիրված է եղել իր հայրենիքում։ Ամենանշանավոր նվաճումներից մեկը եղել է 1977 թվականին ձայնագրված ամերիկյան *Oh Shenandoah* ժողովրդական երգի սուլոցային մեկնությունը։ Նրան մեծ համբավ են բերել վայրի բնության մասին «Վայրի բնության թագավորություն» (*Ett vildmarksrike*, 1964), «Գվիանա - թռչունների մայրցամաք» (*Guyana – vattnens land*, 1975), «Ջունգլիների գրքի աշխարհ» (*Djungelboken värld*, 1980) վավերագրական ֆիլմերի թողարկումը։ Իր վավերագրական ֆիլմերի համար 1970 թվականին արժանացել է *Stora Journalistpriset* մրցանակի։ Ստոկհոլմի համալսարանը 1980 թվականին նրան շնորհել է պատվավոր կոչում։

Լինդբլադը եղել է նաև ակտիվիստ և պայքարել է վայրի կենդանիներին նեղ վանդակներում պահելու դեմ։ 1970-ականների սկզբին Լինդբլադն ուսումնասիրել է Սուրինամի հարավում բնակվող անտառային հնդկական Ակուրիո ցեղի մարդաբանական առանձնահատկությունները, նյութական մշակույթը և սովորույթները, որոնք ներկայումս անհետացել են։ 8 տարեկանից տառապել է շաքարային դիաբետով, իսկ Շրի Լանկա այցելելուց հետո հիվանդացել է արևադարձային հիվանդությամբ։

Յան Լինդբլադը մահացել է երիկամային անբավարարությունից Ստոկհոլմում, 1987 թվականին։ Նրա հիշատակին նվիրված Շվեդիայի փոստային ծառայությունը 1998 թվականին թողարկել է 2 փոստային նամականիշ, որոնցում պատկերված են ինքը և ձեռնասուն վագրի ձագերը՝ Լիլիան և Ռանին։

## Մատենագիտություն
* «Ճանապարհորդություն դեպի կարմիր քաջահավերի մոտ», 1966
* «Բուի թագավորությունում», 1967 
* Իմ կանաչ դրախտը, 1969
* «Սպիտակ գետակինճ և այլ ձեռնասուն կենդանիներ», 1972
* «Գվիանա - Արևադարձային թավուտ», 1975
* «Քարե դարաշրջանը և սպիտակ հնդիկները», 1977
* «Ջունգլիների գրքերի աշխարհ», 1979
* «Վագրեր - մեր հրապուրիչ հեքիաթը», 1982 
* «Իմ արևադարձային աշխարհները», 1984
* «Մարդը- դու, ես և նախաստեղծը», 1987

## Ռուսերեն հրատարակություններ
* Линдблад Ян. Белый тапир и другие ручные животные / Пер. со швед. Л. Л. Жданова. — М.: Мир, 1976. — 184 с.: ил.
* Линдблад Ян. Мир книги джунглей / Пер. со швед. Л. Л. Жданова. — М.: Мир, 1983. — 128 с.: ил.
* Линдблад Ян. Человек — ты, я и первозданный / Пер. со швед. Л. Л. Жданова. — М.: Прогресс, 1991. — 264 с. — ISBN 5-01-002693-7.

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Կինոպրոդյուսերներ
Կատեգորիա:Կինոօպերատորներ
Կատեգորիա:Շվեդ արվեստագետներ
Կատեգորիա:Շվեդ արտիստներ
Կատեգորիա:Շվեդ բնագետներ
Կատեգորիա:Շվեդ գրողներ
Կատեգորիա:Շվեդ լուսանկարիչներ
Կատեգորիա:Շվեդ կենդանաբաններ
Կատեգորիա:Շվեդ հեռուստալրագրողներ
Կատեգորիա:Շվեդ մարդաբաններ
Կատեգորիա:Ստոկհոլմի համալսարանի շրջանավարտներ
Բաուշինգերի էֆեկտ

մինի|աջից|բաուշինգերի էֆեկտի գրաֆիկային պատկեր
**Բաուշինգերի էֆեկտ**, անվանվել է գերմանացի ինժեներ մեխանիկ Իոհան Բաուշինգերի անունով,  պլաստիկ դեֆորմացիայի ենթարկված նյութի համեմատականության, առաձգականության և հոսունության սահմանների փոքրացման երևույթ՝ հակառակ ուղղությամբ բեռնավորման դեպքում։

Օրինակ, ձգման պլաստիկ դեֆորմացիայի ենթարկված մետաղե ձողի սեղմման առաձգականության սահմանը զգալիորեն փոքր է նախապես չդեֆորմացված ձողի առաձգականության սահմանից։

Բաուշինգերի էֆեկտը ի հայտ է գալիս նաև ձողի նախ մի, ապա՝ հակառակ ուղղությամբ պլաստիկ ոլորման դեպքում։ Բացատրվում է նյութի (մետաղի) բյուրեղային կառուցվածքով։

## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն
Wyrzykowski J.W., Pleszakow E., Sieniawski J. Odkształcanie i pękanie metali. — Warszawa: Wydawnictwa Naukowo-Techniczne, 1999.  — 406.

Կատեգորիա:Դեֆորմացիա
Կատեգորիա:Նյութագիտություն
Սուրբ Հակոբ վանք (Հաճն)

**Սուրբ Հակոբ** (Սուրբ Հակոբ Մծբնա վանք, Հաճնո վանք, Հաջնո վանք), հայկական վանք պատմական Լեռնային Կիլիկիայի Հաճն քաղաքում, որը կառուցվել է 11-րդ դարում և պատերի մի մասը կանգուն է մինչև օրս։

Վանքի մեծ մասն այժմ ավերակների մեջ է և ավելի քան 120 տարի վերականգնման աշխատանքներ չեն կատարվել։

Սուրբ Հակոբը շրջապատված էր ամրակուռ պարիսպներով, շուրջը կային սառնորակ աղբյուրներ։ Վանքը կառուցվելուց հետո վերանորոգվել է 1554, 1885 և 1900 թվականներին։ 1882 թվականին վանքը դարձել է որբանոց, որին կից գործում էր Մկրտչյան գիշերօթիկ վարժարանը։ Վանքում ստեղծվել էր նաև հիվանդանոց։ Ավերվել ու ամայացել է թուրքերի հարձակումներից։  Վանքը եղել է շրջանի հոգևոր և կրթական կենտրոնը։ Վանահայրերը հանդես են եկել իբրև ուսուցիչներ։

300px|thumb|Սուրբ Հակոբ վանքը և կից գիշերօթիկ վարժարանը 1910 թվականին

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:11-րդ դարի հայկական վանքեր և եկեղեցիներ
Կատեգորիա:Ադանայի մարզի հայկական վանքեր և եկեղեցիներ
Կատեգորիա:Վանքեր այբբենական կարգով
Հորդանանի ազգայնականություն

thumb|right|Հորդանանի ազգայնականության խորհրդանիշները. ֆելդմարշալ Հաբիս Ալ մաջալին և նախկին վարչապետ Վասֆի Ալ-Թալը 1967 թվականին Ամմանի միջազգային մարզադաշտում
**Հորդանանյան ազգայնականությունը** ազգայնական գաղափարախոսություն է, որը հորդանանցի ժողովրդին դիտարկում է որպես արաբ ազգի ավելի զգալի մաս։ Առաջին անգամ այն ի հայտ է եկել 1920 թվականին, երբ մուսուլման, քրիստոնեական և չերքեզական ցեղերը աջակցեցին Էմիր Աբդալլահ I-ին Տրանսիորդանիայի էմիրության ստեղծման գործում, իսկ հետո աջակցեցին 1946 թվականին նրա անկախությանը Բրիտանական վարչակազմից։.

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Ազգայնականություններ
Կատեգորիա:Հորդանանի հասարակություն
Ահմադ Յամանի

**Ահմադ Զաքի Յամանի** (, ), Սաուդյան Արաբիայի նավթի և հանքային ռեսուրսների նախկին նախարար (1962-1986), քաղաքական գործիչ։

## Կենսագրություն
Ահմադ Զաքի Յամանին 1951 թվականին ավարտել է Կահիրեի Ֆուադ համալսարանը, որից հետո Նյու Յորքի համալսարանը, Հարվարդի և Էքսեթերի համալսարանների իրավաբանական ֆակուլտետները։ 1958 թվականից ծառայել է որպես Սաուդյան Արաբիայի կառավարության խորհրդական։ Նախարարի պաշտոնում Ահմադը փոխարինել է  Աբդուլահ ալ-Թարիքին, որը վտարվել է արևմտյան կորպորացիաների ճնշման տակ՝ նավթի ազգայնացման արմատական պահանջների պատճառով, ինչը նրան վաստակեց «կարմիր շեյխի» համբավ։

1973 թվականին Նավթային ճգնաժամի կարգավորման գործընթացում ունեցել է կարևոր դեր։

1975 թվականին դեկտեմբերին Յամանիին և Նավթ արտահանող երկրների կազմակերպության անդամներին Վիեննայում պատանդ է վերցրել ահաբեկիչ Կառլոսը։ Պատանդներին ազատ են արձակել Հյուսիսային Աֆրիկայի տարածքում, չնայած որ Կառլոսին իր վերադասները հրամայել էին մահապատժի ենթարկել Յամանիին և իր իրանցի գործընկերոջը։

1985 թվականի սեպտեմբերին նա հայտարարել է նավթի արդյունահանման սահմանափակումների դադարեցման մասին, որից հետո հաջորդ 6 ամիսների ընթացքում Սաուդյան Արաբիայի կողմից նավթի արդյունահանումն աճել է 3,5 անգամ, իսկ նավթի գները նվազել են։

Պատմաբանների մեծամասնության կարծիքով դա հանգեցրել է  Խորհրդային Միության  բյուջեի սուր պակասուրդի, ինչը Միխայիլ Գորբաչովին  ստիպեց իրականացնել Վերակառուցում քաղաքական շարժում.։

Յամանին հեռացել է նավթի նախարարի իր պաշտոնից, երբ 1986 թվականի հոկտեմբերին նրան հեռացրեց  Ֆահդ իբն Աբդուլ-Ազիզ Ալ Սաուդը թագավորը։ 1990 թվականին Յամանին հիմնել է Համաշխարհային էներգետիկայի ուսումնասիրությունների կենտրոն՝ շուկայի վերլուծության խումբ։

Մահացել է 2021 թվականի փետրվարի 23-ին, Լոնդոն քաղաքում։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
*Defining moments: Sheikh Yamani // BBC News
*Aburish, Saïd K. 1994: *The Rise, Corruption and Coming Fall of the House of Saud*. London: Bloomsbury.   p.&nbsp;7 "Oil Minister Yamani, whose moderate oil-pricing policies made him the most unpopular man in his country..."
*Robinson, Jeffrey. 1989: *Yamani The Inside Story*. London: Fontana Press. 
*BBC News, Defining moments: Sheikh Yamani
*Country Studies. Oil Industry, Saudi Arabia
*Perez, Carlos. The Decay of the Angel (Vacheron & Constantin)

Կատեգորիա:Երկարակյացներ
Կատեգորիա:Նյու Յորքի համալսարանի շրջանավարտներ
Կատեգորիա:Սաուդյան Արաբիայի նախարարներ
Կատեգորիա:Սաուդյան Արաբիայի քաղաքական գործիչներ
Այսօր և ընդմիշտ

**«Այսօր և ընդմիշտ»** (), խորհրդային գեղարվեստական ֆիլմ, որը նկարահանվել է ռեժիսոր Մարգարիտա Կասիմովայի կողմից 1982 թվականին «Տաջիկֆիլմ» կինոստուդիայում։

Ֆիլմի պրեմիերան տեղի է ունեցել 1982 թվականի հոկտեմբերին։

## Սյուժե
Յ. Կապլունովի և Ս. Սեիդմուրատովի սցենարի հիմքում դրված է իրական պատմություն։ Ֆիլմի գործողությունները տեղի են ունենում 1920-ական թվականներին Միջին Ասիայում։
  
Ֆիլմը երիտասարդ ռոմանտիկների՝ Տաջիկստանի թափառող դերասանների, հեղափոխական թատերական արվեստին ու նրա առաջին տաջիկական թատրոններին անսահման նվիրվածության մասին։

## Դերերում
* Մատլյուբա Ալիմովա – *Փարվինա
* [[Տուֆա Ֆազիլովա]] – *Հոջինիսո, Փարվինայի մորաքույրը
* Շամսի Հայդարով – *Սամադ, թատերախմբի գաղափարական ղեկավար և ռեժիսոր
* [[Հաշիմ Ռախիմով]] – *Ահմեդ
* Լոլա Կենժաևա – *Զեբո
* [[Սայդո Կուրբանով]] – *Աբդուլլո-հրամանատար
* Նաբի Ռախիմով – *Մուհամեդ
* [[Շուխրաթ Իրգաշև]] – *Իսկանդեր
* Գուրմինջ Զավկիբեկով – *Յունուս
* [[Ասալբեկ Նազրիև]]
* [[Մահմուդ Տախիրի]]
* [[Զուխրա Աբիդովա]]
* [[Աբդուլհայր Կասիմով]]
* [[Լյուդմիլա Մակսակովա]]
* [[Մահամադալի Մուհամադիր]]
* [[Աբդուսալոմ Ռախիմով]]
* [[Էռնստ Ռոմանով]] – *Բելյաև
* Սերգեյ Սոսնովսկի – ''«թափառող թատրոնի» տնօրեն
* Մարգարիտա Կասիմովա

## Նկարահանող խումբ
* Ռեժիսոր՝ Մարգարիտա Կասիմովա
* Սցենարիստներ՝ Յուրի Կապլունով, Սայիդմուրադ Սաիդմուրադով
* Օպերատոր՝ Վլադիմիր Դմիտրիևսկի
* Կոմպոզիտոր՝ Ֆիրուզ Բախոր
* Նկարիչ՝ Վլադիմիր Մյակոտա

## Մրցանակներ
* Սան Ֆրանցիսկոյի միջազգային կինոփառատոնի գրան պրի
* «Արծաթե սկավառակ» 1986 թվականին։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումններ
* «Այսօր և ընդմիշտ» (1982)

Կատեգորիա:Խորհրդային ֆիլմեր
Կատեգորիա:1982 ֆիլմեր
Կատեգորիա:Խորհրդային մելոդրամա ֆիլմեր
Կատեգորիա:Խորհրդային պատմական ֆիլմեր
Կատեգորիա:Բնօրինակում անաղբյուր հոդվածներ
Կատեգորիա:Խորհրդային դրամա ֆիլմեր
Կատեգորիա:«Տաջիկֆիլմ» ստուդիայի ֆիլմեր
Իսկ մեզ մոտ լռություն էր

**«Իսկ մեզ մոտ լռություն էր»** (), 1977 թվականի խորհրդային գեղարվեստական ֆիլմ, ռազմական դրամա, որը նկարահանել է ռեժիսոր Վլադիմիր Շամշուրինը։

## Համառոտ բովանդակությունը
Ֆիլմի գործողությունները տեղի են ունենում 1944-1945 թվականներին։ Պատմությունը, որը ներկայացվում է արդեն չափահաս մարդու մանկական տպավորությունների հիման վրա, ներկայացնում է մանրամասներ ու պատկերներ, որոնք բացահայտում են Հյուսիսային Զաոզերյե քաղաքում տեղի ունեցող իրադարձությունների էությունը, որտեղ մարդիկ շարունակում էին ապրել, սիրել, լաց լինել, երգել և սպասել լուրերի ռազմաճակատից։

## Դերերում
* Ալյոշա Չյորստվով – *Սերյոժա Մուրավյով
* [[Թամարա Սյոմինա]] – *Օլգա Մուրավյովա, Սերյոժայի մայրը
* Լյուբով Սոկոլովա – *Աննա Խարիտոնովնա
* [[Յուրի Չուլյուկին]] – *Միխայիլ Իլյիչ, Աննայի ամուսինը
* Ռիմա Մարկովա – *Կլավդիա Բարաբանովա
* [[Էլիզաբեթ Նիկիշչիխինա]] – *Անտոնինա Լաբուտինա
* Սվետլանա Պենկինա – *Գուստենկա Դրոզդովա
* [[Ելենա Մաքսիմովա]] – *տատիկ
* Ելենա Դրապեկո – *Մանեֆա Բարաբանովա
* [[Սվետլանա Ստարիկովա]] – *փոստատար
* Անատոլի Սոլոնիցին – *Պետրուխա
* [[Դանիել Նետրեբին]] – *գործկոմի նախագահ
* Դենիս Ռազին – ''տղա սեղանի մոտ

## Նկարահանող խումբ
* Սցենարի հեղինակ՝ Բորիս Շուստրով
* Ռեժիսոր` Վլադիմիր Շամշուրին
* Օպերատոր` Իգոր Մելնիկով
* Նկարիչներ` Վադիմ Կիսլիխ, Իրինա Շլյապնիկովա
* Կոմպոզիտոր` Եվգենի Պտիչկին

## Լրացուցիչ փաստեր
* Ֆիլմում հնչում է «Тёмная ночь» երգը։
* Ֆիլմի համար ռեժիսոր Վլադիմիր Շամշուրինն ստացել է Լենինյան կոմերիտմիության մրցանակ (1979)։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:1970-ականների ռուսերեն ֆիլմեր
Կատեգորիա:1977 ֆիլմեր
Կատեգորիա:«Մոսֆիլմ» ստուդիայի ֆիլմեր
Կատեգորիա:Բնօրինակում անաղբյուր հոդվածներ
Կատեգորիա:Խորհրդային դրամա ֆիլմեր
Կատեգորիա:Խորհրդային ֆիլմեր
Կատեգորիա:Ֆիլմեր Հայրենական մեծ պատերազմի մասին
Գլխի ընկար, շնորհավորում եմ

**«Գլխի ընկար, շնորհավորում եմ»** (), 1976 թվականի խորհրդային մանկական ֆիլմ։ Պրեմիերան կայացել է 1977 թվականի հունվարին։

## Սյուժե
Յուրա Չեռնովը՝ թուլակազմ ու երկչոտ մոսկվացի դպրոցական է, որն ազատվել է ֆիզկուլտուրայի դասերից, այդ պատճառով բոլորը դասարանում ծիծաղում են նրա վրա։ Նրա հորը, որը ռազմական գործիչ է, ուղարկվում է ծառայության Հեռավոր Արևելքում, և այնտեղ տղան որոշում է սկսել նոր կյանք։ Նա ներկայանում է որպես բռնցքամարտիկ, իսկ կայազորի հրամանատարը հենց արգելում է բռնցքամարտի խմբակը։ Դպրոցականները Յուրայի և տեղացի բռնցքամարտիկի ընկերական հանդիպում են կազմակերպում, որպեսզի հրամանատարին ապացուցեն խմբակի ստեղծման անհրաժեշտությունը, և Յուրան, որը բռնցքամարտի մասին գիտի միայն դասագրքերից, պատահաբար հաղթում է մենամարտում։ Այժմ նա ունի միայն մեկ ելք՝ «դառնալ մեծ»։

## Դերերում
* Ալեքսեյ Երշով – *Յուրա Չեռնով*
* Օլեգ Անոֆրիև – *Եվգենի, Յուրայի հայրը, Սահմանապահ զորքերի մայոր*
* Գալինա Պոլսկիխ – *Լյուդմիլա Լեոնիդովնա, Յուրայի մայրը*
* Նատալյա Տենիշչևա – *Սվետլանա*
* Յուրի Յուրև – *Գոլովին*
* Լյուդմիլա Մուխինա – *Տանյա*
* Ռոման Մադյանով – *Լավրիկ*
* Անդրեյ Կարպով – *Պետրակով*
* Ելենա Զուբկովա – *Վերոչկա*
* Օքսանա Կոստյա – *Տոնյա Ֆիլիմոնովա*
* Սերգեյ Մոլչանով – *Վիտին*
* Իգոր Կոժևնիկով – *Սուրովցև*
* Ելենա Իսաևա – *բամբասող*
* Գիուլի Ճոխոնելիձե – *Սուխիավիլի, Սահմանապահ զորքերի գնդապետ, կայազորի հրամանատար* (հնչյունավորել է Լեոնիդ Կանևսկի)
* Վաերի Կոզինցև – *Ռիժկին, Սահմանապահ զորքերի պրապորշչիկ*
* Գալինա Կոմարովա – *Լիդիա Պետրովնա, մաթեմատիկայի ուսուցչուհի*
* Լյուբով Սոկոլովա – *դասղեկ*
* Ելենա Սանաևա – *ուղեկից «[[Մոսկվա]]-[[Նախոդկա]]» գնացքում* (լուսագրերում՝ Լ. Սանաևա)
* Վլադիմիր Կաչան – *ուղեկից «[[Մոսկվա]]-Նախոդկա» գնացքում, «Дорожная» երգի կատարող*
* Յուրի Կուզմենկով – *նավաստի «[[Մոսկվա]]-Նախոդկա» գնացքում*
* Դմիտրի Մուլյով (էպիզոդ, լուսագրերում նշված չէ)
«Как вы быстро растёте, мальчики» երգը կատարել է Ելենա Կամբուրովան։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Ֆիլմի մասին  *russia.tv* կայքում

Կատեգորիա:1970-ականների ռուսերեն ֆիլմեր
Կատեգորիա:1976 ֆիլմեր
Կատեգորիա:«Մոսֆիլմ» ստուդիայի ֆիլմեր
Կատեգորիա:Բնօրինակում անաղբյուր հոդվածներ
Կատեգորիա:Խորհրդային մանկական ֆիլմեր
Կատեգորիա:Ֆիլմեր դպրոցի մասին
Ընկերոջ սիրտը (ֆիլմ, 1966)

**«Ընկերոջ սիրտը»** (), 1966 թվականի խորհրդային ֆիլմ, որը նկարահանվել է Էմանուիլ Կազակևիչի համանուն պատմվածքի հիման վրա։

## Սյուժե
Ֆիլմում ներկայացվում է գումարտակի հրամանատար Պավել Ակիմովի և ռազմական թարգմանիչ Անյա Բելոզյորովայի սիրո պատմությունը։ Ակիմովն իրեն ցուցաբերել է որպես լավ հրամանատար, և նրան գումարտակ են ուղարկում թարգմանչուհի՝ լեյտենանտ Բելոզյորովային։ Այդ ժամանակ արդեն հայտնի էր, որ Պավելը տեղափոխվելու է Հյուսիսային ճակատ։ Հայրենական մեծ պատերազմը բաժանում է սիրահարներին, բայց Պավելը միշտ հիշում էր Անեչկային։ Մարտնչելով Հյուսիսային ճակատում՝ նա զոհվում է Նորվեգիայում՝ չտեսնելով հաղթանակը և իր դստերը։

## Դերերում
* Վլադիմիր Ֆրոլով – *Պավել Գորդեևիչ Ակիմով, կապիտան, գումարտակի հրամանատար
* [[Ալլա Մեշչերյակովա]] – *Աննա Ալեքսանդրովնա Բելոզյորովա, լեյտենանտ-թարգմանիչ
* Ալեքսեյ Չեռնով – *Կոնդրատի Գերասիմովիչ Մայբորոդա
* Պյոտր Լյուբեշկին – *մայոր Գավրիլին, գնդի հրամանատար
* Վալերի Մալիշև – *կապիտան Լոբզին
* Իգոր Վուլոխ – *Ռեմիզով
* Վալենտինա Անանինա – *Նատաշա Սոկոլովա, Լոբզին ծանոթուհին նամակագրության միջոցով
* Սերգեյ Պապով – *գեներալ Բելոզյորով, Աննայի հայրը, ռազմաճակատի գլխավոր վիրաբույժ
* Լյուդմիլա Կոլպակովա (լուսագրերում՝ Ա. Կոլպակովա) – *Անյա, Նատաշա Սոկոլովայի ընկերուհին
* Վյաչեսլավ Ժարիկով – *նավաստի
* Լեոնիդ Դովլաթով – *Պողոսյան
* Գաբրիել Կոտոժեկով – *կապավոր
* Անատոլի Սալիմոնենկո – *կապիտան Դրոզդ
* Իվան Վլասով – *Օրեշկին

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
*  Сердце друга վրա Ruskino.ru

Կատեգորիա:1960-ականների ռուսերեն ֆիլմեր
Կատեգորիա:1966 ֆիլմեր
Կատեգորիա:Բնօրինակում անաղբյուր հոդվածներ
Կատեգորիա:Խորհրդային ֆիլմեր
Կատեգորիա:Մաքսիմ Գորկու անվան կինոստուդիայի ֆիլմեր
Կատեգորիա:Ֆիլմեր Հայրենական մեծ պատերազմի մասին
Թռչուններ քաղաքի վրա

**«Թռչունները քաղաքի վրա»** (), խորհրդային մանկական դրամա, որը նկարահանվել է 1974 թվականին ռեժիսոր Սերգեյ Նիկոնենկոյի կողմից։

## Սյուժե
Ֆիլմը պատմում է 5-րդ դասարանի պիոներների մասին, որոնք մակուլատուրայի հավաքման ժամանակ թղթերի կույտի մեջ գտել են պատերազմի մասին «Հարձակում» (ռուս․՝ «Атака») պատմվածքների մեքենագիր ժողովածու։ Հետաքրքրվելով ժողովածուի վերնագրով՝ տղաներից մեկը այն տանում է տուն։ Կարդալուց հետո նա ժողովածուն տալիս է իր ընկերների, և, ի վերջո, նրանք իմանում են, որ հեղինակը իրենց հարևանն է` պատերազմի մասնակից Ալեքսանդր Բուկինը։ Նա պայքարում է անտառների պահպանության համար, իսկ ազատ ժամանակ գրում է Հայրենական մեծ պատերազմի մասին։ Այնուհետև նա տղաներին պատմում է այն, ինչ չի գրվել իր ժողովածուներում։

## Դերերում

## Փառատոն
«Թռչունները քաղաքի վրա» ֆիլմը ցուցադրվել է Մոսկվայի կինոփառատոնում 2011 թվականի հունիսի 27-ին։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* «Թռչունները քաղաքի վրա» «Հայրենական կինոյի հանրագիտարան» կայքում
* 

Կատեգորիա:1970-ականների ռուսերեն ֆիլմեր
Կատեգորիա:1974 դրամա ֆիլմեր
Կատեգորիա:1974 ֆիլմեր
Կատեգորիա:Խորհրդային դրամա ֆիլմեր
Կատեգորիա:Խորհրդային սև-սպիտակ ֆիլմեր
Կատեգորիա:Մաքսիմ Գորկու անվան կինոստուդիայի ֆիլմեր
Կատեգորիա:Ֆիլմեր դպրոցի մասին
Կատեգորիա:Ֆիլմեր, որոնց գործողությունները տեղի են ունենում ԽՍՀՄ-ում
Կատեգորիա:1970-ականների խորհրդային ֆիլմեր
Կատեգորիա:Խորհրդային ֆիլմեր Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի մասին
Լիբանանյան ազգայնականություն

[thumb|right|[Լիբանանի դրոշը]]

thumb|right|Փյունիկիայի քարտեզը և նրա միջերկրածովյան առևտրային ուղիները

**Լիբանանի ազգայնականությունը** ազգայնական գաղափարախոսություն է, որը լիբանանցի ժողովրդին դիտարկում է որպես առանձին ազգ, որը անկախ է արաբական աշխարհից։ Գաղափարախոսությունը լիբանանցիներին համարում է փյունիկեցիների անմիջական հետնորդները։

Այս գաղափարախոսությունը արմատավորված է եղել դեռևս 19-րդ դարում մարոնի քրիստոնյաների և դրուզների միջև կրոնական պատերազմից, որը տեղի է ունեցել Լիբանանի լեռնաշղթայում։

20-րդ դարի Լիբանանի քաղաքացիական պատերազմի ընթացքում Լիբանանի ազգայնականությունը կապված էր «Քաթայիբ» կուսակցության, Լիբանանյան ուժերի, «Ազգային-լիբերալ կուսակցության» և սեկուլիստական շարժումների հետ, ինչպիսիք են մայրիների պահապանները, «Ազգային դաշինքը» և «Լիբանանյան նորացման կուսակցությունը», որը ղեկավարում էր հայտնի լիբանանցի բանաստեղծ և փիլիսոփա լուսահոգի Սայիդ Աքլը։

Լիբանանի ազգայնականությունը շարունակվում է և ներառում իրեդենտիստական գաղափարներ, որոնք դուրս են գալիս Լիբանանի սահմաններից ՝ ձգտելով միավորել հին Փյունիկիայի բոլոր հողերը ժամանակակից Լիբանանի շուրջ։ Սա պայմանավորված է այն հանգամանքով, որ ժամանակակից Լիբանանը, Սիրիայի միջերկրածովյան ափը և Հյուսիսային Իսրայելը մի տարածք է, որը մոտավորապես համապատասխանում է հին Փյունիկիային․ լիբանանցիների մեծ մասը նույնացնում է այս տարածաշրջանը հնագույն Փյունիկիային։ Այսպիսով, առաջարկվող Մեծ լիբանանյան երկիրը ներառում է Լիբանանը, Սիրիայի միջերկրածովյան ափը և Իսրայելի հյուսիսը։

Լիբանանի ժողովրդի մշակութային և լեզվական ժառանգությունը ինչպես բնիկների, այնպես էլ օտար մշակույթների խառնուրդ է, որոնք հազարամյակներ շարունակ իշխել են այդ հողին և տարածքում բնակվող ժողովրդին։ 2013-ին տված հարցազրույցում առաջատար հետազոտող Պիեռ Զալուան նշել է, որ գենետիկ փոփոխականությունը նախորդել է կրոնական փոփոխականությանը և բաժանմանը․ «չկա հստակ օրինաչափություն, որը վկայում է այն մասին, որ մի համայնքն իր մեջ ավելի շատ փյունիկեցիներ է կրում, քան մյուսը»։

«Ապագա շարժումը» և «Ազատ հայրենասիրական շարժումը» նույնպես հետևում են լիբանանյան ազգայնականության գաղափարախոսությանը։

## Տես նաև
* Փյունիկեիզմ

## Ծանոթագրություններ

*Salem, Paul ''Notes on the Question of Lebanese Nationalism''

Կատեգորիա:Ազգայնականություն ըստ մայրցամաքի
Կատեգորիա:Լիբանանի մշակույթ
Միրզա Բեդիլ

**Միրզա Աբդուլքադիր Բեդիլ** (), պարսկալեզու հնդիրանական բանաստեղծ, փիլիսոփա։

1685 թվականից ապրել և ստեղծագործել է Դելիում։ Սուֆիզմի, հնդկական միստիցիզմի ծայրահեղ հայացքներից («Զարմանքի թալիսման», 1669, «Մեծ օվկիանոս», 1681, պոեմներ) հասել է պանթեիստական, հումանիստական գաղափարախոսության, մոտեցել մատերիալիստական աշխարհայեցողության («Իմացության Մինա», պոեմ, «Չորս տարր», հուշագրություն, 1711 –1712)։ «Ճանաչում» (1712) պոեմում դատապարտել է բռնակալությունը, կրոնական փարիսեցիությունն ու սոցիալական անարդարությունը։ Գրել է գազելներ և քառյակներ, որոնք ունեն կենսափիլիսոփայական արժեք։

Բեդիլի պոեզիան զգալի ազդեցություն է թողել հետագա պարսկալեզու գրականության վրա։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Պարսկալեզու բանաստեղծներ
Կատեգորիա:Պարսիկ փիլիսոփաներ
Միխայիլ Ան

**Միխայիլ Իվանովիչ Ան** (, ), խորհրդային ֆուտբոլիստ, կիսապաշտպան, ԽՍՀՄ միջազգային կարգի սպորտի վարպետ (1976)։

## Կենսագրություն
Ազգությամբ կորեացի է։ Ինչպես Անն, այնպես էլ ավագ եղբայրը՝ Դմիտրին, Սվերդլովի անվան կոլտնտեսության մանկական թիմի սան են։ Առաջին մարզիչներն են՝ Ն. Ա. Քիմը և Ա. Ս. Լյանը։ 1968 թվականին ընդունվել է Տաշքենդի՝ Գերման Ստեփանովիչ Տիտովի անվան սպորտային պրոֆիլի գիշերօթիկ դպրոց։ Կարիերայի սկիզբը անցկացրել է Տաշքենդի շրջանի «Պոլիտոտդել» ֆուտբոլային ակումբում, չեմպիոնատի երկրորդ մրցաշրջանից՝ 1971 թվականից, նա սկսել է խաղալ «Պախտակոր»–ում։

Անին անվանել են ուզբեկական ֆուտբոլի նոր սերնդի ամենավառ ներկայացուցիչներից մեկը։ Նրա խաղում նշում էին բարձր շարժունակությունը, լավ խաղարկային մտածողությունը, գործընկերների հետ փոխըմբռնումը, ուժեղ և ճշգրիտ հարվածը։

ԽՍՀՄ չեմպիոնատի բարձրագույն առաջնությունում անցկացրել է 138 հանդիպում, խփել՝ 30 գոլ։ 1974 և 1978 թվականներին ընդգրկվել է ԽՍՀՄ մրցաշրջանի 33 լավագույն ֆուտբոլիստների ցանկում՝ զբաղեցնելով երրորդ տեղը։

Ֆուտբոլի Եվրոպայի երիտասարդական առաջնությունում եղել է ԽՍՀՄ ազգային հավաքականի ավագ։ ԽՍՀՄ ֆուտբոլի ազգային հավաքականի կազմում անցկացրել է 2 հանդիպում։

27 տարեկան հասակում մահացել է «Պախտակոր» թիմի հետ միասին՝ Դնեպրոձերժինսկու վրա ավիավթարի պատճառով։ Թաղվել Է Տաշքենդի Յ. Մ. Սվերդլովի անվան կոլտնտեսությունում։

Հետմահու՝ 2006 թվականին, պարգևատրվել է «Շուխրատ» մեդալով։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Միխայիլ Իվանովիչ։ Կիսապաշտպան։ Սպորտի միջազգային վարպետ
* Սպորտային նեկրոպոլիս

Կատեգորիա:1952 ծնունդներ
Կատեգորիա:1979 մահեր
Կատեգորիա:Ավիավթարից զոհվածներ
Կատեգորիա:ԽՍՀՄ հավաքականի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:ԽՍՀՄ միջազգային կարգի սպորտի վարպետներ
Կատեգորիա:Խորհրդային ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Նոյեմբերի 19 ծնունդներ
Կատեգորիա:Տղամարդկանց ֆուտբոլի կիսապաշտպաններ
Կատեգորիա:Փետրվարի 19 ծնունդներ
Կատեգորիա:Օգոստոսի 11 մահեր
Այսպես է սկսվել լեգենդը

**«Այսպես է սկսվել լեգենդը»** (), խորհրդային գեղարվեստական լիամետրաժ գունավոր ֆիլմ, որը նկարահանվել է ռեժիսոր Բորիս Գրիգորևի կողմից 1976 թվականին Մ. Գորկու անվան կինոստուդիայում։

## Սյուժե
Ֆիլմը պատմում է Յուրի Գագարինի մանկության մասին, նրա կյանքի այն ժամանակաշրջանի մասին, որը, իր իսկ խոսքերով, կարևոր դեր է խաղացել նրա բնավորության ձևավորման գործում։ Պատերազմը, իրենց գյուղի օկուպացիան գերմանացիների կողմից, սովը, ավագ եղբոր ու քրոջ առևանգումը և Գերմանիա տարվելը, ֆաշիստների արտաքսումը Սմոլենշչինից, ընտանիքի տեղափոխումը Գժատսկ քաղաք։ Նրա կյանքում ոչ մի առանձնահատուկ իրադարձություն, թվում է, տեղի չի ունենում. վնասել է ֆաշիստներին, օգնել խորհրդային օդաչուներին, եղբորը փրկել ֆելդֆեբելի հաշվեհարդարից, պաշտպանության տակ է վերցրել որբացած Նաստյային, որը դարձել է հավատարիմ կապավոր, մասնակցել է ավերված դպրոցի վերականգնմանը, բայց այդ ամենը միասին վերցրած, ձևավորում են նրա բնավորությունը։

## Դերերում
* Օլեգ Օռլով – *Յուրի Գագարինը մանկության տարիներին
* [[Գեորգի Բուրկով]] – *Ալեքսեյ Իվանովիչ, Յուրի Գագարինի հայրը
* Լարիսա Լուժինա – *Աննա Տիմոֆեևնա, Յուրի Գագարինի մայրը
* [[Սվետլանա Պոնոմարյովա]] – *Նաստյա
* Մայա Բուլգակովա – *Քսենյա Գերասիմովնա, ուսուցիչ
* [[Վիլնիս Բեքերիս]] – *Ալբերտ, Գագարինի կենվոր
* Բորիս Գրիգորև – *Դրոնով, գերմանացի գյուղապետ
* [[Ալեքսանդր Կավալերով]] – *պոլիցայ-թարգմանիչ
* Վլադիմիր Գուսև – *օդաչու
* [[Յուրի Գրիգորև]] – *օդաչու
* Աֆանասի Կոչետկով – *քեռի Կուզմա, նախագահ
* [[Նատալյա Վելիչկո]] – *Նաստյայի մայրը
* Զինաիդա Յարոշ – *Զոյա, Յուրի Գագարինի քույրը
* Գերման Պոլոսկով – *Նաստյայի հայրը

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:1970-ականների ռուսերեն ֆիլմեր
Կատեգորիա:1976 ֆիլմեր
Կատեգորիա:Բնօրինակում անաղբյուր հոդվածներ
Կատեգորիա:Խորհրդային դրամա ֆիլմեր
Կատեգորիա:Խորհրդային կենսագրական ֆիլմեր
Կատեգորիա:Խորհրդային պատմական ֆիլմեր
Կատեգորիա:Խորհրդային ֆիլմեր
Կատեգորիա:Մաքսիմ Գորկու անվան կինոստուդիայի ֆիլմեր
Էլիսո (ֆիլմ)

**«Էլիսո»** (), համր ֆիլմ, որը նկարահանվել է ռեժիսոր Նիկոլայ Շենգելայայի կողմից 1928 թվականին Ալեքսանդր Ղազբեգիի համանուն պատմվածքի հիման վրա։

## Սյուժե
XIX դար։ Կովկասում իր իշխանությունն ամրապնդելու համար ռուսական կառավարությունը պատրաստվում է չեչեններին վտարել Ռուսական կայսրության սահմաններից։ Կազակական ատամանը խաբեությամբ փորձում է հասնել նրան, որ անգրագետ բնակիչները Թուրքիա վերաբնակվելու խնդրագիր ներկայացնեն՝ դրա փոխարեն Վերդի լեռնային աուլ՝ մուսուլմաններից գեներալ-նահանգապետին ներկայացնելով իրենց հողում մնալու թույլտվության մասին։ Աուլի ավագի դուստր Էլիսոն սիրահարվում է խևսուր Վաժիային, որը քրիստոնյա է։ Նա ձգտում է վերացնել չեչեններին արտաքսելու մասին հրամանագիրը, սակայն աուլը փրկելու նրա հերոսական ջանքերը ապարդյուն են։ Բնակիչներն արդեն վտարվել են տներից և լքում են աուլը։ Վաժիան՝ որպես գյավուր, իրավունք չունի գնալ նրանց հետ։ Էլիսոն չի կարողանում համակերպվել վտարանդի վիճակի հետ, նա գիշերով մտնում է աուլ, որտեղ արդեն բնակվել են կազակները, և հրկիզում է նրան։

## Դերերում
* Կիրա Անդրոնիկաշվիլի - Էլիսո
* Ալեքսանդր Իմեդաշվիլի - Աստամիր, ավագ
* Կոխտա Կարալաշվիլի - Վաժիա, խևսուր
* Ալեքսանդր Ժորժոլիանի - գեներալ
* Ցեցիլիա Ցուցունավա - Զազուբիկո
* Իլյա Մամպորիա
* Կ. Գուրյանով
* Ի. Գալկին

## Նկարահանող խումբ
* Ռեժիսոր՝ Նիկոլայ Շենգելայա 
* Սցենարիստներ՝ Սերգեյ Տրետյակով, Նիկոլայ Շենգելայա
* Օպերատոր՝ Վլադիմիր Կերեսելիձե
* Նկարիչ՝ Դիմիտրի Շևարդնաձե

## Հնյունավորում
Երաժշտությամբ հնչյունավորվել է 1935 թվականին, հնչյունավորման ռեժիսորը եղել է Վասիլի Դոլենկոն, երաժշտության հեղինակը՝ Իոնա Տուսկիան։

## Տեխնիկական տվյալներ
* Սև-սպիտակ, համր։

## Մրցանակներ
* 1941 – Ստալինյան երկրորդ աստիճանի մրցանակ՝ Նիկոլայ Շենգելայային «Էլիսո» (1928) և «Ոսկե հովիտ» (1937) ֆիլմերի համար

## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն
* Домашняя синематека. Отечественное кино 1918—1996 / Каталог игровых фильмов… — М., Дубль-Д, 1996 ISBN 5-900902-05-6 — с. 510

## Արտաքին հղումներ
* «Էլիսո» ֆիլմը «Հայրենական կինոյի հանրագիտարան» կայքում
* 

Կատեգորիա:1920-ականների խորհրդային ֆիլմեր
Կատեգորիա:1928 ֆիլմեր
Կատեգորիա:Բնօրինակում անաղբյուր հոդվածներ
Կատեգորիա:Խորհրդային դրամա ֆիլմեր
Կատեգորիա:Խորհրդային պատմական ֆիլմեր
Կատեգորիա:Խորհրդային սև-սպիտակ ֆիլմեր
Կատեգորիա:Վրացերեն ֆիլմեր