Մարի Լուիզ Բոտինո Բալդուին

**Մարի Լուիզ Բոտինո Բալդուին** (, ), Մետիս Տերտլ Մաունթեն Բանդի Չիպպևա հնդկացիական ցեղի իրավաբան, բնիկ ամերիկացիների իրավունքների ակտիվիստ և կանանց ընտրական իրավունքի պաշտպան։ 1914 թվականին Բալդուինը դարձել է առաջին բնիկ ամերիկացի ուսանողը, որը ավարտել է Վաշինգտոնի իրավունքի քոլեջը։ Աշխատել է Ամերիկայի Միացյալ Նահանգների հնդկացիների գործերի բյուրոյում և եղել է Ամերիկայի հնդիկների ընկերակցության պաշտոնյա։

## Ընտանիք և կրթություն
Բալդուինի հայրական պապը Օջիբվե (Չիպպևա)-ֆրանսիացի-կանադացի հետազոտող Պիեռ Բոտինոն էր։ Նրա հայրական տատը Պիեռի առաջին կինը՝ Ժենևյեվ «Ջենի» Լարենսն էր։ Նրա հայրը՝ Ժան Բատիստ Բոտինոն, Պիեռի և Ջենիի ինը երեխաներից երկրորդն էր։ Նա դարձել է իրավաբան և Օջիբվե (Չիպպևա) ազգի պաշտպան Մինեսոտայում և Հյուսիսային Դակոտայում։ Նրա մայրը Մարի Ռենվիլ Բոտինոն էր։

Մարի Բոտինոն ծնվել է 1863 թվականի դեկտեմբերի 14-ին Օջիբվե հողերում, որոնք հետագայում դարձել են Հյուսիսային Դակոտայի մաս։ Նա ունեցել է երկու քույր՝ Լիլիան անունով, և Ալվինա Կլեմենտան, վերջինս մահացել է մանուկ հասակում։ Նա հպարտանում էր իր խառը ծագումով և, որպես մեծահասակ, իրեն համարում էր «ֆրանսիացի հնդկացի» կամ «ֆրանսիացի չիպպևա»։ 1867 թվականին Մարիի ընտանիքը տեղափոխվել է Մինեսոտա, որտեղ նա հաճախել է հանրային դպրոցներ և Սուրբ Հովսեփի ակադեմիա։ Նա ժամանակ է անցկացրել նաև Սուրբ Հովհաննեսի կանանց քոլեջում, որը գտնվում էր Վիննիպեգում, Կանադա։ Կյանքի ավելի ուշ շրջանում՝ 1912 թվականին, նա ընդունվել է Վաշինգտոնի իրավունքի քոլեջ, որտեղ երեք տարվա դասընթացը ավարտել է ընդամենը երկու տարում։ Նա առաջին բնիկ ամերիկացին և առաջին գունավոր կինն է եղել, որը ստացել է այդ քոլեջի դիպլոմը։

24 տարեկանում Մարի Բոտինոն ամուսնացել է սպիտակամորթ գործարար Ֆրեդ Ս. Բալդուինի հետ, սակայն նրանց ամուսնությունը տևել է ընդամենը մի քանի տարի։

## Բնիկ ամերիկացիների շահերի պաշտպանություն
Բոտինո Բալդուինը իր կյանքի մեծ մասը նվիրել է բնիկ ամերիկացիների իրավունքների պաշտպանությանը։ 1890-ական թվականներին նա իր հոր հետ տեղափոխվել է Վաշինգտոն Կ․Շ., որպեսզի պաշտպանի Տերտլ Մաունթեն Օջիբվե ցեղի տարածքային իրավունքները դաշնային կառավարության դեմ։ 1904 թվականին, երբ Կոնգրեսը լուծել է պահանջները, Բոտինո Բալդուինը ընդունել է նախագահ Թեոդոր Ռուզվելտի նշանակումը և սկսել աշխատել որպես գրասենյակային աշխատակից հնդկացիների գործերի գրասենյակում (OIA), որտեղ նրան հանձնարարվել են վերահսկել կառավարության պայմանագրերը ռեզերվացիաների հետ։ Այդ ժամանակ Վաշինգտոնի գրասենյակում աշխատող միայն երկու բնիկ մարդկանցից մեկն է եղել։ Բոտինո Բալդուինը աշխատել է OIA-ում մինչև իր թոշակի անցնելը 1932 թվականին։

Բոտինո Բալդուինը նույնպես դարձել է Ամերիկայի հնդկացիների ընկերակցության (SAI) վաղ և ակտիվ անդամ, որը հիմնադրվել էր 1911 թվականին։ 1914 թվականին, երբ նա ծառայում էր SAI-ի գործադիր խորհրդում, Բոտինո Բալդուինը մասնակցել է նախագահ Վուդրո Վիլսոնին ուղղված պատվիրակությանը, որը ներկայացրել է հուշագիր, որը մարտահրավեր է նետել շատ բնիկ ժողովուրդների խնամակալության կարգավիճակին։ Սպիտակ տանը հանդիպումից հետո կայացած հանդիսավոր ընթրիքի ժամանակ Բոտինո Բալդուինը ելույթ է ունեցել «Ինչ ունի ասելու հնդկացի կինը իր ցեղի մասին» վերնագրով։ 1915 թվականին Բոտինո Բալդուինը ընտրվել է SAI-ի գանձապետ, բայց շուտով սկսել է զգալ, որ իրեն մի կողմ են թողնում և հարձակումների ենթարկում կազմակերպության այլ առաջնորդներ, այդ թվում՝ Գերտրուդ Սիմոնս Բոնինը, որը կասկածի տակ էր դնում դաշնային հնդկական ծառայությունում աշխատող բնիկների հավատարմությունը։ SAI-ի ներսում լարվածությունը հանգեցրել է մի շարք կոնֆլիկտների և ընկերությունների կորստի, ինչը պատճառ է դարձել, որ Բալդուինը 1919 թվականին դուրս գա կազմակերպությունից և հրաժարվի բնիկ ակտիվության ազգային դաշտից։

Ավարտելուց հետո Բոտինո Բալդուինը դարձել է Ամերիկյան հնդկացիների ընկերակցության ազդեցիկ բանախոս։ Նրա թեմաները հիմնականում վերաբերել են այն հարցերին, թե ինչպես է բնիկ ամերիկացիների ինքնությունը զարգացել դեպի ժամանակակից դարաշրջան։ Վաշինգտոնի դաշնային կառավարությունում աշխատող քիչ թվով բնիկ կանանցից մեկը լինելով և որպես իրավաբան՝ Բոտինո Բալդուինը գրավել է լրատվամիջոցների ուշադրությունը։

## Ընտրական իրավունքի պաշտպանություն
Բոտինո Բալդուինը մասնակցել է Հյուսիսային Դակոտայում կանանց ընտրական իրավունքի ջանքերին։ 1913 թվականին նա նաև մասնակցել է Վաշինգտոնում, կազմակերպված ազգային կանանց ընտրական իրավունքների երթին։ Փոխանակ երթի կազմակերպիչների առաջարկած բնիկ ամերիկացի կանանց առասպելական կերպարներով զարդարված բեմական ներկայացում ստեղծելու՝ նա ընտրել է քայլել որպես ժամանակակից բնիկ կին՝ իր գործընկեր իրավաբանների և ընտրական իրավունքի պաշտպանների հետ միասին։ Բոտինո Բալդուինը մասնակցել է նաև Լեյք Մոհոնկի կոնֆերանսներին 1909, 1910 և 1912 թվականներին՝ ներկայացնելու հնդկացիների գործերի գրասենյակը։ Այնտեղ, Բոտինո Բալդուինը զբաղվել է հանրային քաղաքականության քննարկումներով տարբեր համայնքների առաջնորդների հետ։ Որպես բնիկ քիչ թվով ներկայացուցիչներից մեկը՝ Բոտինո Բալդուինը օգնել է մարտահրավեր նետել բնիկ ամերիկացիների մասին անգլո-ամերիկացիների կողմից պահվող «խոհարարուհու» կարծրատիպը։ Վաշինգտոնի իրավունքի քոլեջում իր ուսման տարիներին Բոտինո Բալդուինը հետաքրքրվել է ընտրական իրավունքների շարժմամբ՝ ակտիվորեն մասնակցելով հնդկացիների գործերի գրասենյակի կոնֆերանսներին և ներգրավվելով «հիմնական ֆեմինիստական զրույցներում»։

Իր ավարտական օրը Վաշինգտոնի իրավունքի քոլեջից, մի լրագրող հարցրել է Բոտինո Բալդուինին՝ արդյոք նա իրեն համարում է ընտրական իրավունքի պաշտպան։ Ի պատասխան, նա ծիծաղել է և ասել. «Դուք գիտե՞ք, որ հնդկացի կանայք առաջին ընտրական իրավունքի պաշտպաններից էին և որ նրանք ունեին հետկանչի իրավունքը»։ Բոտինո Բալդուինը հպարտությամբ էր խոսում հասարակության մոտ իր մշակութային ժառանգության մասին, այդ թվում՝ կանանց իրավունքների հետ կապված, կրթելով։

## Հասարակական անձ
Բոթինո Բոլդուինը ի սկզբանե աջակցել է բնիկ ամերիկացիների ինտեգրումը ոչ-բնիկ մշակույթի մեջ։ Այնուամենայնիվ, նա նույնպես կիսում էր իր բնիկ մշակույթը որպես իր ինքնության մասը՝ իր հասարակական ելույթներում։ Լինելով իրավաբանական դպրոցում միակ կին բնիկ ուսանողը՝ Բոթինո Բոլդուինը հասկանում էր, թե որքան կարևոր է լինել հասկացված և հարգված, եթե ցանկանում ես լսելի լինել։ Որպես իրավաբան և հնդկացիական գործերի գրասենյակի աշխատակից՝ Բոթինո Բոլդուինը որոշել է ներկայացնել իր բնիկ հագուստով լուսանկարը՝ իր սովորական ժամանակակից հագուստի փոխարեն՝ իր դաշնային պրոֆիլում։ Նա անսպասելիորեն ընտրություն է կատարել՝ դաշնային գրառմանը բնիկացված ձև տալով։ Բոթինո Բոլդուինը ակտիվորեն մերժել է ինտեգրացման գաղափարը, որը շեշտադրում էր գործակալությունը։ Այս դիմանկարը ներկայացնում է Բոլդուինին որպես կին, որը հաստատում է իր բնիկ ինքնությունը, մինչդեռ աշխատում է դաշնային կառավարության համար։ Իր հասարակական ելույթներում Բոթինո Բոլդուինը ոգեշնչում էր բնիկ համայնքների անդամներին, քանի որ նա կրթում էր հանրությանը՝ անցնել նվաստացնող կարծրատիպերի վրայով, որոնք վերաբերում էին բնիկ ամերիկացիներին։ 1910-ից 1912 թվականներին նա հրավիրվել է որպես պաշտոնական բանախոս ավարտական արարողություններում, որոնք ֆինանսավորում էր Հնդկացիական գործերի գրասենյակը։ Հնդկացիական գործերի գրասենյակը ֆինանսավորում էր նրա ճանապարհորդությունները, քանի որ նրանք հավատում էին, որ Բոթինո Բոլդուինի ներկայությունը որպես «հաջողված բնիկ կին» տպավորություն կգործի շրջանավարտների վրա։ Բոթինո Բոլդուինի ավանդական Օջիբվա հագուստը օգնել է փոխանցել «ժամանակակից հնդիկի ինքնությունը», երբ նա հանրային ելույթներ էր ունենում և աշխատում էր Ամերիկայի հնդկացիների հասարակության հետ։

Բոթինո Բոլդուինը ռազմավարորեն առաջ է տարել իր քաղաքական օրակարգը՝ հանրային ելույթներ ունենալիս։ Նա գրավել է մեդիայի ուշադրությունը՝ իր մշակութային ներկայությամբ հանդեպ հանրային հետաքրքրության պատճառով։

## Մահ և ժառանգություն
Բոտինո Բոլդուինը տեղափոխվել է Լոս Անջելես 1949 թվականին։ Նա մահացել է այնտեղ կաթվածից 1952 թվականին և թաղվել *Forest Lawn Memorial Park*-ում։ *Marie Bottineau Baldwin* կրթաթոշակը ստեղծվել է Վաշինգտոնի իրավաբանական քոլեջի ուսանողական կազմակերպության կողմից։ 2020 թվականին, տասնիններորդ ուղղման վավերացման հարյուրամյակի հիշատակի ժամանակ, Մինեսոտայի պատմություն ամսագիրը կոչ է արել ավելի շատ հանրային ճանաչել Մարի Լուիզ Բոտինո Բոլդուինին և այլ բնիկ ընտրական իրավունք ունեցողներին։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
*Photograph of Mrs. Marie L. Baldwin

Կատեգորիա:Բնիկ ամերիկացիների իրավունքների ակտիվիստ
Կատեգորիա:Իրավագետներ
Կատեգորիա:Հնդկացիներ
Կատեգորիա:Վաշինգտոնի իրավունքի քոլեջ