Սմոլենսկը Հայրենական մեծ պատերազմի տարիներին

**Սմոլենսկը 1941-1945 թվականների Հայրենական մեծ պատերազմի ժամանակ թանգրան,** Հայրենական մեծ պատերազմում Սմոլենսկի շրջանի դերին նվիրված պետական թանգարան, Տարածաշրջանային նշանակության Ռուսաստանի մշակութային ժառանգություն։

## Պատմական նշանակություն
Սմոլենսկը կոչվում է Ռուսաստանի արևմտյան դարպաս, որի բանալին դարերի ընթացքում ձեռքից ձեռք է անցել։ Հին ժամանակներից քաղաքը կանգնած է այն երթուղու վրա, որը տանում էր դեպի Մոսկվա: 1812 թվականի Հայրենական պատերազմի ժամանակ Նապոլեոն Բոնապարտը շարժվել է նրա երկայնքով երկու ուղղություններով՝ հաղթանակների փառքով դեպի Մոսկվա և հալածված դեպի տուն։ 1941–1945 թվականների Հայրենական մեծ պատերազմի ժամանակ այս ճանապարհը, այնտեղ և հետ, կրկնել են մեկ այլ համաշխարհային տիրապետության հավակնորդ Հիտլերի զորքերը:

## Թանգարանի շենքի տեղադրություն, պատմություն և տեսք
alt=Здание училища в 1912 году|ձախից|մինի|250x250փքս|Քաղաքի ուսումնարան 1812 թվականի Հայրենական պատերազմի 100-ամյակի տոնակատարության ժամանակ: Այժմ շենքում է գտնվում 1941-1945 թվականների Հայրենական մեծ պատերազմի թանգարանը
Թանգարանը գտնվում է Հերոսների հիշատակի հրապարակում՝ «Երախտավոր Ռուսաստանը 1812 թվականի հերոսներին» հուշարձանի դիմաց։ Այն գտնվում է Սմոլենսկի քաղաքային ուսումնարանի նախկին շենքում՝ «1812 թվականի հիշատակին», որը կառուցվել է 1912 թվականին։ Այն Սմոլենսկի ամենաշատ այցելվող թանգարաններից է։
[մինի|[Ֆրանսիական ներխուժումը Ռուսաստան|1812 թվականի Հայրենական պատերազմի հերոսների հուշարձանը թանգարանի շենքի դիմացի պուրակում]]
Քաղաքային ուումնարանի շենքը գտնվել է Սմոլենսկի ամրոցի պարսպի Կասանդալովսկայա աշտարակի տեղում։ Քաղաքային դպրոցը կառուցվել է Սմոլենսկի քաղաքային դումայի նախաձեռնությամբ՝ ճարտարապետ Նիկոլայ Զապուտրյաևի նախագծով, և հանդիսավոր բացվել է 1812 թվականի Հայրենական պատերազմի 100-ամյակին։ 

Շենքը երկհարկանի շենք է՝ նեոռուսական ոճով։ Հիմնական ճակատի վրա հսկայական ծավալներ են դուրս ցցված շենքի կողքերի երկայնքով՝ ոճավորված որպես ամրոցի պարսպի աշտարակներ՝ պատնեշներով և մաշիկուլներով (բարձրադիր հրակնատներով). ձախը կլոր աշտարակի է նման, աջը՝ քառանկյունի։ Ճակատի միջին հատվածը ասիմետրիկ է, ինչը բնորոշ է այդ դարաշրջանի ճարտարապետությանը։ Մուտքի վերևում գտնվող պատը լրացված է իմիտացիոն հրակնատներով։ Շենքի ինտերիերը բաղկացած է մեծ դասասենյակներից, որոնք հերթով տարածվում են դեպի շենքի խորքերը: Շենքի հարկերը միացված են սանդուղքով, որը գտնվում է շենքի կողային ճակատի անկախ նստակերտ եզրին:

Հայրենական մեծ պատերազմի և Սմոլենսկի օկուպացիայի ժամանակ դպրոցի շենքը գրեթե ամբողջությամբ ավերվել է։ Սմոլենսկի ազատագրումից հետո շենքը ակտիվորեն վերականգնվել է ֆաբրիկա-գործարանային ուսումնարանների ուսանողների, ուսուցիչների և գերի գերմանացի զինվորների բրիգադների կողմից։ 1945 թվականի ամառվա վերջին շենքն ամբողջությամբ վերականգնվել է և սկսել է գործել։ Սկզբում շենքում գործել է «Հավաքագրման կազմակերպչական կենտրոնը» (*Оргнабор*, այսօրվա Զբաղվածության կենտրոնի նախատիպը): 1972 թվականին ԽՄԿԿ Սմոլենսկի մարզկոմի քարտուղար Մոսկվինը հանդես է եկել Հայրենական մեծ պատերազմի թանգարան ստեղծելու առաջարկով։ Նախաձեռնությունն աջակցություն է գտել, և թանգարանը հանդիսավոր բացվել է 1973 թվականի սեպտեմբերի 24-ին։ Բացումը համընկել է խորհրդային զորքերի կողմից Սմոլենսկի շրջանի ազատագրման 30-ամյակի հետ։

2012  թվականին այն փակվել է վերականգնման նպատակով։ Այն վերաբացվել է 2015 թվականին:

## Ցուցադրություն
Թանգարանը տարածաշրջանային նշանակության Ռուսաստանի մշակութային ժառանգություն է։
մինի|Տարածաշրջանային նշանակության Ռուսաստանի մշակութային ժառանգության մասին ցուցանակ
Թանգարանում ներկայացված են փաստաթղթեր և ցուցանմուշներ 1941 թվականին Սմոլենսկի ճակատամարտի, *Խորհրդային գվարդիայի* առաջին ստորաբաժանումների ստեղծման, կուսակցական պարտիզանական շարժման և գերմանացիների օկուպացիոն քաղաքականության, ինչպես նաև 1943 թվականին Սմոլենսկի շրջանի ազատագրման մասին։

Ցուցահանդեսը ներառում է խորհրդային և գերմանական բանակների զենքերի օրինակներ, Սմոլենսկի, Ելնյայի և Վյազմայի համար մարտերի մասնակիցների պարգևներ և անձնական իրեր, այդ թվում՝ սպաներ և գեներալներ, ինչպես նաև ֆրանսիական Նորմանդիա-Նիմեն ավիացիոն գնդի օդաչուներ, ինչպես նաև մարտական ստորաբաժանումների մարտական դրոշներ, որոնք ստացել են «Սմոլենսկյան» պատվավոր անվանումը,  գերմանական ռազմաավարային իրեր։

Թանգարանը պարունակում է «Խորհրդային գվարդիայի ծնունդը» հնչյունավորված դիորամա և պարտիզանական գետնատան մոդել։ Թանգարանի հարակից բացօթյա տարածքը զբաղեցնում է հրետանու, զրահատեխնիկայի և ռազմական մեքենաների ցուցադրությունը՝ ոչ միայն Հայրենական մեծ պատերազմի ժամանակաշրջանից, այլև հետպատերազմյան հակամարտություններից։

## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն
* «Ռուսաստանի ճարտարապետական հուշարձանների և մոնումենտալ արվեստի հավաքածու». Մոսկվա, «Նաուկա», 2001 թ. 
* Ի.Ֆոմին, Սմոլենսկի արգելոց-թանգարանի գիտաշխատող։ «Կուտուզովի այգու լեգենդը», «Ոգեշնչում», թիվ 7-8, 1995 թ. :

## Արտաքին հղումներ

Կատեգորիա:1973 հիմնադրումներ Ռուսաստանում
Կատեգորիա:1973 հիմնադրված թանգարաններ
Կատեգորիա:Հայրենական մեծ պատերազմի թանգարաններ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի մշակութային ժառանգության օբյեկտներ