Աննա Ախմատովայի թանգարան

**Աննա Ախմատովայի թանգարան** (), ռուս բանաստեղծուհի, գրականագետ Աննա Ախմատովային (1889-1966) նվիրված գրական թանգարան Սանկտ Պետերբուրգում։ Բացվել է Աննա Ախմատովայի ծննդյան 100-ամյակի առթիվ՝ 1989 թվականի հունիսի 24-ին։ Գտնվում է Շատրվանի տան (ռուս.՝ Фонтанный дом) հարավային թևաշենքում, որտեղ Աննա Ախմատովան ապրել է 1924-1952 թվականներին։

## Աննա Ախմատովան Շատրվանի տանը
200px|մինի|ձախից|Շերեմետևների պալատը Ֆոնտանկայում
Շատրվանի տունը՝ կոմս Շերեմետևների տոհմական կալվածքը, բարոկկո ճարտարապետության հուշարձան է։ Հիմնական շենքը կառուցվել է 1740-ական թվականներին, 19-րդ դարի ընթացքում ավարտվել են մի շարք թևաշենքեր։  1918 թվականին կոմս Սերգեյ Դմիտրիևիչ Շերեմետևը պալատը հանձնել է խորհրդային պետությանը. այնտեղ հաջորդաբար տեղակայվել են Կենցաղի թանգարանը, Զվարճալի գիտության տունը, Արկտիկայի և Անտարկտիկայի ինստիտուտը։

1918 թվականին Աննա Ախմատովան տեղափոխվել է Շատրվանի տան հյուսիսային կողաշենք, որտեղ ապրել է նրա երկրորդ ամուսինը՝ Վլադիմիր Շիլեյկոն, որը Սերգեյ Շերեմետևի թոռների տնային ուսուցիչն էր։

1922 թվականի հոկտեմբերին Ախմատովան առաջին անգամ հյուրընկալվել է Նիկոլայ Նիկոլաևիչ Պունինին, որն ապրում էր Շերեմետևների պալատի հարավային թևաշենքում. նա բնակարանն  ստացել էր որպես Ռուսական թանգարանի կոմիսար։  1924 թվականից նա ապրել է այնտեղ և Մարմարե պալատի ծառայողական թևաշենքում, որտեղ այդ ժամանակ տեղափոխվել էր Շիլեյկոն։  1926 թվականին Ախմատովան վերջնականապես տեղափոխվել է Պունինի մոտ՝ դառնալով նրա քաղաքացիական կինը։  Պունինների բնակարանում նա ապրել է մինչև 1952 թվականը՝ հերթով ապրելով չորս սենյակներից երեքում։

## Պատմություն
մինի|Շերեմետևների պալատը Ֆոնտանկայի վրա, որտեղ տեղակայված է Աննա ԱԽմատովայի թանգարանը
Աննա Ախմատովայի թանգարան բացելու որոշումը Լենսովետի Գործադիր կոմիտեն ընդունել է 1988 թվականին։  Այն բացվել է 1989 թվականին՝ բանաստեղծի ծննդյան 100-ամյակին  և սկզբում եղել է Դոստոևսկու գրական-հուշարձանային թանգարանի մասնաճյուղ, սակայն ավելի ուշ առանձնացվել է որպես ինքնուրույն թանգարան։

Թանգարանը տեղակայված է Ֆոնտանկա գետի երկայնքում գտնվող 18-րդ դարում կառուցված Շերեմետևների պալատի Շատրվանային տուն 34 հասցեում։
1935-1941 թվականներին այստեղ գործել է Գիտահանրամատչելի թանգարան, որը գերմանական նվաճումների ժամանակ փակվել է։ Աննա Ախմատովան 1918-1920 թվականներին ապրել է Շատրվանային տան հյուսիսային հատվածում, 1920-ական թվականներից մինչև 1952 թվականի փետրվար՝ հարավային հատվածում։

Հետագայում շենքն ամբողջությամբ տրվել է Արկտիկայի և Անտարկտիկայի գիտահետազոտական ինստիտուտին, և միայն 20-րդ դարի վերջում, երբ ինստիտուտը տեղափոխվել է քաղաք, այն կիրառվել է թանգարանային նպատակներով։

Այժմ շենքի հիմնական մասը հատկացված է Սանկտ Պետերբուրգի երաժշտական թանգարանին, իսկ շենքի թևային հատվածը՝ գրողի թանգարանին։

Թանգարանը գտնվում է Շերեմետևներիի պալատի հարավային թևաշենքում (Ֆոնտանկա գետի առափնյա փողոց, տուն 34)։  Մուտքը Լիտեյնի պողոտայի կողմից է՝ 53 տան կամարի միջով։  Թանգարանի մուտքը զարդարում է Ախմատովայի հայտնի լուսանկարչական դիմանկարի՝ Մոիսեյ Նապելբաումի կողմից աղյուսի վրա դաջված վերարտադրությունը, բացի այդ, կամարն օգտագործվում է որպես գրաֆիտիի տարածք՝ դասականներից և սեփական բանաստեղծություններից մեջբերումներ  գրելու համար։  Երբ գրությունները չափազանց շատ են դառնում, թանգարանի աշխատակիցները լուսանկարում են դրանք և ներկում՝ տեղ բացելով նորերի համար։

1991 թվականից թանգարանը գործում է նաև որպես մշակութային կենտրոն. այնտեղ անցկացվում են հանդիպումներ գրողների հետ, ժամանակակից արվեստի ցուցահանդեսներ, դասախոսություններ և այլն։

## Ֆոնդեր և ցուցանմուշներ
2020 թվականի դրությամբ թանգարանի հավաքածուն ունեցել է պահպանվող 51 564 նմուշ։  Այս թիվը ներառում է արծաթե դարաշրջանի գրողների ինքնագրերով գրքեր, Աննա Ախմատովայի գրքերի հրատարակություններ, լուսանկարներ, ձեռագրեր (ինչպես Ախմատովայի, այնպես էլ նրա ժամանակակիցների) և այլն։  Բացի փաստաթղթերի և ինքնագրերի ֆոնդից, թանգարանն ունի կերպարվեստի նյութերի զգալի հավաքածու՝ գեղանկարչության, գրաֆիկայի, քանդակագործության և դեկորատիվ-կիրառական արվեստի գործեր։ Այն ներառում է Ախմատովայի կյանքի պատկերագրությունը, այդ թվում՝ Ամեդեո Մոդիլիանիի նկարը, որը ստեղծվել է 1911 թվականին։

Ժամանակակից ցուցահանդեսը, որը գործում է 2003 թվականից, վերստեղծում է 1920-1940-ական թվականների բնակարանի տեսքը՝ նախասրահ, խոհանոց, Լյովայի «աշխատասենյակը», ճաշասենյակ, Պունինի աշխատասենյակը, Ախմատովայի սենյակները։ Հուշահամալիրը լրացնում է գրական-պատմական հատվածը («Սպիտակ դահլիճ»), որը նվիրված է Աննա Ախմատովայի ստեղծագործական կենսագրությանը և օգտագործում է ժամանակակից տեխնիկական միջոցներ, ներառյալ վիդեո և աուդիո ինստալացիաներ։

## Մասնաճյուղեր
### Լև Գումիլյովի թանգարան-բնակարանը
Լև Գումիլյովի թանգարան-բնակարանը, որը գտնվում է Կոլոմենսկայա փողոցի № 1/15 տանը, բացվել է 2004 թվականին։  Այստեղ ներկայացված են Աննա Ախմատովայի որդու՝ Լև Գումիլյովի վերջին բնակարանի իրական միջավայրը, նրա կյանքի օրոք կատարված հրատարակությունները, անձնական գրադարանը և արխիվը։

### Իոսիֆ Բրոդսկու աշխատասենյակ
Իոսիֆ Բրոդսկու «Ամերիկյան աշխատասենյակը», որը բացվել է 2005 թվականին Շատրվանի տան թանգարանի առաջին հարկում և վերարտադրում էր Սաութ Հեդլիում (Մասաչուսեթս) բանաստեղծի կաբինետի կահավորանքը, գործել է մինչև 2021 թվականը։  Այնուհետև դրա փոխարեն տան երրորդ հարկում բացվել է «Իոսիֆ Բրոդսկի։ Նատյուրմորտ» ցուցասրահը։  Բանաստեղծը երբեք չի ապրել Շատրվանի տանը, նրա իսկական իրերը թանգարանին են փոխանցել բանաստեղծի այրին և ընկերները։

## Պարգևներ
* Սանկտ Պետերբուրգի Օրենսդիր ժողովի պատվավոր դիպլոմ (1999 թվականի հունիսի 23) - *Սանկտ Պետերբուրգում մշակույթի և թանգարանային գործունեության բնագավառում ունեցած վաստակի, մշակութային ժառանգության ուսումնասիրման և պահպանման գործում ունեցած մեծ ավանդի համար և հիմնադրման 10-ամյակի կապակցությամբ*,
* «Տարվա հայտնություն» անվանակարգի առաջին դիպլոմ «Լավագույնը Պետերբուրգում» () մրցույթում,
* «Փոփոխվող թանգարանը փոփոխվող աշխարհում» («Меняющийся музей в меняющемся мире») մրցույթի հաղթող 2011 թվականին։

## Ախմատովային նվիրված այլ թանգարաններ
Սանկտ Պետերբուրգում բանաստեղծուհուն և նրա գործունեությանը նվիրված մյուս թանգարանը կոչվում է «Աննա Ախմատովա։ Արծաթե դար» () և գտնվում է Պետերբուրգի Ավտովո մետրոյի կայարանի հարևանությամբ։ Այն ստեղծվել է Վ. Ա. Բիլիչենկոյի ղեկավարությամբ: Այն զբաղեցնում է 20-րդ դարի զանգվածային շինարարության սովորական բնակելի շենքի առաջին հարկը և այս իմաստով թանգարան չէ, բայց ներկայացնում է բանաստեղծուհու, նրա մտերիմների և նրա ժամանակակից դարաշրջանի ստեղծագործած մարդկանց  կյանքի և աշխատանքի հետ կապված հավաքածու։

Ուկրաինայի Խմելնիցկու մարզի Սլոբոդկա-Շելեխովսկայա գյուղում գործում է Աննա Ախմատովայի անվան գրական թանգարան։

## Պատկերասրահ

Muzeum SPb 2011 3509.jpg
Muzej Akhmatovoj v Fontannogom Dome.jpg
Akhmatovatable.jpg|Աննա Ախմատովայի գրասեղանը, բանաստեղծի բնօրինակ նամակները՝ ուղղված բռնադատված որդու պաշտպանությանը
Table_journals.jpg
Американский кабинет Иосифа Бродского в Фонтанном Доме. Санкт-Петербург 03.jpg
Книги Иосифа Бродского в "Американском кабинете" в Фонтанном Доме. Санкт-Петербург 01.jpg
Pathephone.jpg|Ձայնարկիչ
Kitchenette.jpg|Խոհանոց
PuninCoat.jpg|Նախկին ամուսնու ձերբակալումից հետո Ախմատովան վերարկուն թողել է նույն տեղում՝ որպես հիշատակ։ Նույն տեսքով կախված է նաև թանգարանում


## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն
* 
* 

## Արտաքին հղումներ

* Anna Akhmatova Museum website  
* The Anna Akhmatova Museum at The Fountain House  

Կատեգորիա:1989 հիմնադրված թանգարաններ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի անձնային թանգարաններ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գրական թանգարաններ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի մշակութային ժառանգության օբյեկտներ
Կատեգորիա:Սանկտ Պետերբուրգի տուն-թանգարաններ
Կատեգորիա:ՎՀ/թեմա 1