Վլադիմիր Դեգտյարյով

**Վլադիմիր Դմիտրիևիչ Դեգտյարյով** (, ), խորհրդային ռեժիսոր-մուլտիպլիկատոր, բեմադրող նկարիչ և սցենարիստ։ ՌՍՖՍՀ արվեստի վաստակավոր գործիչ (1969)։

## Կենսագրություն
Վլադիմիր Դեգտյարյովը ծնվել է 1916 թվականի հունվարի 18-ին Մոսկվայում։

1937 թվականին ավարտել է Լենինգրադի գեղարվեստի ուսումնարանը։ Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի Արևելյան ռազմաճակատի (*«[[Հայրենական մեծ պատերազմ (տերմին)|Հայրենական մեծ պատերազմ]]»*, 1941-1945) գործողությունների սկզբում զորակոչվել է ու մեկնել ռազմաճակատ։ 1942 թվականին դարձել է հաշմանդամ. վիրավորվելուց անդամահատել են աջ ձեռքը։ Վլադիմիր Դեգտյարյովն առանց քննությունների ընդունվել է Մոսկվայի Գերասիմովի անվան կինեմատոգրաֆիայի համառուսական պետական ինստիտուտի գեղարվեստի ֆակուլտետ, որն ավարտել է 1948 թվականին։ Կրթության ընթացքում նա նորից սովորել է նկարել ու գրել ձախ ձեռքով։ Ինստիտուտն ավարտելուց հետո աշխատանքի է անցել «Սոյուզմուլտֆիլմում»։ Որպես բեմադրող նկարիչ աշխատել է ռեժիսորներ Վիկտոր Գրոմովի, Մստիսլավ Պաշչենկոյի, Բորիս Դյոժկինի և Գենադի Ֆիլիպովի մուլտֆիլմերի վրա։ 1953 թվականից սկսել է հանդես գալ որպես նկարված և (մեծ մասամբ) ծավալային մուլտֆիլմերի ռեժիսոր։ Եղել է «Տիկնիկային ֆիլմերի ստեղծագործական միության» հիմնադիրների թվում «Սոյուզմուլտֆիլմում», որտեղ բեմադրել է հետպատերազմյան խորհրդային առաջին տիկնիկային մուլտֆիլմերից մեկը՝ «Երկու ժլատ արջուկներ» (, 1954)։ Համագործակցել է նկարիչներ Վլադիմիր Դանիլևիչի, Անատոլի Կուրիցինի և այլոց հետ, ինչպես նաև հաճախ համատեղել է ռեժիսորի ու բեմադրող նկարչի պարտականությունները։ Աշխատել է բացառապես մանուկների համար։

1956 թվականից սկսած բազմիցս դարձել է «Սոյուզմուլտֆիլմի» գեղխորհրդի և Տիկնիկային մուտֆիլմերի գեղարվեստա-արտադրական միության անդամ։ Եղել է ստուդիայի տիկնիկային միության կոլեգիայի անդամ (1960), տիկնիկային մուլտֆիլմերի արտադրության տեխնոլոգիական գործընթացի մշակման հանձնաժողովի անդամ (1961)։

Վլադիմիր Դեգտյարյովը մահացել է 1974 թվականի հոկտեմբերի 6-ին ուռուցքաբանական հիվանդությունից, որը եղել է պատերազմի ժամանակ ստացած վերքերի հետևանք։ մահացել է ստեղծագործական կարիերայի գագաթնակետին՝ այդպես էլ չավարտելով աշխատանքն իր վերջին՝ «Ստորերկրյա ծաղիկներ» () մուլտֆիլմի վրա։

## Մրցանակներ և պաևգևներ
Վլադիմիր Դեգտյարյովի մուլտֆիլմերը մրցանակների են արժանացել մի շարք փառատոններում.
* «Անճոռնի ճուտիկը – Բրիտանական մուլտֆիլմերի I միջազգային կինոփառատոնի (Փառատոնների փառատոն) դիպլոմ, 1957, Լոնդոն,
* «Կախարդական ջրհորը» – Էդինբուրգի XI կինոփառատոնի մրցանակ, 1957, Շոտլանդիա,
* «Ո՞վ ասաց մյաու» – Անսիի անիմացիոն կինոյի միջազգային փառատոնի մրցանակ *լավագույն ֆիլմ երեխաների համար* անվանակարգում, 1963, Ֆրանսիա,
* «Շատ աղ արեցի» – Բուխարեստի տիկնիկային ու խամաճիկային ֆիլմերի II միջազգային փառատոնի դիպլոմ, 1960, Օբերհաուզենի կարճամետրաժ ֆիլմերի VII միջազգային փառատոնի դիպլոմ, 1961, ԳՖՀ։

## Ֆիլմագրություն
### Ռեժիսոր

* 1953 – «Խիզախ Պակը» ()
* 1954 – «Երկու ժլատ արջուկներ» ()
* 1955 – «Համառ խմոր» ()
* 1956 – «Անճոռնի ճուտիկը» ()
* 1956 – «Կախարդական ջրհորը» ()
* 1957 – «Հեքիաթ Ձյունանուշի մասին» ()
* 1958 – «Չտեսնված գեղեցկություն» ()
* 1958 – «Մենք արևի հետևից ենք գնում» ()
* 1959 – «Վերադարձել է զինվորը տուն» ()
* 1959 – «Շատ աղ արեցի» ()
* 1960 – «Конец Чёрной топи»
* 1961 – «Ո՞վ է ամենաուժեղը» ()
* 1962 – «Ո՞վ ասաց մյաու» ()
* 1963 – «Լուսատտիկ № 4։ Մեր մատիտը» ()
* 1963 – «Հեքիաթ ծեր մայրու մասին» ()

* 1964 – «Ո՞վ է գնալու ցուցահանդես» ()
* 1965 – «Դոբրինյա Նիկիտիչ» ()
* 1966 – «Տիմոշկայի տոնածառը» ()
* 1967 – «Ինչպես դառնալ մեծ» ()
* 1967 – «Շոգեքարշը Ռոմաշկովոյից» ()
* 1968 – «Ուլիկը, որ հաշվում էր մինչև տասը» ()
* 1969 – «Ձյունանուշ» ()
* 1969 – «Արևային հատիկ» ()
* 1970 – «Քաղցր հեքիաթ» ()
* 1971 – «Ինչպես էր ավանակը երջանկություն փնտրում» ()
* 1972 – «Ամանորյա հեքիաթ» ()
* 1973 – «Կախարդական լապտերներ» ()
* 1975 – «Հյուր թզուկների մոտ» ()

### Բեմադրող նկարիչ

* 1949 – «Գարնանային հեքիաթ» ()
* 1949 – «Միստր Ուոլք» ()
* 1950 – «Կուժ ու շվի» ()
* 1950 – «Երբ վառվում են տոնածառի լույսերը» ()
* 1951 – «Մտերիմ ընկերներ» ()
* 1951 – «Քաջի սիրտը» ()
* 1954 – «Երկու ժլատ արջուկներ» ()
* 1954 – «Տանյուշան, Տյավկան, Տոպն ու Նյուշան» ()
* 1955 – «Համառ խմոր» ()
* 1957 – «Հեքիաթ Ձյունանուշի մասին» ()
* 1961 – «Ո՞վ է ամենաուժեղը» ()
* 1963 – «Լուսատտիկ № 4։ Մեր մատիտը» ()
* 1963 – «Հեքիաթ ծեր մայրու մասին» ()
* 1965 – «Ո՞ւմ կոներն են անտառում» ()
* 1967 – «Այ թե շեկն է» ()
* 1969 – «Ժլատ Կուզյան» ()
* 1972 – «Նվիրական երազանք» ()
* 1973 – «Կկվով ժամացույց» ()
* 1974 – «Ամեն ինչ հակառակն է» ()

### Սցենարիստ
* 1958 – «Չտեսնված գեղեցկություն» ()
* 1968 – «Ուլիկը, որ հաշվում էր մինչև տասը» ()
* 1972 – «Ամանորյա հեքիաթ» ()

## Ծանոթագրություններ

## Литература
* КИНО: Энциклопедический словарь, М. Советская энциклопедия, 1987, с. 114.

## Արտաքին հղումներ
* Վլադիմիր Դեգտյարյովը Аниматор.ру կայքում
* Владимир Дегтярев — Энциклопедия отечественного кино

Կատեգորիա:20-րդ դարի մուլտիպլիկատորներ
Կատեգորիա:Խորհրդային մուլտիպլիկատորներ
Կատեգորիա:Հայրենական մեծ պատերազմի մասնակիցներ
Կատեգորիա:ՌԽՖՍՀ արվեստի վաստակավոր գործիչներ
Կատեգորիա:Ռուս մուլտիպլիկատորներ
Կատեգորիա:ՎԳԻԿ-ի շրջանավարտներ