open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Թույլատրող հասարակություն

Թույլատրող **հասարակություն**, որը նաև կոչվում է թույլատրող մշակույթ, օգտագործվում է նկարագրելու մի հասարակություն, որտեղ սոցիալական նորմերը դառնում են ավելի ազատական՝ հատկապես սեռական ազատության հետ կապված։

Այս տերմինը հաճախ նվաստացուցիչ կերպով օգտագործվում է մշակութային պահպանողականների կողմից՝ քննադատելու այն, ինչ դիտվում է որպես ավանդական արժեքների անկում, ինչպես օրինակ՝ մինչամուսնական սեքսի ընդունումը, ամուսնալուծությունների մակարդակի աճը և ոչ ավանդական հարաբերությունների ընդունումը, ինչպիսիք են համատեղ կյանքը և համասեռամոլությունը։ Ա․Պ․ Հերբերտը համարվում էր ազդեցիկ պայմանավորված իր ամենաթողության գաղափարի՝ Անգլիայում ամուսնալուծության մասին օրենքների բարեփոխման շնորհիվ։ Այն հատկապես կիրառվել է սեքսուալ հեղափոխության ժամանակ՝ 1960-ական և 1970-ական թվականներին, երբ Արևմտյան մշակույթը դեմ էր դարաշրջանի հայացքների փոփոխությանը։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:ԱԽՎ նախագծի հոդվածներ
Կատեգորիա:Բարոյագիտություն
Կատեգորիա:Լիբերալիզմ
Կատեգորիա:Հասարակական համակարգեր
Կատեգորիա:Սոցիոլոգիայի տերմինաբանություն
Վարդագույնի միջազգային օր

**Վարդագույնի միջազգային օր**՝ համաշխարհային հակաբուլինգի և հոմոֆոբիայի դեմ ուղղված միջոցառում է, որն անցկացվում է ամեն տարի ապրիլի երկրորդ շաբաթվա ընթացքում։ Թեև նման է Վարդագույն վերնաշապիկի օրվան (անցկացվում է փետրվարին), քանի որ այն նաև ձգտում է վերջ տալ բոլոր ահաբեկմանը, Վարդագույնի օրը ավելի կոնկրետ ուղղված է հակա-ԼԳԲՏՔ+ ահաբեկչությանը։

Միջոցառումը սկիզբ է առել, երբ միասեռական կանադացի ավագ դպրոցի աշակերտը ականատես եղավ երկու համակուրսեցիների, երբ իրենց դպրոցում բռնության էին ենթարկում վարդագույն վերնաշապիկ հագնելու համար։ Երկու ուսանողներն իրենց դպրոցում ստիպեցին, որ հաջորդ օրը բոլորին վարդագույն հագնեն՝ որպես աջակցության ժեստ, ոգեշնչելով Jer's Vision-ին (այժմ Կանադական գենդերային և սեռական բազմազանության կենտրոն) սահմանել Վարդագույնի միջազգային օր։

2012 թվականին մասնակցել է ավելի քան 8 միլիոն մարդ։ Այն ղեկավարում են երիտասարդ կամավորները Օտտավայում, Օնտարիոյում և Կանադայում։

## Պատմություն
Վարդագույնի օրը սկիզբ է առել 2007թ-ին, երբ ուսանողներ Դեյվիդ Շեփերդը և Թրևիս Փրայսը տեսան, թե ինչպես են ուսանողին բռնության ենթարկում վարդագույն վերնաշապիկ հագնելու համար Կանադայի Նոր Շոտլանդիայի իրենց Central Kings գյուղական միջնակարգ դպրոցում։ Շեփերդը և Փրայսը որոշեցին աջակցել աշակերտին՝ ստիպելով իրենց դպրոցում բոլորին վարդագույն հագնել հաջորդ օրը։

Այս նախաձեռնությունը ոգեշնչեց Jer's Vision-ի որոշ երիտասարդների (այժմ Կանադական գենդերային և սեռական բազմազանության կենտրոն), ովքեր դրանով իսկ հիմնեցին Վարդագույնի միջազգային օրը՝ փորձելով աջակցել իրենց հասակակիցներին միջազգային ռեսուրսներով և միջոցներով՝ իրենց դպրոցներն ավելի անվտանգ դարձնելու համար։

## Միջոցառումներ
2012թ-ին Վարդագույն օրվան մասնակցող ուսանողները կազմակերպեցին բազմաթիվ ֆլեշմոբներ, այդ թվում՝ մեկը Պառլամենտի բլրի վրա։ Վարդագույնի միջազգային օրը նաև կիսում է գալա JersVision.org-ի հետ, և միջոցառմանը մասնակցել են կատակերգու Ռիկ Մերսերը, Բրայան Բերկը Տորոնտոյի Maple Leafs-ից և Կանադայի նախկին դեսպան Սթիվեն Լյուիսը։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:ԱԽՎ նախագծի հոդվածներ
Կատեգորիա:Ապրիլի տոներ
Կատեգորիա:ԼԳԲՏ միջոցառումներ
Կատեգորիա:Կանադայի տոներ
Կատեգորիա:Միջազգային օրեր
DARVO

**DARVO**, անգլերեն հապավում (*Deny, Attack, and Reverse Victim and Offender*), նշանակում է՝ հերքել, հարձակվել, զոհին և հանցագործին տեղերով փոխել։ Այսպես են անվանում հոգեբանական բռնության տիպիկ ռազմավարությունը (աբյուզիվ հարաբերություններ)։ Հանցագործը սկզբից հերքում է, որ բռնությունը երբևէ տեղի է ունեցել, ապա հարձակվում է զոհի վրա՝ նրան պատասխանատվության ենթարկելու փորձի համար և պնդում, որ ինքը իրականում զոհ է տվյալ իրավիճակում, այդպիսով տեղերը փոխելով շփոթության մեջ գցում իրավապահներին։ Սովորաբար դա ենթադրում է ոչ միայն հանցագործի կողմից իրեն զոհ ներկայացներլը, այլ նաև իսկական զոհին մեղադրելը։ Այս մարտավարությունը հիշեցնում է որոշ մեխանիզմներ, որոնք փոխանցվել են ենթամշակութային ճանապարհով և պատճառ են հանդիսացել ինստիտուցիոնալ չարաշահումների, ինչպիսիք են էթնիկ այլատյացության դրսևորումները, որոնք հազարավոր տարիներ շարունակում են ակտուալ մնալ։

## Ծագում
DARVO հապավումն առաջին անգամ հայտնվում է հոգեբան Ջենիֆեր Ֆրեյդի աշխատության մեջ, որի վեբ էջը հղում է արվում մի հոդվածի, որը բացատրում է, որ DARVO-ի առաջին փուլը՝ հերքումը, ներառում է իր մեջ գազլայթինգ, այն  հոգեբանական բռնության ձև է, որի նպատակն է զոհին թերի, աննորմալ համարել կամ ստիպել նրան տանջվել և կասկածել իրեն շրջապատող իրականության  ընկալման ադեկվատության մեջ։

Ջենիֆեր Ֆրեյդը գրել է․Ես նկատել եմ, որ իրական աբյուզերները սպառնում են, վախեցնում և մղձավանջ են ստեղծում բոլոր նրանց համար, որոնք իրենց փորձում են պատասխանատվության ենթարկել կամ խնդրում են փոխել իրենց վիրավորական վարքը։ Դա հարձակում է, որը ուղղված է դեպքի ականատեսներին վախեցնելու և կանգնեցնելու համար, սովորաբար ներառում է իրավական գործողությունների սպառնալիքներ, բռնության վերաբերյալ իրազեկողների հեղինակության վրա բացահայտ և քողարկված հարձակումներ։ Հարձակումը հաճախ ծաղրում է այն անձին, որը փորձում է բռնարարին պատասխանատվության ենթարկել։ Բռնարարն արագ տպավորություն է ստեղծում, որ ինքն է զոհը, իսկ զոհը կամ դեպքի ականատեսը բռնարարն է՝ իրավիճակը շուռ տալով։ Թվում է, թե կարծես հանցագործն է հանցագործության զոհը, այդպիսով իրական մեղավորին պատասխանատվության ենթարկել փորձող անձը ստիպված է լինում պաշտպանվել։

## Օրինակներ
* Ամերիկացի ռեփեր Ար Քելլիի պահվածքը հարցազրույցի ժամանակ՝ կապված նրա նկատմամբ հարուցված քրեական գործի վերաբերյալ, անչափահասների նկատմամբ սեռական ոտնձգություն կատարելու կասկածանքով։
* ԱՄՆ նախկին նախագահ Դոնալդ Թրամփի վարքագիծը սեռական ոտնձգություն կատարելու և այլ իր տարբեր արարքներին առնչվող մեղադրանքներից պաշտպանվելու հարցում։
* Հարվի Վայնշտեյնը 2017 թվականի հարցազրույցում իր զոհերին մեղադրել է գազլայթինգի մեջ։

## Ժամանակակից արվեստ
Հարավային այգի մուլտսերիալի դրվագներից մեկում՝ բանտարկյալը զանգում է նախագահ Դոնալդ Թրամպին խորհուրդ հարցնելու։ Նախագահը բացատրում է նրան DARVO-ի սկզբունքը և բացատրում, թե ինչպես օգտագործել այդ հնարքը։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:ԱԽՎ նախագծի հոդվածներ
Կատեգորիա:Հոգեբանական բռնություն
Կատեգորիա:Հոգեբանական մանիպուլյացիա
Կատեգորիա:Հռետորություն
Կատեգորիա:Մարդկային վարք
Կատեգորիա:Միջանձնային հարաբերություններ
Կատեգորիա:Սեռական բռնություն
Կատեգորիա:Սոցիալական հոգեբանություն
Կատեգորիա:Տուժողի հոգեբանություն
Կատեգորիա:Քարոզչություն
Այլասերվածներ (ֆիլմ, 1983)

**«Այլասերվածներ»** (),1983 թվականին, ամերիկացի կինոռեժիսոր Ֆրենսիս Ֆորդ Քոփոլայի նկարահանած ֆիլմը, որ Է․ Ս. Հինտոնի նույնանուն վեպի էկրանավորումն է։

## Դիպաշար
Ֆիլմում պատկերված է Օկլահոմա նահանգի փոքր քաղաքներից մեկը 1960-ական թվականներին։ Այստեղ ըստ գույքային հատկանիշի ձևավորված պատանեկան բանդաներն անվերջ բախումների մեջ են. քաղաքի հյուսիսային մասում, որտեղ աղքատ ընտանիքներ են ապրում, «կանաչներն» են, իսկ հարավային մասում՝ բարեկեցիկ ընտանիքների ներկայացուցիչները՝ «տուզերը»։ Մի օր ամառային կինոթատրոնում երիտասարդ «կանաչներ» Փոնիբոյն ու Ջոնին հանդիպում ու ծանոթանում են քաղաքի հարավային մասի աղջիկների։ Ցանկանալով այս լկտիներին դաս տալ՝ մի խումբ «տզեր» ուշ գիշերին հետևում ու հարձակվում են Փոնիբոյի և Ջոնիի վրա։ Իր ընկերոջը պաշտպանելիս Ջոնին սպանում է հարձակվողներից մեկին։ Ընկերներն ստիպված են փախուստ դիմել...

## Դերերում
* Թոմաս Հաուել - Փ*ոնիբոյ Քերթիս*
* Մեթ Դիլոն - *Դալլաս Ուինսթոն*
* Ռալֆ Մաչիո - *Ջոնի Քեյդ*
* Պատրիկ Սուեյզ - *Դարել Քերթիս*
* Diane Lane - *Cherry Valance*
* Ռոբ Լոու - Sodapop *Curtis*
* Էմիլիո Էստևես - *«Two-bit» Մեթյուզ*
* Թոմ Քրուզ - *Սթիվ Ռենդլ*
* Լեյֆ Գարեթ - *Բոբ Շելդոն*
* Գլեն Ուիրոու - *Թիմ Շեպարդ*
* Թոմ Ուեյթս - *Բաք Մերիլ*
* Սոֆյա Կոպոլա - *փոքրիկ աղջիկ*
* ՀԵՏ. Ե. Հինթոն - *բուժքույր*
* Միշել Մեյրինկ - *Մարշա*

## Սաունդթրեք
Բացի ֆիլմի երաժշտությունից, որը գրել է ռեժիսորի հայրը՝  Քարմայնն Քոփոլան, ֆիլմում հնչում են հետևյալ ստեղծագործությունները.

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Ֆիլմի և գրքի պաշտոնական կայքը
*   
*   

Կատեգորիա:1980-ականների ամերիկյան ֆիլմեր
Կատեգորիա:1980-ականների անգլերեն ֆիլմեր
Կատեգորիա:1983 դրամա ֆիլմեր
Կատեգորիա:Warner Bros. ֆիլմեր
Կատեգորիա:ԱԽՎ նախագծի հոդվածներ
Կատեգորիա:Ամերիկյան դրամա ֆիլմեր
Կատեգորիա:Ամերիկյան վեպերի էկրանավորումներ
Կատեգորիա:Ֆիլմեր դեռահասների համար
Կատեգորիա:Ֆիլմեր ընկերության մասին
Կատեգորիա:Ֆրենսիս Ֆորդ Կոպպոլայի ֆիլմեր
Կատեգորիա:Ֆիլմեր դիսֆունկցիոնալ ընտանիքների մասին
Կատեգորիա:1983 ֆիլմեր
Կատեգորիա:Ֆիլմեր, որոնց գործողությունները տեղի են ունենում 1965 թվականին
Ֆրանսիական ժեստերի լեզու

**Ֆրանսիական ժեստերի լեզու** (**LSF**, ), համանուն ընտանիքի ժեստերի լեզու, որն օգտագործում են համրերը Ֆրանսիայում և այլ երկրներում։ Ունի 50.000-ից մինչև 100.000 կրողներ։

Ֆրանսիական ժեստերի լեզվից հավանաբար ծագել են (կամ ենթարկվել են դրա ուժեղ ազդեցությանը) , ռուսական, ամերիկյան, իռլանդական, քվեբական և այլ ժեստերի լեզուներ։

## Պատմություն
Ֆրանսիական ժեստերի լեզուն հաճախ սխալմամբ համարում են Շարլ Միշել դե լ′Էպեի աշխատանքը, սակայն նա հայտնաբերեց արդեն գոյություն ունեցող ՝ լինելով տանը, որտեղ ապրում էին երկու խուլ քույրեր։ Նա զարմացավ, թե որքան բարդ է ժեստերով հաղորդակցման համակարգը և սկսեց ուսումնասիրել այն։

Որոշ ժամանակ անց նա հիմնադրեց խուլերի դպրոց՝ մշակելով «մեթոդական ժեստերի» համակարգ իր աշակերտներին գրել և կարդալ սովորեցնելու համար։ Շառլ-Միշելը հրապարակավ ցուցադրեց իր համակարգը՝ գրավելով բոլոր եվրոպական երկրների ուսուցիչների ուշադրությունը։ Նա նաև տարածեց այն գաղափարը, որ խուլերը ուսանելի են։

Շառլ-Միշելի ստեղծած լեզուն ներառում էր խուլերից սովորած ժեստերը և նրանց կողմից մտացած քերականական կատեգորիաները։ Ստացված համակարգը չափազանց բարդ էր, օրինակ՝ «անհասկանալի» հասկացությունն արտահայտվում էր հինգ ժեստերով («արտաքին» — «հասկանալ» — «հնարավորություն» — «ածական» — «ոչ»), մինչդեռ ֆրանսերեն լեզվում օգտագործվում է «հասկանալ» և «ոչ» կապը։

Դե լ′Էպեն չի ստեղծել ֆրանսիական ժեստերի լեզուն, բայց որոշիչ դեր է խաղացել «Արդյո՞ք խուլերը կարիք ունեն խոսակցական լեզվի» բանավեճի մեջ՝ ապացուցելով, որ նրանք կարող են մտածել առանց հնչեղ բառեր օգտագործելու։ Բացի այդ, նա արագացրեց լեզվի զարգացումը` հավաքելով իր դպրոցում բազմաթիվ լեզվակիր։

Մինչև XIX դարի ավարտը լեզուն հաջողությամբ զարգացավ։ Այնուամենայնիվ, խուլերին միայն բանավոր խոսքի ուսուցման կողմնակիցները () 1880 թվականին  եկան այն եզրակացության, որ ժեստերի լեզուն երեխաների խոսքի համար միայն խոչընդոտներ են։ Դպրոցներում իսպառ արգելվել է ֆրանսիական ժեստերի լեզուն։

Ժեստերի լեզվի դիրքորոշումը փոխվել է միայն 1970-ականների վերջին, երբ խուլերի համայնքը սկսեց ակտիվորեն պաշտպանել երկլեզու կրթությունը։ 1991 թվականին Ազգային ասամբելան ընդունեց Ֆաբուսի օրենքը, որը թույլատրում էր դասավանդել ֆրանսիական ժեստերի լեզվով։ 2004 թվականին ընդունվեց մեկ այլ օրենք, ըստ որի ֆրանսիական ժեստերի լեզուն ստացավ լիարժեք լեզվի կարգավիճակ։

### Այբուբեն
Ֆրանսիական ժեստերի լեզվի մատնախոսության այբուբենը օգտագործվում է այն հասկացությունները ներկայացնելու համար, որոնց համար առանձին նշաններ չկան,

ինչպես նաև ֆրանսերեն բառերը խոսքի մեջ ներմուծելու համար։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Ընդհանուր տեղեկություններ լեզվի և խուլերի համայնքի մասին
* LSF վիքիդասագիրք
* WebSourd — ֆրանսերեն կայք և LSF
* Wiksign, վիքիբառարան LSF, նաև անգլերենով

Կատեգորիա:Ժեստերի լեզուներ
Կատեգորիա:Նշանագիտություն
Կատեգորիա:Ֆրանսերեն
Կատեգորիա:Ֆրանսիա
Կատեգորիա:Ֆրանսիական Գվիանայի լեզուներ
Կատեգորիա:Ֆրանսիայի լեզուներ
Կատեգորիա:Ֆրանսիայի հասարակություն
Վիլյորմուր Դավիդսեն

**Վիլյորմուր Հայունում Դավիդսեն** (,),  ֆուտբոլիստ Ֆարերյան կղզիներից, «ՀԲ Թորսհավն» ակումբի և Ֆարերյան կղզիների ֆուտբոլի ազգային հավաքականի պաշտպան։

## Ակումբային կարիերա
Ֆուտբոլով սկսել է զբաղվել իր հայրենի քաղաքի «ՆՍԻ» ակումբում։ Ապա տեղափոխվել է Դանիայի «Օդենսե» երիտասարդական թիմ։ 2010 թվականին սկսել է մեծ կարիերան Դանիայի մեկ այլ՝ «Ֆյուն» ակումբում՝ հանդես գալով առաջին դիվիզոնում։ 2012 թվականին վերադարձել է «ՆՍԻ» ակումբ, որից հետո հանդես է եկել նաև Նովեգիայի «Յերվ» և Դանիայի «Ֆրեդերիսիյու» ակումբների կազմում։

2013 թվականի օգոստոսի 8-ին տեղափոխվել է «Վայլե» ակումբ։ Օգոստոսի 11-ին «ԱԲ Գլադսակսե» ակումբի դեմ մրցախաղում անցկացրել է առաջին խաղը նոր ակումբի կազմում՝ Դանիել Նորուզի փոխարեն դաշտ դուրս գալով առաջին խաղակեսին։ 5 տարիների ընթացքում հանդես է եկել Դանիայի առաջին դիվիզոնում։ 2017/18 մրցաշրջանի արդյունքներով ակումբը զբաղեցրել է մրցաշարային աղյուսակի առաջին հորիզոնականը և դուրս եկել Սուպերլիգա։ 2018 թվականի հուլիսի 13-ին «Հորբո» ակումբի հետ առաջին մրցախաղի հանդիպմանը Դավիդսենը նորամուտ է ունեցել Դանիայի առաջնությունում։

2022 թվականի հունվարի 17-ին  տեղափոխվել է Շվեդիայի «Հելսինգբորգ»՝ ակումբի հետ կնքելով երկամյա պայմանագիր։ Շվեդիայի առաջնությունում իր նորամուտը նշել է ապրիլի 2-ին  «Համարբյու» դեմ խաղում՝ խաղադաշտ դուրս գալով մեկնարկային կազմում։

## Ձեռքբերումներ
**Ֆյուն**
* Դանիայի երկրորդ դիվիզոնի հաղթող՝ 2011/12

**Վայլե**
* Դանիայի առաջին դիվիզոնի հաղթող (2)՝ 2017/18, 2019/20

## Կարիերա հավաքականում
Հանդես է եկել Ֆարերյան կղզիների երիտասարդական և պատանեկան հավաքականների կազմում։ 2013 թվականի հունիսի 11-ին իր նորամուտը նշել է Ֆարերյան կղզիների ֆուտբոլի ազգային հավաքականի կազմում 2014 թվականի Աշխարհի առաջնության ընտրական փուլի Շվեդիայի հետ խաղում՝ դաշտում հայտնվելով մեկնարկային կազմում։

## Վիճակագրություն հավաքականում

**Ընդհանհուր՝ 60 մրցախաղ և 3 գոլ, 12 հաղթանակ, 11 ոչ ոքի, 37 պարտություն։**

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Профиль на официальном сайте «Хельсингборга» 

Կատեգորիա:Տղամարդկանց ֆուտբոլի պաշտպաններ
Աշնանավար

**Աշնանավար**, ցրտավար, հողի ամառաաշնանային մշակում` նույն տարվա աշնանացան հացաբույսերի և գարնանացան մշակաբույսերի հաջորդ տարվա ցանքի համար։ Մշակաբույսերի աճեցման ինտենսիվ տեխնոլոգիաների տարրերից է։

## Աշնանավարը չոր շրջաններում
Չոր շրջաններում աշնանավարը նպաստում է հողում խոնավության կուտակմանը և պահպանմանը, հավելուրդային խոնավություն ունեցող շրջաններում՝ դրա վերացմանը, բարելավում է հողի օդային ու սննդային ռեժիմները, ստեղծում է հողի միկրոօրգանիզմների կենսագործունեության բարենպաստ պայմաններ, ապահովում է պարարտանյութերի հողածածկումը, կարևոր է նաև մոլախոտերի, մշակաբույսերի վնասատուների և հիվանդությունների դեմ պայքարում։

## Աշնանավարը խոնավ շրջաններում
Խոնավ շրջանների ճմապոդզոլային հողերում երեսվարը հաճախ կատարում են 5-6 սմ խորությամբ, սևահողերում և շագանակագույն հողերում՝ 8–10 սմ, ոռոգելի մարգագետնային գորշ հողերում 12-14 սմ, վարը՝ համապատասխանաբար՝ 20-22 սմ խորությամբ (հեռաշարացան մշակաբույսերի համար՝ 28–35 սմ)։ Շարահերկ մշակաբույսերից հետո (կարտոֆիլ, շաքարի ճակնդեղ) Աշնանավար փոխարինում են 10-12 սմ խորության երեսվարով։ Աղբոտված տեղամասերը և բազմամյա խոտաբույսերից հետո դաշտերը վարից առաջ 2 ուղղությամբ սկավառակում են։ Եթե ցանքաշրջանառությունում նախորդող մշակաբույսերի համար կատարվել է խորավար, և աղբոտվածությունը մեծ չէ, ապա կրկնակի խորավար կատարում են 2-3 տարի հետո։ Ոռոգովի երկրագործության շրջաններում աշնանավարի հետ միաժամանակ իրականացնում են դաշտի հատակագծում, առանձնացնում են ժամանակավոր ոռոգիչներ, խորացնում են վարաշերտը։

## Աշնանավարի տեսակներ
Աշնանավարն ունի մեծ կազակերպատնտեսական նշանակություն, քանի որ զգալիորեն թուլացնում է գարնանային դաշտային աշխատանքների լարվածությունը և ապահովում է լավագույն ագրոտեխնիկական ժամանակահատվածում հողի նախացանք ու մշակաբույսերի ցանքերի ավելի որակյալ մշակում։ Նախորդների և հողի աղբոտվածության գոտիական առանձնահատկություններից կախված՝ կիրառում են աշնանավարի տարբեր ձևեր, որոնցից առավել տարածված են՝ խոզանի հետ բերքահավաքային երեսվարը՝ հաջորդող վարով, հողի կիսացելային մշակումն առանց նախնական փխրեցման, Աշնանավարի՝ դաշտի մակերևույթի հարթեցմամբ (տափանելով, գլանակումով) կամ առանց դրա, հողի մշակումն առանց վարի, մանրափխրեցուցիչ գործիքներով և խոզանի պահպանմամբ հողապաշտպանական հարթակտրիչավոր մշակում՝ քամու էրոզիայի դեմ պայքարելու նպատակով, ջրակուտակման պատնեշների (փոսիկ, ճեղք, անջրանցիկ փակոց, թմբիկ) կառուցման հետ լանջային հողերի հողապաշտպանական մշակում՝ էրոզիայի կանխման նպատակով։ Հողմային ակտիվ էրոզիայի պայմաններում լավ արդյունք է տալիս հողի առանց շրջելու մշակումը։ Միջին և ծանր հատիկաչափ կազմով հողի վաղ աշնանավարը նպաստում է մոլախոտերի ճնշմանը, բույսերի համար սննդարար նյութերի կուտակմանը։ Առավել ուշ ժամկետներում հողի մշակման դեպքում այն դժվար է փխրվում և արագ կարծրանում է։ Թեթև հատիկաչափ կազմով (ավազային,կավավազային) հողերը, հատկապես չոր շրջաններում, մշակում են աշնանը առավել ուշ ժամկետներում, որովհետև բարձր օդավորումը (աերացիա) հանգեցնում է խոնավության մեծ կորուստների, արագացնում է օրգանական նյութի քայքայումն ու սննդատարրերի լվացումը։ Մշակումների խորությունը և քանակը հաստատվում է գոտիական առանձնահատկություններին համապատասխան՝ սերմնացան մշակաբույսերի պահանջներից, հողատիպից, վարաշերտի հզորությունից, դաշտի աղբոտվածությունից կախված։

Կատեգորիա:Գյուղատնտեսություն
Ատրակտանտներ

**Ատրակտանտներ** (լատ.՝ attraho – հրապուրել), բնական կամ սինթետիկ նյութեր, հրապուրում են կենդանիներին, հատկապես՝ միջատներին, խթանում նրանց սննդառությունը (սննդային ատրակտանտներ), ձվադրումը, առանձնյակների միացքավորումն ու զուգավորումը (սեռական ատրակտանտներ)։

Սեռական ատրակտանտների (սինթետիկ և էգ միջատներից արտազատված) օգտագործումը թույլ է տալիս կանխատեսել անհրաժեշտ միջոցներն ու ժամկետները դրանց դեմ պայքարելու համար։ Վնասատուների փոքր քանակների դեպքում այդպիսի ատրակտանտներն օգտագործում են նրանց զանգվածը որսի և ապակողմնորոշման համար։

Կատեգորիա:Սինթետիկ կենսաբանություն
Կատեգորիա:Կենդանիներ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Կենսաբանություն
Անտառների հաշվառում

**Անտառների հաշվառում,** իրականացվում է անտառների պահպանության, պաշտպանության, վերականգնման, որակը և քանակը փոփոխությունների գրանցման, տեղեկույթի տրամադրման, հաշվարկը հատատեղերի սահմանման, անտառների օգտագործման, զարգացման, անտառատնտեսության այլ միջոցառումների ծրագրավորման, ինչպես նաև անտառների նպատակների կամ գործառնական նշանակության փոփոխման նպատակով։

## Հաշվառման մեթոդներ
Անտառների հաշվառման ենթակա տվյալներն են՝ անտառների և անտառների հողերի որակի ու քանակի բնութագրերը` ըստ հիմնական նպատակի և գործառնական նշանակության, հավատարմագրային կառավարման, անտառօգտագործման, վարձակալության կամ այլ հիմունքներով տրամադրված անտառների տարածքներում առաջացած փոփոխությունները, անտառածածկ տարածքների կամ անտառների պաշարների ընթացիկ փոփոխությունները, անտառների հողերի որակի ու քանակի բնութագրերը` ըստ հիմնական նպատակի և գործառնական նշանակության, հավատարմագրային կառավարման, անտառօգտագործման, վարձակալության կամ այլ հիմունքներով տրամադրված անտառների տարածքներում առաջացած փոփոխությունները, անտառածածկ տարածքների կամ անտառների պաշարների ընթացիկ փոփոխությունները, միակցված, չմիակցված և հիմնադրված անտառների մշակաբույսերի բնութագրերը, հիվանդություններից և վնասատուներից վնասված տարածքների մասին տվյալները, անտառների հողերում անտառներում տարածքների բաշխվածության փոփոխությունները, ծառուտների բաշխվածության փոփոխությունները` հասարակական փուլերի սահմաններում, ըստ գերակշռող ծառատեսակի, տարիքային դասի փոփոխությունները վերջին անտառաշինությունից հետո` ըստ գերակշռող անտառի տիպերի (անտառաճման պայմանների) և լրիվության խմբերի, անտառատնտես աշխատանքների, հատումների և անտառավերականգնման միջոցառումների տվյալները, ծառուտների վերակառուցման ծավալներն ու եղանակները, բնափայտի մթերման տարեկան ծավալները` ըստ հատման եղանակների և տեսակների, հակահրդեհային պահպանության միջոցառումները, հրդեհների պատճառների, ծավալների վերլուծությունը և խախտված տարածքների բնութագիրը, կենսաբանական բազմազանության պահպանության ու վերարտադրման միջոցառումները և այլն։

## Տվյալների հավաքագրում
Անտառների հաշվառումը իրականացնում է Հայաստանի Հանրապետության Գյուղատնտեսության նախարարության  անտառային պետական մոնիթորինգի կենտրոնը, տվյալները մուտքագրվում, պահպանվում, վերլուծվում և տրամադրվում են աշխարհագրական տեղեկատվական համակարգի (ԱՏՀ) միջոցով։

 

Կատեգորիա:Անտառներ
Կատեգորիա:Անտառտնտեսություն
Անօդակյաց օրգանիզմներ

**Անօդակյաց օրգանիզմներ**, անօդակյացներ, անաերոբներ (<հունական an-ժխտկան մասնիկ, aer-օդ և bios-կյանք), ազատ թթվածնի բացակայության պայմաններում ապրելու և զարգանալու ունակ միկրոօրգանիզմներ։

## Նկարագրություն
արբերում են օբլիգատ կամ պարտադիր անօդակյացներ, որոնք զարգանումեն բացարձակ թթվածնազուրկ միջավայրում և թթվածնի հետ շփվելուց ոչնչանում են (հիմնականում՝ բակտերիաներ), և ֆակուլտատիվ կամ պայմանական անօդակյացներ, որոնք ունակ են աճելու նաև թթվածին պարունակող միջավայրում (բակտերիաներ, որոշ սնկեր, որդեր, միաբջջավորներ և այլն)։ «Անաերոբ» եզրույթն առաջարկել է Լուի Պաստյորը 1861-ին, երբ հայտնաբերել է կաթնաթթվային խմորման բակտերիաները։ Օբլիգատ Անոդյակաց օրգանիզմներ տարբեր ընտանիքների և ցեղերի բակտերիաներ են, տարբերվում են ձևերով (կոկեր, ցուպիկներ և այլն), որոշները շարժունակ են, առաջացնում են սպորներ։ Անօդակյաց օրգանիզմներ թիթեռ նա ծաղկավոր բույսերի արմատային պալարներում և հողում ազոտ են սևեռում, որոճող կենդանիների աղիներում՝ տարրալուծում բջջանյութը։ Դրանք բուսական մնացորդները մասնակիորեն քայքայելով՝ գոյացնում են տորֆ։ Իրենց կենսագործունեության համար էներգիա ստանում են ֆերմենտային համակարգերի օգնությամբ, որոնք օքսիդացնելով շաքարը, բջջանյութը և այլ սննդանյութեր, առաջացնում են թթուներ (քացախաթթու, կաթնաթթու, պրոպիոնաթթու), սպիրտ (էթիլային, բութիլային սպիրտ), ացետոն, մեթան և այլն։ Այս միացություններն իրենք նույնպես պարունակում են էներգիայի զգալի պաշար, որոնց հետագա օքսիդացումն ընթանում է ֆակուլտատիվ անօդակյաց օրգանիզմների միջոցով՝ ազատ թթվածնի մասնակցությամբ կամ օդակյացներով։ Անօդակյաց օրգանիզմներով ենթաշերտի տարրալուծման կենսընթացները կոչվում են խմորում, նեխում և այլն։ Միջավայրում թթվածնի անբավարարության դեպքում բարձրակարգ բույսերի հյուսվածքները, մկանային հյուսվածքը, նյարդաթելերը կարող են օգտագործել անօդակյաց գլիկոլիզի արդյունքում ստացված էներգիան։

## Կիրառություն
Անօդակյաց օրգանիզմները լայնորեն օգտագործվում են մանրէաբանական արդյունաբերական (սպիրտ, օրգանական թթուներ և այլ նյութեր արտադրելու համար), պանրագործության մեջ, կերերի սիլոսացման, կեղտաջրերի մաքրման ժամանակ։ Մի շարք անօդակյաց օրգանիզմները ախտածին են, հարուցում են կենդանիների և մարդկանց վարակիչ հիվանդություններ (բոտուլիզմ, կարկամախտ, գազային փտախտ)։
Ապոմիքսիս

**Ապոմիքսիս** ( - առանց և - խառնում), կենդանիների և բույսերի անսեռ բազմացման եղանակ (ավելի նեղ իմաստով՝ սաղմն առաջանում է առանց բեղմնավորման)։

## Նկարագրություն
Ապոմիքսիսը կուսածնության ձևով բնորոշ է որդերին,միջատներին, ձկներին, երկկենցաղներին, ավելի շատ՝ բույսերին (դաշտավլուկազգիներ, աստղածաղկազգիներ, վարդածաղկազգիներ, սատապազգիներ և այլն), որոնց մեծ մասը մշակաբույսեր են։ Այս տեսակները մեծ մասամբ պոլիպլոիդներ են և մեյոզի բաժանման հետևանքով ու դրա հետ կապված ճեղքումից առաջանում է համեմատաբար կայուն սերունդ։ Սրանով է հիմնավորված հետերոզիսի պահպանման համար բույսերի ընտրասերման ժամանակ Ապոմիքսիսի կիրառումը։ Գործուն հետաքրքրություն են ներկայացնում քրոսոմների քանակի կրկնապատկման եղանակով պոմիքսինային հապլոիդներից հոմոզիգոտային գծերի ստացման մեթոդների մշակումը։ Այն արագացնում է եգիպտացորենի և միամյա այլ մշակաբույսերի հոմոզիգոտների գծերի տրամախաչումից ստացվող հիբրիդային սերմերի արտադրությունը, ինչպես նաև հնարավոր է դառնում ստեղծելու բազմամյա հատապտղային և այլ բույսերի բարձրահետերոզիսների ձևեր։ Ապոքսիսը լայնորեն օգտագործվում է ցիտրուսայինների, թզենու, կերային հացաբույսերի ընտրասերման ժամանակ, նաև խնձորենու միասեռ, դիմացկուն պատվաստակալ ստանալու համար։

Կատեգորիա:Կենսաբանական գործընթացներ
Կատեգորիա:Կենսաբանություն
Արդյունավետ խոնավության պաշար հողում

**Արդյունավետ խոնավության պաշար հողում**, բույսերի կայուն թառամման խոնավությունից բարձր խոնավության քանակը, որն օգտագործում են մշակաբույսերը՝ բուսազանգվածի ստեղծման և բերքի ձևավորման համար։

## Նկարագրություն
Արդունավետ խոնավության պաշարը հաշվարկվում է W = 0,1 qh (u – k) բանաձևով, որտեղ W-ն արդյունավետ խոնավության պաշար է (ջրային շերտը՝ մմ-ով), q-ն՝ հողի տեսակարար կշիռը (գ/սմ3), h-ը՝ այն հողաշերտի հաստությունը (սմ-ով), որում որոշվում է արդյունավետ խոնավության պաշար, u-ն բացարձակ չորհողի խոնավությունն է (%-ով), k-ն՝ կայուն թառամման խոնավությունը (%), 0,1 գործակցով արդյունավետ խոնավության պաշարը վերածվում է ջրային շերտի հաստության (մմ)։ Արդյունավետ խոնավության պաշարը որոշում են հողի յուրաքանչյուր 10 սմ շերտում, իսկ ամենավերևում՝ 5 սմ-ում։ 1 մ հաստության հողաշերտում արդունավետ խոնավության պաշար 100–200 մմ է, առաշերտում՝ 20-ից մինչև 50 մմ։ Վեգետացիայի արդյունաավետ խոնավության պաշարների կտրուկ նվազման դեպքում (100 մմ-ից պակաս՝ 0–20 սմ հողաշերտում) ի հայտ է գալիս հողային երաշտ։
Քերմանշահի նահանգ

**Քերմանշահ օսթան** (, *Օսթան-է Քերմանշահ*), օսթան (նահանգ) Իրանի արևմուտքում։ Հարավից սահմանակից է Իլամ, հարավ-արևելքից` Լուրիստան, արևելքից` Համադան, հյուսիսից` Քուրդիստան օսթաններին, արևմուտքից` Իրաքին։ Օսթանի տարածքը կազմում է , բնակչությունը վերջին մարդահամարի տվյալներով` ։ Մայրաքաղաքը Քերմանշահ քաղաքն է։

Օսթանը Քերմանշահան անվան տալ եղել է մեկը 1950 թվականի Իրանի վարչական ռեֆորմների արդյունքում ձևավորված 10 օսթաններից։ 1970-ական թվականներին նրանից անջատվել են Իլամ և Համադան օսթանները, 1979-1995 թվականներին կրել է Բախտարան անունը։ 2014 թվականից օսթանը մասն է կազմում Իրանի 4-րդ տարածաշրջանի, որի կենտրոնն է Քերմանշահ քաղաքը։

## Աշխարհագրություն
Օսթանի տարածքի մեծ մասը զբաղեցնում են Զագրոսի լեռնահամակարգի լեռները։ Հյուսիս-արևմուտքից հարավ-արևելք ձգվող Զագրոսի լեռնաշղթաներն ավելի բարձր են օսթանի արևելյան հատվածում։ Արևմուտքում լեռներն աստիճանաբար ցածրանում են` իջնելով դեպի Իրաքի հարթավայրերը։ Լեռների միջև տարածվում են լայն սարահարթեր և հովիտներ, որտեղ գտնվում են հիմնական բնակավայրերը և մշակվող հողատարածքները։

Քերմանշահ քաղաքից դեպի հյուսիս-արևելք տարածվում է Փարաու լեռնաշղթան, որի ամենաբարձր կետը Քուհ-է Փարաու գագաթն է` 3 257 բարձրությամբ։ Այստեղ է գտնվում Բեհիսթուն լեռը, որի վրա է Աքեմենյան Դարեհ I Մեծ արքայի հանրահայտ ժայռափոր Բեհիսթունի արձանագրությունը։ Սոնկորից հարավ գտնվում է օսթանի ամենաբարձր Դալախանի լեռը, որի բարձրությունը կազմում է 3 350 մ։

### Գետերը
Օսթանի տարածքով հոսող հիմնական գետերը կազմում են Քարխե գետի ավազանի վերին հատվածը։ Գետերից ամենաերկարը Գամասիաբն է, որի ակունքները գտնվում են Համադան օսթանի տարածքում։ Գամասիաբի խոշոր վտակներն են Կարասուն, որը հոսում է Քերմանշահ քաղաքի միջով, և Դենավարը։ Գամասիաբը, միանալով Կարասուի հետ Քերմանշահից մոտ 25 կմ հարավ-արևմուտք, կազմում է Սեյմարե գետը։ Վերջինս հոսում է 400 կմ-ից ավելի նախ Քերմանշահ օսթանի տարածքով, ապա Լոռեսթան և Իլամ օսթանների սահմանով և միանում Քեշգանռուդ գետի հետ` կազմելով Քարխե գետը։

## Բնակչություն
2006 թվականի մարդահամարի տվյալներով օսթանի բնակչությունը կազմում էր 1 842 457 մարդ` 444 185 տնային տնտեսություններում։ 2011 թվականի մարդահամարը հաշվառել էր 1 945 227 մարդ, որոնք ապրում էին 530 911 տնտեսություններում։ Ըստ վերջին` 2016 թվականի մարդահամարի տվյալների` բնակչությունը կազմում էր արդեն 1 952 434 մարդ` 576 861 տնտեսություններում։

Տասը հազարից ավել բնակչութամբ քաղաքներն են Քերմանշահը (բնակչությունը 2016 թվականի դրությամբ` 946 651 մարդ), Էսլամաբադ-է Ղարբը 
(90 559 մարդ), Ջավանռուդը (54 354 մարդ), Քանգավարը (51 352 մարդ), Սարփոլ-է Զահաբը (45 481 մարդ), Սոնկորը (44 256 մարդ), Հարսինը (44 146 մարդ), Սահնեն (35 508 մարդ), Փավեն  (25 771 մարդ), Գիլան-է Ղարբը  (22 331 մարդ), Քասր-է Շիրինը  (18 473 մարդ), Թազեհաբադը  (14 701 մարդ)։ Քաղաքներում ընդհանուր առմամբ 2016 թվականի դրությամբ ապրում էր 1 468 615 մարդ (կամ բնակչության 75,2 տոկոսը))։

Բնակչության զգալի մասի մայրենի լեզուն հանդիսանում են քրդերենի տարբեր բարբառները, քաղաքներում և հատկապես վարչական կենտրոն Քերմանշահում տարածված է պարսկերենը, հյուսիս-արևմտյան մասում գտնվող Սոնկոր քաղաքում որոշ չափով տարածված են թյուրքական բարբառները։

## Վարչական բաժանում
400px

Օսթանը բաժանված է 14 շահրեստանների (գավառների).

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Իրանի աշխարհագրություն
Կատեգորիա:Իրանի նահանգներ
Ստեփանակերտի ռմբակոծում (այլ կիրառումներ)

**Ստեփանակերտի ռմբակոծում** կարող է նշանակել՝
* Ստեփանակերտի ռմբակոծում (1991—1992),
* Ստեփանակերտի ռմբակոծում (2020),
* Ստեփանակերտի ռմբակոծում (2023)։
Սուրբ Լույս լեռ

**Սուրբ Լույս**, լեռ Հայկական լեռնաշխարհում՝ Գուգարաց լեռներում, Հայաստանի Լոռու մարզի Ալավերդի համայնքի Հաղպատ գյուղի հարևանությամբ։

## Անուն
Լեռան պաշտոնական անունը Սուրբ Լույս է։ Հայտնի է նաև Սրբլիս անունով։

## Նկարագրություն
Լեռն ունի 1857 մետր բարձրություն։

## Աղբյուրներ
Լեռան լանջերին գտնվող աղբյուրներից է սնվում Հաղպատի վանքի ձեռակերտ հայտնի աղբյուրը, որը կառուցվել է 1258 թվականին։ Ջուրը կավե թրծված խողովակներով հասնում է դեպի աղբյուր։

## Պատկերասրահ

Տեսարան Սուրբ Լույս լեռան լանջից - View from the slope of Mount Surb Luys.jpg|Տեսարան լեռան լանջի ժայռոտ հատվածից
Խաչքար Սուրբ Լույս լեռան լանջին - Khachqar on the slope of Mount Surb Luys 01.jpg|Խաչքար լեռան լանջին՝ դեպի գագաթ տանող արահետին
Սուրբ Լույս լեռան անտառի տեսարան - View of the forest of Saint Luys Mountain.jpg|Լեռան անտառի տեսարան
Spring of Haghpat monastery -- Հաղպատի վանքի աղբյուր.jpg|Հաղպատի վանքի աղբյուրը, հետևում՝ Սուրբ Լույս լեռան լանջը


## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Հայաստանի լեռնագագաթներ
Կատեգորիա:Լոռու մարզի լեռնագրություն
Աղջիկը ոչ մի տեղից

**«Աղջիկը ոչ մի տեղից»**, թաի առեղծվածային թրիլլեր անթոլոգիա հեռուստասերիալ, ստեղծված SOUR Bangkok ստուդիայի կողմից, որտեղ գլխավոր դերակատարն է դերասանուհի Չիչա «Քիթի» Ամատայակուլը։

Առաջին սեզոնը թողարկվել է 2018 թվականի օգոստոսի 8-ին GMM 25-ում։ Երկրորդ սեզոնը թողարկվել է ամբողջ աշխարհում Netflix հարթակով 2021 թվականի մայիսի 7-ին՝ շոուին բերելով միջազգային համբավ։ Այն Նեթֆլիքսի ամենաշատ դիտված շոուների ցանկում առաջին տեղն է զբաղեցրել Թաիլանդում, Վիետնամում և Ֆիլիպիններում, միևնույն ժամանակ ընդգրկվել է լավագույն 10-նյակում աշխարհի այնպիսի երկրներում, ինչպիսին է Բրազիլիան։  Շոուն արժանացել է քննադատների բարձր գնահատականին նրա համար, որ այն օգտագործում է ոչ ավանդական պատմություններ, ինչպես նաև ընկալում է ժամանակակից ավագ դպրոցականներին։

## Սյուժե
Սյուժեն պտտվում է Նաննոյի՝ խորհրդավոր աղջկա շուրջ, ով տեղափոխվում է Թաիլանդի տարբեր մասնավոր դպրոցներ և բացահայտում պատմություններ աշակերտների և դասատուների ստի, գաղտնիքների և կեղծավորությունների մասին։ Նաննոն երբեմն ստում է՝ ուրիշներին հրահրելու համար։ Նա բացահայտվում է որպես անմահ էակ, ով պատժում է օրենքին չենթարկվողներին իրենց հանցագործությունների և չարագործությունների համար։

2-րդ եթերաշրջանում Նանոն հանդիպում է իր մրցակցին՝ «կրոնափոխ» Յուրիին, ով հակված է այլ, ավելի շատ վրեժխնդիր գաղափարախոսությանը և ցանկանում է ստանձնել Նանոյի պարտականությունները։

## Մշակում
Դրվագների սյուժեները ոգեշնչված են իրական լուրերով, որոնցում աշակերտուհիները զոհ են դարձել, որպեսի ցույց տրվի, թե ինչպես են զոհերը ի վերջո դառնում հաղթողներ։ Օրինակ՝ «Մինին և չորս մարմին»-ը հիմնված էր մի միջադեպի վրա, երբ ուսանողը բախվեց համալսարանի ֆուրգոնին՝ սպանելով ինը մարդու և խուսափում է հետևանքներից իր ընտանիքի հարուստ կապերի շնորհիվ։

«SOTUS»-ը նույնպես հիմնված էր մի դեպքի վրա, երբ ավագը պատժում է կրտսերին հեյզինգի կանոնները րպահպանելու համար, ինչի արդյունքում սպանություն է տեղի ունենում։

Գլխավոր դերասանուհի Ամատայակուլը սերիալի համար օգտագործել է «Տոմի» ճապոնական սարսափ մանգան, որտեղ ներկայացված է սուկկուբուսի նման մի կին։

Յուրիի դերի լսումներից մի քանի օր առաջ Չանյա Մաքքլորին նոր էր սկսել վերականգնվել ուղեղի ուռուցքը հեռացնելու վիրահատությունից հետո։ Դերը ստանալու վճռականությունը գրավում է անձնակազմին և ոգեշնչում է նրան ընդլայնել իր կերպարի սահմանները։

## Թողարկում
«Աղջիկը ոչ մի տեղից» առաջին սեզոնը թողարկվել է 2018 թվականի օգոստոսի 8-ին GMM 25-ում։ Այն նաև թողարկվել է Netflix հարակում 2018 թվականի հոկտեմբերի 31-ին։

2021 թվականի ապրիլի 19-ին թողարկվեց երկրորդ սեզոնի թրեյլերը։

2-րդ եթերաշրջանը բաղկացած է 8 դրվագից և թողարկվել է 2021 թվականի մայիսի 7-ին Netflix հարթակով։

## Մրցանակներ և անվանակարգեր

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:2018 հեռուստասերիալներ
Կատեգորիա:Հեռուստասերիալներ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Նեթֆլիքսի բնօրինակ ծրագրեր
Կատեգորիա:Սարսափ հեռուստասերիալներ
Ջեննիֆեր Հեյլ

**Ջեննիֆեր Հեյլ** (,), կանադական ծագումով ամերիկացի դերասանուհի և երգչուհի, հայտնի է դարձել *[[Knights of the Old Republic]]*, *[[Tales of Symphonia]]*, *[[Metroid Prime]]* եռագրությունը, *[[Metal Gear Solid]]* սերիան, *[[Mass Effect]]*, *[[Brütal Legend]]*, համակարգչային խաղերի, ինչպես նաև Disney մուլտֆիլմների ստուդիայի կերպարների հնչյունավորմամբ։

## Կենսագրություն
Հեյլի ծնողները Բիրմինգհեմից տեղափոխվել են Կանադա։ Աղջիկը մեծացել է ԱՄՆ-ում, սովորել է Ալաբամա նահանգի արվեստի դպրոցում։ Ավագ դպրոցում նա սկսել է աշխատել որպես պրոդյուսերի օգնական, իսկ ավարտելուց հետո դարձել է դերասանուհի։ Նրա առաջին կարևոր աշխատանքը 1988 թվականի «Հոր վերադարձ» () հեռուստատեսային ֆիլմն էր։ Հետո Հեյլը տեղափոխվել է Հոլիվուդ, որտեղ 1993 թվականին զբաղվել է տարբեր խաղերի, անիմացիոն սերիալների, գովազդային հոլովակների, անիմեների և ֆիլմերի կերպարների հնչյունավորմամբ։ Դրա համար նա, հիմնականում, օգտագործել է «Կարեն Լենինգ» () կեղծանունը։ Հեյլը հնչյունավորել է Բաստիլու Շային *[[Bioware|BioWare]]* ստուդիայի *Star * առաջին մասում, ինչպես նաև *[[Star Wars: Jedi Knight: Jedi Academy]]* Ջեյդեն Կորրայի կանացի տարբերակին, *[[Mass Effect]]* խաղի բոլոր մասերի Շեպարդի կանացի տարբերակին, որի համար նա 2010 և 2012 թվականներին առաջադրվել է «լավագույն հնչյունավորման դերասանուհի» անվանակարգին։ Նրա ձայնով «խոսում է» *Metroid Prime* եռագրության Արանը, *[[Metal Gear Solid]]*, *[[Metal Gear Solid: The Twin Snakes]]*, *[[Metal Gear Solid 4: Guns of the Patriots]]-*ի Նաոմի Հանտերը և *[[Metal Gear Solid 2: Sons of Liberty]]*-ի Էմմա Էմմերիխը։

## Ֆիլմագրություն

### Հեռուստատեսություն

### Համակարգչային խաղեր

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* 

Կատեգորիա:1965 ծնունդներ
Կատեգորիա:20-րդ դարի ամերիկացի դերասանուհիներ
Կատեգորիա:21-րդ դարի ամերիկացի դերասանուհիներ
Կատեգորիա:21-րդ դարի ամերիկացիներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի կին հնչյունավորողներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի կինոդերասանուհիներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի հեռուստատեսային դերասանուհիներ
Կատեգորիա:Կանադացի դերասանուհիներ
Կատեգորիա:Կանադացի կինոդերասանուհիներ
Կատեգորիա:Կանադացի հեռուստատեսային դերասանուհիներ
Կատեգորիա:Կինոդերասաններ
Կատեգորիա:Հունվարի 1 ծնունդներ
Կատեգորիա:Դերասանուհիներ Կալիֆոռնիայից
Կատեգորիա:21-րդ դարի կանադացի դերասանուհիներ
Կատեգորիա:20-րդ դարի կանադացի դերասանուհիներ
Կատեգորիա:Կանադացի հասարակական գործիչներ
Alter Ego (ալբոմ)

**Alter ego**, ռուսական «Նաիվ» փանկ ռոք խմբի համերգային և *[[DVD]]* ալբոմ։ Ձայնագրվել է 2007 թվականի ապրիլի 13-ին մոսկովյան «Тень» ակումբում, «*[[Обратная сторона любви]]*» ալբոմի աջակցության շրջագայությունը ավարտող ալբոմն է։ Թողարկվել է 2007 թվականի դեկտեմեբրի 1-ին։ *DVD*-ի պրեմիերան տեղի ունեցավ երկու շաբաթ առաջ՝ 2007 թվականի նոյեմբերի 17-ին «Тень» ակումբում, որտեղ ալբոմը ձայնագրվել էր վեց ամիս առաջ։

## Երգերի ցանկ

## Ձայնագրման անդամները
### «Նաիվ» խումբ

* Ալեքսանդր «Չաչա» Իվանով՝ վոկալ
* Դմիտրի «Սնեյք» Խակիմով՝ հարվածային գործիքներ, պերկուսիա
* Նիկոլայ Բոգդանով՝ բաս կիթառ, բեք վոկալ, վոկալ, ստեղնաշարային գործիքներ
* Վալերի Արկադին՝ կիթառ, բեք վոկալ, վոկալ

### Հատուկ հյուրեր
* Բլոնդինկա Կսյու՝ վոկալ
* Պավել Գոնին՝  վոկալ
* Եվգենի Մարչենկո՝ Էլվիս Փրեսլի

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Նաիվ-ի տեսահոլովակ — Alter Ego YouTube կայքում

Կատեգորիա:Ռուսական ալբոմներ
Անդրեյ Հայրապետով

**Անդրեյ Ալեքսանդրի Հայրապետով** (, ), խորհրդային և ռուսաստանցի մարզական լրագրող։ «Ալանիա» ֆուտբոլային ակումբի երկարամյա մամուլի քարտուղարը։ Առաջին ֆուտբոլային մամուլի քարտուղարը խորհրդային սպորտի պատմության մեջ։

## Կենսագրություն
Ծնվել է 1943 թվականի հունվարի 5-ին Գրոզնիում։

1989 թվականին նա Օրջոնիկիձեի «Սպարտակի» գլխավոր մարզիչ Վալերի Գազզաևին առաջարկել է ստեղծել պատմության մեջ առաջին մամուլի ծառայությունը, որը նա ղեկավարել է մինչև 2014 թվականը։

2021 թվականի մարտի 3-ին «Ալանիա» ֆուտբոլային ակումբը հայտարարել է Անդրեյ Հայրապետովի մահվան մասին։

## Պարգևներ և ճանաչում
* Հյուսիսային Օսիայի մշակույթի վաստակավոր գործիչ
* Ռուսաստանի Դաշնության ժուռնալիստների միության անդամ

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Ռուսաստանի ժուռնալիստների միության անդամներ
Կատեգորիա:Խորհրդային լրագրողներ
Կատեգորիա:Լրագրողներ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Անձինք այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Հայ լրագրողներ
Կատեգորիա:Ռուսահայ լրագրողներ
Ակադեմիա (պատմվածք)

**«Ակադեմիա»**, Ռոբերտ Շեքլիի հակաուտոպիական պատմվածք, որը գրվել է 1954 թվականին։ Առաջին անգամ հրապարակվել է 1954 թվականին *«If»* ամսագրում։ Հետագայում այն ներառվել է գրողի 1957 թվականի «Ուխտագնացություն դեպի երկիր» ժողովածուում։

Հավատրիմ մնալով իր ոճին՝ Շեքլին բարձրացնում է ազատության, կարծիքի սուբյեկտիվության, հոգեբանության հարցերը, ինչպես ժամանակին արել են Ջորջ Օրուելը իր «1984» գրքում և Թերի Գիլմանը իր «Բրազիլիա» ֆիլմում։ Ստանիսլավ Լեմի կարծիքով, այս գիրքը ներկայացնում է «ամենամեղմ» սև ուտոպիաները։

## Սյուժե
Երբ պարոն Ֆիրմենը հայտնաբերել էր, որ իր ողջախոհության հաշվիչի ցուցանիշը դուրս է ընդունված մակարդակից, նա լրջորեն սկսել էր խորհել այն մասին, թե ինչպես կարելի է ապրել այն հասարակության մեջ, որտեղ գոյության հիմնական նպատակը հոգեկան հանգստությունը և առողջությունն են։ Քանի որ նրա հաշվիչը ցույց է տալիս սովորականից ավելի բարձր մակարդակ, դա պատճառ է հանդիսանում, որ նրան հեռացնում են աշխատանքից, դուրս են հանում տնից, նույնիսկ դուրս են հանում բարերից, պանդոկներից։ Եվ որքան շատ է Ֆիրմենը փորձում սեփական ուժերով լուծել իր ողջախոհության խնդիրը, նա այնքան հաճախ է ստանում այն խորհուրդը, որ կա փրկության միայն մեկ ճանապարհ, այն է՝ դիմել խորհրդավոր Ակադեմիայի օգնությանը։ Միայն այնտեղ է, որ նրա նման հիվանդները հարյուտոկոսանոց արդյունքի են հասնում։

Սակայն մի հանգամանք կա, որը Ֆիրմանին տարակուսանքի մեջ է դնում, այն նաև վախեցնում է։ Ակադեմիայի մասին գրեթե ոչինչ հայտնի չէ և դեռ չի եղել մեկը, որ տեսնի, թե ինչպես են այնտեղ գնացողները վերադառնում, առավել ևս՝ պատմի թե այնտեղ ինչ է կատարվում։ Ոչ ոք չի ուզում կամ չի կարող։ Դա ավելի է ծանրացնում պարոն Ֆիրմենի կարգավիճակը։

## Տես նաև

* Չքնաղ նոր աշխարհ
* 1984
* 451 աստիճան ըստ Ֆարենհայթի

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ

* Информация в Лаборатории Фантастики

Կատեգորիա:Գրական ստեղծագործություններ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Հակաուտոպիաներ
Լասսե Էրիկ Պյոուստի

**Լասսե Էրիկ Պյոուստի** (), ֆինն թատրոնի և կինոյի դերասան, ռեժիսոր և սցենարիստ՝ պարգևատրված Ֆինլանդիայի արվեստագետներին տրվող բարձրագույն պարգևով՝ «Pro Finlandia» (1969) մեդալով։

## Կենսագրություն
Ծնվել է 1927 թվականի հունվարի 24-ին, Սորտվալա քաղաքում և եղել է ընտանիքի երրորդ երեխան։ Խորհրդա-ֆիննական պատերազմի ժամանակ (1939-1940 թվականներ) ընտանիքը տարհանվել է երկրի ներսում։

13 տարեկանում նա իր դեբյուտը կատարեց Օլիի դերում «Սուոմինեն ընտանիքը» ֆիլմում, որը տղային Ֆինլանդիայում հայտնի դարձրեց։ 1942 թվականից 1945 թվականը նկարահանվեցին ևս չորս ֆիլմ Սուոմինենների ընտանիքի մասին, և նկարվեց ռադիոսերիալ, իսկ երիտասարդ դերասանը ունեցավ ժամանակավոր աշխատանք Ֆիննական պետական թատրոնում։

1945 թվականին ավարտեց գիմնազիան և ընդունեց Հելսինկիի համալսարան, բայց թողեց կրթությունը դերասանի կարիերայի համար։ Հետաքրքրվել է ֆրանսերենով և 1950 թվականին կրթաթոշակ է ստացել Փարիզում սովորելու համար։

1952 թվականին ամուսնացել է դերասանուհի Բիրգիտտա Ուլֆսոնի հետ։

1981-1985 թվականներին եղել է Ստոկհոլմի թագավորական դրամատիկական թատրոնի տնօրեն։ Վերադառնալով Ֆինլանդիա՝ շարունակեց նկարահանվել ֆիլմերում՝ զուգահեռ աշխատելով Հելսինկիի քաղաքային թատրոնում և Շվեդական թատրոնում։ 1991 թվականին տեղափոխվեց Փարիզ։

Վերջին տարիներին ապրելով Հելսինկիի Լաուտասաարի կղզում՝ խաղացել է Հելսինկիի քաղաքային թատրոնում «Քառյակ» պիեսում, որը ցուցադրվում է 2002 թվականից մինչև ֆուլ հաուս, ինչպես նաև դեր է խաղացել Բենգտ Ահլֆորսի «Մարդը, ով հրաժարվում է օգտվել վերելակից» անհատական շոուում, որը գրվել է հատուկ նրա համար։

Մահացել է 2019 թվականին ապրիլի 5-ին։

## Պարգևներ
* «Ջուսի» մրցանակում արժանացել է  «Լավագույն երիտասարդ դերասան» (1946 թվական), «Լավագույն դերասան» (1951, 1977, 1980, 1987 թվականներ), «Բետոնե Ջուսի» (2010 թվական)
* Մեդալ «Pro Finlandia» (1969 թվական)

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Ֆինն գրողներ
Կատեգորիա:Ֆինն դերասաններ
Կատեգորիա:Երկարակյացներ
Նամ Յուն Սու

**Նամ Յուն Սու** (; ), hարավկորեացի դերասան և մոդել, որը հայտնի է իր դերերով Netflix-ի օրիգինալ «Լրացուցիչ գործողություններ» դրամատիկական սերիալում  (2020), ինչպես նաև tvN-ի «Հետծննդաբերական խնամքի կենտրոն» դորամաներում (2020) և որպես *JTBC-ի* «Հրեշ» (2021) և *KBS2-ի* «Թագավորի սերը» անվանակարգերի հաղթող (2021)։

## Կենսագրություն
Նամը որպես մոդել հանդես է եկել 2014 թվականին, իսկ որպես դերասան իր դեբյուտը կատարել է երաժշտական տեսահոլովակներում 2014 և 2015 թվականներին։

2018 թվականին Նամը պաշտոնապես հանդես է եկել որպես *MBC every1* հեռուստաալիքի դերասան «4 տուն» դորամայում, իսկ նույն թվականին նա հայտնվեց «Մեր խենթу8н 19» վեբ դորամայում։

2019 թվականին Նամը նկարահանվել է «Կրկնվող սենսացիա» վեբ դորամայում և մասնակցել «Ես ռոբոտ չեմ» վեբ դորամայում։

2020 թվականին Նամ Յուն-սուն հայտնվեց «Լեզվի ջերմաստիճան. մեր տասնինը տարիները» վեբ դորամայում։ Ավելի ուշ նա աշխատել է Netflix-ի «Լրացուցիչ գործողություններ» սերիալի վրա, ինչը հանգեցրեց նրա ճանաչմանը, և 57-րդ *Baeksang Arts* մրցանակաբաշխության ժամանակ Նամը արժանացել է հեռուստատեսության լավագույն նոր դերասան կոչմանը։ Այնուհետև Բե Սու Ջիի հետ նկարահանվել է «Ապրիր քո ուժերով» կարճամետրաժ ֆիլմում, այնուհետև նկարահանվել tvN «Հետծննդաբերական խնամքի կենտրոն» դորամայում։

2021 թվականին Նամը նկարահանվեց Mnet's M Countdown-ում, (G)I-DLE-ի Չո Միյոնի հետ։ Այնուհետև նա նկարահանվեց «Հրեշ» դորամայում, որի պրեմիերան կայացել է *JTBC* հեռուստաալիքում։ Նաև նկարահանվել է *KBS2* «Թագավորի սերը» դորամայում։

2022 թվականին Նամը նկարահանվել է SBS «Այսօրվա վետբուն» դրամայում՝ Կիմ Սե Ջոնգի և Չոյ Դանիելի հետ, որի պրեմիերան կայացել է հուլիսին։

### Հեռուստաշոու

### Տեսահոլովակներ

## Մրցանակներ և անվանակարգեր

## Ծանոթագրություն

Կատեգորիա:Հարավկորեացի դերասաններ
Կատեգորիա:Հարավկորեացի հաղորդավարներ
Կատեգորիա:Հարավկորեացի հեռուստատեսային դերասաններ
Կատեգորիա:Հարավկորեացի մոդելներ
Պայթյուն Ստեփանակերտի բենզինի պահեստում

**Պայթյուն Ստեփանակերտի բենզինի պահեստում**, խոշոր պայթյուն Արցախի Հանրապետության Ստեփանակերտ-Ասկերան ավտոճանապարհի հարակից տարածքի բենզինի պահեստում, որը տեղի է ունեցել 2023 թվականի սեպտեմբերի 25-ին։ Նույն օրվա դրությամբ վիրավորների մեծամասնության վիճակը գնահատվել է ծանր և ծայրահեղ ծանր։

Սեպտեմբերի 29-ի դրությամբ պայթյունի հետևանքով հաստատված մահերի թիվը 170 է։ Վիրավորում ստացած քաղաքացիների թիվը 290 է։

## Նախապատմություն
2023 թվականի սեպտեմբերին Ադրբեջանի կողմից Արցախի նկատմամբ ռազմական ագրեսիայի հետևանքով անհնարին է դարձել էթնիկ հայ բնակչության անվտանգ գոյությունը Արցախի Հանրապետության ողջ տարածքում։ Արցախի տեղեկատվական շտաբը սեպտեմբերի 25-ի առավոտյան հայտնել է, որ Արցախից ՀՀ տեղափոխվել ցանկացող բոլոր քաղաքացիներին տրվելու է այդ հնարավորությունը և ժամը 14:00-ից Ստեփանակերտի թվով 5 բենզալցակայանում նրանց կտրամադրվի անվճար վառելիք։ Օրվա ընթացքում հայտնի դարձավ նաև, որ վառելիքի ստացման նպատակով քաղաքացիների մեծ խցանումներ են առաջացել բենզալցակայանների մերձակա տարածքներում։

## Իրադարձությունների ընթացք
2023 թվականի սեպտեմբերի 25-ի 19։00-ի հատվածում Արցախից տելեգրամյան ալիքները հաղորդեցին, որ ուժեղ պայթյուն է տեղի ունեցել Ստեփանակերտ-Ասկերան ճանապարհի հարակից տարածքում՝ բենզինի պահեստում, որտեղից բենզին էին տրամադրում այն քաղաքացիներին, որոնք ցանկանում էին Արցախից մեկնել Հայաստան։

Արցախի մարդու իրավունքների պաշտպան Գեղամ Ստեփանյանը հայտնել է, որ Արցախի բժշկական հնարավորությունները բավարար չեն մարդկանց կյանքը փրկելու համար։ Նա նշել է, որ մարդկանց կյանքեր փրկելու համար անհրաժեշտ է, որ սանիտարական ավիացիան շատ շտապ վայրէջք կատարի Ստեփանակերտում։

ՀՀ առողջապահության նախարարությունը սեպտեմբերի 26-ի առավոտյան հայտնել է, որ ուղղաթիռով բժիշկների թիմը՝ անհրաժեշտ դեղորայքով և բժշկական պարագաներով մեկնել է դեպի Ստեփանակերտ։

## Շրջանառվող վարկածներ
Իսրայելցի բլոգեր-լրագրող Ալեքսանդր Լապշինն անդրադարձել է Ստեփանակերտի վառելիքի պահեստի պայթյունին՝ այն համարելով Ադրբեջանի կողմից իրականացված կանխամտածված ահաբեկչություն։ Ըստ Լապշինի, այս ահաբեկչական գործողությունը տեղավորվում է Ադրբեջանի կողմից Արցախում իրականացվող ցեղասպանության սցենարի մեջ։

## Արձագանքներ
*  ՌԴ ԱԳՆ խոսնակ Մարիա Զախարովան հայտնել է, որ Ռուսաստանի Դաշնությունը ցավակցում է պայթյունի հետևանքով զոհվածների ընտանիքներին։

## Տես նաև
* Արցախի Հանրապետության բնակչության էթնիկ զտումներ (2023)
* Արցախի Հանրապետության շրջափակում (2022-2023)
* 44-օրյա պատերազմ

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:2023 Արցախում
Կատեգորիա:Աղետներ Արցախում
IPhone 15 Pro

**iPhone 15 Pro** և **iPhone 15 Pro Max,** Apple ընկերության արտադրության սմարթֆոններ, որոնք աշխատում են IOS 17 օպերացիոն համակարգով և Apple A17 Pro մշակիչով։ Սարքավորումները ներկայացվել են 2023 թվականի սեպտեմբերի 12-ին Կուպերտինոյի Apple Park-ում Apple Wonderlust («Հրաշքների ցանկություն») հատուկ միջոցառման ժամանակ Iphone 15-ի և Iphone 15 Plus-ի հետ միասին։ Նախավաճառքը սկսվել է 2023 թվականի սեպտեմբերի 15-ին, իսկ սմարթֆոնների ազատ վաճառքը՝ 2023 թվականի սեպտեմբերի 22-ին։

## Բնութագրեր
### Դիզայն
iPhone 15 Pro-ը և iPhone 15 Pro Max-ը հասանելի են բնական տիտանի, կապույտ տիտանի, սպիտակ տիտանի և սև տիտանի պատյաններով։

#### Լիցքավորման և տվյալներ փոխանցման արագություն
iPhone 15 Pro-ը և iPhone 15 Pro Max-ը օգտագործում են USB-C՝ տվյալների փոխանցման USB 3.1 (միջինում մինչև 10 Գբիթ/վ / 1,25 Գբ/վ) արագությամբ, որը, համեմատած  iPhone 14 Pro и iPhone 15/15 Plus բազային մոդելների հետ, որոնց տվյալների փոխանցումը կատարվում է USB 2.0 արագությամբ (միջինում մինչև 480 Մբիթ/վ / 60 Մբիթ/վ), համարվում է բարելավված մոդել։

Սակայն USB 3.0 արագության համար անհրաժեշտ է հավելյալ գնել 69 դոլլար արժողությամբ ֆիրմային Thunderbolt 4 մալուխը, որը հավաքածուի մեջ ներառված չէ։

#### Տեսանյութի ելք
iPhone 15-ի բոլոր մոդելներն ունեն DisplayPort այլընտրանքային ռեժիմ USB-C վիդեո ելքի միջոցով HDR-ից մինչև 4K լուծաչափով։

Նախորդ iPhone մոդելները (iPhone 5-ից մինչև iPhone 14 Pro) Lightning միակցիչի տեխնիկական սահմանափակումների պատճառով ունեին 1600x900 առավելագույն լուծաչափ (գրեթե 1080p) Lightning թվային AV ադապտերով։

#### Գործողությունների կոճակ
iPhone 15 Pro-ի և iPhone 15 Pro Max-ի մեջ  օգտագործվում է գործողությունների կոճակ, որը փոխարինում է ձայնի անջատման-միացման կոճակին։ Գործողությունների կոճակը օգտատիրոջ կողմից կարող է կարգավորվել տեսախցիկը բացելու, լապտերը միացնելու և այլնի համար։ Սակայն նոր կոճակը դեռևս կատարում է զանգի անջատիչի դերը։

#### Մարտկոց

### Ծրագրային ապահովում
Ինչպես iPhone 15-ում և 15 Plus-ում, iPhone 15 Pro-ում և Pro Max-ում նախապես տեղադրված համակարգն է iOS 17-ը, որը անցած սերնդի iPhone-ների համար թողարկվել է 2023 թվականի սեպտեմբերի 18-ին։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* 
* 
* 

Կատեգորիա:IPhone
Կատեգորիա:Սմարթֆոններ
Голубой вагон

«**Голубой вагон**» (հայերեն՝ Կապույտ վագոն), երգ Չեբուրաշկայի և կոկորդիլոս Գենայի արկածների մասին պատմող խորհրդային մուլտֆիլմից («Շապոկլյակ»)։ Ստեղծագործության հեղինակներն են խորհրդային կոմպոզիտոր Վլադիմիր Շաինսկին և բանաստեղծ, դրամատուրգ, հեռուստահաղորդավար ու սցենարիստ Էդուարդ Ուսպենսկին («Կոկորդիլոս Գենան և նրա ընկերները» հեքիաթի հեղինակը)։

## Պատմություն
Գենայի և Չեբուրաշկայի արկածների մասին պատմող մուլտֆիլմը դարձել է Վլադիմիր Շաինսկու նորամուտը մուլտիպլիկացիայում։ Էդուարդ Ուսպենսկին երգը գրելու ժամանակ բավականին հայտնի էր, նա մեծ ուշադրություն էր դարձնում տեքստին և շատ էր աշխատում դրա վրա՝ հատուկ խնամքով վերահսկելով մուլտֆիլմի նկարահանման փուլերը։

Թեև կոկորդիլոս Գենային տվյալ մուլտֆիլմում հնչյունավորել է Վասիլի Լիվանովը, երգը կատարել է Վլադիմիր Ֆերապոնտովը, որը նաև հնչյունավորել է մուլտֆիլմի մյուս բոլոր հերոսներին (բացառությամբ Շապոկլյակի և երեխաների)։

### Բովանդակություն և տեքստ
thumb|200px|Մոսկվայի մետրոպոլիտենի գնացք՝ նվիրված «Սոյուզմուլտֆիլմ» կինոստուդիայի 80-ամյակին
Չնայած բավականին դրական և կենսահաստատ տեքստին՝ երգի գործիքային բաղադրիչը արձագանքում է Ֆերպոնտովի վոկալին, որն ամբողջ աշխատանքին տալիս է հեռացող հաճելի պահերի նկատմամբ թեթև տխրության նոտաներ։ Ընթացիկ օրը ևս մեկ տարով երկարացնելու ցանկության մասին տողը հստակ արտահայտում է հեղինակի ափսոսանքը կյանքի անցողիկ լինելու համար։ Ստեղծագործությունը սովորեցնում է անցյալը թողնել անցյալում և ապագայում հավատալ միայն լավագույնին։

Այդ տարիներին Խորհրդային Միության շատ զվարճանքի պուրակներում մանկական երկաթուղիների վագոնները ներկված էին երկնագույն։ Դրանից բացի 1980-ական թվականներին «Մոսկվա-Ռոստով» և «Իրկուտսկ-Մոսկվա» գնացքի վագոնները ներկվում էին կապույտ՝ կարմիր շերտով, իսկ երկնագույն ներկում էին «Մոսկվա-Կիև» և «Մոսկվա-Մինսկ» ֆիրմային գնացքները։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Երգի տեքստը և պատմությունը 
* Голубой вагон - оригинальный текст песни из мультфильма Шапокляк
* Nirvana (Неформальная Игра) - Aneurysm (Голубой вагон) кавер на русском

Կատեգորիա:Խորհրդային երգեր
Կատեգորիա:Մանկական երգեր
Կատեգորիա:Ռուսերեն երգեր
Շամպինյի սյուր Մառն

**Շամպինյի սյուր Մառն** (. , ֆրանսերենից բառացի թարգմանած՝ նշանակում է Մառնի Շամպինյի), քաղաք և համայնք Ֆրանսիայի Իլ դը Ֆրանս երկրամասի Վալ դը Մառն դեպարտամենտում, Մառն գետի ափին։ Երկրի մայրաքաղաք Փարիզի հարավարևելյան արվարձանն է։ Զբաղեցնում է 11,3 քառակուսի կիլոմետր տարածք։ Բնակչության թվաքանակը 2008 թվականի տվյալներով եղել 75.142:

## Ժողովրդագրություն

## Պատմություն
Քաղաքի ներկայիս տեղում բնակավայր եղել է դեռևս միջին դարերում։ Պահպանվել է XII դարում կառուցված Սուր Սատուռնին եկեղեցին։ Միջնադարում կառուցվել է նաև ամրոց, որն ավերվել է արմանյակների և բուրգինյոնների կռիվների ժամանակ։ 1545 թվականին սկսվել է նոր ամրությունների շինարարությունը։ 1815 թվականին Շամպինյիին տարեկան երկու տոնավաճառ կազմակերպելու իրավունք է շնորհվել։

1870 թվականին՝ Փարիզի պաշարման ժամանակ, բնակավայրը մի քանի անգամ ձեռքից ձեռք է անցել։ 1897 թվականին ստացել է ներկայումս ևս գործածվող անվանումը (մինչ այդ պարզապես կոչվել է Շամպինյի):

Երկրորդ համաշխարհային պատերազմից հետո քաղաքը բուռն թափով աճել է։ Այստեղ բնակություն են հաստատել մեծ թվով ներգաղթյալներ Հյուսիսային Աֆրիկայից և Պորտուգալիա։

## Քույր քաղաքներ

## Պատկերասրահ

Image:VdM-Champigny-sur-Marne.png|Շամպինյի սյուր Մառնը Վալ դը Մառնի քարտեզին
Image:Blason Champigny-sur-Marne 94.svg|100px
Image:Espace RMI Champigny sur Marne.jpg|Entrée de l'espace RMI.


## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
*Champigny-sur-Marne official website  
*Champigny Blog 
*Historic D.B.racing cars of Champigny/Marne 

Կատեգորիա:Իդ դե Ֆրանս
Կատեգորիա:Իդ դե Ֆրանսի բնակավայրեր
Կատեգորիա:Իդ դե Ֆրանսի համայնքներ
Կատեգորիա:Փարիզ
Կատեգորիա:Փարիզի արվարձաններ
Կատեգորիա:Ֆրանսիայի բնակավայրեր
Կատեգորիա:Ֆրանսիայի համայնքներ
Կատեգորիա:Ֆրանսիայի քաղաքներ