Հիսուսի ձերբակալություն

[thumb|300px|''[Հուդայի համբույրը (նկար, Կարավաջո)|Հուդայի համբույրը և Հիսուսի ձերբակալությունը* նկարիչ՝ [[Կարավաջո]], 1602 թվական]]

*'Հիսուսի ձերբակալություն*', առանցքային իրադարձություն [[Քրիստոնեություն|քրիստոնեության]] մեջ, որը հիշատակվում է [[Կանոնական գրքեր|կանոնական գրականության]] մեջ։ [[Հիսուս]]ը, որին քրիստոնյաները համարում են [[Աստված|Աստծու]] որդին, ձերբակալվել է [[Սինեդրիոն]]ի պահակախումբի կողմից [[Գեթսեմանի այգի|Գեթսեմանի այգում]]։ Իրադարձությունը տեղի է ունեցել [[Վերջին ընթրիք]]ից քիչ անց (որի ընթացքում Հիսուսը տվել է իր վերջին քարոզը) և [[Հուդայի համբույր]]ից անմիջապես առաջ, որը ավանդաբար համարվում է դավաճանական գործողություն, քանի որ [[Հուդա Իսկարիովտացի|Հուդա]]ն Հիսուսին ձերբակալելու գործարք էր կնքել քահանայապետների հետ։ Ձերբակալության արդյունքում, ըստ [[Ավետարան]]ի, Հիսուսը ենթարկվում է [[Հիսուսի խաչելություն|խաչելության]]։

Ձերբակալության անմիջապես հետո Սինեդրիոնի առջև տեղի ունեցավ [[Սինեդրիոնի դատավարություն|դատավարություն]], որի ընթացքում Հիսուսը դատապարտվում է մահվան, իսկ հաջորդ առավոտ նրան հանձնել են [[Պիղատոս Պոնտացի|Պիղատոսին]]։ Քրիստոնեական աստվածաբանության մեջ Վերջին ընթրիքից մինչև Հիսուսի խաչելություն և [[Հիսուսի հարություն|հարություն]] ընկած ժամանակահատվածը համարվում է [[Հիսուսի չարչարանքներ]]։

[[Նոր Կտակարան|Նոր կտակարան]]ում բոլոր 4 ավետարաններն էլ ավարտվում են Հիսուսի ձերբակալության, դատավարության, խաչելության, [[Հիսուսի հուղարկավորություն|հուղարկավորության]] և հարության երկար պատմություններով։ Յուրաքանչյուր ավետարանում Հիսուսի կյանքի այս 5 իրադարձությունները ավելի լուսաբանված են քան նրա կյանքի այլ ժամանակահատվածներ։ Գիտնականները նշում են, որ կարդացողը այս իրադարձությունների ժամանակ կատարվող դեպքերի մասին ստանում են ժամ առ ժամ նկարագրություն։

== Աստվածաշնչյան պատմություն ==

[[Պատկեր:Fra Angelico 020.jpg|left|thumb|*Քրիստոեսի ձերբակալությունը*, նկարիչ՝ [[Ֆրա Անջելիկո]], մոտ 1440 թվական]]

Ըստ [[Կանոնական գրքեր|կանոնական ավետարանի]]՝ [[Վերջին ընթրիք]]ից հետո [[Հիսուս]]ը և նրա [[առաքյալներ]]ը գնում են [[Գեթսեմանի այգի]], որը գտնվում էր [[Կեդրոնի հովիտ|Կեդրոնի հովտում]]։ Գիտնականները կարծում են, որ այն եղել է [[ձիթենի]]ների պուրակ։ Հայտնվելով այնտեղ՝ Հիսուսը թողել է խումբը, որպեսզի աղոթի մենակության մեջ։

Ըստ ՝ Հիսուսը [[Աստված|Աստծուն]] խնդրել է վերցնել «բեռը» իր վրայից և թույլ տալ իրենց չանցնել այն իրադարձությունների միջով, որոնք իրեն սպասվում էին՝ վերջին որոշում կայացնելը թողնելով Աստծուն։ [[Ավետարան ըստ Ղուկասի|Ղուկասի ավետարանը]] հաղորդում է, որ [[հրեշտակ]] է հայտնվել և գոտեպնդել Հիսուսին, որը դրանից հետո վերադարձել է իր առաքյալների մոտ։ Սինոպտիկ ավետարանները հաղորդում են, որ Հիսուսի հետ այնտեղ գտնվող երեք առաքյալները քնով են տարվել, ինչի պատճառով Հիսուսը քննադատել է նրանց այն բանի համար, որ նրանք չեն կարող արթուն մնալ նույնիսկ մեկ ժամ՝ առաջարկելով նրանց աղոթել, որպեսզի խուսափեն քնելու գայթակղությունից։

Այդ պահին [[Հուդայի համբույր|Հուդան համբուրում է]] Հիսուսին․ դա նախապես պայմանավորված նշան էր նրանց համար, ովքեր ուղեկցում էին [[Հուդա Իսկարիովտացի|Հուդային]], որպեսզի նրանք հասկանան, թե որ մեկն է Հիսուսը։ Հայտնի է, որ սպաները ձերբակալել են Հիսուսին, թեև Հիսուսի աշակերտներից մեկը ցանկացել է կանգնեցնել նրանց՝ հանելով իր [[Պետրասի սուր|սուրը]] և կտրելով Հիսուսին ձերբակալողներից մեկի ականջը։ Հովհաննեսի ավետարանը հաղորդում է, որ [[Պետրոս առաքյալ|Սիմոն Պետրոսն]] է կտրել [[Մալքոս]]ի՝ Իսրայելի քահանայապետ [[Կայիափան]]ի ծառայի ականջը։ Ղուկասն ավելացնում է, որ Հիսուսը բուժել է այդ վերքը։ Հովհաննեսը, Մատթեոսը և Ղուկասը պնդում են, որ Հիսուսը քննադատել է բռնի գործողությունները՝ ասելով՝ «Սուրդ տե՛ղը դիր, որովհետև [[բոլոր սուր վերցնողները սրով կկորչեն]]»։

[[Պատկեր:Correggio, giovane che fugge dalla cattura di Cristo.jpg|right|thumb|Նկարում պատկերված է մերկ երիտասարդը, որի մասին հիշատակում է միայն Մարկոսը, նկարիչ՝ [[Անտոնիո Ալլեգրի դա Կոռեջո]], մոտ 1522 թվական]]

[[Ավետարան ըստ Հովհաննեսի|Հովհաննեսի ավետարանում]] նկարագրված դեպքերը տարբերվում են մնացածից․ միայն նրա ավետարանում է գրված, որ հռոմեացի զինվորներն օգնել են իրականացնել ձերբակալությունը։ Հուդան առաջնորդում էր ձերբակալողներին, սակայն ոչ թե Հուդան է մատնացույց արել նրան, այլ հենց Հիսուսը, «իմանալով այն բոլոր բաները, որ պատահելու էին իրեն», հարցնում է նրանց, թե ում են փնտրում։ Երբ նրանք պատասխանում են «Հիսուս Նազովրեցուն», նա պատասպանում է. «Ես եմ», ինչից հետո զինվորները հետ-հետ են գնում և ընկնում գետնին։

Միայն Հիսուսի ձերբակալության ամենավաղ տարբերակում՝ [[Ավետարան ըստ Մարկոսի|Մարկոսի ավետարանում]] (14:51-52), կա մի [[Մերկ փախստական|մերկ երիտասարդի]] մասին հիշատակություն։

== Արվեստում ==
<gallery>
Պատկեր:Duccio Maesta detail3.jpg|*«Մաեստայից»*, նկարիչ՝ Դուչչո, 1308-1311թվականներ
Պատկեր:Dieric Bouts - The Arrest of Christ with kiss of Judas and ear of Malchus ca1485.jpg|նկարիչ՝ [[Դիրկ Բաուտս]], մոտ 1450-1460 թվականներ
Պատկեր:Douffet, Gérard - Taking of Christ with the Malchus Episode - c. 1620.jpg|*«Քրիստոսի ձերբակալությունը»,* նկարիչ՝ Ջերարդ Դոուֆետ, մոտ 1620 թվական
Պատկեր:Brooklyn Museum - The Ear of Malchus (L'oreille de Malchus) - James Tissot.jpg|[[Բրուքլինի թանգարան]], *Մալքոսի ականջը* (*L'oreille de Malchus*) 
Պատկեր:The capture of Christ mg 1674.jpg|Պետրոսի՝ Մալքոսին հարվածելը (մոտ 1520, Musée des Beaux-Arts de Dijon)
</gallery>

== Տես նաև ==


*[[Հիսուս]]
*[[Քրիստոնեություն]]

== Ծանոթագրություններ ==


== Աղբյուրներ ==
*Brown, Raymond E. *An Introduction to the New Testament* Doubleday 1997 
*Brown, Raymond E. et al. *The New Jerome Biblical Commentary* Prentice Hall 1990 
*Kilgallen, John J. *A Brief Commentary on the Gospel of Mark* Paulist Press 1989 
*Miller, Robert J. Editor *The Complete Gospels'' Polebridge Press 1994 

Կատեգորիա:Հիսուս Քրիստոս
Կատեգորիա:Հիսուսի չարչարանքներ
Կատեգորիա:Նոր Կտակարան
Կատեգորիա:Քրիստոնեություն
Կատեգորիա:Քրիստոսաբանություն