Դեյվիդ Պետրեուս

**Դեյվիդ Հոուել Պետրեուս** (, ), ամերիկացի *չորսաստղանի* գեներալ, ԱՄՆ Կենտրոնական հրամանատարության հրամանատար (2008–2010): 2007 թվականի փետրվարից մինչև 2008 թվականի սեպտեմբերը եղել է Իրաքի բազմազգ ուժերի հրամանատար: 2010 թվականի հուլիսից մինչև 2011 թվականի հուլիսը նա եղել է Աֆղանստանում ԱՄՆ և ՆԱՏՕ-ի ուժերի հրամանատար։ Նա ստացավ «King David»` «Դեյվիդ թագավոր» մականունը։ 2011 թվականի սեպտեմբերից մինչև 2012 թվականի նոյեմբերի 9-ը նա զբաղեցրել է ԿՀՎ տնօրենի պաշտոնը։ Հրաժարական է տվել, ենթադրաբար՝ արտամուսնական կապի պատճառով, և նրա հրաժարականն ընդունվել է նախագահ Բարաք Օբամայի կողմից 2012 թվականի նոյեմբերի 10-ին։

## Ռազմական կարիերա
Դեյվիդ Պետրեուսը ծնվել է 1952 թվականին հոլանդական ծագում ունեցող ամերիկացի ծնողների ընտանիքում։ Նրա հայրը ծովային կապիտան էր, որը Երկրորդ համաշխարհային պատերազմից հետո Նիդերլանդներից գաղթել էր Միացյալ Նահանգներ։

Դպրոցն ավարտելուց հետո նա 1970 թվականին ընդունվել է Վեսթ Փոյնթի ռազմական ակադեմիա։ Ավարտել է 1974 թվականին՝ չափազանց ուշ Վիետնամի պատերազմում ծառայելու համար։ Նա հիմնականում ծառայել է թեթև հետևակում, չնայած երբեմն նշանակվել է մեխանիզացված ստորաբաժանումներում, շտաբային պաշտոններում և ակադեմիաներում։

Ռեյնջերների դպրոցն ավարտելուց հետո նա ծառայել է 509-րդ օդադեսանտային գումարտակում (Վիչենցա, Իտալիա): Այնուհետև, 1979 թվականի հունվարից մինչև 1982 թվականի մայիսը, ծառայել է 24-րդ հետևակային դիվիզիայում (մեխանիզացված) Ֆորտ Ստյուարտում, Ջորջիա նահանգում՝ 2-րդ բրիգադի շտաբի գործողությունների պետի օգնական (1979 թվականի հունվար - հուլիս), «A» վաշտի հրամանատար և գործողությունների սպա, 19-րդ հետևակային գնդի 2-րդ գումարտակ (1979 թվականի հուլիս - 1981 թվականի մայիս) և դիվիզիայի հրամանատարի օգնական (1981 թվականի մայիս - 1982 թվականի մայիս):

1982 թվականի մայիսից մինչև 1983 թվականի հունիսը նա սովորել է ԱՄՆ բանակի հրամանատարության և գլխավոր շտաբի քոլեջում: 1983 թվականին նա ստացել է Ջորջ Մարշալի մրցանակը՝ որպես քոլեջի լավագույն շրջանավարտ: 1983 թվականի հունիսից մինչև 1985 թվականի հունիսը Պետրեուսը սովորել է Փրինսթոնի համալսարանում: 1985 թվականի հուլիսից մինչև 1987 թվականի հունիսը նա աշխատել է որպես միջազգային հարաբերությունների դոցենտ Վեսթ Փոյնթի Միացյալ Նահանգների ռազմական ակադեմիայում:

Նա ստացել է հանրային կառավարման մագիստրոսի (1985) և միջազգային հարաբերությունների դոկտորի (1987) աստիճաններ Փրինսթոնի համալսարանի Վուդրո Վիլսոնի անվան հանրային և միջազգային հարաբերությունների դպրոցից: Նրա դոկտորական ատենախոսությունը՝ «Ամերիկյան զինվորականությունը և Վիետնամի պատերազմի դասերը», ուսումնասիրել է Վիետնամի պատերազմի ազդեցությունը ամերիկյան ռազմական մտքի վրա:

1987 թվականի հունիսից մինչև 1988 թվականի հունիսը Պետրեուսը ծառայել է որպես Եվրոպայում դաշնակից ուժերի գերագույն հրամանատար, գեներալ Ջոն Գալվինի ռազմական օգնական։ 1988 թվականի հունիսից մինչև 1989 թվականի հունիսը նա ծառայել է որպես 30-րդ հետևակային գնդի 2-րդ գումարտակի գործողությունների սպա, ապա, մինչև նույն թվականի օգոստոսը, որպես Գերմանիայում գտնվող ԱՄՆ բանակի 3-րդ հետևակային դիվիզիայի 1-ին բրիգադի գործողությունների սպա։

1989 թվականի օգոստոսից մինչև 1991 թվականի օգոստոսը նա ծառայել է որպես ԱՄՆ բանակի շտաբի պետ, գեներալ Կարլ Վուոնոյի քարտուղար և գործադիր օգնականի տեղակալ։ 1991 թվականի օգոստոսից մինչև 1993 թվականի հուլիսը նա հրամանատարել է 101-րդ օդադեսանտային դիվիզիայի 187-րդ հետևակային գնդի 3-րդ գումարտակը։ Այս պաշտոնում նա վիրավորվել է կրծքավանդակից M16 հրացանից արձակված կրակոցից՝ մարտական ​​գործողությունների ժամանակ։ Նրան վիրահատել է վիրաբույժ Բիլ Ֆրիստը, ով ապագայում դարձել է ԱՄՆ Կոնգրեսի մեծամասնության առաջնորդ։

1993 թվականի հուլիսից մինչև 1994 թվականի օգոստոսը ծառայել է որպես 101-րդ օդադեսանտային դիվիզիայի շտաբի պետի օգնական՝ պլանավորման, գործողությունների և վերապատրաստման գծով: 1994 թվականի օգոստոսից մինչև 1995 թվականի հունվարը նա կրթաթոշակով սովորել է Ջորջթաունի համալսարանի Էդմունդ Ա. Ուոլշի անվան արտաքին ծառայության դպրոցում: 1995 թվականի հունվարին Պետրեուսը ստիպված էր թողնել ուսումը՝ Հայիթիում ՄԱԿ-ի առաքելության ռազմական շտաբի գործողությունների ղեկավար նշանակվելու պատճառով, որտեղ տեղի էր ունենում «Աջակցություն ժողովրդավարությանը» () խաղաղապահ գործողությունը: 

1995 թվականի հունիսից մինչև 1997 թվականի հունիսը նա ծառայել է որպես 82-րդ օդադեսանտային դիվիզիայի 1-ին բրիգադի հրամանատար: 1997 թվականի հունիսից Պետրեուսը ծառայել է որպես Միացյալ շտաբի տնօրենի գործադիր օգնական, իսկ 1997 թվականի հոկտեմբերից՝ որպես Միացյալ շտաբի պետերի կոմիտեի նախագահ, գեներալ Հենրի Շելտոնի օգնական:

1999 թվականի օգոստոսից մինչև 2000 թվականի օգոստոսը Պետրեուսը կրկին ծառայել է 82-րդ օդադեսանտային դիվիզիայում, սկզբում որպես գործողությունների գծով դիվիզիայի հրամանատարի օգնական, ապա՝ որպես դիվիզիայի հրամանատարի պաշտոնակատար (2000 թվականի հուլիս-օգոստոս): 1999 թվականի օգոստոսից սեպտեմբեր նա միաժամանակ հրամանատարել է Քուվեյթի միացյալ մարտական ​​​​ուժը ()։

Պետրեուսը շարունակել է առաջադիմել զինվորական կոչումներով, և 2000 թվականին, բրիգադի գեներալի կոչում ունենալով, նա դարձել է XVIII օդադեսանտային կորպուսի շտաբի պետ (2000 թվականի օգոստոսից մինչև 2001 թվականի հունիսը): Նույն թվականին, պարաշյուտով թռիչքի ժամանակ, պարաշյուտի հետ կապված խնդրի պատճառով նա անհարմար վայրէջք է կատարել՝ կոտրելով կոնքը:

2001–2002 թվականներին նա ծառայել է Բոսնիա և Հերցեգովինայում ՆԱՏՕ-ի խաղաղապահ գործողություններում որպես ՆԱՏՕ-ի կայունացման ուժերի գործողությունների շտաբի պետի օգնական (), ապա՝ ԱՄՆ-ի միջգերատեսչական հակաահաբեկչական համատեղ աշխատանքային խմբի հրամանատարի տեղակալ ()։ 2002 թվականի հուլիսից մինչև 2004 թվականի մայիսը նա հրամանատարել է 101-րդ օդադեսանտային դիվիզիան։

## Իրաքի պատերազմ
thumb|315px|Դեյվիդ Պետրեուսը Մոսուլի փողոցներից մեկում՝ որպես 101-րդ օդադեսանտային դիվիզիայի հրամանատար, 2003 թվականի օգոստոս
Երբ 2003 թվականի մարտին սկսվել է անգլո-ամերիկյան ներխուժումը Իրաք, Պետրեուսը հրամանատարում էր 101-րդ օդադեսանտային դիվիզիան։

2004 թվականի հունիսին Պետրեուսը ստացել է գեներալ-լեյտենանտ կոչումը և նշանակվել Իրաքի բազմազգ անվտանգության անցումային հրամանատարության ղեկավար *(Multi-National Security Transition Command Iraq)*, որը պատասխանատու էր նոր իրաքյան ոստիկանության և բանակի պատրաստման համար։ Նրա պաշտոնավարման ընթացքում իրաքյան անվտանգության ուժերը զգալիորեն ընդլայնվել են, չնայած անձնակազմի պատրաստությունը հաճախ շատ բան էր պակասում։ Պետրեուսը բազմաթիվ ստուգայցեր է կատարել տարբեր իրաքյան ստորաբաժանումներ։ 2005 թվականի սեպտեմբերին նա վերադարձել է Միացյալ Նահանգներ։

2005 թվականի հոկտեմբերից մինչև 2007 թվականի փետրվարը գեներալ Պետրեուսը ծառայել է որպես Կանզասի Ֆորտ Լիվենվորթի հրամանատար և այնտեղ գտնվող ԱՄՆ բանակի համակցված սպառազինության կենտրոնի ղեկավար *(U.S. Army Combined Arms Center)*։ Ծովային հետևակի գեներալ Ջեյմս Մեթիսի հետ միասին նա հեղինակել է 3-24 դաշտային ձեռնարկը (FM 3-24), որը դարձել է ԱՄՆ բանակի պաշտոնական հակաապստամբական դոկտրինը։

## Բազմազգ ուժերի հրամանատար
2007 թվականի հունվարին ԱՄՆ նախագահ Ջորջ Բուշ կրտսերը իր նոր Իրաքյան ռազմավարության մեջ ներառել է Բազմազգ ուժերի հրամանատար Ջորջ Քեյսիի փոխարինումը գեներալ Դեյվիդ Պետրեուսով։ Հունվարի 24-ին Պետրեուսը ցուցմունք է տվել Սենատում՝ ներկայացնելով նախագահի նոր ռազմավարության վերաբերյալ իր գաղափարները։ Սենատի հանրապետական ​​առաջնորդ Միթչել ՄակՔոնելը հայտարարել է. «Մենք հիմա ունենք լավագույն գեներալին Իրաքում գործողությունները ղեկավարելու համար։ Ուրիշ ոչ ոք չի կարող դա անել։ Մենք պետք է նրան հնարավորություն տանք»։ Սենատը Պետրեուսին հաստատել է իր նոր պաշտոնում՝ 81 կողմ և 0 դեմ ձայների հարաբերակցությամբ, չնայած որոշ սենատորների կողմից Բուշի նոր ռազմավարության վերաբերյալ կասկածամտությանը: Իրաք վերադառնալուց առաջ Պետրեուսը հավաքագրել է բարձր կրթություն ունեցող սպաների մի խումբ՝ որպես իր խորհրդականներ ծառայելու համար: Հրամանատարության փոփոխության արարողությունը տեղի է ունեցել Բաղդադում 2007 թվականի փետրվարի 10-ին: Նա ղեկավարել է Բազմազգ ուժերը մինչև 2008 թվականի սեպտեմբերի 16-ը:

## Կենտրոնական հրամանատարության ղեկավար
2008 թվականի հունիսի 26-ին Սենատի զինված ուժերի կոմիտեն հաստատել է Պետրեուսի թեկնածությունը ԱՄՆ Կենտրոնական հրամանատարության ղեկավարի պաշտոնում։

Նա ղեկավարել է հրամանատարությունը 2008 թվականի հոկտեմբերի 31-ից մինչև 2010 թվականի հունիսի 30-ը։

2010 թվականի հուլիսի 4-ից մինչև 2011 թվականի հուլիսի 18-ը նա հրամանատարել է Աֆղանստանում գործող Միջազգային անվտանգության աջակցության ուժերին։

Նա թոշակի է անցել զինված ուժերից 2011 թվականի օգոստոսի 31-ին։

## Կենտրոնական հետախուզական գործակալության տնօրեն
2011 թվականի ապրիլի 28-ին Պետրեուսը ԱՄՆ նախագահ Բարաք Օբամայի կողմից առաջադրվել է ԿՀՎ տնօրենի պաշտոնում։ Հունիսի 30-ին նրա թեկնածությունը հաստատվել է ԱՄՆ Սենատի կողմից։ Դեյվիդ Պետրեուսը իր ներկայիս պարտականությունները ստանձնել է 2011 թվականի սեպտեմբերի 6-ին։ Նա հրաժարական է տվել 2012 թվականի նոյեմբերի 10-ին՝ իր ենթադրյալ սիրուհու էլեկտրոնային փոստի հաշիվը կոտրելու հետ կապված սկանդալից հետո: Պարզվել է, որ Պետրեուսը իր սիրուհուն՝ Պաուլա Բրոդվելին, հասանելիություն է տվել իր ԿՀՎ էլեկտրոնային նամակներին և այլ գաղտնի տեղեկատվությանը: Նրան մեղադրող փաստաթղթերը ներկայացվել են Հյուսիսային Կարոլինայի Շառլոտ քաղաքի դաշնային դատարան: Պետրեուսը մեղավոր է ճանաչվել գաղտնի նյութերի չարտոնված հեռացման և պահպանման մեջ: Նա մեղադրվել է գաղտնի տեղեկատվության հետ չարաշահելու մեջ ոչ միայն ԿՀՎ-ն ղեկավարելիս, այլև ավելի վաղ՝ զինվորական ծառայության ընթացքում: Բրոդվելը՝ սպա, որի հետ նա արտամուսնական կապ է ունեցել, համագործակցել է նրա հետ «All In: Education of General David Petraeus» վերնագրով կենսագրության վրա։

## Կարիերան մասնավոր բիզնեսում
Պետրեուսը դարձել է «KKR» ներդրումային ընկերության գործընկեր և Բրիտանական պաշտպանական նախաձեռնությունների ինստիտուտի (RUSI) փոխնախագահ։

## Անձնական կյանք
Պետրեուսը ամուսնացել է Հոլի Նոուլթոնի հետ Վեսթ Փոյնթն ավարտելուց անմիջապես հետո (Հոլլին գեներալ Ուիլյամ Նոուլթոնի դուստրն էր, որն այն ժամանակ Վեսթ Փոյնթի վերատեսուչն էր կամ ակադեմիայի տնօրենը): Նրանք ունեն երկու երեխա՝ որդի և դուստր:

## Զինվորական կոչումների նշանակում

## Գրականության մեջ
Նա ամերիկացի գիտաֆանտաստիկ գրող Ստյուարտ Սլեյդի «The Salvation War» գրքերի շարքի կենտրոնական կերպարներից մեկն է։ Այնտեղ Դեյվիդ Պետրեուսը ծառայում է որպես Մարդկության բանակների գլխավոր հրամանատար՝ Դժոխքի ներխուժման և ապա՝ Երկնքի վրա հարձակման ժամանակ։

## Խաղերում
Ներկայացված լինելով Call of Duty: Black Ops II տեսախաղում, նա առաջին անգամ հայտնվում է «Ոդիսական» առաքելության ժամանակ, որտեղ նա և ծովակալ Բրիգսը հանդիպում են Դեյվիդ Մեյսոնին գերի վերցված Մենենդեսի հետ։

Այնուհետև նա հայտնվում է Քորդիս Դիի մակարդակում, որտեղ նա զրահապատ տրանսպորտով է երթևեկում Մեյսոնի և նախագահ Բոսվորթի հետ։

Նաև հայտնվում է Դատաստանի օրվա առաքելության ամփոփագրում։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Դեյվիդ Պետրեուսը Կոմերսանտ տեղեկատուում
* Հելենա Քոբբան, «Կատարյալ զինվորի ձեռնարկ»
* Rick Atkinson: Iraq Will Be Petraeus’s Knot to Untie 
* Wesley Morgan: Petraeus faces tough road in Iraq

Կատեգորիա:Պատվո լեգեոնի շքանշանի կոմանդորներ
Կատեգորիա:Փրինսթոնի համալսարանի շրջանավարտներ