Նինա Պետրովսկայա

**Նինա Պետրովսկայա** (), ռուս գրող, թարգմանիչ, բանաստեղծ, գրել է նաև մեմուարներ, մեծ դեր է խաղացել 20-րդ դարասկզբի գրական և բոհեմական կյանքում:

## Կյանք և գործունեություն
Նինա Պետրովսկայան ծնվել է 1879 թվականին (այլ տվյալներով՝ 1884 թվականին) պաշտոնյայի ընտանիքում։ Ավարտել է ատամնաբուժական դասընթացներ։

Նա գործերն անգամ տպագիր հայտնվել են «Գրիֆ» ալմանախի էջերում 1903 թվականին։ Հետագայում տպագրվել է «Կշեռք», «Ոսկե գեղմ», «Ռուսական միտք», «Պերևալ» ալմանախում, «Ռուսաստանի առավոտ», «Մոսկվայի ձայն», «Ղեկ», «Նով» և այլ թերթերում։

1897-1907 թվականներին Պետրովսկայան եղել է Գրիֆ հրատարակչության սեփականատեր և համանուն ալմանախի խմբագիր Սերգեյ Ալեքսեևիչ Սոկոլովի (Կրեչետով) օգնականն ու կինը։ Նա լայնորեն հայտնի էր 20-րդ դարի առաջին տասնամյակի մոսկովյան սիմվոլիստների շրջանակներում։ Եղել է «Արգոնավորդներ» գրական միության անդամ։

1903-1904 թվականներին նա Անդրեյ Բելիի սիրեցյալն էր, որը նրան համեմատել է Ֆ.Մ.Դոստոևսկու վեպի հերոսուհի Նաստասյա Ֆիլիպովնայի հետ։

Պետրովսկայայի սիրավեպը բանաստեղծ Վալերի Բրյուսովի հետ սկսվում է 1904-1908 թվականներին և հսկայական դեր է խաղացել նրանց կյանքում և ստեղծագործության մեջ։ Պետրովսկայայի կերպարը, որը լցված է ներքին ողբերգությամբ և հավերժական դժգոհությամբ իր և տիեզերքի հանդեպ, արտացոլվել է Բրյուսովի շատ բանաստեղծություններում («*Stephanos*» բանաստեղծությունների շարքում): Բրյուսովը Պետրովսկայային ներկայացրել է Ռենատա անունով «Հրեղեն հրեշտակը» վեպում, վեպի սյուժեն ձևավորել են  և նրա, Անդրեյ Բելիի և անձամբ Բրյուսովի հարաբերությունները։ Պետրովսկայայի զրույցներն ու վեճերը Բրյուսովի հետ, իր հերթին, արտացոլված են Պետրովսկայայի «*Sanctos amor*» գրքում ներառված պատմվածքներում:

1924 թվականին՝ Բրյուսովի մահից հետո, Պետրովսկայան նրա մասին հուշեր է գրել։ Բրյուսովի և Պետրովսկայայի նամակագրությունը, որը լուսաբանում է ինչպես նրանց անձնական կյանքը, այնպես էլ մոսկովյան սիմվոլիստական ​​շրջանակների կյանքը, որպես առանձին գրքով հրատարակվել է 2004 թվականին։

1908 թվականին Պետրովսկայան հրատարակել է «*Sanctus Amor*» պատմվածքների ժողովածուն (1908)։

1911 թվականին Բրյուսովի հետ հարաբերությունները դադարեցնելուց հետո նա ընդմիշտ լքել է Ռուսաստանը։

### Հռոմ, Բեռլին, Փարիզ
1911 - 1913 թվականներին ապրել է Ֆլորենցիայում, 1913 - 1922 թվականներին՝ Հռոմում, եղել Վարշավայում, բուժվել Մյունխենում։ Նա ապրում էր ծայրահեղ աղքատության մեջ և գումար էր վաստակում թարգմանությունների միջոցով։

1922 թվականի սեպտեմբերից մինչև 1926 թվականը ապրել է Բեռլինում։ Բեռլինի «Նականունե» թերթի մշտական ​​աշխատակցուհին էր, հրապարակել է հոդվածներ, հուշեր, գրախոսություններ, ֆելիետոններ և էսսեներ։ Նրա՝ Բեռլին տեղափոխվելու պատճառն այն էր, որ «Գերմանիայի մայրաքաղաքը, որն այդ ժամանակ դարձել էր ռուսալեզու գլխավոր հրատարակչական և մշակութային կենտրոն, մի տեսակ «ազատ տարածք» հետհեղափոխական Ռուսաստանի և Արևմուտքի միջև, նրան թվում էր փրկություն՝ գրական կյանք վերադառնալու թանկագին հնարավորություն։

Վլադիսլավ Խոդասևիչը և Նինա Բերբերովան իրենց հուշերում նկարագրել են այս տարիների իրենց հանդիպումները Պետրովսկայայի հետ։ Նա նոր կապեր հաստատեց Մաքսիմ Գորկու և խոշոր հրատարակչությունների հետ։ Նա ծրագրում էր շատ թարգմանել իտալերենից և համագործակցել Ալեքսեյ Տոլստոյի հետ անհատական ​​թարգմանությունների և հրատարակությունների պատրաստման գործում։ Նա սկսեց հրատարակության պատրաստել ժամանակակից իտալական արձակի անթոլոգիա՝ Օ. Սինյորելիի օգնությամբ:

1927-1928 թվականներին Պետրովսկայան ապրել է Փարիզում։ Նա տառապում էր նյարդային ծանր խանգարումով, որը սրվել էր ալկոհոլից և մորֆինից կախվածությունից։ Այնուամենայնիվ, ընկերները նշել են, որ չնայած այս ամենին, նա «միևնույն է մնում է... հոգով ուժեղ, պարզ մտածող և լիովին պահպանել է իր ներքին արժանապատվությունը»:

Էմիգրացիոն գրական համայնքում աղքատությունից հյուծված Նինա Պետրովսկայան ինքնասպան եղավ այն բանից հետո, երբ 1928 թվականի հունվարին մահացավ նրա կրտսեր քույր Նադեժդան, ով ապրում էր նրա հետ։ Մեկ ամիս անց նա մահացավ գազով թունավորումից Փարիզի հյուրանոցներից մեկում 1928 թվականի փետրվարի 23-ի գիշերը: Մահախոսականում ասվում էր. 

## Թարգմանություններ
1924 թվականին Նինա Պետրովսկայայի թարգմանությամբ Բեռլինի «Նականունե» հրատարակչությունը լույս է ընծայել Կառլո Կոլլոդիի «Պինոքիոյի արկածները» հեքիաթը, որը վերամշակել և խմբագրել է Ալեքսեյ Տոլստոյը։ Այնուհետև, հիմնվելով այս թարգմանության մշակման վրա, նա գրել է Պինոքիոյի իր սեփական տարբերակը՝ «Ոսկե բանալին կամ Բուրատինոյի արկածները» (1936):

## Գրքեր
* *Н. И. Петровская. Разбитое зеркало*. Արձակ, մեմուարներ, գրաքննություն, 2014.
* *Четыре Туберозы*․ Արծաթե դարի մոռացված հեղինակների պոեզիա, արձակ և դրամա,  2014.
* «Վալերի Բրյուսով- Նինա Պետրովսկայա․ նամակագրություն 1904—1913».

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Նինա Իվանովնա Պետրովսկայա
* Петровская Нина Ивановна: Сочинения
* Серебряного века силуэт… Нина Петровская

Կատեգորիա:Ռուս թարգմանիչներ
Կատեգորիա:Ռուս կին գրողներ
Կատեգորիա:Ռուս բանաստեղծուհիներ