open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Հարավ (համայնք)

300px|մինի|աջից|Արցախի Հանրապետության քարտեզը, որտեղ մուգ շագանակագույնով պատկերված են Ադրբեջանի զինված ուժերի վերահսկողության ներքո գտնվող տարածքները, իսկ մարմնագույնով՝ Արցախի վերահսկողության ներքո գտնվող տարածքները 2021 թվականի հունվարի 1-ի դրությամբ
**Հարավ**, գյուղական համայնք Արցախի Հանրապետության Ասկերանի շրջանում։ Տեղաբաշխված է հանրապետության արևելյան հատվածում։ Ասկերան շրջկենտրոնից գտնվում է 30 կմ հեռավորության վրա, իսկ մայրաքաղաք Ստեփանակերտից՝ 14 կմ հեռավորության վրա։

## Աշխարհագրություն
Համայնքը լեռնային է, ունի 1154,48 հա տարածք, որից 505,16 հա գյուղատնտեսական նշանակության, 574,23 հա անտառային հողեր։ Հարավ համայնքի սահմանային գոտով հոսում է Կարկառ գետի վտակը։

## Բնակչություն
Հարավ համայնքի բնակչության թվաքանակը կազմում է 324 մարդ, կա 99 տնտեսություն։

Բնակավայրի ազգաբնակչության փոփոխությունը.

## Տնտեսություն
Բնակչությունը հիմնականում զբաղվում է գյուղատնտեսությամբ անասնապահությամբ և հողագործությամբ։

## Տեսարժան վայրեր
Կան պատմամշակույթային հուշարձաններ՝ Սբ. Մեսրոպ եկեղեցի (1795 թ.), Բովուրխանի վանք-ամրոց (XVI-XVII դդ.), խաչքար (XIII դ.), գերեզմանոց (XVII-XVIII դդ.), խաչքար (XIII դ.), գերեզմանոց (XVII-XVIII դդ.), աղբյուր (1898 թ.), հաշվառված է 12 հուշարձան։
Համայնքի տարածքում առկա են մարմարացած կրաքարի (շահագործվում է) հանքային պաշարներ։

## Հասարարակական կառույցներ
Համայնքում գործում են գյուղապետարան, մշակույթի տուն, բուժկետ, միջնակարգ դպրոց, որտեղ սովորում են 44 աշակերտներ։ 2014 թ. դեկտեմբերի 1-ից հարավի միջնակարգ դպրոցում բացվել է նաև 1 նախադպրոցական խումբ՝ շաբաթական հինգօրյա և օրական ութժամյա տևողությամբ։

## Արտաքին հղումներ
* Հակոբ Ղահրամանյան, ՏԵՂԵԿԱՏՈւ Լեռնային Ղարաբաղի Հանրապետության վարչատարածքային միավորների սոցիալ-տնտեսական բնութագրերի, Երևան, Ճարտարագետ, 2015 թ.

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Ասկերանի շրջանի բնակավայրեր
Ամանորն Իսպանիայում

**Նոր Տարին Իսպանիայում** (), Իսպանիայի ամենասիրված տոներից մեկը։ Նշվում է հունվարի 1-ին ամեն տարի, գրիգորյանցկիի ամսացույցով սկսած 1582 թվականից։ Անտեսելով այն, որ Նոր տարվա հեղինակությունը մտնում է կատալոնական Սուրբ ծննդյան տոների մեջ, այն նշվում է ամբողջ Իսպանիայի բնակչության կողմից։ Նոր տարվա վերջին օրը, ամբողջ քաղաքների բնակչությունը հայտնվում է գլխավոր հրապարակում և սպասում Սուրբ ծննդին, ամեն անգամ նայելով ժամացույցին, թե երբ օրը կփոխվի։ Այդ արարողությունը ցույց են տալիս ամբողջ աշխարհով մեկ, ուղիղ միացումով։

## Պատմություն և ավանդույթներ
Իսպանիայում Նոր տարվա ավանդույթների մեջ մտնում են բնակչության կողմից շատ խաղող ուտելը, որը իրենց կարծիքով մաքրում է ոգին։ Ամեն մի խաղողը օգնում է նոր տարում լինել ավելի հաջողակ։ Այդ ավանդույթը առաջին անգամ հիշատակվել է 1897 թ., սակայն իսպանացիները մտածում են, որ այդ ավանդույթը եկել է Էլչեից, և այն հիշատակվել է 1909 թվականին։ Այդ բանից հետո բոլորը գնում են տուն, որտեղ իրենց սպասում են ընտանեկան ընթրիքը, շամպայնը և գինին։ Երկրում նորաձև է նաև կարմիր ներքնազգեստ կրելը Նոր տարին դիմավորելիս, քանի որ կարմիր գույնը հաջողություն է բերում։

Ամբողջ տոնական վարքն Իսպանիայում տեղի է ունենում դեկտեմբերի 25-ից մինչև հունվարի 6-ը։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Իսպանիայի տոներ
Արցախի ՈՒՀԱ թիմ («Աղ ու Հացով»)

**Աղ ու Հացով** - ՈՒՀԱ թիմ Արցախից։

## Թիմի պատմություն
Թիմը ստեղծվել է 2014 թվականի հոկտեմբերին, գրանցվել է ՈՒՀԱ միջազգային փառատոնի ցանկում և ստացել մասնակցելու հրավեր։
Հունվարի 12-26-ը Սոչիում անցկացվել է 26-րդ ՈՒՀԱ փառատոնը, որին մասնակցել է նաև Արցախից ՈւՀԱ թիմը՝ «Արցախի հավաքական» անունով։ Փառատոնին մասնակցում էին 400-ից ավելի թիմեր ԱՊՀ տարբեր երկրներից։ Այնտեղ որոշվեց, որ Արցախի թիմը մասնակցելու է Կովկասյան լիգային, որն անց է կացվելու մարտ ամսին՝ Ռուսաստանի Ստավրոպոլ քաղաքում։

### Կովկասյան լիգայի փառատոն
Արցախի ՈՒՀԱ-ի թիմը, մեծ դժվարություններ հաղթահարելով, հասավ Ստավրոպոլ և հասցրեց մտնել մեկ քառորդ։ Փառատոնին մասնակցում էր 18 թիմ՝ Ռուսաստանի Դաշնության տարբեր քաղաքներից և Արցախից։ Վերջինիս շնորհիվ լիգան ստացավ միջազգային կոչում։
մինի|Արցախի ՈւՀԱ թիմը Ստավրոպոլում

### Կովկասյան լիգայի 1/4 եզրափակիչ
Ստեփանակերտի "Ուրախների և հնարամիտների ակումբի" "Աղ ու հացով" թիմը մայիսի 20-ին մասնակցել է Ստավրապոլ քաղաքում անցկացվող ՈՒՀԱ Կովկասի լիգայի քառորդ եզրափակչին։ Թիմը փայլուն ելույթ է ունեցել՝ հաջողվել է նվաճել կիսաեզրափակչի ուղեգիր։ Թիմի ավագ Տիգրան Գալստյանը արժանացել է 1/4 եզրափակչի ***Լավագույն արտիստի*** կոչմանը։
մինի|Արցախի ՈւՀԱ թիմ

### Կովկասյան լիգայի 1/2 եզրափակիչ
Հոկտեմբերի 29-ին և 30-ին Ստավրոպոլում կայացել են Կովկասյան լիգայի կիսաեզրափակչի խաղերը։ Խաղին մասնակցել է 12 թիմ Ստավրոպոլից, Պյատիգորսկից, Գրոզնիից, Մախաչկալայից, Նալչիկից, Աստրախանից, Ռոստով-նա-Դոնուից և Ստեփանակերտից։ Եզրափակիչ փուլ անցան «Все сразу» թիմը Մախաչկալայից, "Группа энтузиастов" թիմը Ստավրոպոլից, Գրոզնիի թիմը, "Աղ ու հացով" թիմը, Պյատիգորսկի "ШиК" թիմը և Ստավրոպոլի բժշկական համալսարանի թիմը։

### Կովկասյան լիգայի եզրափակիչ փուլ
2015 թվականի դեկտեմբերի 3-ին անց է կացվել Կովկասյան լիգայի եզրափակիչ խաղը, որին մասնակցել է 6 թիմ։ Խաղն անց է կացվել 3 փուլով՝ Ողջույն, 5 նորություն և երաժշտական համար։ Ստեփանակերտի "Աղ ու հացով" թիմը գրավել է պատվավոր 3-րդ հորիզոնականը և արժանացել գավաթի։ Իսկ թիմի ավագ Տիգրան Գալստյանը ճանաչվել է եզրափակիչ փուլի ***Լավագույն արտիստ***։

## Թիմի կազմը
* Գեորգի Ավետիսյան-Թիմի ղեկավար
* Դավիթ Վանյան-Թիմի ղեկավար
* Տիգրան Գալստյան- Թիմի ավագ
* Անդրանիկ Մեսրոպյան
* Ավետ Բադալյան
* Վլադիմիր Գասպարյան
* Դավիթ Ավագիմյան
* Դավիթ Ղահրամանյան
* Կոլյա Շահգելդյան
* Հովսաննա Պետրոսյան

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:2014 հիմնադրումներ Արցախում
Կատեգորիա:Արցախ
Ադրիանա Բուդևսկա

**Ադրիանա Բուդևսկա** (, ), բուլղարացի դերասանուհի, Բուլղարիայում պրոֆեսիոնալ թատրոնի հիմնադիրներից։ Բուլղարիայի ժողովրդական արտիստ (1953)։

## Կենսագրություն
Ծնվել է Դոբրիչում։ Միջնակարգ դպրոցն ավարտել է Վառնայում։ 1895 թվականին մասնակցել է մրցույթի, որտեղ Իվան Վազովը և պրոֆեսոր Իվան Շիշմանովը բարձր են գնահատել նրա դերասանական տաղանդը, և 17-ամյա Ադրիանան Լուսավորության նախարարությունից ստանալով կրթաթոշակ՝ մեկնել է ուսանելու Մոսկվայի Փոքր թատրոնի թատերական ուսումնարանում։ 1899 թվականին ուսումն ավարտելով՝ վերադարձել է Սոֆիա և առաջին դերով հանդես է եկել Սոֆիայի «Արցունքներ և ծիծաղ» (1904 թվականից՝ ազգային թատրոն) դրամատիկ թատրոնում։

1904 թվականին մի խումբ դերասանների հետ, ովքեր դժգոհ էին ազգային թատրոնում տիրող իրավիճակից, Վառնայում հիմնադրում են «Ազատ թատրոն», որտեղ բեմադրում էին Գորկու, Տոլստոյի, Ալեքսանդր Օստրովսկու, Իբսենի ստեղծագործություններից։ 1906 թվականին թատրոնը փակվում է և դերասանները վերադառնում են Ազգային թատրոն, որտեղ Ադրիանան աշխատում է մինչև 1926 թվականը։ Ամուսնու՝ Խրիստո Գանչևի հետ միասին համարվում են պրոֆեսիոնալ բուլղարական թատրոնի հիմնադիրներից։

1926 թվականին քաղաքական հետապնդումների պատճառով 10 տարի հեռանում է թատերական ասպարեզից, իսկ 1937 թվականին ստիպված է լինում որդու հետ մեկնել Հարավային Ամերիկա։ 1948 թվականին Արգենտինայից վերադառնում է հայրենիք։ Նույն թվականի փետրվարի 20-ին մեծ շուքով նշվում է նրա 70-ամյակը։

Մահացել է 1955 թվականին Սոֆիայում։

## Հիշատակ
Բուրգասի դրամատիկ թատրոնը կոչվում է Ադրիանա Բուդևսկայի անունով։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Адриана Будевска - судьба звезды 

Կատեգորիա:Բուլղարացի դերասանուհիներ
Կատեգորիա:Բուլղարիայի ժողովրդական արտիստներ
Կատեգորիա:Դոբրիչ քաղաքում ծնվածներ
Կատեգորիա:Թատրոնի դերասանուհիներ
Ալեքսեյ Օկլադնիկով

**Ալեքսեյ Պավլովիչ Օկլադնիկով** (), խորհրդային հնագետ, պատմաբան և ազգագրագետ, ԽՍՀՄ ԳԱ ակադեմիկոս (1968, թղթակից անդամ, 1964), Յակուտական ԻԽՍՀ (1956), ՌԽՖՍՀ (1957), Բուրյաթական ԻԽՍՀ (1968) գիտության վաստակավոր գործիչ։

1938-1961 թվականներին աշխատել է ԽՍՀՄ ԳԱ հնագիտության ինստիտուտի Սանկտ Պետերբուրգի բաժանմունքում։ 1961 թվականից՝ ԽՍՀՄ ԳԱ Սիբիրի բաժանմունքի տնտեսագիտության ինստիտուտի հումանիտար հետազոտությունների բաժնի վարիչ։ 1966 թվականից՝ նույն բաժանմունքի պատմության, բանասիրության և փիլիսոփայության ինստիտուտի տնօրեն, 1962 թվականից՝ նաև Նովոսիբիրսկի համալսարանի պրոֆեսոր և ամբիոնի վարիչ։

Դաշտային ուսումնասիրություններ է կատարել Սիբիրում, Հեռավոր Արևելքում, Միջին Ասիայում և Մոնղոլիայում։ Հայտնաբերել և ուսումնասիրել է նեանդերթալյան մարդու և նրա մշակույթի մնացորդները Ուզբեկատանի Թեշիկթաշ քարայրում, քարի դարը Մոնղոլիայում, Լենայի, Անգարայի, Մերձամուրյան շրջանի և Մոնղոլիայի նախնադարյան ժայռապատկերները, հայտնաբերել քարի, բրոնզի և երկաթի դարերի տեղական շատ մշակույթներ Սիբիրում և Հեռավոր Արևելքում։ Հետազոտել է (1945) 17-րդ դարի ռուս բևեռային ծովագնացների արշավախմբերի մնացորդները Ֆադեյի կղզում։ Օկլադնիկով հեղինակ է նախնադարյան հասարակության պատմության և մշակույթի, պալեոլիթյան ու նեոլիթյան արվեստի, Սիբիրի, Հեռավոր Արևելքի և Ծայր Հյուսիսի պատմության (հնագույն ժամանակներից մինչև 18-րդ դար) վերաբերյալ ընդհանրացնող աշխատությունների։ Պետական մրցանակ (1950 և 1973)։ Պարգևատրվել է Լենինի և 3 այլ շքանշաններով։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:ԽՍՀՄ Պետական մրցանակի դափնեկիրներ
Կատեգորիա:Պատմական գիտությունների դոկտորներ
Կատեգորիա:ԽՍՀՄ ԳԱ իսկական անդամներ
Կատեգորիա:20-րդ դարի պատմաբաններ
Կատեգորիա:Խորհրդային հնագետներ
Կատեգորիա:Խորհրդային պատմաբաններ
Կատեգորիա:Խորհրդային ազգագրագետներ
Կատեգորիա:ԽՍՀՄ ԳԱ ակադեմիկոսներ
Կատեգորիա:ԽՄԿԿ անդամներ
Կատեգորիա:Հունգարիայի գիտությունների ակադեմիայի անդամներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գիտությունների ակադեմիայի անդամներ
Կատեգորիա:Լենինյան մրցանակի դափնեկիրներ
Կատեգորիա:Բրիտանական ակադեմիայի թղթակից-անդամներ
Կատեգորիա:Ռուս հնագետներ
Կատեգորիա:Ռուս պատմաբաններ
Կատեգորիա:Ռուս ազգագրագետներ
Կատեգորիա:Ռուս մարդաբաններ
Կատեգորիա:Ռուս արվեստաբաններ
Կատեգորիա:Ռուս ճանապարհորդներ
Կատեգորիա:Ռուս արևելագետներ
Խռովություն «Էլսինոր»-ում

**Խռովություն «Էլսինոր»-ում** (), Ջեկ Լոնդոնի գրչին պատկանող վեպ, որը գրվել է 1914 թվականին։

## Սյուժե
Վեպի իրադարձությունները կատարվում են առագաստանավում, որը լողում էր դեպի Հորն հրվանդանը: Նավապետի մահվանից հետո նավի անձնակազմը բաժանվում է երկու լիդերների միջև։ Խռովություն բարձրացրած անձնակազմը և փոթորկոտ տարերքը ստիպում են վեպի գլխավոր հերոսին դուրս գալ դիտորդի կարգավիճակից և դառնալ ուժեղ ու կամային անձ։

## Էկրանավորում
* «Խռովություն «Էլսինորե»-ում» () համր ֆիլմ, ԱՄՆ (1920)
* «Խռովություն «Էլսինորե»-ում» () ֆիլմ, Ֆրանսիա (1936)
* «Խռովություն «Էլսինորե»-ում» () ֆիլմ Բրիտանիա (1937)

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Ջեկ Լոնդոն, «Խռովություն «Էլսինորե»-ում»

Կատեգորիա:1914 թվականի ամերիկյան վեպեր
Կատեգորիա:Անգլերեն գրքեր
Կատեգորիա:Էկրանավորված ամերիկյան վեպեր
Կատեգորիա:Ջեկ Լոնդոնի վեպեր
Բրիսե Շուանի

**Բրիսե Շուանի** (), կոմունա Ֆրանսիայում՝ Պիկարդիա մարզում՝ Էնա գավառում։ Մտնում է Ռիմբոն կանտոնայի կազմի մեջ։ Կոմունայի շրջանը՝ Սեն Կանտեն։

INSEE կոդը՝ 02123:

## Բնակչություն
2010 թվականին բնակչությունը կազմել է 396 մարդ։

## Տնտեսություն
2010 թվականի տվյալներով 195 աշխատունակ բնակիչներից 143-ը (15-64 տարեկան) տնտեսապես ակտիվ են, 52-ը՝ պասիվ (ակտիվության ինդեքսը՝ 73,3 %, 1999 թվականին 65,1 % էր)։ 143 ակտիվ բնակիչներից 127-ը (65 տղամարդ և 62 կին) աշխատում են, գործազուրկ էր 16-ը (7 տղամարդ և 9 կին)։ 52 պասիվներից 15-ը աշակերտներ և ուսանողներ են, 27-ը՝ թոշակառուներ, 10-ն էլ պասիվ են այլ պատճառներով.

## Տես նաև
* Ֆրանսիայի շրջանների ցանկ

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Վիճակագրության ազգային ինստիտուտ. Բրսեե Շուանյի 

Կատեգորիա:Էնա դեպարտամենտի կանտոններ
Կատեգորիա:Ֆրանսիայի բնակավայրեր
Կատեգորիա:Ֆրանսիայի շրջաններ
Կրոաջինգոլոնգ

**Կրոաջինգոլոնգ** (), ազգային պարկ Ավստրալիայի հարավ-արևելքում՝ Վիկտորիա նահանգում։

1977 թվականին ՅՈՒՆԵՍԿՕ-ի կազմակերպած «Մարդ և բնություն» նախագծի շրջանակներում ստեղծվում է այս ազգային պարկը՝ նախկին Նադգի արգելոցի տեղում ()։

## Աշխարհագրություն
Ազգային պարկը գտնվում է Ավստրալիայի Վիկտորիա նահանգում։

Նրա կազմում են մտնում արևադարձային կլիմայական անտառներ, ջրային ռեսուրսներ և գրանիտե գագաթներ։ Կրոաջինգոլոնգ ազգային պարկիի տարածքը կազմում է մոտ 875 քառակուսի կիլոմետր։

Նա ներառում է նաև նախկին Նադգի արգելոցը և ընդհանուր կազմում է 1010 քառակուսի կիլոմետր տարածք։ Ազգային պարկը գտնվում է Մելբուրն քաղաքից դեպի արևելք 450 կմ հեռավորության վրա և 500 կմ դեպի հարավ Սիդնեյ քաղաքից։

Արգելոցային այս տարածքի ամենամոտ բնակավայրը Մալլակուտա քաղաքն է։ Անձրևներից հետո քաղաքի բոլոր ճանապարհները դառնում են անանցանելի։ Գտնվում է ծովի մակարդակից 472 մետր բարձրության վրա։

## Բուսական և կենդանական աշխարհ
Կրոաջինգոլոնգ ազգային պարկը իր կենսաբազմազանությամբ նման է Հարավային Աֆրիկայի բնական միջավայրին։ Այգում աճում են մոտ 1000 տեսակի բույսեր, որոնցից 90-ը էնդեմիկ են Ավստրալիայի համար։

Ազգային պարկում բնակվում են մոտ 52 տեսակի կաթնասուններ և 26 տեսակի սողուններ։ Հատկապես մեծ է առնետների և մարկամնկերի թիվը։ Այստեղ են հանգրվանում նաև շատ բնադրող թռչուններ։

Այգում տարածված են նաև մոտ 300 տարբեր տեսակի թռչուններ։ Թռչուններից ընդամենը 40-ն են չչվող, իսկ մյուսները տարվա ընթացքում տեղաշարժվում են։ Սողունները տարածված են չորային տարածքներում, իսկ ճահիճներում՝ երկկենցաղները։

Այգու անտառներում տարածված են նաև 6 տեսակի բվեր։ Նրանց շարքում կան նաև հազվագյուտ հանդիպող ցամաքային թութակը (Pezoporus wallicus)։

## Արտաքին հղումներ

*Croajingolong National Park page , at Parks Victoria
* Wilderness Coast Walk
*Hand made artist's book of etchings inspired by a bushwalk in Croajingolong National Park. Book created by Sandi Rigby and copy no.5 held by the Australian Library of Art, State Library of Queensland
* Croajingolong featured in the song ''Croa-jingo-long'' by Harold Williams (as Geoffrey Spencer) in 1923.

Կատեգորիա:Ավստրալիայի ազգային պարկեր
Կատեգորիա:1979 հիմնադրումներ Ավստրալիայում
Կատեգորիա:1979 հիմնադրված բնության հատուկ պահպանվող տարածքներ
Սերգեյ Ավագյանց

**Սերգեյ Իոսիֆի Ավագյանց** (ծնվ. , Հայկական Խորհրդային Սոցիալիստական Հանրապետություն, ԽՍՀՄ), հայկական ծագումով ռուսական զորապետ։ 2010 թվականից մինչև 2023 թվականի ապրիլի 20-ը՝ Խաղաղօվկիանոսյան նավատորմի հրամանատար, իսկ արդեն 2014 թվականին ծովակալ։

## Կենսագրություն
Սերգեյ Իոսիֆի Ավագյանցը ծնվել է 1957 թվականի ապրիլի 6-ին, ՀԽՍՀ-ի Երևան քաղաքում։ 1975 թվականին նա ընդունվել է Պ. Ս. Նախիմովի անվան Սևծովյան  բարձրագույն ռազմածովային ուսումնարանը, որն ավարտել է 1980 թվականին։ Այնուհետև ուսանել է ՌԾՆ–ի բարձրագույն հատուկ սպայական դասընթացներում, ԽՍՀՄ նավատորմի ծովակալ Ն. Գ. Կուզնեցովի անվան ռազմածովային ակադեմիայում (1989—1991), ՌԴ ԶՈՒ ԳՇ Ռազմական ակադեմիայում (2005—2007)։

Ծառայության է անցել Հյուսիսային նավատորմի «Ծովակալ Յումաշև» մեծ հականավատորմային նավում՝ զենիթառակետային կառավարման դիվիզիոնի հրթիռահրետանային ռազմական միավորումում, որպես խմբի գեներալ։

2010 թվականի օգոստոսի 25-ին ՌԴ-ի նախագահը նշանակում է նրան խաղաղօվկիանոսյան նավատորմի հրամանատար։

2012 թվականի դեկտեմբերի 13-ին, Ռուսաստանի Դաշնության նախագահը շնորհել է Սերգեյ Ավագյանցին փոխծովակալ զինվորական կոչում։

2010 թվականի հոկտեմբերի 29-ից, ծովակալի հաստատումից հետո, Սիդենկոն, ղեկավարելով Արևելյան օկրուգի զինված ուժերը, կատարում էր Խաղաղօվկյանոսյան նավատորմի ղեկավարի պաշտոնը։

2014 թվականի դեկտեմբերի 14-ին ստացել է ծովակալի կոչում։

2023 թվականի ապրիլի 20-ին ազատվել է Խաղաղօվկիանոսյան նավատորմի հրամանատարի պաշտոնից։

## Պարգևներ և մրցանակներ
* «Հայրենիքին մատուցած ծառայությունների համար» շքանշանի երկրորդ աստիճանի մեդալ
* ԽՍՀՄ մեդալների դափնեկիր
* «Ռազմական ծառայությունների համար» մեդալ
* «Ծովային ծառայությունների համար» մեդալ

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:«Հայրենիքին մատուցած ծառայությունների համար» շքանշանի 2-րդ աստիճանի մեդալով պարգևատրվածներ
Կատեգորիա:Հայկական ծագմամբ ռուսներ
Կատեգորիա:Ռուս ծովակալներ
Ֆերգյուս Էդուարդ Օ'Կոննոր

**Ֆերգյուս Էդուարդ Օ’Կոննոր** (, ), իռլանդացի չարտիստական շարժման առաջնորդ Մեծ Բրիտանիայում, հռետորական հրապարակախոս։

## Գործունեություն
1820-ական թվականներին մասնակցել է իռլանդական ազգային-ազատագրական շարժմանը։ Հիմնել է և խմբագրել «Նորթըրն սթար» («Northern Star») չարտիստական լրագիրը։ Պաշտպանել է չարտիստների պայքարի հեղափոխական եղանակները («ֆիզիկական ուժի» սկզբունք)։ Երկու անգամ բանտարկվել է (1840, 1843)։ Օ’Կոննորի հակակապիտալական ելույթները և բանվոր դասակարգի շահերի ենթադրյալ պաշտպանությունը զուգակցվել են բանվորների՝ հողին վերադառնալու վերաբերյալ խոստումներով։ Այդ նպատակով Օ’Կոննորը 1845 թվականին հիմնել է Հողային ընկերությունը։ 1847 թվականին դարձել է անգլիական պառլամենտում «պրոլետարիատի» առաջին ներկայացուցիչը։ 1848 թվականի ապրիլին, չարտիստների ելույթի նախապատրաստման ժամանակ Օ’Կոննորը կոչ է արել հրաժարվել հեղափոխական պայքարից։ 1848 թվականից հետո Օ’Կոննորի կողմնակիցները անցել են ռեֆորմիզմի դիրքերը։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Իռլանդիայի քաղաքական գործիչներ
Noweb

**noweb,** գրագետ ծրագրավորման գործիքներից է, որը ստեղծել է Նորման Րամսին 1989–1999 թվականներին։ Այն նախատեսված է որպես պարզ և լեզվից անկախ գործիք։ Ինչպես WEB-ում և CWEB-ում noweb-ի գլխավոր բաղադրիչները նույնպես երկուսն են. "*notangle*", որը սկզբնական տեքստից ստանում է մեքենայական կոդ, և "*noweave*", որը պատրաստում է գեղեցիկ, տպելու համար պատրաստ փաստափուղթ։ noweb-ը ապահովում է TeX, LaTeX, HTML, և troff «վերջնահատված» (back ends), և աշխատում է ցանկացած ծրագրավորման լեզվի հետ։

## noweb-ի մուտքային տվյալները

noweb-ի մուտքային տվյալը կազմված է սկզբնական կոդից, որը պարունակում է կոդի փաստաթղթավորումը։ Այն պարունակում է այսպես կոչված «կտորներ», որոնք կա՛մ փաստաթղթավորումից են կա՛մ կոդից։ Փաստաթղթավորման կտորի տողը սկսում է (@) նշանով, որին հետևում է նոր տող կամ բացատ։ Փաստաթղթավորման կտորը անուն չունի։ Այն հիմնականում պարունակում է LaTeX, բայց noweb-ը օգտագործում է նաև HTML, plain TeX, և troff.
Կոդի կտորը անվանակոչված է։ Այն սկսում է հետևյալ ձևով.
 «կտորի անուն»= 
Կրկնակի անկյունաձև («) փակագծերը պետք է լինեն առաջին սյունակում։ Յուրաքանչյուր կտորի ավարտին հաջորդում է մյուսի սկիզբը։

## Պարզ noweb ծրագրի օրինակ
Սա noweb ծրագրի օրինակ է իր փաստաթղթավորման հետ.


```latex
\section{Բարև Աշխարհ}

«hello.c»=
/*
 «license»
*/
#include <stdio.h>

int main(int argc, char *argv[]) {
 printf("Բարև Աշխարհ!\n");
 return 0;
}
@
\noindent \ldots then I did the same in PHP.

«hello.php»=
<?php
 /*
 «license»
 */
 echo "Բարև Աշխարհ!\n";
?>
@
\section{License}

Այս կոդը գրվում է 'hello.nw' ֆայլում, իսկ մարդու համար հասկանալի կոդի հատվածը HTML կոդով հետևյալն է.
<source lang="bash">noweave -filter l2h -index -html hello.nw | htmltoc > hello.html
```


... LaTeX ֆորմատով այն հետևյալն է.


```bash
noweave -index -latex hello.nw > hello.tex
```


Մեքենայական կոդն է.


```bash
notangle -Rhello.c hello.nw > hello.c
```



```bash
notangle -Rhello.php hello.nw > hello.php
```


## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Noweb home page
* Norman Ramsey's home page
* notangle online man page 
* noweb.py – an open-source noweb clone written in Python
* noweb.php – noweb clone in PHP

Կատեգորիա:Troff
Կատեգորիա:Literate programming
Կատեգորիա:Free documentation generators
Օկտանային թիվ

**Օկտանային թիվ**, ներքին այրման կարբյուրատորային շարժիչներում օգտագործվող վառելանյութի դետոնացման հանդեպ կայունության քանակական բնութագիր։ Որոշվում է վառելանյութը նմուշային՝ իզոօկտանի և ն–հեպտանի խառնուրդի հետ համեմատելով։ Իզոօկտանի օկտանային թիվը պայմանականորեն ընդունված է 100, ն–հեպտանինը՝ 0 միավոր։ Վառելանյութի օկտանային թիվը թվապես հավասար է դետոնացման հանդեպ միևնույն կայունությունն ունեցող նմուշային խառնուրդում իզոօկտանի %-ային (ծավալային) պարունակությանը։

Կատեգորիա:Վառելանյութեր
Կատեգորիա:Ներքին այրման շարժիչ
Կառլեն Ակունց

**Կառլեն Բագրատի Ակունց** (*Աքունց*, ), հայ մանկաբարձ-գինեկոլոգ։ Բժշկական գիտությունների դոկտոր (1973), պրոֆեսոր (1974)։

Ալերգաբան Վարդան Ակունցի եղբայրը։

## Կենսագրություն
1956 թվականին ավարտել է Երևանի բժշկական ինստիտուտը։ 1973-1989 թվականներին եղել է Երևանի բժշկական ինստիտուտի մանկաբարձության և գինեկոլոգիայի ամբիոնի վարիչը, 1989-1998 թվականներին՝ Մոր և մանկան առողջության պահպանման գիտահետազոտական կենտրոնի տնօրեն։

Մշակել է պահպանողական և վիրահատական բուժման եղանակներ՝ կանանց անպտղության դեպքում, զբաղվել է պտղի վարակական ախտաբանության (ֆետոպաթիա) ներարգանդային ախտորոշման, բարձր ռիսկի դեպքում հղիության և ծննդաբերության ընթացքի ուսումնասիրության խնդիրներով։

## Երկեր
* Կնոջ օրգանիզմի սպեցիֆիկ ֆունկցիաների ֆիզիոլոգիայի և ախտաբանության մի շարք հարցեր, Ե., 1962:
* Актуальные вопросы бесплодия в браке, 1978, т.л. (Карлен Багратович Акунц).
* Ранняя диагностика и терапия нарушений функции печени у беременных с резус-отрицательной кровью: Методические рекомендации, 1981, т.л. (К. Б. Акунц).
* Կնոջ օրգանիզմի սպեցիֆիկ ֆունկցիաների ֆիզիոլոգիայի և ախտաբանության մի շարք հարցեր, 1982, տիտղթ. (Կառլեն Բագրատի Ակունց)։
* Նորածինների դիսադապտացիայի մանկաբարձական սկզբնաղբյուրները, Ե., 1985 թ. (համահեղինակ)։
* Адаптация новорожденных от отягощенной беременности, 1986.
* Առողջ մայր՝ առողջ երեխա, 1990, տիտղթ. (Կ. Բ. Ակունց)։
* Մանկաբարձություն (Ընտրված բաժիններ), 1995, տիտղթ. (Կառլեն Ակունց)։

## Գրականություն
* Айриян А. П. Армянские учёные-медики. - Ер., 1998, 276 с.

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Акунц Карлен Багратович Д-р мед. наук

Կատեգորիա:Բժշկական գիտությունների դոկտորներ
Կատեգորիա:Հայ մանկաբարձներ
Կատեգորիա:Հայ պրոֆեսորներ
Հանգ (երաժշտական գործիք)

**Հանգ** (), երկու իրար միացած մետաղական կորնթարդ հատվածներից կազմված հարվածային երաժշտական գործիք։

## Ստեղծման պատմություն
Նվագարանը ստեղծել են Ֆելիքս Ռոները () և Սաբինա Շերերը () 2000 թվականին։ Ստեղծվել է շվեյցարական Բեռն քաղաքում PANArt ընկերության կողմից կարիբյան մետաղյա թմբուկի և աշխարհի այլ ձայնն անդրադարձնող (ռեզոնացիա) հարվածային գործիքների նմանատիպ երկարատև ուսումնասիրության արդյունքում։ Գործիքը մասսայական չի արտադրվել, 2012 թվականի տվյալներով նրա գինը եղել է 2400 շվեյցարական ֆրանկ։ Գնելու գործընթացը հեշտ չէր՝ հարկավոր էր նամակ գրել գործիքը պատրաստողներին և անձամբ վերցնել գործիքը նրանցից։ 2014 թվականից այն չի արտադրվում։

2018 թվականի սկզբին աշխարհում գոյություն ունեին 150 հանգ։

## Երաժշտական օրինակներ

## Տես նաև

* Գլյուկոֆոն

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Ամեն ինչ հանգի մասին 
* Հանգ գրադարան
* Հնանգ ֆորում
* Տեղեկատվություն նվագարանի մասին, 2008
* Հանգ նոր երաժշտական գործիք

Կատեգորիա:Հարվածային երաժշտական գործիքներ
Հովհաննես Տեր-Միքայելյան

**Հովհաննես Բաղդասարի Տեր-Միքայելյան**, 20-րդ դարի հայ հասարակական, քաղաքական գործիչ։

## Կենսագրություն
1898 թվականին ավարտել է Խարկովի համալսարանի բժշկական ֆակուլտետը։ Մինչև 1903 թվականը եղել է համալսարանի հիվանդանոցի համակարգողը, 1907 թվականին եղել է Երևանի հիվանդանոցի տնօրենը։ 1914 թվականին նշանակվել է ռազմական հիվանդանոցի ավագ բժշկի օգնական։ 1917-1919 թվականներին եղել է բրիգադայի բժիշկ։ 1918 թվականի հունիսի 1-ից օգոստոսի 1-ը եղել է Հայաստանի Դեմոկրատական Հանրապետության Խորհրդարանի անդամ։ Նշանակվել է հանրային խնամատարության և աշխատանքի նախարարի տեղակալ, իսկ 1919 թվականի հունիսի 24-ից օգոստոսի 15-ը զբաղեցրել է նախարարի պաշտոնը։

## Տես նաև
* Հայաստանի Հանրապետության աշխատանքի և սոցիալական հարցերի նախարար

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Խարկովի ազգային համալսարանի շրջանավարտներ
Կատեգորիա:Հայ բժիշկներ
Կատեգորիա:Հայ հասարակական գործիչներ
Կատեգորիա:Հայ քաղաքական գործիչներ
Կատեգորիա:Հայաստանի Հանրապետության Խորհրդարանի (1918-1920) 1-ին գումարման պատգամավորներ
Կատեգորիա:Հայաստանի նախարարներ
Վարդան Ակունց

**Վարդան Բագրատի Ակունց** (), հայ ալերգաբան։ Բժշկական գիտությունների դոկտոր (2000), պրոֆեսոր (2003)։ ՀՀ առողջապահության նախարարության գլխավոր ալերգաբան (1969 թվականից), «Առողջ սերունդ» բժշկաէկոլոգ. թերթի գլխավոր խմբագիր (1993 թվականից),
«էկո-ծիլ» բժշկաէկոլոգ. բարեգործական ընկերության հիմնադիր-նախագահ (1993 թվականից)

Բժիշկ, մանկաբարձ-գինեկոլոգ Կառլեն Ակունցի եղբայրը։

## Կենսագրություն
1960 թվականին ավարտել է Երևանի բժշկական ինստիտուտը։ 1968 թվականից աշխատել է Երևանի բժշկական հոսպիտալային մանկաբուժության ամբիոնին կից ԳՀԼ-ում, 1969 թվականից՝ Հանրապետական մանկական ալերգաբանական կենտրոնի հիմնադիր ղեկավար, 1989-1993 թվականներին, միաժամանակ՝ ՀՀ Շրջակա միջավայրի հիգիենայի և կանխարգելիչ թունաբանության ԳՀԻ կլինիկական ալերգաբանության լաբորատորիայի, 1993 թվականից՝ ԱԱԻ կլինիկական ալերգաբանության ամբիոնի հիմնադիր-վարիչ։ 1997 թվականից՝ «Հանքավան» բարձրլեռնային վերականգնողական կենտրոնի հիմնադիր-ղեկավար։

1993 թվականից եղել է «Առողջ սերունդ» բժշկաէկոլոգիական թերթի գլխավոր խմբագիրը, 1993 թվականից՝ «էկո-ծիլ» բժշկաէկոլոգ. բարեգործական ընկերության հիմնադիր-նախագահ, 1969 թվականից՝ ՀՀ առողջապահության նախարարության գլխավոր ալերգաբան, 2001 թվականից՝ ՌԴ բնական գիտությունների, 2001 թվականից՝ էկոլոգիայի և կենսագործունեության անվտանգության միջազգային ակադեմիաների անդամ։

Աշխատանքները վերաբերում են երեխաների և մեծահասակների բրոնխային հեղձուկի համաճարակաբանության, պատճառագիտության, ախտորոշման, բուժման հարցերին, հղի կանանց դեղային ալերգիաների հաճախականությանը և կլինիկական առանձնահատկություններին։

## Անդամակցություն
* Ռուսաստանի բնական գիտությունների ակադեմիայի անդամ (2001)
* Ռուսաստանի Էկոլոգիայի և կենսագործունեության անվտանգության միջազգային ակադեմիայի անդամ (2001)

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Բժշկական գիտությունների դոկտորներ
Կատեգորիա:Երևանի պետական բժշկական համալսարանի շրջանավարտներ
Կատեգորիա:Հայ ալերգաբաններ
Կատեգորիա:Հայ բժիշկներ
Կատեգորիա:Հայ պրոֆեսորներ
Օկուլտիզմ

**Օկուլտիզմ** ( – գաղտնի, նվիրական), մարդու մեջ և տիեզերքում թաքնված, միայն հատուկ հոգեկան մարզումներ անցած «ընտրյալներին» հասանելի «ուժերի» գոյությունն ընդունող ուսմունքների ընդհանուր անվանումը։ Փիլիսոփայական առումով ավելի մոտ է հիլոզոիզմին և պանթեիզմին։ Նախկինում զուտ օկուլտական համարվող մի շարք երևույթներ (օրինակ, մագնիսականությունը, ձգողականությունը, հիպնոսը) հետագայում գիտական բացատրություն են ստացել։ Գիտությունը մերժում է, այսպես կոչված, օկուլտական երևույթների մեծ մասը՝ որպես աշխարհի արդի գիտական պատկերին չհամապատասխանող պատկերացումներ։

## Արտաքին հղումներ
*Օկուլտիզմ - կրոնադարան

Կատեգորիա:Օկուլտականություն
Կատեգորիա:Էզոթերիզմ
You Don't Know What to Do

«**You Don't Know What to Do**», ամերիկացի երգչուհի Մրայա Քերիի երգը, որում իր մասնակցությունն ունի նաև ամերիկացի ռեփեր Wale-ը։ Այն թողարկվել է 2014 թվականի հունիսի 30-ին՝ որպես Քերիի «Me. I Am Mariah... The Elusive Chanteuse» անվանումը կրող տասնչորսերորդ ստուդիական ալբոմի չորրորդ սինգլ։

## Նախապատմություն և թողարկում
thumb|left|200px|Երգում ռեփ հատվածներով է հանդես գալիս Wale-ը։
«You Don't Know What to Do»-ուն գրվել է Մրայա Քերիի, Ջերմեյն Դյուպրիի, Բրայան Մայքլ Քոքսի և Wale-ի կողմից։ Երգի գաղափարը վերցված է Inner Life-ի «I'm Caught Up in a One Night Affair» երգից, որի արդյունքում այդ երգի հեղինակներ՝ Պատրիկ Ադամսի և Թերի Գոնսալեսի անունները նույնպես նշվել են այս երգի հեղինակների ցանկում։ 2012 թվականի օգոստոսին Բրայան Մայքլ Քոքսը հայտարարեց, որ ինքը, Քերին ու Դյուպրին սկսել են աշխատել Քերիի նոր ալբոմի վրա։ 2013 թվականի օգոստոսին ռեփեր Wale-ը հայտարարեց, որ համագործակցել է Քերիի հետ, իր Թվիթթերի էջում գրելով՝ «Մրայա x Wale x Ջերմեյն Դյուպրի = Շուտով»։ Wale-ը և Քերին կենդանի կատարմամբ երգը ներկայացրեցին 2014 թվականի մայիսի 16-ին NBC հեռուստաալիքի «Այսօր» () հաղորդման ընթացքում։ Մի քանի օր հետո՝ մայիսի 19-ին Քերին ներկայացրեց երգի ստուդիայում ձայնագրած տարբերակը «Ռաս Փերի առավոտյան շոու»  ռադիոծրագրի ժամանակ։ Հունիսին ներկայացվեց Քերիի երգի սոլո տարբերակը, որում Wale-ի ռեփ հատվածները բացակայում են։ Հունիսի 30-ին երգը թողարկվեց որպես Քերիի «Me. I Am Mariah... The Elusive Chanteuse» ալբոմի չորրորդ սինգլ։

## Հիթ շքերթներ

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Երգի տեքստը  MetroLyrics կայքում

Կատեգորիա:2014 երգեր
Կատեգորիա:2014 սինգլներ
Օկտետ

**Օկտետ** (իտալ․՝ ottetto,  - ութ)։ 
* Ութ երաժշտա-կատարողներից (նվագողներ կամ երգիչներ) բաղկացած անսամբլ։ Որպես կատարողական կայուն կոլեկտիվ հազվադեպ է հանդիպում։ Սովորաբար կազմակերպվում է հատկապես տվյալ ստեղծագործությունը կատարելու համար։ 
* Երաժշտական ստեղծագործություն ութ նվագարանի կամ ավելի հազվադեպ՝ ութ ձայնի համար (սովորաբար գործիքային նվագակցությամբ)։ Գործիքային օկտետները լինում են լարային, փողային։ Ավելի տարածված են խառը կազմի օկտետները։
*Քիմիայում կարող է նշանակել ատոմների ստեղծած (կամ ատոմների ձգտումը ստեղծելու) ութնյակը, որը և՛ > է, և՛ >։

Կատեգորիա:Երաժշտական եզրույթներ
Մեր գերեզմանատան տղան (ֆիլմ)

**Մեր գերեզմանատան տղան**, ռուսական կատակերգություն, թրիլերի էլեմետներով։ Ֆիլմի ռեժիսորներն են Իլյա Չիժիկովը և Անտոն Չիժիկովը։ Ֆիլմը փակ էկրան է բարձրացել 2015 թվականի սեպտեմբերի 3-ին։

Ֆիլմի պաշտոնական պրեմիերան տեղի է ունեցել 2015 թվականի հունիսի 13-ին։

## Սյուժե
Քսան տարեկան Կոլյա անունով մի տղա գալիս է Մոսկվա, իր հորեղբոր մոտ։ Նրան պետք էր շատ արագ վճարել իր պարտքերը, որը գալիս է դեռ իր նախկին աշխատավայրից։ Նա պատրաստ է աշխատել ամեն օր։ Ավելի ճիշտ ամեն գիշեր։ Այդպիսով նրա հորեղբայրը նրան տեղավորում է իր մոտ՝ գերեզմանատանը, որպես պահակ... , և այնտեղ նա պետք էր անցկացներ իր գիշերները։ Կոլյան երբ սկսում էր հասկանալ ամեն ինչ, առաջին հայացքից հրաժարվում է, քանի որ դեռ պատրաստ չէ այդպիսի աշխատանքին։ Սակայն առջևում մի գիշեր չէ, Կոլյան պետք է որոշում կայացնի, կմնա և կաշխատի որպես պահակ, թե կփաղչի և օրերից մի օր կմահանա իր պարտքը չվճարելու համար, բայց Կոլյան որոշում է, որ պետք է մնա և աշխատի իր հորեղբոր մոտ, ինչքան էլ, որ ծանր լիներ այդ աշխատանքը։ Բայց Կոլյան չէր էր կարող պատկերացնել, թե ինչ փորձություններ են գալու նրա գլխին։

## Դերերում
* Պալ Ալեքսանդր
* Ժիժիկին Իգոր
* Սիչեվ Վլադիմիր
* Իլին Ալեքսանդր
* Կազինսկայա Կրիստինա

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:2010-ականների ռուսերեն ֆիլմեր
Կատեգորիա:2015 ֆիլմեր
Կատեգորիա:Ֆիլմեր ուրվականների մասին
Հրեշտակի խաղը (վեպ)

«**Հրեշտակի խաղը**» իսպանացի (կատալոնացի) գրող Կառլոս Ռուիս Սաֆոնի 2008 թվականին լույս տեսած վեպն է, որն ընթերցողների կողմից արժանացել է ջերմ ընդունելության։

## Վեպի սյուժեն
Վեպի իրադարձությունները տեղի են ունենում 20-րդ դարի 20-ական թվականներին Բարսելոնայում։ Գլխավոր հերոսն է երիտասարդ գրող և լրագրող Դավիթ Մարթինը, որն իր ամենօրյա հացն վաստակում է դետեկտիվ ժանրին պատկանող թերթոն վեպերի հրատարակմամբ։ Երիտասարդ գրողի առաջին գրական լուրջ փորձը անհաջողության է մատնվում։ Դրանից հետո փարիզաբնակ հրատարակիչ Անդրեաս Կորելլիի կողմից առաջարկվում է Դավիթ Մարթինին օգնություն, եթե նա ստեղծի նոր կրոն։ Այս պահից սկսվում է վեպի սրընթաց և հետաքրքրաշարժ զարգացումը։ Կառլոս Ռուիս Սաֆոնն իր այս վեպում մեծ ուշադրություն է դարձնում անձի կրոնական գիտակցության և ընկալման զանազան կողմերի բացահայտմանը։ Այս առումով ըստ որոշ ուսումնասիրողների Սաֆոնի «Հրեշտակի խաղը» և Միխայիլ Բուլգակովի «Վարպետը և Մարգարիտան» վեպերի միջև կարելի է տեսնել մի շարք ընդհանրություններ։

## Արտաքին հղումներ
*Կառլոս Ռուիս Սաֆոն, «Հրեշտակի խաղը» 

Կատեգորիա:2008 գրքեր
Կատեգորիա:Իսպաներեն վեպեր
Ռաֆայել Սահակյան

**Ռաֆայել Սահակյան** (), հայ բանաստեղծ։ Հայաստանի գրողների միության անդամ (1984), Հայաստանի ժուռնալիստների միության անդամ։

## Կենսագրություն
Ռաֆայել Սահակյանը ծնվել է 1936 թվականին, Թալինի շրջանի Միջնաձոր գյուղում։ Ավարտել է Երևանի Խաչատուր Աբովյանի անվան պետական մանկավարժական ինստիտուտի բանասիրական ֆակուլտետը։ Եղել է Արմավիրի գործկոմի կրթության բաժնի հայոց լեզվի և գրականության տեսուչը, ապա՝ կրթության, մշակույթի և սպորտի վարչության պետը։

Դասավանդել է Մեծամորի «Արմավիր» համալսարանում։ Աշխատել է Սարդարապատ ազգագրական թանգարանում։ Ռաֆայել Սահակյանի սցենարով ստեղծվել է փաստավավերագրական տեսաֆիլմ՝ նվիրված Սարդարապատի 80-ամյակին և Արցախի հերոսամարտին։ Բանաստեղծությունները պարբերաբար տպագրվել են գրական մամուլում։ Արմավիրի մարզային «Հայրենականչ» թերթի գլխավոր խմբագիրն է։ Հեղինակ է չափածո և արձակ 15 ժողովածուների։

## Պարգևներ, մրցանակներ
* Մկրտիչ Սարգսյանի անվան գրական մրցանակ «Խնկաբույր աղոթքներ» (2014) բանաստեղծությունների ժողովածուի համար
* «Էրգիրը տեսա հորս աչքերով» գրքի համար արժանացել է ՀԳՄ «Հրանտ և Մանուշակ Սիմոնյաններ» գրական ամենամյա մրցանակի, 2011
* ՀԳՄ «Գրական վաստակի համար» մեդալ, 2006
* ՀՀ Մշակույթի նախարարության Ոսկե մեդալ, 2006
* «Այգեպսակ» ժողովածուն արժանացել է ՀԳՄ, «Զորավար Անդրանիկ» միության և «Հայաստան թերթի մրցանակին, 2002
* «Գիրք վշտի և հպարտության» (Արցախի ազատամարտի հերոսների մասին) գիրքն արժանացել է ՀՀ Պաշտպանության նախարարության և ՀԳՄ մրցանակին, 1997

## Երկերի մատենագիտություն
* Ինձ ու քեզ համար (բանաստեղծություններ), Երևան, 1978, 80 էջ։
* Ծաղկած կարոտ (բանաստեղծություններ), Երևան, 1982, 84 էջ։
* Երկու ափ (բանաստեղծություններ և պոեմներ), Երևան, 1985, 160 էջ։
* Կապույտ կանչ, Երևան, 1988, 464 էջ։
* Գիրք վշտի և հպարտության, Երևան, 1996, 512 էջ։
* Աշնան թալիսմաններ (բանաստեղծություններ), Երևան, 2000, 432 էջ։
* Այգեպսակ (բանաստեղծություններ և պոեմներ), Երևան, 2001, 160 էջ։
* Արծվապաշտ երկիր, Երևան, 2004, 608 էջ։
* Մերձավան, Երևան, 2007, 352 էջ։
* Հուշապսակ, Երևան, 2008, 220 էջ։
* Էրգիրը տեսա հորս աչքերով (հուշապատում), Երևան, 2011, 472 էջ։
* Ծիրանավոր աղոթարան (բանաստեղծություններ և պոեմներ), Երևան, 2011։
* Խնկաբույր աղոթքներ (բանաստեղծություններ), Երևան, 2014, 224 էջ։
* Սերը կակաչների հովտում, Երևան, 2014, 544 էջ։
* Արյան կանչի էրգիր, Երևան, 2015, 340 էջ։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
*ԶՈՐԱՎԻԳ ԷՐ ԵՎ ՀՈՒՅՍ, ՄԵՐԱՆ` ԱԶՆԻՎ ԲԵՐՔԻ / Ռաֆայել ՍԱՀԱԿՅԱՆ

Կատեգորիա:ՀՀ մշակույթի նախարարության ոսկե մեդալակիրներ
Կատեգորիա:ՀՊՄՀ շրջանավարտներ
Կատեգորիա:Հայ բանաստեղծներ
Կատեգորիա:Հայաստանի գրողների միության անդամներ
Կատեգորիա:Հայաստանի ժուռնալիստների միության անդամներ
Լևոն Ասլանյան (նկարիչ)

**Լևոն Ասլանյան** (), հայ նկարիչ։

## Կենսագրություն
Լևոն Ասլանյանը ծնվել է 1964 թվականին Երևանում։ 1979-1983 թվականներին սովորել է Երևանի Փանոս Թերլեմեզյանի անվան գեղարվեստի ուսումնարանում, 1986-1992 թվականներին՝ Երևանի գեղարվեստա-թատերական ինստիտուտում։ 2000 թվականից Հայաստանի նկարիչների միության և ՅՈՒՆԵՍԿՕ-ի միջազգային նկարիչների միության անդամ է։

## Ցուցահանդեսներ
1988 թվականից մասնակցում է ցուցահանդեսների։
* 2012 թվականին Խմբակային ցուցահանդես, «Աբրահամյան» ցուցասրահ, Երևան, Հայաստան
* 2010 թվականին Անհատական ցուցահանդես «Open World» կենտրոն, Մոսկվա, ՌԴ 
* 2007 թվականին Ցուցահանդես՝ նվիրված Հայոց ցեղասպանությանը, Նարեկացի արվեստի միություն, Երևան, Հայաստան
* 2007 թվականին Խմբակային ցուցահանդես, UGAB, Փարիզ, Ֆրանսիա 
* 2007 թվականին Խմբակային ցուցահանդես, «Artscenik» ցուցասրահ, Լիոն, Ֆրանսիա 
* 2007 թվականին Էքսպո-Ռոտերդամ, Նիդերլանդներ 
* 2006 թվականին Անհատական ցուցահանդես, «En Passant» ցուցասրահ, Նիդերլանդներ 
* 2003 թվականին Խմբակային ցուցահանդես, «NorEon» ստեղծագործական կենտրոն և «Art Film» ցուցասրահ, Երևան, Հայաստան 
* 2001 թվականին Open studio, Բոստոն, ԱՄՆ
* 2001 թվականին Խմբակային ցուցահանդես, «Space 12», ցուցասրահ, Բոստոն, ԱՄՆ
* 2001 թվականին Անհատական ցուցահանդես, «Tanasis» ցուցասրահ, ԱՄՆ
* 2000 թվականին Դանթեին նվիրված ցուցահադնես, Ռավեննա, Իտալիա 
* 1999 թվականին Անհատական ցուցահանդես Gallery «Fe», Երևան, Հայաստան
* 1999 թվականին Խմբակային ցուցահանդես, Մոնպելիե, Ֆրանսիա
* 1999 թվականին Անհատական ցուցահանդես «Արշիլ Գորկի» ցուցասրահ, Տորոնտո, Կանադա
* 1998 թվականին Անհատական ցուցահանդես «Citadel Fine Arts» ցուցասրահ, Տորոնտո, Կանադա
* 1996 թվականին Անհատական ցուցահանդես «Citadel ցուցասրահ, Տորոնտո, Կանադա
* 1994 թվականին Անհատական ցուցահանդես «Voskhod» ցուցասրահ, Սանկտ Պետերբուրգ, ՌԴ

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Պաշտոնական կայքը 

Կատեգորիա:Հայ նկարիչներ
Կատեգորիա:Հայաստանի նկարիչների միության անդամներ
Կատեգորիա:Երևանի պետական գեղարվեստաթատերական ինստիտուտի շրջանավարտներ
Կատեգորիա:Հայ գրաֆիկներ
Մանուկների կոտորած

մինի|աջից

**Մանուկների կոտորած**, նորկտակարանային պատմության դրվագ՝ նկարագրված Մատթեոսի Ավետարանում։ Փոխաբերական իմաստով ասույթը նշանակում է չափազանց դաժան վերաբերմունք անպաշտպանների նկատմամբ։ Սպանված մանուկներին քրիստոնեական եկեղեցին դասել է սուրբ նահատակների շարքը։ Ուղղափառ եկեղեցին նրանց հիշատակը նշում է  (11 հունվարի), կաթոլիկ եկեղեցին՝ դեկտեմբերի 28-ին։

## Ավետարանական պատմություն
Մանուկների կոտորածը նկարագրված է միայն Մատթեոսի Ավետարանում։ Համաձայն Ավետարանական պատմության՝ նորածնին երկրպագության եկած մոգերը չկատարեցին Հուդայի թագավոր Հերովդես Մեծի խնդրանքը. չհայտնեցին նրան մանկան գտնվելու վայրի մասին։ Այդ մասին Հովսեփ Ֆլավիոսոսը հաստատում է, որ Հերովդեսը մահանում է «թագավորելով Անտիգոնեսի մահից երեսունչորս տարի հետո(Երուսաղեմի նվաճվելուց հետո) և հռոմեացիների կողմից 37 տարի թագավոր ճանաչվելուց հետո»։ Դա ցույց է տալիս, որ նրա մահվան թվականը մ. թ. ա. 2 թվականն է կամ մ. թ. ա. 1 թվականը։ Հետո ավետարանիչը վկայում է, որ կոտորածը կանխագուշակված է եղել Երեմիա մարգարեի կողմից։ Ավետարանական պատմության համաձայն՝ Հիսուսը փրկվում է Եգիպտոս փախչելու շնորհիվ։

մինի|ձախից|Մանուկների կոտորածը

## Աստվածաշնչյան զրույցներ
Ֆեոֆիլակտ Բուլղարացին Մատթեոսի Ավետարանից վերցված իր զրույցներում գրում է, որ մանուկների կոտորածը կատարվել է Աստվածային ծրագրով, որի մասին վկայվում է Մատթեոսի մոտ (Երեմիայի մարգարեությունը)։ Նրա կարծիքով դա կատարվեց, որպեսզի հայտնաբերվի Հերովդեսի չարությունը։ Զոհերի առիթով Ֆեոֆիլակտը գրում է, Եկեղեցական գրվածքներում մատնանշվում է տարբեր թվաքանակի մանուկներ։ Բյուզանդական ավանդությունում ընդունված է 14 հազար թիվը, սիրիականում՝ 64 հազար։ Բրյուս Ալբորդը հաստատում է, որ Բեթղեհեմի ամբողջ բնակչությունը չէր անցնում 1000 մարդուց, բնականանաբար, տարեկան 30 երեխայի ծնելիության դեպքում արական սեռի նորածինները մինչև 2 տարեկան հասակը չեն կարող 20-ից ավելի լինել։ Համախոհները կոտորվածների մեծ թիվը բացատրում են Մատթեոսի հաղորդածով, որն էլ հիմնվել էր Երեմիայի հաղորդածի վրա՝ ենթադրելով, որ զոհերը եղել են բավականաչափ շատ։ Որոշ պատմաբաններ և աստվածաբաններ ուշադրության են դարձնում դեպի Բեթղեհեմ ուղղված ժողովրդի մեծ հոսքին՝ համաձայն Ղուկասի Ավետարանի, որտեղ հիշեցվում է, որ Հովսեփն ու Մարիամը Բեթղեհեմ էին գնում մարդահամարի պատճառով և նրանց վիճակված էր հանգրվանել քարայրում։

## Պատմականություն
Կոտորածի մասին տեղեկություններ չկան անտիկ աղբյուրներում, բացառությամբ Մատթեոսի ավետարանից և ավելի ուշ ժամանակի քրիստոնեական տեքստերից։ Պատմաբանները հատուկ ուշադրություն են դարձնում այն բանին, որ գլխավոր աղբյուրը Հերովդեսի թագավորության մասին Հովսեփ Ֆլավիոսի անտիկ շրջանի աշխատությունն է, որը տեղեկություն չի պարունակում Բեթղեհեմում տեղի ունեցած մանուկների կոտորածի մասին։

## Կոտորածը կերպարվեստում
մինի|կենտրոն|Գվիդո Ռենի 1611-1612

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Քրիստոնեություն
Հաճարենի արևելյան

**Հաճարենի արևելյան**, մեր անտառների գերիշխող ծառատեսակներից մեկը։

Հաճարենու տարեց ծառերը հասնում են 40-50 մ բարձրության, 1,5-2 մ բնի տրամագծով։ Սաղարթը գեղեցիկ է, ձվաձև կամ լայն գլանաձև, սլացիկ։ Բունը և բազմամյա ճյուղերը ծածկված են հարթ, բարակ, մոխրասպիտակ կեղևով։ Երիտասարդ ճյուղերը դարչնագույն են։ Տերևները էլիպսաձև են, ամբողջաեզր, ալիքավոր, կաշվեկերպ, վերևից մուգ կանաչ, փայլուն՝ 7-11 սմ երկարությամբ և 2,5-8 սմ լայնությամբ։ Ընկուզիկները հասունանում են սեպտեմբերի վերջին։ Պատկանում է հաճարազգիների ընտանիքին։

## Տարածվածություն
Տարածված է Կովկասում, Սիրիայում, Բալկանյան թերակղզում, Ղրիմում, Փոքր Ասիայում, հյուսիսային Իրանում։ Մեր հանրապետության սահմաններում հանդիպում է միայն հյուսիսարևելյան շրջանների անտառներում, միջին և վերին լեռնային գոտիներում, ծովի մակերևույթից 800-2200 մ բարձրությունների վրա։
Բնափայտը շատ արժեքավոր է, չափազանց ամուր։

## Օգտագործվում է
Օգտագործվում է շինարարության մեջ, դրանից ճկած կահույք, տակառներ, կոշիկի կաղապարներ են պատրաստում։ Մոխրից ստանում են պոտաշ և մոխրաջուր։ Բնափայտից ստանում են խեժ և կրեոզոտ, իսկ վերջինից՝ գվայակոլ։ Հաճարի ընկուզիկները օգտագործում են սննդի մեջ։ Հում վիճակում դրանք պարունակում են ֆագին ալկոլոիդ, որը վնասակար է։ Խարկած ընկուզիկները պարունակում են 10% ազոտային նյութեր, 32% ճարպ, 28% անազոտ էքստրակտային նյութեր, 3.6% բջջանյութ, 4% մոխիր։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Հայաստանի բույսեր
Կատեգորիա:Ծառեր
Կատեգորիա:Վրաստանի բուսական աշխարհ
Բուլղարիայի գեղարվեստի ազգային ակադեմիա

**Բուլղարիայի գեղարվեստի ազգային ակադեմիա** (, կարճ՝ НХА), բարձրագույն ուսումնական հաստատություն Բուլղարիայի մայրաքաղաք Սոֆիայում։ Համարվում է երկրի ամենահին և հայտնի արվեստի դպրոցը։

## Պատմություն
Գեղարվեստի ազգային ակադեմիան հիմնադրվել է 1896 թվականին հայտնի նկարիչներ և հասարական գործիչներ Իվան Միրկվիչկայի, Անտոն Միտովի, Իվան Շիշմանովի կողմից։ Դպրոցի առաջին ուսուցիչներից են եղել չեխ Իվան Միրկվիչկան և Յարոսլավ Վեշինը, հրեա քանդակագործ Բորիս Շացը։

Շիպկա 1 հասցեում տեղակայված ակադեմիայի շենքը կառուցվել է 1907 թվականին ռուս ճարտարապետ Ալեքսանդր Սմիրնովի կողմից։

1909 թվականին հաստատությունը կոչվել է «Գեղարվեստաարդյունաբերական ուսումնարան», 1921 թվականին՝ «Գեղարվեստական ակադեմիա», 1951 թվականին՝ «Նիկոլայ Պավլովիչի անվան գեղարվեստի բարձրագույն ինստիտուտ», 1995 թվականից՝ «Գեղարվեստի ազգային ակադեմիա»։

Ակադեմիան ունի 1,000 ուսանող, որոնցից 130 օտարերկրյա ուսանողներ են։

## Կառուցվածք, մասնագիտություններ
մինի|300px
Գեղարվեստի ազգային ակադեմիայի կազմում գործում է 2 ֆակուլտետ՝
* Կերպարվեստի ֆակուլտետ
* Կիրառական արվեստի ֆակուլտետ

**Կերպարվեստի ֆակուլտետ**
* Գեղանկարչություն
* Որմնանկարչություն
* Քանդակագործություն
* Գրաֆիկա
* Գրքի նկարազարդում և տպագիր գրաֆիկա
* Պլակատ և վիզուալ հաղորդակցում
* Արվեստ

**Կիրառական արվեստի ֆակուլտետ**
* Փորագրություն
* Կերամիկա
* Դեկորացիա, բեմանկարչություն
* Գեղարվեստական տեքստիլ
* Գեղարվեստական մետաղամշակում
* Արդյունաբերական դիզայն
* Ինտերիերի դիզայն
* Գեղարվեստական ճենապակի և ապակի
* Մանկական կառույցների ձևավորում
* Նորաձևություն
* Ռեստավրացիա

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* NAA website (բուլղարերեն, անգլերեն)

Կատեգորիա:Բուլղարիայի համալսարաններ
Ռայկո Ալեքսիև

**Ռայկո Ալեքսիև** () (), բուլղարացի նկարիչ, ծաղրանկարիչ, ֆելիետոնիստ։ Բուլղարիայի նկարիչների միության անդամ։ «Շուրեց» երգիծական ամսագրի հիմնադիր, խմբագիր (1932-1944)։

## Կենսագրություն
Ռայկո Ալեքսիևը ծնվել է Բուլղարիայի հարավում գտնվող Պազարջիկ քաղաքում՝ մանկավարժ, Սալոնիկից բուլղարացի փախստական Նիկոլո Ալեքսիևի ընտանիքում։ Սովորել է Սոֆիայի համալսարանի գրականության և Բուլղարիայի գեղարվեստի ազգային ակադեմիայի նկարչության բաժիններում։ 1913 թվականին ունեցել է առաջին երիտասարդական ցուցահանդեսը, նույն տարում ունեցել է 5 անհատական ցուցահանդեսներ։ 1932 թվականին հիմնել է «Շուրեց» երգիծական ամսագիրը, որի ծաղրանկարն ու հոդվածները ինքն է գրել։

Իր սատիրայի, Իոսիֆ Ստալինի ծաղրանկարների պատճառով Ալեքսիևը անընդունելի էր Բուլղարիայի կոմունիստների համար և 1944 թվականի սեպտեմբերի 9-ի ազգային ապստամբության ժամանակ նա այլ մտավորականների հետ միասին ձերբակալվում է նորաստեղծ միլիցիայի կողմից։ Ձերբակալության ընթացքում նրան խոշտանգում են, դաժան ծեծի ենթարկում, և նա մահանում է ստացած վերքերից։ Հետմահու ժողովրդական դատարանը նրան մահապատժի է ենթարկել։ 
մինի|150px|ձախից|կնոջ՝ բուլղարացի դերասանուհի Վեսելա Գրանչարովայի հետ,   1939
Նրա կյանքի վերջին օրերի հուշագրությունը, որը պատմել է իր այրին, ներկայացված է Իվայլա Ալեկսանդրովայի «Թեժ կարմիր» փաստագրական վեպում։

## Ընտանիք
1939 թվականին Ռայկո Ալեքսիևն ամուսնացել է Վեսելա Գրանչարովայի հետ։ Ունեցել են երեք երեխա՝ Ռադոսլավ, Վեսելին և Ալեքսանդր։

## Հիշատակ
Նրա անունով Անտարկտիդայում անվանվել է սառցադաշտ (Aleksiev Glacier):

## Պատկերասրահ

Image:BASA-1155K-1-118-1-Caricature by Rayko Aleksiev.jpg 
Image:BASA-1155K-1-123-1-Caricature by Rayko Aleksiev.jpg 
Image:BASA-1155K-1-15-1-Caricature by Rayko Aleksiev.jpg 
Image:BASA-1155K-1-15-2-Caricature by Rayko Aleksiev.jpg 
Image:BASA-1155K-1-56-1-Caricature by Rayko Aleksiev.jpg 
Image:BASA-1155K-1-65-1-Caricature by Rayko Aleksiev.jpg


## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Բուլղարացի նկարիչներ
Կատեգորիա:Բուլղարացի գրողներ
Կատեգորիա:Սոֆիայի համալսարանի շրջանավարտներ
Կատեգորիա:Ծաղրանկարիչներ
Կատեգորիա:Ֆելիետոնիստներ
Կատեգորիա:Բուլղարացի լրագրողներ
Ալբերտ Սարգսյան (գիտնական)

**Ալբերտ Գուրգենի Սարգսյան** (), ֆիզիկամաթեմատիկական գիտությունների դոկտոր (1982), ՀՀ ԳԱԱ Գիտակրթական միջազգային կենտրոնի գիտական ղեկավար։

## Կենսագրություն
Ալբերտ Սարգսյանը ծնվել է Արթիկի շրջանի Պեմզաշեն ավանում։

1963 թվականին աշխատել է Երևանի պետական համալսարանի կիսահաղորդչային նյութերի և սարքերի ֆիզիկայի պրոբլեմային լաբորատորիայում, 1966-1968 թվականներին եղել է Մոսկվայի ԽՍՀՄ ԳԱ նոր քիմիական պրոբլեմների ինստիտուտի ստաժոր-հետազոտող, 1971 թվականին՝ Երևանի պետական համալսարանի կիսահաղորդչային նյութերի և սարքերի ֆիզիկայի պրոբլեմային լաբորատորիայի կրտսեր գիտաշխատող, 1976-1979 թվականներին ղեկավարել է ԵՊՀ կիսահաղորդչային նյութերի և սարքերի ֆիզիկայի պրոբլեմային լաբորատորիայի խումբը, 1979-1981 թվականներին՝ ԵՊՀ կիսահաղորդչային նյութերի և սարքերի ֆիզիկայի պրոբլեմային լաբորատորիայի սեկտորի վարիչ, 1981-1994 թվականներին՝ ՀՀ կրթության և գիտության նախարարությունում գիտության վարչության պետ, 1994-1999 թվականներին՝ ՀՀ ԳԱԱ Նախագահությունում գիտատեխնիկական քաղաքականության վարչության պետ։ 2002 - 2020 թվականներին ղեկավարել է ՀՀ ԳԱԱ գիտակրթական միջազգային կենտրոնը։ 2020 թվականից հանդիսանում է ՀՀ ԳԱԱ գիտակրթական միջազգային կենտրոնի գիտական ղեկավարը։ Հեղինակ է 158 գիտական աշխատության, 9 գյուտի։

## Պարգևներ
* Մովսես Խորենացու մեդալ (2013)։
* ՀՀ կրթության և գիտության նախարարության գիտության պետական կոմիտեի ոսկե մեդալ, 2015
*ՀՀ ԳԱԱ ոսկե մեդալ, 2019

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* «Գիտնականը կորցրել է իր հեղինակությունը», Ալբերտ Սարգսյան 

Կատեգորիա:Հայ գիտնականներ
Կատեգորիա:Մովսես Խորենացու մեդալակիրներ
Կատեգորիա:Ֆիզիկամաթեմատիկական գիտությունների դոկտորներ
Ուկրաինայի նախագահական ընտրություններ 2004

**Ուկրաինայի նախագահական ընտրություններ 2004** տեղի է ունեցել 2004 թվականի հոկտեմբերի 31-ին, նոյեմբերի 21-ին և դեկտեմբերի 6-ին։ Այն չորրորդ նախագահական ընտրությունն էր Ուկրաինայում Խորհրդային միությունից անկախանալուց հետո։ Ընտրության վերջին փուլ էին անցել ընդդիմության ղեկավար Վիկտոր Յուշչենկո և գործող վարչապետ Վիկտոր Յանուկովիչի Ռեգիոնների կուսակցությունից։ Ընտրությունը անցավ լարված քաղաքական պայմաններում, ԶԼՄ-ների և ընդդիմության ներկայացուցիչների վրա ճնշումներ գործադրելով, Յուշենկոյին հոգեբանական շեղման մեջ մեղադրելով։

Համաձայն Ուկրաինայի ընտրական օրենսգրքի, եթե որևէ թեկնածու չի հավաքում 50% և ավել ձայն ապա առաջին երկու թեկնածուները անցնում են երկրորդ փուլ։ Երկրորդ փուլ անցան Յանուկովիչը և Յուշչենկոն, որը տեղի ունեցավ նոյեմբերի 21-ին։ Ուկրաինայի կենտրոնական ընտրական հանձնաժողովը արդյունքները հրապարակեց նոյեմբերի 23-ին, որի համաձայն ընտրություններում հեղթել էր Վիկտոր Յանուկովիչը։ Ընտրության արդյունքները բողոքարկվեցին Յուշչենկոյի և նրա կողմնակիցների կողմից և միջազգային կառույցների հետ միասին հայտարարեցին ընտրությունների կեղծման մասին։

Այս իրավիճակը բերեց քաղաքական ճգնաժամի Ուկրաինայում, սկսվեցին խաղաղ ցույցեր, որը կոչվեց «Նարնջագույն հեղափոխություն»։ Ուկրաինայի վերին ատյանի դատարանը չեղարկեց ընտրության արդյունքները և հայտարարեց երկրորդ փուլի վերաքվեարկման մասին։

Երկրորդ փուլի վերաքվեարկությունը կայացավ դեկտեմբերի 26-ին։ Վիկտոտ Յուշչենկոն հաղթեց՝ հավաքելով 52 տոկոս ձայն, մինչդեռ Յանուկովիչը հավաքել էր՝ 44 տոկոս։

Միջազգային դիտորդական կազմակերպությունները հայտարարեցին որ երկրորդ փուլի վերաքվեարկությունը անցել է ավելի թափանցիկ քան նախորդ ընտրւթյունները։

## Թեկնածուներ
Ընդհանուր առմամբ նախագահական ընտություններին գրանցվել է 26 թեկնածու։

Երկու հիմնական թեկնածուներն էին իշխանության թեկնածու գործող վարչապետ Վիկտոր Յանուկովիչը և ընդդիմության առաջնորդ Վիկտոր Յուշչենկոն։ Վիկտոր Յանուկովիչը վարչապետի պաշտոնում էր 2002 թվականից և նրան սատարում էր Ռուսաստանի կառավարությունը նախագահ Վլադիմիր Պուտինի գլխավորությամբ։

Վիկտոր Յուշչենկոն ավելի շատ արևմտամետ էր և աջակցություն էր ստանում Եվրամիության երկրների և ԱՄՆ-ի կողմից։

## Առաջին փուլ
[250px|thumb|Առաջին փուլի ընտրողները [Կամենեց-Պոդոլսկում 2004 թվականի հոկտեմբերի 31-ին:]]
250px|thumb|Վիկտոր Յուշչենկո (Առաջին փուլ) - տոկոսը ընդհանուրի մեջ
250px|thumb|Վիկտոր Յանուկովիչ (Առաջին փուլ) - տոկոսը ընդհանուրի մեջ
250px|thumb|Օլեքսանդր Մորոզ (Առաջին փուլ) - տոկոսը ընդհանուրի մեջ

Առաջին փուլը կայացել է 2004 թվականի հոկտեմբերի 31-ին։ Պաշտոնական արդյունքներով Յուշչենկոն հավաքել է ընդհանուր ձայների 39,87 տոկոսը, իսկ Յանուկովիչը՝ 39,32 տոկոսը։ Քանի որ ոչ մի թեկնածու չէր հավաքել ընդհանուր ձայների 50%-ը, երկրորդ փուլ նշանակվեց նոյեմբերի 21-ին։ Չնայած ընտրություններին մասնակցել է ընտրական իրավունք ունեցող բնակչության 75 տոկոսը, այնուամենայնիվ միջազգային դիտորդները արձանագրեցին բազմաթիվ խախտումներ, հատկապես այն տարածաշրջաններում, որտեղ Յուշչենկոյի համակիրները զգալի շատ էին։ Հայտնի չէ թե այս խախտումները ինչ ազդեցություն ունեցան արդյունքների վրա։

Ընդհանուր առաջին փուլին մասնակցեց 28.035.184 ընտրող, որոնց ձայները բաշխվեցին հետևյալ կերպ.

## Ծանոթագրություններ
 

Կատեգորիա:Ուկրաինայի նախագահական ընտրություններ
Կատեգորիա:Քաղաքական կաշառակերություն
Անտոնիո Սիվերա

**Անտոնիո Սիվերա** (իսպ.՝ Antonio Sivera Salvá, օգոստոսի 11, 1996, Խատիվա), իսպանացի դարպասապահ, ով հանդես է գալիս իսպանական «Մեստալիայում»։

## Ակումբային կարիերա
### «Վալենսիա»
2013 թվականին Անտոնիոն պայմանագիր է կնքել իսպանական «Վալենսիայի» երիտասարդական թիմի հետ։ Թիմի կազմում հանդես է եկել մինչև 2015 թվականը։

### «Մեստալիա»
2015 թվականի ամռանը Անտոնիոն պայմանագիր է կնքել «Մեստալիայի» հետ։

## Միջազգային կարիերա
2015 թվականին Իսպանիայի Մ19 հավաքականի հետ մասնակցել է Եվրոպայի երիտասարդական առաջնությանը, որտեղ Իսպանիայի հավաքականը հաղթանակ է տարել։

## Ձեռքբերումներ
* Եվրոպայի չեմպիոն(Մ19) - 2015

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Պրոֆիլը BDFutbol-ում 

Կատեգորիա:Վալենսիայի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Իսպանացի տղամարդ ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Տղամարդկանց ֆուտբոլի դարպասապահներ
Կատեգորիա:Լա Լիգայի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Իսպանիայի ֆուտբոլի երիտասարդական հավաքականի ֆուտբոլիստներ
Գրետա Գալստյան

**Գրետա Պատվականի Գալստյան** (), հայ դերասանուհի։ ՀԽՍՀ վաստակավոր արտիստ (1983)։

## Կենսագրություն
Գրետա Գալստյանը ծնվել է Երևանում։ 1955 թվականին ավարտել է Երևանի Րաֆֆու անվան միջնակարգ դպրոցը։ 1955-1960 թվականներին սովորել է Երևանի գեղարվեստա-թատերական ինստիտուտի դերասանական ֆակուլտետում՝ Վաղարշ Վաղարշյանի արվեստանոցում։ 1960 թվականից Արտաշատի Ամո Խարազյանի անվան պետական դրամատիկական թատրոնի դերասանուհի։

**Ներկայացումներ**
* Սուսան՝ Շիրվանզադեի «Նամուս»
* Մարթա՝ Շիրվանզադեի «Քաոս»
* Պոլիքսենի՝ «Գայթակղություն»
* Բագո՝ Գ. Գևորգյանի «Իրարանցում Բագոյի տանը»

**Ֆիլմեր**
* «Կարմիր Մոսկվիչ»
* «Վերջին Մոհիկյանը»
* «Հանցագործի ընտանիքը», 1988 
* «Խճճված զուգահեռներ», 2008

## Մրցանակներ, պարգևներ
* ՀԹԳՄ ոսկե մեդալ
* ՀԽՍՀ վաստակավոր արտիստ, 1983

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
*Արտաշատի Ա. Խարազյանի անվան թատրոնի դերասանուհի Գրետա Գալստյանը պարգևատրվել է մարզպետի հուշամեդալով

Կատեգորիա:Հայ դերասանուհիներ