Վերա Պոսկա-Գրյունթալ

**Վերա Պոսկա-Գրյունթալ** (, ), Էստոնացի իրավաբան, լրագրող, էստոնական ֆեմինիզմի առաջնորդ։

## Կենսագրություն
Վերա Պոսկա-Գրյունթալը ծնվել է Ռևելոում 1898 թվականի մարտի 25-ին՝ փաստաբան Ջաան Պոսկիի ընտանիքում։ Ընտանիքում ինը երեխա էին՝ վեց աղջիկ և երեք տղա, Վերան երկրորդն էր։ Ավարտել է Տալլինի գիմնազիան։ 1915 թվականին սկսել է իրավաբանություն սովորել Պետրոգրադում, այնուհետև Վորոնեժում։ 1917 թվականին նա միացել է Էստոնիայի ուսանողների միությանը «*Põhjala*» (*EÜS Põhjala*): Ամուսնությունից հետո տեղափոխվել է Կուրեսսաառե, իսկ 1920 թվականին՝ Տարտու։ Պատերազմով և հեղափոխությամբ ընդհատված ուսումը շարունակել է Տարտուի համալսարանում։ 1925 թվականին ավարտել է իրավաբանական ֆակուլտետը՝ լինելով չորս երեխաների մայր։ Այնուհետև աշխատել է Տալլինի քաղաքային իրավաբանական բյուրոյում որպես իրավաբան, իսկ 1929–1935 թվականներին Տարտուում իրավաբանական օգնություն է ցուցաբերել ամուսնության և ամուսնալուծության հարցերով։ 1939 թվականին ստացել է իրավագիտության մագիստրոսի կոչում (թեզի թեման՝ անչափահասների աշխատանքի պաշտպանությունը)։

1944 թվականին Կարմիր բանակի հարձակման ժամանակ ընտանիքի հետ գաղթել է Շվեդիա։ Նրա ամուսինը՝ Տիմոֆեյ Գրունթալը, Ստոկհոլմի համալսարանի պետական ​​կրթաթոշակ է ստացել։ 1955 թվականին, ամուսնու մահից հետո, Վերա Պոսկա-Գրյունթալը տեղափոխվեց Կանադա, որտեղ նրա դուստր Կոնստանսը գնաց ամուսնու՝ Կալյո Պիլի և որդիների՝ Յուրիի և Ջաանի հետ 1951 թվականի գարնանը։

Մինչ թոշակի անցնելը նա եղել է արխիվի աշխատող[։ 

Վերա Պոսկա-Գրյունթալը մահացել է 1986 թվականի հունվարի 29-ին Ստոկհոլմում։ Վերա Պոսկա-Գրունթալի անձնական արխիվը 12 հատորով պահվում է Շվեդիայի ազգային արխիվում։

## Գործունեություն
Էստոնական ֆեմինիզմի առաջնորդ լինելով՝ 1928 թվականին Փարիզում մասնակցել է Սոցիալական աշխատանքի առաջին համագումարին։ Կին իրավաբանների միջազգային ֆեդերացիայի հիմնադիրներից մեկն էր։ Սա միջազգային հասարակական կազմակերպություն է, որը բարելավում է կանանց և երեխաների կարգավիճակը իրավաբանական օգնության, իրավաբանական գրականության և կրթական ծրագրերի, ինչպես նաև փաստաբանության, իրավական բարեփոխումների, հետազոտությունների և հրապարակումների միջոցով։ Նրա նախաձեռնությամբ 1931 թվականին Էստոնիայում ստեղծվել են Տան և դպրոցի ասոցիացիան (*Ühing Kodu ja Kool*), Տարտու Սորոպտիմիստական ​​Միությունը (*Tartu Soroptimistide Ühing*), իսկ Տարտուի Մայրության պաշտպանության միությունը (*Tartu in19 Emadekaiste*):, Ապաստան անօթևան մայրերի համար (*Emadekodu*)։

1934 թվականին նա այլ կին իրավաբանների հետ միասին օրինագիծ է ներկայացրել Էստոնիայում ընտանեկան իրավունքի բարեփոխման մասին։ 1936 - 1938 թվականներին հրավիրվել է Համալսարանական կանանց միջազգային ֆեդերացիայի համագումարներին։ 1939 թվականի մարտից մինչև 1940 թվականի փետրվարը աշխատել է Փարիզի համալսարանում որպես կրթաթոշակառու։ Անչափահասների պաշտպանության վերաբերյալ նրա ատենախոսությունն ավարտվել է 1941 թվականին, սակայն մնացել է անպաշտպան։

1952 թվականին Շվեդիայում հիմնել է *Triinu* ամսագիրը և եղել է նրա խմբագիրը մինչև 1981 թվականը։ Այն բանից հետո, երբ նա տեղափոխվեց Կանադա, այս ամսագիրը դարձավ Էստոնիայի կանանց միության օրգանը Տորոնտոյում (*Toronto Eesti Naisselts (eksiilis)*)։

## Մրցանակներ
*1940 թվական, Էստոնիայի Կարմիր Խաչի IV աստիճանի շքանշան։

## Մատենագիտություն
*Abieluseadused. Rootsi abieluseadus 11. juunist 1920. a. Soome abieluseadus 13. juunist 1929. a.*
1920 թվականի հունիսի 11-ի շվեդական ամուսնության ակտի և 1929 թվականի հունիսի 12-ի ֆիննական ամուսնության ակտի համեմատություն։

*Naine ja naisliikumine. — Eesti Kirjanduse Selts, 1936. — 112 lk.*
«Կինը և կանանց շարժումը» գիրքը ներկայացնում է կանանց ինչպես անհատական, այնպես էլ սոցիալական գործունեության հետ կապված խնդիրները, ուրվագծում կանանց շարժման պատմությունն ու խնդիրները։

*Jaan Poska tütar jutustab. Mälestusi oma isast ja elust vanemate kodus. — Toronto: Orto, 1969. — 251 lk.*
Տորոնտոյում լույս է տեսել «Jaan Poska’s Daughter Tells» հուշերի գիրքը։ Հիշողություններ հորս և իմ ծնողների տանը կյանքի մասին»։

*Տես oli Eestis. — Välis-Eesti & EMP, 1975. — 180 lk.*
«Էստոնիայում էր» գիրքը պարունակում է Էստոնիայի հիշողություններ 1919-1944թթ. լուսաբանվում են անձնական, ընտանեկան և պատմական իրադարձությունները. Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում էստոնական և միջազգային կանանց շարժման զարգացմանը։

*See oli Eestis. — Välis-Eesti & EMP, 1975. — 180 lk.*
Հուշերի գիրք «Կյանքը շարունակվում է օտար երկրում». Մոլոտով-Ռիբենտրոպ պակտը և դրա հետևանքները էստոնացիների համար. գործունեությունը Էստոնիայի կոմիտեում և կանանց բաժնի ստեղծում, Բալթյան երկրների արտահանձնում Շվեդիային. էստոնացի փախստականների կյանքը Գերմանիայում, Կանադայում, ԱՄՆ-ում, Անգլիայում, Նյու Յորքում էստոնական կանանց կազմակերպության ստեղծում, Սիբիրյան ճամբարներից փրկվածներ և շատ ավելին։

## Ընտանիք
*Հայրը՝ Իվան Իվանովիչ Պոսկա (*Jaan Poska*, 1866-1920), էստոնացի իրավաբան և պետական ​​գործիչ։
*Մայրը՝ Կոնստանս Էռնեստինա Պոսկա (Ekström), 1874-1923
*Ամուսինը՝ Տիմոֆեյ Իվանովիչ Գրյունթալ (*Timotheus Grünthal*, 1893-1955) - փաստաբան, դատավոր։
*Դուստրը՝ Կոնստանս Գրունթալը, իր առաջին ամուսնու՝ Պիլի կողմից, երկրորդ ամուսնության մեջ՝ Կենտս (Տաննի Քենց, 1920-2005)՝ իրավաբան և հասարակական գործիչ Էստոնիայի սփյուռքում; 1985–1995 թվականներին *Triinu* ամսագրի խմբագիր։
*Որդին - Իվար Գրունտալ (1924-1996) - գրող, բժիշկ և քաղաքական գործիչ։
*Դուստրը՝ Սվետլանա Գրունտալ (1922-1926)։
*Դուստր - Վերա Գրունթալ (Վիրա Գլիսոն, 1925-2018)։
*Որդին՝ Տիմոֆեուս Գրունտալ (1930-2008)՝ իրավաբան։
*Քույր - Քսենիա Պոսկա (1896-1964) - բժիշկ։
*Քույրը՝ Տատյանա Պոսկա-Լաաման (1900-1988), լրագրության դոկտոր, Սորբոնի համալսարանի շրջանավարտ, Էստոնիայի մայրերի միության նախագահ։
*Եղբայր՝ Յաան Պոսկա (1902-1941, Կիրովի մարզ, ԽՍՀՄ)։
*Քույր - Աննա Պոսկա-Լոիսոն, (1905-1986) - թարգմանիչ։
*Եղբայր - Յուրի Պոսկա (1919-1974) - իրավաբան և ուղղափառ քահանա։
*Փեսա՝ Էդուարդ Լաաման (1888-1941, Կիրովի մարզ, ԽՍՀՄ) - էստոնացի հասարակական-քաղաքական գործիչ։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ

 
Կատեգորիա:Էստոնացի լրագրողներ
Կատեգորիա:Էստոնացի իրավաբաններ
Կատեգորիա:Ֆեմինիզմ