open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Մարինա Ալեքսանդրովա

**Մարինա Անդրեևնա Ալեքսանդրովա** (, իսկական ազգանունը՝ *Պուպենինա (Пупенина)*, ), կինոյի և թատրոնի ռուս դերասանուհի։ Ռուսաստանի վաստակավոր արտիստուհի (2016)։

## Կենսագրություն
Մարինա Ալեքսանդրովան ծնվել է 1982 թվականի օգոստոսի 29-ին Հունգարիայի Կիշկունմայշա քաղաքում։ Հայրը՝ Անդրեյ Վիտալևիչ Պուպենինը, հրետանու փոխգնդապետ է (2005)։ Մայրը՝ Իրինա Անատոլևնա Պուպենինան, մինչև 2008 թվականն աշխատել է որպես ասպիրանտուրայի բաժնի մեթոդիստ Ռուսաստանի Ա. Գերցենի անվան պետական մանկավարժական համալսարանում։

1986 թվականին ընտանիքը տեղափոխվել է Բայկալ, ապա Տուլա, իսկ հետագայում բնակություն է հաստատել Լենինգրադում (1987)։ Մարինան ավարտել է  № 308 միջնակարգ դպրոցը (մաթեմատիկական թեքումով) և երաժշտական դպրոց (տավիղի դասարան)։ 1996 թվականին նա սկսել է հաճախել «Вообрази» թատերական ստուդիա (Մանկական արվեստի «Վոզնեսենսկու կամրջի մոտ» պալատ)։

Միջնակարգ կրթությունն ավարտելուց հետո ընդունվել է Շչուկինի անվան թատերական ուսումնարան (մանկավարժ՝ Վալենտինա Նիկոլաենկո)։

2006-2011 թվականներին Մարինա Ալեքսանդրովան եղել է Մոսկվայի «Սովրեմեննիկ» թատրոնի դերասանուհի։

Մարինա Ալեքսանդրովան մասնակցել է «Վերջին հերոսը 3։ Կենդանի մնալ» () ռեալիթի շոուին և «Ո՞վ է ուզում դառնալ միլիոնատեր» հեռուստաշոուին։

## Անձնական կյանք
2005-2007 թվականներին Մարինա Ալեքսանդրովան փաստացի ամուսնությամբ ապրել է դերասան Ալեքսանդր Դոմոգարովի հետ։

2008 թվականի հունիսի 7-ից մինչև 2010 թվականի ապրիլ ամուսնացած է եղել դերասան Իվան Ստեբունովի հետ։

2011 թվականից փաստացի ամուսնությամբ ապրում է Առաջին ալիքի ռեժիսոր Անդրեյ Բոլտենկոյի հետ.
* Որդի՝ Անդրեյ (ծնվել է 2012 թվականի հուլիսի 11-ին),
* Դուստր՝ Եկատերինա (ծնվել է 2015 թվականի սեպտեմբերի 29-ին). կոչվել է ի պատիվ Եկատերինա II-ի, ում մարմնավորել է Մարինա Ալեքսանդրովան «Եկատերինա» սերիալում։

## Դերեր «Սովրեմեննիկ» թատրոնում
* «Երեք ընկեր» (Պատրիցիա Խոլման)
* «Կտրուկ ուղերթ» (Կարոլլա)
* «Երեք քույր» (Նատաշա)
* «Խելքից պատուհաս» (Սոֆյա Ֆամուսովա)
* «Մալեն» (Արքայադուստր Մալեն)
* «Ջենտլմեն» (Քեթ)
* «Դևեր» (Լիզա Դրոզդովա)

## Ֆիլմագրություն

## Մրցանակներ
* 2003 – Գեղարվեստական հեռուստաֆիլմերի փառատոն Սան Տրոպեում, մրցանակի «Լավագույն նորամուտ» անվանակարգում («Ձների հալումը»)

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Մարինա Ալեքսանդրովան «Личные вещи» ծրագրում 

Կատեգորիա:«Ոսկե արծիվ» մրցանակի դափնեկիրներ
Կատեգորիա:Բորիս Շչուկինի անվան թատերական ինստիտուտի շրջանավարտներ
Կատեգորիա:Դերասանուհիներ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Ռուս դերասանուհիներ
Կատեգորիա:Ռուս կինոդերասանուհիներ
Կատեգորիա:Ռուս հաղորդավարներ
Կատեգորիա:Ռուս հեռուստատեսային դերասանուհիներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի Դաշնության վաստակավոր արտիստներ
Զանգի (հավելված)

**Զանգի**, հայկական հավելված, որը թույլ է տալիս անվճար հաղորդագրություններ ուղարկել, զանգել ու տեսազանգեր կատարել համացանցի օգնությամբ։ Zangi-ն ընդգրկում է նաև ակնթարթային հաղորդագրություն (չատ)։

## Պատմություն
2013 թվականին ստեղծվեց Zangi ընկերությունը, որը զարգացնում էր նորագույն հաղորդակցման տեխնոլոգիաները։ Ընկերության հիմնադիր-տնօրենն է Վահրամ Մարտիոսյանը։ 2015 թվականին ընկերությունը պաշտոնապես թողարկեց համանուն հավելված։ Բազմաթիվ ընկերություններ Եվրոպայից, Ասիայից և ԱՄՆ-ից օգտագործում են Zangi բիզնես լուծումները։ 2017 թվականին գործարկվեց Zangi հավելվածի նորագույն տարբերակը՝ ամբողջովին նոր տեսքով։

## Նկարագիր
Հավելվածն ունի պարզ ու հասկանալի ինտերֆեյս, ինչը հեշտացնում է օգտագործումը։ Zangi-ի միջոցով կարելի է փոխանցել նկարներ, հոլովակներ, txt., doc., xlsx., և pdf ընդլայնմամբ ֆայլեր։ Zangi-ում առկա է ձախլիկների համար նախատեսված ստեղնաշարի շարվածք։ Zangi-ն ապահովում է մաքուր և չընդհատվող ձայնային և տեսազանգեր նույնիսկ համացանցային թույլ միացման դեպքում։ Նույն ինտերնետ կապի պայմաններում Zangi-ն կարող է տեղափոխել մոտ 20 տոկոսով ավելի շատ տվյալներ և ապահովել 720p թույլատրությամբ տեսազանգեր։ Հավելվածը բջջայինից հնարավորինս քիչ ռեսուրս է օգտագործում։ Zangi-ով հնարավոր է զանգ կատարել դեպի Zangi չունեցող հեռախոսահամար՝ օգտագործելով Zangi-Out-ը, սակայն այս ծառայությունը վճարովի է։ Zangi-ի հայ օգտատերերի համար թողարկվել է հայկական սթիկերների փաթեթ։  
### Հաղորդակցության անվտանգություն
Zangi-ն չի գաղտնալսվում և տվյալները սերվերներում չեն պահպանվում։ Ամբողջ հաղորդակցությունը ծածկագրված է և Zangi-ն չի պահպանում հաղորդագրություններն ու կոնտակտները։

Zangi-ի գլխավոր տնօրենը նշել է. «Նախևառաջ մենք մեզ շատ ավելի հանգիստ ենք զգում, քանի որ ոչ մի կառավարություն առիթ չունի մեզ ճնշելու, տվյալներ պահանջելու։ Մենք այդ տվյալները պարզապես չունենք։ Երկրորդը, այս քաղաքականության շնորհիվ հաջողվում է խուսափել հսկայական ծախսերից, որը պետք կգար big data հավաքագրելու դեպքում»։

## Հասանելիություն
Zangi-ին հասանելի է iOS և Անդրոիդ օպերացիոն հարթակներով աշխատող սարքերի համար։ Ստեղծվում է Desktop տարբերակը Վինդոուսի և Mac-ի համար։

Zangi-ն բեռնել է մոտավորապես 5 միլիոն օգտատեր՝ հիմնականում Հայաստանից, Ռուսաստանից, Եվրոպայի երկրներից և Մերձավոր Արևելքից։

## Արտաքին հղումներ
*Zangi-ի հայ հիմնադիրը ցանկանում է դուրս մղել Սկայպը
*Վահրամ Մարտիրոսյան - Zangi ըկերության հիմնադիր 
*Քիչ ինտերնետ ծախսելու և անխափան անվճար զանգ կատարելու լուծումը հայկական Zangi-ն է
*Բիզնես, որ խոստանում է 3 տարում համաշխարհային բրենդ դառնալ
*Հայկական Zangi-ն «ձեռնոց է նետում» Skype-ին ու Viber-ին
*«Զանգին» ՏՏ միջազգային ամենախոշոր իրադարձություններից մեկի` «Mobile World Congress»-ի հայաստանյան ներկայացուցիչ
*«Երկիրը երկիր է». Zangi-ի նոր հայկական ստիկերները

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Ծրագրային ապահովում այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Կայքեր այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Սոցիալական ցանցեր
Ախալսոփել (Զուգդիդի շրջան)

**Ախալսոփել** (), գյուղ Վրաստանի արևմտյան հատվածում՝ Սամեգրելո և Զեմո-Սվանեթի մխարեի Զուգդիդի շրջանում։

## Աշխարհագրություն
Աշխարհագրորեն Ախալսոփել գյուղը տեղակայված է Կովկասյան տարածաշրջանում՝ արևմտյան Վրաստանում։ Գտնվում է ծովի մակարդակից 120 մետր բարձրության վրա։

Ախալսոփելը շրջկենտրոն Զուգդիդ քաղաքի հետ միացված է ավտոխճուղով։ Զուգդիդի և Ախալսոփելի հեռավորությունը կազմում է 3 կմ։

## Բնակչություն
Ըստ 2014 թվականի մարդահամարի տվյալների՝ Ախալսոփելի բնակչությունը կազմում է 1488 մարդ։ Գյուղի բնակչության ճնշող մեծամասնությունը վրացիներն են։ Բացի զտարյուն վրացիներից՝ այստեղ ապրում են նաև վրացիների տարբեր էթնիկական խմբեր, հիմնականում՝ մեգրելներ։

## Տես նաև
* Սամեգրելո և Զեմո-Սվանեթ
* Զուգդիդի շրջան

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Զուգդիդի մունիցիպալիտետի բնակավայրեր
Կատեգորիա:Վրաստանի գյուղեր
Վիջայա Լաքշմի Պանդիտ

**Վիջայա Լակշմի Պանդիտ** (, քամ. विजयलक्ष्मी नेहरू पंडित), ), հնդիկ դիվանագետ և քաղաքական գործիչ։

Հնդկաստանի առաջին վարչապետ Ջավահարլալ Ներուի քույրը։

Պանդիտը Լոնդոն է ուղարկվել որպես Հնդկաստանի առավել կարևոր դեսպան, քանի որ նա Ներուի համար որպես դեսպան աշխատել է Խորհրդային միությունում, ԱՄՆ-ում և ՄԱԿ-ում։

## Կենսագրություն
Վիջայա Լակշմիի հայրը՝ Մոտիլալ Ներուն (1861–1931 թթ.), Հնդկաստանի անկախության պատերազմի ժամանակ որպես նախագահ երկու անգամ ծառայել է Հնդկաստանի ազգային կոնգրեսում։ Նրա մայրը՝ Սվարուփրանի Թուսսուն (1868-1938 թթ.), բնակություն էր հաստատել Լահորեում, եղել է Մոտիլալի երկրորդ կինը։

1921 թվականին նա ամուսնացել է Ռանջիտ Սիթարամ Պանդիտի հետ (1893-1944 թթ.), ով հաջողակ մահարաշտրինցի փաստաբան էր, անգլերենից սանսկրիտ է թարգմանել Կալհանայի էպիկական պատմությունները։ Նա Հնդկաստանի անկախացմանը աջակցելու պատճառով ձերբակալվել է և մահացել Լաքնոու բանտում 1944 թվականին՝ միայնակ թողնելով իր կնոջը և երեք երեխաներին։ Վիջայան մահացել է 1990 թվականին։ Նրա դուստրը՝ Նայանտարա Սահգալը, ով հետագայում բնակություն է հաստատում մոր տանը՝ Դեհրադունում, հայտնի վիպագիր է։

Բրիտանիայից Հնդկաստանի անկախությունը հռչակվելուց հետո 1947 թվականին ընդունվել է դիվանագիտական ծառայության, ապա Խորհրդային Միությունում (1947—1949 թթ.), ԱՄՆ-ում և Մեքսիկայում (1949—1951 թթ.), Իռլանդիայում (1955—1961 թթ.) (և, միևնույն ժամանակ, Գերագույն հանձնակատարն է Միացյալ Թագավորությունում) և Իսպանիայում դարձել է Հնդկաստանի դեսպան։ 1946 թվականից 1968 թվականը նա գլխավորել է Հնդկաստանի պատվիրակության այցը Միացյալ Ազգերի Կազմակերպություն։ 1953 թվականին նա դարձավ ՄԱԿ-ի Գլխավոր Ասամբլեայի առաջին կին-ներկայացուցիչը։

1962 թվականից 1964 թվականը Վիջայա Պանդիտը Հնդկաստանում զբաղեցրել է Մահարաշտրայի կառավարչի պաշտոնը (կարճ ընդմիջումով), որից հետո ընտրվել է Հնդկաստանի ներքին պառլամենտի Լոկ սաբհայի անդամ։ 1964 թվականից 1968 թվականը եղել է պառլամենտի պատգամավոր։ Պանդիտը քննադատել է Ինդիրա Գանդիին (եղբոր/քրոջ աղջկան) այն բանից հետո, երբ վերջինս 1966 թվականին դարձել էր վարչապետ։ Նա դուրս է եկել իր ակտիվ քաղաքական կյանքից, երբ նրանց միջև հարաբերությունները սրվեցին։ Թոշակի անցնելուց հետո նա վերադարձել է Դեհրադուն։

1979 թվականին նա դարձել է ՄԱԿ-ի Մարդու իրավունքների հանձնաժողովի Հնդկաստանի ներկայացուցիչ։

Նրա դուստրը՝ Նայանտարա Սահգալը, հայտնի հնդիկ գրող է։

## Ծանոթագրություններ

## Մատենագրություն
* Ankit, Rakesh. "Between Vanity and Sensitiveness: Indo–British Relations During Vijayalakshmi Pandit’s High-Commissionership (1954–61)." *Contemporary British History* 30.1 (2016): 20-39, major scholarly stify
* 

Կատեգորիա:Հնդիկ դեսպաններ
Կատեգորիա:Հնդկաստանի քաղաքական գործիչներ
Կատեգորիա:Պադմա Բհուշան շքանշանի ասպետներ
Կատեգորիա:Հնդիկ դիվանագետներ
Պրեդրագ Նիկոլիչ

**Պրեդրագ Նիկոլիչ** (, ), հարավսլավական և Բոսնիա և Հերցեգովինայի շախմատիստ, գրոսմայստեր (1983).

ԷԼՕ վարկանիշ` 2009 թվականի հոկտեմբեր -2623 (աշխարհում 120-րդ, 2-րդը Բոսնիայի և Հերցեգովինայի շախմատիստների թվում)։ Ներկայիս վարկանիշը — 2676 ( 2004-ի հոկտեմբեր)։

Բոսնիական պատերազմի սկսվելուց հետո, նա որոշ ժամանակ ապրել է Նիդեռլանդներում։

Հարավսլավիայի չեմպիոն (1980, 1984)։ Նիդեռլանդիայի չեմպիոն (1997, 1999)։ Բոսնիա եւ Հերցեգովինայի չեմպիոն (2007)։ Միջազգային մրցաշարերի հաղթող. Սարաևո (1983, 1987), Նովի Սադ (1984), Ռեյկյավիկ (1986), Վեյկ ան Զեեում (1989, 1-4 տեղ), Պորտորոժ/ Լյուբլյանա (1989), Ռոտերդամ (1999)։ Մասնակից է միջզոնալ մրցաշարի (1984, 1987, 1990)։ Կրկնակի մասնակից է շախմատային օլիմպիադայի, մասնակցել է Հարավսլավիայի, Բոսնիա և Հերցեգովինայի թիմերի կազմում ։

## Վարկանիշի փոփոխության գծապատկեր

## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն
* Շախմատ։ Հանրագիտարան բառարան / գլ. խմբագիր Ա.Ե. Կարպով, Մոսկվա։ Սովետական հանրագիտարան, 1990։ Էջ 270, էջ 624 ։ 100 000 օրինակ — ISBN 5-85270-005-3

## Արտաքին հղումներ
*Պրեդրագ Նիկոլիչի անձնական քարտ http://ratings.fide.com/card.phtml?event=14400014 ՖԻԴԵ-ի կայքում 
*Պրեդրագ Նիկոլիչի պարտիան http://www.chessgames.com/perl/chessplayer?pid=11732
*Պրեդրագ Նիկոլիչի անձնական քարտ https://www.365chess.com/players/Predrag_Nikolic
*Պրեդրագ Նիկոլիչի ելույթները շախմատային օլիմպիադաներում http://www.olimpbase.org/players/ms2os6sg.html
*Պրեդրագ Նիկոլիչի ելույթները Աշխարհի շախմատի թիմային առաջնությունում http://www.olimpbase.org/playerst/ms2os6sg.html
*Պրեդրագ Նիկոլիչի ելույթները Եվրոպայի շախմատի թիմային առաջնությունում http://www.olimpbase.org/playerse/ms2os6sg.html

Կատեգորիա:Շախմատային օլիմպիադաների մասնակիցներ
Կատեգորիա:Բոսնիա և Հերցեգովինայի շախմատիստներ
Կատեգորիա:Հոլանդացի շախմատիստներ
Հելենդ Պեեպ

**Հելենդ Վալդեմարի Պեեպ** (, ծննդյան անուն՝ **Էռնստ-Հելմուտ Պեեպ** , 29 հուլիսի, 1910, Վայկլա – 20 հոկտեմբերի, 2007, Տարտու), էստոնացի դերասան և օպերային երգիչ (տենոր)։ Ավելի քան 50 տարի խաղացել է Տարտուի «Վանեմույնե» թատրոնի բեմում։ Էստոնական ԽՍՀ վաստակավոր արտիստ (1957), Էստոնական ԽՍՀ ժողովրդական արտիստ  (1970):

## Կենսագրություն
Հելենդ Պեեպը ծնվել է 1910 թվականի հուլիսի 29-ին Էստլյանդիայի նահանգի Կոհտլա-Յարվեի գավառի Պորսկովո գյուղում (ներկայում՝ Վայկլա), մանր ֆերմերի ընտանիքում։ Երբ Հելենդ Պեեպը եղել է չորս տարեկան, մահացել է նրա հայրը։ Մայրը՝ Ադելինան, միայնակ է դաստիարակել երկու երեխաներին։

1931 թվականին Պեեպն ավարտել է գիմնազիա Յիհվիում։ Մասնագիտական կարիերան սկսել է 1938 թվականին որպես Տարտուի «Վանեմույնե» էստոնական ազգային թատրոնի երգչախմբի անդամ։ 1939 թվականից մինչև 1942 թվականը որպես դերասան և բեմանկարիչ աշխատել է Կուռեսաառե քաղաքի թատրոնում։ 1942-1944 թվականներին խաղացել է Տալլինի բանվորական թատրոնում, իսկ 1944-1946 թվականներին՝ Երիտասարդական թատրոնում։ 1946 թվականից մինչև 1957 թվականը «Վանեմույնե» թատրոնում եղել է օպերային երգիչ, իսկ 1957 թվականից մինչև 2001 թվականը՝ դրամատիկական դերասան։

Հելենդ Պեեպը եղել է «Վանեմույնե» թատրոնի լավագույն դերասաններից մեկը։ Նա կատարել է Լենսկու դերերգը «Եվգենի Օնեգին» օպերայում,  Վլադիմիրի դերերգը «Իշխան Իգոր» օպերայում, Մոնոստատոսի դերերգը «Կախարդական ֆլեյտա» օպերայում, ինչպես նաև կատարել է Կոշկինի դերը «Լյուբով Յարովա» բեմադրության մեջ։ Նա նկարահանվել է նաև մի շարք ֆիլմերում, ինչպիսիք են՝ «Սառցահոսանք» («Jääminek», 1962), «Հետ նայիր ճանապարհին» («Jäljed», 1963), «Ծերունին ուզում է տուն գնալ» («Vana mees tahab koju», 1991) և այլն։

Հելենդ Պեեպը խաղացել է նաև «Անորսալի հրաշք» («Tabamata ime»), «Նոր տարվա նախօրեին» («Uusaastaöö») ֆիլմ-ներկայացումներում, «Killevere koguduse õpetaja» հեռուստաբեմադրությունում։

Հելենդ Պեեպը մահացել է 2007 թվականի հոկտեմբերի 20-ին Տարտուում 97 տարեկան հասակում։ Թաղված է Տարտուի Ռաադի գերեզմանատանը։

## Ընտանիք
Հելենդ Պեեպի որդին՝ Աո Պեեպը, դրամատիկական դերասան է։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Էստոնական ԽՍՀ ժողովրդական արտիստներ
Կատեգորիա:Էստոնացի դերասաններ
Կատեգորիա:Էստոնացի օպերային երգիչներ
Կատեգորիա:Խորհրդային օպերային երգիչներ և երգչուհիներ
Կատեգորիա:Տենորներ
Հեքիաթ (նկար)

**«Հեքիաթ»**, հայ մեծ նկարիչ Մարտիրոս Սարյանի վերջին գեղանկարչական գործն է, որը վարպետը ստեղծել է 1971 թվականին։ Կտավը գտնվում է Սարյան ընտանիքի հավաքածուում։

## Նկարագրություն
մինի|300px|Սարյանի արվեստանոցը, ձախ կողմի նկարակալի վրա «Հեքիաթ» կտավն է
«Հեքիաթ» կտավը Սարյանի վերջին գեղանկարչական աշխատանքն է։ Այն ցուցադրվում է նկարչի արվեստանոցում, նկարակալի վրա, ինչպես վարպետը թողել է այն։ Կտավը ստորագրված չէ, համարվում է անավարտ։

Ընդհանրացված, վերացական բնապատկերի ձախ անկյունում լուսնի ուրվագիծն է, հակառակ անկյունում` կամ սավառնող հրեշտակ, կամ ոգենման խորհրդավոր պատկեր։ Այս կերպ վարպետը պատկերել է արևը, որը լուսավորում է նրա գրեթե բոլոր նկարները։ «Հեքիաթ» կտավում հանդիպել են երկու լուսատուները` արևը և լուսինը։ Նկարում կարելի է տեսնել պառկած մարդու կիսադեմ, որը վերաճում է հողից, բնությունից, կարծես նրա մասնիկն ու շարունակությունը լինի։ Մարդու կյանքն անցնում է արևի ու լուսնի, գիշերվա ու ցերեկվա, լույսի ու խավարի միջով, որոնք միմյանց փոխարինելով ստեղծում են կյանքի հավերժական պտույտը։ Ոչինչ անհետ չի կորչում. մեկը փոխարինում է մյուսին, գիշերն իր հետ տանում է բացասական ամեն ինչ, ինչը խորհրդանշում է նկարի ձախ կողմի անորոշ կենդանու պատկերը։

Ըստ Սարյանի կյանքը հավերժ շարունակվում է։ «Հեքիաթ» կտավն ներառում է դրական էներգիա, տիեզերական ներդաշնակության փիլիսոփայական իմաստավորում։

Սարյանի «Երկիրը» և «Հեքիաթ» նկարները հաղորդում են աշխարհի անսահմանության գիտակցումը, դրանք նկարչի արձագանքն են դեպի տիեզերք մարդու հոգևոր թռիչքներին։

## Տվյալներ
* «Հեքիաթ», 1971, կտավ, յուղաներկ, 50 x 65 սմ։ Սարյան ընտանիքի հավաքածու, Երևան

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:1971 նկարներ
Կատեգորիա:Հայկական կերպարվեստ
Կատեգորիա:Մարտիրոս Սարյանի նկարներ
Պոլ Դելվո

**Պոլ Դելվո** (, ), բելգիացի նկարիչ, սյուրռեալիզմի ականավոր ներկայացուցիչ։

## Կյանք և գործունեություն
Ծնվել է 1897 թվականին։ Ճարտարապետություն է սկսել ուսումնասիրել Բրյուսելի գեղարվեստի թագավորական ակադեմիայում, ինչից հետո տեղափոխվել է Կոնստան Մոնտալի` նկարչության դասարանը։ Սակայն ճարտարապետությունը միշտ եղել է Դելվոյի ներշնչանքի առարկան. նա կտավներում մշտապես պատկերել է ճարտարապետական որոշակի տարրեր։

Սկզբնական փուլում նկարիչը կրել է նեոիմպրեսիոնիզմի, ապա էքսպրեսիոնիզմի ազդեցությունը։ 1920-1925 թվականներին նա պատրաստում է 80 նկար իր անհատական առաջին ցուցահանդեսի համար։ 1934 թվականին այցելում է Բրյուսելում սյուրռեալիստների «Մինոտավրոս» ցուցահանդես, ինչը բեկումնային է դառնում Պոլ Դելվոյի աշխարհայացքում ու արվեստի մեջ։ Այստեղ նկարիչը ծանոթանում է Ռենե Մագրիտի, Մաքս Էռնստի և Սալվադոր Դալիի հետ։ 1930-ական թվականներին Դալվոն Մագրիտի հետ իր աշխատանքներն է ներկայացնում Բրյուսելի գեղարվեստի պալատում, իսկ 1938 թվականին մասնակցում է Անդրե Բրետոնի և Պոլ Էլյուարի կազմակերպած Սյուրռեալիստական միջազգային ցուցահանդեսին Փարիզում։

Նկարչի երևակայական աշխարհի կենտրոնում միշտ կանգնած է կինը, որ հաճախ հիվանդագին էրոտիկայի մաս է կազմում։ Դելվոյի սիրած թեմաներից է կնոջ կերպարի պատկերումը անվերջության ձգտող լանդշաֆտին, որը շրջապատված է ֆլամանդական ճարտարապետության խորհրդավոր տարրերով։ Դելվոյի նկարների թեմատիկան Անդրե Բրետոնին առիթ է տվել ենթադրելու, որ նկարիչը «մեր աշխարհը վերածել է Կնոջ թագավորության` սրտերի տիրակալության»։

Դելվոն առավել հաջողակ սյուրռեալիստ նկարիչներից մեկն էր, չնայած նա պաշտոնապես երբեք չի հարել սյուրռեալիստական շարժմանը։

## Նկարների ընտրանի
* «Էրմիտաժ», 1973, մասնավոր հավաքածու
* «Անկեղծ ձայն», 1948, Բրյուսել, Գեղարվեստի թագավորական թանգարան
* «Վարդագույն ժապավեններ», 1937, Անտվերպեն, Գեղարվեստի թագավորական թանգարան 
* «Մեծ ծառուղի», 1964, Լոնդոն, Սյուրռեալիստական արվեստի Ակորի կենտրոն 
* «Ջրահարսերի ավան», 1942, Չիկագո, Արվեստների ինստիտուտ

## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն
* T.Martin: Surrealisten, Bath 2004
* Die Welt der Malerei, Köln 1990

## Արտաքին հղումներ
* Պոլ Դելվո, Նկարների վիրտուալ պատկերասրահ 

Կատեգորիա:Բելգիացի նկարիչներ
Կատեգորիա:Բելգիացի արվետագետներ
Կատեգորիա:Երկարակյացներ
Ահմեդ Թևֆիք-փաշա

**Ահմեդ Թևֆիք Օքդայ** կամ **Ահմեդ Թևֆիք փաշա** (, ), թուրք պետական գործիչ, Օսմանյան կայսրության մեծ վեզիր։

## Կենսագրություն
Ահմեդ Թևֆիքը ծնվել է 1845 թվականի փետրվարի 11-ին Ստամբուլում՝ Օսմանյան կայսրությունում։ Եղել է օսմանյան հեծելազորի գեներալ Իսմայիլ Հաքի փաշայի որդին։

1865 թվականին դարձել է լեյտենանտ և ծառայել է, որպես Բարձր դռան թարգմանիչ։ 1868-ից 1875 թվականներին աշխատել է, որպես Հռոմի, Վիեննայի և Բեռլինի դեսպանությունների երկրորդ քարտուղար։

1875 թվականին դարձել է Աթենքի թուրքական դեսպանության առաջին քարտուղարը։ 1872 թվականին դարձել է նաև Օսմանյան կայսրության դեսպանը Գերմանիայում, նստավայրը՝ Բեռլին։

1908 թվականի երիտթուրքական հեղափոխությունից հետո Ահմեդ Թևֆիք փաշա Օքդայը դառնում է Օսմանյան կայսրության խորհրդարանի՝ մեջլիսի անդամ։ 1909 թվականին սուլթան Աբդուլ Համիդ II-ի ղեկավարած կառավարությունը ստիպված է լինում հրաժարական տալ։

Մեծ վեզիրի պաշտոնը մնաց թափուր։ Ահմեդ Թևֆիքը ևս ստիպված է եղել հրաժարական տալ, քանի որ անդամակցում էր «Միություն և առաջադիմություն» կուսակցությանը։

Առաջին համաշխարհային պատերազմում Օսմանյան կայսրության պարտությունից հետո Ահմեդը ղեկավարել է թուրքական պատվիրակությանը 1919 թվականի հոկտեմբերի 21-ին կայացած Փարիզի խաղաղության կոնֆերանսում։ 1920 թվականի վերջին Ահմեդը դառնում է Օսմանյան կայսրության վերջին մեծ վեզիրը։

Մահացել է 1936 թվականի հոկտեմբերի 8-ին Ստամբուլում։

## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն
* Şefik Okday: Der letzte Grosswesir und seine preußischen Söhne. Muster-Schmidt Verlag, Göttingen und Zürich 1991, ISBN 3-7881-1533-5

## Արտաքին հղումներ
* Offizielle Internetpräsenz der Nachfahren Ahmed Tevfik Paschas

Կատեգորիա:Ստամբուլ քաղաքում ծնվածներ
Կատեգորիա:Օսմանյան կայսրության մեծ վեզիրներ
Կատեգորիա:Անձինք:Ստամբուլ
Կատեգորիա:Թուրք վիպասաններ
Կատեգորիա:Փաշաներ
Կատեգորիա:Ղրիմաթաթարական ծագմամբ թուրքեր
Կատեգորիա:Միություն և առաջադիմություն կուսակցության քաղաքական գործիչներ
Աբխազիայի դոլմեն

մինի|աջից|265px|Սուխումի թանգարանում ցուցադրվող աբխազական դոլմեն
**Աբխազիայի դոլմեն** (, ), հնագույն դամբարանային շինությունների համալիր, որը գտնվում է Աբխազիայում։

Համարվում է ոչ միայն Աբխազիայի երկրամասի, այլև ամբողջ Վրաստանի լավագույնս ուսումնասիրված հնավայրերից մեկը։ Նմանատիպ սալերով, հավաքական, տաշտաձև և մոնոլիտ դոլմեններ հայտնաբերվել են նաև Հյուսիսային Կովկասում և Հայաստանում։

## Նկարագրություն
Աբխազիայի դոլմենները Վրաստանի ամենալավ ուսումնասիրված հնավայրերից են։ Ամենայն հավանականությամբ այն կառուցվել է շուրջ երեք միլիոն տարի առաջ։

Համարվում է ամենալավ պահպանված վաղբրոնզեդարյա շինություններից մեկը ոչ միայն Վրաստանում, այլև ամբողջ տարածաշրջանում։ Աբխազիայի դոլմենները ծածկված են սալաքարերով։ Ժամանակին Աբխազիայի դոլմեններում թաղվել է մեկ ամբողջական ընտանիքի աճյուն՝ քարե կամ բրոնզի զենքերի հետ միասին։

## Ներկայիս կարգավիճակ
Ռուսական բանակի կողմից 2008 թվականին Աբխազիայի բռնազավթումից հետո պատմական այս շինությունը ստացել է անհայտ կարգավիճակ։

Դե յուրե այն գրանցված է Աբխազիայի Ինքնավար Հանրապետության մշուկութային ժառանգություն հանդիսացող օբյեկտների շարքում, որպես ոչնչացման սպառնալիքի տակ գտնվող հնավայր։ Աբխազական դոլմենները ցուցադրվել են Թբիլիսիում գտնվող Վրաստանի ազգային թանգարանում, ինչպես նաև Սուխումի պետական թանգարանում։

## Տես նաև
* Նախնադարյան Վրաստան

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Հնավայրեր այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Մեգալիթներ
Կատեգորիա:Աբխազիայի շենքեր և կառույցներ
Կատեգորիա:Նախնադարյան Վրաստան
Կամերլենգո (ամրոց)

**Կամերլենգո ամրոց **(), ամրոց Խորվաթիայի Տրոգիր քաղաքում, որը գտնվում է կղզիների արևմտյան ծայրում։ Կառուցվել է Վենետիկի հանրապետության կողմից

## Պատմություն
1380 թվականին ապագա ամրոցի տեղում հիմնադրվել էր Շղթաների ամրոց։

Կամերլենգոն կառուցել են 1420 թվականից հետո, երբ Տրոգիրը միացել էր Վենետիկի հանրապետությանը։ Ամրոց պաշտպանում էր ալիքը և նավահանգիստը։ Ամրոցի պատերը զարդարված է սուրբ Մարկոսի ձախով (Վենետիկի հանրապետության խորհրդանիշն է), Ֆրանչեսկո Ֆոսկարի դոժի զինանշաններով, վենետիկցի ծովակալ Պիետրո Լորեդանի և տրոգիրցի իշխան Մադդալենո Կոնտարինիի նկարներով

Կամերլենգոն կառուցել են Բերգամոյից եկած վենետիկցի ռազմական ինժեներ Պինցինոյի կողմից՝ վարպետի Մարինո Ռադոյեի ղեկավարությամբ։

Ամրոցը շրջապատված է առվով, իսկ հյուսիսային և արևելյան կողմերը շրջապատված են բարձր հողաթբերով։ Լյուտենով գլխավոր դարպասը և բացովի կամուրջը գտնվում են հյուսիսում։

Ամրոցի բակի շենքը, որտեղ ապրել է կաստելյանը, (ամրոցի վերակացուն) և պակաները, ինչպես նաև սուրբ Մարկոսի մատուռը ավերվել են XIX դարում։

## Արդիականություն
Ներկայումս սմրոցն օգտագործվում է որպես թանգարան։ Աշտարակում գտնվում է դիտողական հրապարակ։ 

Ամռանը ամրոցի ներսում անցկացվում են փառատոներ, թատերական ներկայացումներ, դիմակահանդեսների և համերգներ։

## Պատկերասրահ

Kamerlengo Castle in the Night.jpg|Կամերլենգո ամրոցը գիշերը
Old Trogir.jpg|Կամերլենգո ամրոցը, 1911:
St Mark Tower Trogir.jpg|Սուրբ Մարկոսի Աշտարակ 
Trogir scheme.jpg|Ամրոցի նախագիծը


## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Դղյակներ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Խորվաթիայի ամրոցներ
Կոռնաթ

**Կորնատ** (), կղզի Ադրիատիկ ծովի խորվաթական մասում, կենտրոնական Դալմաթիայում։

## Աշխարհագրություն
ձախից|մինի|250x250փքս|Կորնատ կղզու քարտեզը
Կղզու մակերեսը՝ 32,44 կմ² է, ջրափնյա գծի երկարությունը՝ 68,79 կմ։ Սա ամենախոշոր կղզին է Կոռնաթի կղզեխմբում և մակերեսով 16-րդն Խորվաթիայի բոլոր կղզիների մեջ։ Կղզին ձգված է հյուսիս-արևմուտքից դեպի հարավ-արևելք, նրա երկարությունը 25,2 կմ է, լայնությունը՝ 2,5 կմ։

Կղզին մտնում է Կորնատիի ազգային պարկի մեջ, որը բաղկացած է 89 կղզիներից։

## Բնակչություն
Համաձայն 2001 թվականի մարդահամարի տվյալների, Կորնատում բնակվում էր 7 մարդ, սակայն մշտական բնակչությունը բացակայում է։

## Հրդեհ կղզում
Ոչ վաղ անցյալում կղզին, շնորհիվ կորնատյան ողբեգությանության (), ստացել է տխուր համբավ, երբ մի խումբ հրշեջներ, ովքեր մնացել էին լքված կղզում 2007 թվականի հրդեհի ժամանակ, հայտնվեցին հրե օղակի մեջ. տասներեք հրշեջներից զոհվել է տասներկուսը (վեցը տեղում մահացել են, յոթը՝ հիվանդանոցում)։ Սա Խորվաթիայի հրդեհային պատմության մեջ անձնակազմի ամենամեծ կորուստ է եղել։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Ադրիատիկ ծովի կղզիներ
Կատեգորիա:Խորվաթիայի առողջարաններ
Կատեգորիա:Խորվաթիայի կղզիներ
Կատեգորիա:Կղզիներ այբբենական կարգով
Իշխանական պալատ (Դուբրովնիկ)

**Իշխանական պալատ** (), պատմական և ճարտարապետական հուշարձան Դուբրովնիկում, Խորվաթիա։

## Պատմություն
Պալատը, որը կառուցվել է գոթական ճարտարապետության խառը և վաղ Վերածննդի ոճերով, կառուցվել է XV դարում որպես իշխանի ապրելու վայր։ Ամեն ամիս Դուբրովնիկի հանրապետության վարչության անդամներից մեկը ընտրվում է իշխան և բնակություն է հաստատում պալատում։ Ամրոցի մուտքի մոտ գրված է. 
 
ընդ որում՝ ինքը իշխանը չէր կարող դուրս գալ շենքից անձնական գործերով, այլ միայն իր անմիջական պարտականությունների կամ հիվանդությունների դեպքում։ Պալատում տեղակայված է եղել բնակելի սենյակներ իշխանի համար, առանձնասենյակ, խորհրդակցությունների դահլիճ, դատարան, բանտ, զինապահեստ և վառոդի մառան։ Ինչպես նաև այստեղ պահվում էին բանալիներ, որոնցով փակում էին քաղաքի դարպասները։

1435 թվականին պալատը մեծապես տուժեց պայթյունից և երկար ժամանակ գտնվել էր մասշտաբային վերակառուցման մեջ՝ մինչև 1463 թվականը։ 1667 թվականի ուժեղ երկրաշարժի ժամանակ պալատը ևս մեկ անգամ ենթարկվել է ոչնչացման։ Վնասվել էր պալատի ներքին և արտաքին զարդարանքը, որը վերակառուցելու համար պահանջվել է մոտ 30 տարի։

Պալատը ծառայել է իշխանական նստավայրին մինչև 1808 թվականը, երբ ֆրանսիացի մարշալ Օգյուստ Մարմոնը չեղյալ հայտարարեց Դուբրովնիկի հանրապետական կառավարման ձևը։
մինի|Հարթաքանդակ պալատի սյունին
Այսօր այստեղ գտնվում է քաղաքային թանգարան, ինչպես նաև Միխո Օրացատուի հուշարձանը։

## Տես նաև
* Սպոնցի պալատ

## Գրականություն
* Nada Grujić, "Onofrio di Giordano della Cava i Knežev dvor u Dubrovniku", u: *Renesansa i renesanse u umjetnosti Hrvatske*, Zagreb, 2008. (ISBN 978-953-6106-75-2)
* Katarina Horvat Levaj, Relja Seferović: "Barokna obnova Kneževa dvora u Dubrovniku", *Radovi Instituta za povijest umjetnosti* br. 27, 2003. (ISSN 0350-3437)
* *Zlatno doba Dubrovnika XV. i XVI. stoljeće*, Muzejski prostor i Dubrovački muzej, Zagreb-Dubrovnik 1987

Կատեգորիա:Խորվաթիայի հուշարձաններ
Կատեգորիա:14-րդ դարում կառուցումն ավարտված շենքեր և կառույցներ
Բուդյոննու պողոտա (Դոնի Ռոստով)

**Բուդյոննու պողոտա** (), Ռուսաստանի Դաշնության Դոնի Ռոստով քաղաքի կենտրոնական պողոտաներից մեկը։ Հատում է Բոլշայա Սադովայա փողոցը, զուգահեռ է Վորոշիլովի պողոտային։

## Նախկին անվանումներ
Նախկինում կոչվել է. **Տագանրոգյան ճանապարհ** (XVIII դար), **Տագանրոգյան փողոց** (XIX դար), **Տագանրոգյան պողոտա** (XX դար)։

## Պատմություն
Պողոտան կոչվում է ի պատիվ խորհրդային զորահրամանատար, պետական և կուսակցական գործիչ Սեմյոն Միխայլովիչ Բուդյոննու։

Քաղաքացիական պատերազմի ժամանակ Բուդյոննին եղել է Առաջին հեծելազորային բանակի հրամանատարներից մեկը, որի կազմում օգտագործվել են տաչանկաներ։ Բոլշայա Սադովայա փողոցի հետ խաչմերուկում գտնվող թիվ 32 շենքի պատին փակցված է տաչանկային նվիրված խորաքանդակ։

## Հուշարձաններ
Պուշկինի փողոցի և Բուդյոննու պողոտայի խաչմերուկում տեղադրված է Սեմյոն Բուդյոննու կիսանդրին։

## Աշխարհագրություն
Շենքերի համարները մեծանում են հարավից հյուսիս։

**Պողոտայում գտնվում են.**
* *Ռեցկերի և Խոսուդովսկու եկամտաբեր տուն`* Բուդյոննու պողոտա, 10 (ապամոնտաժվել է)։ Շենքը կառուցվել է 1916 թվականին Լեոնիդ Էբերգի նախագծով։ Ավերվել է Հայրենական մեծ պատերազմի ժամանակ։ 1957 թվականին այդ վայրում կառուցվել է Գ. Սեդովի անվան ծովագնացության ուսումնարանի հանրակացարանի քառահարկ շենքը։ Ներկայումս շենքը զբաղեցնում է «Անձնակազմ №1» ծովագնացության ուսումնարանը։
* Բարձրագույն կուսակցական դպրոցի շենք, Բուդյոննու պողոտա, 20
* Ի. Ա. Սուպրունովի ալրաղացի գրասենյակ, Բուդյոնովսկի պողոտա, 33
* Նախկին Պալաս հյուրանոց, Բուդյոննու պողոտա, 43/53
* Ռոստովի պետական կրկես, Բուդյոննու պողոտա, 45
* Չիրիկովի եկամտաբեր տուն, Բուդյոննու պողոտա, 46
* «Ռոստելեկոմ» ԲԲԸ Ռոստովի մասնաճյուղի շենք, Բուդյոննու պողոտա, 50
* «Ռոստով» հյուրանոց
* Հարավային Կորեայի հյուպատոսություն, Բուդյոննու պողոտա, 60, 7-րդ հարկ
* Հունգարիայի առևտրային ներկայացուցչություն, Բուդյոննու պողոտա, 60, 11-րդ հարկ
* «Ռոստով» հյուրանոց, Բուդյոննու պողոտա, 59

Բոլշայա Սադովայա փողոցի հետ խաչմերուկում գտնվում են կենտրոնական հանրախանութը և «Մաքդոնալդսը»։

## Պատկերասրահ
gallery caption="Պողոտան նախահեղափոխական բացիկներում">
Taganrogsky prospect. Rostov-on-Don.jpg
Taganrog prospect old 1.jpg
Tagangog prospect old 2.jpg
Taganrog prospect old 3.jpg
Taganrog prospect old trams.jpg


gallery caption="" />
Доходный Дом Машонкиной, Начало 20 века, Ростов-на-Дону.jpg|Մաշոնկինայի եկամտաբեր տուն
Доходный Дом Чирикова 2.jpg|Չիրիկովի եկամտաբեր տուն
Дом офицеров, Ростов-на-Дону.jpg|Սպայի տուն
Таможенная академия (бывшая партшкола), Ростов-на-Дону.jpg|Մաքսային ակադեմիա
Rostov-na-Donu Hotel Rostov.jpg|«Ռոստով» հյուրանոց
Цирк, Ростов-на-Дону.jpg|Ռոստովի կրկես


## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Буденновский проспект. // Улицы Ростова. — Централизованная библиотечная система Ростова-на-Дону.
* Фотоархивы " Улицы Ростова " Будённовский проспект
* Ростов-на-Дону — Буденовский проспект 
* Ростов-на-Дону / Таганрогский проспект 

Կատեգորիա:Դոնի Ռոստովի փողոցներ
Էրոտոմանիա (հիվանդություն)

250px|մինի|Էրոտոմանիայով տառապող կին
**Էրոտոմանիա**, հոգեբանական խանգարում, որի ժամանակ հիվանդին թվում է, թե ինչ-որ մեկն իրեն սիրահարվել է։ Հիմնականում նրանք ընտրում են այնպիսի մարդկանց, ովքեր առավել բարձր հասարակական դիրք ունեն կամ հայտնի անձնավորություն են։ Էրոտոմանիան բնորոշ է հատկապես շիզոֆրենիայով և փսիխոզով տառապող մարդկանց։ Այսպիսի խանգարման ժամանակ հիվանդը հավատացած է, որ իր գաղտնի երկրպագուն տարբեր ժեստերի, հայացքների և անգամ հեռազգացության միջոցով փորձում է իր սերը խոստովանել։ Անգամ երբ տվյալ անձը հերքում է, թե սիրում է հիվանդին, վերջինս միևնույն է չի հավատում և կարծում է, որ դա ուղղակի իրենց հարաբերությունները գաղտնի պահելու համար է արվում։

## Ախտանիշներ
Էրոտոմանիայի հիմնական ախտանիշն այն է, որ հիվանդը միանգամայնորեն հավատացած է, որ մեկ այլ անձ սիրում է իրեն։ Անգամ հնարավոր է, որ հիվանդը մտածի, թե միանգամից մի քանի գաղտնի երկրպագու ունի։ Շատ հաճախ էրոտոմանիայով տառապող հիվանդը կարող է նամակներ գրել, նվերներ ուղարկել, այցելել կամ զանգահարել իր երևակայական սիրեցյալին` հավատացած լինելով, որ վերջինս էլ իր հերթին է փորձում  իր զգացմունքներն արտահայտել։

## Պատմություն
Հիվանդության մասին վաղ արձանագրություններ են գրանցվել դեռևս Հիպոկրատի, Պլուտարքոսի և Գալեն Կլավդիոսի աշխատություններում։ Հոգեբուժական գրականությունում առաջին անգամ 1623 թվականին են անդրադարձել էրոտոմանիա երևույթին։  Օգտագործվել են տարբեր անվանումներ, ինչպես օրինակ` սիրո հիվանդություն, էրոտիկ մելանխոլիա, էրոտիկ պարանոյա։

## Հայտնի դեպքեր
Էրոտոմանիան հայտնի է նաև Կլերամբոլի սինդրոմ անունով։ Վերջինս սիրահարվել էր Մեծ Բրիտանիայի և Իռլանդիայի միապետ Ջորջ V-ին և ժամերով կանգնում էր Բուքինգհեմյան պալատի բակում` մտածելով, որ թագավորը, վարագույրները շարժելով, հաղորդակցվում է իր հետ։ Մեկ այլ այսպիսի դեպք գրանցվել է 2011 թվականին։ Մի անտուն ամերիկացի 15 տարի շարունակ տարօրինակ և անպարկեշտ փաթեթներ էր ուղարկում Եղիսաբեթ II թագուհուն։

1981 թվականի մարտի 30-ին Վաշինգտոնի Հիլթոն հյուրանոցից դուրս գալիս ԱՄՆ նախագահ Ռոնալդ Ռեյգանի դեմ զինված հարձակում է տեղի ունենում։ Կրակողը Ջոն Հինկլի կրտսերն էր, ով տառապում էր էրոտոմանիայով և այդպիսի զգացմունքներ ուներ ամերիկացի դերասանուհի Ջոդի Ֆոսթերի նկատմամբ։ Ջոնը նշել է, որ այդ քայլին գնացել է Ջոդիի ուշադրությունը գրավելու համար։

## Տես նաև
* Ադել Հյուգո 
* Զառանցանք
* Փսիխոզ
* Շիզոֆրենիա
* Պարանոյա

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Հոգեախտաբանական համախտանիշներ
Կատեգորիա:Հոգեբանություն
Կատեգորիա:Սեր
Իսիդորե Ռամիշվիլի

**Իսիդորե Ռամիշվիլի** (, ), վրացի սոցիալ-դեմոկրատ քաղաքական գործիչ, լրագրող, Ռուսական կայսրության մենշևիկյան շարժման ղեկավարներից մեկը։

## Կենսագրություն
Ծնվել է 1859 թվականի հունիսի 7-ին Ռուսական կայսրության Քութայիսի նահանգի Օզուրգեթի գավառում։ Սովորել է տեղի ծխական դպրոցում և ապա Թբիլիսիի հոգևոր ճեմարանում։

1905 թվականին ընտրվել է Քութայիսի նահանգի առաջին պետական դումայի մենշևիկ պատգամավոր։ 1908 թվականին ձերբակալվել է, սակայն որոշ ժամանակ անց ազատ է արձակվել։ Մինչ 1917 թվականի Ռուսական հեղափոխությունն ապրել է Աստրախանում։ 1917 թվականից ծառայել է, որպես Պետրոգրադի խորհրդի գործադիր կոմիտեի անդամ։

Բոլշևիկների կողմից իրագործված հոկտեմբերյան հեղափոխությունից հետո ստիպված է եղել թողնել Աստրախանը և վերադառնալ հայրենիք՝ Վրաստան։ Վրաստանի Դեմոկրատական Հանրապետության հռչակումից հետո՝ 1919 թվականի ամռանն ընտրվել է Վրաստանի սահմանադիր ժողովի անդամ։

1920 թվականին դարձել է Վրաստանի ներկայացուցիչն Աբխազիայի Ինքնավար Հանրապետությունում։ Կարմիր բանակի կողմից Վրաստանի տարածքի ասպատակումից ու Վրաստանի խորհրդայնացումից հետո՝ 1921 թվականին Իսիդորեն ստիպված է լինում հեռանալ քաղաքականությունից։

Մահացել է 1937 թվականին։

## Աղբյուրներ
* Mikaberidze, Alexander (ed., 2007), Ramishvili, Isidor . *The Dictionary of Georgian National Biography*. Retrieved on April 28, 2007.
* Jones, Stephen F. (2005), *Socialism in Georgian Colors: The European Road to Social Democracy, 1883-1917*. Harvard University Press, ISBN 0-674-01902-4.

Կատեգորիա:ԽՄԿԿ անդամներ
Կատեգորիա:Վրաստանի քաղաքական գործիչներ
Կատեգորիա:Վրացի լրագրողներ
Կատեգորիա:Մահապատժի ենթարկված քաղաքական գործիչներ
Բեդիա Մուվահհիթ

**Բեդիա Մուվահհիթ** (ծննդյան անոնը՝ Էմինե Բեդիա Շեկիպ) (), թուրք դերասանուհի։ Համարվում է առաջին մուսուլման-դերասանուհիներից մեկը։

## Կենսագրություն
Ծնվել է 1897 թվականի  հունվարի 16-ին դատախազ Շեկիպ-բեյի և նրա կնոջ՝ Ռեֆիկի-հանըմի ընտանիքում, Ստամբուլի Քադըքյոյ շրջանում։ Նախնական կրթությունը ստացել է Սուրբ Անտուան դպրոցում՝ Բյույուկադա կղզում։ Դպրոցն ավարտելուց հետո ընդունվել է Ստամբուլի ֆրանսիական Նոտր Դամ դե Սիոն վարժարանը։ Բացի թուրքերենից և ֆրանսերենից, Բեդիան տիրապետում էր  նաև հունարենին։

1914 թվականին աշխատանքի է ընդունվել պետական հեռախոսային ընկերությունում՝ հեռախոսավարուհի աշխատելով։ 1921 թվականից աղջիկների համար նախատեսված Էրենքեյ դպրոցում դասավանդել է ֆրանսերեն։ Մոտավորապես հենց այդ ժամանակ նա հանդիպել է դերասան Ահմեդ Ռեֆետ Մուվահհիթին։ Նրանք ծանոթանում են, երբ Բեդիան դերասանից ինքնագիր է վերցնում։ 1923 թվականին նրանք ամուսնանում են։ 1922 թվականին Բեդիան և Ահմեդը որդի են ունենում՝ Շուայիպ Սինա Արբելը (1922-1991)։ 1923 թվականին Բեդիային հեռացնում են Էրենքեյից և նա սկսում է իր դերասանուհու կարիերան։ 1927 թվականին մահանում է նրա ամուսինը։

1933 թվականին Բեդիան ամուսնացել է Ֆրիդրիխ Ստատցերի հետ (1906-1974, հայտնի էր նաև որպես Ֆերդի Ստատցեր)։ Բեդիայի երկրորդ ամուսնությունը տևել է 18 տարի. 1951 թվականին ամուսինները բաժանվել են։ Ամուսնալուծությունից հետո Բեդիան վերցրել է առաջին ամուսնու ազգանունը։

Բեդիա Մուվահհիթը մահացել է 1994 թվականի հունվարի 20-ին Ստամբուլի համալսարանի հոսպիտալում։ Թաղված է Աշիյան գերեզմանատանը։

## Կարիերա
1917 թվականին առաջին անգամ նկարահանվել է «Pençe» կինոյում։

1923 թվականին՝ Բեդիայի Ահմեդի հետ ամուսնությունից անմիջապես հետո, նրանց ընդհանուր ընկեր ռեժիսոր Մուհսին Էրթուղրուլը հրավիրել է Բեդիային նկարահանվելու իր «Հրե վերնաշապիկ» ֆիլմում, որը նկարահանվել է Հալիդե Էդիբի համանուն ստեղծագործության հիման վրա։ Բեդիան խաղացել է նաև թատրոնում։ Ընդհանուր առմամբ իր դերասանական կարիերան տևել է ավելի քան հիսուն տարի։ 1975 թվականին Բեդիան ավարտել է իր դերասանական կարիերան։

## Ֆիլմագրություն

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Թատրոնի թուրք դերասանուհիներ
Կատեգորիա:Թուրք դերասանուհիներ
Կատեգորիա:Թուրք կինոդերասանուհիներ
Կատեգորիա:Թուրքիայի պետական արտիստներ
Կատեգորիա:Ստամբուլում ծնված դերասանուհիներ
Ինշալլահ

**Ինշալլահ**, **ին շա Ալլահ** ( – եթե Աստված կամենա)՝ ծիսական բացականչություն, որ մուսուլմաններն օգտագործում են՝ արտահայտելու համար իրենց հնազանդությունն Ալլահի կամքին։ Օգտագործվում է հավատացյալի պլանների կամ ապագայում կատարվելիք դեպքերի մասին խոսելիս։ Արաբական երկրներում օգտագործվում է նաև մյուս կրոնների ներկայացուցիչների կողմից։ Ժամանակակից արաբերեն լեզվում փաստացի օգտագործվում է իբրև ապագայի ժամանակի բնորոշիչ։ Մոտավորապես համարժեք է հայերեն «Աստված տա» կամ «եթե Աստված կամենա» արտահայտությունների հետ։ Նաև կարող է նշանակել, որ բացականչողը ցանկանում է, որ այն, ինչի մասին խոսվում է, իրականություն դառնա կամ հայցում է Աստծո օրհնությունն ապագայի պլանների համար։ Ժամանակակից իսլամական աշխարհում բանավոր խոսքում շատ հաճախ է օգտագործվում։.

Երբեմն *«ինշալլահ»* բացականչությունն օգտագործվում է իբրև քաղաքավարի մերժում, ի պատասխան խնդրանքի, որը դժվար կամ անհնար է կատարել. Արաբական երկրներում «Ո՛չ» ասելով մերժելը համարվում է անքաղաքավարություն։ Նման դեպքերում «*Ինշալլահ»* մոտավորապես կարող է նշանակել. «Այն, ինչ ինձ խնդրում եք, ցավոք, անիրականանալի է, եթե միայն Աստված չմիջամտի»։

Այս արտահայտությունը գալիս է Ղուրանից (սուրա Ալ-Կահֆ 23, 24), որտեղ գրված է. «Եվ երբեք մի ասա. «Ես վաղը դա կանեմ», այլ ասա. «Եթե Ալլահը կամենա»։

Իսլամական աստվածաբան Իբն Աբասի (619-686) կարծիքով, մուսուլմանի համար *«Ինշալլահ»* արտահայտությունը պարտադիր է, երբ նա խոսում է ապագայում կատարելիք որևէ գործի մասին։ Եթե անփութության պատճառով «Ինշալլահ» արտահայտությունը չի արվել ժամանակին, ապա այն կարելի է արտաբերել ավելի ուշ։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Արաբական բառեր և արտահայտություններ
Կատեգորիա:Իսլամական տերմիններ
Կատեգորիա:Արաբական մշակույթ
Էդուարդ Կարսյան

**Էդուարդ Վարդանի Կարսյան** (), հայ նկարիչ, դիզայներ։ Հայաստանի նկարիչների միության անդամ։

Ճարտարապետ-դիզայներ Լևոն Կարսյանի եղբայրը։

## Կենսագրություն
Էդուարդ Կարսյանը ծնվել է 1942 թվականին Երևանում՝ նկարիչների ընտանիքում։ 1967 թվականին ավարտել է Մոսկվայի Ստրոգանովի անվան ուսումնարանի (այժմ՝ Մոսկվայի բարձրագույն գեղարվեստա-արդյունաբերական ակադեմիա) մոնումենտալ-դեկորատիվ արվեստի բաժինը։ 1974-1979 թվականներին աշխատել է Պոդոլսկի գեղարվեստի արվեստանոցում, 1979-1985 թվականներին՝ Հայաստանի Գեղարվեստի ֆոնդում։ Որմնանկարներ է ստեղծել տարբեր քաղաքներում։

1986 թվականին հրավիրվել է Հունգարիայի Կեչկեմետ քաղաք, որտեղ ծանոթացել է արծնանկարչությանը և սկսել զբաղվել արվեստի հիշյալ ճյուղով։ Այնուհետև բազմիցս հրավիրվել է Հունգարիա և այդ բնագավառում ստեղծած իր գործերը ցուցադրել Ֆրանսիայի Լիմոժ քաղաքում և արծնի միջազգային տարբեր ցուցահանդեսներում։

Կարսյանի «Հիշողություններ» շարքի կտավները ներկայացնում են Ֆրանսիա, Իտալիա, ԱՄՆ, Ավստրիա, Հունաստան և այլ երկրներ կատարած ճամփորդությունների տպավորությունները։

## Ստեղծագործություններ
Իրականացրել է հետևյալ կառույցների ինտերիերը և ձևավորումը՝
* Ուֆա քաղաքի և Ուդմուրտիայի Մշակույթի տներ
* ՌԴ Տուլայի մարզի մարզահամալիր
* Մոսկովյան մարզի ճամբար
* ՌԴ Պոդլիպկ քաղաքի փորձարարական դպրոց
* Բելգրադում Ռուսաստանի դեսպանատան շենք
* ՀՀ ներքին գործերի նախարարության շենք (Երևան)
* Երևանի «Արարատ» հանրախանութի սրահ
* «Նաիրի» կինոթատրոն
* Քաղաքային ավիացիայի վարչության դպրոցի շենք
* Երևանի Մետրոպոլիտենի «Հանրապետության հրապարակ» կայարանի լուսարձակներ
* Մի շարք երևանյան ռեստորանների ու սրճարանների և այլ կառույցներ
** «Ամազոն» սրճարան
** «Շերլոկ Հոլմս» բար-սրճարան
** «Կակտուս», «Մարկո Պոլո», «Կիլիկիա», «Դալի» ռեստորաններ
** «Ջրաշխարհ», «Սայաթ Նովա» համալիրներ
** «Սամուրայ» սուշի բար
* Երևանի Հանրապետական հիվանդանոցի դահլիճի արտաքին ճակատամասը (քանդակագործ Վլադիմիր Պետրոսյանի հետ, «Վերածնունդ» կոչվող կոմպոզիցիան զբաղեցնում է 600 քմ մակերես, ներկայացնում է մարդկային կյանքի գեղարվեստական յուրօրինակ իմաստավորում)

## Անդամակցություն
* Հայաստանի ճարտարապետների միություն
* Հայաստանի նկարիչների միություն
* Արծնանկարիչների միջազգային ընկերություն (Հունգարիա)

## Ցուցահանդեսներ
Անհատական ցուցահանդեսներ է ունեցել Փարիզում, Հռոմում, Լոս Անջելեսում, Նյու Յորքում, Երևանում («Էդուարդ Կարսյան. Հետահայաց» խորագիրը կամ «Ռետրո», 2012, Կալենց թանգարան) և այլուր։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Հայ դիզայներներ
Կատեգորիա:Հայ նկարիչներ
Կատեգորիա:Հայաստանի ճարտարապետների միության անդամներ
Կատեգորիա:Հայաստանի նկարիչների միության անդամներ
Առաջին կանաչը (նկար, Օստրոուխով)

**«Առաջին կանաչը»** (), ռուս գեղանկարիչ Իլյա Օստրոուխովի նկարը։ Հեղինակը կտավը վրձնել է 1887 թվականին։ Ըստ որոշ տվյալների այն ստեղծվել է 1888 թվականին։ Յուղաներկով կտավի չափերն են՝ 71 × 105 սմ։ «Առաջին կանաչը» ստեղծագործությունն այսօր պահպանվում և ցուցադրվում է Տրետյակովյան պատկերասրահում ( 1468) (Մոսկվա, ՌԴ)։

## Պատմություն
«Առաջին կանաչը» ստեղծագործության անդրանիկ ցուցադրությունը կայացել է 1888 թվականին Մոսկվայում։ Նույն թվականին այս կտավը հեղինակից գնել է Պավել Տրետյակովը։ Նախքան գնելը նկարը ցուցադրվել է 17-րդ Գեղարվեստական շրջիկ ցուցահանդեսների ընկերությունում, որն անցկացվում էր Պետերբուրգում և Մոսկվայում։ Իլյա Օստրոուխովը նկարի վրա ստեղծման տարեթիվը գրել է 1925 թվականին, երբ պատրաստվում էր Մոսկվայում իր անհատական ցուցահանդեսին։

## Նկարագիր
Իլյա Օստրոուխովի «Առաջին կանաչը» ստեղծագործությունն առանձնանում է մանրամասնորեն կառուցված կոմպոզիցիայով և դետալների մտածվածությունով։ Առաջին պլանում հեղինակը նկարել է նոր-նոր տերևակալած երիտասարդ կեչիներ, որոնք աչքի են ընկնում ինտենսիվ-կանաչ գույնով, ինչպես նաև հողը, որը պատված է հյութեղ խոտածածկույթով։ Նկարի երկրորդ պլանում Օստրոուխովը խոտածածկն ու կանաչը սակավ հագեցած գույներով է պատկերել։ Խաղաղ ջրային մակերևույթի վրա երևում է շրջակայքի ծառաբների անդրադարձը։ Գետի ժապավենը ձգվում է հեռուները և խորանում անտառի մեջ, որն ընդգրկում է բնանկարի տարածությունը։

## Գնահատականներ
Խորհրդային նկարիչ և արվեստաբան Իգոր Գրաբարը նշում է, որ «Ոսկե աշուն» ստեղծագործությունից մեկ տարի անց ստեղծված այս կտավն իր վրա է սևեռել համընդհանուր ուշադրությունը՝ Իլյա Օստրոուխովին բարձրացնելով ռուս գեղանկարիչների առաջին շարք։

Արվեստաբան Ֆաինա Մալցևան գրել է, որ «Առաջին կանաչը» կտավում Օստրոուխովը կրկին անդրադարձել է վաղ գարնան թեմային, սակայն այս նկարում բնության զարթոնքն առավել արտահայտիչ է պատկերված, քան 1885 թվականին վրձնած «Վերջին ձյունը» կտավում։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* 

Կատեգորիա:1887 նկարներ
Կատեգորիա:1888 նկարներ
Կատեգորիա:Բնանկարներ
Կատեգորիա:Իլյա Օստրոուխովի նկարներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի արվեստ
Կատեգորիա:Տրետյակովյան պատկերասրահի նկարներ
Ֆրոյ Գուտիերես

**Ֆրոյ Գուտիերես** (, ), ամերիկացի դերասան, երաժիշտ, առավել հայտնի «Բելլան և Բուլդոգները» հեռուստասերիալում խաղացած Չառլիի դերով։

## Կենսագրություն
Ֆրոյը ծնվել է 1998 թվականի ապրիլի 27-ին Դալլասում։ Կիսով չափ մեքսիկացի է, տիրապետում է իսպաներենին և անգլերենին։ Ունի կրտսեր քույր և եղբայր։ «Պատանի գայլը» հեռուստասերիալում խաղում է Նոլան անունով տղայի դերը։

## Ֆիլմագրություն

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:21-րդ դարի ամերիկացի տղամարդ դերասաններ
Կատեգորիա:Ամերիկացի երաժիշտներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի մոդելներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի տղամարդ հեռուստատեսային դերասաններ
Հիլդա Գոբբի

**Հիլդա Գոբբի** (, 6 հունիսի, 1913, Բուդապեշտ – 13 հուլիսի, 1988, Բուդապեշտ), կինոյի և թատրոնի հունգարացի դերասանուհի։ Կոշութի անվան մրցանակի դափնեկիր (1949), Հունգարիայի վաստակավոր արտիստ (1950)։ Հունգարացի կոմպոզիտոր, դիրիժոր և ջութակահար Ալայոշ Գոբբիի (1842-1932) թոռնուհին։

## Կենսագրություն
Հիլդա Գոբբին ծնվել է 1913 թվականի հունիսի 3-ին Բուդապեշտում։ 1932 թվականից մինչև 1935 թվականը սովորել է Բուդապեշտի Դրամատիկական արվեստի ակադեմիայում, որն ավարտելուց անմիջապես հետո սկսել է աշխատել Ազգային թատրոնում։ Մասնակցել է հակաֆաշիստական շարժմանը, զբաղվել է բանվորների համար ներկայացումների կազմակերպմամբ։ Երբ 1945 թվականին գեներալ-մայոր Իվան Տերենտևիչ Զամերցևի համագործակցությամբ Բուդապեշտում կրկին բացվել է Ազգային թատրոնը, Հիլդա Գոբբին ակտիվ մասնակցություն է ունեցել թատերական կյանքին, շատ է ելույթ ունեցել բեմում։ 1957 թվականից դերասանուհին եղել է Աթիլլա Յոժեֆի թատրոնի դերասանուհի։ Նա եղել է Բուդապեշտում հունգարական թատերական արվեստի թանգարանի բացման նախաձեռնողը։ 1979 թվականին Հիլդա Գոբբին թոշակի է անցել, սակայն շարունակել է իր հասարակական գործունեությունը։ 1982 թվականին նա եղել է Յոժեֆ Կատոնայի թատրոնի հիմնադիրներից մեկը։

Մինչև Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի ավարտը թատրոնում խաղացել է առավելապես կատակերգություններում ու ֆարսերում։ 1940-1950-ական թվականներին ընդլայնել է իր խաղացանկը։ Նրա լավագույն թատերական աշխատանքերից են Լյուբով Յարովայայի դերը Յոժեֆ Կատոնայի դերը Կոնստանտին Տրենյովի համանուն ստեղծագործության բեմադրության մեջ, Գերտրուդա թագուհու («Բանկ-բան», Յոժեֆ Կանտոնա), Նիլովնայի («Մայրը», ըստ Մաքսիմ Գորկու), «Վասա Ժելեզնովան» (ըստ Մաքսիմ Գորկու համանուն ստեղծագործության)։

Հիլդա Գոբբին նկարահանվել է «Պարոն ուսուցիչ Հանիբալը» (1956), «Դորոտյա» (1973) և այլ ֆիլմերում։ Քսան տարի շարունակ նա մասնակցել է «Սաբո ընտանիք» ռադիոհաղորդումների շարքի ստեղծմանը։ Իր կարիերայի ընթացքում Հիլդա Գոբբին խաղացել է մի քանի հարյուր թատերական դերեր։

Հիլդա Գոբբին մահացել է 1988 թվականի հուլիսի 13-ին Բուդապեշտում։ Թաղված է Ֆարկաշրետի գերեզմանատանը։

Իր կտակում դերասանուհին պատվիրել է իր ամառանոցը հանձնել Ազգային թատրոնին որպես Արվեստի տուն։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Կոշութի մրցանակի դափնեկիրներ
Կատեգորիա:Հունգարացի դերասաններ
Կատեգորիա:Հունգարիայի վաստակավոր արտիստներ
Քաղաքական ճգնաժամ Պարագվայում (2017)

[right|thumb|266x266px|Պարագվայի 54-րդ նախագահ [Օրասիո Կարտեսը]]
**Քաղաքական ճգնաժամ Պարագվայում**,  քաղաքական ցույցեր Պարագվայում, որոնք առաջացել են այն բանից հետո, երբ երկրի 54-րդ նախագահ Օրասիո Կարտեսը առաջարկեց փոփոխություններ մտցնել երկրի սահմանադրության մեջ, որը հնարավորություն կտար նախագահին երկրորդ անգամ առաջադրել իր թեկնածությունը։

## Նախորդող իրադարձություններ
Գեներալ և քաղաքական գործիչ Ալֆրեդո Ստրեսների 35-ամյա կառավարումից հետո, ով եղել է իշխանության ղեկին 1954- 1989 թվականներին, Պարագվայի սահմանադրության մեջ տեղի են ունեցել փոփոխություններ, որոնք արգելում էին նախագահին զբաղեցնել նախագահի պաշտոնը մեկ անգամից ավելի։

2017 թվականի մարտին Պարագվայի կոնգրեսի վերին պալատը՝ Սենատը ընդունեց որոշում, որը թույլ էր տալիս նախագահ Օրասիո Կարտեսին առաջադրել իր թեկնածությունը երկրորդ անգամ։ Նիստին, որը տեղի է ունեցել փակ սենյակում, այլ ոչ թե նիստերի դահլիճում, բացակայել են ընդդիմության ներկայացուցիչները և կոնգրեսի նախագահը։ 45 խորհրդարանականներից 25-ը հավանություն է տվել որոշմանը::

## Փողոցային ցույցեր
Վերին պալատի համապատասխան որոշումը հանգեցրել է փողոցային ցույցերի, որոնք տարածվել են Ասունսյոնի ողջ տարածքում։ Ցուցարարները, որոնց շարքերում եղել են տեղի հայտնի քաղաքական գործիչներ, բախվել են ոստիկանների հետ, այրել ավտոմեքենաների անվադողերը, քարեր են նետել ոստիկանների վրա։ Ի պատասխան ոստիկանությունը ցուցարարների վրա կիրառել է արցունքաբեր գազ, ջրցան մեքենաներ և ռեզինե փամփուշտներ։ Ինչպես հայտնում են տեղի ԶԼՄ-ները, բազմաթիվ ցուցարարներ ստացել են մարմնական վնասվածքներ։ Երկրի ՆԳՆ-ի փոխանցմամբ վնասվածքներ են ստացել նաև ոստիկանները։

## Սենատի շենքի գրավում
Սենատի շենքի մոտ ցուցարարները կառուցել էին բլոկադա, այնուհետև գրոհով գրավել են Սենատի շենքը։ Գրավելով շենքը՝ ցուցարները փնտրել և այրել են այն սենատորների աշխատասենյակները, ովքեր կողմ են քվեարկել որոշմանը։

## Ստորին պալատի որոշում
Պարագվայի կոնգրեսի ստորին պալատի խոսնակը հայտարարել է, որ ապրիլի 1-ին, որտեղ պետք է որոշվեր, թե ստորին պալատը իր աջակցությունն է հայտնում որոշմանը, թե ոչ, տեղի չի ունենալու։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Պարագվայի քաղաքականություն
Թամար Սանիկաձե

**Թամար Սանիկիձե** (, , Վրացական ԽՍՀ), Վրաստանի կրթության և գիտության նախարարը 2013 թվականի հուլիսից մինչև 2016 թվականի հունիսը։

## Կենսագրություն և կարիերա
Ծնվել է Թբիլիսիում։ 1999 թվականին ավարտել է Թբիլիսիի պետական համալսարանը, որտեղ մասնագիտացել է «Անգլերեն լեզվի և գրականության» մեջ։ 2000 թվականին Վրաստանի հանրային գործերի ինստիտուտում ստացել է մագիստրոսի աստիճան։

2005 թվականից 2009 թվականը աշխատել է Վրաստանի Քաղաքային համալսարանի ներկայացուցչությունում, իսկ 2009 թվականից 2012 թվականը՝ Վրաստանի հանրային գործերի ինստիտուտում։ 2012 թվականի հոկտեմբերին դարձել է Գեորգի Մարգվելաշվիլիի տեղակալը, ով այդ պահին ստանձնել էր Վրաստանի կրթության և գիտության նախարարի պաշտոնը։

2013 թվականի հուլիսին հաջորդել է Մարգվելաշվիլիին, ով լքել էր իր պաշտոնը՝ նախագահական ընտրություններին մասնակցելու համար։ Պաշտոնում մնացել է մինչև 2016 թվականի հունիսի 3-ը։ Վարչապետ Գեորգի Կվիրիկաշվիլիի որոշմամբ, նոր նախարար դարձավ Ալեքսանդր Ջեջելավան։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Թամար Սանիկիձեի կենսագրություն  ը Վրաստանի կրթության և գիտության Նախարարության կայքում

Կատեգորիա:Անձինք Թբիլիսիից
Կատեգորիա:Թբիլիսիի պետական համալսարանի շրջանավարտներ
Կատեգորիա:Վրաստանի նախարարներ
Կատեգորիա:Վրաստանի քաղաքական գործիչներ
Ժարդել

**Ժարդել Նիվալդո Վիեյրա** (, ), բրազիլացի ֆուտբոլիստ, Բենֆիկա ֆուտբոլային ակումբի աջ պաշտպան։

## Կարիերա
Ժարդելը «Ավաի» ֆուտբոլային ակումբի շրջանավարտ է։ Երիտասարդական թիմի կազմում նա հաղթել է Սանտա Կատարինաի առաջնությունը, որն անցկացվում էր 2003 թվականին նախ պատանեկան, ապա երիտասարդական հավաքականների միջև։ Հիմնական թիմի կազմում մեկ տարի անցկացնելուց հետո, պաշտպանը տեղափոխվել է «Վիտորիա» ակումբ, որտեղ խաղացել է կենտրոնական պաշտպան Ալեքս Սիլվայի հետ։ Այնտեղ նա անցկացրել է մեկ մրցաշրջան, հաղթելով Բահիաի ֆուտբոլի առաջնությունում։ Հաջորդ տարի Ժարդելը սկսել է «Սանթոս» ակումբի կազմում, որը հաղթել է Սան Պաուլո նահանգի առաջնությունը։ Այդ թիմում նա բարդացրել էր իր լուրջ վնասվածքը, որը ստացել էր «Վիկտորիա» ֆուտբոլային ակումբի կազմում  հանդես գալու ընթացքում։ 2006 թվականի վերջում Ժարդելը տեղափոխվեց «Իրատի», ապա վարձավճարով հանդես է գալիս «Ավաի» և «Ժոինվիլ»։ Ավելի ուշ Ժարդելը խաղացել է «Դեպերտիվո Բրազիլում» և «Իտուանոում»

2009 թվականին բրազիլացին վարձակալական հիմունքներով տեղափոխվել է պորտուգալական «Էշտորիլ-Պրայա» ակումբ, որտեղ անցկացրել է 28 հանդիպում և դարձել 2 գոլի հեղինակ։ 2010 թվականին նա վարձավճարով տեղափոխվել է պորտուգալական մեկ այլ՝ «Օլյանենսե» ակումբ, որտեղ նա անցկացրել է 16 հանդիպում։

2011 թվականի հունվար 13-ին, Ժարդելը տեղափոխվել է լիսաբոնյան «Բենֆիկա» ակումբ, ակումբի հետ  կնքելով 5 տարվա պայմանագիր։ «Բենֆիկկայում» նրա տրանսֆերը կազմել է 475 հազար եվրո:Առաջին 4 մրցաշրջաններում նա խաղացել է ոչ պարբերաբար, Պորտուգալիայի առաջնությունում ընդհանուր առմամբ անցկացնելով 40 խաղ։ Ընդ որում Ժարդելը դուրս էր գալիս դաշտ գավաթի մրցումներին, ինչպես պորտուգալական, այնպես էլ միջազգային մրցույթներին։ 2014/15 մրցաշրջանում, դարձել է «Բենֆիկայի» գլխավոր պաշտպանը, բոլոր մրցաշարերում անցկացնելով 43 խաղ (31 խաղ առաջնությունում)։ Հաջորդ մրցաշրջանում Ժարդելը դարձել է թիմի կարևորագույն ֆուտբոլիստներից մեկը, անցկացնելով 44 խաղ և դառնալով 5 գոլի հեղինակ։ «Բենֆիկայի» կազմում Ժարդելը 3 անգամ դարձել է Պորտուգալիայի ֆուտբոլի առաջնության չեմպիոն (2013/14, 2014/15, 2015/16), 4 անգամ Պորտուգալական լիգայի գավաթի դափնեկիր (2011, 2012, 2014, 2015), 1 անգամ Պորտուգալիայի գավաթի դափնեկիր (2013/14) և 1 անգամ Պորտուգալիայի սուպերգավաթի դափնեկիր (2014)։

## Ձեռքբերումներ
**«Վիտորիա (Սալվադոր)»**
* Լիգա Բահիա - 2005
**[[Սանթոս ՖԱ|Սանթոս]]**
* Լիգա Պաուլիստա։ 2006
; Բենֆիկա
* Պորտուգալիայի առաջնության չեմպիոն - 2013/14, 2014/15, 2015/16
* Պորտուգալական լիգայի գավաթի դափնեկիր - 2011, 2012, 2014, 2015
* Պորտուգալիայի ֆուտբոլի գավաթի դափնեկիր - 2013/14
* Պորտուգալիայի սուպերգավաթի դափնեկիր - 2014

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Պրոֆիլը foradejogo.net կայքում 
* Պրոֆիլը thefinalball.com կայքում
* Պրոֆիլը worldfootball.net կայքում
* Պրոֆիլը futebol365.pt կայքում 

Կատեգորիա:Բենֆիկայի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Բրազիլացի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Էշտորիլ Պրայայի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Իտուանոյի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Սանտոսի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Վիտորիա Սալվադորի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Տղամարդկանց ֆուտբոլի պաշտպաններ
Կատեգորիա:Օլյանենսեի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Դեսպորտիվո Բրազիլի ֆուտբոլիստներ