Լեոպոլդինա

**«Լեոպոլդինա»** (բնագետների «Լեոպոլդինա» գերմանական ակադեմիա, ), բնագետների գերմանական հնագույն ընկերություն, որ դարձել է Գերմանիայի գիտությունների ազգային ակադեմիա։ Հիմնադրվել է 1652 թվականին Շվայնֆուրտում, բժիշկ Յոհան Լորենց Բաուշի կողմից (*Johann Lorenz Bausch*)՝ որպես *Academia Naturae Curiosorum*: Գտնվում է ԳՖՀ-ի դաշնային նախագահի հովանու ներքո։ Գրանցված է որպես ոչ առևտրային կազմակերպություն և ֆինանսավորվում է Գերմանիայի դաշնային կառավարության ու Սաքսոնիա-Անհալտ երկրամասի (որի տարածքում գտնվում է) կառավարության կողմից։ Ունի 1500-ից ավելի անդամ աշխարհի 30 երկրներից և համարվում է Գերմանիայի ամենամեծ ակադեմիան։

1878 թվականից ի վեր գործում է Սաքսոնիա-Անհալտ երկրամասի Հալլե քաղաքում։ Նախկինում ակադեմիայի գտնվելու վայրը փոփոխվել է՝ կախված լինելով նրա նախագահի բնակության վայրից։

## Պատմություն
Հռոմեական Սրբազան Կայսրության կայսր Լեոպոլդ I-ը 1687 թվականին հաստատել է բժիշկ Յոհան Լորենց Բաուշի նախաձեռնությամբ հիմնված ընկերությունը՝ որպես *Հռոմեական Սրբազան Կայսրության կայսր Լեոպոլդի անվան ակադեմիա՝ բնության դիտումների համար* (Sacri Romani Imperii Academia Caesareo-Leopoldina Naturae Curiosorum), և տվել է *Leopoldina* հակիրճ անվանումը, p.&nbsp;7—8; :

2007 թվականի նոյեմբերին Գերմանիայի գիտության նախարար Աննետե Շավանը հայտարարեց, որ *Leopoldina*-ն վերանվանվում է **Գերմանիայի գիտությունների ակադեմիա** (Deutsche Akademie der Wissenschaften):

## Ակադեմիայի սահմանած պարգևները
* Կորտենիուսի մեդալ (առաջին անգամ շնորհվել է 1792 թվականին)
*  (1896)
*  (1955)
*  (1965, ի պատիվ Գրեգոր Մենդելի)
*  (շնորհվել է մեկ անգամ՝ 1959 թվականին, «Տեսակների ծագումը» աշխատության առաջին հրատարակության 100-ամյակի կապակցությամբ)
*  երիտասարդ գիտնականների համար
* 
* Leopoldina Research Prize (2001, հովանավորը Commerzbank Foundation-ն է)
* Թիմեի անվան մրցանակ բժշկագիտության բնագավառի համար
* Վաստակի մեդալ (շնորհվում է ակադեմիայի նախագահության կողմից, հատուկ դեպքերի կապակցությամբ)

## Ակադեմիայի անդամներ
Հիմնադրման օրվանից ի վեր ակադեմիայի անդամ է դարձել 7000-ից ավելի գիտնական։ Գործող ակադեմիկոսների թվաքանակը սահմանափակված է 1000-ով։ Նրանց երեք քառորդ մասը գերմանախոս երկրներից են (Գերմանիա, Ավստրիա, Շվեյցարիա), մեկ քառորդ մասը՝ մոտավորապես 30 այլ երկրներից։

Որպես ակադեմիայի առավել աչքի ընկած անդամներ՝ ակադեմիայի կայքէջում նշված են Մարիա Սկլադովսկայա-Կյուրին, Չարլզ Դարվինը, Ալբերտ Այնշթայնը, Յոհան Վոլֆգանգ Գյոթեն, Ալեքսանդր ֆոն Հումբոլդը, Յուստուս ֆոն Լիբիխը, Մաքս Պլանկը։

2020 թվականի դրությամբ «Լեոպոլդինա»-ի ակադեմիկոսների շարքում Նոբելյան մրցանակի 180 դափնեկիր կար։

Անվանի ակադեմիկոսներից են նաև

* Քրիստիան Լյուդվիգ Բրեմ
* Յոհան Գոթֆրիդ Բրեմզեր
* Ամի Բուե
* Գերհարդ Էրթլ
* Թեոդոր Հենշ
* Վիլհելմ Օստվալդ
* Էռնեստ Ռեզերֆորդ

1789 թվականին իշխանուհի Եկատերինա Վորոնցովա-Դաշկովան դարձել է «Լեոպոլդինա»-ի պատմության ընթացքում առաջին կին ակադեմիկոսը։ 1925 թվականին ակադեմիայի թղթակից-անդամ է ընտրվել խորհրդային բուսաբան
Նիկոլայ Վավիլովը։

## Նախագահներ
* 1652—1665  (Շվայնֆուրտ)
* 1666—1686  (Շվայնֆուրտ)
* 1686—1693  (Նյուրնբերգ)
* 1693—1730  (Աուգսբուրգ)
* 1730—1735  (Ալտդորֆ բայ Նյուրնբերգ)
* 1735—1769 Անդրեաս Էլիաս Բյուխներ (Էրֆուրտ, Հալլե)
* 1770—1788  (Նյուրնբերգ)
* 1788—1791  (Էռլանգեն)
* 1791—1810 Յոհան Քրիստիան Շրեբեր (Էռլանգեն)
* 1811—1818  (Էռլանգեն)
* 1818—1858 Քրիստիան Գոթֆրիդ Դանիել Նես ֆոն Էզենբեկ (Էռլանգեն, Բոնն, Բրեսլաու)
* 1858—1862 Դիտրիխ Գեորգ ֆոն Կիզեր (Ենա)
* 1862—1869 Կարլ Գուստավ Կարուս (Դրեզդեն)
* 1870—1878  (Դրեզդեն)
* 1878—1895 Կարլ Կնոբլաուխ (Հալլե, այդ ժամանակից սկսած՝ միայն Հալլեում)
* 1895—1906 Կարլ ֆոն Ֆրիչ
* 1906—1921 
* 1921—1924 
* 1924—1931 Յոհաննես Վալտեր
* 1932—1950 Էմիլ Աբդերգալդեն
* 1952—1953 Օտտո Շլյուտեր
* 1954—1974 Կուրտ Մոտես
* 1974—1990 Հայնց Բեգտե
* 1990—2003 
* 2003—2010 
* с 2010 — Յորգ Հինրիխ Հակեր

## Աստղագիտության մեջ
Ակադեմիայի պատվին է կոչվել 1918 թվականին հայտնաբերված (893) Լեոպոլդինա աստերոիդը։

## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն
* B. Parthier: *Die Leopoldina. Bestand und Wandel der ältesten deutschen Akademie*. Druck-Zuck, Halle 1994
* B. Parthier, D. von Engelhardt (Hrsg.): *350 Jahre Leopoldina. Anspruch und Wirklichkeit. Festschrift der Deutschen Akademie der Naturforscher Leopoldina 1652—2002*. Druck-Zuck, Halle 2002
* Volker ter Meulen (Hrsg.): *Deutsche Akademie der Naturforscher Leopoldina — Geschichte, Struktur, Aufgaben*. Druck-Zuck, Halle 2006 (2 MB)

## Արտաքին հղումներ
* Ակադեմիայի պաշտոնական կայքէջը
* *[https://www.biodiversitylibrary.org/bibliography/77511#/summary Miscellanea curiosa]* on the Biodiversity Heritage Library.

Կատեգորիա:Ազգային ակադեմիաներ
Կատեգորիա:Գիտությունների ազգային ակադեմիաներ