open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Ռոզի Ռուիս

**Ռոզի Ռուիս** (, ), կուբայական ծագումով ամերիկացի մարզուհի, որը սկզբում ճանաչվել է 1980 թվականի Բոստոնի 84-րդ մարաթոնի կանանց հաղթող։

## Կենսագրություն
Ռոզի Ռուիսը ծնվել է 1953 թվականին Կուբայի մայրաքաղաք Հավանայում։

1962 թվականին ընտանիքի հետ տեղափոխվել է Մայամի։ 1970-ական թվականների սկզբին նա տեղափոխվել է Նյու Յորք, որտեղ աշխատանք է գտել «Metal Traders»-ում։

### Բոստոնի մարաթոն
1980 թվականի ապրիլի 21-ին Ռուիսը 2:31,56 րոպե արդյունքով հաղթել է Բոստոնի կանանց մարաթոնում։ Նրա ժամանակն ամենաարագն էր Բոստոնի կանանց մարաթոնի պատմության մեջ և երրորդ ամենաարագ ժամանակը, որը երբևէ գրանցել էր կինը անցկացված բոլոր մարաթոններում։

Սակայն, ըստ ականատեսների, Ռուիսը վերջնագծին հասել էր մետրոյով և վազքատարածություն էր մտել ավարտից ընդամենը կես մղոն առաջ։ Թեև Ռուիսը հերքել է խարդախության փաստը, նա որակազրկվել է, և հաղթանակը տրվել է Ժակլին Գարոյին, որը վերջնագիծը հատել էր երկրորդը։

Հետագայում Ռոզիի արդյունքը ջնջվել է նաև 1979 թվականի Նյու Յորքի մարաթոնի արձանագրություններից, քանի որ ճանապարհի մեծ մասը նա կրկին անցել էր մետրոյով։

Ռուիսի հետ կապված սկանդալներից հետո մարաթոնների կազմակերպիչները պարտադիր դարձրին չիպերի օգտագործումը։

Ռուիսը մահացել է քաղցկեղից 2019 թվականի հուլիսի 8-ին՝ Լեյք Ուորթ Բիչում (Փալմ Բիչ, Ֆլորիդա, ԱՄՆ), 66 տարեկանում։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Ռոզի Ռուիսի YouTube-ի տեսանյութը 1980 թվականի Բոստոնի մարաթոնում 

Կատեգորիա:1980 սպորտում
Կատեգորիա:21-րդ դարի ամերիկացի կանայք
Կատեգորիա:Ամերիկացի վազորդներ
Կատեգորիա:Խարդախություն
Կատեգորիա:Կուբացի մարզիկներ
Սասկիա Բարտուսյակ

**Սասկիա Բարտուսյակ** (; ), գերմանացի ֆուտբոլիստուհի, Գերմանիայի կանանց ազգային հավաքականի խաղացող, հանդես է գալիս պաշտպանի դիրքում։ Աշխարհի չեմպիոն (2007), Եվրոպայի կրկնակի չեմպիոն (2009 և 2013), Ամառային օլիմպիական խաղերի բրոնզե մրցանակակիր (2008), Ամառային օլիմպիական խաղերի օլիմպիական չեմպիոնուհի (2016)։

## Կարիերա
### Ակումբային
1996 թվականից Բարտուսյակը հանդես է եկել «Ֆրանկֆուրտ» ֆուտբոլային ակումբի կանանց թիմի կազմում, սակայն 2005 թվականին տեղափոխվել է «Ֆրանկֆուրտ» կանանց ֆուտբոլային ակումբի կազմ, հանդես գալով կանանց Բունդեսլիգայում։ «Ֆրանկֆուրտի» կազմում Բարտուսյակը դարձել է պաշտպանության կարևոր խաղացող։ Հետագա տարիներին նա թիմի հետ նվաճել է ՈՒԵՖԱ գավաթի (2005/06 և 2007/08 մրցաշրջաններում), կանանց Բունդեսլիգայի (2006/07 և 2007/08) և Գերմանիայի գավաթի (2006/07, 2007/08 և 2010/11) տիտղոսները։

### Հավաքականում
Սասկիա Բարտուսյակը հավաքականի կազմում նորամուտը նշել է 2007 թվականի ապրիլին՝ Նիդեռլանդների դեմ խաղում։ 2007 թվականի աշխարհի առաջնությունում նա պահեստային խաղացող էր, սակայն դրանից հետո  միջազգային խոշոր մրցաշարերում նա մշտապես խաղում էր հիմնական կազմում։ 2013 թվականի նոյեմբերի 27-ին Խորվաթիայի դեմ խաղում 2015 թվականի աշխարհի առաջնության ընտրական մրցաշարի շրջանակներում խփեց իր առաջին և առայժմ միակ գոլը հավաքականի կազմում:.

#### Գոլեր հավաքականի կազմում

## Ձեռքբերումներ
### Ակումբային

#### «Ֆրանկֆուրտ»
* ՈՒԵՖԱ գավաթ․ հաղթող (3) 2005/06, 2007/08, 2014/15
* Բունդեսլիգա․ հաղթող (2) 2006/07, 2007/08
* Գերմանիայի գավաթ․ հաղթող (4) 2006/07, 2007/08, 2010/11, 2013/14

### Հավաքականում
* Աշխարհի առաջնություն․ հաղթող (1) 2007
* Եվրոպայի առաջնություն․ հաղթող (2) 2009, 2013
* Օլիմպիական խաղեր․ բրոնզե մրցանակակիր (1) 2008; ոսկի (1) 2016
* Ալգարվեի գավաթ․ հաղթող (1) 2012
* Եվրոպայի առաջություն (մինչև 19 տարեկան)․ հաղթող (1) 2000

### Անհատական
* Արծաթյա դափնու տերև

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Официальный фан-сайт
* Профиль Саскии Бартусяк на сайте Немецкого футбольного союза
 
Կատեգորիա:2008 թվականի Ամառային օլիմպիական խաղերի բրոնզե մեդալակիրներ
Կատեգորիա:2016 թվականի Ամառային օլիմպիական խաղերի չեմպիոններ
Կատեգորիա:2019 ՖԻՖԱ-ի կանանց աշխարհի գավաթի խաղարկության մասնակիցներ
Կատեգորիա:Գերմանացի կին ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Գերմանացի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Գերմանիայի հավաքականի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Կանանց ֆուտբոլի պաշտպաններ
Նադիյա Շպիլկա

**Նադիյա Շպիլկա** ( .  ), ուկրաինացի ծանրորդուհի։: 29 տարեկանում բրոնզե մեդալ է նվաճել 2023 թվականին Երևանում կայացած Եվրոպայի առաջնությունում։:  Շպիլկան բրոնզե մեդալներ նվաճեց նաև պոկում և հրում մրցաձևերում։ Նա զիջեց միայն իր թիմակից Կամիլա Կոնոտոպին և բելգիացի ծանրորդուհի Նինա Ստերքսին։

## Ձեռքբերումներ

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Նադիյա Շպիլկա (ծանրամարտ) the-sports.org կայքում

Կատեգորիա:1993 ծնունդներ
Կատեգորիա:Ապրող անձինք
Կատեգորիա:Ծանրամարտիկներ
Կատեգորիա:Մարզիկներ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Մարզուհիներ
Օլենա Հովորովա

**Օլենա Հովորովա** (ուկրաիներեն ՝ Олена Іванівна Говорова; ռուս. ՝ Алёна Ивановна Говорова. ), ուկրաինացի թեթևաթլետ մարզուհի, եռացատկորդուհի, ամառային երեք օլիմպիական խաղերի մասնակից ( Ատլանտա-1996, Սիդնեյ-2000, Աթենք-2004), Սիդնեյի օլիմպիական խաղերի բրոնզե մեդալակիր։ Համալսարանական խաղերի՝ համաշխարհային ունիվերսիադաների կրկնակի հաղթող։ Ուկրաինայի նախագայի գրասենյակի ղեկավարի խորհրդականն է սպորտի գծով։ Իշխանուհի Օլգայի բոլոր՝ երեք աստիճանների շքանշանների ասպետ

## Մարզական նվաճումներ
Ուկրաինայի առաջնությունների բազմակի մեդալակիր է, այդ թվում՝ ::

* Ուկրաինայի եռացատկի բացօթյա առաջնությունների իննակի չեմպիոնուհի՝ 1996-2004 թվականներին  յուրաքանչյուր տարի
* Ուկրաինայի եռացատկի մարզադահլիճային առաջնությունների հնգակի չեմպիոն – 1998, 1999, 2000, 2003, 2004

## Անձնական ռեկորդներ
* եռացատկ (բացօթյա) – 14.96 – Սիդնեյ 24.09.2000թ
* եռացատկ (մարզադահլիճում) – 14.59 – Բուդապեշտ 03.06.2004թ.
* հեռացատկ (բացօթյա) – 6.43 – Բիլլա Ցերկվա 16.05.2002թ
* հեռացատկ (մարզադահլիճում) – 6.36 – Կիև 05.01.1999թ

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* 
* Ołena Howorowa, [w:] tilastopaja.info [online] [dostęp 2020-03-26]  (ang.).
*  
* Օլիմպիական ցուցանիշները

Կատեգորիա:1973 ծնունդներ
Կատեգորիա:«Ժողովրդի ծառա» կուսակցության անդամներ
Կատեգորիա:Թեթևատլետներ
Կատեգորիա:Մարզիկներ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Մարզուհիներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի կին քաղաքական գործիչներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի քաղաքական գործիչներ
Կատեգորիա:Օլիմպիական մեդալակիրներ
Իգոր Ցելովալնիկով

**Իgոր Վասիլիի Ցելովալնիկով** (,  . ), ուկրաինացի խորհրդային հեծանվորդ մարզիկ։ Նիդերլանդերեն Վիքիպեդիայում ներկայացված է որպես հայ մարզիկ, թերևս նկատի առնելով, որ ծնվել և մանկությունն անց է կացրել Երևանում։ Մասնակցել է 1968 և 1972 թվականների ամառային օլիմպիական խաղերին տանդեմային հեծանիվներով 2000 մետր սպրինտում և համապատասխանաբար զբաղեցրել հինգերորդ և առաջին տեղը։ Երկու դեպքում էլ նրա ընկերակից հեծանվորդը եղել է կիևցի մարզիկ Վլադիմիր Սեմենեցը։ Նրանք դարձել են հեծանվային սպորտում օլիմպիական ոսկի նվաճած խորհրդային առաջին մարզիկները (ի դեպ, 1972 թվականի մյունխենյան օլիմպիադայից հետո տանդեմային հեծանվավազքի մրցումները հանվել են օլիմպիական մրցաձևերի ծրագրացանկից)։ Ցելովալնիկովը 1964—1968 թվականներին ներկայացնում էր Ուկրաինական ԽՍՀ *Բուրեվեստնիկ* մարզական ակումբը։

Նա հեծանվավազքի աշխարհի առաջնություններում չեմպիոնի տիտղոսը չորս անգամ նվաճել է տանդեմային սպրինտում (1967, 1971–1974) և մեկ անգամ՝ 1000 մ հետապնդումով հեծանվավազքում (ըստ այլ աղբյուրների՝ 2000 մետր մրցատարածությունում)։

1972 թվականին Իգոր Ցելովալնիկովին շնորհվել է ԽՍՀՄ սպորտի վաստակավոր վարպետի կոչում։ Այդ նույն տարում նա պարգևատրվել է *Պատվո նշան* շքանշանով։

Ավարտել է Խարկովի համալսարանը տնտեսագետի մասնագիտությամբ (1969), այնուհետև Լենինգրադի / Սանկտ Պետերբուրգի ֆիզիկական կուլտուրայի ռազմական ինստիտուտը (1977)։  1969-1972 թվականներին ծառայել է խորհրդային բանակում, իսկ 1977 թվականից որպես դասախոս աշխատել է Խարկովի հրթիռային զորքերի ռազմական դպրոցում։

## Հիշատակ
2021 թվականի հունիսի 3-ին՝ ՄԱԿ-ի գլխավոր ասամբլեայի կողմից սահմանված հեծանիվի համաշխարհային օրը Խարկովի «Վելոցենտր» հեծանվահրապարակի մուտքի ճակտոնին հանդիսավոր պայմաններում տեղադրվել է օլիմպիական չեմպիոն Իգոր Ցելովալնիկովին նվիրված հուշատախտակ, որի հեղինակը Ուկրաինայի վաստակավոր քանդակագործ Օլեքսանդր Ռիդնին է։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
Օլիմպիական պրոֆայլը
* Պրոֆայլը cyclingarchives.com-ում 
* 

Կատեգորիա:1944 ծնունդներ
Կատեգորիա:1986 մահեր
Կատեգորիա:ԽՍՀՄ սպորտի վաստակավոր վարպետներ
Կատեգորիա:ԽՍՀՄ օլիմպիական չեմպիոններ
Կատեգորիա:Խարկովի ազգային համալսարանի շրջանավարտներ
Կատեգորիա:Հեծանվորդներ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Պատվո շքանշանի ասպետներ (ԽՍՀՄ)
Ռուհսար Փեքջան

**Ռուհսար Փեքջան** (,), քաղաքական գործիչ և էլեկտրիկ ինժեներ, 2018-2021 թվականներին եղել է Թուրքիայի առևտրի նախարար։

## Մասնագիտական կարիերա
Փեքջանը սկսել է իր մասնագիտական կարիերան՝ միանալով Թուրքիայի զարգացման և ներդրումային բանկին (): Մի քանի ընկերություններում տարբեր պաշտոններում աշխատելուց հետո դարձել է գործադիր խորհուրդների անդամ։ 2005 թվականին համահիմնել է ինժեներական ընկերություն, որը մատակարարում է խմելու ջրի, ոռոգման, նավթի և բնական գազի խողովակաշարեր։ Նա եղել է ընկերության գործադիր տնօրենը։

Երեք անգամ եղել է Թուրքիայի Արտաքին տնտեսական հարաբերությունների վարչությունում () Թուրքիա-Սիրիա գործարար խորհուրդների նախագահը։ Եղել է Թուրքիա-Հորդանան գործարար խորհրդի նախագահ և նույն կորպորացիայի Թուրքիա-Իրաք և Թուրքիա-Լիբիա գործարար խորհուրդների գործադիր խորհրդի անդամ։ Նա ծառայել է որպես Թուրքիայի պալատների և ապրանքային բորսաների միության կին ձեռներեցների կոմիտեի նախագահի տեղակալ և Ստամբուլի Առևտրի պալատի և մի շարք այլ բիզնես կազմակերպությունների կին ձեռներեցների կոմիտեի անդամ։

## Քաղաքական կարիերա
2018 թվականի հուլիսի 9-ին Թուրքիայի նորընտիր նախագահ Ռեջեփ Թայիփ Էրդողանը հայտարարել է թուրքական նոր քաղաքական համակարգի իր կաբինետը։ Առևտրի նախարար է նշանակվել Ռուհսար Փեքջանը։ 2021 թվականի ապրիլի 16-ին պնդում էին, որ Ռուհսար Փեքջանը ախտահանիչ նյութեր է վաճառել իր նախարարությանը այն ընկերությունից, որը նա ղեկավարում էր իր ամուսնու հետ 2020 թվականից։ Այս պնդումների մասին որոշ հակադիր քաղաքական գործիչներ նույնպես հարցրել են Ռուհսար Փեքջանին։ 2021 թվականի ապրիլի 20-ին Առևտրի նախարարությունը հաստատել է գնումները, սակայն նշել է, որ գումարներն ավելի քիչ են։ 2021 թվականի ապրիլի 21-ին նրան փոխարինել է ԱԶԿ-ի խորհրդարանական խմբի նախագահ Մեհմեդ Մուշը։

## Անձնական կյանք
Ռուհսար Փեքջանը ծնվել է Թուրքիայի Մանիսա քաղաքում 1958 թվականին։ Կրթություն է ստացել Ստամբուլի տեխնիկական համալսարանում էլեկտրատեխնիկայի ոլորտում։ Բակալավրի կոչումից հետո ստացել է մագիստրոսի կոչում նույն ֆակուլտետից։

Ամուսնացած է, ունի երկու երեխա։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Թուրք գործարարներ
Կատեգորիա:Թուրքեր
Կատեգորիա:Թուրքիայի կառավարության կին նախարարներ
Կատեգորիա:Թուրքիայի կին քաղաքական գործիչներ
Կատեգորիա:Թուրքիայի նախարարներ
Կատեգորիա:Թուրքիայի քաղաքական գործիչներ
Թյուրքան Սայլան

**Թյուրքան Սայլան** (), թուրք բժիշկ, ակադեմիկոս, գրող, ուսուցիչ և սոցիալական ակտիվիստ։ Հայտնի է բորոտության դեմ պայքարով և «Ժամանակակից ապրելակերպի աջակցության ասոցիացիա» (Çağdaş Yaşamı Destekleme Derneği, ÇYDD) անունով բարեգործական հիմնադրամ ստեղծելով։

## Կյանք և կարերիա
Սայլանը ծնվել է 1935 թվականի դեկտեմբերի 13-ին։

Սովորել է Քանդիլլիի տարրական դպրոցում՝ 1944-1946 թվականներին։ 1946-1953 թվականներին հաճախել է Քանդիլլիի աղջիկների միջնակարգ դպրոցը։ 1963 թվականին ավարտել է Ստամբուլի բժշկական դպրոցը։ Հետագայում որպես բժիշկ աշխատել է SSK Nisantasi հիվանդանոցի մաշկաբանական և վեներական հիվանդությունների բաժանմունքում։

1976 թվականի սկսել է ուսումնասիրել բորոտությունը և հիմնել «Պայքար բորոտների դեմ» ասոցիացիան և հիմնադրամը։ 1986 թվականին Հնդկաստանում արժանացել է «Միջազգային Գանդիի մրցանակի»։ Մինչև 2006 թվականը աշխատել է Առողջապահության Համաշխարհային Կազմակերպությունում որպես բորոտի խորհրդատու։ Մասնակցել է մաշկի պաթոլոգիայի, Բեհչեթի հիվանդության և սեռավարակով փոխանցվող հիվանդությունների պոլիկլինիկայի հիմնադրմանը։ Աշխատել է որպես կամավոր գլխավոր բժիշկ Ստամբուլի Լեպրա հիվանդանոցում 21 տարի՝ 1981-2002 թվականներին։

Ամուսնացել է 1957 թվականին և ունեցել երկու երեխա։ Ունի է 4 թոռ։ 17 տարի տառապելով կրծքագեղձի քաղցկեղից՝ մահացել է 2009 թվականի մայիսի 18-ին

## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն
* Daniella Kuzmanovic (2012), "At the Margins of the Ergenekon Investigation: Central Features of Politics in Turkey", *Middle East Critique*, Vol. 21, Iss. 2, 2012

## Արտաքին հղումներ
* Türkan Saylan: Syöpään menehtynyttä hyväntekijää epäiltiin yhteyksistä salaliittoon Turkissa *Suomen Kuvalehti* 18Մայիս 2009 (Ֆիններեն)
* Erol Önderoğlu. (19 Մայիս 2009). Death of Türkan Saylan: "State Should Apologise" *Bianet*

Կատեգորիա:Զինջիրլիքույու գերեզմանատանը թաղվածներ
Կատեգորիա:Թուրք ակադեմիկոսներ
Կատեգորիա:Թուրք գիտնականներ
Կատեգորիա:Թուրք գրողներ
Կատեգորիա:Թուրք կին ակադեմիկոսներ
Կատեգորիա:Թուրք կին գրողներ
Կատեգորիա:Կին ակտիվիստներ
Կատեգորիա:Կին գիտնականներ
Կատեգորիա:Մարդու իրավունքների թուրք ակտիվիստներ
Կատեգորիա:Ստամբուլի համալսարանի շրջանավարտներ
Վիկտոր Սիդորուկ

**Վիկտոր Վասիլիի Սիդորուկ** ( կիրիլիցա ՝ Виктор Васильевич Сидорук. ), ուկրաինացի խորհրդային նետաձիգ, ով  միջազգային մրցումներում ներկայացրել է Խորհրդային Միությունը։

Սիդորուկը հաղթեց նետաձգության ԽՍՀՄ անդրանիկ  առաջնությունում, որն անցկացվեց 1963 թվականին Տալլինում։ Նա ԽՍՀՄ-ը ներկայացրեց Մյունխենի 1972 թվականի օլիմպիական խաղերում, որտեղ խորհրդային թիմի ամենատարեց մարզիկն էր։ Մրցումների արդյունքով Սիդորուկն  զբաղեցրեց 7-րդ տեղը։ Հաջորդ տարի Գրենոբլում ՝ աշխարհի 1973 թվականի նետաձգության առաջնությունում նվաճեց աշխարհի չեմպիոնի տիտղոսը։

1976 թվականին վերադարձավ օլիմպիական խաղեր՝ արդեն որպես ԽՍՀՄ հավաքականի մարզիչ։ Հետագայում նա մարզչական աշխատանքով զբաղվել է նաև Իտալիայում ու Իսպանիայում, իսկ ավելի ուշ՝ հայրենի Ուկրաինայում։ Ընդ որում՝ նրա մարզած իսպանական հավաքականը 1992 թվականի Օլիմպիական խաղերում մեծ անակնկալ մատուցեց՝  միանգամայն անսպասելիորեն տիրանալով ոսկե մեդալներին։ 2001 թվականին Սիդորուկը վերադարձավ Ուկրաինա և գլխավորեց նետաձգության ազգային ֆեդերացիան, իսկ 2013 թվականից Ուկրաինայի հավաքականի գլխավոր մարզիչն է։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:1937 ծնունդներ
Կատեգորիա:Աշխարհի չեմպիոններ
Կատեգորիա:Ապրող անձինք
Կատեգորիա:ԽՍՀՄ չեմպիոններ
Կատեգորիա:Մարզիկներ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Օլիմպիական մարզիկներ
Գաբի Նովակ

**Գաբի Նովակ** (ծնունդով՝ **Գաբրիելա**, ), խորվաթ փոփ և ջազ երգիչ, խորվաթ ականավոր երգիչ-երգահան Արսեն Դեդիչի կինը, ում հետ նա ամուսնացել է 1973 թվականին։ Նովակը հայտնի է դարձել 1960-ական թվականներին։

## Կենսագրություն
Գաբի Նովակը ծնվել է Բեռլինում՝ Խորվաթ Ջուրո Նովակի և գերմանուհի Էլիզաբեթ Ռեյմանի ընտանիքում։ Մանկությունն անցկացրել է իր հայրենի քաղաքում, սակայն հետագայում տեղափոխվել է Հարավսլավիա։ Նրա հայրը սպանվել է 1945 թվականին։

Նովակն ամուսնացած էր ականավոր կոմպոզիտոր Ստիպիցա Կալոգերայի հետ, սակայն 1970 թվականին նրանք բաժանվեցին։ 1973 թվականի մարտի 30-ին նա ամուսնացավ Արսեն Դեդիչի հետ, որը ճանաչված երգիչ-երգահան էր։ Նա հեղինակել է կնոջ երգերից շատերը։ Զույգը մեկ որդի է ունեցել՝ Մատիջան, որն այսօր հայտնի ջազ դաշնակահար է։

Գաբի Նովակը մահացել է 2025 թվականի օգոստոսի 11-ին թոքաբորբից կազդուրվելուց կարճ ժամանակ անց:

## Մրցանակներ
Գաբի Նովակը Խորվաթիայի Porin երաժշտական մրցանակի դափնեկիր է
* *Best Jazz Performance* (2002)
* Տարվա ալբոմ (2003)
* Կանացի լավագույն վոկալ կատարում (2003)
* *Best Pop Album* (2003)
* *Best Vocal Collaboration* (2003)
* *Lifetime Achievement Award* (2006).

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Խորվաթ երգչուհիներ
Վիդա Տոմշիչ

**Վիդա Տոմշիչ** (ծնունդով՝ **Բերնոթ**, , ), սլովենացի պարտիզանուհի Երկրորդ համաշխարհայինի ժամանակ, ականավոր կոմունիստ քաղաքական գործիչ, կին ակտիվիստ և ժողովրդական հերոս հետպատերազմյան Հարավսլավիայում։

Վիդա Տոմշիչը պատերազմի ժամանակաշրջանում դարձավ հակաֆաշիստական ​​ակտիվիստ։ Պատերազմի ժամանակ նրան ձերբակալել և խոշտանգել են օկուպացիոն ուժերը, իսկ նրա ամուսինը՝ Տոնե Թոմշիչը մահապատժի է ենթարկվել։ Պատերազմից հետո նա հանդես էր գալիս որպես Հարավսլավիայի կանանց հակաֆաշիստական ​​ճակատի (*AFŽ*) առաջնորդ։

Նա ծնվել և մահացել է Լյուբլյանայում և իր երկարամյա կարիերայի ընթացքում զբաղեցրել է բազմաթիվ կառավարական պաշտոններ Սլովենիայում և Հարավսլավիայում։

Թոմշիչը մարքսիստ ֆեմինիստ էր, ըստ որի՝ «կանանց իրավունքները խստորեն կախված են ամբողջ երկրի սոցիալական և տնտեսական զարգացումից»"։

## Գործունեություն
Վիդա Տոմշիչը հաճախ է ներկայացրել Հարավսլավիան միջազգային հարթակներում, ինչպես երկկողմ դիվանագիտական հարաբերություններում, այնպես էլ Չմիավորման շարժման (*NAM*) շրջանակներում։ Նա ծառայել է ՄԱԿ-ում Հարավսլավիայի բազմաթիվ պատվիրակություններում։ Նա բարձր մակարդակի պատվիրակ էր 1957 թվականին Ադա Կրիվիչի և Մարա Նացևայի հետ Եվգենի Քոթոնի Կանանց Միջազգային Դեմոկրատական Ֆեդերացիայի ներկայացուցիչների հանդիպմանը։ 1979-1985 թվականներին նա ծառայել է որպես Սանտո Դոմինգոյի Կանանց առաջխաղացման միջազգային հետազոտությունների և ուսուցման ինստիտուտի (*INSTRAW*) խորհրդի անդամ  և եղել է Հարավսլավիայի ներկայացուցիչը Տնտեսական և սոցիալական զարգացման սոցիալական զարգացման հանձնաժողովում։ Միավորված ազգերի կազմակերպության խորհրդի ներկայացուցիչ (*ECOSOC*) 1960–1963 և 1971–1974 թվականներին, իսկ 1963 թվականին նախագահել է հանձնաժողովը։

## Գրականություն
*Mateja Jeraj, “Vida Tomšič” in Francisca de Haan, Krasimira Daskalova, Anna Loutfi (eds), *A Biographical Dictionary of Women's Movements and Feminisms: Central, Eastern and South Eastern Europe, 19th and 20th Centuries*.  Budapest: Central European University Press, 2006: 575-579
*Chiara Bonfigioli, ''Revolutionary networks. Women’s political and social activism in Cold War Italy and Yugoslavia (1945-1957)'', Dissertation filed at the University of Utrecht,
*Chiara Bonfigioli, "On Vida Tomšič, Marxist Feminism, and Agency," in Forum - Ten Years After: Communism and Feminism Revisited, edited by Francisca de Haan, *Aspasia: The International Yearbook of Central, Eastern, and Southeastern European Women's and Gender History*, Volume 10, Issue 1, 2016: 145-151. DOI: https://doi.org/10.3167/asp.2016.100107

## Արտաքին հղումներ
*https://rus.team/people/vida-tomshichб Վիդա Տոմշիչի մասին *rus.team* կայքում

## Ծանոթագրություններ
Սիրո աթոռ

[մինի|Սիրո աթոռի օրինակներից մեկը [Պրահայի սեքսուալ մեքենաների թանգարանում]]
**Սիրո աթոռ** (ֆր .՝ siège d'amour), հատուկ նախագծված աթոռ, որը ստեղծել է ֆրանսիացի կահույքագործ Լուի Սուբրիեն։ Սարքը թույլ է տվել Մեծ Բրիտանիայի գեր թագավոր Էդուարդ VII-ին միաժամանակ սեքսով զբաղվել երկու կնոջ հետ՝ պաշտպանելով նրանց իր քաշից ճնշվելուց։

## Պատմություն
Էդուարդ թագավորը հայտնի էր ֆրանսիացի ամենահայտնի արիստոկրատների, մարմնավաճառների, դերասանուհիների և կանկան պարողների հետ ունեցած հարաբերություններով։ Նրա հայրը, իմանալով նրա անառակության մասին, նրան բնութագրել է որպես «այլասերված»։ Էդուարդ թագավորը վիկտորիանական Փարիզի ամենաշքեղ անառակատան՝ *[[Լը Շաբանե|Le Chabanais-ի]]* կանոնավոր այցելու է եղել, որտեղ տեղադրվել էր աթոռ, որը հատուկ նախատեսված էր նրա սեռական ճաշակը բավարարելու համար։ Աթոռը ստեղծել է կահույքագործ Լուի Սուբրիեն։ 2018 թվականին հաղորդվել է, որ այն պատկանում է Սուբրիե ընտանիքին և ընդգրկվել է Օրսե թանգարանի 2015 թվականի ցուցադրությունում։

Հայտնի է, որ գոյություն ունի աթոռի առնվազն երեք տարբերակ, ներառյալ Սուբրիե ընտանիքին պատկանող բնօրինակը։ Գոյություն ունեն նաև երկու կրկնօրինակներ, որոնցից մեկը գտնվում է Պրահայի սեքսուալ մեքենաների թանգարանում։ Մյուս կրկնօրինակը վաճառքի է հանվել 2020 թվականի փետրվարին՝ Նոր Օռլեանի հնաոճ կահույքի խանութի կողմից 68,000 դոլարով։

## Արտաքին հղումներ
* 

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Աթոռներ
Սլովո (շենք)

thumb|290px|«Սլովո» շենքի տեսքը վերևից, հունիս 2007
thumb|290px|«Սլովո» շենքի տեսքը վերևից, մարտ 2008
thumb|290px|«Սլովո» շենքի բնակիչ գրողների և արվեստի գործիչների ցուցակը
**Սլովո (****)**, բնակելի շենք Խարկովում՝ Կուլտուրայի փողոց, 9 հասցեում (բնօրինակ հասցեն՝ *Կրասնիխ Պիսատելեյ* փողոց, 5, պատերազմից հետո՝ *Բարաչնի* նրբանցք, 9, հետագայում՝ *Պոկրովսկու* նրբանցք, 9), որը կառուցվել է 1920-ականների վերջին գրողների կոոպերատիվի կողմից։
Շենքը, որը նախագծվել է Միխայիլ Դաշկևիչի կողմից ճարտարապետական հետաքրքիր ​​ձևով, միջանկյալ դիրք է գրավում մոդեռնիզմի և կոնստրուկտիվիզմի միջև, հատակագիծն ունի «*C*» տառի խորհրդանշական ձևը (սլավոնական այբուբենի C տառանունը՝ Слово (բառ)։ 

Բնակեցվել է 1930 թվականին։ 1933 թվականի մայիսին Միխայիլ Յալովոյի (կեղծանունը՝ Յուլիան Շպոլ) ձերբակալությունը և Նիկոլայ Խվիլովի ինքնասպանությունը նշանավորեցին ուկրաինական մշակույթի գործիչների դեմ բռնաճնշումների ալիքի սկիզբը և գրողների տան վատ համբավի տարածումը, որը շուտով, ըստ Իվան Բագրյանիի (ձերբակալված 1932 թվականին)՝ կստանա «*Դիակիզարան*» մականունը։ 

Մինչեւ 1938 թվականը վաթսունվեց բնակարաններից քառասունի բնակիչները բռնադատվել են։ Բռնադատված գրողներից շատերը գնդակահարվել են։ Այն բանից հետո, երբ Ուկրաինական ԽՍՀ-ի մայրաքաղաքը տեղափոխվեց Կիև, գրողների մի մասը տեղափոխվեց *Ռոլիտի* տուն։

Հիշատակված է բազմաթիվ գեղարվեստական գրքերում ​​և հուշագրություններում։ 2022 թվականի մարտի 7-ին շենքը վնասվել է ռուսական զորքերի հրթիռային և հրետանային գնդակոծության հետևանքով։

## Բնակիչներ
Տան պատին երկար ժամանակ կախված էր միայն Պավել Տիչինայի անունով հուշատախտակը։ Այստեղ ապրող և ստեղծագործող գրողների թերի ցուցակով աղյուսակը հայտնվել է միայն 1980-ականների վերջին՝ Վերակառուցման շրջանում, բայց տասը տարի անց այն քանդեցին և ջարդեցին անհայտ անձինք։ Նոր անուններով համալրված հուշատախտակը տեղադրվել է առանց պաշտոնական բացման 2003 թվականի օգոստոսին Ուկրաինայի անկախության օրը։ Ներկայումս փոխարինվել է ավելի ամբողջական տարբերակով։

Սլովո շենքի՝ հիմնական ցուցակում չընդգրկված հայտնի բնակիչներից են գրողներ Յուրի Բարաբաշը, Անատոլի Ժիկոլը, Վիկտոր Կոչևսկին, Սերգեյ Մուշնիկը, Եվգենի Պլուժնիկը, Գրիգորի Կոսինկան, նկարիչներ Վասիլի Միրոնենկոն, Գրիգորի Տոմենկոն, Ալեքսանդր Դովգալը։

## Մշակույթում
2017 թվականին թողարկվել է ուկրաինական «Սլովո տունը» () վավերագրական ֆիլմը, որը նվիրված է տան պատմությանը և նրա բնակիչների բռնաճնշումներին.
։

## Արտաքին հղումներ
*  Неофициальный сайт Дома «Слово»
*  *Дукина, Наталка.* Додому, до «Слова», або Хто, де, коли?
*  *Кулиш, Володимир.* Слово про Слово
*  *Bertelsen, Olga.* Spatial Dimensions of Soviet Repressions in the 1930s
* Дом «Слово» на спутниковой фотографии (в центре снимка)

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Ուկրաինա
Կատեգորիա:Ուկրաինայի ճարտարապետություն
Կատեգորիա:1928 կառուցումն ավարտված շենքեր և կառույցներ
Չանգ Նգուեն

**Չանգ Նգուեն** կամ **Նգուեն Տխո Տխու Չանգ** (,), վիետնամցի վայրի բնության պաշտպան, բնապահպան-ակտիվիստ և գրող։ Նա հայտնի է Աֆրիկայում և Ասիայում վայրի կենդանիների ապօրինի առևտրի դեմ պայքարի իր բնապահպանական աշխատանքներով։ Վիետնամում հայտնի է որպես «Tro Ve Noi Hoang Da» («Վերադառնալ անապատ») և «*Chang hoang da, Gau»* («Չանգը խենթանում է արջերի համար») գրքերի հեղինակ։ 2018 թվականին 28 տարեկանում արժանացել է «Future for Nature» պատվոգրի, ինչպես նաև «Eco-Warrior от Elle Style Awards» մրցանակի։ Նա նաև հայտնվել Է «Forbes Vietnam»-ի «30 to 30» ցուցակում և առաջադրվել է «Ապագայի կանայք՝ Հարավարևելյան Ասիայի տարածաշրջան 2018» մրցանակին՝ ամբողջ աշխարհում վայրի բնության պահպանման գործում իր ներդրման համար։ Ընդգրկվել է նաև BBC-ի 2019 թվականի աշխարհի ամենաազդեցիկ կանանց ցուցակում և «Forbes Asia»-ի 30-ից մինչև 30 տարեկանների ցուցակում՝ 2020 թվականին։

2013 թվականին Չանգը ռնգեղջյուրների պահպանման մասին իրազեկությունը բարձրացնելու համար դարձել է առցանց խաղի կերպարի նախատիպ։ Խաղը մեկնարկի առաջին երկու շաբաթվա ընթացքում գրավել է ավելի քան 3 միլիոն խաղացող։ 2018 թվականին Չանգը նկարահանվել Է հարավաֆրիկյան «*Stroop: Journey into the Rhino Horn War»* և ամերիկյան «Խախտելով լռությունը. կանայք որսագողերի դեմ պատերազմի առաջին գծում» վավերագրական ֆիլմերում։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:BBC 100 կին
Կատեգորիա:Ասիացի գրողներ
Սելմա Գյուրբուզ

**Սելմա Գյուրբուզ** (, ), թուրք նկարիչ և քանդակագործ։

Գյուրբուզը ծնվել է Ստամբուլում 1960 թվականին։ 1978 թվականին Անգլիայի Էքսեթեր արվեստի և դիզայնի քոլեջում սովորել է գեղանկարչություն և լուսանկարչություն, իսկ 1980-1982 թվականներին շարունակել է ուսումը այնտեղ՝ նկարչության և քանդակագործության ոլորտում։ 1984 թվականին ավարտել է Մարմարայի համալսարանի Գեղարվեստի ֆակուլտետի գեղանկարչության բաժինը, իսկ 1986 թվականին Ստամբուլում անցկացրել է իր առաջին անհատական ցուցահանդեսը։

Եղել է Թուրքիայի առաջատար ժամանակակից նկարիչներից մեկը, և նրա աշխատանքները գտնվում են Լոնդոնի Բրիտանական թանգարանի, Փարիզի Maeght հիմնադրամի, Սանթրալիստանի, Ստամբուլի Ժամանակակից, Proje 4l և Ստամբուլի Բիլգի համալսարանի հավաքածուներում, ինչպես նաև Անկարայի արվեստի և քանդակագործության պետական թանգարանում։ Նա նաև ցուցահանդեսներ է ունեցել Փարիզում, Հռոմում, Բարսելոնայում և Բուենոս Այրեսում։

Բացի իր նկարներից, Գյուրբուզը ստեղծել է քանդակներ, ջուլհակներ և փորագրություններ։ Նաև եղել է Օմեր Քավուրի «Akrebin_Yolculuğu» («Կարիճի ճանապարհորդությունը», 1997թվական) և «Karşılash» («Հանդիպում», 2002 թվական) ֆիլմերի գեղարվեստական ղեկավար։

Գյուրբուզը զբաղեցրել է 425-րդ տեղը Artprice-ի 2016 թվականին աշխարհի լավագույն 500 ամենավաճառվող ժամանակակից արվեստագետների ցանկում։

Երեք տարի գոյատևելով քաղցկեղի դեմ բուժումից՝ Գյուրբուզը մահացել է COVID-19-ից Ստամբուլում, 2021 թվականի ապրիլի 22-ին, 61 տարեկան հասակում։

## Ծանոթագրություններ

 
Կատեգորիա:Արտիստներ Ստամբուլից
Կատեգորիա:Թուրք նկարիչներ
Կատեգորիա:Կին արվեստագետներ
Հանգստի վիճակ

**Հանգստի վիճակ** կամ **հիպոբիոզ**, շրջակա միջավայրի անբարենպաստ պայմաններով / ցածր կամ բարձր  ջերմաստիճան, երաշտ և այլն/ պայմանավորված կենդանի օրգանիզմների ֆունկցիոնալ ակտիվության նվազման գործընթացն է՝ բարձր կենսունակության պահպանմամբ։

Գոյության համար բարենպաստ պայմանների վերականգնման դեպքում  վերականգնվում է  նաև կենդանի օրգանիզմների ֆունկցիոնալ ակտիվությունը։ Շրջակա միջավայրում նման ադապտացիոն հարմարանքները պայմանավորված են կառուցվածքի անատոմա-ֆիզիոլոգիական, մոլեկուլյար-գենետիկական և կենսաքիմիական առանձնահատկություններով։

Հիպոբիոզ հասկացությունը կիրառում են որպես համընդհանուր եզրույթ այնպիսի երևույթների համար, ինչպիսիք են հիպոթերմիան, քունը, դիադադարը և այլն։ Խորը հիպոբիոզը  կարող է անցնել անաբիոզի։ Տարբերում են բնական հիպոբիոզ - նկատվում է որոշակի պայմաններում տարբեր կենդանիների մոտ, և արհեստական հիպոբիոզ-կիրառում են կենսաբանության և վիրաբուժության տարբեր ոլորտներում։

Հիպոբիոզը կիրառվում է կլինիկաների վերակենդանացման և ինտենսիվ թերապիայի բաժանմունքներում։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Բույսերի ֆիզիոլոգիա
Կատեգորիա:Էթոլոգիա
Կատեգորիա:Կենսաբանական գործընթացներ
Կատեգորիա:Ֆիզիոլոգիա
Կատեգորիա:Ֆիզիոլոգիական գործընթացներ
Ահմեթ Թաներ Քըշլալը

**Ահմեթ Թաներ Քըշլալը** (, ), թուրք պրոֆեսոր, քաղաքական գործիչ և մեկնաբան, որը սպանվել է։ 1977 թվականին ծառայել է Թուրքիայի խորհրդարանում, 1978 թվականին և 1979 թվականին եղել է մշակույթի նախարար։

## Կենսագրություն
Նախնական և միջնակարգ կրթությունն ավարտել է Քիլիսում, իսկ 1957 թվականին ավարտել Ստամբուլի Քաբաթաշի տղաների համար նախատեսված միջնակարգ դպրոցը։

1963 թվականին ստացել է Անկարայի համալսարանի Քաղաքական գիտությունների դպրոցի դիպլոմ։ Ուսումնառության տարիներին աշխատել է նաև Անկարայում լույս տեսնող «*Yeni Gün*» թերթում։ Նա իր դոկտորի աստիճանը ստացել է Փարիզի համալսարանի սահմանադրական իրավունքի և քաղաքագիտության ամբիոնում «Çağdaş Türkiye'de Siyasal Güçler» (*Ժամանակակից Թուրքիայի քաղաքական ուժերը*) թեմայով։ Որպես դասախոս իր ակադեմիական կյանքը սկսել է Անկարայի Հաջեթեփեի համալսարանում։ Այնուհետև տեղափոխվել է Անկարայի համալսարանի Քաղաքական գիտությունների դպրոց և դարձել դոցենտ։

Քաղաքական առումով Քըշլալըն եղել է քեմալական, ընդունում էր դեմոկրատական սոցիալիզմի և սոցիալ-դեմոկրատիայի տեսակետները։ 1977 թվականին ընտրվել է Թուրքիայի խորհրդարանի՝ Թուրքիայի Ազգային մեծ ժողովի պատգամավոր՝ Իզմիրի պատգամավոր։ 1978-1979 թվականներին վարչապետ Բյուլենթ Էջևիթի կողմից նշանակվել է մշակույթի նախարարության պաշտոնում։ Իր պաշտոնավարման ընթացքում վերսկսել է պետական մամուլի կողմից դասական գործեր տպագրելու ջանքերը՝ մատչելի գներով հասանելի դարձնելով լայն զանգվածներին։

1980 թվականի սեպտեմբերի 12-ի ռազմական հեղաշրջումից հետո Ահմեթ Թաներ Քըշլալը վերադարձել է ակադեմիա և 1988 թվականին դարձել լրիվ պրոֆեսոր։ Թոշակի անցնելուց հետո նա շարունակել է քաղաքական գիտությունների դասախոսություններ կարդալ Անկարայի համալսարանի հաղորդակցության բաժնում։

### Սպանություն
[մինի|253x253փքս|[Պատկեր:Ahmet_Taner_Kışlalı'nın_Mezarı,_Karşıyaka_Mezarlığı,_2022_Mart-arka.jpg|մինիԱհմեթ Թաներ Քըշլալըի գերեզմանը Քարշըյաքա գերեզմանատանը։]]
1999 թվականի հոկտեմբերի 21-ին, տեղական ժամանակով ժամը 9:40-ին, Քըշլալըն լքել է իր տունը և ուղևորվել դեպի իր մեքենան։ Երբ նստել է մեքենան, նկատել է մի փաթեթ, որը դրված է եղել ապակու մաքրիչի վրա։ Նա ձախ ձեռքով բարձրացրել է այն, և այդ պահին պայթյուն է տեղի ունեցել, ինչը ձախ ձեռքը պոկեց արմունկից։ Նրա կինը՝ Նիլյուֆեր Քիշլալին, անմիջապես դիմել է շտապօգնություն և նրան արագ տեղափոխել են հիվանդանոց, որտեղ, Քըշլալըն մահացել է։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Who is who entry page in belgenet 
*  
* 

Կատեգորիա:Անկարայի համալսարանի դասախոսներ
Կատեգորիա:Անկարայի համալսարանի շրջանավարտներ
Կատեգորիա:Թուրք լրագրողներ
Կատեգորիա:Թուրք սյունակագիրներ
Կատեգորիա:Թուրքիայի Ազգային մեծ ժողովի պատգամավորներ
Կատեգորիա:Թուրքիայի Ժողովրդահանրապետական կուսակցության քաղաքական գործիչներ
Կատեգորիա:Թուրքիայի նախարարներ
Կատեգորիա:Թուրքիայի քաղաքական գործիչներ
Կատեգորիա:Թուրքիայում սպանված անձինք
Կատեգորիա:Թուրքիայում սպանված լրագրողներ
Բազմապատիկ

մինի
մինի
**Բազմապատիկ**, մաթեմատիկայում ցանկացած մեծության և ամբողջ թվի արտադրյալն է։ Այլ կերպ, a և b մեծությունների համար, կարելի է ասել, որ b-ն a-ի բազմապատիկն է, եթե b = na որոշ n ամբողջ թվերի համար։ Եթե a-ն զրոյական չէ, ապա  b/a ամբողջ թիվ է։

Երբ a-ն և b-ն ամբողջ թվեր են, իսկ b-ն a-ի բազմապատիկն է, ապա a-ն կոչվում է b-ի բաժանարար։ Երբ a-ն բաժանվում է b-ին, եթե a-ն և b-ն ամբողջ թվեր չեն, ապա մաթեմատիկոսները պարզաբանման համար նախընտրում են, ընդհանուր առմամբ, օգտագործել ամբողջ բազմապատիկի փոխարեն բազմապատիկ։ Փաստորեն, բազմապատիկն օգտագործվում է այլ տեսակի արտադրյալի համար. Օրինակ, p բազմանդամը մեկ այլ բազմանդամի q բազմապատիկն է, եթե կա երրորդ բազմանդամ r այնպես, որ p = qr:

## Օրինակներ
14-ը, 49-ը, −21-ը և 0-ը 7-ի բազմապատիկ են, մինչդեռ 3-ը և −6-ը՝ ոչ։ Դա պայմանավորված է նրանով, որ կան ամբողջ թվեր, որոնցով 7-ը կարելի է բազմապատկել՝ 14, 49, 0 և −21 արժեքները ստանալու համար, մինչդեռ 3-ի և −6-ի համար այդպիսի ամբողջ թվեր չկան։ Ստորև թվարկված արտադրյալներից յուրաքանչյուրը և, մասնավորապես, 3-ի և −6-ի արտադրյալները միակ ձևն են, որով համապատասխան թիվը կարող է գրվել որպես 7-ի և մեկ այլ իրական թվի արտադրյալ.
:   14 = 7 \times 2;
:   49 = 7 \times 7;
:  -21 = 7 \times (-3);
:    0 = 7 \times 0;
:    3 = 7 \times (3/7), \quad 3/7 ամբողջ թիվ չէ;
:   -6 = 7 \times (-6/7), \quad -6/7 ամբողջ թիվ չէ։

## Հատկություններ
* 0-ն յուրաքանչյուր թվի բազմապատիկն է (0=0\cdot b)։
* Ցանկացած ամբողջ թիվ n թվով բազմատկելիս, n-ը ամբողջ թվի բազմապատիկ է, հավասար է n \times 1, բազմապատիկ է n (յուրաքանչյուր ամբողջ թիվ ինքն իր բազմապատիկն է), քանի որ 1-ը ամբողջ թիվ է։
* Եթե a և b բազմապատիկ են x, ապա a + b և a - b նույնպես բազմապատիկ են x-ին։

## Ենթաբազմապատիկ
Որոշ տեքստերում «a-ն b-ի ենթաբազմապատիկն է» նշանակում է «a-ն b-ի հակադարձ կոտորակն է» (a=1/b) կամ, համարժեքորեն, «b-ն a-ի n-ի ամբողջ բազմապատիկն է» (b=n)․ Այս տերմինաբանությունը օգտագործվում է նաև չափման միավորների հետ, որտեղ միավորի ենթաբազմապատիկը ստացվում է հիմնական միավորով, որը սահմանվում է որպես հիմնական միավորի քանորդ, հիմնականում 103 աստիճանով։ Օրինակ, միլիմետրը մետրի 1000-ապատիկ ենթաբազմապատիկն է։ Մեկ այլ օրինակ, մեկ դյույմը կարող է համարվել որպես ոտքի 12-ապատիկ ենթաբազմապատիկ, կամ  36-ապատիկ ենթապատիկ։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Ամբողջ թվեր
Կատեգորիա:Թվաբանություն
Կատեգորիա:Թվերի տեսություն
Կատեգորիա:Մաթեմատիկական տերմիններ
Ռենան Վիտոր դա Սիլվա

**Ռենան Վիտոր դա Սիլվա** (, ), բրազիլացի ֆուտբոլիստ, «Պալմեյրաս» ակումբի պաշտպան, վարձակալության իրավունքով հանդես է գալիս «Ռեդ Բուլ Բրագանտինոյի» կազմում։

## Կենսագրություն
Ռենանը «Պալմեյրաս» ակումբի շրջանավարտ է։ 2020 թվականի հոկտեմբերի 14-ին «Կորիտիբայի» դեմ խաղում նա իր դեբյուտը նշեց Բրազիլիայի Սերիա A-ում։ Նույն տարում Ռենանը դարձել է Լիբերտադորեսի գավաթի տեր։ 2021 թվականի ապրիլի 22-ին Լիբերտադորեսի գավաթի խաղում Պերուի «Ունիվերսիտարիոյի» դեմ խաղում նա խփեց իր առաջին գոլը «Պալմեյրասի» կազմում։

2022 թվականի ապրիլին վարձակալության է տրվել «Ռեդ Բուլ Բրագանտինոյին»։

2019 թվականին Բրազիլիայի պատանեկան հավաքականի կազմում Ռենանը մասնակցել է Հարավային Ամերիկայի պատանեկան առաջնությանը Պերուում։ Մրցաշարում նա հանդիպումներ է անցկացրել Պարագվայի, Ուրուգվայի, Կոլումբիայի և Արգենտինայի թիմերի դեմ։

Նույն թվականին «Ռենանի» կազմում նա հաղթել է աշխարհի երիտասարդական առաջնությունում։ Մրցաշարում նա մասնակցել է Չիլիի դեմ խաղում։

## Ձեռքբերումներ
* Սան-Պաուլու նահանգի չեմպիոն (1), 2022 թվական
*  Բրազիլիայի գավաթի չեմպիոն (1), 2020 թվական
* Լիբերտադրեսի գավաթի հաղթող (2), 2020 և 2021 թվականներ
* Հարավային Ամերիկայի Ռեկոպայի հաղթող (1), 2022 թվական (չի խաղացել)
* Աշխարհի երիտասարդական առաջնության հաղթող (1), 2019 թվական

## Ծանոթագրություններ

 
Կատեգորիա:Անձինք այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Բրագանտինոյի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Բրազիլացի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Պալմեյրասի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Տղամարդկանց ֆուտբոլի պաշտպաններ
Կատեգորիա:Ֆուտբոլիստներ այբբենական կարգով
Պատասխանատվության դիֆուզիա

**Պատասխանատվության դիֆուզիա**, խմբի մի քանի անդամների միջև որևէ արարքի համար հաշվետվականության սուբյեկտիվ բաշխման երևույթ, որի արդյունքում յուրաքանչյուր անդամի պատասխանատվության մակարդակը դառնում է ելակետայինից զգալիորեն ցածր։ Պատասխանատվության դիֆուզիոն երևույթը տեղի է ունենում, երբ գործողություն կամ հակազդեցություն է իրականացվում մի խումբ մարդկանց կողմից, և միևնույն ժամանակ դժվար է պարզել, թե կոնկրետ ով պետք է պատասխանատվություն կրի դրա համար։ Պատասխանատվության դիֆուզիան սովորաբար նկատվում է մարդկանց խմբի կամ ամբոխի մեջ։

Պատասխանատվության դիֆուզիայի երևույթն ուսումնասիրելու համար իրականացվել են մի շարք փորձեր։ Դրանցից առաջինը ներկայացվել է 1968 թվականին սոցիալական հոգեբաններ Բիբ Լատանեի և Ջոն Դարլիի կողմից։ Փորձն անցկացվել է Նյու Յորքում, և էությունն այն էր, որ քոլեջի մի ուսանող նմանակել է էպիլեպտիկ նոպա։ Այն իրավիճակում, երբ նոպայի ժամանակ մոտակայքում մի անցորդ է հայտնվել, ուսանողը 85% դեպքերում օգնություն է ստացել, իսկ եթե մոտակայքում մի քանի մարդ է եղել, միայն 35% դեպքերում։

Վկաների մոտ ապատիայի առաջացման հարցում սոցիալական ապացույցի դերը գնահատելու նպատակով փորձի պայմանները մասնակիորեն փոխվել են։ Պատահական դիտորդների խմբերի մեջ ներդրվել են հատուկ վերապատրաստված մարդիկ, որոնք ձևացրել են, թե կրիտիկական պահին ոչ մի առանձնահատուկ բան տեղի չի ունեցել։ Այսպես, Լատանեի և Դարլիի անցկացրած մեկ այլ փորձ ցույց է տվել, որ այն մարդկանց 75%-ը, ովքեր այլ մարդկանց հետ խմբում չեն եղել և տեսել են, որ դռան տակից ծուխ է արտահոսում, այդ մասին հայտնել են հրշեջ ծառայությանը։ Եթե ծուխը տեսել են երեք մարդ, ապա հրշեջ ծառայությանը հայտնել են միայն 38%-ը։ Եթե երեք հոգուց բաղկացած խմբում ընդգրկված է եղել երկու հատուկ վերապատրաստված անձ, ովքեր ուշադրություն չեն դարձրել ծխին, ապա ծխի մասին հաղորդվել է միայն 10%-ի դեպքում։

## Տես նաև

* Վկայի էֆեկտ

## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն
* Bickman, L. (1975). Social influence and diffusion of responsibility in an emergency. // Journal of Experimental Social Psychology, 8, 438-445.
* Mathes, E. W. & Kahn, A. (1975). Diffusion of responsibility and extreme behavior. Journal of Personality and Social Psychology, 31, 881-886.
* Wallach, M. A., Kogan, N. & Bem, D. J. (1964). Diffusion of responsibility and level of risk taking in groups. // Journal of Abnormal and Social Psychology, 68, 263-274.

## Արտաքին հղումներ
* Диффузия ответственности — бездействие толпы
* ''Greater Good Magazine'' article examines how to overcome the bystander effect

Կատեգորիա:Ամբոխի հոգեբանություն
Կատեգորիա:Բարոյական հոգեբանություն
Կատեգորիա:Հոգեբանական երևույթներ
Կատեգորիա:Սոցիալական հոգեբանություն
Վլադիմիր Տուկմակով

**Վլադիմիր Բորիսի Տուկմակով** ( , ), ուկրաինացի, նախկին խորհրդային շախմատիստ, գրոսմայստեր ( 1972 )։ ՖԻԴԵ-ի վաստակավոր մարզիչ (2004) . Ադրբեջանի և Ուկրաինայի տղամարդկանց շախմատի հավաքականների նախկին գլխավոր մարզիչ։

ԽՍՀՄ առաջնությունների եռակի (1970, 1972, 1983) փոխչեմպիոն։

Երկու անգամ մասնակցել է միջզոնալ մրցաշարերի. Լենինգրադում (1973) գրավել է 16-րդ տեղը, Լաս Պալմասում (1982)՝ 4-5-րդ տեղերը։

Ռեջո Էմիլիայի սուպերմրցաշարի հաղթող (1987 թ.)։

Խորհրդային շախմատիստների հետպատերազմյան սերնդից միակն է, ով մրցաշարում խաղացել է Ռ. Ֆիշերի հետ. ընդ որում՝ գրավել է 2-րդ տեղը՝ զիջելով միայն նրան։

## Մարզական նվաճումներ

## Մարզչական կարիերա
2017 թվականի դրությամբ նա մարզում է Ուեսլի Սոյին։

2004 թվականից մինչև 2011 թվականը Վլադիմիր Տուկմակովը գլխավորել է Ուկրաինայի տղամարդկանց հավաքականը։ Նրա գլխավորությամբ թիմը հասել է այսպիսի արդյունքների.

* երկու անգամ (2004, 2010) դարձել է շախմատի օլիմպիադաների հաղթող։
* Աշխարհի առաջնությունում (2009) գրավել է երրորդ տեղը։

## Գրքեր
* 
* *Тукмаков В. Б.* Шахматы. Ключ к победе. — Москва: Русский шахматный дом, 2012. — .
*  По-английски: Risk & Bluff in Chess. The Art of Taking Calculated Risks. — Editor: New in Chess. — .

## Մեծարում
* մարզչական Օսկար
* լավագույն մարզիչ՝ ըստ ՖԻԴԵ-ի վարկածի (2010)

## Վարկանիշի փոփոխություններ

## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն
* Шахматы: энциклопедический словарь / гл. ред. А. Е. Карпов. — М.: Советская энциклопедия, 1990. — С. 410. — 621 с. — 100 000 экз. — ISBN 5-85270-005-3.

## Արտաքին հղումներ
* Վլադիմիր Տուկմակովի կենսագրությունը Ռուսաստանի շախմատի ֆեդերացիայի կայքում
* 
* Kortschnoi – Tukmakow, Riga 1970, zum Nachspielen (Java-Applet)

Կատեգորիա:1946 ծնունդներ
Կատեգորիա:Անձինք այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Ապրող անձինք
Կատեգորիա:Մարտի 5 ծնունդներ
Կատեգորիա:Շախմատային օլիմպիադաների մասնակիցներ
Կատեգորիա:Շախմատի գրոսմայստերներ
Կատեգորիա:Ուկրաինացի մարզիկներ
Կատեգորիա:Ուկրաինացի շախմատիստներ
Արթուր Զագրե

**Արթուր Զագրե** (, ), ֆրանսիացի ֆուտբոլիստ, Նիդերլանդական «Էկսելսիոր» ակումբի ձախ պաշտպան։

## Ակումբային կարիերա
2008-2013 թվականներին մարզվել է «Կուրբևուա» ֆուտբոլային ակադեմիայում։ 2013-2019 թվականներին նա հանդես է եկել «Պարի Սեն-Ժերմենի» ակադեմիայում։ 2018 թվականի սեպտեմբերին իր առաջին պրոֆեսիոնալ պայմանագիրը ստորագրել է փարիզյան ակումբի հետ։ 2019 թվականի փետրվարին Արթուրը ճանաչվել է լավագույն երիտասարդ տաղանդ (Titi d'Or) Պարիզի Սեն-Ժերմենի ակադեմիայի կազմում։ 2019 թվականի օգոստոսի 25-ին նա դեբյուտ է կատարել հիմնական «Պարի Սեն Ժերմենի» կազմում ֆրանսիական Լիգա 1-ի «Թուլուզի» դեմ խաղում։

2019 թվականի օգոստոսի 29-ին Զագրեն տեղափոխվել է «Մոնակո»՝ երեք տարվա պայմանագիր կնքելով ակումբի հետ։ Դեկտեմբերի 17-ին դեբյուտ է կատարել «Մոնակոյի» կազմում Ֆրանսիայի լիգայի գավաթի «Լիլի» դեմ խաղում՝ 64-րդ րոպեին փոխարինելով Կեյտա Բալդեին։

2021 թվականի հունիսի 25-ին վարձակալվել է Նիդեռլանդների «Ուտրեխտ» ակումբի կողմից երկու մրցաշրջանով։

## Կարիերա հավաքականում
Արթուրը ծնվել է Ֆրանսիայում՝ Բուրկինա-Ֆասոյի ծագում ունեցող ընտանիքում, և կարող է հանդես գալ այս երկրներից ցանկացածի ազգային հավաքականներում։ 2019 թվականից հանդես է գալիս Ֆրանսիայի պատանեկան հավաքականում։

## Ձեռքբերումներ
#### Պարի Սեն-Ժերմեն

* Ֆրանսիայի Սուպերգավաթի հաղթող, 2019 թվական

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Профиль на официальном сайте «Монако» 
* Профиль на сайте FFF.fr 
* 
 
Կատեգորիա:Տղամարդկանց ֆուտբոլի պաշտպաններ
Կատեգորիա:Ֆրանսիացի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Պարի Սեն-Ժերմենի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Ուտրեխտի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Մոնակոյի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Էքսելսիոր Ռոտերդամի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Դիժոնի ֆուտբոլիստներ
Պլաստրոն (փողկապ)

**Պլաստրոն** (),   պարանոցի շուրջ հյուսվածքի նեղ շերտ՝ սրածայր ծայրերով, սովորաբար պատրաստված բաց մոխրագույն նախշերով մետաքսից, ժամանակակից փողկապի նախորդը։

պաշտոնական առիթների համար այս լայն փողկապը հատուկ ձև ուներ, ծալվում էր կիսով չափ և ամրացվում էր փողկապով (կամ սեղմակով)։

Այն սովորաբար կրում էին ֆիրմային կոստյումի հետ, օրինակ՝ ցերեկային հարսանեկան արարողության ժամանակ, կամ կրում էին նմանատիպ կտրվածքով ֆրակի և մոխրագույն գծավոր տաբատի հետ։ Այս տեսակի փողկապը, ինչպես ժամանակակիցները, պատրաստում էին հաստ հյուսված մետաքսից, սովորաբար մոխրագույն կամ սև։

 մինի|Սարջենթ, Ջոն Սինգեր (1856-1925) - 1880 թ. - Փոլ Բերտիերի կողմից (1879-1916)

**Պլաստրոն** հանդես է գալիս իր երդմնակալության ուղերձով պլաստրոն փողկապով, 2018-ին Պլաստրոնը գալիս է հյուսված փողկապից ավելի հին տեսակից, որը լայն տարածում գտավ 19-րդ դարի սկզբին, այդ ժամանակ **[[Ջորջ Բրումելի]]** օրերը հատկապես օսլայած նուրբ սպիտակեղենի մեջ և նրբորեն կապված պարանոցի վրա։

Ավելի ուշ՝ 1880-ականներին, միջին բարձր դասի եվրոպացի տղամարդիկ սկսեցին հագնել ավելի ազատ տարբերակ՝ ցերեկային ժամերին պաշտոնական միջոցառումներին մասնակցելու համար, ինչպես նաև ֆրակ վերարկու կամ «cutaway»: Արևմուտքում պլաստրոնը դեռևս մնում է հարսանեկան «այցեքարտի» պարտադիր աքսեսուարը։

Անգլերեն պլաստրոն (ասկոտ) անվանումը ծագել է Անգլիայի Ասկոտ քաղաքում (Բերքշիր) թագավորական ցեղերի անունից, թեև «այցեքարտով» պլաստրոնը չի կրվել մրցարշավներում Էդվարդյան ժամանակներից ի վեր։ Պլաստրոնը 19-րդ դարի վերջում և 20-րդ դարի սկզբին դարձավ գործարար շրջանակների հագուստի սովորական տարր։ Սովորաբար փողկապը պատրաստված էր նուրբ մետաքսից, ավելի հաճելի մաշկին, հաճախ տպագրված էր հարուստ գունային նախշով։
մինի|Նահանգապետ Ռալֆ Նորթեմը տալիս է երդմնակալության ուղերձը (39348612584) (կտրված)

## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն
* 

Կատեգորիա:20-րդ դարի նորաձևություն
Կատեգորիա:Նորաձևություն
Ամնեսթի ինթերնեյշնլ

**Ամնեսթի ինթերնեյշնլ** (), Մեծ Բրիտանիայում գտնվող միջազգային հասարակական կազմակերպություն, որը զբաղվում է մարդու իրավունքների խախտման հետ առնչվող խնդիրներով։ Ըստ կազմակերպության՝ այն ունի ավելի կան 10 միլիոն անդամ և աջակից։ Կազմակերպության հայտարարված առաքելությունն է պայքարել «այնպիսի աշխարհի համար, որտեղ յուրաքանչյուր անձ վայելում է մարդու իրավունքների համընդհանուր հռչակագրով և այլ մարդու իրավունքների միջազգային փաստաթղթերով  ամրագրված մարդու իրավունքները»։ Կազմակերպությունը զգալի դեր է խաղացել մարդու իրավունքների հարցերում, քանի որ ԶԼՄ-ները և համաշխարհային առաջնորդները հաճախակի հղում են անում կազմակերպությանը։

Ամնեսթի ինթերնեյշնլը հիմնադրվել է Լոնդոն 1961 թվականին իրավաբան Փիթեր Բենենսոնի կողմի։ Սկզբում կենտրոնանալով խղճի բանտարկյալների վրա՝ Ամնեսթի ինթերնեյշնլը 1970-ականներին՝ Շոն Մաքբրայդի և Մարտին Էնալսի ղեկավարությամբ,  ընդլայնել է իր շրջանակը՝ ներառելով այնպիսի հարցեր, ինչպիսիք են արդարադատության սխալները և խոշտանգումները։ 1977 թվականին կազմակերպությունը ստացել է Խաղաղության Նոբելյան մրցանակ։ 1980-ականներին գլխավոր քարտուղարը Թոմաս Համմարբերգն էր, 1990-ականներին՝ Պիեռ Սանեն, 2000-ականներին՝ Իրեն Խանը։

Ամնեսթի ինթերնեյշնլը հանդես է գալիս մարդու իրավունքների ոտնահարման դեմ և կոչ է անում երկրներին հետևել միջազգային իրավունքին և ստանդարտներին։ Այն փորձում է հասարակական կարծիքի մոբիլիզացիայի միջոցով ճնշում գործադրել կառավարությունների վրա, որտեղ չարաշահումներ են տեղի ունենում։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:1961 հիմնադրումներ
Կատեգորիա:Ազատազրկում
Կատեգորիա:Իրավապաշտպան կազմակերպություններ
Կատեգորիա:Խաղաղության Նոբելյան մրցանակի դափնեկիրներ
Կատեգորիա:Մարդու իրավունքների միջազգային կազմակերպություններ
Կատեգորիա:Միջազգային կազմակերպություններ
Ծիրանի չիր

**Ծիրանի չիր,** չորացրած ծիրան, ծիրանի ծառի պտղի չիր**։**

Ծծմբի երկօքսիդով *(SO₂)* մշակելիս գույնը վառ նարնջագույն է։ Ծծմբի գոլորշիով չմշակված օրգանական մրգերն ունեն ավելի մուգ գույն և ավելի կոպիտ հյուսվածք։ Ընդհանուր առմամբ, որքան բաց է գույնը, այնքան բարձր է *SO₂* պարունակությունը։

Կենտրոնական Ասիայում ծիրանը մշակվել է հնագույն ժամանակներից, իսկ չորացրած պտուղները կարևոր ապրանք էին Մետաքսի ճանապարհին։ Երկար պահպանման ժամկետի շնորհիվ դրանք կարող էին տեղափոխվել հսկայական հեռավորությունների վրա։ Մինչև 20-րդ դարը դրանք ամենուր տարածված էին Օսմանյան, Պարսկական և Ռուսական կայսրություններում։

Ավելի ուշ ժամանակներում ամենամեծ արտադրողը Կալիֆոռնիան էր, մինչև նրան շրջանցեց Թուրքիան, որտեղ չորացրած ծիրանի արտադրության շուրջ 95% - ը ապահովում է Մալաթիա նահանգը։

Փոքր ծիրանները սովորաբար չորանում են ամբողջությամբ։ Ավելի մեծ տեսակերը չորանում են կիսված՝ առանց միջուկի կամ կորիզի։ Խորհրդային Միությունում առաջինները հայտնի են որպես *ուրյուկ* (ծիրանաչիր), որն օգտագործվում է հիմնականում կոմպոտներ պատրաստելու համար, իսկ երկրորդները՝ կուրագա (курага): Չորացրած ծիրանի միջերկրծովյան կամ թուրքական տեսակները սովորաբար չորանում են ամբողջությամբ, այնուհետև կորիզահանվում, մինչդեռ Կալիֆորնիայի տեսակները կիսվում են և կորիզահանվում չորացնելուց առաջ։ Չորացրած ծիրանի վրա հիմնված էթնիկ ուտեստները ներառում են քուբանի կա միթհան Հնդկաստանում և չամոյը Մեքսիկայում։

Ծիրանի չիրը կարոտինոիդների (վիտամին A) և կալիումի կարևոր աղբյուր է։ Մանրաթելերի և զանգվածի մեծ հարաբերակցության պատճառով դրանք երբեմն օգտագործվում են փորկապությունը թեթեւացնելու կամ լուծ առաջացնելու համար։ Չորացրած ծիրանը սովորաբար չի պարունակում շաքար և ունի ցածր գլիկեմիկ ինդեքս։ Թուրքիայում թույլատրված առավելագույն խոնավության մակարդակը 25% է։

## Օգտակար հատկություններ
Ծիրանի չիրը ունի բազմաթիվ օգտակար հատկություններ՝

* կարգավորում  է մարսողության համակարգը
* պայքարում է սակավարյունության դեմ
* օգնում է փորկապության դեպքում
* օգնում է տենդի ժամանակ
* լավացնում է մաշկի գույնը
* օգտակար է հղիության ժամանակ
* կարգավորում է սրտի աշխատանքը
* լավացնում է տեսողությունը
* կարգավորում է արյան բարձր ճնշումը
* սնուցում է մկանային հյուսվածքները
* արագ մակարդում է արյունը։

## Տես նաև
* Չրեր

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Ազգային խոհանոցներ
Կատեգորիա:Հայկական խոհանոց
Կոնստանտին Վոբլի

**Կոնստանտին Գրիգորիևիչ Վոբլի** (, ), ուկրաինացի և խորհրդային տնտեսագետ, վիճակագիր, տնտեսական աշխարհագրագետ։

## Կենսագրություն
Ծնվել է 1876 թվականին գյուղական քահանայի ընտանիքում։ Սովորել է Կիևի հոգևոր ակադեմիայում (1896-1900) և Վարշավայի համալսարանի իրավաբանական ֆակուլտետում, որն ավարտել է 1904 թվականին։ 1904 թվականից եղել է Կիևի համալսարանի քաղաքատնտեսության ամբիոնի արտահաստիքային պրոֆեսոր, 1911 թվականից՝ դոկտորական ատենախոսություն պաշտպանելուց հետո, իսկական  պրոֆեսոր։ 1907 թվականից Վոբլին քաղաքատնտեսություն է դասավանդել Կիևի կոմերցիոն ինստիտուտում, որտեղ 1910 թվականից եղել է տնտեսագիտության ֆակուլտետի դեկան, 1911 թվականից՝ քաղաքատնտեսության և վիճակագրության դոկտոր, 1919 թվականի մայիսի 17-ից՝ Ուկրաինայի գիտությունների ազգային ակադեմիայի ակադեմիկոս։ 1917 թվականի դեկտեմբերի 21-ից մինչև 1919 թվականի սեպտեմբերի 26-ը ղեկավարել է Կիևի կոմերցիոն ինստիտուտը։ 1928-1930 թվականներին եղել է Ուկրաինական ԽՍՀ ԳԱ փոխնախագահ։ 1942-1947 թվականներին եղել է Ուկրաինական ԽՍՀ ԳԱ Տնտեսագիտության ինստիտուտի տնօրեն։

Վոբլին համագործակցել է «Ժողովրդական տնտեսություն», «Ռուսական տնտեսագիտական տեսություն», «Ֆինանսների տեղեկագիր» և այլ ամսագրերի հետ։

## Արձագանքներ

## Պարգևներ
* Լենինի շքանշան (հուլիսի 2, 1946)
* Աշխատանքային կարմիր դրոշի շքանշան (հոկտեմբերի 2, 1944) - խորհրդային գիտության, մշակույթի և տեխնիկայի զարգացման գործում ակնառու ծառայությունների և  բարձր որակավորում ունեցող գիտնականների կրթության ապահովման  համար՝ կապված Ուկրաինական ԽՍՀ Գիտությունների ակադեմիայի հիմնադրման 25-ամյակի հետ։

## Աշխատություններ
* «Заатлантическая эмиграция, её причины и следствия» (Варшава, 1904)
* «Отход на заработки из губерний Царства Польского» (выпуск XXII «Трудов Варшавского Статистического Комитета»)
* «Заработная плата сельских рабочих в Царстве Польском в десятилетие 1890—1900 гг.» (ib., выпуск ХХ)
* «Статистика (пособие к лекциям)» / 2-е издание. — Киев, 1909. — 412 с.
* «Очерки по истории польской фабричной промышленности» (Киев, 1909, магистерская диссертация)
* «Beitrag zur Wirtschaftsgeschichte Polens. Sonder-Abdruck aus der Zeitschrift fur Volkswirtschafts Sozialpolitik und Verwaltung» (Варшава, 1909)
* «Третья профессионально-промысловая перепись в Германии» (Киев, 1911, т. I; докторская диссертация)
* «Основы экономии страхования» (Киев, 1915)
* «Начальный курс политической экономии (история, теория и финансы» (Киев, 1918)
* «Основы экономии страхования» (Киев, 1923, 2-е издание)

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* 
* Воблый Константин Григорьевич на сайте rulex.ru

Կատեգորիա:Խորհրդային տնտեսագետներ
Կատեգորիա:Ուկրաինացի աշխարհագրագետներ
Կատեգորիա:Ուկրաինացի տնտեսագետներ
Կատեգորիա:Տնտեսագիտական գիտությունների դոկտորներ
Թուինսբերգ

**Թուինսբերգ**  (), քաղաք ԱՄՆ-ի Օհայո նահանգի Սամմիթ շրջանում։

## Պատմություն
Ապագա Թուինսբուրգի առաջին վերաբնակիչն է եղել 16-ամյա Իթան Օլինգը, որն այնտեղ է ժամանել 1817 թվականին՝ ուսումնասիրելու 400 ակր հողատարածքը, որը *Connecticut Land Company* ընկերությունից գնել էր իր ընտանիքը։ 1819 թվականին Կոնեկտիկուտ նահանգի Քիլինգսվորթ քաղաքից Ուիլքոքս անունով երկվորյակները նույն տարածքում գնել են 4000 ակր հող և այն բաժանելով փոքր հողատարածքների՝ սկսել են վաճառել ցածր գներով՝ փորձելով գրավել նոր բնակիչների։ Հետագայում Ուիլքոքսներն առաջարկել են վեց ակր անվճար առանձնացնել հրապարակ ստեղծելու համար և 20 դոլար նվիրաբերել դպրոց կառուցելու համար, եթե տեղի բնակիչները համաձայնեն գյուղը Միլսվիլից վերանվանել Թուինսբերգի (*twins*՝ անգլերենից թարգմանաբար՝ *երկվորյակներ*)։ 1957 թվականին Թուինսբերգը ստացել է քաղաքի կարգավիճակ։

2013 թվականին «Թայմ» ամսագրի՝ ապրելու համար լավագույն քաղաքների ցանկում Թուինսբերգը զբաղեցրել է 38-րդ տեղը։

Քաղաքը հայտնի է նաև 1976 թվականից երկվորյակների ամենամյա համագումարը հյուրընկալելով։ 2015 թվականին համագումարին մասնակցել են ավելի քան 4000 երկվորյակներ ամբողջ աշխարհից։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Պաշտոնական կայք (անգլերեն)
* Թուինսբերգ քաղաքի դպրոցներ
* Թուինսբերգի հանրային գրադարան
* Թուինսբերգի պատմական ընկերություն

Կատեգորիա:1819 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր
Կատեգորիա:Բնակավայրեր այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Օհայոյի քաղաքներ
Իգոր Նիկիֆորուկ

**Իգոր Իվանի Նիկիֆորուկ** (, ), ուկրաինացի ազատ ոճային ըմբիշ, Եվրոպայի առաջնությունների կրկնակի բրոնզե մեդալակիր։ Հանդես է գալիս մինչև 70 կիլոգրամ քաշային կարգում։ Ներկայացնում է Ուկրաինայի Իվանո-Ֆրանկովսկի մարզի «Կոլոս» մարզական ընկերությունը։ Միջազգային կարգի սպորտի վարպետ է։

## Մարզական արդյունքներ միջազգային մրցումներում
### Մրցելույթներ աշխարհի առաջնությունում

### Մրցելույթներ Եվրոպայի առաջնություններում

### Ելույթներ մեծահասակների այլ մրցումներում

### Ելույթներ կրտսեր տարիքային խմբերի մրցումներում

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Statistics by the Institut für Angewandte Trainingswissenschaft
* Մրցելույթների վիճակագրությունը

Կատեգորիա:1999 ծնունդներ
Կատեգորիա:Հոկտեմբերի 2 ծնունդներ
Կատեգորիա:Ուկրաինացի ըմբշամարտիկներ