Պանդիոն

**Պանդիոն** (հին հունարեն՝ Πανδίων), հին հունական դիցաբանության ատտիկական շարքի հերոս է։ Նա Աթենքում թագավորական իշխանությունը ժառանգել է իր հորից՝ Կեկրոպսից, վտարվել է հարազատների կողմից և հետագայում ամուսնությամբ դարձել Մեգարա քաղաքի թագավոր։ Նրա որդիներից մեկը Էգեոսն էր։ Գիտնականները կարծում են, որ Կեկրոպսի որդի Պանդիոնը աղբյուրներում հանդես է եկել որպես առաջին աթենական թագավորներից մեկի՝ Էրիխթոնիոսի որդի Պանդիոնի մասնակի կրկնօրինակ։

## Դիցաբանության մեջ
Հին հեղինակները Պանդիոնին անվանում են աթենական թագավոր Կեկրոպսի միակ որդուն, այսինքն՝ Գեայի և Հեփեստոսի ժառանգը։ Նրա մայրը Մետիադուսան էր՝ Եվպալամասի  դուստրը, Դեդալոսի քույրը և իր ամուսնու ազգականը։ Հոր մահից հետո Պանդիոնը դարձել է թագավոր։ Հենց նրա գահակալության օրոք էր, որ Էրինիեսի կողմից հալածված մայրասպան Օրեստեսը հայտնվեց Աթենքում, որը հետագայում արդարացվեց Արեոպագոսի կողմից, միևնույն ժամանակ, ըստ Եվսեբիոս Կեսարացու, Զևսը առևանգեց Եվրոպային, իսկ Կադմոսը հայտնվեց Հելլադայում։

Հետագայում Պանդիոնին վտարեցին իր զարմիկները՝ Մետիոնի որդիները, և նա բնակություն հաստատեց Մեգարայում։ ​​Օրոսիոսը գրում է նրա «տխուր փախուստի» մասին այս կապակցությամբ։ Պանդիոնն ամուսնացավ տեղի թագավոր Պիլասի դստեր՝ Պիլիա անունով, հետ  ըստ Պավսանիայի՝ սա տեղի է ունեցել վտարումից առաջ, ըստ Պսևդո-Ապոլլոդորոսի՝ վտարումից հետո: Երբ Պիլասը ստիպված եղավ լքել քաղաքը իր ազգականի սպանության պատճառով, Պանդիոնը ստացավ թագավորական իշխանություն։ Նա ուներ չորս որդի՝ Էգեոս, Լիկոս, Պալլաս և Նիսոս։ Պսևդո-Ապոլլոդորոսը նշում է, որ որոշ աղբյուրների համաձայն՝ Էգեոսը ծնվել է *Սկիրիոս* անունով մի մարդուց, և որ Պանդիոնը նրան փոխանցել է որպես իր որդի։

Պանդիոնը մահացավ Մեգարա քաղաքում և թաղվեց ծովափին՝ Աթենաս Այեթիայի ժայռի վրա։ Հետագայում Պանդիոնի որդիները մեթիոնիդներին վտարեցին Ատտիկայից և հոր ժառանգությունը բաժանեցին չորս մասի: Ստանալով գերագույն իշխանություն  Էգեոսը դարձավ Թեսևսի երկրային հայրը։ Ըստ առասպելի այլընտրանքային տարբերակի՝ Պանդիոնն ինքը վերագրավեց Աթենքը մեթիոնիդներից և իր մահից առաջ բաժանեց իր թագավորությունը որդիների միջև։

## Հիշողություն
Պատմական դարաշրջանում մեգարացիները ճանապարհորդներին ցույց էին տալիս Աթենաս Եթիայի ժայռը, որի վրա թաղված էր Պանդիոնը: Նրանց քաղաքում կար նաև սրբավայր, որտեղ այս թագավորին երկրպագում էին առնվազն մինչև Պավսանիասի ժամանակները (մ.թ. 2-րդ դար)։ *Պանդիոն* անունը հանդիպում է Ատտիկայում: Պահպանվել է հնաոճ ծաղկամանի վրա նման ստորագրությամբ մեկ պատկեր, բայց դա պարզ ժանրային տեսարան է, որտեղ հանդես է գալիս դիմազուրկ հերոս։ Աթենացի ողբերգակ Ֆիլոկլեսը ստեղծել է «Պանդիոն» դրամատիկական տետրալոգիան, որի տեքստը լիովին կորած է։

Գիտնականները կարծում են, որ Պանդիոնի կերպարը կարող է ունենալ ոչ թե աթենական, այլ մեգարական ծագում։ Հին ավանդույթում նման հերոսի հայտնվելը, որը կառավարել է և՛ Աթենքը, և՛ Մեգարան, ակնհայտորեն հնարավոր է դարձել պատմական դարաշրջանում այս երկու քաղաքների միջև որոշակի մերձեցման շնորհիվ. այս դեպքում այս հայտնվելը պետք է թվագրվի ոչ ուշ, քան մ.թ.ա. 6-րդ դարով՝ աթենա-մեգարական պատերազմների սկսվելուց առաջ ընկած ժամանակահատվածը։ Ենթադրաբար, Կեկրոփսի որդի Պանդիոնը սկզբնապես չի եղել աթենական թագավորների ցուցակում. նա կարող էր այնտեղ ավելացվել Կեկրոփս II-ի հետ միասին՝ ցուցակի առանձին մասերի ավելի մեծ ժամանակագրական և տոհմաբանական համապատասխանության համար։ Այս կերպարը կարող էր դառնալ Էրիխթոնիոսի որդի Պանդիոնի մասնակի կրկնօրինակը։

## Ծանոթագրություններ