open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Քո շեմին

**«Քո շեմին»** (), խորհրդային սև-սպիտակ ֆիլմ Հայրենական մեծ պատերազմի մասին, որը նկարահանել է ռեժիսոր Վասիլի Օրդինսկին 1962 թվականին։

## Սյուժե
Ֆիլմը պատմում է 1941 թվականի աշնանը Մոսկվայի պաշտպանության դրվագների մասի։ Հակաօդային պաշտպանության զենիթային մարտկոցները օպերատիվ կարգով տեղափոխվել են Լոբնյայի շրջան՝ գերմանական տանկերի ճեղքումը կանխելու համար։ Հրանոթային հաշվարկներից մեկը դիրք է գրավել փլատակում՝ տնակի մոտ, որտեղ ապրում է երեք երեխա ունեցող մի կին։

Գեղարվեստական ֆիլմն ունի վավերագրական հիմք։ Լոբնյայում՝ զենիթայինների հերոսական պաշտպանության վայրում, զենիթային զենքի հուշարձան է կանգնեցվել։

## Դերերում

## Նկարահանող խումբ
* Սցենարիստ՝ Սեմյոն Նագորնի
* Ռեժիսոր՝ Վասիլի Օրդինսկի
* Կոմպոզիտոր՝ Վենիամին Բասներ
* Օպերատոր՝ Իգոր Սլաբնևիչ
* Նկարիչներ՝ Առնոլդ Վայսֆելդ և Բորիս Նեմեչեկ

## Տեխնիկական տվյալներ
* Սև և սպիտակ, հնչուն (մոնո)
* Պրեմիերան՝ 27 մարտի, 1963 թվական, Մոսկվա (ԽՍՀՄ)
* ԽՍՀՄ վարձույթի առաջատարը (13,6 մլն հանդիսատես)

## Մրցանակներ
* 1964 - Սան Ֆրանցիսկոյի (ԱՄՆ) միջազգային կինոփառատոնի «Golden Gate» մրցանակ երկրորդ պլանի կնոջ լավագույն դերակատարման համար (Նադեժդա Ֆեդոսովա)։

## Հետաքրքիր փաստեր
* Ֆիլմում նկարահանվել են PzKpfw IV, PzKpfw 38(t) իրական տանկեր և SdKfz 250 զրահամեքենա։ Չեխոսլովակիայի արտադրության PzKpfw 38(t) տանկը կարելի է տեսնել Կուբինկայի զրահատանկային սպառազինության և տեխնիկայի ռազմապատմական թանգարանի ցուցադրությունում։ 2003 թվականին մեքենան վերականգնվել է և ներկայում միակն է Ռուսաստանում (և աշխարհում երկուսից մեկը), որը ընթացքի մեջ է այդ մոդելի տանկերից։
*Մարտական տեսարաններում՝ գերմանական տեխնիկայի վրա հրանոթով կրակոցների ժամանակ, նկարահանման հրապարակից կադրերը փոխարինվում են հրաձգարանում դերասանների փոխարեն իրական զինծառայողների մասնակցությամբ նկարահանված կադրերով, որտեղ իրական պայմաններում ցուցադրված է 85 մմ զենիթային թնդանոթի հրաձգությունը՝ բարելի հետընթացով և պարկուճի արտանետմամբ։

## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն
* История советского кино: 1917—1967. В 4-х томах. Том 4/ Под ред. Х. Абул-Касимовой. — М.: Искусство, 1968. — С. 104—105.
* Кино: Энциклопедический словарь/ Гл. ред. С. И. Юткевич. — М.: Сов. энциклопедия, 1986. — С. 311.

## Արտաքին հղումներ
* «Քո շեմին» ֆիլմի թրեյլերը

Կատեգորիա:1960-ականների ռուսերեն ֆիլմեր
Կատեգորիա:1962 ֆիլմեր
Կատեգորիա:1964 ֆիլմեր
Կատեգորիա:«Մոսֆիլմ» ստուդիայի ֆիլմեր
Կատեգորիա:Խորհրդային դրամա ֆիլմեր
Կատեգորիա:Խորհրդային սև-սպիտակ ֆիլմեր
Կատեգորիա:Խորհրդային ֆիլմեր
Կատեգորիա:Ֆիլմեր Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի մասին
Կատեգորիա:Ֆիլմեր Հայրենական մեծ պատերազմի մասին
Կատեգորիա:1960-ականների խորհրդային ֆիլմեր
Կատեգորիա:Խորհրդային ֆիլմեր Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի մասին
Հաննիբալյան երդում

**Հաննիբալյան (Հաննիբալի) երդում**, թևավոր արտահայտություն, որը նշանակում է հաստատակամություն պայքարելու մեկի դեմ և հաղթելու, մինչև կյանքի վերջը պահված երդում։

Ըստ ավանդության, երբ լրանում է Հաննիբալի ինը տարին, հայրը՝ Կարթագենի նշանավոր զորավար ու պետական գործիչ Համիլկարը, նրան իր հետ տանում է Իսպանիա, որտեղ ցանկանում է փոխահտուցել իր քաղաքի կորուստը, ինչը եղել էր Առաջին փյունիկյան պատերազմի ժամանակ։ Արշավ մեկնելուց առաջ հայրը աստվածներին զոհեր է մատուցում, իսկ զոհաբերությունից հետո իր մոտ է կանչում Հաննիբալին ու հարցնում, թե արդյոք ցանկանում է գալ իր հետ։ Երբ տղան ուրախությամբ համաձայնվում է, Համիլկարը տանում է Հադեսի տաճարի զոհասեղանի մոտ և հորդորում երդվել, որ երբեք Հռոմի հետ չի հաշտվի, կմնա նրա թշնամին։ Տաճարում փոքրիկ Հաննիբալը երդվում է աստվածների առաջ և խոստանում, որ սրբությամբ կկատարի հորը տված երդումը։

Հաննիբալը մոտ քսան տարի ահ ու սարսափի մեջ է պահում Հռոմը։ Հաննիբալի բանակներն անցնում են Իսպանիա, Գալիա, անցնում Ալպերը, մտնում Իտալիա և մոտենում Հռոմին։ Չնայած Կարթագենը երեք փայլուն հաղթանակ է տանում, սակայն Հռոմի ուժերի գերակշռությունը, ինչպես նաև թշնամու երկրում գտնվելը և այլ դժվարություններ արագացնում են Կարթագենի կործանումը։ Բայց Հաննիբալը չի հաշտվում՝ հավատարիմ մնալով իր երդմանը։

Պոլիբիոսի և որոշ այլ պատմաբանների խոսքերով՝ Հաննիբալն ինքն է պատմել այս պատմությունը սելևկյան արքա Անտիոքոս III-ին։

Ներկայումս «Հաննիբալյան երդում» արտահայտությունը թևավոր խոսքի ուժ է ստացել և փոխաբերական իմաստով նշանակում է տալ հանդիսավոր և անխախտ երդում ու հավատարիմ մնալ այդ երդմանը։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Թևավոր խոսքեր
Վերջին գնացքը (ֆիլմ, 2003)

**«Վերջին գնացքը»** (), 2003 թվականի ռուսական գեղարվեստական ֆիլմ, Ալեքսեյ Գերման-կրտսերի լիամետրաժ դեբյուտը կինոյում։ Սև-սպիտակ ֆիլմ, որի գործողությունները տեղի են ունենում Հայրենական մեծ պատերազմի տարիներին, պատմում է գերմանացի բժշկի մասին, որը ռազմաճակատ է մեկնել և անհետ կորել գերմանացիների նահանջի ժամանակ։

## Սյուժե
Ցուրտ ձմռանը ռազմական բժիշկ Պաուլ Ֆիշբախը գնացքով մեկնում է գերմանական զորքերի թիկունք։ Կայարանում նրան դիմավորում է վարորդը, որը նրան հասցնում է իր նշանակման վայր՝ հոսպիտալ, որը, ինչպես պարզվում է, տարհանվում է նահանջի պատճառով։ Հոսպիտալում մնում է միայն մի քանի մարդ, ովքեր սպասում են, որ իրենց այնտեղից կվերցնեն, սակայն ոչ ոք չի գալիս։ Երիտասարդ բժշկի հետ կոնֆլիկտի պատճառով Ֆիշբախը հեռանում է ձնով ծածկված դաշտով՝ փորձելով գտնել ճանապարհը։ Նա հանդիպում է մեկ այլ գերմանացու, որը ծառայել է որպես փոստարար և նույնպես հետ է մնացել իր զորամասից։ Նրանք միասին հասնում են անտառ, որտեղ նրանց գնդակոծում են, ինչի արդյունքում փոստատարը կոնտուզիայի է ենթարկվում։ Երբ նա ուշքի է գալիս, նրանք շարունակում են ճանապարհը։

Նրանք մոտենում են լքված անտառային խրճիթին, որտեղ գտնվում է խորհրդային հպատակների մի խումբ՝ տղամարդ և մի քանի դերասանուհիներ, որոնցից մեկը ծանր հիվանդ է։ Խմբի ղեկավարը փորձում է սպանել գերմանացիներին ատրճանակով, բայց շարունակական հազի պատճառով դա չի անում, և նրանք հեռանում են։ Փոստատարը պառկում է հանգստանալու, իսկ Ֆիշբախը շարունակում է ճանապարհը և տեսնում, թե ինչպես են հեռացող գերմանական ջոկատին գնդակահարում պարտիզանները, իսկ հետո անցնում է մեծ պարտիզանական ջոկատը, այդ թվում՝ կանայք և երեխաներ։ Մոտենում է փոստարարը, նա փորձում է կենդանի մնացած մարդ գտնել  գերմանացիների մեջ, բայց բոլորը մահացած են։ Նրանք վերադառնում են խրճիթի մոտ, որն այդ ընթացքում արդեն այրվել է, իսկ այնտեղ գտնվող բոլոր մարդիկ սպանվել են։ Փլատակների տակից փոստատարը հանում է մահացող կնոջ ։ Ֆիշբախը նստում նրա կողքին ճամպրուկի վրա և բռնում նրա ձեռքը։ Փոստատարը ծածկում է  կնոջն իր շինելով, գտնում է անձրևանոց և հանձնում բժշկի ձեռքը, իսկ ինքն է հեռանում։ Շուտով նա ընկնում է ու մահանում։ Կինը հոգեվարքի մեջ մահանում է։ Քնած Ֆիշբախը նստած է նրա կողքին՝ հովանոցը ձեռքին։

Եզրափակիչ լուսագրերում հաղորդվում է, որ Ֆիշբախն անհետ կորել է, նրա մարմինը չի գտնվել։ Նա ընտանիք չուներ և ժամանակի ընթացքում ջնջվել է նաև նրա մասին որևէ հիշողություն։

## Դերերում
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* 

Կատեգորիա:2000-ականների ռուսերեն ֆիլմեր
Կատեգորիա:2003 ֆիլմեր
Կատեգորիա:Բնօրինակում անաղբյուր հոդվածներ
Կատեգորիա:Ռուսական դրամա ֆիլմեր
Կատեգորիա:Ռուսական ռազմական ֆիլմեր
Կատեգորիա:Ռուսական ֆիլմեր
Կատեգորիա:Ֆիլմեր Հայրենական մեծ պատերազմի մասին
Գնդի որդին (ֆիլմ, 1946)

**«Գնդի որդին»** (), խորհրդային գեղարվեստական ֆիլմ, որը նկարահանել է ռեժիսոր Վասիլի Պրոնինը 1946 թվականին Վալենտին Կատաևի համանուն վիպակի հիման վրա։

## Սյուժե
Հայրենական մեծ պատերազմի ժամանակ Կարմիր բանակի զինվորները գտնում են որբ տղայի։ Նա չի ուզում գնալ թիկունքում և դառնում է մարտկոցի հետախույզ։ Երբ մարտկոցի հաշվարկն սպանվում է մարտում, Վանյային ուղարկում են Սուվորովի ուսումնարան, որի աշակերտները Կարմիր հրապարակում մասնակցում են ռազմական շքերթին։

## Դերերում

## Նկարահանող խումբ
* Սցենարիստ՝ Վալենտին Կատաև
* Բեմադրող ռեժիսոր՝ Վասիլի Պրոնին
* Բեմադրող նկարիչ՝ Պյոտր Բեյտներ
* Օպերատոր՝ Հրայր Ղարիբյան
* Ռեժիսոր՝ Յուրի Վասիլչիկով
* Կոմպոզիտոր՝ Անատոլի Լեպին

## Վերականգնում
1970 թվականին ֆիլմը վերականգնվել է «Մոսֆիլմ» կինոստուդիայում՝ նոր հնչյունագրի ձայնագրությամբ։ Գնդի որդու՝ Վանյայի ձայնը վերահնչյունավորել է Սերգեյ Չեկանը՝  Ստանիսլավ Չեկանի որդին, որն այդ ֆիլմում կատարել է զինվորի դեր։ Ֆիլմի վերականգնմանը մասնակցել են Վլադիմիր Տիխոնովը, որը վերահնչյունավորել է կապիտան Ենակիևին, Ռուդոլֆ Պանկովը, որը վերահնչյունավորել է սերժանտ Եգորովին և Վլադիմիր Ֆերապոնտովը, որը վերահնչյունավորել է եֆրեյտոր Գորբունովին։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:1940-ականների ռուսերեն ֆիլմեր
Կատեգորիա:1946 ֆիլմեր
Կատեգորիա:Բնօրինակում անաղբյուր հոդվածներ
Կատեգորիա:Խորհրդային մանկական ֆիլմեր
Կատեգորիա:Խորհրդային դրամա ֆիլմեր
Կատեգորիա:Խորհրդային սև-սպիտակ ֆիլմեր
Կատեգորիա:Ֆիլմեր Հայրենական մեծ պատերազմի մասին
Կատեգորիա:Խորհրդային ֆիլմեր Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի մասին
Կատեգորիա:1940-ականների խորհրդային ֆիլմեր
Ես ուզում եմ ձեզ տեսնել

**«Ես ուզում եմ ձեզ տեսնել»** (գերմ․՝ «Ich will euch sehen», ), 1978 թվականի ֆիլմ  (ԳԴՀ, ԽՍՀՄ), որը նկարահանել է ռեժիսոր Յանոշ Վեյչին։

## Սյուժե

1941 թվականի ձմեռ։ Գերմանացի զինվոր Ֆրիցը, հիասթափվելով պատերազմից, Սմոլենշչինայի անտառներում միանում է խորհրդային պարտիզանական ջոկատի։ Սկզբում պարտիզանները նրան չեն վստահում և թերահավատորեն են վերաբերվում նրան, բայց նրա մասնակցությունը վտանգավոր հետախուզական գործողություններին փոխում է նրա նկատմամբ վերաբերմունքը․ պարտիզանները նրան անվանում են «Վանյա», նա կարևոր առաջադրանք է կատարում և պարգևատրվում շքանշանով։ 1944 թվականին Ֆրից-Վանյան հայտնվում է ֆաշիստների ձեռքում, նրան մահապատժի են ենթարկում։

## Դերերում

* Վալտեր Պլատե – *Ֆրից Շմենկել
* [[Եվգենի Ժարիկով]] – *Միրոն
* Լեոն Նեմչիկ – *հրամանատար
* [[Գրիգորե Գրիգորիու]] – *կոմիսար Արդատով
* Իվան Գավրիլյուկ – *Կոնոպլյով
* [[Սվետլանա Սուխովեյ]] – *Շուրա
* Վալերիա Զակլուննայա – *Ելիզավետա
* [[Նինա Մասլովա]] – *Նադյա
* Դիտեր Մանն – *ՍԴ սպա
* [[Գոյկո Միտիչ]] – *Մուրատով
* Ֆեոդոր Մենիկով – *Կարցև
* [[Զուրաբ Կապիանիձե]] – *Գուրամ
* Յուրգեն Ֆրորիպ – *Գուստավ
* [[Կլաուս-Պետեր Թիլե]] – *բժիշկ
* Պետր Վելյամինով – *գնդապետ Գրիգորի
* [[Վալենտինա Անանինա]] – *Լուշկա
* Լյուդմիլա Գլադունկո – *Այրա
* [[Լեոնիդ Կմիտ]] – *Ստեպան
* Իոսիֆ Մատուսևիչ – *Անդրեյ
* [[Նիկոլայ Դուպակ]] – *Կոզլովսկի
* Վլադիմիր Անտոնով – *Իլյուշա
* [[Զդիսլավ Ստոմմա]] – *ծերունի գյուղում
* Հարի Շվեյց – *Բոյկո
* Իոն Առաքելու – *Սմիրնով
* Մոնիկա Ալվասյակ – *Քսենյա, աղջիկ
* Գերդ Բլաուշեկ – *ունտեր-սպա Պուլման
* Ռալֆ Բոտներ – *դահիճ
* [[Պյոտր Յուրչենկով]] – *քահանա

Կադրից դուրս տեքստը կարդում է Ջերի Վոլֆը։

## Նկարահանումներ
Նկարահանումները տեղի են ունեցել Բելառուսի Յարշևիչի գյուղում, նկարահանումների համար տները հատուկ ծածկվել են ծղոտով, գյուղի բնակիչները մասնակցել են զանգվածային տեսարանների նկարահանումներին և էպիզոդիկ դերերում, օրինակ՝ պատերազմի վետերան Միխայիլ Մացկևիչը ուղեկցում է պարտիզանական գումակը, իսկ գյուղի դպրոցի գերմաներենի ուսուցիչ Ֆրանց Ֆրանցևիչ Սեդոյը կատարում է գերմանացի գնդապետի դերը։

## Ծանոթագրություններ

## Աղբյուրներ
* Ich will euch sehen // Kino ist mehr als Film: die Jahre 1976—1990 / Peter Glass. — AG Verlag, 1999. — 295 с.
* Filmanalyse Ich will euch sehen (1978, János Veiczi) // Die Antifaschismus-Thematik der DEFA: eine kultur- und filmhistorische Analyse / Anne Barnert. — Schüren, 2008. — 392 с. — стр. 77-87
* Ich will euch sehen // *DEFA* կինոստուդիայի պաշտոնական կայք

Կատեգորիա:1970-ականների ռուսերեն ֆիլմեր
Կատեգորիա:1977 ֆիլմեր
Կատեգորիա:1978 ֆիլմեր
Կատեգորիա:Գերմանական կենսագրական ֆիլմեր
Կատեգորիա:Գերմանական ռազմական ֆիլմեր
Կատեգորիա:Գերմանական ֆիլմեր
Կատեգորիա:Գերմաներեն ֆիլմեր
Կատեգորիա:Խորհրդային կենսագրական ֆիլմեր
Կատեգորիա:Խորհրդային ֆիլմեր
Կատեգորիա:Ֆիլմեր Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի մասին
Կատեգորիա:Ֆիլմեր Հայրենական մեծ պատերազմի մասին
Հետախույզները

«**Հետախույզները**» (), խորհրդային հերոսական արկածային կինոֆիլմ Հայրենական մեծ պատերազմի մասին։

## Սյուժե
Հայրենական մեծ պատերազմ։ 1945 թվականին։ Մարտեր են ընթանում Դանուբի ափին տեղակայված քաղաքի համար։ Գետը ականապատված է գերմանացիների կողմից, և դա կաշկանդում է խորհրդային զորքերի գործողությունները։ Բացի այդ, միլիոնանոց բնակչությամբ քաղաքը մնացել է առանց պարենի։ Իսկ հոսանքով դեպի ներքև կանգնած են խորհրդային պարենամթերքով բարժերը։ Հրամանատարությունը մի խումբ հետախույզների հանձնարարում է բարդ և վտանգավոր գործողություն՝ թշնամուց վերցնել գետի ականապատ հատվածների քարտեզը, ինչի համար պահանջվում է ներթափանցել գերմանացիների կողմից գրավված քաղաք։

## Հետաքրքիր փաստեր
* Ժամանակին ֆիլմը եղել է վարձույթի առաջատար (1969, 1557 պատճեն, 10-րդ տեղ)՝ 35 մլն հանդիսատես։
* Հիմնված է իրական իրադարձությունների վրա։ Դանուբի նավատորմի հետախուզական ջոկատի նախկին հրամանատար Վիկտոր Կալգանովը՝ «Մորուք» մականունով, դարձել է ֆիլմի ստեղծողների խորհրդատուն։
* Ֆիլմը նկարահանվել է Կալինինգրադում և Ռիգայում։ Որպես Դանուբ հանդես է գալիս Պրեգոլյա գետը։ Ֆիլմի կադրերում երևում են Կալինինգրադի այնպիսի օբյեկտներ, ինչպիսիք են Լյութերի կիրկան, Պրեգոլյայի վտակներից մեկի Նոր կամրջի կամրջային տունը, Մայր Տաճարի ավերակները, մասնակի՝ նավահանգստի կառույցները։
* Ալեքսեյ Սմիրնովը, որը կատարում է հետախույզի դեր, եղել է պատերազմի ժամանակ փորձառու հետախույզ։

## Դերերում
* Իվան Միկոլայչուկ – *Կուրգանով 
* [[Լեոնիդ Բիկով]] – *Սաշկո Մակարենկո 
* Կոնստանտին Ստեպանկով – *Միկլոշ Գաբոր 
* [[Անդրեյ Սովա]] – *բոցման Չերնյակ 
* Ալեքսեյ Սմիռնով – *Վասյա Սիգաև 
* [[Գիժուրի Կոբախիձե]] – *Կոբերիձե 
* Լյուդմիլա Մարչենկո – *Մարի 
* Վիտալի Դորոշենկո – *Կաշկին 
* Ալեքսանդր Անուրով – *գնդապետ Կլիմ Պետրովիչ 
* [[Վլադիմիր Եմելյանով]] – *գեներալ 
* Լավրենտի Մասոխա – *Կարլոշի 
* Վլադիմիր Վոլկով – *կապիտան 
* Բորիսլավ Բրոնդուկով – *զինվոր 
* [[Լեո Պերֆիլով]] – *գերմանացի սպա 
* Վալերի Պանարին – *Սելեզնյով, հետախույզ 
* [[Դմիտրի Ֆրանկո]] – *գնդապետ Եվսյուկով

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Նկարահանող խումբ

Կատեգորիա:1960-ականների ռուսերեն ֆիլմեր
Կատեգորիա:1968 ֆիլմեր
Կատեգորիա:Բնօրինակում անաղբյուր հոդվածներ
Կատեգորիա:Խորհրդային արկածային ֆիլմեր
Կատեգորիա:Խորհրդային ֆիլմեր
Կատեգորիա:Ֆիլմեր Հայրենական մեծ պատերազմի մասին
Կատեգորիա:Ա. Դովժենկոյի անվան կինոստուդիայի ֆիլմեր
Բարի մարդկանց շրջապատում

**«Բարի մարդկանց մեջ»** (), խորհրդային գեղարվեստական ֆիլմ, սոցիալական դրամա, որը նկարահանել են ռեժիսորներ Եվգենի Բրյունչուգինը և Անատոլի Բուկովսկին 1962 թվականին Ա. Դովժենկոյի անվան կինոստուդիայում։ Գրիգորի Զբանացկու համանուն վիպակի էկրանավորումն է։

Ֆիլմի պրեմիերան տեղի է ունեցել 1962 թվականի նոյեմբերի 26-ին։

## Սյուժե
Ֆիլմը պատմում է ռուս աղջկա ճակատագրի մասին, որը կորել է Հայրենական մեծ պատերազմի ժամանակ։ Փոքրիկ Տանյայի համար պատերազմը սկսվել է նրանից, որ նա կորցրել է մորը։ Աղջիկը կորչում է կատաղի իրադարձությունների հորձանուտում։ Ճակատագիրը նրան մեկ այլ մայր է ուղարկում։ Երկու տարեկան աղջկան շուտով գտնում է ուկրաինուհի Միխայլինան և վերցնում է իր մոտ՝ չկասկածելով, որ ինքը կարող է իսկական մայր դառնալ նրա համար։ Կինը նրան անվանում է Նատաշա․ հենց այդպես է Միխայլինան հասկանում երեխայի թոթովանքը։ Այդ ժամանակից ի վեր Միխայլինան դուստր ունի։ Այժմ աղջիկը նրա միակ ուրախությունն ու բերկրանքն է, քանի որ ուկրաինուհու որդին զոհվել է։

Պատերազմն ավարտվում է, քիչ-քիչ մարդիկ սկսում են ուշքի գալ կորուստներից հետո, աստիճանաբար սկսվում է խաղաղ կյանքը։ Միխայլինան ուրախանում է խնամատար դստեր համար, որը գերազանցիկ, դաստիարակված և քաղաքավարի աղջիկ է։ Սակայն ինչ-որ տեղ վիշտը պատռում է իսկական մոր սիրտը, որից պատերազմը խլել է ամեն ինչ։ Եվ եթե ամուսնու և ավագ դստեր մասին նա գիտի, որ նրանք հաստատ մահացել են, ապա կրտսերի մասին ոչինչ չգիտի։ Բայց հույսը մնում է, և նա շարունակում է փնտրել իր երեխային։

## Դերերում
* Վերա Մարեցկայա – *Միխայլինա Իվանովնա Յասին
* [[Սոֆյա Պավլովա]] – *Օլգա Դմիտրիևնա
* Իրինա Միցիկ – *Նատաշա Յասին, Միխայլինայի որդեգրած դուստրը
* Յուրա Լեոնտև – *Ռոման
* Լյուդա Զաբրոդսկայա – *Մագդա Զալևսկայա
* [[Բորիս Բորիսենոկ]] – *Նիկիտա Աֆանասևիչ Մարցինյուկ
* Յուրի Կրիտենկո – *Վասիլի Սվիրիդովիչ Տիխոնյուկ, պիոներական ավագ ջոկատավար
* [[Նինա Անտոնովա]] – *Յարոշկո
* Օքսանա Սլուժենկո – *Տանյա
* [[Նեոնիլա Գնեպովսկայա]] – *Աննա Պետրովնա, բժիշկ
* Լեոնիդ Դանչիշին – *էպիզոդ
* [[Սոֆյա Կարամաշ]] – *Մագդայի մայրը
* Օլգա Նոժկինա – *Ռոմայի մայրը
* [[Աննա Նիկոլաևա]] – *Աննա Տիմոֆեևնա, հիվանդ
* Նատալյա Նաում – *բուժքույր
* [[Անդրեյ Պոդուբինսկի]] – *Յակոբ, Միխայլինայի որդին
* Նիկոլայ Ռուշկովսկի – *Արկադի, Օլգայի ամուսինը
* Նիկոլայ Տալյուրա – *էպիզոդ
* Վլադիմիր Վոլկով – *գերի
* [[Ալեքսանդր Տոլստիխ]] – *գերի
* Վյաչեսլավ Վորոնին – *գերմանացի ուղեկցորդ
* [[Վիտոլդ Յանպավլիս]] – *գերմանացի ուղեկցորդ (լուսագրերում նշված չէ)
* Վասիլի Ֆուշչիչ – *Նեմեց-պահակախումբ
* [[Վարվառա Չայկա]] – *Ռոմայի մորաքույրը
* Բորիս Բոլդիրևսկի – *էպիզոդ (լուսագրերում նշված չէ)
* [[Պավել Շկրեբա]] – *էպիզոդ (լուսագրերում նշված չէ)

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* 
* «Բարի մարդկանց մեջ» 

Կատեգորիա:Խորհրդային ֆիլմեր
Կատեգորիա:1962 ֆիլմեր
Կատեգորիա:Ֆիլմեր Հայրենական մեծ պատերազմի մասին
Կատեգորիա:Ա. Դովժենկոյի անվան կինոստուդիայի ֆիլմեր
Կատեգորիա:Խորհրդային դրամա ֆիլմեր
Շումարիցեի հուշայգի

**«Կրագուևացյան հոկտեմբեր» հուշայգի** (, **Спомен-парк „Крагујевачки октобар**"), հայտնի է նաև  **Շումարիցեի հուշայգի** (*Memorijalni park Šumarice*, Меморијални парк Шумарице) անվանումով, վայր Սերբիայի Կրագուևաց քաղաքի մերձակայքում, որտեղ Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի ժամնակ՝ 1941 թվականի հոկտեմբերի 21-ին, գերմանացի զավթիչները կոտորել են շուրջ 2800 սերբ տղամարդկանց ու պատանիների, այդ թվում՝ հարյուրավոր դպրոցականների և ուսանողների։ Կոտորածի վայրում ճարտարապետ Իվան Անտիչի պատրաստած նախագծով կառուցվել է «Հոկտեմբերի 21-ի թանգարանը»։

Հուշայգում տեղադրված են զոհված դպրոցականների և ուսուցիչների հիշատակը հավերժացնող, ինչպես նաև՝ պայքարը, ընդվզումը, ազատությունը, վիշտն ու ցավը պատկերող հուշարձաններ ու քանդակներ, որոնց հեղինակները ճանաչված քանդակագործներ են՝ Միոդրագ Ժիվկովիչը, Նանդոր Գլիդը, Անտե Գրժետիչը, Նեբոյշա Դելյան և այլք։ Հուշահամալիրում ներառված են նաև Առաջին համաշխարհային պատերազմում զոհված սլովակների հուշարձանը, հին գերեզմանատունը՝ սերբ զինվորի հուշարձանով հանդերձ։

1979 թվականի դեկտեմբերի 27-ին հուշայգին հռչակվել է համազգային նշանակության մշակութային արժեք։

## Թանգարանը
Թանգարանի շենքի դետալները խորհրդանշական իմաստ ունեն և արտացոլում են 1941 թվականի հոկտեմբերի 21-ի մեծ ողբերգությունը, զոհվածների տառապանքն ու հրաշքով փրկվելու հույսը։ Իսկ ներսում՝ բազմաթիվ ցուցանմուշների շարքում ներկայացված են հոկտեմբերի 21-ի կոտորածի հետ առնչվող պատմական փաստաթղթեր, լուսանկարներ, նկարիչ Պետար Լյուբարդի, քանդակագործ Դրագան Պանիչի աշխատանքների հավաքածուներ։ Գործում են գրադարանը և ընթերցասրահը։

2020 թվականի դեկտեմբերին թանգարանում կազմակերպվել է թեմատիկ հատուկ ցուցադրություն Յասենովացի համակենտրոնացման ճամբարի վերաբերյալ։

## Պատկերասրահ

File:Kragujevac-_Muzej_21_oktobar.jpg|Թանգարանի շենքը
File:Večni_plamen_slobode,_Šumarice01.JPG|Ազատության հավերժական կրակը
File:Kragujevac,_Šumarice,_Spomenik_bola_i_prkosa.JPG|«Ցավ և ընդվզում» հուշարձանը
File:Spomenik_Sto_za_jednog.jpg|«Հարյուրը մեկի դիմաց» հուշարձանը
File:Споменик_отпора_и_слободе_у_Шумарицама.JPG|«Դիմադրություն և ազատություն» հուշարձանը
File:Šumarice,_Peto_tri.JPG|«Ընդհատված թռիչք» հուշարձանի դրվագ
File:Spomenik_u_Šumaricama.JPG|Առաջին աշխարհամարտի զոհերի հուշարձանը


## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Šumarice Memorial Park - Museum of October 21
* Virtual tour to area, monuments and buildings 

Կատեգորիա:Սերբիայի արվեստ
Կատեգորիա:Սերբիայի թանգարաններ
Կատեգորիա:Սերբիայի մշակույթ
Ռազմաճակատ հայրական տանը

**«Ռազմաճակատ հայրական տանը»** (), ռեժիսոր Էրիկ Լացիսի գեղարվեստական ֆիլմը, որը նկարահանվել է Բրունո Սաուլիտիսի «Ճանապարհ հացենիների տակ» վեպի հիման վրա Ռիգայի կինոստուդիայում 1984 թվականին։

## Սյուժե
1944 թվականի ամառ։ Ծանր վիրավորվելուց հետո հայրենի գյուղ է վերադառնում զորացրված մայոր Անտոն Պայպալան։ Բոլորովին վերջերս այդտեղով էր անցնում ռազմաճակատի գիծը և շրջակայքում թաքնվում են բազմաթիվ պաշտոնաթող գերմանացի զինվորներ և նոր իշխանության՝ անտառ փախած հակառակորդներ տեղի բնակիչներից։ Վոլոստի կուսկազմակերպիչ Պայպալային հազիվ է հաջողվում գտնել թափուր վարչական պաշտոններն զբաղեցնել ցանկացողներ։ Մարդասպանների ձեռքից մեկը մյուսի հետևից մահանում են նախագահն ու գրագիրը։

Այդ ժամանակ գավառային կենտրոնից ժամանած օպերլիազորը ձերբակալում է Կառլիս Պայպալային։ Անտոնի եղբայրը չի խառնվել քաղաքականությանը և երազել է միայն գյուղացիական հանգիստ աշխատանքի մասին։ Բայց պատերազմն իր պայմաններն է թելադրում նաև Կառլիսին, որը կյանքով պարտական է գերմանացի սպային և օգնել է վերջինիս թաքնվել խորհրդային զորքերի ճակատը ճեղքելու ժամանակ։ Անտոն Պայպալան չի կարող օգնել եղբորը, և շուտով ինքն էլ մահանում է իր նախկին համագյուղացու ձեռքից։

## Դերերում
* Գունարս Ցիլինսկի – *Անտոն Պայպալա
*Էդուարդ Պավուլս – *Կառլիս Պայպալա
*Ռոլանդս Զագորսկիս – *Սպանդեգ
*[[Լիլիտա Օզոլինիա]] – *Էլգա
*Անտրա Լիեդսկալնինյա – *Մարիա
*Վայրոնիս Յականս – *Շուստինշ
*Ռոբերտ Զեբերգս – *Պուրինշ
*Յուրիս Պլավինշ – *Դեգումս
*Միերվալդիս Օզոլինշ – *Սլիավա
* Տալիվալդիս Աբոլինշ – *Ստաբուլնիեկս
*Հելմուտ Կալնինշ – *Մորգենշտեռն
*Ռիտա Մեյրանե – *Հելենա
*Ալեքսեյ Միխայլով – ''շրջանի ղեկավար

## Նկարահանող խումբ
* Սցենարի հեղինակներ՝ Անտոն Բրոքս, Էրիկ Լացիս
* Բեմադրող ռեժիսոր՝ Էրիկ Լացիս
* Բեմադրող օպերատոր՝ Հարի Կուկելս
* Կոմպոզիտոր՝ Պաուլս Դամբիս
* Բեմադրող նկարիչ՝ Անդրիս Մերկմանիս

## Փառատոներ և մրցանակներ
* 1985 - 18 համամիութենական կինոփառատոն (Մինսկ) գեղարվեստական ֆիլմերի ծրագրում «Հիշատակ» մրցանակ «Ռազմաճակատ հայրական տանը» ֆիլմին

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:1980-ականների ռուսերեն ֆիլմեր
Կատեգորիա:1984 ֆիլմեր
Կատեգորիա:Գրական ստեղծագործությունների էկրանավորումներ
Կատեգորիա:Խորհրդային դրամա ֆիլմեր
Կատեգորիա:Խորհրդային ֆիլմեր
Կատեգորիա:Ռիգայի կինոստուդիայի ֆիլմեր
Կատեգորիա:Ֆիլմեր Հայրենական մեծ պատերազմի մասին
Նստիր կողքիս, Միշկա

**«Նստիր կողքիս, Միշկա»** (), խորհրդային գունավոր լայնէկրան ֆիլմ, բեմադրող ռեժիսոր Յակով Բազելյանի դրաման, որը պատմում է շրջափակված Լենինգրադում երեխաների կյանքի մասին։ Ֆիլմը նկարահանվել է «Ահա թե ինչպես է դա եղել» ինքնակենսագրական վեպի հիման վրա, որը գրել է Յուրի Գերմանը՝ սցենարիստներից մեկի՝ Ալեքսեյ Գերմանի հայրը։

Ֆիլմի երաժշտական ձևավորմանը մասնակցել է ԽՍՀՄ կինեմատոգրաֆիայի պետական սիմֆոնիկ նվագախումբը՝ դիրիժոր Վ. Վասիլևի հետ։

## Սյուժե
Ֆիլմը պատմում է Լենինգրադի դպրոցական Միշկա Աֆանասևի կյանքի մասին։ 1941 թվականի գարնանը Լենինգրադը տոնում է Մայիսի 1-ը, Սակայն Միխայիլը ընկնում է մանկական հիվանդանոց քութեշի պատճառով։ Հիվանդանոցում նա իմանում է, որ այդ պահին Խորհրդային Միության վրա հարձակվել են երրորդ Ռայխի զորքերը և սկսվել է Հայրենական մեծ պատերազմը։

Մի օր գերմանական ավիառումբն ընկնում է հիվանդանոցի վրա, որտեղ պառկած է Միշկան։ Նա վիրավորվում է և տեղափոխվում զինվորական հոսպիտալ։ Մինչ նա բուժվում է, Լենինգրադի մեծապես փոխվում է, և այդ փոփոխությունները Միշկան անմիջապես ուշադրության է արժանացոնւմ դուրս գրվելուց անմիջապես հետո։

Պատերազմի պատճառով Միշկայի հայրը, որը մասնագիտությամբ հրշեջ է, գրեթե տանը չի լինում։ Նա ստիպված է շատ ժամանակ անցկացնել աշխատավայրում՝ քաղաքում մշտական հրդեհների պատճառով։ ԱԱյդ պատճառով Միշկան պետք է իր առօրյան մենակ կազմակերպի, ապա նրա մոտ տեղավորվում են մի քանի դեռահասներ՝ Լենոչկա և Գենյան դերասան Լոշադկինի ընտանիքից։ Նրանք մասնակցում են հոսպիտալներում տեղի ունեցող ելույթներին, և Միշկինը միանում է նրանց։

Սակայն մարդկանց տրվող մթերաբաժինը ժամանակի ընթացքում նվազում է, և որոշ ժամանակ անց Լենոչկան ու Գենյան նույնիսկ չեն կարողանում կանգնել հյուծման պատճառով։ Այդ ժամանակ վախեցած Միշկան հենակներով գնում է հոր մոտ, և նա օգնության է գալիս երեխաներին։

## Դերերում

## Ծանոթագրություններ

## Աղբուրներ
* 
* 

## Արտաքին հղումներ
* «Նստիր կողքիս, Միշկա» ֆիլմը *Megogo* կայքում

Կատեգորիա:1970-ականների ռուսերեն ֆիլմեր
Կատեգորիա:1977 ֆիլմեր
Կատեգորիա:Գրական ստեղծագործությունների էկրանավորումներ
Կատեգորիա:Խորհրդային ֆիլմեր
Կատեգորիա:Ֆիլմեր Հայրենական մեծ պատերազմի մասին
Գանայի ազգային թանգարան

**Գանայի ազգային թանգարան** (), թանգարան, որը գտնվում է Գանայի մայրաքաղաք Աքրայում։ Այն վեց թանգարաններից ամենամեծն ու ամենահինն է, որը գործում է Գանայի թանգարանների և հուշարձանների խորհրդի կառավարման ներքո։

Թանգարանի շենքը բացվել է 1957 թվականի մարտի 5-ին՝ Գանայի անկախությանը նվիրված տոնակատարությունների շրջանակներում։ Պաշտոնական բացումն արել է Քենթի դքսուհին՝ արքայադուստր Մարինան։ Թանգարանի առաջին տնօրենն էր Ա.Վ. Լոուրենսը։

Հնագիտության, ազգագրության, ինչպես նաև` կերպարվեստի առարկաները տեղ են գտնում Ազգային թանգարանի շենքում։
Հնագիտության բաժնում առարկաները սկսվում են ցուցադրվել քարե դարաշրջանից մինչև ոչ վաղ պատմական անցյալը։ Ազգագրության պատկերասրահում մշտական ցուցադրության մեջ գտնվող առարկաները ներառում են բնիկ գանացիների կողմից օգտագործվող երաժշտական գործիքներ, ուլունքներ, ավանդական գործվածքներ, աթոռներ և խեցեղեն։ Կան նաև այլ աֆրիկյան երկրներից առարկաներ, որոնք ձեռք են բերվել փոխանակման միջոցով։ Որպես օրինակ կարելի է համարել Սենֆուի դիմակները, Զուլսուլուսի փայտե կերպարները և ուլունքե իրերը Հարավային Աֆրիկայից։ Բացի այդ, կան նաև  Կոնգոյի Բուշոնգոյի փորագրություններ։ Փոքր, բայց տպավորիչ արվեստի պատկերասրահի ցուցանմուշները հիմնականում բաղկացած են ժամանակակից Գանայի նկարներից, որոնք պատկերվել են յուղերով, պաստելներով, ակրիլներով, ջրաներկներով, ինչպես նաև ներկայացված են կոլաժներ։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* old, archived Museum website
* National Museum of Ghana website

Կատեգորիա:Ազգային թանգարաններ
Կատեգորիա:1957 հիմնադրված թանգարաններ
Կատեգորիա:1957 հիմնադրումներ Աֆրիկայում
Կատեգորիա:Գանա
Աշխատիր ողջ մնալ

«**Աշխատիր ողջ մնալ**» (), խորհրդային ռազմական գեղարվեստական ֆիլմ, որը նկարահանել է  Գենադի Իվանովն Ալեքսանդր Բելյաևի «Հրամայված է պահպանել» վիպակի հիման վրա

## Սյուժե
Մերձբալթիկա, 1944 թվական։ Մերձբալթյան պարտիզանները որոշում են պայթեցնել կամուրջը, որով գերմանացիները ռազմամթերք, պարենամթերք և տեխնիկա են տեղափոխում։

Միևնույն ժամանակ խորհրդային հրամանատարությունը նախապատրաստում է զորքերի ռազմավարական հարձակումը, որտեղ կամուրջը պետք է կարևորագույն դեր խաղա։

Գվարդիայի լեյտենանտ Ֆոմիչյովը (Եվգենի Մենշով) և նրա մի խումբ հետախույզները պետք է կատարեն գեներալ Արխիպովի (Պյոտր Գլեբովի) բարդ և շատ կարևոր առաջադրանքը՝ գրավել և ամենակարևորը՝ պահել երկաթուղային կամուրջը մինչև Կարմիր բանակի գլխավոր ուժերի ժամանումը։

Ֆոմիչյովի խումբը ինքնաթիռից իջնում է գերմանացիների թիկունքում, որտեղ անհրաժեշտ է կատարել առաջադրանքը։ Ինքնաթիռը տեղ չի հասնում, այն խոցում է գերմանական ինքնաթիռը։ Խումբը վայրէջք է կատարում կամրջից 20 կմ հեռավորության վրա, և յուրաքանչյուր հետախույզ քարտեզով ինքնուրույն է հասնում անհրաժեշտ վայր։ Հրամանատարությունը չգիտի, թե ինչ է տեղի ունեցել։ Այնուամենայնիվ, խումբը հայտնում է, որ ամեն ինչ կարգին է։

Առաջադրանքը բավականին բարդ է։ Գերմանացիները շատ լավ են հսկում այդ օբյեկտը, և բացի այդ՝ ականապատել են, ինչը գերմանացիներին հնարավորություն է տալիս  պայթեցնել կամուրջն իր առաջին վտանգի դեպքում։

Ֆիլմը ցույց է տալիս, թե ինչպես են խորհրդային հետախույզները կատարել այդ առաջադրանքը, կարողացել են գրավել, ականազերծել և պահել կամուրջը մինչև Կարմիր բանակի հիմնական ուժերի ժամանումը, և ինչպես են Մերձբալթյան պարտիզանները օգնել խորհրդային հետախույզներին ազատել իրենց հողը գերմանացի զավթիչներից։

## Դերերում
* Եվգենի Մենշով – *Ֆոմիչյով
* Իլոնա Բալսիտ – *Ալդոնա 
* Զդիսլավ Ստոմմա – *Ալդոնայի հորեղբայրը
* Պյոտր Գլեբով – *գեներալ Արխիպով
* Յուրի Գորոբեց – *գեներալ Մելնիկով 
* Անատոլի Սկորյակին – *Բորիսով 
* Վիկտոր Ժիգանով – *Սինիցին 
* Սերգեյ Վոլկոշ – *Բազելևիչ 
* Յուրի Միխեենկով – *Ձյուբա 
* Իգոր Տարադայկին – *Երեմեև 
* Արշակ Օհանյան – *Աշոտ Սարգսյան 
* Արունաս Սաբոնայտիս – *Վալդիս Պարմալիս 
* Յուրի Մալյարով – *Գալիև
* Վիկտոր Վլադիսլավլև – *Կորոլկով
* Վլադիմիր Անիկին – *Պախոմով
* Դմիտրի Գուրկո-Անտոնով – *Շարիկով
* Ստասիս Պյատոնայտիս – *Բուկոնտաս 
* Ալգիրդաս Պաուլավիչյուս – *Կարչաուսկաս 
* Ռոլանդաս Բուտկյավիչյուս – *Յուրգիս 
* Ռոմուալդաս Ուրվինիս – *Ալբերտաս 
* Անդրիս Լիելայս – *Լեոնաս 
* [[Արտյոմ Կարապետյան (դերասան)|Արտյոմ Կարապետյան]] – *հնչյունավորում, կարդում է կադրիս դուրս թարգմանությունը

## Նկարահանող խումբ
* Ռեժիսոր՝ Գենադի Իվանով
* Սցենարիստ՝ Ալեքսանդր Բելյաև
* Օպերատոր՝ Ալեքսանդր Ռիբին
* Կոմպոզիտոր՝ Լեոնիդ Աֆանասև

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:1980-ականների ռուսերեն ֆիլմեր
Կատեգորիա:1986 ֆիլմեր
Կատեգորիա:Բնօրինակում անաղբյուր հոդվածներ
Կատեգորիա:Խորհրդային արկածային ֆիլմեր
Կատեգորիա:Խորհրդային ֆիլմեր
Կատեգորիա:Մաքսիմ Գորկու անվան կինոստուդիայի ֆիլմեր
Կատեգորիա:Ֆիլմեր Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի մասին
Կատեգորիա:Ֆիլմեր Հայրենական մեծ պատերազմի մասին
Տե Ումանիբոնգ

**Տե Ումանիբոնգ** կամ **Կիրիբատիի ազգային մշակութային կենտրոն և թանգարան** (, նաև՝ **Te Umwanibong** կամ՝ **Kiribati Cultural Museum,** **Kiribati Museum and Cultural Centre**), ազգաբանական թանգարան Կիրիբատիի Թարավա աթոլում՝ Բիկենիբու քաղաքում։ Հավաքածուում տեղ են գտել մշակութային և պատմական արժեք ներկայացնող արտեֆակտներ և այլ առարկաներ, որոնց ընդհանուր թվաքանակը հասնում է 250-ի։ Կան նաև այլ հավաքածուներ ու ցուցանմուշներ։ Կիրիբատիի հանրապետության միակ թանգարանն է։ Անվանումը՝ *uma ni bong*, կիրիբատիերենից բառացի թարգմանած՝ նշանակում է «*աստղային տուն*»։ Գործում է Կիրիբատիի հանրապետության ներքին գործերի և սոցիալական հարցերի նախարարության ենթակայության ներքո։ Բիկենիբու քաղաքի կենտրոնում զբաղեցնում է մեկուկես հեկտար տարածք։ Բաղկացած է գլխավոր մասնաշենքից և երկու օժանդակ շինություններից։

## Պատմություն
Թանգարանի հիմնադրման աշխատանքները մեկնարկել են 1971 թվականին; Գաղափարը ծագել է Սուվայում ՅՈՒՆԵՍԿՕ-ի կազմակերպած համաժողովից հետո։ Այն իրագործելու նպատակով 1973 թվականին հիմնվել է *Tungavalu* ընկերությունը՝ տեղացիների և սփյուռքի ներկայացուցիչների մասնակցությամբ։ Ընկերությունը թողարկել է *Banan Tungavalu* խորագիրը կրող տեղեկատվական բյուլետեն, որը 1974 թվականի սեպտեմբերից տարածվել է բնակչության շրջանում։ 1975 թվականին ընկերությունը կազմակերպել է առաջին ցուցահանդեսն ու արհեստագործական մրցույթը։
 
Թանգարանում առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում Կիրիբատիի նյութական մշակույթի արտացոլմանը ըստ հետևյալ թեմաների՝ մվանիբաներ (*mwaneabas*), պանդանուներ (*pandanu*s), զամբյուղագործություն, պարի տարազներ, ձկնորսական պարագաներ։ Մի ոչ մեծ բաժնում էլ ներկայացված է Կիրիբատիի պատմությունը Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի տարիներին։

### Անդրծովյան հավաքածուներ
Կիրիբատիի՝ գաղութային շահագործման ենթարկված լինելու պատճառով նրա մշակութային ժառանգության բազմաթիվ նմուշներ հայտնվել են անդրծովյան հավաքածուներում, այդ թվում՝ Բրիտանական թանգարանում, Շոտլանդիայի ազգային թանգարանում, Գլազգոյի թանգարանում,, Նոր Զելանդիայի Թե Փափա թանգարանում, Մետրոպոլիտեն թանգարանում, Պիբոդիի հնագիտության և ազգաբանության թանգարանում, Փիթ Ռիվերս թանգարանում, Օթագո թանգարանում, Քեմբրիջի համալսարանի հնագիտության և մարդաբանության թանգարանում, Բոուերս թանգարանում։

## Պատկերասրահ

File:Man's dance mat from Fanning Island, Kiribati, Honolulu Museum of Art accession 2013.JPG|''Քաբե' (տղամարդու պարի փաթաթան Ֆանինգ կղզուց, 20 -րդ դարի սկիզբ Հոնոլուլուի արվեստ թանգարան (2013)
File:Dance ornament of conus shell and pandanus leaf string, Kiribati, 1891 - Staatlichen Museums für Völkerkunde München - DSC08292.JPG|Պարի տարազի զարդանախշ. Կիրիբատի, 1891 - Մյունխենի հինգ մայրցամաքների թանգարան
File:Display of objects from Kiribati and Tuvalu, Otago Museum, 2016-01-29-2.jpg|Առարկաներ Կիրիբատիից և Տուվալուից. Օթագո թանգարան, 2016
File:Helmet, Kiribati, 1895 - Ethnological Museum, Berlin - DSC01264.JPG|Սաղավարտ, Կիրիբատի, 1895 - Բեռլինի ազգաբանական թանգարան


## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Touring Te Umanibong, National Cultural Museum in Bikenibeu

Կատեգորիա:Ազգագրական թանգարաններ
Կատեգորիա:Ազգային թանգարաններ
Կատեգորիա:Կիրիբատի
Կատեգորիա:Օվկիանիայի թանգարաններ
Թանգարանների համակարգչային ցանց

Թանգարանների համակարգչային ցանցը (MCN) ԱՄՆ-ում տեղակայված շահույթ չհետապնդող կազմակերպություն է այն մասնագետների համար, ովքեր հետաքրքրված են թանգարանների համար համակարգչային տեխնոլոգիաների օգտագործմամբ։

Թանգարանների համակարգչային ցանցը հիմնադրվել է 1967 թվականին Նյու Յորքում։ Թանգարանների համակարգչային ցանցի պատմությունը գալիս է այն  ժամանակվանից, երբ տեղեկատվական տեխնոլոգիաները զարգանում էին արագ տեմպերով։ Սկզբում կազմակերպությունը սկսեց աշխատել որպես թանգարանների ոչ ֆորմալ խմբավորում` նպատակ ունենալով ավտոմատացնել գրանցումները։ Նյու Յորքի արվեստի խորհրդի ֆինանսավորմամբ, Թանգարանների համակարգչային ցանցը մշակեց նախատիպային հիմնական ցանց, որը տրվեց մասնակիցներին 1968-1971 թվականներին։ Երբ ֆինանսավորումն ավարտվեց 1971 թ.-ին, թանգարանների համակարգչային ցանցը պաշտոնապես ընդգրկվեց որպես ոչ առևտրային կազմակերպություն, և այն այդ ժամանակվանից սկսել է անդամներ ներգրավել։ Քանի որ նոր տեխնոլոգիան փոխարինում էր ընդհանուր գրանցման նախնական համակարգին, Թանգարանների համակարգչային ցանցը վերածվեց այնպիսի ցանցի, որը ցանկանում է բարելավել թանգարանային տեղեկատվության զարգացման, կառավարման և փոխանցման հարցերը ավտոմատացման միջոցով։

Թանգարանների համակարգչային ցանցը կազմակերպում է ամենամյա համաժողով, քննարկման ֆորում, հատուկ հետաքրքրությունների խմբեր, թանգարանային կայքերի առցանց գրացուցակ և այլն։ Անդամների մեջ կան անհատներ, տարբեր հաստատություններ և ընկերություններ։ Կազմակերպությունը ղեկավարում է տնօրենների խորհուրդը։ Տնօրենների կազմաը ներառում է նախագահ, փոխնախագահ և քարտուղար։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* MCN website
* Museum Sites Online
* Mustech Central , MCN Project Registry

Կատեգորիա:1967 հիմնադրված կազմակերպություններ
Կատեգորիա:ԱՄՆ-ի թանգարաններ
Սան Ֆելիպե ամրոց

**Սան Ֆելիպե ամրոց** (), իսպանական առափնյա պաշտպանության ամրոց, որը գտնվում է Դոմինիկյան Հանրապետության հյուսիսում՝ Պուերտո Պլատա նահանգում։ Ամրոցը, որը հայտնի է նաև որպես Էլ Մորրո դե Սան Ֆելիպե (), օգտագործվել է Սան Ֆելիպե դե Պուերտո Պլատա քաղաքը ծովահեններից ու կորսարներից պաշտպանելու համար։ Գտնվում է Պունտիլա դել Մալեկոն բլրի վրա (), որը նայում է Ատլանտյան օվկիանոսին․ դրա ռազմավարական դիրքը հնարավորություն է տվել պաշտպանել քաղաքի նավահանգստի մուտքը։ Ամրոցի շինարարությունը սկսվել է Իսպանիայի թագավոր Ֆիլիպ II-ի հրամանով 1564 թվականին և ավարտվել 1577 թվականին ամրոցի ղեկավար Ռենջիֆո դե Անգուլոյի կողմից։ Ամրոցը համապատասխանաբար կոչվել է թագավորի պատվին, որի օրոք վերակառուցվել է։

Ամրոցը ներկայում վերածվել է թանգարանի, որը ներկայացնում է բերդի կարևոր դերը Պուերտո Պլատայի և Դոմինիկյան Հանրապետության պատմության մեջ։ Թանգարանային հավաքածուն պարունակում է 18-րդ և 19-րդ դարերի ռազմական նմուշներ։

## Պատմություն
Սան Ֆելիպե ամրոցը դարձել է Քվազիպատերազմի թատերաբեմերից մեկը 1800 թվականի մայիսի 11-ին։ Պուերտո Պլատայի ծովախորշի մոտ տեղի ունեցած մարտում ամերիկյան 2 նավ հետևակայինների հետ միասին հաղթանակ են տարել ֆրանսիական կորվետի և ամրոցի իսպանական կայազորի նկատմամբ, որից հետո լքել են Պուերտո Պլատայի ափը։

Հետագայում ամրոցն օգտագործվել է որպես բանտ, օրինակ՝ Պեդրո Սանտանան այդտեղ բանտարկել է Դոմինիկյան Հանրապետության հիմնադիր հայրերից մեկին՝ Խուան Պաբլո Դուարտին։

Ամրոցը թանգարանի է վերածվել 1965 թվականին, կառույցի վերանորոգումն իրականացվել է 1972 թվականին, իսկ 1983 թվականից այն պաշտոնապես բացվել է հասարակության համար։ Ներկայումս Սան Ֆելիպենի ամրոցը 16-րդ  դարի Պուերտո Պլատա քաղաքի միակ պահպանված կառույցն է, Պուերտո Պլատան ավերվել է և ոչնչացվել Դոմինիկյան Հանրապետության անկախության վերականգնման համար պատերազմի հրդեհներում։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Օնլայն շրջայց Սան Ֆելիպե ամրոցում 

Կատեգորիա:Ամրոցներ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Դոմինիկյան Հանրապետության թանգարաններ
Կատեգորիա:Դոմինիկյան Հանրապետության տեսարժան վայրեր
Մարիի պատմության և տեղական գիտությունների թանգարան

**Մարիի պատմության և տեղական գիտությունների թանգարան** (), պատմական և տեղական պատմության թանգարան Թուրքմենստանի Մարի քաղաքի կենտրոնում։ Թանգարանի ցուցահանդեսը արտացոլում է Մարիի պատմությունն ու մշակույթը հին ժամանակներից մինչև մեր օրերը, եզակի է ցուցանմուշների քանակով և բովանդակությամբ։

## Թանգարանի նկարագրությունը և պատմությունը
Թանգարանը հիմնադրվել է 1968 թվականին՝ որպես Մարիի պատմական և հեղափոխական թանգարան։ Առաջին ցուցահանդեսը բացվել է 1974 թվականին։

Տեղական պատմության թանգարանը տեղակայված է սպիտակ մարմարից և գունավոր գրանիտից պատրաստված եռահարկ մի մեծ շենքում։ Պալատը կառուցվել է 2010 թվականին «Sedas Insaat Anonim Sirketi» շինարարական ընկերության կողմից,Վելայեթի գրադարանից և գլխավոր մզկիթից ոչ հեռու։ Շենքի արժեքը 18 միլիոն ԱՄՆ դոլար է։ Թանգարանը բաղկացած է կենտրոնական և կողային ճակատից և առաջին հարկից։ Շենքը հագեցած է վեց ցուցասրահներով, նիստերի դահլիճով, գրասենյակային սենյակներով, պահեստարաններով, վերականգնման լաբորատորիաներով։

## Ցուցադրություն
Թանգարանի ֆոնդը ունի մոտ քառասուն հազար ցուցանմուշ, դրանք պատմական նկարներ են, «արևելյան» մանրանկարներ, գոբելեններ, գրաֆիկա, կերամիկա և քանդակներ, հին ազգային հագուստ, թուրքմենական գորգեր, արծաթյա զարդեր, կենցաղային պարագաներ, երաժշտական գործիքներ, հին զենքեր, հին ձեռագրեր, տարածաշրջանի պատմության վերաբերյալ փաստաթղթեր, Մարիի վելայաթի բուսական և կենդանական աշխարհի բոլոր տեսակները։

Առանձին սենյակում ներկայացված է հնագիտական գտածոների հավաքածու, որոնց մեծ մասը հայտնի Մարգուշ երկրի ցուցանմուշներն են, որոնք ձեռք են բերվել ռուս-թուրքմենական Մարգուշա արշավախմբի պեղումների արդյունքում, որոնք ղեկավարել են հայտնի հնագետ Վիկտոր Սարիանիդին։ Այստեղ պահվում է կնիքների և ամուլետների ամենահարուստ հավաքածուներից մեկը`թվով մի քանի հարյուր օրինակ, որոնք ձեռք են բերվել այս երկրի գիտական պեղումներից։ Եզակի առարկա է այսպես կոչված «խորանը» Գոնուր-Դեպեի արքայական գերեզմանից, որը զարդարված է քարե խճանկարներով՝ պոլիքրոմային նկարով։ Պատմական թանգարանի ամենահայտնի ցուցանմուշներից մեկը փղոսկրե խճանկարներով զարդարված արկղիկն է, որը արշավախմբի կողմից նվիրվել է թանգարանային ֆոնդին։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Объект на сайте строительной компании Sedaş
* Музей на Викимапии

Կատեգորիա:1968 հիմնադրված թանգարաններ
Կատեգորիա:Թուրքմենստանի թանգարաններ
Կատեգորիա:Հնագիտական թանգարաններ
Բութանի փոստային թանգարան

**Բութանի փոստային թանգարան** (), բացվել է 2015 թվականի նոյեմբերի 7-ին մայրաքաղաք Թհիմփհուում գտնվող Գլխավոր փոստային բաժանմունքի շենքում։ Փոստային թանգարանը պատմում է Բութանի պատմության մեջ կապի, տրանսպորտի և փոստային ծառայությունների զարգացման մասին։ Պատմությունը ներկայացվում է տարբեր նմուշների հավաքածուի և նամականիշների հարուստ տեսականիով, որոնք Բութանը թողարկել է տարիների ընթացքում։ Բութանի փոստային թանգարանն արդեն մեծ ճանաչում է ձեռք բերել օտարերկրյա զբոսաշրջիկների շրջանում և նշված է «Must Visit Attraction» ցանկում Բութանի համար։

## Ցուցադրություն (պատկերասրահ)
Հինգ պատկերասրահներ ցույց են տալիս Բութանի փոստային համակարգի էվոլյուցիան՝ ամենավաղ փոստային գործակալություններից մինչև Բութանի հաճախ անսովոր և հավաքվող նամականիշերը։
300px|մինի|ձախից|Բութանյան փոստային ջիփ
* Պատկերասրահ I-ն օգտագործվում է ժամանակավոր ցուցահանդեսների համար՝ փոխվելով երկրում հատուկ առիթների և նամականիշերի թողարկման վրա։
* Երկրորդ պատկերասրահը կապի պատմությունն է նախապատմական դարաշրջանում, երբ սուրհանդակներն օգտագործվում էին կառավարության հրամանագրեր և նամակներ առաքելու համար։
* III պատկերասրահը պատմում է Բութանում փոստային և հեռագրական համակարգի զարգացման մասին և ցուցադրում հին և հեռագրական սարքավորումները, տեխնիկան և կահույքը։
* Պատկերասրահ IV-ում ներկայացված են Վանգչուկի դինաստիայի վրա դրոշմակնիքային համարներ, 1907 թվականին Բութանում միապետության սկզբի մասին տեղեկատվություն տրամադրված տեղեկություններ և Բութանի հետագա թագավորների կյանքի համառոտ պատմություն։
* Պատկերասրահ V-ում ցուցադրվում են Բութանի փոստային նամականիշերը, որոնք օգտագործվել են որպես «Փոքր դեսպաններ»`Բութանի անկախությունն ու հարուստ մշակույթը, կենդանական և բուսական աշխարհը խթանելու համար։ Ցուցահանդեսը, ի միջիայլոց, ներկայացնում է Բութանի հայտնի «խոսող ապրանքանիշերը»։

## Աշխատանքային ժամեր
Թանգարանը բաց է երկուշաբթիից շաբաթ օրերը` ամռանը 9:00-17:00, իսկ ձմռանը` 9:00-16։ 00։ Այն բաց է նաև Թհիմփհու-դրուբչենի (Թհիմփհու քաղաքային փառատոնը, որը տեղի է ունենում հոկտեմբերի 2-ին) և Ցեչուի ժամանակ։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* 

Կատեգորիա:2015 հիմնադրումներ Բութանում
Կատեգորիա:2015 հիմնադրված թանգարաններ
Կատեգորիա:Բութանի թանգարաններ
Կատեգորիա:Փոստային թանգարաններ
Քաղաքական բռնաճնշումների զոհերի թանգարան

**Քաղաքական բռնաճնշումների զոհերի թանգարան**, բացվեց այն շենքում, որտեղ 1925 թվականից գործում էին պետության հիմնական ճնշող օրգանները՝ Արտակարգ հանձնաժողով, ՆԳ ժողովրդական կոմիսարիատ և Պետական անվտանգության կոմիտե։ Շենքի նկուղում կային պահման խցեր, քննչական սենյակներ, մահապատժի դատապարտվածների մահապատժի վայրեր։

Թանգարանի ցուցահանդեսը վկայում է Ադրբեջանի պատմության ամենատխուր էջերի, 1920-1950-ականների ԽՍՀՄ ռեպրեսիվ քաղաքականության մասին, որի արդյունքում հարյուր հազարավոր հասարակական և պետական գործիչներ, գիտության, մշակույթի, արվեստի ներկայացուցիչներ, հասարակ քաղաքացիներ ենթարկվել են քաղաքական բռնաճնշումների։ 1920-1950-ական թվականներին քաղաքական բռնաճնշումների ենթարկված քաղաքացիների ընդհանուր թիվը կազմում էր ավելի քան 400 հազար մարդ։

## Նկարագրություն
Թանգարանը ստեղծվել է 2019 թվականի մայիսի 24-ին ԱՀ պետական սահմանապահ ծառայության վարչական շենքում ՝ Ադրբեջանի սահմանապահ մարմինների ստեղծման 100-ամյակին նվիրված միջոցառումների շրջանակներում։ 1925 թվականից այս շենքում գործում էին պետության հիմնական ճնշող օրգանները։ Շենքի նկուղում կային կալանքի խցեր, քննչական սենյակներ, մահապատժի դատապարտվածների մահապատժի վայրեր։

Թանգարանի ցուցադրության հիմքը՝ ԱՀ Նախագահի վարչական վարչության քաղաքական փաստաթղթերի արխիվից, ԱՀ ազգային արխիվային վարչության կինոնկարի և լուսանկարչական փաստաթղթերի պետական արխիվից ստացված լուսանկարներն ու փաստաթղթերն են, Պետական անվտանգության ծառայության արխիվ, ինչպես նաև տեղական վարպետների ստեղծագործություններ։ Որոշ փաստաթղթեր ձեռք են բերվել ռուսական արխիվներից և Ղազախստանի Հայրենիքի դավաճանների կանանց Աքմոլայի ճամբարից (հապավումը՝ ԱԼԺԻՐ)։ Ցուցահանդեսների ստեղծման գործընթացում օգնություն ցուցաբերեցին Մշակույթի նախարարությունը և Աբբասգուլի աղա Բաքիխանովի անվան պատմության ինստիտուտը։ Թանգարանի գլխավոր դահլիճում՝ «Խոսող փաստաթղթեր» տաղավարում, կան 1920-1930-ական թվականներին ընդունված փաստաթղթերի պատճեններ, որոնք բռնաճնշումների վկայություն են։

Թանգարանի գլխավոր դահլիճում տեղակայված տաղավարները նվիրված են բռնաճնշումների ենթարկված Ադրբեջանցի ռազմական առաջնորդներին, ուղղիչ աշխատանքային գաղութներ աքսորված մահապատժի ենթարկված «ժողովրդի թշնամիների» ամուսիններին, ուսանողներին, որոնք ուղարկվել են եվրոպական ուսման համալսարանները՝ Ադրբեջանի Դեմոկրատական Հանրապետության կառավարության կողմից, և հետապնդվել են հայրենիք վերադառնալուց հետո, մտավորականության ներկայացուցիչներ։ Մեկ այլ տաղավարում ցուցադրվում են բանաստեղծ Միքայել Մուշֆիգի, ուսուցիչ Թագի Շահբազիի, դերասան Աբբաս Միրզա Շարիֆզադեի և այլոց մահապատժի ենթարկված արարքների և վկայագրերի պատճենները։ պահման խցեր, պատժախցեր, հարցաքննության և մահապատժի սենյակներ։ Թանգարանի միջանցքներում ստեղծվել են կոմպոզիցիաներ, որոնք խորհրդանշում են ապօրինի դատապարտվածների բողոքն ու նրանց ազատության ձգտումը։ «Ռեպրեսիայի անդունդ» և «Հույսի լույսի ներքո» ստեղծագործությունները խորհրդանշականորեն արտահայտում են բանտերում ապրող և իրենց հայրենիքից վտարված մեր հայրենակիցների տառապանքներն ու դժվարությունները։

## Տես նաև
* Ստալինյան բռնաճնշումները Ադրբեջանում
* Հայրենիքի դավաճանների կանանց Աքմոլայի ճամբար
*

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:2019 հիմնադրված թանգարաններ
Ալկասար դե Կոլոն

**Ալկասար դե Կոլոն** (), Ամերիկայում փոխարքաների ամենահին նստավայրը, որը գտնվում է Դոմինիկյան Հանրապետության մայրաքաղաք Սանտո Դոմինգոյում։ Այն մաս է կազմում գաղութատիրական Սանտո Դոմինգո քաղաքի, որը 1990 թվականին հռչակվել է Համաշխարհային ժառանգության օբյեկտ։ Նախկին նստավայրում ներկայում գտնվում են Ալկասար դե Դիեգոյի Կոլոնի թանգարանը (), որի հավաքածուն բաղկացած է ուշ միջնադարի և Վերածննդի դարաշրջանի արվեստի նմուշներ, որոնք թանգարանի կողմից ձեռք են բերվել 1950-ականներին։ 15-17-րդ դարերի գոբելենների հավաքածուն հատկապես եզակի է Կարիբյան տարածաշրջանում և ներառում է ֆլամանդական Վան դեն Հեք ընտանիքի վարպետների ստեղծած գոբելեններ ֆրանսիացի նկարիչ Չարլզ Լեբրունի ուրվագծերով։ Ալկասար դե Կոլոնը Սանտո Դոմինգոյի ամենաշատ այցելուներն ունեցող թանգարանն է։

Պալատը կառուցվել է կորալային խութերի բլոկներից առանց մեխի և ներառում էր 52 սենյակ, բազմաթիվ այգիներ և բակեր։ Ալկասար դե Կոլոնի ժամանակակից չափերը կազմում են սկզբնական շինությունների ընդամենը կեսը։ Պալատը կառուցվել է Դիեգո Կոլոնի՝ Քրիստափոր Կոլումբոսի որդու համար, երբ նա նշանակվել է Լա Էսպանյոլի և Հնդկաստանի փոխթագավոր 1509 թվականին։ Դիեգո Կոլոնը կարգադրել է կառուցել ընտանեկան և նահանգապետական նստավայր, ինչն էլ կատարվել է 1510 թվականից մինչև 1512 թվականը։ Պալատի ճարտարապետի անունը չի պահպանվել։

Իսպանական գաղութատիրության սկզբնական շրջանում այս նստավայրը կարևոր դեր է ունեցել պատմության մեջ։ Այդտեղ պլանավորվել են բազմաթիվ արշավանքներ՝ նոր հողեր ուսումնասիրելու և նվաճելու համար։ Պալատի շենքում ապրել է Կոլոնների ամբողջ ընտանիքը, այստեղ լույս աշխարհ են եկել և մահացել նրա անդամները։ Սակայն 1586 թվականին պալատը գրավվել է և թալանվել անգլիացի ծովակալ Ֆրենսիս Դրեյքի կողմից։

Արդյունքում Սանտո Դոմինգոյի ազդեցության անկման հետ միասին Ալկասար Դե Կոլոնը վերածվել է ավերակների և XVII դարի կեսերին վերջնականապես ավերված էր։ 1776 թվականին նախկին նստավայրը բանտի վերածելու ծրագրեր է եղել, որը չի իրականացվել։ 1779 թվականին սկսել են փլուզվել շենքի առաստաղները, 1870 թվականին պալատի ավերակները հայտարարվել են ազգային հուշարձան՝ գոնե ինչ-որ պաշտպանության համար։ Անհետացման վտանգի տակ գտնվող պալատը Դոմինիկյան կառավարության հանձնարարությամբ վերականգնվել է միայն 1955-1957 թվականներին, նրա ինտերիերը ձևավորել են հին կահույքով, արվեստի գործերով և պալատի ծաղկման ժամանակաշրջանների այլ առարկաներով։ Ալկասար դե Կոլոնի վերակառուցումն իրականացվել է իսպանացի ճարտարապետ Խավիեր Բարոսոյի նախագծով։ Նախնական 52 սենյակի փոխարեն վերականգնված պալատում մնացել է միայն 22-ը։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Official Ալկասար դե Կոլոն թանգարանի պաշտոնական կայքը

Կատեգորիա:Դոմինիկյան Հանրապետության թանգարաններ
Կատեգորիա:Համաշխարհային ժառանգության օբյեկտներ այբբենական կարգով
Մարատ Ղարայան

**Մարատ Բորիսի Ղարայան** (), Արցախյան 2-րդ պատերազմի ազատամարտիկ 

։

## Կենսագրություն
1989 թվականին ավարտել է Ստեփանակերտի թիվ 3 միջնակարգ դպրոցը։

1990 թվականին ընդունվել և 1995 թվականին ավարտել է Ստեփանակերտի Մանկավարժական ինստիտուտի «Պատմություն և օտար լեզու» ֆակուլտետը։

1998 թվականին ընդունվել և 2003 թվականին ավարտել է ԱրՊՀ-ի հումանիտար ֆակուլտետի «Իրավաբանական» բաժինը։

1992-1993 թվականներին աշխատել է ԼՂՀ զինվորական դատախազությունում։

1993-1995 թվականներին աշխատել է ԼՂՀ ռազմական տրիբունալում, իսկ 1995 թվականին որպես ԼՂՀ ԱԱԾ ազգային անվտանգության պետական վարչության պետ։ 2013 թվականին թոշակի անցնելու կապակցությամբ ազատվել է աշխատանքից։

2018-2020 թվականին աշխատել է ԼՂՀ ԱԱԾ-ին կից գործող գերիների, պատանդների և անհայտ կորածների հարցերով հանձնաժողովի նախագահի օգնականի պաշտոնում։

2020 թվականից աշխատել է ԱՀ ՌԵՍԶ նախարարությունում, որպես ռազմահայրենասիրության վարչության պետ։

## Մարտական ուղի
1992-1994 թվականներին մասնակցել է Արցախյան առաջին պատերազմին։ 
Արցախյան 2-րդ պատերազմին կամավորագրվել և մասնակցել է ադրբեջանաթուրքական ռազմաքաղաքական ղեկավարության կողմից Արցախի Հանրապետության դեմ սկսված պատերազմական գործողություններին՝ որպես ԱԱԾ պահեստազոր։ Մարտեր է մղել Ֆիզուլիում, Կարգաբազար կոչվող տեղամասում։

2020 թվականի հոկտեմբերի 15-ին վիրավորվել է ոտքից, սակայն չի հանձնվել և շարունակելով անհավասար մարտը նռնակով պայթեցրել է ինքն իրեն՝ իր հետ սպանելով մի խումբ ազերիների։

Զոհվելուց 7 ամիս անց ԴՆԹ հետազոտության նույնականացմամբ հայտնաբերվել է ԱՀ ԱԱԾ պահեստազորի փոխգնդապետ Մարատ Ղարայանի աճյունը և հուղարկավրությունը տեղի է ունեցել 2021 թվականի մայիսի 13-ին։

Ամուսնացած էր, ուներ չորս զավակ։

## Պարգևներ և շքանշաններ
2007 թվականի մայիսի 09-ին Արցախի Հանրապետությունում գործող Մայրության կոմիտեի կողմից Արցախի պաշտպանության և ազատության գործում ցուցաբերած հատուկ ծառայության համար պարգևատրվել է «Մայրական երախտագիտություն Արցախի քաջորդիներին» հուշամեդալով։  Հայաստանի Հանրապետության պաշտպանության նախարարի 2008 թվականի ապրիլի 25-ի N 487 հրամանով պարգևատրվել է «խորհրդային միության կրկնակի հերոս, մարշալ  Հ.Ք. Բաղրամյանի անվան» մեդալով։  Արցախի ազատամարտիկների միության վարչության 2009 թվականի թիվ 28 որոշմամբ Մարատ Բորիսի Ղարայանը պարգևատրվել է «Հայրենյաց պաշտպան»  մեդալով։  Հայաստանի Հանրապետության պաշտպանության նախարարի 2012 թվականի ապրիլի 14-ի N 340 հրամանով պարգևատրվել է «ԱՆԴՐԱՆԻԿ ՕԶԱՆՅԱՆ»  մեդալով։ ՀՀ ԱԱԾ տնօրենի 2010 թվականի դեկտեմբերի 11-ի N 658-Ագ հրամանով պարգևատրել է «Անբասիր ծառայության համար»  մեդալով։  ԼՂՀ «Անհայտ կորած ազատամարտիկների հարազատների միության»  կողմից 2021 թվականի մայիսի 13-ին պարգևատևվել է «Հայրենիք և Հավատ» մեդալով։  Արցախի Հանրապետության նախագահի 2021 թվականի մայիսի 12-ի N 2003 հրամանագրով Արցախյան 2-րդ պատերազմի նահատակ հերոս Մարատ Բորիսի Ղարայանը հայրենիքի պաշտպանության գործում ցուցաբերած բացառիկ քաջության և արիության համար հետմահու պարգևատրվել է Արցախի Հանրապետության «Մարտական խաչ» 1–ին աստիճանի շքանշանով։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Մարատ Ղարայանի մասին պատմող տեսանյութ

Կատեգորիա:Հայ ազատամարտիկներ