Silent Night

**Silent Night**,() հայտնի Սուրբ ծննդյան երգ, որը ստեղծվել է 1818 թվականին Ֆրանց Գրուբերի կողմից՝ Ջոզեֆ Մորի խոսքերի հիման վրա Օբերնդորֆ-բայ Զալցբուրգ փոքր քաղաքում, Ավստրիա։ 2011 թվականին այն հռչակվել է ՅՈՒՆԵՍԿՕի ոչ նյութական մշակութային ժառանգություն։ Երգը ձայնագրվել է բազմաթիվ երգիչների կողմից տարբեր երաժշտական ժանրերում։ Բինգ Քրոսբիի կողմից կատարված տարբերակը համարվում է բոլոր ժամանակների  ամենաշատ վաճառված սինգլը։

## Պատմություն
Երգն առաջին անգամ կատարվել է 1818 թվականին Սուրբ ծննդյան նախօրեին Օբերնդորֆի Սուրբ Նիկողայոսի ծխական եկեղեցում, որը գտնվում է ներկայիս Ավստրիայի Զալցախ գետի վրա գտնվող Ավստրիական կայսրության մի գյուղում։  Հայր Ջոզեֆ Մոր անունով մի երիտասարդ քահանա տարիներ առաջ եկել էր Օբերնդորֆ։ Նա գրել էր «Stille Nacht» երգի բառերը 1816 թվականին Մարիափֆարում, որը նրա հոր ծննդավայրն էր, որտեղ Հովսեփն աշխատել էր որպես օգնական։

Երաժշտության հեղինակն է Ֆրանց Գրուբերը, ով Արնսդորֆի մոտակա գյուղում դպրոցի տնօրեն էր և երգեհոնահար։ Սուրբ Ծննդյան նախօրեից առաջ Մորը բերում է բառերը Գրուբերի մոտ և խնդրում է նրան ստեղծել երաժշտություն` կիթառի նվագակցությամբ Սուրբ Ծննդյան նախօրեի պատարագի համար։ Հայտնի չէ, թե ինչն է ներշնչել Մորին գրել երգի բառերը, կամ ինչն է դրդել նրան ստեղծել նոր երգ։

Ըստ Գրուբերի՝ Կարլ Մաուրախերը, ով երգեհոն պատրաստող էր և ինքն էր գործիքն աշխատացնում  Օբենդորֆի եկեղեցում, խանդավառվել էր երգով և տարել էր ստեղծագործությունն իր հետ տուն՝ Ցիլլերտալ։  Այնտեղից ժողովրդական երգիչների  ճանապարհորդող երկու ընտանիք՝ Շտրասսերներն ու Ռեյներները, ընդգրկեցին այդ մեղեդին իրենց ելույթների մեջ։ Ռեյներներն արդեն երգում էին այն Սուրբ Ծննդյան շրջանում 1819 թվականին և մեկ անգամ ներկայացրել էին հանդիսատեսի առջև, որոնց թվում էին նաև Ֆրանց II-ը և Ալեքսանդր I-ը, ինչպես նաև երգն առաջին անգամ 1839 թվականին ներկայացրել էին ԱՄՆ-ի Նյու Յորք քաղաքում։ Մինչ 1840 թվականը երգը հայտնի էր ստորին  Սաքսոնիայում և դասվում էր Ֆրիդրիխ Վիլհելմ IV-ի սիրված երգերի շարքին։ Այս ժամանակաշրջանի ընթացքում երգի երաժշտությունը փոքր-ինչ փոփոխության ենթարկվեց և դարձավ մոտ այսօրվա երգվող տարբերակին։

Տարիների ընթացքում, օրիգինալ ձեռագրի կորստի պատճառով, Մորի անունը մոռացվեց և չնայած Գրուբերը հայտնի էր որպես երգի կոմպոզիտոր, շատ մարդիկ ենթադրում էին, որ երաժշտության հեղինակը հայտնի կոմպոզիտոր էր, և պարբերաբար վերագրում էին Յոզեֆ Հայդն-ին, Վոլֆգանգ Ամադեուս Մոցարտ-ին և Լյուդվիգ վան Բեթհովեն-ին։ Այնուամենայնիվ 1995 թվականին հայտնաբերվեց Մորի ձեռքով գրված ձեռագիրը և հետազոտողների կարծիքով թվագրվեց 1820 թվականին։ Այն հաստատում է, որ Մորը գրել է բառերը 1816 թվականին, երբ  նշանակվել էր Մարիափֆարի ուխտավոր եկեղեցում և ցույց է տալիս, որ երաժշտությունը ստեղծվել է 1818 թվականին Գրուբերի կողմից։ Սա գոյություն ունեցող ամենահին ձեռագիրն է և միակը Մորի ձեռագրով գրված։  Առաջին հրատարակությունը տպագրվել է Ֆրիզեի կողմից 1833 թվականին «*Four Genuine Tyrolean Songs*» հավաքածուի մեջ՝ հետևյալ երաժշտական տեքստով.
մինի|աջից|Ֆրանց Գրուբեր, նկարված Սեբաստիան Շթիֆի կողմից(1846)
 

\relative c* {
  \key c \major \set Staff.midiInstrument = #"acoustic guitar (nylon)"
  \time 6/8 \set Score.tempoHideNote = ##t \tempo 4 = 60 \autoBeamOff
  g8.^"First edition" [a16] g8 e4. | g8. [a16] g8 e4. | d'4 d16. [b32] b4. | c4 c16. [g32] g4. | a4 a8 c8. b16 a8 | g8. a16 g8 e4. |
  a4 a8 c8. b16 a8 | g8. a16 g8 e4. | d'4 d8 f8.-> d16 b8 | c4. (e4) r8 | c8. [g16] e8 g8. f16 d8 | c4.~ c4 r8 \bar "|."
}
</score>

Ստորև ներկայացված է ժամանակակից խմբերգականի տարբերակը.
<score vorbis="1" lang="lilypond">
\relative c* {
  \key c \major \set Staff.midiInstrument = #"acoustic guitar (nylon)"
  \time 6/8 \set Score.tempoHideNote = ##t \tempo 4 = 60 \autoBeamOff
  g8.^"Contemporary" [(a16)] g8 e4. | g8. [a16] g8 e4. | d'4 d8 b4. | c4 c8 g4. | a4 a8 c8. [b16] a8 | g8. [a16] g8 e4. |
  a4 a8 c8. [b16] a8 | g8. [a16] g8 e4. | d'4 d8 f8.-> [d16] b8 | c4. (e4) r8 | c8. [(g16)] e8 g8. [f16] d8 | c4.~ c4 r8 \bar "|."
}



## Թարգմանություններ
1859 թվականին եպիսկոպոսական եկեղեցու քահանա Ջոն Յանգը, ով այդ ժամանակ Նյու Յորքի Երրորդություն եկեղեցու սպասավոր էր, գրեց և հրատարակեց երգի անգլերեն թարգմանությունը, որն էլ այսօր շատ հաճախ երգվում է։ Երաժշտության տարբերակը, որն այսօր ընդհանրապես օգտագործվում է դանդաղ, օրորոցային երգ է կամ հովվերգություն, որն էլ փոքր-ինչ տարբերվում է Գրուբերի օրիգինալ տարբերակից (հատկապես ավարտական եղանակը) :  Այսօր երգի բառերն ու երաժշտությունը պատկանում են հանրության սեփականությանը։

Երգը թարգմանվել է ավելի քան 140 լեզուներով։

## Տեքստ
thumb|upright=1.4|(1860) Ֆրանց Գրուբերի կողմից գրված երգը
մինի|աջից|Երգչախմբային տարբերակը
մինի|աջից|Սոպրանո սոլո
մինի|աջից|Գործիքային տարբերակը՝ դաշնամուրի վրա
:

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
*Song of peace “Silent Night” as a message of peace 
*Translation of all six verses of the German original 
*Free arrangements for piano and voice from Cantorion.org
*Silent Night Chapel, origin of song
*

Կատեգորիա:Մարդկության բանավոր և ոչ նյութական ժառանգության գլուխգործոցներ
Կատեգորիա:Երգերի ցանկեր
Կատեգորիա:Սուրբ ծնունդ
Կատեգորիա:Երաժշտություն ըստ ժանրերի
Կատեգորիա:Սուրբծննդյան երգեր