Վեներան հայելու դիմաց (նկար, Տիցիան)

**Վեներան հայելու դիմաց** կամ **Հայելիով Վեներան** (, ), Տիցիանի կտավներից, պատկերված մոտավորապես 1555 թվականին։ Պատկանում է Վաշինգտոնի Արվեստի ազգային պատկերասրահին։ Կտավի չափերն են 124,5 × 105,5 սմ Օգտագործվում է նաև «Վեներայի հարդարանք» անվանումը։

## Պատմություն
Կտավը պատկերվել է 1550-ականներին, երբ Տիցիանը ավելի քան 60 տարեկան էր։ Տիցիանը շատ էր գնահատում այս կտավն ու չէր ցանկանում այն որևէ մեկին վաճառել, այդպիսով այն մնացել է իր տանը մինչև նկարչի կյանքի վերջը։ Տիցիանի մահից հետո, 1576 թվականին նկարը ժառանգաբար անցել է իր որդուն` Պոմպինո Վեչելոյին (Pomponio Vecellio): 1581 թվականին նա այս կտավն այլ կտավների հետ վաճառել է Քրիստոֆորո Բարբարիգոյին (Cristoforo Barbarigo) Վենետիկից, ումից էլ այն ժառանգել է վերջինիս որդին, Անդրեա Բարբարիգոն (Andrea Barbarigo): Գրեթե 300 տարի նկարը եղել է Բարբարիգո ընտանիքի սեփականությունն ու պահվել է նրանց առանձնատանը։
1850 թվականին ռուս հյուպատոս Ալեքսանդր Խվոստովի միջնորդությամբ Բարբարիգոների նկարների հավաքածուն ձեռք է բերել Նիկոլայ Առաջինը` Էրմիտաժի հավաքածուի համար։ Արդյունքում «Վեներան հայելու դիմաց» կտավը տեղավորվել է Նոր Էրմիտաժի իտալական սենյակներից մեկում, որտեղ այն գտնվում էր Տիցիանի մեկ այլ հայտնի նկարի` Ապաշխարող Մարիամ Մագդաղենացին կտավի հետ.
1929-1934 թվականներին ԽՍՀՄ ղեկավարությունը արտոնել է Էրմիտաժի հավաքածուներից նկարների վաճառքը, որոնց մեծագույն մասը միջնորդների միջոցով վաճառվել են ամերիկացի կոլեկցիոներ Էնդրյու Մելլոնի (1855-1937), ով այդ ժամանակ ԱՄՆ-ի ֆինանսների նախարարն էր։ 
1931 թվականին «Վեներան հայելու դիմաց» կտավը տեղափոխվել է ԱՄՆ երկու այլ կտավների` Պերուջինոյի «Խաչելություն» և Ռաֆայելի «Մադոննա Կոնեստաբիլե» կտավների հետ։ Այս կտավներն ԱՄՆ են հասել Նիկոլայ Իլյինի և Բորիս Կրաևսյու ուղեկցությամբ, ովքեր բանակցություններ էին վարում Knoedler միջնորդ կազմակերպության հետ. Մելլոնին անձամբ հանդիպել չի հաջողվել.
Էնդրյու Մելոնի մահից հետո 1937 թվականին նրա հավաքածուն անցել է նոր ձևավորվող Արվեստի ազգային պատկերասրահին, որտեղ էլ գտնվում է «Վեներան հայելու դիմաց» կտավը մինչև այսօր։

## Նկարագրություն
Կիսամերկ Վեներան` կուրծքը ձախ ձեռքով ծածկած, նայում է հայելուն։ Դեմքի կարմրությունն ընդգծում է նրա երիտասարդությունն ու գեղեցկությունը։ Նրա դեմքը շրջված է դեպի հանդիսատեսը գրեթե պրոֆիլով, իսկ նրա արտացոլանքը հայելու մեջ փաստորեն դառնում է նկար նկարի մեջ։ Համարվում է, որ Տիցիանի նկարում Վեներայի ձեռքերի դիրքը պատկերված է Պրաքսիտելեսի «Կնիդի Աֆրոդիտա» մարմարյա քանդակին համապատասխան։
Նկարիչ Վասիլի Սուրիկովն այսպես է արտահայտվել կտավի վերաբերյալ Պավել Չիստյակովին ուղղված 1884 թվականի մայիսի 17 (29)-ի իր նամակում.

## Այլ տարբերակներ

Պատկեր:Workshop of Titian - Venus with two cupids in front of a mirror.jpg|Ստուդիական տարբերակ, Էրմիտաժ
Պատկեր:Venus vor dem Spiegel - Tizian (Werkstatt) - Museum Wallraf-0266 (cropped).jpg| Վոլրաֆ-Ռիրադս թանգարան, Քյոլն
Պատկեր:Workshop of Titian - Venus, sich spiegelnd.jpg|Gemäldegalerie Alte Meister, Դրեզդեն
Պատկեր:Venus and Cupid with a Mirror - RCIN 402677.jpg|Բրիտանիայի արքայական հավաքածու 
Պատկեր:Arolsen Klebeband 13 113.jpg|Լուկաս Վորսթերմանի տարբերակը, Տիցիանից հետո 
Պատկեր:Peter Paul Rubens - Venus at her Toilet - WGA20278.jpg|Պիտեր Պաուլ Ռուբենս, մոտավոր 1608 թվական 
Պատկեր:Titian - Venus with a Mirror - WGA22905.jpg|Առանց Կուպիդոնի և առանց հայելու տարբերակ, Ֆրանչետի պատկերասրահ, Վենետիկ 


## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Venus with a Mirror, c. 1555, Titian, Google Cultural Institute

Կատեգորիա:1555 նկարներ
Կատեգորիա:Աֆրոդիտեն կամ Վեներան գեղանկարչության մեջ
Կատեգորիա:Մերկ կանանց պատկերով նկարներ
Կատեգորիա:Վաշինգտոնի Արվեստի ազգային պատկերասրահի նկարներ
Կատեգորիա:Տիցիանի նկարներ