Ձեռնոցներ

thumb|200px|Մի զույգ կաշվե ձեռնոց
thumb|200px|Կանացի երեկոյան երկար ձեռնոցներ
thumb|200px|Լատեքսից բժշկական ձեռնոցներ
thumb|200px|Բաց տիեզերքում աշխատելու համար ձեռնոցներ
200px|thumb|Մոտոցիկլետային ձեռնոցներ՝ առանց մատերի (կրագ)

**Ձեռնոցներ**՝ ձեռքի մատների համար նախատեսված հագուստի տեսակ, ի տարբերություն թաթպանի, յուրաքանչյուր մատի համար ունի նախատեսված բաժանարար հատված։

Պատրաստվում է կաշվից, ռեզինից, կտորից և այլ նյութերից։

## Անվան առաջացումը
Ռուսերեն «պերչատկի» բառն առաջացել է  պերստ բառից, այսինքն՝ մատ։ Հայտնի են հետևյալ վարկածները․
* «պերստատկի»;
* պերեշատկա, որը պերստատկի բառի հնչյունափոխված ձևն է։

## Պատմություն
Ձեռնոցները գոյություն են ունեցել դեռևս Հին Եգիպտոսում, որտեղ դրանք բարձր դիրքի խորհրդանիշ էին։ Հնէաբանների կողմից ամենահին ձեռնոցը հայտնաբերվել է եգիպտացի փարավոն Թութանհամոնի դամբարանում։ Սկզբում այդ ձեռնոցները մատների համար տեղ չեն ունեցել և օգտագործվել են ուտելիս և նիզակ օգտագործելուց մատները պաշտպանելու համար։ Միջնադարում ասպետական համազգեստի պարտադիր տարր է եղել ձեռնոցը․ սկզբում դրանք իրենցից ներկայացնում էին հագուստի թևքի շարունակությունը՝ օղազրահ, հետո սկսեցին առանձին պատրաստվել։  Երբ գործածության մեջ  հայտնվեց զրահը մատների պաշտպանության էվոլյուցիայում սկսեցին մատների թիկունքային մասում ամրացվեցին մետաղական թիթեղ, որը պաշտպանում էր ձեռքն ու մատները։ Բազեաորսի ժամանակ հագնում էին  հաստ կաշվից սռնապաններ։

Ձեռնոցների դերը նաև ձևական բնույթ է կրել, այն որոշակի սոցիալական ֆունկցիա է իրականացրել՝ որպես տարբերակիչ նշան։ Միջնադարում ձեռնոցները թալիսմանի և հատուկ գավազանի հետ տվել են այն մարդուն, որը դարձել է եպիսկոպոս՝ որպես նրա իշխանության նշան։ Կանայք երկրպագուներին, որպես սիրո նշան, ձեռնոց են նվիրել։ Այդ նվերն ամրացրել են գլխարկին, զինվորներին ասպետ կնքելիս նվիրել են ձեռնոցներ։Հայտնի է, որ ձեռնոցն օգտագործել են մարտահրավեր նետելու ժամանակ (''մինչև հիմա հայտնի է՝ «ինչ որ մեկին ձեռնոց նետել» արտահայտությունը)։ Բայցի դրանից անհարգալից է համարվել ինչ որ մեկին բարևելն առանց ձեռնոցը հանելու։ Եկեղեցում նույնպես պետք է հանեին ձեռնոցները (այս կանոնը ներկայումս գործում է կաթոլիկ վանքերում)։

12-րդ դարում սկզբում Իտալիայում, հետո Ֆրանսիայում ստեղծվել են ձեռնոցների կարի արհեստանոցներ, սա շատ հարգի արհեստ էր, ձեռնոցները շքեղության նշան էին համարվում։

14-րդ դարում ձեռնոցի երկարությունը հասնում է մինչև արմունկ,  և առաջին անգամ  1566 թվականին այդպիսի ձեռնոցներ է կրում Անգլիայի թագուհի Ելիզավետա I՝ Օքսֆորդում ընդունելության ժամանակ։

15-17-րդ դարերում ռուսական հրաձգային զորքի սպաները շարքայիններից տարբերվել են հագուստով, զենքով և ձեռնոցներով։

## Ձեռնոցների տեսակներ
* Դասական ձեռնոցներ
* Թաթպաններ՝ առանց մատերի ձեռնոցներ
* Երկար երեկոյան ձեռնոցներ (կանացի)
* Վիրաբուժական ձեռնոցներ
* Մոտոցիկլետային ձեռնոցներ

## Պատկերասրահ

Centre de Documentació Museu Tèxtil de Terrassa- Reserves- Teixits- Guants002.JPG|Տարատեսակ ձեռնոցներ (թանգարանային հավաքածու)
Young boxers fresco, Akrotiri, Greece.jpg|Մինոսյան երիտասարդական բռնցամարտ, Կնոսոսյան որմնանկար։ Ձեռնոցների օգտագործման ամենահին փաստագրական դեպքերից։
Pierre Auguste Renoir - Portrait of Mme. Paulin - Google Art Project.jpg|Տիկին Պաուլինի դիմանկարը՝ ձեռնոցներով, Պիեռ-Օգյուստ Ռենուար
Gloves MET 21.510 CP4.jpg|Ձեռնոցը որպես հիշատակ՝ 1824 թվականին գեներալ Լաֆայետի  ԱՄՆ  այցից։
Disposable nitrile glove.jpg|Միանգամյա կաուչուկե ձեռնոց
Trockenhandschuh.jpg|Դայվինգի չոր ձեռնոցներ
Puma Furio Gloves - Punggung Tangan.JPG|Մրցարշավորդի ձեռնոցներ
Three finger gloves 1995.jpg|Բանակային հրաձգային ձեռնոցների երեք մատը։
Isotoner touch gloves BB E86 jeh.jpg|Ձեռնոցներ սենսորային էկրանի համար, մատի ծայրը
Leather fingerless gloves.JPG|առանց մատերի կաշվե ձեռնոցներ
Gloves2.jpg|Սև կաշվե ձեռնոցներ՝ կարմիր կաշվե զոլերով
STS-118 glove damage.jpg| Ռիչարդ Մաստրակիոյի վնասված ձեռնոցը STS-118 -ի ժամանակ
Southern Sami Mittens Norway.JPG|Սաամյան ձեռնոցներ
Fold mitten Klappfäustling 2 in 1 Handschuh 07.JPG|Հիբրիդային ձեռնոց
Antivibration gloves.jpg|Հակավիբրացիոն պաշտպանիչ ձեռնոցներ։
Michael Jackson glove (8229092427).jpg|Մայքլ Ջեքսոնի ձեռնոցը


## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ

* "Fitting The Glove To The Job", September 1949, Popular Science
* Gallery of Latvian souvenir mittens for 2006 NATO summit
*O’Reilly, Jonquil (13 November 2015): "Gloves: Useful Symbols", Sotheby's article.

Կատեգորիա:Հագուստ
Կատեգորիա:Տարբերանշաններ