Անաստասիա Բաբուրովա

**Անաստասիա Էդուարդովնա Բաբուրովա** ( նոյեմբերի 30, 1983, Սևաստոպոլ, Ղրիմ, Ուկրաինական ԽՍՀ, Խորհրդային Սոցիալիստական Հանրապետությունների Միություն - հունվարի 19, 2009, Մոսկվա, Ռուսաստանի Դաշնություն), ռուս լրագրող, հակաֆաշիստական շարժման ակտիվիստ։ Սպանվել է քաղաքական պատճառներով Մոսկվայի կենտրոնում՝ փաստաբան Ս. Յու. Մարկելովի հետ։

## Վաղ տարիներին
Ծնվել է 1983 թվականի նոյեմբերի 30-ին Սևաստոպոլում։ Հայրը՝ Էդուարդ Ֆեդորովիչ Բաբուրով, Սևաստոպոլի ազգային տեխնիկական համալսարանի պրոֆեսոր, մայրը՝ Լարիսա Իվանովնա, ուսուցիչ Սևաստոպոլի միջուկային էներգետիկայի և արդյունաբերության համալսարանում։

Ոսկե մեդալով ավարտել է Սևաստոպոլի թիվ 3 հատուկ դպրոցը՝ անգլերեն լեզվի խորացված ուսումնասիրությամբ։ Բացի ռուսերենից և ուկրաիներենից, որոնք նա համարում էր մայրենի լեզուներ, նա խոսում էր անգլերեն և ֆրանսերեն։

Մեկ տարի սովորել է Մոսկվայի պետական համալսարանի Սևծովյան մասնաճյուղի տնտեսագիտության և կառավարման ֆակուլտետում, ապա ավելի քան մեկուկես տարի՝ Մոսկվայի միջազգային հարաբերությունների պետական ինստիտուտի միջազգային իրավունքի ֆակուլտետում, որտեղից էլ հեռացավ, իր իսկ խոսքերով, քանի որ նա «ձանձրանում էր սովորել ոսկե երիտասարդությունը ներկայացնող մարդկանց հետ»։  Նա սովորել է Մոսկվայի պետական համալսարանի ժուռնալիստիկայի ֆակուլտետի երեկոյան բաժնի հինգերորդ կուրսում և պլանավորում էր պաշտպանել իր դիպլոմը 2009 թվականի ամռանը։

Ունեցել է շախմատի սպորտի վարպետի թեկնածուի կոչում, զբաղվել է մարտարվեստով, այդ թվում՝ կարատե, մարտական սամբո, վինգ-չուն, ջիու-ջիցու, քունգ ֆու, ձեռնամարտ։ Զբաղվել է նաև յոգայով և սուսերամարտով, ՄՊՀ ուսանողական մրցույթում ստացել է բազկամարտի արծաթե մեդալ։

2003 թվականին ամուսնացել է Մոսկվայի պետական համալսարանի լրագրության ուսանող Ալեքսանդր Ֆրոլովի հետ։ Անաստասիան և Ալեքսանդրը ամուսնալուծվել են 2007 թվականին։

## Քաղաքական գործունեություն
Անաստասիան քաղաքական գործունեությամբ է զբաղվել այն իրադարձությունից հետո*,* երբ ականատես է եղել նեոնացիստների կողմից օտարերկրացու վրա հարձակմանը, որից հետո իր օրագրում գրել է. «*Դժվար է նայել կորեացի ուսանողի աչքերի մեջ, ում գլխին նոր հարվածել են երկու մանկամիտ պատուհաս՝ վազելով դուրս են թռել հեռացող տրամվայից. Նրանք դուրս թռան, տրամվայի հետևից ձեռքերով «[[Նացիստական ողջույն|Sig heil]]» արեցին և փախան*»։  Անաստասիա Բաբուրովան անարխո-էկոլոգիական շարժման ակտիվիստ էր, մասնակցել է «Rainbow Keepers» բնապահպանական ճամբարների գործունեությանը, սոցիալական ֆորումներին, ներառյալ Եվրոպական սոցիալական ֆորումը Շվեդիայի խոշորագույն քաղաքներից մեկում՝ Մալմյոյում, կազմակերպել է «Հակակապիտալիզմ - 2008» փառատոնի և բազմաթիվ այլ բողոքի ակցիաներ, մասնակցել է հակաֆաշիստական շարժման ակցիաներին։ 2008 թվականի հունիսին նա մասնակցել է Խիմկիի անտառի անտառահատման դեմ ակցիային։ 2008 թվականի հունիսի վերջին մասնակցել է «Պրյամուխինսկու ընթերցումներ» կոնֆերանսի աշխատանքներին, որը նվիրված է անարխիստական գաղափարների զարգացման պատմությանը և դրանց ժամանակակից իրականացման խնդիրներին։ «Սմենա» մոսկովյան հագուստի ֆաբրիկայի նախկին աշխատողների և ԱՊՀ երկրներից փախստականների՝ Յասնայա Պրոեզդի դաշնային քրեակատարողական ծառայության հանրակացարանից վտարման դեմ ակցիային մասնակցելիս, նա մեկ օրով ձերբակալվել է Մոսկվա քաղաքի ոստիկանության կողմից։  Սպանությունից մեկ օր առաջ Անաստասիան միացավ «Ինքնավար գործողություն» անարխոկոմունիստական ասոցիացիային, որտեղ նախկինում հոդվածներ էր գրում շարժման կողմից հրատարակվող «Ավտոնոմ» ամսագրի համար։

## Լրագրողական գործունեություն
### «Իզվեստիյա»
2008 թվականի ընթացքում Անաստասիան աշխատել է «Իզվեստիա»-ի խմբագրությունում՝ տպագրելով տասնյակ հոդվածներ «Իզվեստիա» և «Ֆինանսովիե իզվեստիյա» թերթերում՝ հիմնականում նվիրված բիզնես թեմաներին։ 2008 թվականի դեկտեմբերին լրագրողը հրաժարվեց խմբագրությունից  թերթի քաղաքական կուրսի հետ անհամաձայնության պատճառով, որը, ըստ The Economist շաբաթաթերթի, բնութագրվում է «ազգայնականությամբ, կոնֆորմիզմով և ցինիզմով»։ «Իզվեստիա»-ի հետ տարաձայնությունները սրվեցին այն իրավիճակից հետո, երբ Անաստասիան օգտագործեց «Իզվեստիա»-ի լրագրողական ID-ն՝ մասնակցելով «Յասնայա Պրոյեզդի» հանրակացարանի վարձակալների պաշտպանությանը։

### Այլ հրատարակություններ
Նա նաև համագործակցել է «Ռոսիյսկայա գազետա» և «Վեչեռնյայա Մոսկվա» թերթի հետ, ցանցային հրատարակության « Չաստնիյ Կորրեսպոնդենտ», «Սոզվեզդիե» ամսագրի հետ։

### « Նովայա գազետա»
2008 թվականի հոկտեմբերից նա ազատ գրող է «Նովայա գազետա»-ում։ «Նովայա գազետա»-ի գլխավոր խմբագրի տեղակալ Սերգեյ Սոկոլովն ասել է, որ Անաստասիան նպատակաուղղված ներգրավված է եղել ոչ ֆորմալ երիտասարդական շարժումներում, այդ թվում ՝ նեոնացիստական, և ասում է, որ նա. *«մեզ մոտ եկել է իր թեմայով… Թեման՝ ոչ լավագույնը անվտանգության կամ աստղայնության առումով:* *[[Սքինհեդներ]], հակաֆաշիստականներ, ոչ պաշտոնական փողոցային ակցիաներ»*։ Անաստասիայի հրապարակումները Նովայա գազետայում նվիրված էին բնապահպանական խնդիրներին և կենդանիների նկատմամբ դաժան վերաբերմունքին, իրավապահ մարմիններում չարաշահումներին, հակաֆաշիստական շարժմանը, նեոնացիստների գործունեությանը։ Անաստասիայի վերջին՝ հետմահու հրապարակումը Ստանիսլավ Մարկելովի հետ հարցազրույցն էր՝ նվիրված արդարադատության խնդիրներին և Բուդանովի գործին։ Ըստ Անաստասիայի գործընկերների. *«քչերն են նրանից լավ հասկանում [[նեոնացիզմ]]ը, [[հակաֆաշիզմ]]ը, ոչ ֆորմալ երիտասարդական ասոցիացիաները»**։* Լրագրողի հոր խոսքով՝ ինքը սպառնալիքներ է ստացել նրա գործունեության հետ կապված։  Անաստասիայի քաղաքական գործունեության ընկեր և գործընկեր Ալեքսանդր Չերնիխը նույնպես խոսեց նեոնացիստների կողմից լրագրողի հասցեին հնչող սպառնալիքների մասին. «*Երբ Նաստյան գնում էր դեպի դատարան Տեսակի գործով, նրան նկարում էին բջջային հեռախոսով նացիստները... Եվ նրանք հաճախ էին ուսւմնասիրում նրա LiveJournal-ը:* *Նա չէր վախենում»* ։

## Սպանություն

2009 թվականի հունվարի 19-ին Անաստասիա Բաբուրովայի վրա հարձակվել են Պրեչիստենկա փողոցի թիվ 3 տան մոտ, որի ժամանակ նա ստացել է գլխի հրազենային վնասվածք։ Չնայած նրան, որ նրան տեղափոխել են Առաջին քաղաքային հիվանդանոցի վերակենդանացման բաժանմունք, սակայն բժիշկները անկարող էին փրկել նրան։ Լրագրողը նույն օրը երեկոյան, գիտակցության չգալով, մահացել է։ Մահափորձի պահին նրա կողքին է եղել հայտնի իրավապաշտպան, փաստաբան Ստանիսլավ Մարկելովը։ Նա նույնպես գլխի մահացու վիրավորում է ստացել, սակայն տեղում մահացել է։

Անաստասիայի սպանության երկու հիմնական վարկած կա։ Ըստ ամենատարածվածի՝ լրագրողը մահացու վիրավորվել է՝ փորձելով կանգնեցնել մարդասպանին Մարկելովի մահից հետո, Անաստասիան զբաղվում էր սպորտով, լավ էր ինքնապաշտպանվում և, ենթադրաբար, դանակ է ունեցել նրա հետ։ Մեկ այլ վարկածի համաձայն, որը հայտնել է «Նովայա գազետա»-ի գլխավոր խմբագրի տեղակալ Սերգեյ Սոկոլովը, Անաստասիային գնդակահարել են դիտավորյալ։ Մարդասպանը՝ Նիկիտա Տիխոնովը, խոստովանել է, որ չի ճանաչում Մարկելովի կողքով քայլող աղջկան և զղջացել է նրա սպանության համար ։ Ըստ Life News գործակալության, փորձագետները պարզել են, որ Բաբուրովան, ինչպես և Մարկելովը, կրակել են գլխի հետևի մասում մոտ տարածությունից, իսկ «Նովայա գազետա»-ի գլխավոր խմբագիր Դմիտրի Մուրատովի խոսքով՝ գնդակը դիպել է քունքին։ Մարդասպանի հարձակումը տեղի է ունեցել հունվարի 19-ին՝ ժամը 14:25-ից մի փոքր առաջ, սակայն կրակոցներից 40 րոպե անց՝ ժամը 15:05-ին, շտապօգնություն չի կանչվել։ Անաստասիայի ծնողների կարծիքով՝ ավելի վաղ շտապօգնության կանչը կարող էր փրկել իրենց դստեր կյանքը։ Նիկիտա Տիխոնովը մեղավոր է ճանաչվել փաստաբան Ստանիսլավ Մարկելովի և լրագրող Անաստասիա Բաբուրովայի սպանության գործում և դատապարտվել ցմահ ազատազրկման։ Եվգենիա Խասիսը սպանությանը մեղսակցության համար դատապարտվել է 18 տարվա ազատազրկման։

2015 թվականի հուլիսի 14-ին Մոսկվայի քաղաքային դատարանի ատենակալները մեղավոր ճանաչեցին ԲՈՌՆ նեոնացիստական կազմակերպության ղեկավար Իլյա Գորյաչևին և ոչ արժանի ներողամտության՝ Բաբուրովայի և Մարկելովի, ինչպես նաև բազմաթիվ այլ սպանությունների կազմակերպման մեջ կապված լինելու պատճառով։ .2015 թվականի հուլիսի 24-ին նա դատապարտվել է ցմահ ազատազրկման ։

## Հրաժեշտի արարողություն և թաղում
Մոսկվայում Բաբուրովային հրաժեշտը տեղի է ունեցել Կենտրոնական կլինիկական հիվանդանոցի սգո սրահում հունվարի 23-ին՝ Մարկելովի հուղարկավորության օրը։ Արարողությանը ներկա էին Անաստասիայի ծնողները, «Նովայա գազետա»-ի լրագրողներ, Մոսկվայի պետական համալսարանի ժուռնալիստիկայի ֆակուլտետի ղեկավարներ, ուսուցիչներ և ուսանողներ, հակաֆաշիստական պայքարի համախոհներ։ Հուղարկավորության արարողությունը տեղի է ունեցել 2009 թվականի հունվարի 26-ին Սևաստոպոլի Վլադիմիրի տաճարում, թաղվել է Սևաստոպոլի քաղաքային գերեզմանատանը «5-ի կմ» ։

## Սպանության արձագանքը
### Հանրային արձագանք
Անաստասիա Բաբուրովան դարձել է «Նովայա գազետա»-ի չորրորդ լրագրողը, ում սպանել են։ Մինչ այդ սպանվել են Իգոր Դոմնիկովը, Յուրի Շչեկոչիխինը (ենթադրաբար), Աննա Պոլիտկովսկայան։ Լրագրողների սպանությունների հետ կապված տարբեր երկրներում բողոքի զանգվածային ցույցեր են անցկացվել։

Լինելով «Նովայա գազետա»-ի հերթական սպանված լրագրողը, դա Բաբուրովան է, այլ ոչ թե Մարկելովը, ով որոշ արտասահմանյան աղբյուրներում նշվում է որպես մարդասպանի գլխավոր թիրախ։ Միևնույն ժամանակ, զինված մարդասպանին դիմակայելու փորձի վարկածը շատ հեղինակների ստիպում է հիանալ։ Բրիտանական «The Economist» շաբաթաթերթը Անաստասիային համեմատում է Իվան Տուրգենևի «[Շեմ](https://ru.wikisource.org/wiki/Порог%20(Тургенев))» արձակ պոեմի հերոսուհու հետ, իսկ ռուս գրող Վիկտոր Էրոֆեևը հայտարարեց, որ եկեղեցական իշխանությունների փոխարեն Անաստասիային սուրբ է հռչակել։  .

### Լրագրողական հանրության արձագանքը
Ռուսաստանի ժուռնալիստների միության քարտուղար Իգոր Յակովենկոյի խոսքով՝ լրագրողը մահացել է իր մասնագիտական պարտքը կատարելիս. « *Լրագրության ոչնչացումը ներառում է այն «վախեցած» մասնագիտության վերածելը։* *[[Աննա Պոլիտկովսկայա]]յի սպանությունից հետո [[Ռամզան Քադիրով]]ի ռեժիմի մասին շատ ավելի քիչ սուր նյութեր կային։* *Իվան Սաֆրոնովի սպանությունից հետո զենքի առևտրի գորշ սխեմաների հետաքննությունը գործնականում դադարեցվեց։* *Եվ հիմա մեկ այլ շատ կարևոր նշան է տրվել՝ մի կանգնեք սուր գործերի կողքին։* *Ստանիսլավ Մարկելովի կողքին լինելը վտանգավոր էր* »։

Ռուս հայտնի վավերագրող Վալերի Բալայանը Սևաստոպոլում մասնակցել է լրագրողի հուղարկավորությանը. «*Հասարակությունը մեռած է։* *Հասարակությունը խուլ է։* *... Ես կարծում էի, որ իմ պարտքն է գալ և հրաժեշտ տալ այս մարդուն, ում ես ընդհանրապես չէի տեսել, չէի ճանաչում, բայց ով միացավ սպանված լրագրողների այս տխուր ցուցակին, ինչպիսին Իգոր Դոմնիկովն էր, ինչպես [[Դմիտրի Խոլոդով|Դիմա Խոլոդովը]], ինչպես [[Աննա Պոլիտկովսկայա]]ն, իսկ հիմա՝ Նաստյա Բաբուրովան։* *Կարծում եմ՝ սրանք այն մարդիկ են, ովքեր հսկայական գին են վճարում մեր հասարակության մեջ գոնե մի փոքր ճշմարտության լույս կամ ճշմարտության մի փոքր աղբյուր ունենալու համար»*։

Մոսկվայի միջազգային համալսարանի ժուռնալիստիկայի ֆակուլտետի դեկանի տեղակալ Ալեքսանդր Ալթունյան. *«Ուղղակի ուզում էի մեկնաբանել Ալեքսանդրի ուղերձը, որ դա պատահական սպանություն էր։* *Ոչ պատահական:* *Աղջիկը Նովայա գազետայից էր ի վերջո, աղջիկը հոդվածներ էր գրում ազգայնականության թեմաներով։* *Աղջիկը հարցազրույց չի վերցրել Խինշտեյնից կամ Աստախովից, բայց աղջիկը փորձել է հարցազրույց վերցնել Մարկելովից:* *Դե, ոչ պատահական, ոչ պատահական:* *Էլ չասած, որ, սրանք հետաքննության նյութերն են, որ նա փորձել է կանգնեցնել մարդասպանին։* *Այսպիսով, դուք չպետք է դա ասեք:* *Իհարկե, առասպելներ են ստեղծվում։* *Բայց ոչ ոք դեռ չի ապացուցել, որ առասպելների վնասն ավելի մեծ է, քան դրանցից ստացվող օգուտը:* *Սա առաջինն է։* *Եվ նույնիսկ եթե դա առասպել է, բայց այս դեպքում դա առասպել չէ։* *Նա պատահական չի եղել այնտեղ։»*

«Օգոնյոկ» ամսագրի գլխավոր խմբագիր Վիկտոր Լոշակ*. «Այո, եթե նույնիսկ այս աղջիկը պարզվի,  որ պատահականություն է տեղի ունեցել, ապա իրականում աղջիկը փամփուշտ է ստացել իր գրածի համար»*։

Լրագրող և քաղաքագետ, Առաջին ալիքի հաղորդավար Մաքսիմ Շևչենկոն ասել է, որ Բաբուրովայի սպանությունը պատահական չէր, և որ «Նովայա գազետա»-ն, չնայած քաղաքական տարաձայնություններին, համարում է Ռուսաստանի լավագույն թերթ այս պահին, և *«այդ պատճառով էլ ամսագրի լրագրողները սպանված են այնքան սարսափելի թվով»*։

«Իզվեստիա» թերթի գլխավոր խմբագիր Վլադիմիր Մամոնտովը բրիտանական The Economist շաբաթաթերթին տված հարցազրույցում ասել է*.* «*Նորմալ աղջիկ, ով ֆռֆռում է հեղափոխության կողքին։ Իսկ եթե հեղափոխություն չկա, ուրեմն նա ձանձրանում է*։»

### Միջազգային արձագանք
* Ֆրանսիայի արտաքին գործերի նախարար Բեռնար Կուշները 2009 թվականի հունվարի 21-ի իր ամանորյա ուղերձը լրագրողներին սկսեց՝ խոսելով Անաստասիա Բաբուրովայի մասին՝ նշելով, որ նրա սպանությունը մեծ աղմուկ չի բարձրացրել Ռուսաստանում և մաղթել է, որ այն գրավի մնացած աշխարհի ուշադրություն ը։ 
* 2009 թվականի հունվարի 23-ին Ուկրաինայի նախագահ Վիկտոր Յուշչենկոն ցավակցություն հայտնեց լրագրողի մահվան կապակցությամբ։
* Ի պատասխան՝ ՌԴ արտաքին գործերի նախարարությունը հայտարարություն է տարածել, որում ասվում է, որ Ռուսաստանը զարմացած է «առանձին երկրների և կազմակերպությունների բարձրաստիճան ներկայացուցիչների հայտարարություններից՝ լրագրող Անաստասիա Բաբուրովայի սպանության իբր քաղաքական բնույթի մասին» և լրագրողի մահվան հետ կապված «ողբերգական իրադարձությունները» սկսում են արհեստականորեն քաղաքականացվել և օգտագործվել Ռուսաստանին վարկաբեկելու համար անվայել նպատակներով։

## Հիշատակ
* 2013 թվականի հունվարի 19-ին՝ սպանության չորրորդ տարելիցին, Մոսկվայի Տվերսկոյ և Նիկիցկի բուլվարներով հակաֆաշիստական կարգախոսներով 2000 հոգանոց երթ տեղի ունեցավ՝ ի հիշատակ Մարկելովի և Բաբուրովայի։
* Ռեժիսոր Վալերի Բալայանը Անաստասիա Բաբուրովայի մասին վավերագրական ֆիլմ է նկարահանել «Սիրեք ինձ, խնդրում եմ»։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Бабурова, Анастасия — статья в Лентапедии. 2012 год.
* Материалы Анастасии Бабуровой на сайте «Новой газеты»

:* Անաստասիա Բաբուրովայի այլ հրապարակումներ Նովայա գազետայում. 1 (անհասանելի հղում) 2 3 4 5 6 7 8

* Материалы Анастасии Бабуровой на сайте «Частный корреспондент»
* Материалы Анастасии Бабуровой на сайте газеты «Вечерняя Москва»
* Материалы Анастасии Бабуровой на сайте газеты «Известия»
* Материалы Анастасии Бабуровой на сайте газеты «Финансовые Известия» (недоступная ссылка)
* Засутка — стихи Анастасии Бабуровой на сайте «Стихи.ру»
* Москва простилась с Маркеловым и Бабуровой — BBCRussian.com, 23.01.2009
* Некролог, написанный за месяц до смерти — Stringer, 20.01.2009
* Фотосессии с Анастасией Бабуровой в «Красном канале»: зима 2005—2006, 2007 (недоступная ссылка)

Կատեգորիա:Հայտնի սպանվածներ
Կատեգորիա:Ուկրաինացի լրագրողներ
Կատեգորիա:Ռուս լրագրողներ
Կատեգորիա:Լրագրողներ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Անձինք այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Մոսկվա քաղաքում մահացածներ
Կատեգորիա:2009 մահեր
Կատեգորիա:Հունվարի 19 մահեր
Կատեգորիա:Սևաստոպոլ քաղաքում ծնվածներ
Կատեգորիա:1983 ծնունդներ
Կատեգորիա:Նոյեմբերի 30 ծնունդներ