Վիկտոր Նեկրասով

**Վիկտոր Պլատոնովիչ Նեկրասով** (), ռուս գրող, դրամատուրգ, լրագրող։ Այլախոհ. Ստալինյան մրցանակի երկրորդ աստիճանի դափնեկիր (1947)։ Ֆրանսիական ՊԵՆ ակումբի անդամ (1975)։ Բավարիայի Գեղարվեստի ակադեմիայի անդամ (1983)։

Հայրենական մեծ պատերազմի մասնակից։ Կապիտան (1945)։

## Կենսագրություն
### 1911-1941
Վիկտոր Նեկրասով մոր գծով-Մոտովիլովների հին արիստոկրատական ընտանիքի հետնորդ, շվեդ Բարոն, Ռուսաստանի հպատակ, գեներալ Անտոն Վիլհելմ ֆոն Էռնայի ծոռը, վենետիկյան ազնվականներ Ֆլորիանին և Աննա Ախմատովայի հեռավոր ազգականը մոր կողմից, Զինաիդա Նիկոլաևնա Նեկրասովա (nee Motovilova)։

Վիկտոր Պլատոնովիչ Նեկրասովը ծնվել է 1911 թվականի հունիսի 4-ին (17) Կիևում։ Երեխային մկրտել են 1911 թվականի հուլիսի 2-ին (15)-ին փողոցում գտնվող Սուրբ Աստվածածնի ծննդյան (տասանորդ) հարևան եկեղեցում։ Վլադիմիրսկայա, համար 2։
մինի|Ռուսական գաղութի երեխաներ։ Լուսանկարում (ձախից աջ)՝ Բոբոս Քրիստի, Վիկա Նեկրասով, Լենա Պյատնիցկայա և Տոտոշկա Լունաչարսկի։ Փարիզ, 1914 թվականի մայիսի 20
Մինչև Վիկտորի ծնունդը նրա մայրը՝ Զինաիդա Նեկրասովան, աշխատել է որպես բժիշկ և ապրել ավագ որդու՝ Նիկոլայի և մոր՝ Ալինա Անտոնովնայի հետ Կիևում՝ Վլադիմիրսկայա փողոցում, համար 4, բն. հայրը՝ Պլատոն Թեոդոսիևիչ Նեկրասովը, բանկի աշխատակից, այդ ժամանակ ապրում էր Պետրոպավլովսկ քաղաքում։

1912 թվականին Զինաիդա Նեկրասովան որդիների և մոր հետ մեկնել է Լոզան, ապա՝ Փարիզ։ Այնտեղ նրանք շփվել են բազմաթիվ քաղաքական էմիգրանտների, այդ թվում՝ Լունաչարսկիների հետ, Վիկա Նեկրասովը խաղացել է իրենց որդու՝ Տոտոշայի հետ։ 1915-ին ընտանիքը վերադարձավ Կիև և բնակություն հաստատեց Կուզնեցնայա փողոցում գտնվող վարձով բնակարանում, համար 24 շենք, բն.

Հայրը մահացել է Կրասնոյարսկում 1917 թվականի ամռանը սրտի պատռվածքից։

1919 թվականին Կիևում սովի պատճառով ավագ եղբայր Նիկոլային ուղարկեցին Միրգորոդ՝ տատիկի եղբորորդու՝ բժիշկ Սերգեյ Նիկոլաևիչ Էռնայի մոտ, ով նրան կազմակերպեց առողջարան, որտեղ նրանք համեմատաբար լավ կերակրեցին։ Բայց Միրգորոդում Կոլյան ընկավ կրասնոգվարդեյսկի պարեկության ձեռքը։ Երիտասարդը խոսել է միայն ֆրանսերեն, նրան մեղադրել են լրտեսության մեջ, սպանել են եւ մարմինը նետել գետը։

1917-1918 թվականներին Նեկրասովը սովորել է Խորոշիլովայի առևտրային դպրոցի կրտսեր նախապատրաստական դասարանում (Կուզնեչնայա փողոց, 3), 1918-1919 թվականներին՝ խառը դպրոցի ավագ նախապատրաստական դասարանում (Իգնատևայի նախկին կանանց գիմնազիա; Պուշկինի փողոց, 32)։

1926-ին ավարտել է 43-րդ աշխատանքային դպրոցը (Ռակովսկու փող., 25-Բ, այժմ՝ Յարոսլավով Վալ), 1929-ին՝ երկաթուղային շինարարական մասնագիտական դպրոց՝ հաղորդակցության ուղիների տեխնիկի մասնագիտությամբ (Սվյատոսլավսկայա փող 6)։

1929-1930 թվականներին Նեկրասովը մասնակցել է Կիևի երկաթուղային կայարանի կառուցմանը՝ ճարտարապետ Ա.Մ. Վերբիցկու նախագծով։

1930-1936 թվականներին սովորել է Կիևի Շինարարական ինստիտուտի ճարտարապետական ֆակուլտետում (սովորել է ի. Յու. Կարակիսի մոտ, որի հետ երկար տարիներ սերտ հարաբերություններ է պահպանել)։

1932 թվականին, որպես երկրորդ կուրսի ուսանող, նամակ է գրել ճարտարապետ Լե Կորբյուզիեին և ստացել պատասխան։

Ինստիտուտի առաջին դասընթացներին սովորելուն զուգահեռ նա հաճախել է Դ․ Ե․ Յուրին գրական ստուդիայի դասընթացներ։ Այնուհետև տեղի ունեցավ մամուլի առաջին ելույթը՝ «Բարձրաձայն մտքեր մեր ամսագրի մասին» գրությունը։ Որպես «մեր ամսագրի մասին» գրախոսական հոդվածի մաս, տպագրվել է «Սովետական կոլեկցիոներ» ամսագրում (Մոսկվա), 1932, № № 8-10, էջ 296-298։

Այնուհետև սովորել է Կիևի ռուսական դրամատիկական թատրոնին կից թատերական ստուդիայում, որը վարել է դերասան և ռեժիսոր ի. պ. օտարը։ Թատերական ստուդիան ավարտել է 1937 թվականին։

1936-1938 թվականներին աշխատել է Կիևի ճարտարապետական արվեստանոցներում, մասնավորապես նրա նախագծով ասկոլդի գերեզմանի վրա կառուցվել է սանդուղք։

1937-1938 թվականներին աշխատել է որպես դերասան և թատերական նկարիչ երկաթուղային շարժական թատրոնում՝ Ա. Վ. Ռոքսանովի ղեկավարությամբ Վլադիվոստոկում, 1938-1940 թվականներին Կիրովում, 1940-1941 թվականներին Դոնի Ռոստովում։

### Հայրենական մեծ պատերազմ
Ռոստովում Նեկրասովը ծառայել է Կարմիր բանակի SQUO թատրոնում, որը հանդես է եկել ռազմական կայազորներում և բանակային ճամբարներում։ Ինչպես հիշում է դերասանուհի Վարվառա Շուրխովեցկայան, որը ծառայում էր նույն թատրոնում, Հայրենական մեծ պատերազմի սկսվելուց հետո դերասանները, չնայած իրենց վերապահմանը, սկսեցին ռազմաճակատ խնդրել. սակայն ամբողջ թատերախմբից միայն Նեկրասովին հաջողվեց ռազմաճակատ հասնել (ռազմական մասնագիտությամբ նա սակրավոր էր, որի մեջ գործող բանակը խիստ կարիք ուներ)։[thumb|right|Дом в Киеве, [Крещатик № 15, где в 1950—1974 годах жил Виктор Некрасов]]

Կանչվել է Ռոստովի մարզի ԿԱԳԱՆՈՎԻՉԻ ՌՎԿ-ի կողմից 1941 թվականի օգոստոսի 24-ին։ 1941-1944 թվականներին Վիկտոր Նեկրասովը ռազմաճակատում եղել է գնդապետ ինժեներ և սակրավորական գումարտակի հրամանատարի տեղակալ։ 1942 թվականի ապրիլին՝ Խարկովի մերձակայքում գտնվող հարավ-արևմտյան ռազմաճակատում։ 1942 թվականի օգոստոսից՝ Ստալինգրադի ռազմաճակատում, Ստալինգրադի ճակատամարտի մասնակից։ Ստալինգրադի ճակատամարտում, որտեղ շրջադարձային եղավ պատերազմում, Նեկրասովը կռվեց ճակատամարտի ամենադժվար հատվածում՝ Մամաև Կուրգանում։ Ստալինգրադում ընդունվեց ԽՄԿԿ(Բ) անդամության թեկնածու։ Պարգևատրվել է «Ստալինգրադի պաշտպանության համար» մեդալով։ Ստալինգրադում առաջին հուշարձանի հեղինակը 1047 sp 284 SD հրամանատարների գերեզմանի վրա, որոնք զոհվել են Մամաև Կուրգանի համար մղված մարտերում։ IX.1942-II.1943։

1943 թվականի փետրվարի 19-ի թիվ 97/ն բանակի զինված ուժերի հրամանով ավագ լեյտենանտ Նեկրասովը, 284-րդ հրաձգային դիվիզիայի 1047-րդ հրաձգային գնդի գնդային ինժեներ, պարգևատրվել է «Արիության համար» մեդալով՝ պաշտպանության առաջին եզրը ականապատելու և մետիզ գործարանի մոտ պաշտպանական դիրքերն ամրապնդելու համար։

1943 թվականի ապրիլից՝ հարավ-արևմտյան և 3-րդ Ուկրաինական ճակատում։ 1943 թվականի հուլիսի 22-ին Դոնեցկի մարզի Սլավյանսկի շրջանի Բոգորոդիչնոե գյուղի համար մղված մարտում վիրավորվել է։ Ընդունվել է Բաքվի թիվ 5030 էվակոգոսպիտալ՝ ձախ ազդրի վերին երրորդի վնասվածքով, որտեղ բուժվել է 1943 թվականի սեպտեմբեր-նոյեմբեր ամիսներին։ Վիկտոր Պլատոնովիչի ներկա բժիշկը վիրաբույժ Եվգենիա Ալեքսանդրովնա Փարսադանովան էր։ 1943 թվականի նոյեմբերին, երբ Կիևը ազատագրվեց, նա տաս օր արձակուրդ տվեց նրան, և չնայած նրա վերքը դեռ լիովին չէր բուժվել, Նա ազատ արձակեց իր մորը, որը մնաց Կիևում։ Մոր մոտ մնալուց հետո նա կրկին վերադարձավ ռազմաճակատ։ Կռվել է Ուկրաինայում, 1944 թվականի ապրիլին ազատագրել է Օդեսան։ Այնուհետև կռվել է Լեհաստանում։

8-րդ գվարդիական բանակի զինված ուժերի 1944 թվականի մայիսի 9-ի թիվ 221/Ն հրամանով 88-րդ գվարդիական առանձին սակրավորական գումարտակի հրամանատարի տեղակալ գվարդիայի մարտական մասի գծով կապիտան Նեկրասովը պարգևատրվել է Կարմիր Աստղի շքանշանով՝ երկու ավերված կամուրջների վերականգնման և երկու հրացանների Արևմտյան Բուգ գետի վրայով անցնելու համար։ իր ստորաբաժանման կողմից կառուցված լաստանավերի վրա, թշնամու բացառիկ կրակի տակ.

1944-ի հուլիսին, Լյուբլինում, Նեկրասովը երկրորդ անգամ վիրավորվեց գերմանացի դիպուկահարի կողմից աջ ձեռքին, ընկավ հիվանդանոց։ Երկրորդ վիրավորումից հետո տեղափոխվել է հաշմանդամության, իսկ 1945 թվականի սկզբին կապիտանի կոչումով զորացրվել է։

### Գրական և հասարակական գործունեություն։ 1945-1974
1945 թվականի մարտից մինչև 1947 թվականի հուլիսը աշխատել է Կիևի «Ռադյանսկե միստեցտվ» թերթում՝ որպես բաժնի վարիչ։

1946-ի սկզբին նա ավարտեց աշխատանքը պատերազմի մասին գրքի վրա, որը կոչվում էր «երկրի եզրին», որը հետագայում վերանվանվեց «Ստալինգրադի խրամատներում»։

«Ստալինգրադի խրամատներում» պատմվածքը, որը հրատարակվել է 1946 թվականին «Դրոնամյա» ամսագրում (1946, № 8-10), պատերազմի մասին առաջին ճշմարիտ գրքերից էր։

Գիրքը հիմնարար նշանակություն ուներ գրականության մեջ ռազմական թեմայի հետագա զարգացման համար։ Այն կանգնած էր ճակատային սերնդի գրականության ակունքներում, որն այնուհետև կոչվում էր «լեյտենանտի արձակ»։ Վիկտոր Նեկրասովը նրա ճանաչված առաջնորդն էր։

Գրականագետ Լազար Լազարևը հուշերում գրել է իր ընկերոջ գրքի մասին։
Ստալինգրադի խրամատներում գիրքը մի գիրք էր, որը սահմանեց մեր ռազմական գրականության մի ամբողջ ուղղություն (և ոչ միայն ռազմական, դրա ազդեցությունը գրական գործընթացի վրա շատ ավելի լայն էր, գրականությունը բաժանված չէ ինքնավար, անթափանց թեմատիկ բաժանմունքների, գրողի նվաճած ճշմարտության մակարդակը ընդհանուր առմամբ հասկանալի է)։ «Ստալինգրադի խրամատներում» գիրքը պարունակում էր մի քանի հիմնական առանձնահատկություններ.

Երբ 1950 թվականների և 1960 թվականների վերջին ռազմաճակատի սերնդի գրականությունը, կամ, ինչպես կոչվում էր նաև «լեյտենանտի գրականություն», այդքան նկատելիորեն հայտարարեց իր մասին, անմիջապես պարզվեց, որ դրա ակունքներում «Ստալինգրադի խրամատներում»պատմվածքն է։ Այս կոչի շատ արձակագիրներ՝ Վասիլ Բիկովը և Գրիգորի Բակլանովը, Վլադիմիր Բոգոմոլովը և Ալես Ադամովիչը, Բուլատ Օկուջավան և Վյաչեսլավ Կոնդրատևը, որին աջակցում էին նույն սերնդի բանաստեղծներ Սերգեյ Նարովչատովը և Կոնստանտին Վանշենկինը, Գրիգորի Պոժենյանը և Ջուլիա Դրունինան, ականատես են եղել դրան։ Հարկ է ավելացնել, որ այս գրքի բացառիկ նշանակությունը ճանաչել են նաև ավագ սերնդի գրողները՝ Ալեքսանդր Տվարդովսկին և Իլյա Էրենբուրգը, Կոնստանտին Սիմոնովը և Ալեքսանդր Բեքը, Վասիլի Գրոսմանը և Ալեքսանդր կրոնը։

Գրող, գրականագետ, բանասիրական գիտությունների դոկտոր Վլադիմիր Լակշինը նկատեց։

Նեկրասովի «խրամատներից», ինչպես Գոգոլի «վերարկուից», դուրս եկավ մեր ամբողջ ազնիվ ռազմական արձակը։

Ստալինգրադի ճակատամարտի մասին գիրքը գրողին իսկական համբավ բերեց, դիմացավ բազմաթիվ վերահրատարակությունների՝ ավելի քան չորս միլիոն օրինակ ընդհանուր տպաքանակով և թարգմանվեց 36 լեզուներով։ Այս գրքի համար Վիկտոր Նեկրասովը 1947 թվականին ստացել է 2-րդ աստիճանի Ստալինյան մրցանակ։ Մրցանակի դափնեկրին հասանելիք գումարը գրողը անվասայլակներ գնելու համար փոխանցել է նախկին առաջնագծի զինծառայողներին։

Պատմվածքի հիման վրա և Նեկրասովի սցենարի հիման վրա 1956 թվականին «Լենֆիլմ» կինոստուդիայում ռեժիսոր Ալեքսանդր Իվանովը նկարահանել է «Զինվորներ» գեղարվեստական ֆիլմը, որը արժանացել է Համամիութենական կինոփառատոնի մրցանակին։

1947 թվականին Վիկտոր Նեկրասովն ընտրվել է Ուկրաինայի խորհրդային գրողների միության վարչության նախագահի տեղակալ։ Հետագայում հեռացվել է այդ պաշտոնից՝ կոսմոպոլիտիզմի դեմ արշավին մասնակցելուց հրաժարվելու համար։ 1948-1950 թվականներին աշխատել է «Գրական թերթի» հատուկ թղթակից։

Տպագրվել է «նոր աշխարհ» ամսագրում 1954-1970 թվականներին, երբ ամսագրի գլխավոր խմբագիրներն էին Կոնստանտին Սիմոնովը (1954-1958)՝ առաջին հրատարակությունը և Ալեքսանդր Տվարդովսկին (1958-1970)։ Ամսագրում ընդհանուր առմամբ եղել է գրողի 18 հրապարակում։

Վիկտոր Նեկրասովի «հայրենի քաղաքում» պատմվածքի հիման վրա «Լենֆիլմ» կինոստուդիայում ռեժիսոր Վլադիմիր Վենգերովի կողմից բեմադրվել է «քաղաքը Լույսեր է վառում» (1958) ֆիլմը։

1959 թվականի հոկտեմբերի 10-ին «Լիտերատուրնայա գազետա»-ում «գրողն առաջարկում է» խորագրում տպագրվել է Նեկրասովի հոդվածը՝ «Ինչու դա չի արվել։ (Կիևի Բաբի Յար քաղաքում զոհվածների հուշարձանի մասին)» բողոքելով այնտեղ զբոսայգի և մարզադաշտ կառուցելու ծրագրերի դեմ, «30 մետր խորությամբ հեղեղատը լցնելու և մեծագույն ողբերգության տեղում զվարճանալու և ֆուտբոլ խաղալու համար»։

1961 թվականին «նոր աշխարհ» ամսագրում լույս է տեսել «Կիրա Գեորգիևնա» պատմվածքը։

1957-ի ապրիլին այցելել է Ֆրանսիա և Իտալիա, 1960-ի նոյեմբերին՝ ԱՄՆ և Բելգիա, 1962-ի ապրիլին՝ Իտալիա։ Գրողը նկարագրեց իր տպավորությունները ճանապարհորդական գրառումներում «օվկիանոսի երկու կողմերում. Իտալիայում-Ամերիկայում» («նոր աշխարհ», 1962, թիվ 11, էջ 112-148; թիվ 12, էջ 110-152), որի համար Մալոր Ստուրուայի «ձեռնափայտով զբոսաշրջիկը» ջախջախիչ հոդվածում մեղադրվել է «Արևմուտքի հանդեպ ցածր պաշտամունքի» մեջ։

Այն բանից հետո, երբ «նոր աշխարհում» (1967, թիվ 8) լույս տեսավ Վ. Պ. Նեկրասովի «տուրբինների տուն» էսսեն, մարդիկ ձգվեցին դեպի այդ տունը։ Տունը կոչվում է ոչ թե այստեղ ապրող «Սպիտակ գվարդիա» վեպի հեղինակ Միխայիլ Բուլգակովի ազգանունով, այլ այստեղ «ապրած» նրա հերոսների ազգանունով։ Տուրբինների տունը դարձել է Անդրեևսկու ծագման Ժամանակակից լեգենդը։

1966 թվականին մշակույթի և գիտության 25 գործիչների նամակ է ստորագրել ԽՄԿԿ Կենտկոմի գլխավոր քարտուղար Լ. ի. Բրեժնևին՝ ընդդեմ Ստալինի վերականգնման։

1966-ի սեպտեմբերին գրողը ելույթ ունեցավ ինքնաբուխ հանրահավաքում՝ կապված Բաբի Յարում նացիստական զավթիչների կողմից զանգվածային գնդակահարությունների մեկնարկի 25-ամյակի հետ։ Մահվանից մեկ տարի առաջ Նեկրասովը, հիշելով այդ տարվա իրադարձությունները, ավարտեց «Նովոյե Ռուսսկոյե սլովո» թերթում (Նյու Յորք, 1986 թ. սեպտեմբերի 28) հրապարակված «Բաբի Յար, 45 տարեկան» հոդվածը հետևյալ բառերով։

Նեկրասովին սկսեցին մեղադրել «սիոնիստական զանգվածային հավաքույթներ» կազմակերպելու մեջ։ Դանիիլ Գրանինը հիշեց Ն. Ս. Խրուշչովի խոսքերը, որոնք արտասանվել են այս առիթով. Ով է ավելին։ Եթե մենք դրանով զբաղվենք, ապա տարաձայնություններ կառաջացնենք։

Քննադատական հասարակական արտահայտությունների և ռուս և ուկրաինացի այլախոհների հետ շփումների պատճառով 1968-ին ստացել է կուսակցական տույժ։ 1972-ի հունվարին Նեկրասովի Կիևի բնակարանում առաջին անգամ խուզարկություն է իրականացվել, որի ընթացքում նրանից վերցվել են գրքերի արտասահմանյան հրատարակություններ՝ Պաստեռնակի «Դոկտոր Ժիվագո», Սոլժենիցինի «առաջին շրջանում», Մ.Ջիլասի «նոր դաս»։ 1973 թվականի մայիսի 21-ին Կիևի կոմկուսի քաղկոմի նիստում հեռացվել է ԽՄԿԿ-ից։ 1974-ի հունվարի 17-18-ին Նեկրասովից երկօրյա տնային խուզարկությամբ ՊԱԿ-ը առգրավեց բոլոր ձեռագրերը և արտերկրում հրատարակված «գաղափարապես վնասակար» գրականությունը; հաջորդ վեց օրերի ընթացքում գրողը ենթարկվել է բազմաթիվ ժամերի հարցաքննությունների։

ԽՍՀՄ-ում Նեկրասովի վերջին գիրքը՝ «կյանքում և նամակներում», լույս է տեսել 1971 թվականին։ Դրանից հետո նրա նոր գրքերի հրատարակման վրա չգրված արգելք է դրվել, իսկ Գլավլիտի 1976 թվականի օգոստոսի 13-ի թիվ 31 հրամանով գրադարաններից հանվել են նաև նախկինում լույս տեսած բոլոր գրքերը։

### Արտագաղթ
1974 թվականի մարտ-մայիս ամիսների ընթացքում Նեկրասովի նկատմամբ մի քանի սադրանք է իրականացվել, նա ձերբակալվել է մերթ Կիևի, մերթ Մոսկվայի փողոցներում ՝ իբր նրա ինքնությունը պարզելու համար, որից հետո նրան բաց են թողել մերթ ներողություն խնդրելով, մերթ առանց դրանց։ 1974 թվականի մայիսի 20-ին Նեկրասովը անձնական նամակ է գրել Բրեժնևին, որում, հիշատակելով այս բոլոր սադրանքների մասին, նշել է, «ես անցանկալի դարձա»։ Ում-չգիտեմ։ Բայց ավելի շատ վիրավորանքներ տանել չեմ կարող։ Ես ստիպված եմ որոշել մի քայլ, որը ես երբեք չէի համարձակվի այլ պայմաններում։ Ես ուզում եմ երկրից դուրս գալու թույլտվություն ստանալ երկու տարի ժամկետով»։ Չսպասելով պատասխանի՝ 1974 թվականի հուլիսի 10-ին Վիկտոր Նեկրասովը և նրա կինը ՝ Գալինա Բազիուսը, փաստաթղթեր են ներկայացրել ԽՍՀՄ-ից մեկնելու համար՝ երեք ամսով իրենց հարազատին Շվեյցարիա մեկնելու համար։ Մայիսի 29-ին Ուկրաինայի գրողների միության Կիևի մասնաճյուղը հեռացվել է կազմակերպությունից «սովետական գրողի բարձր կոչման հետ անհամատեղելի վարքի համար» (որոշումը հաստատվել է Ուկրաինական ԽՍՀ համատեղ ձեռնարկության Նախագահության կողմից 1975 թվականի հունվարի 3-ին)։ Հուլիսի 28-ին Նեկրասովին Օվիրից հայտնել են, որ իր խնդրանքը կբավարարվի, ինչից հետո նա թույլտվություն է ստացել արտասահման մեկնելու Լոզան (Շվեյցարիա)։ Վիկտոր Նեկրասովին Շվեյցարիա կանչը ձևակերպել է Նիկոլայ Ուլյանովը (հարազատ հորեղբայր)։ 1974-ի սեպտեմբերի 12-ին, հինգ տարի ժամկետով սովետական անձնագրերը ձեռքին, Նեկրասովն ու նրա կինը 90 օրվա վիզայով Կիևից թռան Ցյուրիխ։

Շվեյցարիայում Վիկտոր Նեկրասովը հանդիպել է Վլադիմիր Նաբոկովի հետ։ Այնուհետև նա ապրում էր Փարիզում, սկզբում Մարիա Ռոզանովայի և Անդրեյ Սինյավսկու մոտ, այնուհետև վարձակալված բնակարաններում։ 1975-ի ամռանը գրող Վլադիմիր Մաքսիմովը հրավիրվել է որպես «Կոնտինենտ» ամսագրի գլխավոր խմբագրի տեղակալ (1975-1982), Անատոլի Գլադիլինի հետ համագործակցել է «Ազատություն» ռադիոկայանի փարիզյան բյուրոյում։ Համագործակցել է «ռուսական միտք» (Փարիզ) թերթերի հետ, «Նոր ռուսերեն բառ» (Նյու Յորք) и с այլ պարբերականներ։
մինի|270px|Վիկտոր Նեկրասով և Վիկտոր Կոնդիրև
Վիկտոր Նեկրասովի և Գալինա Բազի արտերկիր մեկնելուց հետո Նեկրասովի խորթ որդին (Բազի որդին առաջին ամուսնությունից) Վիկտոր Կոնդիրևը կնոջ և որդու հետ մնաց Կրիվոյ Ռոգում.նրան ելքի իրավունք չտվեցին։ Նեկրասովը օգնության համար դիմեց Լուի Արագոնին, որին խորհրդային ղեկավարությունը պատրաստվում էր պարգևատրել Ժողովուրդների Բարեկամության շքանշանով։ Նա եկավ սովետական դեսպանություն և հայտարարեց, որ հրապարակավ կհրաժարվի շքանշանից, եթե Կոնդիրևը ազատ չարձակվի ԽՍՀՄ-ից։ Այդ սպառնալիքն ուժի մեջ է մտել, և Կոնդիրեւին եւ նրա ընտանիքին 1976 թվականին թույլ են տվել մեկնել Փարիզ՝ մոր և խորթ հոր մոտ։

ԽՍՀՄ-ում Վիկտոր Նեկրասովի բոլոր գրքերը ոչնչացվել են 1976 թվականին, իսկ դրանց միակ օրինակները հայտնվել են «սպեցռանի» չհրկիզվող պահարաններում, որտեղ պահվել են մինչև 1989 թվականը, թերթերում և ռադիոյով Նեկրասովին անվանում էին «թշնամի»։ Հատուկ խմբում է հայտնվել նաև Նեկրասովի նամակագրությունը, մասնավորապես՝ ե. ս. Բուլգակովային ուղղված նրա նամակները, որոնք փոխանցվել են «լենինկա» Բուլգակովի հիմնադրամին։

1979 թվականի մայիսին Վիկտոր Նեկրասովը զրկվեց խորհրդային քաղաքացիությունից «ԽՍՀՄ քաղաքացու բարձր կոչման հետ անհամատեղելի գործունեության համար»։ 1983 թվականին դարձել է Ֆրանսիայի քաղաքացի։ Վերջին տարիներին կնոջ հետ ապրել է Վանվայի Քենեդու հրապարակում (Փարիզի արվարձան)՝ իր խորթ որդու՝ Վիկտոր Կոնդիրևի ընտանիքի հետ նույն տանը։

Գրողի վերջին խոշոր ստեղծագործությունը «Փոքրիկ տխուր վիպակն» էր։

Վիկտոր Նեկրասովը մահացել է թոքերի քաղցկեղից 1987 թվականի սեպտեմբերի 3-ին Փարիզում։ Թաղված է Սենտ Ժենևիև դե Բուա գերեզմանատանը։ Գերեզմանի գլխին տեղադրված է գրանիտե ցուցանակ, որի վրա ամրացված է խոշոր հրետանային բեկոր, որը վերցրել է Վ. Պ. Նեկրասովը 1947 թվականին Մամաև Կուրգանում, որտեղ նա կռվել է Ստալինգրադում։

## Մատենագիտություն
### Գրքերի կյանքի հրատարակություններ ռուսերեն լեզվով
* «Ստալինգրադի խրամատներում». Մ., 1947 (առնվազն 26 կյանքի հրատարակություն)։ 
* «Փորձություն» («վտանգավոր ճանապարհ»)։ Պիես Գրվել է պատերազմից անմիջապես հետո, բեմադրվել է 1949 թվականին Մոսկվայի Կ. Ս. Ստանիսլավսկու անվան թատրոնի կողմից։ 
* Տպագրվել է Կիևի «Ծիածան» ամսագրում։ 1970. -№ 8.-էջ 52-90։
* «Հայրենի քաղաքում»։ Պատմություն. Մ։ Երիտասարդ գվարդիա, 1955.-- 
* «Առաջին ծանոթություն. Արտասահմանյան տպավորություններից»։ 
* Մ. Սովետական գրող, 1960։ «Սուդակ». Մ., 1960:
* «Կիրա Գեորգիևնա». Մ., 1962: «Վասյա Կոնակով». 
* Պատմվածքներ Մ։ Voyenizdat, 1961. Ընտրված աշխատանքներ։ 
* Մ։ Գոսլիտիզդատ, 1962.-688 էջ-50,000 օրինակ։
* «Օվկիանոսի երկու կողմերում» Մ, 1962։ 
* «Երկրորդ գիշեր». Պատմվածքներ Մ։ Սովետական ռուսաստան, 1965.-320 էջ-50,000 օրինակ։ 
* «Վասյա Կոնակով». Պատմվածքներ Կիև, 1965. 
* «Մեկ ամիս Ֆրանսիայում». Մ. 1965:
* «անապարհորդություն տարբեր հարթություններում»։ Մ. Սովետական գրող, 1967։ 
* «Կյանքում նամակների մեջ». Մ. Սովետական գրող, 1971:-256 էջ-30,000 օրինակ։ 
* «Դիտողի գրառումները».-Frankfurt, Սերմնացան, 1976. 
* «Հայացք և ինչ-որ բան» մայրցամաք. 1977.-№ 12—13.

## Ստեղծագործությունների էկրանավորումներ և վավերագրական ֆիլմեր Նեկրասովի սցենարների հիման վրա
* «Զինվորները» գեղարվեստական ֆիլմը, ըստ Վիկտոր Նեկրասովի «Ստալինգրադի խրամատներում» գրքի, «Լենֆիլմ», 1956։ Ռեժիսոր՝ Ա. Գ. Իվանով։ Սցենարը՝ Վ. Պ. Նեկրասովի։
* Գեղարվեստական ֆիլմ «քաղաքը Լույսեր է վառում», հիմնվելով Վիկտոր Նեկրասովի «հայրենի քաղաքում» պատմվածքի վրա), «Լենֆիլմ», 1958։ Ռեժիսոր և սցենարիստ Վլադիմիր Վենգերովը։ Ֆիլմի պրեմիերան կայացել է 1958 թվականի հուլիսի 21-ին։
* «Անհայտ զինվորին» վավերագրական ֆիլմ, վավերագրական ֆիլմերի Կիևյան ստուդիա, 1961, 5 մաս։ Ռեժիսոր՝ Ռ. Ա. Նախմանովիչ։ Սցենարը՝ Վ. Պ. Նեկրասովի։ Հայրենական մեծ պատերազմի անհայտ հերոսների մասին։ Ֆիլմը ստեղծվել է պատերազմի մեկնարկի 20-ամյակի կապակցությամբ և նվիրված է զոհված զինվորների հիշատակին։
* «Զինվորի որդին» վավերագրական ֆիլմ, վավերագրական ֆիլմերի Կիևյան ստուդիա, 1962, 2 մաս։ Ռեժիսոր՝ Ռ. Ա. Նախմանովիչ։ Սցենարը՝ Վ. Պ. Նեկրասովի։ Սևծովյան նավատորմի ավագ Վ. Կիրնովի մասին, որի հայրը մահացավ պատերազմում։ Ֆիլմը արժանացել է Լայպցիգի կինոփառատոնի մրցանակի և դիպլոմի։
* «Մարդը ապրում էր» վավերագրական ֆիլմ, վավերագրական ֆիլմերի Կիևյան ստուդիա, 1964, 2 մաս։ Ռեժիսորներ՝ Ռ. Ա. Նախմանովիչ, Գ. Ի. Սնեգիրև։ Սցենարը՝ Վ. Պ. Նեկրասովի։ Մայրը, նախկին մարտիկներն ու ընկերուհիները հիշում են առաջնագծի սանիտարահիգիենիկ, կիևցի Ելենա Կովալչուկին։
* «38 րոպե Իտալիայում» վավերագրական ֆիլմ, վավերագրական ֆիլմերի Կենտրոնական ստուդիա (Մոսկվա), 1965, 4 մաս։ Ռեժիսոր՝ Ի. Ս. Գուտման։ Սցենարը՝ Վ. Պ. Նեկրասովի։ Տեսաֆիլմ, որը պատմում է Իտալիայի պատմության և տեսարժան վայրերի մասին։ Տեքստը կարդում է Վ. Պ. Նեկրասովը։
* Վավերագրական ֆիլմ «Բուենոս Այրեսի սովորական կյանքը», վավերագրական ֆիլմերի Կենտրոնական ստուդիա (Մոսկվա), 1966, 2 մաս։ Ռեժիսոր՝ Ի. Ս. Գուտման։ Սցենարը՝ Վ. Պ. Նեկրասովի։ Կինոյի ներկայացում Լատինական Ամերիկայի կյանքի մասին։ «Եվ կրկին շագանակների սպիտակ գույնը» վավերագրական ֆիլմ, վավերագրական ֆիլմերի Կիևյան ստուդիա, 1973, 3 մաս։ Ֆիլմ Կիեւի և կիեւցիների մասին։ 
* Նվիրված է գերմանա-ֆաշիստական զավթիչներից Կիևի ազատագրման 30-ամյակին։ Ռեժիսոր՝ Ռ. Ա. Նախմանովիչ։ Պատրաստված է «Կիևը 2000 տարեկան է» ֆիլմի համար նկարահանված նյութերի հիման վրա (Ըստ Վ.Պ. Նեկրասովի սցենարի), որը փակվել է պետական շինոյի հրամանով։
* "Խաղալիք վաճառողը" վավերագրական ֆիլմ, վավերագրական ֆիլմերի Կիևյան ստուդիա, 1973, 1-ին մաս։ Պատերազմի երեխաների և ժամանակակից երեխաների մասին, պատերազմի վետերան, Կիևի հանրախանութի խաղալիքների բաժնի վաճառող Լյուդմիլա Ալեքսեևայի մասին։ Ռեժիսոր՝ Ռ. Ա. Նախմանովիչ։ Պատրաստված է «Կիևը 2000 տարեկան է» ֆիլմի համար նկարահանված նյութերի հիման վրա (Ըստ Վ.Պ. Նեկրասովի սցենարի), որը փակվել է պետական շինոյի հրամանով։ «Խաղալիք վաճառողը» ֆիլմը չի ընդունվել միության էկրան։ 
* «Էլիպսիս» գեղարվեստական ֆիլմ, «դեմարշ» կինոստուդիա, 2006։ Ռեժիսոր՝ Անդրեյ Էշպայ, Սցենարիստներ՝ Էլգա Լինդինա և Անդրեյ Էշպայ։ Վիկտոր Նեկրասովի «Կիրա Գեորգիևնա» պատմվածքի և «չափազանց տարօրինակ պատմություն» պատմվածքի հիման վրա։
* Բացի վերը նշված ֆիլմերից, նկարահանվել է սիրողական և հումորային կինոպարոդիա՝ «Պաոլան և վեպը», 1960։ Պարզ սցենարը կազմել են Լեոնիդ Վոլինսկին և Վիկտոր Նեկրասովը, ովքեր ռեժիսորել են ֆիլմը և կատարել գող Տոտոյի գլխավոր արական դերը։ Ֆիլմում գլխավոր հերոսուհու դերը վերապահվել է կիեւցի գրող Պաոլա Ուտեւսկայային։ Ժապավենը նկարահանվել է 1960 թվականին և Նույն թվականին մոնտաժվել է, արդեն Կիևում, Լեոնիդ Վոլինսկու կողմից։ Նկարահանումները տեղի են ունեցել Յալթայում՝ Գրողների Ստեղծագործական տանը հանգստանալու ժամանակ։

## Պիեսներ
* Վիկտոր Պլատոնովիչ Նեկրասովի ստեղծագործությունների պիեսներ և թատերական բեմադրություններ

## Պարգևներ և մրցանակներ
* Կարմիր աստղի շքանշան (05/09/1944) 
* «Պատվո նշան» շքանշան (24.11.1960) 
* «արիության համար» մեդալ (02/19/1943) մեդալ 
* «Ստալինգրադի պաշտպանության համար» (05/15/1943)
* մեդալ «1941-1945թթ. Հայրենական Մեծ պատերազմում Գերմանիայի դեմ տարած հաղթանակի համար» 
* «1941-1945թթ. Հայրենական Մեծ պատերազմում տարած հաղթանակի քսան տարի» 
* հոբելյանական մեդալ արվեստների և գրականության շքանշանի ասպետ (Փետրվար 1986, Ֆրանսիա) 
* Ստալինյան երկրորդ աստիճանի մրցանակ (1947) - «Ստալինգրադի խրամատներում»պատմվածքի համար

## Լուսանկարներ և դիմանկարներ

Պատկեր:№139+ А.Гладилин, Б.Окуджава, В.Максимов, ВПН, Париж, декабрь 1978.jpg| Անատոլի Գլադիլին, Բուլատ Օկուջավա, Վլադիմիր Մաքսիմով, Վիկտոր Նեկրասով, Փարիզ, դեկտեմբեր 1978:
Պատկեր:№523+ Виктор Некрасов и Булат Окуджава в кабинете ВПН, Ванв, 22.11.1981.jpg| Վիկտոր Նեկրասովը և Բուլատ Օկուջավան Նեկրասովի աշխատասենյակում, Վանվ, 22 ՆՈՅԵՄԲԵՐԻ, 1981թ.
Պատկեր:№529+ Василий Аксенов и Виктор Некрасов, Орлеан, апрель 1983.jpg| Վասիլի Աքսյոնով և Վիկտոր Նեկրասով, Օռլեան, ապրիլ 1983:
Պատկեր:№438+ Лилиана Лунгина, Виктор Некрасов, Семен Лунгин, Париж, 1985.jpg| Լիլիաննա Լունգինա, Վիկտոր Նեկրասով, Սեմյոն Լունգին, Փարիզ, 1985։


## Հիշողություն
thumb|right|Могила В. Некрасова на кладбище Сент-Женевьев-де-Буа
thumb|right|Мемориальная доска в Киеве, Крещатик, 15
* Мемориальная доска на ул. Крещатик, 15 (где с 1950 по 1974 год, в квартире № 10 жил Виктор Некрасов). 18 октября 1990 г. у входа в подъезд № 2 (справа) была торжественно открыта мемориальная доска В. П. Некрасову. Скульптор — Валентин Евгеньевич Селибер, архитектор Валерий Александрович Романов
* Библиотека им. Виктора Платоновича Некрасова — 2 октября 1997 года библиотеке в Киеве по улице Ярославская было присвоено имя писателя Виктора Платоновича Некрасова.
* В Киевском Музее Одной Улицы на отдельном стенде выставлены фотографии и автографы писателя. После его очерка «Дом Турбиных», опубликованного в «Новом мире», началась новая жизнь этой улицы.
* 3 сентября 2002 г. на фасаде Дома офицеров Южного военного округа в Ростове-на-Дону (Буденновский проспект, 34) торжественно открыта памятная доска писателю-фронтовику Виктору Некрасову, который с 1940 по 1941 год работал в Театре Красной Армии, располагавшемся в здании Дома Офицеров.

### Ծննդյան 100-ամյակ
* Ստեղծվել է Իսրայելի ռուսալեզու գրողների անվան մրցանակ։ Վիկտոր Պլատոնովիչ Նեկրասովը գրողի 100-ամյակի կապակցությամբ (2011)։
* Անվանափոխությունների և հուշանշանների հարցերով հանձնաժողովը որոշում է կայացրել Դավիդովի բուլվարը Վիկտոր Նեկրասովի անունով անվանակոչելու մասին։
* «Ուկրփոստա» ես թողարկել եմ փոստային ծրար՝ Վ. Նեկրասովի դիմանկարով։ (նկարիչ-Գեորգի Վարկաչ)։
* 2011 թվականի հունիսի 14-ին Ուկրաինայի գրականության ազգային թանգարանում (Կիև, Բոգդան Խմելնիցկու փող, 11) տեղի ունեցավ Վիկտոր Նեկրասովի «ամբողջ կյանքը խրամատներում» հիշատակի երեկո՝ նվիրված գրողի 100-ամյակին։ Ի թիվս այլ բաների, հայտնի գրողի մասին հիշողությունները կիսել են Վասիլի Սկուրատովսկին, Տատյանա Ռոգոզովսկայան, Յուրի Վիլենսկին, Իլյա Լևիտասը, Դմիտրի Չերվինսկին և այլք։
* 2011թ.հունիսի 17-ին ԵՊՀ ԻՄ գրադարան գրքեր հումանիտար գիտություններ պատմություն Ն. ա. Դոբրոլյուբովան Նիժնի Նովգորոդում տեղի ունեցավ գրական-հայրենասիրական ժամ «Նա, ով պաշտպանում էր Ստալինգրադը, թաղված է Փարիզում»։
* 2012 թվականի հունվարի 18-ին Ուկրաինայի գրականության ազգային թանգարանում (Կիև, Բոգդան Խմելնիցկու փողոց, 11) տեղի ունեցավ գրող և իրավապաշտպան Վիկտոր Նեկրասովի հիշատակին նվիրված երեկո։ Կազմակերպիչներն են ուկրաինական ՊԵՆ ակումբը և Միխայիլ Բուլգակովի գրական-հիշատակի թանգարանը։ Իրենց հիշողություններն ու մտորումները կիսեցին Վլադիմիր Կրիժանովսկին, Լես Տանյուկը, Սեմյոն Գլուզմանը, Եվգենի Հասակյուկը, Ալեքսանդր Պարնիսը, Տատյանա Ռոգոզովսկայան, Յուրի Վիլենսկին և այլք։ Ցուցադրվեց «ամբողջ կյանքը խրամատներում» վավերագրական ֆիլմը (ռեժիսոր՝ Ելենա Յակովիչ), որը նվիրված էր գրողի կյանքին և իրավապաշտպան գործունեությանը։

### Ծննդյան 105-ամյակ
Ռազմաճակատ գրողի հոբելյանին նվիրված միջոցառումներն ընդգրկվել են Հայրենական մեծ պատերազմի 75-ամյակին նվիրված հիշատակի շաբաթվա ծրագրում։

* «Ես հիմա էլ երբեմն զբոսնում եմ Կրեշչատիկով» «Կիևյան» ակումբի նիստը.ուղիղ Հրավիրված էին Վիկտոր Նեկրասովի ընկերները։ Անվան գրադարան Ն. Վ. Գոգոլ, Կիև, փող. Բոլշայա Վասիլկովսկայա, 136. Մայիսի 19, 2016
* Նեկրասովի ծննդյան երեկոն 2016 թվականի հունիսի 17-ին Կիևում Ռուսաստանի գիտության և մշակույթի կենտրոնի համերգասրահում;
* 2016 թվականի հունիսի 22-ին Հայրենական մեծ պատերազմի մեկնարկի օրը երեկոյան Կիևի անվան հանրային գրադարանի արվեստի բաժնում։ Լեսյա Ուկրաինկա։

## Համաշխարհային ճանաչում
* «Ստալինգրադի խրամատներում» վիպակը միակ անգամ առանձին գրքով լույս է տեսել ԽՍՀՄ-ում «Ստալինգրադ» վերնագրով «Մոսկովսկի ռաբոտնիկ» հրատարակչությունում (Մ., 1946), 1946 թվականի համար արժանացել է Ստալինյան 2-րդ աստիճանի մրցանակի։ Այն վերահրատարակվել է ավելի քան չորս միլիոն օրինակով և թարգմանվել 36 լեզուներով։
* 2009 թվականի մայիսի 22-ին Բնեյ-Այիշի (Իսրայել) հուշահամալիրում բացվեց հուշարձան՝ այժմ հանգուցյալ նշանավոր ոչ հրեաների անուններով, ովքեր պայքարում էին հակասեմականության դեմ, և Վ. Պ. Նեկրասովի անունը ցուցակի առաջին տեղում է։
* 2015 թվականի հոկտեմբերի 23-ին ամերիկացի գրականագետ Մայքլ Ջոնսը The Wall Street Journal-ի էջերում նշել Է Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի մասին աշխարհի հինգ լավագույն գրքերը և առաջին տեղում նշել Վ. Պ. Նեկրասովի «Ստալինգրադի խրամատներում» գիրքը։

## Ընտանիք
* Հայր-Պլատոն Ֆեդոսեևիչ Նեկրասով (1878-1917) - բանկային աշխատող։
* Մայր-Զինաիդա Նիկոլաևնա Նեկրասովա (աղջիկ՝ Մոտովիլովա, հունիսի 24, 1879-հոկտեմբերի 7, 1970, Կիև)-բժիշկ-ֆթիզիատոր, Աննա Ախմատովայի հեռավոր ազգականը։ Լեոնիդ Կիսելյովի «աշնանային քաղաք» բանաստեղծությունը նվիրված էր նրան
* Եղբայր-Նիկոլայ Պլատոնովիչ Նեկրասով (1902-1918)
* Տատիկ-Ալինա Անտոնովնա Մոտովիլովա (1857-1943)
* Պապ-Նիկոլայ Իվանովիչ Մոտովիլով (1855-1888)
* Մորաքույր-Սոֆյա Նիկոլաևնա Մոտովիլովա (1881-1966)
* Մորաքույր-Վերա Նիկոլաևնա Ուլյանովա (Մոտովիլովա) (1885-1968)
* Քեռի-Նիկոլայ Ալեքսեևիչ Ուլյանով (1881-1977)
* Կինը' Գալինա Վիկտորովնա Բազի (1914-2001)
* Խորթ զավակ-Վիկտոր Լեոնիդովիչ Կոնդիրև (Ծն. 1939)

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Сайт памяти Виктора Некрасова
* Библиография произведений Виктора Некрасова. Составлена Виктором Кондыревым и Александром Немцем
* Произведения Виктора Некрасова
* Выступления Виктора Некрасова на Радио Свобода" (1975—1987)
* Фильмы и видеосюжеты о Викторе Некрасове
* Видеоканал «Виктор Некрасов»
* Д’Артаньян с улицы Кузнечной
* Исполняется 100 лет со дня рождения писателя Виктора Некрасова
* «Гласность в нашей стране есть. Но нас не слышат» 
* Сто лет со дня рождения Виктора Некрасова + Видео
* Окопная правда. Фронтовик, защищавший Родину, завершил свой жизненный путь в изгнании
* Михаил Классон: Роберт Классон и Мотовиловы. Биографические очерки
* Виктор Некрасов и КГБ Colta.ru, 12.09.2014

Կատեգորիա:Խորհրդային գրողներ
Կատեգորիա:Խորհրդային վիպասաններ
Կատեգորիա:Թոքի քաղցկեղից մահացածներ
Կատեգորիա:Խորհրդային պատմվածքագիրներ
Կատեգորիա:Խորհրդային տղամարդ գրողներ
Կատեգորիա:ԽՍՀՄ Պետական մրցանակի դափնեկիրներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի քաղաքական գործիչներ
Կատեգորիա:Ուկրաինացի լրագրողներ
Կատեգորիա:Խորհրդային սցենարիստներ
Կատեգորիա:Ստալինգրադի ճակատամարտի մասնակիցներ