Ռաբաթ

**Ռաբաթ** (՝ Ար-Ռիբաթ, որը նշանակում է ռիբաթ՝ «ամրացված վանք»), Մարոկկոյի մայրաքաղաքը, նրա մշակութային և արդյունաբերական կենտրոնը։ Անմիջապես Ռաբաթին հարում է Սալե քաղաքը, որը նրանից առանձնացված է Բու-Ռեգրեգ գետով և նրա հետ կազմում է մայրաքաղաքի ագլոմերացիան։ Մարոկկոյի մայրաքաղաքը CNN-ի վարկածով զբաղեցրել է երկրորդ տեղը «2013 թվականի լավագույն զբոսաշրջային ուղղությունների» ցանկում։ Ռաբաթը Մարոկկոյի չորս կայսերական քաղաքներից մեկն է, իսկ նրա Մեդինան ներառված է Համաշխարհային ժառանգության ցանկում։

Ռաբաթը հիմնադրվել է 12-րդ դարում Ալմոհադի կառավարիչ Աբդ ալ Մումինի կողմից որպես ռազմական քաղաք։ Այն անշեղորեն աճել է, սակայն Ալմոհադի փլուզումից հետո երկար ժամանակ անկում է ապրել։ 17-րդ դարում Ռաբաթը ապաստան է դարձել բերբերյան ծովահենների համար։ 1912 թվականին ֆրանսիացիները Մարրոկոյի մոտ պրոտեկտորատ են տեղադրել և Ռաբաթը դարձրել իրենց վարչական կենտրոնը։ 1955 թվականին Մարոկկոն անկախություն է ստացել, և Ռաբաթը դարձել է նրա մայրաքաղաքը։ Բնակչությունը՝ :

## Ծագումնաբանություն
Քաղաքը հիմնադրվել է 12-րդ դարում՝ որպես օտարերկրացիների դեմ պայքարի համար ամուր բնակավայր։ Ի սկզբանե կոչվում էր Ռիբաթ էլ Ֆաթխ, որտեղ «ռիբաթ» արաբերենից թարգմանաբար նշանակում է «ամուր զինվորական ճամբար» կամ «սահմանապահ զինվորական դիրք», իսկ ֆաթխ՝ «հաղթանակ», այսինքն՝ «հաղթանակի ճամբար»։ Այդ կոչումը քաղաքը ստացել է 1170 թվականին՝ ի պատիվ իր ռազմական նշանակության։ Սակայն ժամանակակից օգտագործման մեջ անունը պահպանել է միայն օբյեկտի բնույթը սահմանող եզրույթը՝ Ռաբաթ, որն արաբերեն կարդացվում է Ռիբաթ։

## Աշխարհագրություն
Քաղաք-նավահանգիստը տեղակայված է Ատլանտյան ափին՝ Բու-Ռեգրեգ գետի գետաբերանի երկայնքով, Ատլանտյան սարերի ստորոտին։ 90 կմ հարավ-արևմուտք գտնվում է երկրի խոշորագույն քաղաքն ու նավահանգիստը՝ Կասաբլանկան։

## Կլիմա
Ռաբաթի կլիման միջերկրածովյան է։ Ամռանը ցերեկային ջերմաստիճանը սովորաբար տատանվում է 25-28&nbsp;°C-ի միջև, գիշերն ավելի ցուրտ է։ Սառը Կանարյան հոսանքը զգալիորեն նվազեցնում է ամառային ջերմաստիճանը, ու թեև այն կարող է գերազանցել 40&nbsp;°C-ը, դա հնարավոր է միայն Սահարա անապատից տաք օդային զանգվածների ներխուժման դեպքում։ Օգոստոսը սովորաբար համարվում է ամենատաք ամիսը՝ 22&nbsp;°C միջին ջերմաստիճանով, որն ավելի ցածր է, քան միջերկրածովյան կլիմա ունեցող քաղաքների մեծ մասը։ Հավասարաչափ կլիման Ռաբաթը դարձնում է աշխարհի առավել հարմարավետ քաղաքներից մեկը, որովհետև քաղաքում տարվա կտրվածքով ջերմաստիճանը հազվադեպ է դուրս գալիս հարմարավետ նշանակություն ունեցող ջերմաստիճանի սահմաններից։

Ձմեռը սովորաբար մեղմ է, բայց ձմռան ընթացքում միջինում 1-2 գիշեր կարող է լինել ցրտահարություն։ Ձյուն շատ հազվադեպ է տեղում։ Հունվարի միջին ջերմաստիճանը մոտավորապես 12&nbsp;°C է, ուստի միջսեզոնային տատանումները քաղաքում կազմում են մոտավորապես 10&nbsp;°C։ Տեղումներ լինում են միայն ձմեռային ամիսներին, ամռանը տեղումներ գրեթե չեն լինում։

## Վարչական բաժանում
Պրեֆեկտուրան վարչականորեն բաժանվում է հետևյալ մասերի․

## Տրանսպորտ
* Ժամանակակից Ռաբաթի և Սալեի տրամվայ

## Տեսարժան վայրեր
### Հուշարձաններ
Ռաբաթի միջնադարյան և նոր ժամանակաշրջանի (20-րդ դարի կեսերի) հուշարձանները 2012 թվականից ընդգրկված են ՅՈՒՆԵՍԿՕ-յի համաշխարհային ժառանգության ցանկում։

* Ռաբաթի թագավորական ապարանք
* Մուհամմեդ V-ի դամբարան
* Մուհամմեդ V-ի պողոտա (կառուցված ֆրանսիացի ճարտարապետների կողմից պրոտեկտորատի ժամանակներում)
** Փոստատուն
** Պառլամենտ
** Ալ Մագրիբ բանկ
* Կասբահ Ուդայա
** Անդալուզիական այգի
** Դիտահարթակ
** Բաբ էլ Կեբիր դարպաս
* Նուզա Ասան այգի
* Ռաբաթի փարոս


Պատկեր:У мавзолея Мухаммера V.jpg|Մուհամմեդ V-ի դամբարանի պահակախմբի հերթափոխ
Պատկեր:Rabat tour Hassan.jpg|Հասանի մինարեթ
Պատկեր:Palace gate.jpg|Կասբահ Ուդայա ամրոց
Պատկեր:Улица Касба Удайя.jpg|Կասբահ Ուդայայի ամրոցի փողոց
Պատկեր:Андалузский сад.jpg|Անդալուզիական այգի
Պատկեր:Rabat, Chellah ruins 7.jpg|Շելա ամրոցի ավերակներ
Պատկեր:Рабат.jpg|Թագավորական պալատի մուտք
Պատկեր:Королевская резиденция.jpg|Թագավորական նստավայր Ռաբաթում
Պատկեր:Улица Рабата.jpg|Քաղաքի նոր հատվածի փողոց


### Թանգարաններ
Ռաբաթում տեղակայված են մի շարք թանգարանններ․
* Մարոկկոյի արվեստի «Ուդայա» թանգարանը ստեղծվել է 1915 թվականին։ Թանգարանի մուտքի մոտ տեղադրված են թնդանոթներ՝ նվաճված մարոկկոյական ծովահենների կողմից 17-18-րդ դարերում։ Թանգարանի բաժիններից մեկում ներկայացված է մարոկկոյական մի ընտանիքի տան ավանդական ինտերիերը, մյուսներում ցուցադրված են անդալուզիացիների և մարոկկոյական վարպետների գործերը՝ կանացի ավանդական զգեստների հավաքածուներ, հնագույն զենքերի հավաքածուներ, Մարոկկոյի ազգային զգեստների օրինակների հավաքածուներ, ազգային երաժշտական գործիքներ, շինարարական բաժիններ, կերամիկա։ Ցուցադրված են նաև 18-19-րդ դարերի գորգեր՝ գործված Մարոկկոյի տարբեր շրջաններում։ Սրահներից մեկում ներկայացված են արաբական ձեռագրեր, Ղուրանի հնագույն ցուցակներ։
* Արվեստի ազգային թանգարանը ցուցադրում է մարոկկոյական արհեստավորների ժամանակակից արվեստը։
* Հնությունների թանգարան
* Ազգային արվեստի թանգարան
* Ռաբաթի հնագիտական թանգարան
* Շելլայի ամրոց՝ Մարինիների արքայատոհմի գերեզմանատան հետ

### Կրոնական կառույցներ
* Հասանի մինարեթ (1199), որը պետք է դառնար իսլամական աշխարհի ամենաբարձր շենքը։
* Սուրբ Պետրոսի Տաճար (1921 կամ 1930)՝ Ռաբաթի արխիեպարխիայի կաթոլիկ եկեղեցու Մայր տաճարը
* Քրիստոսի Հարության ռուսական ուղղափառ եկեղեցի (1932, որմնանկար 2011)
* Աս-Սուննա մզկիթ (Մուհամմեդ V)

## Քույր քաղաքներ
* Ամման, Հորդանան
* Աթենք, Հունաստան
* Բաղդադ, Իրաք
* Բուրսա, Թուրքիա
* Բեթղեհեմ, Պաղեստին
* Հոնոլուլու, ԱՄՆ
* Դամասկոս, Սիրիա
* Կահիրե, Եգիպտոս
* Լաս Պալմաս դե Գրան Կանարիա, Իսպանիա
* Լիսաբոն, Պորտուգալիա
* Մադրիդ, Իսպանիա
* Նաբլուս, Պաղեստին
* Սանտո Դոմինգո, Դոմինիկյան Հանրապետություն
* Սևիլյա, Իսպանիա
* Ստամբուլ, Թուրքիա
* Ստոկհոլմ, Շվեդիա
* Թունիս, Թունիս

## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն
* Густерин П. В. Города Арабского Востока. — М.: Восток—Запад, 2007. — 352 с. — (Энциклопедический справочник). — 2000 экз. — ISBN 978-5-478-00729-4.
* 

## Արտաքին հղումներ
* Ռաբաթի տեսարժան վայրերը

Կատեգորիա:1146 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր
Կատեգորիա:Աֆրիկյան մայրաքաղաքներ
Կատեգորիա:Համաշխարհային ժառանգություն Մարոկկոյում
Կատեգորիա:Մարոկկոյի քաղաքներ