Յարոմիր Շտետինա

**Յարոմիր Շտետինա** (, ), չեխ լրագրող, գրող, քաղաքական գործիչ, եղել է «Մարդը դժվարության մեջ» () ոչ առևտրային կազմակերպության հիմնադիրը, Չեխիայի խորհրդարանի վերին պալատի նախկին անդամ։ Չեխիայում հայտնի է որպես նախկին ԽՍՀՄ տարածքի հակամարտային գոտիներից ռեպորտաժներ պատրաստող ռազմական թղթակից։ 2014-2019 թվականներին եղել է Եվրախորհրդարանի պատգամավոր։

## Կենսագրություն
Յարոմիր Շտետինան ծնվել է կոմունիստական և միաժամանակ բուրժուական միջավայրում։ Նրա տատը Չեխոսլովակիայի Կոմունիստական կուսակցության հիմնադիրներից է եղել, իսկ մորական պապը բնակվել է Չիկագոյում, որտեղ ուներ «Պրագա» անվանմամբ փաբ։ Հայրը աշխատել է Չինաստանում՝ դեսպանատանը։

Շտետինան մեծացել է Չեխիայի հյուսիսում գտնվող սահմանամերձ շրջանում, որտեղ ընտանիքը տեղափոխվել է 1945 թվականին։ Այստեղ էլ ավարտել է գիմնազիան։

1961֊1967 թվականներին սովորել է Պրահայի տնտեսագիտական համալսարանում։ 1968 թվականին սկսել է աշխատել որպես լրագրող «Mladá Fronta» թերթում։ Խորհրդային բանակի «Դանուբ» գործողության ընթացքում թերթը անցել է նոր ղեկավարության հսկողության տակ, ինչից հետո Շտետինան հեռացվել է աշխատանքից՝ տարաձայնությունների պատճառով։ Դրանից հետո նա զբաղվել էգեոդեզիայով, միաժամանակ Պրահայի Կառլի համալսարանում ուսումնասիրել է երկրաբանություն։ 1969 թվականի սկզբին աշխատել է որպես բանվոր «Geological Survey» ընկերությունում։

1970֊1999 թվականներին նա մասնակցել է շուրջ 25 գիտական և սպորտային արշավների Սիբիրում և Ասիայում։ Հիմնադրել է չեխական ռաֆթինգը։ Այդ տարիներին էլ գրել է իր ամենահայտնի գիրքը՝ «Մատիլդայով դեպի Հնդկա գետը» ։

1987 թվականից սկսել է հանդես գալ հանրային ելույթներով։ 19871989 թվականներին կազմակերպել է մի շարք քաղաքական դասախոսություններ Չեխոսլովակիայում։ 1989 թվականին դարձել է լրագրողների սինդիկատի հիմնադիրներից մեկը և վերսկսել լրագրողական կարիերան՝ աշխատելով «Lidové noviny» թերթում։ 1990 թվականին դարձել է թերթի արտասահմանյան թղթակիցը Մոսկվայում, լուսաբանել է բազմաթիվ հակամարտություններ։ 1992 թվականին հիմնել է «Lidových novin»-ի հիմնադրամը։ 1993֊1994 թվականներին եղել է թերթի գլխավոր խմբագիրը։ 1994 թվականին հիմնել է անկախ լրագրողական «Epicentrum» գործակալությունը՝ նվիրված ռազմական ռեպորտաժներին։

Շտետինան մասնագիտացել է ռազմական հակամարտությունների լուսաբանման մեջ, եղել է մոտ 20 երկրում։ Հեղինակել է 10 գիրք, հարյուրավոր հոդվածներ և տասնյակ վավերագրական ֆիլմեր։

2004 թվականին սենատի ընտրությունների ժամանակ առաջադրվել է որպես անկախ թեկնածու՝ Կանաչների կուսակցության աջակցությամբ և ընտրությունից հետո դարձել է Պրահայի 10-րդ ընտրատարածքի սենատոր։

Նա եղել է Պրահյան հռչակագիր եվրոպական խղճի և կոմունիզմի մասին հռչակագրի նախաձեռնողներից։

Եվրոպական խորհրդարանում եղել է Չեխիայի ներկայացուցիչը, զբաղեցրել է Անվտանգության և պաշտպանության հարցերի հանձնաժողովի փոխնախագահի պաշտոնը։

2014 թվականից Շտետինան ակտիվորեն հետաքրքրվել է Ուկրաինայի քաղաքական իրավիճակով և անձնական նախաձեռնությամբ այցելել է երկիր։ 2014 թվականի օգոստոսին «Radio Journal»-ին տված հարցազրույցում Ռուսաստանին անվանել է «Չարիքի կայսրություն»։

2015 թվականին ներառվել է այն եվրոպացի քաղաքական գործիչների ցուցակում, որոնց արգելվել է մուտք գործել Ռուսաստանի Դաշնություն։

2016 թվականին եղել է երեք Եվրոխորհրդարանի պատգամավորներից մեկը, որոնք այցելել են Դոնեցկին մոտ գտնվող Մարիինկա քաղաքը։

2016 թվականի ապրիլի 12-ին կողմ է քվեարկել Եվրախորհրդարանի բանաձևին, որով հավանություն է տրվել ԵՄ անդամ երկրների միջև փախստականների պարտադիր վերաբաշխման մեխանիզմին։

Եղել է Հայաստանում և Լեռնային Ղարաբաղում:

Յարոմիր Շտետինան մահացել է երկարատև հիվանդությունից հետո՝ 2025 թվականի ապրիլի 17-ին, 82 տարեկան հասակում, Պրահայում։

## Պարգևներ
*«Արժանիքների համար» մեդալ, երրորդ աստիճան (2000 թ.)
*Մխիթար Գոշի մեդալ (Հայաստան, 2016 թ. փետրվարի 16)՝ Հայոց ցեղասպանության միջազգային ճանաչման գործում ունեցած նշանակալի ներդրման համար։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
** Сайт Яромира Штетина, депутата Европарламента
*Յարոմիր Շտետինա. «Նավթի հոտն ավելի ուժեղ կարող է լինել, քան պատմական արդարության էությունը»
*ԵԽ ներկայացուցիչները հատուկ նշանակություն են հաղորդում Արցախի Սահմանադրության հանրաքվեին. Աշոտ Ղուլյան
*Կարեն Միրզոյանն Արցախում ընդունել է Ֆրանկ Էնգելին և Յարոմիր Շտետինային
*Արտակ Զաքարյան. Եվրոպական խորհրդարանի պատգամավորների նկատմամբ քրգործ հարուցելը կոչված է սահմանափակելու ԵԽ պատգամավորների ազատ տեղաշարժման իրավունքը

 
Կատեգորիա:20-րդ դարի քաղաքական գործիչներ
Կատեգորիա:21-րդ դարի քաղաքական գործիչներ
Կատեգորիա:Չեխ գրողներ
Կատեգորիա:Չեխ լրագրողներ
Կատեգորիա:Չեխ տնտեսագետներ
Կատեգորիա:Չեխիայի քաղաքական գործիչներ
Կատեգորիա:Ռազմական թղթակիցներ
Կատեգորիա:Չեխ թարգմանիչներ