Վարշավայի գետտոյի տղան

«**Վարշավայի գետտոյի տղան**» սև-սպիտակ լուսանկար, որն արվել է Վարշավայի գետտոյի ապստամբության ժամանակ (ենթադրաբար՝ 1943 թվականին) և մաս է (թիվ 12) այսպես կոչված Յուրգեն Ստրուպի՝ ՍՍ-ի գրուպենֆյուրերի ապստամբության։

Լուսանկարում երևում է, որ գերմանական զորքերը շենքից դուրս են հանում ձերբակալված հրեաներին: Լուսանկարն արվելուց հետո լուսանկարում պատկերված բոլոր հրեաները տեղափոխվել են Ումշլագպլաց և արտաքսվել Մայդանեկ կամ Տրեբլինկա:

Առաջին պլանում գտնվող երեխան, ում ինքնությունը այդպես էլ հստակ չի հաստատվել, դարձել է նացիստների կողմից սպանված 6 միլիոն անպաշտպան հրեաների խորհրդանիշը։

Այն Հոլոքոստի խորհրդանշական լուսանկարներից մեկն է և լայնորեն օգտագործվում է կերպարվեստում, գրականությունում և կինոյում:

Լուսանկարն ընդգրկված է *[[Թայմ|Time]]* ամսագրի «Բոլոր ժամանակների ամենաազդեցիկ պատկերների» ցանկում։

## Նկարագրություն
մինի|412x412փքս|Համարակալումը հիմնված է Ռիչարդ Ռասկինի վերլուծության վրա։
Գիտնական Ռիչարդ Ռասկինը պնդում է, որ լուսանկարում պատկերված է 25 մարդ՝ հինգ գերմանացի զինվոր և քսան հրեա։ Ըստ Ռասկինի, լուսանկարում չորս երեխա կա՝ մեկ աղջիկ (լուսանկարում 22-րդ համար) և երեք տղա (18, 24, 25), մեծահասակների թվում կան յոթ կին (1, 6, 8, 9, 17, 20, 23) և ութ տղամարդ (2, 3, 4, 5, 71, 10, 12, 10)։ Բոլոր հրեաները, որոնց ձեռքերը տեսանելի են, բարձրացնում են նրանցից առնվազն մեկը՝ ցույց տալով, որ նրանք հանձնվում են:

Ռասկինը կարծում է, որ մարդկանց խումբը անշարժ է, քանի որ այն կանգնեցվել է հատուկ լուսանկարելու համար:

Լեհ պատմաբան Անջեյ Զբիկովսկին կարծում է, որ լուսանկարն արվել է ապստամբության առաջին օրերին՝ նախքան գերմանացիների կողմից գետտոների տները հրկիզելը։

Հրեաների մեջ առանձնանում է մի փոքրիկ տղա (25), որը կանգնած է մնացած մարդկանցից և նայում է դեպի լուսանկարիչը։ Նրա դեմքին պարզ երևում է վախը, անօգնականությունն ու տխրությունը, մյուս հրեաների դեմքերին՝ կա լարվածություն։

Հինգ գերմանացի զինվորների մեջ առանձնանում է փոքրիկ տղայի աջ կողմում գտնվողը (16)։ Նա միակ զինվորականն է, որին այլ անձինք չեն ծածկում։ Նրա ձեռքում ավտոմատ ատրճանակ է, որն ուղղված է տղայի վերարկուի ներքևի մասում: Կարծես նա լուսանկարչի համար կեցվածք է ընդունում։

### Տղա
Մինչ օրս 25 համարի տղայի ինքնությունը պաշտոնապես պարզված չէ։ Կան մի քանի հավակնորդներ, բայց նրանցից յուրաքանչյուրի կենսագրությունը պարունակում է մանրամասներ, որոնք չեն համապատասխանում լուսանկարչության պատմությանը: Հայտնի է միայն, որ լուսանկարում պատկերված տղան հավանաբար 10 տարեկանից փոքր էր, քանի որ նրան բացակայում է Դավթի աստղի թևկապը։

#### Արթուր Դեբ Սեմյատեկ
Այս վարկածը առաջ է քաշվել դեռևս 1950 թվականին, երբ երկու կանայք ինքնուրույն հայտարարել են, որ լուսանկարում պատկերված տղան ծնվել է Լովիչում 1935 թվականին, բայց վկան առաջին անգամ հայտնվեց 1977-78 թվականներին, և միայն մեկ աղբյուր էր առաջ քաշում այս վարկածը՝ Վարշավայի բնակչուհի Յադվիգա Պիասեցկան: 1977 թվականի հունվարի 24-ին ստորագրած հայտարարության համաձայն՝ լուսանկարում պատկերված տղան եղբոր թոռն է՝ Արթուր Դեբ Սիեմիտեկը, որը ծնվել է Լովիչում 1935 թվականին։ Նա Լեոն Սիեմիտեկի և Սառա Դեբի որդին էր։ Նման ցուցմունք է տվել Փարիզում 1978 թվականի դեկտեմբերի 28-ին Յադվիգա Պիասեցկայի ամուսինը՝ Հենրիկ Պիասեցկին։ France-Presse լրատվական գործակալությանը տղայի հարազատները հայտնել են, որ Արթուրը մահացել է Վարշավայում 1943 թվականի գարնանը։

#### Լևի Զեյլինվարգեր
1999 թվականի վերջին 95-ամյա Ավրաամ Զեյլինվարգերը դիմել է Իսրայելում գետտոյի մարտիկների տուն։ Թանգարանին նա հայտնել է, որ լուսանկարի տղան իր որդին է՝ Լևին։ Արդյունքում, թանգարանի արխիվում հենց այս տեղեկատվությունն է կցված հայտնի լուսանկարին։

Հայֆայում բնակված Ավրաամ Զեյլինվարգերի վկայությամբ՝ իր որդին ծնվել է 1932 թվականին։ Ընդ որում, լուսանկարն արվել է գետտոյի տարածքում գտնվող Վաճառականների փողոցում։

Զեյլինվարգերն ունեցել է կանանց վարսահարդարի մասնագիտություն, հարկադիր աշխատանք կատարել Վարշավայի գազատարների վերանորոգման գործում։ 1940 թվականի սկզբին փախել է Խորհրդային Միության տարածք։

Ավրաամ Զեյլինվարգերը Ռիչարդ Ռասկինի հետ հեռախոսազրույցի ժամանակ հաստատել է, որ երեխայի կողքին գտնվող կինն իր կինն է՝ Հանա Զեյլինվարգերը։

Նա համարում էր, որ իր ընտանիքի բոլոր անդամները՝ կինը, 11-ամյա որդին՝ Լևին և 9-ամյա դուստրը՝ Իրինան, զոհվել են 1943 թվականին համակենտրոնացման ճամբարում։

#### Իսրայել Ռոնդել
Այն բանից հետո, երբ «Jewish Chronicle»-ում տպագրվել է, որ տղան Արթուր Դեբ Սեմյատեկն է, Լոնդոնցի մի գործարար կապ հաստատեց թերթի հետ և հայտարարեց, որ տղան իրականում ինքն է եղել: Չնայած նա խնդրել է չհրապարակել իր անունը, Բրիտանական «News of the World» տաբլոիդը բացահայտել է նրա ինքնությունը: Չնայած թերթը նրան անվանել է Իսի Ռոնդել, Յադ Վաշեմի կայքում նա նշված է որպես Իսրայել Ռոնդել.

#### Ցվի Նուսբաում
Կա մի քանի վարկած այն մասին, որ Նուսբաումը լուսանկարի տղան չէ։ Նուսբաումի ընտանիքը ձերբակալվել է Լեհական հյուրանոցում, որը Վարշավայի գետտոյում չէր։ Ենթադրվում է, որ բոլոր լուսանկարները վերցվել են Շտրոպի զեկուցագրից։ Բացի այդ, պնդվում է, որ ձերբակալությունը կայացել է 1943 թվականի հուլիսի 13-ին։ Ի հակադրումն սրա, Շտրոպի զեկուցագիրը պատրաստվել և Հայնրիխ Հիմլերին ու Ֆրիդրիխ Վիլհելմ Կրյուգերին է ուղարկվել այս իրադարձությունից երկու ամիս առաջ։ Գերմանացի զինվորականները Լեհական հյուրանոցում լրիվ մարտական համազգեստով չեն եղել։ Տաք հագուստը, որը հագած են հրեաների մեծ մասը, ցույց է տալիս, որ լուսանկարն արվել է դեռևս մայիսին։

## Նշանակություն
The New York Times-ը հրապարակել է այս լուսանկարը 1945 թվականի դեկտեմբերի 26-ին, ինչպես նաև Շտրոպի զեկույցի այլ լուսանկարներ, որոնք օգտագործվել են որպես ապացույց Նյուրնբերգի դատավարության ժամանակ:

Լուսանկարչությունը լայնորեն հայտնի չի եղել մինչև 1970-ական թվականները։ Հետագայում նրա մասին գրվեցին մի քանի գրքեր։

Հոլոքոստը վերապրած նկարիչ Սամուել Բակը ստեղծել է ավելի քան հարյուր նկարների շարք, որոնք ոգեշնչված են այս լուսանկարներից, ինչպես նաև սեփական փորձից և մանկության կորցրած ընկերոջ հիշողություններից:

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Հոլոքոստը Լեհաստանում
Կատեգորիա:Հոլոքոստ
Կատեգորիա:Չնույնականացված մարդիկ
Կատեգորիա:Լուսանկարներ