Մաթիլդա Ֆլանդրիացի

**Մաթիլդա Ֆլանդրիացի** (, ), Անգլիայի թագավոր Վիլհելմ I Նվաճողի կինը և երկու թագավորների՝ Վիլհելմ II-ի և Հենրի I-ի մայրը։

## Կենսագրություն
### Ամուսնություն
Մաթիլդան Ֆլանդրիայի կոմս Բոդուեն V-ի և Ադելա Ֆրանսուհու՝ Ֆրանսիայի թագավոր Ռոբերտ II-ի դստեր միակ դուստրն էր։

Ըստ լեգենդի, երբ Նորմանդիայի դուքս Վիլհելմի դեսպանները ժամանել են երիտասարդ Մաթիլդայի ձեռքը խնդրելու, Մաթիլդան հայտարարել է, որ ինքը չափազանց ազնիվ է անբարոյականի հետ ամուսնանալու համար։ Այս պատասխանը լսելով՝ Վիլհելմը Նորմանդիայից մեկնել է Բրյուգգե, գտել Մաթիլդային եկեղեցի գնալու ճանապարհին, քաշել է երկար հյուսերից, նետել փողոց՝ ապշած ամբոխի առջև և հեռացել: Այս լեգենդի մեկ այլ տարբերակի համաձայն՝ Վիլհելմը ժամանել է Մաթիլդայի հոր տուն՝ Լիլում, նրան նետել է սենյակի հատակին (կրկին՝ հյուսերից) և հեռանալուց առաջ դաժանորեն հարվածել (կամ ծեծել): Բալդուին V-ը վիրավորվել է, բայց նախքան սուրը հանելը, Մաթիլդան լուծել է հարցը, հրաժարվելով ամուսնանալ Վիլհելմից բացի որևէ մեկի հետ։ Նույնիսկ Լևոն IX-ի Հռոմի պապ, որը տրվել է նրանց մտերիմ հարաբերությունների պատճառով, չի կարողացել փոխել Մաթիլդայի որոշումը: Վիլհելմն ու Մաթիլդան ամուսնացել են կարճատև ուշացումով՝ մոտավորապես 1051 կամ 1052 թվականներին։ Պապական թույլտվությունը ստացվել է միայն 1059 թվականին, երբ Նիկոլայ II-ը պապական գահին էր, պապական թույլտվության բացակայության դեպքում ամուսնանալու համար որպես ապաշխարություն, Վիլհելմն ու Մաթիլդան պարտավոր էին հիմնել երկու եկեղեցի։

Լուրեր էին շրջանառվում, որ Մաթիլդան սիրավեպ էր սկսել Ֆլանդրիայում անգլոսաքսոնական դեսպանորդ Բրիխտրիկի հետ, սակայն վերջինս հրաժարվել էր ամուսնանալ նրա հետ։ Հայտնի չէ, թե արդյոք սա ճիշտ էր, բայց ավելի ուշ, երբ Մաթիլդան կառավարում էր Անգլիան իր ամուսնու՝ Վիլհելմի բացակայության ժամանակ, նա բռնագրավել է Բրիխտրիկի կալվածքները և բանտ նետել նրան, որտեղ նա շուտով մահացել են։

մինի|Մատիլդայի հուշարձանը Ֆլանդրիայում Լյուքսեմբուրգի այգիներում

### Նորմանդիայի դքսուհի
Երբ Վիլհելմը պատրաստվում էր ներխուժել Անգլիա, Մաթիլդան իր սեփական միջոցներով կահավորել է մի նավ, որը կոչվում էր *«Մորա»*, և նվիրել այն ամուսնուն ։ Վիլհելմը օգտագործել է Անգլիա ներխուժման ժամանակ: Բացի այդ, Վիլհելմը Նորմանդիայի կառավարումը իր բացակայության ժամանակ վստահել է կնոջը: Մաթիլդան այս ժամանակահատվածում հաջողությամբ կառավարել է դքսությունը իր ավագ որդու անունից։

Անգլիան նվաճելուց և թագավոր դառնալուց հետո Վիլհելմը մեկ տարուց ավելի ժամանակ է պահանջել թագավորություն այցելելու համար։ Նույնիսկ թագուհի դառնալուց հետո Մաթիլդան իր ժամանակի մեծ մասն անցկացրել է Նորմանդիայում՝ կառավարելով դքսությունը, աջակցելով եղբոր շահերին Ֆլանդրիայում և հովանավորելով տեղական եկեղեցական կալվածքները: Մաթիլդայի բոլոր երեխաներից միայն մեկը ծնվել է Անգլիայում՝ նրա կրտսեր որդին՝ Հենրին, որը ծնվել էր Յորքշիրում, երբ Մաթիլդան ուղեկցում էր ամուսնուն հյուսիսի նվաճման ժամանակ։

### Անգլիայի թագուհի
Մաթիլդային 1068 թվականին մայիսի 11-ին Վեստմինստերում՝ թագադրել է  Հոգեգալստին, Յորքի արքեպիսկոպոս Իլդրեդն։ Արարողությանը ավելացվել են երեք նոր արտահայտություններ՝ անգլիացի թագավորի կնոջ կարևորությունը նշելու համար. որ թագուհին այդպիսին է դարձել Աստծո կամքով, և որ թագուհին կիսում է թագավորի իշխանությունը և օրհնում է ժողովրդին իր զորության և առաքինության շնորհիվ։

Երկար տարիներ կարծում էին, որ Մաթիլդան մասնակցել է Բայոյի գոբելենի ստեղծմանը (ֆրանսերեն կոչվում է նաև *La Tapisserie de la Reine Mathilde*  - թագուհի Մաթիլդայի գոբելեն), որը պատկերում է Անգլիայի նորմանական նվաճման և Հասթինգսի ճակատամարտի նախապատրաստական տեսարաններ: Գոբելենը, ամենայն հավանականությամբ, պատրաստվել է Վիլհելմ Նվաճողի խորթ եղբոր՝ Բայոյի եպիսկոպոս Օդոյի պատվերով, Քենթում գտնվող անգլիացի արհեստավորը։

Մաթիլդան Ուիլյամի համար ունեցել է առնվազն ինը երեխա։ Պատմաբանները կարծում են, որ Ուիլյամը հավատարիմ էր իր կնոջը և ապօրինի երեխաներ չուներ։ Իր թագավորական պարտականություններին չնայած՝ Մաթիլդան իր ժամանակի մեծ մասն անցկացնում էր իր սերնդի բարեկեցությունն ապահովելու համար։ Թագավորական զույգի բոլոր երեխաները բարձր կրթություն ունեին։ Մաթիլդայի դուստրերը կրթություն էին ստացել իրենց եղբայրների հետ հավասար հիմունքներով. աղջիկներին լատիներեն էին սովորեցնում Կաննի Սուրբ Երրորդության աբբայությունում, որը հիմնադրել էին Ուիլյամին և Մաթիլդան որպես ապաշխարություն։ Մաթիլդայի որդիները կրթություն էին ստանում Քենթերբերիի արքեպիսկոպոս Լանֆրանկի մոտ, որը թագավորի ամենամտերիմ կողմնակիցներից մեկն էր։ Մաթիլդան, ինչպես Ուիլյամը, աջակցում էր Լանֆրանկի՝ եկեղեցին վերակենդանացնելու ցանկությանը։

Վիլհելմ I-ի կինը Շոտլանդիայի Մաթիլդա թագուհու կնքամայրն էր։ Մկրտության ժամանակ երեխան հանեց թագուհի Մաթիլդայի գլխազարդը, ինչը ընդունվեց որպես նախանշան, որ կրտսեր Մաթիլդան մի օր կդառնար թագուհի։ Շոտլանդիայի Մաթիլդան հետագայում դարձավ Ֆլանդրիայի Մաթիլդա թագուհու որդու՝ Հենրի I-ի կինը և Անգլիայի թագուհին։
մինի|Ֆիլյանդիայի Մաթիլդա կույսի դամբարանը Սուրբ Երրորդության աբբայանում1083 թվականի ամռանը Մաթիլդան հիվանդացել և մահացել է նոյեմբերին։ Վիլհելմը ներկա էր կնոջ վերջին խոստովանությանը։ Մաթիլդան թաղվել է Սուրբ Երրորդության աբբայությունում. նրա գերեզմանը թագուհու եկեղեցու հետևի մասում կրում է 11-րդ դարի տապանաքար՝ հարթ սև քար՝ տապանագրով։

Գինեսի ռեկորդների գրքի համաձայն՝ Մաթիլդան Անգլիայի ամենացածրահասակ թագուհին է։ Մաթիլդայի կմախքի մասնակի մասի ուսումնասիրությունները նրա հասակը որոշելու համար անցկացվել են երկու անգամ՝ 1819 և 1959 թվականներին։ 1819 թվականին թագուհու հասակը որոշվել է հինգ ոտնաչափից պակաս, մինչդեռ 1959 թվականին այս ցուցանիշը կազմել է ուղիղ հինգ ոտնաչափ (152 սմ)։ Ավանդաբար, Մաթիլդայի հասակը համարվում է չորս ոտնաչափ երկու դյույմ (127 սմ), չնայած այս ցուցանիշը ոչ գիտական ​​գրականության մեջ հայտնվել է 1959 թվականի ուսումնասիրություններից հետո։

## Սերունդ
Մաթիլդայի և Վիլհելմի ամուսնությունից ծնվեցին չորս որդի և առնվազն հինգ դուստր։ Զույգի որդիների ծննդյան հերթականությունը որոշվել է պատմաբանների կողմից, սակայն դուստրերի ծննդյան հերթականությունը անորոշ է։

* **Ռոբերտ** (1051/1054 – 1134) - Նորմանդիայի դուքս, ամուսնացած էր Կոնվերսանոյի կոմս Ջեֆրիի դստեր՝ Սիբիլլա Կոնվերսանոյի հետ ։ Ռոբերտը թողել է միայն մեկ երեխա՝ որդի՝ Ֆլանդրիայի կոմս Վիլհելմը, որը երկու անգամ ամուսնացած էր, բայց սերունդ չի թողել:
* **Ռիչարդ** (մոտ 1054–1069/1075) - չամուսնացած, երեխաներ չուներ։ Ռիչարդը մահացել է 1069 և 1075 թվականների միջև ընկած ժամանակահատվածում Նյու Ֆորեսթում որսորդական պատահարի ժամանակ
* **Սեսիլիան** (մոտ 1056–1126) Կանի Սուրբ Երրորդության վանքի վանահայրուհի էր։
* **Վիլհելմ** (1056/1060 — 1100) -  Անգլիայի թագավոր, ամուսնացած չէր և երեխաներ չուներ։ Վիլհելմը, ինչպես իր ավագ եղբայր Ռիչարդը, մահացել է որսորդական պատահարի ժամանակ Նյու Ֆորեսթում։
* **Կոնստանս** (1057/1061 – 1090) – ամուսնացած էր Բրետանի դուքս Ալեն IV-ի հետ, երեխաներ չուներ։
* **Մաթիլդա, «արքայի դուստրը»** (մոտ 1061 – մոտ 1086 կամ ավելի ուշ)։
* **Ադելան** (1062/1067 – 1137) ամուսնացած էր Բլուայի կոմս Էտյեն II-ի հետ, ումից ուներ առնվազն տասներկու երեխա, որոնցից մեկը՝ Անգլիայի թագավոր Ստեֆան Բլուասցին։
* **[[Հենրի I (Անգլիայի թագավոր)|Հենրի]]** (1068/1069 – 1135) - Անգլիայի թագավոր։ Ամուսնացել է երկու անգամ. առաջին անգամ՝ Մաթիլդայի հետ, ով Շոտլանդիայի թագավոր Մալքոլմ III-ի և Ուեսսեքսցի Մարգարեթայի դուստրն էր, երկրորդ անգամ՝ Ադելիզա Լուվենցու հետ, ով Լուվենի կոմս Գոտֆրիդ I-ի և Իդա դե Շինիի դուստրն էր։ Մաթիլդայի հետ ամուսնությունից Հենրին ունեցել է երկու զավակ՝ Վիլհելմ և Մաթիլդա։ Վիլհելմը զոհվել է 1120 թվականի նոյեմբերին, և հայրիկի ժառանգուհի է հռչակվել Մաթիլդան, ով այրիացել էր 1125 թվականին։ Սակայն անգլո-նորմանդական արիստոկրատիան դժգոհությամբ է ընդունել գահը կնոջը փոխանցելու և Անժուի դինաստիային իշխանություն տալու հեռանկարը, քանի որ Մաթիլդայի երկրորդ ամուսինն ու որդին պատկանում էին այդ դինաստիային։ Վերջիվերջո, գահին բարձրացել է Մաթիլդայի զարմիկը՝ Ստեֆան Բլուասցին։
* Ագաթան նշանված է եղել Հարոլդ II Գոդվինսոնի, Խիզախ Ալֆոնսո VI-ի և Մենի կոմս Հերբերտ I-ի հետ, սակայն մահացել է չամուսնացած։։
* **Ադելիզա**։ (մահացել է 1113 թվականից առաջ) - ըստ որոշ տվյալների՝ նշանված է եղել Հարոլդ II Գոդվինսոնի հետ, ըստ այլ աղբյուրների՝ եղել է միանձնուհի Սեն-Լիժիե-դը-Պրեոյի մենաստանում

## Նշումներ

## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն

* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 

## Արտաքին հղումներ

Կատեգորիա:Անգլիայի թագուհիներ
Կատեգորիա:Կին
Կատեգորիա:Միջնադարյան կանայք
Կատեգորիա:Ռեգենտներ