Միխայիլ Աղաջանով

**Միխայիլ Իոսիֆի Աղաջանով** (), հայ բժիշկ - կենսաքիմիկոս, գիտության վաստակավոր գործիչ։ Կենսաբանական գիտությունների դոկտոր (1979), պրոֆեսոր (1984): Երկար տարիներ եղել է Եվրոպական ակադեմիայի բնական գիտությունների և Ռուսաստանի բնական գիտությունների ակադեմիայի լիիրավ անդամ, «Neurochemical journal» և «Нейрохимия» հանդեսների գլխավոր խմբագիր, Երևանի Մխիթար Հերացու անվան պետական բժշկական համալսարանի կենսաքիմիայի ամբիոնի վարիչ:

## Կենսագրություն
Միխայիլ Իոսիֆի Աղաջանովը ծնվել է 1939 թվականի հուլիսի 3-ին Վրաստանի Թբիլիսի քաղաքում։ Նրա պապիկը Անդրկովկասում եղել է հայտնի բժիշկ, ավարտել է Խարկովի բժշկական ինստիտուտը, եղել է Ալեքսանդր Մանթաշովիի բժիշկը, տատիկը՝ Ելենա Ալիխանովան եղել է Մանթաշովի զարմուհին։  Նրանք ունեցել են երեք որդի՝ Գեորգին, Սերգեյը և Միխայիլ հայրը՝  Իոսիֆը։ Իոսիֆը եղել է լեռնային ինժեներ, զոհվել է ավտովթարից՝ երբ Միխայիլը երեք տարեկան էր։ Միխայիլի մայրը՝ Ասյա Խաչիկյանը եղել է ինժեներ-տեխնոլոգ։

Դուստրը հայտնի բժիշկ - ներզատաբան՝ բ.գ.դ, պրոֆեսոր Ելենա Աղաջանովան է:

1957 թվականին Միխայիլը արծաթե մեդալով ավարտել է դպրոցը և տեղափոխվել Երևան՝ ընդունվել Երևանի  բժշկական ինստիտուտը։ 1963 թվականին գերազանցությամբ ավարտել է Երևանի բժշկական ինստիտուտի բուժական ֆակուլտետը։ 1963-1966 թվականներին  եղել է բժշկական ինստիտուտի Կենսաքիմիայի ամբիոնի ասպիրանտ։ 1967 թվականից  աշխատել է  բժշկական համալսարանի կենսաքիմիայի ամբիոնում, 1974-1984 թվականներին եղել է  նույն ամբիոնի դոցենտ, 1984-1986 թվականներին՝ պրոֆեսոր։ 1988-1991 թվականներին եղել է Երևանի բժշկական ինստիտուտի գիտության գծով պրոռեկտոր։

Միխայիլ  Աղաջանովն ուսումնասիրել է Ալցհեյմերի հիվանդությունը և մշակել դրա բուժման և կանխարգելման ուղիները։ Նրա աշխատանքները  վերաբերում են տարբեր ախտաբան, հիվանդությունների ժամանակ օքսիդատիվ գերհույզի  և դրա հակաօքսիդանտային կարգավորման հարցերին։

Մահացել է 2024 թվականի մարտի 21-ին:

## Վերապատրաստումներ
*Մոսկվայի Մ. Վ. Լոմոնոսովի անվան պետական համալսարան, (1966, 1972 )
*Մոսկվայի Բժիշկների կատարելագործման կենտրոնական ինստիտուտ, (1973)
*Մոսկվայի Գիտությունների ակադեմիա, Ռադիոկենսաբանություն, (1982)
* Կիևի պետական բժշկական ինստիտուտ, կենսաբանական և կենսաօրգանական քիմիա, (1984)
*Երևանի պետական համալսարան, հոգեբանություն, (1985, 1986)
*Լենինգրադի(Սանկտ Պետերբուրգ) պետական մանկաբուժական բժշկական ինստիտուտ, կենսաքիմիա, (1984)
*Տոկիոյի Կիտասատոյի համալսարան, դեղագործական գիտություններ, (1992)

## Պարգևներ
*Ոսկե մեդալ, ՍՍՀՄ ազգային տնտեսության նվաճումների ցուցահանդես, Մոսկվա, (1986)
*Մեդալ՝ «Փայլուն ձեռքբերումների համար», ՍՍՀՄ կրթության պետական կոմիտե, Մոսկվա, (1988)
*Կիտասատոյի համալսարանի ազգային մեդալ, Տոկիո, (1992)
*Դիպլոմ՝ Ամերիկյան կենսագրական ինստիտուտ, «ժամանակակից գիտության մեջ ունեցած ներդրման համար», ԱՄՆ, (1997)
*ԵՊԲՀ-ի Մ. Հերացու անվան ոսկե մեդալ, (2000)
*Ամերիկյան կենսագրական ինստիտուտ, դիպլոմ, «խորհրդատուների թիմի մեջ ընդգրկվելու համար», ԱՄՆ, (2003)
*ԵՊԲՀ-ի ոսկե կրծքանշան, (2010)
*ՀՀ գիտության վաստակավոր գործիչ, (2010)
*Ոսկե շքանշան, ԵՊԲՀ, (2014)
*Ոսկե մեդալ, ՀՀ գիտության պետական կոմիտե, (2015)

## Մատենագրություն
*Աղաջանով Մ. Ի., Կենսաքիմիա և Բերանի խոռոչի կենսաքիմիա, (դասագրքեր), (2001)։
*Աղաջանով Մ. Ի., Կենսաօրգանական քիմիայի գործնական պարապմունքների ձեռնարկ (1986)։
* Հոբելյանական ուսանողական գիտական գիտաժողով նվիրված ԵՊԲՀ-ի 75-ամյակին։  Թեզիսների ժողովածու, Երևան, Երևանի Մ. Հերացու անվան պետական բժշկական համալսարանի հրատարակչություն, 2005։
* Юбилейная студенческая конференция, посвященная 75-летию ЕрГМУ: Թեզիսների ժողովածու։ Երևանի Մ. Հերացու անվան պետական բժշկական համալսարան, ԵՊԲՀ-ի հրատարակչություն, 2005.
*Աղաջանով Մ. Ի., Կենսաքիմիա։ Մաս I : Ուսումնական ձեռնարկ բժշկական համալսարանի ուսանողների համար։ Երևան, ԵՊԲՀ հրատարակչություն, 2015։
*Աղաջանով Մ. Ի., Կենսաքիմիա։ Մաս II : Ուսումնական ձեռնարկ բժշկական համալսարանի ուսանողների համար։ Երևան, ԵՊԲՀ հրատարակչություն, 2012։
*Աղաջանով Մ. Ի., Բիոօրգանական քիմիայի գործնական աշխատանքների մեթոդական ցուցումներ։ Ծրագրված հարցումների համար։ Երևան, Ա. հ., 1985:
*Աղաջանով Մ. Ի., Կենսաքիմիա։ Դասագիրք բժշկական և կենսաբանական բուհերի ուսանողների, կենսաքիմիկոսների և բժիշկների համար։ Երևան, ԵՊԲՀ-ի հրատարակչություն, 2009։
*Աղաջանով Մ. Ի., Մեթոդական ցուցումներ կենսաքիմիայից։ Երևանի բժշկական ինստիտուտի ուսանողների ինքնապատրաստման համար։ Երևան, «Լույս», 1989։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
*ԵՐԵՎԱՆԻ ՄԽԻԹԱՐ ՀԵՐԱՑՈՒ ԱՆՎԱՆ ՊԵՏԱԿԱՆ ԲԺՇԿԱԿԱՆ ՀԱՄԱԼՍԱՐԱՆ, Միխայիլ Իոսիֆի Աղաջանով

Կատեգորիա:Հայ կենսաքիմիկոսներ
Կատեգորիա:ՀՀ գիտության վաստակավոր գործիչներ
Կատեգորիա:Հայ պրոֆեսորներ
Կատեգորիա:Երևանի պետական բժշկական համալսարանի շրջանավարտներ
Կատեգորիա:Կենսաբանական գիտությունների դոկտորներ
Կատեգորիա:Հայ բժիշկներ