Զբոսաշրջությունն Ադրբեջանում

220 px|մինի|Ադրբեջանի համայնապատկերը. Եվրոպա. 2012 <small>2012 թվականի Ադրբեջանի փոստային նամականիշ</small>
**Զբոսաշրջությունը Ադրբեջանում,** Ադրբեջանական Հանրապետության տնտեսության գլխավոր ճյուղերից մեկը, որը վերջին տարիներին մեծ տեմպերով աճում է։ Ադրբեջանի կամ «Կրակի երկրի» համեմատաբար փոքր տարածքը հանդիսանում է հանգույց Եվրոպայի և Ասիայի միջև։ Այդ իսկ պատճառով այս երկիրը դարձել է շատ գրավիչ, որիի արդյունքում երկրում զարգացել է զբոսաշրջությունը։ Դրան նպաստում է նաև Ադրբեջանի տարածքում գտնվող ազգային պարկերը և արգելոցները, զարգացած կենդանական աշխարհը, հուշարձանները և այլ ճարտարապետական գլուխգործոցներ։

Չնայած Ռուսաստանի Դաշնության տարածքում գտնվող ադրբեջանական սփյուռքի, զբոսաշրջության Ռուսաստանից Ադրբեջան գրեթե զրոյական է։ Բացառություն են կազմում միայն Ռուսաստանում ապրող ադրբեջանցիները, որոնք գնում են իրենց պատմական հայրենիք։

## Վիճակագրություն
մինի|ձախից|298x298px|Տուրիստական էքսկուրսիա Ադրբեջանի լեռներից մեկում
մինի|ձախից|300px|Ժայռ Ադրբեջանում
2008 թվականին Ադրբեջան այցելող զբոսաշրջիկների թիվը կազմել է ավելի քան 1 միլիոն 400 հազար մարդ։ Զբոսաշրջիկների մեծ մասը եկել է Եվրոպայից (Թուրքիա, Բուլղարիա, Գերմանիա, Չեռնոգորիա), Ասիայից (Իրան, Վրաստան, Իրաք), Հյուսիսային Ամերիկայից (Ամերիկայի Միացյալ Նահանգներ, Կանադա) և այլ աշխարհամասերից ու տարածաշրջաններից։

### Տուրիստական գործակալություններ և հյուրանոցներ
Ադրբեջանում ներկայումս գործում է 230 զբոսաշրջային գործակալությունների 370 հյուրանոցներ և հյուրանոցային տեսակիկառույցներ։

## Վիզային սպասարկում
Անկախ Պետությունների Համագործակցության (ԱՊՀ) անդամ բոլոր երկրների զբոսաշրջիկները իրավունք ունեն Ադրբեջան մուտք գործել առանց վիզայի։ Բացառություն է կազմում միայն Թուրքմենստանը և Հայաստանը, ինչպես նաև հայկական ծագում ունեցող մյուս անձիք։ Այլ երկրների քաղաքացիները (Գերմանիա, Իրան, ԱՄՆ, Եգիպտոս) Ադրբեջանի մուտք կարող են գործել միայն Ադրբեջանի մեկ այլ քաղաքացու կամ մասնավոր անձի հրամանով։ Բացի այդ, նրանք կարող են Ադրբեջան մտնել տուրիստական գործակալությունների միջնորդությամբ։

մինի|կենտրոն| |1050px

## Մաքսային կանոնակարգ
Արտահանումը հնությունների հնարավոր է միայն թույլտվությամբ համապատասխան պետական մարմիններին. Տարանցումը զենքի և զինամթերքի (բացառությամբ որսորդական հրացան թույլտվությամբ) դեղեր, ինչպես նաև գրականության և վիդեո նյութեր վիրավորելու բարոյականությունը և քաղաքական համակարգը երկրի.

Ադրբեջան մուտք գործելիս երկիր կարելի է անմաքս եղանակով մտցնել անձնական օգտագործման իրեր, մինչև 125 գրամ սև խավիար և առացվելագույնը 3 լիտր լիկյոր (այլ խմիչքներ կարելի է ազատ տեղափոխել)։ Կարելի է տեղափոխել նաև ծխախոտ և թմրադեղեր (անձնական օգտագործման պայմանով)։ Քանի որ երկիր թույլատրվում է արտահանել անձնական իրերը, հայտարարել է, որ մուտքի գործելիս անձը կարող է իր մոտ ունենալ գումար, արժեթղթերի, ոսկերչական իրեր, արհեստներ և ձեռքի պայուսակ։

## Հանրաճանաչ ուղղություններ
240px|մինի|Գեղատեսիլ ջրվեժ
մինի|Լագիչ գյուղը Ադրբեջանում|250px|աջից
մինի|Մզկիթ Բաքվում|աջից|250px
մինի|250px|աջից|Բաքվի խորհրդանիշը
* Բաքու
* Աստարա
* Աղսու
* Ատեշգյահ
* Բաբեկ
* Գյոքչայ
* Կուտկաշեն
* Գոբուստան արգելոց
* Գյոլգյոլ
* Գանձակ
* Կուբա
* Ղուսար

## ՅՈՒՆԵՍԿՕ-ի համաշխարհային ժառանգություններ
Ըստ 2009 թվականի** [[Ադրբեջան]]ում [[ՅՈՒՆԵՍԿՕ]]-ի [[Համաշխարհային ժառանգություն|համաշխարհային ժառանգության]] ցանկում** կա 2 օբյեկտ։ Տվյալ աղյուսակում այդ օբյեկտները ներկայացված են ըստ Համաշխարհային ժառանգության ցանկի մեջ ընդգրկման։

## Հյուրանոցներ

### Բաքու
Ադրբեջանի մայրաքաղաքը։ Գտնվում է Ապշերոնյան թերակղզու հարավային մասում։ Ծովային նավահանգիստ է և երկաթուղային հանգույց։ 1863-1869 թվականներին հայերը Բաքվում կառուցել են Սուրբ Գրիգոր Լուսավորիչ եկեղեցին։ 1895 թվականին օծվել է քաղաքի հայկական գերեզմանատան մատուռ-եկեղեցին, 1911 թվականին՝ Սուրբ Թադեոս և Սուրբ Բարդուղիմեոս եկեղեցին։ Առաջին հայկական դպրոցը Բաքվում բացվել է 1860 թվականին, և արդեն 19-րդ դարի վերջին այդտեղ գործում էր 12 դպրոց, իսկ 1930-1950-ական թվականներին հայկական միջնակարգ դպրոցների թիվը հասել էր 80-ի։ Այդ տարիներին գործում էին նաև մանկավարժական տեխնիկումը, հայկական ֆակուլտետներ՝ Բաքվի համալսարանում և մանկավարժական ինստիտուտում։ Հայ ճարտարապետները (Գաբրիել Տեր-Միքելյան, Վարդան Սարգսյան, Հ. Տեր-Հովհաննիսյան և ուրիշներ) և շինարարները գործուն մասնակցություն են ունեցել Բաքվի կառուցապատմանը։ 1980-ական թվականների վերջերին Բաքվում բնակվել է շուրջ 300 հազար հայ։ Վերջին հայկական դպրոցը փակվել է 1983 թվականին։ 1990 թվականի հունվարի 13–19-ը Բաքվում կազմակերպված հայերի ջարդերից հետո հայերը հարկադրաբար հեռացել են քաղաքից։

### Շամխոր
Հինավուրց բնակավայր (քաղաք) ներկայիս Ադրբեջանի Հանրապետության հյուսիսարևմտյան մասում։ Գտնվում է Թբիլիսի-Եվլախ ավտոմայրուղու վրա, Դոլլյար երկաթուղային կայանից 4 կմ հեռավորության վրա։ Շամխորից դեպի արևելք տեղակյաված է Ադրբեջանի օդուժի Դոլլյար ռազմական օդակայանը։

## Տես նաև
* Ադրբեջան
* Ադրբեջանի կենդանական աշխարհ
* Ադրբեջանում ՅՈՒՆԵՍԿՕ-ի համաշխարհային ժառանգության ցանկ

## Պատկերասրահ

Geygol.jpg|Գյոյգյոլ լիճ
Gabala_lake.jpg|Գաբալե լիճ
Atashgah_Fire_Temple.jpg|Կրոնական կառույց Ադրբեջանում
Gelersen_gerersen2.JPG|Քարանձավ
Baku_by_night.jpg|Բաքուն գիշերով


## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Կրթության և տուրիզմի նախարարություն   
* Մշակութային կառույցները Ադրբեջանում 
* Տուրիստական կայք www.tourism.az   
* Azerbaijan Tourism Portal    
* ՅՈՒՆԵՍԿՕ-ի համաշխարհային ժառանգության պաշտոնական կայք՝ Ադրբեջան
* Ադրբեջանում Համաշախարհային ժառանգության հղումների կատալոգ