Հաննա Թաթում Ուիթալ Սմիթ

**Հաննա** **Թաթում Ուիթալ Սմիթ**  եղել է աշխարհիկ բանախոս և հեղինակ Միացյալ Նահանգներում Սրբություն շարժման և Միացյալ Թագավորության Բարձրագույն կյանք շարժման մեջ: Նա նաև ակտիվ էր կանանց ընտրական իրավունքի շարժման և զրկանքների շարժման մեջ:

## Վաղ տարիներ
Ֆիլադելֆիայում ծնված Սմիթը Նյու Ջերսիի նշանավոր և ազդեցիկ Քվակերների (Դողացողների) շարքից էր: Հաննա Թաթում Ուիթալը Ջոն Միքլ Ուիթալի և Մերի Թաթում Ուիթալի դուստրն էր։ Նրա ամենահայտնի նախահայրը Էնն Կուպեր Ուիթալն էր։

## Կարիերա
1851 թվականի նոյեմբերի 5-ին Հաննան ամուսնացավ Ռոբերտ Փիրսալ Սմիթի հետ, մի մարդու, ով նույնպես սերում էր տարածաշրջանի նշանավոր Քվակերների (Դողացողների) շարքից: Սմիթները բնակություն հաստատեցին Փենսիլվանիայի Ջերմանթաուն քաղաքում։ Նրանք որոշ չափով անջատվեցին քվակերներից 1858թ.-ին դավանափոխության փորձից հետո, սակայն տիկին Սմիթը շարունակում էր հավատալ քվակերների վարդապետությանը և փառաբանվում էր իր քվակերական ծագմամբ և պրակտիկայով: Սմիթների վրա մեծ ազդեցություն են ունեցել նախ Պլիմութ բրեզեները, այնուհետև մեթոդիստները: Ուեսլեյան սրբացման վարդապետության ազդեցության տակ և քվակերի ուսմունքի և սպիրիտիվիզմի ազդեցությունների համաձայն՝ տիկին Սմիթը և նրա ամուսինը ձևակերպեցին և տարածեցին Քեսվիքի աստվածաբանությունը:Նրանց վրա ազդել է նաև Ուիլյամ Բորդմենը, ով գրել է «Բարձրագույն քրիստոնեական կյանքը» (1858):

1864-1868 թվականներին Ռոբերտ և Հաննա Սմիթներն ապրել են Նյու Ջերսի նահանգի Միլվիլ քաղաքում։ Ռոբերտը ղեկավարում էր Հաննայի հոր բիզնեսը՝ Whitall, Tatum & Company ապակու գործարանները:
[ձախից|մինի|Hannah Whitall Smith at the Broadlands Conference - central figure from a painting by [Edward Clifford]]
Ուիլյամ Բորդմանը, ըստ երևույթին, հորդորել է Ռոբերտ և Հաննա Սմիթներին միանալ Սրբության շարժմանը որպես խոսնակներ: 1873–1874 թվականներին նրանք ելույթ ունեցան Անգլիայի տարբեր վայրերում, ներառյալ Օքսֆորդում, ուսուցանելով «բարձրագույն կյանք» և «սրբություն», Բրոդլենդսի կոնֆերանսի հիմնարար ժողովից հետո, որը հովանավորվում էր հոգևորականներ Լորդ և Լեդի Մաունթ Թեմփլ-ի կողմից: Բրոդլենդսի կոնֆերանսի կողմից պատվիրվել է նկար, և նա Էդվարդ Քլիֆորդի նկարի կենտրոնական դեմքն էր: Նրա ամուսինը նկարում չկա, քանի որ դավաճանել էր նրան: Տեքստը, որը նա կարդում է, նշում է, որ դուք կարող եք վստահել Աստծուն, բայց ոչ տղամարդկանց: Ենթադրվում է, որ նրա ետևում գտնվող փոքրիկ սպիտակ կերպարանքները ներկայացնում են հոգիներ, որոնց հետ շփվում է սպիրիտալիզմը:

1874 թվականին Հաննան օգնեց ստեղծել Կանանց քրիստոնեական զրկանքների միություն (WCTU): Նույն տարում Սմիթները մեկնեցին Գերմանական կայսրություն և Շվեյցարիա, որտեղ նրանք քարոզեցին մի քանի խոշոր քաղաքներում։ 1875 թվականին նրանք վերադարձան Անգլիա և հանդիպումներ անցկացրեցին Բրայթոնում։ Ռոբերտի հետ կապված սեռական սկանդալի պատճառով նրանց այցը Անգլիա կտրուկ դադարեցվեց։ Նրանց ամուսնությունը լուրջ լարվածության մեջ էր Ռոբերտ Սմիթի մշտական ​​դավաճանության և տիկին Սմիթի կողմից կանանց դերի վերաբերյալ ամուր ֆեմինիստական ​​հայացքների պաշտպանման պատճառով, որոնք հակասում էին իրենց ժամանակներում գերիշխող հայրիշխանական գաղափարներին: Նա նաև ծառայել է որպես WCTU Ավետարանական բաժանմունքի ազգային տեսուչ՝ ստեղծելով ակտիվիստների ցանց բազմաթիվ երկրներում: Այնուամենայնիվ, մինչ այդ, Հաննայի աշխատանքը WCTU-ի հետ, ինչպես նաև նրա «Քրիստոնյաների երջանիկ կյանքի գաղտնիքը» (1875) գիրքը հայտնի էր միջազգայնորեն:WCTU համաշխարհային միսիոներ Մերի Քլեմենտ Լևիթը, ով նոր էր վերադարձել Նոր Զելանդիայից, 1885 թվականի օգոստոսին նամակ գրեց Հաննա Սմիթին՝ Անգլիայում կապեր հաստատելու նպատակով՝ նշելով.«Աուկլենդում հանդիպեցի անգլիկան միսիոներ Հիլլին՝ Տիրոջ բարձր ծառային և իմ գլխավոր աջակիցին այնտեղ, ով, ինչպես ինքն է ասում, իր հոգևոր կյանքով պարտական է Ձեզ՝ Տիրոջ միջոցով։ Ձեր գրությունները գտնում եմ բազմաթիվ ընտանիքներում և հանդիպել եմ մի քանի մարդկանց, ովքեր մասնակցել են Ձեր հանդիպումներին Անգլիայում»:

1888 թվականին Սմիթների ընտանիքը տեղափոխվեց Անգլիա, քանի որ նրանց դուստրը՝ Մերին ամուսնացավ անգլիացի փաստաբան Ֆրենկ Կոստելոյի հետ: Նրանք ի վերջո բաժանվեցին, և Մերին ամուսնացավ քննադատ Բեռնարդ Բերենսոնի հետ։ Հենց Անգլիայում նրանց կրտսեր դուստր Ալիս Փիրսալ Սմիթը հանդիպեց և ամուսնացավ փիլիսոփա Բերտրան Ռասելի հետ։ Լոգան Փիրսալ Սմիթը դարձավ էսսեիստ և քննադատ։

Հաննա Ուիթալ Սմիթն ընդհանուր առմամբ յոթ երեխա ուներ, բայց միայն երեքը՝ Մերին, Էլիս Փիրսալը և Լոգան Փիրսալը, ողջ մնացին մինչև չափահաս դառնալը: Նրա զարմուհին՝ Մարթա Քերի Թոմասը, Ամերիկայի քոլեջի առաջին կին դեկանն էր և ակտիվ ընտրական իրավունքի պաշտպան:

Հաննա Ուիթալ Սմիթը մահացել է Անգլիայում 1911 թվականին։

## Ստեղծագործություններ և ժառանգություն
Հաննա Ուիթալ Սմիթի «Քրիստոնյաների երջանիկ կյանքի գաղտնիքը» գիրքը (1875) քրիստոնեական միստիկայի և գործնական սրբության աստվածաբանության չափազանց տարածված գիրք է: Այն այսօր էլ լայնորեն ընթերցվում է։ Նա գրել է իր հոգևոր ինքնակենսագրությունը՝ «Աստծո անշահախնդրությունը և ինչպես ես հայտնաբերեցի այն», 1903 թվականին: Այդ գրքի շատ հրատարակություններում բացակայում են երեք գլուխները, որոնք բացատրում են, թե ինչպես է նա դարձել քրիստոնյա ունիվերսալիստ: Հաննա Ուիթալ Սմիթը գրել է «Ամեն մխիթարության Աստվածը» 1906 թվականին՝ իր մահից հինգ տարի առաջ՝ 1911 թվականին։

## Նշումներ
1. «1870 թվականին Հաննա Ուիթալ Սմիթը գրել է այն, ինչը դարձել է ուրախ քրիստոնեության դասական գործ՝ «Ուրախ կյանքի քրիստոնեական գաղտնիքը»: Վերնագիրը հազիվ է ակնարկում այդ խորաթափանց գրքի բովանդակությունը: Դա մակերեսային «հաջողակ կյանքի չորս հեշտ քայլեր» չէ::Հեղինակը մանրակրկիտ ուսումնասիրում է Աստծո մեջ թաքնված լիարժեք և առատ կյանքի կերպարը։ Ո՞րն է քրիստոնյայի երջանիկ կյանքի գաղտնիքը: Դա լավագույնս ամփոփված է նրա «Հնազանդության ուրախությունը» վերնագրով գլխում: Ուրախությունը գալիս է Քրիստոսին հնազանդվելու միջոցով, և ուրախությունը  Քրիստոսին հնազանդվելու արդյունք է: Ֆոսթեր, Ռիչարդ Ջ. Կարգապահության տոն, էջ 192: Սան Ֆրանցիսկո: Harper & Row, 1988. տպագիր

## Ծանոթագրություններ

 
Կատեգորիա:19-րդ դարի ամերիկացի գրողներ
Կատեգորիա:20-րդ դարի ամերիկացի գրողներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի գրողներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի կին գրողներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի սուֆրաժիստներ
Կատեգորիա:Քրիստոնյաներ
Կատեգորիա:Ֆեմինիզմ