Կիոտո

**Կիոտո** (ճապոներեն` 京都), քաղաք Ճապոնիայում, Հոնսյու կղզու կենտրոնական մասում, Բիվա լճի մոտ։ Կառուցվել է 792-794 թվականներին, 794-1192 թվականներին կոչվել է **Հեյան**։ Կիոտոն համարվում է իր համանուն պրեֆեկտուրայի վարչական կենտրոնը։ Քաղաքի տարածքը կազմում է 827,90 կմ2, բնակչությունը՝ 1 469 848 մարդ, խտությունը՝ 11775.39 մարդ/կմ2։
794 թվականից մինչև 1868 թվականը եղել է Ճապոնիայի մայրաքաղաքը՝ կայսրերի աթոռանիստը։

thumb|left|քար այգի

## Աշխարհագրություն
Կիոտոն գտնվում է Կիոտոյի իջվածքի, համանուն սարի և շրջակայքի տարածքում։ Իջվածքը հանդիսանում է երկայնական գրաբեն՝ ձգված հյուսիսից հարավ։ Շրջակա սարերի իջվածքները համարվում են սահման քաղաքի համար։ Կիոտոյի հյուսիսային հատվածում գտնվում են Կիտայամա սարերը, որոնց բարձրությունը հասնում է 500-700 մետրի։ Ամենաբարձր գագաթը հանդիսանում է Ագատոն՝ 924 մետր բարձրությամբ։ Այն գտնվում է հյուսիս-արևելքում։ Քաղաքի արևելյան հատվածում գտնվում են Նիսայամա սարերը, որոնք բաժանում են Կիոտոն Կամեոկա քաղաքից։

Կիոտոյի կլիման չափավոր ներմայրցամաքային է։ Այն պայմանավորված է քաղաքի՝ իջվածքում գտնվելով և ծովի անհասանելիությամբ։ Կիոտոյում ամառը խոնավ է և շոգ։ Միջին բարձր ջերմաստիճանը օգոստոսին 32,9 °C է։ Ի հակադրություն այդ փաստին՝ ձմեռները չոր են և ցուրտ։ Միջին ջերմաստիճանը հունվարին 0.3 °C է։ Հունիսից սեպտեմբեր ամիսներին Կիոտոյում շարունակվում է անձրևային եղանակը։ Տեղումների միջին քանակը տարում կազմում է 1581 մմ։

## Վարչական բաժանում




## Անվանում
Անվանումը ճապոներեն բառացի նշանակում է «մայրաքաղաքային քաղաք»։

## Կլիմա

## Քաղաքականություն և կառավարություն
2013 թվականից Կիոտոյի քաղաքապետ է հանդիսանում Դաիսակու Կադոկավան, ով չի պատկանում ինչ-որ կուսակցության, սակայն նրան աջակցում են Ճապոնիայի դեմոկրատական կուսակցությունը, Ազատական դեմոկրատական կուսակցությունը, Նոր Կոմեիտո կուսակցությունը, Քո կուսակցությունը և Սոցիալ-դեմոկրատական կուսակցությունը։ Օրենսդրական քաղաքը ունի ընտրական 69 անդամ։

### Կիոտո քաղաքի ժողով

## Մշակույթ
Չնայած Կիոտոյում շատ պատերազմներ, հրդեհներ, երկրաշարժեր են տեղի ունեցել այն 11 դարերի ընթացքում, որ Կիոտոն կայսրերի մայրաքաղաք է՝ Կիոտոն դիմակայել է շատ ավերումների Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի ընթացքում։ Այն հեռացվել է ատոմային ռումբի վտանգավոր գոտուց Հենրի Սթիմսոնի անձնական միջամտությամբ, քանի որ Սթիմսոնը ցանկանում էր պահպանել մշակութային կենտրոնը, որի մասին նա տեղյակ էր իր մեղրամիսից և դիպլոմային այցելություններից։

2000 կրոնական կառույցներով, 1600 բուդդայական տաճարներով և 400 շինտո սրբատեղիներով, ինչպես նաև պարտեզներով, ճարտարապետական շինություններով այս քաղաքը ամենաայցելվածներից է Ճապոնիայում։ Քաղաքը հայտնի է իր քարերի այգիով։ Քաղաքում երեք տեսարժան վայրեր կան, որ կապված են արքայական ընտանիքի հետ՝ Կյոտո Գյոնի տարածքը՝ ներառյալ Կյոտոյի արքայական պալատը և Սենտոյի արքայական պալատը, Ճապոնիայի կայսրերի տները, որ վերագրվում են տարբեր տարեթվերի։

Կիոտոյի այլ տեսարժան վայրերից են Արաշիյաման, որ ներառված է ՅՈՒՆԵՍԿՈ-յի ցուցակում՝ որպես համաշխարհային ժառանգություն։ Սա նաև ներառում է Կամոյի սրբատեղին, Կյո-օ-Գոկոկուջին, Կիյոմիզու-դերան, Դաիգո-ջին, Նիննա-ջին, Սաիհո-ջին, Թենրյու-ջին, Ռոկուն-ջի, Ջիշո-ջին։

Կիոտոն հայտնի նաև իր խոհանոցով և ճապոնական կերակուրներով։

image:Breakfast at Tamahan Ryokan, Kyoto.jpg|Ավանդական նախաճաշ Կիոտոյում
image::Kyoo Suppon Soup.jpg|Կիոտոյի ավանդական ապուր
image:The Art of Preserving One's Own Culture and Heritage XXXVII (KYOTO-JAPAN-CUISINE) (1341939587).jpg|Բրնձով ուտեստ Կիոտոյում
image:Yoshimi Tanigawa - Ikamaryuu shikibouchou.jpg|կիոտոցի արհեստավարժ խոհարարը ձուկ պատրաստելիս


## Տնտեսություն
մինի|Նինթենդոյի գրասենյակը Կիոտոյում
Կիոտոյի տնտեսության ամենատարածված և ամենազարգացած ճյուղը տեղեկատվական տեխնոլոգիան է և էլէկտրոնիկան. Քաղաքում են գտնվում այնպիսի հայտնի ընկերությունների շտաբներ, ինչպիսիք են Նինթենդո, Intelligent Systems, Dainippon Screen, TOSE, OMRON, Kyocera, Shimadzu Corp., Rohm, Horiba, Nidec Corporation, Nichicon, Nissin Electric, և GS Yuasa ընկերությունները։

Զբոսաշրջությունը նույնպես մեծ հիմք է կիոտոյի տնտեսության համար։ Քաղաքի մշակութային ժառանգությունը այցելվում են Ճապոնիայի մի շարք դպրոցական խմբերի կողմից։ 2014 թվականին քաղաքի կառավարությունը քաղաք այցելած զբոսաշրջիկների քանակի ռեկորդ է գրանցել և այն ընտրվել է որպես **աշխարհի ամենալավ զբոսաշրջային քաղաք** «U.S. travel» ամսագրի կողմից։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Կիոտոյի տեսարժան վայրերը
* Կիոտոյի կառավարություն
* Պատկերասրահ

Կատեգորիա:1889 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր
Կատեգորիա:Ճապոնիայի քաղաքներ