open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Ջոն Ուինթրոպ

**Ջոն** **Ուինթրոպ** (), ամերիկացի իրավաբան, քաղաքական գործիչ, Մասաչուսեթսի գաղութի նահանգապետ։

## Կենսագրություն
Ծնվել է Ադամի և Աննա Ուինթրոպի հարուստ հողատերերի ընտանիքում ՝ Սաֆոլկ կոմսությունում (Անգլիա)։

Երբ հորեղբայր Ջոն Ուինթրոփը (Ադամի եղբայրը) տեղափոխվեց Իռլանդիա, Ուինթրոփ ընտանիքը նույնպես տեղափոխվեց Իռլանդիա՝ Գրոտոն Մանոր։

Կրթություն է ստացել Քեմբրիջում և զբաղվել է իրավաբանությամբ։ Ստացել է *Lord of the Manor* և *Groton* կոչումները (Սաֆոլկ)։

Չնայած Ուինթրոպը Մասաչուսեթսի ծոցի գաղութի հիմնադիրներից չէր, 1629 թվականին նա սկսեց մասնակցել գաղութի գործունեությանը։  1629 թվականի հոկտեմբերին Ուինթրոպն ընտրվեց գաղութի նախագահ, իսկ 1630 թվականի ապրիլին նա գլխավորեց նոր աշխարհի գաղութարարների խումբը, հիմնադրելով մի շարք պուրիտանական համայնքներ Մասաչուսեթսի ծոցի և Չարլզ գետի ափին։ Ամերիկա մեկնող նավի վրա իր քարոզում Ուինթրոպը գաղութների ապագա բնակավայրը անվանեց «քաղաք բլրի վրա», այլ ազգերին օրինակ ցույց տալու համար։

Ուինթրոպը փորձեր է կատարել, ծովի ջրից գոլորշիացման եղանակով աղ ստանալու ձևը, նա 1633 թվականին Մասաչուսեթսի ծոցի գաղութի մետաղագործական գործարանի հիմնադիրներից էր։ Նա նաև հետաքրքրված էր բժշկությամբ և հաջող գործունեություն էր ծավալում։

Ամերիկայում գտնվելու ընթացքում Ուինթրոպը նամակագրական կապի մեջ է եղել Անգլիայի գիտնականների հետ և 1661-1663 թվականներին Անգլիա կատարած այցի ժամանակ ընտրվել է Լոնդոնի Թագավորական ընկերության անդամ։ 1664 թվականին երբ որ ապրում էր Հարթվորդում ուներ աստղադիտակ և հետևում էր աստղերին։ Ուինթրոպը պնդում էր, որ տեսել էր Յուպիտերի հինգերորդ արբանյակը։  Նա այդ մասին հայտնեց թագավորության, սակայն նրանք թերահավատորեն մոտեցան այդ հարցին։ Միայն 1892 թվականի սեպտեմբերին Էդվարդ Բեռնարդը հաստատեց այս արբանյակի գոյությունը։

Ջոն Ուինթրոպի որդին (1605/06—1676) (կրտսեր) անգլիացի պետական գործիչ և Կոնեկտիկուտի գաղութի նահանգապետն էր։

Ենթադրվում է որ հենց Ջոն Ուինթրոպի ուղեբեռով է առաջին սեղանի պատառաքաղը Անգլիայից հասել ամերիկյան մայրցամաք 1630-ականերին, որն այն ժամանակ հազվադեպ էր բուն թագավորությունում։

## Հիշատակ
* ԱՄՆ-ի քաղաքներից  ի պատիվ Ջոն Ուինթրոպի անվանվել են՝  Ուինթրոպ (Մասաչուսեթս նահանգ) և Ուինթրոպ (Քենեբեկ շրջան, Մեն)։
* Նրա անունով է կոչվել նաև Հարվարդի համալսարանի Ուինթրոպ Հաուսը։
* Նրա անունով են կոչվել Բոստոնի և Քեմբրիջի հրապարակները, ինչպես նաև Բոստոնի բարձրահարկ շենքերից մեկը։
* Բոստոնում ի պատիվ  Ջոն Ուինթրոպի կանգնեցվել է հուշարձան։
մինի|Շինություն Բոստոնում, անվանված Ջոն Ուիթրոպի անունով

## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն
* 
* 
* Эдмунд Морган, «Пуританская дилемма» (1958).
* 

## Արտաքին հղումներ
* Уинтроп Джон на «Яндекс. Словари»
* Джон Уинтроп | История США
* John Winthrop (1587—1649)
* The Winthrop Society

Կատեգորիա:Անձինք այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Լոնդոնի թագավորական ընկերության անդամներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի պատմաբաններ
Կատեգորիա:Ամերիկացի գրողներ
Կատեգորիա:Անգլիայի քաղաքական գործիչներ
Սավաննախեթ (քաղաք)

**Սավաննախեթ**, Սավաննակեթ (), քաղաք Լաոսում Մեկոնգ գետի վրա, Սավաննախեթ նահանգի վարչական կենտրոնը, Լաոսի երկրորդ ամենամեծ քաղաքը։

## Պատմություն
2005 թվականին քաղաքը վերանվանվել է Լաոսի նախագահ Քեյսոն Ֆոմվիհանի պատվին (ճիշտ, «Փոմվիհանա», բայց ռուսական լրատվամիջոցներում արդեն հաստատվել է նրա ազգանվան սխալ տառադարձումը), ով ծնվել է գյուղում, որն այժմ գտնվում է այդ տարածքում։ Այնուամենայնիվ որոշ ժամանակ հետո, ինչպես ռուսախոս այնպես էլ անգլախոս երկրներում քաղքաը կոչվում էր նախկին անունով՝ Սավաննախեթ։ Քաղաքի բոլոր ցուցանակները և անուները նույնպես պարունակում են միայն Սավաննախոթ անվանումը։

## Տրանսպորտ
Մեկոնգի վրայով բացված «Թաիլանդ-Լաոսական բարեկամության երկրորդ կամուրջ», որը բացվել է 2007 թվականին, քաղաքը կապում է Թաիլանդի Մուկադահան նահանգի հետ։  Մայրուղին դեպի արևելք կապում է քաղաքը վիետնամական Լաո Բաո սահմանային կետի հետ (Քուանգչի նահանգ)։ Քաղաքի մոտ գտնվում է օդանավակայանը։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Լաոսի բնակավայրեր
Կատեգորիա:Լաոսի քաղաքներ
Կատեգորիա:Քաղաքներ
Մուհամմադ Շահ

**Մուհամմադ Շահ,** Բրունեյի առաջին սուլթանը և Բրունեյ-Դարուսալամի սուլթանության հիմնադիր, ղեկավարել է 1363-1402  կամ 1405-1415 թվականներին։

## Կենսագրություն
1363 թվականին իսլամ ընդունելով՝ նա դարձավ Բրունեյի առաջին մուսուլման կառավարիչը։ Մինչ իսլամի ընդունումը կրում էր Ավանգ Ալակ Բետար անունը։ Մահացել է 1402 կամ 1415 թվականներին։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* https://web.archive.org/web/20150415152209/http://www.history-centre.gov.bn/sultanbrunei.htm

Կատեգորիա:14-րդ դարի ծնունդներ
Կոռնելիուս Ռայան

**Կոռնելիուս Ռայեն (Ռայան)** (), իռլանդական ծագմամբ ամերիկացի լրագրող և գրող, հայտնի է դարձել իր գեղարվեստական-վավերագրական ստեղծագործություններով, նվիրված Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի առանձին դրվագներին։

## Կենսագրություն
Ռայենը ծնվել և մեծացել է Դուբլինում։ 1940 թվականին մեկնել է Լոնդոն, որտեղ 1941 թվականից աշխատել է ռազմական թղթակից Daily Telegraph թերթում։

1947 թվականին արտագաղթել է ԱՄՆ, որտեղ հրատարակել է իր հոդվածները Time Magazine և այլ ամսագրեր։ 1950 թվականին ամուսնանալով Քեթրին Մորգանի (Kathryn Morgan) հետ, ստացել է ԱՄՆ քաղաքացիություն։

Ֆրանսիական Պատվո լեգեոնի շքանշանի ասպետ, գրականության պատվավոր դոկտորի աստիճանի դափնեկիր, որը նրան շնորհվել Է Օհայոյի համալսարանի կողմից, որտեղ  «Alden Library» գրադարանում պահվում է  «Cornelius Ryan Collection»։

1970 թվականին Ռայանի մոտ հայտնաբերվել է քաղցկեղ։ Պայքարելով հիվանդության դեմ՝ Ռայանը շտապեց ավարտել իր վերջին գիրքը, *«Մեկ կամուրջ ավելի հեռու, քան անհրաժեշտ է»* (), որը հրատարակվել է 1974 թվականի սեպտեմբերին։ Ընդամենը երկու ամիս անց Ռայանը մահացավ։ Դա տեղի է ունեցել գրքին նվիրված գովազդային շրջագայության ժամանակ, գրքին նվիրված լույս տեսնելուն։

## «Վերջին ճակատամարտը»
«Վերջին ճակատամարտը» (, 1966 թ.)նվիրված է Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի ժամանակ Բեռլինի ճակատամարտին նախորդող իրադարձություններին։

Simon & Schuster հրատարակչության կողմից թողարկված գիրքը գրված է պատմական պատմվածքի ժանրում, որը հիմնված է պատերազմի հարյուրավոր մասնակիցների, այդ թվում ՝ ամերիկացիների, բրիտանացիների, գերմանացիների և ռուսների հետ հարցազրույցների վրա։ Ռայանը եզակի հնարավորություն ստացավ հարցազրույց վերցնել խորհրդային ռազմական առաջնորդներից,մասնակցել ճակատամարտին, ինչպես նաև աշխատել խորհրդային արխիվներում։

Գիրքը լույս է տեսել 1966 թվականի մարտին միաժամանակ Անգլիայում, Ֆրանսիայում, Գերմանիայում, Իտալիայում, Իսպանիայում, Նորվեգիայում, Դանիայում, Շվեցարիայում, Նիդեռլանդներում, Ֆիլանդիայում և Պորտուգալիայում։

«Վերջին ճակատամարտը» անմիջապես քննարկումների տեղիք տվեց լրատվամիջոցներին։ Գիրքը պնդում էր, որ գերմանացիների կողմից Գերմանիայի բաժանման և օկուպացիայի դաշնակիցների հույժ գաղտնի ծրագրի գրավումը հանգեցրեց Գերմանիայի դիմադրության խստացմանը և ռազմական գործողությունների ձգձգմանը։

Հասարակության ուշադրությունը գրավել է նաեւ գրքում մեջբերված ամերիկացի գեներալ Ուիլյամ Սիմփսոնի հայտարարությունը, Երկրորդ աշխարհամարտում 9-րդ բանակի հրամանատարը ՝ իր բանակի մասին «կարող էին Բեռլինը գրավել շատ ավելի վաղ, քան ռուսները, եթե այն չկանգնեցվեր Էլբայի վրա 1945 թվականի ապրիլի15-ին»։

ԽՍՀՄ-ում «Պրավդա» թերթը քննադատել է Ռայանին ՝ խորհրդային բանակը սևացնելու փորձի համար։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* 

Կատեգորիա:20-րդ դարի ամերիկացի տղամարդ գրողներ
Կատեգորիա:20-րդ դարի լրագրողներ
Կատեգորիա:Դուբլին քաղաքում ծնվածներ
Լևոն Վարդանյան (ֆուտբոլիստ)

**Լևոն Վարդանյան** (), հայ ֆուտբոլիստ, «Փյունիկ» ակումբի հարձակվող։

## Կենսագրություն
Լևոն Վարդանյանը ծնվել է 2003 թվականին Մասիս քաղաքում։ Եղել է «Փյունիկ» ակումբի սան։ 2019 թվականի նոյեմբերի 25-ին՝ 16 տարեկնում նա  իր նորամուտը նշել է  «Փյունիկի» հիմնական կազմում՝ Հայաստանի ֆուտբոլի բարձրագույն խմբի առաջնության «Երևանի» դեմ խաղում։ 2019 թվականի դեկտեմբերի 17-ին Լևոն Վարդանյանը ստորագրել է իր առաջին պրոֆեսիոնալ պայմանագիրն ակումբի հետ։ 2021 թվականին Լևոն Վարդանյանը վարձակալական հիմունքներով հանդես է եկել երևանյան «ԲԿՄԱ» ակումբում։

2022 թվականից Լևոն Վարդանյանը մեկ մրցաշրջան է անցկացրել երևանյան «Նոա» ակումբում, որից հետո՝ 2023 թվականին կրկին տեղափոխվել «Փյունիկ»։ «Նոա» ակումբում նա 34 խաղում դարձել է 8 գոլի հեղինակ։

## Հավաքականում
Լևոն Վարդանյանը խաղացել է Հայաստանի մինչև 16, մինչև 17 և մինչև 21 տարեկանների հավաքականներում։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Профиль футболиста  на официальном сайте «Пюника»
* 
* 
 
Կատեգորիա:ԲԿՄԱ Երևանի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Հայ ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Մասիս քաղաքում ծնվածներ
Կատեգորիա:Նոայի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Տղամարդկանց ֆուտբոլի հարձակվողներ
Կատեգորիա:Փյունիկի ֆուտբոլիստներ
Հեծյալ զինվորը ձիու վրա

**«Հեծյալ զինվորը ձիու վրա»** (), բարոկկոյի հոլանդացի նկարիչ, դիմանկարիչ, գրաֆիկ Անտոնիս վան Դեյքի նկարներից։ Այս ստեղծագործությունը հեղինակը վրձնել է մոտավորապես 1616 թվականին։ Նկարն արված է յուղաներկով՝ փայտե տախտակին, որի չափերն են՝ 91 × 55 սմ։

Մինչև 2020 թվականի մարտի 14-ը «Հեծյալ զինվորը ձիու վրա» ստեղծագործությունը պահպանվում և ցուցադրվում էր Օքսֆորդի համալսարանի Քրիստոսի եկեղեցի (Քրայսթ չըրչ) քոլեջի պատկերասրահում (Օքսֆորդ, Միացյալ Թագավորություն)։

Այսօր նույն տեղում միայն նկարի շրջանակն է մնացել։

## Պատմություն
«Հեծյալ զինվորը ձիու վրա» ստեղծագործությունը պատկանել է Բրիտանական բանակի սպա Ջոն Գիզի հավաքածուին։ Մահվանից հետո, 1765 թվականին, ըստ սեփականատիրոջ կտակի, կտավը փոխանցվում է իր ալմա մատերին՝ Օքսֆորդի համալսարանի Քրիստոսի եկեղեցի քոլեջին։ 1765-ից 2020 թվականը նկարը ցուցադրվել է այդտեղ։

2020 թվականի մարտի 14-ին կողոպտիչները, ներս սողոսկելով պատկերասրահ, գողանում են այս նկարը։ Բացի «Հեծյալ զինվորը ձիու վրա» նկարից, հափշտակում են նաև Սալվատորե Ռոզայի «*Պլանն ուսումնասիրող զինվորները ժայռոտ ծովափին*» և Անիբալե Կարաչիի «*Խմող տղան*» նկարը։

Ցայսօր «Հեծյալ զինվորը ձիու վրա» նկարի ճակատագիրն անհայտ է։

## Նկարագիր
Նկարում հեղինակը վրձնել է զինվորի, որը զենք ու զրահներ է կրում և նստել է ձիու վրա։ Նկարում գույներ քիչ են օգտագործված․ որոշ հեղինակներ կարծում են, որ նկարն անավարտ է։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Նկարների կողոպուտը Օքսֆորդում

Կատեգորիա:1616 նկարներ
Կատեգորիա:Անտոնիս վան Դեյքի նկարներ
Կատեգորիա:Արվեստի գողացված գործեր
Կատեգորիա:Ձիեր մշակույթում
Կատեգորիա:Նիդերլանդների արվեստ
Քարթյայանի Ամմա

**Քարթյայանի Ամմա** (), հնդիկ կին, որը 96 տարեկանում բարձր գնահատականներով գրագիտության քննություն է հանձնել։ Նա արժանացել է Հնդկաստանի կառավարության՝ կանանց համար նախատեսված բարձրագույն քաղաքացիական «Նարի Շաքտի Պուրասկար» մրցանակին։

## Վաղ կյանք
Քարթյայանի Ամման ծնվել է մոտավորապես 1922 թվականին։ Նա Հնդկաստանի Կերալա նահանգի Չեպպադ քաղաքից էր։ Մանուկ հասակում նա ստիպված է եղել աշխատել և այդ պատճառով դադարել է դպրոց հաճախելուց։ Նա ամուսնացել է և ունեցել վեց երեխա՝ աշխատելով որպես փողոց մաքրող և սպասուհի։ Ամման եղել է բուսակեր և ամեն օր արթնացել է առավոտյան ժամը 4-ին։

## Փառք
Մինչև 2018 թվականը Քարթյայանի Ամման ապրել է Լաքշամ Վիդու գաղութում՝ տարեցների համար նախատետսված սոցիալական կացարանում։ Ուսումնական դասընթաց անցնելուն նրան ոգեշնչել է դուստրը, որը քննություն էր հանձնել վաթսուն տարեկանում։ 2018 թվականի օգոստոսին նա քննություն է հանձնել 40362 այլ մարդկանց հետ՝ որպես Կերալայի նահանգային գրագիտության առաքելության մարմնի Aksharalaksham («Միլիոն նամակ») ծրագրի մի մաս։ Նա իր շրջանում թեստ հանձնած ամենատարեց մարդն էր։ Նրան կարդալու և գրելու դասեր էին տվել ինը և տասներկու տարեկան ծոռները։

Կարդալու, գրելու և մաթեմատիկայի թեստը հանձնելիս Քարթյայանի Ամման 100 հնարավորից վաստակել է 98 միավոր՝ ստանալով լավագույն գնահատականը։ Նա այսպես է մեկնաբանել քննություն հանձնելու նպատակը. *«Ես այսքան շատ բան սովորեցի առանց որևէ պատճառի։ Թեստերն ինձ համար չափազանց հեշտ էին»*։ Հաջող հանձնած քննությունից հետո Քարտյայանի Ամման իր երկրում դարձել է հայտնի անձնավորություն․ կինոաստղ Մանջու Վորիերը հանդիպել է նրա հետ Դիվալիի ժամանակ, Կերալայի կրթության նախարար Չերանալուր Ռավինդրանաթը նրան նվիրել է նոութբուք, Կերալայի գլխավոր նախարար Պինարայի Վիջայանը նրան շնորհել է պատվոգիր։ Ամման *The Economic Times*-ին ասել է, որ իր նպատակն է հաջորդ մակարդակի քննությունը հանձնել 100 տարեկանում։

Քարթյայանի Ամման 2019 թվականին դարձել է Ուսուցման համագործակցության բարի կամքի դեսպան։ 2020 թվականի մարտին նա արժանացել է Հնդկաստանի կառավարության՝ կանանց համար նախատեսված բարձրագույն քաղաքացիական «Նարի Շաքտի Պուրասկար» մրցանակին, որը շնորհել է երկրի նախագահ Ռամ Նաթ Քովինդը։ Այդ նպատակով Ամման ստիպված էր թռչել Դելի, թեպետ նախկինում ինքնաթիռ երբեք չէր նստել։ Այդ մրցանակի մեկ այլ դափնեկիր էր Կերալայի բնակիչ Բհագերաթի Ամման, որը 105 տարեկանում ամենատարեց մարդն էր, ով հանձնել էր *Aksharalaksham*-ի քննությունը։

## Մահ
Քարթյայանի Ամման վախճանվել է 2023 թվականի հոկտեմբերի 10-ի երեկոյան։ Նա մոտ 101 տարեկան էր։

## Արվեստում
Ոգեշնչված Ամմայի պատմությունից՝ Վիկաս Խաննան նկարահանել է «Բոկոտն կայսրուհին» վավերագրական ֆիլմը, որը պատմում է նրա անցած ճանապարհի և ոգու մասին։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:1920-ականների ծնունդներ
Կատեգորիա:Հնդիկ կանայք
Պիեռ-Ժոզեֆ Ռեդուտե

**Պիեռ-Ժոզեֆ Ռեդուտե** (, ), բելգիական ծագմամբ ֆրանսիացի նկարիչ և բուսաբան, թագավորական գեղանկարիչ և վիմագիր, բուսաբանական նկարազարդման վարպետ։

Նրա ակվարելային նկարազարդումների ալբոմը՝ Լիլեյները (1802), ինֆլյացիայի զեղչով, պատմության մեջ ամենաթանկ տպագիր գիրքն է՝ Ջոն Ջեյմս Օդյուբոնի «Ամերիկայի թռչունները» գրքից հետո։

## Անուն
Տարբեր աղբյուրներում կան Ռեդուտե անվան գրառման տարբեր ձևեր.
* ,
* ,
* ,
* .

## Կենսագրություն
thumb|left|200px|Пьер-Жозеф Редуте
Պիեռ-Ժոզեֆ Ռեդուտեն ծնվել է բելգիացի նկարիչների ընտանիքում Սենթ Հուբեր կոմունայում 1759 թվականի հուլիսի 10-ին։ Երբ նա տասներեք տարեկան էր, հեռացավ տնից՝ որոշելով դառնալ շրջագայող նկարիչ։

1782 թվականին Պիեռ-Ժոզեֆ Ռեդուտեն գնաց Փարիզ։ 1784 թվականին հանդիպել է ֆրանսիացի բուսաբան Շառլ Լուի Լերիտիե դե Բրուտելի հետ, ով նրան առաջարկել է զբաղվել բուսաբանական նկարազարդումներով։

1786 թվականին Ռեդուտեն սկսեց աշխատել բնական պատմության ազգային թանգարանում։

1787 թվականին տեղափոխվել է Լոնդոն, 1788 թվականին վերադարձել է Փարիզ։ 1809 թվականին նա դարձավ նկարչության ուսուցիչ։

1835 թվականին Ռեդուտեն Բելգիայում դարձել է Լեոպոլդ I շքանշանի ասպետ։

Պիեռ-Ժոզեֆ Ռեդուտեն մահացավ Փարիզում, 1840 թվականի հունիսի 19-ին, 80 տարեկան հասակում։ Թաղված է Պեր Լաշեզ գերեզմանատանը։

## Գիտական գործունեություն
Պիեռ-Ժոզեֆ Ռեդուտեն մասնագիտանում էր սերմերի բույսերի մեջ։

## Հիմնական հրապարակումներ
thumb|200px|''Rosa gallica aurelianensis''
* *Geraniologia* (1787—1788).
* *Plantes grasses* (2 volumes, 1790).
* *Traité des arbres et arbustes que l’on cultive en France, par Duhamel. Nouvelle édition, avec des figures, d’après les dessins de P. J. Redouté* (7 volumes, 1800—1819)
* *Les Liliacées* (8 volumes, 1802—1816).
* *Les Roses* (3 volumes, 1817—1824).
* *Choix des plus belles fleurs et de quelques branches des plus beaux fruits. Dédié à LL. AA. RR. les princesses Louise et Marie d’Orléans* (1827).
* *Catalogue de 486 liliacées et de 168 roses peintes par P.-J. Redouté* (1829).
* *Alphabet Flore* (1835).

## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն
* 

## Արտաքին հղումներ
* DNB, Katalog der Deutschen Nationalbibliothek: Pierre Joseph Redouté
* Pierre Joseph Redoute 
* Pierre-Joseph Redouté (1759—1840)
* Pierre-Joseph Redoute (1759—1840) 
* Les roses: peintre de fleurs…. Tome 2
* Les roses: peintre de fleurs…. Tome 3

Կատեգորիա:Պեր Լաշեզ գերեզմանատանը թաղվածներ
Կատեգորիա:Բելգիացի նկարիչներ
Կատեգորիա:18-րդ դարի ֆրանսիացի նկարիչներ
Կատեգորիա:19-րդ դարի ֆրանսիացի նկարիչներ
Կատեգորիա:Ֆրանսիացի բուսաբաններ
Կատեգորիա:Ֆրանսիացի նկարիչներ
Կատեգորիա:Պատվո լեգեոնի շքանշանի ասպետներ
Արևային լույսը երկրորդ հարկում

**«Արևային լույսը երկրորդ հարկում»** (), ամերիկացի նկարիչ և փորագրող, ամերիկյան ժանրային նկարչության ներկայացուցիչ, կենցաղային ժանրի վարպետ Էդվարդ Հոփերի նկարներից։ Այս ստեղծագործությունը հեղինակը վրձնել է 1960 թվականին։ Յուղաներկով կտավի չափերն են 102,1 × 127,3 սմ։

Այսօր «Արևային լույսը երկրորդ հարկում» ստեղծագործությունը պահպանվում և ցուցադրվում է Ամերիկյան արվեստի Ուիթնի թանգարանում (Նյու Յորք, ԱՄՆ)։

## Նկարագիր
«Արևային լույսը երկրորդ հարկում» ստեղծագործությունում պատկերված է բնակելի տան երկորդ հարկի տեսարանը․ պատշգամբում պատկերված են տարբեր տարիքի երկու կանայք։ Տարեց կինը թերթ է կարդում, իսկ երիտասարդ կինը նստել է պատշգամբի բազրիքին։

Էդվարդ Հոփերն այս կտավի մասին արվեստաբան Քեթրին Կուին ասել է, որ այն իր ամենասիրելի ստեղծագործություններից մեկն է։

## Պատմություն
Ըստ Հոփերի, նկարը փորձ է, որտեղ ինքը փորձարկել է նկարել արևային լույսն առանց դեղին գույնն օգտագործելու։ Հեղինակի կինը՝ Ժոզեֆինան է «Արևային լույսը երկրորդ հարկում» ստեղծագործությունում կեցվածք ընդունել երկու կանանց նկարելու ժամանակ։

Նկարը հեղինակն ավարտել է 1960 թվականի սեպտեմբերի 15-ին։

## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն
* Croquis post-réalisation et commentaires de sa femme Jo in   Deborah Lyons, Brian O’Doherty, *Edward Hopper : De l'œuvre au croquis*, Éditions Prisma, octobre 2012 , .

## Արտաքին հղումներ
* ''«Արևային լույսը երկրորդ հարկում» ստեղծագործությունը''  Ամերիկյան արվեստի Ուիթնի թանգարանում

Կատեգորիա:1960 նկարներ
Կատեգորիա:ԱՄՆ-ի արվեստ
Կատեգորիա:Ամերիկյան արվեստի Ուիթնի թանգարանի նկարներ
Կատեգորիա:Էդվարդ Հոփերի նկարներ
Swinging on a Star

«**Swinging on a Star**», ամերիկյան հանրաճանաչ երգ, որը գրել են կոմպոզիտոր Ջեյմս վան Հյուզենը և երգահան Ռալֆ Բլեյնը։ Առաջին անգամ այն կատարել է Բինգ Քրոսբին («The Williams Brothers» վոկալ քառյակի մասնակցությամբ) «Գնա քո ճանապարհով» (1944) երաժշտական ֆիլմում։

Ֆիլմում դժվար դաստիարակվող դեռահասներից մեկը խոստովանում է, որ ընդհանրապես չի ցանկանում դպրոց գնալ։ Ի պատասխան դրան՝ գլխավոր հերոսը՝ Օ'Մելլին երգում է խրատական երգ, որտեղ կատակով ուրվագծում է մի կողմից ծույլերին սպասվող հեռանկարը, մյուս կողմից՝ աշխատասեր և ինքնուրույն երեխաներին սպասվող «աստղային» ճակատագիրը։ Երգի վերջում ասվում է․ «Ոչ բոլոր կապիկներն են կենդանաբանական այգում, նրանցից մի քանիսին հանդիպում ես ամեն օր։ Այնպես որ, տես, ամեն ինչ կախված է քեզանից. դու կարող եք ավելի լավը դառնալ, քան հիմա, կարող ես ճոճվել աստղի վրա»։

«Swinging on a star» երգը, ինչպես և նույն ֆիլմի մյուս երգը՝ «Silent Night», դարձել են Բինգ Քրոսբիի հիթերը։ «Swinging on a Star» երգը 1944 թվականին 9 շաբաթ ամերիկյան երգերի վարկանիշում զբաղեցրել է 1-ին հորիզոնականը։ 1945 թվականի մարտին «Լավագույն երգ» անվանակարգում արժանացել է «Օսկարի»։ 2002 թվականին երգը ընդունվել է «Գրեմմի» մրցանակաբաշխության փառքի սրահ։

Հոր դերի համար Քրոսբին ստացել Է «Օսկար» մրցանակ «Տղամարդու լավագույն դերակատարում» անվանակարգում։

Երգը ձայնագրվել է ավելի քան 200 անգամ։ Ամերիկյան կինոարվեստի ինստիտուտը երգը (1944 թվականի «Գնա քո ճանապարհով» ֆիլմի տարբերակը) տեղադրել է ամերիկյան կինոֆիլմերի հարյուր լավագույն երգերի ցանկի 37-րդ հորիզոնականում։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Ամերիկյան երգեր
Կատեգորիա:Երգեր այբբենական կարգով
Fight the Power

«**Fight the Power**», ամերիկյան Public Enemy խմբի երգը Սփայք Լիի 1989 թվականի «Արա այնպես, ինչպես պետք է» ֆիլմից։ 1989 թվականի հունիսին (ֆիլմի թողարկումից մեկ ամիս անց) թողարկվել է առանձին սինգլով։ Այնուհետև ընդգրկվել է *Public Enemy* խմբի 1990 թվականի «*[[Fear of a Black Planet]]*» ալբոմում։

Սինգլը հասել է 29-րդ հորիզոնականին Մեծ Բրիտանիայում (UK Singles Chart ազգային սինգլային հիթ-շքերթում)։

2004 թվականին Rolling Stone ամսագիրը Public Enemy խմբի կատարմամբ «Fight the Power» երգը տեղադրել է իր «Բոլոր ժամանակների 500 մեծագույն երգեր» ցանկի 322-րդ տեղում.։ 2011 թվականի ցանկում երգը գտնվում է 330-րդ տեղում։

Բացի այդ, 2014 թվականին բրիտանական New Musical Express երաժշտական ամսագիրը Public Enemy-ի կատարմամբ «Fight The Power» երգը տեղադրել է իր «Բոլոր ժամանակների 500 մեծագույն երգերի» ցուցակի 95-րդ տեղում։

Նաև «Fight the Power» երգը Public Enemy խմբի կատարմամբ ընդգրկվել է Ռոքնռոլի Փառքի սրահի կազմած *500 Songs That Shaped Rock and Roll* ցուցակում։

Երգը (կրկին Public Enemy խմբի օրիգինալ կատարմամբ) ընդգրկվել է 2011 թվականին «Թայմ» ամսագրի կազմած *All-TIME 100 Songs* ցանկում («Թայմ» ամսագրի հիմնադրման պահից ի վեր հարյուր լավագույն երգերի ցանկ)։

«Դոկտոր Հաուս» սերիալում (հինգերորդ եթերաշրջանի 22-րդ սերիա, «House Divided») գլխավոր հերոսը, իրեն բնորոշ ձևով, օգտագործում է երգի ձայնագրությունը հիվանդին ախտորոշելու համար։

## Հիթ-շքերթներ

## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն
* 
* 
* 
* 
* 

## Արտաքին հղումներ
*
Safe & Sound

**«Safe & Sound»** (թարգմ.՝ «Ողջ և առողջ»), ամերիկացի երգչուհի Թեյլոր Սվիֆթի և The Civil Wars խմբի երգը, որը թողարկվել է որպես «Քաղցած խաղերգեղարվեստական ֆիլմի պաշտոնական սաունդթրեքի առաջատար սինգլ։

Ի սկզբանե Սվիֆթի գրած երգը նախատեսված չէր սաունդթրեքում ընդգրկվելու համար։ Թողարկման առաջին օրերին այն հասանելի էր բացառապես iTunes Store-ից գնելու համար։ Հետագայում որպես սինգլ տարածվել է նաև այլ ինտերնետ-խանութներում։ 2012 թվականի սկզբին երգչուհին հայտարարել էր, որ երգը կհնչի ոչ միայն ֆիլմում, այլև կհայտնվի դրա պաշտոնական սաունդթրեքում։

Ստեղծագործությունը արժանացել է քննադատների դրական արձագանքին։ Այն անվանել են «Ոսկե գլոբուս» մրցանակի «Ֆիլմի համար գրված լավագույն երգ» անվանակարգի առաջատար հավակնորդներից մեկը։ *Pop Crush*-ից երաժշտական քննադատ Էմի Սայրաթուն առանձնացրել է «Թեյլորի խռպոտ և հարբեցնող վոկալը», ինչպես նաև մեղեդու ընտրության հարցում պահպանողականությունը և «կիթառի նվագակցությունը խարույկի շուրջ երգերի մթնոլորտ ստեղծելու համար»։ *Rolling Stone*-ի լրագրող Ջոդի Ռոզենը սինգլին տվել է հինգ աստղից չորսը՝ այն անվանելով «գեղեցիկ բալլադ»։ «Գրեմմի»-ի 55-րդ մրցանակաբաշխության ժամանակ երգը առաջադրվել է երկու անվանակարգերում՝ «Լավագույն քանթրի, որը կատարվել է դուետով կամ խմբով» և «Լավագույն երգ, որը ձայնագրվել է մեդիա մշակույթի համար»։

Երգը *Billboard Hot Digital Songs* հիթ-շքերթում առաջնաելույթ է ունեցել 19 համարի ներքո՝ 130 հազար վաճառված ձայնագրություններով։ Billboard Hot 100 վարկանիշում այն ցածր արդյունքներ է ցույց տվել՝ հասնելով 30-րդ հորիզոնականին։ 2012 թվականի վերջի դրությամբ սինգլը ԱՄՆ-ի տարածքում վաճառվել է ավելի քան 1.3 միլիոն անգամ։ Հարկ է նշել, որ «Safe & Sound»ը մեծ ճանաչում է ձեռք բերել նաև Միացյալ Նահանգների սահմաններից դուրս։ Նոր Զելանդիայի ազգային հիթ-շքերթում այն հասել է 11-րդ հորիզոնականին։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:2011 երգեր
Կատեգորիա:Երգեր այբբենական կարգով
Առվույտի մլուկ

**Առվույտի մլուկ** (), կուրամլուկների ընտանիքի միջատ, առվույտի, իշառվույտի, կորնգանի, երեքնուկի, շաքարի ճակնդեղի, բամբակենու և այլնի վնասատու։

## Նկարագրություն
Մարմնի երկարությունը 7,5-9 մմ է, գորշ է կամ դեղնավուն կանաչ, առաջնամեջքին կա 3-4 բիծ, իսկ վահանի վրա՝ 2 սև շերտ։ Տարեկան զարգանում է 1-3 սերունդ։ Ձվերը ձմեռում են բույսի ցողուններում, իսկ թրթուրները ծնվում են գարնանը և 25-30 օր անց փոխակերպվում են հասուն մլուկների։ Էգը ձվադրում է ցողունների մեջ, կողմնային ճյուղերի և ծաղկակիրների վրա՝ նախապես կնճիթով դրանք ծակելով։ Առվույտի մլուկը ծծում է երիտասարդ ընձյուղների, կոկոնների, ծաղիկների և պտուղների հյութերը։ Ծաղկաբողբոջները դեղնում են, իսկ կոկոններն ու ծաղիկները՝ թափվում։

## Տարածվածություն
Տարածված է Եվրոպայում, Հյուսիսային Ամերիկայում, Արևելյան Ասիայում՝ Ճապոնիայում, Ռուսաստանի եվրոպական մասում, Այսրկովկասում, Միջին Ասիայում։
## Պայքարի միջոցառումներ
Ագրոտեխնիկական միջոցառումներ, ֆոսֆորօրգանական միջատասպանների օգտագործում։

Կատեգորիա:Վնասատուներ
Կատեգորիա:Միջատներ
Նիկո Թերհո

**Նիկո Թերհո** (, ), բարբադոսաֆիննական ծագմամբ դերասան։

## Կենսագրություն
### Վաղ կյանք
Տերհոն մեծացել է Բարբադոսում, նրա մայրը բարբադոսցի է, իսկ հայրը՝ ֆինն։ Նա Բարբադոսի Սուրբ Միքայելի անվան դպրոցի շրջանավարտ է։ 18 տարեկանում տեղափոխվել է Նյու Յորք՝ դերասանական արվեստով զբաղվելու համար, որտեղ սովորել է Ուիլյամ Էսպերի ստուդիայում։

### Կարիերա
Առավել հայտնի է դարձել 2020 թվականին «Ինչ-որ բան Հարրիի մասին» ռոմանտիկ կատակերգությունում ունեցած իր դերով։ 2022 թվականին միացել է «Գրեյի անատոմիա» հեռուստասերիալի 19-րդ եթերաշրջանի դերասանական կազմին և կատարել է Դերեկ և Ամելիա Շեփերդների զարմիկի՝ Լուկաս Ադամսի դերը։

## Ֆիլմագրություն

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:21-րդ դարի դերասաններ
Կատեգորիա:Ֆինն դերասաններ
Առվույտի մեծ երկարակնճիթ

**Առվույտի մեծ երկարակնճիթ**, **առվույտի խոտհունձ**, **առվույտի արմատային երկարակնճիթ** (), երկարակնճիթների ընտանիքի բզեզ, առավելապես հատիկաընդավոր մշակաբույսերի վնասատու։

## Տարածվածություն
Տարածված է Հյուսիսայաին և Միջին Եվրոպայում, Փոքր Ասիայում, Ռուսաստանի եվրոպական մասում, Հյուսիսային Կովկասում և Այսրկովկասում։

## Նկարագրություն
Մարմնի երկարությունը 10-13 մմ է, ծածկված է դարչնագույն թեփուկներով, վերնաթևերը սև են և միաձուլված։ Թրթուրի երկարությունը մինչև 20 մմ է, դեղնավուն սպիտակ է, կոշտ խոզանակներով։ Հողում ձմեռած բզեզները գարնանը սնվում են առվույտի, երեքնուկի և բակլազգիների ու այլ բույսերի՝ կարտոֆիլի, շաքարաճակնդեղի, խաղողի, հաղարջենու, պտղատու ծառերի վրա և այլն՝ վնասելով ծիլերը, ուտելով բողբոջները և կրծելով տերևները։ Թրթուրները կրծելով փոսիկներ և պարուրաձև անցքեր են բացում արմատների վրա և կրծոտում են մանր արմատիկները։

## Պայքարի միջոցառումներ
Առվույտի նոր ցանքատարածությունների մեկուսացում, սերմնային հատվածների սրսկում բաուզդինով, բազուլտրայով, ագրոֆոսով, վալսացիպերով և այլն։

Կատեգորիա:Վնասատուներ
Կատեգորիա:Բզեզներ
Կատեգորիա:Երկարակնճիթներ
Արևային հարավ

**«Արևային հարավ»** (), ավստրալիացի նկարիչ, Հեյդելբերգի դպրոցի՝ XIX դարի վերջի ավստրալիական գեղանկարչության ռեալիստական շարժման խոշորագույն ներկայացուցիչներից Թոմ Ռոբերտսի նկարներից։ Այս ստեղծագործությունը հեղինակը վրձնել է 1887 թվականին։ Յուղաներկով կտավի չափերն են 30,8 × 61,4 սմ։

Այսօր «Արևային հարավ» ստեղծագործությունը պահպանվում և ցուցադրվում է Վիկտորիայի ազգային պատկերասրահում (Մելբուռն, Ավստրալիա)։

## Նկարագիր
«Արևային հարավ» ստեղծագործությունում Թոմ Ռոբերտսը նկարել է մերկ տղաների խմբի, որոնք լողում են Բոմարիսի Ռիքեթս Փոյնթս շրջանում, Մելբուռնի արվարձանում։

## Պատմություն
Նկարի անվանումը կարող է վերաբերել 1883 թվականին «*Արևային հարավ*» շոուին՝ հայտնի պիես, որն առաջին անգամ բեմադրվել է Մելբուռնում Ջորջ Դարելի կողմից․ դրա գլխավոր դերակատարն էր Էսսի Ջենիսը։

Բոմարիսի Ռիքեթս Փոյնթս շրջանը հատկապես ժողովրդականություն էր վայելում ամռանը․ այդ իսկ պատճառով էլ նկարիչը հենց ամառային տաք օր է պատկերել կտավում։

«Արևային հարավ» ստեղծագործությունը 1940 թվականին ձեռք է բերում Վիկտորիայի ազգային պատկերասրահը  *Felton Bequest* ֆոնդի գումարներով․ ցայսօր էլ նկարն պյդտեղ է։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* «Արևային հարավ» ստեղծագործության մասին

Կատեգորիա:1887 նկարներ
Կատեգորիա:Ավստրալիայի արվեստ
Կատեգորիա:Թոմ Ռոբերտսի նկարներ
Կատեգորիա:Մերկ տղամարդկանց պատկերով նկարներ
Կատեգորիա:Վիկտորիայի ազգային պատկերասրահի նկարներ
Բոնդի (քաղաք)

**Բոնդի** (  ), քաղաք և համայնք Ֆրանսիայում՝ Ֆրանսիայի Իլ դը Ֆրանս երկրամասի Սեն-Սեն Դենի դեպարտամենտում, Փարիզի հյուսիս-արևելյան արվարձաններում, Ֆրանսիայի մայրաքաղաքի կենտրոնից 11 կիլոմետր հեռավորության վրա։ Զբաղեցնում է 5,5 քառակուսի կիլոմետր տարածք։ Բնակչության թվաքանակը 2006 թվականի տվյալներով եղել է  53 503։

## Պատմություն
Առաջին անգամ հիշատակվել է մոտավորապես 600 թվականին՝ որպես գալլա-հռոմեացի Բոնիտիուսի կալվածք՝ *Bonitiacum* :

## Ժողովրդագրություն

## Նշանավոր բնակիչներ
Անդրե Մալրո - գրող, մշակութաբան, ֆրանսիական Դիմադրության շարժման հերոս, Հինգերորդ հանրապետության գաղափարախոս, Շառլ դը Գոլի ղեկավարած կառավարությունում մշակույթի նախարար  (1958-1969 թթ.):

Կիլիան Մբապե (ծնվել է 1998 թվականի դեկտեմբերի 20-ին), ֆուտբոլիստ, Փարիզի Սեն Ժերմեն ակումբի և Ֆրանսիայի ազգային հավաքականի հարձակվող։ Աշխարհի 2018թ. չեմպիոն։ Աշխարհի 2018 թվականի առաջնության լավագույն երիտասարդ խաղացող.

## Քույր քաղաքներ
* Ալկասեր դու Սալ, Պորտուգալիա
* Բերքան, Մարոկկո
* Ֆուրչի, Իտալիա
* Նեդրոմա, Ալժիր
* Ն'քոլաֆամբա, Կամերուն
* Տամբակունդա, Սենեգալ

## Պատկերասրահ

Église St Pierre Bondy 11.jpg|Սեն Պիեռ եկեղեցին
Bondy en chantier - panoramio (7).jpg
Bains Douches - Bondy (FR93) - 2022-04-03 - 1.jpg|
T1 pontdebondy 2.jpg|
Monument morts Bondy 12.jpg|Զոհվածների հուշարձանը
Monument morts Cimetière Communal Bondy 1.jpg|Զոհվածների հուշարձան՝ գերեզմանատանը
Monument Square 19 Mars 1962 - Bondy (FR93) - 2022-04-03 - 2.jpg|Հուշաքար 1962 թ. մարտի 19-ի հրապարակում
Fontaine Wallace Parc Mare Veuve - Bondy (FR93) - 2022-04-02 - 1.jpg|Հուշաղբյուր՝ զբոսայգում


## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ

* Քաղաքային խորհրդի կայքէջը 

Կատեգորիա:Բնօրինակում անաղբյուր հոդվածներ
Կատեգորիա:Իդ դե Ֆրանսի բնակավայրեր
Կատեգորիա:Իդ դե Ֆրանսի համայնքներ
Կատեգորիա:Փարիզի արվարձաններ
Կատեգորիա:Ֆրանսիայի բնակավայրեր
Կատեգորիա:Ֆրանսիայի համայնքներ
Կատեգորիա:Ֆրանսիայի քաղաքներ
Լը Բլան Մենիլ

**Լը Բլան Մենիլ** ( . ), քաղաք և համայնք Ֆրանսիայում՝ Իլ դը Ֆրանս երկրամասի Սեն-Սեն Դենի դեպարտամենտում, որի կազմի մեջ մտնող Լը Ռենսի շրջանի, ինչպես նաև Լը Բլան Մենիլ կանտոնի  վարչական կենտրոնն է։

## Աշխարհագրական դիրքը
Լը Բլան Մենիլը ընկած է Փարիզի հյուսիս-արևելքում, քաղաքի կենտրոնից 12,6 կիլոմետր հեռավորության վրա,, Շառլ դը Գոլ և Լը Բուրժե օդանավակայանների միջակայքում։ Մայրաքաղաքի հետ կապված է ճեպընթաց երկաթուղու RER գծով և ավտոբուսային երթուղիներով։

## Քույր քաղաքներ
* Պետերհոֆ, Ռուսաստան, 1961 թվականից
* Դեբրե Բիրհան, Եթովպիա

## Անվանի անձինք
* Պատրիկ Էռնանդես (1949) - ֆրանսիացի երգիչ
* Մուսա Սիսոկո (1989) ֆրանսիացի ֆուտբոլիստ
* Լյուդովիկ Սիլվեստր (1984) ֆրանսիացի ֆուտբոլիստ
* Ռաֆայել Գեռեյրե (1993) - պորտուգալացի ֆուտբոլիստ

## Ժողովրդագրություն
*Բնակչության թվաքանակի փոփոխությունները.*

Colors=
  id:lightgrey value:gray(0.9)
  id:darkgrey  value:gray(0.7)
  id:sfondo value:rgb(1,1,1)
  id:barra value:rgb(0.6,0.7,0.8)

ImageSize = width:455 height:373
PlotArea = left:50 bottom:50 top:30 right:30
DateFormat = x.y
Period = from:0 till:55000
TimeAxis = orientation:vertical
AlignBars = justify
ScaleMajor = gridcolor:darkgrey increment:5000 start:0
ScaleMinor = gridcolor:lightgrey increment:1000 start:0
BackgroundColors = canvas:sfondo

BarData=
  bar:1962 text:1962
  bar:1968 text:1968
  bar:1975 text:1975
  bar:1982 text:1982
  bar:1990 text:1990
  bar:1999 text:1999
  bar:2008 text:2008

PlotData=
  color:barra width:20 align:left
 
  
  bar:1962 from:0 till: 35708
  bar:1968 from:0 till: 48487
  bar:1975 from:0 till: 49107
  bar:1982 from:0 till: 47037
  bar:1990 from:0 till: 46956
  bar:1999 from:0 till: 46936
  bar:2008 from:0 till: 50668

PlotData=

  
  bar:1962 at: 35708 fontsize:S text: 35708 shift:(-10,5)
  bar:1968 at: 48487 fontsize:S text: 48487 shift:(-10,5)
  bar:1975 at: 49107 fontsize:S text: 49107 shift:(-10,5)
  bar:1982 at: 47037 fontsize:S text: 47037 shift:(-10,5)
  bar:1990 at: 46956 fontsize:S text: 46956 shift:(-10,5)
  bar:1999 at: 46936 fontsize:S text: 46936 shift:(-10,5)
  bar:2008 at: 50668 fontsize:S text: 50668 shift:(-10,5)

TextData=
  fontsize:S pos:(20,20)



## Պատկերասրահ

Image:BLANC-MESNIL - Le Vieux Pays - Le Lac.JPG|
Image:Clocher de l'église Notre-Dame.jpg|Նոտր Դամ եկեղեցու զանգակատունը


## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Պաշտոնական էջ

Կատեգորիա:Բնօրինակում անաղբյուր հոդվածներ
Կատեգորիա:Իդ դե Ֆրանսի բնակավայրեր
Կատեգորիա:Իդ դե Ֆրանսի համայնքներ
Կատեգորիա:Փարիզի արվարձաններ
Կատեգորիա:Ֆրանսիայի բնակավայրեր
Կատեգորիա:Ֆրանսիայի համայնքներ
Կատեգորիա:Ֆրանսիայի քաղաքներ
Քուն (նկար, Ֆրանց Մարկ)

**«Քուն»** (), հրեական ծագումով գերմանացի գեղանկարիչ, գերմանական Էքսպրեսիոնիզմի վառ ներկայացուցիչ, «Կապույտ հեծյալ» նկարչական միության մասնակից և գլխավոր կազմակերպիչ Ֆրանց Մարկի նկարներից։ Այս ստեղծագործությունը հեղինակը վրձնել է 1912 թվականին։ Յուղաներկով կտավի չափերն են 105,5 × 135,5 սմ։

Այսօր «Քուն» ստեղծագործությունը պահպանվում և ցուցադրվում է Տիսեն-Բորնեմեսի թանգարանում (Մադրիդ, Իսպանիա)։

## Նկարագիր
Ֆրանս Մարկը «Քուն» ստեղծագործությունում վարպետորեն արտացոլել է «օրգանական ռիթմը՝ աշխարհում ամեն ինչը»․ այստեղ կիրառվել է իտալական ֆուտուրիզմն ու ֆրանսիական կուբիզմը։ Կոմպոզիցիան արված է դինամիկ գծերով, որոնք դուրս են գալիս առաջին պլանի ֆիգուրից՝ քնած մերկ կնոջից, որը դարձել է ներդաշնակության խորհրդանիշ՝ մարդկային կյանքը կապելով կենդանիների թագավորությանը։ Հեղինակը կտավում պատկերել է տարբեր էություններ, որոնք կարծես կնոջ երզում են հայտնվել։ Դրանց գույները խորհրդանշական են․ կապույտը՝ տղամարդկային սկիզբն է, դեղինը՝ կանացիությունն ու բարիությունը։

## Պատմություն
«Քուն» ստեղծագործությունը Ֆրանց Մարկը նվիրել է ռուս նկարիչ, գրաֆիկ, արվեստի տեսաբան, աբստրակցիոնիզմի հիմնադիրներից Վասիլի Կանդինսկուն 1912 թվականի վերջում կամ 1913 թվականի տարեսկզբին։ Կանդինսկին փոխադարձ Մարկին է նվիրել իր «Իմպրովիզացիա 12։ Ձիավոր» կտավը։ Երբ Կանդինսկին գտնվում էր Ռուսաստանում (1914-ից 1921 թվականներին), «Քուն» նկարը ի պահ է տալիս գերմանացի նկարչուհի և գրաֆիկ, էքսպրեսիոնիզմի, քսաներորդ դարասկզբի մյունխենյան ավանգարդիստական արվեստի ներկայացուցիչ Գաբրիելա Մյունտերին․ ըստ Մարկի հրահանգի նկարը ցուցադրվել է Մյունխենում և Վիսբադենում կազմակերպված ցուցահանդեսներին։ Տարիներ անց, երբ ամերիկացի նկարչուհի, աբստրակցիոնիստ ու կոլեկցիոներ  Քեթրին Դրեյերն այցելում է Կանդինսկուն Բաուհաուզում, «Քունն» ընտրվում է Ժամանակակից արվեստի միջազգային ցուցահանդեսին ցուցադրելու համար, որն անցկացվել է Նյու Յորքում  և ամերիկյան այլ քաղաքներում 1926 և 1927 թվականներին։

## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն
* 

## Արտաքին հղումներ
* «Քուն» ստեղծագործությունը» Տիսեն-Բորնեմեսի թանգարանի կայքում

Կատեգորիա:1912 նկարներ
Կատեգորիա:Գերմանիայի արվեստ
Կատեգորիա:Կենդանիներն արվեստում
Կատեգորիա:Մերկ կանանց պատկերով նկարներ
Կատեգորիա:Տիսեն-Բորնեմեսի թանգարանի նկարներ
Կատեգորիա:Ֆրանց Մարկի նկարներ
Եսթեր (մանկագիր)

**Եսթեր**, իրական անուն՝ **Նաիրա Հաղթանակի Մխիթարյան** (), հայ բանաստեղծուհի, մանկագիր։ Հայաստանի գրողների միության անդամ (2016)։

## Կենսագրություն
Նաիրա Մխիթարյանը ծնվել է 1980 թվականին Երևանում։ Սովորել է Քվանտ վարժարանում, 2002 թվականին ավարտել է Երևանի Հյուսիսային համալսարանի լրագրության ֆակուլտետը, իսկ 2009 թվականին Ավետիք Մկրտչյանի անվան տնտեսաիրավագիտական համալսարանի տնտեսագիտական ֆակուլտետը։ 2002-2007 թվականներին «Արեալ» ՍՊԸ-ում աշխատել է որպես համակարգչային օպերատոր։ Բանաստեղծությունների և մանկական հեքիաթների ժողովածուների հեղինակ է։

## Երկեր
* «Հավերժի ուղին» (բանաստեղծություններ) 2002
* «Լուսատտիկի երգը խավարում» (բանաստեղծություններ) 2004
* «Վերջին երգը խավարում» 2008
* «Ճանապարհ դեպի լույս» (բանաստեղծություններ) 2012
* «Շղթայված ծաղիկը կամ հրեշտակները լաց չեն լինում» 2013
* «Եսթերի հեքիաթները» ժողովածու 2015
* «Հեքիաթի հրաշքը» (հեքիաթներ) 2019, 2021 թվականին վերահրատարակվել է 
* «Եթե քարերը խոսել իմանային» (արձակ) 2023

## Պարգևներ
* Համազգայինի Հայաստանի վարչության կազմակերպած շարադրությունների մրցույթում ճանաչվել է հաղթող, 1995
* Ավետիք Իսահակյանի անվան կենտրոնական գրադարանի մրցույթում արժանացել է 3-րդ կարգի մրցանակի, 1996
* «Տիրական ոսկե պսակ» մրցույթում արժանացել է դափնեկրի կոչման, 2000
* Գրողների միության կազմակերպած Իրինա Գյուլնազարյանի մրցույթում  արժանացել է «Ծիծեռնակ» մանկական ամսագրի խրախուսական մրցանակի, 2014
* Հայաստան-Դիլիջան միջազգային սիմպոզիումի ժամանակ արժանացել է մեդալի և գավաթի, 2022

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Հայ բանաստեղծուհիներ
Կատեգորիա:Հայ մանկագիրներ
Կատեգորիա:Հայաստանի գրողների միության անդամներ
Կատեգորիա:Գրական կեղծանուններով հայտնի հեղինակներ
Քուինբիան

**Քուինբիան** (), քաղաք Հարավային Թեյբլենդսում, որը գտնվում է Նոր Հարավային Ուելսի հարավ-արևելքում։ 2006 թվականի մարդահամարի տվյալներով քաղաքի բնակչությունը 34 084 մարդ է։

## Պատմություն
Քուինբիանը հիմնադրվել է երկրի մայրաքաղաք Կանբերայից երկու կիլոմետր հեռավորության վրա՝ Քուինբիան գետի վրա, որը թափվում է Մոլոնգլո։

1851 թվականին այստեղ հայտնաբերվել են կապարի և արծաթի հանքավայրեր։ Բայց թանկարժեք մետաղների արդյունահանումը երկար չի տևել։ 1836 թվականին Քուինբիան քաղաքում բացվել է փոստային բաժանմունք, 1859 թվականին՝ առաջին բանկը։ 1885 թվականին հռչակվել է մունիցիպալիտետ։ Այն ժամանակ նրա տարածքը մոտ 23 կմ² էր։

1887 թվականին այստեղ կառուցվել է երկաթուղային կայարան։ 1926 թվականին կառուցվել է Քուինբիան գետի կամուրջը։ 1972 թվականի հուլիսի 7-ին շնորհվել է քաղաքի կարգավիճակ։

## Պատմական վայրեր և հուշարձաններ
Քուինբիանում կան բազմաթիվ պատմական հուշարձաններ և կոթողներ։
Պատկեր:Boer war queanbeyan.jpg|Անգլո-բուրական երկրորդ պատերազմի հուշարձան, որը տեղադրվել է 1903 թվականին
Պատկեր:WWI Memorial in Queanbeyan with Queanbeyan Visitor Centre in background.jpg|Առաջին համաշխարհային պատերազմի հուշարձան, որը տեղադրվել է 1923 թվականի ապրիլի 25-ին, Ավստրալիայի և Նոր Զելանդիայի բանակային կորպուսի օրը
Պատկեր:William Farrer (1).jpg|Ուիլյամ Ֆարերի հուշահամալիր
Պատկեր:Memorial gates queanbeyan.jpg|*Memorial Gates - Queanbeyan Showgrounds*
Պատկեր:John Gale queanbeyan.jpg|Ջոն Գեյլ
Պատկեր:Queanbeyan Footbridge.jpg|Քուինբիանի հին կամուրջը
Պատկեր:Queanbeyan Railway Station-Railway Street view.jpg|Քուինբիանի երկաթուղային կայարան
Պատկեր:Royal Hotel, Queanbeyan-Junction of Monaro Street and Crawford Street.jpg|Royal Hotel
Պատկեր:Queanbeyan river030.jpg|Կամուրջ գետի վրա՝ քաղաքի կենտրոնի մոտ
Պատկեր:TheQ.jpg|The «Q»՝ Քուինբիանի կատարողական արվեստի կենտրոն


## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Ավստրալիայի քաղաքներ
Ջին Էրդման

**Ջին Էրդման** (), ամերիկացի պարուհի և ժամանակակից պարի պարուսույց, ինչպես նաև ավանգարդյան թատրոնի ռեժիսոր և ուսուցիչ։

Ջինի հայրը՝ Ջոն Փայնի Էրդմանը, աստվածաբանության դոկտոր և միսիոներ Նոր Անգլիայից, հաստատվել է Հոնոլուլուում՝ որպես խաչմերուկում գտնվող ոչ դավանանքային բողոքական եկեղեցու սպասավոր, որտեղ քարոզել է ինչպես անգլերենով, այնպես էլ ճապոներենով։ Նրա մայրը՝ Մարիոն Դիլինգհեմ Էրդմանը, Հավայան կղզիների արդյունաբերող հիմնադիրների ընտանիքներից մեկի անդամ էր։

Նրա ամուսինը գրեթե հիսուն տարի (1938-1987) եղել է հայտնի դիցաբանության հետազոտող Ջոզեֆ Քեմպբելը։

## Մրցանակներ և անվանակարգեր

; Մրցանակներ

* 1963 թվական, Obie, հատուկ հիշատակում («Վեց աղիքներով մարզիչ»)
* 1972 թվական, Դրամատիկական սեղան լավագույն պարուսուցչության համար («Վերոնայի երկու պարոններ»)

; Անվանակարգեր

* 1972 թվական, Թոնի մրցանակ լավագույն պարուսուցչության համար («Վերոնայի երկու պարոն»)

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Պաշտոնական կայք
* Jean Erdman Papers, 1925—2001 — The New York Public Library for the Performing Arts
* Modern Innovator Erdman Honored*
* [http://the.honoluluadvertiser.com/article/2003/Dec/10/il/il01a.html The Grande Dame of Dance]
* [https://query.nytimes.com/gst/fullpage.html?res=9B06E7DF173BF93BA35751C1A963948260&sec=&pagewanted=print Dance: A Survey of Jean Erdman Choreography Since '42]* — *[[New York Times]]
* [https://query.nytimes.com/gst/fullpage.html?res=9D05EFD71238F93BA15751C1A967948260&sec=&pagewanted=print Dance: Jean Erdman’s Works at the Open Eye]* — ''New York Times
* Isabel Ferguson, American Dance Makers, Christian Science Monitor (March 15, 1962)

Կատեգորիա:Ամերիկացի խորեոգրաֆներ
Կատեգորիա:Կոլումբիայի համալսարանի դասախոսներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի թատերական ռեժիսորներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի պարուհիներ
Կատեգորիա:«Դրամա Դեսկ» մրցանակի դափնեկիրներ
Still Falling for You

**«Still Falling for You»**, երգ, որը ձայնագրել է անգլիացի երգչուհի Էլլա Գոլդինգը «Բրիջիթ Ջոնս 3» ֆիլմի սաունդթրեքի համար (2016)։ Այն թողարկվել է որպես սինգլ 2016 թվականի օգոստոսի 19-ին։

## Կոմպոզիցիա
Երգը գրված է ռե մաժոր տոնայնությամբ՝ րոպեում 96 հարված ընդհանուր տեմպով։ Գոլդինգի վոկալը երգում տատանվում է  A♭3-ից մինչև F5։

## Կոմերցիոն հաջողություն
2021 թվականին երգը դարձել է TikTok-ի հայտնի թրենդ։ Ժողովրդականություն ձեռք բերելուց հետո այն կրկին ընդգրկվել է iTunes-ի և Spotify-ի տարբեր հիթ-շքերթներում ամբողջ աշխարհում։ Հոկտեմբերին երգը դարձել է Գոլդինգի 2-րդ ամենաշատ լսվող երգը Spotify-ում։

## Տեսահոլովակ
Երգի երաժշտական տեսահոլովակը նկարահանել է ռեժիսոր Էմիլ Նավայը։ Պրեմիերան կայացել է 2016 թվականի օգոստոսի 25-ին։ Տեսահոլովակում Էլլի Գոլդինգը կատարում է երգը տեսացրիչի հետևում։ Տեսացրիչով ցուցադրվում են տեսարաններ «Բրիջիթ Ջոնս 3» ֆիլմից և վերացական, գունագեղ և այլ նախշեր, թռչուններ։ Տեսահոլովակի միջանկյալ հատվածներում ցուցադրվում են տեսարաններ ֆիլմից։

## Երգացանկ

## Հիթ-շքերթներ

### Շաբաթական հիթ-շքերթներ

### Տարեվերջյան հիթ-շքերթներ

## Հավաստագրումներ

## Թողարկման պատմություն

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Էլլի Գոլդինգի երգեր
Կատեգորիա:2016 երգեր
Կատեգորիա:Երգեր այբբենական կարգով
Սեն Լուի (Ռեյունիոն)

մինի
**Սեն Լուի** ( ), քաղաք և համայնք Ֆրանսիայի  անդրծովյան Ռեյունիոն դեպարտամենտում։ Զբաղեցնում է 98,90 քառակուսի կիլոմետր տարածք։ Բնակչության թվաքանակը 2010 թվականի տվյալներով եղել է 52 038։

## Ժողովրդագրություն

## Տնտեսություն
2007 թվականին աշխատունակ տարիքի (15-64 տարեկան) 32 068 մարդկանցից ակտիվ էին 20 264-ը, ոչ ակտիվ՝ 11 804-ը (ակտիվության ցուցանիշը՝ 63,2%, 1999 թվականին եղել է 66,1%)։ Ակտիվ 20.264 մարդկանցից աշխատում էին 11.792-ը (7109 տղամարդ և 4683 կին), գործազուրկ էին 8472-ը (3828 տղամարդ և 4644 կին)։ 11.804 ոչ ակտիվ մարդկանցից 4088-ը եղել են աշակերտներ կամ ուսանողներ, 1551-ը` թոշակառուներ, իսկ 6165-ը ոչ ակտիվ են եղել այլ պատճառներով։

2008 թվականին համայնքում եղել է 14325 հարկվող տնային տնտեսություն, որտեղ ապրում էր 46 498 մարդ։ Ընդ որում՝  յուրաքանչյուր անհատ սպառողի հաշվով միջին եկամուտը կազմել է 7642 եվրո։

## Անվանի անձինք
* Բորիս Գամաալիա - ռեյունիոնցի բանաստեղծ, գրականագետ, լեզվաբան, բանահավաք և հասարակական գործիչ
* Գիյոմ Օարո - ֆրանսիացի ֆուտբոլիստ, հարձակվող

## Կլիմա

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Սեն Լուիի քաղաքապետարանի կայքէջը 

Կատեգորիա:Ֆրանսիայի բնակավայրեր
Կատեգորիա:Ֆրանսիայի համայնքներ
Կատեգորիա:Ֆրանսիայի քաղաքներ
Էմի Շերման-Փալադինո

**Էմի Շերման-Փալադինո** (, ), ամերիկացի հեռուստատեսային սցենարիստ, ռեժիսոր և պրոդյուսեր։ «Էմմի» մրցանակաբաշխության հինգ մրցանակների դափներկիր։

Էմի Շերման-Փալադինոն 1990-1994 թվականներին եղել է «Ռոզաննա» կատակերգական հեռուստասերիալի հիմնական սցենարիստը և պրոդյուսերը, որի համար 1992 թվականին ստացել է «Էմմի» անվանակարգ՝ կատակերգության մեջ ունեցած անհատական նվաճումների համար։ Հետագայում նա թողարկել է մի քանի սիթքոմներ, իսկ 2000 թվականին ստեղծել և թողարկել է «Գիլմոր աղջիկներ» ընտանեկան դրաման։ Սերիալը ունեցել է յոթ սեզոն և արժանացել է քննադատների հավանությանը, սակայն երբևէ չի գրանցել վարկանշային հատուկ հաջողություն։ Շերմանը սերիալի կառավարման «ղեկին» է եղել նրա առաջին վեց սեզոնների ընթացքում, երբ այն ցուցադրվում էր *[[The WB Television Network|WB]]* հեռուստատեսությամբ, և դադարել է զբաղվել սերիալով 2006 թվականի ապրիլին, քանի որ չէր կարողացել ստեղծագործական համաձայնության գալ *[[The CW]]* ալիքի հետ։ Վերջինս թողարկել է հեռուստասերիալի վեցերորդ և եզրափակիչ սեզոնները։

2008 թվականին Շերմանը թողարկել է ոչ այդքան հաջողված «Իզաբել Ջեյմսի վերադարձը» սիթքոմը՝ Փարկեր Փոուզիի դերակատարմամբ։ 2012 թվականին թողարկել է «Բալերինաներ» սերիալը՝ «Թոնի» մրցանակի դափնեկիր Սաթոն Ֆոսթերի գլխավոր դերակատարմամբ։ Նախագիծը դրական արձագանքների է արժանացել քննադատների կողմից, իսկ առաջնախաղը կայացել է 2012 թվականի  հունիսի 11-ին։

2017 թվականին Շերմանը ստեղծել է «Զարմանահրաշ տիկին Մեյզելը» կատակերգական դրաման։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* 

Կատեգորիա:20-րդ դարի ամերիկացի կին գրողներ
Կատեգորիա:20-րդ դարի սցենարիստներ
Կատեգորիա:«Էմմի» մրցանակի դափնեկիրներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի հեռուստապրոդյուսերներ
Կատեգորիա:Սցենարիստներ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:21-րդ դարի ամերիկացի կին գրողներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի սցենարիստներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի պարուհիներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի կինոսցենարիստներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի ռեժիսորներ
Գյավրենջի

****Գյավրենջի** (Կևրենճի)**, գյուղ Կարնո նահանգի Դերջան գավառում համանուն քաղաքից 25 կմ հարավ-արևմուտք։ 19-րդ դարում մտնում էր Գոմձոր գյուղախմբի մեջ։ 1888 թվականի մարդահամարի տվյալներով ներկայանում է որպես քրդաբնակ գյուղ։

## Հուշարձաններ
Գյուղի արևելյան եզրին գտնվում է վեցխորան եկեղեցին, որը ներկայումս կիսավեր է, պահպանվել է պատերի հիմնական մասը, իսկ  խորանների կամարներն ու գմբեթը չեն պահպանվել։ Եկեղեցու տարածքում կան 10-11-րդ դարերի խաչքարեր, որոնցից մի քանիսն օգտագործվել են որպես շինաքար։ 2008 թվականին խաչքարերը տեղադրվել են գյուղամիջյան աղբյուրի վերնամասում, բնակելի տների որմերում։ Երկար տարիներ եկեղեցին եղել է հարդանոց, գմբեթը տուժել է եկեղեցու ներսում բռնկված խոտի հրդեհից։ 2008 թվականի հնագիտական պեղումների ընթացքում բացվել է եկեղեցու  հատակագիծը, որը թույլ է տալիս եզրակացնելու, որ այն նման է 10-11-րդ դարերին բնորոշ վեցխորան եկեղեցիներին, իսկ զարդաքանդակները նման են նույն ժամանակաշրջանի Տայքի հայ քաղկեդոնական  եկեղեցիների (Իշխան, Օշկավանք) հարդարանքի լուծումներին։ Հուշարձանը կարելի է թվագրել 10-11-րդ դդ.:

## Ճարտարապետություն
Հուշարձանը 14, 3 մետր տրամագծով, շրջանաձև, բարձր գետնախարիսխով, արտաքուստ տասներկու նիստանի, կենտրոնագմբեթ հորինվածքով շինություն է, որը կառուցված է սրբատաշ քարից։ Խորանների վեց արտաքին նիստերում բացված են երկու մուտք և ութ լուսամուտ, անկյունային վեց նիստերից յուրաքանչյուրում կա մեկական խորշ։ Նիստերի անկյուններում զետեղված են կիսաշրջան զույգ որմնասյուներ, որոնց կապող կամարները պսակել են նիստերը։ Մյուս վեցխորան եկեղեցիներից այս հուշարձանը տարբերվում է նրանով, որ խորանները միաչափ չեն։ Դրա արդյունքում գմբեթը հենված է ոչ թե վեց խորանների անկյունային որմնամույթերից սկիզբ առնող վեց, այլ չորս կամարների վրա, որոնք բարձրանում են արևելյան և արևմտյան խորանների եզրային որմնամույթերը։ Այդ առումով այս հուշարձանը նոր տարատեսակ է իր հորինվածքով։ Արևելյան և արևմտյան խորաններն ունեն կիսաշրջան,  իսկ հարավային և հյուսիսային երկուական խորանները՝ պայտաձև հատակագիծ։ Կիսաշրջան ավագ բեմը  ցածր է, մինչև 45 սմ բարձրություն, որից պահպանվել է միայն ճակատային մասը։ Ավագ խորանն ունի մեկ լուսամուտ, հարավային և հյուսիսային պատերի մեջ ուղղանկյուն, կամարակապ մեկական խորշ։ Հյուսիսային և հարավային ավանդատները նեղ են և ձգված, դեպի արևելք մի փոքր լայնանում է, ծածկված են կլորավուն առաստաղով, լուսավորված են արևելյան մասում մեկական լուսամուտով։

Եկեղեցու մուտքերը երկուսն են՝ արևմտյան և հարավ-արևմտյան խորանների կենտրոնական որմերից։ Արտաքուստ դրանք զարդարված են շքամուտքային լուծումներով, ունեն սլաքաձև կամարներ և երիզված են զույգ կիսաշրջան դեկորատիվ որմնասյուն-կամարներից բաղկացած շրջանակներով։  Արևմտյան շքամուտքը զուրկ է  հարդարանքից, իսկ բարավորը երկկտոր քարից է։ Հաարավարևմտյան շքամուտքի կամարը զարդարված է երկարավուն խաղողի ողկույզներով և տերևաքանդակներով, իսկ բարավորը բաղկացած է միմյանց հենվող սեպաձև յոթ քարերից։ Շքամուտքի որմնասյուների խոյակները հարդարված են պարզ տերևաքանդակներով։ Արևելյան զույգ լուսամուտները պսակող կամարակապ քարին պատկերված է Դանիելը առյուծների գբում հարթաքանդակը։ Հուշարձանին տեսք են  հաղորդում նաև շրջանաձև նախշազարդ գետնախարիսխների զարդաքանդակները։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Էրզրումի մարզ
Ալբորզ

**Ալբորզ օսթան** (, *Օսթան-է Ալբորզ*), օսթան (նահանգ) Իրանի Իսլամական Հանրապետությունում, Իրանի 31 օսթաններից մեկը։ Գտնվում է երկրի կենտրոնական մասում, արևելքից սահմանակից է Թեհրան, հարավից` Մարքազի, արևմուտքից` Ղազվին, հյուսիսից` Մազանդարան օսթաններին։ Օսթանի տարածքը կազմում է , բնակչությունը՝ ։ Տարածքով Ալբորզը Իրանի ամենափոքր օսթանն է։ Մայրաքաղաքը Քարաջ քաղաքն է։

Օսթանը ձևավորվել է 2010 թվականին՝ Թեհրան օսթանի հյուսիս-արևմտյան շրջանների անջատման արդյունքում։ 2014 թվականից օսթանը մասն է կազմում Իրանի 1-ին տարածաշրջանի, որի կենտրոնն է Թեհրանը։

## Բնակչություն
2006 թվականի մարդահամարի տվյալներով այն շրջանների բնակչությունը, որոնք հետագայում մտան օսթանի կազմի մեջ, կազմում էր 2 053 233 մարդ։ 2011 թվականի մարդահամարը հաշվառել էր 2 412 513, իսկ վերջին` 2016 թվականի մարդահամարն արդեն 2 712 400 մարդ։

Տասը հազարից ավել բնակչություն ունեցող քաղաքներն են Քարաջը (բնակչությունը 2016 թվականի դրությամբ` 1 592 492 մարդ), Ֆարդիսը (181 174 մարդ), Քամալշահրը (141 669 մարդ), Նազարաբադը (119 512 մարդ), Մոհամմադշահրը (119 418 մարդ), Մահդաշտը (62 910 մարդ), Մեշքինդաշտը (62 005 մարդ), Հաշթգերդը (55 640 մարդ), Չահարբաղը (48 828 մարդ), Մեհեսթանը (42 147 մարդ), Էշթեհարդը (29 993 մարդ), Գարմդարեն (22 726 մարդ), Գոլսարը (13 745 մարդ), Քուհսարը (10 940 մարդ)։ Ընդհանուր առմամբ քաղաքներում է ապրում 2 512 737 մարդ կամ օսթանի բնակչության 92,6%-ը։

## Վարչական բաժանում
Օսթանը բաժանված է 7 շահրեստանների (գավառների).

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Իրանի աշխարհագրություն
Կատեգորիա:Իրանի նահանգներ
Սֆումատո

[աջից|մինի|284x284px|''[Մոնա Լիզայի* դեմքի դետալ, որը ցույց է տալիս սֆումատոյի օգտագործումը, հատկապես աչքերի շուրջ ստվերում:]]
*'Սֆումատո** (, <span>ծխապատ</span>, մշուշոտ, այսինքն՝ «լղոզված») գեղանկարչության տեխնիկա է, որն ապահովում է գույների և տոնային անցումների մեղմությունը, փափկությունը, մշուշոտ ուրվագծերը։ Սմուֆատոն [[Վերածննդի դարաշրջանի իտալական կերպարվեստ|Վերածննդի կանոնական նկարչական եղանակներից]] է։ [[Լեոնարդո դա Վինչի]]ն սֆումատո տեխնիկայի ամենահայտնի օգտագործողն է եղել՝ հիմնված օպտիկայի և մարդու տեսողության ոլորտում իր հետազոտությունների և կամերա օբսկուրայի  հետ կապված իր փորձերի վրա։ Նա ներկայացրեց այն և ներդրեց այն իր բազմաթիվ աշխատանքներում, ներառյալ ''[[Տիրամայրը ժայռերում|«Տիրամայրը ժայռերում»]]'' և ''[[Մոնա Լիզա|«Մոնա Լիզա»]]'' իր հայտնի նկարներում։

Համաձայն զգալի ընդունվածություն է ձեռք բերած արվեստի պատմաբան Մարսիա Բ. Հոլլի տեսության, սֆումատոն իտալացի [[Բարձր Վերածնունդ|Բարձր Վերածննդի]] նկարիչների համար հասանելի չորս գույների գեղանկարչության տեսակներից մեկն է՝ [[կանգիանտե]]ի, [[Լուսաստվեր|քիարոսկուրոի]] և [[յունիոն]]ի հետ միասին։

== Տեխնիկա ==
Տեխնիկան նուրբ ստվերում է, որը նախատեսված է գույների և երանգների միջև փափուկ անցում առաջացնելու համար՝ ավելի վստահելի պատկեր ստանալու համար։ Այն առավել հաճախ օգտագործվում է՝ կատարելով նուրբ աստիճանավորումներ, որոնք չեն ներառում գծեր կամ եզրագծեր՝ լույսի տարածքներից մինչև մութ հատվածներ։ Տեխնիկան օգտագործվել է ոչ միայն մարդու դեմքի խուսափողական և պատրանքային պատկերացում տալու, այլև հարուստ [[տեսարան հեռվից|մթնոլորտային էֆեկտներ]] ստեղծելու համար։ [[Լեոնարդո դա Վինչի]]ն տեխնիկան նկարագրել է որպես գույների խառնուրդ՝ առանց գծերի կամ եզրագծերի օգտագործման՝ «ծխի ձևով»։

== Կիրառողներ ==
[[Պատկեր:Raphael - Madonna in the Meadow - Google Art Project.jpg|մինի|311x311փքս|[[Ռաֆայել Սանտի]]**, «*'[[Տիրամայրը կանաչի մեջ]]» ]]
Բացի Լեոնարդոյից և նրա հետևորդներից,  հաճախ սֆումատո են կիրառեել նաև այլ նշանավոր նկարիչներ՝ [[Կոռեջո|Կորեջիոն]], [[Ռաֆայել Սանտի|Ռաֆայելը]] և [[Ջորջոնե|Ջորջիոնեն]]։ Ռաֆայելի *«Տիրամայրը կանաչի մեջ» կտավը'' սֆումատոյի  հայտնի օրինակ է, հատկապես Մարիամ Աստվածածնի դեմքին։ Լեոնարդոյի հետևորդների թվում լայնորոն սֆումատո են  կիրառել Բերնարդինո Լուինին և Ֆունիսին։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Գեղանկարչական տեխնիկաներ
Կատեգորիա:Իտալերեն բառեր և արտահայտություններ
Կատեգորիա:Լեոնարդո դա Վինչի
Կատեգորիա:Վերածննդի արվեստ