Ինեսա Կովալևսկայա

**Ինեսա Ալեքսեևնա Կովալևսայա** (, ), մուլտիպլիկացիայի ռեժիսոր և սցենարիստ, Ռուսաստանի Դաշնության արվեստի վաստակավոր գործիչ (2002)։

## Կենսագրություն
Ինեսա Կովալևսկայան ծնվել է 1933 թվականի մարտի 1-ին Մոսկվայում։ Հայրը՝ գեներալ-մայոր Ալեքսեյ Կովալևսկին (1901-1950), մասնակցել է Ռուսաստանի քաղաքացիական և Հայրենական մեծ պատերազմներին, եղել է պատմաբան, Վ․ Լենինի անվան ռազմաքաղաքական ակադեմիայի ղեկավար (1943-1948), ապա ԽՄԿԿ Կենտկոմին առընթեր Հասարակական գիտությունների ակադեմիայի ռեկտոր (1948-1950)։ Մայրը՝ Լյուդմիլա Պետրովնա Կովալևսկայան (1912-1989), եղել է տնային տնտեսուհի։

Ինեսա Կովաևսկայան սովորել է երաժշտական դպրոցի դաշնամուրի դասարանում, պատրաստվել է ընդունվել Գնեսինաների անվան դպրոց, երբ սկսվել է Հայրենական մեծ պատերազմ։ 1941 թվականից մինչև 1945 թվականն ընտանիքի հետ գտնվել է տարհանման մեջ։ Ընդմիջումներով սովորելով դպրոցում՝ ավարտել է 1950 թվականին։ Նույն թվականին մահացել է հայրը. ըստ որոշ տվյալների՝ կյանքին վերջ է տվել ինքնասպանությամբ, ըստ այլ տվյալների՝ դարձել է բռնաճնշումների զոհ։ Դա Ինեսա Կովալևսկայային խանգարել է ընդունվել Մոսկվայի պետական համալսարան։

1958 թվականին Ինեսա Կովալևսկայան ավարտել է Ա․ Լունաչարսկու անվան թատերական արվեստի ինստիտուտի թատերագիտական բաժինը։ 1959 թվականից մինչև 1961 թվականն աշխատել է ԽՍՀՄ մշակույթի նախարարության կինեմատոգրաֆիայի հարցերով կոմիտեում, որտեղ կրտսեր խմբագրի պաշտոնում վերահսկել է Մոլդովական ԽՍՀ կինեմատոգրաֆիան ու մուլտիպլիկացիան։ 1964 թվականին ավարտել է Սցենարիստների և ռեժիսորների բարձրագույն դասընթացները և սկսել է ստեղծագործական գործունեությունը «Սոյուզմուլտֆիլմ» կինոստուդիայում։

Մեծ ճանաչման ու փառքի է արժանացել ԽՍՀՄ առաջին մուլտֆիլմ-մյուզիքլի՝ «Բրեմենյան երաժիշտներ» ֆիլմի, «Փոքրիկ կատեր» (, որում հնչում է *Чунга-Чанга* հայտնի երգը), «Ինչպես կորյունը և կրիան երգ երգեցին» (, «Я на солнышке лежу…» երգ), «Նավահանգստում» (, «Эта территория зовется акватория…» երգ), *«Чучело-Мяучело»* և այլ երաժշտական մուլտֆիլմեր։

Երաժշտական ֆիլմերի ժանրում ունեցած հաջողությունից հետո Ինեսա Կովալևսկայան սկսել է էկրանավորել ժողովրդական երգեր և համաշխարհային դասական արվեստի գլուխխգործոցներ՝ «Ռուսական մեղեդիներ» (, 1972), «Մանկական ալբոմ» (, 1976), «Կոստրոմա» (, 1989)։ Ինեսա Կովալևսկայան գրել է սցենարներ իր նկարահանած բազմաթիվ մուլտֆիլմերի համար։

2002 թվականին Ինեսա Կովալևսկայան արժանացել է Ռուսաստանի Դաշնության արվեստի վաստակավոր գործչի պատվավոր կոչման։

2015 թվականի ապրիլի 8-ին, երբ առաջին անգամ շնորհվել է «Իկար» կինոմրցանակը, Ինեսա Կովալևսկայան արժանացել է «Վարպետ» () մրցանակի։

## Ֆիլմագրություն
* 1965 – Ավտոմատ () – *ռեժիսոր*
* 1967 – Չորսը մի բակից  () – *ռեժիսոր*
* 1969 – Բրեմենյան երաժիշտներ () – *ռեժիսոր*
* 1970 – Փոքրիկ կատեր () – *ռեժիսոր*
*1971 – Կրակե տարիների երգերը () – *ռեժիսոր և սցենարիստ*
* 1972 – Ռուսական մեղեդիներ () – *ռեժիսոր*
* 1973 – Տերտերի և նրա Բալդի ծառայի հեքիաթը () – *ռեժիսոր և սցենարիստ*
* 1974 – Ինչպես կորյունը և կրիան երգ երգեցին () – *ռեժիսոր*
* 1975 – Նավահանգստում () – *ռեժիսոր*
* 1976 – Մանկական ալբոմ () – *ռեժիսոր և սցենարիստ*
* 1978 – Լեռնային վարպետ () – *ռեժիսոր*
* 1979 – Ողջո՛ւյն, Օլիմպիադա () – *ռեժիսոր և սցենարիստ*
* 1980 – Կամարինսկյա () – *ռեժիսոր և սցենարիստ*
* 1981 – Մի անգամ առավոտյան () – *ռեժիսոր*
* 1982 – Чучело-Мяучело – *ռեժիսոր*
* 1983 – Խածկտիկ () – *ռեժիսոր և սցենարիստ*
* 1984 – Պատկերներ ցուցահանդեսից () – *ռեժիսոր և սցենարիստ*
* 1985 – Տիկնիկների պարեր () – *ռեժիսոր և սցենարիստ*
* 1986 – Զբոսանք () – *ռեժիսոր և սցենարիստ*
* 1989 – Կոստրոմա () – *ռեժիսոր*
* 1990 – Ծղրիդ Կուզյայի արկածները (պատմություն առաջին) () – *ռեժիսոր և սցենարիստ*
* 1991 – Ծղրիդ Կուզյայի արկածները (պատմություն երկրորդ) () – *ռեժիսոր և սցենարիստ*
* 1993 – Թզուկները և լեռնային թագավորը () – *ռեժիսոր և սցենարիստ*
* 2001 – Դորա-Դորա-Պոմիդորա () – *ռեժիսոր և սցենարիստ*

## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն
*  Стр. 327—328.
* «Кинограф» № 20, 2010 — Ковалевская И. А.: Воспоминания о создании фильма «Бременские музыканты», Георгий Бородин: Предисловие.
* 

## Արտաքին հղումներ
* Ինեսա Կովալևսկայան Аниматор.ru կայքում
* Мультфильмы Инессы Ковалевской

Կատեգորիա:Խորհրդային մուլտիպլիկատորներ
Կատեգորիա:Խորհրդային սցենարիստներ
Կատեգորիա:Կին նկարիչ-մուլտիպլիկատորներ
Կատեգորիա:Ռեժիսորներ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Ռուս մուլտիպլիկատորներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի Դաշնության արվեստի վաստակավոր գործիչներ
Կատեգորիա:Սցենարիստների և ռեժիսորների բարձրագույն դասընթացների շրջանավարտներ