Կատակներ զոքանչի կամ սկեսրոջ մասին

մինի|Բժիշկը հիվանդի զոքանչին տեղեկացնում է, որ նա պետք է դիմի տորակոցենտեզի (), իսկ զոքանչը հասկանում է որ փեսան պետք է ալկոհոլ ընդունի ()։ Չարլզ Քին, փայտի փորագրություն, 1880 թվական
**Զոքանչի կամ սկեսրոջ մասին** **[[Հումոր|հումորն]] ու [[Անեկդոտ|կատակները]]** կատակերգության հիմնական բաղադրիչներից են։ Հումորը հիմնված է այն ենթադրության վրա, որ միջին վիճակագրական զոքանչը իր փեսային համարում է անհամապատասխան իր դստեր համար (կամ սկեսուրը՝ հարսին՝ իր որդու համար) և կարող է լինել կոպիտ, գերիշխող, անտանելի և անհրապույր։

## Կիրառում
Կան ապացույցներ, որ այս կատակը հայտնվել է դեռևս հռոմեական ժամանակներում. Յուվենալիոսի *VI երգիծանքն* ասում է, որ մարդ չի կարող երջանիկ լինել, քանի դեռ զոքանչը ողջ է։ Սկեսուրի/զոքանչի մասին կատակների մեծ մասը հեշտությամբ թարգմանվում է այլ լեզուներով և հեշտությամբ հասկացվում է եվրոպական մշակույթների մեծ մասում:

Բրիտանացի կատակերգուներ Լես Դոուսոնը և Ջիմ Դևիդսոնը հաճախ են օգտագործել այդպիսի կատակներ, և շատ հեռուստատեսային սիթքոմներում ներկայացվել են կարծրատիպային սկեսուրներ և զոքանչներ։

Զոքանչների մասին անեկդոտները շատ են նաև հայկական իրականության մեջ։ Փեսա-զոքանչ հարաբերությունների կատակերգական իրավիճակները լավ են ներկայացված Ժիրայր Անանյանի «Տաքսի-տաքսի» («Սերը ճամպրուկի մեջ») պիեսում, որի հիման վրա Հակոբ Պարոնյանի անվան երաժշտական կոմեդիայի պետական թատրոնում բեմադրվել էր համանուն ներկայացումը։

Դեյվ Բրեգերի ծաղրանկարների մասին գրքում հեղինակը թվարկում է մի շարք «մաշված կատակներ» և առաջարկում է դրանք օգտագործելու ձևերը: Նրա ծաղրանկարներից մեկում ինքը և կինը գնում են թանգարան և տեսնում տիրանոզավրի կմախք: Տիկին Բրեգերն ասում է. «Եվ խնդրում եմ, ոչ մի կատակ չանես այն մասին, որ զանգահարել է իմ մայրը կամ նման մի բան...»։

Պամելա Քոթերիլի՝ սկեսուրների վերաբերյալ ուսումնասիրությունը ցույց է տվել, որ «նրանք հակված չեն նեղանալու կատակներից, քանի որ դրանք թվում են այնքան անհեթեթ, որ չեն կարող կիրառվել իրենց հանդեպ, միևնույն ժամանակ դրանք չեն համարում զվարճալի»։ Քոթերիլը նաև պարզել է, որ հարսները նույնպես դրանք զվարճալի չեն համարում՝ հիմնականում հասկանալով, որ մի օր այդ կատակները կարող են կիրառվել իրենց վրա։

Ոմանք այդպիսի կատակները համարում են վիրավորական։ Լայնորեն լուսաբանվել է Լոնդոնի թաղամասում 2010 թվականին տեղի ունեցած դեպքը, երբ «Մշակութային իրազեկություն. ընդհանուր խնդիրներ» սեմինարի աշխատանքային գրքույկը խորհուրդ էր տալիս չօգտագործել դրանք։ Գրքույկում նշվում էր, որ «զոքանչի/սկեսուրի մասին կատակները, բացի ինքնին վիրավորական սեքսիստական լինելուց, կարող են նաև վիրավորական համարվել այն հիմքով, որ դրանք անհարգալից են մեծերի կամ ծնողների նկատմամբ»:

## Պատկերումներ
Այս կարծրատիպը հաճախ պատկերվում է ֆիլմերում և հանրաճանաչ ժամանցային ծրագրերում: Որոշ օրինակներ՝

* Վիոլա Ֆիլդսը (Ջեյն Ֆոնդա) ''«Եթե սկեսուրը հրեշ է»'' ֆիլմում։
* Մարի Բարոնը (Դորիս Ռոբերտս) *«Բոլորը սիրում են Ռեյմոնդին»* սիթքոմում, որը չափազանց միջամտող է և անդադար մեծամիտ դիտողություններ է անում իր հարս Դեբրային:
* Ադել Դելֆինոն (Սելիա Ուեսթոն) *[[Հուսահատ տնտեսուհիները|«Հուսահատ տնտեսուհիները»]]* հեռուստասերիալում:
* Էնդորան (Ագնես Մուրհեդ) *«Կախարդված»* սիթքոմում կախարդ է, որը դժգոհ է իր դստեր՝ սովորական մարդու հետ ամուսնանալու որոշումից և հաճախ օգտագործում է իր կախարդանքը՝ դստեր համար խնդիրներ ստեղծելու համար։
* Նորմա Սփիքմանը (Լիզ Սմիթ) *«Ռոյլների ընտանիքը»* սիթքոմում, որը սիրում է խաբել իր փեսա Ջիմին:
* Օլիվիա Ջեֆերսոնը (Զարա Քալի) *«Ջեֆերսոնները»* սիթքոմում հաճախ է նվաստացնում իր հարսին՝ Լուիզային:
* Տիկին Մարկուսը (Էթել Մերման) *[[Սա խենթ, խենթ, խենթ, խենթ աշխարհ է|«Սա խենթ, խենթ, խենթ, խենթ աշխարհ է»]]* ֆիլմում հաճախ է հանդիմանում իր փեսային՝ Ռասել Ֆինչին (Միլտոն Բերլ), գրեթե անընդհատ բողոքում է և նյարդայնացնում ֆիլմի մյուս հերոսների մեծ մասին։
* Տիկին Գիբսոնը (Էթել Օուեն) *«Նորապսակները»* հեռուստասերիալի տարբեր դրվագներում հաճախ վիրավորում է իր փեսային՝ Ռալֆին՝ կատակներ անելով նրա քաշի մասին, Ալիսին պատմելով այլ տղամարդկանց մասին, որոնք սիրահետել են նրան նախքան Ռալֆի հետ ամուսնանալը նրա ներկայությամբ, և ասելով այնպիսի բաներ, որոնք Ալիսին այնքան են զայրացնում, որ վերջինս բղավում է նրա վրա և ստիպում դուրս գալ տնից։
* Փըրլ Սլագհուփլը *«Ֆլինտսթոունները»* մուլտֆիլմային սերիալում հաճախ է մտածում, թե ինչու է իր դուստր Վիլման ստիպված եղել ամուսնանալ Ֆրեդ Ֆլինտսթոունի հետ։
* Մեջ Հարվին (Շեյլա Ռիդ) *«Բենիդորմ»* սիթքոմում հաճախ է նյարդայնացնում իր փեսա Միկին:

## Այլ
*Dracaena trifasciata* բույսը երբեմն անվանում են «զոքանչի լեզու»։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Mother in Law Support and Stories Collection
* Mother-In-Law Stories, Jokes and Support 

Կատեգորիա:Կարծրատիպեր
Կատեգորիա:Հումոր
Կատեգորիա:Սատիրա