Կրուշևաց

**Կրուշևաց** (), քաղաք Սերբիայում։ Միջնադարում եղել է Սերբիայի մայրաքաղաքը։ Բնակչությունը 2002 թվականի մարդահամարի տվյալներով 75.256 մարդ է, իսկ Կրուշևաց համայնքի բնակչությունը՝ 130.000:

Կրուշևաց համայնքը ներառում է 101 բնակավայր։ Կրուշևաց քաղաքը համայնքի տնտեսական, քաղաքական, արդյունաբերական, վարչական, մշակութային, կրթական, մարզական կենտրոնն է։ Կրուշևաց համայնքը զբաղենում է 854 կմ² մակերես։

Քաղաքը գտնվում է Կրուշևիցյան գոգահովտում, որ փռված է Արևմտյան Մորավիայում։ Այն հյուսիսում հարում է Լևչային ու Տեմնիչային, հյուսիսում` Ժուպեին, Կոպաոնիկին, հարավում` Յաստրեբացին, իսկ արևմուտքում` Կրալևի և Իբարսկի գոգահովիտներին։

## Պատմություն
Կրուշևացը որպես մայրաքաղաք 1371 թվականին հիմնադրել է իշխան Լազար Խլեբելյանովիչը։ Առաջին անգամ հիշատակվել է 1387 թվականին։ Ավանդության համաձայն` Կրուշևացն իր անունը ստացել է *կրուշցա* քարի անունից, որից էլ հիմնականում կառուցվել են քաղաքի շինությունները։

Կոսովոյի ճակատամարտից հետո Կրուշևացը դարձել է Սերբիայի մայրաքաղաքը։ Այդ ժամանակ երկիրը կառավարում էր Միլիցան, իսկ նրանից հետո` Լազարի որդին` Ստեֆանը, ով հետագայում մայրաքաղաք է հռչակում Բելգրադը։ Թուրքերը բազմիցս հարձակվել են Կրուշևացի վրա, սակայն այն նվաճել են միայն 1427 թվականին՝ Ստեֆանի մահից հետո։

1444 թվականից Կրուշևացն անցնում է Գեորգի Բրանկովիչի ձեռքը, սակայն թուրքերն այն վերջնականապես նվաճում են 1454 թվականին։ Այն ժամանակ քաղաքը կրում էր «Ալաջ Հիսար» թուրքական անունը։ Ավստրիա-թուրքական պատերազմի ժամանակ` 1689 թվականին, քաղաքն ազաագրվել է թուրքերից։ Հետագայում քաղաքը կրկին հետ է վերադարձվել թուրքերին 1791 թվականի Սվիստովի համաձայնագրով։ Կրուշևացը թուրքերից վերջնակապես ազատագրվել է 1833 թվականին։ Ազատագրումից հետո քաղաքն սկսել է արագ զարգանալ` դառնալով ժամանակի Սերբիայի կարևոր կենտրոններից մեկը։

Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի ժամանակ գերմանացիները Բագդալա լեռան վրա գնդակահարել են Կրուշևացի 1692 պարտիզանի` իրենց վրեժը լուծելով Կրուշևացի ճակատամարտում ունեցած կորուստների համար։ Պատերազմից հետո այդ տեղը վերածվել է հուշահամալիր-այգու` «Սլոբոդիշտե» (Ազատագրում) անվանումով։

## Արդյունաբերություն
Կրուշևացը արդյունաբերական կենտրոն է` զարգացած մետաղամշակման և քիմիական արդյունաբերությամբ։ Այստեղ գործում են ալկոհոլային և ոչ ալկոհոլային խմիչքների «Ռուբին» ֆաբրիկան, մոտ 1200 այլ ընկերություններ։

## Ժողովրդագրություն
Կրուշևացում ապրում է 46.395 չափահաս բնակիչ, բնակչության միջին տարիքը 39.2 է։ Քաղաքում հաշվվում են 19.342 ընտանիք, ընտանիքի անդամների միջին քանակը` 2.95:

Բնակիչները հիմնականում սերբեր են։

## Պատկերասրահ


Պատկեր:Lazarica2.jpg|Լազարիցա եկեղեցին
Պատկեր:Zvonik.jpg|Զանգակատուն
Պատկեր:Don_Zon_kula.jpg|Կրուշևացի ամրոցի ավերակները
Պատկեր:Car_Lazar.jpg|Իշխան Լազարին նվիրված հուշարձան
Պատկեր:Ks_panorama1.jpg|Քաղաքի տեսքը հարավից
Պատկեր:Ks_panorama2.jpg|Քաղաքի արևելյան տեսարան
Պատկեր:Filip Visnjic guslar.jpg|Կրուշևացի ճակատամարտին նվիրված հուշարձանի հատված` Ֆիլիպ Վիշնիչ



## Նշանավոր բնակիչներ

* Միոդրագ Չկալյա
* Բոյան Միլանդինովիչ
* Ռադմիլա Սավիչևիչ
* Վլաստիմիր Ստոիլկովիչ
* Ռադմիլա Ժիվկովիչ
* Տաշկո Նաչիչ
* Ռադոշ Բայիչ
* Լյուբինկա Բոբիչ
* Միլիյա Վուկովիչ
* Վոյին Չետկովիչ
* Նատաշա Շոլակ
* Նեբոյշա Բրադիչ
* Դոբրիցա Չոսիչ
* Ստանիսլավ Բինիչկի
* Լիլյանա Ջյուրովիչ
* Միլան Միլովանովիչ
* Գորան Ռաիչևիչ

## Քույր քաղաքներ

*  Պիստոյա
*  Տրոգիր
*  Տրավնիկ
*  Կորֆու
*  Սենտ Անդրեա
*  Կիրյատ Գատ
*  Ռիմնիկու Վիլչա
*  Լիպեցկ

Կրուշևացը համագործակցում է հետևյալ քաղաքների հետ.
*  Ստարա Զագորա (2000)
*  Ռյազան (2000)
*  Ժալեց (2006)
*  Վոլգոգրադ (1999)

## Արտաքին հղումներ
* Պաշտոնական կայք 
* ''Կրուշևաց'' պորտալ

Կատեգորիա:1371 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր
Կատեգորիա:Սերբիայի քաղաքներ