Անար Մամեդլի

**Անար Ասաֆ օղլու Մամեդլի** (, ), ադրբեջանցի իրավապաշտպան։ Ակտիվորեն մասնակցում է ընտրությունների դիտարկմանը և մշտադիտարկմանը և բազմիցս քննադատել է Ադրբեջանի իշխանությունների կողմից ընտրությունների անցկացումը։ 2013 թվականի դեկտեմբերի 16-ին Մամեդլին ձերբակալվել և բանտարկվել է՝ 2013 թվականի հոկտեմբերի նախագահական ընտրությունները բացահայտ քննադատելուց հետո։ Չնայած միջազգային բողոքներին, 2014 թվականի մայիսին դատապարտվել է ավելի քան 5 տարվա ազատազրկման։ 2014 թվականի սեպտեմբերի 29-ին, երբ եղել է դեռ կալանքի տակ, Մամեդլին Եվրոպայի խորհրդի խորհրդարանական վեհաժողովից արժանացել է Վացլավ Հավելի մարդու իրավունքների մրցանակին մարդու իրավունքների ոլորտում իր «ակնառու» գործողությունների համար։

## Ակտիվիզմ
Մամեդլին իր գործունեությունը սկսել է 1990-ականների վերջին։ 1997 թվականին Բաշիր Սուլեյմանլիի և այլ երիտասարդ համահիմնադիրների հետ հիմնել է «Աշխարհիկ առաջընթաց» երիտասարդական կազմակերպությունը։ 2001 թվականին մասնակցել է Ընտրությունների մոնիտորինգի կենտրոնի ստեղծմանը։ 2008 թվականի Ադրբեջանի նախագահական ընտրություններից հինգ ամիս առաջ այս կազմակերպության գրանցումը չեղարկվել է 2008 թվականի մայիսի 14-ին Խաթայի շրջանային դատարանի կողմից՝ պաշտոնական փաստաթղթերում նշված տեխնիկական պատճառներով։ Ի պատասխան սրա՝ Անար Մամեդլին և Բաշիր Սուլեյմանլին 2008 թվականի դեկտեմբերին հիմնել են Ընտրությունների մոնիտորինգի և ժողովրդավարության ուսումնասիրման կենտրոնը։

Մամեդլիի կազմակերպությունը Ընտրությունների մոնիտորինգի կազմակերպությունների եվրոպական ցանցի, Ժողովրդավարական ընտրությունների եվրոպական պլատֆորմի, Խորհրդարանական մոնիտորինգի կազմակերպությունների ցանցի և Եվրոպական միության Արևելյան գործընկերության ծրագրի Քաղաքացիական հասարակության ֆորումի անդամ է: Մամեդլին մասնակցել է բազմաթիվ ընտրությունների դիտարկմանը միջազգային մակարդակով։

Իր գործունեությանը զուգահեռ՝ Մամեդլին, 1998-ից 2002 թվականներին, աշխատել է որպես լրագրող՝ զբաղեցնելով տարբեր պաշտոններ՝ որպես թերթի թղթակից, մեկնաբան, խմբագիր և գլխավոր խմբագրի օգնական «Մերքեզ» (Կենտրոն), «Հյուրիեթ» (Ազատություն) և «Բուգյուն» (Այսօր)։

Մամեդլին ավարտել է Ադրբեջանի լեզուների համալսարանը:

## Ձերբակալություն
2013 թվականի հոկտեմբերի 9-ին կայացած նախագահական ընտրությունների վերաբերյալ բարձրաձայն քննադատությունից հետո, ԸՄԺՈՒԿ-ն հայտնվել է աճող ճնշման տակ։ Ընտրությունների վերաբերյալ իր զեկույցում ԸՄԺՈՒԿ-ն մատնանշել է մի շարք խախտումներ՝ նշելով, որ ազատ և ժողովրդավարական քվեարկության պայմանները չեն բավարարվել։

Ադրբեջանի գլխավոր դատախազությունը իր զեկույցի հրապարակումից կարճ ժամանակ անց Մամեդլիի դեմ քրեական գործ է հարուցել, և նա ձերբակալվել է 2013 թվականի դեկտեմբերի 16-ին։ 2014 թվականի մայիսի 26-ին Բաքվի ծանր հանցագործությունների դատարանի որոշմամբ Անար Մամեդլին դատապարտվել է 5 տարի 6 ամիս ազատազրկման։ Մամեդլիին մեղադրանք է առաջադրվել անօրինական ձեռնարկատիրության, հարկերից խուսափելու և ընտրությունների արդյունքների վրա ազդելու նպատակով պաշտոնեական լիազորությունները չարաշահելու համար։ Մամեդլին և նրա փաստաբանները հերքել են բոլոր մեղադրանքները։ Դատավարությունը և դատավճիռը քննադատության են արժանացել ազմաթիվ միջազգային կազմակերպությունների և մարդու իրավունքների պաշտպանությամբ զբաղվող խմբերի կողմից։ Amnesty International-ը Անար Մամեդլիին ճանաչել է որպես խղճի բանտարկյալ, և մի շարք երկրներ կոչ են արել նրան ազատ արձակել։

2014 թվականի սեպտեմբերին Մամեդլիին Եվրոպայի խորհրդի խորհրդարանական վեհաժողովը (ԵԽԽՎ) շնորհել է Վացլավ Հավելի անվան մարդու իրավունքների մրցանակը: Այս մրցանակով Եվրոպայի խորհուրդը գնահատում է «քաղաքացիական հասարակության ակնառու գործունեությունը մարդու իրավունքների պաշտպանության գործում»։

2016 թվականի մարտի 17-ին՝ գրեթե 2.5 տարի բանտարկությունից հետո, Անար Մամեդլիին Ադրբեջանի նախագահը նրան ներում է շնորհել։

2024 թվականի ապրիլին Անար Մամեդլին դատարանի որոշմամբ ձերբակալվել է Ադրբեջանի Հանրապետության քրեական օրենսգրքի 192.3.2 (անօրինական ձեռնարկատիրություն, որը կատարվել է առանձնապես խոշոր եկամուտ ստանալու միջոցով), 193-1.3.1, 193-1.3.2 (հանցավոր ճանապարհով ձեռք բերված գույքի օրինականացում, որը կատարվել է կազմակերպված խմբի կամ հանցավոր կազմակերպության/հանցավոր համայնքի կողմից խոշոր մասշտաբով), 206.4 (կազմակերպված խմբի կողմից կատարված մաքսանենգություն), 213.2.1 (կազմակերպված խմբի կողմից կատարված հարկերից խուսափել), 320.1 և 320.2 (կեղծիք, պաշտոնական փաստաթղթերի անօրինական արտադրություն կամ վաճառք կամ կեղծ փաստաթղթերի օգտագործում) հոդվածներով մեղադրանքներով։

## Պարգևներ
2014 թվականի սեպտեմբերին Անար Մամեդլին դարձել է Վացլավ Հավելի մրցանակի դափնեկիր։

2014 թվականի հոկտեմբերին Նորվեգիայի Հելսինկյան կոմիտեն Անար Մամեդլիին Ռասուլ Ջաֆարովի, Լեյլա Յունուսի և Ինթիգամ Ալիևի հետ միասին Անդրեյ Սախարովի անվան ազատության մրցանակ է շնորհել:

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Անար Մամեդլին՝ Ադրբեջանում մարդու իրավունքների վիճակի մասին
* ԴԱՏԱԿԱՆ ՊԱՏՄՈՒԹՅՈՒՆ. ԱՆԱՐ ՄԱՄԵԴԼԻ – Առաջնագծի պաշտպաններ
* ԱԴՐԲԵՋԱՆ — Որքան մոտենում է Բաքվում կայանալիք Եվրոպական խաղերի օրը, այնքան ավելի ակտիվ են իշխանությունները հետապնդում մարդու իրավունքների պաշտպաններին։pdf
* ԵԱՀԿ - Ադրբեջան, նախագահական ընտրություններ, 9 հոկտեմբերի 2013թվական։ Վերջնական զեկույց

Կատեգորիա:Ադրբեջանցի իրավապաշտպաններ
Կատեգորիա:Ադրբեջանցի կալանավորներ և ձերբակալվածներ
Կատեգորիա:Ադրբեջանցի հասարակական գործիչներ
Կատեգորիա:Ադրբեջանցիներ
Կատեգորիա:Իրավապաշտպաններ