Ազգային նույնականություն

**Ազգային նույնականություն,** անձի ինքնություն կամ պատկանելության զգացումը մեկ կամ մի քանի պետությունների կամ ազգերի նկատմամբ։
[մինի|1916 թվականի բացիկ, որի վրա պատկերված են [Առաջին համաշխարհային պատերազմի դաշնակիցներ|Առաջին համաշխարհային պատերազմի դաշնակիցներից մի քանիսի ազգային անձնավորումները, որոնցից յուրաքանչյուրը ձեռքին պահում է իր ազգը ներկայացնող դրոշը]]
Ազգային նույնականությունը ներառում է քաղաքական և մշակութային տարրեր։ Ազգային նույնականությունը կարող է առաջանալ մարդկանց կյանքում «ընդհանուր կետերի» առկայությունից, որոնցից են ազգային խորհրդանիշները, լեզուն, ազգի պատմությունը և ազգային գիտակցությունը։ Դա մի զգացողություն է, որը մարդը կիսում է իր ազգակիցների հետ՝ անկախ իր քաղաքաիրավական կարգավիճակից։ Հոգեբանական առումով այն սահմանվում է որպես «տարբերության գիտակցում», ««մենք»-ի և «նրանք»-ի ճանաչում»։ Ազգային ինքնությունը կարող է ներառել բազմազգ պետությունների և հասարակությունների ընդհանուր ինքնության զգացողություն ունեցող բնակչությունը, ինչպես նաև սփյուռքը: 

Դրական կոնտեքստում ազգային ինքնության դրսևորումը հայրենասիրությունն է, որը բնութագրվում է ազգային հպարտությամբ և սեփական երկրի հանդեպ մեծ սիրո զգացողությամբ։ Ազգային ինքնության ծայրահեղ և բացասական դրսևորումը շովինիզմն է։

## Ձևավորում
[մինի|[Նորվեգացիներ|Նորվեգացիները նշում են երկրի ազգային օրը]]
Ազգային ինքնությունը բնածին չէ, և ըստ էության, սոցիալական կառույց է։ Չկա ազգային ինքնության վերաբերյալ համաձայնեցված և հստակ սահմանում։ Այն կարող է առաջանալ մարդկանց կյանքում «ընդհանուր կետերի» առկայությունից, որոնցից են ազգային խորհրդանիշները, լեզուն, գույները, ազգային պատմությունը, արյունակցական կապերը, մշակույթը, երաժշտությունը, խոհանոցը, ռադիոն, հեռուստատեսությունը, և այլն։ Տարբեր սոցիալական ազդեցությունների ներքո մարդիկ ազգային ինքնությունը ներառում են հենց իրենց ինքնության մեջ՝ ընդունելով համոզմունքներ, արժեքներ և սպասումներ, որոնք համապատասխանում են իրենց ազգային ինքնությանը։ 

Կա ազգային ինքնության երեք հիմնական սահմանում.

* Ազգային ինքնությունը ֆիքսված է՝ հիմնված ծագման, ընդհանուր լեզվի պատմության, էթնիկ պատկանելության և աշխարհայացքի վրա (Քոնոր 1994; Հանթինգթոն 1996 ):
* Կոնստրուկտիվիստները կարևորում են քաղաքականությունը և գերիշխող խմբերի կողմից իշխանության օգտագործումը՝ հասարակությունում արտոնյալ կարգավիճակ ձեռք բերելու և պահպանելու համար (Brubaker, 2009; Spillman, 1997; Wagner-Pacifici & Schwartz, 1991 ):
* Քաղաքացիական ինքնության դպրոցը կենտրոնանում է իրավունքի և պետական ինստիտուտների կառավարման օրինականության վրա։

Որոշ գիտնականներ պարզել են, որ երաժշտությունը կարող է ամրապնդել ազգային ինքնությունը՝ մեծացնելով էթնիկ հպարտության զգացումը։

## Ազգային գիտակցություն
[մինի|[Ամերիկայի Միացյալ Նահանգների դրոշ|Ամերիկյան դրոշը որպես ազգային խորհրդանիշ]]
**Ազգային գիտակցությունը** ազգային նույնականության ընդհանուր զգացողություն է, և ընդհանուր ըմբռնումն այն մասին, որ մարդկանց խումբը կիսում է ընդհանուր էթնիկ/լեզվական/մշակութային ծագում։ Պատմականորեն, ազգային գիտակցության բարձրացումը եղել է ազգ ստեղծելու առաջին քայլը։ Առաջին հայացքից, ազգային գիտակցությունը իր կոլեկտիվի մասին մարդու իրազեկության մակարդակն է և այն հասկացողությունը, որ առանց «նրանց» չի կարող լինել «մենք»։ Այն ընտանիքի, սովորույթների, հասարակական և սեռական դերերի և այլնի նկատմամբ բազմաթիվ ընդհանուր վերաբերմունքների և համոզմունքների գիտակցումն է։ Գիտակցությունը թույլ է տալիս մարդուն ունենալ «կոլեկտիվ ինքնություն», որը թույլ է տալիս նրան գիտակցել, թե որտեղ են գտնվում և ինչպես են այդ վայրերն ու շրջապատի մարդիկ այնքան նշանակալից, որ, ի վերջո, կոլեկտիվը վերածում են ազգի։

Եվրոպայում և Ամերիկայում ազգային նույնականությունը զարգացել են պետության ժողովրդին ներդրված քաղաքական ինքնիշխանության գաղափարի հետ մեկտեղ։ Արևելյան Եվրոպայում այն նաև հաճախ կապվում էր էթնիկ պատկանելության հետ։ Ազգայնականությունը նախ պահանջում է ազգային գիտակցություն, մարդկանց կամ ազգի ազգային ընդհանրության գիտակցում։ Ազգային գիտակցության մակարդակի բարձրացումը հաճախ վերագրվում է ազգային հերոսներին և կապված է ազգային խորհրդանիշների հետ։

### Տեսակետներ
#### Բենեդիկտ Անդերսոն
Ըստ Բենեդիկտ Անդերսոնի՝ ազգերը երևակայական են։ «Երևակայական համայնքի» գաղափարն այն է, որ ազգը սոցիալական կառուցված է, և կազմված է մի քանի անհատներից, ովքեր իրենց համարում են որոշակի խմբի մաս։ Անդերսոնը ազգերին անվանում էր «երևակայական համայնքներ»։ 

#### Էռնեստ Գելներ
Ի տարբերություն Բենեդիկտ Անդերսոնի, Գելները կարծում էր, որ ազգերը «երևակայական համայնքներ» չեն, և իրական են։ Գելները բացատրում է, թե ինչպես է, իր կարծիքով, առաջացել ազգը։ Իր կարծիքով, ազգերը ժամանակակից կառուցվածքներ են։ Գելները կարծում էր, որ ազգերը արդյունաբերական հեղափոխության արդյունք են։ Քանի որ քաղաքներում հավաքվում էին տարբեր ծագում ունեցող մեծ թվով մարդիկ, նրանց միջև պետք էր ստեղծել ընդհանուր ինքնություն և ինքնության զգացում։ Գելները կարծում էր, որ ազգերը անհրաժեշտություններ չեն։ 

#### Փոլ Գիլբերտ
«Ազգայնականության փիլիսոփայություն» գրքում Փոլ Գիլբերտը պարզաբանում է, թե ինչ է իրենից ներկայացնում ազգը։ Գրքում Գիլբերտը ընդունում է, որ ազգերը շատ բաներ են։ Գիլբերտն ասում է, որ ազգերը հետևյալն են.

**Անվանական**. ցանկացած մարդկանց խումբ, որ ինքն իրեն ազգ է համարում, ազգ է։

**Վոլունտարիստ**. մարդկանց խումբ, որը կապված է ընդհանուր կամքով։

**Տարածքային**. նույն տարածքում գտնվող մարդկանց խումբ։ 

**Լեզվական․** մարդիկ, ովքեր խոսում են նույն լեզվով։ 

**Աքսիոլոգիական.** մարդկանց խումբ, որոնք ունեն նույն արժեքները։

**Նպատակակետային.** մարդկանց խումբ, ովքեր ունեն ընդհանուր պատմություն և ընդհանուր առաքելություն։

## Մարտահրավերներ
### Էթնիկ ինքնություն
Այն երկրներում, որտեղ կան բազմաթիվ էթնիկ խմբեր, ազգային ինքնությունը կարող է հակամարտության թեմա լինել։ Այս հակամարտությունները սովորաբար անվանում են էթնիկ ազգային հակամարտություններ։ Հայտնի էթնիկ ազգային հակամարտություններից մեկը Ավստրալիայի կառավարության և Ավստրալիայի բնիկ բնակչության միջև պայքարն է։ Կառավարությունը չի աջակցում բնիկ ժողովուրդներին իրենց մշակույթների և լեզուների պահպանման հարցում։ Այս հակամարտությունների պատճառով բնիկ աբորիգեններրը ավելի քիչ են նույնականացնում իրենց ավստրալիացիների հետ։

### Ներգաղթ
Ներգաղթի աճին զուգահեռ, շատ երկրներ բախվում են ազգային ինքնության հետ կապված խնդիրների հետ։ Որոշ երկրների կառավարություններ խրախուսում են ներգաղթյալներին խորացնել իրենց ընդունող երկրի հանդեպ պատկանելության զգացումը։ Օրինակ՝ Կանադան ունի աշխարհում ամենաբարձր մշտական ներգաղթի ցուցանիշը։ Կանադայի կառավարությունը խրախուսում է ներգաղթյալներին խորացնել Կանադայի հանդեպ պատկանելության զգացումը։ Որոշ երկրներ պակաս ընդունող են։ Օրինակ՝ Ռուսաստանում ներգաղթյալները բացասաբար են ընդունվում ռուս ժողովրդի կողմից և դիտվում են որպես «անցանկալի հյուրեր»։ Ներգաղթյալները մինչ օրս համարվում են օտարականներ և զրկվում են Ռուսաստանի հանդեպ պատկանելության ազգային ինքնությունը կիսելու հնարավորությունից։

### Գլոբալիզացիա
Քանի որ աշխարհը գնալով դառնում է ավելի գլոբալիստական, միջազգային զբոսաշրջությունը և հաղորդակցությունը գնալով աճում են։ Աշխարհի տարբեր ծայրերում մարդիկ ավելի հաճախ են հատում երկրների սահմանները՝ մշակութային փոխանակման, կրթության, բիզնեսի և այլ հնարավորությունների որոնման համար։ Գլոբալիզացիան խրախուսում է նույնականացումը համաշխարհային հանրության հետ։ Մարդիկ կարող են հարմարվել կոսմոպոլիտ և իրենց համարել աշխարհի քաղաքացի։ Սա կարող է սպառնալ ազգային ինքնությանը։

Որոշ հետազոտողներ ուսումնասիրել են գլոբալիզացիան և դրա ազդեցությունը ազգային ինքնության վրա։ Նրանք պարզել են, որ երբ երկիրը դառնում է ավելի գլոբալիզացված, հայրենասիրությունը գնալով նվազում է, ինչը ենթադրում է, որ գլոբալիզացիայի աճը կապված է սեփական երկրի ազատության համար պայքարելու պատրաստակամության նվազման հետ։

## Խնդիրներ
Որոշ դեպքերում ազգային ինքնությունը բախվում է անձի քաղաքական ինքնության հետ։ Օրինակ՝ շատ Իսրայելի արաբներ Իսրայելում իրենց պաղեստինցիներ են համարում, սակայն նրանք Իսրայել պետության քաղաքացիներ են, ինչը հակասում է պաղեստինյան ազգությանը։ Թայվանցիները նույնպես բախվում են ազգային ինքնության և քաղաքացիական ինքնության միջև բախման խնդրի։ Եղել են շարժումներ, որոնք պաշտպանում են «Թայվանի անկախությունը» և պայքարում են, որ «Չինաստանի Հանրապետությունը» վերանվանի «Թայվանի Հանրապետություն»։ Թայվանի բնակիչներին տրվում են ազգային ինքնության անձնագրեր «Չինաստանի Հանրապետություն» անվամբ, և թայվանցիների մի մասը չի նույնականացնում իրեն «Չինաստանի Հանրապետության» հետ, այլ համարում է «Թայվանի Հանրապետության» քաղաքացի։

## Աղբյուրներ
* 
* 
* 

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Ազգագրագիտություն
Կատեգորիա:Ազգագրություն
Կատեգորիա:Ազգահոգեբանություն
Կատեգորիա:Ազգայնականություն
Կատեգորիա:Ազգություն
Կատեգորիա:Գաղափարախոսությունների մասին աշխատություններ
Կատեգորիա:Երկրներ
Կատեգորիա:Էթնիկ խմբեր
Կատեգորիա:Հայրենասիրություն
Կատեգորիա:Հասարակագիտություն
Կատեգորիա:Հասարակական գիտություններ
Կատեգորիա:Միջազգային իրավունք
Կատեգորիա:Միջազգային հարաբերություններ
Կատեգորիա:Մշակութային մարդաբանություն
Կատեգորիա:Մշակութային քաղաքականություն
Կատեգորիա:Մշակույթի սոցիոլոգիա
Կատեգորիա:Նույնականացում
Կատեգորիա:Նույնականության քաղաքականություն
Կատեգորիա:Նույնականություն
Կատեգորիա:Սոցիալական հոգեբանություն
Կատեգորիա:Քաղաքագիտության տեսություններ
Կատեգորիա:Քաղաքական տեսություններ
Կատեգորիա:Քաղաքական փիլիսոփայություն
Կատեգորիա:Քաղաքականություն