Բազային տոկոսադրույք

**Բազային տոկոսադրույք** (), կամ բազային վարկային տոկոսադրույքը այն տոկոսադրույքն է, որը կիրառում են բանկերը առավել վճարունակ հաճախորդներին վարկավորման համար: Որոշ լողացող տոկոսադրույքներ կարող են արտահայտվել որպես բազային տոկոսադրույքից բարձր կամ ցածր տոկոս։
մինի|Բազային տոկոսադրույքը ԱՄՆ-ում, ԳԴՀ-ում և Եվրամիությունում

## Կիրառումը տարբեր բանկային համակարգերում
### Միացյալ Նահանգներ և Կանադա
[մինի|351x351փքս|'''Հիմնական տոկոսադրույքը մոտավորապես 3% բարձր է [Դաշնային հիմնադրամ|Դաշնային հիմնադրամների տոկոսադրույքից'''     ]]
Պատմականորեն, Հյուսիսային Ամերիկայի բանկային համակարգում բազային տոկոսադրույքը ներկայացնում էր վարկառուներից գանձվող իրական տոկոսադրույքը, թեև այսօր դա արդեն համընդհանուր ճշմարտություն չէ։ Բազային տոկոսադրույքը գրեթե չի տարբերվում բանկերի միջև և փոփոխությունները, որպես կանոն, կատարվում են բոլոր բանկերի կողմից միաժամանակ, թեև դա հաճախ չի տեղի ունենում։ 2025 թ․ փետրվարի 25-ի դրությամբ բազային տոկոսադրույքը կազմել է 7.50% ԱՄՆ-ում և 5.20% Կանադայում։

Ամերիկայի Միացյալ Նահանգներում հիմնական տոկոսադրույքը սովորաբար գտնվում է մոտավորապես 300 բազիսային միավոր (կամ 3 տոկոսային կետ) ավելի բարձր, քան դաշնային հիմնադրամների տոկոսադրույքը, որը այն տոկոսադրույքն է, որով բանկերը փոխառություն են կատարում միմյանցից մեկ գիշերվա ընթացքում՝ պահուստային պահանջները բավարարելու նպատակով։ Դաշնային հիմնադրամների տոկոսադրույքը, մի փոքր հավելումով, հաճախ օգտագործվում է ամենահավաստի վարկառուներին վարկեր տրամադրելու համար, ինչպես նաև՝ Լոնդոնի միջբանկային առաջարկվող տոկոսադրույքը՝ Լիբորը։ Բաց շուկայի դաշնային կոմիտեն () տարեկան ութ անգամ է նիստ անում՝ դաշնային հիմնադրամների տոկոսադրույքի թիրախային ցուցանիշ սահմանելու նպատակով։

Մինչև 2008 թվականի դեկտեմբերի 17-ը The Wall Street Journal-ը հետևում էր այս քաղաքականությանը․ երբ ԱՄՆ-ի ամենախոշոր 30 բանկերից 23-ը փոխում էին իրենց հիմնական տոկոսադրույքները, իր հրապարակած հիմնական տոկոսադրույքը ևս փոխվում էր։

Հասկանալով, որ ներկայումս ավելի քիչ, բայց ավելի խոշոր բանկեր են վերահսկում բանկային ակտիվների մեծ մասը (այսինքն՝ շուկան դարձել է ավելի կենտրոնացված), The Wall Street Journal-ը այժմ հրապարակում է այն բազային տոկոսադրույքը, որը սահմանում են ակտիվներով առաջատար տասնյակի մեջ գտնվող բանկերից առնվազն 70%-ը։

### Մալայզիա
2015 թվականի հունվարի 2-ից սկսած՝ բազային վարկային տոկոսադրույքի կառուցվածքը Մալայզիայում փոխարինվել է նոր բազային տոկոսադրույքով։ Նոր համակարգի համաձայն՝ որը ծառայում է որպես հիմնական ցուցանիշ նոր մանրածախ փոփոխական տոկոսադրույքով վարկերի համար, մալայզիական բանկերը կարող են որոշել իրենց տոկոսադրույքը Մալայզիայի Կենտրոնական բանկի՝ Negara բանկի սահմանած բանաձևի հիման վրա։

Malayan Banking Bhd (Maybank)-ը սահմանել է ամբողջ խմբի համար հիմնական տոկոսադրույք՝ 3.2%, որը ուժի մեջ է 2015 թվականի հունվարի 2-ից։ Բոլոր նոր մանրածախ վարկերը և ֆինանսավորումները, ինչպիսիք են հիփոթեքային վարկերը, ներդրումային հիմնադրամների վարկերը, արժեթղթերի վրա մարժային վարկավորումը, անհատական վարկավորումը և օվերդրաֆտի հնարավորությունները, որոնք ներկայացված են անհատ հաճախորդների կողմից, կհաշվարկվեն հենց այդ հիմնական տոկոսադրույքի հիման վրա։ Թեև որոշ բանկեր մյուսների համեմատ կարող են սահմանել ավելի բարձր հիմնական տոկոսադրույք, նրանք երբեմն կարող են հաճախորդներին առաջարկել ավելի ցածր արդյունավետ տոկոսադրույք, որպեսզի պահպանեն իրենց մրցունակությունը։ Վարկերը, որոնք հաստատվել և երկարաձգվել են մինչև 2015 թվականի հունվարի 2-ը, դեռ տրվում են հին կանոններով մինչև դրանց ժամկետի ավարտը:

## Կիրառում
Բազային տոկոսադրույքը հաճախ օգտագործվում է որպես փոփոխության հաշվարկման ցուցիչ ճշգրտվող տոկոսադրույքով հիփոթեքային վարկերի և այլ լողացող տոկոսադրույքով կարճաժամկետ վարկերի համար։ Այն նաև կիրառվում է որոշ մասնավոր ուսանողական վարկերի հաշվարկում։ Շատ վարկային քարտեր և անշարժ գույքի ապահովմամբ փոփոխական տոկոսադրույքով վարկային գծեր ունեն տոկոսադրույք, որը սահմանվում է՝ բազային տոկոսադրույք (ինդեքս) գումարած հաստատուն մի արժեք, որը սովորաբար կոչվում է սփրեդ կամ մարժա։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* International Prime Rates published by The Wall Street Journal Online
* HSH Associates, Financial Publishers
* Current Rate, Definition & Historical Graph

Կատեգորիա:Բանկային գործ
Կատեգորիա:Դաշնային պահուստների համակարգ
Կատեգորիա:Վարկ