open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Ֆիլե մինիոն

**Ֆիլե մինիոն** (՝ փոքրիկ ֆիլե), **մեդալիոն,** տավարի մսի կտոր։ Պատրաստվում է բնական մսից՝ «ֆիլե մինիոնի» սթեյքներից համեղ ուտեստներ պատրաստելու համար։

## Նկարագրություն
աջից|400x400փքս
Մարմնի հատումները կատարվում են ողնաշարի երկու կողմերի երկայնքով։ Սուկի (մեծ մկանային հատվածը) հաճախ վաճառվում է ամբողջությամբ և կարծես երկար, նեղ մսի կտոր լինի, մի կողմից ավելի խիտ («գլուխ»), իսկ մյուս կողմից՝ ավելի բարակ («պոչ»)։ Կլոր կտորները, նրբաթիթեղի բարակ մասից կտրված, ֆիլե մինիոն են։ Ցուլի միջին մարմինը պարունակում է ոչ ավելի, քան 500 գրամ ֆիլե մինիոն, ուստի սա թանկ միս է։ Նախկինում մարմնի այս մասը կոչվում էր քահանայի կամ հովվի կտոր։ Հաշվի առնելով այն փաստը, որ մարմնի այս հատվածը ունի փոքր տրամագիծ՝ մինչև 8 սմ, 3-5 սմ հաստությամբ նորմալ կտրվածքով ֆիլե մինիոնի յուրաքանչյուր կտոր կշռում է մոտավորապես այնքան, որքան սովորական չափի սթեյքերը, որոնք կտրված են մարմնի մյուս մասերից, ուստի այն հաճախ մատուցվում է երկու ձևով։

Սուկին տավարի ամենաքնքուշ ու նիհար մասն է, այն «ծույլ» մկան է, որը ոչ մի բեռ չի կրում, կապակցված հյուսվածքը շատ քիչ է։ Այս միսը լրացուցիչ փափկեցման կարիք չունի, օրինակ՝ մարինացման։ Այնուամենայնիվ, մարմնի այս մասը չի տարբերվում համով, և խոհարարական մասնագետները սոուսով փափկամսից ուտեստներ են մատուցում կամ եփում միսը բեկոնի շերտերով և համեմելու համար օգտագործում են մարինադ։ Հացահատիկով սնուցվող տավարի մսով ֆիլե մինիոնը ունի լավագույն համը։

Ֆիլե մինիոնը կոչվում է «տիկնանց սթեյք», ի տարբերություն հարուստ «տղամարդկային» սթեյքի՝ «Նյու Յորք»։

Ֆրանսիական խոհանոցում «ֆիլե մինիոն» անվանումը նույնպես օգտագործվում է խոզի մսով նրբահամ ուտեստների համար։

## Պատրաստում
Ֆիլե մինիոնը կտրում են 3-6 սմ հաստ կտորների, երկու կողմից արագ տապակում են խորովածի կամ տապակի վրա շատ բարձր ջերմաստիճանում, այնուհետև եփում են ավելի ցածր ջերմաստիճանում, սովորաբար վառարանում։ Միսը չափազանց բարակ կտրելը կամ այն չափազանց եփելը հյութալի չի լինի։ Մսի պատրաստման համար պահանջվում է երկու անգամ ավելի քիչ ժամանակ, քան մեծ սթեյքերի համար։ Ֆիլե մինիոնը գրեթե երբեք չի պատրաստում «արյունով», բայց հիմնականում մատուցվում է ավելի քիչ եփված, քան մյուս մսերը։

Ֆիլե մինիոնը ցածր յուղայնությամբ է, և այն հաճախ պատրաստվում է բեկոնի շերտերով մսի կտորները փաթաթելով և դրանք դագանակով անցկացնելով։ Բեկոնը հարստացնում է մսի համը և թույլ չի տալիս չորացնել այն տապակելիս։

## Պատկերասրահ

Պատկեր:Filet Mignon with Asparagus Spears.jpg|Ավանդական ֆիլե մինիոն ծնեբեկով
Պատկեր:Filet de bœuf.jpg|Ֆիլե մինիոն կարտոֆիլի պյուրեով, կանաչ լոբով և սնկով
Պատկեր:Filetmignon bacon.jpg|Ֆիլե մինիոն բրոկկոլիով
Պատկեր:Filet mignon avec gratin dauphinois et purée de céleri.jpg|Խոզի ֆիլե մինիոն՝ դաֆինոզի կարտոֆիլով և նեխուրի խյուսով
Պատկեր:Schweinefilet-1.jpg|Խոզի ֆիլեի մինիոն՝ ամբողջական, դեռ չպատրաստված կամ ֆիլե կտրած
Պատկեր:Filet mignon de porc mi fumé.JPG|Խոզի կես ապխտած նեխուր ծնեբեկով
Պատկեր:Filet mignon et truffes.jpg|Ֆիլե մինիոն և գետնասունկ


## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Միս
Կատեգորիա:Ուտեստներ խոզի մսից
Կատեգորիա:Սննդագիտություն
Արտեմ Մուրադյան

**Արտեմ Պողոսի Մուրադյան** (), հայ մանկավարժ։ Հայրենական մեծ պատերազմի մասնակից։

## Կենսագրություն
Արտեմ Մուրադյանը ծնվել է 1901 թվականին, Մարտունու շրջանի Վերին Ադյաման գյուղում։ Մուրադյանը եղել է հանրապետության ժողովրդական կրթության հնագույն աշխատողներից։ Նա մանկավարժական գործունեությունն սկսել է Հայաստանում խորհրդային կարգերի հաստատման առաջին օրերին՝ 1920 թվականի դեկտեմբերին, նշանակվել է Մարտունու շրջանի Վերին Ադյաման գյուղի նորաբաց դպրոցի վարիչ։ Շուրջ քսան տարի, որպես ուսուցիչ, տնօրեն է աշխատել Ղափանի, Մեղրու, Վարդենիսի շրջանների, Վրացական ԽՍՀ Սուխում, Բաթում քաղաքների դպրոցներում։

1941 թվականի սեպտեմբերին Մուրադյանը զորակոչվել է բանակ և կարճ շամանակ անց մեկնել ռազմաճակատ։ Կռվել է Հյուսիսային Կովկասում։ Վիրավորվելուց և բուժվելուց հետո նորից վերադարձել է ռազմաճակատ, 370-րդ գնդի կազմում մասնակցել է Ռոստովի մատույցներում մղված մարտերին։ Ռոստովի ազատագրումից հետո նշանակվել է հատուկ գումարտակի հրամանատարի օգնական։ Մուրադյանը մասնակցել է Կիևի ազատագրմանը, այնուհետև ֆաշիստական զավթիչների դեմ կռվել է Լեհաստանում, մասնակցել Վարշավայի ազատագրմանը, իր ստորաբաժանման հետ հասել է Բեռլին։ Պարգևատրվել է մարտական Կարմիր դրոշի, Կարմիր աստղի շքանշաններով, «Վարշավայի ազատագրման համար», «Բեռլինի գրավման համար» մեդալներով։

Հայրենական մեծ պատերազմի հաղթական ավարտից հետո, շուրջ երեք ու կես տասնամյան, Մուրադյանը մանկավարժական աշխատանք է կատարել Վարդենիսի շրջանի դպրոցներում։ Չնայած պատկառելի տարիքին, նա աշխատել է եռանդով և իր հարուստ փորձն ու գիտելիքներն է ներդրել սովորողների ուսուցման և կոմունիստական դաստիարակության գործում։

## Պարգևներ
* Կարմիր դրոշի շքանշան
* Կարմիր աստղի շքանշան
* «Վարշավայի ազատագրման համար» մեդալ
* «Բեռլինի գրավման համար» մեդալ

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Դպրոցի տնօրեններ
Կատեգորիա:Հայ մանկավարժներ
Կատեգորիա:Հայրենական մեծ պատերազմի հայ մասնակիցներ
Աշտարակ (Ոսկեպար)

**Ոսկեպարի աշտարակ**, միջնադարյան պաշտպանական կառույց Հայաստանի Տավուշի մարզի արևելքում։

## Տեղադրություն
Խորհրդային Միության տարիներին աշտարակը գտնվում էր Խորհրդային Ադրբեջանին պատկանող Վերին Ոսկեպար (Յուխարի Ոսկեպար) էքսկլավում, որը ԽՍՀՄ փլուզումից հետո փաստացի դարձավ Հայաստանի Հանրապետության մաս։ Ոսկեպար գյուղից 2,5 կմ արևմուտք է` համանուն գետի ձախ։ Ծովի մակերևույթից բարձր է 802 մ։

## Պատմություն
Պատմամշակութային հուշարձանի մասին քիչ տեղեկություններ են հայտնի։ Եզակի հիշատակություններից մեկը կատարել է եպիսկոպոս Մակար Բարխուդարյանը։ Ըստ հուշարձանագետ Սամվել Կարապետյանի՝ աշտարակը կառուցվել է 13-րդ դարում։ Նա իր ուսումնասիրություններից ենթադրություն է կատարել, որ աշտարակը պատկանել է հայ քաղկեդոնական դավանանքին պատկանող իշխանի։

## Ճարտարապետական նկարագիր
Հուշարձանն իրենից ներկայացնում է քառակուսի հատակագծով քառահարկ բերդ-աշտարակ։ Ունի 7,96 x 7,46 մ արտաքին չափեր և շուրջ 10 մ բարձրություն։ Հարկերից մեկը նկուղային է, մնացածը վերգետնյա։ Երկու մուտքերը բացված են առաջին հարկի հյուսիսային և հարավային ճակատներից։

Կառուցված է կրաշաղախով համակցված անմշակ քարից և թրծված աղյուսից։ Կառույցի պատերին առկա են նաև կապույտ ջնարակապատ աղյուսներ, որոնցից օգտագործվել են նաև մոտակայքում գտնվող Բերդավանքի եկեղեցում։

## Տես նաև
* Սուրբ Աստվածածին եկեղեցի (Ոսկեպար)
* Բերդավանք վանական համալիր (Ոսկեպար)
* Խլխլան աղբրի եկեղեցի
* Կալապանի եկեղեցի (Ոսկեպար)
* Գոմաձորի եկեղեցի (Ոսկեպար)
* Կորաբերդ
* Ջուխտակ Եղցի վանք

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Տավուշի մարզի շենքեր և կառույցներ
Կատեգորիա:Տավուշի մարզի հայկական բերդեր և ամրոցներ
Ուսունի, Թահամի և Երանշահի խաչքար (Լիճք, Գեղարքունիքի մարզ)

**Ուսունի, Թահամի և Երանշահի խաչքար**, գտնվում է Հայաստանի Գեղարքունիքի մարզի Լիճք գյուղի հյուսիսային մասում գտնվող գերեզմանոցի հյուսիսային եզրում գտնվող Սուրբ Աստվածածին եկեղեցու խորանի կորության մեջ ագուցված։ Հաշվառված է Հայաստանի պատմության և մշակույթի անշարժ հուշարձանների պետական ցանկում (5.39/1.53.7)։

## Տեղադրություն

Լիճք գյուղի հյուսիսային մասում գտնվող գերեզմանոցի հյուսիսային եզրում գտնվող Սուրբ Աստվածածին եկեղեցու  խորանի կորության մեջ ագուցված։

## Վիմական արձանագրություն
Խաչքարի ճակատին և շրջանակներին առկա է 6 տող վիմական արձանագրություն.

# ՅԱՆՈՒՆ ԱՅ ՄԵՔ ՀՐԱՏ
# ԻՍ ՈՐԴԻ[Ք]
# ՈՒՍՈՒՆՍ
# ԹԱՀԱՄԱ, ԵՐԱՆՇԱՀ
# ԿԱՆԿՆԵՑԱՔ ԶԽԱՉՍ
# ԶԱՒԱԿԱՑ։

Համաձայն արձանագրության խաչքարը կանգնեցված է Հրատի որդիների՝ Ուսունի, Թահամի և Երանշահի, կողմից, իրենց զավակների հիշատակին։

## Տես նաև
* Լիճք
* Լիճքի սուրբ Աստվածածին եկեղեցու վիմական արձանագրություններ

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Գեղարքունիքի մարզի Լիճքի գերեզմանոցի խաչքարեր
Կատեգորիա:Խաչքարերի վիմական արձանագրություններ
Աբու Հանիֆա Դինավարի

**Աբու Հանիֆա Ահմադ իբն Դաուդ ադ-Դինավարի** (, , ), իսլամական ոսկեդարի ժամանակաշրջանի հանրագիտակ գիտնական, աստղագիտության, գյուղատնտեսության, բուսաբանության, մետաղաձուլության, աշխարհագրության, մաթեմատիկայի, պատմության բնագավառների աշխատություների հեղինակ։

## Կենսագրություն
Նախնիները ծագումով ներկայիս Իրանի արևմուտքում գտնվող Քերմանշահ նահանգի Դինավար տարածաշրջանից են (ուսումնասիրողների մի մասի կարծիքով՝ ապագա գիտնականը ինքն էլ հենց Դինավարում է ծնվել)։ Ուսանել ու դաստիարակվել է աբասյան խալիֆայության դարաշրջանի ավանդույթների ոգով. Սպահանում ուսումնասիրել է աստղագիտություն, մաթեմատիկա, մեխանիկա, Քուֆում ու Բասրայում՝ բանասիրություն և պոեզիա։

Դինավարիի հիմնական ուսուցիչները եղել են իր հայրը և Յաղուբ իբն ալ-Սիկկիթը։ Պատմական աղբյուրները նրան բնութագրում են որպես ավանդույթներին հավատարիմ անձնավորության։

Դրանցում հիշատակվում է, որ Դինավարին հեղինակել է տասնվեց աշխատություն։ Առավելագույնս կարևորվում է նրա «*Բույսերի գիրքը*», մի աշխատություն, որի համար նրան համարում են արաբական բուսաբանության հիմնադիրը։ Բարձր են գնահատվում նաև Դինավարիի պատմագիտական աշխատությունները և հատկապես դրանցից երկուսը՝ «*Քիթաբ ալ-ահբար աթ-թիվալ*»-ը և «*Անսաբ ալ-Աքրադ*»-ը. առաջինը ներկայացնում է իսլամական համաշխարհային պատմությունը՝ սկսած Ալեքսանդր Մակեդոնացու ժամանակներից մինչև իններորդ դար, իսկ երկրորդը նվիրված է քուրդ ժողովրդի ծագումնաբանության ուսումնասիրությանը։

Հանրագիտակ գիտնականի ազգային պատկանելության հարցը վեճերի տեղիք է տվել ուսումնասիրողների շրջանում։ Լյուդվիգ Ադամեկը գտնում է, որ նա քուրդ էր, «*Իսլամի հանրագիտարան*»-ը նրան դասում է արաբ գիտնականների շարքին, «*Բրիտանական հանրագիտարան*»-ը համարում է պարսիկ կամ քուրդ, «Իրանիկա»-ն էլ՝ պարսիկ։

## Աշխատություններ
### Մաթեմատիկա և բնական գիտություններ
#*Kitâb al-kusuf* («Գիրք արևի խավարումների մասին»)
#*Kitāb an-nabāt yufadiluh al-‘ulamā' fī ta’līfih* (), ‘Բույսեր
#*Kitāb Al-Anwā* () 'Եղանակի մասին' 
#*Kitāb Al-qiblah wa'z-zawāl* *Աստղերով կողմնորոշվելու մասին*
#*Kitāb ḥisāb ad-dūr* (), "Թվաբանություն/Շրջանագծի, շրջանի հաշվումներ
#*Kitāb ar-rud ‘alā raṣd al-Iṣbhānī* () 
#*Kitāb al-baḥth fī ḥusā al-Hind* (), *Հնդկական թվաբանության վերլուծություն*
#*Kitāb al-jam’ wa'l-tafrīq* (); *Գիրք թվաբանության/Գումարում և հանում*
#*Kitāb al-jabr wa-l-muqabila* (), *Հանրահաշիվ և հավասարում*
#*Kitāb nuwādr al-jabr* (), *Հանրահաշվական հազվադեպ ձևեր
*
### Հասարակական գիտություններ
#*Kitāb al-akhbār al-ṭiwāl* (), *Ընդհանուր պատմություն* 
# *Kitāb Kabīr*  () *Մեծ գիրք (գիտությունների պատմության մասին)*
#*Kitāb al-faṣāha* (), *Գիրք ճարտասանության*
#*Kitāb al-buldān* (), *Քաղաքների (տարածաշրջանների) գիրք* (աշխարհագրություն)"
#*Kitāb ash-sh’ir wa-shu’arā’* (), *Պոեզիան և պոետները*
#*Kitāb al-Waṣāyā* (), *Հանձնարարականներ*
#*Kitāb ma yulahan fīh al’āmma* (), *Ինչպես շտկել խոսքի արատները*
#*Islâh al-mantiq* (*Խոսքի բարելավում*)
#*Ansâb al-Akrâd* (*Քրդերի նախնիները*)

## Ծանոթագրություններ

}}

## Գրականություն
* 

## Արտաքին հղումներ
* Dinawari at Encyclopædia Britannica
* The Book of plants of Abu Hanifa ad-Dinawari
* Translation of the Pre-Islamic Portion of al-Akhbar al-Tiwal by Jackson Bonner 
* al-Dīnawarī // Encyclopedia Britannica.

Կատեգորիա:Արաբ պատմաբաններ
Վիլլի Սարգսյան

**Վիլլի Վահանի Սարգսյան**  (), հայ դաշնակահար, երաժշտագետ, ՀԽՍՀ Վաստակավոր արտիստ։

## Կենսագրություն
Վիլլի Սարգսյանը ծնվել է 1930 թվականի դեկտեմբերի 31-ին, Երևանում։ Ավարտել է Երևանի Կոմիտասի անվան պետական կոնսերվատորիայի Կետտի Մալխասյանի դաշնամուրի և Աննա Բարսամյանի երաժշտագիտական բաժինները։ 1957 թվականին դարձել է Խորհրդային Միության երիտասարդության Համամիութենական փառատոնի դափնեկիր, նույն մրցանակին արժանացել է նաև 1960 թվականին՝ Անդրկովկասյան Առաջին մրցույթի ժամանակ։ 1960 թվականից դասավանդել է Երևանի Կոմիտասի անվան պետական կոնսերվատորիայում (1986 թվականից՝ պրոֆեսոր)։ Նրա շրջանավարտների թվում կան միջազգային ճանաչում ունեցող կատարողներ և մանկավարժներ։ Տասնյակ գիտական և մեթոդական աշխատությունների հեղինակ է։ Մենահամերգներով և կամերային անսամբլների կազմում հանդես է եկել նախկին ԽՍՀՄ-ի տարբեր քաղաքներում, ինչպես նաև Հարավսլավիայում, Ֆրանսիայում, ԱՄՆ-ում, Հունգարիայում, Բուլղարիայում, Լիբանանում, Խորվաթիայում։ Որպես մենակատար հանդես է եկել դիրիժորներ Վալերի Գերգիևի, Միքայել Տերյանի, Միքայել Մալունցյանի, Լորիս Ճգնավորյանի, Էմին Խաչատրյանի, Վահագն Պապյանի, Արամ Քաթանյանի և  այլ երաժիշտների հետ։

Կամերային ելույթների ընթացքում համագործակցել է  Ժան Տեր-Մերկերյանի, Մեդեա Աբրահամյանի, Ֆելիքս Սիմոնյանի, Վիլլի Մոկացյանի և ուրիշների հետ։ Աշխատել է «Լ.Մամիկոնյան-Ջ.Գևորգյան-Վ.Սարգսյան» դաշնամուրային տրիոյի կազմում։ Եղել է միջազգային և այլ մրցույթների ժյուրիի անդամ, վարպետաց դասընթացներ է անցկացրել Եվրոպայում, Ամերիկայում և Միջին Արևելքում։

Սեմյուել Բարբերի Դմիտրի Շոստակովիչի դաշնամուրային սոնատները Հայաստանում առաջին անգամ հնչել են նրա կատարմամբ։ Լայն կիրառում են ստացել հեղինակի հրապարակած Արամ Խաչատրյանի բալետների, Վլադիլեն Բալյանի ռոմանսների, ինչպես նաև Կոմիտասի երգերի ընտրանու կոնցերտային փոխադրությունները դաշնամուրի համար։

1978 թվականին արժանացել է ՀԽՍՀ վաստակավոր արտիստի կոչման։

Երաժիշտ, երաժշտական միջոցառումների հաղորդավար Վահան Սարգսյանի (1891, Շուշի) որդին է։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
*ՀԽՍՀ վաստակավոր արտիստ Վիլլի Սարգսյանը տոնում է ծննդյան 90-ամյակը
*Երգեր։ Դաշնամուրային փոխադրում Վիլլի Սարգսյանի։ / Փոխադրող` Վ. Սարգսյան; Խմբ.` Գ. Առաքելյան

Կատեգորիա:Երաժիշտներ այբբենական կարգով
Արմեն Մխիթարյան

**Արմեն Աշոտի Մխիթարյան** (), Հայաստանի Հանրապետության Ազգային ժողովի նախկին պատգամավոր։

## Կենսագրություն
Արմեն Մխիթարյանը ծնվել է 1961 թվականի ապրիլի 8-ին Երևանում։ 1990 թվականին ավարտել է Երևանի ժողովրդական տնտեսության ինստիտուտը, իսկ 1997 թվականին՝ Երևանի «Վարդանանց» համալսարանը։ Ստացել է տնտեսագետի և իրավաբանի որակավորում։ 1979-1981 թվականներին ծառայել է խորհրդային բանակում։ 1982-1983 թվականներին Երևանի հուշանվերների գործարանում աշխատել է փականագործ, իսկ 1983-1991 թվականներին՝ հեռուստառադիոպետկոմում աշխատել է բեմադրիչ։ 1991-1994 թվականներին եղել է «Արաբկիր-Խնուս» ՍՊԸ նախագահ, 1989-1993 թվականներին մասնակցել է Արցախի ազատագրական պայքարին։ 1994-1999 թվականներին եղել է ՆԳՆ Երեւանի վարչության պետի տեղակալ, Շենգավիթի ՆԳ բաժնի պետ, ՆԳՆ քրեական հետախուզության վարչության պետ, Արաբկիրի ՆԳ բաժնի պետ։ 1996 թվականին եղել է Հայաստանի Հանրապետության Աֆղանստանի պատերազմի վետերանների միության նախագահ։ 1999-2003 թվականներին` Ազգային ժողովի պատգամավոր (թիվ 6 ընտրատարածք)։ Ազգային ժողովի պաշտպանության, ազգային անվտանգության և ներքին գործերի մշտական հանձնաժողովի անդամ։ Եղել է «Միասնություն» խմբակցության անդամ։ 2003-2007 թվականներին եղել է Ազգային ժողովի պատգամավոր (թիվ 7 ընտրատարածք)։  Եղել է Ազգային ժողովի արտաքին հարաբերությունների մշտական հանձնաժողովի անդամ։ Եղել է ՀՀԿ խմբակցության անդամ։ 2007-2012 թվականներին եղել է  Ազգային ժողովի պատգամավոր (համամասնական ընտրակարգ, ՀՀԿ)։ 19.06.2007-31.05.2012 թվականներին եղել է Ազգային ժողովի եվրոպական ինտեգրման հարցերի մշտական հանձնաժողովի անդամ։ 2012 թվականի մայիսի 6-ին Ազգային ժողովի պատգամավոր է ընտրվել համամասնական ընտրակարգով Հայաստանի Հանրապետական կուսակցությունից։

## Անձնական կյանք
Ամուսնացած է, ունի 2 զավակ։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:ՀՀ ԱԺ 5-րդ գումարման պատգամավորներ
Կատեգորիա:ՀՀ ԱԺ 2-րդ գումարման պատգամավորներ
Կատեգորիա:ՀՀ ԱԺ 3-րդ գումարման պատգամավորներ
Կատեգորիա:ՀՀ ԱԺ 4-րդ գումարման պատգամավորներ
Կատեգորիա:Հայ իրավաբաններ
Կատեգորիա:Հայ քաղաքական գործիչներ
Կատեգորիա:Արցախյան պատերազմի մասնակիցներ հայկական կողմից
Կատեգորիա:Բարեկամության շքանշանի ասպետներ (Ռուսաստան)
Կատեգորիա:Հայ գործարարներ
Ադամի տրոհումը (ֆիլմ)

**Ադամի տրոհումը** (), ամերիկյան կատակերգական հեռուստատեսային ֆիլմ, որն ԱՄՆ-ում եթեր է դուրս եկել «Nickelodeon» հեռուստաալիքով։

## Սյուժե
Երիտասարդ Ադամ Բեյքերը կիսվում է իր պարտականություններր միջև։ Գիշերը Ադամն ու նրա ընկերները փնտրում են Ջիլիանին, բայց նա վախեցնում է Ադամին և վերջինս ընկնում է իր հորեղբոր արևաբուժարանի մեջ։ Առավոտյան արթնանալով՝ Ադամը տեսնում է իր կլոնին և իմանում, որ իր Միթչ հորեղբոր արևաբուժարանը կլոնավորման մեքենա է։ Ադամն ու իր ընկերները որոշում են նոր կլոններ ստեղծել ոչ միայն դրանց առանձին հանձնարարություններ տալու, այլև Լորի Քոլինզի վրա տպավորություն թողնելու համար։

## Դերեր
* Ջեյս Նորման՝ Ադամ Բեյքեր 
* Ջեք Գրիֆո՝ Վենս Կրասավկինս 
* Իզաբելա Մոներ՝ Լորի Քոլինզ
* Ամար Մերիթ՝ Շելդոն
* Սեթ Իսահակ Ջոնսոն՝ Դենի
* Թեյթ Չեփման՝ Ջիլիան Բեյքեր
* Էբբի Չեփման՝ Ջիլիան #2
* Թոնի Կավալերո՝ հրաշագործ Միթչ, Ադամի հորեղբայր
* Ջեյսոն Շոմբինգ՝ պարոն Գալաթի
* Կուրտ Էվանս՝ պարոն Բեյքեր
* Քերոլինա Քեյվ՝ տիկին Բեյքեր
* Քրիս Գոթյե՝ Էդ Մեթիս, «Բուխ և Պլյուխ» ակվապարկի մենեջեր
* Անաբել Կերշոու՝ բալետի ուսուցչուհի
* Ռասել Ռոբերտս՝ պրոֆեսոր Լլոյդ

## Արտադրություն
Ֆիլմը ստեղծվել է «Copy-Kid» աշխատանքային անվանմամբ։
Նկարահանումներն իրականացվել են Վանկուվերում (Կանադա)։ «Բուխ և Պլյուխ» ակվապարկի դրվագները նկարահանվել են «Փլեյլենդ» զվարճանքի պարկում։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* 

Կատեգորիա:2010-ականների ամերիկյան ֆիլմեր
Կատեգորիա:2015 ֆիլմեր
Կատեգորիա:Ամերիկյան գիտաֆանտաստիկ ֆիլմեր
Կատեգորիա:Ամերիկյան ընտանեկան ֆիլմեր
Կատեգորիա:Ամերիկյան կինոկատակերգություններ
Կատեգորիա:Ամերիկյան հեռուստաֆիլմեր
Կատեգորիա:Անգլերեն ֆիլմեր
Կատեգորիա:Կանադական կինոկատակերգություններ
Կատեգորիա:Կանադական անգլերեն ֆիլմեր
Կատեգորիա:2010-ականների կանադական ֆիլմեր
Արմատական դոմեն

**Արմատական դոմեն** (), դոմենային անունների համակարգի ամենավերին մակարդակն է։ Համացանցի արմատական դոմենը (երբեմն անվանում են զրոյական մակարդակ) սպասարկվում է տարբեր երկրների դոմենային անունների համակարգերի արմատական սերվերների կողմից, որոնք տեղակայված են աշխարհով մեկ։

Ինտերնետային DNS համակարգում արմատական դոմենը նշանակվում է դատարկ անունով (այսինքն` ոչ մի նիշ չպարունակող)։ Դոմենային անուն գրելիս յուրաքանչյուր դոմեն բաժանվում է կետերով. անվան վերջում նույնպես կարող է կետ լինել, որը բաժանում է արմատական դոմենի դատարկ անունը։ Եթե այս կետը առկա է (օրինակ՝ «www.example.com.»), ապա դոմենի անունը համարվում է լրիվ (բացարձակ)։ Եթե անվան վերջում կետ չկա («www.example» կամ «www.example.com»), ապա անունը համարվում է հարաբերական։

Յուրաքանչյուր ինտերնետային հավելված պետք է ճիշտ կարգավորի ավարտող կետը, այնուամենայնիվ, ծրագրերի մեծ մասը թույլ է տալիս մուտքագրել դոմենի անունը առանց վերջին կետի։ Նման անունների մշակումը կախված է իրացումից։ Ամենապարզ դեպքում (եթե, օրինակ, տվյալ հավելվածի համատեքստում անհնար է որոշել, թե որ բազային դոմենին է տրված հասցեն), հասցեին կավելանա ավարտող կետը, և այն կմեկնաբանվի որպես բացարձակ։ Որոշ դեպքերում, լրիվ դոմենային անուն ստանալու համար, ծրագրային ապահովումը (կամ հավելված կամ օպերացիոն համակարգ) կարող է հարաբերական անվանը կցել լռելյայն դոմեն, որը որոշվում է համակարգչի դոմենի անունով կամ կարող է առաջադրված լինել պարամետրերում։ Երբեմն պարամետրերում կարող են նշված լինել մի քանի այդպիսի դոմեններ, որոնք հերթով ստուգվում են, մինչև որ գտնվի DNS-ում գոյություն ունեցող անունը։ Այս մոտեցումը կարող է հանգեցնել բազմանշանակության, որը, սակայն, հեշտությամբ կարելի է լուծել լրիվ դոմենի անունը նշելով (վերջում դրված կետով)։

Դոմենային անունների համարակալման կարգը հաճախ շփոթում են, և վերին մակարդակի դոմենները կոչում են զրոյական։ Իրականում, զրոյական մակարդակի տիրույթը «.»-ն է (կետ), և դոմենների մակարդակների համարակալման ճիշտ հերթականությունը հետևյալն է.
# . (կետ) — դոմենի զրոյական մակարդակ
# .org — առաջին մակարդակի դոմեն, ինչպես նաև վերին մակարդակի դոմեն կամ գոտի
# wikipedia.org — երկրորդ մակարդակի դոմեն
# hy.wikipedia.org — երրորդ մակարդակի դոմեն

## Տես նաև
* DNS
* Դոմեյնային անուն

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Բնօրինակում անաղբյուր հոդվածներ
Կատեգորիա:Վերին մակարդակի ընդհանուր դոմեններ
Սան Գրեգորիո դե Պոլանկո

**Սան Գրեգորիո դե Պոլանկո** (), քաղաք Ուրուգվայի հյուսիսային մասում՝ Տակուարեմբո դեպարտամենտում։

## Աշխարհագրություն
Ընկած է Լագո Ռինկոն դել Բոնետե արհեստական լճի հյուսիսային ափին՝ թերակղզու վրա, դեպարտամենտի վարչական կենտրոնից՝ Տակուարեմբո քաղաքից մոտավորապես 140 կիլոմետր դեպի հարավ, Ուրուգվայի մայրաքաղաք Մոնտեվիդեոյից 350 կիլոմետր դեպի հյուսիս։ Բացարձակ բարձրությունը 19 մետր է ծովի մակերևույթից։

## Պատմություն
Հիմնադրվել է 1853 թվականի նոյեմբերի 27-ին։ Փոքր քաղաքի, ավանի (*Villa*-ի) կարգավիճակ է ստացել 1963 թվականի հոկտեմբերի 13-ին, քաղաքի (*Ciudad*-ի) կարգավիճակ՝ 1994 թվականի դեկտեմբերի 13-ին։

## Բնակչություն
2011 թվականի տվյալներով բնակչության թվաքանակը եղել է 3.415:

**Աղբյուրը**՝ *Instituto Nacional de Estadística de Uruguay*

## Պատկերասրահ

San Gregorio de Polanco (Tacuarembó).JPG|Քաղաքի մուտքը
San Gregorio de Polanco.jpg|Լողափը
San Gregorio de Polanco, Tacuarembó-Uy.jpg|Լողափը
Árbol en San Gregorio de Polanco, Tacuarembó-Uy.jpg|Ծառեր Սան Գրեգորիո դե Պոլանկոյում


## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Instituto Nacional de Estadística: ''Plano de la ciudad de San Gregorio de Polanco''
* INE map of San Gregorio de Polanco

Կատեգորիա:Ուրուգվայի բնակավայրեր
Կատեգորիա:Ուրուգվայի քաղաքներ
Նավարատրի

**Նավարատրի** ( , ), հինդուական կրոնական տոն։ Սանսկրիտից թարգմանված՝ «նավարատրի» բառը նշանակում է «ինը գիշերներ»։ Տասն օր և ինը գիշեր տևող այս տոնի ընթացքում հինդուիստները պաշտում են հինդուիզմի մեջ Աստծո ինը կանացի ձևերը՝ Շակտի/Դեվի։

Տոնը նշվում է տարին երկու անգամ. գարնանային լուսավոր ամսվա՝ Չայտրայի (ապրիլ - մայիս) կեսին և Աշվինա աշնանային ամիսներին (սեպտեմբեր - հոկտեմբեր)։ Տոնակատարությունը սկսվում է նորալուսնից հետո առաջին օրը:Քոլու տիկնիկները Նավարատրիի ժամանակ|thumb

Նավարատրիի ընթացքում անցկացվում են տաճարային տոներ, կատարվում են աղոթքներ, կազմակերպվում են հանդիսավոր երթեր և տոնավաճառներ։ Հաճախ փառատոնի առաջին երեք օրերը նվիրված են Լակշմի աստվածուհուն, հաջորդ երեքը՝ Դուրգային, իսկ վերջինը՝ Սարասվատիին։ Փառատոնի ամենակարևոր տարրերից մեկը Դուրգա Պուջան է. երկրպագուները երկրպագում են Դուրգայի տեսքով Դեվիին՝ նրա հովանավորչությունն ստանալու համար։ Նավարատրիի հետ կապված առասպելներից մեկը պատմում է ասուրա Մահիշայի նկատմամբ Դուրգայի հաղթանակի մասին։

Տարբեր շրջաններում կան նաև Նավարատրիի տոնակատարությունների տեղական ավանդույթներ։ Օրինակ՝ Գուջարաթում անցկացվում են կանանց հատուկ պարեր, Բենգալիայում՝ Կալի պատկերներով երթեր, Թամիլնադում՝ տիկնիկային բլուրներ. աստվածուհիների և հինդուական պանթեոնի աստվածների ֆիգուրներով հատուկ հարթակներ։

## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն
; ռուսերեն լեզվով
* 
* 
; այլ լեզուներով

* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 

## Արտաքին հղումներ
* Նավարատրիի նշանակությունը
* Նավարատրի. «Ինը գիշերներ» փառատոնում ամբողջ աշխարհում հինդուները երկրպագում են Գերագույն կանացի ձևին  
* Ինչու՞ է տոնվում Նավարատրին
* Նավարատրի՝ Աստվածուհու խորհրդանշական տեսլականի տոնումը Article of the Month - October 2007
* Vaishno Devi and Navratri Story

Կատեգորիա:Հնդկաստանի տոներ
Կատեգորիա:Հնդկաստանի փառատոներ
Կատեգորիա:Տոներ այբբենական կարգով
Արա Նռանյան

**Արա Ռուդիկի Նռանյան** (), Հայաստանի Հանրապետության Ազգային ժողովի նախկին պատգամավոր։

## Կենսագրություն
Արա Նռանյանը ծնվել է 1973 թվականի հոկտեմբերի 15-ին Երևանում։ 1995 թվականին ավարտել է Երևանի ժողովրդական տնտեսության ինստիտուտի ֆինանսահաշվային  ֆակուլտետի «Հաշվապահական հաշվառում, վերահսկում տնտեսական գործունեության վերլուծություն» բաժինը։ Ստացել է տնտեսագետի և տնտեսագետի թեկնածուի որակավորումը։ 1990 թվականին աշխատել է «Սանտեխնիկ» կոոպերատիվում` որպես հաշվետար, 1993-1994 թվականներին աշխատել է Հայկական հեռուստաընկերությունում` երիտասարդական-երաժշտական հաղորդաշարերի համահեղինակ և հաղորդավար, 1993-1995 թվականներին` «Արա» ՍՊԸ-ում աշխատել է գլխավոր հաշվապահ, իսկ 1997-2000 թվականներին` Հայաստանի Հանրապետության կառավարությանն առընթեր քաղաքացիական ավիացիայի գլխավոր վարչությունում` նախ որպես  տարիֆիկացիայի և վերլուծության բաժնի 1-ին կարգի մասնագետ, այնուհետև սերտիֆիկացման և լիցենզավորման բաժնի 1-ին կարգի մասնագետ, ապա թռիչքների անվտանգության տեսչության գլխավոր մասնագետ, 2000-2001 թվականներին աշխատել է Հայաստանի Հանրապետության պետական գույքի կառավարման նախարարությունում` պետական բաժնեմասի տնօրինման բաժնի պետ, իսկ 2001-2004 թվականներին` Հայաստանի Հանրապետության կառավարության առընթեր քաղաքացիական ավիացիայի գլխավոր վարչությունում` վերլուծության և ռազմավարական ծրագրերի մշակման բաժնի պետ։

Ունի Հայաստանի Հանրապետության քաղաքացիական ծառայության 2-րդ դասի խորհրդականի դասային աստիճան։ 2004 թվականից եղել է ՀՅԴ բյուրոյի տնտեսական հարցերով խորհրդականը։ Դասախոսում է Հայաստանի պետական տնտեսագիտական համալսարանում։ Հեղինակ է մի շարք գիտական, հրապարակախոսական և վերլուծական հոդվածների։

2007 թվականի մայիսի 12-ին ընտրվել է Հայաստանի Հանրապետության Ազգային ժողովի պատգամավոր է՝ ՀՅԴ կուսակցությունից։

## Անձնական կյանք
Ամուսնացած է, ունի 2 երեխա։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:ՀՀ Ազգային ժողովի պատգամավորներ
Կատեգորիա:Հայ քաղաքական գործիչներ
Կատեգորիա:Հայ տնտեսագետներ
Կատեգորիա:Տնտեսագիտական գիտությունների թեկնածուներ
Neo Zone

***Neo Zone*** (նաև հայտնի որպես ***NCT #127: Neo Zone***), հարավկորեական բոյ բենդ NCT 127-ի երկրորդ (ընդհանուր երրորդ) ստուդիական ալբոմը։

## Թրեք լիստ

## Չարթեր
### Շաբաթական չարթեր

### Ամսական չարթեր

### Տարեվերջյան չարթեր

## Հավաստագրումներ

## Ռելիզի պատմություն

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:2020 ալբոմներ
Կատեգորիա:Կորեերեն ալբոմներ
Նատարիի խաչքար (Լիճք, Գեղարքունիքի մարզ)

**Նատարիի խաչքար**, գտնվում է Հայաստանի Գեղարքունիքի մարզի Լիճք գյուղի հյուսիսային մասում գտնվող գերեզմանոցի հյուսիսային եզրում գտնվող Սուրբ Աստվածածին եկեղեցու խորանի կորության մեջ ագուցված։ Հաշվառված է Հայաստանի պատմության և մշակույթի անշարժ հուշարձանների պետական ցանկում (5.39/1.53.16)։

## Տեղադրություն
Լիճք գյուղի հյուսիսային մասում գտնվող գերեզմանոցի հյուսիսային եզրում գտնվող Սուրբ Աստվածածին եկեղեցու խորանի կորության մեջ ագուցված։

## Վիմական արձանագրություն
Խաչքարը քիվին ունի 2 տող վիմական արձանագրություն.

# ԱՍՏՈՒԾԱՏՈՒՐՍ ՔԱՀԱՆԱՅՍ, ԹՈՒՄԱ,
# ԿԱՆԳՆԵՑԱՔ ԽԱՉՍ ՀԱՒՐ ՆԱՏԱՐԻՆ

Համաձայն արձանագրության` խաչքարը կանգնեցված է Աստվածատուր քահանայի կողմից` ի հիշատակ Նատարիին։

## Տես նաև
* Լիճք
* Լիճքի սուրբ Աստվածածին եկեղեցու վիմական արձանագրություններ

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Գեղարքունիքի մարզի Լիճքի գերեզմանոցի խաչքարեր
Կատեգորիա:Խաչքարերի վիմական արձանագրություններ
Թեոնեստ Բագոսորա

**Թեոնեստ Բագոսորա** (,  - 25 սեպտեմբերի, 2021 թ), Ռուանդայի բանակի նախկին գնդապետ, որը Ռուանդայի հարցով միջազգային տրիբունալի կողմից ցմահ բանտարկության Է դատապարտվել 1994 թվականին ցեղասպանություն սանձազերծելու համար։ Պատկանում է խուտու ցեղին։

## Կենսագրություն
Թեոնեստ Բագոսորան ծնվել է Ռուանդայի Կիսենյի նահանգի Գիչիե համայնքում՝ Ռուանդա-Ուրունդիում (այժմ Արևմտյան Ռուանդա նահանգում)։ 1964 թվականին ավարտել է Կիգալիի ռազմական ուսումնարանը՝ ստանալով երկրորդ աստիճանի լեյտենանտի կոչում, այնուհետև ուսումը շարունակել է Ֆրանսիայում։

Քանի որ Ռուանդայի նախագահ Ժյուվենալ Խաբիարիմանի կնոջ հեռավոր ազգականն էր, արագ առաջընթաց էր գրանցում ծառայության մեջ։ Եղել է Կիգալի բարձրագույն սպայական ուսումնարանի հրամանատարի տեղակալը, ավելի ուշ՝ Կանոմբեի ռազմական ճամբարի հրամանատարը։ 1992 թվականի հունիսին նշանակվել է Ռուանդայի պաշտպանության նախարարության ղեկավարներից մեկը։ Չնայած 1993 թվականի սեպտեմբերի 23-ին զինված ուժերի շարքերից իր հեռացմանը, պաշտոնը պահպանել է մինչև 1994 թվականի հուլիսի իր փախուստը, որը պայմանավորված է եղել երկրի գրեթե ողջ տարածքում Ռուանդայի հայրենասիրական ճակատով, որը բաղկացած էր տուտսի ցեղի մարդկանցից։

Թաքնվել է Զաիրի Հանրապետությունում, այնուհետև տեղափոխվել Կամերուն, որտեղ 1997 թվականին ձերբակալվել է ռուանդացի քաղաքական գործիչ Անդրե Նտագերուրայի հետ միասին, որից հետո տարվել է Արուշա։

## Ցեղասպանության մեղադրանքներ
2008 թվականի դեկտեմբերի 18-ին Ռուանդայի միջազգային տրիբունալը Թեոնեստ Բագոսորին ցմահ ազատազրկման է դատապարտել՝ ցեղասպանության, ռազմական հանցագործությունների և մարդկության դեմ հանցագործությունների համար։ Տրիբունալը պարզել է, որ այն բանից հետո, երբ 1994 թվականի ապրիլի 6-ին ավիավթարում զոհվել է նախագահ Խաբիարիմանան, Բագոսորան լիովին բռնազավթել է երկրի քաղաքական և ռազմական իրադրության վերահսկողությունը, հետևաբար պատասխանատվություն է կրել դրանից հետո տեղի ունեցած իրադարձությունների համար։ Բագոսորան նաև ճանաչվել է «Ինտերհամվե» աշխարհազորի կազմակերպիչ։

## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն
* 
* International Criminal Tribunal for Rwanda: BAGOSORA, Théoneste (ICTR-96-7)
* 
* 

## Արտաքին հղումներ

Կատեգորիա:Ռուանդա
Կատեգորիա:Ցեղասպանություն
Կատեգորիա:Ցեղասպանության կազմակերպիչներ
Կատեգորիա:Քաղաքական գործիչներ
Կատեգորիա:Ցմահ դատապարտվածներ
Գալոտիկի խաչքար (Գեղարքունիք գյուղ)

**Գալատոկին խաչքար**, գտնվում է Հայաստանի Գեղարքունիքի մարզի Գեղարքունիք գյուղի մեջ՝ Սուրբ Գևորգ եկեղեցու արևմտյան պատին ագուցված։ Հաշվառված է Հայաստանի պատմության և մշակույթի անշարժ հուշարձանների պետական ցանկում (5.25/6.4)։

## Տեղադրություն
Խաչքարն ագուցված է Սուրբ Գևորգ եկեղեցու արևմտյան պատին։

## Վիմական արձանագրություն
Խաչքարն ունի 3 տող վիմական արձանագրություն՝ քիվին, շրջանակին և ստորին մասում.

# ԿԱՆԿ[Ն]ԵՑՕ ՍԲ ԽԱՉՍ Ի ՓՐԿՈՒԹԻ
# ԳԱԼԱՏՈԿԻՆ
# ԹՎ ՋՁԵ

Համաձայն արձանագրության՝ խաչքարը կանգնեցված է 1536 թվականին՝ ի հիշատակ Գալատոկին։

## Տես նաև
* Գեղարքունիք
* Մարտոսի խաչքար

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Գեղարքունիք գյուղի խաչքարեր
Կատեգորիա:Խաչքարերի վիմական արձանագրություններ
Մորին Ռութ Ֆուրինս

**Մորին Ռութ Ֆուրինս** (), գրող, անիմացիոն պատմաբան, անիմացիոն տեսաբան, քննադատ, դասախոս, և Անիմացիոն ուսումնասիրությունների կազմակերպության նախագահ։ Ֆուրնիսը դասախոսել է Կալիֆոռնիայի Արվեստի ինստիտուտում Սավաննայի Արվեստի և Դիզայնի քոլեջում, Հարավային Կալիֆոռնիայի համալսարանում և Չեմփենի համալսարան։

## Կենսագրություն
Ֆուրնիսը Սան Դիեգոյի պետական համալսարանում սովորել է «Հեռահաղորդակցություն և կինոնկար», 1983  թվականին ստացել է բակալավրի աստիճան, իսկ 1987 թվականին՝ մագիստրոսի աստիճան։ 1994 թվականին ստացել է Փիլիսոփայության դոկտորի կոչում Հարավային Կալիֆոռնիայի համալսարանից՝ օգտագործելով դիսերտացիան «Ոգու գործողություններ։ Վերացական ֆիլմի ուսումնասիրություն»։

«Անիմացիոն Ամսագրի» հիմադիր խմբագիրն է, անիմացիայի մասին գրախոսվող գիտական ամսագիր։

Ֆուրնիսը ներդրում է կատարել էնկարտա թվային հանրագիտարանում Չաք Ջոնսի մասին։

## Աշխատանքներ
**Չաք Ջոնս։ Զրույցներ* - Ընդգրկում է շատ հարցազրույցներ Չաք Ջոնսի հետ կապված։
**Արվեստը շարժման մեջ։ Գեղագիտական անիմացիա**։
**Անիմացիոն Աստվածաշունչ։ Շարժապատկերների արվեստի գործնական ուղեցույց*։
**Ոգո գործողություններ։ Վերացական անիմացիայի ուսումնասիրություն*։

== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
* *Art in Motion: Animation Aesthetics'' at Google Books
*Furniss' Animation History Classes website
* Motion Capture 
* The Collected Shorts of Jan Svankmajer, produced by Kimstim Films, DVD from Kino International, 2005
* Art in Motion: Animation Aesthetics book review by Giannalberto Bendazzi - Hosted on Animation World Network

Կատեգորիա:1950 ծնունդներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի գրողներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի քննադատներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի լրագրողներ
Կատեգորիա:Փիլիսոփայական գիտությունների դոկտորներ
Սուրիկ Ասմարյան

**Սուրիկ Հայկազի Ասմարյան** (), հայ մանկավարժ, քաղաքական գործիչ, ՀԽՍՀ և Հայաստանի Գերագույն խորհրդի պատգամավոր (1990-1995)։

## Կենսագրություն
Ծնվել է 1943 թվականի սեպտեմբերի 1-ին Հոկտեմբերյանի շրջանի Արմավիր գյուղում։ Սովորել և ավարտել է` Արմավիրի միջնակարգ դպրոցը, իսկ 1969 թվականին՝ Կիրովականի մանկավարժական ինստիտուտը՝ պատմություն և հասարակագիտություն առարկանների ուսուցչի մասնագիտությամբ։ 30 տարի աշխատել է ուսմասվար՝ Հոկտեմբերյանի թիվ 84 միջնակարգ պրոֆտեխնիկական ուսումնարանում։ Եղել է «Արմավիր» թերթի խմբագիրը։

## Քաղաքական գործունեություն
1982-1989 թվականներին եղել է ԽՄԿԿ անդամ, 1989-1995 թվականներին՝ ՀՀՇ խմբակցության անդամ։ 1990 թվականին ընտրվել է ՀԽՍՀ, ապա 1991-ին Հայաստանի Գերագույն խորհրդի պատգամավոր։ Եղել է ՀՀ ԳԽ առողջապահության և սոցիալական հարցերի մշտական հանձնաժողովի անդամ։ 1995-1996 թվականներին եղել է՝ «Հայաստանի գյուղացիական միություն» հասարակական կազմակերպության վարչության նախագահ, 1996-1999 թվականներին՝ «Ագրարագյուղացիական միություն» հասարակական կազմակերպության փոխնախագահ, միառժամանակ՝ Արմավիրի մարզպետարանի սոցապ բաժնի վարիչ։ Հայաստանի գյուղատնտեսության նախարարի օգնական։ Հայ-ամերիկյան «Ագրոգիտասփյուռ»-ի Արմավիրի մասնաճյուղի փոխնախագահ։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:ՀՀ ԳԽ 1-ին գումարման պատգամավորներ
Կատեգորիա:Հայ մանկավարժներ
Կատեգորիա:Հայ պատմաբաններ
Կատեգորիա:Հայ քաղաքական գործիչներ
Կատեգորիա:Վանաձորի պետական համալսարանի շրջանավարտներ
Էնթոնի Էդվարդս (բասկետբոլիստ)

**Էնթոնի Էդվարդս** (, ), ամերիկացի պրոֆեսիոնալ բասկետբոլիստ, հարձակվող պաշտպան։ Հանդես է գալիս Բասկետբոլի ազգային ասոցիացիայի (NBA) «Մինեսոտա Թիմբերվուլվզ» ակումբում։

Ծնվել է ԱՄՆ Ջորջիա նահանգի վարչակենտրոն Ատլանտա քաղաքում։ Վաղ տարիքում զբաղվել է ամերիկյան ֆուտբոլով։ Ավարտել է Ատլանտայի «Հոլի սպիրիտ» նախապատրաստական դպրոցը, համարվելով լավագույն դպրոցական բասկետբոլիստներից մեկը։ Ուսանողական առաջնությունում մեկ ուսումնական տարի ներկայացրել է Ջորջիայի համալսարանը։ Ընտրվել է NBA-ի 2020 թվականի դրաֆթի 1-ին համարի ներքո՝ «Մինեսոտա Թիմբերվուլվզի» կողմից։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Էջը NBA.com կայքում

Կատեգորիա:Ամերիկացի բասկետբոլիստներ
Կատեգորիա:Մինեսոտա Թիմբերվուլվզի բասկետբոլիստներ
Վաչե Արծրունի (5-րդ դար)

**Վաչե Արծրունի** (), հայ նախարար Մեծ Հայքում և Մարզպանական Հայաստանում, Վասպուրական աշխարհի Մեծ Աղբակ գավառի տանուտերը (մոտ 381-440), Մերուժան Արծրունու որդին, Մերշապուհ Արծրունու եղբայրը, Գոտարձի, Տաճատի և Շավասպի հայրը, Արծրունիների նախարարական տոհմից։

## Կենսագրություն
Վաչե Արծրունին Մեծ Հայքի վերջին արքա՝ Արտաշես Դ-ի (422-428) ժամանակակիցն է։ Հայ նախարարները դժգոհ լինելով Արտաշես Դ արքայի վարքից, բողոքում են պարսից Վռամ Ե (420-438) արքային։ Վերջինս 428 թվականին գահընկեց է անում Արտաշեսին և Մեծ Հայքը վերածում մարզպանության։ Այս որոշմանը հակառակվում է Ամենայն Հայոց կաթողիկոս Սահակ Պարթևը (387-428), որի համար Պարսից արքան զրկում է նրան կաթողիկոսական աթոռից և հարքունիս գրավում նրա տիրույթները, ապա Արտաշես Դ-ի հետ միասին ձերբակալվում է և ուղարկում Պարսկաստան։ Պարսից արքան նոր կաթողիկոս է նշանակում ասորի Սուրմակին։ Սուրմակին և նրան հաջորդած՝ ասորի Բրքիշոյին հայ նախարարները զրկում են կաթողիկոսական աթոռից և Սահակ Պարթևի ձերբակալությունից հետո 4 տարի անց՝ 432 թվականին դիմելով պարսից արքային, խնդրում են կաթողիկոս նշանակել մեկ այլ մարդու, որը կշարժվեր իրենց կրոնի օրենքներով, կամ էլ վերադարձնել Սահակ Պարթևին։ Սահակ Պարթևի օգտին հանդես են գալիս Վաչե Արծրունին, Մանեճ Ապահունին և Սպանդարատ Արշարունին՝ իրենց կողմնակիցներով։ Վռամ Ե Գուրը մասամբ է կատարում հայ նախարարների խնդրանքը։ Այսպիսով, կաթողիկոս է նշանակվում Շամվել ասորին, որը որպես Սահակի ընդդիմադիր և հակաթոռ՝ գրեթե ամբողջությամբ իր ձեռքն է վերցնում կաթողիկոսական աթոռը։ Իսկ Սահակ Պարթևին թողնում է նրա կաթողիկոսական աթոռից ընդամենը մի քանի գյուղ։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:4-րդ դարի հայ նախարարներ
Կատեգորիա:5-րդ դարի հայ նախարարներ
Կատեգորիա:Մեծ Աղբակի իշխաններ
Վրեն Տաշրացի

**Վրեն Տաշրացի** (), հայ նախարար Մարզպանական Հայաստանում, Գուգարք աշխարհի Տաշիր գավառի տանուտերը (մոտ 440-470), Տաշրացիների նախարարական տոհմից։

## Վարդանանց պատերազմ
Վրեն Տաշրացին մասնակցել է 451 թվականի մայիսի 26-ին տեղի ունեցած Ավարայրի ճակատամարտին։ Երբ Մուշկան Նյուսալավուրտի գլխավորած պարսկական բանակն առաջանում է դեպի Հեր և Զարևանդ գավառները, Վարդան Մամիկոնյանը լուր է ստանում այդ մասին և արագորեն իր նիզակակիրներին հրամայում իրենց գնդերով իջնեն Արտազի դաշտ, եկող բանակի դեմը առնելու համար։ Վարդան Մամիկոնյանը առաջանում է և իր հետևից հետզհետե հասնում ու խմբվում են Ներշապուհ Արծրունին, Խորեն Խորխոռունին, Արտակ Պալունին, Վահան Ամատունին, Թաթուլ Դիմաքսյանը, Արշավիր Արշարունին, Շմավոն Անձևացին, Տաճատ Գնթունին, Ատոմ Գնունին, Խոսրով Գաբեղյանը, Կարեն Սահառունին, Հմայակ Դիմաքսյանը, Գազրիկ Դիմաքսյանը, Ներսեհ Քաջբերունին, Փարսման Մանդակունին, Արսեն Ընծայենին, Այրուկ Սլկունին, Վրեն Տաշրացին, Ապրսամ Արծրունին, Խուրս Սրվանձտյանը և Շահ ախոռապետը։ Այս իշխաններից բացի գալիս են նաև Վահևունյաց, Ռշտունյաց, Տրպատունյաց, Քողյաց և Ակեացիների գնդերը, որոնց գլխավորների անունները չի հիշատակում։ Վարդան Մամիկոնյանը և ևս 8 նախարարներ զոհվում են մարտի դաշտում։ Ճակատամարտից հետո ապստամբական շարժումը չի մարում ու հայերը ամրանալով անառիկ վայրերում հարձակումներով փորձում են արյունաքամ անել թշնամում։ Բացի այդ, պարսիկներին ծանր հարաված են հասցնում նաև հոները։ Ծանր կացության մեջ հայտնված պարսից արքունիքը ստիպված է լինում հաշտվել Մարզպանական Հայաստանի լայն ինքնավարության հետ, թեթևացնում հարկերը և հրաժարվում կրոնափոխության բռնի գաղափարից։ Սակայն գերված հոգևոր առաջնորդները և նախարարները Տիզբոնում ենթարկվում են դատի։ Առաջինները մահապատժի են ենթարկվում, իսկ երկրորդները ուղարկվում են Միջին Ասիայի կողմերը, որոնց մեջ էր նաև Վրեն Տաշրացին։ Ավելի ուշ, 463 թվականին նրան և մյուս նախարարներին թույլատրվում է վերադառնալ հայրենիք և տիրել իրենց կալվածքներին։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Տաշրացիներ
Կատեգորիա:Տաշիրի իշխաններ
Կատեգորիա:5-րդ դարի հայ նախարարներ
Խոցադեղի խաչքար (Անգեղակոթ)

**Խոցադեղի խաչքար**, գտնվում է Հայաստանի Սյունիքի մարզի Անգեղակոթ գյուղից 0.5 կմ արևմուտք, Անգեղակոթ - Շաղատ ճանապարհից աջ՝ Սուրբ Վարդան եկեղեցու գավթի պատին հենած։ Հաշվառված է Հայաստանի պատմության և մշակույթի անշարժ հուշարձանների պետական ցանկում (9.13/18.1.4)։

## Տեղադրություն

Խաչքարը հենած է Անգեղակոթ գյուղից 0.5 կմ արևմուտք, Անգեղակոթ - Շաղատ ճանապարհից աջ՝ Սուրբ Վարդան եկեղեցու գավթի պատին։ Չունի պատվանդան։

## Նկարագրություն
Ընդհանուր չափերն են 170 x 90 սմ։

Կենտ­րո­նում պատ­կեր­ված է ուղ­ղա­ձիգ հիմ­նա­խա­չը, որի ծայ­րերն ավարտ­վում են եռա­բող­բոջ­ներով։ Կենտ­րո­նա­կան խա­չը առն­ված է սլա­քա­ձև կա­մա­րով պսակ­վող խա­չա­խո­րա­նի մեջ։ Խաչ­քա­րի քի­վի կենտ­րո­նում կա մեկ այլ խա­չաքան­դակ` ծայ­րե­րը եռա­բող­բոջ­նե­րով ավարտ­վող։

## Վիմական արձանագրություն
Խաչքարը ունի 8 տող վիմական արձանագրություն՝ քիվին և շրջանակին

# ԱՆՈՒՆ ԱՅ ՄԷՔ ՀԱՅՐԶԱ
# Տ ԵՂԲԱՐՔՍ ԱՍԼ
# ԱՆ ՈՒ ԱԹԻԿ ԿԱՆԿՆ
# ԵՑԱՔ ԶԽԱՉՍ ՀԱՒՐ
# ՄԵՐ ԽՈՑԱՅԴԵՂ
# ԱՑ և ԵՂԲԱ
# ՒՐ ՄԵՐ ԿՈՆԻԿԱՑ. ՈՎ ԿԱՐԴԱՅ
# Ք ՅԱՂԱԻԹՍ ՅԻՇԵՑԷՔ. Ի ԹՎԻՍ :ԶԽԷ:

Համաձայն արձանագրության՝ խաչքարը պատվիրել են Ասլան և Աթիկ հարազատ եղբայրները, ի հիշատակ իրենց հոր՝ Խոցադեղիի, և եղբոր՝ Կոնիկայի։ Խաչքարը կանգնեցված է 1298 թվականին։

## Տես նաև

* Անգեղակոթ
* Հունանի խաչքար (Անգեղակոթ)
* Ամիրշատի խաչքար (Անգեղակոթ)
* 12-13-րդ դարերի խաչքար (Սուրբ Վարդան, Անգեղակոթ)

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Սյունիքի մարզի խաչքարեր
Կատեգորիա:Խաչքարերի վիմական արձանագրություններ
Ամիրշատի խաչքար (Անգեղակոթ)

**Ամիրշատի խաչքար**, գտնվում է Հայաստանի Սյունիքի մարզի Անգեղակոթ գյուղից 0.5 կմ արևմուտք, Անգեղակոթ - Շաղատ ճանապարհից աջ՝ Սուրբ Վարդան եկեղեցու գավթի պատին հենած։ Հաշվառված է Հայաստանի պատմության և մշակույթի անշարժ հուշարձանների պետական ցանկում (9.13/18.1.3)։

## Տեղադրություն

Խաչքարը հենած է Անգեղակոթ գյուղից 0.5 կմ արևմուտք, Անգեղակոթ - Շաղատ ճանապարհից աջ՝ Սուրբ Վարդան եկեղեցու գավթի պատին։ Չունի պատվանդան։

## Նկարագրություն
Ընդհանուր չա­փերն են 150 x 65 սմ։

Կենտ­րո­նում պատ­կեր­ված է ուղղա­ձիգ, ոճա­վոր­ված հիմ­նա­խա­չը, որի ծայ­րերն ավարտ­վում են եռա­բողբոջ­նե­րով։ Կենտ­րո­նա­կան խա­չը առն­ված է սլա­քա­ձև կա­մա­րով պսակվող խա­չա­խո­րա­նի մեջ։ Վե­րին խա­չա­թևի երկու կող­մե­րում քան­դակ­ված են խա­ղո­ղի ող­կույզ­ներ, իսկ խա­չա­տա­կին` ձեռ­քե­րի հա­վե­լու­մով ար­ված ար­մա­վա­զարդ։ Ստո­րին խա­չաթ­րի եր­կու կող­մե­րում ար­ված են մե­կա­կան փոքր խա­չա­քան­դակ­ներ։ Խա­չա­խո­րա­նի վե­րին` աջ մասում քան­դակ­ված է շրջա­նի մեջ առն­ված հա­վա­սա­րա­թև խաչ, իսկ ձախ մա­սում` ման­րա­քան­դակ վար­դյա­կի օրի­նակ։ Խաչ­քա­րի քիվն ամ­բող­ջությամբ պատ­ված է հյու­սա­ծո զարդագոտիով։

## Վիմական արձանագրություն
Խաչքարը ունի 3 տող վիմական արձանագրություն՝ շրջանակին և ստորին հատվածում․

# ԷՍ ԱՂՈՒԲ ԿԱՆԿՆԵՑԻ ԶԽԱՉՍ ԵՂԲԱԻՐ ԻՄՈՅ
# ԱՄԻՐՇԱՏԻ ՅԻՇԵՑԷՔ Ի ՔՍ.
# ԹՎԻՍ :ԶԽԹ:

Համաձայն արձանագրության՝ խաչքարը պատվիրել է Աղուբը, ի հիշատակ իր եղբորը՝ Ամիրշատին։ Խաչքարը կանգնեցված է 1300 թվականին։

## Տես նաև
* Անգեղակոթ
* Հունանի խաչքար (Անգեղակոթ)
* Խոցադեղի խաչքար (Անգեղակոթ)
* 12-13-րդ դարերի խաչքար (Սուրբ Վարդան, Անգեղակոթ)

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Սյունիքի մարզի խաչքարեր
Կատեգորիա:Խաչքարերի վիմական արձանագրություններ
Մկրտիչ Մինասյան (պետական գործիչ)

**Մկրտիչ Հակոբի Մինասյան** (), ճարտարագետ, Հայաստանի Հանրապետության Ազգային ժողովի նախկին պատգամավոր։

## Կենսագրություն
Մկրտիչ Մինասյանը ծնվել է 1946 թվականի հունվարի 2-ին Ախուրյանի շրջանի Արևիկ գյուղում։ 1971 թվականին ավարտել է Երևանի պոլիտեխնիկական ինստիտուտը։ Ստացել է ճարտարագետ-էլեկտրամեխանիկի որակավորումը։ Եղել է Հայաստանի Հանրապետության ճարտարագիտական ակադեմիայի իսկական անդամ։

1964-1980 թվականներին Երևանի ՋԷԿ-ում աշխատել է փականագործ, վարպետ, ավագ ճարտարագետ, կուսկոմիտեի քարտուղար, իսկ 1974-1980 թվականներին` կուսկոմիտեի ազատված քարտուղար։ 1980-1987 թվականներին` ՀԿԿ Կենտկոմի արդյունաբերության բաժնի հրահանգիչ, ենթաբաժնի վարիչ, 1987-1988 թվականներին աշխատել է ՀԿԿ Երևանի Օրջոնիկիձեի շրջկոմի երկրորդ քարտուղար, 1988-1991 թվականներին` առաջին քարտուղար։ 1991-1993 թվականներին եղել է Երևանի Էրեբունու շրջխորհրդի գործկոմի նախագահի առաջին տեղակալ, 1993-1996 թվականներին` նախագահ, 1996 թվականին՝ Երևանի քաղաքապետարանի Խորհրդային տարածքային բաժնի պետ, իսկ 1996-2002 թվականներին` Երևանի Նոր Նորքի թաղապետ։ 2003-2007 թվականներին Ազգային ժողովի պատգամավոր է ընտրվել  թիվ 2 ընտրատարածքից, եղել է Ազգային ժողովի գիտության, կրթության, մշակույթի և երիտասարդության հարցերի մշտական հանձնաժողովի անդամ, «Ժողովրդական պատգամավոր» պատգամավորական խմբի անդամ։ 2007-2012 թվականներին եղել է Ազգային ժողովի պատգամավոր (համամասնական ընտրակարգ, ՀՀԿ), Ազգային ժողովի առողջապահության, մայրության և մանկության հարցերի մշտական հանձնաժողովի նախագահի տեղակալ։ 2012 թվականին մայիսի 6-ին Ազգային ժողովի պատգամավոր է ընտրվել համամասնական ընտրակարգով Հայաստանի Հանրապետական կուսակցությունից։ 1970 թվականին պարգևատրվել է Վ.Լենինի հոբելյանական մեդալով, 2004 թվականին՝ միջազգային ճարտարագիտական ակադեմիայի արծաթե մեդալով, 2008 թվականին բնության և հասարակության միջազգային ակադեմիայի կողմից պարգևատրվել է Լեյբնիցի մեդալով։

## Անձնական կյանք
Ամուսնացած է, ունի երեք երեխա։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Բնօրինակում անաղբյուր հոդվածներ
Կատեգորիա:ՀՀ Ազգային ժողովի պատգամավորներ
Կատեգորիա:Ճարտարագետներ
Կատեգորիա:ՀՊՃՀ շրջանավարտներ
Կատեգորիա:Հայ ճարտարագետներ
Կատեգորիա:ՀՀ ԱԺ 5-րդ գումարման պատգամավորներ
Կատեգորիա:Հայ քաղաքական գործիչներ
Մելիքսեթ քահանայի խաչքար (Անգեղակոթ)

**Մելիքսեթ քահանայի խաչքար**, որը գտնվում է Հայաստանի Սյունիքի մարզի Անգեղակոթ գյուղի գյուղամիջի գերեզմանատան արևելյան մասում։ Հաշվառված է Հայաստանի պատմության և մշակույթի անշարժ հուշարձանների պետական ցանկում (9.13/5.7)։

## Տեղադրություն

Խաչքարը կանգնեցված է գետնին։

## Վիմական արձանագրություն
Խաչքարը ունի 10 տող վիմական արձանագրություն

# ԵՍ ՄԷԼԳԻՍԷԹ ՍՈՒՏԱՆՈՒ[Ն] ՔԱՀԱՆԱՅ
# ԵՍ ԵՒ ԵՂԲԱՐՔՍ ԻՄ ԿԱՆԿՆԵՑԱՔ
# ԶԽԱՉՍ Ի ՓԿՈՒԹԻ ԳՈՀՈՅ
# ՄԵՐՈՑ ԵՒ ԾՆՈՂԱՑ ՄԵՐՈՅ ԵՒ ԵՂԲԱՒՐՆ
# ԻՄՈՑ ՆԱՒՌՈՒԶԻՆ, ՄՈՒՐՈՒՍՆ
# ՆՈՐ ԷԿԵԱԼ ԷՐ ՈՐ Ի ՔՐԻՍՏՈՍ ՓՈԽԵՑԱԻ
# ՈՎ ԿԱՐԴԱՅՔ ՅԱՂԱՒԹԱ
# ՅԻՇԵՑԷՔ
# ԱԾ ԶՅԻՇԱՒՂՔ ՅԻՇԷ ԻՒՐ ՅԵՐԿՐԻՑ
# ԱՌՔԱՅՈՒԹԻ.

Համաձայն արձանագրության՝ խաչքարը պատվիրել է Մելիքսեթ քահանան և իր եղբայրը, ի հիշատակ իրենց ծնողների և եղբայրների՝ Նավռուզի և Մուրուսի (ով մահացել է դեռ մանուկ ժամանակում)։ Խաչքարը կանգնեցվել է 1425 թվականին։

## Տես նաև
* Անգեղակոթ

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Սյունիքի մարզի խաչքարեր
Կատեգորիա:Խաչքարերի վիմական արձանագրություններ
Ռազմիկ Մարտիրոսյան

**Ռազմիկ Մարտիրոսի Մարտիրոսյան** (), պատմաբան, Հայաստանի Հանրապետության Ազգային ժողովի նախկին պատգամավոր։

## Կենսագրություն
Ռազմիկ Մարտիրոսյանը ծնվել է 1959 թվականի մայիսի 24-ին Արարատի շրջանի Ոսկետափ գյուղում։ 1981 թվականին ավարտել է Երևանի պետական համալսարանը։ Ստացել է պատմաբանի, պատմության և հասարակագիտության ուսուցչի որակավորումը։ 1981-1984 թվականներին աշխատել է Արարատի շրջանի Ոսկետափ գյուղի միջնակարգ դպրոցում ուսուցիչ, տնօրենի տեղակալ, 1984-1985 թվականներին եղել է ՀԼԿԵՄ Արարատի շրջկոմի հրահանգիչ։ 1985-1987 թվականներին ծառայել է խորհրդային բանակում։ 1987-1988 թվականներիին եղել է Արարատ գյուղի դպրոցի տնօրենի տեղակալ, իսկ 1988-1993 թվականներին` եղել է Եղեգնավան գյուղի միջնակարգ դպրոցի տնօրեն։ 1999-2003 թվականներին` եղել է Հայաստանի Հանրապետության սոցիալական ապահովության նախարար, նախարարի առաջին տեղակալ, նախարար։ 1993-1995 թվականներին` եղել է ԳԽ պատգամավոր (թիվ 171 ընտրատարածք)։ Եղել է ԳԽ տեղական ինքնակառավարման հարցերի մշտական հանձնաժողովի անդամ։ 1995-1999 թվականներին` եղել է Ազգային ժողովի պատգամավոր (թիվ 112 ընտրատարածք)։ Եղել է Ազգային Ժողովի պետական-իրավական հարցերի մշտական հանձնաժողովի անդամ, 1998-1999 թվականներին` Ազգային Ժողովի պաշտպանության, ազգային անվտանգության և ներքին գործերի մշտական հանձնաժողովի նախագահ, «Հանրապետություն» խմբակցության, ապա «Երկրապահ» պատգամավորական խմբի անդամ։ 2003 թվականի մայիսի 25-ին ընտրվել է Ազգային  ժողովի պատգամավոր՝ ՀՀԿ համամասնական ընտրացուցակով։ Եղել է Ազգային ժողովի արտաքին հարաբերությունների մշտական հանձնաժողովի անդամ։ Եղել է ՀՀԿ խմբակցության անդամ, ՀՀԿ անդամ։

## Անձնական կյանք
Ամուսնացած է, ունի չորս երեխա։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:ՀՀ Ազգային ժողովի պատգամավորներ
Կատեգորիա:Հայ պատմաբաններ
Կատեգորիա:Ոսկետափ գյուղում ծնվածներ
Կատեգորիա:Հայ քաղաքական գործիչներ
Կատեգորիա:Դպրոցի տնօրեններ
Կատեգորիա:Հայաստանի նախարարներ
Դիեսիոչո դե Խուլիո

**Դիեսիոչո դե Խուլիո** կամ **18 դե Խուլիո** (իսպաներեն՝ **Dieciocho de Julio** կամ **18 de Julio**, իսպաներենից թարգմանած՝ նշանակում է «**Հուլիսի 18**»), փոքր քաղաք Ուրուգվայի հարավարևելյան մասում՝ Ռոչա դեպարտամենտում։ Մոտակա համեմատաբար խոշոր բնակավայրից՝ Չույ քաղաքից գտնվում է 9 կիլոմետր հեռավորության վրա (դեպի արևմուտք ուղղությամբ)։ Քաղաքի արևելյան ծայրամասում տեղակայված է Սան Միգել բերդը, որը կառուցել են պորտուգալացիները 1737 թվականին։

## Պատմություն
«Սան Միգել» անվանումը կրող բնակավայրը 1909 թվականի հունիսի 12-ին ստացել է *Pueblo*-ի (գյուղի) կարգավիճակ և վերանվանվել «**Դիեսիոչո դե Խուլիո**»։ 1961 թվականի հունիսի 20-ին բնակավայրի կարգավիճակը բարձրացվել է, հասցվել *Villa*-ի (փոքր քաղաքի) աստիճանի։

## Բնակչություն
2011 թվականի մարդահամարի տվյալներով Դիեսիոչո դե Խուլիոն ունեցել է 977 բնակիչ։
 
**Աղբյուրը**՝ *Instituto Nacional de Estadística de Uruguay*
thumb|left|Սան Միգել բերդում

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Plano de 18 de julio (Rocha) - Instituto Nacional de Estadística

Կատեգորիա:Ուրուգվայի բնակավայրեր
Կատեգորիա:Ուրուգվայի քաղաքներ
Նեֆելին

**Նեֆելինը** (էլեոլիտ) ապար կազմող հանքանյութ է, կալիումի և նատրիումի ալյումինոսիլիկատ (Na, K) AlSiO4: Ֆելդսպաթոիդ բյուրեղները հազվադեպ են հանդիպում, ունեն կարճ սյունաշարով վեցանկյուն-պրիզմատիկ տեսք։

Անունը գալիս է հունարենից։ νεφέλη - ամպ, դա պայմանավորված է հանքանյութի հատկությամբ, որը ամպամած է դառնում ուժեղ թթուների լուծույթների մեջ ընկղմվելիս։ Լուծվում է աղաթթվի մեջ։

## Կառուցվածք
Նեֆելինի բյուրեղային կառուցվածքը պատկանում է տրիդիմիտ տիպին, հանքանյութի կմախքը ձևավորվում են աղավաղված 6-անդամ օղակներով, որոնք միմյանց հետ կապված են իրենց գագաթներով SiO4, AlO4, իսկ ալկալային մետաղական իոնները գտնվում են կմախքի բացվածքներում։ Նեֆելինը կազմում է զանգվածային կամ հատիկավոր կոնգլոմերատներ, որոնք ավելի քիչ են հանդիպում բյուրեղների տեսքով։

## Գոյությունը բնության մեջ
Նեֆելինը ալկալային ապարների (նեֆելինային սիենիտներ) և դրանց հրաբխային գործընկերների՝ ֆոնոլիտի հիմնական օգտակար հանածոներից մեկն է։ Լացիոյի շրջանի լավաներում այն փոքրիկ գեղեցիկ բյուրեղներ է կազմում, հայտնաբերվել է նաև Նեապոլ նահանգի Մոնտե Սոմմա հրաբխի հրաբխային արտադրանքներում (Իտալիա)։ Բյուրեղները հայտնաբերվել են Էյֆելի լեռնազանգվածի (Գերմանիա) հրաբխային գոտում։ Երբ ժայռերը քայքայվում են, նեֆելինն ավելի շուտ ոչնչացվում է, քան դաշտային սպաթները, ինչի արդյունքում նրա տեղում քարանձավներ են առաջանում, անփայլ մոխրագույն խորշեր։

Նեֆելինային ապարների աշխարհի ամենամեծ լեռնազանգվածները տեղակայված են Մուրմանսկի շրջանում (Կիբինի լեռներ, Լովոզերո տունդրա և այլն)։ Ալյումինի ձուլման և վերամշակման համար նեֆելինների ամենամեծ և զարգացած զանգվածները գտնվում են Կեմերովոյի մարզում ՝ Կուզնեցկի Ալատաու, Կիյա-Շալտիրսկոե նեֆելինի հանքավայրում։

## Գործնական արժեք
Նեֆելինը ստացվում է որպես ապատիտի արդյունահանման թափոն, մինչդեռ այն կարող է օգտագործվել 100% -ով, օրինակ՝ ալյումինի, սոդայի ձուլման համար հումքի արտադրության և ցեմենտի արտադրության հումքի արտադրության համար։ Այն օգտագործվում է նաև սոդայի արտադրության և ապակու և կաշվի արդյունաբերության մեջ։ Ռուսաստանում՝ Պիկալևոյում և Աչինսկում, կան նեֆելինի վերամշակման բույսեր՝ ալյումին, սոդա, և ցեմենտ։ 2012 թվականին Կոաշվայում գործարկվեց նոր գործարան՝ «Եղնիկների հոսք»։

## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն
* 

Կատեգորիա:Ալյումինի միներալներ
Կատեգորիա:Կալիումի միներալներ
Կատեգորիա:Նատրիումի միներալներ
Հունանի խաչքար (Անգեղակոթ)

**Հունանի խաչքար**, գտնվում է Հայաստանի Սյունիքի մարզի Անգեղակոթ գյուղից 0.5 կմ արևմուտք, Անգեղակոթ - Շաղատ ճանապարհից աջ՝ Սուրբ Վարդան եկեղեցու բակում, գետնին պարկեցված։ Հաշվառված է Հայաստանի պատմության և մշակույթի անշարժ հուշարձանների պետական ցանկում (9.13/18.2.3)։

## Տեղադրություն

Խաչքարը գտնվում է Անգեղակոթ գյուղից 0.5 կմ արևմուտք, Անգեղակոթ - Շաղատ ճանապարհից աջ՝ Սուրբ Վարդան եկեղեցու բակում, գետնին պարկեցված (պեղումներով պայմանավորված)։

## Նկարագրություն
Ընդհանուր չա­փերն են 160 x 60 սմ։

Ունի պատ­վան­դա­նին ամ­րաց­նե­լու հա­մար նա­խա­տեսված բա­վա­կա­նին լայն պո­չուկ։ Պատ­կեր­ված է խո­րա­նի մեջ ար­ված հիմնա­խա­չը, որի թևերն ավարտ­վում են եռա­բող­բոջ­նե­րով։ Ստո­րին խաչա­թևի եր­կու կող­մե­րում քան­դակ­ված են սե­պա­ձև խա­չա­թևե­րով արված մե­կա­կան խա­չա­քան­դակ­ներ, իսկ վե­րին խա­չա­թևի մոտ` խա­ղո­ղի ող­կույզ­ներ։ Խա­չա­խո­րա­նից վե­րև` սա­լա­քա­րի ան­կյուն­նե­րում, առ­կա են մե­կա­կան հա­վեր­ժան­շան­ներ, որոնց արան­քում խա­չի քան­դակ է։

## Վիմական արձանագրություն
Խաչքարը ունի 1 տող վիմական արձանագրություն՝ շրջանակին և ստորին հատվածում

# ՅՈՒՆԱՆ Ի ԲԱՐԻ

Համաձայն արձանագրության՝ խաչքարը պատվիրել է Հունանը։ Արձանագրությունը խաչքարի ստորին հատվածում է և թերի։

## Տես նաև

* Անգեղակոթ
* Ամիրշատի խաչքար (Անգեղակոթ)
* Խոցադեղի խաչքար (Անգեղակոթ)
* 12-13-րդ դարերի խաչքար (Սուրբ Վարդան, Անգեղակոթ)

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Սյունիքի մարզի խաչքարեր
Կատեգորիա:Խաչքարերի վիմական արձանագրություններ