open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Էմինե Սեմիե Օնասյա

**Էմինե Սեմիե Օնասյա** ( հայտնի է որպես **Էմինե Սեմիե** կամ **Էմինե Վահիդե** , ), թուրք գրող, առաջին թուրք ֆեմինիստներից։

## Կենսագրություն
Էմինե Սեմիեն ծնվել է 1866 թվականի մարտի 28-ին Կոստանդնուպոլսում։ Նա Ահմեդ Ջեվդեթ փաշայի երկրորդ դուստրն էր և գրող Ալիե Ֆաթմա Թոփուզի քույրը։ Էմինե Սեմիեի մայրը Ադվիե Ռաբիա հանիմն էր։ Էմինե Սեմիեն յոթ տարի հոգեբանություն և սոցիոլոգիա է սովորել Ֆրանսիայում և Շվեյցարիայում։ Նա Օսմանյան կայսրության առաջին մուսուլման կանանցից մեկն էր, ով կրթություն էր ստացել Եվրոպայում։

1882 թվականից սկսած Էմինե Սեմիեն Ստամբուլում և այլ քաղաքներում դասավանդել է թուրքերեն լեզու և գրականություն։ Նա աշխատել է որպես տեսուչ աղջիկների դպրոցում և որպես բուժքրոջ օգնական Շիշլի Էֆթալ հիվանդանոցում։ Էմինեն հոդվածներ է գրել կրթության և քաղաքականության վերաբերյալ, որոնք տպագրվել են Mütalaa և Hanımlara Mahsus Gazete թերթերում 1893 թվականին նաև գրել է «Hulasa-i Ilm-i Hesap» մաթեմատիկայի դասագիրքը։ Էմինե Սեմիեի ամենահայտնի գործերն են «Աղքատություն» () և «Դժոխքի փոս» () պատմվածքները։

Էմինեն իր քրոջ՝ Ալիե Ֆաթմայի հետ միասին, համարվում է Օսմանյան կայսրությունում կանանց իրավունքների շարժման ամենանշանակալի ակտիվիստներից մեկը։ Նա մասնակցել է մի քանի բարեգործական կազմակերպությունների ստեղծմանը, որոնց նպատակը կանանց օգնելն էր։ Էմինեն նաև պայքարել է կանանց իրավունքների համար։ Նա «Միասնություն և առաջադիմություն» կուսակցության, ինչպես նաև Օսմանյան ժողովրդավարական կուսակցության անդամ էր։ 1920 թվականին Էմինե Սեմիեն միացել է  Թուրքիայի մամուլի ասոցիացիայի վարչությանը։

## Անձնական կյանք
Էմինե Սեմիե Օնասյան երկար ժամանակ ապրել է Փարիզում։ Երկու անգամ ամուսնացած է եղել։ Առաջին ամուսինը Մուստաֆա բեյն էր, երկրորդ Ռեշիթ փաշան։ Երկու ամուսնություններն էլ ավարտվել են ամուսնալուծությամբ։ Ունեցել է մեկ որդի՝ Ջեվդեթ Լագաշը։ Էմինե Սեմիեն մահացել է 1944 թվականին Ստամբուլում։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:1864 ծնունդներ
Կատեգորիա:19-րդ դարի գրականություն
Կատեգորիա:20-րդ դարի գրականություն
Կատեգորիա:Անձինք:Ստամբուլ
Կատեգորիա:Թուրք կին գրողներ
Կատեգորիա:Թուրք ուսուցիչներ
Կատեգորիա:Թուրք ֆեմինիստ գրողներ
Կատեգորիա:Թուրք ֆեմինիստներ
Կատեգորիա:Ստամբուլում ծնված գրողներ
Կատեգորիա:Օսմանյան կայսրության անձինք
Կատեգորիա:Օսմանյան կայսրության գրողներ
Мне пох (երգ)

«**Мне пох**», ռուս երգչուհի Կլավա Կոկայի և հիփ հոփ կատարող Մորգենշտերնի երգը, որը թողարկվել է 2019 թվականի նոյեմբերի 15-ին՝ որպես Կլավա Կոկայի երկրորդ ստուդիական ալբոմի («Неприлично о личном») սինգլ։

## Պատմություն
2019 թվականի հոկտեմբերի 10-ին Կլավա Կոկան քավեր է արել Մորգենշտերնի «Նոր մերին» () սինգլի համար, որից հետո երաժիշտները պայմանավորվել են համատեղ աշխատանքի մասին։ Նոյեմբերի 15-ին թողարկվել է Կլավա Կոկայի և Մորգենշտերնի համատեղ սինգլը, իսկ դեկտեմբերի 27-ին՝ երգի ռեմիքս տարբերակը DJ Noiz-ի կողմից։

2020 թվականի հունվարի 15-ին թողարկվել է երգի ակուստիկ տարբերակը։

## Կարծիքներ
Intermedia-ից Դանիլա Գոլովկինը երգն անվանել է «XXXTentacion-ի Moonlight-ի հազիվ նկատելի վերադաշնակում»։

## Երաժշտական տեսահոլովակ
2019 թվականի դեկտեմբերի 3-ին թողարկվել է բնօրինակ երգի տեսահոլովակը, որը մոնտաժել է Վլադիմիր Կովալյովը։

## Ակուստիկ տարբերակ
«Мне пох (Acoustic Version)» երգը «Мне пох» երգի ակուստիկ տարբերակն է։ Թողարկվել է 2020 թվականի հունվարի 20-ին։

### Տեսահոլովակ
2020 թվականի հունվարի 15-ին թողարկվել է երգի ակուստիկ տարբերակի տեսահոլովակը։

## Շքերթներ

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:2019 սինգլներ
Կատեգորիա:Երգեր այբբենական կարգով
Ջոզեֆ Բեյթս

**Ջոզեֆ Բեյթս** (, ), ամերիկացի ծովագնաց և քարոզիչ, ադվենտիստ, Յոթերորդ Օրվա Ադվենտիստների Եկեղեցու հիմնադիրներից մեկը և ակտիվ գործիչ։

## Կենսագրություն
Բեյթսի ծնողները մեծացել են Մասաչուսեթսում։ Հայրը եղել է կամավոր, մասնակցել է Ամերիկայի քաղաքացիական պատերազմին, ստացել է կապիտանի կոչում։ Ջոզեֆը ծնվել է 1792 թվականի հուլիսի 8-ին Մասաչուսեթսի նահանգի Ռոչեսթեր քաղաքում։ Ջոզեֆը մանկուց սիրել է ծով,  երազել է նավաստի դառնալ։ 1807 թվականի հունիսին նա առաջին անգամ անցել է Ատլանտյան օվկիանոսը։ Նրա նավը գրավել են դանիացիները և տեղափոխվել Կոպենհագեն, Բեյթսն ազատ է արձակվել բրիտանացիների կողմից և ստիպված է եղել ծառայել Բրիտանական նավատորմում։

Դրանից հետո Ջոզեֆ դարձել է իր նավի նավապետը և նվիրվել քրիստոնեությանը՝ դառնալով Յոթերորդ օրվա ադվենտիստական եկեղեցու հիմնադիրներից մեկը։ Իր կյանքի ավարտին նա ամբողջովին հրաժարվել է ալկոհոլից, ծխախոտից, սուրճից, նույնիսկ դարձել է բուսակեր։

## Մատենագրություն
* The Opening Heavens Or, A Connected View of the Testimony of the Prophets and Apostles (1846)
* The Seventh Day Sabbath: A Perpetual Sign from the Beginning to the Entering Into the Gates (1846, revised edition 1857)
* Second Advent Way Marks and High Heaps (1857)
* A Word to the «Little Flock» (1847, with James and Ellen White)
* A Vindication of the Seventh-Day Sabbath and the Commandments of God (1848)
* A Seal of the Living God (1849)
* An Explanation of the Typical and Anti-Typical Sanctuary (1850)
* The Autobiography of Elder Joseph Bates (1868) *'

== Ծանոթագրություններ ==

== Արտաքին հղումներ ==
* 
* [http://www.earlysda.com/bates/joseph-bates1.html Joseph Bates' autobiography]
* [http://umbrigade.tripod.com/articles/bates.html Resume of biography]
* [http://www.earlysda.com/bates/joseph%20bates.jpg Drawing of Joseph Bates] 
* [https://web.archive.org/web/20060718085649/http://www.adventistarchives.org/DocArchives.asp Adventist Archives] Contains articles written by Joseph Bates
* *Life of Joseph Bates '', an autobiography
Յուջին Փոլի

**Յուջին Փոլի** (; ), ամերիկացի ինժեներ և գյուտարար։

Հայտնի է անլար հեռուստացույցի հեռակառավարման վահանակի ստեղծումով։

1935 թվականին սկսել է աշխատել Zenith Radio Corporation ընկերությունում (այժմ` Zenith Electronics, LG Electronics-ի դուստր կազմակերպություն)։ 1955 թվականին նա ստեղծել է Flash-Matic անլար հեռակառավարման վահանակը, որը լույս բաց թողնելով դեպի էկրանի լուսազգայուն անկյուն, կարողանում է այն ակտիվացնել և հաղորդումները փոխելը։ Շուտով պարզվել է, որ այդ կենցաղային տիպի սարքերը մեծ ազդեցություն են ունեցել հեռուստատեսության, իսկ այնուհետև` կինոմատոգրաֆիայի զարգացման համար։

Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի ընթացքում Յուջին Փոլին աշխատել է կատարելագործել ռադիոտեղորոշիչը ԱՄՆ-ի բանակի համար։ Zenith-ում իր 47-ամյա աշխատանքի ընթացքում հասցրել է գլխավորել ձայնագրությունների բաժինը և դառնալ ընկերության գլխավոր ինժեների օգնական։ Նաև ստացել է 18 արտոնագիր իր գյուտերի համար։

Նա և իր գործընկերը` Zenith-ի ինժեներ Ռոբերտ Ադլերը 1997 թվականին արժանացել են «էմմի» մրցանակին Ազգային հեռուստատեսային արվեստի և գիտության ակադեմիայի կողմից` որպես «Անլար հեռուստատեսային հեռակառավարման վահանակների զարգացման ոլորտի առաջամարտիկներ»։

Մահացել է 2012 թվականի մայիսի 23-ին, 97 տարեկան հասակում։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Յուջին Փոլի` հեռակառավարման վահանակի ստեղծող
* Յուջին Փոլի. հեռուստացույցի հեռակառավարման համակարգի ստեղծող, կինեմատոգրաֆի կործանի՞չ
Ռոբերտ Ջարվիկ

**Ռոբերտ Կոֆլեր Ջարվիկ** (, ), ամերիկացի գիտնական, հետազոտող և գործարար, որը առավել հայտնի է *Jarvik-7* արհեստական սրտի ստեղծման և զարգացման գործընթացում իր ներդրման շնորհիվ։

Ռոբերտ Ջարվիկը ծնվել է Միչիգան նահանգի Միդլենդ քաղաքում և մեծացել է Կոնեկտիկուտ նահանգի Սթեմֆորդ քաղաքում։ Նա ավարտել է Սիրաքյուսի համալսարանը։ Նյու Յորքի համալսարանն ավարտելով՝ ստացել է բժշկական տեխնիկայի ոլորտի մագիստրոսի աստիճան։

Հետո ընդունվել է Յուտայի համալսարան, որտեղ երկու տարի սովորելուց հետո 1971 թվականին ընդունվել է աշխատանքի Յուտայի պետական համալսարանի հոլանդացի բժիշկ-գյուտարար Վիլեմ Յոհան Կոլֆի մոտ, որը աշխատել է արհեստական օրգանների, այդ թվում՝ սրտի ստեղծման վրա։ 1976 թվականին Ջարվիկը Յուտայի համալսարանում ստացել է բժշկության դոկտորի աստիճան։ Լինելով բժիշկ-գիտնական՝ նա այդպես էլ չի ավարտել ստաժավորումը և երբեք չի ունեցել բժշկական պրակտիկայի արտոնագիր։

Ջարվիկը հայտնի է դարձել 1982 թվականին՝ իր ստեղծած արհեստական սրտի մասին լուրերի հրապարակումից հետո։ 1982 թվականի դեկտեմբերի 2-ին նա իր ստեղծած նոր սիրտը առաջին անգամ իմպլանտավորել է տարեց ատամնաբույժ Բարնի Քլարկին, որը հաջորդող 112 օրերի ընթացքում հաճախակի այցելել է հիվանդանոց, որից հետո մահացել է։ Երկրորդ հիվանդը՝ Ուիլյամ Շրեդերը, ապրել է 620 օր։

## Ծանոթագրություն

## Աղբյուրներ
* 
* 

## Արտաքին հղումներ
* Jarvik Heart Official website.
* Google Patents link to Winchell Patent for Artificial Heart
* Pfizer Launches New Lipitor Effort
* MSNBC article on Jarvik and Pfizer
* Congress Probes Doctor’s Role in Drug Ad

Կատեգորիա:Ամերիկացի բժիշկներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի գիտնականներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի գյուտարարներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի գործարարներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի ճարտարագետներ
Կատեգորիա:Յուտայի համալսարանի շրջանավարտներ
Կատեգորիա:Սիրաքյուսի համալսարանի շրջանավարտներ
Կատեգորիա:Նյու Յորքի համալսարանի շրջանավարտներ
Ջեյմս Ֆերգասոն

**Ջեյմս Լի Ֆերգասոն** (, ), ամերիկացի գյուտարար և ձեռնարկատեր։ Գյուտարարների ազգային փառքի սրահի անդամ։ Ամենահայտնի աշխատանքը բարելավված հեղուկ բյուրեղային էկրանն է կամ LCD-ն։ Ունի ԱՄՆ-ի ավելի քան հարյուր արտոնագրիր։

Ծնվել է Միսուրի նահանգի Ուոքենդ փոքրիկ քաղաքի մոտ գտնվող ֆերմայում։ Սովորել է գյուղական դպրոցում մինչև 7-րդ դասարան, երբ նրա ընտանիքը տեղափոխվել է Քերոլ շրջան։ 1952 թվականին ավագ դպրոցն ավարտելուց հետո ընդունվել է Միսսուրիի համալսարանը։ 1956 թվականին ֆիզիկայի ոլորտում ստացել է բակալավրի աստիճան։

Բանակում ծառայելուց հետո Ջեյմսն աշխատել է Փենսիլվանիա նահանգի *Westinghouse* հետազոտական լաբորատորիայում։ *Westinghouse*-ում  սկսել է իր պիոներական աշխատանքը խոլեստերիկ հեղուկ բյուրեղների վրա՝ կազմելով այս տեխնոլոգիայի գործնական օգտագործման առաջին հետազոտական խումբը։ 1963 թվականին այդ աշխատանքի համար ստացել է իր առաջին արտոնագիրը (ԱՄՆ արտոնագիր 3114836)։

Ֆերգասոնը ստացել է ավելի քան 150  ԱՄՆ արտոնագիր և ավելի քան 500 արտասահմանյան արտոնագիր։ Նա ընդգրկվել է գյուտարարների ազգային փառքի սրահում։ 2001 թվականին արժանացել է Միսսուրիի համալսարանի պատվավոր դոկտորի կոչման, 2006 թվականին նրան շնորհվել է Լեմելսոնի մրցանակը, 2007 թվականին պարգևատրվել է Ռիչարդսոնի մեդալով, իսկ 2008 թվականին ստացել է էլեկտրատեխնիկայի և ռադիոէլեկտրոնիկայի ինժեներների ինստիտուտի մեդալը։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
*  James Fergason (National Inventors Hall of Fame)
*  Liquid Crystal Display — James Fergason  (About.com Inventors)
*  James Fergason invented an improved liquid display (Lemelson Center, Smithsonian Institution)
*  James Fergason: Liquid Crystal Display (LCD) (Lemelson-MIT Program)
*  Dr. James Fergason Full Biography (Fergason Patent Properties LLC.)
* James Fergason (Lemelson-MIT Prize)
* Father of LCD Honoured (IEEE Award)
* Dr. James L. Fergason Obituary (San Jose Mercury News)

Կատեգորիա:1934 ծնունդներ
Կատեգորիա:2008 մահեր
Կատեգորիա:Ամերիկացի գյուտարարներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի ձեռնարկատերեր
Կատեգորիա:Ամերիկացի ֆիզիկոսներ
Կատեգորիա:Դեկտեմբերի 9 մահեր
Կատեգորիա:Հունվարի 12 ծնունդներ
Ջոսայա Ուորեն

**Ջոսայա Ուորեն** (, ), ամերիկացի անարխիստ–անհատապաշտ, գյուտարար և երաժիշտ։ Հայտնի է որպես առաջին ամերիկացի անարխիստ, որը հիմնադրել է համապատասխան պարբերականը․ 1833 թվականին թողարկել է չորսէջանոց «Խաղաղ հեղափոխական» () շաբաթաթերթը, ինչի համար հիմնել է իր սեփական տպարանը։

## Կենսագրություն
Ծնվել է 1798 թվականի հունիսի 26-ին Մասաչուսեթս նահանգի Բոստոն քաղաքում։

Պատանեկան տարիներին տաղանդ է դրսևորել երաժշտության մեջ։ Եղել է *Old Boston Brigade Band* երաժշտական խմբի անդամ։ 20 տարեկան հասակում ամուսնացել է Ֆանի Կիսների հետ () և 1821 թվականին տեղափոխվել է Օհայո նահանգի Ցինցինատի քաղաք, որտեղ աշխատել է որպես երաժշտության ուսուցիչ և նվագախմբի ղեկավար։ Այստեղ նվագախմբի համար հորինել է լամպ, որտեղ որպես լույսի աղբյուր օգտագործվել է այրվող ճարպը։ Այս լուսավորման սարքը մի քանի տարիների ընթացքում արտադրվել է Ցինցինատիում։

1825 թվականին Ուորենը, գտնվելով սոցիալիստ փիլիսոփա Ռոբերտ Օուենի գաղափարների ազդեցության տակ, սկսել է համախոհներ փնտրել, որպեսզի Ցինցինատիում կազմակերպի գաղութ-կոմունա։ Վաճառելով իր բիզնեսը՝ նա և ևս 900 օուենիստներ Ինդիանա նահանգում հիմնադրել են Նյու Հարմոնիի բնակավայրը ()։ Այնուհետև Ջոսայա Ուորենը տարվել է անարխիզմի գաղափարներով։ Հայտնի է նրանով, որ 1827 թվականին դարձել է Ցինցինատիում ստեղծված *Cincinnati Time Store* խանութի համահիմնադիրը, որտեղ ապրանքները կարելի էր գնել ոչ մեծ գնով (շատ ավելի էժան, քան մրցակիցներից) և դրա հետ մեկտեղ վճարել ոչ թե փողով, այլ նշված գումարին համարժեք կատարել որևէ աշխատանք։ Օրինակ՝ 5 կգ հացահատիկի համար պետք էր աշխատել մեկ ժամ։

1864-1869 թվականներին՝ ծերության տարիներին, Ուորենը բնակվել է Մասաչուսեթս նահանգի Կլիֆթոնդեյլ քաղաքում։ Այնուհետև վերադարձել է Բոստոն քաղաք, որտեղ էլ 1874 թվականի ապրիլի 14-ին մահացել է այտուցից։ Թաղված է Մասաչուսեթս նահանգի Քեմբրիջ քաղաքի Մաունթ Օբերնի գերեզմանոցում (*Mount Auburn Cemetery*)։ Ուներ դուստր՝ Սառա Ուորենը, որի գերեզմանը հոր կողքին է։

Կատալոնացի պատմաբան Խավիեր Դիեսը () գրել է, որ կոմունայի կազմակերպման գծով Ուորենի խմբի սոցիալական փորձարկումները ազդել են 19-րդ դարի վերջի և 20-րդ դարի սկզբի Եվրոպայի անհատ անարխիստների վրա, որոնց թվում եղել է նաև Էմիլ Արմանը։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Josiah Warren (1798—1874) — reformer, inventor, musician, writer 

Կատեգորիա:1798 ծնունդներ
Կատեգորիա:1874 մահեր
Կատեգորիա:Ամերիկացի գյուտարարներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի գործարարներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի գրողներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի երաժիշտներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի լրագրողներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի տնտեսագետներ
Կատեգորիա:Ապրիլի 14 մահեր
Կատեգորիա:Հունիսի 26 ծնունդներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի անարխիստներ
Կատեգորիա:Ոչ գեղարվեստական գրողներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի փիլիսոփաներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի սոցիալիստներ
Ժորժ Բոշամ

**Ժորժ Դելմետիա Բոշամ** (, ), ամերիկացի երաժիշտ և գործարար, էլեկտրակիթառի գյուտարարը։

## Կենսագրություն
Ծնվել է Տեխասի Քոլմեն շրջանում։ Գործունեությունը սկսել է 1920-ական թվականներին որպես երաժիշտ, նվագել է ջութակ և լէպ-սթիլ կիթառ, որից հետո ավարտել է էլեկտրատեխնիկայի դասընթացները և զբաղվել էլեկտրականության օգնությամբ տողերի տատանումների ուժեղացման փորձերով։ Բացի այդ, Բոշամը Դոպերի եղբայրների հետ զբաղվել է ռեզոնատորի կիթառի մշակմամբ։ 1929 թվականին Բոշամը ստացել է մեկ կոն ունեցող ռեզոնատորային կիթառի դիզայնի արտոնագիր։
thumb|Ռիկենբեկերի «թավայի» գծագիրը, 1934|294x294փքս

Մի շարք անհաջող փորձերից հետո Բոշամը 1931 թվականին հայտնաբերել է առաջին սերիական էլեկտրամագնիսական ձայնագրիչը։ Այն խոսափող էր՝ նալի տեսքով երկու մագնիսով, որոնք միացած էին կոճով։ Դրանց մեջ ձգված էին լարերը։ 1932 թվականին Բոշամը Ադոլֆ Ռիկենբեկերի հետ հիմնադրել է «Ro-Pat-In» ընկերությունը, որը հետագայում անվանափոխվել է «Electro String», բայց շուկայում հայտնվել է «Rickenbacker» բրենդով՝ հավանաբար ազգանվան հայտնիության արդյունքում (Էդի Ռինկենբեյկերը՝ Ադոլֆի հեռավոր ազգականը, Առաջին համաշխարհային պատերազմի ժամանակ հայտնի օդաչու էր)։ Ընկերությունը զանգվածային շուկայի համար սկսել է արտադրել էլեկտրակիթառներ, որոնք ալյումինից պատրաստված լինելու արդյունքում երաժշտների կողմից ստացել էին «frying pans» («թավաներ») անունը։ Բոշամն ու Ադոլֆ Ռիկենբեկերը 1932 թվականին սկսել են վաճառել «թավաները», սակայն Բոշամը կարողացել է ստանալ էլեկտրական կիթառի արտոնագիրը միայն 1936 թվականին, ինչը թույլ է տվել այլ ընկերություններին այդ շրջանում արտադրել էլեկտրակիթառների իրենց տարբերակները։

1931 թվականին սկսվել է բակելիտի պատյանով հավայական էլեկտրակիթառների արտադրությունը, որից հետո թողարկվել է իսպանական կիթառը (Էլեկտրո, մոդել B): Հետագայում էլեկտրաֆիկացվել են մյուս գործիքները՝ ջութակը, կոնտրաբասը, և նույնիսկ Հարպո Մակսի համար արֆան։

Ժորժ Բաշամը մահացել է 1941 թվականի մարտի 30-ին՝ ձկնորսության ժամանակ, սրտային նոպայից։

## Գյուտեր
* 1929․ «Դոբրո» կիթառի արտոնագիր, Արտոնագիր #1,808,756
* 1934․ «Թավա կիթառի» արտոնագիր, Արտոնագիր #2,089,171
* 1936․ Էլեկտրակիթառի արտոնագր
* 1936․ Էլեկտրաջութակի արտոնագիր

## Տես նաև
* Էլեկտրակիթառ
## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն
* Richard R. Smith, *The Complete History of Rickenbacker Guitars*, Centerstream Publishing, 1987, 256 p.

## Արտաքին հղումներ
* Rickenbacker International Corporation 
* The Earliest Days of the Electric Guitar 
* Which Came First- Electric Guitar or Amp?
* Digital Violin

Կատեգորիա:Ամերիկացի գյուտարարներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի երաժիշտներ
Կատեգորիա:Էլեկտրակիթառներ
Կատեգորիա:Գյուտարարներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի գործարարներ
Մարդու` տիեզերք թռչելու միջազգային օր

մինի|260x260փքս|ԽՍՀՄ փոստային նամականիշ № 3014, (Ավիացիայի և տիեզերագնացների միջազգային օր, 1964 թվական), Յուրի Ալեքսեյի Գագարին
**Մարդու` տիեզերք թռչելու միջազգային օր** (ՄԱԿ-ի այլ պաշտոնական լեզուներով՝ , , ), միջազգային մակարդակի հիշարժան տարեթիվ՝ ի հիշատակ մարդկության համար տիեզերական դարաշրջանի մեկնարկի։ Նշվում է ամեն տարի՝ ապրիլի 12-ին։

## Նկարագրություն
Հիշատակային «Մարդու` տիեզերք թռչելու միջազգային օր» ամսաթվի որոշումը ընդունվել Է 2011 թվականի ապրիլի 7-ին՝ ՄԱԿ-ի գլխավոր ասամբլեայի 65-րդ նստաշրջանում (օրակարգի 50-րդ կետը խաղաղ նպատակներով տիեզերական տարածության օգտագործման միջազգային համագործակցությունն է)։

Անցկացման ամսաթիվը նվիրված է 1961 թվականի ապրիլի 12-ին մարդու՝ տիեզերք առաջին թռիչքին, որը կատարել է Խորհրդային Միության քաղաքացի Յուրի Ալեքսեյի Գագարինը  «Վոստոկ-1» տիեզերանավով։

## Տես նաև
* Յուրի Գագարին
* Տիեզերագնացության օր
* Յուրևյան գիշեր

## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն

* 

## Արտաքին հղումներ

* 
* 

Կատեգորիա:ՄԱԿ-ի միջազգային օրեր
Կատեգորիա:Կառավարվող տիեզերագնացություն
Կատեգորիա:Տոն օրեր
Կատեգորիա:Տիեզերագնացություն
Կատեգորիա:Միջազգային օրեր
Կատեգորիա:ՄԱԿ
Կատեգորիա:Տիեզերական տարածություն
Կատեգորիա:2011 հիմնադրումներ
Կատեգորիա:1962 հիմնադրումներ
Կատեգորիա:Ոչ պաշտոնական տոներ
Ռոբերտ Գեյր

**Ռոբերտ Գեյր** (, ), գյուտարար, որը ստվարաթղթե փաթեթավորման հեղինակն է։

## Կենսագրություն
1853 թվականին ընտանիքի հետ Էդինբուրգից (Շոտլանդիա) գաղթել է ԱՄՆ։ Հոր հետ միասին Նյու Ջերսիում աշխատել է սանտեխնիկ, հետո Նյու Յորքում զբաղվել է մանրածախ առևտրով։ ԱՄՆ-ի քաղաքացիական պատերազմի ընթացքում ծառայել է դաշնային բանակում։ 1864 թվականին Մանհեթենում բացել է իր առաջին թղթի գործարանը։ Այդ ընթացքում Գեյրը զբաղվել է թղթե տոպրակների արտադրությամբ։ Սկզբնական փուլում դրանք պատրաստվել են ձեռքով՝ կանանց աշխատանքի կիրառմամբ, իսկ հետագայում՝ հատուկ սարքավորումներով (ամենամեծ չափի տոպրակները նախատեսված էին կրինոլինների փաթեթավորման համար)։ 1879 թվականին Գեյրը մշակել է տարաների համար ստվարաթղթե փաթեթավորման պատրաստման տեխնոլոգիան։ 1890-ական թվականներին *Bloomingdale’s*, *[[Colgate-Palmolive|Colgate]]*, *Pond’s* առևտրական ցանցերի և մի քանի ծխախոտային ընկերությունների պատվերով նա արտադրել է ստվարաթղթե փաթեթավորում։ Ամենամեծ հաջողությանը գործարարը հասել է 1896 թվականին, երբ *National Biscuit Company (Nabisco)*-ը իր հայտնի «Uneeda» բիսկվիտները սկսել է փաթեթավորել Գեյրի արտադրած ստվարաթղթերով։ 1900-ական թվականներին նա մտել է ծալքավոր ստվարաթղթերից պատրաստված տուփերի բիզնես, որը հետագայում զարգացվել է *E. S. & A. Robinson* ընկերության կողմից, որի հետ Գեյրը ունեցել է գործնական սերտ հարաբերություններ։

Գեյրը դարձել է թղթե կայսրության հիմնադիրը և Բրուքլինի մի քանի շենքերի սեփականատերը, որոնցից շատերը 21-րդ դարում դեռ կրում են նրա անունը։ մահացել է 88 տարեկանում։

## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն
* 
* 

## Արտաքին հղումներ
* 

Կատեգորիա:Ամերիկացի գյուտարարներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի գործարարներ
Կատեգորիա:Գյուտարարներ
Կատեգորիա:Շոտլանդացի գյուտարարներ
Ֆիլ Ռամոն

**Ֆիլիպ (Ֆիլ) Ռամոն** (, ), ամերիկացի հնչյունային օպերատոր, երաժշտական պրոդյուսեր, ջութակահար և երգահան։

## Կենսագրություն
Ծնվել է 1934 թվականի հունվարի 5-ին Հարավաֆրիկյան Հանրապետությունում։

1958 թվականին դարձել է  *A & R Recording, Inc.* (112 West 48th Street, Նյու Յորք, ԱՄՆ) ձայնագրման ստուդիայի հիմնադիրը։ Ստուդիայի հաջող աշխատանքը հանգեցրել է ևս մի քանի ստուդիաների, այնուհետև նույն անվանումով ձայնագրող ընկերության ստեղծմանը (մասնավորապես, 1982 թվականին վաճառքի է հանել առաջին սեղմասկավառակը)։

Նրա հետ համագործակցել են բազմաթիվ երաժիշտներ և խմբեր՝ Բերտ Բակարակը, Ռեյ Չարլզը, Chicago, Մադոննան, Փոլ ՄաքՔարթնին, *[[The Guess Who]]* և շատ ուրիշներ։ Եղել է «Գրեմմի» մրցանակի բազմակի դափնեկիր։

### Մահ
Ռամոն մահացել է 2013 թվականի մարտի 30-ին Մանհեթենի հոսպիտալում վիրաբուժական միջամտության համար ընդունվելուց հետո։ Մահվան պատճառ է հանդիսացել անոթալայնանքը։

## Ծանոթագրություն

Կատեգորիա:«Գրեմմի» մրցանակի դափնեկիրներ
Էրլ Մաքֆերսոն

**Էրլ Սթիլ Մաքֆերսոն** (անգլ․՝ *Earle Steele MacPherson***,** ), ամերիկացի ավտոմոբիլային ճարտարագետ, առավել հայտնի է 1940-ական թվականներին Մաքֆերսոնի կախոցի մշակմամբ։

## Կենսագրություն
Էրլ Մաքֆերսոնը ծնվել է Իլինոյսի Հայլենդ-Պարկում 1891 թվականին։ Սովորել է Իլինոյսի համալսարանում։ Առաջին աշխարհամարտի տարիներին ծառայել է բանակում և ստացել կապիտանի կոչում։ 1920-ականների սկզբին նա աշխատում էր *Chalmers Motor*-ում և *Liberty Motor Car*-ում, իսկ 1923 թվականին միացել է *Hupmobile*-ին։ 1934 թվականին սկսել է համագործակցել «Ջեներալ Մոթորս» ընկերության հետ՝ 1935 թվականին ստանձնելով Chevrolet ստորաբաժանման գլխավոր նախագծման ճարտարագետի պաշտոնը։

Մաքֆերսոնը Chevrolet Cadet-ի նախագծի գլխավոր ճարտարագետն էր։ Այն կոմպակտ մեքենա էր, որը նախատեսվում էր վաճառել ավելի քան 1000 դոլարով։ Մաքֆերսոնի նախատիպը Fiat մեքենայի դիզայնն էր, որը արտոնագրվել է 1920-ականներին։ Այնուամենայնիվ, Մաքֆերսոնի դիզայնը չի օգտագործվել Chevrolet Cadet-ի նախագծում։

1947 թվականի մայիսին, երբ Chevrolet Cadet նախագիծը փակվեց, Մաքֆերսոնը հեռացավ GM-ից և տեղափոխվեց Ֆորդ ընկերություն։ Նոր ընկերությունում նրա առաջին նախագծերից մեկը եղել է Մաքֆեսոնի կողմից մշակված կախոցի կառուցվածքի հարմարեցումը 1949 թվականի Ford Vedette ավտոմեքենայի համար, որը պետք է թողարկվեր ֆրանսիական ընկերության կողմից։ Այս մեքենան առաջինն էր, որի կառուցվածքում օգտագործվել է Մաքֆերսոնի կախոցը։ Սակայն քանի որ Պուասիում Ford գործարանը հետաձգել է Ford Vedette-ի թողարկումը, Մաքֆերսոնի կախոցով առաջին ավտոմեքենաները, որոնք հայտնի են դարձել լայն հանրությանը, դարձել են Fords Zephyr-ը և Consul-ը։ 1950 թվականին այդ մոդելները հայտնվել են Լոնդոնի ավտոսրահի թերթերի վերնագրերում։

Մաքֆերսոնը Ֆորդի գլխավոր ինժեներ է դարձել 1952 թվականին։ Այդ պաշտոնը նա զբաղեցրել է մինչև թոշակի անցնելը՝ 1958 թվականի մայիսին։ Մահացել է 1960 թվականին։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* 

Կատեգորիա:Ամերիկացի գյուտարարներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի ճարտարագետներ
Կատեգորիա:Ճարտարագետներ
Լորի Անդերսոն

**Լորա Ֆիլիպս Անդերսոն** (, ), ամերիկացի երգչուհի, երգահան և փերֆորմանս, որը 1960-1970-ական թվականների փորձարարական էլեկտրոնային երաժշտության ամենավառ ներկայացուցիչներից մեկն է։ 1980-ական թվականների սկզբին նա դիմել է փորձնական պոստ փանկի և փոփ արտի և բարձրացել է հիթ-շքերթների բարձր հորիզոնականներ իր ա կապելլա «O Superman (For Massenet)» սինգլի հետ, որն ի սկզբանե թողարկվել է մասնավոր պիտակի սահմանափակ տպաքանակով։ 1991 թվականին նա Բեռլինի 41-րդ միջազգային կինոփառատոնում եղել է ժյուրիի անդամ։

2007 թվականին Լորա Անդերսոնն ամուսնացել է Լու Ռիդի հետ, որն 15 տարի եղել է նրա գործընկերը։ Նրանց ամուսնությունն ընդհատվել է 2013 թվականին Ռիդի մահով։

## Սկավառակագրություն

## Ծանոթագրություն

## Արտաքին հղումներ
* Официальный сайт
* Биография, опубликованная в журнале FUZZ № 6/2007 

Կատեգորիա:20-րդ դարի ամերիկացի երգիչներ
Կատեգորիա:20-րդ դարի ամերիկացի երգչուհիներ
Կատեգորիա:21-րդ դարի ամերիկացի երգչուհիներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի երգահաններ
Կատեգորիա:Ամերիկացի երգչուհիներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի կին ռեժիսորներ
Կատեգորիա:Թվային արվեստագետներ
Բալկանտուրիստ

«**Բալկանտուրիստ»** (), Բուլղարիայի տուրօպերատորններից ամենահինն է․ հիմնադրվել է 1948 թվականի հունվարի 6-ին՝ որպես պետական կառավարման մենաշնորհ այն ժամանակվա Բուլղարիայի Ժողովրդական Հանրապետությունում (1946-1990)։ 1995 թվականին սեփականաշնորհվել է և շարունակել է գոյություն ունենալ 1989 թվականի շուկայական տնտեսության պայմաններում։

## Պատմություն
### Հիմնադրում
Բալկանտուրիստը հիմնադրվել է որպես տնտհաշվարկային ձեռնարկություն, որը Գեորգի Դիմիտրովի կառավարության ժամանակ Երկաթուղային հաղորդակցության նախարարության մաս էր կազմում։ 300 միլիոն լեվա նախնական կապիտալով, դրա առաջնային ծառայությունն էր փոխհատուցել Բուլղարիայում Չեխոսլովակիայի ձեռնարկություններին, որոնք ազգայնացվել էին 1944 թվականի Բուլղարիայի պետական հեղաշրջումից հետո, Չեխոսլովակիայի քաղաքացիներին արձակուրդներ առաջարկելով Բուլղարիայի սևծովյան ափին։ Այս գաղափարը Չեխոսլովակիայի առաջնորդ Կլեմենտ Գոտվալդինն էր, քանի որ Երկրորդ համաշխարհային պատերազմից հետո Բուլղարիան ի վիճակի չէր ֆինանսապես փոխհատուցել Չեխոսլովակիայի կողմից իրեն պարտադրված ռազմատուգանքը։

### Սոցիալիստական ժամանակաշրջան
Հաջորդ տասնամյակների ընթացքում «Բալկանտուրիստն» աստիճանաբար ընդլայնեց իր բիզնեսը՝ ներառելով Բուլղարիայի լեռնային և մշակութային տուրիզմը, ինչպես նաև սպասարկելով  Արևելյան բլոկի այլ երկրների զբոսաշրջիկներին․ Չեխոսլովակիայից բացի ներառելով Խորհրդային Միությունը, Արևելյան Գերմանիան, Լեհաստանը, Հունգարիան, Ռումինիան։ Բալկանտուրիստը մեծ դեր խաղաց պլանային ծովափնյա հանգստավայրերի ստեղծման գործում, ինչպիսիք են Golden Sands- ը և Sunny Beach- ը, իսկ Բուլղարիայի միջազգային զբոսաշրջության քաղաքականությունը՝ որպես շահավետ ճյուղ, ոգեշնչեց մյուս սոցիալիստական երկրներին, ինչպիսիք են Հարավսլավիան և Ռումինիան, զարգացնել իրենց սեփական ծովափնյա հանգստավայրերը։

### Հետսոցիալիստական ժամանակաշրջան
1989 թվականին տեղի ունեցած ժողովրդավարական փոփոխություններից հետո 1995 թվականին «Բալկանտուրիստը» սեփականաշնորհվեց Բալկանյան տուրիստական հոլդինգի կողմից։ 2008 թվականի դրությամբ այն առաջարկում է արձակուրդներ Բուլղարիայում և արտերկրի ավելի քան 35 ուղղություններով։ Ընկերությանն են պատկանում Վառնայի *Grand Hotel*, Սև ծովի ափին գտնվող *Lebed, Rubin, Delfin, Delfin Marina, Paradise Beach* և *International* հյուրանոցները, Ռիլա (*Rila*) հյուրանոցը Բորովեցում, *Arbanasi Palace* և *Grand Hotel Bulgaria* հյուրանոցները Սոֆիայում։

## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն
* 
* 

## Արտաքին հղումներ
* Պաշտոնական կայք 

Կատեգորիա:1948 հիմնադրված ընկերություններ
Կատեգորիա:Բնօրինակում անաղբյուր հոդվածներ
Կատեգորիա:Զբոսաշրջությունը Բուլղարիայում
Ջորջ Քլեյն

**Ջորջ Քլեյն** (, Օգոստոսի 15, 1904 – Նոյեմբերի 4, 1992), Օնտարիո նահանգի Համիլտոն քաղաքում ծնված կանադացի գյուտարար, ում հաճախ անվանում էին 20-րդ դարի ամենաարդյունավետ գյուտարարը։ Չնայած նա դժվարություններ է ունեցել ավագ դպրոցում, նա ավարտել է Տորոնտոյի համալսարանի մեխանիկական ինժեներության բաժինը։ Նրա գյուտերը ցանկը նեռարում է կարևոր բացահայտումներ շարժողական խնիրներ ունեցողների համար առաջին էլեկտրական անվասայլակները պատրաստելիս, առաջին բազմաֆունկցիոնալ սեղմակը, ZEEP միջուկային ռեակտորը, որը CANDU ռեակտորի նախահայրն էր, ձյան ծածկը դասակարգելու միջազգային համակարգ, օդանավի դահուկներ, Weasel մոտոցիկլետ-ամենագնաց, STEM ալեհավաք` տիեզերական ծրագրի համար և Կանադարմը։

Քլեյնը քառասուն տարի աշխատել է որպես մեխանիկական ինժեներ Օտտավայի Կանադայի ազգային ուսումնասիրությունների խորհրդի լաբորատորիաներում։

1968 թվականին նա դարձել է Կանադայի շքանշանի ասպետ (1929–1969 թվականներ)։ 1995 թվականին նա ներառվել է Կանադայի գիտության և ճարտարագիտության փառքի սրահում։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* George J. Klein at Canadian Science and Technology Museum Hall of Fame
* Canadian Science and Technology Museum Virtual Program at Canadian Science and Technology Museum 
* 
* George J. Klein at CDC
* NRC Archives Photos - George Klein Wheel Chair 

Կատեգորիա:Բնօրինակում անաղբյուր հոդվածներ
Ջորջ Բոլաս

**Ջորջ Չարլզ Բալաս (Բոլաս) ավագ** (, ), ամերիկացի ձեռնարկատեր հունական ծագմամբ։ 1971 թվականին հայտնագործել է առաջին մարգագետինների հնձիչը, որը հայտնի է որպես *Weed Eater*: «Պարեր աստղերի հետ» հեռուստաշոուի մասնակից Մարկ Բալասի հայրն է, իսկ պապը պրոֆեսիոնալ պարող է եղել։

## Վաղ տարիներ
Ջորջ Բոլասը ծնվել է 1925 թվականի հունիսի 28-ին Ռաստոնում (Լուիզիանա, ԱՄՆ)՝ հույն ներգաղթյալներ Չարլզ Բոլասի և Մարիա Լիմնեոսի ընտանիքում։ Ուներ եղբայր՝ Փիթեր Բոլաս։

1942 թվականին՝ Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի ժամանակ, 17 տարեկանում ընդունվել է ԱՄՆ ցամաքային զորքեր, որտեղ ծառայել է որպես ռմբարկու։ Հետագայում մասնակցել Է Կորեական պատերազմին։

## Ընտանիք
1951 թվականին ամուսնացել է Մարիա Մարուլանդեի հետ։ Զույգն ունեցել է հինգ երեխա՝ Կորկի, Ջորջ, Միշել, Մարիա և Լիլիան, և յոթ թոռ։

## Գյուտարար
Բոլասը զարդանախշեր ստեղծելու միտքը հղացել է ավտոլվացման կետ կատարած այցի ժամանակ, որտեղ պտտվող խոզանակները նրա մեջ նման գաղափար են առաջացրել։ Վերադառնալով տուն՝ նա իր միտքը փորձարկել է թիթեղյա տարայի վրա։ Իր գյուտը գործնականում փորձելով՝ նա համոզվել է, որ այն աշխատում է։ Որոշ լրամշակումներից հետո Բոլասը փորձել է իր տեխնիկական հնարքը վաճառել մի քանի գործիքներ արտադրողների, սակայն բոլորից մերժում է ստացել։ Նա շարունակել է բարելավել այս գործիքը։ Առաջին տարում վաճառքի ծավալը կազմել է ավելի քան 0,5 մլն դոլար։ 1977 թվականին դա արդեն 80 մլն դոլար էր, իսկ հաջորդ տարի Բոլասը իր «Weed Eater» ընկերությունը վաճառել է հայտնի Emerson Electric Company կորպորացիային։

## Մահ
Մահացել է 2011 թվականի հունիսի 25-ին՝ Հյուստոնում թոքերի քաղցկեղից 86 տարեկան հասակում։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Ամերիկացի գյուտարարներ
Կատեգորիա:20-րդ դարի ամերիկացի գործարարներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի գործարարներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի ձեռնարկատերեր
Կատեգորիա:Քաղցկեղից մահացածներ
Ջոն Չո

**Ջոն Յոհան Չո** (, ), կորեական ծագմամբ ամերիկացի դերասան և երաժիշտ, որը հայտնի է «Ամերիկյան կարկանդակներ» (1999-2012) և «Հարոլդ և Կումար» ֆիլմերում ունեցած դերերով (2004-2011)։ Չոն նաև խաղացել է Հիկարու Սուլուի դերը «Աստղային ճանապարհ», «Սթարթրեկ․ հատուցում» և «Սթարթրեկ․ անվերջություն» ֆիլմերում, ինչպես նաև «Հիշիր, թե ինչ կլինի» հեռուստասերիալում գլխավոր դերը։

## Կենսագրություն
Ջոն Չոն ծնվել է 1972 թվականի հունիսի 16-ին Հարավային Կորեայի Սեուլ քաղաքում։ Երբ վեց տարեկան էր, նրա ընտանիքը արտագաղթել է Լոս Անջելես, որտեղ էլ հետագայում ավարտել է Հերբերտ բարձրագույն արվեստի դպրոցը։ Այնուհետև ընդունվել է Բերկլիի Կալիֆոռնիայի համալսարան։ Ջոնն իր գործունեությունը սկսել է կորեական ամսագրերում՝ որպես մոդել։ Նա հայտնի է դարձել «Հարոլդն ու Կումարը հեռանում են» ֆիլմի նկարահանումներից հետո։

## Անձնական կյանք
Ջոն Չոն ամուսնացած է ճապոնական ծագմամբ ամերիկացի դերասանուհի Քերի Հիգուչիի հետ։ Զույգն ունի երկու երեխա՝ որդին՝ Քեյջը (ծնված 2008) և դուստր (ծնված 2013)։

## Ֆիլմագրություն

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Ջոն Չո Kino-Teatr.ru կայում

Կատեգորիա:20-րդ դարի ամերիկացի տղամարդ դերասաններ
Կատեգորիա:21-րդ դարի ամերիկացի տղամարդ դերասաններ
Կատեգորիա:Ամերիկացի երաժիշտներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի երգիչներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի կատակերգուներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի մանկավարժներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի տղամարդ կինոդերասաններ
Կատեգորիա:Ամերիկացի տղամարդ հեռուստատեսային դերասաններ
Կատեգորիա:Հարավկորեացի դերասաններ
Կատեգորիա:Հարավկորեացի երգիչներ
Կատեգորիա:Բերքլիի համալսարանի շրջանավարտներ
Կատեգորիա:Աուդիոգիրք կարդացողներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի տղամարդ հնչյունավորողներ
Համազասպյան Մամիկոնյան (5-րդ դար)

**Համազասպյան Մամիկոնյան** (նաև՝ **Համազասպ**, , ), հայ իշխան Մեծ Հայքում և Հայկական մարզպանությունում, հայոց սպարապետ Համազասպ Մամիկոնյանի (389-415) որդին, հայոց սպարապետ Վարդան Մամիկոնյանի (422-451) և Հմայակ Մամիկոնյանի եղբայրը, Մամիկոնյանների նախարարական տոհմից։

## Կենսագրություն
Ծնվել է հայոց սպարապետ Համազասպ Մամիկոնյանի և Ամենայն Հայոց կաթողիկոս Սահակ Պարթևի դստեր՝ Սահականույշի ընտանիքում։ Եղբայրներն են՝ հայոց սպարապետ Վարդանը և Հմայակը։ Մասնակցել է 450-451 թվականներին տեղի ունեցած Վարդանանց պատերազմին, ապա 12 տարի բանտարկվել Սասանյան Պարսկաստանում։ 462 թվականին Սասանյան շահնշահ Պերոզը ներում շնորհելով մի խումբ նախարարների՝ այդ թվում նաև Համազասպյանին, ուղարկում է ետ` Մարզպանական Հայաստան։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Մամիկոնյաններ
Պոլին Բըրնս

260 px|right|thumb|Պոլին Բյորնսի նկարը ''Violets''
**Պոլին Բըրնս** (, ամբողջական անունը՝ *Pauline Powell Burns*, ), ամերիկացի նկարիչ, նաև երաժիշտ (դաշնակահար)։

Եղել է առաջին աֆրոամերիկացի նկարիչը, ով ցուցադրել է իր ստեղծագործությունը Կալիֆորնիայում 1890 թվականին։

## Կենսագրություն
Ծնվել է 1872 թվականին Կալիֆոռնիայի Օքլենդում՝ Ուիլյամ Փաուելի ("William W. Powell") և նրա կնոջ՝ Ջոզեֆ Թըրների ("Josephine Turner") ընտանիքում։ Նրա նախապապը դարբին Ջոզեֆ Ֆոսեթն էր ("Joseph Fossett"), Թոմաս Ջեֆերսոնի ստրուկներից մեկը, որը 1826 թվականին ազատ էր արձակվել նրա որոշմամբ։

Արդեն վաղ տարիքում Պոլինը երաժշտական և գեղարվեստական տաղանդ է ցուցաբերել, սովորել է նկարչություն, դաշնամուր նվագել։ Ենթադրվում է, որ նա ինքնուս նկարիչ է։

Ենթադրվում է, որ Պոլին Բըրնսը առաջին աֆրոամերիկացի նկարիչն էր, որը Կալիֆորնիայում ինչ-որ տեղ ցուցադրվել էր։  Նա, հավանաբար, սկսել է ցուցադրել իր նկարները 14 տարեկանում, իսկ նրա առաջին հայտնի հանրային ցուցահանդեսը եղել է «Mechanics' Institute Fair»-ում՝ Սան Ֆրանցիսկոյում 1890 թվականին։ Չնայած նրան, որ նրա ճանաչում են բերել, բայց ավելի շատ Պոլինը արդեն հայտնի էր որպես դաշնակահարուհի և աֆրոամերիկացիների պատմության մեջ Կալիֆորնիայում հայտնի է բացառապես որպես դաշնամուրի ուսուցիչ։

Նկարչուհու աշխատանքները սակավաթիվ են, մասամբ այն պատճառով, որ նա մահացել է երիտասարդ տարիքում տուբերկուլյոզից։ Հայտնի է, որ նա նկարել է լանդշաֆտներ և նատյուրմորտներ. նրա որոշ աշխատանքներ պահպանվել են։

1893 թվականի հոկտեմբերի 11-ին ամուսնացել է Էդվարդ Բըրնսի հետ, նրանք երեխաներ չունեին։

Մահացել է 1912 թվականին Օքլենդում։ 1925 թվականին «California Native Daughters» կազմակերպության Օքլենդի բաժանմունքն անվանվել է Պոլին Բյորնսի պատվին։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Pauline Powell Burns (1876—1912)
* Pauline Powell: Oakland Painter and Pianist
* California Artists Pauline Powell Burns and Beulah Woodard

Կատեգորիա:19-րդ դարի ամերիկացի նկարիչներ
Կատեգորիա:20-րդ դարի ամերիկացի նկարիչներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի դաշնակահարներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի երաժիշտներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի նկարիչներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի նկարչուհիներ
Կատեգորիա:Տուբերկուլոզից մահացածներ
Ուոլթեր Քլարկ

**Ուոլթեր Քլարկ** (, ), ամերիկացի բիզնեսմեն, գյուտարար, նկարիչ և քանդակագործ։

## Կենսագրություն
Ծնվել է 1859 թվականի հունվարի 9-ին, Ֆիլադելֆիայում, Պենսիլվանիա նահանգում։

1922 թվականին Ջոն Սինգեր Սարջենթի և Էդմունդ Գրիսենի հետ Նյու Յորքում ստեղծել է Painters and Sculptors Gallery Association ասոցիացիան, որի շարունակությունը դարձել են Grand Central Art Galleries պատկերասրահը և Grand Central School of Art դպրոցը, որոնք գտնվում են Կենտրոնական երկաթուղային կայարանի մոտակայքում։ Պատկերասրահը հնարավորություն էր տալիս ամերիկացի նկարիչներին ցույց տալ իրենց աշխատանքները ԱՄՆ-ում առանց դրանք արտասահման ուղարկելու անհրաժեշտության։ Քանդակագործ Դանիել Ֆրենչի և դոկտոր Օսթին Ֆոքս Ռիգգսի հետ Քլարկը մեծ դեր էր խաղում Berkshire Theatre Festival նկարչական փառատոնի ստեղծմանը Սթոքբրիջում, Մասաչուսեթս նահանգում։ Երբ սթոքբրիջյան խաղատունը դադարեց գործել, որը նախագծվել էր ճարտարապետ Ստենֆորդ Ուայթի կողմից 1887 թվականին, Քլարկը, Փրենչը և Ռիգգասը գնել են այդ շենքը և վերանորոգումից հետո այնտեղ 1928 թվականին սկսել են անցկացնել Berkshire Theatre փառատոնը, որը դարձել է մշակույթի կյանքի խոշոր կենտրոններից մեկը։ Սթոքբրիջում Ուոլթեր Քլարկը քանդակագործություն է սովորել Դանիել Ֆրենչի մոտ, 1916 թվականին ստեղծել է կոլեկցիոներ և արվեստի գործիչ Ալեքսանդր Դրեյկի () մահարձանը։

Մահացել է 1935 թվականի դեկտեմբերի 18-ին, Սթոքբրիջ քաղաքում, Մասսաչուսեթս նահանգում, և թաղվել է տեղի քաղաքային գերեզմանատանը։ Նրա մահարձանին փորագրվել է ամերիկացի պաստոր և գրող Էդվարդ Հեյլի խոսքերը. «Look up and not down; Look forward and not back; Look out and not in; And lend a hand»: Քլարկը քվակեր էր, նա ուներ երկու երեխա` Ուոլթերը և Բերթան։

1937 թվականին հրատարակվել է նրա ինքնակեսագրությունը` «Leaves From an Artist's Memory» վերնագրով, որը Քլարկը թելադրել է իր քրոջը (), երբ հիվանդ պառկած է եղել։ Գրքում նա պատմում է իր կյանքի մասին` սկսելով մեխանիկական գործարանի աշակերտից մինչև արդյունաբերող, իր ճաանպարհորդության և շատ հայտնի մարդկանց` Էնդրյու Կարնեգի, Թոմաս Էդիսոն, Չարլզ Դանա Գիբսոն, Էլեն Ալիս Թերրի և այլ շատ մարդկանց հետ ընկերության մասին։

## Հետաքրքիր փաստեր
The New York Times-ը 1936 թվականի մայիսի 13-ին հայտնում է Ուոլթեր Քլարկի հավաքածուի որոշ մասի վաճառման մասին, որտեղ եղել է Վան Դեյկի «Portrait of Marten Rijckaert» աշխատանքը, որն այժմ գտնվում է Իսպանիայի մայրաքաղաք Մադրիդում, Պրադո թանգարանում։

Նրա հավաքածուից մի քանի աշխատանքներ վաճառվել են Christie's աճուրդում, Նյու-Յորքում, 2007 թվականի հունիսին։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Walter Leighton Clark 
* Walter Leighton Clark 
* Walter Clark (1859-1935)  

Կատեգորիա:19-րդ դարի ամերիկացի նկարիչներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի բիզնեսմեններ
Կատեգորիա:Ամերիկացի գյուտարարներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի գործարարներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի նկարիչներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի քանդակագործներ
Դանիել Ֆրենչ

**Դանիել Ֆրենչ** (, ), ամերիկացի քանդակագործ, Ա. Լինքոլնի հայտնի քանդակի հեղինակը ԱՄՆ-ի մայրաքաղաք Վաշինգտոն ԿՇ-ում։ Նա համարվում է ԱՄՆ-ի 19-20-րդ դարերի խոշոր քանդակագործներից մեկը։ Նրա աշխատանքները կարելի է տեսնել տարբեր զբոսայգիներում, համալսարանական կամպուսներում, պաշտոական հաստատություններում և Ամերիկայի թանգարաններում։

## Կյանք և աշխատանքներ
Դանիել Ֆրենչը ծնվել է դատապաշտպանի ընտանիքում։ Դեռ վաղ հասակում ի հայտ է եկել նրա նկարչական տաղանդը։ Ուսումը ստացել է Քեմբրիջի Մասաչուսեթսի տեխնոլոգիական ինստիտուտում։ Երբ նա այցելել էր հարազատներին Բրուքլինում, Ֆրենչը ծանոթանում է Ջոն Ուորդի հետ և մեկ ամիս աշխատում է նրա արվեստանոցում։ 1873 թվականին Ֆրենչը առաջարկ է ստանում Կոնկորդ քաղաքից, որպեսզի քանդակի Լեքսիգտոնի և Կոնկորդի միջև եղած ճակատամարտի 100-ամյակի առթիվ մի քանդակ։ The Minute Man քանդակը հանդիսավոր կերպով բացվել է 1875 թվականի ապրիլի 19-ին։ Դրանից հետո Ֆրենչը մեկ տարի ապրում է Ֆլորենցիայում, որտեղ կատարելագործում է քանդակելու իր վարպետությունը Թոմաս Բոլի գլխավորությամբ։ Կարճ ժամանակով գալով հայրենիք` Ֆրենչը նորից մեկնում է Եվրոպա, սովորում է Փարիզի Գեղեցիկ արվեստենրի ազգային դպրոցում, հետո մի քանի տարի անց է կացնում Տոսկանայում։ Ֆրենչի աշխատանքների համար հաճախ որպես բնորդուհի էր ծառայում մոդել և դերասանուհի Օդրի Մէնսոնը։

1917 թվականին ԱՄՆ-ում առաջին անգամ հանձնվում էր Պուլիցերյան մրցանակ լրագրության ոլորտում, և Դ. Ֆրենչին հանձնարարվում է դրա Ոսկե մեդալի դիզայնի մշակումը։ Քանդակագործի Չեսթերվուդի տանը, որը նախագծվել էր նրա ընկերոջ` ճարտարապետ Հենրի Բեկոնի կողմից, այժմ ստեղծվել է Դ. Ֆրենչի թանգարան։

## Ճանաչում
* 1893 թվական` Ազգային քանդակագործների միության հիմնադիրներից մեկը
* 1893 թվական` Ամերիկյան գիտության և արվեստի ակադեմիայի անդամ
* 1901 թվական` Ազգային դիզայնի ակադեմիայի անդամ 
* 1904 թվական` Ամերիկյան նկարիչների և գրողների ակադեմիայի անդամ
* Նյու-Յորքի ճարտարապետական լիգայի անդամ
* Հռոմում Սուրբ Լուկայի ակադեմիայի անդամ
* 1940 թվական` Դ. Ֆրենչի պատվին ԱՄՆ փոստային բաժանմունքը թողարկում է փոստային նամականիշ
* 
## Պատկերասրահ

Պատկեր:Minute Man.JPG|*Մինիմեն (The Minute Man)* 
Պատկեր:Lincoln statue.jpg|Լինքոլնի արձանը
Պատկեր:Thomas and Alice, Gallaudet University.jpg|*Թոմասը և Ալիսան* (1889)
Պատկեր:Chesterwood (Stockbridge, MA) - studio interior.JPG|Քանդակագործի արվեստանոցը Չեսթերվուդում
Պատկեր:Washington Irving Memorial Irvington.jpg|Վաշինգտոն Իրվինի հուշահամալիրը
Պատկեր:DCF-US Stamp 09 16 1940.jpg|ԱՄՆ փոստային դրոշմանիշ (1940)
Պատկեր:Ruth Anne Dodge Memorial.jpg|Ռութ Էնն Դոժի հուշահամալիրը (1916)


## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Ամերիկացի քանդակագործներ
Կատեգորիա:Արվեստի և գրականության ամերիկյան ակադեմիայի անդամներ
Կատեգորիա:Անձինք նամականիշերի վրա
Ռոյ Պլանկեթ

**Ռոյ Պլանկեթ** (, ), ամերիկացի քիմիկոս։ 1938 թվականին հայտնագործել է պոլիքառաֆտորէթիլեն՝ պլաստմասսա, որն ունեցել է հազվագյուտ ֆիզիկական և քիմիական հատկություններ ու հետագայում լայնորեն կիրառվել է տեխնիկայի և կենցաղի մեջ։

Պլանկեթը ծնվել է Օհայո նահանգի Նյու Քարլիսլ քաղաքում։ Սովորել է *Newton High School*-ում, Մանչեստրի համալսարանում (1932 թվականին քիմիայի բակալավրի աստիճան) և Օհայոյի պետական համալսարանում (1936 թվականին քիմիայի գիտությունների թեկնածու)։ 1936 թվականին որպես քիմիկոս-հետազոտող վարձվել է ամերիկյան քիմիական DuPont ընկերությունում։

27-ամյա գիտնականը պոլիքառաֆտորէթիլենը հայտնաբերել է 1938 թվականի ապրիլին, երբ պատահաբար հայտնաբերել է, որ գազային տետրաֆլորոէթիլենը ճնշման տակ բալոններ է մղում ինքնաբերաբար պոլիմերացված սպիտակ պարաֆինի նման փոշու մեջ։ 1941 թվականին Kinetic Chemicals ընկերությանը թեֆլոնի համար շնորհվել է արտոնագիր, իսկ 1949 թվականին այն դարձել է *DuPont* ամերիկյան ընկերության մասնաճյուղը։

Պլանկեթը մահացել է 1994 թվականի մայիսի 12-ին իր Տեխասի տանը 83 տարեկան հասակում։

պոլիքառաֆտորէթիլեննը (կամ թեֆլոնը) օգտագործվում է քիմիական, էլեկտրական և սննդի արդյունաբերության մեջ, բժշկության մեջ, տրանսպորտային միջոցներում, ռազմական նպատակներով, հիմնականում որպես ծածկույթներ։ Թեֆլոնը առավել հայտնի է ոչ կպչուն խոհանոցային իրերի արտադրության մեջ լայն տարածում գտնելու համար։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:1910 ծնունդներ
Կատեգորիա:1994 մահեր
Կատեգորիա:Հունիսի 26 ծնունդներ
Կատեգորիա:Մայիսի 12 մահեր
Կատեգորիա:Օհայո նահանգի համալսարանի շրջանավարտներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի քիմիկոսներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի գյուտարարներ
Կատեգորիա:Քաղցկեղից մահացածներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի ճարտարագետներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի գիտնականներ
Ալֆրեդ Չո

**Ալֆրեդ Չո** (, ), ամերիկացի ինժեներ։ Եղել է Բելլի լաբորատորիայի երկարամյա աշխատակից։ Հայտնի է որպես երկու գյուտերի` մոլեկուլա-փնջաձև էպիտակսիաների և քվանտա-կասկադային լազերի համահեղինակ։

## Մրցանակներ
* 1982 թվական` Մորիս Լիբմանի մրցանակ 
* 1982 թվական` Ջեյմս Մակգրուդիի մրցանակ նոր նյութերի շրջանում ուսումնասիրություններ կատարելու համար 
* 1986 թվական` Հենրիխ Վելկերի ոսկե մեդալ
* 1987 թվական` Gordon E. Moore Medal for Outstanding Achievement in Solid State Science and Technology
* 1988 թվական` IRI Achievement Award
* 1993 թվական` Newcomb Cleveland Prize
* 1993 թվական` Ամերիկայի Միացյալ Նահանգների ազգային գիտական մեդալ։ 
* 1994 թվական` Von Hippel Award[de]
* 1994 թվական` IEEE պատվո մեդալ 
* 1995 թվական` C&C Prize
* 1995 թվական` Էլիոտ Կրեսոնի մեդալ
* 2000 թվական` Ուիլլիս Լեմբի մրցանակ 
* 2005 թվական` Ամերիկայի Միացյալ Նահանգների ազգային մեդալ` տեխնոլոգիայի և նորարարության ոլորտում  
* 2009 թվական` Գյուտարարների ազգային փառքի սրահ
* 2009 թվական` Միջազգային մրցանակ` նանոտեխնոլոգիայի ոլորտում  
* 2015 թվական` Ռումֆորդի մրցանակ

Եղել է ԱՄՆ գիտությունների ազգային ակադեմիայի անդամ (1985 թվական)։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:ԱՄՆ-ի գիտությունների ազգային ակադեմիայի անդամներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի գյուտարարներ
Կատեգորիա:Ամերիկյան փիլիսոփայական ընկերության անդամներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի ճարտարագետներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի գիտնականներ
Թերի ՄքԼոուլին

**Թերի ՄքԼոուլին** (, ), կանադացի նավաստի, որը մասնակցել է Օլիմպիական խաղերին։

## Կենսագրություն
ՄքԼոուլինը ծնվել է 1956 թվականի հուլիսի 24-ին, Օնտարիո նահանգի Տորոնտո քաղաքում։ Նրա հայրը Փոլ ՄքԼոուլինն էր, որը մասնակցել է 1948 թվականի Օլիմպիական խաղերի առագաստանավերի մրցույթին։ Նրա եղբայրը Ֆրանկ ՄքԼոուլինն էր, որը բրոնզե մեդալ է հաղթել 1988 թվականի Ամառային օլիմպիադայի Թռչող հոլանդացի մրցաշարում։

ՄքԼոուլինը հաճախել է Սուրբ Միքայելի քոլեջ և հետո ուսումը շարունակել է Քուինի համալսարանի տնտեսագիտության բաժնում։

ՄքԼոուլինը պետք է մասնակցեր Մոսկվայի 1980 թվականի ամառային օլիմպիական խաղերին, սակայն չի մասնակցել արևմտյան երկրների կողմից այդ միջուցառումը բոյկոտելու պատճառով։

ՄքԼոուլինը հաղթել է արծաթե մեդալ Թռչող հոլանդացի մրցաշարում` Լոս Անջելեսում անցկացվող 1984 թվականի օլիմպիական խաղերում, Էվերթ Բասթեթի հետ։

ՄքԼոուլինը հինգ անգամ հաղթել է Յորքի գավաթի մրցաշարը։

ՄքԼոուլինը եղել է *Canada One* նավի նավապետը 1983 թվականի Լուի Վիտոնի գավաթում։

Եղել է *Defiant* նավի նավապետը և հաղթել է 2001 և 2003 թվականների Կանադայի գավաթը։

ՄքԼոուլինը եղել է 2001 թվականի Ռոլեքսի տարվա նավաստին։

ՄքԼոուլինը եղել է Կանադայի արքայական զբոսանավերի ակումբի *Daring* զբոսանավի նավապետը` հաղթելով 2011 և 2013 թվականների Նյու Յորքի զբոսանավերի ակումբի Հրավիրված գավաթը և 2013 թվականի *Swan* քառասուներկու ազգային առաջնությունները։ Արդյունքում, նա դարձել է 2013 թվականի Կանադա Ռոլեքսի տարվա նավաստին։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Կանադացի օլիմպիական մարզիկներ
Կատեգորիա:Կանադացի օլիմպիական մեդալակիրներ
Չարլզ Մարտին Հոլ

**Չարլզ Մարտին Հոլ** (, ), ամերիկացի ինժեներ-քիմիկոս։

## Կենսագրություն
Չարլզ Մարտին Հոլը ծնվել է 1863 թվականի դեկտեմբերի 6-ին ԱՄՆ Օհայո նահանգի Թոմփսոն բնակավայրում։ Որպես Օբերլին քոլեջի ուսանող՝ քիմիայի պրոֆեսոր Ֆրենկ Ջուեթի դասախոսությունների ժամանակ պարզել է, որ կարելի է հարստանալ և մարդկության երախտագիտությունը ձեռք բերել, եթե հորինեն արդյունաբերական մասշտաբով ալյումին արտադրելու մեթոդ։ Որպես մոլուցք, Չարլզը կրիոլիթ-ալյումինի օքսիդի հալվածքի էլեկտրոլիզի միջոցով հատկացման փորձեր է կատարել։

1886 թվականի փետրվարի 23-ին՝ քոլեջի ավարտից մեկ տարի անց, Չարլզ Հոլը էլեկտրոլիզի միջոցով ստացել է առաջին ալյումինը։ Ավելի ուշ Հոլը ստացել է արտոնագիր էլեկտրոլիտիկ եղանակով ալյումին ստանալու համար։ 1888 թվականին Փիթսբուրգի հանքային ընկերության հետ Հոլը ստեղծել է *Aluminum Company of America* ընկերությունը, որտեղ մինչև մահը զբաղեցրել է փոխնախագահի պաշտոնը։ Համագործակցելով ֆրանսիացի քիմիկոս Փոլ Էրուի հետ՝ կատարելագործել է ալյումինի ստացման տեխնոլոգիական գործընթացը (Հոլլա-Էրու գործընթաց), որը հիմք է հանդիսացել ալյումինի արդյունաբերական արտադրության ժամանակակից տեխնոլոգիայի համար։ Ընդհանուր առմամբ ստացվել է 22 արտոնագիր, որոնք այսպես թե այնպես կապված են ալյումինի հետ։ 1911 թվականին Չարլզ Մարտին Հոլը պարգևատրվել է Պերկինի մեդալով՝ կիրառական քիմիայի ոլորտում նվաճումների համար։

## Մահ
Չարլզ Մարտին Հոլը մահացել է 1914 թվականի դեկտեմբերի 27-ին՝ լեյկեմիայից, ԱՄՆ-ի Ֆլորիդա նահանգի Դեյթոն Բիչ բնակավայրում։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Ամերիկացի քիմիկոսներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի գյուտարարներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի ճարտարագետներ
Կատեգորիա:Ամերիկյան փիլիսոփայական ընկերության անդամներ
Կատեգորիա:Լեյկոզից մահացածներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի գործարարներ
Մելանի Չարթոֆֆ

**Մելանի Չարթոֆֆ** (անգլ․ Melanie Chartoff, 1948 դեկտեմբերի 15, Նյու-Հեյվեն, Կոնեկտիկուտ, ԱՄՆ), ամերիկացի դերասանուհի, ռեժիսոր և պրոդյուսեր։

## Կենսագրություն և կարիերա
Մելանի Չարթոֆֆը ծնվել է 1948 թվականի դեկտեմբերի 15-ին Նյու Հեյվեն (նահանգ Կոննեկտիկուտ, ԱՄՆ)։ Նա ավարտել է Ուեսթ Հեյվենյան  միջնակարգ դպրոցը և Ադելֆի համալսարանը, որտեղ  արվեստի ոլորտում ստացել է  բակալավրի աստիճան։

Նա հայտնի է դարձել իր կատակերգական  «Հինգշաբթիներ (ռուս․ Пятницы )»  սերիալում ABC-ում (1980-182), իսկ 1990-ական թվականներին նկարահանվել է «Պարկեր Լյուիսը չի կորչում (ռուս․ Паркер Льюис не теряется )» սիթքոմում Fox-ում։

1991 թվականին Չարթոֆֆը և նրա կոլեգա դերասան Մայքլ Բելլը (անգլ․ ռուս․) հորինել և արտոնագրել են Graway Rotating Drain, որը սարքավորում էր ջրի վերօգտագործման համար։

2006 թվականին  Սալլիի կերպարում խաղացել է «Հուսահատ տնտեսուհիները» հեռուստասերիալում։

Նա կրկնօրինակել  է Դիդի Փիկլզի և Մինքու Տատիկի կերպարները  «Ա՜խ այս երեխաները» և «Երեխաները մեծացան»  մուլտիսերիալներում։

2013 թվականի հուլիսի 5-ից Մելանին ամուսնացած է հոգեբան Սթեն Ֆրիդմանի հետ։

## Ֆիլմերի ընտրանի

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:20-րդ դարի ամերիկացի դերասանուհիներ
Կատեգորիա:21-րդ դարի ամերիկացի դերասանուհիներ
Կատեգորիա:ԱՄՆ-ի դերասանուհիներ
Կատեգորիա:ԱՄՆ-ի երաժշտական դերասանուհիներ
Կատեգորիա:ԱՄՆ-ի թատրոնի դերասանուհիներ
Կատեգորիա:ԱՄՆ-ի ձայնային դերասանուհիներ
Կատեգորիա:ԱՄՆ-ի ռեժիսորներ
Կատեգորիա:Ադելֆի համալսարանի շրջանավարտներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի գյուտարարներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի կին հնչյունավորողներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի կինոդերասանուհիներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի հեռուստատեսային դերասանուհիներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի պրոդյուսերներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի ռեժիսորներ
Կատեգորիա:Բնօրինակում անաղբյուր հոդվածներ
Կատեգորիա:Թատրոնի ամերիկացի դերասանուհիներ
Daisy (Pentagon-ի երգ)

"**Daisy**" (Hangul: 데이지; RR: Deiji), հարավկորեական բոյ բենդ Pentagon-ի երգը։

## Թրեք լիստ
***Ներբեռնում և սթրիմինգ**
# "Daisy" – 3:09

***Թվային սինգլ**
# Daisy (Ճապոնական տարբ.) – 3:09
# Daisy (Չինական տարբ.) – 3:09

## Մրցանակներ

## Չարթեր
### Շաբաթական չարթեր

## Ռելիզի պատմություն

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* 
*
*

Կատեգորիա:2020 երգեր
Կատեգորիա:2020 սինգլներ
Սայրուս Հոլլ Մակկորմիկ

**Սայրուս Հոլլ Մակկորմիկ,** (, ) ամերիկացի գյուտարար, 
աջից|մինի|280x280փքս|Սայրուս Մակկորմիկը «Առաջընթացի մարդիկ» լուսանկարում
*McCormick Harvesting Machine Company* ընկերության հիմնադիր*,* որն ավելի ուշ՝ 1902 թվականին դարձավ International Harvester-ի մասը.։

## Գյուտեր և նվաճումներ
Մակկորմիկի հայրը 28 տարի շարունակ աշխատել է ձիու կալսիչի նախագծի վրա, որն այդպես էլ չկարողացավ ավարտին հասցնել։ 1830 թվականին  գծագրերը փոխանցեց իր որդուն, Սայրուսին, որի 21 տարին լրացել էր։ Մակկորմիկը հոր նախագիծը ավարտին հասցրեց մեկ ու կես տարում, կալսիչը աշխատելու ընթացքում ցուցադրեց 1831 թվականին, իսկ 1834 թվականին արտոնագրեց գյուտը։

1847 թվականին Սայրուս Մակկորմիկը տեղափոխվեց Չիկագո և իր երկու եղբայրների հետ հիմնադրեց գյուղատնտեսական սարքավորումների վաճառքի ոչ մեծ ընկերություն։ Մակկորմիկի ստեղծած կալսիչը շատ լավ էր վաճառվում շուկայավարական  ոլորտում եղբայրների հնարամտության շնորհիվ։ Մակկորմիկ եղբայրները հիմնեցին ընկերության ներկայացուցչությունների  ոչ մեծ ցանց, հատուկ պատրաստված մասնագետներով, որոնք կալսիչի աշխատանքը ցուցադրում էին դաշտում։

Իր գործունեության արդյունքում Սայրուս Մակկորմիկը 1918 թվականին ընդգրկվեց ԱՄՆ-ի  60 000 000 դոլար կարողությամբ  ամենահարուստ մարդականց  ցուցակում (657 միլիոն` հաշվի առնելով 2002 թվականի արժեզրկումը)։

## Մրցանակներ
* Մակկորմիկի ստեղծած կալսիչը ստացավ բազմաթիվ մրցանակներ և հավելավճարներ։
* Մակկորմիկը ընտրվել է Ֆրանսիայի գիտությունների ակադեմիայի թղթակից անդամ։
* Լոնդոնում անցկացվող Համաշխարհային ցուցահանդեսում կալսիչը ստացավ Ոսկե մեդալ։
* 1975 թվականին Մակկորմիկը ներկայացվել է ձեռնարկատիրության նվաճումների ամերիկյան փառքի ծառուղիում։
* Մակկորմիկի անունով Հարավային Կարոլինայում անվանակոչվել են քաղաք և շրջան։

## Արտաքին հղումներ
*McCormick Reaper
*

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:19-րդ դարի ամերիկացի գործարարներ
Բուլղարիայի հուշադրամներ

**[[Բուլղարիա]]յի [[հուշադրամ]]ներ**, որոնք 1965 թվականից սկսած թողարկում է Բուլղարիայի ազգային բանկը, որի կենտրոնակայանը գտնվում է Սոֆիայում, և հատվում է Բուլղարիայի դրամահատարանի կողմից (բուլղար. Монетен двор)։

## 1965 թվականից թողարկված հուշադրամներ

## Տես Նաև
* Բուլղարական լև
* Բուլղարիայի դրամահատարան
* Բուլղարիան և եվրոն

## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն
* 

Կատեգորիա:Բնօրինակում անաղբյուր հոդվածներ
Կատեգորիա:Եվրոպական արժույթներ
Կատեգորիա:Հուշադրամներ
Կատեգորիա:Ցանկեր:Բուլղարիա
Մամիկոնյանների տոհմածառ

Ստորև ներկայացված է Մամիկոնյանների տոհմածառը։

Կատեգորիա:Մամիկոնյաններ
Կատեգորիա:Ցանկեր:Հայաստան