Նյու Բրայթոն

**Նյու Բրայթոն,** **Բրայթոն** (), Քրայսթչերչի արվարձանը Հարավային կղզում, գտնվում է քաղաքի կենտրոնից 8 կմ դեպի արևելք:

## Անվանում
Ժամանակակից արվարձանի տարածքում առաջին եվրոպացի բնակիչներից մեկը՝ Ուիլյամ Ֆին (անգլ.՝ William Fee), ըստ երևույթին, ինքնաբերաբար արվարձանն անվանել է Նյու Բրայթոն։ Երբ Ուիլյամ Բրիթանը, հողային տեսուչը (անգլ.՝ Waste Lands Commissioner), 1860 թվականի դեկտեմբերին այցելել է բնակավայր, Ուիլյամ Ֆին կավիճով փայտե տախտակի վրա գրել է. «Նյու Բրայթոն», իբրև հղում անելով մեկ այլ բնակչի՝ Սթիվեն Բրուքերին (անգլ.՝ Stephen Brooker), որը Նյու Բրայթոնից էր Անգլիայում: Մաորի լեզվով այս տարածքը կոչվել է Կաիուաու (մաորի՝ Kaiuau, kai նշանակում է «ուտելիք, սնունդ», իսկ aua՝ դեղնաչք կեֆալ)  կամ Օ-Ռուապաերոա (մաորի՝ O-ruapaeroa), որը մաորի լեզվից թարգմանաբար նշանակում է «արևելյան քամի, որը փչում է ափի երկայնքով»:

Արվարձանը հաճախ անվանում են Բրայթոն, ինչը կարող է մոլորեցնել, քանի որ Դանիդինից ոչ հեռու կա մի գյուղ նույն անունով:

## Տեղանք
Արվարձանը բաժանված է երեք շրջանների, որոնք գտնվում են Պեգասուսի ծոցի հարավային ափի երկայնքով՝ Նորթ-Նյու-Բրայթոն, Նյու-Բրայթոն և Հարավային-Նյու-Բրայթոն: Վերջինս գտնվում է ծոցի և Էյվոն-Հիթքոթի գետաբերանի միջև՝ նեղ թերակղզու հյուսիսային ծայրամասում։ 1990-ական թվականներին կառուցվել է այստեղ, իսկ 1997 թվականին շահագործման է հանձնվել 300 մետր երկարությամբ նավամատույցը:

Սկզբում Նյու Բրայթոնը առանձին ափամերձ գյուղ է եղել, որը Քրայսթչերչի մյուս արվարձաններից բաժանված է եղել Էյվոն գետը շրջապատող ճահիճներով: Այնուամենայնիվ, քաղաքային կառուցապատման ընդլայնման, հողերի մելիորացիայի և չորացման հետ մեկտեղ Քրայսթչերչը կլանել է Նյու Բրայթոնը:

## Զվարճանքներ
2014 թվականի սկզբից Նյու Բրայթոնի բնակիչները և այցելուները կարող էին օգտվել հանգստի և զվարճանքի այնպիսի միջոցներից ինչպիսիք են.

* ավազոտ լողափը, որն ունի սերֆինգի համար լավ պայմաններ, մոտ 18 կիլոմետր երկարությամբ՝ հյուսիսում գտնվող Ուաիմակ արիրի գետի գետաբերանից մինչև հարավում գտնվող Մոնքս ծոցի հրվանդան,
* լողալու գոտիներ լողափի տարածքում,
* թռչունների դիտում արվարձանի հարավային մասում, հրվանդանում. այս տարածքում միգրացիա կատարող մարտիկները հետաքրքիր դիտարկման օբյեկտ են եղել,
* հեծանվավարություն, լեռնագնացություն, կողմնորոշում, գեոքեշինգ լողափի հյուսիսային ծայրի ընդարձակ այգում, որը հարում է լողափի հյուսիսային ծայրամասին, և հենց լողափում,
* լողափում հյուսիսային մասում ճանապարհներից դուրս վարում (պահանջվում է թույլտվություն),
* նավամատույց և քաղաքային գրադարան Նյու Բրայթոնի կենտրոնում՝ մակընթացային հարթավայրերում,
* ռեստորաններ, արվեստի և հուշանվերների խանութներ,
* Նոր Զելանդիայի առաջին փրկարարական սերֆինգի ակումբը, որը հիմնադրվել է 1910 թվականին, Հյուսիսային լողափի սերֆինգի ակումբը և հարավային Նյու Բրայթոնի սերֆինգի ակումբը,
* տոնավաճառ ամեն ամսվա առաջին և երրորդ շաբաթ օրերին, որը տեղի է ունենում Նյու Բրայթոն առևտրի կենտրոնի հետիոտնային գոտում,
* «Ռոուհիթի Դոմեյնը» Քրայսթչըրչի քաղաքային խորհրդի հետ համատեղ ձեռնարկություն է, որը սպասարկում և ապահովում է գոլֆի դաշտեր, թենիսի կորտեր, շների համար նախատեսված վազքուղիներ, ռեգբիի, կրիկետի, նեթբոլի դաշտեր, նետաձգության ակումբ, համայնքային այգի և մանկական խաղահրապարակներ։

## Շաբաթօրյա զեղչեր
Մի քանի տասնամյակ շարունակ Նյու Բրայթոնը Նոր Զելանդիայում միակ վայրն է եղել, որտեղ մանրածախ խանութներին թույլատրվել է բացվել շաբաթ օրերին (բայց երկուշաբթի օրերին նրանք պետք է փակ լինեին): Շաբաթ օրերին առևտուր անելու ազգային թույլտվությունը մտցվել է 1980-ական թվականներին, ապա հանգստյան օրերին առևտրի սահմանափակումները լիովին վերացվել են:

## Հասարակական տրանսպորտ
Քաղաքի կենտրոնի հետ արվարձանը կապում են բազմաթիվ ավտոբուսային և տրոլեյբուսային երթուղիներ։ Արվարձանի հյուսիսում գործում են տրամվայի և տրոլեյբուսի գծեր։ Հիմնական տրանսպորտային ընկերությունը, որը մատուցում է հասարակական փոխադրումների ծառայություններ, Metro ընկերությունն է:

## Բողոք Քրայսթչերչի երկրաշարժերից հետո
2012 թվականի դեկտեմբերին, արվարձանային բնակիչները բողոքել են 2010 թվականի սեպտեմբերին և 2011 թվականի փետրվարին և հունիսին տեղի ունեցած երկրաշարժերից հետո վերականգնման դանդաղ տեմպերի պատճառով: Բողոքի ակցիայի ժամանակ մոտ 80 մարդ մերկացրել է մարմինների ստորին հատվածները: Քրայսթչըրչի քաղաքապետ Բոբ Փարքերը բողոքի ակցիային արձագանքել է՝ ասելով. «Եթե նրանք չեն կարծում, որ մենք ջանքեր ենք գործադրում վերականգնելու համար, ապա առաջիկա ամիսներին մենք կապացուցենք, որ նրանք սխալվում են։ Բայց ես պարզապես մտածեցի, որ դա շատ ստեղծագործական բողոքի ակցիա է, հումորով, ես այն վիրավորական չեմ համարում։ Կարծում եմ՝ նրանք պատճառ ունեին դա անելու»։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ

* Նյու Բրայթոնի նավամատույց՝ մոտավորապես 1915թ.:
* Նոր Բրայթոնի սերֆինգի ակումբ, 2021 թվականի դեկտեմբերի 26, Wayback մեքենա։

Կատեգորիա:Նոր Զելանդիայի քաղաքներ