open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Կոլե Չաշուլե

**Կոլե Չաշուլե** (, ), մակեդոնացի արձակագիր, դրամատուրգ, հրապարակախոս, քաղաքական գործիչ։

Բելգրադի համալսարանում ուսումնասիրել է բժշկություն։	ժողովրդաազատագրական պատերազմի (1941-1945) մասնակից է։ Լույս են տեսել Չաշուլեի պատմվածքների երկու ժողովածուները՝ «Առաջին օրերին» (1959) և «Պատմվածքներ» (1953), պատմվածքների ընտրանին՝ «Պատմվածքներ» (1968), «Ստրաշո Պինջուր» (1951) մենագրությունը, «Ստոյան» վեպը։

Չաշուլեն գրել է նաև պիեսներ՝ «Զադրուգա», «Ակոս», «Ճյուղը քամու դեմ» (1958), «Քաղաքային ժամացույցներ» (1967), «Մթություն», «Պարտիտուրա ոմն Միրոնի համար» (1968): 1967 թվականին հրատարակվել է «Պիեսներ» ընտրանին։

Չաշուլեի դրամաներն ու կատակերգությունները հաջողությամբ բեմադրվում են Հարավսլավիայի թատրոններում։

## Կոլե Չաշուլեն հայերեն
* Պապ Տալեն և տատ Պարան։ Մակեդոնական պատմվածք, Ե., «Սովետական գրող», 1979, էջ 81-88։ Թարգմ.՝ Գ. Հովսեփյան։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Մակեդոնացի արձակագիրներ
Կատեգորիա:Մակեդոնացի դրամատուրգներ
Կատեգորիա:Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի մասնակիցներ
Կատեգորիա:Հյուսիսային Մակեդոնիայի քաղաքական գործիչներ
Կատեգորիա:Բելգրադի համալսարանի շրջանավարտներ
Կատեգորիա:Մակեդոնացի դիվանագետներ
Վատ Կորեշի

**Վատ Կորեշի** (, ), ալբանացի պետական և քաղաքական գործիչ, գրող, բանաստեղծ, լրագրող և սցենարիստ։

## Կենսագրություն և կարիերա
Վատ Կորեշին ծնվել է 1936 թվականի մայիսի 7-ին ալբանական Լյուշնյա քաղաքում։ Տիրանայի պոլիտեխնիկական համալսարանի երկրաբանության ֆակուլտետն ավարտելուց հետո Վատը հինգ տարի Կուկաս քաղաքում աշխատել է իր մասնագիտությամբ։ Հետո կրթությունը շարունակել է Տիրանայի համալսարանում՝ ուսումնասիրելով ալբաներեն ու ալբանական գրականություն։

1964 թվականին որպես լրագրող աշխատել է մի շարք թերթերի խմբագրություններում՝ «Zëri i rinisë» («Երիտասարդության ձայն»), «Drita» («Լույս»)։ 1974 թվականին Կորեշին որպես սցենարիստ համագործակցությամբ է հանդես եկել «Նոր Ալբանիա» (ալբ. Kinostudio Shqipëria e Re) կինոստուդիայի հետ։ 1978 թվականին նշանակվել է նույն ընկերության գեղարվեստական կինոնկարների բաժնում որպես գլխավոր խմբագիր։

1987 թվականին Ալբանիայի Մշակույթի և արվեստի դեպարտամենտի ղեկավարն է եղել։

1991-ից 1992 թվականներին Ալբանիայի Մշակույթի, երիտասարդության և սպորտի նախարարն էր։ Նախարարի պաշտոնից հեռանալուց հետո աշխատել է «Onufri» հրատարակչությունում որպես տնօրեն։

2001 թվականին դարձել է Ալբանիայի ազգային ժողովի պատգամավոր՝ Ալբանիայի սոցիալիստական կուսակցության ցուցակով։

Վատ Կորեշին իր մահկանացուն կնքել է 2006 թվականի փետրվարի 3-ին Իտալիայի մայրաքաղաք Հռոմում սրտի կաթվածից։

## Ստեղծագործական կյանք
Վատ Կորեշին իր ստեղծագործությունները տպագրել սկսել է դեռևս աշակերտական տարիներից։ 1964 թվականին հրատարակում է պատմվածքների ժողովածուն՝ «Kur zunë shirat e vjeshtës»: Հեղինակի գրչին են պատկանում պատմվածքների և վիպակների բազմաթիվ շարքեր։

Ավելի քան քսան կինոսցենարների հեղինակ է։

## Ընտիր ստեղծագործություններ
* 1964՝ *Kur zunë shirat e vjeshtës*
* 1968՝ *Toka në hijet e shtëpisë* (Երկիրը տան ստվերում)
* 1971՝ *Dy të shtunat e Suzanës* (Սյուզանի երկու շաբաթ օրերը)
* 1977՝ *Mali mbi kënetë*
* 1980՝ *Haxhiu i Frakullës*
* 1980՝ *Dasma e Sakos* (Սոկոյի հարսանիքը)

## Ընտիր ֆիլմագրություն
* 1978 - *Gjeneral gramafoni*
* 1978 - *Nga mesi i errësirës*
* 1979 - *Liri a vdekje*
* 1981 - *Plaku dhe hasmi* (короткометражный)
* 1982 - *Ne kufi te dy legjendave*
* 1982 - *Besa e kuqe *
* 1984 - *Nata e parë e lirisë *
* 1987 -  *Botë e padukshme *
* 1990 - *Balada e Kurbinit *
* 1998 - *Dasma e Sakos *
* 1999 - *Врата Евы *
* 2005 - *Syri magjik *
* 2006 - *Etjet e Kosovës*

## Պարգևներ
* «Ազգի պատիվ» (ալբ. Urdhri «Nderi i Kombit»)

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* 
* Vath Koreshi Photos 
* Author Vath Koreshi
* Yorba Linda: California
* Screenwriter Vath koreshi

Կատեգորիա:20-րդ դարի բանաստեղծներ
Կատեգորիա:20-րդ դարի գրողներ
Կատեգորիա:20-րդ դարի սցենարիստներ
Կատեգորիա:21-րդ դարի գրողներ
Կատեգորիա:Ալբանացի բանաստեղծներ
Կատեգորիա:Ալբանացի գրողներ
Կատեգորիա:Ալբանացի լրագրողներ
Կատեգորիա:Ալբանիայի խորհրդարանի պատգամավորներ
Կատեգորիա:Ալբանիայի նախարարներ
Կատեգորիա:Ալբանիայի քաղաքական գործիչներ
Կատեգորիա:Բանաստեղծներ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Մայիսի 7 ծնունդներ
Կատեգորիա:Պետական գործիչներ
Կատեգորիա:Տիրանայի համալսարանի շրջանավարտներ
Կատեգորիա:Փետրվարի 3 մահեր
Հարրի Փոթեր (շարքային)

**Հարրի Փոթթեր** (, ), շարքային։ Մեծ Բրիտանիայի բանակի թագավորական Վուստելշիրյան գնդում, ում գերեզմանը Ռամլեում (Իսրայել), դարձել է տեսարժան վայր Ջ, Կ, Ռոուլինգի գրքերից հետո։

## Կյանքը և Մահը
Հարրի Փոթթերը ծնվել է կոշկակար Դևիդ Փոթթերի բազմազավակ ընտանիքում, նա առաջին Համաշխարհային պատերազմում վիրավորվել էր, և հիմա ապրում է Կիդդերինստերում, ոչ շատ հեռու Բիրմինգեմից։ Նա 7 քույր և եղբայր ուներ։ 14 տարեկանում նա թողել է դպրոցը, և գնացել է գորգերի ֆաբրիկայում աշխատելու, որպեսզի կերակրի ընտանիքին։ 1938 թվականի հունվարի 3-ին, 16 տարեկան հասակում այդ նույն նպատակով կամավոր է գրանցվել Բիրմինգեմի բանակում, իրեն երկու տարի ավելացնելով որպես չափահաս (այդ պատճառով գերեզմանաքարի վրա գրված է 19 տարեկան)։ Գրանցվել է Վուստերշինյան բանակի առաջին գնդում, վարորդ է աշխատել ավտոտրանսպորտային բաժնում։ Ունեցել է «Հարրի-վրայերթ» () կեղծանունը։

Սեպտեմբերին գունդը ուղարկվել է անդրմանդատային Պաղեստին, որպեսզի ճնշեն արաբական ապստամբությունը և միանգամից միացավ հարձակվող ջոկատին։ 1939 թվականի գարնանից սկսած Գարրին տրվել է «D» ջոկատին, որը կանգնել էր ջրհան կայանի մոտ, և ջուր էր տալիս Հևրոնին, և որը գտնվում էր քաղաքից 10 կմ հեռավորության վրա դեպի հարավ, Վիրսավիայի ճանապարհին։

Այդ վայրը անգլիացիների կողմից անվանվել է «Պամպետ» («Pumpet», կարճեցված «pumping station» անվանումից)։

Հուլիսի 22-ին ուշ երեկոյան «D» վաշտը ետ է գալիս Աս-Սամույից, և հարձակման է ենթարկվում Հերոն ճանապարհից 39 մ հեռավորության վրա՝ Վիրսավիայում։ Հարձակման ժամանակ շարքային Հարրի Փոթթերը սպանվում է, իսկ շարքայի Դերբին, Վարվիկը, Պիրսոնը և Սիմմոնդսը վիրավորվում են։ Ջոզեֆ Դերբին մահացել է Երուսաղեմի հոսպիտալում սեպտեմբերի 7-ին։

Պահպանվել է Փոթթերի նամակը, որը նա գրել էր մոր համար, և որի մեջ նա խոստանում է, որ Ամանորին կգա և 6- ամյա եղբորը՝ Կենին, հեծանիվ կգնի։ Նամակը հասել է ծնողներին այն ժամանակ, երբ նրանք արդեն մեկ օր առաջ իմացել էին, որ իրենց որդին մահացել է։

## Գերեզման
thumb|left|200px|Հարրի Փոթերի գերեզմանը Ռամլեի զինվորական գերեզմանոցում
Փոթթերը թաղվել է զինվորական պատիվներով Ռամլեի զինվորական գերեզմանոցում։ Գերեզմանաքարի վրա գրված է. :

Գերեզմանը տեղական իշխանությունների կողմից ներառվել է քաղաքի զբոսաշրջային տեսարժան վայրերի ցանկում։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Кто убил Гарри Поттера
* В Израиле найдена могила Гарри Поттера
* Солдат Гарри Поттер — самый любимый в Израиле
* Private Harry Potter (5251351) — биография на сайте о Вустерширском полку. 
* 1-й батальон Вустерширского полка в Палестине. 

Կատեգորիա:Անգլիացի զինվորականներ
Սառա Թոնիգ

**Սառա Թոնիգ** (, ), կինոյի և թատրոնի գերմանացի դերասանուհի, պարուհի։

## Կենսագրություն
Սառա Թոնիգը ծնվել է 1992 թվականին Մյունխենում։ Առաջին անգամ խաղացել է դպրոցական թատրոնում, այնուհետև մասնակցել է Դախաուի քաղաքի սիրողական թատրոնի ներկայացումներին, հաճախել է դրամատիկական տարբեր սեմինարների։ Սիրողական թատրոնի բնագավառում աշխատել է հաշմանդամների թատերական նախագծում, 2008-2010 թվականներին Դախաուի թատրոնում հանդես է եկել տարբեր ներկայացումներում։ 2011 թվականին հաճախել է Schauspiel München-ի Ամառային թատերական ակադեմիայի տեխնիկական քոլեջ, 2015 թվականին լուսանկարչական և դերասանական դասերի է մասնակցել գերմանացի դերասանուհի Թերեսա Հարդերի մոտ։ Abitur վկայագիրն ստանալուց հետո Թոնիգը 2011-2014 թվականներին եղել է Մյունխենի Residenz թատրոնի անդամ, որտեղ մասնակցել է խոսքի վարպետության,  շարժման, պարի դասընթացների։ Թատրոնում խաղացել է երկու գլխավոր դեր։ Անդամակցել է նաև «Frühlingserwachen - Live almost, die young»-ին։ 2003 թվականին սկսել է դերասանկան կարիերան, 2012 թվականից խաղացել է տարբեր հեռուստաֆիլմերում ու սերիալներում։ Ազատ ժամանակ զբաղվում է չիրլիդինգով։

## Ֆիլմագրություն
### Հեռուստասերիալներ
* Salzburger Land (2014)
* Heiraten macht mich nervös (2005) 
* Dahoam is Dahoam (2012)
* Lebenslänglich Mord (2012)
* Hotel 13 (2014)
* Aktenzeichen XY … ungelöst (2014)
* Alles was zählt (2014, Susi Carstens)
* Sturm der Liebe (2015, Becky McPherson)
* Der Alte (2015) 
* Die Rosenheim-Cops (2015)
* Wilsberg (2017)

## Թատերական ներկայացումներ
* Katzelmacher, 2012
* DNA, 2013
* Frühlingserwachen – Live fast, die young, 2014

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Official website 
* 
* Sarah Thonig at her agency CMA-Actors 

Կատեգորիա:Գերմանացի դերասանուհիներ
Կատեգորիա:Գերմանացի կինոդերասանուհիներ
Կատեգորիա:Գերմանացի պարուհիներ
Կատեգորիա:Թատրոնի դերասանուհիներ
Տիրանայի պոլիտեխնիկական համալսարան

**Տիրանայի պոլիտեխնիկական համալսարան**, հանրային համալսարան Ալբանիայի մայրաքաղաք Տիրանայում, որն առաջարկում է ճարտարագիտական և համապատասխան բնագավառի դասընթացներ։

## Պատմություն
Տիրանայի պոլիտեխնիկական համալսարանն Ալբանիայի ամենահին և մեծությամբ երկրորդ համալսարանն է Տիրանայի համալսարանից հետո։ Հիմնադրվել է 1951 թվականին, ունի մոտ 10000 ուսանողներ Ալբանիայից, Կոսովոյից, Մակեդոնիայի Հանրապետությունից, Մոնտենեգրոյից։ Տիրանայի համալսարանի հետ միասին համարվում են Ալբանիայի ամենաազդեցիկ համալսարանները։ 2012 թվականին Ալբանիայի անկախության 100-ամյա տարելիցի կապակցությամբ Տիրանայի պոլիտեխնիկական համալսարանն Ալբանիայի նախագահ Բույար Նիշանիի կողմից պարգևատրվել է կրծքանշանով։  Համալսարանը հավատարմագրված է Բարձրագույն կրթության հավատարմագրման Ալբանիայի հանրային գործակալության կողմից (APAAHE):
thumb

## Ֆակուլտետներ
Համալսարանն ունի 6 քոլեջ և 2 հետազոտական ինստիտուտներ՝
* Քաղաքացիական ճարտարագիտության ֆակուլտետ
* Տեղեկատվական տեխնոլոգիաների ֆակուլտետ
* Մեխանիկական ճարտարագիտության ֆակուլտետ
* Երկրաբանության և հանքային գործի  ֆակուլտետ
* Էլեկտրատեխնիկայի ճարտարագիտության ֆակուլտետ
* Մաթեմատիկայի և ֆիզիկայի ֆակուլտետ
* Ճարտարապետության և ուրբանիզացման ֆակուլտետ
* Երկրագիտության ինստիտուտ
* Էներգետիկայի, ջրի և շրջակա միջավայրի ինստիտուտ

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Universiteti Politeknik i Tiranes  – Պաշտոնական կայք

Կատեգորիա:1951 հիմնադրումներ
Կատեգորիա:Ալբանիայի համալսարաններ
Կատեգորիա:Տիրանա
Իվանովոյի պետական համալսարան

**Իվանովոյի պետական համալսարան** (),  բարձրագույն ուսումնական հաստատություն Ռուսաստանի Իվանովոյի մարզի Իվանովո քաղաքում։

## Պատմություն
Համալսարանը կազմավորվել է 1918 թվականի դեկտեմբերի 21-ին որպես Իվանովո-Վոզնեսենսկու ժողովրդական կրթության ինստիտուտ։ 1923 թվականի հուլիսի 12-ին դարձել է մանկավարժական տեխնիկում, 1932 թվականի օգոստոսի 23-ին մանկավարժական տեխնիկումի դպրոցական բաժնի հիման վրա կրկին կազմավորվել է որպես մանկավարժական ինստիտուտ։ Մինչև 1973 թվականը կոչվել է Դ. Ա. Ֆուրմանովի անվան Իվանովոյի մանկավարժական ինստիտուտ։ Համարվում է տարածաշրջանի ամենահին և ամենամեծ (2010 թվականի մարտին համալսարանն ունեցել է ավելի քան 10 000 ուսանող) համալսարաններից մեկը։

Ռուսաստանի կրթության և գիտության նախարարությունը հրաման է ստորագրել Իվանովոյի պետական համալսարանի և Շույսկու պետական մանկավարժական համալսարանի վերակազմավորման մասին։ 2014 թվականին բացվել է նոր ուսումնական կորպուսը։ 2018 թվականի սկզբին բացվել է համալսարանի մարզահամալիրը։

### Կադրեր
Համալսարանում դասընթացն իրականացվում է 54 (37 բակալավրիատի և մասնագետների, ինչպես նաև 17 մագիստրոսական) ծրագրերի միջոցով, որոնք տնտեսական, սոցիալական և հումանիտար ոլորտներում համապատասխանում են հասարակության ժամանակակից կարիքներին։

Տարբեր տարիների համալսարանում աշխատել են ականավոր գիտնականներ, այդ թվում՝ Նիկոլայ Լուզինը, Ալեքսանդր Խինչինը, Դմիտրի Մենշովը, Անատոլի Մալցևը, Ալեքսանդր Նեկրասովը, Դմիտրի Պետրուշևսկին, Ալբերտ Մանֆրեդը, Ավենիր Ույոմովը։

Համալսարանի շրջանավարտներից են՝ Միխայիլ Դուդինը,  Պավել Կուպրիյանովսկին, Լեոնիդ Տագանովը, Դմիտրի Բուշուևը, Դմիտրի Լակերբայը, Իգոր Ժուկովը, Ալեքսանդր ԱՆիկինը, Բորիս Մինցը։

## Կառուցվածք
* Մաթեմատիկայի, տեղեկատվական տեխնոլոգիաների և բնական գիտությունների ինստիտուտ
* Հումանիտար գիտությունների ինստիտուտ
* Սոցիալական և տնտեսական գիտությունների ինստիտուտ
* Մասնագիտական զարգացման ինստիտուտ
* Իրավագիտության ֆակուլտետ
* Իվանովոյի պետական համալսարանի մասնաճյուղ Շույայում
* Իվանովոյի պետական համալսարանի մասնաճյուղ Դերբենդում (փակվել է 22.07.2014)
* Իվանովոյի պետական համալսարանի բուսաբանական այգի

### Ֆակուլտետներ
* Մաթեմատիկայի և համակարգչային գիտության ֆակուլտետ
* Ֆիզիկայի ֆակուլտետ
* Կենսաբանության և քիմիայի ֆակուլտետ
* Պատմական ֆակուլտետ
* Բանասիրական ֆակուլտետ
* Տնտեսական ֆակուլտետ
* Ռոմանագերմանական բանասիրության ֆակուլտետ
* Իրավական ֆակուլտետ
* Սոցիոլոգիական և հոգեբանական ֆակուլտետ
* Օտարերկրյա մասնագետների վերապատրաստման ֆակուլտետ

## Գիտական գործունեություն
2011 թվականին Իվանովոյի պետական համալսարանի հիման վրա ստեղծվել է «Կոմպլեքս-ֆինանս» հետազոտական կենտրոնը, որի նպատակը տեղեկատվական տեխնոլոգիաների բնագավառում բիզնես ծրագրերի և ձեռներեցության համար նորարարական և գործնական ուղղվածություն ունեցող գիտական նվաճումների մշակումն ու իրականացումն է։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Պաշտոնական կայք
* Судьба «Бальмонт-центра» в г. Иванове 
* Научно-исследовательский центр 

Կատեգորիա:1918 հիմնադրումներ Ռուսաստանում
Կատեգորիա:Ռուսաստանի համալսարաններ
Տիրանայի գյուղատնտեսական համալսարան

**Տիրանայի գյուղատնտեսական համալսարան** (), հանրային համալսարան Ալբանիայի մայրաքաղաք Տիրանայում, որն առաջարկում է ագրոնոմիական, անասնաբուժական, անտառային տնտեսության, էկոլոգիայի, ագրոբիզնեսի և նմանատիպ առարկաների ուսուցում։

## Պատմություն
Տիրանայի գյուղատնտեսական համալսարանը ստեղծվել է 1951 թվականին։ Ի սկզբանե կոչվել է «Գյուղատնտեսության բարձրագույն  ինստիտուտ» (): Ներկայիս անվանումը ստացել է 1991 թվականին։

Համալսարանն Ալբանիայում հանդիսանում է գյուղատնտեսության և սննդի բնագավառներում բակալավրիատում և մագիստրատուրայում ուսումնասիրությունների, գիտական հետազոտությունների ուսուցման եզակի կենտրոն (ագրոնոմիական, այգեգործություն և բույսերի պաշտպանություն, ագրոբիզնես, էկոնոմիկա և ագրարային քաղաքականություն, ագրո-միջավայրի էկոլոգիա, ագրո-սննդի տեխնոլոգիա, անասնաբուծություն և բիզնես, ջրային պաշարների և ձկնաբուծություն կառավարում, անտառային տնտեսություն, ճարտարագիտություն, անասնաբուժություն և այլն։

Ամեն տարի համալսարանն ունենում է 15000 նոր ուսանողներ։ Ակադեմիական անձնակազմը բաղկացած է 55 պրոֆեսորներից, 48 դոցենտներից, 55 գիտությունների դոկտորներից, 13 մանկավարժ-դասախոսներից և 64 ասիստենտներից։

## Ֆակուլտետներ, բաժիններ
Համալսարանում գործում են հետևյալ ֆակուլտետները՝

* Գյուղատնտեսության և շրջակա միջավայրի ֆակուլտետ (Fakulteti i Bujqësisë dhe Mjedisit)
* Էկոնոմիկայի և ագրոբիզնեսի Ֆակուլտետ (Fakulteti i Ekonomisë dhe Agrobiznesit)
* Անտառագիտության Ֆակուլտետ (Fakulteti i Shkencave Pyjore) 
* Անասնաբուժական Ֆակուլտետ (Fakulteti i Mjekësisë Veterinare) 
* Կենսատեխնոլոգիայի և սննդի ֆակուլտետ (Fakulteti i Bioteknologjisë dhe Ushqimit)

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
Պաշտոնական կայք 

Կատեգորիա:Ալբանիայի համալսարաններ
Կատեգորիա:Տիրանա
Տոմե Մոմիրովսկի

**Տոմե Մոմիրովսկի** (, ), մակեդոնացի արձակագիր, թարգմանիչ։

Ծնվել է 1927 թվականին Կիչև քաղաքում։ Մասնակցել է ժողովոդաազատագրական պայքարին (1941-1945)։

Պատերազմից հետո ավարտել է Սկոպյեի համալսարանը։ Տպագրվել սկսել է 50-ական թվականներից։ «Տանիքներ և ավազներ» ճամփորդական նոթերը (1956), «Քայլեր» (1959), «Անհանգստություն», «Անքնության տարիներ» (1974), «Մատղաշ թեղիներ» (1976) պատմվածքների ժողովածուները։ «Մեղավոր կիրակի» (1967) վեպը լույս է տեսել սերբախորվաթերեն։

## Տոմե Մոմիրովսկին հայերեն
* Աղքատ Դիմոն։ Մակեդոնական պատմվածք, Ե., «Սովետական գրող», 1979, էջ 89-97։ Թարգմ.՝ Լ. Սարգսյան։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Մակեդոնացի արձակագիրներ
Կատեգորիա:Մակեդոնացի թարգմանիչներ
Կատեգորիա:Մակեդոնացի գրականագետներ
Կատեգորիա:Սկոպիեի համալսարանի շրջանավարտներ‏
Կատեգորիա:Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի մասնակիցներ
Սրբո Իվանովսկի

**Սրբո Իվանովսկի** (, ), մակեդոնացի բանաստեղծ, արձակագիր, դրամատուրգ, թարգմանիչ, մանկագիր։

Ծնվել է 1928 թվականին Շտիպ քաղաքում։ Սկոպյեի համալսարանում ստացել է բանասիրական կրթություն։ Հրատարակվել սկսել է Մակեդոնիայի ազատագրումից հետո։

Լույս են տեսել Իվանովսկու «Լիրիկա» (1950), «Հանդիպումներ և անջատումներ» (1953), «Սպիտակ ճիչեր» (1957) բանաստեղծությունների գրքերը, «Կինը պատուհանի մոտ» (1956), «Ափի դիմաց» (1969) խորագրերը կրող, պատմվածքների ժողովածուները, «Միայնակները» վեպը (1958):

Հետագայում հրատարակվել է «Փրփուր և լեռներ» (1971) բանաստեղծությունների գիրքը, իսկ 1976 թվականին Սարաևոյում սերբախորվաթերեն՝ «Կախարդված ճամփորդը» երգերի գիրքը։

Իվանովսկին հայտնի է որպես Սերգեյ Եսենինի թարգմանիչ, թարգմանել է նաև հարավսլավական շատ բանաստեղծների։

## Սրբո Իվանովսկին հայերեն
* Հին կանաչ ֆորդը։ Մակեդոնական պատմվածք, Ե., «Սովետական գրող», 1979, էջ 98-108։ Թարգմ.՝ Գ. Խաչատրյան։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Մակեդոնացի արձակագիրներ
Կատեգորիա:Մակեդոնացի բանաստեղծներ
Կատեգորիա:Մակեդոնացի դրամատուրգներ
Կատեգորիա:Մակեդոնացի թարգմանիչներ
Կատեգորիա:Մակեդոնացի մանկագիրներ
Կատեգորիա:Սկոպիեի համալսարանի շրջանավարտներ‏
Requiem (երգ, Ալմա)

**Requiem**, ֆրանսիացի երգչուհի Ալմայի մասնակցային երգը։ Երգը թողարկվել է 2017 թվականի հունվարի 13-ին Warner Music France-ով, երգը գրել է Նազիմ Խալեդը : Այս երգը  Եվրատեսիլ 2017 երգի մրցույթ կներկայացնի Ֆրանսիան։ The Eurovision տարբերակը թողարկվել է 2017 թվականի մարտի 11-ին։
:

## Եվրատեսիլ 2017 երգի մրցույթ
2017 թվականի փետրվարի 9-ին, հայտարարվեց Եվրատեսիլ 2017 երգի մրցույթում կներկայանա Ալման՝ "Requiem" երգով։ Քանի որ Ֆրանսիան "Big Five"-ի անդամ է, նա ինքնաբերաբար կգնա մինչև եզրափակիչ, որը կանցկացվի 2017 թվականի մայիսի 13-ին Ուկրաինա, Կիևում։
:

## Երգացանկ

## Չրաթեր

## Թողարկման պատմություն

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:2017 սինգլներ
Կատեգորիա:Ֆրանսերեն երգեր
Կատեգորիա:Ֆրանսիայի երգերը Եվրատեսիլ երգի մրցույթում
Բորիս Վիշինսկի

**Բորիս Վիշինսկի** (, ), մակեդոնացի արձակագիր, դրամատուրգ։ Մակեդոնիայի ՊԵՆ ակումբի անդամ։ Մակեդոնիայի գրողների ընկերակցության անդամ (1958):

Բորիս Վիշինսկին ծնվել է 1929 թվականին Սկոպյե քաղաքում։ Ավարտել է Սկոպյեի համալսարանի իրավաբանական ֆակուլտետը։ 1953 թվականից զբաղվել է գրական գործունեությամբ։

Հրատարակվել են Վիշինսկու «Ստվերներ և ծարավ» (1958), «Ծիածան» (1971) վեպերը, այնուհետև «Աղջիկը» (1962) և «Փայաբաժին» (1975) դրամաները։

1972 թվականին լույս է տեսել «Մակեդոնիայի Վիզիան» գիրքը, իսկ 1974 թվականին «Հնադարյան ափեր» պատմվածքների ժողովածուն։

Վիշինսկու ստեղծագործությունները թարգմանվել են բազմաթիվ լեզուներով։

## Բորիս Վիշինսկին հայերեն
* Սպասում։ Մակեդոնական պատմվածք, Ե., «Սովետական գրող», 1979, էջ 10-39։ Թարգմ.՝ Հրաչյա Թամրազյան։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Մակեդոնացի արձակագիրներ
Կատեգորիա:Մակեդոնացի դրամատուրգներ
Կատեգորիա:Սկոպիեի համալսարանի շրջանավարտներ‏
Կատեգորիա:Մակեդոնացի խմբագիրներ
Կատեգորիա:Մակեդոնացի գրողներ
Չիրլիդինգ

մինի|աջից|Չիրլիդինգ
**Չիրլիդինգ** (, cheer [ʧɪə] բառից, որը նշանակում է խրախուսանք, ոգևորող կանչեր և lead [liːd]՝ ուղեկցել, ղեկավարել) սպորտի տեսակ, որը համատեղում է շոուի տարրերը և թատերական սպորտի տեսակները (պարեր, մարմնամարզություն, ակրոբատիկա)։

## Չիրլիդինգի միջազգային ֆեդերացիա
մինի|«Նյու Յորք» թիմի կատարումը
1998 թվականին հիմնադրվեց Չիրլիդինգի միջազգային ֆեդերացիան (IFC) ()։ Ավելի ուշ եվրոպական ասոցիացիայի անդամ երկրներից միանում է Ճապոնիան, մի երկիր, որտեղ 2001 թվականին Տոկիոյում կայացավ համաշխարհային չիրլիդինգի առաջին չեմպիոնատը։

### Երկրներ, որոնք մտնում են IFC մեջ
* Ավստրալիա,
* Ավստրիա,
* Բարբադոս,
* Բելառուս,
* Բոլիվիա,
* Բրազիլիա,
* Միացյալ Թագավորություն,
* Հունգարիա,
* Վենեսուելա,
* Գերմանիա,
* Հոնկոնգ,
* Դանիա,
* Ինդոնեզիա,
* Իռլանդիա,
* Ղազախստան,
* Կոլումբիա,
* Կոստա Ռիկա,
* Մալայզիա,
* Նորվեգիա,
* Պանամա,
* Պերու,
* Ռուսաստան,
* Սերբիա,
* Սինգապուր,
* Սլլովենիա,
* ԱՄՆ,
* Թայլանդ,
* Թայվան,
* Ուզբեկստան,
* Ուկրաինա,
* Ֆիլիպիններ,
* Ֆինլանդիա,
* Ֆրանսիա,
* Չերնոգորիա,
* Չիլի,
* Շվեյցարիա,
* Էկվադոր,
* Հարավաֆրիկյան Հանրապետություն,
* Ճապոնիա։

## Մրցույթներ
Չիրլիդինգն առանձին անկախ սպորտի տեսակ է։ Ըստ այդմ, մրցույթներ են կազմակերպվում եվրոպական և համաշխարհային մասշտաբներով։ Չերլիդինգի առաջնություններն անց են կացվում մի քանի անվանակարգերով.

* Չիր - սպորտային մարմնամարզության և ակրոբատիկայի էլեմենտներ, բուրգերի կառուցում և վերակառուցված պարի տակ սուր կանչեր։
* Չիր-դանս - սպորտային պարեր մարմնամարզության էլեմենտներով, գեղակերպության առկայությամբ, լավ խորեոգրաֆիայով և շնորհքով, հիանալի միաժամանակյա գործողություներով։
* Չիր-միքս - ելույթ խառնված թիմերով (կանայք և տղամարդիկ)

## Հայտնիներ, նախկին չերլիդերներ
Որոշ հայտնի մարդիկ, ովքեր նախկինում զբաղվել են չիրլիդինգով.
* Մադոննա,
* Քայլի Ջեններ,
* Պոլա Աբդուլ,
* Մայլի Սայրուս,
* Ռոնալդ Ռեյգան,
* Ֆրանկլին Դ. Ռուզվելտ,
* Դուայթ Էյզենհաուեր,
* Ջորջ Ու. Բուշ,
* Մերիլ Սթրիփ,
* Ստիվ Մարտին,
* Քեմերոն Դիաս,
* Մայքլ Դուգլաս,
* Ջենիֆեր Մորիսոն,
* Սեմյուել Լ. Ջեքսոն,
* Ջեյմս Ստյուարտ,
* Դակոտա Ֆենինգ,
* Ջենսեն Էքլս,
* Պենա Կառլոս,
* Ջեննիֆեր Լոուրենս։

## Չիրլիդինգի մասին ֆիլմեր
* 2000 - Հասիր հաջողությունների / Bring It On
* 2004 - Կրկին հասիր հաջողությունների / Bring It On Again
* 2006 - Հասիր հաջողությունների 3. Ամեն ինչ կամ ոչինչ / Bring It On: All or Nothing
* 2007 - Հասիր հաջողությունների. Ամեն ինչ հաղթանակի համար / Bring It On: In It to Win It
* 2009 - Հասիր հաջողությունների. Պայքարիր մինչև վերջ / Bring It On: Fight to the Finish

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Մարզաձևեր
Կատեգորիա:Պարեր
Կատեգորիա:Սպորտային մշակույթ
Նումեն

[thumb|Պատվանդամի վրա փորգրված է «Նումեն Օգոստոս»։ Այն հայտնաբերվել է [Իսպանիա|իսպանական Տառակո քաղաքում և օգտագործվել է թատրոնում բեմականցվող ներակայցումներից առաջ անցկացվող ծիսական արարողությունների ժամանակ]]

**Նումեն** (), լատիներեն լեզվում աստվածային ներկայությունը բնութագրող եզրույթ։ Վերգիլիոսը օգտագործում էր «նումեն» բառը Յուպիտերի աստվածային կամքը և հրամանները ներկայացնելու համար։ Երբեմն այն ուղղակիորեն խորհրդանշում էր աստվածությունը՝ հատկապես նրա ուժը և հզորությունը ընդգծելու անհրաժեշտության դեպքում։ Պատմական աղբյուրներում այն սկսում է օգտագործվել մ.թ.ա. 2֊րդ դարից սկսած։ Որպես գործածական գոյակական՝ այն կիրառվում էր հրաման արձակող կայսրի գլխի հաստատական շարժումը բնորոշելու համար։ «Նումեն» բառը հավասարպես կարող էր ծառայել որպես կայսեր անձը ներկայացնող գոյական։ Այդ ավանդույթը արմատավորվում է Հռոմում Օկտավիանոս կայսեր իշխանության օրոք, ով իրեն աստված և աստվածների հետնորդ էր հռչակում։

## «Նումեն» եզրույթի երկիմաստությունը

Օվիդիուսը աստվածների և աստվածուհիների մասին պատմող իր ավանդական «Կերպարանափոխությունները» () ստեղծագործությունում «նումեն» բառը օգտագործվում էր ինչպես անձանց, այնպես էլ անդեմ երևույթները բնութագրելու համար։ Օվիդիոսի մոտ հստակ չի բացահայտվում «նումեն» բառի գործածական նշանակությունը։ Այն հանդիսանում էր հերոսական կամքը բնութագրող հատկանիշ և դրա հետ մեկտեղ մարմանորում էր արտաքին և անկողմնակալ աստվածային ազդեցությունը, որը առասպելական աշխարհում հերոսի կամքից անկախ էր գործում։ «Կերպարանափոխությունների» թարգմանություններում հաճախակի է խեղաթյուրվում լատիներեն «նումեն» բառի իմաստը։ Դա պայմանավորված է մասնագետների մոտ հռոմեական կրոնի մասին ունեցած տեղեկությունների պակասով։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Հին Հռոմ
Sonic Boom մուլտսերիալի սերիաների ցուցակ

**[[Sonic Boom (մուլտսերիալ)|Sonic Boom]]**, ֆրանկո-ամերիկական մուլտսերիալ, որը հիմնված է Sonic the Hedgehog խաղերի պատմության վրա։ Նրա ստեղծմանը մասնակցել է ամերիկական Sega ստորաբաժանումը OuiDo! Entertainment-ի հետ միասին։ Մուլտսերիալի պրեմիերային ցուցադրումը տեղի է ունեցել 2014 թվականի նոյեմբերի 8-ին ԱՄՆ-ում Cartoon Network ալիքի շրջանակներում և նոյեմբերի 19-ին Ֆրանսիայում Canal J ալիքի շրջանակներում։ Առաջին եթերաշրջանը կազմված է 52 սերիաներից։ 2015 թվականի հոկտեմբերին Lagardère Entertainment Rights մեդիախումբը հայտարարել է, որ երկրորդ եթերաշրջանը արտադրության փուլում է գտնվում։

Սերիաները տրված ցուցակում տեղակայված են ըստ կարգի և ըստ այն բանի, թե երբ է եղել դրա պրեմիերան ԱՄՆ-ում։

}
| 
|}

## 1-ին եթերաշրջան (2014—2015)

## Նշումներ

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Մուլտսերիալներ
Պավել Տագանրոգցու մատուռ

**Պավել Տագանրոգցու մատուռ** (), պաշտամունքային կառույց ՌԴ Ռոստովի մարզի Տագանրոգ քաղաքում։ Գտնվում է Լագերնի նրբանցք, 2 հասցեում։ Մատուռն առաջին անգամ կառուցվել է 1905 թվականին՝ Ռուս Ուղղափառ եկեղեցու սուրբ Պավել Ստոժկովի (Պավել Տագանրոգցի) թաղման վայրում։ Մատուռը ենթարկվում է Ռուս Ուղղափառ եկեղեցուն։

## Պատմություն
Տագանրոգի հին գերեզմանատանը կա տեղ, որտեղ թաղված է Պավել Պավլովիչ Ստոժկովը, որը հայտնի է նաև որպես Պավել Տագանրոգցի։ Նրա հուղարկավորությունը տեղի է ունեցել 1879 թվականի մարտին, իսկ բուն թաղման տեղը ցանկապատվել է։ Նրա գերեզմանը պաշտպանելու և պահպանելու համար 1905 թվականին որոշվել է այդ տեղում կառուցել փայտե մատուռ։ Այն եղել է 7х10 մետր չափսերի։ Մատուռն ուներ 2 դուռ, 7 պատուհան։ Օվալաձև տանիքին տեղադրել էին խաչ։ Փայտյա մատուռն այրվել է 1912 թվականի հուլիսի 12-ին։

Վանաքույր Մարիա Վելիչկոն զբաղվում էր նոր քարե մատուռ կառուցելու հարցով, որը հավանության արժանացավ 1913 թվականին։ Մատուռը կառուցվեց, և այն օծվեց 1914 թվականի հունիսի 29-ին։ Եկեղեցին պսակվեց 5 գմբեթով։ Ներսում գտնվել է հունա-բյուզանդական ոճով պատրաստված մարմարե պատկերակալ։ Մատուռի կառուցման արժեքը 20 հազար ռուբլի էր։ Գումարը հավաքագրվել է կամավոր նվիրատվությունների միջոցով։ 1925 թվականին մատուռն ավերվել է և կրկին կառուցվել է 1995 թվականին, նորից մասնավոր նվիրատվությունների օգնությամբ։ Հիմա դա ուղղանկյունաձև հատակագծով կառույց է, որն ունի փոքր վրանաձև գմբեթ։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Ռոստովի մարզի եկեղեցիներ
Կատեգորիա:Տագանրոգի շենքեր և կառույցներ
Կատեգորիա:Տագանրոգի տեսարժան վայրեր
Պաղֆուա (նորաձև աքսեսուարներ)

**Պաղֆուա** (), պորտուգալական կանացի աքսեսուարների ապրանքանիշ։ ներառում է նորաձև պարագաներ՝ պայուսակներ, զարդեր, դրամապանակներ, արևային ակնոցներ, գոտիներ, շարֆեր, ժամացույցներ, մազերի համար նախատեսված աքսեսուարներ և այլն։ Պաղֆուան, որպես նորաձև աքսեսուարների ապրանքանիշ սկսել է գործել 1994թվականին՝ բացելով առաջին վաճառասրահը Պորտուգալիայի Պորտու քաղաքում։ Պաղֆուան այսօր ունի շուրջ 280 վաճառասրահ Ֆրանսիայում, Իսպանիայում, Պորտուգալիայում, Հունգարիայում, Լեհաստանում, Չեխիայում, Ռումինիայում, Լատվիայում, Ուկրանիայում, Ռուսաստանում, Ղազախստանում, Բուլղարիայում, Խորվաթիայում, Բոսնիա և Հերցեգովինայում, Սլովակիայում, Ֆիլիպիններում, Վրաստանում, Կոսովոյում, Սաուդյան Արաբիայում, Արաբական Միացյալ Էմիրություններում, Օմանում Բեհրեյնում, Քուվեյթում, Կատարում, Հորդանանում, Լիբանանում, Սերբիայում, Մակեդոնիայում, Եգիպտոսում, Մարոկկոյում Իռլանդիայում, Անգոլայում և Մոզամբիկում։
Պաղֆուան շարունակում է ընդարձակել իր աշխարհագրությունը, ինչպես օրինակ 2012թ․ բացեց առաջին օնլայն վաճառասրահը, սկսեց վաճառել իր արտադրանքը ավելի քան 20 եվրոպական երկրներում։

## Արտադրանք
### Պայուսակներ
Պաղֆուան ունի տարբեր տեսակի պայուսակներ․ ձեռնապայուսակներ, դրամապանակներ և ճամփորդական պայուսակներ, յուրաքանչյուր պայուսակի հավաքածու սովորաբար ներառում է տարբեր չափսեր։

### Աքսեսուարներ
Պաղֆուա աքսեսուարների հավաքածուն իր մեջ ընդգրկում է զարդեր, արևային ակնոցներ, շարֆեր, գոտիներ, գլխարկներ, ձեռնոցներ։

### Կոշիկ
Բացի պայուսակներից և աքսեսուարներից, Պաղֆուա վաճառասրահում կարելի է գտնել նաև կոշիկ՝ այդ թվում բարձրակրունկ, պլատֆորմ, հարթ և ճտքավոր։

### Հագուստ
Պաղֆուան հիմա նաև զբաղվում է հագուստի առևտրով, ինչպիսիք են օրինակ թիկնոցներ, կարճ գործվածքով վերարկուներ, հյուսվածքից կարճ բաճկոններ, վերնազգեստների լայն տեսականի, գործված գամաշներ և կոստյումներ։

## Պատկերասրահ

Պատկեր:Parfois Store - Portal del Angel, Barcelona, Spain.jpg|Parfois խանութ Պորտալ դել Անխել փողոցում, Բարսելոնա, Իսպանիա
Պատկեր:Parfois Gran Via de Bilbao Store.jpg|Parfois խանութ Բիլբաո, Իսպանիա
Պատկեր:Parfois Store - Nea Smyrni, Athens, Greece.png|Parfois խանութ Աթենքում, Հունաստան


## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:1994 թվականին հիմնադրված ընկերություններ
Կատեգորիա:1994 հիմնադրումներ Պորտուգալիայում
Կատեգորիա:Նորաձևություն
Չաժաշ

**Չաժաշ** (), գյուղ Վրաստանի հյուսիսարևմտյան հատվածում՝ Սամեգրելո-Զեմո Սվանեթի մխարեի Մեստիայի շրջանում։

Գյուղը գտնվում է Մեծ Կովկասի լեռնաշղթայի հարավային ստորոտին՝ Ինգուրի գետի վերին հովտում՝ ծովի մակարդակից 2160 մետր բարձրության վրա։

Գյուղի միջնադարյան պատմամշակութային օբյեկտները ներառված են Վրաստանում ՅՈւՆԵՍԿՕ-ի Համաշխարհային ժառանգության օբյեկտների ցանկի մեջ։

## Աշխարհագրություն
Չաժան տեղակայված է Վրաստանի հյուսիսային հատվածում՝ Սվանեթի պատմական երկրամասում։

Համարվում է Ուշգուլի սվանական համայնքի ամենամեծ գյուղը, ինչպես նաև Վրաստանի և ամբողջ Եվրոպայի ամենաբարձրադիր բնակավայրերից մեկը։

Գտնվում է ծովի մակարդակից 2160 մետր բարձրության վրա, տեղանքը ևս բարձրադիր է։ Չաժանը շրջկենտրոն հանդիսացող Մեստիա քաղաքի հետ միացված է ավտոխճուղով։ Գյուղից քաղաք ընկած հեռավորությունը կազմում է 45 մետր։

## Բնակչություն
Ըստ 2014 թվականի մարդահամարի տվյալների՝ Չաժաշի բնակչությունը կազմում է 28 մարդ։

Գյուղի բնակիչները սվաններն են, որոնք համարվում են վրացիների ազգագրական խմբերից մեկը։ 2002 թվականից ի վեր գյուղի բնակիչների թիվը կրճատվել է ութ մարդով։

## Մշակութային ժառանգություն
մինի|աջից|250x250px|Չաժաշի սվանական աշտարակների համալիրը
Չաժաշում պահպանվել է միջնադարյան և նոր շրջանի վաղ շինությունների համալիր։ Այն ներառում է 13 լավ պահպանված սվանական աշտարակներ։ Գյուղում կան նաև միջնադարում շահագործված երեք կամ հինգ հարկանի մի շարք բնակելի շենքեր։ Այստեղ է գտնվում նաև Չաժաշի միջնադարյան ամրոցը։ Ըստ վարկածի՝ Վրաց թագավորության հզորագույն միապետը՝ Թամար թագուհին, այստեղ ունեցել է ամառանոց։

Համալիրը ներառում է նաև երկու քարե վրաց ուղղափառ եկեղեցիներ և հարակից մի քանի օժանդակ շինություններ։ Եկեղեցիները կրում են Սուրբ Գևորգի և Քրիստոս փրկչի անունները (ամենայն հավանականությամբ դրանք կառուցվել են համապատասխանաբար 10-րդ և 12-րդ դարերում)։ Սուրբ Գևորգ եկեղեցին համարվում է Թամար թագուհու ամրոցի մի մասը։ Երկրորդ եկեղեցին առատորեն զարդարված են միջնադարյան որմնանկարներով։

2000 թվականին Վրաստանի կառավարությունն ու Հուշարձանների և տեսարժան վայրերի պահպանման միջազգային խորհուրդը միմյանց հետ կնքել են համաձայնագիր, համաձայն որի այդ կազմակերպությունը պետք է վերականգնողական գործողություններ իրականացնի գյուղի տարածքում։ Գյուղի միջնադարյան պատմամշակութային օբյեկտները ներառված են Վրաստանում ՅՈւՆԵՍԿՕ-ի Համաշխարհային ժառանգության օբյեկտների ցանկի մեջ։

## Տես նաև
* Վրաստանում ՅՈՒՆԵՍԿՕ-ի Համաշխարհային ժառանգության օբյեկտների ցանկ
* Սամեգրելո-Զեմո Սվանեթ
* Ուշգուլի

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Համաշխարհային ժառանգություն Վրաստանում
Կատեգորիա:Սվանեթ
Կատեգորիա:Վրաստանի գյուղեր
Վյաչեսլավ Կուպրիյանով

**Վյաչեսլավ Կուպրիյանով** (, ), ռուս բանաստեղծ, թարգմանիչ։

Ծնվել է 1939 թվականին, Նովոսիբիրսկում։ Ավարտել է Մոսկվայի արտասահմանյան լեզուների մանկավարժական ինստիտուտի թարգմանական ֆակուլտետը (1967): Ինստիտուտում ստեղծել է «Ֆոտոն» գրական միավորումը։ 1963 թվականից թարգմանություններ է կատարում գերմանական գրականությունից, նախևառաջ փոխադրել է Ռայներ Մարիա Ռիլկեի ստեղծագործությունները։

Կուպրիյանովի ազատ բանաստեղծությունները թարգմանվել են աշխարհի ավելի քան 40 լեզուներով։ Միջազգային գրական տասնյակ մրցանակների դափնեկիր է, Ռուսաստանի և Սերբիայի գրողների միությունների, ռուսական ՊԷՆ-ակումբի անդամ։ Նրա ստեղծագործություններն առանձին գրքով լույս են տեսել նաև հայերեն։

## Վյաչեսլավ Կուպրիյանովը հայերեն
* Բաբելոնյան աշտարակը; Երբ կետերը ցամաք վերադառնան...; Մրջյունները և երկինքը; «Օդային համբույրի մի ոչէվկլիդյան տարածություն...»; Միստիկ գրավչություն; Վատ դերասանը; Մենք չենք նկատում; Մարդահամար; «Երևբէ...»; «Երբևէ չեղած...»; «կյանք կա և մյուս մոլորակներում...»; «խոսքը գետ է...»; Տարօրինակ փորագրանկար; «Ազատության...»; Ապրուստի համար նվազագույնը; Մտքերի տիրակալները; «Չի կարելի վստահ լինել ինչ-որ բանում...»: Արդի ռուսական վերլիբռ, Ստեփանակերտ, «Ոգի-Նաիրի», 2015, էջ 181-197։ Թարգմ.՝ Հրանտ Ալեքսանյան։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Ռուս բանաստեղծներ
Կատեգորիա:Ռուս թարգմանիչներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գրողների միության անդամներ
Արվո Մետս

**Արվո Մետս** (, ), ազգությամբ էստոնացի ռուսական բանաստեղծ։

Ծնվել է 1937 թվականին, Տալլինում։ Ավարտել է Լենինգրադի գրադարանային ինստիտուտը։ Ուսումը շարունակել է Մ. Գորկու անվան գրականության ինստիտուտում։ Եղել է գրական երեկոների կազմակերպիչ, որոնք վերակառուցման տարիներին հաշտարար չեզոքության վայր եղան մայրաքաղաքի գրական անջատ խմբավորումների համար։ 1975-1991 թթ. աշխատել է «Նովի միր» ամսագրի պոեզիայի բաժնում, գլխավորել «Նա Տագանկե» գրական ակումբը։ Կյանքի օրոք լույս են տեսել նրա բանաստեղծական երեք գրքերը։ Ա. Մետսի ստեղծագործությունները հրապարակվել են Ռուսաստանի առաջատար գրական պարբերականներում։

Մահացել է 1997 թվին։

## Արվո Մետսը հայերեն
* «Մի՞թե շատ բան է մարդուն անհրաժեշտ»; «Անտերունչ շունը հարմարվում է քայլքին...»; «Աշնանային գունեղ անտառներում...»; «Ժողովում եմ իմ հարստությունը...»; «Այնպես ձգված է...»; «Ես ազատեցի...»; «Ծանրակշռությունը...»; «Որքան շատ են մարդիկ...»; «Էլեկտրագնացքում...», «Հայրս ժլատ էր...»; «Հայրս վախճանից քիչ առաջ...»; «Հազիվ լսելի է...»; «Պոեզիայի փնտրտուքով...»; «Երբ ես անտառում...»; Հոկտեմբեր; «Նման մութ գիշերով...»; «Երկու կնճիռ է...»; «Երեկոյան, երբ...»; «Ջութակով...»; «Ջահել աղջիկները դեմքով նման են...»; «Պոետը կանգնած է վերմիշելի հերթում»; «Անհետանում են գարնան ծոցում...»; «Քաղաքում քայլում է...»; «Լռին ննջեցին բլուրները...»; «Կապույտ մանկասայլակում...»; «Հոգսերով...»; «Կարելի է խլել ամեն ինչ...»; «Փոքրիկ...»; «Ինքս էլ չգիտեմ...»; «Որքան խոշոր են այստեղ աստղերը...»; «Շնորհակալ եմ Քեզ...»: Արդի ռուսական վերլիբռ, Ստեփանակերտ, «Ոգի-Նաիրի», 2015, էջ 199-211։ Թարգմ.՝ Հրանտ Ալեքսանյան։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Ռուս բանաստեղծներ
Կատեգորիա:20-րդ դարի բանաստեղծներ
Կատեգորիա:Մաքսիմ Գորկու անվան գրականության ինստիտուտի շրջանավարտներ
Կատեգորիա:20-րդ դարի թարգմանիչներ
Կատեգորիա:Ռուս խմբագիրներ
Կատեգորիա:Ռուս լեզվաբաններ
Կատեգորիա:Ռուս թարգմանիչներ
ԵՄ պայմանագրի 50-րդ հոդված

thumb|300px|right
**[[Եվրոպական Միություն|ԵՄ]] պայմանագրի 50-րդ հոդված** (), ԵՄ իրավունքի մաս, որը նկարագրում է գործընթացը, թե ինչպես ԵՄ անդամ պետությունները կարող են դուրս գալ Միության կազմից։ Հոդվածի մասին հիշատակումները էլ ավելի ակտիվացան, երբ 2016 թվականի հունիսին 23-ին Մեծ Բրիտանիայում տեղի ունեցավ Մեծ Բրիտանիայի՝ Եվրոպական միությունում անդամակցության հարցով հանրաքվեն, որի ժամանակ բրիտանացիների 51,89%-ը կողմ քվեարկեց Բրեքսիթին։ Մեծ Բրիտանիան սույն հոդվածը կիրառել է 2017 թվականի մարտի 29-ին։

Երբ կիրառվում է հոդված 50-ը, կողմերն ունեն երկամյա ժամկետ՝ ավարտելու բանակցությունները։ Եթե բանակցությունների արդյունքներով հնարավոր չի լինում կնքել համաձայնություն, ապա անդամ պետությունը «ձեռնունայն» հեռանում է։ Այս նորմը միջազգային հարաբերություններում ընդունված է, որը փորձում է հեռացող պետությանը թողնել ձեռնունայն։ Արդյունքում դուրս է գալիս այնպես, որ միայն հեռացող երկիրն է ունենում թե քաղաքական, և թե առևտրաարդյունաբերական կորուստներ։

ԵՄ պայմանագրի 50-րդ հոդվածը ոչ պաշտոնապես անվանում են նաև **Լիսաբոնի պայմանագրի 50-րդ հոդված**, որը, էական փոփոխություններ է կատարել ԵՄ ինստիտուցիոնալ կառուցակարգում և չի համարվում իրավական առանձին փաստաթուղթ։

## 50-րդ հոդվածը
Լիսաբոնի պայմանագրի 49A հոդվածը, որը ուժի մեջ է մտել 2009 թվականի դեկտեմբերի 1-ին, առաջին անգամ սահմանեց ԵՄ կազմից ինքնակամ դուրս գալու գործընթացը։ Այդ գործընթացը ներկայացված է պայմանագրի 50-րդ հոդվածում, որտեղ ասվում է։

#	Ցանկացած անդամ պետություն, համաձայն իր սահմանադրական կարգերի, կարող է ընդունել որոշում՝ դուրս գալու Միության կազմից։
# Անդամ պետությունը, որը որոշում է կայացրել դուրս գալու վերաբերյալ, տեղեկացնոմ է իր մտադրության մասին Եվրոպական խորհրդին։ Ընթացակարգին համապատասխան, որը սահմանվել է Եվրոպական խորհրդի կողմից, Միությունը վարում է բանակցություններ և կնքում է համապատասխան պետության հետ համաձայնագիր, որը որոշում է Միության կազմից պետության դուրս գալու գործընթացը՝ հիմնված երկկողմ բարիդրացիական հարաբերությունների վրա։ Միության անունից համաձայնագիրը ստորագրում է Խորհուրդը, որը դրվում է Եվրոպական խորհրդարանի վավերացմանը։
#	Պայմանագրերը դադարում են գործել հետաքրքրված պետության համար, այն օրից, երբ ուժի մեջ է մտնում կազմից դուրս գալու համաձայնագիրը։ Այդպիսի համաձայնագրի բացակայության պայմաններում, պարագրաֆ 2-ում սահմանված կարգով, տեղեկացումից ուղիղ երկու տարի անց պետությունը պաշտոնապես դուրս եկած է համարվում, եթե հետաքրքրված պետությունը միաձայն չի որոշում երկարաձգել ժամկետը։
#Երկրորդ և երրորդ պարագրաֆների համաձայն, Միության կազմից դուրս եկող երկրի Եվրոպական խորհրդի և Խորհրդի անդամները չեն մասնակցում քննարկումներին և իրենց երկրի վերաբերյալ Եվրոպական խորհրդի ու Խորհրդի որոշման քվեարկությանը, որը ելնում է ԵՄ կառուցվածքայնության պայմանագրի 238 հոդվածի երրորդ կետից։
#	Եթե անդամ պետությունը, որը դուրս է եկել Միության կազմից, անդամակցության հայտ է ներկայացնում, ապա նրա անդամակցությունը տեղի է ունենում մյուս երկրների անդամակցության նման

Սա ԵՄ պայմանագրի 50-րդ հոդվածի ամբողջական տեքստն է։ Սկզբնապես, այս տեքստը ներառված է եղել Լիսաբոնի պայմանագրի 58-րդ կետում։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Եվրամիությունից հեռացումներ
Կատեգորիա:Եվրոպական միության աշխարհագրություն
Կատեգորիա:Եվրոպական միության քաղաքականություն
Կատեգորիա:Միջազգային իրավունք
Սերգեյ Կուլլե

**Սերգեյ Կուլլե** (, ), ռուս բանաստեղծ։

Ծնվել է 1936 թվականին, Լենինգրադում։ Ավարտել է տեղի համալսարանի բանասիրական ֆակուլտետը։ Գրեթե ողջ կյանքում աշխատել է Լենինգրադի «Սարքաշինության կադրեր» բազմատպաքանակ թերթում։ Անդամակցել է ոչպաշտոնական «УВЕК» բանաստեղծական խմբին (Ուֆլյանդ, Վինոգրադով, Երյոմին, Կուլլե)։

Կյանքի օրոք չի հրատարակվել։ Կուլլեի առաջին ժողովածուն լույս է տեսել ետմահու՝ 2001 թվականին, ապա բազմաթիվ հրապարակումներ եղան ամենատարբեր պարբերականներում, այդ թվում՝ «Դարի ինքնահրատում»։

Մահացել է 1984 թվականին։

## Սերգեյ Կուլլեն հայերեն
* Ծերուկը; Եղևնին; Ամանորյա լավագույն նվերը; «Մենք կապիտաններ ենք, նավատորմիղի հպարտ կապիտաններ...»; «Կենդանաբանական այգու տնօրենը...»; Լողորդը; «Որտե՞ղ է բլուրը ձմռան...»: Արդի ռուսական վերլիբռ, Ստեփանակերտ, «Ոգի-Նաիրի», 2015, էջ 169-179։ Թարգմ.՝ Հրանտ Ալեքսանյան։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Ռուս բանաստեղծներ
Կատեգորիա:Սանկտ Պետերբուրգի պետական համալսարանի շրջանավարտներ
Փրկարար (ֆիլմ)

**«Փրկարար»** ( The Guardian), 2006 թվականին լույս տեսած ամերիկյան դրամա, գլխավոր դերերում խաղացել են՝ էնդրյու Դևիսը, Քևին Քոսթները և Էշթոն Քաթչերը։

## Սյուժե
Հրամկազմի գլխավոր ավագ, լեգենդար փրկարար- լողորդ Բեն Ռենդելլը սարսափելի աղետի ժամանակ կորցրել էր իր ողջ անձնակազմը։ Դրանից քիչ առաջ նրանից հեռացել էր կինը։ Որպեսզի կարողանար ուշքի գալ և վերականգներ ուժերը, նրան ուղարկում են դասավանդելու էլիտար դպրոցի Առափնյա պաշտպանության փրկարարների պարապմունքների համար։ Իր աշակերտների մեջ հայտնվում է մի ինքնավստահ երիտասարդ լողի չեմպիոն Ջեյկ Ֆիշերը, ով որոշել էր դառնալ լավագույնը։

Ֆիշերը հավակնոտ երիտասարդ էր, ով կարող էր ընդունվել ցանկացած համալսարան, սակայն նա ցանկանում էր փրկարար դառնալ։ Ռենդելը փորձում էր գտնել այդ հարցի պատասխանը։ Նաև փորձում էր հաղթահարել սեփական վախերը։

Բենը 18 շաբաթյա ուսուցման ընթացքում Ջեյկին օգնում է հաղթահարել սեփական ամբիցիաները և նրան դարձնել իսկական փրկարար։

## Դերերում

## Երաժշտություն
Ֆիլմի սաունդթրեքը դուրս եկավ 2006 թվականին՝ սեպտեմբերի 12-ին։ Ալբոմը ներառում է տարբեր ժանրերի երաժշտությունը՝ R&B, կանտրի, ռոք և սոուլ բլյուզ։
# «Never Let Go» (Բրայան Ադամս)	
# «Something To Talk About» (Shedaisy)
# «Saturday Night» (Ozomatli)	
# «Love & Happiness» (Bonnie Bramlett)
# «The Mockingbird» (Lisa Lavie)
# «Hold Tight» (Tad Robinson)	
# «Tri-Me» (Abby Ahmad)
# «Hold On, I'm Coming» (Bonnie Bramlett)
# «Shake Up The World» (Stevie Funkworm Butler)	
# «Friday Night» (Cheryl Wilson)
# «Run Me In The Dirt (Throwdown)» (Marty James и Joseph Butch Flythe)
# «The Guardian Suite» (Trevor Rabin)

## Այլընտրանքային ավարտ
Գոյություն ուներ մեկ այլ տարբերակ, որը հանված էր DVD-ի համար, որտեղ Ռենդելը ողջ է մնում։ Ջեյկը նրան փրկում է այն պահին, երբ տղամարդը պատրաստ էր ցած նետվել։ Պարանի օգնությամբ, Ռենդելին և Ջեյկին հաջողվում է բարձրանալ ուղղաթիռը։

Ֆինալի այս տարբերակը նկարահանվեց, քանի որ հեղինակների կարծիքով, այն կարող էր ծանր ընկալվել հանդիսատեսի կողմից։ Սակայն Disney, Դիկ Կուկը պնդում էին այն վերջաբանը, որը դուրս էր եկել վարձութային ֆիլմի համար։

## Ֆիլմի հասույթ
Ֆիլմն ունեցել է $ 18 միլիոն շահույթ առաջին իսկ շաբաթվա ընթացքում և $ 95 միլիոն ամբողջ աշխարհում(2007 թվականի հունվարի 4-ի դրությամբ)։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Պաշտոնական կայք  
* DVD-ի պաշտոնական կայք 
* 
* 
* 
* 
* «Փրկարար» Gery.pl կայքում
* Իրական փրկարարների պատմությունները
* Производственные заметки

Կատեգորիա:2000-ականների ամերիկյան ֆիլմեր
Կատեգորիա:2000-ականների անգլերեն ֆիլմեր
Կատեգորիա:2000-ականների արկածային ֆիլմեր
Կատեգորիա:2000-ականների դրամա ֆիլմեր
Կատեգորիա:2006 ֆիլմեր
Կատեգորիա:Touchstone Pictures ֆիլմեր
Կատեգորիա:Ամերիկյան արկածային ֆիլմեր
Կատեգորիա:Ամերիկյան դրամա ֆիլմեր
Կատեգորիա:Ամերիկյան էքշն արկածային ֆիլմեր
Կատեգորիա:Ամերիկյան մարտաֆիլմեր
Կատեգորիա:Կալիֆոռնիայում նկարահանված ֆիլմեր
Կատեգորիա:Ֆիլմեր, որոնց գործողությունները տեղի են ունենում Ալյասկայում
Կատեգորիա:Ֆիլմեր, որոնց գործողությունները տեղի են ունենում 2006 թվականին
Կատեգորիա:Լուիզիանայում նկարահանված ֆիլմեր
Թաշ օլուք (այլ կիրառումներ)

**Թաշ օլուք**, կարող է վերաբերել՝
* Թաշ օլուք - գյուղ Օսմանյան կայսրությունում, Տրապիզոնի վիլայեթի Ֆաթսայի գավառում
* Թաշ օլուք - գյուղ Օսմանյան կայսրությունում, Տրապիզոնի վիլայեթի Օրդուի գավառում
Թաշան (այլ կիրառումներ)

**Թաշան**, կարող է վերաբերել՝
* Թաշան - գետ Սև ծովի ավազանում
* Թաշան - լեռ հավանաբար Պոնտական լեռնահամակարգում
Թաշկինակ (այլ կիրառումներ)

**Թաշկինակ**, կարող է վերաբերել՝
* Թաշկինակ - փոքրիկ գրպանի սրբիչ
* Թաշկինակ - գոտու հետ պատարագիչ քահանան կրում է նաև թաշկինակ (սրբիչ), ղենջակ, որը հիմնականում ծառայում է պատարագչի ձեռքերը և սկիհը լվացումից հետո չորացնելու համար
Թասիկ (այլ կիրառումներ)

**Թասիկ**, կարող է վերաբերել՝
* Թասիկ - գյուղ Հայաստանի Սյունիքի մարզում
* Թասիկ - գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Էրզրումի վիլայեթի Բայազետի գավառում
Թասմանիա (այլ կիրառումներ)

**Թասմանիա**, կարող է վերաբերել՝
* Թասմանիա - կղզի Ավստրալիայի հարավ-արևելքում
* Թասմանիա - Ավստրալիայի նահանգ
Թատրոն (այլ կիրառումներ)

**Թատրոն**, կարող է վերաբերել՝
* Թատրոն - արվեստի ճյուղ
* Թատրոն - Սոմերսեթ Մոեմի վեպերից
Թարխուն (այլ կիրառումներ)

**Թարխուն**, կարող է վերաբերել՝
* Թարխուն - աստղածաղկազգիների (բարդածաղկավորներ) ընտանիքի միամյա կամ բազմամյա խոտաբույս
* Թարխուն - վրացական քաղցր, ոչ ալկոհոլային զովացուցիչ գազավորված, կանաչ գույնի ըմպելիք
Թարս (այլ կիրառումներ)

**Թարս**, կարող է վերաբերել՝
* Թարս - գետ Փոքր Հայքում, հավանաբար Գայլ գետի ավազանաում
* Թարս - լեռնագագաթ Փոքր Կովկաս լեռնահամակարգում
Գաույա ազգային պարկ

**Գաույա ազգային պարկ** (), ամենամեծ ազգային պարկը Լատվիայում։ Գտնվում է Լատվիայի 11 մարզերի (նովադս) կազմում։

Պարկն ունի 917.90 կմ² տարածք Գաույա գետի հովտում` հյուսիս-արևելքում Վալմիերա քաղաքից մինչև հարավ-արևմուտքում Մուրյանի ավան։ Հիմնադրվել է 1973 թվականի սեպտեմբերի 14-ին։ Լատվիայի ամենահին ազգային պարկն է։ Պարկի վարչական ղեկավարությունը գտնվում է Սիգուլդա քաղաքում։

Պարկը հատկապես հայտնի է դևոնյան ավազաքարից ժայռերով, որոնք ձգվում են Գաույա գետի երկարությամբ։ Սիգուլդայի շրջանի որոշ տեղերում այդ ժայռերի բարձրությունը հասնում է 90 մ-ի։ Պարկի հարավարևելյան մասը Ռիգայի բնակիչների հանգստի սիրելի վայրն է, մինչդեռ հյուսիսարևմտյան մասը հիմնականում հատուկ պահպանվող տարածք է։

Նախկինում այս շրջանը երբեմն անվանել են «Լիվոնյան Շվեյցարիա»։ Զբոսաշրջիկները այստեղ սկսել են հայտնվել դեռևս 19-րդ դարում։

Բացի Ցեսիս և Սիգուլդա քաղաքներից ազգային պարկի տարածքում է գտնվում Լիգատնե քաղաքը, իսկ մի փոքր հեռու` Վալմիերան։ Պարկի տարածքը ներառում է մի քանի պատմական կառույցներ` Տուրայդաս ամրոցը, Լիելստրաուպեն (ամրոց և եկեղեցի), Ունգուրմույժա տեղանքը։

Պարկի 47 %-ը պատված է անտառներով` հիմնականում եղևնու և սոճու։ Հանդիպում են նաև լայնատերև ծառեր։ Պարկի տարածքում կան կան մի քանի լճեր, որոնցից ամենամեծը Ունգուրսն է։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Լատվիայի ազգային պարկեր
Կատեգորիա:Բնության հատուկ պահպանվող տարածքներ
Կատեգորիա:Կատեգորիա ԲՊՀՄ II
Կատեգորիա:1973 հիմնադրված բնության հատուկ պահպանվող տարածքներ‎
Կակավա

**Կակավա** (), գնչուական գարնանային տոնակատարություն, միջազգային արվեստատոն, որը նշվում է Թուրքիայում և Մերձավոր Արևելքի արաբական երկրներում՝ Սիրիայի Արաբական Հանրապետությունում, Եգիպտոսում, Լիբանանում և այլն։

## Պատմություն
Կակավա տոնի գաղափարը ծագել է Եգիպտոսում և Մերձավոր Արևելքի տարածաշրջանում։

Գնչուների համոզմամբ Կակավան խորհրդանշում է Հին Եգիպտոսի քրիստոնյա բնակչության՝ ղպտիների հետ տեղի ունեցող հրաշագեղ դեպքերի և իրադարձությունների շղթան։

Տոնակատարությունը կապված է Աստվածաշնչի Հին Կտակարանում հիշատակվող պատմության հետ։ Համաձայն այդ պատմության՝ Աստված հրաշքով բաժանեց Կարմիր ծովը, այնպես որ, իսրայելացիները՝ Մովսեսի առաջնորդությամբ, կարողացան անցնել չոր հողի վրայով։

Հիմնվելով այս պատմության վրա՝ գնչուներն ամեն տարի գարնանը՝ մայիսի 6-ին, գնում են գետի ափ և տոնակատարություն կազմակերպում։

## Կակավան Թուրքիայում
Թուրքիայի արևմտյան երկու քաղաքներում՝ Ադրիանապոլիսում և Քըրքլարելիում, տոնն ամենամյա բնույթ է կրում։ Այն նշվում է ամեն տարվա գարնանը՝ մայիսի սկզբին։ Տոնը հատկապես մեծ շուքով և հանդիսությամբ է նշվում Ադրիանապոլիսում։

Այս քաղաքում գնչուական փառատոնը նշվում է ոչ միայն տեղի բնակիչների, այլև մարզպետի և քաղաքապետի բարձր հովանու ներքո։ Այն հայտնի է, որպես միջազգային փառատոն, քանի որ վերջինիս մասնակցում են տարբեր էթնիկական խմբերի ներկայացուցիչներ՝ գնչուներ, թուրքեր և այլն։

Կակավայի պաշտոնական բացման արարողությունը տեղի է ունենում Սարայիչիում։ Տեղի է ունենում նաև ըմբշամարտի մրցաշար։ Կակավայի տոնախմբության ընթացքում տեղի են ունենում երգի, պարի մրցույթներ և ներկայացումներ։ Տոնը շարունակվում է մինչև լուսաբաց, որից հետո այն շարունակվում է գետափի մոտ։

Բացի Թուրքիայից, այս տոնը նշվում է նաև Եգիպտոսում, Սիրիայում և արաբական այլ երկրում։ Այն երբեմն նշվում է նաև տարբեր երկրների գնչուների կողմից։

## Տես նաև
* Գնչուներ

## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն
* Nazım Alpman; Başka Dünyanın İnsanları Çingeneler, ISBN 2880000117865
* Murat Kurt, "Avrupa′nın Vatansızları: Çingeneler", Haksöz Haber Sitesi, 4 Kasım 2008.
* Marushiakova, Elena and Vesselin Popov. 2007. Исчезнувшая Курбан:

Կատեգորիա:Թուրքիայի մշակույթ
Կատեգորիա:Թուրքիայի տոներ
Թափադիբի (այլ կիրառումներ)

**Թափադիբի**, կարող է վերաբերել՝
* Թափադիբի - բլուր Արարատյան դաշտում, նախկին Երևանի նահանգի Էջմիածնի գավառի Թափադիբի (այժմ՝ Հոկտեմբերյանի շրջան, Հայկավան) գյուղի մոտ
* Թափադիբի - լեռ Հայկական լեռնաշխարհում, Հայկական պար լեռնահամակարգում, Գայլատու լճակի մոտակայքում
Թաքնալի (այլ կիրառումներ)

**Թաքնալի**, կարող է վերաբերել՝
* Թաքնալի - գյուղ Արևելյան Հայաստանում, Կարսի մարզի Կարսի գավառում
* Թաքնալի - ձմեռանոց Հայաստանի Լոռվա մարզում
Ելիզավետա Մնացականովա

**Ելիզավետա Մնացականովա** (, ), ազգությամբ հայ ռուսական և ավստրիական բանաստեղծուհի, թարգմանչուհի, երաժշտագետ։

## Կենսագրություն
Ծնվել է 1922 թվականին Բաքվում։ Նրա հայրը բժիշկ և բանաստեղծ Արմեն Սյունին (Արկադի Մնացականյան) է։ 1945 թվականից բնակվել է Մոսկվայում, սովորել է Մոսկվայի պետական համալսարանի բանասիրական ֆակուլտետում։ 1950 թվականին ավարտել է Մոսկվայի կոնսերվատորիան, 1953 թվականին՝ կից ասպիրանտուրան։ Երաժշտագիտական գրքերի և էսսեների հեղինակ է։

Թարգմանել է գերմանա-ավստրիական պոեզիա (Նովալիս, Ֆրիդրիխ Հյոլդեռլին, Ռայներ Մարիա Ռիլկե, Գեորգ Թրակլ, Պաուլ Ցելան և այլք)։ 1964 թվականից ստեղծագործում է տեսողական պոեզիայի ժանրում, իր տեքստերում համակցում է տառատեսակային և գեղանկարչական տարրերը։ Հանդես է գալիս նաև ամուսնական *Նեցկովա* ազգանունով։

1975 թվականից ապրում է Վիեննայում, գրում է ռուս և գերմանական լեզուներով, զբաղվում ինքնաթարգմանությամբ։ Մասնակցում է Եվրոպայում, Իսրայելում, ԱՄՆ-ում անցկացվող գրական-գեղարվեստական ներկայացումներին։ Մինչև 1990-ականները Ե. Մնացականովայի ստեղծագործությունները ԽՍՀՄ-ում և Ռուսաստանում չեն հրապարակվել, բացառությամբ երկու բանաստեղծության «Լիտերատուրնայա Արմենիա» ամսագրում (1971):

## Ելիզավետա Մնացականովան հայերեն
* Բանաստեղծություններ։ Արդի ռուսական վերլիբռ, Ստեփանակերտ, «Ոգի-Նաիրի», 2015, էջ 213-221։ Թարգմ.՝ Ավագ Եփրեմյան։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Ռուս բանաստեղծներ
Կատեգորիա:Ավստրիացի բանաստեղծներ
Կատեգորիա:Ռուսագիր հայ բանաստեղծներ
Կատեգորիա:Գերմանագիր հայ բանաստեղծներ
Կատեգորիա:Մոսկվայի կոնսերվատորիայի շրջանավարտներ
Կատեգորիա:20-րդ դարի բանաստեղծներ
Կատեգորիա:Խորհրդային բանաստեղծուհիներ
Կատեգորիա:Ռուս թարգմանիչներ
Կատեգորիա:Խորհրդային թարգմանիչներ
Կատեգորիա:Ավստրիացի թարգմանիչներ
Կատեգորիա:Անդրեյ Բելիի անվան մրցանակի դափնեկիրներ
Կատեգորիա:Բանաստեղծներ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Ավստրիացի երաժշտագետներ
Կատեգորիա:Երկարակյացներ
Թեհրան (այլ կիրառումներ)

**Թեհրան**, կարող է վերաբերել՝
* Թեհրան - Իրանի մայրաքաղաքը
* Թեհրան - նահանգ (օսթան) Իրանի հյուսիսում
Թել-Քար (այլ կիրառումներ)

**Թել-Քար**, կարող է վերաբերել՝
* Թել-Քար - գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Դիարբեքիրի վիլայեթի Դիարբեքիրի գավառում
* Թել-Քար - գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Կիլիկիայի Ուրֆայի նահանգում
Կլանա

**Կլանա** (), գյուղ Խորվաթիայի հյուսիսային հատվածում, վարչականորեն՝ Պրիմորսկո Գորանսկա ժուպանությունում։

Գտնվելով Ադրիատիկ ծովի ափին՝ Ֆուժինեն, ինչպես նաև հյուսիսային Խորվաթիայի մյուս բնակավայրերը գրավիչ են դառնում երկիր ժամանած զբոսաշրջիկների համար։

## Աշխարհագրություն
Ֆուժինե գյուղը տեղակայված է Խորվաթիայի հյուսիսում՝ Սլովենիայի սահմանի շրջակայքում։ Ադրիատիկ ծովը մեծ ազդեցություն ունի բնակավայրի կլիմայի ձևավորման գործում։ Մերձակա շրջաններում ակնառու է տաք օդային հոսանքների ազդեցությունը։

Բարձրադիր լեռները գյուղում գրեթե բացակայում են։ Զբաղեցնում է ընդհանուր հաշվով 94 կմ² տարածք։

## Բնակչություն
Ըստ 2011 թվականին Խորվաթիայի Հանրապետությունում անցկացված մարդահամարի տվյալների՝ բնակավայրի բնակչությունը կազմում է 1975 մարդ։

Գյուղի հիմնական բնակիչները խորվաթներն են, որոնք մեծ մասամբ դավանում են քրիստոնեություն։ Գյուղի պաշտոնական լեզուն խորվաթերենն է, որը հնդեվրոպական լեզվաընտանիքի սլավոնական լեզվախմբին պատկանող լեզու է։

Բնակչությունը հիմնականում զբաղվում է սպասարկման ոլորտի աշխատանքներով։

## Տես նաև
* Պրիմորսկո Գորանսկա
* Զբոսաշրջությունը Խորվաթիայում

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Խորվաթիայի գյուղեր
Կատեգորիա:Պրիմորսկո Գորանսկայի ժուպանության բնակավայրեր