Հենրիխ Ադոլֆ ֆոն Բարդելեբեն

**Հենրիխ Ադոլֆ ֆոն Բարդելեբեն** (, ), գերմանացի ռազմական վիրաբույժ և մանկավարժ։ Համարվում է գերմանական ռազմական վիրաբուժության հիմնադիրներից մեկը։

## Կենսագրություն
Հենրիխ Ադոլֆ ֆոն Բարդելեբենն ավարտել է գիմնազիա իր հայրենի քաղաքում, 1837-1843 թվականներին սովորել է բժշկություն Բեռլինում, Հայդելբերգում, Գիսենում և Փարիզում, ստացել է դոկտորի աստիճան 1841 թվականի դեկտեմբերի 15-ին ներզատիչ գեղձերի ուսումնասիրության համար։ 1840 թվականին՝ ուսումն ավարտելուց առաջ, եղել է Հայդելբերգի ֆիզիոլոգիական ինստիտուտի ասիստենտ։ 1843 թվականին նրան հրավիրել են Գիսեն`որպես ֆիզիոլոգիայի գծով օգնական, ապա` դիահերձ։ 1844 թվականին նշանակվել է մասնավոր-դոցենտ, 1848 թվականից եղել է արտակարգ պրոֆեսոր, 1849 թվականին նշանակվել է Գրեյֆսվալդի վիրաբուժական և ակնաբուժական կլինիկայի վիրաբուժության իսկական պրոֆեսորի և տնօրենի պաշտոնում, ինչպես նաև դարձել է բժշկական քննական հանձնաժողովի նախագահ։

1866 թվականին ավստրո-պրուսա-իտալական պատերազմի սկսվելուց հետո Բարդելեբենը նշանակվել է գլխավոր բժիշկ և վիրաբույժ-խորհրդատու ռազմաճակատի Գիչինսկու հատվածի դաշտային հիվանդանոցներում։ 1868 թվականի աշնանը նա նշանակվել է Բեռլինի համալսարանի վիրաբուժության իսկական պրոֆեսոր և «Շարիտե» թագավորական հիվանդանոցին առընթեր վիրաբուժական կլինիկայի տնօրեն։ 1870 թվականին ուղարկվել է առաջին բանակ որպես խորհրդատու վիրաբույժ և 1872 թվականին նշանակվել է սանիտարական կորպուսի գլխավոր բժիշկ։ Նույն թվականին նա դարձել է Գերմանական վիրաբուժական ընկերության հիմնադիր։ 1876-1877 թվականներին եղել է Բեռլինի համալսարանի ռեկտոր, 1882 թվականին նշանակվել է կայսր Վիլհելմ Առաջինի գաղտնի խորհրդական։

Բարդելեբենը գիտական ոլորտում ճանաչման է արժանացել իր «Lehrbuch der Chirurgie und Operationslehre» (Բեռլին, 1852, 8-րդ հրատարակություն 4 հատորներով, Բեռլին, 1879-1882) աշխատությամբ, որն ամբողջությամբ հավանության է արժանացել Գերմանիայում և արտասահմանում։ Նրա մնացած գործերը ցրված են Միլլերի և Ռուդոլֆ Վիրխովի կողմից հրատարակված «Archiven», «Archiven für physiol. Heilkunde» և այլ հրատարակություններում։ Վիրահատությունների հաջողությունների մասին նրա ռեֆերատները, որոնք նա գրել է Կանշտատի «Jahresberichte»-ի և շարունակություններում, որոնք խմբագրել են Վիրխովն ու Գիրշը, հատկապես բարձր են գնահատվել։ Արդեն 1869 թվականին Բարդելեբենն իր կլինիկայում սկսել է կիրառել վերքերի բուժման լիստերական հականեխիչ մեթոդը։ Նրանց տված ավելի պարզեցված եղանակը, որը հաջողությամբ փորձարկվել է Բեռլինի «Շարիտեում», այդ ժամանակ համընդհանուր հավանությանն է արժանացել։

## Աշխատություններ
* *Observationes microscopicae de glandularum ductu excretorio carentium structura, deque earundem functionibus experimenta*, 1841
* *Lehrbuch der Chirurgie und Operationslehre. Besonders für das Bedürfnis der Studierenden* ("Surgery manual. Particularly for the needs of students"), 1852-1882
* *Über die konservative Richtung der neueren Chirurgie* ("About the conservative direction of the new surgery"), 1855
* *Rückblick auf die Fortschritte der Chirurgie in der zweiten Hälfte dieses Jahrhunderts* ("Review of the progress of surgery in the second half of this century"), 1876
* *Über die Bedeutung wissenschaftlicher Studien für die Ausbildung der Ärzte* ("About the meaning of scientific studies for the formation of physicians"), 1876
* *Rede zur Gedächtnisfeier der Friedrich-Wilhelms-Universität zu Berlin* ("Speech regarding the commemoration of the Friedrich-Wilhelm University of Berlin"), 1877
* *Über die Theorie der Wunden und die neueren Methoden der Wundbehandlung* ("About the theory of wounds and the newer methods of wound treatment"), 1878
* *Über die kriegschirurgische Bedeutung der neuen Geschosse* ("About the significance of military surgery in regards to the new bullets"), 1892

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* 
* Հոդված ADB-ում (գերմ.).
* Հոդված NDB-ում (գերմ.).

Կատեգորիա:Բեռլինի Հումբոլդտի համալսարանի դասախոսներ
Կատեգորիա:Գերմանացի բժիշկներ
Կատեգորիա:Գերմանացի մանկավարժներ
Կատեգորիա:Գիտնականներ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Հայդելբերգի համալսարանի շրջանավարտներ
Կատեգորիա:Հումբոլդտի համալսարանի շրջանավարտներ