Աբդ ալ-Ռահման Քաշղարի

**Աբդ ալ-Ռահման Քաշղարի** () Հնդկական ենթամայրցամաքում արաբերեն լեզվի և գրականության առաջատար գիտնականներից մեկն էր: Ույղուրական ծագում ունեցող Քաշղարին վաղ տարիքում Արևելյան Թուրքեստանից գաղթել է Հնդկաստան, ավարտելով ուսումը Լաքհնաուում, որտեղ դարձել է իսլամի հմուտ գիտնական, լեզվաբան, բանաստեղծ և գրող։[2] Այնուհետև նա գաղթել է Բենգալիա (ներկայիս Բանգլադեշ), որտեղ ի վերջո դարձել է Դաքքայի Ալիա Մադրասայի տնօրեն։ Քաշղարին նաև Բեյթուլ Մուքարրամ ազգային մզկիթի առաջին խատիբն էր, որը զբաղեցրել է այս պաշտոնը մինչև իր մահը:

## Վաղ կյանք և կրթություն
Աբդ ալ-Ռահմանը ծնվել է Արևելյան Թուրքեստանի Քաշղարի Թաշմիլիք գյուղում (ներկայիս Սինցզյան, Չինաստան)։ Նրա հայրը՝ Աբդուլ Հադի Դամոլլան, տեղացի ույղուր մոլլա էր, որը հայտնի է որպես Բեյթ-Ախունում։ 1911 թվականի հեղափոխությունից և Չինաստանի Հանրապետության հաստատումից հետո իրենց հայրենի տարածաշրջանում անկայունության հետևանքով նրա հայրը, ավագ եղբայրը և երկու քույրերը ձերբակալվեցին նոր ռեժիմի կողմից, իսկ ընտանիքի ունեցվածքը խլվեց։ Նրա մորական կողմի հորեղբայրը առաջարկեց Աբդ ալ-Ռահմանի մորը միանալ մուսուլման փախստականների խմբերին, որոնք պարտիզանական ուժերի օգնությամբ գաղթում էին ենթամայրցամաք։ Սակայն Աբդ ալ-Ռահմանի մայրը հույս ուներ, որ իր ընտանիքը ի վերջո կազատագրվի, ուստի նա մնաց Քաշգարում, չնայած Աբդ ալ-Ռահմանը ցանկանում էր շարունակել իր իսլամական ուսումնասիրությունները Հնդկաստանում:

Աբդ ալ-Ռահմանի նախնական կրթությունը սկսվեց Քաշգարում տեղի իսլամական գիտնականների մոտ։ Քաշգարում իր ընտանիքը թողնելուց հետո տասնմեկամյա Աբդ ալ-Ռահմանը միացավ Հնդկաստան տանող քարավանին։ Նրանք անցան Կարակոլով և Պամիր լեռներով, ի վերջո հասնելով Աֆղանստանում գտնվող Դուխան կոչվող վայր։ Այնտեղից նրանք հասան Բադախշանի Ֆեյզաբադի մոտ գտնվող Բարիկ կոչվող վայր։ Այնտեղից նրանք Զեբակի միջոցով հասան Չիտրալ, որտեղ օգնություն ստացան Մեհտար Ամիր ուլ-Մուլքից, ապա գնացին Դարգայ։ Ամիսներ շարունակ ոտքով քայլելուց հետո նրանք վերջապես գնացքով Դարգայից հասան Ամրիտսար։ Այնտեղ խորհրդատուն հայտնվեց Մաուլանա Աբդուլլահ Մինհասի ծառայության մեջ, որի անունով Չիտրալի մեհթարը բարեհամբույր կերպով գրել էր երաշխավորագիր։ Մեհթարի հրահանգների համաձայն՝ նա ծառայում էր Աբդուլ Հայ Հասանիին՝ Բրիտանական Հնդկաստանի Լաքհնաու քաղաքում գտնվող Դարուլ Ուլում Նադվատուլ Ուլամայի տնօրենին։ 1922 թվականին ապաստան գտնելով Նադվատուլ Ուլամայի որբանոցում՝ նա դարձավ նույն ինստիտուտի ուսանող՝ մինչև ավելի բարձր մակարդակ, Աբդուլ Հայ Հասանիի մոտ ձեռք բերելով իսլամական գիտությունների, ինչպիսիք են հադիսի ուսումնասիրությունը, թաֆսիրը, արաբական գրականությունը և այլ առարկաներ, խորը գիտելիքներ։ Նա ավարտեց Նադվատուլ Ուլաման հիջրայի 1347 թվականին (մ.թ. 1929)։ Այնուհետև նա շարունակեց իր ուսումը Լաքնաուի համալսարանում, որտեղ ստացավ Ֆազիլ-է-Ադաբի աստիճան։ Քաշղարին ստացավ յոթ կիրաաթի վկայական Մադրասե-է-Ֆուրքանիայից։

## Գործունեություն
Ուսումն ավարտելուց հետո Քաշղարին ուսուցիչ դարձավ իր ալմա մատերում՝ Դարուլ Ուլում Նադվատուլ Ուլամայում։ Բենգալիայի վարչապետ Ա. Կ. Ֆազլուլ Հաքի խնդրանքով, որը նրան այցելել էր Լաքհնաուում, Քաշղարին տեղափոխվեց Բենգալիա, որտեղ 1938 թվականին դարձավ Կալկաթայի Ալիա Մադրասայի ուսուցիչ։ Կալկաթայում նա դասավանդեց իսլամական իրավագիտություն և դրա սկզբունքները։ 1947 թվականին Բենգալիայի բաժանումից հետո Քաշղարին տեղափոխվեց Դաքքա, Արևելյան Բենգալիա։ Նա սկսեց դասավանդել Դաքքայի Ալիա Մադրասայում, որտեղ նաև ծառայեց որպես հանրակացարանի վարիչ։ 1955 թվականին նա նշանակվեց հաստատության տնօրենի օգնական և 1969 թվականից մինչև իր մահը դարձավ տնօրեն։ Նրա ուսանողների թվում էին վարչապետ Շեր-է-Բանգլա Աբուլ Կասեմ Ֆազլուլ Հուկը, Մուհամմադ Ֆախրուդդինը, Մուհյուդին Խանը, Նուրուլ Իսլամ Հաշեմին, Սայիդ Ֆազլուր Ռահմանը և Աբու Մահֆուզ ալ-Քարիմ Մասումին։ 1963 թվականին նա նշանակվեց նորակառույց Բեյթուլ Մուքարրամ ազգային մզկիթի առաջին խատիբ և այդ պաշտոնում աշխատեց մինչև կյանքի վերջը։ Քաշղարին նաև «Անջուման Մուֆիդուլ Իսլամ» կազմակերպության անդամ էր։

## Անձնական կյանք և մահ
Քաշղարին ամբողջ կյանքում ամուրի մնաց։ Նա ընտանի կենդանիներ ուներ՝ կատվի ձագեր։

Քաշղարին մահացավ 1971 թվականի ապրիլի 3-ին Դաքքայում, Արևելյան Պակիստան (ներկայիս Բանգլադեշ): Նա թաղված է Ազիմպուրի գերեզմանատանը։

## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն
* 
* 

## Արտաքին հղումներ

Կատեգորիա:Բանգլադեշցի բանաստեղծներ
Կատեգորիա:Բանգլադեշցի գրողներ
Կատեգորիա:Ույղուր բանաստեղծներ
Կատեգորիա:Ույղուր թարգմանիչներ