open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Արարատ (հանդես, Բուխարեստ)

**«Արարատ»**, հայագիտական հանդես, 1942 թվականին՝ երկշաբաթաթերթ։ Լույս է տեսել 1924-1942 թվականներին Բուխարեստում՝ ռումիներեն։ Խմբագիրներ՝ Վարդան Մեշտուճյան, Վ. Կեմիճյան (Արամազդ, 1942 թվականին)։

## Պատմություն

Լուսաբանել է գաղթավայրերի, մասնավորապես՝ ռումինահայության կյանքը, ծանոթացրել Սփյուռքում և Խորհրդային Հայաստանում տեղի ունեցող անցուդարձերին, տպագրել գրախոսություններ, ճամփորդական նոթեր, գիտաառողջապահական հոդվածներ, երգիծական նյութեր, Պետրոս Դուրյանի, Միսաք Մեծարենցի, Հակոբ Պարոնյան, Եղիա Տեմիրճիպաշյանի, Հովհաննես Թումանյանի, Ավետիք Իսահակյանի, Շիրվանզադեի, Գրիգոր Զոհրապի, Երվանդ Օտյանի, Վահան Տերյանի և ուրիշների ստեղծագործություններից (հիմնականում Վարդան Մեշտուճյանի թարգմանությամբ), Շ. Դիլի, Անտուան Մեյեի, Ֆրեդերիկ Մակլերի, Ֆրանց Վերֆելի, Նիկոլայե Յորգայի, Կարապետ Բասմաջյանի, Արշակ Չոպանյանի և ուրիշ հայագիտական ուսումնասիրություններից։

Մեծ է «Արարատի» դերը հայ գրականությունն ու մշակույթը ռումինահայերին ու ռումինացիներին ճանաչելի դարձնելու գործում, նպաստել է նաև ռումինահայ գաղութի պատմության ուսումնասիրմանը։

Վերահրատարակվում է 1990 թվականից՝ ռումիներեն՝ որպես Ռումինիայի հայերի միության (նախագահ՝ Վարուժան Ոսկանյան) պաշտոնաթերթ։ Հանդեսի տնօրեն-խմբագիրն է Միքայել-Ստեփան Գազազյանը, խմբագիրներն են Էդուարդ Անտոնյանը և Վարդան Մարթայանը։ Տպագրում է լուրեր Հայաստանի Հանրապետությունից, Լեռնային Ղարաբաղի Հանրապետությունից, ռումինահայ համայնքի կյանքից, նյութեր է տպագրում հայ գրականության և մշակույթի վերաբերյալ։

Գործում է նաև «Արարատ» հրատարակչությունը, որի տնօրենը Սիրուն Թերզյանն է։

Կատեգորիա:Ռումինիայի հայկական հանդեսներ
Կատեգորիա:Հայկական գրական պարբերականներ
Կատեգորիա:Հայկական ժամանցային պարբերականներ
Կատեգորիա:Հայկական մշակութային պարբերականներ
Բաթումի հայկական տպագրություն

**Բաթումի հայկական տպագրություն**, 20-րդ դարի սկզբին Բաթումում գործող տպարաններից 4-ը լույս են ընծայել հայերեն գրքեր։ Առաջին տպարանը հիմնադրել է Ն. Գուրոկյանը (Գուրսկի)․ տպագրած անդրանիկ հրատարակություններն են «Հաշիւ Բաթումի Սուրբ Փրկիչ եկեղեցւոյ երեցփոխ Ս. Յարութիւնեանի 1898 թւից 1901 թիւը» գրքույկը, «Ընթերցողների ուշադրութեանը մատուցանում է Մեսրոպ Մելեանը» (1901 թվական) հրապարակախոսական նյութերի ժողովածուն։

## Պատմություն
1904 թվականին լույս է տեսել Գ. Բալասանյանի «Որբիկների արցունքները» բանաստեղծությունների գրքույկը և «Պստիկ Մհեր» դյուցազներգա-պատմական պոեմը, 1906 թվականին՝ Վ. Գարշինի «Ազդանշանը» պատմվածքը, Ի. Սիզովի «Ի՞նչ է ազատութիւնը» աշխատությունը (երկուսի թարգմանությունը՝ Ս. Հարությունյանի)՝ «Յօգուտ Բաթումի հայ բանուորների» խորագրով, նաև Ս. Հարությունյանի «Գաղափարի մարդը» (1906 թվական) գրքույկը՝ ««Պայքարի» ժողովրդական գրադարան» մատենաշարով և այլն։ Բաթումի մյուս տպարանը պատկանել է Խ. Շմաևսկուն։ Այստեղ հիշյալ մատենաշարով 1906 թվականին տպագրվել են Ա. Աննենսկայայի «Ի՞նչ է հասարակապետութիւնը» աշխատությունը (թարգմանությունը՝ Ս. Հարությունյանի), Ն. Մաքսիմովի «Աշխատանքի տօնը», 1917 թվականին՝ «Կանոնադրութիւն բաբերդցիների հայրենակցական միութեան» գրքույկները։ «Պրոսվեշչենիե» տպարանում 1909 թվականին տպագրվել է Ե. Չիրիկովի «Կեանքի շէմքին» (թարգմանությունը՝ Հ. Խաչատրյանի) գիրքը։ 1917 թվականին մի խումբ հայ բոլշևիկներ հիմնադրել են հայկական ընդհատակյա տպարան։ 1917-1918 թվականներին Հ. Հակոբյանի, Ս. Խանոյանի, Ա. Սարուխանյանի, Ս. Զուրաբյանի, Գ. Գրիգորյանի նախաձեռնությամբ այստեղ տպագրվել է «Բանուոր եւ զինուոր» հայերեն թերթը (չի պահպանվել)։ Բաթումում խորհրդային կարգեր հաստատվելուց հետո այստեղ տպագրվել են Աջարիայի «Կոմունիստ» (1921 թվական) և «Բաթումի բանւոր» (1922 թվական) պարբերականները։ Հետագայում Բաթումում հայերեն ոչինչ չի տպագրվել։

Կատեգորիա:Հայկական տպագրություն
Բուլղարիայի հայկական տպագրություն

**Բուլղարիայի հայկական տպագրություն**, հայկական առաջին տպարանը հիմնադրվել է Վառնայում, որտեղ 1884 թվականին լույս է տեսել «Հույս» (“Huis”) քաղաքական, ազգային, կրոնական և ուսումնական լատինատառ հայերենով անդրանիկ պարբերականը (խմբագիրներ՝ Անդրանիկ Յոհանեսկու (Հովհաննիսյան) և Բ. Ատրունի)։

## Պատմություն
Վառնայում 19-րդ դարի վերջին և 20-րդ դարիի սկզբին հայերեն գրքեր են տպագրվել Գնջո Նիկոլովի, «Իրավունքի», «Շարժումի», «Վզաիմնոստ», Օննիկ Բարսեղյանի («Արևելյան»), Դ. Թոդորով և ընկ., Մ. Գալփաքճյանի, «Ոսկեդար» և այլ տպարաններում։ Հայերեն գրքեր տպագրվել են նաև Ռուսչուկում (Ռուսե) 1892 թվականից՝ «Դանուբ», Հրատարակչական ընկերության, Մ. Թյութունճևի, «Նադեժդա», Գառնիկ Մազմանյանի, Բ. Մալջիևի, «Վերածնություն» և այլ տպարաններում, Պլովդիվում 1897 թվականից՝ «Եդինստվո», «Առևտրական» տպարաններում, Սոֆիայում 1904 թվականից՝ «Բալկանյան մամուլի», Գ. Չինգովի, «Հայաստանի», Պ. Գլուշկովի տպարաններում։ Ցայսօր Բուլղարիայում հրատարակվել են ավելի քան 80 անուն հայկական պարբերականներ։ Անդրանիկ պարբերականները կարճատև կյանք են ունեցել, հրատարակվել են մասամբ նաև հայատառ թուրքերենով կամ ֆրանսերենով։ Պարբերականնների զգալի մասն ունեցել է քաղաքական ուղղվածություն, եղել այս կամ այն կուսակցության պաշտոնաթերթը կամ նրա դավանած սկզբունքների արտահայտիչը. արմենականների գաղափարախոսությունն արտահայտել է «Դանուբ», դաշնակցականներինը՝ «Շարժում» (1898–1907 թվականներ, Վառնա), «Ռազմիկ» (1905-1909 թվականներ, Պլովդիվ), «Հայաստան», հնչակյաններինը՝ «Վերածնութիւն» (1903–04 թվականներ), «Ապագայ» (1905 թվականին, 1905-1907 թվականներին՝ Փարիզում), «Պալքանյան մամուլ» (1920–1921 թվականներ), ռամկավարներինը՝ «Լուսարձակ», «Փարոս», համայնավարներինը՝ «Կարմիր լուրեր» պարբերականները։ Հրատարակվել են նաև մանկավարժական «Ռահվիրա», դպրոցական «Ուսումնագիր» հանդեսները, հասարակա-քաղաքական «Իրաւունք» շաբաթաթերթերը, գրական, ուսումնական, մանկավարժական, երգիծական այլ թերթեր ու ամսագրեր, որոնց մի մասի հրատարակությունը դադարել է հիմնականում 1930-ական թվականներին։ Բուլղարիայում համայնավարակա վարչակարգի հաստատումից (1944 թվական) հետո հայկական բոլոր թերթերի հրատարակումն արգելվել է։ Ներկայում Բուլղարիայում լույս են տեսնում «Երևան» կրթամշակութային միության «Երեւան» (Սոֆիա, 1944 թվականից), Համազգայինի «Վահան» (Պլովդիվ, 1991 թվականից) շաբաթաթերթերը, ՀԲԸՄ-ի (Հայկական Բարեգործական Ընդհանուր Միություն) «Բարեգործականի ձայն» (Պլովդիվ, 2004 թվականից) ամսաթերթը։ 1993-2008 թվականներին Բուրգասում լույս է ընծայվել «Հայեր» երկշաբաթաթերթը։

Կատեգորիա:Բուլղարահայ մամուլ
Բառգիրք հայկազյան լեզվի

**Բառգիրք հայկազյան լեզվի**, Մխիթար Սեբաստացու և իր աշակերտների նախաձեռնությամբ կազմված հայերեն երկհատոր բառարան։ Դարակազմիկ կոթողային աշխատություն է, աչքի է ընկնում գիտական բարձր արժեքով, հայերենի լեզվական իրողությունները քննելու խորիմացությամբ, լեզվի նախկին անաղարտությունը վերականգնելու հմտությամբ։ Այն նշանակալի երևույթ է ոչ միայն հայ, այլև համաշխարհային բառարանագրության մեջ։

## Պատմություն
Նախաբանում հեղինակը (արդեն՝ մահամերձ) այն ընծայել է մայր ժողովրդին.

Բառարանը ներառում է Աստվածաշնչի հայերեն թարգմանության բառապաշարը և հայ մատենագրության մեջ օգտագործված բառերը (անուանք, կենդանաց, տնկոց, ականց, չափուց, դրամոց, գործեաց և այլոց կահուց, և կարասեաց), որոնց զգալի մասը ստուգաբանված է, գիտական բացատրություն է տրվել հատկապես հունարենից, պարսկերենից և եբրայերենից փոխառյալ բառերին։ Բառարանի 2-րդ հատորը, որն ըստ էության 1-ին հատորի հավելվածն է, ներառում է այնտեղից դուրս մնացած բառերը, ինչպես նաև հատուկ անունների բառարանը, գրաբար-աշխարհաբար և աշխարհաբար-գրաբար բառարանները։ Աշխարհաբար-գրաբար բառարանում արձանագրված են այդ ժամանակ արդեն մեր ժողովրդական լեզվում օգտագործված թուրքերեն բառերը. այն փաստորեն նաև թուրքերենից փոխառյալ բառերի առաջին բառարանն է։ «Բառգիրք հայկազյան լեզվի»-ի 1-ին հատորը տպագրվել է 1749 թվականին Վենետիկում՝ Անտոնի Բորտոլիի տպարանում (1273 էջ, 40, 20,8 x 12,8 սմ), 2-րդը՝ 1769 թվականին նույն տպարանում (1770 էջ, 40, 20,8 x 12,8 սմ)։ Վերահրատարակվել է 1846 թվականին (Կոստանդնուպոլիս, Պողոս Արապյանի տպարան)։
Սանասար Ղալեչյան

**Սանասար Արամայիսի Ղալեչյան** (1887 կամ 1888, Շուլավեր - 1954, Երևան), Շուլավերի տանուտեր (գյուղապետ), Հայաստանի կոմկուսի կենտկոմի անդամ։

## Կենսագրություն
Սովորել է Թիֆլիսի քաղաքային դպրոցում։ 1910-1917 թվականներին աշխատել է Շուլավերի քաղաքային սպառկոոպի նախագահ։ Խորհուրդները բոլշևիկացնելու հարցով 1917 թվականին հրավիրվում է գաղտնի խորհրդակցություն, որտեղ Սանասար Ղալեչյանին ընտրում են Շուլավերի քաղխորհրդի նախագահ։ 1918 թվականին ձևակերպվում է գավառային կոմիտեն, որի նախագահը Սանասարն է։ Նույն թվականին ստեղծվում է ինքնապաշտպանության զինված ջոկատ։ Հարձակման դեպքում ավանում կապի միջոցներ էին տեղադրվում։ Սանասար Ղալեչյանը և կոմիտեի շատ ղեկավարները ձերբակալվում են։

1921 թվականին XI բանակի հատուկ ուղեգրերով բանտերից վերադառնում են Շուլավեր կոմիտեի ղեկավարները, այդ թվում նաև Սանասարը։ Վրաստանի խորհրդայնացումից հետո նշանակվել է Շուլավերի ռազմական կոմիտեի նախագահ (կոմիսար)։ Սանասարը համագործակցել է գրող Հովհաննես Թումանյանի հետ, որը նույնպես կապ ուներ Շուլավերի հետ։

Վրաստանի կենտկոմի որոշմամբ ուղարկվել է Հայաստան՝ Լոռի՝ կուսակցական աշխատանքի։ 1934 թվականին տեղափոխվել է Երևան և աշխատել անտառտնտեսության պետ։ 1935 թվականին ընտրվել է Հայաստանի կոմկուսի կենտկոմի անդամ։ Մասնակցել է Հայրենական մեծ պատերազմին։ Պարգևատրվել է մի շարք մեդալներով։

Սանասար Ղալեչյանը մահացել է 1954 թվականին Երևանում։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Հայրենական մեծ պատերազմի հայ մասնակիցներ
Կատեգորիա:Հայ կուսակցական գործիչներ
Monese

**Monese**, բրիտանա-էստոնական ընկերություն, որն առաջարկում է ընթացիկ հաշիվներ և դրամական փոխանցումների ծառայություններ՝ որպես ավանդական բանկերի այլընտրանք։ Միայն բջջային հեռախոսի ծառայությունը տրամադրում է հաշիվներ ֆունտ ստեռլինգով, եվրոյով և ռումինական լեյով և հասանելի է Եվրոպական տնտեսական տարածքի 31 երկրներում։ 2020 թվականի հունվարի դրությամբ այն ունի ավելի քան 2 միլիոն հաճախորդ։

## Պատմություն
Monese-ն հիմնադրվել է Էստոնիայից ձեռներեց Նորիս Կոպելի կողմից։ Քոփելը տեղափոխվեց Միացյալ Թագավորություն և մերժվեց նրա հայտը խոշոր բարձր փողոցների բանկում ընթացիկ հաշվի համար, քանի որ նա չէր կարող տրամադրել հասցեի տեղական ապացույց և դեռևս չուներ վարկային պատմություն Մեծ Բրիտանիայում։ Այս փորձառությունը ստիպեց Քոփելին խոստանալ, որ մի օր նա կգործարկի բանկային ծառայություն, որը չի բացառում հաճախորդները հիմնված են իրենց բնակության վայրի կամ վարկային պատմության բացակայության վրա։

Ընկերությունն ավարտեց իր հիմնական փուլը 2015 թվականի մայիսին՝ հավաքելով 1,8 միլիոն դոլար Seedcamp-ից, Spotify-ի վաղ ներդրող Շաքիլ Խանից և մի քանի այլ հրեշտակ ներդրողներից։

Monese-ն թողարկեց իր առաջին արտադրանքը՝ ակնթարթորեն բացվող բջջային ընթացիկ հաշիվը Մեծ Բրիտանիայում, 2015 թվականի սեպտեմբերի 21-ին։

Մինչ իր ընթացիկ հաշվի գործարկումը, հաղորդվել է, որ ավելի քան 56,000 հաճախորդ նախապես գրանցվել է ծառայության համար և միացել սպասման ցուցակին, որպեսզի նրանց մուտքի հնարավորություն տրվի :Monese-ը կարող է բանկային ծառայություններ մատուցել ռեզիդենտ և ոչ ռեզիդենտ հաճախորդներին և ունի հաշիվ բացելու գործընթաց, որը կարող է ավարտվել հաճախորդի սմարթֆոնով երեք րոպեից պակաս ժամանակում։

Monese-ն փակեց իր A Series փուլը 2017 թվականի հունվարին՝ հայտարարելով 10 միլիոն դոլարի բարձրացում Anthemis Exponential Ventures-ից, STE կապիտալից և Korea Investment Partners-ից, Smartcap-ից և Seedcamp-ից։ Ավելի ուշ այդ տարի այն գործարկեց եվրոպական հաշիվներ։

Դրա ֆինանսավորման հաջորդ փուլը՝ $60 միլիոն, որպես B Series-ի մաս, հայտարարվեց 2018 թվականի սեպտեմբերի 6-ին և գլխավորում էր շվեդական Kinnevik AB ներդրումային ընկերությունը՝ PayPal-ի, Augmentum Fintech-ի, British Airways-ի սեփականատեր International Airlines Group-ի և Investec's INVC հիմնադրամի մասնակցությամբ։

Monese-ն ի սկզբանե տրամադրում էր իր բոլոր ծառայություններն անվճար, բացառությամբ միջազգային դրամական փոխանցումների, սակայն 2016 թվականին նա սկսեց ամսական 4,95 ֆունտ ստեռլինգ վճարել իր ընթացիկ հաշվի արտադրանքի համար :Այն հետագայում գործարկեց այլ ծրագրեր և 2019 թվականի նոյեմբերի դրությամբ առաջարկում է երեք տարբեր գնային պլաններ՝ «Պարզ»՝ սահմանափակ արտոնություններով, բայց առանց ֆիքսված ամսական վճարի, «Դասական»՝ ամսական 4,95 ֆունտ ստեռլինգով և « Պրեմիում» առանց գործարքի վճարների՝ ամսական 14,95 ֆունտ ստեռլինգով։

## Բջջային հավելվածներ
Monese-ի ընթացիկ հաշիվ բացելու և կառավարելու համար հաճախորդները պետք է տեղադրեն ընկերության բջջային հավելված իրենց Android կամ iOS սմարթֆոն վրա։ Android հավելվածը հասանելի է Monese-ի հրապարակային գործարկումից ի վեր՝ 2015թ. սեպտեմբերի 21-ին, և iOS հավելվածը գործարկվել է 2016 թվականի հուլիսի 28-ին։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Ֆինանսական ծառայություններ
Դեյվիդ Վունագի

**Դեյվիդ Վունագի** (, ), Սողոմոնյան Կղզիների պետական և քաղաքական գործիչ։ Սողոմոնյան Կղզիների գլխավոր նահանգապետը  2019-2024 թվականներին։ 2009 թվականից մինչև 2015 թվականը եղել է Մելանեզիայի արքեպիսկոպոս և Կենտրոնական Մելանեզիայի թեմի եպիսկոպոս։ 2009 թվականից մինչև 2015 թվականը նա եղել է Կենտրոնական Մելանեզիայի թեմի եպիսկոպոսը։ Պարգևատրվել է Սուրբ Միքայելի և Գեորգիի շքանշանով։

## Կենսագրություն
Ծնվել է Սանտա Իսաբել կղզում (Իսաբել նահանգ)։ Սովորել է միջնակարգ դպրոցում 1968-1973 թվականներին։ 1976 թվականին ստացել է Հարավային Խաղաղօվկիանոսյան համալսարանի բնական գիտությունների կրթության դիպլոմ և բժշկության մագիստրոսի կոչում։ 1982 թվականին ստացել է կենսաբանության բակալավրի աստիճան Պապուա Նոր Գվինեայի համալսարանից։ Նախքան քահանա ծառայելը, աշխատել է որպես ուսուցիչ հանրային դպրոցում և Մելանեզիայի եկեղեցու քոլեջում։ 1990 թվականին Օքլենդի Սուրբ Հովհաննես քոլեջի աստվածաբանության բակալավրի աստիճան ունի։ Ստացել է աստվածաբանության մագիստրոսի կոչում Վանկուվերի աստվածաբանության դպրոցում 1998 թվականին։

1992 թվականին եղել է Սողոմոնյան կղզիների աստվածաբանական քոլեջի դասախոս։ Ավելի ուշ տեղափոխվել է Կանադա, որտեղ 1996-1998 թվականներին եղել է Սուրբ Անսելմի ծխական քահանայի օգնական՝ Բրիտանական Կոլումբիայի Նյու Վեսթմինսթեր քաղաքի թեմում։ Դրանից հետո վերադարձել է Սողոմոնյան կղզիներ, որտեղ քահանա է աշխատել Իսաբելի թեմում։ 1999 թվականին վերադարձել է դասավանդելու քոլեջում, որտեղ այնուհետև դարձել է տնօրեն։ 2000 թվականին դարձել է Մելանեզիայի եկեղեցու գավառական շտաբում միսիայի քարտուղար։ Թեմոտու եպիսկոպոս է նշանակվել 2001 թվականի մայիսի 6-ին, այդ պաշտոնը զբաղեցրել է մինչև 2009 թվականը։

2009 թվականի մարտի 4-ին Հոնիարայում կայացած նահանգային ընտրական հանձնաժողովի կողմից ընտրվել է Մելանեզիա նահանգի եկեղեցու արքեպիսկոպոս և առաջնորդ և գահակալվել 2009 թվականի մայիսի 31-ին։

2010 թվականի ապրիլի 19-23-ը Սինգապուրում մասնակցել է Global South ֆորումի չորրորդ հանդիպմանը, ինչպես նաև ներկայացվել է Global South ֆորումում, որը տեղի է ունեցել Բանգկոկում 2012 թվականի հուլիսի 18-20-ը։

Արքեպիսկոպոսի պաշտոնը լքել է 2015 թվականի սեպտեմբերի 6-ին Հոնիարի տաճարում տեղի ունեցած արարողության ժամանակ, որին ներկա են եղել Մելանեզիայի Անգլիկան եկեղեցու ինը եպիսկոպոսներ։ Նրան փոխարինեց պրիմասի պաշտոնակատար Նաթան Թոմեն՝ Գվադալկանալայի եպիսկոպոսը, մինչև նոր պրիմասի ընտրությունը 2016 թվականի փետրվարի 12-ին։

2019 թվականի հունիսին նա դարձել է Սողոմոնյան կղզիների գլխավոր նահանգապետի միակ թեկնածուն և պաշտոնապես ստանձնել պաշտոնը 2019 թվականի հուլիսի 7-ին։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Անգլիկան արքեպիսկոպոսներ
Կատեգորիա:Անգլիկան եպիսկոպոսներ
Կատեգորիա:Պետության ղեկավարներ
Հեգելի տուն-թանգարան

**Հեգելի տուն-թանգարան**, թանգարան Շտուտգարտում, որտեղ 1770 թվականին ծնվել է գերմանացի փիլիսոփա-իդեալիստ Գեորգ Վիլհելմ Ֆրիդրիխ Հեգել Հեգելը Շտուտգարտում ապրել է 18 տարի։ Տունը որպես թանգարան օգտագործվում է 1991 թվականից և նվիրված է Հեգելի կյանքին և գործունեությանը։ 2019 թվականին թանգարանը ժամանակավորապես փակվել է վերանորոգման աշխատանքների համար և վերաբացվել է 2020 թվականի օգոստոսի 27-ին՝ Հեգելի ծննդյան 250-ամյակի կապակցությամբ

## Թանգարանային ցուցանմուշներ
Թանգարանի ցուցադրությունում ներկայացված են Հեգելի Թյուբինգեն քաղաքի վանական դպրոցում սովորելու հետ կապված տեղեկություններ։ Այնտեղ նա սկսել է իր բարեկամությունը բանաստեղծ Ֆրիդրիխ Հյոլդերլինի և ապագա փիլիսոփա Ֆրիդրիխ Շելինգի հետ։

Թանգարանում տեղ են գտել Հեգելի հիմնական աշխատությունների հրատարակությունները։ Թանգարանային բաժիններից մեկը նվիրված է Հեգելի ժամանակաշրջանի Շտուտգարտ քաղաքին։ Թանգարանը գտնվում է 16-րդ դարի կիսափայտե տանը, որտեղ 1770 թվականին ծնվել է Հեգելը։

Թանգարանի առաջին հարկում անցկացվում է երկու ցուցահանդես՝ «Շտուտգարտը Հեգելի ժամանակաշրջանում․ 1770-1831թթ.» և «Շտուտգարտից մինչև Բեռլին. Հեգելի կյանքի փուլերը»։ Ցուցադրվում են Հեգելի ձեռագրերը, պատկերներն ու փաստաթղթերը։

Տուն-թանգարան այցելությունը տևում է մոտ մեկ ժամ։

## Գրականություն
*Маркина Л. Г., Муравлёва Е. Н., Муравлёва Н. В. ДОМ-МУЗЕЙ ГЕГЕЛЯ / ШТУТГАРТ // Культура Германии: лингвострановедческий словарь: свыше 5000 единиц / под общ. ред. проф. Н. В. Муравлёвой. — М.: АСТ, 2006. — С. 412—413. — 1181 с. — 3000 экз. — ISBN 5-17-038383-5.

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
*Museum Hegel Haus Stuttgart

Կատեգորիա:1991 հիմնադրված թանգարաններ
Կատեգորիա:Տուն-թանգարաններ
Կատեգորիա:Գերմանիայի կենսագրական թանգարաններ
Կատեգորիա:1991 հիմնադրումներ Գերմանիայում
Պիեռ Պարսյու

**Պիեռ Պարսյու** (), ֆրանսիացի նկարիչ և պատկերազարդող։

## Կենսագրություն
Պարսյուն սովորել է Կիրառական արվեստի և արհեստների ազգային դպրոցում քանդակագործներ Չարլզ Մալֆրեյի, Ժակ Զվոբադայի և Ռենե Բաբինի մոտ։ 1935 թվականին Օրանժերի թանգարանում անցկացված հետահայաց ցուցադրության ժամանակ նա իր համար բացահայտում է Պոլ Սեզանին, իսկ 1937 թվականին՝ Վինսենթ վան Գոգին Արվեստների և տեխնիկայի ժամանակակից կյանքում միջազգային ցուցահանդեսում։

Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի սկզբում Պարսյուն սովորում է որպես կաթսայագործ, աշխատել Բայակում և միացել Ֆրանսիայի ուղեկիցներին։ Ինը ամսով մոբիլիզացվել է Արյուդիում և աշխատել ֆրանսիական Ֆրանսիայի երիտասարդական աշխատանքային ճամբարներում։ 1942 թվականին աշխատանքային ճամբարից ազատվելուց հետո նա Իվ Ժոլիի, Գի Բուրգինյոնի և Ժորժ Կրոզեի հետ ստեղծում է «Theatre du Berger» թատրոնը։ 1943 թվականի մարտին նա ստիպված է լինում պարտադիր աշխատանքային ծառայություն անցնել Վիեննայի ջուլհակագործարանում։ Նույն տարվա հունիսին նա փախնում է Վիեննայից և վերադառնում Փարիզ, որտեղ գտնում է իր ընտանիքին և վերսկսում նկարչությունը։

Երկրորդ համաշխարհային պատերազմից հետո Պարսյուն միանում է Jeune Peinture շարժմանը և սկսում ցուցադրություններ անել Փարիզում և Նիմում։ 1952 թվականին նա արժանացել է Վիլլա Աբդ էլ-Թիֆի մրցանակին, որը հետագայում նրան ուղարկել է երկու տարի ապրելու Ալժիրի պալատում։ 1957 թվականին Փարիզ վերադառնալուն պես արվեստի համար նա ստանում է Ֆենեոն մրցանակը։ Նույն թվականին նա դառնում է Աշնանային սալոնի անդամ։ 1969 թվականին Ֆրանսուա Ռուանի հետ ստեղծում է 1700մ² տարածքով արևային ժամացույց Մոնպելյե 2 համալսարանի հատակին։

2000 թվականի նոյեմբերին Նարբոնի թանգարանում Salle Henri d'Estienne-ի բացման ժամանակ Պարսյուն նվիրաբերեց իր երեք գործերը՝ «Femmes Kabyles de retour du marché»-ն, «Paysage de Kabylie»-ն և «À Biskra»-ն, որոնք նա ստեղծել էր Ալժիրում գտնվելու ընթացքում։ 2003 թվականին Նիմ քաղաքը նրան պատվիրեց մեծ նկար՝ ցլամարտի թանգարանի համար։ 2017 թվականի մարտի 24-ից հոկտեմբերի 15-ը «Du figuratif au sacré, du visuel à la vision» խորագրով հետահայաց ցուցադրություն անցկացվեց նրա պատվին Պոն-դյու-Գարի Ժան-Լյուկ Ֆիշե ցուցասրահում։ 2017 թվականի վերջում նա նկարել է հետահայաց հիմքի վրա հիմնված գործեր, ինչպիսիք են՝ «Giono et les peintres»-ը և «Apollinaire et Parsus, deux artistes de Nîmes»-ը։

Պարսյուն մահացել է Կաստիլյոն-դու-Գարում 2022 թվականի հունվարի 1-ին, 100 տարեկան հասակում։

## Պարգևատրումներ
* Վիլլա Աբդ-էլ-Տիֆի մրցանակ (1952)
* Ֆենեոն մրցանակ (1957)
* Ռենե Կոտտեի մրցանակ (1957)
* Էնոյում կայացած պլաստիկ արվեստի միջազգային փառատոնի ոսկե մեդալ (1979)

## Հրապարակումներ
* «Carnets d'atelier N°6» (1998)
* «L'Art singulier» (2005)
* «Pictor» (2009)
* «Rétrospective Pierre Parsus 2017 au Pont-du-Gard» (2017)
* «Que voyez-vous Monsieur ?»

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:20-րդ դարի ֆրանսիացի նկարիչներ
Կատեգորիա:Ֆրանսիացի նկարիչներ
Կատեգորիա:Երկարակյացներ
Քլիրինգային արժույթ

**Քլիրինգային արժույթ**, արժույթ, միջազգային հաշվիչ դրամական միավոր, որն օգտագործվում է արտարժույթի քլիրինգի համաձայնագրի մասնակից երկրների միջև միջազգային հաշվարկների համար։ Արտարժույթի քլիրինգի պայմանագրի պայմաններից մեկը այն արժույթի ընտրությունն է, որում հաշվի կառնվեն քլիրինգի համաձայնագրին մասնակցող երկրների մասնակիցների տարբեր արտաքին տնտեսական գործառնությունների փոխադարձ պարտավորություններն ու պահանջները։ Որպես քլիրինգի արժույթ կարող է ընտրվել համաձայնագրին մասնակցող երկրներից մեկի արժույթը, երրորդ երկրի արժույթը կամ միջազգային հաշվարկային միավորը։

## Քլիրինգային արժույթով հաշվարկների կարգ
Քլիրինգային համաձայնագրի շրջանակներում համաձայնագրի մասնակից երկրների ֆիզիկական և իրավաբանական անձանց միջև բոլոր հաշվարկներն իրականացվում են քլիրինգային արժույթով` փոխադարձ պարտավորությունների և պահանջների անկանխիկ հաշվանցման միջոցով։ Քլիրինգային հաշիվներից վճարումները կատարվում են յուրաքանչյուր երկրում իր արժույթով` քլիրինգային արժույթը ազգային արժույթի վերահաշվարկով համապատասխան երկրի փոխարժեքով, եթե այլ բան նախատեսված չէ արժութային քլիրինգի համաձայնագրում։

Քլիրինգային արժույթով հաշվարկների կարգը հետևյալն է. մի երկրի ներմուծողները և մյուս պարտապանները, որոնք դրամական պարտավորություններ ունեն այլ երկրի իրավաբանական և ֆիզիկական անձանց նկատմամբ, համապատասխան գումարները մուտքագրում են ազգային արժույթով` քլիրինգային արժույթի փոխարժեքով, տվյալ երկրի բանկում բացված կոնտրագենտ երկրի բանկի քլիրինգային հաշվին։ Մյուս կողմի կոնտրագենտներին (օրինակ` արտահանողներին) վճարումները կատարվում են քլիրինգային արժույթով` համապատասխան բանկում քլիրինգային հաշվի միջոցների մնացորդից։ Քլիրինգային արժույթով միջոցների մնացորդի բացակայության դեպքում, կախված քլիրինգային պայմանագրի պայմաններից, վարկատուները (օրինակ` արտահանողները) կամ պետք է սպասեն, մինչև հաշվում հայտնվեն քլիրինգային արժույթով միջոցներ, կամ այդ արժույթով տեխնիկական վարկ տրամադրվի։

## Քլիրինգային արժույթների օրինակներ

## Տես նաև
* Քլիրինգ
* Արտարժույթի քլիրինգ
* Քլիրինգային արժույթ

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Դրամական միավորներ
Արտաքին առևտրաշրջանառություն

**Արտաքին առևտրաշրջանառություն**, դրամական արտահայտությամբ չափվող տնտեսական ցուցանիշ, որը բնութագրում է երկրի, երկրների խմբի կամ վարչատարածքային միավորի (մարզի) արտաքին առևտրի ծավալը որոշակի ժամանակահատվածի համար` ամիս, եռամսյակ, տարի։ Հավասար է արտահանման և ներմուծման արժեքների գումարին։

Ավելի միջազգայնացված, բաց տնտեսություններ ունեցող երկրները (սահմանված որպես ներմուծման և արտահանման մասնաբաժին ՀՆԱ-ում) նույնպես հակված են ունենալ մեկ շնչի հաշվով ՀՆԱ-ի ավելի բարձր մակարդակ։

## Արտաքին առևտրաշրջանառության ծավալով խոշորագույն երկրները

Աղբյուր. Արտահանման տվյալներ. Ներմուծման տվյալներ. The World Factbook.

## Տես նաև
* Ինկոտերմս

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Համաշխարհային տնտեսություն
Կատեգորիա:Մակրոտնտեսագիտություն
Կատեգորիա:Միջազգային առևտուր
Կատեգորիա:Տնտեսագիտություն
Samsung Galaxy Z Flip 4

**Samsung Galaxy Z Flip 4**, ծալվող սմարթֆոն, որը պատկանում է Samsung Galaxy Z շարքին։ Այն ցուցադվել է  Galaxy Unpacked միջոցառման ընթացքում Galaxy Z Fold 4-ի հետ միասին։ Սմարթֆոնը թողարկվել է 2022 թվականի օգոստոսի 25-ին։

## Դիզայն
alt=Samsung Galaxy Z Flip 4|մինի
Z Flip 4-ն ունի Z Flip-ի նախորդ մոդելի կառուցվածքը՝ 6,7 դյույմ անկյունագծով էկրան, որը պաշտպանվում է հատուկ պաշտպանիչ շերտի միջոցով, որն արտադրվում է Samsung ընկերության կողմից, որը կարող է ծալվել և դառնալ 4,2 դյույմ։ Սմարթֆոնի ծալված վիճակում Samsung-ի լոգոտիպը գնվում է ծխնու կենտրոնական մասում։ Սմարթֆոնի համար օգտագործվել է նաև 1․9 դյույմ անկյունագծով արտաքին էկրան։ Այս էկրանը թույլ է տալիս օգտատիրոջը օգտագործել այնպիսի վիդջեթներ, ինչպիսիք են՝ երաժշտություն, եղանակ, զարթուցիչ, ժամացույց, օրվա կարգացուցակ, Samsung Health և bluetooth։

Samsung Galaxy Z Flip 4-ը հասանելի է 4 գունային տարբերակներով՝ Graphite, Pink Gold, Bora Purple և Blue։

## Տեխնիկակական բնութագիր
### Սարքային ապահովում
Galaxy Z Flip 4-ը օժտված է 2 էկրանով՝ 6․7 դույն անկյունագծով ներքին հիմնական, որի թարմացման հաճախականությունը 120 Հց է և 1․9 դյույմ անկյունագծով արտաքին էկրան։

Սմարթֆոնը օժտված է 8 Գբ օպերատիվ և 128, 256 կամ 512 Գբ ներքին հիշողությամբ, որը չունի ընդլայնման հնարավորություն micro-SD-ի միջոցով։

Galaxy Z Flip 4-ը աշխատում է Qualcomm Snapdragon 8+ Gen 1 միջուկով։

Սմարթֆոնի մարտկոցները երկուսն են, որոնց ընդհանուր ծավալը հասնում է 3700 մԱժ-ի, որ կարելի է լիցքավորել USB-C միակցիչի միջոցով մինչև 25 Վտ, կամ անլար տարբերակով մինչև 10 Վտ հզորությամբ։

Galaxy Z Flip 4-ն ունի 2 հիմնական տեսախցիկ՝ 12 Մպ լայնանկյուն և մեկ 12 Մպ ուլտրալայնանկյուն։ Դիմային տեսախցիկը 10 Մպ է, և տեղակայված է հիմնական էկրանի վերևի հատվածում։

### Ծրագրային ապահովում
Samsung Galaxy Z Flip 4 աշխատում է Android 12 օպերացիոն համակարգով և One UI 4.1 շրջանակով։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* 

Կատեգորիա:Սարքեր
Կատեգորիա:Տեղեկատվական տեխնոլոգիաներ
Jeep Compass

**Jeep Compass**, կոմպակտ քրոսովեր ամենագնաց, որը ներկայացվել է 2007 մոդելային տարում և հիմա ներկայացվում է իր երկրորդ սերնդով։ Առաջին սերնդի Compass-ը և Patriot-ը, նրա նորացված տարբերակը, Jeep-ի առաջին քրոսովեր ամենագնացներից էին։ Երկրորդ սերնդի Compass-ի առաջին ցուցադրությունը եղել է 2016 թվականի սեպտեմբերին Բրազիլիայում, իսկ հետո այն ցուցադրվել է Լոս Անջելեսի միջազգային ավտոսրահում 2016 թվականի նոյեմբերին՝ կիսելով հարթակը Renegade-ի հետ։ Այն գտնվում է չափսերով ավելի փոքր Renegade-ի և ավելի մեծ Cherokee-ի միջև։

## Կոնցեպտ-մեքենա
Սերիական Jeep Compass-ի ներկայացումից չորս տարի առաջ նույն անունով կոնցեպտ-մեքենայի համաշխարհային պրեմիերան տեղի ունեցավ 2002 թվականին Դետրոյթում, Հյուսիսային Ամերիկայի միջազգային ավտոցուցասրահում։ Այն ուներ երկու դռնանի թափք, լիաքարշակ էր և 3,7 լիտրանոց V6 շարժիչ։

Jeep Liberty-ի 3,7 L Power-Tech V6 շարժիչը հասանելի չէր 2007 թվականի նոր Compass-ում, թեև արտադրական Compass մոդելը պահպանում էր կոնցեպտուալ մեքենայի ոճային նշանները և դրա որոշ առանձնահատկություններ։ Արտադրական Compass մոդելն ուներ չորս դուռ կոնցեպտ-մեքենայի երկու դռների փոխարեն։

## Վաճառք

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:2010-ականների ավտոմեքենաներ
Կատեգորիա:Jeep ավտոմեքենաներ
Տանզանիայի ազգային թանգարան

**Տանզանիայի ազգային թանգարան**, Տանզանիայի 5 թանգարանների միություն, որոնց նպատակն է ներկայացնել Տանզանիայի պատմությունն ու շրջակա միջավայրը։ Թանգարանների միությունը ձևավորվել է 1934 թվականին Ազգային թանգարան Դար էս-Սալամի հիմքի վրա, Տանգանյիկայի ղեկավար Հարոլդ ՄաքՄայքլի գլխավորությամբ։ Հետագայում թանգարանների այս ամբողջությանը միացան ևս 4 թանգարաններ՝ Դար էս-Սալամի գյուղական թանգարանը, Արուշա քաղաքում գտնվող Երկրագիտության ազգային թանգարանը և Անկախության հռչակման թանգարանը, Բութիամա քաղաքի Մվալիմու Ժուլիուս Կամբարագե Նյերերեի թանգարանը։

## Դար էս-Սալամի ազգային թանգարան
Դար էս-Սալամի ազգային թանգարանը գտնվում է Լալա թաղամասում, Կիվուկոնի բուսաբանական այգու կողքին։ Հիմնադրվել է 1934 թվականին, պաշտոնական բացումը տեղի է ունեցել 1940-ին։ Սկզբնապես այն նվիրված է եղել Գեորգ V արքային, նրա սեփական մեքենաներից մեկը մինչև այժմ ցուցադրվում է թանգարանում։ Թանգարանն ընդլայնվեց 1963 թվականին, կցվեց ևս մեկ կառույց, այժմ այն ներկայացնում է Տանզանիայի պատմությունը։ Առավել արժեքավոր ցուցանմուշներից են մարդանման կապիկների ոսկորները, որոնք հայտնաբերել է հնագետ Լուիս Լիկին Օլդուվայի պեղումների ժամանակ։ Թանգարանն ունի նաև Կիլվա Կիսիվանի քաղաքի պատմությունը ներկայացնող մեծ ցուցասրահ։ Պատմական հարուստ ցուցանմուշներ են ներկայացված՝ կապված գերմանական և բրիտանական տիրապետության հետ։ Թանգարանը հարուստ է նաև Տանզանիայի մշակույթին առնչվող էթնոգրաֆիկ հավաքածուով։

## Գյուղական թանգարան
Դար էս-Սալամի գյուղական թանգարանը հիմնադրվել է 1967 թվականին։ Այն իրենից ներկայացնում է էթնոգրաֆիկ թանգարան բաց երկնքի տակ։ Ցուցադրվում են Տանզանիայի էթնիկ 16 խմբերի ավանդական խրճիթները, պարբերաբար կազմակերպվում են նաև ավանդական երգի և պարի փառատոներ։
200px|մինի|ձախից|Ավանդական խրճիթ Դար էս-Սալամի գյուղական թանգարանում

## Երկրագիտական ազգային թանգարան
Երկրագիտության ազգային թանգարանը բացվել է 1987 թվականին, գտնվում է Արուշա քաղաքում։ Թանգարանը ներառում է 2 մշտական ցուցասրահներ, որոնք համապատասխանաբար ներկայացնում են մարդկային էվոլյուցիան և միջատաբանությունը։

## Արուշայի անկախության հռչակման թանգարան
Թանգարանը բացվել է 1977 թվականին, գտնվում է Արուշա քաղաքում։ Թանգարանի հավաքածուն ընդգրկում է Տանզանիայի գաղութային շրջանից պատմական փաստաթղթեր, անկախության համար մղված պայքարը ներկայացնող ցուցանմուշներ։ Այստեղ է ցուցադրված նաև Արուշայի հռչակագիր, որով Տանզանիայի առաջին նախագահ Ժուլիուս Նյերերեն արձանագրեց իր կառավարման սկիզբը։

## Նյերերեի թանգարան
Թանգարանը բացվել է 1999 թվականին, գտնվում է Բութիամա քաղաքում, որտեղ ծնվել և թաղված է Տանզանիայի առաջին նախագահ Ժուլիուս Նյերերեն։ Թանգարանում ներկայացված են Նյերերեի անձնական կյանքին և քաղաքական գործունեությանը առնչվող արժեքավոր նյութեր։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Տանզանիայի թանգարաններ
Կատեգորիա:1934 հիմնադրված թանգարաններ
Կատեգորիա:1934 հիմնադրումներ Աֆրիկայում
Բասրայի թանգարան

**Բասրայի թանգարան** (), թանգարան Իրաքի Բասրա քաղաքում, տեղակայված է Սադդամ Հուսեյնի նախկին պալատում։ Թանգարանի հավաքածուն ընդգրկում է միջագետքյան, բաբելոնյան, պարսկական քաղաքակրթություններ, ինչպես նաև Բասրա քաղաքի պատմությունը։ Բասրայի թանգարանի պաշտոնական բացումը տեղի է ունեցել 2019 թվականին։ Բասրայի Հնությունների և ժառանգության բաժնի տնօերն Քահթան Ալ Աբիդը մշտական համագործակցության մեջ է Մշակույթի նախարարության համապատասխան կոմիտեների հետ։

## Պատմություն
Թանգարանը փակվեց 1991 թվականին, այն բանից հետո, երբ Ծոցի առաջին ճգնաժամից դժգոհ ամբոխը Սադդամ Հուսեյնի դեմ իրականացվող ցույցերի ժամանակ ներխուժեց և թալանեց մի շարք թանգարաններ։ Բասրայի թանգարանի առաջին պատկերասրահը բացվեց 2016 թվականի սեպտեմբերին *Բասրայի թանգարանի ընկերները* կազմակերպության աջակցությամբ։ Թանգարանի վերաբացմանը նպաստեց և ներդրումներ իրականացրեց նաև Բրիտանական դեսպանատունը Մշակույթի, մեդիայի և սպորտի դեպարտամենտի հետ միասին։ Լոնդոնի Բրիտանական թանգարանը մեկն էր Արևմտյան այն կազմակերպություններից, որոնք նպաստեցին Բասրայի թանգարանի գործունեության վերսկսմանը 2010 թվականին։

Թանգարանը պաշտոնապես բացել է իր դռները այցելուների համար 2019 թվականի մարտին 3 նոր ցուցասրահներով՝ Բաբելոնի, Շումերական և Ասորեստանի։ Իրաքի թանգարանի և Բասրայի թանգարանի համագործակցության արդյունքում մ․թ․ա․ 6-րդ հազարամյակով թվագրվող հազարավոր ցուցանմուշներ վերադարձան երկրի հարավային հատված։ Այժմ ցուցադրվում են գտածոներ, որոնք ներառված են եղել թանգարանի հավաքածուի մեջ՝ մինչ 1991 թվականին փակվելը։ Ցուցանմուշները ներկայացված են և՛ արաբերեն և՛ անգլերեն վերնագիր-պիտակներով․ երկլեզու ներկայացումը նախաձեռնել է Քահթան Ալ Աբիդը Իրաքյան հետազոտությունների բրիտանական ինստւտուտի հետ միասին։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Բասրա
Կատեգորիա:Իրաքի թանգարաններ
Կատեգորիա:Հնագիտական թանգարաններ
Գարի Տատինցյան

**Գարի Տատինցյան** (, ), ԱՄՆ-ում բնակվող հայ պատկերասրահորդ, հավաքորդ և մեկենաս, Նյու Յորքում, Մոսկվայում և Դուբայում Գարի Տատինցյանի պատկերասրահի սեփականատերը։

## Կենսագրություն
Գարի Տատինցյանը ծնվել է 1954 թվականին Բաքվում։ 1972 թվականին տեղափոխվել է Մոսկվա՝ որոշելով շարունակել հոր գործը և ընդունվել է բժշկական ինստիտուտի ստոմատոլոգիական ֆակուլտետ։ Նրա ծնողները Բաքվում մնացել են մինչև 1986 թվականը, այնուհետև տեղափոխվել են որդու մոտ։ 1988 կամ 1989 թվականին ամբողջ ընտանիքը ԽՍՀՄ-ից հեռացել է Գերմանիա։

## Պատկերասրահներ
### Բեռլին
Գարի Տատինցյանն իր առաջին նախագիծը՝ *Tatunz* պատկերասրահը, բացել է 1989 թվականին Բեռլինում։ Պատկերասրահն առաջիններից էր, որ արևմտյան շուկայում ներկայացրեց ռուսական ավանգարդի նկարիչների՝ Ալեքսանդր Ռոդչենկոյի, Վլադիմիր Նեմուխինի, Էդուարդ Շտեյնբերգի և Եվգենի Չուբարովի աշխատանքները։ Նույն ժամանակաշրջանում Գարին սկսել է աշխատել արևմտյան այնպիսի հեռանկարային նկարիչների հետ, ինչպիսիք են Փիթեր Դոիգը, Գեորգ Բազելիցը, Զահա Հադիդը և Դանիել Ռիխտերը։

### Նյու Յորք
1998 թվականին նա տեղափոխվել է Նյու Յորք, որտեղ բացել է Գարի Տատինցյանի պատկերասրահը Մանհեթենի Չելսի շրջանում։ Պատկերասրահի նկարիչների ցանկը համալրվել է այնպիսի անուններով, ինչպիսիք են Ֆրենկ Ստելլան, Փիթեր Հելլին, Ջորջ Կոնդոն և ամերիկյան գեղանկարչական ասպարեզի այլ առանցքային դեմքերով։

### Մոսկվա
Մոսկվայում ցուցահանդեսային տարածքը բացվել է 2005 թվականին։ Պատկերասրահն առաջին անգամ ռուսաստանցի հանդիսատեսին ներկայացրել է ժամանակակից կոնցեպտուալ արվեստի, լուսանկարչության և դիզայնի միտումները։ Սերեբրյանիչեսկայա առափին գտնվող պատկերասրահում պարբերաբար տեղի են ունենում ժամանակակից նկարիչների ցուցահանդեսներ։ Հանրային նախագծերի թվում են պատկերասրահների նկարիչների ցուցահանդեսներն ու դասախոսությունները Ռուսաստանի և աշխարհի թանգարաններում՝ Պետական Էրմիտաժում, Ժամանակակից արվեստի պետական կենտրոնում, Պուշկինի անվան կերպարվեստի թանգարանում, «Գարաժ» ժամանակակից արվեստի թանգարանում, Ժամանակակից արվեստի նոր թանգարանում և այլուր։

Բացի ցուցահանդեսային գործունեությունից, պատկերասրահը մասնակցում է մասնավոր և հանրային հավաքածուների ձևավորմանը, ինչպես նաև վերահսկում է նկարիչ Եվգենի Չուբարովի ժառանգության հիմնադրամը։

### Դուբայ
2022 թվականին Գարի Տատինցյանի պատկերասրահ է բացվել Դուբայում (ԱՄԷ), Ալսերկալ պողոտայում։ Դրանով պատկերասրահն ընդլայնել է իր միջազգային գործունեությունը՝ կենտրոնանալով արվեստի առաջնային և երկրորդային շուկայի վրա։ Պատկերասրահի նախագծերը Դուբայի հանդիսատեսին են ներկայացնում աշխարհի հեղինակավոր ժամանակակից նկարիչների աշխատանքները և ցուցահանդեսները։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Հարցազրույց Գարի Տատինցյանի հետ RTVI հեռուստաալիքի համար 
* Հարցազրույց Գարի Տատինցյանի հետ The Art Newspaper Russia-ի համար
* Հարցազրույց Գարի Տատինցյանի հետ
* Հարցազրույց Գարի Տատինցյանի հետ Եվգենի Չուբարովի մասին
* Հարցազրույց Գարի Տատինցյանի հետ "Твоя История" ամսագրի համար.
* Հարցազրույց Գարի Տատինցյանի հետ Trendspace-ի համար

Կատեգորիա:Հայ բարերարներ
Կատեգորիա:Հայ հավաքորդներ
Էջանց

thumb|300px|right|Ներքևի դաշտի աջ անկյունում կարելի է տեսնել էջանցը
**Էջանց, հիշագիր, կուստոդ** (՝ պահակ), գրքի էջի տեքստատակի աջ եզրին դրվող բառ կամ վանկ, որը հաջորդ էջի 1-ին բառի (վանկի) կրկնությունն է։ Օգտագործվել է միջնադարում ձեռագիր և հնատիպ գրքերում թերթերի հերթականությունը պահելու համար։ XV-XVI դարերում փոխարինվել է էջահամարով։

Օգտագործվում էին հին գրքերում, որպեսզի կազմարարին օգներ ճիշտ հերթականությամբ դասավորել էջերն ու նոթատետրերը

## Պատմություն
Էջանցներն առաջին անգամ հայտնվում են միջնադարյան ձեռագրերում։ Դրանք օգտագործվել են նաև 15-րդ դարավերջի տպագիր գրքերում։ Առավել հաճախ հանդիպում է 16-րդ դարի գրքերում։ 18-րդ դարի վերջում տպագրական տեխնոլոգիաների փոփոխությունների պատճառով էջանցները անցնում են գրքի էջերից։

էջանցի մեկ այլ գործառույթի մասին գրել է Թեոդոր Լոու Դե Վինը () «Ճիշտ կազմություն» (, 1901 թվական)․ տեղեկատուում։

Ժամանակակից տեղեկատուներում և բառարաններում էջախորագրերն ու էջանցները նման են, և, հավանաբար, ծագում են դրանից, բայց նրանք այլ դեր են խաղում. հեշտացնում են գրքում բառ գտնելը։

Մեր ժամանակներում էջանցներն օգտագործվում են եկեղեցա-սլավոնական տեքստերում, հատկապես պաշտամունքի ժամանակ բարձրաձայն կարդացվող տեքստերում։ Նրանց ներկայությունն օգնում է չընդհատվել էջը շրջելիս։

## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն
* De Hamel, Christopher. *Scribes and Illuminators.* Toronto: University of Toronto Press, 1992. 41.
* 
* Gaskell, Philip. *A New Introduction to Bibliography.* Oxford: Clarendon Press, 1972. 52-53.
* McKerrow, Ronald B. *An Introduction to Bibliography for Literary Students.* Oxford: Clarendon Press, 1964. 82.
* Roberts, Matt T., and Don Etherington, *[http://palimpsest.stanford.edu/don/don.html Bookbinding and the Conservation of books: A Dictionary of Descriptive Terminology]*

Կատեգորիա:Գրքերի ձևավորում
Կատեգորիա:Գրքերի պատմություն
Կատեգորիա:Տիպոգրաֆիկա
Աբել Մութաի

**Աբել Կիպրոպ Մութաի (**, ) քենիացի երկար հեռավորությունների վազորդ, որը մասնագիտացած է 3000 մետր արգելավազքում։

Մութաին ծնվել է Քենիայի Նանդի շրջանում։ Նա նվաճել է ոսկե մեդալ 2005 թվականի աշխարհի երիտասարդական առաջնությունում, բրոնզե մեդալ 2012 թվականի ամառային օլիմպիական խաղերում, յոթերորդ տեղը 2013 թվականի աշխարհի առաջնությունում, իսկ 2009 թվականի աշխարհի աթլետիկայի եզրափակիչում զբաղեցրել է իններորդ հորիզոնականը։

Մութաին հաղթել է 2000 մ արգելավազքի 2007 թվականի Աֆրիկայի պատանեկան առաջնությունում։ Նա աքիլեսյան ջլի վնասվածք է ստացել, որի պատճառով դուրս է մնացել մրցակցությունից ողջ 2010 թվականին։

Նրա անձնական լավագույն ցուցանիշներն են 8:05.16 րոպե 3000 մետր վազքում, որը գրանցել է 2006 թվականի հունիսին Լիսաբոնում, և 8:01.67 րոպե 3000 մետր վազքում, որը գրանցվել է 2012 թվականի մայիսին Հռոմում։

2013 թվականի հունվարին Burlada Cross Country մրցավազքի ժամանակ Աբել Մութաին մրցուղու վերջնագծից ընդամենը մի քանի մետր առաջ  շփոթելով նշանները  կանգ է առել՝ մտածելով, որ ավարտել է վազքը։ Մութաիի հետևից վազող իսպանացի վազորդ Իվան Ֆեռնանդեսը հասկանալով, թե ինչ է կատարվում, սկսել է բղավել քենիացու վրա, որ շարունակի վազել։ Մութաին իսպաներեն չի իմացել ու չի հասկացել, և Ֆեռնանդեսը սկսել է Մութաիին հրելով առաջ մղել դեպի եզրագիծ։

## Անձնական ռեկորդներ

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:2012 թվականի Ամառային օլիմպիական խաղերի մեդալակիրներ
Կատեգորիա:2012 թվականի Ամառային օլիմպիական խաղերի բրոնզե մեդալակիրներ
Կատեգորիա:Թեթևատլետներ
Կատեգորիա:Քենիացիներ
Լունա 4

***Լունա-4***, կամ *Ե-6 համար 4* (), Սովետական Միության տիեզերքի հետազոտության ծրագրի շրջանակներում իրականացվող Լունա ծրագրի չորրորդ առաքելությունը, որով նախատեսվում էր իրականացնել Լուսնի մակերևույթին փափուկ վայրէջք։ Արձակվել է 1963 թվականի ապրիլի 2-ին Բայկոնուր տիեզերակայանից։ Հաջող արձակումից հետո կայանը չկատարեց ուղեծրի ուղղման գործողությունը, անցավ Լուսնից 8336,2 կմ հեռավորության վրա և մնալով Երկրի ուղեծորւմ։

Կայանը արձակված երրորդ «Ե-6» տեսակի կայանն էր։

## Տես նաև
* Լունա ծրագիր
* Ռեյնջեր ծրագիր

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Zarya - Luna programme chronology 

Կատեգորիա:1963 թվականին արձակված տիեզերանավեր
Կատեգորիա:Լունա ծրագիր
Կոսմոս 60

***Կոսմոս 60***, կամ *Ե-6 համար 9*, Խորհրդային Միության տիեզերքի հետազոտության ծրագրի շրջանակներում իրականացված Լունա ծրագրի հերթական առաքելությունը։ Արձակվել է 1965 թվականի մարտի 12-ին Բայկոնուր տիեզերակայանից։ Նախատեսվում էր իրականացնել Լուսնի մակերևույթին փափուկ վայրէջք, սա վեցերորդ չհաջողված նմանատիպ փորձն էր։ Կայանի կառուցվածքը նման էր Լունա 4-ին։

Կայանը արձակվեց Մոլնիա 8Կ78 տեսակի հրթիռով։ ԱՄԿ-ն հասավ Երկրի ցածր ուղեծիր, սակայն չկարողացավ լքել այն կրող հրթիռի երրորդ աստիճանի խափանման պատճառով։ Հինգ օր անց, մարտի 17-ին կայանը մտավ Երկրի մթնոլորտ և այրվեց։

## Տես նաև
* Լունա ծրագիր
* Ռեյնջեր ծրագիր

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:1965 թվականին արձակված տիեզերանավեր
Կատեգորիա:Լունա ծրագիր
Կատեգորիա:Կոսմոս արբանյակներ
Visa Buxx

**Visa Buxx**-ը կանխավճարային քարտ է, որը հասանելի է Միացյալ Նահանգներում և նախատեսված է դեռահասների օգտագործման համար։

## Ընդհանուր ակնարկ
Ծրագիրը Visa-ի առաջին կանխավճարային քարտային պրոդուկտն էր և գործարկվեց 2000 թվականին։ Visa Buxx-ը վարկային քարտ չէ. փոխարենը դեբետավորում է կանխավճարային հաշիվը, որը ծնողներին հնարավորություն է տալիս բեռնել քարտի հաշիվը առցանց կամ հեռախոսով և վերահսկել ծախսերը, որպեսզի ծնողները կարողանան աշխատել իրենց դեռահասի հետ՝ վերանայելու նրանց ծախսերի սովորությունները և խուսափել անսպասելի պարտքերից և տոկոսներից։ Ընթացիկ Buxx քարտի դեմքը այն նույնացնում է որպես դեբետային քարտ։

Քարտը ստանալու համար երեխան պետք է լինի առնվազն 13 տարեկան (և հաշիվը պետք է ստեղծի մեծահասակը)։

Visa Buxx քարտի ներկայիս դիստրիբյուտորները Visa Buxx քարտն առաջարկում են միայն գոյություն ունեցող հաշիվների սեփականատերերին։

## Ընթացիկ դիստրիբյուտորներ
* Ծովային դաշնային վարկային միություն
* TD բանկ

## Պատմություն
2000 թվականի մեկնարկից անմիջապես հետո մի շարք բանկեր և այլ ֆինանսական հաստատություններ թողարկեցին Visa Buxx քարտեր, այդ թվում՝ Bank of America, Capital One և US Bank.:Չնայած Visa Buxx քարտի թողարկման կանոնները պահանջում են, որ բոլոր Visa Buxx քարտերը համապատասխանեն որոշակի ծրագրի պահանջներին, թողարկողները որոշում են իրենց Visa Buxx քարտերի օգտագործման վճարները։ Տարբեր թողարկողների միջև վճարները զգալիորեն տարբերվում էին։

Visa Buxx քարտերի համար ամենատարածված վճարներն էին գնումների կամ ակտիվացման վճարները, ամսական վճարները և վերաբեռնման վճարները։ Ակտիվացման վճարները տատանվում էին 4-12 դոլարի սահմաններում։ Ամսական վճարները տատանվում էին 0-5 դոլարի սահմաններում։ Վերբեռնման վճարներ.: Այլ վճարները նույնպես տարբերվում էին, բայց կախված թողարկողից, կարող են ներառել վճարներ բանկոմատով գործարքների, քարտի փոխարինման կամ հաշվի փակման համար գումարի վերադարձման համար։

Ավելի քան 12 բանկերից, վարկային միություններից և այլ ֆինանսական հաստատություններից, որոնք թողարկել են Visa Buxx քարտը, մնացել են միայն երկուսը։ ԱՄՆ բանկը՝ Visa Buxx-ի առաջին թողարկողը, դադարեցրել է իր Visa Buxx քարտը 2015թ։

## Վճարներ
Մնացած երկու թողարկողների կողմից գանձվող վճարները ներառում են գնման կամ ակտիվացման վճար՝ $0 - $4,95:  Ոչ էլ ամսական վճարներ գանձեք։ Երկուսն էլ գանձում են որոշ այլ վճարներ (օրինակ՝ թղթային քաղվածքի առաքման, բանկոմատից կանխիկացման և մնացորդի հարցումների, արտարժույթով գործարքների, քարտի փոխարինման կամ հաշվի փակման համար գումարի վերադարձի համար)։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Visa Corporate Website

Կատեգորիա:2001 հայտնված արտադրանքներ
Կատեգորիա:Վճարային համակարգեր
Payonline

**Payonline**-ը էլեկտրոնային առևտրի միջազգային վճարային համակարգ է, որը հիմնադրվել է 2009 թվականին։ Ընկերությունը Ռուսաստանի ինտերնետ վճարումների ծառայությունների երեք խոշորագույն մատակարարներից մեկն է և Էլեկտրոնային հաղորդակցության ռուսական ասոցիացիայի անդամ։ Payonline համակարգը հաճախորդներին (վեբ կայքեր և բջջային հավելվածներ) տրամադրում է Visa և MasterCard բանկային քարտերի միջոցով կատարված վճարումներ ընդունելու, ինչպես նաև էլեկտրոնային փողի (Qiwi, WebMoney, Yandex.Money) միջոցով վճարումներ ընդունելու հնարավորություն։

2012 թվականին ընկերությունը շահել է «Runet Prize» մրցանակը «Տնտեսություն, բիզնես և ներդրումներ» անվանակարգում։

## Պատմություն
Payonline-ը հիմնադրվել է Ռուսաստանում 2009 թվականին որպես «Payonline System» ՍՊԸ։ Նրա ներկայիս գործադիր տնօրեն Մարատ Աբասալիևը եղել է ընկերության հիմնադիրներից մեկը։

2011 թվականին Payonline-ը միացել է Էլեկտրոնային հաղորդակցության ռուսական ասոցիացիային (RAEC)։ Հաջորդ տարի ընկերությունը ստացել է «Runet Prize» մրցանակը «Տնտեսություն, բիզնես և ներդրումներ» անվանակարգում։ 2014 թվականին Payonline-ը շահեց Microsoft Partner Awards մրցանակը Windows 8-ի Տարվա գործընկեր ծառայություն անվանակարգում։

2015 թվականի մարտին Payonline-ը ձեռք բերվեց ամերիկյան Net Element կորպորացիայի կողմից։ 2015 թվականին ընկերությունը գործարկել է Pay-Travel լուծումը, որը նախատեսված է տուրիստական արդյունաբերության համար վճարումների ավտոմատացման համար։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Ձեռնարկություններ
Դար Ժամաիի թանգարան

**Դար Ժամաիի թանգարան**, թանգարան Մարոկկոյի Մեկնես քաղաքում։ Թանգարանում ցուցադրվում են Մեկնես քաղաքի և Մարոկկոյի այլ շրջաններից բերված ցուցանմուշներ և արվեստի գործեր։ Թանգարանը տեղակայված է 19-րդ դարով թվագրվող պալատում, որը կառուցվել է Ժամաի ընտանիքի կողմից, վերջիններս կառուցել են նաև Ժամաիի պալատ Ֆես քաղաքում։

## Պատմություն
Պալատը կառուցվել է 1882 թվականին Մոխթար իբն ալ Ժամաիի կողմից, ով Մարոկկոյի սուլթան Հասան I-ի ղեկավարման ընթացքում զբաղեցրել է մեծ վեզիրի պաշտոն։ 1894 թվականին Հասան I-ի մահից հետո նրա որդի Աբդելազիզը հաստատվում է գահին Բա Ահմեդի օգնությամբ, ով Ժամաիի ընտանիքի հակառակորդն էր, ուստի Ժամաիների ընտանիքը կորցնում է երբեմնի փառքը, ունեցվածքը, այդ թվում նաև պալատը։ 1912 թվականին Մարոկկոյում ֆրանսիական գաղութային տիրապետության հաստատումից հետո ֆրանսիացիները պալատը վերածում են նախ ռազմական հոսպիտալի, ապա՝ դատարանի։ Եվ միայն 1920 թվականին պալատում բացվում է *Բնիկների արվեստի թանգարան*։

## Ճարտարապետություն
Պալատը չափազանց մեծ մակերես է զբաղեցնում Ալ-Հեդիմ հրապարակի հյուսիսային հատվածում։ Այն կառուցված է Մարոկկոյի մշակույթին բնորոշ ճարտարապետական լուծումներով, զարդաքանդակներում կիրառված են գունավորված փայտեր, արհեստական մարմար, պատերը զարդարված են խճանկարներով։ Պալատն ունի նարնջի ծառերով զարդարված ընդարձակ բակ (ռիյադ)։ Ժամանակին պալատն ունեցել է բոլոր հարմարությունները՝ խոհանոց, մզկիթ, բաղնիք կամ համմամ, վերևի հարկում գտնվող ընդունելության սրահը՝ հարուստ ինտերիերով և փայտե գմբեթով, ևս համարվում է թանգարանի հիմնական սրահներից մեկը։ Պալատի հետևի հատվածում գտնվող շատրվանը զարդարված է *զելլիջ* ոճով յուրահատուկ խճանկարներով, շատրվանի կողքից բացված այժմյան մուտքը վերջերս է կառուցվել։

## Հավաքածու
Թանգարանն ընդգրկում է բազմաթիվ ցուցանմուշներ Մեկնես քաղաքից և այլ շրջաններից, այդ թվում կավե ամաններ, փայտե առարկաներ, ասեղնագործ աշխատանքներ, գորգեր և զարդեղեն։ Ցուցանմուշների մեծ մասը թվագրվում է 19-20-րդ դարերով, սակայն կան ավելի հին առարկաներ՝ 17-րդ դարով թվագրվող, երբ Մարոկկոյի սուլթանն էր Իսմայիլ իբն Շարիֆը։

## Պատկերասրահ

Պատկեր:Meknes (4738106090).jpg|մինի|Ալ-Հեդիմ հրապարակին հարող հատվածի շատրվանը, Դար Ժամաիի կողքին
Պատկեր:Dar jamai DSCF5655.jpg|մինի|Տեսարան դեպի Դար Ժամաիի պալատի բակ
Պատկեր:Dar jamai DSCF5529.jpg|մինի|Դար Ժամաիի դռներն ու սենյակները
Պատկեր:Dar jamai DSCF5740.jpg|մինի|Փայտե գմբեթը ներսից
Պատկեր:Lalla aouda minbar DSCF5522.jpg|մինի|17-րդ դարով թվագրվող մինբար


## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:19-րդ դարի ճարտարապետություն
Կատեգորիա:1920 հիմնադրված թանգարաններ
Կատեգորիա:Ազգագրական թանգարաններ
Կատեգորիա:Մարոկկոյի թանգարաններ
Ալբերտ Այնշտայնի տուն-թանգարան

**Ալբերտ Այնշտայնի տուն-թանգարան** (), թանգարան, Ալբերտ Այնշտայնի բնակության նախկին վայրում։ Գտնվում է Շվեյցարիայի Բեռն քաղաքի Կրամգասե թիվ 49 հասցեում (*Kramgasse 49 in Bern*)։ 1903-1905 թվականներին տան երկրորդ հարկում գտնվող բնակարանում են ապրել Այնշտեյնը, նրա կինը՝ Միլևա Մարիչը և նրանց որդին՝ Հանս Ալբերտ Այնշտայնը։

1977 թվականին «Ալբերտ Այնշտայնի միությունը» Այնշտայնի բնակարանը վերածել է թանգարանի, որտեղ բնօրինակ միջավայրը վերստեղծվել է կահույքով, առարկաներով, տարբեր փաստաթղթերով, գրվածքներով, դիմանկարներով և լուսանկարներով։

Աննուս Միրաբիլիսի աշխատությունները, որոնք ներկայացնում էին Այնշտայնի հարաբերականության տեսությունը և էականորեն նպաստում ժամանակակից ֆիզիկայի հիմնադրմանը, գրվել են այս տանը և հրապարակվել *Annalen der Physik*-ում։ Այդ ընթացքում Այնշտայնն աշխատել է Շվեյցարիայի դաշնային մտավոր սեփականության ինստիտուտում։

Այնշտայնի և նրա ընտանիքի կենսապայմանները ճշգրիտ ցուցադրված են երկրորդ հարկի բնակարանում՝ այդ ժամանակվա կահույքով։ Երրորդ հարկում ներկայացված է Այնշտայնի կենսագրությունն ու կյանքի ուղին։ Այնշտայնին վերաբերող ավելի փոքր մշտական ցուցադրություն ներկայացված է Բեռնի պատմության թանգարանում։

## Պատկերասրահ

Einstein Haus 1.jpg
Einsteinhaus Bern.jpg
PlaqueEinsteinHaus.JPG
Einsteinhouseinbern.jpg


## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Einsteinhaus einstein-bern.ch

Կատեգորիա:Շվեյցարիայի կենսագրական թանգարաններ
Կատեգորիա:Բնօրինակում անաղբյուր հոդվածներ
Կատեգորիա:Տուն-թանգարաններ
Կատեգորիա:1979 հիմնադրված թանգարաններ
Կատեգորիա:Ալբերտ Այնշտայն
Կատեգորիա:Բեռնի թանգարաններ
Իսլանդիայի ավիացիայի թանգարան

**Իսլանդիայի ավիացիայի թանգարան** (), Իսլանդիայի ավիացիայի պատմության թանգարան։ Տեղակայված է Ակուրեյրիի օդանավակայանում, պաշտոնական բացումը տեղի է ունեցել 2000 թվականի հունիսի 24-ին։

## Պատմություն
Թանգարանը հիմնադրվել է 1999 թվականի մայիսին Իսլանդիայի խորհրդարանի պատգամավոր Հալլդոր Բլյոնդալի նախաձեռնությամբ։ Սկզբնապես այն հայտնի էր որպես Ակուրեյրի ավիացիոն թանգարան, որովհետև ավիացիոն հավաքածու գտնվում էր նաև Օրլինգշյոֆն շրջանում։ 2005 թվականին Ակուրեյրիի թանգարանը վերանվանվեց՝ ազգային նշանակություն ստանալու նպատակով։ 
Նախնական շրջանում թանգարանը տեղակայված էր իսլամական բանկի կողմից վարձված օդանավարանում, իսկ 2007 թվականին այն տեղափոխվեց նոր կառուցված, 2 հազար քառ․ մետր տարածքով շենք։ Պաշտոնական բացմանը մասնակցում էր Ակուրեյրիի քաղաքապետը։ Թանգարանի օդանավերը հաճախ օգտագործվում են Իսլանդիայի տեխնիկական դպրոցի կողմից։

## Հավաքածու
Թանգարանում ներկայացված են Իսլանդիայի ավիացիային առնչվող բազմաթիվ լուսանկարներ, ինչպես նաև մի շարք պատմական օդանավեր, որոնցից շատերը իրականացնում են թռիչքներ տարին մեկ անգամ։ Դրանցից են՝
* *Klemm L.25e* մոնոպլանը, որը բերվել է Իսլանդիա Գերմանիայից 1938 թվականին,
* *Waco YKS-7* բիպլանը, *Flugfélag Akureyrar* իսլանդական ավիաընկերության նախագծած առաջին օդանավը,
* ամերիկյան *Beechcraft* օդանավ, որ առաջին անգամ բերվել է Իսլանդիա 1942 թվականին,
* *Auster V* բրիտանական ավիացիա, որը սկզբնապես օգտագործվել է սանիտարական ավիացիայի մեջ,
* *Boeing 727 TF-FIE*, երկրի առաջին ռեակտիվ օդանավը,
* *TF-SIF* ուղղաթիռը, որը շուրջ 22 տարի օգտագործվել է Իսլանդիայի ցամաքային փրկարարական ուժերի կողմից, և համաձայն տվյալների, այս ուղղաթիռով փրկել են ավելի քան 250 կյանքեր։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:1999 հիմնադրումներ Իսլանդիայում
Կատեգորիա:1999 հիմնադրված թանգարաններ
Կատեգորիա:Իսլանդիայի թանգարաններ
Կարմրահերն ու ձյունը

**«Կարմրահերն ու ձյունը»** (), ռեժիսոր Ամետ Մագոմեդովի դեբյուտային գեղարվեստական ֆիլմը, որը թողարկվել է 2007 թվականին Ռուսաստանում։

## Սյուժե
Ֆիլմը պատմում է թատերական ուսումնարանի ուսանող Կիրիլ Մամոչկինի կյանքի մեկ օրվա մասին՝ փորձեր, սեր, արվեստի, գրականության և «աղջիկների» մասին հավերժական բանավեճեր։

## Ստեղծման պատմություն
Ֆիլմը ՎԳԻԿ-ի շրջանավարտ Ամետ Մագոմեդովի դեբյուտային աշխատանքն է։ Ֆիլմի սցենարի համար հիմք է ծառայել Կիրիլ Տետենկինի «Նոթեր թատերական ուսումնարանի մասին» պատմվածքը, որը ֆիլմում կատարել է գլխավոր դերը։ Ֆիլմի նկարահանումներն ամբողջությամբ ֆինանսավորվել են հենց Մագոմեդովի կողմից և կազմակերպվել են *Mozga.ru* ստուդիայի կողմից։ Նրա բյուջեն կազմել է ընդամենը 600 դոլար՝ դերասաններին անվճար նկարահանելու հաշվին։ Ֆիլմի նկարահանումները տևել են 3 ամիս, որոնցում ներգրավված է եղել մոտ 50 դերասան։ Ֆիլմը նկարահանվել է սև և սպիտակ գույներով։ Ըստ կինոգործիչների սահմանման՝ այն «բոլորովին անիմաստ կատակերգություն է»։ Նկարահանման ավարտից հետո ֆիլմը տեղադրվել է համացանցում անվճար ներբեռնման համար։

## Դերերում
* Կիրիլ Գրացինսկի - Կիրիլ Մամոչկին
* Եգոր Ռիբակով
* Վլադիսլավ Աբաշին
* Իրինա Բարինովա - ուսանող
* Եվգենի Վակով - ավագ
* Մարինա Դիանովա - ուսանող
* Մարիա Օլեյնիկովա - լրագրողուհի

## Մրցանակներ
* «Սուրբ Աննա» ուսանողական և դեբյուտային ֆիլմերի մրցույթի առաջին մրցանակ «Լավագույն խաղարկային ֆիլմ» անվանակարգում
* «V Մոսկովյան պրեմիերա» փառատոնի հանդիսատեսի համակրանքի մրցանակ
* «Կինոշոկ» փառատոնի «Կինո առանց կինոժապավենի» մրցույթի դիպլոմ (2007)
* «Նոր կինո։ XXI  դար» IV միջազգային կինոփառատոնի առաջին մրցանակ
* «КИНОТЕАТР.DOC» փառատոնի հանդիսատեսի համակրանքի մրցանակ «Այլ կինո» ընկերության կողմից
* Սերգեյ Դոբրոտվորսկու անվան մրցանակ «Սեանս» ամսագրի կողմից
* Torrents.ru կայքի կողմից դիպլոմ և մրցանակ

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* «Շիկամազն ու ձյունը» ֆիլմի պաշտոնական կայք

Կատեգորիա:Ռուսական ֆիլմեր