Արայիկ Հարությունյան (Արցախի նախագահ)

**Արայիկ Վլադիմիրի Հարությունյան** (դեկտեմբերի 14, 1973, Ստեփանակերտ, ԼՂԻՄ, ԱԽՍՀ, ԽՍՀՄ), հայ պետական-քաղաքական գործիչ, Արցախի Հանրապետության նախագահ (2020-2023), Արցախի նախկին պետական նախարար, Ազատ Հայրենիք կուսակցության նախագահ, տեխնիկական գիտությունների թեկնածու։

2023 թվականի հոկտեմբերի 3-ին Ադրբեջանը Արցախի տարածքից առևանգել է Արայիկ Հարությունյանին, և այդ պահից նա գտնվում է  Բաքվում։ 2026 թվականի փետրվարի 5ին  Բաքվում կատարված  շինծու դատավարության արդյունքում դատապարտվել է ցմահ ազատազրկման։

## Կենսագրություն
### Կրթություն
* 1990 թվականին ավարտել է Ստեփանակերտի ֆիզմաթ դպրոցը և նույն թվականին ընդունվել Երևանի ժողտնտեսության ինստիտուտը։ 
* 1994 թվականին տեղափոխվել և 1995 թվականին ավարտել է Արցախի պետական համալսարանի տնտեսագիտական ֆակուլտետը։ 1996 թվականին ընդունվել և 1998 թվականին ավարտել է ԱրՊՀ ասպիրանտուրան՝ տնտեսագիտություն մասնագիտությամբ։
* 2013 թվականին պաշտպանել է ատենախոսությունը և դարձել տեխնիկական գիտությունների թեկնածու։

### Գործունեություն
* 1995-1997 թվականներին աշխատել է ԼՂՀ էկոնոմիկայի և ֆինանսների նախարարությունում՝ որպես նախարարի օգնական։ 
* 1997-1999 թվականներին նա աշխատել է Հայագրոբանկի Ասկերանի մասնաճյուղում՝ որպես կառավարիչ։ 
* 1999-2004 թվականներին զբաղեցրել է Հայագրոբանկի Ստեփանակերտի մասնաճյուղի կառավարչի պաշտոնը։ 
* 2005 թվականին ընտրվել է ԼՂՀ ԱԺ պատգամավոր, մոտ երկու տարի նախագահել խորհրդարանի ֆինանսաբյուջետային և տնտեսական կառավարման հարցերի մշտական հանձնաժողովում, միաժամանակ եղել է Հայրենիք խմբակցության ղեկավարը։ 
* 2005-2007 թվականներին Ազատ Հայրենիք կուսակցության համանախագահը, ապա և՝ նախագահն էր։
* 2007-2009 թվականներին - Պատգամավորական գործունեությունը դադարեցրել և կուսակցապետի պաշտոնը թողել է ԼՂՀ վարչապետ նշանակվելու կապակցությամբ։
* Արայիկ Հարությունյանը ԼՂՀ Նախագահի հրամանագրով վարչապետ է նշանակվել 2007 թվականի սեպտեմբերի 14-ին։
* Արայիկ Հարությունյանը 2009 թ. հոկտեմբերից վերընտրվել է Ազատ Հայրենիք կուսակցության նախագահ։
* Արցախի Հանրապետության նախագահի հրամանագրով 2012 թվականին վերանշանակվել է Արցախի Հանրապետության վարչապետ։
* 2017 թվականին որպես վարչապետ և իշխող կուսակցության ղեկավար աջակցել է Արցախում իրականացվող սահմանադրական փոփոխություններին, որի արդյունքում գործող նախագահը շարունակել է պաշտոնավարումը երրորդ ժամկետով առանց ընտրությունների անցկացման։
* Նախագահի 2017 թվականի սեպտեմբերի 25-ի հրամանագրով  նշանակվել է Արցախի Հանրապետության պետական նախարար։
* 2018 թվականի հունիսի 6-ին Արայիկ Հարությունյանն ազատվել է Արցախի Հանրապետության պետական նախարարի պաշտոնից՝ իր դիմումի համաձայն, ապա նշանակվել Բակո Սահակյանի հատուկ հանձնարարությունների գծով խորհրդատու։
* 2020 թվականին կայացած նախագահական ընտրությունների գլխավոր թեկնածու։ 
* Արցախի Հանրապետության նախագահ 2020 թվականի մայիսի 21-ից մինչև 2023 թվականի օգոստոսի 31-ը։
* 2023 թվականի հոկտեմբերի 3-ին նա Արցախի երկու նախկին նախագահների՝ Արկադի Ղուկասյանի, Բակո Սահակյանի և Ազգային ժողովի նախկին նախագահ Դավիթ Իշխանյանի հետ ձերբակալվել է Ադրբեջանի պետական անվտանգության ծառայության կողմից և տարվել Բաքու։

## Կոչումներ և պարգևներ
Արայիկ Հարությունյանը պարգևատրվել է «Մարտական Խաչ» II աստիճանի շքանշանով։ Իսկ Արցախի նախագահի՝ 2016 թվականի օգոստոսի 30-ի հրամանագրով՝ Ա. Հարությունյանը պարգևատրվել է «Գրիգոր Լուսավորիչ» շքանշանով՝ Արցախի Հանրապետությանը մատուցած բացառիկ ծառայությունների համար և ի նշանավորումն Արցախի Հանրապետության հռչակման 25-րդ տարեդարձի։

## Հայտնի խոսքեր Արայիկ Հարությունյանի մասին
Քեզ Ձայն տվողը թշնամի է իր ընտանիքին հետո ամբողջ Արցախի ժողովրդին այս արտահայտությունը Արայիկ Հարությունյանին ասել են Ճարտար քաղաքում նախընտրական քարոզչության ընթածքում:

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:21-րդ դարի հայ քաղաքական գործիչներ
Կատեգորիա:Արցախի Հանրապետության նախագահներ
Կատեգորիա:Արցախի վարչապետներ
Կատեգորիա:Հայ ռազմագերիներ
Կատեգորիա:Ստեփանակերտ քաղաքում ծնվածներ
Կատեգորիա:Տեխնիկական գիտությունների թեկնածուներ