open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Իգոր Ասլանյան

**Իգոր Ասլանյան** (, ), խորհրդային և ռուսաստանցի ֆուտբոլիստ։ Խաղացել է կիսապաշտպանի և հարձակվողի դիրքերում։

## Կարիերա
Վլադիմիրյան ֆուտբոլի սան է։ ԽՍՀՄ առաջնություններում հանդես է եկել տեղական «Տորպեդոյի» կազմում։ 1992 թվականին ֆուտբոլիստը տեղափոխվել է Մոսկվայի «Ասմարալ», որի կազմում մասնակցել է Ռուսաստանի առաջին առաջնությանը։ Հաջորդ տարի հանդես է եկել Մոսկվայի «Տորպեդոյում»։ 1994 թվականին տեղափոխվել է Նիժնի Նովգորոդի «Լոկոմոտիվ», որի կազմում խաղացել է հինգ խաղ։ Այնուհետև Առաջին լիգայում խաղացել է «Տորպեդոյում» (Վլադիմիր) և «Սատուրնում»։ Կարիերան ավարտել է Շույի «Սպարտակ-Տելեկոմում»։

## Ձեռքբերումներ
* Ռուսաստանի գավաթի գավաթակիր (1) ։ 1992/93

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Վիճակագրությունը footbookе կայքում
* Վիճակագրությունը «Տորպեդոյի» (Վլադիմիր) ոչ պաշտոնական կայքում
* 

Կատեգորիա:Խորհրդային ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Ռուս ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Տորպեդո Մոսկվայի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի Պրեմիեր Լիգայի խաղացողներ
Տիգրայ

**Տիգրայ**  ()) Եթովպիայի ինը շրջաններից մեկը, որը նախկինում հայտնի էր որպես Շրջան 1։ Վարչական կենտրոնը Մեկելե քաղաքն է։ Այն հյուսիսում սահմանակից է՝ Էրիթրեայի, արևմուտքում՝ Սուդանի, արևելքում՝ Աֆարի, իսկ հարավում՝ Ամհարայի շրջանի հետ։

Բացի վարչական կենտրոն Մեկելե քաղաքից, գլխավոր քաղաքներն են՝ Ադի Գրատը, Ադուան և Ակսումը։

## Բնակչություն
2007 թվականի մարդահամարի համաձայն՝ շրջանի բնակչությունը կազմում է 4,316,988 մրադ` 2,126,465 տղամարդ և 2.190.523 կին։ Քաղաքային բնակչությունը կազմում է 844.040 մարդ (19,55%)։ Բնակչության միջին խտությունը կազմում է 104,2 մարդ/կմ²։ Մարզի տարածքում կա 992.635 մասնավոր տնտեսություն, այդ իսկ պատճառով յուրաքանչյուր տնտեսությունում միջին հաշվով կա 4,4 մարդ (քաղաքներում`3.4 մարդ և գյուղական բնակավայրերում` 4,6 մարդ)։

Էթնիկական կազմ. բնակչության 96,55%-ը տիգրայիներ են. մյուս էթնիկ խմբերը կազմում են են ամհարաները (1,63%), իրոբեսները (0,71%), աֆարները (0,29%), ագաուներնը (0,19%), օրոմոներները (0,17%) և այլն, 95.6% բնակչությունը՝ ղպտիկ քրիստոնյաներ, 4,0%-ը՝ մուսուլմաններ, 0,4% -ը՝ կաթոլիկներ և 0,1%-ը՝ բողոքականներ։

Ըստ անցյալ 1994 թվականի մարդահամարի տվյալների՝ բնակչությունը կազմում էր 3,136,267 մարդ՝ 1,542,165 տղամարդ և 1.594,102 կին։ Քաղաքային բնակչությունը կազմել է 621,210 մարդ (14%)։

2004 թվականի դրությամբ բնակչության 53,99% -ը ունի մաքուր խմելու ջուր։ Գրագիտության մակարդակը տղամարդկանց համար կազմում է 67,5%, իսկ կանանց՝ 33.7%: Նորածինների մահացության մակարդակը 1000 ծննդյան դեպքում 67 է (ինչը ցածր է ազգային միջինից`1000-ի համար 77)։

## Վարչական բաժանում
* Կենտրոնական զոնա (Mehakelegnaw Zone)
* Արևելյան զոնա (Misraqawi Zone)
* Մեկելե (Mekele)
* Հարավային զոնա  (Debubawi Zone)
* Արևմտյան զոնա (Mi’irabawi Zone)

## Գյուղատնտեսություն
2005 թվականի դրությամբ մարզն ունի 2.713.750 գլուխ խոշոր եղջերավոր անասուն (ընդհանուրի 7%-ը Եթովպիայում), 72.640 ոչխար, 208.970 այծ, 1200 ձի, 9190 ջորի, 386.600 էշ, 32.650 ուղտ։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* http://www.tigraionline.com/tigraistate.html
* http://www.ethiopar.net/English/basinfo/infotgry.htmn
* https://web.archive.org/web/20060519205802/http://www.ocha-eth.org/Maps/downloadables/TIGRAY.pdf

Կատեգորիա:Եթովպիա
Ջուդիթ Կրանց

**Ջուդիթ Կրանց**(, ծննդյան անունը՝ **Ջուդիթ Բլումա Գիտել Տարչեր** (, ), ամերիկացի գրող։

## Կենսագրություն
Ծնվել է 1928 թվականի հունվարի 9-ին Նյու Յորքում, հրեական ընտանիքում։ Սովորել  է *Birch Wathen Lenox School* հեղինակավոր դպրոցում, 16 տարեկանում ընդունվել է կանանց լիբերալ արվեստների քոլեջ՝ Ուելսլի քոլեջ։ 1948 թվականին ավարտել է Ուելսլի քոլեջը և տեղափոխվել Փարիզ, որտեղ սկսել է աշխատել է նորաձևության արդյունաբերության ոլորտում, եղել հասարակայնության հետ կապերի պատասխանատու։ Նա շփվել է մշակույթի, արվեստի և նորաձևության հայտնի ներկայացուցիչների, մասնավորապես Մառլեն Դիտրիխի, Օրսոն Ուելսի և Յուբեր դը Ժիվանշիի հետ։

Մեկ տարի անց վերադարձել է Նյու Յորք։ Ջուդիթն աշխատել է որպես լրագրող *Good Housekeeping* ամսագրի գեղարվեստական բաժնում, որտեղ հետագայում դարձել է հրատարակության խմբագիր և հնարավորություն է ստացել գրել հոդվածներ ամսագրի համար։

1954 թվականին ամուսնացել է Սթիվ Կրանցի հետ, որը հետագայում դարձել է իր գրքերի հիման վրա նկարահանված կինոնկարների և մինի սերիալների մեծ մասի կինո- և հեռուստ ատեսային պրդյուսեր։ Երեք տարի անց նրանք որդի են ունեցել։ Ջուդիթը ստիպված է եղել թողնել աշխատանքը և երկար ժամանակ աշխատել տանը որպես հոդվածների խմբագիր։ Այդ ընթացքում նա համագործակցել է *Macleans*, *McCall's*, *Ladies 'Home Journal* և *Cosmopolitan* հրատարակությունների հետ։ Հետագայում նա ամբողջովին նվիրվել է գրական գործունեությանը։

2007 թվականին այրիացել է։

Մահացել է 2019 թվականի հունիսի 22-ին Բել Էյրում (Լոս Անջելես, Կալիֆոռնիա, ԱՄՆ), 91 տարեկան հասակում։

## Ստեղծագործություն
1978 թվականին Ջուդիթ Կրանցը 50 տարեկան հասակում հրապարակել է իր առաջին վեպը` «Հատիկներ» (), որը դարձել է *New York Times* բեսթսելեր։ Հեղինակել է բազմաթիվ բեսթսելլերներ կանանցի վեպերի ժանրում։
 
Կրանցի գրքերը թարգմանվել են ավելի քան 50 լեզուներով և տպագրվել ավելի քան 80 միլիոն օրինակով։ Նրա ութ վեպեր էկրանավորվել են։

## Ընտրյալ երկեր
* 1978 - Հատիկներ ()
* 1992 - Հատիկներ 2 ()
* 1988 - Մինչև մենք նորից կհանդիպենք () 
* 1996 - Գարնանային հավաքածու ()
* 1998 - Աստղային փոշի (, «Թեսա Քենտի զարդերը»)
* 1994 - Սիրահարներ () 
* 1990 - Ստուդիա  «Դեզլ» ()
* 1980 - Արքայադուստր Դեյզի ()
* 1984 - Փառք, սեր և սկանդալներ (, «Միստրալի դուստրը»)
* 1986 - Ես կնվաճեմ Մանհեթենը ()

Նա 2000 թվականին հրատարակել է իր ինքնակենսագրական վեպը՝  :

## Ջուդիթ Կրանցի ստեղծագործությունների էկրանավորուներ
* Հատիկներ / Scruples (1980), մինի սերիալ
* Արքայադուստր Դեյզի / Princess Daisy (1983)
* Միստրալի դուստրը // Mistral’s Daughter (1984), մինի սերիալ
* Ես կնվաճեմ Մանհեթենը / I’ll Take Manhattan (1987), մինի սերիալ
* Մինչ մենք նորից կհանդիպենք / / Till We Meet Again (1989), մինի սերիալ
* Գաղտնիքները / Secrets (1992), մինի սերիալ
* Սիրո երգ։ Բոց և կիրք / Torch Song: Fire & Passion (1993)
* Հմայիչը / Dazzle (1995)

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Ջուդիթ Կրանցի գրքերը

Կատեգորիա:20-րդ դարի ամերիկացի կին գրողներ
Կատեգորիա:20-րդ դարի ամերիկացի վիպասաններ
Կատեգորիա:21-րդ դարի ամերիկացի կանայք
Կատեգորիա:Ամերիկացի երկարակյացներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի կին վիպասաններ
Կատեգորիա:Ամերիկացի սցենարիստներ
Կատեգորիա:Բնօրինակում անաղբյուր հոդվածներ
Կատեգորիա:Գրական կեղծանուններով հայտնի հեղինակներ
Վարրի

**Վարրի**, քաղաք Նիգերիայում, նավթարդյունաբերության հիմնական կենտրոնը Դելտա նահանգում։ Բնակչությունը կազմում է շուրջ 1 մլն մարդ։

## Պատմություն
Միջնադարում Վարրին ներառվել է Բենինի, իսկ հետո իստեկիրի թագավորության կազմում։ Քաղաքի դերը զգալիորեն աճել է 15-րդ դարից տրանսատլանտյան առևտրաշրջանի ընթացքում, երբ դրան հասան պորտուգալացի նավաստիները։ Վարին ծառայել է որպես խոշոր նավահանգիստ, որի միջոցով անցնում էր Բենին գետի վրա գտնվող բեռների մեծ մասը։ Այդ ժամանակ պորտուգալացի և հոլանդացի առևտրականների կողմից ձեռք բերված հիմնական ապրանքներից մեկը ստրուկներն էին։ XIX դարի առաջին կեսին ստրուկների վաճառքն արգելելուց հետո Վարրին դարձել է արմավենու յուղի, արաբական խեժի, կակաոյի, ընդեղենի և գործվածքների առևտրի կենտրոն:.

20-րդ դարի սկզբին գաղութային կառավարման հաստատումից հետո Վարրին դարձավ քաղաքական կենտրոն.

1990-ականների վերջին Վարրին և հարակից շրջանները դարձել են էթնիկ բախումների թատերաբեմ իջոյի, իթսեքիրի և Ուրհոբոյի միջև։

## Ժողովրդագրություն
Բնակչությունը զգալիորեն աճել է 1960-ականներից սկսած, երբ շրջակայքում հայտնաբերվել է նավթի պաշարներ։

## Կլիմա
Վարրին շրջապատված է արևադարձային խոնավ անտառներով և ճահիճներով։  Տարվա մեծ մասը քաղաքում խոնավությունը բարձր է։ Չոր եղանակը շարունակվում է նոյեմբերից – ապրիլ, իսկ տարվա մեծ մասը անձրևոտ եղանակ է։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ

Կատեգորիա:Աֆրիկայի բնակավայրեր
Կատեգորիա:Աֆրիկայի քաղաքներ
Կատեգորիա:Նիգերիայի բնակավայրեր
Կատեգորիա:Նիգերիայի քաղաքներ
Էմըրսթ

**Էմըրսթ** (անգլերեն՝ **Amherst**. )), քաղաք Ամերիկայի Միացյալ Նահանգների Նոր Անգլիա տարածաշրջանում՝ Մասաչուսեթս նահանգի Հեմփշիրի շրջանում, Կոնեկտիկուտ գետի հովտում (հայերենում տարածված է նաև այս քաղաքի **Ամհերստ** անվանաձևը)։ 2010 թվականին անցկացված մարդահամարի տվյալներով բնակչության թվաքանակը եղել է 37.819. այդ ցուցանիշով Էմըրսթն առաջին տեղն է զբաղեցնում Հեմփշիրի շրջանում՝ գերազանցելով նաև շրջկենտրոնին՝ Նորթհեմփտոնին։ Էմըրսթն ամերիկյան համբավավոր համալսարանական քաղաքներից է. այստեղ են իրենց գործունեությունը ծավալում Մասաչուսեթսի համալսարանը, Էմըրսթի ու Հեմփշիրի քոլեջները։ Էմըրսթցիներն ու տևական ժամանակ այդ քաղաքում ապրողները *Amherst* անվանումն արտասանում են առանց *h*-ի ("AM-erst"), որն առիթ է տվել հորինելու «Էմըրսթում միայն *h*-ն է լռում» ասացվածքը (այդ ասացվածքում ընդգծված, շեշտված է նաև էմըրսթցիների քաղաքական մեծ ակտիվությունը)։

Էմըրսթը մաս է կազմում մասաչուսեթսյան Սփրինգֆիլդի մետրոպոլիսային վիճակագրական տարածքին, ինչպես նաև՝ Հարթֆորդ-Սփրինգֆիլդյան մետրոպոլիսային տարածաշրջանին ու 38,5 կիլոմետր ձգվող «Իմացության (գիտելիքի) միջանցք»-ին, որտեղ գործում են 32 համալսարան և բազմաթիվ քոլեջներ։

## Քույր քաղաքներ
*  Նիերի, Քենիա
*  Լա Պաս Սենտրո, Նիկարագուա
*  Կանեգասակի, Ճապոնիա

## Անվանի էմըրսթցիներ
* Էմիլի Դիքինսոն (1830—1886)&nbsp;— ամերիկացի սիրված բանաստեղծուհի
* Օսմին Բեյքեր (1800—1875)&nbsp;— կոնգրեսմեն, իրավագետ
* Մեյսոն Քուք Դառլինգ (1801—1866)&nbsp;— կոնգրեսմեն
* Յուջին Ֆիլդ (1850—1895)&nbsp;— բանաստեղծ, երգիծաբան
* Չինուա Աչեբե (1930—2013) Մասաչուսեթսի համալսարանի պրոֆեսոր 
* Ումա Թուրման&nbsp;— օսկարակիր կինոդերասանուհի

## Կլիմա

## Տեսարժան վայրեր
*  Էմըրսթի մշակույթի կենտրոն և գործարարության զարգացման կենտրոն
* Էմըրսթի տարածաշրջանի առևտրի պալատ
* Էմըրսթի կինոարվեստի կենտրոն
* Բնական պատմության Բենեսկի թանգարան
* Էմիլի Դիքինսոնի տուն-թանգարան 
* Գրքի նկարազարդման արվեստի Էրիկ Կարլ թանգարան
* Բնապահպանական կրթության հիչքոքյան կենտրոն Հեմփշիրի քոլեջում
* Արվեստի թանգարան՝ շուրջ 18.000 ցուցանմուշներով (Էմըրսթի քոլեջում)
* Թեոդոր Բեյրդի կեցավայր (ճարտարապետ՝ Ֆրենկ Լլոյդ Ռայթ) 
* *W. E. B. Du Bois Library*՝ գրադարան Մասաչուսեթսի համալսարանում (ակադեմիական ամենաբարձր գրադարանն է Ամերիկայի Միացյալ Նահանգներում)
* Հրեական գրքի կենտրոն

## Պատկերասրահ

Amherst Massachusetts.jpg|Քաղաքի համայնապատկերը թռչնաթռիչքի բարձրությունից
Town Hall, Amherst MA.jpg|Քաղաքապետարանը
National Yiddish Book Center, Amherst MA.jpg|Հրեական գրքի կենտրոնը
Mount Norwottuck in Autumn.jpg|Շրջակա բնությունը
Umass Amherst Skyline.jpg|Մասաչուսեթսի համալսարանը
North Congregational Church, North Amherst MA.jpg|Եկեղեցին
Emily Dickinson Homestead, Amherst, Massachusetts (from left).JPG|Էմիլի Դիքինսոնի տուն-թանգարանը
Amherst College Museum of Natural History.jpg|Բնական պատմության թանգարանում
Amherst College College Row.jpg|Էմըրսթի քոլեջը
Hampshire College Library Lawn.jpg|Հեմփշիրի քոլեջի գրադարանը


## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ

* Պաշտոնական կայքէջը
* Digital Amherst, an online repository of historic information about Amherst
* Amherst Downtown BID

Կատեգորիա:ԱՄՆ-ի բնակավայրեր
Կատեգորիա:ԱՄՆ-ի համալսարանական քաղաքներ
Կատեգորիա:Բնօրինակում անաղբյուր հոդվածներ
Կատեգորիա:Մասաչուսեթսի քաղաքներ
Ծիծաղելի մարդու երազը (մուլտֆիլմ)

**«Ծիծաղելի մարդու երազը»**, ռեժիսոր Ալեքսանդր Պետրովի ռուսական մուլտիպլիկացիոն ֆիլմ մեծահասակների համար` Ֆեոդոր Դոստոևսկու համանուն պատմվածքի մոտիվներով։ Կատարվել է «Գեղանկարչություն ապակու վրա» տեխնոլոգիայով։

## Սյուժե
Գլխավոր հերոսը (պատմողը) պատրաստվում է ինքնասպան լինել, բայց քնում է և տեսնում է երազ, որը փոխում է նրա ամբողջ աշխարհայացքը՝ բացելով կյանքի նոր իմաստ։

## Ստեղծողներ

Խումբը շնորհակալություն է հայտնում Լ․ Զվոնիկովուին, Լ․ Վորժցովին, Լ․ Տեպլովուին, Յուրի Նորշտեյնին, Գ․ Ուկրաինսկին, Վ․ Կրաևային, Յ․ Ալեկսեևային, Վ․ Բելկինին, Ս․ Զամարևային, Լ․ Իվանսկայային և Դ․ Շիլկոյին ֆիլմում աշխատելու համար։

## Մրցանակներ
* Մ/Ֆ անիմացիոն ֆիլմերի «Оտավա’92» - Առաջին մրցանակը իր կատեգորիայում և Անիմացոին ֆիլմի միջազգային ասոցիացիայի հատուկ մրցանակ։
* 16-րդ Մ/Ֆ անիմացիոն ֆիլմերի «Սինանիմա’92», Էշպինո (Պորտուգալիա) - Առաջին մրցանակը իր կատեգորիայում։
* Մ/Ֆ անիմացիոն ֆիլմեր Անեսիում (Ֆրանսիա), 1993 թվական - Մրցանակ լավագույն կ/մ ֆիլմ։
* 7-րդ ՄՖ անիմացիոն ֆիլմեր Շտուտգարտում, 1994 թվական - Առաջին մրցանակ։
* Տիրասպոլում (Մոլդավիա), 1994 թվական - Առաջին մրցանակ։

## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն
*

## Արտաքին հղումներ
* «Ծիծաղելի մարդու երազը» «Հայրենական կինոյի հանրագիտարան» կայքում
* Հարցազրությց Ալեքսանդր Պետրովի հետ

Կատեգորիա:1990-ականների ռուսերեն ֆիլմեր
Կատեգորիա:1992 դրամա ֆիլմեր
Կատեգորիա:1992 մուլտֆիլմեր
Կատեգորիա:Ռուսական դրամա ֆիլմեր
Իսլամական ագրարային հեղափոխություն

**Իսլամական ագրարային հեղափոխություն** (նաև՝ ա**րաբական ագրարային հեղափոխություն, միջնադարյան կանաչ հեղափոխություն**), արաբական խալիֆայությունում գյուղատնտեսական խոշոր բարեփոխումներ և դրա հետ կապված՝ իսլամական Ոսկե դարաշրջանում՝ մ. թ. ա. 8-13-րդ դարերում, առաջընթաց երկրագիտության, բնական գիտությունների և տնտեսագիտության բնագավառում։ Տերմինը 1974 թվականին առաջարկել է պատմաբան Էնդրյու Ուոթսոնը։

Եվրոպայից հարավ մինչև Կենտրոնական Ասիա Արաբական խալիֆայության հաստատման արդյունքում ստեղծվել է գլոբալ տնտեսություն, որը թույլ է տվել արաբական և մուսուլմանական այլ առևտրականների իրականացնել լայն առևտրափոխանակում խալիֆայության ամբողջ տարածքում և նրա սահմաններից դուրս․ տարածել տարատեսակ մշակաբույսեր և գյուղատնտեսական տեխնոլոգիաներ, արաբական աշխարհի գյուղատնտեսական մշակաբույսերից բացի, սորգո (Աֆրիկա), ցիտրուսային մրգեր (Չինաստան), Հնդկաստանի տարբեր մշակաբույսեր (մանգո, բրինձ, բամբակ, շաքարեղեն)։ ... Մի շարք հետազոտողներ այս ժամանակահատվածը անվանում են «բերքի գլոբալիզացիա»։ Նոր մշակույթների ի հայտ գալը, գյուղատնտեսության մեքենայացումը հանգեցրել են տնտեսության մեծ տեղաշարժերի, բնակչության բաշխման, ցանքատարածությունների տեսակների,  գյուղատնտեսական արտադրության, բնակչության եկամուտների, քաղաքաշինության, աշխատանքի բաշխման։

## Աշխարհագրություն
Արաբական խալիֆայության ձևավորման ժամանակ նախկինում մեկուսացված շատ շրջաններ միավորվել էին մեկ պետության մեջ, որի պատճառով նրանց միջև սկսվել է ինտենսիվ գիտական, առևտրային և տնտեսական փոխանակում։ Իսլամական ծովագնացները սկսել են ակտիվորեն ուսումնասիրել հարևան շրջանները՝ ներառյալ Եվրոպան, Չինաստանը և Հնդկաստանը։

Գլոբալիզացման ազդեցությունը աստիճանաբար աճել է և նրա գագաթնակետը խալիֆայության գոյության հետագա փուլերում պատմագրության մեջ կոչվել է Իսլամի Ոսկե դար։

## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն

* Donald Routledge Hill, *Islamic Science And Engineering*, Edinburgh University Press (1993), ISBN 0-7486-0455-3
* George Sarton, *The Incubation of Western Culture in the Middle East*, A George C. Keiser Foundation Lecture, March 29, 1950, Washington DC, 1951
* Maya Shatzmiller (1994), *Labour in the Medieval Islamic World*, Brill Publishers, ISBN 90-04-09896-8
* Watson, Andrew. *Agricultural innovation in the early Islamic world*. Cambridge University Press.

Կատեգորիա:Տեխնոլոգիայի պատմություն
Կատեգորիա:Իսլամի պատմություն
Կատեգորիա:Գյուղատնտեսություն
Կատեգորիա:Գլոբալացում
Քոհգիլուե և Բոյեր Ահմադ

thumb|250px|'''Համին լեռը''', Շադեգանը, Բաշթը, Գեչսարանը ձմռան ավարտին

**Քոհգիլուե և Բոյեր Ահմադ** (, *Օսթան-է Քոհգիլուե վա Բոյեր Ահմադ*), օսթան (նահանգ) Իրանի Իսլամական Հանրապետության հարավ-արևմուտքում, երկրի 31 օսթաններից մեկը։ Հյուսիսից սահմանակից է Չհարմահալ և Բախտիարի, հյուսիս-արևելքից` Սպահան, հարավ-արևելքից` Ֆարս, հարավից` Բուշեհր, արևմուտքից` Խուզեսթան օսթաններին։ Օսթանի տարածքը կազմում է , բնակչությունը՝ ։ Վարչական կենտրոնը Յասուջ քաղաքն է։

Օսթանի առանձնացել է Խուզեսթանից 1963 թվականին։
2014 թվականից օսթանը մասն է կազմում Իրանի 2-րդ տարածաշրջանի, որի կենտրոնն է Սպահան քաղաքը։

## Բնակչություն
2006 թվականի մարդահամարի տվյալներով օսթանի բնակչությունը կազմում էր 621 428 մարդ` 125 779 տնային տնտեսություններում։ 2011 թվականի մարդահամարը հաշվառել էր 658 629, որոնք ապրում էին 156 176 տնտեսություններում։ Ըստ վերջին` 2016 թվականի մարդահամարի տվյալների` բնակչությունը կազմում էր արդեն 713 052 մարդ` 186 320 տնտեսություններում։

Տասը հազարից ավել բնակչություն ունեցող քաղաքներն են Յասուջը (բնակչությունը 2016 թվականի դրությամբ` 134 532 մարդ), Դոգոնբադանը (96 728 մարդ), Դեհդաշտը (57 036  մարդ), Լիքաքը (19 857 մարդ), Մադավանը (18 078 մարդ), Չարամը (15 218 մարդ), Լանդեն (12 772 մարդ) և Բաշտը (10 764 մարդ)։ Ընդհանուր առմամբ քաղաքներում է ապրում 397 461 մարդ կամ օսթանի բնակչության 55,9%-ը։

Բնակիչները հիմնականում լոռեր են, նաև` պարսիկներ և քաշքայներ։

## Պատմություն
Նախկինում Կոhգիլուիը և Բոյերահմեդը եղել են Ֆարսի նահանգի և (մինչև 1963 թվականի հունիսի 23-ը) Խուզեսթան նահանգի կազմի մեջ։ Առանձնացումն եղել է 1963 թվականի հունիսի 13-ին տեղի ունեցած անկարգությունների արդյունքում։ Անկախ նահանգի վերջնական ձևավորումն ավարտվեց 1974 թվականի մարտին։

Մարզն ունի պատմամշակութային արժեք ունեցող 132 գրանցված տարածք։

## Աշխարհագրություն
Նահանգի տարածքը հիմնականում զբաղեցնում են Զագրոսի լեռները։ Ամենաբարձր կետը տեղակայված է Դենայի լեռնաշղթայում (4409 մ)։ Կոhգիլուիը և Բոյերահմեդը նահանգի լեռները ծածկված են կաղնու անտառներով։ Բնական աղբյուրները, երգեցիկ թռչունները և մաքուր օդը գրավում են մեծ թվով բնության սիրահարների։

## Վարչական բաժանում
Քոհգիլուե և Բոյեր Ահմադ օսթանը բաժանված է 9 շահրեստանների (գավառների).
400px

## Տնտեսություն
Տնտեսության հիմնական ճյուղերն են նավթավերամշակումը, սննդային, մանրագործական, փայտամշակման արդյունաբերությունը, շինանյութերի, առևտրի արտադրությունը, գյուղատնտեսությունը, զբոսաշրջությունը։ Յասուջ քաղաքում տեղակայված է «Նեշնլ Իրանին Օյլ Ռեֆայնինգ էնդ Դիստրիբյուշն» ընկերության նավթավերամշակման գործարանը։

## Ուսումնական հաստատություններ
* Յասուջի համալսարան
* Յասուջի բժշկական համալսարան
* Islamic Azad University of Gachsaran

## Տեսարժան վայրեր
Յասուջ քաղաքում է գտնվում հնագույն Պաթավեհ կամուրջը և Պայ-ե Չոլ գերեզմանոցը, Խոսրավի բլուրը՝ Աքեմենյան դարաշրջանի ավերակներով։ Յասուջայի մերձակայքում՝ Ֆարս տանող ճանապարհին, կա Թանգ-էլ Մեյրան («Պարսկաստանի դարպաս») անցուղին, որտեղ Ալեքսանդր Մակեդոնացին հաղթեց Աքեմենյան զորքերին։

Յասուջայի շրջակայքում են գտնվում նաև կաղնու անտառները և Թանգ-ե Թամորադին ջրվեժները։ Սիսախթ քաղաքի մոտակայքում են գտնվում Սասանյան և Սաֆավիդ դարաշրջանների ավերակները ու Դենա լեռան արգելոցը։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Իրանի աշխարհագրություն
Կատեգորիա:Իրանի նահանգներ
Զախար Դիլանյան

**Զախար Հակոբի Դիլանյան** (, ), հայազգի ռուսաստանցի ֆուտբոլիստ, կիսապաշտպան։

## Կարիերա
Սանկտ Պետերբուրգի «Կոլոմյագի» մարզադպրոցի սան է։ Հանդես է եկել «Զենիթի» երիտասարդական և երկրորդ ակումբներում։ 2015 թվականի օգոստոսին տեղափոխվել է Հայաստան, որտեղ պայմանագիր է կնքել բարձրագույն խմբում հանդես եկող «Ուլիսի» հետ Լ Այս ակումբի կազմում անց է կացրել մեկ խաղ՝ օգոստոսի 15-ին «Գանձասարի» դեմ (0:3)՝ 63-րդ րոպեին փոխարինել է պերուացի Կլաուդիո Տորեխոնին։ 2016 թվականի ձմռանը «Ուլիսը» դուրս է մնացել Հայաստանի առաջնությունից, և Դիլանյանն ավարտել է իր ֆուտբոլային կարիերան։

Ավելի ուշ Սանկտ Պետերբուրգում աշխատել է որպես մանկապատանեկան մարզիչ։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Статистика на сайте «Зенита»

Կատեգորիա:Հայ ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Ռուս ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Տղամարդկանց ֆուտբոլի կիսապաշտպաններ
Անցիրաբե

**Անցիրաբե**, ըստ մեծության երրորդ մեծ քաղաքը Մադագասկարում։ Բնակչությունը մոտ 250 հազար մարդ է։ Քաղաքը Վակինանկարատրա տարածաշրջանի մայրաքաղաքն է։ Անցիրաբեն գտնվում է մոտ 1500 մ բարձրության վրա, ինչի պատճառով քաղաքի կլիման զով է։

Քաղաքում գտնվում են «Տիկո» (արտադրում է կաթնամթերքի և սննդամթերքի տեսակներ), «Սթար Բրասերիզ» (արտադրում է ըմպելիքներ), «Կոտոնա» (տեքստիլ արտադրանք) և «Կոբամա» (հացահատիկ) ընկերությունները։

Քաղաքում է գտնվում Անտանանարիվու—Անցիրաբե երկաթուղու վերջնին կետը, որով ներկայումս իրականացվում են միայն ապրանքափոխադրումները։  Վինանինկարենից երկաթգիծը ձգվում է դեպի հարավ, բայց շինարարությունը դեռ անավարտ է։ № 7 պետական երթուղին Անցիրաբե քաղաքը հյուսիսից կապում է Անտանանարիվա քաղաքի հետ, իսկ հարավից՝ Ֆիանարանցուա և Թուլիարոյ քաղաքների հետ։

Քաղաքում կան տաք աղբյուրներ և տաք լոգարաններ, որոնք հատկապես հայտնի են եղել 19-րդ դարում:Անցիրաբեից ոչ հեռու գտնվում է հրաբխային ծագման Թրիտրավա լիճը։

Քաղաքը հիմնադրվել է նորվեգացի միսիոներների կողմից, որոնց դուր է եկել այստեղի կլիման։ Քաղաքի անունը թարգմանվում է որպես  «մի վայր, որտեղ շատ աղ կա»։

## Պատկերասրահ

Image:Antsirabe01.jpg|Քաղաքի կենտրոնը
Image:Antsirabe - église.JPG|Տաճար
Image:Antsirabe - hôtel des Thermes.JPG|Տերմայի հյուրանոց
Image:Lake Tritriva 02.jpg|Թրիտրավա լիճ


## Ծանոթագրություն

## Արտաքին հղումներ
* Անցիրաբե քաղաքի պաշտոնական կայք

Կատեգորիա:1872 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր
Կատեգորիա:Աֆրիկայի բնակավայրեր
Կատեգորիա:Մադագասկար
Կատեգորիա:Մադագասկարի քաղաքներ
Անամբրա

**Անամբրա** (անգլ. Anambra State), նահանգ Նիգերիայի հարավում։ Նիգերիայի ամենափոքր նահանգներից է (36-ից 35-րդ տեղ)։ Նահանգի վարչական կենտրոնը Ավկա քաղաքն է։ Ամենամեծ քաղաքները Օնիչան և Նևին են։ Նահանգը կոչվում է Անամբրա գետի անունով։

## Պատմություն
10-րդ դարից մինչև 1911 թվականը նահանգում էր գտնվում միջնադարյան Նրի պետությունը։

Անամբրան կարևոր դեր ունեցավ Բիֆրան Անկախության պատերազմի վերջին փուլերում. Ուլի / Ամորկա քաղաքում կառուցվեց օդանավակայան, որի միջոցով Սան Տոմեից մարդասիրական օգնություն էր հասցվում Բիաֆրա։ Շվեդական ավիատոր Կառլ Գուստավ ֆոն Ռոզենը օգնեց կազմակերպել «Բիֆրան» օդուժը, որը բաղկացած էր հինգ «Malmö MFI-9» ինքնաթիռից, որոնք տեղակայված էին Ուգա օդանավակայանում։ 1976 թվականին Արևելյան Կենտրոնական նահանգի բաժանմամբ ստեղծվեց Անամբրա նահանգը, որը 1991 թվականին բաժանվեց ներկայիս Անամբրա և Էնուգու նահանգների միջև։

## Բնակչություն
Նահանգի բնակչության ճնշող մեծամասնությունը (98%) կազմում են իգբո ազգը։ Իգալայի փոքրամասնությունը բնակվում է նահանգի հյուսիս-արևելքում։

## Վարչատարածքային բաժանում
Նահանգը բաժանված է տեղական ինքնակառավարման 21 տարածքների։ 
thumb|right|300px|alt=Anambra State LGA Map alt text|Անամբրա նահանգի վարչական բաժինների քարտեզ:

* Aguata
* Awka North
* Awka South
* Anambra East
* Anambra West
* Anaocha
* Ayamelum
* Dunukofia
* Ekwusigo
* Idemili North
* Idemili South
* Ihiala
* Njikoka
* Nnewi North
* Nnewi South
* Ogbaru
* Onitsha North
* Onitsha South
* Orumba North
* Orumba South
* Oyi

## Տնտեսություն
Պետությունը արտադրում է բնական գազ, նավթ և բոքսիտ։ 2006 թվականին այստեղ բացվեց Նիգերիայի առաջին մասնավոր «Orient Petroleum Refinery» նավթավերամշակման գործարանը։ Գրեթե ամբողջ տարածքը հարմար է գյուղատնտեսության համար։ Ի թիվս այլոց, մշակվում են յուղի արմավենու, եգիպտացորենի, բրնձի և կասավայի մշակաբույսեր։

## Հայտնի բնիկներ և բնակիչներ

* Նուելա Նժուբիգբո` դերասանուհի

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Online Nigeria — Anambra state

Կատեգորիա:1976 հիմնադրված պետություններ և տարածքներ
Ջոկատ 100

«**Ջոկատ 100»**   Ճապոնիայի կայսերական բանակի հատուկ ջոկատ (կվանտունական բանակի մաս)։ Հատուկ ծածկագրով այն կրում էր հետևյալ անվանումը ՝ «Զինվորական ձիերի հիվանդությունների կանխարգելման վարչություն»։ Ջոկատն զբաղվում էր կենսաբանական զենքերի ուսումնասիրությամբ։ Այն անմիջապես ենթարկվում էր ճապոնական ոստիկանությանը։ «Ջոկատ 100»-ի հիմնական հենակետը գտնվում էր Սինցզին նահանգից 10 կիլոմետր հարավ՝ Մենցզյաթուն քաղաքում․ մեկ այլ հենակետ գտնվում էր Մոկոտանում ՝ Չանգժոուից հարավ։

## Ջոկատի գործունեությունը
«Ջոկատ 100»-ն իր աշխատակիցների քանակով փոքր էր «Ջոկատ 731»-ից և ուներ 800 աշխատող։ Նրա նպատակն էր տարեկան արտադրել 1000 կիլոգրամ սիբիրյան ախտանիշի շտամներ, 500 կիլոգրամ սապա տեսակի բակտերիաներ և 100 կիլոգրամ ժանգասնկեր։ Սարքավորումների բացակայության պատճառով լաբարատորիան ամբողջ հզորությամբ չէր աշխատում։ «Ջոկատ 100»-ն ուսումնասիրում էր հիվանդությունների հարուցիչները, որն ի հայտ էր գալիս կենդանիների մոտ։ Ճապոնիայի կայսերական բանակը փորձեց մի շարք փորձարկումների հիման վրա զարգացնել չինական և սովետական զորքերի հեծելազորը ոչնչացնելու եղանակներ, քանի որ այդ ժամանակ հեծելազորը դեռ չէր կորցրել իր մարտական ներուժը, ինչպես նաև  տարածում էր հիվանդություններ գյուղական շրջանում՝ վարակելով կենդանիներին։ Ականատեսների վկայությամբ, ջոկատը փորձարկումներ էր անում նաև մարդկանց վրա, որը հակացուցված էր։ Այդ առումով ավագ սերժանտ Կադզուո Միտոմոն գրեց հետևյալը․

- Ես շիլայի մեջ ավելացրի մեկ գրամ հերոյին և շիլան տվեցի չինացի բանտարկյալին, ով այն կերավ։ 20 րոպե հետո նա կորցրեց գիտակցությունը, 15-16 ժամ հետո մահացավ՝ գիտակցության չգալով։ Մենք գիտեինք, որ այդ չափաբաժինը մահացու է, բայց մեզ համար միևնույն էր, թե նա կհաղթահարի, թե կմահանա։ Բանտարկյալներից մի քանիսի վրա  տարբեր փորձարկումներ էի անում՝ դրանով պարզում էի բակտերիաների և  յուղերի ազդեցությունը մարդու վրա։ Ռուս բանտարկյալներից մեկն այնքան էր ուժասպառ եղել փորձարկումներից, որ հրաման ստացա սպանել նրան ՝ ներարկելով վակցինա։ Ջոկատի ղեկավար՝ Յուդզիրո Վակամացուն,  հրաման տվեց իր ենթակա՝ Հիրադզակուրային, անասուններին բերել ԽՍՀՄ-ի տարածք, այդ կենդանիների վրա լցնել թունաքիմիկատներ, դրանով նրանց վարակել մահացու թույնով։ Այդպիսով կենդանիները կհատեին ռուսական սահմանը և հիվանդությունը կտարածեին։ Այնուամենայնիվ, այդ պլանները նպատակադրված չէին իրագործվել, և սովետական-ճապոնական պատերազմը չթողեց ճապոնացիներին թաքցնել զանգվածային անմարդկային փորձերի փաստերը։

## Օգտագործված օրգանիզմներ
Ջոկատը փորձարկումների համար օգտագործել է ժանտախտի փայտիկ(ժանտախտի տարածման համար), սապայի հարուցիչ Burkholderia mallei

և սիբիրյան յազվայի հարուցիչ Bacillus anthracis։

## Տես նաև
* Ջոկատ 731
* Սփոփման կայարան

## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն
* Акияма Х. Особый отряд 731./ Перевод с японского М. А. Гусева, В. А. Зломанова, А. Г. Рябкина, Н. Н. Тулинова. — М.: Издательство иностранной литературы, 1958. — 152 с.

## Արտաքին հղումներ
* The Other Holocaust
* Alliance for Preserving the Truth of Sino-Japanese War

Կատեգորիա:Կենսաբանական զենք
Աբովյանի թիվ 7 հիմնական դպրոց

**Աբովյանի թիվ 7 հիմնական դպրոց** Հայաստանի Կոտայքի մարզի Աբովյան քաղաքում։

## Դպրոցի պատմություն
1973 թվականին Աբովյանի թիվ 7 հիմնական  դպրոցը  հիմնադրվել  է  որպես  միջնակարգ  դպրոց՝ նախատեսված  1400  աշակերտի համար, այնուհետև  2010 թվականին վերակազմավորվել է որպես հիմնական դպրոց։ Առաջին տնօրենն եղել է Իշխան Եգորի Հովակիմյանը, որը դպրոցը ղեկավարել է մինչև 1995 թվականը։ Այնուհետև տնօրենի պաշտոնը զբաղեցրել են Գագիկ Անդրանիկի Հակոբյանը (1995-2008 թվականներ), Մելանյա Վիգոյի Մարտիրոսյանը (2009-2012 թվականներ)։ 2012 թվականից դպրոցի տնօրեն է ընտրվել Գոհար Ժորայի Գասպարյանը։

1973-1995 թվականներն ընկած ժամանակահատվածում դպրոցը տվել է տասից ավելի ոսկե և արծաթե մեդալակիր շրջանավարտներ։
Դպրոցն իր գործունեության տարիների ընթացքում ունեցել է բազմաթիվ շրջանավարտներ, որոնցից շատերն իրենց գործունեությունն են ծավալում առողջապահության, կրթության, մշակույթի ոլորտներում և ուժային  կառույցներում։

2014 թվականից սկսած դպրոցում իրականացվում է ներառական կրթություն։

Դպրոցը բաղկացած է երկու մասնաշենքից, որտեղ կա գրադարան, համակարգչային սենյակ, սպորտդահլիճ, լաբորատորիա, ճաշարան, բուժկետ, ռեսուրս կաբինետներ և այլն։ 2016 թվականից գործում է արմաթ ռոբոտաշինության խմբակ։  Դպրոցի ՆԶՊ կաբինետն անվանակոչվել է Արցախյան պատերազմի մասնակից Մխիթար Աբելի Գաբրիելյանի անվամբ։
Դպրոցի այգում տեղադրված է հուշաքար՝ զոհված ազատամարտիկների հիշատակին։

## Զոհված ազատամարտիկներ
*Վոլոդյա Ղազարի Ղազարյան(1970-1995 թվականներ) զոհվել է Աղդամում
*Մխիթար Աբելի Գաբրիելյան (1971-1994 թվականներ) զոհվել է Թալիշում
*Ալիկ Ռաֆիկի Ոսկանյան (1976-1995 թվականներ) զոհվել է Մատաղիսում
*Հարություն Վալերիի Բաբաջանյան (1971-1993 թվականներ) զոհվել է Կուբաթլու
*Պավել Էդիկի Չոբանյան (1965-1992 թվականներ) զոհվել է Վահանում
*Հովհաննես Ալեքսանի Հովհաննիսյան (1973-1993 թվականներ) զոհվել է  Գյուլիստանում
*Գրիգոր Ռուբիկի Սարուխանյան (1974թ անհետ կորել է Հորադիզում 1994թ ապրիլի 20-ին)

## Հայտնի շրջանավարտներ
*Անդրանիկ Ալբերտի Հարությունյան (ԱԺ պատգամավոր)
*Արտակ Լյուդվիկի Դավթյան, քաղաքական գործիչ
*Արտակ Երջանիկի Մովսիսյան
*Հրաչյա Ռաֆայելի Հովհաննիսյան, գիտությունների թեկնածու

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Աբովյանի դպրոցներ
Կատեգորիա:Հայաստանի դպրոցներ
Կատեգորիա:Հայաստանի միջնակարգ և ավագ դպրոցներ
Կատեգորիա:Հայաստանի ուսումնական հաստատություններ
Թոմաս Մերտոն

մինի|Marker commemorating Merton in Downtown Louisville
մինի|«Thomas Merton Square» and Marker in Downtown Louisville
**Թոմաս Մերտոն** (; ), ամերիկացի բանաստեղծ, կուսակրոն քահանա, աստվածաբան, ուսուցիչ, հրապարակախոս, հասարակական գործիչ, Զենկաթոլիկության քարոզիչ։

## Կենսագրություն
Մերտոնը ծնվել է նկարչի ընտանիքում։ Վաղ հասակում կորցրել է մորը, շատ չանցած՝ նաև հորը։ Ռուսաստանում Մերտոնը հայտնի է հիմնականում Անդրեյ Կիրիլենկովի (արձակագիր) և Ռեգինա Դերիևայի (բանաստեղծուհի) ստեղծագործությունների թարգմանությունների շնորհիվ։

Թոմաս Մերտոնն առաջին մասնագիտությամբ բողոքական ուղղության լրագրող էր, բայց չուներ կրոնական հետաքրքրություն։ 1930-ական թվականներին ծանոթացել է կաթոլիկ ուղղության հայտնի գործիչ Եկատերինա Դոխերտի հետ, ով գաղթել էր Ռուսաստանից և «Մադոննայի տուն» կաթոլիկական շարժման հիմնադիր էր։ Մերտոնն իր սոցիալական գործունեությունն սկսել է Հարլեմում՝ Դոխերտիի հիմնած «Ընկերության տանը»։

Հոգևոր որոնումների արդյունքում դարձել է կաթոլիկ ուղղության հետևորդ, դրանից հետո որոշել է վանական դառնալ։ Ժամանակի ընթացքում դարձել է 20-րդ դարի խոշորագույն կաթոլիկ գրող, կաթոլիկություն տարածող։

Ծանոթացել է տարբեր կրոնների բազմաթիվ գործիչների հետ, յուրացրել Ճապոնիայի, Շրի Լանկայի, Տիբեթի բուդդայական մեդիտացիայի տեխնիկան։ Որպես ուսուցիչ՝ նա իր աշակերտների մեջ խոր հարգանք և հետաքրքրություն է սերմանել Արևելքի հոգևոր ժառանգության նկատմամբ։ Վիետնամում ԱՄՆ-ի ագրեսիայի դեմ բողոքի ցույցերից հետո նա՝ որպես ազդեցիկ կաթոլիկ հրապարակախոս, դժգոհել է ամերիկյան իշխանություններից։ Մերտոնին արգելել էին մամուլում հոդվածներ հրապարակել, և նա վանքում կազմակերպել է սամիզդատի տպագրությունը։

Թոմաս Մերտոնը մահացել է Բանգկոկում դժբախտ պատահարի արդյունքում (էլեկտրական հոսանքի հարվածից)։

## Ստեղծագործություններ
* 
* 
* 

; Ռուսերեն

* 
* 

## Գրականություն
* 

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Томас Мертон в библиотеке  Я. Г. Кротова
* Томас Мертон. «Ненасильственное сопротивление Гитлеру в Дании» — глава из книги Thomas Merton. «The Nonviolent Alternative». New York. 1981.
* Томас Мертон. «Внутренний опыт: Заметки о созерцании» — главы из книги.

Կատեգորիա:20-րդ դարի ամերիկացի բանաստեղծներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի բանաստեղծներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի լրագրողներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի հասարակական գործիչներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի ֆեմինիստներ
Կատեգորիա:Բանաստեղծներ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Կոլումբիայի համալսարանի շրջանավարտներ
Կատեգորիա:Պացիֆիստներ
Կատեգորիա:Տղամարդ ֆեմինիստներ
Կատեգորիա:Քեմբրիջի համալսարանի շրջանավարտներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի մանկավարժներ
Լիլ Հադի

**Քոլ Չեյզ Հադսոն** (, , առավել հայտնի որպես **Լիլ Հադի** ()), ամերիկացի ինտերնետային աստղ, որը ստեղծում է կարճ պարային տեսանյութեր Tik Tok հավելվածում։ Հավելվածում առավել հայտնի է որպես Չարլի Դ'Ամելիոյի նախկին ընկեր և Hype House-ի անդամ։ Billboard-ի տվյալներով, նա Tik Tok-ի լավագույն 10 երաժշտական ազդեցիկ մարդկանցից մեկն է, ունի ավելի քան 22 միլիոն բաժանորդ։ Հադսոնը հայտնի է իր e-boy ոճով։ Հադսոնը նախընտրում է, որ իրեն դիմեն իր երկրորդ անունով՝ Չեյզ։

## Կարիերա
Հադսոնն իր կարիերան սկսել է Tik Tok-ում։ 2019 թվականի դեկտեմբերին Հադսոնը Tik Tok-ում հիմնադրել է Hype House անունով խումբը, սոցիալական ցանցերում այլ անձանց հետ միասին։ 2020 թվականի հուլիսի դրությամբ Հադսոնը TikTok-ում ունեցել է ավելի քան 22 միլիոն հետևորդ, իսկ նրա հոլովակները հավաքել են ավելի քան 1 միլիարդ լայք։ Չեյզը ունի նաև յություբյան ալիք։

## Անձնական կյանք
Հադսոնը ծնվել և մեծացել է Կալիֆոռնիա նահանգի Ստոքթոն քաղաքում, Քոլ և Թամարա Հադսոնների ընտանիքում։ Ունի երկու քույր՝ Կարիսան և Մառլենան։

Հադսոնը առաջին և երկրորդ դասարաններում սովորել է Bear Creek միջնակարգ դպրոցում, այնուհետև տեղափոխվել է առցանց դպրոց, սոցիալական ցանցերում իր կարիերան շարունակելու համար։

2020 թվականի հունվարին հաստատվել է, որ Հադսոնը հանդիպում է Չարլի Դ'Ամելիոյի հետ։ 2020 թվականի ապրիլի 14-ին զույգը հայտարարել է բաժանման մասին։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Ամերիկացի ալտերնատիվ ռոք երաժիշտներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի գործարարներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի դերասաններ
Կատեգորիա:Ամերիկացի երգիչներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի ինտերնետային աստղեր
Կատեգորիա:Ամերիկացի պարողներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի ռոք երգիչներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի տիկտոկերներ
Կատեգորիա:Բեմական կեղծանուններ
Կատեգորիա:Համացանցային մեմեր
Չատ Կոբջիտտի

**Չատ Կոբջիտտի** (, ), թայլանդացի գրող։ Մի քանի հայտնի վեպերի և կարճ պատմությունների հեղինակ է։

## Կարիերա
Չատ Կոբջիտտին ծնվել է 1954 թվականին՝ Սամուտ Սակխոն գավառում։ 1969 թվականին՝ 15 տարեկան հասակում, հրատարակում է առաջին պատմվածքը, որը կոչվում է «Նակրիան Նակլենգ» (Դպրոցական խուլիգաններ)։ Առաջին բանաստեղծությունն է «Կհամպհիպակսա» (Դատապարտություն), որը նրան հայտնի է դարձրել։ «Կհամպհիպակսա»-ն համարվել է որպես տարվա գիրք և ստացել է առաջին Հարավարևելյան Ասիայի գրականության մրցանակ։ Այն լույս է տեսել անգլերեն լեզվով։ Գրքի հիման վրա նկարահանվել է «Այ Ֆակ» լիամետրաժ ֆիլմը (2004 թվական)։
1994 թվականին «Ժամանակ» վեպը արժանացել է բարձր գնահատականի քննադատների կողմից։ Վեպի համար նա երկրորդ անգամ արժանացել է Հարավարևելյան Ասիայի գրականության մրցանակին։ «Գրականության» անվանակարգում 2004 թվականին ճանաչվել է Թաիլանդի ժողովրդական արտիստ։ «Սովորական պատմություն» և «Ելք չկա» վեպերը նույնպես համարվում են հեղինակի ակնառու գործերից։
Չատ Կոբջիտտին հանդես է եկել դասախոսությամբ Թայլանդի մի քանի դպրոցներում և համալսարաններում։ Իր ամբողջ կյանքը նվիրել է գրականությանը։ Հաճախ նշում է, որ պատրաստ է օգնել  տաղանդավոր երիտասարդներին գտնել իրենց ճանապարհը՝ զարգանալ ճիշտ ուղությամբ։ Հիմնել է Սամնակպհիմ Հեն հրատարակչությունը (Howling Books)։ Չատ Կոբջիտտինի աշխատանքները թարգմանվել են անգլերեն, ֆրանսերեն, գերմաներեն, ճապոներեն, չինարեն և մալայերեն լեզուներով։

## «Դատապարտություն» վեպը
Վեպի գլխավոր հերոսը Ֆակ անունով երիտասարդ տղա է։ Իրադարձությունները տեղի են ունենում մի փոքր գյուղում, որտեղ մարդիկ միմյանց ճանաչում են։ Նախկինում Ֆակը երազում էր անցկացնել իր ամբողջ կյանքը վանականության մեջ։ Սակայն Ֆակի տարեց հայրը վատառողջ էր, նրան անհրաժեշտ էր ֆերմայում օգնական։ Նա ստիպված էր թողնել հոգևոր ծառայությունը որպեսզի օգնի իր տարեց հորը։ Աշխատանքի է անցում գավառական տաճարի դպրոցում՝ որպես հավաքարար։ Հոր մահից հետո ամուսնանում է խորթ մոր հետ։ Փորձելով նրան պաշտպանել թշնամական հասարակությունից, դառնում է հարևանների կողմից նախապաշարմունքների և թյուրըմբռման զոհ։ Նա հանգստություն է գտնում խմիչքի մեջ, որի միջոցով մոռանում է խնդիրները։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:20-րդ դարի գրողներ
Արևմտյան Պապուա

**Արևմտյան Պապուա** (,) նահանգ Ինդոնեզիայում, տեղակայված Նոր Գվինեա կղզում։ Բնակչությունը ՝ 760 422 մարդ։ (2010)։ Վարչական կենտրոնը Մանոքվար քաղաքն է։

## Աշխարհագրություն
Մարզում ընդգրկում է Չենդրավասի թերակղզին (Թռչնի գլխավերևի թերակղզի) հարակից կղզիներով։

## Պատմություն
Մինչև 2007 թվականի փետրվարի 7-ը գավառը կոչվում էր Արևմտյան Իրյան Ջայա, հետո անվանափոխվեց Արևմտյան Պապուա։ Այնուամենայնիվ, նոր անունն օրինականացնելու համար պահանջվում է լրացուցիչ ընթացակարգեր։ Մարզը ձևավորվել է 2003 թվականին ՝ Իրան Ջայայի նախկին նահանգի բաժանման արդյունքում։

## Բնակչություն
Նահանգը բնակեցված է ավստոնեզական (Իրարուտու, Կուրի, Բիակ, Վայգեո և այլն) և պապուասյան լեզուներով խոսող ժողովուրդներով։ Այդ թվում՝ միայն այստեղ ընդգրկված են մայբրատական և Աաևելաչենդրավական ընտանիքների լեզուները, ինչպես նաև Արևմտյան Պապուան, Մայրասյան, անդր-Նոր Գվինեական ընտանիքների բազմաթիվ լեզուներ, ինչպես նաև աբունի, մպուրի և խաթամի մեկուսարաններ։

## Վարչական բաժանում
Մարզը ներառում է 10 շրջան (kabupaten) և 1 քաղաքային համայնք (kota).

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Экспедиции Олега Алиева в Западное Папуа

Կատեգորիա:Պապուա Նոր Գվինեա
UDFj-39546284

**UDFj-39546284** մի փոքր գալակտիկա է,  կազմված կապույտ աստղերից, որոնք առաջացել էին դեռևս 13,4 միլիարդ տարի առաջ, այսինքն Մեծ պայթյունից մոտ 380 միլիոն տարի հետո։ Այն մինչ օրս հայտնաբերված ամենահեռավոր գալակտիկաներից մեկն է։ 

## Հեռավորությունը
Գալակտիկան հայտնաբերվել է Hubble Ultra Deep Field ծրագրի շրջանակներում։ 2011 թվականի հունվարին պարզվեց, որ այն մոտ 150 միլիոն լուսային տարով ավելի հեռու է քան նախորդ ռեկորդակիրը՝ UDFy-38135539- ից : Այս գալակտիկան կարող է մնալ հայտնաբերված ամենահեռավոր օբյեկտը, մինչև այս տասնամյակի ընթացքում James Webb տիեզերական աստղադիտակի պլանավորված մեկնարկը։ Գալակտիկայի կարմիր շեղումը նախ գնահատվեց z \approx 10, բայց, ի տարբերություն UDFy-38135539, UDFj-39546284- ի համար ան  սպեկտրոսկոպիկորեն հաստատված չէր, ինչի պատճառովկասկածի տակ դրվեց կարմիր շեղման որոշված արժեքը և դրա հետ միասին դրա հեռավորությունը։

Այս գալակտիկայի հայտնաբերումից առաջ ամենահեռավոր գալակտիկան UDFy-38135539- ն էր Վառարան համաստեղությունից, որը գտնվում է 13,1 միլիարդ լուսային տարի հեռավորության վրա։ 2012-ի նոյեմբերին հայտնաբերվեց ավելի հեռավոր օբյեկտ` Ընձուղտի  համաստեղությունում, որը նշանակվեց MACS0647-JD: Այս գալակտիկան գտնվում է Երկրից 13.3 միլիարդ լուսային տարի հեռավորության վրա (կարմիր շեղումը z = 10.7) : Այնուամենայնիվ, արդեն 2012-ի դեկտեմբերին UDFj-39546284- գալակտիկայի կարմիր շեղումը որոշվեց՝ z = 11.9, և հետևաբար դրա հեռավորությունը առնվազն 13.42 միլիարդ լուսային տարի է :

## Պատկերներ

Պատկեր:Hudf09z10nl.png|UDFj-39546284
Պատկեր:UDFj-39546284.tif|UDFj-39546284- ը կարմիր կաթիլի տեսք ունի


* Hubble Ultra Deep Field 
* Hubble խորքային դաշտ 
* Hubble Deep Field South 
* Distանկը ամենահեռավոր աստղագիտական օբյեկտների 
* GN-z11- ը ամենահեռավոր սպեկտրոսկոպիկ հաստատված գալակտիկան է

## Ծանոթագրություններ
Բոլիվիայի օրհներգ

**Բոլիվիայի ազգային օրհներգ** (, *Ազատության հայրենասիրական երթ)*, Բոլիվիայի պետականորեն ընդունված օրհներգը։

## Պատմություն
Տեքստը գրվել է 1851 թվականին՝ Բոլիվիայի անկախության հռչակագրի և երկրի սահմանադրության հեղինակներից մեկի՝ Խոսե Իգնասիո դե Սանխինեսի կողմից։ Երաժշտությունը գրել է իտալացի կոմպոզիտոր Լեոպոլդո Բենեդետտո Վինչենտին։ Ինքը` Վինչենտին որոշ ժամանակ ապրել է Չիլիում և եղել է պայմանագրային զինծառայող տեղի բանակում, քաջատեղյակ էր Չիլիի օրհներգին։ Այնտեղից էլ նա վերցրել է Բոլիվիայի օրհներգի երաժշտությունը և այդ պատճառով էլ Բոլիվիայի և Չիլիի օրհներգերը նման են իրար։

## Տեքստ
**I<br>
Bolivianos: el hado propicio<br>
coronó nuestros votos y anhelo;<br>
es ya libre, ya libre este suelo,<br>
ya cesó su servil condición.<br>
Al estruendo marcial que ayer fuera<br>
y al clamor de la guerra horroroso<br>
siguen hoy, en contraste armonioso,<br>
dulces himnos de paz y de unión. (bis)

***Երգչախումբ<br>
*De la Patria el alto nombre*<br>
*en glorioso esplendor conservemos*<br>
*Y, en sus aras, de nuevo juremos*<br>
*¡Morir antes que esclavos vivir!*

*'II
Loor eterno a los bravos guerreros
Cuyo heroico valor y firmeza
Conquistaron las glorias que empiezan
Hoy Bolivia feliz a gozar
Que sus nombres el mármol y el bronce
A remotas edades transmitan
Y en sonoros cantares repitan:
Libertad! Libertad! Libertad! (bis)

***Երգչախումբ

'''III<br>
Aquí alzó la justicia su trono<br>
Que la vil opresión desconoce<br>
Y en su timbre glorioso legose<br>
Libertad, libertad, libertad<br>
Esta tierra inocente y hermosa<br>
Que ha debido a Bolívar su nombre<br>
Es la patria feliz donde el hombre<br>
Vive el bien de la dicha y la paz (bis)

***Երգչախումբ

**IV<br>
Si extranjero poder algún día,<br>
Sojuzgar a Bolivia intentare<br>
A destino fatal se prepare<br>
Que amenaza a soberbio invasor<br>
Que los hijos del grande Bolívar<br>
Hayan ya mil y mil veces jurado<br>
Morir antes que ver humillado<br>
De la patria el augusto pendón. (bis)

**''Երգչախումբ

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Гимн на сайте nationalanthems.info

Կատեգորիա:Ազգային օրհներգեր
Կատեգորիա:Բոլիվիայի մշակույթ
Կատեգորիա:Բոլիվիայի պետական խորհրդանիշեր
Կատեգորիա:Իսպաներեն երգեր
Կատեգորիա:Օրհներգեր
The Code

***The Code***, հարավկորեական բոյ բենդ Monsta X-ի հինգերորդ մինի ալբոմը։ Այն թողարկվել է 2017 թվականի նոյեմբերի 7-ին` Starship Entertainment-ով և տարածվել է Kakao M-ի միջոցով։ Ալբոմը բաղկացած է յոթ երգից, ներառյալ գլխավոր «Dramarama» սինգլը։

## Տրեկ-լիստ

## Չարթեր
### Ամենշաբաթյա չարթ

### Ամենամսյա չարթ

### Տարեկան չարթ

## Վաճառք

## Հաղթանակներ
### Քննադատություն

### Երաժշտական ծրագրեր

### Տարվա ավարտի մրցանակներ

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:2017 մինիալբոմներ
Կատեգորիա:Կորեերեն մինիալբոմներ
Folklore

«**Folklore**» (), ամերիկացի երգչուհի և երգերի հեղինակ Թեյլոր Սվիֆթի ութերորդ ստուդիական ալբոմ։ Այն թողարկվել է 2020 թվականի հուլիսի 24-ին Republic Records լեյբլի միջոցով՝ Սվիֆթի յոթերորդ՝ «Lover» (2019) ստուդիական ալբոմի թողարկումից տասնմեկ ամիս անց։ Ալբոմը ձայնագրվել է մեկուսացման մեջ COVID-19 համավարակի ժամանակ՝ Աարոն Դեսների, նրա վաղեմի համահեղինակ Ջեք Անտոնոֆի և հենց Սվիֆթի պրոդյուսերությամբ։ «Folklore» ալբոմի մասին հայտարարվել է սոցցանցերում իր թողարկումից մի քանի ժամ առաջ։

## Նախապատմություն և թողարկում
«Folklore» ալբոմը գրվել և ձայնագրվել է մեկուսացման մեջ COVID-19 համավարակի ժամանակ։ Սվիֆթը «ներդրել է [իր] բոլոր քմահաճույքները, երազանքները, մտավախությունները և մտորումները» ալբոմի մեջ` համագործակցելով իր որոշ «երաժշտական հերոսների» հետ։ Ապրիլի վերջին Սվիֆթը դիմել է ամերիկյան՝ The National ինդի ռոք խմբի կիթառահար Աարոն Դեսներին, որպեսզի վերջինս հեռակա կերպով երգեր գրի նրա համար։ Դեսներն աշխատել է Սվիֆթի հետ ալբոմի տասնվեց երգերից տասնմեկի վրա, մինչդեռ մնացած՝ 5 երգերը Սվիֆթը գրել է Ջեք Անտոնոֆի, Ուիլյամ Բոուերիի և Bon Iver-ի հետ։ Դեսները նշել է, որ «կարծում էի, որ որոշ ժամանակ կպահանջվի երգելու գաղափարների համար» և «ոչ մի ակնկալիք չունեի այն մասին, թե ինչ կարող ենք անել հեռակա», բայց հաճելիորեն զարմացած էր, որ «երաժշտության փոխանակումից մի քանի ժամ անց իմ հեռախոսի վրա գալիս էր Թեյլորի՝  ամբողջությամբ գրված երգով ձայնային հաղորդագրությունը՝ մղումը երբեք չի դադարել»։ Նա մեկնաբանել է. «Այդ երգերում կա շոշափելի մարդասիրություն, ջերմություն և զգացմունքներ, որոնք, հուսով եմ, դուք կսիրեք և որոնց շնորհիվ կհանգստանաք այնպես, ինչպես ես»։

Ալբոմն անակնկալ թողարկում էր, որի մասին Սվիֆթը հայտարարել էր սոցիալական ցանցերում դրա թողարկումից մի քանի ժամ առաջ՝ 2020 թվականի հուլիսի 24-ի կեսգիշերին.: Այն հաջորդել է երգչուհու յոթերորդ՝ «Lover» (2019) ստուդիական ալբոմին։ Դրա հետ մեկտեղ թողարկվել են նաև 8 սահմանափակ հրատարակությամբ դելյուքս CD-ներ և վինիլներ, որոնցից յուրաքանչյուրը տարբեր շապիկ և լուսանկարների հավաքածուներ ունի։

## Երաժշտություն և տեքստ
«Folklore»-ը ինդի ֆոլք, էլեկրտո ֆոլք և չեյմբեր փոփ ալբոմ է էլեկտրոնիկայի տարրերով՝ ի տարբերություն Սվիֆթի նախորդ թողարկումների, որոնք հիմնականում ժամանակակից փոփ ձայներ էին ներառում։

## Գովազդ
«Folklore»-ը Սվիֆթի առաջին ալբոմն է, որի թողարկման ժամանակ Սվիֆթը զերծ է մնացել ավանդական գովազդից՝ դրա փոխարեն անսպասելի թողարկելով այն, քանի որ «[նրա] ինտուիցիան ասում է [նրան], որ եթե դուք ինչ-որ բան եք սիրում, ապա պետք է ազատ արձակեք թողարկեք այն»։ Սվիֆթն առաջին անգամ հայտարարել է  ալբոմի մասին իր թվիթթերյան կայքէջում թվային թողարկումից 16 ժամ առաջ։ «Cardigan» երգը թողարկվել է որպես սինգլ՝ pop և adult pop ռադիո ձևաչափերով, ուղեկցվելով երաժշտական տեսահոլովակով, որի ռեժիսորը Սվիֆթն է, իսկ պրոդյուսերը՝ Ջիլ Հարդինը։

## Երգացանկ
Իրավունքներն ադապտացվել են Pitchfork-ում․

### Նշումներ
* Բոլոր երգերը ոճավորվել են փոքրատառով։

## Չարթեր

## Հավաստագրումներ

## Թողարկման պատմություն

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:2020 ալբոմներ
Կատեգորիա:Անգլալեզու ալբոմներ
Դիանա Գրիգորյան

**Դիանա Գոռի Գրիգորյան** (), հայ հաղորդավար, սցենարիստ, պրոդյուսեր։

## Կենսագրություն
1998 թվականին ավարտել է Երևանի թիվ 82 միջնակարգ դպրոցը։ 1998-2003 թվականներին սովորել է Երևանի Հրաչյա Աճառյան համալսարանում` իրավագիտություն բաժնում։

1999 թվականից մինչև այսօր աշխատաում է «Արմենիա» հեռուստաընկերությունում, որտեղ իրականացրել է բազմաթիվ հեղինակային հաղորդումներ և վարել, նկարահանել ֆիլմեր, հանդիսացել ամենավարկանիշային սերիալների սցենարների հեղինակը, ինչպես նաև պրոդյուսերը։

1999-2003 թվականներին հեղինակել և վարել է «Բումերանգ» երաժշտական, ժամանցային հաղորդաշարը։ 2004-2008 թվականներին հեղինակել և վարել է  «Իմ մեծ, չաղ, հայկական հարսանիքը» հաղորդաշարը։ 2013 թվականին հեղինակել և վարել է «Փակագծերից դուրս» հեռուստաշոուն։ 2015 թվականին հեղինակել և վարել է «Հայի աչքեր» բարեգործական հեռուստաշոուն։ 2019 թվականից հեղինակել և վարել է «Իմացիր ավելին» հեռուստաշոուն։
### Քննադատություններ
Հեղինակային հեռուստասերիալների բովանդակության պատճառով Դիանա Գրիգորյանի անձը հաճախակի հայտնվում է հանրության քննադատությունների կենտրոնում։ Գրիգորյանի սցենարով ցուցադրված հեռուստասերիալները հաճախակի աչքի են ընկնում սպանության, ծեծի, հայհոյանքի, սեռական խտրականության և այլ բնույթի տեսարաններով և, ըստ քննադատների, որևէ ուսուցողական բնույթ չունեն։ Գրիգորյանին քննադատում են նաև այն հանգամանքի համար, որ վերջինս հաճախ իր հեղինակային սերիալներում նկարահանվելու է հրավիրում դերասանական կրթություն չունեցող անձանց։

## Ֆիլմագրություն
* «Ճակատագրի գերիները», 2007-2008
* «Շփացած խելագարները», 2009
* «Դիմակահանդես», 2009-2010
* «Դժվար ապրուստ», 2011-2013
* «Հարազատ թշնամի», 2013-2015
* «Առաջնորդները», 2015-2017
* «Նռան հատիկ», 2017-2019
* «Թունավոր սեր», 2018
* «Գտնված երազ», 2019
* «Անհասցե ծնվածները», 2019-2020
* «Սարի աղջիկ» 2020-2021
* «Երդում» 2021-2022
* «Կույր աշխարհ» 2022-2023
* «Մոխրոտի երազները» 2023-2024
* «Վերջին զանգ» 2025
* «Գոյամարտ» 2026

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Դիանա Գրիգորյանի ֆեյսբուքյան էջը
* Դիանա Գրիգորյանի ինստագրամյան էջը

Կատեգորիա:Հայ կինոսցենարիստներ
Կատեգորիա:Հայ հաղորդավարներ
Կատեգորիա:Հայ պրոդյուսերներ
Կատեգորիա:Հայ սցենարիստներ
My Future

«**My Future**», ամերիկացի երգչուհի Բիլլի Այլիշի երգը, որը թողարկվել է 2020 թվականի հուլիսի 30-ին՝ Darkroom և Interscope Records լեյբլների միջոցով։ Երգի հեղինակներն են Այլիշը և նրա եղբայրը՝ Ֆինիս Օ'Քոնելը, որը զբաղվել է նաև արտադրությամբ։ Այն երգչուհու առաջին թողարկումն է «No Time To Die» երգից հետո, որը նույնանուն ֆիլմի սաունդթրեքն է։

## Նախապատմություն
2020 թվականի հունվարի 20-ին երգչուհին հաստատել է, որ նոր ալբոմ է ձայնագրում և նախատեսում է 2020 թվականին վավերագրական ֆիլմ թողարկել։ 2020 թվականի հուլիսի 24-ին Այլիշն իր սոցցանցերում «"my future" out thursday» () մակագրմամբ հրապարակում է կատարել։

## Չարթեր

## Թողարկման պատմություն

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:2020 երգեր
Կատեգորիա:Բիլլի Այլիշի գրած երգեր
Կատեգորիա:Բիլլի Այլիշի երգեր
Կատեգորիա:Երգեր այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Ֆինիս Օ'Քոնելի գրած երգեր
Կատեգորիա:Ֆինիս Օ'Քոնելի պրոդյուսերավորած երգեր
Պուենտ Նուար

**Պուենտ Նուար** (), քաղաք Կոնգոյի Հանրապետությունում, երկրորդ ամենամեծ քաղաքը Բրազավիլից հետո։ Նավահանգիստ է Ատլանտյան օվկիանոսի ափին, որի միջոցով իրականացվում է երկրի գրեթե ամբողջ արտաքին առևտուրը։ Մինչև 2004 թվականը եղել է Կուիլու դեպարտամենտի կենտրոնը, այնուհետև բաժանվել է որպես առանձին դեպարտամենտ։

2010 թվականի դրությամբ քաղաքի բնակչությունը կազմում է 829 134 մարդ (1980 թվականին՝ 195 000, 1984 թվականին՝ 294 000, 1996 թվականին՝ 455 000):

## Պատմություն
1484 թվականին պորտուգալացի նավաստիները այստեղ տեսել են սև ժայռեր և այս տարածքը անվանել Սև Հրվանդան (ֆրանսերեն՝ Պուենտ Նուար)։ Քաղաքը հիմնադրվել է 1883 թվականին Պիեռ Սավորնյան դե Բրազի արշավախմբի կողմից՝ որպես ռազմական հենակետ փոքրիկ ձկնորսական գյուղի տեղում։ 1950-1958 թվականներին եղել է Միջին Կոնգոյի ֆրանսիական գաղութի մայրաքաղաք։ 1924-1934 թվականներին քաղաքը երկաթուղով կապվել է մայրաքաղաքի հետ։

1927 թվականին քաղաքին մատակարարվել է խմելու ջուր, 1932 թվականին կառուցվել է օդանավակայան, 1936 թվականին՝ առաջին հիվանդանոցը, իսկ 1942 թվականին՝ նոր նավահանգիստ։ 1997-1999 թվականների քաղաքացիական պատերազմի հետևանքով քաղաքում մարդկանց զանգվածային վերաբնակեցում է տեղի ունեցել ներքին շրջաններից, ինչը կրկնապատկել է բնակչությունը։

## Աշխարհագրություն
Քաղաքը տեղակայված է Պուենտ Նուար հրվանդանի և Ատլանտյան օվկիանոսի միջև։ Կլիման տաք և խոնավ է։ Տեղումները շատ են, նվազագույնը նկատվում է սեպտեմբեր-հոկտեմբեր ամիսներին։

Քաղաքը հայտնի է լողափերով և սերֆինգի վայրերով։

## Տնտեսություն
thumb|250px|Պուենտ Նուարի երկաթուղային կայարան
Քաղաքը կոչվում է Կոնգոյի Հանրապետության ծովային դարպաս։ Նավահանգստի բեռնաշրջանառությունը 8,1 միլիոն տոննա է (1983)։ Նավահանգիստն օգտագործում են նաև Գաբոնը (մանգանի հանքաքարի արտահանում), Կենտրոնաաֆրիկյան Հանրապետությունը և Չադը։ Այն ունի «Ջենո» մեծ նավթային տերմինալ։

Բրազավիլի հետ քաղաքը կապվում է երկաթուղով և մայրուղով։ «Ագոստինյո Նետո» միջազգային օդանավակայանը կոչվել է Անգոլայի առաջին նախագահ Ագոստինյո Նետոյի անունով։

Պուենտ Նուարում է գտնվում Աֆրիկայի խոշորագույն նավթի վերամշակող ձեռնարկություններից մեկը, որը կառուցվել է 1980 թվականին։ Քաղաքում զարգացած են նաև անտառմշակման, նրբատախտակի, սննդի (յուղի արդյունաբերություն, ձկան պահածոներ), քիմիական, կոշիկի արդյունաբերությունները, նավաշինությունը, ձկնորսությունը։ Գործում է ՋԷԿ։ Ծայրամասում գտնվում են Օլ-Սեն-Պոլի և Հոլեի կալիական աղի հանքավայրերը։ Հարավում զարգացած է ստորջրյա նավթային դաշտերի մշակումը։

## Շինություններ
Քաղաքի պլանավորումը համատեղում է փողոցների ուղղանկյուն և ճառագայթային համակարգերը։ Կենտրոնական մասում տեղակայկավծ են վարչական շենքեր, հիվանդանոց, առաքելության շենքեր, տաճար, օվկիանոսագրաֆիական կենտրոն, դպրոց, եվրոպացիների բնակելի շենքեր՝ պորտուգալական ճարտարապետության տարրերով, որոնք շրջապատված են պարտեզներով։ Նավահանգստի հյուսիսում՝ սարավանդում, կան աֆրիկյան թաղամասեր, որտեղ կառուցված են ավանդական խրճիթներ։

## Քույր քաղաքներ
*  Գավրա, Ֆրանսիա

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* [Portal of Pointe Noire] www.MyPointeNoire.com
* Decalo S., Thompson V. & Adloff R. 1984. *Historical dictionary of Congo* Pg 244—245. USA: The Scarecrow Press, Inc.

Կատեգորիա:Կոնգոյի Հանրապետության բնակավայրեր