Դրաստամատ Խուդավերդյան

**Դրաստամատ Նահապետի Խուդավերդյան** (), հայ ֆիզիոլոգ։ Կենսաբանական գիտությունների դոկտոր (1984), պրոֆեսոր (1987): ՀՀ գիտության վաստակավոր գործիչ (2010): Բժշկական գիտությունների ակադեմիայի հայկական բաժանմունքի ակադեմիկոս։ Ռուսաստանի բնագիտության ակադեմիայի ակադեմիկոս։ ՀՀ առողջապահության նախարարության գիտական խորհրդի նախագահ (2005-2007)։ Երևանի Մխիթար Հերացու անվան պետական բժշկական համալսարանի Նորմալ Ֆիզիոլոգիայի ամբիոնի վարիչ (1984)։

## Կենսագրություն
Դրաստամատ Խուդավերդյանը ծնվել է 1942 թվականի սեպտեմբերի 9-ին, Երևանում։ 1959 թվականին ավարտել է Ադրբեջանական ԽՍՀ-ի Չիրագիձոր գյուղի աշխատավոր երիտասարդության երեկոյան միջնակարգ դպրոցը։ 1966 թվականին ավարտել է Երևանի բժշկական ինստիտուտը։ 1964-1969 թվականներին եղել է Երևանի բժշկական ինստիտուտի ուսանողական խորհրդի նախագահ, այնուհետև՝ Երևանի բժշկական ինստիտուտի երիտասարդ գիտնականների խորհրդի նախագահ, 1970 թվականին պաշտպանել է թեկնածուական թեզը «Արական սեռական հորմոնների դերը ԿՆՀ-ի ցնցումային ռեակտիվության գործում» թեմայով։ 1969-1972 թվականներին եղել է Երևանի բժշկական ինստիտուտի ֆիզիոլոգիայի ամբիոնի ավագ լաբորանտ, այնուհետ կրտսեր և ավագ գիտաշխատող, 1972-1984 թվականներին՝ Երևանի բժշկական ինստիտուտի Կենտրոնական գիտահետազոտական լաբորատորիայի հիմնադիր և ղեկավար, 1984 թվականին պաշտպանել է դոկտորական թեզը «Պարաթիրեոպրիվ շարժական խանգարումների զարգացման մեխանիզմները» թեմայով։ 1984 թվականից ԵՊԲՀ-ի նորմալ ֆիզիոլոգիայի ամբիոնի վարիչ, 1989-1991 թվականներին, միաժամանակ՝ ԵՊԲՀ-ի միջազգային գծով պրոռեկտոր, 2006-2008 թվականներին՝ ԵՊԲՀ-ի գիտական աշխատանքների գծով պրոռեկտոր։

Աշխատանքները վերաբերում են բնականոն և ախտաբանական պայմաններում կալցիումի և նրա կարգավորման, տարբեր ընդերային ֆունկցիաների կատարման ժամանակ հորմոնային համակարգի դերի ուսումնասիրությանը։ Հրատարակել է մոտ 210 գիտական աշխատանքներ, այդ թվում 11 ռացիոնալիզատորական առաջադրանքներ, 4 մեթոդական առաջարկներ, 3 մենագրություն, գիտական աշխատանքների 2 մոնոթեմատիկ ժողովածու։ Խուդավերդյանը բժշկական ԲՈւՀ-երի, ինչպես նաև այլ համալսարանների կենսաբանական ֆակուլտետների համար նախատեսված հայերեն և ռուսերեն լեզուներով ֆիզիոլոգիայի դասագրքերի հեղինակ է։
Խուդավերդյանի ղեկավարությամբ կատարվել և պաշտպանվել են 4 դոկտորական և 17 թեկնածուական թեզեր։

## Անդամակցություն
* Ախտաբանական ֆիզիոլոգների միջազգային գիտական ընկերության անդամ (1991 թվականից)
* ՀՀ ԲՈՀ-ի «Տեսական բժշկություն» մասնագիտական խորհրդի անդամ
* Գլխուղեղի հետազոտության միջազգային կազմակերպության անդամ (1998 թվականից)
* ԱՊՀ երկրների ֆիզիոլոգների ընկերությունների միության նախագահության անդամ
* Հայաստանի ֆիզիոլոգների ընկերության նախագահության անդամ
* 2 ամսագրերի խմբագրական խորհրդի և կոլեգիայի անդամ
* ՌԴ բնական ԳԱ անդամ (1998)

## Պարգևներ
* ՀՀ գիտության վաստակավոր գործիչ (2010)
*ՀՀ Մխիթար Հերացու մեդալ (2000)
* ԵՊԲՀ-ի «Ոսկե մեդալ»
* ԼՂՀ-ի «Երախտագիտություն» մեդալ՝ Արցախի համալսարանի բժշկական ֆակուլտետի կազմավորման գործում ակտիվ գործունեություն ցուցաբերելու համար
* Սորոսի անվան մրցանակ

## Երկեր
* Роль мужских половых гормонов в судорожной реактивности центральной нервной системы (Экспериментальное исследование): Автореф. ... канд. мед. наук по спец.: 14.766 / Д. Н. Худавердян, Ереван, 1970.
* Механизмы паратиреопритивных двигательных расстройств: Автореф. ... д-ра мед. наук по спец.: 03.00.13- Физиология человека и животных / Д. Н. Худавердян, Ереван, 1984.
* Медикаментозные нарушения слуха / Р. М. Ханамирян, А. Г. Арутюнян, М. М. Давтян и др., Под. ред. Д. Н. Худавердяна, 2-е изд., доп. Ереван, Б. и., 1998.
* Մարդու ֆիզիոլոգիայի հիմունքներ։ Դասագիրք, խմբ.՝ Դ. Ն. Խուդավերդյան, Վ. Բ. Ֆանարջյան, ԵՊԲՀ Հայկ. ֆիզիոլոգիական ընկ., Երևան, ԵՊԲՀ-ի հրատ, 1998։
* Система паротгормон-кальций в регуляции функциональной активности нейрона / Д. Н. Худавердян, А. С. Тер-Маркосян, Ереван, Арересум, 1999.
* Математические модели системы кровообращения в экспериментальной и клинической медицине / А. Абрамян, Д. Худавердян, Ереван, Арересум, 1999.
* Паратиреоидный комплекс и гипоталомо-нейрогипофизарная система / Д. Н. Худавердян, А. А. Асратян, Ереван, [Б. и.], 2001.
* Основы медицинской кибернетики и информатики: Учебник для вузов / А. С. Абрамян, Д. Н. Худавердян, А. С. Тер-Маркосян, Ереван, Б. и., 2006.
* Физиология человека: Краткий курс, Учебник для иностранных студентов / Под ред. Д. Н. Худавердяна, Ереван, ЕрГМУ, 2007.

## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն
* Айриян А. П. Армянские учёные-медики. - Ер., 1998 - 276 с. ISBN 99930-1-001-7

Կատեգորիա:Հայ ֆիզիոլոգներ
Կատեգորիա:Կենսաբանական գիտությունների դոկտորներ
Կատեգորիա:Հայ պրոֆեսորներ
Կատեգորիա:Երևանի պետական բժշկական համալսարանի շրջանավարտներ
Կատեգորիա:Մխիթար Հերացու մեդալակիրներ
Կատեգորիա:ՀՀ գիտության վաստակավոր գործիչներ
Կատեգորիա:Հայ ակադեմիկոսներ
Կատեգորիա:Դասագրքերի հեղինակներ