open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Լուպերկալ

**Լուպերկալը**, (լատիներեն ** "էգ գայլ") Հռոմում Պալատին բլուրի հարավարևմտյան ստորոտին գտնվող մի քարանձավ էր, տեղակայված որևէ տեղ Մագնա Մատեր տաճարի և Սանտ Անաստազիայի միջև ։ Հռոմի ստեղծման լեգենդի մեջ, Հռոմուլոս և Հռեմոս եղբայրները հայտնաբերվել են այնտեղ  էգ գայլի կողմից, ով կերակրել է եզբայրներին մինչև նրանց փրկել է Ֆաստուլուս անունով հովիվը։ Լուպերջիները, Ֆավնուսի քահանաները, տոնում էին Լուպերկալիաների որոշակի արարողություններ քարանձավում, քաղաքի սկզբնական օրերից մինչև առնվազն  մ.թ. 494 թվականը։

## Ժամանակակից բացահայտում
2007 թվականի հունվարին իտալացի հնագետ՝ Իռեն Յակոպին, հայտարարեց, որ նա հավանաբար գտել է լեգենդար քարանձավը կայսր Օկտավիանոս Օգոստոսի տան՝ *Դոմուս* Լիվիայի մնացորդների տակ։ Հնագետները, քայքայվող պալատի վերականգնման վրա աշխատելու ընթացքում, բախվեցին 15 մետր խորությամբ խոռոչի։

2007 թվականի նոյեմբերի 20-ին առաջին նկարների շարքը  արձակվեց՝ ցույց տալով քարանձավի պահոցը, որը պատված էր գույնզգույն խճանկարնեթով, պեմզա քարեր և ծովախեցգետիններ։ Առաստաղի կենտրոնում պատկերված է մի սպիտակ արծվի պատկեր՝ Հռոմեական կայսերության խորհրդանիշը։ Հնագետները դեռ փնտրում են քարանձավ տանող մուտքը։
[300px|մինի|[Կապիտոլիական գայլ]]
Քարանձավի գտնվելու վայրը Օգոստոսի նստավայրի տակ համարվում է նշանակալից, քանի որ  Օկտավիանը, Օգոստոս դառնալուց առաջ, նպատակ ուներ վերցնելու Հռոմուլոս անունը, մատնանշելու՝ նորից Հռոմեկան կայսրություն հիմնելու  իր մտադրությունը :

## Հակադրվող կարծիքներ
Ադրիանո Լա Ռեգինան (նախկինում Հռոմի հնագիտական ղեկավարը 1976-2004 թվականներին, Հռոմի Սապիենզա համալսարանի Էտրուսկոլոգիայի պրոֆեսոր), պրոֆեսոր Ֆաուստո Զևին (հռոմեական հնագիտության պպրոֆեսոր Հռոմի Սապիենզա համալսարանում), և պրոֆեսոր Հեններ վոն Հեսբերգը (Գերմանական Հնագիտակական ինստիտուտի ղեկավարը, Հռոմ) ժխտում էին քարանձավի նույնացումը Լուպերկալի հետ հիմնվելով տեղագրական և ոճային հիմքերի վրա։ Նրանք եզրակացրեցին, որ քարանձավը իրականում նինֆեում է(հուշարձան նվիրված նիմփաներին) կամ ստորերկրյա թրիքլինիում (պաշտոնական ճաշարան հռոմեական շինությունում) Ներոնի ժամանակներից։ Ներկայիս գիտական համաձայնությունը այն է, որ քարանձավը Լուպերկալը չէ, քանի որ այն տեղակայված է եղել ավելի ցածր հարավարևմուտքում, ավելի մոտ Սանտ Անաստազիային։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Հռոմեական դիցաբանություն
Կատեգորիա:Հռոմեական կայսրության պատմություն
Կատեգորիա:Քարանձավներ այբբենական կարգով
Ամանորի գիշեր (մուլտֆիլմ)

**«Ամանորի գիշեր»** (),  խորհրդային նկարված մուլտիպլիկացիոն կինոնկար, որը 1948 թվականին նկարահանել են ռեժիսորներ Օլգա Խոդատաևան և Պյոտր Նոսովը «Սոյուզմուլտֆիլմ» կինոստուդիայում։ Հետպատերազմյան շրջանի խորհրդային Ամանորի մասին առաջին մուլտֆիլմն է։ Անտառի ոգին մուլտֆիլմի գլխավոր անտագոնիստական է։

Ձմեռ պապի կերպարը փոխ է առնված նախապատերազմական «Ձմեռ պապն ու գորշ գայլը» մուլտֆիլմից։

## Սյուժե
Մինչև Նոր տարին մնացել են հաշված օրեր։ Ձմեռ պապը մեկնում է անտառ, որպեսզի տոնածառի եղևնի բերի։ Այնտեղ հանդիպում է Անտառի ոգուն՝ ում հետ սկսում է վիճաբանել, թե ի՞նչն է ավելի լավ՝ թռչող գորգը, թե՞ իսկական ինքնաթիռը։ Արդյունքում Անտառի ոգին, իհարկե, պարտվում է, քանի որ հետ է ընկել կյանքի ընթացքից։ Այդ պատճառով էլ իր ձեռքով երեխաներին է հասցնում անտառի ամենագեղեցիկ եղևնին՝ ոսկեգույն կոներով։

## Ստեղծողներ
* Սցենարի հեղինակ և բեմադրիչ - Օլգա Խոդատաևա, Պյոտր Նոսով
* Բանաստեղծություններ - Միխայիլ Վոլպին
* Նկարիչ - Պյոտր Նոսով
* Կոմպոզիտոր - Գրիգորի Լոբաչով
* Օպերատոր - Միխայիլ Դրույան
* Հնչյունային օպերատոր - Ս. Ռենսկի
* Տեխնիկական օգնական - Կ. Ապեստինա
* Մոնտաժի օգնական - Ա. Ֆիրսովա
* Նկարիչ-մուլտիպլիկատորներ - Ելենա Խլուդովա, Լիդիա Ռեզցովա, Լև Պոպով, Նիկոլայ Ֆյոդորով, Տատյանա Ֆյոդորովա, Լև Պոզդնեև, Նայիլ Դրագունով, Անատոլի Բիրուլին, Լև Ժդանով, Մստիսլավ Կուպրաչ
* Նկարիչ դեկորատորներ - Ն. Վերեշչագինա, Ն. Խոլմոգորցև
* Տնօրեն - Ն. Ցոֆնաս
* Դերերը հնչյունավորել են՝

: Գեորգի Միլլյար - Անտառի ոգի (տիտրերում նշված չէ),
: Վալենտինա Սպերանտովա - Ամանոր (տիտրերում նշված չէ)

## Տեսաթողարկում
Մուլտիպլիկացիոն կինոնկարը վերաթողարկվել է VHS տեսաերիզներով (1980-ական, 2000-ական թվականներ) և DVD (2000-ական թվականներ) մուլտֆիլմների ժողովածուներում՝ «Երբ վառվում են տոնածառի լույսերը», «Ձմեռ պապիկի հեքիաթներ», ժողովածու № 5, «Հեքիաթին հյուր։ Թողարկում 2»։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* 

Կատեգորիա:1948 մուլտֆիլմեր
Կատեգորիա:«Սոյուզմուլտֆիլմ» ստուդիայի մուլտֆիլմեր
Կատեգորիա:Ամանորյա մուլտֆիլմեր
Կատեգորիա:Խորհրդային մուլտֆիլմեր
Կատեգորիա:Պյոտր Նոսովի մուլտֆիլմեր
Բնանկար ձյունով (նկար, Վան Գոգ)

**Բնանկար ձյունով**, Վինսենթ վան Գոգի նկարը` նկարված 1888 թվականին։ Համարվում է, որ այն նկարչի` Առլում արված առաջին նկարներից է։ Սա ջրաներկով ու յուղաներկով արված ձմռան առնվազն 10 բնանկարներից մեկն է, որ Վան Գոգը պատկերել է 1882-1889 թվականներին։ Նկարում պատկերված են Լա Կրուի հարթավայրերը` հորիզոնում երևացող բլուրներով։

## Առլ
«Բնանկար ձյունով» կտավը նկարելիս Վան Գոգը 35 տարեկան էր։ Ապրելով Ֆրանսիայի հարավում, Առլում, նա իր կարիերի գագաթնակետին էր և ստեղծում էր իր լավագույն նկարներից մի քանիսը` պատկերելով Առլի և Ավիգնոնի դաշտերը, գյուղական տներն ու մարդկանց։ Այստեղ միջավայրը միանգամայն տարբեր էր Նիդերլանդներում և Փարիզում նրա տեսած միջավայրից։ Այստեղ մարդիկ մուգ մազեր ու մաշկ ունեին և խոսում էին մի լեզվով, որն ավելի շուտ իսպաներեն էր, քան` ֆրանսերեն։ Գույներն այստեղ վառ էին։ Տեղանքը փոխվում էր հարթավայրերից սարերի։ Այստեղ Վան Գոգը գտնում է «փայլ ու լույս, որը կմաքրեր դետալներն ու կպարզեցներ ձևերը` նվազեցնելով իրեն շրջապատող աշխարհը` դարձնելով մի տեսակ զարդանախշ, որով նա հիանում էր ճապոնական Ուկիյո-էում և որտեղ արևի ազդեցությունը կուժեղացներ կոմպոզիցիայի եզրագծերն ու կպակասեցներ ակնհայտ հակադրությունների գույները»։

## Նկարը
Երբ Վան Գոգը 1888 թվականի փետրվարին ժամանում է Առլ, գետինը ծածկված էր ձյունով` ռեկորդային ցուրտ եղանակի պատճառով։ Նկարը նկարելու ժամանակ ձյունն սկսում է հալվել։ Համարվում է, որ սա Առլում արված նրա առաջին նկարներից է։ Իր եղբորը` Թեոյին` ուղղված փետրվարի 24-ի նամակում Վան Գոգն ասում է, որ արդեն ավարտել է երեք նկար, որոնցից մեկը «ձյունով բնապատկեր է»։ Նկարում Կրուի հարթավայրն է և Մոնմաժուրը հետևի ֆոնում։ Հորիզոնական վրձնահարվածներն ընդգծում են հարթավայրը, որը լցնում է նկարի մեծ մասը։ Վան Գոգն օգտագործել է գույները` պատկերելու բնանկարի առանձին մասերը։ Սպիտակն ու մանուշակագույնն օգտագործված են ձյունը պատկերելու համար։ Դարչնագույն, կանաչ և կապույտ գույները պատկերում են ջրափոսերը և հալվող ձյան առաջացրած հետքերը։ Ճանապարհի եզրին պատկերված խոտերի փունջը դեղին է։ Բնապատկերի վրա երևում են նաև կարմիր կտուրներ, դարչնագույն շուն և դարչնագույն բաճկոնով ու սև գլխարկով մարդ, որ քայլում են դաշտում։ Վան Գոգը, որ Ճապոնական արվեստի փայտափորագրման ակնհայտ սիրահար էր, կարող է ազդեցություն կրած լինել արվեստի այս ուղղությունից։ Մի քանի օր անց, տեղացած հերթական ուժեղ ձյունից հետո նա նկարել է մեկ այլ` պակաս մանրամասներով «Բնակնար ձյունով` Առլի ֆոնին» նկարը։

## Տարածված արվեստում
ԱՄՆ-ի նախագահ դառնալուց հետո Դոնալդ Թրամփն ու նրա տիկին Մելանյա Թրամփը խնդրել են Սողոմոն Գուգենհայմի թանգարանին՝ թույլ տալ վերցնել «Ձյունով բնանկարը»՝ Սպիտակ տան գլխավոր նստավայրը զարդարելու համար։ Թանգարանի գլխավոր կուրատոր Նենսի Սպեքթորը մերժել է՝ դրա փոխարեն նրանց առաջարկելով իտալացի ժամանակակից նկարիչ Մաուրիցիո Կատելանի աշխատանքներից։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:1888 նկարներ
Կատեգորիա:Վինսենթ վան Գոգի նկարներ
Դեկտեմբերի 32

**«Դեկտեմբերի 32»** (), անիմացիոն ֆիլմ, երիտասարդ զույգի ընտանեկան հարաբերությունների մասին մյուզիքլ, որը էկրաններին ցուցադրվել է 1988 թվականին։ Իրադարձություններն ուղեկցվում են Պավել Սմեյանի, Լյուբով Պրիվինայի երգերի ներքո և «Դոբրի մոլոդցի» անսամբլի գործիքավորմամբ։

## Սյուժե
Ամանօրյա մյուզիքլ այն մասին, թե ինչ պատահեց Ձմեռ պապի հետ Նոր տարվա ճանապարհին։ Ձմեռ պապը Նոր տարվա համար տանում է «կյանքի գնացքը», բայց գնացքի ճանապարհը փակում է գլխահակ ձին։ Պարզվում է, որ իր խանդոտ ամուսնու հետ վեճից հետո, գեղեցիկ կինը վերածվել է ձիու, որը ըստ ճապոնական օրացույցի ծնվել էր այդ կենդանու տարում։ Իսկ ամուսնու ծնված տարին դատապարտված է տանելու կապիկի դերը։ Ձմեռ պապը շատ ջանքեր գործադրեց, որպեսզի հաշտեցնի ամուսիններին, որից հետո գնացքը կրկին շարունակեց իր ճանապարհը՝ դիմավորելու Նոր տարին։

## Հեղինակներ

## DVD հրատարակություն
Մուլտֆիլմը DVD տարբերակով հրապարակվել է «Անտառում եղևնի է ծնվել» մուլտֆիլմերի ժողովածուում («Էկրան» ստեղծագործական միության մուլտֆիլմերի ժողովածու)։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Мультфильм «32 декабря» на сайте www.animator.ru
* Мультфильм «32 декабря» на сайте www.multika.ru
* Творческое объединение «ЭКРАН» 

Կատեգորիա:Խորհրդային մուլտֆիլմեր
Կատեգորիա:1988 մուլտֆիլմեր
Կատեգորիա:«Էկրան» ստեղծագործական միության մուլտֆիլմեր
Աննա Ազարի

**Աննա Ազարի** (), իսրայելցի դիվանագետ։

## Կենսագրություն
Աննա Ազարիի պապը՝ 1898 թվականին ծնված Էդելշտեյնը, 1917 թվականին եղել է «Պոալեյ Ցիոնի» անդամ, 1918 թվականից ՌԿԿ(բ) անդամ, Քաղաքացիական պատերազմի մասնակից, շրջկոմի քարտուղար Մոսկվայում։ 1920-ական թվականներին եղել է Ռազմա-ճարտարագիտական ակադեմիայի ուսանող, այնուհետև՝ ճարտարագետ։

1972 թվականին Աննան ընտանիքի հետ արտագաղթել է Իսրայել, այստեղ ավարտել է Հայֆայի համալսարանը  (1983 թվական, անգլիական պատմության և գրականության բակալավր) և  հետագայում ստացել է քաղաքական գիտությունների մագիստրոսի աստիճան։ Սովորել է նաև Երուսաղեմի հրեական համալսարանում, որտեղ անցել է Ռուսաստանի պատմության հատուկ դասընթաց։ Ուկրաինայում դեսպանի պաշտոնից վերադառնալուց հետո, նա ուսման դասընթաց է անցել Բարձրագույն ռազմական քոլեջում։

1983 թվականից Ազարին աշխատում է Իսրայելի ԱԳՆ-ում։ Աննան հիշում է «գուցե, ես չաշխատեի ԱԳՆ-ում, եթե չլիներ ամուսնուս առաջարկը։ Այդ ժամանակ մենք սովորում էինք համալսարանի վերջին կուրսում, ամուսինս ուսումնասիրում էր քաղաքագիտություն։ Բայց նա արդեն որոշել էր, որ պետք է դառնա ռեֆորմիստ ռաբբի։ Եվ ԱԳՆ ընդունվելու  քննությունների մեկնեցի ես։ Ամուսինս ասաց.  «Քո անգլերենը լավ է, գնա և փորձիր»։ Առաջին գրավոր քննությանը ես գնացի ջինսով, քանի որ ուրիշ բան չունեի հագնելու։ Իսկ քննության երկրորդ փուլին, բանավոր հարցազրույցին սկեսուրս այնպես շքեղ էր հագցրել ինձ, որ հարցազրույցի վերջում ինձ հարցրին արդյոք ես կոկտեյլի եմ եկել»։

1989-1992 թվականներին եղել է հյուպատոս Սան Ֆրանցիսկոյում։ 1995-1997 թվականներին աշխատել է Ռուսաստանում Իսրայելի դեսպանատանը, զբաղեցնելով դիվանագիտական առաքելության ղեկավարի տեղակալի պաշտոնը, «փաստացի ղեկավարել է այդ աշխատանքները, քանի որ դեսպան Ալիզա Շենքարը վատ էր կողմնորոշվում  ռուսական իրողությունների  մեջ»։

Ռուսաստանից վերադառնալուց և Ուկրաինայում նշանակվելուց առաջ, նա աշխատում է Իսրայելի ԱԳՆ-ում ԱՊՀ երկրների բաժնի պետի տեղակալ։ 1999-2003 թվականներին եղել է Իսրայելի դեսպանը Ուկրաինայում և համատեղությամբ Մոլդովիայում։ 2005 թվականից ղեկավարել է Իսրայելի ԱԳՆ-ի Կենտրոնական Եվրոպայի և Եվրասիայի դեպարտամենտի Եվրասիայի բաժինը։ 2006-2010 թվականներին եղել է Իսրայելի դեսպանը Ռուսաստանում, համատեղությամբ Բելառուսիայում։  2013 թվականի հոկտեմբերից Իսրայելի դեսպանն է Լեհաստանում։

Նրա ամուսինը՝ Մեիր Ազարին, համարվում է  ռեֆորմիստ ռաբբի։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Չեմ ճանաչում որևէ հրեայի, ով չի ընդունում Հայոց ցեղասպանությունը. Աննա Ազարի

Կատեգորիա:Երուսաղեմի հրեական համալսարանի շրջանավարտներ
Կատեգորիա:Իսրայելցի կին դիվանագետներ
Կատեգորիա:Հայֆայի համալսարանի շրջանավարտներ
Պոնտի (այլ կիրառումներ)

**Պոնտի** անվանումը կարող է ունենալ հետևյալ կիրառումները․
* Պոնտի - համայնք Ֆրանսիայում, որը գտնվում է Պրովանս Ալպեր Լազուր ափ մարզի Վերին Ալպերի Պրովանսի գավառում,
* Պոնտի - կոմունա Իտալիայի Պիեմոնտ մարզի Ալեսանդրիա գավառում։
Չալե (այլ կիրառումներ)

**Չալե** անվանումը կարող է ունենալ հետևյալ կիրառումները․
* Չալե - գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Դիարբեքիրի վիլայեթի Մարդինի գավառում,
* Չալե - գյուղակ Արևմտյան Հայաստանում, Էրզրումի վիլայեթի Ալաշկերտի գավառակում։
Անհատականության դիսոցիատիվ խանգարում

**Անհատականության դիսոցիատիվ խանգարում** (առօրյա, ոչ մասնագիտական բառապաշարում առավել հայտնի որպես *անձի երկատում, անձի երկվություն*) - հազվադեպ հանդիպող հոգեկան խանգարում, որի դեպքում մարդու անհատականությունը կիսվում է, և ստեղծվում է տպավորություն, որ մի մարմնում «ապրում են» տարբեր եսեր, որոնք ժամանակ առ ժամանակ փոխարինում են միմյանց։ Եսերը կարող են ունենալ տարբեր սեռ, տարիք, ազգություն, խառնվածք, մտավոր կարողություններ, աշխարհընկալում, տարբեր կերպ արձագանքել միևնույն իրավիճակին։ Այսպես կոչված «հերթափոխից» հետո տվյալ պահին ակտիվ եսը չի կարող հիշել, թե ինչ է կատարվել, մինչդեռ ակտիվ են եղել մյուսները։

Նման խանգարման պատճառ են հանդիսանում վաղ մանկությունում ունեցած ծանր հուզական տրավմաները, պարբերաբար կրկնվող ֆիզիկական, սեքսուալ կամ հուզական բնույթի բռնությունները, ինչպես նաև այլ հոգեկան խանգարումներ, որոնք ավելի վաղ չեն դրսևորվել։ Խանգարման այս տեսակն իրենից ներկայացնում է պաշտպանական մեխանիզմ, որի ժամանակ մարդն իր հետ կատարվածը ընկալում է այնպես, ասես դա կատարվել է մեկ ուրիշի հետ։ Այս մեխանիզմն օգտակար է այնքանով, որ թույլ է տալիս մարդուն պաշտպանվել զգացմունքային ծանրաբեռնվածությունից, սակայն դրա ծայրահեղ ակտիվացման դեպքում ի հայտ են գալիս դիսոցիատիվ խանգարումներ։ Ի հեճուկս տարածված մոլորության՝ դիսոցիատիվ խանգարումները չեն առնչվում շիզոֆրենիայի հետ։

Անհատականության դիսոցիատիվ խանգարման գոյությունը՝ ծայրահեղ հազվադեպ լինելու պատճառով, երկար ժամանակ կասկածի տակ է դրվել։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Անձնային խանգարումներ
Կատեգորիա:Նևրոզներ
Կատեգորիա:Հոգեբուժական ախտորոշում
Ֆագոլա

**Ֆագոլա**, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում՝ Հայոց Միջագետքում Եդեսիայի շրջանում, Եդեսիա (Ուռհա) քաղաքից մոտ 30 կմ հյուսիս։ Նշանակված է Հենրի Լինչի քարտեզում։

## Տես նաև
* Ուրֆայի գավառ

## Աղբյուրներ
* «Հայաստանի և հարակից շրջանների տեղանունների բառարան» (5 հատորով), 1986-2001 թթ., Երևանի Համալսարանի հրատարակչություն, Հատոր 5, Ցուցակ 1, Էջ 510.

Կատեգորիա:Արևմտյան Հայաստանի գյուղեր
Կամակոր արքայադուստրը

**Կամակոր արքայադուստրը** (), խորհրդային նկարված մուլտիպլիկացիոն ֆիլմ՝ նկարահանված քույր ռեժիսորներ Վալենտինա և Զինաիդա Բրումբերգների կողմից Գրիմ եղբայրների «Կեռնեխ թագավորը» հեքիաթի մոտիվներով։

## Սյուժե
Կամակոր արքայադուստրը ծաղրում է հոր հրավիրած փեսացուներին՝ իր ծաղրածուին թույլ տալով կծու ծաղրել նրանց արտաքինը։ Զայրանալով դստեր արարքից՝ թագավորը հրամայում է նրան կնության տալ քաղաք մտած առաջին աղքատին։ Պատահաբար հայտնված «աղքատը» կամակորի կողմից մերժված ասպետն էր՝ արքայազնը, որն արքայադստերը խիստ դաս է տալիս, և վերջինս փոխում է իր վերաբերմունքը կյանքի նկատմամբ։

## Նկարահանող խումբ
* Սցենարի հեղինակ − Միխայիլ Վոլպին
* Ռեժիսորներ − Վալենտինա Բրումբերգ, Զինաիդա Բրումբերգ
* Բեմադրող նկարիչներ − Լանա Ազարխ, Վալենտին Լալայանց
* Կոմպոզիտոր − Ալեքսանդր Վարլամով
* Օպերատոր − Բորիս Կոտով
* Հնչյունային օպերատոր − Գեորգի Մարտինյուկ
* Խմբագիր − Զ. Պավլովա
* Մոնտաժող − Ելենա Տերտիչնայա
* Օգտնականներ − Տ. Ֆյոդորովա, Մ. Սուխոցկայա
* Նկարիչներ − Իգոր Պոդգորսկի, Ֆաինա Եպիֆանովա, Վլադիմիր Արբեկով, Ելենա Վերշինինա, Բորիս Բուտակով, Տատյանա Պոմերանցևա, Ելիզավետա Կոմովա, Էլվիրա Մասլովա, Արկադի Շեր, Սերգեյ Մարակասով, Լիդիա Մոդել
* Դերերը հնչյունավորել են՝
:* Նինա Գուլյաևա − *Արքայադուստր*
:* Ալեքսեյ Կոնսովսկի − *Ասպետ*
:* Անատոլի Պապանով − *Թագավոր / գեր փեսացու*
:* Մարիա Միրոնովա − *Թագուհի*
:* Անդրեյ Միրոնով − *Ծաղրածու Կարլուշա*
:* Ռինա Զելյոնայա − *Ծեր կին*
:* Եվգենի Վեսնիկ − *Աղքատների պարագլուխ*
:* Յուլիան Կոզլովսկի − *հեղինակ*
* Տնօրեն − Ֆյոդոր Իվանով

## Տեխնիկական տվյալներ
* Գունավոր, հնչյունային

## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն
* (1974 — второе издание — тираж 50 000 экз.)
*

## Արտաքին հղումներ
* «Կամակոր արքայադուստրը» մուլտֆիլմը Аниматор.ру կայքում
* «Կամակոր արքայադուստրը» մուլտֆիլմը Мультик.ру կայքում
* «Капризная принцесса» на сайте Каруника
* «Կամակոր արքայադուստրը» մուլտֆիլմը youtube կայքում

Կատեգորիա:1969 մուլտֆիլմեր
Կատեգորիա:«Սոյուզմուլտֆիլմ» ստուդիայի մուլտֆիլմեր
Կատեգորիա:Խորհրդային մուլտֆիլմեր
Կատեգորիա:Վալենտինա և Զինաիդա Բրումբերգների մուլտֆիլմեր
Ֆահրադ արխի

**Ֆահրադ արխի** նաև՝ **Ֆագրադ-արխի**, ավերակ գյուղ Երևանի նահանգի Շարուր-Դարալագյազի գավառում, Շարուրի դաշտում։

## Հիշատակություն
Ֆահրադ արխի ձևով հիշատակում է Ղևոնդ Ալիշանը «Այրարատ»-ում, իսկ Իվան Շոպենը՝ Ֆագրադ-արխի։

## Աղբյուրներ
* «Հայաստանի և հարակից շրջանների տեղանունների բառարան» (5 հատորով), 1986-2001 թթ., Երևանի Համալսարանի հրատարակչություն, Հատոր 5, Ցուցակ 1, Էջ 510, 511․
* «Այրարատ», Ղևոնդ Ալիշան, 1890, Վենետիկ-Սբ Ղազար, էջ 452․
* «Պատմական հուշարձան Հայկական մարզի կացության մասին՝ այն Ռուսական կայսրությանը միացնելու ժամանակաշրջանում», Իվան Շոպեն, 1852․

## Տես նաև
* Երևանի նահանգի հայաբնակ բնակավայրեր

Կատեգորիա:Արևելյան Հայաստանի գյուղեր
Ղարադաղի բերդ

**Ղարադաղ**, *Ֆադեևի բերդ, Գարատաղ, Գարատաղի բերդ, Խարատաղ, Կարադաղ, Ֆատեևի բերդ*, բերդ (ամրություն) Թուրքիայի Կարսի նահանգում, Կարս քաղաքի մոտ, Կարսի միջնաբերդից արևելք, Կարս գետի ափին բարձրացող համանուն լեռան վրա, որտեղ գնում էր միայն մեկ շավիղ։ Արևմտահայերեն տառադարձությամբ կոչվել է՝ *Գարատաղի բերդ*։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Այրարատի բնակավայրեր
Կատեգորիա:Կարսի մարզի հայկական բերդեր և ամրոցներ (Թուրքիա)
Գայլն ու յոթ ուլիկները (մուլտֆիլմ)

«**Գայլն ու յոթ ուլիկները**» (), խորհրդային նկարված մուլտֆիլմ, որը ռուսական ժողովրդական հեքիաթի մոտիվներով ստեղծվել է 1957 թվականին «Սոյուզմուլտֆիլմ» կինոստուդիայում ռեժիսոր-մուլտիպլիկատոր Պյոտր Նոսովի կողմից։

## Սյուժե
Մուլտֆիլմն ստեղծվել է «Գայլն ու յոթ ուլիկները» ռուսական ժողովրդական հայտնի մուլտֆիլմի մոտիվներով։

Մի անգամ այծը պետք է շտապ գնար տանից։ Անհանգստանալով իր ուլիկների համար՝ նրանց զգուշացնում է ոչ մեկի առաջ դուռը չբացել, բացի իրենից։ Իսկ որպեսզի նրանք իրեն ճանաչեին, Այծը նրանց սովորեցնում է մի պարզ երգ։

Բայց չար Գայլը գողի ու խուլիգանի նման լսում է նրանց խոսակցությունը և որոշում գողանալ ուլիկներին՝ դիմելով խորամանկության։ Նա անտառի դարբին Արջին խնդրում է իր ձայնը դարձնել բարակ, որպեսզի խաբի ուլիկներին։

Ուլիկները, որ այդքան էլ խելամիտ չէին, «ընկնում են թակարդն» ու Գայլին տուն թողնում։ Գայլը նրանց բռնում է, գցում պարկի մեջ ու փախչում, բայց, ինչպես հեքիաթում է, ուլիկներից մեկը թաքնվում է։ Այծը կարողանում է վերադարձնել իր ուլիկներին ու պատժել չար Գայլին, ինչում նրան օգնում են անտառի բնակիչները։

## Դերերը հնչյունավորողներ
* Յուլյա Յուլսկայա – Ուլիկ
* Գեորգի Վիցին – Փայտփորիկ
* Լեոնիդ Պիրոգով – Արջ

## Հետաքրքիր փաստեր
* Մուլտֆիլմը հնչյունավորող դերասանների անուններն ու ազգանունները տիտրերում նշված չեն։
* «Арам-зам-зам» հայտնի երաժշտությունը փոխառված է այս մուլտֆիլմի երաժշտական գլխավոր թեմայից (*«Козлятушки-ребятушки…»*):

## DVD
2008 թվականին մուլտֆիլմը DVD տարբերակով թողարկվել է «Крупный план» ընկերության կողմից։ Ձայնագրության ժամանակ օգտագործվել է պատկերների ու ձայնի թվային ռեստավրացիա։

## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն
*  *Н. Абрамов* «Волк и семеро козлят», стр. 131.

## Արտաքին հղումներ
* Մուլտֆիլմը Аниматор.ru կայքում
* «Волк и семеро козлят» смотреть онлайн на сайте Мультфильмы

Կատեգորիա:1957 մուլտֆիլմեր
Կատեգորիա:«Սոյուզմուլտֆիլմ» ստուդիայի մուլտֆիլմեր
Կատեգորիա:Խորհրդային մուլտֆիլմեր
Կատեգորիա:Պյոտր Նոսովի մուլտֆիլմեր
Կատեգորիա:Ֆիլմերի երաժշտություն ըստ Արտեմի Այվազյանի
Դեղին արագիլը

**Դեղին արագիլը** (), 1950 թվականի խորհրդային նկարված մուլտֆիլմ՝ ստեղծված Լև Ատամանովի  կողմից չինական հին հեքիաթի հիման վրա։

## Սյուժե
Մուլտֆիլմի հիմքում ընկած է չինական հին հեքիաթ մի թափառական երաժշտի մասին, որը ծնվել է այն ժամանակներում, երբ Չինաստանում իշխում էին դաժան ու ժլատ մանդարինները։ Շուկայում հայտնվում է մանդարինը։ Նրան տեղափոխում են գահավորակով, պահակնների ուղեկցությամբ։ Հասարակ մարդիկ ընկնում են գետնին ու գլուխ խոնարհում նրա առաջ մինչև գետին։ Միայն Մի երաժիշտը  չի խոնարհվում նրա առաջ և փախչում է պահակններից։ Երաժշտին թաքցնում են թեյարանում և որպես երախտագիտություն նա նվագում է ֆլեյտա ու երգում մարդկանց համար իր երգերը։ Ապա նա թեյարանի պատին նկարում է դեղին արագիլ ու ասում, որ արագիլը կերգի ու կպարի ազնիվ մարդկանց համար, իսկ մանդարինի համար՝ երբեք։ Մանդարինի ծառանները լսում են, թե ինչպես են մարդիկ երգում թեյարանում, իսկ դեղին արագիլը պարում է նրանց համար, և այդ մասին հայտնում են իրենց տիրոջը։ Մանդարինը գնում է թեյարան, հրամայում է կտրել պատի այն հատվածը, որի վրա պատկերված է դեղին արագիլը և այն տանել իր պալատ։ Պալատում մանդարինը փորձում է հրամայել արագիլին, համոզել նրան, հանձնարարում է փայտերով հարվածել պատկերին, ապա  զայրանում է ու հրամայում ներկել այն։ Սակայն արագիլի նկարը հայտնվում է ցանկացած ներկի տակից։ Իսկ երբ լսվում է Մի երաժիշտի նվագը, դեղին արագիլը կենդանանում է, պոկվում պատից, պատուհանից դուրս թռչում ու գնում երաժշտի մոտ։

## Ստեղծողներ

* Ստեղծողների ցանկը կազմված է ըստ մուլտֆիլմի լուսագրերի։

## Մրցանակներ
* 1951 – Դելիի միջազգային կինոփառատոնի պատվավոր դիպլոմ
* 1952 – Բոմբեյի միջազգային կինոփառատոնի դիպլոմ

## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն
* 
* 

## Արտաքին հղումներ
* 
* 
* «Жёлтый аист» — Мультик.ру

Կատեգորիա:1950 մուլտֆիլմեր
Կատեգորիա:«Սոյուզմուլտֆիլմ» ստուդիայի մուլտֆիլմեր
Կատեգորիա:Լև Ատամանովի մուլտֆիլմեր
Կատեգորիա:Խորհրդային մուլտֆիլմեր
Կատեգորիա:Ֆիլմերի երաժշտություն ըստ Կարեն Խաչատրյանի
Կոլյան, Օլյան ու Արքիմեդը

**Կոլյան, Օլյան ու Արքիմեդը** (), 1972 թվականի խորհրդային մուլտիպլիկացիոն ֆիլմ, որն Արքիմեդի օրենքները, նրա գյուտերն ու հայտնագործությունները երեխաներին ուսուցանելու ուղղվածություն ունի։

## Սյուժե
Մուլտֆիլմը Կոլյայի ու Օլյայի մասին է, որոնք ընկնում են հնագույն քաղաք Սիրակուզի և այնտեղ հանդիպում մեծ երկրաչափ ու գյուտարար Արքիմեդեսին։ Երեխաները տեսնում են Արքիմեդեսի ստեղծած հրաշալի մեխանիզմները, մասնակցում հռոմեական լեգեոնների գրոհների ետ մղմանը և բարհաջող վերադառնում տուն։ Հետաքրքրաշարժ ձևով պատկերացում է տալիս Արքիմեդի օրենքների մասին։

## Ստեղծողներ

## Հետաքրքիր փաստեր
* 1978-1980 թվականներին ռեժիսոր Յուրի Պրիտկովը նկարել է «Մեր ընկեր Գրիրկարդան» երեքսերիանոց մուլտֆիլմը, որտեղ հայտնվում են Կոլյան ու Օլյան (վերջինս էպիզոդիկ դերում ու 5 տարեկան հասակում)։

## Մուլտֆիլմի մասին
1970-80-ական թվականներին «Սոյուզմուլտֆիլմի» նկարած աշխատանքների շարքում լայն ճանաչում են ձեռք բերել Յու. Ա. Պրիտկովի մանկական նկարները («Կոլյան, Օլյան և Արքիմեդը», 1972, «Այն ու Վայը» և «Այը և Վայը գնում են արշավ» − շարք, 1975-77, «Մեր ընկեր Գրիրկարդան» − շարք, 1978-80, և այլն):

## Թողարկում
Մուլտֆիլմը DVD տարբերակով բազմիցս թողարկվել է մուլտֆիլմերի հավաքածուներում՝ «Ուրախ աչքակապուկ» («Սոյուզմուլտֆիլմ», տարածող՝ «Союз»), «Ծեր նավաստու պատմությունները» (տարածող՝ «Крупный план»): 2000 թվականին Twic Lyrec հրատարակության ձայներիզներով թողարկվել է համանուն մուլտֆիլմի աուդիոհեքիաթը հեղինակային տեքստով։

## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն

## Արտաքին հղումներ
**Сергей Капков* Интервью Татьяна Сазонова: «Нам говорили, что мы сидим на шее у государства» «ГАЗЕТА» 23.08.2004

Կատեգորիա:1972 մուլտֆիլմեր
Կատեգորիա:«Սոյուզմուլտֆիլմ» ստուդիայի մուլտֆիլմեր
Կատեգորիա:Արքիմեդես
Կատեգորիա:Խորհրդային մուլտֆիլմեր
Կատեգորիա:Յուրի Պրիտկովի մուլտֆիլմեր
Փակագետիկ

**Փակագետիկ** (ներկայում վերանվանված է **Բյոլմեչալը** //, ՝ **Փակա Գետիկ**, հայտնի է եղել նաև որպես Փակագյադուկ, Փակակատուկ, Փակետիկ, Փաքակյատուկ անվանաձևերով), նախկին հայաբնակ բնակավայր Հայոց ձոր գավառի հարավարևելյան լեռնային հատվածում՝ Անգղ գետի ձախ վտակ հանդիսացող Դեմկոսի ակունքում, ներկայում՝ քրդաբնակ գյուղ Թուրքիայի Հանրապետության Վանի նահանգում Գուրուպինար գավառում։ Ծովի մակերևույթից բարձր է 2280-2320 մետր։

## Պատմություն
Փակագետիկը հանդիսանում է հինավուրց բնակավայյր, ինչի մասին վկայում են այնտեղ հայտնաբերված հուշարձանների արձանագրությունները, ինչպես նաև մի շարք հետազոտողներ և ճանապարհորդներ։ Հայտնի է, որ 20-րդ դարի սկզբներին բնակավայրը հարևան գյուղերի հետ միասին ներառված է եղել Խոշաբ գավառի կազմում։

Հայտնի է, որ 1883 թվականին գյուղի գյուղապետն է եղել Օհանը (Հովհաննեսը)։ Գյուղի վերջին գյուղապետը եղել է Սարգիսը, ով սպանվում է 1915 թվականի ապրիլին։

1915 թվականին Փակագետիկի բնակչությունը թուրքական կառավարության կողմից այլ բնակավայրերի հայերի պես ենթարկվում է հալածանքների։ Հայոց ցեղասպանության ժամանակ այն նույնպես ենթարկվում է թուրք-քրդական հարձակումների, աքսորի և կոտորածի։ Փրկված մի շարք հայեր նախ հաստատվում են մոտակա այլ հայկական գյուղերում, այնուհետև հեռանում Արաքսի ձախ ափ։

## Բնակչություն
Հայոց ցեղասպանության հետևանքով Փականագետը զրկվում է հայ բնակչությունից, որոնց հիմնական մասը սպանվում է։

Համաձայն 2012 թվականի պաշտոնական տվյալների՝ Փականագետիկն ունեցել է 485 քուրդ բնակիչ։

## Պատմական հուշարձաններ
Փականագետի տարածքում հայտնի են եղել Սուրբ Հովհաննես եկեղեցին, հին, անանուն եկեղեցին, հին գերեզմանոցը, որոնք բոլորը ներկայում կա՛մ իսպառ ոչնչացված են, կա՛մ գտնվում են գրեթե հիմնովին ավերված վիճակում։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Հայոց ձորի գավառի բնակավայրեր
Կատեգորիա:Վանի նահանգի հայաբնակ բնակավայրեր
Կենդանաբանական այգում վերանորոգում է

**«Կենդանաբանական այգում վերանորոգում է»** (), խորհրդային կարճամետրաժ տիկնիկային մուլտֆիլմ՝ նկարահանված «Էկրան» ստեղծագործական միության կողմից 1987 թվականին։

Մուլտֆիլմում հնչում է Սոֆյա Ռոտարուի «Лаванда» երգը։

## Սյուժե
Կենդանաբանական այգին փակում են վերանորոգման նպատակով, և քաղաքի բնակիչները կենդանիներին տանում են իրենց տները։ Մնում է միայն Ընձուղտը։ Պավլիկը, գնալով կենդանաբանական այգի, տեսնում է նրան ու տանում իր տուն։ Պավլիկի ծնողները դեմ չէին նոր բնակչին, սակայն երկար վզի պատճառով նա չի տեղավորվում բնակարանում և ստիպված է լինում ապրել բակում։ Այնտեղ նա մշտապես խանգարում էր հարևաններին, սակայն հետո սկսում է զվարճացնել նրանց երեխաներին, և բոլորն սկսում են բարեհաճությամբ վերաբերվել նրան։ Սկսվում են ցրտերը, բոլորը գնում են իրենց տաք բնակարանները, իսկ Ընձուղտը մրսում է ու տխրում։ Պավլիկը որոշում է նրան տանել ապրելու անավարտ տանը։ Այնտեղ նրանք հանդիպում են աշխղեկին, որը Պավլիկի վերևի հարևանն էր։ Նա ստեղծված իրավիճակից հնարամտությամբ ելք է գտնում։ Բանվորը Պավլիկի տան առաստաղին անցք է անում, և Ընձուղտը գլուխն անցկացնում է աշխղեկի բնակարան, որտեղ նրանք բոլորը հավաքվում են թեյախմության։

## Նկարահանող խումբ

մուլտֆիլմի ստեղծողները նշված են ըստ տիտրերի։

## Մրցանակներ
* 1988 – Զագրեբի անիմացիոն ֆիլմերի միջազգային փառատոնի գրան պրի

## Վերաթողարկում DVD-ով
Մուլտֆիլմը բազմիցս թողարկվել է DVD-ով մուլտֆիլմերի հավաքածուներում.

* *«Մեկ կովբոյ, երկու կովբոյ...» ()*, սկավառակում ընդգրկված մուլտֆիլմեր՝
«Մեկ կովբոյ, երկու կովբոյ» (1981), «Սատանի ճուտ №13» (, 1982), «Աղվամազոտ պոչով սատանի ճուտը» (, 1985), «Վախի աչքերը մեծ են» (, 1946), «Ներկված աղվես» (, 1953), «Ուրիշի ձայնը» (, 1949), «Կենդանաբանական այգում վերանորոգում է» (1987)։

## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն
* Александр Курляндский. В зоопарке ремонт

## Արտաքին հղումներ
* 
* 
* Творческое объединение «ЭКРАН» 

Կատեգորիա:1987 մուլտֆիլմեր
Կատեգորիա:«Էկրան» ստեղծագործական միության մուլտֆիլմեր
Կատեգորիա:Խորհրդային մուլտֆիլմեր
Նազարեթի վրացերեն արձանագրություններ

**Նազարեթի վրացերեն արձանագրություններ**, 1955-1960 թվականների հնագիտական պեղումների ժամանակ Նազարեթ քաղաքում հայտնաբերված արձանագրությունների պատ։ Պեղումները ղեկավարում էր իտալացի հնագետ, քահանա և վանական շաքնշանի դափնեկիր Բելեմինո Բագատտին։

Այն հայտնաբերվել է Նազարթեի Ավետման եկեղեցում։ Արձանագրությունները, ըստ հնագիտական մեթոդների, թվագրվում են մինչև 427 թվականը, քանի որ դրանք տեղադրվել էին ավելի ուշ կառուցված եկեղեցու տակ։ Հատակների նախշերի տակ հայտնաբերվել են նաև բազմաթիվ խաչեր, որոնց պատկերն արգելված է 427 թվականի հրովարտակով։

Պատմական աղբյուրների համաձայն, վրացերեն այս արձանագրությունները կարող էին հայտնվել Նազարեթի Ավետման եկեղեցում միայն 330-427 թվականներին։ Արձանագրությունները ուսումնասիրվել են գիտնական և վերծանող Զազա Ալեքսիձեի կողմից։ Նրա եզարակացությունն է՝

Վրացական արձանագրությունները հանվել են Նազարթեի Ավետման եկեղեցուց և պահպանվում են աշխարհի տարբեր թանգարաններում։

## Ծանոթագրություններ

## Մատենագրություն
* History of Georgian Traditional Culture, Tbilisi, 2017
* B. Bagatti,  Excavations in Nazareth. I: From the Beginning till the XII Century (SBF. Collectio Maior 17), Jerusalem 1969
* Z. Alexidze, “Louvre, Mt. Sinai, Nazareth: Epigraphic Etudes”, Tbilisi 2000, 10-25 (in Georgian).

Կատեգորիա:Վրացական ձեռագրեր
Կատեգորիա:Վրացական մշակույթ
Թիթեռը (մուլտֆիլմ)

**«Թիթեռը»** , մուլտֆիլմ, առակ։ Ռեժիսոր՝ Անդրեյ Խրժանովսկի։

## Սյուժե
Տղան բռնել է շատ թիթեռներ, նրանց տեղավորել է փակ բանկայի մեջ և քնել է։ Երազում նա մի մեծ թիթեռնիկի գերի է դարձել, որը թիթեռնացանցով նրան տարել  է գետնի վրայով։ Տղան հասկացել է, որ յուրաքանչյուր կենդանի էակ պետք է ազատ լինի, և բացել է բանկայի բերանը...

## Ստեղծագործողներ

* Մասնակիցների հետ տարվող աշխատանքներին մասնակցել է նկարիչ Նիկոլայ Կոշկինը։

## Պարգևներ և մրցանակներ
Մուլտֆիլմը նշանավորվել է կինոփառատոններում ձեռք բերված մրցանակներով։ 
* Ժյուրիի Հատուկ մրցանակ 1–ին ՄՖ  Ֆիլմեր երեխաների և երիտասարդների համար՝ Խիխոնում (Իսպանիա), 1973  թվական։
* Իրանի համալսարանի Մանկավարժական ֆակուլտետի դիպլոմ 8–րդ ՄԿՖ ֆիլմեր երեխաների և երիտասարդների համար՝ Թեհրան (Իրան), 1973 թվական։

## Հետաքրքիր փաստեր
*Մուլտֆիլմում ոչ մի բառ չի արտաբերվել, հնչել է միայն Ալֆրեդ Շնիտկեի երաժշտությունը։

## Տեսահրատարակչություն
* 2002թվականին մուլտֆիլմը թողարկվել է տեսասկավառակով՝ «Ռուսական անիմացիայի վարպետները» հավաքածուով՝ անգլերեն ենթագրերով, որից հետո թողարկվել է «Ռուսական անիմացիայի վարպետները–2»։

## Արձագանքներ
Մեջբերում հոդվածից․
*Ասենին Ս․ Վ.* Էկրանի կախարդները։ Նայելով վաղվա օրվան։ 3d-master.org

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* 
* «Бабочка» на сайте Animator.ru
* ''Георгий Бородин''. Киностудия «Союзмультфильм».
* «Бабочка» — Энциклопедия отечественного кино 

Կատեգորիա:«Սոյուզմուլտֆիլմ» ստուդիայի մուլտֆիլմեր
Կատեգորիա:Խորհրդային մուլտֆիլմեր
Կատեգորիա:Մուլտֆիլմեր այբբենական կարգով
Տեղի պարագա

**Տեղի պարագա**, նախադասության երկրորդական անդամ, բայական անդամի լրացում, որը ցույց է տալիս գործողության, եղելության տեղը։

Տեղի պարագան ունի իմաստային տարբերակներ, որոնք շարահյուսական հարաբերության ընդհանրություն ունեն, սակայն նրբերանգային ներքին տարբերություններ ունեն, օրինակ՝
# գործողության կատարման տեղում կա տվյալ հատկանիշը. օրինակ՝ ***Ամենուրեք''' վխտում էին զինված քրմեր, տաճարական զինվորներ'' ([[Սերո Խանզադյան]])։ ***Գրադարանում** պահվում են Շեքսպիրի երկերը, ուսումնասիրություններ նրա մասին'' ([[ՀՍՀ]])։ ***Դրսում*' շարունակում է մոլեգնել աշնան քամին* ([[Շահեն Թաթիկյան]])։
# Այն տեղը, դեպի ուր ուղղված է գործողությունը (ուղևորման). օրինակ՝ *—Սպասենք մեկը պատահի` իմանանք **ո՞ւր** են տանում էս ճամփաները, — ասաց Հովսեփը ձիուց իջնելով* ([[Ստեփան Զորյան (գրող)|Ստեփան Զորյան]])։ *Մենք քարշ ենք գալիս դեպի **հրապարակ**, այնտեղից շեփորը կրկին կանչում է մեզ* ([[Խաժակ Գյուլնազարյան]])։ *Իսկ մի քանի օր անց Վալյան հրաժեշտ տվեց բոլորին ու թիկունքային էշելոնով Յասսիից վերադարձավ **հայրենիք*** ([[Զորայր Խալափյան]])։
# Առարկայի նկատմամբ որևէ հարաբերությամբ տեղ, տարածություն, որով (որի միջով, վրայով, վերևով, մոտով և այլն) կատարվում է առարկայի գործողությունը, նրա շարժումը. օրինակ՝ ***Գետի վրայով** ինչ-որ մշուշ էր բարձրանում, և, չգիտես ինչու, նեխած չեչի հոտ էր գալիս* ([[Սևդա Սևան]])։ *Անցավ **կամրջով**, ձեռքը սահեցրեց ողորկ **ճաղաշարով*** ([[Նիկոլայ Օստրովսկի]])։ *Անցնում էի մի **ջամիի մոտով** ու երգ մռլտում քթիս տակ'' (Գևորգ Դևրիկյան)։
## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Բայական անդամի պարագա լրացումներ
Ղարադաղ (այլ կիրառումներ)

**Ղարադաղ** կարող է վերաբերել․
* Ղարադաղ, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում` Կիլիկիայի Ուրֆա նահանգում.
* Ղարադաղի խանություն, խանություն Իրանում (1747-1808).
* Ղարադաղի բերդ, բերդ Կարս քաղաքի մոտ.
* Բաբա Ղարադաղ, բլուր Հայկական լեռնաշխարհում, Շարուրի դաշտում.
* Ղարադաղի լեռներ (Հայկական լեռներ), լեռներ Իրանի հյուսիս-արևմուտքում.
* Ղարադաղ գավառ, գավառ Իրանի հյուսիս-արևմուտքում.
* Ղարադաղ, լեռնաշղթա Կիլիկիայի հարավարևելյան կողմում.
* Ղարադաղի շրջան, շրջան Իրանի հյուսիս-արևմուտքում.
* Ղարադաղի շրջան, շրջան Բաքու քաղաքում.
* Ղարադաղ, հրաբխային զանգված Ղրիմում, Սև ծովի ափին.
Դյուշես (լիմոնադ)

[250px|մինի|[Վրաստան|Վրացական դյուշես լիմոնադ]]
**Դյուշես**, խորհրդային լիմոնադի տեսակներից մեկը. ոչ ալկոհոլային, ուժեղ գազավորված, օրգանիզմի տոնուսը բարձրացնող, բաց դեղնավուն գույնի ըմպելիք։

Բացի հիմնական լիմոնադային հիմքից՝ կիտրոնի հյութից, շաքարավազից և գազավորված ջրից, օրիգինալ ըմպելիքը պարունակում է աղանդերային (քաղցր և հյութալի), հարավային տանձի «Դյուշես» տեսակի քաղցրահյութ-թրմուկ, ինչն ըմպելիքին հաղորդում է քաղցրաթթվային, նաև քիչ տտիպ, թթվային համ և ուժեղ բուրմունք։

ԽՍՀՄ-ում հայտնի «Դյուշես» ըմպելիքը մշակվել է 1930-ական թվականներին`դառնալով առաջիններից մեկը այն ըմպելիքների շարքում, որոնք խորհրդային տարիներին, որոնք գազավորված էին և օրգանիզմի տոնուսը բարձրացնում էին (այսպիսով լայնացնում էին ավանդական «Սիտրո» լիմոնադների շարքը)։ Այս ըմպելիքի մեջ օգտագործում էին օշարակ (ԳՕՍՏ 28499-90), որը պատրաստվում էր Վրաստանում, Հայաստանում, Ղրիմում և Հյուսիսային Կովկասում աճեցվող տանձի «Դյուշես» տեսակից, ինչն արվում էր Համամիութենական գարեջրագործական, ոչ ալկոհոլային և գինեգործական արդյունաբերության գիտահետազոտական ինստիտուտի մասնակցությամբ, և խորհրդային շրջանում արտադրվում էր 0,5 լ շշերով՝ ունենալով 10 կոպեկ արժողություն՝ առանց տարայի գումարը հաշվելու։

ԽՍՀՄ-ի փլուզումից մինչ օրս այս ըմպելիքի նմանօրինակները՝ «Դյուշես» ազատ առևտրի ապրանքանիշի ներքո, արտադրվում են տարատեսակ ապակյա և պլաստիկ տարաներով, որոնք պատկանում են Ռուսաստանում վաճառվող ոչ ալկոհոլային խմիչքների շարքին, ինչպես նաև արտադրվում են Ուկրաինայում, Լատվիայում, Գերմանիայում և այլն։

Գոյություն ունեն այս ըմպելիքի պատրաստման տնային բաղադրատոմսեր։

Ի պատիվ ավանդական ըմպելիքի՝ «Դյուշես» է կոչվել կոկտեյլի տեսակներից մեկը, որը պարունակում է անաբոլիկ անդրոգենային ստերոիդներ և ալկոհոլ, ինչն էլ պատճառ 2010 թվականին սպորտային Ռուսաստանի համար դոպինգային սկանդալի պատճառ դարձավ։

## Տես նաև
* Լիմոնադ

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Игристый лимонад со вкусом и ароматом груши «Дюшес» разлили по бокалам эксперты «Литера»
* «Доверяй, но проверяй»: лимонад «Дюшес»
* Кто придумал лимонад, или Краткая история газировки 
* Волшебные пузырьки. Настоящая газировка с годами не меняется
* Советский лимонад, он вкусный самый! 
* Вкусная шипучка

Կատեգորիա:Ոչ ալկոհոլային խմիչքներ
Օլեգ Լավրով

**Օլեգ Ալեքսեևիչ Լավրով** (), ռուսական թատրոնի ռեժիսոր և դերասան, Կիմրի՝ դրամայի և կոմեդիայի թատրոնի գլխավոր ռեժիսոր, Ռուսաստանի Դաշնության ժողովրդական արտիստ (2007 թվական)։

## Կենսագրություն
Ծնվել է 1948 թվականի հոկտեմբերի 2-ին Կիմրի քաղաքում։

Բեմի վրա խաղացել է դպրոցական տարիներից. սկզբում՝ թատերական խմբակում, հետո՝ կոշիկի գործարանի թատերական խմբակում։

Ընդունվեց Մոսկվայի մշակույթի ինստիտուտի ռեժիսորական բաժին, 1970 թվականին հաջողությամբ ավարտեց ուսումը։

Ուսումն ավարտելուց հետո աշխատել է Կիմրի քաղաքի զինված ուժերի «Հոկտեմբերի 40-ամյակը» թատերական խմբակում։

1972 թվականին աշխատանքի ընդունվեց Մոսկվայի՝ դրամայի շրջանային թատրոն։

1975 թվականին նորից վերադարձավ հայրենիք և դարձավ տեղական՝ Կրիմի թատրոնի դերասան։

1994 թվականին դարձավ թատրոնի գեղարվեստական ղեկավար։

Դուստրը՝ Քսենիա Օլեգի Լավրովա-Գլինկան, թատրոնի և կինոյի դերասանուհի է։

## Պարգևներ
* Ռուսաստանի նախագահի 1996 թվականի մայիսի 2-ի № 617 հրամանով՝ Օլեգ Լավրովին շնորհվեց ՌԴ վաստակավոր արտիստի կոչում
* Ռուսաստանի նախագահի՝ 2007 թվականի հունիսի 27-ի № 821 հրամանով՝ Օլեգ Լավրովին շնորհվեց ՌԴ ժողովրդական արտիստի կոչում.

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Комсомольская правда: отмечены работники культуры и искусств
* ГТРК Тверь: 70 лет Кимрскому драматическому театру 
* Тверская жизнь: Семейный портрет к юбилею  
* Известные кимряки
* Кимрский театр драмы празднует 70-летие
* Кимры Сегодня: интервью с О.Лавровым; открывается 68-й сезон

Կատեգորիա:1948 ծնունդներ
Կատեգորիա:2018 մահեր
Կատեգորիա:Անձինք այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Դերասաններ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Հոկտեմբերի 2 ծնունդներ
Կատեգորիա:Նոյեմբերի 3 մահեր
Կատեգորիա:Ռուս թատերական ռեժիսորներ
Կատեգորիա:Ռուս ռեժիսորներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի Դաշնության ժողովրդական արտիստներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի Դաշնության վաստակավոր արտիստներ
Շենգեն գոտի

**Շենգեն գոտի** (, , ), Եվրոպական 29 երկիր ընդգրկող տարածք, որոնց անդամ երկրները պաշտոնապես վերացրել են միմյանց միջև սահմանին անձնագրային և այլ տեսակի հսկողությունները։ Տարածքը հիմնականում գործում է որպես մեկ միասնական իրավական շրջան միջազգային զբոսաշրջության համար՝ ընդհանուր վիզային քաղաքականությամբ։ Տարածքի անունը գալիս է շենգենյան համաձայնագրից։ Շենգեն գոտու անդամ երկրներն ունեն ուժեղ սահմանային հսկողություն ոչ շենգեն երկրների համար։

ԵՄ անդամ 27 երկրներից 25-ը Շենգենյան գոտու անդամ են։ Բուլղարիան և Ռումինիան ամենանոր անդամներն են՝  բացել են օդային և ծովային սահմանները 2024 թվականի մարտի 31-ին  իսկ ցամաքային սահմանները ՝ 2025  հունվարի 1-ին։ ԿիպրոսըՌումինիան իրավաբանորեն պարտավորված են միանալ տարածքին, Իռլանդիան չունեն այդ պարտավորությունը։ Ազատ առևտրի եվրոպական ասոցիացիայի անդամ չորս երկրներ՝ Իսլանդիան, Լիխտենշտայնը, Նորվեգիան և Շվեյցարիան Եվրամիության անդամ չեն, սակայն ստորագրել են շենգենյան համաձայնագիրը։ Եվրոպայի 3 քաղաք-պետություններ՝ Մոնակոն, Սան Մարինոն և Վատիկանը դե ֆակտո հանդիսանում են շենգեն գոտի։

Շենգեն գոտու 4'312'099 քառ․ կմ տարածքում բնակվում է 400 միլիոն մարդ։ Մոտ 1,7 միլիոն մարդ աշխատանքի համար ամեն օր հատում է եվրոպական սահմանը։ Որոշ շրջաններում այս ցուցանիշը հասնում է աշխատողների մեկ երրորդին։ Յուրաքանչյուր տարի մոտ 1,3 մլրդ մարդ հատում է Շենգեն գոտու սահմանները։

Սահմանի 57 միլիոն հատումները կապված են ավտոմոբիլներով բեռների փոխադրման հետ, որոնց արժեքը տարեկան կազմում է €2,8 տրիլիոն։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:1995 հիմնադրումներ Եվրոպայում
Կատեգորիա:Եվրոպայի իրավապահ մարմիններ
Կատեգորիա:Ճանապարհորդության միջազգային փաստաթղթեր
Կատեգորիա:Շենգեն գոտի
Ռոստսելմաշ (մշակույթի պալատ)

**«Ռոստսելմաշ» մշակույթի պալատ** (), մշակույթի տուն Ռուսաստանի Դոնի Ռոստով քաղաքում։

## Պատմություն
Մշակույթի պալատի պատմությունը սկսվել է «Ռոստսելմաշ» գործարանի շինարարության հետ միաժամանակ։

1929 թվականին «Սելմաշստրոյի» շինարարների ճաշարանի տարածքում գտնվում էր բանվորական ակումբ, որտեղ կառուցվել էին դահլիճ և բեմ։ Այդ ակումբում ցուցադրվում էին կինոֆիլմեր, կազմակերպվել էր դրամատիկական խմբակ նորնախիջևանցի դերասան Ուրյադովի ղեկավարությամբ։ 1930 թվականին ակումբը տեղափոխվել է ժամանակավոր փայտե բարաք։ Միաժամանակ կառուցվել է նոր մեծ շենք, որը շահագործման է հանձնվել 1931 թվականին, և նույն թվականի նոյեմբերի 6-ին 550-տեղանոց կինոդահլիճում կայացել է գործարանի աշխատակազմի առաջին հանդիսավոր ժողովը։ Մշակույթի տան թատերական մասի շինարարությունը միջոցների անբավարարության պատճառով սառեցվել է։
աջից|մինի|240x240փքս|Մշակույթի տան շենքը պսակող քանդակագործական հորինվածքը
Այդ վիճակում մշակույթի տունը գոյություն է ունեցել մինչև Հայրենական մեծ պատերազմի սկիզբը, երբ շենքը հատկացվել է խորհրդային զինվորների հոսպիտալին։ Դոնի Ռոստովի շրջափակման ժամանակ օգտագործվել է գերմանացիների կողմից, իսկ քաղաքից հեռանալիս՝ պայթեցվել։ Այդ տեղում այժմ գտնվում է երկրորդ մարզային հիվանդանոցը։ Հին շենքից մնացել է միայն նրանից սկիզբ առնող փողոցի անվանումը՝ Ակումբային փողոց։

Հետպատերազմյան տարիներին որոշում է ընդունել վերականգնել մշակույթի պալատը։ Այն կառուցվել է նոր տեղում՝ միավորելու նպատակով։ Բայց նրա շինարարությունը սկսվել է մեկ ուրիշ վայրում, այնտեղ, որտեղ այժմ այն կանգնած է։ Դրա համար իրականացվել է մշակույթի պալատը, մարզադաշտը և կից զբոսայգին մշակութային մեկ համալիրում միավորելու նախապատերազմյան գաղափարը։ Շենքը նախագել է ճարտարապետ Ալեքսեյ Մուլիկը։ Շինարարությունն ընթացել է 1948-1960 թվականներին, շահագործման է հանձնվել 1960 թվականի վերջին։ 1979 թվականին մշակույթի պալատի առջևի հրապարակը զարդարել է շատրվանը։

«Ռոստսելմաշ» մշակույթի պալատը շարունակում է գործել և այժմ։ Նրա թատերական դահլիճը, որը նախատեսված է 1000 հանդիսականի համար, քաղաքի կարևոր թատերական և համերգային հարթակներից է։

Ավելի վաղ մշակույթի պալատում գործում էր «Ռոստսելմաշ» գործարանի թանգարանը։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ

* Официальный сайт ДК
* Дом культуры «Ростсельмаш»

Կատեգորիա:Դոնի Ռոստովի տեսարժան վայրեր
Կատեգորիա:Դոնի Ռոստովի շենքեր և կառույցներ
Կատեգորիա:1931 հիմնադրումներ
Հոկտեմբերյան մեծ հեղափոխության հուշարձան (Դոնի Ռոստով)

**Հոկտեմբերյան մեծ հեղափոխության հուշարձան** (), կոթող Ռուսաստանի Դոնի Ռոստով քաղաքի կենտրոնում։ Կանգնեցված է Մաքսիմ Գորկու անվան մշակույթի և հանգստի զբոսայգում Հոկտեմբերյան սոցիալիստական հեղափոխության և քաղաքում խորհրդային իշխանության հաստատման պատվին։ Քանդակագործ Վ. Պ. Դուբովիկի և ճարտարապետ Ե. Ա. Պոլյանսկու ստեղծագործությունը բացվել է 1979 թվականին։ 4,5 մ բարձրությամբ գրանիտե կարմիր պատվանդանի վրա կանգնած է երեք տղամարդու՝ զինվորի, բանվորի և նավաստու պատկերաքանդակ։ Գյուղացու ձեռքին դրոշ է, իսկ նավաստու ձեռքին՝ կոթը գետնին հենած հրացան։ Ըստ հեղինակների մտահղացման՝ հուշարձանի ընդհանուր տեսքը խորհրդանշում է հեղափոխության հաղթանակի ամրությունն ու անսասանությունը։

Քանդակագործական հորինվածքը գտնվում է այն տեղում, որտեղ 1917 թվականի հոկտեմբերի 26-ին տեղի է ունեցել հանրահավաք ի պաշտպանություն Դոնի Ռոստովում խորհրդային իշխանության հաստատման, ինչի մասին վկայում է պատվանդանի դիմերեսին փակցված հուշատախտակի արձանագրությունը.

## Պատմական իրադարձություններ
Փետրվարյան հեղափոխության հաղթանակից հետո Դոնում ծավալվեց բոլշևիկների բաց քաղաքական գործունեությունը։ Բոլշևիկների քաղաքականությունը և նպատակները բացատրելուն, կուսակցական կազմակերպությունները ամրապնդելուն և ընդլայնելուն, Դոնի բանվորական զանգվածները սոցիալիստական հեղափոխությանը պատրաստելուն կոչված էր «Նաշե զնամյա» (, «Մեր դրոշը») թերթը։ Բոլշևիկների ռոստովնախիջևանյան կոմիտեն թերթի օգնությամբ կապեր էր հաստատում Դոնի բոլշևիկյան խմբերի հետ, նրանց օգնում էր ստեղծելու նոր և ուժեղացնելու արդեն գործող կուսակցական կազմակերպությունները, ամրապնդելու զանգվածներին ներգրավելու քաղաքական գործը։

Օրեցօր մեծանում էին բանվորական զինված ջոկատները, որոնք գյուղացիների, հեղափոխական տրամադրություններ ունեցող զինվորների և կազակների աջակցությամբ պատրաստ էին տապալելու ժամանակավոր կառավարության իշխանությունը։ Այն բանից հետո, երբ «Կոլխիդա» առագաստային զբոսանավն ընդունեց ռադիոհաղորդագրություն, որ Պետրոգրադում տեղի է ունեցել սոցիալիստական հեղափոխություն, և Վլադիմիր Լենինը հռչակել է բանվորների և գյուղացիների իշխանության հաստատում, բոլշևիկների առաջարկով հոկտեմբերի 26-ին շտապ հրավիրվեց ռոստովնախիջևանյան բանվորական և զինվորների խորհրդի նիստ, որը, չնայած մենշևիկների և սոցիալիստ-հեղափոխականների կատաղի դիմադրությանը, որոշեց ողջ իշխանությունը վերցնել իր ձեռքը և ստեղծեց ռազմահեղափոխական կոմիտե՝ Սերգեյ Սիրցովի ղեկավարությամբ։ Այդ նիստից անմիջապես հետո քաղաքային զբոսայգում, Ռոտոնդայի շենքի մոտ, հրավիրվեց բանվորների և զինվորների հանրահավաք։ Նրա բազմաթիվ մասնակիցները որոշեցին միանալ Բանվորական և զինվորական խորհրդի ընդունած բանաձևին և ցուցաբերել օժանդակություն և աջակցություն Խորհրդին ու նրան կից ստեղծված Ռազմահեղափոխական կոմիտեին։ Այս իրադարձության հիշատակին էլ կանգնեցվել է հուշարձանը։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:1979 հիմնադրումներ
Կատեգորիա:Դոնի Ռոստովի հուշարձաններ
Կատեգորիա:Հուշարձաններ այբբենական կարգով
Ադի Աշկենազի

**Ադի Աշկենազի**   (, ), իսրայելացի կատակերգու դերասանուհի, հաղորդավարուհի։

## Կարիերա
Ադի Աշկենազիի ընտանիքը Իսրայել է ներգաղթել Թուրքիայից։ Ավարտել է Ռամա Հանի «Բեյթ Ցվի» թատերական ուսումնարանը։ Ուսումնարանն ավարտելուց հետո խաղացել է «Միֆհաշիմ» թատրոնի տարբեր ներկայացումներում, մասնակցել «Ռութի Զախիռութի» մանկական հանդեսներին։  Միաժամանակ վարել է իսրայելական առաջին հեռուստաընկերության «Զապ լե-Ռիշոն» մանկական հաղորդաշարը։  Հետագայում նա վարել է այլ մանկական ծրագրեր։  2000 թվականին  կրթական հեռուստատեսային ծրագրի շրջանակներում իսրայելական հայտնի կատակերգակ դերասանների հետ համատեղ հանդես է եկել «Դոմինո  Գրոս» նորացված կատակերգական հաղորդաշարում։ 2002-2004 թվականներին իսրայելական Երկրորդ ալիքի Յաիր Լապիդի ծրագրում վարել է հումորի անկյուն հաղորդաշարը, որն էլ նրան մեծ  ժողովրդականություն է բերել։  2005 թվականից նա վարում է «Սրանք ինչ հիմարություններ են» («Ма зе hа-штуёт ha-эле») հեղինակային հաղորդաշարը։ Հանդես է գալիս նաև «ստենդափ-կոմեդի» ոճի մենահամերգներով, որոնք մշտապես անցնում են լիքը դահլիճներում։

## Պարգևներ
* «Տարվա կին-հումորիստ» մրցանակի դափնեկիր (2004 թ.)
* «Տարվա կին հեռուստատեսությունում» մրցանակի դափնեկիր (Ւսրայելական երկրորդ հեռուստաալիք, 2006 թ.)

## Անձնական կյանք
Ունի երկու ավագ եղբայրներ, որոնց հետ մեծացել է Հերցլիայում։ Դերասան Կոբի Դորոնի հետ երեք տարվա ամուսնությունից հետո, 2004 թվականին  ամուսնալուծվել է։ 2010 թվականին ձերբակալվել է թմրանյութ օգտագործելու համար, բայց ազատ է արձակվել։ 2010 թվականին հայտարարել է, որ հղի է ընկերոջից՝ Էթան Բեն Զախանից։ 2011 թվականի ապրիլին ծնվել է դուստրը, 2012 թվականի նոյեմբերին՝ որդին։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Երգիծաբաններ
Կատեգորիա:Իսրայելացի հաղորդավորուհիներ
Կատեգորիա:Իսրայելցի դերասանուհիներ
Կատեգորիա:Կատակերգուներ
Ակադեմիկոս Իվանով

**«Ակադեմիկոս Իվանով»**, 1986 թվականին նկարված մուլտիպլիկացիոն ֆիլմ, հումորային ֆիլմ-օպերա՝ ստեղծված Էդուարդ Ուսպենսկու բանաստեղծության հիման վրա։ Ռեժիսոր Վլադիմիր Պոպովի վերջին աշխատանքն է։

## Սյուժե
Մուլտֆիլմը պատմում է այն մասին, թե ինչպես Ակադեմիկոս Իվանովը, որ միջազգային մրույթների հաղթող էր, վախենում էր բժիշկներից, բայց պարզվում է, որ բուժումը այդքան էլ սարսափելի չէ, եթե բուժում են ազնվամորու մուրաբայով, մեղրով և թխվածքաբլիթով։

Մուլտֆիլմը Էդուարդ Ուսպենսկու համանուն բանաստեղծության էկրանավորումն է։


Всем известный математик
Академик Иванов
Не боялся ни буранов,
Ни обвалов, ни слонов.

Он мог погладить тигра
По шкуре полосатой.
Он не боялся встретиться
На озере с пиратами.

Он только улыбался
Под дулом пистолета,
Он запросто выдерживал
Два действия балета.


## Նկարահանող խումբ
* Սցենարի հեղինակ - Էդուարդ Ուսպենսկի
* Կինոռեժիսոր - Վլադիմիր Պոպով
* Բեմադրող նկարիչ - Արկադի Շեր
* Կինոօպերատոր - Քաբուլ Ռասուլով
* Հնչյունային օպերատոր - Բորիս Ֆիլչիկով
* Կոմպոզիտոր - Եվգենի Կրիլատով
* Ֆիլմում խոսում և երգում են.
** Օլեգ Տաբակով
** Սվետլանա Ստեպչենկո
* Նկարիչ-մուլտիպլիկատորներ.
** Մարինա Ոսկանյանց
** Վլադիմիր Շևչենկո
** Անդրեյ Սմիրնով
** Յուրի Մեշերյակով
** Տատյանա Պոմերանցևա
** Գ. Մորոզով
* Ռեժիսորի օգնական - Զոյա Պլեխանովա
* Մոնտաժող - Նատալյա Ստեպանցևա
* Խմբագիր - Ռաիսա Ֆրիչինսկայա
* Նկարահանման խմբի ղեկավար - Լյուբով Բուտիրինա

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* 

Կատեգորիա:1986 մուլտֆիլմեր
Կատեգորիա:«Սոյուզմուլտֆիլմ» ստուդիայի մուլտֆիլմեր
Կատեգորիա:Խորհրդային մուլտֆիլմեր
Կատեգորիա:Ռուսերեն մուլտֆիլմեր
Պոգոդինի տուն (Դոնի Ռոստով)

**Պոգոդինի տուն** (), տուն Ռուսաստանի Դոնի Ռոստով քաղաքում, որտեղ 1921-1924 թվականներին ապրել և աշխատել է թատերագիր Նիկոլայ Պոգոդինը (հասցեն՝ Սոցիալիստական փողոց, 50ա)։ Մշակույթի բացահայտված հուշարձան է։

## Պատմություն
Ռուս խորհրդային սցենարիստ և թատերագիր, ՌԽՖՍՀ արվեստի վաստակավոր գործիչ (1949), Լենինյան (1959) և երկու Ստալինյան մրցանակների (1941, 1951) դափնեկիր, Վլադիմիր Լենինի մասին «Հրացանավոր մարդը» (1937), «Կրեմլի կուրանտները» (1940), «Երրորդ պաթետիկը» (1958) եռերգության հեղինակ Նիկոլայ Ֆեոդորովիչ Պոգոդինը 1920 թվականից աշխատել է Ռոստովի «Տրուդովայա ժիզն» թերթում։ Նա բնակվել է Սոցիալիստական փողոցում գտնվող հինավուրց շենքում։ 1925 թվականին բնակության է մեկնել Մոսկվա։

Դոնի Ռոստովում թատերագրի ապրած տան շքամուտքի մոտ 1971 թվականին փակցվել է հուշատախտակ, որի վրա գրված է. *«Այս տանը 1921-1924 թվականներին ապրել է խորհրդային ականավոր թատերագիր Նիկոլայ Ֆեոդորովիչ Պոգոդինը (Ստուկալով)»։*

Գրողի սենյակի հիշատակային նկարագիրը ներկայումս կորսված է։

## Ճարտարապետություն
Տունը, որտեղ ապրել է թատերագիր Նիկոլայ Ֆեոդորովիչ Պոգոդինը, գտնվում է Սոցիալիստական փողոց (նախկին Բ. Նիկոլսկայա), 50ա հասցեով։ Տունը կառուցվել է XIX դարի վերջին և վերակառուցվել է 1940-ական թվականների երկրորդ կեսին։

Տունը եռահարկ է, աղյուսե, սվաղված։ Առաջին հարկը հակադրվում է վերին հարկերի հետ մոխրագույնի երանգով։ Շենքի ճակատն ունի կողային և կենտրոնական ելուստավորում, որն ավարտվում է ատտիկոսներով։ Այդ ճակատի ճարտարապետական նկարագիրը որոշում են բոլոր հարկերի կոպտատաշ քարերով շարվածքը, լուսամուտատեղերի վերևի կողպեքային քարերը, շքամուտքի և եզրային կիսաշրջանաձև պատուհանի դեկորատիվ ձևավորումը, միջհարկային և պսակող քիվերը, 2-րդ և 3-րդ հարկերի ցանցաձև վանդակներով պատշգամբները, միջհարկային գոտիները և պրոֆիլավորված քիվը։ Շենքի շքամուտքը կառուցված է նրա աջ մասում։

Տան հատակագիծն ունի բարդ կառուցվածք. հատակագծման հիմքը բնակարանների բաժանմունքներն են, որոնք խմբավորված են աստիճանավանդակի շուրջը։ Շենքն ունի կիսանկուղային տարածքներ։ Առաջին հարկում գործում է կոսմետիկական ընկերություն երկու առանձին մուտքերով ճակատի կողմից։

## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն
* Гегузин И. Страницы ростовской летописи. Ростов-н/Д, 1983. - С. 129 -136.
* Писатели Дона. - Ростов-н/Д, 1986. - С. 13.
* Тихомирова В. А. Ростовский областной краеведческий музей. Литературная секция // Из истории драматургии Дона... (рукопись). - С. 17 - 22.
* Ростовская область. Решение от 23 сентября 1997 года № 34. Об объявлении недвижимых памятников истории и культуры города Ростова-на-Дону под охраной органов местного самоуправления. Городская Дума Ростовская области.

## Արտաքին հղումներ
* Ростов-на-Дону
* Выявленные памятники Ростова-на-Дону

Կատեգորիա:Դոնի Ռոստովի շենքեր և կառույցներ
Ալիաղա Աղաև

**Ալիաղա Իսմայիլ օղլի Աղաև** (, ), թատրոնի և կինոյի ադրբեջանցի դերասան, Ադրբեջանի ԽՍՀ վաստակավոր  արտիստ (1945), Ադրբեջանի ԽՍՀ ժողովրդական արտիստ (1954);

## Կենսագրություն
Ալիաղա Աղաևը ծնվել է 1913 թվականի մարտի 22-ին Բաքվում։ Վաղ տարիքում կորցրել է հորը։ 1930 թվականին յոթերորդ դասարանն ավարտելուց հետո կրթություն է ստացել Փարիզի կոմունայի անվան արվեստի դպրոցում։ Դպրոցը գործում էր նավի վերանորոգման գործարանի վերահսկողության ներքո։ Երկու տարի անց նա ավարտել է դպրոցը և սկսել է աշխատել այդ գործարանում։ Հետագայում աշխատել է նույն գործարանի դրամա ասոցիացիայում։ Նրա առաջին դերը եղել է Հաջի Կարան Միրզա Ֆաթալի Ախունդովի «Հաջի Կարա» կատակերգությունում։

Ալիաղա Աղաևը 1936 թվականին միացել է Պատանի հանդիսատեսի թատրոնի կոլեկտիվին։ Նա 1961 թվականի աշնանը ընդունվել է Ադրբեջանի պետական ակադեմիական դրամատիկական թատրոնի կոլեկտիվ։ Ալիաղա Աղաևը 22 տարի աշխատել է ակադեմիական թատրոնում։

Ալիաղա Աղաևը մահացել է 1983 թվականի նոյեմբերի 13-ին։

## Պարգևներ և կոչումներ
* Ադրբեջանի ԽՍՀ-ի վաստակավոր արտիստ (1943),
* Ադրբեջանի ԽՍՀ ժողովրդական արտիստ (1954)։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* ժողովրդական արտիստ Ալիաղա Աղաև
* Ֆիլմ `Ալիաղա Աղաևի մասին

Կատեգորիա:Ադրբեջանցի դերասաններ