Կլայպեդա

**Կլայպեդա** (, ), քաղաք Լիտվայում։ Չսառչող նավահանգիստ է Բալթիկ ծովի ափին, երկաթուղային կայարան, ավտոճանապարհների հանգույց։ Լիտվայի հնագույն քաղաքներից է։

## Անվանում
Որպես բալթերի ավան հայտնի է մեր թվարկության առաջին դարերից։ Ենթադրում են, որ անվանման հիմքում Peda ― «տարածք» բառն է։ 1252 թվականին Տևտոնյան օրդինի՝ Լիտվա ներխուժած ասպետներն այստեղ հիմնադրում են մի քաղաք և անվանում **Մեմել** (Նեման գետի անվան գերմաներեն ձևափոխումը)։

1923 թվականին պաշտոնապես վերականգնվել է լիտվական ազգային անվանումը։

## Տնտեսություն
Զարգացած են նավաշինությունն ու նավանորոգումը, ձկնեղենի, թեթև, սննդի, փայտամշակման արդյունաբերության ճյուղերը։ Կան միջնակարգ մասնագիտական ուսումնական հաստատություններ, դրամատիկական թատրոն, հայրենագիտական թանգարան և այլն։ Քաղաք է 1252-1253 թվականներից։

## Ազգային կազմ
1950-ական թվականներին քաղաքում գերակշռում էին ռուսները, իսկ 60-ակաների սկզբներին լիտվացիները։ կանյին նաև փոքրամասնություն կազմող սլավոնացիներ (23,2 %)։

Լիտվացիների թիվը Կլայպեդայում համաձային հետպատերազմյան մարդահամարի.
* 1959 – 55,2 %
* 1970 – 60,9 %
* 1979 – 61,5 %
* 1989 – 63,0 %
* 2001 – 71,3 %
* 2011 – 73,9 %

Ազգային կազմը, ըստ 2011 թվականի հաշվառման՝
[աջից|300px|[Սբ. Ֆրանսիս քահանան քաղաքի հյուսիսային մասում]]

* 73,84% (119 894) — լիտվացիներ,
* 19,63% (31 872) — ռուսներ,
* 1,92% (3 120) — ուկրաինացիներ,
* 1,66% (2 698) — բելառուսներ,
* 0,33% (540) — լեհեր,
* 0,21% (337) — գերմանացիներ,
* 0,15% (241) — հրեաներ,
* 0,11% (184) — թաթարներ,
* 0,11% (181) — լատիշներ,
* 0,10% (166) — հայեր,
* 0,49% (790) — այլ ազգեր,
* 1,44% (2 337) — հաշվառված չեն։

## Լրատվամիջոցներ
##### Ռադիո
* Radijo 9 91,4 FM
* Opus3 91,9 FM
* Zip FM 92,5 FM
* La Luna 94,9 FM
* Power Hit Radio 96,7 FM
* Vox Maris 99,0 FM
* Kelyje 99,8 FM
* Vakarų FM 100,4 FM
* Радиостанция Радуга 100,8 FM
* European Hit Radio 104,1 FM
##### Թերթ
* Vakaru Ekspresas
* Կլայպեդիայի թերթ
* 15 րոպե
*Հանրապետություն
* Լիտվայի կուրիեր

## Անելիքներ

Mazosios_lietuvos_muziejus.jpg|Բարոկկո թանգարանի շենքը
Fachverkinis_namas_Klaipėdoje.JPG|Ֆախվերկական պահեստ 
Klaipeda-Stadtrundgang_02.jpg| Ֆախվերկական պահեստ 18-րդ դար
Klaipeda2011i.JPG|Կլայպեդա քաղաքապետարան
Post_office_in_Aukštoji_street_in_Klaipeda.JPG|Պատմական շենքերի փողոց
KnihovnaISimonaitytėsHMantoKlp.JPG|Գրադարանի շենքը
HerkausMantoXĮgulosUniv.tif|Կլայպեդի համալսարանը
KU_Baltijos_regiono_istorijos_ir_archeologijos_institutas.JPG
KlaipėdosUniverzitetas.JPG
Klaipėdos evangelikų baptistų bažnyčia.JPG|Ծերանոց 
Visu_sv_cerkve_Klaipedoj2011.jpg|Եղեղեցին
BarEuropaTiltųKlp.JPG|Բնակելի շենք Հին քաղաքում
Royal_Mail_Palace_in_Klaipeda.jpg|
Bank_in_Liepų_Street_in_Klaipėda.JPG|
HerkManto52Klp.JPG|
Klaipėdos_Juozo_Karoso_muzikos_mokykla.JPG|
Viešbutis_„Senasis_malūnas“_2013_m.JPG|հյուրանոց
Pilies_uostas.jpg|Նավեր
Rūkas_Klaipėdoje.JPG|Ժամանակակից բարձրահարկ շենք Կլայպեդում


## Եղբայր քաղաքներ
*  Գդինյա (), Լեհաստան (1993 թվականին)
*  Դեբրեցեն (), Հունգարիա (1970/1989 թվականներին.)
*  Կալինինգրադ, Ռուսաստան (1993)
*  Կարլսկրունա (), Շվեդիա (1989)
*  Կյոգե (), Դանիա (1995 թվականից)
*  Կոտկա (), Ֆինլանդիա (1994)
*  Կուջի (), Ճապոնիա (1989)
*  Լայպցիգ (), Գերմանիա (2002 թ.)
*  Լիեպայա (), Լատվիա (1997)
*  Լյուբեկ (), Գերմանիա (1990)
*  Մանհայմ (), Գերմանիա (2002 թ.)
*  Մոգիլյով (, ), Բելառուս (1997)
*  Հյուսիսային Թայսնսայդ (), Անգլիա (1995 թ.)
*  Օդեսա, Ուկրաինա (2004)
*  Ռուգեն (), Գերմանիա (1993)
*  Ցինդաո (), Չինաստան (1993)
*  Չերեպովեց, Ռուսաստան (1992)
*  Շչեցին (), Լեհաստան (2002 թ.)
*  Քլիվլենդ, ԱՄՆ (1992)

## Արտաքին հղումներ
* պաշտոնական կայք города (доступна на русском) 
* ВАЖНЕЙШИЕ ДАТЫ ИСТОРИИ КЛАЙПЕДЫ // «Балтийский альманах»
* Клайпеда на Официальном сайте Офиса по турзиму Литвы 
* Как немецкий Мемель стал литовской Клайпедой 
* Клайпеда. Взгляд в советское прошлое
* Старый Мемель (фотографии) 
* Официальный сайт Морского музея и дельфинариума (доступен на русском)

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:1252 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր
Կատեգորիա:Բալթիկ ծովի նավահանգստային քաղաքներ
Կատեգորիա:Լիտվայի քաղաքներ