open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Goldie (երգ)

«**Goldie**», ամերիկացի ռեփեր ASAP Rocky-ի երգն է։ Այն թողարկվել է 2012 թվականի ապրիլի 27-ին՝ որպես նրա դեբյուտային՝ «Long. Live. ASAP» ստուդիական ալբոմի առաջին սինգլ։ Երգը գրվել է ASAP Rocky և Hit-Boy-ի կողմից։

## Տեսահոլովակ
Երգի տեսահոլովակը, որի ռեժիսորն է ASAP Rocky-ն, ներկայացվել է 2012 թվականի մայիսի 3-ին նրա VEVO ալիքում։ Տեսահոլովակը նկարահանվել է Փարիզում, Ֆրանսիա։

## Երգացանկ
;Թվային ներբեռնում

## Հիթ շքերթներ

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Երգի տեսահոլովակը YouTube-ում

Կատեգորիա:2012 երգեր
Կատեգորիա:2012 սինգլներ
Կատեգորիա:ASAP Rocky երգեր
Տխլենի սովորական

thumb|ձախից|Տխլենի սովորական

**Տխլենի սովորական** (), պատկանում է կեչազգիների ընտանիքին։ Ունի 2-5 մ բարձրություն։ Կեղևը հարթ է և բաց գույնի, իսկ ընձյուղները գորշամոխրավուն են, ճյուղերը՝ կարմրագորշավուն։ Տերևներն ունեն 5-9 սմ երկարություն։ Ծաղիկները բաժանասեռ են։ Ծաղկում է մարտին, իսկ պտուղները հասունանում են օգոստես-սեպտեմբեր ամիսներին։ Աճում է հիմնականում չափավոր խոնավ և հարուստ հողերում։

Ճյուղերը ծածակված են մոխրավուն կեղևով։ Երիտասարդ ընձյուղները չորսանկյունանի են, մերկ կամ մազմզուկապատ։ Տերևները վերևի կողմից մուգ կանաչ են, մերկ, ներքևի կողմից` բաց գույնի կամ կապտականաչ։ Ծաղիկները ծոցային են, երկուական, վարդամանուշակագույն։ Չի վնասվում անգամ ամենաուժեղ սառնամանիքներից։ Լավ է աճում բոլոր տիպի հողերում։ Հեռանկարային է հակաէրոզիոն տնկարկների համար, քանի որ մեծ քանակությամբ արմատային մացառներ է տալիս։ Դեկորատիվ է, կարելի է օգտագործել կանաչ շինարարության բնագավառում։

Պտուղներն օգտագործում են հրուշակեղեցնի արդյունաբերության մեջ, դրանց միջուկը պարունակում է 58-60 տոկոս ճարպեր, 16-18 տոկոս սպիտակուցներ, 15-20 տոկոս ածխաջրեր, 4.3 տոկոս երկաթ, 4-9 մգ տոկոս B վիտամին։

## Տարածում
Տարածված է Կովկասում, Հյուսիսային Սկանդինավիայում, Սիրիայում, Հյուսիսային Իրանում, Փոքր Ասիայում։ Հանդիպում է նաև Զանգեզուրում։

## Արտաքին հղումներ
* Տխլենի սովորական

Կատեգորիա:Կեչազգիներ
Կատեգորիա:1753 թվականին նկարագրված բույսեր
Կատեգորիա:Եվրոպայի բուսական աշխարհ
Կատեգորիա:Չվտանգված տեսակներ
Կատեգորիա:Արևմտյան Ասիայի բուսական աշխարհ
Սրնգենի սովորական

**Սրնգենի սովորական** (), ձիթազգիների ընտանքից սերված թուփ է։

## Նկարագիր
Խոշոր, մինչև 3 մ բարձրությամբ, մերկ ընձյուղներով, նշտարաձև տերևներով, 3-7 սմ երկարությամբ, թեթևակի ոլորված եզրերով թուփ։ Ունեն սպիտակ և հոտավետ ծաղիկներ։ Պտուղը սև է, փայլուն և հյութալի 5-10 սմ երկարությամբ։ Ծաղկում են ամառվա վերջին։

## Տարածում
Տարածված է Միջերկրական ծովի ափամերձ շրջաններում, Եվրոպայում և Կովկասում։ Մեզ մոտ սրնգենին աճում է ծովի մակերևույթից 1100մ բարձրության վրա գտնվող անտառներում, թփապատ վայրերում և մացառուտներում։

## Կիրառում
Սրնգենու տերևները և պտուղները հարուստ են վիտամին C-ով և կարոտինով, որոնցից էլ պատրաստում են դեղամիջոցներ սրտի աշխատանը կարգավորելու համար։ Օգտագործվում է դեկորատիվ տնկարկներում։

## Գրականություն
* Միրզոյան Ս.Ա, Ստեփանյան Ա.Ս, Միրզոյան Ա.Վ- Հայաստանի դեղատու և բուժիչ ծառերն ու թփերը, Երևան 1994 թվական

Կատեգորիա:1753 թվականին նկարագրված բույսեր
Կատեգորիա:Եվրոպայի բուսական աշխարհ
Կատեգորիա:Թունավոր բույսեր
Կատեգորիա:Թփեր
Կատեգորիա:Վրաստանի բուսական աշխարհ
Պիրոլ

**Պիրոլ**, հետերոցիկլային միացություն։ Բենզոլի էլեկտրոնային նմանակն է, ունի թույլ արտահայտված արոմատիկ բնույթ։ Պիրոլ անգույն հեղուկ է, հալման ջերմաստիճանը՝ - 23,42&nbsp;°C, եռմանը՝ 130&nbsp;°C, խտությունը՝ 969,8 կգ/մ3։

## Քիմիական հատկություններ
Օդում մգանում է։ Դանդաղ խեժանում է թթուների ազդեցությամբ։ Լավ է լուծվում սպիրտում, եթերում, բենզոլում, սահմանափակ՝ ջրում։ Պիրոլ միջուկը պորֆիրինների հիմնական կառուցվածքային բաղադրիչն է։ Պիրոլ ածանցյալներն են․ հեմինը, քլորոֆիլը, բազմաթիվ ալկալոիդներ (նիկոտին, ատրոպին, կոկաին և այլն) և ամինաթթուներ (պրոլին, տրիպտոֆան և այլն)։

## Ստացում
Հ․ Չամիչյանի հետազոտությունների շնորհիվ Պիրոլի քիմիան օրգանական քիմիայի լավ ուսումնասիրված բաժիններից է։ Հիդրվում է (H2, Ni, 200&nbsp;°C)՝ առաջացնելով պիրոլիդին, օքսիդանում՝ առաջացնելով մելամինաթթվի իմիդը։ Պիրոլ ստանում են լորձաթթվի ամոնիումային աղի չոր թորումով, նաև ֆուրանի և ամոնիակի խառնուրդից (A1203, 400-450 С)։ Օգտագործում են պիրոլիդին ստանալու, հականեխիչ և մանրէասպան դեղանյութերի (օրինակ՝ յոդոլի) սինթեզի համար։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Պիրոլներ
Իվան Պիրև

**Իվան Ալեքսանդրովիչ Պիրև** (, ), խորհրդային կինոռեժիսոր։ ԽՍՀՄ ժողովրդական արտիստ (1948)։

## Աշխատանք
1925 թվականից աշխատել է կինոյում։ Պիրևի առաջին ֆիլմերից են՝ «Օտար կինը» (1929 թ.), «Պետական պաշտոնյան» (1931 թ.) երգիծական կոմեդիաները։ 1933 թվականին ստեղծել է «Մահվան կոնվեյեր» հակաֆաշիստական, 1936 թվականին՝ «Կուսակցական տոմս» կինոնկարները։

Պիրևի «Հարուստ հարսնացուն» (1938 թ.), «Պատերազմից հետո երեկոյան ժամը վեցին» (1944 թ.), «Կուբանի կազակները» (1950 թ.) այլ կինոնկարները ներթափանցված են կենսահաստատ պաթոսով, քնարականությամբ, տեմպերամենտով, երաժշտական են, մոտ ռուսական ժողողովրդական ստեղծագործությանը։

Հայրենական մեծ պատերազմի տարիներին Պիրևն ստեղծել է «Շրջկոմի քարտուղարը» (1942 թ.) ֆիլմը՝ նվիրված պարտիզանական շարժմանը։ 1950-1960-ական թվականներին նկարահանել է նաև վավերագրական կինոնկարներ («Մենք խաղաղության կողմնակից ենք», 1195, «Հեռավոր աստղի լույսը», 1965 թ. և այլն)։ Ըստ Դոստոևսկու, Պիրևի սցենարներով ստեղծած «Ապուշը» («Նաստասյա Ֆիլիպովնա», 1958 թ.), «Սպիտակ գիշերներ» (1960 թ.), «Կարամազով եղբայրներ» (1969 թ., երեք մասով) ֆիլմերը վկայում են ռեժիսորի՝ սոցիալական կոնֆլիկտներ բացահայտելու հակումը։ 1957-1965 թվականներին եղել է ԽՍՀՄ կինեմատոգրաֆիայի աշխատողների միության կազմկոմիտեի նախագահ, գլխավորել «Մոսֆիլմ» կինոստուդիան, ապա՝ նրա «Լուչ» ստեղծագործական միավորումը։

## Մրցանակներ
ԽՍՀՄ պետական մրցանակներ (1941, 1942, 1943, 1946, 1948, 1951 թթ.)։

Պարգևատրվել է Լենինի 3 և 4 այլ շքանշաններով։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Խորհրդային կինոռեժիսորներ
Կատեգորիա:ԽՍՀՄ ժողովրդական արտիստներ
Կատեգորիա:Ստալինյան մրցանակի դափնեկիրներ
Կատեգորիա:20-րդ դարի դերասաններ
Կատեգորիա:Նովոդևիչյան գերեզմանատանը թաղվածներ
Կատեգորիա:Առաջին համաշխարհային պատերազմի մասնակիցներ
Կատեգորիա:Խորհրդային սցենարիստներ
Կատեգորիա:ՌԽՖՍՀ արվեստի վաստակավոր գործիչներ
Կատեգորիա:«Հայրենական մեծ պատերազմի ժամանակ կատարած անձնվեր աշխատանքի համար» մեդալակիրներ
Կատեգորիա:Խորհրդային դերասաններ
Կատեգորիա:Լենինի շքանշանի ասպետներ
Կատեգորիա:Աշխատանքային կարմիր դրոշի շքանշանի ասպետներ
Կատեգորիա:ԽՍՀՄ Պետական մրցանակի դափնեկիրներ
Կատեգորիա:ԽՄԿԿ անդամներ
Կատեգորիա:ԽՍՀՄ քաղաքական գործիչներ
Կատեգորիա:ԽՍՀՄ կինեմատոգրաֆիստների միության անդամներ
Կատեգորիա:Խորհրդային հասարակական գործիչներ
Կատեգորիա:ԽՍՀՄ ԳԽ Ազգությունների խորհրդի 3-րդ գումարման պատգամավորներ
Կատեգորիա:Խորհրդային դրամատուրգներ
Կատեգորիա:Խորհրդային մանկավարժներ
Կատեգորիա:Լենինյան մրցանակի դափնեկիրներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի քաղաքացիական պատերազմի մասնակիցներ
Կատեգորիա:Ռուս հասարակական գործիչներ
Կատեգորիա:Առաջին համաշխարհային պատերազմին մասնակցած ռուսական ռազմական գործիչներ
Կատեգորիա:ԽՍՀՄ ԳԽ 3-րդ գումարման պատգամավորներ
Պեկտինային նյութեր

**Պեկտինային նյութեր**, պեկտիններ, բարձրամոլեկուլային բազմաշաքարներ, պարունակվում են ցամաքային բույսերում (հատկապես հաղարջենու, գետնամորու, խնձորենու պտուղներում)։ Առաջանում են գալակտուրանաթթվի մնացորդներից, որտեղ կարբօքսիլային խմբերի մի մասը էսթերացվում է մեթիլային խմբերով։ Պեկտինյան նյութերը նպաստում են բույսերի հյուսվածքներում տուրգորի վիճակի պահպանմանը, բարձրացնում երաշտակայունությունը, մրգերի և բանջարեղենի դիմացկունությունը պահեստավորման ժամանակ։ Պեկտինյան նյութերի առկայությամբ շաքարամրգային օշարակները մշակելիս ստացվում է ժելեանման զանգված։ Այդ հատկությունից օգտվում են մարմելադի, ժելեի, պաստեղի արտադրության և դեղագործության մեջ։

Կատեգորիա:Սննդային հավելումներ
Շենավան (գետ)

**Շենավան**, *Կզըլորան, Ղզլորան*, գետ Հայաստանի Լոռու մարզում։ Սկիզբ է առնում Բազումի լեռների հարավային լանջերից և Շենավան գյուղից 1,5 կմ հյուսիս–արևմուտք ձախից միախառնվում Փամբակ գետին։ Երկարությունը 10 կմ է։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Լոռու մարզի գետեր
Կատեգորիա:Փամբակ գետի վտակներ
Պիրիմիդինային հիմքեր

**Պիրիմիդինային հիմքեր**, պիրիմիդիններ, բնական միացությունների խումբ, պիրիմիդինի ածանցյալները։

Մտնում են նուկլեինաթթուների կազմի մեջ։ Պիրիմիդինային հիմքերից են՝ ցիտոզինը, ուրացիլը, թիմինը և մի քանի, այսպես կոչված, մինորային հիմքեր։ Դլիկոզիդային կապերով կապվելով ռիբոզի (ՌՆԹ-ում) և դեզօքսիռիբոզի (ԴՆԹ-ում) հետ առաջացնում են նուկլեոզիդներ։

Պիրիմիդինային հիմքերի քանակը ԴՆԹ-ում հավասար է, իսկ ՌՆԹ-ում քիչ պակաս է պուրինային հիմքերից (Չարգաֆի կանոններ)։

## Կենսաբանական դեր
Կարևորագույն դեր են կատարում օրգանիզմների կենսագործունեության մեջ։ Կոմպլեմենտարության (լրացուցչության) սկզբունքով պուրինային հիմքերի հետ միանալու հատկության շնորհիվ մասնակցում են գենետիկական ինֆորմացիայի կոդավորմանը և հաղորդմանը, ինչպես նաև ածխաջրերի, լեցիաինի փոխանակությանը են։

Պիրիմիդինային հիմքերի որոշ ածանցյալներ կենսաբանորեն ակտիվ միացություններ են (օրինակ՝ վիտամին B1-ը)։ Մի շարք սինթետիկ պիրիմիդինային հիմքերը կիրառվում են որպես նյութափոխանակության կարգավորիչներ և դեղամիջոցներ։ Բջիջներում պիրիմիդինային հիմքերի կենսասինթեզը տեղի է ունենում օրոտաթթվի ածանցյալների փոխարկումների միջոցով։

## Տես նաև
* Պուրինային հիմքեր

Կատեգորիա:Կենսաքիմիա
Իսկական կոկորդիլոսներ (ցեղ)

**Իսկական կոկորդիլոսներ** (*Crocodylus* ), կոկորդիլոսների ընտանիքին պատկանող ցեղ, առավել բազմազան և տարածված ցեղ են, ցեղի ներկայացուցիչները տարածված են ամբողջ աշխարհում՝ բացառությամբ Եվրոպայից և Անտարկտիդայից, որտեղ առհասարակ մեծ սողուններ չեն հանդիպում։ Առավել մեծ տարածում ունեն Աֆրիկայում, Հարավային Ասիայում, Հյուսիսային Ավստրալիայում և Օվկիանիայում, տեղ են գտել նաև կենտրոնական և հարավային Ամերիկայում։ Ցեղը ներառում է  12 ժամանակակից տեսակ՝

* *Crocodylus porosus* 
* *Crocodylus niloticus* 
* *Crocodylus rhombifer* 
* *Crocodylus acutus* — 
* *Crocodylus intermedius*
* *Crocodylus palustris* 
* *Crocodylus siamensis* — Սիամական կոկորդիլոս
* *Crocodylus mindorensis* — Ֆիլիպինյան կոկորդիլոս
* *Crocodylus moreletii* 
* *Crocodylus novaeguineae* — Նորգվինեական կոկորդիլոս
* *Crocodylus johnstoni* 
* *Crocodylus cataphractus*
* Վերացած տեսակ *Crocodylus anthropophagus*
* Վերացած տեսակ *Crocodylus falconensis*

Որոշ աղբյուրների համաձայն տարբերվում են իսկական կոկորդիլոսների 11 տեսակ։

Ֆիլիպինյան կոկորդիլոսին նախկինում դասում էին նորգվինեական կոկորդիլոսների ենթատեսակին, սակայն այն հիմա առանձին դասակարգում է, որին էլ լատիներեն անվանում են *Crocodylus mindorensis*։

Վերջերս կատարված ԴՆԹ-ի արդյունքները ցույց են տվել, որ *Crocodylus cataphractus* տեսակի կոկորդիլոսը պատկանում է *Mecistops* կոկորդիլոսների ցեղին։

Ջոնսթոնի կոկորդիլոսին *Crocodylus johnstoni* սկզբնական շրջանում անվանել են Crocodylus johnstoni։ Անվան ընտրության սխալն այն էր, որ այն դրվել էր ի պատիվ կենդանուն հայտնագործողի։ Ժամանակի ընթացքում այն անվանափոխվել է, սակայն գրականության մեջ հանդիպում է երկու անվանմամբ։

thumb|center|600px| Իսկական կոկորդիլոսների բնական արեալը

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Կոկորդիլոսներ
Պիսիստրատոս

**Պիսիստրատոս** (), մ․թ․ա․ 6-րդ դարի հին հույն գործիչ, Աթենքի տիրանոս 560-527 թվականներին (ընդհատումներով)։

Վարել է գյուղացիության և դեմոսի առևտրա-արհեստավորական խավերի շահերին հարիր քաղաքականություն, ըստ երևույթին, եվպւսարիդներից խլված հողաբաժինները հանձնել է գյուղական չքավորությանը, կազմակերպել արտոնյալ պայմաններով պետետական վարկ, ծավալելով հասարակական շենքերի լայն շինարարություն՝ չքավորությանը ապահովել է աշխատանքով, պետական նպաստ է սահմանել պատերազմի հաշմանդամներին, հատել պետական դրամ, ստեղծել վարձու բանակ։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Հունաստանի քաղաքական գործիչներ
Կատեգորիա:Անտիկ դարաշրջանի հույն փիլիսոփաներ
Կատեգորիա:Օլիմպիական չեմպիոններ
Պելագիկ նստվածքներ

**Պելագիկ նստվածքներ**, խոր և բաց ծովերի աբիսալ զոնաների օրգանածին և ոչ օրգանածին նստվածքներ։ Ձևավորվում են օվկիանոսի հատակին ափերից շատ հեռու (300-500 կմ) և մեծ խորություններում (3-9 կմ)։ Պելագիկ նստվածքներին են պատկանում օրգանածին կրաքարային կամ սրանց սիլիկահողերով հարստացած տղմային տարատեսակները, որոնք առաջանում են ի հաշիվ ազատ լողացող (պլանկտոն) միկրոօրգանիզմների (ֆորամինիֆեր, ռադիոլարներ, պտերոպոդներ և դիատոմային ջրիմուռներ) խեցիների կուտակման և վերափոխման հաշվին։ Պելագիկ նստվածքներին են վերագրվում խորջրյա հրաբխածին կարմիր կավատդմային առաջացումները։ Պելագիկ նստվածքներ բրածո վիճակում հայտնի են անցյալի երկրբանական բոլոր համակարգերում։

Կատեգորիա:Օվկիանոսագիտություն
Գենուտի լեռներ

**Գենուտի լեռներ**, լեռներ Հայաստանի Արարատի, Վայոց ձորի մարզի և Ադրբեջանի Նախիջևանի սահմանագլխին։ Գեղամա լեռների հարավ–արևմուտյան ճյուղավորությունը՝ սկսած Գնդասարից։ Ամենաբարձր գագաթը Գենուտ լեռն է՝ 2066 մ։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Վայոց ձորի մարզի լեռնաշղթաներ
Կատեգորիա:Նախիջևանի լեռնաշղթաներ
Պիրոլիզ

thumb
**Պիրոլիզ** ( - կրակ, տաք և  - կազմալուծվել, քայքայվել), բարձր ջերմաստիճաններում օրգանական միացությունների դեստրուկցիայով ուղեկցվող փոխարկումները։

Նեղ իմաստով՝ պիրոլիզ նավթային և բնական գազային հումքի բարձր ջերմաստիճանային փոխարկումներն են՝ մոլեկուլների ջերմային դեստրուկցիան, իզոմերումը, պոլիմերումը և այլն։ Պիրոլիզ նավթաքիմիական սինթեզի կարևոր արտադրական եղանակ է, որի հիմնական նպատակն է ստանալ պլաստմասսաների, սինթետիկ մանրաթելերի, կաուչուկի և այլ կարևոր նյութերի արտադրությանն անհրաժեշտ հումք՝ չհագեցած ածխաջրածիններով (էթիլեն, պրոպիլեն, բութադիեն և այլն) հարուստ գազեր։

Պիրոլիզի համար օգտագործում են բնական գազերը, նավթի թորման արդյունքները (գազային ածխաջրածիններից մինչև ծանր ֆրակցիաները), նավթը են։ Գազերից բացի պիրոլիզի հետևանքով ստացվում են նաև կողմնակի հեղուկ խեժեր, որոնց քանակությունը կախված է հումքի տեսակից, գազային հումքից ստացվում է մինչև 5%, իսկ բենզիններից՝ 20% խեժ։

## Հումք
Պիրոլիզի հումքը նախ նոսրացնում են գերտաքացված ջրային գոլորշիով, ապա ենթարկում պիրոլիզի խողովակավոր վառարաններում։ Վառարանից դուրս եկող տաք (750-850 °С) գազերն արագ սառեցնում են ջրով, ապա բարձր ճնշման գոլորշի արտադրող կաթսաներում և յուղային լվացման սարքերում, ուր կլանվում են մրի, կոքսի և խեժի մասնիկները։ Գազերը վերջնական սառեցումից հետո բաժանում են ջրից և ծանր ածխաջրածիններից։

Չհագեցած ածխաջրածիններն անջատում են գազաֆրակցիոն սարքերում։ Առաջացած խեժերը պարունակում են արոմատիկ և չհագեցած ածխաջրածիններ։ Պիրոլիզը ավելի շահավետ դարձնելու համար օգտագործում են կատալիզատորներ։ 1200&nbsp;°C-ում գազային հումքի պիրոլիզի հիմնական արգասիքը ացիտիլենն է։ Նավթամթերքների և ածխաջրածնային այլ հումքերի բարձրջերմաստիճանային վերամշակումը, որն իրականացվում է շարժիչային վառելանյութեր ստանալու նպատակով, կոչվում է կրեկինգ։

Կատեգորիա:Օրգանական սինթեզ
Կատեգորիա:Անտառաքիմիա
Կատեգորիա:Թափոնների մշակման տեխնոլոգիա
Շախմատային օլիմպիադա 1962

**Շախմատային օլիմպիադա 1962**, 15-րդ օլիմպիադան տեղի է ունեցել Վառնայում, սեպտեմբերի 15 մինչև հոկտեմբերի 10, 1962 թվականին, որտեղ մասնակցել են 37 երկիր։ Առաջին անգամ շախմատային եզրափակիչների պատմության մեջ С խմբում ընդգրկվեց Բուլղարիայի երկու հավաքական. կազմակերպիչ երկիրը մրցաշարում ներկայացնում է երկու հավաքական։
մինի|աջից
## Կիսաեզրափակիչ

* Առաջին խումբ

* Երկրորդ խումբ

* Երրորդ խումբ

* Չորրորդ խումբ

## Եզրափակիչ «A»

## Եզրափակիչ «B»

## Եզրափակիչ «C»

## Գրականություն
* Шахматный словарь / гл. ред. Л. Я. Абрамов; сост. Г. М. Гейлер. — М.։ Физкультура и спорт, 1964. — С. 153. — 120 000 экз.
* Шахматные олимпиады / Ю. Авербах, Б. Туров. Москва ։ Физкультура и спорт, 1974.
* Шахматы ։ энциклопедический словарь / гл. ред. А. Е. Карпов. — М.։ Советская энциклопедия, 1990. — С. 280, 569. — 624 с. — 100 000 экз. — ISBN 5-85270-005-3.
* Всемирные шахматные Олимпиады. 1927—2006 / Ханамирян Г. Ереван։ 2006

## Արտաքին հղումներ
* 15 շախմատային օլիմպիադա на сайте OlimpBase.org 
* Պատմություն (часть пятая) 

Կատեգորիա:Շախմատ
Պիրիդօքսին

**Պիրիդօքսին**, հայտնի է նաև որպես վիտամին B6, մթերքում և սննդային հավելումներում առկա վիտամին B6-ի ձևերից։ Որպես հավելում այն օգտագործվում է բուժելու և կանխարգելելու պիրիդօքսինի պակասը, սիդերոբլաստային անեմիան, պիրիդօքսին-կախյալ էպիլեպսիան, որոշ մետաբոլիկ խանգարումները, իզոնիազիդի հետ կապված խնդիրները, ինչպես նաև սնկային թունավորումների որոշ տիպեր։ Այն օգտագործվում է կամ ներքին ընդունման, կամ ներարկման եղանակով։

Հիվանդները սովորաբար լավ են տանում։ Երբեմն կողմնակի ազդեցությունները ներառում են գլխացավը, թմրածությունը և քնկոտությունը։ Նորմալ դեղաչափերն անվտանգ են հղիության և կրծքով կերակրման ընթացքում։ Պիրիդօքսինը պատկանում է B վիտամինային խմբին։ Այն անհրաժեշտ է օրգանիզմին ամինաթթուների, կարբոհիդրատների և լիպիդների առաջացման համար։ Այս վիտամինի սննդային աղբյուր են հանդիսանում մրգերը, բանջարեղենը և հացահատիկը։

Պիրիդօքսինը հայտնաբերվել է 1934 թվականին, առանձնացվել է 1938 թվականին և առաջին անգամ պատրաստվել է 1939-ին։ Այն Առողջապահության համաշխարհային կազմակերպության գլխավոր դեղերի ցանկում է, առողջապահական համակարգում անհրաժեշտ ամենաարդյունավետ և անվտանգ դեղամիջոցներից մեկն է համարվում։ Պիրիդօքսինը հասանելի է որպես ջեներիկ դեղամիջոց և տրամադրվում է առանց դեղատոմսի։ Զարգացող երկրներում մեծածախ գինը ամսական մոտավորապես 0.59–3.54 ԱՄՆ դոլար է։ Որոշ երկրներում չոր նախաճաշերը պարունակում են պիրիդօքսին։

## Բժշկական կիրառում
Որպես հավելում այն օգտագործվում է բուժելու և կանխարգելելու պիրիդօքսինի պակասը, սիդերոբլաստային անեմիան, պիրիդօքսին-կախյալ էպիլեպսիան, որոշ մետաբոլիկ խանգարումները, իզոնիազիդի հետ կապված խնդիրները, ինչպես նաև սնկային թունավորումների որոշ տիպեր։ Պիրիդօքսին-կախյալ էպիլեպսիան էպիլեպսիայի բավական հազվադեպ հանդիպող տարատեսակ է և չի շտկվում անգամ տիպիկ հակացնցումային դեղամիջոցների կիրառման պարագայում։ Պիրիդօքսինը օգտագործվում է կամ ներքին ընդունման, կամ ներարկման եղանակով։

Դոքսիլաինի հետ զուգակցման պարագայում պիրիդօքսինը կիրառվում է հղի կանանց շրջանում առավոտյան թուլությունը վերացնելու նպատակով։ Այն օգտագործվել է հիդրազինի ազդեցության տակ՝ անորոշ էֆեկտով։

## Կողմնակի ազդեցություններ
Հիվանդները սովորաբար լավ են տանում պիրիդօքսինի կիրառումը։ Երբեմն կողմնակի ազդեցությունները ներառում են գլխացավը, թմրածությունը և քնկոտությունը։Նորմալ դեղաչափերն անվտանգ են հղիության և կրծքով կերակրման ընթացքում։

## Մեխանիզմ
Պիրիդօքսինը պատկանում է B վիտամինային խմբին։ Այն անհրաժեշտ է օրգանիզմին ամինաթթուների, կարբոհիդրատների և լիպիդների առաջացման համար։ Այս վիտամինի սննդային աղբյուր են հանդիսանում մրգերը, բանջարեղենը և հացահատիկը։

## Պատմություն և մշակույթ
Պիրիդօքսինը հայտնաբերվել է 1934 թվականին, առանձնացվել է 1938 թվականին և առաջին անգամ պատրաստվել է 1939-ին։ Այն Առողջապահության համաշխարհային կազմակերպության գլխավոր դեղերի ցանկում է, առողջապահական համակարգում անհրաժեշտ ամենաարդյունավետ և անվտանգ դեղամիջոցներից մեկն է համարվում։ Պիրիդօքսինը հասանելի է որպես ջեներիկ դեղամիջոց և տրամադրվում է առանց դեղատոմսի։ Զարգացող երկրներում մեծածախ գինը կազմում է ամսական մոտավորապես 0.59–3.54 ԱՄՆ դոլար։ Որոշ երկրներում չոր նախաճաշերը պարունակում են պիրիդօքսին։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Վիտամիններ
Գենուտ

**Գենուտ**, *Հունուտ*, լեռնագագաթ Արարատի, Վայոց ձորի մարզի և Նախիջևանի սահմանագլխին, համանուն լեռներում, Զանգակատուն գյուղից 2,5 կմ հարավ–արևելք։ Բարձրությունը 2066 մ է։

Լեռան ստորոտին է գտնվում պատմական հայկական Գենուտ գյուղը։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Լեռներ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Հայաստանի լեռնագագաթներ
Կատեգորիա:Ադրբեջանի լեռնագագաթներ
Կատեգորիա:Արարատի մարզի լեռնագրություն
Կատեգորիա:Վայոց ձորի մարզի լեռնագրութուն
Կատեգորիա:Նախիջևանի Ինքնավար Հանրապետության աշխարհագրություն
Գրան Վիա փողոց (Բարսելոն)

**Գրան Վիա** (, ), Բարսելոնայի գլխավոր փողոցներից, անցնում է քաղաքի կենտրոնական մասով։ 
Գրան Վիայի երկարությունը 13,1 կմ, այն ամենաերկար փողոցն է ամբողջ Իսպանիայում։

## Դիրք
Փողոցն անցնում է ամբողջ քաղաքով, գնում է դեպի հարավ-արևմուտք։ Հատում է հետևյալ հրապարակները. Իսպանիայի հրապարակը, Համալսարանական հրապարակը, Կատալոնիա հրապարակը և Պլասա դե լաս Գլորիս Կատալանեսը։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Բարսելոնայի փողոցներ
Կեռնեխ Գրեյի

**Կեռնեխ Գրեյի** (), երգեցիկ թռչուն *Turdidae* ընտանիքից։ 1977 թվականից համարվում է Կոստա Ռիկայի ազգային թռչուն։

## Նկարագրություն
Կեռնեխ Գրեյի երկարությունը հասնում է 23-27 սմ։ Վերին մասը ավազագույն է, կտուցը դեղին է, աչքի ծիածանանթաղանթը կարմրաշագանակագույն։

## Տարածում
Հիմնականում տարածված է Կոստա - Ռիկայում, Մեքսիկայում և հարավային Կոլումբիայում։ Ապրում է պարզ երկնքում 2450մ բարձրության վրա։

## Սնունդ
Սնվում է մրգերով, միջատներով, բայց չի վնասում մանր օրգանիզմներին։

## Բազմացում
Կեռնեխ Գրեյի թռչունը դնում է 2-4-ից ձու, ձվերը դուրս են գալիս 2 շաբաթ հետո։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Կեռնեխներ
Արգայրի

**Արգայրի** (), գետ Ռուսաստանում, հոսում է Ալթայի երկրամասում, Ալթայի Հանրապետությունում։ Գետաբերանը տեղակայված է Կիզիլ-Չին գետի աջ ափով՝ 16 կմ հեռավորության վրա։ Գետի երկարությունը 15 կմ է։

## Ջրային գրանցամատյանի տվյալներ
Ռուսաստանի ջրային գրանցամատյանի տվյալների համաձայն՝ պատկանում է Վերին Օբի ավազանային շրջանին, գետի ջրատնտեսային տեղամասը Օբ գետն է, գետի ենթաավազանը Բիա և Կատուն գետերն են։ Գետի գետային ավազանը (Վերին) Օբ գետն է՝ մինչև Իրտիշի հետ միախառնման կետը։
Տվյալներն ըստ ջրային ռեսուրսների ֆեդերատիվ տեսչության
* *Ջրային օբյեկտի, պետական ջրային գրանցման կոդը* - **13010100312115100005599**
* *Հիդրոլոգիական ուսումնասիրությունների կոդը* - **115100559**
* *Ավազանի կոդը* - **13.01.01.003**
* *Հիդրոլոգիական ուսումնասիրությունների հատորի համարը* - **15**
* *Թողարկումն ըստ հիդրոլոգիական ուսումնասիրությունների* - **2**

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* ՌԴ ջրային ռեսուրսների էկոլոգիան 

Կատեգորիա:Մինչև 50 կմ երկարությամբ գետեր
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գետեր
Կատեգորիա:Վերին Օբի ավազանային շրջանի գետեր
Ունթերդիսեն

**Ունթերդիսեն** (), կոմունա Գերմանիայի Բավարիա երկրամասում։

Ենթարկվում է Վերին Բավարիա ինքնավար համայնքին Գտնվում է Լեխի Լանդսբերգի վարչական շրջանի ենթակայության տակ։ Բնակչությունը ՝ 1375 մարդ է (2010 թվականի դեկտեմբերի 31–ի տվյալներով։ Զբաղեցնում է 12,79 կմ² տարածք։ Պաշտոնական կոդ՝ *09 1 81 143*։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Գերմանիայի բնակավայրեր
Պիրիմիդին

**Պիրիմիդին**, C4N2H4 1,3-դիազին, հետերոցիկլային միացություն։ Անգույն բյուրեղներ են, լավ լուծվում են ջրում, սպիրտում և եթերում։

## Ֆիզիկական հատկություններ
Հալման ջերմաստիճանը՝ 21&nbsp;°C, եռմանը՝ 124&nbsp;°C։ Շատ թույլ, միաթթու հիմք է։ Դժվարությամբ է մտնում էլեկտրոֆիլային տեղակալման ռեակցիայի մեջ (օրինակ՝ հալոգենացման նիտրացման և այլն)։

## Քիմիական հատկություններ
Մագնեզիում և լիթիում օրգանական միացությունների հետ հեշտությամբ է փոխազդում, առաջացնելով 4-ալկիլ (արիլ) ածանցյալներ։

## Ստացում
Պիրիմիդին ստացվում է իր 2, 4, 6-եռքլորածանցյալը (բարբիտուրաթթվի ռեակցիայի արգասիքը) վերականգնելով։

## Արտադրություն
Պիրիմիդին և նրա ածանցյալները մտնում են ինչպես առանձին նուկլեոտիդների, այնպես էլ կարևորագույն կենսապոլիմերների՝ նուկլեինաթթուների, ինչպես նաև կենսաբանորեն ակտիվ շատ նյութերի (վիտամին Bi, ամիցետին և այլն) բաղադրության մեջ։

Պատկեր:Cytosin.svg|Ցիտոզինի կառուցվածքային բանաձևը
Պատկեր:Thymin.svg|Թիմինի կառուցվածքային բանաձևը
Պատկեր:Uracil.svg|Ուրացիլի կառուցվածքային բանաձևը


## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն
* *Волькенштейн М. В.* Молекулы и жизнь — М., 1965.
* *Березов Т. Т.* Биологическая химия — М.։ Медицина, 1983.
* *Кнунянц И. Л.* Краткая химическая энциклопедия т.3 — М.։ Советская энциклопедия, 1964.

Կատեգորիա:Պիրիմիդիններ
Հալաբյան փողոց (Երևան)

**Հալաբյան փողոց**, փողոց Երևանի Աջափնյակ վարչական շրջանում։ Անվանվել է ի պատիվ անվանի ճարտարապետ Կարո Հալաբյանի։

## Տվյալներ
Սկսվում է Կիևյան կամուրջից և ավարտվում Ա. Իոսիֆյան - Եղվարդի խճուղի խաչմերուկում։

## Նշանակալի օբյեկտներ
*ՀՀ Արդարադատության նախարարություն
*ՀՀ ԱՆ Դատական ակտերի հարկադիր կատարումն ապահովող ծառայություն
*«Թումո» ստեղծարար տեխնոլոգիաների կենտրոն

## Հատվող փողոցներ
*Արզումանյան փողոց
*Էստոնական փողոց
*Աբելյան փողոց
*Մարգարյան փողոց

## Պատկերասրահ

Tumo_Center_for_Creative_Technologies_(standard_zoom).jpg|«Թումո» ստեղծարար տեխնոլոգիաների կենտրոն


## Տես նաև
* Երևանի փողոցների ցանկ
* Երևանի վարչական բաժանում

## Աղբյուրներ
* Երևան քաղաքի հասցեների տեղեկատու, Երևան, 1983, էջեր 369-506, Երևան քաղաքի փողոցների անվանումները
* Երևան քաղաքի քաղաքային նշանակության փողոցների ցանկ
* 

Կատեգորիա:Երևանի փողոցներ
Կատեգորիա:Աջափնյակ վարչական շրջան
Մինտակա

**Մինտակա** (‎ mintaqä, հոգնակի՝ *مَنَاطِقُ * manātiq), մի շարք արաբական պետությունների վարչատարածքային բաժանման միավոր։ Որպես առաջին աստիճանի վարչական միավոր՝ օգտագործվում է 3 երկրում՝ Սաուդյան Արաբիա, Իսրայել, Չադ։ Որոշ արաբական երկրներում, որտեղ կան ավելի մեծ տարածքային միավորներ՝ նահանգներ կամ մարզեր (օրինակ՝ Սիրիա), մինտական երկրորդական աստիճանի վարչական միավոր է։

Մինտական բառացի արաբերենից թարգմանվում է գոտի, շրջան, զոնա։ Հայերենում՝ որպես վարչատարածքային միավոր, համապատասխանում է գավառին։ Շփոթություն կարող են առաջացնել մինտակաների տարածքային չափերը. նրանք երբեմն համապատասխանում են ՀՀ մարզերին։ Իրականում մարզային բաժանումը միայն Հայաստանում է փոքր միավոր։ Որոշ երկրներում գավառի կարգավիճակը բնորոշելու համար օգտագործվում է նաև مديرية (մուդիրիա) կամ قضاء (կադա) եզրույթները։

Սաուդյան Արաբիայում, պարադոքսալ կերպ, ոչ թե մինտական է մտնում մուհաֆազայի կազմի մեջ (այսինքն՝ գավառը մարզի մեջ), այլ հակառակը. մինտակաները բաժանվում են մուհաֆազաների։

## Տես նաև

* Արաբական վարչական բաժանումներ
* Սիրիայի մինտականեր

Կատեգորիա:Գավառներ
Կատեգորիա:Արաբական երկրների վարչական միավորներ
Պլազմատրոն

thumb
**Պլազմատրոն**, [պլազմա և (Էլեկ)տրոն], ցածրջերմաստիճանային կամ «սառը» պլազմայի շիթեր ստանալու գազապարպումային սարք։ Առավել տարածված են էլեկտրաաղեղային և բարձրհաճախային պլազմատրոնները։

## Ֆիզիկական հատկություններ
Էլեկտրաաղեղային պլազմատրոնում աշխատանքային գազը (ջրածին, ազոտ, արգոն, հելիում և այլն) փոխարկվում է պլազմայի՝ դժվարահալ կաթոդի (վոլֆրամ, մոլիբդեն, հատուկ համաձուլվածքներ) և նեղ օղակի (ծայրափողակի) ձև ունեցող ջրահովացվող պղնձե անոդի միջև աղեղային պարպման պրոցեսում։ 

Կատեգորիա:Պլազմայի ֆիզիկա
Արտակ Դավթյան (քաղաքական գործիչ)

**Արտակ Լյուդվիկի Դավթյան** (), հայ քաղաքական գործիչ, 2009-2017 թվականներին՝ Հայաստանի Հանրապետության Ազգային ժողովի Գիտության, կրթության, մշակույթի, երիտասարդության և սպորտի հարցերի մշտական հանձնաժողովի նախագահ։ 2017-2018 թվականներին՝ ՀՀ պաշտպանության նախարարի տեղակալ։

## Կրթություն
* 1984-1990 թթ. սովորել և ավարտել է Երևանի ժողովրդական տնտեսության ինստիտուտի պլանատնտեսագիտական ֆակուլտետը՝ տնտեսագետի որակավորմամբ։

## Աշխատանքային գործունեություն
* 1983-1984 թթ. - աշխատել է Աբովյանի մարզադպրոցում՝ որպես մարզիչ։
* 1984-1986 թթ. - ծառայել է Խորհրդային բանակում։
* 1990-1992 թթ. - աշխատել է Ագրոարդբանկի Աբովյանի մասնաճյուղում որպես տնտեսագետ։
* 1992-1994 թթ. - աշխատել է Մոսկվայում։
* 1994-1997 թթ. - աշխատել է Ագրոարդբանկի Աբովյանի մասնաճյուղում՝ հասնելով կառավարչի պաշտոնի։
* 1997-1999 թթ. - աշխատել է Մոսկվայում։
* 1998-2003 թթ. - «ՀՀ երկաթուղու փոխադրումներ» ՊՓԲԸ փոխտնօրեն, ապա տնօրեն, «Հայկական երկաթուղի» ՓԲԸ գլխավոր տնօրենի տեղակալ։
* 2003-2004 թթ. - ՀՀ էներգետիկայի նախարարի տեղակալ։
* 2004 թ. նոյեմբերի 5-ին ՀՀ վարչապետի որոշմամբ ազատվել է Հայաստանի էներգետիկայի նախարարի տեղակալի պաշտոնից։
* 2004-2007 թթ. - «Էյսի-ֆին Ռոյալ» ՍՊԸ տնօրեն։
* 2017-2018 թվականներին՝ ՀՀ պաշտպանության նախարարի տեղակալ։

## Քաղաքական գործունեություն
* 2007 թ. մայիսի 12-ին ընտրվել է ՀՀ Ազգային ժողովի 4-րդ գումարման պատգամավոր ՀՀԿ համամասնական ընտրացուցակով։
* 2007-2009 թթ. - Ազգային ժողովի պետական-իրավական հարցերի մշտական հանձնաժողովի անդամ։
* 2009 թ. մայիսի 18-ին ընտրվել է Հայաստանի Հանրապետության Ազգային ժողովի Գիտության, կրթության, մշակույթի, երիտասարդության և սպորտի հարցերի մշտական հանձնաժողովի նախագահ։
* 2012 թ. մայիսի 6-ին ընտրվել է ՀՀ Ազգային ժողովի 5-րդ գումարման պատգամավոր ՀՀԿ համամասնական ընտրացուցակով։
* 2012 թ. մայիսի 31-ին ընտրվել է ՀՀ ԱԺ Գիտության, կրթության, մշակույթի, երիտասարդության և սպորտի հարցերի մշտական հանձնաժողովի նախագահ։

Ամուսնացած է, ունի երեք զավակ։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:1966 ծնունդներ
Կատեգորիա:ՀՀ ԱԺ 4-րդ գումարման պատգամավորներ
Կատեգորիա:ՀՀ ԱԺ 5-րդ գումարման պատգամավորներ
Կատեգորիա:ՀՀԿ անդամներ
Կատեգորիա:ՀՊՏՀ շրջանավարտներ
Կատեգորիա:Հայ տնտեսագետներ
Կատեգորիա:Հայ քաղաքական գործիչներ
Կատեգորիա:Քաջարան քաղաքում ծնվածներ
Նահիյա

**Նահիյա** (‎ [], հոգնակի՝ *نواحي* []), մի շարք արաբական պետությունների վարչատարածքային բաժանման միավոր։ Որպես երկրորդ աստիճանի վարչական միավոր՝ օգտագործվում է Տաջիկստանում։ Որոշ արաբական երկրներում, որտեղ կան ավելի մեծ տարածքային միավորներ՝ նահանգներ կամ մարզեր, իսկ դրանց ավելի փոքր մասերը գավառներն են, նահիյան երրորդական աստիճանի վարչական միավոր է (Սիրիա, Լիբանան, Հորդանան)։

Նահիյան բառացի արաբերենից թարգմանվում է կողմ, ուղղություն։ Հայերենում՝ որպես վարչատարածքային միավոր, համապատասխանում է շրջանին։ Նրանք ամբողջովին համապատասխանում են նախկին Խորհրդային Հայաստանի շրջաններին՝ բաղկացած են հիմնականում գյուղերից, իսկ շրջկենտրոնը քաղաք է, քաղաքատիպ ավան կամ հազվադեպ՝ խոշոր գյուղ։ Որոշ երկրներում շրջանի կարգավիճակը բնորոշելու համար օգտագործվում է նաև دائرة (դաիրա) կամ معتمدية (մութամադիա) եզրույթները։

Նահիյաները կարող են կազմված լինել քաղաքային կամ գյուղական համայնքներից։ Վերջիններս կարող են նաև լինել ինքնուրույն՝ առանց այլ միավորների մեջ մտնելու, ինչպես Հայաստանում։

## Տես նաև

* Արաբական վարչական բաժանումներ
* Սիրիայի նահիյաներ

Կատեգորիա:Արաբական բառեր և արտահայտություններ
Կատեգորիա:Շրջաններ
Կատեգորիա:Արաբական երկրների վարչական միավորներ
Սոնա Առուստամյան

**Սոնա Մելսի Առուստամյան** (), բալետի առաջատար մենապարուհի։ Հայաստանի վաստակավոր արտիստ (2011)։

## Կենսագրություն
1983-1991 թվականներին սովորել է Երևանի պարարվեստի պետական ուսումնարանում՝ ստանալով բալետի պարողի և պարուսույցի որակավորում։ 1991-1995 թվականներին աշխատել է Ալեքսանդր Սպենդիարյանի անվան օպերայի և բալետի ազգային ակադեմիական թատրոնում՝ որպես բալետի մենապարուհի։ 1995-1997 թվականներին եղել է Կրասնոդարի «Պրեմիեր» բալետային թատերախմբի մենապարուհի, որտեղ մենապարել է «Կարապի լիճ», «Ոսկե դարաշրջան», «Ժիզել», «Դոն Կիխոտ» և այլ դասական ու ժամանակակից բալետային ներկայացումներում։ 1997 թվականից Երևանի պարարվեստի ուսումնարանի դասական պարի պարուսույց է։ 1997 թվականից Ալեքսանդր Սպենդիարյանի անվան օպերայի և բալետի թատրոնի առաջատար մենապարուհի։

Հյուրախաղերով հանդես է եկել ԱՄՆ-ում, Ֆրանսիայում, Իսպանիայում, Ռուսաստանում, Եգիպտոսում, Թուրքիայում, Սիրիայում, Բահրեյնում, Քաթարում, Արաբական Միացյալ Էմիրություններում և այլուր։

## Խաղացանկ
* Ծաղկավաճառ, փողոցային պարուհի՝ «Դոն Կիխոտ», Լ. Մինկուս
* Ժիզել՝ «Ժիզել», Ադոլֆ Ադան
* Կիտրի՝ «Դոն Կիխոտ», Լյուդվիգ Մինկուս
* Գայանե՝ «Գայանե», Արամ Խաչատրյան
* Կարմեն՝ «Կարմեն-սյուիտ», Բիզե-Շեդրին
* «Շոպենիանա», Ֆրեդերիկ Շոպեն
* «Տանգո», Աստոր Պիացոլա
Փոքրիկ դերեր «Կարապի լիճ», «Շելկունչիկ», «Սառցե Թագուհի» և այլ բալետային ներկայացումներում։

## Մրցանակներ
* ՀՀ մշակույթի նախարարության ոսկե մեդալ (2008)
* ՀԱԹՄ կողմից «Տարվա լավագույն բալետային դերասան» մրցանակ (2001)
* Հայաստանի վաստակավոր արտիստ (2011)

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Երևանի պարարվեստի ուսումնարանի շրջանավարտներ
Կատեգորիա:Հայաստանի վաստակավոր արտիստներ
Կատեգորիա:Հայ բալետի արտիստներ
Կատեգորիա:Հայ մանկավարժներ
Կուրտ Զումա

200px|մինի|աջից
**Կուրտ Ապպի Զումա** (ֆրանս.՝ Kurt Happy Zouma, ), ֆրանսիացի ֆուտբոլիստ, «Չելսի» ֆուտբոլային ակումբի և Ֆրանսիայի երիտասարդական ակումբի կենտրոնական պաշտպան։

## Ակումբային կարիերա
### «Սենտ-Էտիեն»
Հանդես է եկել «Վո-ան-Վելենի» երիտասարդական կազմում։ 2009 թվականին տեղափոխվել է «Սենտ-Էտիեն»։ 2011 թվականի ապրիլի 2-ին Զուման ստորագրել է ամբողջ կարիերայի առաջին պրոֆեսիոնալ պայմանագիրը ակումբի հետ։ Սկսել է հանդես գալ հիմնական կազմում 2011/12 մրցաշրջանում։ Կուրտի առաջնաելույթը հիմնական կազմում տեղի է ունեցել 2011 թվականի օգոստոսի 31-ին, խաղացել է լիգայի գավաթում ընդդեմ «Բորդոյի»։ Նա խաղացել է ամբողջ խաղում, որտեղ հաղթել է «Սենտ-Էտիենը» 3։1 հաշվով։ 2014 թվականին Զուման 5,5 տարի ժամկետով պայմանագիր ստորագրեց անգլիական «Չելսի» ակումբի հետ, բայց մնաց «Սենտ-Էտիենում»` մինչև մրցաշրջանի ավարտը վարցավճարի հիմունքներով։ Կրուտը ունի ավագ եղբայր, Լիոնելը, որը նույնպես հանդիսանում էր պրոֆեսիոնալ ֆուտբոլիստ և հանդես է եկել «Սոշոում»։

### «Չելսի»
2014/15 մրցաշրջանում սկսեց ամբողջովին հանդես գալ լոնդոնյան «Չելսիում»։ Սեպտեմբերի 24-ին կայանալիք ֆուտբոլի գավաթի երրորդ փուլի խաղում ընդդեմ «Բոլտոն Ուոնդերերսի» բացեց խաղի հաշիվը անհատական գոլով «Չելսիի» կազմում։

## Նվաճումներ
 «Սենտ-Էտիեն»
* ֆրանսիական գավաթի լիգայի գավաթակիր
* Արդյունքը. 1 հաղթանշան

* ֆուտբոլի գավաթի գավաթակիր
* Արդյունքը. 1 հաղթանշան

## Արտաքին հղումներ
* Վիճակագրությունը whoscored.com կայքում
* Վիճակագրությունը soccerbase.com կայքում
* Ֆուտբոլիստի պաշտոնական էջը transfermarkt.com կայքում
* ֆուտբոլիստի պաշտոնական էջը Chelsea-fc.ru կայքում 
* ֆուտբոլիստի պաշտոնական էջը Chelseafc.com կայքում
* ֆուտբոլիստի պաշտոնական էջը Fifa.com կայքում 
* ֆուտբոլիստի պաշտոնական էջը Worldfootball.net կայքում
* ֆուտբոլիստի պաշտոնական էջը Football-lineups.com կայքում

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:1994 ծնունդներ
Կատեգորիա:Անգլիայի լեգեոներ ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Լիոն քաղաքում ծնվածներ
Կատեգորիա:Հոկտեմբերի 27 ծնունդներ
Կատեգորիա:Չելսիի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Պրեմիեր Լիգայի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Տղամարդկանց ֆուտբոլի պաշտպաններ
Կատեգորիա:Ֆրանսիացի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Սթոք Սիթիի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Էվերթոնի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Սենտ Էտիենի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Վեստ Հեմ Յունայթեդի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:ՈՒԵՖԱ Եվրո 2020-ի ֆուտբոլիստներ
Ալեուն

**Ալեուն** (), գետ Ռուսաստանում, հոսում է Ալթայի երկրամասում, Ալթայի Հանրապետությունում։ Գետաբերանը տեղակայված է Չերգա գետի ձախ ափով՝ 2340 կմ հեռավորության վրա։ Գետի երկարությունը 207 կմ է։

## Ջրային գրանցամատյանի տվյալներ
Ռուսաստանի ջրային գրանցամատյանի տվյալների համաձայն՝ պատկանում է Վերին Օբի ավազանային շրջանին, գետի ջրատնտեսային տեղամասը Բիա գետն է, գետի ենթաավազանը Բիա և Կատուն գետերն են։ Գետի գետային ավազանը (Վերին) Օբ գետն է՝ մինչև Իրտիշի հետ միախառնման կետը։
Տվյալներն ըստ ջրային ռեսուրսների ֆեդերատիվ տեսչության։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Ռուսաստանի գետեր
Այումկան

**Այումկան** (), գետ Ռուսաստանում, հոսում է Ամուրի մարզում Զեյսկի շրջանում, Մայաի ձախ վտակն է։ Գետաբերանը տեղակայված է Ստանկովյան լեռնաշղթայի հարավային լանջին։ Գետի երկարությունը 69 կմ է, ջրահավաք մակերեսը 1,290 կմ² է։ Միաձուլվում է Կոն Մանյոյին, որի հետևանքվ ձևավորվում է Մայա գետը։ Ունի բազմաթիվ վտակներ, ամենամեծը Սալակը՝ աջից, Էգեյան-Սոլլակը՝ ձախից։

## Ջրային գրանցամատյանի տվյալներ
Ռուսաստանի ջրային գրանցամատյանի տվյալների համաձայն՝ պատկանում է Ամուրի ավազանի շրջանին, գետի ջրատնտեսային տեղամասը Ուդա գետն է։
Տվյալներն ըստ ջրային ռեսուրսների ֆեդերատիվ տեսչության։

* *Ջրային օբյեկտի, պետական ջրային գրանցման կոդը* - **20020000112119000163403**
* *Հիդրոլոգիական ուսումնասիրությունների կոդը* - ** 119016340**
* *Ավազանի կոդը* - **20.02.00.001**
* *Հիդրոլոգիական ուսումնասիրությունների հատորի համարը* - **19**
* *Թողարկումն ըստ հիդրոլոգիական ուսումնասիրությունների* - **0**

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* ՌԴ ջրային ռեսուրսների էկոլոգիան 

Կատեգորիա:Ռուսաստանի գետեր
Անջեյ Պիսովիչ

**Պիսովիչ Ստանիսլավ Անջեյ ** (, ), լեհ հայագետ և իրանագետ։

## Կենսագրություն
1963 թվականին ավարտել է Կրակովի Յագելոնյան համալսարանի արևելագիտական ֆակուլտետը, 1961-1963 թվականներին՝ հետևել Երևանի համալսարանի հայոց լեզվի դասընթացներին։ 1967 թվականին և 1971 թվականին Սորբոնի համալսարանում աշակերտել է Ֆ․ Ֆեյդիին և Շ․ Մերսիեին, հմտացել գրաբարի և արևմտահայերենի մեջ։

1972-1973 թվականներին եղել է Իրանում, ուսումնասիրել պարսկականը։ 1976 թվականից վարում է Յագելոնյան համալսարանի պարսկագիտության բաժինը, դասավանդում հայոց լեզու։ 1976 թվականին Փարիզում լույս է տեսել Պիսովի «Հայերենի բաղաձայնական համակարգի զարգացումը» (ֆրանսերեն)։

Պիսովի անդրադարձել է հայատառ լեհերեն վավերագրերին, ժամանակակից հայերեն բարբառների և արդի գրական հայերենի բաղաձայնական համակարգին, արևելահայերենի և արևմտահայերենի համեմատական բնութագրությանը։ Ուսումնասիրել է Փարպի գյուղի բարբառը։ Թարգմանել է Ա․ Իսահակյանի, Հովհաննես Թումանյանի, Պարույր Սևակի ստեղծագործություններից։

## Երկեր
* Le développement du consonantisme arménien, Kraków 1976.
* Origins of the New and Middle Persian Phonological Systems, Kraków 1985.
* Słownik pisarzy radzieckiej Armenii, Warszawa 1992.
* Fârsi: materiały do nauki języka perskiego, Kraków 1995 (współaut.: M. Fraycon).
* Gramatyka ormiańska. Grabar – Aszcharabar, Kraków 2001.
* Mały słownik ormiańsko-polski, polsko-ormiański, Kraków 2006 (współaut.: Szuszanik Sedojan, Norajr Ter-Grigorian).
* Na końcu języka, Białystok 2015 (z Andrzejem Pisowiczem rozmawiają Kornelia Mazurczyk i Zbigniew Rokita).

## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն
* Anna Krasnowolska, Kinga Maciuszak, Barbara Mękarska (ed.), In the Orient where the Gracious Light... – Satura Orientalis in Honorem Andrzej Pisowicz, Kraków 2006, s. IX-XI

Կատեգորիա:Լեհ հայագետներ
Կատեգորիա:Լեհ իրանագետներ
Կատեգորիա:1940 ծնունդներ
Կատեգորիա:Կրակովի համալսարանի շրջանավարտներ
Պասաու

**Պասաու** (), քաղաք Ստորին Բավարիայում, կամ Արևելյան Բավարիայում, հայտնի որպես երեք գետերի՝ Դանուբի, Ինի և Իլցի քաղաք։ Այդ երեք գետերը հատվում են մի վայրում, որը կոչվում է Դրայֆլյուսե Էք ()։

Բնակչությունը 50 000 մարդ է, որոնցից 10 000-ը Պասաուի համալսարանի ուսանողներ են։ Համալսարանը հիմնվել է 1978 թվականին աստվածաբանական համալսարանի հիման վրա, որը գոյություն է ունեցել Պասաուում՝ 1622 թվականից սկսած։

## Պատմություն
1000-ավոր տարիների ընթացքում Պասաուն նույնանուն եպիսկոպոսության մայրաքաղաքն էր Հռոմեական Սրբազան կայսրության կազմում։

## Քույր քաղաքներ

## Տեսարժան վայրեր
* Սուրբ Ստեփանոսի տաճար ()։ Տաճարում է գտնվում Եվրոպայի ամենամեծ երգեհոնը (եկեղեցական ստեղծագործությունները կատարվում են ամեն օր պատարագի ժամանակ, իսկ մայիսից հոկտեմբեր ամիսներին յուրաքանչյուր հինգշաբթի՝ բոլոր ցանկացողների համար)։
* Հին նստավայր ()։
* Նոր նստավայր ()։
* Հին ռատուշա ()։
* Վերին ամրոց ()։
* Ստորին մարոց ()։
* Նիդերնբուրգ վանք ()։
* Միարիահիլֆ վանք ()։
* Պասաուի համալսարան ()։

## Մոտակա քաղաքներ
* Լինց (Ավստրիա) — 80 կմ
* Դունայի Ֆիլսհոֆեն (Ստորին Բավարիա) — 22 կմ
* Լանդսհուտ — մոտ 130 կմ
* Մյունխեն — 160 կմ
* Ռեգենսբուրգ — 110 կմ
* Պրահա — մոտ 250 կմ
* Նյուրնբերգ — 210 կմ
* Զալցբուրգ — 140 կմ
thumb|700px|left|Պասաու
thumb|700px|left|Պասաու

## Արտաքին հղումներ
* Պաշտոնական կայք
* Քաղաքի քարտեզը
* Աշխարհի երկրների լուսանկարներ. Գերմանիա, Պասաո 

Կատեգորիա:Գերմանիայի քաղաքներ
Կատեգորիա:Դանուբի ափին գտնվող քաղաքներ
Էրվին Պիսկատոր

**Պիսկատոր** (, ), գերմանացի ռեժիսոր։

## Կենսագրություն
1919 թվականից Գերմանիայի կոմկուսի անդամ։ 1919 թվականին Քյոնիգսբերգում կազմակերպել է «Տրիբունալ», 1920-1921 թվականներին՝ Բեռլինում «Պրոլետարական թատրոն» (բեմադրել է ամբողջ թատերախմբի հետ իր գրած «Ռուսաստանի օր» պիեսը, որը կոչ էր անում աջակցել Խորհրդային Ռուսաստանին) թատրոն է Պիսկաաոները։

*1923-1924 թվականներին ղեկավարել է Կենտրոնական թատրոնը, ուր բեմադրել է Գորկու «Քաղքենիները», Ռոլանի «Կգա ժամանակը» (երկուսն էլ՝ 1923)։ Կոմունիստական կուսակցության հանձնարարությամբ 1924 թվականին և 1925 թվականին ստեղծել է քաղաքային հանդես։ 
*1924-1927 թվականներին եղել է «Ֆոլկսբյունե» թատրոնի ռեժիսոր (բեմադրել է Գորկու «Հատակում», 1927, Ցեխի «Հարբած նավը», 1926)։

Բեռլինում բացել է «Պիսկատորի թատրոն»-ը (գործել է 1927-1932 թվականները՝ ընդմիջումներով), որի խաղացանկում եղել են է․ Տոլլերի, Ֆ․ Վոլֆի, Վ․ Ն․ Բիլ-Բելոցերկովսկու և այլոց հակաիմպերիալիստական և հակապատերազմական պիեսները։ 1930-ական թվականներին եղել է Միջազգային բանվորական թատերագրության միության գործադիր կոմիտեի անդամ, 1934 թվականին՝ նախագահ։ Պիսկատորի գործունեությունը նպաստել է 1920-1930-ական թվականները հեղափոխական թատրոնի և հակաֆաշիստ, դրամատուրգիայի զարգացմանը։ Նա առաջիններից է առաջ քաշել և իրականացրել քաղ․ թատրոնի գաղափարը։

Պիսկատորը ներկայացում է ներմուծել կինոխրոնիկա, ֆոտոմոնտաժ, մի քանի հարթակներում միաժամանակ ծավալել գործողությունները, օգտագործել բեմական նոր կառուցվածքներ։ 1933 թվականին Պիսկատորը վտարանդվել է Գերմանիայից։ Մինչև 1935 թվականը ապրել է ԽՍՀՄ-ում, ապա Ֆրանսիայում, ԱՄՆ-ում։ 1947 թվականից ներկայացումներ է տվել Մանհայմի, Մյունխենի և այլ քաղաքների թատրոններում։ 1962 թվականից եղել է «Ֆռայե ֆոլկսբյունե» (Արևմտյան Բեռլին) թատրոնի գեղարվեստական ղեկավարը։

## Բեմադրություններ
Բեմադրություններից են՝ Կիպհարդի «Ռոբերտ Օպենհայմերի գործով» (1965), Կիրստի «Սպաների ապստամբությունը» (1966)։ Հեղինակ է Լ․ Տոսլտոյի «Պատերազմ և խաղաղություն» վեպի բեմականացման, որը բեմադրել է գերմանիայի մի քանի թատրոններում։
## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Գերմանացի թատերական ռեժիսորներ
Կատեգորիա:Գերմանացի ռեժիսորներ
Կատեգորիա:Գերմանացի մանկավարժներ
Կատեգորիա:Բեռլինի գեղարվեստի ակադեմիայի անդամներ
Կատեգորիա:Գերմանացի սցենարիստներ
Կուլմբախ (քաղաք)

**Կուլմբախ** (, «կուլմ»՝ բարձունք, «բախ»՝ աղբյուր), քաղաք Գերմանիայում, շրջանային կենտրոն, տեղակայված է Բավարիա երկրամասում՝ Ֆիխթելգեբիրգ (Վերին Ֆրանկոնիա) շրջանում։

Գտնվում է Վերին Ֆրանկոնիա վարչական շրջանի ենթակայության ներքո։ Մտնում է Կուլմբախ շրջանի կազմի մեջ։ Բնակչությունը 26 768 մարդ է (2010 թվականի դեկտեմբերի 31-ի տվյալներով)։ Զբաղեցնում է 92,77 կմ²։ Պաշտոնական կոդը՝ *09 4 77 128*։

Քաղաքը ստորաբաժանվում է 37 քաղաքային շրջանների։

Քաղաքի ամենահայտնի տեսարժան վայրը դուքսերի ամրոցն է՝ Պլասենբուրգը, որը համարվում է քաղաքի խորհրդանիշը։

Կուլմբախի գարեջրային մշակույթը աշխարհի հնամյա մշակույթներից մեկն է։ Կուլմբախում է արտադրվում Գերմանիայի գարեջրի արդյունաբերության ամենամեծ հատվածը։

## Պատկերասրահ

Պատկեր:FRSchweiz.jpg| 
Պատկեր:Plassenburg oben.jpg| 
Պատկեր:KulmbachBierfest.jpg| 
Պատկեր:Kulmbach Spitalkirche Tor.jpg| 
Պատկեր:KulmbachRathaus.jpg| 


## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Բնակավայրի պաշտոնական կայք

Կատեգորիա:Գերմանիայի բնակավայրեր
Այոս Ամվրոսիոս (Լիմասոլի շրջան)

**Այոս Ամվրոսիոս**, () գյուղ Կիպրոսի Հանրապետության հարավարևմտյան մասում Լիմասոլի շրջանում։ Ըստ 2011 թվականի տվյալների՝ բնակչությունը կազմում է 291 մարդ։ Գտնվում Պախնա գյուղից մոտ։

## Ժողովրդագրություն

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Պաշտոնական կայք
Դինսի

**Դինսի** (), քաղաքային շրջան ՉԺՀ-ի Գանսու նահանգում։ Զբաղեցնում է 19.646 քառակուսի կիլոմետր տարածք: Բնակչության թվաքանակը՝ 2.698.622:

## Վարչատարածքային բաժանում
Քաղաքային շրջանը բաժանված է մեկ ենթաշրջանի և 6 գավառի։

* Անիդին ենթաշրջան (安定区)
* Վեյյույանի գավառ (渭源县)
* Լինատաո գավառ (临逃县)
* Լունսի գավառ (陇西县)
* Մինսյան գավառ (岷县)
* Տունվեյ գավառ (通渭县)
* Չժանսյան գավառ (漳县)

## Տնտեսություն
Դինսին Չինաստանի առավել աղքատ շրջաններից է: Կլիման չորային է, հողերի ոռոգում էլ գրեթե չի կազմակերպվում: Բացի այդ, հողերն զգալի չափով քայքայվել են, էրոզիայի ենթարկվել: Այդուհանդերձ՝ գյուղատնտեսությունը շարունակում է մնալ տնտեսության կարևոր ճյուղերից մեկը: Մեծ տեղ է զբաղեցնում հատկապես կարտոֆիլի և բուժաբույսերի մշակությունը: Դինսին հաճախ պատկերավոր կերպով անվանվում է Չինաստանի կարտոֆիլաբուծության մայրաքաղաք:

## Տրանսպորտ
Տնտեսության մեջ էական տեղ են գրավում երկաթուղային բեռնափոխադրումները Դինսիից դեպի Ղազախստան: Ընդ որում՝ հիմնականում փոխադրվում են գյուղատնտեսական արտադրանք (այդ թվում՝ հացահատիկ ու բուժաբույսեր), ավտոմեքենաների բաղադրամասեր, կենցաղային էլեկտրատեխնիկա, գործվածքեղեն:

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Չինաստանի քաղաքային շրջաններ
Սաուրիս

**Սաուրիս ** (իտալ․՝ Sauris), կոմունա Ֆրիուլի Վենետիկ Ջուլիա մարզի Ուդինե գավառում։

Բնակչությունը կազմում է 424 մարդ (2008 թվականի տվյալներով)։ Բնակչության խտությունը 10 մարդ/կմ²։ Տարածքը՝ 42 կմ²։ Փոստային ինդեքս՝ 33020։ Հեռախոսային կոդ՝ 0433։

Բնակավայրի հովանավորն է համարվում սուրբ Սանտ Օսվալդո դի Նորթումբերիան։

## Ժողովրդագրություն
Բնակչության թվաքանակի փոփոխությունները

Colors=
 id:lightgrey value:gray(0.9)
 id:darkgrey value:gray(0.7)
 id:sfondo value:rgb(1,1,1)
 id:barra value:rgb(0.6,0.8,0.6)
ImageSize = width:455 height:373
PlotArea = left:50 bottom:50 top:30 right:30
DateFormat = x.y
Period = from:0 till:900
TimeAxis = orientation:vertical
AlignBars = justify
ScaleMajor = gridcolor:darkgrey increment:50 start:0
ScaleMinor = gridcolor:lightgrey increment:10 start:0
BackgroundColors = canvas:sfondo
BarData=
 bar:1871 text:1871
 bar:1881 text:1881
 bar:1901 text:1901
 bar:1911 text:1911
 bar:1921 text:1921
 bar:1931 text:1931
 bar:1936 text:1936
 bar:1951 text:1951
 bar:1961 text:1961
 bar:1971 text:1971
 bar:1981 text:1981
 bar:1991 text:1991
 bar:2001 text:2001
 bar:2011 text:2011
PlotData=
 color:barra width:20 align:left
 bar:1871 from:0 till: 790
 bar:1881 from:0 till: 797
 bar:1901 from:0 till: 844
 bar:1911 from:0 till: 821
 bar:1921 from:0 till: 834
 bar:1931 from:0 till: 750
 bar:1936 from:0 till: 813
 bar:1951 from:0 till: 885
 bar:1961 from:0 till: 738
 bar:1971 from:0 till: 577
 bar:1981 from:0 till: 463
 bar:1991 from:0 till: 466
 bar:2001 from:0 till: 414
 bar:2011 from:0 till: 419
PlotData=
 bar:1871 at: 790 fontsize:S text: 790 shift:(-10,5)
 bar:1881 at: 797 fontsize:S text: 797 shift:(-10,5)
 bar:1901 at: 844 fontsize:S text: 844 shift:(-10,5)
 bar:1911 at: 821 fontsize:S text: 821 shift:(-10,5)
 bar:1921 at: 834 fontsize:S text: 834 shift:(-10,5)
 bar:1931 at: 750 fontsize:S text: 750 shift:(-10,5)
 bar:1936 at: 813 fontsize:S text: 813 shift:(-10,5)
 bar:1951 at: 885 fontsize:S text: 885 shift:(-10,5)
 bar:1961 at: 738 fontsize:S text: 738 shift:(-10,5)
 bar:1971 at: 577 fontsize:S text: 577 shift:(-10,5)
 bar:1981 at: 463 fontsize:S text: 463 shift:(-10,5)
 bar:1991 at: 466 fontsize:S text: 466 shift:(-10,5)
 bar:2001 at: 414 fontsize:S text: 414 shift:(-10,5)
 bar:2011 at: 419 fontsize:S text: 419 shift:(-10,5)
TextData=
 fontsize:S pos:(20,20)
 text:Ըստ ISTAT-ի տվյալների


## Կոմունային վարչակազմ
* Հեռախոսահամար։ 0433 86245
* Էլեկտրոնային հասցե։ protocollo@sauris.com
* Գլխավոր կայք։ http://www.sauris.com/

## Արտաքին հղումներ
* Բնակավայրի գլխավոր կայք 
* Ազգային ինստիտուտի վիճակագրություն
* http://www.istat.it/english/ 

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Իտալիայի բնակավայրեր
Ապրշում (անձնանուն)

**Ապրշում**, հայկական արական անուն։ Առաջացել է հայերեն *ապրշում*՝ «մետաքս» բառից։ Իրանական փոխառություն է։ Գործածվել է 16-րդ դարում։

## Գործածություններ
* Ապրշում, հայր Տիրատուրի, որ Կարապետ երեցին գրել տվեց մի Ավետարան։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Հայկական արական անձնանուններ
Չժանիե

**Չժանիե** (), քաղաքային շրջան ՉԺՀ-ի Գանսու նահանգում։  Զբաղեցնում է 39,437 կմ² տարածք: 2018 թվականի վերջի տվյալներով բնակչության թվաքանակը եղել է 1.233.800։ Ընդ որում՝ 2013 թվականի տվյալներով քաղաքային բնակչությունը կազմել է 353 000 մարդ, իսկ գյուղական բնակչությունը՝ 911 000։

## Անվանում
Քաղաքը նախկինում հայտնի է եղել որպես Գանչժու (甘州), որը պահպանվել է Գանսու նահանգի Գանչժոու և Գան շրջանների անվանումների մեջ։ Մարկո Պոլոն իր ճանապարհորդությունների մասին պատմող գրքում հայտնում է, որ մի տարի անցկացրել է Կամպիչու կոչվող վայրում, որը նույնացվում է Գանչժոուի (Չժանիե) հետ։

## Վարչատարածքային բաժանում
Քաղաքային շրջանը բաժանված է 1 ենթաշրջանի, 4 գավառի և 1 ինքնավար գավառի։

* Գանչժոու ենթաշրաջան (甘州区)
* Գաոտայ գավառ (高台县)
* Լինցզե գավառ (临泽县)
* Մինելե գավառ (山丹县)
* Շանդան գավառ (通渭县)
* Սունան-Յուգրյան ինքնավար գավառ (肃南裕固族自治县)

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Մետաքսի ճանապարհի բնակավայրեր
Կատեգորիա:Չինաստանի քաղաքային շրջաններ
Գիլֆի Սիգուրդսոն

**Գիլֆի Սիգուրդսոն** (իսպ.`Gylfi Þór Sigurðsson, ), իսլանդացի կիսապաշտպան, որը հանդես է գալիս Սուոնսի Սիթիում և Իսլանդիայի ազգային հավաքականում։

## Ակումբային կարիերա
**Ռեդինգ**

Գիլֆի Սիգուրդսոնը իր առաջին պայմանագիրը կնքել է անգլիական Ռեդինգի հետ։ Երկու տարի անընդմեջ նա վարձավճարով տեխափովել է *Շրուսբերի Տաուն* և *Կրու Ալեկսանդրա* ակումբները։ Ռեդինգի կազմում նա 43 խաղում խփել է 19 գոլ։

**Հոֆենհայմ**

2010 թվականին իսլանդացին տեղափոխվել է գերմանական Հոֆենհայմ։ Թիմի կազմում 36 խաղում դարձել է 9 գոլի հեղիանկ։

**Սուոնսի Սիթի**

2012 թվականին Սիգուրդսոնը վարձավճարով տեղափոխվել է Անգլիայի Պրեմիեր Լիգան ներկայացնող` Սուոնսի Սիթի։ Իր դեբյուտը անգլիական ակումբի կազմում նշել է 22 տարեկան հասակաում Անգլիայի գավաթի շրջանակներում՝ մրցելով Բարնսլիի դեմ։ 2012 թվականի մարտին Սիգուրդսոնը Սուոնսիի պատմության մեջ ռեկորդ սահմանեց դառնալով առաջին ֆուտբոլիստը, արը արժանացել է ամսվա լավագույն ֆուտբոլիստ կոչմանը։

**Տոտենհեմ**

2012 թվականի հուլիսի 4-ին նա 7 միլիոն եվրոյի դիմաց տեղափոխվել է Տոտենհեմ։ Թիմի կազմում 58 խաղում դարձել է 8 գոլի հեղինակ։

**Սուոնսի Սիթի**

2014 թվականի հուլիսի 24-ին Սիգուրդսոնը վերադարձել է Սուոնսի Սիթի։ Սուոնսին նրա հետ կնքել է 4 տարվա պայմանագիր։

## Ձեռքբերումներ
* Պրեմիեր Լիգայի ամսվա լավագույն ֆուտբոլիստ 2012

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Վիճակագրությունը National Football Teams կայքում
* Վիճակագրությունը soccerbase.com կայքում
* Պրոֆիլը Sports.ru կայքում

Կատեգորիա:1989 ծնունդներ
Կատեգորիա:2018 թվականի ֆուտբոլի աշխարհի առաջնության մասնակիցներ
Կատեգորիա:Անգլիական ֆուտբոլի լիգայի խաղացողներ
Կատեգորիա:Անգլիայի լեգեոներ ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Բունդեսլիգայի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Իսլանդացի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Իսլանդիայի հավաքականի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:ՈՒԵՖԱ Եվրո 2016-ի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Պրեմիեր Լիգայի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Սեպտեմբերի 8 ծնունդներ
Կատեգորիա:Սուոնսի Սիթիի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Տղամարդկանց ֆուտբոլի կիսապաշտպաններ
Կատեգորիա:Տոտտենհեմ Հոտսպուրի ֆուտբոլիստներ
Առաջպարոն

**Առաջպարոն**, հայկական արական անուն։ Առաջացել է հայերեն *առաջ* և *պարոն* բառերից։ Նշանակում է «պարոններից առաջինը»։ Գործածվել է 15-րդ դարում։

## Գործածություններ
* Առաջպարոն, հայր Դշխուհի, որ Ասպավերուկ գյուղում գրել տվեց մի Ավետարան։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Հայկական արական անձնանուններ
Rendez-Vous (երգ, Օկեան Էլզի)

**«Rendez-Vous»**, ուկրաինական Օկեան Էլզի խմբի սինգլը՝ թողարկված 2013 թվականի սեպտեմբերին։ Երգի տեսահոլովակը համարվում է խմբի նախորդ՝ «Стріляй»-ի շարունակությունը։

## Երգացանկ
# Rendez-Vous (4։ 11)

Երաժշտության և բառերի հեղինակ՝ Սվյատոսլավ Վակարչուկ։

## Երաժիշտներ
# Սվյատոսլավ Վակարչուկ՝ վոկալ
# Վլադիմիր Օպսենիցա՝ կիթառ
# Դենիս Դուդկո՝ բաս կիթառ
# Միլոշ Էլիչ՝ ստեղնաշարային գործիքներ
# ԴԵնիս Գլինին՝ հարվածային գործիքներ։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* 

Կատեգորիա:Օկեան Էլզի
Ցինյան

**Ցինյան** (), քաղաքային շրջան ՉԺՀ-ի Գանսու նահանգում։

## Քաղաքական բաժանում
Քաղաքացիական շրջան Ցինյան բաժանված է 1 շրջանի և 7 կոմսության։

* Սիֆեն շրաջան (西峰区)
* Նինյան կոմսություն (宁县)
* Խուանսյան կոմսություն (环县)
* Խուաչի կոմսություն (华池县)
* Խեշույ կոմսություն (合水县)
* Ցինչեն կոմսություն (庆城县)
* Չժեննին կոմսություն (正宁县)
* Չշենյուան կոմսություն (镇原县)

Կատեգորիա:Չինաստանի քաղաքային շրջաններ