Ուաջետ

[մինի|[Հոր (եգիպտական դիցաբանություն)|Հորի բազեյի աչք]]

**Ուաջետ** (Ուջատ, ինչպես նաև **ակն Ռա** կամ **էլ Հորի աչք**)՝ հին եգիպտական  խորհրդանիշ, Հոր աստծու ձախ բազեի աչքը, որը դուրս է եկել Սեթի հետ պայքարի ժամանակ։ Հորի աջ աչքը խորհրդանշում է Արեգակը, իսկ ձախ աչքը՝ Լուսինը, նրա վնասվածքը բացատրվում է լուսնի փուլերով։ Այս աչքը բժշկվել է Թոթ աստծո կողմից, դարձել է զորեղ հմայիլ, որը կրել են բազմաթիվ եգիպտացիներ և փարավոններ, և հասարակ մարդիկ։ Նա անձնավորել է աստվածային աշխարհակարգի տարբեր ասպեկտները, թագավորական իշխանությունից մինչև պտղաբերություն։

## Նախնական առասպել
Պահպանվախ հին եգիպտական տեքստերը պահպանել և մեզ են հասցրել տարբեր վարկածներ Հորի աչքի մասին։  Նրանցից մեկի համաձայն Սեթը Հորի աչքը հանել է իր մատով, իսկ մյուսի համաձայն՝  հարձակվել է նրա վրա, երրորդի համաձայն՝  կուլ է տվել այն։ Տեքստերից մեկում պատմվում է, որ Խատխորը վերականգնել է աչքը,  այն ջրելով վիթի կաթով։ Մյուսում  հաղորդվում է, որ Անուբիսը աչքը թաղել է լեռան լանջին, որտեղ նա շիվ է տվել և  ստեղծել խաղողի այգիներ։

Հորը վերածնված աչքը օգտագործել է իր հայր Օսիրիսի վերակենդանացման համար։ Նրանից հետո, երբ Օսիրիսը կուլ է տվել Հորի աչքը,  նրա մասնատված մարմինը  միավել է այնպես՝ ինչպես դա եղավ աչքի հեետ։  Վերակենդանացման ի պատասխան, ուաջետի  Եգիպտական մումիայի  պատկերի  վրա փոսեր են արվել, որոնց միջոցով ներսից հանել են փորոտիքը։ Եգիպտոսի տաճարներում անց էին կացվում ամենամսյա ծիսակատարություններ  ուաջետի  «վերականգնում» առիտով, կապված լուսնի փուլերի հետ։

## Ածանցյալ առասպելներ
thumb|Ուաջետի տեսքով հմայիլ (վզնոց)
Ավելի ուշ, ուաջետը դիտվեց որպես հատուկ կանանց աստվածություն, որը երբեմն շփոտել են Ուաջիտ Ուաջիտ, Մաատ, Բաստ և Խատխոր  աստվածուհուիների հետ։

Հաճախ «Հորի աչքը» անձնավորվել է ճշմարտության աստավածուհի Մաատի հետ, կապված Ռաի պաշտամունքի հետ և  կրել է «Ռաի դուստր» կամ «Ռաի աչք» անունը։

Երբեմն Ուաջետը ներկայացվել է ինչպես առավոտյան արեգակի աստված, միավորվելով Աթումի և Կեպրիի հետ՝ ցերեկվա և երեկոյան արեգակի աստծու, ինչպես աշխարհի տիրուհի իր մակույկով անցնում էր եկնային օվկիանոսով։ Նրան ուղեկցում էր իմաստության աստված  Թոթը և ճշմարտության աստվածուհի Մաատը։

## Հիերոգլիֆ
Եգիպտական մատենագրության մեջ *irt*  նշանակում է  «աչք», որպես բայ «wḏȝ»` նշանակում է «պաշտպանված»։ Այսպիսով, այս նշանի ընդհանուր իմաստն է՝ «պաշտպանող աչք»։ Ակնհայտ է, որ այս խորհրդանիշի ուրվագծում արտացոլվում է ինչպես մարդու աչքի հատկությունները, այնպես էլ բազեյի։

Այսպիսով, ուաջետի մեկ տարրի մեջ, մասնաորապես` D16գիտնականները տեսնում են բազեյի խորհրդանշական կերպար` մարմնավորող աստված Հորին։

## Թվաբանություն
Թվաբանության մեջ եգիպտացիները ուաջետի բաղադրյալ մասերը կոտորակներ գրելու համար 1/2 - ից 1/64, ինչպես նաև օգտագործվել է տարողությունն ու ծավալները չափելու համար։

Ուաջետի մեջ մտնող վեց թվերի գումարը բերված են ընդհանուր հայտարարի՝  32/64 + 16/64 + 8/64 + 4/64 + ²/64 + 1/64 = 63/64 thumb|right|Ուաջետ (ձախից աջ)

Հացահատիկի և  սորուն նյութերի համար չափում էին այսպես կոչված խեկատով, որը հավասար է եղել մոտավոր 4,785 լիտրի։

Օրինակ՝ M34-M33-S38-N29:t-U9-D11-D12-D15*Գարու խեկատը՝*  1/16 + 1/4 + 1/32 (այսինքն  գարու ամանի 11/32).

## Տես նաև
Մաթեմատիկան Հին Եգիպտոսում

## Պատկերասրահ

Պատկեր:A post-Meroitic era Nubian royal crown from Ballana Tomb 118 by John Campana.jpg |Նուբյան թագավորի պսակը
Պատկեր:Egypte louvre 068 coffret.jpg|Փայտե գործ, զարդարված բրոնզով, արծաթով, փղոսկրից և ոսկուց
Պատկեր:Faience vessel with Bes.jpg|Բեռնատար նավը, որ իր վրա կրում էր Բեսի աչքը
Պատկեր:Wedjat collection.jpg| Ամուլետների հավաքածու Բրիտանական թանգարանում, սենյակ 62
Պատկեր:Eye Horus Louvre Sb3566.jpg|Անդրշիրիմյան աչք Լուվր, Ք.ա. 500-300 թվականներ
Պատկեր:Canaanite - Scarab with "Udjat" Eyes - Walters 4239 - Bottom.jpg|Ուալտերս գեղարվեստական թանգարան
Պատկեր:BD Hathor Mistress of the West.jpg|Խաթորը ցույց է տալիս  իր սուրբ աչքը, Անի պապիրուս


## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն
* Geraldine Pinch. *Handbook of Egyptian Mythology*. ABC-CLIO, 2002. Pages 131—132.
* 

Կատեգորիա:Աչք
Կատեգորիա:Կրոնական խորհրդանիշներ
Կատեգորիա:Հին Եգիպտոսի դիցաբանություն
Կատեգորիա:Հին Եգիպտոսի մշակույթ
Կատեգորիա:Մաթեմատիկայի պատմություն