Վիրջինիա

**Վիրջինիա** (անգլերեն՝ ), նահանգ ԱՄՆ-ի արևելյան մասում, Ռիչմոնդ մայրաքաղաքով։
Վիրջինիան այսպես կոչված Հարավատլանտյան նահանգ է։ Այն 10-րդ նահանգն է ԱՄՆ-ում։ Բնակչությունը կազմում է 8383 մարդ (2015 թվականի տվյալներով ԱՄՆ-ում 12-րդ տեղում է)։

Վարչական կենտրոնը Ռիչմոնդն է, խոշորագույն քաղաքը Վիրջինիա Բիչն է, մյուս խոշոր քաղաքներն են՝ Ալեգզանդրիան, Լինչբերգը, Նորֆոլկը, Նյուպորտ-Նյուսը, Փորթսմութը, Րոանոկը, Համփթոնը և Չեսափիկը։

Նահանգի ամբողջական անվանումն է՝ Վիրջինիայի համայնք (Commonwealth of Virginia):

Պաշտոնական մականունը՝ «Հին Տիրապետություն» (*Old Dominion*), «Նախագահների մայր» (Mother of Presidents):

Պաշտոնական կարգախոսը՝ «Սա է բռնակալների ճակատագիրը» ():

Վիրջինիան անվանվել է ի պատիվ Վիրջինիա աստերոիդի (50), որը հայտնաբերվել է 1857 թվականին։

## Վարչական և քաղաքական կառուցվածք
Օրենսդիր մարմինը` Գլխավոր ասամբլեան (General Assembly), բաղկացած է Սենատից և պալատի ներկայացուցիչ պատգամավորներից։ Սենատը (Senate of Virginia) ունի 40 անդամ, որոնք ընտրվում են 4 տարի ժամկետով, որն էլ իր հերթին իր անդամներից ընտրում է ժամանակավոր նախագահ (President Pro Tempore): Պատվիրակների պալատը (House of Delegates) ունի 100 անդամ, ովքեր ընտրվում են 2 տարի ժամկետով և պետք է ընտրեն պատվիրակների պալատի խոսնակին (Speaker of the Virginia House of Delegates): Գործադիր իշխանությունն իրականացվում է Վիրջինիայի նահանգապետի (Governor of Virginia), Վիրջինիայի փոխնահանգապետի (Lieutenant Governor of Virginia) և Վիրջինիայի գլխավոր դատախազի կողմից (Attorney General of Virginia), ովքեր ևս ընտրվում են 4 տարի ժամկետով։

Բարձրագույն դատարանը համարվում է Վիրջինիայի գերագույն դատարանը (Supreme Court of Virginia), այն բաղկացած է դատավորներից (Justices), որոնք ընտրվում են 4 տարի ժամկետով։ Գոյություն ունի նաև Վերաքննիչ դատարան (Court of Appeals of Virginia), այն բաղկացած է գլխավոր դատավորից (Chief Judge) և տվյալ կազմը ունի 19 դատավոր (judge):

Վիրջինիան ունի 95 կոմիտատ և 39 քաղաք։ Կոմիտատը ունի տեղական կառավարման մարմիններ և վերահսկողների պալատ (Board of Supervisors):

## Աշխարհագրություն
մինի|ձախից|Հոլմի Սքոթթ շրջան (Վիրջինիայի շրջան)|Հոլմի շրջան Սքոթթ
մինի
Վիրջինիա նահանգի մակերեսը կազմում է 110 785 կմ² (ԱՄՆ-ում 35-րդ տեղում է)։ Նահանգի արևելյան մասը ողողում է Ատլանդյան օվկիանոսի ջրերը, հարավից սահմանակից է Հյուսիսային Կարոլինա և Թենեսի նահանգներին, հյուսիսարևելյան կողմում նահանգը սահմանակից է Մերիլենդ նահանգին և Կոլումբիայի շրջանին, հարավարևմտյան մասով սահմանակից է Արևմտյան Վիրջինիային, արևմտյան մասով սահմանակից է Կենտուկիին։ Վերջինիա նահանգի արևելյան մասում է գտնվում Դելմարվա թերակղզին։

Նահանգի արևելյան մասը մեծապես ճահճացված է։ Արևմտյան մասը սահմանակից է Ապալաչների ստորոտին, որը ներառում է Քամբերլենդի բարձրավանդակը։ Նահանգի առավել նշանակալի գետերն են՝ Պոտոմակը, Ռապահանոկը Շենանդոան, Ռոանոկը և Նյու-Ռիվերը։ Նահանգի ավելի քան 60 %-ը ծածկված է անտառներով։ Կլիման անցումային բարեխառն է, մերձարևադարձային է, խոնավ, տաք ամառներով և մեղմ ձմեռներով։

## Պատմություն
մինի
Ավանդաբար Վիրջինիա նահանգի տարածքը բնակեցված է հնդկացիական՝ Չերոնկի, Չիկախոմի, Մեխերի, Մոնախանի, Պոմունկի և այլ ցեղերի ժողովուրդներով։ Դրանք պատկանում են երեք խոշորագույն էթնիկ խմբերի, որոնցից ամենամեծը եղել է Ալգոնինսկը և մյուս երկուսը՝ Իրոգեսկն և Սիունը։
16-րդ դարի վերջում (1587 թվական), երբ Անգլիան սկսեց բնակեցնել Հյուսիսային Ամերիկան, նահանգը ստացավ Վիրջինիա (  բառից, սեռական հոլով ) անվանումը, ի պատիվ Էլիզաբեթ թագուհու, ով երբեք չէր ամուսնացել։ 17-րդ դարի սկզբին այստեղ ստեղծվել է Լոնդոնի Վերգինիա ընկերությունը, որը ֆինանսավորել է Ջեյմսթաունը (նահանգի նախնական կապիտալը) և այլ անգլիական բնակավայրեր։
1740 թվականին «Անկախության պատերազմին» վարչական կենտրոնը տեղափոխվել է Րիչմոնդ։ 1788 թվականի հունիսի 25-ին Վիրջինիան դարձավ 10-րդ ամենամեծ նահանգը և 13 պետությունների հետ միասին մտավ ԱՄՆ-ի կազմի մեջ։ Պատերազմից հետո Վիրջինիան երկար ժամանակ եղել է երկրի գլխավոր քաղաքական կենտրոնը, այստեղ տեղի է ունեցել ութ նախագահների հանդիպում, որոնք էլ մշակել են սահմանադրությունը։

### Քաղաքացիական պատերազմ

մինի
մինի
մինի
Պատերազմն սկսվել է 1840 թվականին, քաղաքացիական պատերազմի արդյունքում արդյունաբերությունը դադարեցվել է, սակայն 20-րդ դարում նոր թափ է առել։ 1861 թվականի ապրիլին Վիրջինիա նահանգը պաշտոնապես միացել է Համադաշնությանը։ 1863 թվականին այն առանձնացվել էր արևմտյան մասում (այժմ արևմտյան Վիրջինիա)։ Պատերազմի ժամանակ Վիրջինիան դարձել է գլխավոր մարտերի հիմնական վայրը, այստեղ տեղի են ունեցել Բուլ-Րանեի, Պետերսբերգի, Ֆրեդերիկսբերգի ճակատամարտերը։ Այստեղ 1865 թվականի ապրիլի 9-ին Ապոմատոսկ () գյուղում գեներալ Ռոբերտ է. Լին ստորագրել է հանձնվելու փաստաթուղթը։ 1870 թվականին հետպատերազմյան տարիների ընթացքում ԱՄՆ-ի ղեկավարությունը պաշտոնապես որոշում է կայացրել վերակառուցել Վիրջինիան։

## Տնտեսություն
Առավել կարևոր օգտակար հանածոների տեսակներից են ածուխը, քարը, ավազը, արտահանությունը իրականացնում է հիմնականում Ապալաչյան տարածաշրջանում, կան նաև նավթի ու գազի փոքր հանքավայրեր։ Վիրջինիայում պետական սեկտորը հանդիսանում է եկամուտի առաջատար ոլորտ։ Պետության բազմաթիվ բնակիչներ աշխատում են Վաշինգտոնի դաշնային հաստատություններում և զինված ուժերում։ Տարածքում տեղակայված են մեծ ռազմական ու ռազմածովային բազաներ։ Պետական տնտեսության մեջ հիմնական դեր է խաղում ծխախոտի, քիմիական, ռետինի, սննդի և տեխնիկական ոլորտները։ Զարգացած են փայտամշակաման, կահույքի արտադրության, տուրիզմի և սպասարկման ոլորտները։ 20-րդ դարի քառորդ կեսին ակտիվորեն զարգանում էր տեխնոլոգիաների բարձր արտադրությունը, այդ թվում` ծրագրերի ապահովման արտադրությունը (Վիրջինիայում է գտնվում է ԱՄՆ-ի խոշորագույն համացանցային ընկերությունը` America Online անվանմամբ)։
Շրջանի հիմնական գյուղատնտեսական մշակաբույսերն են` ծխախոտը, եգիպտացորենը, սոյան, խնձորը։ Ապրանքաշրջանառության ավելի քան կեսը բաժին է ընկնում անասնապահությանը, հատկապես գերակշռում է խոշոր եղջերավոր անասունների և ոչխարհների անասնապահությունը։ Զարգացած է թռչնաբուծությունը, (Ռոկինգեմ կոմսությունը ԱՄՆ-ի հնդկահավի արտադրության միակ մեծ կենտրոնն է), ձկնորսությունը և ծովամթերքի արտադրությունը (ծովատառեխ, ծովախեցգետին, ոստրե)։

## Տրանսպորտ

Պատկեր:Virginia Railway Express train.jpg
Պատկեր:Washington_Dulles_International_Airport_at_Dusk.jpg|Վաշինգտոն Դալլաս միջազգային օդանավակայան
Պատկեր:WMATA_5000-Series_train_at_Rosslyn_station_lower_level.jpg|Վաշինգտոնի մետրո
Պատկեր:Dulles_International_Airport_(1970).jpg
Պատկեր:StevenFUdvarHazy.png
Պատկեր:DullesAerotrain.jpg
Պատկեր:DC_08_2011_United_IAD_3200.jpg

Նահանգի տրանսպորտային ենթակառուցվածքում հզոր դեր են խաղում մայրուղիների և երկաթագծերի ցանցերը։ Երկրի միակ և մեծ նավահանգիստը Հոմտոն-Ռոուդսն է։ Նահանգում են գտնվում Վաշինգտոն քաղաքին սպասարկող մի շարք օդանավակայաններ (Դալլեսի անվան Վաշինգտոնի օդանավակայան և Ռոնալդ Ռեյգանի ազգային օդանավակայան)։

## Կրթություն
Նահանգում կան ավելի քան հիսուն համալսարաններ և քոլեջներ։

File:Norcom_High.jpg| Նորկոմի ավագ դպրոց
File:University-of-Virginia-Rotunda.jpg|Վիրջինիայի համալսարան
File:Oldnorcom.gif
File:Washington_Hall,_Washington_and_Lee_University,_Lexington,_VA.jpg
File:President%27s_House_Washington_and_Lee_Lexington_Virginia.jpg
File:Washington_College_Lexington_Virginia_1845.jpeg
File:2008-0831-WashingtonandLeeUniversity.jpg
File:ST._PAUL%27S_COLLEGE,_BRUNSWICK_COUNTY,_VA.jpg
File:Bridgewater_College_gate.JPG
File:Christendom_College_7.jpg|Ռեգինա Կոելի սրահ
File:Christendom_College_12.jpg
File:Christendom_College_1.jpg
File:CNU_Campus.jpg
File:Potomac_River_Hall.jpg
File:CNU_Rappahanock_Hall.gif
File:NewportHall_May2015.jpg
File:Wren_1859_william_and_mary.jpg
File:William_and_Mary_College,_Williamsburg,_Virginia,_circa_1902.jpg
File:William_and_mary_lake_matoaka_ampitheater_september_2011.jpeg
File:Eastern_Mennonite_University_Administration_Building_in_1943.jpg
File:Jones-200wide.jpg
File:Snow!_36.jpg
File:ECPI_University_building.jpg
File:Wiley_hall.jpg
File:McGlothlin-Street_Hall.jpg
File:Byars_hall_main.jpg
File:Byars_Hall.jpg
File:The_Emory_%26_Henry_College_Alumni_Plaza.jpg
File:Britt_Hall,_Ferrum_College.jpg
File:LibertySquare2008.JPG
File:Corcoran_Gallery_and_School_of_Art.JPG
File:Pelham_Rendering_Photo_GWU.JPG
File:School_of_Media_and_Public_Affairs_GWU_SMPA.JPG
File:George_Washington_University_Hospital_-_2012.JPG
File:Venable_Hall_HSC.JPG
File:WestDormHollins.jpg


## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն
* Արևելյան Վիրջինիա

## Արտաքին հղումներ
* Պաշտոնական կայք
* https://en.wikipedia.org/wiki/List_of_colleges_and_universities_in_Virginia
* https://en.wikipedia.org/wiki/Education_in_Virginia
* https://www.virginia.org/ThingsToDo

Կատեգորիա:1788 հիմնադրված պետություններ և տարածքներ
Կատեգորիա:ԱՄՆ-ի նահանգներ
Կատեգորիա:Վիրջինիա