Ռայան Բաբել

**Ռայան Գյունո Բաբել** (, արտասանություն; ), հոլանդացի ֆուտբոլիստ, ով խաղացել է եզրային հարձակվողի դիրքում։ Հանդես է եկել Նիդերլանդների ազգային հավաքականում։

## Վաղ տարիներ
Բաբելը ծնվել է Ամստերդամում և ֆուտբոլ է խաղացել վաղ տարիքում։ Նա ընտանիքի երեք երեխաներից ամենամեծն էր։ Ծնողները մարզիկներ էին, ուստի Ռայանը գործնականում մեծացել է մարզադաշտերում։ Բաբելի համար առաջին ֆուտբոլային թիմը դարձել է «Դիմեն» ակումբը համանուն քաղաքից, որը գտնվում է Ամստերդամից արևելք։ Երկու տարի անց, հոր խորհրդով, Ռայանը տեղափոխվեց «Ֆորտիուս» ակումբ։ 1997 թվականին նա մասնակցեց «Այաքսի» ընտրանու ընտրությանը, որը նրա սիրելի ակումբն էր։ Նա անցավ ընտրական առաջին փուլը, բայց չկարողացավ ավելի առաջ անցնել։ Այնուամենայնիվ, հաջորդ տարի Բաբելը նույնպես չհայտնվեց «Այաքս»-ում և շարունակեց հանդես գալ «Ֆորտիուս»-ում։ 11 տարեկանում Բաբելն ընտրվել է Ամստերդամի ազգային հավաքականում և շուտով «Այաքսի» սկաուտները նկատել են հեռանկարային ֆուտբոլիստին։ «Այաքսի» համար Ռայան Բաբելին գտած սկաուտի անունը Ֆրեկ Մոյնաթ է։ 1998 թվականին «Այաքսը» նրան ընդունեց թիմում, և նա սկսեց խաղալ պատանեկան թիմում։ Բաբելն իր առաջին մասնագիտական պայմանագիրը կնքել է 2004 թվականի հունվարին։

## Կարիերա
### «Այաքս»
Բաբելը, խաղալով հարձակվողի դիրքում, 2004 թվականի փետրվարի 1-ին, իր 17-ամյակից ընդամենը մեկուկես ամիս անց, խաղադաշտ դուրս եկավ Ադո Դեն Հաագի դեմ խաղում։ «Այաքսը» նվաճեց Նիդեռլանդների լիգայի տիտղոսը, բայց Բաբելն այդ թիմում կարևոր գործիչ չէր: Ինը ամիս անց՝ 2004 թվականի նոյեմբերի 20-ին, Բաբելը խփեց իր առաջին գոլը «Դե Գրաֆսհապ»-ի դարպասը։

2005 թվականի հուլիսին Բաբելը նոր պայմանագիր կնքեց «Այաքսի» հետ։ Նա սկսեց նոր մրցաշրջանը՝ հաղթական գոլ խփելով ՊՍՎ-ի դեմ Սուպերգավաթի խաղում: Բաբելը Չեմպիոնների լիգայի որակավորման երրորդ փուլի երկու խաղերում էլ գոլ է խփել «Բրոնդբյու»-ի դեմ խաղում, «Այաքսը» հասել է խմբային փուլ: 2005/06 մրցաշրջանն անհաջող էր, Ռայանը խփեց ընդամենը երկու գոլ։ Նա, այնուամենայնիվ, դեռ խաղում էր ազգային հավաքականում և նոյեմբերին խփեց իր երկրորդ գոլը Իտալիայի դարպասը:

Բաբելը կրկին մրցաշրջանը սկսեց Սուպերգավաթի հաղթանակով։ Նա կարող էր տեղափոխվել «Արսենալ» և «Նյուքասլ Յունայթեդ», բայց երեք տարվա պայմանագիր կնքեց «Այաքսի» հետ։ Հոլանդիայի գավաթի խաղարկությունում Ռայանը դարձավ գոլի հեղինակ, որն օգնեց ակումբին պաշտպանել տիտղոսը:

### «Լիվերպուլ»
2007 թվականի հուլիսի 10-ին լուրեր կային, որ «Լիվերպուլը» 14 միլիոն ֆունտով գնել է Բաբելին։ Հուլիսի 12-ին պաշտոնապես հայտարարվեց 11,5 միլիոն գործարքի մասին։ Բաբելին տրվեց № 19: Նոր ակումբում Նա իր նորամուտը նշել է հուլիսի 17-ին՝ գերմանական «Վերդեր» թիմի դեմ ընկերական խաղում:

Ռայանն իր նորամուտը նշեց Պրեմիեր լիգայում «Աստոն Վիլլայի» դեմ խաղում պահեստայինների նստարանից դուրս գալուց հետո: Մեկ շաբաթ անց նա առաջին անգամ հանդես եկավ «Էնֆիլդում»՝ «Չելսիի» դեմ խաղում: Սեպտեմբերի 1-ին Բաբելը խփեց իր առաջին գոլը «Լիվերպուլի» կազմում «Դերբի Քաունթիի» դեմ խաղում։ Բաբելը Չեմպիոնների լիգայում իր առաջին գոլը խփել է նոյեմբերի 6-ին «Բեշիկթաշի» դեմ խաղում փոխարինման մտնելուց հետո: Այդ խաղում նա դուբլ արեց։ Նա փոխարինման է դուրս եկել Չեմպիոնների լիգայի քառորդ եզրափակչի «Արսենալի» դեմ պատասխան խաղում, վաստակել է 11 մետրանոց և դարձել գոլի հեղինակ։ «Լիվերպուլը» լրացուցիչ ժամանակում 3:2 հաշվով պարտվեց «Չելսիին», սակայն, չնայած իր խփած գոլին, «Լիվերպուլը» լրացուցիչ ժամանակում պարտվեց 3:2 հաշվով։

Ռայանը հրավիրվել էր Մարկո վան Բաստենի կողմից Նիդերլանդների հավաքականի կազմում մասնակցելու 2008 թվականի Եվրոպայի առաջնությանը, սակայն առաջնության մեկնարկից առաջ ստուգողական խաղում Բաբելը վնասվածք էր ստացել, որը նրան շարքից հանել էր առնվազն մինչև հաջորդ մրցաշրջանի մեկնարկը։ Այնուամենայնիվ, մարզչական շտաբը հույս է հայտնել, որ Ռայանը բավականաչափ արագ կվերականգնվի Պեկինի Օլիմպիական խաղերում ազգային հավաքականում խաղալու համար։ Բաբելը խաղացել է Օլիմպիադայում, սակայն նրա թիմն այդ մրցաշարում մեդալ նվաճել չի կարողացել։

2008/09 մրցաշրջանն այդքան էլ հաջող չէր հոլանդացու համար։ Ձեռք բերվեց իսպանացի կիսապաշտպան Ալբերտ Ռիերան, ով աստիճանաբար դուրս մղեց Բաբելին հիմքից: Իսկ Բաբելն ինքը չի ցուցադրել իր լավագույն խաղը։ Սկսած 2009/10 մրցաշրջանում Բաբելի խաղը այդպես էլ չստացվեց։ Նա տեղ չուներ մեկնարկային կազմում և բավական հազվադեպ էր փոխարինման դուրս գալիս։

2011 թվականի հունվարին «Մանչեսթեր Յունայթեդի» հետ խաղից հետո, որում իր թիմը պարտվել էր 0:1 հաշվով, Բաբելն իր բլոգում հրապարակել էր հանդիպման գլխավոր մրցավարի նկարը, որը 11 մետրանոց էր նշանակել և հեռացրել էր «Լիվերպուլի» խաղացող Հովարդ Վեբը՝ «Մանչեսթերի» համազգեստով։ Այս արարքով Ռայանը յուրովի է իրեն գրել անգլիական ֆուտբոլի պատմության մեջ. նա դարձել է առաջին ֆուտբոլիստը, որը տուգանվել է ՖԱ-ին սոցիալական ցանցերում անպատշաճ պահվածքի համար։ Ավելի ուշ ֆուտբոլիստը ներողություն է խնդրել դրա համար։

### Հետագա կարիերա
2011 թվականի հունվարի 25-ին Բաբելը հեռացավ «Լիվերպուլից» և 8 միլիոն ֆունտով միացավ գերմանական «Հոֆենհայմ» թիմին։ Պայմանագիրը կնքվել է երկուսուկես տարի ժամկետով։

Ռայանն իր նոր ակումբում իր նորամուտը նշել է 2011 թվականի հունվարի 26-ին Գերմանիայի գավաթի խաղում «Էներգի Կոտբուսի» դեմ խաղում։ Նա նշում էր իր գոլերը՝ ցույց տալով ձախ ճկույթը՝ ի աջակցություն Ամստերդամի անապահով երիտասարդների։ 2011 թվականի ապրիլի 9-ին Բաբելը խփեց իր առաջին գոլը «Հոֆենհայմի» կազմում՝ «Ֆրայբուրգի» դեմ խաղում։ Բաբելն իր առաջին գոլը խփել է Բունդեսլիգայում 2011 թվականի օգոստոսի 20-ին «Աուգսբուրգի» դեմ խաղում։ 2011 թվականի սեպտեմբերի 10-ին Ռայանը ձևակերպեց իր առաջին դուբլը ակումբի կազմում «Մայնցի» դեմ խաղում։

Բաբելը «Հոֆենհայմում» խաղացել է 18 ամիս՝ 46 խաղում դառնալով 5 գոլի հեղինակ և հեռացել է ակումբից 2012 թվականի օգոստոսի 31-ին։

2013 թվականի հունիսի 20-ին տեղափոխվել է թուրքական «Քասըմպաշա» ակումբ՝ կնքելով 3 տարվա պայմանագիր։

2015 թվականի հուլիսի 2-ին Ռայանը կարիերան շարունակել Է «Ալ-Այնում» նոր թիմի հետ կնքել է երկու տարվա պայմանագիր։ Տրանսֆերի արժեքը կազմել է 2,5 միլիոն եվրո։

Բաբելը «Ալ Այն»-ում խաղացել է 13 ամիս՝ 8 խաղում խփելով 1 գնդակ և հեռացել է ակումբից 2016 թվականի սեպտեմբերի 12-ին՝ վաղաժամ խզելով պայմանագիրը ԱՄԷ-ի ակումբի հետ։

2016 թվականի սեպտեմբերի 15-ին դարձել է «Դեպորտիվոյի» խաղացող։ Ֆուտբոլիստը պայմանագիր է կնքել, որի ժամկետը նախատեսված է մինչև դեկտեմբերի 31-ը: Այսպիսով, հարձակվողը «Դեպորտիվո» է տեղափոխվել ազատ գործակալի կարգավիճակով։

2017 թվականի հունվարի 2-ին ազատ գործակալի կարգավիճակով տեղափոխվել է թուրքական «Բեշիկթաշ»: Պայմանագրի ժամկետը նախատեսված է 2,5 տարի:

2019 թվականի հունվարի 15-ին «Բեշիկթաշից» տեղափոխվել է «Ֆուլհեմ»։

2024 թվականի նոյեմբերի 9-ին  Բաբելը հայտարարել է ֆուտբոլային կարիերան ավարտելու որոշման մասին։

## Կարիերան հավաքականում
Բաբելը 2005 թվականին մասնակցել է երիտասարդական թիմերի աշխարհի առաջնությանը։ Ռայանը 4 խաղում դարձել է 2 գոլի հեղինակ, իսկ Հոլանդիայի հավաքականը հասել է 1/4 եզրափակիչ: «Նարնջագույնները» պարտվեցին Նիգերիայի հավաքականին 10:9 հետխաղյա 11 մետրանոցներով (Բաբելը խփեց իր հարվածը)։

2005 թվականի մարտի 26-ին Ռայանը մեծահասակների հավաքականում իր նորամուտը նշեց Ռումինիայի հավաքականի դեմ խաղում։ Նա խաղի մեջ մտավ առաջին խաղակեսից հետո՝ փոխարինելով Արիեն Ռոբենին։ Նույն խաղում Բաբելն առաջին գոլն է խփել հավաքականի կազմում։ Այս գոլը Ռայանին դարձրեց Հոլանդիայի հավաքականի կազմում 68 տարվա ընթացքում ամենաերիտասարդ գոլի հեղինակը և բոլոր ժամանակների ամենաերիտասարդ 4-րդը:

2006 թվականին Մարկո վան Բաստենը Բաբելին ընդգրկել է հավաքականի կազմում 2006 թվականի աշխարհի առաջնության համար։ Ընդգրկվել է 2010 թվականի աշխարհի առաջնության հավաքականում, սակայն ոչ մի րոպե չի խաղացել։ 2011 թվականին մեկ խաղ է անցկացրել Շվեյցարիայի դեմ։

Վեց տարի անց, «Բեշիկթաշի» կազմում լավ խաղի շնորհիվ, Բաբելը վերադարձավ հավաքական, սակայն չկարողացավ օգնել թիմին հայտնվել աշխարհի 2018 թվականի առաջնությունում: 2018 թվականի սեպտեմբերի 9-ին Ֆրանսիայի դեմ Ազգերի լիգայի խաղում Բաբելը դարձել է գոլի հեղինակ, սակայն նրա թիմը պարտվել է 1:2 հաշվով: Վերջին անգամ հարձակվողը պաշտոնական խաղում գոլ է խփել 13 տարի առաջ։

## Ձեռքբերումներ
### Թիմային
**«Այաքս»**
* Նիդերլանդների չեմպիոն (**2**)՝ 2003/04, 2012/13
* Նիդերլանդների գավաթակիր (**2**)՝ 2006, 2007
* Նիդերլանդների սուպերգավաթակիր (**2**)՝ 2005, 2006

**«Բեշիկթաշ»**
* Թուրքիայի չեմպիոն՝ 2016/17

**Նիդերլանդների հավաքական**
* Մինչև 21 տարեկան ֆուտբոլիստների Եվրոպայի չեմպիոն (2007)

### Անձնական
* «Այաքսի» լավագույն երիտասարդ ֆուտբոլիստ (2007)
* «Լիվերպուլի» լավագույն երիտասարդ ֆուտբոլիստ (2008)

## Խաղաոճ
Բաբելը հզոր բարձրահասակ հարձակվող է: Նա շատ լավ է խաղում գլխով։ Բաբելը նաև լավ դրիբլեր է, որն օգնում է նրան անցնել մրցակիցներին։ Նա նաև կոպիտ աշխատանք է կատարում՝ գնդակը կորցնելիս մտնելով ընտրության մեջ։ Ռայանը երբեմն խաղում է աջ կիսապաշտպանությունում։ Հոլանդիայի հավաքականում նա հաջող կապ է ձևավորել Վեսլի Սնեյդերի և Ռաֆայել վան դեր Վարտի հետ՝ խաղալով կենտրոնական հարձակվող։

## Վիճակագրություն
### Բաբելի հանդիպումները Նիդեռլանդների հավաքականի կազմում

**Ընդհանուր՝ 69 խաղ/10 գոլ, 41 հաղթանակ, 17 ոչ-ոքի, 11 պարտություն:**

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Профиль игрока на liverbird.ru

 
Կատեգորիա:Այաքսի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Անգլիական ֆուտբոլի լիգայի խաղացողներ
Կատեգորիա:Անգլիայի լեգեոներ ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Բեշիկթաշի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Բունդեսլիգայի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Գալաթասարայի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Դեպորտիվո Լա Կորունյայի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Թուրքական Սուպերլիգայի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Լա Լիգայի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Լիվերպուլի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Հոլանդացի ռեփերներ
Կատեգորիա:Հոլանդացի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Հոֆենհայմի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Նիդերլանդների հավաքականի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Պրեմիեր Լիգայի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Տղամարդկանց ֆուտբոլի հարձակվողներ
Կատեգորիա:Ֆուլհեմի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Ֆուտբոլի Նիդերլանդների երիտասարդական հավաքականի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Ֆուտբոլի կիսապաշտպաններ