open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Կոլումբիայի դրամահատարան

**Կոլումբիայի դրամահատարան** կամ **Կոլումբիայի դրամագիտական հավաքածու** (), Բոգոտա քաղաքում գտնվող դրամագիտական թանգարան։

## Դրամահատարան
1621 թվականին Իսպանիայի թագավոր Ֆիլիպ 3-րդի հրամանով Բոգոտայում դրամահատարան հիմնադրվեց։ Այդ նույն տարում Բոգոտայում (այլ տեղեկություններով՝ Հնդկական Կարթախենայում, Կոլումբիա) հատվել է Ամերիկա մայրցամաքի պատմության մեջ առաջին ոսկե մետաղադրամը։ Տևական ժամանակ դրամահատարանն իրենից ներկայացնում էր ձուլման վառարաններով դարբնոց, բայց 18-րդ դարի կեսերին Ֆերդինանդ 6-րդ թագավորը հրամայեց ընդլայնել դրամահատարանի շենքը և յուրացնել մետաղադրամների մեքենայացված արտադրության գործընթացը։ Վերակառուցված դրամահատարանը վերաբացվեց 1756 թվականին։

Հաջորդ 250 տարիների ընթացքում դրամահատարանը զգալիորեն ընդլայնվեց և մի քանի անգամ վերակառուցվեց։ Չնայած սրան, հաջողվել է պահպանել շենքի յուրօրինակ ճարտարապետական առանջնահատկությունները և 1975 թվականի օգոստոսի 11-ին դրամահատարանը հայտարարվեց Կոլումբիայի ազգային հուշարձան։

## Դրամագիտական հավաքածու
Թանգարանը լայն հասարակության համար բացվել է 1996 թվականի դեկտեմբերի 11-ին։ Այցելության համար մատչելի է մշտական դրամագիտական հավաքածուն, արվեստի ցուցահանդեսը և մի քանի ժամանակավոր ցուցահանդես։ Հավաքածուի մեջ ներկայացված են տարբեր մետաղադրամներ, թղթադրամներ, նկարներ, ոսկե իրեր և այլ ցուցանմուշներ, որը թույլ է տալիս հետևել երկրի դրամաշրջանառության բազմադարյա պատմությանը։


Casa de La Moneda (Bogotá) 01.jpg
Casa de La Moneda (Bogotá) 06.jpg
Balanza Antigua.JPG
Casa de La Moneda (Bogotá) 05.jpg


## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Casa de Moneda

Կատեգորիա:1621 հիմնադրումներ Իսպանական կայսրությունում
Կատեգորիա:1996 հիմնադրումներ Կոլումբիայում
Կատեգորիա:Դրամ
Կատեգորիա:Դրամագիտական թանգարաններ
Կատեգորիա:Դրամագիտության թանգարաններ
Կատեգորիա:Դրամագիտություն
Կատեգորիա:Դրամահատարաններ
Կատեգորիա:Կոլումբիայի մետաղադրամներ
Կատեգորիա:Մետաղադրամ
Հովանոցասունկ աղջկական

**Հովանոցասունկ աղջկական** (), Agaricaceae ընտանիքին պատկանող սունկ, որը գրանցված է Հայաստանի Կարմիր գրքում։

## Նկարագրություն
Ուտելի պտղամարմնով և բողկի հոտով հումուսային սապրոտրոֆ է, որի 4-10 սմ  տրամագծով սպիտակ գլխարկը մեջտեղում ավելի մուգ  է գունավորված, սկզբում ձվաձև է, իսկ հասունանալուց հետո հովանոցանման, վերին մասը ծածկված է եռանկյունաձև սպիտակ թեփուկներով։ Գլխարկի եզրերը ծոպավոր են։ Սպիտակ և ազատ թիթեղները խիտ են դասավորված։ Կտրվածքի դեպքում ոտիկի հիմքում կարմրող պտղամիսը սպիտակ է։ Սկզբում կեղտոտ սպիտակ, հետո շագանակագույն, 5–10 x 0,5–1 սմ ոտիկը հիմքում պալարաձև հաստացած է մինչև 1-2 սմ, կաթնագույն, լայն, շարժուն, նուրբ օղակով, ոտիկը և գլխարկը չորացնելուց հետո գորշագույն են։ Սպորափոշին սպիտակավուն է, սպորները՝ անգույն, էլիպսաձև, հարթ և ծլման ծակոտիներով։

## Տարածվածություն
Ընդհանուր արեալը ընդգրկում է Եվրոպան, Ասիան, Հարավային Կովկասը (Հայաստան)։ Հայաստանում հայտնաբերված է Երևանի ֆլորիստիկական շրջանում՝ «Խոսրովի անտառ» արգելոցի տարածք և Լոռու ֆլորիստիկական շրջանում՝ Ստեփանավանի շրջակայք։

## Էկոլոգիա
Հանդիպում է հազվադեպ, երբեմն՝ խմբերով, հողի վրա, լայնատերև անտառներում, 1100-1800 մ բարձրություններում, օգոստոս-սեպտեմբեր ամիսներին։

## Պահպանություն
Վտանգված տեսակ է։ Հայաստանում պահպանվում է «Խոսրովի անտառ» արգելոցի համապատասխան էկոհմակարգերի կազմում։ Հնարավոր է սնկի միցելիալ կուլտուրայի ստացումը և արհեստական աճեցումը։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Վտանգված տեսակներ
Կատեգորիա:Ուտելի սնկեր
Կատեգորիա:ՀՀ Կարմիր գրքում գրանցված սնկեր
Աֆրիկյան հեքիաթ (մուլտֆիլմ)

**Աֆրիկյան հեքիաթ** (), խորհրդային մուլտֆիլմ «քաղաքակրթված» կենդանիների կողմից սևամորթ մարդու ստրկացման մասին։

Մուլտֆիլմը նկարահանվել է ըստ Ջոմո Քենիաթայի` Քենիայի ազգայնական շարժման առաջնորդի, հեքիաթի մոտիվների։ Այլաբանական պատմությունը պատմում է գաղութարարների դեմ աֆրիկյան ժողովուրդների պայքարի մասին։ Մուլտֆիլմը թողարկվել է 1963 թվականին, Մեծ Բրիտանիայից Քենիայի անկախություն ձեռք բերելու և Ջոմո Քենիաթայի նախագահ ընտրվելու տարին։

## Սյուժե
Սև մարդն ապրում էր իր հողի վրա, այն առատորեն տալիս էր նրան իր պտուղները, քանի որ «նա ջանասիրաբար աշխատում էր»։

Բայց մի անգամ այդ երկրում հայտնվում է Սպիտակ Փիղը` ասելով` «որքան հարուստ է այս երկիրը, իմ բախտը շատ է բերել, որ ես այստեղ կենդանիներից առաջինն եմ» խոսքերով։

Փիղը հյուրասիրում է մարդուն ծխախոտով, տալիս է նրան փայլփլուն ամսագրեր` շապիկների վրա գեղեցկուհիներով և վառ գովազդով։

Երբ Մարդը ամսագիրը թերթելով հաղորդակից է դառնում «բարձր քաղաքակրթությանը», պարոն Փիղն անքաղաքավարի կերպով խժռում է այն, ինչ կարողանում է և գրավում է տիրոջ տունը։
 
Ցանկանալով հյուրին դուրս հրավիրել` Մարդը դիմում է «Պարոն կենդանիների» դատարան, որտեղ Փիղը հայտարարում է, որ քաղաքակրթության շռայլ պարգևների (ծխախոտ և ամսագիր) փոխարեն Մարդը ստիպված է տալ նրան ամեն ինչ և «բողոքներով խռովություն չառաջացնել», իսկ դատարանի նախագահ Առյուծը Մարդուն մեղադրում է «իր լավագույն ընկերոջը` Փղին» զրպարտելու համար։ Դատարանը Մարդուն մեղավոր է ճանաչում, սակայն նրա` ներողամտության արժանի «հետամնացության և վայրենության համար» նրան թույլատրում են նոր տուն կառուցել։

Սակայն ամեն անգամ, երբ մարդը նոր տուն էր կառուցում, այն գրավում էր գազաններից որևէ մեկը. կարդինալ ռնգեղջյուրը, դատախազ բորենին, փաստաբան կոկորդիլոսը։

Այդ ժամանակ Մարդը կառուցում է մի մեծ հյուղ։ Դրան տիրանալու համար կենդանիները սկսում են իրար հետ կռվել։ Երբ նրանք բոլորով մտնում են շինության մեջ, Մարդն այրում է այն, և կենդանիները խուճապահար փախչում են։

## Առանձնահատկություններ
Ծխախոտը, որ Փիղը տալիս է Սևամորթ մադուն, «Winston» է։ Ամսագրերի գովազդի մեջ նկատելի են «Coca-Cola» ըմպելիքի և «Chevrolet» ավտոմեքենայի գովազդները։

Կենդանիների դատարանի մեղադրանքը պարունակում է «Ad perpetuam rei memoriam» (Հավերժ հիշատակ իրադարձություններին) գրությունը։

## Հավելյալ փաստեր
Մուլտֆիլմը թողարկվել է «Սև մարդը և Սպիտակ փիղը» անվանումով։ Տարբերակներից մեկում լուսագրերում նշվել է «Ջունգլիների օրենքով» գրությունը։

## Փառատոններ
2008 թվականին մուլտֆիլմը ցուցադրվել է Մուլտֆիլմերի մեծ փառատոնում, անիմացիայի պատմաբան Գեորգի Բորոդինի «Արխիվ. 1940-60-ականների խորհրդային հակաիմպերիալիստական մուլտֆիլմերը» ծրագրի շրջանակներում։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ

* 

Կատեգորիա:«Սոյուզմուլտֆիլմ» ստուդիայի մուլտֆիլմեր
Կատեգորիա:Խորհրդային մուլտֆիլմեր
Առաջին ջութակ

**«Առաջին ջութակ»** (), 1958 թվականի խորհրդային մուլտիպլիկացիոն ֆիլմ այն մասին, որ տաղանդն առանց աշխատանքի հաջողության չի հասցնի։ 1990-ական թվականներին երկրորդ կեսին «Twic Lyrec» ընկերությունը ձայներիզներով թողարկել է մուլտֆիլմի վրա հիմնված աուդիոհեքիաթ Ալեքսանդր Պոժարովի տեքստով։

## Սյուժե
Փոքրիկ ծղրիդը որոշում է, որ պետք է դառնա հայտնի երաժիշտ, ինչպես իր հայրն է, սակայն երաժշտություն սովորելը նրա համար ձանձրալի է։ Նա սիրում է պարծենալ և կարծում է, որ առանց սովորելու էլ ինքը կհասնի իր ուզածին։ Ծղրիդը փախչում է պարապմունքներից, գնում զբոսնելու և հասնում մեղուների մոտ, որոնք կառուցում են մեղրաբջիջներ։ Նա սկսում է պարծենալ, որ ամեն ինչ կարող է։ Սակայն մեղուներն ստուգում են նրան ու արագ հասկանում, որ նրա մոտ ոչինչ չի ստացվի։ Ծղրիդը խրվում է մեղրի մեջ, և մեղուներն ամոթանք են տալիս նրան ու ազատում։ Արդյունքում ծղրիդը հասկանում է, որ պետք է աշխատի, որ սովորի։

## Ստեղծողներ

## Մրցանակներ
* 1959 – Վենետիկի XV միջազգային կինոփառատոնի դիպլոմ

## Հեռուստացուցադրություններ
1950-ական թվականների վերջից մինչև 1990-ական թվականների սկիզբը մուլտֆիլմը ցուցադրվել է ԽՍՀՄ կենտրոնական հեռուստատեսությամբ։ Ռուսաստանում մուլտֆիլմը ցուցադրվել է նաև «Останкино-1» (1992-1994), МТК (1992—1996), ТВ-6, ОРТ ալիքներով 1995-1996 թվականներին, 1997 թվականի ամռանը և հետագայում, СТС և այլ ալիքներով մուլտֆիլմը բազմիցս կրկնվել է։

## Վերաթողարկում
Մուլտֆիլմը բազմիցս վերաթողարկվել է VHS և DVD կրիչներով մուլտֆիլմերի տարբեր հավաքածուներում․
* «Լավագույն խորհրդային մուլտֆիլմեր», Studio PRO Video, 1990-ական թվականներ,
* «Սոյուզմուլտֆիլմ, հավաքածու № ?», տարածող՝ «Союз», 1990-ական թվականների կեսեր,
* *«Հյուր Տզզան ճանճին»* (), «Սոյուզմուլտֆիլմ», տարածող՝ «Союз», սկավառակում ընդգրկված մուլտֆիլմեր՝ «Տզզան ճանճը» (, 1976), «Ճպուռն ու մրջյունը» (, 1961), «Մրջյունի ճանապարհորդությունը» (, 1983), «Առաջին ջութակ» (1958), «Ժու-ժու-ժու» (, 1966), «Մեծ ուտիճը» (, 1963), «Ծղրիդ Կուզյայի արկածները (պատմություն առաջին)» (, 1990), «Ծղրիդ Կուզյայի արկածները (պատմություն երկրորդ)» (, 1991)։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Խորհրդային մուլտֆիլմեր
Կատեգորիա:«Սոյուզմուլտֆիլմ» ստուդիայի մուլտֆիլմեր
Կատեգորիա:1958 մուլտֆիլմեր
Գյումուշխանեի գավառ

**Գյումուշխանե** (), գավառ պատմական Փոքր Հայքի Տրապիզոնի նահանգում, իսկ ապա գավառ Օսմանյան կայսրության Տրապիզոնի վիլայեթում։ Կենտրոնը Գյումուշխանե քաղաքն է։

Հակոբ Կարնեցին (XVII դար) գավառն անվանել է Ծանախո ձոր և այն վերագրել է Վերին Հայքի 23 գավառներից մեկին։

## Աշխարհագրություն
Գավառը հյուսիսից սահմանակից էր Տրապիզոնի գավառին, արևելքից և հարավից՝ Էրզրումի վիլայեթին, արևմուտքից՝ Սեբաստիայի Շապին Գարահիսար գավառին։ Գավառի միջով հոսում են Կելկիթ (Գայլ) և Գյումուշխանե (Խորշատ) գետերն իրենց վտակներով։

## Պատմություն
Թուրքերի փոքրացված տվյալներով 1915 թվականի մեծ եղեռնի ժամանակ գավառից տեղահան է արվել 1624 հայ։

## Տնտեսություն
Հայտնի էր իր տեսակ-տեսակ մրգերով։

## Օգտակար հանածոներ
Գավառն ուներ արծաթի, ոսկու և այլ մետաղների հանքեր։

## Վարչական բաժանում
XIX դարի վերջին գավառակը բաժանված էր հետևյալ գավառակների.
* Արդասա (Թորուլ)
* Գյումուշխանե
* Կելկիթ (Գայլգետ)
* Շեյրան

## Տես նաև
* Տրապիզոնի նահանգի հայաբնակ բնակավայրեր

## Ծանոթագրություններ

## Աղբյուրներ
* «Հայաստանի և հարակից շրջանների տեղանունների բառարան» (5 հատորով), 1986-2001 թթ., Երևանի Համալսարանի հրատարակչություն

Կատեգորիա:Արևմտյան Հայաստանի գավառներ
Պողոս Խաչատրյան

**Պողոս Մկրտչի Խաչատրյան** (), հայ գրականագետ։ Բանասիրական գիտությունների դոկտոր, պրոֆեսոր։

## Կենսագրություն
Պողոս Խաչատրյանը ծնվել է 1929 թվականին Վրաստանի Ախալցխայի շրջանի Ծղալթբիլա գյուղում։ 1951 թվականին ավարտել է Երևանի Խաչատուր Աբովյանի անվան հայկական պետական մանկավարժական ինստիտուտը։ 1960 թվականից աշխատել է ՀՀ ԳԱԱ գրականության ինստիտուտում, 1983-1995 թվականներին դասավանդել է Երևանի պետական համալսարանում, 1995 թվականից՝ Սևանի Վազգենյան հոգևոր դպրանոցում և Էջմիածնի Գևորգյան ճեմարանում։

Աշխատությունները նվիրված են հայ հին և միջնադարյան գրականությանը, մասնավորապես Գրիգոր Նարեկացու կյանքին և ստեղծագործությանը։ Հեղինակ է դպրոցական դասագրքերի և ձեռնարկների։ Խաչատրյանի աշխատասիրությամբ հրատարակվել են «Գրիգոր Նարեկացի. Մատյան ողբերգության» (1985), «Նարեկի միջնադարյան լուծմունքը» (1990), «Մովսես Խորենացի, ասույթներ, խոհեր, բնութագրումներ» (1992), «Գանձարան հայ հին բանաստեղծության» (2000) գրքերը։ Խաչատրյանի կազմած «Հայ հին գրականութեան մատենագիտութիւն»-ն ունի բացառիկ նշանակություն հայ հին և միջնադարյան գրականության ուսումնասիրման հետագա ընթացքի համար։

## Երկեր
* Հայ միջնադարյան պատմական ողբեր (ԺԴ-ԺԷ դդ), Ե., 1969։ Գրիգոր Նարեկացին և հայ միջնադարը, Էջմիածին, 1996։
* Գրիգոր Նարեկացի, Մատյան Ողբերգության, «Սովետական գրող» հրատ., Երևան, 1979 թ։
* Հայ հին գրականութեան մատենագիտութիւն. Երևան, «Տիգրան Մեծ», 2016, 614 էջ։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Բանասիրական գիտությունների դոկտորներ
Կատեգորիա:Հայ գրականագետներ
Կատեգորիա:Հայ պրոֆեսորներ
Կատեգորիա:Դասագրքերի հեղինակներ
Կատեգորիա:Հայ մանկավարժներ
Կելկիթի գավառակ

**Կելկիթ**, գավառակ Օսմանյան կայսրության Տրապիզոնի վիլայեթում։ Կենտրոնը Գայլգետ գյուղաքաղաքն է։

Կելկիթն իր տարածքով համապատասխանում է Վերին Հայքի Գայլգետի Երկիր գավառին։

## Աշխարհագրություն
Գավառակն ունի լեռնային տարածք, արգավանդ հողեր, առատ ջուր և անտառներ։

## Վարչական բաժանում
XIX դարի կեսերին ուներ մոտ 100 բնակավայր։

## Տես նաև
* Տրապիզոնի նահանգի հայաբնակ բնակավայրեր

## Ծանոթագրություններ

## Աղբյուրներ
* «Հայաստանի և հարակից շրջանների տեղանունների բառարան» (5 հատորով), 1986-2001 թթ., Երևանի Համալսարանի հրատարակչություն

Կատեգորիա:Արևմտյան Հայաստանի գավառներ
Կապույտ էմալե զոլերով ձու

**«Կապույտ էմալե զոլերով ձու»** (), ոսկերչական զատկական ձու, որը պատրաստվել է Կարլ Ֆաբերժեի ընկերությունում 1885-ից 1891 թվականներն ընկած ժամանակահատվածում։ Պատվիրատուի և առաջին սեփականատիրոջ մասին պատմությունը ցայսօր լռում է։

Այսօր «Կապույտ էմալե զոլերով ձու» ոսկերչական ձուն գտնվում է Ստավրոս Նիակրոսի մասնավոր հավաքածուի կազմում (Փարիզ, Ֆրանսիա)։

## Նկարագիր
«Կապույտ էմալե զոլերով ձու» ոսկերչական ձուն պատրաստված է կանաչ, կարմիր և դեղին ոսկուց։ Զարդարված է շափյուղաներով, ադամանդներով։ Պատված է թափանցիկ կապույտ էմալով։ Ձվի գագաթը պսակված է կայսերական թագով՝ զարդարված շափյուղաներով և ադամանդներով։ Ձուն տեղադրված է ոսկյա կլոր հենարանին։

## Անակնկալ
«Կապույտ էմալե զոլերով ձու» ոսկերչական ձվի անակնկալը, շատ հնարավոր է, որ պատրաստված է եղել լուսնաքարից։ Այսօր այն կորսված է։

Ներկայումս ձվի համար պատրաստվել է նոր անակնկալ։ Այն իրենից ներկայացնում է ագաթե նապաստակի մանրակերտ, որի աչքերը սուտակներից են պատրաստված։

## Պատմություն
Զատկական ոսկերչական ձուն պատրաստվել է Սանկտ Պետերբուրգում՝ Կարլ Ֆաբերժեի ընկերությունում՝ 1885-ից 1891 թվականներն ընկած ժամանակահատվածում։ Առաջին գնորդի կամ պատվիրատուի մասին որևէ վկայություն չի պահպանվել։

1921 թվականին այն գնում է Ալեքսանդր Թիլանդրը Ֆինլանդիայից։ 1924 թվականին վերավաճառվել է պարոն Պեպպերին՝ Բուդապեշտից։ 1953 թվականին ձուն գտնվել է Արմանդ Համմերի պատկերասրայում՝ Նյու Յորքում։ 1962 թվականից պատկանում է հույն միլիարդատեր Ստավրոս Նիարկոսին։ Այսօր էլ «Կապույտ էմալե զոլերով ձու» ոսկերչական ձուն գտնվում է վերջինիս մասնավոր հավաքածուում։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* «Կապույտ էմալե զոլերով ձու» ոսկերչական ձու
* Ձվի մասին

Կատեգորիա:Ոսկերչություն
Կատեգորիա:Ռուսաստանի պատմություն
Կատեգորիա:Ֆաբերժե
Կատեգորիա:Ֆաբերժեի ձվեր
Թիկնապահը Պեկինից

**«Թիկնապահը Պեկինից»** (, ), հոնկոնգյան մարտաֆիլմ։ Գլխավոր դերում հանդես է եկել Ջեթ Լին։

## Սյուժե
Ալանը Չինաստանի Ժողովրդական Հանրապետությունում տեղակայված միջազգային թիկնապահների միության ամենահեռանկարային անդամներից մեկն է։ Նրան վարձում է հոնկոնգյան գործարար Ջեյմս Սուն՝ իր ընկերուհի Միշելին պաշտպանելու համար։ Վերջինս մաֆիայի կատարած սպանության միակ ողջ վկան էր։ Այնուամենայնիվ, Միշելի և Ալանի հարաբերությունները հարթ չէին ընթանում, քանի որ Միշելն իրեն զգում էր, ասես, տնային կալանքի տակ, իսկ Ալանը դժգոհ էր, որ իրեն չեն ընդունել թիկնապահների թիմ՝ Միշելին պաշտպանելու պարտավորության պատճառով։

Ի վերջո Միշելը փախչում է Ալանից և գնում առևտրի կենտրոն։ Նա չգիտի, որ առևտրի կենտրոնը լի է մաֆիայի վարձկաններով։ Երբ մարդասպանները փորձում են տանել Միշելին, փոխհրաձգություն է սկսվում, սակայն հայտնվում է Ալանը և պաշտպանում նրան՝ մեկը մյուսի հետևից սպանելով մարդասպաններին։ Նրանցից մեկը, որը ներկայացել էր որպես ոստիկան, մարդասպան Վոնի փոքր եղբայրն էր։ Նա երդվում է վրեժ լուծել Ալանից` եղբոր մահվան համար։

Միևնույն ժամանակ Միշելը երախտապարտ է իր թիկնապահին, նրա մեջ զգացմունքներ են առաջանում Ալանի նկատմամբ։ Նրանք մտերմանում են, քանի որ սկսում են ավելի լավ հասկանալ միմյանց։ Չնայած աղջկա բացահայտ զգացմունքներին՝ Ալանը ստիպված է մերժել նրան, քանի որ նրան պաշտպանելու պարտավորություններ ունի։

Վոնը վարձկանների խմբի հետ հարձակվում է պենտհաուսի վրա, սկսվում է փոխհրաձգություն։ Ի վերջո, Ալանը պատժում է հարձակվողների մեծ մասին, սակայն Միշելի կրտսեր եղբայրը՝ Բիլլին, ոտքի վնասվածք է ստանում։ Վիրավորելով Բիլլին՝ Վոնը թաքնվում է։ Ջեյմսը գալիս է տուն։ Այդ ժամանակ Վոնը վերցնում է իր զենքը։ Ուղղելով այն Միշելի վրա՝ հարցնում է տղամարդկանց, թե ով է պատրաստ զբաղեցնել նրա տեղը։ Ջեյմսը փորձում է համոզել մարդասպանին չկրակել՝ առաջարկելով վճարել, բայց Վոնը հրաժարվում է։ Ալանն իր մարմնով փակում է Միշելին և երկու գնդակ ընդունում, սակայն կրծքից հանում է դանակը և սպանում Վոնին։

Ջեյմսը Միշելին տանում է Չինաստան։

## Դերերում
* Ջեթ Լի - Ալան Հյոյ Չենյոն
* Քրիստի Չուն - Միշել Յոն Սինյի
* Քենթ Չեն - Չարլի Լյոն Կամպո
* Նգայ Սին - մարդասպան Վոն
* Ջոյ Լյոն - Ա Կյոն
* Նգ Լոուրենս - Ջեյմս Սուն Սայչհեն
* Ուիլյամ Չու - Բիլի

## Արտադրություն և թողարկում
Նկարահանումներն անցկացվել են Հոնկոնգում։ Ֆիլմը վարձույթով թողարկվել է 1994 թվականի հուլիսի 28-ին։ Արտադրության ավարտից հետո ֆիլմը արգելվել է Չինաստանի Ժողովրդական Հանրապետությունում։ Այնուամենայնիվ, Ջեթ Լին հանդես է եկել իր ֆիլմերի գրաքննության դեմ։

## Ընկալում
«Rotten Tomatoes» կայքում 7 գրախոսականի հիման վրա ֆիլմն ունի միջին վարկանիշ՝ 71%, և 10-ից 5․5 միավոր։ «The Austin Chronicle» ամսագրից Ջո Օ’Բայանը 5 հնարավոր միավորից ֆիլմը գնահատել է 2․5 միավորով և անվանել այն «պայծառ, պարզ և զվարճալի»։ Ահարոն Բայերլին «DVD Talk»-ից ֆիլմը գնահատել է հնարավոր 5-ից 2 աստղով և գրել․ «Լավ ֆիլմ է, երբեմն՝ զվարճալի, բայց հրաշալի չէ»։

## Անվանակարգեր
«Hong Kong Film Awards» 14-րդ մրցանակաբաշխության ժամանակ (1995 թվական) ֆիլմն առաջադրվել է լավագույն խորեոգրաֆիա անվանակարգում (Կորի Յուն, Յուն Տակ)։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
*  
* «Телохранитель из Пекина» ֆիլմը Hong Kong Movie DataBase կայքում

Կատեգորիա:1994 ֆիլմեր
Կատեգորիա:Կորի Յուենի ֆիլմեր
Կատեգորիա:Մարտաֆիլմեր
Բիլայն

**«Բիլայն»** (նաև` **Beeline**, մինչև 2005 թվականը՝ «**Բի Լայն GSM**»), Վիմպելկոմ ընկերության ապրանքանիշը, որի ներքո դուստր կազմակերպությունները տրամադրում են հեռահաղորդակցության ծառայություններ (առաջին հերթին՝ բջջային կապի ծառայություն) Ռուսաստանում («Вымпел-Коммуникации» ընկերություն) և ԱՊՀ երկրներում։ Մասնավորապես, այս ապրանքանիշի ներքո մատուցվում են բջջային (GSM, UMTS և LTE) և ֆիքսված կապի, լարային (FTTB) և անլար (Wi-Fi, «Բիլայն WiFi») գերարագ ինտերնետի հասանելիության ծառայություններ, IP հեռուստատեսություն («Բիլայնի տնային թվային հեռուստատեսություն» և «Բջջային հեռուստատեսություն»)։

«ՎիմպելԿոմ» ընկերությունը հիմնադրվել է 1992 թվականին, իսկ պաշտոնապես գրանցվել է նույն տարվա սեպտեմբերի 15-ին։ Այդ օրը համարվում է «ՎիմպելԿոմ» ընկերության ծննդյան օրը (գործում է «Բիլայն» ապրանքանիշի ներքո)։ Ընկերության գլխամասը տեղեկայված է Մոսկվայում։

## Վարկանիշ
«Interbrand»-ի տվյալներով մինչև 2011 թվականը «Բիլայն»-ը ռուսական ամենաթանկ ապրանքանիշն էր։ Այն ռուսական երկու ապրանքանիշներից մեկն է («ՄՏՍ-ի» հետ միասին), որն ընդգրկված է համաշխարհային 100 խոշորագույն ապրանքանիշների ցանկում, և զբաղեցնում է 72-րդ տեղը։ Այդ ցանկը կազմվել է 2009 թվականի ապրիլին բրիտանական «Financial Times» ամսագրի կողմից։ 2009 թվականին եվրոպական բրենդների («European Brand Institute»-ի համաձայն) վարկանիշային ցուցակում «Բիլայն»-ը զբաղեցրել է 39-րդ հորիզոնականը։

2011 թվականի գարնանը «Բիլայն»-ը դուրս է մնացել աշխարհի 100 ամենաթանկ բրենդների ցանկից (ըստ «Millward Brown»-ի)՝ Ռուսաստանում երկրորդ տեղը զիջելով «Սբերբանկին»։ Մեկնաբանելով արդյունքները՝ ընկերությունը այդ հանգամանքը պատճառաբանում է այն փաստով, որ 2009-2010 թվականներին էականորեն կրճատվել են բրենդի առաջխաղացման ծախսերը և գովազդային բյուջեն։

«Sostav»-ի գովազդատուի վարկանիշի համաձայն՝ «Բիլայն»-ը ներառված է ռադիոտեղորոշիչների և արտաքին գովազդի տեղորոշման լավագույն հնգյակում։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Պաշտոնական կայք 
* «Բիլայն»-ի տարեկան հաշվետվություններ

Կատեգորիա:1993 հիմնադրումներ Ռուսաստանում
Կատեգորիա:Ռուսական ընկերություններ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի ապրանքանիշեր
Մաքս Ֆակտոր

right|thumb|240px|Մաքս Ֆակտորի թանգարանը Հոլիվուդում
**Մաքս Ֆակտոր**, իսկական անունը **Մաքսիմիլիան Աբրամովիչ Ֆակտորովիչ** (, ), Ռուսական կայսրությունից գաղթած հրեական ծագմամբ ամերիկացի գործարար։ «Max Factor» ընկերության հիմնադիր։

## Կենսագրություն
Մաքսիմիլիան Ֆակտորովիչը Լեհաստանի հրեա է, որը ծնվել է Լոձում աշխատող աշխատավոր ընտանիքում։ Նա յոթ տարեկանում թատրոնում կոնֆետ է վաճառել, ութ տարեկանում աշխատել է դեղատանը, ինը տարեկանում դարձել է կեղծամ պատրաստող ենթավարպետ, տասներեքում՝ բեռլինցի հայտնի վարսավիրի աշակերտ է եղել։ 14 տարեկանում տեղափոխվել է Մոսկվա և աշխատել է Մեծ թատրոնում՝ որպես գրիմարարի օգնական։ Թատրոնում ձեռք բերված հմտությունները Ֆակտորին հետագայում շատ են օգնել։

Ֆակտորովիչը պարտադիր զինվորական ծառայության է անցել ռուսական բանակում, զորացրումից հետո 1895 թվականին Ռյազանում բացել է իր սեփական խանութը, որտեղ վաճառել է իր կողմից պատրաստած կարմրաներկ, քսուքներ, օծանելիք և կեղծամներ։ Տունը, որտեղ գտնվել է նրա առաջին խանութը, պահպանվել է․ այն գտնվում է Ռյազան քաղաքում՝ Սաբորնի փողոց, տուն 48։

Մի անգամ Ռյազանում թատերական խումբ է ժամանել և մի քանի շաբաթ անց լեհաստանցի հրեայի արտադրանքն արդեն ճանաչում էին արքունիքում։

Ավելի ուշ նա տեղափոխվել է Սանկտ Պետերբուրգ, որտեղ աշխատել է Օպերային թատրոնում, զբաղվել է բեմական հագուստի մոդելավորմամբ և դիմահարդարումով։ Մասք Ֆակտորի դիմահարդարած դերասանները խաղացել են Նիկոլայ II-ի և շուտով դիմահարդարի անունը լայն ճանաչում է գտնում արիստոկրատների շրջանում։ Մի քանի տարի նա աշխատել է ռուսական արքունիքի կայսրական թատրոնում որպես կոսմետիկայի մասնագետ։

1904 թվականին ընտանիքի հետ մեկնել է ԱՄՆ։ Հիմնադրել է «Max Factor» ընկերությունը։

Մահացել է 65 տարեկանում՝ Բևեռլի Հիլզում։

Նրան անվանում են «ժամանակակից  կոսմետիկայի  հայր»։ Մաքս Ֆակտորի մահից հետո՝ 1938 թվականին, նրա գործը շարունակել է որդին՝ Ֆրենկը, որը փոխել է անունը՝ անվանվելով Մաքս Ֆակտոր կրտսեր։

## Հիշատակը
* Մաքս Ֆակտորի պատվին Հոլիվուդյան փառքի ծառուղում աստղ է տեղադրվել։
* Հոլիվուդի այն շենքում, որտեղ աշխատել է Մաքս Ֆակտորը, բացվել է թանգարան։ Այսօր այդ թանգարանում նրան է նվիրված մի առանձին ցուցահանդես։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Ամերիկացի գործարարներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի քիմիկոսներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի դիմահարդարներ
Կատեգորիա:20-րդ դարի գործարարներ
Տատա Խաչատրյան

**Տատա Խաչատրյան** (), ռուսական թատրոնի ու կինոյի դերասանուհի։

## Կենսագրություն
Տատա Խաչատրյանը ծնվել է 1994 թվականի օգոստոսի 2-ին Սանկտ Պետերբուրգում։ Հաճախել է Սանկտ Պետերբուրգի երաժշտական կոմեդիայի թատրոնին կից մանկական թատերական ստուդիան։ Խաղացել է թատրոնի ներկայացումներում։

Սովորել է Ռուսական դրամատիկական դպրոցում՝ Անդրեյ Շիմկոյի արվեստանոցում։ 2017 թվականին ավարտել է Ռուսաստանի թատերական արվեստի համալսարանը՝ Ալեքսեյ Շեյնինի արվեստանոցը։

## Գործունեություն
### Դերերը թատրոնում
;Սանկտ Պետերբուրգի երաժշտական կոմեդիայի թատրոն

;Հ․ Պարոնյանի անվան երաժշտական կոմեդիայի պետական թատրոն

;Մարիինյան թատրոն

;Անտեպրիզային ներկայացումներ

;Ուսումնական ներկայացումներ (ԳԻՏԻՍ)

### Ֆիլմագրություն

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* «Շահանե. պոետի գաղտնիքը» մոնոներկայացում, ասուլիս
* «Շահանե. պոետի գաղտնիքը» մոնոներկայացում, պրեմիերա

Կատեգորիա:Թատրոնի դերասանուհիներ
Կատեգորիա:Հայ դերասանուհիներ
Կատեգորիա:Հայ կինոդերասաններ
Կատեգորիա:Ռուս դերասանուհիներ
Յանինա Խաչատուրովա

**Յանինա Վլադիմիրի Խաչատուրովա** (**Յանա Խաչատուրովա-Լիֆշից**, ), ռուսական թատրոնի ու կինոյի դերասանուհի։

## Կենսագրություն
Յանինա Խաչատուրովան ծնվել է 1963 թվականի օգոստոսի 15-ին։ Ավարտել է երաժշտական ուսումնարան՝ դաշնամուրի դասարան։ 1981-1982 թվականներին սովորել է Մոսկվայի գեղարվեստական ակադեմիական թատրոնի դպրոց-ստուդիայում՝ Անդրեյ Մյագկովի դասարանում։ 1986 թվականին ավարտել է Ռուսաստանի թատերական արվեստի համալսարանի դերասանական-ռեժիսորական բաժինը՝ Բորիս Գոլուբովսկու արվեստանոցը։

1987-1989 թվականներին խաղացել է Ուսաչյովկայում գտնվող թատրոն֊ստուդիայում։ 1989 թվականից հանդես է գալիս Մոսկվայի հրեական Շալոմ թատրոնում։

## Գործունեություն
### Դերերը թատրոնում

### Ֆիլմագրություն

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Թատրոնի դերասանուհիներ
Կատեգորիա:ՄԳԱԹ դպրոց-ստուդիայի շրջանավարտներ
Կատեգորիա:Ռուս դերասանուհիներ
Կատեգորիա:Ռուս կինոդերասանուհիներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի թատերական արվեստի ինստիտուտի շրջանավարտներ
Լին Չեյնի

**Լին Չեյնի** (, ), ԱՄՆ նախկին փոխնախագահ Դիկ Չեյնիի կինը և ԱՄՆ-ի երկրորդ լեդին 2001-2009 թվականներին։

## Կենսագրություն
Լին Վինսենթը ծնվել է Կասպերում, Վայոմինգ։ Նա մորմոնների հետնորդ է, անգլիական, իռլանդական ուելսական արմատներով։ Նրա հայրը՝ Ուեյն Էդվին Վինսենթը, ինժեներ էր, իսկ մայրը՝ Էդնա Լիբերը, շերիֆի օգնականն էր։ Լինը երիցականության հետևորդ էր, իսկ Դիկ Չեյնիի հետ ամուսնանալով, դարձել է մեթոդիստ։

Չեյնին Կոլորադո քոլեջում ստացել է անգլիական գրականության բակալավրի աստիճան, որտեղ եղել «Kappa Alpha Theta» կանանց հասարակության անդամ։

## Կարիերա
1986-1993 թվականներին Չեյնին եղել է Հումանիտար գիտությունների ազգային հիմնադրամի նախագահ։ 1995 թվականին նա հիմնել է Ամերիկյան հոգաբարձուների և շրջանավարտների խորհուրդը՝ բարձրագույն կրթության բարեփոխման կենտրոնը։

Նաև, Չեյնին հանդիսանում է Ամերիկյան ձեռնարկատիրության ինստիտուտի ավագ գիտաշխատող։ 1995-ից մինչև 1998 թվականը Թոնի Շոուի հետ եղել է կիրակնօրյա «Կրոսֆայր» շոուի հաղորդավար։

1994-ից մինչև 2001 թվականը Չեյնին «Lockheed Corporation» ընկերության տնօրենների խորհրդի անդամ է եղել։ Ամուսնու երդմնակալությունից հետո 120 000 դոլար տարեկան աշխատավարձով դուրս է եկել ընկերությունից։

Նա բազմիցս դեմ էր արտահայտվել  տարածված երաժշտության մեջ սեռական ուղղվածության համար, աջակցելով նախկինում այս խնդիրը բարձրացրած  ԱՄՆ նախկին փոխնախագահ Ալբերտ Գոռին և նրա տիկնոջը Թիպեր Գոռին։ Չեյնին նաև կոշտ քննադատության է ենթարկել նման բովանդակությամբ վիդեո խաղերի արտադրողներին։

2007 թվականի հոկտեմբերի 10-ին «The Daily Show» շոուին նա հայտարարել է սահմանադրական փոփոխության մասին, որը արգելում է միասեռ ամուսնությունները։

## Ընտանիք
* Լին Չեյնին  1964 թվականից ամուսնացած է Դիկի հետ։
* Նրանք ունեն երկու աղջիկ՝
** Էլիզաբեթ, ծնվել է 1966 թվականի հուլիսի 28-ին, ավարտել է Չիկագոյի համալսարանը։ Ամուսնացած է ԱՄՆ-ի ներքին անվտանգության դեպարտամենտի նախկին տնօրեն Ֆիլիպ Փերիի հետ։
** Մերի Չեյնի՝ ծնվել է 1969 թվականի մարտի 14-ին։  Լեսբուհի է, ապրում է Հիթեր Ռոե Ռոնի հետ։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:20-րդ դարի ամերիկացի կին գրողներ
Կատեգորիա:20-րդ դարի ամերիկացի վիպասաններ
Կատեգորիա:20-րդ դարի կին գրողներ
Կատեգորիա:21-րդ դարի ամերիկացի գրողներ
Կատեգորիա:21-րդ դարի ամերիկացի կին գրողներ
Կատեգորիա:ԱՄՆ-ի հանրապետական կուսակցության անդամներ
Կատեգորիա:ԱՄՆ-ի քաղաքական գործիչներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի գործարարներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի կին վիպասաններ
Կատեգորիա:Ամերիկացի ոչ գեղարվեստական գրողներ
Կատեգորիա:Ամերիկացիներ իռլանդական սերմամբ
Կատեգորիա:Ամերիկացիներ անգլիական սերմամբ
Վալենսիայի գեղարվեստի թանգարան

**Վալենսիայի գեղարվեստի թանգարան** (, ), պատկերասրահ Իսպանիայի Վալենսիա քաղաքում։ Այստեղ է ներառված Իսպանիայի նկարների ամենահարուստ հավաքածուներից մեկը։

## Նկարագրություն
Թանգարանը գտնվում է Տուրիա գետի հին հունի մոտ, այժմ այգու տարածք է։ Թանգարանը գտնվում է Սուրբ Պիոս 5-րդի կաթոլիկ քոլեջի պատմական շենքում։ Շենքը բաղկացած է երկու պատմական մասերից` քոլեջից ու եկեղեցուց։ Շենքի ճակատը զարդարված է երկու տպավորիչ աշտարակներով, շենքի անկյունները ռուստաշար են, տանիքը պատված է բազրիքով՝ զարդարված ծաղկամաններով և գնդերով։ Եկեղեցու կիսշրջանաձև գմբեթը ծածկված է կապույտ կերամիկական կղմինդրներով և պսակված է ավելի մեծ թմբուկ ունեցող փոքր գմբեթով։ Թանգարանը այս շենքում տեղակայվել է Իսպանիայի քաղաքացիական պատերազմից հետո, որի ընթացքում շենքն օգտագործվել է որպես ռազմական հիվանդանոց։ Պատերազմի տարիներին թանգարանի նախկին շենքը վնասվել է։ Թանգարանի համար բավականին աշխատանքներ է տարել այդ տարիների տնօրեն Գոնսալես Մարտին, որի անունն այսօր կրում է իր կողմից հիմնադրած Վալենսիայի կերամիկայի թանգարանը։

Թանգարանն ունի գոթական ռետաբլոների և կրոնական նկարների հարուստ հավաքածուներ, այդ թվում, տեղական, վալենսիական աշխատանքներ։ Թանգարանի գոհարներ են համարվում «Հովհաննես Մկրտչի» կտավը, Էլ Գրեկոյի կտավները, Դիեգո Վելասկեսի ինքնադիմանկարը, Գոյայի ստեղծագործությունները։ Ընդհանուր առմամբ, թանգարանի հավաքածուն այցելուներին ներկայացնում է եվրոպական գեղանկարչության զարգացումը միջին դարերից մինչև քսաներորդ դարի սկիզբ։ Գրաֆիկայի հավաքածուն ներառում է Պիրանեզիի ստեղծագործությունների հավաքածուն, սակայն գրաֆիկայի մեծ մասը գտնվում է ֆոնդապահոցներում, քանի որ արևի լույսը վնասակար է դրանց համար։ Թանգարանում ցուցադրվում են նաև կիրառական արվեստի մի շարք հին գործեր։

## Պատկերասրահ
**Թանգարանի շենք**

Museu pius.jpg
Cupula Museo Bellas Artes de Valencia 1.JPG
Museo de Bellas Artes San Pio V de Valencia (2262044745).jpg
Museu de Belles Arts de València, pati de l'ambaixador Vich.JPG

**Կտավներ**

Maestro-Calzada01-800px.jpg|«Տիրամայրը ներկայանում է տաճարին», Մաեստրո դե Կալսադա
Maestro-san-Narciso01-800px.jpg|Ecce Homo («Ահա մարդը»), Սան Նարսիցո մաստեր San Narciso Master.
Coecke01-800px.jpg|«Հովիվների երկրպագություն»
Maestro-Bruselas01-800px.jpg|«Մոգերի երկրպագությունը» եռապատկեր
El Grego - San Juan Bautista detalle - Óleo sobre lienzo 103 x 62cm - Museo de Bellas Artes de Valencia.jpg|«Հովհաննես Մկրտիչ», Էլ Գրեկո
Maerten01-800px.jpg|«Տոբիասի ու Սառայի ամուսնությունը», Օբրադոր դե Մաերտեն դե Վոս
Ramon Maria Narvaez.jpg|«Ռամոն Մարիա Նարվաես, Վալենսիայի առաջին դուքս», Վիսենտե Լոպես Պորտանիա 


## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Պաշտոնական կայք

Կատեգորիա:1913 հիմնադրումներ Իսպանիայում
Կատեգորիա:1913 հիմնադրված թանգարաններ
Կատեգորիա:Վալենսիայի թանգարաններ
Մետաղադրամների վատթարացում

**Մետաղադրամների վատթարացում**, պետական իշխանության կողմից մետաղադրամների քաշի կամ, մետաղադրամների անվանական արժեքը պահպանելով, ազնիվ մետաղների պարունակության ոչ պաշտոնական, չհայտարարված նվազեցում։
Մետաղադրամների վատթարացումը չպետք է շփոթել այնպիսի հասկացությունների հետ, ինչպես.
* դեվալվացիան, մետաղադրամների անվանական արժեքը պահպանելով ազնիվ մետաղների պարունակության *պաշտոնական* նվազեցում կամ շրջանառության մեջ արդեն բաց թողնված ցածրարժեք մետաղների անվանական արժեքի իջեցում;
* մետաղադրամների կտրտում, *տարերային*, անմիջապես մետաղադրամների շրջանառության պրոցեսում դրանց քաշի պակասեցում տարբեր մեխանիկական եղանակներով։
Այնուամենայնիվ, հաճախ դեվալվացիան և կտրտումը դիտարկվում են որպես մետաղադրամների վնասման երկարատև պրոցեսի բաղկացուցիչներ.

## Մետաղադրամների վատթարացման պատճառներ
Կառավարության կողմից ազնիվ մետաղների պարունակության նվազեցման գլխավոր պատճառը հանդիսանում է ֆինանսական պատճառը։ Օրինակ, արծաթի կամ ոսկու նույն քանակի դեպքում կարելի է թողարկել ավելի շատ մետաղադրամ։ Այս գործընթացը, որպես կանոն, բերում է արժեզրկման, շրջանառությունից լիարժեք կամ ավելի որակյալ դրամների դուրս հանման։

## Մետաղադրամների վատթարացում և Կոպեռնիկոս-Գրեշեմի օրենք
Մասնակցելով 1526-1528 թվականների դրամական ռեֆորմի նախապատրաստմանը (տես «Լեհական զլոտի» հոդվածը), լեհ աստղագետ, մաթեմատիկոս և տնտեսագետ Կոպեռնիկոսն իր Մետաղադրամների հատման մասին տրակտատում գրել է.

Այնտեղ ձևակերպվել էր դրամաշրջանառության հիմնական օրենքներից մեկը, որը հետագայում ստացավ Կոպեռնիկոս-Գրեշեմի օրենք անունը, և որի դասական ձևակերպման մեջ ասվում է. «Վատագույն դրամները շրջանառությունից դուրս են մղում լավագույններին»։

## Ծանոթագրություններ

## Աղբյուրներ
* 
* 
* 
* 
* 

## Տես նաև
* Դրամների մետաղական տեսություն
* Դրամների անվանական տեսություն
* Գրեշեմի օրենքը

## Արտաքին հղումներ
* «Порча монет», глава из книги «Монеты — свидетели прошлого» 
* «Грехи Филиппа Красивого », глава из книги «Аферы с фальшивыми деньгами»

Կատեգորիա:Դրամագիտություն
Կատեգորիա:Մետաղադրամ
Աթինայի գավառակ

**Աթինա**, գավառակ Օսմանյան կայսրության Տրապիզոնի վիլայեթում։ Գտնվում էր Սև ծովի հարավային ափին։ Կենտրոնը Աթինա քաղաքն է։

## Տես նաև
* Տրապիզոնի նահանգի հայաբնակ բնակավայրեր

## Ծանոթագրություններ

## Աղբյուրներ
* «Հայաստանի և հարակից շրջանների տեղանունների բառարան» (5 հատորով), 1986-2001 թթ., Երևանի Համալսարանի հրատարակչություն

Կատեգորիա:Արևմտյան Հայաստանի գավառներ
Այսեդորա Դունկանի սոսի

**Այսեդորա Դունկանի [[Արևելյան սոսի|սոսի]]** (**Սոսի Յալթայի առափնյա փողոցում**, ), ծառ, Ղրիմի Յալթա քաղաքի տեսարժանություններից մեկը։ Գտնվում է Լենինի անվան առափնյա փողոցում, «Օրեանդա» հյուրանոցի հարևանությամբ։ Ըստ մասնագետների գնահատականների՝ այս սոսին ավելի քան 170 տարեկան է։

## Պատմություն
Տեղական առասպելների համաձայն՝ Յալթայի տեսարժանություններից մեկը այս սոսին դարձել է, երբ ամերիկացի հայտնի պարուհի Այսեդորա Դունկանը, բանաստեղծ Սերգեյ Եսենինի ուղեկցությամբ, 1923 թվականին այցելել էր Ղրիմ և հիացել ծառով։ Հայտնի զույգը հաճախ է զբոսնել առափով։ Սակայն դա լինել չէր կարող այն պատճառով, որ Եսենինը Յալթա է այցելել 1914 թվականին, իսկ Դունկանը՝ 1920-ականներին։ Այսեդորան առողջարանից բազմաթիվ նամակներ է գրել Եսենինին՝ խնդրելով գալ Յալթա, սակայն նա այդպես էլ չի կարողացել գալ։

Քաղաքում ոմանք պատմում են, որ Հայրենական մեծ պատերազմի ժամանակ այս ծառից են կախել պարտիզաններին և կարմիրբանակայիններին։ Սակայն դա ճիշտ չէ։ Նրանց կախել են մեկ այլ ծառից, որը չի պահպանվել և աճել է առափի սկզբնամասում, որտեղ կանգնած է Լենինի հուշարձանը։ Ըստ վետերանների հուշերի՝ այս ծառի մոտ տեղի է ունեցել մեկ այլ դեպք։ Երբ գերմանացիները գրավել են Յալթան, նրանք հեծանիվներով եկել են առափ՝ ծովում լողալու։ Հեծանիվները թողել են սոսու կողքին, այնտեղ, որտեղ աստիճանները տանում են դեպի ստորին լողափ։ Տեղի երեխաներն առևանգել են դրանք։ 12-14 տարեկան տղաներին բռնել և գնդակահարել են։

2004 թվականին, առափնյա փողոցի վերակառուցման ժամանակ, բարեկարգվել է սոսու շրջակայքը, իսկ 2011 թվականին այնտեղ տեղադրվել է «սիրահարների» նստարան։

Ղրիմի՝ Ուկրաինայի ենթակայության տակ եղած ժամանակ սոսին Ուկրաինայի հնագույն և նշանակալի ծառերի ցանկում էր։

## Ծառի նկարագրություն
Յալթայի առափնյա փողոցի ծառը արևելյան սոսի է կամ չինարի։ Նրա բունը երեք գրկաչափ է (5,55 մ), բարձրությունը՝ 31 մ, խիտ գնդաձև սաղարթի տրամագիծը՝ 27 մ։ Ըստ մասնագետների գնահատականների՝ այս սոսին ավելի քան 170 տարեկան է։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Յալթայի տեսարժանություններ
Ճարտարապետ Վեգեների տուն

**Ճարտարապետ Վեգեների տուն** (), եռահարկ առանձնատուն Ղրիմի Յալթա քաղաքի Սվերդլովի փողոց, 38 հասցեով։ Կառուցվել է 1903 թվականին։

## Պատմություն
Վեգեների տունը Յալթայի Մոդվինովյան զբոսայգում գտնվող գեղեցիկ և գրեթե լքված հինավուրց առանձնատուն է։ Գտնվում է Սվերդլովի փողոցի գրեթե վերջնամասում, պաշտպանության նախարարության առողջարանի տարածքում, թիվ 11 մասնաշենք։

Այս ինքնատիպ շենքը 1903 թվականին իր համար կառուցել է պետերբուրգցի հայտնի ճարտարապետ Օսկար Էմիլևիչ Վեգեները։ Նա եղել է Մասանդրայում Ալեքսանդր III-ի պալատի, Յալթայի կոմս Մորդվինովի պալատի շինարարության ղեկավարը, «Մետրոպոլ» հյուրանոցի նախագծի և Յալթայի այլ կառույցների հեղինակը։

Փոքր շենքի վրա պահպանվել են երկու սպիտակ մարմարե քանդակները։ Սա Յալթայի ճարտարապետության ձևավորման մեջ հազվադեպ հանդիպող տարր է։ Տան ճակատին ճարտարապետը տեղադրել է իր երկու անվանագիր-միացագրերը՝ գերմաներեն «O» և «W» տառերով։ Պատշգամբը զարդարված է եռանկյան, կողմնացույցի, քանոնի և անկյունաչափի պատկերով մետաղական զինանշանով։ Արտասովոր են բանալու անցքի տեսքով լուսամուտատեղերը։ Նայելով տան ճակատին՝ կարելի է համոզվել, որ ճարտարապետն ունեցել է հումորի լավ զգացողություն. ճարտարապետական մանրամասների մեջ երևում է մարդու գլուխ։

Ներկայում առանձնատունը բարձիթողի վիճակում է, թեև այն իրական պատմաճարտարապետական արժեք ունի։ 1917 թվականի հեղափոխությունից հետո տունը որպես բնակելի հանձնվել է մի քանի ընտանիքների, որոնք մի շարք վերափոխումներ են կատարել։ Այնուամենայնիվ, չնայած դրան, Վեգեների տունը ընդհանուր առմամբ պահպանել է իր նախկին տեսքը ինչպես արտաքնապես, այնպես էլ ներսում. պահպանվել են պատուհանների հինավուրց շրջանակները, նույնիսկ սողնակները, դռները, մանրահատակը, փայտյա տախտակները, փայտի ազնիվ տեսակների գերաններով կառուցված առաստաղները, բուխարիները, հախճասալերը, փայտա- և քարափորագրումները և այլն։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:1903 հիմնադրումներ
Կատեգորիա:Յալթայի շենքեր և կառույցներ
Օքտայ Աղաև

**Օքտայ Ջաֆար օղլի Աղաև** (, ), խորհրդային ադրբեջանցի էստրադային երգիչ, Ադրբեջանի ժողովրդական արտիստ;

## Կենսագրություն
Օքտայ Աղաևը ծնվել է 1934 թվականին Բաքվում։ 1953 թվականին ընդունվել է Ասաֆ Զեյնալլու անվան երաժշտական քոլեջ։ Նրա ուսուցիչը Սոֆյա Իվանովնա Հալֆենն էր։ Օքտայ Աղաևը եղել է մենակատար Ադրբեջանում երկու խոշոր փոփ երաժշտության նվագախմբերում։ Մինչև 1970 թվականը նա եղել է նվագախմբի մենակատարը, Ռաուֆ Հաջիևի ղեկավարությամբ։ Իսկ մինչև 1984 թվականը եղել է Թոֆիգ Ահմեդովի ղեկավարությամբ ռադիոյի և հեռուստատեսության նվագախմբի մենակատար։ Օքտայ Աղաև շրջագայել է աշխարհի տարբեր երկրներում (Ալժիր, Մարոկկո, Լեհաստան, Չեխոսլովակիա, Բուլղարիա, Ռումինիա և այլն) և նախկին ԽՍՀՄ բոլոր հանրապետություններում։ Նա 11 համերգ է ունեցել Կրեմլում։

Օքտայ Աղաևը մահացել է 2006 թվականի նոյեմբերի 14-ին։

## Արտաքին հղումներ
* Օքտայ Աղաև, Կենսագրություն
* Օքտայ Աղաևի մասին

### վիդեո
* Հիշողությունները Օքտայ Աղաևի մասին
* Օքտայ Աղաև
* Oqtay Agayev / Albom vol: 1 production of Azerbaycan

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Ադրբեջանցի երգիչներ
Կատեգորիա:21-րդ դարի երգիչներ և երգչուհիներ
Ալպամիսը գնում է դպրոց

**Ալպամիսը գնում է դպրոց** (), խորհրդային մանկական գեղարվեստական ֆիլմ, որը նկարահանվել է «Ղազախֆիլմ» ստուդիայում։ Պրեմիերան կայացել է 1978 թվականի օգոստոսի 25-ին, Մոսկվայում։

## Սյուժե
Յոթամյա Կալիխանը չի ցանկանում գնալ դպրոց և բարկությունից շատ չարություններ է անում։ Օրինակ, երբ ուսուցչուհին խնդրում է կենդանիներ բերել կենդանիների անկյան համար, Կալիխանը օձ է բերում։ Սակայն ուսուցչուհուն, ընդհակառակը, դուր է գալիս դպրոցի համար բերված արտասովոր կենդանին և բարկանալու փոխարեն նա գովաբանում է Կալիխանին։

Ալպամիսը, Կալիխանի փոքր ընկերը, ընդհակառակը, շատ է ցանկանում դպրոց գնալ և անհանգստանում է, որ դեռ չի կարող դպրոց հաճախել։ Սակայն նա ամեն օր գալիս է դպրոցի մոտ և դասերին հետևում է  պատուհանից` փորձելով ինչ-որ բան սովորել։ Նա իսկապես սովորում է կարդալ և հաշվել։ Կալիխանը, տեսնելով Ալպամիսի հաջողությունը, որոշում է օգնել ընկերոջը և ուսուցիչների օրվա առթիվ նրան բեմ է հանում։ Ալպամիսը ցույց է տալիս, որ կարողանում է կարդալ և հաշվել, և նրան ընդունում են առաջին դասարան։

## Դերերում
* Երմեկ Տոլեպբաև (Սլավա Խովանով)` Ալպամիս
* Ուրան Սարբասով (Անտոն Գորլո)` Կալիխան
* Բակեն Կիդիկեևա (Լիլյիա Գուրովա)` Գալիա, Ալպամիսի մայրը
* Մակիլ Կուլանբաև (Պավել Կաշլակով)՝ Ալպամիսի հայրը
* Կանաբեկ Բեյսեիտով (Իգոր Եֆիմով)` Մինար-ատա
* Ժեկսեն Կաիրլիև (Ստանիսլավ  Սոկոլով)` ուսուցիչ Բատիրժան Բատիրխանովիչ
* Տատյանա Ռուլլա (Լյուդմիլա Ստարիցինա)՝ Վարյա
* Մուխտար Օտեբաև (Յուրի Սոլովյով)` բրիգադիր
* Ա. Այդարբեկով (Անատոլի Ստոլբով)` ակումբի կառավարիչ
* Դարիգա Տլենդիևա (Հելենա Իվլիևա)` Ռիսկալ, Կալիխանի մայրը
* Դիմաշ Ախիմով
* Գուլնարա Երալիևա

## Մրցանակներ
Ֆիլմը կիսել է 1977 թվականին Ռիգայում կայացած 10-րդ Համամիութենական փառատոնի մանկական ֆիլմերի առաջին մրցանակը «Սոնետների ծաղկեպսակ» ֆիլմի հետ։

## Լրացուցիչ տեղեկություն
Ֆիլմում հնչում է Սերգեյ Եսենինի «Նամակ կնոջը» բանաստեղծությունը։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* 

Կատեգորիա:1970-ականների ռուսերեն ֆիլմեր
Կատեգորիա:1976 ֆիլմեր
Կատեգորիա:Խորհրդային մանկական ֆիլմեր
Կատեգորիա:Ֆիլմեր դպրոցի մասին
Բարի նպատակներ (ֆիլմ)

**Բարի նպատակներ** () 1984 թվականին նկարահանված խորհրդային ֆիլմ, ռեժիսորը Անդրեյ Բենկենֆորդն է, Ալբերտ Լիխանովի համանուն պատմվածքի էկրանավորումն է։

## Սյուժե
Կիևի մանկավարժական ինստիտուտն ավարտելուց հետո Նադեժդան աշխատանքի ուղեգիր է ստանում դեպի գավառական գիշերօթիկ դպրոց և դառնում է որբ երեխաների ցածր տարիքային խմբի ուսուցչուհի։ Նա որոշում է մարդկանց ուշադրությունը հրավիրել մանկատան վրա։

## Նկարահանող խումբ
* Ռեժիսոր՝ Անդրեյ Բենկենֆորդ
* Սցենարի հեղինակ՝ Ալբերտ Լիխանով
* Օպերատոր՝ Ալեքսանդր Յանովսկի
* Նկարիչ՝ Վլադիմիր Ագրանով
* Մոնտաժող՝ Ելիզավետա Ռիբակ

## Դերերում
* Մարինա Յակովլևա՝ Նադեժդա
* Յուրի Պլատոնով
* Ալյոշա Կվասնյուկ՝ Սևա Ագապով

## Մրցանակներ
* Համամիութենական կինոփառատոն (Մինսկ), մանկապատանեկան գեղարվեստական ֆիլմերի ծրագրի մրցանակ և դիպլոմ (1985).  
* ՈՒԽՍՀ Պետկինոյի գլխավոր մրցանակ` լավագույն ֆիլմ անվանակարգում  
* Խմելնիցկիի կինոփառատոնի դիպլոմ` դերասանուհի Մարինա Յակովլևային (1985)   
* Մոսկվայի կինոփառատոնի` ԽՍՀՄ լուսավորության նախարարության մրցանակ և դիպլոմ (1985)   
* Մոսկվայի մանկապատանեկան կինոփառատոնի հատուկ մրցանակ (1985)

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* 

Կատեգորիա:1984 ֆիլմեր
Կատեգորիա:Ա. Դովժենկոյի անվան կինոստուդիայի ֆիլմեր
Կատեգորիա:Խորհրդային դրամա ֆիլմեր
Կատեգորիա:Խորհրդային ֆիլմեր
Կատեգորիա:Ֆիլմեր դպրոցի մասին
Նովոչերկասկ

**Նովոչերկասկ**, քաղաք Ռոտովի մարզում, Դոնի կազակության մայրաքաղաքը։ Նովոչերկասկը քաղաքային շրջան է համարվում։

Ըստ 2017 թվականի տվյալների՝ քաղաքում բնակվում է 168 766 մարդ։ Այն զբաղեցնում է 13,500 հեկտար տարածք։

Նովոչերկասկն ունի պաշտոնապես հաստատված զինանշան, դրոշ և հիմն։

1944-1963 թվականներին Նովոչերկասկը համարվել է համանուն շրջանի վարչական կենտրոն։

1962 թվականի հունիսի 2-ին Նովոչերկասկում դաժանորեն ճնշվել են աշխատավորների ցույցերը գների թանկացման դեմ։

Տարբեր ժամանակահատվածներում քաղաքի մեջ են ներառվել Դոնսկի, Օկտյաբրսկի և Խոտունոկ միկրոշրջանները։

### Աշխարհագրություն
#### Աշխարհագրական դիրք
180px|right|thumb|Նովոչերկասկ անտառը գարնանը (2013)
Քաղաքի կենտրոնական մասը գտնվում է բարձրավանդակի վրա։ Նովոչերկասկը շրջապատված է Ակսայ գետով և նրա մեջ թափվող Տուզլով գետով։ Բարձրավանդակի հիմքում առկա է ավազաքար, թերթաքար և կրաքար։

Տուզլով գետը քաղաքը բաժանում է երկու մասի։ Քաղաքից արևելք գտնվում է Դոնսկի բնակավայրը։ Նովոչերկասկը սահմանակցում է Օկտյաբրսկի և Ակսայսկի գյուղական համայնքների հետ։

Աշխարհագրական դիրքի դրական կողմերից է մարզի խոշոր արդյունաբերական և առևտրական կենտրոններին մոտ լինելը։  Այն գտնվում է Դոնի Ռոստովից 25 կիլոմետր, Շախտիից 25 կիլոմետր, Ակսայից 23 կիլոմետր, Նովոշախտինսկից 47 կիլոմետր և Բատայսկից 53 կիլոմետր հեռավորության վրա։

Քաղաքը զբաղեցնում է 13412,1 հեկտար տարածք։

### Կլիմա
Նովոչերկասկը գտնվում է մեղմ մայրցամաքային բնական գոտում։ Ամռանը նկատվում է տաք և չոր եղանակ, իսկ ձմռանը` ցուրտ և ձնառատ։

## Քույր քաղաքներ
*  Իզերլոն, Գերմանիա
*  Լա Վալետ Դյու Վար, Ֆրանսիա
*  Գյումրի, Հայաստան
*  Կրոնշտատդ, Ռուսաստան
*  Սռեմսկի Կառլովցի, Սերբիա
*  Նովի Բեչեյ, Սերբիա
*  Լևսկի, Բուլղարիա
*  Խորժով, Լեհաստան
*  Սիմֆերոպոլ, Ղրիմ

## Հայտնի անձիք
* Արտուր Ակավով (ծնվ. 1985)` ռուս բռնցքամարտիկ,
* Յուլիա Վիսոցկայա (ծնվ. 1973)` դերասանուհի, հաղորդավար,
* Պյոտր Գրաբովսկի (ծնվ. 1941)` խորհրդային և ուկրաինացի գիտնական,
* Իվան Կիզիմով (ծնվ. 1928)` խորհրդային մարզիկ,
* Ալեքսեյ Լոսև (1893—1988)` ռուս փիլիսոփա, հնէաբան, գրող։

## Պատկերասրահ

 
Պատկեր:Фонтан перед ЦУМом.jpg|«ЦУМ»-ի շատրվանները
Պատկեր:В Александровском парке.jpg|Ալեքսանդրովսկի այգի
Պատկեր:Александровский парк.jpg|"Մեծ շատրվան"` Ալեքսանդրովսկի այգի

Պատկեր:Ataman Palace by night.jpg|Ատամանի ամրոց
Պատկեր:Казачий драматический театр.jpg|Կազակական Դրամատիկական թատրոն
Պատկեր:Фонтан перед кинотеатром 'Космос'.jpg| Շատրվան "Космос" կինոթատրոնի դիմաց
Պատկեր:Пр.Платова вечером.JPG|Պլատովի պողոտան գիշերով

Պատկեր:Аграрный техникум.JPG|Ագրարային քոլեջ
Պատկեր:Платов.JPG|Մ. Ի. Պլատովի հուշարձան
Պատկեր:MiG-21 in Novocherkassk.JPG|Ավիատորների հուշարձան
Պատկեր:Мемориал.JPG|Հուշարձան



## Տես նաև
* Սուրբ Գրիգոր Լուսավորիչ եկեղեցի (Նովոչերկասկ)

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Նովոչերկասկի պաշտոնական կայք
* Նովոչերկարսկի պատկերները 
*Վիրտուալ տուր Նովոչերկարսում
* 1962 թվականի Նովոչերկասկի վիշտ
* Նովոչերկարսկ, Ռոստովի մարզ
* «Նովոչերկասկի շրջակայք» ֆոտոշարք 

Կատեգորիա:1805 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր
Ավանգարդ (մարզադաշտ, Յալթա)

**«Ավանգարդ» մարզադաշտ** (), ֆուտբոլային մարզադաշտ Ղրիմի Յալթա քաղաքում, որն ունի երկու ֆուտբոլային դաշտ (կանաչ և այրուքացան)։ Յալթայի «Ռուբին» ֆուտբոլային ակումբի տնային մարզադաշտն է։ Այրուքացան խոտածածկով մարզադաշտի տարողությունը, որը նախկինում օգտագործվում էր որպես Ուկրաինայի օլիմպիական թիմի նախապատրաստական մարզաբազա, 7000 նստատեղ է։ Մարզադաշտում անցկացվում են նաև թեթև աթլետիկայի տարբեր մրցություններ։

Տեղակայված է քաղաք Յալթա, Բիրյուկովի փողոց, 2ա հասցեով։

## Նկարագրություն
Յալթայի ամենամեծ ժողովրդականությունը վայելող մարզադաշտը գտնվում է Վոդոպադնայա գետի հովտում, լեռների և զբոսայգու շրջապատում։ Յալթայի «Ավանգարդ» մարզադաշտն ունի ստանդարտ խոտածածկով ֆուտբոլային դաշտ, ռետինապատ վազքուղիներով, պտտաձողերով այրուքացան խոտածածկով մարզադաշտ։ «Ավանգարդ» մարզադաշտի տարածքում գործում են մարզասարքերով փակ մարզադահլիճ, բռնցքամարտի, յոգայի և շեյփինգի խմբակներ (բոլորը լրացուցիչ վճարով)։ Մարզադաշտում հաճախ են անցկացվում ֆուտբոլային հանդիպումներ, երկրների ազգային հավաքականների հավաքներ։

2018 թվականի մարտին հիմնական մարզադաշտում տեղադրվել է էլեկտրոնային լուսադիոդային լուսատախտակ, որի շնորհիվ «Ավանգարդը» սկսել է համապատասխանել Ղրիմի Պրեմիեր-լիգայի և գավաթի խաղարկության խաղերն անցկացնելու համար սահմանված հիմնական պահանջներին։ Լուսատախտակի չափսերն են՝ 4,5 × 1,8 մետր։

## Վերակառուցում
2018 թվականի հուլիսից սկսվել է «Ավանգարդ» մարզադաշտի վերակառուցումը, որը նախատեսվում է ավարտել 2020 թվականին։ Այդ նպատակով հատկացվել է ավելի քան 800 միլիոն ռուբլի։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Յալթայի շենքեր և կառույցներ
Ոսկե ճուտիկը (պիես)

**Ոսկե ճուտիկը** («Բարև հայրիկ») (), Վ. Ն. Օռլովի հեքիաթ-պիեսը երեխաների համար։

Ստեղծվել է 1980 թվականից ոչ ուշ։

1981 թվականին պիեսի հիման վրա նկարահանվել է մուլտֆիլմ, իսկ 1993 թվականին՝ ֆիլմ։

2015 թվականին «Ոսկե ճուտիկը» Յուրի Օռլովի կողմից արձակ վերապատմությամբ հրատարակվել է ուկրաինական «Վարպետների ժամանակը» հրատարակչության կողմից ռուսերեն և ուկրաիներեն։ Հեքիաթն ուկրաիներեն է թարգմանել մանկագիր Իվան Անդրուսյակը։

## Սյուժե
Աղվեսը Գայլին առաջարկում է «ազնիվ կերպով հարստանալ»` Պապիկից և Տատիկից խլելով ոսկե ձուն, որն ածել է հավիկ Րյաբան. «Ոսկե ձվի միջից դուրս կգա ոսկե ճուտիկ, ճուտիկը կմեծանա, կդառնա ոսկե հավիկ Րյաբա և ամեն օր ոսկե ձու կածի։ Մենք արդար կերպով կհարստանանք, արդարացիորեն տատիկից և պապիկից կվերցնենք իրենց տունն ու կսկսենք արդար ապրել, ապրել և բարիք դիզել»։ Գայլը համաձայնվում է Աղվեսի հետ, բայց ձուն գողանալն ու թուխս նստելը նա ստիպված էր ինքնուրյուն անել։ Ձվից ծնվում է ճուտիկ, որի հետ Գայլը կապվում է ու նրա համար դառնում է հոգատար հայր։ Երբ պարզվում է, որ ճուտիկն աքաղաղ է, ոչ թե հավ, և ոսկե ձվեր չի ածելու, Աղվեսը փոխում է իր մտադրություններն ու ցանկանում է գիրացնել և ուտել նրան։ Գայլը փրկում է ճուտիկին և որոշում է նրան վերադարձնել Տատիկին ու Պապիկին և մնալ նրանց մոտ` շուն աշխատելու։

## Քննադատություն

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* 
* 

Կատեգորիա:Գրական հեքիաթներ
Սայմոն Հելբերգ

**Սայմոն Մաքսվել Հելբերգ** (, ), ամերիկացի կատակերգու, դերասան։ Հայտնի է դարձել «Մեծ պայթյունի տեսությունը» սիթքոմում Հովարդ Վոլովիցի դերով։

## Կենսագրություն
Սայմոն Հելբերգը ծնվել է Լոս Անջելեսում՝ դերասան Սենդի Հելբերգի ընտանիքում։ Դաստիարակվել է հրեականության մթնոլորտում, իր խոսքերով, «պահպանողական-ռեֆորմիստական ուղղությամբ, բայց ժամանակի ընթացքում դարձել է ավելի ռեֆորմիստական»։

2002 թվականին Հելբերգը նկարահանվել է «MAD TV» հեռուստաալիքի սկետչ-շոուի ութերորդ եթերաշրջանում։ Նրա ներկայությունը «MAD TV»-ում սահմանափակվել է միայն մեկ եթերաշրջանով, որի ավարտին պայմանագիրը չի երկարացվել։

Նույն տարում Հելբերգը հանդես է եկել «Երեկույթների արքան» () ֆիլմում՝ որպես լավ սովորողներից մեկը, որի համար Վան Վայլդերը երեկույթ է կազմակերպում։

2004 թվականին խաղացել է «Reno 911!» ֆիլմի երկու դրվագում՝ որպես ուսանող-մրցարշավորդ «Reineesha X» թիմի կազմում և նավի գնորդի որդի «Не без моих усов» հատվածում։ 2004-2006 թվականներին «Ջոուի» ամերիկյան սիթքոմում խաղացել է Սեթի դերը։ 2006-2007 թվականներին փոքրիկ դերով հանդես է եկել «Ստուդիա 60 Սանսեթ-Սթրիփում» () դրամայում։

2007 թվականից սկսած՝ Հելբերգը խաղացել է Հովարդ Վոլովիցի՝ ուրախ ինժեների դերը «Մեծ պայթյունի տեսությունը» սիթքոմում։ Սայմոնի դերը հեռուստասերիալի ամենապայծառ և զավեշտալի կերպարներից մեկն է, նա փոքրիկ ինքնածաղրային ինժեներ է Կալիֆորնիայի տեխնոլոգիական ինստիտուտում։

Որպես ռեժիսոր առաջնելույթ է կատարել «Մենք չենք տեսնի Փարիզը, ինչպես սեփական ականջները» () ֆիլմում, որտեղ միաժամանակ խաղացել է գլխավոր դերը։ Դերասանի սիրելի ռեժիսորներից է Վուդի Ալենը, ինչը կարելի է նկատել նաև նրա ֆիլմում։ Դերասանի մտերիմ շրջապատը նրան համարում է նոր Վուդի Ալեն։

## Անձնական կյանք
Սայմոն Հելբերգը 2007 թվականի հուլիսի 15-ից ամուսնացած է Ռոբերտ Թաունի զարմուհու՝ դերասանուհի Ջոզելին Թաունի հետ։ Ունեն երկու երեխա՝ դուստրը՝ Էդելին Հելբերգը (ծնված 2012 թվականի մայիսի 8-ին), և որդին՝ Ուայլդեր Թաուն Հելբերգը (ծնված 2014 թվականի ապրիլի 23-ին։

## Ֆիլմագրություն

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:20-րդ դարի ամերիկացի տղամարդ դերասաններ
Կատեգորիա:21-րդ դարի ամերիկացի տղամարդ դերասաններ
Կատեգորիա:Ամերիկացի կատակերգուներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի տղամարդ կինոդերասաններ
Կատեգորիա:Ամերիկացի տղամարդ հեռուստատեսային դերասաններ
Կատեգորիա:Անձինք Կալիֆոռնիայից
Կատեգորիա:Ամերիկացի տղամարդ հնչյունավորողներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի կինոռեժիսորներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի կինոպրոդյուսերներ
Ջանիկի գավառ

**Ջանիկ** (), գավառ Օսմանյան կայսրության Տրապիզոնի վիլայեթում։ Մինչև 1877-1878 թվականները մտել է Սեբաստիայի վիլայեթի մեջ։ Գավառն ընդգրկում էր Սև ծովի հարավային ափամերձ շրջանները։ Կենտրոնը Սամսոն նավահանգիստն էր։

## Պատմություն
Ըստ թուրքական նվազեցրած տվյալների գավառի 30 հայկական գյուղերը առանց Սամսոն քաղաքի ուներ 5000 հայ բնակիչ։

1915 թվականի մեծ եղեռնի ժամանակ հայությունը կողոպտվել է, կոտորվել կամ տարագրվել է թուրք ջարդարարների կողմից։

## Տնտեսություն
Բնակչության հիմնական զբաղմունքը երկրագործություն, անասնապահություն, հացահատկիների, պտուղ-բանջարեղենի և հատկապես «Սամսոն» ընտիր տեսակի ծխախոտի մշակությունն էր։

## Վարչական բաժանում
Մինչև 1915 թվականը գավառակը բաժանված էր հետևյալ գավառակների.
* Բաֆրա
* Թերմե
* Չարշամբա
* Ջանիկ
* Ունիե
* Ֆաթսա

## Տես նաև
* Տրապիզոնի նահանգի հայաբնակ բնակավայրեր

## Ծանոթագրություններ

## Աղբյուրներ
* «Հայաստանի և հարակից շրջանների տեղանունների բառարան» (5 հատորով), 1986-2001 թթ., Երևանի Համալսարանի հրատարակչություն

Կատեգորիա:Արևմտյան Հայաստանի գավառներ
Թիակիկ սովորական

**Թիակիկ սովորական, մորկեղ գարշահոտ** (), Phallaceae ընտանիքին պատկանող սունկ, որը գրանցված է Հայաստանի Կարմիր գրքում։

## Նկարագրություն
3-4 սմ տրամագծով, սպիտակ, ձվաձև, օվալաձև երիտասարդ փակ պտղամարմինները երբեմն գնդաձև են։ Մինչև 30 սմ երկարությամբ հասունացած պտղամարնինները խոշոր են։ Եռաշերտ պերիդիումի արտաքին և ներքին շերտերը փառանման են, հարթ, միջին շերտը՝ դոնդողանման։ Պերիդիումը պատռվում է 2-4 մասերի՝ բլթակների, որոնք պահպանվում են պտղամարմնի հիմքում բաժականման պատյանի (վոլվա) տեսքով։ 5-20 x 2-4 սմ երկարությամբ ոտիկով, գլանաձև, սպունգանման, քարանձավանման կառուցվածքով ռեցեպտակուլը սպիտակ է, սնամեջ։ Գլխիկը առաջացնում է զանգակաձև գլխարկ՝ պատված լորձնային, ձիթապտղագույն, երբեմն սպիտակ, փառակալած գլեբայով։ Ունի սուր տհաճ հոտ։ 3-5,5 x 2-2,8 մկմ, բաց դեղնավուն, գլանաձև, էլիպսաձև սպորները ընկղմված են լորձի մեջ։

## Տարածվածություն
Ընդհանուր արեալն ընդգրկում է Եվրոպան, Ասիան, Հարավային Կովկաս (Ադրբեջան, Վրաստան, Հայաստան)։ Հայաստանում հայտնաբերված է Իջևանի ֆլորիստիկական շրջանում՝ «Դիլիջան» ազգային պարկ, Ապարանի ֆլորիստիկական շրջանում՝ Ծաղկունյաց լեռնաշղթա, Լոռու ֆլորիստիկական շրջանում՝ Ստեփանավանի շրջակայք։

## Էկոլոգիա
Հայաստանում հանդիպում է հողի վրա, լայնատերև անտառներում, փոքր խմբերով, 1200-1960 մ բարձրություններում, հունիս-հոկտեմբեր ամիսներին։ Հումուսային սապրոտրոֆ է։ Ուտելի է երիտասարդ վիճակում, երբ պտղամարմինը ձվաձև է։ Ժողովրդական բժշկության մեջ երիտասարդ պտղամարմիններն օգտագործվում են որպես դեղամիջոց։

## Պահպանություն
Հայաստանում պահպանվում է «Դիլիջան» ազգային պարկի համապատասխան էկոհամակարգերի կազմում։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Ուտելի սնկեր
Կատեգորիա:ՀՀ Կարմիր գրքում գրանցված սնկեր