Եվա Խադաշի

**Եվա Խադաշի** (, ), ուկրաինացի գիտնական, արվեստագիտության թեկնածու, բանասիրության մագիստրոս, ճապոնագետ, երաժշտագետ, գրող, երգչուհի, հեռուստառադիոհաղորդավար։ Ճապոնիայի երաժշտական արվեստի մեջ արևմտյան ազդեցության հետազոտող Մեյձի շրջանում, «Խոսքի թագադրում» միջազգային գրական մրցույթի դափնեկիր, որն արժանացել է «Արևմտյան գեյշա» վեպի համար։

## Կենսագրություն
Եվգենիա Սուդան ծնվել է 1975 թվականին, Կիևում։

1995 թվականին ավարտել Է Կիևի պետական բարձրագույն երաժշտական ուսումնարանը՝ երգչախմբային դիրիժորություն մասնագիտությամբ։ 2000 թվականին գերազանցությամբ ավարտել է Ուկրաինայի Պ. Չայկովսկու անվան ազգային երաժշտական ակադեմիան ՝ երգչախմբային դիրիժորություն մասնագիտությամբ։ Սովորել է Ուկրաինայի ազգային երաժշտական ակադեմիայի ռեկտոր, պրոֆեսոր, ժողովրդական արտիստ Օլեգա Տիմոշենկոյի դասարանում։ 2000-2004 թվականներին սովորել է Կիևի անվան ազգային համալսարանում ճապոնական լեզու և գրականություն և անգլերեն։ Մագիստրատուրան ավարտել գերազանցությամբ։ Առաջին կուրսից աշխատում է Ուկրաինայի և Ճապոնիայի միջև մշակութային երկխոսության հաստատման ուղղությամբ։

2001 թվականին որպես մենեջեր-թարգմանիչ Օլգա Վոյչենկոյի հետ մեկնում են Տոկիո։

Համալսարանի վերջին կուրսում Ճապոնական պրոդյուսերական ընկերությունից ստանում է մենեջեր-թարգմանչի պայմանագիր։ Ճապոնիայում պրոդյուսեր է ուկրաինացի օպերային երգչուհի և բանդուրիստուհի Օքսանա Ստեպանյուկին։

2003 թվականին ավարտում է կարճաժամկետ կրթական ծրագիրը ամերիկյան բարձրագույն երաժշտական ուսումնական հաստատությունում ՝ Բերքլիի երաժշտական քոլեջը՝ ջազային վոկալ մասնագիտությամբ։ Նույն քոլեջի շրջանավարտ է եղել Եվգենիայի ամուսինը։ Նրանց հարսանիքը տեղի է ունեցել 2003 թվականին, և ամուսինները ապրում են հիմնականում Ճապոնիայում։ Երբ պատրաստվում էր մայրանալ՝ խզեց բոլոր պայմանագրերը կնքված բոլոր ընկերությունների հետ։ 2012-2017 թվականներին ընթացել են նրա ամուսնալուծության գործընթացները։ Հենց այս շրջանին է վերաբերվում նրա «Արևմտյան գեյշա» վեպը, որը հրատարակվել է 2016 թվականին։

2011 թվականին մասնակցել է «Մշակույթների երկխոսություն․ Ուկրաինա և Ճապոնիա» ծրագրին՝ նվիրված Չերնոբիլի ԱԷԿ-ի և Ֆուկուսիմայի ատոմակայանի վթարներին։

## Ճապոնիզմ և գրական գործունեություն
«Արևմտյա գեյշա» վեպը տեսակով կենսագարական է։ Գեյշա թարգմանաբար նշանակում է ճապոնացի պարուհի։ Երաժշտական նախնական կրթություն ստացած Եվգենիան մեկնում է ԱՄՆ՝ սովորելու Բերքլիի երաժշտական քոլեջում, որտեղ էլ ծանոթանում է իր ապագա ճապոնացու ամուսու հետ։ Վերջինս այդ քոլեջի շրջանավարտ էր, ջազային կոմպոզիտոր և կիթառահար։ Վեպը առաջին անգամ հրատարկվել է «Ծիածան» թերթում, 2016 թվականին հրատարակվել է թերթի երրորդ և չորրորդ համարներում։

Վեպը լույս է տեսել Եվա Խանդաշի կեղծանվամբ, որը ճապոներենից թարգմանաբար նշանակում է ոտաբոբիկ։

Վեպի ամբողջական տարբերակը մասնակցել է մի շարք միջազգային մրցույթների։ 2019 թվականին արդյունքներ արդյունքում արժանացել է «Միջազգային ճանաչում» մրցանակին։

thumb|left|250px|Եվա Խադաշի
2017 թվականին Չայկովսկու անվան ազգային երաժշտական ակադեմիայում պաշտպանել է իր դիսերտացիան «Արևմտյան հայացքները Ճապոնիայում՝ Մեյձի շրջանում (1868–1912 թվականներին)»։ 2019 թվականին «Երաժշտական Ուկրաինա»-ում հանդես է եկել իր մենագրությամբ։ Դրանք հիմնականում վերաբերում էին Ճապոնիայում Մեյձիի ժամանակաշրջանին։

Եվրոպական երաժշտությունը՝ արևմտյան մշակույթի անբաժանելի մասնիկն է, որը ներթափանցում է ճապոնական մշակույթ՝ սկզբից զինվորականների, ապա պաշտամունքների միջոցով։ Խարկովի Կատալյարեվսկու անվան համալսարանի դոկտոր պրոֆեսոր Իրինա Դրաչը նշում է, որ Եվգենիա Սուդային հաջողվել է դուրս բերել ճապոնական էկզոտիկան։ Նա Ճապոնիայի երաժշտական աշխարհը ուսումնասիրում է ներսից, ներկայացնում է 19-րդ դարի երկրորդ կեսի երկրի արդիականացումը։ Այդ քայլը շատ ակտուալ է Ուկրաինայում, քանի որ թույլ է տալիս հասկանալ երաժշտական բարեփոխումների փորձը, որոնք բարենպաստ նախադրյալներ են ստեղծում հետագայում հայտնի «Տնտեսական հրաշք»-ի համար։ Տենրի համալսարանի ռուսաց լեզվի պրոֆեսոր Մոնոհիտրո Օնոն (ճապ. ՝ 小)) նշում է ոչ միայն հետազոտության արդիականությոան, այլև խոսում է դրա յուրահատկության մասին։ Նրա կարծիքով Ճապոնիայի երաժշտական արվեստը, մասնավորապես, այդ երկրի երաժշտության և մշակույթի վրա արևմտյան ազդեցությունը քիչ է ազդեցություն ունեցել։

Հիմանկան ասպեկտը մշակույթի և գիտական գործունեության՝ Արևելքի և Արևմուտքի երկխոսության մեջ է։ Այդ ուղղությամբ զբաղվում են նաև մշակույթի մեջ, շատերը գրում են ճապոներենով երգեր, որոնք երիտասարդ լսողի ուղղվածությամբ են։ Եվայի «Հագցրու ինձ այդ զգեստը» երգը օգտագործվել է ճապոնացի ռեժիսոր Յոնիսի Տոսինարիի «Պողպատե Անժելիկա» գեղարվեստական ֆիլմում։ Իսկ «Ես քեզ շատ եմ սիրում» երգը երկու փուլերից հետո ստացել է «Գրան-պրի․անիմեի երգ» մրցանակը։

Եվան համարվում է հեղինակ և վարող «Ժամանակակից Ճապոնիա» Blackan Radio TV Japan-ի եթերում։ Ծրագիրը հեռարձակվում է ճապոներենով։ Այս ծրագրում բարձրացնում է ճապոներենով արագ կարդալու, ժամանակակից գեղագիտության փոփոխության, ապագա ճապոնական կինոմատոգրաֆիայի, ժամանակակից կիմանոյի և դրա փոփոխության մասին հարցերը։ Ցուցադրում է ճապոնական արտադրանքի ժամանակակից էլեգանտ և սպորտային կանացի հագուստ։

2020 թվականի ամռանը սկսել է «Արևմտյան գեյշա»-ի շարունակությունը։ Գրքի աշխատանքային անվանումը «Դիֆֆամացիա» է։

## Հրատարակումներ
* Батожна Е. [Суда Е. Л.]. Западные музыкальные влияния на образовательную систему Японии в период Мэйдзи. – Киев: Киевское музыковедение: сборник статей. – Вып. 14, 2004. – С. 7-15. – («Научная мысль молодых»: сб. ст. – Кн. 2.)
* Суда Е. Л. Исторические предпосылки проникновения западной музыки в Японию. – Киев: Изд-й центр КНЛУ, НМАУ им. П.И. Чайковского. – Теоретические вопросы культуры, образования и воспитания: сборник научных трудов. – Вып. 33. – С. 124-129. – («Научная мысль молодых»: сб. Ст. – Кн. 2.)
* Суда Е. Западные влияния в военной музыке Японии. – Киев: Научный вестник Национальной музыкальной академии Украины имени П.И. Чайковского – Вып. 76: Проблемы музыкального искусства: наследие и современность, 2008. – С. 193-206. – («Научная мысль молодых»: сб. ст. – Кн. 2.)
* Суда Е. Л. Украинской-японские музыкальные отношения и современность (к 20 летию установления дипломатических отношений между Украиной и Японией). – Киев: Научный вестник Национальной музыкальной академии Украины имени П.И. Чайковского. – Вып. 106: Культурологические аспекты современного художественного дискурса / памяти Людмилы Константиновны Кавериной: сб. в, 2013. – С. 300-311.
* Суда Е. Л. Особенности японской традиционной музыки (до периода Мэйдзи). – Киев: Киевское музыковедение. Культура и искусствоведение: сб. ст. – Вып. 32.: НМАУ им. П.И. Чайковского; КИМ им. Р. М. Глиэра, 2010. – С. 199-209.
* Суда Е. Зарождение и начальный этап развития оперного искусства в Японии [Электронный ресурс]. – Израиль ХХ: музыкальный журнал, 2015. – С. 199-209.

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Интервью Евы Хадаши порталу «Буквы» (8 сентября 2020)
* Єва Хадаші та Євгенія Суда: людина між двох культур  на канале Я-UA (29 июля 2020)
* #КоронаціяОнлайн: Вероніка Мосевич, Наталія Зражевська і Єва Хадаші  (26 августа 2020)

Կատեգորիա:Արվեստագիտության թեկնածուներ
Կատեգորիա:Կիևի համալսարանի շրջանավարտներ
Կատեգորիա:Ճապոնացի երգիչներ
Կատեգորիա:Ուկրաինացի արձակագիրներ
Կատեգորիա:Ուկրաինացի արվեստագետներ
Կատեգորիա:Ուկրաինացի գիտնականներ
Կատեգորիա:Ուկրաինացի դերասանուհիներ
Կատեգորիա:Ուկրաինացի երաժշտագետներ
Կատեգորիա:Ուկրաինացի թարգմանիչներ
Կատեգորիա:Ուկրաինացի կին գրողներ