Բենինի տնտեսություն

**[[Բենին]]ի տնտեսություն** մնում է թերզարգացած և կախված է կենսապահովման գյուղատնտեսությունից և բամբակագործությունից։ Բամբակը կազմում է Բենինի ՀՆԱ-ի 40%-ը և արտահանման պաշտոնական մուտքերի մոտ 80%-ը։ Կա նաև տեքստիլի, արմավենու արտադրանքի, կակաոյի հատիկների արդյունաբերություն։ Եգիպտացորեն (եգիպտացորեն), լոբի, բրինձ, գետնանուշ, հնդկական հնդկահավ, արքայախնձոր, կասավա, այմս և այլ զանազան պալարներ աճեցնում են տեղական ապրուստի համար։ Բենինը սկսեց արդյունահանել ծովային նավթի համեստ քանակություն 1982 թվականի հոկտեմբերին։ Արտադրությունը դադարեցվել էր վերջին տարիներին, սակայն նոր տեղամասերի հետախուզումը շարունակվում է։

Համեստ ձկնորսական նավատորմը ապահովում է ձուկ և ծովախեցգետին տեղական գոյատևման և արտահանման համար դեպի Եվրոպա։ Նախկինում պետական սեփականություն հանդիսացող առևտրային գործունեությունն այժմ սեփականաշնորհված է։ Ֆրանսիացի գարեջրագործը ձեռք է բերել նախկին պետական գարեջրի գործարանը։ Փոքր բիզնեսները  Բենինի քաղաքացիների մասնավոր սեփականություն են, սակայն որոշ ընկերություններ պատկանում են օտարերկրացիներին՝ հիմնականում՝ ֆրանսիացիներին և լիբանանցիներին։ Առևտրային և գյուղատնտեսական մասնավոր հատվածները շարունակում են մնալ աճի հիմնական ներդրողները։

## Տնտեսական զարգացում
1990 թվականին ժողովրդավարական կառավարությանն անցնելուց հետո Բենինը տնտեսական վերականգնում է ապրել։ Ե՛վ մասնավոր, և՛ պետական աղբյուրներից արտաքին ներդրումների մեծ ներարկումը մեղմացրել է 1990-ական թվականների սկզբի տնտեսական դժվարությունները, որոնք առաջացել էին համաշխարհային ռեցեսիայի և ապրանքների մշտական ցածր գների պատճառով (չնայած վերջինս շարունակում է ազդել տնտեսության վրա)։ Արտադրական ոլորտը սահմանափակված է որոշ թեթև արդյունաբերությամբ, որը հիմնականում ներգրավված է առաջնային արտադրանքի վերամշակման և սպառողական ապրանքների կովերի արտադրության մեջ։ Հարևան Տոգոյի հետ պլանավորված համատեղ հիդրոէլեկտրակայանների նախագիծը նպատակ ունի նվազեցնել Բենինի կախվածությունը հիմնականում Գանայից ներկրվող էներգիայից, որը ներկայումս կազմում է երկրի ներմուծման զգալի մասը։

Ծառայությունների ոլորտն արագ աճել է՝ խթանվելով տնտեսական ազատականացման և հարկաբյուջետային բարեփոխումների արդյունքում, և արդյունքում զգալիորեն աճել է ժամանակակից տեխնոլոգիաների օգտագործումը, ինչպիսիք են ավտոմեքենաները և համակարգիչները։ «CFA Franc Zone»-ին անդամակցությունն ապահովում է արժույթի ողջամիտ կայունություն, ինչպես նաև մուտք դեպի ֆրանսիական տնտեսական աջակցություն։ Բենինը իր արտադրանքը վաճառում է հիմնականում Ֆրանսիային, իսկ ավելի փոքր քանակությամբ՝ Նիդեռլանդներին, Կորեային, Ճապոնիային և Հնդկաստանին։ Ֆրանսիան Բենինի ներմուծման առաջատար աղբյուրն է։ Բենինը նաև Արևմտյան Աֆրիկայի պետությունների տնտեսական համայնքի (ECOWAS) անդամ է։

Չնայած իր արագ աճին, Բենինի տնտեսությունը դեռևս մնում է թերզարգացած և կախված է կենսապահովման գյուղատնտեսությունից, բամբակի արտադրությունից և տարածաշրջանային առևտուրից։ Իրական արտադրանքի աճը 1996 թվականից ի վեր միջինը կազմել է 5%, սակայն բնակչության արագ աճը փոխհատուցել է այս աճի մեծ մասը մեկ շնչի հաշվով։ Վերջին մի քանի տարիների ընթացքում գնաճը նվազել է։ Առևտրային և տրանսպորտային գործունեությունը, որոնք կազմում են ՀՆԱ-ի մեծ մասը, խոցելի են Նիգերիայում զարգացումների, մասնավորապես վառելիքի պակասի նկատմամբ։

Չնայած Բենինի արհմիությունները կազմում են պաշտոնական աշխատուժի մինչև 75%-ը, Արհմիությունների միջազգային կոնֆեդերացիան (ITCU) նշում է, որ խոշոր ոչ ֆորմալ տնտեսությունը պարունակում է շարունակական խնդիրներ, ներառյալ կանանց աշխատավարձի հավասարության բացակայությունը, երեխաների աշխատանքի օգտագործումը, և հարկադիր աշխատանքի շարունակական խնդիրը։

2014 թվականի դեկտեմբերին Աշխատանքի միջազգային բյուրոն հրապարակեց Երեխաների աշխատանքի կամ հարկադիր աշխատանքի արդյունքում արտադրված ապրանքների ցանկը, որտեղ Բենինի Հանրապետությունը նշված էր 74 այլ երկրների թվում, որտեղ նկատվել են երեխաների աշխատանքի նշանակալի դեպքեր։ Երկու հիմնական ապրանքներ ներառում էին նման աշխատանքային պայմաններ Բենինում՝ բամբակ և մանրացված գրանիտ։

## Գյուղատնտեսություն
Բենինը  2018 թվականին արտադրվել է․
* 3,8 միլիոն տոննա կասավա (17-րդ ամենամեծ արտադրողն աշխարհում),
* 2,7 միլիոն տոննա յամ (աշխարհի 4-րդ խոշորագույն արտադրողը, որը պարտվել է միայն Նիգերիային, Գանային և Փղոսկրի ափին),
* 1,5 միլիոն տոննա եգիպտացորեն,
* 758 հազար տոննա բամբակ (աշխարհում 12-րդ ամենամեծ արտադրողը),
* 598 հազար տոննա արմավենու յուղ,
* 459 հազար տոննա բրինձ,
* 372 հազար տոննա արքայախնձոր,
* 319 հազար տոննա սորգո,
* 253 հազար տոննա լոլիկ,
* 225 հազար տոննա գետնանուշ,
* 221 հազար տոննա սոյա,
* 215 հազար տոննա հնդկական ընկույզ (աշխարհի 5-րդ խոշորագույն արտադրողը, կորցնելով միայն Վիետնամը, Հնդկաստանը, Փղոսկրի Ափը և Ֆիլիպինները)։
Ի հավելումն այլ գյուղատնտեսական ապրանքների ավելի փոքր արտադրությունների։

## Ֆինանսական հատված
Բենինի ֆինանսական հատվածում գերակշռում են բանկերը, և ընդհանուր առմամբ մնում է մակերեսային։ Այնուամենայնիվ, 1990-ական թվականներին ձեռնարկվեցին մի շարք բարեփոխումներ, որոնք հանգեցրին բանկային հատվածի համախմբմանը և բոլոր պետական բանկերի սեփականաշնորհմանը։

Գործում է լիցենզավորման, բանկային գործունեության, կազմակերպչական և կապիտալի պահանջների, ստուգումների և պատժամիջոցների վերաբերյալ իրավական դաշտը (բոլորը կիրառելի են Միության բոլոր երկրների համար), և 1999 թվականին ենթարկվել է զգալի բարեփոխումների։ Չկա հաճախորդների ավանդների ապահովագրման համակարգ։

Բենինն ունի աշխույժ և բազմազան միկրոֆինանսական ոլորտ։ Կենտրոնական բանկի 2003 թվականի տվյալներով միկրոֆինանսական ծառայությունների ներթափանցման մակարդակը գրեթե 60 տոկոս է։ 2006 թվականին միկրոֆինանսների և երիտասարդության և կանանց զբաղվածության նախարարությունը հաշվում էր 762 կազմակերպություն՝ 1308 մասնաճյուղերով, ներառյալ կոոպերատիվները, ՀԿ-ները, Խնայողական/Վարկային Միությունները և պետական ծրագրերը։ Ոլորտի հզորացման ծրագրերն իրականացվում են ազգային և տարածաշրջանային մակարդակներում, ինչպիսին է «PRAFIDE»-ն («Programme Régional d’Appui à la finance Décentralisée»): Միկրոֆինանսների ոլորտը նույնպես ենթակա է վերահսկողության Կենտրոնական բանկի, ինչպես նաև միկրոֆինանսների և երիտասարդության և կանանց զբաղվածության հարցերով պատասխանատու նախարարության միջոցով։

Բենինը հանդիսանում է «Bourse Regionale des Valeures Mobilières (BRVM)» անդամ, որը գտնվում է Աբիջանում, Կոտ դ'Իվուար։ Բաժնետոմսերը թողարկվել են տարածաշրջանի մի շարք ընկերությունների կողմից։ Ցուցակված պարտատոմսերը մասամբ թողարկվել են ընկերությունների և մասամբ Արևմտյան Աֆրիկայի արժութային և տնտեսական միության («UEMOA») կառավարությունների կողմից։

Վճարահաշվարկային համակարգը և քլիրինգային մեխանիզմները բարեփոխվել են 2004 թվականին «BCEAO»-ի միջոցով և «RTGS»-ին և «SWIFT»-ին առաջարկում են հասանելիություն բանկերին, ֆինանսական հաստատություններին, ֆոնդային բորսային, ինչպես նաև Կենտրոնական բանկին և հատուկ բանկերին։

* «Banque Internationale du Bénin (BI.BE)»
* Բենին Աֆրիկայի բանկ
* Բենին Continental Bank 
* Բենին Diamond Bank  (DBB)
* Էկոբանկ
* Ֆինանսական բանկ
* Ֆինադև
* «Caisse Nationale d'Epargne»
* «Credit du Bénin»
* Հավասարակշռություն
* Աֆրիկայի Միացյալ բանկ
* Արդյունաբերության և առևտրի Աֆրիկյան բանկ
* Արդյունաբերության և Առևտրի Զարգացման Սահելո-Սահարյան Բանկ

## Տվյալներ
Հետևյալ աղյուսակը ցույց է տալիս 1980–2017 թվականներին տնտեսական հիմնական ցուցանիշները

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Աֆրիկայի տնտեսություն
Կատեգորիա:Բենին