Ալֆրեդ Շնիտկե

**Ալֆրեդ Գարրիևիչ Շնիտկե** (,,)  ռուս կոմպոզիտոր: 20-րդ դարի վերջի դասական երաժշտության ամենաշատ կատարվող և ձայնագրված կոմպոզիտորների շարքում է, երաժշտագետ Իվան Մուդին նրան նկարագրել է որպես «կոմպոզիտոր, ով իր երաժշտության մեջ ցանկանում էր պատկերել ժամանակակից մարդու բարոյական և հոգևոր պայքարը [...] խորությամբ և մանրամասնությամբ»:

Շնիտկեի վաղ երաժշտությունը կրում է Դմիտրի Շոստակովիչի ուժեղ ազդեցությունը: Նա կիրառել է պոլիստիլիստիկա այնպիսի ստեղծագործություններում, ինչպիսիք են թիվ 1 էպիկական սիմֆոնիան (1969–1972) և իր առաջին կոնցերտո գրոսսոն (1977): 1980-ականներին Շնիտկեի երաժշտությունը սկսեց ավելի լայն տարածում գտնել արտերկրում՝ նրա երկրորդ (1980) և երրորդ (1983) լարային քառյակների, Լարային տրիոյի (1985), «Պեր Գյունտ» բալետի (1985–1987), երրորդ (1981), չորրորդ (1984) և հինգերորդ (1988) սիմֆոնիաների, ալտի կոնցերտի (1985) և առաջին թավջութակի կոնցերտի (1985–1986) հրապարակումներով: Առողջական վիճակի վատթարացումով պայմանավորված, Շնիտկեի երաժշտությունը սկսել է հրաժարվել իր պոլիստիլիստիկ էքստրավերտությունից և ձեռք բերել ավելի հետ քաշված, մռայլ ոճ:

## Վաղ կյանք
Շնիտկեի հայրը՝  (1914–1975), հրեա էր և ծնվել էր Ֆրանկֆուրտում: 1927 թվականին տեղափոխվել է Խորհրդային Միություն և աշխատել որպես լրագրող և ռուսերենից գերմաներեն թարգմանիչ: Նրա մայրը՝ Մարիա Իոսիֆովնա Շնիտկեն (1910–1972), Վոլգայի գերմանուհի էր, ծնված Ռուսաստանում: Շնիտկեի հորական տատիկը՝ Թեա Աբրամովնա Կացը (1889–1970), եղել է բանասեր, թարգմանիչ և գերմանալեզու գրականության խմբագիր։
ձախից|մինի|Ալֆրեդ Շնիտկեի դիմանկարը Ռեջինալդ Գրեյի կողմից (1972)
Ալֆրեդ Շնիտկեն ծնվել է Էնգելսում՝ ՌԽՖՍՀ Վոլգայի գերմանացիների Ինքնավար Սոցիալիստական Սովետական Հանրապետությունում: Երաժշտական կրթությունը սկսել է 1946-ին Վիեննայում, որտեղ իր հայրը պաշտոնավարել էր։ Դա Վիեննայում էր, գրել է Շնիտկեի կենսագիր Ալեքսանդր Իվաշկինը, որտեղ «նա սիրահարվեց երաժշտությանը, որը մի մասն է կյանքի , պատմության և մշակույթի, մասն է անցյալի, որը դեռ կենդանի է»: «Ես ամեն պահ զգում էի այնտեղ,- գրել է կոմպոզիտորը,- որպես պատմական շղթայի օղակ. ամեն ինչ բազմաչափ էր, անցյալը ներկայացնում էր միշտ ներկա ուրվականների աշխարհը, և ես բարբարոս չէի առանց որևէ կապի, այլ իմ կյանքում առաջադրանքի գիտակցված կրողը»: Վիեննայում Շնիտկեի փորձը «նրան որոշակի հոգևոր փորձ և կարգապահություն տվեց իր հետագա մասնագիտական գործունեության համար։ Դա Մոցարտն ու Շուբերտն էին, ոչ թե Չայկովսկին ու Ռախմանինովը, որոնց նա նկատի է ունեցել որպես ճաշակի, ձևի և ոճի հղման կետ։ Այս հղման կետը, ըստ էության, դասական էր... բայց ոչ չափազանց բացահայտ»:  1948 թվականին ընտանիքը տեղափոխվել է Մոսկվա:

## Կարիերա
1961 թվականին Շնիտկեն ավարտել է իր դիպլօմայն աշխատանքը Մոսկվայի կոնսերվատորիայում և դասավանդել այնտեղ 1962-1972 թվականներին։ Եվգենի Գոլուբևը նրա կոմպոզիցիայի ուսուցիչներից էր։ Այնուհետև նա իր ապրուստը վաստակել է հիմնականում ֆիլմերի երաժշտություն գրելով, 30 տարվա ընթացքում ստեղծելով մոտ 70 երաժշտություն:

1972 թվականին մոր մահից հետո նա սկսել է ստեղծել իր դաշնամուրային կվինտետը նրա հիշատակին: Նրա կազմավորման ընթացքում նա սկսել է մխիթարություն փնտրել կաթոլիկ եկեղեցու մեջ, 1983 թվականի հունիսի 18-ին նա դարձի է եկել: Նա ունեցել է կանխորոշման և միստիցիզմի հանդեպ խորը համոզմունքներ, որոնք ազդել են նրա երաժշտության վրա:

Շնիտկեն և նրա երաժշտությունը հաճախ կասկածանքով են դիտվել խորհրդային բյուրոկրատիայի կողմից: Նրա Առաջին սիմֆոնիան փաստացի արգելվել էր ԽՍՀՄ կոմպոզիտորների միության կողմից: 1980 թվականին Կոմպոզիտորների միության քվեարկությունից ձեռնպահ մնալուց հետո նրան արգելել են ճանապարհորդել ԽՍՀՄ սահմաններից դուրս։

## Առողջությունն ու մահը
1985 թվականի հուլիսի 21-ին Շնիտկեն ինսուլտ է տարել, որը նրան կոմայի մեջ է թողել։ Նրան մի քանի անգամ կլինիկական մահացած են ճանաչել, սակայն ապաքինվել է և շարունակել ստեղծագործել։
մինի|Երաժշտություն Mile Vienna (Վիեննա Փառքի ծառուղի)
[մինի|Գերեզմանաքար, որը ցույց է տալիս [ֆերմատա գծանշված ամբողջ տևողության դադարի վրա]]
1990 թվականին Շնիտկեն լքել է Խորհրդային Միությունը և բնակություն հաստատել Գերմանիայի Համբուրգ քաղաքում։ Նրա առողջական վիճակը, սակայն, շարունակել է վատ մնալ։ Նա մի քանի անգամ ինսուլտ է տարել իր մահից առաջ՝ 1998 թվականի օգոստոսի 3-ին, Համբուրգում, 63 տարեկան հասակում: Նա թաղվել է պետական պատվով Մոսկվայի Նովոդևիչի գերեզմանատանը:

## Երաժշտություն
Շնիտկեի վաղ երաժշտությունը կրում է Դմիտրի Շոստակովիչի ուժեղ ազդեցությունը, սակայն իտալացի կոմպոզիտոր Լուիջի Նոնոյի ԽՍՀՄ այցից հետո նա սկսել է կիրառել սերիային տեխնիկան այնպիսի ստեղծագործություններում, ինչպիսիք են դաշնամուրային և կամերային նվագախմբի համար երաժշտությունը (1964): Նա ստեղծել է նոր ոճ, այն կոչվում է «պոլիստիլիստիկա», որտեղ նա համադրել է տարբեր ոճերի, անցյալի և ներկայի երաժշտությունը: Մի անգամ նա գրել է. «Իմ կյանքի նպատակը լուրջ երաժշտության և թեթև երաժշտության միավորումն է, նույնիսկ եթե ես վիզս կոտրեմ դրանով»։ Նրա առաջին համերգային ստեղծագործությունը, որում կիրառվել է բազմաոճ տեխնիկան, ջութակի երկրորդ սոնատն է՝ Quasi una sonata (1967–1968)։ Նա փորձեր է արել իր կինոաշխարհի տեխնիկայի հետ, ինչպես ցույց է տրվել սոնատից շատերը, որոնք առաջինն են հայտնվել նրա պարտիտուրայում 1968 թվականին նկարահանված « Ապակե շրթհարմոնը» կարճամետրաժ անիմացիայի համար: Գրել է Ալեքսանդր Ասկոլդովի «Հանձնակատար» ֆիլմի երաժշտությունը՝ համատեղելով և զուգադրելով եվրոպական, էթնիկ ռուսական և հրեական երաժշտական օրինաչափությունները: Նա շարունակել է զարգացնել պոլիստիլիստիկ տեխնիկան այնպիսի ստեղծագործություններում, ինչպիսիք են «Առաջին սիմֆոնիան» (1969–1972 թթ.) և «Առաջին կոնցերտո Գրոսսոն» (1977): Մյուս գործերը ոճական առումով ավելի միասնական են, ինչպես, օրինակ, նրա Դաշնամուրի կվինտետը (1972–1976, հետագայում կազմակերպված և վերնագրված որպես In Memoriam...), որը գրվել է 1972 թվականին մահացած մոր հիշատակին:

1980-ականներին Շնիտկեի երաժշտությունը սկսել է ավելի լայն ճանաչում ձեռք բերել արտերկրում՝ մասամբ շնորհիվ էմիգրացիոն խորհրդային արտիստների, ինչպիսիք են ջութակահարներ Գիդոն Կրեմերը և Մարկ Լյուբոցկին, թավջութակահար և դիրիժոր Մստիսլավ Ռոստրոպովիչը, ինչպես նաև դիրիժոր Գենադի Ռոժդեստվենսկին: Չնայած մշտական հիվանդությանը, նա ստեղծել է մեծ քանակությամբ երաժշտություն, ներառյալ այնպիսի կարևոր գործեր, ինչպիսիք են Երկրորդ (1980) և Երրորդ (1983) լարային քառյակները և Լարային տրիոն (1985); Ֆաուստ կանտատը (1983), որը նա հետագայում ներառեց իր «Դոկտոր ԻոհաննՖաուստի պատմությունը» օպերայում; «Պեր Գյունտ» բալետը (1985–1987); Երրորդ (1981), Չորրորդ (1984) և Հինգերորդ (1988) սիմֆոնիաները (որոնցից վերջինը հայտնի է նաև որպես Չորրորդ Կոնցերտ Գրոսո), Կոնցերտ դաշնամուրի և լարային նվագախմբի համար (1979) և ալտի (1985) և առաջին թավջութակի համար (1985–1986) կոնցերտներ: Այս շրջանը նշանավորվել է նաև Շնիտկեի և նրա երաժշտության շրջադարձով դեպի քրիստոնեական թեմաներ, որոնք դրսևորվել են նրա խորապես հոգևոր խմբերգային ստեղծագործություններում, Խառը երգչախմբի կոնցերտը (1984–1985) և Պենետիկտական սաղմոսները (1988), և ակնարկել է տարբեր այլ ստեղծագործություններում, ներառյալ Չորրորդ սիմֆոնիան և Ֆաուստ կանտատը:

Առողջության վատթարաանալու պատճատով 1980-ականների վերջից, Շնիտկեն սկսել է հրաժարվել իր նախկին պոլիստիլիստիկ էքստրավերտությունից և ձեռք բերել ավելի մռայլ ոճ, որը բավականին հասանելի էր դասական ունկնդիրին: Չորրորդ քառյակը (1989) և վեցերորդ (1992), յոթերորդ (1993) և ութերորդ (1994) սիմֆոնիաները դրա լավ օրինակներն են։ Շնիտկեի որոշ գիտնականներ, ինչպիսիք են Ջերարդ ՄակԲերնին, պնդել են, որ հենց ուշ աշխատություններն են լինելու, ի վերջո, Շնիտկեի աշխատանքի ամենաազդեցիկ մասերը: Այն բանից հետո, երբ 1994 թվականին նա գրեթե կաթվածահար է եղել, Շնիտկեն հիմնականում դադարել է ստեղծագործել: Նա ավարտել է մի քանի կարճ ստեղծագործություններ 1997 թվականին, ինչպես նաև իններորդ սիմֆոնիան՝ որի պարտիտուրը համարյա անընթեռնելի էր, քանի որ նա այն մեծ դժվարությամբ գրել էր ձախ ձեռքով՝ կաթվածների պատճառով:

Իններորդ սիմֆոնիան առաջին անգամ հնչել է 1998 թվականի հունիսի 19-ին Մոսկվայում՝ պրեմիերայի դիրիժոր Գենադի Ռոժդեստվենսկու կողմից վերծանված, բայց նաև «դասավորած» տարբերակով: Կատարման ձայնագրությունը լսելուց հետո Շնիտկեն նշել է, որ ցանկանում է այն հեռացնել: Սակայն նրա մահից հետո ուրիշներն աշխատել են վերծանել պարտիտուրը։ Նիկոլայ Կոռնդորֆը մահացել է մինչ կհասցներ կատարել առաջադրանքը, որը շարունակեց և ավարտեց Ալեքսանդր Ռասկատովը։ Ռասկատովի տարբերակում Շնիտկեի սիմֆոնիայի երեք նվագախմբային շարժումներին կարող է հաջորդել երգչախմբային չորրորդը, որը Ռասկատովի սեփական Նունկ Դիմիտիսն է (ի հիշատակ Ալֆրեդ Շնիտկեի)։ Այս տարբերակի պրեմիերան կայացել է Գերմանիայի Դրեզդենում 2007 թվականի հունիսի 16-ին։ Անդրեյ Բորեյկոն նույնպես ունի սիմֆոնիայի տարբերակ:

## Հղումներ
### Նշումներ

### Մեջբերումներ

### Աղբյուրներ
* 
* 
*  
* 
* 
* 
* 
* 
* 

## Արտաքին հղումներ

* Alfred Schnittke Akademie International
* Alfred Schnittke memorial website
* Alfred Schnittke profile on Boosey & Hawkes
* 
* "The unreal world of Alfred Schnittke", BBC video documentary directed by Donald Sturrock, 1983. Part 1, Part 2, Part 3

 
 
Կատեգորիա:20-րդ դարի դասական կոմպոզիտորներ
Կատեգորիա:Դասական կոմպոզիտորներ
Կատեգորիա:Երաժիշտներ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Խորհրդային կոմպոզիտորներ
Կատեգորիա:Մոսկվայի կոնսերվատորիայի շրջանավարտներ
Կատեգորիա:Ռուս կոմպոզիտորներ
Կատեգորիա:Նովոդևիչյան գերեզմանատանը թաղվածներ
Կատեգորիա:ՌԴ պետական մրցանակի դափնեկիրներ
Կատեգորիա:Բեռլինի գեղարվեստի ակադեմիայի անդամներ
Կատեգորիա:ՌԽՖՍՀ արվեստի վաստակավոր գործիչներ
Կատեգորիա:Արվեստի և գրականության ամերիկյան ակադեմիայի անդամներ
Կատեգորիա:Շվեդիայի երաժշտության թագավորական ակադեմիայի անդամներ
Կատեգորիա:ԽՍՀՄ Պետական մրցանակի դափնեկիրներ
Կատեգորիա:Խորհրդային դաշնակահարներ
Կատեգորիա:Մոսկվայի կոնսերվատորիայի դասախոսներ
Կատեգորիա:«Նիկա» մրցանակի դափնեկիրներ
Կատեգորիա:Ռուս երաժշտագետներ
Կատեգորիա:ՌԴ պետական մրցանակի դափնեկիրներ գրականության և արվեստի բնագավառում
Կատեգորիա:«Տրիումֆ» մրցանակի դափնեկիրներ
Կատեգորիա:Ստալինյան մրցանակի դափնեկիրներ
Կատեգորիա:Ավստրիական «Գիտության և արվեստի համար» պատվո խաչի ասպետներ
Կատեգորիա:Կաթվածից մահացածներ