Հապճեպ պուդինգ

**Հապճեպ պուդինգը** կաթի կամ ջրի մեջ եփված հացահատիկային հատիկավոր պուդինգ կամ շիլա է: Միացյալ Նահանգներում այն հաճախ վերաբերում է հատկապես աղացած եգիպտացորենով («հնդկական») պատրաստված տարբերակին և հայտնի է նրանով, որ հիշատակվում է 18-րդ դարի ավանդական ամերիկյան «Յանկի Դուդլ» երգի տողերում:

## Տերմինաբանություն
Բրիտանական խոհանոցում հապճեպ պուդինգ կոչվող ուտեստը հայտնի է առնվազն 16-րդ դարից: Այն պատրաստվում է ցորենի ալյուրից, որը եփվում է եռացող կաթի կամ ջրի մեջ, մինչև թանձր խմորի կամ վարսակի շիլայի խտություն ստանալը։ Դարեր շարունակ այն անգլիացիների հիմնական ուտեստներից է եղել։ Հապճեպ պուդինգի հայտնի առաջին բաղադրատոմսերը թվագրվում են 17-րդ դարով: Ռոբերտ Մեյի «The Accomplisht Cook»-ում կան երեք օրինակներ: Առաջինը պատրաստվում է ալյուրից, սերուցքից, չամիչից, հաղարջից և կարագից, երկրորդ բաղադրատոմսը եփված պուդինգի համար է, իսկ երրորդը ներառում է քերած հաց, ձու և շաքար։

Հաննա Գլասը «The Art of Cookery» (1747) գրքում հապճեպ պուդինգն օգտագործել է որպես խմորի կամ վարսակի շիլայի տերմին: Այն նաև հիշատակվում է Սամուել Ջոնսոնի 1755 թվականի բառարանում՝ որպես կաթի և ալյուրի կամ վարսակի և ջրի համադրություն։ Բաղադրատոմսը կարելի է գտնել նաև «The Compleat Housewife»-ում, որտեղ այն պատրաստվում է քերած պենի հացից, սերուցքից, ձվի դեղնուցից, սակից (կամ նարնջի ծաղկաջրից) և շաքարից:

## Ամերիկյան խոհանոց
Հնդկական պուդինգը ավանդական ամերիկյան աղանդեր է, «ցուրտ եղանակի դասական» Նոր Անգլիայի խոհանոցում: Այն տարածված էր գաղութային դարաշրջանում և վերածնունդ ապրեց 19-րդ դարի վերջին՝ Գոհաբանության օրվա տոնակատարությունների շրջանակներում: Մինչև 1900 թվականը այն կարելի էր գտնել ամերիկյան խոհարարական գրքերի մեծ մասում։ 20-րդ դարի առևտրային պուդինգները՝ իրենց արդյունաբերական կատարյալ հարթ խտությամբ, տեղահան արեցին հնդկական պուդինգը, իսկ դրա պատրաստման ժամանակը գրավիչ չէր ժամանակակից տնային խոհարարի համար: Այն դեռևս կապված է աշնանային տոների հետ և երբեմն վերակենդանացվում է ռեստորաններում։ Այն սովորաբար մատուցվում է տաք և երբեմն՝ վանիլային պաղպաղակով կամ հարած սերուցքով։

### Գաղութային Միացյալ Նահանգներ

17-րդ դարի անգլիացի գաղութարարները հապճեպ պուդինգը բերեցին Հյուսիսային Ամերիկա և այն ամբողջությամբ վերափոխեցին: Ցորենի բացակայության պատճառով նրանք այն փոխարինեցին եգիպտացորենի ալյուրով՝ հատիկավոր մշակաբույսով, որը սովորեցին մշակել բնիկներից, ինչն էլ հանգեցրեց նոր անվանման՝ հնդկական պուդինգ։ Այն ծագել է եգիպտացորենի ալյուրի իրենց անվանումից՝ հնդկական ալյուր։ Նրանք ջուրը փոխարինեցին առատորեն հասանելի կաթով և ավելացրեցին տեղական քաղցրացուցիչներ՝ մելասա կամ թխկու օշարակ, և համեմունքներ, երբ դրանք հասանելի էին, սովորաբար դարչին և աղացած կոճապղպեղ: Մյուս ավանդական բաղադրիչները ներառում են կարագ և ձու՝ ավելի հարթ խտության համար, և չամիչ ու ընկույզ՝ համի և հակադիր հյուսվածքի համար: Վերջապես, հնդկական պուդինգը թխվում էր դանդաղ վառարանում մի քանի ժամ՝ վերափոխելով դրա հյուսվածքը շիլայանման հապճեպ պուդինգից դեպի ավելի հարթ հյուսվածք, որն ավելի բնորոշ է քաստարդ պուդինգներին: Ըստ Փլիմութ պլանտացիայի գաղութային խոհարարության փորձագետ Քեթլին Ուոլի՝ «Որքան երկար է այն եփվում, այնքան ավելի շատ հեղուկ է կլանում խոշոր եգիպտացորենի ալյուրը, և որքան շատ է կլանում, այնքան ավելի հարթ է դառնում ձեր պուդինգի հյուսվածքը»։

1643 թվականին Ռոջեր Ուիլյամսը կերակուրն անվանեց «նասամփ».

«Նասամփը չբոված ալյուրի շիլայի տեսակ է: Դրանից անգլիացիները ստացան իրենց սամփը, որը հնդկական եգիպտացորեն է՝ ծեծած և եփած, և ուտվում է տաք կամ սառը, կաթով կամ կարագով, որոնք բնիկների սովորական ջրից ավելի մեծ շնորհ են և անգլիացիների մարմինների համար չափազանց առողջարար ուտեստ է»:

### Ստրկության ժամանակաշրջան
Էլիզա Լեսլին՝ 19-րդ դարի սկզբի ազդեցիկ ամերիկացի խոհարարական գրքի հեղինակը, իր 1840 թվականի «Directions for Cookery, in Its Various Branches» գրքում ներառում է ալյուրով հապճեպ պուդինգի բաղադրատոմս և եգիպտացորենի տեսակն անվանում է «հնդկական շիլա»: Նա վարսակի տարբերակն անվանում է բուրգու: Նա շեշտում է դանդաղ եփելու անհրաժեշտությունը՝ հապճեպության փոխարեն, և նաև խորհուրդ է տալիս օգտագործել հատուկ շիլայի փայտիկ՝ գնդիկներից խուսափելու համար: (Այս շիլայի փայտիկը գուցե կապված է սփըրթլի կամ մանկական հանելուկի պուդինգի փայտիկի հետ)։

Քեթրին Բիչերի բաղադրատոմսը.

«Հնդկական ալյուրը թրջեք սառը ջրով, մինչև գնդիկներ չմնան, աստիճանաբար խառնեք աղի ավելացրած եռացող ջրի մեջ, մինչև այնքան թանձրանա, որ փայտիկը կանգնի մեջը: Եփեք դանդաղ և այնպես, որ չայրվի՝ հաճախակի խառնելով: Անհրաժեշտ է երկու կամ երեք ժամ եփել: Լցրեք լայն, խորը ամանի մեջ, թողեք սառչի, կտրեք կես դյույմ հաստությամբ շերտերի, ալյուրոտեք դրանք և տապակեք թավայի վրա քիչ քանակությամբ խոզաճարպով կամ թխեք քարե վառարանում»:

## «Յանկի Դուդլ» և այլ գրական հղումներ
Հապճեպ պուդինգը հիշատակվում է վաղ ամերիկյան «Յանկի Դուդլ» երգի տողերում.

Այն նաև հիշատակվում է Լուիզա Մեյ Օլքոթի «Փոքրիկ տղամարդիկ» (1871) գրքում. «իրենց այգու հողակտորում Էմիլն ու Ֆրանցը նվիրվեցին եգիպտացորենին և ամբարտակում ուրախ փոքրիկ կճեպահանում արեցին, որից հետո իրենց եգիպտացորենը տարան աղաց և հպարտորեն տուն վերադարձան բավականաչափ ալյուրով՝ ընտանիքին երկար ժամանակ հապճեպ պուդինգով և Ջոնի թխվածքաբլիթով ապահովելու համար»:

## Նմանատիպ ուտեստներ
Բրազիլական քուրաու (պոր.) պուդինգի բաղադրատոմսում քաղցր եգիպտացորենի հատիկները հում վիճակում կաթի և հաճախ կոկոսի կաթի հետ միասին դրվում են բլենդերի մեջ մինչև միատարր հեղուկ դառնալը. վերջում ցանվում է դարչինի փոշի: Երբ եփվում է եգիպտացորենի կճեպների մեջ փաթաթված, կոչվում է պամոնյա:

Պոլենտան հապճեպ պուդինգի իտալական համեղ տարբերակն է, որտեղ հռոմեացիների կողմից սկզբնապես օգտագործվող ցորենը փոխարինվել է եգիպտացորենով:

Ամերիկյան հապճեպ պուդինգը շատ նման է գրիթսին, չնայած գրիթսը կարող է պատրաստվել և՛ քաղցր, և՛ համեղ։

## Ծանոթագրություններ
### Մեջբերումներ

### Ընդհանուր և մեջբերված հղումներ
* Evan Jones (1981). *American Food: The Gastronomic Story*. Viking Books. .
* Jonathan Norton Leonard (1970). *American Cooking: New England*. Time-Life Books.

## Արտաքին հղումներ
* Miss Leslie's Directions for Cookery, In Its Various Branches
* Cooks.com's Recipe for Hasty Pudding

Կատեգորիա:Ամերիկյան աղանդեր
Կատեգորիա:Բրիտանական խոհանոց