open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Արգենտինայի ֆուտբոլի ֆեդերացիա

**Արգենտինայի ֆուտբոլի ֆեդերացիա** (), արգենտինական ֆուտբոլային կազմակերպություն։ Կազմակերպում և պատասխանատու է Արգենտինայի ֆուտբոլի առաջնության և երկրի հավաքականի համար։ Կենտրոնը գտնվում է Բուենոս Այրես քաղաքում։

## Պատմություն
Արգենտինայի ֆուտբոլի ֆեդերացիան ստեղծվել է 1893 թվականի փետրվարի 21-ին Բուենոս Այրեսում Ալեքսանդր Վաթսոն Հաթոնի կողմից, ով համարվում է արգենտինական ֆուտբոլի «հայրը»։ Արգենտինայի ֆեդերացիան Հարավային Ամերիկայում ամենահինն է։ 1906 թվականին Ֆլորենսիո Մարտինես դե Օսը դարձավ ֆեդերացիայի առաջին նախագահը։

1912 թվականին Բուենոս Այրեսում գտնվող Gimnasia y Esgrima-ի նախագահ Ռիկարդո Ալդաոն խզեց կապերը ֆեդերացիայի հետ և հիմնեց իր սեփական լիգան՝ Արգենտինայի ֆուտբոլի ֆեդերացիան, որը զուգահեռ առաջնություն էր կազմակերպում։ Լիգան գործեց մինչև 1914 թվականը, այնուհետև 1915 թվականի մրցաշրջանում միավորվեց մյուս ֆեդերացիայի հետ։

Երկրորդ լիգան կազմավորվեց 1919 թվականին և կոչվեց *Asociacion Amateurs de Football*, որը կազմակերպում էր իր սեփական առաջնությունները մինչև 1926 թվականը, երբ միավորվեց պաշտոնական ֆեդերացիայի հետ։ Լիգայում էին հանդես գալիս մի շարք խոստումնալից թիմեր, որոնցից էին River Plate, Racing, Independiente և San Lorenzo, բացի Բոկա Խունիորսից, որը մնաց պաշտոնական ֆեդերացիայում։

Երբ 2 լիգաները 1927 թվականին միավորվեցին, ֆեդերացիան կրկին անվանվեց *Asociación Amateur Argentina de Football* մինչև 1931 թվականին սպորտի մասնագիտականացումը, երբ այն դարձավ Արգենտինայի ֆուտբոլի լիգա։ Վերջերս ստեղծված պրոֆեսիոնալ առաջնության առաջին խաղաշրջանը մեկնարկեց 1931 թվականի մայիսի 31-ին։

Չնայած այն հանգամանքին, որ ֆուտբոլը պրոֆեսիոնալ մարզաձև դարձավ Արգենտինայում, որոշ ակումբներ մնացին սիրողական և այսպիսով հիմնվեց նոր լիգա՝ *Asociación de Football Amateur y Profesionales*, որը զուգահեռ մրցաշրջան կազմակերպեց մինչև 1934 թվականը մինչև վերջինս 1934 թվականի նոյեմբերի 3-ին միացավ LAF-ի հետ՝ կազմելով *Asociación del Football Argentino*-ն, որն էլ գործում է մինչ օրս։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Պաշտոնական կայք
* Արգենտինան ՖԻՖԱ-ի կայքում 

Կատեգորիա:1893 հիմնադրումներ Արգենտինայում
Կատեգորիա:Արգենտինա
Պորտուգալիայի ֆուտբոլի ֆեդերացիա

**Պորտուգալիայի ֆուտբոլի ֆեդերացիա** () — պորտուգալական ֆուտբոլային պետական մարմին։ Շտաբը գտնվում է Լիսաբոն քաղաքում։ Ֆեդերացիան կազմակերպում է երկրի հիմնական կանանց և տղամարդկանց ֆուտբոլային մրցաշարերը, ինչպես նաև համակարգում է տղամարկանց, կանանց և երիտասարդական հավաքականներին։ Այն հիմնադրվել է 1914 թվականին։

## Արտաքին հղումներ
* Պաշտոնական կայք  

Կատեգորիա:ՈՒԵՖԱ անդամ միություններ
Կատեգորիա:1914 հիմնադրումներ Պորտուգալիայում
ՈՒԵՖԱ Չեմպիոնների Լիգա 2002-2003

**Չեմպիոնների Լիգա 2002-2003** մրցաշրջանը Չեմպիոնների Լիգայի պատմության մեջ 48-րդն էր։ Եզրափակիչն անց է կացվել Օլդ Տրաֆֆորդ մարզադաշտում, Մանչեսթեր, Անգլիա։ Եզրափակչում խաղում էին Միլանն ու Յուվենտուսը։

Կատեգորիա:ՈՒԵՖԱ Չեմպիոնների Լիգայի մրցաշրջաններ
Կատեգորիա:2002 ֆուտբոլում
Կատեգորիա:2003 ֆուտբոլում
Մանակերտ

**Մանակերտ**, բերդ Մեծ Հայքի Վասպուրական նահանգի Ռշտունիք գավառում, Վանա լճի հարավային ափի հրվանդանի վրա, Աղթամար կղզու դիմաց, ապառաժուտ բարձր ժայռի գագաթին։ Ուսումնասիրողների կարծիքով Մանակերտը իր անունով կառուցել է Ուրարտուի Մենուա թագավորը մ.թ.ա. 810-786։ Մանակերտի անունը երբեմն շփոթվել է Մանազկերտի հետ, և ըստ այդմ Ռշտունյաց գավառը հիշատակվել «Գավառ Մանազկերտոյ» ձևով։ Ըստ ավանդական վկայության, Հայոց Հարավային զորաթևի հրամանատար Մանաճիհր Ռշտունի իշխանը, ձերբակալելով քրիստոնեական քարոզիչներ Հակոբ Մծբնացի եպիսկոպոսին ու նրա կողմնակիցներին, նրանց Մանակերտի բերդապարսպից նետել է Վանա լիճը։ Նահատակների նշխարները Արծրունյաց իշխանները ամփոփել են մոտակա Պարծիս գյուղում և այնտեղ հիմնել վանք։ Բերդի ստորոտին էր գտնվում Քարադաշտ գյուղը։

Կատեգորիա:Հայկական բերդեր և ամրոցներ (Թուրքիա)
Մանազկերտի դաշտ

**Մանազկերտի դաշտ**, միջլեռնային գոգահովիտ Հայկական լեռնաշխարհում, Արածանի գետի վերին հոսանքի ավազանում։ Հիմնականում համընկնում է Մեծ Հայքի Տուրուբերան նահանգի Դալար, Ապահունիք, Հարք գավառների տարածքին։ Երկարությունը մոտ 125 կմ է, լայնությունը՝ 60 կմ, բարձրությունը՝ 1500-1700 մ։ Թասանման իջվածք է՝ տափարակ հատակով։ Ռելիեֆի միօրինակությունը խախտում են Բիլեջան, Բադնոց, Կորևան հրաբխային սարերը։ Կազմված է երրորդական հասակի կրաքարային և մերգելային հաստույթներից, ետպլիոցենյան լճային նստվածքային հորիզոնական շերտերից և ալյուվիալ բերվածքներից։ Կլիման չափավոր ցամաքային։ Հունվարի միջին ջերմաստիճանը -5-ից մինչև 6 է, հուլիսինը՝ 18-20, տարեկան տեղումները՝ 400-500մմ։ Գլխավոր գետը Արածանին է։ Բնորոշ է տափաստանային լանդշաֆտը՝ սևահողային, մուգ շագանակագույն և կարբոնատներով հարուստ կմախքային հողերով, տարախոտային բուսածածկութով։ Գետահովիտներում և նախալեռնային ձորակներում հանդիպում են նոսր անտառներ՝ կաղնու, գիհու, սոճու պուրակներով, մասրենու, սզնու, ցաքիի մացառուտներով։ Բնակիչները զբաղվում էին հողագործությամբ և անասնապահությամբ։

Կատեգորիա:Մուշի մարզի հարթավայրեր
ՈՒԵՖԱ Չեմպիոնների Լիգա 2003-2004

**Չեմպիոնների Լիգա 2003-2004** մրցաշրջանը Չեմպիոնների Լիգայի պատմության մեջ 49-րդն էր։ Եզրափակիչն անց է կացվել Ֆելտինս-Արենա մարզադաշտում, Գելզենկիրհեն, Գերմանիա։ Եզրափակչում խաղում էին Պորտոն և Մոնակոն։

Կատեգորիա:ՈՒԵՖԱ Չեմպիոնների Լիգայի մրցաշրջաններ
Կատեգորիա:2003 ֆուտբոլում
Կատեգորիա:2004 ֆուտբոլում
Les Anciens d'AEGEE-Europe

**Les Anciens d'Association des Etats Généraux des Etudiants de l'Europe**-ը (կրճատ՝ Ավագանի (Les Anciens)) AEGEE-ի շրջանավարտների ասոցիացիան է։ Ավագանին նախատեսված է AEGEE շրջանավարտների և AEGEE-ի ներկայիս անդամների ակտիվ սերնդի միջև կապը պահպանելու համար։ Այն կազմակերպում է տարվա մեջ մի քանի հանդիպումներ (ժողովներ), տեղեկացնում է AEGEE-ում ընթացիկ զարգացումների մասին և քննարկում է եվրոպական, մասնագիտական և մասնավոր հարցեր։ Ավագանին AEGEE-ի շարունակությունը չէ։ AEGEE-ն կենտորնացած է տեղական միջոցառումների, կոնֆերանսների, ամառային կուրսերի (դասընթացների), միջազգային ծրագրերի՝ կապված եվրոպական ինտեգրման հարցերի հետ, կազմակերպմամբ։ Մինչդեռ Ավագանին չունի թեմատիկ մոտեցում։

Քանի որ դժվար է յուրաքանչյուր անհատի համար պահպանել կապը մյուս շրջանավարտների հետ, այդ իսկ պատճառով Ավագանին կենտրոնական բազան պահպանում է անդամների ցանկի հետ միասին։ Շրջանավարտների ասոցիացիաի անդամ դառնալու կանոնները խիստ են, որը և հանգեցնում է համեմատաբար փոքր քանակությամբ անդամների թվի, մինչդեռ AEGEE-ի անդամների թիվը պաշտոնապես հաշվարկված է 15.000, իսկ ավագանու անդամների թիվն ընդամենը 530 էր 2010 թվականի հունիսին, որն ամեն տարի աճում է 10-15 տոկոսով։ Անդամ դառնալու համար անձը պետք է ակտիվորեն ներգրավված լինի ասոցիացիայի եվրոպական մակարդակի մեջ, օրինակ Եվրոպական խորհրդի անդամ լինի կամ միջազգային ծրագրերի կազմակերպիչ։ Անդամներից շատերն աշխատում են այնպես, ինչպես ձեռնարկատերերն իրենց հիմնադրած ընկերություններում՝ ներգրավված լինելով ազգային քաղաքականության մեջ, կամ աշխատում են այնպիսի կառույցներում, ինչպիսիք են՝ ՄԱԿ-ը, ԵԱՀԿ-ն և Եվրահանձնաժողովը։

Ավագանին նաև հանդես է գալիս որպես փորձի աղբյուր AEGEE-ի յուրաքանչյուր ակտիվ անդամի ընթացիկ սերնդի համար։ Եթե խորհրդի կարիք է լինում, սովորաբար գտնվում է մեկը, ով առնչվել է նմանատիպ խնդրի հետ։ Առանձին շրջանավարտներ մշտապես աջակցում են ակտիվ կազմակերպություններին գործարար ոլորտներում կամ միջազգային կառույցներում իրենց կապերով։ Ավագանու անդամները AEGEE-Եվրոպային աջակցում են ոչ միայն խորհրդներով, այլ նաև ֆինանսապես։ “Շարունակելի հիմնադրամ”-ը (Continuity Fund) ստեղծվել է 1997 թվականին։ Այն աջակցում է AEGEE-Եվրոպայի՝ Բրյուսելում հիմնված գլխավոր գրասենյակում կամավոր սկզբունքով աշխատողներին։

Ավագանի.
* Հիմնադրվել է 1990 թվականին Փարիզում Յոհանես Հեիսթերի կողմից, EGEE-ի VI հանդիպման ժամանակ։
* Ավագանու խորհուրդը բաղկացած է համակարգողից, գլխավոր քարտուղարից, գանձապահից, գործունեության համակարգողից և ՏՏ խորհրդի անդամից։ Նրանք ընտրվում են երկու տարին մեկ։
* Հնարավոր չէ դիմել անդամության համար։ AEGEE նախկին անդամները, ովքեր ակտիվ են եղել եվրոպական մակարդակում, հրավիրվում են դառնալու անդամ այն բանից հետո, երբ նրանք առաջարկվում են անդամության գլխավոր քարտուղարին Ավագանու երկու անդամների կողմից։
* Մեկ գլխավոր ժողով և մոտ հինգ այլ միջոցառումներ են անցկացվում ամեն տարի։ Գլխավոր ժողովը սովորաբար ունենում է պաշտոնական (ներկայացում, անդամների կողմից Եվրոպայի կամ աշխատանաքային փորձի մասին դասախսություն) և ոչ պաշտոնական հատված (ինչպիսիք են տեսարժան վայրերը)։ Վերջին հանդիպումը տեղի է ունեցել Հյուսիսային Կիպրոսում 2011 թվականի մայիսին։

## Արտաքին հղումներ
* Anciens.org Ավագանի
* Ավագանու ֆորում 
* AEGEE.org AEGEE-Եվրոպա

Կատեգորիա:Միջազգային կազմակերպություններ
Բեթղեհեմի Սուրբ Աստվածածին եկեղեցի

**Բեթղեհեմի Սուրբ Աստուածածին Եկեղեցի** (), (հայտնի է որպես *Բեթղեհեմի վերին եկեղեցի)*, հայկական առաքելական եկեղեցի Վրաստանի մայրաքաղաք Թբիլիսիիում։ Այժմ վրացականացվել է և գտնվում է Վրաց ուղղափառ եկեղեցու ենթակայության ներքո։

## Պատկերասրահ

Image:Old Tbilisi -- Armenian Quarter.jpg|Տեսարան։ Եկեղեցին և երկու ուրիշ հայկական եկեղեցիներ հին Թբիլիսիում: Սուրբ Ստեփանոս (աջից) և Սուրբ Գևորգ (կենտրոնից ձախ)։
Image:Tbilisi, Georgia 1 (M).jpg|Հայկական թաղամասի ուրիշ տեսարան Սուրբ Բեթղեհեմ եկեղեցու հետ (կենտրոնից վերև)։
File:Tbilisi, Bethlehem Quarter.jpg|Սուրբ Բեթղեհեմ եկեղեցին Թբիլիսիում


## Տես նաև
* Բեթղեհեմի ներքին եկեղեցի

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Հայկական առաքելական վրացականացված վանքեր և եկեղեցիներ
ա
Կատեգորիա:Հին Թբիլիսի
Կատեգորիա:Թբիլիսիի հայկական վանքեր և եկեղեցիներ
Կատեգորիա:Եկեղեցիներ այբբենական կարգով
Թալահասի

**Թալահասի** (), քաղաք ԱՄՆ-ում, Ֆլորիդա նահանգի մայրաքաղաքը և ամենախոշոր բնակավայրը։

Բնակչությունը 2010 թվականի տվյալներով կազմում է 181.377&nbsp;մարդ։

## Արվեստ և մշակույթ
### Թանգարաններ
Թալահասին հայտնի է իր թանգարաններով։ Դրանք են Ֆլորիդայի պետական համալսարանի կերպարվեստի թանգարանը, Թալահասիի թանգարանը, Գուդվորդ թանգարանը, Ֆլորիդայի պատմության թանգարանը, Թալահասիի ավտոմոբիլային թանգարանը։
### Փառատոններ
* Դաունթաուն գեթդաուն 
* Առաջին ուրբաթի փառատոններ Ռեյլռոդ հերապարակում
* Հռոմեական ուտելիքի փառատոն 
* Սպրինգթայմ Թալահասի
* Թալահասիի գինու և ուտելիքի փառատոն
* Ձմռան փառատոն

## Քույր քաղաքներ
*  Կրասնոդար (), Ռուսաստան
*  Կոնոնգո (), Գանա
*  Ռամատ ՀաՇառոն (), Իսրայել
*  Սլայգո (), Իռլանդիա

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:1824 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր
Կատեգորիա:ԱՄՆ-ի բնակավայրեր
Կատեգորիա:ԱՄՆ-ի համալսարանական քաղաքներ
Կատեգորիա:Ֆլորիդայի քաղաքներ
Մարին Լը Պեն

**Մարին Լը Պեն** (, ), ֆրանսիացի քաղաքական գործիչ։

Ժան-Մարի Լը Պենի դուստրն է։

## Աշխատանքային և քաղաքական գործունեությունը
Մարին Լը Պենը փաստաբան է աշխատել 1992 թվականից մինչև 1998 թվականը։ Եվրոպական Խորհրդարանի անդամ է 2004 թվականից ի վեր, 2011 թ. հունվարի 16-ից Ֆրանսիայի Ազգային ճակատի նախագահն է։

Մարին Լը Պենը առաջադրվել է 2012 թվականին Ֆրանսիայի նախագահական ընտրություններին։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
*  Եվրոպական Խորհրդարան
*  Մարին Լը Պեն 

Կատեգորիա:Փարիզի համալսարանի շրջանավարտներ
Կատեգորիա:Ֆրանսիայի կին քաղաքական գործիչներ
Կատեգորիա:Ֆրանսիայի քաղաքական գործիչներ
Կատեգորիա:Ֆրանսիացի հակակոմունիստներ
Կատեգորիա:Ֆրանսիացի փաստաբաններ
Կատեգորիա:Ֆրանսիացի ֆեմինիստներ
Կատեգորիա:Ֆրանսիացի իրավաբաններ
Կատեգորիա:Ֆրանսիացի հասարակական գործիչներ
Կատեգորիա:Կուսակցությունների առաջնորդներ
Ջորջ Ավագյան

**Ջորջ (Գևորգ) Ավագյան** (), ամերիկահայ պրոդյուսեր, ջազի նշանավոր դեմքերից։

## Կենսագրություն
Ջորջ Ավագյանը ծնվել է 1919 թվականին, ՌԴ Արմավիրի մարզում։ 1923 թվականին տեղափոխվել է ԱՄՆ։ 1941 թվականին ավարտել է Եյլի համալսարանը։ Եղել է Դեյվ Բրուբեքի, Լուի Արմսթրոնգի, Մայլս Դևիսի և շատ այլոց պրոդյուսերը։ 1951-1958 թթ. եղել է «Ուորեն Բրադրզ» կինոընկերության երաժշտական ձայնագրումների բաժնի վարիչն ու տնօրենը։ Ձայնագրման ասպարեզում կատարել է մի շարք նորարարություններ։ Թողարկել է աշխարհում առաջին LP ձայնապնակները և Live ձայնագրությունը (Բեննի Գուդմեն)։ Կոլումբիայի համալսարանում վարել է ջազի պատմության դասընթացներ։ Արժանացել է Գրեմմի մրցանակի։ Columbia Records-ում ձայնագրել է Արմսթրոնգի, Բեննի Գուդմենի, Բիլլ Հեյլիի լավագույն ալբոմները։ 1939 թվականին Չիկագոյում թողարկել է իր ջազային մեղեդիների ձայնապնակը, իսկ Նյու Յորքում հիմնել և նախագահել է «Ավագյան Քո» ընկերությունը, որը մասնաճյուղեր ունի Փարիզում, Բրյուսելում և Թեհրանում։ Մասնակցել է «Գիշերային աղջիկներ», «Ստրավինսկի», «Ամառային օրվա ջազ» և այլ շարժանկարների։ 1957 թվականին դարձել է ԱՄՆ-ի ձայնագրման արվեստի ազգային ակադեմիայի նախագահության անդամ։ Համարվել է ամերիկյան ջազի մեծագույն հեղինակություններից։ 1961 թվականին արժանացել է «Գրեմմի» մրցանակի՝ «Լավագույն ալբոմ» անվանակարգում։ 1962 թվականին կազմակերպել է Բենի Գուդմանի համերգային շրջագայությունները ԽՍՀՄ-ում։ 1998 թվականին այցելել է Հայաստան և մասնակցել է Երևանի առաջին միջազգային ջազ փառատոնին։
մինի|Ավագյանը 2007 թվականին

## Պարգևներ
*2011 ASCAP ջազի հուշապատում՝ որպես ջազի կենդանի լեգենդ
*2010 National Endowments for the Arts AB Spellman Jazz Advocacy Award (ամենաբարձր ազգային կոչումը ջազի համար որպես պրոդյուսեր) 
*2008 Արվեստի և գրականության մրցանակ Ֆրանսիայի կողմից 
*2006 Django d’Or ջազի մրցանակ
* 2000 Down Beat ամսագրի կողմից մրցանակ
*1990 Լենինի շքանշան
*1984 Մալթայի ասպետների կողմից «Ասպետություն» կոչում
*1961«Գրեմմի» մրցանակ

## Ընտանիք
*Կրտսեր եղբայրը` Արամ Ավագյանը (1926–1987) լուսանկարիչ, կինոարդյունաբերող
*Կինը՝ ջութակահարուհի Անահիտ Աճեմյան

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Article about Avakian 
* Interview with Avakian in 5 parts

Կատեգորիա:«Գրեմմի» մրցանակի դափնեկիրներ
Կատեգորիա:Ամերիկահայ երաժշտագետներ
Կատեգորիա:Ամերիկահայ պրոդյուսերներ
Կատեգորիա:Ամերիկահայ ջազմեններ
Կատեգորիա:Երաժիշտներ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Լենինի շքանշանի ասպետներ
Մարդաղի

**Մարդաղի**, գավառ Մեծ Հայքի Տուրուբերան նահանգի կազմում, Երասխ գետի ակունքների շրջանում։

## Աշխարհագրություն
Արևմուտքից Մեղեդուխի լեռնաշղթայով բաժանվում էր Բարձր Հայք նահանգի Կարին գավառից, արևելքից սահմանակցում էր Տուրուբերանի Դասնավորք, Տվարածատափ և Դալառ գավառներին, հարավից ձգվում մինչև Սերմանց լեռները։

## Պատմություն
Միջին դարերում Մարդաղը իր կենտրոնական բերդի անունով կոչվել է նաև Սևուկ բերդակ։ Տարածքով մոտավորապես համապատասխանում է հետագայի Էրզրումի վիլաեթի Թեքմանի շրջանին։ Լեռնային է, կլիման՝ ցուրտ, տարեկան տեղումների քանակը 800-900 մմ։ Հայտնի է սառնորակ աղբյուրներով, փարթամ արոտավայրերով ու խոտհարքներով։
Մարդաղիի մասին պատմական տեղեկությունները սակավ են։ Ենթադրվում է, որ գավառանունն առաջացել է «մարդ» (ցեղանուն) և «աղխ» (տոհմ) բառերից։ Հայկական առաջին Աշխարհացույցում Մարդաղին հիշատակվում է որպես սալակ և ձիղկ հանքանյութերով, ինչպես նաև սև և սպիտակ նավթով հարուստ գավառ։ Մարդաղին եղել է առաջին եպիսկոպոսական թեմ։

## Տես նաև
* Տուրուբերան
* Մեծ Հայքի վարչական բաժանում

## Գրականություն
* Թ.Խ. Հակոբյան (1981). Հայաստանի պատմական աշխարհագրություն. Երևան։ «Միտք»։

## Արտաքին հղումներ
* Մեծ Հայքի վարչական բաժանումը 

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Տուրուբերանի գավառներ
Մեծնունիք

**Մեծնունիք**, գավառ Մեծ Հայքի Վասպուրական նահանգի կազմում, Մարմետ գետի միջին ավազանում։

## Պատմություն
Միջին դարերում մտել է Վասպուրականի Արծրունյաց իշխանության ( 908 թ.-ից՝ թագավորություն) կազմի մեջ։ 902 թ.-ին Վասպուրականը Գագիկ և Գուրգեն Արծրունիների միջև բաժանելիս՝ Մեծնունիքը մտել է առաջինի տիրույթների մեջ։ 1021 թ. Վասպուրական թագավորության անկումից հետո՝ Մեծնունիքը ենթարկվել է սելջուկ-թուրքական, մոնղոլ-թաթարական և թուրքմենական ցեղերի գերիշխանությանը։ 1502 թ.-ից մտել է Սեֆյան Իրանի կազմի մեջ։

## Տես նաև
* Վասպուրական
* Մեծ Հայքի վարչական բաժանում

## Գրականություն
* Թ.Խ. Հակոբյան (1981). Հայաստանի պատմական աշխարհագրություն. Երևան։ «Միտք»։

## Արտաքին հղումներ
* Մեծ Հայքի վարչական բաժանումը 

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Վասպուրականի գավառներ
Մարդաստան

**Մարդաստան**, գավառ Մեծ Հայքի Վասպուրական նահանգում։ Տեղադրվում է Մակու քաղաքից արևմուտք, Կոտուրի լեռների արևելյան ստորոտներում։ Ըստ երևույթին գավառը Մարդաստան է կոչվել այնտեղ բնակված Մարդ ցեղի անունով։ Մինչև Vդ. մտել է Մարդպետունիների տոհմի տիրույթների մեջ, ապա անցել է Արծրունիներին՝ պահպանելով նաև Մարդպետական անունը։ IX դարից Մարդաստանը հիշվում է որպես Արծրունիների երկրորդական տոհմաճյուղերից մեկի (Ապուպելճի և իր շառավիղների) կալված։ Նույն դարի վերջից Մարդաստանի Համբույրազան ավանը դարձել է եպիսկոպոսյան կենտրոն։ X դ. սկզբին այստեղ ճակատամարտ է տեղի ունեցել Վասպուրականի և Ատրպատականի զորքերի միջև։ 902 թվականին Վասպուրականը Գագիկ և Գուրգեն Արծրունիների միջև բաժանելիս՝ գավառը մտել է Գագիկի տիրույթների մեջ։ 1021 թ. Վասպուրական թագավորության անկումից հետո՝ Մարդաստանը ենթարկվել է սելջուկ-թուրքական, մոնղոլ-թաթարական և թուրքմենական ցեղերի ասպատակությունների թատերաբեմ։ 1502 թվականից մտել է Սեֆյան Իրանի կազմի մեջ։

Կատեգորիա:Վասպուրականի գավառներ
Կոնֆուցիոս (ֆիլմ)

**«Կոնֆուցիոս»** (), կենսագրական ֆիլմ Կոնֆուցիոսի մասին՝ Չոու Յան Ֆատի գլխավոր դերակատարմամբ։ Ֆիլմը վարձույթի է դուրս եկել 2010 թվականի հունվարի 28-ին։

Ֆիլմի նկարահանումն սկսվել է 2009 թվականի մարտին Հեբեյ նահանգում և Չժէցզյանում գտնվող «Հենգդիան Համաշխարհային ստուդիայում»։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* «Կոնֆիուցիոս» Internet Movie Database կայքում
* «Կոնֆիուցիոս» ֆիլմի պաշտոնական կայքը 

Կատեգորիա:2010 դրամա ֆիլմեր
Կատեգորիա:2010 ֆիլմեր
Կատեգորիա:2010-ականների կենսագրական դրամա ֆիլմեր
Կատեգորիա:Կենսագրական ֆիլմեր
Կատեգորիա:Մանդարին լեզվով ֆիլմեր
Կատեգորիա:Չինական ֆիլմեր
Կատեգորիա:Ֆիլմեր, որոնց գործողությունները տեղի են ունենում մ.թ.ա. 5-րդ դարում
Կատեգորիա:Ֆիլմեր, որոնց գործողությունները տեղի են ունենում մ.թ.ա. 6-րդ դարում
Խաղարկային կինո

**Խաղարկային կինո** (), կինոարվեստի տեսակ, որի հիմքում կա սցենարում իրականացված և ռեժիսորի կողմից մեկնաբանվող սյուժե, որը ստեղծվում է դերասանական խաղի, օպերատորական և այլ արվեստների օգնությամբ։ Խաղային կինոն հակադրվում է ոչ-խաղային կինոյին, որը ընդգրկում է վավերագրական ու գիտա-ժողովրդական կինոները և մուլտիպլիկացիան։ Առանձին ֆիլմերում հնարավոր է դերասանների խաղի և վավերագրականության խառնուրդը (գեղարվեստա-վավերագրական կինո)։ Նաև հնարավոր է դերասանների խաղով մուլտֆիլմների ստեղծումը (օրինակ՝ «Նոր Գուլիվերը») կամ դերասանների մասնակցումը գիտա-ժողովրդական ֆիլմերին։

## Տես նաև
* Ոչ-խաղային կինո
* Կինոյի ժանրեր
* Գեղարվեստական ֆիլմ

Կատեգորիա:Կինեմատոգրաֆիա
Մոսկվայի օղակաձև ավտոմոբիլային ճանապարհ

**Մոսկվայի օղակաձև ավտոմոբիլային ճանապարհ**, **ՄՕԱՃ** (), օղակաձև ավտոմայրուղի Մոսկվայում, որն անցնում է քաղաքի վարչական սահմանով։

Ի սկզբանե Մոսկվայի շուրջ օղակաձև ճանապարհը կառուցված է եղել 1940-ական թվականներին, 1950-60-ական թվականներին վերակառուցվել է, իսկ 1990-ական թվականներին կրկնակի վերակառուցված է եղել։ 2011 թվականին քաղաքի իշխանությունները հայտարարել են ավտոմայրուղու կրկնակի վերականգման աշխատանքների մասին։ Նախատեսված է վերակառուցել տրանսպորտային հանգույցները, կառուցել ՄՕԱՃ-ի կրկնորդ ճանապարհներ։

## Տես նաև
* Օղակաձև ավտոմոբիլային ճանապարհ

## Արտաքին հղումներ
* ՄՕԱՃ-ը այսօր՝ վերականգումից առաջ և հետո МКАД // roads.ru 
* ՄՕԱՃ-ը Գուգլ Քարտեզներում
* ՄՕԱԿ-ի ինտերակտիվ համայնապատկերը ուղղաթիռից

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Մոսկվայի փողոցներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի տարածաշրջանային նշանակության ճանապարհներ
Կատեգորիա:Օղակաձև ավտոճանապարհներ
Տրինիդադ և Տոբագոյի վարչական բաժանում

**[[Տրինիդադ և Տոբագո]]ն** վարչական հարաբերություններում բաժանված է 5 մունիցիպալիտետների, 9 կոմսությունների և Տոբագո ինքնավար տարածքի։
[մինի|[Պորտ օֆ Սփեյն մայրաքաղաքը]]
մինի|Վարչական բաժանումը

Կատեգորիա:Տրինիդադ և Տոբագոյի վարչական բաժանում
Սենթ Քիթս և Նևիսի վարչական բաժանում

մինի|300px|աջից|Վարչական բաժանումնը
**[[Սենտ Քիթս և Նևիս]]ը** բաժանված է 14 շրջանների։ Դրանցից 9 գտնվում են Սենտ Քիթս կղզու, իսկ մնացած 5 Նեվիս կղզու վրա.

# Քրայսթ Չյորչ Նիկոլա Թաուն (Սենտ Քիթս) - 1
# Սենտ Ջեյմս Ուինթռոուդ (Նեվիս) - 5
# Սենտ Ջոն Քափիսթեր (Սենտ Քիթս) - 6
# Սենտ Ջոն Ֆիգթերի (Նեվիս) - 7
# Սենտ Ջորջ Բասթեր (Սենտ Քիթս) - 3
# Սենտ Ջորջ Ջինջերլանդ (Նեվիս) - 4
# Սենտ Մերի Կայոն (Սենտ Քիթս) - 8
# Սենտ Փիթեր Բասթեր (Սենտ Քիթս) - 11
# Սենտ Փոլ Կապիստեր (Սենտ Քիթս) - 9
# Սենտ Փոլ Չարլսթաուն (Նեվիս) - 10
# Սենտ Թոմաս Լոուլենդ (Նեվիս) - 12
# Սենտ Թոմաս Միդլ Այլենդ (Սենտ Քիթս) - 13
# Սենտ Էն Սենդի Փոյնթ (Սենտ Քիթս) - 2
# Տրինիտի Պալմետո Փոյնթ (Սենտ Քիթս) - 14

Կատեգորիա:Սենտ Քիթս և Նևիսի վարչական բաժանում
Կատեգորիա:Հյուսիսային Ամերիկայի երկրների վարչական բաժանում
Սենտ Վինսենթ և Գրենադինների վարչական բաժանում

աջից|200px|մինի|Սենտ Վինսենթ և Գրենադինների շրջանները
Սենտ Վինսենթ և Գրենադինների վարչական միավորը դա շրջանն է ()։ Երկրի տարածքը բաժանված է 6 շրջանների, որոնցից 5-ը գտնվում են Սենտ Վինսենթ կղզու, իսկ 6-րդը Գրենադիններ կղզեխմբի վրա։

## Տես նաև
* ISO 3166-2:VC

## Արտաքին հղումներ
* Սենթ Վինսենթ և Գրենադինների շրջանները Statoids.com կայքում,

Կատեգորիա:Սենտ Վինսենթ և Գրենադինների վարչական բաժանում
Կատեգորիա:Առաջին աստիճանի վարչական միավորներ
Սենտ Լյուսիայի վարչական բաժանում

աջից|250px
Վարչական առումով Սենտ Լյուսիան բաժանված է 11 համայնքների ()։ Յուրաքանչյուրում կան տեղական ինքնակառավարման մարմիններ՝ քաղաքային և գյուղական խորհուրդներ և կառավարում։
Համայնքները՝
# Անս Լավուա
# Կանարիս
# Կաստրի
# Շուազել
# Դենների
# Ֆորեսթ
# Գրոս Այլեթ
# Լաբորի
# Միկուդ
# Սուֆրիեր
# Վիե Ֆոր

## Ընդհանուր տեղեկություններ

## Արտաքին հղումներ
* Սենտ Լյուսիայի կառավարությունը 
* City Population: Սենտ Լյուսիայի շրջաններ 
* Statoids:Սենտ Լյուսիայի շրջաններ 

Կատեգորիա:Սենտ Լյուսիայի վարչական բաժանում
Կատեգորիա:Առաջին աստիճանի վարչական միավորներ
Սալվադորի վարչական բաժանում

աջից|Սալվադորի վարչական բաժանումը
Սալվադորը բաժանված է 14 դեպարտամենտների.

# Աուչապան (Աուչապան)
# Կաբանաս (Սենսունտեպեկե)
# Չալատենանգո (Չալատենանգո)
# Կուսկատլան (Կոխուտեպեկե)
# Լա Լիբերտրադ (Սանտա Տեկլա)
# Լա Պաս (Սակատեկոլուկա)
# Լա Ունիոն (Լա Ունիոն)
# Մորասան (Սան Ֆրանցիսկո Գոտերա)
# Սան Միգել (Սան Միգել)
# Սան Սալվադոր (Սան Սալվադոր)
# Սան Վիսենտե (Սան Վիսենտե)
# Սանտա Անա (Սանտա Անա)
# Սոնսոնատե (Սոնսոնատե)
# Ուսուլութգան (Ուսուլութգան)

Կատեգորիա:Սալվադորի վարչական բաժանում
Կատեգորիա:Հյուսիսային Ամերիկայի երկրների վարչական բաժանում
Գյուստավ Դորե

**Պոլ Գյուտավ Դորե** (, ), ֆրանսիացի փորագրիչ, նկարազարդող և նկարիչ։ Առավել հայտնի է Աստվածաշնչի, Դանթեի «Աստվածային կատակերգության» և այլ դասական ստեղծագործությունների իր նկարազարդումներով։

## Պատկերասրահ

Պատկեր:Paul Gustave Dore Andromeda.jpg| Անդրոմեդա
Պատկեր:Little Red Riding Hood (136547615).jpg| «Կարմիր գլխարկ»-ի նկարազարդումներից
Պատկեր:Munchausen by Gustave Dore (31030896).jpg|Բարոն Մյունխհաուզեն
Պատկեր:Inferno Canto 6 lines 49-52.jpg| «Աստվածային կատակերգության» նկարազարդումներից
Պատկեր:Paradise Lost 1.jpg| Միլտոնի «Կորուսյալ դրախտ» պոեմի նկարազարդումներից
Պատկեր:Gustave Doré - The Holy Bible - Plate I, The Deluge.jpg|համաշխարհային ջրհեղեղի նկարազարդումներից
Պատկեր:Gustave Doré - Dante Alighieri - Inferno - Plate 9 (Canto III - Charon).jpg|«Աստվածային կատակերգության» նկարազարդումներից («Դժոխք»).
Պատկեր:Poucet10.jpg|Մատնաչափիկ տղան
Պատկեր:Little Red Riding Hood (136547330).jpg| Կարմիր գլխարկ
Պատկեր:Dore enigma.jpg|Էնիգմա
Պատկեր:Gustave Doré - Dante Alighieri - Inferno - Plate 22 (Canto VII - Hoarders and Wasters).jpg|«Աստվածային կատակերգության» նկարազարդումներից
Պատկեր:Pantagruel01.jpg|Գարգանտյուա և Պանտագրյուել


## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:19-րդ դարի ֆրանսիացի նկարիչներ
Կատեգորիա:Պեր Լաշեզ գերեզմանատանը թաղվածներ
Կատեգորիա:Ֆրանսիացի նկարիչներ
Կատեգորիա:Ֆրանսիացի փորագրիչներ
12 (ֆիլմ)

**12** (), 2007 թվականին ռեժիսոր Նիկիտա Միխալկովի նկարահանած ֆիլմը, որը ամերիկյան «12 զայրացած տղամարդ» () ֆիլմի ռիմեյքն է։

Ֆիլմն արժանացել է Վենետիկյան կինոփառատոնի հատուկ մրցանակի և առաջադրվել է «Օսկարի»։

## Սյուժե
Երդվյալ ատենակալների դատարանը քննում է 18-ամյա չեչեն մի երիտասարդի գործ, ով մեղադրվում է իր խորթ հոր սպանության մեջ։ Նրա հայրը ռուսական բանակի սպա էր, ով կռվել էր Չեչնիայում։ Ատենակալները, որոնք հավաքվել էին տեղական դպրոցի սպորտդահլիճում, սկզբում գործին վերաբերվում էին ձևական և անտարբեր. թվում է, թե ամեն ինչ պարզ է։

## Դերակատարներ
* Սերգեյ Մակովեցկի - *1-ին ատենակալ*, գիտնական-ֆիզիկոս։
* Նիկիտա Միխալկով - *2-րդ ատենակալ*, նկարիչ։
* Սերգեյ Գարմաշ - *3-րդ ատենակալ*, տաքսիստ։
* Վալենտին Գաֆտ - *4-րդ ատենակալ*, ծեր հրեա։
* Ալեքսեյ Պետրենկո - *5-րդ ատենակալ*, աշխատանքի վետերան։
* Յուրի Ստայանով - *6-րդ ատենակալ*, հեռուստաընկերության տնօրեն։
* Սերգեյ Գազարով - *7-րդ ատենակալ*, հայ խիրուրգ Վրաստանից։
* Օլեգ Եֆրեմով - *8-րդ ատենակալ*, դերասան։
* Ալեքսեյ Գորբունով - *9-րդ ատենակալ*, գերեզմանոցի տնօրեն։
* Սերգեյ Արցիբաշև - *10-րդ ատենակալ*, իրավապաշտպան։
* Վիկտոր Վերշբիցկի - *11-րդ ատենակալ*, ծառայող։
* Ռոման Մադյանով - *12-րդ ատենակալ*, դասախոս, դեկան։

## Մրցանակներ
Օսկար (2007)
* Լավագույն օտարերկրյա ֆիլմ (նոմինացիա)
* Վենետիկյան կինոփառատոն (2007)
* Հատուկ առյուծ (*Leone Speciale*), Նիկիտա Միխալկով

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ

Կատեգորիա:2000-ականների ռուսերեն ֆիլմեր
Կատեգորիա:2007 ֆիլմեր
Կատեգորիա:MGM ֆիլմեր
Կատեգորիա:Ամերիկյան ռիմեյք ֆիլմեր
Կատեգորիա:Նիկիտա Միխալկովի ֆիլմեր
Կատեգորիա:Ռիմեյք ֆիլմեր
Կատեգորիա:Ռուսական դրամա ֆիլմեր
Կատեգորիա:Ռուսական թրիլեր ֆիլմեր
Կատեգորիա:Ռուսական ֆիլմեր
Կատեգորիա:Ֆիլմեր, որոնց գործողությունները տեղի են ունենում Ռուսաստանում
Հանրային հեռարձակողի խորհուրդ

**Հանրային հեռարձակողի խորհուրդ** (նախկինում՝ Հանրային հեռուստառադիոընկերության խորհուրդ), «Հայաստանի հանրային հեռուստաընկերություն», «Հայաստանի հանրային ռադիոընկերություն» և «Հոգևոր-մշակութային հանրային հեռուստաընկերություն» փակ բաժնետիրական ընկերությունների կառավարումն ապահովող և հսկողություն իրականացնող մարմին։

Ըստ «Տեսալսողական մեդիայի մասին» Հայաստանի օրենքի՝ Խորհուրդը բաղկացած է յոթ անդամից, որոնց թվում են Խորհրդի նախագահը և Խորհրդի վեց անդամները։ Նրանք նշանակվում են մրցութային կարգով վարչապետի կողմից՝ վեց տարի ժամկետով։ Խորհուրդն իր գործունեությունը կազմակերպում է աշխատակազմի միջոցով, որը «Հանրային հեռարձակողի խորհրդի աշխատակազմ» պետական հիմնարկն է։

Խորհուրդն իր գործունեության, ընդունած որոշումների և ծրագրերի մասին պարբերաբար տեղեկատվություն է հրապարակում Զանգվածային լրատվության միջոցներում և խորհրդի պաշտոնական կայքում։

## Հանրային հեռուստառադիոընկերության խորհրդի կազմ
### Խորհրդի նախագահ
* Արա Շիրինյան

### Խորհրդի անդամներ
*Արփի Ոսկանյան (02.06.2023 - առ այսօր)
*Վահրամ Մարտիրոսյան (05.03.2021 - առ այսօր) 
*Վահագն Թևոսյան (05.03.2021 - առ այսօր)
*Արամ Սուքիասյան (26.04.2021 - առ այսօր)
*Վարուժան Օլքինյան (15.10.2021 - առ այսօր) 
*Վասակ Դարբինյան (15.10.2021 - առ այսօր)

### Խորհրդի նախկին անդամներ
*Արմեն Ամիրյան
*Վալերի Այդինյան (2002 լիազորությունները դադարեցվել են մահվան կապակցությամբ)
*Արթուր Գրիգորյան
**Հենրիկ Հովհաննիսյան
**Ստեփան Պողոսյան
**Ժիրայր Ավետիսյան (2011-ին լիազորությունները դադարեցվել են մահվան կապակցությամբ)
**Սարգիս Մուրադխանյան (22.06.2012-17.11.2015, լիազորությունները դադարեցվել են մահվան կապակցությամբ)
**Ստեփան Զաքարյան (2009 - 2021)
**Լևոն Գալստյան (2016-2021)
**Մերուժան Տեր-Գուլանյան (2011-2021)
**Նարա Շլեպչյան (2011 - 2023)

### Խորհրդի նախագահի տեղակալներ
*Վարդան Կոպյան 
*Վահրամ Բաղդասարյան (20.02.2009-31.05.2012) (լիազորությունները դադարեցվել են Հայաստանի Ազգային ժողովի պատգամավոր ընտրվելու կապակցությամբ)

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Հանրային հեռարձակողի խորհուրդ

Կատեգորիա:ՀՀ պետական կառավարման մարմիններ
Կատեգորիա:ՀՀ օրենքներով ստեղծված մշտապես գործող մարմիններ
Մարզիչ (ֆուտբոլ)

**Մարզիչ** (, *train* բառից - մարզել, սովորեցնել, պատրաստել), մարդ, որը մասնագիտորեն զբաղվում է ֆուտբոլիստներին մարզելով։ 
Մարզիչը իրականացնում է ուսումնա-մարզչական աշխատանք, որը ուղղված է մարզելու, սովորեցնելու և մասնագիտակն վարպետության բարելավելու, իր մարզիկների ֆունկցիոնալ պատրաստվածության բարելավմանը։
Ֆուտբոլում մարզիչը մարզում է ակումբը կամ ազգային հավաքականը։ Ակումբներում մարզիչները ենթարկվում են անձամբ ակումբի նախագահին։
Պրոֆեսիոնալ ֆուտբոլում մարզիչի ֆուկցիաների մեջ մտնում են, բայց չեն սահմանափակվում հետևյալով.
* Մեկնարկային կազմի հաստատում, ֆուտբոլիստների ընտրություն։
* Մարտավարության պլանավորում։
* Երիտասարդ ֆուտբոլիստների ձեռք բերում, մարզում։
* Ֆուտբոլիստների գնում և վաճառք տրանսֆերային պատուհանից, ներառած վարձակալությունը։
Վերը թվարկված ֆուկցիաներից որոշ մասը կարող են իրականացնել ֆուտբոլային տնօրենը կամ սպորտային տնօրենը, կամ մարզիչի օգնականները։
ՈՒԵՖԱ-ն և այլ ֆուտբոլային ասոցացիաներ կարող են սահմանել մարզիչների որակավորման տարբեր չափանիշներ։

Կատեգորիա:Ֆուտբոլ
Սան Պաուլոյի արվեստի թանգարան

**Սան Պաուլոյի արվեստի թանգարան** (), գեղարվեստի թանգարան Բրազիլիայի Սան Պաուլու քաղաքում։ Լատինական Ամերիկայի առավել հայտնի և կարևոր թանգարաններից է։ Հանդիսանում է աշխարհի ամենաշատ այցելվող թանգարաններից մեկը։ 2009 թվականին ունեցել է ավելի քան 679 019 այցելու։

Թանգարանը մասնավոր, շահույթ չհետապնդող կառույց է։ Հիմնադրվել է 1947 թվականին՝ գործարար Ասիս Շատոբրիանի և իտալացի գրող, կոլեկցիոներ Պիետրո Մարիա Բարդիի կողմից, բացվել է 1968 թվականին՝ Պաուլիստա պողոտայում։ Թանգարանն առանձնանում է բազում կարևոր նախաձեռնություններով, որոնք վերաբերվում են Բրազիլիայում թանգարանագիտությանը և կրթությանը արվեստի ոլորտում․ համարվում է նաև մշակութային առաջատար կենտրոն։

Ունի 10 000 մ² մակերես։ Թանգարանը միջազգային ճանաչում ունի Եվրոպական արվեստին վերաբերող հավաքածուի շնորհիվ, որը համարվում է ամենալավը Լատինական Ամերիկայում և ամբողջ Հարավային կիսագնդում։ Հավաքածուի մեջ մտնում են նաև Բրազիլիական արվեստի նմուշներ, կտավներ, փորագրանկարներ, փոքրիկ հավաքածու աֆրիկական և ասիական արվեստից, հնաոճ իրեր, դեկորատիվ արվեստի նմուշներ և այլն։ Հաշվվում է ավելի քան 8000 ցուցանմուշ։ Թանգարանում է տեղակայված նաև երկրի ամենամեծ արվեստի գրադարաններից մեկը։ Ամբողջ հավաքածուն ընդգրկված է Բրազիլիայի ազգային ժառանգության ցանկում։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Պաշտոնական վեբ-կայք 

Կատեգորիա:1947 հիմնադրումներ Բրազիլիայում
Կատեգորիա:1947 հիմնադրված թանգարաններ
Կատեգորիա:Բրազիլիայի թանգարաններ
Կատեգորիա:Ժամանակակից արվեստի թանգարաններ
Կատեգորիա:Սան Պաուլու
Մարդեր

**Մարդեր**, հնագույն ցեղ Իրանում և Հայաստանում։ Մարդերի մասին առաջին հիշատակությունը պահպանվել է Վիդևդատում (մ.թ.ա. VII-VIդդ.)։ Մ.թ.ա. 546-ին Աքեմենայան Կյուրոս II թագավորի բանակում մասնակցել են Սարդիսի գրավմանը։ Մ.թ.ա. Vդ. վերջին, ըստ Քսենոփոնի, մարդերը որպես վարձկան զինվորներ, Հայոց Որոտնես սատրապի բանակում դիմադրել են Հայաստանով նահանջող հունական զորքին։ Մարդերը Հայաստանում հիմնականում բնակվել են Վասպուրական նահանգում՝ Վանա լճից հարավ-արևելք, Մարդաստան գավառում։ Ենթադրվում է, որ մարդեր ցեղանունը ընկած է Մարդե բերդի, Մարդաստան և Մարդաղի գավառների անունների հիմքում։ Պարթևական թագավորությունում մարդերին հանձնարարվել է Կասպիական դռների հսկողությունը, որի համար Հրահատ Ա թագավորը (մ.թ.ա. 176-171) նրանց հատկացրել է «Կասպիական լեռան» ստորոտին գտնվող Քարակ բնակավայրը։ 

Տիգրան Բ Մեծի բանակում մ.թ.ա. 68-ին մարդերի հեծյալ նետաձիգները մարտնչել են Հայաստան ներխուժած հռոմեական նվաճողների դեմ։ Մարդերը հետագայում ձուլվել են հայ ժողովրդին՝ հավանաբար հիմնելով Մարդպետունիների նախարարությունը։
 

Կատեգորիա:Հայկական լեռնաշխարհի հնագույն երկրներ
Կատեգորիա:Հայկական ցեղեր
Կատեգորիա:Իրանական ազգեր
Սերիա A (Իտալիա)

**Սերիա A** (), պրոֆեսիոնալ ամենաբարձր Ֆուտբոլային առաջնությունն է իտալական ֆուտբոլային համակարգում։ Այս խմբում 20 ակումբներ են մասնակցում ամեն տարի։ Առաջնությունը անցնում է օգոստոսից մայիս։ Յուրաքանչյուր ակումբ անցկացնում է 38 խաղ։ ՈՒԵՖԱ-ի սահմանած վարկանիշային աղյուսակում զբաղեցնում է 4-րդ հորիզոնականը։

## Հաղթողներ

 - Տորինոն զրկվել է չեմպիոնական տիտղոսից։
 - Յուվենտուսը զրկվել է չեմպիոնական տիտղոսից։
 - Չեմպիոնական տիտղոսը հանձնվել է Ինտերին՝ զրկելով Յուվենտուսից։

### Ակումբների ելույթներ

## Ռեկորդներ
[մինի|[Պաոլո Մալդինին ամենաշատ խաղերն է անցկացրել Սերիա A-ում (647)]]

[մինի|[Սիլվիո Պիոլան ամենաշատ գոլերն է խփել Սերիա A-ում (274)]]


Մուգ տառերով նշված են այն խաղացողները, որոնք դեռևս հանդես են գալիս Սերիա A-ում։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Եվրոպայի ֆուտբոլի բարձրագույն լիգաներ
Կատեգորիա:Իտալիայի ֆուտբոլի առաջնություն
Մարդպետունիներ

**Մարդպետունիներ**, նախարարական տոհմ Արշակունյաց Հայաստանում։ Արքունիքում ժառանգաբար վարել են մարդպետության գործակալությունը։ Մարդպետունիների իրավասությանը ենթակա էին Հայոց թագավորի կանանոցի և արքունիքի վերակացությունը, արքունի ամրությունների, բերդերի, գանձերի, կալվածների, հանդերձարանի պահպանությունն ու հսկողությունը։ Հիշվում են «Հայր», «Հայր թագավորի», իրենց պաշտոնը՝ «Հայրություն» անուններով։ Համալրել են նաև արքունի պահակազորը։ Վարել են կենտրոնախույս նախարարությունների թուլացման, հնազանդեցման, արքունի կալվածների ընդարձակման քաղաքականություն, պայքարել կաթողիկոսի իշխանության, եկեղեցական աճող հողատիրության դեմ։ Սատարելով Արշակունիներին՝ Մարդպետունիները ձգտել են ընդլայնել իրենց տիրությունը և քաղաքական ազդեցությունը։ Մարդպետունիների տիրույթները հիմնականում եղել են Մարդաստան, և, ըստ երևութին, նաև Մարդաղի գավառները։ Տոհմը ունեցել է իր եպիսկոպոսը։ Նախարարությունների ներքին պառակտումները, ինչպես նաև հայ Արշակունիների անկումը պայմանավորել են Մարդպետունիների թուլացումը և նրանց վարած գործակալության վերացումը (Vդ. սկիզբ)։ Մարդպետունիները այնուհետև ենթարկվել են Արծրունիներին՝ թերևս դառնալով նրանց երկրորդական ճյուղերից մեկը։ Արծրունիները, տիրելով Մարդպետունիների կալվածները, յուրացրին նաև նրանց տիտղոսը։

## Ծագում
Ենթադրվում է, որ սերել են Մարդերի ցեղերից, որոնք որոշ գիտապատմական ուսումնասիրությունների՝ ունեն Մադայան կամ Մարական, այսինքն՝ հյուսիսարևմտաիրանական ծագում։ Մովսես Խորենացու  աշխատությունում Մարդպետունիների հայկական կամ իրանամարական ծագումը նույնպես երկընտրանքի տեղիք է տալիս, որտեղ ասվում է՝ «*ԵՎ արքունի չորս* (մարդպետական) *պահապան գունդ է  նշանակում …, բուն հին թագավորների սերունդներից, մեր նախնի Հայկից ծագած* (այսինքն՝ Հայկյան կամ Հալդյան) *…: Բայց վերջերս, Պարսից թագավորների ժամանակ, ինչպես լսում եմ ուրիշ գնդեր են կազմվել ու ոստան կոչվել* (հավանաբար՝ պարսկա-իրանական /մարական/)*, չգիտեմ, արդյոք նախկին ցեղի սպառվելու պատճառով … : Բայց առաջինը հաստատ բուն թագավորների սերնդից էր* (հայկական կամ հուրիական)*:*» (Մովսես Խորենացի, Պատմություն Հայոց, Ե. -1968 թ., /125-127/ էջ)

## Տես նաև
* Մարդպետություն

Կատեգորիա:Մարդպետունիներ
Խորխե Գոնսալես մարզադաշտ

**Խորխե «Մախիկո» Գոնսալես մարզադաշտը** () ֆուտբոլային մարզադաշտ է Սալվադորում։ Նախկինում այն հայտնի էր Նասիոնալ «դե լա Ֆլոր Բլանկա» (Estadio Nacional "de la Flor Blanca") անվանումով, հղվելով այն փաստին, որ մարզադաշտը գտնվում էր Սան Սալվադորի Ֆլոր Բլանկա արվարձանում։ Մարզադաշտը կրում է սալվադորյան ֆուտբոլիստ Խորխե Ալբերտո Գոնսալես Բարիլյասի (Jorge Alberto González Barillas) անունը, որը կրում էր «Մախիկո» կամ «Հրաշագործ» ("El mágico") մականունը։ Մարզադաշտը տեղավորում է 32 հազար հանդիսականի։

## Պատմություն
*Նասիոնալ մարզադաշտը* կառուցվել է 1932 թ. Մաքսիմիլյանո Էռնանդես Մարտինեսի կողմից 1935 թ. Կենտրոն-ամերիկյան և կարիբյան խաղերի համար։ Ֆլոր Բլանկա անվանումն ստացել է մարզադաշտի տեղադրության համար (49 North Avenue, Colonia Flor Blanca, San Salvador)։ Մինչ 1976 թ. (մինչ Կուսկատլան մարզադաշտի կառուցումը) հանդիսանում էր Սալվադորի հավաքականի տնային մարզադաշտը։ 2002 թ. մարզադաշտի 70-ամյակի և 2002 թ. կենտրոնամերիկյան և կարիբյան խաղերի շրջանակներում մարզադաշտը ենթարկվեց իր պատմության մեջ խոշորագույն վերակառուցման, պահպանով իր տարողունակությունը՝ լիովին արդիականացվեց։ Իր կառուցումից 74 տարի անց՝ 2006 թ. նախագահ Էլիաս Անտոնիո Սակա Գոնսալեսի կառավարության որոշմամբ մարզադաշտը անվանակոչվեց *Խորխե «Մախիկո» Գոնսալես (Estadio Jorge "Mágico" González)*՝ Սալվադորի խորհրդանշանական ֆուտբոլիստի պատվին։

## Արտաքին հղումներ
* Հյուսիսային և Կենտրոնային Ամերիկայի ֆուտբոլային մարզադաշտեր  fussballtempel.net 

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Մարզադաշտեր Սալվադորում
Կատեգորիա:Ֆուտբոլային մարզադաշտեր
Օսկար Կիտենյո մարզադաշտ

**Մունիսիպալ Օսկար Ալբերտո Կիտենյո մարզադաշտը** () բազմաֆունկցիոնալ մարզադաշտ է Սալվադորի Սանտա Անա քաղաքում։ Սկզբնապես այն կրում էր Էստադիո Մունիսիպալ անվանումը (Estadio Municipal de Santa Ana), այնուհետև ստացավ ֆուտբոլիստ Օսկար Կիտենյոյի (Óscar Alberto Quiteño) անունը։ Մարզադաշտը տեղավորում է 16 հազար հանդիսականի։

## Պատմություն
Սանտա Անայում նոր մարզադաշտի կառուցման խթան հանդիսացավ տեղի ՖԱՍ ֆուտբոլային ակումբի կողմից նվաճած հինգերորդ չեմպիոնական տիտղոսը երկրի առաջնությունում, և 1962 թ. հոկտեմբերի 17-ին կայացվեց որոշում սկսելու շինարարությունը։ Մարզադաշտի բացումը տեղի ունեցավ 1963 թ. փետրվարի 3-ին։ 1977 թ. մարզադաշտը անվանակոչվեց *Էստադիո Օսկար Ալբերտո Կիտենյո*՝ ի պատիվ սալվադորցի դարպասապահի, որը մահացավ 1973 թ. խաղադաշտում Կոստա Ռիկայի Օրիոն ակումբի հետ ընկերական հանդիպման ժամանակ։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* ՖԱՍ ֆուտբոլային ակումբի պաշտոնական կայք  clubdeportivofas.com 
* Օսկար Կուիտենյո մարզադաշտի լուսանկարներ  fussballtempel.net  

Կատեգորիա:Մարզադաշտեր Սալվադորում
Կատեգորիա:Ֆուտբոլային մարզադաշտեր
Կոստա Ռիկայի ազգային մարզադաշտ (1924)

:*Նոր մարզադաշտի մասին հոդվածը դիտելու համար անցիր. [[Կոստա Ռիկայի ազգային մարզադաշտ (2011)]].*

Նախկին **Կոստա Ռիկայի ազգային մարզադաշտը** () բազմաֆունկցիոնալ մարզադաշտ էր Կոստա Ռիկայի մայրաքաղաք Սան Խոսեի Լա Սաբանա շրջանում։ Այն հիմնականում ընդունում էր ֆուտբոլային հանդիպումներ։ Հանդիսանում է յի հավաքականի նախկին ազգային մարզադաշտը (1941-1999 թթ. ընթացքում)։ Մարզադաշտը տեղավորում էր 25 հազար հանդիսականի։ Ներկայիս Նասյոնալ դե Կոստա Ռիկա մարզադաշտը փոխարինում է նրան։

## Պատմություն
*Նասյոնալ մարզադաշտը* կառուցվել է 1924 թ. Ռիկարդո Խիմենես Արեամունոյի կառավարության օրոք։ Բացումը տեղի է ունեցել դեկտեմբերի 29-ին։ 2008 թ. մայիսի 12-ին մարզադաշտը փակվեց, քանի որ նախատեսված էր նոր մարզադաշտի կառուցում։ Վերջին ֆուտբոլային հանդիպումն անց է կացվել 2007 թ. Կոստա Ռիկայի Ունիվերսիդադ դե Կոստա Ռիկա և Բրուխաս ակումբների միջև։ Մարզադաշտը ընդունել է բազմաթիվ մարզական, մշակութային և պատմական միջոցառումներ։ Մարզադաշտում անցկացվել են Կոստա Ռիկայի առաջնության, 1924 թ. կենտրոն-ամերիկյան օլիմպիադայի, CCCF-ի գավաթի 1941, 1946, 1953, 1961 թթ. խաղարկության, 1960 թ. պանամերիկյան ֆուտբոլային առաջնության, 1969 թ. ԿՈՆԿԱԿԱՖ-ի ազգերի գավաթի, Կենտրոն-ամերիկյան ազգերի գավաթի 1991, 1999 թթ. խաղարկության հանդիպումները։ 1988 թ. այստեղ տեղի է ունեցել «Մարդու իրավունքների պաշտպանությանը» նվիրված համերգ Բրյուս Սփրինգսթինի, Սթինգի, Թրեյսի Չեպմենի, Փիթեր Գաբրիելի, Յուսուֆ Ն'Դուրի մասնակցությամբ, 1994 թ.` Աերոսմիթ ռոք-խմբի համերգը, 2004 թ.` Լուչանո Պավարոտիի համերգը։ Պատմական դեպքերից հուշագրավ է 1983 թ. Հռոմի պապ Հովհաննես Պողոս II-ի այցը, ինչպես նաև այն հանգամանքը, որ այստեղ անց է կացվել 1949-2006 թթ. Կոստա Ռիկայի նախագահական իշխանության փոխանցման հանդիսավոր արարողությունները։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Նախկին Նասյոնալ մարզադաշտի լուսանկարներ  fussballtempel.net  (ES)
* Նասյոնալ մարզադաշտի պատմությունը  futbol.co.cr  (ES)

Կատեգորիա:Ֆուտբոլային մարզադաշտեր
Կատեգորիա:Մարզադաշտեր Կոստա Ռիկայում
Կատեգորիա:Գոյությունը դադարեցրած մարզադաշտեր
Աշխարհի երկարակյաց անձինք

Կատեգորիա:Ժողովրդագրություն
Կատեգորիա:Ծերաբանություն
Կատեգորիա:Ցանկեր:Հասարակություն
Կատեգորիա:Ծերացում
Բարբադոսի վարչական բաժանում

մինի|ձախից|Բարբադոսի վարչական բաժանում
Բարբադոսը բաժանված է 11 համայնքների ()։

# Քրայսթ Չյորչ - գլխավոր քաղաք Օյսթինս
# Սենթ Էնդրյու - գլխավոր քաղաք Գրինլենդ
# Սենթ Ջորջ - գլխավոր քաղաք Բուլկելի
# Սենթ Ջեյմս - գլխավոր քաղաք Հոլիթաուն
# Սենթ Ջոն - գլխավոր քաղաք Բլեքմենս
# Սենթ Ջոզեֆ - գլխավոր քաղաք Բաֆշեդա
# Սենթ Լյուչի - գլխավոր քաղաք Կրաբ Հիլ
# Սենթ Միշել - գլխավոր քաղաք Բրիջթաուն
# Սենթ Պիտեր - գլխավոր քաղաք Սփեյթսթաուն
# Սենթ Ֆիլիպ - գլխավոր քաղաք Կրանի
# Սենթ Թոմաս - գլխավոր քաղաք Հիլլեբի
## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Հյուսիսային Ամերիկայի երկրների վարչական բաժանում
Կատեգորիա:Առաջին աստիճանի վարչական միավորներ
Բելիզի վարչական բաժանում

մինի|ձախից|300px|Բելիզի վարչական բաժանում
Բելիզի տարածքը բաժանված է 6 շրջանների ()։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Առաջին աստիճանի վարչական միավորներ
Կատեգորիա:Հյուսիսային Ամերիկայի երկրների վարչական բաժանում
Լարի Գոմես մարզադաշտ

**Լարի Գոմես մարզադաշտ** () բազմաֆունկցիոնալ մարզադաշտ է Տրինիդադ և Տոբագոյի Արիմա քաղաքում։ Կրում է հայտնի կրիկետիստ, Արիմա քաղաքում ծնված Լարի Գոմեսի (Հիլարի Անջելո Գոմես, ) պատվին։ Այն գլխավորապես սպասարկում է ֆուտբոլային հանդիպումներ և ատլետիկական մրցաշարեր, նաև անց են կացվել բռնցքամարտի և կարատեի մրցումներ։ Հանդիսանում է «Մորվա Կալեդոնիա Յունայթեդ» ֆուտբոլային ակումբի տնային մարզադաշտը։ Տեղավորում է շուրջ 10000 հանդիսականի։

Մարզադաշտում անց են կացվել միջազգային ֆուտբոլային մրցաշարերի մի շարք հանդիպումներ։ Ընդունել է 2001 թվականի աշխարհի մինչև 17 տարեկան պատանիների առաջնության և 2010 թվականի աշխարհի մինչև 17 տարեկան աղջիկների առաջնության յոթական հանդիպումներ։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Լարի Գոմես մարզադաշտի լուսանկարներ worldofstadiums.com 

Կատեգորիա:Ատկետիկական մարզադաշտեր
Կատեգորիա:Ֆուտբոլային մարզադաշտեր
Կատեգորիա:Մարզադաշտեր Տրինիդադ և Տոբագոյում
Հայիթիի վարչական բաժանում

Հաիթին բաժանված է 10 դեպարտամենտների։

Իրենց հերթին էլ դեպարտամենտները բաժանված են 41 շրջանների և 133 կոմունաների։

աջից|մինի|300px|Հաիթիի վարչական բաժանում.

Կատեգորիա:Հյուսիսային Ամերիկայի երկրների վարչական բաժանում
Կատեգորիա:Հայիթիի աշխարհագրություն
Կատեգորիա:Առաջին աստիճանի վարչական միավորներ
Ջունո (Ալյասկա)

**Ջունո** ( ), քաղաք ԱՄՆ-ի հյուսիսարևմտյան մասում՝ Ալյասկա նահանգում։ Ջունոն Ալյասկայի մայրաքաղաքը և վարչական կենտրոնն է։ Բնակչությունը կազմում է 30 987 մարդ (2005 թ-ի տվյալներով)։ Քաղաքը հիմնադրվել է 1881 թ-ին, ավելի հավանական է ոսկու բացահայտման հետևանքով։ Քաղաքն անվանված է ի պատիվ հայտնի ոսկեխույզ Ջոզեֆ Ջունոյի անունով ()։ Քաղաքը հայտնի է ձկան և թղթի արդյունաբերություններով։ Դեպի Ջունո չկա ոչ մի ավտոմոբիլային ճանապարհ, և քաղաք կարելի է հասնել միայն ինքնաթիռով կամ նավով։

## Տեսարժան վայրեր
* Ալյասկայի պատմության թանգարան
* Սուրբ Նիկողայոսի տաճար - ռուսական ուղղափառ եկեղեցի։

## Քույր քաղաքներ
*  Ուայտհորս (), Յուկոն (Կանադայի տարածք), Կանադա
*  Վլադիվոստոկ, Ռուսաստան
*  Քամիլինգ (), Ֆիլիպիններ
*  Ցզյաի , Թայվան
*  Միշան , Չինաստան

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Ալյասկայի քաղաքներ
Կատեգորիա:ԱՄՆ-ի նահանգների մայրաքաղաքներ
Կատեգորիա:1881 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր
Կատեգորիա:ԱՄՆ-ի համալսարանական քաղաքներ
ԿՈՆԿԱԿԱՖ-ի առաջնություն 1965 (ընտրական մրցաշար)

1965 թ. **[[ԿՈՆԿԱԿԱՖ-ի ոսկե գավաթ|ԿՈՆԿԱԿԱՖ-ի ազգերի առաջնության]]** եզրափակիչ մրցաշարին մասնակցելու իրավունք ավտոմատ կերպով ստացան մրցաշարի կազմակերպիչ ն, մրցաշարի գործող չեմպիոն ն, ինչպես նաև  ն և կարիբյան երկու հավաքականներ՝  ն ու ը։ Եվս մեկ ուղեգիր խաղակվեց կենտրոնամերիկյան ընտրական զոնայում երեք հավաքականների միջև մեկ շրջանով մրցությամբ։

## Կենտրոնամերիկյան ընտրական զոնա

**Հանդիպումների արդյունքները**

----

----

*ը ստացավ եզրափակիչ մրցաշարի ուղեգիր։*

## Նայիր նաև
* **[[ԿՈՆԿԱԿԱՖ-ի առաջնություն 1965]]**

## Ծանոթագրություն

## Արտաքին հղումներ
* 1965 թ. ԿՈՆԿԱԿԱՖ-ի առաջնության վիճակագրությունը RSSSF-ի արխիվում 

Կատեգորիա:ԿՈՆԿԱԿԱՖ-ի ոսկե գավաթ
Կատեգորիա:ԿՈՆԿԱԿԱՖ-ի ոսկե գավաթ (ընտրական մրցաշար)
Միշել Բախման

մինի|Միշել Մարի Բախման
աջից|մինի|upright
**Միշել Մարի Բախման** (, ), ամերիկացի քաղաքական գործիչ է հանրապետական կուսակցությունից։ ԱՄՆ Կոնգրեսում նա ներկայացնում է Մինեսոտա նահանգը։ Բահմանը հրապարակել է այն լուրը, որ ինքը մասնակցելու է 2012 թ-ին կայանալիք նախագահական ընտրություններին։
Նախկինում նա աշխատել է որպես իրավաբան, այնուհետև Մինեսոտայի սենատում որպես սենատոր։ Միշել Մարի Բահմանը 5 երեխաների մայր է։
ձախից|մինի|Բահման ապրիլ 2010 թ

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:ԱՄՆ-ի քաղաքական գործիչներ
Կատեգորիա:ԱՄՆ-ի կոնգրեսմեններ
Կատեգորիա:21-րդ դարի ամերիկացի քաղաքական գործիչներ
Կատեգորիա:Կին ինքնակենսագիրներ
Կատեգորիա:ԱՄՆ-ի հանրապետական կուսակցության անդամներ
Կատեգորիա:ԱՄՆ-ի դեմոկրատական կուսակցության անդամներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի իրավաբաններ
Կատեգորիա:21-րդ դարի ամերիկացի կին գրողներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի փաստաբաններ
Կատեգորիա:Ամերիկացի կին գրողներ
Սան Մամես մարզադաշտ

«**Սան Մամես**» (), ֆուտբոլային մարզադաշտ իսպանական Բիլբաո քաղաքում, «Ատլետիկ Բիլբաոյի» տնային մարզադաշտը։ Տարողությունը 39 670 տեղ։ «Սան Նամեսը» Իսպանիայի ամենահին մարզադաշտերից մեկն է, որը բացվել է 1913 թ. օգոստոսի 21-ին։

## Արտաքին հղումներ
* San Mamés Stadium 
* Официальный сайт клуба «Атлетик Бильбао»
* Неофициальный сайт стадиона

Կատեգորիա:1913 հիմնադրումներ Իսպանիայում
Կատեգորիա:Մարզադաշտեր Իսպանիայում
Կատեգորիա:Ֆուտբոլային մարզադաշտեր
Կատեգորիա:Ֆուտբոլի աշխարհի առաջնությունն ընդունած մարզադաշտեր
ԿՈՆԿԱԿԱՖ-ի առաջնություն 1967 (ընտրական մրցաշար)

1967 թ. **[[ԿՈՆԿԱԿԱՖ-ի ոսկե գավաթ|ԿՈՆԿԱԿԱՖ-ի ազգերի առաջնության]]** եզրափակիչ մրցաշարին մասնակցելու իրավունք ավտոմատ կերպով ստացան մրցաշարի կազմակերպիչ ը, մրցաշարի գործող չեմպիոն  ն։ Աշխարհագրական սկզբունքով կազմված երկու ընտրական խմբերում խաղարկվեցին երկուական ուղեգրեր, ընդ որում կենտրոնամերիկյան խումբը ընդգրկում էր երեք, իսկ կարիբյանը՝ հինգ հավաքական։

## Կենտրոնամերիկյան ընտրական զոնա

**Հանդիպումների արդյունքները**

----

----

*ն և ն ստացան եզրափակիչ մրցաշարի ուղեգրեր։*

## Կարիբյան ընտրական զոնա

**Հանդիպումների արդյունքները**

----

----

----

----

----

----

----

----

----

* ն և ն ստացան եզրափակիչ մրցաշարի ուղեգրեր։*

## Նայիր նաև
* **[[ԿՈՆԿԱԿԱՖ-ի առաջնություն 1967]]**

## Արտաքին հղումներ
* 1967 թ. ԿՈՆԿԱԿԱՖ-ի առաջնության արդյունքները ԿՈՆԿԱԿԱՖ-ի պաշտոնական կայքում 
* 1967 թ. ԿՈՆԿԱԿԱՖ-ի առաջնության վիճակագրությունը RSSSF-ի արխիվում 

Կատեգորիա:ԿՈՆԿԱԿԱՖ-ի ոսկե գավաթ
Կատեգորիա:ԿՈՆԿԱԿԱՖ-ի ոսկե գավաթ (ընտրական մրցաշար)
ԿՈՆԿԱԿԱՖ-ի առաջնություն 1973 (ընտրական մրցաշար)

1973 թ. **[[ԿՈՆԿԱԿԱՖ-ի ոսկե գավաթ|ԿՈՆԿԱԿԱՖ-ի առաջնության]]** ընտրական մրցաշարն անցկացվեց մեկ փուլով՝ միաժամանակ հանդիսանալով 1974 թ. աշխարհի առաջնության ԿՈՆԿԱԿԱՖ-ի գոտու ընտրական մրցաշարի առաջին փուլը։ Ուղեգրերը խաղարկվեցին վեց ընտրական խմբերում, որտեղ հավաքականները միմյանց հետ հանդիպեցին երկուական անգամ՝ տանը և դրսում։

## Ընտրական խումբ 1

**Հանդիպումների արդյունքները**

----

----

----

----

----

*ն ստացավ եզրափակիչ մրցաշարի ուղեգիր։*

## Ընտրական խումբ 2

**Հանդիպումների արդյունքները**

----

*ն ստացավ եզրափակիչ մրցաշարի ուղեգիր։*

## Ընտրական խումբ 3

**Հանդիպումների արդյունքները**

----

*ը ստացավ եզրափակիչ մրցաշարի ուղեգիր։*

## Ընտրական խումբ 4

*ն հրաժարվեց մասնակցությունից։*

*ը ստացան եզրափակիչ մրցաշարի ուղեգիր։*

## Ընտրական խումբ 5

**Հանդիպումների արդյունքները**

----

* ն ստացավ եզրափակիչ մրցաշարի ուղեգիր։*

## Ընտրական խումբ 6

**Հանդիպումների արդյունքները**

----

----

----

----

----

*ն ստացավ եզրափակիչ մրցաշարի ուղեգիր։*

## Նայիր նաև
* **[[ԿՈՆԿԱԿԱՖ-ի առաջնություն 1973]]**
* **[[Ֆուտբոլի աշխարհի առաջնություն 1974 (ընտրական մրցաշար)]]**

## Ծանոթագրություն

## Արտաքին հղումներ
* 1973 թ. ԿՈՆԿԱԿԱՖ-ի առաջնության արդյունքները ԿՈՆԿԱԿԱՖ-ի պաշտոնական կայքում 
* 1974 թ. աշխարհի առաջնության ընտրական մրցաշարի ԿՈՆԿԱԿԱՖ-ի գոտու արդյունքները ՖԻՖԱ-ի պաշտոնական կայքում  
* 1974 թ. աշխարհի առաջնության ընտրական մրցաշարի վիճակագրությունը RSSSF-ի արխիվում 

Կատեգորիա:ԿՈՆԿԱԿԱՖ-ի ոսկե գավաթ
Կատեգորիա:ԿՈՆԿԱԿԱՖ-ի ոսկե գավաթ (ընտրական մրցաշար)
Կատեգորիա:Ֆուտբոլի աշխարհի առաջնություն (ԿՈՆԿԱԿԱՖ-ի ընտրական գոտի)
ԿՈՆԿԱԿԱՖ-ի առաջնություն 1969 (ընտրական մրցաշար)

1969 թ. **[[ԿՈՆԿԱԿԱՖ-ի ոսկե գավաթ|ԿՈՆԿԱԿԱՖ-ի ազգերի առաջնության]]** եզրափակիչ մրցաշարին մասնակցելու իրավունք ավտոմատ կերպով ստացան մրցաշարի կազմակերպիչ ն և մրցաշարի գործող չեմպիոն ն։ Մյուս ուղեգրերը խաղարկվեցին հինգ ընտրական զույգերում։

## Ընտրական հանդիպումները

* ն հաղթելով այս զույգում` ավելի ուշ դուրս մնաց մրցաշարից, որովհետև ժամանակին չհաստատեց մասնակցության հայտը։ Հետաքրքրական է նաև, որ այս հանդիպումները համատեղում էին [[ԿՈՆԿԱԿԱՖ-ի առաջնություն 1969|1969 թ. ԿՈՆԿԱԿԱՖ-ի առաջնության]] ընտրական մրցաշարի և [[Ֆուտբոլի աշխարհի առաջնություն 1970|1970 թ. աշխարհի առաջնության]] ընտրական մրցաշարի նպատակները։*
----

----

----

*ը որակազրկվեց նրա և [[Սալվադոր]]ի միջև [[Ֆուտբոլային պատերազմ|«ֆուտբոլային պատերազմի»]] հետ կապված։*
----

*ը որակազրկվեց նրա և [[Հոնդուրաս]]ի միջև [[Ֆուտբոլային պատերազմ|«ֆուտբոլային պատերազմի»]] հետ կապված։*

*ն, ն, ը և ն ստացան եզրափակիչ մրցաշարի ուղեգրեր։*

## Նայիր նաև
* **[[ԿՈՆԿԱԿԱՖ-ի առաջնություն 1969]]**

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* 1969 թ. ԿՈՆԿԱԿԱՖ-ի առաջնության արդյունքները ԿՈՆԿԱԿԱՖ-ի պաշտոնական կայքում 
* 1969 թ. ԿՈՆԿԱԿԱՖ-ի առաջնության վիճակագրությունը RSSSF-ի արխիվում 

Կատեգորիա:ԿՈՆԿԱԿԱՖ-ի ոսկե գավաթ
Կատեգորիա:ԿՈՆԿԱԿԱՖ-ի ոսկե գավաթ (ընտրական մրցաշար)
ԿՈՆԿԱԿԱՖ-ի առաջնություն 1971 (ընտրական մրցաշար)

1971 թ. **[[ԿՈՆԿԱԿԱՖ-ի ոսկե գավաթ|ԿՈՆԿԱԿԱՖ-ի ազգերի առաջնության]]** եզրափակիչ մրցաշարին մասնակցելու իրավունք ավտոմատ կերպով ստացան մրցաշարի կազմակերպիչ ն և մրցաշարի գործող չեմպիոն ն։ Մյուս ուղեգրերի խաղարկությունը տեղի ունեցավ ընտրական երեք զոնաներում, ընդ որում հյուսիսամերիկյան և կենտրոնամերիկյան զոնաներին բաժին հասավ մեկական, իսկ կարիբյան զոնային՝ երկու ուղեգիր։

## Հյուսիսամերիկյան զոնա

*Հետաքրքրական է նաև, որ այս հանդիպումները համատեղում էին [[ԿՈՆԿԱԿԱՖ-ի առաջնություն 1971|1971 թ. ԿՈՆԿԱԿԱՖ-ի առաջնության]] ընտրական մրցաշարի և [[Ամառային օլիմպիական խաղեր 1972|1972 թ. ամառային օլիմպիական խաղերի]] ֆուտբոլային մրցաշարի որակավորման մրցաշարի նպատակները։*
*ն ստացավ եզրափակիչ մրցաշարի ուղեգիր։*

## Կենտրոնամերիկյան ընտրական զոնա
### 1-ին փուլ

----

### 2-րդ փուլ

*ը, կապված [[Ֆուտբոլային պատերազմ|«ֆուտբոլային պատերազմի»]] հետ, հրաժարվեց հանդիպել ի հետ։*

*ը ստացավ եզրափակիչ մրցաշարի ուղեգիր։*

## Կարիբյան ընտրական զոնա
### 1-ին փուլ

----

*ը հրաժարվեցին մասնակցությունից։*
----

### 2-րդ փուլ

* [[Սուրինամի ֆուտբոլի ազգային հավաքական|Հոլանդական Գվիանան]] հրաժարվեց մասնակցությունից, և ն ու  ն հանդիպումներ չանցկացրեցին։*

*ն ու  ն ստացան եզրափակիչ մրցաշարի ուղեգրեր։*

## Նայիր նաև
* ԿՈՆԿԱԿԱՖ-ի առաջնություն 1971

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* 1971 թ. ԿՈՆԿԱԿԱՖ-ի առաջնության արդյունքները ԿՈՆԿԱԿԱՖ-ի պաշտոնական կայքում 
* 1971 թ. ԿՈՆԿԱԿԱՖ-ի առաջնության վիճակագրությունը RSSSF-ի արխիվում 

Կատեգորիա:ԿՈՆԿԱԿԱՖ-ի ոսկե գավաթ
Կատեգորիա:ԿՈՆԿԱԿԱՖ-ի ոսկե գավաթ (ընտրական մրցաշար)