Գոթական ճանապարհ (Սլովակիա)

**Գոթական ճանապարհ** (), թեմատիկ մշակութային, զբոսաշրջային, կրթական թեմատիկ երթուղի է Սլովակիայում,  որը ներառում է չորս երթուղիներ Գեմերի և Մալոհոնտի պատմական շրջաններում։

Այն միավորում է միջնադարյան, հատկապես գյուղական բնույթի կարևոր սրբազան հուշարձաններ, որոնք միջնադարյան որմնանկարչության առկայության շնորհիվ միջազգային նշանակություն ունեն։  Շրջանի ամենանշանակալի սրբազան հուշարձանները կապող գրեթե 650 կմ երկարությամբ երթուղին անցնում է 33 բնակավայրով (9 քաղաք և 24 գյուղ)։ Գոթական ճանապարհի եկեղեցիներից 12-ը ներառվել են Եվրոպական ժառանգության ցանկում 2022 թվականին՝ որպես միջնադարյան պատերի նկարներ Գեմերում և Մալոհոնտում։

Այն շահագործվում է Հենկո բնակավայրում հիմնված *Գոթական ճանապարհ քաղաքացիական ասոցիացիայի* կողմից։ Ի լրումն տարածաշրջանում զբոսաշրջության խթանման, ասոցիացիայի նպատակն է գործել ի շահ հուշարձանների։ Նրա անդամներն են հուշարձանների պահպանությամբ զբաղվող փորձագետներ, հուշարձանները հյուրընկալող բնակավայրերի տեղական ինքնակառավարման մարմինները, դրանց պատկան եկեղեցիները, իսկ վերջերս՝ հիմնականում ճարտարապետության և պատմության ուսանողներ Բրատիսլավայից։

Այդ նպատակով 2018 թվականին սլովակերենով հրատարակվել է թղթային քարտեզ, իսկ 2019 թվականին՝ հունգարերեն, որոնք անվճար տրամադրվում են եկեղեցիներին և տուրիստական տեղեկատվական գրասենյակներին։ 2020 թվականից հասանելի է նաև ինտերակտիվ էլեկտրոնային քարտեզը։  Եկեղեցիներ այցելող հունգարացի զբոսաշրջիկների թիվը երբեմն գերազանցում է սլովակների թվին։

## Պատմություն
[ձախից|մինի|302x302փքս|Մարիամ Աստվածածնի Վերափոխման տաճար Ռոժնյավա քաղաքում ([Սլովակիա)]]
*Գոթական ճանապարհ քաղաքացիական ասոցիացիան* ստեղծվել է 2007 թվականի նոյեմբերի 11- ին և գրանցվել 2008 թվականի հունվարին։ Դրան նախորդել էր Ռոզնյոյի հուշարձանների և Տարածաշրջանային զարգացման գործակալության մի քանի տարվա համագործակցությունը, ուստի գոթական ճանապարհն ինքն արդեն ստեղծվել էր 1996 թվականին։ 2008-2010 թվականներին, միջսահմանային ծրագրի շրջանակներում, Բորսոդ-Աբաույ- Զեմպլեն մարզի և Իգլոյի քաղաքապետարանները աջակցություն են ստացել թեմատիկ երթուղիների (ներառյալ գոթական ճանապարհը) և ծրագրային փաթեթների մշակման համար։

2017 թվականին Հենկոյի եկեղեցում կազմակերպվել է «յոթ պահակ» նախագիծը։ 2018 թվականին, նախագիծը կրկնելուց բացի, նրանք կազմակերպել են նաև «Գոթական ճանապարհի հուշարձանների մասին վերջին բացահայտումները» խորագրով գիտաժողով և ստեղծել «Գոթական ճանապարհը բաց» ամենամյա մինի փառատոն և երկու տարին մեկ՝ «Գոթական ճանապարհ՝ մշակույթի և ժառանգության խաչմերուկ» մասնագիտական ​​կոնֆերանս։

2019 թվականին Բերդարկա և Ռեստեր բնակավայրերը հյուրընկալել են «Գոթական ճանապարհի պահապանները» նախագիծը, բացի այդ, հունգարերենով հրապարակվել է երթուղու քարտեզը, լրացուցիչ ընտրված եկեղեցիների մասին թռուցիկներ են հրապարակվել, իսկ Բաց գոթական ճանապարհը հիմնականում կենտրոնացել է Բեբեկների ազնվական ընտանիքի կալվածքներում կառուցված ռեֆորմացիոն եկեղեցիների վրա։ 2020 թվականին համաժողովը կազմակերպվել է չորրորդ անգամ, և տասներեք եկեղեցի բացվել է այցելուների համար «Գոթական ճանապարհը բաց» միջոցառման ժամանակ։

## Վայրեր
[աջից|մինի|300x300փքս|Հարսկուտում Սուրբ Հովհաննես Մկրտիչ եկեղեցու [Ֆրեսկո|որմնանկարի մանրամասն (միջին արևելյան Սլովակիա)]]
աջից|մինի|300x300փքս|Կամենանիի () լյութերական եկեղեցի
աջից|մինի|300x300փքս|Սյուվետեի շրջանաձև եկեղեցին
աջից|մինի|300x300փքս|Հիզնյոյի Ավետման եկեղեցու փեղկավոր խորանը
աջից|մինի|300x300փքս|Գոմորրակոսի Սուրբ Երրորդություն եկեղեցի
Երթուղին կենտրոնացած է սուրբ հուշարձանների վրա, որոնք կազմակերպվել են չորս շրջագայությունների Գյոմոր-Քիշոնտ շրջանում։ Այնուամենայնիվ, «Գոթական ճանապարհ» էլեկտրոնային քարտեզի վրա նշված են նաև այլ տեսարժան վայրեր։

### Ռոժնյոյի օկրուգ
* *Lipovník* *(Լիպովնիկ),* Սուրբ Հովհաննես Մկրտիչ եկեղեցի
* *Slavec (Սլավեց),* ռեֆորմացիոն եկեղեցի
* *Silica (Սիլիկա),* ռեֆորմացիոն եկեղեցի
* *Brzotín (Բրզոտին), ռեֆորմացիոն եկեղեցի*
* *Rožňava (Ռոզնավա),* Մարիամ Աստվածածնի Վերափոխման տաճար
* *Dobšiná (Դոբշինա),* լյութերական եկեղեցի և Դոբշինայի սառցե քարանձավ այցելելու հնարավորություն
* *Henckovce (Հենկովցի),* Բոլոր Սրբերի Եկեղեցի
* *Rejdová (Ռեյդովա),* լյութերական եկեղեցի
* *Rakovnica (Ռակովնիցա),* Մարիամ Մագդաղենացի եկեղեցի
* *Krásnohorské Podhradie (Կրասնոհորսկե Պոդհրադիե),* Բոլոր Սրբերի եկեղեցի։

### Շտիտնիկի օկրուգ
* *Plešivec (Պլեշիվեց),* ռեֆորմացիոն եկեղեցի
* *Koceľovce (Կոցելյովցե), լյութերական եկեղեցի*
* *Štítnik (Շտիտնիկ),* ավետարանական եկեղեցի
* *Ochtiná (Օխտինա),* լյութերական եկեղեցի և Օխտինայի արագոնիտային քարանձավ այցելելու հնարավորություն
* *Brdárka (Բրդարկա),* ավետարանական եկեղեցի
* *Roštár (Ռոշտար),* լյութերական եկեղեցի։

### Ելշավսկի օկրուգ
* *Ratková* *(Ռակովա),* լյութերական եկեղեցի
* *Rybník* *(Ռուբնիկ),* լյութերական եկեղեցի
* *Kameňany (Կամենյանի),* լյութերական եկեղեցի
* *Šivetice (Շիվետիցե),* Անտիոքի Սուրբ Մարգարիտի ռոտոնդա
* *Rákoš (Ռյակոշ),* Սուրբ Երրորդություն եկեղեցի
* *Chyžné* *(Չիժնյե),* Ավետման եկեղեցի
* *Revúca* *(Ռեվյուցա),* Սուրբ Լոուրենս եկեղեցի։

### Ռիմավսկի օկրուգ
* *Malé Teriakovce (Մալե Տերիակովցե),* լյութերական եկեղեցի
* *Žíp (Ժիպ),* ռեֆորմացիոն եկեղեցի 
* *Kraskovo (Կրասկովո),* լյութերական եկեղեցի
* *Rimavská Baňa* *(Ռիմավսկա Բանա),* լյութերական եկեղեցի
* *Kyjatice* *(Կյատիկե),* լյութերական եկեղեցի
* *Rimavské Brezovo* *(Ռիմավսկի Բրեզովո),* լյութերական եկեղեցի
* *Rimavské Janovce* *(Ռիմավսկի Յանովցե),* Սուրբ Հովհաննես Մկրտիչ եկեղեցի։

### Այլ տեսարժանություններ
* Արդյունաբերական և տեխնիկական պատմական հուշարձաններ
* Դղյակ,  Սպիշի դղյակ,  Սպիշսկա Կապիտուլա
* Ամրոցներ, առանձնատներ
* Արտասովորություն
* Բնական տեսարժան վայրեր
* Թանգարաններ

Քարտեզի վրա ցուցադրված են նաև հունգարական հուշարձանները և տեսարժան վայրերը. Սուրբ Սիմոն և Հուդա Առաքյալների եկեղեցին Օզդում, Գյոմոր թանգարանը Պուտնոկում, ռեֆորմացիան եկեղեցին Ռագալի և Զուբոգի քաղաքներում, Սալոննայի եկեղեցին, Սուրբ Պողոսի վանքը Մարտոնի քաղաքում, Շադվարի ավերակները և Ագտելեկ Բարադլա քարանձավը։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Պաշտոնական կայք (սլովակերեն)
* Գոթական ճանապարհ, Facebook
* Գոմորի և Կիշոնտի քարտեզ, Գոթական ճանապարհի քաղաքացիական ասոցիացիա (սլովակերեն)
* Նախորդ կայքը   
* Գոմորի հիշողությունների որոնում գոթական ճանապարհի երկայնքով, Műemlékem.hu 
* 

Կատեգորիա:Գոթական ճարտարապետություն
Կատեգորիա:Զբոսաշրջությունը Սլովակիայում
Կատեգորիա:Սլովակիայի հուշարձաններ
Կատեգորիա:Սլովակիայի մշակույթ