open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Ալբերտոս (հակապապ)

**Ալբերտոս** (, ավազանի անունը՝ Ալբերտ ), Հռոմի Կաթոլիկ եկեղեցու հակապապ։ Ալբերտոսը ծնվել է Իտալիայում։ Եղել է կարդինալ և Պորտո Սանտա Ռուֆինա թեմի եպիսկոպոս։ Հակապապ ընտրվել է 1101 թվականին կայսերական կուսակցության կողմից, այն բանից հետո, երբ ձերբակալվում և բանտարկվում է Թեոդորիկ հակապապը։

Կղեմես III-ի հետևորդները, ովքեր ընտրել էին Թեոդորիկին, Հենրիխ IV-ի ցուցումներով, հավաքվում են Սանտի Ապոստոլի եկեղեցում, որպեսզի պապ ընտրեն Ալբերտոսին ի հակադրություն Պասքալիս II օրինական պապի։

Հռոմում անկարգություններ են սկսվում, և հակապապի կողմնակիցներին ձերբակալում են։ Ալբերտոսը հասցնում է թաքնվել Սանտ Մարցելլա երկեղեցում։ Օրինական պապը կաշառում է կայսրին, և վերջինս հրաժարվում է աջակցել նրան։ Ալբերտոսը ձերբակալվում է, նրան զրկում են եպիսկոպոսությունից և տանջահար անելով՝ բանտ նետում։ Կարճատև ազատազրկումից հետո նրան մենաստան են ուղարկում, որտեղ և մահանում է 1102 թվականին։

## Տես նաև
* Հռոմի պապերի ու հակապապերի ցանկ
* Հակապապ

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* The Cardinals of the Holy Roman Church-Alberto2  www2.fiu.edu.
Սեղբեսարոս IV (հակապապ)

**Սեղբեսարոս IV** (, ավազանի անունը՝ Մագինուլֆո, ), Հռոմի Կաթոլիկ եկեղեցու հակապապ 1105-1111 թվականներին։

## Պատմություն
Հռոմեական ազնվականության ներկայացուցիչները գերմանացի Հենրիխ V (1105–1125) կայսեր աջակցությամբ մեկ այլ հակապապ են ընտրում, որը պետք է փոխարիներ Պասքալիս II պապին (1099–1118)։ Եվ մինչ վերջինս Հռոմից բացակայում էր, պապ է ընտրվում Սանտ Անջելո եկեղեցու արքեպիսկոպոս Մագինուլֆոն։ Նա վերցնում է Սեղբեսարոս IV պապական անունը։ Օծումը տեղի է ունենում Սանտա Մարիա Ռոտոնդա եկեղեցում, և 1105 թվականի նոյեմբերի 18-ին Լաթերանում Սեղբեսարոս IV-ը գահ է բարձրանում։ Հաջորդ օրը Պասքալիս II-ը վերադառնում է Հռոմ, և նորընտիր պապը մեկնում է Տիվոլի։ Ապա վերջնականապես հաստատվում է Օսիմոյում։ 1111 թվականի ապրիլի 11-ին Պասքալիսն ու Հենրիխ V կայսրը կաթոլիկ քահանաների միջամտությամբ համաձայնության են գալիս։ Եվ կայսրը, որն օգտագործում էր Սեղբեսարոսին Պասքալիսի վրա ճնշում գործադրելու համար, ստիպում է հակապապին հրաժարվել պապությունից և պապ է հաստատում Պասքալիս II-ին։ Իսկ Սեղբեսարոսը, կայսեր թույլտվությամբ  իր կյանքի հետագա մասն անցկացնում է Անկոնայում։

## Տես նաև
* Հռոմի պապերի ու հակապապերի ցանկ
* Հակապապ

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* 
* 
*
Մոսկվայի միտրոպոլիտ Ալեքսիի եկեղեցի (Բեսսերգենևսկայա)

**Մոսկվայի միտրոպոլիտ Ալեքսիի եկեղեցի** (), ուղղափառ տաճար Ռուսաստանի Ռոստովի մարզի Օկտյաբրսկի շրջանի Բեսսերգենևսկայա գյուղում։ Ենթարկվում է Շախտիի և Միլլերովոյի թեմի Նիժնեդոնսկի գործակալությանը։ Ռուսաստանի Դաշնության մշակութային ժառանգության օբյեկտ է։

## Պատմություն
Բեսսերգենևսկայա գյուղի Մոսկվայի միտրոպոլիտ Ալեքսիի եկեղեցու մասին առաջին հիշատակումը վերաբերում դեռևս 1647 թվականին։ Հին եկեղեցու խարխլվածության պատճառով 1797 թվականին կառուցվում է նոր, կրկին փայտե եկեղեցի զանգակատնով, ու ևս մեկը՝ կապված նրա հետ։ Վերջինս օծվել է 1800 թվականին նույնպես միտրոպոլիտ Ալեքսիի անվամբ։ 1810 թվականին գյուղը տեղափոխվել է նոր վայր։ Տեղափոխել են նաև տաճարը։ 1858 թվականին այն կրկին տեղափոխվել է, այս անգամ՝ Կազաչի-Կադամովսկի խուտոր։

1882 թվականին փայտե տաճարի փոխարեն կառուցվել է քարե եկեղեցի։ Հին տաճարն ավելի ուշ տեղափոխվել է Յագոդինկա խուտոր։ Նոր եկեղեցին ուներ երկու խորան՝ հանուն Աստվածածնի Կազանյան սրբապատկերի և Երեք Սրբազանների։

1920-ական թվականներին եկեղեցին փակվել է և դարձել անասնակերի պահեստ։ 1957 թվականին զանգակատան ներսում պայթել է գնդաձև կայծակ, ինչն առաջացրել է պատերի միջանցիկ ճաքեր։

1992 թվականին Ռոստովի իշխանությունների որոշմամբ եկեղեցու շենքը ճանաչվել է Ռուսաստանի Դաշնության մշակութային ժառանգության օբյեկտ։

Ներկայումս եկեղեցին կրկին գործում է։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:1882 հիմնադրումներ
Կատեգորիա:Եկեղեցիներ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Ռոստովի մարզի եկեղեցիներ
Կատեգորիա:Ռոստովի մարզի տեսարժան վայրեր
Կատեգորիա:Ռուսաստանի մշակութային ժառանգություն
Բաբելոնի թագավորություն

**Բաբելոնի թագավորություն** (, ), հայտնի է նաև, որպես **Քաղդեա**, Հին կտակարանում՝ **Սենաար**, հնագույն պետություն Տիգրիս և Եփրատ գետերի ստորին ավազանում մ․թ․ա․ 1894-ից 539 թվականներին։ Կոչվել է գլխավոր քաղաք Բաբելոնի անունով։

## Պատմություն
Մ․թ․ա․ 24-22-րդ դարերում մտել է Աքքադի, 22-21-րդ դարերում՝ Ուրի III հարստության տիրապետության մեջ։ Մ․թ․ա․ 1894-ին Բաբելոնում հիմնվել է տեղական ամովհրական դինաստիան։

Համուրապի թագավորի օրոք (մ․թ․ա․ 1792–1750) Միջագետքի մեծ մասը միավորվել է Բաբելոնի տիրակալության ներքո։ Մ․թ․ա․ 18-րդ դարի երկրորդ կեսից զանգվածաբար Բաբելոն են թափանցել քասիտական ցեղեր, որոնք անկման են հասցրել նրա ստրկատիրական ծաղկուն պետությունը և հիմնել իրենց տիրապետությունը (մ․թ․ա․ 1518-1204)։ Քասիտական տիրապետության անկումից հետո Բաբելոնը ժամանակավոր վերելք է ապրել նոր դինաստիայի ներկայացուցիչ Նաբուգոդոնոսոր I-ի օրոք, որը ետ է մղել հարևան Ասորեստանի և Էլամի ոտնձգությունները, պահպանել երկրի անկախությունն ու հզորությունը։

Նաբուգոդոնոսոր I-ից հետո Բաբելոնի կենտրոնական իշխանությունը թուլացել է։ Այնուհետև Բաբելոնը բազմիցս ենթարկվել է Ասորեստանի կողոպտչական արշավանքներին ու նվաճումներին։ Մ․թ․ա․ 732 թվականից Բաբելոնը ենթարկվել է Ասորեստանի տիրապետությանը՝ ունենալով ձևական ինքնուրույնություն։ Մ․թ․ա․ 10-7-րդ դարերում պահպանել է տնտեսական հզորությունը, երբեմն էլ ձեռք բերել քաղաքական անկախություն։ Մ․թ․ա․ 626 թվականին Բաբելոնի կուսակալ Նաբոպալասարը Ասորեստանից անկախացել է և հռչակվել թագավոր։ Ասորեստանի անկումից հետո Բաբելոնի թագավորությունը (պատմագրության մեջ կոչվում է Նոր Բաբելոնյան կամ Քաղդեական) եղել է Առաջավոր Ասիայի հզոր տերություն։ Նաբոպալասարի որդին և հաջորդը՝ Նաբուգոդոնոսոր II-ը (իշխել է մ․թ․ա․ 604– 562), մ․թ․ա․ 597-ին հաղթել է Հուդայի թագավոր Հովակիմին, մ․ թ․ ա․ 586-ին գրավել Երուսաղեմը, հրեաների զգալի մասին բռնությամբ գաղթեցրել Բաբելոն։

Այս գաղթը հայտնի է «Բաբելոնյան գերություն» անունով։ Մ․թ․ա․ 539 թվականին Աքեմենյան թագավոր Կյուրոս Մեծը նվաճել է Բաբելոնը։ Վերջինիս գրավմանը, ըստ հույն պատմիչ Քսենոփոնի («Կյուրոպեդիա»), մասնակցել են արմենների (հայերի) 8-հազարանոց այրուձին և 40-հազարանոց հետևակը՝ Տիգրանի և Եմնասի առաջնորդությամբ։ Հրեաների համակրությունը շահելու համար Կյուրոսը նրանց վերադարձրել է Պաղեստին և ետ տվել խլված հարստությունը։ Բաբելոնը վերածվել է Աքեմենյան Պարսկաստանի փոխարքայության՝ Կյուրոս II-ի որդի Կամբյուսեսի գլխավորությամբ։ Դարեհ I-ի օրոք Բաբելոնը ապստամբել է և անկախացել։ Ըստ Բագհաստանայի արձանագրության, ապստամբության ղեկավարը՝ հայազն Արախանը, հռչակվել է Բաբելոնի թագավոր (Նաբուգոդոնոսոր IV)։ Դարեհ I-ը հաղթել է նրան և կողմնակիցների հետ մահապատժի ենթարկել։ Ենթադրվում է, որ բաբելոնյան ապստամբները համագործակցել են ապստամբած Հայաստանի հետ։ Ալեքսանդր Մակեդոնացու նվաճումներից հետո Բաբելոնը կառավարել են մակեդոնական, այնուհետև սելևկյան կուսակալները։ Մ․թ․ա․ մոտ 140 թվականից Բաբելոնը մտել է պարթևական, այնուհետև (մ․ թ․ 224)՝ Սասանյան պետության կազմի մեջ։ Հայաստանի կապերը Բաբելոնի հետ ունեցել են հնագույն պատմություն։ Ուրարտական պետության թագավոր Արգիշտի Բ-ի արշավանքները (մ․թ․ա․ 751-750) հասել են մինչև Բաբելոն։ Հերոդոտոսը վկայում է, որ Եփրատ գետով աշխույժ առևտուր է կատարվել Բաբելոնի և Հայաստանի միջև։

Կատեգորիա:Բաբելոն
Կատեգորիա:Արևմտյան Ասիայի պատմություն
Կատեգորիա:Մերձավոր Արևելքի պատմական պետություններ
Հորացիոս Գրիսլի

[thumb|right|Լուսանկարում պատկերված են [ՍՍ (կազմակերպություն)|ՍՍ-ի հրամանատար Հայնրիխ Հիմլերը և ռազմագերի Հորացիոս Գրիսլին։ Լուսանկարը հավանաբար արվել է Մինսկում 1941 թվականի կեսերին]]
**Հորացիոս Գրիսլի** (; ), անգլիացի ռազմագերի։ Հայտնի է դարձել նրանով, որ շուրջ 200 անգամ փախել է գերիների ճամբարից՝ ամեն անգամ ետ վերադառնալով այնտեղ։ Բացի այդ, Երրորդ Ռայխի արխիվից հայտնաբերվել է լուսանկար, որտեղ Գրիսլին կանգնած է ՍՍ-ի հրամանատար Հայնրիխ Հիմլերի դիմաց։
Հորացիոսի փախուստի պատճառը եղել է նրա գաղտնի սիրային կապը ճամբարի թարգմանչուհի Ռոզա Ռաուբախի հետ, ով տեղաբնակ է եղել։ Նա ամեն անգամ հետ է վերադարձել ճամբար՝ գնալու տեղ չունենալու պատճառով։ Բացի այդ ճամբարը բոլոր կողմերից շրջափակված է եղել նացիստական ուժերով։ Բանտարկյալները գիտեին նաև, թե ինչ է սպասվում իրենց, եթե փորձեն փախչել այլ երկրներ։

## Ազատ արձակում
Գրիսլին գերության մեջ է եղել շուրջ հինգ տարի։ Խորհրդային զորքերը նրան Մեծ Բրիտանիա են ուղարկել՝ ամերիկյան ռազմաբազայի միջոցով։

## Կյանքը պատերազմից հետո
Ռոզան մահացել է ծննդաբերության ժամանակ՝ նորածին որդու՝ Յակուբի հետ միասին։ Հորացիոսը ծնողների հաշվին բացել է վարսավիրանոց։ Առաջին կնոջից Հորացիոսը ունեցել է երկու երեխա՝ Սթիվեն և Լեսլի։ Իր երկրորդ կնոջ Բրենդայի հետ ամուսնացել է 1975 թվականին և տեղափոխվել Իսպանիա, որտեղ ապրել է մինչև 91 տարեկան։

## «Դեռ կա՞ն թռչուններ, որոնք երգում են դժոխքում» (ինքնակենսագրություն)
2008 թվականի գարնանը գրականագետ Քեն Սքոթը գրի է առել Հորացիոս Գրիսլիի հիշողությունները երկրորդ համաշխարհային պատերազմի մասին։ Այդ ժամանակ Հորացիոսը եղել է 89 տարեկան։ Սքոթը հայտարարել է, որ ինքը միայն գրի է առել այն ամենը, ինչը իրեն պատմել է Հորացիոսը, ոչինչ չի ավելացրել։ Գիրքը գրվել և տպագրվել է 2008 թվականի վերջին՝ «Libros International» հրատարակչության կողմից։ Գիրքը պատմում է այն մասին, թե ինչպես է Հորացիոսը որոշել գնալ պատերազմ, նրա գերեվարությունը, կռիվը, կլինիկական մահը, ՍՍ-ի դաժանությունները, իր կյանքի միակ սեր Ռոզա Ռաուբախի ճակատագիրը, փախուստը, ինչպես նաև նրա վերադարձը հայրենի Անգլիա։

## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն
* Greasley, Horace; Scott (2008). «Do the Birds Still Sing in Hell?». Libros International. ISBN 978-1-905988-80-8.

## Արտաքին հղումներ
* Do the Birds Still Sing in Hell? Libros International. pp. Synopsis.  ISBN 978-1905988808.

Կատեգորիա:Անգլիացի գերիներ
Կատեգորիա:Անգլիացի զինվորականներ
Կատեգորիա:Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի մասնակիցներ
Սառա Շամմա

**Սառա Շամմա** (, ), սիրիացի նկարիչ։

## Կենսագրություն
Սառա Շամման ծնվել է 1975 թվականին Դամասկոսում։ 2010 թվականին ընտրվել է ՄԱԿ-ի Պարենի համաշխարհային ծրագրի «Հայտնի գործընկեր» նկարիչ։

2004 թվականին Շամման դարձել է BP Portrait Award (դիմանկարական մրցանակ) մրցանակակիրներից մեկը։ Հետագայում նրան հրավիրել են մասնակցելու մի շարք անհատական և խմբակային ցուցահանդեսների ամբողջ աշխարհում, այդ թվում՝ 2013 թվականին Q-ն Թագավորական արվեստի քոլեջում, 2013 թվականին Մոլ պատկերասրահում Դիմանկարիչների թագավորական ընկերության ամենամյա ցուցահանդեսին և 2012 թվականին Գերմանիայի Բյուդելսդորֆ քաղաքի Նորդ արվեստի սրահում։

Շամմայի ընտրության առարկան մարդկային ձևն է։ Թեև նա ապրել և աշխատել է Սիրիայի քաղաքացիական պատերազմի տարիներին (որն արտացոլվում է նրա արվեստի մեջ), նա փորձում է ավելի քիչ ուշադրություն դարձնել պատերազմի և տառապանքի քաղաքական ասպեկտներին։

## Մրցանակներ
* Art մրցանակի կարճ ցանկ, KiC (Kunst in der Carlshütte) ամենամյա միջազգային ցուցահանդես Բյուդելսդորֆ, Գերմանիա, 2010 թ.
* Քանդակային հետապնդում ամսագիր, Արվեստի/գրականության մրցույթում նկարչության 2-րդ մրցանակ, ԱՄՆ, 2009 թ.
* Waterhouse Natural History Art Prize, նկարչության 1-ին մրցանակ Հարավային Ավստրալիայի թանգարան, Ադելաիդա, Հարավային Ավստրալիա, Ավստրալիա, 2008 թ.
* Կաստելիոնի նահանգի նկարչության միջազգային մրցանակի կարճ ցանկ, Կաստելիոն, Իսպանիա, 2005 թ. 
* BP Portrait Award, 4-րդ մրցանակ,  Լոնդոնի դիմանկարների ազգային պատկերասրահ, Լոնդոն, 2004 թ.

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Սառա Շամմայի պաշտոնական կայքէջ
* Sara Shamma's interview with Forward Magazine
* Sara Shamma WFP Celebrity Partner 
* Painting What’s Inside (profile of Syrian painter Sara Shamma)

Կատեգորիա:20-րդ դարի նկարչուհիներ
Կատեգորիա:21-րդ դարի կին արվեստագետներ
Կատեգորիա:Սիրիացի նկարչուհիներ
Աղվեսն ու ագռավը (ժողովրդական հեքիաթ)

Աղվեսն ու Ագռավը, հայկական ժողովրդական հեքիաթ։

## Սյուժե
Աղվեսն ուզում էր ագռավին բռնել, բայց չէր ստացվում։ Ձևացնում է, թե սատկած է, ագռավն էլ մտածելով, որ սատկած է, մոտենում է։ Աղվեսը ցատկում է և բռնում ագռավին։ Ագռավը նրան աղերսում է, որ իրեն խորովի և ուտի, միայն թե իրեն ժայռից չգլորի, որովհետև իր պապը այդ ժայռից է գլորվել ու կտոր-կտոր եղել։ Աղվեսը դա լսելուն պես ագռավին ժայռից ցած է գլորում։ Ագռավն էլ թռչում գնում է։ Նա մի ուրիշ ժայռի ծայրից աղվեսին կանչում է. «Հիմար աղվես, ա՛յ, այդպես քեզ կխաբեմ»։

## Մեկնաբանություն
Հեքիաթը պատմում է երկու խորամանկ կենդանիների մասին։ Իր խորամանկությամբ հայտնի աղվեսը խաբեությամբ բռնում է ագռավին, սակայն չէր կարող մտածել, որ ագռավն իրենից էլ խելացի կլինի։ Այս հեքիաթում ավելի խորամանկը հաղթում է խորամանկին։

## Կերպարն այլ ստեղծագործություններում

Աղվեսի ու ագռավի խորամանկ կերպարները տարածված են տարբեր ժողովուրդների հեքիաթներում։ Հայ գրականության մեջ նրանք Աթաբեկ Խնկոյանի «Աղվեսն ու ագռավը» հայտնի առակի հերոսներն են։ Նույն առակը վերամշակել է նաև ռուս առակագիր Իվան Կռիլովը։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ

* Աղվեսն ու ագռավը

Կատեգորիա:Հայկական ժողովրդական հեքիաթներ
Վուշը

**Վուշը** (), դանիացի հեքիաթագիր Հանս Քրիստիան Անդերսենի հեքիաթը։ Գրվել է 1848 թվականին։

## Սյուժե
Հեքիաթը պատմում է մի վուշի մասին, որն ապրում էր ցանկապատից ներս։ Նա իրեն համարում էր աշխարհում ամենաերջանիկը, սակայն ցանկապատի ցցերը նրան ասում էին, որ ուշադիր լինի իր երգին և կյանքին։ Իսկ վուշը չէր հավատում նրանց։ 
Բայց, մի օր մարդիկ վուշին արմատախիլ են անում և տանում, տանջանքների են ենթարկում։ Չնայած այս ամենին վուշը շատ լավատես էր։
Ի վերջո վուշից ստանում են մի կտոր հիանալի քաթան։ Քաթանից ստանում են տասներկու տեսակի սպիտակեղեն։ Մի քանի տարուց հետո սպիտակեղենից ստանում են թուղթ, որի վրա մարդիկ պատմվածքներ են գրում։ Թուղթը երազում էր աշխարհով մեկ շրջել, սակայն նրան տանում են տպարան և տպում են գրքի մեջ։ Որոշ ժամանակ անց թղթին այրում են։ Հետո մոխրացած թուղթը ծխնելույզով բարձրանում է օդ։ Նրան տեսնում են դուրս վազող երեխաները և կրկնում են ցանկապատի ցցերի ասածը։ Իսկ մոխիրը դարձյալ չի հավատում նրանց։

## Կերպարներ
* Վուշ
* Ցանկապատի ցցեր
* Երեխաներ

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ

* Վուշը (հեքիաթ)

Կատեգորիա:Հանս Քրիստիան Անդերսենի հեքիաթներ
Կատեգորիա:1848 գրքեր
Զավեն Միրզոյան

**Զավեն Ալեքսանդրի Միրզոյան** (), Մոսկվայի կիրառական մեխանիկայի գիտարտադրական ինստիտուտի գլխավոր ինժեների տեղակալ, հրթիռների, ուղեծրակայանների և տիեզերական ապարատների կառավարման համակարգեր մշակող։

## Կենսագրություն
Ծնվել է 1917 թվականին։ Նրա ծնողները` Ալեքսանդր և Բալախանում Միրզոյանները, ծնունդով Լեռնային Ղարաբաղի Մարտունու շրջանից էին։ Նա ընդամենը երկու տարեկան էր, երբ ադրբեջանցիները 1919 թվականին Բաքվում կազմակերպեցին հայերի ցեղասպանություն, որի հետևանքով զոհվեցին 30 հազար հայեր, այդ թվում նաև` Զավեն Միրզոյանի հայրը։ Ավարտելով 7-ամյա հայկական դպրոցը, Զավենն ընդունվում է նավթային տեխնիկում, որից հետո` ընդունվում է Բաքվի արդյունաբերական ինստիտուտի էներգետիկայի ֆակուլտետը։ 1942 թվականին ստանում է ինժեներ-էլեկտրիկի դիպլոմ։ Ամառային արձակուրդների օրերին էլ փականագործ էր աշխատում գործարանում։ 1942 թվականի մարտին Զավենը զորակոչվում է բանակ և գործուղվում Մոսկվա, այնտեղից էլ Սամարղանդ, որտեղ էվակուացված էր հրետանային ակադեմիան։ Նա անմիջապես ընդունվում է 4-րդ կուրս։

## Աշխատանքային գործունեություն
Ավարտելով ակադեմիան` 1943 թվականին, գործուղվում է Անդրկովկաս, որտեղ հրթիռներ էին արտադրվում նշանավոր «Կատյուշայի» համար։ Այստեղ էլ 1945 թ. պարգևատրվում է «Կարմիր աստղ» մարտական շքանշանով։ Պատերազմի ավարտից հետո, Միրզոյանին կանչում են Մոսկվա և նշանակում ԽՍՀՄ պաշտպանության նախարարության վարչության բաժնի պետի օգնական։ Դրանից հետո, անմիջապես նա Սերգեյ Կորոլյովի հետ գործուղվում է Գերմանիա` ուսումնասիրելու գերմանական Ա-4 բալիստիկ հրթիռի համակարգը։ 1945 թվականի ամռանը Թյուրինգիայում հիմնադրվում է Ռաբե ինստիտուտի (հրթիռաշինության), որտեղ ուսումնասիրվում էր գերմանական ավարառու հրթիռատեխնիկան։ Այնուհետև, Զոմերդու քաղաքում ստեղծվում է Ա-4 հրթիռի ստեղծման խորհրդագերմանական կոնստրուկտորական բյուրո։ Գերմանական փորձը խորհրդային գիտնականներին օգնում է նոր տեսակի հրթիռների ստեղծման գործում, ինչին էլ նպաստում է ԽՍՀՄ կառավարության որոշումը` գերմանացի մասնագետներին աշխատանքի հրավիրել ԽՍՀՄ։ Այս բոլոր գործընթացներին ակտիվորեն մասնակցել է Զավեն Միրզոյանը։ 1970 թվականին Զավեն Միրզոյանը պաշտոնաթող է լինում և նշանակվում Մոսկվայի կիրառական մեխանիկայի գիտահետազոտական ինստիտուտի գլխավոր ինժեների տեղակալ։

## Պարգևներ և կոչումներ
1946 թվականին Մոսկվա վերադառնալուց հետո պարգևատրվում է «Կարմիր աստղ»-ով և նշանակվում ԽՍՀՄ ՊՆ գլխավոր հրետանային վարչության մեջ մտնող հատուկ վարչության ավագ ինժեներ` հետագայում դառնալով երկրի հրետանու փախհրամանատարի բաժնի սպա, պետի տեղակալ, ապա և 1951 թվականին բաժնի պետ։ Նա 1960 թվականին ստանում է գնդապետի կոչում և նշանակվում նշված նախարարության գլխավոր վարչության պետի տեղակալ։

## Մահ
Զավեն Միրզոյանը մահացել է 1994 թվականի հոկտեմբերի 15-ին։ Թաղված է Մոսկվայի Նիկոլո-Արխանգելսկոյե գերեզմանատանը։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Հայ ճարտարագետներ
Կատեգորիա:Խորհրդային ճարտարագետներ
Արծաթե դրամը

**Արծաթե դրամը** (), դանիացի հայտնի հեքիաթագիր Հանս Քրիստիան Անդերսենի հեքիաթը։ Գրվել է 1861 թվականին։

## Սյուժե
Հեքիաթը պատմում է մի դրամի մասին, որը նոր է դուրս եկել դրամահատարանից։ Դրամը երազում էր տեսնել ողջ աշխարհը և տեսավ։ Նրան մի մարդ տարավ արտերկիր շրջագայության։ Դրամը պառկած է իր նոր ընկերների հետ։ Դրամը չգիտեր, թե ուր է ընկել, բայց շատ էր ուզում տեսնել աշխարհը, և դրա պատճառով մի կարճ ճանապարհորդություն կատարեց քսակից դեպի գրպան։ Հետո գրպանից էլ ընկավ հատակին, նրան գտավ մի աղջիկ։ Բայց այդ աղջիկը մտածեց, որ դրամը կեղծ է և պետք է տալ որևէ մեկին։ Տարիների ընթացքում այդ դրամը ընկնում է մի խեղճ կնոջ մոտ, ով ոչ մի կերպ չի կարողանում ծախսել այն։ Կինը դրամի վրա անցք է բացում, թելը մտցնում է անցքի մեջ և այն կախում է հարևանի աղջկա վզին, բայց մայրը կտրում է թելը։ Ի վերջո, մի անգամ նրան տալիս են մի ճանապարհորդի, ով դրամը փորձում է ծախսել, բայց չի կարողանում։ Նա նայում է դրամին և ժպտում, իր հին դրամների հետ դրամը նա տանում է իր երկիր և բոլորին ցույց տալիս. այստեղ դրամը բոլորին դուր է գալիս և ապրում է հանգիստ ու երջանիկ` հասկանալով, որ կարևորն այն արժեքն է, որն ինքն է զգում իր համար։

## Կերպարներ
* Դրամ
* Ճանապարհորդ
* Երեխաներ
* Տատիկ
* Հարևանի աղջիկ
* Հարևանուհի

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ

* Հեքիաթ «Արծաթե դրամը»
* Արծաթե դրամը. հեքիաթը

Կատեգորիա:Հանս Քրիստիան Անդերսենի հեքիաթներ
Կապոշվար

**Կապոշվար** (, , ), քաղաք Հունգարիայում, Բուդապեշտից 189 կմ դեպի հարավ-արևմուտք, Շոմոդ մարզի վարչական կենտրոն։ Քաղաքը գտնվում է Կապոշ գետի վրա։ Քաղաքի բնակչությունը 64 872 մարդ է (2014)։

## Աշխարհագորւթյուն և տրանսպորտ
Կապովշարը գտնվում է Հարավային Տրանսդանիբույայում, Բուդապեշտից 190 կմ դեպի հարավ-արևմուտք և Բալատոն լճից 50 կմ դեպի հյուսիս։ Քաղաքի միջով անցնում է Բուդապեշտ - Զագրեբ երկաթուղին։ Ժամանակը Բուդապեշտից գնացքով մոտ 3 ժամ է։ Քաղաքից ճանապարհները տանում են դեպի Սիգետվար, Պեչ և Նադկանիժու։

## Պատմություն
Քաղաքը առաջին անգամ հիշատակվել  է 1009 թվականի փաստաթղթում։ XV դարում քաղաքում կառուցվել է ամրոց։ 1555 թվականին Կապոշվարը անցել է թուրքերի իշխանության տակ, ովքեր քաղաքը ղեկավարել են մինչև 1696 թվականը։ 1702 թվականին կայսր Լեոպոլդ I հրամանով ավերվել են պարսպապատերը։ 1749 թվականին քաղաքը դարձել է Շոմոդ մարզի կենտրոն։

XIX դարում քաղաքի միջով անցնում էր Բուդապեշտ - Զագրեբ երկաթուղին, որը նպաստում էր քաղաքի աճին և զարգացմանը։ XX դարի կեսին քաղաքի կազմում ընդգրկված էին հարակից մի քանի գյուղերը։

## Նշանավոր անձիք
* Կապովշարում ծնվել են քաղաքական գործիչներից երկուսը՝ Իմրե Նաձը և Բելա Կիրայը, ովքեր ակտիվ մասնակցություն են ունեցել 1956 թվականի ապստամբությանը։
* Սպանվել է կոմունիստական և բանվորական շարժման հունգարացի գործիչ Շանդոր Լատինկան։

## Տեսարժան վայրեր
* **Քաղաքի քաղաքապետարանի շենք** (XIX դար)։
* **Քաղաքի տաճար**։ Կառուցվել է XVIII դարում, վերակառուցվել XIX դարում։
* **Կինոյի թանգարան**։
* **Նկարիչ Ռիպլ Ռոնաիի թանգարան**։
* **Քաղաքային թանգարան**։
* **Վասարի պատկերասրահ**, ցուցադրվում ժամանակակից հունգարական արվեստագետների գործերը։

## Սպորտ
Քաղաքում հիմնվել է «Կապովշար Ռակոցի» ֆուտբոլային ակումբը, որը հանդես է գալիս հունգարական ուժեղագույն թիմում։ 2007 թվականին ակումբը առաջնությունում զբաղեցրել է 7-րդ տեղը։ Քաղաքում գործում է  նաև Հունգարիայի ուժեղագույն բաստկեբոլի ակումբներից մեկը։

## Քույր քաղաքներ
* ՝ Բաթ ()
* ՝ Գլինդե ()
* ՝ Դարհան 
* ՝ Կոպրիվնիցա ()
* ՝ Ռաումա (, )
* ՝ Սան ՍԵբաստյան նա Լուարե ()
* ՝ Սկիո ()
* ՝ Տվեր 
* ՝ Ֆիլահ ()

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Հունգարիայի քաղաքներ
Numb (երգ, Linkin Park)

**«Numb»**, ամերիկյան Linkin Park ռոք-խմբի սինգլը 2003 թվականին թողարկված երկրորդ ստուդիական ալբոմից՝ «Meteora»-ից։ 2003 և 2004 թվականներին երգը 6-ական շաբաթ շարունակ գլխավորում էր Billboard Alternative Songs շքերթը՝ այդ կերպ դառնալով պատմության մեջ միակ երգը, որը երկու տարի համարվել է ամենալավը։

Ջեյ Զիյի հետ թողարկվել է այս երգի ռեմիքսը՝ «Collision Course» ալբոմի «Numb/Encore» անվամբ։ 2003 թվականի սեպտեմբերի 1-ին երգի հիման վրա թողարկվեց տեսահոլովակ, որի ռեժիսորը խմբի դիջեյ Ջո Հանն էր։ Տեսահոլովակը համարվում է խմբի տեսահոլովակներից ամենաշատ դիտում հավաքածը․ 2018 թվականի նոյեմբերի 8-ին այն գրանցեց 1 միլիարդ դիտում։ Հենց դա էր կյանքից ինքնասպանությամբ հեռացած Չեսթեր Բեննինգթոնի հիշատակին ստեղծված միացյալ ֆան-համայնքի նպատակը։

## Տեսահոլովակ
Տեսահոլովակում կարելի է տեսնել սովորական ուսանողուհու պատմությունը, որը համարվում է «գորշ մկնիկ» (նրա դերը կատարում է Բրայան Էվիգանը)։ Դրան զուգահեռ հանդիսատեսի առաջ ներկայացվում են կամրջային բեմեր, որոնցում խումբը կատարում է երգը Պրահայի Սուրբ Վիտուսի Մայր Տաճարում։ Սակայն մենակատար Չեսթեր Բեննինգթոնը մեջքի և որովայնի շրջանի ցավերի պատճառով նկարահանումների մի մասն անցկացրել է Լոս Անջելեսի մայր տաճարում։ Տեսահոլովակը պատմում է տանը և հասարակության մեջ հանդիպող այն խնդիրների մասին, որոնց ամեն օր բախվում է այդ ուսանողուհին։ Միևնույն ժամանակ Linkin Park-ը տաճարում կատարում է երգը։ Ըստ երևույթին, աղջիկը ցանկանում է նկարիչ դառնալ, քանի որ իր ժամանակի մեծ մասն անցկացնում է բնօրինակներից նկարելու վրա։ Ինստիտուտում խուսափում են նրա հետ շփումից, ծիծաղում են նրա վրա, օրինակ, քիմիայի դասախոսության ժամանակ, երբ նա նկարելով էր զբաղված, դասախոսը կոպիտ կերպով ընդհատում է նրան, և բոլորը սկսում են ծիծաղել։ Ավելի ուշ, երբ նա իջնում է աստիճաններով, մեկ այլ աղջիկ հրում է նրան, և նա ընկնում է։ Ընդ որում, ոչ ոք չի կանգնում, որպեսզի նրան օգնի։ Մեկ այլ տեսարանում, երբ աղջիկը փորձում է միանալ ճաշի սեղանի շուրջ նստած մի խումբ աղջիկներին, նրանք միանգամից հեռանում են։ Տանը նախաճաշի ժամանակ նա լսում է մոր մեղադրանքները։ Նրա ձեռքերի վրա վերքերով գրված է «NUMB» բառը։ Երգի ավարտին նրան ցույց են տալիս իր սենյակում, որտեղ նա ներկը զայրացած նետում է կտավի վրա։ Տեսահոլովակի վերջում նա ներխուժում է տաճար, որտեղ խումբը կատարում էր երգը, սակայն չի հասցնում և հայտնվում է դատարկ վայրում։

## Ստեղծագործությունների ցանկ

## Հիթ-շքերթներ և հավաստագրեր

### Շաբաթական հիթ-շքերթներ

### Տարեկան հիթ-շքերթներ

### Հավաստագրեր

!colspan="3"| Ringtone
|-

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Պաշտոնական տեսահոլովակը YouTube-ում
* Երգի տեքստը և թարգմանությունը

Կատեգորիա:2003 սինգլներ
Կատեգորիա:Linkin Park-ի երգեր
Կատեգորիա:Ալտերնատիվ ռոք
Կատեգորիա:Երգեր այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Երգեր ինքնասպանության մասին
Ջալեբի

**Ջալեբի**, աղանդեր, տարածված է Հնդկաստանում, Մերձավոր Արևելքում և Հյուսիսային Աֆրիկայում։ Այն իրենից ներկայացնում է խմորի թելեր` պատրաստված ցորենի ալյուրից, տապակված յուղի մեջ, որի վրա լցվում է շաքարի օշարակ (հաճախ նաև` վարդաջուր կամ կիտրոնի հյութ)։
Ջալեբին կարող է մատուցվել տաք և սառը։ Նրա երեսը կարամելային է, որը համի վրա դրական է ազդում։
Ջալեբին համանման է ըստ պատրաստման մեթոդի իսպանական չուրրոսին (իսպանական խոհանոցը իր ժամանակին արաբական ուժեղ ազդեցություն է կրել), ինչպես նաև թուրքական չակ-չակ աղանդերին, և շատ երկրներում տարածված փշուրին և մրջնաբույնին։ Ռուսական տեքստում ջալեբիները համեմատում են փքաբլիթների հետ, սակայն փքաբլիթը, անգամ ռուսական տարբերակով կարկանդակ է առանց միջուկի, ամբողջությամբ տապակված ֆրիտյուրի վրա, իսկ ջալեբի ճաշատեսակի պատրաստման ժամանակ խմորը շերտերով լցվում է ֆրիտյուրի մեջ կամ էլ դրվում է այնտեղ փոքր կտորներով։

## Պատմություն և ներկան
Ջալեբիի հայրենիքն է համարվում Մերձավոր Արևելքը, թերևս բառն ինքնին պարսկական «զալիբիա» կամ արաբական «զալաբիա» բառերի փոփոխված տարբերակն է։ XIII դարում Մուհամեդ-բեն-Հասան-ալ-Բաղդադին արդեն հիշատակում էր ջալեբիի բաղադրատոմսը իր խոհարարական գրքում։ XV դարում ջալեբին պարսիկ զավթիչների հետ ներթափանցել է Հնդկաստան, որտեղ, սակայն, արդեն իսկ առկա էր դրան շատ նման աղանդեր, իմարթին։
Ջալեբիին նոր համ տալու համար Իրանում դրան ավելացնում են քրքում, իսկ Հնդկաստանում` կեվրա (անուշաբույր ջուր)։
Հնդկաստանում ջալեբին նաև հաճախ մատուցվում է ռաբրիով` խտացրած կաթի հնդկական անալոգով։
Արաբ-քրիստոնյաների համար սա մկրտության տոնին մատուցվող ավանդական կերակուր է, Իրանի մուսուլմաններն այն մատուցում են աղքատներին Ռամադանի ժամանակ և օգտագործում են տոների ժամանակ։ Աֆղանստանում ձմռանը սնվում են ձկով։ 
Այսօր ջալեբին հաճախ վաճառվում է շուկաներում և փողոցային առևտրականների մոտ Մարոկկոյից մինչև Բանգլադեշ, հիմնականում պատրաստվում է հենց հաճախորդների աչքի առջև։ Ջալեբիին նվիրված են երգեր, որոնք հնչում են մի քանի բոլիվուդյան ֆիլմերում, ինչպես նաև լոնդոնցի երաժիշտ Four Tet-ի ստեղծագործությունը։

## Պատկերասրահ

Պատկեր:Awadhi jalebi.jpg|Պատրաստի ջալեբի
Պատկեր:Jalebi Making - Howrah 2004-04-11 00192.JPG|Ջալեբիի պատրաստման գործընթացը, Արևմտյան Բենգալիա
Պատկեր:Paneer wali Imarti.jpg|Հնդկական իմարթի աղանդերը տարբերվում է խմորի հաստությամբ
Պատկեր:Jalebi-Rabdi.jpg|Ջալեբին ռաբրիի հետ


## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* 

Կատեգորիա:Ալժիրական խոհանոց
Կատեգորիա:Աղանդեր
Կատեգորիա:Ասիական խոհանոց
Կատեգորիա:Արաբական խոհանոց
Կատեգորիա:Եգիպտական խոհանոց
Կատեգորիա:Թունիսյան խոհանոց
Կատեգորիա:Իրանական խոհանոց
Կատեգորիա:Լիբանանյան խոհանոց
Կատեգորիա:Լևանտական խոհանոց
Կատեգորիա:Հնդկական խոհանոց
Կատեգորիա:Հորդանական խոհանոց
Կատեգորիա:Պակիստանական խոհանոց
Կատեգորիա:Սիրիական խոհանոց
Հաբլի հաստատուն

**Հաբլի հաստատուն**, Հաբլի օրենքի մեջ մտնող հաստատունը, որը կապում է մինչև արտագալակտիկական օբյեկտը (գալակտիկաներ, քվազարներ) եղած հեռավորությունը նրա հեռացման արագության հետ։ Սովորաբար նշանակվում է  տառով։ Ունի ժամանակին հակադարձ չափողականություն ( ≈ 2,2 վ−1), բայց սովորաբար արտահայտվում է կմ/վ/մեգապարսեկներով։

## Մեծությունը
Հաբլի հաստատունի ամենահուսալի գնահատականը 2013 թվականին եղել է ։ 2016 թվականին այս գնահատականը ճշգրտվել է մինչև  ։ Այսպիսով, ներկա շրջանում  հեռավորությամբ բաժանված երկու գալակտիկաների միջինում իրարից հեռանում են  արագությամբ։ Ընդարձակվող տիեզերքի մոդելում Հաբլի հաստատունը փոխվում է ժամանակի ընթացքում, սակայն «հաստատուն» տերմինն արդարացված է նրանով, որ ժամանակի յուրաքանչյուր տրված պահին Տիեզերքի բոլոր կետերում Հաբլի հաստատունը նույնն է։
Տիեզերքի տարիքը Լամբդա-CDM մոդելի շրջանակներում մոտ  կամ  է։

Պետք է նշել, որ տարբեր եղանակներով չափումները որոշ չափով տարբեր արժեքներ են տալիս Հաբլի հաստատունի համար։ Վերը նշված արժեքները ստացվել են «Պլանկ» տիեզերական աստղադիտարանում արված  մնացորդային ճառագայթման պարամետրերի չափումների օգնությամբ։ 2016 թվականին հրապարակված Հաբլի հաստատունի «տեղային» (մինչև  սահմաններում) չափումները, որ ստացվել էին «Հաբլ» աստղադիտակով,  գալակտիկաներում դիտվող ցեֆեիդների լուսատվությամբ  մինչև գալակտիկաները եղած հեռավորությունը հաշվելու միջոցով, տալիս են , ինչը  (7-8 %-ով) ավելի մեծ է, քան որոշվել է մնացորդային ճառագայթման պարամետրերով։ Այս գնահատականների անհամաձայնության պատճառներն առայժմ հայտնի չեն։

## Ածանցյալ հաստատուններ
Հաբլի հաստատունի հակադարձ մեծությունը (**Հաբլի ժամանակ** ) ունի տվյալ պահին տիեզերքի ընդլայնման բնութագրիչ ժամանակի իմաստը։Հաբլի հաստատունի ժամանակակից արժեքի համար, որը հավասար է  (կամ ), Հաբլի ժամանակը հավասար է  (կամ )։ Հաճախ օգտագործում են նաև ևս մի ածանցյալ հաստատուն՝  **Հաբլի հեռավորությունը**, որը հավասար է Հաբլի ժամանակի և լույսի արագության արտադրյալին. ։ Հաբլի հաստատունի վերը բերված արժեքի համար Հաբլի հեռավորությունը հավասար է  կամ ։

Երբեմն բանաձևերում օգտագործում են Հաբլի չափողականություն չունեցող հաստատունը՝ չափողականություն չունեցող հաստատունը փոխարինելով նրա և ինչ-որ մեծության հարաբերությամբ, օրինակ՝   կամ  ՝ նշանակելով համապատասխանաբար  կամ  ։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Աստղաֆիզիկա
Կատեգորիա:Տիեզերագիտություն
Կատեգորիա:Ֆիզիկական հաստատուններ
Ռուբեն Անդրիասյան

**Ռուբեն Սուրենի Անդրիասյան** (, ), ղազախական թատրոնի հայազգի ռեժիսոր, Ղազախստանի ժողովրդական արտիստ (1992), պրոֆեսոր (2007)։

## Կենսագրություն
1959 թվականին ավարտել է Երևանի պետական համալսարանը, 1963 թվականին՝ Երևանի թատրոնի և կինոյի պետական ինստիտուտը (ԽՍՀՄ ժողովրդական արտիստ Վարդան Աճեմյանի դասարանում)։ Ստեղծագործական կարիերան որպես ռեժիսոր սկսել է Կզըլ-Օրդայի դրամատիկական թատրոնում։ Այնուհետևև եղել է Կոստանայի Մաքսիմ Գորկու անվան դրամատիկական թատրոնի ռեժիսորը և Կարագանդայի Ստանիսլավսկու անվան դրամատիկական թատրոնի գլխավոր ռեժիսորը (1966), Լերմոնտովի անվան  Հանրապետական ռուսական դրամատիկական թատրոնի ռեժիսորը (1972), Ղազախստանի մանկապատանեկան ակադեմիական թատրոնի ռեժիսորը (1974)։

1975 թվականից ընդհատումներով դասավանդել է Ղազախստանի արվեստի ազգային ակադեմիայի «դերասանական հմտություններ և ռեժիսուրա» ամբիոնում։

1983 թվականից եղել է Ալմաթիի Լերմոնտովի անվան դրամայի ռուսական թատրոնի գեղարվեստական ղեկավարը։

## Պարգևներ և  կոչումներ
* Աշխատանքային կարմիր դրոշ (1986)
* Ղազախստանի ժողովրդական արտիստ (1992)
* Բարեկամության շքանշան (Ռուսաստան, 1998)
* Երախտապարտության շքանշան () (2000)
* «Պլատինե Թառլան» () Ղազախստանի անկախության մրցանակի դափնեկիր (2001)
* Ղազախստանի պետական մրցանակի դափնեկիր (2002)
* «Ոսկե մարդ» () «Մշակույթի գործիչ» «Տարվա մարդ» նոմինացիայում

## Աղբյուրներ
*Андриасян, Рубен Суренович Материал из Казахстанская Энциклопедии
*Линия судьбы. Рубен Андриасян Տեսանյութ

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Աշխատանքային կարմիր դրոշի շքանշանի ասպետներ
Կատեգորիա:Բարեկամության շքանշանի ասպետներ (Ռուսաստան)
Կատեգորիա:ԵՊՀ շրջանավարտներ
Կատեգորիա:Խորհրդային թատերական մանկավարժներ
Կատեգորիա:Հայ պրոֆեսորներ
Կատեգորիա:Հայ ռեժիսորներ
Անժե

**Անժե** (), քաղաք Ֆրանսիայի արևմտան մասում՝ Լուարի երկիր երկրամասի Մեն և Լուար դեպարտամենտում։ Անժու պատմական մարզի գլխավոր քաղաքն է։ Գտնվում է Մեն գետի ափին։

## Պատմություն
Հին ժամանակներում այստեղ ապրել են գալլերը։ Ի պատիվ Հուլյոս Կեսարի քաղաքն անվանվել է Հուլիոմագա (Juliomagus): 870-1205 թվականներին եղել է Անժուի մայրաքաղաքը։
 
15-րդ դարում սկսվեց քաղաքի բարգավաճումը, սակայն սկսվեց Հարյուրամյա պատերազմը և Անժեն հայտնվեց սրի ու կրակի մեջ։
 
1850 թվականի ապրիլի 16-ին ռեզոնանսի հետևանքով փլվել է Անժե կամուրջը, այդ ժամանակ մահացել է 226 մարդ։

Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի տարիներին քաղաքի պատմաճարտարապետական ժառանգությանը մեծ վնաս է պատճառվել։
 
1939-1940 թվականներին քաղաքը գտնվել է Լեհաստանի կառավարության տակ։ 1971 թվականին վերականգնվել է Անժեի համալսարանը։

## Տեսարժան վայրեր
Քաղաքը հարուստ է միջնադարյան հուշարձաններով։ Առաջին տեղը պատկանում է 18-րդ դարի 17 աշտարակներով ամրոցին, որի բարձրությունը 40-58 մետր է։

## Միջազգային հարաբերություններ
### Քույր քաղաքներ
* , Հաառլեմ (1964)
* , Օսնաբրյուկ, (1964)
* , Բամակո, (1974)
* , Պիզա, (1982)
* , Ուիգան, (1986)
* , Յանտա, (2006)
* , Օստին (Տեխաս), (2012)

### Քաղաքի գործընկերներ
*  Սյոդերտելյե, (1998)
*  Սևիլյա, (2000)

## Պատկերասրահ

Պատկեր:Maison Adam Angers.jpg|Ադամի տուն
Պատկեր:Hopital-St-Jean-Angers (3).JPG|Սեն-Ժանի հիվանդանոց՝ այժմ թանգարան
File:Logis barrault angers.jpg|Օլիվյե Բարո պալատ՝ այժմ արվեստի թանգարան
Պատկեր:Loire Maine Angers4 tango7174.jpg|Օլիվյե Բարոն
Պատկեր:Angers tour saint aubin.jpg|54 մետրանոց աշտարակ
Պատկեր:Fontaine du Mail - Angers - 20080803.JPG| Անժե քաղաքի գլխավոր զբոսայգի


## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Ֆրանսիայի քաղաքներ
Դայակներ

**«Դայակներ»** ( Twin Sitters), 1994 թվականին նկարահանված կատակերգական ֆիլմ, ռեժիսոր և սցենարի հեղինակ՝ Ջոն Պարագոն, գլխավոր դերերում՝ Փիթեր Փոլ, Դևիդ Փոլ, Քրիստիան Քազինս և Ջոզեֆ Քազինս։

## Սյուժե
Մութ գործերով զբաղվող նախկին գործընկերը սպառնում է խոշոր բիզնեսմեն Ֆրենկ Հիլլհերստին, եթե վերջինս դադարեցներ համագործակցությունը։ Վախենալով իր երկու երկվորյակ զարմիկների կյանքի համար, Հիլլերհերստը վարձում է անխոհեմ, բայց բարի, տնտեսվար և հոգատար եղբայրների որպես թիկնապահների։

## Դերերում
* Փիթեր Փոլ - Փիթեր Ֆալկոնե
* Դևիդ Փոլ  - Դեվիդ Ֆալկոնե
* Քրիստիան Քազինս - Բրեդլի
* Ջոզեֆ Քազինս - Սթիվեն
* Ռենա Սոֆեր - Ջուդի Նյուման
* Բարրի Դեննեն - Թոմաս
* Ջորջ Լեզենբի - Սթրոմ
* Վալենտինա Վարգաս - Լոլիտա
* Վիկ Տրեվինո - Ռամոն
* Մազեր Լավ - Պեննի

## Փաստեր
* Առաջին խաղերը, որոնք խաղացել են Բրեդլին և Սթիվենը, եղել է Super Mario World-ը, իսկ երկրորդը՝  Star Fox:
* Ֆիլմի 32-րդ րոպեին Փիթերը և Դևիդը Չակ Նորիսի հետ հեռուստացույցով դիտում էին «Դժոխքի ծնունդը»։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* 
* 

Կատեգորիա:1990-ականների ամերիկյան ֆիլմեր
Կատեգորիա:1990-ականների անգլերեն ֆիլմեր
Կատեգորիա:1994 ֆիլմեր
Կատեգորիա:Ամերիկյան կինոկատակերգություններ
Պալմանովա

**Պալմանովա** (), կոմունա Իտալիայում։ Գտնվում է Ֆրիուլի Վենետիկ Ջուլիա մարզի Ուդինե գավառում։

Բնակչությունը կազմում է 5444 մարդ 2015 թվականի մարդահամարի տվյալների, բնակչության խտություն՝ 409,32 մարդ/կմ²։ Զբաղեցնում է 13,3 կմ² մակերես։ Փոստային ինդեքս՝ 33057։ Հեռախոսային կոդ՝ 0432։

Կոմունայի հովանավորներն են սուրբ առաքյալ և ավետարանիչ Մարկոսը, սուրբ Հուստինա Պադուացին։ Տոնը նշվում է հոկտեմբերի 7-ին։

Պալմանովայում հատկապես հարգում են հաղորդությունը և Քավության տոնը։

## Ժողովրդագրություն
Բնակչության թվաքանակի փոփոխությունները

Colors=
 id:lightgrey value:gray(0.9)
 id:darkgrey value:gray(0.7)
 id:sfondo value:rgb(1,1,1)
 id:barra value:rgb(0.6,0.8,0.6)
ImageSize = width:455 height:373
PlotArea = left:50 bottom:50 top:30 right:30
DateFormat = x.y
Period = from:0 till:7000
TimeAxis = orientation:vertical
AlignBars = justify
ScaleMajor = gridcolor:darkgrey increment:500 start:0
ScaleMinor = gridcolor:lightgrey increment:100 start:0
BackgroundColors = canvas:sfondo
BarData=
 bar:1871 text:1871
 bar:1881 text:1881
 bar:1901 text:1901
 bar:1911 text:1911
 bar:1921 text:1921
 bar:1931 text:1931
 bar:1936 text:1936
 bar:1951 text:1951
 bar:1961 text:1961
 bar:1971 text:1971
 bar:1981 text:1981
 bar:1991 text:1991
 bar:2001 text:2001
 bar:2011 text:2011
PlotData=
 color:barra width:20 align:left
 bar:1871 from:0 till: 4456
 bar:1881 from:0 till: 4600
 bar:1901 from:0 till: 4311
 bar:1911 from:0 till: 5578
 bar:1921 from:0 till: 5252
 bar:1931 from:0 till: 6650
 bar:1936 from:0 till: 4568
 bar:1951 from:0 till: 5845
 bar:1961 from:0 till: 5882
 bar:1971 from:0 till: 5928
 bar:1981 from:0 till: 5712
 bar:1991 from:0 till: 5483
 bar:2001 from:0 till: 5340
 bar:2011 from:0 till: 5409
PlotData=
 bar:1871 at: 4456 fontsize:S text: 4456 shift:(-10,5)
 bar:1881 at: 4600 fontsize:S text: 4600 shift:(-10,5)
 bar:1901 at: 4311 fontsize:S text: 4311 shift:(-10,5)
 bar:1911 at: 5578 fontsize:S text: 5578 shift:(-10,5)
 bar:1921 at: 5252 fontsize:S text: 5252 shift:(-10,5)
 bar:1931 at: 6650 fontsize:S text: 6650 shift:(-10,5)
 bar:1936 at: 4568 fontsize:S text: 4568 shift:(-10,5)
 bar:1951 at: 5845 fontsize:S text: 5845 shift:(-10,5)
 bar:1961 at: 5882 fontsize:S text: 5882 shift:(-10,5)
 bar:1971 at: 5928 fontsize:S text: 5928 shift:(-10,5)
 bar:1981 at: 5712 fontsize:S text: 5712 shift:(-10,5)
 bar:1991 at: 5483 fontsize:S text: 5483 shift:(-10,5)
 bar:2001 at: 5340 fontsize:S text: 5340 shift:(-10,5)
 bar:2011 at: 5409 fontsize:S text: 5409 shift:(-10,5)
TextData=
 fontsize:S pos:(20,20)
 text:Ըստ ISTAT-ի տվյալների


## Արտաքին հղումներ
* Վիճակագրության ազգային ինստիտուտ 
* http://www.istat.it/english/ 

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Իտալիայի բնակավայրեր
Կատեգորիա:Համաշխարհային ժառանգության նախնական ցանկ
Չիլխորոզ (Դերջանի գավառ)

**Չիլխորոզ**, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Էրզրումի վիլայեթի Դերջանի գավառակում։ Գտնվում էր Մամախաթուն գյուղաքաղաքից 47 կմ արևմուտք։

Բնակչության մասին տվյալներ չեն պահպանվել։

## Տես նաև
* Էրզրումի նահանգի հայաբնակ բնակավայրեր

## Ծանոթագրություններ

## Աղբյուրներ
* «Հայաստանի և հարակից շրջանների տեղանունների բառարան» (5 հատորով), 1986-2001 թթ., Երևանի Համալսարանի հրատարակչություն
* Արեւմտահայաստանի եւ Արեւմտահայութեան Հարցերու Ուսումնասիրութեան Կեդրոն

Կատեգորիա:Արևմտյան Հայաստանի գյուղեր
Վիկտորյա Ռուֆֆո

**Վիկտորյա Ռուֆֆո** (իսպաներեն` Victoria Ruffo, ամբողջ անունը` Մարիա Վիկտորյա Էուխենիա Գվադելուպե Մարտինես դել Ռիո Մորենո Ռուֆֆո (María Victoria Eugenia Guadalupe Martínez del Río Moreno Ruffo), ), մեքսիկացի դերասանուհի և հեռուստահաղորդավարուհի։

## Կենսագրությունը

Վիկտորյա Ռուֆֆոն ծնվել է Մեխիկոյում։ Բացի նրանից, ընտանիքում մեծանում էին նաև նրա երկու քույրերը` Մարսելան, ով այժմ պրոդյուսեր է և Գաբրիելան, ով աշխատում է հեռուստատեսությունում։ Իր ստեղծագործական կյանքը Վիկտորյան սկսել է 1980 թվականից, երբ նկարահանվել է «Բժշկի խնդիրները» հեռուստանովելում։ Շուտով նկարահանվել է նաև «Վիկտորյա» (1987թ.) և «Պարզապես Մարիա» (1989թ.) հեռուստասերիալներում։ Վերջինս նրան մեծ ճանաչում բերեց նաև ԱՊՀ երկրներում։

2005 թվականին նա նկարահանվել է «Խորթ մայրը» հեռուստանովելում, կատարելով Մարիա Ֆերնանդեսի դերը։ Ներկայումս Վիկտորյա Ռուֆֆոն հաջողությամբ համատեղում է աշխատանքը թատրոնում և հեռուստասերիալներում։ Նա հանդիսանում է Televisa և Telemundo ընկերությունների ամենաբարձր վարձատրվող դերասանուհիներից մեկը։

## Անձնական կյանքը

Վիկտորյա Ռուֆֆոն առաջին անգամ ամուսնացել է հայտնի մեքսիկական դերասանուհի Սիլվիա Դերբեսի որդու` Էուխենիո Դերբեսի հետ։ Նրանք ծանոթացել էին «Պարզապես Մարիա» հեռուստասերիալի նկարահանումների ժամանակ, երբ Էուխենիոն այցելում էր սերիալում նկարահանվող մորը, իսկ Վիկտորյան այդ ժամանակ կատարում էր սերիալի գլխավոր դերը։ 1992 թվականին ծնվել է նրանց որդին, այժմ դերասան` Խոսե Էդուարդո Դերբեսը։ Նրանց ամուսնությունը լուծարվեց 1996 թվականին։

2001 թվականին Վիկտորյան ամուսնացել է մեքսիկական քաղաքական գործիչ Օմար Ֆայյադ Մենեսեսի հետ։ 2004 թվականին ծնվել են նրանց երկվորյակ դուստրերը։

## Ֆիլմագրություն

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Մեքսիկացի դերասանուհիներ
Կատեգորիա:Մեքսիկացի կինոդերասաններ
Կատեգորիա:Հեռուստատեսային դերասանուհիներ
Կատեգորիա:Թատրոնի դերասանուհիներ
Կատեգորիա:Մեքսիկացի հաղորդավարներ
Ազգային կոնսերվատորիա (Մեքսիկա)

**Մեքսիկայի Ազգային կոնսերվատորիա** (), բարձրագույն երաժշտական ուսումնական հաստատություն Մեխիկոյում։ Հիմնադրվել է 1866 թվականին՝ Փարիզի և Մադրիդի Թագավորական կոնսերվատորիաների օրինակով՝ ֆիլհարմոնիկ հասարակության հսկողության ներքո։ 1877 թվականին ազգայնացվել է։ 1949 թվականից կոնսերվատորիան գտնվում է ճարտարապետ Մարիո Պանիի կառուցած շենքում։

## Պատմություն
Կոնսերվատորիան հիմնադրվել է 1866 թվականի հուլիսի 1-ին քահանա, ուսուցիչ և երգչախմբի դիրիժոր Ագուստին Կաբալերոյի կողմից, Մեքսիկայի ֆիլհարմոնիկ ընկերության (Sociedad Filarmónica Mexicana) և կայսր Մաքսիմիլյան I-ի աջակցությամբ։ Մեքսիկայի ամենահին երաժշտական դպրոցն է (ամենահին կոնսերվատորիան Մեքսիկայում, Ամերիկայում ամենահին կոնսերվատորիան 1743 թվականին կառուցվել է Ռոսաս ին Մորելիա քաղաքում, Միչոական, Մեքսիկա), և համարվում է երկրի հնագույն սիմֆոնիկ նվագախմբին (Orquesta Sinfónica del Conservatorio Nacional, հիմնադրվել է 1881 թվականին) հյուրընկալող հաստատությունը։

1949 թվականի մարտի 18-ից կոնսերվատորիայի գլխավոր շենքը գտնվում է Մեխիկոյի Պոլանկո հատվածում՝ ճարտարապետ Մարիո Պանիի նախագծած և կառուցված ճարտարապետական համալիրում։

## Հայտնի շրջանավարտներ

* Կառլոս Չավես, կոմպոզիտոր, խմբավար
* Խուլիան Կարիլյո, կոմպոզիտոր, դիրիժոր և theorist
* Պլասիդո Դոմինգո, օպերային երգիչ և դիրիժոր
* Բլաս Գալինդո, կոմպոզիտոր և դիրիժոր
* Լուիս Գարսիա-Ռենարտ, թավջութակահար
* Մարիո Լավիստա, կոմպոզիտոր և ուսուցիչ
* Էդուարդո Մատա, կոմպոզիտոր և դիրիժոր
* Խոսե Պաբլո Մոնկայո, կոմպոզիտոր և դիրիժոր
* Խորխե Ֆեդերիկո Օսորիո, դաշնակահար
* Կառլոս Պրիետո, թավջութակահար
* Կառլոս Միգել Պրիետո, դիրիժոր
* Ֆելիքս Կառասկո, դիրիժոր
* Սիլվեստրե Ռևուելտաս, կոմպոզիտոր և դիրիժոր
* Անտոնիո Կաստիլյո դե լա Գալա, դաշնակահար և կոմպոզիտոր
* Էդուարդո Դիասունյոս, կոմպոզիտոր, դիրիժոր և գործիքավորող
* Մարիա Տերեսա Ռոդրիգես, դաշնակահար
* Խավիեր Տոռես Մալդոնադո, կոմպոզիտոր
* Լուիս Ումբերտո Ռամոս, կլառնետահար
* Ումբերտո Էռնանդես Մեդրանո, կոմպոզիտոր
* Սալվադոր Կոնտրերաս, կլառնետահար
* Ռիկարդո Բեռնալ, տենոր
* Սաուլ Բիտրան, ջութակահար
* Ռոլանդո Վիլասոն, տենոր
* Ռաֆայել Նեգրետե, բարիտոն
* Խոսե Կառլոս դե լա վեգա Բասուլտո, դաշնակահար
* Ֆրանսիսկո դե Պաուլա Լեոն Օլեա, կոմպոզիտոր
* Արտուրո Մարկես, կոմպոզիտոր
* Խորխե Ալեխանդրո Ֆերնանդես

## Աղբյուրներ
* Torres-Chibras, Armևo Ramon. 2002. "José Pablo Moncayo, Mexican կոմպոզիտոր և դիրիժոր։ A Survey of His Life with a Historical Perspective of His Time." Doctor of Musical Arts diss., University of Missouri, Kansas City. Ann Arbor, MI: University Microfilms International. 

## Արտաքին հղումներ
* Official web-site of the NCM-Mexico alumni 

Կատեգորիա:Մեքսիկայի համալսարաններ
Կատեգորիա:1866 հիմնադրումներ Մեքսիկայում
Կատեգորիա:1866 հիմնադրված կրթական հաստատություններ
Կարմրահերների միություն

**Կարմրահերների միություն** ()՝ Արթուր Կոնան Դոյլի «Շերլոկ Հոլմսի արկածները» ստեղծագործության առաջին սերիան։ Առաջին անգամ հրապարակվել է ամենօրյա թերթ Strand Magazine-ում 1891 թվականի օգոստոսին։ Շերլոկ Հոլմսի մասին 12 պատմություններից հեղինակն այս մեկը համարում է իր ամենասիրելի երկրորդ պատմությունը։

## Սյուժեի նկարագրություն
Լոնդոն։ 1890 թվական։ Շերլոկ Հոլմսի և  բժիշկ Վաթսոնի մոտ է գալիս մի տղամարդ՝ Ջաբեզ Ուիլսոն անունով։ Նա պատմում է Հոլմսին մի տարօրինակ պատմություն, որը կատարվել է նրա հետ վերջերս։ Ըստ նրա, նա ունի մի փոքրիկ վարկային գրասենյակ, որտեղ աշխատում է իր երիտասարդ օգնականի՝ Վինսենթ Սպոլդինգի հետ։ Մի քանի շաբաթ առաջ Սպոլդինգը կարդում է թերթում մի հայտարարություն, որտեղ գրված էր, որ «Կարմրահերների միությունը» աշխատանքի է հրավիրում միայն կարմրահեր մարդկանց և շատ բարձր վարձատրում։ Ուիլսոնը գալիս է հարցազրույցի, և նրան ընդունում են աշխատանքի։ Հաջորդ մի քանի շաբաթը Ուիլսոնը գալիս էր աշխատանքի։ Իր սենյակում կար միայն մի սեղան և աթոռ, որտեղ նա արտագրում էր Բրիտանական հանրագիտարանը՝ ստանալով լավ աշխատավարձ։ Մի օր գալով աշխատանքի՝ նա տեսավ հայտարարություն, որտեղ ասվում էր, որ «Կարմրահերների միությունը» ցրվել է։ Նա խնդրում է Հոլմսին օգնել իրեն այս տարօրինակ պատմությունը պարզելու համար։ Հոլմսը խոստանում է օգնել Ուիլսոնին։ Հոլմսը և Վաթսոնը հանդիպում են Վինսենթ Սպոլդինգի հետ վարկային գրասենյակում, և կարճ զրույցի ընթացքում Հոլմսը նկատում է, որ Սպոլդինգի տաբատը մինչև ծնկները ցեխոտված է։ Հոլմսն իր ձեռնափայտով կտկտացնում է այն ճանապարհը, որն ընկած է վարկային գրասենյակի և բանկի միջև։ Այնտեղից լսվում էին խուլ ձայներ, քանի որ դատարկ էր։ Հոլմսը գալիս է այն եզրակացության, որ Սպոլդինգը պլանավորում էր թալանել բանկը՝ փորելով անցք, որը տանում էր դեպի բանկ։ Նրանք մտածել էին «Կարմրահերների միության» մասին այդ պատմությունը, որպեսզի Ուիլսոնը բացակայեր վարկային գրասենյակից, և նրանք կարողանային անցք փորել դեպի բանկ։ Հոլմսը կանչում է ոստիկանական աշխատող Ջոունսին և բանկի տնօրենին։ Նրանք չորս հոգով դարան են կազմակերպում բանկում, որի մեջ են ընկնում Ջոն Քլեյը և Սպոլդինգը։

## Էկրանավորում
* Հեռուստասերիալ «Շերլոկ Հոլմսի արկածները»։ Արտադրվել է Միացյալ Թագավորությունում 1984-1994 թվականներին, սեզոն 1 «Շերլոկ Հոլմսի արկածները», էպիզոդ 12 «Կարմրահերների միություն»։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Կարմրահերների միությունը

Կատեգորիա:1891 պատմվածքներ
Կատեգորիա:Գրական ստեղծագործություններ այբբենական կարգով
Ազարիա Ջուղայեցի (տոմարագետ)

**Ազարիա Ջուղայեցի**, (XVI դար), հայ տոմարագետ, Երիջանի որդին։ Ապրել և գործել է Ջուղայում։ Կազմել է «Ազարիայի կամ Ջուղայեցիների տոմար» անունով հայտնի նոր օրացույց, որտեղ հիմնակա­նում պահպանված էր հայկական նախկին օրացույցի սկզբունքը, տարին անշարժ էր, ուներ 12 ամիս՝ 30-ական օրով, ու հավելյալ ամիս՝ 3 օրով։ Նահանջ տարիներին 12-րդ ամիսն ունենում էր 31 օր։ Ազարիա Ջուղայեցու տոմարով տարեսկիզբն օգոստոսի 11-ից տեղափոխված էր գարնա­նային գիշերահավասարի օրը՝ մարտի 21-ը։ Ամիսների անունները մեծ մասամբ արաբական էին, որոնք հետագայում Ազարիա Ջուղայեցին փորձել է փոխա­րինել հայկականով։ Ջուղայեցիների թվականն ստանալու համար մեր թվականից պետք է հանել 1615՝ մարտի 21֊ից մինչև հունվարի 1֊ը, և 1616՝ հունվարի 1-ից մինչև մարտի 21-ը ժամանակամիջոցների համար։

Ազարիայի տոմարը գործածվել է Նոր Ջուղայի և Հնդկաստանի հայկական գաղութներում։

Ազարիա Ջուղայեցու «Պատճէն Տօմարին Ազարիայի» տոմարագիտական երկը տպագրվել է 1685 թվականին Վենետիկում՝ Միքելանջելո Բարբոնիի տպարանում՝ «Գիրգ տօմարաց Հայոց, Ազարիայի, և Հռոմայեցւոց․․․»֊ի մեջ (320 էջ, 8 x 5,5 սմ, էջ 22-39)։

Լուսնի զատկական բոլոր լրումները տեղի են ունեցել Շամս ամսին։ Ջուղայեցիների կամ ինչպես ձեռագրերում է հաճախ օգտագործվել, Նոր կամ Փոքր թվականը գտնելու համար անհրաժեշտ է հանել 532-ամյա երկու պարբերաշրջան, ընդ որում հարկ է հիշել, որ Հայոց մեծ թվականով տարեսկիզբը Նավասարդի 1-ն էր, իսկ նոր կամ փոքր թվականով Շամսի 1-ին։

Ազարիա Ջուղայեցու կազմած տոմարը շուրջ երկու հարյուրամյակ օգտագործվել է Պարսկաստանի և Հնդկաստանի հայկական գաղթավայրերում։

## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն
* Անասյան Հ․, Հայկական մատենագրություն, հատոր 1-ին, Երևան, 1959, էջեր 272-276, 1177-1186
* Թումանյան Բ․, Հայ աստղագիտության պատմություն, [գիրք 1], Երևան, 1964

Կատեգորիա:Հայ տոմարագետներ
Կատեգորիա:16-րդ դարի հայեր
Ազարիա Ջուղայեցի (այլ կիրառումներ)

**Ազարիա Ջուղայեցին** կարող է վերաբերել՝
* Ազարիա Ջուղայեցի, 16-րդ դարի հայ տոմարագետ։
* Ազարիա Ջուղայեցի, 16-17-րդ դարերի հայ տաղերգու։
* Ազարիա Ա Ջուղայեցի, Սսի կաթողիկոս 1584 թվականից։
Ազգասեր (թերթ)

**Ազգասեր**, հայկական շաբաթաթերթ։ Լույս է տեսել 1845֊1848 թվականներին Կալկաթայում (Հնդկաստան)։ Տեղի մշակութային Արարատյան ընկերության հրատարակչություն։ Խմբագիր՝ Մեսրոպ Թաղիադյան։ Լեզուն՝ աշխարհաբար, հետո՝ գրաբար։ Հայությանը կոչ է արել համախմբվել մայր հայ­րենիքում, զարգացնել նրա տնտեսությունն ու մշակույթը, կարևո­րել է հայոց լեզվի պահպանությունը՝ որպես ազգի գոյատևման և առաջադիմության գործոն։

Լուսաբանել է Բոմբեյի, Մադրասի, Նոր Ջուղայի, Զմյուռնիայի հայ հասարակական-մշակութային կյանքը, արծարծել ուսումնադաստիարակչական, տնտեսագիտական, կրոնական հարցեր։ Քննադատել է Անգլիայի գաղութատիրական քաղաքականությունը, նշել Ռուսաստանի պատմական առաջադիմական դերը հայ ժողովրդի ճակատագրում։ Տպագրել է հայ հեղինակների չափածո և արձակ ստեղծագործություններ, թարգմանություններ (Ֆիրդուսի, Ու. Շեքսպիր, Ռ. Բըրնս, Ջ. Բայրոն, Չ. Դիքենս, Հ. Լոնգֆելլո, Պ. Պեստել), արտատպել այլ նյութեր։ Կարճատև ընդմիջումից հետո հրատարակվել է «Ազգասէր Արարատեան» վերնագրով։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Հայկական գրական պարբերականներ
Կատեգորիա:Հայկական կրոնական պարբերականներ
Կատեգորիա:Հայկական հասարակական պարբերականներ
Կատեգորիա:Հայկական մշակութային պարբերականներ
Կատեգորիա:Հնդկաստանի հայկական թերթեր
Ազդարար (թերթ, Մադրաս)

**Ազդարար**, երկշաբաթաթերթ։ Լույս է տեսել 1846֊1847 թվականներին Մադրասում։ Խմբագիրներ՝ Ստեփանոս Հովհաննիսյան, Փիլիպոս Մելիտոնյան։

Հրատարակվել է վիմատիպ եղանակով (17 համար)։ Տպագրել է քաղաքական, գրական նյութեր և տեղեկություններ հնդկահայ գաղութի կյանքից։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Հնդկաստանի հայկական թերթեր
Կատեգորիա:Հայկական քաղաքական պարբերականներ
Կատեգորիա:Հայկական գրական պարբերականներ
Կատեգորիա:Հայկական լրատվական պարբերականներ
Ազդարար (թերթ, Քուվեյթ)

**Ազդարար**, ազգային, հասարակական-քաղաքական շաբաթաթերթ։ Քուվեյթի հայ երիտասարդաց միության հրատարակություն։ Լույս է տեսնում 1996 թվականից Էլ Քուվեյթում։ Խմբագիր՝ Կարո Մսրլյան։

Լուսաբանում է տեղի հայ համայնքի կյանքը, տպագրում է լուրեր Հայաստանից և Սփյուռքի տարբեր համայնք­ներից, անդրադառնում է միջազգային կարևոր իրադարձություններին։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Քուվեյթի հայկական թերթեր
Կատեգորիա:Հայկական հասարակական պարբերականներ
Կատեգորիա:Հայկական քաղաքական պարբերականներ
Կատեգորիա:Հայկական մշակութային պարբերականներ
Կատեգորիա:Հայկական լրատվական պարբերականներ
Կատեգորիա:Պարբերականներ այբբենական կարգով
Սյուդ Գրեզիվոդան

**Սյուդ Գրեզիվոդան** (), Իզեր դեպարտամենտի 29 շրջաններից մեկը։ Շրջանի  INSEE կոդը 3823 է։ Սյուդ Գրեզիվոդան ամբողջովին գտնվում է Գրենոբլ ընտրատարածքում։ Շրջանը ստեղծվել է  2015 թվականին Վինե, Պոնտ-ան-Ռուայան, Սեն-Մարսելեն և Տյուլեն շրջանների միավորումից։

## Աշխարհագրական դիրք
Սյուդ Գրեզիվոդանը գտնվում է Իզեր դեպարտամենտի արևմուտքում։ Շրջանի մակերեսը կազմում է 548,12 կմ²։ Այն տարածքի մեծությամբ հանդիսանում է դեպարտամենտի 4-րդ շրջանը։ Շրջանի տարածքը հատում է Իզեր գետը և A49 մայրուղին։ Գյուղատնտեսական շրջանները կազմում են տարածքի 53 %-ը, անտառները՝ 41 %-ը։ Շրջանը կազմված է Սեն-Մարսելեն, Շամբարան-Վինե-Վերկոր և Իզեր համայնքներից։

Շրջանի անունը կապված է Գրեզիվոդան հովտի հետ, որտեղ այն գտնվում է։ 20-րդ դարի վերջերից Տյուլենի հարթավայրից մինչ Ալբերվիլյա ընկած տարածքը անվանում են Գրեզիվոդանի հովիտ։ Հովիտը բաժանվում է երեք մասի՝ ստորին կամ հարավային Գրեզիվոդան (զբաղեցնում է Տյուլենից մինչև Գրենոբլ ընկած տարածքը), միջին Գրեզիվոդան (զբաղեցնում է Գրենոբլից մինչև Պոնշարա ընկած տարածքը) և բարձր Գրեզիվոդան (զբաղեցնում է Պոնշարայից մինչև Ալբերվիլյա ընկած տարածքը)։ Սյուդ Գրեզիվոդան գտնվում է Գրենոբլ և Վալանս ճանապարհների միջև և միացնում է Ալպ և Ռոնի հովիտների «սրտերը»։ Այն սահմանակից է Բևր, Տյուլեն, Ֆոնտեն-Վերկոր շրջաններին և Դրոմ դեպարտամենտին։

## Պատմություն
Ըստ 2013 թվականի ապրիլի 17-ի օրենքի և 2014 թվականի փետրվարի 14-ի հրամանի Իզեր դեպարտամենտում շրջանների թիվը 58-ից դարձել է 29։ Սյուդ Գրեզիվոդանը կազմավորվել է 2015 թվականի մարտի 22-ին։ Այն ձևավորվել է նախկին Վինե, Պոնտ-ան-Ռուայան, Սեն-Մարսելեն և մասամբ Տյուլեն շրջաններից։

## Բնակչություն
Ըստ 2012 թվականի մարդահամարի արդյունքների Սյուդ Գրեզիվոդանի բնակչությունը կազմում է 40 823 մարդ։ Բնակչության 10,5 %-ը գործազուրկ են։ Բնակչությունը հիմնականում կենտրոնացած է երեք հիմնական քաղաքներում՝ Սեն-Մարսելեն (մոտ 8000 բնակիչ), Վինե (մոտ 4000 բնակիչ) և Շատ (2400 բնակիչ)։ Սեն-Մարսելեն և Շատ քաղաքները գտնվում են շրջանի կենտրոնում։ Այդ քաղաքների 10 բնակչից 6-ը աշխատում են շրջաններում։

## Տնտեսություն
Բնակչության 3,0 %-ը գյուղատնտեսական աշխատողներ են, 7,9 %-ը՝ արհեստավորներ, առևտրականներ, 11,7 %-ը՝ մտավոր ոլորտի աշխատակիցներ, 23,7 %-ը՝ սոցիալական ոլորտի աշխատակիցներ, 27,4 %-ը՝ բանվորներ։ Արդյունաբերական ձեռնարկությունները գտնվում են շրջաններում։ Առավել զարգացած էլեկտրասարքերի և արտադրության և պլաստմասսաների արտադրությունը։

## Տրանսպորտ
Շրջանի տարածքով անցնում են մի քանի երկաթուղային գծեր՝ Գրենոբլ-Վալանս, Անսի-Վալանս։ Մնացած հաղորդակցությունը իրականացվում է ավտոբուսներով։

Վինե, Սեն-Մարսելեն, Պոնտ-ան-Ռայան քաղաքների միջով անցնում է А49 ավտոմայրուղին, որը կապում է Վալանսը և Գրենոբլը։

## Վարչական բաժանում
Սյուդ Գրեզիվոանի շրջանն ընդգրկում է մոտ 45 կոմունա, որոնք նշված են ցուցակում։ Կապույտ գույնով ներկված կոմունաները պատկանում են Սեն-Մարսելեն համայնքին, դեղին գույնով ներկվածները՝ Իզեր համայնքին, մնացածը՝ Շամբարան-Վինե-վերկոր համայնքին։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Ֆրանսիայի բնակավայրեր