Գույնի տարանջատում

**Գույնի տարանջատում**՝ գունավոր պատկերի վերարտադրման տեխնոլոգիական փուլ, որի դեպքում բարդ սպեկտրային կոմպոզիցիայի լույսը բաժանվում է մի քանի մոնոքրոմ կիսատոն բաղադրիչների, որոնցից յուրաքանչյուրը պարունակում է տեղեկատվություն միայն մեկ գույնի կամ մեկ այլ գունային տարածության պարամետրի մասին։ Ստացված պատկերները կոչվում են *գունային բաժանումներ*։

## Գունային մոդելներ
Սուբտրակտիվ գույների սինթեզի ամենատարածված մոդելը CMYK տպագրական համակարգն է՝ կապույտ, մանուշակագույն, դեղին, բանալի (սև): Բացի սուբտրակտիվ սխեմայից, գունային վերարտադրության տեսության մեջ կա հավելումների սխեմա: Այն ենթադրում է ոչ թե «սպիտակ» հոսքից գունային բաղադրիչների հանում, այլ ստացված մեկ հոսքի մեջ բազմագույն հոսքերի ամփոփում: Հավելումների սխեմայի տարբերակներից մեկը RGB մոդելն է՝ կարմիր, կանաչ, կապույտ: Եթե ​​տպագրության մեջ օգտագործվում է հանման սխեման (սպիտակ թղթի մեջ «զրոյով»), ապա հավելումների սխեման (ավելի մեծ գունային մոդել) օգտագործվում է հեռուստացույցներում, մոնիտորներում և այլն, որտեղ էկրանն անջատվելիս սև է թվում:

## Մեթոդներ
Գույնի տարանջատումը ամբողջական գունավոր պատկերը 3 RGB հարթության, 4 CMYK հարթության կամ ավելի հարթությունների տարրալուծման գործընթաց է: Յուրաքանչյուր հարթությունից, օգտագործելով ֆոտոտիպագրող մեքենա, կարող է դուրս գալ լուսանկարչական թաղանթ, որից, իր հերթին, կարելի է պատրաստել տարբեր ներկերի տպագրական թիթեղներ՝ կրկին օգտագործելով լուսանկարչական գործընթացը: Երբ գունային տարանջատումը տեղի է ունենում, տվյալների լրացուցիչ մշակումը հնարավոր է, օրինակ, մուարը նվազեցնելու համար:

## Գույնի տարանջատումը պոլիգրաֆիայում
Գույնի տարանջատումը ժամանակակից պոլիգրաֆիայի մեջ մի քանի թանաքով տպագրության համար գունավոր պատկերներ պատրաստելու գործընթաց է: Այս տեխնոլոգիան օգտագործում է սուբտրակտիվ գույնի սինթեզի սկզբունքը, որը ենթադրում է, որ գունավոր ներկերի շերտերը կիրառվում են լույսն արտացոլող կամ հաղորդող նյութի վրա (օրինակ՝ թուղթ կամ թափանցիկ թաղանթ), որոնցից յուրաքանչյուրը «հանում է» սպեկտրի իր բաժինը սպիտակից գույնը։

Ավանդաբար, տպարաններում գունավոր տարանջատումն իրականացվում էր օպտիկական ֆիլտրերի և ռաստերային գրաֆիկայի միջոցով: Ներկայումս ցուցադրման և գունային տարանջատման գործընթացը ավտոմատացված է և ներդրվում է պատկերների նախնական տպագրման ծրագրային ապահովման մեջ, մասնավորապես Adobe Photoshop գրաֆիկական խմբագրիչում: Գույնի տարանջատումն այստեղ գունավոր պատկերի վերափոխումն է չորս գունային բաժանումների, որոնցից պատրաստվում են չորս օֆսեթ տպագրական թիթեղներ, որոնք հաջորդաբար գունավոր տպագրական թանաքներ են կիրառում թղթի վրա՝ ձևավորելով ամբողջական գունավոր պատկեր տպագրության վրա:
Պատկեր:Barn_grand_tetons_rgb_separation.jpg|RGB
Պատկեր:CMYK-separation.png|CMYK


## Գույնի տարանջատումը գունավոր լուսանկարչությունում և կինեմատոգրաֆիայում
Գունավոր լուսանկարչության մեջ, ինչպես նաև կինեմատոգրաֆիայում, գույների տարանջատումը առաջացնում է երեք գունավոր առանձնացված մոնոխրոմ պատկերներ առանձին ֆիլմերի կամ բազմաշերտ լուսանկարչական լուսազգայուն նյութերի առանձին շերտերում: Բաղադրիչների բաժանումը տեղի է ունենում լուսաֆիլտրերի միջոցով կամ լուսանկարչական էմուլսիայի ընտրովի սպեկտրային զգայունության շնորհիվ։ Գույնի տարանջատման հենց առաջին մեթոդները լուսանկարչության և կինեմատոգրաֆիայի մեջ ներառում էին երկու կամ երեք սև և սպիտակ նեգատիվների միաժամանակյա նկարահանում լույսի հոսքի բաժանմամբ՝ օգտագործելով գունային տարանջատման պրիզմաներ և լուսային զտիչներ: Առաջին գունավոր ֆիլմերի համակարգերը՝ Cinecolor-ը և Technicolor-ը, նախատեսում էին նկարահանումներ երկու-երեք ֆիլմերի վրա։

Այս տեխնոլոգիաներից բացի, կային Dufaycolor ռաստերային ֆիլմեր և ոսպնյակաձև լուսանկարչական նյութեր՝ ոսպնյակի ռաստերով, որը կիրառվում էր հիմքի վրա և կատարում էր գունային տարանջատում նկարահանման ոսպնյակում տեղադրված լուսաֆիլտրերի հետ միասին: Լուսանկարչական ֆիլմերի նման որակը անբավարար էր, և Kodak-ի և Agfa-ի այս գործընթացները մոռացության մատնվեցին 1930-ականների կեսերին:

Գունավոր լուսանկարչությունում օգտագործվել են նաև երեք նեգատիվներ, որոնք նկարահանվել են գունավոր ֆիլտրերի միջոցով և այնուհետև համատեղել առանձնացված գունավոր պատկերները: Այնուամենայնիվ, նման լուսանկարչության և նկարահանման համար նախատեսված սարքավորումները չափազանց մեծ էին և դժվար օգտագործելու համար, և գունավոր բազմաշերտ ֆիլմերի հայտնվելուց հետո այն գործնականում դուրս է եկել կիրառությունից:

Գունավոր բազմաշերտ ֆիլմերում օգտագործվում են երկու մեթոդներ. տարբեր սպեկտրային զգայունության լուսազգայուն շերտերի մի մասը գտնվում է գունավոր ֆիլտրի շերտերի տակ, որոնք կտրում են լույսի սպեկտրի մի մասը: Լաբորատոր մշակման ժամանակ լուսազգայուն շերտերում առաջանում են տարբեր գույների ներկեր՝ կախված ճառագայթման գույնից, որի նկատմամբ շերտը զգայուն է։ Սա ստեղծում է գունավոր պատկեր, որը բաղկացած է մի քանի (առավել հաճախ երեք) գույներով առանձնացված բաղադրիչներից:

Պոզիտիվ-նեգատիվ գործընթացում երեք լուսազգայուն շերտեր ընկալում են հավելումների գունային սինթեզի մեթոդում օգտագործվող հիմնական գույները, այսինքն՝ կարմիրը, կանաչը և կապույտը։ Իսկ շերտերում գոյացած ներկերը տալիս են գույների պատկեր, որոնք լրացուցիչ են վերարտադրվող գույնին և օգտագործվում են սուբտրակտիվ սինթեզում, այսինքն՝ դեղին, մանուշակագույն և կապույտ։ Գույնի տարանջատումը տեղի է ունենում երկու անգամ՝ պոզիտիվ և նեգատիվի արտադրության ժամանակ, որի արդյունքում պոզիտիվի մեջ ձևավորվում են գույներ, որոնք հավելում են նեգատիվի գույներին և համընկնում առարկայի գույների հետ։

Հետադարձելի պրոցեսի դեպքում նկարահանման ընթացքում գույների տարանջատումը տեղի է ունենում միայն մեկ անգամ: Հետևաբար, հակադարձ ֆիլմերի վրա ստացված պատկերի գունային մատուցման որակը զգալիորեն գերազանցում է պոզիտիվ-նեգատիվ գործընթացի արդյունքում ստացվածին: Ֆիլմի կամ լուսանկարների վրա ֆիլմերի պատճենների պատրաստման հիդրոտիպային մեթոդով (Technicolor տեխնոլոգիա) գունային բաժանումից հետո ստացվում է երեք գունային տարանջատման մատրիցա, որոնցից *բլանկֆիլմի* վրա հաջորդական տպագրություն է տեղի ունենում լրացուցիչ գույների թանաքներով։

Թվային լուսանկարչությունում և թվային կինոյում գունային տարանջատումը տեղի է ունենում Bayer ֆիլտրի միջոցով ֆոտոզգայուն մատրիցներում կամ տարբեր սպեկտրային զգայունությամբ երեք շերտերով Foveon X3 բազմաշերտ մատրիցներում: Գույնի բաժանումն իրականացվում է հիմնական գույների, որոնք օգտագործվում են հավելումների գունային սինթեզում: Տպագրության մեջ օգտագործվող հանման մեթոդով գույներ ստանալու համար թվային պատկերները մշակվում են համակարգչով:

## Գույի տարանջատումը հեռուստատեսությունում
thumb|200px|Երեք մատրիցային տեսախցիկի գույների տարանջատման երկխոսական պրիզմա Հենց առաջին գունավոր հաղորդիչ հեռուստատեսային տեսախցիկներում գունային տարանջատումը տեղի է ունեցել երկխրոնիկ պրիզմաների կամ հայելիների միջոցով, որոնց օգնությամբ երեք կամ չորս փոխանցող խողովակների վրա ստացվել են հիմնական գույների երեք մոնոխրոմ պատկերներ: Հետագայում հայտնվեցին հաղորդիչ խողովակներ, որոնք ներքին գունային տարանջատում էին իրականացնում՝ օգտագործելով վանդակաճաղային ֆիլտրեր։ Կիսահաղորդչային CCD-ների հայտնվելով բարձրորակ պրոֆեսիոնալ տեսախցիկները շարունակում են համալրվել գույների բաժանման համակարգով և երեք մատրիցներով:

Ավելի էժան և կոմպակտ մեկ մատրիցային սարքերում գունային տարանջատումը տեղի է ունեցել Bayer ցանցի միջոցով, ինչպես ավելի ուշ հայտնված թվային տեսախցիկների դեպքում: Ժամանակակից տեսախցիկները և, հատկապես, թվային կինոտեսախցիկները գրեթե չեն օգտագործում պրիզմայի գունային տարանջատման ծավալուն համակարգ, որը սահմանափակումներ է դնում օպտիկայի որոշ տեսակների օգտագործման վրա և հիմնված է Bayer ցանցի վրա: Հեռախոսային պրոյեկտորների և ֆիլմերի սկաներների որոշ տեսակներ օգտագործում են նաև գույների բաժանման երեք մատրիցային համակարգ:

## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն
* 

## Աղբյուրներ
* Գույնի ուղղման մեթոդներ
* Գույնի բաժանման պրոֆիլներ ICC

Կատեգորիա:Գույներ
Կատեգորիա:Լուսանկարչական եզրեր
Կատեգորիա:Տպագրություն