open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Էդմունդ Մերիջ

**Էդմունդ Էլիաս Մերիջ** (, ), ամերիկացի ռեժիսոր, սցենարիստ, պրոդյուսեր և կինոօպերատոր:

## Կենսագրություն
Մերիջը ծնվել է 1964 թվականին Բրուքլինում (Նյու-Յորքում) և Նյու-Յորք նահանգի համալսարանում սովորել է կինոարվեստ: 1980-ականներին Մերիջը նկարահանել է կարճամետրաժ՝ *Implosion* (1983), *Spring Reign* (1984) и *A Taste of Youth* (1985) ֆիլմերը:

1991 թվականին հրապարակվել է Մերիջի դեբյուտային աշխատանքը՝ «Ծնվածը» (*Begotten*):

Դա նորարարական ֆիլմ էր՝ լի խորը սիմվոլիզմով և քննադատներին հիշեցնում էին Բունյուելի և Դեյվիդ Լինչի սյուրռեալիստական ​​ֆիլմերը։ Ֆիլմում չկան երկխոսություններ, իսկ սև-սպիտակ պատկերը դժվարորեն է թույլ տալիս տարբերել դետալները. Մերիջը միտումնավոր հասավ այս էֆեկտին՝ մի քանի անգամ լուսանկարելով յուրաքանչյուր կադր՝ օգտագործելով օպտիկական նստարան: Նրա խոսքերով էկրանային ժամանակահատվածի յուրաքանչյուր րոպեի կադրերի վրա աշխատանքի համար ծախսվել է 10 ժամ.: «Ծնվածը» խանդավառությամբ ընդունվում էր փառատոններում, Սյուզեն Զոնթագը անվան է այն մեր ժամանակների կարևորագույն ֆիլմերից մեկը, իսկ TIME- ի նահանգային կինոքննադատ Ռիչարդ Կորլիսը ավելացրել է այն տարվա լավագույն ֆիլմերի տասնյակի ցանկում:

«Ծնվածը»-ը գրավեց երաժիշտ Մերիլին Մենսոնի ուշադրությունը, ով հրավիրեց Մերիջին նկարահանել տեսահոլովակ «Antichrist Superstar» երգի համար համանուն ալբոմից (1996 թ.): Հաջորդ տարի Մերիջը տեսահոլովակ նկարահանեց նաև «Cryptorchid» երգի համար: 2000 թվականին Մերիջը նկարահանում է «Վամպիրի ստվերը» թրիլլերը՝ Ֆրիդրիխ Մուրնաուի և իր դասական «Նոսֆերատու. Սարսափի սիմֆոնիա» ֆիլմի նկարահանումների մասին: Մերիջի խոսքերով, ֆիլմի պրոդյուսեր Նիկոլաս Քեյջը նրան առաջարկել է աշխատանքը «Ծնվածը»-ը դիտելուց հետո: Ֆիլմը բարձր գնահատականի է արժանացել քննադատների կողմից սարսափի և աբսուրդի հաջող համադրման համար։ 2004 թվականին նկարահանված «*Մարդասպանների որսորդը*» թրիլլերը, որտեղ գլխավոր դերերում հանդես են եկել Աարոն Էքհարթը և Քերի-Էնն Մոսը, ավելի քիչ հաջողություն ունեցավ։ Ռոջեր Էբերթը, ով գնահատում է Մերիջի աշխատանքը իր «տեսողական զգայունության և լարվածություն ստեղծելու ունակության համար, այնտեղ որտեղ այն չպետք է լինի», ֆիլմը նկարագրել է որպես չափազանց բարդ և շփոթեցնող։

## Ֆիլմագրություն
#### Լիամետրաժ

* *Ծնվածը* (1991)
* *Վամպիրի ստվերը* (2000)
* *Մարդասպանների որսորդը* (2004)

#### կարճամետրաժ
* *Implosion* (1983)
* *Spring Reign* (1984)
* *A Taste of Youth* (1985)
* *Երկնային թռչունների ձայները* (2006)

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Ամերիկացի կինոռեժիսորներ
Կատեգորիա:Ռեժիսորներ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Ամերիկացի ռեժիսորներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի կինոօպերատորներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի կինոպրոդյուսերներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի սցենարիստներ
Մուամադու Դաբո

**Մուամադու Դաբո** (, ), սենեգալյան ծագման ֆրանսիացի ֆուտբոլիստ, «Կան» ակումբի պաշտպան։

## Կարիերա
### Ակումբային
Մուանադու Դաբոն սենեգալյան «Յեգգո» ֆուտբոլային ակումբի շրջանավարտ է։ 2000 թվականին հայտնվել է «Սենտ Էտիեն» նախապատրաստական համակարգում։ 2005 թվականի մայիսի 7-ին դեբյուտել է առաջին թիմում Լիգա 1-ի «Թուլուզ» ակումբի դեմ խաղի ժամանակ։ 2008 թվականի սեպտեմբերի 18-ին առաջին անգամ խաղացել է ՈՒԵՖԱ Գավաթի խաղում։ Նա խաղի մեջ է մտել թել-ավիվյան «Հափոելյա» թիմի դեմ մեկնարկային կազմում, իսկ երկրորդ խաղակեսում փոխարինվեց Դավիդ Սոժեյի հետ։ 2010 թվականի գարնանը Դաբոյի տեղափոխմամբ հետաքրքրվածություն ցուցաբերեց գերմանական «Քյոլն» ակումբը։ Սակայն մեկ ամիս անց հայտարարվեց, որ պաշտպանը տեղափոխվում է իսպանական «Սևիլյա» ակումբ։ «Սենտ Էտիեն»-ում ընդհանուր ելույթների ընթացքում Մուամադու Դաբոն թիմի համար իրականացրել է Լիգայում 1116 խաղ և խփել 1 գոլ (2008 թվականի սեպտեմբերի 21-ին «Պարի Սեն Ժերմեն»-ի դարպասին)։

Պաշտպանն առաջին անգամ նոր ակումբի համար խաղացել է 2010 թվականի օգոստոսի 14-ին Իսպանիայի Սուպերգավաթի մրցախաղում «Բարսելոնայի» դեմ հանդիպմանը։ Չնայած «Սևիլյա»-յի հետ ունեցած 4-ամյա պայմանագրին՝ Դաբոն ելույթ է ունեցել ակումբում միայն 1 մրցաշրջան՝ այդ ընթացքում իրականացնելով 37 խաղ տարբեր մրցախաղերում։ 2011 թվականի ամռանը ֆուտբոլիստը վերադարձավ Ֆրանսիա՝ դառնալով «Օլիմպիկ Լիոն»-ի խաղացող։

Մուամադու Դաբոն դեբյուտել է սենեգալցիների համար 2011 թվականի սեպտեմբերի 18-ին Լիգա 1-ի «Օլիմպիկ Մարսել» դեմ խաղում՝ հանդիպման 87-րդ րոպեին փոխարինման դուրս գալով Կրեման Գրենյեյին։ «Լիոն»-ի կազմում 2012 թվականին պաշտպանը դարձավ Ֆուտբոլի Ֆրանսիայի գավաթի և Ֆուտբոլի Ֆրանսիայի սուպերգավաթի մրցանակակիրը, ինչպես նաև Ֆուտբոլի Ֆրանսիայի լիգայի գավաթի ֆինալիստը։

#### «Լիոն»-«Սենթ-Էտյենի» դերբի
Խաղալով «Սենտ Էտյենի» կազմում՝ Մուամադու Դաբոն 7 անգամ մասնակցել է լիոնական «Օլիմպիկա» ակումբի դեմ խաղերում, ընդ որում «կանաչները» այդ խաղերում ոչ մի հաղթանակ չտարան՝ կրելով 3 պարտություն։ Դառնալով «Լիոնի» խաղացողը՝ պաշտպանը նույնպես պարբերաբար մասնակցում էր «Սենտ Էտյենի» դեմ խաղերին։ Դաբոյին երկու անգամ չէր հաջողվում մինչև վերջ խաղալ խաղը իր նախկին ակումբի դեմ․ 2011 թվականի դեկտեմբերի 29-ին և 2012 թվականի դեկտեմբերի 9-ին խաղացողը հեռացվել է դաշտից՝ ստանալով կարմիր քարտեր։

### Հավաքականում
2007-2008 թվականներին Մուամադու Դաբոն խաղացել է Ֆրանսիայի ֆուտբոլի երիտասարդական հավաքականի կազմում։ Այդ ընթացքում պաշտպանն իրականացրել է 17 խաղ։ Երիտասարդների համար իր վերջին խաղում (2008 թվականի հոկտեմբերի 10-ին Գերմանիայից իր հասակակիցների դեմ խաղ) Դաբոն դաշտ դուրս եկավ թիմի ավագի ժապավենով։

## Վիճակագրություն
*Ըստ 2013 թվականի սեպտեմբերի 23-ի դրության՝*

## Պարգևներ
**«Օլիմպիկ Լիոն»**

* Ֆուտբոլի Ֆրանսիայի գավաթի մրցանակակիր, 2011/12
* Ֆուտբոլի Ֆրանսիայի սուպերգավաթի մրցանակակիր 2012
* Ֆուտբոլի Ֆրանսիայի լիգայի գավաթի ֆինալիստ: 2011/12

## Ծանոթագրություններ

## Հղումներ
* 
* 
* 

 

Կատեգորիա:Կանի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Սենեգալցի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Սենտ Էտիենի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Սևիլյայի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Տղամարդկանց ֆուտբոլի պաշտպաններ
Կատեգորիա:Տրուայի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Օլիմպիկ Լիոնի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Ֆրանսիայի հավաքականի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Ֆրանսիացի ֆուտբոլիստներ
Ալեխանդրո Պոսո

**Ալեխանդրո Պոսո Պոսո** (, ), իսպանացի ֆուտբոլիստ, «Ալմերիա» ակումբի և Իսպանիայի հավաքականի վինգեր:

## Ակումբային կարիերա
Ծագմամբ Ուևար դել Ալխարաֆեից է (Սևիլյայի նահանգ), «Սևիլիայի» երիտասարդական թիմի սան է։ 2016 թվականի օգոստոսի 21-ին իսպանական Սեգունդայի «Ժիրոնայի» դեմ խաղում նորամուտն է նշել պահեստային թիմի կազմում։

2018 թվականի օգոստոսին վարձավճարով տեղափոխվել է «Գրանադա»: Թիմում անցկացրել է ողջ 2018/19 մրցաշրջանը՝ Սեգունդայի շրջանակներում անցկացնելով 30 հանդիպում և դառնալով 4 գոլի հեղինակ։

2019 թվականի օգոստոսի 27-ին երկարաձգել է պայմանագիրը «Սևիլյայի» հետ մինչև 2023 թվականը և ընդգրկվել հիմնական կազմում։ 2019 թվականի սեպտեմբերի 26-ին «Էյբարի» դեմ իսպանական առաջնության խաղում նորամուտն է նշել «Սևիլյայի» հիմնական կազմում՝ փոխարինման դուրս գալով Օլիվեր Տոռեսին։

2020 թվականի հունվարի 16-ին մինչև 2019/20 մրցաշրջանի ավարտը վարձավճարով մեկնել է «Մալյորկա»։ Հունվարի 19-ին առաջին խաղն է անցկացրել «Մալյորկայի» կազմում՝ փոխարինման դուրս գալով «Վալենսիայի» դեմ Պրիմերայի խաղում։

## Կարիերա հավաքականում
Հանդես է եկել Իսպանիայի մինչև 19 և մինչև 21 տարեկանների հավաքականներում։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Профиль на официальном сайте «Севильи» 

 
Կատեգորիա:Ալմերիայի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Գրանադայի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Էյբարի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Իսպանացի տղամարդ ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Իսպանացի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Իսպանիայի հավաքականի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Իսպանիայի ֆուտբոլի երիտասարդական հավաքականի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Լա Լիգայի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Մալյորկայի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Սևիլյայի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Ֆուտբոլի կիսապաշտպաններ
Խուան Մունյոս

**Խուան Մունյոս Մունյոս** (,), իսպանացի ֆուտբոլիստ, «Զագլեմբե» ակումբի հարձակվող (Լյուբին):

## Ակումբային կարիերա
«Սևիլյայի» ակադեմիայի սան է: 2014 թվականի փետրվարի 15-ին կնքել է առաջին պրոֆեսիոնալ պայմանագիրը մինչև 2015/16 մրցաշրջանի ավարտը։ 2014 թվականի փետրվարի 22-ին Սեգունդա Բ-ի «Լինեսե» ակումբի դեմ խաղում առաջին հանդիպումն է անցկացրել պրոֆեսիոնալ մակարդակում  «Սևիլյա Ատլետիկոյի» կազմում։

2014 թվականի հուլիսի 13-ին թիմի գլխավոր մարզիչ Ունայ Էմերիից հրավեր է ստացել հիմնական կազմի հետ նախամրցաշրջանային հավաքի մասնակցելու, և արդեն հուլիսի 27-ին գնդակով աչքի է ընկել Բրաունշվայգի «Այնտրախտի» հետ ընկերական խաղում։

2014 թվականի դեկտեմբերի 3-ին Իսպանիայի գավաթի խաղարկությունում առաջին հանդիպումն անցկացրել է «Սաբադելի» դեմ՝ 75-րդ րոպեին փոխարինելով Քևին Գամեյրոյին։ 2015 թվականի փետրվարի 8-ին նույն Խետաֆե» ակումբի դեմ խաղում ֆուտբոլային մրցաշրջանի ընթացքում տեղի է ունեցել նաև նրա նորամուտը Իսպանիայի առաջնությունում․ խաղադաշտ է դուրս եկել 56-րդ րոպեին Յագո Ասպասի փոխարեն։ 2015 թվականի սեպտեմբերի 30-ին «Յուվենտուսի» դեմ հանդիպման ժամանակ առաջին խաղն է անցկացրել Չեմպիոնների լիգայում։

2016 թվականի հունվարի 4-ին մինչև 2019 թվականը երկարաձգել է պայմանագիրը կարմիր-սպիտակների հետ։ 2016 թվականի մայիսի 14-ին 2015/16 մրցաշրջանի վերջին տուրի Բիլբաոյի «Ատլետիկի» դեմ խաղի 55-րդ րոպեին առաջնությունում առաջին գոլն է խփել։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* 

 
Կատեգորիա:Ալկորկոնի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Ալմերիայի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Զագլեմբե Լյուբինի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Իսպանացի տղամարդ ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Իսպանացի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Լա Լիգայի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Լեգանեսի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Լևանտեի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Ռեալ Սարագոսայի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Սևիլյայի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Ֆուտբոլի հարձակվողներ
Միկել Սոլեր

**Միկել Սոլեր Սարասոլս** (; ), իսպանացի ֆուտբոլիստ, ով խաղացել է ձախ պաշտպանի դիրքում: Միակ ֆուտբոլիստը, ով ներկայացրել է Բարսելոնայի և Մադրիդի հիմնական թիմերը։

## Ակումբային կարիերա
Սոլերը եղել է «Էսպանյոլի» ակադեմիայի շրջանավարտ՝ իր նորամուտը նշելով Լա Լիգայի հիմնական թիմում 1983/84 մրցաշրջանում։ 1985/86 մրցաշրջանը վարձավճարով անցկացրել է «Օսպիտալետ» ակումբում։ Դրանից հետո նա ամրապնդվեց «թութակների» հիմնական կազմում և օգնեց ակումբին իր գտնվելու չորրորդ տարում զբաղեցնել երրորդ տեղը: 1988 թվականի ՈՒԵՖԱ-ի գավաթի եզրափակչում Լևերկուզենի «Բայերի» դեմ խաղում գոլի հեղինակ է դարձել առաջին խաղում, սակայն երկու խաղերի և 11 մետրանոցների քանակով հաղթել է գերմանական ակումբը։

1988 թվականին միացել է մեկ այլ կատալոնական ակումբի՝ «Բարսելոնային»։ Իր առաջին մրցաշրջանում նա օգնել է թիմին նվաճել գավաթակիրների գավաթը, ինչպես նաև մասնակցել է 23 հանդիպման ազգային առաջնությունում։ Մայրաքաղաքային «Ատլետիկոյի» կազմում մեկ մրցաշրջանից հետո, որտեղ նվաճեց իր երկրորդ Իսպանիայի գավաթը, նա վերադարձավ «Բարսելոնա» և 5 հանդիպում անցկացրեց Լա Լիգայում:

«Սևիլիայի» կազմում երկու մրցաշրջան անցկացնելուց հետո Սոլերը տեղափոխվեց «Ռեալ Մադրիդ», որտեղ անցկացրեց միայն մեկ մրցաշրջան: 1996-1998 թվականներին խաղացել է «Ռեալ Սարագոսայում»։ Ֆուտբոլիստի կարիերան ավարտել է 2003 թվականին «Մալյորկայում», որի կազմում նվաճել Է Իսպանիայի գավաթը և մասնակցել 152 հանդիպման:

## Կարիերան ազգային հավաքականում
Իսպանիայի ազգային հավաքականի կազմում նորամուտը տեղի է ունեցել 1987 թվականի ապրիլի 29-ին Ռումինիայի հավաքականի դեմ Եվրոպայի 1988 թվականի առաջնության որակավորման խաղում (1:3)։

## Մարզչի կարիերա
Որպես մարզիչ Սոլերը սկսել է աշխատել «Մալյորկայի» դուբլում, որը ղեկավարել է երեք տարի, որից երկուսը Սեգունդա Բ-ում։ 2014 թվականի ամռանը նա նշանակվել է Սեգունդայի հիմնական թիմի ղեկավար, սակայն տնօրենի փոփոխությունից մեկ ամիս անց ազատվել է իր պարտականություններից։ 2015-ի փետրվարին նա վերադարձավ այն բանից հետո, երբ նրա իրավահաջորդ Վալերի Կարպինը հեռացվեց աշխատանքից։

## Մարզչի վիճակագրություն

## Ձեռքբերումներ
### «Էսպանյոլ»
* ՈՒԵՖԱ Գավաթի եզրափակչի մասնակից՝ 1987/88

### «Բարսելոնա»
* Իսպանիայի չեմպիոն՝ 1990/91, 1992/93
* Իսպանիայի գավաթակիր՝ 1989/90
* Գավաթակիրների գավաթակիր՝ 1988/89
* Գավաթակիրների Գավաթի եզրափակչի մասնակից՝ 1990/91

### «Ատլետիկո»
* Իսպանիայի գավաթակիր՝ 1991/92

### «Մալյորկա»
* Իսպանիայի գավաթակիր՝ 2002/03
* Իսպանիայի Սուպերգավաթակիր՝ 1998
* Գավաթակիրների Գավաթի եզրափակչի մասնակից՝ 1998/99

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Профиль игрока на сайте bdfutbol.com
* Профиль тренера на сайте bdfutbol.com
* Профиль на сайте national-football-teams.com

 
Կատեգորիա:Ատլետիկո Մադրիդի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Բարսելոնայի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Էսպանյոլի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Իսպանացի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Իսպանիայի հավաքականի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Իսպանիայի ֆուտբոլի երիտասարդական հավաքականի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Իսպանիայում ծնվածներ
Կատեգորիա:Մալյորկայի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Ռեալ Մադրիդի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Ռեալ Սարագոսայի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Ֆուտբոլային մարզիչներ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Սևիլյայի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Տղամարդկանց ֆուտբոլի պաշտպաններ
Անտոնիո Լիմա դոս Սանտոս

**Անտոնիո Լիմա դոս Սանտոս** (, ), բրազիլացի ֆուտբոլիստ, աջ պաշտպան և հենակետային կիսապաշտպան։

## Կարիերա
Լիման ծնվել է միայնակ մոր ընտանիքում, որը թույլ չէր տալիս նրան տեսնել հորը։ Նա որդուն պատկերոցնում էր որպես քահանա, բայց վերջինս ընտրել է ֆուտբոլիստի կարիերան և 16 տարեկանում կնքել է առաջին պրոֆեսիոնալ պայմանագիրը Սան Պաուլոյի «Ժուվենտուս» ակումբի հետ։ Այդտեղից 19 տարեկանում տեղափոխվել է «Սանթոս»՝ ակումբի պաշտպանությունում փոխարինելով Ուրուբատանին։ Երբ ֆուտբոլիստն առաջին անգամ եկել է ակումբի մարզմանը, նրան առաջինը դիմավորել Պելեն հետևյալ խոսքերով. «Հիանալի է։ Եվս մեկ նիգեր «Ձկան» մեջ»։ Այնտեղ խաղացել է կիսապաշտպանությունում և պաշտպանությունում՝ լինելով թիմի առավել բազմակողմանի խաղացող, մասնավորապես, հունական «Պանաթինաիկոսի» հետ խաղում 5 դիրք է փոխել խաղադաշտում։ Ակումբի հետ նվաճել է ութ նահանգային առաջնություն, հինգ Բրազիլիայի գավաթ, երկու Լիբերտադորեսի գավաթ, երկու Միջմայրցամաքային գավաթ, երեք Ռիո-Սան Պաուլոյի մրցաշար և Միջմայրցամաքային չեմպիոնների սուպերգավաթ։ Ֆուտբոլիստը ակումբի կազմում անցկացրել է 696 հանդիպում և դարձել 65 գոլի հեղինակ։ Լիմայի վերջին խաղը «Կորինտիանսի» դեմ խաղն էր (1:1) 1971 թվականի հոկտեմբերի 30-ին։ Այնուհետև պաշտպանը խաղացել է «Խալիսկո», «Ֆլումինենսե», «Տամպա Բեյ Ռաուդիս» և «Պորտուգեզա Սանտիստա» ակումբներում։ Ավարտելով խաղային կարիերան՝ ֆուտբոլիստն աշխատել է «Սանթոսում»՝ որպես երիտասարդական կազմերի մարզիչ։ Մասնավորապես, 13 և 14 տարեկան հասակում նրա ղեկավարությամբ մարզվել է Նեյմարը։

## Անձնական կյանք
Լիման ամուսնացած էր։ Կնոջ անունը Վեռա էր։ Նրանք ունեն երկու երեխա, որոնք մարզիչներ են դարձել սեփական ֆուտբոլային դպրոցներում։

Լիման մահացել է 83 տարեկան հասակում 2025 թվականի փետրվարի 3-ին երիկամների հիվանդությունից։

## Նվաճումներ
* Սան Պաուլու նահանգի չեմպիոն՝ 1961, 1962, 1964, 1965, 1967, 1968, 1973
* Բրազիլիայի գավաթի գավաթակիր՝ 1961, 1962, 1963, 1964, 1965
* Լիբերտադորեսի գավաթի գավաթակիր՝ 1962, 1963
* Ֆուտբոլի միջմայրցամաքային գավաթի գավաթակիր՝ 1962, 1963
* Ռիո-Սան Պաուլոյի մրցաշարի հաղթող՝ 1963, 1964, 1966
* Միջմայրցամաքային Չեմպիոնների սուպերգավաթի գավաթակիր՝ 1968

## Ծանոթագրություններ

 
Կատեգորիա:Բրազիլացի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Բրազիլիայի հավաքականի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Պորտուգեզա Դեսպորտոսի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Սանտոսի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Տղամարդկանց ֆուտբոլի կիսապաշտպաններ
Կատեգորիա:Տղամարդկանց ֆուտբոլի պաշտպաններ
Կատեգորիա:Ֆլումինենսեի ֆուտբոլիստներ
Շաքարասալոր

**Շաքարասալոր** դրաժեի կամ այլ կոշտ կոնֆետների տեսակ՝ պատրաստված փոքր կլոր կամ օվալաձև ձևերով։ *Սալոր* բառը այս քաղցրավենիքի անվանման մեջ ոչ միշտ է նշանակում սալոր՝ մրգի իմաստով, այլ ավելի շուտ դրանց փոքր չափսն ու գնդաձև կամ օվալաձև տեսքը։ Ավանդական շաքարասալորները հաճախ միրգ չէին պարունակում, փոխարենը պատրաստված էին հիմնականում մաքուր շաքարից։ Այս կոնֆետները կոմֆիտներ էին և հաճախ պարունակում էին սերմ, ընկույզ կամ համեմունք։

## Պատմություն
1403 թվականի Անգլիայի Հենրի IV-ի հարսանեկան խնջույքի ճաշացանկը ներառում էր շաքարասալորներ, որոնք հավանաբար մրգային պահածոներ կամ սուկետներ էին։ 

1609 թվականի «*Delights for Ladies»* խոհարարական գիրքը նկարագրում է մրգերի եփումը շաքարի հետ որպես «սալորները պահպանելու ամենահարմար միջոց»։ Շ*աքարասալոր* տերմինը 16-րդ դարում կիրառվում էր շաքարապատ մրգերի, ընկույզների և արմատների լայն տեսականու համար։ Այս ժամանակաշրջանում շաքարասալորները հաճախ պատրաստվում էին չհասած մրգերից, հաճախ դեռ կորիզներով, քանի որ հասած մրգերը ավելի դժվար էր շաքարապատել. *շաքարասալոր* անվանումը կարող էր վերաբերել նաև մրգի մեջ տեղադրված մետաղալարերին՝ զարդարանքի և հեշտ բռնելու համար։

*Շաքարասալոր* տերմինը լայն կիրառություն է ստացել 17-րդ դարում։ Այդ ժամանակ շաքարասալորներին և կոմֆիտներին իրենց կոշտ թաղանթը տվող շաքարի շերտերի ավելացումը կատարվում էր դանդաղ և աշխատատար գործընթացով, որը կոչվում էր փանինգ։ Մինչև գործընթացի մեքենայացումը, այն հաճախ տևում էր մի քանի օր, և այդպիսով շաքարասալորը հիմնականում շքեղության ապրանք էր։ Փաստորեն, 18-րդ դարում *սալոր* բառը դարձել է բրիտանական սլենգ՝ նշանակելով մեծ գումար կամ կաշառք։

Իր *Compleat History of Drugs* (1712 թվական) աշխատության մեջ Պիեռ Պոմեն շաքարին վերագրում էր բժշկական օգուտներ և տալիս էր քաղցրավենիք պատրաստելու հրահանգներ, սակայն շաքարասալորները համարում էր «անլուրջ»։ 1860-ականներին արտադրողները օգտագործում էին շոգեջերմություն և մեխանիկական պտտվող թավաներ, և այն հասանելի է դարձել զանգվածային սպառման համար։

Այսօր որոշ կոնֆետ արտադրողներ *շաքարասալոր* տերմինը ընդունել են բառացիորեն՝ ստեղծելով սալորի համով, սալորաձև կոնֆետներ և դրանք շուկայահանելով որպես *շաքարասալորի կոնֆետներ*։ 

*Շաքարասալորի* 21-րդ դարի մեկ այլ մեկնաբանություն տնային խոհարարներին հրահանգում է համադրել չորացված մրգեր և նուշ մեղրի և բուրավետ սերմերի հետ (անիսոն, սամիթ, քիմիոն, հիլ), այս խառնուրդից գնդիկներ ձևավորել, այնուհետև պատել շաքարով կամ կոկոսի փաթիլներով։

## Ժողովրդական մշակույթ
Շաքարասալորները լայնորեն կապված են Սուրբ Ծնունդի հետ՝ մշակութային երևույթների միջոցով, ինչպիսիք են շաքարասալորի Փերին Չայկովսկու «*Ընկուզկոտրիչում*» (1892 թվական), ինչպես նաև տողը՝ «Երեխաները պառկած էին անկողիններում հանգիստ/Մինչ շաքարասալորների տեսիլքները պարում էին նրանց գլխում» Կլեմենտ Ք. Մուրի «*Այցելություն Սուրբ Նիկողայոսից*» (1823 թվական) բանաստեղծությունից, որն ավելի հայտնի է որպես «*Twas the Night Before Christmas*»։

Շաքարասալորները լայն ճանաչում են ձեռք բերել նաև Յուջին Ֆիլդի «Շաքարասալորի Ծառը» բանաստեղծության միջոցով։ Բանաստեղծությունը սկսվում է «Լսե՞լ եք երբևէ Շաքարասալորի Ծառի մասին։ Դա մեծ համբավ վայելող հրաշք է»։ *Sugar Plum Fairies-ը* նորվեգական ֆոլկ և փոփ խումբ էր, որը ձևավորվել է 2000 թվականին։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Հրուշակեղեն
Կատեգորիա:Սուրբծննդյան խոհանոց
Արցախի հորովել

**Արցախի հորովել** կամ **գութաներգ**, հայկական ավանդական գեղջկական երգ, որը պատկանում է աշխատանքային երգերի ժանրին։ Այն կատարվում է մենակատարով՝ հիմնականում արական ձայնով, և ունի միջին տեմպ ու հանդարտ տրամադրություն։ Երգը կապված է դաշտային աշխատանքների, մասնավորապես գութանի միջոցով հողի մշակման հետ, որը հայկական գյուղական համայնքներում կարևոր գործընթաց էր։

## Պատմություն և նշանակություն
Հորովելը (կամ հոռովելը) հայկական մշակույթում հնագույն ավանդույթ ունի։ Այն կատարվում էր դաշտային աշխատանքների ժամանակ, երբ գյուղացիները հողը մշակում էին գութանի միջոցով։ Երգի բառերն ու մեղեդին արտացոլում են բնության գեղեցկությունը, աշխատանքի նվիրվածությունը և մարդու ու բնության ներդաշնակությունը։ Հորովելը նաև ծառայում էր որպես ռիթմիկ մոտիվացիա՝ հեշտացնելով միապաղաղ աշխատանքը։

Հորովելի մեղեդին բնութագրվում է պարզությամբ և զգացմունքայնությամբ։ Այն հաճախ ուղեկցվում է ավանդական երաժշտական գործիքներով, ինչպիսիք են դուդուկը կամ շվին։

## Կատարում և ժառանգություն
Արցախի հորովելը մինչ օրս պահպանվել է հայկական մշակույթում՝ շնորհիվ տեղի համայնքների և ֆոլկլորային համույթների։ Այն հաճախ կատարվում է ազգային տոներին և մշակութային միջոցառումներին՝ որպես հայ ժողովրդի ավանդույթների և պատմության խորհրդանիշ։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Արցախի հորովելի բառերը

Կատեգորիա:Հայկական աշխատանքային երգեր
Կատեգորիա:Արցախի երգեր
Խավիեր Կասկերո

**Խավիեր Կասկերո** (, ), իսպանացի ֆուտբոլիստ, կիսապաշտպան, մարզիչ։

## Կարիրեա
Կասկերոն պրոֆեսիոնալ կարիերան սկսել է իսպանական «Տոլեդո» ակումբում, որն այդ ժամանակ հանդես էր գալիս Սեգունդայում: Այստեղ անցկացրել է 5 մրցաշրջան, ընդ որում՝ 1996/97 մրցաշրջանի կեսը վարձակալությամբ գտնվել է «Կուլտուրալ Լեոնեսի» թիմում։ 1999 թվականին իսպանացին տեղափոխվել է «Ատլետիկո Մադրիդ B» և 1999/2000 մրցաշրջանում օգնել է ակումբին երկրորդ տեղը զբաղեցնել Սեգունդայում։ Բայց քանի որ Իսպանիայի առաջնությունում արդեն հանդես էր գալիս «Ատլետիկո Մադրիդը», ապա նրա պահեստային թիմը՝ «Ատլետիկո Մադրիդ B-ն», առաջնության կանոններով իրավունք չուներ բարձրացնել դիվիզիոնը։

Հաջորդ մրցաշրջանում տեղափոխվել է «Սևիլյա»։ Նոր ակումբի կազմում առաջին մրցաշրջանում իսպանացի կիսապաշտպանը մասնակցել է 38 հանդիպման և դարձել 4 գոլի հեղինակ: 2000/01 մրցաշրջանի արդյունքներով «Սևիլյան» Սեգունդայից բարձրացել է Պրիմերա: 2001 թվականի օգոստոսի 26-ին ֆուտբոլիստը նորամուտն է նշել Իսպանիայի բարձրագույն խմբում՝ խաղադաշտ դուրս գալով «Բարսելոնայի» հետ խաղում («Սևիլյան» պարտվել է 1:2 հաշվով): «Սևիլյայում» ևս երեք մրցաշրջան անցկացնելուց հետո տեղափոխվել է «Ռասինգ Սանտանդեր» ակումբ:

2006 թվականին կիսապաշտպանը դարձել է «Խետաֆեի» խաղացող։ Առաջին մրցաշրջանից պարբերաբար խաղացել է թիմի հիմնական կազմում։ Իսպանացին մասնակցել է իր ակումբի բազմաթիվ հանդիպումներին 2007/08 ՈՒԵՖԱ-ի գավաթի խաղարկությունում, երբ «Խետաֆեն» դուրս է եկել քառորդ եզրափակիչ։ «Բավարիայի» հետ քառորդ եզրափակչի խաղում Կասկերոն խփել է գոլերից մեկը, սակայն վերջնական 3:3 հաշիվը ձեռնտու չէր «Խետաֆեին» (քանի որ երկու հանդիպումների գումարը դարձել է 4:4, իսկ «Բավարիան» առաջ է անցել արտագնա գոլերի առավելության պատճառով։

2009 թվականի ապրիլի 21-ին ներգրավված է եղել պաշտպան Պեպեի հետ կապված միջադեպի մեջ։ «Խետաֆե»-«Ռեալ Մադրիդ» հանդիպման վերջին րոպեներին Պեպեն խախտել է կանոնները Կասկերոյի հետ մենամարտում. սկզբում նա հրել է կիսապաշտպանին, իսկ հետո, երբ վերջինս արդեն ընկել է խոտածածկին, ոտքով երկու հարված է հասցրել նրան: Մրցավարը Պեպեին կարմիր քարտ է ցույց տվել և 11-մետրանոց է  նշանակել, սակայն Կասկերոն չի կարողացել իրացնել այն։ Հանդիպման վերջնամասում Գոնսալո Իգուաինը դարձել է գոլի հեղինակ, ինչի շնորհիվ «Ռեալը» հաղթել է 3:2 հաշվով։ Խաղից հետո «Ռեալի» պաշտպան Պեպեն որակազրկվել է 10 խաղով։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Ալմերիայի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Ատլետիկո Մադրիդի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Իսպանացի տղամարդ ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Իսպանացի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Լա Լիգայի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Խետաֆեի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Կուլտուրալ Լեոնեսայի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Ռասինգ Սանտանդերի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Սպորտինգ Խիխոնի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Սևիլյայի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Տղամարդկանց ֆուտբոլի կիսապաշտպաններ
Կատեգորիա:Ֆուտբոլային մարզիչներ այբբենական կարգով
Նեսթլե կոնֆետների խանութ

**Վոնկան** (նախկինում՝ Նեսթլե կոնֆետների խանութը և **Վիլլի Վոնկա Քենդի ընկերությունը** ) հրուշակեղենի ապրանքանիշ էր, որը պատկանում և լիցենզավորված էր շվեյցարական Nestlé կորպորացիայի կողմից։ 2018 թվականին ապրանքանիշի և արտադրության իրավունքները վաճառվել են Ferrero Group- ին։

## Պատմություն
### Ծագումները
Վոնկա ապրանքանիշի նախորդ սկիզբը ծագել է բրիտանացի հեղինակ Ռոալդ Դալի կողմից լիցենզավորված նյութերից: Նրա 1964 թվականի դասական մանկական վեպը՝ *[[Չարլին և շոկոլադի գործարանը (վիպակ)|«Չարլին և շոկոլադի գործարանը»]]*, և դրա կինոադապտացիաները Վոնկա ապրանքանիշի և՛ փաթեթավորման, և՛ շուկայավարման ոճերի աղբյուրն են: Դալը լիցենզավորել էր «Վոնկա» անունը կինոռեժիսոր Մել Ստյուարտին։ Ֆիլմի պրոդյուսեր Դեյվիդ Լ. Վոլփերը համոզեց Quaker Oats Company-ին կանխավճար տրամադրել 3 միլիոն դոլար՝ ֆիլմը ֆինանսավորելու համար՝ քաղցրավենիքի սալիկներ վաճառելու համար Վոնկա անունը օգտագործելու իրավունքի դիմաց: Quaker-ը, որը կինոարդյունաբերության մեջ նախկին փորձ չուներ, գնեց գրքի իրավունքները և ֆինանսավորեց նկարը՝ գովազդելու իրենց նոր «Վոնկա սալիկը»-ը։ Ֆիլմի վերնագիրը գովազդային նպատակներով փոխվել է Վիլլի Վոնկան և շոկոլադի գործարանը:

Ապրանքանիշը թողարկվել է 1971 թվականի մայիսի 17-ին՝ 1971 թվականի հունիսի 30-ին վեպի առաջին կինոադապտացիայի թողարկումից մեկ ամիս առաջ։ 1975 թվականին Անջատիչ հրուշակեղենը ձեռք բերվեց Sunmark կորպորացիան Սենթ Լուիսում, Միսսուրի, ԱՄՆ: 1980 թվականին Breaker Confections ապրանքանիշը փոխվեց «Վիլլի Վոնկա բրենդ»՝ փորձելով զարգացնել «Վոնկա» ապրանքանիշի իմիջը։ Ընկերությունը վաճառվել է 1986 թվականին Մեծ Բրիտանիայի Rowntree Mackintosh Confectionery- ին, որն այնուհետև 1988 թվականին ձեռք է բերել շվեյցարական Nestlé ընկերությունը: 1993 թվականին Nestlé-ն այն վերանվանեց «Վիլլի Վոնկա քենդի կազմակերպության», իսկ հետո «Նեսթլե քենդի շոփ» 2015 թվականին։ Օրիգինալ «Վոնկայի սալիկները»-ը երբեք չի տեսել խանութների դարակներ՝ գործարանային արտադրության խնդիրների պատճառով մինչև ֆիլմի թողարկումը։ Այնուամենայնիվ,Վոնկայի արտադրանքի հետագա թողարկումները մեծ հաջողություն ունեցան, ներառյալ Հավերժական Գոբստոպերը 1976-ին և Ներդսը 1983-ին:

1988-ից 2017 թվականներին Նեսթլեն բազմաթիվ երկրներում վաճառում էր քաղցրավենիք և շոկոլադ Վոնկա ապրանքանիշի ներքո։Wonka ապրանքանիշի դադարեցումը պայմանավորված էր Ferrero Group- ին բրենդային իրավունքների մոտալուտ վաճառքով:

2023 թվականի Վենկա ֆիլմը գովազդելու համար Ferrero-ն վերակենդանացրեց Վոնկա ապրանքանիշը «Կախարդական գլխարկ Գումիներ» գովազդային հոլովակի համար:

## Ձեռքբերում Ferrero-ի կողմից
2018 թվականի հունվարի 18-ին Ferrero-ն հայտարարեց, որ կգնի Nestlé ԱՄՆ-ի քաղցրավենիքի բիզնեսը և նրա բոլոր ԱՄՆ արտադրանքները, գրասենյակների վայրերը և արտադրական գործարանները: Գործարքը Nestlé-ին տվել է մոտավորապես 2,8 միլիարդ դոլար արժողություն:

## Հղումները

*

Կատեգորիա:1971 հիմնադրումներ
Կատեգորիա:1971 հիմնադրված ընկերություններ
Կատեգորիա:Կոնֆետ
Ծամերուս ծանրութենեն (երգ)

**Ծամերուս ծանրութենեն**, հայկական գեղջկական ժողովրդական երգ, որը պատկանում է վիպաքնարական երգերի ժանրին։ Այն կատարվում է դուետով։ Երգը ներկայացնում է կատակային երկխոսություն տղայի և աղջկա միջև։

## Բովանդակություն
Երգը ներկայացնում է զվարճալի երկխոսություն, որտեղ աղջկա ծամթելը ջուրն է ընկել, և նա խնդրում է տղային հանել այն։ Տղան, իր հերթին, պահանջում է «նվեր»։ Աղջիկը հերթով թվարկում է հավանական նվերներ՝ զարդեր, հագուստի մասեր, սակայն տղան համաձայնվում է, երբ աղջիկը խոստանում է նվիրել իր սիրտը։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Հայկական վիպաքնարական երգեր
Ալեխո Վելիս

**Ալեխո Վելիս** (,  ), արգենտինացի ֆուտբոլիստ, անգլիական «Տոտտենհեմ Հոտսպուր» ակումբի հարձակվող, որը վարձավճարով հանդես է գալիս «Էսպանյոլ» ակումբում:

## Ակումբային կարիերա
Վելիսը «Ռոսարիո Սենտրալ» ակումբի սան է։ 2021 թվականի հուլիսի 25-ին «Վելես Սարսֆիլդի» դեմ խաղում նորամուտն է նշել Արգենտինայի ֆուտբոլի առաջնությունում։ 2022 թվականի մայիսի 3-ին «Ուրականի» դեմ խաղում խփել է առաջին գոլը «Ռոսարիո Սենտրալի» կազմում։

2023 թվականի օգոստոսին տեղափոխվել է անգլիական «Տոտենհեմ Հոտսպուր»՝ կնքելով վեցամյա պայմանագիր։

## Միջազգային կարիերա
2023 թվականին Արգենտինայի երիտասարդական հավաքականի կազմում Վելեսը Կոլումբիայում մասնակցել է Հարավային Ամերիկայի երիտասարդական առաջնությանը։  Մրցաշարում խաղացել է Բրազիլիայի, Կոլումբիայի, Պարագվայի և Պերուի հավաքականների դեմ խաղերում։ Նույն թվականին մասնակցել է Աշխարհի երիտասարդական առաջնությանը։ Մրցաշարում մասնակցել է Ուզբեկստանի, Գվատեմալայի, Նոր Զելանդիայի և Նիգերիա թիմերի դեմ խաղերին։ Նորզելանդացիների, ուզբեկների և գվատեմալացիների դեմ մենամարտերում դարձել է 3 գոլի հեղինակ:

## Ծանոթագրություններ

 
Կատեգորիա:Արգենտինացի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Էսպանյոլի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Լա Լիգայի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Պրեմիեր Լիգայի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Ռոսարիո Սենտրալի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Սևիլյայի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Տոտտենհեմ Հոտսպուրի ֆուտբոլիստներ
Միսսիսիպիի ցեխ

**Կարկանդակ «Միսսիսիպիի ցեխ»** կամ **Միսսիսիպիի ցեխանման կարկանդակ** (), աղանդերային շոկոլադե կարկանդակ կամ տորթ, որը հավանաբար ծագել է ամերիկյան Միսսիսիպի նահանգում, որտեղից էլ ստացել է իր անվանումը։ Բաղկացած է շոկոլադե թխվածքաբլիթի փխրուն շերտերի վրա լցված շոկոլադե թանձրուկից (բիսկվիթ կամ մանրահատիկ շոկոլադով թխվածքաբլիթ)։ Երբեմն կարկանդակը պատում են շոկոլադե կրեմով, այնուհետև հարած սերուցքով և զարդարում շոկոլադե քերուկներով։ Մատուցելուց առաջ սառեցնում են։ Սովորաբար մատուցվում է պաղպաղակի հետ։

## Պատմություն
«Միսսիսիպիի ցեխ» անվանումը գալիս է կարկանդակի տեքստուրայից, որը հիշեցնում է Միսիսիպի գետի ճահճոտ և փխրուն ափերը։ Մեկ այլ տարբերակով, կարկանդակը նման է կպչուն կավե բլիթների, որոնք պատրաստում են խաղացող երեխաները։

«Միսսիսիպիի ցեխ» կարկանդակը դարձել է բրաունիի և շոկոլադե ֆաջի տարատեսակ, որոնք արդեն գոյություն ունեին Միացյալ Նահանգներում: Ըստ տարբեր աղբյուրների՝ այն առաջացել է 1970-ականների և 1980-ականների միջև։ Նրա մասին տպագիր առաջին հայտնի հիշատակումը թվագրվում է 1975 թվականին։

Կարկանդակը սովորաբար ունի շատ խոնավ տեքստուրա, որը վատ է պահպանում ձևը, և այն հաճախ պատրաստվում է կամ շերտավոր կարկանդակի կամ թխվածքի այլ կաղապարի մեջ։ Կեղտոտ կարկանդակի տարբեր բաղադրատոմսեր ունեն բազմաթիվ հավելումներ: Դրանցից որոշները կարող են ներառել սուրճ, զեֆիր, պեկանի ընկույզ, ընկույզ, կարամել, բուրբոն կամ նույնիսկ մրգային միջուկներ, ինչպիսիք են բալը կամ արքայախնձորը։

Չնայած Միսսիսիպիի ցեխ թխվածքը սկզբնապես կապված էր ԱՄՆ հարավային նահանգների խոհանոցի հետ, սակայն այն տարածվել է նաև այդ սահմաններից դուրս։

## Տես նաև
* Կլադկակա
* Devil’s food cake

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Աղանդեր
Կատեգորիա:Ամերիկյան աղանդեր
Կատեգորիա:Ամերիկյան խոհանոց
Կատեգորիա:Կարկանդակներ
Համշենի հարսանեկան (երգ)

**Համշենի հարսանեկան**, հայկական գեղջկական ժողովրդական երգ, որը պատկանում է ծիսական երգերի ժանրին և դասվում է հարսանեկան երգերի ենթաժանրին։ Այն հայտնի է իր աշխույժ բնույթով և արագ տեմպով։ Երգը հիմնականում կատարվում է խմբով՝ փեսայի ընկերների և հարսի ընկերուհիների կողմից։

## Նկարագրություն
Երգը հանդիսանում է հայկական հարսանեկան ավանդույթների մի մաս։ Այն երգում են հարսին տանելիս, երբ փեսայի ընկերները գովերգում են փեսային, իսկ հարսի ընկերուհիները՝ հարսին։ Երգի աշխույժ բնույթը նպաստում է հարսանեկան տոնական մթնոլորտի ստեղծմանը։

## Կատարում
«Համշենի հարսանեկան» երգի հայտնի կատարումներից է «Ակունք» ազգագրական համույթի կատարումը։

## Տես նաև
Հայկական ժողովրդական երաժշտություն

Հարսանեկան երգեր

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Համշենի երգեր
Կատեգորիա:Հայկական հարսանեկան երգեր
Բալաժ Բալաժ-Պիրի

**Բալաժ Բալաժ-Պիրի** (, ), հունգարացի գրաֆիկ-նկարիչ և ծաղրանկարիչ։

## Կենսագրություն
Ավարտել է Բուդապեշտի տեխնոլոգիական համալսարանը։ Էլեկտրական ինժեների դիպլոմ ստանալուց հետո խոստովանել է, որ «երբեք չեմ աշխատել որպես ինժեներ, ինչը, ինչպես դուք, իհարկե, գիտեք, չի խանգարել հունգարական արդյունաբերության արագ զարգացմանը»։ Սովորել է ինքնուրույն նկարել․ «…իմ դասախոսների ծաղրանկարները մեծ հաջողություն են ունեցել՝ ոչ միայն ուսանողների շրջանում»։

Նրա ծաղրանկարները սկսել են հայտնվել պարբերական մամուլում 1958 թվականին։ 1964 թվականից աշխատել է հունգարական «*Ludas Matyi*» երգիծական ամսագրում։ Նաև նկարազարդել է գրքեր և նկարել է գովազդային պաստառներ։ Նրա աշխատանքների ցուցահանդեսները տեղի են ունեցել ոչ միայն տարբեր հունգարական քաղաքներում (Դյոնդյոշ, Շիոֆոկ, Շարվար (1977), Սեգեդ, Էգեր, Բուդապեշտ), այլ նաև արտերկրում՝ Գելզենկիրխենում (1968) և Արևմտյան Բեռլինում (Գերմանիա), Վիեննայում, Կլերմոն-Ֆերանում (Ֆրանսիա, 1979), Պրահայում, Սոֆիայում և այլ քաղաքներում։ Մասնակցել է ծաղրանկարների մրցույթների Մոնրեալում, Մոսկվայում (մասնավորապես, ստացել է երկրորդ և երրորդ մրցանակներ «Երգիծանքը խաղաղության համար պայքարում» ցուցահանդեսներում), Գաբրովո, Ստամբուլ և այլ քաղաքներում։ Ամենաարժեքավոր մրցանակը Մոնրեալի մրցույթի Գրան-պրին էր (1979)։ Եղել է Միխայ Մունկաչիի մրցանակակիր (1994), որը շնորհվել է կերպարվեստի բնագավառում ձեռքբերումների համար։

ԽՍՀՄ-ում Բալաժ Բալաժ-Պիրիի ծաղրանկարները հրատարակվել են երկու ալբոմներում, որոնք թողարկվել են «Սովետական նկարիչ» հրատարակչության կողմից (սոցիալիստական երկրների ծաղրանկարիչների վարպետներ շարքը)՝ «Բալաժ Բալաժ-Պիրի, Անդրաշ Մեսարոշ» (1983) և «Մեր հյուրերն են հունգարական «Լուդաշ Մատի» երգիծական ամսագրի նկարիչները» (1987):

1990 թվականին, երբ «Լուդաշ Մատին» դադարել է հրատարակվել, սկսել է աշխատել նոր՝ *Uj Ludas* ամսագրում, որը ստեղծվել էր նախկին ամսագրի խմբագիր Յոժեֆ Արկուշի գլխավորությամբ նախկին կոլեկտիվի կողմից։ Այս ամսագիրը դադարել է հրատարակվել 1992 թվականին։ 1993-1994 թվականներին եղել է *Úritök* ամսագրի գլխավոր խմբագիր, իսկ 1995 թվականին՝ *Pesti Vicc* հրատարակության գլխավոր խմբագրի տեղակալ։ Ավելի ուշ եղել է *LMLM* երգիծական հրատարակության գեղարվեստական ղեկավար:

Ըստ նրա սահմանման, ծաղրանկարիչը «հումորային հոգեբույժ է». «Նա հետազոտում, ախտորոշում և բուժում է հասարակության հիվանդությունները: Նրա աշխատանքները ոչ միշտ են տեսանելի արդյունքներ ունենում. նկարը հաջողվել է, բայց հիվանդությունը շարունակում է զարգանալ»։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Հունգարացի արվեստագետներ
Կատեգորիա:Հունգարացի գրաֆիկական դիզայներներ
Կատեգորիա:Հունգարացի նկարիչներ
Կատեգորիա:Հունգարացիներ
Վարդ եմ քաղել (երգ)

**Վարդ եմ քաղել**, հայկական գեղջկական ժողովրդական երգ, որը պատկանում է քնարական երգերի ժանրին և դասվում է սիրային քնարական երգերի ենթաժանրին։ Երգը կատարվում է խմբով։ Այն դանդաղ տեմպով է և կրում է քնարական տրամադրություն։ Երգը հայտնի է նաև «Ջան յարո ջան» անվամբ։ Երգը գրի է առել և մշակել Կոմիտաս վարդապետը։

## Բովանդակություն
Երգը գովերգում է սիրած աղջկան՝ արտահայտելով երգչի նվիրվածությունը և սերը։ Տեքստը բնորոշվում է քնարականությամբ և մեղեդայնությամբ, ինչը այն դարձնում է սիրված սիրերգերից մեկը։

## Կատարումներ
Երգի հայտնի կատարումներից է «Ակունք» ազգագրական համույթի կատարումը, որը մեծապես նպաստել է դրա հանրայնացմանը։

## Արտաքին հղումներ
* «Վարդ եմ քաղել շաղերով» երգի բառերը և նոտաները

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Հայկական սիրային քնարական երգեր
Հանուկայի մետաղադրամ

**Հանուկայի մետաղադրամ** (), հրեական Հանուկա տոնի ժամանակ տրամադրվող նվեր-գումար։

Այն սովորաբար տրվում է երեխաներին և երբեմն ուսուցիչներին, հաճախ Դրեյդելի խաղի հետ միասին: 20-րդ դարում կոնֆետ արտադրողները սկսել են վաճառել Հանուկայի թեմայով շոկոլադե մետաղադրամներ՝ փաթաթված ոսկե կամ արծաթե փայլաթիթեղով, որպես իրական փողի նվերների փոխարինում կամ հավելում:

## Պատմություն
### Արժույթ
Ռաբբի Բլոխը գրել է․ Երեխաներին Հանուկայի մետաղադրամ տալու ավանդույթը երկար պատմություն ունի։ Այս սովորույթը սկիզբ է առել 17-րդ դարում, երբ լեհական հրեաները գումար էին տալիս իրենց փոքր երեխաներին, որպեսզի նրանք այն բաժանեն իրենց ուսուցիչներին։ Ժամանակի ընթացքում, երբ երեխաները սկսեցին իրենց բաժինը պահանջել, գումար սկսեցին տալ նաև նրանց անձնական օգտագործման համար։ Շուտով դեռահաս տղաներն էլ ստացան իրենց բաժինը։ 18-րդ դարում, Մագեն Ավրահամի համաձայն, աղքատ եշիվայի ուսանողները սովորություն ունեին այցելել հրեա բարերարների տները, որոնք Հանուկայի մետաղադրամներ էին բաժանում։ Ռաբիները հաստատում էին Հանուկայի ընթացքում գումար տալու ավանդույթը, քանի որ այն նպաստում էր յուղի հրաշքի պատմության տարածմանը։

Ժողովրդական լեգենդի համաձայն՝ դա կապված է հին հույների նկատմամբ մակաբայացիների հրաշագործ հաղթանակի հետ։ Իրենց ազատությունը տոնելու համար Հասմոնյանները հատում էին ազգային մետաղադրամներ։ Այս ավանդույթը կարող է սկսված լինել նաև 18-րդ դարում Արևելյան Եվրոպայում՝ որպես երախտագիտության նշան կրոնական ուսուցիչների հանդեպ, ինչպես Սուրբ Ծննդյան օրը ծառայող մարդկանց թեյավճար տալու սովորույթը:

### Շոկոլադե մետաղադրամներ

1920-ականներին Loft's-ը՝ ամերիկյան կոնֆետների արտադրությամբ զբաղվող ընկերություններից մեկը, արտադրել է առաջին շոկոլադե մետաղադրամը, որը փաթաթված էր ոսկյա կամ արծաթե փայլաթիթեղով: Loft's-ին հաջորդել է ԱՄՆ-ում գործող մեկ այլ ընկերություն, որը կոչվում էր Bartons:

Այսօր Միացյալ Նահանգներում վաճառվող Հանուկայի շոկոլադե մետաղադրամների մեծ մասը ներմուծվում է, այդ թվում՝ հոլանդական Steenland Chocolate և իսրայելական Elite և Carmit ընկերություններից:

## Սովորություններ
Ծնողները հաճախ երեխաներին տալիս են շոկոլադե մետաղադրամներ՝ դրեյդել խաղալու համար: Իրական մետաղադրամի (փողի) առումով ծնողները, տատիկներն ու պապիկները կամ այլ հարազատները կարող են գումարներ տալ որպես Հանուկայի պաշտոնական նվեր:

Հասիդական համայնքներում Ռեբբները մետաղադրամներ են բաժանում նրանց, որոնք այցելում են իրենց Հանուկայի ժամանակ: Հասիդական հրեաները համարում են, որ սա բարենպաստ օրհնություն է Ռեբեի կողմից և հաջողության սեգուլա: Գումարը սովորաբար փոքր մետաղադրամներով է։

### Նվիրելու ժամանակը
Քանի որ շաբաթ օրը չի կարելի գումար աշխատել, ոմանց կողմից Հանուկայի մետաղադրամ տալու ժամանակը սահմանափակվում է շաբաթվա միայն մեկ օրով, քանի որ չորրորդ օրը երբեք չի կարող լինել ուրբաթը, իսկ հինգերորդ լուսավորությունը երբեք չի գալիս Շաբաթին:

## Տես նաև
*Շոկոլադե մետաղադրամ

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
*Party Judaica LLC Official Website

Կատեգորիա:Կոնֆետ
Կատեգորիա:Հուդայականություն
Կատեգորիա:Հրեական խոհանոց
Կատեգորիա:Հրուշակեղեն
Կատեգորիա:Նախուտեստներ
Փառատոն (սնունդ)

**Փառատոնը** կամ **ջամայկայի փառատոնը** տապակած հացի տեսակ է, որը բնորոշ է ճամայկայի խոհանոցին, չնայած իր թեթևակի քաղցր համին, այն մատուցվում է որպես կողմնակի ճաշատեսակ էսկովիչ ձկան, ծովամթերքի կամ հավով, ինչպես նաև փողոցային նախաճաշի հետ:

## Ընդհանուր ակնարկ
*Ճամայկայի փառատոնը* կրեոլական ճաշատեսակ է, որը ծագել է Ջամայկայում: Թեև դրա ճշգրիտ արմատները պարզ չեն, այն հավանաբար ստեղծվել է գաղութատիրության ժամանակաշրջանում՝ կղզում բնակեցված տարբեր էթնիկ խմբերի բաղադրիչների և տեխնիկայի միաձուլումից:

Ճաշատեսակը նման է hushpuppy-ին որն ունի բնիկ ամերիկյան և ֆրանսիական ազդեցություններ, ինչպես նաև *croquettes de maïs* ( եգիպտացորենի կռոկետներ ) Ֆրանսիայից, *իսպանական/լատիներեն եգիպտացորենի տապակած տապակները*, որոնք ունեն նաև բնիկ ամերիկյան արմատներ, սորուլլոներ Պուերտո Ռիկոյից և Չինական *կղզուց*, որոնք ներմուծվել են Պուերտո Ռիկոյից և Դոմինիկյան Հանրապետությունից վարձակալված բանվորներ, ինչպես *ճամայկացի բլիթները*:

*Փառատոնը* սովորաբար օգտագործվում է Ճամայկայի փառատոներում և տոնակատարությունների ժամանակ, հատկապես Զատկի ժամանակ: Այն հանրաճանաչություն է ձեռք բերել 1970-ականներին, հատկապես Հելշիր լողափի տարածքում, որը հայտնի է ծովամթերքներով:

## Նախապատրաստում
Խմորը պատրաստվում է ցորենի ալյուրով, եգիպտացորենի ալյուրով, փխրեցուցիչով, աղով, կաթի փոշի /կաթով կամ գոլորշիացված կաթով, կարագով, շաքարով և ջրով, որը տապակվում է բուսական յուղի մեջ մինչև ոսկե դարչնագույնը և մատուցվում տաք վիճակում: Ավարտված *փառատոնը* դրսից պետք է լինի խրթխրթան, իսկ ներսից՝ փափուկ և փափուկ:

Ավանդաբար, *փառատոնը* մատուցվում է որպես կողմնակի ճաշատեսակ համեղ կերակուրներով, ինչպիսիք են տապակած ձուկը, էսկովիչ ձուկը, ծովամթերքից պատրաստված ուտեստները, *խոզի* միսը կամ *հավը*: Նրա թեթևակի քաղցր համը լրացնում է այս ուտեստների կծու և թանձր պրոֆիլները՝ դարձնելով այն ջամայկայի խոհանոցի հիմնական բաղադրիչը: *Փառատոնը* նաև ուտում են որպես փողոցային սնունդ կամ խորտիկ, և դա նախաճաշի հանրաճանաչ կողմնակի ճաշատեսակ է, որը հաճախ զուգորդվում է ակեի և աղի ձկան հետ:
Պատկեր:Festival_(food)_02.jpg|*Տոնական տապակում*
Պատկեր:Festival_(food)01.jpg|*Փառատոն*
Պատկեր:Jamaican_fish_and_festival.jpg|*Ճամայկայի [[Էսկաբեչե|էսկովիչ]] ձուկ, փառատոներ և սոսիներ*


## Հղումներ

Կատեգորիա:Խավարտներ
Մի՛ լար քուրիկ (երգ)

**Մի՛ լար քուրիկ**, հայկական գեղջկական ժողովրդական երգ, որը պատկանում է ծիսական երգերի ժանրին և դասվում է հարսանեկան լացերգերի ենթաժանրին։ Այն կատարվում է հարսը՝ հայրական տնից հեռանալու պահին։

## Մեղեդի և Խոսքեր
Երգը խորապես հուզական է, արտահայտում է հարսի սրտի ցավն ու վիշտը, որը նա ապրում է՝ հրաժեշտ տալով իր ընտանիքին և անցնելով նոր կյանքին։ Երգի մեղեդային առանձնահատկությունները արտացոլում են հեծկլտոցային ելևէջներ, որոնք բնորոշ են հարսանեկան լացերգերին։

Երգը գրառվել է որպես ողբերգական ստեղծագործություն, սակայն, ինչպես նշում են հետազոտողները, այն միավորում է թե՛ հարսանեկան, և թե՛ թաղման լացերգերի մոտիվները։ Հայկական ժողովրդական մշակույթում հարսանիքն ընկալվում էր որպես կյանքի անցումային ծես, որտեղ հարսի տեղափոխումը փեսայի տուն համարվում էր խորհրդանշական մահ հայրական տանը և վերածնունդ նոր ընտանիքում։ Այդ իսկ պատճառով հարսանեկան լացերգերում հաճախ հանդիպում են մահվան խորհրդապատկերներ, ինչը դարձնում է երգը ոչ միայն էմոցիոնալ, այլև՝ խորհրդանշական։

Այս երգը խորհրդանշում է ոչ միայն անհատական կորստի զգացողությունը, այլև հայ ժողովրդի ավանդույթների խորությունը, որտեղ հարսանեկան և ծիսական երգերը հաճախ փոխկապակցվում են կյանքի անցումային պահերի հետ։

## Բառեր

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Հայկական հարսանեկան երգեր
Հոյ նարե (երգ)

**Հոյ նարե**, հայկական գեղջկական ժողովրդական երգ, որը պատկանում է աշխատանքային երգերի ժանրին և դասվում է առտնին աշխատանքային երգերի ենթաժանրին։ Երգը կատարում են խմբով՝ հիմնականում իգական ձայնով։ Այն բնորոշվում է միջին տեմպով և հանդարտ տրամադրությամբ։

## Պատմություն և նշանակություն
*Հոյ նարե* երգը պատկանում է առտնին աշխատանքային երգերի խմբին, որոնք ուղեկցել են կենցաղային աշխատանքները՝ հատկապես կանանց զբաղմունքները։ Երգը կատարվել է թելի պատրաստման՝ ճախարակով աշխատելու ընթացքում։ Ճախարակի պատվանդանին հարմարեցված իլիկը կանայք ձեռքով պտտեցրել են, և ճախարակի օգնությամբ իլիկը ֆռռացել է՝ փաթաթելով թել դարձած երկարավուն բուրդը։ Այս երգերը նպաստել են աշխատանքի ռիթմիկությանը և բարձրացրել աշխատավոր կանանց տրամադրությունը։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Հայկական աշխատանքային երգեր
Ադանայի ողբը (երգ)

**Ադանայի ողբը**, հայկական ավանդական ողբերգ, որը պատկանում է ծիսական երաժշտության ժանրին և դասվում է կոտորածի երգերի ենթաժանրին։ Այն կատարվում է մենակատարի կողմից և ունի դանդաղ տեմպ ու թախծոտ տրամադրություն։ Երգը պատմում է 1909 թվականին Ադանայում և Կիլիկիայի այլ շրջաններում տեղի ունեցած կոտորածների մասին, որոնց ժամանակ երիտթուրքերը սպանեցին 30 հազար հայերի։

## Պատմություն և նշանակություն
Ադանայի ողբը ստեղծվել է որպես հիշատակ 1909 թվականի Ադանայի կոտորածի զոհերի։ Երգի բառերն ու մեղեդին արտացոլում են կորստի ցավը, թշնամու դաժանությունը և հայ ժողովրդի տառապանքները։ Այն հանդիսանում է ոչ միայն ողբ, այլև հայոց պատմության և հիշողության խորհրդանիշ։

Երգի մեղեդին բնութագրվում է պարզությամբ և հուզական խորությամբ։ Այն հաճախ ուղեկցվում է ավանդական երաժշտական գործիքներով, ինչպիսին է դուդուկը, որը ողբին հաղորդում է թախծոտ տրամադրությունը։

## Երգի տեքստի տարբերակներ

## Կատարում և ժառանգություն
Ադանայի ողբը հաճախ կատարվում է հիշատակի օրերին, հատկապես հայոց ցեղասպանության զոհերի հիշատակի օրը՝ որպես հայ ժողովրդի պատմության և հոգևոր ժառանգության խորհրդանիշ։ Երգի հայտնի կատարողներից են Ագապի Ղազարյանը, Զարուհի Բաբայանը, Ֆլորա Մարտիրոսյանը, Գառնիկ Սարգսյանը, Հարութ Փամբուկչյանը, Սահակ Սիսլյանը։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Հայկական ողբերգեր
Մանի ասեմ (երգ)

**Մանի ասեմ**, հայկական ավանդական գեղջկական երգ, որը պատկանում է ծիսական երգերի ժանրին և դասվում է վիճակի երգերի ենթաժանրին։ Այն կատարվում է մենակատարի կողմից՝ հիմնականում իգական ձայնով, և ունի միջին տեմպ ու աշխույժ տրամադրություն։ Երգը կապված է Համբարձման տոնի հետ, որը հայ ժողովրդի համար նշանակում է գարնան, ծաղկունքի և վիճակ հանելու ծեսի տոն։

## Պատմություն և նշանակություն
Մանի ասեմ երգը կատարվում է Համբարձման տոնի ժամանակ, որը հայկական ավանդույթում ունի հատուկ նշանակություն։ Այս տոնը նշվում է գարնանը և խորհրդանշում է բնության վերածնունդը, ծաղկունքը և կյանքի նոր սկիզբը։ Երգի բառերն ու մեղեդին արտացոլում են ուրախություն, հույս և գարնանային տրամադրություն։ Համբարձման տոնի ժամանակ կատարվում են նաև վիճակ հանելու ծեսեր, որոնք կապված են գուշակության և ապագայի մասին կանխատեսումների հետ։

## Երաժշտական բնութագիր

Երգի մեղեդին բնութագրվում է պարզությամբ և կրկներգով, ինչը հեշտացնում է խմբային կատարումը։ Այն հաճախ ուղեկցվում է ավանդական երաժշտական գործիքներով, ինչպիսիք են դհոլը կամ շվին։

## Բառեր
Մանի ասեմ ու շարեմ,
Ջա՜ն, ծաղիկ, ջա՜ն, ջա՜ն,
Լցնեմ տոպրակն ու կարեմ:
Ջա՜ն, վիճակ, ջա՜ն, ջա՜ն:
## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Հայկական վիճակի երգեր
Էկուրու

**Էկուրուն** Նիգերիայում յորուբա ժողովրդի շատ տարածված բնիկ խոհանոց է: Այն սովորաբար պատրաստվում է մաքրած լոբով։

Այն նման է moin-moin-ին, քանի որ երկուսն էլ պատրաստվում են կեղևավորված սև աչքերով ոլոռից կամ, երբեմն, կովի սիսեռից: Այնուամենայնիվ, ի տարբերություն moi-moi-ի, որը շոգեխաշելուց առաջ խառնվում է պղպեղի և այլ բաղադրիչների հետ, Ekuru-ն փաթաթվում է տերևների կամ թիթեղյա բանկաների մեջ (նման է moi-moi-ին) և շոգեխաշում:

Այն հաճախ պատրաստվում է նույն ձևով, ինչպես սովորական մոինը, բայց չի ներառում լրացուցիչ բաղադրիչներ: Այն ունի սպիտակ գույն և շոգեխաշի համ ունի։ Լավ է համադրվում պինդ պապի հետ (էկո):

Այն մատուցվում է տապակած պղպեղի շոգեխաշածով, այնուհետև եփվում է պղպեղի շոգեխաշածով: Որոշ մարդիկ վայելում են կերակուրը ֆերմենտացված եգիպտացորենի պուդինգով ( Ogi կամ Eko), այն կարող է մատուցվել նաև (Eba) Cassava պուդինգի կամ Okro ապուրի հետ միասին:

Ճաշը բնիկ է Հարավարևմտյան Նիգերիայի բնակիչների համար, հիմնականում Օսուն նահանգից:

## Մշակույթում
Էկուրուն ներկայացված է յորուբա մի քանի առասպելներում, որտեղ այն պատրաստվում է սոսինձով` փորձելով կանգնեցնել չար կախարդների կաբալային շարժվելը:

Ճաշի չոր բնույթի պատճառով «Նա ինձ խեղդում է էկուրու պես» արտահայտությունը կարող է օգտագործվել հոգնեցուցիչ այցելուին բնութագրելու համար:

## Հղումներ

## Արտաքին հղումներ
* Yuntunmian. Nigerianfoodtv.com.

Կատեգորիա:Pages using ISBN magic links
Տորթի հեղինակային իրավունք

[մինի|280x280փքս|Վիքիպեդիայի պատկերանիշը լիզենզավորված է [Creative Commons արտոնագրեր|Creative Commons (CC BY-SA) լիցենզիայի ներքո, ուստի այն կարող է օգտագործվել տորթեր պատրաստելու համար։]]
**Տորթի հեղինակային իրավունք**, տորթի հեղինակային իրավունքի հաստատումն է: Տորթերը, որպես սննդի արվեստ, կարող են լինել գեղարվեստական միջոց՝  պատկերը ցուցադրելու կամ կերպարը պատկերելու համար։

## Տորթերի նկարների հեղինակային իրավունք
Եթե տորթի զարդարանքն օգտագործվում է որպես հեղինակային իրավունքով պաշտպանված բովանդակություն ներկայացնելու միջոց, ապա հեղինակային իրավունքի հետ կապված խնդիրներ կարող են առաջանալ, ինչպես ցանկացած այլ հրատարակչական միջոց: Ժամանցային մեդիա կազմակերպությունները, ներառյալ Դիսնեյը, Լուկասֆիլմը և Սանրիոն, ասում են, որ տորթերը չպետք է ունենան իրենց հեղինակային իրավունքով պաշտպանված գեղարվեստական կերպարներ կամ  պատկերներ ՝ առանց լիցենզիայի:

## Տորթի ձևավորման հեղինակային իրավունք
Տորթի ձևավորումը տորթի գաղափարն է ՝ որպես հեղինակային իրավունքով պաշտպանված արվեստի գործ, ինչպես քանդակագործությունը:

Հացաբուլկեղենի խանութները, որոնք պատրաստում էին տորթեր, քննադատները ծաղրում էին ցածր որակի համար, երբեմն փորձում էին հեղինակային իրավունք պահանջել իրենց տորթերի նկատմամբ։ Հեղինակային իրավունքի մասին հայտարարությունը փորձի մի մասն է ՝ ապահովելու համար, որ տորթերը ծաղրող մարդիկ զվարճանքի համար տորթերի լուսանկարներ չտեղադրեն:

## Նախագահի երդմնակալության արարողությունը
2012 թվականին Միացյալ Նահանգների նախագահ Բարաք Օբաման հայտնի հրուշակագործ Դաֆ Գոլդմանին հանձնարարեց տորթը ձևավորել իր երկրորդ երդմնակալության երեկույթի համար: 2017 թվականին նախագահ Դոնալդ Թրամփը Վաշինգտոնի հացաբուլկեղենի խանութից պատվիրեց տորթ, որը նման էր Օբամայի տորթին, որը պատրաստվել էր նրա երդմնակալության համար: Բանավեճ է ծավալվել այն մասին, թե արդյոք Թրամփը գրագողություն չի արել Օբամայի տորթը։ Այս հարցը ուշադրություն հրավիրեց տորթերի հեղինակային իրավունքի հարցերի վրա:

## Ծանոթագրություններ
Գազարով պուդինգ

**Գազարով պուդինգ** (), ավանդական ուտեստ աշխարհի տարբեր մշակույթների համար: Այն կարելի է մատուցել կամ որպես համեղ պուդինգ (որպես սովորական կերակուրի հետ մատուցվող ուտեստ) կամ որպես քաղցր դեսերտ:

1591 թվականին հրապարակված անգլերեն բաղադրատոմսը նկարագրում է պուդինգը «գազարի արմատի մեջ», որն ըստ էության գազար է՝ լցոնված մսով, կրեմով, սերուցքով, ձվով, չամիչով, քաղցրացուցիչով (արմավ և շաքարավազ), համեմունքներ (մեխակ և մշկընկույզ), քերած գազար և պաքսիմատ: «*Օքսֆորդի սննդի ուղեկիցը»* գրքում հեղինակ Ալան Դեյվիդսոնը կարծում է, որ գազարն օգտագործվել է Եվրոպայում քաղցր տորթեր պատրաստելու համար։ Սա գազարի տորթի նախորդն է եղել: Գազարի պուդինգը մատուցվում է Իռլանդիայում առնվազն 18-րդ դարից սկսած։ Այն մատուցվել է նաև Միացյալ Նահանգներում դեռևս 1876 թվականին։ Քանի որ քաղցրացուցիչների սպառումը սահմանափակվել է Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի ընթացքում, գազարի պուդինգը որպես այլընտրանք է դիտարկվել Մեծ Բրիտանիայում: Ավելի ուշ գազարի տորթը համարել են «առողջարար սնունդ»։

Քաղցր ուտեստը/դեսերտը, որը կապված է հիմնականում հնդկական խոհանոցի հետ, կոչվում է *Գաջար Փաք* կամ *Գաջրելա* կամ *Գաջար կա հալվա* (գազարով քաղցր ուտեստ*)*։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Անգլիական խոհանոց
Կատեգորիա:Հնդկական խոհանոց
Կատեգորիա:Ուտեստներ այբբենական կարգով
Խուան Սորիանո (ֆուտբոլիստ)

**Խուան Սորիանո Օրոպեսա** (,), իսպանացի ֆուտբոլիստ, «Լեգանես» ակումբի դարպասապահ:

## Ակումբային կարիերա
«Սևիլյայի» սան է։ «Սևիլյայի» կազմում «Ատլետիկոն» նորամուտն է նշել «Ժիրոնայի» դեմ խաղում:

Հունվարին ծնկի վնասվածք է ստացել և մեկուկես շաբաթ դուրս է մնացել խաղից: Իր առաջին չոր հանդիպումը անցկացրել է «Ռայո Վալեկանոյի» դեմ: «Սևիլյայի» կազմում նորամուտն է նշել «Սլավիայի» դեմ խաղում: «Էսպանյոլ» ֆուտբոլային ակումբի դեմ առաջին չոր խաղում երկու դեղին քարտ է ստացել: Ընդհանուր առմամբ ակումբի կազմում խաղացել է 43 խաղ, որտեղ բաց է թողել 54 գնդակ և կատարել 12 «չորահաց»:

2019 թվականի հուլիսի 5-ին վարձավճարով տեղափոխվել է «Լեգանես»: Ակումբի կազմում նորամուտն է նշել «Ատլետիկո Մադրիդի» դեմ խաղում: Իր առաջին չոր հանդիպումը անցկացրել է «Ռեալ Բետիս» ֆուտբոլային ակումբի դեմ: Ընդհանուր առմամբ, ակումբի կազմում մասնակցել է 14 հանդիպման, որտեղ բաց է թողել 19 գնդակ և կատարել 3 փոխանցում:

2020 թվականի սեպտեմբերի 28-ին վարձավճարով  տեղափոխվել է «Մալագա»: Ակումբի կազմում նորամուտն է նշել «Ռեալ Սարագոսա» ֆուտբոլային ակումբի դեմ խաղում: Իր առաջին չոր հանդիպումը անցկացրել է «Ֆուենլաբրադայի» դեմ: Ընդհանուր առմամբ, ակումբի կազմում մասնակցել է 20 հանդիպման, որտեղ բաց է թողել 19 գնդակ և կատարել 7 փոխանցում:.

2021 թվականի հուլիսի 1-ին տեղափոխվել է «Տեներիֆե»: Ակումբի կազմում նորամուտն է նշել «Ֆուենլաբրադայի» դեմ խաղում: Իր առաջին չոր հանդիպումը անցկացրել է Խիխոնի «Սպորտինգի» դեմ: Դեղին քարտերի պատճառով բաց է թողել «Մալագայի» հետ խաղը:

## Կարիերա հավաքականում
Իսպանիայի երիտասարդական հավաքականի կազմում մասնակցել է 8 հանդիպման, որտեղ բաց է թողել 5 գնդակ և կատարել 7 փոխանցում:

## Ձեռքբերումներ
* Իսպանիայի Սուպերգավաթի եզրափակչի մասնակից՝ 2018

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* 
* 

 
Կատեգորիա:Իսպանացի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Իսպանիայի ֆուտբոլի երիտասարդական հավաքականի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Լա Լիգայի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Լեգանեսի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Մալագայի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Սևիլյայի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Տեներիֆեի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Ֆուտբոլի դարպասապահներ