Լիամետրաժ ֆիլմ

**Լիամետրաժ ֆիլմ** (*լրիվ չափ*), կինոֆիլմերի ձևաչափերից մեկը։ Հակադրվում է կարճամետրաժ ֆիլմին (երբեմն առանձնացվում է նաև միջինմետրաժ ֆիլմերի միջանկյալ կատեգորիա)։

Ամերիկյան կինոարվեստի և գիտության ակադեմիան, Ամերիկայի կինոարվեստի ինստիտուտը և Բրիտանական կինոյի ինստիտուտը ֆիլմը բնորոշում են որպես լիամետրաժ, եթե այն տևում է 40 րոպե և ավելի։ Ֆրանսիայի կինեմատոգրաֆիայի ու անիմացիայի ազգային կենտրոնը () 35 մմ ֆիլմը համարում է լիամետրաժ, եթե նրա ֆիլմապատճենն ունի ավելի քան 1600 մ երկարություն (այսինքն՝ ուղիղ 58 րոպե և 29 վայրկյան հնչուն կինոյի համար), իսկ ԱՄՆ կինոդերասանների գիլդիան համարում է, որ այն պետք է լինի 80 րոպեից ոչ կարճ։

Խորհրդային Միությունում լիամետրաժ է համարվել այն կինոֆիլմը, որի կինոժապավենի չափը կազմել է 1200-ից մինչև 3000 մետր, այսինքն՝ ֆիլմն ունեցել է 5-12 մաս (յուրաքանչյուր մասում՝ շուրջ 250-280 մ), Ռուսաստանում լիամետրաժ է համարվում առնվազն 52 րոպե տևողություն ունեցող ֆիլմը։

1922 թվականից մինչև 1970 թվականն ամենաշատ լիամետրաժ ֆիլմերը նկարահանել են ԱՄՆ-ում և Ճապոնիայում։ 1971 թվականից ամենաշատ լիամետրաժ ֆիլմերն ստեղծվում են Հնդկաստանում, որտեղ ամեն տարի նկարահանվում է շուրջ հազար ֆիլմ երկրի ավելի քան տասներկու լեզուներով։

## Feature film
Անգլերենում *լիամետրաժ ֆիլմ* հասկացությանը համապատասխանում է *feature film* տերմինը։ Դրա օգտագործումը պայմանավորված է նրանով, որ լիամետրաժ ֆիլմերը, որպես կանոն, դարձել են հիմնական կինոթատրոնների ծրագրերում և համապատասխան ձևով գովազդվել են, այնինչ կարճամետրաժ ֆիլմերը, կինոամսագրերը, սերիալներն ու մուլտֆիլմները ցուցադրվել են որպես հավելում։ Միևնույն ժամանակ, ֆիլմի փաստացի տևողությունը միշտ չէ, որ համապատասխանել է լրիվ չափին․ առաջին *feature film* (այսինքն նրանք, որոնք ներկայացվել են որպես գլխավոր սենասում) կարող էին զբաղեցնել կինոժապավենի երկուսից մինչև չորս կոճ։

## Առաջին լիամետրաժ ֆիլմեր
Առաջին լիամետրաժ ֆիլմերն ստեղծվել են Միացյալ Նահանգներում և Ֆրանսիայում, սակայն տարածվել են առանձին հատվածներով, ինչը կինոթատրոնի տիրոջը թույլ է տվել դրանք կամայականորեն ամբողջացնել վարձույթի ժամանակ։ Այդպիսի ժապավենների թվին են պատկանել ամերիկյան *Lubin’s Passion Play* (1903 թվականի հունվար, 60 րոպե) և ֆրանսիական *Vie et Passion du Christ* (1903 թվականի մայիս, 44 րոպե) աշխատանքները։ Ամենավաղ լիամետրաժ ձայնագրություններն են բռնցքամարտի մենամարտի տեսագրությունները՝ *The Corbett-Fitzsimmons Fight* (1897), *Reproduction Of The Corbett-Jeffries Fight* (1899), *The Jeffries-Sharkey Fight* (1899)։ 1900 թվականին թողարկվել է «Բանակում» () վավերագրական ֆիլմը, որ նվիրված է բրիտանացի զինվորների ուսմանն ու տևում է մեկ ժամ։

Առաջին ամբողջական լիամետրաժ ֆիլմը համարվում է ավստրալիական «Քելլիի իրական պատմությունը» (, 1906) 70 րոպեանոց ֆիլմը։ Առաջին եվրոպական լիամետրաժ ֆիլմը *L’Enfant prodigue* (Ֆրանսիա, 1907) 90 րոպե տևողություն ունեցող կինոնկարն է, որն ըստ էության թատերական ներկայացման ձայնագրություն է։ Առաջին լիամետրաժ ֆիլմը, որն ստեղծվել է որպես կինոնկար, Եվրոպայում եղել է «Թշվառները» (, Ֆրանսիա, 1909)։

Իտալիայում ստեղծված առաջին լիամետրաժ ֆիլմը եղել է *L’Inferno* (1911) կինոնկարը, Մեծ Բրիտանիայում՝ *With Our King and Queen Through India* (1912) վավերագրական ֆիլմը, որ նկարահանվել է գունավոր Kinemacolor տեխնոլոգիայով և «Օլիվեր Թվիստ» (, 1912) գեղարվեստական ֆիլմը։ Միացյալ Նահանգներում նույն 1912 թողարկվել է «Օլիվեր Թվիստի» մեկ այլ տարբերակ, ինչպես նաև «Մսուրից մինչև խաչ» (), «Կլեոպատրա» և «Ռիչարդ III» լիամետրաժ ֆիլմերը։ Ռուսաստանում նկարահանված առաջին գեղարվեստական ֆիլմն է 1911 թվականին ստեղծված «Ստավրոպոլի պաշտպանությունը» () կինոնկարը։ Ասիայում ստեղծված առաջին լիամետրաժ ֆիլմը եղել է ճապոնական *Տասուկե Շիոբարայի կյանքի պատմությունը* (1912) ժապավենը, Հնդկաստանում՝ *Raja Harishchandra* (1913), Չինաստանում՝ Չժան Շիչուանի *Nan Fu Nan Qi* (1913)  ֆիլմերը։ Հարավային Ամերիկայում ստեղծված առաջին լիամետրաժ ֆիլմը եղել է 1913 թվականին նկարահանված *O Crime dos Banhados* (1913) ֆիլմը։ Աֆրիկայում առաջին լիամետրաժ ֆիլմը թողարկվել է 1916 թվականին և կոչվել *Die Voortrekkers*։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Ֆիլմեր ըստ տևողության