ACH ցանց

**ACH ցանց** (), ԱՄՆ-ում գործող էլեկտրոնային դրամական փոխանցումների ազգային ավտոմատացված քլիրինգային պալատ (ACH), որը հիմնադրվել է 1960-ական և 1970-ական թվականներին։ Այն ԱՄՆ բանկերին պատկանող ֆինանսական ծառայություն է և Միացյալ Նահանգների ամենամեծ վճարային ցանցերից մեկն է՝ թե՛ ծավալով, թե՛ հաճախորդների հասանելիությամբ։ ԱՄՆ-ում գրեթե բոլոր բանկային հաշիվները՝ անձնական և առևտրային միացված են ցանցին։

ACH-ն ունի սպառողական և ձեռնարկությունների համար նախատեսված լայն տեսականիի ծրագրեր, որոնք մշակում են ֆինանսական գործարքներ սպառողների, բիզնեսների, ինչպես նաև դաշնային, նահանգային և տեղական ինքնակառավարման մարմինների համար։ ACH-ը խմբաքանակներով մշակում է կրեդիտային և դեբետային գործարքների մեծ ծավալներ։ ACH վարկային փոխանցումները ներառում են աշխատավարձի, սոցիալական ապահովագրության և այլ նպաստների վճարումների, հարկերի վերադարձի և մատակարարների վճարումների ուղղակի ավանդ: ACH ուղղակի դեբետային փոխանցումները ներառում են ապահովագրավճարների, հիփոթեքային վարկերի և այլ տեսակի հաշիվների սպառողական վճարումները։

ACH ցանցը կարգավորող կանոններն ու կարգավորումները սահմանվում և պահպանվում են ոչ առևտրային «Ազգային ավտոմատացված հաշվարկային կենտրոնների ասոցիացիայի» (Nacha) կողմից։

2018 թվականին ցանցը մշակել է 23միլիարդ գործարք՝ 51.2 տրիլիոն դոլար ընդհանուր արժեքով։ ԱՄՆ-ում քարտային վճարային ցանցերը նույն ժամանակահատվածում մշակել են 10 տրիլիոն դոլարից պակաս վճարումներ։

## Պատմություն
ACH-ին հանգեցնող գաղափարները ծագել են 1960-ականների վերջին՝ զարգանալով ԱՄՆ-ում գործող թղթային չեկերի համակարգից։ Վաղ շրջանի նախորդներից մեկը ԱՄՆ դաշնային նախաձեռնությունն էր, որն օգտագործվում էր ԱՄՆ ռազմաօդային ուժերի անձնակազմին ժամանակին աշխատավարձ ստանալուն օգնելու համար։ Այս նախաձեռնության հաջողությունը հանգեցրել է այլ աշխատակիցների ընդլայնմանը և կառավարությունը այն ընդունել է որպես աշխատավարձի հաշվարկման հիմնական չափանիշ։

Առանձին, 1968 թվականին, չեկերի հաշվարկային կետերի մի խումբ ստեղծել է «Անթղթային գրառումների հատուկ կոմիտե» (SCOPE)՝ աշխատավարձերի համար հաշվարկվող չեկերի քանակի վերաբերյալ մտահոգություններից հետո ավտոմատացված վճարային համակարգ կառուցելու համար։ Մասնակիցները փոխանակել են ֆիզիկական չեկեր և օգտագործել մագնիսական թանաքով նիշերի ճանաչման (MICR) տեխնոլոգիա՝ չեկի վերջնական ստացողի համար չեկի տեղեկատվությունը ստանալու համար, ինչը հանգեցրել է այն եզրակացության, որ կենտրոնական համակարգը կարող է օգտագործել MICR-ը՝ չեկի տվյալները ստանալու, ապա այդ *տեղեկատվությունը* մասնակիցների միջև փոխանակելու համար՝ ֆիզիկական չեկերի փոխարեն:

Սա հանգեցրել է առաջին ACH ասոցիացիայի ստեղծմանը, որը ձևավորվել է Կալիֆոռնիայում 1972 թվականին։ Հետևեցին այլ տարածաշրջանային ACH ասոցիացիաներ։ Տարբեր կազմակերպությունների միջև համապատասխանության դժվարությունը հանգեցրել է նրանց միավորվելուն և 1974 թվականին ստեղծել Ազգային ավտոմատացված հաշվարկային կենտրոնի ասոցիացիան (Նաչա)։

Ինչպես բոլոր սոցիալական ցանցերում՝ ACH-ը նույնպես բախվել է «հավի կամ ձվի» խնդրին, քանի որ դժվար է եղել համոզել սպառողներին այս մեթոդով միջոցներ փոխանցել, եթե բանկերը չէին աջակցում դրան, և դժվար էր համոզել բանկերին միանալ ցանցին, եթե հաճախորդները չէին պահանջում օգտագործել ACH-ը։ ACH-ի զարգացման պատմության մեջ ամենակարևոր իրադարձությունը թերևս ԱՄՆ սոցիալական ապահովագրության վարչության կողմից լրացուցիչ ապահովագրական եկամտի ուղղակի ավանդադրման փորձարկումն էր ACH ցանցի միջոցով 1975 թվականին։ Դա նշանակում է, որ ցանցին միանալը բանկերի հաճախորդներին հնարավորություն տվել է սոցիալական ապահովության նպաստներ ստանալ ուղղակի ավանդի միջոցով՝ թղթային չեկի փոխարեն, ինչը շատ ամերիկյան բանկերի դրդել է արագորեն միանալ ցանցին։

Նաչան համախմբել է և ավելացրել է նոր կանոններ, որոնք հանգեցրին ACH-ի ստեղծմանը։ Հաջորդ մի քանի տարիների ընթացքում համակարգչային և հեռահաղորդակցության տեխնոլոգիաների զարգացմանը զուգընթաց, համակարգը շարունակել է զարգանալ։ 1978 թվականին էլեկտրոնային դրամական փոխանցումները հասանելի են եղել։

1980-ականների վերջից մինչև 2000-ական թվականները համակարգը շարունակել է զարգանալ՝ մի շարք բարելավումներով։ 2001 թվականին Nacha-ն խոշոր վերակազմակերպում իրականացրել է, որի արդյունքում Դաշնային ավանդների ապահովագրության կորպորացիայի կողմից ապահովագրված ֆինանսական հաստատությունները դարձել են ուղղակի անդամներ, ինչը շատ ավելի հեշտացրել է ACH ցանցի օգտագործումը բանկերի կողմից։ Նույն թվականին ուժի մեջ մտան նաև ինտերնետային վճարումները, որոնք հետագայում կազմեցին ACH վճարումների մեծ մասը։

Այսօր ԱՄՆ բոլոր բանկերն ու վարկային միությունները ցանցի անդամներ են։

## ACH վճարային համակարգի կիրառումը
[աջից|մինի|ԱՄՆ [Դաշնային պահուստների համակարգ|Դաշնային պահուստային համակարգի պատմական վերլուծություն տարբեր վճարային մեթոդների վերաբերյալ՝ տրիլիոնավոր դոլարների վճարման ծավալով։ ACH-ը երկու վերև շարժվող նարնջագույն գծերն են։ Քարտային վճարումները ներքևի մասում գտնվող երեք կապույտ գծերն են։]]

* Բանկերի գանձապետարանի կառավարման բաժինները այս ծառայությունը վաճառում են բիզնես և պետական հաճախորդներին
* Բիզնեսից բիզնես վճարումներ
* Սպառողական հաշիվների ուղղակի դեբետային վճարում, ինչպիսիք են հիփոթեքային վարկերը, վարկերը, կոմունալ ծառայությունները, ապահովագրավճարները, վարձավճարները և ցանկացած այլ կանոնավոր վճարումներ
* Աշխատավարձի, սոցիալական ապահովագրության և այլ պետական վճարումների, ինչպես նաև հարկերի վերադարձի ուղղակի ավանդ
* Էլեկտրոնային առևտրի վճարումներ
* Դաշնային, նահանգային և տեղական հարկերի վճարումներ
* Տարբեր ֆինանսական հաստատություններում գտնվող հաշիվների միջև միջոցների ոչ անմիջական փոխանցում (երբ անհրաժեշտ է իրական ժամանակի փոխանցում, փոխարենը կիրառվում է բանկային փոխանցում՝ օգտագործելով այնպիսի համակարգ, ինչպիսին է Դաշնային պահուստային համակարգի Fedwire-ը):

## ACH գործարքների տեսակներ
ACH-ը Միացյալ Նահանգների միակ խոշոր վճարային համակարգն է, որն առաջարկում է և «push» (կամ ACH կրեդիտ) և «pull» (կամ ACH դեբետ) գործարքներ։

### ACH դեբետային գործարք
Վճար ստացողի ուղարկող հաստատությունը ստեղծում, խմբաքանակով կազմում և փոխանցում է ACH դեբետային գործարքը վճարողի ստացող հաստատությանը։ ACH դեբետային գործարքը հրահանգում է ստացող հաստատությանը կանխիկացնել և փոխանցել միջոցները վճարողի բանկային հաշվից ուղարկող հաստատությանը:

Ստացող հաստատությունը պետք է հաշվետվությունն ուղարկող հաստատությանը ուղարկի հաջորդ աշխատանքային օրվա վերջում, եթե այն չի կարողանում գումարը գանձել վճարողի հաշվից, օրինակ՝ եթե հաշիվը չի գտնվել, հաշիվը փակվել է կամ հաշիվը սառեցվել է։

ACH դեբետային գործարքի համար ուղարկող հաստատությունը կարող է լինել երրորդ կողմի բանկ, այլ ոչ թե ստացողի բանկը։

### ACH վարկային գործարք
Վճարողի ուղարկող հաստատությունը ստեղծում, խմբաքանակով հաշվում և փոխանցում է ACH կրեդիտը վճարող ստացողի ստացող հաստատությանը։ ACH վարկային գործարքը հրահանգում է ստացող հաստատությանը գումարը փոխանցել ստացողի բանկային հաշվին։

Ստացող հաստատությունը պետք է վերադարձը ուղարկող հաստատությանը ուղարկի հաջորդ աշխատանքային օրվա վերջում, եթե այն չի կարողանում գումարը մուտքագրել ստացողի հաշվին, օրինակ՝ եթե հաշիվը չի գտնվել, հաշիվը փակվել է կամ հաշիվը սառեցվել է։

ACH վարկի դեպքում ուղարկող հաստատությունը կարող է լինել ոչ թե երրորդ կողմի բանկ, այլ վճարողի բանկը։

## Վճարման հոսք
ACH դեբետային և կրեդիտային սցենարներում գործարքը սկսվում է **նախաձեռնողի** կողմից։ ACH դեբետի դեպքում, դա, հավանաբար, բիզնես է, որը «քաշում» միջոցներ հաճախորդի բանկային հաշվից, իսկ ACH կրեդիտի դեպքում դա հավանաբար հաճախորդ է, որը «քաշում» միջոցներ իր բանկային հաշվից դեպի բիզնեսի հաշիվը։

Նախաձեռնողը իր հրահանգները տալիս է իր բանկին կամ **սկզբնաղբյուր դեպոզիտային ֆինանսական հաստատությանը** (ODFI): ODFI-ն կրեդիտագրում կամ դեբետում է իր հաճախորդի հաշիվը՝ կախված հոսքից և փոխանցում գործարքը **ACH օպերատորին**։

ԱՄՆ-ում ACH երկու օպերատորներն են Դաշնային պահուստային համակարգի FedACH-ը և The Clearing House Payments Company-ի մասնավոր սեփականություն հանդիսացող էլեկտրոնային վճարումների ցանցը (EPN)։

Օպերատորը գործարքը ուղղորդում է **ստացող դեպոզիտար ֆինանսական հաստատությանը** (RDFI): Քանի որ ԱՄՆ-ում կան ընդամենը երկու օպերատոր, եթե ODFI-ն և RDFI-ն չեն օգտագործում նույն ACH օպերատորը, ODFI-ի օպերատորը գործարքը ուղղորդում է RDFI-ի օպերատորին, որն էլ այն ուղղորդում է RDFI-ին։

Այնուհետև RDFI-ն կամ դեբետում կամ կրեդիտագրում է (կախված հոսքից) իր սեփական հաճախորդի բանկային հաշվից։

## ACH հաշվարկների տեսակներ
ACH-ի հաշվարկների երկու տեսակ կա։

### Հաջորդ օրվա ACH
ACH դեբետը և կրեդիտը գործարքներ են, որոնք ստեղծվում, խմբաքանակավորվում և փոխանցվում են ACH օպերատորին, սովորաբար ֆինանսական հաստատության ACH ցանցին միանալու միջոցով։

Հաջորդ օրվա ACH-ի դեպքում՝ յուրաքանչյուր ACH գործարքը մաքրվում է գիշերը։ Ուղարկող հաստատությունը (կոչվում է Սկզբնաղբյուր դեպոզիտար ֆինանսական հաստատություն) գործարքն ուղարկում է ստացող հաստատությանը (կոչվում է Ստացող դեպոզիտար ֆինանսական հաստատություն): Երբ ստացող հաստատությունը ստանում է գործարքը, այն մինչև հաջորդ աշխատանքային օրվա ավարտը ժամանակ ունի մերժում ուղարկելու ուղարկող հաստատությանը։ Եթե ուղարկող հաստատությունը չի ստանում ստացող հաստատությունից պատասխան մինչև երրորդ աշխատանքային օրվա առավոտյան, ապա գործարքը համարվում է հաջողված։

Երկու աշխատանքային օրվա ժամկետի ավարտին սպասելը ACH-ի հնացած առանձնահատկություն է, որը գոյություն ունի 1960-ական թվականներից, երբ նախագծվել է և ներդրվել է ACH համակարգը։ Այն այնքան արագ չէ, որքան իրական ժամանակի վճարային ցանցերը։ Հետևաբար, ACH դեբետային կամ կրեդիտային գործարքները կարող են տևել չորս աշխատանքային օր։

### Նույն օրվա ACH
Նույն օրվա ACH-ի դեպքում, հաշվարկը կարող է տեղի ունենալ նույն օրը։ Ուղարկող հաստատությունը կարող է ֆայլերը փոխանցել ստացող հաստատությանը նույն օրը՝ արագացնելով ACH գործարքների մշակումը։ Ստացող հաստատությունը դեռևս ունի երկու աշխատանքային օր հաշվետվություն ուղարկելու համար, ուստի նույն օրվա ACH դեբետային գործարքների դեպքում դեռևս կլինի երկու աշխատանքային օրվա ուշացում։ Մյուս կողմից, ACH վարկային գործարքները կարող են կրեդիտագրվել նույն աշխատանքային օրը, եթե ստացող հաստատությունը ստանա ACH գործարքը ճիշտ պատուհանում։

1,000,000 ԱՄՆ դոլարից ավելի գործարքները և միջազգային գործարքները չեն կարող օգտագործվել նույն օրվա ACH-ի համար։

Նաչան նույն օրվա ACH-ը ներդրել է չորս փուլով: 2017 թվականի սեպտեմբերի 15-ի դրությամբ բանկերը պարտավոր էին ընդունել դեբետային հարցումները նույն երեք հաշվարկային պատուհաններում։ 2016 թվականի սեպտեմբերի 23-ի դրությամբ ֆինանսական հաստատությունները պարտավոր էին մշակել ACH վարկային հարցումները՝ հաշվին միջոցներ ավելացնելու համար բոլոր երեք հաշվարկային պատուհաններում։ 2018 թվականի մարտի 16-ի դրությամբ բանկերը պարտավոր էին միջոցները հասանելի դարձնել որպես լիովին կարգավորված ավարտված գործարքներ մինչև ժամը 5:00-ն։ժամը 10:00-ին՝ տեղական ժամանակով, օրվա առաջին երկու հաշվարկային պատուհաններում մշակված ACH վարկային գործարքների համար։ 2020 թվականի մարտի 20-ի դրությամբ մեկ գործարքի սահմանաչափը 25,000 դոլարից բարձրացվել է մինչև 100,000 դոլար։ Այն կրկին բարձրացվել է մինչև 1,000,000 դոլար՝ 2022 թվականի մարտի 18-ի դրությամբ։

## ԱՄՆ արժեթղթերի և բորսաների կոդեր
Ընդհանուր ստանդարտ մուտքագրման դասի (SEC) կոդերը հետևյալն են։

## Կարգավորում
ACH ցանցը կարգավորվում է տարբեր կողմերի կողմից պարտադրված բազմաթիվ կանոններով և կանոնակարգերով։ Նախ, մասնակիցները պարտավոր են հետևել Ազգային ավտոմատացված հաշվարկային պալատի ասոցիացիայի (Nacha) կանոններին, ինչպես նաև Դաշնային պահուստային բանկի կանոնակարգերի, ինչպիսիք են «Էլեկտրոնային միջոցների փոխանցման մասին» օրենքը և #4 օպերացիոն շրջաբերականը, ուղղակի կարգավորող վերահսկողությանը։

Միասնական առևտրային օրենսգրքի մի քանի բաժիններ (մասնավորապես 4 և 4ա) նույնպես վերաբերում են ավտոմատացված հաշվարկային պալատի գործունեությանը։

Կան նաև ACH օպերատորների կողմից սահմանված կանոններ, որոնք ֆինանսական հաստատությունները պարտավոր են պահպանել՝ այդ օպերատորներից օգտվելու համար։

## Տես նաև
* Քլիրինգ
* Հաշվարկային պալատ (ֆինանսներ)
* Դրամական փոխանցում

## Ծանոթագրություններ


## Արտաքին հղումներ
* Նաչա՝ Էլեկտրոնային վճարումների ասոցիացիա
* Դաշնային պահուստային վճարային համակարգեր

Կատեգորիա:Բանկային եզրեր
Կատեգորիա:Դաշնային պահուստների համակարգ
Կատեգորիա:Էլեկտրոնային առևտուր
Կատեգորիա:Վճարային համակարգեր