open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Գրոնգի շրջան

**Գրոնգի շրջան** (՝ *գրոնգ կոմունե*)՝ երկրորդ մակարդակի վարչական միավոր Նորվեգիայի Թագավորությունում։ Մտնում է Նուր Թրյոնդելագի մարզի մեջ։

Բնակչությունը խոսում է նորվեգերենով, սակայն պետական լեզուն նինորսկի ու բոքմալի միջև հստակ ընտրված չէ։

## Պատմություն
Գրոնգի շրջանը հիմնադրվել է 1838 թվականի հունվարի 1-ին, երբ վարչական շրջանը դեռ գտնվում էր Շվեդիայի և Նորվեգիայի միացյալ թագավորության կազմում։

1874 թվականին կառուցվում է Գրոնգի եկեղեցին, 1877 թվականին՝ Հառռանի եկեղեցին, իսկ առավել հին եկեղեցին կառուցվել է ավելի քան երեք դար առաջ (Գլյոսհաուգի եկեղեցի, 1689)։ 1901 թվականի հունվարի 1-ին հյուսիսարևմտյան շրջան Հյոյլանդետը, որն ուներ 1046 մարդ բնակչություն, անջատվում է Գրոնգի շրջանից։

Նորվեգիայի անկախության շրջանում արդեն՝ 1923 թվականի հունվարի 1-ին Գրոնգի շրջանից անջատվում են հյուսիսարևելյան շրջան Ռյորվիկը (392 բնակիչ), հյուսիսարևմտյան շրջան Նամսկոգանը (469 բնակիչ), և կենտրոնական շրջան Հառանը (630 բնակիչ)։ Դրա արդյունքում Գրոնգի բնակչությունը հասնում է 1,272 մարդու։ 1964 թվականի հունվարի 1-ին Հառանի շրջանը (1,085 բնակիչ) դարձյալ միացվում է Գրոնգին։

## Աշխարհագրություն
Գրոնգի շրջանը ընկած է Նամսեն գետի երկայնքով՝ Նամդալենի հովտում։ Այդ գետի երկու հիմնական վտակները՝ Սանդյոլա և Նեսելվա, նույնպես հոսում են այս շրջանի տարածքով։

Բանգսյոյնեի լճերը գտնվում են Սնոսայի և Օվերհալայի շրջանների հետ ունեցած սահմանին։ Շրջանի հարավարևելյան մի հատված գտնվում է Բլոյֆյելա Սկյակերֆյելա ազգային պարկը։

Նորվեգիայի բոլոր շրջանները, այդ թվում Գրոնգը, ունեն տասնամյա կրթական համակարգ, առողջապահական ու քաղաքացիական կառույցներ, սոցիալ-տնտեսական ծառայություններ և շրջանային ենթակայության ճանապարհներ։ Գրոնգը ղեկավարվում է շրջանային ղեկավարի միջոցով, ով իր հերթին ընտրում է քաղաքապետին։

Շրջանն ունի երեք հիմնական գյուղական բնակավայր՝ Հառանը, Բերգսմոյենը և Մեդյոն։

## Տնտեսություն
Եվրոպայի E6 մայրուղին անցնում է այս տարածքով. այն կտրում է Նամսեն գետը՝ այս շրջանի տարածքում։

Նույն կերպ այստեղով անցնում է Նուրլանսբանեն երկաթուղագիծը։ Այս տարածքում են գտնվում վերջինիս երկու երկաթուղային կայաններ՝ Գրոնգը Մեդյո քաղաքում և Հառանը՝ Հառան գյուղում։ Այժմ փակ է հին՝ Նամսոս երկաթգիծը, որը կապում էր Գրոնգը Նամսոսի հետ։

Գրոնգի շրջանից ոչ հեռու գտնվում են երեք տարածաշրջանային (Սնոսա, Նամսոս, Ռյորվիկ) և մեկ միջազգային (Թրոնհեյմ) օդանավակայաններ։

## Պատկերասրահ

Gløshaug kirke2.jpg|
Harran_kirke.JPG|
Grong_kyrkje_natt.JPG|


## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Նուր Թրյոնդելագի շրջաններ
Սանտորինի

**Սանտորինի** (, Հունարեն արտասանությունը` ), դասական անվանումը՝ **Թիրա** ( ), հունական կղզի Եգեյան ծովի հարավային հատվածում, Հունաստանի մայրցամաքային տարածքից մոտ 200 կմ հեռավորության վրա՝ դեպի հարավ-արևելք։

Համանուն շրջանաձև կղզիախմբի ամենամեծ կղզին է,  հրաբխայի ձագման կաթսայաձև կամ կրկեսանման փլվածքային ծագում ունեցող իջվածք է։ Սանտորինին համարվում է Կիկլադյան կղզիների ամենահարավային կղզին և  զբաղեցնում է մոտ 73 կմ քառակուսի տարածք։

Ըստ 2011 թվականի մարդահամարի տվյալների՝ կղզու բնակչությունը կազմում է 15,550 մարդ։ 2011 թվականի վարչատարածքային բաժանման վերաբերյալ «Կալիկրատիս» բարեփոխումներից հետո Սանտորինի կղզին և հարակից մի քանի փոքրիկ կղզիները միասին կազմում են Սանտորինիի կամ Թիրայի տարածաշրջանային միավորը կամ նոմոսը։ Վարչատարածքային միավորը ներառում է բնակեցված Սանտորինի և Թերասիա կղզիները, ինչպես նաև մի շարք անմարդաբնակ կղզիներ՝ Ասպրոնիսի, Խրիստիանա, Պալայա Կամենի, Նեա Կամենի։

Այստեղ է տեղի ունեցել Թիրայի հրաբխաժայթումը, որը տեղի է ունեցել 3600 տարի առաջ։ Կղզու վրա գտնվող գլխավոր քաղաքը Օյան է։ Ներկայումս Սանտորինին Հունաստանի գլխավոր զբոսաշրջային կենտրոններից է։

## Տես նաև
* Զբոսաշրջությունը Հունաստանում
* Օյա

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Աթենական ծովային միության անդամներ
Կատեգորիա:Հին Հունաստանի աշխարհագրություն
Շեզի ան Օրքսուա

**Շեզի ան Օրքսուա** (), կոմունա Ֆրանսիայում, գտնվում է Պիկարդիայի մարզում։ Կոմունայի դեպարտամենտը՝ Էնան է։ Մտնում է Վիլեր Կոտրե կանտոնի կազմի մեջ։ Կոմունայի շրջանը՝ Շատո Տերրին է։

Կոմունայի INSEE կոդը՝ 02185:

## Բնակչություն
2010 թվականի տվյալներով՝ համայնքի բնակչությունը 360 մարդ էր։

## Տնտեսություն
2010 թվականին համայնքի 218 աշխատունակ (15-64 տարեկան) բնակիչներից 160-ը տնտեսապես ակտիվ էին, 58-ը՝ ոչ ակտիվ (ակտիվության ցուցանիշը կազմել է 73,4 %, 1999 թվականին եղել է 67,9%)։ 160 տնտեսապես ակտիվ բնակիչներից աշխատում էին 146-ը (77 տղամարդ և 69 կին), գործազուրկ էին 14 մարդ (7 տղամարդ և 7 կին)։ 58 տնտեսապես ոչ ակտիվ բնակիչներից 14-ը եղել են աշակերտներ կամ ուսանողներ, 23-ը՝ թոշակառուներ, 21-ը տնտեսապես ոչ ակտիվ էին այլ պատճառներով։

## Տես նաև
* Ֆրանսիայի շրջանների ցանկ

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Վիճակագրության ազգային ինստիտուտ, Շեզի ան Օրքսուա 

Կատեգորիա:Էնա դեպարտամենտի կանտոններ
Կատեգորիա:Ֆրանսիայի բնակավայրեր
Լինդեսնես

**Լինդեսնես** (), առափնյա փարոս, որը գտնվում է մայրցամաքային Նորվեգիայի ամենահարավային կետում (Վեստ Ագդեր ֆյուլքե)։ Այն հանդիսանում է Նորվեգիայի պահպանված ամենահին փարոսը։ Կառուցվել է 1655 թվականի փետրվարի 27-ին։ Փարոսը զբաղեցնում է կարևորագույն ռազմավարական դիրք Սկագերակում, որը միացնում է Հյուսիսային և Բալթիկ ծովերը։

Լինդեսնես փարոսը հանդիսանում է Վեստ Ագդեր ֆյուլքեի տեսարժան վայրերից մեկը, որտեղ յուրաքանչյուր տարի այցելում է շուրջ 100000 զբոսաշրջիկ։ 2004 թվականին բացվեց փարոսի թանգարանը, որը ծառայում է նաև որպես մշակութային կենտրոն։

## Պատմություն
Լինդեսնես հրվանդանը չափազանց կարևոր է նորվեգական ժայռոտ և դանիական անապատային ափերի համար, քանի որ այդ տարածքում հաճախակի է լինում մառախուղ և ծովային ուժեղ ալիքներ։ Հրվանդանի շրջանի մասին հաճախ խոսում են որպես բազմաթիվ նավերի խորտակման վայր։ Այս պատճառով է, որ Նորվեգիայի առաջին փարոսը կառուցվեց հենց այս վայրում։ 1655 թվականի հուլիսի 18-ին Դանիայի Ֆեդերիկ III թագավորը հրամանագիր ստորագրեց, որը իրավունք էր տալիս Կրիստիանիայի բնակիչ Պոուելու Հանսյոնուին կառուցել փարոս Լինդեսնեսին։

Շինարարությունը պետք է ֆինանսավորվեր Նորվեգիայի ափերին խարիսխ գցող նավերից հավաքագրվող հարկերից։ Սակայն փոթորիկի պատճառով շինարարական նյութերը բերող նավը հրվանդանին մոտեցավ մեկ շաբաթ ուշացումով։ Շինարարության համար նախատեսված քարածուխ տեղափոխով անգլիական նավը ընդհանրապես չժամանեց։ Հնարավոր եղավ կառուցել երեք հարկանի փայտյա աշտարակ, որի վրա ապակու ետևում վառվում էին 30 լույս։ Սակայն իրականացված աշխատանքները բավարար չէին, և թագավորը հրամայեց հաջորդ տարի հանգցնել փարոսը։

Փարոսը վերագործարկեցին միայն 69 տարի անց՝ 1725 թվականի փետրվարի 1-ին։ Որպեսզի շփոթություն չառաջանար ու նավերը այն չշփոթեին դանիական Սկագնե քաղաքի փարոսի հետ, որոշում կայացվեց միաժամանակ երկու փարոս միացնել, որոնց աշխատանքը ապահովվում էր քարածուխը։ Երկուսն էլ բացվեցին միաժամանակ։ 1822 թվականին երկու փարոսում էլ կատարվեց աշխատանքի փոփոխություն։ 1844  թվականին երկրորդ փարոսը հանգցվեց։ 1854 թվականին Լինդեսնեսի փարոսում տեղադրվեց տեսապակի, որը ապահովում էր ավելի պայծառ լույս։ 1915 թվականին կառուցվեց երկաթյա նոր փարոս և տեսապակին տեղափոխվեց այնտեղ։ 1920 թվականին փարոսում կատարվեց վերջին էական փոփոխությունը։ Տեղադրվեց նոր շարժիչ և տեղադրվեց հակամառախուղային համակարգ։

Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի ժամանակ Լինդեսնես փարոսը գրավվեց գերմանական զորքերի կողմից։

1992 թվականին փարոսը վերակառուցվեց և բացվեց այցելությունների համար։ Նույն թվականին ստեղծվեց փարոսի պահպանության համար հիմնադրամ։ 2003 թվականի փարոսում տեղադրվեց նավիգացիոն համակարգ, որի շնորհիվ փարոսի աշխատանքին միջամտությունը իրականացվում է հեռակառավարման միջոցով։

## Պատկերասրահ

Պատկեր:Lindesnes 20151012 153540.jpg
Պատկեր:Lindesnes fyr 03.jpg
Պատկեր:Lindesnes fyr natt.jpg
Պատկեր:Lindesnes Fyr HDR2.jpg


## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն
* Bjørkhaug, B. & S. Poulsson: *Norges fyr*, Grøndahl, 1986-87, 2 b. (Norske minnesmerker) ISBN 82-504-0813-6
* Փարոսի կայք:

## Արտաքին հղումներ
* Norsk Fyrhistorisk Forening.
* Lindesnes fyrmuseum home page. 
* Enjoy Norway - Lindesnes Lighthouse.

Կատեգորիա:Նորվեգիայի փարոսներ
Կատեգորիա:Վեստ Ագդերի շենքեր և կառույցներ
Արմատներ

**«Արմատներ»**, ռեժիսոր Վահե Յանի՝ 2016 թվականին նկարահանած դրաման։

Ֆիլմի պրեմիերան կայացել է 2016 թվականի ապրիլի 21-ին Երևանում։ Ֆիլմը նկարահանել է Շարմ Հոլդինգը։

## Սյուժե
Ֆիլմը պատմում է Բոստոնում բնակվող մի հայ տղայի՝ Արամի մասին, որը Հայոց ցեղասպանության 100-րդ տարելիցին որոշում է մեկնել Հայաստան։ Արամը մասնագիտությամբ բլոգեր է և որոշում է իր բլոգում լուսաբանել այդ ընթացքը։

## Ստեղծագործական կազմ
### Նկարահանող խումբ
* Ռեժիսոր՝ Վահե Յան
* Սցենարի հեղինակ՝ Կարինե Խոդիկյան
* Պրոդյուսեր՝ Լիլիթ Մարտիրոսյան
* Կոմպոզիտորներ՝ Անդրանիկ Բերբերյան
* Օպերատոր՝ Ռոբերտ Խարազյան։

### Դերակատարներ

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Ֆիլմը ՅուԹյուբում
* Ֆիլմի մասին http://sharmpictures.am կայքում 
* «Արմատներ» ֆիլմը IMDB կայքում
* «Արմատներ» ֆիլմը Kinopoisk կայքում
* «Արմատներ». Ֆիլմ ֆիլմի մասին

Կատեգորիա:2016 ֆիլմեր
Կատեգորիա:Հայերեն ֆիլմեր
Կատեգորիա:Հայկական դրամա ֆիլմեր
Կատեգորիա:Հայկական ֆիլմեր
Լևոն Բարսեղյան (այլ կիրառումներ)

**Լևոն Բարսեղյան** անունը կարող է վերաբերել հետևյալ անձանց.
* Լևոն Բարսեղյան, ակնաբույժ, բժշկական գիտությունների դոկտոր,
* Լևոն Բարսեղյան, լրագրող, քաղաքական գործիչ։
Վլադիմիր Հունանյան

**Վլադիմիր Հարությունի Հունանյան** (), հայ բժիշկ, հոգեբույժ, թմրաբույժ, Հայրենական մեծ պատերազմի մասնակից։

## Կենսագրություն
Վլադիմիր Հունանյանը ծնվել է 1924 թ. Նոր Բայազետի գավառի Նորատուս գյուղում։ 1942 թ. ավարտել է Երևանի № 6 դպրոցը։ 1943-1945 թթ.-ին ծառայել է Խորհրդային բանակում, մասնակցել Հայրենական մեծ պատերազմին։ 1948-1953 թթ.-ին աշխատել է Երևանի № 1 մանկական կլինիկական հիվանդանոցում` որպես ռենտգեն-տեխնիկ։ 1953-1959 թթ.-ին սովորել է Երևանի բժշկական ինստիտուտի բուժական կանխարգելողական ֆակուլտետում։ 1959-1965 թթ.-ին աշխատել է Սևանի հանրապետական հոգեբուժական հիվանդանոցում` որպես բաժանմունքի վարիչ և օրդինատոր, 1965-1976 թթ.-ին` Երևանի հանրապետական հոգեբուժական հիվանդանոցում` որպես օրդինատոր, բաժանմունքի վարիչ, 1967-1968 թթ.-ին` միաժամանակ ռենտգենաբան, 1974-1975 թթ.-ին` ցերեկային ստացիոնար բաժանմունքի վարիչ, 1973 թ.-ից` Գեղամավանի հանրապետական հոգեբուժական հիվանդանոցում, 1976-1989 թթ.-ին` Երևանի հանրապետական թմրաբուժական դիսպանսերի թմրաբույժ։

Հեղինակ է թմրաբուժական թեմաներով գիտահանրամատչելի հոդվածների և գրքույկների, ինչպես նաև գեղարվեստական պատմվածքների, պիեսների, կինոսցենարների։

Մահացել է 1992 թ. դեկտեմբերի 18-ին Երևանում։

## Երկեր
* Հոգատար ընտանիքում, Երևան։ Հայաստան, 1971։
* Գինեմոլության հետևանքները, Երևան, 1973։
* Հարևանները, Երևան։ Հայաստան, 1974։
* Ալկոհոլի հետևանքները, Երևան։ Հայաստան, 1980։
* «Գնված» հիվանդություններ, Երևան։ Հայաստան, 1985։

## Ծանոթագրություններ

## Աղբյուրներ
* Հարություն Մինասյան, 100 հայ հոգեբույժներ, Գիրք Ա, Երևան, 2002։

Կատեգորիա:Հայ բժիշկներ
Կատեգորիա:Հայ թմրաբույժներ
Կատեգորիա:Հայ հոգեբույժներ
Կատեգորիա:Հայրենական մեծ պատերազմի հայ մասնակիցներ
Կատեգորիա:Նորատուս գյուղում ծնվածներ
Ավետիք Իսահակյան (այլ կիրառումներ)

**Ավետիք Իսահակյան** անունը կարող է վերաբերել հետևյալ անձանց.

* Ավետիք Իսահակյան (1875-1957), բանաստեղծ, արձակագիր, հասարակական գործիչ, Հայաստանի ԳԱ ակադեմիկոս։
* Ավետիք Իսահակյան (գրականագետ) (1944), հայ գրականագետ։ Ավետիք Իսահակյանի թոռը։
Հոկոն I Բարի

**Հոկոն I Բարի** (նորվ.` Håkon Adalsteinsfostre, ), Նորվեգիայի երրորդ արքան (934/35 թ.-ից)։

Հարալդ I Գեղահերի կրտսեր որդին էր, Էիրիկ Արյունարբու Սեկիրայի արյունակից եղբայրը։

## Կենսագրություն
Հոկոնը մեծացել է Անգլիայի թագավոր Էտելստանի հովանավորության ներքո, ինչը հանդիսանում էր Հոկոնի հոր հետ կնքված խաղաղության  դաշնագրի մի մասը։ Անգլիայի արքան Հոկոնին մեծացրել է քրիստոնեական հոգեբանությամբ (հավանաբար նրան ուսման է ուղարկել Գլաստոբերիի (Ուեսեքս) աբբայություն), կնքել է, իսկ երբ նրանց հասնում է Հարալդի մահվան լուրը, Էտելստանը Հոկոնին տրամադրում է նավեր և զորք` իրեն թագավոր հայտարարած Էիրիկ Արյունարբու Սեկիրայի դեմ արշավանքի համար։ Նորվեգիա հասնելով` Հոկոնի կողմն են անցնում մեծաթիվ հայտնի մարդիկ, ում Հոկոնը խոստանում է թեթևացնել իր հոր կողմից մտցված ժառանգական սեփականության համար նախատեսված հարկային բեռը։
 
Գահընկեց արված Էիրիկը փախնում է Բրիտանական կղզիներ որտեղ և սպանվում է։ Նրա որդիները, դաշնակցելով Դանիայի հետ, մի քանի անգամ հարձակվում են Նորվեգիայի վրա, սակայն պարտություն են կրում Հոկոնի կողմից։ Հոկոնը դաշինք է կնքում Հլադիր, Մյորե, Ռումսդալիր յարլերի հետ, ինչի արդյունքում նա ճանաչվում է կոնունգ։ Հոկոնի փարեփոխումների արդյունքում լեյդանգը (ռազմա-ծովային ուժեր) վերածվում է մշտական նավատորմի։

Ձախողվում են քրիստոնեությունը որպես պետական կրոն դարձնելու փորձերը։ Նորվեգիայում առաջին տաճարների կառուցումը հարուցում է նորվեգացի ազնվականների դժգոհությունը, ինչին Հոկոնը չէր կարող դիմագրավել։ Ֆիտյարի ճակատամարտում (961 թ.), որի ժամանակ վերջնականապես պարտության են մտնվում Էիրիկի որդիները, Հոկոնը մահացու վիրավորվում է։ 
Եղբայրասպան պատերազմից հետո գահը ժառանգում է Էիրիկի երրորդ որդին` Հարալդ II Գորշ Մաշկը։ Սակայն նորվեգացիները նրան չէին ընդունում և մի քանի տարի անց հոժարակամ ընդունում են Նորվեգիայում ափ իջած դանիացիներին` Հարալդ I Կապտատամի գլխավորությամբ, որի հովանավորության ներքո էլ Նորվեգիան սկսեց կառավարել Հոկոն II Ահեղ յարլը։

## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն
* *Агишев С. Ю.* Теодорик Монах и его «История о древних норвежских королях». М., 2013. С. 456.
* *Снорри Стурлусон. *Круг земной. М., 1980.

Կատեգորիա:Նորվեգիայի թագավորներ
Կատեգորիա:Կաթոլիկ միապետներ
Բյորգե Լիլելիեն

**Ռոար Բյորգե Լիլելիեն** (, ), նորվեգացի լրագրող, հաղորդավար և «NRK» հեռուստաընկերության մարզական մեկնաբան։ Նա համարվում է Նորվեգիայի ամենահայտնի մարզական հեռուստամեկնաբաններից մեկը, իր լրագրողական գործունեության ընթացքում լուսաբանել է տարբեր մարզական մրցումներ, այդ ամենով հանդերձ նախընտրությունը տվել է սպորտի ձմեռային ձևերին և ֆուտբոլին։ Մեծ ճանաչում ունի և՛ հեռուստատեսությունում, և՛ ռադիոյում։

Առանձնակի փառքի արժանացել է 1981 թվականի սեպտեմբերի 9-ին, երբ մեկնաբանել է Նորվեգիայի և Անգլիայի հավաքականների միջև ֆուտբոլային հանդիպումը, որն ընթանում էր աշխարհի առաջնության նախընտրական փուլի շրջանակներում Իսպանիայում։ Նորվեգացիները հաղթեցին անգլիացիների համար սենսացիոն 2-1 հաշվով, ինչը Լիլելիենի հիացմունքին էր արժանացել։ Հանդիպումից հետո նա ասաց իր հայտնի մենախոսությունը նորվեգերենի և անգլերենի խառնուրդով, որում թվարկեց Անգլիայի մի շարք քաղաքական գործիչների և հայտարարեց, որ նորվեգացիները հաղթել են նրանց բոլորին՝ ավարտելով իր խոսքը Մարգարետ Թետչերի հասցեին «Մենք ձեր տղաներին դժոխային ծեծ տվեցինք» () արտահայտությամբ։ Պետք է նշել, որ նախընտրական մրցաշարի 4-րդ եվրոպական խմբում նորվեգացիներն զբաղեցրին վերջին տեղը, իսկ անգլիացիները դարձան երկրորդը հունգարացիներից հետո և ստացան աշխարհի առաջնության ուղեգիր։

## Կենսագրություն
Լիլելիենը 1948 թվականին ընդունվել է Հյուսիսարևմտյան համալսարան և ավարտել է այն «Լրագրություն» մասնագիտացմամբ։ Ծառայելով նորվեգական բանակում՝ նա սկսել աշխատել «Fremtiden» թերթում, բայց շուտով դարձել է NRK-ի աշխատակից։ 1963 թվականին նա սկսել է համագործակցել Հոկոն Բրուսվեենի հետ. Բյորգեն հաղորդումներ է վարել Հոլմենկոլենում ընթացքող դահուկասահքի մասին, իսկ Հոկոնը կանգնում էր ուղեգծի մոտ և ռադիոյով հաղորդում էր մասնակիցների մասին իր տպավորությունները։

Լիլելիենն իր առօրյա կյանքում համեստ և ինքնամփոփ էր, բայց էկրանին նա միանգամից լցվում էր էներգիայով։ Նրա աշխատանքի հիմնական սկզբունքերից մեկն էր այն, որ եթե նույնիսկ մեկնաբանը լուսաբանում է ձանձրալի ֆուտբոլային հանդիպում, ոչ մի կերպ չի կարող անել ձանձրալի ֆուտբոլային հաղորդում. մեկնաբանի պարտքն է մարզական ներկայացման ստեղծումը, որը կարթնացնի և կհրապուրի հեռուստադիտողին։ Լիլելիենին են պատկանում մի շարք արտահայտություններ, որոնք դարձել են թևավոր խոսքեր։

Լիլելիենը մահացել է 1987 թվականին ուռուցքից։ Մինչ իր վերջին օրերը նա աշխատել է Բրուսվեենի հետ։

## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն
* *Saken er klar!* (1985)
* *VM-boka. Mexico, Maradona og andre høydepunkter*. (1986, with Tor Røste Fossen.)

Կատեգորիա:Նորվեգացի հաղորդավարներ
Կատեգորիա:Նորվեգացի լրագրողներ
Կատեգորիա:Մարզական մեկնաբաններ
Կատեգորիա:Մարզական լրագրողներ
Ավետիք Իսահակյան (գրականագետ)

**Ավետիք Վիգենի Իսահակյան** կամ **Ավիկ Իսահակյան** (), հայ գրականագետ։ Բանասիրական գիտությունների դոկտոր, պրոֆեսոր։ Հայաստանի գրողների միության անդամ (1977)։ Հայաստանի արվեստի վաստակավոր գործիչ (2012)։

Ավետիք Իսահակյանի թոռը, Մարտիրոս Սարյանի թոռնուհի՝ Ռուզան Սարյանի ամուսինը։

## Կենսագրություն
Ավիկ Իսահակյանը ծնվել է 1944 թ. նոյեմբերի 27-ին Երևանում Վիգեն և Իզաբելլա Իսահակյանների ընտանիքում։ Ավարտել է Երևանի պետական համալսարանի բանասիրական ֆակուլտետի ժուռնալիստիկայի բաժինը, այնուհետև՝ Մոսկվայի Մաքսիմ Գորկու անվան Համաշխարհային գրականության ինստիտուտի ասպիրանտուրան։ Աշխատում է ՀՀ ԳԱԱ Մանուկ Աբեղյանի անվան գրականության ինստիտուտում, եղել է բնագրագիտության բաժնի վարիչ, 2008 -2015 թթ.՝ ինստիտուտի տնօրեն։ Դասավանդում է Երևանի պետական համալսարանում, դասավանդել է «Հրաչյա Աճառյան» համալսարանում։ 2000 թվականից ղեկավարում է Ավետիք Իսահակյանի երկերի լիակատար ակադեմիական հրատարակության գիտական խումբը։ Ավիկ Իսահակյանը հեղինակ է գրքերի, բազմաթիվ գրականագիտական ուսումնասիրությունների։

## Պարգևներ
* ՀՀ ԳԱԱ նախագահության պատվոգիր, 2004
* ՌԴ Պուշկինի անվան պետական մեդալ, 2013
* Գյումրի քաղաքի «Պատվավոր քաղաքացի», 2012
* Հայաստանի արվեստի վաստակավոր գործիչ, 2012
* ՌԴ ԱԳ Վալերի Բրյուսովի անվան մեդալ, 2010
* Գյումրու պատվավոր քաղաքացի, 2010
* Գյումրի քաղաքի ավագանու «Վարպետ» ոսկյա հուշամեդալ, 2010
* Մովսես Խորենացու մեդալ, 2019

## Երկեր
* Սոֆյա՝ Ավետիքի բարի հրեշտակը, Երևան, 2024, 384 էջ:
* Սա է իմ ընտրությունը (վեպ), Երևան, 2021, 287 էջ:
* Վերնատան զավակները, Երևան, 2017, 64 էջ:
* Երևանը երազում և արթմնի. երկու դարի միջև (հուշեր, էսսեներ և հոդվածներ), գիրք Ա., Երևան, 2014, 509 էջ:
* Վարպետը և Արցախը, Ստեփանակերտ, 2008, 128 էջ:
* Բարև՛, Վարպետ (գիտական ուսումնասիրությունների և հոդվածների ժողովածու), Երևան, 2008, 840 էջ։
* Ավետիք Իսահակյանի պոեմները, Երևան, 2007, 240 էջ։
* Ավետիք Իսահակյան. գիտական կենսագրություն, հատոր 1, Երևան, 2000, 601 էջ։
* Ավետիք Իսահակյանը և Ռուսաստանը, Մոսկվա, 1988։
* Ավետիք Իսահակյանը և ռուս գրականությունը, Երևան, 1984, 476 էջ:
* Ավետիք Իսահակյանի արձակը (մենագրություն), Երևան, 1975, 278 էջ։
* «ՎԵՐՆԱՏԱՆ» ԶԱՎԱԿՆԵՐԸ

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Բանասիրական գիտությունների դոկտորներ
Կատեգորիա:Հայ գրականագետներ
Կատեգորիա:Հայ պրոֆեսորներ
Կատեգորիա:Երևանի պատվավոր քաղաքացիներ
Գազային լազեր

մինի|Գազային լազերային սարք
**Գազային լազեր**, լազեր, որում որպես ակտիվ միջավայր օգտագործվում է գազային վիճակում գտնվող նյութ (ի տարբերություն պինդ մարմնային լազերների, որոնցում որպես ակտիվ միջավայր օգտագործվում են պինդ մարմիններ և բյուրեղային լազերների, որտեղ օգտագործվում են հեղուկներ)։

Գազային լազերների տեսակներից են գազադինամիկ լազերները, քիմիական գազային լազերները և հեքսիմերային լազերները։

Գազային լազերների առավելություններից են ներկառուցվածքի և հզոր լազերների շահագործման թեթևությունը, ինչով էլ բացատրվում է նրանց լայն կիրառությունն արդյունաբերության մեջ։

## Սարքը
մինի|Ածխածնի երկօքսիդային գազային լազեր

Էլեկտրական մղմամբ գազային լազերը բաղկացած է գազանման բանող մարմնով լցված հերմետիկ խողովակից և օպտիկական ռեզոնատորի էլեմենտներից։

Դեպի ակտիվ միջավայր էներգիայի մղումը կատարվում է գազում էլեկտրական արտահոսքի օգնությամբ, ինչն ամենից հաճախ կատարվում է խողովակի էկելտրոդների օգտագործմամբ։

Էլեկտրոնները, բախվելով գազի ատոմների հետ, գրգռում են վերջիններիս, ինչն էլ հանգեցնում է ֆոտոնների ճառագայթման։ Ստիպողական ճառագայթման շնորհիվ լուսային ալիքները ուժեղանում են, անցնելով գազային պլազմայով։ Օպտիկական ռեզոնատորը (զուգահեռ տեղադրված 2 հայելիներ) առաջացնում է ճառագայթման գերադասելի ուղղություն։ Ֆոտոնների հոսքի մի մասը կիսաթափանց հայելիներից մեկով դուրս է գալիս լազերից։ Մյուս մասն անդրադառնում է ստիպողական ճառագայթման պահպանման համար։

## Պատմություն
Գազային լազերի ստեղծողն ամերիկացի ֆիզիկոս Ալի Ջավանն էր, ով համագործակցում էր Ու. Բեննեթի և Դ. Էրրիոտի հետ։ Գազային լազերն առաջին անընդհատ լազերն էր, որը օգտագործվում էր հեռահաղորդակցության մեջ մանրաթելային օպտիկայի հետ։

Գազային լազերները հոլոգրաֆիան ավելի գործնական ու կիրառելի դարձրեցին։

Գազային լազերները օգտագործվում են ամենատարբեր ոլորտներում, այդ թվում՝ բժշկության մեջ։

## Տես նաև
* Լազեր
* Լազերների տեսակները
* Լազերային դիոդ

## Արտաքին հղումներ
* Invitation to contemporary physics By Quang Ho-Kim, Narendra Kumar, Narendra Kumar Kumar, Harry C. S. Lam, p. 56 (անգլերեն)

Կատեգորիա:Օպտիկա
Կատեգորիա:Օպտիկական սարքեր
Կատեգորիա:Ամերիկյան հայտնագործություններ
Ալեքսանդր Մելիք-Փաշայան (այլ կիրառումներ)

**Ալեքսանդր Մելիք-Փաշայան** անունը կարող է վերաբերել հետևյալ անձանց.

* Ալեքսանդր Մելիք-Փաշայան (դիրիժոր) (1905-1964), խորհրդային դիրիժոր, ԽՍՀՄ ժողովրդական արտիստ։
* Ալեքսանդր Մելիք-Փաշայան (բժիշկ) (1938), հայ բժիշկ, առողջապահական գործի կազմակերպիչ։
Ալեքսանդր Մելիք-Փաշայան (բժիշկ)

**Ալեքսանդր Ալբերտի Մելիք-Փաշայան** (), հայ զինվորական բժիշկ, հոգեբույժ, առողջապահության կազմակերպիչ։ Բժշկական ծառայության գնդապետ։

## Կենսագրություն
Ալեքսանդր Մելիք-Փաշայանը ծնվել է 1938 թվականին Լենինականում (այժմ՝ Գյումրի), մաթեմատիկոսների ընտանիքում։ 1945-1955 թվականներին սովորել է Երևանի Ստեփան Լիսիցյանի անվան թիվ 34 դպրոցում, 1955-1961 թվականներին՝ Լենինգրադի ռազմա-բժշկական ակադեմիայում։ 1955-1980 թվականներին որպես զինվորական բժիշկ ծառայել է Խորհրդային Միության զինվորական նավատորմում, 12 տարի եղել է ատոմային սուզանավերի ռազմածովային բժիշկ (Կամչատկա, Խաղաղ օվկիանոս)։ 1980-1991 թվականներին եղել է Երևանի քաղխորհրդի առողջապահության վարչության հրահանգիչ, Հայաստանի առողջապահության նախարարության Պլանային-ֆինանսական վարչության գլխավոր տնտեսագետ, այնուհետև՝ վարչության պետ, 1991 թվականից՝ «Նորք» հոգեբուժական առողջության հանրապետական կենտրոնի տնօրեն։ 1991 թվականին վերապատրաստման դասընթացների է մասնակցել Մոսկվայի Վ. Սերբսկու անվան դատական հոգեբուժության գիտահետազոտական ինստիտուտում։

1953-1954 թվականներին եղել է Հայաստանի շախմատի չեմպիոն, ունի վարպետության թեկնածուի կոչում։ 1994 թվականից «Յունեսկոյի» մագիստոս է, բարձրագույն կատեգորիայի առողջապահության կազմակերպիչ։

## Ընտանիք
Ամուսնացած է, ունի 6 երեխա։

## Անդամակցություն
* «Ազգային Միաբանություն կուսակցության» նախագահության անդամ
* Ազնվականների միության անդամ, 1994

## Պարգևներ
* «Աշխատանքի վետերան» մեդալ, 1980
* «Առողջապահության գերազանցիկ» կրծքանշան, 1982
* Զինվորական կառավարական պարգևներ
* ՀՀ ԳԽ նախագահության պատվոգրեր
*

## Ծանոթագրություններ

## Աղբյուրներ
* Հարություն Մինասյան, 100 հայ հոգեբույժներ, Գիրք Ա, Երևան, 2002։

Կատեգորիա:«Աշխատանքի վետերան» մեդալակիրներ
Կատեգորիա:Հայ բժիշկներ
Կատեգորիա:Հայ հոգեբույժներ
Ադրբեջանի հակաօդային պաշտպանության զորքեր

Նրանց ներկայիս հրամանատարն է գեներալ-մայոր Ռամիզ Թահիրովը, որը միաժամանակ Ադրբեջանի ռազմաօդային ուժերի հրամանատարն է

## Պատմություն
Ադրբեջանի ՀՕՊ-ի զորքերի պատմությունը սկսվում է зенитно-артиллерийских частей и истребительно-авиационных отрядов Բաքվի կոմունայի զենիթա-հրետանային զորամասերից և կործանիչ-ավիացիոն ջոկատներից, որոնք գոյություն ունեին 1918 թվականին և 1920-1921 թվականներին Հարավային Կովկասը զավթած Խորհրդային Ռուսաստանի 11-րդ բանակի զենիթա-հրետանային զորամասերից և կործանիչ-ավիացիոն ջոկատներից։ Սկսած 1930-ական թվականներից Բաքու քաղաքի տարածաշրջանը օդից պաշտպանում էր հատուկ ստեղծված ԽՍՀՄ Զինված ուժերի ՀՕՊ-ի 3-րդ կորպուսը։
1944 թվականի մարտին ԽՍՀՄ բարձրագույ ռազմական մարմինը՝ ГКО-ն որոշում կայացրեց ՀՕՊ-ի անդրկովկասյան գոտու հիման վրա ստեղծել ՀՕՊ-ի անդրկովկասյան ռազմաճակատը, որի շտաբը տեղղակայվեց Թբիլիսի քաղաքում։ Այդ ռազմաճակատի կազմում ընդգրկվեցին ՀՕՊ-ի Բաքվի բանակը, ՀՕՊ-ի 2-րդ և 8-րդ առանձին բրիգադները և ՀՕՊ-ի 298-րդ կործանիչ ավիացիոն դիվիզիան։

Այդ ռազմաճակատի գլխավոր խնդիրն էր Բաքվի, իր շրջակայքի և Ապշերոնյան թերակղզու նավթահանքերի հակաօդային պաշտպանությունը։

## Ադրբեջանի ներկայիս ՀՕՊ զորքեր
### Կազմը և հանդերձանքը

## Ռադիոտեղորոշիչ կայաններ (ՌՏԿ-ներ)
### Գաբալայի ՌՏԿ

### EL/M-2080 Green Pine
EL/M-2080 Green Pine (եբրայեցերեն՝ אורן ירוק, արտասանվում է [oʁen jaʁok]) հանդիսանում իսրայելական ցամաքային հակաօդային պաշտպանության կայքն։ Դրա մեջ աշխատում է Իսրայելի Aerospace Industries ռազմարդյունաբերական ընկերության Elta դուստր ձեռնարկության արտադրանք հանդիսացող ռադարը։ Green Pine-ը աշխատում է հրթիռների որոնման, հայտնաբերման, հետևման և թիրախավորման ոլորտներում։ Ունակ է հայտնաբերել մինչև 500 կմ (310 մղոն) հեռավորությամբ նպատակակետերը (թիրախները), և կարող է հետևել մինչև 30 նպաակակետեր, որոնք ունեն ավելի քան 3000 մ/վ (10000 ոտնաչափ/վ) արագություն։ Ռադարը լուսավորում է իսկական նպատակակետը և հրթիռները ուղղորդում նրա վրա մինչև 4 մետր ճշգրտությամբ։

### 80К6M ՌՏԿ
Ռուս-բելառուսական համատեղ արտադրության և ուկրաինական կողմից արդիականացված մոբիլ ՌՏԿ է։ 2013 թվականի հունիսի 26-ին ցուցադրվել է Բաքվում տեղի ունեցած ռազմական շքերթի ժամանակ։

### ELM-2288 AD-STAR և ELM-2106NG.
## Միջազգային համագործակցություն

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:ՀՕՊ
Կատեգորիա:Ադրբեջանի զինված ուժեր
Մոհսեն Նամջու

**Մոհսեն Նամջու** (, ), պարսիկ երաժիշտ-երգահան։ Նրա երաժշտական ոճը կրել է ինչպես բլյուզ և ռոք, այնպես էլ իրանական ֆոլքլորային երաժշտությունների ազդեցությունը։ Երգերի բառերը վերցված են իրանական դասական պոեզիայից, ժամանակակից պոեզիայից, իսկ որոշների հեղինակն ինքն է։ Նյու Յորք Թայմսի իրանական թղթակիցը Նամջուին համարել է Իրանի Բոբ Դիլանը։

## Կարիերա
Նամջուն ծնվել է 1976 թվականի մարտի 4-ին Իրանի հյուսիս-արևելքում գտնվող փոքրիկ Տորբետե Ջամ քաղաքում։ 1997 թվականի ավարտին և 1998 թվականի սկզբին Նամջուն տվեց իր առաջին երկու համերգները՝ «Իրանական պոեզիայի և երաժշտության ժամանակակից համադրությունը» թեմայով։ 2003 թվականին նա սկսեց Թեհրանում իր ստեղծագործությունների ձայնագրությունները։ Նրա առաջին ալբոմը դուրս է եկել 2007 թվականի սեպտեմբերին։ Նա նաև երաժշտություն է գրում ֆիլմերի համար։

## Սկավառակագրություն
thumb|300px|<center>Մոհսեն Նամջուի համերգը Իլինոյսի Ուրբանա քաղաքում</center>

### Ալբոմներ
;Ստուդիական Ալբոմ

;Կենդանի Ալբոմ

### Մեներգ
* *Տարօրինակ ժամանակներ* (2010)

### Աուդիոգրքեր
* *[[Ալքիմիկոսը]]*, Պաուլո Կոելիոյի, 2008

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Mohsen Namjoo's Official Website
* Video : Mohsen Namjoo – Ey saraban Song
* ''namjooo'' fans mailing list at Yahoo Groups
* http://www.bugler.blogfa.com/post-52.aspx, Namjoo talks about Copyright in Iran
* http://kosoof.com/archive/360.php , some photos from World AIDS Day 2004, Tehran
* http://www.iranican.com/blog/?p=177 , interview with Iranican September, 2008
* Leaked Song Causes Conviction of “Iranian Bob Dylan”
* Mohsen Namjoo's Discography on IranSong 
*  http://www.wordpatch.com/2010/01/oy-mohsen-namjoo-feat.html  Review of "OY" Album in Persian and English.
* The Innovator Iranian Singer-Songwriter Mohsen Namjoo
* Brown University Middle East Studies

Կատեգորիա:Իրանցի երաժիշտներ
Կատեգորիա:Իրանցի կոմպոզիտորներ
Կատեգորիա:Ռոք երգիչներ
Կատեգորիա:Ռոք երաժիշտներ
Կատեգորիա:Իրանցի կիթառահարներ
Սուլթանգազի

**Սուլթանգազի** (), շրջան Ստամբուլի մարզի եվրոպական հատվածում։ Մտնում է քաղաքի կազմի մեջ։

Սուլթանգազի ունի Ստամբուլում բավականին վատ համբավ, քանի որ այստեղ գործում է «Ժողովրդի ազատագրման հեղափոխական ճակատ» մարքսիստական կազմակերպությունը (DHKP-C): Կազմակերպությունը գործում է գաղտնի։ Այն հաճախ բախումների մեջ է գտնվում թուրքական ոստիկանության հետ։ 1995 թվականի մարտին Սուլթանգազիում տեղի են ունեցել լուրջ բախումներ, որոնք տևել են չորս օր։ Ցույցը ցրվել է ոստիկանության կողմից, ինչը հանգեցրել է ցուցարարների շրջանում զոհերի։

## Պատմություն
Սուլթանգազգին առանձնացել է Գազիօսմանփաշա շրջանից 2008 թվականին և ստացել առանձին շրջանի կարգավիճակ։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Շրջանի պաշտոնական կայք էջ
* Մունիցիպալիտետի պաշտոնական կայք էջ 

Կատեգորիա:Ստամբուլի մարզի բնակավայրեր
Կատեգորիա:Թուրքիայի քաղաքներ
Քերսիֆրոնես

500px|մինի|աջից|Արտեմիսի տաճարի մոդելը
**Քերսիֆրոնես** ( մոտավորապես մ.թ.ա. 6-րդ դար)՝ հույն ճարտարապետ։ Նախագծել է Արտեմիսի մարմարե տաճարը, որը գտնվում է Փոքր Ասիայի Եփեսոս քաղաքում։ Այն կառուցվել է մ.թ.ա. 550 թ-ին։ Տաճարի բնօրինակը ավերվել է 7-րդ դարում և միայն 550 թ-ին Քերսոֆրոնեսը և նրա որդի Մեթագենեսը սկսեցին կառուցել նոր տաճար՝ Արտեմիսի տաճարը։ Տաճարը համարվում է  աշխարհի յոթ հրաշալիքներից մեկը։ Այն հրդեհվել է Հերոստրատեսի կողմից և 25 տարի անց նորից վերակառուցվել է։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
•William Smith, Dictionary of Greek and Roman Biography and Mythology, 1870: "Chersiphron"

Կատեգորիա:Հին հույն ճարտարապետներ
Շլդիկների խռովությունը

«**Շլդիկների խռովությունը**» (), Թիմ Հիլլի ֆիլմը։ Այս ֆիլմում նկարահանվել են թե՛ իրական դերասաններ, թե՛ համակարգչային անիմացիոն հերոսներ։ Ֆիլմի պրեմիերան կայացել է ԱՄՆ-ում, 2011 թվականի ապրիլի 1-ին։

## Սյուժե
Նապաստակ Հեպը չէր ուզում շարունակել ընտանեկան բիզնեսը և չէր ուզում երեխաններին Զատիկի տոնին նվերնել բաժանել, այլ ուզում էր թմբակահար լինել և նվագել ռոքնռոլ։ Նա փախչում է տնից և հայտնվում է Հոլիվուդում, որտեղ փորձում է հասարակության մեջ մտնել, բայց հանկարծ ընկնում է անբան Ֆրեդի չաշխատող մեքենայի տակ։ Հիմա Ֆրեդը պետք է իր վրա պատասխանատվություն կրի պատահածի համար և ժամանակավորապես կատարի հեքիաթային ճագարի քմահաճույքները, մինչև, որ վերջինս կապաքինվի։ Հեպի հետևից ուղարկում են «Վարդագույն գլխարկների» ջոկատը, որոնց հանձնարարել են բռնել Հեպին և բերել տուն։ Հեպը Ֆրեդին մատնեց և նրան ուղարկում են Զատիկի կղզի՝ զատիկային ճագարների նստավայրը։ Հեպը մտափոխվեց ցանկանալով հետ վերադառնալ Զատիկի կղզի։ Իսկ այդ ժամանակ չար ճուտիկ Կառլոսը Հեպի հորը պաշտոնից հանեց և տիրացավ կղզու իշխանությանը։ Բայց մինչ տիրանալը կան կադրեր, որտեղ իմանում են, որ Ֆրեդը գիտի ճապոներեն լեզուն, ինչպես նաև թե ինչու ճապոնացիները չեն ընդունում Զատիկը։

## Դերերում
* Ջեյմս Մարսդեն - Ֆրեդ
* Կրեյլ Կուոկո - Սեմ
* Գերի Կոուլ - պարոն Օ’Հարա
* Ելիզաբետ Պերկինս - տիկին Օ’Հարա
* Դևիդ Հասեհոֆ - իր դերում

## Հնչյունավորողներ
* Ռասել Բրենդ - Ա. Բ. Զատիկային ճագար
* Հենկ Ազարիա - Կառլոս
* Հյու Լորի - հայրիկ Ա.Բ.

## Նկարահանվել են նաև
* Զատիկային ճագար

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Официальный сайт 

Կատեգորիա:2010-ականների անգլերեն ֆիլմեր
Կատեգորիա:Relativity Media ֆիլմեր
Կատեգորիա:Universal Pictures ֆիլմեր
Կատեգորիա:Ամերիկյան ընտանեկան ֆիլմեր
Կատեգորիա:Ամերիկյան ֆենտեզի կինոկատակերգություններ
Կատեգորիա:Ամերիկյան ֆենտեզի ֆիլմեր
Կատեգորիա:Լոս Անջելեսում նկարահանված ֆիլմեր
Կատեգորիա:Ֆիլմեր խոսող կենդանիների մասին
Կատեգորիա:Ֆիլմեր նապաստակների մասին
Կատեգորիա:Ֆիլմեր, որոնց գործողությունները տեղի են ունենում Լոս Անջելեսում
Կատեգորիա:Ֆիլմեր, որոնց գործողությունները տեղի են ունենում 2011 թվականին
Չինաստանի զինանշան

**Չինաստանի զինանշանը** ընդունվել է 1950 թ. սեպտեմբերի 20-ին։ Այն բաղկացած է Երկնային խաղաղության դարպասից, որը հանդիսանում է մուտք Արգելված քաղաք, որն էլ իր հերթին գտնվում է Պեկինի Տյանանմըն հրապարակում։ Այս դարպասները խորհրդանշում չին ժողովրդի հնագույն ավանդույթները։

Դրա վերևում գտնվում են 5 աստղերը, որոնք կան նաև դրոշի վրա։ Շրջանակը պարուրված է բրնձի և ցորենի հասկերով, որոնք արտացոլում են մաոիստական փիլիսոփայությունը, ագրարային հեղափոխությունը։ Ներքևի մասում գտնվում է ատամնավոր անիվ, որը խորհրդանշում է արդյունաբերական աշխատողներին։

Զինանշանի կենտրոնում պատկերված է Տյանանմըն հրապարակը Պեկինում։

Կատեգորիա:Չինաստանի պետական խորհրդանիշեր
Քերոլ Լոմբարդ

**Քերոլ Լոմբարդ** (, իսկական անուն ազգանունը` Ջեյն Էլիս Փիթերս, ), ամերիկացի դերասանուհի, ներկայացված է եղել Օսկար կինոմրցանակի, ընդգրկված է Ամերիկյան բոլոր ժամանակների ֆիլմերի 100 մեծագույն աստղերի ցանկում 23-րդ տեղում։

Հոր կողմից գերմանական արմատներ ունի, իսկ մոր կողմից` անգլիական։ Ճանաչում է ձեռք բերել 1930-ական թթ. հանդես գալով Հոլիվուդյան մի քանի դասական ֆիլմերում կատակերգական դերերով, դրանցից առավել նշանավորը «Իմ ծառա Գոդֆրի» ֆիլմում Այրին Բալաքի դերն է, որի համար նա ներկայացվել է Օսկարի։ Հոլիվուդյան փառքի ծառուղում բացվել է նրա անվան աստղ` համար 6930։

Ամուսնացած է եղել նշանավոր դերասան Կլարկ Գեյբլի հետ։

Մահացել է 1942 թվականին ինքնաթիռի վթարի ժամանակ։ Վթարի հետևանքով մահացել են ինքնաթիռում գտնվող բոլոր 22 մարդիկ։ Թաղված է Գլենդելի Ֆորեսթ-Lաուն գերեզմանատանը։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Ամերիկացի կինոդերասանուհիներ
Կատեգորիա:Հոլիվուդյան փառքի ծառուղի
Կատեգորիա:20-րդ դարի ամերիկացի դերասանուհիներ
Կատեգորիա:Ազատության նախագահական մեդալով պարգևատրվածներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի երեխա դերասանուհիներ
Կատեգորիա:Ավիավթարից զոհվածներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի հեռուստատեսային դերասանուհիներ
Կատեգորիա:Բեմական կեղծանուններ
Գրիսելդա Ալվարես

**Գրիսելդա Ալվարես** (, ), մեքսիկացի ուսուցիչ, գրող, քաղաքական գործիչ, առաջին մեքսիկացի կինը, ով  ընտրվել է նահանգապետի պաշտոնում։ Կոլիմա նահանգը ղեկավարել է 1979-1985 թվականներին։

## Կենսագրություն
Գրիսելդա Ալվարեսը ծնվել է Խալիսկո նահանգի Գվադալախարա քաղաքում, որտեղ նրա ընտանիքը հաստատվել էր Կոլիմա հրաբուխի կատաղի ժայթքումից հետո։ Ժայթքումն սկսվել էր 1913 թվականի հունվարի 20-ին և շարունակվել չորս օր։ Գրիսելդան ծնվել է Միգել Ալվարես Գարսիայի և Մարիա Դոլորես Դվադալուպե Էուժենիա Պոնցե դե Լեոնի ընտանիքում, որը Կոլիմայի նշանավոր ընտանիքներից էր։ Հայրը եղել է մեքսիկական բանակի զինվոր, այնուհետև 1919-1923 թվականներին ղեկավարել է Կոլիմա նահանգը։ Գրիսելդայի պապը՝ գեներալ Մանուել Ալվարեսը, եղել է Սահմանադրական կոնգրեսի պատվիրակ և 1826 թվականին Կոլիմայում եղել է բարձրաստիճան անձ։ 1857 թվականին, երբ Կոլիման դարձել է նահանգ, Մանուել Ալվարեսը եղել է առաջին նահանգապետը։  
Գրիսելդան սովորել է Մեքսիկայի ազգային ինքնավար համալսարանի փիլիսոփայության և գրականության ֆակուլտետում։ Աշխատանքային գործունեությունն սկսել է որպես բանաստեղծ և գրող։

Ստեղծագործելուն զուգահեռ աշխատել է որպես ուսուցիչ, այնուհետև ներգարվվել է հանրային ծառայության մեջ։ Չհրաժարվելով ուսուցչի աշխատանքից՝ հասարակական ոլորտում պաշտոն է զբաղեցրել կրթության վարչությունում, եղել է կամավորական ծառայությունների դաշնային սոցիալական ապահովության ինստիտուտի տնօրեն,
1976-1979 թվականներին՝ Խալիսկո նահանգի սենատոր, 1979-1985 թվականներին՝ Կոլիմայի նահագապետ։ Որպես նահանգապետ նրա նպատակն է եղել «*educar para progresar*» (Կրթել հանուն առաջընթացի)։ Հանուն առաջընթացի աշխատելուն զուգընթաց, նա հիմնադրել է տարբեր կազմակերպություններ, ինչպիսիք են՝ «Ուշադրություն կանանց կենտրոնը», Մեքսիկացի կանանց դաշինքը, Սոցիալական բարեկեցության մեքսիակական ընկերակցությունը։ Նա նաև ծառայել է իր քաղաքական կուսակցությանը՝ Ինստիտուցիոնալ հեղափոխական կուսակցությանը, 1978 թվականից եղել է ազգային գաղափարախոսության հանձնախմբի անդամ, 1994 թվականից Ազգային գործադիր կոմիտեի պատվո և արդարադատության ազգային հանձնաժողովի կոմիտեի անդամ, ինչպես նաև բազմաթիվ այլ կոմիտեների և խորհրդակցական խմբերի անդամ։

## Երկեր
*Cementerio de Pájaros 1956
*Dos cantos 1959
*Desierta compañía 1961
*Letanía erótica para la paz 1963
*La sombra niña 1965
*Anatomía superficial 1967
*Estación sin nombre 1972

## Գրականություն
* Diccionario Porrúa de historia, biografía y geografía de México, 4v. México, Porrúa, 1995, t. 1.
* Enciclopedia de México en CD ROM, Dataconsult, 1999, Disco 1.
* Musacchio, Humberto, Diccionario enciclopédico de México, 4v. Colombia, Andrés León ed,, 1990, t. 1.

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Մեքսիկայի քաղաքական գործիչներ
Կատեգորիա:Մեքսիկացի գրողներ
Կատեգորիա:Մեքսիկայի ազգային ինքնավար համալսարանի շրջանավարտներ
Կատեգորիա:20-րդ դարի կին քաղաքական գործիչներ
Կատեգորիա:20-րդ դարի կին գրողներ
Կատեգորիա:Մեքսիկացի ուսուցիչներ
Կատեգորիա:Մեքսիկացի հասարակական գործիչներ
Կատեգորիա:Մեքսիկացի կին գրողներ
Կատեգորիա:Մեքսիկացի բանաստեղծներ
Լիտվայի գեղարվեստի թանգարան

**Լիտվայի գեղարվեստի թանգարան** (), գեղարվեստի թանգարան Վիլնյուսում։ Հիմնադրվել է 1933 թվականին՝ որպես Վիլնյուսի քաղաքային թանգարան։ Ներառում է Լիտվայի արվեստի ամենամեծ հավաքածուն։ Անդամակցում է Թանգարանների միջազգային խորհրդին (ICOM): Թանգարանի հիմնադիրն է Լիտվայի մշակույթի նախարարությունը։ Լիտվայի գեղարվեստի թանգարանը ներառում է մի քանի կառուցվածքային ստորաբաժանումներ՝ մասնագիտացված թանգարաններ և պատկերասրահներ Վիլնյուսում և Լիտվայի այլ քաղաքներում։

## Պատմություն
Հաստատությունը հիմնադրվել է XX դարում, երբ մշակութային վերածննդին հաջորդեց Ռուսական կայսրության կողմից լիտվերենի արգելքի վերացումը։ Լիտվայի արվեստի միությանը նվիրաբերվեցին մի շարք ցուցահանդեսների արվեստի նմուշներ, և կառույցը սկսեց մշտական հաստատություն հիմնելու ծրագրեր մշակել, սակայն Առաջին համաշխարհային պատերազմը ընդհատեց այս գործընթացը։ Հետպատերազմյան ժամանակաշրջանում վերսկսվեցին թանգարան ստեղծու ծրագրերը։ 1933 թվականին Վիլնյուսը վերահսկող լեհական կառավարության վարչական մարմին Վիլնյուսի դատավորությունը որոշում է կայացրել ստեղծելու քաղաքային թանգարան։ Արվեստի գործերը հավաքվեցին և պահվեցին տարբեր շենքերում, սակայն այցելուների համար հասանելի չէին։ 1941 թվականի ապրիլին կազմակերպվեց առաջին ցուցահանդեսը. այդ ժամանակ կառույցը կոչվում էր **Վիլնյուսի արվեստի պետական թանգարան**։ Թանգարանը ազգային կարգավիճակ է ստացել 1977 թվականին և հանդիսանում է Լիտվայի մշակույթի նախարարության մաս։

## Մասնաճյուղեր
* Թանգարանի մասնաճյուղերն են`
* Վիլնյուսի գեղարվեստի ազգային պատկերասրահ
* Վիլնյուսի կիրառական արվեստի թանգարան
* Ռադզիվիլների պալատի թանգարան
* Վիլնյուսի պատկերասրահ
* Վիտաուտս Կասյուլիսի անվան գեղարվեստի թանգարան
* Պրանաս Դոմշայտիսի անվան պատկերասրահ
* Ժամացույցների թանգարան
* Պալանգայի թանգարան
* Մանրանկարների թանգարան
* Պրանաս Գուդինասի վերականգնման կենտրոն

## Հավաքածու
Թանգարանի հավաքածուն ներառում է շուրջ 2500 կտավներ, ոորնք թվագրվում են 16-19-րդ դարեր։ Դրանք հիմնականում XVI-XVIII դարերի Լիտվայի Մեծ դքսության ազնվականության և հոգևորականության դիմանկարներ են, Լիտվայի եկեղեցիների և մենաստանների կրոնական աշխատանքներ։ Ներկայացված են նաև 15-20-րդ դարերի  իտալացի, գերմանացի, ֆրանսիացի, ֆլամանդացի, հոլանդացի, լեհ, անգլիացի ու ճապոնացի արվեստագետների ավելի քան 8,000 կտավներ։

20-րդ դարի առաջին կեսից ներկայացված են ավելի քան 12,000 աշխատանքներ, 20-րդ դարի երկրորդ կեսից՝ ավելի քան 21,000 ցուցանմուշներ։ Քանդակների հավաքածուն եվրոպական երկրների մի շարք ցուցանմուշներով արտացոլում է XIV-XX դարերը։

Այլ ուշագրավ հավաքածուներ ներառում են ջրաներկով, լուսանկարչական և այլ աշխատանքներ։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Թանգարանի կայք 
* Lithuanian Art Museum at Google Cultural Institute

Կատեգորիա:Վիլնյուսի թանգարաններ
Կատեգորիա:Ազգային պատկերասրահներ
Կատեգորիա:1933 հիմնադրված թանգարաններ
Կատեգորիա:1933 հիմնադրումներ Լիտվայում
Չանկիլլո

**Չանկիլլո** (), հնագույն վեհակերտ համալիր Պերուի անբնակ ծովափին՝ Կասմա օազիսում, Անկաշի շրջան, Պերու։ Ավերակներում՝ Չանկիլլո ամրոցի բլրի վերևում, «Տասներեք աշտարակներ» արևային աստղադիտարան է, բնակելի տարածքներ և հանրության համար նախատեսված վայրեր։ Ենթադրվում է, որ «Տասներեք աշտարակներ» աստղադիտարանը կառուցվել էր մ.թ.ա. 4-րդ դարում։

Հուշարձանի մակերեսը կազմում է 4 քառ. կմ։ Ենթադրվում է, որ այն կառուցվել էր մ.թ.ա. 4-րդ դարում և իրենից ներկայացնում էր ամրացված տաճար։

## «Տասներեք աշտարակներ» արեգակնային աստղադիտարան
Չանկիլլոյի տեսներեք աշտարակները կառուցված են հյուսիսից հարավ՝ երկար բլրի երկայնքով, իրարից հավասար հեռավորության վրա և ձևավորում են նույն լայնության նեղ բացվածքների ատամնաձև հորիզոն։ Արևելքում և արևմուտքում շղթայից հնագետները 2 դիտակետ են հայտնաբերել։ Այդ կետերից ուսումնասիրության ժամանակ 300 մետրանոց աշտարակների շղթան բավականին հստակ ցույց էր տալիս արևի ծագումն ու մայրամուտը ողջ տարվա ընթացքում։ Դա թույլ է տալիս ենթադրել, որ տվյալ մշակույթի ներկայացուցիչներն օգտվում էին արևային օրացույցից։

## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն
* Ghezzi, I. (2006), "Religious Warfare at Chankillo", written at New York, in Isbell and Silverman (eds.), Andean Archaeology III: North and South, Springer
* Ghezzi, I. & Ruggles, C. (2007), "Chankillo: A 2300-Year-Old Solar Observatory in Coastal Peru", Science 315: 1239-1243

## Արտաքին հղումներ
* Towers point to ancient Sun cult, BBC
* Early Monumental Architecture on the Peruvian Coast
* Yale University article: Peruvian Citadel is Site of Earliest Ancient Solar Observatory in the Americas and slide show  

Կատեգորիա:Պերուի ամրոցներ
Կատեգորիա:Աստղագիտություն
Կատեգորիա:Հնագիտություն
Կատեգորիա:Մ.թ.ա. 300 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր
Կատեգորիա:Պերուի պատմություն
Կատեգորիա:4-րդ դարում կառուցումն ավարտված շենքեր և կառույցներ
Կատեգորիա:Համաշխարհային ժառանգության օբյեկտներ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Համաշխարհային ժառանգություն Պերուում
Սպունգ Բոբ Քառակուսի Տաբատ (ֆիլմ, 2004)

«**Սպունգ Բոբ Քառակուսի Տաբատ**» (), ռեժիսոր Սթիվեն Հիլենբերգի լիամետրաժ մուլտիպլիկացիոն ֆիլմ, ստեղծվել է 2004 թվականին Nickelodeon ստուդիայի կողմից։ «Սպունգ Բոբ Քառակուսի Տաբատ» համանուն սերիալի շարունակությունն է։ Ֆիլմում հանդիպում են նաև մուլտիպլիկացիոն և խաղային նկարահանումներ։ Նվիրված է մուլտիպլիկատոր Ջուլս Էնդժենի հիշատակին (1909-2003):

## Սյուժե
Մտածելով խորամանկ պլան կռաբսբուրգերի բանաձևը գողանալու համար՝ Պլանկտոնը գողանում է Նեպտունի թագը և դրանում մեղադրում պարոն Կրաբսին։ Սպունգ Բոբը և Պատրիկը ուղևորվում են կարևոր հանձնարարությամբ Շելլ Սիթի, որպեսզի վերադարձնեն թագը և փրկեն պարոն Կրաբսի կյանքը։ Ընկերների ճանապարհորդությունը նրանց կտանի օվկիանոսի ամենախորքերը, որտեղ ոչ ոք դեռ ոտք չէր դրել։ Մինչ Սպունգ Բոբի և Պատրիկի վերադարձը Բիկինի Բոթում՝ Պլանկտոնը գործի է դնում «Պլան Զ» և վերջապես իմանում է կռաբսբուրգերի բաղադրատոմսը։

## Հիմնական կերպարներ
* Սպունգ Բոբ (Թոմ Կեննի) - ծովային սպունգ
* Պատրիկ (Բիլ Ֆագերբակի) - Ծավային աստղ, Սպունգ Բոբի լավագույն ընկերը
* Պարոն Խեցգետին (Կլենսի Բրաուն) - ծովախեցգետին, «Կռաստի Կռաբ» ռեստորանի տնօրեն
* Սքուիդվարդ (Ռոջեր Բոմպաս) - ութոտնուկ, Սպունգ Բոբի հարևանն ու կոլեգան
* Շելդոն Պլանկտոն (Պարոն Լոուրենս) - պարոն Խեցգետնի մրցակիցը, «Chum Bucket» ռեստորանի տնօրենը
* Մինդի (Սկառլեթ Յոհանսոն) - Նեպտունի դուստրը
* Կարեն (Ջիլլ Թալլի) - Պլանկտոնի համակարգչային կինը
* Նեպտուն (Ջեֆֆրի Թեմբոր) - ստորջրյա աշխարհի թագավորը
* Դնիս (Ալեք Բոլդուին) - Պլանկտոնի վարձած մարդասպանը՝ Սպունգ Բոբի և Պատրիկի սպանության համար
* Դևիդ Հասելհոֆ - փրկարար

## Սաունթրեք
* SpongeBob SquarePants Theme — Ավրիլ Լավին
* SpongeBob & Patrick Confront The Psychic Wall Of Energy — The Flaming Lips
* Just A Kid — Wilco
* The Goofy Goober Song — Մայք Սիմփսոնը Սպունգ Բոբի, Պատրիկի և Գուֆի Գուբերի հետ
* Prince Paul’s Bubble Party — The Waikikis, Prince Paul և Wordsworth
* Bikini Bottom — Electrocute
* The Best Day Ever — Սպունգ Բոբ
* They’ll Soon Discover — The Shins
* Ocean Man — Ween
* Under My Rock — Պատրիկ
* Now That We’re Men — Սպունգ Բոբը, Պատրիկը և հրեշները
* Goofy Goober Rock — Թոմ Ռոթրոք
* You Better Swim — Motorhead
* The Jellyfish Song By The Jellyfish Band—Plus — Tech Squeezebox feat. SpongeBob
* SpongeBob SquarePants Theme (Movie Version) — The Pirates

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Պաշտոնական կայք
* Русский портал про Спанч Боба

Կատեգորիա:2000-ականների անգլերեն ֆիլմեր
Կատեգորիա:2004 մուլտֆիլմեր
Կատեգորիա:Paramount Pictures ֆիլմեր
Կատեգորիա:Ամերիկյան ֆենտեզի արկածային ֆիլմեր
Կատեգորիա:Ամերիկյան ֆենտեզի կինոկատակերգություններ
Կատեգորիա:Բադի մուվի
Կատեգորիա:Կալիֆոռնիայում նկարահանված ֆիլմեր
Նորվեգիայի խորհրդարանական ընտրություններ 2009

**Խորհրդարանական ընտրություններ [[Նորվեգիա]]յում** տեղի է ունեցել 2009 թվականի սեպտեմբերի 14-ին։ Նորվեգիայում ընտրույթունները նշանակվում են, որպես կանոն, սեպտեմբերի երկրորդ կամ երրորդ երկուշաբթին։ Վաղաժամկետ քվեարկությունը հնարավոր է կազմակերպել 2009 թվականի օգոստոսի 10-ից սեպտեմբերի 12-ը։ Ընտրությունների արդյունքով բաշխվում է Ստորտինգի 169 պատգամավորական տեղերը։ Յուրաքանչյուր պատգամավոր ընտրվում է 4 տարի ժամկետով։

Թեկնածուները ընտրվել են կուսակցական ցուցակներով 19 ֆյուլքեներից յուրաքանչյուրում:Կուսակցությունները գրանցել են թեկնածուներին 2008 թվականի աշնանից մինչև 2009 թվականի մարտի 31-ը։

## Արդյունքներ
Նորվեգիայի խորհրդարանական ընտրությունների արդյունքներով իշխող ձախ կենտրոնամետները մնացին իրենց դիրքերում։ Սոցիալ-դեմոկրատները վարչապետ Ենս Սթոլթենբերգի գլխավորությամբ ստացան 169 տեղերից 86 մանդատ։ Խորհրդարանական մեծամասնություն ձևավորելու համար անհրաժեշտ է 85 մանդատ։
thumb|210px|Ընտրությունների արդյունքներով մանդատների բաշխումը.
Աղյուսակում ներկայացված է նաև 100 % ձայների հաշվարկների արդյունքները։ Ընտրողների մասնակցությունը կազմել է 75,7 %: Բացառությամբ 2001 թվականի ընտրությունների՝ այս ընտրությունները համարվում են ամենացածր քվեարկածների քանակ է գրանցած ընտրությունը սկսած 1927 թվականից։

## Ծանոթագրություններ

## Աղբյուրներ
* The main features of the Norwegian electoral system.
* Kongeriket Norges Grunnlov.
* Partibarometer January, 2004-present.
* NSD: European Election Database - Norway  publishes regional level election data; allows for comparisons of election results, 1993–2009 

Կատեգորիա:Նորվեգիայի ընտրություններ
Կատեգորիա:Նորվեգիան նորագույն շրջանում
Սուրբ Գրիգորիոս Պալամասի եկեղեցի (Սալոնիկ)

**Սալոնիկի Սուրբ Գրիգորիոս Պալամասի եկեղեցի** (), հույն ուղղափառ ոչ քաղկեդոնական եկեղեցի, որը գտնվում է Հունաստանի Սալոնիկ քաղաքում։ Համարվում է Սալոնիկի գլխավոր տեսարժան վայրերից և կրոնական կառույցներից մեկը։

## Պատմություն
Եկեղեցու հիմքը կառուցվել է 13-րդ դարի վերջին՝ բյուզանդական ճարտարապետական ոճով։ Այն փոքրիկ եկեղեցի էր, որտեղ տեղի էին ունենում ծիսակատարություններ և մոմավառություն։

16-րդ դարում այն ճանաչվել է մետրոպոլիտական տաճար Սալոնիկ քաղաքի տարածքում։ Կրոնական կառույցը ստացել է քրիստոնեական եկեղեցու սուրբ Գիորգիոս Պալամասի անունը։ Սակայն 1890 թվականին Սուրբ Գրիգորիոս Պալամասի եկեղեցին ավերվել է՝ Հունաստանում բռնկված հրդեհի հետևանքով։

Օսմանյան կայսրության տիրապետության վերջին շրջանում այն շարունակել է մնալքանդված վիճակում։ Վերակառուցման որոշումն ընդունվել է Հունաստանի կառավարության կողմից։ 1914 թվականին ավարտվել է հունական այս եկեղեցու շինարարական և վերակառուցողական աշխատանքները։

Այն նախագծվել է Էրնստ Զիլլերի և հույն ճարտարապետ Հենոֆեն Պայոնիդիսի կողմից։ Տաճարի ներսում պահվում են Սուրբ Գրիգորիոս Պալամասի մասունքները (եկեղեցին անվանված է հենց նրա պատվին)։ Սուրբ Գրիգորիոսը 1325-1359 թվականներին ապրել է Հունաստանում՝ Սալոնիկում։

## Տես նաև
* Հույն ուղղափառ եկեղեցի
* Սուրբ Հովհաննեսի մայր տաճար (Սանտորինի)

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Հունաստանի եկեղեցիներ
Արշ (Կանտալի գավառ)

**Արշ** (, ), կոմունա Ֆրանսիայում, գտնվում է Օվերն մարզում։ Կոմունայի դեպարտամենտը՝ Կանտալն է։ Մտնում է Մարյակ կանտոնի կազմի մեջ։ Կոմունայի շրջանը՝ Մարյակ։

Կոմունայի INSEE կոդը՝ 15010:

## Բնակչություն
2010 թվականի տվյալներով՝ համայնքի բնակչությունը 183 մարդ էր։

## Տնտեսություն
2010 թվականին համայնքի 99 աշխատունակ (15-64 տարեկան) բնակիչներից 73-ը տնտեսապես ակտիվ էին, 26-ը՝ ոչ ակտիվ (ակտիվության ցուցանիշը կազմել է 73,7 %, 1999 թվականին եղել է 60,0%)։ 73 տնտեսապես ակտիվ բնակիչներից աշխատում էին 64-ը (33 տղամարդ և 31 կին), գործազուրկ էին 9 մարդ (6 տղամարդ և 3 կին)։ 26 տնտեսապես ոչ ակտիվ բնակիչներից 6-ը եղել են աշակերտներ կամ ուսանողներ, 12-ը՝ թոշակառուներ, 8-ը տնտեսապես ոչ ակտիվ էին այլ պատճառներով։

## Պատկերասրահ

Պատկեր:Pont de Saint-Projet vue compléte.JPG|Սեն Պրոժե (Կամուրջ)
Պատկեր:Saint-Projet coté Cantal.JPG| Սեն Պրոժե (Կամուրջ)
Պատկեր:Map commune FR insee code 15010.png|Կոմունայի քարտեզը


## Տես նաև
* Ֆրանսիայի շրջանների ցանկ

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* 
* 

Կատեգորիա:Ֆրանսիայի բնակավայրեր
Պաստաֆարիանիզմ

**Պաստաֆարիանիզմ** () կամ **Թռչող Մակարոնե Հրեշի եկեղեցի** (), ամերիկացի ֆիզիկոս Բոբբի Հենդերսոնի կողմից 2005 թվականին հիմնված ծաղրերգական կրոն, որն իր կողմից հիմնվել է որպես էվոլյուցիոն ուսմունքի այլընտրանք «Բանական մտադրության» կոնցեպտը դպրոցական ծրագրի մեջ ընդգրկելու Կանզաս նահանգի կրթության վարչության որոշման դեմ բողոքի ակցիա։ Սեփական կայքում հրապարակված բաց նամակում Հենդերսոնը ազդարարել է գերբնական արարչի՝ մակարոնի կամ տեֆտելի նման՝ *Թռչող Մակարոնե Հրեշի (ԹՄՀ)* հավատքը և կապում է այն դպրոցներում այլ կրոնների հետ միասին պաստաֆարիանիզմի ուսուցմանը, այդպիսով օգտագործում է աբսուրդի հասցնման փաստարկը։

Պաստաֆարիանիզմի անվանումն կազմված է բառախաղի հիման վրա և ասոցիացվում է ռաստաֆարիանիզմի և «մակարոնե արտադրանք» նշանակող իտալերեն «պաստա» () բառի հիման վրա։ Պաստաֆարիանիզմի հետևորդները իրենց անվանում են «պաստաֆարիանականներ»։

Թռչող Մակարոնե Հրեշը որպես պաստաֆարիանական աստվածություն առաջին անգամ նկարագրել է Բոբի Հենդերսոնը 2005 թվականին իր բաց նամակում ի բողոք որպես էվոլյուցիոն ուսմունքի այլընտրանք «Բանական մտադրության» կոնցեպտը դպրոցական ծրագրի մեջ ընդգրկելու Կանզաս նահանգի կրթության վարչության որոշման դեմ բողոքի ակցիա։ Այդ նամակում Հենդերսոնը ծաղրում է կրեացիոնիզմը, ազդարարելով Թռչող Մակարոնե Հրեշի կրոնը։ Այդ թվում նաև նամակում ասվում է, որ ամեն անգամ, երբ գիտնական ռադիոածխածնային վերլուծություն է կատարում, նրա աստվածությունը համեմատում է չափման արդյունքը իր մակարոնե աջի հետ։ Հենդերսոնը պնդում է, որ իր համոզմունքները ոչ պակաս տրամաբանական են, քան «Բանական մտադրության» տեսություն, և կոչ է անում ուսումնասիրել այն հավասար էվոլյուցիայի տեսության և «Բանական մտադրության» տեսության հետ։ Հենդերսոնի կողմից իր կայքում այդ նամակի հրապարակումից հետո Թռչող Մակարոնե Հրեշը դարձել է սովորական դպրոցներում «Բանական մտադրության» տեսության դասավանդման դիմակայման խորհրդանիշ։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
*  
* The Flying Spaghetti Monster.com

Կատեգորիա:2005 հայտնված հորինված կերպարներ
Կատեգորիա:Արարիչ աստվածներ
Կատեգորիա:Կրոնի ծաղրերգություն և երգիծաբանություն
Կատեգորիա:Կրոնի քննադատություն
Կատեգորիա:Համացանցային մեմեր
Կատեգորիա:Հորինված սննդե կերպարներ
Կատեգորիա:Պաստաֆարիանիզմ
Օլ (կոմունա)

աջից|մինի|200px|Օլ կոմունան Բուսկերուդ ֆյուլքեի քարտեզին
աջից|մինի|200px|Բուսկերուդ ֆյուլքեն Նորվեգիայի քարտեզին
**Օլ** (), կոմունա Նորվեգիայի Բուսկերուդ ֆյուլքեյում։ Կոմունայի վարչական կենտրոնը Օլ քաղաքն է։ Պաշտոնական լեզուն նյունորսկն է։ Զբաղեցնում է 1171.29 կմ² տարածք։ Որպես Նորվեգիայի ֆյուլքե՝ ստեղծվել է 1838 թվականի հունվարի 1-ին։

## Օլի զինանշանը
Օլ կոմունայի զինանշանը հաստատվել է 1984 թվականի նոյեմբերի 30-ին և իրենից ներկայացնում է կարմիր գույնով ներկված վահան, ներքևի մասը սուր, որի վրա ուղղահայաց կերպով վերից վար պատկերված են երեք հավասարաթև խաչեր Խաչերը վերցված են կոմունայի տարածքում հին ժամանակներում կիրառվող զինանշանից։ Երեք թիվը նաև խորհրդանշում է կոմունայի տարածքում գտնվող երեք եկեղեցիները՝ Օլ, Տորպո և Լևելդ։

## Տեսարժան վայրեր
Օլ կոմունայում է գտնվում 1190-1200 թվականներին կառուցված Տորպոյի, 1600 թվականին կառուցված Օլի և Լևելդի եկեղեցիները։

## Բնակչություն
Համաձայն 2007 թվականի մարդահամարի տվյալների՝ Օլ կոմունայում բնակվում է 4686 մարդ։ Կոմունայի բնակչության քանակը վերջին 60 տարում հիմնականում պահպանվել է նույն մակարդակի վրա՝ դրական շեղումով։

## Պատկերասրահ

Պատկեր:Ål Village.jpg
Պատկեր:Leveld.jpg
Պատկեր:Ål kyrkje, TFT.JPG
Պատկեր:Sheep in Ål.JPG


## Աղբյուրներ
* Store norske leksikon.

## Արտաքին հղումներ
* Կոմունայի վիճակագրական տվյալները վերցված Նորվեգիայի վիճվարչությունից: 

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Բուսկերուդ ֆյուլքեի կոմունաներ