open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Մաչետե

right|thumb|300px|1943 թվականի նմուշի ԱՄՆ բանակի մաչետե.
right|thumb|300px|Մաչետե «բոլո»
[thumb|300px|Շաքարեղեգի պլանտացիան [Ռեյունյոն կղզում, 19-րդ դարի վերջ:]]
**Մաչետե** (), երկար (հաճախ 50 սմ-ից ավելի), սովորաբար բարակ (մինչև 3 մմ) և լայն դանակ։ Շեղբն ունի միակողմանի սրվածք, ուռուցիկ սայր, երբեմն սայրի կողմը թեքված ծայրով։

## Կիրառում
Լատինական Ամերիկայում և այլ արևադարձային երկրներում մաչետեն կիրառվում է որպես գյուղատնտեսական գործիք շաքարեղեգի, բանանի և այլն հավաքման համար, ինչպես նաև որպես ունիվերսալ գործիք ջունգլիներում, մասնավորապես խիտ թփուտներում արահետ բացելու համար։ Այս տարածաշրջանում շաքարեղեգի հատմամբ զբաղվով մարդկանց անվանում են *մաչետերո* (): Տարբեր երկրներում կան ավելի հաճախ օգտագործվող մաչետեի ձևեր և տարատեսակներ։

Մաչետեն կարող է օգտագործվել նաև որպես զենք, այն հաճախ օգտագործվել է քաղաքացիական պատերազմներում և զանգվածային անկարգությունների ժամանակ։ Մաչետեի որոշ տարատեսակներ համալրված են տարբեր երկրների բանակների սպառազինության մեջ։ Մաչետեի բանակում կիրառության գագաթնակետն Երկրորդ համաշխարհային և Վիետնամի պատերազմն է։

Գոյություն ունեն դանակի պատրաստման տարբերակներ ընդլայնված գործառնությամբ։ Այսպես, դանակի որոշ մոդելներում ավելացված է սղոցելու կամ փորելու ունակությունը (սղոցը տեղադրված է կռնակի մոտ), կարող է ունենալ տարբեր գործիքներ և հարմարանքներ, իսկ բռնակում կարող է գտնվել գոյատևման հավաքածուն։

## Հերալդիկա
Մաչետեն պատկերված է Անգոլայի զինանշանի և դրոշի վրա։ 

Պատկեր:Emblem of Angola.svg|Մաչետե դանակը Անգոլայի զինանշանի վրա։
Պատկեր:Flag of Angola.svg|Մաչետե դանակը Անգոլայի դրոշի վրա։


## Մաչետե դանակը մշակույթում և արվեստում
Մաչետեն լայնորեն ներկայացված է կինեմատոգրաֆիայում։ Այն հաճախ հանդես է գալիս «սլեշեր» ոճի սարսափ կինոնկարներում, ինչպիսին է «Ուրբաթ 13» և «Ջեյսոն X» կինոնկարները, ինչպես նաև մարտաֆիլմերում և արկածային կինոնկարներում, ինչպիսին է «Կոմանդո» կինոնկարը, որտեղ Առնոլդ Շվարցենեգերի հերոսը մաչետե դանակով կտրում է հակառակորդի ձեռքը։ Դանակը հանդես է գալիս նաև Ռոբերտ Ռոդրիգեսի «Մաչետեն սպանում է» սիկվելում։

## Մաչետե դանակի արտադրողներ
Մաչետե արտադրող զինագործական ընկերություններից առավել հայտնիներն են. 
* Tramontina (Բրազիլիա)
* Desperado (Castell, Իսպանիա)
* Condor (ԱՄՆ)
* Cold steel (ԱՄՆ)
* SOG (ԱՄՆ)

## Տես նաև
* Դանակ
* Պուուկո
* Յաթաղան

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Ամերիկյան հայտնագործություններ
Կատեգորիա:Դանակներ
Կատեգորիա:Շեղբավոր զենք
Կատեգորիա:Սառը զենքեր
Կլեոն Տրիանտաֆիլու

**Կլեոն Տրիանտաֆիլու** ավելի հայտնի է ***Ատտիկ*** անունով (, ), հույն գրող, կոմպոզիտոր։ Համարվում է XX դարասկզբի «*լուսավոր երգեր*» ստեղծող կոմպոզիտորներից մեկը։

## Կենսագրություն

Ծնվել է Աթենքում։ Որոշ ժամանակ անց ընտանիքով տեղափոխվել են Եգիպտոս, որտեղ էլ անցել են նրա մանկությունն ու պատանեկությունը։ Հենց այստեղ էլ երաժշտության դասեր է առել։ 1907-ից մինչև 1930 թվականը ապրել է Փարիզում։
1930 թվականին վերադարձել է Աթենք, ստեղծել իր համբավավոր *Mandra of Attik* երաժշտախումբը, որը գործել է նրա իսկ ղեկավարությամբ։

1944 թվականին, երբ մի քանի ամիս էր մնացել գերմանական օկուպացիայի ավարտին, դերակատարմամբ հանդես է եկել կինոռեժիսոր Գիորգոս Տզավելասի «Ծափահարություններ» (,*Hirokrotimata*) ֆիլմում, որտեղ արտացոլված են նրա կյանքի որոշ դրվագներ։ Դրանից կարճ ժամանակ անց Ատտիկն ինքնասպանություն է գործել դեղերի գերդոզավորմամբ։

## Հանրաճանաչ երգեր
* «Παπαρούνα» (1936)
* «Της μιας δραχμής τα γιασεμιά» (1939)
* «Είδα μάτια» (1909)
* «Ζητάτε να σας πω» (1930)
* «Μαραμένα τα γιούλια» (1935)
* «Άδικα πήγαν τα νιάτα μου» (1936)
* «Αν βγουν αλήθεια» (1920)
* «Τα καημένα τα νιάτα» (1918)

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Կլեոն Տրիանտաֆիլուի կենսագրությունը www.musipedia.gr կայքում 
* «O θείος μου, ο Αττίκ» αφήγηση της Πέλειας Τζαρτίλη, ανηψιάς του καλλιτέχνη, Περιοδικό «Κ»

Կատեգորիա:Հույն գրողներ
Կատեգորիա:Հույն կոմպոզիտորներ
Կատեգորիա:Հույն դաշնակահարներ
Կատեգորիա:Հույն երաժիշտներ
Կատեգորիա:Հույն բանաստեղծներ
Գուրեա (ազգային պարկ)

**Գուրեա** (, ), Ալժիրի ափամերձ ազգային պարկերից մեկը։ Տեղակայված է Բեջայա պրովինցայիում՝ Սիդի-Տուատի սրբավայրի մոտ։

Պարկը գտնվում է Բեջայա քաղաքի հյուսիս արևելյան մասում՝ անմիջական հարևանությամբ։ Այգում է գտնվում *Գուրեա* 600 մետր բարձրություն ունեցող լեռը, որի պատվին էլ անվանվել է պարկը։ Այստեղ կան բազմաթիվ լողափեր և ժայռեր, որոնք գրավում են բազմաթիվ ալժիրցի հանգստացողների։ Հիմնադրվել է 1984 թվականին։ Ունի 20.8 կմ² տարածք։

Պարկը ներառված է ՅՈՒՆԵՍԿՕ-ի կենսոլորտային օբյեկտների ցանկում, քանի որ այնտեղ առկա են ֆլորայի և ֆաունայի հազվագյուտ տեսակներ, ներառյալ մագոտների մեռնող տեսակը։ Macaca sylvanus-ները պրիմատներ են, որոնք նախկինում Հյուսիսային Աֆրիկայում եղել են շատ ավելի տարածված, քան այսօր։

## Պատկերասրահ

Yemma_Gouraya_6.jpg
Macaca sylvanus in Béjaïa, Algeria.jpg
Yemma Gouraya.jpg
Pic des singes.jpg
Fort au dessus du port à Béjaïa 2.jpg
Poissons morts 3.jpg


## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* ՅՈՒՆԵՍԿՕ-ի կենսոլորտային օբյեկտներ. Գուրեայի ազգային պարկ (2006) 
* Տեղեկություններ UNEP-WPMC կայքում  
* Պաշտոնական կայք  

Կատեգորիա:Ալժիրի ազգային պարկեր
Կատեգորիա:Կատեգորիա ԲՊՀՄ II
Կատեգորիա:1984 հիմնադրված բնության հատուկ պահպանվող տարածքներ‎
Ջուրջուրա (ազգային պարկ)

**Ջուրջուրա** (, ), ազգային պարկ Ալժիրի հյուսիսում։ Պարկը իր անվանումը ստացել է ի պատիվ Ջուրջուրա լեռնշաղթայի։ Այստեղ կան անտառներ, քարայրներ և ձորեր, ինչպես նաև հազվագյուտ ֆաունա (կենդանական աշխարհ), ներառյալ մագոտների մեռնող տեսակը։ Macaca sylvanus-ները պրիմատներ են, որոնք նախկինում Հյուսիսային Աֆրիկայում եղել են շատ ավելի տարածված, քան այսօր։ Հիմնադրվել է 1983 թվականի հուլիսի 23-ին։ Ունի 82,25 կմ² տարածք։

## Անվանում
Լեռնաղթայի անվանումը եկել է կաբիլերեն «Ջուրջուրա» բառից, որը նշանակում է «մեծ ցուրտ» կամ «վերելք», որն էլ եկել է հին «Ջուր ն Ջուր նայ Գեր ն Գեր», «լեռների լեռ» արտահայտությունից։

Հռոմեական կայսրությունը դրան տվել է *Երկաթե լեռ* անունը (լատ.՝ Montus Ferratus), նկատի ունենալով տարածաշրջանի հողը, ինչպես նաև տեղի ժողովուրդների անհնազանդությունը։ Նույն անունը կրում է նաև լեռան վրա գտնվող գյուղը։ «Մմիս ն'Ջուրջուր» նշանակում է «Ջուրջուրայի երեխաներ», որը շատ տարածված անուն է կաբիլների մոտ ամբողջ աշխարհում։

## Տեսարժան վայրեր
Պարկի տարածքում գտնվում է Աֆրիկայի ամենախոր քարանձավը՝ Անու Իֆֆլիսը։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
*  Ալժիրի անտառային տնտեսություն վարչություն — Ջուրջուրայի ազգային պարկ
*  Տեղեկություններ UNEP-WPMC կայքում 

Կատեգորիա:Ալժիրի ազգային պարկեր
Կատեգորիա:Կատեգորիա ԲՊՀՄ II
Կատեգորիա:1983 հիմնադրված բնության հատուկ պահպանվող տարածքներ‎
Ուլու Ջամի մզկիթ (Բուրսա)

**Ուլու Ջամի մզկիթ** կամ **Մեծ մզկիթ** (), գործող մզկիթ Թուրքիայի Բուրսա քաղաքում։ Մզկիթը կառուցվել է 1396- 1400 թվականներին՝ Բայազիդ I-ի հրամանով։ Մզկիթը կառուցվել է սելջուկյան ոճով։ Մզկիթը ունի 20 գմբեթներ, 2 մինարե և 12 հիմնասյուն։

## Նկարագրություն
Ուլու Ջամին Բուրսայի ամենամեծ մզկիթն է։ Այն վաղ օսմանյան մշակույթի գանձերից է, որը կառուցվել է այդ ժամանակներում տարածված սելջուկյան ոճով։ Մզկիթը կառուցվել է 1396- 1400 թվականներին՝ Բայազիդ I-ի հրամանով։ Մզկիթի ճարտարապետը եղել է Ալի Նեջարը։ Ուլու Ջամիի առանձնահատկություններից են հանդիսանում 20 գմբեթները, որոնք դասավորված են չորս շարքերով՝ ամեն շարքում հինգ գմբեթ։ Ավանդության համաձայն, գմբեթները կառուցվել են ի փոխարեն 20 մզկիթների, որոնց խոստացել էր կառուցել Բայազիդ I-ը՝ Նիկոպոլիի ճակատամարտում հաղթելու պարագայում։ Մզկիթը ունի 2 մինարեներ։

Մզկիթի բակում կա շատրվան, որտեղ պարտադիր այցելում են բոլոր հավատացյալները, մինչև նամազ կատարելը։ Շատրվանը ունի նաև գմբեթ։
Մզկիթի պատերին և հիմնասյուներին կախված են 192 գրվածքներ, որոնք արաբական կալիգրաֆիայի օրինակ են Թուրքիայում։

## Պատկերասրահ

Bursa_Ulu_Camii,_Minaret.jpg|Մինարեներից մեկը
Bursa 7029.jpg|Ներքին շատրվանը
Bursa 7028.jpg|Ինտերիեր
Bursa 7030.jpg|Գրվածքներ պատերին


## Արտաքին հղումներ
* 
* 

Կատեգորիա:Գմբեթավոր կրոնական շենքեր և կառույցներ
Կատեգորիա:Թուրքիայի մզկիթներ
Կատեգորիա:Համաշխարհային ժառանգություն Թուրքիայում
Թազա (ազգային պարկ)

**Թազա** (, ), Ալժիրի ամենափոքր ազգային պարկերից մեկը։ Տարածքը կազմում է 3,807 կմ²։ Այն հիմնադրվել է 1985 թվականին։ Տեղակայված է Ջիջել մարզում, և իր անվանումը ստացել է Թազա քաղաքի պատվին, որը գտնվում է պարկին հարակից։

Պարկը գտնվում է Ջիջել քաղաքից 30 կմ հյուսիս-արևելք։ Այստեղ կա Ջիջել անունով քարանձավ, ինչպես նաև բազմաթիվ լողափեր, քարայրեր և ժայռեր։ Պարկը ներառված է ՅՈՒՆԵՍԿՕ-ի կենսոլորտային օբյեկտների ցանկում, քանի որ այնտեղ առկա են ֆլորայի և ֆաունայի հազվագյուտ տեսակներ, ներառյալ մագոտների մեռնող տեսակը։ Macaca sylvanus-ները պրիմատներ են, որոնք նախկինում Հյուսիսային Աֆրիկայում եղել են շատ ավելի տարածված, քան այսօր։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* ՅՈՒՆԵՍԿՕ-ի կենսոլորտային օբյեկտներ (2006) 
* Տեղեկություններ UNEP-WPMC կայքում  
* Թազա ազգային պարկը Birdlife.org-ում  
* Ջիջելի պաշտոնական կայքը  

Կատեգորիա:Ալժիրի ազգային պարկեր
Կատեգորիա:Կատեգորիա ԲՊՀՄ II
Կատեգորիա:1985 հիմնադրված բնության հատուկ պահպանվող տարածքներ‎
Վրաստանի վարչապետների ցանկ

**Վրաստանի վարչապետների ցանկում** ներառված են անձինք, ովքեր 1918-2015 թվականներին ստանձնել են Վրաստանի վարչապետի և համանման պաշտոններ։ Վրաստանի առաջին վարչապետը եղել է Նոյ Ռամիշվիլին, ներկայումս վարչապետը Իրակլի Գարիբաշվիլին է։ Վարչապետի պաշտոնն ստեղծվել է 1918 թվականին՝ Վրաստանի Ժողովրդավարական Հանրապետության անկախության հռչակումից անմիջապես հետո։

thumb|left|230 px|Վրաստանի Ժողովրդավարական Հանրապետության կառավարության անդամները

Վրաստանի Ժողովրդավարական Հանրապետության գոյության ընթացքում այդ պաշտոնը կոչվում էր կառավարության նախագահ *()*։ Խորհրդային զորքերի՝ Վրաստան մտնելուց հետո վարչապետի պաշտոնը վերացվեց, նրա փոխարեն ստեղծվեցին *Ժողովրդական կոմիսարների խորհրդի նախագահ* *()* և ավելի ուշ *Խորհրդային մինիստրների նախագահ* () պաշտոնները։

Վարչապետի պաշտոնը ժամանակակից ըմբռնմամբ վերահաստատվել է 1991 թվականի օգոստոսին, բայց վերացվել է 1995 թվականի դեկտեմբերին։ Վարչապետի պաշտոնի փոխարեն ստեղծվել է *Պետական նախարար* *()* պաշտոնը։ 2004 թվականի փետրվարի 6-ին կատարվեցին սահմանադրական բարեփոխումներ, որի արդյունքում վերականգնվեցին կառավարության ինստիտուտն ու վարչապետի պաշտոնը։

Գործող օրենքի համաձայն՝ նախագահը խորհրդարանին է ներկայացնում վարչապետի թեկնածությունը։ Եթե խորհրդարանը հաստատում է վարչապետի թեկնածությունը, վարչապետը նախագահի համաձայնությամբ ձևավորում է կառավարություն։

## Վրաստանի վարչապետներ
Վարչապետի պաշտոնը և նմանատիպ պաշտոններն ամբողջ պատմության ընթացքում ստանձնել են 36 հոգի։

### [[Վրաստանի Ժողովրդավարական Հանրապետություն|Վրաստանի Ժողովրդավարական Հանրապետության]] վարչապետներ

### [[Վրացական Խորհրդային Սոցիալիստական Հանրապետություն|Վրաստանի ԽՍՀ]] Ժողովրդական կոմիսարների խորհրդի նախագահներ
(1922 թվականի դեկտեմբերի 30-ից՝ ԽՍՀՄ կազմում, մինչ այդ՝ ԱԽՖՍՀ կազմում)

### [[Վրաստանի ԽՍՀ|Վրաստանի Խորհրդային Սոցիալիստական Հանրապետության]] Մինիստրների խորհրդի նախագահներ
(ԽՍՀՄ կազմում)

### [[Վրաստան]]ի վարչապետներ (1991-ից)
(անկախության միակողմանի հռչակում 1991 թվականի ապրիլի 9-ից)

### Զվիադա Գամսախուրդիայի կառավարությունն աքսորի ժամանակ

### [[Վրաստան]]ի վարչապետներ (1991-1995)
(անկախ հանրապետություն 1991 թվականի դեկտեմբերից)

### [[Վրաստան]]ի պետնախարարներ

### [[Վրաստան]]ի վարչապետներ (2004-ից)

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Грузия (Georgia) 
* 
* 
* 
* 
* 

Կատեգորիա:Վրաստանի վարչապետներ
Կատեգորիա:Ցանկեր:Վրաստան
Աթաթուրքի անվան միջազգային օդանավակայան

**Ստամբուլի Աթաթուրքի անվան միջազգային օդանավակայան** (; ), միջազգային օդանավակայան Ստամբուլում։ Օդանավակայանը խոշորագույնն է Թուրքիայում։ Գտնվում է Ստամբուլի եվրոպական հատվածում՝ Մարմարա ծովի ափին։ 1980 թվականից կրում է Մուստաֆա Քեմալ Աթաթուրքի անունը։ Այն իր ծանրաբեռնվածությամբ 4-րդն է Եվրոպայում և 13-րդը՝ աշխարհում։ Այսպես, 2014 թվականին օդանավակայանի ծառայություններից օգտվել է մոտ 56,954,790 մարդ։ Ծանրաբեռնվածության հետ կապված, բացի Սաբիհա Գյոքչենի անվան միջազգային օդանավակայանից, կառուցվել է նաև երրորդ օդանավակայանը։ 2000 թվականից օդանավակայանի ղեկավարմամբ զբաղվում է TAV Airports (Tepe-Akfen-Ventures) ընկերությունը, որը 600 միլիոն դոլար գումար է ներդրել օդանավակայանի բարեկարգման համար։ Օդանավակայանը համարվում է Turkish Airlines-ի տեղակայման գլխավայրը։ Օդանավակայանը բացվել է 1912 թվականին։ Օդանավակայանում է գտնվում Ստամբուլի մետրոպոլիտենի կայարաններից մեկը։

## Վիճակագրություն

## Արտաքին հղումներ
* Օդանավակայանի պաշտոնական կայք էջ  

Կատեգորիա:Թուրքիայի օդանավակայաններ
Կատեգորիա:Մուսթաֆա Քեմալ Աթաթուրք
Կատեգորիա:Ստամբուլի շենքեր և կառույցներ
AJet

**AnadoluJet** — թուրքական բյուջետային ավիաընկերություն, որը հանդիսանում է Turkish Airlines-ի դուստր ընկերությունը։ Հիմնական տեղակայման վայրը Անկարայի Էսենբորգայի միջազգային օդանավակայանն է։ Իրականացնում է ինչպես ներքին, այնպես էլ արտաքին չվերթներ։

## Պատմություն
Ավիաընկերությունը ստեղծվել է 2008 թվականի ապրիլի 23-ին։ Սկզբում ավիաբազան բաղկացած էր 4 Boeing 737-400 ինքնաթիռներից։

## Օդային նավատորմ
2014 թվականի փետրվարին ավիաբազայի միջին տարիքը կազմում էր 9,2 տարի, ինքնաթիռները ամբողջությամբ էկոնոմ կլասի են։





2011 թվականին BoraJet-ի 2 ինքնաթիռ լիզինգի միջոցով փոխանցվեցին AnadoluJet-ին և կրում էին երկու ավիաընկերությունների լոգոները։

## «Ընդհանուր կոդով» գործընկեր ընկերություններ
«AnadoluJet»-ը ունի համաձայնագիր հետևյալ ընկերությունների հետ.

* BoraJet
* SunExpress

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Պաշտոնական կայք էջ
* 
* 

Կատեգորիա:Թուրքական ավիաընկերություններ
Լիլիանա Լյուբինսկա

**Լիլիանա Լյուբինսկա** (, 14 հոկտեմբերի, 1904, Լոձ - 19 նոյեմբերի, 1990, Վարշավա), լեհ գիտնական, նյարդաբան, որ զբաղվել է պերիֆերիկ նյարդային համակարգի ուսումնասիրությամբ և հայտնաբերել է երկկողմ ուղղվածություն ունեցող աքսոնային փոխադրումը։ Լիլիանա Լյուբինսկան ու իր ամուսինը՝ Եժի Կոնորսկին, 1946 թվականին Նենցկու անվան փորձարարական կենսաբանության ինստիտուտում հիմնադրել են նյարդաֆիզիոլոգիայի բաժին։

## Կենսագրություն
Լիլիանա Լյուբինսկան ծնվել է 1904 թվականի հոկտեմբերի 14-ին Լոձ քաղաքում։ Ամուսնացել է իր գործընկերոջ՝ նյարդաբան Եժի Կոնորսկու հետ։ 1923 թվականին Լիլիանա Լյուբինսկան ընդունվել է Վարշավայի համալսարան, որպեսզի սովորի կենսաբանություն, սակայն մեկ տարի անց տեղափոխվել է Փարիզի համալսարան։ 1927 թվականին նա ստացել է կենսաքիմիայի ու ֆիզիոլոգիայի բակալավրի աստիճան, 1932 թվականին՝ դոկտորի աստիճան։ Դոկտորական ատենախոսության վրա աշխատելու ընթացքում Լիլիանա Լյուբինսկան Լուի Լապիկի ու Մարսել Լապիկի հետ աշխատել է նրանց՝ ֆիզիոլոգիայի լաբորատորիայում՝ ուսումնասիրելով խրոնաքսիա և ռեֆլեքսներ։ Լիլիանա Լյուբինսկայի ատենախոսությունը նվիրված էր ոչ իտերատիվ ռեֆլեքսներին և արժանացել է Փարիզի ակադեմիայի մրցանակի։

Փարիզում ատենախոսությունը գրելուց հետո Լյուբինսկան սկսել է ինքնուրույն հետազոտությունը, ինչպես նաև մասնակցել է Եժի Կորոնսկու ու Ստեֆան Միլլերի կատարած հետազոտություններին, ովքեր Նենցկիի անվան փորձարարական կենսաբանության ինստիտուտում ուսումնասիրում էին պայմանական ռեֆլեքսներ։ Երբ 1939 թվականին սկսվել է Երկրորդ համաշխարհային պատերազմը, Լիլիանա Լյուբինսկան ու Եժի Կոնորսկին փորձել են անցնել հյուսիսային սահմանը՝ որպեսզի գնան Անգլիա՝ Կոնորսկու եղբոր մոտ։ Սակայն սահմանապահ ուժերը արգելում են, և ննրանք ստիպված են լինում մնալ Բելոստոկում։ Շուտով Առանցքի ուժերը գրավել են Լեհաստանի ողջ արևմտյան հատվածը, և Լյուբինսկան ու Կոնորսկին փախել են Կովկաս։ Այնտեղ՝ Սուխումիի փորձարարական բժշկության ինստիտուտում, նրանք 1940-1945 թվականներին ուսումնասիրել են պերիֆերիկ նյարդերի վերականգնումը։

Պատերազմից հետո Գալինա Լյուբինսկան շարունակել է ուսումնասիրել պերիֆերիկ նյարդային համակարգը։ 1945 թվականից մինչև թոշակի անցնելը՝ 1982 թվականը, նա ուսումնասիրել է նեյրոնների կառուցվածքն ու ֆիզիոլոգիան և մասնավորապես ցույց է տվել, որ աքսոնային փոխադրումը կարող է լինել երկկողմանի ուղղված։ Իր կարիերայի ընթացքում Լիլիանա Լյուբինսկան հրատարակել է շուրջ 80 գիտական հոդվածներ և եղել է իր բնագավառի առաջատար մասնագետներից մեկը։

Լիլիանա Լյուբինսկան մահացել է 1990 թվականի նոյեմբերի 19-ին Վարշավայում։

## Պարգևներ և մրցանակներ
* Լեոպոլդինայի միության արտասահմանյան անդամ
* Ուղեղի ուսումնասիրման միջազգային կազմակերպության պատվավոր անդամ
* *Solange Coemme* մրցանակ, Փարիզի բժշկական ակադեմիա
* Բնախույզների գերմանական միության արտասահմանյան անդամ 
* Լեհաստանի ֆիզիոլոգիական միության պատվավոր անդամ

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Լիլիանա Լյուբինսկայի մատենագրությունը 

Կատեգորիա:Լեհ կին գիտնականներ
Կատեգորիա:Լեհ նյարդաբաններ
Կատեգորիա:Փարիզի համալսարանի շրջանավարտներ
Էրլս Կորտ

350px|մինի
**Ցուցադրության կենտրոն «Էրլս Կորտ»** (), բրիտանական ցուցադրության և սպորտի կենտրոն, որը տեղակայված է Քենսինգթոն և Չելսի բորոյում՝ Էրլս-Կորտ և Վեսթ-Բրոմթոն մետրոյի կայարաններից ոչ հեռու։ Եղել է Լոնդոնի ամենախոշոր նմանատիպ կառույցը։ Սպորտային մրցությունների ժամանակ կարողացել է ընդունել մինչև 19 հազար հանդիսական։

## Կայացած միջոցառումներ
«Էրլս Կորտը» եղել է բազում մշակութային և սպորտային միջոցառումների անցկացման վայր։ Այսպես, 11 տարի՝ 2000 թվականից մինչև 2010 թվականը այստեղ անցկացվել BRIT Awards-ը, նաև այստեղ 1988 թվականին կայացել է «Աիդա» օպերայի ցուցադրությունը, իսկ 1994 թվականին այստեղ համերգ է ունեցել Pink Floyd խումբը՝ The Division Bell ձայնասկավառակի ներկայացման շրջանակներում։ 1948 և 2012 թվականներին կենտրոնում անցկացվել են Օլիմպիական խաղերի մրցությունները. 1948 թվականին այստեղ անցկացվել են բոքսի, ըմբշամարտի, ծանր ատլետիկայի և մարմնամարզության մրցություններ, իսկ 2012 թվականին անցկացվել են կանանց և տղամարդկանց վոլեյբոլի մրցաշարերը։

## Ապամոնտաժում
Ապամոնտաժում կատարելու իրավունքները պատկանում է Capital & Counties Properties PLC ընկերությանը, որը առավելապես հայտնի է որպես Սարսո։ Երկար ժամանակ քննարկումներ էին ընթանում կենտրոնի հնարավոր ապամոնտաժման և նոր կենտրոնի կառուցման վերաբերյալ. ազատ վայրը պետք է զբաղեցվեր բնակելի տներով՝ 8 հազար բնակարաններով։ Ապամոնտաժումը սկսել են 2014 թվականի դեկտեմբերից։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Պաշտոնական կայք 
* Լոնդոնի 2012 թվականի Օլիմպիական խաղերի կայքում Կորտի էջը 
* Լոնդոնի օլիմպիական օբյեկտների քարտեզը 

Կատեգորիա:Սպորտային կառույցներ
Հույները Մոլդովայում

**Հույները Մոլդովայում** կազմում են մոտ 3 հազար մարդ։ Մոլդովայի հույների մեծ մասն զբաղվում է գործարարությամբ, երկրում գործում են մոտ 30 հունական ընկերություններ, որոնց երկարատև ներդրումների ծավալը 2003 թվականի հոկտեմբերի տվյալներով կազմել է 5,3 միլիոն դոլար։

## Պատմություն
Ժամանակակից Ռումինիայի և Մոլդովայի տարածքում հունական գաղութներ հիմնվել են դեռևս Ք. ա. 7-րդ դարասկզբին։ Հույներն են հիմնադրել հնագույն Գիստրիա և Տոմիս քաղաքները Ք. ա. 5-րդ դարում։ Գաղութները դիմակայեցին դակիական քոչվոր ցեղերի արշավանքներին, սակայն Ք. ա. 1-ին դարում դրանք իրեն հպատակեցրեց դակիական Բուրեբիստա արքան։ Երբ հռոմեացիները նվաճեցին Դակիան, գաղութներնն աստիճանաբար անկում ապրեցին։

Մոլդովայում հունական հասարակության հիմնական մասը կազմում են Օսմանյան կայսրությունից փախած և իրենց պատմական հայրենիքի անկախությունը վերականգնել երազող հույները։ Բեսարաբիայում, որը Ռուսական կայսրության մաս էր, որոշ ժամանակ տեղակայվեց Ֆիլիկի Էթերիա ազատագրական կազմակերպության շտաբը, որը պայքարում էր հանուն թուրքական լծից Հունաստանի ազատագրման համար։ Հունական համայնքը պահպանվեց և՛ Ռուսական կայսրության, և՛ Մոլդովայի՝ Ռումինիայի կազմում հայտնվելու, և՛ Մոլոդվական ԽՍՀ ժամանակներում։ 1897 թվականի մարդահամարի ժամանակ Բեսարաբիայում ապրում էին «2737 հույն, որոնցից գավառներում 1302»։ Մեծ մասն ապրում էր Իզմայիլ, Կագուլ, Քիշնև, Ռենի քաղաքներում։

2012 թվականին Մոլդովայում աղմուկ բարձրացավ պատմության դպրոցական դասագրքերում վիրավորական արտահայտությունների հայտնաբերումով. ոմն Ի. Լոգինով բառացիորեն հայտարարում էր. «Այդ լեհերը, հույները, հայերը, հրեաները իսկական ոչնչություններ են, որոնք կեղտոտել են Քիշնևը», և այս միտքը հայտնվել էր դպրոցական միջին 9-րդ դասարանի պատմության դասագրքի «Ռումինիայի պատմություն։ Ժամանակակից շրջան» բաժնում։ Քաղաքացիների մի խումբը պահանջում էր հանել դպրոցից նման դասագրքերը, իսկ հեղինակներին պատասխանատվության ենթարկել։

## Նշանավոր անձինք
* Վլադիմիր Կոսսե՝ Մոլդովայի ֆուտբոլի ազգային հավաքականի ֆուտբոլիստ
## Տես նաև
* Հույները Ռումինիայում
* Հույները Հայաստանում
## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Հունական սփյուռք
Կատեգորիա:Մոլդովայի ազգեր
Սաբիհա Գյոքչեն

**Սաբիհա Գյոքչեն** (, ), Թուրքիայի առաջին կին-օդաչուն, ով 23 տարեկանում առաջին անգամ ինքնաթիռով օդ է բարձրացել։ Համարվում է Թուրքիայի առաջին կին- ռազմական օդաչուն։ Եղել է Մուստաֆա Քեմալ Աթաթուրքի 8 որդեգրած երեխաներից մեկը։

## Վաղ տարիներ
Համաձայն թուրքական աղբյուրների և հենց Սաբիհա Գյոքչենի հարցազրույցի, նա եղել է Մուստաֆա Իզզեթ բեյի և Հայրիյեի դուստրը, ովքեր էթնիկ բոսնիացիներ էին։ Լրագրող Հրանտ Դինքը գրել է մի հոդված՝ «Սաբիհա խաթունի գաղտնիքը», որտեղ Գազիանթեփի նախկին բնակչուհի Հռիփսիմե Սեբիլջյանը վստահեցնում էր, որ եղել է Սաբիհա Գյոքչենի ազգականը, այդպիսով, շեշտելով Գյոքչենի հայկական ծագումը։ Թուրքական պաշտոնական աղբյուրները և Աթաթուրքի մյուս որդեգիր դուստրը՝ Ուլքյու Ադաթեփեն (մահացել է ավտովթարի ժամանակ 2012 թվականի օգոստոսի 1-ին), վիճարկում են այս վարկածը։

Մուստաֆա Քեմալ Աթաթուրքի հետ ծանոթացել է 1925թ-ին, երբ ընդամենը 12 տարեկան էր։ Աթաթուրքը գտնվում էր Բուրսայում, երբ նրանց ծանոթացրին Սաբիհայի դառը անցյալի հետ, և Աթաթուրքը որոշեց որդեգրել աղջկան։ Օդաչուական դասընթացները սերտել է Էսքիշեհիրում։ Գյոքչեն ազգանունը Սաբիհային է տվել Աթաթուրքը։

Ստամբուլի մեծությամբ երկրորդ օդանավակայանը կրում է Սաբիհա Գյոքչենի անունը։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Atatürk Arşivi — Sabiha Gökçen-1
* Atatürk Arşivi — Sabiha Gökçen-2
* Atatürk Arşivi — Sabiha Gökçen-3
* Atatürk Arşivi — Sabiha Gökçen-4
* Atatürk Arşivi — Sabiha Gökçen-5
* Atatürk Arşivi — Sabiha Gökçen-6

Կատեգորիա:Բոսնիական ծագմամբ թուրքեր
Կատեգորիա:Թուրք օդաչուներ
Կատեգորիա:Կին օդաչուներ
Կատեգորիա:Օսմանյան կայսրության անձինք
Վարդարան

right|thumb|180px|Վարդարան
**Վարդարան** ( — բառացի՝ վարդաշղթա),  համրիչ, որն օգտագործվում է Աստվածամորը նվիրված «Վարդարանի աղօթքը» կատարելու համար։

## Պատմություն
[thumb|ձախից|Աստվածամայրը Վարդարան է նվիրում սուրբ Դոմինիկին, նկարիչ՝ [Գվիդո Ռենի, 1596—1598]]
Առաջին հիշատակությունները Վարդարանի վերաբերյալ սկսվում են 11-րդ դարից։ Նախապես այն օգտագործվել է Սաղմոսարանի 150 սաղմոսները կարդալու համար և միայն 13-րդ դարից սկսած է, որ ստացել է այժմյան տեսքն ու նշանակությունը։ Ընդհանրական Եկեղեցում Վարդարանի կիրառությունը կապվում է Սուրբ Դոմենիկի տեսիլքի հետ, որում Աստվածամայրը նրան հանձնում էր Վարդարանը։ Վարդարանով աղոթելու ավանդությունը մեծ տարածում է գտել հատկապես 15-րդ դարից՝ շնորհիվ Դոմինիկյան վանականների։ Ավանդաբար Վարդարանի աղոթքի հետ է կապվում  Եվրոպայի հաղթանակը Օսմանյան կայսրության նկատմամբ՝ 1571 թվականի Լեպանտոյի ճակատամարտում, որի կապակցությամբ Կաթոլիկ Եկեղեցում կարգվել է «Կույս Մարիամ՝ Վարդարանի թագուհի» տոնը։ Ըստ Ընդհանրական Եկեղեցու՝ Վարդարանի աղոթքի անհրաժեշտությունը վերստին շեշտվել է 1858 թվականին Լուրդում և 1917 թվականին Ֆաթիմայում Աստվածամոր հայտնությամբ։

## Գրականություն
* * Beads and Prayers: The Rosary in History and Devotion* by John D Miller, Continuum, 2001, ISBN 0860123200.
* *Five for Sorrow, Ten for Joy: A Consideration of the Rosary* by J. Neville Ward (Doubleday, 1973); revised as *Five for Sorrow, Ten for Joy: Meditations on the Rosary* (Seabury Classics, 2005) - an ecumenical Methodist minister's book on the Rosary. ISBN 1-59628-012-3
* *Rosary of Our Lady of Sorrows*, Friar Servants of Mary, Chicago, Illinois, 1990.
* *The Lourdes Pilgrim*, by Oliver Todd, Matthew James Publishing, 2003, p.&nbsp;41.
* *God Alone: The Collected Writings of St. Louis Marie De Montfort*, by Saint Louis de Montfort, Montfort Publications, 1995 ISBN 0-910984-55-7

Կատեգորիա:Եկեղեցական պարագաներ
Ակիկո Վակաբայասի

**Ակիկո Վակաբայաս** (Ճապոներեն 若林映子, ), ճապոնացի դերասանուհի։

## Կենսագրություն
Ակիկոն ծնվել է 26 օգոստոսի 1941 թվականին Տոկիոյում։ 17 տարեկանից սկսել է նկարահանվել, և իր կարերայի 13 տարիների ընթացքում նկարահանվել է 31 ֆիլմերում, որոնցից շատերը գրեթե անծանոթ են Ճապոնիայից դուրս։ 1971 թվականից հետո նա այլևս չի նկարահանվել, վնասվածքի պատճառով, որը ստացել էր նկարահանումների ընթացքում։

**Ապրում ես միայն երկու անգամ**

Ակիկոն 1966 թվականին առաջարկ է ստացել՝ նկարահանվելու Ջեյմս Բոնդի մասին հինգերորդ ֆիլմում– «Ապրում ես միայն երկու անգամ»։ Նրան առաջարկել են Կիսսի Սուդզուկիի (Kissy Suzuki) փոքր դերը, իսկ նրա կոլեգային, Միե Համային, Բոնդի ընկերուհու՝ Սուկիի դերը։ Փորձերի ընթացքում պարզվում է որ Համեյի մոտ լավ չի ստացվում անգլերեն խոսելը, և այդ պատճառով աղջիկները «փոխվում են դերերով»։ Դրանից հետո Ակիկոն խնդրել է փոխել իր հերոսուհու անունը Սուկիից՝ Ակի։

## Հատուկ ֆիլմագրություն
* 1962 - King Kong vs. Godzilla– Տամիե
* 1964 - Dogora– Համակո
* 1964 - Ghidorah, the Three-Headed Monster - Մաս Սելինա Սալնո, Սերգինի արքայադուստր
* 1966 - What's Up, Tiger Lily?- Սուկի Յակի
* 1967 - You Only Live Twice- Ակի, Ջեյմս Բոնդի ընկերուհի

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Ակիկո Վակաբայասի  Rotten Tomatoes կայքում
* Անձնագիր *worldcat.org կայքում
*
* Անձնագիր *viaf.org* կայքում
* Անձնագիր * id.loc.gov* կայքում
* Անձնագիր Toho|tohokingdom.com կայքում

Կատեգորիա:Ճապոնացի դերասանուհիներ
Թանսու Չիլեր

**Թանսու Փենբե Չիլեր** (, ), թուրք տնտեսագետ և քաղաքական գործիչ։ Դեռևս առաջին և միակ կինը, ով զբաղեցրել է Թուրքիայի վարչապետի պաշտոնը։

## Կարիերայի սկիզբը

Ավարտել է Ստամբուլի համալսարանի կանանց համար նախատեսված տնտեսագիտության Ռոբերի քոլեջը։ Գիտական ուսումնասիրություններ է կատարել Կոնեկտիկուտի համալսարանում և Եյլի համալսարանում։ 1978 թվականից դասավանում է Ստամբուլի Բոսֆորի համալսարանում։ 1983 թվականից ունի պրոֆեսորի կոչում։ Զուգահեռ աշխատել է նաև Ստամբուլի բանկի գործադիր տնօրեն։

## Քաղաքական կարիերա

Ակտիվ քաղաքական գործունեությամբ զբաղվում է 1990 թվականի նոյեմբերից՝ համալրելով պահպանողական «Ճշմարիտ ուղի կուսակցության» շարքերը։ 1991 թվականին դարձել է թուրքական մեջլիսի անդամ՝ Ստամբուլից։ Սուլեյման Դեմիրելի կոալիցիոն կառավարության օրոք զբաղեցրել է էկոնոմիկայի նախարարի պաշտոնը։ 1993 թվականի հունիսին դարձել է միևնույն կուսակցության առաջնորդը։

1996-1997 թվականներին զբաղեցրել է Թուրքիայի արտաքին գործերի նախարարի պաշտոն։ Ակտիվ պայքար է ծավալել անջատողական քրդերի և ԱՍԱԼԱ-յի դեմ։ 1993 թվականի հունիսի 25-ից մինչև 1996 թվականի մարտի 6-ը զբաղեցրել է Թուրքիայի վարչապետի պաշտոնը։ Նրա կառավարման օրոք կնքվել է մաքսային համաձայնագիրը՝ ԵՄ-ի և Թուրքիայի միջև։ 2002 թվականին վերջնականապես հեռացել է մեծ քաղաքականությունից։ Ներկայումս զբաղեցնում է Ստամբուլի քաղաքապետի քաղաքական հարցերով խորհրդականի պաշտոնը։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Biyografi.net — ''Biography of Tansu Çiller''
* Who is Who — *Biographies* : ''Prof. Dr. Tansu Çiller''

Կատեգորիա:Թուրքիայի վարչապետներ
Կատեգորիա:Թուրքիայի արտաքին գործերի նախարարներ
Կատեգորիա:Արտաքին գործերի կին նախարարներ
Կատեգորիա:21-րդ դարի կին քաղաքական գործիչներ
Կատեգորիա:20-րդ դարի թուրք քաղաքական գործիչներ
Կատեգորիա:Անձինք:Ստամբուլ
Կատեգորիա:Ստամբուլի պատգամավորներ
Կատեգորիա:Թուրքիայի քաղաքական կուսակցությունների առաջնորդներ
Կատեգորիա:Ռոբերտ քոլեջի շրջանավարտներ
Կատեգորիա:Թուրքիայի փոխվարչապետներ
Կատեգորիա:Ոչ գեղարվեստական ժանրի թուրք գրողներ
Կատեգորիա:Թուրք կին ակադեմիկոսներ
Կատեգորիա:Վրացական ծագմամբ թուրքեր
Կատեգորիա:Թուրքիայի ընդդիմության առաջնորդներ
Կատեգորիա:Թուրք գրողներ
Կատեգորիա:Թուրք ակադեմիկոսներ
Կատեգորիա:Թուրքիայի կառավարության կին նախարարներ
Կատեգորիա:Թուրքիայի 21-րդ գումարման մեջլիսի պատգամավորներ
Կատեգորիա:Թուրքիայի 20-րդ գումարման մեջլիսի պատգամավորներ
Կատեգորիա:Բոսֆորի համալսարանի դասախոսներ
Կատեգորիա:Թուրքիայի պետնախարարներ
Կատեգորիա:Պետության կին ղեկավարներ
Կատեգորիա:Եյլի համալսարանի շրջանավարտներ
Կատեգորիա:Թուրք տնտեսագետներ
Կատեգորիա:Կին վարչապետներ
Մարիո Պյուզո

**Մարիո Պյուզո** (, ), ամերիկացի գրող և սցենարիստ, հանրահայտ «Կնքահայրը» վեպի հեղինակը։

## Կենսագրություն
Մարիո Պյուզոն ծնվել է 1920 թվականի հոկտեմբերի 20-ին Նյու Յորքում՝ իտալացի ներգաղթյալների ընտանիքում։ Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի տարիներին ծառայել է ԱՄՆ-ի զինված ուժերում։ Ուսանել է Նյու Յորքի Նոր դպրոց և Կոլումբիայի համալսարաններում։ Շուրջ 20 տարի աշխատել է պետական զանազան հաստատություններում։ 1969 թվականին լույս է տեսնում նրա «Կնքահայրը» վեպը, որը հեղինակին բերում է համաշխարհային ճանաչում։ Վախճանվել է 1999 թվականի հուլիսի 9-ին Լոնգ Այլենդի իր տանը՝ սրտային անբավարարությունից։

## Ստեղծագործություններ
* 1955 - «Խավար մրցասրահը» (The Dark Arena),
* 1965 - «Երջանիկ ճանփորդուհին» (The Fortunate Pilgrim),
* 1966 - «Դեվի Շոուի ամառային փախուստը» (The Runaway Summer of Davie Shaw),
* 1967 - «Վեց գերեզման դեպի Մյունխեն ճանապարհին» (Six Graves To Munich),
* 1969 - «Կնքահայրը» (The Godfather),
* 1978 - «Հիմարները մեռնում են» (Fools Die),
* 1984 - «Սիցիլիացին» (The Sicilian),
* 1991 - «Չորրորդ Քենեդին» (The Fourth K),
* 1996 - «Վերջին դոնը» (The Last Don),
* 2000 - «Օմերտա» (Omerta),
* 2001 - «Ընտանիքը» (The Family),
* 2012 - «Կորլեոնե ընտանիքը» (The Family Corleone)։

## Հայերեն թարգմանություններ
* **Մարիո Պյուզո**, Կնքահայրը, անգլերենից թրգմ.՝ Ռուզան Ղազարյան, հ. 1, 2, Երևան 1994։

## Ֆիլմագրություն
* 1972 - «Կնքահայրը»
* 1974 - «Կնքահայրը 2»
* 1974 - «Երկրաշարժ»
* 1978 - «Սուպերմեն»
* 1980 - «Սուպերմեն 2»
* 1987 - «Սիցիլիացին»
* 1988 - «Երջանիկ ճանփորդուհին»
* 1990 - «Կնքահայրը 3»
* 1992 - «Քրիստափոր Կոլումբոս»
* 1997 - «Վերջին դոնը»
* 2012 - «Կորլեոնե ընտանիքը»

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* «Չի կարելի ատել թշնամիներին, զգացմունքները խանգարում են մտածել». Մարիո Պյուզոն իրական մաֆիոզի կյանքի կանոնների մասին
* Մարիո Պյուզոն գրապահարանում 

Կատեգորիա:Ամերիկացի գրողներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի արձակագիրներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի ֆանտաստ գրողներ
Կատեգորիա:Օսկարակիրներ
Կատեգորիա:Գրական կեղծանուններով հայտնի հեղինակներ
Կատեգորիա:20-րդ դարի վիպասաններ
Կատեգորիա:20-րդ դարի ամերիկացի վիպասաններ
Կատեգորիա:Նյու Յորքի համալսարանի շրջանավարտներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի սցենարիստներ
Կատեգորիա:Գիտաֆանտաստիկ գրողներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի քննադատներ
Կատեգորիա:«Ոսկե գլոբուս» մրցանակի դափնեկիրներ
Կատեգորիա:«Ոսկե գլոբուս» մրցանակի դափնեկիրներ լավագույն սցենարի համար
Կատեգորիա:Ամերիկացի տղամարդ վիպասաններ
Կատեգորիա:Ամերիկացի դիվանագետներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի վիպասաններ
Կատեգորիա:Ամերիկացի դետեկտիվ ժանրի գրողներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի կինոսցենարիստներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի լրագրողներ
Կատեգորիա:20-րդ դարի ամերիկացի տղամարդ գրողներ
Ռոյ Հոջսոն

**Ռոյ Հոջսոն** (, ), անգլիացի նախկին ֆուտբոլիստ և ֆուտբոլային մարզիչ։ Անգլիայի ազգային հավաքականի նախկին մարզիչ։

Հոջսոնը առավել հայտնի է դարձել այն ժամանակ, երբ գլխավորում էր Շվեդիայի ազգային հավաքականը, 1994 թվականի աշխարհի առաջնությունում Շվեդիան հասավ մինչև կիսաեզրափակիչ փուլ, գրավեց 3-րդ հորիզոնականը։ Գլխավորել է մի շարք հայտնի ակումբներ՝ «Մալմյոն», «Բլեքբեռն Ռովերսը», «Ուդինեզեն», «Ֆուլհեմը» և «Լիվերպուլը»։

Հոջսոնը մի քանի անգամ աշխատել է ՈՒԵՖԱ-ի ղեկավարությունում, ուսումնասիրել է Եվրոպայի առաջնությունը, իսկ 2006 թվականին աշխարհի առաջնությունը։  Հադգսոնը աշխատել է նաև որպես հեռախոսների փորձագետ, լինելով պոլիգլոտ։

## Մանկությունը
Հոջսոնը ծնվել է Լոնդոնում։ Մայրը եղել է հացթուխ, իսկ հայրը, որը Էվերթոնի երկրպագու էր աշխատել է Լիվերպուլի քիմիական գործարանում։ Հոջսոնը սովորել է Ջոն Ռասքինի անվան քերականական դպրոցում։ Խաղացել է դպրոցի ֆուտբոլային թիմում, որի մարզիչը եղել է Լենի Լավրենչը։

## Ֆուտբոլիստի կարիերա
Ռոյը իր երիտասարդական կարիերան սկսել է անգլիական «Քրիսթալ Փելաս» թիմում։ «Քրիսթալ Փելաս»-ում Ռոյը խաղում է 3 տարի, որից հետո տեղափոխվում է «Մեյդսոն Յունայթեդ»։ Մարզչական կարիերայի առաջին քայլերը անում է Շվեդիայում, Ռոյը այնտեղ գլխավորում է «Հալմստադ» ակումբը։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Անգլիացի ֆուտբոլային մարզիչներ
Կատեգորիա:Անգլիացի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Պրեմիեր Լիգայի մարզիչներ
Կատեգորիա:Տղամարդկանց ֆուտբոլի պաշտպաններ
Կատեգորիա:Քրիսթալ Փելասի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Ֆուտբոլային մարզիչներ այբբենական կարգով
Իզաբելլա Սկորուպկո

**Իզաբելլա Դորոտա Սկորուպկո** (, ), լեհական արմատներով շվեդացի դերասանուհի, ով հայտնի է դարձել Ջեյմս Բոնդի ընկերուհու դերակատարմամբ։

## Կենսագրություն
Իզաբելլա Սկորուպկոն ծնվել է 1970 թվականի հունիսի 4-ին Լեհաստանի հյուսիսում գտնվող Բելոստոկ քաղաքում։ Երբ նա մեկ տարեկան էր, նրա ծնողներն ամուսնալուծվում են, և Իզաբելլան մնում է մոր խնամքի ներքո։ 1978 թվականին նրանք տեղափոխվում են Ստոկհոլմ։

Իզաբելլան սկսել է իր դերասանական կարիերան 1988 թվականին, երբ շվեդիացի ռեժիսոր՝ Ստեֆան Հալդեբրանդը հրավիրում է նրան նկարահանվելու «Ոչ ոք չի սիրում այնպես, ինչպես մենք» (Ingen kan älska som vi) ֆիլմում։ 1990-ականների սկզբին Իզաբելլան փորձում է իր ուժերը երգարվեստի մեջ։ Նա թողարկում է ձայնասկավառակ, որը մեծ հաջողություն է գտնում Շվեդիայում։

Իզաբելլան 1996-1998 թվականներին ամուսնացած է եղել լեհ հոկեյիստ, NHL-ի խաղացող, Մարիուշ Չերկավսկիի հետ։ 1997 թվականի սեպտեմբերին ծնվել է նրանց դուստրը՝ Յուլիան։

2003 թվականի հունվարի 30-ին նա ամուսնացել է ամերիկացի Ջեֆֆրի Ռեյմոնդի հետ, իսկ 2003 թվականի հուլիսի 24-ին ծնվել է նրանց որդին՝ Յակովը։

## Ֆիլմագրություն

* 1988 - *Ingen kan älska som vi*- Աննելի
* 1991 - *V som i viking*- Միայնակ մայր
* 1994 - *Bert*- Զինդի Դաբրովսկի
* 1995 - *Det var en mörk och stormig natt*- Պետրոնելլա
* 1995 - *Petri tårar*- Կարլա
* 1995 - *GoldenEye*- Նատալիա Սիմոնովա
* 1999 - *Ogniem i mieczem*- Ելենա Կուրցեվիչ
* 2000 - *The Diver*- Իրենա Վալդե
* 2000 - *Vertical Limit*- Մոնիկա Օբերտահին
* 2002 - *Reign of Fire*- Ալեքս Ջեյնսեն
* 2004 - *Exorcist: The Beginning*- Սառա
* 2005 - *Alias*- Սաբինա
* 2007 - *Cougar Club*- Մեյդջ Ստեկ
* 2007- *Solstorm*- Ռեբեկա Մարտինսոն
* 2010 - *Änglavakt*- Սիսիլիա

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
*  Իզաբելլա Սկորուպկո КиноПоиск.Ru կայքում

Կատեգորիա:Լեհ դերասանուհիներ
Կատեգորիա:Հունիսի 4 ծնունդներ
Կատեգորիա:1970 ծնունդներ
Կատեգորիա:Շվեդ դերասաններ
Կատեգորիա:Շվեդ դերասանուհիներ
Կատեգորիա:Լեհ երգչուհիներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի կինոդերասանուհիներ
Կատեգորիա:21-րդ դարի ամերիկացի դերասանուհիներ
Թուրքիայի զինանշան

thumb|150px|left|Ազգային զինանշանի նախագիծ, հեղինակ Նամիկ Իսմայիլ բեյ 1925 թվական
thumb|150px|left|Օսմանյան կայսրության զինանշանը

Թուրքիայի պետական համակարգի առանձնահատկություններից մեկն այն է, որ երկիրը չունի պաշտոնապես ճանաչված պետական զինանշան։ Զինանշանի փոխարեն կիրառվում է կիսապաշտոնական նշանը՝ կարմիր օվալը, որում պատկերված են կիսալուսինը և աստղը՝ Թուրքիայի դրոշի պատկերները, միայն մի տարբերությամբ, նրանք ուղղված են դեպի վեր, որի վերին մասում թուրքերենով գրված է «Թուրքիայի Հանրապետություն»։ Թուրքական անձնագրերի վրա ուղղակի պատկերված են կիսալուսինը և աստղը, ինչպես պետական դրոշի վրա։

## Տուրիզմ

Թուրքիայի տուրիզմի և մշակույթի նախարարությունը օգտագործում է գորդյան հանգույցի մոդեռնացված տարբերակը, որպես իր էմբլեմ։ Գոյություն ունի նաև վարդակակաչի մոդեռնացված էմբլեմը, որը կիրառվում է գովազդատուրիստական նպատակներով։

## 1925 թվականի մրցույթը
1925 թվականին Թուրքիայի կրթության նախարարության (Maarif Vekaleti, ներկայումս Eğitim Bakanlığı) կողմից հայտարարվեց մրցույթ՝ «ազգային զինանշանի լավագույն տարբերակ» խորագրով։ Հաղթող ճանաչվեց Նամիկ Իսմայիլ բեյի առաջ քաղած տարբերակը, որի վրա պատկերված էր գայլը` թուրքերի ծագումնաբանական հիմքը` ըստ ավանդության, աստղ, կիսալուսին, և այս ամենը կարմիր ֆոնի վրա։ Սակայն այն պետական զինանշանի կարգավիճակ չստացավ։ 
## Օսմանյան կայսրության զինանշանը

Ներկայիս Թուրքիայի ազգային նշանները կրում են Օսմանյան կայսրության ազդեցությունը։ Օսմանյան կայսրության զինանշանը հաստատվել է Աբդուլ Համիդ II սուլթանի կողմից 1882 թվականի ապրիլի 17-ին։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Թուրքիայի պետական խորհրդանիշեր
Կատեգորիա:Թուրքիայի մշակույթ
Can't Stop the Feeling!

«**Can't Stop the Feeling!**», ամերիկացի երգիչ Ջասթին Թիմբերլեյքի երգը։ Այն որպես սինգլ թողարկվել է 2016 թվականի մայիսի 6-ին և հանդիսանում է «Տրոլներ» մուլտֆիլմի սաունդթրեքը։ Երգը գրվել է Թիմբերլեյքի, Մաքս Մարտինի և Շելբեքի կողմից։

## Նախապատմություն և թողարկում
Իր հինգերորդ ձայնասկավառակը ձայնագրելու վաղ շրջանում Ջասթին Թիմբերլեյքը նաև հանդես էր գալիս որպես «Տրոլներ» մուլտֆիլմի սաունդթրեքերի երաժշտական պրոդյուսեր։ Երգը գրվել է Թիմբերլեյքի, Մաքս Մարտինի և Շելբեքի կողմից։ «Can't Stop the Feeling»-ը արագ տեմպ ունեցող, դիսկոյից ոգեշնչված երգ է։

## Տեսահոլովակ
Առաջին հոլովակը թողարկվել է «Տրոլներ» ֆիլմի դերասանական կազմի մասնակցությամբ։

## Հիթ-շքերթներ

### Շաբաթական հիթ-շքերթներ

### Տարեվերջյան հիթ-շքերթներ

## Հավաստագրումներ

## Թողարկման Ժամանակագրություն

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Երգի տեսահոլովակը ՅուԹյուբ վիդեոհոսթինգում

Կատեգորիա:2016 սինգլներ
Կատեգորիա:Billboard Hot 100 գլխավորած սինգլներ
Կատեգորիա:Ջասթին Թիմբերլեյքի երգեր
Հալթգրիմսկիրկյա

**Հալթգրիմսկիրկյա** ( ― *Հաթլգրիմյուրի եկեղեցի*), լյութերական եկեղեցի Իսլանդիայի մայրաքաղաք Ռեյկյավիկում։ Սա չորրորդ ամենաբարձր շենքն է Իսլանդիայում՝ Հելլիսանդուր երկարալիքային ռադիոաշտարակից, Էյլարի ռադիոհաղորդիչից և Սամարտի աշտարակից հետո։ Եկեղեցին անվանվել է ի պատիվ պոետ և հոգևոր առաջնորդ Հաթլգրիմյուր Պետուրսոնի, ով «Կրքի հիմներ» գրքի հեղինակն է։

## Պատմություն
Եկեղեցու նախագիծը մշակվել է 1937 թվականին ճարտարապետ Գուդյոուն Սամուելսոնի կողմից։ Կառուցումը տևել է 38 տարի։ Շինարարական աշխատանքները սկսվել են 1945 թվականին և ավարտվել 1986 թվականին։ Կրիպտեի կառուցումն ավարտվել է 1948 թվականին, աշտարակների և թևերինը՝ 1974 թվականին։ Նավը օծվել է 1986 թվականին։

Եկեղեցին տեղակայված է Ռեյկյավիկի կենտրոնում, և տեսանելի է քաղաքի ցանկացած վայրից։ Այն քաղաքի տեսարժան վայրերից մեկն է։

## Նկարագրություն
Եկեղեցում կա մի մեծ երգեհոն, որը կառուցվել է գերմանացի վարպետ Յոհաննես Քլայսի կողմից։ Երգեհոնը մեխանիկական է, ունի 5275 խողովակ, ունի 15 մ բարձրություն, կշռում է 25 տոննա։

Եկեղեցին նաև օգտագործվում է որպես դիտարկվող աշտարակ, որտեղից բացվում է հիանալի տեսարան դեպի Ռեյկյավիկը և շրջակա լեռները։ Եկեղեցու դիմաց կենգնեցված է Լեյֆ Երջանիկի արձանը, որը նվիրվել է Ամերիկայի Միացյալ Նահանգների կողմից 1930 թվականին՝ ի պատիվ Իսլանդիայի խորհրդարանի հազարամյակի հոբելյանի։ Տաճարը բաց է 09։00-20։30։

## Պատկերասրահ

|Հալթգրիմսկիրկյա եկեղեցու հիմնական տեսքը
|Ռեյկյավիկի ընդհանուր տեսարանը Հալթգրիմսկիրկյա եկեղեցուց


## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Հալթգրիմսկիրկյայի պաշտոնական էջ 
*Հալթգրիմսկիրկյան իսլանդական եկեղեցիների քարտեզում 
*  Հալթգրիմսկիրկյա եկեղեցու օդային լուսանկարները Google Maps-ում

Կատեգորիա:Ռեյկյավիկի եկեղեցիներ
Ռաուլ Մեյրելիշ

**Ռաուլ Ժոզե Տրինդադի Մեյրելիշ** (, ), պորտուգալացի պրոֆեսիոնալ ֆուտբոլիստ, կիսապաշտպան։ Հանդես է գալիս թուրքական Ֆեներբահչե ֆուտբոլային ակումբում և Պորտուգալիայի ֆուտբոլի ազգային հավաքականում։

## Կարիերա
### Ակումբային
2001-2004 թվականներին հանդես է եկել պորտուգալական Բոավիշտա ֆուտբոլային ակումբի կազմում։ 2004-2010 թվականներին հանդես է եկել պորտուգալական Պորտու ֆուտբոլային ակումբում։ 2010-2011 թվականներին հանդես է եկել Լիվերպուլ ՖԱ-ում։ 2011-2012 թվականներին հանդես է եկել Չելսի ՖԱ-ում։ 2012 թվականից մինչև հիմա հանդես է գալիս թուրքական Ֆեներբահչե ֆուտբոլային ակումբում։

## Ազգային հավաքական
2006 թվականից մինչև հիմա հանդես է գալիս Պորտուգալիայի ֆուտբոլի ազգային հավաքականում։

### Միջազգային վիճակագրություն

### Խաղեր և գոլեր հավաքականում

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Անգլիական ֆուտբոլի լիգայի խաղացողներ
Կատեգորիա:Անգլիայի լեգեոներ ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Բոավիշտայի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Թուրքական Սուպերլիգայի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Լիվերպուլի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:ՈՒԵՖԱ Եվրո 2012-ի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Չելսիի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Պորտուգալացի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Պորտուգալիայի հավաքականի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Պորտուի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Պրեմիեր Լիգայի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Տղամարդկանց ֆուտբոլի կիսապաշտպաններ
Կատեգորիա:Ֆեներբահչեի ֆուտբոլիստներ
Կասանդրա Հարիս

**Կասանդրա Հարիս** (), իրական անունն է՝ **Սանդրա Կոլլին Ուեթս** , ), ավստրալիացի և ամերիկացի դերասան։

## Կենսագրություն և կարիերա
**Կասանդրա Հարիսը** ծնվել է 1948 թվականի դեկտեմբերի 15-ին Սիդնեյի Նոր Հարավային Ուելս նահանգում, Ավստրալիա։

1961 թվականին, երբ նա 12 տարեկան էր՝ ընդունվում է՝ National Institute of Dramatic Art|National Institute of Dramatic Art|en|National Institute of Dramatic Art, Սանդրա Գլիսոն անունով։

1970-ականների վերջերին նա սկսում է նկարահանվել ֆիլմերում։

## Անձնական կյանք
Կասանդրան 1964 թվականին ամուսնացել է Վիլյամ Ֆերթի հետ, հետագայում նրանք բաժանվեցին։

1970-1978 թվականներին Կասանդրան ամուսնացած է եղել պրոդյուսեր՝ Դերմոտ Հարիսի հետ։ Այս ամուսնությունից ունեցել է երկու երեխա՝ աղջիկը՝ Շարլոտ Եմիլի Բրոսնանը և տղան՝ Քրիստոֆեր Բրոսնանը։

1980-1991 թվականները (մինչ մահը) Կասանդրան ամուսնացած է եղել՝ դերասան Պիրսո Բրոսնանի հետ։ Այս ամուսնությունից Հարիսն ունեցել է իր երրորդ երեխային՝ Շոն Բրոսնանին։

## Մահ
1987 թվականին պարզ դարձավ որ դերասանուհին հիվանդ է քաղցկեղով։ Չորս տարվա պայքարից հետո՝ 1991 թվականի դեկտեմբերի 28-ին Կասանդրա Հարիսը մահացել է Լոս Անջելեսում (Կալիֆոռնիա նահանգում, ԱՄՆ)։

## Ֆիլմագրություն

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Կասանդրա Հարիսը Find a Grave կայքում։

Կատեգորիա:Ամերիկացի դերասանուհիներ
Կատեգորիա:Քաղցկեղից մահացածներ
Կատեգորիա:Ավստրալիացի դերասանուհիներ
Կատեգորիա:Ավստրալիացի կինոդերասանուհիներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի կինոդերասանուհիներ
Կատեգորիա:Բեմական կեղծանուններ
Պոլ Մորիա

**Պոլ Մորիա** (, մարտի 4, 1925, Մարսել, Ֆրանսիա - նոյեմբերի 3, 2006, Պերպինյան, Ֆրանսիա), ֆրանսիացի կոմպոզիտոր, վերադաշնակող, գործիքավորող և դիրիժոր։

## Կենսագրություն
Պոլ Մորիան ծնվել է Ֆրանսիայի Մարսել քաղաքում։ Ավարտել է Մարսելի կոնսերվատորիայի դաշնամուրի բաժինը։ 17 տարեկանում ստեղծել է իր առաջին նվագախումբը։ 1957 թվականին տեղափոխվել է Փարիզ և աշխատանքի անցել Barclay ձայնագրման գործակալությունում ` որպես գործիքավորող։ Տարբեր տարիների աշխատել է Շառլ Ազնավուրի, Դալիդայի, Մորիս Շևալյեի, Լեո Ֆերրեի, Լենի Էսկյուդերոյի և բազմաթիվ այլ էստրադային կատարողների հետ։ Շառլ Ազնավուրի հետ աշխատելու ընթացքում միասին ստեղծել են ավելի քան 120 երգ։

1962 թվականին Պոլ Մորիան ստեղծել է իր առաջին միջազգային հիթը` «Chariot»-ը (անգլ. «I will follow him»)։ Դա նրա համատեղ աշխատանքն էր ֆրանսիացի կոմպոզիտոր և դիրիժոր Ֆրանկ Պուրսելի հետ։ 1964 և 1965 թվականներին ֆրանսիացի մեկ այլ կոմպոզիտորի՝ Ռայմոն Լեֆևրի հետ միասին, նա ստեղծել է «Ժանդարմը Սեն-Տրոպեից» և «Ժանդարմը Նյու-Յորքում» կինոկատակերգությունների երաժշտությունը։

1965 թվականին Պոլ Մորիան ստեղծել է իր նվագախումբը, որի հետ երկար տարիներ ձայնագրել է հանրահայտ երգերի գործիքային տարբերակները և վերամշակել դասական երաժշտություններ։ 1966 թվականին նա Միրեյ Մաթյոի երաժշտական տնօրենն էր։ Բանաստեղծ Անդրե Պասկալի հետ միասին ստեղծել է նրա գլխավոր հիթը՝ «Mon credo»: Միրեյ Մաթյոի հետ մի քանի տարվա համատեղ աշխատանքի ընթացքում նա ստեղծել է մոտ 50 երգ։ 1968 թվականին «L’amour est bleu» («Love is Blue») երգի նվագախմբի տարբերակը շատ երկրներում գլխավորում էր հիթ-շքերթները։

1969 թվականից սկսած, Պոլ Մորիան իր համերգային շրջագայություններով հանդես է եկել ԱՄՆ-ում, Կանադայում, Ճապոնիայում, Հարավային Կորեայում, Բրազիլիայում, Լատինական Ամերիկայի այլ երկրներում, ԽՍՀՄ-ում և այլուր։ ԽՍՀՄ-ում Պոլ Մորիայի նվագախմբի կատարած երաժշտությունը հաճախ հնչում էր ռադիոյով և հեռուստատեսությամբ։ Այնպիսի հեռուստատեսային հաղորդումներ, ինչպիսիք էին «Կենդանիների աշխարհում» հաղորդումը՝ հնչում էր «Alouette» («Արտույտը») երաժշտական ստեղծագործությունը, իսկ «Կինոհամայնապատկեր» հաղորդման ընթացքում հնչում էր «Pardonne-moi ce caprice d’enfant» («Ներիր ինձ այդ մանկական քմահաճույքի համար») ստեղծագործությունը։ «Ժամանակ» լրատվական հաղորդման վերջում, եղանակի տեսությունը ուղեկցվում էր «Yesterday», «Abrazame», «Toccata», «Un étranger sur la terre» և այլ երաժշտական կատարումներով։ Պոլ Մորիայի որոշ երաժշտական գործեր հնչում էին նաև խորհրդային մուլտֆիլմերում։

Նրա նվագախմբի վերջին ալբոմը՝ «Romantic», ձայնագրվել է 1997 թվականին։ 1998 թվականին Պոլ Մորիան ավարտել է իր ակտիվ համերգային գործունեությունը։ Նվագախմբի նոր դիրիժոր դարձավ տաղանդավոր դաշնակահար Ժիլ Գամբյուսը, ով երկար տարիներ աշխատել էր նվագախմբում։

Պոլ Մորիան մահացել է 2006 թվականի նոյեմբերի 3-ին՝ 81 տարեկանում, Ֆրանսիայի հարավում գտնվող Պերպինյան քաղաքում։
## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Ֆրանսիացի կոմպոզիտորներ
Կատեգորիա:Երաժիշտներ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Ֆրանսիացի դիրիժորներ
Կատեգորիա:Ֆրանսիացի դաշնակահարներ
Կատեգորիա:Ֆրանսիացի երաժիշտներ
Կատեգորիա:Ֆրանսիացի երգահաններ
Կատեգորիա:Լեյկոզից մահացածներ
Արտյոմ Ձյուբա

**Արտյոմ Սերգեևիչ Ձյուբա** (, , Ռուսաստան), ռուս պրոֆեսիոնալ ֆուտբոլիստ, հարձակվող։ Հանդես է գալիս ռուսական Զենիթ ֆուտբոլային ակումբում և Ռուսաստանի ֆուտբոլի ազգային հավաքականում։

## Կարիերա
### Ակումբային
2006-2015 թվականներին հանդես է եկել ռուսասկան Սպարտակ ֆուտբոլային ակումբի կազմում։ 2009-2010 թվականներին վարձավճարով հանդես է եկել ռուսասկան Տոմ ֆուտբոլային ակումբում։ 2013-2015 թվականներին վարձավճարով հանդես է եկել Ռոստով ՖԱ-ում։ 2015 թվականից մինչև հիմա հանդես է գալիս ռուսական Զենիթ ֆուտբոլային ակումբում։

## Ազգային հավաքական
2011 թվականից մինչև հիմա հանդես է գալիս Ռուսաստանի ֆուտբոլի ազգային հավաքականում։

## Վիճակագրություն
### Ակումբային

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:2018 թվականի ֆուտբոլի աշխարհի առաջնության մասնակիցներ
Կատեգորիա:Թուրքական Սուպերլիգայի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:ՈՒԵՖԱ Եվրո 2016-ի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:ՈՒԵՖԱ Եվրո 2020-ի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Ռուս ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի Պրեմիեր Լիգայի խաղացողներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի սպորտի վարպետներ
Կատեգորիա:Տղամարդկանց ֆուտբոլի հարձակվողներ
Կատեգորիա:Զենիթի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Տոմի ֆուտբոլիստներ
Արևադարձային չոր կլիմա

[thumb|Արևադարձային չոր կլիմայի սանդղակ ([Ադեն, Եմեն)]]
**Արևադարձային չոր կլիմա**, արևադարձային կլիմայի ցամաքային տարատեսակ, որտեղ ամբողջ տարվա ընթացքում գերակշռում են արևադարձային օդային զանգվածները։ Արևադարձային չոր կլիմայական գոտու տարածաշրջանները կարող են գտնվել անտիցիկլոնների ազդեցության տակ։

## Տարածում
Նշված տարածքները կազմում են արևադարձային անապատների գոտին, որի մեջ մտնում են Աֆրիկյան (Սահարա, Նամիբ), Արաբական (Մեծ Նեֆուդ, Ռուբ ալ-Խալի), Ավստրալիական (Ավազային մեծ անապատ, Վիկտորիա մեծ անապատ, Գիբսոնի անապատ, Սիմպսոն), Կալիֆոռնիական (Սոնորա, Ստորին կալիֆոռնիական) անապատները։ Ամպամածությունը և տեղումներն այստեղ շատ քիչ են։ Այնուամենայնիվ, երկրի մակերևույթի ռացիոնալ հաշվեկշիռն այստեղ բավականին փոքր է, քան հասարակածային գոտում։ Դա պայմանավորված է չոր օդի և երկրի մակերևույթի մեծ ալբեդոյի առկայությամբ։ Սակայն օդի ջերմաստիճանը շատ բարձր է, քանի որ ջերմության ծախսը գոլորշացման համար շատ փոքր է։

## Բնութագիր
Ամառն այստեղ բացառապես շոգ է, ամենաշոգ ամսվա միջին ջերմաստիճանը կազմում է +26&nbsp;˚C, որոշ տարածքներում նաև +40&nbsp;˚C: Արևադարձային անապատների գոտում դիտվում է Երկրի ամենաբարձր առավելագույն ջերմաստիճանը՝ մոտ +57&nbsp;˚ - +58&nbsp;˚: Ձմեռը նույնպես տաք է, ամենացուրտ ամսվա միջին ջերմաստիճանը կազմում է +10&nbsp;˚ - +22&nbsp;˚:

Ասուանում միջին ջերմաստիճանը հունիսին կազմում է +33&nbsp;˚, իսկ հունվարին՝ +15&nbsp;˚, Ալիս-Սպրինգս քաղաքում՝ համապատասխանաբար +12&nbsp;˚ և +28&nbsp;˚: Տարեկան ամպլիտուդաներն, այսպիսով, նշանակալի են արևադարձային գոտու համար՝ միջինը 15&nbsp;˚-20&nbsp;˚: Շատ բարձր են օդի ջերմաստիճանի օրական տատանումները՝ երբեմն հասնում են +40&nbsp;˚C-ի։

Տեղումները հազվադեպ են լինում, սակայն հնարավոր են նաև հորդառատ անձրևները (Սահարայում օրական մինչև 80 մմ)։ Մեծ մասամբ տեղումների տարեկան քանակը կազմում է 250 մմ-ից քիչ, իսկ որոշ տեղերում՝ 100 մմ-ից քիչ։ Ասուանում դիտվել է ժամանակահատված, երբ մի քանի տարի անընդմեջ տեղումներ չեն եղել։

Ընդհանուր առմամբ, թեթև քամիների ժամանակ արևադարձային անապատներում լինում են ավազամրրիկներ, որոնք տեղափոխում են ավազի մեծ քանակություն (սամում)։ Դրանք պայմանավորված են օդի ստորին հատվածի ծայրահեղ գերտաքացումով։

## Մայրցամաքների արևմտյան ափերը
Մայրցամաքների արևմտյան ափերին պասսատների գոտում ջերմաստիճանը համեմատաբար ցածր է։ Ջերմաստիճանի տարեկան ամպլիտուդան ցածր է նաև օվկիանոսների մոտ։ Տեղումներն այստեղ շատ քիչ են (տարեկան 100 մմ-ից քիչ) ջրի ցածր ջերմաստիճանի և պասսատային ինվերսիայի պատճառով, բայց խոնավությունը բարձր է (80-90 %) և հաճախ մառախուղներ են գոյանում։ Դա ջրափնյա անապատների կլիման է, ինչպիսին է Սահարայի արևմտյան ափը, Կալիֆոռնիայի հարավը, Նամիբ և Ատակամա անապատները։

Օրինակ, Սվակոպմունդում (Նամիբ) օգոստոսի միջին ջերմաստիճանը կազմում է +14&nbsp;˚C, իսկ փետրվարին՝ +18&nbsp;˚C, տեղումների տարեկան միջին քանակությունը՝ 20 մմ։

## Պատկերասրահ




## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* *Метеорология и климатология*. Ленинград, 1968 г. Автор — Хромов С. П.
* *Атлас мира*. ГНПП *Картография*, 2005 г.

Կատեգորիա:Կլիմա
Կատեգորիա:Կլիմայագիտություն
Մոդ Ադամս

**Մոդ Ադամս** (, ), շվեդ դերասանուհի։ Հայնտի է նրանով, ով երկակի անգամ խաղացել է Ջեյմս Բոնդի աղջկա դերը «Ոսկե ատրճանակով մարդը» (1974) և «Ութոտնուկը» (1983) ֆիլմերում։ Հայտնվել է նաև «Հայացք սպանությանը» ֆիլմի էպիզոդներում։

## Կենսագրություն
### Սկիզբը
Մոդ Ադամսը ծնվել է 1945 թվականի փետրվարի 12-ին Գուստավ և Տիրա Վիկստրեմների ընտանիքում։ Մայրը եղել է հարկային տեսուչ, իսկ հայրը՝ ֆինանսային քննիչ։ 1963 թվականին նրա նկարը ուղարկել են գեղեցկության մրցույթի, որն անցկացնում էր «Ալլերս» ամսագիրը։ Ադամսը հաղթում է այդ մրցույթում և սկսում է իր մոդելի կարիերան։

### Կարիերա
Ադամսը սկսել է իր աշխատանքը «Ֆորդ» մոդելային գործակալությունում, տեղափոխվել է Փարիզ, իսկ հետո Նյու Յորք։ Այդ ժամանակ նա համարվում էր ամենաբարձր վարձատրվող և պահանջված մոդելը աշխարհում։ Դերասանի կարիերան նրա համար սկսվել է 1970 թվականին «Տղաները խմբում» ֆիլմից, որտեղ նա խաղում էր մոդելի դեր։ Նա մասնակցել է այլ հեռուստասերիալներում և ֆիլմերում, ինչպիսիք են «Ջեյնը և կորած քաղաք», «Նինա Շերոյի գաղտնի մահը» և այլն։

### Անձնական կյանք
1966 թվականին ամուսնացել է լուսանկարիչ Ռոյ Ադամսի հետ, սակայն 1975 թվականին նրանք ամուսնալուծվեցվել են։ 1999 թվականի մայիսի 23-ին նա ամուսնանում է երկրորդ անգամ, դատավոր Չառլզ Ռումինի հետ։ Երեխաններ չունեն։ Տնօրինում է կալիֆոռնիական կոսմետիկական կազմակերպությունը՝ «Scandinavian Biocosmetics, LLC»: Կարողանում է խոսել շվեդերեն, անգլերեն, գերմաներեն, ֆրանսերեն և իտալերեն։

## Ֆիլմագրություն
* 1974 — *The Man with the Golden Gun*
* 1975 — *Rollerball*
* 1979 — *Laura*
* 1981 — *Tattoo*
* 1983 — *Octopussy*
* 1983 - 1984 — *Emerald Point N.A.S.*
* 1987 — *Jane and the Lost City*
* 1988 — *Deadly Intent*
* 1988 — *La mort mystérieuse de Nina Chéreau*
* 1989 — *The Kill Reflex*
* 1989 — *Intimate Power* կամ *The Favorite*
* 1990 — *Silent Night, Deadly Night 4: Initiation*

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* 

Կատեգորիա:Դերասանուհիներ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Կինոդերասանուհիներ
Կատեգորիա:Շվեդ դերասանուհիներ
Կատեգորիա:Շվեդ մոդելներ
Կատեգորիա:Պոլիգլոտներ