Միրիամ Շապիրո

**Միրիամ Շապիրո,** նաև հայտնի է որպես **Միմի** (**, ), Կանադայում ծնված նկարիչ, որը բնակվել է Միացյալ Նահանգներում։ Նա նաև քանդակագործ, տպագիր և ֆեմինիստական արվեստի առաջամարտիկ է եղել։ Առաջնորդել է ԱՄՆ «Նախշ և դեկորացա» (*Pattern and Decoration)* արվեստի շարժումը։ Շապիրոյի ստեղծագործությունը կոտրել է կերպարվեստի և արհեստի միջև սահմանները։ Նա իր արվեստի մեջ ներառել է արհեստագործական տարրեր՝ կապելով կանանց և կանացիության հետ։ 

Շապիրոյի ստեղծագործությունը շոշափում է ֆեմինիզմի և արվեստի հիմնախնդիրը. հատկապես ֆեմինիզմի տեսանկյունից աբստրակտ արվեստի հետ կապված։ Շապիրոն հղկվելով իր տնայնագործական արհեստի մեջ` կարողացել է ստեղծագործել ստեղծելով գործեր, որոնք դասվել են բարձր արվեստի շարքում։ Այդ աշխատանքները ներկայացնում են Շապիրոյի ինքնությունը որպես ժամանակակից արվեստում աբստրակցիայի միջավայրում աշխատող արվեստագետ և միաժամանակ որպես ֆեմինիստ, ում մարտահրավերը պատկերների միջոցով կանանց «գիտակցությունը» ներկայացնելն է։ Նա հաճախ օգտագործել է պատկերներ, որոնք ասոցացվում են կանանց հետ, ինչպիսիք են սրտիկները, ծաղկային զարդերը, երկրաչափական նախշերը և վարդագույնը։ 1970-ականներին նա «հերոսացրել է» կանացի ոչ մեծ հովհարը` նկարելով 1,83×3,66 մ² չափերով։ 

«Հովհարաձև կտավը, դառնալով հզոր խորհրդանիշ, Շապիրոյին հնարավորություն է տվել փորձեր կատարել … Սրանից ծնվել է գունագեղ բարդության և ճոխության թեմատիկ մի մակերես, որը դարձել է նրա նոր անհատական ոճի հիմքը։ Կիմոնոն, հովհարը, տները և սրտերը այն ձևերն էին, որոնց մեջ նա բազմիցս ներդրել է իր զգացմունքներն ու ցանկությունները, իր անհանգստություններն ու հույսերը»։

## Վաղ տարիք և կրթություն
Շապիրոն ծնվել է Տորոնտո քաղաքում (Օնտարիո, Կանադա)։ Նա ռուս հրեա ծնողների միակ զավակն էր։ Նրա ռուս ներգաղթյալ պապը հորինել է տիկնիկի առաջին շարժական աչքը Միացյալ Նահանգներում և սկսել է արտադրել «Թեդի արջուկ» (ըստ Ռուզվելտի Թեոդոր անվան) խաղալիքներ։ Ավելի ուշ Շապիրոն սկսել է պատրաստել թղթից կտրած տիկնիկներ և արել է ամսագրերի պատկերների վերարտադրություններː *Flomenhaft* պատկերասրահում իր աշխատանքների ցուցահանդեսի հետ կապված հայտարարության մեջ նա նշել է, որ «Մեր երկրում մենք տիկնիկներին չենք վերաբերվում այնպես, ինչպես եվրոպացիները, աֆրիկացիները կամ ասիացիներն են անում», և պատմել է մի հետաքրքրաշարժ պատմություն այն մասին, որ ճապոնական տաճարի միանձնուհիները բացատրել են, որ այնտեղ գտնվելու գլխավոր պատճառը տիկնիկների հոգիների մասին հոգ տանելն էː

Միրիամի հայրը՝ Թեոդոր Շապիրոն, նկարիչ և մտավորական է եղել: Նա Նյու Յորքի Գեղարվեստի (Beaux-Arts) դիզայնի ինստիտուտի ուսանող էր, երբ ծնվել է Շապիրոն։ Նա արդյունաբերական դիզայնի նկարիչ էր, ով խթանել է նկարիչ լինելու Միրիամի ցանկությունը և' օրինակ, և' դաստիարակ է ծառայել նրա համար։ Միրիամի մայրը՝ Ֆանի Կոհենը, որը տնային տնտեսուհի էր և սիոնիստ, խրախուսել է Շապիրոյին զբաղվել արվեստով։ Եվ Շապիրոն սկսել է նկարել վեց տարեկանում։

Դեռահաս տարիքում Շապիրոն ուսանել է Վիկտոր դ’Ամիկոյի մոտ, որը նրա առաջին մոդեռնիստ ուսուցիչն էր Ժամանակակից արվեստի թանգարանում։ Երեկոները նա հաճախել է մեծահասակների համար նախատեսված Հանրային աշխատանքների (WPA) դասերին՝ մերկ մոդելից նկարչություն սովորելու համար։ 1943 թվականին Շապիրոն ընդունվել է Նյու Յորքի *Հանթեր քոլեջ*, բայց ի վերջո տեղափոխվել է Այովայի համալսարան։ Այովա համալսարանում Շապիրոն նկարչություն է սովորել Ստյուարտ Էդիի և Ջեյմս Լեչեյի մոտ։ Նա սովորել է փորագրարվեստ Մաուրիսիո Լասանսկիի (1914-2012) մոտ և եղել է նրա անձնական օգնականը, որն այնուհետև նրան օգնել է ստեղծել Այովա Պրինտ Գրուպը։ Լասանսկին իր ուսանողներին սովորեցրել է օգտագործել պրինտի մի քանի տարբեր տեխնիկա իրենց աշխատանքում և ուսումնասիրել վարպետների աշխատանքը՝ տեխնիկական խնդիրների լուծումներ գտնելու համար։

## Անձնական կյանք
Այովա նահանգի պետական համալսարանում նա ծանոթացել է նկարիչ Փոլ Բրախի հետ, ում հետ նա ամուսնացել է 1946 թվականին։ Այն բանից հետո, երբ Բրախը և Շապիրոն ավարտել են համալսարանը 1949 թվականին, Բրախը աշխատանքի է ընդունվել Միսսուրիի համալսարանում՝ որպես նկարչության ուսուցիչ։ Շապիրոն պաշտոն չստանալով շատ դժգոհ է եղել այնտեղ գտնվելու ընթացքում։ 1951 թվականին նրանք տեղափոխվել են Նյու Յորք Սիթի և ընկերացել Նյու Յորքի արվեստի դպրոցի աբստրակտ էքսպրեսիոնիստ նկարիչների հետ, այդ թվում՝ Ջոան Միտչելի, Լարի Ռիվերսի, Նոքս Մարտինի և Մայքլ Գոլդբերգի հետ։ 

Շապիրոն և Բրախը 1950-ական և 1960-ական թվականներին ապրել են Նյու Յորքում։ 1955 թվականին նրանք որդի են ունեցել՝ Փիթեր Բրախը։ Իր որդու՝ Փիթերի ծնվելուց ինչպես առաջ, այնպես էլ հետո Շապիրոն պայքարել է որպես նկարչի իր ինքնության և տեղի համար։ Միրիամ Շապիրոյի իրար հաջորդող ստուդիաները, ճգնաժամային այս շրջանից հետո, դարձան նրա կյանքի և արվեստի փոփոխությունների և՛ միջավայրը, և՛ արտացոլումը։

Նա մահացել է 2015 թվականի հունիսի 20-ին Նյու Յորք նահանգի Հեմփթոն Բեյս քաղաքում, 91 տարեկան հասակում։

## Գործունեություն
Միրիամ Շապիրոյի գործունեությունն արվեստում տևել է ավելի քան չորս տասնամյակ։ Նա զբաղվել է աբստրակտ էքսպրեսիոնիզմով, մինիմալիստական, համակարգչային արվեստով և ֆեմինիստական արվեստով։ Աշխատել է կոլաժով, փորագրարվեստով, նկարչությամբ, ֆեմմաժ (femmage) արվեստով` օգտագործելով կանացի արհեստը իր արվեստի գործերում և քանդակագործության մեջ։ Շապիրոն ոչ միայն հարգել է կանանց արվեստի ավանդույթները, այլև հարգանքի տուրք մատուցել անցյալի կին արվեստագետներին։ 1970-ականների սկզբին նա նկարներ և կոլաժներ է պատրաստել, որոնք ներառում էին անցյալ նկարիչների լուսանկարների վերարտադրությունը, ինչպիսին Մերի Կեսետն էր։ 1980-ականների կեսերին նա նկարել է Ֆրիդա Կալոյի դիմանկարները իր հին ինքնանկարների վրա։ 1990-ականներին Շապիրոն սկսել է իր աշխատանքներում ներառել ռուսական ավանգարդի կանանց։ Ռուսական ավանգարդը Ժամանակակից արվեստի պատմության մեջ կարևոր պահ է եղել Շապիրոյի համար, քանի որ նրա կարծիքով Ռուսաստանում կանայք հավասար իրավունքներ ունեին, ինչի մասին նա երազել էր։

### Նյու Յորք և աբստրակտ էքսպրեսիոնիզմ
Փոլ Բրախը և Միրիամ Շապիրոն 1950-ականների սկզբին վերադարձել են Նյու Յորք։ Բրախը սկսել է հաճախել Նյու Յորքի 8-րդ փողոցի *The Club* ակումբ, որտեղ աբստրակտ էքսպրեսիոնիստ նկարիչները հանդիպում էին բանավիճելու, զրուցելու, խմելու և պարելու համար, բայց Միրամը երբեք ակումբի անդամ չի եղել։ Իր օրագրերից մեկում նա գրել է, որ *The Club* ակումբի անդամները կանանց չեն դիտարկում որպես լուրջ արվեստագետներ։ Շապիրոն այս ժամանակահատվածում աշխատել է աբստրակտ էքսպրեսիոնիզմի ոճով։

1953-1957 թվականներին Շապիրոն ստեղծել է իր աշխատանքների մեծ մասը։ Շապիրոն ստեղծել է ժեստերի իր սեփական լեզուն՝ «բարակ նկարել և ջնջել», որում սրբված տարածքը զգալի դեր է խաղացել որպես ներկված տարածք։ Չնայած այս գործերը վերացական էին, ինչպես օրինակ իր «Գազանների երկիր և առատություն» (*Beast Land and Plenty*) աշխատանքը, Շապիրոն դրանք ստեղծել է «հին վարպետների» ստեղծագործությունների սև և սպիտակ նկարազարդումներով։ 1957 թվականի դեկտեմբերին Անդրե Էմերիխը Շապիրոյի նկարներից մեկն ընտրել է իր պատկերասրահի բացման համար։

1960 թվականից սկսած Շապիրոն սկսել է իր նկարներից վերացնել աբստրակտ էքսպրեսիոնիստական վրձինները և ներմուծել է երկրաչափական ձևերի բազմազանությունը։ Շապիրոն սկսել է փնտրել մայրական խորհրդանիշներ՝ որպես կին իր դերերը միավորելու համար։ Այս նպատակով նրա *«Shrines»* շարքը ստեղծվել է 1961-1963 թվականներին։ Դա նրա ամենավաղ ստեղծագործություններից մեկն է, որը նաև ինքնակենսագրական է։ Աշխատանքի յուրաքանչյուր հատված ցույց է տալիս կին-արվեստագետի կեցության մի կողմը։ Դրանք նաև խորհրդանշում են նրա մարմինը և հոգին։ Հաջորդ տասնամյակի ընթացքում Միրիամի աշխատանքի հիմնական ֆորմալ ռազմավարությունը դարձել է խորության պատրանքի և ընդունելի արտաքինի միջև խաղը։ *«Shrines»* շարքը Շապիրոյին հնարավորություն է տվել բացահայտել իր բազմաթիվ և մասնատված կողմերը։

1964 թվականին Շապիրոն և նրա ամուսին Փոլը երկուսն էլ աշխատել են Թամարինդի վիմագրության արհեստանոցում։ Շապիրոյի գեղարվեստական կարիերայի ամենամեծ շրջադարձային կետերից մեկը արհեստանոցում աշխատելն ու Ջոզեֆ Ալբերսի *Color-Aid* գունավոր թղթի հետ փորձարկումներն էին, որտեղ նա սկսել է մի քանի նոր պատկերագրական նկարներ պատրաստել և ստեղծել իր առաջին կոլաժները։

### Կալիֆոռնիա
#### Համակարգչային արվեստ
1967 թվականին Շապիրոն և Բրախը տեղափոխվել են Կալիֆորնիա, որպեսզի երկուսն էլ կարողանան դասավանդել Սան Դիեգոյի Կալիֆոռնիայի համալարանի արվեստի բաժնում։ Այնտեղ Շապիրոն հանդիպել է Դեյվիդ Նալիբոֆին՝ ֆիզիկոս, ով աշխատում էր ԱՄՆ օդանավաշինական *General Dynamics* ընկերությունում։ Նալիբոֆը մշակել է համակարգչային ծրագրեր, որոնք կարող էին գծագրել և փոփոխել Միրիամ Շապիրոյի գծագրերը։ Ահա թե ինչպես է ստեղծվել նրա ամենանշանավոր գործերից մեկը՝ *Big Ox #1* -ը 1968 թվականին։ 

Պատկերի շեղանկյունները ներկայացնում են «վիտրուվիական տղամարդու» վերջույթները, իսկ O-ն պատկերում է կնոջ կենտրոնը կամ միջավայրը՝ հեշտոցը, արգանդը։ Այս աշխատանքը նկարագրվում է որպես «նոր հորինված, մարմնի վրա հիմնված, կանացի ուժի և ինքնության արխետիպային խորհրդանիշ, որը պատրաստված է վառ կարմիր-նարնջագույն, արծաթագույն և «վարդագույնի նուրբ երանգներով»։ Ենթադրվում է, որ O-ը նաև խորհրդանշում է ձուն, որը գոյություն ունի որպես պատուհան դեպի մայրական կառուցվածք՝ ձգված վերջույթներով։

#### Ֆեմինիստական արվեստի ծրագիր
մինի|«Տիկնիկային տուն», Շապիրոն ներկայացրել է 1972 թվականի ''Womanhouse'' ցուցահանդեսում

1971 թվականին Շապիրոն նկարչուհի Ջուդի Չիկագոյի հետ սկսել է զարգացնել Ֆեմինիստական արվեստի ծրագիրը Կալիֆոռնիայի արվեստի ինստիտուտի Վալենսիայի (ԱՄՆ, ԼԱ) նորաստեղծ կամպուսում։ Ծրագիրը նպատակ ուներ լուծելու արվեստի խնդիրները ինստիտուցիոնալ դիրքից և կենտրոնացած էր Լոս Անջելես շջանի կենտրոնում  կանացի միջավայրի ընդլայնման վրա։  

«Կնոջ տուն» *(Womanhouse)* կոչվող ինստալյացիայի և պերֆորմանսի կենտրոնում կանանց համար հնարավորություն է ստեղծվել ներդնել իրենց ստեղծագործական գործունեությունը իրենց ընտանիքներին աջակցող միջավայր ապահովելու համար՝ թույլ տալով, որ իրենց երևակայություններով գրավեն բոլոր սենյակները։ Նրանք ցանկանում էին, որ արվեստի ստեղծումը լիներ ոչ միայն մասնավոր, ինտրոսպեկտիվ արկած, այլ ավելի շատ ընդհանուր հանրային գործընթաց՝ գիտակցության բարձրացման, անձնական խոստովանությունների և տեխնիկական ուսուցման սեանսների միջոցով։ «(«House») դարձավ կանացի ֆանտազիայի և կանացի երազանքների շտեմարան»։ 

1972 թվականին Շապիրոն մասնակցել է «Կնոջ տուն» կենտրոնի կազմակերպած ցուցահանդեսին։ «Կնոջ տուն» ցուցահանդեսում Շապիրոյի ամենափոքր ներդրումը, որը կոչվում է «Տիկնիկային տուն» (*Dollhouse*), կառուցվել էր տարբեր կտորտանքների միջոցով՝ տան բոլոր կահույքն ու աքսեսուարները ստեղծելու համար։ Յուրաքանչյուր սենյակ ցույց է տալիս կնոջ որոշակի դերը հասարակության մեջ և պատկերում է այնտեղ եղած հակասությունները։

### Ֆեմինիստական արվեստ
1970-ականներից սկսած Շապիրոյի աշխատանքները հիմնականում բաղկացած են կտորեղենից հավաքված կոլաժներից, որոնք նա անվանել է «ֆեմմաժ» (*femmage* *=feminine + collage*): 

Յոթանասունականների սկզբին` *Womanhouse*-ում համակարգչային համագործակցությունից հետո, Շապիրոն Լոս Անջելեսի իր ստուդիայում սկսել է պատրաստել իր առաջին կտորեղենով կոլաժները, որոնք շատ նման են բնակարանի սենյակի։ Այդպիսով, համակարգչային արական տեխնոլոգիական աշխարհից Շապիրոն տեղափոխվել է կանացի ձևավորումով տուն։ Այս տնային ստուդիայում Շապիրոն մոնումենտալացրել է իր կտորեղենի պահարանը և դրա նշանակությունը կանանց համար՝ մի շարք խոշոր ֆեմմաժներով, այդ թվում՝ *«Պահարան բոլոր սեզոնների համար»*։ Սա բոլոր կանանց մարմնում և կյանքում շարունակական փոփոխությունների և կրկնությունների ներկայացման մասին նրա բանաստեղծական տարբերակն էր։ 

Ֆեմմաժի իր սահմանման մեջ Շապիրոն գրել է, որ ոճը, որը միաժամանակ հիշեցնում է քվիլինգը (quilting, մգդակում) և կուբիզմը, ունի «կնոջ կյանքի համատեքստ» և որ այն «տոնում է մասնավոր կամ հանրային իրադարձություն»։ 

Միացյալ Նահանգներում դասախոսություններով ճանապարհորդելիս Շապիրոն իր հանդիպած կանանցից ստացած հուշանվերներով հետագայում ստեղծել է նոր կոլաժներ, ինչպես նկարներ։ Շապիրոն նաև համատեղ գեղարվեստական նախագծեր է կատարել, ինչպես օրինակ՝ 1977 թվականի *«Անանունը կին էր»* օֆորտների շարքը։ Այս շարքը նա ստեղծել է ինը կանանց հետ, որոնք Օրեգոնի համալսարանի գեղարվեստի ստուդիայի շրջանավարտներ էին։ Յուրաքանչյուր պրինտը ստացվել է ասեղնագործ թղթե կամ կտորե բնօրինակ անձեռոցիկից (*doily*), որը դրվել էր փափուկ նյութով ցինկե ափսեի վրա, այնուհետև սեղմվել և տպվել։

Ամերիկացի նկարիչ Մելիսա Մեյերի հետ Շապիրոյի գրած 1977-1978 թվականների ակնարկը վերնագրված է անգլերեն խորհուրդ դարձվածքով, որը նշանակում է. *«*Եթե ​​չվատնես, ապա կարիքի մեջ չես լինի»։ Վերնագիրն է` *«Մի թափիր, պետք կգա... հետազոտություն այն մասին, որ ինչ փրկել և հավաքել են կանայք, ֆեմմաժ է*»։ Այստեղ ֆեմմաժը նկարագրված է որպես կոլաժով, ասամբլյաժով, դեկուպաժով և ֆոտոմոնտաժով գործողունեությունների տեսակ, որոնք կանաք կիրառում են՝ օգտագործելով «ավանդական կանացի տեխնիկաներ` կարել, ծակել, հելունագործել, կտրատել,  ապլիկացիա, խոհարարություն անել և այլն նմանատիպ…» կանացի ավանդական տնայնագործական հմտություններ։

1975 թվականից հետո Շապիրոն վերադարձել է Նյու Յորք։ Իր նկարներից մի քանիսը վաճառելով նա ձեռք է բերել բնակարան և հիմնել է իր սեփական արվեստանոցը։ Նրա ստեղծագործության համար առանցքային նշանակություն են ունեցել դեկորացիաները և «համագործակցությունը» և երկուսն էլ նշանակալի դեր են ունեցել ինչպես նրա տան, այնպես էլ նրա ստուդիայում։ Ստուդիան դարձել է Շապիրոյի անձնական սենյակը, իսկ անձնական մեծ կոնֆլիկտների պահերին՝ միակ կապը նրա ստեղծագործական *ես*-ի հետ։ 

Ողջ գործունեության ընթացքում Շապիրոյի տարբեր ստուդիաներն արտացոլել են նրա կյանքի թե՛ արտաքին, թե՛ ներքին իրականության փոփոխությունները։ Նրանք արտահայտել են գենդերային դերերն առանձնացնող հասարակությանը համապատասխանելու կամ դրա դեմ լինելու նրա փոփոխվող ինքնաընկալումը։ Շապիրոյի արվեստանոցները դարձել են նաև նրա ստեղծագործական աշխատանքի փոխաբերությունները, ինչպես նաև այն տարածքները, որտեղ նա կարող էր ապրել իր կյանքով և իրականացնել նաև իր երազանքները։

1972 թվականի խորհրդանշական պաստառում, որը հեղինակել է Մերի Բեթ Էդելսոնը և կոչվում է «Որոշ ապրող ամերիկացի նկարիչուհիներ/Վերջին ընթրիք», Շապիրոն 12-րդն է:

### Համագործակցություն և ինքնություն
Տարբեր նախագծերի իրականացման գործընթացում Շապիրոյի ստուդիան ընդլայնվել է և ի վերջո դարձել  շարժական՝ հետևելով նրան տեղից տեղ ճանապարհորդելիս։ Հենց Օրեգոնում ինը կանանց հետ համատեղ իր նախագծի նույն ժամանակահատվածում Շապիրոն ստեղծել է նաև իր առաջին «Համագործակցության շարքը» անցյալի կին արվեստագետների հետ։ Այս շարքում միավորել է Մերի Կասատի և Բերտա Մորիզոյի աշխատանքները` ստեղծելով գունեղ և զգայական գործվածքների եզրագծերով վերարտադրություններ, որոնք ներշնչվել են մգդակած (լոսկուտավոր) ներքնակներից։ «Մերի Կասատը և ես» վերարտադրությունում Շապիրոն համատեղել է մոր մասին իր մտավոր պատկերը Կասատի մայրական իդեալի հետ - մայրը թերթ է կարդում։

1990-ականներին Շապիրոն սկսել է իր գեղարվետում ավելի մանրամասն խորանալ իր հրեական ինքնության մեջ։ *«Իմ պատմությունը»* (1997) նկարում նա օգտագործել է *«Տուն»* նախագծի նույն կառուցվածքը` ստեղծելով տարբեր հիշողություններով սենյակներ իր հրեական ժառանգության շուրջ։ Արվեստում հրեական թեմաներով նրա ամենաբացահայտ արտահայտությունը «Չորս Մատրիարքները» վիտրաժները, որոնք պատկերում էին աստվածաշնչյան հերոսուհիներին՝ Սառային, Ռեբեկային, Ռաքելին և Լիային։ Սա գունեղ ստեղծագործություն էր, որը համատեղում էր ինքնության սիմվոլիկան և նրա հին տնայնագործական արվեստը՝ ստեղծելու իրական մտապատկեր, թե ինչ է նշանակում բարձր արվեստը հանրության համար։ 

Շապիրոյի «Մայր Ռուսաստան» (1994 թ.) հովհարաձև կոլաժը ոգեշնչվել է նրա ընտանիքի ռուսական ծագումից։ Հովհարի առանձին մասերի վերևում պատկերված են Ռուսաստանի ազդեցիկ կանայք։ Յուրաքանչյուր կնոջ պատկերի տակ նրա ստեղծագործությունից իր «համագործակցային» ոճով կտորներ են ավելացված, որով Շապիրոն միացրել է նրանց որպես հեղափոխական կանանց և գովերգել այդ թաքնված կերպարներին:

Թե՛ ռուսական, թե՛ հրեական մշակույթի նրա անցյալը մեծապես արտացոլված է Շապիրոյի ստեղծագործությունների հավաքածուներում։ Նախշերի և գույների հիմքն ու հավաքական օգտագործումը բնորոշում է Միրիամի աշխատանքը  և թույլ է տալիս մեզ տեսնել նրա մշակույթն ու լսել կանացի ձայնը։

Նա հարցազրույց է տվել 2010 թվականի «Կանայք արվեստ հեղափոխություն» վավերագրական ֆիլմի համար։

Շապիրոյի գործերը պահվում են բազմաթիվ թանգարանային հավաքածուներում, այդ թվում՝ Սմիթսոնյան ամերիկյան արվեստի թանգարանում, Նյու Յորքի Հրեական թանգարանում, Արվեստի ազգային պատկերասրահում, Ժամանակակից արվեստի թանգարանում, Ֆլորիդայի Մայամիի Պերեսի գեղարվեստի թանգարանում և Փենսիլվանիայի Արվեստի ակադեմիայում։

2023 թվականին նրա աշխատանքն ընդգրկվել է Լոնդոնի Ուայթչապել պատկերասրահի«Գործողություն, ժեստ, ներկ. կին արվեստագետներ և համաշխարհային աբստրակցիա 1940-1970» ցուցահանդեսում։

## Պարգևներ և մրցանակներ
* 1982 թվականին «Սքոուեգանի մեդալ *Կոլաժի համար*»
* 1983 թվականին «Գեղարվեստի պատվավոր դոկտորի կոչում», Վուստերի քոլեջ, Վուստեր, Օհ.
* 1987 թվականին «Գուգենհայմի Գեղարվեստի կրթաթոշակ» ԱՄՆ-ում և Կանադայում
* 1988 թվականին «Պատվո մրցանակ», Արվեստի կանանց հանձնախումբ
* 1989 թվականին «Գեղարվեստի պատվավոր դոկտոր», Կալիֆորնիայի արվեստների և արհեստների քոլեջ, Օքլենդ, Կալիֆորնիա
* 1992 թվականին «Արվեստի և դիզայնի դպրոցների ազգային ասոցիացիայի պատվավոր մրցանակ»
* 1994 թվականին «Պատվո մրցանակ», Նյու Յորք նահանգի NARAL
* 1994 թվականին «Պատվավոր դոկտորի կոչում», Մինեապոլիս և դիզայն, Մինեապոլիս, MN
* 1994 թվականին «Պատվավոր դոկտորի կոչում», Լոուրենսի համալսարան, Էփլթոն, WI
* 2002 թվականին «Կյանքի նվաճումների մրցանակ», Արվեստի կանանց հանձնախումբ։

## Հիմնական աշխատանքներ
* (1963) «*Shrines»,* Մոխրագույն արվեստի պատկերասրահ
* (1968) «*Big Ox No. 1»*, Բրուքլինի թանգարան
* (1972) «*Կնոջ տուն»*
* (1972) «*Տիկնիկային տուն»*, Շերի Բրոդիի հետ, Սմիթսոնյան ամերիկյան արվեստի թանգարան
* (1972) «*Լեդի Գենջիի լաբիրինթոսը»*
* (1978) «*Կապ»*
* (1983) «*Փետրավոր երկրպագու»*, Պերեսի արվեստի թանգարան, Մայամի
* (1983) «*Հրաշքների երկիր»* Սմիթսոնյան ամերիկյան արվեստի թանգարան
* (1990) «*Կոնսերվատորիա (Ֆրիդան և ես)»*։

## Տես նաև
* Ֆեմինիստական արվեստի ծրագիր

## Նշումներ

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* *[http://www.aaa.si.edu/collections/oralhistories/transcripts/schapi89.htm Ամերիկյան արվեստի արխիվ]* հարցազրույց

Կատեգորիա:Ամերիկացի կին քանդակագործներ
Կատեգորիա:Ֆեմինիստ արվեստագետներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի կին արվեստագետներ
Կատեգորիա:Կանադացի արվեստագետներ
Կատեգորիա:Կանադացի ֆեմինիստներ
Կատեգորիա:Ստեղծագործական կեղծանուններ
Կատեգորիա:Ամերիկացի երկարակյացներ