Մումին Շակիրով

**Մումին Շակիրով** ( ), ռուս կինոռեժիսոր և լրագրող։

## Կենսագրություն
Մումին Շակիրովը ծնվել է 1959 թվականի մարտի 29-ին, Դուշանբեում։ Մի քանի տարի աշխատել է «Տաջիկֆիլմ» կինոստուդիայում։ 1989 թվականին ավարտել է Մոսկվայի Գերասիմովի անվան կինեմատոգրաֆիայի համառուսական պետական ինստիտուտի ռեժիսուրայի ֆակուլտետը (Իգոր Տալանկինի արվեստանոց), որտեղ տարբեր տարիներին նրա հետ սովորել են Ալեքսանդր Բաշիրովը, Իվան Օխլոբիստինը, Ֆեոդոր Բոնդարչուկը, Տիգրան Քեոսայանը և Բախտիար Խուդոյնազարովը։ 1992 թվականին բեմադրել է «Բաղդադում ամեն ինչ հանգիստ է» դեբյուտային լիամետրաժ աշխատանքը, որի գլխավոր դերերը կատարել են Սվետլանա Կրյուչկովան, Սեմյոն Ֆարադան, Սպարտակ Միշուլինը, Սեմյոն Ֆուրմանը և Տաշքենդի «Իլխոմ» թատրոնի դերասաններ Միխայիլ Կամինսկին, Մուհամադիսո Աբդուլհաիրովը և Կարինա Հարությունյանը։

1994 թվականին Մումին Շակիրովը զբաղվել է լրագրությամբ։ 1994-1997 թվականներին աշխատել է «Լիտերատուրնայա գազետայում» և «Նովայա գազետա»-ում, լուսաբանել է քաղաքացիական պատերազմը Տաջիկստանում, Չեչնիայում, Աֆղանստանում,Աբխազիայում և Հարավսլավիայում։ 1994 թվականից համագործակցում է «Ազատություն» ռադիոկայանի հետ, 1998-2012 թվականներին եղել է դրա հատուկ թղթակիցը։ 2017 թվականին վարել է «ժամանակի եզրերը» ամենօրյա թոք-շոուն (օր ու մեջ՝ Վլադիմիր Կարա-Մուրզա ավագի հետ)։ «Արևելյան ճեպընթաց» վիդեոշարքի և «Հատուկ ռեպորտաժ» շարքի «Նախկին կայսրության թեժ կետերը», «Հե՞շտ է արդյոք ռուս լինել մերձավոր արտասահմանում և Մերձբալթյան երկրներում» և «Կինոյի բանաձև» ֆիլմերի հեղինակն է։ Գրել է «Թմրաբիզնեսը Ռուսաստանում» (1998) և «Միլիոնը կնոջ համար» (2006) գրքերը։

Մասնակցել է «Ոսկե Դյուկ», «Ստալկեր», «Կինոտավր», «Օրենք և հասարակություն», «Ուղերձ մարդուն» (2005) կինոփառատոններին, Մոսկվայի միջազգային կինոփառատոնին։ 2013 թվականին նկարահանել է սկանդալային փաստագրական «Հոլոքոստը` պաստառի սոսի՞նձ. օգտակար տեղեկություններ բոլորի համար» ֆիլմը։ Պրեմիերան կայացել է 2013 թվականի հունիսի 22-ին, «Հոկտեմբեր» կինոթատրոնում` ՄՄՀՊԻ-2013-ի շրջանակներում (հիմնական մրցույթ, Վավերագրական ծրագիր)։ Ֆիլմը մասնակցել է այնպիսի կինոֆորումների, ինչպիսիք են «Բոստոնի հրեական կինոփառատոնը», «Արբանյակ Լեհաստանի վրա» (դիտումներից մեկը տեղի է ունեցել Իդա Կամինսկու անվան հրեական թատրոնում, որտեղ հրավիրվել էին «Հոլոքոստի երեխաները», որոնց հարազատներն ու մտերիմները զոհվել են գետտոներում և համակենտրոնացման ճամբարներում Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի ժամանակ), «Ստալկեր», «Հանդուրժողականության փառատոն», «Զագրեբի հրեական կինոփառատոն», «Միջազգային կոնֆերանս եվրոպական մոտիվներով», «Հրեական մոտիվների միջազգային կինոֆեստացիա», «INPUT 2014» միջազգային կոնֆերանսը։ 2014 թվականի հունվարին «Հոլոքոստը` պաստառների սոսի՞նձ» ֆիլմը վարձույթում է հայտնվել Բելառուսում։

Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի ավարտի 70-ամյակի նախաշեմին հանրության մոտ կրկին հետաքրքրություն է առաջացել «Հոլոքոստը` պաստառի սոսի՞նձ» փաստավավերագրական նախագծի նկատմամբ։ 2014 թվականի հոկտեմբերին ֆիլմը մասնակցել է ռուսական վավերագրական կինոյի 7-րդ փառատոնին Նյու Յորքում՝ Հոլոքոստի թեմային նվիրված հատուկ ծրագրի շրջանակներում։ Ֆիլմը ցուցադրվել է նաև Պերմի «Ֆլաերտիանա» միջազգային կինոփառատոնում, որտեղ ստացել է դիպլոմ` «Սցենարիստի լավագույն աշխատանքի համար»։ 2014 թվականի ընթացքում ֆիլմը Ստակլեր կինոփառատոնի շրջանակներում ցուցադրվել է Ռուսաստանի տարբեր քաղաքներում՝ Կրասնոյարսկում, Կալինինգրադում, Սիկտիվկարում, Կուրսկում, Վորոնեժում, Պենզայում, Մոզայսկում, Իժևսկում, Վոլոգդայում, Պետրոզավոդսկում։

2015 թվականի հունվարի 27-ին՝ խորհրդային զորքերի կողմից Օսվենցիմի ազատագրման օրը, ֆիլմը ցուցադրվել է Իվանովո քաղաքում, որտեղ դիտումից հետո հանդիպում է տեղի ունեցել ֆիլմի հեղինակ Մումին Շաքիրովի հետ։

Ռեժիսորը ապրում և աշխատում է Մոսկվայում։

## Հանրային ճանաչում
2014 թվականի մարտին նա ստորագրել է «ԿինոՍոյուզի» «Մենք քեզ հետ ենք» նամակը` ի աջակցություն Ուկրաինայի։

## Ֆիլմագրություն
* «Don’t worry, be happy!» — *կարճամետրաժ ֆիլմ, դիպլոմային աշխատանք*, ՎԳԻԿ, 1990
* «Բաղդադում ամեն ինչ հանգիստ է», գեղարվեստական կինոնկար, 87 րոպե «ԻՐԻՍՖԻԼՄ», Տաշքենդ, 1993
* «Մրցակցություն» (Զիգմունտ Ձենչովսկու հետ), *վավերագրական ֆիլմ*, UMP Company, 2004 թ
* «Լենին. Կյանք մահից հետո» (Զիգմունտ Ձենչոլովսկու հետ միասին), *վավերագրական ֆիլմ*, UMP Company - NTV 2004
* «Հոլիվուդ. Ռուսական ուղի», *վավերագրական կինոնկար*, REN TV, 2008
* Արևելյան ճեպընթաց, *վավերագրական վիդեո շարք*, 2009 թվական Ազատություն ռադիոկայան
* «Հոլոքոստի պաստառները մածնվա՞ծ են», *վավերագրական կինոնկար*, Bactria Film, 2013
* «Կայսրությունը չի թողնում», վավերագրական ֆիլմ, «Բակտրիա» ֆիլմ, «Ազատություն» ռադիոկայան, 2017 թվական
* «Նայնա Ելցինա. Սիրո բացատրություն», վավերագրական ֆիլմ, հեղինակ Լյուդմիլա Թելեն, ռեժիսոր Մումին Շակիրով, 2017
* «Տաքսու վարորդներ», վավերագրական կինոնկար, հեղինակ և ռեժիսոր Մումին Շակիրով։ 2019. Արտադրություն. «Ազատություն» ռադիոկայան (Չեխիա), «Bactria Film» ստուդիայի (Ռուսաստան) ստուդիայի և Mardjani Foundation-ի աջակցությամբ։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* [պաստառի սոսի՞նձ» վավերագրական նախագծի կայքը](http://www.holocaust-doc.com «Հոլոքոստը`) 
* http://rusdocfilmfest.org/2014-about-ru  - диплом — «Холокост — клей для обоев?», режиссёр М. Шакиров, — за отражение на экране темы памяти о катастрофах XX века;

Կատեգորիա:Ռուս լրագրողներ
Կատեգորիա:Ռուս կինոռեժիսորներ
Կատեգորիա:Ռուս սցենարիստներ