Մալայզիայի կենտրոնական բանկ

**Մալայզիայի կենտրոնական բանկ**, կենտրոնական բանկ, հիմնադրված 1959 թվականի հունվարի 26-ին, որի հիմնական նպատակն է արժույթ թողարկել, գործել որպես Մալայզիայի կառավարության բանկիր և խորհրդատու, ինչպես նաև կանոնակարգել երկրի ֆինանսական հաստատությունները, վարկային համակարգը և դրամավարկային քաղաքականությունը: Այն գտնվում է Կուալա Լումպուրում և միակ հաստատությունն է, որը թույլատրված է մալայզիական ռինգգիտ թողարկել շրջանառության մեջ:

## Բանկի լիազորություններ
Կենտրոնական բանկը լիազորվում է Մալայզիայի Խորհրդարանի օրենսդրության ընդունման միջոցով: Ստեղծվում են նոր օրենսդրություններ և փոփոխվում են ներկա օրենսդրությունները՝ արտացոլելու ժամանակի և ապագայի կարիքները:

### Զարգացման ֆինանսական հաստատությունների օրենք 2002
Նպաստում է արդյունավետ և պիտանի զարգացման ֆինանսական հաստատությունների ձևավորմանը:

### Մալայզիայի Կենտրոնական Բանկի օրենք 2009
Ապահովում է բանկի հիմնադրումը, կառավարումը և լիազորությունները: Այս օրենքը չեղարկեց Մալայզիայի Կենտրոնական Բանկի օրենք 1958-ը:

### Դրամական ծառայությունների բիզնեսի օրենք 2011
Ապահովում է դրամական ծառայությունների բիզնես ոլորտի կանոնակարգումը, որը բաղկացած է դրամական փոխանցումների, մեծածախ արժույթի և արժույթի փոխանակման բիզնեսներից:

### Ֆինանսական ծառայությունների օրենք 2013
Ամրապնդում է Մալայզիայի բանկային ոլորտի, ապահովագրական ոլորտի, վճարային համակարգերի և այլ համապատասխան կազմակերպությունների կանոնակարգիչ և վերահսկիչ շրջանակը: Օրենքը նաև ներառում է դրամական շուկայի վերահսկողությունը և արտարժույթի վարչարարական հարցերը: Այս օրենքը չեղարկեց Բանկային և ֆինանսական հաստատությունների օրենք 1989-ը, Ապահովագրական օրենք 1996-ը (թեև Ապահովագրական օրենք 1996-ի 144, 147(4), 147(5), 150, 151 և 224 բաժինները շարունակում են մնալ լիակատար ուժի մեջ FSA 2013-ի 275 բաժնի կողմից), Վճարային համակարգերի օրենք 2003-ը և Արտարժույթի վերահսկողության օրենքը:

### Իսլամական ֆինանսական ծառայությունների օրենք 2013
Սահմանում է Մալայզիայի իսլամական ֆինանսական հատվածի կանոնակարգիչ շրջանակը՝ ֆինանսական կայունության և Շարիաթի պատվիրանների համապատասխանության խթանման հիմնական կանոնակարգիչ նպատակներով: Այս օրենքը չեղարկեց Իսլամական բանկային օրենք 1983-ը և Թաքաֆուլ օրենք 1984-ը:

## Կառավարիչներ

## Գլխավոր գրասենյակ և մասնաճյուղեր

Կենտրոնական բանկի գլխամասային գրասենյակը գտնվում է Ջալան Սուլթան Սալահուդդին փողոցում՝ Ջալան Կուչինգից դուրս։

Կենտրոնական բանկի շենքի մոտ գտնվող նշանավոր վայրերն են՝ Դաթարան Մերդեկա հրապարակը, Սուրբ Մարիամի տաճարը, Կուալա Լումպուրի քաղաքապետարանի շենքը, Լճի այգիները և Ազգային հուշարձանը (Tugu Negara):

Անցյալում Կենտրոնական բանկը մասնաճյուղեր ուներ բոլոր նահանգների մայրաքաղաքներում։ Դրանց մեծ մասը փակվել է 1990-ականներին, երբ մանրածախ բանկերը սկսեցին զբաղվել մեծ մասամբ հաշվողական ծառայություններով։ Սակայն այսօր դեռ գործում են մասնաճյուղեր Պենանգում, Ջոհոր Բահրուում, Կոտա Կինաբալուում, Կուչինգում, Կուալա Տերենգանուում և Շահ Ալամում։ Որոշ մասնաճյուղեր վերափոխվել են արժույթի բաշխման և մշակման կենտրոնների։

Կենտրոնական բանկը նաև ներկայացուցչական գրասենյակներ ունի Լոնդոնում, Նյու Յորքում և Պեկինում։

Ֆինանսական ծառայությունների և ռեսուրսների կենտրոնի (FSRC) նոր շենքը կառուցվել է 2004 թվականին՝ տեղավորելու FSRC-ը, SEACEN-ը, IFSB-ն և FMAG-ը (Կենտրոնական բանկի թանգարանային բաժինը): Շենքը գտնվում է Ջալան Դատո Օնն փողոցում և նախագծվել է հայտնի մալայզիական ճարտարապետական գրասենյակի՝ Hijjas Kasturi Associates-ի կողմից։ Այն պաշտոնապես բացվել է 2011 թվականի օգոստոսին և ներկայումս հայտնի է որպես Sasana Kijang։

## Պատմություն
1837 թվականին հնդկական ռուփին դարձավ պաշտոնական միակ արժույթը Ստրեյթս Սեթլմենթսում, սակայն 1867 թվականին արծաթե դոլարները նորից դարձան օրինական վճարամիջոց։ 1903 թվականին Ստրեյթսի դոլարը, որը կապվել էր երկու շիլլինգ և չորս պենսի փոխարժեքով, ներդրվեց Ստրեյթս Սեթլմենթսի արժույթի հանձնաժողովի կողմից, և մասնավոր բանկերին արգելվեց թղթադրամներ թողարկել։ Այդ ժամանակից ի վեր արժույթի շարունակականության մեջ եղել են երկու ընդհատում՝ առաջինը Ճապոնիայի օկուպացիայի ընթացքում (1942–1945 թվականներին), և երկրորդը՝ 1967 թվականին ֆունտ ստեռլինգի արժեզրկման ժամանակ, երբ Մալայայի և Բրիտանական Բորնեոյի Արժույթի հանձնաժողովի թղթադրամները կորցրին իրենց արժեքի 15 տոկոսը։

1967 թվականի հունիսի 12-ին Մալայզիական դոլարը, որը թողարկվել էր նորաստեղծ Կենտրոնական բանկի՝ Մալայզիայի Կենտրոնական բանկի կողմից, փոխարինեց Մալայայի և Բրիտանական Բորնեոյի դոլարին՝ հավասար փոխարժեքով։ Նոր արժույթը պահպանեց նախորդի բոլոր անվանական արժեքները՝ բացառությամբ 10,000 դոլար անվանական արժեքի, և ժառանգեց հին թղթադրամների գունային սխեմաները։

1985 թվականին, Նյու Յորքում տեղի ունեցած «Պլազայի հանդիպումից» հետո, ԱՄՆ դոլարը կտրուկ արժեզրկվեց, ինչի հետևանքով Կենտրոնական բանկը զգալի կորուստներ կրեց դոլարային պահուստներում։ Բանկը արձագանքեց՝ սկսելով ագրեսիվ սպեկուլյատիվ առևտրի ծրագիր՝ այդ կորուստները փոխհատուցելու նպատակով։ Այն ժամանակ Կենտրոնական բանկի նախագահ Ջաֆֆար Հուսեյնը 1988 թվականի դեկտեմբերին Նյու Դելիում ունեցած ելույթում այս ռազմավարությունը կոչեց «աստվածավախ առևտուր»։

1980-ականների վերջում Կենտրոնական բանկը, Ջաֆֆար Հուսեյնի ղեկավարությամբ, մեծ դեր ուներ արտարժույթի շուկայում։ Նրա գործողությունները գրավեցին շատերի ուշադրությունը, սկզբում ասիական շուկաները գիտակցեցին բանկի ազդեցությունը շուկայի ուղղության վրա։ ԱՄՆ Դաշնային պահուստների նախագահ Ալան Գրինսպենը հետագայում նկատեց բանկի զանգվածային սպեկուլյատիվ գործողությունները և կոչ արեց Մալայզիայի Կենտրոնական բանկին դադարեցնել դրանք։

1990 թվականի սեպտեմբերի 21-ին BNM-ը կարճ ժամանակում վաճառեց 500 միլիոնից մինչև 1 միլիարդ ֆունտ ստերլինգ՝ իջեցնելով ֆունտի փոխարժեքը 4 ցենտով։ Ի պատասխան՝ բանկիրները սկսեցին կանխել բանկի պատվերները։ Երկու տարի անց, սև չորեքշաբթի օրը, BNM-ը փորձեց պաշտպանել բրիտանական ֆունտի արժեքը Ջորջ Սորոսի և այլոց արժեզրկման փորձերից։ Ջորջ Սորոսը հաղթեց, և BNM-ը, ըստ հաղորդումների, կորցրեց ավելի քան 4 միլիարդ ԱՄՆ դոլար։ Հաջորդ տարի բանկը ևս 2,2 միլիարդ դոլարի կորուստ ունեցավ սպեկուլյատիվ առևտրից։ 1994 թվականին բանկը տեխնիկապես սնանկացավ և փրկվեց Մալայզիայի ֆինանսների նախարարության կողմից։

### Ռինգգիտի և պահուստների ֆիքսացիա
1998 թվականին Կենտրոնական բանկը կապեց ռինգգիտը ԱՄՆ դոլարին՝ սահմանելով փոխարժեքը՝ 1 ԱՄՆ դոլար = 3,80 ռինգգիտ։ Այս քայլը արվեց 1997 թվականի Ասիական ֆինանսական ճգնաժամի ընթացքում ռինգգիտի զգալի արժեզրկումից հետո։ 2005 թվականի հուլիսին Կենտրոնական բանկը հրաժարվեց ֆիքսված փոխարժեքի քաղաքականությունից և անցավ կառավարվող լողացող փոխարժեքային համակարգի՝ ժամեր անց այն բանից հետո, երբ Չինաստանը թույլատրեց իր արժույթի լողալը։ Այս որոշումը հանգեցրեց ավելի քան 10 միլիարդ ԱՄՆ դոլարի կապիտալի արտահոսքի, որը ըստ ենթադրությունների պայմանավորված էր սպեկուլյատիվ ֆոնդերի վերադարձով, որոնք նախկինում մտել էին երկիր՝ ակնկալելով կապումից հրաժարում։ Այս կապակցությամբ կենտրոնական բանկի արտարժույթային պահուստները մեկ տարվա ընթացքում՝ 2004 թվականի հուլիսից մինչև 2005 թվականի հուլիս, ավելացել էին 24 միլիարդ դոլարով։ Այդ ժամանակահատվածում լայն տարածում ուներ այն կարծիքը, որ ռինգգիտը թերագնահատված էր, և եթե ամրացված կուրսը հանվեր, ռինգգիտը կարժևորվեր։

Կենտրոնական բանկը շարունակում է պահպանել բացասական տոկոսադրույքային տարբերություն ԱՄՆ դոլարի նկատմամբ։ Ռինգգիտը աստիճանաբար արժևորվում էր կապումը հանելուց հետո և 2007 թվականի մայիսի 28-ի դրությամբ փոխանակվում էր մոտավորապես 3,40 ռինգգիտ 1 ԱՄՆ դոլարի դիմաց։ Մալայզիայի արտարժույթային պահուստները շարունակաբար աճել են կապիտալի սկզբնական արտահոսքից հետո, և 2007 թվականի մարտի 31-ի դրությամբ կազմել են մոտավորապես 88 միլիարդ ԱՄՆ դոլար, ինչը մոտ 10 միլիարդով ավելի է, քան պահուստների ծավալը՝ կապումից հրաժարվելու նախօրեին։

2007 թվականի հուլիսի 31-ի դրությամբ Մալայզիայի պահուստները կազմել են մոտավորապես 98.5 միլիարդ ԱՄՆ դոլար, որը համարժեք է 340.1 միլիարդ ռինգգիտի։ Այդ թիվը աճել է մինչև 101.3 միլիարդ ԱՄՆ դոլար 2007 թվականի դեկտեմբերի 31-ին՝ համարժեք լինելով 335.7 միլիարդ ռինգգիտի։ Կենտրոնական բանկի միջազգային պահուստները ավելի աճել են 15 օր անց՝ հասնելով 104.3 միլիարդ ԱՄՆ դոլարի կամ 345.4 միլիարդ ռինգգիտի։

### Նեքսուս նախագիծ
2024 թվականի հունիսի 30-ին Վճարումների միջազգային բանկը (Bank for International Settlements) պայմանագիր ստորագրեց Մալայզիայի Կենտրոնական բանկի, Թաիլանդի բանկի, Ֆիլիպինների Կենտրոնական բանկի (Bangko Sentral ng Pilipinas), Սինգապուրի Դրամավարկային մարմնի (Monetary Authority of Singapore) և Հնդկաստանի Ռեզերվային բանկի հետ՝ որպես Նեքսուս նախագծի հիմնադիր անդամներ։ Այս բազմակողմ միջազգային նախաձեռնության նպատակն է հնարավորություն տալ մանրածախ սահմանային վճարումների իրականացումը։ Ինդոնեզիայի բանկը մասնակցում է որպես հատուկ դիտորդ։ Սպասվում է, որ այս հարթակը կգործարկվի մինչև 2026 թվականը և կկապի մասնակից երկրների ներպետական արագ վճարային համակարգերը****։

## Տես նաև
* Կենտրոնական բանկերի ցանկ

## Ծանոթագրություններ
### Մեջբերումներ

### Գրականություն
* 

## Արտաքին հղումներ
*  
* Islamic Banking Law
* http://www.bnm.gov.my/index.php?ch=fs_mfs&pg=fs_mfs_bank 

Կատեգորիա:1959 հիմնադրումներ
Կատեգորիա:1959 հիմնադրումներ Ասիայում
Կատեգորիա:1959 հիմնադրված ընկերություններ
Կատեգորիա:1959 հիմնադրված կազմակերպություններ
Կատեգորիա:Բանկեր այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Կենտրոնական բանկեր
Կատեգորիա:Հարավարևելյան Ասիա
Կատեգորիա:Մալայզիա