Ջեֆրի Սքիլինգ

**Ջեֆրի Քիտ Սքիլինգ** (  Ծնվել է նոյեմբերի 25, 1953, Փիթսբուրգ, Փենսիլվանիա, ԱՄՆ) նախկին ամերիկացի գործարար և դատապարտված հանցագործ, առավել հայտնի որպես Enron Corporation-ի գործադիր տնօրեն։ 2006 թվականին նա դատապարտվել է Enron-ի փլուզման հետ կապված դաշնային քրեական մեղադրանքներով և ի վերջո դատապարտվել 24 տարվա ազատազրկման։ ԱՄՆ Գերագույն դատարանը գործի բողոքը քննել է 2010 թվականի մարտի 1-ին։ 2010 թվականի հունիսի 24-ին Գերագույն դատարանը չեղյալ հայտարարեց Սքիլինգի դատվածության մի մասը և գործը վերադարձրեց ստորադաս դատարան՝ վերաքննության համար։

2011 թվականի ապրիլին Հինգերորդ շրջանի վերաքննիչ դատարանի երեք դատավորներից կազմված կոլեգիան որոշեց, որ Սքիլինգի դատավճիռը պետք է մնա անփոփոխ։ Սքիլինգը կրկին բողոքարկել է այս որոշումը Գերագույն դատարան, սակայն բողոքը մերժվել է։ 2013 թվականին ԱՄՆ արդարադատության նախարարությունը գործարք է կնքել Skilling-ի հետ, որի արդյունքում նրա պատիժը կրճատվել է տասը տարով՝ մինչև 14 տարվա ազատազրկում։ 2019 թվականի փետրվարին նա ազատ է արձակվել կալանքից 12 տարվա ազատազրկումից հետո։

## Կյանքի վաղ շրջան
Ջեֆրի Քիթ Սքիլինգը ծնվել է Փիթսբուրգում, Փենսիլվանիա, 1953 թվականի նոյեմբերի 25-ին, Բեթիի ( *ծնվ.* Քլարկ) և Թոմաս Էթելբերտ Սքիլինգ կրտսերի չորս երեխաներից երկրորդը։ Նրա հայրը վաճառքի մենեջեր էր Իլինոյսում գտնվող մետաղյա արմանների ընկերության համար։

Նա ավարտել է Արևմտյան Ավրորայի միջնակարգ դպրոցը և ստացել լրիվ կրթաթոշակ Դալլաս նահանգի Հարավային մեթոդիստական համալսարանում, որտեղ նա եղել է Բետա Թետա Պի եղբայրության անդամ։

Նախքան բիզնեսի մեջ մտնելը՝ Սքիլինգը սովորել է ճարտարագիտություն։ Համալսարանը ավարտելուց հետո 1975 թվականին նա սկսեց աշխատել Հյուստոնում, Տեխասի «First City Bancorporation»-ում։ 1977 թվականին նա մեկնել է սովորելու Հարվարդի բիզնես դպրոցում։ Ըստ Սքիլինգի, Հարվարդի բիզնես դպրոց ընդունվելու ժամանակ նրան հարցրել են՝ արդյոք նա խելացի է, ինչին նա պատասխանել է՝ «ես *անիծյալ* խելացի եմ»։ Սա, ըստ երևույթին, բավական տպավորեց հարցազրույց վարողին, որպեսզի նրան տեղ ապահովեր դպրոցում։ Նա ստացել է MBA-ի կոչում Հարվարդի բիզնես դպրոցում 1979 թվականին՝ ավարտելով բակալավրի աստիճանը և եղել է  լավագույն 5%-ի մեջ։

Ավարտելուց հետո Սքիլինգը դարձավ McKinsey & Company- ի խորհրդատու՝ էներգետիկ և քիմիական խորհրդատվության ոլորտում։ Ժամանակի ընթացքում նա դարձավ McKinsey-ի պատմության ամենաերիտասարդ գործընկերներից մեկը։

## Enron
Որպես McKinsey & Company-ի խորհրդատու՝ Սքիլինգը աշխատել է Enron-ի հետ 1987 թվականին՝ օգնելով ընկերությանը զարգացնել բնական գազի շուկան։ Սքիլինգը տպավորեց Քենեթ Լեյին որպես խորհրդատու, և 1990 թվականին Լեյը նրան վարձեց՝ դառնալու Enron Finance Corp.-ի նախագահ և գործադիր տնօրեն։ 1991 թվականին նա դարձավ Enron Gas Services Co-ի տնօրենների խորհրդի նախագահը,Enron Gas Marketing-ի և Enron Finance Corp-ի միավորման արդյունքում։ Սքիլինգ-ը նշանակվել է Enron Capital and Trade Resources-ի գլխավոր տնօրեն և գործադիր տնօրեն, որը էներգետիկ առևտրի դուստր ձեռնարկություն է։ 1997 թվականին նա նշանակվեց Enron-ի նախագահ և հաշվետու լինելով միայն Լեյին, մինչդեռ մնալով Enron Capital and Trade Resources-ի մենեջեր։

Սքիլինգի ղեկավարության ժամանակ Էնրոնը սկսեց օգտագործել հաշվապահական հաշվառման «mark-to-market» մեթոդը, որտեղ ցանկացած գործարքից ապագա շահույթի ներկա արժեքը ճանաչվում էր որպես հաշվետու տարվա շահույթ։ Սա Enron-ին թույլ տվեց դառնալ գազի և էլեկտրաէներգիայի ամենամեծ մեծածախ վաճառողը։ 2001 թվականի փետրվարի 12-ին Սքիլինգը նշանակվեց Enron-ի գործադիր տնօրեն՝ փոխարինելով Լեյին։ Առաջին տարում նա վաստակել է 132 միլիոն դոլար։ Նախատեսվում էր, որ Սքիլինգը կփոխարինի Լեյին որպես խորհրդի նախագահ 2002 թվականի սկզբին։

Սքիլինգն անսպասելիորեն հրաժարական տվեց 2001 թվականի օգոստոսի 14-ին՝ վկայակոչելով անձնական պատճառները, և շուտով վաճառեց իր Enron բաժնետոմսերի մեծ մասը։ Այն ժամանակվա նախագահ Քենեթ Լեյը, ով նախկինում 15 տարի աշխատել է որպես գործադիր տնօրեն, վերադարձավ իր նախկին պաշտոնին և զբաղեցրեց այն մինչև 2001 թվականի դեկտեմբերը, երբ ընկերությունը դառձավ սնանկ։ Երբ Սքիլինգը ներկայացավ Կոնգրեսին, նա հայտարարեց, որ «ոչինչ» չգիտի սկանդալի մասին, որն ի վերջո հանգեցրեց Էնրոնի սնանկացմանը։

## Դատավարութուն
Սքիլինգը մեղադրվում էր 35 կետով խարդախության, ինսայդերական առևտրի և Enron-ի գործի հետ կապված այլ հանցագործությունների համար։ Նա 2004 թվականի փետրվարի 19-ին հանձնվեց ՀԴԲ-ին և իրեն մեղավոր չճանաչեց առաջադրված մեղադրանքներից որևէ մեկում։ Մեղադրական եզրակացություններում ընդգծվում էր, որ նա, ամենայն հավանականությամբ, գիտեր Enron-ի ներսում խարդախ գործարքների մասին և անմիջականորեն մասնակցում էր դրանց։ Enron-ից հեռանալուց մոտ մեկ ամիս անց, Սքիլինգը վաճառեց մոտ 60 միլիոն դոլար արժողությամբ իր բաժնետոմսերը ընկերությունում, ինչի արդյունքում դատախազները մեղադրեցին, որ նա վաճառել է այդ բաժնետոմսերը Enron-ի մոտալուտ սնանկության մասին ներքին տեղեկություններով։ Սքիլինգի պաշտպանը Դանիել Պետրոչելլին էր, 52-ամյա քաղաքացիական իրավաբան, ով ներկայացնում էր Ռոն Գոլդմանի հորը Օ. Ջ. Սիմփսոնի դեմ անօրինական մահվան հաջողված քաղաքացիական հայցում։ Սքիլինգը ծախսել է 40 միլիոն դոլար՝ նախապատրաստվելով դատավարությանը, որից առնվազն 23 միլիոնը ուղղվել է իր փաստաբանների վարձատրությանը։ Քրեական դատավարության ընթացքում փաստաբանական թիմին օգնել է Սքիլինգի կրտսեր եղբայրը՝ Մարկը։

Դատավարությունը սկսվեց 2006 թվականի հունվարի 30-ին Հյուստոնում, չնայած փաստաբանների բազմիցս բողոքներին, որոնք կոչ էին անում փոխել նիստի վայրը՝ ասելով, որ «անհնար է արդար դատավարություն ապահովել Հյուստոնում»։ Սքիլլինգը, որը հայտնի է իր ամբարտավանությամբ և հղկված կեցվածքով, դատավարության ժամանակ որպես վկա ներկայանալիս կորցրեց ինքնատիրապետումը։ Enron-ի սնանկացումը, որն այն ժամանակ ամենամեծն էր ԱՄՆ-ի պատմության մեջ, 20000 աշխատակիցներ կորցրեցին իերենց աշխատատեղերը։ Բացի այդ, նրանցից շատերը կորցրել են իրենց խնայողությունները։ Ներդրողները միլիարդներ են կորցրել։ Սքիլինգը և ընկերության ղեկավարներից շատերը վաճառեցին իրենց Enron բաժնետոմսերի հսկայական հատվածները՝ նախքան սնանկության դիմում ներկայացնելը, ստանալով զգալի շահույթ։ 2006 թվականի մայիսի 25-ին ի հայտ եկան հետևյալ եզրակացությունները կապված Սքիլինգի հետ։

* *մեղավոր* է դավադրության մեկ կետում
* *մեղավոր* է ինսայդերական առևտրի մեկ կետում
* *մեղավոր է* հինգ հոդվածներով՝ աուդիտորներին կեղծ հայտարարություններ տալու համար
* *մեղավոր է* արժեթղթերի խարդախության տասներկու կետերով
* *մեղավոր չէ* ինսայդերական առևտրի ինը կետերում

2006թ. հունիսի 17-ին *The Wall Street Journal-* ին տված հարցազրույցում Սքիլինգը պնդում էր, որ ինքը մտածում էր ինքնասպանության մասին Enron-ի սնանկացումից հետո, բայց իր համոզմունքը փաստորեն վերջ դրեց դեպրեսիային։ Նա նաև պնդեց, որ իր դեմ ամենավատ վկան ինքն է եղել, և որ կարող է գոյատևել երկարաժամկետ բանտարկությունը, եթե բանտում «անելու բան ունենար»։

2006 թվականի հոկտեմբերի 23-ին Սքիլինգը դատապարտվել է 24 տարի 4 ամիս ազատազրկման և 45 միլիոն դոլար տուգանքի։ Նրա բոլոր դատավճիռները, բացառությամբ մեկի, վերապրեցին բողոքարկումը, ինչպես նաև նրա դատավճիռը։ Դեկտեմբերի 12-ին Հինգերորդ շրջանի վերաքննիչ դատարանը մերժել է Սքիլինգի՝ ազատության մեջ մնալու խնդրանքը, քանի դեռ նրա բողոքարկումն ընթացքի մեջ էր։

Սքիլինգը սկսեց իր պատիժը կրել 2006 թվականի դեկտեմբերի 13-ին և մինչև 2018 թվականը բանտարկված էր Մոնտգոմերիի դաշնային բանտային ճամբարում՝ Մաքսվել ռազմաօդային բազայում, Մոնտգոմերի, Ալաբամա։ Ըստ բանտերի դաշնային բյուրոյի, նա պետք է ազատ արձակվեր 2019 թվականի փետրվարի 21-ին 2018 թվականի օգոստոսի 30-ին Սքիլինգը տեղափոխվել է Տեխասի ապաստարան՝ պատրաստվելու հասարակության մեջ վերաինտեգրվելու։

Արժեթղթերի և բորսաների հանձնաժողովը (SEC) դատի է տվել Սքիլինգին իր գործողությունների համար 2004 թվականի փետրվարին, մոտավորապես նույն ժամանակ, երբ հարուցվել է քրեական գործը։ Սակայն ԿԸՀ-ի գործը կասեցվել է մինչև քրեական գործի ելքը։ 2015 թվականի դեկտեմբերի 8-ին դաշնային դատավոր Մելինդա Հարմոնը կայացրեց ամփոփիչ վճիռ և Սքիլինգին ընդմիշտ արգելեց ծառայել որպես հանրային ընկերության սպա կամ տնօրեն։

Սքիլինգն ազատ է արձակվել կալանքից 2019 թվականի փետրվարի 21-ին։

## Անձնական կյանք
Սքիլինգն ունի դուստր և երկու որդի Սյուզան Լոնգի հետ առաջին ամուսնությունից, որն ավարտվել է ամուսնալուծությամբ 1997 թվականին։ Նրա կրտսեր երեխան՝ Ջոն Թեյլոր «Ջեյ Թի» Սքիլինգը, 2011 թվականի փետրվարի 3-ին Սանտա Անա, Կալիֆորնիա նահանգի իր բնակարանում մահացած են գտել թմրամիջոցների չափից մեծ դոզայից։

2002 թվականի մարտին Սքիլինգն ամուսնացավ Ռեբեկա Քարթերի՝ Enron-ի խորհրդի նախկին քարտուղարի հետ։

## Ծանոթագրություններ

## Հղումներ
* Джеффри Скиллинг на Forbes.com
* Интервью Джеффри Скиллинга после вынесения приговора от 17 июня 2006 г. для The Wall Street Journal
* «Самоубийственное интервью» Джеффри Скиллинга в Houston Chronicle
* Обвинительное заключение

Կատեգորիա:Ամերիկացի գործարարներ
Կատեգորիա:20-րդ դարի ամերիկացի գործարարներ