Անի պապիրուս

մինի|right| 412x412px|Ավարտական տեսարան Անի պապիրուսից
**Անի պապիրուս** — Հին Եգիպտական պատկերազարդ ձեռագիր է Մեռյալների գրքում, ստեղծվել է մոտավոր Ք․ա․ 1250 թվականին 
(XIX դինաստիա) Թեբեյի գրագիր Անիի համար։ Նմանատիպ փառաբանության և հոգևոր տեքստերի հավաքածուները դրվում էին մահացածների հետ, որ նրան օգնեն հանդերձյալ կայնքում դժվարութունները հաղթահարել և հասնել Յալուի բերրի դաշտերին. Ցուսացդրված է Բրիտանական թանգարանի ցուցահանդեսում EA10470,3 գույքագրման համարով։

## Նկարագրություն
Եգիպտագետները համակարծիք են, որ ձեռագիրը բաղկացած է երեք տարբեր գրագիրների կողմից, որոնք նույն՝ Դեյր էլ-Մեդինա գեղարվեստի դպրոցի ներկայացուցիչներ են։ Անի անունը ավելացել է ազատ տեղում, ինչը վկայում է, որ պապիրուսը գնված է, պատրաստվել է սկզբում այլ պատվիրատուի համար։ Ձեռագիրը սոսնձված է պապիրուսի երեք շետրից, յուրաքանչյուրը բաժանված է 1,5-8 մմ հատվածի։ Տեքստը զբաղեցնում է 23,6 մմ։ Փաթաթված էր գլանաձև և ամրացված պապիրուսի լայն շերտով։ 1988 թվականի եգիպտագետ Էռնեստ Ալֆրեդ Ուոլլիս Բաջը եգիտպտական կառավարությունից գողացել է պապաիրուսը և հանձնել է Բրիտանական թանգարան, նա դա գրել է իր երկհատորյակում «*Նեղոսով և Տիգրիսով»* (**)։ Նախքան ձեռագիրը Մեծ Բրիտանիա ուղարկելը Բաջը 78 մետրանոց ձեռագիրը բաժանեց 37 հավասար մասերի։ 1895 թվականին հրատարակել է պապիրուս Անիի տեքստերի առաջին թարգմանությունը։ Պապիրուս Անին հանդիսանում է «Մեռյալների գրքի» տարբերակնեից  ամենալավ պահպանված օրինակը, որի շնորհիվ կարելի է գիրքը մանրամասն ուսումնասիրել։

## Անի
Անի պապիրուսի տեքստերում հիշատավում է «*Ճշմարիտ գրագիր, որը նկարագրում է աստվածների ընծաները», «Ախոռապան աստված Աբիդոսը և աստվածների տիրակալ Ֆիվի ընծաների դպիրը» և «Տիրակալի սիրելիներ Հյուսիսն ու Հարավը*»։ Անին միջին դասի դպիր էր։ Տուտուի կինը «Ամոն աստծո կինը», որը հենց պատկերված քրմուհին էր սիստերը (հարվածային երաժշտական գործիք) փեռքին, լայն մանյակով։ Տուտուի հասարակական դիրքը ենթադրում է նրա բարձր դերը ընտանիքում։ Հաշվի առնելով ձեռագրի բարձր գինը՝ շատ եգիպտացիներ իրենց կարող էին թույլ տալ միայն մի քանի հատվածներ Մեռյալների գրքից, այն էլ առանց նկարների, կարելի է ենթադրել հասարակակն դիրքի և Անիի հարստության մասին։

## Տեքստեր
Առաջին հայացքից Անի պապիրուսը հարուստ է նկարներով, այլ ոչ թե տեքստերով, բայց այդ բոլոր պատկերները ոչ պակաս տեղեկատվական տեքստ են։ Պապիրուսը մանրամասն ուղեցույց է Կա մահացածի համար, հաջորդում է Դուատին, որտեղ անհրաժեշտ է հաղթահարել խոչընդոտները Օսիրիսի դատարանի դահլիճում։ Անի պապիրուսից հայտնի է Մաատի սկզբունքը։ Օսիրիսի դատարանում սրտի կշռման ընթացքում մահացածը ատրասանում էր՝ «ժխտման խոստովանություն», դիմելով 42 աստվածներին, նշված  Երկնային պապիրուսում (Բրիտանական թանգարան № 9900):

Անի պապիրուսից ժխտողական խոստովանություն։

# Ես մեղք չեմ գործել։
# Ես չեմ զբաղվել զինված կողոպուտով։
# Ես չեմ գողացել։
# Ես տղամարդ և կին չեմ սպանել։
# Ես հացահատիկ չեմ գողացել։
# Ես նվիրատվություն չեմ գողացել։
# Ես աստվածների իրերի վրա չեմ հարձակվել։
# Ես չեմ ստել։
# Ես որկրամոլ չեմ։
# Ես անեցք չեմ ասել։
# Ես չեմ շնացել։
# Ես չեմ ստիպել ուրիշներին լացել։
# Ես սրտակեր չեմ [այսինքն անիմաստ չեմ տխրել և չեմ զղջացել]։
# Ես կռվի մեջ չեմ ընկել։
# Ես չեմ դիմել նենգության։
# Ես չեմ յուրացրել մշակվող հողեր։
# Ես թաքուն ականջ չեմ դրել։
# Ես չեմ զրպարտել [մարդուն]։
# Ես արանց պատճառի չեմ բարկացել։
# Ես ուրիշի կնոջ վրա մահափորձ չեմ արել։
# Ես ուրիշի կնոջ վրա մահափորձ չեմ արել (կրկնում է նախորդ խոստովանությունը, բայց դիմելով այլ աստծների)։
# Ես փնթիներին չեմ ծեծել։
# Ես ոչ մեկի չեմ կեղտոտել։
# Ես չեմ խախտել [օրենքը]։
# Ես չեմ բարկացել։
# Ես ճմարտության դեմ ականջներս չեմ փակել։
# Ես չեմ մեղադրել։
# Ես դաժան չեմ եղել։
# Ես թշնամություն չեմ սերմանել (անհանգստություն չեմ տվել)։
# Ես չեմ գործել  (չեմ դատել) շտապողաբար։
# Ես չեմ խառնվել ուրիշի գործերին։
# Ես շատ բան չեմ ասել։
# Ես ոչ ոքի չեմ խայտառակել և չարիք չեմ արել։
# Ես փարավոնի դեմ չեմ կախարդել (փարավոնին չեմ վատաբանել)։
# Ես չեմ խանգարել [հոսքին] ջրի։
# Ես ձայնս չեմ բարձրացրել (մեծամիտ չեմ խոսել, կամ էլ բարկացած)։
# Ես չեմ հայհոյել։
# Ես կույր զայրույթին չեմ տրվել։
# Ես աստվածներից հաց չեմ գողացել։
# Ես չեմ վերցրել  հոգիների թողած խենֆու կարկանդակը։
# Ես երախայի ձեռքից հաց չեմ խլել, և չեմ ատել իմ քաղաքի աստծուն։
# Ես խոշոր եղջերավոր կենդանի չեմ սպանել՝ աստվածներին հատկացված։

## Չարաշահում
Իսպանացի ավետարանիչ Լոգարի Պուժոլը 2002 թվականին կարծիք հայտնեց, որ ենթադրաբար Անի պաիրուսից են վերցված  «*կույրիերի աղոթքը*» (մի այլ տեսակետի «*[[Էխնաթոն]]ի աղոթքը*») որը քրիստոնեական  «Տերունական աղոթքն է». Այս տեսակետի սխալ լինելը ապացուցել են Բրիտանական թանգարանի մասնագետները։

*Բացահայտումը, որի մասին դուք հշատակում եք, չի եղել Բրիտանական թանգարանում, և ես երբեք չեմ լսել այդ աղոթքի մասին, իբր կազմված Էխնաթոնի կողմից։ Հնարավոր է,  հեղինակը շփոթել է,  քանի որ նակ կարող է լսած լիներ  «[[Աթոն]]ի հանրահայտ հիմնի», որը գրված է [[Էլ–Ամառնա|Ամարնայում]] [[Այ]]ի դամբարանում։ Այս օրհնության թարգմանությունը կարող եք կարդալ Ուլիյամ Ջ Մուրնանի  Texts from the Amarna Period in Egypt (Ալտլանտա 1995), էջ 112-116 գրքում*։

## Տես նաև
* Մեռյալների գիրք
* Մաատի սկզբունքները
* Հին եգիպտական պապիրուսների ցանկ

## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն
* Бадж, Уоллис. *[http://annales.info/egipet/baj/ Египетская религия. Представления египтян о загробной жизни]*. — М.: Алетейа, 2000.

Կատեգորիա:Հին Եգիպտոս