Աթերոմա

**Աթերոմա** ( — շիլա,  ομα — ուռուցք), այս տերմինը բժկության մեջ  կիրառվում է որպես

* էպիդերմոիդ կիստա (կոչվում է նաև էպիդերմալ կիստա  կամ  ինֆունդիբուլյար կիստա):
* Պտկիկավոր կիստա (կոչվում է նաև սյունային կիստա):

Վերոհիշյալ երկու տեսակի կիստաները պարունակում են կերատին, ոչ թե ճարպ, և հետևաբար դրանցից ոչ մեկը չի ծագում  ճարպագեղձերից: Էպիդերմոիդ կիստաները առաջանում են էպիդերմիսից, իսկ պտկիկավոր կիստաները՝ մազերի ֆոլիկուլներից:Տեխնիկապես, ուրեմն, դրանք աթերոմա կամ ճարպային կիստաներ չեն: Աթերոման ենթամաշկային գոյացություն է՝ լցված ճարպանման պարունակությամբ, որն առաջանում է ճարպագեղձի արտատար ծորանի խցանման հետևանքով։ «Իրական» համարվում են այն ճարպային կիստաները, որոնք ծագում են ճարպագեղձերից և պարունակում են ճարպ, հանդիպում են համեմատաբար հազվադեպ  և հայտնի են որպես steatocystoma simplex կամ, եթե բազմակի, որպես steatocystoma multiplex անվանումներով:

## Նշաններ և ախտանիշներ

Գլխամաշկ, դեմք, պարանոց,իրան, ականջներ և ուսագոտու շրջանները աթերոմաների  առաջացման  հիմնական տեղերն են, թեև դրանք կարող են առաջանալ մարմնի ցանկացած մասում, բացառությամբ ձեռքերի և ոտքերի ափերին: Հետևաբար դրանք  տարածված են մարմնի խիտ մազածածկ հատվածներում, որտեղ նրանց  երկարատև տեղակայման դեպքում կարող են հանգեցնել մազաթափության մաշկի մակերեսին, անմիջապես գոյացության տեղում: Շոշափելիս հարթ են, լինում են տարբեր չափսերի և ընդհանուր առմամբ կլոր տեսք ունեն: Աթերոմայի և դրա պարկուճի պարունակության բնույթը տարբերվում է՝ կախված նրա տեղակայումից,  նաև աթերոմայի երկրորդային ախտահարումից: Վիրահատական բուժման դեպքում գոյացությունը սովորաբար հեռացվում է ամբողջությամբ: Անպատշաճ վիրաբուժական տեխնիկան, հեռացման ընթացքում կարող է պատճառ դառնալ պարկուճի պատռմանը, որը հետագայում կբերի մաշկի սպիացման կամ գոյացության պարունակության տարածմանը ինտակտ հյուսվածքներ: Ամբողջովին հեռացված աթերոման չի կրկնվում, թեև եթե հիվանդի մոտ նկատվում է հակվածություն գոյացությունների ձևավորման, նույն շրջանում կարող են առաջանալ լրացուցիչ աթերոմաներ:

## Պատճառագիտություն
Աթերոմաների առաջացումը կարող է կապված լինել տեստոստերոնի բարձր մակարդակի հետ, հետևաբար դրանք ավելի հաճախակի հանդիպում են անաբոլիկ ստերոիդներ օգտագործողների մոտ: Ճարպային կիստաների առաջացման ժառանգական պատճառները ներառում են Գարդների համախտանիշը և բազալ բջջային նևուսի համախտանիշը:

## Բուժում
Պոքր չափսի աթերոմաները հիմնականում վիրահատական բուժում չեն պահանջում: Այնուամենայնիվ, եթե նրանք առաջացնում են կոսմետիկ խնդիրներ, չափերով մեծ են կամ շոշափման ժամանակ ցավոտ են, ապա բուժման հիմնական  մեթոդներից է` 

### Վիրաբուժական
Աթերոմայի վիրաբուժական հեռացումը պարզ պրոցեդուրա է, որի ընթաքում գոյացությունը հեռացվում է պարկուճի և դրա պարունակության հետ միասին, հետևաբար գերադասելի է կատարել վիրահատական բուժում, երբ գոյացությունը դեռ բորբոքված  չէ:

Աթերոմաների բուժման համար գոյություն ունեն վիրահատական երեք հիմնական մեթոդներ՝ ավանդական  ընդլայնված հեռացում,  մասնահատում և առանցքային բիոպսիա: Աթերոմայի հեռացումը տիպիկ ամբուլատոր վիրաբուժական պրոցեդուրա է, որը ենթադրում է  գոյացության շրջանի մաշկի տեղային անզգայացում, այնուհետև սկալպելի միջոցով դրա բացահատումը` կատարելով կտրվածք աթերոմայի կենտրոնում կամ օվալաձև կտրվածքներ կենտրոնական կետի երկու կողմերում: Եթե ​​գոյացությունը փոքր է, այն կարելի է մասնահատել: Վիրահատություն կատարող բժիշկը դատարկում է գոյացության խոռոչի պարունակությունը, այնուհետև օգտագործում է բութ գլխով մկրատ կամ մեկ այլ գործիք՝ լայնորեն բացելու կտրվածքը՝ միաժամանակ փորձելով հեռացնել աթերոմայի պարկուճը ամբողջությամբ: Եթե ​​աթերոման ամբողջությամբ հեռացվել է, ապա «բուժման արդյունավետությունը» գրեթե 100% է: Այնուամենայնիվ, եթե այն մասնատված է և հնարավոր չէ ամբողջությամբ հեռացնել, ապա վիրահատող բժիշկը կարող է օգտագործել կյուրետաժի «գդալիկ» ՝ հեռացնելով խոռոչում  մնացած հատվածները և այնուհետև դրանք այրել էլեկտրոկոագուլյացիայի միջոցով:  Նման դեպքերում այն կարող է կրկնվել։ Երկու դեպքում էլ այն ախտահանվում է անտիսեպտիկ լուծույթներով, և անհրաժեշտության դեպքում մաշկի վրա կար է դրվում: Բորբոքված աթերոմաների դեպքում անհրաժեշտ է հակաբիոտիկոթերապիա, գոյացության մասնահատումից առաջ կամ հետո: Եթե ​​արդեն թարախակույտ է գոյացել, ապա անհրաժեշտ է կատարել կտրվածք և դրենավորել վերքային խոռոչը,  գոյացության հեռացման հետ մեկտեղ, այնուհետև անտիսեպտիկներով մշակումից հետո փակել ճնշող վիրակապով:

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ

* Overview at University of Maryland Medical Center
* 

Կատեգորիա:Մաշկային հիվանդություններ
Կատեգորիա:Նորագոյացություններ
Կատեգորիա:Նորագոյացությունների տեսակներ
Կատեգորիա:Ուռուցքաբանություն
Կատեգորիա:Ուռուցքների տեսակներ