Կալվարիա Զեբժիդովսկայի սրբավայր

**Կալվարիա Զեբժիդովսկայի սրբավայր** (լեհերեն՝ **Sanktuarium pasyjno-maryjne w Kalwarii Zebrzydowskiej**), մաներիստական ոճով կառուցված պաշտամունքային կառույցների և պարկային համալիր Լեհաստանի հարավային մասում՝ Կալվարիա Զեբժիդովսկա քաղաքի մերձակայքում (ի դեպ, քաղաքը կազմավորվել է ուխտավայրի շուրջը և կոչվել վերջինիս անունով)։ Հիմնադրվել է 17-րդ դարում,  երբ հակառեֆորմացիան կաթոլիկ Եվրոպայում հանգեցրել էր բազմաթիվ կալվարիաների կառուցման (կալվարիաները Հիսուս Քրիստոսի չարչարանքները, նրա անցած Գողգոթայի ճանապարհը ոգեկոչող սրբավայրեր են)։ 1999 թվականին Կալվարիա Զեբժիդովսկայի սրբավայրը ներառվել է ՅՈՒՆԵՍԿՕ-ի Համաշխարհային ժառանգության ցանկում։ Այն պաշտոնապես ներառված է նաև Լեհաստանի պատմական հուշարձանների ցանկում (Pomnik historii Polski):

## Պատմություն
Կալվարիա Զեբժիդովսկա (լեհերենից թարգմանած՝ նշանակում է *Զեբժիդովսկու կալվարիա*, *Զեբժիդովսկու Գողգոթա*) սրբավայրը Կրակովի վոևոդա Միկոլայ Զեբժիդովսկին  հիմնադրել է 1600 թվականին, ֆրանցիսկյան եղբայրների համար (նա թերևս հաշվի է առել այն հանգամանքը, որ հենց ֆրանցիսկյան միաբանությանն է վստահված Երուսաղեմում Տիրոջ գերեզմանի պահպանությունը)։ Սրբավայրը կառուցելիս առաջնորդվել են Երուսաղեմի ու նրա շրջակայքի հատակագիծ-քարտեզով, որը 1584 թվականին պատրաստել էր Քրիստիան Կրուիկ վան Ադրիքեմը։

## Սուրբ Մարիամի բազիլիկը
Աստվածամորը նվիրված բազիլիկը Միկոլայ Զեբժիդովսկու պատվերով նախագծել է Ջովաննի Մարիա Բեռնարդոնին, իսկ շինարարության ընթացքը (1603–1609 թթ.) հսկել ու ղեկավարել է անտվերպենցի ճարտարապետ և ոսկերիչ Պաուլ Բաուդարտը։

## Մատուռները
Կալվարիա պարկում կա 42 մատուռ, որոնք կառուցվել ու անվանակոչվել են Երուսաղեմի և Սուրբ Երկրի նշանավոր վայրերի անուններով։ Պարկն ունի երկու հիմնական արահետ, որոնցից մեկը նվիրված է Հիսուս Քրիստոսին, մյուսը՝ Սուրբ Մարիամին։ Առաջինի վրա գտնվում են 24, երկրորդի վրա՝ 11 մատուռ. մնացած յոթ մատուռները ընդհանուր են երկուսի համար։ Առավել նշանակալից և ուշագրավ են հետևյալները.

**Ecce Homo*. հատակագիծը նմանվում է հունական խաչի, կառուցվել է 1605-1609 թթ. (ճարտարապետ՝ Պաուլ Բաուդարտ)։ Գմբեթը ներսից զարդարված է մաներիստական ոճի պատկերներով
**Խաչելության մատուռ*. համալիրի առաջին կառույցն է (1600–1601 թթ.): 
**Մարիամի սիրտ*. նախագծել ու կառուցել է Պաուլ Բաուդարտը, 1615 թվականին, սրտաձև հատակագծով։ Մատուռը հավերժացնում է Գողգոթայի ճանապարհին Հիսուսի հանդիպումը Մարիամին։
**Սուրբ Մարիամի ննջման եկեղեցի*. կառուցվել է 1615–1642 թթ., մաներիստական ոճով։ Համալիրի ամենամեծ կառույցներից մեկն է։
1000px|center

## Պատկերասրահ

File:Monastery in Kalwaria Zebrzydowska 02.JPG| Սուրբ Մարիամի բազիլիկի ճակտոնը 
File:Kalwaria Zebrzydowska - klasztor.jpg| Սուրբ Մարիամի բազիլիկի ետնամասը 
File:Kalwaria Zebrzydowska - wnętrze bazyliki widok na ołtarz -.JPG|Սուրբ Մարիամի բազիլիկի ներսը
File:POL Kalwaria Zebrzydowska.jpg|Վանքը
File:Kalwaria Zebrzydowska 162.jpg|Սուրբ Մարիամի ննջման եկեղեցին
File:Kalwaria Zebrzydowska 033.jpg|Խաչելության մատուռը
File:Kalwaria Zebrzydowska 040.jpg|Խաչելության մատուռը
File:POL Kalwaria Zebrzydowska Kaplica Ecce Homo.jpg|Ecce Homo մատուռը
File:Kalwaria zebrzydowska1.JPG|«Մոր սիրտը» մատուռը
File:Kalwaria Zebrzydowska 108.jpg|Շրջական և մատուռներից մեկը


## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
150px|մինի

*Kalwaria Zebrzydowska city website
*The Kalwaria Zebrzydowska Sanctuary  

Կատեգորիա:Համաշխարհային ժառանգություն
Կատեգորիա:Համաշխարհային ժառանգություն Լեհաստանում
Կատեգորիա:Ճարտարապետություն
Կատեգորիա:Մաներիզմ
Կատեգորիա:Պատմական հուշարձաններ