Մարգարետ Միդ

**Մարգարետ Միդ** (, ), ամերիկացի մարդաբան, ազգահոգեբանության դպրոցի ներկայացուցիչ, համաշխարհային համբավ է ձեռք բերել Պոլինեզիայում երեխաների և դեռահասների սոցիալիզացիայի վերաբերյալ ուսումնասիրությունների շնորհիվ։

Համեմատական մշակութաբանության ինստիտուտի հիմնադիր, ԱՄՆ գիտությունների ազգային ակադեմիայի անդամ (1975)։

## Կենսագրություն
Ծնվել է  Ֆիլադելֆիայում՝ քվակերների ընտանիքում, հայրը եղել է  Փենսիլվանիայի համալսարանի Ուորտոնի բիզնես դպրոցի պրոֆեսոր, իսկ մայրը՝ սոցիոլոգ, որն աշխատում էր ներգաղթյալի հետ։ Մարգարետը մեկ տարի սովորել է Ինդիանա նահանգի Դե Պաուի համալսարանում, Կոլումբիայի համալսարանում ստացել բակալավրի աստիճան (1923)։ Մեկ տարի անց՝ 1924 թվականին նույն համալսարանում պաշտպանել է մագիստրոսի թեզ։ Միդի գիտական հայացքների վրա  ազդեցություն են ունեցել Ռութ Բենեդիկտն  ու Ֆրանց Բոասը։ Նրանց  հայացքներից ազդված՝ 1925 թվականին Միդը ուղևորվում է Սամոա, որտեղ հավաքում է հսկայական նյութ սամոացի երեխաների և անչափահասների սոցիալականացման մասին, բացի այդ ուսումնասիրում է տարբեր տարիքային խմբերի միջև փոխհարաբերությունները ավանդական և ժամանակակից հասարակություններում։

1926 թվականին վերադարձել է Պոլեզնիայից և որպես հսկիչ աշխատանքի անցել  Ամերիկյան բնագիտական թանգարանում։ 1929 թվականին պաշտպանել է  գիտական  թեզ Կոլումբիայի համալսարանում և ստացել փիլիսոփայական դոկտորի կոչում։

1960-1970-ական թվականներին Մեդը հաճախ էր հայտնվում ամերիկյան հեռուստատեսությունում, նա պաշտպանում էր սեռական ազատությունը, մարիխուանայի օրինականացումը  և «ազատ ամուսնությունը»։ «Նոր ձախեր» երիտասարդական անկարգությունների ժամանակ Միդն ուսանողների կողմից դարձավ հանրաճանաչ։

## Գիտական հետաքրքրություններ
thumb|Նյու Յորքի Գիտությունների ակադեմիայում, 1968
Միդի գիտական ղեկավարը Կոլումբիայի համալսարանի պրոֆեսոր Ֆրանց Բոասը հանձնարարեց նրան ուսումնասիրել սամոացի երիտասարդների կյանքի մշակույթը։  Միդն ավանդական և ժամանակակից հասարակություններում ուսումնասիրել է տարբեր տարիքային խմբերի միջև կապը, մանկան հոգեբանությունը Էթնոհոգեբանական դպրոցի տեսանկյունից։

«Հասունացումը Սամոայում» (1928) աշխատության մեջ Միդը եկել է այն եզրակացության, որ ավանդական հասարակության մեջ դեռահասների սոցիալիզացիայի դժվարություններ չեն կարող առաջանալ։ Գրքում զետեղված էին  ռոմանտիկ և էրոտիկ դրվագներ, ինչն էլ շատ հետաքրքրեց ընթերցողներին։

Հետագա աշխատություններում Միդը շարունակել է  զարգացնել Ֆրանց Բոասի հայացքները՝ նշելով, որ մարդու մեջ չկա ոչինչ անփոփոխ, որը միայն իրեն հատուկ կլինի, այլ հակառակը, ամեն ինչ ձևավորվում է սոցիալ-մշակութային գործոնների ազդեցությամբ։

1944 թվականին Միդը հիմնադրել է Համեմատական մշակութաբանության ինստիտուտը, որտեղ շարունակել է  հետազոտել տարբեր մշակույթ կրողների սովորույթները, վարքը և ցույց ցույց տվել մշակութային տարբերությունները տարբեր ազգերի մոտ, ինչպես նաև մշակույթի դերը մարդու բնավորության մեջ։

1956 թվականին Միդը դարձել է Հոգեկան առողջության համաշխարհային ֆեդերացիայի () նախագահ, իսկ 1974 թվականին՝ Գիտության զարգացման ամերիկյան ասոցիացիայի () նախագահ։

## Քննադատություն
1983 թվականին նորզելանդիացի մարդաբան, Դիրեկ Ֆրիմանը հրապարակեց «Մարգարեթ Միդը և Սամոան. մի ազգագրական առասպելի ստեղծում և դիմակազերծում» (Freeman, 1983) գիրքը, որում նա պնդում էր, որ Մեդի աշխատանքը չի արտացոլում պոլինեզիական հասարակության իրական պատկերը։ Միդի կողմից  Նա մի քանի ամսվա ընթացքում ներկայացրել է Սաոմայի կյանքի տխուր պատկերը, որում արտացոլում է մի հասարակություն, որը կեղծավոր է, չի ընդունում ընտանեկան կապերը, գաղափար  չունի ծնողական կապերի մասին և այլն։ Ֆրիմանն իր  կյանքի կեսը նվիրել է Սամոայի ուսումնասիրությանը և ժխտել Միդի տեսակետները։

Ֆրիմանը եղել է Միդի երկրպագուներից, 6 տարի անընդմեջ ապրել է Սամոայում և շուրջ 40 տարի ուսումնասիրել Սամոայի կյանքը։

## Անձնական կյանք
Ամուսնացել է 3 անգամ, տարբեր մարդաբանների հետ։ Առավել հայտնի է իր սիրավեպը ամերիկացի կին մարդաբան Ռուտ Բենեդիկտի () հետ, որի հետ նա ապրել է մինչև վերջինիս մահը՝ 1948 թվականը։ Այդ երկու կանանց սիրային կապը հաստատվում է  նրանց նամակագրությամբ, որը տպագրվել է  ** գրքում։

Միդի առաջին ամուսինը ուսանող-աստվածաբան էր, մյուս երկուսը՝ նրա նման զբաղվում էին մարդաբանությամբ։ Ամենաերկար ամուսնությունը տևել է մարդաբան Գրեգորի Բեյթսոնի  հետ, որից Միդն ունեցել է դուստր՝ Քեթրին Բեյթսոնը, որը նույնպես մարդաբան էր։

Կյանքի վերջին տարիներին Միդը անձնական և մասնագիտական հարաբերություններ է պահպանել հաիթացի մշակութային գործիչ, մարդաբան  Ռոդա Մետրոյի հետ։ Նրանք ապրել են  նույն տանը, մինչև  Միդի մահը՝ 1978 թվականը։ Միդը մահացել է քաղցկեղից։ Միդի հրապարակած նամակները հաստատում են, որ կանայք ունեցել են սիրային կապ։

## Հիշատակ և պարգևներ
*1976 թվականին Միդի անունն ընդգրկվել է ԱՄՆ Կանանց ազգային փառքի սրահում
*Միդի պատվին հարվածային խառնարան կա  Վեներա մոլորակում՝ Միդ (խառնարան)
*1979 թվականի հունվարի 19-ին Միդը հետմահու արժանացել է ԱՄՆ նախագահի ազատության մեդալի ()
*1979 արտադրվել է Supersisters առևտրային քարտերի հավաքածուն, որոնցից մեկում պատկերված է Միդի նկարը
*Լիլի Քինգի 2014 թվականի հրատարակած  «Էյֆորիա» վեպը Միդի և իր նախկին ամուսինների մասին է
*Միդի անունով ԱՄՆ-ում կան մի քանի դպրոցներ։

## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն
* 
* 
* Культура и мир детства / Сост. и предисл. Кон, Игорь Семенович. — М.: Наука, 1988.

## Արտաքին հղումներ
* Online video: .  Documentary about the Mead-Freeman controversy#The Mead-Freeman controversy|Mead-Freeman controversy, including an interview with one of Mead's original informants.
*Creative Intelligence: Female - "The Silent Revolution: Creative Man In Contemporary Society" Talk at UC Berkeley, 1962 (online audio file)
*The Institute for Intercultural Studies– ethnographic institute founded by Mead, with resources relating to Mead's work
**. Visited on May 15, 2014.
*Library of Congress, Margaret Mead: Human Nature and the Power of Culture
*American Museum of Natural History, Margaret Mead Film & Video Festival
*
*"Margaret Mead, 1901–1978: A Public Face of Anthropology": brief biography, Voice of America. Visited on May 15, 2014.
*National Academy of Sciences Biographical Memoir
*The Dell Paperback Collection at the Library of Congress has first edition paperbacks of Mead's works.
* Мид, Маргарет // Кравченко, Альберт Иванович] Культурология: Словарь. — М.: Академический проект (московское издательство), 2000
* *Овчаренко, Виктор Иванович (философ)* Маргарет Мид (биография)  // Психоанализ. Иностранные психоаналитики
* Букатов, Вячеслав Михайлович Если клин клином вышибать, то каким именно?
* Йен Тейлор В умах людей. — Симферополь, ХНАЦ, 2000 http://www.creationism.org/russian/TaylorIMM_RU/index.htm

Կատեգորիա:20-րդ դարի ամերիկացի գիտնականներ
Կատեգորիա:20-րդ դարի ամերիկացի գրողներ
Կատեգորիա:20-րդ դարի ամերիկացի կին գրողներ
Կատեգորիա:ԱՄՆ-ի գիտությունների ազգային ակադեմիայի անդամներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի ազգագրագետներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի գիտնականներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի կինոռեժիսորներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի հոգեբաններ
Կատեգորիա:Ամերիկացի հրատարակիչներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի մարդաբաններ
Կատեգորիա:Ամերիկացի սոցիոլոգներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի ֆեմինիստ գրողներ
Կատեգորիա:Ամերիկյան փիլիսոփայական ընկերության անդամներ
Կատեգորիա:Արվեստի և գրականության ամերիկյան ակադեմիայի անդամներ
Կատեգորիա:Գիտնականներ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Կոլումբիայի համալսարանի դասախոսներ
Կատեգորիա:Կոլումբիայի համալսարանի շրջանավարտներ
Կատեգորիա:Համակարգագետներ
Կատեգորիա:Քաղցկեղից մահացածներ