Վիկտոր Գլուշկով

**Վիկտոր Միխայլովիչ Գլուշկով** (, ), խորհրդային մաթեմատիկոս, Խորհրդային Սոցիալիստական Հանրապետությունների Միությունում տեղեկատվական տեխնոլոգիաների և խորհրդային կիբեռնետիկայի հիմնադիր հայրերից։

## Կենսագրություն
Ծնվել է Ռուսաստանի Խորհրդային Ֆեդերատիվ Սոցիալիստական Հանրապետության Դոնի Ռոստով քաղաքում, ծնողները հանքային ինժեներներ էին։ Գլուշկովը ավարտել է Հարավային դաշնային համալսարանը 1948 թվականին, 1952 թվականին առաջարկել է Հիլբերտի հինգերորդ խնդրի լուծում և պաշտպանել է իր թեզը Մոսկվայի պետական համալսարանում։

1956 թվականին սկսել է աշխատել համակարգիչներով և աշխատել է որպես Ուկրաինայի գիտությունների ազգային ակադեմիայի Համակարգչային կենտրոնի տնօրեն (Կիևում)։ 1958 թվականին դարձել է Կոմունիստական կուսակցության անդամ։ 1962 թվականին Գլուշկովը հիմնադրել է Ուկրաինայի գիտությունների ազգային ակադեմիայի Կիբերնետիկայի ինստիտուտը և դարձել է դրա առաջին տնօրեն։

Մեծ ներդրում է ունեցել ավտոմատի տեսությունում։ Իր հետևորդների հետ (Կապիտոնովա, Լետիչեևսկի և ուրիշներ) հաջողությամբ կիրառել է այդ տեսությունը համակարգիչների կառուցումը ընդլայնելու համար։ Գրել է հայտնի «Թվային ավտոմատային սինթեզ» գիրքը։ Այդ աշխատանքի համար 1964 թվականին ստացել է Լենինյան մրցանակ և ընտրվել է Խորհրդային միության գիտությունների ակադեմիայի անդամ։

Մեծ ազդեցություն է ունեցել տեսական համակարգչային գիտությունների տարբեր ոլորտներում (այդ թվում ծրագրավորման տեսություն և արհեստական բանականություն) ինչպես նաև Խորհրդային Միությունում դրանց կիրառությանը։ Հրատարակել է մոտ 800 տպագիր աշխատություն։

Իր խոշոր նպատակներից էր Տեղեկատվության մշակման և հաշվարկի ազգային ավտոմատացված համակարգի ստեղծումը (), որը կազմված էր համակարգչային ցանցից՝ ազգային տնտեսության կազմակերպությունների միջև տեղեկատվության և ռեսուրսների բաշխումը կառավարելու համար, ինչը պետք է ներկայացներ սոցիալիստական պլանավորման ավելի բարձր տեսակ, քան գոյություն ունեցող Ստալինիստական հրամանատարական տնտեսությունն էր։ Այս նախագիծը առաջին անգամ մոդելավորվել և ներկայացվել է 1962 թվականին։ Սակայն, Կոմունիստական կուսակցության շատ առաջնորդներ կարծում էին, որ համակարգը սպառնում է տնտեսության նկատմամբ կուսակցության վերահսկողությանը։ 1970-ականներին վերացավ այս նախագծի հանդեպ պաշտոնական հետաքրքրությունը։

Գլուշկովը 1967 թվականին հիմնադրել է Մոսկվայի ֆիզիկատեխնիկական ինստիտուտի Տեսական կիբեռնետիկայի և օպտիմալ կառավարման մեթոդների ամբիոնը, 1969 թվականին՝ Կիևի Շևչենկոյի անվան համալսարանի Տեսական կիբեռնետիկայի ամբիոնը։ Ուկրաինայի Գիտությունների ազգային ակադեմիայի կիբեռնետիկայի ինստիտուտը կոչվել է նրա անունով։

## Պարգևներ
* Ուկրաինայի գիտությունների ազգային ակադեմիայի անդամ 1961 թվականից։
* Ռուսաստանի գիտությունների ակադեմիայի անդամ 1964 թվականից։
* Լեոպոլդինայի անդամ 1970 թվականից։
* Լենինյան մրցանակ, 1964
* Լենինի շքանշան, 1967, 1975
* ԽՍՀՄ Պետական մրցանակ, 1968, 1977
* Սոցիալիստական աշխատանքի հերոս, 1969
* Ուկրաինայի պետական մրցանակ, 1970, 1981
* Հոկտեմբերյան հեղափոխության շքանշան, 1973
* Համակարգչային տեխնիկայի պիոներ մրցանակ (Էլեկտրական և Էլեկտրոնիկական ճարտարագետների ինստիտուտ), համակարգիչների ճարտարապետության թվային ավտոմատացման համար, 1996.

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
*Victor Glushkov - Founder of Information Technologies in Ukraine and former USSR 
*''Pioneers of Soviet Computing''
* 
* Шахты :: Знаменитые горожане :: Глушков Виктор Михайлович 
* Биография В. М. Глушкова на сайте Виртуального компьютерного музея
* Виртуальный музей "История развития информационных технологий в Украине"
* Мартынов К. Трагедия Советского интернета: Как все мы не попали в цифровой коммунизм. Рецензия на книгу Benjamin Peters. How Not to Network a Nation: The Uneasy History of the Soviet Internet. — MIT Press, 2016.
* Пихорович В. Д. Человек будущего (Биографический очерк о В. М. Глушкове)  // Интернет-журнал "Пропаганда", 12 февраля, 2009
* Пихорович В. Д. В. М. Глушков о проблеме безденежного распределения  // Интернет-журнал "Пропаганда", 2 января, 2018; (аудиоверсия)
* Самарский А. Основы экономики будущего  // Интернет-журнал "Пропаганда", 29 августа, 2008

Կատեգորիա:Ռուս մաթեմատիկոսներ
Կատեգորիա:ԽՍՀՄ ԳԱ իսկական անդամներ
Կատեգորիա:Ֆիզիկամաթեմատիկական գիտությունների դոկտորներ
Կատեգորիա:ԽՍՀՄ ԳԽ 10-րդ գումարման պատգամավորներ
Կատեգորիա:Ռոստովի պետական համալսարանի շրջանավարտներ
Կատեգորիա:ԽՄԿԿ անդամներ
Կատեգորիա:Մաթեմատիկոսներ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Կիբեռնետիկա
Կատեգորիա:Ուկրաինացի գիտնականներ
Կատեգորիա:Ռուս ճարտարագետներ
Կատեգորիա:Խորհրդային մաթեմատիկոսներ
Կատեգորիա:ԽՄԿԿ 25-րդ համագումարի պատվիրակներ
Կատեգորիա:ԽՄԿԿ 26-րդ համագումարի պատվիրակներ
Կատեգորիա:ԽՄԿԿ 24-րդ համագումարի պատվիրակներ
Կատեգորիա:Լեոպոլդինայի անդամներ
Կատեգորիա:ԽՍՀՄ ԳԽ 8-րդ գումարման պատգամավորներ
Կատեգորիա:ԽՍՀՄ ԳԽ 9-րդ գումարման պատգամավորներ
Կատեգորիա:Բուլղարիայի գիտությունների ակադեմիայի անդամներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գիտությունների ակադեմիայի անդամներ
Կատեգորիա:ԽՍՀՄ քաղաքական գործիչներ
Կատեգորիա:Խորհրդային գյուտարարներ
Կատեգորիա:Խորհրդային մանկավարժներ