Սիրահարված Շեքսպիրը

**Սիրահարված Շեքսպիրը** ( ), անգլոամերիկյան արտադրության ֆիլմ՝ նկարահանված 1998 թվականին Անգլիայում
Miramax Films և Universal Pictures կինոընկերությունների կողմից, Մարկ Նորմանի և Թոմ Սթոփփարդի սցենարի հիման վրա, Ջոզեֆ Ֆայնսի և Գվինեթ Փելթրոուի գլխավոր դերակատարմամբ։ Ֆիլմի ռեժիսորն է Ջոն Մադենը, պրոդյուսերները՝ Հարվի Վանշթեյնը, Դոննա Ջիլոթթին, Մարկ Նորմանը, Դեյվիդ Փարֆիթը և Էդուարդ Ցվիքը։ Ֆիլմն առաջին անգամ էկրանին ցուցադրվել է 1998 թ. դեկտեմբերի 11-ին։

Ֆիլմի սյուժեի հիմքում ընկած են երիտասարդ դրամատուրգ Ուիլյամ Շեքսպիրի (Ջոզեֆ Ֆայնս) և Վիոլա դը Լեսսեպսի(Գվինեթ Փելթրոու) սիրային, ռոմանտիկ հարաբերություններն այն ժամանակ, երբ դրամատուրգը գրում էր իր ամենահայտնի սոնետներից մեկը՝ Ռոմեո և Ջուլիետը։ Ֆիլմում թույլ են տրված իրադարձությունների, ժամանակային և կերպարային շեղումներ։ Որոշ կերպարներ իրական են, որոշ կերպարներ և իրադարձություններ էլ վերցված են Շեքսպիրի մյուս հայտնի ստեղծագործություններից։

Ֆիլմը մեծ հաջողություն է ունեցել ամբողջ աշխարհում, մասնակցել է մեծ թվով կինոփառատոնների և բազմաթիվ մրցանակների է արժանացել որպես լավագույն ֆիլմ և այլ անվանակարգերում։
Ամերիկյան կինոակադեմիայի 71-րդ մրցանակաբաշխության ժամանակ ֆիլմը առաջադրվել է միանգամից տասներեք անվանակարգում, որից յոթում Օսկար մրցանակի է արժանացել այդ թվում նաև տարվա լավագույն ֆիլմ։
Բրիտանական կինոակադեմիայի BAFTA 52-րդ մրցանակաբաշխությանը առաջադրվել է տասնչորս և շահել է չորս անվանակարգերում՝ լավագույն ֆիլմ, երկրորդ պլանի լավագույն դերասանուհի, երկրորդ պլանի լավագույն դերասան և լավագույն մոնտաժ։
Ոսկե Գլոբուսի կողմից վեց անվանակարգերում առաջադրված լինելով՝ արժանացել է երեք Ոսկե Գլոբուսի։
ինչպես նաև Բեռլինյան միջազգային կինոփառատոնում մեկ Արծաթե արջ մրցանակի։ Ընդհանուր թվով վաթսունինը մրցանակ է շահել։

__TOC__

= Սյուժե =
1593 թ. երիտասարդ դրամատուրգ՝ Ուիլյամ Շեքսպիրը գտնվում է ֆինանսական և ստեղծագործական ճգնաժամի մեջ։ «Ռոզա» թատրոնի սեփականատեր՝ Ֆիլիպ Հենսլոուն, որը նույնպես գտնվում է ֆինանսական դժվարությունների մեջ, պատվիրում է դրամատուրգին կատակերգություն գրել «Ռոմեոն և Էթելը՝ պիրատի դուստրը» վերնագրով, որպեսզի ներկայացման հաջողությունից հետո, վերջինս կարողանա փակել իր հաշիվները պարտատիրոջ հետ։ Վիոլա դը Լեսսեպսը, որը հաճախ է ներկա լինում Ելիզաբեթ թագուհու համար բեմադրվող ներկայացումներին, որոնց հեղինակը հաճախ Շեքսպիրն է, մեծ հիացմունք է տածում սիրո քնքուշ պոետի նկատմամբ։ Նա նվիրական երազանք ունի՝ խաղալ թատրոնում, չնայած որ դա անթույլատրելի է. կանանց արգելվում է թատրոնում խաղալ։ Տեղեկանալով՝ որ «Ռոզա» թատրոնին դերասաններ են հարկաոր նոր բեմադրության համար, Վիոլան զգեստափոխվում է և տղամարդու հագուստով ներկայանալով որպես Թոմաս Քենթ՝ մասնակցում է դերասանական լսումներին։ Տաղանդավոր Թոմասին անմիջապես նկատում է հենց ինքը՝ վարպետ Շեքսպիրը, սակայն անակնկալի գալով պոետի բուռն պահվածքից և մտավախություն ունենալով, որ կբացահայտվի իր կին լինելը՝ Վիոլան շփոթված փաղչում է թատրոնից։ Պոետը հետևում է Քենթին մինչև նրա դղյակ մտնելը և խնդրում է երկտող փոխանցել Թոմասին։ Դղյակում, Լորդ Ուեսսեքսի պատվին, որը պատրաստվում է Վիոլային ամուսնության առաջարկ անել բարելավելու համար իր ֆինանսական դրությունը, պարահանդես է կազմակերպված։ Շեքսպիրն իրեն ծանոթ երաժիշտների հետ կարողանում է դղյակ մտնել և պարահանդեսի ժամանակ հանկարծ տեսնում է գեղեցկուհի Վիոլային և սիրահարվում նրան առաջին հայացքից, փոքրագույն անգամ կասկած չունենալով, որ նա Թոմաս Քենթն է։ Փոխադարձ, գեղեցիկ զգացմունքներ են ծնվում նաև Վիոլայի մեջ պոետի նկատմամբ։ Թոմաս Քենթն ընտրվում է Ռոմեոյի կերպարը խաղալու ներկայացման մեջ և սկսվում են փորձերը։ Վիոլայի գեղցկությունից և սիրուց ներշնչված՝ Շեքսպիրը սկսում է գրել «Ռոմեոն և Էթելը՝ պիրատի դուստրը»։ Թոմաս Քենթի միջոցով Շեքսպիրը նամակ է ուղարկում Վիոլային՝ մեծարելով նրա գեղեցկությունն ու հմայքը։ Սակայն Վիոլան, իր հոր և Ելիզաբեթ թագուհու կարգադրությամբ, ստիպված է երեք շաբաթ անց ամուսնանալ լորդ Ուեսսեքսի հետ։ Նա այդ մասին գրում է Շեքսպիրին իր պատասխան նամակում։ Բոլորովին պատահական Շեքսպիրը պարզում է, որ Վիոլան նույն ինքը՝ Թոմաս Քենթն է, և այդ պահից գեղեցիկ, սիրային հարաբերություններ են սկսվում պոետի և Վիոլայի միջև։

«Ռոմեո և Էթելը՝ պիրատի դուստրը» հետզհետէ կատակերգությունից փոխակերպվում է սիրային ողբերգության և վերջնականապես փոխվում է նաև վերնագիրը՝ «Ռոմեո և Ջուլիետ»։ Եվ ահա, երբ համարյա ավարտվում են «Ռոմեո և Ջուլիետի» ներկայացման փորձերը և այն շուտով պիտի բեմադրվի «Ռոզա» թատրոնում, հանկարծ պարզվում է, որ այնտեղ կին է խաղում։ Հրամայվում է փակել թատրոնը։ Եվ այն պահին, երբ թատերախումբը հուսահատության մեջ է, «Վարագույր» թատրոնի սեփականատեր Ռիչարդ Բարբիջն առաջարկում է պիեսն իր թատրոնում բեմադրել։ Շեքսպիրը փոխարինում է Քենթին՝ Ռոմեոյի դերում։
Երեք շաբաթ անց Վիոլա դը Լեսսեպսն ամուսնանում է Լորդ Ուեսսեքսի հետ և պսակադրության օրն իմանում է, որ «Վարագույր» թատրոնում քիչ անց բեմադրվելու է «Ռոմեո և Ջուլիետը»։ Փոքրիկ խորամանկությամբ նա կարողանում է ազատվել ամուսնու ուշադրությունից և ծլկում է թատրոն։ Դահլիճը լի է հանդիսատեսով և բոլորն անհամբեր սպասում են ներկայացման սկզբին։ Սակայն թատերախումբը մեծ անախորժության առաջ է կանգնել, երիտասարդ տղան, ով պիտի Ջուլիետին խաղար, հուզմունքից կորցրել է ձայնը և չի կարող բեմ բարձրանալ։ Վիոլան տեղեկանում է այդ մասին՝ լսելով Հենսլոուի և Բարբիջի խոսակցությունը և քանի որ ամբողջ պիեսին հիանալի տիրապետում էր, առաջարկում է փոխարինել Ջուլիետին։ Ներկայացումը ցնցող հաջողություն է ունենում։ Նույնիսկ Թագուհին, որը ծպտված ներկա էր թատրոնում, որը կատակերգության մեծ սիրահար էր, մեծ տպավորություն է ստանում սիրային ողբերգությունից։ Նա պատվիրում է Վիոլային Շեքսպիրին փոխանցել, որ մի որևէ ուրախ բան գրի Տասներկուերորդ գիշերվա համար։

Վիոլան արդեն ամուսնացած կին է։ Նա իր ամուսնու հետ մեկնում է հեռավոր Ամերիկա, Վերջինիա։ Վերջին րոպեներն են և Շեքսպիրը հավերժ հրաժեշտ պիտի տա իր չքնաղ Վիոլային, իր մուսային, իր սիրուն։ Վիոլան փոխանցում է Շեքսպիրին թագուհու պատվերն ուրախ բան գրելու, որտեղ ամեն ինչ լավ պիտի վերջանա...

Շեքսպիրը գրում է Տասներկուերորդ գիշերը, որտեղ մի աղջիկ նավով լողում է հեռավոր մի երկիր։ Հետո նավաբեկություն....բայց նա կփրկվի ու նոր կյանք կսկսի օտար ափերում։ Նա կլինի Շեքսպիրի հավերժական հերոսուհին։ Եվ նրա անունը կլինի Վիոլա։

## Դերասանական կազմ

* Ջոզեֆ Ֆայնս *[[Ուիլյամ Շեքսպիր]]*
* Գվինեթ Փելթրոու *Վիոլա դը Լեսսեպս*
* Ջեֆրի Ռաշ *Ֆիլիպ Հենսլոու*
* Քոլին Ֆերթ *Լորդ Ուեսսեքս*
* Ջուդի Դենչ *Ելիզաբեթ*
* Բեն Աֆլեք *Նեդ Ալեյն*
* Թոմ Ուիլքինսոն *Հյու Ֆենիման*
* Իմելդա Սթաունթոն *դայակ*
* Մարտին Քլունս *Ռիչարդ Բարբիջ*
* Ռուփերտ Էվերետ *Քրիստոֆեր Մարլոու*
* Սայմոն Քելոու *Էդմոն Թիլնի*
* Մարկ Ուիլյամս *Ուաբաշ*
* Ջիմ Քարտեր *Ռալֆ Բաշֆորդ*
* Դանիել Բրոուքլբանք *Սեմ Գոս*
* Ջիլ Բեյքեր *Լեդի դըԼեսսեպս*

## Մրցանակներ

## Աղբյուրներ

Կատեգորիա:1990-ականների ամերիկյան ֆիլմեր
Կատեգորիա:1990-ականների անգլերեն ֆիլմեր
Կատեգորիա:1998 դրամա ֆիլմեր
Կատեգորիա:1998 ֆիլմեր
Կատեգորիա:BAFTA մրցանակի դափնեկիր ֆիլմեր
Կատեգորիա:Miramax ֆիլմեր
Կատեգորիա:Universal Pictures ֆիլմեր
Կատեգորիա:Ամերիկյան պատմական ֆիլմեր
Կատեգորիա:Ամերիկյան ռոմանտիկ կատակերգական դրամա ֆիլմեր
Կատեգորիա:Ամերիկյան ռոմանտիկ կինոկատակերգություններ
Կատեգորիա:Բրիտանական կենսագրական ֆիլմեր
Կատեգորիա:Բրիտանական ֆիլմեր
Կատեգորիա:Լավագույն երաժշտության համար Օսկարի մրցանակակիր ֆիլմեր
Կատեգորիա:Ջոն Մեդենի ֆիլմեր
Կատեգորիա:Ռոմեո և Ջուլիետ
Կատեգորիա:Ֆիլմեր գրողների մասին
Կատեգորիա:Ֆիլմեր դերասանների մասին
Կատեգորիա:Ֆիլմեր, որոնց գործողությունները տեղի են ունենում Լոնդոնում
Կատեգորիա:Ֆիլմեր, որոնց գործողությունները տեղի են ունենում 1590-ականներին
Կատեգորիա:1990-ականների բրիտանական ֆիլմեր