Կիտրոնների շուկա

**«Կիտրոնների շուկա. Որակի անորոշությունը և շուկայի մեխանիզմը»** լայնորեն մեջբերված հիմնական հոդված է տնտեսագիտության ոլորտում, որն ուսումնասիրում է շուկաներում ասիմետրիկ տեղեկատվության հայեցակարգը։ Հոդվածը գրվել է 1970 թվականին Ջորջ Աքերլոֆի կողմից և տպագրվել «Quarterly Journal of Economics» ամսագրում։ Հոդվածի բացահայտումները դրանից հետո կիրառվել են բազմաթիվ այլ տեսակի շուկաներում։ Այնուամենայնիվ, Աքերլոֆի հետազոտությունը կենտրոնացած էր բացառապես օգտագործված մեքենաների շուկայի վրա:
Աքերլոֆը ուսումնասիրում է, թե ինչպես շուկայում վաճառվող ապրանքների որակը կարող է վատթարանալ գնորդների և վաճառողների միջև տեղեկատվական անհամաչափության առկայության դեպքում, ինչը, ի վերջո, թողնում է այն ապրանքները, որոնք շուկայում գնելուց հետո հայտնաբերվում են թերի, որոնք նշված են վերնագրում «կիտրոն» տերմինով աշխատության վերնագրում։ Ամերիկյան ժարգոնում կիտրոնը այն մեքենան է, որը գնելուց հետո հայտնաբերվում է թերի։

Աքերլոֆի «Կիտրոնների շուկա» հոդվածի տեսությունը վերաբերում է տեղեկատվական ասիմետրիկությամբ շուկաներին՝ կենտրոնանալով օգտագործված մեքենաների շուկայի վրա։ Տեղեկատվական անհամաչափությունը շուկայում վերաբերում է նրան, որ վաճառողը ավելի շատ տեղեկատվություն ունի մեքենայի որակի մասին, ի տարբերություն գնորդի՝ ստեղծելով անբարենպաստ ընտրություն։ Անբարենպաստ ընտրությունը մի երևույթ է, երբ գնորդները հանգեցնում են ցածր որակի ապրանքների գնմանը, քանի որ վաճառողները չեն ցանկանում վաճառել բարձրորակ ապրանքներ ավելի ցածր գներով, որոնք գնորդները պատրաստ են վճարել։ Սա կարող է հանգեցնել շուկայի փլուզման՝ շուկայում վաճառվող ապրանքների ավելի ցածր հավասարակշռության գնի և քանակի պատճառով, քան կատարյալ տեղեկատվություն ունեցող շուկան։

Ենթադրենք, գնորդները չեն կարողանում տարբերակել բարձրորակ մեքենան («դեղձ») և «կիտրոնը»։ Այնուհետև նրանք պատրաստ են միայն ֆիքսված գին վճարել մեքենայի համար, որը միջինում է «դեղձի» և «կիտրոնի» արժեքը միասին ( *p* միջին ): Բայց վաճառողները գիտեն՝ դեղձ են պահում, թե կիտրոն։ Հաշվի առնելով այն ֆիքսված գինը, որով գնորդները կգնեն, վաճառողները կվաճառեն միայն այն ժամանակ, երբ նրանք պահում են «կիտրոններ» (քանի որ *p* կիտրոն միջին ) ու շուկայից դուրս կգան, երբ «դեղձ» պահեն (քանի որ *p* դեղձ > *p* միջին )։ Ի վերջո, քանի որ «դեղձի» բավականաչափ վաճառողները հեռանում են շուկայից, գնորդների միջին վճարման պատրաստակամությունը կնվազի (քանի որ շուկայում մեքենաների միջին որակը նվազել է), ինչը կհանգեցնի նրան, որ բարձրորակ մեքենաների էլ ավելի շատ վաճառողներ հեռանան շուկայից՝ շուկայավարման դրական հետադարձ կապի միջոցով։ Այսպիսով, անտեղյակ գնորդի գինը ստեղծում է անբարենպաստ ընտրության խնդիր, որը շուկայից դուրս է մղում բարձրորակ մեքենաներին։ Անբարենպաստ ընտրությունը շուկայական մեխանիզմ է, որը կարող է հանգեցնել շուկայի փլուզման։

Աքերլոֆի աշխատությունը ցույց է տալիս, թե ինչպես գները կարող են որոշել շուկայում վաճառվող ապրանքների որակը։ Ցածր գները վանում են բարձրորակ ապրանքներ վաճառողներին՝ թողնելով միայն կիտրոնը։ 2001 թվականին Աքերլոֆը, Մայքլ Սփենսի և Ջոզեֆ Ստիգլիցի հետ միասին, ստացել է Նոբելյան մրցանակը տնտեսագիտության ոլորտում՝ ասիմետրիկ տեղեկատվության հետ կապված խնդիրների վերաբերյալ իրենց հետազոտության համար։

## Աշխատություն
### Թեզիս

Աքերլոֆի աշխատությունը օգտագործում է օգտագործված մեքենաների շուկան որպես որակի անորոշության խնդրի օրինակ։ Օգտագործված մեքենան այն մեքենան է, որի սեփականության իրավունքը փոխանցվում է մեկ անձից մյուսին` դրա առաջին սեփականատիրոջ կողմից օգտագործման որոշակի ժամանակահատվածից և դրա անխուսափելի մաշվածությունից հետո։ Կան լավ օգտագործված մեքենաներ («դեղձ») և թերի օգտագործված մեքենաներ («կիտրոններ»), սովորաբար որպես հետևանք մի քանի ոչ միշտ հետագծելի փոփոխականների, ինչպիսիք են սեփականատիրոջ վարելու ոճը, պահպանման որակը և հաճախականությունը և վթարի պատմությունը։ Քանի որ շատ կարևոր մեխանիկական մասեր և այլ տարրեր թաքնված են տեսադաշտից և հեշտությամբ հասանելի չեն ստուգման համար, մեքենայի գնորդը նախապես չգիտի՝ դա դեղձ է, թե կիտրոն։ Այսպիսով, գնորդի լավագույն ենթադրությունը տվյալ մեքենայի համար այն է, որ մեքենան միջին որակի է. համապատասխանաբար, գնորդը պատրաստ կլինի վճարել հայտնի միջին որակի մեքենայի գինը։ Սա նշանակում է, որ խնամքով պահպանված, երբեք չարաշահված, լավ օգտագործված մեքենայի սեփականատերը չի կարողանա բավական բարձր գին ստանալ այդ մեքենան վաճառելու համար։

Հետևաբար, «դեղձի» սեփականատերերը չեն տեղադրի իրենց մեքենաները օգտագործված շուկայում, քանի որ կարծում են, որ իրենց մեքենան շուկայականից ավելի արժե։ Լավ մեքենաների դուրսբերումը նվազեցնում է շուկայում մեքենաների միջին որակը, ինչի հետևանքով գնորդները վերանայում են իրենց ակնկալիքները ցանկացած մեքենայի համար։ Սա էլ իր հերթին դրդում է չափավոր լավ մեքենաների տերերին չվաճառել և այլն։ Արդյունքն այն է, որ շուկան, որտեղ առկա է որակի վերաբերյալ ասիմետրիկ տեղեկատվություն, ցույց է տալիս բնութագրեր, որոնք նման են Գրեշեմի օրենքով նկարագրվածներին. վատը դուրս է մղում լավին։ Չնայած Գրեշեմի սկզբունքը ավելի կոնկրետ կիրառվում է փոխարժեքների նկատմամբ, կարելի է փոփոխված անալոգիաներ անել։

### Խնդրի վիճակագրական համառոտագիր
Աքերլոֆը դիտարկում է մի իրավիճակ, երբ օգտագործված մեքենաների *D* պահանջարկը կախված է ավտոմեքենաների գնից *p* և *µ* որակից = *µ* ( *p* ) և առաջարկի *S-ը* կախված է միայն գնից։ Տնտեսական հավասարակշռությունը տրվում է *S* ( *p* ) = *D* ( *p*, *µ* )-ով և կան երկու խումբ առևտրականներ, որոնց օգտակարությունը տրվում են.

: U_1 = M+\sum_{i=1}^n x_i

: U_2 = M+\sum_{i=1}^n \frac{3}{2} x_i

որտեղ *M-ը* ավտոմեքենաներից բացի այլ ապրանքների սպառումն է, *x* մեքենայի որակը և *n* ավտոմեքենաների քանակը։ Թող *Y* *i*, *D* *i* և *S* *i* լինեն եկամուտ, պահանջարկ և առաջարկ խմբի համար *i*։ Ենթադրելով, որ օգտակարությունը գծային է, որ առևտրականները Ֆոն Նեյման-Մորգենսթերի օգտակարության թեորեմ մաքսիմիզատորներն են, և որ այլ *M* ապրանքների գինը միավորային է, մեքենաների համար *D* 1 պահանջարկը *Y* 1 / *p* է, եթե *μ* / *p* > 1, հակառակ դեպքում՝ զրոյական։ *D* 2 պահանջարկը *Y* 2 / *p* է, եթե 3 *μ* / *2* > *p*, հակառակ դեպքում՝ զրոյական։ Շուկայական պահանջարկը տրվում է հետևյալով.

: D(p,\mu)=\begin{cases} \left( Y_2+Y_1 \right)/p & p  3\mu/2, \end{cases}

1-ին խումբն ունի *N* մեքենա՝ 0-ից 2-ի միջև որակով վաճառելու համար, իսկ 2-րդ խումբը չունի վաճառելու մեքենաներ, հետևաբար *S* 1 = *pN* /2 և *S* 2 = 0։ Տվյալ գնի համար *p*, միջին որակը *p* /2 է, և հետևաբար *D* = 0։ Օգտագործված մեքենաների շուկան փլուզվում է, երբ կա ասիմետրիկ տեղեկատվություն։

### Ասիմետրիկ տեղեկատվություն
Աքերլոֆի աշխատությունը նկարագրում է, թե ինչպես որակական տարասեռության և ասիմետրիկ տեղեկատվության փոխազդեցությունը կարող է հանգեցնել շուկայի անհետացման, որտեղ երաշխիքներն անորոշ են։ Այս մոդելում, քանի որ որակը նախապես չի տարբերվում գնորդի կողմից (տեղեկատվության անհամաչափության պատճառով), վաճառողի համար գոյություն ունեն ցածրորակ ապրանքներ որպես ավելի որակյալ ապրանքներ հանձնելու խթաններ։ Գնորդը, սակայն, հաշվի է առնում այս դրդապատճառը և անորոշ է համարում ապրանքի որակը։ Դիտարկվելու է միայն ապրանքների միջին որակը, ինչն իր հերթին կունենա այն կողմնակի ազդեցությունը, որ որակով միջինից բարձր ապրանքները դուրս են մղվելու շուկայից։ Այս մեխանիզմը կրկնվում է մինչև առանց առևտրի հավասարակշռության հասնելը։

Որպես սույն հոդվածում նկարագրված մեխանիզմի հետևանք, շուկաները կարող են ընդհանրապես գոյություն չունենալ որոշակի իրավիճակներում, որոնք ներառում են որակի անորոշություն։ Աքերլոֆի աշխատության մեջ տրված օրինակները ներառում են օգտագործված մեքենաների շուկան, զարգացող երկրներում պաշտոնական վարկային շուկաների բացակայությունը և այն դժվարությունները, որոնց հանդիպում են տարեցները առողջապահական ապահովագրություն գնելիս։ Այնուամենայնիվ, տվյալ շուկայում ոչ բոլոր խաղացողները կհետևեն նույն կանոններին կամ որակը գնահատելու նույն ունակությունները կունենան։ Այսպիսով, որոշ վաճառողների համար միշտ կլինի հստակ առավելություն՝ ցածր որակի ապրանքներ առաջարկելու շուկայի քիչ տեղեկացված հատվածին, որն, ընդհանուր առմամբ, ողջամիտ որակի և որոշակիության ողջամիտ երաշխիքներ ունի։ Սա «Գնորդ, գուշացեք» կոնցեպտի հիմքի մի մասն է։

Սա, հավանաբար, հիմք է հանդիսանում այն բառապաշարի համար, որ տեղեկացված սպառողը ավելի լավ սպառող է։ Դրա օրինակ կարող է լինել լավ սննդի և գինու սուբյեկտիվ որակը։ Առանձին սպառողները լավագույնս գիտեն, թե ինչ են նախընտրում ուտել, և որակը գրեթե միշտ գնահատվում է լավ հաստատություններում հոտով և համով, նախքան վճարելը։ Այսինքն, եթե լավ հաստատության հաճախորդը խեցգետին է պատվիրում, իսկ միսը թարմ չէ, նա կարող է օմարին հետ ուղարկել խոհանոց և հրաժարվել դրա համար վճարելուց։ Այնուամենայնիվ, սննդամթերքի համար «ամենաբարձր որակի» սահմանումը խուսափում է մատակարարներից։ Այսպիսով, աջակցվում է ավելի որակյալ և բարձր գներով ռեստորանների մեծ տեսականի։

## Քննադատական ընդունելություն
Ջորջ Է. Հոֆերը և Մայքլ Դ. Պրատը նշում են, որ «տնտեսական գրականությունը բաժանված է այն հարցի շուրջ, թե արդյոք իրականում գոյություն ունի կիտրոնի շուկա օգտագործված մեքենաներում»։ Հեղինակների հետազոտությունը հաստատում է այն վարկածը, որ ԱՄՆ նահանգների (օրինակ՝ Վիսկոնսին) կողմից օգտագործված մեքենաների վաճառքը կարգավորելու համար օգտագործվող «հայտնի արատների դրույթները» անարդյունավետ են եղել, քանի որ այս նահանգներում վաճառվող օգտագործված մեքենաների որակը զգալիորեն ավելի լավը չէ, քան մեքենաները հարևան նահանգներում՝ առանց սպառողների իրավունքների պաշտպանության նման օրենսդրության։

Ե՛վ American Economic Review-ն, և՛ Review of Economic Studies-ը մերժել են հոդվածը «չնչինության» համար, մինչդեռ Journal of Political Economy-ի գրախոսները մերժել են այն որպես սխալ՝ պատճառաբանելով, որ եթե այս փաստաթուղթը ճիշտ է, ապա ոչ մի ապրանք չի կարող վաճառվել։ Միայն չորրորդ փորձից հետո հոդվածը տպագրվել է Quarterly Journal of Economics-ում։ Այսօր հոդվածը ժամանակակից տնտեսական տեսության մեջ ամենաշատ մեջբերված հոդվածներից է և RePEC-ում բոլոր ժամանակների ամենաշատ ներբեռնված տնտեսական ամսագրի հոդվածներից մեկը (ավելի քան 39275 մեջբերում ակադեմիական հոդվածներում՝ 2022 թվականի փետրվարի դրությամբ)։ Այն խորապես ազդել է տնտեսագիտության գրեթե բոլոր բնագավառների վրա՝ սկսած արդյունաբերական կազմակերպությունից և հանրային ֆինանսներից մինչև մակրոտնտեսական և պայմանագրերի տեսություն։

## Կիտրոնի շուկայի պայմանները
Կիտրոնի շուկա կարտադրվի հետևյալով.

# Տեղեկատվության ասիմետրիա, որի դեպքում ոչ մի գնորդ չի կարող ճշգրիտ գնահատել ապրանքի արժեքը նախքան վաճառքը կատարելը փորձաքննության միջոցով, և բոլոր վաճառողները կարող են ավելի ճշգրիտ գնահատել ապրանքի արժեքը մինչև վաճառքը։
# Վաճառողը խթան ունի ցածրորակ ապրանքը ավելի որակյալ դարձնելու համար
# Վաճառողները չունեն վստահելի բացահայտման տեխնոլոգիա (հիանալի մեքենա ունեցող վաճառողները հնարավորություն չունեն դա արժանահավատորեն հայտնել գնորդներին)
# Կամ գոյություն ունի վաճառողի որակների շարունակականություն, կամ վաճառողի միջին տեսակը բավական ցածր է (գնորդները բավական հոռետես են վաճառողի որակի նկատմամբ)
# *Արդյունավետ* հանրային որակի երաշխիքների անբավարարություն (ըստ հեղինակության կամ կանոնակարգման և/կամ *արդյունավետ* երաշխիքների)

### Շուկայի փլուզման ավելի ընդհանուր մաթեմատիկական մոդել
Կարելի է ընդհանրացնել պատճառաբանությունը Աքերլոֆի աշխատության մեջ։ Ենթադրենք մեքենաների երկու պոպուլյացիա կա՝ դեղձերը \mathcal{P} և կիտրոնները \mathcal{L}, որտեղ ենթադրում ենք, որ որակ \mu(\cdot) դեղձը միշտ ավելի բարձր է, քան կիտրոնների որակը.\mu(\rho) > \mu(\ell), \quad \forall \rho \in\mathcal{P}, \; \ell \in \mathcal{L}Համապատասխանաբար, օգտակարությունը U(\cdot) և գինը p դեղձի մեջ նույնպես միշտ ավելի մեծ կլինի, քան կիտրոնինը։ Թող \eta լինի օգտագործված մեքենաների շուկայում գնորդի դեղձի հանդիպելու հավանականությունը։ Այնուհետեւ գնորդի համար սպասվող օգտակարությունը U_{e} օգտագործված մեքենա գնելուց հետևյալն է.U_{e} = \eta U\left(\overline{\rho}\right) + (1-\eta)U\left(\overline{\ell} \right), \quad U'(\cdot) > 0, \; U''(\cdot) որտեղ \overline{\rho} և \overline{\ell} համապատասխանաբար ներկայացնում են դեղձի և կիտրոնի միջին քանակը։ Գնորդի համար ակնկալվող օգտակարությունը միշտ կաճի միապաղաղ, դրական օգտակար ֆունկցիայի դեպքում, քանի որ մեծանում է դեղձի հետ հանդիպելու հավանականությունը։{\partial U_{e}\over{\partial \eta}} = U\left(\overline{\rho}\right) - U\left(\overline{\ell} \right) > 0Ավելին, գնորդի կողմից ակնկալվող օգտակարության հավասարումը ենթադրում է, որ հավասարակշռության գինը տեղեկատվական սիմետրիկ շուկայում հետևյալն է.p_{\text{sym}}^{*} = \eta U\left(\overline{\rho}\right) + (1-\eta)U\left(\overline{\ell} \right)Սակայն օգտագործված մեքենաների շուկան սիմետրիկ շուկա չէ. վաճառողները գիտեն, թե որ մեքենաներն են դեղձն ու կիտրոնը, մինչդեռ գնորդները չեն կարողանում տարբերակել այդ երկուսը։ Կախված իր պատկանող մեքենայի տեսակից, վաճառողն ունի տարբեր որոշումների կանոն՝ հիմնված առաջարկի գնի վրա O :\text{Sell} \implies \begin{cases} O \geq p_{\rho}, \quad &(\text{Peach}) \\ O\geq p_{\ell}, \quad &(\text{Lemon}) \end{cases}p_{\rho} > p_{\ell} ըստ սահմանման. Ենթադրվում է նաև, որ ինչպես դեղձի, այնպես էլ կիտրոնի համար վաճառողները պատրաստ են ընդունել մեքենայի ամբողջական արժեքից ցածր գին.p_{\ell} Այնուամենայնիվ, եթե p_{\text{sym}}^{*} , ապա դեղձ վաճառողները այն շուկա չեն հանի, և հավասարակշռության գինը կնվազի։ Սա տեղի է ունենում, երբ.\eta կապված ասիմետրիկ տեղեկատվական գների հավասարակշռության հետ.p_{\text{asym}}^{*} = \eta \left[U\left( \overline{\rho}\right) - U\left(\overline{\ell}\right) \right]\mathbb{I}(p_{\text{sym}}^{*} \geq p_{\rho} ) + U\left(\overline{\ell}\right)որտեղ \mathbb{I}(\cdot) ցուցիչի ֆունկցիան է։ Երբ կիտրոնները հագեցնում են շուկան, դեղձերը դուրս են մղվում շուկայից, քանի որ դրանց վաճառողները չեն կարող համադրվել գնորդների հետ՝ իրենց վաճառքի գինը հավասարակշռության պայմաններում։ Այս օրինակի գեղեցկությունն այն է, որ այն ցույց է տալիս, թե ինչպես կարող է ապրանքի որակը փլուզվել ասիմետրիկ տեղեկատվություն ունեցող շուկայում։

## Օրենքները Միացյալ Նահանգներում
Աքերլոֆի աշխատության հրապարակումից հինգ տարի անց, Միացյալ Նահանգները ընդունել է դաշնային «կիտրոնի օրենք» (Magnuson–Moss Warranty Act), որը պաշտպանում է բոլոր նահանգների քաղաքացիներին։ Կան նաև նահանգային օրենքներ «կիտրոնի» վերաբերյալ, որոնք տարբերվում են ըստ նահանգների և պարտադիր չէ, որ ծածկեն օգտագործված կամ վարձակալված մեքենաները։ «Կիտրոնի օրենքներով» սպառողներին տրված իրավունքները կարող են գերազանցել գնման պայմանագրերում արտահայտված երաշխիքները։ Այս նահանգային օրենքները սպառողներին լուծում են տալիս այն մեքենաների համար, որոնք պարբերաբար չեն համապատասխանում որակի և կատարողականի որոշակի չափանիշներին։ «Կիտրոնի օրենքը» այս օրենքների ընդհանուր մականունն է, սակայն յուրաքանչյուր նահանգ ունի օրենքների և ակտերի տարբեր անուններ, որոնք կարող են նաև ներառել ավելին, քան պարզապես ավտոմեքենաները։ Կալիֆորնիայում և դաշնային օրենքներում «Կիտրոնի օրենքները» ծածկում են ցանկացած մեխանիկական բան։

Դաշնային «կիտրոնի օրենքը» նաև նախատեսում է, որ երաշխավորը կարող է պարտավորվել վճարել կիտրոնի դատական ​​հայցի գերակշռող կողմի փաստաբանական վճարները, ինչպես դա անում են նահանգի լիմոնի օրենքների մեծ մասը։ Եթե մեքենան պետք է վերանորոգվի նույն թերության համար չորս կամ ավելի անգամ, և խնդիրը դեռ առաջանում է, մեքենան կարող է համարվել «կիտրոն»։ Թերությունը պետք է էապես խոչընդոտի մեքենայի օգտագործմանը, արժեքին կամ անվտանգությանը։ Դիլերներից և արտադրողներից պահանջվում է նման տրանսպորտային միջոցների վերնագիրն անվանել «Lemon Law Buyback»՝ դրանք վերստին ձեռք բերելուց հետո՝ դաշնային օրենսդրությամբ նախատեսված որևէ թերության, անսարքության կամ ձախողման կամ նահանգային «կիտրոնի օրենքների» սովորաբար անհամապատասխանությունների պատճառով։ Դիլերները չեն կարող արգելել նման մեքենաների կիտրոնի մակնշումը, և «ինչպես կա» կամ «բոլոր թերություններով» պիտակավորումը չի պաշտպանում դիլերին իրավական միջոցներից, եթե նրանք չբացահայտեն նման մեքենաների «կիտրոնի օրենքով հետգնման» կարգավիճակը։

## Մոդելի զարգացումները
Աքերլոֆի օրիգինալ մոդելը մշակվել է որոշակի պարամետրերի ճշգրտմամբ՝ ավելի լավ ներկայացնելու իրական համաշխարհային շուկաները։ Աքերլոֆը սահմանափակել է շուկան ֆիքսված գնորդներով և վաճառողներով՝ անտեսելով այն հնարավորությունը, որ գործակալները կարող են փոխանակել իրենց դիրքերը՝ ցածր գործարքային ծախսերով։ Սա վավեր կլինի ասիմետրիկ տեղեկատվություն ունեցող այլ շուկաների համար. Այնուամենայնիվ, օգտագործված մեքենաների շուկան եզակի է նրանով, որ գնորդը կարող է գնել մեքենա և դառնալ վաճառող։ Քիմը ներառում է շուկայում գործակալների փոփոխականություն։ Ավելին, այս մոդելում վաճառողները տարբերվում են, ի տարբերություն Աքերլոֆի մոդելի, որտեղ վաճառողները տարասեռ են, բացի իրենց վաճառվող մեքենաներից, և, հետևաբար, նրանց վարքագիծը կախված է իրենց պատկանող մեքենայից։ Մոդելի պարամետրերը փոխելով այս հետազոտության արդյունքները եզրակացնում են, որ կիտրոնի սկզբունքը չի գործում։

Դեյլին և Գրինը մշակում են մոդելը՝ շուկայական հավասարակշռությունը բաժանելով առանց առևտրի ժամանակաշրջանների և առևտրի ժամանակաշրջանների միջակայքերի։ Այսպիսով, առևտրի ժամանակաշրջաններին նպաստում է «նորությունների» ժամանումը, որոնք դասակարգվում են որպես ստոխաստիկ տեղեկատվություն։ Վատ լուրերի հայտնվելը խթանում է առևտուրը, քանի որ գնորդներն ավելի հոռետես են, մինչդեռ լավ լուրերը վստահություն են հաստատում շուկայում։ Հավասարակշռության ժամանակ առաջանում են հետևյալ վիճակները.

* Վաճառողի դրական հեռանկարը հանգեցնում է արդյունավետ շուկայի, որտեղ գինը ակտիվի ակնկալվող արժեքն է
* Վաճառողի բացասական հեռանկարը հանգեցնում է ակտիվի մասնակի վաճառքի
* Վաճառողի անտարբեր տեսակետը հանգեցնում է առևտրի ոչ մի ժամանակաշրջանի, որտեղ սպառողները սպասում են լրացուցիչ տեղեկությունների։

Երկու վաճառողները, որոնք ունեն դրական և բացասական հեռանկարներ, ի վերջո առևտուր են անում հավասարակշռության մեջ՝ դրանով իսկ մեղմելով առևտրի անկման անարդյունավետությունը, որը տարածված է Աքերլոֆի մոդելում։ Սակայն նորությունները մոդելի մեջ ինտեգրելով՝ նոր անարդյունավետություն է առաջանում։ Այստեղ է, որ ուշացումներ են առաջանում, երբ շուկայում ավելի շատ նորություններ են հայտնվում։ Տեսականորեն, ավելի շատ նորություններ կնվազեցնեն տեղեկատվական անհամաչափության հետևանքով առաջացած շուկայի անարդյունավետությունը։ Կառուցված շուկայի դինամիկ մոդելը ցույց է տալիս, որ դա միայն մասամբ է ճիշտ։

Զավոլոկինան, Շլեգելը և Շվաբեն մոդելի մեջ ներառում են ժամանակակից տեխնոլոգիաների առավելությունները, քանի որ բլոկչեյնն ի վիճակի է լուծել տեղեկատվության անհամաչափության հետ կապված հարցեր։ Տեղեկատվության հավաստիությունը կբարելավի մեքենաների գնահատման ճշգրտությունը, սակայն պահպանվող տեղեկատվության առավելությունները սահմանափակվում են գնորդի մեկնաբանությամբ։ Տեղեկատվությունը պետք է հասկանալի լինի այն սպառողների համար, ովքեր չունեն մեքենայի փորձաքննություն, որպեսզի արդյունավետ մեխանիզմ լինի որոշումներ կայացնելու համար։

## Էմպիրիկ կիրառություններ
Չնայած Աքերլոֆի «Կիտրոնի շուկա» հոդվածը գրվել է բացառապես օգտագործված մեքենաների շուկայի վրա կենտրոնանալով, այս տեսության բազմաթիվ այլ կիրառություններ կան օգտագործված մեքենաների շուկայից դուրս այլ տեսակի շուկաներում։ Կիրառման օրինակները ներառում են առողջության ապահովագրությունը, տրանսպորտային միջոցների հետ կապված ապահովագրությունը և նաև աշխատաշուկայում, որոնք, ինչպես Ակերլոֆի տեսության նման, այս օրինակները կարող են հանգեցնել շուկայի ձախողումների՝ անբարենպաստ ընտրության միջոցով։

Օգտագործված մեքենաների շուկայից բացի, ապահովագրական ընկերությունները չափազանց մեծ պրեմիաներ են գանձում նրանցից, ովքեր առանձնանում են որպես բարձր ռիսկային անձինք, քանի որ այս տերմինի ներքո գտնվող մարդիկ, ամենայն հավանականությամբ, ավելի շատ պահանջներ կներկայացնեն ապահովագրական ընկերությանը։ Արդյունքում, բարձր ռիսկային անձինք, ամենայն հավանականությամբ, ավելի թանկ արժեն ապահովագրական ընկերություններին, քանի որ նրանք, ամենայն հավանականությամբ, անհատին ավելի շատ գումար կվճարեն պահանջների ավելացման պատճառով։ Աքերլոֆի տեսությունն օգտագործվել է բացատրելու այս սցենարը, երբ ապահովագրական ընկերությունները ավելի բարձր պրեմիաներ են գանձում այն անհատներից, ովքեր, իրենց կարծիքով, ավելի մեծ ռիսկեր են կրում՝ փորձելով փոխհատուցել այն ավելի մեծ հնարավորությունը, որ պահանջները ներկայացվում են անհատի քաղաքականության համաձայն։

Էմպիրիկ կիրառման մեկ այլ օրինակ է աշխատաշուկան, որտեղ աշխատավարձի խտրականությունը կարող է գործոն լինել, քանի որ գործատուն, հավանաբար, ավելի շատ տեղեկատվություն կունենա աշխատողի հմտությունների և փորձի մասին, քան ինքը՝ աշխատողը։ Սա կիրառելի է նաև, երբ աշխատողները դիմում են աշխատանքի, քանի որ գործատուները կարող են տատանվել կամ որոշել չընդունել տվյալ ոլորտում նախկին աշխատանքային փորձ ունեցող աշխատողների, ինչը հանգեցնում է նրան, որ նրանք, ովքեր չունեն նախնական փորձ կամ նոր են աշխատուժում, մերժվում են գործատուների կողմից։

Առողջության ապահովագրությունը նույնպես ընկնում է անբարենպաստ ընտրության դիտարկման մեջ, երբ առողջ անհատները, ովքեր չունեն բժշկական մտահոգությունների ընտանեկան պատմություն, կարող են չգնել առողջության ապահովագրություն, քանի որ նրանք չեն զգում պրեմիում վճարելու անհրաժեշտություն, մինչդեռ նախկինում գոյություն ունեցող բժշկական պայմաններ կամ առողջական խնդիրների ընտանեկան պատմություն ունեցող այլ մարդիկ, ամենայն հավանականությամբ, ձեռք կբերեն առողջության ապահովագրություն։ Արդյունքում առողջ անհատները դուրս են մղվում շուկայից՝ ստեղծելով ապահովագրողների ավելի փոքր խումբ, որը բարձրացնում է առողջության ապահովագրության գինը այլ անհատների համար, ովքեր որոշում են գնել ապահովագրությունը։

## Առողջության ապահովագրության ոլորտ
Առողջության ապահովագրության ոլորտի հիմնական մտահոգությունը անբարենպաստ ընտրությունն է, որտեղ սպառողների և ապահովագրողների միջև առկա ասիմետրիկ տեղեկատվությունը կարող է հանգեցնել շուկայի ձախողման։

Մտածեք դրա մասին այսպես. Երիտասարդ առողջ անհատը, որը չգիտի ժառանգական հիվանդությունների մասին, շատ ավելի քիչ հավանական է, որ ապահովագրվի, քան մեկ այլ անհատ, ով գիտի, որ քաղցկեղը տարածված է իրենց ընտանիքում կամ գիտի, որ սկսել է ցավ զգալ իր կրծքավանդակում։ Եթե բոլոր «առողջ» անհատները որոշեին, որ իրենց առողջության ապահովագրության կարիքը չունեն, ապա առողջության ապահովագրության շուկայում գերիշխող կլինեն բարձր ռիսկային «անառողջ» սպառողները։ Ապահովագրական ընկերությունները, անտեղյակ լինելով այս անբարենպաստ ընտրության մասին, կսկսեն վճարել բժշկական ապահովագրության պահանջների անհեթեթ գումարներ։ Սա կստիպի ընկերություններին բարձրացնել առողջության ապահովագրության վճարները բոլորի համար։ Սա ավելի կհուսահատեցնի առողջ անհատներին շուկա մուտք գործելը և կստեղծի հետագա անբարենպաստ ընտրություն առողջության ապահովագրության շուկայում։ Սա, ի վերջո, կբերի շուկայի ձախողման։

Ապահովագրական ընկերություններն ունեն լայնածավալ հայտերի գործընթացներ՝ շուկայի ասիմետրիկ տեղեկատվությունից պաշտպանվելու համար։ Սա կարող է ներառել նախորդ բժշկական պատմության հետազոտություններ, արյան նմուշներ, բժշկական թեստեր և ստորագրված հարցաթերթիկներ՝ համոզվելու համար, որ սպառողները թափանցիկ և ճշմարտացի են, երբ խոսքը վերաբերում է իրենց առողջությանը։ Ապահովագրական ընկերությունները նաև հնարավորություն ունեն մերժել դիմորդներին վատառողջության պատճառով, բարձրացնել պրեմիումը բարձր ռիսկային անձանց համար, ինչպես նաև ավելացնել բացառություններ (օրինակ՝ քաղցկեղ, հոգեկան առողջություն) առողջության ապահովագրության քաղաքականության մեջ։ Առողջական մտահոգությունները և տարիքի հետ կապված հիվանդությունները, հավանաբար, կզարգանան, երբ անհատը մեծանա, ուստի ապահովագրավճարները տարիքի հետ ավելանում են։

## Տես նաև
* Թափանցիկություն (շուկա)

## Ծանոթագրություններ