Ակտիվների վերականգնում

**Ակտիվների վերականգնում**, իրավական գործընթաց, որի միջոցով պետությունը, իշխանությունները, քաղաքացիները վերականգնում են այլ իրավասության տակ գտնվող այն ռեսուրսները և այլ ակտիվները, որոնք գողացվել են կոռուպցիայի միջոցով։

## Նկարագրություն
Ակտիվների վերականգնումը, որը նաև հայտնի է որպես ներդրումների կամ ռեսուրսների վերականգնում, չօգտագործված կամ ժամկետանց ակտիվների արժեքի առավելագույնի հասցնելու գործընթաց է՝ արդյունավետ վերաօգտագործման կամ օտարման միջոցով: Թեև երբեմն նշվում է լուծարվող ընկերության համատեքստում, ակտիվների վերականգնումը կարող է նաև նկարագրել վարձակալության ավարտին վերադարձված ավելցուկային գույքագրման, վերանորոգված իրերի և սարքավորումների լուծարման գործընթացը։

Ակտիվների վերականգնումը կարող է վերաբերել նաև այն ակտիվների վերականգնմանը, որոնք անօրինական կերպով վերցվել են կամ գողացվել, խարդախությամբ յուրացվել կամ այլ կերպ օտարվել՝ դրանք օրինական սեփականատիրոջից հեռացնելու համար։

Ընդունված միջազգային փորձի համաձայն, ակտիվների վերականգնումը տեղի է ունենում չորս եղանակով․
* ամենատարածված ձևը անձի քրեական դատապարտմումն է, որի ժամանակ բացի անձին կոռուպցիոն գործունեության համար դատապարտելուց նաև բռնագրավվում են գույքը։ 
* քաղաքացիական բռնագրավվում, այս դեպքում պետք է ապացուցել, որ ունեցած գույքը հանդիսանում է հանցագործության արդյունք
* վարչական բռնագրավվում, գործադիրի կողմից ընդունված ակտի հիման վրա սառեցվում է ակտիվները։
* ակտիվների վերականգնում քաղաքացիաիրավական կարգով՝ որպես հայցվոր հանդես է գալիս հենց պետությունը, այլ պետության տարածքում, ընդդեմ ֆիզիկական անձի։

## Ակտիվների վերականգմանն առնչվող օրենսդրությունը Հայաստանում
Ակտիվների վերականգնման տեսանկյունից Հայաստանում էական նշանակություն ունեն սահմանադրական հետևյալ դրույթները․
* Որևէ մեկը չի կարող զրկվել սեփականությունից՝ բացառությամբ ըստ օրենքով սահմանված դեպքերի (ՀՀ Սահմանադրություն, հոդված 60, մաս 4)
* Ոչ ոք չի կարող դատապարտվել այնպիսի գործողության կամ անգործության համար, որը կատարման պահին հանցագործություն չի հանդիսացել: Չի կարող նշանակվել ավելի ծանր պատիժ, քան այն, որը ենթակա էր կիրառման հանցանք կատարելու պահին: Արարքի պատժելիությունը վերացնող կամ պատիժը մեղմացնող օրենքն ունի հետադարձ ուժ (ՀՀ Սահմանադրություն, հոդված 72)
* Անձի իրավական վիճակը վատթարացնող օրենքները և այլ իրավական ակտերը հետադարձ ուժ չունեն (ՀՀ Սահմանադրություն, հոդված 73)
## ՀՀ մասնակցությամբ միջազգային համաձայնագրեր
Հայաստանի Հանրապետությունը մի շարք միջազգային և տարածաշրջանային կոնվենցիաների մասնակից է, որոնք պարունակում են ակտիվների վերականգմանն առնչվող դրույթներ: Այդ կոնվենցիաներն են․ 
* ՄԱԿ-ի կոռուպցիայի դեմ կոնվենցիա ՀՀ-ն ստորագրել է 2005 թվականի մայիսի 19-ին, իսկ այն ՀՀ համար ուժի մեջ է մտել 2007թվականի մարտի 8-ին
* ՄԱԿ-ի թմրամիջոցների և հոգեմետ նյութերի ապօրինի շրջանառության դեմ պայքարի
մասին կոնվենցիա ՀՀ-ն միացել է 1993 թվականի սեպտեմբերի 13-ին, իսկ այն ՀՀ համար ուժի մեջ է մտել 1993 թվականի դեկտեմբերի 12-ին
* ԵԽ կոնվենցիա քրեական գործերով իրավական փոխօգնության մասին ՀՀ-ն ստորագրել է 2001 թվականի մայիսի 11-ին, իսկ ուժի մեջ է մտել 2002 թվականի ապրիլի 25-ին

* ԵԽ կոնվենցիա փողերի լվացման, խուզարկության, բռնագրավման և հանցավոր ճանապարհով ստացված եկամուտների մասին ՀՀ-ն ստորագրել է 2001 թվականի մայիսի 11-ին, իսկ ուժի մեջ է մտել 2004 թվականի մարտի 1-ին

* ԵԽ կոնվենցիա փողերի լվացման, խուզարկության, բռնագրավման և հանցավոր ճանապարհով ստացված եկամուտների մասին և տեռորիզմի ֆինանսավորման ՀՀ-ն ստորագրել է 2005 թվականի նոյեմբերի 17-ին, իսկ ուժի մեջ է մտել 2008 թվականի հոկտեմբերի 1-ին

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Իրավական կարգավորում