Դոնատո Բրամանտե

**Դոնատո Բրամանտե** (, ), իտալացի ճարտարապետ, նկարիչ։ Ծնվելիս նրան տրվել  է **Դոնատո դե Պասկուչիո դ'Անտոնիո** անունը։ Հայտնի է նաև **Բրամանտե Լաձարի** անունով։ Նա Միլան ներմուծեց վերածննդի ճարտարապետության ոճը, իսկ Հռոմ՝ բարձր վերածննդի ճարտարապետության ոճը։ Դոնատո Բրամանտեի նախագծերի հիման վրա է կառուցվել Արևմուտքի քրիստոնյաների գլխավոր տաճարը՝ Սուրբ Պետրոսի բազիլիկը Վատիկանում (այդ գործում որոշակի ավանդ է ներդրել նաև իտալացի մեծահամբավ քանդակագործ, նկարիչ, ճարտարապետ Միքելանջելոն)։ Հռոմում Բրամանտեի կառուցած Սան Պիետրո ին Մոնտորիոն համարվում է բարձր վերածննդի սկիզբը։ Այդ սրբավայրը Հռոմի Հուլիոս Երկրորդ պապի պատվերով նա կառուցել է այն վայրում, որտեղ, ըստ ավանդության, խաչված է եղել Պետրոս առաքյալը։

## Կյանք
### Ուրբինո
Դոնատո Բրամանտեն ծնվել է Իտալիայի Ֆերմինիանո կոմունայում՝ Ուրբինոյի մոտ։ Պատանեկությունն ու վաղ երիտասարդությունն անց է կացրել Ուրբինոյում, որտեղ էլ սկսել է իր կարիերան որպես նկարիչ՝ կրելով Պիերո դելլա Ֆրանչեսկայի և Լուչիանո Լաուրանայի ազդեցությունը։ Ուրբինոյում 1467 թվականին Լուչիանո  Լաուրանան Դուկալե պալատին ավելացրել է կամարաշար և որոշ վերածննդյան տարրեր Ֆեդերիկո դա Մոնտեֆելտրոյի դուքսական պալատին (ենթադրվում է, որ Դոնատոն ևս մասնակցել է այդ աշխատանքներին)։ Բրամանտեի ճարտարապետական հմտությունները գերազանցել են նկարչականին։ Նրան հայտնի էին նկարիչներ Մելոցո դե Ֆորլին և Պիեռա Դելլա Ֆրանչեսկան, ովքեր հետաքրքրված էին հեռանկարի կանոններով և իտալացի նկարիչ Անդրեա Մանտենյայի նկարների պատրանքային առանձնահատկություններով։

### Միլան
Մոտ 1474 թվականին Դոնատո Բրամանտեն տեղափոխվել է Միլան՝ գոթական ճարտարապետության ավանդույթներ ունեցող քաղաք։ Միլանում Բրամանտեն կառուցել է եկեղեցիներ անտիկ ճարտարապետության ոճով։ Միլանի դուքսը՝ Լյուդովիկո Սֆորցան սկսած 1476 թվականից, նրան դարձրել է իր ճարտարապետը։ Նրա պատվերով  Բրամանտեն ավարտել է Սան Սատիրոյի կառուցումը (1482–1486 թվականներ)։ Եկեղեցում կա ավանդատուն։ Դոնատո Բրամանտեն Միլանում կառուցել է նաև Սանտա Մարիա դելլա Գրացիե եկեղեցին (1492–1498 թվականներ)։ Վաղ շրջանի գործերը ներառում են Միլանի Սուրբ Ամբրոջիո վանքը, Պավիայի և Լենյանոյի մի շարք շինություններ։

### Հռոմ
1499 թվականին Դոնատո Բրամանտեն Հռոմում էր։ Այնտեղ նա ճանաչվեց Հռոմի Պապ Հուլիոս II-ի կողմից։ Արագոնի Ֆերդինանդի և Կաստիլիայի թագուհի Իզաբելլա I-ի կամ հնարավոր է Հռոմի Պապ Հուլիոս II-ի համար, Բրամանտեն նախագծել է ներդաշնակ շենքերից մեկը, վերածննդի ճարտարապետության ոճով՝ Սան Պիետրո ին Մոնտորիո եկեղեցին, որը տեղակայված է Յանիկուլում բլրի լանջին։ 1503 թվականի նոյեմբերին Հուլիոս II-ը պատվիրեց Բրամանտեին կառուցել Սուրբ Պետրոսի տաճարը։

## Աշխատանքներ
Նրա աշխատանքներից են․
* Սան Սատիրո՝ ճարտարապետական հուշարձան Միլանում, որը կառուցվել է 1482-1486 թվականներին
* Սանտա Մարիա դելլա Գրացիե՝ եկեղեցի և Դոմինիկյան վանական համալիր Միլանում, որը կառուցվել է 1492–1498 թվականներին
* Սան Պիետրո ին Մոնտորիո՝ եկեղեցի Հռոմում, որը կառուցվել է 1502 թվականին 
* Սանտա Մարիա դելա Պաչե՝ եկեղեցի Հռոմում, որը կառուցվել է 1504 թվականին
* Սուրբ Պետրոսի տաճար

## Տես նաև
* Լեոն Բատիստա Ալբերտի
* Ջորջո Վազարի

## Պատկերասրահ

Image:Milano Grazie 1.JPG|Սանտա Մարիա դելա Գրացիե եկեղեցին Միլանում(1495-1497).
Sansatiro5.jpg|Միլանի Սան Սատիրո տաճարի խորանը
Santa maria delle grazie altar.jpg|Սանտա Մարիա դելա Գրացիե եկեղեցու խորանը
Chiostro SM della Pace.jpg|Սանտա Մարիա դելլա Պաչե
Tempietto di San Pietro in Montorio.jpg|Սան Պիետրո ին Մոնտորիոյի գավիթը /Հռոմ/
Roccaverano (AT) - chiesa di Santa Maria Annunziata - facciata - 01.jpg|Ռոկավերանո


## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն
* *Бартенев И. А.* Зодчие итальянского Возрождения. — , 1965.
* 
* Всеобщая история архитектуры. — Том 5. — , 1967.
* Arnaldo Bruschi, *Bramante architetto*, Roma-Bari, 1969.
* Arnaldo Bruschi, *Bramante*, Laterza, 1973.
* *Bramante milanese e l'architettura del Rinascimento lombardo *, atti del seminario di studi a cura di Christoph L. Frommel; Luisa Giordano; Richard Schofield, Padova 2005
* E. H. Gombrich, *Norma e forma. Studi sull'arte del Rinascimento*, Torino, 1964
* Stefania Buganza, *Qualche considerazione sui primordi di Bramante in Lombardia* in "Nuovi Studi" 11, 2005.
* Horst Bredekamp, "La fabbrica di San Pietro. Il principio della distruzione pruduttiva", Torino, Einaudi, 2005
* Giorgio Vasari, Le vite de' più eccellenti pittori, scultori e architettori (1550)/Bramante da Urbino
*Simone Ferrari-Alberto Cottino, *Forestieri a Milano. Riflessioni su Bramante e Leonardo alla corte di Ludovico il Moro*, Busto Arsizio, Nomos, 2013.

## Արտաքին հղումներ
* Donato Bramante Source  Information, Pictures & Documentaries about Donato.

Կատեգորիա:16-րդ դարի իտալացի նկարիչներ
Կատեգորիա:Իտալացի արվեստագետներ
Կատեգորիա:Իտալացի ճարտարապետներ