Յուրա (կանտոն)

**Յուրա** (; ; ; ), Շվեյցարիայի Համադաշնության 26 կանտոններից ամենաերիտասարդն ու տնտեսապես համեմատաբար հետամնացներից մեկը (կազմավորվել է 1979 թվականին՝ հանրաքվեի արդյունքում առանձնանալով Բեռնի կանտոնից)։ Ընկած է այդ երկրի հյուսիսարևմտյան հատվածում, լեռնոտ տեղանքում. կանտոնի հարավում Յուրայի լեռներն են, հյուսիսում՝ Յուրայի բարձրավանդակը։ Զբաղեցնում է 838 քառակուսի կիլոմետր տարածք։ 2012 թվականի տվյալներով կանտոնում ապրում էր 70 942 մարդ, որոնք գրեթե ամբողջովին ֆրանսախոս էին (բացառություն էր կազմում Էդերվիլեր գերմանախոս համայնքը)։ Բնակիչների մոտավորապես 75 տոկոսը կաթոլիկներ էին, 13 տոկոսը՝ բողոքականներ։ Օտարերկրացիները կազմում էին ամբողջ բնակչության 11,8 տոկոսը։

## Ժողովրդագրություն
Կանտոնի բնակչության թվաքանակը պատմական ժամանակի ընթացքում կրել է հետևյալ փոփոխությունները.

Colors=
  id:lightgrey value:gray(0.9)
  id:darkgrey  value:gray(0.8)
ImageSize  = width:700 height:500
PlotArea   = height:350 left: 100 bottom:90 right:100
Legend     = columns:3 left:220 top:70 columnwidth:160
AlignBars  = justify
DateFormat = x.y
Period     = from:0 till:69000
TimeAxis   = orientation:vertical
AlignBars  = justify
ScaleMajor = gridcolor:darkgrey increment:14000 start:0
ScaleMinor = gridcolor:lightgrey increment:2800 start:0
Colors=
 id:TO     value:yellowgreen      legend:Ամբողջը
 id:FR     value:teal      legend:Ֆրանսախոս
 id:GE     value:green      legend:Գերմանախոս
 id:PR     value:lightpurple      legend:Բողոքական
 id:CA     value:oceanblue      legend:Կաթոլիկ
 id:SW     value:red      legend:Շվեյցարացի
PlotData=
  color:yellowgreen width:40   mark:(line,white) align:center
  bar:1850 from:start till:44921 text:"44,921" color:TO
  bar:1880 from:start till:52116 text:"52,116" color:TO
  bar:1900 from:start till:57575 text:"57,575" color:TO
  bar:1950 from:start till:59554 text:"59,554" color:TO
  bar:1970 from:start till:67325 text:"67,325" color:TO
  bar:2000 from:start till:68224 text:"68,224" color:TO
LineData =
  points:(200,325)(300,339)  color:FR
  points:(300,339)(400,346)  color:FR
  points:(400,346)(500,370)  color:FR
  points:(500,370)(600,401)  color:FR
  points:(200,120)(300,127)  color:GE
  points:(300,127)(400,131)  color:GE
  points:(400,131)(500,119)  color:GE
  points:(500,119)(600,105)  color:GE
  points:(100,95)(200,109)  color:PR
  points:(200,109)(300,126)  color:PR
  points:(300,126)(400,143)  color:PR
  points:(400,143)(500,142)  color:PR
  points:(500,142)(600,133)  color:PR
  points:(100,312)(200,334)  color:CA
  points:(200,334)(300,345)  color:CA
  points:(300,345)(400,336)  color:CA
  points:(400,336)(500,376)  color:CA
  points:(500,376)(600,349)  color:CA
  points:(100,304)(200,333)  color:SW
  points:(200,333)(300,353)  color:SW
  points:(300,353)(400,378)  color:SW
  points:(400,378)(500,389)  color:SW
  points:(500,389)(600,392)  color:SW


## Վարչական բաժանումը
Կանտոնը, որի վարչական կենտրոնը Դելեմոն քաղաքն է, բաժանված է երեք շրջանների.
* Դելեմոնի (Delémont)
* Պոռենտրյուի (Porrentruy)
* Ֆրանշ-Մոնտանի (Franches-Montagnes)

## Պատկերասրահ

18 juin 2017 Moutier.jpg|Երթ Մուտիեում
Raimeux03.JPG|Ռոմյո լեռը
Lucelle See 047.jpg|Կանտոնի լեռնային լճակներից մեկը
A16 Porrentruy 090716.jpg|Ա 16 ավտոմայրուղին Պոռենտրյուի մերձակայքում
Châteaux Jura.png|Յուրայի կանտոնի ամրոցների ու դղյակների տեղակայումը
Lycee Cantonal de Porrentruy.jpg|Կանտոնային լիցեյը թռչնաթռիչքի բարձրությունից


## Գրականություն
* Gilbert Ganguillet, *Le conflit jurassien. Un cas de mobilisation ethno-régionale en Suisse*, Zürich 1986.
* Harder, Hans-Joachim, *Der Kanton Jura. Ursachen und Schritte zur Lösung eines Schweizer Minderheitenproblems*, Frankfurt am Main 1978.
* Claude Hauser, *Aux origines intellectuelles de la Question jurassienne. Culture et politique entre la France et la Suisse romande (1910-1950)*, Diss. Fribourg 1997.
* Hans Peter Henecka, *Die jurassischen Separatisten. Eine Studie zur Soziologie des ethnischen Konflikts und der sozialen Bewegung*, Meisenheim am Glan 1972.
* John R.G. Jenkins, *Jura Separatism in Switzerland*, Oxford 1986.
* Christian Ruch, *Struktur und Strukturwandel des jurassischen Separatismus zwischen 1974 und 1994*, Bern 2001.
* Marcel Schwander, *Jura. Konfliktstoff für Jahrzehnte*, Zürich/Köln 1977.
* Burkard Steppacher, *Die Jurafrage in der Schweiz*, München 1985.

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Republic and Canton of Jura  Պաշտոնական կայքէջ]
* Յուրա. զբոսաշրջություն
* Watch Valley
* Պաշտոնական վիճակագրություն
* Constitution jurassienne du 20 mars 1977

Կատեգորիա:1979 հիմնադրված պետություններ և տարածքներ
Կատեգորիա:Շվեյցարիայի վարչական բաժանում