Հավասարության փոփոխություն

մինի|206x206փքս|Պրոֆեսոր Քիմբերլի Քրենշոու
**Հավասարության փոփոխություն** () ԱՄՆ Սահմանադրությանը առաջարկված ուղղում` իրավաբան Քիմբերլի Քրենշոուի և Քեթրին Մաքքիննոնի կողմից։ Այն առաջին անգամ առաջարկվել է 2019 թվականի դեկտեմբերին Եյլի իրավական ամսագրում։ Այս առաջարկը Ազգային Կանանց կուսակցության անդամ Էլիս Փոլի կողմից գրված *Հավասար իրավունքների փոփոխության* թարմացված տարբերակն է, որը առաջին անգամ առաջարկվել է 1923 թվականին, սակայն չի վավերացվել։ Սա տարբերվում է 2021 թվականի Հավասարության ակտից, որն առաջարկվել է կոնգրեսում՝ արգելելու կենսաբանական սեռի, գենդերային ինքնության կամ սեռական կողմնորոշման հիման վրա խտրականությունը։

## Առաջարկվող փոփոխության պատճառները
Միացյալ Նահանգները միակ արդյունաբերական ժողովրդավարական երկիրն է, որն իր դաշնային սահմանադրությամբ չի ապահովում կանանց իրավունքները։ Չնայած պահանջվող 38 նահանգներն ընդունել են ուղղումը 2020 թվականի դրությամբ, ԱՄՆ արխիվագետը չի վավերացրել ուղղումը կոնգրեսի կողմից սահմանված վավերացման վերջնաժամկետի պատճառով՝ 1979 թվականի մարտի 22-ի դրությամբ, որը գերազանցվել է որոշ պետական մարմինների կողմից։ Սա չնայած այն հանգամանքին, որ գենդերային հավասարությունն ապահովելու համար ԱՄՆ Սահմանադրության մեջ փոփոխություն մտցնելը լայն աջակցություն ունի Միացյալ Նահանգներում։ 2020 թվականի հուլիսին Փյու հետազոտական կենտրոնը հայտնել է, որ ամերիկացիների 78%-ը կողմ է, որ Հավասար իրավունքնրեի փոփոխությունն(ՀԻՓ) ավելացվի Սահմանադրությանը։ Վիրջինիայի Համագործակցությունն ընդդեմ Դեյվիդ Ֆերիերոյի դատավարությունը ներկայացվել է 2020 թվականի հունվարին՝ արխիվագետին ստիպելու վավերացնել ՀԻՓ-ն։ 2021 թվականի մարտի 5-ին Վաշինգտոնի շրջանային դատարանը մերժեց գործը՝ հայտարարելով, որ արխիվագետի կողմից ՀԻՓ-ի հրապարակումը վավերացում չի համարվի, և որ ՀԻՓ-ի վավերացման վերջնաժամկետն օրինական է։ Սա ՀԻՓ-ի կողմնակիցներին քիչ տարբերակներ թողեց հետագա գործողությունների համար, ներառյալ ՀԻՓ-ի վավերացման վերջնաժամկետը երկարացնելու փորձերը կամ նոր ուղղում առաջարկելը։

## Փոփոխության ձևակերպման թարմացումներ
մինի|169x169փքս|Պրոֆեսոր Քեթրին Մաքքիննոն
Քրենշոուն և Մաքքիննոնը քաղաքացիական իրավունքների երկարամյա ակտիվիստներ են, ովքեր պնդում են, որ հավասար իրավունքների փոփոխությունը պետք է թարմացվի՝ բարձրաձայնելու ժամանակակից միջհատվածային խնդիրները։ ՀԻՓ-ն ունի երկար պատմություն տարբերվող մաշկի գույն ունեցող կանանց հետ, ովքեր աշխատում էին վավերացման համար, ինչպիսիք են Շիրլի Չիսհոլմը և Փեթսի Մինկը։ Նրանք ներկայացնում են այն փաստարկը, որ հավասարությունը ԱՄՆ-ի հանրապետության հիմքն է, և հավասար պաշտպանության դրույթը բավական չէ սեռի հիման վրա խտրականությունը դնելու համար։ Այս փաստարկը հիմնված է նախկին ֆեմինիստ իրավաբան գիտնականների աշխատանքի վրա, ինչպիսիք են Փոլի Մյուրեյը, Դորոթի Քենյոնը և Ռութ Բեյդեր Գինզբուրգը։ Ըստ Մաքքիննոնի, ով ամենահաճախ հիշատակվող իրավաբաններից մեկն է, նորացված ձևակերպումը փոխադարձ մոտեցում է ցուցաբերում կանանց իրավունքների պաշտպանության նպատակով։

ՀԻՓ-ի 1-ին բաժինում ասվում է, որ «Օրենքով նախատեսված իրավունքների հավասարությունը չպետք է հերքվի կամ կրճատվի Միացյալ Նահանգների կամ որևէ պետության կողմից սեռի պատճառով»։ Հավասարության նորացված տարբերակի 1-ին բաժնում ասվում է. «Կանայք իրենց ողջ բազմազանությամբ պետք է ունենան հավասար իրավունքներ Միացյալ Նահանգներում և նրա իրավասությանը ենթակա յուրաքանչյուր վայրում»։

## Աջակցություն հավասարության փոփոխությանը
Իրավաբան Կիմ Ֆորդե-Մազրուին պնդում է, որ առաջարկվող հավասարության փոփոխությունը «...ավելի լավ կնպաստի կանանց հավասարությանը»։ ՀՓԻ-ի պատմության փորձագետ, պրոֆեսոր Ջուլի Սուկը կարծում է, որ ԱՄՆ Սահմանադրության մեջ ավելացված փոփոխությունը, որը նպատակ ունի կանանց հավասարություն շնորհել, պետք է «...գնալ մինչև խտրականության բացառում»։

## Տես նաև
* Արմատական ֆեմինիզմ
* Ինտերսեկցիոնալություն

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Կանանց իրավունքներ
Կատեգորիա:Սեռական հավասարություն