Կնուտ Համսուն

**Կնուտ Համսուն** (, իսկական անունը՝ Կնուտ , ), նորվեգացի գրող, բանաստեղծ և դրամատուրգ։

1920 թվականի Գրականության Նոբելյան մրցանակի դափնեկիր։

## Կենսագրություն
thumb|left|120px|Պատանեկություն (14 տարեկան)
Համսունը ծնվել է 1859 թվականի օգոստոսի 4-ին, Գուդբրանդսդալենյան հովտում գտնվող Վեգե ծխական համայնքում։ Եղել է գյուղի դերձակ Պետեր Պեդերսենի չորրորդ երեխան։ Ապրել է աղքատության մեջ, ինը տարեկանից աշխատել է հորեղբոր գրասենյակում, ապա սկսվել են թափառական տարիները (1873 թվականից), որի ընթացքում նա փոխել է բազմաթիվ զբաղմունքներ։ Գրել սկսել է 17 տարեկանում։ Առաջին գիրքը` «Խորհրդավոր մարդ։ Նորդլանդական սիրո պատմություն» (), հայտնվել է 1877 թվականին։ Երիտասարդության տարիներին նա շատ է ճանապարհորդել՝ այցելելով, մասնավորապես, Միացյալ Նահանգներ։ 1888 թվականից հետո հաստատվել է Կոպենհագենում։ 1890 թվականին Համսունը հրատարակել է նորարարական հոգեբանական «Սով» (Նորվեգական կեղտ) վեպը, որն էլ նրան համբավ է բերել։ 1890-ական թվականներին և հատկապես 1900 թվականին Համսունը եղել է աշխարհի ամենահայտնի գրողներից և մոդեռնիզմի դրամատուրգներից մեկը, նրա ստեղծագործությունները բազմիցս թարգմանվել են, հայտնի է եղել նաև Ռուսաստանում։

thumb|100px|«Սով» վեպի առաջին հրատարակությունը 1890
1898 թվականին Համսունն ամուսնացել է Բերգլիոտ Բեհի հետ։ Այդ ամուսնությունը տևել է ութ տարի։ 1909 թվականին նա երկրորդ անգամ ամուսնացել է դերասանուհի Մարի Անդերսենի հետ։ Հարսանիքից հետո Մարին թողել է իր կարիերան և մինչ կյանքի վերջ մնացել Համսունի հետ։ 1918 թվականին ամուսինները գնել են Նյորհոլմի կալվածքը, որտեղ էլ Համսունը անցկացրել է կյանքի մնացած մասը։

1920 թվականին Համսունն արժանացել է Գրականության Նոբելյան մրցանակի՝ «Երկրի պտուղները» () մոնումենտալ աշխատանքի համար։ 1943 թվականին Համսունն իր Նոբելյան մրցանակակրի մեդալը հանձնել է Երրորդ Ռեյխի քարոզչության նախարար Յոզեֆ Գեբելսին։

Համսունն իր ստեղծագործությունների մասին գրել է «Որպես ժամանակակից հոգեբան՝ ես պետք է լուսավորեմ և ուսումնասիրեմ հոգին։ Ես պետք է այն ուսումնասիրեմ վեր ու վար՝ բոլոր տեսանկյուններից, որպեսզի թափանցեմ ամենագաղտնի խորքերը»։

Գերմանիայում Հիտլերի իշխանության գալուց և Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի տարիներին Համսունը, ով նախկինում համակարգված քարոզել էր գերմանական մշակույթը, հանդես է եկել անգլոսաքսոնական մշակույթի դեմ` անցնելով նացիստների կողմը սատարել Վիդքուն Քվիսլինգին։ Սակայն, տեսնելով Կվիսլինգի կոլաբորացիոնիստական ռեժիմի բոլոր վայրագություններն ու հանցագործությունները, գրողը հիասթափվեց նրանից։ 1943 թվականին Գերմանիա կատարած այցի ընթացքում Համսունը, հանդիպելով Հիտլերի հետ, պահանջել է ազատել Նորվեգիային Կվիսլինգից և Տերբովենից, ինչը վրդովեցրել է Ֆյուրերին։ Հիտլերի մահից հետո Համսունը մահախոսական գրեց, որտեղ  նա նացիստների առաջնորդին անվանում է «պայքարի ժողովուրդների իրավունքների համար պայքարի առաջամարտիկ», չնայած որ հարազատները նրան համոզում էին այդ քայլին չդիմել։

մինի|Համսունը 1939 թվականին
Պատերազմի ավարտից հետո Համսունը դատապարտվել է։ Զառամյալ տարիքի պատճառով նա խուսափել է ազատազրկումից, բայց քաղաքացիական հայցով տուգանվել է։ Ավելի ուշ նա դատավարության գործընթացը նկարագրել է «Մացառուտ արահետներով» պատմվածքում։ Գրողի որդին՝ Արիլդը, որպես ռազմական թղթակից ծառայել է հատուկ քարոզչական դասակում, որը 1943 թվականին ընդգրկվել է ՍՍ-ի «Կուրտ Էգերս» հատուկ քարոզչական գնդում։

Պատերազմից հետո Համսունը որոշ ժամանակ ապրել է ծերանոցում, իսկ 1950 թվականին վերադարձել է Նյորհոլմ։

Գրողը մահացել է 1952 թվականի փետրվարի 19-ին։ Նրա ստեղծագործությունների լիակատար ժողովածուն լույս է տեսել նրա մահվանից երկու տարի անց։

## Մատենագիտություն
* 1877 - «Խորհրդավոր մարդը։ Սիրային պատմություն Նորդլանդից» (*Den Gaadefulde. En kjærlighedshistorie fra Nordland*)
* 1878 - «Հանդիպում» (*Et Gjensyn*)
* 1878 - «Բերգեր» (*Bjørger*)
* 1889 - «» (Lars Oftedal. Udkast)
* 1889 - «Ամերիկայի հոգևոր կյանքը» (*Fra det moderne Amerikas Aandsliv*)
* 1890 - «Սովը» (*Sult*)
* 1892 - «Միստերիաներ» (*Mysterier*)
* 1893 - «Խմբագիր Լյունգեն» (*Redaktør Lynge*)
* 1893 - «Նոր ծիլեր» (Ny Jord)
* 1894 - «Պան» (*Pan*)
* 1895 - «Արքայության դարպասների մոտ» (*Ved Rigets Port*)
* 1896 - «Կյանքի խաղը» (Livets Spil)
* 1897 - «Սիեստա» (Siesta)
* 1898 - «Վերջալույս» (Aftenrøde, Slutningsspil)
* 1898 - «Վիկտորիա» (*Victoria. En kjærlighedshistorie*)
* 1902 - «Մունկեն Վենդտ» (Munken Vendt. Brigantines saga I)
* 1903 - «Հեքիաթային երկրում» (Æventyrland. Oplevet og drømt i Kaukasien)
* 1903 - «Թամար թագուհի» (Dronning Tamara)
* 1903 - Kratskog
* 1904 - «Վայրի երգչախումբ» (Det vilde Kor)
* 1904 - «Երազողները» (Sværmere)
* 1905 - Stridende Liv. Skildringer fra Vesten og Østen
* 1906 - «Աշնանային աստղերի տակ» (Under Høststjærnen. En Vandrers Fortælling)
* 1908 - «Բենոնի» (Benoni)
* 1908 - Rosa. Af student Pærelius' Papirer
* 1909 - «» (En Vandrer spiller med Sordin)
* 1910 - «» (Livet i Vold)
* 1912 - «» (Den sidste Glæde)
* 1913 - «» (Børn av Tiden)
* 1915 - «» (Segelfoss By)
* 1917 - «Հողի հյութերը» (Markens Grøde)
* 1918 - «» (Sproget i Fare)
* 1920 - «Կանայք ջրհորի մոտ» (Konerne ved Vandposten)
* 1923 - «Վերջին գլուխը» (Siste Kapitel)
* 1927 - «Շրջմոլիկներ» (Landstrykere I)
* 1930 - «Ավգուստ» (August)
* 1933 - «Իմ կյանքն անցնում է» (Men Livet lever)
* 1936 - «» (Ringen sluttet)
* 1949 - «Խոտածածկ արահետներով» (Paa gjengrodde Stier)

## Գրականություն
* Ferguson, Robert. 1987. *Enigma: The Life of Knut Hamsun*. Farrar, Straus and Giroux.
* Haugan, Jørgen. 2004. *The Fall of the Sun God. Knut Hamsun - a Literary Biography* Oslo: Aschehoug.
* Humpal, Martin. 1999. *The Roots of Modernist Narrative: Knut Hamsun's Novels Hunger, Mysteries and Pan*. International Specialized Book Services.
* Kolloen, Ingar Sletten. 2009. *Knut Hamsun: Dreamer and Dissident *. Yale University Press. ISBN 978-0-300-12356-2
* Larsen, Hanna Astrup. 1922. *Knut Hamsun* Alfred A. Knopf.
* Næss, Harald (2007), Nobel Prize Laureates in Literature, Part 2, Farmington Hills, Michigan: Gale, ISBN 978-0-7876-8148-7
* Shaer, Matthew. 2009. Tackling Knut Hamsun. Review of Sletten, *Dreamer and dissenter* and Žagar, *The dark side of literary brilliance*. In *Los Angeles Times*, 25 October 2009.
* D'Urance, Michel. 2007. *Hamsun*. Editions Pardès, Paris, 128 p.
* Žagar, Monika. 2009. *The dark side of literary brilliance*. University of Washington Press.

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Սով (հատված)
* Մեջբերումներ Քնյութ Համսունի «Սով»֊ից

Կատեգորիա:Նորվեգացի գրողներ
Կատեգորիա:Նորվեգացի բանաստեղծներ
Կատեգորիա:Նորվեգացի դրամատուրգներ
Կատեգորիա:Մոդեռնիստ գրողներ
Կատեգորիա:Նորվեգացի վիպասաններ
Կատեգորիա:Նորվեգացի արձակագիրներ
Կատեգորիա:Գրական կեղծանուններով հայտնի հեղինակներ