Բերանի խոռոչի մուկոցելե

**Բերանի խոռոչի մուկոցելե** (նաև լորձաթաղանթային կիստա, բերանի խոռոչի լորձաթաղանթի կիստա, և էքստրավազացիայի հետևանքով առաջացած կիստա), ծագումը պայմանավորված է երկու փոխկապակցված երևույթներով՝ լորձի էքստրավազացիայի ֆենոմեն և թքի արտահոսքի խանգարում: 

Լորձային էքստրավազացիայի ֆենոմենը շարակցական հյուսվածքի այտուցվածությունն է, որը իրենից ներկայացնում է լորձային հեղուկի կուտակում: Դա տեղի է ունենում թքագեղձի ծորանի պատռվածքի պատճառով, որը սովորաբար առաջանում է տեղային տրավմաների (վնասման) հետևանքով, լորձաթաղանթային էքստրավազացիայի երևույթի դեպքում: Մուկոցելեն ունի կապտավուն կամ կիսաթափանցիկ գունավորում և ավելի հաճախ հանդիպում է երեխաների կամ դեռահասների մոտ: 

Չնայած նման ախտահարումները հաճախ կոչվում են կիստաներ, այնուամենայնիվ մուկոցելեն չի համարվում «իրական» կիստա, քանի որ չունի էպիթելային պատիճավորում:

## Նշաններ և ախտանիշներ
Բերանի խոռոչում մուկոցելեի չափերը կարող են հասնել մինչև մի քանի սանտիմետրի, և դրանք սովորաբար թափանցիկ կամ բաց կապույտ երանգավորման են: Պալպացիայի ժամանակ մուկոցելեն կարող է լինել անշարժ կամ դոնդողանման: Այն կարող է մնալ մի քանի օրից մինչև մի քանի տարի և հետագայում նորից կրկնվել` պայմանավորված մեխանիկական վնասմամբ:

### Տեղակայում

Մուկոցելեն ամենից հաճախ տեղակայվում է ստորին շրթունքի ներքին մակերեսին: Այն կարող է տեղակայվել նաև այտի լորձաթաղանթի ներքին մակերեսին, լեզվի ծայրին, բերանի խոռոչի հատակին։ Բերանի խոռոչի հատակի մուկոցելեն կոչվում է ռանուլա: Դրանք հազվադեպ են առաջանում վերին շրթունքի վրա: Ինչպես անունն է հուշում, դրանք լորձապատ գոյացություններ են և հիմնականում առաջանում են քթի հարակից խոռոչներում, առավել հաճախ՝ ճակատային, էթմոիդալ և հայմորյան խոռոչներում: Սֆենոիդալ խոռոչների ախտահարումը չափազանց հազվադեպ է: Եթե կույր աղիքի լուսանցքը ինչ-որ պատճառով խցանված է, այնտեղ նույնպես կարող է առաջանալ մուկոցելե:

### Տարբերակներ
Մուկոցելեի որոշ ձևեր հայտնաբերվում են բերանի խոռոչի փափուկ քիմքի, ռետրոմոլյար բարձիկի և այտի լորձաթաղանթի մակերեսին: Այս տեսակը, որը հայտնի է որպես «մակերեսային մուկոցելե», ի հայտ է գալիս որպես մեկ կամ մի քանի «բշտիկներ», որոնք պատռվում են՝ վերածվելով խոցի: Պատռվելուց հետո մակերեսային մուկոցելեն հաճախակի կրկնվում է նույն տեղում: Շրթունքների մակերեսին բշտիկների առաջացման այլ տեսակներ են՝ աֆթաներ, լիպոմա, թքագեղձերի բարորակ ուռուցքներ, ենթալորձաթաղանթի թարախակույտ և հեմանգիոմաներ։

## Ախտորոշում

Միկրոսկոպիկ՝ մուկոցելեն նկարագրվում է որպես լորձային հեղուկի կուտակումով գրանուլյացիա: Քանի որ միաժամանակ տեղի է ունենում բորբոքում, սովորաբար տեսանելի են նեյտրոֆիլներ և փրփրավոր հիստոցիտներ: ՀՇ պատկերի վրա մուկոցելեն համասեռ զանգվածի տեսք ունի:

### Դասակարգում
Ե՛վ բերանի խոռոչի մուկոցելեն, և՛ էքստրավազացիայի ֆենոմենը դասակարգվում են որպես թքագեղձերի ֆունկցիոնալ խանգարումներ:

## Բուժում

Երբեմն մուկոցելեն կարճ ժամանակ հետո կարող է ինքնաբերաբար լուծվել: Հնարավոր է ռեցիդիվ, հետևաբար որպես կանխարգելիչ միջոց ախտահարված թքագեղձի հետ միասին կարիք է լինում այն հեռացնելու։ Հետևաբար նախընտրելի է վիրահատական բուժում:

Մուկոցելեի վիրահատական հեռացման համար կան մի քանի տարբերակներ։ Դրանք ներառում են լազերային և նվազագույն ինվազիվ մեթոդներ, ինչը նշանակում է, որ լավացման ժամանակը զգալիորեն կրճատվում է: Միկրոմարսուպիալիզացիա` վիրահատական հեռացման այլընտրանքային մեթոդ է: Այն ավելի պարզ է, ավելի քիչ տրավմատիկ և լավ հանդուրժելի հիվանդների՝ հատկապես երեխաների կողմից: 

Ոչ վիրաբուժական տարբերակ են հիպերտոնիկ լուծույթով ողողումները (մեկ ճաշի գդալ աղ մեկ բաժակի համար) օրական 4-6 անգամ մոտ 1 շաբաթ, ինչը կարող է արդյունավետ լինել փոքր կամ նոր ախտորոշված մուկոցելեի դեպքում: Այն կարող է դուրս բերել կուտակված հեղուկը՝ առանց շրջակա հյուսվածքների հետագա ախտահարման: Եթե այն չի անհետանում, անհրաժեշտ է դիմել բժշկի՝ հետագա բուժումը պլանավորելու կապակցությամբ: Փոքր կիստաները կարող են հեռացվել լազերային բուժման միջոցով, սակայն ավելի մեծ չափի կիստաների դեպքում անհրաժեշտ է վիրաբուժական միջամտություն:

## Տես նաև
* Աթերոմա
* Ռանուլա

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ

Կատեգորիա:Բերանի խոռոչի հիվանդություններ
Կատեգորիա:Հիվանդություններ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Հիվանդություններ ըստ օրգան համակարգերի
Կատեգորիա:Նորագոյացություններ
Կատեգորիա:Նորագոյացությունների տեսակներ