Վիճակագրություն

354x354px|մինի|Վիճակագրություն
**Վիճակագրություն-** տվյալների հավաքման, կազմակերպման, վերլուծության, մեկնաբանման և ներկայացման հասարակական գործունեության տեսակ, որի նպատակն է ստանալ, հասարակության կյանքի քանակական օրինաչափությունները (նրա որակական բովանդակության հետ անխզելի կապի մեջ) բնութագրող տեղեկատվություն։

Համարվում է հասարակական գիտության ճյուղ (և դրան համապատասխան ուսումնական գիտակարգ), որն ուսումնասիրում է զանգվածային քանակական հարաբերությունների ու փոխադարձ կապերի չափման ու վերլուծության ընդհանուր հարցերը։ Առավել նեղ իմաստով՝ վիճակագրությունը համարվում է որևէ երևույթի կամ գործընթացի մասին տվյալների ամբողջություն։ Բնական գիտություններում վիճակագրություն հասկացությունը նշանակում է զանգվածյին երևույթների վերլուծություն, որը հիմնվում է հավանականությունների տեսության մեթոդների կիրառման վրա։

Վիճակագրությունը որպես գիտություն, սկզբնավորվել է քաղաքական թվաբանությունից, որը 17-րդ դարում ստեղծել են Ու․ Պետտին և Գրաունտը (Անգլիա)։ Այդ շրջանում վիճակագրությունը դեռևս չէր առանձնացվել քաղաքատնտեսությունից և սոցիալ-տնտեսական ուսումնական գիտություններից։ ժամանակակից վիճակագրությանը նախորդող պատմական մյուս գիտությունը պետության մասին գիտությունն էր ( Կոնրինգ, Գերմանիա), որը վիճակագրությունը դիտում էր որպես աշխարհագրության, ազգագրության, իրավաբանական տեղեկությունների հետ մի ամբողջություն։ 19-րդ դարի կեսին Կետլեն (Բելգիա) և նրա հետևորդները փորձում էին վիճակագրությունը ներկայացնել որպես գիտություն հասարակական երևույթների օրինաչափությունների մասին՝ հասարակական օրենքները հանգեցնելով բնական օրենքներին։ 19-րդ դարի 2-րդ կեսին և 20-րդ դարի սկզբին վիճակագրությունը զարգացավ ինտենսիվորեն, կատարելագործվեցին պետական Վիճակագրության մարմինները, ձևավորվեց գիտական հատուկ դիսցիպլին՝ մաթեմատիկական վիճակագրություն։ Յուրաքանչյուր վիճակագրական հետազոտության մեջ տարբերվում են հետևյալ փուլերը։
#Վիճակագրական դիտարկում
#Դիտարկման նյութերի ամփոփում և խմբավորում
#Վերլուծություն (վիճակագրական ընդհանրացնող ցուցանիշների հաշվարկում), որոնցում օգտագործվում են վիճակագրական յուրահատուկ մեթոդներ։ 
Բոլոր երեք փուլերը կապված են միմյանց հետ և դրանցից յուրաքանչյուրի համար օգտագործվում են հատուկ մեթոդներ, որոնք բացատրվում են կատարվող աշխատանքի բովանդակությամբ։

Ելնելով վիճակագրության առարկայի բնույթից և հիմնական գծերից, կարելի է ձևակերպել նրա խնդիրները։ Դա հետևյալի ուսումնասիրությունն է՝

# զանգվածային սոցիալ-տնտեսական երևույթների և գործընթացների մակարդակի և կառուցվածքի,
# զանգվածային սոցիալ-տնտեսական երևույթների և գործընթացների փոխկապվածությունների,
# զանգվածային սոցիալ-տնտեսական երևույթնեերի և գործընթացների դինամիկայի։

Վիճակագրության ընդհանուր տեսությունը բոլոր ճյուղային վիճակագրությունների մեթոդաբանական հիմքն է և կորիզը, քանի որ մշակում է սոցիալ-տնտեսական երևույթների քանակական ուսումնասիրության մեթոդները և վիճակագրական միտք ունեցող առավել ընդհանուր հասկացությունները, կատեգորիաները ու սկզբունքները։

## Վիճակագրական մեթոդաբանություն
Վիճակագրական մեթոդաբանությունն այն հնարքների, եղանակների և մեթոդների համակարգն է, որոնք ուղղված  են սոցիալ-տնտեսական երևույթների կառուցվածքում, դինամիկայում և փոխկապվածություններում արտահայտվող քանակական օրինաչափությունների ուսումնասիրմանը։ Վիճակագրական հետազոտության խնդիրն է ընդհանրացնող բնութագրիչների ստացումը և հասարակական կյանքի օրինաչափությունների բացահայտումը ժամանակի և տեղի կոնկրետ պայմաններում։

## Ժողովրդական ցուցանիշների վիճակագրություն
250px|մինի|ձախից|Անիմացիա
Շրջանի բնակչության շարժը բնութագրվում է հետևյալ տվյալներով (հազար մարդ)

### Պահանջվում է որոշել
#Շրջանի բնակչության միջև տարեկան թվաքանակը  
#15-49 տարեկան կանանց միջին տարեկան թվաքանակը  
#Բնակչության վերարտադրության ցուցանիշը
*ա) ծնելիության ընդհանուր ցուցանիշը 
*բ) մահացածության ընդհանուր ցուցանիշը 
*գ) կենսունակության գործակիցը
*դ) պտղաբերության հատուկ գործակիցը   
*ե) մանկամահության հատուկ գործակիցը  
## Շուկայի աշխատանքի վիճակագրություն
Ըստ ՌԴ-ի առկա են հետևյալ տվյալները 

*Խնդիր 1
Որոշել  
#Տնտեսապես ակտիվ բնակչության թվաքանակը 
#Տնտեսապես ակտիվ բնակչության գործակիցը 
#Զբաղվածության գործակիցը
#Գործազրկության գործակիցը  
*Խնդիր 2
Ըստ տնտեսության ճյուղերի առկա են հետևյալ տարեկան տվյալները 
 
 
## Գրականություն
*Լենին Վ․ Ի․, Կապիտալիզմի զարգացումը Ռուսաստանում, Երկ․ լիակտ․ ժող․, Մեր ֆաբրիկա-գործարանային վիճակագրության հարցի շուրջը, նույն տեղում։ 
*Լենին Վ․ Ի, Ժամանակակից հողագործության կապիտալիստական կառուցվածքը։ 
*Լենին Վ․ Ի, Թվերի լեզուն։ 
*Լենին Վ․ Ի, Զեմստվոյական վիճակագրության խնդիրների մասին հարցի շուրջը։
*Птуха М․, Очерки по истории статистики XVII-XVIII веков, М․, 1945.
*Рябушкин Т․ В․, Проблемы экономической статистики, М․, 1959.
*Боярский А․, Теоретические исследования по статистике, М․, 1974․

Կատեգորիա:Վիճակագրություն
Կատեգորիա:Ֆորմալ գիտություններ