Վարինա Դևիս

**Վարինա Էն Բենկս Հոուելլ Դևիս** (, ), ամերիկացի քաղաքական գործչի՝ Ջեֆերսոն Դևիսի երկրորդ կինը, 1861 թվականին՝ Համադաշնության պետությունների նախագահ։ Վիրջինիա նահանգի Ռիչմոնդ քաղաքի առաջին տիկինն էր, չնայած ծնվել և մեծացել է հարավում, սովորել է Ֆիլադելֆիայում, երկու շրջանում էլ բարեկամներ ուներ և ոչ ավանդական հայացքներ՝ իր կարգավիճակի կանանց վերաբերյալ։ Սատարել է Համադաշնության դիրքորոշումը ստրկության և պետության իրավունքների վերաբերյալ։

Քաղաքացիական պատերազմից հետո դառնում է գրող՝ ավարտելով ։ Քեյտ Դևիս Պուլիտցերը գրավել է նրան հոդվածներ գրելու մեջ, ինչը հետագայում նպաստել է կանոնավոր հոդվածներ գրել ամուսնու թերթում ՝ ։ 1891 թվականին, ամուսնու մահից հետո, աղջկա հետ տեղափոխվում է Նյու Յորք։

## Կենսագրություն
### Կյանքի վաղ տարիները և կրթությունը
Վարինա Էն Բենկս Հոուելլ Դևիսը ծնվել է 1826 թվականին Միսսիսիպի նահանգի Նատչեզ քաղաքում։ Հայրը՝ Ուիլյամ Բերի Հոուելլը ծագումով հայտնի Նյու Ջերսիի ընտանիքից էր, ում հայրը՝ Ռիչարդ Հոուելլը Նյու Ջերսի նահանգի մարզպետն է եղել 1794 թվականից մինչև 1801 թվականը և մահացել է, երբ Ուիլյամը դեռ երեխա էր։ Ստանալով փոքր ժառանգություն՝ ընտանեկան կապերի միջոցով դառնում է Միացյալ Նահանգների երկրորդ բանկի աշխատակից։ Գալիս է Միսսիսիպի այն ժամանակ, երբ այդ շրջանում  զարգանում էին պլանտացիաները։ Այնտեղ ամուսնանում է Մարգարետ Լուիզե Կեմպիի հետ, ով գնդապետի աղջիկ էր։ Մարգարետը համարվում էր ապօրինի ծնված երեխա, քանի որ ծնողները երբեք ամուսնացած չեն եղել։

Երբ ընտանիքը Վիրջինիայից տեղափոխվում է Միսսիսիպի, Ժոզեֆ Քեմպը Լուիզիանայում հող է գնում։ Նրա դուստրը ամուսնանում է Հոուելլի հետ, որպես օժիտ տալիս է 60 ստրուկ և 2,000 ակր (8.1 քկմ) հող։ Ուիլիամ Հոուելլը եղել է առևտրական, բանկիր, զինվորական կոմիսար, բայց նրան երբեք չի հաջողվել երկարաժամկետ ֆինանսական հաջողության հասնել։ Մարգարետի օժիտի և ժառանգության մեծ մասը կորցրել է անհաջող ներդրումների և թանկ ապրելակերպի պատճառով։ Լուրջ ֆինանսական խնդիրները ուղեկցել են ամբողջ կյանքում։ 
Հոուելլի տասնմեկ երեխաներից, որոնցից յոթն են ողջ մնացել մինչև չափահաս դառնալը, Վարինան եղել է երկրորդը։ Երբ Վարինան 13 տարեկան էր, հայրը սնանկանում է։ Տունը առգրավում են պարտատերերը և վաճառում աճուրդում։ Մոր բարեկամները  միջամտում են՝ ընտանիքի գույքը հետ գնելու համար։ Մինչև դեռահաս տարիքը նա մեծանում է «The Briars» կալվածքում, և միշտ հիշում էր, որ ընտանիքի ու դիրքի համար պարտական էր իր մոր հարուստ հարազատներին։

Հեղինակավոր կանանց ակադեմիայում՝ «Մադամ Դեբորա Գրելոի ֆրանսիական դպրոց»-ում կրթություն ստանալու համար տեղափոխվում է Պենսիլվանիա նահանգի Ֆիլադելֆիա քաղաք։ Դպրոցում սովորելու տարիներին Վարինան իմանում է հյուսիսում ապրող հարազատներից շատերի մասին, նամակագրական կապ է ունենում մի քանիսի հետ ամբողջ կյանքի ընթացքում։

1843 թվականին, երբ 17 տարեկան էր, Հոուլլների ընտանիքը հրավիրում է անցկացնել Սուրբ ծնունդը Ժոզեֆ Դևիսի կալվածքում՝ «Hurricane Plantation»։ Ծնողները ավագ որդուն անվանել են ի պատիվ Ժոզեֆի։ Կալվածքը գտնվում էր Դևիս Բենում, Միսսիսիպի, Վիքսբուրգից 20 մղոն հարավ։ Այնտեղ գտնվելու ժամանակ ծանոթանում է տանտիրոջ եղբոր՝ Ջեֆերսոն Դևիսի հետ, ով այդ ժամանակ իր սեփական տնկարկն էր վարում եղբոր մոտ։

### Ամուսնություն և ընտանիք
Հանդիպման պահին Ջեֆերսոն Դևիսը 35 տարեկան էր և այրի։ Առաջին կինը՝ Սառա Նոքս Թեյլորը, ապագա նախագահ Զաքարի Թեյլորի դուստրը, մահացել էր մալարիայից 1835 թվականին՝ հարսանիքից երեք ամիս անց։ Հաջորդ 7 տարիների ընթացքում ապրել է ճգնավորի կյանքով, սկսել է ակտիվ մասնակցություն ցուցաբերել քաղաքականության մեջ։ Հանդիպումից հետո Հոուելլին գրում է մորը․

Ըստ ավանդության՝ Դևիսը թույլտվություն է խնդրում Վարինաի ծնողներից նախքան պաշտոնական ընկերություն սկսելը։ Սկզբում հավանություն չեն տալիս նրան՝ կապված ծագման, տարիքի և քաղաքականության բազմաթիվ տարբերությունների հետ։ Դևիսը դեմոկրատ էր, իսկ Հոուելլը և Վարինան վիգ էին։

1845 թվականի հունվարին Վարինաի մոտ հայտնաբերում են տենդ․ Դևիսը հաճախ այցելում է նրան և նրանք շուտով նշանվում են։ Փետրվարի 26-ին, 1845 թվականին ամուսնանում են աղջկա հայրական տանը։ Արարողությանը ներկա են լինում մի քանի հարազատներ և ընկերներ, իսկ փեսայի կողմից՝ ոչ ոք։

Ամուսնության վաղ տարիներին երկարատև բաժանումներ է ունեցել զույգը, քանի որ Դևիսը հանդես էր գալիս ելույթներով և արշավներ էր կազմակերպում իր և դեմոկրատական մյուս թեկնածուների համար 1846 թվականի ընտրություններում։ Նա նաև Մեքսիկայի պատերազմի ժամանակ է մեկնել երկար ժամանակով (1846-1848 թվականներ)։

### Կյանքը Վաշինգտոնում
1846 թվականին Ջեֆերսոնն ընտրվում է Ամերիկայի Միացյալ Նահանգների Ներկայացուցիչների պալատի անդամ և Վարինան նրան ուղեկցում է Վաշինգտոն։ Նրան գրավում էին խելացի մարդկանց հետ սոցիալական շփումը և հայտնի էր «ոչ ուղղորդական դիտարկումներ» անելու համար։

Դևիսները ապրում են Վաշինգտոնում հետագա 15 տարիներին՝ մինչև Ամերիկայի Միացյալ Նահանգների քաղացիական պատերազմը։ Երբ սկսվում է պատերազմը Մեքսիկայում (1846-1848 թվականներ), ամուսինը թողնում է իր պաշտոնը և ընդգրկվում  բանակում։ Որոշ ժամանակ Վարինան ապրում է «Brierfield» կալվածքում։ Պատերազմից վերադարնալուց հետո Միսսիսիպիի օրենսդիր մարմինը նրան պաշտոն է տալիս Սենատում։ Տիկին Դևիսը շուտով միանում է ամուսնուն Վաշինգտոնում։

1852 թվականին՝ 7 տարի հետո, ծնվում է նրանց որդին՝ Սամուիլը։ Զույգը ունեցել է 6 երեխա․

* Սամուիլ Էմորի Դևիս, ծնվել է հուլիսի 30-ին, 1852 թվականին, կոչել են հայրական կողմի պապիկի անունով։ Մահացել է հունիսի 30-ին, 1854 թվականին՝ չախտորոշված հիվանդությունից։
* Մարգարետ Հոուելլի Դևիս, ծնվել է փետրվարի 25-ին, 1855 թվականին։ 1848 թվականին ամուսնացել է։ Սկսզբից ապրել են Մենֆիսում, հետո տեղափոխվել են Կոլորադո Սպրինգս, Կոլորադո նահանգ։ Ունեցել են 5 երեխա։ Նա Դևիսների միակ երեխան է, ով ամուսնացել և երեխա է ունեցել։ Մահացել է հուլիսի 18-ին, 1909 թվականին, 54 տարեկանում։
* Ջեֆերսոն Դևիս կրտսեր, ծնվել է հունվարի 16-ին, 1857 թվականին։ Հոկտեմբերի 16-ին, 1878 թվականին 21 տարեկան հասակում մահացել է տենդից։
* Ժոզեֆ Էվեն Դևիս, ծնվել է ապրիլի 18-ին, 1859 թվականին, ապրիլի 30-ին, 1864 թվականին մահացել է 5 տարեկան հասակում, պատահաբար վայր ընկնելու պատճառով։
* Ուիլյամ Հոուելլի Դևիս, ծնվել է դեկտեմբերի 6-ին, 1861 թվականին և կոչել են ի պատիվ Վարինայի հորը։ Հոկտեմբերի 16-ին, 1872 թվականին մահացել է պատվաստումից։
* Վարինա Էն «Վինի» Դևիս, ծնվել է հուլիսի 27-ին, 1864 թվականին՝ Ժոզեֆի մահից երկու տարի անց։ Մահացել է սեպտեմբերի 18-ին, 1898 թվականին 34 տարեկան հասակում։ Երբեք ամուսնացած չի եղել։

Դևիսները հուսահատության մեջ էին առաջնեկի մահից հետո․ գրեթե երկու տարեկան, 1854 թվականին։ Վարինա Դևիսը որոշ ժամանակ հեռանում է հասարակական կյանքից։ 1855 թվականին ծնվում է Մարգարետը, հետո երկու որդիները՝ Ջեֆերսոն կրտսերը (1857-1878 թվականներ) և Ջոզեֆը (1859-1864 թվականներ)։ Բոլոր չորս որդիների վաղաժամ մահը հսկայական վիշտ էր Դևիսների համար։

Փիրսի կառավարման տարիներին Դևիսը նշանակվում է ռազմական քարտուղարի պաշտոնում։ Նրան և Նախագահ Ֆրանկլին Փիրսին կապում էր ընկերությունը, որը տևում է մինչև Փիրսի կյանքի վերջ։ Նրանց կանայք նույնպես հարգում էին միմյանց։ Փիրսը կորցնում է իր վերջին ողջ մնացած երեխային՝ Բենին, նրա երդմնակալությունից անմիջապես առաջ։ Փիրսը չարաշահում է խմիչքը և կախվածություն է ձեռք բերում, և Ջեյն Էպլթոն Փիրսը առողջական խնդիրներ ուներ, այդ թվում՝ դեպրեսիա։ Փիրսի խնդրանքով՝ Դևիսները, ինչպես անհատապես, այնպես էլ զույգով, հաճախ ծառայում էին որպես Սպիտակ տան պաշտոնական հյուրընկալողներ՝ Նախագահի և նրա կնոջ փոխարեն։

### Համադաշնության առաջին տիկինը
1861 թվականին Ջեֆերսոն Դևիսը հրաժարական է տալիս Ամերիկայի Միացյալ Նահանգների Սենատից՝ Միսսիսիպիի անջատումից հետո։ Վարինա Դևիսը երեխաների հետ վերադարնում է Բրիրֆիլդ՝ ակնկալելով գեներալ նշանակվել Համադաշնության բանակում։ Նա ընտրվում է Ամերիկայի Համադաշնության Պետությունների Նախագահ՝ Համադաշնության նոր կոնգրեսի կողմից։ Ամուսնուն չի ուղեկցում, Մոնտգոմերի ճանապարհորդելու ժամանակ, Ալաբամա նահանգ (նոր ազգի մայրաքաղաք)՝ հայտնագործության համար։ Մի քանի շաբաթ անց հետևում է ամուսնուն և ստանձնում Համադաշնության առաջին տիկնոջ պաշտոնական պարտականությունները։

1861 թվականի ամռանը Դևիսն ամուսնու հետ տեղափոխվում են Ռիչմոնդ, Վիրջինիա նահանգ՝ Համադաշնության նոր մայրաքաղաք։ Պատերազմի մնացած տարիներին (1861-1865 թվականներ) նրանք ապրում են նախագահական պալատում։

1861 թվականի դեկտեմբերին նրանք ունենում են հինգերորդ զավակին ՝ Ուիլյամին։ Պատերազմի տարիների սոցիալական իրարանցումը հասնում է նախագահական նստավայրին։ 1864 թվականին Դևիսի նախկին ստրուկներից ոմանք փախչում են։

1864 թվականի գարնանը հինգամյա Ժոզեֆը մահանում է՝ Ռիչմոնդում գտնվող Նախագահի առանձնատան պատշգամբից ընկնելով։ Մի քանի շաբաթ անց Վարինան ունենում է վերջին երեխային՝ աղջկան, որին անվանում են Վարինա Էն Դևիս, որի մականունը «Վիննի» էր։ Աղջիկը հանրությանը հայտնի է դարնում որպես «Համադաշնության դուստր»։  Նա պահպանել է մականունը մինչև կյանքի վերջ։

### Այրիություն
Ամուսնու մահից հետո Վարինան ավարտում է նրա ինքնակենսագրությունը և 1890 թվականին հրատարակում է «Ջեֆերսոն Դևիս, Հուշեր» վերնագրով գիրքը։ Սկզբում վաճառվում է ընդամենը մի քանի օրինակ՝ նրան զրկելով փող աշխատելու ցանկացած հույսից։

Քեյթ Դևիս Պուլիցերը՝ Ջեֆերսոն Դևիսի հեռավոր հարազատը և Նյու Յորքի թերթի գլխավոր հրատարակիչ Ջոզեֆ Պուլիտցերի կինը, հանդիպում է Վարինային՝ Հարավ այցելության ընթացքում։ Նա նրանից կարճ հոդվածներ է խնդրում ամուսնու՝ «The New York World» թերթի համար։ 1891 թվականին ընդունում է Պուլիցերի առաջարկը՝ դառնալու լիարժեք սյունակագիր, և դստեր՝ Վինիի հետ տեղափոխվում է Նյու Յորք։ Նրանք վայելում են քաղաքի կյանքը։ Սպիտակ հարավայինները քննադատում են Դևիսի՝ դեպի հյուսիս այս քայլը, քանի որ նա համարվում էր իրենց ընտրությամբ դաշնակցության հասարակական գործիչ։

Վարինա Դևիսը գրել է շատ հոդվածներ թերթի համար, իսկ Վինի Դևիսը հրատարակել է մի քանի վեպ։

Վինին մահացել է 1898 թվականին, իսկ Վարինան ժառանգել է Բովուարը։ 1902 թվականի հոկտեմբերին նա վաճառում է տնկարկը Միսիսիպիում գտնվող «Համադաշնության վետերանների որդիներ» կազմակերպությանը 10,000 ԱՄՆ դոլարով։ Նա նշում է, որ վայրը պետք է օգտագործվի որպես դաշնային վետերանների տուն, իսկ ավելի ուշ՝ որպես իր ամուսնու հուշարձան։ Կազմակերպությունը կառուցում է զորանոցներ և տեղավորում հազարավոր վետերանների և նրանց ընտանիքների։ Տնկարկը տարիներ շարունակ օգտագործվում է որպես վետերանների տուն։ 1953 թվականից տունը դառնում է Դևիսի թանգարան։ Բովուարը ընդունվել է որպես Ազգային պատմական հուշարձան։ Հիմնական տունը վերակառուցվել է և դարձել թանգարան, որտեղ տեղակայված է Ջեֆերսոն Դևիսի նախագահական գրադարանը։

Հետպատերազմյան տարիներին Դևիսը ընկերանում է Ջուլիա Դենտ Գրանտի հետ՝ նախկին գեներալ և նախագահ Ուլիս Ս. Գրանտի այրին։ Վարինան ներկա է գտնվել ընդունելությանը, որտեղ նա հանդիպել է պատմական սև քոլեջի Տասկիգ ինստիտուտի ղեկավար Բուքեր Թ. Վաշինգտոնին։ Ծերության շրջանում նա հրապարակում է իր որոշ դիտարկումներ։

### Հետագա տարիները
Չնայած մեծ վիշտ էր ապրում 1898 թվականին իր դստեր՝ Վինիի մահից հետո (նրա վեց երեխաներից հինգերորդը), նա շարունակում էր գրել «The New York World» ի համար։ 1906 թվականի հոկտեմբերի 16-ին Դևիսը մահանում է 80 տարեկան հասակում թոքաբորբից «Մաջեստիկ» հյուրանոցում գտնվող իր սենյակում։

## Ժառանգություն
Հուղարկավորության արարողությունն անցել է Նյու Յորքի փողոցներում։ Նրա դագաղը գնացքով տեղափոխվել է Ռիչմոնդ, Սբ Ստեֆանի Եպիսկոպոս եկեղեցու ռեկտոր և դաշնակից վետերան ավագ որդու՝ Սբ Նաթան Ա. Սիգլինի ուղեկցությամբ։ Թաղվել է Հոլիվուդի Սեմետերի գերեզմանատանը ամուսնու և դստեր գերեզմանի կողքին։

Տիկին Դևիսի դիմանկարը՝ «Համադաշնության այրին» (1895 թվական) վերնագրով, նկարել է ծագմամբ շվեյցարացի, բայց ամերիկացի նկարիչ Ադոլֆո Մյուլլեր-Ուրին (1862-1947 թվականներ)։ Այն պահվում է Բովուարի թանգարանում։ 1918 թվականին Մյուլլեր-Ուրին Ռիչմոնդում գտնվող Համադաշնության թանգարանին է նվիրաբերում Վարինայի դստեր՝ Վինի Դևիսի դիմանկարը, որը նկարվել է 1897-1898 թվականներին։

2005 թվականի օգոստոսի 29-ին Կաթրինա փոթորիկը մեծ վնասներ է պատճառել Բովուարի թանգարանին, որտեղ տեղակայված է Ջեֆերսոն Դևիսի Նախագահական գրադարանը։ Տունը վերականգնվել և վերաբացվել է 2008 թվականի հունիսի 3-ին։ Ադամանդը և զմրուխտե հարսանեկան մատանին՝ այն մի քանի գանձերից մեկը, որը նա կարողացել է պահպանել աղքատության տարիների ընթացքում, պահվում էին Բովուարիի թանգարանում և կորչում են փոթորկի ժամանակ։ Դրանք հայտնաբերվել են մի քանի ամիս անց մոտակայքում և վերադարձվել թանգարան։

## Ներկայացուցչություն այլ լրատվամիջոցներում
*Հարնետ Քեյն, «Bride of Fortune» պատմական վեպ, որը հիմնված է տիկին Դևիսի կյանքի վրա (1948)
* Չարլզ Ֆրեյզեր, «Վարինա» վեպ (2018)

## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն
* 
* Ross, Ishbel. First Lady of the South: The Life of Mrs. Jefferson Davis. NY: Harper, 1958.
* Van der Heuvel, Gerry. Crowns of Thorns and Glory: Mary Todd Lincoln and Varina Howell Davis: The Two First Ladies of the Civil War. NY: E.P. Dutton, 1988.

## Արտաքին հղումներ
* Статья в Вирджинской энциклопедии
* The Life of Varina Howell Davis: First Lady of the Confederacy 
* Биография Варины Дэвис на сайте библиотеки Конгресса США
* Варина Дэвис на findagrave.com
* First Lady of the Confederate States of America

Կատեգորիա:1905 մահեր
Կատեգորիա:ԱՄՆ-ի քաղաքական գործիչներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի գրողներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի լրագրողներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի կին գրողներ