Գինտաուտաս Պալուցկաս

**Գինտաուտաս Պալուցկաս** (; ), լիտվացի պետական և քաղաքական գործիչ։ Լիտվայի վարչապետ 2024 թվականի դեկտեմբերի 12-ից։  Նախկինում՝ Վիլնյուսի փոխքաղաքապետ (2015-2019), Լիտվայի Սոցիալ-դեմոկրատական կուսակցությունից Սեյմի պատգամավոր (2020 -), Լիտվայի Սոցիալ- դեմոկրատական կուսակցության նախագահ (2017-2021)։ 2024 թվականին, որպես կուսակցության փոխնախագահ, Պալուցկասը մասնակցեց Սեյմի ընտրություններին, որը հաղթեց ԼՍԴԿ-ն։ Լիտվայի վարչապետ է նշանակվել։

## Կենսագրություն
Գինտաուտաս Պալուցկասը ծնվել է 1979 թվականի օգոստոսի 19-ին Պանևեժիսում։ Նրա հայրը աշխատել է որպես ինժեներ, իսկ մայրը՝ տնտեսագետ։ 1997 թվականին Պալուցկասը ավարտել է Պանևեժիսի Յուոզաս Բալչիկոնիսի գիմնազիան։ 2003 թվականին դարձել է Վիլնյուսի համալսարանի մաթեմատիկայի և ինֆորմատիկայի ֆակուլտետի շրջանավարտ, 2004 թվականին այնտեղ էլ ավարտել է միջազգային բիզնես դպրոցը: 2004 թվականից սովորել է Վիլնյուսի համալսարանի իրավաբանական ֆակուլտետում։

## Քաղաքական կարիերա
Երիտասարդության կարճ ժամանակահատվածում Պալուցկասը իրեն ճանաչել է որպես պահպանողական և եղել է Երիտասարդ պահպանողականների Լիգայի անդամ, Լիտվայի Հայրենիք - Քրիստոնյա դեմոկրատների միության երիտասարդական թևը։ 2003 թ-ից Լիտվայի Սոցիալ-դեմոկրատական կուսակցության անդամ։

2003-ից 2005 թվականներին Պալուցկասը աշխատել է Լիտվայի պետական սոցիալական ապահովագրության հիմնադրամի (Sodra) գլխավոր մասնագետ։ 2005 թվականից եղել է Եվրոպական խորհրդարանի պատգամավոր Յուստաս Պալեցկիսի օգնականը։  2007-ից 2009 թվականներին աշխատել է Վիլնյուսի քաղաքային ինքնակառավարման վարչության տնօրեն։

2013 թվականից Պալուցկասը Լիտվայի Սոցիալ-դեմոկրատական կուսակցության գործադիր քարտուղարն էր։

2015 թվականից մինչև 2019 թվականը Պալուցկասը աշխատել է որպես Վիլնյուսի փոխքաղաքապետ։ 2015 թվականի եվրոպական միգրացիոն ճգնաժամի գագաթնակետին նա առաջարկեց քաղաքին դիտարկել մանկապարտեզներում արաբերեն լեզվի խմբեր ստեղծելու հնարավորությունը՝ ժամանող փախստականներին տեղավորելու համար։

### Սոցիալ-դեմոկրատական կուսակցության ղեկավար
2017 թվականին Պալուցկասը ներկուսակցական ընտրություններում հաղթել է Մինդաուգաս Սինկյավիչուսին, որն այն ժամանակ Լիտվայի էկոնոմիկայի նախարարն էր, և գլխավորել է ԼՍԴԿ-ն։ Ընտրությունների ժամանակ կուսակցության անդամ Արկադիյուս Վինոկուրասը հայտնել է Պասվալիսում, Ակմյանում, Վիլկավիշկիսում և Ռասեյնյայում ընտրակեղծիքների վերաբերյալ իր կասկածների մասին: Մինդաուգաս Սինկյավիչյուսի ընտրական շտաբը բողոք է ներկայացրել քվեարկության դեմ՝ Մոլետայի կուսակցության բաժանմունքում խախտումների պատճառով։ Ընտրությունների դիտորդը բողոքել է համակարգված խախտման մասին, որը թույլ է տվել այլ մարդկանց քվեարկել կուսակցության բացակայող անդամների օգտին: Նրանք պահանջում էին որոշ արդյունքների չեղարկում։ 

ԼՍԴԿ-ի ղեկավարության ընտրություններից հետո կուսակցությունը որոշել է դուրս գալ իշխող կոալիցիայից՝ հարցում անցկացնելով իր բոլոր անդամների շրջանում: Որոշման արդյունքում ԼՍԴԿ - ից Սեյմի պատգամավորների մեծ մասը դուրս է եկել կուսակցությունից՝ ձևավորելու նոր՝ Լիտվայի Սոցիալ-դեմոկրատական բանվորական կուսակցությունը, և մնացել է իշխող կոալիցիայում։ Կուսակցության նախկին առաջնորդ և Լիտվայի վարչապետ Ալգիրդաս Բուտկյավիչուսի խոսքով՝ Պալուցկասը սկսել է կուսակցության անդամներին բաժանել յուրայինների և օտարների, իսկ հետո պառակտել է կուսակցությունը և հետևել նրանց, ովքեր կուսակցության առաջնորդի ընտրություններում աջակցել են իր կուսակցական մրցակից Մինդաուգաս Սինկյավիչուսին։

Պալուցկասը վերընտրվել է ԼՍԴԿ-ի առաջնորդ 2019 թվականին։

2019 թվականին Պալուցկասը մասնակցել է Վիլնյուսի Ժիրմունայսկի շրջանի խորհրդարանական ընտրություններին։ Մանդատը ստացել է Աուշրա Մալդեյկենեն, սակայն հրաժարվել է դրանից Եվրախորհրդարանում ընտրվելուց հետո։ Արդյունքում աթոռը ստացել է Պաուլե Կուզմիցկենեն, որը ստացել է ձայների 52,03% - ը։ Կեսկասի օգտին քվեարկել է ընտրողների 46,98 տոկոսը։ Իր պարտության համար Պալուցկասը մեղադրել է ցածր քվեարկելու համար։

### 2020 թվականի Սեյմի ընտրություններ
2020 թվականին Պալուցկասը դարձել է Լիտվայի Սեյմի անդամ։ Նա ձայների վերահաշվարկից հետո երկրորդ տեղն Է զբաղեցրել Ուտենայի միամանդատ ընտրատարածքում, քանի որ նա ստացել է ճիշտ նույն քանակությամբ ձայներ, ինչ իր հակառակորդը նախնական հաշվարկի ժամանակ։ Միևնույն ժամանակ, Պալուցկասը երաշխավորեց իր տեղը Սեյմում՝ անցնելով կուսակցական ցուցակով։ 

Այնուամենայնիվ, 2020 թվականի խորհրդարանական ընտրություններից հետո, երբ LSDP - ն կրճատեց իր տեղերի քանակը՝ տասնյոթից մինչև տասներեք, Պալուցկասը քննադատության ենթարկվեց կուսակցության արդյունքների համար։ Նա նաև քննադատության է ենթարկվել ընտրությունների երկրորդ փուլում Լիտվայի գյուղացիների և կանաչների միության թեկնածուներին աջակցելու իր որոշման համար: Ի սկզբանե նա հայտարարել էր 2021 թվականին կուսակցության ղեկավարության ընտրություններին մասնակցելու պատրաստակամության մասին։

### Հրաժարական
2021 թվականի հունվարի 22-ին Պալուցկասը հրաժարական տվեց LSDP-ի ղեկավարի պաշտոնից՝ ի պատասխան կուսակցության խորհրդի գնահատականի, որ Լիտվայի Սեյմում 2020 թվականի ընտրությունների արդյունքները անբավարար էին, և որ նրա ղեկավարությունը չէր համապատասխանում ակնկալվող չափանիշներին։

### 2024 թվականի Սեյմի ընտրություններ
Պալուցկասը մասնակցել է Լիտվայի Սեյմում 2024 թվականի ընտրություններին՝ որպես կուսակցության փոխնախագահ։ Չնայած Ուտենայի միամանդատ շրջանի երրորդ տեղը զբաղեցնելուն, Պալուցկասը Սեյմում իր տեղը երաշխավորել է կուսակցական ցուցակներում մանդատների բաշխման պատճառով։ 

### Առաջադրում Լիտվայի վարչապետի պաշտոնում
2024 թվականի հոկտեմբերի 30-ին Սոցիալ-դեմոկրատական կուսակցության առաջնորդ Վիլյա Բլինկևիչիուտե մամուլի ասուլիսի ժամանակ հայտարարել է, որ չի լինելու կուսակցության վարչապետի թեկնածուն։ Բլինկևիչիուտեն հայտնել է, որ կուսակցության նախագահությունը որոշում է կայացրել Պալուցկասին առաջադրել որպես Լիտվայի վարչապետի թեկնածու։

Քարոզարշավի ընթացքում Բլինկևիչիուտեն իր հետաքրքրությունն է հայտնել վարչապետի պաշտոնը զբաղեցնելու հարցում, եթե իր կուսակցությունը հաջողության հասնի: Մամուլի ասուլիսում, սակայն, նա վկայակոչեց անձնական նկատառումները, ներառյալ տարիքը և առողջությունը, որպես գործոններ, որոնք ազդել են դերից հրաժարվելու իր որոշման վրա: Նա հաստատել է, որ մտադիր է ավարտել իր պաշտոնավարման ժամկետը Որպես Եվրոպական խորհրդարանի անդամ, որը կտևի մինչև 2029 թվականը։

Սոցիալ-դեմոկրատական կուսակցության նախագահությունը միաձայն որոշում է ընդունել Պալուցկասի առաջադրման մասին։ Ըստ Բլինկյավիչյուտեի, Պալուցկասն ընտրվել է ինչպես տեղական ինքնակառավարման, այնպես էլ ազգային քաղաքականության մեջ ունեցած մեծ փորձի պատճառով: Նշվել է նաև, որ Պալուցկասը զգալի հասարակական աջակցություն է ստացել, նրա օգտին քվեարկել Է Լիտվայի 60 հազար բնակիչ։ Ընտրությունների պաշտոնական տվյալների համաձայն` Պալուցկասը ստացել է 58,827 ձայն առաջին տեղի համար՝ նրան դնելով կուսակցության ցուցակի երկրորդ տեղում՝ Բլինկյավիչուտեից հետո, որը գլխավորում էր 91,526 ձայնով, իսկ առջևում՝ Յուոզաս Օլեկասը, ով երրորդ տեղում էր՝ 48,470 ձայնով։

Նույն մամուլի ասուլիսի ժամանակ Պալուցկասը հայտարարեց, որ մտադիր է շարունակել խորհրդակցությունները ձախ կենտրոնամետ կոալիցիայի ձևավորման վերաբերյալ: Նա հաստատել է նախկինում բլինկյավիչյուտեի կողմից մերժված քաղաքական խմբերի, այդ թվում՝ «Զարյա Նեմանա» ազգայնական կուսակցության հետ քննարկումները շարունակելու ծրագրերը։

Նախագահ Գիտանաս Նաուսեդան հաստատել է, որ նախապես տեղեկացվել Է Բլինկյավիչյուտեի՝ իր թեկնածությունը չառաջադրելու որոշման մասին: Նաուսեդան նաև հաստատել է, որ իրեն հայտնի են այն հանգամանքները, որոնք կարող էին խանգարել Բլինկյավիչյուտային զբաղեցնել վարչապետի պաշտոնը: Նաուսեդան հրաժարվել է նշել այդ հանգամանքները՝ ասելով, որ դա ոչ պարկեշտ կլինի։

#### Ընդդիմության կարծիքները
Հոկտեմբերի 31-ին վարչապետ Ինգրիդա Շիմոնիտեն հայտարարել է, որ Պալուցկասը գործադիր իշխանության մեջ բավարար փորձ չունի: Շիմոնիտեն նաև մեկնաբանեց, որ Պալուցկասը սահմանափակ փորձ ունի, որը ձեռք է բերվել հիմնականում Վիլնյուսի քաղաքային ինքնակառավարման վարչակազմում աշխատելու ընթացքում: Նա նաև ընդգծել է, որ Պալուցկասը դատվածություն ունի պետական պաշտոնը չարաշահելու համար։ Հոկտեմբերի 30-ին Սեյմի խոսնակ Վիկտորիա Չմիլիտե-Նիլսենը հայտարարել է, որ Պալուցկասի առաջադրման մասին Բլինկյավիչյուտեի որոշումն անընդունելի է, քանի որ այն խաթարում է վստահությունը նախընտրական քարոզարշավի ընթացքում ստանձնած պարտավորությունների նկատմամբ։

#### Կոալիցիայի տեսակետները
«Հանուն Լիտվայի» Դեմոկրատների միությունը ներկայացնող Լինաս Կուկուրայտիսը գովել է Պալուցկասին՝ նշելով նրա պրոֆեսիոնալիզմը և  քաղաքական երկխոսության հանձնառությունը, ինչպես նաև Լիտվայի ոչ կառավարական կազմակերպությունների և արհմիությունների հետ նրա կապերը: Նրան նաեւ գովել է Ռեմիգիուս Մոտուզասը, որը ելույթ է ունեցել Լիտվայի Սոցիալ-դեմոկրատական կուսակցությունից, հայտարարելով, որ «վերջին խորհրդարանական ժամկետի ընթացքում Սեյմում իր համառ աշխատանքով նա հստակ ցույց է տվել, որ նույնիսկ ընդդիմությունում կարելի է շատ բան անել և իրականացնել սեփական առաջնահերթությունները», հաղորդել Է ՌԻԱ Նովոստին։

Նոյեմբերի 21-ին Պալուցկասը Սեյմի կողմից ընտրվեց վարչապետի պաշտոնում 88 ձայնով: «Կողմ» են քվեարկել խորհրդարանական կոալիցիայի բոլոր անդամները, ինչպես նաև Արտուրաս Զուոկասը և Վիտալիուս Շերտնևասը։

## Քրեական հետապնդում
2010 թվականի դեկտեմբերի 7-ին Վիլնյուս քաղաքի առաջին շրջանային դատարանը Պալուցկասին մեղավոր ճանաչեց չարաշահման մեջ և դատապարտեց նրան երկու տարվա ազատազրկման՝ պատժի կատարումը մեկ տարով հետաձգելով՝ պարտավորեցնելով նրան չհեռանալ իր բնակության վայրից ավելի քան յոթ օր՝ առանց վերահսկիչ մարմնի համաձայնության: Դատարանը պարզել է, որ Պալուցկասը չարաշահել է պաշտոնական դիրքը Վիլնյուսում կրծողների ոչնչացման ծառայությունների հրապարակային մրցույթի ժամանակ: Պալուցկասին հանձնարարվել էր ավելի քան հիսուն յոթ հազար լիտր վնաս վճարել Վիլնյուս քաղաքի մունիցիպալիտետին։

2012 թվականին Վիլնյուս քաղաքի առաջին շրջանային դատարանի դատավճիռը Լիտվայի Գերագույն դատարանի որոշմամբ ճանաչվել է վերջնական և բողոքարկման ենթակա չէ: Պալուցկասը մեղավոր է ճանաչվել պետական գնումների ոչ թափանցիկ մրցույթի ընթացքում պաշտոնեական դիրքը չարաշահելու մեջ։

## Անձնական կյանք
Գինտաուտաս Պալուցկիսն ամուսնացած է Իլմա Պալուցկեի հետ։ Նրանք ունեն երկու երեխա։ 2023 թվականի համար Պալուցկասը Սեյմի երկրորդ ամենահարուստ անդամն էր՝ 2,13 միլիոն եվրոյի ակտիվներով։

Բացի իր մայրենի լիտվական լեզվից, նա տիրապետում է անգլերենին, լավ է խոսում ռուսերեն, ինչպես նաև տիրապետում է հիմնական իսպաներենին և պորտուգալերենին։ Նրա հոբբիներից են ձկնորսությունը, բասկետբոլ խաղալը, հավեր և բադեր բուծել։ Պալուցկասը Լիտվայի հրաձիգների միության անդամ է։

Հեղինակ է մի շարք հոդվածների և քաղաքական ակնարկների ազգային մամուլում։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Լիտվայի քաղաքական գործիչներ
Կատեգորիա:Պետության գործող ղեկավարներ