SG-1000

**SG-1000**, տնային խաղային համակարգ, որը մշակվել և արտադրվել է ճապոնական Sega ընկերության կողմից։ Այն առաջին անգամ ներկայացվել է 1983 թվականին և թողարկման ամսաթվով համընկել է Ճապոնիայում Nintendo-ի Family Computer-ի թողարկման հետ։ Sega-ն մշակել է SG-1000-ի մի քանի տարբերակներ, ներառյալ SC-3000 տնային համակարգիչը և SG-1000 II-ի թարմացված մոդելը 1984 թվականին։ 1985 թվականին հաջորդել է Sega Mark III-ը՝ բարելավված բնութագրերով, այդ թվում՝ նոր վիդեոպրոցեսորով։ Sega Mark III-ը հիմք է դրել Master System-ին, որը թողարկվել է 1986 թվականին և վաճառվել ամբողջ աշխարհում։

SG-1000-ի մշակումը պայմանավորված էր խաղերի ժողովրդականության անկմամբ՝ արկադային խաղերի արդյունաբերության անկման պատճառով, որը սկսվել էր 1982 թվականին: Խաղային համակարգի ստեղծման նախաձեռնողը Sega Enterprises-ի նախագահ Հայաո Նակայաման էր։ SG-1000-ի թողարկումից հետո Sega Enterprises-ը դարձել է CSK Corporation-ի սեփականությունը, որին հաջորդել է խաղային համակարգի երկրորդ տարբերակի՝ SG-1000 II-ի հրատարակումը։ SG-1000-ի խաղային գրադարանը, ներառյալ SC-3000-ը, ներառում էր 76 խաղ խաղային քարթրիջների վրա և 29 խաղ Sega My Card քարտերի վրա, որոնք բոլորը համատեղելի էին Mark III-ի և Master System-ի ճապոնական տարբերակի հետ։

## Պատմություն
1980-ականների սկզբին Sega Enterprises, Inc.-ը ամերիկյան Gulf and Western կոնգլոմերատի դուստր ձեռնարկությունն էր և Միացյալ Նահանգներում արկադային խաղերի խոշորագույն արտադրողներից մեկը, որի եկամուտները 1982 թվականի կեսերին կազմում էին 214 միլիոն դոլար: Արկադային խաղերի արդյունաբերության անկումը, որը սկսվել էր 1982 թվականին, բացասաբար ազդեց ընկերության վրա, ինչը ստիպեց Gulf and Western-ին վաճառել Sega-ի իրենց պատկանող հյուսիսամերիկյան ստորաբաժանումը, որը զբաղվում էր համակարգչային խաղերի արտադրությամբ և լիցենզավորմամբ։ Այն գնեց Bally Manufacturing ընկերությունը: Կոնգլոմերատը պահպանեց իր դուստր ճապոնական Sega Enterprises, Ltd. ընկերությունը, ինչպես նաև Հյուսիսային Ամերիկայի հետազոտական և զարգացման ստորաբաժանումը։ Արկադային բիզնեսի անկմամբ Gulf and Western-ի ղեկավարները դիմեցին Sega Enterprises-ի նախագահ Հայաո Նակայամային՝ խորհուրդ հարցնելու, թե ինչպես վարվել։ Նակայաման առաջարկեց ընկերությանը օգտագործել ապարատային ապահովման ստեղծման իրենց փորձը, որը կուտակվել էր արկադային մեքենաների արդյունաբերության մեջ տարիների ընթացքում։ Սա թույլ կտար մուտք գործել ճապոնական տնային խաղային կոնսուլների շուկա, որն այդ ժամանակ սաղմնային վիճակում էր: Նակայամային թույլատրվեց աշխատել այս նախագծի վրա: Առաջին մշակված մոդելը SC-3000-ն էր՝ ներկառուցված ստեղնաշարով համակարգիչը, բայց երբ Sega-ն իմացավ Nintendo-ի խաղային կոնսոլ թողարկելու ծրագրերի մասին, նա սկսեց SG-1000-ի մշակումը SC-3000-ին զուգահեռ: Ծախսերը նվազեցնելու և բավարար ծառայության ժամկետ ապահովելու համար Sega-ն որոշեց ստեղծել հանրաճանաչ պատրաստի բաղադրիչներից բաղկացած հարթակ:

SG-1000-ը թողարկվել է Ճապոնիայում 1983 թվականի հուլիսի 15-ին՝ 15000 իեն գնով, նույն օրը, երբ Nintendo-ն ներկայացրեց իր Family Computer խաղային համակարգը: Նույն ժամանակահատվածում ընկերությունը ներկայացրեց նաև Sega Personal Computer SC-3000-ը և դրա արդիականացված տարբերակը՝ SC-3000H-ը: Սկզբում SG-1000-ը նախատեսված էր ճապոնական շուկայի համար, բայց հետագայում այն հայտնվեց միջազգային շուկաներում տարբեր ապրանքանիշերի ներքո։ Վաճառքն իրականացվել է John Sands Electronics-ի միջոցով Ավստրալիայում և Grandstand Leisure-ի միջոցով Նոր Զելանդիայում, ինչպես նաև Իտալիայում և Իսպանիայում: Այնուամենայնիվ, ԱՄՆ-ում, Մեծ Բրիտանիայում և Գերմանիայում պաշտոնական թողարկում տեղի չունեցավ, փոխարենը այնտեղ մշակվեցին ոչ պաշտոնական կրկնօրինակներ, որոնք կոչվում էին Telegames Personal Arcade, որոնք համատեղելի էին SG-1000-ի և ColecoVision-ի հետ: Թայվանում Aaronix ընկերությունը թողարկեց SG-1000-ի իր տարբերակը, որը ժամանակի ընթացքում զիջեց շուկան ավելի մատչելի Famicom կրկնօրինակներին:

SG-1000-ի գործարկումը հաջողությամբ չպսակվեց։ Այս համակարգի համար թողարկված երեք մեկնարկային խաղերը, որոնք տեղափոխվել էին (պորտավորվել էին) Sega VIC Dual արգադային ավտոմատից, չունեին այն նույն հայտնիությունը, ինչպիսին Nintendo-ի Famicom համակարգի մեկնարկային խաղերն էին։ *Donkey Kong*, *Donkey Kong Jr.* 7 *Popeye*։ Սակայն, շնորհիվ խաղերի ավելի կանոնավոր թողարկման, Sega-ին հաջողվեց վաճառել ավելի մեծ քանակությամբ համակարգեր՝ համեմատած որոշ մրցակիցների հետ։
 SG-1000 միավոր, որը զգալիորեն գերազանցեց 50 000 վաճառված սարքերի սկզբնական կանխատեսումը։ SG-1000-ի հաջողությանը նաև անկանխատեսելիորեն նպաստեց Nintendo-ի կողմից Famicom կոնսուլների մի մասի հետկանչը տեխնիկական թերության պատճառով: Sega-ի սպառողական էլեկտրոնիկայի մշակման բաժնի նախկին ղեկավար Հիդեկի Սատոն նշել է, որ SG-1000-ի անսպասելի բարձր վաճառքը դրդել է ընկերությանը ավելի շատ ուշադրություն դարձնել խաղային համակարգերի մշակմանը:
SG-1000-ը շուկա հանելուց հետո, Gulf and Western կորպորացիան, որը Sega-ի սեփականատերն էր, սկսեց ազատվել իր ոչ հիմնական ակտիվներից՝ 1984 թվականին իր հիմնադիր Չարլզ Բլյունդորնի մահվան պատճառով: Այս ժամանակահատվածում Հայաո Նակայաման, Sega-ի նախկին գլխավոր տնօրեն Դեյվիդ Ռոզենի հետ միասին և CSK Corporation-ի ֆինանսական աջակցությամբ, ձեռք բերեցին Sega-ի ճապոնական ստորաբաժանումը։ Նակայաման նշանակվեց նոր կազմակերպության գլխավոր տնօրեն, որը հետագայում վերանվանվեց Sega Enterprises, Ltd: 1984 թվականի հուլիսի 31-ին ընկերությունը թողարկեց SG-1000 II-ը 15000 իենով: Նոր մոդելն ուներ մի շարք բարելավումներ, ներառյալ անջատվող կարգավորիչները: Sega-ում սպառողական էլեկտրոնիկայի առաջատար մշակող Հիդեկի Սատոն քննադատեց SG-1000-ի օրիգինալ քարթրիջները իրենց արտաքին տեսքի համար, որը հիշեցնում էր «փոքրիկ սև տապանաքարեր»: Նա իր ձեռքբերումը համարեց Sega My Cards-ի «ավելի զվարճալի» գրպանի քարթրիջների անցումը: SG-1000 II-ը գովազդելու համար Sega-ն ներգրավեց ճապոնական հայտնի կատակերգական Tunnels դուետին:

Մինչև 1984 թվականը Nintendo-ի Famicom խաղային կոնսոլը սկսեց գերազանցել SG-1000-ին վաճառքով, ինչը պայմանավորված էր մի քանի առանցքային գործոններով։ Նախ, Famicom-ն ավելի ժամանակակից ապարատային ապահովում ուներ, որը թույլ էր տալիս ավելի սահուն կողային շարժում և ավելի շատ գույներ օգտագործել սփրայթներում։ Երկրորդ, Nintendo-ն ակտիվորեն աշխատում էր իր խաղերի գրադարանի ընդլայնման վրա՝ ներգրավելով երրորդ կողմի մշակողների հետ համագործակցությունը: Sega-ն, ընդհակառակը, ավելի քիչ էր հետաքրքրված նման համագործակցությամբ, քանի որ մրցակցում էր այս ընկերություններից շատերի հետ խաղային ավտոմատների հատվածում: Sega-ն նաև բախվեց մրցակցության այլ խաղային կոնսոլներ արտադրողների կողմից, ինչպիսիք են Tomy-ն և Bandai-ը: Ի պատասխան աճող մրցակցությանը և շուկայում իր դիրքերը պահպանելու ձգտմանը, 1985 թվականին Sega-ն թողարկեց Sega Mark III կոնսոլը, որը հետագայում վերաթողարկվեց ամբողջ աշխարհում որպես Master System: SG-1000-ի համար թողարկված վերջին խաղը Portrait of Loretta-ն էր, որը Շերլոկ Հոլմսի մասին խաղ էր և թողարկվել է 1987 թվականի փետրվարի 18-ին: 2006 թվականին GameTap բաժանորդային խաղային ծառայությունը ավելացրեց SG-1000 էմուլյատոր և մի քանի խաղեր դրա համար:
Sega-SG-1000-Console-FL.jpg|Օրիգինալ մոդել SG-1000
Sega_SC-3000_wb.jpg|Անհատական համակարգիչ SC-3000
Sega-SG-1000-MkII-Console-FL.jpg|SG-1000 II
Sega-Sg-1000-MkIII-Console-FL.jpg|Sega Mark III


## Տեխնիկական բնութագրեր
Կենտրոնական պրոցեսորը 8-բիթանոց Zilog Z80 է, որն աշխատում է 3,58 ՄՀց հաճախականությամբ SG-1000-ում և SG-1000 II-ում և 4 ՄՀց հաճախականությամբ SC-3000-ում: Համակարգի տեսամշակիչ Texas Instruments TMS9918A-ն է, որը կարող է ցուցադրել մինչև 16 գույն, իսկ ձայնային պրոցեսորը՝ Texas Instruments SN76489-ը։ Այս երեք միկրոսխեմաները նույնպես օգտագործվել են ColecoVision կցորդում: Համակարգի օպերատիվ հիշողությունը կազմում է 8 կբիթ (1 ԿԲ): Համակարգի առաջին տարբերակի կարգավորիչները կոշտ միացված են իրանին, բայց երկրորդ տարբերակում դրանք անջատվող են։ Վիդեոն և ձայնն արտածվում են ռադիոհաճախականային սպլիտերի միջոցով: Սնուցումն իրականացվում է արտաքին 9 Վ լարման ցանցային սնուցման բլոկից, որը միացվում է կցորդին միակցիչի միջոցով:

SG-1000 խաղային համակարգերի շարքի համար Sega ընկերությունը մշակել է մի շարք ծայրամասային սարքեր, որոնք ընդլայնում են համակարգի ֆունկցիոնալությունը։ Նման սարքերից մեկը SK-1100 ստեղնաշարն էր, որն արժեր 13 800 իեն։ Այն համատեղելի է SG-1000-ի բոլոր մոդելների հետ և միանում է հատուկ ընդլայնման միակցիչի միջոցով: Մատչելի կարգավորիչների տեսակներից էին SJ-200 ջոյսթիքը, որը կոշտ ամրացված էր SG-1000-ի բնօրինակ մոդելին, և SJ-150 ջոյփեդը, որը մշակվել էր հատուկ SG-1000 II-ի թարմացված մոդելի հետ օգտագործելու համար: Որոշ խաղերում, օրինակ՝ Monaco GP-ում, կառավարման համար առաջարկվում էր SH-400 համակարգչային ղեկը: C-1000 Card Catcher-ը, որն արժեր 1000 իեն, թույլ էր տալիս խաղացողներին խաղեր գործարկել Sega My Card քարտերից:

Բացի այդ, SC-3000 տնային համակարգչի հետ օգտագործելու համար, որը նույնպես SG-1000 շարքի մաս էր կազմում, մշակվել են լրացուցիչ աքսեսուարներ։ Դրանց թվում էին SR-1000 կասետային մագնիտոֆոնը, SP-400 քառագույն պլոտերային տպիչը և SF-7000 ընդլայնման սարքը։ Վերջինս համակարգին ավելացնում էր ճկուն սկավառակի կրիչ և լրացուցիչ հիշողություն՝ զգալիորեն ընդլայնելով դրա հնարավորությունները:thumb|right|SG-1000-ում օգտագործված TMS9918A տեսապրոցեսոր

## Խաղերի գրադարան
thumb|left|130x130px|Քարթրիջ SG-1000

SG-1000 գրադարանը ներառում է 42 խաղ քարթրիջների վրա և 29 հրատարակություն Sega My Card-ի վրա, որոնց համար անհրաժեշտ է օգտագործել Card Catcher հավելումը։ Այս խաղերը համատեղելի են SG-1000-ի բոլոր մոդելների հետ։ Բացի այդ, SC-3000 տնային համակարգչի համար թողարկվել է 26 քարթրիջ ուսումնական ծրագրերով և ծրագրավորման գործիքներով։ Այս ծրագրերը կարող են գործարկվել SG-1000-ի վրա, բայց միայն SK-1100 ստեղնաշարը միացնելու դեպքում: Այս բոլոր խաղերն ու ծրագրերը համատեղելի են նաև ավելի ուշ Sega Mark III և Master System մոդելների հետ։ SG-1000-ի համար թողարկված խաղերի թվում են այնպիսի անուններ, ինչպիսիք են Flicky-ն, Congo Bongo-ն, Sega-Galaga-ն և Girl’s Garden-ը։ Girl’s Garden-ը Յուջի Նակայի առաջին մշակումն էր, ով հետագայում ստեղծեց Sonic the Hedgehog խաղերի հայտնի շարքը։ Մինչև 1984 թվականը SG-1000-ի խաղերը վաճառվում էին անգլերեն և ճապոներեն լեզուներով ձեռնարկներով տուփերով։ 1984 թվականից հետո ձեռնարկները սկսեցին հրատարակվել միայն ճապոներեն լեզվով, իսկ փաթեթավորման չափը փոքրացվեց: Հիդեկի Սատոն նշել է, որ այն ժամանակ Sega ընկերությունը չուներ բավարար աշխատակիցներ կցորդի համար խաղեր մշակելու համար:

SC-3000/SG-1000 շարքի խաղերը շարունակեցին թողարկվել նույնիսկ 1985 թվականին Mark III-ի թողարկումից հետո, ընդ որում գովազդային նյութերում այդ խաղերը հաճախ նշվում էին որպես Mark III-ի հետ համատեղելի: SC-3000/SG-1000-ի համար քարթրիջներով թողարկված վերջին երկու խաղերն էին The Castle-ը 1986 թվականին և Portrait of Loretta-ն 1987 թվականին: Այս խաղերը վաճառվում էին ոսկեգույն տուփերով, որոնք նման էին Mark III/Master System-ի ճապոնական քարթրիջներին, ընդ որում Portrait of Loretta-ն կրում էր «Gold Cartridge» ապրանքանիշը: Sega My Card քարտերի ձևաչափով թողարկված վերջին խաղը The Black Onyx-ն էր, որը թողարկվել է 1987 թվականին:

## Ժառանգություն
SG-1000-ը փոքր ազդեցություն է ունեցել վիդեոխաղերի արդյունաբերության վրա, սակայն համարվում է Sega-ի առաջին խաղային կոնսոլը։ Retro Gamer-ից Դամիեն Մակֆերանը այն անվանել է «լիակատար ձախողում», բայց նաև SG-1000 II-ն անվանել է «Master System-ի ճապոնական նախահայր»: Wired-ի համար գրված հոդվածում Քրիս Քոլերը մատնանշել է համակարգի որոշ թերություններ, ինչպիսիք են վատ ջոյսթիքի արձագանքը և RCA ելքի բացակայությունը: Նա նաև ուշադրություն է հրավիրել այն փաստի վրա, որ SG-1000-ի թողարկման ժամանակը ձեռնտու չէր դրա հաջողության համար, քանի որ նույն ժամանակահատվածում Nintendo-ն թողարկեց իր Famicom-ը, որն ավելի բարձր էր տեխնոլոգիապես և իր զինանոցում ուներ հանրաճանաչ խաղեր, ինչպիսին է Donkey Kong-ը: Քոլերը մեկնաբանել է, որ SG-1000-ը քիչ հայտնի էր, քչերն էին խաղում այն, և դրա խաղերը առանձնապես աչքի չէին ընկնում: Միևնույն ժամանակ, Kotaku-ից Լյուկ Պլանկետը այլ կարծիք է հայտնել՝ ընդունելով, որ չնայած SG-1000-ի ձախողմանը, այն կարևոր դեր է խաղացել Sega ընկերության տնային կոնսոլների բիզնեսի զարգացման գործում:

Հիդեկի Սատոն դրական է արձագանքել SG-1000-ի մշակման մեջ իրականացված նորարարություններին, բայց ընդունել է, որ կոնսոլն ուներ սահմանափակումներ այն պատճառով, որ շուկան բավականին նոր էր, և որ այն ժամանակ Sega-ն փորձ չուներ վիդեոխաղերի կոնսոլների մշակման գործում: Ըստ Սատոյի՝ «խնդիրն այն էր, որ թեև մենք գիտեինք, թե ինչպես պատրաստել արկադային խաղեր, իրականում մենք ոչինչ չգիտեինք կոնսոլների մշակման մասին: Իրականում, վիդեոխաղերի «սպառողական» շուկայի մասին գաղափարն այն ժամանակ չտեենված էր. այն ժամանակ դա պարզապես «նոր բիզնեսի» գաղափար էր»:

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:1980-ականների խաղալիքներ
Կատեգորիա:Խաղային համակարգեր