Դերեկ Ջիթեր

**Դերեկ Ջիթեր** (, ), ամերիկացի բեյսբոլիստ, շորթ սթոփ, շուրջ 20 մրցաշրջան անցկացրել է Բեյսբոլի գլխավոր լիգայի «Նյու Յորք Յանկիս» ակումբում։ Ջիթերը 2003 թվականից եղել է թիմի ավագ մինչև 2014 թվականին գործունեության ավարտը։ Նա Յանկինսին հինգ անգամ օգնել է նվաճելու Համաշխարհային սերիան, իսկ 2000 թվականին ճանաչվել է նրա ամենաարժեքավոր խաղացողը։ Ջիթերը 14 անգամ մասնակցել է Բեյսբոլի գլխավոր լիգայի բոլոր աստղերի հանդիպումներին։ Իր կարիերայի ընթացքում Ջիթերը կատարել է 3465 հիթ և այդ ցուցանիշով վեցերոորդն է Բեյսբոլի գլխավոր լիգայի պատմության մեջ։

## Կենսագրություն
### Վաղ տարիներ
Դերեկ Ջիթերի ծնողները հանդիպել են Գերմանիայում, որտեղ նրանք ծառայում էին ԱՄՆ-ի բանակի շարքերում։ Դերեկի հայրը աֆրոամերիկացի է, մայրն ունի իռլանդագերմանական ծագում։ Ջիթերը ծնվել է Նյու Ջերսի նահանգի Պեկվաննոկ-Տաունշիպ քաղաքում, չորս տարեկան հասակում ընտանիքի հետ տեղափոխվել է Միչիգանի Կալամազու քաղաք։ Կալամազուի ավագ դպրոցում սովորելիս Դերեկը խաղացել է դպրոցական բեյստբոլի և բասկետբոլի թիմերի կազմում։ Հատկապես հաջողության է հասել առաջինում՝ ցուցաբերելով իրեն հիանալի հետմղումներով։ 1992 թվականին *[[Յու-Ես-Եյ Թուդեյ|USA Today]]*, *Gatorade*-ը և բեյսբոլի մարզիչների ասոցիացիան ճանաչել են Ջիթերին տարվա լավագույն բեյսբոլիստ ԱՄՆ-ի ավագ դպրոցի աշակերտների շրջանում։ 2011 թվականից բեյսբոլի դպրոցի մարզադաշտը կրում է Դերեկ Ջիթերի անունով։ Միչիգանի համալսարանը ցանկանում էր տեսնել Ջիթերին իր բեյսբոլի թիմում և նրան առաջարկել էր սպորտային կրթաթոշակ, սակայն Դերեկը որոշել է դպրոցն ավարտելուց անմիջապես հետո դառնալ պրոֆեսիոնալ մարզիկ։

1992  թվականին Բեյսբոլի գլխավոր լիգայի խոշորագույն նախագծում Ջիթերը դիտվել է որպես առաջին ընտրության դերի թեկնածուներից մեկը։ «Հյուսթոն Աստրոս» ակումբը, որն առաջինն էր ընտրել, բայց գերադասել է հրաժարվել Ջիթերից` վախենալով, որ նա պայմանագիր կնքելիս չափազանց բարձր բոնուս կպահանջի։ Արդյունքում Դերեկը ընտրվել է «Նյու Յորք Յանկիս» ակումբի վեցերորդ համարի ներքո, նրան պայմանագրի կնքման համար վճարել են 800 հազար դոլար։ Չորս տարի Ջիթերը խաղացել է բեյսբոլի ցածր լիգաներում՝ նա իր պրոֆեսիոնալ կարիերան սկսել է շատ անհաջող։ Որպես պրոֆեսիոնալ դեբյուտային խաղում Դերեկը յոթ անգամ հարվածել է զարկիչին և ոչ մի հարված չի արել։ Նորեկների լիգալի մրցաշրջանի 47 խաղում Ջիթերը հետ է մղել մատուցումների 20,2 %-ը, վերջին խաղում մարզիչը նրան նույնիսկ խաղադաշտ դուրս չի բերել, որպեսզի Դերեկը չընկնի 20%-ից ցածր, այսպես կոչված *Մենդոզայի շեմը*, որը բնութագրում է անփորձ հետմղումները։ Առաջին անհաջողությունները չեն կոտրել Ջիթերին։ Հետագա մրցաշրջաններում նա զգալիորեն բարելավել է իր խաղը որպես հետ մղող, ինչպես նաև աշխատեց որպես դաշտային խաղացող իր խաղի վրա։ 1994 թվականին Դերեկը մրցաշրջանն անցկացրել է երեք լիգայի երեք թիմերի կազմում, հետ է մղել մատուցումների 34.4%-ը։ *Baseball America*-ի, *Sporting News*-ի, *USA Today*-ի և *Topps*-ի վարկածներով նրան շնորհել են ցածր լիգայի լավագույն խաղացողի տիտղոսը։

### Բեյսբոլի բարձրագույն լիգայում
1995 թվականին Ջիթերը «Նյու Յորքի Յանկիսում» Թոնի Ֆերնանդեսի վնասվածքի հետևանքով հնարավորություն է ստացել իրեն ներկայացնելու։ 1995 թվականի մայիսի 29-ին կայացել է Դերեկ Ջիթերի դեբյուտային հանդիպումը բեյսբոլի խոշորագույն լիգայում։ «Սիեթլ Մարիններ»-ի դեմ խաղում նա եղել է իններորդ հարվածողը և հինգ անգամ դուրս է եկել պայքարի, բայց չի արել ոչ մի հարվարծ և մի անգամ հարվածվել է սթրայք աութում։ Մինչ Ֆերնանդեսի վերադառնալը Ջիթերը հասցրել է մասնակցություն ունենալ 13 խաղի, որոնցում հետ է մղել փոխանցումների 25%-ը և երկու վրիպում է արել, որից հետո հետ ուղարկվել է ցածր լիգա։ Սակայն Ֆերնանդեսի մրցաշրջանը չի ստացվել, այնպես որ նոր մենեջեր Ջո Տորրին դիտարկել է Ջիթերին որպես հիմնական շորթ-ստոպ հաջորդ մրցաշրջանում, բայց թիմի ղեկավար Ջորջ Ստեյնբրեները թերահավատորեն է վերաբերվել երիտասարդ խաղացողի հեռանկարին, և նախատեսում է փոխանակում կատարել` խնդրահարույց կար ճաժամկետ դիրքի համար ավելի փորձառու բեյսբոլ խաղացող ստանալու համար։ Սակայն բանակցություններից հետո Ստեյնբրեները համաձայնվել է հնարավորություն տալ Ջիթերին։

Իրեն տրված հնարավորությունը Ջիթերը լիովին արդարացրել է։ Արդեն նոր մրցաշրջանի մեկնարկային խաղում Դերեկը հոում-ռանի է ենթարկել։ Եվ առաջին ամբողջ մրցաշրջանում Յանկիների կազմում Ջիթերի համար ծայրաստիճան հաջող էր։ Նա այն ավարտել է 31.4% հետ մղումներով, 10 հոում ռան է խփել, կատարել է 104 վազք և վաստակել 78 RBI: Նա անվերապահորեն ճանաչվել է Ամերիկայի լիգայի տարվա լավագույն նորեկը։ Նույն թվականի փլեյ-օֆում Ջիթերը դարձել է «Յանկիսի» առաջատար հարձակվողը՝ բարձրացնելով պատասխան հարվածի տոկոսը մինչև 36,1-ի։ Համաշխարհային շարքում հաղթելով «Ատլանտա Բրեյզ» ակումբին՝ 1978 թվականից ի վեր առաջին անգամ «Նյու Յորք Յանկիսները» դարձել են բեյսբոլի գլխավոր լիգայի չեմպիոններ։

Հաջորդ մրցաշրջանին Ջիթերը մնացել է բեյսբոլի գլխավոր լիգայի գլխավոր աստղերից մեկը և  «Նյու Յորք Յանկիսի» առաջատար խաղացողը։ Նա պարբերաբար հրավիրվել է Բեյբոլի լիգայի բոլոր աստղերի խաղերին, 1998 թվականին քվեարկությամբ զբաղեցրել է երրորդ տեղը՝ ամերիկյան լիգայի ամենաարժեքավոր խաղացողի որոշմամբ։ 1998-2000 թվականներին «Յանկիները» Ջիթերի հետ երեք անգամ անընդմեջ հաղթել են համաշխարհային մրցաշարում։ 2000 թվականի մրցաշրջանում Դերեկը դարձել է Բեյսբոլի գլխավոր լիգայի պատմության մեջ առաջին խաղացողը, որը մեկ տարվա ընթացքում համաշխարհային մրցաշարում և Բեյսբոլի գլխավոր լիգայում պարգևատրվել է ամենաարժեքավոր խաղացողի մրցանակով։ 2001 թվականի մրցաշարի սկսվելուց առաջ Ջիթերը «Յանկիների» հետ ստորագրել է տասամյա պայմանագիր, որով նրա աշխատավարձը կազմել է 189 մլն դոլլար։ Այդ ժամանակ դա իր չափերով երկրորդ աշխատավարձի պայմանագիրն էր պրոֆեսիոնալ սպորտում՝ Ալեքս Ռոդրիգեսի պայմանագրից հետո, որը կազմել է 252 մլն դոլար։

2003 թվականի հունիսին Ջիթերը նշանակվել է «Նյու Յորք Յանկիսի» նոր ավագ։ Այս պաշտոնը թափուր է եղել ութ տարի անց այն բանից հետո, երբ Դան Մատինգլին հեռացել է սպորտից։ 2004 թվականի մրցաշրջանի մեկնարկից առաջ նյույորքյան ակումբը համալրել է երկու «Ոսկե ձեռնոց» ունեցող հայտնի խաղացող Ալեքս Ռոդրիգեսը, որը նույնպես շորթ ստոպում էր հանդես գալիս։ Այնուամենայնիվ, Ջիթերը պահպանել է իր դիրքը դաշտում, Ռոդրիգեսը դարձել է երրորդ բազայի խաղացող, զգալիորեն ամրապնդել է այս դիրքը և թույլ է տվել Դերեկին ավելի արդյունավետ գործել ձախից։ Ռոդրիգեսի հետ աշխատելու շնորհիվ Ջիթերը զգալիորեն բարելավել է իր պաշտպանողական խաղը և երեք տարի անընդմեջ նրան շնորհվել է «Ոսկե ձեռնոց»՝ որպես Ամերիկայի լիգայի լավագույն շորթ ստոպ, և իր կարիերայի ավարտին նա ունեցել է արդեն հինգ այդպիսի մրցանակ։

2009 թվականը առանձնահատուկ հաջողված է եղել Ջիթերի համար։ Սեպտեմբերի 11-ին նա գերազանցել է Լու Գերիգի ռեկորդը՝ «Նյու Յորք Յանկիս»-ի խաղացողների խփած հիթերի քանակով՝ իր հաշիվը հասցնելով 2722-ի։ Նա կրկին, իր կարիերայի ընթացքում արդեն հինգերորդ անգամ, դարձել է Բեյսբոլի գլխավոր լիգայի չեմպիոն, ընդ որում համաշխարհային Սերիայում հանդես է եկել 40,7 տոկոս փոխանցումներով։ *Sports Illustrated* ամսագիրը Ջիթերին անվանել է տարվա լավագույն մարզիկ և *Sporting News* կայքի հետ միասին նրան ընդգրկել են անցած տասնամյակի Բեյսբոլի գլխավոր լիգայի խորհրդանշական ազգային հավաքականում։ Ըստ *Sporting News*-ի՝ Ջեթերը զբաղեցրել է ութերորդ տեղը բեյսբոլի գործող լավագույն խաղացողների վարկանիշում։

2011 թվականի մրցաշրջանի մեկնարկից առաջ Ջիթերը, որը դարձել էր ազատ գործակալ, նոր պայմանագիր է կնքել «Յանկիս»-ի հետ։ Այս անգամ 51 մլն դոլարի համաձայնագիրը նախատեսված էր երեք տարվա համար՝ 4-րդով երկարաձգելու հնարավորությամբ։ Դերեկի այդ ժամանակվա խաղը անկում էր ապրում, տարիքն իրեն զգացնել էր տալիս։ Որպես հարվածող նրա արդյունավետությունը նվազել է, պաշտպանությունում ևս դարձել է ավելի քիչ արդյունավետ։ Սակայն դա չի խանգարել Ջիթերին 2011 թվականի հուլիսի 9-ին դառնալ «Յանկիս»-ի առաջին խաղացողը, որը խփել է 3000 հիթ։ Բացի այդ, նա ակումբային ռեկորդ է սահմանել խաղացած հանդիպումների քանակով։ 2012 թվականին Ջիթերը կրկին շատ հաջող է խաղացել հարձակման գծում։ 216 հիթով նա այս ցուցանիշով լավագույնն է ճանաչվել մրցաշրջանում, ինչպես նաև ընդգրկվել է Բեյսբոլի գլխավոր լիգայի՝ պատմության ընթացքում խփված հարվածներով լավագույն տասնյակում։

2013 թվականի մրցաշրջանի մեծ մասը Ջիթերը բաց է թողել վնասվածքների պատճառով և 17 խաղերում հետ է մղել ռեկորդային ցածր՝ 19 տոկոս։ 2014 թվականի մրցաշրջանի մեկնարկից առաջ Ջիթերը «Յանկիս»-ի հետ պայմանագիր է կնքել ևս մեկ մրցաշրջանով՝ նախապես զգուշացնելով, որ դա վերջինը կդառնա իր կարիերայում։ Իր հրաժեշտի մրցաշրջանում 40-ամյա Դերեկը հասել է Բեյսբոլի գլխավոր լիգայի առաջատարների ցուցակի 6-րդ տեղին, ինչպես նաև մտել է վազքի լավագույն տասնյակի մեջ։ Ջիթերի կարիերան ավարտել է 3465 հիթերով, 260 հոում-ռաներով, 1311 RBI-ով և նետումների 31 տոկոսային հարաբերությամբ։

### Համաշխարհային բեյսբոլային դասական
2006 թվականի բեյսբոլի համաշխարհային դասականների մեջ Դերեկ Ջիթերը եղել է ամերիկյան բեյսբոլի հավաքականի հիմնական շորթ-սթոփը։ Վեց խաղերում նա հետ է մղել 20-ից 9-ը (45%) և կատարել է հինգ վազք։ Մրցաշարում առնվազն 20 անգամ պայքարած խաղացողներից ավելի լավ արդյունավետություն են ունեցել միայն ամերիկացի Քեն Գրիֆի կրտսերը (52,4 տոկոս) և կուբացի Յոանդի Գարլոբոն (48 տոկոս)։ Ջիթերն իր խաղով արժանացել է մրցաշարի խորհրդանշական հավաքականում ընդգրկվելուն։

2009 թվականին համաշխարհային բեյսբոլի դասականում Ջիթերը կրկին հիմնական շորթ-ստոպն է եղել, ինչպես նաև նշանակվել էր ամերիկյան հավաքականի ավագ։ Ութ խաղերում նա հետ է մղել 29 հարվածներից 8-ը (27,6 %)։ ԱՄՆ-ի հավաքականը Ջիթերի հետ ընկերական հանդիպում է անցկացրել «Նյու Յորք Յանկիսի» հետ։ Դա Ջիթերի կարիերայում միակ դեպքն էր, երբ նա խաղացել է «Յանկիսի» դեմ։

## Անձնական կյանք
Բեյսբոլի գլխավոր լիգայում առաջնելույթից հետո Ջիթերի անձնական կյանքը աշխարհիկ խրոնիկայի քննարկման թեմա է եղել։ 1997-1998 թվականներին նա ԶԼՄ-ների կողմից լայնորեն լուսաբանված սիրավեպ է ունեցել երգչուհի Մրայա Քերիի հետ։ Նա նաև հանդիպել է ֆոտոմոդելներ Լարա Դատտայի և Հաննա Դևիսի հետ, երգչուհի Ջոյ Էնրիկեսի, ֆոտոմոդել և հաղորդավարուհի Վանեսա Միննիլոյի, դերասանուհիներ Ջորդանա Բրյուստերի, Ջեսիկա Բիլի, Մինկա Կելիի հետ։

1996 թվականին Ջիթերը հիմնադրել է *Turn 2 Foundation* բարեգործական կազմակերպությունը, որի նպատակն էր օգնել երեխաներին և դեռահասներին՝ խուսափելու ալկոհոլից և թմրանյութերից, ինչպես նաև խրախուսել նրանց՝ ուսման մեջ բարձր նվաճումների համար։ Ջիթերն իր բարեգործական գործունեության համար 2012 թվականին Սիենի քոլեջում արժանացել է պատվավոր դոկտորի կոչման։ Նա նաև հանդես է եկել որպես *Weplay* կայքի դեսպան, որն ուղղված է երեխաների մոտ սպորտի տարածմանը։

2016 թվականին ամուսնացել է Հաննա Դևիսի հետ։ 2017 թվականի օգոստոսի 17-ին զույգը աղջիկ է ունեցել և անվանել են Բելլա Ռեյն Ջիթեր։

## Նվաճումներ
* 14 անգամ մասնակցել է Բեյսբոլի գլխավոր լիգայի բոլոր աստղերի խաղին՝ 1998-2002, 2004, 2006-2012, 2014
* Ամերիկյան լիգայի «Ոսկե ձեռնոց» մրցանակի 5-ակի դափնեկիր լավագույն շորթ-ստոպների համար՝ 2004-2006, 2009, 2010
* Ամերիկյան լիգայի «Սիլվեր Սլագերի» 5-ակի դափնեկիր՝ 2006-2009, 2012
* «Նյու Յորք Յանկիսի լավագույն խաղացող» կոչման 5-ակի դափնեկիր՝ 1998-2000, 2006, 2009
* Հենկ Ահարոնի մրցանակի կրկնակի դափնեկիր՝ 2006, 2009
* *Sports Illustrated*-ի վարկածով տարվա մարզիկ՝ 2009
* Ռոբերտո Կլեմենտի մրցանակի դափնեկիր՝ 2009
* Լու Գերիգի մրցանակի դափնեկիր՝ 2010
* Բեյբ Ռութի մրցանակի դափնեկիր՝ 2000
* Աշխարհի ամենաթանկ խաղացողը՝ 2000
* Բեյսբոլի գլխավոր լիգայի բոլոր աստղերի հանդիպման ամենաարժեքավոր խաղացող՝ 2000
* Ամերիկյան լիգայի տարվա նորեկ՝ 1996
* Sporting News-ի և Sports Illustrated-ի վարկածով ընդգրկվել է տասնամյակի լավագույն խաղացողների հավաքականում՝ 2009

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Դերեկ Ջիթերի պաշտոնական կայքը 
* MLB կայքի վիճակագրությունը
* ESPN կայքի վիճակագրությունը

Կատեգորիա:21-րդ դարի ամերիկացի գործարարներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի բարերարներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի բեյսբոլիստներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի գործարարներ
Կատեգորիա:Ամերիկացիներ իռլանդական սերմամբ