Հիջաբի համաշխարհային օր

**Հիջաբի համաշխարհային օր,** ամենամյա միջոցառում է, որը ստեղծել է Նազմա Խանը 2013 թվականին, այն նշվում է ամեն տարի փետրվարի 1-ին աշխարհի 140 երկրներում: Միջոցառման նպատակն է խրախուսել բոլոր կրոնների և ծագման կանանց՝ մեկ օրով կրել և փորձել հիջաբը, ինչպես նաև կրթել ու տարածել հասարկությանը, թե ինչու է կարևոր հիջաբ կրելը: Նազմա Խանը նշել է, որ իր նպատակը եղել է նաև հիջաբ կրելու լայնամասշտաբ ընդունումը խթանելն ու կրոնական խտրականության դեմ պայքարելը:

## Ծագում
Հիջաբը գլխաշոր է, որը կրում են մուսուլման կանայք՝ որպես համեստության նշան. այն լինում է տարբեր ձևերի:

Հիջաբ կրող մուսուլման կանայք բախվում են թե՛ բացահայտ, թե՛ թաքնված խտրականության՝ թե՛ աշխատանքի ընդունման ժամանակ, թե՛ աշխատավայրում. թաքնված կողմնակալությունը, որպես կանոն հանգեցնում է ավելի թշնամական վերաբերմունքի:

Նազմա Խանը, որը ազգությամբ Բանգլադեշի ամերիկացի է, 2013 թվականին մեկնարկել է Համաշխարհային հիջաբի օրը: Նա նշել է, որ իր նպատակը հիջաբ կրելու վերաբերյալ իրազեկվածությունը բարձրացնելն ու այն նորմալիզացնելն է եղել: Խանը հավելել է, որ ինքը նախաձեռնել է այդ օրը՝ հույս ունենալով խթանել «կրոնական հանդուրժողականությունը», քանի որ դպրոցում և համալսարանում հաճախ բախվել է խտրականության և բուլինգի, երբ նրա վրա թքել են, հետապնդել, հարվածել և անվանել «ահաբեկիչ»: Այս կերպ Խանը ցանկանում էր, որ այլ կանայք չբախվեն այն նույն փորձություներին, որոնցով նա անցել էր:

Օրենքները, ինչպիսին է Քվեբեկի 21-րդ օրինագիծը, որը արգելում է հանրային վայրերում կրոնական խորհրդանիշների (օրինակ՝ հիջաբի) կրումը, նույնպես դեր է ունեցել Հիջաբի համաշխարհային օրվա ստեղծման գործում:

## Պաշտոնական ճանաչում
2017 թվականին Նյու Յորք նահանգը պաշտոնապես ճանաչեց Հիջաբի համաշխարհային օրը: Միացյալ Թագավորության Ներկայացուցիչների պալատում տեղի ունեցավ այդ օրվան նվիրված միջոցառում, որին մասնակցում էր նաև Թերեզա Մեյը՝ Մեծ Բրիտանիայի նախկին վարչապետը: Ֆիլիպինների Ներկայացուցիչների պալատը 2021 թվականին հաստատեց փետրվարի մեկը որպես ազգային հիջաբի օր:

## Քննադատություն
Ա. Ջ. Քասքետան քննադատել է Հիջաբի համաշխարհային օրվա  համար փետրվարի 1-ի ընտրությունը՝ այն համարելով անճաշակ, քանի որ այդ օրը համընկնում է Այաթոլլա Ռուհոլլահ Խոմեյնիի 1979 թվականին Իրան վերադառնալու հետ՝ Իսլամական հեղափոխությունը ղեկավարելու և պարտադիր հիջաբ կրելու օրենքները հաստատելու համար: Քասքետան պնդել է, որ Արևմուտքում հիջաբը ներկայացվում է որպես կանանց իրենց հագուստը ազատորեն ընտրելու խորհրդանիշ, բայց նույն աջակցությունը չի ցուցաբերվում այն կանանց, ովքեր հետապնդվում են՝ չկրելով այն:

Նախկին մուսուլման և ակտիվիստ Մարիամ Նամազին քննադատել է Հիջաբի համաշխարհային օրը՝ այն անվանելով «ճնշման ձև»: 2017 թվականին հրապարակված իր սեփական հոդվածում Մաջիդ Նավազը առաջարկել է վերանայել օրվա անվանումը՝ առաջարկելով այն փոխարինել «Հիջաբը ընտրություն է» ձևակերպմամբ:

2018 թվականին կանադացի ակտիվիստ Յասմին Մոհամեդը սկսեց #NoHijabDay արշավը, ի պատասխան Հիջաբի համաշխարհային օրվան, ներկայացնելով այն միջոց՝ ընդգծելով այն կանանց պատմությունները, ովքեր դիմակայել են հասարակական ճնշմանը և պետական պարտադրանքներին՝ հրաժարվելով կրել հիջաբ:

## Սոցիալական մեդիա
Հիջաբի համաշխարհային օրը լայնորեն տարածվել է սոցիալական մեդիայի միջոցով: Ակտիվիստները տարածում են օրը հեշթեգներ, ինչպիսին է #EmpoweredinHijab հեշթեգը:

## Տես նաև
* Կինն իսլամում

## Գրականություն
* Rahbari, L., Dierickx, S., Coene, G., & Longman, C. (2021). Transnational Solidarity with Which Muslim Women? The Case of the My Stealthy Freedom and World Hijab Day Campaigns. ''Politics & Gender,'' *17*(1), 112–135. 
* Raihanah, M. M. (2017). "  ‘World Hijab Day’: Positioning the Hijabi in Cyberspace".  In *Seen and Unseen*. Leiden, The Netherlands: Brill.  doi: 
* Rahbari, Ladan (2021), In Her Shoes: Transnational Digital Solidarity With Muslim Women, or the Hijab?. Tijds. voor econ. en Soc. Geog., 112: 107–120. 
* Shirazi, Faegheh. 2019. "The Veiling Issue in 20th Century Iran in Fashion and Society, Religion, and Government" *Religions* 10, no. 8: 461. 
* Oren, Elizabeth. “Culture in a Murky World: Hijab Trends in Jihadi Popular Culture.” *The Cyber Defense Review*, vol. 3, no. 3, Army Cyber Institute, 2018, pp.&nbsp;83–92, 
* Anouar El Younssi (2018) Maajid Nawaz, Irshad Manji, and the Call for a Muslim Reformation, Politics, Religion & Ideology, 19:3, 305–325, 
* Ghumkhor Sahar . (2020) The Confessional Body. In: The Political Psychology of the Veil. Palgrave Studies in Political Psychology. Palgrave Macmillan, Cham. 

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Official website

Կատեգորիա:Արաբական մշակույթ
Կատեգորիա:Իսլամ
Կատեգորիա:Քարոզչություն