Միխայիլ Աստվածատուրով

**Միխայիլ Իվանի Աստվածատուրով** (), հայ խորհրդային նյարդախտաբան։ Բժշկական գիտությունների դոկտոր (1908)։

## Կենսագրություն
Ծնվել է Դերբենդ քաղաքում (այժմ՝ ՌԴ Դաղստանի Հանրապետությունում)։ Միջնակարգ կրթություն ստացել է Թիֆիլիսի դասական առաջին գիմնազիայում։ 

1900 թվականին ավարտել է Պետերբուրգի համալսարանի բնական գիտությունների ֆակուլտետը։ Ուսանողական տարիներին աշխատել է Ն. Ե. Վվեդենսկու ֆիզիոլոգիական լաբորատորիայում։ 1904 թվականին ավարտել է Ռազմա-բժշկական ակադեմիան՝ «Գերազանց բժիշկ» կոչումով և աշխատանքի անցել հոգեբուժության ու նյարդախտաբանության ամբիոնում։ 1908 թվականին պաշտպանել է դոկտորական դիսերտացիան՝ "Клинические и экспериментально-психологические исследования речевой функции" («Խոսքային ֆունկցիայի կլինիկական և փորձարարահոգեբանական հետազություններ»)։

Աստվածատուրովը եղել է Վարշավայի զինվորական (1912 թվականից) և Պետերբուրգի նիկոլաևյան զինվորական հոսպիտալների (1914 թվականից) կոնսուլտանտ։ Դոկտորական դիսերտացիան պաշտպանելուց հետո մեկնել է արտասահման եռամյա գործուղման, որի ժամանակ սովորել և աշխատել է Ավստրիայում, Անգլիայում, Գերմանիայում, Ֆրանսիայում և այլուր։ Արևմուտքի գիտնականների հետ, որոնց հանդիպել էր Միխայիլ Իվանովիչը, նա շատ բարձր էր գնահատում և առանձնացնում Բաբինսկուն և Էդինգերին։ Արտասահմանում եռամյա գործուղման ընթացքում նա աշխատել է Լյուդվիգ Էդինգերի (Մայնի Ֆրանկֆուրտ), Ժոզեֆ Բաբինսկու (Փարիզ), Գերման Օփենհեյմի (Բեռլին), Վիլհելմ Էրբի (Հայդելբերգ) և այլոց մոտ։

1916-1936 թվականներին ղեկավարել է Ռազմա-բժշկական ակադեմիայի նյարդային հիվանդությունների ամբիոնը։ Աստվածատուրովը հեղինակ է 100-ից ավելի գիտական աշխատությունների։ Գիտական գործունեության հիմնական ուղղությունը եղել է շարժողական և ռեֆլեկտոր խանգարումների մեկնաբանումը էվոլյուցիայի ուսմունքի տեսանկյունով։ Աստվածատուրովի հետազոտությունները նվիրված են զգացողության խանգարումների կենսագենետիկական անալիզներին, կեղևաընդերային փոխհարաբերության խանգարումներին։

## Գիտական աշխատանքներ
«Հոգեբուժություն և հոգեանալիզ» (1923), «Նյարդային հիվանդույթունների դասագիրք» (1925), «Ռազմական նևրոպաթոլագիականության աշխատություն» (1935, խմբագիրև հեղինակ) և մոտ 100 գիտական աշխատանքներ։

## Մրցանակներ և կոչումներ
* Գիտությունների դոկտոր (1908)
* Պրոֆեսոր (1912)
* ՌԽՖՍՀ գիտությունների վաստակավոր գործիչ

## Մահ
Մահացել է մարտի 28-ին, Սանկտ-Պետերբուրգում։ Թաղված է Ալեքսանդր Նևսկու մայրավանքի Կազաչյան գերեզմանոցում՝ Ալեքսանդրա-Նևսյան մայրավանքի տարածքում։

## Հիշատակ
Նրա անվանումով կոչվել է Ռազմաբժշկական ակադեմիայի նյարդային հիվանդությունների ամբիոնը և հիվանդանոցը։

## Այլ
Հիշատակվել է Իվան Եֆրեմովի «Ածելու սայրը» վեպում։

## Գրականություն
### Մատենագրություն
* Раздольский И. Я. Михаил Иванович Аствацатуров и его роль в развитии невропатологии, в кн.։ Вопр. общей и клин, невропатол., под ред. С. Н. Давиденкова, т. 2, с. 362, Л. 1949
* Шендерович Л. М. Очерки развития отечественной невропатологии, с. 233, Красноярск, 1962.
### Գրվածքներ
* Клинические и экспериментально-психологические исследования речевой функции, дисс., Спб., 1908
* Симптоматология поражения пирамидного пучка с точки зрения физиологии условных рефлексов, Психиат. газ., № 2, с. 25, 1918
* Психотерапия и психоанализ, Пг., 1923
* Нервные болезни, в кн.։ Ошибки в терапии и диагностике, под ред. С. А. Бруштейна, с. 444, М.—Л., 1930
* О реперкуссии и ее значении для объяснения некоторых клинических явлений,Сов.врач, газ., №23—24,с. 1287, 1932
* Обзор современного положения проблемы боли, Совр. психоневрол., № 6, с. 141, 1935
* О психосоматическом взаимоотношении при заболеваниях внутренних органов, Клин, мед., т. 12, № 9, с. 1261, 1934
* Учебник нервных болезней, М.—Л., 1939

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Միխայիլ Իվանովիչ Աստվածատուրով 
* Կենսագրությունը՝ Դերբենտ քաղաքի կայում

Կատեգորիա:Բժշկական գիտությունների դոկտորներ
Կատեգորիա:Խորհրդային նյարդաբաններ
Կատեգորիա:Խորհրդային վիրաբույժներ
Կատեգորիա:Հայ նյարդախտաբաններ
Կատեգորիա:Ռուս հոգեբույժներ