Վիկտորյա Ալագուևա

**Վիկտորյա Ալագուևա** (, ), բուրյաթ գրող, բանաստեղծ, նկարիչ։ Հանրապետական «Բուրյաթիայի լավագույն մարդիկ-2007» մրցույթի դափնեկիր, «Ազատ նկարիչ» մրցանակի դափնեկիր։

## Կենսագրություն
Ծնվել է 1964 թվականի հուլիսի 20-ին, Անգարսկ քաղաքում։ Ավարտել է Իրկուտսկի արվեստի դպրոցը, նկարիչ-ձևավորող է, աշխատել է Ուստ Օրդեում, Անգարսկում, Իրկուտսկում, Բրատսկում, Ուլան Ուդեում։ 2001 թվականին լույս է տեսել նրա առաջին` «Դորժոն, երկնքի նվաճողը» գիրքը։ Դրան գրեթե անմիջապես հաջորդել է «Օվկիանոսի միջով» բանաստեղծությունների ժողովածուն։ Այուհետև լույս է տեսել գրողի ամենահայտնի` «Երեխաներին` հայրենի հողի մասին» գրքերի շարքը։

## «Երեխաներին` հայրենի հողի մասին»
Շարքի առաջին գիրքը եղել է «Ոսկե գիրք բուրյաթների մասին» ստեղծագործությունը, որը թողարկվել է 2006 թվականին։ Սա հանրագիտարան է դպրոցական ցածր և միջին տարիքի երեխաների համար, որտեղ երեխաներին հասկանալի պարզ լեզվով պատմվում է հայրենի հողի` Բուրյաթիայի պատմությունների ու ավանդույթների մասին։ Վիկտորյա Ալագուևան գրքերի ոչ միայն հեղինակն է, այլ նաև` պատկերազարդողը։ Գրքի լույս ընծայումից շատ չանցած, 2007 թվականին, հեղինակը դարձել է «Բուրյաթիայի լավագույն մարդիկ-2007» մրցանակի դափնեկիր։ Ավելի ուշ գիրքը թարգմանվել է բուրյաթերեն։

Երկրորդ` «Բուրյաթների մասին ալմաստե գիրքը», թողարկվել է 2007 թվականին։ Եթե «Ոսկե գիրքն» ավելի շատ պատմում էր բուրյաթների նյութական մշակույթի մասին, ապա «Ալմաստեն» գրեթե ողջ ուշադրությունը սևեռում է հոգևոր մշակույթի վրա` պատմելով ավանդական հավատալիքների, շամանիզմի, ոգիների, բուդդիզմի մասին։ Այս գիրքը ևս պատկերազարդվել է հեղինակի կողմից։

Շարքը շարունակել է 2008 թվականի լույս ընծայված «Բուդդայականության ուսմունքը` երեխաների համար» գիրքը։ Այնտեղ պատմվում է Բուդդայի կյանքի և նրա ուսմունքի մասին։ Այդ գրքում, ինչպես և` ամբողջ շարքում, պատումը տարվում է անսովոր ձևով. տղան հարցնում տատիկին, թե ինչ են երջանկությունը, մարդն ու աշխարհը։ Նաև շատերը կարող են իմանալ այնպիսի հասկացությունների մասին, ինչպիսիք են կարման, նիրվանան, ցեղի օրենքը։

Նույն թվականին լույս է տեսել «Բանալին», որը գիրք է նախադպրոցական տարիքի երեխաների համար և ուղղված է բուրյաթական այբուբենի ուսուցմանը։

«Բուդդան իմ սրտում» բանաստեղծությունների ու պատմվածքների հավաքածուն, որը ևս լույս է տեսել 2008 թվականին, գեղարվեստական ստեղծագործություն է, որտեղ փոքրիկ աղջիկը մեկնում է հեքիաթային ճանապարհորդության, որի հետ Վիկտորյա Ալագուևան նույնականացնում է ինքն իրեն։

2010 թվականին լույս է տեսել շարքի հաջորդ` «Բուրյաթների մասին արծաթե գիրքը»։ Այն նվիրված է Սպիտակ ամսվա տոնին, բուրյաթների ցեղերին ու նրանց մշակույթին, ինչպես նյութական, այնպես էլ` հոգևոր։

Վիկտորյա Ալագուևայի հաջորդ` «Բուրյաթների մասին բրոնզե գիրքը» գրվել է իր ավագ որդու` Պյոտրի հետ համահեղինակությամբ, 2014 թվականին։ Այնտեղ պատմվում է բուրյաթական ժողովրդի նախնիների ու նախահայրերի մասին։ Վիկտորյայի որդին` Պյոտրը, օգնել է Ասիայի պատմության իր իմացությամբ, որը նա ինքնուրույն է ուսումնասիրել։ «Երեխաներին` հայրենի հողի մասին» շարքի վեցերորդ գիրքը եղել է Վիկտորյա Ալագուևայի «Բուրյաթենրի մասին սպիտակ գիրքը», որը թողարկվել է 2015 թվականին։ Շարքի յոթերորդ գիրքը թողարկվել է 2020 թվականին։ «Բուրյաթական առասպելների մոլորակը» գիրքը պատմում է բուրյաթ-մոնղոլների հայտնի առասպելների, հեքիաթների ու լեգենդների, քոչվորների յուրահատուկ ավանդույթների մասին։

2017 թվականին Վիկտորյա Ալագուևան սկսել է գրքերի նոր` «Էտուգեն տատիկի դասերը» շարքը, որոնցից առաջինը եղել է «Կյանքի ծառը» գիրքը, որը պատմում է ընթերցողներին բուրյաթական ժողովրդի` անտառի ու ծառերի հանդեպ ունեցած հարգանքի մասին։ Շարքը շարունակել է «Սուրբ լեռը» գիրքը, որը պատմում է բուրյաթների մշակույթում լեռների ունեցած դերի մասին։

## Այլ աշխատանքներ
Վիկտորյա Ալագուևան որպես նկարիչ-պատկերազարդող է եղել հետևյալ գրքերի համար.

# *Тушемилов П. М. «Абай-Гэсэр»* — Улан-Удэ: Издательство Бурятского государственного университета, 2000
# *Гармаев В. Б. «Десятый рабджун»* — Улан-Удэ: Бурятское книжное издательство, 2001
# *Могоева Д. Д. «Амар сайн, ухибууд!»* — Улан-Удэ: Бэлиг, 2002.
# *Дугаров Э. Ч. «Отправляясь в дальний путь…»* — Улан-Удэ: Бурятское книжное издательство, 2004.
# *Нанзатова Э. П. «Эрдэни»* — Улан-Удэ: Бэлиг, 2012.

## Մատենագրություն
* «Через океан» (Улан-Удэ, 2001)
* «Доржо, покоритель небес» (Улан-Удэ, 2001)
* «Золотая книга о бурятах» (Улан-Удэ, 2006)
* «Алмазная книга о бурятах» (Улан-Удэ, 2007)
* «Учение Будды для детей» (Улан-Удэ, 2008)
* «Будда в сердце моём» (Улан-Удэ, 2008)
* «Серебряная книга о бурятах» (Улан-Удэ, 2010)
* «Ключик» (Улан-Удэ, 2010)
* «Бронзовая книга о бурятах» (Улан-Удэ, 2014) — в соавторстве с Петром Алагуевым
* «Белая книга о бурятах» (Улан-Удэ, 2015)
* «Древо жизни» (Улан-Удэ, 2017)
* «Святая гора» (Улан-Удэ, 2018)
* «Вселенная бурятских мифов» (Улан-Удэ, 2020)

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Բանաստեղծներ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Բուրյաթ բանաստեղծներ
Կատեգորիա:Բուրյաթ գրողներ
Կատեգորիա:Բուրյաթ նկարիչներ