Ունո Ուլբերգ

**Ունո Վերներ Ուլբերգ** (, ), ֆինն ճարտարապետ, ով հիմնականում ապրել և ստեղծագործել է Վիբորգում։

### Կենսագրություն
Ունո Ուլբերգը ծնվել է 1879 թվականի փետրվարի 15-ին, Վիբորգում։ 1898 թվականին ավարտել է Վիբորգի լիցեյը, 1903 թվականին՝ Հելսինգֆորսի պոլիտեխնիկական ինստիտուտը՝ ստանալով ճարտարապետության դիպլոմ։ Մինչև 1906 թվականն աշխատել է «Ուսկո-Նյուստրյոմ-Պետրելիուս-Պենտտիլիա» ճարտարապետական բյուրոյում, իսկ 1906 թվականին վերադարձել է Վիբորգ, որտեղ ճարտարապետ Կլասս Ակսել Գյուլդենի հետ միասին բացել է «Գյուլդեն-Ուլբերգ» (*Gyldén & Ullberg*) մասնավոր ճարտարապետական բյուրոն, որը գոյատևել է մինչև 1909 թվականը։ Փակվելուց հետո բյուրոն սկսել է ինքնուրույն գործունեություն իրականացնել։ 1927 թվականին Ուլբերգը եղել է Ֆինլանդիայի գրական ընկերության հատուկ տեղանունային հանձնաժողովի տեղական բաժնի համանախագահ (Օ. Մեուրմանի հետ միասին)։

1926 թվականին Վիբորգում կայացած Սկանդինավիայի ճարտարապետների համագումարում բարձր են գնահատվել Ուլբերգի նախագծած շենքերը։ 1932-1936 թվականներին նա զբաղեցրել է Վիբորգի գլխավոր ճարտարապետի պաշտոնը։ Վիբորգում կառուցել է մի շարք շենքեր, իսկ 1922 թվականին մասնակցել է Վիբորգի Կլոր աշտարակի վերականգնմանը։ Բացի այդ, Ուլբերգի կառուցած շենքերը կարելի է հանդիպել Հելսինկիում, Օուլուում, Պրիոզերսկում, Իմատրայում և Սորտավալայում։

## Կառույցներ
[մինի|250px|[Էրմիտաժ-Վիբորգ» կենտրոն (*Viipurin taidemuseo*)]]
մինի|250px|Քաղաքային հիվանդանոց Օուլուում

### Կառույցներ Վիբորգում
* Հակման և Կօ ընկերության շենքը, «Գրանիտե պալատ»։ Հյուսիսային պատվար փողոց (*Pohjoisvalli*), 5 / Պոդգորնայա փողոց (*Piispankatu*), 14 (1908, Ա. Գյուլդենի հետ համատեղ),
*  «Ֆր. Շալիենի զովացուցիչ ըմպելիքների և հանքային ջրերի ֆաբրիկայի» գրասենյակ և խանութ, Խաղաղության փողոց (*Pellervonkatu*), 8 (1908 թվական, Ա. Գյուլդենի հետ համատեղ),
* «Կուլմահալլ», առևտրային շինություն կինոթատրոնով, որը երկու կողմից ավարտվում է բարձր գլխանիստ ճակտոնապատով։ Լենինի պողոտայի (*Torkkelinkatu*) և Կարմիր հրապարակի (*Punaisenlahteentori*) հատման կետում, 1908 թվական, Ա. Գյուլդենի հետ համատեղ։ (Քանդվել է 1937 թվականին),
* Փայտյա տաղավար Պապուլա լեռան վրա գտնվող զբոսայգում (1909 թվական, Ա. Գյուլդենի հետ համատեղ),
* Միացյալ բանկ և ռեստորան «Լեհտովաարա», Ամրոցային փողոց (Linnankatu), 24 (1911),
* Բնակելի տուն Լենինգրադյան պողոտա (*Karjalankatu*), 10, Ֆինլանդական առևտրական բանկ և բնակելի տուն «Կարելիա» ԲԸ, Լենինի պողոտա (*Torkkelinkatu*), 12 (1911-1915, այլ տվյալներով` 1914 թվական),
* Ե. Վ. Սելլգրենի առանձնատունը (Venajansaari), 1913,
* Կրեպոստնոյ և Նովոյ Զաստավի փողոցների անկյունում վերականգնված տուն (Linnankatu, Uusiportinkatu), 1916 (Չի պահպանվել։ Տան տեղում այժմ գրաֆիտիներով ավտոկանգառ է),
* Ռիխարդի գործարար և բնակելի տներ, Կրեպոստնայա փողոց 14 (Linnankatu, 1918),
* Դիպպելի տուն, Կրասնոֆլոտսկայա փողոց 1 (Harmaidenveljestenkatu, 1921),
* Վիբորգի թատրոնը վերակառուցվել է 1922 թվականին, ինտերիերը նույնպես վերակառուցվել է Ուլբերգի ձևավորմամբ (Նոր ռատուշայի  շենքերի համալիր),
* Բնակելի տուն, Յուժնիյ վալ 18, 20 (Etelävalli, 1923),
* «Համկան և Կո» ընկերության շաքարի պահեստ, Պրոգոննայա փողոց 8 (Karjaportinkatu, 1925),
* Կլոր աշտարակի վերակառուցում՝ որպես պատմական ռեստորան, Ռինոչնայա հրապարակ (1925),
* Varjo («Ստվեր») ընկերության բնակելի տուն, Յուժնի վալ 26 (Etelävalli, հատվում է Կրասինի փողոցի հետ (Pamppalankatu), 1927,
* Քաղաքային հիվանդանոցի կանանց բաժանմունք, Սբորնայա փողոց 2 (Sepänkatu, 1928-1937, այլ տվյալներով` 1935),
* «Карьяла» թերթի խմբագրություն, այժմ` «Վիբորգ» հյուրանոց, Լենինգրադսկի պողոտա 19 (Karjalankatu, 1929),
* Գթության քույրերի վիբորգյան հիվանդանոց, Օկտյաբրսկայա փողոց 2 (1930),
* Պանցերլակս բաստիոնում գեղարվեստի դպրոց և գեղարվեստական թանգարան, Պյոտր Լադանովի փողոց 1 (Hovioikeudenkatu, 1931),
* Քաղաքային գրավատուն, Վիբորգսկայա փողոց (Luostarinkatu), 4 (1931),
* Շվեդ-գերմանական եկամտաբեր տուն, Վիբորգսկայա փողոց (Luostarinkatu), 21 (1932),
* Մարզադաշտ (այժմ` «Ավանգարդ» մարզադաշտ) (1932),
* Ամառային «Կանաչ թատրոն» (1932),
* Շրջանային արխիվ, Շտուրմա փողոց 1 (Tervaniemenranta, 1933),
* 1934 թվականին կառուցել է Seurahuone հյուրանոցը, քաղաքային  դահլիճով, 150 հոգու համար նախատեսված թատրոն և ռեստորան (Ներառվել է Նոր ռատուշայի շենքերի համալիրում։ Պատերազմից հետո ապամոնտաժվել է),
* Հրդեհից հետո «Էսպիլյա» ռեստորանի և Էսպլանդե զբոսայգում հանդիսություների բեմի վերականգնում (Torkkelinpuisto, 1934),
* Viipuri Gas gasworks-ի գրասենյակ և խանութ, Տեատրալնայա փողոց (Kaarle Knuutinpojankatu), 1935,
* Ավտոբուսի կայարանի ընդլայնում (1936 կամ 1937),
* Բոլոր սրբերի եկեղեցի Ռիստիմյակում` նովգորոդյան ոճով (1936, Ա. Նիկուլինի հետ համատեղ)։

### Կառույցներ Սորտավալայում
* Հյուսիսային երկրների Միացյալ բանկի մասնաճյուղ, Կարելսկայա փողոց 19 (1913),
* Ֆինլանդիայի բանկի մասնաճյուղ Վյաինյաեյնենա փողոց 4 (1915),
* Բնակելի տուն, Վյաինյաեյնենա փողոց 2/2,
* «Յուհտոն Ռաուտտա» ընկերության առևտրային տուն (1915),
* Վարչական շենք Լենինի փողոց 7 հասեցում (1920-ական թվականներ),
* Բնակելի շենք հասարակական տարածքներով, Կոմսոմոլսկայա փողոց 8 (1930),
* Ավտոբուսի կանգառ, Կիրովի փողոց 1 (1935)։

### Կառույցներ Պրիոզերսկում
* Հյուսիսային երկրների Միացյալ բանկի մասնաճյուղ, Լենինի փողոց 18 (1925)։

### Կառույցներ Ֆինլանդիայում
* Քաղաքային հիվանդանոց Օուլուում։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* 
* 
* Балтийский щит. Viipuri — К 130-летию со дня рождения Уно Ульберга

Կատեգորիա:20-րդ դարի ճարտարապետներ
Կատեգորիա:Ֆինն ճարտարապետներ