Հիրամ Էդսոն

**Հիրամ Էդսոն** (, ), ամերիկացի մեթոդիստ ֆերմեր և կրոնական գործիչ, ով կարևոր դեր է խաղացել 19-րդ դարի Միլլերական շարժման և Յոթերորդ օրվա ադվենտիստների եկեղեցու սկզբնավորման պատմության մեջ։ Սկիզբ է դրել ադվենտիզմում երկնային սրբարանի ուսմունքին, որը զուգակցվել է հետաքննական դատի հետ և դարձել ՅՕԱ եկեղեցու աստվածաբանությամբ հենասյուներից մեկն ու պարզաբանում տվել 1844 թվականի Մեծ հիասթափությանը։

## Կենսագրություն
### Վաղ տարիներ
Հիրամ Էդսոնը ծնվել է մոտավորապես 1806 թվականին Նյու Յորք նահանգում։ Նա քրիստոնյա մեթոդիստ էր, զբաղվում էր գյուղատնտեսությամբ և ապրում էր Նյու Յորքի Պորտ Գիբսըն (Port Gibson) համայնքում։ Նրա ընտանիքը հայտնի էր իր հավատարմությամբ և ակտիվ մասնակցությամբ տեղական եկեղեցական կյանքում։
մինի

## Միլլերական շարժում
1840-ականներին Էդսոնը միացավ Ուիլյամ Միլլերի առաջնորդած շարժմանը, որը կանխատեսում էր Քրիստոսի վերադարձը 1844 թվականի հոկտեմբերին։ Նա ակտիվ միսիոներ էր իր շրջակայքում՝ աջակցելով միլլերական քարոզչությանը։

### 1844 թ․ հոկտեմբերի 22-ի իրադարձությունը
Միլլերական շարժման անդամների հույսերը չիրականացան, և հոկտեմբերի 22-ը՝ «Մեծ հիասթափությունը», դարձավ կրոնական ճգնաժամի պահ։ Ըստ ավանդույթի, հենց հաջորդ օրը՝ հոկտեմբերի 23-ին, Էդսոնը, խոր ցավ ապրելով, սկսեց աղոթել իր ագարակի խցում։ Երբ նա դուրս եկավ՝ մերձակա եգիպտացորենի արտով անցնելու, նա վկայում էր, որ տեսել է տեսիլք՝ իբր Քրիստոսը ներխուժում է ոչ թե աշխարհ, այլ Երկնային սրբարան՝ Սրբությունների սրբություն։
*«Մենք սկսեցինք ճանապարհ գնալ, և երբ անցնում էինք մի լայն դաշտով, ես կանգ առա՝ մոտավորապես դաշտի կեսին։ Երկինքը, կարծես, բացվեց իմ առաջ, և ես հստակ ու պարզ տեսա, որ մեր Բարձրագույն Քահանայապետը՝ սրբության սրբոցից դուրս գալու և այս երկիր գալու փոխարեն, յոթերորդ ամսվա տասներորդ օրը՝ 2300 օրերի լրանալուն պես, այդ օրը առաջին անգամ մտավ երկնային սրբարանի երկրորդ բաժինը՝ սրբության սրբոցը։ Եվ որ Նա այդտեղ պետք է կատարեր մի աշխատանք՝ նախքան այս երկիր գալը»*

## Ադվենտիստական վարդապետության ձևավորում
Հիրամ Էդսոնի փորձառությունը դարձավ հիմք ապագա սրբարանային վարդապետության համար, որն ընդունվեց Յոթերորդ օրվա ադվենտիստների եկեղեցու կողմից։ Նա համագործակցեց Օ․ Ռ․ Լունսբերիի և Ֆ․ Բելդենի հետ՝ շարունակելով Աստվածաշնչի հետազոտությունները։

Նա հատուկ կարևորություն էր տալիս Դանիելի 8:14 խոսքին («մինչև երկու հազար երեք հարյուր երեկո և առավոտ, և ապա սրբարանը պիտի մաքրվի»)՝ որպես նշան 1844-ի իրադարձությունների։

## Հետագա տարիներ
Հիրամ Էդսոնը շարունակեց քարոզել և գրել՝ զարգացնելով ադվենտիստական վարդապետությունը։ Չնայած նա երբեք պաշտոնապես չստանձնեց բարձր եկեղեցական պաշտոններ, նրա գաղափարները ընդունվեցին որպես հիմք շատ վարդապետությունների համար։

Նա նաև օգնեց ստեղծել գրականություն և համայնքներ Նյու Յորքի տարածքում։

## Մահ
Էդսոնը մահացավ 1882 թվականի ապրիլի 8-ին։ Նրա գերեզմանը գտնվում է Ֆեյետ գյուղի մերձակայքում (Ֆայեթ, Նյու Յորք), որտեղ ներկա են ադվենտիստական նշանավոր վայրեր։

## Ժառանգություն
Հիրամ Էդսոնը համարվում է Յոթերորդ օրվա ադվենտիստների եկեղեցու ոչ պաշտոնական հիմնադիրներից մեկը։ Նրա տեսիլքի և սրբարանի մեկնաբանության ազդեցությունը մեծապես նպաստեց եկեղեցու ձևավորմանը։

Այսօր նրա կյանքի ու փորձառության մասին պատմում են տարբեր գրքեր, թանգարանային ցուցադրություններ և պատմական վայրեր, այդ թվում՝ Port Gibson-ի դաշտը, որը համարվում է Ադվենտիստական պատմության նշանակալի վայր։

## Տես նաև
*Հետաքննական դատ
*Յոթերորդ օրվա ադվենտիստների եկեղեցի
*Ջոզեֆ Բեյթս
*Ջեյմս Սփրինգեր Ուայթ

## Արտաքին հղումներ
*Հիրամ Էդսոն, Ադվենտիստական հանրագիտարան (անգլ.)

## Ծանոթագրություններ