Շանբերան

**Շանբերան**, (), **առյուծաբերան**, խլածաղկազգիների ընտանիքի միամյա կամ բազմամյա դեկորատիվ խոտաբույսերի ցեղ։ Հայտնի է մոտ 40 տեսակ։
ՀՀ-ում մշակության մեջ՝ 1 տեսակ՝
* Շանբերան խոշոր (*A. majus*)։

## Կենսաբանական նկարագիր
Նշված տեսակը միամյա կամ բազմամյա խոտաբույս է, ցողունի բարձրությունը՝ 30-ից 60 սմ։ Տերևները նշտարաձև են, ծաղիկները՝ խոշոր, երկշուրթ, կարճ ծաղկակոթերով, կարմիր, դեղին կամ սպիտակ։ Սերմերը ձվաձև են, կնճռոտ։ Ծաղկաբույլը հասկանման է, ծաղիկները՝ խոշոր, երկշուրթ, կարճ ծաղկակոթերով, կարմիր, դեղին, սպիտակ և այլն։ Սերմերը մանր են, ձվաձև, կնճռոտ։

## Կիրառում
Պարտեզագործության մեջ օգտագործվում են հատկապես խոշոր և վառ ծաղիկներ ունեցող տարատեսակները, գաճաճները՝ ծաղկաթմբերի գազոնների, ծաղկազարդման համար։ Լայնորեն կիրառվում է նաև գենետիկական հետազոտություններում։

## Տեսակներ
Հայտնի է Շանբերանի շուրջ 40 տեսակ՝ տարածված Հյուսիսային կիսագնդում։ Հայաստանում մշակվում է խոշոր շանբերանը։

: *[[Antirrhinum australe]]*
: *[[Antirrhinum barrelieri]]*
: *[[Antirrhinum boissieri]]*
: *[[Antirrhinum braun-blanquetii]]*
: *[[Antirrhinum charidemi]]*
: *[[Antirrhinum graniticum]]*
: *[[Antirrhinum grosii]]*
: *[[Antirrhinum hispanicum]]*
: *[[Antirrhinum latifolium]]*
: *[[Antirrhinum lopesianum]]*
: 
: *[[Antirrhinum meonanthum]]*
: *[[Antirrhinum microphyllum]]*
: *[[Antirrhinum molle]]*
: *[[Antirrhinum onubensis]]*
: *[[Antirrhinum pertegasii]]*
: *[[Antirrhinum pulverulentum]]*
: *[[Antirrhinum rupestre]]*
: *[[Antirrhinum sempervirens]]*
: *[[Antirrhinum siculum]]*
: *[[Antirrhinum spurium]]*
: *[[Antirrhinum valentinum]]*
: *[[Antirrhinum calycinum]]*
: *[[Antirrhinum orontium]]*
: *[[Antirrhinum breviflorum]]*
: *[[Antirrhinum confertiflorum]]*
: *[[Antirrhinum cornutum]]*
: *[[Antirrhinum costatum]]*
: *[[Antirrhinum coulterianum]]*
: *[[Antirrhinum fernandezcasasii]]*
: *[[Antirrhinum filipes]]*
: *[[Antirrhinum kellogii]]*
: *[[Antirrhinum kingii]]*
: *[[Antirrhinum leptaleum]]*
: *[[Antirrhinum multiflorum]]*
: *[[Antirrhinum nuttalianum]]*
: *[[Antirrhinum ovatum]]*
: *[[Antirrhinum subcordatum]]*
: *[[Antirrhinum vexillo-calyculatum]]*
: *[[Antirrhinum virga]]*
: *[[Antirrhinum watsonii]]*

File:Antirrhinum white.jpg|
File:Antirrhinum-2.jpg|
File:Antirrhinum-3.jpg|
File:Antirrhinum-4.jpg|
File:Antirrhinum-5.jpg|
File:Antirrhinum-01.jpg|


## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն
* *Rothmaler W.* Taxonomische Monographic der Gattung Antirrhinum, B., 1956.
* Sutton, D.A. (1988) A Revision of the Tribe Antirrhineae. Oxford: OUP.
* Rothmaler W. 1956. Taxonomische Monographie der Gattung Antirrhinum. Akademie-Verlag, Berlin, Germany.
* 
* 
* Tolety J, Sane A. ''Antirrhinum '', in Kole C (ed.) Wild Crop Relatives: Genomic and Breeding Resources. Plantation and Ornamental Crops. Springer 2011, pp. 1-14
* A. R. Doaigey, K. J. Harkiss. Application of epidermis characters to the taxonomy of European species of Antirrhinum (Schrophulariaceae). Nordic Journal of Botany. Volume 11, Issue 5, pages 513–524, December 1991. DOI:&nbsp;10.1111/j.1756-1051.1991.tb01258.x
* Vargas P, JA Rosselló, R Oyama, J Güemes. 2004 Molecular evidence for naturalness of genera in the tribe Antirrhineae (Scrophulariaceae) and three independent evolutionary lineages from the New World and the Old. Plant Syst Evol 249:151–172.

## Արտաքին հղումներ
* Львиный зев - яркое украшение сада 
* The Plant List
* Antirrhinum in Topwalks 
* The Genus Antirrhinum (Snapdragon): A Flowering Plant Model for Evolution and Development
* ''Antirrhinum majus'' genetic and phenotypic database 

Կատեգորիա:Բույսեր այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Խլածաղկազգիներ