open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Rocksteady Studios

**Rocksteady Studios**, բրիտանական ընկերություն, որը զբաղվում է համակարգչային խաղերի մշակմամբ, համարվում է Warner Bros. Interactive Entertainment-ի մասնաճյուղը, որն իր հերթին պատկանում է Time Warner ընկերությանը։ Rocksteady Studios-ը տեղակայված է Լոնդոնում և հիմնադրվել է 2004 թվականին։

## Պատմություն
Rocksteady Studios-ը հիմնադրվել է 2004 թվականին Սեֆթոն Հիլլի և Ջեյմ Ուոկերի կողմից։ Ընկերության աշխատակիցների մի մասը տեղափոխվել է փակված՝ «Argonaut Games» ընկերություննից։

2010 թվականի փետրվարին ընկերությունը գնվեց Time Warner ընկերության կողմից։ Square Enix Europe հաստատեց, որ շարունակում է իրեն պատկանել Rocksteady Studios-ի 25,1%։

2009 թվականին անց կացված Spike Video Game Awards մրցանակաբաշխության ժամանակ Rocksteady Studios ստացավ տարվա լավագույն ստուդիա կոչումը։

2016 թվականից հետո ստուդիան սկսեց աշխատել չցուցադրված նախագծի վրա, որը նախատեսված էր Xbox Series X, PlayStation 5, անհատական համակարգիչների համար։ Սեֆթոն Հիլլը ներողություն խնդրեց  E3 2018-ին չմասնակցելու համար, ինչպես նաև գրեց, որը չարժի սպասել The Game Awards 2018-ին ցուցադրման։ Rocksteady նաև բաց թողեց E3 2019։

2020 թվականի օգոստոսի 7-ին, երկար դադարից անց, ցուցադրվեց նոր խաղի գովաղդը։ Խաղը պաշտոնական ցուցադրվեց օգոստոսի 22-ին, այն կրում էր՝ Suicide Squad։ Kill the Justice League անունը։ Սակայն խաղի հեղինակաները տեղափոխեցին խաղի թողարկում 2023 թվականին։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Ընկերություններ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Համակարգչային խաղեր
Կատեգորիա:Համակարգչային խաղեր արտադրողներ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Ստուդիաներ
Լոուրենս Մոլնար

**Լոուրենս Ա. (Լարրի) Մոլնար** (), ամերիկացի աստղագետ։

## Կենսագրություն
Լոուրենս Մոլնարն աստղագիտության բակալավրի աստիճան է ստացել Միչիգանի համալսարանում 1980 թվականին, որից հետո ստացել է արվեստի մագիստրոսի կոչում  և գիտությունների թեկնածուի աստիճան Հարվարդի համալսարանում 1981 և 1985 թվականներին համապատասխանաբար։ Հարվարդ-Սմիթսոնյան աստղաֆիզիկայի կենտրոնում աշխատելուց հետո դարձել է Այովայի համալսարանի դոցենտ։ 1998 թվականի դարձել է Calvin College-ի պրոֆեսոր։

Փոքր մոլորակների կենտրոնը նրան է վերագրում քառասունյոթ աստերոիդների հայտնաբերումը, որն արվել է 2004-2010 թվականներին։

Նրա անունով է կոչվել (8245) Մոլնար աստերոիդը։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* 

Կատեգորիա:Ամերիկացի աստղագետներ
Կատեգորիա:Աստերոիդ հայտնաբերողներ
Ալվարո Լոպես-Գարսիա

**Ալվարո Լոպես-Գարսիա** (, ), իսպանացի աստղագետ և աստերոիդներ հայտնաբերող, Վալենսիայի համալսարանի աստղագիտության պրոֆեսոր և Վալենսիայի համալսարանի աստղադիտարանի տնօրեն (1968-2000)։

## Կենսագրություն
Աշխատել է Լա Սիլյայի աստղադիտարանում։ 1992 թվականի հուլիսից օգոստոս ընկած ժամանակահատվածում բելգիացի աստղագետ Անրի Դեբեոնի հետ միասին հայտնաբերել է 12 աստերոիդ։ Եղել է Վալենսիայի համալսարանի աստղագիտության պրոֆեսոր, համալսարանի աստղադիտարանի տնօրեն (1968-200), աստղագիտության և փոքր մոլորակների դինամիկայի փորձագետ։

Նրա պատվին է անվանակոչվել (4657) Լոպես աստերոիդը։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* 

Կատեգորիա:20-րդ դարի աստղագետներ
Կատեգորիա:Աստերոիդ հայտնաբերողներ
Կատեգորիա:Իսպանացի աստղագետներ
Ալեքսանդեր Պրավդա

} --> || 14 հունվարի 1996
|-
| 11636 Pezinok || 27 դեկտեմբերի 1996
|-
| 11657 Antonhajduk || 5 մարտի 1997
|-
| 12482 Pajka || 23 մարտի 1997
|-
| 13154 Petermrva || 7 սեպտեմբերի 1995
|-
| 14040 Andrejka || 23 օգոստոսի 1995
|-
| 14098 Simek || 24 օգոստոսի 1997
|-
| 14509 Lucenec || 9 մարտի 1996
|-
| 14968 Kubacek || 23 օգոստոսի 1997
|-
| 15946 Satinsky || 8 հունվարի 1998
|-
| 16869 Košinár || 10 հունվարի 1998
|-
| 20180 Annakolény || 10 հունվարի 1998
|-
| 22429 Jurašek || 22 փետրվարի 1996
|-
| 22440 Bangsgaard || 17 մայիսի 1996
|-
| 24949 Klačka || 4 օգոստոսի 1997
|-
| (24959) 1997 TR || 3 հոկտեմբերի 1997
|-
| (27896) 1996 NB || 13 հուլիսի 1996
|-
| (31234) 1998 CL || 7 փետրվարի 1998
|-
| (33137) 1998 DO || 20 փետրվարի 1998
|-
| (33175) 1998 FP || 22 մարտի 1998
|-
| (35621) 1998 JD || 15 մայիսի 1998
|-
| (39892) 1998 FQ || 23 մարտի 1998
|-
| (42596) 1997 SB  || 18 սեպտեմբերի 1997
|-
| (43994) 1997 PF || 11 օգոստոսի 1997
|-
| (48934) 1998 QS || 18 օգոստոսի 1998
|-
| (55900) 1998 CQ || 3 փետրվարի 1998
|-
| (58713) 1998 DS || 19 փետրվարի 1998
|-
| (65851) 1997 EM || 4 մարտի 1997
|-
| (85494) 1997 TS || 4 հոկտեմբերի 1997
|-
| (85575) 1998 DC || 19 փետրվարի 1998
|-
| (85577) 1998 DC || 21 փետրվարի 1998
|-
| (90996) 1998 AQ || 8 հունվարի 1998
|-
| (91011) 1998 CH || 8 փետրվարի 1998
|-
| (96392) 1998 DH || 17 փետրվարի 1998
|-
| (99912) 1995 UY || 31 հոկտեմբերի 1995
|-
| (100521) 1997 BX || 26 հունվարի 1997
|-
| (100595) 1997 PA || 4 օգոստոսի 1997
|-
| (100603) 1997 RN || 15 սեպտեմբերի 1997
|-
| (100737) 1998 DR || 23 փետրվարի 1998
|-
| (120683) 1997 CJ || 6 փետրվարի 1997
|-
| (134403) 1997 SC || 16 սեպտեմբերի 1997
|-
| (136765) 1996 JA || 5 մայիսի 1996
|-
| (136822) 1997 PW || 10 օգոստոսի 1997
|-
| (145770) 1997 TW || 13 հոկտեմբերի 1997
|-
| (148021) 1998 CT || 4 փետրվարի 1998
|-
| (168398) 1998 DG || 17 փետրվարի 1998
|-
| (205022) 1998 AW || 7 հունվարի 1998
|-
| (215113) 1998 DD || 21 փետրվարի 1998
|-
| (257514) 1997 CL || 3 փետրվարի 1997
|-
| (310390) 1998 HC || 7 ապրիլի 1998
|}

**Ալեքսանդեր Պրավդա** (, ), սլովակ աստղագետ և աստղակերպերի հայտնագործող, որն աշխատում է Մոդրայի աստղադիտարանում։ 1995 թվականից մինչև 1998 թվականը այլ սլովակ աստղագետների հետ հայտնաբերել է ընդհանուր առմամբ 50 աստղակերպներ։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Աստերոիդ հայտնաբերողներ
Կատեգորիա:Սլովակ աստղագետներ
Եգոր Բուլիչովն ու մյուսները

**«Եգոր Բուլիչովը և մյուսները»** (), խորհրդային գեղարվեստական ֆիլմ, Մ. Գորկու համանուն պիեսի էկրանավորումը։ Սերգեյ Սոլովյովի (այն ժամանակ ՎԳԻԿ-ի շրջանավարտ) առաջին աշխատանքն է լիամետրաժ կինոյում։

## Սյուժե
Ֆիլմի գործողությունները տեղի են ունենում Կոստրոմա քաղաքում 1917 թվականին՝ փետրվարյան իրադարձություններից առաջ։ Եգոր Բուլիչովը, որը հարուստ ռուս արդյունաբերող է, ծանր հիվանդացել է։ Կանխազգալով իր մահը և հասարակության մեջ սպասվող մեծ փոփոխությունները՝ Բուլիչևը հիշում է իր կյանքը և ափսոսում, որ այն սխալ է ապրել։ Բուլիչովը, վերջին ուժերն օգտագործելով, վիճում է հոգով իրեն օտար մարդկանց հետ, ովքեր շրջապատում են նրան՝ ձախողված կառավարիչ Բաշկինը, հոգևորական Պավլինը։ Մինչդեռ կյանքը շարունակվում է. ընտանիքն ու մեռնողի մերձավորներն աստիճանաբար սկսում են կիսել Ժառանգությունը, իսկ Բուլիչովի դուստրը պատրաստվում է նշանադրության։

## Դերերում
* Միխայիլ Ուլյանով – *Եգոր Բուլիչով
* Մայա Բուլգակովա – *Քսենյա, Բուլիչովի կինը
* Զինաիդա Սլավինա – *Վարվառա, Քսենյայի ավագ դուստրը
* [[Եկատերինա Վասիլևա (դերասանուհի, 1945)|Եկատերինա Վասիլևա]] – *Ալեքսանդրա, կրտսեր, ապօրինի դուստր
* Անատոլի Ռոմաշին – *Անդրեյ Զվոնցով, Վարվառայի ամուսինը
* Ռիմա Մարկովա – *մայրապետ Մելանյա, կնոջ քույրը
* Նինա Ռուսլանովա – *Գլաֆիրա, սպասուհի
* [[Եֆիմ Կոպելյան]] – *Վասիլի Դոստիգաև, գործընկեր
* Վալենտինա Շարիկինա – *Ելիզավետա, Դոստիգաևի կինը
* Ելենա Սոլովեյ – *Անտոնինա, Դոստիգաևի դուստրը
* Գեորգի Բուրկով – *Ալեքսեյ, Դոստիգաևի որդին
* Յուրի Նազարով – *Յակով Լապտև, Բուլիչովի սանիկը
* Վլադիմիր Եմելյանով – *Մոկեյ Պետրովիչ Բաշկին, կառավարիչ
* [[Լև Դուրով]] – *շեփորահար Գավրիլա 
* Լեոնիդ Իուդով – *Դոնատ
* Եվգենի Ստեբլով – *Ստեպան Տյատին, Զվոնցովի զարմիկը
* Եվգենի Տետերին – *բժիշկ
* [[Վյաչեսլավ Տիխոնով]] – *հոգևորական Պավլին
* Իվան Լապիկով – *շղթաներով խելագար
* [[Վերոնիկա Վասիլևա]] – *էպիզոդ
* Օլգա Պրոխորովա – ''էպիզոդ

## Նկրահանող խումբ
* Սցենարի հեղինակ և ռեժիսոր՝ Սերգեյ Սոլովյով
* Օպերատոր՝ Լեոնիդ Կալաշնիկով
* Նկարիչ՝ Ալեքսանդր Բորիսով
* Կոմպոզիտոր՝ Իսահակ Շվարց
* Կոստյումների նկարիչ՝ Գաննա Գանևսկայա

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* «Եգոր Բուլիչովն ու մյուսները» ֆիլմը «Энциклопедия отечественного кино» կայքում

Կատեգորիա:1970-ականների ռուսերեն ֆիլմեր
Կատեգորիա:1971 դրամա ֆիլմեր
Կատեգորիա:1971 ֆիլմեր
Կատեգորիա:«Մոսֆիլմ» ստուդիայի ֆիլմեր
Կատեգորիա:Բնօրինակում անաղբյուր հոդվածներ
Կատեգորիա:Խորհրդային արկածային ֆիլմեր
Կատեգորիա:Խորհրդային դրամա ֆիլմեր
Կատեգորիա:Խորհրդային ֆիլմեր
Կատեգորիա:Մաքսիմ Գորկու ստեղծագործությունների էկրանավորումներ
Կատեգորիա:Սերգեյ Սոլովյովի ֆիլմեր
Կատեգորիա:Ֆիլմեր, որոնց գործողությունները տեղի են ունենում 1917 թվականին
Թափառող աստղեր (ֆիլմ, 1991)

**«Թափառող աստղեր»** (), խորհրդային երկսերիանոց գեղարվեստական ֆիլմ, որը նկարահանել է ռեժիսոր Վսեվոլոդ Շիլովսկին 1991 թվականին Շոլոմ Ալեյխեմի համանուն վեպի հիման վրա։

## Սյուժե
Հրեական մի փոքր բնակավայրում ապրող Լեյբլ Ռաֆալովիչը՝ տեղացի հարուստի որդին և կանտորի դուստր Ռեյզլը սիրում են միմյանց։

Այնտեղ է գալիս թափառող հրեական թատրոնը։ Լեյբլի մոտ դերասանական տաղանդ է հայտնաբերվում, Ռեյզլի մոտ՝ երաժշտական։ Երկուսն էլ փախչում են թատրոնի հետ, բայց ճակատագիրը նրանց բաժանում է, և նրանք հայտնվում են տարբեր երկրներում։

Մեծ քաղաքն առաջին հաջողությունն է տալիս երիտասարդ դերասաններին։ Թատրոնի տնօրենի սիրահետումները Ռեյզլին ստիպում են ընդունել Վիեննայի Կայսերական օպերայի պրիմադոննայի հրավերը։ Լեյբլը հաջողության է հասնում Ռումինիայում։

Ռեյզլը դառնում է օպերային աստղ, Լեյբլը՝ հայտնի դրամատիկ դերասան։ Երկու հայտնի ու ժողովրդականություն վայելով արտիստներին ճակատագիրը հանդիպեցնում է Ամերիկայում։ Աղջիկը նշանադրվել է, թեև անմիջապես խզել է նշանադրությունը (ներկայացման մեջ Լեյբլին տեսնելով), սակայն վերջինս երեխա ունի և ամուսնանալու պարտավորություն։ Ռեյզլի նամակը Լեյբլին ստիպում է սլանալ դեպի մեկնող շոգենավ, որտեղ էլ հանդիպում են երկու «թափառող աստղեր»։ Հանդիպում են միայն մի պահ, որպեսզի բաժանվեն արդեն ընդմիշտ։

## Դերերում

## Նկարահանող խումբ
* Սցենարի հեղինակներ՝ Օլեկսա Շերենգովոյ, Լև Պիսկունով (ըստ Շոլոմ Ալեյխեմի համանուն վեպի)
* Բեմադրող ռեժիսոր՝ Վսեվոլոդ Շիլովսկի
* Բեմադրող օպերատոր՝ Իգոր Բեկ
* Բեմադրող նկարիչ՝ Վալենտին Գիդուլյանով
* Կոմպոզիտոր՝ Ալեքսանդր Ժուրբին
* Երգերի տեքստի հեղինակ՝ Պավել Գլուշկո

## Ֆիլմում հնչող երգեր
* «Вы знаете?»
* «Отец и дочь»
* «Вещие сны»
* «Кабаре»
* «Каждый еврей — король!»
* «Блуждающие звёзды»

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* «Թափառող աստղեր» ֆիլմը «Энциклопедия отечественного кино» կայքում
* «Թափառող աստղեր» ֆիլմը  Рускино.ру կայքում
* «Թափառող աստղեր» ֆիլմը Film.ru կայքում

Կատեգորիա:1990-ականների ռուսերեն ֆիլմեր
Կատեգորիա:1991 ֆիլմեր
Կատեգորիա:Խորհրդային մելոդրամա ֆիլմեր
Կատեգորիա:Խորհրդային ֆիլմեր
Պետրոս Ականատեսի խաչքար (Կոշ)

**Պետրոս ականատեսի խաչքար**, միջնադարյան որմնափակ խաչքար և պատմամշակութային հուշարձան Հայաստանի Արագածոտնի մարզի Կոշ գյուղում։ Գտնվում է գյուղ մտնող ճանապարհի աջ կողմում։ Հուշարձանը ներառված է Կոշի պատմության և մշակույթի անշարժ հուշարձանների ցանկում։

## Տեղադրություն
Գեղաքանդակ Խաչքարը գտնվում է Կոշ գյուղից հարավ՝ Երևան-Գյումրի մայրուղու մոտ։

## Նկարագրություն
Հուշարձանի ընդհանուր բարձրությունը 6,8 մետր է։ Կառուցվել է տեղական տուֆ քարով ու կրաշաղախով։ Բուն խաչքարը և նրա առանձին քարից պատրաստված քիվը վարդագույն տուֆից են, զարդարված երկրաչափական և բուսական նուրբ ու ճոխ քանդակներով։ Հուշարձանի կտուրը սալածածկ է, հատուկ թեքված դեպի արևել, որպեսզի անձրևաջրերը չթրջեն նրա քանդակազարտ ճակատը։

Խաչքարը կառուցվել է 1195 թվականին Կոշի Սուրբ Ստեփանոս եկեղեցու քահանա Պետրոս Ականատեսի կողմից և նվիրված է Արագածոտն գավառն ու հարակից շրջանները սելջուկ-թուրքերից ազատագրելու առթիվ։

Հուշարձանը մասնակիորեն վերանորոգվել է 1948 թվականին Ճարտարապետական հուշարձանների պահպանության կոմիտեի կողմից (ՀՍՍՀ պետշինի հուշարձանների պահպանության բաժին)։

## Վիմական արձանագրություն
Խաչքարի ձևավորված պատվանդանի արևմտյան նիստին, միակտոր քարի վրա կա 10 տողանի ընդարձակ արձանագրություն, որը բավականին հողմահարված և տեղ-տեղ էլ ավերված վիճակում է։

1958 թվականին Սեդրակ Բարխուդարյանը «Ավանգարդ» թերթում տպագրում է արձանագրության մոտավոր բովանդակությունը։ Տեղում մանրամասն ուսումնասիրելով հուշարձանի արձանագրությունը տարբեր լուսավորության տակ, Ա․ Շահինյանին հաջողվում է հիմնորեն վերականգնել նրա բնագիրը, որն ունի հետևյալ տեսքը․
# (ԻՈԽԴ)։ (=1195 թ․) ես Պետ[րոս վ]ար[դ]ապետ

Ըստ արձանագրության՝ կոթողը կանգնեցվել է համաձայն Պետրոս վարդապետի տեսիլքի, որը «հոգոյ ակամբք» և երկնային նշանի, այսինքն՝ խաչի մասնակցությամբ տեսել էր 20 տարի առաջ՝ 1175 թվականին։ Տեսիլքի նկարագրությանը զուգահեռ՝ Պետրոս վարդապետը հատկանշում է․ «․․․․եւ մին այղ տարին *խաւարեցաւ Արեգակն․․․․ եւ դղրդեցայ Երկիր․․․․*»։ Վիմագիր արձանագրությունը առաջինը մեկնաբանել է Սեդրակ Բարխուդարյանը, նշելով որ 1175 թվականի Արև խավարման և երկրաշարժի մասին վկայող որևէ այլ աղբյուր հայտնի չէ։ Վիմագրի նախորդ հրատարակիչներից Պարույր Մուրադյանն ու Համլետ Պետրոսյանն են նկատել, որ տեսիլքի իրական հիմքը 1176 թվականի ապրիլի 11-ին տեղի ունեցած Արևի լրիվ խավարումն է եղել, ինչը նաև զանազան կանխատեսումների առիթ է դարձել, իսկ երկրաշարժի մասին աղբյուրներում որևէ այլ հիշատակություն չի հանդիպում։ Աղբյուրագետ Արմեն Ասատրյանի համոզմամբ երկրաշարժը նույն 1176 թվականին է եղել, որից վնասվել են Կոշի Սուրբ Ստեփանոս եկեղեցին ու հարակից բնակավայրերի շենք-շինությունները։

Արձանագրությունը նաև առանձնահատուկ է նրանով, որ համալրում է սակավաթիվ այն վիմագրերի շարքը, որոնցում վկայված են նաև երկնային երևույթներն ու աղետները։

Վիմագրում ներկայացվում է, որ Պետրոս վարդապետը Արագածոտնի ազատարարներին տեսել էր 1175 թվականին տեսլիքում, և որի պատճառով էլ հավանաբար կոչվել է ականատես։ Նրա տեսիլքից 20 տարի անց Զաքարե և Իվանե Զաքարյան եղբայրները հայ-վրացական միացյալ բանակով սելջուկ-թուրքերից ազատագրում են Արագածոտնը և հարակից շրջանները։ Պետրոսը, ի հիշատակ մարգարեության, հուշարձան-խաչքար է կանգնեցնում։

## Ծանոթագրություններ
Գեյա (աստղադիտակ)

**Գեյա** (սկզբնապես` Աստղաֆիզիկայի գլոբալ աստղաչափական ինտերֆերոմետի ()  հապավումն է՝ **Gaia**; հայերեն տառադարձմամբ՝ Գեյա, Գեա կամ Գայա), Եվրոպական տիեզերական գործակալության (ESA) օպտիկական տիրույթի տիեզերական աստղադիտակ է՝ Hipparcos նախագծի իրավահաջորդը։ Աստղադիտակի հիմնական խնդիրը մեր Գալակտիկայի աստղերի բաշխվածության մանրամասն քարտեզ պատրաստելն է։

Գեյան արձակվել է արբանյակի ուղեծիր 2013 թվականի դեկտեմբերի 19-ին։ Գործարկումից մեկ ամիս էլ չանցած, այն հասել է հալո ուղեծրի, որը գտնվում էր Երկրից 1,5 միլիոն կմ հեռավորության վրա՝ Երկիր-Արև համակարգի Լագրանժ կետի՝ L2-ի մոտ։

Գեյա առաքելության մշակումը տևել է 13 տարի և արժեցել 740 միլիոն եվրո։ Գայայի տվյալները հնարավորություն են տվել կազմել մեր գալակտիկայի մի մասի եռաչափ քարտեզ՝ ցույց տալով ավելի քան մեկ միլիարդ աստղերի կոորդինատները, շարժման ուղղությունը և սպեկտրային տեսակը։ Բացի այդ, աստղադիտակը կկարողանա հայտնաբերել Արեգակնային համակարգի մոտ 10 հազար էկզոմոլորակներներ, ինչպես նաև աստերոիդներ և գիսաստղեր։

## Խնդիրներ
Գեյայի ամենակարևոր գիտական խնդիրը աստղերի հետազոտման միջոցով  Մեր Գալակտիկա ծագումն ու զարգացումը պարզաբանելն է։ Գեյայի հավաքած տվյալները թույլ կտան աստղագետներին ավելի լավ հասկանալ, թե ինչպես են աստղերը ձևավորվում և ինչպես են նրանք հագեցնում իրենց շրջապատող տարածությունը նյութով, երբ նրանք մահանում են։ Մեկ միլիարդ աստղի համար (սա մեր Գալակտիկայի 0,5%-ն է) պարալաքսի, ինչպես նաև աստղերի սեփական շարժումների և շառավղային արագության չափումների նախկինում անհասանելի ճշգրտությունը աստղագետներինհնարավորություն կտա Ծիր Կաթինի զարգացման և կառուցվածքի մասին ավելի հստակ պատկերացում ստանալ։ Պարալաքսը և ճիշտ շարժումը կչափվեն երկու բազմակողմ աստղադիտակների միջոցով, որոնց դիտման հարթությունը ուղղահայաց է պտտման առանցքին։ Աստղերի շառավղային արագությունը կչափվի մեկ սպեկտրոմետրի միջոցով, որը նույնպես տեղադրված է Գեյայի վրա։

Պարալաքսի և պայծառ աստղերի տեղորոշման ճշգրտությունը ավելին կլինի, քան 25 µas, իսկ աղոտ աստղերի համար  մինչև 300 µas։

Աստղադիտակի երկրորդ խնդիրը էկզոմոլորակներների հայտնաբերումն է։ Հնարավոր թեկնածուների թիվը գնահատվում է 10 հազար մարմին, ինչը մի քանի անգամ ավելի է, քան Կեպլեր աստղադիտակի հնարավորությունը։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:2013 արձակված տիեզերանավեր
Կատեգորիա:2013 հիմնադրումներ
Կատեգորիա:Աստղադիտակներ
Կատեգորիա:Դիտողական աստղագիտություն
Կատեգորիա:Երկրի արհեստական արբանյակներ
Հաշվարկման լոգարիթմական համակարգ

**Հաշվարկման լոգարիթմական համակարգ** (LNS), թվաբանական համակարգ, որը երբեմն օգտագործվում է համակարգիչներում և թվային սարքավորումներում իրական թվերը ներկայացնելու համար, հատկապես թվային ազդանշանի մշակման ժամանակ։

## Թեորիա
մինի|Ֆունկցիա
LNS-ում X թիվը լոգարիթմով ներկայացված է հետևյալ կերպ.

: X\rightarrow\{s,x=\log_b(|X|)\},

որտեղ x-ը նրա բացարձակ արժեքն է, իսկ s-ը նշանակում է X նշանը X (s=0 կամ X>0 և s=1 կամ X)։

Այս ձևակերպումը պարզեցնում է բազմապատկման, բաժանման և աստիճանի բարձրացման գործողությունները, քանի որ դրանք հանգում են համապատասխանաբար գումարման, հանման, բազմապատկման և բաժանման։ Մյուս կողմից, նշման այս ձևով գումարման և հանման գործողությունները պարզվում են, որ ավելի բարդ են, և դրանք հաշվարկվում են բանաձևերով.

: \log_b(|X|+|Y|)=x+s_b(y-x)
:  \log_b(||X|-|Y||)=x+d_b(y-x),

որտեղ z=y-x օպերանդների լոգարիթմների տարբերությունն է, s_b(z)=\log_b(1+b^z)  «գումարի» ֆունկցիան, իսկ d_b(z)=\log_b(|1-b^z|)՝  «տարբերության» ֆունկցիան։ s_b(z) և d_b(z) ֆունկցիաները, որը պատկերված է աջ կողմում գտնվող նկարում, հայտնի են նաև որպես Գաուսի լոգարիթմներ։ Բազմապատկման, բաժանման, արմատի հանման և աստիճանի բարձրացման պարզեցումը փոխհատուցվում է գումարման և հանման համար այս ֆունկցիաների գնահատման դժվարությամբ։ Այս ավելացված գնահատման արժեքը կարող է աննշան լինել LNS-ի օգտագործման դեպքում հիմնականում լողացող ստորակետով գործողությունների ճշգրտությունը բարելավելու համար։

## Պատմություն
Լոգարիթմական թվերի համակարգը ինքնուրույն հորինվել և հրապարակվել է առնվազն երեք անգամ՝ որպես ֆիքսված և լողացող ստորակետով հաշվարկման համակարգերիայլընտրանք։

Քինգսբերին և Ռեյները 1971 թվականին ներկայացրել են թվային ազդանշանի մշակման «լոգարիթմական թվաբանությունը»։

Նմանատիպ LNS նկարագրվել է 1975 թվականին Շվարցլանդերի և Ալեհոպոուլոսի կողմից։

Լին և Էդգարը 1977 թվականին նկարագրել են նմանատիպ թվային համակարգ, որը նրանք անվանել են «Ֆոկուս»։

LNS-ում գումարման և հանման մաթեմատիկական հիմունքերը կապված են Կառլ Ֆրիդրիխ Գաուսի և  Զ. Լեոնելլիի հետ։

## Կիրառություն
LNS-ն օգտագործվել է Gravity Pipe-ում (GRAPE)՝ հատուկ գերհամակարգիչ, որը 1999 թվականին արժանացել է Գորդոն Բելլի մրցանակին։

LNS-ը սովորաբար օգտագործվում է որպես թաքնված մարկովյան մոդելների մաս, ինչպիսին է Վիտերբիի ալգորիթմը խոսքի ճանաչման և ԴՆԹ-ի հաջորդականության համար։

LNS-ի կիրառելիությունը հետազոտելու զգալի ջանքերը՝ որպես ընդհանուր նշանակության լողացող ստորակետով համակարգերի կենսունակ այլընտրանք՝ ճշգրիտ իրական թվերի հետ աշխատելու համար, նկարագրված են «Եվրոպական լոգարիթմական միկրոպրոցեսորի» (ELM) համատեքստում։ Ներկայացված է LNS-ում գործող 32-բիթանոց պրոցեսորի նախատիպը։ ELM ճարտարապետության վրա հիմնված LNS-ի հետագա բարելավումը կրկին ցույց տվեց զգալիորեն ավելի լավ հաշվարկային արագություն և ավելի մեծ ճշգրտություն, քան լողացող ստորակետով հաշվարկները։

LNS-ը երբեմն օգտագործվում է FPGA հավելվածներում, որտեղ թվաբանական գործողությունների մեծ մասը բազմապատկում և բաժանում է։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* A site that lists LNS papers
* A VHDL Library for LNS hardware generation

Կատեգորիա:Լոգարիթմներ
Sanzaru Games

**Sanzaru Games**, ամերիկյան ընկերություն, որը զբաղվում է համակարգչային խաղերի մշակմամբ, հիմնվել է 2007 թվականին Կալիֆոռնիայում։ Գլխավոր գրասենյակը տեղակայված է Ֆորստեր Սիթիում։ 2008 թվականին ընկերությունը թողարկեց իր առաջին խաղը՝ Ninja Reflex, որը նախատեսված էր Windows, Nintendo DS և Wii համար։ Ընկերության երկրորդ խաղը դարձավ Secret Agent Clank-ը, մշակված High Impact Games-ի կողմից նախատեսված PlayStation Portable և PlayStation 2-ի համար։ Խաղի թողարկումը PlayStation 2-ի համար կայացավ 2009 թվականի մայիսի 26-ին։ Ընկերության երրորդ խաղը՝ The Sly Trilogy-ն էր, Sucker Punch Productions ստուդիայի կողմից մշակված խաղ, որը նախատեսված էր PlayStation 2-ի համար, և իրենից ներկայացնում էր Sly Cooper խաղի կատարելագործված տարբերակը։ 2010 թվականի նոյեմբերին թողարկվեց խաղի տարբերակը PlayStation 3-ի համար։ Հետագայում, ստուդիան Big Fish Games-ի հետ միասին սկսեց զբաղվել Mystery Case Files։ The Malgrave Incident խաղի մշակմամբ, որը նախատեսված էր Wii-ի համար։ Խաղը թողարկվեց 2011 թվականի հուլիսին։ 2013 թվականին ընկերությունը թողարկեց Sly Cooper։ Thieves in Time և Bentley’s Hackpack խաղերը նախատեսված PlayStation 3 և PlayStation Vita համար։

2020 թվականի փետրվարի 25-ին հայտնի դարձավ, որ Facebook-ը գնել է Sanzaru Games-ը և միացրեց նրան Oculus Studios-ին։

## Խաղերի ցանկ

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Համակարգչային խաղեր արտադրողներ այբբենական կարգով
Թիմոտի Սպար

**Թիմոտի Բրյուս Սպար** (, ), ամերիկացի աստղագետ, գիսաստղերի և աստերոիդների հայտնագործող, ով մասնակցում է CSS-ի հետազոտությանը՝ մերձերկրային աստերոիդներ գտնելու համար։ Ներկայումս աշխատում է Հարվարդ-Սմիթսոնյան աստղաֆիզիկայի կենտրոնում որպես Փոքր մոլորակների կենտրոնի տնօրեն։ 1993-2002 թվականներին նրա կողմից հայտնաբերվել է ընդհանուր առմամբ 58 աստերոիդ, որոնցից մեկը նա հայտնաբերել է մեկ այլ ամերիկացի աստղագետի՝ Կառլ Հերջենրոտերի հետ միասին։ Բացի այդ, 1998 թվականի երկու ամսվա ընթացքում նա դարձել է միանգամից երեք գիսաստղի հայտնաբերողը՝ երկու կարճաժամկետ՝ 171P/Սպարա և 242P/Սպարա, ինչպես նաև մեկ երկարաժամկետ C/1996 R1 (Հերջենրազե-Սպա)։ 1999 և 2000 թվականներին նրան հաջողվել է հայտնաբերել հսկա մոլորակների երկու նոր արբանյակներ՝ Կալիրոեն Յուպիտերի մոտ և Ալբիորիքսը Սատուրնի մոտ։

Ի նշան իր արժանիքների՝ աստերոիդներից մեկին շնորհվել է նրա անունը՝ (2975) Սպար (2975) Spahr)։

## Հայտնաբերած փոքր մոլորակներ

}
|-
| (37721) 1996 TX|| 10 հոկտեմբերի 1996
|-
| (39646) 1995 SK|| 26 սեպտեմբերի 1995
|}
} C. W. Hergenrother -->
|-
|}

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* An interview to Timothy Spahr (Minor Planet Center)
* Old equipment finds big asteroid nearby 

Կատեգորիա:Ամերիկացի աստղագետներ
Կատեգորիա:Աստերոիդ հայտնաբերողներ
Կատեգորիա:Գիսաստղ հայտնաբերողներ
Վոլֆգանգ Դրեմլեր

**Վոլֆգանգ Դրեմլեր** (, ), գերմանացի նախկին ֆուտբոլիստ և մարզիչ։ Խաղացել է կիսապաշտպանի դիրքում։

## Կենսագրություն
Պրոֆեսիոնալ ֆուտբոլիստի կարիերան Վոլֆգանգ Դրեմլերն սկսել է 1973 թվականին՝ որպես Բրաունշվայգ քաղաքի «Այնտրախտ» թիմում, որը հանդես էր գալիս Գերմանիայի ֆուտբոլի բարձրագույն խմբում՝ Բունդեսլիգայում։ Այդ ակումբում նա անց է կացրել 6 տարի՝ մասնակցելով 138 հանդիպման և խփելով 9 գոլ։ 1979 թվականին Պաուլ Բրայտների երաշխավորությամբ ու առաջարկությամբ տեղափոխվել է Մյունխենի «Բավարիա», որի կազմում հանդես է եկել մինչև 1986 թվականը, երբ ծնկի ծանր վնասվածքի պատճառով ստիպված է եղել ընդհատել մարզական ակտիվ կարիերան։ Բունդեսլիգայում ընդհանուր առմամբ մասնակցել է 310 հանդիպման, խփել 15 գոլ։ Ընդ որում՝ «Բավարիա»-ի կազմում չորս անգամ դարձել է Բունդեսլիգայի չեմպիոն, երեք անգամ՝ Արևմտյան Գերմանիայի գավաթակիր, մեկ անգամ՝ Եվրոպայի չեմպիոնների լիգայի գավաթի խաղարկության եզրափակիչ խաղի մասնակից։ 1981 թվականի հունվարի 7-ից Դրեմլերը՝ որպես ԳՖՀ-ի ազգային հավաքականի կիսապաշտպան, մասնակցել է աշխարհի 1982 թվականի առաջնության որակավորման և եզրափակիչ փուլերի խաղերին, նրա կազմում հասել մինչև գլխավոր եզրափակիչ, որտեղ 3։1 հաշվով պարտվել է չեմպիոնի տիտղոսը նվաճած Իտալիայի թիմին, բավարարվել արծաթե մեդալով։ Նա ընդհանուր առմամբ մասնակցել է միջազգային 27 հանդիպման, հեղինակել 3 գոլ։

1986 թվականից Դրեմլերն անցել է մարզչական աշխատանքի։ 2016–17 մրցաշրջանի վերջում հրաժեշտ է տվել «Բավարիա»-ի պատանեկան կենտրոնի տնօրենի պաշտոնին և անցել կենսաթոշակի։

## Մարզական նվաճումներ
### Ակումբային
**Մյունխենի «Բավարիա»-ի կազմում**
* Բունդեսլիգայի չեմպիոն. 1979–80, 1980–81, 1984–85, 1985–86
* DFB-Pokal (Արևմտյան Գերմանիայի գավաթի խաղարկություն). գավաթակիր՝ 1981–82, 1983–84, 1985–86. եզրափակիչ խաղի մասնակից՝ 1984–85
* Եվրոպայի չեմպիոնների լիգայի գավաթի խաղարկություն. եզրափակիչ խաղի մասնակից՝ 1981–82

### Միջազգային
;Արևմտյան Գերմանիայի հավաքականի կազմում
* FIFA World Cup (ՖԻՖԱ-ի աշխարհի գավաթ). եզրափակիչ խաղի մասնակից՝ 1982

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Վոլֆգանգ Դրեմլերի պրոֆիլը weltfussball.de-ում 
* Վոլֆգանգ Դրեմլերի պրոֆիլը fussballdaten.de-ում 
* Վոլֆգանգ Դրեմլերի վիճակագրությունը national-football-teams.com 
* Վոլֆգանգ Դրեմլերի պրոֆիլը dfb.de-ում 
* Վոլֆգանգ Դրեմլերի պրոֆիլը kicker.de-ում
* 

Կատեգորիա:Բրաունշվայգի Այնտրախտի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Գերմանացի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Գերմանիայի հավաքականի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Մյունխենի Բավարիայի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Տղամարդկանց ֆուտբոլի կիսապաշտպաններ
Կատեգորիա:ՖԻՖԱ Աշխարհի առաջնության ֆուտբոլիստներ
Կեպլեր (աստղադիտակ)

**Կեպլեր տիեզերական աստղադիտակ**, այժմ չգործող տիեզերական աստղադիտակ է, որը արձակվել է ՆԱՍԱ-ի կողմից 2009 թվականին՝ հայտնաբերելու Երկրի չափ մոլորակներ, որոնք պտտվում են այլ աստղերի շուրջ։ Աստղագետ Յոհան Կեպլերի անունը կրող, տիեզերանավը արձակվել է դեպի Երկրի հետընթաց հելիոկենտրոն ուղեծիր։ Գլխավոր հետազոտողը եղել է Ուիլյամ Ջ. Բորուկին։ Ինը ու կես տարի աշխատելուց հետո աստղադիտակի արձագանքման կառավարման համակարգի վառելիքը սպառվել է, և ՆԱՍԱ-ն 2018 թվականի հոկտեմբերի 30-ին հայտարարել է աստղադիտակի շարքից դուրս գալու մասին։

Նախագծված է Ծիր Կաթինի Երկրի շրջանի մի մասը հետազոտելու համար՝ հայտնաբերելու Երկրի չափ էկզոմոլորակներ բնակելի գոտիներում կամ մոտակայքում և գնահատելու, թե Ծիր Կաթինի միլիարդավոր աստղերից քանիսն ունեն այդպիսի մոլորակներ։ Կեպլերը գիտական գործիք է՝ լուսաչափ, որը մշտապես վերահսկում էր ֆիքսված տեսադաշտում հիմնական հաջորդականության մոտավորապես 150,000 աստղերի պայծառությունը։ Այս տվյալները փոխանցվել են Երկիր, այնուհետև վերլուծվել՝ հայտնաբերելու իրենց հյուրընկալող աստղի դիմացով անցնող էկզոմոլորակներից առաջացող պարբերական մթագնումները։ Հայտնաբերվել կարող են միայն այն մոլորակները, որոնց ուղեծրերը երևում են Երկրից։ Կեպլերը դիտել է 530,506 աստղ և հայտնաբերել 2,662 մոլորակ։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:2009 հիմնադրումներ
Կատեգորիա:Աստղադիտակներ
Կատեգորիա:ՆԱՍԱ
Կատեգորիա:Տիեզերանավեր
Կառլ Այգենման

**Կառլ Այգենման**  (, ), գերմանա-ամերիկացի  ձկնաբան, Հարավային Ամերիկայում քաղցրահամ ջրերի ձկների տաքսոնոմիայի և տարածման ոլորտի մասնագետ, իր կնոջ՝ Ռոզա Սմիթի հետ, Այգենմանն առաջին անգամ ուսումնասիրել է Հյուսիսային և Հարավային Ամերիկայի ջրերում ապրող մի քանի հարյուր տեսակի ձկներ։

## Կենսագրություն
Կառլ Այգենմանը ծնվել է Գերմանիայում։ 1877 թվականին, 14 տարեկան հասակում, հորեղբոր հետ Գերմանիայից գաղթել է ԱՄՆ։ Որոշ ժամանակ անց նա ընդունվել է Ինդիանայի համալսարան, որտեղ սովորել է առաջատար ձկնաբան, մանկավարժ, եվգենիստ, խաղաղության ակտիվիստ Դևիդ Սթար Ջորդան։

1886 թվականին Այգենմանը ստացել է բակալավրի աստիճան և կարճ ժամանակ անց մեկնել Կալիֆորնիա, որտեղ հանդիպել է Ռոզա Սմիթին, որը հայտնի էր Արևմտյան ափի ձկների մասին իր աշխատանքով։ 1887 թվականի օգոստոսի 20-ին նրանք ամուսնացել են և միասին ընդունվել Հարվարդի համալսարան, որտեղ ուսումնասիրել են Լուի Ագասիսի և Ֆրանց Շտայնդախների հավաքածուները և հրատարակել իրենց առաջին համատեղ աշխատանքը։

1888 թվականին զույգը տեղափոխվել է Սան Դիեգո, Կալիֆորնիա, որտեղ Կառլը աշխատել է որպես բնական գիտությունների ընկերության համադրող և օգնել Սան Դիեգոյի կենսաբանական լաբորատորիայի հիմնադրմանը։ 1889 թվականին Ինդիանայում ստացել է գիտությունների դոկտորի կոչում, իսկ 1891 թվականին՝ կենդանաբանության պրոֆեսոր։ Մեկ տարի անց Կառլ Այգենմանի առաջին արշավախումբը ֆինանսավորվել է  կենսաբան Ալբերտ Գյունտերի կողմից։ Արշավախումբը մեկնել է Ամերիկայի հյուսիս-արևմուտք և ուսումնասիրել մինչ այդ անհայտ ձկների բազմաթիվ տեսակներ։ Հետագայում արշավախումբն ուսումնասիրել է Ինդիանայի, Տեխասի, Միսսուրիի, Կուբայի քարանձավային ձկներ։

1908 թվականին Կառլ Այգենմանի արշավախումբը արշավել է Հարավային Ամերիկա Պոտարո և Էսեկիբո գետերի երկայնքով և ուսումնասիրել ձկների 128 նոր տեսակ և 28 կարգ։ 1912 թվականին արշավախումբն ուղևորվել է Կոլումբիա, 1912 թվականին՝ Անդեր։

1923 թվականին Կառլ Այգենմանն ընտրվել է ԱՄՆ Գիտությունների ազգային ակադեմիայի անդամ։ 1927 թվականին նա կաթված է ստացել, որից հետո ընտանիքը վերադարձել է Սան Դիեգո։ Ունեցել է հինգ երեխա։

## Աշխատություններ
* The leptocephalus of the American eel and other American Leptocephali, C.H. Eigenmann et al, 1902
* The Freshwater Fishes of British Guiana, including a study of the ecological grouping of species, and the relation of the fauna of the plateau of hatof the lowlands, C.H. Eigenmann, 1912
* On Apareiodon, a new genus of characid fishes, 1916
* The fishes of Western South America. Part I, C.H. Eigenmann, 1922

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
*Institute of Pacific Relations
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* Hubbs, Carl L., "Rosa Smith Eigenmann," in 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 

Կատեգորիա:ԱՄՆ-ի գիտությունների ազգային ակադեմիայի անդամներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի գիտնականներ
Կատեգորիա:Ամերիկյան փիլիսոփայական ընկերության անդամներ
Կատեգորիա:Գերմանացի կենդանաբաններ
Ռուբեն Ազիզյան

**Ռուբեն Իլյիչի Ազիզյան** (), ռուսաստանցի հայազգի բժիշկ, ուռուցքաբան, պլաստիկ վիրաբույժ, բժշկական գիտությունների դոկտոր, պրոֆեսոր, Հայաստանի գիտությունների ազգային ակադեմիայի արտասահմանյան անդամ, Ռուսաստանի բժշկա-տեխնիկական ակադեմիայի ակադեմիկոս։

## Կենսագրություն
Ռուբեն Ազիզյանը ծնվել է 1961 թվականին Երևան քաղաքում։ Նրա ծնողները եղել են բժիշկներ․ հայրը՝ Երևանի պետական բժշկական ինստիտուտի քիթ-կոկորդ-ականջ մանկական հիվանդությունների ամբիոնի վարիչը, Հայաստանի առողջապահության նախարարության մանկական գլխավոր օտոլարինգոլոգ, մայրը՝ Երևանի պետական համալսարնի բջջաբանության և գենետիկայի ամբիոնի դոցենտ։

Ռուբեն Ազիզյանը միջնակարգ կրթությունը ստացել է Երևանի Անտոն Չեխովի անվան թիվ 55 դպրոցում, որից հետո ընդունվել է Երևանի պետական բժշկական ինստիտուտի բուժական ֆակուլտետն ու այն ավարտել է 1984 թվականին։ Նույն թվականին քիթ-կոկորդ-ականջ ուռուցքաբան մասնագիտությամբ ընդունվել է ՀԽՍՀ առողջապահության նախարարության գիտահետազոտական ճառագայթաբանության և ուռուցքաբանության բազայի հիման վրա ստեղծված ինստիտուտի կլինիկական օրդինատուրա և գործուղվել սովորելու ԽՍՀՄ առոջապահության նախարարության բժիշկների կատարելագործման քիթ-կոկորդ-ականջ հիվանդությունների կլինիկայի կենտրոնական ինստիտուտի օրդինատուրայում, որտեղ էլ 1989 թվականին պաշտպանել է իր գիտական ատենախոսությունը՝ «Доброкачественные опухоли и опухолеподобные новообразования уха» թեմայով։ Հետագայում վերադարձել է Հայաստան և աշխատանքի անցել Հայաստանի առողջապահության նախարարության գիտահետազոտական ճառագայթաբանության և ուռուցքաբանության ինստիտուտում։

Գիտահետազոտական աշխատանքները շարունակելու նպատակով Ռուբեն Ազիզյանը 1994 թվականին ընդունվել է Նիկոլայ Բլոխինի անվան Ռուսաստանի բժշկական գիտությունների ակադեմիայի ուռուցքաբանության գիտական կենտրոնի դոկտորանտուրան։ 1997 թվականին նա պաշտպանել է իր դոկտորական ատենախոսությունը, որից հետո աշխատանքի անցել Ռուսաստանի բժշկական գիտությունների ակադեմիայի համակարգի Նիկոլայ Բլոխինի անվան ուռուցքաբանության գիտական կենտրոնում՝ նախ որպես բժիշկ-վիրաբույժ, այնուհետև ավագ գիտաշխատող (1998 թ.) և առաջատար գիտաշխատող (1999-2015 թթ.)։ Հետագայում Ռուբեն Ազիզյանը նշանակվել է Բլոխինի անվան Ռուսաստանի բժշկական գիտությունների ակադեմիայի գանգ-ծնոտ-դեմք վիրաբուժական բաժանմունքի ղեկավար։

2000-2007 թվականներին դասավանդել է Մոսկվայի պետական բժշկաատամնաբուժական համալսարանում, 2007 թվականին ստացել է պրոֆեսորի կոչում։

Գիտական աշխատանքների, դասագրքերի, մենագրության հեղինակ և համահեղինակ է։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
*Азизян, Рубен Ильич

Կատեգորիա:Բժիշկներ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:ՀՀ ԳԱԱ արտասահմանյան անդամներ
Կատեգորիա:Հայ բժիշկներ
Կատեգորիա:Պլաստիկ վիրաբուժություն
Կատեգորիա:Պրոֆեսորներ
Frozenbyte

**Frozenbyte**, ֆինակական ընկերություն, որը զբաղվում է համակարգչային խաղերի մշակմամբ։ Տեղակայված է Հելսինկիում։ 2020 թվականի դեկտեմբերի տվյալներով ընկերությունն ունի ավելի քան 130 աշխատակից։

## Պատմություն
Ընկերությունը հիմնվել է 2001 թվականին Հելսինկիում։ Frozenbyte-ի կողմից ստեղծված առաջին խաղը դարձավ Shadowgrounds։ Խաղը բարձր գնահատականներ ստացավ և անգամ ստացավ մի քանի մրցանականեր ԶԼՄ-ների կողմից։ Եվ *Shadowgrounds*, և իր հաջորդ տարբերակը՝ *Shadowgrounds: Survivor*, 2009 թվականին Linux Game Publishing-ի կողմից թողարկվեցին Linux օպերացիոն համակարգի համար։

2009 թվականին ընկերությունը թողարկեց Trine խաղը։ Այն իրենից ներկայացնում էր գլուխկոտրուկ պլատֆորմեր, որը վաճառվեց ավելի քան 1,1 միլլիոն օրինակով։ 2011 թվականի դեկտեմբերի 7-ին վաճառքի հանվեց Trine 2 խաղը, որը նախատեսված էր Microsoft Windows, OS X, PlayStation 3 և Xbox 360 համակարգերի համար, իսկ արդեն 2012 թվականի մարտին թողարկվեց խաղի Linux-ի տարբերակը։ 2015 թվականի օգոստոսին թողարկվեց  Trine 3։ The Artifacts of Power։ Խաղի չորրորդ մասը՝  Trine 4։ The Nightmare Prince, թողարկվեց 2019 թվականի հոկտեմբերին։

Humble Bundle վաճառքը սկսեց 2011 թվականի ապրիլի 12-ին, այն իր մեջ պարունակում է  Frozenbyte-ի կողմից մշակված 5 խաղ, այդ թվում՝ Trine, Shadowgrounds և Shadowgrounds։ Survivor նախատեսված  Microsoft Windows, Mac OS X և Linux օպերացիոն համակարգերի համար։ Ինչպես նաև այն պարունակում էր Jack Claw անավարտ նախագծի ներքին կոդը։

2015 թվականի դեկտեմբերի 4-ին ցուցադրվեց Shadwen խաղը, որտեղ ժամանակը շարժվում էր միայն այն ժամանակ երբ, շարժվում էր խաղացողը։

2019 թվականի մայիսի 28-ին  Frozenbyte-ը ներկայացրեց գիտաֆանտաստիկ Starbase խաղը, որը ինչպես ընթադրվում էր գաղտնի մշակման փուլում է եղել ավելի քան 5 տարի։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Ընկերություններ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Խաղեր
Կատեգորիա:Համակարգչային խաղեր
Կատեգորիա:Համակարգչային խաղեր արտադրողներ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Ստուդիաներ
Հայրենիք (վեպ)

**Հայրենիք** (), բասկյան ծագմամբ իսպանացի գրող Ֆերնանդո Արամբուրուի 2016 թվականի վեպը, որը տպագրվել է «Tusquets Eds» հրատարակչության կողմից։ Վեպի իրադարձությունները տեղի են ունենում Բասկերի երկրում այն ժամանակ, երբ ETA-ն հայտարարել էր իր զինված պայքարի դադարեցման մասին։

2022 թվականին գիրքը հայերեն է հրատարակել Newmag հրատարակչությունը։ Այն իսպաներենից հայերեն է թարգմանել գրականագետ Ալիս Տեր-Ղևոնդյանը։

## Սցենար
Վեպի առանցքում Սան Սեբաստիանի արվարձաններից մեկում երկու բասկ ընտանիքների հարաբերություններն են։ Այն պատմում է մարդասպանների, նրանց զոհերի և երկուսի ընտանիքների պատմությունները։ Պատմությունն սկսվում է այն պահից, երբ ETA-ն դադարեցնում է իր զինված պայքարը։ Այրի Բիչորին այցելում է գերեզմանատուն իր ամուսնու գերեզմանին, որը սպանվել էր ETA-ի կողմից։ Ելնելով նոր իրավիճակից՝ նա որոշում է վերադառնալ այն տուն ու քաղաք, որտեղ նրանք ապրում էին հարձակումից առաջ։

## Ընդունում
Գիրքը մեծ հեղինակություն է վայելել և լայնորեն քննարկվել Բասկերի երկրում։

Իսպաներենով այն վաճառվել է ավելի քան մեկ միլիոն օրինակ և թարգմանվել անգլերեն («Հայրենիք» վերնագրով, Pantheon Publishers 2019), գերմաներեն (վաճառվել է շուրջ 80,000 օրինակ), իտալերեն (60,000 օրինակ), հունարեն, կատալոներեն և հայերեն։ Միայն իսպաներենով գիրքը վերահրատարակվել է ավելի քան 12 անգամ։ 2016 թվականին այն արժանացել է «Premio de la Crítica», իսկ 2017 թվականին՝ National Narrative մրցանակի։

## Ադապտացիա

2017 թվականի վերջին HBO Europe-ը հայտարարեց վեպի հիման վրա հեռուստասերիալի նկարահանման մասին։ Հեռուստասերիալի նկարահանումներն սկսվել են 2018 թվականին Բասկերի երկրում, իսկ պրեմիերան կայացել է 2020 թվականի սեպտեմբերին։

Այն արտադրվել է HBO Europe-ի կողմից Alea Media պրոդյուսերական ընկերության հետ միասին, որն ստեղծվել է Mediaset España Comunicación-ի և Այտոր Գաբիլոնդոյի կողմից։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* https://www.planetadelibros.com/libro-patria/217001

Կատեգորիա:Newmag հրատարակչության գրքեր
Կատեգորիա:Իսպանական վեպեր
Կատեգորիա:Իսպաներեն գրքեր
Աստղաֆիզիկայի ազգային ինստիտուտ

**Աստղաֆիզիկայի ազգային ինստիտուտ** ( կամ **INAF**) աստղագիտության և աստղաֆիզիկայի իտալական գիտահետազոտական ինստիտուտ է, որը հիմնադրվել է 1999 թվականին։ Աստղաֆիզիկայի ազգային ինստիտուտը ֆինանսավորում և շահագործում է քսան առանձին հետազոտական հաստատություններ, որոնք իրենց հերթին աշխատում են գիտնականներ, ճարտարագետներ և տեխնիկական անձնակազմ։ Նրանց կատարած հետազոտություններն ընդգրկում են աստղագիտության շատ ոլորտներ՝ սկսած մոլորակագիտությանից մինչև տիեզերագիտություն։

## Գիտահետազոտական հաստատություններ
INAF-ը համակարգում է քսան հետազոտական ստորաբաժանումների գործունեությունը, որոնցից 19-ը՝ Իտալիայում և մեկը՝ Իսպանիայում.
*Բոլոնիայի աստղադիտարան
*Բոլոնիայի տիեզերական աստղաֆիզիկայի և տիեզերական ֆիզիկայի ինստիտուտ
*Բոլոնիայի ռադիոաստղագիտության ինստիտուտ
*Կալյարիի աստղադիտարան
*Կատանիայի աստղադիտարան
*Արչետրիի աստղադիտարան (Ֆլորենցիա)
*Բրերա աստղադիտարան (Միլան)
*Միլանի տիեզերական աստղաֆիզիկայի և տիեզերական ֆիզիկայի ինստիտուտ
*Կապոդիմոնտե աստղադիտարան (Նեապոլ)
*Պադուայի աստղագիտական աստղադիտարան
*Պալերմոյի աստղադիտարան
*Պալերմոյի տիեզերական աստղաֆիզիկայի և տիեզերական ֆիզիկայի ինստիտուտ
*Հռոմի աստղադիտարան
*Հռոմի տիեզերական աստղաֆիզիկայի և տիեզերական ֆիզիկայի ինստիտուտ
*Հռոմի միջմոլորակային տիեզերական ֆիզիկայի ինստիտուտ
*Կոլուրանիա-Տերամոյի աստղադիտարան
*Թուրինի աստղադիտարան
*Թուրինի միջմոլորակային տիեզերական ֆիզիկայի ինստիտուտ
*Տրիեստի աստղադիտարան
*Գալիլեոյի ազգային աստղադիտակ (Կանարյան կղզիներ, Իսպանիա)
*Սարդինիայի ռադիոաստղադիտակ (Սան Բազիլիո, Սարդինիա)
*Նոտոյի աստղադիտարան (Նոտո, Սիցիլիա)

## Միջազգային գործընկերներ
Աստղաֆիզիկայի ազգային ինստիտուտը գիտական համագործակցության մեջ է մի շարք միջազգային հաստատությունների հետ, այդ թվում՝՝
* Եվրոպական հարավային աստղադիտարան (Իտալիան ESO-ի անդամ է 1982 թվականից),
* Կանարյան կղզիներում գտնվող աստղադիտարանները (Թեյդեի աստղադիտարանը և Ռոկե դե լոս Մուչաչոս աստղադիտարանը),
* Մեծ երկդիտակ աստղադիտակ՝ Միացյալ Նահանգների և Գերմանիայի հետ համագործակցությամբ,
* Գերերկար բազայով ռադիոինտերֆերոմետրիա կոնսորցիումը,
* Եվրոպական տիեզերական գործակալություն (ESA),
* Ամերիկյան ՆԱՍԱ։

Agreement signed for E-ELT MAORY adaptive optics system.jpg|Համաձայնագիր է ստորագրվում E-ELT MAORY ադապտիվ օպտիկայի համակարգի համար.
REMTelescope.png|thumb|կենտրոն|Ծիր Կաթինի միջուկին ուղղված REM աստղադիտակը
 

## Կարևոր անձինք
*Ջամպաոլո Վետտոլանի, գիտական ղեկավար
*Ստեֆանո Կրիշտիանու, խորհրդի անդամ
*Նիկոլո դ՛Ամիկո, նախագահ 2015-2020 թվականներին

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:1999 հիմնադրված կազմակերպություններ
Կատեգորիա:2002 հիմնադրումներ
Կատեգորիա:Աստղադիտարաններ Իտալիայում
Կատեգորիա:Իտալիայի գիտահետազոտական ինստիտուտներ
Տրիեստի աստղադիտարան

**Տրիեստի աստղադիտարան** (    կամ **OAT** ) աստղագիտական հետազոտությունների կենտրոն է, որը գտնվում է հյուսիսային Իտալիայի Տրիեստ քաղաքում։

## Պատմություն
Աստղադիտարանը ծագում է Ծովային դպրոցից, որը հիմնադրել է Տրիեստում Ավստրիայի կայսրուհի Մարիա Թերեզան 1753 թվականին։ Առաջին համաշխարհային պատերազմից հետո Ավստրո-Հունգարիայի լուծարումից և Իտալիայի Թագավորությանը Տրիեստի միացումից հետո՝ 1923 թվականին, աստղադիտարանը միացել է իտալական աստղագիտական աստղադիտարանների ցանկին։ Այսօր աստղադիտարանը Իտալիայի Աստղաֆիզիկայի ազգային ինստիտուտի (INAF) կազմում է, որը ներառում է 20 հետազոտական հաստատություններ ամբողջ երկրում։ Տրիեստի աստղադիտարանի գիտական արտադրությունը գերազանցում է տարեկան 130 աշխատությունը, որոնք հիմնականում տպագրվում են միջազգային գրախոսվող ամսագրերում։

## Գիտահետազոտական աշխատանք
Աստղադիտարանում կատարված հիմնական հետազոտական աշխատանքները վերաբերում են արտագալակտիկական աստղագիտությանը և տիեզերագիտությանը (տիեզերքի լայնածավալ կառուցվածքը, միջգալակտիկական միջավայրը), աստղերի ֆիզիկանյին, միջաստեղային միջավայրին և գալակտիկաններին, Արեգակի և Արեգակնային համակարգի ֆիզիկային (ռադիոաստղագիտություն, պսակային պլազմա, գիսաստղային և միջմոլորակային փոշին), բարձր էներգիայի աստղաֆիզիկային ( գերնոր աստղեր, գամմա-ճառագայթների պայթյուններ), աստղագիտական տեխնոլոգիաներին *(*տվյալների հավաքագրման և վերահսկման համակարգչային համակարգեր, ներառյալ հեռակառավարումը, պատկերների ձեռքբերումը, մշակումը և վերլուծությունը, գերհաշվարկները) և տիեզերական աստղագիտությանը (տիեզերքի զարգացում), տեխնոլոգիաների և տիեզերական դիտարկումների։ Առանձնահատուկ կարևոր է մասնակցությունը Եվրոպական հարավային աստղադիտարանի (ESO) նախագծերին. Չիլիում ESO-ի կողմից շահագործվող Շատ մեծ աստղադիտակի (VLT).  Արիզոնայի Մեծ երկդիտակ աստղադիտակի (LBT), Եվրոպական տիեզերական գործակալության (ESA) կողմից 2009-ից 2013 թվականներին շահագործված Պլանկ տիեզերանավի և Եվրոպական ծայրահեղ մեծ աստղադիտակի (E-ELT) աշխատանքներին։

Տրիեստի աստղադիտարանը ինտեգրված է Տրիեստի և շրջակայքի բոլոր հիմնական տեղական գիտական հաստատությունների հետ ( AREA Science Park, Միջազգային առաջադեմ հետազոտությունների դպրոց և Տրիեստի համալսարան ) և համագործակցում է խոշոր ազգային և միջազգային աստղագիտական հաստատությունների հետ, ինչպիսիք են իտալականը տիեզերական գործակալությունը (ASI) և Եվրոպական տիեզերական գործակալությունը (ESA)։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Աստղադիտարաններ Իտալիայում
Կյանքի կայծ

«Կյանքի կայծ» (), գերմանացի գրող Էրիխ Մարիա Ռեմարկի վեպը, որը լույս է տեսել 1952 թվականին։ Նվիրված է գրողի քրոջը՝ Էլֆրիդա Շոլցին։

## Նվիրում
Գրողն ուներ երկու քույր, Էռնան և Էլֆրիդան։ Փոքրը, Էլֆրիդա Ռեմարկը (ծնված 1903 թվականի մարտի 25-ին), ամուսնանալով՝ կրել է ամուսնու ազգանունը՝ Շոլց։ Պատերազմն սկսվելուց հետո նա մնացել է Գերմանիայում, 1943 թվականին ձերբակալվել է հակառազմական ու հակահիտլերյան ելույթների պատճառով։ Դատարանում նա մեղավոր է ճանաչվել և դեկտեմբերի 16-ին մահապատժի է ենթարկվել գլխատման միջոցով։ Էռնա Ռեմարկին հաշիվ է ներկայացվել Էլֆրիդային բանտում պահելու, դատական պրոցեսի ու հենց գլխատման համար, գումարը կազմել է 450 մարկ, 80 պֆենիգ, որը նրանից պահանջվել է փոխանցել գոյություն ունեցող բանկային հաշվին մեկ շաբաթվա ընթացքում։ Ըստ գոյություն ունեցող վկայությունների, դատավորն ասել է նրան. «Ձեր եղբայրը, դժբախտաբար, թաքնվել է մեզնից, սակայն դուք չեք խուսափի»։ Պատերազմից հետո Ռեմարկն իմացել է Էլֆրիդայի մահվան մասին, իսկ 1952 թվականին հրատարակելով «Կյանքի կայծ» վեպը, գրողն այն նվիրել է քրոջը։

## Սյուժե
Վեպի գործողությունները տեղի են ունենում պատերազմի ավարտին, Գերմանիայում, Մելերն քաղաքի մոտ գտնվող համակենտրոնացման ճամբարում։ Բանտարկյալների մեծ մասը կորցնում է երբևէ նորից ազատության մեջ հայտնվելու հույսը։ Սակայն կան նաև այնպիսիք, որ հավատում են փրկությանը։ Եվ դա նրանց հնարավորություն է տալիս ապրել և երազել ապագայի մասին։ Չէ՞ որ քանի դեռ նրանց մեջ առկայծում է կյանքի կայծը, նրանք շարունակում են իրենց մարդ զգալ։

Իրականում նման ճամբար գոյություն չի ունեցել, սակայն դրա նկարագրության համար Ռեմարկն օգտագործել է Բուխենվալդի մասին եղած տվյալները։ Մելերն քաղաքի հիմքում էլ իր հայրենի քաղաքն էր՝ Օսնաբրյուկը։ Ինքը՝ Ռեմարկը, երբեք չի եղել համակենտրոնացման ճամբարում, սակայն նկարագրությունների համար օգտագործել է պաշտոնական զեկույցներն ու ականատեսների վկայությունները։

## Ստեղծման պատմություն
Այս վեպում Ռեմարկն առաջին անգամ անդրադարձել է մի թեմայի, որի մշակման ժամանակ ինքը չէր կարող հիմնվել իր սեփական փորձի վրա։ Գրքի կոնցեպտը պատրաստ էր 1944 թվականին, իսկ դրա վրա նա սկսել է աշխատել 1946 թվականի հուլիսին, «Հետպատերազմյան Գերմանիայում գործնական դաստիարակչական աշխատանքի մասին» էսսեն ավարտելուց հետո, երբ իմացել է քրոջ դատապարտման մասին։ Հնգամյա աշխատանքի ընթացքում Ռեմարկը հասկացել է, որ խախտում է այդ ժամանակվա ԳԴՀ-ում այդ թեմաների վրա գործող տաբուն (որի մասին նա ավելի ուշ խոսել է նաև անավարտ «Ստվերները դրախտում» վեպում)։ Ձեռագրին ծանոթանալուց հետո շվեյցարական «Շերց» հրատարակչատունը խզել է պայմանագիրը գրողի հետ։ Նոր հրատարակիչը՝ Յի. Կ. Վիչը, չնայած սկզբնական լավատեսությանը, ստիպված էր արձանագրել, որ գիրքը դժվարությամբ է վաճառվել և ԳԴՀ-ում բացառապես բացասական գնահատական է ստացել գրական քննադատության կողմից, սակայն նացիզմի նախկին զոհերի արձագանքը դրական է եղել։ Սրա հետ կապված՝ հեղինակը մի քանի նախաբան է գրել, որոնք բացատրում էին վեպի կոնցեպտն ու թեմայի մշակումը։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Գրական ստեղծագործություններ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Գերմանիայի գրականություն
Կատեգորիա:Էրիխ Մարիա Ռեմարկի վեպեր
Արչետրիի աստղադիտարան

**Արչետրիի աստղադիտարան** (), աստղաֆիզիկական աստղադիտարան է, որը գտնվում է Իտալիայի Ֆլորենցիա քաղաքի ծայրամասում գտնվող Արչետրի լեռնոտ տարածքում։ Հիմնվել է 1807 թվականին։ գտնվում է 1631-1642 թվականների Գալիլեո Գալիլեյի տան՝ Վիլլա Իլ Ջոյելլոյի հարևանությամբ։ Աստղադիտարանի աշխատակիցներն իրականացնում են տեսական և դիտողական աստղագիտություն, ինչպես նաև աստղագիտական գործիքների նախագծում և կառուցում։

## Աստղադիտարանի պատմություն
Աստղադիտարանը ստեղծվել է 18-րդ դարի կեսերին Բնական պատմության և ֆիզիկայի թանգարանի շենքում։ 1807 թվականին թանգարանում բացվել են վերապատրաստման, այդ թվում՝ աստղագիտության դասընթացներ։ Նույն թվականին սկսվել են առաջին աստղագիտական դիտարկումները։ 1864 թվականին Դոնատին առաջարկել է աստղադիտարանը տեղափոխել դիտումների համար ավելի բարենպաստ վայր (որտեղ չկա լույս և գետնի ցնցումներ ձիերից)։ Տեղ է ընտրվել Արչետրի բլրի վրա՝ «Ջոյելլո» վիլլայից ոչ հեռու։ 1869 թվականին սկսվեցին նոր աստղադիտարանի կառուցման աշխատանքները։ Նոր աստղադիտարանի պաշտոնական բացումը տեղի է ունեցել 1872 թվականի հոկտեմբերի 27-ին։ 1921 թվականից աստղադիտարանը ստացել է «Աստղաֆիզիկական» անվանումը։ 1924 թվականին կառուցվել է 25 մետր բարձրությամբ արևային աշտարակ՝ հագեցած սպեկտրոգրաֆով և 4 մետր կիզակետային երկարությամբ սպեկտրոհելիոգրաֆով։

## Աստղադիտարանի ղեկավարներ
* 1807-1829 - Դոմենիկո Դե Վեկի,
* 1829-1831 - Ժան Լուի Պոնս - գիսաստղ հայտնաբերող,
* 1831-1859 - Ջովանի Բատիստա Ամիչի,
* 1859-1873 - Ջովանի Բատիստա Դոնատի,
* 1873-1889 - պաշտոնը թափուր է եղել, Վիլհելմ Թեմպլը աշխատել է որպես օգնական մինչև իր մահը՝ 1889 թվականը,
* 1894-1921 - Անտոնիո Աբետտի,
* 1921-1953 - Ջորջիո Աբետտի,,
* 1953-1978 - Գուլիելմո Ռիգինի,
* 1978-ից առ այսօր – դոկտ. Ֆրանչեսկո Պալա։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Աստղադիտարաններ Իտալիայում
Կատեգորիա:Գիտությունն Իտալիայում
Կատեգորիա:Տոսկանայի շենքեր և կառույցներ
Կատեգորիա:Ֆլորենցիայի շենքեր և կառույցներ
Սեյրան Շահսուվարյան

**Սեյրան Նիկոլայի Շահսուվարյան** (օգոստոսի 13, 1953, Երևան, Հայկական ԽՍՀ, ԽՍՀՄ), հայ ռեժիսոր, քաղաքական և ռազմական գործիչ։

ՀՀ վաստակավոր լրագրող (2013)։

## Կրթություն
* 1974 թ.- ավարտել է Խաչատուր Աբովյանի անվան հայկական պետական մանկավարժական ինստիտուտի կուլտուրայի ֆակուլտետի ռեժիսուրայի բաժինը և նույն թվականին որակավորվել Տագանկայի թատրոնում (գլխավոր ռեժիսոր Յուրի Լյուբիմովի արվեստանոցում)։
* 1978 թ. - ավարտել է հեռուստառադիոպետկոմի բարձրագույն ռեժիսորական դասընթացները։
* 1983 թ. - որակավորվել է «Մոսֆիլմ» կինոստուդիայում` կինոռեժիսոր Ռոլան Բիկովի արվեստանոցում։
* 1984 թ. - ավարտել է ՀԿԿ Կենտկոմի Մարքսիզմ-Լենինիզմի համալսարանի էսթետիկայի բաժինը։

## Աշխատանքային գործունեություն
* 1970-1993 թթ. - աշխատել է Հեռուստաֆիլմերի «Երևան» ստուդիայում, որպես ռեժիսորի ասիստենտ, ռեժիսոր, արտադրության պետ։ 
* 1974-1978 թթ. - Նաիրիի շրջանային մշակույթի տան տնօրեն։                                                                                                                            
* 1973-1993 թթ. - Նաիրիի թատերական կոլեկտիվի ղեկավար։                                       
* 1993-1997 թթ. - զինվորագրվել է ՀՀ զինված ուժերում, նախ որպես ՀՀ պաշտպանության նախարարության մշակույթի բաժնի, ապա լրատվության վարչության պետ։ 
* 1995 թ. - հիմնադրել է «Արտ 13» հեռուստաընկերությունը։
* 1997 թ. - եղել է Հայաստանի պետական հեռուստատեսության տնօրենի տեղակալ։
* 1998 թ. - «Նորք» հեռուստաընկերության տնօրեն։
* 1999 թ. - ՀՀ կառավարությանն առընթեր Տեղեկատվության և գրահրատակչության վարչության պետի տեղակալ։
* 2000 թ. - «Պրոմեթևս» հեռուստաընկերության տնօրեն։
* 2001 թ. -  ՀՀ պաշտպանության նախարարի մամուլի քարտուղար։
* 2002 թ. - ՀՀ պաշտպանության նախարարի հրամանով շնորհվել է գնդապետի զինվորական կոչում։
* 2008-2011 թթ. - ՀՀ պաշտպանության նախարարության տեղեկատվության և հասարակայնության հետ կապերի վարչության պետի տեղակալ։
* 2011 թ. - եղել է Հայաստանի հանրային հեռուստաընկերության գործադիր տնօրենի խորհրդական։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Հայ քաղաքական գործիչներ
Կատեգորիա:Հայ ռեժիսորներ
Frictional Games

**Frictional Games**, անկախ ընկերություն, որը զբաղվում է համակարգչային խաղերի մշակմամբ, տեղակայված շեդակական Հելսինգբորգ քաղաքում։ Frictional Games-ի բոլոր խաղերը օգտագործում են ներքին խաղային շարժիչ՝ HPL Engine։

## Պատմություն
Ստուդիայի առաջին խաղը դարձավ Penumbra։ Overture, survival horror ժանրի խաղ, որը թողարկվեց 2007 թվականին, որը ունեցավ երկրորդ մաս՝  Penumbra։ Black Plague, որը թողարկվեց արդեն 2008 թվականին, և վերջին, ընդլայնված տարբերակը՝ Penumbra։ Requiem-ը 2008 թվականին վերջին։

Penumbra առաջին տարբերակը, առաջին անգամ թողարկվեց 2006 թվականին, այն իրենից ներկայացնում էր տեխնիկական դեմո։

2010 թվականի մայիսի 4-ին Penumbra։ Overture խաղը ընդգրվեց ինդի-խաղերի հավաքածուի մեջ ցածր գնով, որը տարածվում էր թվային եղանակով։ Հաջողություն գրանցելուց հետո, մշակողները ամբողջությամբ բացեցին խաղերի ներքին կոդը։

2010 թվականի սեպտեմբերի 8-ին ընկերությունը ավարտեց աշխատանքները Amnesia։ The Dark Descent-ի վրա, որի հետ միասին թողարկվեց HPL խաղային շարժիչի երկրորդ տարբերակը։

2011 թվականի ապրիլի 12-ին ընկերութունը թողարկեց Amnesia։ The Dark Descent խաղի երկրորդ տարբերակը՝ Amnesia։ Justine, որում դեպքերը խաչվում էին խաղի առաջին մասի դեպքերի հետ։

2013 թվականին ընկերությունը հրապարակեց Amnesia։ A Machine for Pigs խաղը։

2015 թվականի սեպտեմբերի 22-ին ընկերությունը ցուցադրեց SOMA խաղը, որի հետ մեկ տեղ թողարկվեց HPL շարժիչի երրորդ մասը։

2016 թվականի նոյեմբերի 22-ին ընկերությունը հրապարակեց PlayStation 4-ի համար նախատեսված խաղերի հավաքածուը, որն իր մեջ պարունակում էր Amnesia։ Amnesia։ The Dark Descent խաղի բոլոր մասերը և  Amnesia։ A Machine for Pigs խաղը։  Հավաքածուն հասանելի էր PlayStation Network թվային ծառայությունում։

2020 թվականի մարտին ստուդիան հրապարակեց Amnesia։ Rebirth խաղը, որի հետ մեկ տեղ թողարկվեց HPL խաղային շարժիչի 3․5 տարբերակը։

## Խաղերի ցանկ

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Ընկերություններ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Համակարգչային խաղեր
Կատեգորիա:Համակարգչային խաղեր արտադրողներ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Ստուդիաներ