open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Տրավոլտայի զգեստ

250px|մինի|աջից|Արքայադուստր Դիանան պարելիս
**«Տրավոլտայի զգեստ», «Ջոն Տրավոլտայի զգեստ»** (), Ուելսի արքայադուստր Դիանայի զգեստը։ Զգեստն առաջին անգամ հագել է Սպիտակ տանը հանդիսավոր ընթրիքի ժամանակ 1985 թվականի նոյեմբերին։ Այն կոչվել է ամերիկացի դերասան Ջոն Տրավոլտայի անունով, քանի որ ընթրիքի ժամանակ արքայադուստրը պարել է նրա հետ։

## Դիզայն
Զգեստը մոդելավորել է լոնդոնցի Վիկտոր Էդելշտայնը։ Այն ուսերին ընկնող, մուգ կապույտ թավիշից երեկոյան զգեստ է։ Ոգեշնչված է էդվարդյան նորաձևությամբ՝ դրան տալով «կոստյումային դրամայի թեթև երանգ»։ Լրագրող Ջեքի Մոդլայները նկարագրել է այն որպես «դրամատիկ ոճով» և «թագավորական գործվածքով»։

## Պատմություն
Էդելշտայնը հիշում է, որ արքայադուստրն իր ստուդիայում տեսել է շրջազգեստի մուգ կարմիր տարբերակը և խնդրել ստեղծել այն իր համար մուգ կապույտ գույնով։ Զգեստի չափսափորձումը տեղի է ունեցել Քենսինգթոն պալատում նրա անձնական հարկաբաժնում։ Փորձելուց հետո արքայադուստրը հիացած է եղել վերջնական արդյունքով և շտապել ցույց տալ այն արքայազն Չառլզին։ Արքայազնը ասել է նրան, որ հիասքանչ տեսք ունի այդ զգեստով և կատարյալ կլինի կրել այն զարդերով։

Դիանան ԱՄՆ է այցելել 1985 թվականին ամուսնու՝ արքայազն Չառլզի հետ։ Զույգը հանգրվանել է Սպիտակ տանը, որտեղ նրան նոյեմբերի 9-ին մասնակցել են հանդիսավոր ընթրիքի։ Այդ առիթով Ուելսի արքայադուստրը կրել է Էդելշտայնի զգեստը։ Նա լուսանկարվել է դերասան Ջոն Տրավոլտայի հետ պարելիս վերջինիս մասնակցությամբ 1977 թվականի «Շաբաթ երեկոյի ջերմություն» ֆիլմի երաժշտության ներքո։ «Սենյակով նրանց սահելու» լուսանկարները և հեռուստատեսային դրվագները տարածվել են ողջ աշխարհով և հայտնի դարձել որպես «Տրավոլտայի զգեստ»։

Ուելսի արքայադուստրը զգեստը կրկին կրել է 1987 թվականին Գերմանիայում և 1988 թվականին Օլիվեր Սթոունի «Ուոլ սթրիթ» ֆիլմի պրեմիերիայի ժամանակ։ Նա կրել է այն իր վերջին պաշտոնական լուսանկարում, որը 1997 թվականին արել է Չառլզի մորաքրոջ ամուսինը՝ Սնոդաունի կոմսը։

## Աճուրդ
1997 թվականին Փարիզում արքայադստեր ավտովթարից մահից կարճ ժամանակ առաջ Դիանան խնդրել է վաճառել զգեստը բարեգործական աճուրդում։ Ֆլորիդայում ապրող գործարար Մաուրին Դունկելը գնել է այն £100,000-ով Նյու Յորքում 1997 թվականին՝ բացի դա գնելով նաև Դիանային պատկանող ևս ինը զգեստ։ Տրավոլտայի զգեստը եղել է աճուրդում ամենաթանկ վաճառվածը։ Երբ 2011 թվականին սնանկացել է, Դունկելը ստիպված է եղել զգեստները դնել աճուրդի, սակայն Տրավոլտայի զգեստը վեց շորերից մեկն է, որ չէր վաճառվել։ Այն ի վերջո £240,000 ($362,424) արժեքով աճուրդի է հանվել Քերի Թեյլորում 2013 թվականի մարտի 19-ին Լոնդոնում՝ կրկին դառնալով աճուրդով վաճառված ամենաթանկ զգեստը։ Զգեստը գնել է «մի բրիտանացի ջենտլմեն՝ որպես անակնկալ ուրախացնելու իր կնոջը»։

2019 թվականին զգեստը £264,000-ով ($325,317) վաճառվել է *Historic Royal Palaces* բարեգործական կազմակերպությանը, որը զբաղվում է թագավորական հուշանվերներով, ներառյալ հագուստ և իրեր։ Զգեստը ներառվել է Արքայական արարողակարգային զգեստների հավաքածուում և պատկանում է պալատին։ Շրջազգեստը հետագայում հանրային ցուցադրվել է Քենսինգթոն պալատում՝ 20 տարի անց, երբ առաջին անգամ լքել էր այն։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Արքայադուստր Դիանա
Կատեգորիա:Սպիտակ տուն
Խաղաղություն երկրում, խաղաղություն աշխարհում

[thumb|300px|[Մուսթաֆա Քեմալ Աթաթուրք|Քեմալ Աթաթուրքը խոսում է քաղաքացու հետ 1931 թվականին Անատոլիա կատարած իր ուղևորության ժամանակ:]]
[thumb|250px|[Ստամբուլի ռազմական թանգարանում՝ նահատակների սրահում, մեջբերումը տարբեր լեզուներով]]
**«Խաղաղություն երկրում, խաղաղություն աշխարհում»** (թուրքերեն *Yurtta sulh, cihanda sulh*), կարգախոսն առաջին անգամ արտասանվել է Մուստաֆա Քեմալ Աթաթուրքի կողմից 1931 թվականի ապրիլի 20-ին՝ Անատոլիայում նրա շրջագայության ժամանակ։ Այդ դիրքորոշումն ավելի ուշ ինտեգրվել է որպես Թուրքիայի Հանրապետության արտաքին քաղաքականություն։

Ամբողջական նախադասությունը եղել է. «*Cumhuriyet Halk Fırkası'nın müstakar umumî siyasetini şu kısa cümle açıkça ifadeye kâfidir zannederim: Yurtta sulh, cihanda sulh için çalışıyoruz»*: Հայերեն թարգմանվում է որպես «նկարագրելու Ժողովրդա-հանրապետական կուսակցության կայուն և ընդհանուր դիվանագիտական քաղաքականությունը, կարծում եմ, այս կարճ նախադասությունը բավարար է. Մենք աշխատում ենք հանուն խաղաղության երկրում, խաղաղության աշխարհում»։

«Խաղաղություն երկրում, խաղաղություն աշխարհում» նախադասութունը դիտվում է որպես կենտրոնական հանրային կառավարման և ցանկացած պետական գործունեության սկզբունք։

Հայտարարության մեջ ասվում է երկրի ներսում խաղաղության և հարմարավետության, ինչպես նաև միջազգային խաղաղության և անվտանգության մասին։ Այս սկզբունքը հիմնարար հիմք է ներքին և արտաքին քաղաքականության համար։

Քեմալիզմի այս ինտեգրատիվ սկզբունքն ասում է, որ աշխարհում գոյություն ունեցող ցանկացած խնդիր կարող է վնաս հասցնել բոլորին։ Այդ պատճառով ազգերը չպետք է անտարբեր լինեն այլ ազգերի խնդիրների նկատմամբ։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Ազգային խորհրդանիշներ
Կատեգորիա:Թուրքիայի արտաքին հարաբերություններ
Կատեգորիա:Միջազգային հարաբերություններ
Կատեգորիա:Մուսթաֆա Քեմալ Աթաթուրք
Չեխական թագի հողեր

**Չեխական թագի հողեր** կամ **Բոհեմիական թագի հողեր**, միջնադարյան ժամանակաշրջանում Կենտրոնական Եվրոպայում գոյություն ունեցած պետությունների միություն, որոնց միավորել է Բոհեմիայի արքայի ազդեցության ոլորտում առկա ավատատիրական հարաբերությունները։ Թագապատկան հողերի թվում էին Բոհեմիայի թագավորությունից (կյուրֆուսատ Սուրբ Հռոմեական կայսրության տարածքում՝ ըստ , ըստ 1356 թվականի Ոսկե բուլլայի), Մորավիայի մարկգրաֆությունից, Սիլեզիայի դքսությունից և երկու Լուժիցաներից, որոնք հայտնի են որպես Վերին Լուժիցայի և Ստորին Լուժիցայի մարկգրաֆություններից և այլ տարածքներ։ Նշյալ տարածքները, գտնվելով Բոհեմիայի արքայի ազդեցության գոտում, հաճախ անվանվում էին պարզապես Բոհեմիա, իսկ ներկայսումս առավել հայտնի են որպես չեխական հողեր։

*Չ*եխական հողերի՝ *Corona regni Bohemiae-*ի միասնական կառավարումը իրավականորեն հաստատվել է Չարլզ I թագավորի հրամանագրով, որը հրապարակվել է 1348 թվականի ապրիլի 7-ին։ Չեխական հողերի կառավարվում էր Պրեմիսլիդների արքայատոհմի կողմից մինչև 1306 թվականը։ 1526 թվականին՝ Ֆերդինանդ I թագավորի օրոք, Բոհեմյան թագի հողերը դարձան Հաբսբուրգների միապետության բաղկացուցիչ մասը։ Սիլեզիայի զգալի մասը կորսվում են 18-րդ դարի կեսերին, իսկ մնացյալ հողերն անցել են Ավստրիական կայսրությանը և Ավստրո-Հունգարիայի Կիսլեյթանական կեսին։ 1918 թվականին Չեխոսլովակիայի անկախության հռչակագրով մնացյալ չեխական հողերը դառնում են Չեխոսլովակիայի առաջին հանրապետության մի մասը։

Բոհեմյան թագը ոչ անձնական ունիա էր, ոչ էլ իրավահավասար անդամների դաշնություն, քանի որ Բոհեմիայի թագավորությունն ուներ ավելի բարձր կարգավիճակ, քան մաս կազմող մնացյալ պետական կազմավորումներ։

## Բոհեմյան տարածքներ
### Թագի հողեր

* 25x25փքս Բրանդենբուրգի կուրֆյուրստություն, որը ձեռք է բերել Չարլզ IV-ը Մարկգրաֆ Օտտո V-ից 1373 թվականին։ Չարլզի որդին՝ Սիգիզմունդը, 1415 թվականին կորցրեց Բրանդենբուրգը հօգուտ Ֆրեդերիկ I-ի։
* 21x21փքս Վերին Պֆալցի հարակից հյուսիսային մասը («Բոհեմյան Պֆալց»), չեխական հողերի մեջ ներառվել է Չարլզ IV-ի կողմից 1355 թվականին։ Չարլզի որդի Վենցսլավը ավելի ուշ՝ 1401 թվականին, կորցնում է այն։
* 23x23փքս Էգերլանդ

## Վարչական բաժանումներ
[մինի| Բոհեմական թագի հողերի զինանշանը (մինչև 1635 թ.), ձախից վերևից ժամացույցի սլաքի ուղղությամբ. [Մորավիայի արծիվ, Ստորին Սիլեզիայի արծիվ, Ստորին Լուժիցայի եզ, Վերին Սիլեզիայի արծիվ, Վերին Լուժիցայի պատ, *շրջագծով՝* Բոհեմյան առյուծ Սուրբ Վենցլասի թագի վրա, որը զարդարված է լորենով : Նկարված Հյուգո Ջերարդ Շտրոլի կողմից (1851–1919)]]

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* «Բոհեմիա», BBC Radio 4-ի քննարկում Նորման Դեյվիսի, Կարին Ֆրիդրիխի և Ռոբերտ Փինսենթի հետ (*In Our Time*, ապրիլի 11, 2002)

Կատեգորիա:Բոհեմիա
Կատեգորիա:Եվրոպայի նախկին միապետություններ
Կատեգորիա:Չեխիայի պատմություն
Վիկտորյա Էմ

**Վիկտորյա Վյաչեսլավովնա Էմ** (, ), ռուս ռեգբիստ, ԲԿՄԱ ակումբի խաղացող (պրոպ և կենտրոն)։

## Կարիերա
«Հարավային Տուշինո» № 103 դպրոցի սան է («ռեգբիի թեքումով)։ Մինչև ռեգբիի անցնելն զբաղվել է բասկետբոլով և հանդբոլով։ ԲԿՄԱ-ի կազմում սկսել է հանդես գալ 2019 թվականին։ 2020 թվականին դարձել է ռեգբի-7-ի Ռուսաստանի գավաթակիր, Մոսկվայի ռեգբի-7-ի չեմպիոն։ 2020 թվականի դեկտեմբերին ստացել է Ռուսաստանի լավագույն երիտասարդ խաղացողի մրցանակը Ռուսաստանի ռեգբիի ֆեդերացիայի վարկածով։

2021 թվականի ապրիլին ԲԿՄԱ-ի կազմում դարձել է ռեգբի-7-ի Ռուսաստանի չեմպիոն, թեև BBA-ի դեմ եզրափակիչ խաղի հայտացուցակում (15:0 հաղթանակ) չի հայտնվել․ մասնակցել է 5-րդ փուլին (մարտի 13-14)՝ աչքի ընկնելով փորձով BBA-ի դեմ տուրի եզրափակիչ խաղում։

Ռուսաստանի մինչև 18 տարեկանների հավաքականի կազմում դարձել է 2019 թվականի Եվրոպայի առաջնության բրոնզե մեդալակիր, որը տեղի է ունեցել լեհական Յարոցին քաղաքում, և 9 փորձ է կատարել (խմբային փուլում Լեհաստանի և Շվեդիայի դեմ խաղերում՝ 4-ական փորձ, Չեխիայի դեմ քառորդ եզրափակչում՝ մեկ)։ 2021 թվականին Ռուսաստանի ռեգբիի կանանց հավաքականում նորամուտը նշել է Մադրիդի երկփուլ մրցաշարում (անգլ.՝ Madrid Sevens)՝ աչքի ընկնելով Լեհաստանի հավաքականի դեմ խաղում (45:7)։ Ռուսաստանն այդ մրցաշարում հաղթանակ է տարել երկու փուլերում։

Նույն 2021 թվականին Վիկտորիան հանդես է եկել ռեգբիի Եվրոպայի առաջնության երկու փուլերում՝ Լիսաբոնում և Մոսկվայում՝ հաղթելով Եվրոպայի չեմպիոնի իր առաջին տիտղոսը։ Նա հանդես է եկել օլիմպիական որակավորման մրցաշարում, որտեղ Ռուսաստանի կանանց թիմը նվաճել են Տոկիոյի Օլիմպիական խաղերի ուղեգիր, սակայն խաղերին չի մեկնել։

2022 թվականին Մալագայի Համաշխարհային սերիայի փուլում Ռուսաստանի հավաքականի հետ Վիկտորիա Էմը նվաճել է արծաթե մեդալ։

## Անձնական կյանք
Սիրելի ֆիլմը՝ «1+1», սիրելի գիրքը՝ Ջեկ Լոնդոնի «Նախնիների կանչը»։ Քույրը՝ Եկատերինան, նույնպես խաղում է ԲԿՄԱ-ում, և ինքն է Վիկտորյային հրավիրել ռեգբիի առաջին մարզումներին։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* 
*
Մարիա Մոլոկոեդովա

**Մարիա Միխայլովնա Մոլոկոեդովա** (, ), ռուս ռեգբիստ, «Ենիսեյ-ՍՏՄ» ակումբի և Ռուսաստանի ռեգբի-7 և ռեգբի-15 կանանց հավաքականների հարձակվող։ Ռուսաստանի սպորտի վարպետ։

## Կենսագրություն
Ծնունդով Լեսոսիբիրսկից է։ Սովորել է թիվ 9 դպրոցում և թիվ 6 լիցեյում, զբաղվել է թեթև ատլետիկայով ի սկզբանե Նինա Սապեգինայի ղեկավարությամբ, իսկ հետո Սերգեյ Պաուտովի ղեկավարությամբ։ Ունի 1-ին կարգ գնդի հրումից, նաև զբաղվել է բարձրացատկով։ Դարձել է Սիբիրյան դաշնային շրջանի չեմպիոն գնդի հրում և հրշեջ-կիրառական սպորտում։ Ավելի ուշ Մարատ Մինիսլամովի ղեկավարությամբ սկսել է զբաղվել ռեգբիով։

Որպես Սիբիրյան դաշնային համալսարանի նավթի և գազի ինստիտուտի ուսանողուհի (մասնագիտություն՝ «նավթի արդյունահանման օբյեկտների շահագործում և սպասարկում»), Նեապոլում մասնակցել է 2019 թվականի ամառային Ունիվերսիադային Ռուսաստանի ռեգբի-7-ի հավաքականի կազմում և դարձել մրցաշարի բրոնզե մեդալակիր։ Նույն թվականին Ռուսաստանի ռեգբիի հավաքականի կազմում դարձել է Եվրոպայի առաջնության բրոնզե մեդալակիր։

2021 թվականին հանդես է եկել Լիսաբոնում և Մոսկվայում ռեգբի-7-ի Եվրոպայի առաջնության էտապներում՝ նվաճելով Եվրոպայի չեմպիոնի առաջին ոսկե մեդալը։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* 

Կատեգորիա:Ռուս մարզիկներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի սպորտի վարպետներ
Մարիներ-2

**Մարիներ 2** (), ամերիկյան ավտոմատ միջմոլորակային կայան, որը նախատեսված էր Վեներայի մոտով անցում կատարելու համար, առաջին սարքն էր, որը կատարեց անցում մոլորակի մոտով։ Կայանը ՆԱՍԱ-յի միջմոլորակային տարածության ուսումնասիրման համար նախատեսված Մարիներ ծրագրի երկրորդ և հաջողությամբ ավարտված առաջին առաքելությունն էր։ ԱՄԿ-ն նախագծվել էր Ռեակտիվ շարժման լաբորատորիայում, այն Ռեյնջեր կայանի պարզեցված տարբերակն էր և Մարիներ 1 կայանի կրկնօրինակը։ Նախագծման ժամանակ ծագած բազմաթիվ բարդությունների պատճառով նախագծողները ստիպված եղան զգալիորեն թեթևացնել կայանը հեռացնելով գիտական սարքավորումների մեծ մասը։

Մարիներ 2-ը արձակվել է 1962 թվականի օգոստոսի 27-ին Ատլաս-Աջենա կրող հրթիռի միջոցով Քանավերալ հրվանդանի տիեզերական ուժերի կայանից։ Առաքելության ավարտին, 1962 թվականի դեկտեմբերի 14-ին կայանը անցավ Վեներայի մոտով 34773 կմ հեռավորության վրա։

[thumb|left|Առաքելության հաջող ավարտից հետո ՆԱՍԱ-ի ներկայացուցիչները նախագահ [Ջոն Ֆ. Քենեդի|Քենեդիին ցույց են տալիս Մարիներ 2-ի մոդելը, 1963 թվական]]
Մարիներ 2-ի վրա տեղադրված էին երկու ռադիոմետր (միկրոալիքային և ինֆրակարմիր սպեկտրների համար), միկրոասուպների տվիչ, արևային պլազմայի տվիչ և մագնիսամետր։ Այս սարքավորումներով նախատեսվում էր չափել Վեներայի մակերևույթի ջերմաստիճանի բաշխումը և կատարել մոլորակի մթնոլորտի ուսումնասիրություններ։ Առաքելություն առաջնային նպատակն էր կայանի միջոցով կատարել Վեներայի ջերմաստիճանի ռադիոմետրիկ չափումներ։ Երկրորդային նպատակն էր չափել մոլորակի մագնիսական դաշտի մեծությունը և ուսումնասիրել լիցքավորված մասնիկների միջավայրը։

Դեպի մոլորակը թռիչքի ընթացքում Մարիներ 2-ը կատարեց արեգակնային քամու չափումներ, հաստատելով Լունա 1-ի չափումենրը կատարված 1959 թվականին։ Կայանը նաև չափեց միջմոլորակային փոշու խտությունը, որը պարզվեց որ ավելի նոսր է քան ենթադրվում էր։ Ի հավելումն, Մարիներ 2-ը գրանցեց Արեգակից ծագող բարձր էներգիայով լիցքավորված մասնիկներ, ինչպես նաև Արեգակնային համակարգի սահմաններից դուրս ծագող տիեզերական ճառագայթում։ Վեներայի մոտող անցման ընթացքում կայանը կատարեց մոլորակի ջերմային միջավայրի չափումներ, որի արդյունքներով պարզվեց, որ Վեներան ունի պաղ ամպային ծածկույթ և չափազանց տաք մակերևույթ։

Կայանի հետ վերջին հաջող կապը տեղի է ունեցել 1963 թվականի հունվարի 3-ին։

## Տես նաև
* Մարիներ ծրագիր

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Mariner 2 Mission Profile by NASA's Solar System Exploration
* Full-scale engineering prototype of Mariner 2 in the Smithsonian Air and Space Museum, Washington, D.C. 
* Mariner 2 

Կատեգորիա:1962 հիմնադրումներ
Կատեգորիա:Մարիներ ծրագիր
Կատեգորիա:ՆԱՍԱ
Կատեգորիա:Վեներա մոլորակ
Կատեգորիա:Տիեզերանավեր
Քարաքի մարզ

[thumb|220px|right|[Ալ-Քարաքի ամրոցը տարածաշրջանի ամենամեծ ամրոցներից մեկն է]]
**Քարաքի մարզ** ()՝ մուհաֆազա Հորդանանի հարավում։ Գտնվում է երկրի մայրաքաղաք Ամմանից հարավ-արևմուտք։ Հյուսիսից սահմանակցում է Մադաբայի և Ամմանի մարզերին, արևելքից՝ Մաանի մարզին, հարավից՝ Ալ-Տաֆիլայի մարզին, իսկ արևմուտքից՝ Մեռյալ ծովին։ Վարչական կենտրոնը և խոշորագույն քաղաքը Ալ-Քարաքն է։ Տարածքը կազմում է 3217 կմ²։

## Պատմություն
Քարաքի մարզի տարածքը մ.թ.ա. 1-ին հազարամյակում եղել է Մոաբի թագավորության կենտրոնը։ Թագավորության մայրաքաղաքը հավանաբար գտնվել է ներկայիս Ալ-Քարաք քաղաքի մոտակայքում։

Հետագա դարերում Քարաքի մարզի տարածքն անցել է պարսիկների, նաբաթեացիների, հռոմեացիների տիրապետության տակ։ Քարաքի տարածքում՝ Բեթթորուս քաղաքում է գտնվել հռոմեական 4-րդ լեգեոնի կենտրոնակայանը։ 6-րդ դարում Քարաքի տարածքն անցել է Բյուզանդական կայսրության վասսալ Ղասանյաններին։ 629 թ. Մութայի ճակատամարտը, որում բյուզանդացիները պարտություն են կրել արաբների կողմից նույնպես տեղի է ունեցել մարզի տարածքում՝ Մութա քաղաքի մոտակայքում։

Խաչակրաց արշավանքների ժամանակ Քարաքի մարզի տարածքում ստեղծվել է Քարաքի իշխանությունը, որը հետագայում գրավվել է Սալահ ադ-Դինի կողմից։

16-րդ դարից մինչև 1917 թվականը Քարաքը եղել է Օսմանյան կայսրության կազմում։ Առաջին համաշխարհային պատերազմից հետո տարածքը տրվել է Անդրհորդանանի էմիրությանը։ Հետագայում անկախ Հորդանանի իշպանությունների կողմից 1966 թվականի հունիսի 16-ին ստեղծվել է Քաարաքի մարզը՝ որպես առանձին վարչական միավոր։ Վահիբ ալ-Բիթարը դարձել է Քարաքի առաջին նահանգապետ։

## Աշխարհագրություն
[thumb|220px|[Վադի Մուջիբ]]
thumb|220px|Վադի Մուջիբ
Քարաքի մարզը գտնվում է Մեռյալ ծովի հարավ-արևելյան ափի և Մոաբի լեռնաշղթայի միջև։ Մարզի հիմնական գետը Վադի Մուջիբն է կամ աստվածաշնչյան *Արնոն գետը*, որը հոսում է լեռներից և թափվում Մեռյալ ծով։ Քարաքի մարզում բավականին մեծ է բարձրությունների տատանումը՝ 1000 և ավելի մետր ծովի մակևերույթից բարձր լեռնային շրջաններում և մինչև 330 մետր ծովի մակերևույթից ցածր Մեռյալ ծովի շրջանում։

## Բնակչություն
2004 թ. մարդահամարի համաձայն՝ Քարաքի մարզի բնակչությունը կազմել է 204185 մարդ, որոնց 95.42%-ը եղել են Հորդանանի քաղաքացիներ։ 2010 թվականին բնակչության մոտավոր թիվը եղել է 239000 մարդ։ 2015 թվականի մարդահամրի համաձայն՝ բնակչության թիվը կազմել է 316629 մարդ։ Բնակչության 70%-ը դավանում է իսլամ, 30%-ը՝ քրիստոնեություն։ Քարաքի մարզը համարվում է մուսուլմանների և քրիստոնյաների խաղաղ համակեցության օրինակներից մեկը Հորդանանում։

## Վարչական բաժանում
Քարաքի մարզը բաժանվում է 10 շրջանների՝

* Աիի շրջան ()
* Ալ-Կասրի շրջան ()
* Ալ-Կատրանեի շրջան ()
* Կենտրոնական շրջան ()
* Հարավային Մազարի շրջան ()
* Հարավային Աղվարի շրջան ()
* Ղոր ալ-Մազրաայի շրջան ()
* Մոաբի շրջան ()
* Մուջիբի շրջան ()
* Ֆակուի շրջան ()

## Տես նաև
* Հորդանանի վարչական բաժանում
* Ալ-Քարաք

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Հորդանանի մարզեր
Կատեգորիա:Հորդանանի վարչական բաժանում
Շիմոն Կեզացի

**Շիմոն Կեզացի** (), 13-րդ դարի հունգարացի ամենահայտնի մատենագիրը, Հունգարիայի թագավոր Լասլո IV Կունի թագավորական արքունիքի հոգևորականը։

1270–1271 թվականներին, կրելով «վարպետ» (մագիստրոս) տիտղոսը, Սիմոնը եղել է դիվանագիտական պատվիրակութան կազմում, որը գլխավորում էր Սիքստոս Էստերգոմացին։ Նշյալ պատվիրակության կազմում էր նաև պատմիչ Անդրեաս Հունգարացին։ Վերջինս ներգրավված է եղել նաև այն ներկայացուցչության կազմում, որը Հունգարիայի թագավոր Իշտվան V-ի հրամանագրով ուղարկվել էր Իտալիա՝ շնորհավորական ուղերձ հղելու Երուսաղեմի թագավորություն միապետ Կառլ I Անժուացուն՝ ութերորդ խաչակրաց արշավանքի հաջող ընթացքի կապակցությամբ։ Այդ պատվիրակությունը Նեապոլով մեկնել է Կատոնա և Մեսինա, այնուհետև փետրվար ամսին Կառլի հետ վերադարձել Հռոմ։

Այնուամենայնիվ, Շիմոն Կեզացին առավելապես հայտնի է որպես մատենագիր։ Նրա ամենահեղինակավոր աշխատությունը՝ «Gesta Hunnorum et Hungarorum»-ը, որը գրվել է լատիներենով՝ մեր թվարկության շուրջ 1282 թվականին։ Այդ ստեղծագործությունում պատմագիրը ներկայացնում է հոնական և հունգարական ցեղերի (որոնց նա ազգակիցներ էր համարում) ամբողջական պատմությունը՝ առասպելապատումներից մինչև իր ժամանակների պատմությունը։ Միևնույն ժամանակ, որպես թագավորի անձնական քարտուղար՝ նա աշխատում էր նաև թագավորական արխիվում և իր նյութերը հավաքում այնտեղ պահպանված ավելի հին տարեգրություններից։

Տարեգրությունը առաջին անգամ տպագրվել է 1782 թվականին Բուդայում։ 19-րդ դարում այն թարգմանվում է հունգարերեն և վերածվում հանրաճանաչ ստեղծագործություն։ Այն հատկապես կարևոր է հունգարական ազգային ինքնության ձևավորման տեսանկյունից։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Հունգարացի գրողներ
Կատեգորիա:Հունգարացի պատմաբաններ
Պանագիա եկեղեցի

**Հարյուր դարպասների Պանագիա եկեղեցի** (Παναγία η Εκατονταπυλιανή, *Екатонтапилиани*), վաղ բյուզանդական տաճարային համալիր, երկու միջանցքով և մկրտարանով եկեղեցի Փարոս կղզում, Պարիկիա քաղաքում։

## Պատմություն
Պանագիա եկեղեցին կառուցվել է Հուստինիանոսի օրոք հնագույն գիմնասիայի տեղում, որը 4-րդ դարում վերածվել է եկեղեցու։ Այն Հունաստանի ամենահին քրիստոնեական եկեղեցին է։ 726 թվականին այստեղ իրենց վերջին ծառայությունն են անցկացրել բյուզանդական նավատորմի նավաստիները։ Նրանք հակադրվեցին բյուզանդական կայսր Լևոն Իսավրացի, քանի որ նա վերացրեց սրբապատկերների պաշտամունքը և սկսեց դրանք հեռացնել եկեղեցիներից։
Նավատորմը, հրամանատար *Ագալիանոս Կոնտոսկելեսի* և Կիկլադների նավատորմի հրամանատար *Ստեփանի* գլխավորությամբ, շարժվեց գրոհելու Բյուզանդիայի մայրաքաղաք Կոստանդնուպոլիսը, որտեղ անհավասար ճակատամարտի մեջ մտան Լևոն III-ի նավատորմի հետ, որն այրեց նրանց նավերը հունական կրակով։ 18-րդ դարում եկեղեցին վնասվել է երկրաշարժից։ Որպես կանոն, ուղղափառ ուխտավորները կանգ են առնում *հարյուրդռնանի տաճարում*՝ ճանապարհին դեպի Պանագիա Եվանգելիստրիա Աստվածամոր տաճար, որը գտնվում է հարևան Թինոս կղզում։ Սալոնիկում գտնվող Սուրբ Դիմիտրիոս և Ախեյրոպոետոս եկեղեցիներից հետո Պանագիան երրորդ ամենամեծ սրբավայրն է Հունաստանում և ամենահինը Էգեյան ծովի կղզիներում։ Համալիրի ամենահին շենքը Սուրբ Նիկողայոսի մատուռն է, որը թվագրվում է 313-326 թվականներին, մկրտարանը նույնպես 4-րդ դարի է, իսկ գլխավոր շենքը՝ 6-րդ դարի։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* 
* 
* 

Կատեգորիա:326
Կատեգորիա:Բյուզանդական ճարտարապետություն
Կատեգորիա:Բնօրինակում անաղբյուր հոդվածներ
Կատեգորիա:Եկեղեցիներ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Եվրոպայի եկեղեցիներ
Կատեգորիա:Հունաստանի եկեղեցիներ
Կատեգորիա:Հունաստանի պաշտամունքային կառույցներ
Խերսոնի օդանավակայանի ռմբակոծություն

**Խերսոնի օդանավակայանի ռմբակոծություն**, ավիահարվածների շարք, որը տեղի է ունեցել 2022 թվականի ռուս-ուկրաինական պատերազմի շրջանակներում՝ մարտի 16-ին։ Ուկրաինական օդային գրոհներ թիրախում եղել է Խերսոնի միջազգային օդանավակայանը, որը Խերսոնի ճակատամարտից հետո անցել էր Ռուսաստանի Դաշնության օկուպացիոն վերահսկողության ներքո և օգտագործվում էր որպես ռազմաբազա։

The Wall Street Journal-ը հաղորդում է, որ *«Ուկրաինան ավիահարվածներ է հասցրել Խերսոնի օդանավակայանին, որն օգտագործվում է որպես ռուսական ավիաբազա։ Արբանյակային պատկերները ցույց են տվել յոթ ոչնչացված կամ խոցված ռուսական ուղղաթիռներ, որոնցից մի քանիսը բռնկվել են կրակի մեջ»*։

Ուկրաինացիները պնդում էին նաև, որ ռմբակոծությունների ժամանակ սպանվել է ՌԴ գեներալ-լեյտենանտ Անդրեյ Մորդվիչևը։ Ըստ ուկրաինացիների՝ Մորդվիչևը արդեն Ռուսաստանի հինգերորդ գեներալն է, որը չեզոքացվել է պատերազմի ժամանակ (մինչ այժմ ամենաբարձր կոչում ունեցող)։ Ռուսական աղբյուրները, սակայն, չեն հաստատում գեներալի մահը։ Մարտի 28-ին ի հայտ են գալիս կադրեր, որոնցում իբր երևում էր, թե ինչպես է Չեչնիայի առաջնորդ Ռամզան Քադիրովը Մարիուպոլում հանդիպում Մորդվիչևի և այլ հրամանատարների հետ։

## Նախապատմություն
Խերսոնի ճակատամարտի ընթացքում ռուսական ուժերին հաջողվում է գրավել Խերսոնի միջազգային օդանավակայանը, որից հետո այն ՌԴ-ի կողմից սկսվում են օգտագործվել որպես ավիաբազա։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Խերսոնի ճակատամարտ
Windows Կինոստուդիա

**Windows Կինոստուդիան** (անգլերեն`** Windows Movie Maker**, տարբերակները 2009 և 2011 հայտնի են որպես Windows Կինոստուդիա Live, անգլերեն` Windows Live Movie Maker), ծածկանունը՝ Sundance) տեսանյութերի ստեղծման և խմբագրման ծրագիր, որը Windows-ի հիմնական բաղադրիչները-ի մի մասն է։

Windows Movie Maker-ի վաղ տարբերակները տարածվեցին որպես Windows Me, Windows XP և Windows Vista, իսկ Windows 7 Movie Maker-ի թողարկումը հեռացվեց Windows օպերացիոն համակարգից։ Windows Movie Maker-ի թարմացված տարբերակները համատեղելի չեն Windows Vista-ից առաջ եղած Windows տարբերակների հետ։

## Պատմություն
Windows Movie Maker-ն առաջին անգամ ներկայացվել է Windows ME-ում, տեսանյութերը մեկի մեջ բաժանելու և տեղադրելու հիմնական գործառույթներով։

1.1 տարբերակը ներառվեց Windows XP-ում մեկ տարի անց և ներառեց աջակցություն DV AVI և WMV 8 ֆայլեր ստեղծելու համար։ 2.0 տարբերակը թողարկվեց որպես անվճար թարմացում 2002 թվականի նոյեմբերին և ավելացրեց մի շարք նոր հնարավորություններ։ 2.1 տարբերակը՝ աննշան թարմացում, ներառված է Windows XP Service Pack 2-ում։ The Movie Maker-ը Windows XP Media Center Edition 2005-ում ուներ ավելի շատ անցումներ և DVD ձայնագրման աջակցություն։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Ստանդարտ Windows հավելվածներ
Կատեգորիա:Տեսանյութերի խմբագրման ծրագիր
Ալինա Արտերչուկ

**Ալինա Սերգեյի Արտերչուկ** (, ), ռուս ռեգբիստ և բասկետբոլիստ, ռեգբիի «Ենիսեյ-ՍՏՄ» ակումբում, Ռուսաստանի ռեգբի-15-ի և ռեգբի-7-ի կանանց և լողափնյա ռեգբիի հավաքականների խաղացող։ Ռուսաստանի միջազգային կարգի սպորտի վարպետ (30 հուլիսի, 2020)։

## Կենսագրություն
Պերմի «Օլիմպիական ռակետներ» ՄՊՄԴ-ի սան է, Ալինան իր մարզական կարիերան սկսել է բասկետբոլում՝ հանդես գալով Կունգուրի սեկցիայում՝ Վյաչեսլավ Սարապուլովի ղեկավարությամբ։ «Լիդերի» կազմում Ռուսաստանի Պերմի մարզի և քաղաքի բազմակի չեմպիոն, 2014 թվականի Պերմի երկրամասի առաջնության լավագույն խաղացող։ 2012 թվականին Պերմի երկրամասի հավաքականի կազմում հանդես է եկել Ռուսաստանի դպրոցականների առաջնությունում, խաղացել է ՊՆԻՊՈՒ-Պ ակումբում՝ 13 համարի մարզաշապիկով (Պերմի պոլիտեխնիկական համալսարանի թիմը) 2012/2013 մրցաշրջանում (8 խաղ, միջինը 7,1 միավոր և 4,9 միավոր անդրադարձ մեկ խաղում)։ Նաև խաղացել է Պերմի դեղագործական ակադեմիայի թիմում, 2014/2015 մրցաշրջանում հանդես է եկել «Զիրյաչկա» (Սիկտիվկար) ակումբի կազմում Ռուսաստանի բասկետբոլի Բարձրագույն լիգայում և Ռուսաստանի գավաթի խաղարկությունում (3 փոխանցում Նոգինի «Սպարտակի» դեմ խաղում)։

2016 թվականի նոյեմբերին Ալինան սկսել է խաղալ ռեգբի, հանդես է գալիս «Վիտյազում» (Պերմ) և նրա ավագն է։ Մոսկվայի առաջնության արծաթե մեդալակիր և լողափնյա ռեգբիի Ռուսաստանի չեմպիոն «Վիտյազի» կազմում (2017 թվականի առաջնության լավագույն խաղացող)։ 2017 թվականի հուլիսին ծովափնյա ռեգբիի հավաքական է հրավիրվել Եվրոպայի առաջնությանը մասնակցելու համար, որտեղ ռուսները հաղթանակ են տարել։ 2019 թվականին Ռուսաստանի հավաքականի կազմում դարձել է ռեգբիի Եվրոպայի առաջնության բրոնզե մեդալակիր և նվաճել ռեգբի-7-ի Եվրոպայի առաջնությունը։ 2019 թվականի դեկտեմբերին հայտավորվել է Քեյփթաունում կայանալիք 2019/20 Համաշխարհային սերիայի փուլին մասնակցելու համար։ Նույն թվականին Նեապոլում դարձել է ռեգբի-7-ի 2019 թվականի ամառային ունիվերսիադայի բրոնզե մեդալակիր (ներկայացրել է Մոսկվայի միջազգային ակադեմիան) և հանդես է եկել Դուբայի ռեգբիի փառատոնում որպես ռեգբի-7-ի երկրորդ հավաքականի խաղացող։

Տոկիոյում 2020 թվականի Ամառային օլիմպիական խաղերի ժամանակ ընդգրկվել է Ռուսաստանի օլիմպիական կոմիտեի թիմի պահեստայինների թվում։ Նույն 2021 թվականին խաղացել է Եվրոպայի ռեգբիի առաջնության երկրորդ փուլում Մոսկվայում և հաղթել է Ռուսաստանի հավաքականի կազմում։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* 

Կատեգորիա:Ռուս մարզիկներ
Իրինա Ֆլիգե

**Իրինա Անատոլիի Ֆլիգե** (, ծննդյան ազգանունը՝ **Ֆեոդորովա**, 1981-1999 թվականներին՝ **Ռեզնիկովա**, ), խորհրդային և ռուս իրավապաշտպան, բռնաճնշումների պատմության հետազոտող, Սանկտ Պետերբուրգում «Մեմորիալ» գիտահետազոտական կենտրոնի բազմամյա տնօրեն (2002 թվականից)։

## Կենսագրություն
Իրինա Ֆլիգեն ծնվել է 1960 թվականի հունվարի 25-ին Լենինգրադում։ 1977 թվականին դպրոցն ավարտելուց հետո ընդունվել է ԼՊՀ մաթեմատիկայի և մեխանիկայի ֆակուլտետ, որը թողել է մեկ տարի անց, երբ ընդունվել է նավաշինարարական ինստիտուտ, բայց որտեղ պարապմունքներին չի մասնակցել։ 1976-1979 թվականներին եղել է «ձախ ընդդիմություն» երիտասարդական մարքսիստական խմբի անդամ։ 1978 թվականին Իրինան ծանոթացել է Վենիամին Իոֆեի հետ։

1978 թվականին ամուսնացել է այլախոհ Անդրեյ Ռեզնիկովի հետ։ 1981 թվականին, լինելով հղի երկրորդ երեխայով, Իրինա Ֆլիգեն ընդունվել է ԼՊՀ աշխարհագրական ֆակուլտետ։ Իրինա Ֆլիգեն համալսարանն ավարտել է 1988 թվականին՝ ստիպված լինելով երկու ակադեմիական արձակուրդ վերցնել, պաշտոնապես իր չորրորդ և հինգերորդ երեխային խնամելու համար, սակայն փաստացիորեն նա ստիպված է եղել արձակուրդ վերցնել աշխատանքի տեղավորման հարցում բազմազավակության պատճառով մերժում ստանալու պատճառով։

1980-ական թվականներին բռնադատվել են նրա մտերիմներից ու ծանոթներից շատերը՝ նրա ամուսինը, Իրինա Սուրկովան ամուսնու՝ Արկադիի հետ, Վալերի Ռոնկինը, Սերգեյ Խախաևը, Ալեքսանդր Սկոբովը։

1980-ականների կեսերից Իրինա Ֆլիգեն և Վենիամին Իոֆեն փորձել են գտնել 1937 թվականի վերջին գնդակահարված Սոլովեցկի ճամբարի բանտարկյալների թաղման վայրերը։

1988 թվականին Իրինա Ֆլիգեն անդամակցել է դեռևս չգրանցված «Մեմորիալ» իրավապաշտպան կազմակերպությանը, իսկ 1991 թվականից դարձել նրա աշխատակցուհին։ 1998 թվականին նա ընտրվել է Սանկտ Պետերբուրգի «Մեմորիալի» վարչության անդամ, իսկ 2002 թվականից՝ տնօրեն։ Նույն թվականին հանդես է եկել Սանկտ Պետերբուրգում Սոլովեցկի քարի տեղադրման նախաձեռնողը։

1997 թվականին Իրինա Ֆլիգեն և Վենիամին Իոֆեն Յուրի Դմիտրիևի հետ միասին հայտնաբերել են Մեծ ահաբեկչության ժամանակների «Սանդարմոխ» զանգվածային գնդակահարությունների վայրը։ 2019 թվականին լույս է տեսել Իրինա Ֆլիգեի «Սանդորմոխ։ Իմաստների դրամատուրգիան» (), որը գնդակահարությունների այս վայրի պատմության կարևորագույն աշխատություններից մեկն է։

2019 թվականին Իրինա Ֆլիգեին հեռացրել են նախագահական աշխատանքային խմբից՝ քաղաքական ռեպրեսիաների զոհերի հիշատակը հավերժացնելու համար։

## Մատենագիտություն
* 
* 
* 
* 
* 

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* 

Կատեգորիա:Խորհրդային իրավապաշտպաններ
Կատեգորիա:Ռուս իրավապաշտպաններ
Կատեգորիա:Կին աշխարհագրագետներ
Կատեգորիա:Սանկտ Պետերբուրգի պետական համալսարանի շրջանավարտներ
Կատեգորիա:Խորհրդային այլախոհներ
Մարիներ-3

**Մարիներ 3** (), ամերիկյան ավտոմատ միջմոլորակային կայան, որը նախատեսված էր Մարսի մոտով անցում կատարելու համար։ Կայանը ՆԱՍԱ-յի միջմոլորակային տարածության ուսումնասիրման համար նախատեսված Մարիներ ծրագրի երրորդ կայանն էր։ ԱՄԿ-ն նախագծվել էր Ռեակտիվ շարժման լաբորատորիայում, և Մարիներ-4 կայանի կրկնօրինակը։ Կայանը նախատեսվում էր որ կիրականացնի մոլորակի մոտով մոտ անցում, կկատարի շրջակա միջմոլորակային տարածույան ուսումնասիրություններ, ինչպես նաև կուղարկի Երկիր Մարսի մակերևույթի հեռուստապատկերներ։

Մարիներ 3 կայանը նախագծվել էր Ռեյնջեր կայանների հիման վրա, սակայն այս դեպքում ավելացվել էին արեգակնային մարտկոցների քանակը, հասցնելով դրանք 4-ի, ինչպես նաև տեղադրվել էր հեռուստատեսային խցիկ, և հավելյալ գիտական սարավորումներ։ Կայանի զանգվածի մեծացման պատճառով Աջենա հրթիռի վրա կիրառվեց ավելի հզոր երրորդ աստիճանի մաս։

Մարիներ 3-ը արձակվել է 1964 թվականի նոյեմբերի 5-ին Ատլաս-Աջենա կրող հրթիռի միջոցով Քանավերալ հրվանդանի տիեզերական ուժերի կայանից։ Չնայած արձակումը անցավ հաջող, առանց խնդիրների։ Կրող հրթիռը ավարտեց արագացումը և ուղղեց կայանը դեպի Մարս հետագծի վրա։ Մեկ ժամ մեկնարկից հետո Մարիներ 3-ից ստացվեցին առաջին տվյալները, ըստ որոնց գիտական սարքավորումները աշխատում էին առանց խնդիրների, սակայն չկար որևիցէ արեգակնային մարտկոցների աշխատանքային տվյալներ։ Ամենայն հավանականությամբ արեգակնային մարտկոցները չէին բացվել և այդպիսով չէին լիցքավորում կայանի մարտկոցները։ Մեկնարկից ութ ժամ անց կայանի մարտկոցների լիցքը սպառվեց և կայանի հետ կապը ընդհատվեց։։

Երեք շաբաթ անց արձակվեց Մարիներ 3-ի զույգ կայանը՝ Մարիներ-4-ը։ Թռիչքը ավարտվեց հաջողությամբ։

## Տես նաև
* Մարիներ ծրագիր

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
*Mariner 3 Mission Profile by NASA's Solar System Exploration
*Space Flight Operations Plan Mariner Mars '64 (PDF)

Կատեգորիա:1964 հիմնադրումներ
Կատեգորիա:Մարիներ ծրագիր
Կատեգորիա:Մարս մոլորակ
Կատեգորիա:ՆԱՍԱ
Կատեգորիա:Տիեզերանավեր
Էֆի Ախցիոգլու

**Էֆի Ախցիոգլու** (, ), հույն կին քաղաքական գործիչ, Սիրիզա կուսակցության անդամ։ 2015 թվականից Հունաստանի խորհրդարանի պատգամավոր
: Հունաստանի աշխատանքի և սոցիալական ապահովության նախարար։

## Կենսագրություն
Էֆի Ախցիոգլուն ծնվել է 1985 թվականի հունվարի 4-ին Յաննիցայում։ Գերազանցությամբ Ավարտել է Սալոնիկի Արիստոտելի համալսարանի իրավաբանական ֆակուլտետը և ստացել բակալավրի կոչում, իսկ 2009 թվականին գերազանցությամբ ստացել է մագիստրոսի կոչում՝ միջազգային հանրային իրավունքի և քաղաքագիտության մասնագիտացումով։ 2014 թվականին պաշտպանել է դոկտորական ատենախոսություն աշխատանքային իրավունքի բնագավառում՝ պրոֆեսոր *Արիստիդիս Կազակոսի*  ղեկավարությամբ։

## Քաղաքական գործունեություն
Էֆի Ախցիոգլուն 2009-2013 թվականներին աշխատել է Սալոնիկի Արիստոտել համալսարանի իրավագիտության ֆակուլտետում։ Նա նաև աշխատել է որպես իրավաբան, գիտաշխատող Սալոնիկում գտնվող *Միջազգային և եվրոպական տնտեսական իրավունքի* կենտրոնում (CIEEL): Ապա՝ որպես Սիրիզա կուսակցությունից *Եվրախորհրդարանի* պատգամավորի քաղաքական խորհրդական։ Հանդիսանում է Սիրիզայի կենտրոնական կոմիտեի անդամ։ 2016 թվականի նոյեմբերի 5-ին ստացել է Աշխատանքի և սոցիալական պաշտպանության նախարարի պորտֆելը։ Դարձել է *Ցիպրասի կառավարության* երկրորդ կաբինետի ամենաերիտասարդ նախարարը։ Այդ ժամանակ Էֆին 30 տարեկան էր։ 2019 թվականի հուլիսի 7-ին կայացած խորհրդարանական ընտրությունների արդյունքներով նա ընտրվել է պատգամավոր։

## Մատենագրություն
* Ε. Αχτσιόγλου, Ι. Κουμασίδης και Σ. Μίτας. (2012). ‘Ξαναπιάνοντας το νήμα...για τη σχέση δημοκρατίας και σοσιαλισμού’, εκδ. Θύραθεν.
* E. Achtsioglou, (2010). Sustainable Development and Its Judicial Review in Greek Case Law: A conceptual and methodological analysis. LAP Lambert Academic Publishing.

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Կին իրավաբաններ
Կատեգորիա:Հույն կանայք
Կատեգորիա:Հունաստանի կին քաղաքական գործիչներ
Կատեգորիա:Հունաստանի նախարարներ
Կատեգորիա:Հունաստանի քաղաքական գործիչներ
Այդա Լուպինո

**Այդա Լուպինո** (; ), ամերիկացի և բրիտանացի դերասանուհի, նաև ռեժիսոր, առաջին կին ռեժիսորներից մեկը։

## Կենսագրություն և կարիերիա
Այդա Լուպինոն ծնվել է Լոնդոնում դերասանական ընտանիքում, ինչի շնորհիվ էլ իր նորամուտը կինոյում կայացել է դեռևս 1937 թվականին «Սիրո մրցավազք» [<sup>[en]</sup>](https://hy.wikipedia.org/wiki/:en:The_Love_Race) ֆիլմում։ Սկզբնական շրջանում նկարահանվել է ոչ մեծ դերերով, առաջին լուրջ կերպարները 1939 թ. նկարահանված «Լույսը հանգեց» և «Շերլոկ Հոլմսի արկածները» ֆիլմերն էին։

Սկսած 1940-ական թթ. արդեն դարձել է պահանջված դերասանուհի, այդ տարիների իր մասնակցությամբ ֆիլմերից են «Նրանք գնում էին գիշերով», «Բարձր Սիերրա», «Ծովագայլը»։

1949 թվականին իրականացավ նրա երազանքը դառնալ կինոռեժիսոր։ Այն բանից հետո երբ ռեժիսոր Էլմեր Քլիֆթոնը ինֆարկ տարավ և չկարողացավ շարունակել աշխատանքը, Այդա Լուպինոն իր վրա վերցրեց ռեժիսորի աշխատանքը, որից հետո էլ արդեն սկսեց ֆիլմեր նկարահանել, հիմնականում նուար ոճի, այսպիսով դառնալով այդ ոճում առաջին կին ռեժիսորը։ Նրա ամենահաջողված ռեժիսորական աշխատանքը կարելի է համարել  «Ճանապարհի ուղեկիցը» ֆիլմը։

Ռեժիսորական աշխատանքնին զուգահեռ շարունակել է նկարահանվել կինոյում և հեռուստատեսությունում մինչև 1978 թվականը, մասնավորապես նկարահանվել է «Կոլոմբո» հեռուստասերիալում։ Կինոյում և հեռուստատեսություն իր ներդրման համար արժանացել է Հոլիվուդյան փառքի ծառուղու աստղի։

3 անգամ ամուսնացած է եղել, Լուիս Հեյվորդ (1938−45), Կոլլեր Յանգ (1948−51) և Հովարդ Դաֆֆ (1951−84): Մահացել է կաթվածից Լոս Անջելեսում 77 տարեկան հասակում։

## Պատկերներ

Պատկեր:Ida Lupino publicity.jpg|1930 ական թթ.
Պատկեր:Ida Lupino 1937.jpg|1937 թ.
Պատկեր:Lupino & Bogart High Sierra 1941.jpg|1941 թ., Համֆրի Բոգարտի գետ «Բարձր Սիերրա» ֆիլմում
Պատկեր:Ida Lupino Howard Duff Mr. Adams and Eve 1958.jpg|դերասան և 3-րդ ամուսին Հովարդ Դաֆֆի հետ
Պատկեր:Ida Lupino Dr. Faustina Wild Wild West 1966.JPG|1966 թ., Դոկտոր Ֆաուստ ներկայացման մեջ
Պատկեր:Ida Lupino It Takes a thief 1968.jpg|1968 թ.
Պատկեր:Ida Lupino Argazkia.jpg
Պատկեր:Ida Lupino (1979) 2.jpg|1979 թ.


## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:20-րդ դարի ամերիկացի կին գրողներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի կին ռեժիսորներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի կինոդերասանուհիներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի կինոռեժիսորներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի հեռուստատեսային դերասանուհիներ
Կատեգորիա:Բրիտանացի դերասանուհիներ
Կատեգորիա:Անգլիացի կինոդերասանուհիներ
Կատեգորիա:20-րդ դարի ամերիկացի դերասանուհիներ
Կատեգորիա:Հոլիվուդյան փառքի ծառուղի
Կատեգորիա:Անգլիացի կինոպրոդյուսերներ
Կատեգորիա:Թատրոնի ամերիկացի դերասանուհիներ
Կատեգորիա:Անգլիացի սցենարիստներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի հեռուստապրոդյուսերներ
Կատեգորիա:Կաթվածից մահացածներ
Մենարոլա

**Մենարոլա** (), կոմունա Հյուսիսային Իտալիայում՝ Լոմբարդիա մարզի Սոնդրիո գավառում, Շվեյցարիայի հետ Իտալիայի ունեցած պետական սահմանի մոտ, Հռոմից՝ շուրջ 550, Միլանից՝ մոտավորապես 90, գավառի վարչական կենտրոնից՝ Սոնդրիո քաղաքից 45 կիլոմետր հեռավորության վրա։ Սահմանակից է շվեյցարական Լոստալո, Սոացա և իտալական Գորդոնա, Մեզե, Սան Ջակոմո Ֆիլիպո համայնքներին։
Բնակչության թվաքանակը 2004 թվականի տվյալներով եղել է 40, 2014 թվականի տվյալներով՝  46, բնակչության խտությունը կազմել է 3 մարդ/կմ² (Իտալիայի առավել նոսր բնակեցված բնակավայրերից մեկն է)։ Զբաղեցնում է 14,8 կմ² տարածք։ Փոստային ինդեքս՝ 23022, հեռախոսային կոդ՝ 0343։

Համայնքում ամեն տարի մայիսի 31-ին առանձնահատուկ շուքով նշվում է Մարիամ Աստվածածնի և Եղիսաբեթի հանդիպման տոնը։

## Ժողովրդագրություն
'''Բնակչության թվաքանակի փոփոխությունները.


Colors=
  id:lightgrey value:gray(0.9)
  id:darkgrey  value:gray(0.8)
  id:sfondo value:rgb(1,1,1)
  id:barra value:rgb(0.6,0.7,0.8)

ImageSize  = width:455 height:303
PlotArea   = left:50 bottom:50 top:30 right:30
DateFormat = x.y
Period     = from:0 till:1000
TimeAxis   = orientation:vertical
AlignBars  = justify
ScaleMajor = gridcolor:darkgrey increment:1000 start:0
ScaleMinor = gridcolor:lightgrey increment:200 start:0
BackgroundColors = canvas:sfondo

BarData=
  bar:1861 text:1861
  bar:1871 text:1871
  bar:1881 text:1881
  bar:1901 text:1901
  bar:1911 text:1911
  bar:1921 text:1921
  bar:1931 text:1931
  bar:1936 text:1936
  bar:1951 text:1951
  bar:1961 text:1961
  bar:1971 text:1971
  bar:1981 text:1981
  bar:1991 text:1991
  bar:2001 text:2001

PlotData=
  color:barra width:20 align:left

  bar:1861 from: 0 till:342
  bar:1871 from: 0 till:424
  bar:1881 from: 0 till:416
  bar:1901 from: 0 till:354
  bar:1911 from: 0 till:330
  bar:1921 from: 0 till:317
  bar:1931 from: 0 till:313
  bar:1936 from: 0 till:277
  bar:1951 from: 0 till:271
  bar:1961 from: 0 till:189
  bar:1971 from: 0 till:154
  bar:1981 from: 0 till:88
  bar:1991 from: 0 till:49
  bar:2001 from: 0 till:43

PlotData=

  bar:1861 at:342 fontsize:XS text: 342 shift:(-8,5)
  bar:1871 at:424 fontsize:XS text: 424 shift:(-8,5)
  bar:1881 at:416 fontsize:XS text: 416 shift:(-8,5)
  bar:1901 at:354 fontsize:XS text: 354 shift:(-8,5)
  bar:1911 at:330 fontsize:XS text: 330 shift:(-8,5)
  bar:1921 at:317 fontsize:XS text: 317 shift:(-8,5)
  bar:1931 at:313 fontsize:XS text: 313 shift:(-8,5)
  bar:1936 at:277 fontsize:XS text: 277 shift:(-8,5)
  bar:1951 at:271 fontsize:XS text: 271 shift:(-8,5)
  bar:1961 at:189 fontsize:XS text: 189 shift:(-8,5)
  bar:1971 at:154 fontsize:XS text: 154 shift:(-8,5)
  bar:1981 at:88 fontsize:XS text: 88 shift:(-8,5)
  bar:1991 at:49 fontsize:XS text: 49 shift:(-8,5)
  bar:2001 at:43 fontsize:XS text: 43 shift:(-8,5)

TextData=
  fontsize:S pos:(20,20)
  text:Data from ISTAT



## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Իտալիայի բնակավայրեր
Կատեգորիա:Իտալիայի համայնքներ
Կատեգորիա:Լոմբարդիայի բնակավայրեր
Կատեգորիա:Լոմբարդիայի քաղաքներ
Կամիլա Մորրոն

**Կամիլա Ռեբեկա Մորրոն Պոլակ** (), ամերիկացի մոդել և դերասանուհի։ Դերասանական դեբյուտը նա կատարել է Ջեյմս Ֆրանկոյի «Բուկովսկի» ֆիլմում։ Նա նաև մասնակցել է «Մահվան ծարավ»  և «Երբեք չվերադառնալ» ֆիլմերին, որոնց պրեմիերան կայացավ Սանդենս կինոփառատոնում 2018 թվականի հունվարին։

## Վաղ տարիներ և կրթություն
Մորրոնեն ծնվել է Կալիֆորնիա նահանգի Լոս Անջելես քաղաքում արգենտինացի դերասաններ Մաքսիմո Մորոնեի և Լուսիլա Պոլակի ընտանիքում, ով հանդես է գալիս Լուսիլա Սոլա բեմական անունով։ Նրանք Լոս Անջելես են տեղափոխվել Մորրոնեի ծնվելուց անմիջապես առաջ, իսկ 2006 թվականին ամուսնալուծվել են։ Նրա մայրը հետագայում երկարաժամկետ հարաբերություններ է ունեցել դերասան Ալ Պաչինոյի հետ 2007- 2015 թվականներին։ Չնայած նրանք երբեք չեն ամուսնացել, Մորրոնեն Պաչինոյին անվանում է իր խորթ հայր։ Մորոնեն ավարտել է Բևերլի Հիլզի ավագ դպրոցը 2015 թվականին։

## Կարիերա
### Մոդելավորում
Նա իր կարիերան սկսել է որպես մոդել և 2016 թվականին հայտնվել թուրքական «Վոգ» թերթի շապիկին։ Իր դեբյուտային մոդելավորումը նա արեց Moschino-ի 2017-ի առողջարանային հավաքածուի համար։

### Դերասանական գործունեություն
Մորոնեն իր դերասանական դեբյուտը կատարել է 2013 թվականին Ջեյմս Ֆրանկոյի  «Բուկովսկի ֆիլմում»։ 2018 թվականին նա վերադարձավ դերասանությանը, նկարահանվեց «Մահվան ծարավ» մարտաֆիլմում և նկարահանվել է Ավգուստին Ֆրիզելի ռեժիսորական դեբյուտում՝ «Երբեք չվերադառնալ»-ում։ Վերջին ֆիլմի պրեմիերան տեղի է ունեցել 2018 թվականի Սանդենս կինոփառատոնում և թողարկվել «A24» կազմակերպության կողմից։ «Daisy Jones & The Six» ֆիլմում նկարահանվելուց հետո Մորրոնեն ասաց, որ իր կարիերան կենտրոնացնելու է դերասանության, այլ ոչ թե մոդելավորման վրա։

2019 թվականի հոկտեմբերի 18-ին Մորոնեն ստացավ «Ծագող աստղ» մրցանակը Սան Դիեգոյի միջազգային կինոփառատոնում։

## Անձնական կյանք
Մորոնեն 2017 թվականից հարաբերությունների մեջ է ամերիկացի դերասան Լեոնարդո ԴիԿապրիոյի հետ։ Նրանք առաջին անգամ հանրությանը հանդես եկան որպես զույգ 2020 թվականին 92-րդ Օսկարի մրցանակաբաշխության ժամանակ, որտեղ նա հավակնում էր Օսկար լավագույն դերասանի համար *[[Մի անգամ Հոլիվուդում|«Մի անգամ Հոլիվուդում»]]* ֆիլմի համար։

## Ֆիլմագրություն

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Ամերիկացի մոդելներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի դերասանուհիներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի կինոդերասանուհիներ
Կատեգորիա:21-րդ դարի ամերիկացի դերասանուհիներ
Ճապոնաֆիլիա

[right|thumb|[Լաֆկադիո Հեռն (Կոիձումի Յակումո), իռլանդա-հույն արձակագիր, որը հայտնի է ճապոնական մշակույթի նկատմամբ իր մեծ հետաքրքրությամբ]]

**Ճապոնաֆիլիա,** հետաքրքրություն կամ սեր Ճապոնիայի, նրա մշակույթի կամ լայն իմաստով ճապոնական ամեն ինչի հանդեպ։ Երկար ժամանակ Ճապոնիայով հետաքրքրվող մարդկանց անվանում են ճապոնաֆիլներ։

## Նշանակություն
Ճապոներենում նման տեսակետներ անվանելու համար օգտագործվում է  բառը, որը կազմված է ՝ «մասին» կամ «կողմ», և ՝  բառի առաջին հիերոգլիֆը, կանձիներից։ Արդյունքում՝ բառը թարգմանաբար նշանակում է «ճապոներենի մասին» կամ ուղակի «ճապոնական»։ Ճապոնիայում այս բառը մեկնաբանվում է որպես հայրենասիրության և հայրենիքի հանդեպ բարձր զգացմունքների արտահայտում։

## Կիրառություն
Եզրույթը հաճախ օգտագործվում է Ճապոնիայի հետ միջազգային հարաբերությունների համատեքստում։ Օրինակ՝ Ֆրանսիայում կատակով «ճապոնաֆիլ» են անվանում Ճապոնիայով հետաքրքրված երիտասարդներին։ Միևնույն ժամանակ, Թայվանի իշխանությունները բացասական իմաստով են իրենց երիտասարդներին անվանել «ճապոնաֆիլ» և երկրում սահմանել «ապաճապոնացում»։ Իսկ Հյուսիսային Կորեայում այս եզրույթի օգտագործումը կարող է համարվել պետական դավաճանության բացահայտ խոստովանություն։

## Տես նաև
* Ճապոնիզմ
* Ճապոնագիտություն
* Օրիենտալիզմ
* Կորեական ալիք

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Ազգատյացություն
Կատեգորիա:Ասիական մշակույթ
Կատեգորիա:Արևելագիտություն
Կատեգորիա:Ենթամշակույթներ
Կատեգորիա:Ժողովրդական բանահյուսություն
Կատեգորիա:Ճապոնագիտություն
Կատեգորիա:Ճապոնիայի արտաքին հարաբերություններ
Կատեգորիա:Ճապոնիայի հասարակություն
Կատեգորիա:Ճապոնիայի մշակույթ
Կատեգորիա:Նորաբանություններ
Կատեգորիա:Քաղաքական տերմինաբանություն
Կատեգորիա:Օրիենտալիզմ
Փիքլս (շուն)

մինի|Հիշատակի նշան ի պատիվ Փիքլսի
**Փիքլս** (), քոլլի շան սև ու սպիտակ ցեղատեսակ։ Հայտնի է դարձել 1966 թվականին Անգլիայում ֆուտբոլի աշխարհի առաջնությունից առաջ գողացված գավաթը գտնելու արդյունքում։

## Նախապատմություն
1966 թվականի մարտի 20-ին Վեստմինստերում գողացել են աշխարհի գավաթը, որը ցուցադրված էր Կենտրոնական մեթոդիստների սրահում։ Գողերին չի խանգարել նաև շուրջօրյա անվտանգությունը։

Աշխարհի առաջնության գավաթի որոնումներն արդյունք չեն տվել։ Հասունանում էր մեծ սկանդալ։ Մեծ Բրիտանիան, որպես ՖԻՖԱ-ի աշխարհի առաջնության կազմակերպիչ, կարող էր մեծ վնաս կրել։ Առաջնության մեկնարկին հաշված շաբաթներ էին մնացել։

## Գավաթի հայտնաբերում
Մարտի 27-ին գավաթը գտնվել է։ Այն փաթաթված էր թերթի մեջ և գտնվում էր Հարավային Լոնդոնի Վերին Նորվուդ շրջանի թփերի մեջ։ Գավաթը գտել է Փիքլս անունով չորս տարեկան մի շուն՝ սեփականատեր Դեյվիդ Կորբեթի հետ զբոսնելու ժամանակ։

Բրիտանական պատվի փրկության մանրամասների մասին անմիջապես գրել են թերթերում, ինչի արդյունքում և Փիքլսը հայտնի է դարձել։

Երբ Անգլիայի հավաքականը նվաճել է գավաթը, Փիքլսը հրավիրվել է տոնական խնջույքի։

Կորբեթը որպես մրցանակ ստացել է 5000 ֆունտ ստերլինգ, իսկ Փիքլսը պարգևատրվել է Ազգային կինոլոգիական լիգայի արծաթե մեդալով։

## Հետագա իրադարձություններ
Փիքլսը և նրա տերը դարձել են մի շարք հեռուստահաղորդումների հերոս։ 1966 թվականին շունը նկարահանվել է «Սառը քթով լրտես» ֆիլմում։ Բացի այդ, Անգլիայում նրան հռչակել են «Տարվա շուն»։

Փիքլսի օգնությամբ վաստակած գումարով Կորբեթը տուն է գնել Լինգֆիլդում։

Շունը մահացել է 1967 թվականին, երբ տիրոջ 6-ամյա որդու հետ զբոսանքի ժամանակ պոկել է շղթան և վազել կատվի հետևից։ Ավելի ուշ նրան գտել են տան մոտակայքում գտնվող պարտեզի ծառից շղթայից կախված վիճակում։ Թաղված է այգում։

## Հիշատակ
2018 թվականի սեպտեմբերին Վերին Նորվուդում, որտեղ Փիքլսը գտել է աշխարհի առաջնության գավաթը, տեղադրվել է հուշատախտակ։

## Տես նաև
* Ֆուտբոլի աշխարհի առաջնություն 1966

## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն
* 

## Արտաքին հղումներ
* 1966: Football’s World Cup stolen. BBC, On This Day
* «A twist in the tale». *The Observer*. 23 April 2006. Retrieved 3 February 2019.
*
Շիրա Հաաս

**Շիրա Հաաս** (, ), Իսրայելի թատրոնի և հեռուստատեսության դերասանուհի։

## Կենսագրություն
Շիրա Հաասը ծնվել է 1995 թվականի մայիսի 11-ին Թել Ավիվում՝ հրեաների ընտանիքում։ Նրա ծնողները երկուսն էլ սաբրիներ են, ունեն լեհական, հունգարական և չեխական ծագում։ Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի ընթացքում Հոլոքոստից փրկված նրա պապը բանտարկվել է Օսվենցիմի համակենտրոնացման ճամբարում։

Մեկ տարեկանում Շիրան ծնողների հետ տեղափոխվել է Հոդ հա-Շարոն՝ տուն, որտեղ նա անցկացրել է իր վաղ տարիների մեծ մասը։ Երկու տարեկանում նրա մոտ երիկամի քաղցկեղ է ախտորոշվել, բայց մի շարք ծանր ընթացակարգերից հետո երկու տարի անց վերականգնվել է։

14 տարեկանում սկսել է խաղալ Կամերիի թատրոնի ներկայացումներում, ինչպիսիք են՝ «Գետտո» և «Ռիչարդ III»։

2010-2013 թվականներին սովորել է Թելմա Յելինի անվան Թատերական գեղարվեստական ուսումնարանում, այնուհետև որպես կամավոր աշխատել է Իսրայելի պաշտպանության բանակում։

Նա իր հեռուստատեսային դեբյուտը կատարել է 2013 թվականին՝ Ռուհամի Ուայսի «Շտիսել» դրամատիկական սերիալում։

2014 թվականին՝ ուսումնարանում սովորելու ժամանակ, քաստինգի գծով տնօրեն Էսթեր Կլինգը ֆեյսբուքի միջոցով կապ է հաստատել Հասի հետ։ Նա Շիրային հրավիրել է «Արքայադուստր» ֆիլմում գլխավոր դերի ունկնդրությանը։ Այս դերի շնորհիվ Շիրան արժանացել է մրցանակի Երուսաղեմի կինոփառատոնի «Լավագույն դերասանուհի» անվանակարգում և «Խաղաղություն և սեր» կինոփառատոնում, ինչպես նաև «Օֆիր» մրցանակաբաշխության լավագույն դերասանուհի անվանակարգում։

2016 թվականին նա նկարահանվել է իսրայելացի երգիչ Սիվան Թալմորի «I'll be» երաժշտական տեսահոլովակում։

2018 թվականին «Օֆիր» մրցանակաբաշխության ժամանակ Շիրա Հաասն առաջադրվել է «Լավագույն կանացի դեր» անվանակարգում «Կոտրված հայելիներ» (2018) և «Երկրորդ պլանի» լավագույն դերասանուհի «Ազնիվ վայրենի» ֆիլմի համար (2018)։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* 
* Շիրա Հաասը КиноПоиск կայքում

Կատեգորիա:Թատրոնի դերասանուհիներ
Կատեգորիա:Թել Ավիվ քաղաքում ծնվածներ
Կատեգորիա:Իսրայելի հրեաներ
Կատեգորիա:Իսրայելցի դերասանուհիներ
Կատեգորիա:Հեռուստատեսային դերասանուհիներ
I Still Have Faith in You

**I Still Have Faith In You** (հայ․՝ Ես դեռ հավատում եմ քեզ), շվեդական ABBA խմբի երգը, որը թողարկվել է 2021 թվականի սեպտեմբերի 2-ին որպես կրկնակի սինգլ («Don’t Shut Me Down»-ի հետ երկրորդ կողմում)։ Խմբի «Voyage» իններորդ ստուդիական ալբոմի և վերջին 40 տարվա ընթացքում առաջին ալբոմի երգերից է։

## Նախապատմություն
2018 թվականին հայտարարվել է, որ երգը ձայնագրվել է 2017 թվականին որպես երկու նոր երգերից մեկը։ Նրա թողարկումից հետո հայտնի է դարձել, որ մեղեդու մի մասը հիմնված է Բենի Անդերսոնի 2015 թվականի «Kyssen (The Kiss)» գործիքային կոմպոզիցիայի վրա (շվեդական «The Circle» կինոֆիլմից)։

Օգոստոսի 26-ին հայտարարվել Է «ABBA Voyage» նախագծի մասին, և նշված է ամսաթիվը՝ 02.09.2021։ Օգոստոսի 31-ին խմբի պաշտոնական ալիքում հայտնվել է հեռարձակում, որը նախատեսված էր 2021 թվականի սեպտեմբերի 2-ին Լոնդոնի ժամանակով 17:45-ին։ Ավելի ուշ, այդ հեռարձակման ժամանակ ներկայացվել են երգն ու տեսահոլովակը։

## Երաժշտական տեսահոլովակ
Երաժշտական տեսահոլովակում կան  արխիվային կադրեր խմբի հյուրախաղերից, երաժշտական տեսահոլովակների, հանդիպումների և ողջույնների հատվածներ։ Նրանում նաև առաջին անգամ հայտնվել է ABBA խմբի չորս անդամների «ABBAtars» թվային ավատարները, որոնք ունեն 1970-ականների տեսքը։

Երաժշտական տեսահոլովակը 4,4 միլիոն դիտում է հավաքել դրա թողարկումից հետո առաջին 24 ժամվա ընթացքում, ինչը նրան թույլ է տվել ընդգրկվել YouTube վարկանիշի առաջատարների եռյակում 12 երկրներում, ներառյալ Մեծ Բրիտանիան։

## Հիթ-շքերթներ

## Ծանոթագրություններ
Գեորգիոս Ամերիկանոս

**Գեորգիոս Ամերիկանոս** (, ), հույն պրոֆեսիոնալ բասկետբոլիստ, ով խաղում էր որպես հարձակվող պաշտպան և մարզիչ։ Նրան անվանել են *գլոբալ* կամ *աշխարհահռչակ*։ Ի պատիվ *Պոլսի մարզիկների միություն* ակումբի զարգացման գործում ունեցած մեծ ավանդի, շրջանառությունից հանվել է Ամերիկանոսի 10 համարի մարզաշապիկը։

## Ակումբային գործունեություն
Ամերիկանոսը սկսել է բասկետբոլ խաղալ *Խան Նիկեա*  երիտասարդական ակումբում։ Այնուհետև նա տեղափոխվեց հունական *Պոլսի մարզիկների միության* ակումբ, որտեղ դարձավ ակումբի պատմության լավագույն խաղացողներից մեկը։ *Պոլսի մարզիկների միության* կազմում նա 6 տարով դարձել է Հունաստանի չեմպիոն՝ 1963, 1964, 1965, 1966, 1968 և 1970 թվականներին։ Նա օգնեց թիմին դուրս գալ Եվրալիգայի գավաթի եզրափակիչ քառյակում 1965/66 մրցաշրջանում։ *Պոլսի մարզիկների միություն* ակումբը 1967/68 մրցաշրջանում Ամերիկյանոսի հետ նվաճեց նաև Գավաթակիրների գավաթը, որը առաջին եվրոպական մրցաշարն էր, որը նվաճեց հունական թիմը։
Նա երկու անգամ դարձել է Հունաստանի առաջնության լավագույն ռմբարկու (1965 և 1968 թվականներին)։ Նա խաղացել է նաև Պատրասի *Ապոլոն* թիմում։

### Միջազգային
Ամերիկանոսը Հունաստանի բասկետբոլի ազգային հավաքականի խաղացող էր։ Նա 68 խաղում վաստակել է 1076 միավոր՝ միջինը մեկ խաղում վաստակելով 15,8 միավոր։ Ամերիկանոսը խաղացել է 1961 թվականի Եվրոպայի առաջնությունում Հարավսլավիայում և 1965 թվականի Եվրոպայի առաջնությունում ԽՍՀՄ-ում՝ դառնալով ազգային հավաքականի լավագույն ռմբարկուն երկու մրցաշարերում՝ միջինը մեկ խաղում վաստակելով 15,5 և 17,4 միավոր։
Նա նաև խաղացել է 1967 թվականի Միջերկրական խաղերում, 4 Բալկանյան առաջնություններում՝ 1962, 1964, 1967, 1969 և 1960 թվականների նախաօլիմպիական մրցաշարերում։

## Մարզչական գործունեություն
Ամերիկանոսը մարզվել է *Էգալեոն*, *Ապոլոն* (Պատրաս) և *Պոլսի մարզիկների միություն* ակումբներում։ Վերջինիս հետ 1978 թվականին նա հասավ Հունաստանի գավաթի եզրափակիչ։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
*Профиль ФИБА
*Профиль ФИБА Европы
*Հունաստանի բասկետբոլի ֆեդերացիայի կայք

Կատեգորիա:Աթենք քաղաքում մահացածներ
Կատեգորիա:Բասկետբոլիստներ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Հույն բասկետբոլիստներ
Կատեգորիա:Հույներ