Բելառուսի արտաքին գործերի նախարարություն

**Բելառուսի Հանրապետության արտաքին գործերի նախարարություն** (), Բելառուսի Հանրապետության պետական կառավարման հանրապետական մարմին, որը պատասխանատու է Բելառուսի Հանրապետության արտաքին քաղաքականության և արտաքին տնտեսական գործունեության համակարգման համար։

## Պատմություն
1920 թվականի դեկտեմբերին Բելառուսի խորհուրդների երկրորդ համագումարը ստեղծել է Արտաքին գործերի ժողովրդական կոմիսարիատը։ 1922 թվականին ԽՍՀՄ կազմավորմամբ խորհրդային հանրապետությունները միջազգային ասպարեզում ներկայացնելու գործառույթներն անցել են Միության իրավասության ներքո։

1944 թվականի փետրվարի 1-ին ԽՍՀՄ Գերագույն խորհուրդն ընդունել է «Արտաքին հարաբերությունների ոլորտում միութենական հանրապետություններին լիազորություններ տրամադրելու մասին» օրենքը։ ԽՍՀՄ Արտաքին գործերի ժողովրդական կոմիսարիատը համամիութենական հաստատությունից վերափոխվել է միութենական-հանրապետական հաստատության։ Այս օրենքի համաձայն՝ միութենական հանրապետություններին իրավունք է տրվել անմիջական հարաբերությունների մեջ մտնել օտարերկրյա պետությունների հետ, կնքել նրանց հետ համաձայնագրեր, փոխանակել դիվանագիտական և հյուպատոսական առաքելություններ։ 1944 թվականի մարտի 24-ին Բելառուսի ԽՍՀ-ում ստեղծվել է Արտաքին գործերի միութենական-հանրապետական ժողովրդական կոմիսարիատը։ Արտաքին գործերի ժողովրդական կոմիսարիատի կառուցվածքը ներառել է քաղաքական, արարողակարգային և հյուպատոսական բաժիններ, կադրերի բաժին և վարչական բաժին։ Ժողովրդական կոմիսարիատի աշխատակազմը բաղկացած է եղել 27 մարդուց։

ԲՍԽՀ Գերագույն Խորհրդի Նախագահության 1946 թվականի մարտի 26-ի հրամանագրի և ԲՍԽՀ Արտաքին գործերի ժողովրդական կոմիսարիատի 1946 թվականի մարտի 27-ի թիվ 24ա հրամանագրի հիման վրա Բելառուսի ԽՍՀ Արտաքին գործերի ժողովրդական կոմիսարիատը վերակազմավորվեց Բելառուսի ԽՍՀ Արտաքին գործերի նախարարության: Իր իրավասության շրջանակներում նախարարությունը պաշտպանում էր հանրապետության արտաքին քաղաքականությունը և արտաքին տնտեսական շահերը, ներկայացնում էր այն միջազգային մակարդակով օտարերկրյա պետությունների հետ հարաբերություններում, կատարում էր հյուպատոսական և արարողակարգային գործառույթներ: ԲՍԽՀ Նախարարների խորհրդի 1958 թվականի մարտի 26-ի որոշման և Նախարարության 1958 թվականի սեպտեմբերի 10-ի հրամանագրի հիման վրա 1958 թվականի սեպտեմբերի 1-ին ստեղծվեց Բելառուսի ԽՍՀ Ներկայացուցչությունը ՄԱԿ-ում.:

1961 թվականին հաստատվեց Բելառուսի ԽՍՀ Արտաքին գործերի նախարարության մասին կանոնադրությունը։ Կանոնադրության համաձայն՝ նախարարության հիմնական խնդիրներն էին խորհրդային պետության արտաքին քաղաքականության իրականացումը՝ խաղաղության պահպանման և ամրապնդման քաղաքականություն՝ հիմնված պետությունների միջև խաղաղ համակեցության սկզբունքի վրա՝ անկախ նրանց սոցիալական համակարգերից, ինչպես նաև ԽՍՀՄ և Բելառուսի ԽՍՀ, խորհրդային կազմակերպությունների և քաղաքացիների իրավունքների և շահերի պաշտպանությունը միջազգային հարաբերություններում։

## Ներկա
 
1991 թվականի սեպտեմբերի 19-ից ԲՍԽՀ Արտաքին գործերի նախարարությունը դարձել է Բելառուսի Հանրապետության Արտաքին գործերի նախարարություն (Բելառուսի Հանրապետության օրենք, ընդունվել է Բելառուսի Հանրապետության տասներկուերորդ գումարման Գերագույն Խորհրդի VI արտակարգ նստաշրջանում 1991 թվականի սեպտեմբերի 19-ին): Արտաքին գործերի նախարարությունը անցել է Բելառուսի Հանրապետության Նախարարների խորհրդի իրավասության ներքո:

Բելառուսի Հանրապետության Նախագահի 1998 թվականի դեկտեմբերի 4-ի հրամանագրով նախարարությունը վերակազմակերպվել է՝ լուծարելով երեք նախարարություններ՝ Արտաքին գործերի, ԱՊՀ գործերի (նախարարը և նրա աշխատակազմը) և Արտաքին տնտեսական հարաբերությունների: Նախարարության կանոնադրությունը հաստատվել է 1998 թվականի դեկտեմբերի 30-ին, 2001 թվականի նոյեմբերի 30-ին և 2003 թվականի սեպտեմբերի 4-ին։

Բելառուսի Հանրապետության Արտաքին գործերի նախարարության մասին նոր կանոնակարգը հաստատվել է Բելառուսի Հանրապետության Նախարարների խորհրդի 2006 թվականի հուլիսի 31-ի թիվ 978 որոշմամբ։

2021 թվականի մարտի դրությամբ Բելառուսի Հանրապետությունը դիվանագիտական հարաբերություններ ունի 183 երկրների հետ, որոնցից 58-ում բաց է 70 դիվանագիտական ներկայացուցչություն։ Դրանց թվում են 58 դեսպանատուն, 2 մշտական ներկայացուցչություն միջազգային կազմակերպություններում, 9 գլխավոր հյուպատոսություն և 1 հյուպատոսություն։ Բելառուսի Հանրապետության դեսպանությունների 12 մասնաճյուղեր գործում են նաև արտերկրում։

Արտասահմանյան երկրները Բելառուսում ներկայացված են 44 դեսպանատներով, 1 դեսպանատան մասնաճյուղով, 18 հյուպատոսական գրասենյակներով (ներառյալ պատվավոր հյուպատոսները) և 1 առևտրային ներկայացուցչությամբ։ Միջազգային կազմակերպությունները ներկայացված են 13 ներկայացուցչություններով։ Բելառուսի Հանրապետությունում միաժամանակ հավատարմագրված է իննսուն օտարերկրյա դիվանագիտական ներկայացուցչություն։

2008 թվականի դեկտեմբերի դրությամբ Բելառուսի Հանրապետությունը կիրառում է ավելի քան 3000 միջազգային պայմանագիր։ Դրանցից ավելի քան 1700-ը երկկողմանի են, իսկ մոտավորապես 1500-ը՝ բազմակողմանի։

## Կառուցվածք
**Բելառուսի Հանրապետության Արտաքին գործերի նախարարության կառուցվածքը.**

Ահա թարգմանությունը (կառուցվածքը և նշումները պահպանված են).

* '''Արտաքին գործերի նախարար'''
* **Նախարարի առաջին տեղակալ**
** Գլխավոր պայմանագրաիրավական վարչություն
*** Միջազգային պայմանագրերի վարչություն
**** Երկկողմ պայմանագրերի բաժին
**** Բազմակողմ պայմանագրերի բաժին
*** Իրավաբանական վարչություն
** Ռուսաստանի և Միութենական պետության վարչություն
*** Միութենական հարաբերությունների զարգացման բաժին
*** Տնտեսական ծրագրերի իրականացման բաժին
** Ռուսաստանի տարածաշրջանների վարչություն
*** Ռուսաստանի Կենտրոնի, Վոլգայի շրջանի և Հարավի բաժին
*** Ռուսաստանի Հյուսիս-Արևմուտքի, Ուրալի, Սիբիրի և Հեռավոր Արևելքի բաժին
** Անկախ Պետությունների Համագործակցության և Եվրասիական տնտեսական համայնքի վարչություն
** ԱՊՀ երկրների հետ երկկողմ հարաբերությունների վարչություն
** Միջազգային անվտանգության և սպառազինությունների վերահսկման վարչություն
*** Ուկրաինայի, Մոլդովայի և Անդրկովկասի բաժին
*** Կենտրոնական Ասիայի բաժին
* **Նախարարի տեղակալ**
** Գլխավոր կազմակերպչական-վերահսկիչ վարչություն
*** Փաստաթղթաշրջանառության և վերահսկման վարչություն
**** Կազմակերպչական աշխատանքի բաժին
**** Փաստաթղթաշրջանառության և վերահսկման բաժին
**** Պատմաարխիվային բաժին
*** Համակարգման և պլանավորման վարչություն
** ՅՈՒՆԵՍԿՕ-ի քարտուղարություն
** Ամերիկայի վարչություն
*** Լատինական Ամերիկայի բաժին
*** ԱՄՆ-ի և Կանադայի բաժին
** Ասիայի և Աֆրիկայի վարչություն
*** Ասիայի բաժին
*** Աֆրիկայի և Մերձավոր Արևելքի բաժին
* Միջազգային դիվանագիտության գլխավոր վարչություն
** Գլոբալ քաղաքականության և հումանիտար համագործակցության վարչություն
** Տնտեսական համագործակցության և կայուն զարգացման վարչություն
* **Նախարարի տեղակալ**
** Եվրոպայի գլխավոր վարչություն
*** Երկկողմ համագործակցության վարչություն
**** Կենտրոնական Եվրոպայի բաժին
**** Հյուսիսային Եվրոպայի բաժին
**** Արևմտյան Եվրոպայի բաժին
*** Համաեվրոպական համագործակցության վարչություն
**** Եվրոպայում անվտանգության և համագործակցության կազմակերպության և Եվրոպայի խորհրդի բաժին
**** Եվրոպական ինտեգրման բաժին
** Արտաքին քաղաքական վերլուծության վարչություն
** Տեղեկատվության վարչություն
*** Մամուլի ծառայության բաժին
*** Տեղեկատվական ապահովման բաժին
** Պետական արձանագրության ծառայություն
*** Այցելությունների բաժին
*** Դիվանագիտական կորպուսի հետ աշխատանքի բաժին
*** Արձանագրային միջոցառումների սեկտոր
** Գլխավոր հյուպատոսական վարչություն
*** Վերլուծության, պլանավորման, վիզային և սակագնային քաղաքականության վարչություն
*** Հյուպատոսաիրավական վարչություն
*** Քաղաքացիության և արտագնա մեկնելու հարցերի վարչություն
*** Օտարերկրացիների մուտքի հարցերի վարչություն
** Արժութաֆինանսական վարչություն
*** Կենտրոնական ապարատի հաշվապահական հաշվառման և հաշվետվությունների բաժին
*** Արտասահմանյան հիմնարկների ֆինանսավորման և հաշվետվությունների բաժին
*** Մեթոդաբանության և վերահսկիչ-վերստուգիչ աշխատանքի բաժին
** Դիվանագիտական ծառայության ապահովման վարչություն
*** Նյութատեխնիկական ապահովման բաժին
*** Շինարարության և անշարժ գույքի բաժին
* **Նախարարի տեղակալ**
** Արտաքին տնտեսական գործունեության դեպարտամենտ
*** Արտահանման աջակցության վարչություն
**** Արտահանման և ներդրումների խթանման բաժին
**** Վերլուծության և պլանավորման բաժին
**** Օտարերկրյա ներկայացուցչությունների հետ աշխատանքի բաժին
*** Արտաքին առևտրային քաղաքականության վարչություն
**** Պաշտպանական միջոցների և շուկաներ մուտքի բաժին
**** Մաքսասակագնային կարգավորման և ԱՀԿ-ի հետ բանակցությունների բաժին
** Տեղեկատվական տեխնոլոգիաների վարչություն
** Դիվանագիտական անվտանգության վարչություն
*** Ռեժիմային-գաղտնի բաժին
*** Հատուկ կապի բաժին
*** Անվտանգության տեխնիկական ապահովման բաժին
* Կադրերի վարչություն
** Կադրերի տեղաբաշխման բաժին
** Կադրերի պատրաստման բաժին

; Ենթակա կազմակերպություններ
Բելառուսի Հանրապետության Արտաքին գործերի նախարարության համակարգում է գտնվում «Մարքեթինգի և գների ուսումնասիրության ազգային կենտրոն» տեղեկատվական հանրապետական ունիտար ձեռնարկությունը, որը սկսել է իր գործունեությունը 1997 թվականին և տեղեկատվական աջակցություն է ցուցաբերում արտահանման ուղղվածություն ունեցող ձեռնարկություններին՝ իրենց ապրանքներն ու ծառայությունները արտաքին շուկաներում առաջ մղելու գործում։

## Նախարարներ
#Կուզմա Կիսելյով (1944-1966)
#Անատոլի Գուրինովիչ (1966-1990)
#Պյոտր Կրավչենկո (1990-1994)
#Վլադիմիր Սենկո (1994-1997)
#Իվան Անտոնովիչ (1997-1998)
#Ուրալ Լատիպով (1998-2000).
#Միխայիլ Խվոստով(2000-2003)
#Սերգեյ Մարտինով (2003-2012)
#Վլադիմիր Մակեյ (2012-2022)
#Սերգեյ Ալեյնիկ (2022-2024)
# **[[Մաքսիմ Ռիժենկով]]** (2024 թվականից)

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Պաշտոնական կայք

Կատեգորիա:1991 հիմնադրումներ Բելառուսում
Կատեգորիա:Արտաքին գործերի նախարարություններ
Կատեգորիա:Բելառուսի արտաքին քաղաքականություն