Ավինյոնի բորսա

**Ավինյոնի բորսա**, պատմության մեջ առաջին արժութային բորսաներից մեկն է, որը հիմնադրվել է Վենեսինի կոմսությունում Ավինյոնի պապության ժամանակ:  Ավինյոնի բորսայի կազմի մեջ էին մտնում իտալական խոշորագույն բանկային տների գործակալներ,  ինչպես նաև Ավինյոնի պալատի  պարտապաններ ու պարտատերերի միջև ֆինանսական միջնորդներ:  Ավինյոն քաղաքի ամենաբարգավաճ թաղամասը, որտեղ բնակություն են հաստատել բանկիրները, սկսել է պարզապես բորսա կոչվել:  Ըստ դե Ռուվերի՝ Ավինյոնը կարելի է համարել իտալական գաղութ, քանի որ բոլոր բանկիրները իտալացի էին:

Ավինյոնի բորսան առաջին իրավաբանական անձի կարգավիճակ ունեցող բորսան էր, որ կարգավորում էր գործարքներ 1243 թվականի Ավինյոնի կանոնադրությունը պարունակում է մի պարբերություն, որը վերնագրված Է «Օրինագծերի փոփոխության մասին դրույթներ»:

## Նախապատմություն
Ի տարբերություն միջնադարյան տիրակալների մեծամասնության, որոնք միջոցներ էին հավաքում համեմատաբար մոտակա հարկային աղբյուրներից, պապականության եկամտի հիմնական աղբյուրը ամբողջ Եվրոպայում հավաքված հարկերն ու տուրքերն էին: Ավելին, պապականությունն ուներ ակտիվների և պարտավորությունների կոպիտ աշխարհագրական անհամապատասխանություն: Օրինակ՝ Ֆրանսիայում և Լեհաստանում հավաքված գումարները կարող էին ծախսվել պապական հողերի ռազմական նվաճման վրա։ Պապականությունը շուտով պարզեց, որ ֆիզիկական փողերի ուղղակի փոխանցումը կամ փոխանցումը երկար հեռավորությունների վրա ոչ միայն ռիսկային է, այլև չափազանց թանկ:  Եվ, այդպիսով, ստիպված է եղել դիմել միջազգային բանկիր-կոմերսանտների ծառայություններին, որոնք զբաղվում էին արտարժույթի փոխանակմամբ Արևմտյան Եվրոպայի բոլոր կարևոր առևտրային կենտրոնների իրենց մասնաճյուղերում, ոչ միայն խոշոր կենտրոններում, այլև շամպայնի տոնավաճառների անցկացման վայրերում:

Այնուամենայնիվ, իտալացի առևտրային բանկիրները չէին կարող որևէ օգնություն ցուցաբերել Արևելյան Եվրոպայում (հիմնականում Լեհաստանում, Հունգարիայում և Բոհեմիայում), Սկանդինավիայում և Հյուսիսային Գերմանիայում հավաքված միջոցները ստանալու համար, որտեղ այդ ժամանակ կազմակերպված դրամական շուկա չկար, և, հետևաբար, դեռ պահանջվում էր միջոցների ուղղակի փոխանցում: Կանխիկ գումար ուղարկելու նախընտրելի այլընտրանքը փոքր գումարներ ուղարկելն էր այն հոգևորականներին, ովքեր գնում էին Հռոմի պապին այցելելու, կամ (ավելի հաճախ) շրջիկ առևտրականներին, որոնք գնում էին Բրյուգե կամ Վենետիկ: Ավելի քան մեկ տարի պահանջվեց Կրակովից Բրյուգե և Ավինյոն վերադառնալու համար): Նույնիսկ Արևմտյան Եվրոպայում միջոցների ուղղակի փոխանցում էր պահանջվում, երբ արտարժույթի շուկան չէր կարող ապահովել անհրաժեշտ իրացվելիությունը,  օրինակ՝ 1327 թվականին 100,000 ֆլորին Ավինյոնից Բոլոնիա ուղարկվեց տասնհինգ տուփ կենդանիների քարավանով, որը հսկվում էր քառասունվեց հոգուց բաղկացած զինված ուղեկցորդների կողմից:

Թագավորական պալատը կամ պապական գանձարանը հիմնադրվել է 13-րդ դարում՝ սերտ կապերով իտալացի առևտրային բանկիրների հետ, որոնց շնորհվել է «Առաքելական պալատի մերկատորներ» տիտղոսը։  Հռոմի, Վիտերբոյի և Ռիետիի պապական նստավայրերը գտնվում էին Իտալիայի երկու հիմնական բանկային կենտրոնների՝ Ֆլորենցիայի և Սիենայի մոտ; սակայն այդ կապերը խզվել են Հռոմի Պապ Կլեմենտ V-ի (1305-1315 թվականներ) օրոք, երբ նա ճանապարհորդում էր Լանգեդոկով և Պրովանսով: 

Միայն այն ժամանակ, երբ Հռոմի Պապ Հովհաննես XXII-ը (1316-1334) սկսեց Ավինյոնում պապական մշտական նստավայրի՝ պապական պալատի կառուցումը, իտալական խոշորագույն բանկերը մասնաճյուղեր բացեցին Կուրիայում և վերսկսեցին իրենց հարաբերությունները:  Այնուամենայնիվ, այս հարաբերությունների մտերմությունը երբեք չի կարող համեմատվել 13-րդ դարում Օռլանդո Բոնսինյորիի Գրան Թավոլայի «Ինտիմ» կառավարման հետ: Առևտրային բանկիրներին ներդրումներ կատարելու համար ազատ միջոցները վստահելու փոխարեն, պապական պալատը, գանձապահը և փոխգնդապետը (բոլոր բարձրաստիճան հոգևորականները, որոնց օգնում է հոգևորականների, նոտարների և աշխարհականների ամբոխը) ավելի ֆիզիկապես կառավարեցին այդ միջոցները  դրանք պահելով հատուկ դրա համար կառուցված «Ապահով սենյակում»:

### Վաշխառության աստվածաբանություն

Չնայած գիտնականները, տնտեսագետներն ու փիլիսոփաները հորինել են ավանդական վարկավորման (վաշխառություն) հետ կապված բազմաթիվ արգելքներ և բացեր, գիտական գրականությունը շատ քիչ ուշադրություն է դարձնում արտարժույթի գործարքներին, բացառությամբ այն դեպքերի, երբ դրանք կապված են վարկի մարման հետ:  Ռայմոնդ դե Ռուվերը նշում է՝
:«Այս հակասության պարադոքսալ արդյունքներից մեկն այն էր, որ վաշխառուներն ու փոքր վաշխառուները դարձան վաշխառության արշավների հիմնական զոհերը, որոնք վարում էին Ֆելտրեի Բերնարդինոյի նման վանականները, մինչդեռ խոշոր բանկիրներն ու միջազգային կապերը մնացին անձեռնմխելի: Նրանց ոչ միայն չէին դատապարտում, այլև անվանում էին «Եկեղեցու առանձնահատուկ սիրելի զավակներ» և հպարտանում էին, որ Հռոմի Պապի միջնորդներն են: Փաստորեն, նրանց    միջոցներ փոխանցելու ծառայություններն անփոխարինելի էին»:
Այսպիսով, շահույթն ու  բորսայի վնասը չի համարվել վաշխառություն և հաճախ նշված է եղել գրքերում:

## Պատմություն
1316-1342 թվականներին Ավինյոն պապերը ապավինում էին Ֆլորենցիայի երեք խոշոր բանկային տների՝ Բարդիի, Պերուցիի և Աչչայոլիի ծառայություններին, որոնք բոլորը սնանկացան 1342 թվականին, ինչը հանգեցրեց պապական դրամական փոխանցումների ամբողջ համակարգի փլուզմանը:

1342-1362 թվականներին  պալատը ստիպված եղավ օգտվել Աստիի (հատկապես Մալաբայլայի), Լուկկայի և Պիստոյայի մի քանի փոքր և թույլ ընկերությունների ծառայություններից, անհաջող փորձեց հզորացնել այս բանկիրներից յուրաքանչյուրին:

Այնուամենայնիվ, 1362 թվականին pապականությունը կարողացավ օգտվել Ֆլորենցիայի Ալբերտի Անտիչիի բանկիրների տան ծառայություններից: Պապականությունը չօգտագործեց մուրհակի մեխանիզմը (որը տարածված էր 13-րդ դարից), այլ օգտագործեց եզակի ընթացակարգ, որը պահանջում էր նոտարական անդորրագիր Ավինյոնի բոլոր փոխանցումների համար: Այս փաստաթուղթը, որը միշտ կազմված էր երկու կամ երեք օրինակից, նշում էր բանկիրի և վստահված անձի կողմից ստացված գումարը և խոստանում էր փոխանցել Ավինյոնին և որոշակի գումար վճարել Հռոմի պապին կամ նրա ներկայացուցչին: Փաստաթղթի մեկ օրինակը պապական սուրհանդակի կողմից ուղարկվել է Ավինյոն, ինչը թույլ է տվել Ավինյոնի վարչակազմին վճարում ստանալ կամ բանկիրից, կամ Ավինյոնում իր ներկայացուցչից: ժամանակակիցները գրավոր փաստաթղթերի օգտագործումը համարում էին ոչ գործնական, քանի որ այն պահանջում էր նոտարների միջամտություն:

Ինչպես երևում է 1359 թվականին Վենետիկի և Ավինյոնի միջև տեղեկատվության փոխանակումից գործիքակազմի փոփոխությունը (հայտնի է նաև որպես խորհրդատու) չի վերացրել խարդախության հնարավորությունը, այլ ավելի շուտ ստեղծել է ՝տարբեր հնարավորություններ սխալ գործողություններ կատարելու համար:

Մեդիչի բանկի Ավինյոնի մասնաճյուղը հիմնադրվել է միայն 1446 թվականին, նույն թվականին, ինչ Լոնդոնի մասնաճյուղը:

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Արտարժույթի շուկա
Կատեգորիա:Միջնադարի տնտեսություն
Կատեգորիա:Տնտեսական պատմություն
Կատեգորիա:Ֆինանսական շուկաներ