Անատոլի Դուրովի տուն-թանգարան

**Անատոլի Դուրովի տուն-թանգարան** (), հուշային թանգարան՝ նվիրված Անատոլի Դուրովի (1864–1916) կյանքին և գործունեությանը։ Նա եղել է կրկեսի ռուս հայտնի արտիստ, ծաղրածու, կենդանիներ վարժեցնող, Դուրովների կրկեսային դինաստիայի հիմնադիր, ինչպես նաև նկարիչ և կոլեկցիոներ։ Թանգարանը Վորոնեժի մարզային երկրագիտական թանգարանի բաժինն է։

Թանգարանը գտնվում է Վորոնեժ քաղաքում՝ Դուրովի փողոց, տուն 2 հասցեում։ Այն տունը, որտեղ գտնվում է թանգարանը, դաշնային նշանակության պատմամշակութային հուշարձան է՝ ինչպես պատմական, այնպես էլ 20-րդ դարի սկզբի քաղաքաշինության և ճարտարապետության տեսանկյունից։ Դուրովը բնակվել է այս տանը 1901 թվականից մինչև իր մահը՝ 1916 թվականը։

## Թանգարանի պատմություն
1901 թվականին Վորոնեժում հաստատվելուց հետո Դուրովը գնել է տիտղոսավոր խորհրդական Ն. Մեգեդովսկու լքված առանձնատունը Մալայա Սադովայա փողոցում՝ Վորոնեժ գետի ափին։ Սեփական տարածքը բարեկարգելու գործը սկսելով՝ Դուրովը կառուցել է տուն՝ աղյուսով առաջին և փայտաշեն կտրատած երկրորդ հարկով։

Մոտ 1910 թվականին ավարտվել է ամբողջական բարեկարգումը։ Դեպի գետն իջնող տեռասների վրա գտնվում էին բելվեդեր-տաղավար, հին հունական արձաններ, շատրվաններ, կենդանիների վարժեցման համար նախատեսված մանեժ, ակվարիումով գոտի, միջնադարյան ավերակների նմանված դղյակի տեսքով տաղավար։ Այդ տաղավարում Դուրովն անց էր կացնում արտասովոր նկարների ցուցահանդեսներ։ Այդ նկարները ստեղծում էր ինքնուրույն՝ նույն չափի ապակիների վրա շերտ առ շերտ նկարելով բնապատկեր, ապա միացնելով դրանք՝ ստանում էր ծավալուն պատկերներ, որոնք, կարծես, «3D էֆեկտով» լինեին։

Իր նկարների, քանդակների, հնագիտական և ազգագրական առարկաների հավաքածուից Դուրովը ստեղծեց Վորոնեժում առաջին մասնավոր թանգարանը (1907–1913 թթ.), որը բաց էր բոլոր ցանկացողների համար։ Թանգարանի կատալոգը ներառում էր 23 բաժին, իսկ գեղանկարչության հավաքածուում կային Այվազովսկու, Պոլենովի, Շիշկինի, Վերեշչագինի և Բենուայի աշխատանքներից։

1913 թվականին, ֆինանսական դժվարությունների բերումով, Դուրովը թանգարանի իր հավաքածուի մեծ մասը վաճառեց իվանովացի գործարանատեր և հովանավոր Դ. Գ. Բուրիլինին։

Ա. Դուրովի վորոնեժյան առանձնատանը հյուրընկալվել են Մարիուս Պետիպան, Ալեքսանդր Կուպրինը, Իվան Զաիկինը, Վլադիմիր Գիլյարովսկին, Ֆեոդոր Շալյապինը, իշխան Պավել Օլդենբուրգսկին, Գ. Ս. Պետրովը և Պ. Ս. Շերեմետևը։

1912 թվականին Դուրովի առանձնատանը նկարահանվել է «20-րդ դարի պատերազմը» ֆիլմը։

Անատոլի Դուրովի մահից հետո առանձնատունը սկսել է աստիճանաբար ավերվել, թեև տունը պահպանվել է նրա հարազատների մոտ։ Այստեղ է ծնվել Անատոլի Դուրովի թոռնուհին՝ Թերեզա Դուրովան (1926–2012), որը շարունակել է արտիստական դինաստիան։ 20-րդ դարի կեսերին առանձնատան տարածքի շինությունները կամ քանդվել էին, կամ վերածվել ավերակների։

1964 թվականին Ա. Դուրովի այրին՝ Ելենա Դուրովա-Ֆաչչիոլին, տունը կտակել է Սոյուզգոսկրկեսին՝ այն պայմանով, որ այնտեղ կստեղծվի արտիստի հիշատակի թանգարան։ 1967 թվականին նրա մահից հետո Սոյուզգոսկրկեսը սկսել է շենքի վերակառուցումը՝ ճարտարապետ Ն. Տրոիցկու նախագծով, տուն-թանգարանի ստեղծման նպատակով։

1974 թվականին տունը, որպես պատմական հուշարձան, ընդգրկվել է մշակութային հուշարձանների ցուցակում, որոնք պետք է պահպանվեն որպես պետական նշանակության օբյեկտներ, իսկ 1995 թվականին ստացել է դաշնային (հանրապետական) նշանակության պատմական և մշակութային ժառանգության օբյեկտի կարգավիճակ։

1978 թվականի սեպտեմբերի 1-ին առանձնատանը բացվել է Դուրովի տուն-թանգարան Վորոնեժի մարզային գավառագիտական բաժնում։ 

1987 թվականին ստեղծվել է տուն-թանգարանի ցուցադրությունը, որը գործում է մինչ օրս։ Ցուցադրության հայեցակարգը մշակել է տուն-թանգարանի վարիչ Վլադիմիր Բոյկովը, իսկ ցուցադրական-գեղարվեստական ձևավորումը կատարել է Անատոլի Կոգտևը (1951–2010 թթ.)։

1990-ական թվականների կեսերին Վորոնեժի գիտահետազոտական-վերականգնողական արհեստանոցը իրականացրել է համալիր վերականգնում և առանձնատան տարածքի բարեկարգում։ Շենքի ճակատային մասը վերանորոգվել է 2004 թվականին, և մշակվել է նաև առանձնատան կառուցվածքների վերականգնման նախագիծ։

1997 թվականին տուն-թանգարանի տարածքում թաղվել է Անատոլի Դուրովի մոխրի պարունակությամբ սափորը։

2017 թվականի դրությամբ թանգարանի հավաքածուն կազմել է մոտ չորս հազար առարկա, որոնք ներառում են բազմաթիվ լուսանկարներ, մի քանի նկարներ, որոնք ստեղծել է հենց Ա. Դուրովը, նրա հիշատակին պատկանող իրեր, ինչպես նաև նրա երեխաների՝ Եվլամպիայի, Մարիայի, Անատոլիի, թոռների՝ Թերեզայի, Անատոլիի և Վլադիմիրի, եղբոր՝ Վլադիմիր Դուրովի իրեր և Վորոնեժ քաղաքի պատմության հետ կապված նյութեր։

## Պատկերասրահ

Museum Durov 20231203 134757.jpg|Թանգարանի սրահ
Museum_Durov_20231203_143133.jpg|Դուրովի շոգեքարշ
Museum Durov 20231203 141617.jpg|ԱՖորիզմներով դուռ
Museum Durov 20231203 135126.jpg|Դուրովի ճամփորդական արկղը
Museum Durov 20231203 141848.jpg|Դուրովի աշխատասենյակ
Museum Durov 20231203 142731.jpg|Թանգարանի պատշգամբ


## Գրականություն
* 
* 
* 
* 
* 
* 

## Ծանոթագրություններ

## Ներքին վիդեոֆայլեր
* 
* 

Կատեգորիա:1978 հիմնադրված թանգարաններ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի անձնային թանգարաններ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի տուն-թանգարաններ