Սիթիզեն սորսինգ

**Սիթիզեն սորսինգ**, կառավարության կողմից քրաուդսորսինգի մեթոդների կիրառումը՝ (1) քաղաքացիներին պետական քաղաքականությունների մշակման և մատուցման մեջ ներգրավելու, և (2) հանրությունից գաղափարներ ու տեղեկատվություն հավաքելու համար, որպեսզի լուծի խնդիրները և տեղեկացված լինի համայնքի վրա ազդող կարևոր իրադարձությունների կամ գործոնների մասին: Սիթիզեն սորսինգը ներառում է.

* Պետական կառույցների կողմից տարբեր միջոցների օգտագործումը՝ հանրությունից գաղափարներ և առաջարկներ հավաքելու համար։
* Խնդիրների լուծման գործիքների օգտագործումը, որոնք թույլ են տալիս քաղաքացիներին վերլուծել և գնահատել խնդիրների հնարավոր լուծումները։
* Այնպիսի հարթակների ներդրումը, որտեղ քաղաքացիները կարող են հաղորդել օրինակ՝ հանցագործության կամ արտակարգ իրավիճակների մասին։
* Կառավարության կողմից սոցիալական մեդիա հարթակների, օրինակ՝ «Twitter»-ի մոնիտորինգը, որպեսզի տեղեկացված լինի տիրող իրավիճակների՝ մասնավորապես բնական աղետների վերաբերյալ:

Սիթիզեն սորսինգն ավելի նշանակալից է դարձել ԱՄՆ նախկին նախագահ Բարաք Օբամայի վարչակազմի «Բաց կառավարման նախաձեռնության» շնորհիվ: Ըստ Վիվեկ Կունդրայի՝ այն դիտվում է որպես նորարարությունը խթանելու միջոց՝ օգտագործելով ամերիկյան հասարակության ստեղծագործական կարողությունները՝ լուծելու այն խնդիրները, որոնք կառավարությունն ունակ չէ միայնակ լուծել։ Նմանապես, Բրիտանական Պահպանողական կուսակցության անդամ Դևիդ Քեմերոնը կարծում է, որ սիթիզեն սորսինգի մեխանիզմները և Web 2.0 տեխնոլոգիաների ներդրումը կհեշտացնեն թևակոխել «կառավարման հաջորդ դարաշրջան»։ Սա քաղաքացիներին հնարավորություն կտա ավելի ակտիվ դեր ստանձնել կառավարությունում և քաղաքացիական կյանքում, որը համահունչ կլինի Ջոն Քենեդու կոչին՝ «Մի հարցրեք, թե ինչ կարող է անել ձեր երկիրը ձեզ համար, այլ այն, ինչ դուք կարող եք անել ձեր երկրի համար»։

= Պատմություն =
Սիթիզեն սորսինգը հիմնված է քրաուդսորսինգի հայեցակարգի վրա: «Քրաուդ» (ամբոխ) բառը փոխարինվել է «սիթիզենով» (քաղաքացի)՝ ընդգծելու հասարակության կամ համայնքի անդամներին կառավարության նախաձեռնություններին ներգրավելը և քաղաքացիների վրա հիմնված լինելը։ Ավանդաբար, հանրային ծառայությունները մշակվել են բացառապես պետական ​​կառույցների կողմից: Այդուհանդերձ, «սիթիզեն սորսինգի» առաջացման հետ մեկտեղ, անհատները և համայնքները, որոնք օգտվում են այս ծառայություններից, ակտիվ դեր են խաղում դրանց մշակման գործում: Այս ներգրավվածությունը հնարավոր է դարձել Web 2.0 տեխնոլոգիաների էվոլյուցիայի շնորհիվ, որոնք հնարավորություն են տալիս ավելի մեծ առցանց մասնակցություն և համագործակցություն:

## Օրինակներ
### Քաղաքացիների շահերի պաշտպանություն
Օբամայի և Թրամփի վարչակազմերի ժամանակ «Մենք՝ ժողովուրդս» () հարթակը անհատներին հնարավորություն էր տալիս խնդրագրեր ստեղծել տարբեր հարցերի շուրջ, և երբ որոշակի թվով ստորագրություններ էին հավաքվում, այդ խնդրագրերը պաշտոնական արձագանք էին ստանում Սպիտակ տան կողմից։

### Կառավարության համար գաղափարների առցանց հավաքագրման հարթակներ
Թայվանն օգտագործում է «vTaiwan» հարթակը՝ կարևոր հարցերի շուրջ հանրությանը քննարկումներում ներգրավվելու և կառավարության համար օրենսդրական նախագծեր մշակելու համար։ Այն ստեղծվել է 2015 թվականին Արևածաղիկ ուսանողական շարժման ժամանակ «g0v» համայնքի կողմից: Հարթակը զգալի դեր է խաղացել տարբեր հարցերի շրջանակներում, օրինակ՝ «Uber»-ի կարգավորման հարցում։ Հեշտացրել է նաև ֆինանսական տեխնոլոգիաների փորձարկումները: Այդուհանդերձ, հարթակի ոչ բոլոր առաջարկներն են հաշվի առնվել, օրինակ՝ երբ կառավարությունը ցանկանում էր օրինականացնել ալկոհոլի առցանց վաճառքը, հարթակում արված հարցման արդյունքերը հաշվի չառնվեցին։

«vTaiwan»-ը ոգեշնչեց ստեղծել ներքին կառավարման հարթակ, որը կոչվում է «Միացեք»։ Հարթակն օգտագործվում է տեղական ինքնակառավարման մարմինների կողմից, որոնք պարտավորվել են անդրադառնալ որոշակի մակարդակի հանրային աջակցություն ստացած խնդրագրերին։

«Գրանիկուսը» () ևս մեկ հարթակ է, որն օգտագործվում է տարբեր քաղաքներում, որոնցից մեկը ԱՄՆ Տեխաս նահանգի Օսթին քաղաքն է: Այն հնարավորություն է տալիս հանրությանը գաղափարներ ներկայացնել պետական մարմինների համար: Պետական մարմինների աշխատակիցները վարում են առցանց քննարկումներ՝ այս գաղափարները բարելավելու համար և ի վերջո, լուծումներ են առաջ քաշվում քրաուդսորսիգի միջոցով, որոնք կարող են իրականացվել քաղաքապետարանի կողմից: «HunchBuzz»-ը ևս մեկ հարթակ է, որը մշակել է Նոր Զելանդիայի կառավարությունը և  կիրառման համար ներկայացրել տեղական քաղաքային խորհուրդներին: «CitizenLab»-ը եվրոպական հարթակ է, որտեղ քաղաքացիներն ակտիվորեն ներգրավված են քաղաքների զարգացման գործընթացում՝ մասնակցելով գաղափարների գեներացմանը և իրենց քաղաքի կամ համայնքի առջև ծառացած տարբեր խնդիրների լուծմանը։ Քաղաքացիների կողմից ավելի մեծ մասնակցություն ու ներդրում ապահովելու համար հարթակն օգտագործում է գեյմիֆիկացիայի տարրեր։ «Citizens.is»-ը նմանատիպ իսլանդական հարթակ է, որն օգտագործվում է մի քանի երկրների կառավարությունների կողմից։

### Քաղաքացիների ազդարարման համակարգեր
Բոստոնի քաղաքապետարանն առաջարկում է «Citizens Connect iPhone» հավելվածը, որը բնակիչներին հնարավորություն է տալիս տեղական իշխանություններին տեղեկացնել իրենց համայնքում ուշադրության կարիք ունեցող խնդիրների, օրինակ՝ գրաֆիտիների հեռացման, փոսերի և լուսացույցների վերանորոգման վերաբերյալ: Միացյալ Նահանգների մի շարք այլ քաղաքներում օգտագործվում է նմանատիպ «SeeClickFix» հարթակը։

### Աղետներին արձագանք
Քաղաքացիների առցանց համայնքները, ինչպիսիք են «Crisis Commons»-ը և Ճգնաժամային իրավիճակների քարտեզագրման միջազգային ցանցը, արտակարգ իրավիճակների ժամանակ օգնում են պրոֆեսիոնալ մասնագետներին՝ հրշեջներին, ոստիկաններին, բուժաշխատողներին և այլն: Նրանք օգնում են օրինակ՝ «Person Finder»-ի միջոցով գտնել անհետ կորածներին, արբանյակային պատկերները վերածում են քարտեզների (OpenStreetMap), կոնկրետ ինֆորմացիա են հայտնում (օրինակ՝ «Ushahidi» հարթակի միջոցով) արտակարգ իրավիճակի ժամանակ նկատված վնասների և այն մասին, թե ինչ է իրենց անհրաժեշտ:

COVID-19 համավարակի ժամանակ շատ երկրներ, այդ թվում՝ Սինգապուրը, Ավստրալիան, Կանադան, Չինաստանը, Գերմանիան և Ֆրանսիան, մշակեցին հավելվածներ, որոնք քաղաքացիներին խնդրում էին կիսվել անձնական տեղեկություններով, որը կօգներ հետևել և վերահսկել վիրուսի տարածումը:

### Արտոնագրերի ուսումնասիրում
«Peer-to-Patent» համակարգը քաղաքացիներին թույլ է տալիս օգնել Միացյալ Նահանգների արտոնագրերի և ապրանքանիշերի գործակալությանը (USPTO) ուսումնասիրել և գնահատել արտոնագրային հայտերը: Նպատակն է պարզել, թե արդյոք հայտերում նկարագրված գյուտերն իսկապես նոր են և օրիգինալ: Հանրությանը ներգրավելով այս գործընթացում՝ գործակալությունն օգտվում է մարդկանց ավելի լայն խմբի կոլեկտիվ գիտելիքներից և փորձից, ինչը հանգեցնում է ավելի ճշգրիտ և մանրակրկիտ գնահատումների:  

### Քաղաքացիների խնդիրների լուծում
ԱՄՆ մի քանի դաշնային գործակալություններ, օրինակ՝ «ՆԱՍԱ»-ն և Շրջակա միջավայրի պահպանության գործակալությունը, կազմակերպում են խրախուսական մրցանակների մրցույթներ։

ՆԱՍԱ-ն պատկերների մեծ հավաքածուներ վերլուծելու համար օգտագործում է քրաուդսորսինգ: Բացի այդ, Օբամայի վարչակազմի «Բաց կառավարման նախաձեռնության» շրջանակներում, Ընդհանուր ծառայությունների վարչությունն առաջարկներ հավաքեց՝ դաշնային կայքերը բարելավելու համար:

Կոլումբիայի Մեդելյին քաղաքը հենվում է իր քաղաքացիների կոլեկտիվ ինտելեկտի վրա՝ քաղաքի հիմնական խնդիրների համար հնարավոր լուծումներ գտնելու համար: Հարթակը խնդիրները բաց ներկայացնում է հանրությանը՝ հնարավորություն տալով քաղաքացիներին գեներացնել գաղափարներ, առաջարկներ անել, լուծումներ գտնել և քվեարկել իրենց նախընտրած լուծումների օգտին: Այս ամենից հետո քաղաքապետարանն ուսումնասիրում է առաջարկվող բոլոր լուծումները և որոշում, թե որոնք իրականացնել:

### Մասնակցային բյուջետավորում
Որոշ գերատեսչություններ հնարավորություն են տալիս իրենց շահառուներից կազմված խորհուրդներին մասնակցել կառույցի բյուջեի որոշակի մասի հատկացումների վերաբերյալ որոշումներին։ Այս գործընթացը, որը հայտնի է «մասնակցային բյուջետավորում» անվամբ, սկսվել է Բրազիլիայում, իսկ այժմ կիրառվում է աշխարհի բազմաթիվ քաղաքներում:

## Ուսումնասիրություններ
2014 թվականին Օքսֆորդի համալսարանում տեղի ունեցավ քաղաքական որոշումների կայացման և քաղաքականությունների մշակման մեջ քրաուդսորսինգի պրակտիկային նվիրված համաժողով։ Այն կազմակերպել էր Օքսֆորդի ինտերնետ ինստիտուտը։ 2012 թվականից ի վեր մի շարք ուսումնասիրություններ են արվել՝ հասկանալու, թե ինչպես կարելի է օգտագործել քրաուդսորսինգը քաղաքականությունների մշակման գործընթացում։ Օրինակ՝ ուսումնասիրվել է, թե ինչպես կարող են վիրտուալ աշխատաշուկաներն օգտագործվել որպես տարբեր քաղաքականությունների արդյունավետությունըկամ ազդեցությունը վերլուծելու և գնահատելու գործիքներ կամ թե ինչպես քաղաքացիները կարող են նպաստել պետական ​​կառավարման նորարարական գործընթացներին։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Քրաուդսորսինգ