Կվարտա (ինտերվալ)

**Կվարտա** (՝ չորրորդ), երաժշտական ինտերվալ չորս աստիճան մեծությամբ, նշանակվում է 4 թվով։

## Կվարտայի տարատեսակներ

### Մաքուր կվարտա
**Մաքուր կվարտա**, չորս աստիճան մեծությամբ ինտերվալ (երկուսուկես տոն)։ Նշանակվում է *թ. 4*, համարվում է կատարյալ կոնսոնանս, սակայան կախված լադում իր ունեցած դիրքից՝ կարող է հնչել բավականին կայուն։

### Փոքրացված կվարտա
**Փոքրացված կվարտա**, չորս աստիճան մեծությամբ ինտերվալ (երկու տոն)։ Էնհարմոնիկորեն հավասար է մեծացված տերցիային, նշանակվում է *փք. 4*։

Փոքրացված կվարտան կառուցվում է․

* Մաժորում II բարձրացված և III (VI հարմոնիկի մասնակցությամբ) աստիճաններում, երկու դեպքում էլ ձայներից մեկի շարժմամբ՝ կես տոն իջելով փոքր տերցիայի չափով III աստիճանի վրա։
* Մինորում I (IV փոքրացվածի մասնակցությամբ) և VII հարմոնիկ աստիճաններում, երկու դեպքում էլ ձայներից մեկի շարժմամբ՝ կես տոն իջնելով լուծվում է առաջին աստիճանի փոքր տերցիայի մեջ։

Գոյություն ունենում ևս երկու զույգ փոքրացված կվարտաներ․ VI (II փոքրացվածի մասնակցությամբ) և IV մեծացված (VII մելոդիկ մաժորի մասնակցույթման), VI մելոդիկ (II փոքրացվածի մասնակցությամբ) և IV մեծացված (VII բնականի մասնակցությամբ) մինորում, սակայն նրանք չեն կարող լուծվել՝ ձայնադրման կանոններից ելնելով և չունեն պարզ լադային ձգողականություն, այդ իսկ պատճառով հազվադեպ են գործածվում։

### Մեծացված կվարտա
**Մեծացված կվարտա**, չորս աստիճան մեծությամբ ինտերվալ (երեք տոն)։ Նշանակվում է *մծ. 4*, էնհարմոնիկորեն հավասար է կվինտային, հանդիսանում է տրիտոնի տարասեկաներից մեկը։ Ամենից հաճախ հանդիպում է մեծացված կվարտա՝ կառուցված մաժորի 4-րդ աստիճանի վրա և հարմոնիկ մինորի (դիատոնիկ)։ Երկու դեպքերում էլ այն ոլւծվում է սեքստայի III աստիճանի մեջ (մաժորում այդ սեքստան փոքրացված է, մինորում՝ մեծացված)։ Այդ ինտերվալը հատուկ նշանակություն ունի, քանի որ լուծումը հենվում է մաժոր-մինորային լադերի համակարգի վրա։

Մեծացված կվարտան նաև կառուցվում է․ 
* Մաժորում
** I աստիճանում (IV բարձրացվածի մասնակցությամբ)
** II փոքրացված աստիճանում
** VI հարմոնիկ աստիճանում
** VI բնական աստիճանում (II բարձրացվածի մասնակցությամբ)

Առաջին երկու կվաևտաները լուծվում են առաջին աստիճանի մաքուր կվինտայի մեջ, վերջին երկուսը՝ հինգերորդ աստիճանի մեծ սեքստայի։

* Մինորում
** I աստիճանում (IV բարձրացվածի մասնակցությամբ), լուծվում է մաքուր կվինտայի մեջ՝ առաջին աստիճանում։ 
** II իջեցված աստիճանում․ լուծվում է առաջին աստիճանի մաքուր կվինտայի մեջ։
** IV փոքրացված աստիճանում (VII բնականի մասնակցությամբ), լուծվում է երրորդ աստիճանի մեծ սեքստայի մեջ։
** VI աստիճանում․ լուծվում է հինգերորդ աստիճանի փոքր սեքստայի մեջ։

Եվս երկու մեծացված կվարտա՝ մաժորի VII մելոդիկ աստիճանի վրա և մինորի III (VI մելոդիկի մասնակցությամբ) աստիճանի վրա, հազվադեպ են հանդիպում, չեն կարող ավարտվել ձայնագիտության կանոնների դիտարկման պատճառով և չունեն երևելի լադային ձգողականություն։

### Կրկնակի մեծացված կվարտա
**Կրկնակի մեծացված կվարտա**, ճորս աստիճան մեծությամբ ինտերվալ (երեքուկես տոն)։ Էնհարմոնիկորեն հավասար է մաքուր կվինտային, նշանակվում է *կր. մծ. 4*

Լադում գոյություն ունի միայն մեկ զույգ կրկնակի մեծացված կվարտա․ VI հարմոնիկ աստիճանի վրա (II բարձրացվածի մասնակցությամբ) մաժորում և IV փոքրացված (VII հարմոնիկի մասնակցությամբ) մինորում։ Երկու դեպքերում էլ մեծացված կվարտան լուծվում է մեծ սեքստայի մեջ․ մաժորի հինգերորդ աստիճանում, մինորի՝ երրորդ

## Հնչողություն
* Մաքուր կվարտա

* Տրիտոն (մեծացված կվարտա)

Կատեգորիա:Երաժշտական եզրույթներ
Կատեգորիա:Երաժշտական ինտերվալներ