open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Ստամբուլի համալսարան

thumb|Մուտք դեպի Բեյազիդի հրապարակ, որտեղ գտնվում է Համալսարանի կորպուսներից մեկը
thumb|Հիմնական կորպուսի ներքին տեսքը

**Ստամբուլի համալսարան** (, ), Թուրքիայի և Ստամբուլի առաջատար բուհը։ Համալսարանը Թուրքիայի ամենահին գործուն բուհն է։

Համալսարանի հիմնական տարածքը գտնվում է քաղաքի հին հատվածում՝ Բայեզիդ և Սուլեյմանիե մզկիթների միջև։ Ներկայումս համալսարանում և նրա մասնաճյուղերում սովորում է ավելի քան 60 000 ուսանողներ և 8000 ասպիրանտներ։ Համալսարանում աշխատում են ավելի քան 2000 պրոֆեսորներ։

Հիմնվել է Մեհմեդ II Ֆաթիհի կողմից 1453 թվականին։ Մինչ XX դարը համարվում էր իսլամի բարձրագույն դպրոց, իսկ արդեն 1927 թվականին վերակազմակերպվել և 1933 թվականին դարձել է աշխարհիկ ուսումնական հաստատություն։

## Ստամբուլի համալսարանի գրադարան
Ստամբուլի համալսարանի գրադարանը հիմնվել է 1925 թվականին և համարվում է Թուրքիայի խոշոր գրադարաններից մեկը։ Գրքային ֆոնդը կազմում է ավելի քան 250000 կտոր գիրք և ավելի քան 18000 ձեռագիր։

## Ֆակուլտետներ
* Բժշկական ֆակուլտետ
* Իրավաբանության ֆակուլտետ
* Լեզվաբանության ֆակուլտետ
* Ճշգրիտ գիտությունների ֆակուլտետ
* Տնտեսագիտության ֆակուլտետ
* Անտառտնտեսության ֆակուլտետ
* Դեղագործական ֆակուլտետ
* Ստոմատոլոգիայի ֆակուլտետ
* Ջերահ փաշայի բժշկական ֆակուլտետ
* Մենեջմենթի ֆակուլտետ
* Քաղաքագիտության ֆակուլտետ
* Անասնաբուժական ֆակուլտետ
* Ինժեներիայի ֆակուլտետ
* Ջրային տնտեսության ֆակուլտետ
* Հեռահաղորդակցության ֆակուլտետ
* Աստվածաբանական ֆակուլտետ
* Ալի Յուջելիայի անվան մանկավարժական ֆակուլտետ

## Տես նաև
* Բեյազիդ հրապարակ
* Բեյազիդի աշտարակ

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Համալսարանի պաշտոնական կայք էջը 
* Համալսարանը WikiMAPIA-յում

Կատեգորիա:Ստամբուլի համալսարան
Կատեգորիա:Ֆաթիհ
Բաժե լը Շատել (այլ կիրառումներ)

**Բաժե լը Շատել**, կարող է վերաբերել՝
* Բաժե լը Շատել - համայնք Ֆրանսիայում
* Բաժե լը Շատել - Ֆրանսիայի կանտոն, գտնվում է Ռոն-Ալպ շրջանում
Արդարություն և զարգացում կուսակցություն (Թուրքիա)

**Արդարություն և զարգացում կուսակցություն (ԱԶԿ)** (), հաճախ կրճատվում է որպես **AKP** կամ **AK Parti** (՝ *սպիտակ, լուսավոր, մաքուր*), Թուրքիայի իշխող քաղաքական կուսակցություն։ ԱԶԿ-ն իրեն հայտարարել է պահպանողական հոսքի աջակենտրոն կուսակցություն, որը հիմնվում է արևմտյան արժեհամակարգի վրա, այնպիսի հասկացության, ինչպիսին է շուկայական տնտեսությունը։ ԱԶԿ-ն մշտապես կողմ է արտահայտվել Թուրքիայի անդամակցությանը ԵՄ-ին։ Ներկայումս կուսակցության առաջնորդը Թուրքիայի ներկայիս նախագահ Ռեջեփ Թայիփ Էրդողանն է։

## Պատմություն
Կուսակցությունը հիմնվել է 2001 թվականի օգոստոսի 14-ին Թուրքիայում արգելված իսլամիստական ուղղություն ունեցող «Բարեգործների կուսակցության» պահպանողական թևի կողմից։ Կուսակցությունը միտված էր քաղաքական և տնտեսական բարեփոխումների իրականացմանը, և հիմնական նպատակներից մեկը հանդիսանում էր Թուրքիայի անդամակցումը ԵՄ-ին։ Դրան զուգահեռ Էրդողանը ծավալեց պայքար իսլամիստների իմիջի ձևավորման դեմ, ինչը իրականացնում էին նրա քաղաքական օպոնենտները։ 2002 թվականին ԱԶԿ-ն հաղթեց խորհրդարանական ընտրություններում՝ հավաքելով 34,28 % ձայն և ստացավ 550 տեղերից 363-ը Թուրքիայի խորհրդարանում, որը երկու անգամ ավելի շատ էր, քան երկրորդ տեղում գտնվող կուսակցությունը։

2003 թվականին կուսակցությունում տեղի ունեցավ ճգնաժամ՝ Թուրքիայի դերի հետ կապված Իրաքյան ճգնաժամում։ Որպեսզի թույլ չտրվի ամերիկյան զորքերի մուտքը երկիր, կուսակցության որոշ պատգամավորներ անցան Հանրապետական ազգային կուսակցության շարքերը։ Արդյունքում Թուրքիան չթույլատրեց ամերիկյան ուժերի կենտրոնացում Թուրքիայում։
thumb|right|Կուսակցության ցույցը 2007 թվականին
ԱԶԿ-ի կառավարման ժամանակաշրջանում Թուրքիայում արձանագրվել է տնտեսական աճ և հաղթահարվել է բազմամյա հիպերինֆլյացիան։ The Economist-ը ԱԶԿ-ի կառավարման ժամանակաշրջանը անվանեց ամենահաջողակը վերջին հիսուն տարիներին։

2015 թվականի օգոստոսին չձևավորվեց կոալիցիոն կառավարություն, և նույն տարվա նոյեմբեր ամսին նշանակվեց արտահերթ ընտրություններ։ Կուսակցության որոշ անդամներ դարձան ժամանակավոր կառավարության ղեկավարներ՝ Ազգային գործունեություն և Ազգերի դեմոկրատական կուսակցությունների հետ համատեղ։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Կուսակցության պաշտոնական կայքը թուրքերենով և Կուսակցության պաշտոնական կայքը անգլերենով
* Կուսակցական ծրագիրը անգլերենով

Կատեգորիա:Թուրքիայի կուսակցություններ
NGC 5128

**Ալֆա Կենտավրոս** կամ **NGC 5128**, հայտնի գալակտիկա Կենտավրոսի համաստեղությունում։ Այն հայտնաբերվել է 1826 թվականին շոտլանդացի աստղագետ Ջեյմս Դանլոփի կողմից Նոր Հարավային Ուլելսի, որ գտնվում է Ավստրալիա մայրցմաքում, Պարամատա շրջանում գտնվող իր տնից։

Աստղագիտական գրականության մեջ բազմաթիվ բանավեճեր են եղել գալակտիկայի հիմնական հատկությունների շուրջ, ինչպիսիք են Հաբլի հերթականությունն (ոսպնյակաձև գալակտիկա կամ հսկա էլիպսաձև գալակտիկա) և հեռավորությունը (10-16 միլիոն լույս տարի)։ NGC 5128 Երկրին ամենամոտ գտնվող ռադիոգալակտիկաներից է, ուստի նրա ակտիվ գալակտիկական միջուկը ուսումնասիրվել է պրոֆեսիոնալ աստղագետների կողմից։ Գալակտիկան պայծառությամբ 5-րդն է, իրեն դարձնելով սիրողական աստղագիտական ուսումնասիրության հիանալի թիրախ, թեև գալակտիկան միայն տեսանելի է հյուսասին ցածրադիր լայնություններում և հարավային կիսագնդում։

Գալակտիկայի կենտրոնում գտնվում է հսկայական սև անցք, որի զանգվածը հավասար է 55 արևային զանգվածների։ Այն արտամղում է աստղաֆիզիկական ռեակտիվ, որն էլ պատասխանաու է արտանետված ռենտգենյան ճառագայթների և ռադիոալիքների երկարության համար։ 
Մեկ տասնամյակ առաջ անջատված ռեակտիվի ռադիոհետազոտություններ կատարելով՝ աստղագեները պարզել են, որ ռեակտիվի ներքին մասի շարժման արագությունը կազմում է լույսի արագության կեսը։
Ալֆա Կենտավրոսի Ռենտգենյան ճառագայթման ռեակտիվները ունեն հազարավոր լույս տարի երկարություն, մինչդեռ ռադիո ռեակտիվներն ունեն միլիոնավոր լույս տարի երկարություն։
Աստղածին գալակտիկաները ենթադրում են բախումից առաջացած պայթյուն, որպեսզի աստղ ձևավորվի։ Օրինակները ցույց են տալիս, որ Ալֆա Կենտավրոսը եղել է մեծ Էլիպսաձև գալակտիկա, որը բախվել է միաձուլվել է մի ավելի փոքր պարուրաձև գալակտիկայի.։

## Կազմաբանություն
մինի
Ալֆա Կենտավոսը ունի յուրահատուկ գալակտիկական կազմաբանություն։
Ինչպես երևում է երկրից, այն նման է ոսպնյակաձև գալակտիկայի կամ էլիպսաձև գալակտիկայի՝ ծածկված փոշու հաստ շերտով։ Այս գալակտիկայի յուրահատկությունն առաջին անգամ բացահայտվել է 1847 թվականին Ջոն Հերշելի կողմից, և այն ընդգրկվել է Հալթոն Արփի Յուրահատուկ գալակտիկաների ատլասում (հրատարակվել է 1966-ին), որպես փոշով կլանված գալակտիկայի օրինակ։ Գալակտիկայի տարօրինակ ձևաբանությունը ընդհանուր առմամբ բացատրվում է երկու ավելի ավելի փոքր գալակտիկաների փոխազդեցությամբ։
thumb|Schematic diagram of the components of the Centaurus A galaxy
Գալակտիկայի փորային հատվածը մեծ մասամբ բաղկացած է կարմիր զարգացած աստղերից։
The bulge of this galaxy is composed mainly of evolved red stars. Փոշոտ սկավառակն, այնուամենայնիվ, ավելի ուշ ձևավորված աստղերի հատված է։ Աստղերի ձևավերման ավելի քան 100 տարածք է հայտնաբերվել սկավառակի վրա։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Նոր ընդհանուր կատալոգի օբյեկտներ
Աղձնիք (այլ կիրառումներ)

**Աղձնիք**, կարող է վերաբերել՝
* Աղձնիք - ըստ Մովսես Խորենացու (ըստ այլ ուսումնասիրողների՝ Անանիա Շիրակացու) «Աշխարհացույցի», հանդիսանում էր Մեծ Հայքի երրորդ նահանգը
* Աղձնիք - գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Խարբերդի վիլայեթի Խարբերդի գավառում
Աղմեզար (այլ կիրառումներ)

**Աղմեզար**, կարող է վերաբերել՝
* Աղմեզար - լեռնաճյուղ Անտիպոնտական լեռներում
* Աղմեզար - լեռնանցք Բյուրակն-Մնձուրյան լեռների կենտրոնական հատվածում
Աղմեզեր (այլ կիրառումներ)

**Աղմեզեր**, կարող է վերաբերել՝
* Աղմեզեր - լեռ Արաքսի ձախ մասում, Կաղզվանի շրջանում
* Աղմեզեր - լեռ Ճորոխի հովտում, Օլթիի շրջանում, Անտիպոնտական լեռնահամակարգում
Աղնջաձոր (այլ կիրառումներ)

**Աղնջաձոր**, կարող է վերաբերել՝
* Աղնջաձոր - գյուղ Հայաստանի Վայոց ձորի մարզում
* Աղնջաձոր - գետակ Արաքսի ավազանում, Արփա գետի աջակողմյան վտակ Եղեգիսի օժանդակը
Աղչայ (այլ կիրառումներ)

**Աղչայ**, կարող է վերաբերել՝
* Աղչայ, գետ Արաքսի ավազանում, նրա աջակողմյան Զանգիմար գետի վտակը
* Աղչայ, գետ Արաքսի ավազանում, նրա աջակողմյան Կարմիր գետի ձախ վտակը
* Աղչայ, գետ Արաքսի ավազանում։ Հոսում է Կաղզվանի շրջանով
* Աղչայ, գետակ Արաքսի ավազանում, Ախուրյանի վտակը
Աղջա (այլ կիրառումներ)

**Աղջա**, կարող է վերաբերել՝
* Աղջա - աղբյուր Կարսի մարզի Կաղզվանի օկրուգում
* Աղջա - լեռնագագաթ Սյունիքի լեռնահամակարգում, Սիսիանի շրջանում
Աղջաղալա (այլ կիրառումներ)

**Աղջաղալա**, կարող է վերաբերել՝
* Աղջաղալա - գյուղ Արևելյան Հայաստանում, Կարսի մարզում
* Աղջաղալա - հարթություն Ղարաբաղի բարձրավանդակում, նրա հյուսիսային մասում նախկին Գյուլիսիտանի գավառում
* Աղջաղալա - ձմեռանոց Դիլիջան քաղաքի շրջակայքում
Աղջուր (այլ կիրառումներ)

**Աղջուր**, կարող է վերաբերել՝
* Աղջուր - գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Վանի վիլայեթի Վանի Շատախի գավառակում
* Աղջուր - գետակ Արաքսի ավազանում
Աղսորիկ (այլ կիրառումներ)

**Աղսորիկ**, կարող է վերաբերել՝
* Աղսորիկ - լեռնաբազուկ Հայկական լեռնաշխարհում, Կոտուրի լեռնաշղթայում, Վանա լճի հյուսիս–արևելյան կողմում
* Աղսորիկ - լեռնագագաթ Հայկական լեռնաշխարհում, Կոտուրի լեռնաշղթային պատկանող Աղսորիկի լեռնաբազուկին
Աղվես (այլ կիրառումներ)

**Աղվես**, կարող է վերաբերել՝
* Աղվես - շնազգիների ընտանիքի գիշատիչ կաթնասունների ցեղ
* Աղվես - գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Էրզրումի վիլայեթի Դերջանի գավառակում
* Աղվես - համաստեղություն հյուսիսային երկնքում
Աղտաղտ (այլ կիրառումներ)

**Աղտաղտ**, կարող է վերաբերել՝
* Աղտաղտ - գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Էրզրումի վիլայեթի Էրզրումի գավառում
* Աղտաղտ - գետակ Հայկական լեռնաշխարհում, Արևմտյան Եփրատի ավազանում
Աղրի (այլ կիրառումներ)

**Աղրի**, կարող է վերաբերել՝
* Աղրի - գետակ Հայկական լեռնաշխարհում
* Աղրի - լեռնագագաթ Հայկական լեռնաշխարհում, Սյունյաց լեռնահամակարգի միջին հատվածում
* Աղրի - քաղաք Թուրքիայի արևելյան մասում, Աղրըի մարզում
Աղփունար (այլ կիրառումներ)

**Աղփունար**, կարող է վերաբերել՝
* Աղփունար - գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Սեբաստիայի վիլայեթի Սեբաստիայի գավառում
* Աղփունար - աղբյուր Բաթումի մարզի Արդվինի շրջանում
* Աղփունար - լեռնաշղթա Հայկական լեռնաշխարհում, Սողանլուղ լեռնահամակարգում
Աղփունղար (այլ կիրառումներ)

**Աղփունղար**, կարող է վերաբերել՝
* Աղփունղար - աղբյուր Բաթումի մարզի Արդվինի օկրուգում
* Աղփունղար - գետ Հայկական լեռնաշխարհում, Արաքսի ավազանում, Կարս գետի աջակողմյան օժանդակը
Աղօղլան (այլ կիրառումներ)

**Աղօղլան**, կարող է վերաբերել՝
* Աղօղլան, գետ Արաքսի ավազանում, Հագարի գետի աջակողմյան վտակը
* Աղօղլան, գետակ Հայկական լեռնաշխարհում, Արաքսի ավազանում, նրա ձախակողմյան վտակը Վեդի գետի աջ օժանդակը
Աղվան (այլ կիրառումներ)

**Աղվան**, կարող է վերաբերել՝
* Աղվան - գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Խարբերդի վիլայեթի Փութուրկեի գավառում
* Աղվան - տղամարդու հայկական անուն
* Աղվան - գետ Արաքսի ավազանում, նրա ձախակողմյան վտակը
Աճ (այլ կիրառումներ)

**Աճ**, կարող է վերաբերել՝
* Աճ - կենսաբանության մեջ կենդանի օրգանիզմների չափերի մեծացումը
* Աճ - գյուղ Վրաստանում։ Գտնվում է Գուրիայի մարզի Օզուրգեթի շրջանում
* Աճի -
Աճպարար (այլ կիրառումներ)

**Աճպարար**, կարող է վերաբերել՝
* Աճպարար - կրկեսի կամ էստրադայի արտիստ, որ տեսողական պատրանքի վրա հիմնվելով, օգտագործելով զանազան հնարքներ, ցուցադրում է իրերի, կենդանիների և մարդկանց հայտնվելը, չքանալը, փոխակերպվելը
* Աճպարար - 1989 թվականին նկահարանված հայկական ֆիլմ
Ամազոնաս (այլ կիրառումներ)

**Ամազոնաս**, կարող է վերաբերել՝
* Ամազոնաս - նահանգ Բրազիլիայի հյուսիս֊արևմուտքում, Ամազոնի դաշտավայրում
* Ամազոնաս - Վենեսուելայի 23 նահանգներից մեկը
Ամաղու (այլ կիրառումներ)

**Ամաղու**, կարող է վերաբերել՝
* Ամաղու - գյուղ Հայաստանի Վայոց ձորի մարզում
* Ամաղու - գետ Հայկական լեռնաշխարհում, Արաքսի ավազանի Արփա գետի ձախ օժանդակը
* Ամաղու - ձորահովիտ Հայկական լեռնաշխարհում, Արաքսի ավազանի Արփա գետի ձախակողմյան օժանդակ Գնիշիկի հովտում
Բյուլենթ Էջևիթ

**Մուստաֆա Բյուլենթ Էջևիթ** (), (), թուրք քաղաքական գործիչ, բանաստեղծ, գրող, թարգմանիչ, լրագրող։ 1974, 1977, 1978- 1979, 1999- 2002 թվականներին եղել է Թուրքիայի վարչապետ։ Կատարել է թարգմանություններ անգլերենից թուրքերեն։ Նրա թարգմանությամբ թուրքերեն լույս են տեսել Թոմաս Էլիոթի և Ռաբինդրանաթ Թագորի մի շարք աշխատություններ։

## Կենսագրություն
Բյուլենթը ծնվել է մտավորականների ընտանիքում։ Հայրը եղել է Ստամբուլի համալսարանի պրոֆեսոր, իսկ մայրը Թուրքիայի առաջին կանանցից մեկն էր, ով պրոֆեսիոնալ կերպով զբաղվել է գեղանկարչությամբ։ Աշխատել է որպես թարգմանիչ Թուրքիայում, Մեծ Բրիտանիայում և ԱՄՆ-ում։ Սովորել է Լոնդոնի համալսարանի արևելագիտության և աֆրիկագիտության դպրոցի արվեստի պատմության բաժնում, սակայն այն չի ավարտել։ Դրան զուգընթաց ուսումնասիրել է նաև սանսկրիտ և բենգալերեն, որպեսզի կարդա Ռաբինդրանաթ Թագորի աշխատությունները օրիգինալ լեզվով։

1972—1980 թվականներին ղեկավարել է Հանրապետական ազգային կուսակցությունը՝ փոխարինելով այդ պաշտոնում Իսմեթ Ինյոնյուին։ 1974, 1977, 1978- 1979, 1999- 2002 թվականներին եղել է Թուրքիայի վարչապետ, ընդ որում 1979 թվականին նրա հիմնական ընդդիմադիրը եղել է Սուլեյման Դեմիրելը։

1980 թվականին տեղի ունեցած պետական հեղաշրջումից հետո, նրան արգելվել է զբաղվել քաղաքական գործունեությամբ։ Սակայն որոշ ժամանակ անց արգելքը հանվեց, իսկ 1987—1988 և 1989—2004 թվականներին գլխավորել է Ձախ դեմոկրատական կուսակցությունը, որը հիմնվել էր 1985 թվականին նրա կնոջ Ռահշան Էջևիթի և մի խումբ կողմնակիցների կողմից, ովքեր լքել էին Սոցիալ- դեմոկրատական ազգային կուսակցությունը։

1999—2002 թվականներին Բյուլենթ նորից դարձավ Թուրքիայի վարչապետ։ Նրա կառավարման վերջին տարում կնքվեց համաձայնագիր ԵՄ-ի հետ, ինչպես նաև ձերբակալվեց Քրդական բանվորական կուսակցության պարագլուխ Աբդուլլահ Օջալանը։ Էջևիթին այդ պաշտոնում փոխարինեց Աբդուլահ Գյուլը։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Էջևիթի կենսագրությունը 

Կատեգորիա:Թուրքիայի վարչապետներ
Կատեգորիա:20-րդ դարի բանաստեղծներ
Կատեգորիա:20-րդ դարի թուրք քաղաքական գործիչներ
Կատեգորիա:Անկարայի համալսարանի շրջանավարտներ
Կատեգորիա:Ստամբուլի պատգամավորներ
Կատեգորիա:Թուրքիայի քաղաքական կուսակցությունների առաջնորդներ
Կատեգորիա:Ռոբերտ քոլեջի շրջանավարտներ
Կատեգորիա:Քրդական ծագմամբ թուրքեր
Կատեգորիա:Թուրքիայի Ժողովրդահանրապետական կուսակցության քաղաքական գործիչներ
Կատեգորիա:Թուրքիայի փոխվարչապետներ
Կատեգորիա:Թուրք լրագրողներ
Կատեգորիա:Թուրքիայի ընդդիմության առաջնորդներ
Կատեգորիա:Թուրք գրողներ
Կատեգորիա:Թուրք բանաստեղծներ
Կատեգորիա:Բոսնիական ծագմամբ թուրքեր
Կատեգորիա:Թուրքիայի 21-րդ գումարման մեջլիսի պատգամավորներ
Կատեգորիա:Թուրքիայի 20-րդ գումարման մեջլիսի պատգամավորներ
Կատեգորիա:Թուրքիայի նախարարներ
Կատեգորիա:Անկարայի պատգամավորներ
Կատեգորիա:20-րդ դարի լրագրողներ
Ստենդալի համախտանիշ

**Ստենդալի համախտանիշ**, հոգեկան խանգարում, որը բնութագրվում է հաճախակի սրտախփոցով, գլխապտույտով և հալյուցինացիաներով։ Տվյալ սիմպտոմատիկան արտահայտվում է մարդու՝ կերպարվեստի ստեղծագործության ազդեցության տակ գտնվելու ժամանակ, հետևաբար հաճախ համախտանիշն առաջանում է այդ ստեղծագործությունների կենտրոնացման վայրերում՝ թանգարաններում, նկարների պատկերասրահներում։ Ախտանիշներ կարող են առաջացնել ոչ միայն արվեստի նյութերը, այլև բնության չափազանց գեղեցկությունը՝ բնական երևույթներ, կենդանիներ, աներևակայելի գեղեցիկ մարդիկ։

## Ծագում
Համախտանիշն իր անվանումը ստացել է 19-րդ դարի ֆրանսիացի գրող Ստենդալի անունից, որը համախտանիշը նկարագրել է «Նեապոլ և Ֆլորենցիա. ճանապարհորդություն Միլանից Ռեջո» գրքում, որտեղ պատկերել է 1817 թվականին Ֆլորենցիա կատարած այցի զգացողությունները։

## Ախտանշաններ
200px|մինի|Ֆլորենցիայի համայնապատկեր
Համախտանիշն առաջին անգամ նկարագրվել է 1979 թվականին, իտալացի հոգեբույժ Գրացելլա Մագերինիի կողմից, որը հետազոտել և նկարագրել է Ֆլորենցիա եկած զբոսաշրջիկների շրջանում ավելի քան 100 միանման դեպքեր։ Համանուն գրքում նա հիվանդությունների դեպքերը դասակարգել է ըստ նրանց ծագման.
* Հյուսիսային Ամերիկայից և Ասիայից եկած զբոսաշրջիկները չեն ենթարկվում այդ համախտանիշին, քանի որ այն կապված չէ նրանց մշակույթի հետ,
* Իտալացի զբոսաշրջիկները նույնպես ունեն իմունիտետ, որովհետև նրանք սովոր են նման մթնոլորտին,
* Ի թիվս այս զբոսաշրջիկների՝ այս համախտանիշին առավել նախատրամադրված են դասական կամ կրոնական կրթություն ունեցող միայնակ մարդիկ՝ անկախ նրանց սեռական պատկանելիությունից։

Առաջին անգամ ախտորոշումը դրվել է 1982 թվականին։

Առավել հաճախ տագնապն ի հայտ է գալիս Ֆլորենցիայի՝ Վերածննդի բնօրրան 50 թանգարաններից որևէ մեկում այցի ընթացքում։ Հանկարծ այցելուն տարվում է զգացմունքների խորությամբ, որն արվեստագետը ներդրել է իր ստեղծագործության մեջ։ Ընդ որում, պատկերի տարածքում հայտնվելու ժամանակ նա անբնական սուր է ընկալում բոլոր զգացմունքները։ Համախտանիշի զոհերի ռեակցիաները տարբեր են՝ ընդհուպ մինչև հիստերիա կամ պատկերի ոչնչացման փորձ։ Չնայած համախտանիշի հարաբերական հազվադեպությանը՝ Ֆլորենցիայի թանգարանների պահակներին սովորեցնում են, թե ինչպես պետք է վարվել համախտանիշի զոհերի հետ։

Տերմինը հաճախ օգտագործվում է ռոմանտիզմ ժամանակաշրջանի երաժշտությունը լսողների ռեակցիան նկարագրելու համար։

## Տես նաև
* Երուսաղեմի համախտանիշ
* Փարիզյան համախտանիշ

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Ի՞նչ է Ստենդալի համախտանիշը
* Սահմանումը Word Spy definition-ի կողմից  

Կատեգորիա:Արվեստ
Կատեգորիա:Հոգեախտաբանական համախտանիշներ
Կատեգորիա:Համախտանիշներ այբբենական կարգով
Բալա (այլ կիրառումներ)

**Բալա**, կարող է վերաբերել՝
* Բալա - հնագույն երկիր Հայասայից հյուսիս, հետագայի Փոքր Հայքի կամ նրա ու Մեծ Հայքի սահմանային տարածքներում
* Բալա - հնագույն քաղաք պատմական Փոքր Հայքում, հավանաբար Բալա նահանգում
Բալաբան (այլ կիրառումներ)

**Բալաբան**, կարող է վերաբերել՝
* Բալաբան - գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Խարբերդի վիլայեթի Մալաթիայի գավառում
* Բալաբան - լեռ Հայկական լեռնաշխարհում, Էրզրումի նահանգում, Բայազետ քաղաքի մոտ
Բալագեր (այլ կիրառումներ)

**Բալագեր**, կարող է վերաբերել՝
* Բալագեր - քաղաք և մունիցիպալիտետ Իսպանիայում, մտնում է Լեիդա նահանգի, ինչպես նաև Կատալոնիա ինքնավար մարզի մեջ
* Բալագեր - համայնք Ֆրանսիայում, որը գտնվում է Միջին Պիրենեյան մարզի Արյեժ գավառում
Բալախոռ (այլ կիրառումներ)

**Բալախոռ**, կարող է վերաբերել՝
* Բալախոռ - գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Էրզրումի վիլայեթի Բաբերդի գավառակում
* Բալախոռ - գյուղ Օսմանյան կայսրությունում, Տրապիզոնի վիլայեթի Գյումուշխանեի գավառում
* Բալախոռ - գյուղ Օսմանյան կայսրությունում, Տրապիզոնի վիլայեթի Ջանիկի գավառում
Մղձավանջ

thumb|''Բանականության քունը դևեր է ծնում'' (Ֆրանցիսկո, մոտ 1797)
thumb|Մղձավանջ (Հենրի Ֆյուսելի, 1781)

**Մղձավանջ**, նաև **ծանր տանջալից երազ**, ոչ հաճելի երազ, որն առաջացնում է գիտակցության ուժեղ զգայական պատասխան՝ հիմնականում վախի, հուսահատության, տագնապի և տխրության ձևով։ Երազը կարող է ընդգրկել անհարմարության, հոգեկան կամ հոգեբանական սարսափի իրավիճակներով։ Մղձավանջ ունեցողները սովորաբար արթնանում են դիսթրեսի վիճակում և կարճ ժամանակահատվածում ի վիճակի չեն լինում նորից քնել։

Մղձավանջները կարող են պայմանավորված լինել ֆիզիոլոգիական պատճառներով՝ անհարմար դիրքով պառկելը, ջերմությունը կամ հոգեբանական պատճառներով՝ սթրեսը, տագնապը և թմրանյութերը։ Քնից առաջ հաց ուտելը, որը արագացնում է օրգանիզմի նյութափոխանակությունը և գլխուղեղի ակտիվությունը, կարող է խթանել մղձավանջների առաջացումը։

Հաճախակի մղձավանջները կարիք ունեն բժշկական միջամտության, քանի որ կարող են խախտել քնի բնականոն ընթացքը և առաջացնել անքնություն։

## Ծագումնաբանություն
Հայերենում մղձավանջ բառը ծագել է *մուղձ* արմատից և վանջ անհայտ նշանակությամբ բառից, *մղձուկը* նշանակում է «շնչահեղձություն, խեղդվելը, շունչը կտրելը» և իր հերթին հավանաբար ծագել է բնիկ հնդեվրոպական *mel՝ «մանրել, ջարդել» արմատից։

## Հաճախակիություն և տեսակներ
Արթուն ժամանակ վախի ու վախկոտության քանակը ուղիղ համեմատական է մղձավանջների քանակի հետ։ Քնի հետազոտությունները ցույց են տվել, որ երազների ընթացքի շուրջ 75%-ը առաջացնում են բացասական զգացմունքներ։ Սակայն, ավելի քիչ հավանական է, որ մարդիկ կհիշեն տհաճ երազները։

Մղձավանջի սահմանումներից մեկը՝ արթնացումն է քնի ցիկլի ընթացքում՝ բացասական զգացմունքներով, ինչպիսին օրինակ վախն է։ Մղձավանջ հանդիպում է ամեն ամիսը մեկ։ Հինգ տարեկանից փոքր երեխաների մոտ մղձավանջներ համարյա չեն հանդիպում, բայց հաճախ են հանդիպում ավելի մեծ երեխաների մոտ (25%-ը ամեն շաբաթ նվազագույնը մեկ մղձավանջ է ունենում)։ Մղձավանջներն ամենահաճախն են հանդիպում պատանիների մոտ։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Հոգեբուժական ախտորոշում
Կատեգորիա:Քուն
Բալ (այլ կիրառումներ)

**Բալ**, կարող է վերաբերել՝
* Բալ - սալոր ցեղի Cerasus ենթացեղի բույս
* Բալ - լեռ Փոքր Կովկաս լեռնահամակարգում, Ղարաբաղում
* Բալ - պայմանական միավոր բնական երևույթների ուժը, աստիճանը չափելու համար
Դանիայի թագավորական գրադարան

[մինի|250x250փքս|Նոր շենքը «Սև ալմաստ», [1999]]
[մինի|250x250փքս|Հին շենքը Սլոտսհոլմեն կղզում, [1906]]
**Թագավորական գրադարան** (), Դանիայի ազգային գրադարան (Կոպենհագեն)։ Սկանդինավյան երկրների և աշխարհի խոշորագույն գրադարաններից մեկը։

Ունի բազմաթիվ պատմական փաստաթղթեր։ 17-րդ դարից Դանիայում հրատարակված բոլոր ստեղծագործությունները պահվում են գրադարանի ֆոնդերում։

## Պատմություն
[մինի|250x250փքս|Սև ալմաստ, [2005]]
Գրադարանը հիմնադրվել է 1648 թվականին Ֆրեդերիկ III թագավորի կողմից եվրոպական ստեղծագործությունների հսկայական հավաքածուի հիման վրա։ Հանրային մուտքը բացվել է 1793 թվականին։ 1989 թվականին գրադարանի ֆոնդերը միավորվեցին Կոպենհագենի համալսարանի գրադարանի ֆոնդերի հետ, իսկ 2005 թվականին Դանիայի բնագիտության և բժշկության ազգային գրադարանի ֆոնդերի հետ ()։ 2006 թվականի հունվարի 1-ից պաշտոնապես անվանվում է *Թագավորական գրադարան, Ազգային գրադարան և Կոպենհագենի համալսարանի գրադարան* ()։

Այսօր գրադարանն ունի չորս մասնաշենք. երեք մասնաշենք Կոպենհագենի համալսարանում և գլխավոր մասնաշենքը՝ Սլոտսհոլմեն կղզում։ Սլոտսհոլմեն կղզու հին շենքը կառուցվել է 1906 թվականին։ Այն Աախեն քաղաքում գտնվող Կառլ Մեծի առանձնատանը գտնվող մատուռի կրկնօրինակն է։ 1999 թվականին կառուցվեց նոր շենք, որը կոչվեց «Սև ալմաստ» (). Անվանումը ստացել է իր արտաքին տեսքի պատճառով (կառուցվել է սև գրանիտից և ապակուց)։ Շենքում տեղակայված է նաև համերգասրահ։

## Գրքերի կողոպուտ
1968 և 1978 թվականների միջև գրադարանում տեղի է ունեցել ամենամեծ հափշտակություններից մեկը։ Անհայտ անձինք գողացան մոտավորապես 3200 պատմական գրքեր 50 միլիոն ԱՄՆ դոլար մոտավոր արժեքով, այդ թվում՝ Մարտին Լյութերի ձեռագրերը, Իմանուիլ Կանտի, Թոմաս Մորի և Ջոն Միլթոնի առաջին հրատարակումները։ Գողությունը հայտնաբերվեց միայն 1975 թվականին։ 1998-2002 թվականներին գողացված նմուշները մոտավորապես 2 միլիոն դոլար գումարով վաճառվեցին տարբեր աճուրդներում։ 2003 թվականին հաջողվեց հետևել գողին Լոնդոնի Քրիստիս աճուրդում դրված լոտով։ Դա գրադարանի աշխատող Ֆրեդե Մյոլլեր-Քրիստենսենն էր (, մահացել է 2003 թվականի փետրվարին)։ Գողացված գրքերի առևտուրը նրա մահից հետո շարունակեցին ընտանիքի անդամները։ Տան խուզարկությամբ հայտնաբերվեցին 1500 գողացված նմուշներ։ 2004-2005 թվականներին նրանք բանտարկվեցին 18 ամսից 3 տարի ժամկետներով։
## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Գրադարանի կայքը 
; Տեղեկատվություն հափշտակված գրքերի մասին գրադարանի պաշտոնական կայքում 
* Կորած գրքերի ցանկ 
* http://www.kb.dk/engl-news/index-en1.htm 
* http://www.kb.dk/kb/publikationer/tyveri/opklaring-bogtyverierne.pdf 

Կատեգորիա:Ազգային գրադարաններ
Կատեգորիա:Դանիայի գրադարաններ
Կատեգորիա:Անհատական գողություններ
Համաշխարհային ցուցահանդես (1851)

[300px|մինի|[Վիկտորիա (Մեծ Բրիտանիայի թագուհի)|Վիկտորիա թագուհին բացում է ցուցահանդեսը Բյուրեղապակյա պալատում]]
**Բոլոր ժողովուրդների արդյունաբերական աշխատանքների մեծ ցուցահանդես** (), համաշխարհային առաջին ցուցահանդեսը, որն անցել է 1851 թվականի մայիսի 1-ից հոկտեմբերի 15-ը Լոնդոնի Հայդ պարկում։ Դարձել է արդյունաբերական հեղափոխության պատմության նշաձողը։ Մասնակցել են բազմաթիվ երկրներ, ինչի շնորհիվ էլ ցուցահանդեսը հետագայում կոչվել է համաշխարհային։ Համաշխարհային այս առաջին ցուցահանդեսում ներկայացվել են արդյունաբերական, արհեստագործական տարբեր ապրանքներ, մեքենաներ, արտադրական մեթոդներ, ինչպես նաև օգտակար հանածոներ և կերպարվեստի գործեր։

## Ցուցահանդեսի նախապատրաստում
300px|մինի|ձախից|Բյուրեղապակյա պալատ. հատուկ ցուցահանդեսի համար կառուցված շենք
Ցուցահանդեսի կազմակերպման նախաձեռնողը արհեստավորների բրիտանական միությունն էր ()։ Երբ 1849 թվականին ծրագիրը ներկայացվեց հասարակությանը, բրիտանացի արդյունաբերողներն ու բիզնեսմենները դրական արձագանքեցին գաղափարին` ցուցահանդեսը լավ հարթակ համարելով համաշխարհային ազատ առևտուրը զարգացնելու համար։ Արքայազն Ալբերտի հովանավորությամբ կազմակերպվեց «արքայական հանձնաժողով» ()` 24 անդամներով և Հենրի Քոուլի ղեկավարությամբ։ Հանձնաժողովի կազմը հաստատել է անձամբ թագուհին, ինչը նախագծին տալիս էր պետական հեղինակություն։ Սակայն ծրագրի ֆինանսավորմամբ զբաղվում էին կազմակերպիչները. նույնիսկ ցուցահանդեսը հսկող ոստիկանները վարձատրվել են կազմակերպիչների հաշվին։

Ցուցահանդեսի անցկացման համար կառուցվել է Բյուրեղապակյա պալատը` հսկա մի շինություն ապակուց և պողպատից, որ դարձավ ժամանակակից ճարտարապետության նախազդարարը։ Պալատի ներսում ցուցադրվում էին զարմանալի առարկաներ, օրինակ` ժամանակակից ֆաքսի նախատիպը, փոթորիկների կանխագուշակման սարք և այլն։ Հասարակության ուշադրությունը գրավելու համար ցուցադրվում էին զարմանալի տարբեր բաներ, օրինակ` Կոխինուրի 105 կարատանոց ադամանդը (ներկայումս Անգլիայի թագուհու թագի վրա է)։ Ցուցադրվել են Հարավային Աֆրիկայի հետազոտող, ճանապարհորդ, որսորդ Ռոելին Գորդոն-Կամինգի որսորդական հարուստ հավաքածուն, որսորդական հաղթանշանները։ Այս ամենը ներկայացված էր Բրիտանական կայսրության սրահում։ Կարելի է ասել, որ բրիտանական ցուցանմուշները գերազանցում էին գրեթե բոլոր ոլորտներում իրենց ամրությամբ, օգտակարությամբ, դիմացկունությամբ, լիներ դա մեքենա թե տեքստիլ, երկաթյա թե պողպատյա։

## Ցուցահանդես անցկացում
Հետաքրքրվածությունը ցուցահանդեսով, որն այցելել էր 6 միլիոն մարդ (Բրիտանիայի բնակչության մեկ երրորդը), կազմակերպիչներին պատկառելի շահույթով ապահովեց։ Դրանով հիմնադրվեց թանգարանային քաղաք, որը, ի պատիվ Ալբերտ արքայազնի, կոչվեց Ալբերտոպոլ։ Ցուցահանդես կազմակերպելու նախաձեռնությամբ հանդես եկան ֆրանսիացիները, ովքեր անգլիական ցուցահանդեսին պատասխանեցին 1855 թվականի համաշխարհային ցուցահանդեսով։ Դրանից հետո մշտապես կազմակերպվեցին նմանատիպ ցուցահանդեսներ։

Ցուցահանդեսի պատվին է անվանակոչվել (14) Իրենե աստերոիդը, որ հայտնաբերվել է 1851 թվականի մայիսի 19-ին Լոնդոնում անգլիացի աստղագետ Ջոն Ռասել Հայնդի կողմից։

## Գրականություն
* John R. Davis: The Great Exhibition. Sutton, Stroud 1999, ISBN 0-7509-1614-1

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Համաշխարհային ցուցահանդեսներ
Կատեգորիա:Վիկտորյական դարաշրջան
Դորոթի Վոն

**Դորոթի Վոն** (, ), աֆրոամերիկացի մաթեմատիկոս, ով աշխատել է Օդագնացության ազգային խորհրդատվական կոմիտեում (NACA), որը հանդիսանում է Օդագնացության և տիեզերական տարածության հետազոտությունների ազգային գործակալության (ՆԱՍԱ) իրավահաջորդը։

## Գործունեություն
[մինի|ձախից աջ՝ Դորոթի Վոն, Լեսլի Հանթեր, Վիվիան Ադեր, հետևի շարքում կանգնածներ՝ Մարգարեթ Ռայդենաուեր, Շառլոտ Քրեյդոն http://crgis.ndc.nasa.gov/historic/Human_Computers#Personnel]
Վոնն աշխատել է որպես մաթեմատիկայի ուսուցիչ Վիրջինիա նահանգի Ֆարմվիլի «Ռոբերտ Ռուսա Մոնտոն» ավագ դպրոցում։ 1943 թվականից սկսել է աշխատել ՆԱՍԱ-ի Լենգլի հետազոտական կենտրոնի լաբորատորիայում։ 1949 թվականին դարձել է աֆրոամերիկացի կին մաթեմատիկոսներից կազմված «West Area Computers» խմբի ղեկավարը։ Նախքան Լենգլիի թռիչքային հետազոտական բաժին տեղափոխվելը Կատրին Ջոնսոնն աշխատանքի է նշանակվել Վոնի խմբում։

Օդագնացության ազգային խորհրդատվական կոմիտեում (NACA) աշխատելուց հետո Վոնը շարունակել է աշխատանքը Օդագնացության և տիեզերական տարածության հետազոտությունների ազգային գործակալությունում (NASA)՝ իր հետագա գործունեության ընթացքում մասնագիտանալով էլեկտրոնային ծրագրերի և «Ֆորտրան» բարձր մակարդակի ծրագրավորման լեզվի ուսումնասիրությունների մեջ։ Աշխատել է Լենգլիի հետազոտական կենտրոնի վերլուծության և հաշվառման բաժնում, Ութլոպսսում (Wallops Flight Facility) մասնակցել է «Սքօութ ծրագրի» (Solid Controlled Orbital Utility Test system) փորձարկմանը։

## Մահը
ՆԱՍԱ-ից թոշակավորվել է 1971 թվականին, մահացել է 2008 թվականի նոյեմբերի 10-ին։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Ամերիկացի կին մաթեմատիկոսներ
Կատեգորիա:Կին մաթեմատիկոսներ
Կատեգորիա:Մաթեմատիկոսներ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Ամերիկացի գիտնականներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի ծրագրավորողներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի կին համակարգչային գիտնականներ
Կատեգորիա:20-րդ դարի ամերիկացի մաթեմատիկոսներ
Բալահովիտ (այլ կիրառումներ)

**Բալահովիտ**, կարող է վերաբերել՝
* Բալահովիտ - գավառ Մեծ Հայքի Չորրորդ Հայք աշխարհում
* Բալահովիտ - գյուղ Հայաստանի Հանրապետության Կոտայքի մարզում
Բալաս (այլ կիրառումներ)

**Բալաս**, կարող է վերաբերել՝
* Բալաս - հայկական արական անուն
* Բալաս - լճակ պատմական Կիլիկիայի հյուսիսային մասում
Բալաք (այլ կիրառումներ)

**Բալաք**, կարող է վերաբերել՝
* Բալաք - գյուղ Հայաստանի Սյունիքի մարզում
* Բալաք - գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Բիթլիսի վիլայեթի Սղերդի գավառում
Բալբուղան (այլ կիրառումներ)

**Բալբուղան**, կարող է վերաբերել՝
* Բալբուղան - գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Էրզրումի մարզի Օլթիի օկրուգում
* Բալբուղան - լեռ Զանգեզուրի լեռնաշղթայում
Մեճիտ Էոզիի գավառակ

**Մեճիտ Էոզի**, գավառակ Արևմտյան Հայաստանում, Սեբաստիայի վիլայեթում, Չորում գավառին կից։ Կենտրոնը Մեճիտ Էոզի քաղաքն էր։

Գավառակը հարուստ էր այգիներով և պարտեզներով։

Գավառակի մասին հիշատակել է թուրք պատմագիր Քյաթիբ Չելիբին։

## Տես նաև
* Սեբաստիայի նահանգի հայաբնակ բնակավայրեր

## Ծանոթագրություններ

## Աղբյուրներ
* «Հայաստանի և հարակից շրջանների տեղանունների բառարան» (5 հատորով), 1986-2001 թթ., Երևանի Համալսարանի հրատարակչություն
* Արեւմտահայաստանի եւ Արեւմտահայութեան Հարցերու Ուսումնասիրութեան Կեդրոն

Կատեգորիա:Արևմտյան Հայաստանի գավառներ
Վեզիր Քյոփրյուի գավառակ

**Վեզիր Քյոփրյու**, գավառակ, գյուղախումբ Փոքր Հայքում, իսկ ապա Արևմտյան Հայաստանում, Սեբաստիայի վիլայեթի Ամասիայի գավառում։ Կենտրոնը Վեզիր Քյոփրյու ավանն էր։ Որպես գյուղախումբ ընդգրկված է եղել Մարզվանի գավառակի կազմում։

Գավառակը զբաղեցնում էր Ալիս գետի ստորին հոսանքի տարածքը։

## Տես նաև
* Սեբաստիայի նահանգի հայաբնակ բնակավայրեր

## Ծանոթագրություններ

## Աղբյուրներ
* «Հայաստանի և հարակից շրջանների տեղանունների բառարան» (5 հատորով), 1986-2001 թթ., Երևանի Համալսարանի հրատարակչություն
* Արեւմտահայաստանի եւ Արեւմտահայութեան Հարցերու Ուսումնասիրութեան Կեդրոն

Կատեգորիա:Արևմտյան Հայաստանի գավառներ
Բալետ (այլ կիրառումներ)

**Բալետ**, կարող է վերաբերել՝
* Բալետ - թատերարվեստի տեսակ
* Բալետ - լեռ Հայկական լեռնաշխարհում, Վան քաղաքից ոչ հեռու, Խոշաբ գետի ավազանում
Բալըխլը (այլ կիրառումներ)

**Բալըխլը**, կարող է վերաբերել՝
* Բալըխլը - գետ Սև ծովի ավազանում, Ճորոխի վտակ Իչխալայի աջակողմյան օժանդակը
* Բալըխլը - լեռնաշղթա Պոնտական լեռնահամակարգի արևելյան հատվածում, Սև ծովի հարավարևելյան ափից ոչ հեռու
Այդըն

**Այդըն** (, ), քաղաք Թուրքիայի արևմտյան մասում։ Քաղաքը Այդընի նահանգի վարչական կենտրոնն է։

## Աշխարհագրություն
Այդընը գտնվում է Մեծ Մենդերես (նախկինում՝ *Մեանդր*) գետի հովտում, որը Փոքր Ասիայի կարևոր գետերից մեկն է։ Այդընից 5 կիլոմետր հեռավորության վրա հոսում է Չինե գետը։ Հյուսիսում` քաղաքի մոտ գտնվում է Այդըն լեռը, որի բարձրությունը մոտ 1800 մետր է։

E87 (O31) ավտոմոբիլային ճանապարհը իրար է կապում Էգեյան ծովը և Թուրքիայի երրորդ խոշոր քաղաք Իզմիրը։
Ճանապարհը անցնում է Այդըն լեռան մոտով, որտեղ կառուցված է նորակառույց թունել։ Արևելյան ուղղությամբ ճանապարհը գնում է դեպի Դենիզլի, այնուհետև Անթալիա` Թուրքիայի խոշոր նավահանգիստներից և կուրորտներից մեկը։

## Կլիմա
Այդընում ամռանը մշտապես շոգ է, տաք ջերմաստիճանը պահպանվում է գրեթե ողջ տարին։

## Էկոնոմիկա
Ծովի մոտիկության պատճառով տարածաշրջանը բնակեցված է եղել դեռևս հին ժամանակներից։ Ներկայումս տարածաշրջանում մեծապես աճեցվում է բրինձ, սակայն շրջանում աճեցվում են նաև այլ մշակաբույսեր։ Քաղաքում զարգացած է թեթև արդյունաբերությունը։

Կան վկայություններ տարածքում առկա պղնձի, երկաթի, լիգնիտի հումքի վերաբերյալ։

## Քույր քաղաքներ

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Այդընի պաշտոնական կաք էջը

Կատեգորիա:Այդընի մարզ
Կատեգորիա:Թուրքիայի հին հունական հնավայրեր
Կատեգորիա:Թուրքիայի քաղաքներ
Ուստ-Ջեգուտա

**Ուստ-Ջեգուտա** (, , ), քաղաք Ռուսաստանի Դաշնության Կարաչայ-Չերքեզական Հանրապետության Ուստ-Ջեգուտայի շրջանում, հանդիսանում է մունիցիպալ շրջանի վարչական կենտրոնը։

Բնակչությունը 2016 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 30245&nbsp;մարդ։

Ազգային կազմը (2002)․
* կարաչայներ — 16 318 մարդ (49,6 %),
* ռուսներ — 11 612 մարդ (35,3 %),
* աբազներ — 2256 մարդ (6,8 %),
* չերքեզներ — 589 մարդ (1,8 %),
* ուկրաինացիներ — 218 մարդ (0,7 %),
* другие национальности — 1910 մարդ (5,8 %)։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Ռուսաստանի ժամային գոտիները, worldtimezone.com կայքում 

Կատեգորիա:1861 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր
Կատեգորիա:Կարաչայ-Չերքեզիայի Ուստ-Ջեգուտայի շրջանի բնակավայրեր
Կատեգորիա:Կարաչայ-Չերքեզիայի քաղաքային բնակավայրեր
Ամանոր (այլ կիրառումներ)

**Ամանոր**, կարող է վերաբերել՝
* Ամանոր - տոն, նշվում է տարբեր ժողովուրդների կողմից ընդունված օրացույցում ընթացիկ տարվա վերջին օրվա և հաջորդ տարվա առաջին օրվա գիշերը
* Ամանոր - հայկական արական անուն
Ամառ (այլ կիրառումներ)

**Ամառ**, կարող է վերաբերել՝
* Ամառ - տարվա չորս եղանակներից մեկն է, գտնվում է գարնան և աշնան միջև
* Ամառ - էստոնական ֆիլմ, Օսկար Լուտսի «Ամառ» և «Տոոտսի հարսանիքը» նովելների էկրանավորումը
Ամարաս (այլ կիրառումներ)

**Ամարաս**, կարող է վերաբերել՝
* Ամարաս - գետակ Արաքսի ավազանում
* Ամարաս - եկեղեցական թեմ Հայոց Աղվանքում, ենթարկվում է Աղվանից կաթողիկոսությանը<
* Ամարաս - ԼՂՀ Մարտունիի շրջանի վարչակազմի պաշտոնաթերթ
Ամբատո (այլ կիրառումներ)

**Ամբատո**, կարող է վերաբերել՝
* Ամբատո - քաղաք Էկվադորում
* Ամբատո - դեպարտամենտ Արգենտինայում, Կատամարկա պրովինցիայի կազմում
Ամբար (այլ կիրառումներ)

**Ամբար**, կարող է վերաբերել՝
* Ամբար - գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Դիարբեքիրի վիլայեթի Մարդինի գավառում
* Ամբար - ձմեռանոց Դիլիջանի մոտակայքում
Ամբարնի (այլ կիրառումներ)

**Ամբարնի**, կարող է վերաբերել՝
* Ամբարնի - լեռնագագաթ Հայկական Տավրոս լեռնահամակարգում, Անդոկ լեռների մոտ
* Ամբարնի - գյուղ]] Ռուսաստանի Կարելիայի հանրապետության Լոուխսկի շրջանի կազմում
Ամբերգ (այլ կիրառումներ)

**Ամբերգ**, կարող է վերաբերել՝
* Ամբերգ - շրջանային ենթակայության քաղաք Բավարիա դաշնային երկրում (Գերմանիա)
* Ամբերգ - կոմունա Գերմանիայում՝ Բավարիա երկրամասում՝ Ներքին Ալգոյ շրջան
Ամբլա (այլ կիրառումներ)

**Ամբլա**, կարող է վերաբերել՝
* Ամբլա - գյուղական ավան Էստոնիայի Յարվամաա նահանգի Ամբլա շրջանում
* Ամբլա - շրջան Էստոնիայի Յարվամաա նահանգում
Ամգա (այլ կիրառումներ)

**Ամգա**, կարող է վերաբերել՝
* Ամգա - գետ Յակուտիայում, Ալդանի ձախ վտակ
* Ամգա - գյուղ Ռուսաստանի Սախա-Յակուտիայի հանրապետության Ամգինսկի ուլուսի կազմում
Ամելիա (այլ կիրառումներ)

**Ամելիա**, կարող է վերաբերել՝
* Ամելիա - քաղաք Իտալիայի Լիգուրիա մարզի Սպեցիա գավառում
* Ամելիա - քաղաք Իտալիայում, գտնվում է Ումբրիա շրջանում՝ Տեռնի (նահանգ) պրովինցիայում
Ամեն (այլ կիրառումներ)

**Ամեն**, կարող է վերաբերել՝
* Ամեն - բառը գործածվում է որպես դրական պատասխանի և համաձայնության արտահայտություն Հին և Նոր Կտակարաններում
* Ամեն - հայկական արական անուն
*ԱՄԵՆ  - խոհափիլիսոփայական մտքերի ժողովածու, հեղինակ՝ Տիգրան Գորշ(Տիգրան Ստեփանի Գրիգորյան)

## Ծանոթագրություններ
Ամենափրկիչ (այլ կիրառումներ)

**Ամենափրկիչ**, կարող է վերաբերել՝
* Ամենափրկիչ - գետակ Կուրի ավազանում, նրա աջակողմյան վտակ Թարթառի աջ օժանդակը
* Ամենափրկիչ - լեռ Հայկական լեռնաշխարհում, Վան քաղաքից հյուսիս-արևմուտք, Լեզք գետի մոտ
Ամոթ (այլ կիրառումներ)

**Ամոթ**, կարող է վերաբերել՝
* Ամոթ - բացասական երանգավորում ունեցող զգացում է, որի առաջացման պատճառ կարող է լինել որևէ արարք կամ սուբյեկտի որակ
* Ամոթ - դրամա ժանրի 2011 թ. բրիտանական ֆիլմ
Ամուսնություն (այլ կիրառումներ)

**Ամուսնություն**, կարող է վերաբերել՝
* Ամուսնություն - տղամարդու և կնոջ՝ պատմականորեն ձևավորված, հասարակության կարգավորվող հարաբերությունների ձև է, որի գլխավոր նպատակն ընտանիք ստեղծելն է և որով սահմանվում են ամուսինների իրավունքներն ու պարտականությունները միմյանց, զավակների և հասարակության նկատմամբ
* Ամուսնություն - գերմանացի կոմպոզիտոր Ռիխարդ Վագների անավարտ օպերան
Ամրոց (այլ կիրառումներ)

**Ամրոց**, կարող է վերաբերել՝
* Ամրոց - արհեստական կերպով ամրացված դիրք կամ ռազմական կառույց հակառակորդի հարձակումներից պաշտպանվելու համար
* Ամրոց - բլուր (բերդ), Մեծ Հայքի Ուտիք աշխարհի Գարդման գավառում
Այաս (այլ կիրառումներ)

**Այաս**, կարող է վերաբերել՝
* Այաս - Կիլիկիայի խոշոր նավահանգիստներից մեկը, Հայոց (Ալեքսանդրետի) ծոցի հյուսիսարևմտյան ափին
* Այաս - կոմունա Իտալիայի *Վալե դ'Աոստա* մարզում
* Այաս - հայկական ռոք-խումբ
* Այաս - հասարակական կազմակերպություն Հայաստանի Հանրապետությունում
Ամպ (այլ կիրառումներ)

**Ամպ**, կարող է վերաբերել՝
* Ամպ - մթնոլորտում, Երկրի մակերևույթից որոշ բարձրության վրա, ջրի մանր կաթիլների, սառցաբյուրեղիկների և դրանց խառնուրդի կուտակումը
* Ամպ - գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Բիթլիսի վիլայեթի Բիթլիսի գավառում
* Ամպ - գետակ Հայկական լեռնաշխարհում, Տիգրիսի ավազանում
Այգ (այլ կիրառումներ)

**Այգ**, կարող է վերաբերել՝
* Այգ - Հայկական տոմարի համաձայն, ցերեկվա 12 ժամերից առաջինի անունը
* Այգ - հանրամատչելի շաբաթաթերթ, ապա՝ հասարակական-քաղաքական եռօրյա, այնուհետև՝ երկօրյա թերթ։ Հրատարակվել է 1914-1922 թվականներին, Թավրիզում
* Այգ - հասարակական քաղաքական օրաթերթ։ Լույս է տեսել 1953-1975 թվականներին Լիբանանում
Այգաբաց (այլ կիրառումներ)

**Այգաբաց**, կարող է վերաբերել՝
* Այգաբաց - գյուղ Հայաստանի Շիրակի մարզում
* Այգաբաց - գետ Շիրակի մարզում
Այգեկ (այլ կիրառումներ)

**Այգեկ** անունը կարող է վերաբերել՝
* Այգեկ՝ գյուղ Հայաստանի Արմավիրի մարզում, 
* Այգեկ՝ գյուղ Արցախի Հանրապետության Քաշաթաղի շրջանում,
* Այգեկ՝ վանական համալիր Կիլիկիայում, Տոնկալայի շրջանում։
Այգեհովիտ (այլ կիրառումներ)

**Այգեհովիտ** անունը կարող է վերաբերել՝
* Այգեհովիտ՝ գյուղ Արցախի Հանրապետության Քաշաթաղի շրջանում (ներկայում գտնվում է Ադրբեջանի զինված ուժերի վերահսկողության ներքո),
* Այգեհովիտ՝ համայնք Արցախի Հանրապետության Քաշաթաղի շրջանում (ներկայում համայնքի բոլոր բնակավայրերը գտնվում են Ադրբեջանի զինված ուժերի վերահսկողության ներքո),
* Այգեհովիտ՝ գյուղ Հայաստանի Տավուշի մարզում,
* Այգեհովիտի դիտակայան՝ պատմական հուշարձան Հայաստանի Տավուշի մարզի Այգեհովիտ գյուղի մոտ։
Այգեստանի պատմության և մշակույթի անշարժ հուշարձանների ցանկ (այլ կիրառումներ)

**Այգեստանի պատմության և մշակույթի անշարժ հուշարձանների ցանկ**, կարող է վերաբերել՝
* Այգեստանի պատմության և մշակույթի անշարժ հուշարձանների ցանկ - ԼՂՀ Ասկերանի շրջանի Այգեստան գյուղի պատմության և մշակույթի հուշարձանների ցանկը
* Այգեստանի պատմության և մշակույթի անշարժ հուշարձանների ցանկ - Արարատի մարզի Այգեստան գյուղի պատմության և մշակույթի հուշարձանների ցանկը
* Այգեստանի պատմության և մշակույթի անշարժ հուշարձանների ցանկ - ԼՂՀ Հադրութի շրջանի Այգեստան գյուղի պատմության և մշակույթի հուշարձանների ցանկը
Այգի (այլ կիրառումներ)

**Այգի**, կարող է վերաբերել՝
* Այգի - տարածք մարդու կողմից աճեցված պտղատու ծառերով և թփերով
* Այգի - գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Վանի վիլայեթի Վանի Շատախի գավառում
Ամստերդամ (այլ կիրառումներ)

**Ամստերդամ**, կարող է վերաբերել՝
* Ամստերդամ - Նիդերլանդների մայրաքաղաքն ու խոշորագույն քաղաքը
* Ամստերդամ - կղզի Խաղաղ օվկիանոսում, որ մտնում է Ֆրանսիայի հյուսիսային և անտարկտիկական տարածքի մեջ
* Ամստերդամ - համայնք Նիդերլանդների Հյուսիսային Հոլանդիա մարզում
Այզեա Թոմաս (այլ կիրառումներ)

**Այզեա Թոմաս**, կարող է վերաբերել՝
* Այզեա Թոմաս - ամերիկացի նախկին բասկետբոլիստ, բասկետբոլային մարզիչ, NBA-ի նախկին խաղարկողի և Փառքի սրահի անդամ
* Այզեա Թոմաս - ամերիկացի պրոֆեսիոնալ բասկետբոլիստ, խաղարկող
Այզինգեն (այլ կիրառումներ)

**Այզինգեն**, կարող է վերաբերել՝
* Այզինգեն - կոմունա Գերմանիայում, Բադեն Վյուրտեմբերգի տարածքում
* Այզինգեն - քաղաք Գերմանիայի Բավարիա երկրամասում
Այիա Իրինի (այլ կիրառումներ)

**Այիա Իրինի**, կարող է վերաբերել՝
* Այիա Իրինի - գյուղ Կիպրոսի Հանրապետության Կիրենիայի շրջանում
* Այիա Իրինի - գյուղ Կիպրոսի Հանրապետության Նիկոսիայի շրջանում
Այիա Մարինա (այլ կիրառումներ)

**Այիա Մարինա**, կարող է վերաբերել՝
* Այիա Մարինա - գյուղ Կիպրոսի Հանրապետության Նիկոսիայի շրջանում։ Տեղակայված է Նիկոսիա քաղաքից 40 կմ դեպի արևմուտք
* Այիա Մարինա - գյուղ Կիպրոսի Հանրապետության Նիկոսիայի շրջանում։ Տեղակայված է Նիկոսիա քաղաքից 24 կմ դեպի արևմուտք
Մյունխենի ահաբեկչություն (2016)

**Մյունխենի ահաբեկչություն** (), կատարվել է 2016 թվականի հուլիսի 22-ին Մյունխենի Մոզախ շրջանում գտնվող Օլիմպիա առևտրի կենտրոնում։ Հրաձգությունը սկսել է տեղական ժամանակով 17:52-ին առևտրի կենտրոնում գտնվող ՄաքԴոնալդսի առջև։ Ոստիկանության խոսնակը միջադեպը կոչել է «հրաձգություն»։ Ոստիկանությունը հայտնել է զոհերի մասին. ըստ նախնական տվյալների` կա 15 զոհ և վիրավորներ։ Ահաբեկիչները, ըստ նախնական տվյալների, եղել են երկու հոգի, որոնցից մեկին հաջողվել է թաքնվել մետրոյում։

Հայտարարություն է հնչել զերծ մնալ Մյունխենի Կարլսպլաց շրջանից, որտեղ գտնվող մետրոյի տարածքում նույնպես կրակոցներ են հնչել։ Վարորդները զգուշացվել են ուղևորներ չվերցնել։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:2010-ականների ահաբեկչական գործողություններ
Կատեգորիա:2016 իրադարձություններ
Ջուլատ

**Կոտլյարևսկայա** (, ), գյուղական ավան Ռուսաստանի Դաշնության Կաբարդա-Բալկարական Հանրապետության Թերեքի շրջանում։

Բնակչությունը 2010 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 268 մարդ։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Ռուսաստանի ժամային գոտիները, worldtimezone.com կայքում 

Կատեգորիա:1928 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր
Կատեգորիա:1929 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր
Կատեգորիա:Կաբարդա-Բալկարիայի Թերեքի շրջանի բնակավայրեր
Դոլորս Լամարկա

**Դոլորս Լամարկա ի Մորել** (, ), կատալոնացի գրադարանավարուհի, բանասեր։ Ղեկավարել է Կատալոնիայի կառավարության գրադարանային ծառայությունը և գրականագիտական ժառանգությունը և Կատալոնիայի ազգային գրադարանը։

## Կենսագրություն
Լամարկան ավարտել է Բարսելոնայի համալսարանի դասական բանասիրության բաժինը և Գրադարանային դպրոցի գրադարանագիտության բաժինը։ 1974 թվականի նոյեմբերի 5-ին աշխատանքի է անցել Բարսելոնայի համալսարանի արխիվարիուսների, գրադարանավարների և հնէաբանների (Գրադարանային բաժին) ֆակուլտետում։ 1980 թվականի օգոստոսի 1-ից 1983 թվականի մարտի 2-ը ղեկավարել է Կատալոնիայի կառավարության գրադարանային ծառայությունը և գրականագիտական ժառանգությունը։ Գործունեության ընթացքում հիմնադրել է կատալոնյան գրադարանային համակարգի ներկայիս հենքերը, Կատալոնիայի մատենագիտական ինստիտուտի միջոցով հարմարեցրել նորմատիվ գրացուցակները, բացել է նոր գրրադարաններ՝ հանրության համար ավելի շատ ծառայություններ ապահովելու համար։ 1984-2000 թվականներին եղել է Բարսելոնայի համալսարանի գրադարանի տնօրենը, ղեկավարելով գրադարանների ցանցը՝ կատարել կառուցողական փոփոխություններ, արդիականացրել գրադարանային կառույցներն ու շինությունները, ինչպես նաև անցել համակարգչայնացման։

2004 թվականի փետրվարի 12-ից 2012 թվականի հունիս եղել է Կատալոնիայի ազգային գրադարանի տնօրենը։ Ղեկավարման տարիներին ստեղծել է երեք միլիոն բազմազան փաստաթղթերի ֆոնդ։ Ձեռնարկել է թվայնացման գործընթաց, ինչը Կատալոնիայի ազգային գրադարանին հնարավորություն է տվել ժառանգությունը տարածել գլոբալ մակարդակով։ Ղեկավարման տարիներին կատարել է բազմաթիվ գնումներ, բարելավել ներքին գործընթացները։

## Ընտրյալ երկեր
* Albéniz, Isaac; Granados, Enric; Lamarca, Dolors (2010). Azulejos (in Spanish). Barcelona: Biblioteca de Catalunya : Museu de la Música. ISBN 9790901314849.
* Lamarca, Dolors; Serra Aranda, Eugènia (2007). "Deu pinzellades de la història recent de la Biblioteca de Catalunya (1993-2007)" (PDF) (in Spanish) (46). Item. Revista de biblioteconomia i documentació. Ejemplar: 35–51. Retrieved 24 March 2016.

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Իսպանացի գրադարանավարներ
Կատեգորիա:Իսպանացի բանասերներ
Կատեգորիա:Կին բանասերներ
Կատեգորիա:Բարսելոնայի համալսարանի շրջանավարտներ
Բեն Սիմոնս

**Բենջամին (Բեն) Սիմոնս** (, ), ավստրալիացի պրոֆեսիոնալ բասկետբոլիստ, հարձակվող։ Ներկա պահին հանդես է գալիս Բասկետբոլի ազգային ասոցիացիայի (NBA) «Բրուքլին Նեթս» ակումբում։

Ծնվել է Ավստրալիայի Մելբուրն քաղաքում։ Հաճախել է տեղի «Բոքս հիլ» քոլեջը, այնուհետև տեղափոխվել Միացյալ Նահանգներ և ելույթներ ունեցել Մոնտվերդեի քոլեջում (Ֆլորիդա նահանգ)։ Համալսարանային առաջնություններում մեկ ուսումնական տարի (2015–16) հանդես է եկել Լուիզիանային նահանգային համալսարանի ուսանողական հավաքականում` արժանանալով բազմաթիվ անհատական մրցանակների և ընդգրկվելով մի քանի խորհրդանշական հավաքականներում։

Ընտրվել է NBA-ի 2016 թվականի դրաֆթի առաջին իսկ համարի ներքո՝ «Ֆիլադելֆիա Սևնթի Սիքսերսի» կողմից՝ դառնալով 11 տարվա մեջ դրաֆթում 1-ինն ընտրված արդեն երրորդ մելբուրնցի մարզիկը (Էնդրյու Բոգուտից և Քայրի Իրվինգից հետո)։

Ակումբային կարիերայից զատ, հանդես է գալիս նաև Ավստրալիայի բասկետբոլի ազգային հավաքականում։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
*Էջը ESPN.com կայքում

Կատեգորիա:1996 ծնունդներ
Կատեգորիա:Ավստրալիացի բասկետբոլիստներ
Կատեգորիա:Հուլիսի 20 ծնունդներ
Կատեգորիա:Ֆիլադելֆիա Սևնթի Սիքսերսի բասկետբոլիստներ
Դենիել Սնուքս

**Դենիել Յակոբուս Սնուքս** (, ), ավստրալիացի մոդել, հեռուստատեսային աստղ, տատու արտիստ և նկարիչ, որն իր գործունեությամբ զբաղվում է Հարավային Կորեայում։ Նա «Non-Summit» հաղորդման դերասանական կազմի անդամ է։ 2014 թվականի հոկտեմբերին նա վարել է «Saturday Night Live Korea» հաղորդումը։

## Կենսագրություն
Դենիել Սնուքսի հայրը հոլանդացի է, իսկ մայրը՝ Պապուա Նոր Գվինեացի։ 4 տարեկանում հասակում սկսել է զբաղվել է տեկվանդոյով, իսկ 16 տարեկանում արդեն ավստրալիական ազգային խմբի անդամ էր։ VIXX խմբի անդամ Ռավիի համար նա նկարել է նեյլ արթ՝ VIXX LR - Beautiful Liar տեսահոլովակի համար։

## Ֆիլմագրություն
### Հեռուստասերիալներ

### Մասնակցությունը այլ երաժշտական տեսահոլովակներին

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
*

Կատեգորիա:Ավստրալիացի դերասաններ
Կատեգորիա:Ավստրալիացի հեռուստահաղորդավարներ
Կատեգորիա:Ավստրալիացի մոդելներ
Կատեգորիա:Ավստրալիացի նկարիչներ
Կատեգորիա:Դերասաններ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Մոդելներ այբբենական կարգով
Բարոն Կորբին

**Թոմաս (Թոմ) Փեսթոք** (, ), առավել հայտնի **Բարոն Կորբին** (*Baron Corbin*) ռինգային անվամբ, ամերիկացի պրոֆեսիոնալ ըմբշամարտիկ (ռեստլեր), նախկին ամերիկյան ֆուտբոլիստ և նախկին բռնցքամարտիկ։ Ներկա պահին հանդես է գալիս «WWE» կազմակերպությունում։

Որպես ամերիկյան ֆուտբոլի պաշտպան հանդես է եկել Ֆուտբոլի ազգային լիգայի (NFL) «Ինդիանապոլիս Կոլտս» և «Արիզոնա Կարդինալս» ակումբներում։ Սիրողական բռնցքամարտով զբաղվելիս երեք անգամ արժանացել է «Ոսկե ձեռնոց» մրցանակին։ Զբաղվել է նաև գրապլինգով։ «Ռեսլմանիա 32» իրադարձության շրջանակներում նվաճել է Անդրե Հսկայի հիշատակի ամենամյա գավաթը։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Էջը WWE.com կայքում

Կատեգորիա:1984 ծնունդներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի ամերիկյան ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի բռնցքամարտիկներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի պրոֆեսիոնալ ըմբշամարտիկներ
Կատեգորիա:Բռնցքամարտիկներ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Սեպտեմբերի 13 ծնունդներ
2016 թ. WWE դրաֆթ

220px|frameless|աջից
**[[2016 թվական]]ի [[WWE դրաֆթ]]ը** տեղի է ունեցել 2016 թվականի հուլիսի 19-ին՝ «WWE» պրոֆեսիոնալ ըմբշամարտի (ռեստլինգ) կազմակերպության կողմից՝ դառնալով ընդհանուր առմամբ 10-րդը կազմակերպության պատմության մեջ և 1-ինը 2011 թվականից ի վեր։ Անցկացվել է առաջին անգամ ուղիղ եթերով հեռարձակված «SmackDown» հեռուստաշոուին զուգահեռ։ Միացյալ Նահանգների տարածքում ցուցադրվել է «USA Network» հեռուստաալիքով։

## Դրաֆթ
### Շոուի ընթացքում

### Շոուից հետո
 

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* WWE.com պաշտոնական կայք

Կատեգորիա:WWE
Այիա Վարվարա (այլ կիրառումներ)

**Այիա Վարվարա**, կարող է վերաբերել՝
* Այիա Վարվարա - գյուղ Կիպրոսի Հանրապետության Պաֆոսի շրջանում
* Այիա Վարվարա - գյուղ Կիպրոսի Հանրապետության Նիկոսիայի շրջանում
Կարաչաևսկի քաղաքային օկրուգ

**Կարաչաևսկի քաղաքային օկրուգ** (), մունիցիպալ կազմավորում Ռուսաստանի Դաշնության Կարաչայ-Չերքեզական Հանրապետությունում։ Վարչական կենտրոնը Կարաչաևսկ քաղաքն է։

## Բնակավայրեր
Քաղաքայի օկրուգի կազմում ընդգրկված է 7 բնակավայր․
* վարչական կենտրոն — քաղաք Կարաչաևսկ — 21 483 բնակիչ,
* քաղաք Տաբերդա — 9 058 բնակիչ,
* քաղաքատիպ ավան Դոմբայ — 657 բնակիչ,
* քաղաքատիպ ավան Օրջոնիկիձևսկի — 3 039 բնակիչ,
* քաղաքատիպ ավան Էլբրուսկի — 320 բնակիչ,
* ավան Մալոկուրգաննի — 1 121 բնակիչ,
* ավան Մարա-Այագյի — 3 980 բնակիչ։

## Բնակչություն
2016 թվականի տվյալներով օկրուգում բնակվում է 38 624 մարդ։
;Ազգային կազմը
2002 թվականի մարդահամարի արդյունքներով քաղաքային օկրուգում բնակվողներից 37 393-ը նշել են իրենց ազգությունը․

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Պաշտոնական կայք 
* Մունիցիպալ կազմավորման էջը Ադիգեայի Հանրապետության պաշտոնական կայքում  
* Ռուսաստանի Կառավարության կայք. Տարածաշրջանների մասին տարաբնույթ տեղեկություններ։ ''Անհրաժեշտ է փնտրել ըստ շրջանի անվանման։'' 

Կատեգորիա:Կարաչայ-Չերքեզիայի քաղաքային օկրուգներ
Իսմեթ Յըլմազ

**Իսմեթ Յըլմազ** (ծնվ. դեկտեմբերի 10, 1961 թվական, Կյուրին, Թուրքիա), թուրք քաղաքական գործիչ։ 2016 թվականի մայիսի 24-ից Թուրքիայի կրթության նախարարն է։ 2015 թվականի հուլիսից մինչ նույն տարվա նոյեմբեր եղել է Թուրքիայի խորհրդարանի նախագահը, իսկ 2011 թվականից մինչ 2015 թվականը եղել է Թուրքիայի պաշտպանության նախարարը։

= Կենսագրություն =
Իսմեթ Յըլմազը ծնվել է Թուրքիայի Կյուրին քաղաքում։ Նախնական կրթությունը ստացել է հայրենի քաղաքում։ 1982 թվականին ավարտել է Ստամբուլի տեխնիկական համալսարանը։ 1987 թվականին ավարտել է Ստամբուլի համալսարանի իրավաբանական ֆակուլտետը։ Մագիստրոսական կոչումը ստացել է Համաշխարհային ծովային համալսարանում։ Ստացել է նաև քաղաքագիտության մագիստրոսի կոչում Մարմարայի համալսարանում։

2007 թվականին եղել է տրանսպորտի նախարարի պաշտոնակատար։ 2011 թվականին Սիվասի մարզից ընտրվել է Թուրքիայի խորհրդարանի անդամ` Արդարություն և զարգացում կուսակցությունից։ Միևնույն տարում նշանակվել է պաշտպանության նախարար։ 2015 թվականին ընտրվել է Մեջլիսի խոսնակ։

## Անձնական կյանք
Իսմեթ Յըլմազը ամուսնացած է, ունի երեք երեխա։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ

Կատեգորիա:Անկարայի համալսարանի շրջանավարտներ
Կատեգորիա:Թուրքիայի 24-րդ գումարման մեջլիսի պատգամավորներ
Կատեգորիա:Թուրքիայի 25-րդ գումարման մեջլիսի պատգամավորներ
Կատեգորիա:Թուրքիայի 26-րդ գումարման մեջլիսի պատգամավորներ
Կատեգորիա:Թուրքիայի 65-րդ կառավարության անդամներ
Կատեգորիա:Թուրքիայի Արդարություն և զարգացում կուսակցության քաղաքական գործիչներ
Կատեգորիա:Թուրքիայի մեջլիսի խոսնակներ
Կատեգորիա:Թուրքիայի նախարարներ
Կատեգորիա:Թուրքիայի պաշտպանության նախարարներ
Կատեգորիա:Թուրքիայի քաղաքական գործիչներ
Կատեգորիա:Ստամբուլի համալսարանի իրավագիտության ֆակուլտետի շրջանավարտներ
Կատեգորիա:Ստամբուլի տեխնիկական համալսարանի շրջանավարտներ
Նալչիկի քաղաքային օկրուգ

**Նալչիկի քաղաքային օկրուգ** (, , ), մունիցիպալ կազմավորում Ռուսաստանի Դաշնության Կաբարդա-Բալկարական Հանրապետությունում։ Վարչական կենտրոնը Նալչիկ քաղաքն է։

## Բնակավայրեր
Քաղաքայի օկրուգի կազմում ընդգրկված է 5 բնակավայր․
* վարչական կենտրոն — քաղաք Նալչիկ — 239 040 բնակիչ,
* գյուղ Խասանյա — 10 829 բնակիչ,
* գյուղ Կենժե — 9 669 բնակիչ,
* գյուղ Բելայա Ռեչկա — 3 430 բնակիչ,
* գյուղ Ադիյուխ — 1 902 բնակի։

## Բնակչություն
2016 թվականի տվյալներով օկրուգում բնակվում է 264 924 մարդ։
;Ազգային կազմը
2010 թվականի մարդահամարի արդյունքներով քաղաքային օկրուգում 266 033 բնակվողներից 264 904-ը նշել են իրենց ազգությունը․

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Պաշտոնական կայք  
* Ռուսաստանի Կառավարության կայք. Տարածաշրջանների մասին տարաբնույթ տեղեկություններ։ ''Անհրաժեշտ է փնտրել ըստ շրջանի անվանման։'' 

Կատեգորիա:Կաբարդա-Բալկարիայի քաղաքային օկրուգներ