Վլադիմիր Պլախոտնյուկ

**Վլադիմիր (Վլադ) Գեորգևիչ Պլախոտնյուկ** (, ), մոլդովացի պետական և քաղաքական գործիչ, գործարար և օլիգարխ։ Մոլդովայի դեմոկրատական կուսակցության նախկին նախագահ։ Նախկին պատգամավոր Մոլդովայի խորհրդարանի երկու գումարումների (դեկտեմբեր 2010, Հոկտեմբեր 2013, դեկտեմբեր 2014, Հուլիս 2015) և առաջին փոխնախագահ խորհդարանի (2010-2013)։

Պլախոտնյուկը Մոլդովայի ամենահարուստ մարդկանց թվին է պատկանում կամ նույնիսկ մեծահարուստն է երկրում։ Ենթադրվում էր, որ 2010 թվականին նա երկրի ամենաազդեցիկ մարդն էր և, իբր, վերահսկում էր Մոլդովայի կառավարությունը, խորհրդարանական մեծամասնությունը և իշխանության մարմինները։  Մոլդովայի քաղաքական ասպարեզում Պլախոտնյուկի գերակայությունն ավարտվել է 2019 թվականի հունիսին, երբ քաղաքական ճգնաժամի հետևանքով Պավել Ֆիլիպի կառավարությունը ստիպված էր պաշտոնաթող լինել։

Պլախոտնյուկին բազմիցս մեղադրել են ոչ միայն երկրի քաղաքական ուժերի մանիպուլյացիայի, այլև հանցավոր գործունեությանը մասնակից լինելու մեջ։ Ռուսաստանում նա երեք քրեական գործի ֆիգուրանտ Է, Մոլդովայում՝ մեկի։

Հայտնի է նաև Վլադ Ուլինիչ անունով (մոր ազգանունով)։

## Կրթություն
1983 թվականին ավարտել է Նիսպորենի շրջանի Գրոզեշտ գյուղի միջնակարգ դպրոցը։ 1991 թվականին ստացել է առաջին բարձրագույն կրթությունը Մոլդովայի տեխնիկական համալսարանում, «սննդի արդյունաբերության տեխնոլոգիա» ֆակուլտետում՝ ինժեներ մասնագիտությամբ։

2002 թվականին նույն համալսարանի ծրագրով ստացել է գործարար կառավարման մագիստրոսի կրթական աստիճան։

2006 թվականին ստացել է երկրորդ բարձրագույն կրթությունը Մոլդովայի պետական համալսարանում,« Իրավունք» ֆակուլտետում, իրավաբանի մասնագիտությամբ։

## Մասնագիտական կարիերա
1991-1993 թվականներին աշխատել է Քիշնևի պրիմարիային կից ստեղծված Մինոր բռնության անչափահաս զոհերի կանխարգելման և վերականգնման կենտրոնում։ Աշխատել է որպես տնտեսագետ ընկերության օտարերկրյա կապիտալի Euro West Handel Ltd Moldova, իսկ ավելի ուշ ընկերության Voyage Ltd Moldova։

1995 թվականին հիմնադրել է մոլդավա-ամերիկյան ֆինանսական Angels խումբը, որը գլխավորել է մինչև 2001 թվականը.

2001 թվականից նշանակվել է Petrom Moldova Բաժնետիրական ընկերության նավթամթերքի ներմուծման և վաճառքի խոշորագույն ընկերություններից մեկի կոմերցիոն տնօրենի պաշտոնում։ Ավելի ուշ դարձել է այդ ընկերության գլխավոր տնօրենը և այդ պաշտոնում աշխատել մինչև 2010 թվականը։

2005 թ. ընտրվել է ընկերության խորհրդի փոխնախագահ առաջին բաժնետիրական առևտրային բանկի Victoriabank, Մոլդովայիառաջատար բանկերից մեկը։ 2006 թվականին ընտրվել է ընկերության խորհրդի նախագահ և կատարել իր գործառույթները մինչև 2011 թվականի հունվար։

## Քաղաքական գործունեություն
010 թվականի նոյեմբերի 19-ի երեկոյան Մոլդովայի դեմոկրատական կուսակցության քաղաքական բաժնի նիստում որոշում է կայացվել Վլադիմիր Պլախոտնյուկին կուսակցական ցուցակում ընդգրկել երկրորդ համարի ներքո։ Այդ պահից նա դառնում է Մոլդովայի Հանրապետության խորհրդարանի պատգամավորի թեկնածու, հանում է առևտրային կառույցների կառավարման լիազորությունները և իրեն նվիրում քաղաքական գործունեության։

2010 թվականի դեկտեմբերի 30-ին դեմոկրատական կուսակցության ազգային քաղաքական խորհրդի նիստում որոշում է կայացվել կուսակցության փոխնախագահ Վլադիմիր Պլախոտնյուկին ընտրելու մասին։ Նույն օրը նա ընտրվել Է Մոլդովայի Հանրապետության խորհրդարանի առաջին փոխնախագահ։ Ավելի ուշ նա ընտրվել է տնտեսության, բյուջեի և ֆինանսների հարցերով խորհրդարանական հանձնաժողովի անդամ։

2011 թվականի մայիսի 19-ին նշանակվում է իրավապահ մարմինների բարեփոխումների ազգային խորհրդի փոխնախագահ, որն ստեղծվել է նախագահի պաշտոնակատար Մարիան Լուպուի հրամանագրի հիման վրա։

Որպես Մոլդովայի Հանրապետության խորհրդարանի առաջին փոխնախագահ Վլադիմիր Պլախոտնյուկը ներկայացրել Է Մոլդովայի Հանրապետության շահերը պաշտոնական այցերով արտասահմանյան ուղևորությունների շրջանակներում, ինչպես նաև օտարերկրյա քաղաքական առաջնորդների հետ պաշտոնական հանդիպումների ժամանակ։

2011 թվականի մարտի 2-ին Վլադիմիր Պլախոտնյուկը պաշտոնական այցով Ստրասբուրգ էր ժամանել Մոլդովայի նախագահի պաշտոնակատար Մարիան Լուպուի ուղեկցությամբ։

2011 թվականի հունիսի 13-15-ը մասնակցել է Հարավ-Արևելյան Եվրոպայում համագործակցության գործընթացի անդամ երկրների խորհրդարանների նախագահների իններորդ համաժողովին։

2011 թվականի հունիսի 28-ին պաշտոնական դիվանագիտական պատվիրակության կազմում Պլախոտնյուկը այցելեց Գերմանիա։ Ծրագրի շրջանակներում Պլախոտնյուկը հանդիպել է իր գերմանացի գործընկեր Վոլֆգանգ Թիրզեի, Բունդեսթագի փոխնախագահ Հերնոտ Երլերի, Բունդեսթագում Գերմանիայի Սոցիալ դեմոկրատական կուսակցության խորհրդարանական խմբակցության փոխնախագահ Ռայներ Լինդների, Գերմանիայի Արևելյան Եվրոպայի և էկոնոմիկայի հարցերով կոմիտեի գործադիր տնօրեն Ֆորում Ռայների հետ․ Մանֆրեդ Գրունդը, Գերմանիայի Քրիստոնեա-դեմոկրատական միության անդամ և գերմանա-Մոլդովական ֆորումի նախագահ Ռայներ Ստինբլոմը, գերմանա-Մոլդովական ֆորումի փոխնախագահ և Նիկոլաուս Կոմս Լամբսդորֆի հետ Մոլդովայի Հանրապետությունում Գերմանիայի Դաշնային Հանրապետության նախկին դեսպան։

Նույն թվականի հուլիսի 26-ին Վլադ Պլախոտնյուկը այցելեց Կիպրոսի Հանրապետության Ներկայացուցիչների պալատ։

2011 թվականի սեպտեմբերի 19-20-ը Պլախոտնյուկը պաշտոնական այցով Չեխիայի Հանրապետության Պատգամավորների պալատ էր այցելել։

2011 թվականի մայիսի 6-ին Պլախոտնյուկի մոտ տեղի ունեցավ հանդիպում Եվրոպայում անվտանգության և համագործակցության կազմակերպության խորհրդարանական վեհաժողովի նախագահ Պետրոս Էֆթիմիուի հետ։ 2011 թվականի մայիսի 27-ին հանդիպել է Մարդու իրավունքների եվրոպական դատարանի երրորդ սեկցիայի նախագահ Ժոզեպ Կասադևալի հետ

Վլադիմիր Պլախոտնյուկը ընդգրկված է ԱՊՀ անդամ երկրների միջխորհրդարանական վեհաժողովում, Եվրոպայի խորհրդի Խորհրդարանական վեհաժողովում, Շվեյցարիայի հետ խորհրդարանական բարեկամության խմբում, Հունաստանի հետ խորհրդարանական բարեկամության խմբում և Հունգարիայի Հանրապետության հետ բարեկամության խմբում։

2013 թվականի հոկտեմբերի վերջին նա հրաժարվել էր պատգամավորական մանդատից՝ ասելով, որ ինքն իրեն ինտենսիվ նվիրելու է կուսակցության աշխատանքին։

2014 թվականի նոյեմբերին կայացած խորհրդարանական ընտրություններում նա կրկին ընտրվել է Մոլդովայի Հանրապետության խորհրդարանի պատգամավոր։ Նա իր մանդատը հանձնել է 2015 թվականի հուլիսի 30-ին՝ Աղեղնավոր ընտրվելուց անմիջապես հետո։

2015 թվականի հոկտեմբերի 15-ին, Վլադ Ֆիլատին խորհրդարանական անձեռնմխելիությունից զրկելու և նրան կալանավորելու օրը, Վլադ Պլախոտնյուկը հայտարարել է, որ հրաժարվում է  Մոլդովայի դեմոկրատական կուսակցության նախագահի առաջին տեղակալի պաշտոնից, ինչպես նաև հայտարարել Է կուսակցությունից դուրս գալու մասին, նախքան Banca de Economii-ի (Սբերբանկ) հետաքննությունը պարզելը, ինչպես նա ասել է. «որպեսզի ակնարկ չլինի այն մասին, որ նա կազդի հետաքննության վրա և չընթերցի ՄԴԿ-ի կերպարը»։

2015 թվականի դեկտեմբերի 21-ին Պլախոտնյուկը հայտարարել է քաղաքականություն վերադառնալու մասին նաև Դեմոկրատական կուսակցությունում։  Նա հայտարարել է, որ անմիջականորեն կմասնակցի խորհրդարանական մեծամասնության ձևավորմանը, որը կապահովի կայուն կառավարություն և, հուսով եմ, հաջողության կհասնի հաջորդ տարվա մարտին երկրի նախագահի ընտրության համար անհրաժեշտ ձայների հավաքման հարցում։ Մի քանի ժամ անց, դեկտեմբերի 21-ի առավոտյան, 14 կոմունիստների մի խումբ հայտարարեց, որ հեռանում են Կոմունիստական կուսակցության խմբակցությունից և նրանք կստեղծեն իրենց սեփական խորհրդարանական պլատֆորմը՝ Մոլդովայի Սոցիալ-դեմոկրատական պլատֆորմը։ Դեմոկրատական կուսակցությունը և նախկին կոմունիստական խումբը սկսել են քննարկել խորհրդարանական մեծամասնության ձևավորման հարցը և Վլադ Պլախոտնյուկը ասել է, որ աջակցում է խորհրդարանում Սոցիալ-դեմոկրատական պլատֆորմ ստեղծելու գաղափարին։ 14 պատգամավորներից բաղկացած խումբը միացավ ՄԴԿ-ին 2017 թվականի մարտին։

2016 թվականի հունվարին Մոլդովայի վարչապետի պաշտոնում առաջադրվել էր Մոլդովայի դեմոկրատական կուսակցության աջակցությամբ, թեկնածությունը մերժվել էր նախագահ Նիկոլայ Տիմոֆտիի կողմից՝ կաշառքի անհրաժեշտ չափանիշներին չհամապատասխանելու կասկածների պատճառով**: Ավելի ուշ, այդ նույն տարում Պլախոտնյուկը դարձել է կոալիցիայի կառավարիչների խորհրդի գործադիր համակարգողը։ Այդ պաշտոնում նա իր աջակցությունն է հայտնում Մոլդովայի Հանրապետության արդիականացման գործընթացներին և Եվրամիության մերձեցմանը, այդ թվում՝ արևմտյան մամուլում հրապարակված հոդվածներում։

2016 թվականի դեկտեմբերի 24-ին Մոլդովայի դեմոկրատական կուսակցության VIII համագումարում Պլախոտնյուկը կուսակցության նախագահ է ընտրվել հաջորդ յոթ տարիների համար։

Պլախոտնյուկը ընտրվել է Սոցիալիստական ինտերնացիոնալի փոխնախագահ կազմակերպության XXV համագումարում, որը տեղի է ունեցել 2017 թվականի մարտի 2-4-ը Կարտախենում, Կոլումբիա։ Հանդիպումների ընթացքում քննարկվել են ինչպես Մոլդովայում, այնպես էլ զրուցակիցների պետություններում տեղի ունեցող քաղաքական իրադարձությունները, ինչպես նաև տեղական, տարածաշրջանային և գլոբալ մակարդակներում խաղաղության և կայունության պահպանման ջանքերին վերաբերող հարցեր։

2017 թվականի մարտի 6-ին կայացած մամուլի ասուլիսի ժամանակ Վլադ Պլախոտնյուկը սկսել է Մոլդովայում ընտրական համակարգի բարեփոխման նախագիծը՝ հայտարարելով, որ կուսակցությունը, որը գլխավորում է, առաջարկում և պնդում է, որ ընտրական համակարգը պետք է լինի միամանդատ և առաջարկել, «իրական հնարավորություն քաղաքացիների համար որոշելու, թե իրենք ում են ընտրում խորհրդարանում», բայց նաև նախապես հեռացնել պատգամավորին, եթե դա հիասթափեցնի կամ կոռուպցիայի ակտեր կատարի։ Այդ նախաձեռնության արդյունքում Մոլդովայի դեմոկրատական կուսակցությունը տեղեկատվական-քարոզչական արշավ է սկսել Պլախոտնյուկի առաջարկած բարեփոխման ուղղությամբ։ Նախագիծը քննադատվել է մի երկրում, որտեղ 18 Տարաբնույթ ոչ պարենային ապրանքների առևտուրն հայտարարել է բոյկոտ բանավեճի առաջարկի և արտերկրում, որտեղ Մոնիկա Մակովեյն նկարագրել է առաջարկվող համակարգը որպես «վտանգավոր» ժողովրդավարության համար Մոլդովայի Հանրապետությունում, քանի որ «օլիգարխները կարող են ձայներ գնել»։ ՄԴԿ-ի գովազդային արշավից հետո, Promo-LEX-ի պատվերով երկրում անցկացված հարցման մասնակիցների 32%-ը քվեարկել է այս բարեփոխման օգտին, իսկ 23 %-ը ցանկանում էր պահպանել գոյություն ունեցող համակարգը, իսկ 21 %-ը հակված էր խառը համակարգին, ինչպես դա առաջարկվել էր նախագահ Դոդոնի կողմից։

2017 թվականի մայիսի 10-ին Պլախոտնյուկը հայտարարել էր, որ կուսակցությունը, որին ինքը տրամադրում է կառավարության անհրաժեշտ քաղաքական աջակցությունը, սկսելու է կենտրոնական կառավարման բարեփոխումը։ Այսպիսով, առաջարկվում էր, որ գոյություն ունեցող 16 նախարարություններից մնացել է ընդամենը 9-ը, և շատ հաստատություններ կմիավորվեն մեկում

Նոյեմբերին 2017-ը Վլադիմիր Պլախոտնյուկի նախաձեռնությամբ «մեկնարկեց առաջին տուն ծրագիրը», որը հետագայում շարունակվեց առաջին տուն 2-ում և առաջին տուն 3-ում։ Ծրագիրը սկսել է իրականացվել կառավարության կողմից՝ վարչապետ Ֆիլիպի գլխավորությամբ։ Վլադ Պլախոտնյուկը հայտարարել է, որ 2018 թվականին կառավարությունը գյուղական վայրերում 1200 կմ ճանապարհների վերանորոգում և շինարարություն կապահովի՝ անկախ բնակավայրերի քաղաքական երանգից։

Հունիսի 16-ին, 2019 թվականին, դեմոկրատական կուսակցությունը համաձայնել է խաղաղ փոխանցել իշխանությունը նոր կոալիցիայի, Պավել Ֆիլիպի կառավարությունը հրաժարական է տվել։ Դրանից հետո մի շարք հայտնի մոլդովացի քաղաքական գործիչներ, այդ թվում՝ Պլախոտնյուկը լքել են երկիրը։ Հունիսի 24-ին Պլախոտնյուկը հայտարարել է ՄԴԿ նախագահի պաշտոնից հեռանալու մասին։

## Գործարար գործունեություն
Վլադիմիր Պլախոտնյուկը գործարար է, ով ղեկավարել է տարբեր ոլորտների ընկերություններ, այդ թվում՝ նավթամթերքների ներմուծման և վաճառքի, ֆինանսաբանկային գործունեության, հյուրանոցային գործունեության, մասմեդիա և անշարժ գույքի ոլորտներից։

2008 թվականին Պլախոտնյուկին արդեն անվանել են Մոլդովական Աբրամովիչ։

2010 թվականի օգոստոսին Ուկրաինական «Դելո» բիզնես-հրատարակությունը հրապարակեց ամենահարուստ մարդկանց ցուցակը, որտեղ Պլախոտնյուկի կարողությունը գնահատվել է 300 մլն ԱՄՆ դոլար, որոնք նրա գործունեության ընթացքում վաստակել են «Victoriabank»-ում և «Petrom Moldova»-ում։

Ոչ պաշտոնական տվյալներով, ինչպես նաև տեղական ԶԼՄ-ներում տարածված տեղեկատվության համաձայն՝ Պլախոտնյուկը Մոլդովայի «Nobil», «Asito» ապահովագրական ընկերության և «Drive» գիշերային ժամանցային ակումբի սեփականատերն է։ Լրագրողական հետաքննությունների տվյալներով՝ Պլախոտնյուկը նաև Քիշնևում «Կոդրու» հյուրանոցի և «Argus-S» անվտանգության գործակալության սեփականատերն է։

General Media Group ընկերության ներկայացրած հայտարարագրի համաձայն, որի մաս են կազմում Publika TV, Prime, Canal 2 և Canal 3 հեռուստաալիքները, ինչպես նաև Publika FM, Maestro FM և MUZ FM ռադիոալիքները (նախկին Prime FM), ընկերության միակ բաժնետերը Վլադիմիր Պլախոտնյուկն է։

Հետաքննող լրագրողների ասոցիացիայի՝ RISE Moldova-ի 2018 թվականի հետաքննության համաձայն՝ Պլախոտնյուկը Արևմտյան Եվրոպայում ունի չորս առանձնատուն՝ ավելի քան 30 միլիոն եվրո ընդհանուր արժեքով։

### Մոլդովայի գործարար մարդկանց ասոցիացիա
thumb|right|300px|Մոլդովայի գործարար մարդկանց ասոցիացիայի բացումը

Մոլդովայի գործարար մարդկանց ասոցիացիան ոչ կառավարական ասոցիացիա է, որը հիմնվել է 2010 թվականին Պլախոտնյուկի կողմից։

Մինչև քաղաքական գործունեության մեջ մտնելը Մոլդովայի Դեմոկրատական կուսակցությանը հուլիսի 26-ին Վլադիմիր Պլախոտնյուկը հիմնադրել է մոլդովացի գործարարների ասոցիացիան (ՄԳՄԱ), իսկ երկու ամիս անց նա իր աշխատանքը սկսել է միջազգային տնտեսական գագաթնաժողովում

Պլախոտնյուկի նախաձեռնությամբ ՄԳՄԱ-ն սկսել է համագործակցել Մոլդովայի գիտությունների ակադեմիայի հետ այն համատեքստում, որտեղ գիտությանը աջակցություն է հարկավոր բիզնես միջավայրից։ 2010 թվականի հոկտեմբերի 25-ին կայացած հանդիսավոր միջոցառմանը ՄԳՄԱ-ն պատվոգրեր հանձնեց Մոլդովայի 100 լավագույն թոփ-մենեջերներին։

### Վլադ Պլախոտնյուկի «Edelweiss» բարեգործական հիմնադրամ
Վլադիմիր Պլախոտնյուկը հայտնի է որպես Վլադ Պլախոտնյուկ Edelweis հիմնադրամի հիմնադիր։ 2010 թվականին հիմնադրված հիմնադրամը նպաստում է հասարակության զարգացմանը սոցիալական, մշակութային և կրթական ծրագրերի առաջմղման միջոցով։

## Քննադատություն և մեղադրանքներ
Պլախոտնյուկը Ինտերպոլի հսկողության տակ է եղել 2007 թվականից, և ինչպես գրել Է Forbes հանդեսը, Ինտերպոլը նրան կասկածում էր Ռուսաստանի խոշորագույն հանցավոր խմբավորումներից մեկի՝ Սոլնցևսկայայի հետ կապերի մեջ։ Պլախոտնյուկը հերքել է մեղադրանքները։

2008 թվականի գարնանը Պլախոտնյուկը, որը կոչվում էր մոլդովական Աբրամովիչ, Վասիլի Տարլևի կառավարության հրաժարականից հետո մոտ էր երկրի նոր վարչապետ դառնալուն։

Ավելի ուշ՝ 2011 թվականին, հայտնի դարձավ, որ Պլախոտնյուկը դեմոկրատական կուսակցության գլխավոր հովանավորներից էր։ Մամուլում տեղեկություններ են հայտնվել նաև այն մասին, որ նա, իբր, Մարի Լուպային համոզել է դուրս գալ Մոլդովայի Հանրապետության կոմունիստների կուսակցությունից և անդամակցել Դեմոկրատական կուսակցությանը։

Քիշնևի զանգվածային լրատվամիջոցներՌոման Աբրամովիչ
ը շահարկել են Մոլդովայի Հանրապետության նախկին նախագահ Վլադիմիր Վորոնինի հատուկ հարցերի նախկին խորհրդական, գործարար Սերջիու Մոկանայի հակասական արտահայտությունների մասին, որոնցում առաջինը նրան անվանել է Վորոնինի ընտանիքի «գորշ կարդինալ»։ Այդ պիտակը Պլախոտնյուկին բաժին է հասել նախկին նախագահի ընտանիքի ներկայացուցիչների հետ նրա գործնական հարաբերությունների շնորհիվ։ ԶԼՄ-ները նաև պնդում են, որ Պլախոտնյուկը ֆինանսավորել է ինչպես կոմունիստների կուսակցությունը (մինչև 2009 թվականը), այնպես էլ դեմոկրատական կուսակցությունը (2010 թվականից)։

2011 թվակնի սկզբին, երբ Պլախոտնյուկը ընտրվեց խորհրդարան, հրապարակախոսական «Adevărul» ամսագիրը հրապարակել էր մի նորություն, ըստ որի Պլախոտնյուկը ռումինական անձնագիր ունի Վլադ Ուլինիչի անունով։ Քաղաքական գործիչը չի հերքել այդ տվյալները և հայտարարել Է, որ Ռումինիայում իրենց ուսուցման ժամանակ օգտագործել է մայրական գծով ազգանունը՝ իր երեխաների ազգային հատկանիշով խտրականության մտավախությունից ելնելով։ Ավելի ուշ նա հայտնել էր իր ազգանվան փոփոխության մասին ռումինական փաստաթղթերում՝ «Պլախոտնյուկ» ազգանունով։

2013 թվականի սկզբին Մոլդովայի վարչապետ Վլադիմիր Ֆիլատը պնդում էր, որ Պլախոտնյուկը ստացել է խորհրդարանի առաջին փոխնախագահի պաշտոնը՝ թիկունքում ունենալով օֆշորային ընկերություններ, գողացված փողեր և հանցագործություններ, որոնց համար նա կպատասխանի։

Պլախոտնյուկին նաև անվանում էին տիկնիկավար (ռում. Păpuararul) և մեղադրում էին բոլոր մոլդովական քաղաքական ուժերի վրա ազդելու և նրանց մանիպուլյացիայի մեջ։ 2015 թվականի հունիսին Մոլդովայի նախկին վարչապետ Իոն Ստուրզանը հեռուստատեսության եթերում հայտարարել էր․ «[...] Մոլդովան բռնազավթված պետություն է և վերահսկում է նրա Պլախոտնյուկը [...]»։

2015-2016 թվականներիի զանգվածային ցույցերի ժամանակ Մոլդովայում Global Business Center-ը՝ Պլախոտնյուկի ֆիրմաների գրասենյակը, պիկետել են ցուցարարները։ Երբ 2016 թվականի հունվարին նախագահ Նիկոլայ Տիմոֆտին մերժել էր Պլախոտնյուկի թեկնածությունը վարչապետի պաշտոնում, Քիշնևում երկու հանրահավաք է անցկացվել՝ մեկը՝ ի պաշտպանություն Պլախոտնյուկի, մյուսը՝ նրա դեմ։ Հաջորդ օրը Պլախոտնյուկի դեմ հանրահավաքը շարունակվել է Քիշնևի կենտրոնում բազմահազարանոց ցույցով։

2017 թվականի ապրիլի 7-ին Ուկրաինայի ներքին գործերի նախարար Արսեն Ավակովը հայտնել էր Ուկրաինայի և Մոլդովայի իրավապահների համատեղ միջազգային գործողության արդյունքում Վլադիմիր Պլախոտնյուկի պատվերով սպանությունը կանխելու մասին։ Ուկրաինայի Գլխավոր դատախազության հայտարարության համաձայն՝ հանցագործության իրականացումն ուղեկցել են Ռուսաստանի անվտանգության դաշնային ծառայության ներկայացուցիչները, իսկ սպանության «նպատակն էր վարկաբեկել Ուկրաինայի իրավապահ համակարգը և վատթարացնել Ուկրաինա-Մոլդովական միջպետական հարաբերությունները»։

2020 թվականի հունվարի 13-ին ԱՄՆ-ի պետքարտուղար Մայք Պոմպեոն Պլախոտնյուկին մեղադրել է կոռուպցիոն գործունեության մեջ և հայտարարել է Պլախոտնյուկի և նրա ընտանիքի անդամների (Օքսանա Քիլդեսկուի կնոջ և Տիմոֆեյի որդիների և Իննոկենտիայի) դեմ Վաշինգտոնի կողմից պատժամիջոցներ սահմանելու մասին. նրանք բոլորը զրկվում են ամերիկյան մուտքի արտոնագրեր ստանալու իրավունքից։

Պլախոտնյուկը շարունակում է ապրել ԱՄՆ-ի տարածքում, ըստ ԶԼՄ-ների, մոլդովացի օլիգարխը Մայամիում ապրում է օլիգարխ Վաժի Ջաշիի առանձնատանը։ Այս տեղեկությունը մասամբ հաստատել է Քիշնևում ԱՄՆ-ի դեսպանատունը, որի մամուլի ծառայությունը հայտնել է, որ Պլախոտնյուկը իսկապես գտնվում է ԱՄՆ-ի տարածքում՝ անցնելով արտաքսման վարչական գործընթացի (Մոլդովա) միջով, որը ներառյալ բողոքարկման թույլատրելի հնարավորությունները, հաճախ կարող է երկար ժամանակ զբաղեցնել

### Քրեական հետապնդում Ռուսաստանում
#### Մահափորձ նախապատրաստելու մեղադրանքը
2017 թվականի նոյեմբերի 30-ին Մոսկվայի Բասմանի դատարանը հեռակա կարգով ձերբակալեց և միջազգային հետախուզում հայտարարեց Պլախոտնյուկի նկատմամբ։ Այդ որոշման դեմ բողոք էր ներկայացվել Մոսկվայի քաղաքային դատարան։ Ռուսաստանում Պլախոտնյուկին մեղադրել են 30-րդ հոդվածի 1-ին մասով, ՌԴ ՔՕ 105-րդ հոդվածի 2-րդ մասի մեղադրանքով (քաղաքական, գաղափարական ատելության շարժառիթներով շահադիտական դրդումներով մի խումբ անձանց կողմից կատարված սպանության նախապատրաստումը)։ Ոչ պաշտոնական տեղեկատվության համաձայն՝ Պլախոտնյուկի դեմ ցուցմունքներ է տվել մոլդովացի մարդասպան Վիտալի Պրոկան, որը 20 տարվա ազատազրկում է կրում Ռումինիայում. նա քննությանը պատմել է, որ 2012 թվականին Պլախոտնյուկի պատվերով մահափորձ է կատարել ռուսաստանցի բանկիր Գերման Գորբունցովի դեմ (վերջինս ողջ է մնացել)։ Գորբունցովը Մոլդովական իշխանությունների կողմից հետախուզվում էր գործարար Ռենատո Ուսատովի դեմ մահափորձի նախապատրաստման և մեքենայությունների համար, Սակայն Մեծ Բրիտանիան մերժել էր նրան Մոլդովայի գլխավոր դատախազությանը հանձնելու հարցում։

Մոլդովայի դեմոկրատական կուսակցությունն արձագանքել է ռուսական իրավապահ մարմինների կողմից խմբավորման առաջնորդ Վլադիմիր Պլախոտնյուկին առաջադրված մեղադրանքներին՝ հայտարարելով, որ դեմ է «կուսակցության ներկայացուցիչների, Մոլդովայի կառավարության և խորհրդարանի նկատմամբ Ռուսաստանի Դաշնության կողմից սադրանքներին, քաղաքական հետապնդումներին  շանտաժին»։

#### Արտասահմանում միջոցների դուրսբերման «Մոլդովական սխեմային» մասնակցության մեղադրանք
2019 թվականի փետրվարի 22-ին Ռուսաստանի ՆԳՆ-ն հայտնել Է ՌԴ Քրեական օրենսգրքի 210 և 193.1 հոդվածներով հարուցված քրեական գործի հետաքննության մասին (հանցավոր հանրակցության կազմակերպում, միջոցների անօրինական դուրս բերում Արտասահման), որի ֆիգուրանտը Պլախոտնյուկն է։

Այդ հետաքննության շրջանակներում փետրվարի 8-ին ձերբակալվել և այնուհետև ձերբակալվել Է Մոսկվայի Տվերի շրջանային դատարանի կողմից Ալեքսանդր Կորկինը՝ Victoriabank-ի բաժնետերը, որը Մոլդովայի առաջին առևտրային բանկն է, որի սեփականատերը համարվում է Պլախոտնյուկը։ Ըստ ռուսական իրավապահ մարմինների վարկածի՝ հենց Պլախոտնյուկը Վյաչեսլավ Պլատոնի հետ միասին (2017 թվականին Մոլդովական դատարանի կողմից դատապարտված և պնդում է, որ իր դատվածությունը Պլախոտնյուկի վրեժն է, որի հետ նա կոնֆլիկտի մեջ է մտել) կազմակերպել է միջազգային հանցավոր հանրություն, որի անդամները 2013-2014 թվականներին շինծու հիմքերով և կեղծ փաստաթղթերով իրենց վերահսկողության տակ գտնվող ֆիրմաների հաշիվներից փոխանցել են Ռուսաստանի արևմտյան բանկում և ռուսական հողային բանկում ոչ ռեզիդենտների պատրվակ է վաճառել արժույթը։ Ստացված միջոցները ռուբլով դուրս են գրվել (BC Moldindconbank S.A.), ում ռուսական բանկերի թղթակցային հաշիվներից՝ Մոլդովական դատարանների կեղծ որոշումներով՝ հօգուտ օտարերկրյա ֆիզիկական և իրավաբանական անձանց։ Ռուսաստանի ՆԳՆ-ի վարկածով՝ այդպիսով երկրի սահմաններից դուրս է բերվել ավելի քան 37 մլրդ ռուբլի։ Գործի ֆիգուրանտների թվում են ռուսական հողային բանկի, «տրանսպորտային» և Արևմտյան բանկի համասեփականատեր Ալեքսանդր Գրիգորևը (2019 թվականի օգոստոսին Ռուսաստանում դատապարտվել է 9 տարվա ազատազրկման մեկ այլ գործով)։ Այդ հանցագործության բացահայտման մասին Ռուսաստանի ՆԳՆ-ի հաղորդագրությունը հայտնվել Է Մոլդովայի խորհրդարանական ընտրություններից երկու օր առաջ, որտեղ, ինչպես նշվում էր մամուլում, Մոսկվան պաշտպանել Է սոցիալիստների կուսակցությանը, իսկ նրա հիմնական մրցակցությունը պետք է կազմի եվրոպամետ դիրքորոշում ունեցող դեմոկրատական կուսակցությունը (ՄԴԿ) Պլախոտնյուկը.

ՄԴԿ-ում Պլախոտնյուկի քրեական հետապնդման մասին տեղեկատվությունը պաշտոնապես անվանել են ընտրություններին միջամտելու փորձ։ Նույն կերպ այդ տեղեկությունը գնահատել է նաև խորհրդարանի խոսնակ, Դեմոկրատական կուսակցության փոխնախագահ Անդրիան Կանդուն, որն այն որակել է որպես շահարկում։

Ավելի ուշ Պլախոտ էր հեռակա կարգով ձերբակալվել է այս գործով Տվերկսի շրջանային դատարանի կողմից Մոսկվայի.

#### Թմրակարտել ղեկավարելու մեղադրանքը
2019 թվականի հունիսի 26-ին Ռուսաստանի ՆԳՆ-ն հայտնել էր, որ հետաքննությունը հեռակա կարգով Պլախոտնյուկին և նրա վստահված անձ Կոնստանտին ցուցին մեղադրանք է ներկայացրել ՌԴ Քրեական օրենսգրքի 210-րդ հոդվածի 1-ին և 2-րդ մասերով նախատեսված հանցագործության կատարման համար (հանցավոր հանրակցության ստեղծում և մասնակցություն դրան), ինչպես նաև մաքսանենգության և առանձնապես խոշոր չափերով թմրամիջոցների ապօրինի իրացման 28 դրվագներով։ Գերատեսչության հաղորդմամբ՝ թմրակարտելը կազմակերպել էին 2012 թվականի հունիս-օգոստոս ամիսներին Օլեգ Պրուտյանին (քրեական աշխարհում հայտնի է որպես Բորման) և մի շարք մոլդովացիների ու Իսպանիայի՝ ԵՄ-ի միջոցով Հյուսիսային Աֆրիկայից հաշիշ մատակարարելու ԱՊՀ երկրներ, այդ թվում՝ Ռուսաստան։ Մոլդովայի, Բելառուսի և Իսպանիայի հատուկ ծառայությունների հետ համատեղ անցկացված Պիրենեյան իզլոմ հատուկ գործողության շրջանակներում քրեական պատասխանատվության է ենթարկվել սինդիկատի ավելի քան 60 մասնակից և առգրավվել է ավելի քան 1 տոննա հաշիշ շրջանառությունից։ Պլախոտնյուկը, ինչպես կարծում են Ռուսաստանի ՆԳՆ-ում, դավադրություն է սկսել Մոլդովայի կազմակերպված հանցավորության առաջնորդների հետ և դեռևս 2012 թվականին դարձել է այդ կառույցի ղեկավարներից և հովանավորներից մեկը, իսկ Պրուտյանի հետ նրա շփման միջնորդը եղել է Կոնստանտին Ցուցուն՝ պրոֆեսիոնալ մարզիկ  ՄԴԿ-ից նախկին պատգամավոր։

Հաղորդվում է, որ քննիչները Պլախոտնյուկի և Պրուտյանի առերես հանդիպման ապացույցներ են հավաքել և 2000-ական թվականներին պորտուգալական բանտում վերջինիս՝ Ալեքսանդր Ստեգերեսկուի (Սաշա մարզիկ) և Իսպանիայի քաղաքացի Մանուել Սիլվիո դե լա Պասոյի (լոլո) հետ է ծանոթացել։ Հանդիպմանը քննարկվել է թմրանյութերի մատակարարման սխեման։ Հետաքննությունը նաև կարծում է, որ հանցավոր հանրության ներկայացուցիչները, որոնց ղեկավարում էր Պլախոտնյուկը, զբաղվել են նաև «մարդկանց առևտրով, կավատությամբ, պատվիրված սպանություններով, բանկերի և ձեռնարկությունների ռեյդերական զավթումներով, Մոլդովայի ֆինանսաբանկային համակարգից հափշտակություններով»։ Գործի հանգուցային ֆիգուրանտների ձերբակալությունները տեղի են ունեցել Իսպանիայում, Մոլդովայում և Ռուսաստանում 2017 թվականի մարտին, ինքը՝ Պրուտյանը, Քիշնևում ձերբակալվել է 2017 թվականի աշնանը։

Կոնստանտին Ցուցուի և Բորմանի ընդարձակ կապերի մասին խոսվել է դեռևս 2015 թվականին RISE Moldova հետաքննական նախագծի նյութերում՝ վկայակոչելով Ռումինիայի դատախազության տվյալները։

Թեև 2019-ի սեպտեմբերին Տվերի շրջանային դատարանը մերժել է այդ գործով Պլախոտնյուկի հեռակա ձերբակալման հետաքննությունը, Մոսկվայի քաղաքային դատարանը վերադարձրել է միջնորդությունը նոր քննության, և 2019 թվականի նոյեմբերի 14-ին Պլախոտնյուկը հեռակա կալանավորվել է կազմակերպված խմբի կազմում թմրանյութերի մաքսանենգության մեղադրանքով (ՌԴ ՔՕ 229.1 հոդվածի 4-րդ մաս).

### Մոլդովայում Պլախոտնյուկի գործունեությունը հետաքննող նախաձեռնություններ
2017 թվականի ապրիլին Ռումինիայի կազմակերպված հանցավորության և ահաբեկչության հետաքննության վարչությունը (DIICOT) գործ է հարուցել հանցավոր խմբի ստեղծման, շանտաժի, խարդախության և փողերի լվացման վերաբերյալ՝ վերը նշված Վյաչեսլավ Պլատոնի դիմումի համաձայն։ Նա պնդում էր, որ Պլախոտնյուկը խաբել է իրեն և զրկել բաժնետոմսերը Victoriabank, Banca de Economii, ASITO, Victoria-Asigurări և Alfa Engineering բանկերում և ապահովագրական ընկերություններում՝ Քիշնևի Կենտրոնական բանկը և դատախազության մարմինները։ 2018 թվականի փետրվարին DIICOT-ը դիմել էր Բուխարեստի տրիբունալին՝ խնդրելով հաստատել դիմումը Մոլդովայի Հանրապետությանը քրեական գործը հանձնելու մասին՝ կապված այն բանի հետ, որ ենթադրյալ հանցագործությունները չեն կատարվել Ռումինիայի տարածքում։ Մարտին տրիբունալը բավարարել էր այդ հայտարարությունը, որից հետո գործի նյութերը ստացել էին Մոլդովայի դատախազները։

2018 թվականի հոկտեմբերին Գործողություն և համերաշխություն կուսակցության առաջնորդ Մայա Սանդուն դիմել էր երկրի գլխավոր դատախազություն՝ պահանջելով քրեական հետապնդում սկսել Պլախոտնյուկի նկատմամբ՝ միջոցների լվացման և արտասահմանում ունեցվածքի մասին կեղծ հայտարարությունների համար։ Նման պահանջների համար հիմք է հանդիսացել հետաքննող լրագրողների ասոցիացիայի RISE Moldova-ի հետաքննությունն այն մասին, որ Պլախոտնյուկը Արևմտյան Եվրոպայում ունի չորս առանձնատուն՝ ավելի քան 30 մլն եվրո ընդհանուր արժողությամբ։ Գլխավոր դատախազությունը 2018 թվականի դեկտեմբերին հայտնել էր քրեական գործի հարուցումը մերժելու մասին։

2019 թվականի հունիսին, քաղաքական ճգնաժամից հետո, որն ավարտվել է Պլախոտնյուկի փախուստով երկրից, ներքին գործերի նոր նախարար Անդրեյ Նեստասեն հայտարարել է, որ ի կատարումն գրավված պետության մասին խորհրդարանի որոշման և Մոլդովական բանկերի միջոցով միջոցների լվացման հետաքննության վերաբերյալ անվտանգության բարձրագույն խորհրդի որոշման, ինքը կդիմի Միջազգային քննչական մարմիններին, ներառյալ ՀԴԲ-ին, հետաքննության հարցում ինստիտուցիոնալ աջակցության համար։ Ընդ որում, նա նշել է, որ վստահ է, որ հանցավոր սխեմաների հիմնական շահառուն Պլախոտնյուկն է եղել։

2019 թվականի հոկտեմբերի 8-ին հակակոռուպցիոն դատախազությունը փողերի լվացման քրեական գործով որպես կասկածյալ հարցաքննության է կանչե լ, քանի որ նա չի ներկայացել, դատարանը նրան կալանավորելու օրդեր Է տվել։ Հոկտեմբերի 29-ին կոռուպցիայի դեմ պայքարի ազգային կենտրոնը նրան միջազգային և միջպետական հետախուզում է հայտարարել։ Հոկտեմբեր 30-ին, հակակոռուպցիոն procuratorate արգելանք է Plahotnuk հաշվին Victoriabank, իր ընկերության կապիտալի համար BB-Dializă SRL սահմանել կանոնադրական կապիտալը CPL Bass համակարգերի և արտադրության GMG Neil։

Գործի նյութերի համաձայն՝ 2013-2015 թվականներին Պլախոտնյուկը հանցավոր եկամուտների լվացման սխեմա է ստեղծել. մի շարք միջնորդական ընկերությունների միջոցով նա բաց է թողել 18 մլն դոլար և 3,5 մլն եվրո։ Բացի այդ, զուգահեռ հետաքննության շրջանակներում պարզվել է, որ օֆշորներից մեկի միջոցով Tukumaan Ltd-ն իրեն ենթակա մյուս ֆիրմաներին, որոնք ներգրավված են այդ սխեմայում, ընդհանուր առմամբ ավելի քան 7,3 մլն դոլար և գրեթե 2 մլն եվրո է փոխանցել։ Քրեական գործ հարուցելու հիմքերից մեկը Շվեյցարիայի իշխանությունների կողմից տեղեկատվության փոխանակման մասին դիմումն էր։ Գործով 2019 թվականի հոկտեմբերին ձերբակալվել է սխեմայում ներգրավված Մոլդովական միջնորդ ընկերություններից մեկի ղեկավար Վիկտոր Համերը։

2020 թվականի մարտի 18-ին գլխավոր դատախազ Ալեքսանդր Սթոյանոգլոն հայտարարել է, որ Պլախոտնյուկին նոր մեղադրանք է առաջադրվել հանցավոր կազմակերպություն ստեղծելու, խարդախության և փողերի լվացման համար։ Դատախազի խոսքով՝ ինքը եղել է «դարի գողության» գլխավոր շահառուն, որի արդյունքում երեք բանկերից անհետացել է 1 մլրդ դոլար։ Սթոյանոգլոն նաև հայտարարել է, որ ԱՄՆ-ում Պլախոտնյուկի արտահանձնման հարցում կուղարկվ ի։ Վյաչեսլավ Պլատոնի գործը գլխավոր դատախազը համարել է ամբողջությամբ կեղծված և հայտարարել, որ դատավճիռը կվերանայվի։

Սեպտեմբերի վերջին Մեր կուսակցության առաջնորդ Ռենատո Ուսատին հայտնել էր, որ Պլախոտնյուկը լքել է ԱՄՆ-ն և գտնվում է Թուրքիայի տարածքում, որտեղ ակտիվ քաղաքական գործունեություն է ծավալում՝ հանդիպելով մոլդովացի քաղաքական գործիչների հետ։ Սույն հայտարարությունը խիստ բացասաբար է ընկալվել հանրապետության ՆԳՆ-ն, որը տարածել է ԶԼՄ-ներում հաղորդագրություն՝ ընդգծելով, որ «քաղաքական գործիչների հայտարարություններն ու ԶԼՄ-ներում հայտնված տեղեկատվությունը գտնվելու վայրի մասին Պլախոտնյուկի մասին սպառնալիքի տակ են դրել մեր երկրի իրավապահ մարմինների գործողությունները, ինչը բարդացնում է նրա հետախուզումը»։ Մոլդովայի գլխավոր դատախազությունը պաշտոնապես դիմել է թուրքական իշխանություններին՝ խնդրելով հաստատել Հանրապետությունում Պլախոտնյուկի գտնվելու փաստը, ինչին դրական պատասխան է ստացել Անկարայից։ Քիշնևում ԱՄՆ դեսպանատունը մեկնաբանել է տեղի ԶԼՄ-ների Պլախոտնյուկի հետ կապված իրավիճակը՝ հաստատելով, որ օլիգարխը լքել է ԱՄՆ-ի տարածքը և հետագայում իրավունք չունի մուտք գործել Միացյալ Նահանգներ։ Դրա հետ մեկտեղ դիվանագիտական առաքելությունում չեն հստակեցրել, թե ինչու են Պլախոտնյուկին թույլ տվել ազատ լքել ԱՄՆ-ի տարածքը։

## Ընտանիք
Կինը՝ Օքսանա (Բերձոր. Քիլդեսկու)։ Որդիներ-Տիմոթեոս և անմեղ. Կնոջ հայրը ՝ Էմիլ Քիլդեսկուն նկարիչ և քանդակագործ է։

Վլադիմիր Պլախոտնյուկի սանիկների թվում են քաղաքական գործիչ և գործարար Անդրիան Կանդուն և գործարար Դորին Դամիրը։

## Մրցանակներ
2007 թվականի օգոստոսի 29-ին Վլադ Պլախոտնյուկը պարգևատրվել է Մոլդովայի Հանրապետության Նախագահ Վլադիմիր Վորոնինի «աշխատանքային փառք» շքանշանով, Կուրքի վանական համալիրի վերակառուցման գործում ունեցած ավանդի և պատմական ու մշակութային ժառանգության պահպանման ու քարոզչության արժանապատվության համար, իսկ 2014 թվականի հուլիսի 24-ին նախագահ Նիկոլայ Տիմոֆտին պարգևատրել է Հանրապետության շքանշանով «Մոլդովայի Հանրապետության գլխավոր արտաքին քաղաքական նպատակին՝ Եվրոպական միության հետ քաղաքական միավորմանը և տնտեսական ինտեգրմանը հասնելու»։ 2021 թվականի փետրվարի 18-ին նախագահ Մայա Սանդուի հրամանագրով զրկվել Է հանրապետության շքանշանից։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Parlamentul Repubicii Moldova
* Fundația Edelweiss
* Asociația Oamenilor de Afaceri din Moldova
* Биография Владимира Плахотнюка  на publika.md
* Adevarul: Владимира Плахотнюка в Румынии зовут Влад Улинич // enews.md
* Власти Молдавии подбираются к Плахотнюку // ИА REGNUM, 2 августа 2019
* д/ф  «Молдавский барон» (Россия-24, 2017)

Կատեգորիա:Մոլդովայի քաղաքական գործիչներ
Կատեգորիա:Մոլդովացի պետական գործիչներ