Ալեքսանդր Զբրուև

**Ալեքսանդր Վիկտորի Զբրուև** (, ), խորհրդային և ռուսական կինոյի, թատրոնի և հեռուստատեսության դերասան, ԽՍՀՄ ժողովրդական արտիստ (1989 թ.):

## Կենսագրություն
Ծնվել է 1938 թվականի մարտի 31-ին Մոսկվայում։ Հայրը՝ Վիկտոր Ալեքսանդրի Զբրուևը, ԽՍՀՄ-ի Ժողկոմի կապերի փոխտնօրենն էր, մայրը՝ Տատյանա Ալեքսանդրի Ֆյոդորովնան, սերում էր ազնվական ընտանիքից, ստացել էր դերասանի կրթություն, աշխատում էր Չայկովսկու անվան կինոստուդիայում։ 1937 թվականին հայրը կալանավորվում է և 1938 թվականին գնդակահարվում, իսկ մայրը դեռևս կրծքով կերակրվող Ալեքսանդրի հետ աքսորվում է Ռիբինսկ։ Իրենց բնակարանը, որը Արբատում էր գտնվում, այդ տարիներին դառնում է հանրակացարան, որտեղ վերադառնում են 1943 թվականին։ Դպրոցում Զբրուևն այնքան էլ լավ չէր սովորում, երկու անգամ մնացել է նույն դասարանում. հաճախում էր բռնցքամարտի՝ պատանեկան նվաճումներում առաջին տեղն էր գրավել, խուլիգան պատանի էր և ստացել էր «Ինտիլիգենտ» մականունը։ 1958 թվականին ավարտում է դպրոցը և մոր ընկերուհու՝ Նադեժդա Վախթանգովնա՝ հանրահայտ Եվգենի Վախթանգովի այրին, խորհրդով ընդունվում է Շչուկինի անվան թատերական ուսումնարանը՝ Վլադիմիր Էտուշի կուրսը։ Ուսումնարանն ավարտելուց հետո 1961 թվականին Զբրուևին վերցնում են Լենինյան կոմերիտմիության անվան թատրոն, որտեղ նա սկսում է հաջողությամբ խաղալ Անատոլի Էֆրոսի և Մարկ Զախարովի բեմադրություններում։ Կինոյում դերասանը սկսեց խաղալ Ալեքսանդր Զարխայի «Իմ փոքրիկ եղբայրը» ֆիլմում՝ ժամանակակից կերպարի՝ Դիմկայի դերում։ Կինոֆիլմն առաջին անգամ ցուցադրվեց 1962 թվականին և դարձավ գլխավոր դերակատարների՝ Ալեքսանդր Զբրուևի, Անդրեյ Միրոնովի, Օլեգ Դալի առաջին հաջողության գրավականը։ 1966 թվականին դերասանին հաջողություն բերեց Հերբերտ Ռապպապորտի դետեկտիվ ֆիլմում «Ցերեկային սեանսի երկու տոմս» Ալյոշինի դերը, իսկ հաջողությունը եռապատկեց հոկեյիստ Վոլգինի դերը «Ռոմանս սիրահարների մասին» ֆիլմում։ 1986 թվականին Զբրուևը Իրինա Կուպչենկոյի հետ գլխավոր դերում խաղաց Վ.Կրիշտոֆովեչի «Միայնակ կինն ուզում է ծանոթանալ» մելոդրամայում։ Զբրուևը սկսեց նկարահանվել Սերգեյ Սոլովյովի «Սպիտակ գիշերվա մեղեդին», «Ուղղակի ժառանգորդուհի», «Սև վարդը՝ դժբախտության,կարմիր վարդը՝ սիրո խորհրդանիշեր» կինոֆիլմերում, Դմիտրի Աստրախանի «Դու իմ միակն ես», «Ամեն ինչ լավ կլինի» կինոֆիլմերում։ 1991 թվականին Նկարահանվեց «Մտերիմ շրջապատ» ֆիլմում՝ Ստալինի դերում։ 1997 թվականին՝ դետեկտիվ կոմեդիայում «Խեղճ Սաշան»։ 1995-2005 թվականներին նկարահանումներին զուգահեռ նա զբաղվում էր բիզնեսով՝ բացելով ռեստորան Լենկոմի նկուղում «ТРАМ» անվամբ, որը հապավում էր՝ Մոսկվայի դերասանների թատերական ռեստորան։ 1999 թվականին այլ դերասանների և կոմպոզիտոր Եվգենի Բեդնենկոյի հետ հանդես եկավ Վիկտոր Մերեժկոյի նախագծում «Երգում են կինոյի եվ թատրոնի դերասանները», որտեղ նա հաջողությամբ երգեց համերգներին։ ԱՄՆ-ում թողարկվեց այդ համերգի երաժշտական երիզը։ 2000-2004 թվականներին Ռուսաստանի թատերական արվեստի համալսարանում դասավանդում էր դերասանական արվեստ և կուրսի ղեկավարն էր։ Դա նրա միակ կուրսը դարձավ, որովհետև նա այլևս հրաժարվեց։
2004 թվականին Զբրուևը հանդես եկավ վերջին գլխավոր դերում և գնաց ստեղծագործական երկար հանգստի՝ պարբերաբար հանդես գալով կամեո-կերպարներում։

## Ընտանիք
* Ավագ եղբայրը — Եվգենի Ֆյոդորովը, ծնվել է 1924 թվականին, ավարտել Շչուկինի ուսումնարանը, Վախթանգովի անվան թատրոնի դերասան, Խորհրդային Ռուսաստանի վաստակավոր արտիստ։
* Առաջին կինը՝ դերասանուհի Վալենտինա Մալյավինա էր, (1959-1963 թթ.)։
* Երկրորդ կինը՝ 1967 թվականից մինչև հիմա դերասանուհի Լյուդմիլա Սավելևան է, ունեն դուստր՝ որը նույնպես դերասանուհի է։
* Ելենա Շանինայից նույնպես ունի դուստր՝ Տատյանա Շանինան։

## Հայացքները
Զբրուևը կողմ է հանդես եկել կենդանիների պաշտպանության օրենքին։ 2008 թվականին բաց նամակով հանդես է եկել Սվետլանա Բախմինային կալանքից ազատելու համար։ Քննադատաբար հանդես է եկել Ժողովրդական միաբանության տոնական օրվա համար։

## Ֆիլմագրություն
# 1962 – «Իմ փոքրիկ եղբայրը» -Դիմկա Դենիսով
# 1962 – «Ապրիլյան ճանապարհորդություն» -Կոստիկ
# 1964 – «Մի թիզ հող» -Լեյտենանտ Մոտովիլով
# 1965 – «Մաքուր լճակներ» -Սերգեյ Րակիտին
# 1966 – «Ցերեկային սեանսի երկու տոմս» -Ալեքսանդր Ալյոշին
# 1968 – «Ձյունից ձյուն» -Իգոր
# 1969 – «Որտե՞ղ է 042-ը» -Կոնստանտին Սեմյոնովիչ Դոնչակ
# 1969 – «Մարտ ստեղծիր» -Վլադիմիր
# 1970 – «Խնամակալը» - պորտաբույծ Միշա Կորոեդով
# 1971 – «Քարածուխ» -Յուրի Կուպցով
# 1972 – «Շրջան» - Ալեքսանդր Ալյոշին
# 1973 – «Մեծ դասամիջոց» -Յուրի Գանժա
# 1974 – «Պատմվածք մարդկային սրտի մասին» - Դոկտոր Եվգենի Պետրովիչ Չումակով
# 1974 – «Ռոմանս սիրահարների մասին»- Վոլգին
# 1975 – «Հաղթողը» -Սպիրիդոնով
# 1976 – «Սպիտակ գիշերվա մեղեդին» -Ֆյոդոր
# 1976 – «Դա ինձ չի վերաբերում» -Սերգեյ Շուբնիկով
# 1979 – «Կրակոց մեջքին» -Օլեգ Պերով
# 1980 – «Այնպիսին, ինչպիսին մենք ենք» -Ալեքսեյ Կրիլով
# 1981 – «Մատանին Ամստերդամից» - Յուրի Վիկտորովիչ Ֆաստով
# 1981 – «Նոթատետրի գաղտնիքը» - Ալեքսեյ Շապենսկի
# 1982 – «Ուղղակի ժառանգորդուհի» -Վլադ
# 1982 – «Ճակատամարտի նախաբան» -Սամարին
# 1982 – «Տուն,որը Սվիֆտն է կառուցել» -գաճաճ Ռելբ
# 1983 – «Յոթ ժամ զոհվելուց առաջ» -ուղղաթիռի օդաչու Կուսակով
# 1983 – «Վտանգավոր սատանայի կողքին» -Սերգեյ Գրոմով
# 1983 – «Պատերազմի չորրորդ տարում» -Ալեքսանդր Միխայլովիչ Սպիրին
# 1984 – «Գրետա առանձնատան գաղտնիքները» -Տրանի
# 1984 – «Հաջողություն» -Օլեգ Զուեվ
# 1985 – «Գումարտակնեը կրակ են խնդրում» -կապիտան Բորիս Երմակով
# 1986 – «Զինա-Զինուլյա» -ճարտարագետ Կուզմին
# 1986 – «Միայնակ կինը ցանկանում է ծանոթանալ» - Վալենտին Սպիրիդոնով
# 1986 – «Ճանապարհորդ ընկերը» - Ժիլին
# 1986 – «Պահպանիր ինձ, իմ թալիսման» -Միտյա
# 1987 – «Ազատ անկում» -բժիշկ
# 1987 – «Խուզարկուն» -Ֆյոդոր Պյատկին
# 1987 – «Անհայտի դիմանկարը» -Բելով
# 1988 – «Սպանել վիշապին» -Ֆրիդրիխսեն
# 1989 – «Սև վարդը՝ դժբախտության,կարմիրը՝ սիրո խորհրդանիշներ» -Իլյա
# 1991 – «Մտերիմ շրջապատ» -Ստալին
# 1991 – «Հանճարը» -կամեո
# 1992 – «Տունը Ռոժդեստվենսկի զբոսայգում» -Նա
# 1993 – «Սիրո ցանկություն» -Ալեքսանդր Ալարին
# 1993 – «Ոսկին» -Բելոցիո
# 1993 – «Դու իմ միակն ես» -Եվգենի Տիմոշին
# 1994 – «Սուրճ՝կիտրոնով» -Օստրովսկու ընկերը
# 1994 – «Մաեստրոն գող է» – Վլադիմիր Բելեցկի
# 1995 – «Ամեն ինչ լավ կլինի»- Կոնստանտին Վասիլեվիչ Սմիրնով
# 1997 – «Խեղճ Սաշան» - Վոլոդյա Բերյոզկին
# 1997 – «Մենք քո երեխաներն ենք, Մոսկվա»
# 1997 – «Շիզոֆրենիա» -Ալեքսանդր Վիկտորովիչ,հոգեբան
# 2000 – «Բրեմենյան երաժիշտները և այլք» -Կատվի հայը
# 2001 – «Հյուսիսափայլ» -Սերգեյ Անատոլեվիչ
# 2001 – «Աշնանային բլյուզ» -Վիկեշա
# 2002 – «Ծաղրածու Բալակիրեվը» -Յագուժինսկի
# 2003 – «Սիրո մասին» - բժիշկ Նիկոլայ Տրոֆիմովիչ
# 2004 – «Սալամանդրի կաշին» -Վադիմ Երշով
# 2007 – «Լուզեր» -կամեո
# 2011 – «Չքնել» -կամեո
# 2014 – «Կինո Ալեքսեևի մասին» -Ալեքսեև

## Հեռուստաթատրոններ
* 1.	1971 թ.— «Մարատը, Լիկան և Լեոնիդիկը»-Մարատ
* 2.	1980 թ.— «Դե Գրիե կավալերի և Մանոն Լեսկոյի պատմությունը»-մարքիզ եղբայր
* 3.	1981 թ.— « Խորիան՝ երկրի և արևի անվամբ » -Խորիա
* 4.	2004 թ.— «Վա-բանկ» -Ֆյոդոր Ֆեդուլիչ Պրիբիտկով
* 5. 2015 թ.— «Վճարված է» -Լեոն

## Լենկոմ թատրոնի դերերը
* Հարձակման կենտրոնը կմահանա արևածագին-1962 թ.-Ատլետիկ ակումբի երկրպագու Նաուել-ռեժիսոր Բորիս Տոլմազով
* Հրաշալի հանդիպում Լիդիա Չերկաշինա- 1962 թ.-Ակբուլեկ շուն- ռեժիսոր Ա. Ա. Մուատով
* Բ. Բալտերի Ցտեսություն, երեխաներ -1963 թ.- Վոլոդյա Բելով -ռեժիսոր Ս. Շթեյն
* Օ. Ռեմեզա Լերմոնտովի մասին- 1963 թ.-Լերմոնտով-ռեժիսոր Օսկար Ռեմեզ
* Միխայիլ Սվետլով 20 տարի անց -1963 թ.-Մոիսեյ-ռեժիսոր Յակով Գուբենկո
* Էմիլ Բրագինսկի Նատաշկայի կամուրջը -1963 թ.–պատանու դեր-ռեժիսորներ՝ Տոլմազով, Ռեմեզ
* Էդվարդ Ռադզինկսու Սիրո 104 էջերը -1963 թ. բեմականացումը՝ Ա. Վ. Էֆրոսի պատանի զբոսայգում
* Վիկտոր Ռոզով Հարսանիքի օրը -1964 թ.- Ժենյա - ռեժիսորներ՝ Էֆրոս, Լ. Դուրով
* «Է. Ռադզինսկու Ֆիլմ է նկարահանվում-1964 թ.-Յուրա ռեժիսորներ Էֆոս, Դուրով
* Կ. Սիմոնով -Հայրենյաց ծուխ- 1968 թ.- Շուրկա-ռեժիսորներ-Ա. Օ. Գինզբուրգ, Ս. Վ. Գիացինտովա
* Անատոլի Սաֆրոնով Լաբիրինթոս - 1971 թ. ռոբերտ-ռեժիսորներ՝ Ա. Օ. Գոզինբուրգ, Օ. Յա. Չուբայս
* Այդ սիրելի, հին տանը-1972 թ.-Մակար-ռեժիսոր Յու. Մոչալով
* Ա. Պ. Չեխով –Իվանով-1945 թ. –Բորկին Միխայիլ Միխայլովիչ-ռեժիսոր Մարկ Զախարով, Սերգեյ Շթեյն
* Լիոնա Ֆեյխվանգեր Պայծառատեսը-1975 թ.- Պաուլ Կրամեր-ռեժիսոր Մ. Զախարով
* «Յու. Վիզբոր, Մարկ Զախարով- 21-րդ Ավտոգրադը- 1974 թ.-Խոտինսկի-ռեժիսոր Մ. Զախարով
* «Իոն Դրուցե-Խորիա -1977 թ. Խորիա Միրոնովիչ-ռեժիսոր Մ. Զախարով
* Վ. Վիշնևսկի-Լավատեսական ողբերգություն-1983 թ.-երկրորդ սպա-ռեժիսոր Մ. Զախարով
* Մ. Շատրով Խղճի դիկտատուրա -1968 թ. –Ա. Մարտա
* Համլետ-Պանֆիլովի բեմադորւթյամբ -1986 թ. -Կլավդիա
* Ժանա Կոկտո-Գրպանի թատրոն-1987 թ.- ռեժիսոր Պյոտոր Շթեյն
* Ա. Ն. Օստրովսկի Իմաստունը-1989 թ.-Գորոդուլին - ռեժիսոր Մարկ Զախարով
* Փախստականների դպրոցը-1990 թ.-Սերժ
* Ֆ. Մ. Դոստոևսկի-Գողը եվ փիլիսոփան-1997 թ.-Ասթլեյ
* Գրիգորի Գորին Ծաղրածու Բալակիրևը-2001 թ.-Պավել Յագուժինսկի-դատախազ-ռեժիսոր Մարկ Զախարով
* Ի. Ժամիակ-Վճարված է-2004 թ.-Մաշու-ռեժիսորներ Է. Նյուագեն, Ի. Չուրիկովա
* Ա. Ն. Օստրովսկի Վա-Բանկ-2004 թ.-Պրիբիտկով Ֆլոր Ֆեդուլիչ-ռեժիսոր Մարկ Զախարով
* Ն. Վ. Գոգոլ Ամուսնություն-2007 թ.-Նախկին հետիոտն սպա Անուչկին-ռեժիսոր Մ. Զախարով
* «Ա. Պ. Չեխով –Բալենու այգի-2009 թ.-Լեոնիդ Անդրեևիչ Գաև-ռեժիսոր Մ. Զախարով
* Ս. Պուշկին Բորիս Գոդունով-2014 թ. –Բորիս Գոդունով-ռեժիսոր Կոնստանտին Բոգոմոլով
* Ֆ. Մ. Դոստոևսկի Իշխանը-2016 թ.- Իշխան-ռեժ. Կ. Բոգոմոլով

## Կոչումներ և պարգևներ
* Խորհրդային Ռուսաստանի վաստակավոր արտիստ, (23.12.1977 թ.)
* Խորհրդային Ռուսաստանի ժողովրդական արտիստ, (1989 թ.)
* Պատվո շքանշան, (1997 թ.)
* ՌԴ-ի Պետական պարգև, (2002 թ.)
* Հայրենիքին մատուցած ծառայությունների 3-րդ կարգի շքանշան, (2013 թ.)
* Հայրենիքին մատուցած ծառայությունների 4-րդ կարգի շքանշան, (2007 թ.)
* «Московский комсомолец» թերթի ամենամյա մրցանակ, (2008 թ.)
* Չեխովի անվան մեդալ, (2005 թ.)
* «Ոսկե արծիվ» մրցանակ տղամարդու լավագույն դերի համար՝ «Կինո Ալեքսեևի մասին» ֆիլմում, (2015 թ.)

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Ալեքսանդր Զբրուևը Լենկոմի կայքում 
* Биография и спектакли в «Ленкоме»

Կատեգորիա:20-րդ դարի դերասաններ
Կատեգորիա:«Աշխատանքի վետերան» մեդալակիրներ
Կատեգորիա:«Կինոտավրի» դափնեկիրներ
Կատեգորիա:«Հայրենիքին մատուցած ծառայությունների համար» 3-րդ աստիճանի շքանշանի ասպետներ
Կատեգորիա:«Հայրենիքին մատուցած ծառայությունների համար» 4-րդ աստիճանի շքանշանի ասպետներ
Կատեգորիա:«Ոսկե արծիվ» մրցանակի դափնեկիրներ
Կատեգորիա:Բորիս Շչուկինի անվան թատերական ինստիտուտի շրջանավարտներ
Կատեգորիա:ԽՍՀՄ ժողովրդական արտիստներ
Կատեգորիա:Մոսկվայի 850-ամյակի հուշամեդալով պարգևատրվածներ
Կատեգորիա:Պատվո շքանշանի ասպետներ (Ռուսաստան)
Կատեգորիա:ՌԴ պետական մրցանակի դափնեկիրներ
Կատեգորիա:ՌԴ պետական մրցանակի դափնեկիրներ գրականության և արվեստի բնագավառում
Կատեգորիա:ՌԽՖՍՀ ժողովրդական արտիստներ
Կատեգորիա:ՌԽՖՍՀ վաստակավոր արտիստներ
Կատեգորիա:Ռուս դերասաններ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի «Հայրենիքին մատուցած ծառայությունների համար» 2-րդ աստիճանի շքանշանի ասպետներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի կինեմատոգրաֆիական արվեստների և գիտության ազգային ակադեմիայի ակադեմիկոսներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի հեռուստատեսության դերասաններ