Մեհրաբ (Շահնամե)

**Մեհրաբ շահ** կամ **Քաբուլի Մեհրաբ** (), պարսկական դիցաբանության հերոս, Շահնամե պարսկական էպոսի կերպար, Քաբուլի թագավոր: Նա առավել հայտնի է որպես Ռուդաբեի հայր և նրա որդու՝ էպոսի գլխավոր հերոս Ռոստամի պապ։ Նրա կինը Սինդուխտն է։

## Պատմություն
Մեհրաբը Քաբուլի թագավորն էր: «Նա բերքառատ ծառի նման գեղեցիկ էր ու հզոր», բայց համարվում էր «դևի ծնունդ, օտար մարդ» և այլադավան էր: Նա «արաբացեղ է և սերում է չար Զահհակից»: Մեհրաբ արքան Զաբուլի պարսից թագավոր Սամին հարկատու էր և չէր մարտնչում Սամի դեմ:

Մեհրաբ արքան «ուներ մոպետի (խորագետի) սիրտ և հոգի»: Երբ իմանում է, որ Սամը գտել է որդուն` Զալին ու իր իշխանությունը հանձնել նրան, ընծաներով ու ստրուկների իր զորագնդով գնում է Դեստան Զալի մոտ: Ընդելությունից հետո Մեհրաբի ծառան Զալին պատմում է Քաբուլի արքայադստեր` Ռուդաբեի գեղեցկության մասին: Զալը ողջ գիշեր լսում է այդ գովքը ու ծնվում է նրան տեսնելու ցանկությունը:

Մեհրաբ արքան Դեստան Զալին հրավիրում է Քաբուլ իր հետ գինի խմելու, բայց Զալը հրաժարվում է` իմանալով, որ հայրը հավանություն չի տա դրան, և չի ցանկանում «իր կրոնին դեմ գնալ»: Մեհրաբ շահի մասին ոչ ոք լավ խոսք չէր ասում, բայց նա չգիտեր, որ «Զալի սիրտը հաղթել էր միտքը». Զալը սրտի խորքում Ռուդաբեին տենելու մեծ ցանկություն ուներ ու նա «կորցրել էր քունը»:

Մեհրաբը վերադառնում է Քաբուլ, որտեղ նրան են սպասում «բարեժպիտ հուզախոհ» կինը` Սինդուխտը և դուստրը` Ռուդաբեն, որի «խնկաբույր խոպոպները սիրող սրտեր էր կանչում»: Մեհրաբ արքան հիացմունքով պատմում է դստերը Դեստան Զալի մասին, որի միակ թերությունը ճերմակ մազերն են, «ողջ աշխարհում չկա Զալի նման խիզախ փահլևան, անհաղթելի բազուկ ունի, առյուծի քաջ սիրտ ունի և ամեհի փղի ուժ, Նեղոսի պես կենսառատ է, հոգով նուրբ է ու քնքուշ», իսկ ճերմակ մազը նրան ավելի գրավիչ են դարձնում: Ռուդաբեն անմոռաց սիրահարվում է.

[մինի|Քաբուլի [Մեհրաբ (Շահնամե)|Մեհրաբ թագավորն իմանում է Ռուդաբեի սիրո մասին արքայազն Զալին: Տեքստում Ռուդաբեի ծնողների խոսակցությունն է, երբ նրա մայրը` Սինդուխտը հայտնում է նրա հորը՝ Մեհրաբ թագավորին այդ արգելված սիրային կապի մասին։ 19-րդ դար, Իրան]]
Զալը շրջագայում է Մեծ Իրանի տարածքներից իր իշխանության տարածքներով ու հասնում է Քաբուլ: Ռուդաբեի թուրք նաժիշտների օգնությամբ Ռուդաբեն ու Զալը հանդիպում են: Կրքոտ սիրահարները միմյանց հետ սիրառատ գիշեր են անցկացնում են, և Ռուդաբեն հղիանում է։ 

Սինդուխտը Մեհրաբին զգուշությամբ պատմում է Ռուդաբեի գաղտնիքը: Մեհրաբ արքան իմանում է այդ մասին ու խիստ զայրանում: Մեհրաբ արքան սաստիկ բարկանում է ու սպառնում գլխատել դստերը ու ափսոսում, որ աղջկա վիզը չի կտրել ծնվելուց անմիջապես հետո, ինչպես վարվել էր իր Զահհակ պապը:  Կինը` Սինդուխտը վախենում է, որ նա կսպանի աղջկան: Մեհրաբը պատերազմի ու ոչնչացման սպառնալիք է տեսնում նրանց ամուսնանալու ցանկության մեջ: «Իմ Քաբուլին և իմ փառքին սպառնում է մեծ վտանգ: Իրանի շահը, երբ որ լսի կնության առաջարկը, քաջ Սամի հետ կհարձակվի մոխիր կդարձնի իր երկիրը»:  

Սամը նույնպես դեմ էր Զալի ու Ռուդաբեի միությանը: Իմաստունները նրան ասում են, թեև Մեհրաբը «Քաբուլի արքան է ու իրեն հարկատու, բայց բաբելոնացի է, Զահհակի ընտանիքից է սերում».

Բայց Սամի աստղագուշակները գուշակում են, որ Զալի ու Ռուդաբեի որդին լինելու է աշխարհակալ։ «Այդ միացումից անսովոր, կծնվի մի որդի ու արիաց երկրից սև ուժերին կջնջի նա մինչև վերջ ու Թուրանում զորք չի թողնի, որ թալանի մեզ»: Նրան կճանաչեն Հինդուստանն ու Բյուզանդիոնը: 

### Սինդուխտ և Սամ
Մեհրաբ շահը թեև պատրաստվում էր մինչև վերջին կաթիլ արյունը դիմակայել, բայց, հասկանում է, որ իր զորքերը սակավ են ու չկա մեկը, որը Սամին կարողանա ձիուց ցած նետել: Մանուչեհրը մտածում է, դստերն ու կնոջը ամբոխի առաջ սպանի: Կնոջն ասում է. «շուտով քո արյունը պատանք պիտի լինի քո համար», գուցե Մանուչեհրը հանգստանա ու հրաժարվի պատերազմել: 

Սակայն խելացի կին ուներ Մեհրաբը և առաջարկում է գահ ու գանձով խնդիրը հարթել: Նա պողպատակուռ սաղավարտ է դնում գլխին, ձի հեծնում ու ծպտված` բազում նվերներով Սամի մոտ գնում: Սինդուխտը խորհուրդ է տալիս «քենի մեծ թակարդը լարել Մեհրաբ շահի դեմ»: Խոստանում է Քաբուլի ողջ հարստությունը տալ,  իրեն սպանել, բայց Քաբուլի ժողովրդին չկոտորել:   

Սամը ճանաչում է Մեհրաբի կնոջը, հաշտության ձեռք մեկնում ու երդում տալիս, որ Քաբուլը չի թողնի առանց թագի ու գահի, չի կոտորի մարդկանց: Ասում է, որ համաձայն է սիրահարների ամուսնությանը ու չի մղի պատերազմ: Իշխանուհին էլ իր հերթին խոստանում է, որ իր երկիրը Զաբուլի դեմ չի պայքարի ու Մանուչեհր շահնշահին հավատարիմ կլինի: Սինդուխտը հաշտության երդումով ու մեծամեծ նվերներով վերադառնու է Քաբուլ` Մեհրաբի մոտ:  

Որոշ ժամանակ անց Զալը և Ռուդաբեն ամուսնանում են Քաբուլում, որտեղ նրանք առաջին անգամ հանդիպել են միմյանց։ Նրանց ամուսնությունից ծնվում է պարսից մեծ հերոս Ռոստամը։

## Տոհմածառ

## Աղբյուրներ
* 
* 

## Արտաքին հղումներ
* Թագավորների գիրքը. Շահ Թահմասպի Շահնամեն, ցուցահանդեսային կատալոգ Մետրոպոլիտեն արվեստի թանգարանից (ամբողջովին հասանելի է առցանց PDF ձևաչափով)
*  աուդիոգիրք:

Կատեգորիա:Շահնամե
Կատեգորիա:Պարսկական դիցաբանություն