Սլիտերեի ազգային պարկ

**Սլիտերեի ազգային պարկ** (), ազգային պարկ Լատվիայի արևմտյան ափին գտնվող Կուրզեմե մարզի Տալսիի շրջանում։ Թեև պաշտոնապես հիմնադրվել է 2000 թվականին, այն ստեղծվել է Բալթյան երկրներում հնագույն բնության արգելոցներից մեկի՝ նախկին Սլիտերեի արգելոցի վրա։ Դա Լատվիայում ամենափոքր ազգային պարկն է։

## Աշխարհագրություն
Այգին տեղակայված է Կուռլանդիայի թերակղզում, Կոլկայի հրվանդանի մոտ, որը գտնվում է Իրբենյան նեղուցի վերջում, հարավային ճանապարհը սկիզբ է առնում Ռիգայի ծոցից։

Այն ընդգրկում է 265 քառ. մղոն տարածք (102 քառ. կմ) (ներառյալ՝ 101 քառ. կմ (39 քառ. մղոն) Բալթիկ ծովում), դարձնելով այն ամենափոքր ազգային պարկը Լատվիայում։

"Zilie Kalni" -ն կամ "Blue Hills" -ը ազգային պարկի առավել ճանաչված երկրաբանական առանձնահատկություններից են։ Հազարավոր տարիներ առաջ Զիլի Կալնին ձևավորել է Բալթյան սառցե հինավուրց լճի ափը։ Շատ ավելի վաղ, 40 միլիոն տարի առաջ, կլիման մերձարևադարձային էր. այդ ժամանակաշրջանից ֆոսիլիզացված (բրածո) սաթ է դեռևս հայտնաբերվում ծովի ափին, երբ ուժեղ փոթորիկները շարժում են ծովի հատակի նստվածքը։

Փոքրիկ Իրբե գետն անցնում է հարավ-արևմուտքից հյուսիս-արևելք, Իրբենյան նեղուցի ափագծի ուղղությամբ, դեպի Բալթիկ ծով և հասնում է ծովի Սլիտերե ազգային պարկի տարածքում գտնվող ծովին։ Գետի դարչնագույն մռայլ ջրերը մշտապես շարժում են իր գետաբերանի ավազոտ ծանծաղուտները։ Աշնան վերջին շագանակագույն իշխան ձկները բազմանալու համար լողալով բարձրանում են՝ հասնելով գետի ակունքներին։


Պատկեր:Baltic sea Riga gulf western coast near Kolka.jpg|Ռիգայի ծոցի արևմտյան ափը, Կոլկայի հրվանդանի մոտ
Պատկեր:Mazais Peterezers.jpg|*Lielais Peterezers*, լիճ Կալկայի շրջանի Կուռլանդիայի թերակղզու արևմտյան ափին գտնվող *Sīkrags* գյուղակում։


## Բուսական աշխարհ
Սլիտերե ազգային պարկը հայտնի է նախկին ծովափնյա հատվածի լայնատարած անտառներով և ավազաբլուրների յուրահատուկ համալիրով (լատիշ.՝ *kangari*) և ցածրավայրերը (լատիշ.՝ *vigas*), որոնք ներառում են միջավազաթմբային ճահիճները։ Լայնատարած տերևախիտ անտառների մեծ մասը գտնվում է *Zilie Kalni* -ի կամ *Blue Hills* -ի վրա։
Այգու մյուս 30% -ը ծածկված է փշատերև անտառներով։

Ազգային պարկում աճում են հարյուրավոր տեսակի բույսեր և մամռատիպեր, որոնցից 29-ը Լատվիայի այլ տարածքում չեն հայտնաբերվել։

## Կենդանական աշխարհ
Սլիտերե ազգային պարկը գտնվում է Բալթյան չվող թռչունների թռչելու ուղիների երկայնքով, Սլիտերե ազգային պարկը դարձնելով Լատվիայում լավագույն վայրերից մեկը թռչուններին հետևելու համար։ Օրինակ, նրա ծովափը ուշ աշնանը կանգառ է հանդիսանում փոքրիկ ճահճային կտցարի համար հյուսիսային տունդրայից դեպի հարավ ճանապարհին, մեծ մոխրագույն անտառաբուն այստեղ է գաղթում Ռուսաստանից ձմռանը։ Փաստորեն, Լատվիայում հայտնաբերված թռչուններիի գրեթե բոլոր տեսակները պահպանվել են Սլիտերեում, ժամում 60,000 թռչնի թռիչքով, որը նկատվում է գարնանը և միգրացիայի անկման ժամանակ :

Գորշ գայլը, սովորական լուսանը և որմզդեղնը կարելի է գտնել ամենուր Սլիտերեում։ Ազգային պարկն ունի միջատների և խխունջների շատ հազվագյուտ տեսակներ՝ փարթամ բուսականության և կենսաբազմազանության շնորհիվ։ Ափի երկայնքով բալթյան մոխրագույն փոկերը սառցակալած ծովում ձմռանը հիմնում են իրենց ձագերով համայնքը, սա նրանց ամենահարավային վայրն է աշխարհում։ Երբեմն երևում են օղակաձև փոկեր։

## Բնակավայրեր
Սլիտերեն պահպանում է *Līvõd Rãnda* -ի մեծ մասը՝ Լիվոնյան ափը, որտեղ գտնվում են Լիվոնյան գյուղերը։ Տես՝  Կոլկայի հրվանդան և Վայդե, Սաունագս, Պիտրագս գյուղերը։


Պատկեր:Slīteres bāka (2).jpg|Սլիտերեի փարոս
Պատկեր:Slīteres nacionālais parks.jpg|Տներ՝ Սլիտերեյի փարոսը ֆոնի վրա
Պատկեր:Košrags.jpg|Կոշրագս գյուղը հյուսիս-արևմտյան ափին,  Իրբենյան նեղուց


## Ծանոթագրություններ

## Տես նաև
* Լիվոնյան ափ
* Բալթյան երկրների ազգային պարկերի ցանկ

## Արտաքին հղումներ
* Northern Kurzeme
* Official Latvian Tourism Portal

Կատեգորիա:Լատվիայի ազգային պարկեր
Կատեգորիա:Բալթիկ ծովի ծոցեր
Կատեգորիա:Կատեգորիա ԲՊՀՄ II
Կատեգորիա:2000 հիմնադրված բնության հատուկ պահպանվող տարածքներ‎