Ալեքսանդր Սոկոլով

**Ալեքսանդր Սոկոլով** (, ), խորհրդային գեղանկարիչ և մանկավարժ, ՌԽՖՍՀ վաստակավոր նկարիչ, Լենինգրադի նկարիչների միության անդամ։

## Կենսագրություն
Ծնվել է 1918 թվականի դեկտեմբերի 1-ին, Տամբով նահանգի Ալեշկի գյուղում (այժմ՝ Վորոնեժի մարզ, Տերնովսկի շրջան)։

1929 թվականին ընտանիքը տեղափոխվել է Լենինգրադ։ Այնտեղ Սաշա Սոկոլովը իր ուսումը շարունակել է միջնակարգ դպրոցում, իսկ մի քանի տարի անց ընդունվել է Ի. Ե. Ռեպինի անվան գեղանկարչության, քանդակագործության և ճարտարապետության ինստիտուտին կից Գեղարվեստի միջնակարգ դպրոց, որն ավարտել է 1939 թվականին։

Նույն 1939 թվականին նա ընդունվել է Ի. Ե. Ռեպինի անվան գեղանկարչության, քանդակագործության և ճարտարապետության ինստիտուտի գեղանկարչության ֆակուլտետի առաջին կուրս, սակայն ֆիննական պատերազմի պատճառով ուսումը երկար ժամանակով ընդհատվել է։ Սոկոլովը զորակոչվել է Կարմիր բանակ, որի շարքերում ծառայելու ժամանակ էլ սկսվել է Հայրենական մեծ պատերազմը։ 1941-1945 թվականներին նա կռվել է Լենինգրադի ճակատում՝ հրետանային ստորաբաժանումներում։

Զորացրումից հետո 1945 թվականին վերադարձել է ուսմանը, սովորել է Վենիամին Բելկինի, Միխայիլ Բերնշտեյնի, Պավել Նաումովի և Անդրեյ Միլնիկովի մոտ։ 1950 թվականին ավարտել է ինստիտուտը՝ Վիկտոր Օրեշնիկովի արվեստանոցում՝ որակավորված գեղանկարչի կոչումով։ Դիպլոմային աշխատանքը եղել է «Առաջնորդի պատգամը պարտիզաններին» նկարը։ Նույն թվականին իր դիպլոմային աշխատանքի արդյունքներով նա դարձել է Լենինգրադի նկարիչների միության անդամ։

Ինստիտուտն ավարտելուց հետո սովորել է ասպիրանտուրայում, միաժամանակ նկարչություն է դասավանդել Ի. Ե. Ռեպինի անվան գեղանկարչության, քանդակագործության և ճարտարապետության ինստիտուտում։ Ասպիրանտուրան ավարտելուց հետո պաշտպանել է ատենախոսությունը՝ արվեստագիտության թեկնածուի աստիճանի համար։ Ատենախոսական աշխատանքը եղել է «Հացը հեռացավ» նկարը։ 1960 թվականին Սոկոլովին շնորհվել է դոցենտի, իսկ 1972 թվականին՝ Ի. Ե. Ռեպինի անվան գեղանկարչության, քանդակագործության և ճարտարապետության ինստիտուտի պրոֆեսորի կոչում։

Ցուցահանդեսների է սկսել մասնակցել 1950 թվականից՝ ցուցադրելով իր աշխատանքները Լենինգրադի կերպարվեստի առաջատար վարպետների ստեղծագործությունների հետ։ Նկարել է ժանրային թեմատիկ նկարներ, պատմա-հեղափոխական կոմպոզիցիաներ, դիմանկարներ և բնանկարներ։ Նա համբավ է ձեռք բերել որպես թեմատիկ նկարների և բազմաթիվ բնապատկերային էտյուդների հեղինակ, որոնցում ստեղծել է ժամանակակիցների՝ հետպատերազմական գյուղի փականագործ-բանվորների, կանանց ու երեխաների հիշվող կոլեկտիվ դիմանկարներ։ Ստեղծել է տիպային դիմանկարներ, որոնք օժտված էին վառ անհատական հատկություններով։ Նկարչի ստեղծագործություններից են «Նկարիչ Գեորգի Պեսիսի դիմանկարը» (1958 թվական), «Մագնիտկայի ծուխը», «Գարնան մեծ տագնապը», «Դարբինները» (բոլորը՝ 1960 թվական), «Հերոս Պ. Պրոտասովի աշխատանքի դիմանկարը» (1961 թվական), «Հին Լադոգան։ Մթնշաղը», «Նոր Լադոգան։ Բակենապահի մոտ», «Փետրվար» (բոլորը՝ 1962 թվական), «Գարնանային անձրևը» (1963 թվական), «Պողպատագործները», «Գարուն։ (Իզբորսկ)», «Կյանքի ճանապարհը», «Պիրսի վրա» (բոլորը՝ 1964 թվական), «Անդրբևեռի ձկնորսները», «Թշնամիները» (երկուսն էլ՝ 1967 թվական), «Մթնշաղ Պոնոյ գետի վրա», «Փետրվար» երկուսն էլ՝ 1970 թվական), «Լենին», «Փետրվար», «Նատյուրմորտ ձկան հետ» (բոլորը՝ 1972 թվական), «Հյուսիսային գարուն», «Գարնանային քամի» (երկուսն էլ՝ 1973 թվական) և այլ նկարներ։

1970 թվականին նրան շնորհվել է ՌԽՖՍՀ վաստակավոր նկարիչ պատվավոր կոչումը։ 1969-1973 թվականներին գլխավորել է Լենինգրադի նկարիչների միության սեկցիաներից մեկը։

Մահացել է 1973 թվականի մայիսի 9-ին Լենինգրադում` 55 տարեկան հասակում։ Թաղված է Բոգոսլովսկոյե գերեզմանատանը։

Ալեքսանդր Սոկոլովի ստեղծագործությունները պահվում են Ռուսաստանի, Ամերիկայի Միացյալ Նահանգների, Մեծ Բրիտանիայի, Ֆրանսիայի և այլ երկրների թանգարաններում և մասնավոր հավաքածուներում։

## Պատկերասրահ

## Ցուցահանդեսներ

## Ծանոթագրություններ

## Աղբյուրներ
* *Центральный Государственный Архив литературы и искусства. СПб*. Ф.78. Оп.3. Д.245.
* *Вьюнова И. Главный герой — современник* // Искусство. 1965, № 3. С.8.
* Осенняя выставка произведений ленинградских художников 1958 года|*Осенняя выставка произведений ленинградских художников 1958 года. Каталог*. — Л: Художник РСФСР, 1959. — С.26.
* Выставка произведений ленинградских художников 1960 года в ЛОСХ|*Выставка произведений ленинградских художников 1960 года. Каталог.* — Л: Художник РСФСР, 1963. — С.17.
* Выставка произведений ленинградских художников 1960 года|*Выставка произведений ленинградских художников 1960 года. Каталог*. — Л: Художник РСФСР, 1961. — С.40.
* Советская Россия. Художественная выставка 1960 года|*Советская Россия. Республиканская художественная выставка. Каталог*. — М: Министерство культуры РСФСР, 1960. — С.78.
* Выставка произведений ленинградских художников 1961 года|*Выставка произведений ленинградских художников 1961 года. Каталог*. — Л: Художник РСФСР, 1964. — С.38.
* Осенняя выставка произведений ленинградских художников 1962 года|*Осенняя выставка произведений ленинградских художников 1962 года. Каталог*. — Л: Художник РСФСР, 1962. — С.25.
* Зональная выставка "Ленинград" 1964 года|*Ленинград. Зональная выставка.* — Л: Художник РСФСР, 1965. — С.52.
* *Молдавский Д. «Ленинград». На зональных художественных выставках* // Литературная Россия, 1964, 27 ноября.
* *Буткевич О. От находок к открытиям. Заметки с выставки «Ленинград»* // Советская культура, 1964, 26 декабря.
* *Дмитренко А. Взором современника* // Смена, 1964, 27 декабря.
* *Кривенко И. «Ленинград» (раздел живописи)* // Художник. 1965, № 3. С.27—36.
* Советская Россия. Художественная выставка 1965 года|*Советская Россия. Вторая Республиканская художественная выставка. Каталог*. — М: Советский художник, 1965. — С.37.
* *Советская Россия. Третья Республиканская художественная выставка. Каталог*. — М: Министерство культуры РСФСР, 1967. — С.53.
* *Справочник членов Ленинградской организации Союза художников РСФСР.* — Л: Художник РСФСР, 1972. — С.51.
* По родной стране. Выставка ленинградских художников 1972 года|*По Родной стране. Выставка произведений ленинградских художников. Каталог*. — Л: Художник РСФСР, 1974. — С.24.
* *Весенняя выставка произведений ленинградских художников. Каталог.* — Л: Художник РСФСР, 1974. — С.10.
* Изобразительное искусство Ленинграда (выставка)|*Изобразительное искусство Ленинграда. Каталог выставки*. — Л: Художник РСФСР, 1976. — С.31.
* Выставка ленинградских художников 1977 года|*Выставка произведений ленинградских художников, посвящённая 60-летию Великого Октября.* — Л: Художник РСФСР, 1982. — С.21.
* Выставка "Лирика в произведениях художников военного поколения"|*Лирика в произведениях художников военного поколения. Выставка произведений. Каталог.* — Санкт-Петербург: Мемориальный музей Н. А. Некрасова, 1995. — С.6.
* *Мастера советской живописи. Аукцион № 5.* — Санкт-Петербург: Галерея «Львиный мостик», 18 февраля 2005. — С.21—25.
* *Иванов С. В. Неизвестный соцреализм. Ленинградская школа.* — Санкт-Петербург: НП-Принт, 2007. — С.9, 19, 20, 24, 370, 372, 388, 393—395, 397, 399. — 450 c. ISBN 5-901724-21-6, ISBN 978-5-901724-21-7.
* *Юбилейный Справочник выпускников Санкт-Петербургского академического института живописи, скульптуры и архитектуры имени И. Е. Репина Российской Академии художеств. 1915—2005.* — Санкт-Петербург: «Первоцвет», 2007. — С.63.

## Արտաքին հղումներ
* *[http://www.leningradartist.com/bio/s_rus.htm#60 Ալեքսանդր Սոկոլովը] [http://www.leningradartist.com/index_r.html «Неизвестный соцреализм. Поиски и открытия»]* կայքում
* ''Ленинградская школа живописи. Очерк истории.''
* ''Хронология Ленинградской школы живописи.''

Կատեգորիա:Ռուս մանկավարժներ
Կատեգորիա:Խորհրդային մանկավարժներ
Կատեգորիա:ՌԽՖՍՀ վաստակավոր նկարիչներ
Կատեգորիա:«1941-1945 թթ. Հայրենական մեծ պատերազմում Գերմանիայի դեմ տարած հաղթանակի համար» մեդալակիրներ
Կատեգորիա:Բոգոսլովսկոե գերեզմանատանը թաղվածներ
Կատեգորիա:20-րդ դարի ռուս նկարիչներ
Կատեգորիա:Սանկտ Պետերբուրգի նկարիչների միության անդամներ