open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Տենիետ Էլ Հադ (ազգային պարկ)

**Տենիետ Էլ Հադ** (), Ալժիրի ազգային պարկերից մեկը։ Գտնվում է երկրի հյուսիսում՝ Տիսսեմսիլտ մարզում։ Անվանվել է Տենիետ Էլ Հադ քաղաքի պատվին, որն էլ գտնվում է պարկի հարևանությամբ։ Պարկը լի է անտառներով։ Այն գտնվում է «Ուրսենիս» լեռնաշղթայի (Տելլ-Ատլասի մասը) գագաթնակետի (1985 մետր) ստորոտում։ Այստեղ կան ֆլորայի և ֆաունայի տարբեր ներկայացուցիչներ։ Ալժիրի բնակիչների մոտ պարկը հայտնի է հետիոտնային զբոսաշրջության համար։

## Արտաքին հղումներ
* Զբոսայգու մասին այստեղ. UNEP-WPMC 

Կատեգորիա:Ալժիրի ազգային պարկեր
Կատեգորիա:Կատեգորիա ԲՊՀՄ II
Կատեգորիա:1983 հիմնադրված բնության հատուկ պահպանվող տարածքներ‎
Գոդողիա

**Գոդողիա** ( Գդալյախու բեն Աքիկամ), Աստվածաշնչյան կերպար, Աքիկամի որդին, ապրել է բաբելոնյան գերության ժամանակաշրջանում։

Հուդայի թագավորության ջախջախումից և Երուսաղեմ քաղաքի անկումից հետո բնակիչների մեծ մասին Նորբաբելոնյան թագավորության Նաբուգոդոնոսոր II արքան գերեվարեց Բաբելոն։ Բաբելոնյան միապետը Գոդողիային թողեց տեղում՝ ղեկավարելու մնացյալ ժողովրդին և նրան վստահեց Հուդայի Յեհուդ նահանգի () կառավարումը։

Նա կարճ ժամանակամիջոցում կարողացավ հանգստացնել ժողովրդին և կարգուկանոն հաստատեց։ Ջանում էր աջակցել կարիքավոր մարդկանց, օգնել նրանց, որպեսզի կրկին սկսեն դաշտերն ու խաղողի այգիները մշակել՝ այս կերպ ապահովելով պարենային անվտանգության երաշխիքներ։ Շատ հրեաներ, որոնք ստրկությունից խուսափելու համար փախել էին հարևան երկրներ ու անապատներ, սկսեցին վերադառնալ հայրենիք։ Նա բանտից ազատ արձակեց Երեմիային (Հին Կտակարանի չորս մեծ մարգարեներից երկրորդը, Երեմիայի մարգարեության և «Ողբ Երեմիայի» գրքի հեղինակը), որն այստեղ էր դավաճանության մեղադրանքով, և նրան թույլ տվեց ընտրել՝ կա՛մ նա բնակչության մեծամասնության հետ Բաբելոն կգնա, կա՛մ կմնա հայրենքիում. Երեմիան ընտրեց երկրորդը։

Հատկանշական է, որ սրանից մի քանի տարի առաջ Գոդողիայի հայրը՝ Աքիկամը, նույնպես անխուսափելի մահից փրկել էր մարգարեին, երբ Երեմիային իր մերկացուցիչ ճառերի համար զայրացած ամբոխը սպառնում էր հաշվեհարդարով։

Գոդողիայի կառավարումը շարունակական չեղավ. նա դարձավ հարևան մոավիական արքա Վաալիսի թշնամանքի զոհը, ով նրա մոտ էր ուղարկել մարդասպան Իսմայելին (), որը հրեական հրամանատարներից մեկն էր, Գոդողիայի գործունեությունից դժգոհ հրեական արմատական խմբավորումների ղեկավարը։ Այնուհետև, դավադիրները, վախենալով Բաբելոնի արքայի վրեժից, փախան Եգիպտոս՝ իրենց հետ տանելով նար մարգարեին (վերջինիս հետագա ճակատագրի մասին այլևս ոչինչ հայտնի չէ)։

Ի հիշատակ Գոդողիայի մահվան՝ սահմանվել է հատուկ պահք, որը այժմ էլ նշվում է հրեական օրացույցում տիշրեյ ամսի 3-ին։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Հին Կտակարանի անձինք
Կատեգորիա:Սպանված քաղաքական գործիչներ
Ժողովածու (969)

**Ժողովածու** (969), Երևանի Մաշտոցի անվան Մատենադարանում պահպանվող ձեռագիր, որը «Մաշտոցի անվան ցուցակ ձեռագրացում» (ձեռագրերի ցանկում) ներկայացված է 969 թվի տակ։ Ձեռագիրը գրվել է 1720-1721 թվականներին Աբրահամ Կրետացի գրիչի կողմից Երուսաղեմում։ Գրված է թղթի վրա, որը ունի 22x16.5 չափս։ Ձեռագիրը կազմված է 237 թերթից։ Գրված է երկսյուն, նոտրգրով։ Ունի լուսանցազարդ մանրանկարներ։ Կազմը՝ կաշեպատ տախտակ դրոշմազարդ։ Հիշատակարաններ՝ գրչի՝ 205ա, 215բ, 222բ, 233ա, 235ա, հետագայի՝ աստառ Բ (1727 թ․), կնիք՝ 12 ա (Ղազար վարդապետ)։
## Բովանդակություն
* Քարոզք (Առ․ Սիւնեցի,Մատթ․ Ջուղայեցի,անանունք)։
* Մաշտոց ձեռնադրութեան։
## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Մատենադարանի ձեռագրեր
Shakira (ալբոմ)

***Shakira*** (), կոլուբիացի երգչուհի Շակիրայի տասներորդ ստուդիական ալբոմը, որ թողարկվել է 2014 թվականի մարտի 21-ին RCA Records լեյբլով։ Այն դարձել է երգչուհու չորրորդ անգլիալեզու ալբոմը։ Շակիրան սկսել է ծրագրել նախագիծը 2011 թվականին, իսկ ալբոմի վրա աշխատել սկսել է 2012 թվականին։ Նա դադարեցրել է համագործակցությունը Epic Records լեյբլի հետ և միացել է RCA Records լեյբլին։ Ալբոմի առաջին սինգլը՝ «Can’t Remember to Forget You» երգը, որ ձայնագրվել է Ռիհաննայի հետ համատեղ, թողարկվել է 2014 թվականի հունվարի 13-ին և զբաղեցրել է ամերիկյան ''Billboard'' Hot 100 հիթ-շքերթի 15-րդ հորիզոնականը։

## Սինգլներ
2014 թվականի հունվարի 13-ին թողարկվել է ալբոմի առաջին սինգլը՝ «Can’t Remember to Forget You», որը ձայանգրվել է բարբադոսցի երգչուհի Ռիհաննայի հետ։ Սինգլը ամերիկյան ''Billboard'' Hot 100 հրթ-շքերթում ընդգրկվելու առաջին շաբաթում զբաղեցրել է 28-րդ հորիզոնականը։ «Can’t Remember to Forget You» երգի տեսահոլովակը նկարահանել է Ժոզեֆ Կանը։ Տեսահոլովակի պրեմիերան տեղի է ունեցել հունվարի 30-ին VEVO-ում։ Հունվարի 21-ին թողարկվել է երգի սոլո տարբերակը իսպաներենով, որը վերնագրված է «Nunca Me Acuerdo de Olvidarte»:

Ալբոմի երկրորդ սինգլը՝ «Empire», թողարկվել է 2014 թվականի փետրվաիր 24-ին։

Ալբոմի երրորդ սինգլը՝ «Dare (La La La)», թողարկվել է 2014 թվականի մայիսի 7-ին։ Նույն օրը տեղի է ունեցել երգի հիման վրա նկարահանված տեսահոլովակի պրեմիերան։

## Երգացանկ

## Թողարկման պատմություն

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:RCA Records ալբոմներ
Կատեգորիա:Շակիրայի ալբոմներ
Ժողովածու (663)

**Ժողովածու** (663), Երևանի Մաշտոցի անվան Մատենադարանում պահպանվող ձեռագիր, որը «Մաշտոցի անվան ցուցակ ձեռագրացում» (ձեռագրերի ցանկում) ներկայացված է 663 թվի տակ։ Ձեռագիրը գրվել է 1724 թվականին Պետրոս Աստապատցի (ամբողջացրել է 5 տարբեր գրիչների գործը և գրել 246-267 թերթերը) գրիչի կողմից ենթադրաբար Երուսաղեմում։ Գրված է թղթի վրա, որը ունի 21.5×15.5 չափս։ Ձեռագիրը կազմված է 280 թերթից։ Գրված է միասյուն, երկսյուն, նոտրգրով։ Ունի կիսախորան, լուսանցազարդ մանրանկարներ։ Պահպանակը ունի 4 էջ, գրված է մագաղաթի վրա՝ բոլորագիծ երկաթագրով (Ավետարան)։ Կազմը՝ կաշեպատ տախտակ դրոշմազարդ, աստառը՝ դրոշմազարդ կտավ։ Հիշատակարաններ գրչի՝ 240բ, 267ա։
## Բովանդակություն
* Կիւրղի Կոչումն ընծայութեան։
* Գր. Արշարունոյ Մեկնութիւն ընթերծուածոց քառասնորդաց պահոց։
* Քարոզք (Յովհ. Որոտնեցի, Կիւրեղ, անանուն)։
* Քրիստոսատուրի վրդ-ի վարժումն մանկանց ի կրօնս քրիստոնէութեան։
* Անանիա Շիրակացւոյ Յաղագս չափոյ, չափուց և պատարաց։
* Դարագլուխք։
* Հեթմոյ Կոռիկեսցւոյ Տարեգրութիւն։
 Վահրամայ Րաբունւոյ Վիպասանութիւն։
* Լուսնացոյց և նշանացոյց։
* Աղօթք Մխ. Գօշի (4 թերթ տպագիր)։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Մատենադարանի ձեռագրեր
Բառ (այլ կիրառումներ)

**Բառ**, կարող է վերաբերել՝
* Բառ - լեզվի նվազագույն ազատ միավոր
* Բառ - գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Վանի վիլայեթի Մոկսի գավառակում
* Բառ - ձորահովիտ Արևմտյան Հայաստանում, Վանա լճից հարավ, Մոկսի շրջանում
Հացենի սպիտակ

**Հացենի սպիտակ** (), ձիթազգիների ընտանիքի, հացենի ցեղի բույս։ 
## Նկարագրություն
Տերևաթափ ծառեր են' 10-15, երբեմն' 20 մ բարձրությամբ, 20—30 (երբեմն` 60) սմ բնի տրամագծով։ Բունը կարճ է, սաղարթը` ցածրադիր, կլորավուն կամ վրանաձև։ Ընձյուղները կանաչամոխրավուն են։ Բողբոջները սև են, գորշամազապատ։ Տերևները կազմված են 7-9 (հազվադեպ` 5-11) տերևիկներից, որոնք ունեն 5-8 (հազվադեպ` 3-10) սմ երկարություն և 2-4 սմ լայնություն, ձվաձև են, էլիպսաձև, նշտարաձև կամ հակառակ ձվաձև, կարճ, սրածայր, անհավասար մանր-սղոցաեզր, լայն սեպաձև կամ կլորավուն, հաճախ անհավասար հիմքով, վերևի կողմից` կապտականաչ, ներքևի կողմից` ավելի բաց գույնի։ Տերևակոթունները կարճ են, կիսակլոր, անկյունավոր, փողրակավոր, գորշաթաղիքանման աղվամազապատ։ Ընդհանուր կոթունի երկարությունը կազմում է 4-13 սմ։ Ծաղկաբույլերը ծայրային են, խիտ, հուրանաձև 7-12 սմ երկարությամբ, բազմածաղիկ։ Ծաղիկները բուրումնավետ են, ավելի հաճախ` երկսեռ։ Բաժակը կանաչ է, քառամաս։ Պսակաթերթիկները 4-ն են, սպիտակ, նեղ նշտարաձև, բաժակից մի քանի անգամ երկար։ Վարսանդն ունի երկար սռնակ և երկբաժան սպի։ Սևապտուղները նշտարաձև են կամ երկարավուն հակառակ-ձվաձև, 2-0 սմ երկարությամբ և 0,5 սմ լայնությամբ։ Ծաղկում է տերևները բացվելուց հետո կամ միաժամանակ՝ ապրիլի վերջին, մայիսի սկզբին, պտուղները հասունանում են հուլիս օգոստոս ամիսներին։

## Տարածվածություն
Տարածված է արևելյան Հարավային Կովկասում, հարավային և միջին Եվրոպայում, Միջերկրական ծովի շրջանում, Բալկանյան թերակղզում, Փոքր Ասիայում։

Լուսասեր է, սակայն աճում է նաև կիսաստվերում, ընդ որում այս դեպքում վատ է ծաղկում։ Ջերմասեր է և երաշտադիմացկուն։ Պահանջկոտ չէ հողի նկատմամբ։

Հայաստանի պայմաններում հաջողությամբ է աճում միայն ցածրադիր, տաք շրջաններում, ծ. մ. մինչև 1000—1200 մ բարձրության վրա։ Նույնիսկ Երևանում արտակարգ ցուրտ և երկարատև ձմեռների դեպքում միամյա, երբեմն' նաև երկամյա շիվերը ցրտահարվում են։ 1400 մ բարձրության վրա աճում է թփանման։ Ավելի մեծ բարձրություններում լրիվ ցրտահարվում է։ Արարատյան դաշտում առատորեն ծաղկում և պտղաբերում է։

## Կիրառություն
Որպես դեկորատիվ տեսակ բարձր է գնահատվում գեղեցիկ սաղարթի, հրաշալի ծաղկաբույլերի, հաճելի բուրմունքի և տերևների աշնանային գեղեցիկ դեղնանարնջագույն գունավորման շնորհիվ։
:
## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:1753 թվականին նկարագրված բույսեր
Կատեգորիա:Վրաստանի բուսական աշխարհ
Կատեգորիա:Արևմտյան Ասիայի բուսական աշխարհ
Դավիթ Մինասյան (ֆուտբոլիստ)

**Դավիթ Մինասյան** (), հայ ֆուտբոլիստ, Երևանի «Փյունիկ» ակումբի և Հայաստանի պատանեկան (մինչև 19 տարեկան) կիսապաշտպան։

## Ակումբային կարիերա
Դավիթ Մինասյանը «Փյունիկ» ֆուտբոլային ակումբի սան է։ Իր մասնագիտական կարիերան սկսել է պատանեկան ու երիտասարդական թիմերում։ 2010 թվականին «Փյունիկ-3» ակումբի կազմում մասնակցել է Առաջին լիգայի առաջնությանը։ Հաջորդ մրցաշրջանում հանդես է եկել երիտասարդական թիմում՝ առաջին իսկ տարում ցուցադրելով ռմբարկուի իր ունակությունները և խփելով 6 գոլ։ Նույն թվականին մասնակցել է Հայաստանի սուպերգավաթի շրջանակներում անցկացվող «Բանանց» ակումբի դեմ խաղին, որում «Փյունիկը» հաղթել է 2:0 հաշվով։ Մինասյանը խաղադաշտ է դուրս եկել հանդիպման ընդմիջումից հետո՝ փոխարինելով Խորեն Մանուչարյանին (Էդգար Մանուչարյանի եղբայրը)։

2011 թվականի մրցաշրջանում ակումբի կազմում մասնակցել է Պրեմիեր լիգային։ Առաջին խաղն անցկացրել է օգոստոսի 14-ին՝ կրկին «Բանանցի» դեմ։ Այս անգամ «Բանանցը» հաղթել է 3:0 հաշվով, իսկ Մինասյանը խաղադաշտ է դուրս եկել երկրորդ խաղակեսի վերջում՝ հանդիպման 82-րդ րոպեին՝ փոխարինելով Էդգար Մալաքյանին։ Մրցաշրջանի ավարտից հետո ակումբը ավելի մեծ տեղ է հատկացրել իր դպրոցի սաներին, և Դավիթ Մինասյանը դարձել է հիմնական խաղացողներից մեկը։ Ստանալով մեծ խաղաժամանակ՝ Դավիթ Մինասյանը հնարավորություն է ունենում ոչ միայն կատարել գոլային փոխանցումներ, այլև ինքն է խփում գոլեր։ Իր առաջին գոլը նա խփել է 2012 թվականի հունիսի 17-ին «Միկայի» դարպասը։ Հանդիպման 10-րդ րոպեին Մինասյանը բացել է խաղի հաշիվը, սակայն նրա ակումբն այդ խաղում պարտվել է 2:3 հաշվով։

## Կարիերան հավաքականում
Դավիթ Մինասյանը հավաքական է հրավիրվել 2010 թվականին։ Հոկտեմբերի 19-ին նա Հայաստանի մինչև 19 տարեկանների հավաքականի կազմում մասնակցել է Իսրայելի պատանեկան հավաքականի դեմ խաղին՝ խաղադաշտում մնալով հանդիպման ողջ ընթացքում։ Նույն թվականին նա մասնակցել է Իսպանիայի ու Լիտվայի պատանեկան հավաքականների դեմ խաղերին, և միայն երրորդ խաղում է հավաքականը հաղթանակ տարել՝ 1:0 հաշվով առավելության հասնելով լիտվացիների նկատմամբ։ Մեկ տարի անց Դավիթ Մինասյանը հավաքականի կազմում մասնակցել է Սլովակիայի պատանեկան հավաքականի դեմ խաղին։ 2012 թվականի մայիսին Մինասյանը մասնակցել է Իսպանիայի ու Բելգիայի պատանեկան հավաքականների դեմ խաղերին։

## Ելույթների վիճակագրություն
*2012 թվականի հոկտեմբերի 27-ի տվյալներով*

## Ձեռքբերումներ
* Հայաստանի առաջնության արծաթե մեդալակիր - 2011
* Հայաստանի գավաթակիր - 2014
* Հայաստանի սուպերգավաթակիր - 2010, 2011

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Ֆուտբոլիստի էջը Հայաստանի ֆուտբոլի ֆեդերացիայի կայքում 
* Ֆուտբոլիստի էջը footballdatabase.eu կայքում 
* Ֆուտբոլիստի էջը soccerway.com կայքում 

Կատեգորիա:Հայ ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Տղամարդկանց ֆուտբոլի կիսապաշտպաններ
Կատեգորիա:Փյունիկի ֆուտբոլիստներ
Every Teardrop Is a Waterfall

**«Every Teardrop Is a Waterfall»** (), բրիտանական Քոլդփյել խմբի Mylo Xyloto ալբոմի առաջին սինգլը։ Թողարկվել է 2011 թվականի հունիսի 3-ին, Parlophone լեյբլով, ամբողջ աշխարհում, իսկ երկու օր անց Մեծ Բրիտանիայում։ Հունիսի 27-ին թողարկվել է Every Teardrop Is a Waterfall EP մինի-ալբոմի թվային տարբերակը։

## Երգի մասին
Երբ երգը հայտնվեց խմբի YouTube-ի պաշտոնական էջում, առաջացրեց բացասական մեկնաբանություններ, որում խմբին մեղադրում էին, որ «Every Teardrop Is a Waterfall» գրագողություն է 1990-ական թվականների հայտնի արգենտինական The Sacados դենիս խմբից կամ Փիթր Ալեանի «I Go to Rio» երգից, գրված 1976 թվականին։

Երգի պրեմիերան կայացել է BBC Radio 1, BBC Radio 2, BBC 6 Music, Absolute Radio и Xfm ռադիոկայաններից, խումբն առաջին անգամ «Every Teardrop Is a Waterfall» երգն կատարել է Rock am Ring and Rock im Park փառատոնի ժամանակ, հունիսի 4-ին, Նյուրնբերգ, Գերմանիայում։ Այնուհետև երգը կատարվել է Սթիվ Ջոբսի հուշ-երեկոյի ժամանակ, 2011 թվականի հոկտեմբերի 19-ին, Apple-ի շենքում, Կալիֆորնիայում և 2011 թվականի նոյեմբերի 10-ին MTV European Music Awards բաց արարողության ժամանակ, Հյուսիսային Իռլանդիա։

Երգը թողարկվելուց հետո ամերիկական Billboard Hot 100 չարթում եղել է 29-րդ տեղում, առաջին շաբաթվա ընթացքում 85 000 օրինակով վաճառվելուց հետո, հասավ 14-րդ տեղ։ Բրիտանական UK Singles Chart չարթում երգը հասել է մինչև 6-րդ տեղ։ Թողարկման պահից սինգլը վաճառվել է 2,076,000 անգամ, ամբողջ աշխարհում։

«Every Teardrop Is a Waterfall» երգն արժանացել է «Գրեմմի» մրցանակի, երկու անվանակարգերում՝ «Լավագույն ռոք կատարում» և «Լավագույն ռոք երգ»։

## Երաժշտական տեսահոլովակ
«Every Teardrop Is a Waterfall» երգի տեսահոլովակը նկարահանել է ռեժիսոր Մեթ Ուայթքրոսը, ով խմբի հետ աշխատում էր 1999 թվականից և նկարահանել էր բազում տեսահոլովակներ, այդ թվում նաև «Lovers in Japan» և «Christmas Lights»։ Նկարահանումները տեղի են ունեցել 2011 թվականի հունիսի 14-ին և 15-ինMillennium Mills-ում։

Տեսահոլովակը սկսվում է Լոս Անջելեսի գործարար մասերից մեկում։ Խմբի անդամները նվագում են շենքերի և փողոցների ֆոնի վրա։

## Երգացակ

## Հիթ-շքերթներ

### Շաբաթական հիթ-շքերթներ

### Ամսական հիթ-շքերթներ

### Տարեկան հիթ-շքեթրներ

## Տարեվերջյան չարթեր

## Հավաստագրեր

## Թողարկման հաջորդականություն

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Страница сингла   на официальном сайте Coldplay
* Текст песни «Every Teardrop Is a Waterfall»   на официальном сайте Coldplay
* 

Կատեգորիա:2011 երգեր
Կատեգորիա:2011 մինիալբոմներ
Կատեգորիա:2011 սինգլներ
Կատեգորիա:Սինգլներ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Քոլդփլեյի երգեր
Բառա դի Սան Միգել (այլ կիրառումներ)

**Բառա դի Սան Միգել**, կարող է վերաբերել՝
* Բառա դի Սան Միգել - համայնք Բրազիլիայում՝ Ալագոաս նահանգի կազմում
* Բառա դի Սան Միգել - համայնք Բրազիլիայում՝ Պարաիբա նահանգի կազմում
Ատամի փերին (ֆիլմ, 2010)

**Ատամի փերի** (), ռեժիսոր Մայքլ Լեբեկի ֆանտաստիկ կատակերգությունը։ Ֆիլմի լոզունգը «The tooth hurts»-է։ Պրեմիերան կայացել է 2010 թվականի հունվարի 21-ին։

ֆիլմում նկարահանվել է հայտնի, մուլտսերիալներ մշակող՝ Սեթ Մաքֆարլեյնը։ Այդ ոչ մեծ դերը նրան առաջարկել է ֆիլմի գլխավոր հերոս Դուեյն Ջոնսոնը, այդպիսով շնորհակալություն հայտնելով, որ նրա միջոցով նակարահանվել է «Big Man on Hippocampus» մուլտսերիալում, և «Գրիֆինների ընտանիքը» անիմացիոն սիթքոմում։ Ֆիլմի պրեմիերան կայացել է 3 շաբաթ անց, այն բանից հետո, երբ այդ էպիզոդը ցուցադրվել է էկրաններին։

## Սյուժե
Դերեկ Տոմպսոնը(Դուեյն Ջոնսոն), հոկեյիստ է, որը չի սիրում խաղալ կանոներին հետևելով, և մատչերի ժամանակ հաճախ իր հակառակորդներին զրկում է ատամներից, ինչի համար նրան տվել են Ատամի փերի մականունը։ Անձնական կյանքում առանձնահատուկ ոչինչ չունի՝ հրաշքներին չի հավատում և համարում է, որ երազելը հիմարություն է, և պարբերաբար այդ ամենը փոխանցում է իր ընկերուհու երեխաներին (որոնք իրեն շատ են սիրում)։ Մի անգամ նրան որոշում են պատժել իսկական ատամի փերիները, և նրան 1 շաբաթով դարձնում են ատամի փերի։ Դերեկը, որը իր կյանքում հրաշքների երբեք չէր հավատացել, պետք է գիշերները մտներ մանկական սենյակներ և բարձերի տակ՝ փոքրիկ ատամների փոխարեն, մի քանի դոլար դներ։ Այդ ամենի հետ մեկտեղ նա փորձում էր հարթել իր հարաբերությունները ընկերուհու երեխաների հետ(Ռենդիի և փոքրիկ Տեսսիի հետ)։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:2010-ականների ամերիկյան ֆիլմեր
Կատեգորիա:2010-ականների անգլերեն ֆիլմեր
Կատեգորիա:20th Century Fox ֆիլմեր
Կատեգորիա:Blumhouse Productions ֆիլմեր
Կատեգորիա:Ամերիկյան ֆանտաստիկ ֆիլմեր
Կատեգորիա:Ամերիկյան ֆենտեզի կինոկատակերգություններ
Կատեգորիա:Կանադական ֆիլմեր
Կատեգորիա:Ֆրանսերեն ֆիլմեր
Կատեգորիա:Կանադական անգլերեն ֆիլմեր
Կատեգորիա:2010 ֆիլմեր
Կատեգորիա:Dune Entertainment ֆիլմեր
Կատեգորիա:2010-ականների կանադական ֆիլմեր
Ծառակործան կլորատերև

** Ծառակործան կլորատերև** (), իլենազգիների ընտանիք, ծառակործան ցեղի բույս։ 
## Նկարագրություն
Տերևաթափ լիանա է, որը հասնում է մինչև 12 մ բարձրության։ Ճյուղերը ունեն համատարած, սպիտակ միջուկ։ Ընձյուղները կանաչ են, ավելի ուշ՝ նարնջակարմրավուն, գորշադարչնագույն, կապտավուն խավով և առատ ոսպնյակներով, գլանաձև, թեթևակի ակոսավոր։ Բողբոջները մանր են, բութ կոնաձև, մախաթանման թեփուկներով, որոնց արտաքին զույգն ուղիղ է կամ վերածվել է կեռ փշերի։ Տերևները կոթունավոր են, կլորաէլիպսաձև, հակառակ ձվաձև կամ կլորավուն, 2-10 սմ երկարությամբ, 1,8-7 սմ լայնությամբ, միանգամից սրվող, գագաթում երբեմն երկար սրացումով, աղեղնասղոցաեզր (բացի հիմքից), ամուր, մերկ, ներքևի կողմից կապտավուն, անփայլ, երկու կողմից էլ լավ արտահայտված, սպիտակավուն ջղերով։ Տերևակիցները գորշավուն են, թարթիչաեզր, շուտ թափվող։ Ծաղկաբույլերը ծոցային վահանիկներ են, կարճ կոթունավոր, կազմված 2-7, հազվադեպ՝ 1 ծաղկից։ Ծաղիկները կանաչավուն են, թեփուկանման ծաղկակիցներով։ Տուփիկը համարյա գնդաձև է՝ 0,4—0,6 սմ տրամագծով, թեթևակի սեղմված, վառ դեղին կամ նարնջադեղին։ Սերմերը սեղմված ձվաձև են, գորշավուն, կետափոսիկավոր, նարնջագույն սերմնապատով։ Ծաղկում է հունիս- հուլիս ամիսներին, պտուղները հասունանում են սեպտեմբերին։ Տարածված է Հեռավոր Արևելքում, հարավային Սախալինում, ճապոնիայում, Չինաստանում։ Աճում է ավազագլաքարային նստվածքներում, ժայռուտներում և քարքարոտ լանջերում, գետահովիտներում։ Մեր հանրապետությունում մշակվում է Երևանում, Վանաձորում և Իջևանի դենդրարիում։ Ամենուրեք աչքի է ընկնում լավ աճով և բարձր դիմացկունությամբ։ Առատորեն ծաղկում և պտղաբերում է։ Էկոլոգիական խումբը' IX: Մշակության հավանական շրջանները' 3, 7—11, 1 7-28, 31 -32:

## Տարածվածություն
Տարածված է Հեռավոր Արևելքում, Հարավային Սախալինում, ճապոնիայում, Չինաստանում։

## Կիրառություն
Գեղեցիկ, շատ դիմացկուն լիանա է, որը մեծ նշանակություն ունի ուղղաձիգ կանաչապատման համար՝ գեղեցիկ տերևների ու վառ պտուղների շնորհիվ։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Թունավոր բույսեր
Ջասթին Լոնգ

**Ջասթին Լոնգ** (, ), ամերիկացի կինոդերասան։

## Կենսագրություն
Ֆեիրֆիլդում դպրոցը () ավարտելուց հետո Լոնգը շարունակեց ուսումը Վասսար քոլեջում (), որը պատրաստում է լավագույն կատակերգական դերասաններին, և հայտնվեց () քոլեջի կատակերգության խմբակում։ Մինչև առաջին առևտրային ֆիլմում խաղալը, խաղացել է իր ընկերների սիրողական ֆիլմերում։ Խաղացել է «Ջիփերս Քիփերս» սարսափ ֆիլմում։ Շատ է նկարահանվում կատակերգություններում։ Հայտնի է Mac-ի դերով «Get a Mac» գովազդային տեսահոլովակներում։

2013 թվականից հանդիպում էր Ամանդա Սեյֆրիդի հետ, 2015 թ.-ին նրանք բաժանվեցին։

## Ֆիլմագրություն
thumb|right|175px|Լոնգը 2007 թվականին, Տորոնտոյի Միջազգային փառատոնում

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* 

Կատեգորիա:20-րդ դարի ամերիկացի տղամարդ դերասաններ
Կատեգորիա:21-րդ դարի ամերիկացի տղամարդ դերասաններ
Կատեգորիա:Ամերիկացի կատակերգուներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի կինոպրոդյուսերներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի կինոռեժիսորներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի կինոսցենարիստներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի սցենարիստներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի տղամարդ թատերական դերասաններ
Կատեգորիա:Ամերիկացի տղամարդ կինոդերասաններ
Կատեգորիա:Ամերիկացի տղամարդ հեռուստատեսային դերասաններ
Կատեգորիա:Ամերիկացի տղամարդ հնչյունավորողներ
Թեզխարաբ (Կարսի գավառ)

**Թեզխարաբ**, ավերակ գյուղ Արևելյան Հայաստանում, Կարսի մարզի Կարսի գավառում։ Գտնվում էր Կարաչայ գետի ափին, Ռոմանովո գյուղի մոտ։

Բնակչության մասին տվյալներ չեն պահպանվել։

## Աղբյուրներ
* «Հայաստանի և հարակից շրջանների տեղանունների բառարան» (5 հատորով), 1986-2001 թթ., Երևանի Համալսարանի հրատարակչություն
* Արեւմտահայաստանի եւ Արեւմտահայութեան Հարցերու Ուսումնասիրութեան Կեդրոն

## Տես նաև
* Կարսի նահանգի հայաբնակ բնակավայրեր

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Արևելյան Հայաստանի գյուղեր
Դիերվիլլա ցախակեռասային

**Դիերվիլլա ցախակեռասային** (), ցախակեռասագիների ընտանիքի, դիերվիլլա ցեղի բույս։ 
## Նկարագրություն
Մինչև 1 մ բարձրությամբ տերևաթափ թուփ է, որը բուսուտներ է առաջացնում արմատային մացառներով։ Երիտասարդ ընձյուղները մերկ են կամ ծածկված շատ կարճ մազմզուկներով, կլորավուն են կամ թեթևակի 4 անկյունանի։ Տերևները ձվաձև են կամ երկարավուն ձվաձև, 4-16 սմ երկարությամբ, 28 սմ լայնությամբ, գագաթում երկարավուն սրված, սրտաձև, կլորավուն կամ լայն սեպաձև հիմքով, սղոցաեզր, թարթիչաեզր, վերևի կողմից՝ մերկ, ներքևից՝ բաց կանաչավուն, մերկ կամ ջղերի ուղղությամբ ծածկված նոսր մազմզուկներով, 0,3-0,6 սմ երկարությամբ կոթուններով։ Ծաղիկները հավաքված են ծայրային կամ ծոցային, 2-5 ծաղիկներից կազմված ծաղկաբույլերում։ Ստորինները 1 ծաղկանի են, մյուսները՝ 3: Բաժակն ունի 3-4 (երբեմն' 8) մմ երկարություն, կազմված 5 գծամախաթանման բլթակներից։ Պսակը բաց դեղնավուն է, 1,2-1,3 սմ երկարությամբ, երկշուրթ է, նեղ, հետ ոլորված պսակաթերթիկներով։ Տուփիկը մերկ է, 0,7-0,8 սմ երկարությամբ, առանց բացվելու երկրորդ տարին մնում է թփի վրա։ Սերմերը անկյունագնդաձև են, փայլուն, նուրբ ցանցավոր։ Ծաղկում է հունիս-հուլիս ամիսներին, պտուղները հասունանում են օգոստոսին։

## Տարածվածություն
Տարածված է Հյուսիսային Ամերիկայում՝ Նյուֆաունդլենդից դեպի արևմուտք, մինչև Սասկաչևանա, հարավում` մինչև հյուսիսային Կարոլինա և Միչիգան։ Աճում է գետերի ափին և քարքարոտ վայրերում։ Մշակվում է Երևանի բուսաբանական այգում և նրա Վանաձորի բաժանմունքում։ Հաջողությամբ է աճում ու զարգանում, էկոլոգիական ճնշվածության նշաններ չունի։ Առանձնապես աչքի չի ընկնում դեկորատիվ հատկանիշներով։

## Կիրառություն
Էկոլոգիական խումբը Xll: Մշակության հավանական շրջանները՝ 1-32:
:
## Ծանոթագրություններ
Թեզխարաբ (Ալաշկերտի գավառ)

**Թեզխարաբ**, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Էրզրումի վիլայեթի Ալաշկերտի գավառակում։

Որոշ գրականություններում այն նույնացվում է Մեծ Հայքի Այրարատ աշխարհի Բագրևանդ գավառի Վաղավեր գյուղի հետ։

Բնակչության մասին տվյալներ չեն պահպանվել։

## Տես նաև
* Էրզրումի նահանգի հայաբնակ բնակավայրեր

## Ծանոթագրություններ

## Աղբյուրներ
* «Հայաստանի և հարակից շրջանների տեղանունների բառարան» (5 հատորով), 1986-2001 թթ., Երևանի Համալսարանի հրատարակչություն
* Արեւմտահայաստանի եւ Արեւմտահայութեան Հարցերու Ուսումնասիրութեան Կեդրոն

Կատեգորիա:Արևմտյան Հայաստանի գյուղեր
Թեզխարաբ (Էջմիածնի գավառ)

**Թեզխարաբ**, ավերակ գյուղ Արևելյան Հայաստանում, Երևանի նահանգի Էջմիածնի գավառում։ Գտնվում է Աշտարակի շրջանի Արտաշավան գյուղից մի փոքր հեռու։

Թեզխարաբի վայրում նշմարվում են տների ու եկեղեցու ավերակներ։

## Աղբյուրներ
* «Հայաստանի և հարակից շրջանների տեղանունների բառարան» (5 հատորով), 1986-2001 թթ., Երևանի Համալսարանի հրատարակչություն

## Տես նաև
* Ելիզավետպոլի նահանգի հայաբնակ բնակավայրեր

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Արևելյան Հայաստանի գյուղեր
Թեզխարաբ (Հոկտեմբերյանի շրջան)

**Թեզխարաբ**, գյուղ ՀՍՍՀ Հոկտեմբերյանի շրջանում։ Գտնվում էր Արգավանդ գյուղի մոտակայքում։

## Պատմություն
Տեղի բնակիչները գյուղը լքել և հարակից բնակավայրեր են տեղափոխվել 1926 թվականին։

## Բնակչություն
1926 թվականին ուներ 78 բնակիչ։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Արմավիրի մարզի գյուղեր
Թեզխարաբ (Հրազդանի շրջան)

**Թեզխարաբ**, գյուղ ՀՍՍհ Հրազդանի շրջանում։ Գտնվում էր Հրազդան քաղաքից 14 կմ հարավ-արևմուտք, ֆանտան գյուղի մոտ` նրանից հարավ։

## Պատմություն
Գյուղը լքվել է 1939 թվականին։ Բնակիչները տեղափոխվել են մոտակա բնակավայրեր։

## Բնակչություն
Թեզխարաբի ազգաբնակչության փոփոխությունը.

## Պատմամշակութային կառույցներ
Թեզխարաբն ուներ **Ս. Աստվածածին** անունով եկեղեցի։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Կոտայքի մարզի բնակավայրեր
Կատեգորիա:Կոտայքի մարզի գյուղեր
Թեզխարաբ (Հադրութի շրջան)

**Թեզխարաբ**, լքյալ գյուղ Արցախի Հադրութի շրջանում։ Գտնվում էր Հադրութ շրջկենտրոնից 65 կմ արևելք։

Տարածքը լեռնային էր և անտառապատ։

Բնակչության մասին տեղեկություններ չեն պահպանվել։

## Ծանոթագրություններ
Թեզխարաբ (Շարուր-Դարալագյազի գավառ)

**Թեզխարաբ**, գյուղ Երևանի նահանգի Շարուր-Դարալագյազի գավառում։ Գտնվում էր ՀՍՍՀ Ազիզբեկովի շրջանի կենտրոնում` Ախտա գյուղի մոտ։

## Պատմություն
1831 թվալկանին ուներ 22, իսկ 1907 թվականին՝ 255 բնակիչ։

## Աղբյուրներ
* «Հայաստանի և հարակից շրջանների տեղանունների բառարան» (5 հատորով), 1986-2001 թթ., Երևանի Համալսարանի հրատարակչություն

## Տես նաև
* Երևանի նահանգի հայաբնակ բնակավայրեր

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Արևելյան Հայաստանի գյուղեր
Թեզխարաբ (Երևանի գավառ)

**Թեզխարաբ**, գյուղ, Երևանի նահանգի Երևանի գավառի Երևանի գավառակում, իսկ այնուհետև ՀՍՍՀ Աբովյանի շրջանում։ Գտնվում էր Գողթ գյուղի մոտ։

## Պատմություն
Ըստ Ղևոնդ Ալիշանի Թեզխարաբն հանդիսանում է հնում հիշատակվող Մեծ Հայքի Այրարատ աշխարհի Կոտայքի գավառի Վաղավեր գյուղը։

Գյուղը լքվել է 1920-1930-ական թվականներին։ Բնակիչները տեղափոխվել են մոտակա բնակավայրեր։

## Բնակչություն
1897 թվականին ուներ 38, 1916 թվականին՝ 36, իսկ 1922 թվականին 53 բնակիչ։

## Պատմամշակութային կառույցներ
Թեզխարաբն ուներ հայկական եկեղեցի։

## Տես նաև
* Երևանի նահանգի հայաբնակ բնակավայրեր

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Արևելյան Հայաստանի գյուղեր
Մաման Տրաորե

**Մաման Էլ Հաջի Տրաորե** (, ), մալիացի ֆուտբոլիստ, լիտվական «Ժալգիրիս» ակումբի և Մալիի ազգային հավաքականի կիսապաշտպան։

## Կարիերա
### Ակումբային կարիերա
Մաման Տրաորե իր մասնագիտական կարիերան սկսել է իր հայրենի քաղաքի «Սերկլ Օլիմպիկ»։ 2005 թվականին կիսապաշտպանը տեղափոխվել է ֆրանսիական «Նիս» ակումբ։ Թիմում դեբյուտն անցկացրել է 2006 թվականի ապրիլի 30-ին, Լիգա 1-ի «Այաչոյի» դեմ խաղում։
2008 թվականի օգոստոսի 16-ին «Նանսի» ակումբի դեմ խաղում Տրաորեն ակումբում խփեց իր առաջին գոլը, որը խաղում հաղթականն էր.

2010-2011 և 2011-2012 մրցաշրջանները մալիացի ֆուտբոլիստը անցկացրել է Լիգա 2-ում, վարձավճարով խաղալով «Մեց» ակումբում։ Մեցում առաջին խաղը անցկացրել է 2010 թվականի նոյեմբերի 26-ին, «Սեդանի» դեմ։
Ակումբի կազմում իր երրորդ խաղում կիսապաշտպանը գրավեց «Բուլոնի» դարպասապահ Ֆլորիան Բագեի դարպասը։
«Մեցի» կազմում Մաման Տրաորեն խաղացած 41 խաղերում խփեց 7 գոլ և 2011-2012 մրցաշրջանի ավարտին վերադարձավ «Նիս»։

### Միջազգային
Մաման Տրարորեն 2005 թվականից հանդես է գալիս Մալիի ազգային հավաքականում։ Թիմի կազմում խաղացել է Աֆրիկական ազգերի գավաթ 2010-ին (2 խաղ), 2012-ին (1 խաղ) և 2013-ին (5 խաղ։ Տրարորեն հավաքականի հետ կրկնակի անգամ մրցաշարում զբաղեցրել է երրորդ տեղը։

## Վիճակագրություն
*Ըստ ապրիլի 15, 2013:*

## Ձեռքբերումներ
* Աֆրիկական ազգերի գավաթի բրոնզե մեդալակիր (2)՝ 2012, 2013

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Պրոֆիլը Ֆրանսիայի լիգայի պաշտոնական կայքում 
* 
* 
* Պրոֆիլը Footballdatabase կայքում 

Կատեգորիա:Մալիացի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Մալիի հավաքականի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Մեցի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Նիսի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Տղամարդկանց ֆուտբոլի կիսապաշտպաններ
Վիշապի սիրտը (ֆիլմ, 1985)

**«Վիշապի սիրտը»** (չինարեն龍的心, ), Սամմո Հունի կատակերգական մարտաֆիլմը։ Նկարվել է Հոնկոնգում 1985 թվականին։ Գլխավոր դերակատարներն են Ջեքի Չանը և Սամմո Հունը։

## Դերերում
* Ջեքի Չան — Թեդ Ֆեն Դա (Ֆունգ Դատ), ոստիկանության սպա (հնչյունավորումը՝ Յուեն Բյաո)
* Սամմո Հուն — Դեննի Ֆեն Դուդու (Ֆունգ Դոուդոու), Թեդի մտավոր հետամնաց եղբայրը
* Էմիլի Չժու Բաոի — Ջեննի(Չժենի)
* Մեն Հայ (Մանգ Հոյ) — Յան
* Լին Չժենին (Լամ Ցզինգիյնգ) — SWAT-ի հրամանատար
* Չեն Լուն (Ցհան Լունգ) — SWAT-ի գործակալ
* Յուան Հուա (Յուն Վա) — Յուան (Յուն)
* Ցյան Ցզյալե (Ցհին Հալոկ) — Լե (Լոկ)
* Մելվին Հուան Ցզինշեն (Վոնգ Համսան) — տեսուչ Հուան (Վոնգ)
* Թայ Բաո (Թհայ Բոու) — Քեննի
* Հու Ֆեն (Ու Ֆունգ) — Դպրոցի տնօրեն
* Թյան Ցզյուն (Թհին Ցզյոն) — Պարոն Քիմ Թհինցզյոն (Տյանչուն)
* Չժուն Ֆա(Ցզունգ Ֆաթ) — Մուզ/ Չհո Իյ Ֆաթ / Ֆա
* Դի Վեյ (Դիկ Վեյ) — Քիմի մարդը
* Ֆիլիպ Հաո Ֆեյ (Հոու Ֆեյ ) — Քիմի մարդը
* Ու Մա — Սրճարանի սեփականատեր
* Սու Սինսյուան (Սոու Հանգսյուն) — Մերի, սրճարանի սեփականատիրոջ կինը
* Ռոյ Ցյաո Հուն (Կհիու Վանգ) — Ռեստորանի սեփականատեր
* Բեն Լին Հոբին (Լամ Հվոկբան) — Ոստիկանության աշխատակից

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:1985 դրամա ֆիլմեր
Կատեգորիա:1985 ֆիլմեր
Կատեգորիա:Դրամա ֆիլմեր
Կատեգորիա:Հոնկոնգյան ֆիլմեր
Կատեգորիա:Ճապոնական ֆիլմեր
Կատեգորիա:Մարտաֆիլմեր
Կատեգորիա:Չինարեն ֆիլմեր
Կատեգորիա:Սամո Հունգի ֆիլմեր
Կատեգորիա:Ֆիլմեր եղբայրների մասին
Հայկ Բագիրյան

**Հայկ Էդիկի Բագիրյան** (1969 թվականի օգոստոսի 18), սովետական և ռուս ֆուտբոլիստ, կիսապաշտպան։

## Կենսագրություն
Համարվում է հայկական ֆուտբոլի սան։ 1987 թվականին եղել է երևանյան Արարատ ֆուտբոլային ակումբի կազմի խաղացող, սակայն այդպես էլ խաղադաշտ դուրս չի եկել։

1990 թվականի 1-ին շրջանում անցկացրել է 13 հանդիպում և խփել 1 գոլ 2-րդ լիգայի ակումբ «Սպիտակ»-ին, որից հետո արդեն 2-րդ շրջանում համալրել է «Կուբան» ակումբի շարքերը։ Առաջնությունում մասնակցել է թիմի 15 հանդիպումներին և 1 անգամ էլ ԽՍՀՄ-ի գավաթին։ Մրցաշրջանի արդյունքում «Կուբան»-ը լքեց առաջին լիգան։

1991 թվականին անցկացրել է 15 խաղ և խփել է 2 գնդակ, 2-րդ լիգայի ակումբ «Լորի»-ի դարպասը, նաև 10 հանդիպում անցկացրել է առաջին լիգայի մեջ մտնող «Կոտայք» թիմի կազմում։ 1992 թվականին «Արարատ»-ի կազմում նշեց իր դեբյուտը Հայաստանի բարձրագույն լիգայում, որտեղ անցկացրեց 32 խաղ և խփեց 6 գոլ։

Սկսած 1993 թվականից խաղացել է Ռուսաստանում։ 1993֊1996 թվականներին ելույթ է ունեցել կրասնոդարյան «Կոլոս» ակումբում, 83 հանդիպումներում խփել է 3 գնդակ, և 1993֊1995 թվականներին ևս 5 խաղ խաղացել է «Կոլոս»֊ում։

1997 թվականի մրցաշրջանում պաշտպանել է «Նեֆտեքիմիկ»֊ի գույները, անցկացնելով 13 հանդիպում։

Սկսած 1998 թվականից մինչև 1999 թվականը խաղացել է «Ամուր» ակումբի կազմում, անցկացնելով 52 հանդիպում աչքի է ընկել իր 3 գոլերով։

Պրոֆեսիոնալ խաղացողի կարիերան ավարտելուց հետո, 2005 և 2006 թվականներին, «Դագոմիս» մանկապատանեկական ֆուտբոլային դպրոցում աշխատել է, որպես մարզիչ։

## Ծանոթագրություններ

## Աղբյուրներ
* Ֆուտբոլիստի էջը footbook.ru կայքում
* Ֆուտբոլիստի էջը playerhistory.com կայքում

Կատեգորիա:Արարատի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Լոռիի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Խորհրդային ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Կոտայքի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Կուբանի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Հայ մարզիչներ
Կատեգորիա:Նեֆտեխիմիկ Նիժնեկամսկի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Ռուսահայ ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Տղամարդկանց ֆուտբոլի կիսապաշտպաններ
Սև հաղարջենի

**Սև հաղարջենի** (), կոկռոշազգիների ընտանիքի, հաղարջենի ցեղի բույս։ 
## Նկարագրություն
Տերևաթափ թուփ է` 1-1,5 մետր բարձրությամբ։ Ընձյուղները մազմզուկապատ են, սկզբնական շրջանում՝ բաց գույնի, հետագայում՝ շագանակագույն։ Տերևներն ունեն 3-5 լայն եռանկյունաձև բլթակներ, որոնցից միջինը հաճախ մյուսներից ավելի խոշոր է, խոշոր և սուր ատամնաեզր, վերևի կողմից մերկ, անփայլ, մուգ կանաչ, ներքևի կողմից՝ ջղերի ուղղությամբ, մազմզուկապատ։ Ողկույզների երկարությունը 8 սմ է, կազմված 5-10 ծաղիկներից։ Ծաղիկներն ունեն 0,7-0,9 սմ երկարություն, զանգականման են, կարմրակապտավուն կամ մոխրավարդագույն, դրսի կողմից մազմզուկապատ։ Պսակաթերթիկները ձվաձև են, բաժակաթերթիկները սրածայր, դեպի դուրս ոլորված։ Հատապտուղները մոտ 1 սմ տրամագիծ ունեն, գորշասևավուն են կամ կանաչավուն, 3-37 սերմերով։ Ծաղկում է մայիս-հունիս ամիսներին, պտղաբերում է հուլիսին։

## Քիմիական կազմ
Հատապտուղները պարունակում են մեծ քանակությամբ վիտամիններ, ասկորբիթթու, կարոտին, վիտամին B<sub>1</sub> և P, շաքար, օրգանական թթուներ, դաբաղանյութեր, ներկանյութեր, հանքային աղեր, միկրոտարրեր։ Տերևները նույնպես պարունակում են մեծ քանակությամբ վիտամիններ, հատկապես վիտամին C:

## Տարածվածություն
Բնական պայմաններում հանդիպում է Ռուսաստանի եվրոպական մասի կենտրոնական շրջաններում, Սիբիրում, Միջին Ասիայում, հյուսիս-արևելյան Ղազախստանում, Մոնղոլիայի հյուսիսում։ Արևմտյան Եվրոպայում հավանաբար վայրիացած է։ Մեր հանրապետությունում մշակվում է ամենուրեք, հատկապես միջին և բարձր լեռնային շրջաններում։ Հայտնի են այս տեսակի բազմաթիվ պարտիզային ձևեր, որոնք աչքի են ընկնում խայտաբղետ, խոր կտրտված տերևներով, դեղին, սպիտակ կամ կանաչ պտուղներով։ Մշակվող սորտերն աչքի են ընկնում խոշոր պտուղներով։

## Բուժական ազդեցությունը
Տերևները և հատապտուղները հակացինգային հրաշալի միջոց են։ Ընդհանրապես հաղարջենին կիրառվում է սակավավիտամինոզների դեպքում։ Օգնում է աթերոսկլերոզը և հիպերտոնիկ հիվանդությունները բուժելիս։ Ժողովրդական բժշկությանը հնուց ի վեր հայտնի են պտղի միզամուղ, քրտնամուղ և հակալուծողական հատկությունները։ Հատապտուղներից պատրաստված թարմ հյութը հաջողությամբ է կիրառվում ստամոքսի և տասերկումատնյա աղու խոցերի, ցածր թթվայնությամբ ընթացող գաստրիտների բուժումը կազմակերպելիս։ Բույսի միզամուղ ազդեցությունը հնարավորություն է տալիս օգտագործել այն այտուցների և միզակապության դեպքում։

Քանի որ բույսն օգնում է օրգանիզմին ազատվելու միզաթթվի և պուրինային նյութերի ավելցուկներից, ապա այն կարելի է օգտագործել երիկամների և միզապարկի քարերի, հոդատապի և ռևմատիզմի դեպքում։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Թփեր
Կատեգորիա:Դեղաբույսեր
Կատեգորիա:Կոկռոշազգիներ
Կատեգորիա:1753 թվականին նկարագրված բույսեր
Կատեգորիա:Եվրոպայի բուսական աշխարհ
Կատեգորիա:Ասիայի բուսական աշխարհ
Կատեգորիա:Հատապտուղներ
Ժողովածու (2331)

**Ժողովածու** (2331), Երևանի Մաշտոցի անվան Մատենադարանում պահպանվող ձեռագիր, որը «Մաշտոցի անվան ցուցակ ձեռագրացում» (ձեռագրերի ցանկում) ներկայացված է 2331 թվի տակ։ Ձեռագիրը գրվել է 17-րդ դարում։ Գրված է թղթի վրա, որը ունի 17×13 չափս։ Ձեռագիրը կազմված է 308 թերթից։ Գրված է երկսյուն, միասյուն, բոլորգրով, նոտրգրով։ Կազմը՝ կաշեպատ տախտակ դրոշմազարդ, աստառը՝ կարմիր կտավ։ Հիշատակարաններ հետագայի՝ 1ա (17-18-րդ դարեր)։
## Բովանդակություն
* Սահմանք իմաստասիրականք իբր հարցմամբ։
* Դիոն. Թրակացւոյ Արուեստ քերականութեան։
* Բառք քերականի, Եբրայեցւոյ, Յունաց, Քերթողականք, Գաղիանոսի, Ի խորանն, Հայոց, Հանդես բանաստեղծաց, Եւթներորդ գլուխ գրոցս։
* Վարդ. Արևելցւոյ Յաղագս մեկնութեան քերականի։
* Մովս. Խորենացւոյ Բան իմաստութեան։
* Բանք իմաստնոց։
* Նշանագիրք իմաստնոց։
* Հերոնիմոսի Լորենցիոսի Վասն Հին կտակարանացն։
* Արիստակիսի գրչի Վերլուծութիւն բացերևապես բառից և բայից։
* Գէորգայ Սկևռացւոյ Խրատք յաղագս գրչութեան արուեստի։
* Սուղ ինչ Մեկնութիւն Ներածութեանն Պորփիւրի։
* Հարցմունք՝ Զի՞նչ է կէտ, գիծ...:

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Մատենադարանի ձեռագրեր
Mixtape (DMX, ալբոմ)

**Mixtape**, ամերիկացի ռեփեր DMX-ի ոչ պաշտոնական միքսթեյփը։ Առաջին անգամ թողարկվել է 2010 թվականի փետրվարի 23-ին, բայց տեղափոխվել է 2010 թվականի մարտի 23-ին։ Երգչի առաջին ալբոմն է թողարկված Success Records-ով, Year of the Dog… Again ալբոմի թողարկումից հետո, Sony Urban Music և Columbia Records-ների հետ անհամաձայնության պատճառով։ Փիքսթեյփում ներառված են երգեր, որոնք հետո ընդգրկվեցին DMX-ի «Walk with Me Now» և «You’ll Fly with Me Later» ալբոմների, ինչպես նաև ընդգրկվեցին նոր երգեր։

Առաջին շաբաթվա ընթացքում Mixtape-ը, Billboard rap charts չարթում եղել է 20-րդ տեղում։

## Երգացանկ

## Չարթեր

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:2010 ալբոմներ
Հոգու երկվություն

մինի|Չինաստանում հավատում էին, որ նեֆրիտե թաղման հագուստները դանդաղացնում են «պո» հոգու քայքայումը:
**Հոգու երկվություն** կամ **երկակի հոգի**, հավատալիքների ամբողջություն, ըստ որի անձը ունի երկու կամ ավելի տեսակի հոգիներ։ Շատ դեպքերում, հոգիներից մեկը կապված է մարմնի հետ և անվանվում է «մարմնի հոգի», իսկ մյուսը կարող է լքել մարմինը և անվանվում է «ազատ հոգի»։ Հաճախ, որոշ մշակույթներում, հոգիների կազմությունն ու նշանակությունը կարող է ավելի բարդ լինել։

## Օրինակներ
### Ինուիտներ
Ինուիտների Կալբո խմբերը հավատում են, որ անձը ունի մեկից ավելի տեսակի հոգի։ Մեկը կապված է շնչառության հետ, մյուսը՝ կարող է ուղեկցել մարմինը ստվերի տեսքով։ Ինուիտների հոգու մասին պատկերացումները տարբեր են և իրար նման չեն։ Որոշ դեպքերում, դրանք կապված են շամանական հավատալիքների հետ։ Կաիբու ինուիտները նույնպես հավատում են մի քանի տեսակի հոգիների գոյությանը։

### Չինացիներ
Ավանդական չինական մշակույթում տարբերում են երկու՝ «հուն» և «պո» հոգիներ, որոնք նման են ինին և յանին համապատասխանաբար։ Հոգու այս երկվության պատկերացումներում, ամեն մարդ ունի երկու հոգի՝ հունը (魂)՝ հավերժական հոգին, որը մարմինը լքում է մահից հետո և ավելի երկրորդական պոն (魄)` ֆիզիկական հոգին՝ որը մնում է մարմնի հետ։ Չինական ավանդույթներում հոգիների թիվը տարբերվում է. այսպես օրինակ՝ դաոսիզմը ունի «սանհունքիպո» համակարգը՝ 三魂七魄, երեք հուն և յոթ պո։

### Ուրալցիներ
Մեծ թվով հոգիներ ունենալու պատկերացումները հանդիպում են նաև որոշ ֆիննո-ուգարակացիների մոտ։ Օրինակ՝ հունգարացիների ժողովրդական պատկերացույմներում կա «íz»-ը ստվերանման հոգի, որը կարող է մարմինը լքել ազատորեն։ Երկակի ստվերանման հոգու առկայությունը հունգարացիների մոտ անվանվում է *itse*, որը կազմում է ֆիննական և առավելապես բալթիկ-ֆիննական ավանդույթների մի մասը։ Էստոնական հոգիների պատկերացումները քննարկել են մի շարք հեղինակներ։

## Տես նաև
* Դուալիզմ
* Հոգի

## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն
*  The title means: “Uralic peoples / Culture and traditions of our linguistic relatives”; the chapter means “The Hungarians at the time of entering the Carpathian Basin, and their ancient beliefs”.
* 
*  The chapter means: “About the ancient Hungarian religion”; the book title means: “Miracle deer. Ancient history, religion and folklore tradition”.
*  Translation of the original:  It describes the life of Caribou Eskimo and Padlermiut groups.
*  The title means: “Uralic peoples / Culture and traditions of our linguistic relatives”; the chapter means “The belief system of Uralic peoples and the shamanism”.
*  Title mans: “Shamans / Souls and symbols”.
* 
* 

Կատեգորիա:Դուալիզմ
Կատեգորիա:Շամանություն
Արջ Ջեքը

«**Արջ Ջեքը**», կինոֆիլմ։ Էկրանավորված ստեղծագործություն, որի հեղինակը Դեն ՄակԿոլն է։

## Սյուժե
Ջոն Լիրի (Դենի Դե Վիտո) ֊ հայտնի հեռուստատեսային աստղ և բոլոր երեխաների կուռք։ Ջոնը դաստիարակում է երկու որդիներին, Ջեքին՝ ում նա անվանում էր «Արջ» և Դիլանին, նրանք կորցրել էին իրենց մորը, ով մահացել էր ավտովթարից։
Ջոնը այդքան էլ լավ հայր չէր, նա շատ էր խմում, ուներ անհաջողություններ աշխատանքի վայրում և այդ իսկ պատճառով մահացած կնոջ ծնողները ուզում էին վերցնել երեխաներին։ Բացի դրանից հոգեկան հարևանը փախցրեց իր տղային։ Անհաջողությունների շարքը Ջոնին տանում է այն մտքին, որ
նա պետք է հրաժարվի այն ամենից ինչն իր համար թանկ է և փորձի կարգավորել իր և երեխաների կյանքը։
Ֆիլմի գործողությունը կատարվում է 1972 թվականին։ Պատմությունը պատմում է Ջեքի ավագ որդին։

## Սյուժեի անճշտություններ
Ֆիլմի վերջում, երբ Ջեքը դաշնամուր է նվագում, Դիլանը իջնում է աստիճաններով և սկսում է մոտենալ հորը, սակայն հաջորդ կադրում Դիլանը դեռ աստիճանների վրա է։

## Դերերում
* Դեննի Դեվիտո — *Ջոն Լիրի*
* Ռիզ Ուիզերսփուն — *Կարեն Մորիս*
* Ռոբերտ Ստեիմմիլլեր — *Ջեք Լիրի*
* Միկո Հյուզ — *Դիլան Լիրի*
* Գարի Սինիզ — *Նորման Ստրիկ*
* Արտ Լաֆլեր — *Պարոն Ֆեստինգեր*
* Անդրեա Մարկովիչ — *Էլիզաբեթ Լիրի*
* Ջուլիա Լուիս Դրեիֆուս — *Պեգի Էտինջեր*

## Հրատարակում
2004 թվականի դեկտեմբերի 14֊ին ֆիլմը հրատարակվել է ԱՄՆ֊ում DVD֊ի վրա։

## Պարգևներ և նոմինացիաներ

## Սաունդթրեք
Ֆիլմում օգտագործվել են այնպիսի կատարողների երգերը՝ ինչպիսիք են «The Youngbloods», «Teenage Nervous Breakdown», Գլենա Միլլերի և ուրիշների նվագախումբ։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Ֆիլմի նկարագրությունը հետևյալ կայքում «Домашний кинотеатр»
* Ֆիլմի նկարագրությունը հետևյալ կայքում Film.Ru 

Կատեգորիա:1990-ականների ամերիկյան ֆիլմեր
Կատեգորիա:1990-ականների անգլերեն ֆիլմեր
Կատեգորիա:1990-ականների դրամա ֆիլմեր
Կատեգորիա:1993 ֆիլմեր
Կատեգորիա:20th Century Fox ֆիլմեր
Կատեգորիա:Ամերիկյան դրամա ֆիլմեր
Կատեգորիա:Ամերիկյան վեպերի էկրանավորումներ
Կատեգորիա:Գրական ստեղծագործությունների էկրանավորումներ
Կատեգորիա:Ֆիլմեր դիսֆունկցիոնալ ընտանիքների մասին
Կատեգորիա:Ամերիկյան կատակերգական դրամա ֆիլմեր
Կատեգորիա:Ֆիլմեր, որոնց գործողությունները տեղի են ունենում 1972 թվականին
Կատեգորիա:Ֆիլմեր հայր-որդի հարաբերությունների մասին
Կատեգորիա:Ֆիլմեր եղբայրների մասին
Feel

**«Feel»** (), բրիտանացի երգիչ Ռոբի Ուիլյամսի՝ *Escapology* հինգերորդ ստուդիական ալբոմի առաջին սինգլը։ Թողարկվել է 2002 թվականի դեկտեմբերի 2-ին։ Երգը դարձել է միջազգային հիթ՝ գլխավորելով Հունգարիայի, Իտալիայի, Նիդեռլանդների, Պորտուգալիայի հիթ-շքերթները, ինչպես նաև ընդգրկվելով մի շարք այլ երկրների (այդ թվում՝ Մեծ Բրիտանիայի) հիթ-շքերթների լավագույն հնգյակում։

## Երգի մասին
Երգը գրել է Ռոբի Ուիլյամսը երաժիշտ ու պրոդյուսեր Գայ Չեմբերսի հետ համատեղ։ Ըստ Ուիլյամսի՝ երգի վոկալի մեծ մասը վերցվել է օրիգինալ դեմո ձայնագրությունից։ Վոկալը նորից ձայնագրել չի հաջողվել, և Ռոբի Ուիլյամսը պնդում է, որ «չի կարողացել երգել այնքան լավ, որքան այն օրը, երբ ներդրել է իր ողջ սիրտը»։

«Feel» երգի տեսահոլովակը նկարահանել է ռեժիսոր Վոգան Առնելը։ Տեսահոլովակում Ռոբի Ուիլյամսը մարմնավորում է մի տղայի, ով ապրում է կովբոյական ռանչոյում։ Տեսահոլովակը որոշակի հաջողություն է ունեցել ԱՄՆ-ում այն բանի շնորհիվ, որ նրանում նկարահանվել է ամերիկացի դերասանուհի Դերիլ Հաննան։

Գոյություն ունեն տեսահոլովակի երկու տարբերակներ՝ սև-սպիտակ և գունավոր։

## Երգացանկ

## Հիթ-շքերթներ

### Շաբաթական հիթ-շքերթներ

### Տարեկան հիթ-շքերթներ

## Հավաստագրումներ

## Նշումներ

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Սինգլի մասին   Ռոբի Ուիլյամսի պաշտոնական կայքում
* «Feel» Discogs կայքում 
* «Feel» երգի տեքստը Megalyrics.ru կայքում
* 

Կատեգորիա:2002 սինգլներ
Կատեգորիա:Ռոբի Ուիլյամսի երգեր
Ժողովածու (597)

**Ժողովածու** (597), Երևանի Մաշտոցի անվան Մատենադարանում պահպանվող ձեռագիր, որը «Մաշտոցի անվան ցուցակ ձեռագրացում» (ձեռագրերի ցանկում) ներկայացված է 597 թվի տակ։ Ձեռագիրը գրվել է 1737 թվականին Մկրտիչ Նախչվացի գրիչի կողմից Սուրբ Կարապետ (Մուշ) վանքում։ Գրված է թղթի վրա, որը ունի 16,5X10,5 սմ չափս։ Ձեռագիրը կազմված է 246 թերթից։ Գրված է միասյուն, բոլորգրով։ Կազմը՝ կաշվեպատ տախտակ դրոշմազարդ, աստառը՝ սպիտակ կտավ։ Հիշատակարաններ՝ գրչի՝ 243ա։

## Բովանդակություն
* Հաւաքումն օրհնութեանց։
* Յառաջաբանութիւն օրհնութեանց։
* Գանձք։
* Վիճակացոյց։
* Երազահան։
* Գուշակութիւնք։
* Հանելուկք։
* Կենդանակերպք։
* Ախտարք։
* Աղօթք։
* Շարադրանք ի վերայ երևելի անձանց։
* Տէր ողորմեա (Գրիգոր վրդ․, Առաքել վրդ.)։
* Տաղք (Առաքել վրդ․, Անդրեաս Արծըկեցի, Սիմոն, Ղազար վրդ․, Սուքիաս, Մելքոն, Նաղաշ Յովնաթան, անանունք)։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Մատենադարանի ձեռագրեր
Ճապկի վրացական

**Ճապկի վրացական** (), հոնազգիների ընտանիքին պատկանող, ճապկի ցեղի ծածկասերմ փոքր ծառ կամ խոշոր թուփ, որն ունի 4-5 մետր բարձրություն, համարյա գնդաձև սաղարթ և գորշամոխրավուն ճյուղեր։ Գրանցված է Հայաստանի Կարմիր գրքում։

Երիտասարդ ընձյուղները գորշականաչավուն են, խիտ, պատված մազմզուկներով, ավելի ուշ՝ գորշ և գրեթե մերկ։ Տերևադասավորությունը հակադիր է։ 2,5-9 սմ երկարությամբ, 1-3,5 սմ լայնությամբ, կարճ կամ երկար սրածայր գագաթով տերևները երկարավուն էլիպսաձև են, մեծ մասամբ սեպաձև հիմքով, ամուր, վերևի կողմից՝ փայլուն, մուգ կանաչ, ներքևի կողմից՝ անփայլ, ավելի բաց գույնի, երկու կողմից էլ կարճ (ներքևից ավելի խիտ և խորդուբորդ), 0,6-1,5 սմ երկարությամբ։ Ծաղկաբույլերը կոթունավոր են, վահանաձև, 4-6 սմ լայնությամբ, խիտ մազմզուկապատ առանցքով։ Պսակաթերթիկները նշտարաձև են կամ նեղ նշտարաձև։ Սկավառակը տափակ է, իսկ սռնակի գագաթը՝ լայնացած։ Կորիզապտուղը գնդաձև է, 0,6-0,8 սմ տրամագծով, սև, կորիզը նույնպես գնդաձև է։ Ծաղկում է հունիսին, պտուղները հասունանում են սեպտեմբերին։ Էկոլոգիական խումբը՝ VI: Մշակության հավանական շրջանները՝ 3, 8, 9-10, 18-20, 22-28, 32:

Տարածված է արևելյան Կովկասում և Հարավային Կովկասում։ Հայաստանում հանդիպում է Զանգեզուրում և Մեղրիում, ստորին և միջին լեռնային գոտիների նոսր անտառներում և անտառի եզրերին, ծովի մակարդակից 900-1800 մետր բարձրություններում։

## Նկարագրություն
Նեղ և երկարավուն տերևները հակադիր են, երկար սրացած։ Առանց փաթեթի ծաղկաբույլը հովանոցանման է։ Ծաղիկները սպիտակ են, իսկ պտուղները՝ կլորավուն, հյութալի։

## Տարածվածություն
Հայաստանում հանդիպում է միայն Զանգեզուրի ֆլորիստիկական շրջանում, Ներքին Հանդ գյուղի շրջակայքում։ Հայաստանից բացի աճում է նաև Վրաստանում։

## Էկոլոգիա
Աճում է ստորին լեռնային գոտում՝ ծովի մակարդակից 700–800 մ բարձրությունների վրա, անտառի եզրին, սոսու պուրակում։ Ծաղկում է մայիս ամսին, պտղաբերում՝ հունիսին։

## Պահպանություն
Կրիտիկական վիճակում գտնվող տեսակ է, որի տարածման և բնակության շրջանների մակերեսը 10 կմ²-ից պակաս է։ Տեսակին, կապված աճելավայրերի պայմանների փոփոխության հետ, սպառնում է տարածման և բնակության շրջանների կրճատում։ Հայաստանի Կարմիր գրքի առաջին հրատարակության մեջ, CITES-ի և Բեռնի կոնվենցիաերի հավելվածներում ընդգրկված չէ։

Պահպանվում է «Շիկահող» պետական արգելոցի տարածքում։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Կրիտիկական վիճակում գտնվող տեսակներ
Կատեգորիա:Հոնազգիներ
Կատեգորիա:Ծածկասերմեր
Կատեգորիա:Թփեր
Կատեգորիա:ՀՀ Կարմիր գրքում գրանցված բույսեր
Ահմադ Զավայլ

**Ահմադ Հասան Զավայլ** (, ; ), եգիպտական ծագմամբ ամերիկացի քիմիկոս։ 1999 թվականին ստացել է Քիմիայի Նոբելյան մրցանակ։ Մի շարք գիտական մրցանակների դափնեկիր։ Ունի մեծ ճանաչում, ոչ միայն հայրենի Եգիպտոսում, այլ նաև ողջ աշխարհում։

## Կենսագրություն
Մանկությունը անց է կացրել Ալեքսանդրիայից ոչ այնքան հեռու գտնվող Դիսուք քաղաքում։ Մանկուց հաճախակի այցելել է մզկիթ։

Գերազանցությամբ ավարտել է Եգիպտոսի Ալեքսանդրիայի համալսարանը (բակալավրը՝ 1967 թվականին, մագիստրատուրան՝ 1969 թվականին)։
Ուսման ընթացքում սկսել է աշխատել հայրենի համալսարանում։ Այնտեղ էլ ծանոթացել է իր ապագա կնոջ հետ, ով նրա ուսանողուհին էր՝ Մերվաթը։ Աղջկա համալսարանը ավարտելուց հետո, նրանք ամուսնացան։ Այնուհետև Զավայլը կնոջ հետ մեկնել է ԱՄՆ՝ կրթությունը շարունակելու նպատակով։ Մինչ 1974 թվականը սովորել է Փենսիլվանիայի համալսարանում, որտեղ էլ ստացել փիլիսոփայության դոկտորի կոչում։ Այնուհետ մինչ 1976 թվականը Բերկլիում՝ IBM-ում փորձաշրջան է անցել։

1976 թվականից աշխատել է Կալիֆորնիայի տեխնոլոգիական համալսարանում՝ սկզբում որպես ասիստենտ- պրոֆեսոր, այնուհետև՝ ասոցացված պրոֆեսոր։ 1982 թվականից քիմիական ֆիզիկայի պրոֆեսոր է, 1990- 1994 թվականներին Պոլինգովի համալսարանի քիմիական ֆիզիկայի պրոֆեսոր, 1995 թվականից Պոլինգովի համալսարանի քիմիայի և ֆիզիկայի պրոֆեսոր։ 1996- 2007 թվականներին ԱՄՆ ազգային գիտական ֆոնդի մոլեկուլային լաբորատորիայի վարիչ։

1982 թվականին ստացել է ամերիկյան քաղաքացիություն։

1999 թվականին ստավցել է Քիմիայի Նոբելյան մրցանակ՝ «քիմիայի ոլորտում նշանակալի ներդրումների համար»։

Ապրել է Կալիֆորնիայում կնոջ և երկու երեխաների հետ. Всего у него четыре ребёнка։ Նա ունեցել է 4 երեխա, որոնցից 2-ը առաջին կնոջից։ 1989 թվականին 10 տարվա ընդմիջումից հետո կրկին ամուսնացել է։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* http://www.zewail.caltech.edu/ 
* Ինֆորմացիո նոբելյան մրցանակի պաշտոնական կայք էջից
* Ահմադ Զավայլի նոբելյան ճառը 
* http://www.chem.msu.su/rus/journals/xr/nobprem.html
* http://qumuq.ru/ru/2016/03/16/nauka-v-musulmanskom-mire-intervyu-s-laureatom-nobelevskoj-premii-axmedom-zevailem/ 

Կատեգորիա:ԱՄՆ-ի գիտությունների ազգային ակադեմիայի անդամներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի նոբելյան մրցանակակիրներ
Կատեգորիա:Ամերիկյան փիլիսոփայական ընկերության անդամներ
Կատեգորիա:Արաբ գիտնականներ
Կատեգորիա:Եգիպտացի գիտնականներ
Կատեգորիա:Եգիպտացի քիմիկոսներ
Կատեգորիա:Լոնդոնի թագավորական միության արտասահմանյան անդամներ
Կատեգորիա:Նոբելյան մրցանակի դափնեկիրներ
Կատեգորիա:Շվեդիայի գիտությունների թագավորական ակադեմիայի անդամներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գիտությունների ակադեմիայի արտասահմանյան անդամներ
Կատեգորիա:Ֆրանսիայի գիտությունների ակադեմիայի անդամներ
Կատեգորիա:Փիլիսոփայական գիտությունների դոկտորներ
Ժողովածու (1923)

**Ժողովածու** (1923), Երևանի Մաշտոցի անվան Մատենադարանում պահպանվող ձեռագիր, որը «Մաշտոցի անվան ցուցակ ձեռագրացում» (ձեռագրերի ցանկում)։ Ձեռագիրը գրվել է 1576 թվականին Գանձասարում։ Ծաղկող՝ Աթանոս։ Ստացողը եղել է Հովհաննես կաթողիկոս Աղվանիցն։ Գրված է թղթի վրա, որը ունի 28,7×20 չափս։ Ձեռագիրը կազմված է 178 թերթից։ Գրված է երկսյուն, բոլորգիրով։ Ունի կիսախորան, լուսանցազարդ մանրանկարներ։ Կազմը՝ կաշեպատ տախտակ դրոշմազարդ, աստառը՝ կարմիր կտավ։ Հիշատակարաններ՝ 173ա, 173բ, 45բ, 56բ, 178բ, 167բ, 178ա, 177բ O:

## Բովանդակություն
*Եպիփանու Յաղագս երգոց Սաղմոսարանին։
*Յովհ․ Գառնեցւոյ վասն սաղմոսաց։
*Հանելուկք։
*Ոտանաւորք (Առաքել, անանուն)։
*Կարգաւորութիւն հասարակց աղօթից։
*Ներս․ Շնորհալւոյ հաւատով խոստովանիմ։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Մատենադարանի ձեռագրեր
Ժողովածու (1426)

**Ժողովածու** (1426), Երևանի Մաշտոցի անվան Մատենադարանում պահպանվող ձեռագիր, որը «Մաշտոցի անվան ցուցակ ձեռագրացում» (ձեռագրերի ցանկում)։ Ձեռագիրը գրվել է 14րդ դարում։ Գրված է թղթի վրա, որը ունի 16,6×12 չափս։ Ձեռագիրը կազմված է 173 թերթից։ Պահպանակը ունի 2 էջ, գրված է՝ թղթի վրա՝ բոլորգիրով։ Հիշատակարաններ՝ O:
## Բովանդակություն
*Քաղուածք ի մեկնութեանց մասանց հին և նոր կտակարանց (Գէորգ Սկեռացի, Գէորգ Կաղ, Փիլոն, Եւսիւքիոս, Իգնատիոս, Եփրեմ, Նանայ, Ոսկեբերան, Սարգիս Շնորհալի, Ներս․ Լամբրոնացի, անանունք)։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Մատենադարանի ձեռագրեր
Ժողովածու (2762)

**Ժողովածու** (2762), Երևանի Մաշտոցի անվան Մատենադարանում պահպանվող ձեռագիր, որը «Մաշտոցի անվան ցուցակ ձեռագրացում» (ձեռագրերի ցանկում) ներկայացված է 2762 թվի տակ։ Ձեռագիրը գրվել է 18-րդ դարում։ Գրված է թղթի վրա, որը ունի 21,7x15 չափս։ Ձեռագիրը կազմված է 121 թերթից։ Գրված է միասյուն, նոտրգրով։ Ունի կիսախորան, լուսանցազարդ մանրանկարներ։ Կազմը՝ կաշվեպատ ստվարաթուղթ։
## Բովանդակություն
* Յովհ. Սարկաւագի Յաղագս Շ-եկին, րոպէի, զատիկ, վերագրաց։
* ԴԺ-երորդացն լուսնի, երից ժամաց և այլն։
* Հարցումն Եւսեբի առ Անատօլ։
* Աւիկի Տոմար։
* Ան․ Շիրակացւոյ առ խոստացեալսն, Յաղագս կշռոյ, կշռոց և կշռորդաց։
* Յաղագս չափոյ, չափուց և պատարաց, Թիւք որչափութեան կտակարանաց, Յաղագս շաղկապութեան արեգական և լուսնի։
* Յաղագս տոմարի, թե յումէ արարեալ։ Իշխանք, թագաւորք հայոց։
* Կարգ կաթողիկոսաց։
## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Մատենադարանի ձեռագրեր
Մատենագրութիւնք (2749, Մարգար Խոճենց)

**Մարգար Խոճեենց, Մատենագրութիւնք** (2749), Երևանի Մաշտոցի անվան Մատենադարանում պահպանվող ձեռագիր, որը «Մաշտոցի անվան ցուցակ ձեռագրացում» (ձեռագրերի ցանկում) ներկայացված է 2749 թվի տակ։ Ձեռագիրը գրվել է 1789-1809 թվականներին Մարգար Խոճենց գրիչի կողմից Սանկտ Պետերբուրգում։ Գրված է թղթի վրա, որը ունի 22.4×15.5 սմ չափս։ Ձեռագիրը կազմված է 96 թերթից։ Գրված է միասյուն, նոտրգրով։ Կազմը՝ ստվարաթուղթ։ Հիշատակարաններ գրչի՝ 2ա, 80ա, 93ա, հետագայի՝ 1ա (1820)։
## Բովանդակություն
* Թարգմանութիւն և մեկնութիւն գուշակողական բանից ՎԷյսիի, Ի վերայ Յայտնութեանն Յովհաննու, Վասն տեսլեան Դանիէլի, Վասն տեսլեան Եզեկիէլի։

## Ծանոթագրություններ

՝

Կատեգորիա:Մատենադարանի ձեռագրեր