Ածխի պարկ (միգամածություն)

**Ածխի պարկ միգամածություն** (**Հարավային Ածխի պարկ**, կամ պարզապես **Ածխի պարկ**), մուգ միգամածություն է, որը տեսանելի է աչքով որպես մուգ բեկոր, որը թաքցնում է Կաթնագծի մի մասը Աքրուքսի (Alpha Crucis) արևելյան կողմում՝ Կրուքսի աստղակերպում։ 

## Ընդհանուր տեղեկատվություն
Պատմականորեն գիշերային երկնքում ցանկացած այլ մութ ամպ կոչվում էր Ածխի պարկ: 1899 թվականին Ռիչարդ Հինքլի Ալենը Ածխի պարկ միգամածությունն անվանել է Հյուսիսային Կոալսակ Նեբուլա։

Ածխի պարկ միգամածությունն ընդգրկում է գրեթե 7° x 5° տարածություն և տարածվում է հարևան Կենտավրոսի և Մուսկայի համաստեղություններում։ Առաջին դիտարկումը հաղորդվել է 1499 թվականին Վիսենտե Յանյես Պինսոնի կողմից։ Այն անվանվել է «il Canopo fosco» (մութ Կանոպուս) Ամերիգո Վեսպուչիի կողմից, ինչպես նաև կոչվել է «Macula Magellani» (Մագելանի բիծ) կամ «Սև Մագելանական ամպ»՝ ընդդեմ Մագելանի ամպերի։

Ածխի պարկ միգամածությունն ընդգրկում է գրեթե 7° x 5° տարածություն և տարածվում է հարևան Կենտավրոսի և Մուսկայի համաստեղություններում։ Առաջին դիտարկումը հաղորդվել է 1499 թվականին Վիսենտե Յանյես Պինսոնի կողմից։ Այն անվանվել է «il Canopo fosco» (մութ Կանոպուս) Ամերիգո Վեսպուչիի կողմից, ինչպես նաև կոչվել է «Macula Magellani» (Մագելանի բիծ) կամ «Սև Մագելանական ամպ»՝ ընդդեմ Մագելանի ամպերի։  

Ավստրալիական Աբորիգենյան աստղագիտության մեջ Ածխի պարկը համարվում է էմուի գլուխը երկնքում մի քանի Աբորիգենյան մշակույթներում: Ուարդաման ժողովուրդների շրջանում այն ներկայացվում է որպես օրենքով տղամարդու գլուխ և ուսեր, որը դիտում է մարդկանց, որպեսզի համոզվի, որ նրանք չեն խախտում ավանդական օրենքները: Ըստ Հարնիի հաղորդած լեգենդի՝ այս էակը կոչվում է Ութդջունգոն, և միայն ցեղային օրենքներին հավատարիմ մնալը կարող է խոչընդոտել նրան՝ կործանել աշխարհը կրակի աստղով։ Գայարբաուի (1880) վկայությամբ էլ կա նշում, որ Կոխիլային միգամածությունները կրկնում են բորա շրջանի նկարները Երկրի վրա: Այս աստղագիտական վայրերը թույլ էին տալիս հոգիներին շարունակել իրենց ծեսերը՝ նմանաբար մարդկային զուգահեռներին Երկրի վրա: Քանի որ բորա շրջանը սովորաբար գտնվում է հյուսիս-հարավ ուղղությամբ, հարավային Ածխի պարկ միգամածությունն ցույց է տալիս ծեսի օղակը:

Ինկայի աստղագիտության մեջ այս միգամածությունը կոչվում էր Յուտու՝ ըստ Հարավամերիկյան մի փղկասին (թռչուն)-ից, կամ Տինամու։

## Ժողովրդական մշակույթում
Ածխի պարկ միգամածությունն հայտնվում է Կենջի Միյազավայի «Գալակտիկ երկաթուղու գիշեր» պատմությունում, որտեղ գլխավոր հերոս Գիովանիում իր ընկերոջ, Կամբանելի, հեռանալը դեպի իր անձնական այլաշխարհ, որը կոչվում է «Իրական Երկինք», որտեղ նա տեսնում է իր մահացած մորը, սպասում նրան: Գիովանին չի կարող տեսնել Իրական Երկինքը, և նրա համար փոխարենը ներկայացված է որպես դատարկ, սև Ածխի պարկ միգամածությունն։

Ածխի պարկ միգամածությունն ու դրա շուրջ գտնվող գալակտիկ տարածքը մեծ դեր են խաղացել Ջերի Փոռնելի «ԿոԴոմինիում» հոսանքում, հատկապես «Աստծու աչքի փոշին» և նրա շարունակությունը՝ «Ձգտող ձեռքը», որոնք համատեղ հեղինակել են Լարի Նիվենը։ Այս վեպերում մարդ-կոլոնիզացված համակարգը՝ Նոր Կալեդոնիան, գտնվում է Կոալսակից մեր մոլորակից հակառակ կողմում։ Կոալսակի հետ հանդիման կա կարմիր սուպերգիանտ աստղ, իսկ սուպերգիանտի և Նոր Կալեդոնիայի միջև գտնվում է դեղին F6 աստղ, որը հայտնի է որպես «Աստծու աչքի փոշին»:

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ

* Starry Night Photography: Coalsack Dark Nebula
* Starry Night Photography: The Emu
* SIMBAD: Coalsack Nebula

Կատեգորիա:Աստղագիտական մարմիններ