Ազատության արձան (Ռիգա)

**Ազատության արձան** (), Ռիգայի գլխավոր տեսարժան վայրերից մեկկը, Լատվիայի ոչ պաշտոնական խորհրդանիշերից մեկը։ կանգնեցվել է 1935 թվականին Լատվիայի անկախության համար ընկած մարտիկների հիշատակին։

## Տեղադրություն
Հուշարձանը գտնվում է Ռիգայի կենտրոնական փողոցում` Բրիվիբաս ճեմուղում ()՝ Հին Ռիգայից ոչ հեռու։

1990 թվականին Բրիվիբաս ճեմուղու 200-մետրանոց հատվածը Ասպազիյաս զբոսայգուց մինչև Ռայնյա զբոսայգի փակվել է տրանսպորտի երթևեկության համար։ Այդպիսով ձևավորվել է Ազատության արձանի հրապարակը, որն իր մեջ ներառում է քաղաքային ջրանցքի վրայի կամուրջը։ Հուշարձանից հյուսիս՝ զբոսայգում, գտնվում է Բաստիոնի բլուրը, որը այգիների ու զբոսուղիների համալիր է` ստեղծված նախկին ամրոցային հողաթմբի տեղում։ Հուշարձանից հարավ գտնվում է Լատվիայի ազգային օպերայի շենքը, իսկ հրապարակից հարավ-արևմուտք՝ սրճարան ու «Լայմա» ժամացույցը։

## Պատմություն
1910 թվականից այս նույն հրապարկում, սակայն մեկ այլ տեղում, կանգնեցված է եղել Պետրոս I-ին նվիրված արձան։ Այն ապամոնտաժվել է Առաջին համաշխարհային պատերազմից հետո մշակութային արժեքները քաղաքից էվակուացնելու ծրագրի շրջանակներում։

Լատվիայի անկախության համար պայքարած մարտիկներին հիշատակին հուշարձան տեղադրելու գաղափարն առաջացել է 1922 թվականին, երբ Լատվիայի վարչապետ Զիգֆրիդ Աննա Մեյերովիցը հանձնարարել է կազմակերպել ապագա հուշարձանի նախագծերի մրցույթ։ Մի քանի մրցույթներից հետո ընտրվել է Կարլիս Զալեի նախագիծը`հետևալ նշանաբանով՝ «Շողա՛, ինչպես արև» (): Շինարարական աշխատանքները սկսվել են 1931 թվականին և իրականացվել են Լատվիայի բնակիչների կատարած նվիրաբերությունների միջոցով։

Հգուշարձանը բացվել է Լատվիայի անկախության հռչակման 17-րդ տարեդարձին` 1935 թվականի նոյեմբերի 18-ին։

Երբ 1940 թվականին Լատվիան միացել է ԽՍՀՄ-ին, հարց է բարձրացվել հուշարձանի վերակառուցման հնարավորության, նույնիսկ նրա ապամոնտաժման ու տեղափոխության մասին, սակայն քննարկմանը մասնակից ականավոր ճարտարապետներ Վերա Մուխինայի (ծագումով եղել է Ռիգայից), ճարտարապետության ակադեմիկոս Լև Ռուդնևի (երկար ժամանակ ապրել է Ռիգայում) և հուշարձանի ճարտարապետ, ակադեմիկոս Էռնստ Շտալբերգի շնորհիվ հուշարձանը նախկին տեսքով պահպանվել է իր տեղում.

Image: Freedom monument Latvia plan.png|thumb|300 px|Քանդակների ու բարձրաքանդակների տեղադրության սխեմա (դիտելու համար սեղմել համապատասխան տարրերին)
rect 555 331 611 384 1. Ազատություն
rect 613 329 647 383 2. Լատվիա
rect 554 385 613 424 3. Լաչպլեսիս
rect 493 329 552 383 4. Ակն ընդ ական
rect 549 290 624 329 5. Վայդելոտիս
rect 649 329 709 384 6. Հայրենիքին ու ազատությանը
rect 549 425 626 497 7. 1905
rect 554 213 625 290 8. Ճակատամարտ երկաթե կամրջին
circle 685 249 47 9. Հայրենիքի ժամապահները
circle 676 461 46 10. Աշխատանք
circle 492 459 48 11. Գիտնականներ
circle 493 251 45 12. Ընտանիքներ
circle 370 589 56 13. Լատիշական սլաքներ
circle 366 122 36 14. Լատվիական ժողովուրդ. երգիչներ
desc bottom-left

:

## Ճարտարապետություն
Հուշարձանն ուղղահայաց կոթողէ՝ 42 մ բարձրությամբ։ Կառուցված է գորշ և կարմիր գրանիտից, տրավերտինից, բետոնից և պղնձից։ Հիմքի մոտ տեղադրված են 13 քանդակներ ու բարձրաքանդակներ, որոնք ներկայացնում են երկրի պատմությունը` դիցաբանական հերոս Լաչպլեսիսից մինչև լատիշական նետաձիգներ ու Լատվիայի անկախության համար պայքարող մարտիկներ։

Կոթողի 19-մետրանոց աշտարակաձև գագաթին Ազատության արձանն է, որն ունի 9 մ բարձրություն։ Այն ներկայացնում է երիտասարդ կնոջ (հայտնի է որպես Միլդա), որի վերև պարզած ձեռքերում երեք աստղեր են. դրՀնք խորհրդանշում են Լատվիայի պատմական երեք մասերը՝ Կուրզեմե, Վիձեմե և Լատգալիա։

Հուշարձանի ճակատամասին կա մակագրություն` «Հայրենիքին ու ազատությանը» ():

Հուշարձանի հեղինակներն են՝
* Քանդակագործ Կարլիս Զալե (1888-1942), նշանավոր քանդակագործ Ալեքսանդր Մատվեևի աշակերտը, որը 1920 թվականին ավարտել է Սանկտ Պետերբուրգի գեղարվեստի ակադեմիան։
* Ճարտարապետ Էռնստ Շտալբերգ (1883-1958), ակադեմիկոս Լեոնտի Բենուայի աշակերտը, որն ավարտել է Պետերբուրգի գեղարվեստի ակադեմիան (1914)։ Հետագայում հռչակվել է Լատվիայի ԽՍՀ վաստակավոր գործիչ, Լատվիայի ԽՍՀ ԳԱ ակադեմիկոս (1946)։

## Պատկերասրահ

Brīvības piemineklis-Latvju tauta - dziedātāja.png|«Ժողովրդի երգը» բարձրաքանդակ
Freedom Monument close-up.jpg|Ազատության պղնձյա արձանը խոշոր պլանով


## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Ազատության արձանի մասին ''Այլ Ռիգա'' պորտալում
* Լատվիական մշակույթի սրբապատկերներ
* 
* 

Կատեգորիա:1935 հիմնադրումներ
Կատեգորիա:Ռիգայի տեսարժան վայրեր
Կատեգորիա:Սյուներ
Կատեգորիա:Ռիգա
Կատեգորիա:Ռիգայի շենքեր և կառույցներ