open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Հակոբ Խաչատրյանց

**Հակոբ (Յակով) Սամսոնի Խաչատրյանց** (), հայ գրականագետ, թարգմանիչ, ԽՍՀՄ գրողների միության անդամ 1939 թվականից։

## Կենսագրություն
Ծնվել է Երևանում, մանկությունն անցել է Բաքվում։ Ավարտել է Բաքվի գիմնազիան, ապա Պետերբուրգի համալսարանի բանասիրական ֆակուլտետը։ Լատիներեն և պատմություն է դասավանդել Նոր Նախիջևանի հայկական սեմինարիայում։ 1920-ական թթ. վերադարձել է Երևան և աշխատել որպես ՀՀԳ-ի (Հայկական հեռագրական գործակալություն, այժմ՝ Արմենպրես) տնօրեն։ 1929 թվականին փոխադրվել է Լենինգրադ, այնուհետև՝ Մոսկվա։

1939 թվականին Խաչատրյանցի թարգմանությամբ ռուսերեն լույս է տեսել «Հայկական հեքիաթներ» ժողովածուն՝ կնոջ՝ Մարիետա Շահինյանի առաջաբանով։ Ռուսերեն է թարգմանել նաև Եղիշե Չարենցի «Երկիր Նաիրի» վեպը, ինչպես նաև Հովհաննես Թումանյանի, Շիրվանզադեի, Ավետիք Իսահակյանի մի շարք գործեր։ Ուշագրավ է նրա թարգմանած «Հայկական նովելներ»-ի ռուսերեն երկհատորյակը (1945-1948), որն իր հերթին թարգմանվել է 14 լեզուներով։ Ռուսերեն է թարգմանել նաև Շիրվանզադեի «Պատվի համար» և Հակոբ Պարոնյանի «Պաղտասար աղբար» պիեսները։

Մահացել է Մոսկվայում։

## Թարգմանություններ

* Նիկոլայ Բոգդանով, Պիոները գյուղում (պատմվածքներ), Թիֆլիս, «Նոր գարուն», 1925, 36 էջ։
* Մարիետա Շահինյան, Հիդրոցենտրալ (թարգմանության հեղինակակից Արշավիր Խոնդկարյան), Երևան, Պետհրատ, 1932, 376 էջ։
* Туманян Ованес. Кувшин с золотом.- Ереван: Аревик, 1996.- 14 с. Վերատպությունը տե՛ս Кувшин с золотом.- Ереван: Эдит Принт, 2011.- 16 с.
* Туманян Ованес. Сказка о неудачнике Паносе.- Ереван: Эдит Принт, 2011.- 16 с.- (Читайте).
* Туманян Ованес. Смерть Кикоса.- Ереван : Аревик, 1996.- 14 с.: См. также Смерть Кикоса.- Ереван: Эдит Принт, 2011.- 16 с.- (Читайте).
* Туманян Ованес. Хозяин и работник.- Москва: Детгиз, 1963.- 16 с.: См. также Хозяин и работник.- Москва: Детская литература, 1969.- 16 с.; Хозяин и работник.- Ереван: Эдит Принт, 2011.- 10 с.
* Туманян Ованес. Храбрый Назар.- Ереван: Эдит Принт, 2011.- 16 с.- (Читайте).
* Чаренц Егише. Страна Наири.- Москва-Ленинград: Госиздат, 1926.- 201 с.: См. также Страна Наири.- Москва: Худож. лит., 1935.- 175 с.; Страна Наири.- Ереван: Айпетрат, 1960.- 224 с.; Страна Наири.- Москва: Известия, 1964.- 271 с.; Страна Наири.- Ереван: Айастан, 1975.- 288 с.; Страна Наири.- Б. м.: Кавказская здравница, 2011.- 288 с.; Страна Наири.- Ереван: Амарас, 2012.- 208 с.
* Ширванзаде Александр. Артист: Рассказ.- Ереван: Советакан грох, 1979.- 60 с.: См. также Артист: Рассказ.- Ереван: Аревик, 1989.- 60 с.
* Ширванзаде Александр. Злой дух: Повести и рассказы.- Москва: Гослитиздат, 1959.- 190 с.
* Ширванзаде Александр. Из-за чести: Драма в четырех действиях.- Москва: Искусство, 1941.- 71 с.
* Ширванзаде Александр. Избранное.- Ленинград: Советский писатель, 1947.- 476 с.: См. также Избранное.- Москва: Гослитиздат, 1949.- 532 с.; Избранное.- Москва: Правда, 1988.- 576 с.
* Ширванзаде Александр. Хаос: Роман.- Москва: Гослитиздат, 1956.- 320 с.: См. также Хаос: Роман.- Ереван: Айастан, 1975.- 325 с.; Хаос: Роман.- Ереван: Советакан грох, 1983.- 311 с.

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Исследовательский проект "Яков Самсонович Хачатрянц"

Կատեգորիա:Հայ գրականագետներ
Կատեգորիա:Հայ թարգմանիչներ
Կատեգորիա:Ռուսերենից հայերեն թարգմանիչներ
Սարգիս Խանոյան

**Սարգիս (Սերգո) Խանոյան** (), հայ քաղաքական գործիչ, լրագրող, ԽՍՀՄ գրողների միության անդամ 1934 թվականից։

## Կենսագրություն
[մինի|Սարգիս Խանոյանի հուշատախտակը Երևանի [Փարպեցու փողոց|Փարպեցու 20 հասցեում]]
Ծնվել է Թիֆլիսում։ Սովորել է Թիֆլիսի հոգևոր սեմինարիայում։ Մասնակցել է «Հայ բանվոր հեղափոխականների ասոցացիայի» հիմնադրամին։ 1905 թվականին մասնակցել է Լենինի «Գյուղական չքավորությանը», «Հեղափոխական պրոլետարիատի դեմոկրատական խնդիրները» աշխատությունների թարգմանությանն ու հրատարակմանը։ 1906 թվականին ուսուցչություն է արել Ջալալօղլիում (այժմ՝ Ստեփանավան), 1907-1911 թվականներին՝ Նուխիում (այժմ՝ Շաքի, Ադրբեջան), Ղզլարում։ 1912-1914 թվականներին սովորել է Պետերբուրգի մանկավարժական ակադեմիայում։ 1917 թվականին Ասքանազ Մռավյանի հետ խմբագրել է «Բանվորի կռիվը» թերթը։ Հետագայում եղել է «Ալիք» (Ալեքսանդրապոլ), «Պահակ», «Նոր ուղի», «Կարմիր աստղ», «Մարտակոչ» (Թիֆլիս) թերթերի խմբագիրը։ 1919 թվականին փոխադրվել է Հայաստան և ընտրվել Արմենկոմի նախագահ։ 1920 թվականին մեկնել է Բաքու և նշանակվել «Կոմունիստ» (հայերեն) թերթի խմբագիր։ 1921 թվականին եղել է ՀԽՍՀ ֆինժողկոմ, 1925 թվականին՝ Անդրկենտգործկոմի նախագահ, 1930-1933 թվականներին՝ ՀԽՍՀ արդարադատության ժողկոմ, ապա ՀԽՍՀ դատախազ, ՀՕԿ-ի նախագահ։ Մահացել է 1937 թվականին։ ԽՄԿԿ անդամ 1902 թվականից։

## Ս. Խանոյանի երկերի մատենագրություն
* Բոգդան Կնունյանց, Թիֆլիս, 1927։
* Սուրեն Սպանդարյան (կյանքն ու գործունեությունը), Երևան, Պետհրատ, 1927, 31 էջ։
* Մելիք Մելիքյան (Դեդուշկա), Երևան, Պետհրատ, 1928, 26 էջ։
* Գեղ կանգնի-գերան կկոտրի, Երևան, Պետհրատ, 1930, 45 էջ։
* Դաշնակցության տրագի-կոմեդիան, Երևան, Պետհրատ, 1930, 37 էջ։
* Մայիսյան ապստամբություն, Երևան, Պետհրատ, 1930, 24 էջ։
* Օղակներ, Երևան, Պետհրատ, 1931, 110 էջ։
* Ընտիր երկեր, Երևան, «Հայաստան», 1982, 376 էջ։

## Աղբյուրներ

Կատեգորիա:Հայ լրագրողներ
Կատեգորիա:Հայ խմբագիրներ
Կատեգորիա:Հայ քաղաքական գործիչներ
Ալեք Խաչունց

**Ալեք Խաչունց** (*Ալեքսանդր Խորենի Խաչատրյան*, ), հայ բանաստեղծ, թարգմանիչ, ԽՍՀՄ գրողների միության անդամ 1966 թվականից։

## Կենսագրություն
Ծնվել է Կիրովաբադ (Գանձակ) քաղաքում։ 1962 թվականին ավարտել է Երևանի պետական համալսարանի բանասիրական ֆակուլտետը։ Հայոց լեզու և գրականություն է դասավանդել ՀԽՍՀ Ապարանի շրջանի Քուչակ գյուղի միջնակարգ դպրոցում, ապա եղել է «Արագած» և «Մանկավարժ» թերթերի պատասխանատու քարտուղար։ 1965-1973 թվականներին «Հայաստանի աշխատավորուհի» ամսագրի գրականության և արվեստի բաժնի վարիչն էր։ Ադրբեջաներեն առանձին գրքով լույս է տեսել նրա «Հավատ» (Բաքու, 1974) բանաստեղծությունների ժողովածուն։ Մահացել է Երևանում։

## Ա. Խաչունցի երկերի մատենագրություն
### Գրքեր
* Կանաչ արահետ, Երևան, Հայպետհրատ, 1961, 80 էջ։
* Քաղցրանում է հողը, Երևան, «Հայաստան», 1969, 130 էջ։
* Սպասիր մի քիչ, Երևան, «Հայաստան», 1970, 100 էջ։
* Ասք արևային մարդու մասին, Երևան, «Հայաստան», 1970, 110 էջ։
* Ճակատագիր, Երևան, «Հայաստան», 1975, 162 էջ։
* Կանաչ աստղեր, Երևան, «Սովետական գրող», 1976, 43 էջ։
* Կանթեղաշար, Երևան, «Սովետական գրող», 1980, 176 էջ։

### Մամուլ
* Բանաստեղծություններ («Գարունն այնքան հեշտ չի գալիս...»; «Ես գույները հիմա հեշտ չեմ խառնում իրար...»; «Դու իմ մեջ քիչ ես ապրել, կեղծի՛ք...»; «Ես մի կտոր խեցի՝ արևն առած իմ մեջ...»; «Ես ապրում եմ...»): «Գարուն», 1967, № 3, էջ 28-29։

## Ա. Խաչունցի կատարած թարգմանությունները (ռուսերենից և ադրբեջաներենից)

* Գիտես երկիրն այս (բանաստեղծությունների ժողովածու, որի մի մասը թարգմանել է Ա. Խաչունցը), Երևան, «Հայաստան», 1970, 151 էջ։
* Աշուղ Ալեսկեր, Երգեր (գրքի մեջ մտնող գործերի մի մասը թարգմանել է Ա. Խաչունցը), Երևան, «Հայաստան», 1972, 107 էջ։
* Բախտիար Վահաբզադե, Կռունկներ (բանաստեղծություններ), Երևան, «Հայաստան», 1972, 80 էջ։
* Վիկտոր Կոչևսկի, Ցոլքեր (բանաստեղծություններ, որոնց մի մասը թարգմանել է Ա. Խաչունցը), Երևան, «Հայաստան», 1973, 212 էջ։
* Սուլեյման Ռուստամ, Չինարի (բանաստեղծություններ, որոնց մի մասը թարգմանել է Ա. Խաչունցը), Երևան, «Հայաստան», 1976, 159 էջ։
* Սամեդ Վուրղուն, Բանաստեղծություններ (մի մասը թարգմանել է Ա. Խաչունցը), Երևան, «Հայաստան», 1976, 123 էջ։
* Ֆեոդոր Տյուտչև, Բանաստեղծություններ, Երևան, «Սովետական գրող», 1977, 67 էջ։
* Ոսկե դարպասներ։ Ուկրաինական քնարերգություն (մի մասը թարգմանել է Ա. Խաչունցը), Երևան, «Սովետական գրող», 1977, 413 էջ։
* Բախտիար Վահաբզադե, Մի սրտի մեջ չորս եղանակ (բանաստեղծություններ), Երևան, «Սովետական գրող», 1978, 83 էջ։

## Աղբյուրներ

{
{Արտաքին հղումներ}}

Կատեգորիա:20-րդ դարի արևելահայ բանաստեղծներ
Կատեգորիա:Ադրբեջաներենից հայերեն թարգմանիչներ
Կատեգորիա:Հայ թարգմանիչներ
Կատեգորիա:Ռուսերենից հայերեն թարգմանիչներ
Տարածաշրջաններ

**Տարածաշրջաններ** են կոչվում աշխարհագրական կամ աշխարհաքաղական տարբեր շրջաններ և երկրամասեր։

## [[Ավստրալիա և Օվկիանիա]]
* Ավստրալիա
* Օվկիանիա
** Միկրոնեզիա
** Մելանեզիա
** Պոլինեզիա

## [[Ասիա]]
* Միջին Արևելք
** Լևանտ
** Հարավային Կովկաս
** Փոքր Ասիա
* Կենտրոնական Ասիա
** Միջին Ասիա
* Հարավային Ասիա
* Հարավ-Արևելյան Ասիա
** Հնդկաչին
* Արևելյան Ասիա
** Հեռավոր Արևելք

## [[Ամերիկա]]
* Հյուսիսային Ամերիկա
* Կենտրոնական Ամերիկա
** Կարիբյան ավազան
* Լատինական Ամերիկա
** Վեստ Ինդիա

## [[Աֆրիկա]]
* Հյուսիսային Աֆրիկա
** Մաղրիբ
* Սև Աֆրիկա
** Կենտրոնական Աֆրիկա
** Արևմտյան Աֆրիկա
** Արևելյան Աֆրիկա
*** Աֆրիկյան պոզ
** Հարավային Աֆրիկա

## [[Եվրոպա]]

* Արևմտյան Եվրոպա
** Բենիլյուքս
* Հյուսիսային Եվրոպա
** Սկանդինավիա
** Բալթյան երկրներ
* Արևելյան Եվրոպա
* Հարավային Եվրոպա
** Միջերկրածովյան երկրամաս
* Կենտրոնական Եվրոպա
** Բալկաններ

## [[Եվրասիա]]

* Հետխորհրդային տարածաշրջան

## Տես նաև
* Տարածաշրջան
* Պատմական շրջան
Նարվիք

**Նարվիք** (նորվեգերեն՝ Narvik), քաղաք և չսառչող նավահանգիստ Նորվեգիայի հյուսիսում՝ Նուռլան կոմսությունում, Օֆոտֆիորդի ափին։ 68°25′ N 17°33′ E

Նարվիքը Հյուսիսային Շվեդիայից արտահանվող երկաթաքարի փոխադրման կարևորագույն ծովային հանգույց է, քանի որ Բոտնիկ ծոցի ափին գտնվող շվեդական նավահանգիստները ձմռանը սառցակալված են և պիտանի չեն նավարկության համար։

thumb|left|եկեղեցին Նարվիքում

## Պատմություն
Նավահանգստի վայրն ընտրվել էր անգլիա-շվեդական համատեղ կորպորացիայի կողմից 1883 թվականին և 1887-ին անվանվել էր *Վիկտորիահավն (Victoriahavn)*, «Վիկտորիայի նավահանգիստ»՝ ի պատիվ Անգլիայի Վիկտորիա թագուհու։ Նավահանգիստը կառուցողներին չհաջողվեց ի կատար բերել իրենց ծրագիրը՝ 1889-ին սնանկություն հայտարարելու պատճառով, և Նորվեգիայի կառավարությունը ձեռնամուխ եղավ այն ավարտելու (1892)։ Բնակավայրին տրվեց *Նարվիք* անվանումը 1898-ին, անվան ծագումը ճշգրտված չի։

1902 թ Նարվիքն ստացավ քաղաքի կարգավիճակ և այդուհետև արագորեն աճ ապրեց, հատկապես՝ աշխարհի ամենահյուսիսային երկաթուղիներից մեկի կառուցումն ավարտելուց հետո։ Երկրորդ Համաշխարհային Պատերազմի ընթացքում Նարվիքը գրավեցին գերմանական զինյալ ուժերը՝ Նորվեգիայի վրա համընդհանուր հարձակման օրերին (1940 թ ապրիլին)։ Գերմանական և բրիտանական ուժերի միջև տեղի ունեցած ամենավճռական ճակատամարտերը կայացան ծովի վրա։ Բրիտանական-ֆրանսիական էքսպեդիցիոն զորամասերին հաջողվեց գրավել նավահանգիստը մայիսի 28-ին, բայց շուտով (հունիսի 9-ին) նրանք ստիպված եղան լքել քաղաքը՝ ֆրանսիական ճակատում ծանր կորուստներ կրելու պատճառով։ Պատերազմից հետո Նարվիքը վերակառուցվեց և վերականգնեց իր դերը՝ որպես երկաթաքարի տարանցիկ նավահանգիստ։

## Տնտեսություն
Տնտեսության հիմքն են կազմում զանազան հումքի, ապրանքների և արտադրանքի արտահանումը, ինչպես նաև ձկնորսությունը։

## Բնակչություն
Քաղաքի բնակչությունը (2008)՝ 18 301&nbsp;մարդ։ Լեզուն՝ նորվեգերեն։

Կատեգորիա:Նորվեգիայի քաղաքներ
Կատեգորիա:Նուռլան
Կատեգորիա:Նորվեգիայի բնակավայրեր
Կատեգորիա:Նավահանգստային քաղաքներ
Կատեգորիա:Եվրոպայի նավահանգստային քաղաքներ
Գուգլ Վեյվ

**Գուգլ Վեյվը** ( - Գուգլ Ալիք/Ձեռքի թափահարում) ինքնանկարագրմամբ «անձնական հաղորդակցության և աշխատակցելու» գործիք է, որի մասին առաջին անգամ հրապարակորեն հայտարարվել է 2009 թվականի մայիսի 27-ին Գուգլ I/O կոնֆերանսում։ Վեյվը մի ցանցի վրա հիմնված ծառայություն, հաշվարկման պլատֆորմ, և հաղորդակցությունների պրոտոկոլ է, որը նախագծված է ձուլելու է-փոստը, ակնթարթային հաղորդագրությունը, վիքիները, և հասարակական ցանցերը մեկ ծրագրի մեջ։ Դա ուժգնորեն կենտրոնացած է միասնական և իրական ժամանակում ծրագրերի վրա, որոնք հովանավորվում են կողմնային ծրագրերի օգնությամբ, ինչպիսիք են՝ ուղղագրական/քերականական սրբագրողը, ավտոմատիզացված թարգմանություն 40 լեզվի մեջ, և մեծաթիվ այլ ծրագրեր։ Սկզբում այն թողարկվել է լոկ երևակիչներին, 2009 թվականի սեպտեմբերին նրա մի «նախադիտման թողարկում» տարածվել է 100,000 օգտագործողների մեջ, որոնցից ամեն մեկը իրավունք ուներ հրավիրելու քսանից երեսուն այլ օգտագործողների։

2010 թվականի օգոստոսին Գուգլը հայտարարեց ծառայության դադարեցման մասին։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Գուգլ Վեյվ
* Երևակիչներ Նախադիտման լրիվ վիդեոն Գուգլ IO կոնֆերանսում (80 րոպե) ՅուԹյուբում

Վեյվ
Կատեգորիա:Հաշվարկման հարթակներ
Կատեգորիա:Ցանցի աշխատածրագրեր
Լևանտ

մինի|283x283px|Լևանտի տեղադրությունը Մերձավոր Արևելքի քարտեզում
**Լևանտ** (ֆրանսերեն Levant-ից կամ իտալերեն Levante-ից՝ Արևելք), Միջերկրածովյան տարածաշրջանի արևելյան հատվածի երկրների ընդհանուր անվանումը (Սիրիա, Լիբանան, Իսրայել, Հորդանան, Եգիպտոս, Թուրքիա (պատմական Մեծ Հայքի հարավարևմտյան մասը) և այլն), իսկ նեղ իմաստով՝ Սիրիան, Իսրայելը, Պաղեստինը և Լիբանանը։

## Անվանում
Անվանումը ծագում է ֆրանսերեն Levant կամ իտալերեն Levante բառերից, որոնք բառացի նշանակում են «Արևելք»։ Այդպես են անվանել աշխարհագրական այս տարածքը դեռ ուշ միջնադարում՝ նկատի ունենալով Արևմտյան Եվրոպայի նկատմամբ արևածագի կողմում նրա գտնվելը։

## Տես նաև
* Տարածաշրջաններ

## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն
* Braudel, Fernand, *The Mediterranean and the Mediterranean World in the Age of Phillip II*
* Julia Chatzipanagioti։ Griechenland, Zypern, Balkan und Levante. Eine kommentierte Bibliographie der Reiseliteratur des 18. Jahrhunderts. 2 Vol. Eutin 2006. ISBN 3-9810674-2-8
* Levantine Heritage site. Includes many oral and scholarly histories, and genealogies for some Levantine Turkish families.
* Philip Mansel, *Levant: Splendour and Catastrophe on the Mediterranean*, London, John Murray, 11 November 2010, hardback, 480 pages, ISBN 978-0-7195-6707-0, New Haven, Yale University Press, 24 May 2011, hardback, 470 pages, ISBN 978-0-300-17264-5

Կատեգորիա:Արևելյան Միջերկրական
Կատեգորիա:Արևմտյան Ասիայի պատմություն
Կատեգորիա:Եգիպտոսի աշխարհագրություն
Կատեգորիա:Իսրայելի աշխարհագրություն
Կատեգորիա:Լիբանանի աշխարհագրություն
Կատեգորիա:Հաթայի մարզ
Կատեգորիա:Հորդանանի աշխարհագրություն
Կատեգորիա:Մերձավոր Արևելք
Կատեգորիա:Պաղեստինի աշխարհագրություն
Կատեգորիա:Պատմական մարզեր
Կատեգորիա:Սիրիայի աշխարհագրություն
Վիգեն Խեչումյան

**Վիգեն (Վիդոկ) Հայկի Խեչումյան** (), հայ արձակագիր, ԽՍՀՄ գրողների միության անդամ 1940 թվականից։

## Կենսագրություն
Ծնվել է Երևանում։ 1940 թվականին ավարտել է Երևանի պետական համալսարանի պատմության ֆակուլտետը։ 1938-1940 թվականներին աշխատել է Երևանի Մատենադարանում։ 1940-1943 թվականներին ծառայել է խորհրդային բանակում, մասնակցել Հայրենական մեծ պատերազմին։ 1943-1956 թվականներին եղել է Մատենադարանի ձեռագրատան վարիչը։ Հետագայում աշխատել է «Սովետական գրականություն» ամսագրում որպես խմբագրի տեղակալ։ Նրա առաջին պատմվածքը տպագրվել է 1939 թվականին։ Ռուսերեն լույս է տեսել Խեչումյանի «Գիրք պանդխտության»-ը (Մոսկվա, 1958)։ Խեչումյանի երկերի թվին են պատկանում «Չատու խանի պարտությունը», «Զվարթնոց», «Ծաղկողի որդին», «Մեզ մոտ հարավում», «Գիրք պանդխտության (պատմվածքներ)», «Գույներ և երանգներ» (ակնարկներ), «Շիկացած ավազի վրա» և այլ գործեր։ ԽՄԿԿ անդամ 1949 թվականից։ Մահացել է Երևանում 1975 թ. ապրիլի 17-ին։
մինի|Վիգեն Խեչումյանի հուշատախտակը Երևանում

## Երկերի մատենագիտություն
### Գիրք
* Չատու խանի պարտությունը, Երևան, Հայպետհրատ, 1943, 24 էջ։
* Զվարթնոց, Երևան, Հայպետհրատ, 1945, 184 էջ։
* Ծաղկողի որդին, Երևան, Հայպետհրատ, 1945, 44 էջ։
* Մեզ մոտ հարավում, Երևան, Հայպետհրատ, Երևան, 1955, 488 էջ։
* Գիրք պանդխտության (պատմվածքներ), Երևան, Հայպետհրատ, 1959, 288 էջ։
* Գույներ և երանգներ, (ակնարկներ), Երևան, Հայպետհրատ, 1962, 288 էջ։
* Շիկացած ավազի վրա, Երևան, Հայպետհրատ, 1963, 13 էջ։
* Գլուխգործոցը, Երևան, Հայպետհրատ, 1964, 24 էջ։
* Գիրք լինելության. վիպասանություն առաջին, Երևան, «Հայաստան», 1966, 428 էջ։
* Շիկացած ավազի վրա, Թեհրան, տպարան «Մոդեռն», 1966, 15 էջ։
* Գիրք մաքառման, Երևան, «Հայաստան», 1968, 463 էջ։
* Գիրք լինելության, Երևան, «Հայաստան», 1971, 432 էջ։
* Գիրք գրոց, Երևան, «Սովետական գրող», 1978, 548 էջ։

### Մամուլ
* Նոր տարվա օրաբաց, «Գրական թերթ», 1967, № 1:

## Թարգմանությունները (ռուսերենից)
 
* Ալեքսանդր Դունաևսկի, Գայի հետքերով (փաստագրական վիպակ), Երևան, «Հայաստան», 1967, 297 էջ։
* Ծաղկուն ճամփա (մոլդովական պատմվածքների ժողովածու, որի միասը թարգմանել է Վ. Խեչումյանը), Երևան, «Հայաստան», 1971, 202 էջ։
* Ալեքսանդր Դունաևսկի, Գայի հետքերով (փաստագրական վիպակ), Երևան, «Սովետական գրող», 1977, 338 էջ։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:20-րդ դարի արևելահայ արձակագիրներ
Կատեգորիա:Հայ թարգմանիչներ
Կատեգորիա:Հայրենական մեծ պատերազմի հայ մասնակիցներ
Կատեգորիա:Ռուսերենից հայերեն թարգմանիչներ
928

Հանդիսանում է 10-րդ դարի երրորդ տասնամյակի՝ 920-ականների տարեթիվ, որը հանդիսանում է 927 և 929 թվականների միջև ընկած տարին։

## Իրադարձություններ
* Աբաս Բագրատունին դարձավ Հայոց թագավոր (928-953)։ 
* Կարսը դարձավ Հայաստանի մայրաքաղաք։

## Ծնունդներ

## Մահեր
* Հռոմի պապ Հովհաննես X
* Աշոտ Բ Երկաթ

## Ծանոթագրություններ
Ելակոդ

Համակարգչային գիտության բնագավառում **ելակոդը** որևէ ծրագրավորման լեզվով գրված դրույթների կամ սահմանումների հավաքածու է։ Այն ծրագրավորողների կողմից օգտագործվող մեխանիզմ է, որը հիմնականում օգտագործվում է համակարգչի գործողությունները մատնանշելու համար։
Ծրագրի սկզբնական կոդը, որը սովորաբար բաղկացած է մեկ կամ մի քանի տեքստային նիշքերից, երբեմն պահվում է տվյալների շտեմարանում որպես պահպանված ընթացակարգ, ինչպես նաև կարող է պահվել կրիչի վրա որպես կոդի փոքր կտորներ։ Սկզբնական կոդի նիշքերի մեծ հավաքածուն կարող է դասակարգվել գրացուցակների ծառի մեջ, որն այդ դեպքում անվանում են ծրագրային ծառ։ Համակարգչային ծրագրի սկզբնական կոդն անհրաժեշտ է մարդու համար ընթեռնելի ձևից փոխարկել համակարգչի համար իրագործելի ձևի։ Սկզբնական կոդը կոմպիլյատորի միջոցով կարող է փոխարկվել կատարվող կոդի։
Համակարգչային նախագծի կոդի հիմքը դա նախագիծը կազմող համակարգչային ծրագրերի բոլոր սկզբնական կոդերի մեծ հավաքածուն է։

## Նպատակները

Սկզբնական կոդն օգտագործվում է որպես կատարվող ծրագիր ստեղծող պրոցեսի մուտք։ Այն նաև օգտագործվում է որպես մարդկանց միջև հաղորդակցման ալգորիթմների միջոց։ Ծրագրավորման տեխնիկա սովորելու համար ծրագրավորողները հաճախ համարում են օգտակար ընթացիկ սկզբնական կոդը վերանայելը։ Սկզբնական կոդի մատչելի դարձնելը բոլոր ծրագրավորողներին հաճախ նշվում է որպես վերջիններիս ծրագրավորման հմտությունների լավացման կարևոր գործոն։ Որոշ մարդիկ սկզբնական կոդը դիտարկում են որպես արտահայտիչ դերասանական միջոց։
Ծրագրակազմը այլ համակարգչային հարթակի վրա տեղափոխելը սովորաբար անչափ դժվար է առանց սկզբնական կոդի։ Ծրագրի որոշակի կտորների տեղափոխելիությունը առանց ծրագրային կոդի հաշվողական տեսակետից հիմնականում թանկ է։ Տեղափոխելիության հնարավոր ընտրանքները ներառում են կոդի երկուական թարգմանությունը և սկզբնական հարթակի էմուլյացիան։ Կատարվող կոդի դեկոմպիլյացիան կարող է օգտագործվել ասեմբլերով կամ բարձր մակարդակի ծրագրավորման լեզվով սկզբնական կոդ ստանալու համար։
Ծրագրավորողները ծրագրակազմի մի հատվածից վերցված սկզբնական կոդը հաճախ հարմարացնում են մեկ այլ նախագծում օգտագործելու համար։ Այս գաղափարը հայտնի է որպես ծրագրակազմի վերագործածելիություն։

## Արտաքին հղումներ
* Theoretical Foundations For Practical 'Totally Functional Programming' 
* Short animation 
* http://ocw.mit.edu/courses/electrical-engineering-and-computer-science/6-004-computation-structures-spring-2009/lecture-notes/MIT6_004s09_lec11.pdf
* https://q3k.org/gentoomen/Programming/Pragmatic%20Programmers/Language%20Implementation%20Patterns.pdf 

Կատեգորիա:Ելակոդ
Ժան Բատիստ Շարդեն

**Ժան Բատիստ Շարդեն** (, ), ֆրանսիացի նկարիչ, ակադեմիկոս (1728)։

## Կենսագրություն
Սովորել է ակադեմիստ Պ․ Ժ․ Կազի մոտ և Գեղարվեստի ակադեմիայի դպրոցում։ Ներկայացրած նատյուրմորտների համար ընտրվել է ակադեմիկոս (1728)։ Վաղ շրջանի աշխատանքներին բնորոշ են դեկորատիվ էֆեկտները։

## Ստեղծագործություն
Մարդու և առարկայի խորը և մանրակրկիտ ուսումնասիրումը Շարդենին հանգեցրել է դասական պարզ և հստակ ոճի որդեգրման։ Նրա կենցաղային պատկերները ներթափանցված են խոր քնարականությամբ, հասարակ մարդու հանդեպ ունեցած սիրով, նրանց ներքին և արտաքին նկարագրի ճշմարտացիությամբ («Շրջիկ վաճառողուհին», 1739, Լուվր, Փարիզ, «Լվացարարուհի», 1744, Ժ․ Բ․ Ս․ Շարդեն, «Քթակնոցով ինքնանկար», կավճաներկ (1771, Լուվր, Փարիզ) էրմիտաժ, Սանկտ Պետերբուրգ)։

Երեխաների կերպարներն («Հոլով տղան», 1738) ու դիմանկարները («Ինքնադիմանկար», 1771 և 1775, բոլորը՝ Լուվրում, Փարիզ) աչքի են ընկնում անկեղծությամբ, կենսալիությամբ։ Շարդենի առօրեական իրեր պատկերող նատյուրմորտներն օժտված են ներքին կարգավորվածությամբ, նկարչի ջերմ, մարդկային վերաբերմունքով («Մեղրաման», Լուվր, Փարիզ, «Արվեստի պիտույքներ», 1760-ական թթ․, Ա․ Ս․ Պուշկինի անվան կերպարվեստի թանգարան, Մոսկվա)։ Շարդենի երփնագիրը առանձնանում է գունապատկերի ամբողջականությամբ, նրբերանգների և արտացոլումների հարստությամբ, վաչյորների վիրտուոզ խաղով։

## Պատկերասրահ

Պատկեր:Chardin - The Silver Goblet.jpg|Արծաթե անոթ, մոտ. 1728, Սենտ–Լուիսի Արվեստի թանգարան, ԱՄՆ
Պատկեր:Jean Siméon Chardin - The Prayer before Meal - WGA04770.jpg|Աղոթք ճաշից առաջ, 1744, Էրմիտաժ (Սանկտ Պետերբուրգ)


## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Ֆրանսիացի նկարիչներ
Կատեգորիա:Ֆրանսիացի դիմանկարիչներ
Կատեգորիա:Ֆրանսիացի արվեստագետներ
Չոկո (դեպարտամենտ)

**Չիկոն** Կոլումբիայի 32 դեպարտամենտներից մեկն է։ Տարածքը՝ 46.530 կմ², մայրաքաղաքն է Կիբդո քաղաքը։ Չիկոն սահմանակից է Պանամային, և ելք ունի և՛ դեպի Խաղաղ օվկիանոս, և՛ դեպի Ատլանտյան օվկիանոս, դրանով իսկ կարևոր դիրք գրավելով երկրում՝ տնտեսական և ռազմավարական առումով։

## Աշխարհագրություն
Չոկո նահանգը գտնվում է հասարակածային կլիմայական գոտիում, տարածքի մեծ մասը զբաղեցնում են արևադարձային խիտ անտառները՝ մշտականաչ բուսականությամբ։ Չոկոն համարվում է աշխարհի «ամենաթաց» վայրը, քանզի տարեկան միջին տեղումները անցնում են 10 700 մմ։ Ատրատոյի ճահճադաշտերը մեծ խոչընդոտ էին հանդիսացել Հարավային Ամերիկան Հյուսիսային Ամերիկայի հետ կապող Պան-ամերիկյան խճուղու շինարարության ընթացքում։

## Բնակչություն
Դեպարտամենտի բնակչությունն է 454 030 (2005)։ Բնակչության մեծ մասը կազմում են ստրկությունից փախուստի դիմած և այստեղ ապաստարան գտած նախկին աֆրիկացի ստրուկների հետնորդները, որոնք մասամբ ձուլվելով տեղի բնակչության հետ, հայտնի են որպես աֆրո-կոլումբիացիներ էթնիկական խումբ։ Փախստական ստրուկներին հատկապես գրավել էր թանկարժեք մետաղների հանքաշերտերի մշակման աշխատանքը Ատրատո և Սան Խուան գետերի հովիտներում, որոնք մինչ այժմ հանդիսանում են Կոլումբիայի պլատինի հանքահանույթի հիմնական կենտրոնները։

Լեզուն իսպաներենն է։

## Ծանոթագրություններ

## Աղբյուրներ
* Encyclopaedia Britannica, *Micropaedia*, 15th edition, Vol. II, Page 878

## Արտաքին հղումներ
* todacolombia.com - Չոկո դեպարտամենտ

Կատեգորիա:1947 հիմնադրված պետություններ և տարածքներ
Արևելյան Աֆրիկա

մինի|200px|Արևելյան Աֆրիկան
**Արևելյան Աֆրիկան** բնաշխարհ Աֆրիկայում։ Տարածվում է Աֆրիկայի արևելյան մասի հասարակածային և մերձհասարակածային լայնություններում՝ Եթովպական սարահարթի, Կոնգոյի իջվածքի, Զամբեզիի ստորին հոսանքի և Հնդկական օվկիանոսի միջև։ Բացառությամբ ծովափնյա նեղ շերտի, ընդգրկում է ավելի քան 1000 մ բարձրություն ունեցող Արևելա-Աֆրիկական սարահարթը։ Ռելիեֆին բնորոշ են տեկտոնական խզվածքները, բեկորային և հրաբխային բարձրավանդակները, լավային սարավանդները և մեկուսի հրաբխային կոները։ Այստեղ են գտնվում մայրցամաքի հանգած խոշոր հրաբուխներ Կիլիմանջարոն (5895 մ), Քենիան (5199 մ) և Ռուվենզորին (5109 մ)։ Կլիման հասարակածա-մուսոնային է, շոգ, սեզոնային խոնավ։ Արևելա-Աֆրիկական սարահարթը ջրբաժան է Նեղոս, Կոնգո, Զամբեզի և Հնդկական օվկիանոս թափվող գետերի ավազանների համար։ Տեկտոնական իջվածքներում են գտնվում Տանգանիկա, Նյասա, Վիկտորիա, Ռուդոլֆ խոշոր լճերը։ Բուսածածկույթում գերակշռում են սավաննաների զանազան տիպերը և նոսր անտառները, լեռներում՝ բուսականության ուղղաձիգ գոտիականությունը, օվկիանոսի ափերին՝ մանգրովային թփուտները։ Կենդանական աշխարհը հարուստ է, բազմազան և բնորոշ Եթովպական կենդանաբանական մարզի Արևելա-Աֆրիկական ենթամարզին։

Արևելյան Աֆրիկայում են հետևյալ երկրները՝

* Բուրունդի (մայրաքաղաքը Բուժումբուրան է)
* Ջիբութի (մայրաքաղաքը Ջիբութին է)
* Քենիա (մայրաքաղաքը Նայրոբին է)
* Կոմորյան կղզիներ (մայրաքաղաքը Մորոնին է)
* Մադագասկար (մայրաքաղաքը Անտանանարիվուն է)
* Մավրիկիոս (մայրաքաղաքը Պորտ Լուին է
* Մոզամբիկ (մայրաքաղաքը Մապուտուն է)
* Ռեյունիոն (մայրաքաղաքը Սեն Դենին է)
* Ռուանդա (մայրաքաղաքը Կիգալին է)
* Սեյշելյան կղզիներ (մայրաքաղաքը Վիկտորիան է)
* Սոմալի (մայրաքաղաքը Մոգադիշոն է)
* Սուդան (մայրաքաղաքը Խարթումն է)
* Տանզանիա (մայրաքաղաքը Դոդոման է)
* Ուգանդա (մայրաքաղաքը Կամպալան է)
* Էրիթրեա (մայրաքաղաքը Ասմարան է)
* Եթովպիա (մայրաքաղաքը Ադիս Աբեբան է)

Կատեգորիա:Աֆրիկա
Վաղինակ Բեքարյան

**Վաղինակ Գրիգորի Բեքարյան** (), հայ մանկավարժ, բանաստեղծ, արձակագիր։

## Կենսագրություն
Վաղինակ Բեքարյանը ծնվել է 1891 թվականին Թուրքիայի հայկական Պարտիզակ ավանում։ Սկզբնական կրթությունը ստացել է տեղական դպրոցում, ապա շարունակել Կոստանդնուպոլսի Կեդրոնական վարժարանում։

1908 թվականի Օսմանյան սահմանադրությունից հետո Բեքարյանը կնոջ հետ տեղափոխվում է Աֆիոն-Կարահիսար և երկուսով դասավանդում են ազգային կենտրոնական միջնակարգ դպրոցում։ 1915 թվականին Բեքարյանին հրավիրում են Երուսաղեմ Ժառանգավորաց վարժարանում դասավանդելու, որտեղ նրա ընտանիքը անց է կացնում եղեռնի օրերը։ Եղեռնից հետո Պորտ Սաիդում դասավանդում է փախստական մուսալեռցիների վրանաքաղաքում։ 1916 թվականից Եթովպիայի հայկական գաղթօջախի հրավերով տեղափոխվում է Ադիս Աբեբա և այնտեղ հիմնում հայկական դպրոց։ 1922 թվականին տեղափոխվում են Փարիզ, իսկ 1925 թվականին Հայաստան։ Ավարտում է Երևանի պոլիտեխնիկական ինստիտուտըի քիմիական ֆակուլտետը։ Ուսմանը զուգահեռ դասավանդել է Էջմիածնում, Երևանի դպրոցներում և մանկավարժական ինստիտուտում։

## Ստեղծագործությունները
Սփյուռքի մամուլում լույս են տեսել նրա արձակ և չափածո գործերը։ 1923-1924 թվականներին թղթակցել է «Կոչնակ Հայաստանի» և «Հառաջ» թերթերին Աբել Միաճիկյան կեղծանունով։ 
* Քառյակներ 1925 թ.
* «Սուտ Հարսը», (վիպակ) 1945, 1963 Երևան
* «Դժոխքը երկրի վրա» (վեպ), 1959 Երևան
* «Գառնիում», «Ոսուցչուհու հիշատակարանը», «Մանկության հուշեր» (մի գրքով) 1967 Երևան
* «Ձեզնից անմեղը» (վիպակ) 1970 Երևան
* «Վաղարշապատ», (անտիպ)
* «Մի տարի Էջմիածնում» (անտիպ)

## Ծանոթագրություններ

մինի|300px|ձախից|Ադիս Աբեբայի հայկական դպրոցի սաները 1918 թ., ուսուցիչներ՝ Մառի և Վաղինակ Բեքարյաններ
250px|մինի|Վաղինակ և Մառի Բեքարյանների Ադիս-Աբեբայում Ազգային Արարատյան Վարժարանը հիմնելը հաստատող գրությունը։

Կատեգորիա:20-րդ դարի հայ բանաստեղծներ
Կատեգորիա:20-րդ դարի հայ գրողներ
Կատեգորիա:20-րդ դարի տղամարդ գրողներ
Կատեգորիա:Հայ արձակագիրներ
Կատեգորիա:Հայ գրողներ
Կատեգորիա:Հայ մանկավարժներ
Կատեգորիա:Հայ տղամարդ բանաստեղծներ
Կատեգորիա:Հայերն Օսմանյան կայսրությունում
Ռուսաստանի դաշնային շրջաններ

**Ռուսաստանի Դաշնության դաշնային շրջանները** ստեղծվել են Վլադիմիր Պուտինի հրամանագրով 2000 թ. մայիսի 13-ին։ Ռուսաստանի դաշնային շրջանները վարչա-տարածքային բաժանման մասը չեն կազմում, դրանք ստեղծված են եղել ռազմական շրջանների հիման վրա։ Հյուսիսկովկասյան դաշնային շրջանը ստեղծվել է 2010 թ. հունվարի 10-ին Դմիտրի Մեդվեդևի հրամանագրով։

## Դաշնային օկրուգների ցանկ

## Աղբյուրներ

## Տես նաև
* Ռուսաստանի դաշնային բաժանում

Կատեգորիա:Ցանկեր:Ռուսաստան
Մոսկվայի մարզ

[աջից|մինի|250px|Մոսկվայի մարզը [Ռուսաստանի քարտեզին]]
**Մոսկվայի մարզը** ** (Մերձմոսկովյան շրջան)** (ռուսերեն՝ Моско́вская о́бласть, Подмоско́вье) Ռուսաստանի Դաշնության սուբյեկտներից մեկն է, մտնում է Կենտրոնական ֆեդերալ օկրուգի մեջ։ Պետական իշխանությունը գտնվում է Մոսկվայում և Կրասնոգորսկում։ Սահմանակցում է հյուսիս-արևմուտքում Տվերի մարզի հետ, հյուսիսում - Յարոսլավլի մարզի, հյուսիս-արևելքում և արևելքում - Վլադիմիրի մարզի, հարավ-արևելքում - Ռյազանի, հարավում - Տուլայի, հարավ-արևմուտքում - Կալուգայի, իսկ արևմուտքում Սմոլենսկի մարզի հետ։ Մոսկվայի մարզը ստեղծվել է 1929 թվականի հունվարի 14-ին։

Կատեգորիա:Մոսկվայի մարզ
956

Հանդիսանում է 10-րդ դարի վեցերորդ տասնամյակի՝ 950-ականների տարեթիվ, որը հանդիսանում է 955 և 957 թվականների միջև ընկած տարին։

## Իրադարձություններ

## Ծնունդներ

## Մահեր

## Ծանոթագրություններ
932

Հանդիսանում է 10-րդ դարի չորրորդ տասնամյակի՝ 930-ականների տարեթիվ, որը հանդիսանում է 931 և 933 թվականների միջև ընկած տարին։

## Իրադարձություններ

## Ծնունդներ

## Մահեր

## Ծանոթագրություններ
901

Հանդիսանում է 10-րդ դարի առաջին տասնամյակի՝ 900-ականների տարեթիվ, որը հանդիսանում է 900 և 902 թվականների միջև ընկած տարին։

## Իրադարձություններ

## Ծնունդներ

## Մահեր

## Ծանոթագրություններ
911

Հանդիսանում է 10-րդ դարի երկրորդ տասնամյակի՝ 910-ականների տարեթիվ, որը հանդիսանում է 910 և 912 թվականների միջև ընկած տարին։

## Իրադարձություններ

## Ծնունդներ

## Մահեր

## Ծանոթագրություններ
921

Հանդիսանում է 10-րդ դարի երրորդ տասնամյակի՝ 920-ականների տարեթիվ, որը հանդիսանում է 920 և 922 թվականների միջև ընկած տարին։

## Իրադարձություններ

## Ծնունդներ

## Մահեր

## Ծանոթագրություններ
941

Հանդիսանում է 10-րդ դարի հինգերորդ տասնամյակի՝ 940-ականների տարեթիվ, որը հանդիսանում է 940 և 942 թվականների միջև ընկած տարին։

## Իրադարձություններ

## Ծնունդներ

## Մահեր

## Ծանոթագրություններ
961

Հանդիսանում է 10-րդ դարի յոթերորդ տասնամյակի՝ 960-ականների տարեթիվ, որը հանդիսանում է 960 և 962 թվականների միջև ընկած տարին։

## Իրադարձություններ
* Անին հռչակվեց Բագրատունյաց թագավորության մայրաքաղաք

## Ծնունդներ

## Մահեր

## Ծանոթագրություններ
962

Հանդիսանում է 10-րդ դարի յոթերորդ տասնամյակի՝ 960-ականների տարեթիվ, որը հանդիսանում է 961 և 963 թվականների միջև ընկած տարին։

## Իրադարձություններ
*Դեկտեմբերին Բյուզանդական բանակը գրավեց և թալանեց Հալեպը Նիկեփորոս Փոկասի գլխավորությամբ։

## Ծնունդներ

## Մահեր

## Ծանոթագրություններ
971

Հանդիսանում է 10-րդ դարի ութերորդ տասնամյակի՝ 970-ականների տարեթիվ, որը հանդիսանում է 970 և 972 թվականների միջև ընկած տարին։

## Իրադարձություններ

## Ծնունդներ

## Մահեր

## Ծանոթագրություններ
965

Հանդիսանում է 10-րդ դարի յոթերորդ տասնամյակի՝ 960-ականների տարեթիվ, որը հանդիսանում է 964 և 966 թվականների միջև ընկած տարին։

## Իրադարձություններ

## Ծնունդներ

## Մահեր
* Ալ-Մութանաբբի, արաբ փիլիսոփա և բանաստեղծ, (ծ. 915)

## Ծանոթագրություններ
981

Հանդիսանում է 10-րդ դարի իններորդ տասնամյակի՝ 980-ականների տարեթիվ, որը հանդիսանում է 980 և 982 թվականների միջև ընկած տարին։

## Իրադարձություններ

## Ծնունդներ

## Մահեր

## Ծանոթագրություններ
991

Հանդիսանում է 10-րդ դարի վերջին տասնամյակի՝ 990-ականների տարեթիվ, որը հանդիսանում է 990 և 992 թվականների միջև ընկած տարին։

## Իրադարձություններ

## Ծնունդներ
* Գուրգեն-Խաչիկ Արծրունի, Վասպուրականի հինգերորդ թագավոր

## Մահեր

## Ծանոթագրություններ
998

Հանդիսանում է 10-րդ դարի վերջին տասնամյակի՝ 990-ականների տարեթիվ, որը հանդիսանում է 997 և 999 թվականների միջև ընկած տարին։

## Իրադարձություններ
*  հայ-վրացական միացյալ բանակի և Ատրպատականի Մամլան ամիրայի զորքերի միջև տեղի է ունեցել Ծումբի ճակատմարտը։

## Ծնունդներ

## Մահեր

## Ծանոթագրություններ
1000

Հանդիսանում է 10-րդ դարի վերջին տասնամյակի՝ 990-ականների տարեթիվ, որը հանդիսանում է 999 և 1001 թվականների միջև ընկած տարին։

## Իրադարձություններ
* հուլիսի 29` քրիստոնյաներն ալ-Մանսուրից ազատագրեցին Կորդովայի խալիֆայության մաս կազմող Էսպինոսա դե Սերվերա քաղաքը, իսկ արաբներն իրենց հերթին գրավեցին Բուրգոսը։
* սեպտեմբերի 9, 10 կամ 11՝ Բալթիկ ծովում Նորվեգիայի Օլաֆ Տրիգվասոն թագավորի և վերջինիս թշնամի երկրներ հանդիսացող Դանիայի և Շվեդիայի կազմած դաշինքի միջև տեղի ունեցավ Սվոլդերի ծովային ճակատամարտը։
* դեկտեմբերի 31՝ ավարտվեց առաջին հազարամյակը մարդկության պատմության մեջ։

### Դեպքեր առանց ստույգ ամսաթիվ
* Ամբողջ աշխարհի բնակչությունը գերազանցեց 400 միլիոնը։
* Նորվեգիան, Իսլանդիան և Հունգարիան ընդունեցին քրիստոնեությունը։
* Կանութ Դանիացին վերահսկողություն սահմանեց Նորվեգիայում։
* Դանիացիներն արշավանք կազմակերպեցին դեպի Անգլիա և Նորմանդիա։
* Վիկինգների առաջնորդ Լեյֆ Էրիկսոնը բացահայտնեց Ամերիկան և այն անվանեց Հելյուլանդ։ Այնտեղ նա հիմնեց մի շարք ձմեռային բնակավայրեր։
* Իշտվան I-ը մկրտվեց և թագ ստացավ Հռոմի պապից՝ հիմք դնելով Հունգարիայի թագավորությանը։
* Սանչո III-ը դարձավ Նավառայի թագավոր և Արագոնի կոմս։
* Վենետիկի հանրապետությունը ծովից շրջափակեց Խորվաթիան։
* Հյուսիսարևմտյան Չինաստանում ստեղծվեց Տանգութի թագավորությունը։
* Ճապոնացի միջնադարյան գրող Սեյ Շոնագոնը գրեց «Գլխավերևի գրություններ» ստեղծագործությունը։
* Հութու կոչվող ազգությունը բնակեցրեց ժամանակակից Ռուանդայի և Բուրունդիի տարածքը։
* Բուհիգանգա գետի ափին՝ Գանգեսի և Մեղնայի գետխառնուրդի մոտ հիմնադրվեց ժամանակակից Բանգլադեշ պետության մայրաքաղաք Դաքքան։

### Շարունակական իրադարձություններ
* 1000-1001` Միջնադարյան Նորվեգիայի յարլի պաշտոնը զբաղեցրեց Էյրիկ Հակոնսոնը։
* 1000-1015՝ Միջնադարյան Նորվեգիայի յարլի պաշտոնը զբաղեցրեց Սվեյն Հակոնսոնը։
* 1000-1035՝ Սանչո III-ը պաշտոնավարեց Նավառայի թագավորի և Արագոնի կոմսի պաշտոնում։ Նա արաբներից ազատագրեց Արագոնը։
* 1000-1071՝ եմենական արաբական ծագում Ռավվադիների մուսուլմանական արքայատոհմի ներկայացուցիչները սկսեցին իրենց կառավարումը Իրանի Ատրպատական նահանգում։

## Ծնունդներ
* Միխայիլ Կիրուլարիոս՝ Կոստանդնուպոլսի պատրիարք (մահացել է 1059 թվականին)
* Կոստանդին Մոնոմախոս`  Բյուզանդիայի կայսր 1042 թվականից (մահացել է 1055 թվականին)։

## Մահեր
* Գարսիա II Սանչես՝  Նավառայի թագավոր, ակտիվ մասնակցություն է ունեցել Ռեկոնկիստային։
* Ռոգնեդա Ռագբալոդայնա՝ Պոլացկի իշխան Ռոգվոլոդի դուստրը։
* Օլաֆ Տրյուգվասոն՝ 995 թվականից՝ Նորվեգիայի թագավոր, Հարալդ I Գեղավարսի ժառանգորդը։
* Մինամոտո-նո Սիգեյուկի՝ ճապոնացի բանաստեղծ։

## Ծանոթագրություններ
Օթար Ճիլաձե

**Օթար Ճիլաձե** (վրացերեն՝ *ოთარ ჭილაძე*, ), վրացի բանաստեղծ։

Ծնվել է Վրաստանի Սիղնաղ քաղաքում։ Ավարտել է Թբիլիսիի պետական համալսարանի բանասիրական ֆակուլտետի ժուռնալիստիկայի բաժինը։ Բանաստեղծական և արձակ բազմաթիվ գրքերի հեղինակ է։ Զբաղվել է թարգմանչական ակտիվ աշխատանքով։ Նրա ստեղծագործությունները թարգմանվել են աշխարհի բազմաթիվ լեզուներով։

Շոթա Ռուսթավելու, Իլյա Ճավճավաձեի և Ալեքսանդր Կազբեկիի անվան մրցանակների դափնեկիր է։

## Կենսագրություն
1958—1964 թվականներին աշխատել է «Ցիսկարի» /«Արևածագ»/ գրական ամսագրի խմբագրությունում։ 1991 թվականից դասախոսել է Թբիլիսիի Շոթա Ռուսթավելու անվան թատերական ինստիտուտում։ 1997 թվականին նշանակվել է «Մնաթոբի» ամսագրի գլխավոր խմբագիր։ Գրականագետ Ալեքսանդր Էբանոիձեի վկայությամբ՝ 1998 թվականին Օթար Ճիլաձեն ներկայացված է եղել  գրականության Նոբելյան մրցանակի։

Անվանի գրողը վախճանվել է 76 տարեկան հասակում, տևական հիվանդությունից հետո։ Հուղարկավորվել է Մթածմինդայի պանթեոնում, ուր ամփոփված են Վրաստանի շատ ու շատ նշանավոր զավակների աճյունները։

Օթարի ավագ եղբայրը՝ Թենգիզը, նույնպես գրող է և ճանաչված է ոչ միայն  Վրաստանում, այլև հայրենիքի սահմաններից դուրս։

## Ստեղծագործություններ
### Վեպեր
* «Ճանապարհով գնում էր մի մարդ» () (1972)
* «Ով էլ որ ինձ հանդիպի» () (1976)
* «Երկաթե թատրոն» () (1981)
* «Մարտյան աքաղաղ» () (1991)
* «Ավելում» () (1995)
* «Քթոցը» () (2003)

## Պարգևներ
* Վրացական ԽՍՀ Շոթա Ռուսթավելու անվան պետական մրցանակ (1983)
* Իլիա Ճավճավաձեի անվան մրցանակ (1997)
* Թբիլիսիի պատվավոր քաղաքացու կոչում
* «Պատվո շքանշան» (Վրաստան) (1997)

## Ծանոթագրություններ

## Աղբյուրներ
* «Անտարես» հրատարակչությունը լույս է ընծայել Օթար Ճիլաձեի «Գոդորի Քթոցը» վեպը։ Վրացի նշանավոր գրողի՝ հայերեն առաջին վեպը թարգմանել է Անահիտ Բոստանջյանը:
* «Նոր գիրք» 2/45. «Սմբատ Գունդստաբլ», «Քթոցը» | ԱՐՄԵՆՊՐԵՍ Հայկական լրատվական գործակալություն

Կատեգորիա:20-րդ դարի տղամարդ գրողներ
Կատեգորիա:Բանաստեղծներ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Թբիլիսիի պատվավոր քաղաքացիներ
Կատեգորիա:Թբիլիսիի պետական համալսարանի շրջանավարտներ
Կատեգորիա:Ժողովուրդների բարեկամության շքանշանի դափնեկիրներ
Կատեգորիա:Խորհրդային գրողներ
Կատեգորիա:Պատվո շքանշանի ասպետներ (Ռուսաստան)
Կատեգորիա:Պատվո շքանշանի ասպետներ (Վրաստան)
Կատեգորիա:Պոստմոդեռնիստ գրողներ
Կատեգորիա:Վրացի արձակագիրներ
Կատեգորիա:Վրացի բանաստեղծներ
Կատեգորիա:Վրացի գրողներ
Կատեգորիա:Վրացի դրամատուրգներ
Կատեգորիա:Վրացի թարգմանիչներ
Կատեգորիա:Վրացի լրագրողներ
Կատեգորիա:Վրացի հրապարակախոսներ
Կատեգորիա:Վրացի սցենարիստներ
Ակրոտիրի և Դեկելիա

**Ակրոտիրի և Դեկելիա** (անգլերեն՝ Akrotiri and Dhekelia), երկու բրիտանական հենակետեր Կիպրոսի տարածքում։ Մեծ Բրիտանիան միակողմանի կարգով հայտարարել է այդ շրջաններ իր «անդրծովյան տարածքները»։ Այսպիսով Մեծ Բրիտանիան ներկա է Միջերկրածովի արևելյան մասում։

Ակրոտիտի հենակետը (հունարեն՝ Ακρωτήρι, թուրքերեն՝ Agrotur; ներառնելով Եպիսկոպիի կայազորը) գտնվում է Կիպրոսի հարավում՝ էթնիկ հունական մասում, իսկ Դեկելիան (հունարեն՝ Δεκέλεια, թուրքերեն՝ Dikelya) - հյուսիսում՝ էթնիկ թուրքական մասում։

## Աշխարհագրություն
Ակրոտիրին և Դեկելիան զբաղեցնում են Կիպրոս կղզու տարածքի 3%-ը։ Հողերի 60%-ը Կիպրոսի քաղաքացիների կամ Մեծ Բրիտանիայի հպատակների սեփականությունն է, իսկ 40%-ը պատկանում է Բրիտանական Թագի Պաշտպանության նախարարությանը։

Ակրոտիրին գտնվում է Կիպրոսի հարավում, Լիմասոլ քաղաքի մոտ։ Դեկելիան գտնվում է կղզու հարավ-արևելքում, Լարնակա քաղաքի մոտ։ Ակրոտիրիի տարածքը շրջապատված է Կիպրոսի հունական մասով, իսկ Դեկելիան սահմանակցում է և թուրքական մասի հետ, և ՄԱԿ-ի բուֆերային մասի հետ, որը բաժանում է կղզու հունական և թուրքական մասերը։ Դեկելիայի տարածքում գտնվում են Կիպրոսի Հանրապետության երկու անկլավները՝ Քսիլոտիմվու և Օրմիդիա գյուղերը։

## Աղբյուրներ

## Արտաքին հղումներ
* Ակրոտիրի և Դեկելիայի պաշտոնական կայք

Կատեգորիա:Ակրոտիրի և Դեկելիա
Կատեգորիա:Անգլիախոս երկրներ և տարածքներ
Կատեգորիա:Եվրոպայի կախյալ տարածքներ
Կատեգորիա:Կիպրոս
Կատեգորիա:Հարավային Եվրոպայի երկրներ
Գեորգի Պետրոսյան

**Գեորգի Միքայելի Պետրոսյան** (), պետական քաղաքական գործիչ։ Արցախի նախագահի խորհրդական։ ՀՅԴ բյուրոյի անդամ։ Արցախի արտաքին գործերի նախարար (2007-2011)։ ՀՀ ԳԽ (1990-1995), ԼՂՀ ԳԽ (1992-1995) պատգամավոր։

## Գործունեություն
1992 թվականի հունվար-ապրիլին Լեռնային Ղարաբաղի Հանրապետության Գերագույն խորհրդի նախագահի տեղակալ։ 1992 թվականի ապրիլից 1993 թվականի հունիսը՝ Գերագույն խորհրդի նախագահի պաշտոնակատար։ ՀՅԴ կուսակցության անդամ (1989 թ.-ից)։ 1971-1973 թվականներին ծառայել է խորհրդային բանակում։ Ավարտել է Մինսկի ռադիոտեխնիկական ինստիտուտը (1978)։ 1980-1990 թվականներին աշխատել է Ստեփանակերտի կոնդենսատորների գործարանում՝ տեխնիկական վերահսկողության բաժնի պետ, ապա՝ գլխավոր տեխնոլոգ։

1988 թվականից գործուն մասնակցություն է ունեցել Ղարաբաղյան շարժմանը։ Եղել է «Կռունկ» կոմիտեի, «Միացում» հասարակական-քաղաքական կազմակերպության, ԼՂ Ազգային խորհրդի անդամ։ 1997-1999 թվականներին՝ Արցախի «Հայ դատ» ուսումնական կենտրոնի տնօրեն, 2000-2007 թթ. և 2011 թ.-ից՝ ԼՂՀ նախագահի խորհրդական, 2007-2011 թթ.՝ ԼՂՀ Արտաքին գործերի նախարար։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:1953 ծնունդներ
Կատեգորիա:Արցախի Հանրապետության Գերագույն խորհդրի 1-ին գումարման պատգամավորներ
Կատեգորիա:Արցախի արտաքին գործերի նախարարներ
Կատեգորիա:Դիվանագետներ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:ՀՅԴ անդամներ
Կատեգորիա:Հայ դիվանագետներ
Կատեգորիա:Հայ պետական գործիչներ
Կատեգորիա:Հայ քաղաքական գործիչներ
Կատեգորիա:Ստեփանակերտ քաղաքում ծնվածներ
Կատեգորիա:Արցախի Հանրապետության Ազգային ժողովի 6-րդ գումարման պատգամավորներ
X Window System

**X Window System** - պատուհանային համակարգը (սովորաբար **X** կամ **X11**) համակարգչային ծրագրային համակարգ է կամ ցանցային պրոտոկոլ, որը ցանցին միացած համակարգիչների համար ապահովում է օգտագործողի գրաֆիկական ինտերֆեյս և ի սկզբանե ստեղծվել է որպես Athena նախագծի մի մաս։ Այն իրականացնում է X էկրանային պրոտոկոլը, ապահովում է կետանշային գրաֆիկայով համակարգչային էկրանների համար պատուհանավորում և կառավարում է ստեղնաշարի և մատնանշող սարքերի ղեկավարման ֆունկցիաները։ Իր ստանդարտ տարածված տարբերակում, այն, չնայած որ պարզ, բայց ամբողջական, ցուցադրող և մարդուն հարմար ինտերֆեյսի լուծում է։ Այն նաև ապահովում է ստանդարտ ծրագրային գործիքներ և պրոտոկոլ ստեկ Յունիքսանման օպերացիոն համակարգերի և OpenVMS-ի համար գրաֆիկական ինտերֆեյս կառուցելու նպատակով, և ներդրված է շատ այլ ժամանակակից օպերացիոն համակարգերում։ Desktop միջավայրերը ինչպիսիք են՝ OpenWindows-ը, CDE-ն, ԳՆՕՄը, KDE-ն և Xfce-ն օգտագործում են X Window System-ը։

X Window System-ն ապահովում է գրաֆիկական միջավայրի բազային ֆունկցիաները. պատուհանների նկարումն ու տեղաշարժը էկրանի վրա, համագործակցությունը մկնիկի և ստեղնաշարի հետ։ X Window System-ը չի սահմանում օգտագործողի ինտերֆեյսի մանրամասները, դրանով զբաղվում են պատուհանների մենեջերները՝ ստեղծված բավական քանակությամբ։ Այդ պատճառով էլ X Window System-ի միջավայրում ստեղծված ծրագրերի արտաքին տեսքերը խիստ տարբերվում են, կախված կոնկրետ պատուհանային մենեջերի հնարավորություններից և կոնֆիգուրացիայից։ X-ը կառուցվել է որպես լրացուցիչ ծրագրային շերտ օպերացիոն համակարգի միջուկի վրա։

Ի տարբերություն նախորդ էկրանային պրոտոկոլների, X-ը ի սկզբանե մշակված էր ցանցերում բավականաչափ արագագործություն ապահովելու համար։ X-ի առանձնահատկություններից է ցանցային թափանցելիությունը․ մեքենան, որտեղ ծրագիրն (կլիենտ ծրագիր) աշխատում է, կարող է տարբերվել օգտագործողի մեքենայից (էկրանային սերվեր)։

X-ն առաջացել է MIT-ից 1984 թ.։ Ընթացիկ պրոտոկոլի տարբերակը՝ X11-ը, ստեղծվել է 1987 թվականին։ X նախագիծը ղեկավարում է X.Org կազմակերպությունը։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:X Window System
Իրանահայեր (կայք)

մինի|Logo iranahayer
**Իրանահայեր,** իրանահայ առցանց լրատու։ Գործում է 2009 թվականից։ Հանդիսանում է «Shivini Group» ընկերության նախագծերից մեկը։

## Ընդհանուր տեղեկություններ
2008 թ. ից գործարկված Iranahayer.com նախագծի գործունեության հիմնական ուղղություններն են՝ իրանահայ համայնքի տեղեկատվական դաշտի կայացումը և նրա ներկայացումը միջազգային հանրությանը։ Իր նպատակներն ընկերությունն իրագործում է տեղեկատվական և հաղորդակցության տեխնոլոգիաների միջոցով, հայերենով։

2010 թ.-ից Iranahayer.com -ի լրատվության ապահավումն իրականացնում է «ORATERT.COM» տեղեկատվական-վերլուծական գործակալությունը։ Սեփական տեղեկատվությունից բացի, լրատվական ծառայությունն օգտվում է տեղական և միջազգային գործակալությունների լրահոսերից։ Նյութերի հավաքման, պատրաստման և հրապարակման համար օգտագործվում են հատուկ մշակված ծրագրեր։

## Աղբյուրներ

## Արտաքին հղումներ
* iranahayer.com - Պաշտոնական կայք 
* Ֆեյսբուքյան էջ

Կատեգորիա:Հայկական էլեկտրոնային թերթեր
Կատեգորիա:Իրանահայ մամուլ
Հյուսիսային Իռլանդիա

մինի

**Հյուսիսային Իռլանդիան** (իռլանդերեն՝ Tuaisceart Éireann, , օսթել-շոտլանդերեն՝ Norlin Airlann) Միացյալ Թագավորության վարչա-դիվանագետային մասն է, որը գտնվում է Իռլանդիա կղզու հյուսիս-արևելքում։ Մայրաքաղաքը և ամենամեծ բնակավայրը Բելֆասթն է։ Վարչական առումով 1975 թվականից բաժանված է 6 կոմսությունների։

## Պատմություն
Հյուսիսային Իռլանդիան ստեղծվել է 1921-ին երբ բրիտանական խորհրդարանի՝ Իռլանդիայի կառավարման մասին ակտով կղզին բաժանվեց Հյուսիսային և Հարավային հատվածների։ Արդյունքում Հարավային Իռլանդիան 1922-ին հռչակվեց որպես Իռլանդական Ազատ Պետություն, իսկ Հյուսիսային Իռլանդիան, որի բնակչության մեծ մասը կազմում էին յունիոնիստները, ցանկություն հայտնեց մնալ Միացյալ Թագավորության կազմում։

## Աշխարհագրություն
Հյուսիսային Իռլանդիայի կենտրոնական մասում գտնվում է ամբողջ թագավորության ամենամեծ լիճը՝ Լոխ Նեյը (392 կմ²)։ Մեծությամբ երկրորդ տեղն են զբաղեցնում Ներքին և Վերին Լոհ-Էռն լճերը հարավ-արևելքում։ Այդ լճերի մեջտեղին գտնվում է Հյուսիսային Իռլանդիայի դաշտային մասը, իսկ այդ շրջանի հյուսիս, արևելքը, հարավ-արևելքը և արևմուտքը զբաղեցնում են սարերը։ Հյուսիսային Իռլանդիայի ամենաբարձր կետը Սլիվ Դոնարդն է Մոռնի սարերում (848 մետր)։

## Վարչական բաժանում
Վարչական առումով Հյուսիսային Իռլանդիան բաժանվում է 6 կոմսությունների և 26 շրջանների։ Իռլանդիա կղզին համարվում է բաժանված չորս պատմական շրջանների՝ Մանսթեր, Լեյնսթեր, Քոննահթ և Օլսթեր, որի 6 կոմսությունները մտնում են Հյուսիսային Իռլանդիայի կազմի մեջ, իսկ մնացած 3 Իռլանդիայի Հանրապետության կազմում են - Դոնեգալ, Քավան, Մոնական։

### Կոմսություններ
* Անթրիմ (Antrim, Aontroim),
* Արմա (Armagh, Ard Mhacha),
* Դաուն (Down, An Dún),
* Լոնդոնդերրի (Londonderry, Doire Cholm Cille) կամ Դերրի (Derry, Doire),
* Թիրոն (Tyrone, Tír Eoghain),
* Ֆերմանա (Fermanagh, Fear Manach)

### Շրջաններ


# Անթրիմ (Antrim, Aontroim)
# Արդս (Ards)
# Արմա (Armagh)
# Բանբրիջ (Banbridge)
# Բելֆասթ (Belfast, Béal Feirste)
# Բելլիմանի (Ballymoney)
# Բելլիմենա (Ballymena)
# Դանգեննոն և Հարավային Թիրոն (Dungannon and South Tyrone)
# Դաուն (Down)



Դերրի (Derry)
Քասլրի (Castlereagh)
Քոլրեյն (Coleraine)
Քրեյգևոն (Craigavon)
Քուքսթաուն (Cookstown)
Քերրիֆերգյուս (Carrickfergus)
Լառն (Larne)
Լիմավեդի (Limavady)
Լիսբերն (Lisburn)




Մահերաֆելթ (Magherafelt)
Մոյլ (Moyle)
Նյուրի և Մուռն (Newry and Mourne)
Նյութաունեբբի (Newtownabbey)
Օմա (Omagh)
Հյուսիսային Դաուն (North Down)
Սթրաբեյն (Strabane)
Ֆերմանա (Fermanagh)





## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Հյուսիսային Իռլանդիայի լուրերը 
* Զբոսաշրջիկություն Հյուսիսային Իռլանդիայում 

Կատեգորիա:Միացյալ Թագավորության վարչական բաժանում
Կատեգորիա:Անգլիախոս երկրներ և տարածքներ
Կատեգորիա:Կղզի պետություններ
Կատեգորիա:1921 հիմնադրված պետություններ և տարածքներ
Մենք ենք, մեր սարերը (այլ կիրառումներ)

**Մենք ենք, մեր սարերը**, կարող է վերաբերել՝

*Մենք ենք, մեր սարերը (վիպակ) – Հրանտ Մաթևոսյանի ստեղծագործություններից։
*Մենք ենք, մեր սարերը (կոթող) – 1967 թվականին կանգնեցված կոթող Արցախում (քանդակագործ՝ Սարգիս Բաղդասարյանը, ճարտարապետ՝ Յուրի Հակոբյան), ոչ պաշտոնապես հայտնի է որպես «*Տատիկ–Պապիկի արձան*»
*Մենք ենք, մեր սարերը (ֆիլմ) – Հենրիկ Մալյանի՝ Հրանտ Մաթևոսյանի համանուն ստեղծագործության հիման վրա նկարահանած գեղարվեստական կինոնկար (1969)
*Մենք ենք մեր սարերը (ալբոմ) – Ինգա և Անուշ Արշակյանների երրորդ երաժշտական ալբոմ։
*Մենք ենք մեր սարերը  (գեղանկարների շարք) - Աննա Սողոմոնյանի հեղինակած գեղանկարների շարք և համանուն ցուցահանդես։
Մենք ենք, մեր սարերը (ֆիլմ)

**Մենք ենք մեր սարերը**, Հենրիկ Մալյանի՝ Հրանտ Մաթևոսյանի համանուն ստեղծագործության հիման վրա նկարահանած գեղարվեստական կինոնկար։ Նկարահանվել է Հայֆիլմ կինոստուդիայում 1969 թվականին։

## Սյուժե
Իշխանի հոտում հայտնվում են անծանոթ ոչխարներ, և նա երեկոյան աշխատանքից հոգնած հովիվներին ու հնձվորներին առաջարկում է մորթել ոչխարները։ Առանց երկար-բարակ մտածելու, ընկերովի մորթում են ոչխարներն ու խորոված պատրաստում։ Խորովածն ուտելու պահին հայտնվում է Ռևազն ու միանում նրանց կերուխումին։ Ուտելուց հետո Ռևազը հիշում է, որ ոչխար է կորցրել ու հովիվներին հարցնում է, թե նրանք անծանոթ ոչխարներ չե՞ն տեսել արդյոք։ Իշխանն ու ընկերները հասկանում են, որ իրենց մորթածը Ռևազի ոչխարներն էին ու փորձում են վերջինիս խաբելով ճանապարհ դնել։ Միջամտում են Զավենն ու Պավլեն, ովքեր կոպտում են Ռևազին։

Ռևազի կինը դիմում է միլիցիային, և գյուղ գործուղված քննիչը փորձում է քանդել պատմության կծիկը։ Սակայն լեյտենանտը հասկանում է, որ արվածը դիտավորյալ գողություն չէ, և որոշում է հետաքննություն չանցկացնել։ Բայց իր ղեկավարության առաջ անաչառ երևալու համար նա սկսում է, օրենքի տառին համապատասխան, հետաքննել գործն ու հարցաքննել մասնակիցներին։

Քննությունը շարունակելու համար լեյտենանտը որոշում է գործի մասնակիցներին՝ Իշխանին, Ավագին, Պավլեին, Զավենին ու Ռևազին, տանել միլիցիայի բաժանմունք։ Իսկ քանի որ հենց այդ օրերին գյուղից պետք է ոչխարներ տանեին մթերակայան, նրանք քաղաք են գնում սարերով՝ իրենց հետ տանելով մթերման հոտը։

## Ստեղծագործական խումբ
* Սցենարիստ՝ Հրանտ Մաթևոսյան
* ռեժիսոր՝ Հենրիկ Մալյան
* օպերատոր՝ Կարեն Մեսյան
* կոմպոզիտոր՝ Տիգրան Մանսուրյան
* նկարիչներ՝ Ստեփան Անդրանիկյան, Միքայել Առաքելյան
* հնչյունային ռեժիսոր՝ Կարեն Կուրդիյան
* խմբագիր՝ Վ. Մնացականյան

## Դերերում
*Լեյտենանտ - Սոս Սարգսյան
*Իշխան - Մհեր Մկրտչյան
*Պավլե - Խորեն Աբրահամյան
*Ավագ - Ազատ Շերենց
*Զավեն - Արմեն Այվազյան
*Ռևազ - Արտավազդ Փելեշյան

## Թևավոր խոսքեր

* Ուսիդ կեղտը մաքրիր։ Սա կեղտ չի, թրիք է։ Կեղտն ու թրիքն էլ չեք տարբերում։

* Գնացեք եզ էլ կերեք, գոմեշ էլ կերեք, իրար էլ կերեք...

* Մատանի, հարբեցող... Քսան տարի, օրինակ է գտել, մարդ է զարմացնում...

* Բա կարծում ես մի մարդով եզ շուռ տալը հե՞շտ է, մի մարդ սկի մի կնիկ էլ չի կարող շուռ տալ, ուր մնաց մի եզ։

* Արածդ հունձ չի՞։ Հնձածդ խոտ չի՞։

* Եվ այդ մարդը հիմա ուր է՞: Աշխատանքային գաղութում է։

* Որ քեզ կանչում են ինչու չես բարեհաճում ժամանել, ընկեր մինիստր։ Թե սպասում էրի ետևիցդ ինքնաթիռ ուղարկեն։

* Ես քեզանից շա՜տ շնորհակալ եմ։ Թե որ դու ինձ չէիր կանչել ես ըսկի լողացողը չէի։
* Ուրիշի հարսով փեսուն լավություն անել։
* Մտնել մատի ու մատանու արանքը։

Residential building, Tigran Mets Avenue 18, Gyumri 04.png


## Արտաքին հղումներ

* Երևան չգալով՝ երևան գալ․ Վերանայելով «Մենք ենք մեր սարերը»
* Ֆիլմը ՅուԹյուբում

Կատեգորիա:1969 ֆիլմեր
Կատեգորիա:Հենրիկ Մալյանի ֆիլմեր
Կատեգորիա:Խորհրդային ֆիլմեր
Կատեգորիա:Հայկական ֆիլմեր
Կատեգորիա:Սև-սպիտակ ֆիլմեր
Կատեգորիա:Գրական ստեղծագործությունների էկրանավորումներ
Կատեգորիա:Հայերեն ֆիլմեր
Կատեգորիա:«Հայֆիլմ» ստուդիայի ֆիլմեր
Կատեգորիա:Խորհրդային սև-սպիտակ ֆիլմեր
Կատեգորիա:Խորհրդային կինոկատակերգություններ
Կատեգորիա:1960-ականների խորհրդային ֆիլմեր
Կատեգորիա:Ֆիլմերի երաժշտություն ըստ Տիգրան Մանսուրյանի
Վասակ Խուդավերդյան

**Վասակ Խուդավերդյան** (), հայ դրամատուրգ, տեխնիկական գիտությունների թեկնածու, ԽՍՀՄ գրողների միության անդամ 1939 թվականից։

## Կենսագրություն
Ծնվել է Նախիջևան քաղաքում։ 1929 թվականին ավարտել է Թիֆլիսի Վ. Ի. Լենինի անվան պոլիտեխնիկական ինստիտուտի ինժեներա-շինարարական ֆակուլտետը։ 1947 թվականին «Տուֆաբետոնի կիրառությունը շինարարության մեջ» թեմայով դիսերտացիա է պաշտպանել և ստացել տեխնիկական գիտությունների թեկնածուի աստիճան։ Աշխատել է ՀԽՍՀ շինարարական տարբեր հիմնարկություններում։ 1946-1984 թվականներին աշխատել է շինանյութերի և կառուցվածքների ինստիտուտում։

Նրա «Խնդության սրինգը» (1937), «Թող բացվեն վարդերը» (1939), «Փիլիպոս Ասլանովիչ» (1945), «Մասիս» (1947), «Միլիոնը» (1949, բոլոր դրամաների հեղինակակիցն է Զավեն Հացագործյանը), բեմադրել են Հայաստանի թատրոնները։ Մահացել է Երևանում։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:20-րդ դարի արևելահայ դրամատուրգներ
Կատեգորիա:ԽՍՀՄ գրողների միության անդամներ
Կատեգորիա:Վրաստանի տեխնիկական համալսարանի շրջանավարտներ
Կատեգորիա:Տեխնիկական գիտությունների թեկնածուներ
Քրիստափոր Խուրշուդյան

**Քրիստափոր Խուրշուդյան** (), հայ արձակագիր, ԽՍՀՄ գրողների միության անդամ 1970 թվականներից։

## Կենսագրություն
Ծնվել է Բամբակաշատ (այժմ՝ Արմավիրի մարզ) գյուղում։ 1927 թվականին ավարտել է Երևանի Խ. Աբովյանի անվան դպրոցը։ 1927-1928 թվականներին ուսուցչություն է արել Նախիջևանում։ 1930-1934 թվականներին աշխատել է Տաշքենդում։ 1954-1972 թվականներին եղել է ՀԽՍՀ առևտրի մինստրության գլխավոր հաշվապահը։ Մահացել է Երևանում։

## Ք. Խուրշուդյանի երկերի մատենագրություն
* Խաբված մարդիկ, Երևան, Հայպետհրատ, 1964, 300 էջ։
* Ապրելուց առաջ, Երևան, «Հայաստան», 1967, 406 էջ։
* Խարխափելուց հետո, Երևան, «Սովետական գրող», 1980, 240 էջ։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:20-րդ դարի արևելահայ արձակագիրներ
Կատեգորիա:Բամբակաշատ (Արմավիրի մարզ) գյուղում ծնվածներ
Կատեգորիա:ԽՍՀՄ գրողների միության անդամներ
Կատեգորիա:Հայ արձակագիրներ