Եկատերինա Դոսպալովա

**Եկատերինա Նիկոլաևնա Դոսպալովա** (, ), խորհրդային ժողովրդական արհեստների նկարչուհի, Խոխլոմայի նկարչության ոլորտի մասնագետ։ ՌԽՖՍՀ և ԽՍՀՄ նկարիչների միությունների անդամ (1970, 1991 թվականից), ՌԽՖՍՀ Ի. Ռեպինի անվան պետական մրցանակի դափնեկիր (1969), ՌԽՖՍՀ վաստակավոր նկարիչ (1973), Ռուսաստանի Դաշնության ժողովրդական նկարիչ (1996)։

## Կենսագրություն
Ծնվել է 1932 թվականի հոկտեմբերի 22-ին Գորկու երկաթուղու Ռազեզդ-67 կայարանում, ներկայում՝ Կիրովի մարզի Սվեչինսկի շրջանի Կապիդանցիի կայարանը, Երկաթուղայինների ընտանիքում։  Վաղ տարիքում Եկատերինա Դոսպալովայի ընտանիքը տեղափոխվել է Գորկու մարզի Սեմյոնով քաղաք։ 

1947-1950 թվականներին Եկատերինա Դոսպալովան սովորել է Սեմյոնովոյի մասնագիտական տեխնիկական դպրոցում, որն ավարտելիս ստացել է Խոխլոմայի նկարչության վարպետի մասնաիտություն։ 1965-1970 թվականներին սովորել է փայտի մեխանիկական մշակում Սեմյոնովսկի տեխնիկումում՝ առանց արտադրությունից կտրվելու։

1956 թվականից Եկատերինա Դոսպալովան եղել է «Խոխլոմայի նկարչություն» արտադրական և գեղարվեստական միավորման նկարիչ, 1964 թվականից մինչև 2001 թվականը՝ գլխավոր նկարիչ։ Եկատերինա Դոսպալովան մշակվել է ավելի քան երկու հարյուր անուն նոր ապրանքներ, որոնք ընդունվել և ուղարկվել են արտադրության։ 

Եկատերինա Դոսպալովան իր աշխատանքները ցուցադրել է դեկորատիվ-կիրառական արվեստի Հայրենական և արտասահմանյան խոշորագույն ցուցահանդեսներում՝ ԱՄՆ-ում, Կորեայում, Հարավսլավիայում, Արգենտինայում, Մեքսիկայում և Կանադայում։  1967 թվականին Եկատերինա Դոսպալովան եղել է ժողովրդական տնտեսության նվաճումների համամիութենական ցուցահանդեսի մասնակից և իր աշխատանքների համար պարգևատրվել է ՎԴՆԽ ոսկե մեդալով։ 1967 թվականին Եկատերինա Դոսպալովան եղել է Մոնրեալի «Համաշխարհային Էքսպո-67» ցուցահանդեսի մասնակից, որտեղ զգալի հաջողություն է ունեցել։ 

Եկատերինա Դոսպալովայի ստեղծած ստեղծագործությունները պահվում են Նիժնի Նովգորոդի ժողովրդական արվեստի թանգարանում, Նիժնի Նովգորոդի գեղարվեստի պետական թանգարանում և Սեմյոնովի պատմագեղարվեստական թանգարանում։ 

1969 թվականին «Խոխլոմայի նկարչության ավանդույթներով կիրառական արվեստի բարձրարվեստ ստեղծագործություններ ստեղծելու համար» Եկատերինա Դոսպալովան արժանացել Է ՌԽՖՍՀ Ի. Ռեպինի անվան պետական մրցանակի։

1970 թվականից Եկատերինա Դոսպալովան ընտրվել է ԽՍՀՄ խորհրդի անդամ։ 1987 թվականից Եկատերինա Դոսպալովան ընտրվել է ՌԽՖՍՀ նկարիչների միության վարչության անդամ և 1988-1992 թվականներին եղել է ԽՍՀՄ նկարիչների միության վարչության անդամ։ 

Եկատերինա Դոսպալովան մահացել է 2001 թվականի փետրվարի 4-ին Սեմյոնով քաղաքում, թաղված է Դյակովսկու գերեզմանատանը։

## Պարգևներ
* Լենինի շքանշան (1991 թվականի հոկտեմբերի 17) - *ժողովրդական գեղարվեստական արհեստների պահպանման և զարգացման գործում ունեցած մեծ անձնական ներդրման և արտադրական բարձր ցուցանիշների հասնելու համար*
* Ժողովուրդների բարեկամության շքանշան (1981)
* «Պատվո նշան» շքանշան
* ՎԴՆԽ ոսկե մեդալ (1967)

### Կոչումներ
* Ռուսաստանի Դաշնության ժողովրդական նկարիչ (1996 թվականի դեկտեմբերի 11) – *արվեստի բնագավառում ունեցած մեծ վաստակի համար*
* ՌԽՖՍՀ վաստակավոր նկարիչ (1973 թվականի ապրիլի 25)
* Նիժնի Նովգորոդի մարզի Սեմյոնովսկի շրջանի պատվավոր քաղաքացի (1994 թվականի սեպտեմբերի 22)

### Մրցանակներ
* Ի. Ե. Ռեպինի անվան ՌԽՖՍՀ պետական մրցանակ (1969 թվական) – Խոխլոմայի նկարչության ավանդույթներում կիրառական արվեստի բարձրարվեստ ստեղծագործությունների ստեղծման համար

### Հիշատակ
* Սեմյոնով քաղաքում փողոց է կոչվել ի պատիվ Եկատերինա Դոսպալովայի։

## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն
* *История искусства народов СССР* : В 9 т. / Акад. художеств СССР, НИИ теории и истории изобразит. искусств. -  : Изобраз. искусство, Т. 9: Искусство народов СССР 1960-1977 годов. Кн. 1 / Под ред. Б. В. Веймарна и др. - 1982 г. — 439 с.
* *Русское народное искусство и его собиратели* : К 55-летию отд. нар. искусства Гос. Рус. музея : Кат. выст. / Предисл. и науч. ред. И. Я. Богуславской. -  : ГРМ, 1993 г. — 242 с.
* *Росписи Хохломы* / С. Жегалова. - Москва : Детская литература, 1991 г. — 46 с. — ISBN 5-08-001842-9
 
Կատեգորիա:Խորհրդային նկարիչներ
Կատեգորիա:Ռուս նկարիչներ
Կատեգորիա:Խորհրդային նկարչուհիներ
Կատեգորիա:ԽՍՀՄ նկարիչների միության անդամներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի նկարիչների միության անդամներ