Ալբերտ Մարկոսյան

**Ալբերտ Օվկիանոսի Մարկոսյան** ( մարտ 6, 1962, Խոյգան, Փերիայի գավառ, Սպահանի նահանգ, Իրան), հայ գիտնական, գյուղատնտես։ Գյուղատնտեսական գիտությունների դոկտոր (2015): Գյուղատնտեսական գիտությունների թեկնածու (1991): ՀԱԱՀ «Հրանտ Պետրոսյանի անվան Հողագիտության ագրոքիմիայի և մելիորացիայի գիտական կենտրոն» մասնաճյուղի, հողագիտության, ագրոքիմիայի և հողերի աշխարհագրության բաժնի վարիչ, գիտության գծով փոխտնօրեն։

## Կենսագրություն
Ալբերտ Մարկոսյանը ծնվել է 1962 թվականի  մարտի 6-ին Խոյգան (այժմ՝ Իրանի Իսլամական Հանրապետություն, Փերիա գավառ) գյուղում։ 1971 թվականին ընտանիքով հայրենադարձվել է Հայկական ԽՍՀ: 1981-1986 թվականներին սովորել և ավարտել է  Հայկական գյուղատնտեսական ինստիտուտը՝ «Գիտնական ագրոնոմ» մասնագիտությամբ։ 1986-1987 թվականներին աշխատել է Հողագիտության, ագրոքիմիայի և մելիորոցիայի գիտահետազոտական ինստիտուտում՝ որպես կրտսեր գիտաշխատող։ 1987-1990 թվականներին սովորել է ասպիրանտուրայում։ 1990-1995 թվականներին եղել է Հողագիտության, ագրոքիմիայի և մելիորոցիայի գիտահետազոտական ինստիտուտի էրոզիայի բաժնի կրտսեր գիտաշխատող, էրոզիայի բաժնի վարիչի պաշտոնակատար, էրոզիայի բաժնի ավագ գիտական աշխատող: 2006 թվականից էրոզիայի բաժնի վարիչ, 2019 թվականից մինչ օրս Հողագիտության, ագրոքիմիայի և մելիորացիայի գիտական կենտրոնի, հողագիտության, ագրոքիմիայի և հողերի աշխարհագրության բաժնի վարիչ, գիտության գծով փոխտնօրեն: 2009-2012 թվականներին սովորել է դոկտորանտուրայում: Պաշտպանել է ատենախոսություն «Հողապաշտպան համալիր միջոցառումների արդյունավետությունը Հայաստանի Հանրապետության լեռնատափաստանային գոտու էրոզացված և էրոզավտանգ ագրոլանդշաֆտներում» թեմայով։ 2015 թվականից գիտական կենտրոնի առաջատար գիտաշխատող:

2020-2023 թվականներին եղել է Գավառի պետական համալսարանի կենսաբանության, էկոլոգիայի եվ առողջ ապրելակերպի ամբիոնի դասախոս։

1995 թվականից մինչ այժմ անընդմեջ ղեկավարել է էրոզիայի բաժնի պետական բյուջեից ֆինանսավորվող թվով 6 գիտական թեմաները։

2002-2003 թվականներին. ղեկավարել է ԻԿԱՐԴԱ-ի կողմից /Սիրիա/ ֆինանսավորված «Ուսումնասիրել նվազագույն և զրոյական մշակությունների արդյունավետությունը հացահատիկային մշակաբույսերի տակ Հայաստանի Հանրապետության տափաստանային գոտում» գիտական թեման:

2004 թվականին USDA- ի «Միջազգային այցելուների ծրագրի շրջանակներում» այցելել է ԱՄՆ և Վաշինգտոն Դի Սի-ում, Արիզոնայի, Մոնտանայի Նյու Յորքի նահանգներում ծանոթացել է գյուղատնտեսության վարման և շրջակա միջավայրի պահպանության հետ կապված ԱՄՆ-ի փորձին: Հեղինակ է հայրենական և արտասահմանյան հանդեսներում հրատարկված շուրջ 80 գիտական հոդվածների։

## Անդամակցություն
* ՀԱԱՀ Հ.Պետրոսյանի անվան հողագիտության, ագրոքիմիայի և մելիորացիայի գիտատեխնիկական խորհրդի անդամ
* Գիտական աստիճան շնորհող «011 Ագրոնոմիա» մասնագիտական խորհուրդ, անդամ
* ՀԱԱՀ Ագրոնոմիական ֆակուլտետի ասպիրանտուրայի, Զ.01.01 «Ընդհանուր երկրագործություն, հողագիտություն, հիդրոմելիորացիա, ագրոքիմիա և ագրոէկոլոգիա» մասնագիտության ընդունելության և ամփոփիչ ատեստավորման հանձնաժողովի նախագահ
* Հնդկական գյուղատնտեսական հետազոտությունների հանդեսի խմբագրական խորհրդի անդամ
* Հայաստանի Հանրապետության շրջակա միջավայրի պահպանության գծով անկախ փորձագետ ՄԱԿ-ում

## Գիտական հոդվածներ
* Markosyan A., Khazaryan H. // Anti-erosive effectiveness of the depth and frequency of basic processing of the slope arabie mountain-step land areas / agroscience, 2010, 11-12, 501-504
* Маркосян А.О.; Погосян С, В, // Влияние сосновых насаждений на травянистую растителнность и свойства смытых черноземов / Биологический журнал Армении, 1988, т,41, N 6,, 511-513.
* Markosyan A.Օ // Efficacy of strip cropping in weakening of erozive processes and increasing productiviti of agricultural cultures / Buleten of the State Agrarian University of
* Armenia, 2007, 4, 12-14.
* Markosyan A.O. // The effectivity of the minimal and no-tillage cultivation of soils under winter wheat in the step zone of the republic of armenia / Buleten of the State Agrarian University of Armenia, 2007, 3, 77-79.
* Markosyan A. O. // Influence of relief conditions on soil fertility and yield of mountain-steppe zone of the Republic of Armenia / Buleten of the State Agrarian University of Armenia, 2010, 4, 24-27.
* Kroyan S.Z., Ghazaryan H.Gh., Markosyan A.O. // Water erosion as the main factor of the degradation of the cinnamonic soils of the Republic of Armenia / Annals of agrarian science, Tbilisi, 2013, vol.11, № 4, 34-36.
* Markosyan A., Gazaryan H., Kroyan S. // Challenges and opportunities of minimizingtillage mountain- steppe regions of the Republic of Armenia / Pochvovedenie and AgroChemistry .- Almaty, 2013, № 63, 33-38.
* Markosyan A.O., Ghazaryan H.Gh, Grigoryan A.M., Manukyan N.M. // Buffer strips of perennial grasses and productivity of eroded arable land of mountain chernozems of the Republic of Armenia / “Soil Science and Agrochemistry” Almaty, 2018, №4, 48-52.
* Մարկոսյան Ա.Օ., Բակունց Ս.Հ. // Պարարտանյութերի կիրառման համեմատական արդյունավետությունը էրոզացված լանջային վարելահողերում / Ճգնաժամային կառավարում և տեխնոլոգիաներ, 2021, N1 (18), 142-147:
* Մարկոսյան Ա.Օ., Գասպարյան Գ.Հ., Բակունց Ս.Հ. // Էրոզային գործընթացները և դրանց ազդեցությունը Հայաստանի Հանրապետության սևահողերի բերրիության և բերքատվության վրա / Ճգնաժամային կառավարում և տեխնոլոգիաներ, 2021, N2 (19), 70-75:
* Մարկոսյան Ա., Ավագյան Մ. // ՀՀ մարգագետնային կուլտուր ոռոգելի գորշ հողերի ագրոարտադրական հատկությունների փոփոխությունները և դրանց բարելավման ուղիները արդի պայմաններում / Գավառի պետական համալսարանի գիտական հոդվածների ժողովածու, 2021, 10, 42-52:
* Մարկոսյան Ալբերտ, Ավագյան Մարտին, Ստեփանյան Անահիտ, Մովսիսյան Հասմիկ // Դաշտապաշտպան անտառաշերտերի արդյունավետությունը Հայաստանի Հանրապետության լեռնատափաստանային գոտու էրոզացված ագրոլանդշաֆտներում / Գավառի պետական համալսարանի գիտական հոդվածների ժողովածու, 2022, 12, 96-107:
* Մարկոսյան Ա. Օ., Հունանյան Ս.Ա., Գասպարյան Գ.Հ., Ջհանգիրյան Տ.Ա., Բաղդասարյան Ս. Կ. // Անտառային դարչնագույն հողերի մելիորատիվ վիճակը և հակաէրոզիոն համալիր միջոցառումների կիրառման արդյունավետությունը / Ճգնաժամային կառավարում և տեխնոլոգիաներ, 2023, N2 (23), 82-88:
* Մարկոսյան Ա.Օ., Բաղդասարյան Ս.Կ., Դավեյան Ս.Հ., Վահանյան Ս.Ս. // Մարդու գործունեության և կլիմայի փոփոխության ազդեցությունը երկրագործության վարման մշակույթի վրա / Շիրակի Մ. Նալբանդյանի անվան պետական համալսարանի գիտական տեղեկագիր, 2023, N2, 88-97:
* Markosyan Albert, Tovmasyan Gagik, Yeritsyan Lusine, Hokhanyan Meri // The Influence of Tillage Methods on the Agrophysical and Agrochemical Properties of Soils on the Example of Yernjatap Village / AgriScience and Technology, 2024, N2 (86), 125-129.
* Մարկոսյան Ալբերտ, Հունանյան Սուրիկ, Գասպարյան Գայանե, Ջհանգիրյան Տաթևիկ, Ստեփանյան Անահիտ // Հողի հիմնական մշակման հակաէրոզային արդյունավետության բարձրացման ուղիները լանջային վարելահողերում: / Գավառի պետական համալսարանի գիտական հոդվածների ժողովածու, 2024, 17, 104-112:
* Jhangiryan Tatevik, Hunanyan Surik, Markosyan Albert, Yeritsyan Seryoja, Eloyan Arevik, Barseghyan Marina, Gasparyan Gayane // Assessing the effect of joint application of mineral fertilizers and biohumus on potato yield quality indicators / Functional Food Science, 2024, 4(12), 508-522.
* Gasparyan Gayane, Eloyan Arevik, Jhangiryan Tatevik, Markosyan Albert, Beglaryan Inga, Barseghyan Marina // Wheat production management in saline soils through the use of vinasse / Functional Food Science, 2025, 5(1), 20-29.
* Ghazaryan E. A., Gomktsyan T. A., Karapetyan A. V., Gharibyan Y. A., Gharibyan T. K., Harutyunyan S. V., Dovlatyan M. V., Hunanyan S. A., Markosian A. O., Yengoyan A. P. //Microwave-Assisted Green Synthesis, In Silico Study, and Plant Growth Stimulant Activity of Novel 3-(2-Arylidenehydrazinyl)-6-chloropyridazines / Russian Journal of General Chemistry, 2025, 95 (3), 704-714.
* Markosyan A.O., Zadayan M.H., Azgaldyan G., Baghdasaryan S.K., Kroyan S.Z. and Markosyan S.A. // Assessment of the spatiotemporal changes of saline-alkaline soils using GIS and, geospatial technologies methods: a community case study / Agronomy Research, 2025, 23(2), 1185–1202.
* Markosyan A.O., Zadayan M.H., Baghdasaryan S.K., Kroyan S.Z., Markosyan S.A. and Gasparyan G.H. // Influence of fertilization on yield, nutritional and qualitative characteristics of potato tubers under different agro-climatic conditions in Armenia / Agronomy Research, 2025, 23(3), 1583–1602.
* Markosyan Albert, Markosyan Sose // The Impact of Shelterbelts on the Nutrient Regime as Well as Enzymatic and Biological Activity of Soils / Indian Journal Of Agricultural Research, 2025, (59).

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Հայ գիտնականներ