Գանձ և խաչ

**«Գանձ և խաչ»** (), Սերգեյ Սուխինովի եռագրություն, որն առաջին անգամ հրատարակվել է 2008-2010 թվականներին։

Եռագրության մեջ մտնում են հետևյալ վիպակները՝

* «Առաջնորդն ու իր ընկերները» (2010 թվական)
* «Գանձն ու խաչը»  (2008 թվական)
* «Առավոտյան մասունք» (2010 թվական)

«Գանձ և խաչ» (ըստ գրելու հերթականության) առաջին գրքի համար, որի անունով այնուհետև անվանվել է ամբողջ եռագրությունը, Սերգեյ Սուխինովը ճանաչվել է Ս. Վ. Միխալկովի անվան բաց մրցույթի դափնեկիր՝ դեռահասների համար Լավագույն գեղարվեստական ստեղծագործության համար (2008 թվական) և ստացել է «Ռուսաստանի դպիրների Գիլդիա» միության դիպլոմ:

2014 թվականին  ամբողջ եռագրությունն արժանացել է Մշակույթի բնագավառում Ռուսաստանի կառավարության պետական մրցանակի, ինչպես նաև արժանացել է Ռուս ուղղափառ եկեղեցիու հրատարակչական խորհրդի պատվոգրերի։

## Սյուժե
#### «Առաջնորդը և նրա ընկերները»
Երեք երիտասարդ ՝ Անտոնը, Ռոդիկը և Արտյոմը, ծանոթանում  են Մոսկվայի մոտակայքում գտնվող նախկին պիոներական ճամբարի բնակիչների հետ, որտեղ ապաստան են գտել անօթևան մնացած երեխաները: Սակայն այն հողը, որի վրա գտնվում է նախկին (գրեթե ամբողջությամբ ավերված) պիոներական ճամբարը, դառնում է կռվախնձոր. այն հավակնում են նոր սեփականատերերը, որոնք ունեն քրեական կապեր և ոչնչի առաջ չեն կանգնի այն ձեռք բերելու համար:

#### «Գանձը և խաչը»
Պիոներական ճամբարում տեղի ունեցած իրադարձություններից մեկ տարի անց ընկերները մեկնում են Գոլիցին իշխանների գանձը որոնելու։ Նրանք խորանում են Մոսկվայի մարզի նախկին իշխանական կալվածքի տարածքում գտնվող լքված զնդանում և նույնիսկ հանդիպում իրական հանցագործների։

#### «Կորսված մասունքը»
Մեկ տարի անց տղաները  դիմում  են նոր արկածախնդրության: Սուրբ Պետրոս եկեղեցու քահանան խնդրում է նրանց գտնել գյուղի Վերափոխման եկեղեցուց մի սրբապատկեր, որը անհետացել էր 1930-ականներին: Այս առաքելությունը կատարելու համար տղաները պետք է բացահայտեն բազմաթիվ գաղտնիքներ և ավելի մոտիկից շփվեն Ռուսաստանի պատմության մոռացված գլուխների հետ:

Ստեղծման պատմությունը և ժանրի բնութագրերը

## Ստեղծման պատմություն և ժանրային բնութագրություն
Ընթերցողին տանող ճանապարհը սկսվեց 2008 թվականին՝ «Սիբիրյան զանգակատուն» ուղղափառ հրատարակչության կողմից «Գանձ և խաչ» վեպի հրատարակմամբ, որը դարձավ Սերգեյ Սուխինովի ավելի վաղ գրված «Չորս մարդագայլի դեմ» (2000 թվական) պատմության մոտիվների զարգացումը։

«Գանձ և խաչ»-ը ջերմորեն ընդունվեց ընթերցողների և գրականագետների կողմից որպես բարոյախրատական ​​և կրթական ստեղծագործություն երեխաների և դեռահասների համար՝ նրբանկատորեն և առանց ավելորդ բարոյախոսությունների, որն օգնում էր երիտասարդ սերնդին գտնել հոգևոր աջակցություն ժամանակակից Ռուսաստանի պայմաններում։

Գրքում արտացոլվում էր 1990-ականների մռայլ տրամադրությունը, երբ երկիրը գտնվում էր երկարատև ճգնաժամի ճիրաններում, որն ազդել էր հասարակական կյանքի բոլոր ոլորտների վրա և հատկապես ծանր հարված հասցրել երեխաներին։ Այնուամենայնիվ, հեղինակին հաջողվել է խուսափել այդ դարաշրջանին բնորոշ դեկադենտ թեմաներից և հուսահատությունից։

Ս. Սուխինովի պատմությունը նաև  շրջանցեց մյուս ծայրահեղությունը,որը տիրում  էր այդ ժամանակվա ռուսակևան մանկական գրականությանը՝ անմիտ և անհոգի զվարճանքի հակում, խառնաշփոթ պատմություն և արևմտյան կլիշեների նմանակում, միաժամանակ վատթարացնելով տեքստի որակը։ Ս. Սուխինովի պատմությունը իրատեսական է և ուղղված է մտածող ընթերցողներին։ Այն ուղղված է երեխաներին և դեռահասներին, որոնք հարցեր են տալիս կյանքի իմաստի և կյանքի ուղու ընտրության, մարդկային խղճի և հայրենիքի հանդեպ սիրո մասին։

«Գանձ և խաչ» պատմվածքի թեման նույնպես արձագանքում է Սերգեյ Գոլիցինի խորհրդային դարաշրջանի հայտնի գրքերի շարքին, որը պատմում է ռուսական հնության առաջամարտիկ հետազոտողների մասին («Քառասուն հետախույզները», «Կեչու գրքերի ետևում» և «Ծեր Ռադուլի գաղտնիքը»): Սակայն այն տարբերվում է նրանցից իր ավելի ժամանակակից  խնդիրներով և հոգևոր որոնումների ավելի խորը ուսումնասիրությամբ, որը խրախուսվում էր խորհրդային դարաշրջանում։

Առաջին գրքի հաջողությունից հետո հեղինակն ավարտեց երկու շրջադարձային աշխատանք՝ նախապատմությունը՝ «Առաջնորդը և նրա ընկերները» և եզրափակիչ մասը՝ «Կորուսյալ մասունքը»: «Գանձ և խաչ» եռագրության ամբողջական տարբերակը հրատարակվել է 2010 թվականին։

2014 թվականին եռագրությունը ստացել է մի շարք հեղինակավոր մրցանակներ, այդ թվում՝ Ռուսաստանի կառավարության պետական ​​մրցանակը մշակույթի ոլորտում և Ռուս ուղղափառ եկեղեցու հաստատման վկայականները։

Դասագրքերի հեղինակ և դպրոցական գրականության դասավանդման մեթոդների մշակող Ն. Ե. Կուտեյնիկովան նշել է Սուխինովի պատմվածքների կարևոր կրթական դերը, որոնք գրվել են ժամանակակից նյութերով՝ «20-րդ դարի ռուսական պատանեկան և երիտասարդական գրականության ավանդույթների համատեքստում» և անդրադառնում են հերոսի բարոյական ընտրության, մարդու և պետության միջև հարաբերությունների, հավատքի և անհավատության հարցերի և դպրոցական ընթերցողի անհատականության զարգացման համար կարևոր այլ թեմաների հարցերին:

2021 թվականին «Գանձ և խաչ» եռագրությունը վերահրատարակվել է նոր դիզայնով՝ «Սիբիրյան զանգակատուն» հրատարակչության կողմից: Մոսկվայի մարզի մշակույթի նախարարությունը աջակցել է հրատարակությանը՝ գրքի մասին տեղեկատվություն ուղարկելով Մոսկվայի մարզի բոլոր շրջաններին՝ հրավիրելով նրանց գրադարանները համալրել դրանով:

## Ծանոթագրություններ

## Հղումներ
* *Немыченков В. И.* С чего начинается Родина? Литература для детей и юношества как стратегический приоритет национальной безопасности // Стратегические приоритеты. 2015. № 1 (5). С. 93-102.

* *Владимир Немыченков*. Научение отечестволюбию (о трилогии Сергея Сухинова «Клад и крест»): https://pravoslavie.ru/73027.html 

* *Кутейникова Н. Е.* Формирование метапредметных знаний при чтении современной детско-подростковой литературы // Изучение литературы в контексте современных образовательных стратегий. XXI Голубковские чтения: Материалы международной научно-практической конференции, 21—22 марта 2013 г. / В. Ф. Чертов. — С. 67—68, 70. — ISBN 978-5-9506-1142-1.

* 

* *Алексей Плотников*. Гости альманаха // Литературное Подмосковье, 2017, №1.

Կատեգորիա:Մանկական գրքեր
Կատեգորիա:Ռուսական մանկական գրադարան