Հայաստանի շախմատի տղամարդկանց հավաքական

**Հայաստանի շախմատի տղամարդկանց հավաքականը** երկիրը ներկայացնում է միջազգային թիմային մրցաշարերում։ Թիմը կազմավորում է Հայաստանի շախմատի ֆեդերացիան։ Հայաստանի շախմատի տղամարդկանց հավաքականը օլիմպիական եռակի չեմպիոն է (2006, 2008, 2012), աշխարհի թիմային առաջնության (2011) և Եվրոպայի թիմային առաջնության (1999) հաղթող։ Բացի այդ, հավաքականը մեկ անգամ դարձել է օլիմպիադաների արծաթե, երեք անգամ՝ բրոնզե, չորս անգամ՝ աշխարհի թիմային առաջնությունների բրոնզե մեդալակիր, երկու անգամ՝ Եվրոպայի թիմային առաջնությունների արծաթե և երկու անգամ՝ բրոնզե մեդալակիր։ Հավաքականի առավելագույն միջին վարկանիշը 2724 է (2012)։ Շախմատի միջազգային ֆեդերացիայի՝ ՖԻԴԵ-ի վարկածով Հայաստանի հավաքականը 2024 թվականի սեպտեմբերին ճանաչվել է հարյուրամյակի տղամարդկանց լավագույն թիմ։


**2012-ի համաշխարհային օլիմպիադայի հաղթող Հայաստանի հավաքականի անդամները**

Պատկեր:Aronian01.jpg|Լևոն Արոնյան
Պատկեր:Sergei Movsesian.jpg|Սերգեյ Մովսիսյան
Պատկեր:Vladimir-Akopian.jpg|Վլադիմիր Հակոբյան
Պատկեր:Sargissian Gabriel.jpg|Գաբրիել Սարգսյան
Պատկեր:Petrosjan tigran 20081119 olympiade dresden.jpg|Տիգրան Լ. Պետրոսյան



## Պատմություն
[thumb|right|150px|[Ռաֆայել Վահանյան]]
Հայաստանի շախմատի տղամարդկանց հավաքականը ձևավորվել է Հայաստանի անկախանալուց անմիջապես հետո՝ 1992 թվականին։ Եվ հենց առաջին մրցաշարում, որին մասնակցեց թիմը՝ համաշխարհային օլիմպիադայում (1992, Մանիլա, Ֆիլիպիններ), գրավեց մրցանակային երրորդ տեղը։ Առաջին թիմի առաջին խաղատախտակի վրա խաղում էր մինչ այդ ԽՍՀՄ հավաքականի կազմում օլիմպիական կրկնակի չեմպիոն դարձած (1984, 1986) Ռաֆայել Վահանյանը։

Հետագա տարիներին հավաքականը մասնակցել է համաշխարհային բոլոր օլիմպիադաներին։ 1992-2014 թվականին կայացած օլիմպիադաներից Վլադիմիր Հակոբյանը չի մասնակցել միայն մեկին՝ 2000 թվականի Ստամբուլի օլիմպիադային։ Նա 11 անգամ մասնակցել է օլիմպիադաներին, 8 անգամ՝ աշխարհի և 7 անգամ՝ Եվրոպայի առաջնություններին։ Դա լավագույն արդյունքն է հավաքականում։

Համաշխարհային օլիմպիադաներում հաղթելու համար հավաքականի անդամներն արժանացել են պետական պարգևների։ 2006-ին Թուրինի 37-րդ օլիմպիադայում հաղթելու համար նրանք պարգևատրվեցին Մովսես Խորենացու մեդալով, 2008-ին Դրեզդենում կայացած 38-րդ օլիմպիադայում տարած հաղթանակի համար՝ «Հայրենիքին մատուցած ծառայությունների համար» 1-ին աստիճանի մեդալով։ 2012-ին Թուրքիայի Ստամբուլ քաղաքում կայացած 40-րդ օլիմպիադայում տարած հաղթանակի համար թիմի առաջատար Լևոն Արոնյանը և մարզիչ Արշակ Պետրոսյանը պարգևատրվեցին Սուրբ Մեսրոպ Մաշտոցի շքանշանով, իսկ թիմի մյուս անդամները՝ Պատվո շքանշանով։

### Հարյուրամյակի լավագույն թիմ
2024 թվականի սեպտեմբերի 19-ին Հունգարիայի մայրաքաղաք Բուդապեշտում տեղի ունեցած ՖԻԴԵ-ի 100-ամյակին նվիրված միջոցառման ժամանակ Հայաստանի հավաքականը ճանաչվել է հարյուրամյակի տղամարդկանց լավագույն թիմ։ ՖԻԴԵ-ի հիմնավորման մեջ նշվում է․

Մրցանակը ստացել է Հայաստանի շախմատային ֆեդերացիայի գործադիր տնօրեն Արմեն Գևորգյանը։

## Կազմ
[thumb|right|150px|Թիմի նախկին մարզիչ [Արշակ Պետրոսյանը (2013 թ.)]]
[thumb|right|150px|Թիմի մարզիչ [Արման Փաշիկյանը]]
Առաջին տարիներին հավաքականի կազմը ձևավորվում էր ըստ ՖԻԴԵ-ի վարկանիշների։ Վերջին տարիներին սկզբունքը փոխվել է. չորս կամ հինգ խաղացողները, կախված առաջիկա մրցաշարում հայտավորվող խաղացողների թվից, ընտրվում են ըստ վարկանիշի, ևս մեկ տեղ հավաքականում ստանում է Հայաստանի ընթացիկ տարվա առաջնության հաղթողը։

1992-1994-ին, 1998-ին և 2000-ին առաջին խաղատախտակի վրա հանդես է եկել Ռաֆայել Վահանյանը։

1996-1997-ին և 2001-ից մինչև 2005-ի օգոստոս հավաքականը գլխավորել է Վլադիմիր Հակոբյանը։

2005-ի նոյեմբերից մինչև 2022 թվականը թիմը գլխավորել է Լևոն Արոնյանը։

2022 թվականին առաջին խաղատախտակի վրա խաղացել է Գաբրիել Սարգսյանը, իսկ 2023 թվականին՝ Հայկ Մարտիրոսյանը։

1996-2019 թվականներին հավաքականի մարզիչն էր Արշակ Պետրոսյանը։

2022 թվականի մայիսի 18-ին հավաքականի մարզիչ է նշանակվել Արման Փաշիկյանը։

## Վիճակագրություն
#### Թիմային վիճակագրություն
Աղյուսակում բերված են Հայաստանի հավաքականի ընդհանուր վիճակագրական տվյալները թիմային բոլոր երեք մրցաշարերում (օգտագործված են հետևյալ համառոտագրությունները. ՊՀ՝ հաղթանակ պարտիաներում, ՊՈ՝ ոչ-ոքի պարտիաներում, ՊՊ՝ պարտություն պարտիաներում, ՄՀ՝ հաղթանակ մրցախաղերում, ՄՈ՝ ոչ-ոքի մրցախաղերում, ՄՊ՝ պարտություն մրցախաղերում)։

#### Անհատական վիճակագրություն
##### [[Շախմատային օլիմպիադա|Համաշխարհային օլիմպիադա]]
Համաշխարհային օլիմպիադաներին Հայաստանի հավաքականների կազմում (1996-ի օլիմպիադային, որպես կազմակերպիչ երկիր, Հայաստանը ներկայացրել էր երեք թիմ) մասնակցել է 29 շախմատիստ։ Օլիմպիադաներում ամենից շատ՝ 11-ական անգամ, թիմի կազմում եղել են Վլադիմիր Հակոբյանը և Գաբրիել Սարգսյանը։ Աղյուսակում բերված են մեր հավաքականների կազմում հանդես եկած բոլոր շախմատիստների վիճակագրական տվյալները։ Ռաֆայել Վահանյանի, Սերգեյ Մովսիսյանի և Լևոն Արոնյանի դեպքում հաշվարկված են նաև այլ հավաքականների կազմերում ցույց տված արդյունքները։

##### [[Շախմատի աշխարհի թիմային առաջնություն|Աշխարհի թիմային առաջնություն]]
Աշխարհի թիմային առաջնություններին Հայաստանի հավաքականի կազմում մասնակցել է 16 շախմատիստ։ Ամենից շատ՝ 8 անգամ, թիմի կազմում եղել է Վլադիմիր Հակոբյանը։ Ռաֆայել Վահանյանն աշխարհի թիմային առաջնություններին մասնակցել է 6 անգամ, սակայն ելույթներից 2-ը նա ունեցել է Խորհրդային Միության հավաքականի կազմում։ Աղյուսակում բերված են մեր հավաքականի կազմում հանդես եկած բոլոր շախմատիստների վիճակագրական տվյալները (Ռ. Վահանյանի դեպքում հաշվարկված են նաև ԽՍՀՄ հավաքականի կազմում ցույց տված արդյունքները)։

##### [[Շախմատի Եվրոպայի թիմային առաջնություն|Եվրոպայի թիմային առաջնություն]]
Եվրոպայի թիմային առաջնություններին Հայաստանի հավաքականի կազմում մասնակցել է 19 շախմատիստ։ Ամենից շատ՝ 10 անգամ, թիմի կազմում եղել է Գաբրիել Սարգսյանը։ Ռաֆայել Վահանյանը Եվրոպայի թիմային առաջնություններին մասնակցել է 6 անգամ, սակայն ելույթներից 3-ը նա ունեցել է Խորհրդային Միության հավաքականի կազմում։ Աղյուսակում բերված են մեր հավաքականի կազմում հանդես եկած բոլոր շախմատիստների վիճակագրական տվյալները (Ռ. Վահանյանի դեպքում հաշվարկված են նաև ԽՍՀՄ, իսկ Ս. Մովսիսյանի դեպքում՝ Չեխիայի հավաքականների կազմում ցույց տված արդյունքները)։

## Ելույթները համաշխարհային օլիմպիադաներում
Համաշխարհային օլիմպիադաներին Հայաստանի հավաքականն սկսել է մասնակցել հիմնադրման թվականից՝ 1992 թվականից։ Եվ հենց առաջին օլիմպիադայում հասել է մեծ հաջողության՝ նվաճելով բրոնզե մեդալներ։ Հետագայում թիմը ևս երկու անգամ զբաղեցրել է երրորդ հորիզոնականը, իսկ 2006-2012 թվականներին կայացած չորս օլիմպիադաներից երեքում դարձել է օլիմպիական չեմպիոն։ Այդ նվաճումների շնորհիվ Հայաստանի ընտրանին օլիմպիադաների պատմության ընթացքում զբաղեցնում է հինգերորդ տեղը՝ իրենից առաջ թողնելով միայն արդեն գոյություն չունեցող ԽՍՀՄ հավաքականին, նրա իրավահաջորդ Ռուսաստանին, ԱՄՆ-ին և Հունգարիային։ Վերջինիս Հայաստանը զիջում է միայն արծաթե մեդալների քանակով։

##### Հավաքականների դասավորությունը ըստ վաստակած մեդալների

 Հաշվարկված են ԳՖՀ-ի և ԳԴՀ-ի արդյունքները։

 Բրոնզե մեդալներից մեկը 2022 թվականի օլիմպիադայում նվաճել է Հնդկաստանի 2-րդ հավաքականը։

##### 30-րդ օլիմպիադա, [[1992]], [[Մանիլա]], [[Ֆիլիպիններ]]
Այս օլիմպիադային հավաքականը մասնակցեց հետևյալ կազմով. 1-ին խաղատախտակ՝ Ռաֆայել Վահանյան, 2-րդ խաղատախտակ՝ Վլադիմիր Հակոբյան, 3-րդ խաղատախտակ՝ Սմբատ Լպուտյան, 4-րդ խաղատախտակ՝ Արտաշես Մինասյան, 1-ին պահեստային՝ Արշակ Պետրոսյան, 2-րդ պահեստային՝ Աշոտ Անաստասյան։ Առաջին անգամ մասնակցելով օլիմպիադային՝ Հայաստանի ընտրանին գերազանց ելույթ ունեցավ՝ տանելով թիմային 9 հաղթանակ, ոչ-ոքի ավարտելով մրցախաղերից 3-ը և կրելով 2 պարտություն։ Թիմն ընդամենը կես միավորով հետ մնաց երկրորդ մրցանակակրից։ 3-րդ խաղատախտակի վրա անհատական բրոնզե մեդալի արժանացավ Սմբատ Լպուտյանը։

##### 31-րդ օլիմպիադա, [[1994]], [[Մոսկվա]], [[Ռուսաստան]]
Այս օլիմպիադային հավաքականը մասնակցեց հետևյալ կազմով. 1-ին խաղատախտակ՝ Ռաֆայել Վահանյան, 2-րդ խաղատախտակ՝ Վլադիմիր Հակոբյան, 3-րդ խաղատախտակ՝ Սմբատ Լպուտյան, 4-րդ խաղատախտակ՝ Աշոտ Անաստասյան, 1-ին պահեստային՝ Արտաշես Մինասյան, 2-րդ պահեստային՝ Արսեն Եղիազարյան։ Այս անգամ Հայաստանի ընտրանին տարավ թիմային 7 հաղթանակ, 4 մրցախաղ ավարտեց ոչ-ոքի, կրեց 3 պարտություն և զբաղեցրեց 13-րդ տեղը։

##### [[Շախմատային օլիմպիադա 1996|32-րդ օլիմպիադա]], [[1996]], [[Երևան]], [[Հայաստան]]
100px|thumb|Կարեն Ասրյան
Այս օլիմպիադային Հայաստանը, որպես ընդունող կողմ, իրավունք ուներ ներկայանալու երկու հավաքականով։ Սակայն քանի որ ընդհանուր մասնակիցների քանակը կենտ էր, արագորեն ձևավորվեց նաև Հայաստանի երրորդ հավաքական, որն օլիմպիադայում մեկնարկեց երկրորդ խաղափուլում։

Առաջին հավաքականը մասնակցեց հետևյալ կազմով. 1-ին խաղատախտակ՝ Վլադիմիր Հակոբյան, 2-րդ խաղատախտակ՝ Ռաֆայել Վահանյան, 3-րդ խաղատախտակ՝ Սմբատ Լպուտյան, 4-րդ խաղատախտակ՝ Արտաշես Մինասյան, 1-ին պահեստային՝ Աշոտ Անաստասյան, 2-րդ պահեստային՝ Արշակ Պետրոսյան։ Հայաստան-1-ը տարավ թիմային 7 հաղթանակ, 5 մրցախաղ ավարտեց ոչ-ոքի, կրեց 2 պարտություն և զբաղեցրեց 5-րդ տեղը։ Երկրորդ հավաքականը 50-րդն էր, երրորդը՝ 42-րդը։ Երկրորդ հավաքականի կազմում փայլուն հանդես եկավ առաջին պահեստային Կարեն Ասրյանը, որն արժանացավ անհատական ոսկե մեդալի։

***Հայաստան-1***

***Հայաստան-2***

***Հայաստան-3***

##### 33-րդ օլիմպիադա, [[1998]], [[Էլիստա]], [[Ռուսաստան]]
[thumb|right|100px|[Սմբատ Լպուտյան]]
Այս օլիմպիադան անցկացվեց 13 խաղափուլով՝ նախկին 14-ի փոխարեն։ Հայաստանի հավաքականը մասնակցեց հետևյալ կազմով. 1-ին խաղատախտակ՝ Ռաֆայել Վահանյան, 2-րդ խաղատախտակ՝ Սմբատ Լպուտյան, 3-րդ խաղատախտակ՝ Վլադիմիր Հակոբյան, 4-րդ խաղատախտակ՝ Արտաշես Մինասյան, 1-ին պահեստային՝ Կարեն Ասրյան, 2-րդ պահեստային՝ Աշոտ Անաստասյան։ Այս անգամ Հայաստանի ընտրանին տարավ թիմային 7 հաղթանակ, 3 մրցախաղ ավարտեց ոչ-ոքի, կրեց 3 պարտություն և զբաղեցրեց 16-րդ տեղը։ Առաջին անգամ երկրորդ խաղատախտակի վրա հանդես եկած Սմբատ Լպուտյանը զբաղեցրեց երկրորդ տեղը՝ արժանանալով արծաթե մեդալի։

##### 34-րդ օլիմպիադա, [[2000]], [[Ստամբուլ]], [[Թուրքիա]]
Այս օլիմպիադան կրկին անցկացվեց 14 խաղափուլով։ Հայաստանի հավաքականը մասնակցեց հետևյալ կազմով. 1-ին խաղատախտակ՝ Ռաֆայել Վահանյան, 2-րդ խաղատախտակ՝ Սմբատ Լպուտյան, 3-րդ խաղատախտակ՝ Արտաշես Մինասյան, 4-րդ խաղատախտակ՝ Աշոտ Անաստասյան, 1-ին պահեստային՝ Կարեն Ասրյան, 2-րդ պահեստային՝ Գաբրիել Սարգսյան։ Այս անգամ Հայաստանի ընտրանին տարավ թիմային 7 հաղթանակ, 2 մրցախաղ ավարտեց ոչ-ոքի, կրեց 5 պարտություն և զբաղեցրեց 17-րդ տեղը։ Չորրորդ խաղատախտակի վրա հանդես եկած Աշոտ Անաստասյանը, 12 հնարավորից վաստակելով 9 միավոր, արժանացավ ոսկե մեդալի։ 2000-ի օլիմպիադան միակն է, որին Հայաստանի հավաքականի կազմում չի մասնակցել Վլադիմիր Հակոբյանը։

##### 35-րդ օլիմպիադա, [[2002]], [[Բլեդ]], [[Սլովենիա]]
Այս օլիմպիադային Հայաստանի հավաքականը մասնակցեց հետևյալ կազմով. 1-ին խաղատախտակ՝ Վլադիմիր Հակոբյան, 2-րդ խաղատախտակ՝ Սմբատ Լպուտյան, 3-րդ խաղատախտակ՝ Կարեն Ասրյան, 4-րդ խաղատախտակ՝ Գաբրիել Սարգսյան, 1-ին պահեստային՝ Արտաշես Մինասյան, 2-րդ պահեստային՝ Աշոտ Անաստասյան։ Այս օլիմպիադայում Հայաստանի ընտրանին, տանելով թիմային 7 հաղթանակ, 4 մրցախաղ ավարտելով ոչ-ոքի և կրելով 3 պարտություն, կրկնեց 1992-ի հաջողությունը՝ նվաճելով բրոնզե մեդալներ։ Իսկ առաջին խաղատախտակի վրա հանդես եկած Վլադիմիր Հակոբյանը զբաղեցրեց երկրորդ տեղը՝ արժանանալով արծաթե մեդալի։

##### 36-րդ օլիմպիադա, [[2004]], [[Կալվիա]], [[Իսպանիա]]
Այս օլիմպիադային Հայաստանի հավաքականը մասնակցեց հետևյալ կազմով. 1-ին խաղատախտակ՝ Վլադիմիր Հակոբյան, 2-րդ խաղատախտակ՝ Լևոն Արոնյան, 3-րդ խաղատախտակ՝ Ռաֆայել Վահանյան, 4-րդ խաղատախտակ՝ Սմբատ Լպուտյան, 1-ին պահեստային՝ Գաբրիել Սարգսյան, 2-րդ պահեստային՝ Արտաշես Մինասյան։ Առաջին անգամ օլիմպիական թիմի կազմում ընդգրկվեց հավաքականի և հայկական շախմատի ներկայիս առաջատար Լևոն Արոնյանը։ Այս օլիմպիադայում Հայաստանի ընտրանին, տանելով թիմային 8 հաղթանակ, 4 մրցախաղ ավարտելով ոչ-ոքի և կրելով 2 պարտություն, երրորդ անգամ նվաճեց բրոնզե մեդալներ։ Ընդ որում, մեր հավաքականը վաստակեց նույնքան միավոր, որքան երկրորդ տեղը զբաղեցրած Ռուսաստանի ընտրանին և նրան զիջեց միայն լրացուցիչ գործակցով (459,0-ն ընդդեմ 460,0-ի)։ Երրորդ խաղատախտակի վրա հանդես եկած վետերան Ռաֆայել Վահանյանը գերազանց արդյունքով զբաղեցրեց առաջին տեղը՝ արժանանալով ոսկե մեդալի։

##### [[Շախմատային օլիմպիադա 2006|37-րդ օլիմպիադա]], [[2006]], [[Թուրին]], [[Իտալիա]]
Թուրինի օլիմպիադան դրեց Հայաստանի հավաքականի փառահեղ հաղթանակների սկիզբը։ Մեր ընտրանին, տանելով թիմային 10 հաղթանակ, 3 մրցախաղ ավարտելով ոչ-ոքի և չկրելով ոչ մի պարտություն, իր պատմության մեջ առաջին անգամ դարձավ օլիմպիական չեմպիոն։ Հավաքականի կազմը հետևյալն էր. 1-ին խաղատախտակ՝ Լևոն Արոնյան, 2-րդ խաղատախտակ՝ Վլադիմիր Հակոբյան, 3-րդ խաղատախտակ՝ Կարեն Ասրյան, 4-րդ խաղատախտակ՝ Սմբատ Լպուտյան, 1-ին պահեստային՝ Գաբրիել Սարգսյան, 2-րդ պահեստային՝ Արտաշես Մինասյան։ Առաջին անգամ օլիմպիական թիմի առաջին խաղատախտակի վրա հանդես եկավ Լևոն Արոնյանը։ 2006-ի օլիմպիադան կրկին անցկացվեց 13 խաղափուլով։

##### [[Շախմատային օլիմպիադա 2008|38-րդ օլիմպիադա]], [[2008]], [[Դրեզդեն]], [[Գերմանիա]]
Դրեզդենում Հայաստանի հավաքականը կրկնեց նախորդ օլիմպիադայի հաջողությունը և երկրորդ անգամ անընդմեջ դարձավ չեմպիոն։ Նոր մրցակարգով անցկացվող օլիմպիադայում, որտեղ կրճատվել էին մասնակիցների (5) ու խաղափուլերի քանակը (11), և միավորների հաշվարկը կատարվում էր ոչ թե ըստ խաղատախտակների արդյունքների, այլ թիմային արդյունքներով (թիմային հաղթանակը՝ 2 միավոր, ոչ-ոքին՝ 1, պարտությունը՝ 0), մեր ընտրանին տարավ թիմային 9 հաղթանակ, 1 մրցախաղ ավարտեց ոչ-ոքի և կրեց ընդամենը 1 պարտություն։ Հավաքականի կազմը հետևյալն էր. 1-ին խաղատախտակ՝ Լևոն Արոնյան, 2-րդ խաղատախտակ՝ Վլադիմիր Հակոբյան, 3-րդ խաղատախտակ՝ Գաբրիել Սարգսյան, 4-րդ խաղատախտակ՝ Տիգրան Լ. Պետրոսյան, պահեստային՝ Արտաշես Մինասյան։ Իրենց խաղատախտակների վրա գերազանց հանդես եկան Վլադիմիր Հակոբյանը և Գաբրիել Սարգսյանը, որոնք արժանացան ոսկե մեդալների։ Գաբրիել Սարգսյանը լավագույնն էր նաև օլիմպիադայի բոլոր մասնակիցների մեջ՝ 2869 ընթացիկ գործակցով։

##### 39-րդ օլիմպիադա, [[2010]], [[Խանտի-Մանսիյսկ|Խանտի Մանսիյսկ]], [[Ռուսաստան]]
Հայաստանի հավաքականի ելույթն այս օլիմպիադայում համեմատաբար համեստ էր։ Մեր ընտրանին տարավ թիմային 7 հաղթանակ, 2 մրցախաղ ավարտեց ոչ-ոքի, կրեց 2 պարտություն և զբաղեցրեց 7-րդ տեղը։ Հավաքականի կազմը հետևյալն էր. 1-ին խաղատախտակ՝ Լևոն Արոնյան, 2-րդ խաղատախտակ՝ Վլադիմիր Հակոբյան, 3-րդ խաղատախտակ՝ Գաբրիել Սարգսյան, 4-րդ խաղատախտակ՝ Արման Փաշիկյան, պահեստային՝ Ավետիք Գրիգորյան։ Առաջին խաղատախտակի վրա արծաթե մեդալի արժանացավ Լևոն Արոնյանը։

##### [[Շախմատային օլիմպիադա 2012|40-րդ օլիմպիադա]], [[2012]], [[Ստամբուլ]], [[Թուրքիա]]
Այս օլիմպիադան Հայաստանի հավաքականին բերեց չեմպիոնական երրորդ տիտղոսը։ Մեր հավաքականը տարավ թիմային 9 հաղթանակ, 1 մրցախաղ ավարտեց ոչ-ոքի և կրեց ընդամենը 1 պարտություն, վաստակեց 19 միավոր և լրացուցիչ ցուցանիշներով առաջ անցավ Ռուսաստանի հավաքականից։ Օլիմպիադաներին հավաքականի կազմում առաջին անգամ մասնակցեց Սերգեյ Մովսիսյանը։ Հավաքականի կազմը հետևյալն էր. 1-ին խաղատախտակ՝ Լևոն Արոնյան, 2-րդ խաղատախտակ՝ Սերգեյ Մովսիսյան, 3-րդ խաղատախտակ՝ Վլադիմիր Հակոբյան, 4-րդ խաղատախտակ՝ Գաբրիել Սարգսյան, պահեստային՝ Տիգրան Լ. Պետրոսյան։ Իրենց խաղատախտակների վրա գերազանց հանդես եկան Լևոն Արոնյանը (արժանացավ ոսկե մեդալի) և Վլադիմիր Հակոբյանը (արծաթե մեդալ)։

##### [[Շախմատային օլիմպիադա 2014|41-րդ օլիմպիադա]], [[2014]], [[Տրոմսյո]], [[Նորվեգիա]]
Օլիմպիադան կայացավ օգոստոսի 1-14-ին։ Օլիմպիադաներին հավաքականի կազմում առաջին անգամ մասնակցեց Հայաստանի 2014 թ. չեմպիոն Տիգրան Քոթանջյանը։ Հավաքականի կազմը հետևյալն էր. 1-ին խաղատախտակ՝ Լևոն Արոնյան, 2-րդ խաղատախտակ՝ Գաբրիել Սարգսյան, 3-րդ խաղատախտակ՝ Սերգեյ Մովսիսյան, 4-րդ խաղատախտակ՝ Վլադիմիր Հակոբյան, պահեստային՝ Տիգրան Քոթանջյան։ Թիմը հանդես եկավ ոչ այնքան հաջող՝ տանելով թիմային 6 հաղթանակ, 4 մրցախաղ ավարտելով ոչ-ոքի և կրելով մեկ պարտություն։ Հավաքականը զբաղեցրեց 8-րդ հորիզոնականը։ Անհատական պայքարում մեր շախմատիստները ևս մնացին առանց պարգևների։

##### 42-րդ օլիմպիադա, [[2016]], [[Բաքու]], [[Ադրբեջան]]
Սեպտեմբերի 1-14-ին Ադրբեջանի մայրաքաղաք Բաքվում կայացած օլիմպիադային Հայաստանի հավաքականը քաղաքական պատճառներով չմասնակցեց։

##### [[Շախմատային օլիմպիադա 2018|43-րդ օլիմպիադա]], [[2018]], [[Բաթում]], [[Վրաստան]]
Օլիմպիադան կայացավ սեպտեմբերի 24-հոկտեմբերի 5-ին։ Օլիմպիադաներին հավաքականի կազմում առաջին անգամ մասնակցեցին Հրանտ Մելքումյանը, Ռոբերտ Հովհաննիսյանը և Հայաստանի 2018 թվականի չեմպիոն Հայկ Մարտիրոսյանը։ Հավաքականի կազմը հետևյալն էր. 1-ին խաղատախտակ՝ Լևոն Արոնյան, 2-րդ խաղատախտակ՝ Գաբրիել Սարգսյան, 3-րդ խաղատախտակ՝ Հրանտ Մելքումյան, 4-րդ խաղատախտակ՝ Ռոբերտ Հովհաննիսյան, պահեստային՝ Հայկ Մարտիրոսյան։ Միջին վարկանիշով (2688) հավաքականը 8-րդն էր և օլիմպիադան ավարտեց հենց 8-րդ տեղում։

##### [[Շախմատային օլիմպիադա 2022|44-րդ օլիմպիադա]], [[2022]], [[Չեննայ]], [[Հնդկաստան]]
Օլիմպիադան անցկացվել է հուլիսի 29 - օգոստոսի 9-ին։ Հայաստանի հավաքականի կազմը հետևյալն էր. 1-ին խաղատախտակ՝ Գաբրիել Սարգսյան, 2-րդ խաղատախտակ՝ Հրանտ Մելքումյան, 3-րդ խաղատախտակ՝ Սամվել Տեր-Սահակյան, 4-րդ խաղատախտակ՝ Մանուել Պետրոսյան, պահեստային՝ Ռոբերտ Հովհաննիսյան։ Միջին վարկանիշով (2642) հավաքականը 12-րդն էր։ Հավաքականի նոր մարզիչ Արման Փաշիկյանի գլխավորությամբ օլիմպիադաներին առաջին անգամ մասնակցել են Սամվել Տեր-Սահակյանը և Մանուել Պետրոսյանը։ Հավաքականը գերազանց է հանդես եկել՝ տանելով թիմային 9 հաղթանակ (ամենաշատը մրցաշարում), մեկ մրցախաղ ավարտելով ոչ-ոքի և կրելով ընդամենը մեկ պարտություն օլիմպիադայի հաղթող Ուզբեկստանի հավաքականից, և զբաղեցրել է 2-րդ տեղը՝ արժանանալով արծաթե մեդալների։ Անհատական արծաթե մեդալ է նվաճել Ռոբերտ Հովհաննիսյանը։

##### [[Շախմատային օլիմպիադա 2024|45-րդ օլիմպիադա]], [[2024]], [[Բուդապեշտ]], [[Հունգարիա]]
Օլիմպիադան անցկացվել է սեպտեմբերի 10 - 22-ին։ Հայաստանի հավաքականի կազմը հետևյալն էր. 1-ին խաղատախտակ՝ Հայկ Մարտիրոսյան, 2-րդ խաղատախտակ՝ Շանթ Սարգսյան, 3-րդ խաղատախտակ՝ Գաբրիել Սարգսյան, 4-րդ խաղատախտակ՝ Ռոբերտ Հովհաննիսյան, պահեստային՝ Կարեն Գրիգորյան։ Միջին վարկանիշով (2645) հավաքականը 17-րդն էր։ Հավաքականի մարզիչն էր Արման Փաշիկյանը։ Օլիմպիադաներին առաջին անգամ էին մասնակցում Շանթ Սարգսյանը և Կարեն Գրիգորյանը։ 11 խաղափուլում հավաքականը, տանելով 8 հաղթանակ, 1 մրցախաղ ավարտելով ոչ-ոքի և կրելով 2 պարտություն, 17 միավորով բաժանել է 2-6-րդ տեղերը, սակայն լրացուցիչ գործակցով զբաղեցրել է 6-րդ տեղը։

## Ելույթները աշխարհի թիմային առաջնություններում
Աշխարհի թիմային առաջնություններին Հայաստանի հավաքականն սկսել է մասնակցել 1993 թվականից և մինչև 2015 թվականը բաց չի թողել ոչ մի առաջնություն։ 1993 թվականից ի վեր Հայաստանի հավաքականը մեկ անգամ (2011) դարձել է չեմպիոն, ևս չորս անգամ նվաճել է բրոնզե մեդալներ (1997, 2001, 2005, 2015)։ Այդ նվաճումների շնորհիվ Հայաստանի ընտրանին աշխարհի առաջնությունների պատմության ընթացքում զբաղեցնում է վեցերորդ տեղը՝ իրենից առաջ թողնելով միայն Ռուսաստանի, արդեն գոյություն չունեցող ԽՍՀՄ հավաքականին, Չինաստանին, Ուկրաինային և ԱՄՆ-ին։ Վերջին երեքին Հայաստանը զիջում է միայն արծաթե մեդալների քանակով։ Իսկ վաստակած թիմային մեդալների ընդհանուր քանակով (5) մեր հավաքականը ուկրաինացիների հետ բաժանում է երկրորդ տեղը՝ զիջելով միայն Ռուսաստանին։

##### Հավաքականների դասավորությունը ըստ վաստակած մեդալների

##### Աշխարհի թիմային 3-րդ առաջնություն, [[1993]], [[Լյուցեռն]], [[Շվեյցարիա]]
Մեկ տարի առաջ օլիմպիական բրոնզե մեդալներ նվաճած Հայաստանի հավաքականը այս առաջնությանը մասնակցեց նույն կազմով։ Տարբերությունն այն էր, որ փոխատեղվել էին պահեստային խաղացողների դիրքերը. Աշոտ Անաստասյանը առաջին պահեստայինն էր, իսկ Արշակ Պետրոսյանը՝ երկրորդ։ Հավաքականը կրկին գլխավորում էր ԽՍՀՄ հավաքականի կազմում երկու անգամ աշխարհի թիմային առաջնությունների ոսկե մեդալ նվաճած (1985, 1989) Ռաֆայել Վահանյանը։ Հավաքականը մասնակցեց հետևյալ կազմով. 1-ին խաղատախտակ՝ Ռաֆայել Վահանյան, 2-րդ խաղատախտակ՝ Վլադիմիր Հակոբյան, 3-րդ խաղատախտակ՝ Սմբատ Լպուտյան, 4-րդ խաղատախտակ՝ Արտաշես Մինասյան, 1-ին պահեստային՝ Աշոտ Անաստասյան, 2-րդ պահեստային՝ Արշակ Պետրոսյան։ Առաջին անգամ մասնակցելով աշխարհի թիմային առաջնությանը՝ Հայաստանի ընտրանին տարավ թիմային 4 հաղթանակ, ոչ-ոքի ավարտեց մրցախաղերից 2-ը, կրեց 3 պարտություն և զբաղեցրեց 4-րդ տեղը։ Սակայն մեր շախմատիստներն անմասն չմնացին պարգևներից. 2-րդ խաղատախտակի վրա անհատական արծաթե մեդալի արժանացավ Վլադիմիր Հակոբյանը, իսկ Աշոտ Անաստասյանը երրորդն էր 1-ին պահեստայինների մեջ։

##### Աշխարհի թիմային 4-րդ առաջնություն, [[1997]], [[Լյուցեռն]], [[Շվեյցարիա]]
Այս առաջնությունում հավաքականը գլխավորում էր Վլադիմիր Հակոբյանը։ Հավաքականը մասնակցեց հետևյալ կազմով. 1-ին խաղատախտակ՝ Վլադիմիր Հակոբյան, 2-րդ խաղատախտակ՝ Ռաֆայել Վահանյան, 3-րդ խաղատախտակ՝ Սմբատ Լպուտյան, 4-րդ խաղատախտակ՝ Արտաշես Մինասյան, 1-ին պահեստային՝ Աշոտ Անաստասյան, 2-րդ պահեստային՝ Մելիքսեթ Խաչիյան։ Հայաստանի ընտրանին տարավ թիմային 5 հաղթանակ, ոչ-ոքի ավարտեց մրցախաղերից 4-ը, չկրեց ոչ մի պարտություն և առաջին անգամ արժանացավ բրոնզե մեդալների։ Մեր գրոսմայստերներից երկուսն արժանացան նաև անհատական պարգևների. 3-րդ խաղատախտակի վրա ոսկե մեդալ նվաճեց Սմբատ Լպուտյանը, իսկ Արտաշես Մինասյանը երրորդն էր 4-րդ խաղատախտակի վրա։

##### [[Շախմատի աշխարհի թիմային առաջնություն 2001|Աշխարհի թիմային 5-րդ առաջնություն]], [[2001]], [[Երևան]], [[Հայաստան]]
Առաջին անգամ հայրենիքում ընդունելով իր մրցակիցներին՝ Հայաստանի հավաքականը կրկնեց նախորդ առաջնության հաջողությունը և նվաճեց բրոնզե մեդալներ։ Հավաքականը մասնակցեց հետևյալ կազմով. 1-ին խաղատախտակ՝ Վլադիմիր Հակոբյան, 2-րդ խաղատախտակ՝ Ռաֆայել Վահանյան, 3-րդ խաղատախտակ՝ Սմբատ Լպուտյան, 4-րդ խաղատախտակ՝ Կարեն Ասրյան, 1-ին պահեստային՝ Աշոտ Անաստասյան, 2-րդ պահեստային՝ Արտաշես Մինասյան։ Հայաստանի ընտրանին տարավ թիմային 4 հաղթանակ, ոչ-ոքի ավարտեց մրցախաղերից 1-ը և կրեց 3 պարտություն։ Մեր վեց գրոսմայստերներից չորսն արժանացան նաև անհատական պարգևների. 1-ին խաղատախտակի վրա ոսկե մեդալ նվաճեց Վլադիմիր Հակոբյանը, 2-րդ և 2-րդ պահեստային խաղատախտակների վրա արծաթե մեդալներ նվաճեցին, համապատասխանաբար, Ռաֆայել Վահանյանը և Արտաշես Մինասյանը, իսկ 3-րդ խաղատախտակի վրա երրորդն էր Սմբատ Լպուտյանը։ Այս անգամ առաջնությանը մասնակցեց ինը հավաքական. չէր ժամանել Աֆրիկայի չեմպիոնը։

##### [[Շախմատի աշխարհի թիմային առաջնություն 2005|Աշխարհի թիմային 6-րդ առաջնություն]], [[2005]], [[Բեեր Շևա]], [[Իսրայել]]
Այս անգամ ևս Հայաստանի հավաքականը զբաղեցրեց 3-րդ տեղը՝ երրորդ անգամ անընդմեջ նվաճելով բրոնզե մեդալներ։ Հավաքականը մասնակցեց հետևյալ կազմով. 1-ին խաղատախտակ՝ Լևոն Արոնյան, 2-րդ խաղատախտակ՝ Վլադիմիր Հակոբյան, 3-րդ խաղատախտակ՝ Կարեն Ասրյան, 4-րդ խաղատախտակ՝ Ռաֆայել Վահանյան, 1-ին պահեստային՝ Սմբատ Լպուտյան, 2-րդ պահեստային՝ Աշոտ Անաստասյան։ Հայաստանի ընտրանին տարավ թիմային 4 հաղթանակ, ոչ-ոքի ավարտեց մրցախաղերից 3-ը և կրեց 1 պարտություն։ Մեր վեց գրոսմայստերներից երեքն արժանացան նաև անհատական պարգևների. 3-րդ խաղատախտակի վրա ոսկե մեդալ նվաճեց Կարեն Ասրյանը, 1-ին խաղատախտակի և 2-րդ պահեստային խաղատախտակի վրա արծաթե մեդալներ նվաճեցին, համապատասխանաբար, Լևոն Արոնյանը և Աշոտ Անաստասյանը։ Այս անգամ ևս առաջնությանը մասնակցեց ինը հավաքական. կրկին չէր ժամանել Աֆրիկայի չեմպիոնը։

##### [[Շախմատի աշխարհի թիմային առաջնություն 2009|Աշխարհի թիմային 7-րդ առաջնություն]], [[2010]], [[Բուրսա]], [[Թուրքիա]]
Այս առաջնությունը պետք է կայանար 2009-ին, սակայն կազմակերպչական խնդիրների պատճառով կայացավ 2010-ին։ Այս անգամ Հայաստանի հավաքականը մասնակցեց հետևյալ կազմով. 1-ին խաղատախտակ՝ Լևոն Արոնյան, 2-րդ խաղատախտակ՝ Վլադիմիր Հակոբյան, 3-րդ խաղատախտակ՝ Գաբրիել Սարգսյան, 4-րդ խաղատախտակ՝ Արման Փաշիկյան, 1-ին պահեստային՝ Տիգրան Լ. Պետրոսյան, 2-րդ պահեստային՝ Տիգրան Քոթանջյան։ Առաջնությունն անցկացվեց նոր մրցակարգով. միավորների հաշվարկը կատարվում էր ոչ թե ըստ խաղատախտակների արդյունքների, այլ թիմային արդյունքներով (թիմային հաղթանակը՝ 2 միավոր, ոչ-ոքին՝ 1, պարտությունը՝ 0)։ Հայաստանի ընտրանին տարավ թիմային 5 հաղթանակ, ոչ-ոքի ավարտեց մրցախաղերից 2-ը և կրեց 2 պարտություն՝ զբաղեցնելով 5-րդ տեղը։ Մեր վեց գրոսմայստերներից չորսն արժանացան անհատական պարգևների. 1-ին խաղատախտակի վրա արծաթե մեդալ նվաճեց Լևոն Արոնյանը, իսկ 2-րդ, 3-րդ և 4-րդ խաղատախտակների վրա հանդես եկած Վլադիմիր Հակոբյանը, Գաբրիել Սարգսյանը և Արման Փաշիկյանը պարգևատրվեցին բրոնզե մեդալներով։

##### [[Շախմատի աշխարհի թիմային առաջնություն 2011|Աշխարհի թիմային 8-րդ առաջնություն]], [[2011]], [[Նինբո]], [[Չինաստան]]
Այս առաջնությանը, որը կայացավ փոփոխված մրցակարգով (յուրաքանչյուր թիմում 6 շախմատիստի փոխարեն հայտավորված էր 5-ը), Հայաստանի հավաքականը մասնակցեց հետևյալ կազմով. 1-ին խաղատախտակ՝ Լևոն Արոնյան, 2-րդ խաղատախտակ՝ Սերգեյ Մովսիսյան, 3-րդ խաղատախտակ՝ Վլադիմիր Հակոբյան, 4-րդ խաղատախտակ՝ Գաբրիել Սարգսյան, պահեստային՝ Ռոբերտ Հովհաննիսյան։ Հավաքականի կազմում առաջին անգամ ընդգրկվել էին Հայաստանի քաղաքացիություն ստացած Սերգեյ Մովսիսյանը և երկրի 2011-ի չեմպիոն Ռոբերտ Հովհաննիսյանը։ Հայաստանի ընտրանին փայլուն ելույթ ունեցավ՝ տանելով թիմային 5 հաղթանակ, ոչ-ոքի ավարտելով մրցախաղերից 4-ը և չկրելով ոչ մի պարտություն, իր պատմության մեջ առաջին անգամ դարձավ աշխարհի թիմային առաջնության հաղթող։ Մեր գրոսմայստերներից երեքն արժանացան նաև անհատական պարգևների. 3-րդ խաղատախտակի վրա հաղթող դարձավ Վլադիմիր Հակոբյանը, 1-ին խաղատախտակի վրա արծաթե մեդալ նվաճեց Լևոն Արոնյանը, իսկ Սերգեյ Մովսիսյանը երրորդն էր երկրորդ խաղատախտակի վրա։

##### Աշխարհի թիմային 9-րդ առաջնություն, [[2013]], [[Անթալիա]], [[Թուրքիա]]
Առաջնությունն անցկացվեց Թուրքիայի Անթալիա քաղաքում՝ նոյեմբերի 25-ից դեկտեմբերի 6-ը։ Հայաստանի հավաքականը մասնակցեց է նույն կազմով, ինչ 2012-ին Ստամբուլում կայացած հաղթական օլիմպիադայում և Եվրոպայի 2013 թ. առաջնությունում. 1-ին խաղատախտակ՝ Լևոն Արոնյան, 2-րդ խաղատախտակ՝ Սերգեյ Մովսիսյան, 3-րդ խաղատախտակ՝ Վլադիմիր Հակոբյան, 4-րդ խաղատախտակ՝ Գաբրիել Սարգսյան, պահեստային՝ Տիգրան Լ. Պետրոսյան։ Այս անգամ մեր հավաքականը հանդես եկավ անհաջող և զբաղեցրեց 5-րդ տեղը։ Միակ մեդալը վաստակեց Լևոն Արոնյանը, որն 1-ին խաղատախտակի վրա նվաճեց ոսկե մեդալ (6 միավոր 8-ից՝ 75 տոկոս)։

##### Աշխարհի թիմային 10-րդ առաջնություն, [[2015]], [[Ծաղկաձոր]], [[Հայաստան]]
Առաջնությունն անցկացվում էր Ծաղկաձորում` ապրիլի 18-ից 28-ը։ Հայաստանի հավաքականը մասնակցում էր հետևյալ կազմով. 1-ին խաղատախտակ` Լևոն Արոնյան, 2-րդ խաղատախտակ՝ Գաբրիել Սարգսյան, 3-րդ խաղատախտակ՝ Սերգեյ Մովսիսյան, 4-րդ խաղատախտակ՝ Վլադիմիր Հակոբյան, պահեստային՝ Հրանտ Մելքումյան։ Այս անգամ հավաքականը ձևավորվել էր միայն ըստ անհատական վարկանիշների. Հայաստանի շախմատի ֆեդերացիայի որոշմամբ Հայաստանի առաջնության հաղթողն այս անգամ չէր ընդգրկվել հավաքականի կազմում։ Առաջին անգամ մեր թիմի կազմում հանդես եկավ գրոսմայստեր Հրանտ Մելքումյանը։ Առաջնության սկզբնամասն անհաջող էր հավաքականի համար՝ 4 խաղափուլում՝ թիմային 3 պարտություն և միայն մեկ հաղթանակ։ Երկրորդ հատվածում մեր ընտրանին անցկացրեց վերելքով և, տանելով 4 հաղթանակ և մեկ մրցախաղ ավարտելով ոչ-ոքի, զբաղեցրեց 3-րդ հորիզոնականը՝ աշխարհի առաջնությունների պատմության ընթացքում չորրորդ անգամ արժանանալով բրոնզե մեդալների։ Անհատական պարգևի արժանացավ Լևոն Արոնյանը, որը ոսկե մեդալ նվաճեց առաջին խաղատախտակի վրա։

## Ելույթները Եվրոպայի թիմային առաջնություններում
Եվրոպայի թիմային առաջնություններին Հայաստանի հավաքականն սկսել է մասնակցել հիմնադրման թվականից՝ 1992-ից։ Այդ թվականից մինչ օրս կայացած առաջնություններից մեր ընտրանին չի մասնակցել միայն երկուսին՝ 2001 և 2003 թվականներին։ 1999 թվականին Վրաստանի Բաթում քաղաքում կայացած առաջնությունում Հայաստանի հավաքականը նվաճեց ոսկե մեդալներ՝ իր պատմության մեջ առաջին անգամ դառնալով թիմային առաջնության հաղթող։ Հետագայում թիմը ևս չորս անգամ զբաղեցրել է մրցանակային տեղեր՝ երկուական անգամ արժանանալով արծաթե և բրոնզե մեդալների։ Այդ նվաճումների շնորհիվ Հայաստանի ընտրանին մեդալային հաշվարկում զբաղեցնում է 6-րդ տեղը՝ իրենից առաջ թողնելով միայն արդեն գոյություն չունեցող ԽՍՀՄ հավաքականին, նրա իրավահաջորդ Ռուսաստանին, Ադրբեջանին, Ուկրաինային և Նիդերլանդներին։

##### Հավաքականների դասավորությունը ըստ վաստակած մեդալների

##### Եվրոպայի թիմային 10-րդ առաջնություն, [[1992]], [[Դեբրեցեն]], [[Հունգարիա]]
Չորս ամիս առաջ Հայաստանի ընտրանին նվաճել էր օլիմպիադայի բրոնզե մեդալներ և այս առաջնությանը մասնակցեց նույն կազմով, բացառությամբ Արշակ Պետրոսյանի, քանի որ Եվրոպայի առաջնությունների ձևաչափը թույլ է տալիս հայտավորելու հինգ շախմատիստի։ Հավաքականը կրկին գլխավորում էր ԽՍՀՄ հավաքականի կազմում երեք անգամ Եվրոպայի թիմային առաջնությունների ոսկե մեդալ նվաճած (1980, 1983, 1989) Ռաֆայել Վահանյանը։ Թիմի կազմը հետևյալն էր. 1-ին խաղատախտակ՝ Ռաֆայել Վահանյան, 2-րդ խաղատախտակ՝ Վլադիմիր Հակոբյան, 3-րդ խաղատախտակ՝ Սմբատ Լպուտյան, 4-րդ խաղատախտակ՝ Արտաշես Մինասյան, պահեստային՝ Աշոտ Անաստասյան։ Հայաստանի ընտրանին տարավ թիմային 4 հաղթանակ, ոչ-ոքի ավարտեց մրցախաղերից 2-ը, կրեց 3 պարտություն և զբաղեցրեց 19-րդ տեղը։

##### Եվրոպայի թիմային 11-րդ առաջնություն, [[1997]], [[Պուլա]], [[Խորվաթիա]]
Այս առաջնությունում Հայաստանի ընտրանին առաջին անգամ արժանացավ եվրոպական ստուգատեսի մեդալների. թիմը զբաղեցրեց երրորդ տեղը։ Հավաքականի կազմը նույնն էր, ինչ նախորդ առաջնությունում, միայն մի տարբերությամբ՝ փոխատեղվել էին 1-ին և 2-րդ խաղատախտակների խաղացողները. 1-ին խաղատախտակ՝ Վլադիմիր Հակոբյան, 2-րդ խաղատախտակ՝ Ռաֆայել Վահանյան, 3-րդ խաղատախտակ՝ Սմբատ Լպուտյան, 4-րդ խաղատախտակ՝ Արտաշես Մինասյան, պահեստային՝ Աշոտ Անաստասյան։ Հայաստանի ընտրանին տարավ թիմային 6 հաղթանակ, ոչ-ոքի ավարտեց մրցախաղերից 1-ը, կրեց 2 պարտություն։ Բացի այդ, մեր գրոսմայստերներից երկուսը հաղթող դարձան անհատական պայքարում. Ռաֆայել Վահանյանը լավագույնն էր 2-րդ խաղատախտակի վրա հանդես եկած շախմատիստների մեջ, իսկ Աշոտ Անաստասյանը՝ պահեստայինների։

##### Եվրոպայի թիմային 12-րդ առաջնություն, [[1999]], [[Բաթում]], [[Վրաստան]]
Այս առաջնությունում Հայաստանի ընտրանին գերազանց ելույթ ունեցավ և արժանացավ եվրոպական ստուգատեսի ոսկե մեդալների։ Ուշագրավ է, որ այս առաջնությանը մեր հավաքականը մասնակցում էր ոչ ուժեղագույն կազմով. տարբեր պատճառներով բացակայում էին թիմի առաջատարներ Վլադիմիր Հակոբյանը և Ռաֆայել Վահանյանը, իսկ պահեստային Արշակ Պետրոսյանը չանցկացրեց ոչ մի պարտիա։ Հավաքականը հանդես եկավ հետևյալ կազմով. 1-ին խաղատախտակ՝ Սմբատ Լպուտյան, 2-րդ խաղատախտակ՝ Արտաշես Մինասյան, 3-րդ խաղատախտակ՝ Աշոտ Անաստասյան, 4-րդ խաղատախտակ՝ Լևոն Արոնյան, պահեստային՝ Արշակ Պետրոսյան։ Հայաստանի ընտրանին տարավ թիմային 5 հաղթանակ, ոչ-ոքի ավարտեց մրցախաղերից 3-ը և կրեց 1 պարտություն։ Բացի այդ, 3-րդ խաղատախտակի վրա անհատական պայքարում հաղթեց Աշոտ Անաստասյանը։

##### Եվրոպայի թիմային 15-րդ առաջնություն, [[2005]], [[Գյոթեբորգ]], [[Շվեդիա]]
Այս առաջնությունն անցկացվեց նոր մրցակարգով. միավորների հաշվարկը կատարվում էր ոչ թե ըստ խաղատախտակների արդյունքների, այլ թիմային արդյունքներով (թիմային հաղթանակը՝ 2 միավոր, ոչ-ոքին՝ 1, պարտությունը՝ 0)։ Հայաստանի ընտրանու ելույթը համեմատաբար համեստ էր. թիմը տարավ 4 հաղթանակ, ոչ-ոքի ավարտեց մրցախաղերից 2-ը, կրեց 2 պարտություն և զբաղեցրեց 12-րդ տեղը։ Հավաքականը հանդես եկավ հետևյալ կազմով. 1-ին խաղատախտակ՝ Վլադիմիր Հակոբյան, 2-րդ խաղատախտակ՝ Լևոն Արոնյան, 3-րդ խաղատախտակ՝ Ռաֆայել Վահանյան, 4-րդ խաղատախտակ՝ Սմբատ Լպուտյան, պահեստային՝ Աշոտ Անաստասյան։ Պահեստային խաղատախտակի վրա անհատական պայքարում բրոնզե մեդալ նվաճեց Աշոտ Անաստասյանը։

##### Եվրոպայի թիմային 16-րդ առաջնություն, [[2007]], [[Իրակլիոն]], [[Հունաստան]]
Կրետե կղզու վարչական կենտրոնում կայացած այս առաջնությունում Հայաստանի հավաքականը կրկին բարձրացավ պատվո պատվանդանին։ Թիմը տարավ 6 հաղթանակ, ոչ-ոքի ավարտեց մրցախաղերից 2-ը, կրեց 1 պարտություն և զբաղեցրեց 2-րդ տեղը։ Հավաքականը հանդես եկավ հետևյալ կազմով. 1-ին խաղատախտակ՝ Լևոն Արոնյան, 2-րդ խաղատախտակ՝ Վլադիմիր Հակոբյան, 3-րդ խաղատախտակ՝ Գաբրիել Սարգսյան, 4-րդ խաղատախտակ՝ Կարեն Ասրյան, պահեստային՝ Սմբատ Լպուտյան։

##### Եվրոպայի թիմային 17-րդ առաջնություն, [[2009]], [[Նովի Սադ]], [[Սերբիա]]
Այս առաջնությունում Հայաստանի հավաքականը տարավ 6 հաղթանակ, ոչ-ոքի ավարտեց մրցախաղերից 1-ը, կրեց 2 պարտություն և զբաղեցրեց 4-րդ տեղը։ Հավաքականը հանդես եկավ հետևյալ կազմով. 1-ին խաղատախտակ՝ Լևոն Արոնյան, 2-րդ խաղատախտակ՝ Վլադիմիր Հակոբյան, 3-րդ խաղատախտակ՝ Գաբրիել Սարգսյան, 4-րդ խաղատախտակ՝ Արման Փաշիկյան, պահեստային՝ Տիգրան Լ. Պետրոսյան։ Անհատական պայքարում մրցանակակիրներ դարձան Գաբրիել Սարգսյանը (1-ին տեղ) և Տիգրան Լ. Պետրոսյանը (2-րդ տեղ)։

##### Եվրոպայի թիմային 18-րդ առաջնություն, [[2011]], [[Պորտո Կարաս]], [[Հունաստան]]
Այս առաջնությունում Հայաստանի հավաքականը նույնությամբ կրկնեց նախորդ առաջնության արդյունքը՝ տարավ 6 հաղթանակ, ոչ-ոքի ավարտեց մրցախաղերից 1-ը, կրեց 2 պարտություն և զբաղեցրեց 4-րդ տեղը։ Հավաքականը հանդես եկավ հետևյալ կազմով. 1-ին խաղատախտակ՝ Լևոն Արոնյան, 2-րդ խաղատախտակ՝ Սերգեյ Մովսիսյան, 3-րդ խաղատախտակ՝ Վլադիմիր Հակոբյան, 4-րդ խաղատախտակ՝ Գաբրիել Սարգսյան, պահեստային՝ Ռոբերտ Հովհաննիսյան։ Անհատական պայքարում մրցանակակիրներ դարձան Լևոն Արոնյանը, Գաբրիել Սարգսյանը (2-րդ տեղ) և Վլադիմիր Հակոբյանը (3-րդ տեղ)։

##### Եվրոպայի թիմային 19-րդ առաջնություն, [[2013]], [[Վարշավա]], [[Լեհաստան]]
Նոյեմբերի 7-18-ին կայացած այս առաջնությանը Հայաստանի հավաքականը մասնակցեց նույն կազմով, ինչ 2012-ին Ստամբուլում կայացած հաղթական օլիմպիադայում. 1-ին խաղատախտակ՝ Լևոն Արոնյան, 2-րդ խաղատախտակ՝ Սերգեյ Մովսիսյան, 3-րդ խաղատախտակ՝ Վլադիմիր Հակոբյան, 4-րդ խաղատախտակ՝ Գաբրիել Սարգսյան, պահեստային՝ Տիգրան Լ. Պետրոսյան։ Վերջին խաղափուլում հաղթելու դեպքում մեր ընտրանին կդառնար Եվրոպայի չեմպիոն, սակայն խաղաց ոչ-ոքի և ի վերջո, բաժանելով 2-4-րդ հորիզոնականները, լրացուցիչ ցուցանիշներով զբաղեցրեց 4-րդ տեղը։ Առաջնությունում միակ մեդալը նվաճեց Լևոն Արոնյանը. 1-ին խաղատախտակի վրա նա արժանացավ բրոնզե պարգևի։

##### Եվրոպայի թիմային 20-րդ առաջնություն, [[2015]], [[Ռեյկյավիկ]], [[Իսլանդիա]]
Առաջնությունը կայացավ նոյեմբերի 12-22-ին Իսլանդիայի մայրաքաղաք Ռեյկյավիկում։ Այս առաջնությունից առաջ Վլադիմիր Հակոբյանը հայտարարեց հավաքականում ելույթները դադարեցնելու մասին։ Հավաքականը մասնակցեց հետևյալ կազմով. 1-ին խաղատախտակ՝ Լևոն Արոնյան, 2-րդ խաղատախտակ՝ Գաբրիել Սարգսյան, 3-րդ խաղատախտակ՝ Սերգեյ Մովսիսյան, 4-րդ խաղատախտակ՝ Հրանտ Մելքումյան, պահեստային՝ Կարեն Հ. Գրիգորյան։ Տանելով թիմային 5 հաղթանակ, երեք մրցախաղ ավարտելով ոչ-ոքի և կրելով մեկ պարտություն՝ հավաքականը պատմության մեջ երկրորդ անգամ արժանացավ արծաթե մեդալների։ Բացի այդ, անհատական պարգևների արժանացան թիմի հիմնական կազմի խաղացողներից երեքը։ Լ. Արոնյանը 2-րդն էր 1-ին խաղատախտակի վրա, Գ. Սարգսյանը՝ 3-րդը 2-րդ խաղատախտակի վրա, իսկ Հ. Մելքումյանը՝ 1-ինն էր 4-րդ խաղատախտակի վրա։

##### Եվրոպայի թիմային 21-րդ առաջնություն, [[2017]], [[Խերսոնիսոս]], [[Հունաստան]]
Առաջնությունը կայացավ հոկտեմբերի 27-ից նոյեմբերի 7-ը Հունաստանի Կրետե կղզում։ Հավաքականը մասնակցեց հետևյալ կազմով. 1-ին խաղատախտակ՝ Լևոն Արոնյան, 2-րդ խաղատախտակ՝ Սերգեյ Մովսիսյան, 3-րդ խաղատախտակ՝ Գաբրիել Սարգսյան, 4-րդ խաղատախտակ՝ Հրանտ Մելքումյան, պահեստային՝ Հովհաննես Գաբուզյան։ Հայաստանի հավաքականը անհաջող ելույթ ունեցավ` տանելով թիմային 3 հաղթանակ, 4 մրցախաղ ավարտելով ոչ-ոքի և կրելով 2 պարտություն և զբաղեցնելով 12-րդ տեղը։ Անհատական պարգևների արժանացան Լ. Արոնյանը («ոսկի»` 1-ին խաղատախտակի վրա) և Գ. Սարգսյանը («արծաթ»` 3-րդ խաղատախտակի վրա)։

##### Եվրոպայի թիմային 22-րդ առաջնություն, [[2019]], [[Բաթում]], [[Վրաստան]]
Առաջնությունը կայացավ հոկտեմբերի 23-ից նոյեմբերի 2-ը Վրաստանի Բաթում քաղաքում։ Հավաքականը մասնակցեց հետևյալ կազմով. 1-ին խաղատախտակ՝ Լևոն Արոնյան, 2-րդ խաղատախտակ՝ Գաբրիել Սարգսյան, 3-րդ խաղատախտակ՝ Հրանտ Մելքումյան, 4-րդ խաղատախտակ՝ Հայկ Մարտիրոսյան, պահեստային՝ Արման Փաշիկյան։ Հավաքականը զբաղեցրեց 4-րդ հորիզոնականը։ Անհատական արծաթե մեդալ 1-ին խաղատախտակի վրա նվաճեց Լևոն Արոնյանը։

##### Եվրոպայի թիմային 23-րդ առաջնություն, [[2021]], [[Տերմե Չատեժ]], [[Սլովենիա]]
Առաջնությունը կայացել է նոյեմբերի 12-ից 22-ը Սլովենիայի Տերմե Չատեժ քաղաքում։ Հավաքականը մասնակցել է հետևյալ կազմով. 1-ին խաղատախտակ՝ Գաբրիել Սարգսյան, 2-րդ խաղատախտակ՝ Հայկ Մարտիրոսյան, 3-րդ խաղատախտակ՝ Ռոբերտ Հովհաննիսյան, 4-րդ խաղատախտակ՝ Սամվել Տեր-Սահակյան, պահեստային՝ Հովհաննես Գաբուզյան։ Թիմի ավագն էր Հրաչիկ Թավադյանը։ Վերջին խաղափուլից առաջ հավաքականը 1-ին հորիզոնականում էր։ Վերջին խաղափուլում թիմը կրեց միակ պարտությունը և նահանջեց 7-րդ տեղ։

##### Եվրոպայի թիմային 24-րդ առաջնություն, [[2023]], [[Բուդվա]], [[Չեռնոգորիա]]
Առաջնությունը կայացել է նոյեմբերի 11-ից 20-ը Չեռնոգորիայի Բուդվա քաղաքում։ Հավաքականը մասնակցել է հետևյալ կազմով. 1-ին խաղատախտակ՝ Հայկ Մարտիրոսյան, 2-րդ խաղատախտակ՝ Գաբրիել Սարգսյան, 3-րդ խաղատախտակ՝ Հրանտ Մելքումյան, 4-րդ խաղատախտակ՝ Շանթ Սարգսյան, պահեստային՝ Սամվել Տեր-Սահակյան։ Շանթ Սարգսյանն առաջին անգամ էր ընդգրկվել Հայաստանի հավաքականի կազմում։ Հավաքականը, տանելով թիմային 5 հաղթանակ, 3 մրցախաղ ավարտելով ոչ-ոքի և կրելով 1 պարտություն, զբաղեցրել է 3-րդ հորիզոնականը և արժանացել բրոնզե մեդալի։ Պահեստային խաղատախտակի վրա Սամվել Տեր-Սահակյանը 5 միավորով արժանացել է անհատական բրոնզե մեդալի։

##### Եվրոպայի թիմային 25-րդ առաջնություն, [[2025]], [[Բաթում]], [[Վրաստան]]
Առաջնությունը կայացել է հոկտեմբերի 5-ից 14-ը Վրաստանի Բաթում քաղաքում։ Հավաքականը մասնակցել է հետևյալ կազմով. 1-ին խաղատախտակ՝ Շանթ Սարգսյան, 2-րդ խաղատախտակ՝ Ռոբերտ Հովհաննիսյան, 3-րդ խաղատախտակ՝ Հայկ Մարտիրոսյան, 4-րդ խաղատախտակ՝ Գաբրիել Սարգսյան, պահեստային՝ Արամ Հակոբյան։ Արամ Հակոբյանը հավաքականի կազմում ընդգրկվել էր առաջին անգամ։ Հավաքականի ելույթն անհաջող է եղել․ թիմը տարել է 2 հաղթանակ, 5 մրցախաղ ավարտել է ոչ-ոքի և կրել է 2 պարտություն՝ զբաղեցնելով 19-րդ տեղը։

## Ծանոթագրություններ


Կատեգորիա:Հայաստանի սպորտի ազգային հավաքականներ
Կատեգորիա:Շախմատ
Կատեգորիա:Սպորտը Հայաստանում