Միլ Մի-38

**Միլ Մի-38** ()՝ ռուսական բազմանպատակ ուղղաթիռ։ «Մի-38 ուղղաթիռ» պետական ծրագիրը ֆինանսավորվում է Ռուսաստանի Դաշնության կառավարության կողմից։ Սերիական արտադրությունն իրականացվելու է Կազանի ուղղաթիռային գործարանում։

## Ստեղծման և արտադրության պատմություն
* Նախագծման սկիզբը՝ 1981 թվական 
* Լե Բուրժեում մոդելի շնորհանդեսը՝ 1989 թվական 
* Մակետը՝ 1991 թվական 
* Բնօրինակային մակետի շնորհանդեսը, Մոսաէրոշոու, 1992 թվական 
* Երկու փորձնական նմուշների արտադրության սկիզբ՝ 1993 թվական 
* Ավարտին հասցված մակետի շնորհանդես՝ ՄԱԿՍ-95։

Մի-38 բազմանպատակ ուղղաթիռը օգտագործվում է բեռների և ուղևորների, այդ թվում նաև VIP փոխադրումների համար։ Կարող է օգտագործվել նաև որպես որոնողափրկարարական ուղղաթիռ և օդային շտապ օգնություն, ցամաքի և ջրային տարածությունների վրայով թռիչքներ կատարելու համար։ Մի-38 ուղղաթիռն ունի մի շարք պրոգրեսիվ առանձնահատկություններ (մասնավորապես «ապակե խցիկ» երկու օդաչուի համար և կոմպոզիտ նյութերի լայն կիրառում, այդ թվում կրող և պոչային պտուտակներում)։

Նախնական շարժիչային համակարգը բաղկացած է Կլիմովի ТВ7-117В տուրբովալ երկու շարժիչներից 2350 ձիաուժ հզորությամբ, ավելի վաղ մշակվում էր «Pratt & Whitney Canada» ընկերության PW127TS շարժիչներով՝ 2500 ձիաուժ հզորությամբ։

Մշակվել է Մի-38 ուղղաթիռի մի քանի տեսակ՝ ներառյալ ռազմական օժանդակ և հատուկ, 32 հոգու համար նախատեսված ուղևորատար, մասնագիտացված բեռնատար, սանիտարական և օդային դիտարկման համար նախատեսված տարբերակներ։

2010 թվականի դեկտեմբերի 24-ին Մի-38 միջին քաղաքացիական տրանսպորտա-ուղևորատար ուղղաթիռի 2-րդ փորձնական տարբերակը կատարել է իր առաջին  երկար թռիչքը։ Մի-38 ուղղաթիռի փորձնական տարբերակն ունի «Pratt & Whitney Canada» ընկերության PW127TS տուրբովալ շարժիչներ, ինչպես նաև «Տրանզաս Ավիացիա» ընկերության արտադրության ԻԲԿՕ-38 ավիոնիկայի համալիր, որտեղ իրականացված է «ապակե խցիկի» գաղափարը։

thumb|300px|Մի-38 ուղղաթիռը ՄԱԿՍ-2005 ցուցահանդեսին
thumb|300px|Մի-38 ուղղաթիռը ՄԱԿՍ-2005 ցուցահանդեսին

Տեղադրված կոմպոզիտային պտուտակի թևերը փոփոխության կարիք չունեն ուղղաթիռի շահագործման ողջ ժամանակի ընթացքում ի տարբերություն Մի-8 ուղղաթիռների մետաղական պտուտակների թևերի։

2013 թվականի մայիսին հավաքվել է 3-րդ փորձնական նմուշը, որը համալրված էր նոր ռուսական արտադրության Կլիմովի ТВ7-117В շարժիչներով։ Փորձարկիչ թռիչքները սկսվել են 2013 թվականի նոյեմբերի 12-ին։

Կազանի ուղղաթիռային գործարանում հավաքված Մի-38 չորրորդ փորձնական նմուշը համարվում է այդ մոդելի վերջին ենթասերիական ուղղաթիռը։ Այն իր առաջին թռիչքն իրականացրել է 2014 թվականի հոկտեմբերի 16-ին։ Չորրորդ փորձնական տարբերակը երրորդից տարբերվում է Aerazur ընկերության հարվածակայուն վառելիքային համակարգով և մեծացված պատուհաններով։ 2014 թվականի հոկտեմբերի 20-ին չորրորդ փորձնական նմուշը ուղարկվել է թռիչքային փորձարկումների։

## Բնութագիր
Մի-38 ուղղաթիռն իրականացված է դասական սխեմայով 6-թևանի կրող պտուտակով, 4-թևանի X-աձև ղեկային պտուտակով (առաջին անգամ կիրառվել է Մի-28 ուղղաթիռի վրա) և ղեկավարվող կայունացուցիչով, պտուտակները պատրաստված են ապակեպլաստիկից, ընդ որում դրանց ռեսուրսները գրեթե անսահմանափակ են։ Ֆյուզելյաժն իրականացված է դյուրալյումինից, ոչ ուժային մասերը՝ 3 շերտանի կոմպոզիտային պանելներից։ Ուղղաթիռի շասին էներգակլանիշ է, 15 մետր բարձրությունից վայր ընկնելու դեպքում վառելիքի բռնկումը բացառված է։

Երկու շարժիչների տեղակայումը ռեդուկտորների ետևում թույլ է տվել բարելավել աէրոդինամիկան և ուղղաթիռի թռիչքատեխնիկական բնութագիրը։

Բեռնատար խցիկի չափերը զգալիորեն մեծացվել են՝ երկարությունը կազմում է 8,7 մ, լայնությունը՝ 2,34 մ, բարձրությունը՝ 1,82 մ, ծավալը՝ 29,5 մ³: Մի-38 ուղղաթիռն ունակ է տեղափոխել մինչև 6 տոննա բեռ խցիկի ներսում և մինչև 7 տոննա՝ օդային կախոցով։ Ուղղաթիռի վրա բեռների բեռնումն իրականացվում է րամպայի օգնությամբ։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Ми-38 на сайте milhelicopter.com  
* Средний многоцелевой вертолёт Ми-38  — ОАО МВЗ им. М. Л. Миля
* Ми-38 идёт в серию.
* В Казани будет построен второй опытный экземпляр вертолёта Ми-38 
* На Ми-38 установят российские двигатели ТВ7-117В
* Фото Ми-38 (ОП-1, RA-38011) в полёте.
* Фото Ми-38 (ОП-2, 38012) в полёте.

Կատեգորիա:Ռուսաստանի ուղղաթիռներ
Կատեգորիա:Քաղաքացիական ուղղաթիռներ