open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Մասնավոր պատերազմ

**Մասնավոր պատերազմ** (), ռեժիսոր Մեթ Հեյնեմանի բրիտանաամերիկյան ռազմական դրաման։ Գլխավոր դերում Ռոզամունդ Փայկն է։ Ֆիլմն առաջադրվել է «Ոսկե գլոբուս» մրցանակի` «Դրամատիկական ֆիլմի լավագույն դերասանուհի» և «Լավագույն երգ» անվանակարգերում։

## Սյուժե
Ֆիլմը պատմում է ռազմական լրագրողի մասին, որն աշխատանքի բերումով մեկնում է թեժ կետեր` այնտեղ կատարվողը լուսաբանելու համար։ Ֆիլմի հիմքում 2012 թվականին Vanity Fair ամսագրում լույս տեսած «Մարի Քոլվինի մասնավոր պատերազմը» հոդվածն է։ Հրապարակումը նվիրված էր հայտնի լրագրող Մարի Քոլվինի գործունեությանը, որը բրիտանական Sunday Times թերթի արտասահմանյան թղթակիցն էր։

## Դերերում

## Քննադատություն
Ֆիլմը հիմնականում դրական արձագանքներ է ստացել կինոքննադատների կողմից։ Rotten Tomatoes կայքում ֆիլմն ունի 89 % վարկանիշ` ըստ 91 գրախոսականի, 10-ից` 7.3 գնահատականով։ Metacritic կայքում ֆիլմը 100-ից ստացել է 76 գնահատական` ըստ 28 գրախոսականի, ինչը համապատասխանում է «հիմնականում դրական արձագանքներ» կարգավիճակին։

## Պարգևներ և առաջադրումներ

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:2010-ականների ամերիկյան ֆիլմեր
Կատեգորիա:2010-ականների անգլերեն ֆիլմեր
Կատեգորիա:2018 դրամա ֆիլմեր
Կատեգորիա:2019 ֆիլմեր
Կատեգորիա:Ամերիկյան կենսագրական դրամա ֆիլմեր
Կատեգորիա:Ամերիկյան կենսագրական ֆիլմեր
Կատեգորիա:Ամերիկյան ռազմական ֆիլմեր
Կատեգորիա:Բրիտանական դրամա ֆիլմեր
Կատեգորիա:Բրիտանական կենսագրական ֆիլմեր
Կատեգորիա:Բրիտանական ռազմական ֆիլմեր
Կատեգորիա:Իրական դեպքերի հիման վրա նկարահանված ֆիլմեր
Կատեգորիա:Լոնդոնում նկարահանված ֆիլմեր
Կատեգորիա:Շրի Լանկայի քաղաքացիական պատերազմ
Կատեգորիա:Սիրիայի քաղաքացիական պատերազմ
Կատեգորիա:2018 ֆիլմեր
Նիկոլայ Ակուլով

**Նիկոլայ Պետրովիչ Ակուլով**   (), Ռուսաստանի ռազմածովային ուժերի դերծովակալ (1858), 1828-1829 թվականների ռուս-թուրքական պատերազմի և Ղրիմի պատերազմի մասնակից, Սուրբ Գևորգի IV աստիճանի շքանշանի ասպետ, գրող։

## Կենսագրություն
Ծնվել է 1811 թվականի ապրիլի 30-ին (մայիսի 12)։ 1829 թվականին ավարտել է ծովային կադետի կորպուսը։
Ծառայությունը իրականացրել է Սև ծովյան և Բալթիկ նավատորմերում։ 1839 թվականից` կապիտան-լեյտենանտ, 1848 թվականից՝ 2-րդ կարգի կապիտան, 1852 թվականից՝ 1-ին կարգի կապիտան,1858 թվականից՝ դերծովակալ։

Մասնակցել է 1828-1829 թվականների ռուս-թուրքական պատերազմին և Ղրիմի պատերազմին։ 1837 թվականից ղեկավարել է Բալթիկ նավատորմի նավերը՝ 1837-1838 թվականներին` լյուգեր «Պետերգոֆը», 1839-1842 թվականներին` լյուգեր «Օրանիենբաումը», ապա՝ «Իժորա», «Հերկուլես», «Հերոս» և «Օլաֆ» շոգենավերի հրամանատար, 1854 թվականից՝ Բալթիկ նավատորմի և կանոնական նավակների գումարտակի հրամանատար, 1860 թվականից՝ Բալթիկ նավատորմի կրտսեր ֆլագման։

1855 թվականի նոյեմբերի 26-ին (դեկտեմբերի 8) կապիտան 1-ին աստիճանի կոչումով պարգևատրվել է Սուրբ Գեորգի IV աստիճանի շքանշանով։

Մահացել է 1865 թվականի ապրիլի 10-ին Սանկտ Պետերբուրգում։

## Ընտանիք
Եղբայրներ՝
* Ալեքսանդր Պետրովիչ Շնուլով-1-ի աստիճանի կապիտան,
* Վլադիմիր Պետրովիչ Շնուլով-2-րդ աստիճանի կապիտան,
* Դմիտրի Պետրովիչ Շնուլով-լեյտենանտ։

## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն
* 
* 

Կատեգորիա:1811 ծնունդներ
Կատեգորիա:1865 մահեր
Կատեգորիա:Անձինք այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Ապրիլի 22 մահեր
Կատեգորիա:Մայիսի 12 ծնունդներ
Կատեգորիա:Սանկտ Պետերբուրգ քաղաքում մահացածներ
Հարություն Խաչատրյան (մանկավարժ)

**Հարություն Թովմասի Խաչատրյան** (), հայ մանկավարժ, ԽՄԿԿ անդամ (1941), Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի Արևելյան ռազմաճակատի (*«[[Հայրենական մեծ պատերազմ (տերմին)|Հայրենական մեծ պատերազմ]]»*, 1941-1945) գործողությունների մասնակից։

## Կենսագրություն
Հարություն Խաչատրյանը ծնվել է 1921 թվականին, Մեղրու շրջանի Տաշտուն գյուղում։ 1930 թվականին հոր մահից հետո Հարությունը ուսմանը զուգընթաց կատարել է տարբեր աշխատանքներ։ Ավարտել է Լիճքի միջնակարգ դպրոցը և 1939 թվականին ընդունվել Երևանի պետական համալսարանի պատմության ֆակուլտետը, առաջին կուրսից 1939 թվականին զորակոչվել է կարմիր բանակ, ծառայել է Արևմտյան Բելոռուսիայի Սլոնիմ քաղաքում, 10-րդ բանակի 29-րդ դիվիզիայի 106-րդ հետևակային գնդում։ Սովորել է գնդի դպրոցում, ստացել սերժանտի կոչում։

10-րդ բանակի 304-րդ առանձին զենիթային դիվիզիայում նշանակվել է մարտկոցի հրամանատար և պատերազմի սկզբին մասնակցել Բրեստի պաշտպանության համար մարտական գործողություններին, որի համար պարգևատրվել է «Խիզախության համար» մեդալով, ապա մասնակցել է Սմոլենսկի, Մոսկվայի պաշտպանությանը։ Խիզախության համար պարգևատրվել է Կարմիր աստղի շքանշանով և «Խիզախության համար» երկրորդ մեդալով։ 1941 թվականի նոյեմբերի 6-ին Մոսկվայի պաշտպանության օրերին ընդունվել է կուսակցության շարքերը։ 1945 թվականին Խաչատրյանը Անդրբայկալյան ռազմաճակատի զորամիավորման կազմում մասնակցել է Ճապոնիայի բանակի ջախջախմանը։

1945 թվականի վերջին Խաչատրյանը զորացրվել է բանակից։ 1946 թվականին աշխատել է Մեղրու շրջանի Տաշտուն գյուղի 8-ամյա դպրոցում ռուսաց լեզվի և գրականության ուսուցիչ։ Ավարտել է Երևանի հեռակա մանկավարժական ինստիտուտի ռուսաց լեզվի և գրականության ֆակուլտետը և նույն դպրոցում շարունակել աշխատել ուսմասվար, դպրոցի տնօրեն։

## Պարգևներ
* Կարմիր աստղի շքանշան
* «1941-1945 թթ. Հայրենական մեծ պատերազմում Գերմանիայի դեմ տարած հաղթանակի համար» մեդալ
* «Խիզախության համար» կրկնակի մեդալ

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Արիության մեդալակիրներ
Կատեգորիա:Դպրոցի տնօրեններ
Կատեգորիա:ԽՄԿԿ անդամներ
Կատեգորիա:Հայ մանկավարժներ
Կատեգորիա:Հայրենական մեծ պատերազմի հայ մասնակիցներ
Կատեգորիա:Տաշտուն գյուղում ծնվածներ
Մորատուվա

**Մորատուվա** քաղաքը գտնվում է Շրի Լանկա պետության հարավ-արևմուտքում, կազմում է Մեծ Կոլոմբոյի ագլոմերացիայի հարավային մասը։ Ունի 168,280 հազար բնակիչ (2012)։ Հանդիսանում է առևտրատրանսպորտային կենտրոն։ Զբաղվում են տարբեր արհեստներով։ Մորատուվան մեծությամբ երրորդ բնակավայրն է կղզում։ Փռված լինելով Լակադիվայի ծովափին՝ հյուսիսում սահմանակից է Դահիվանա Մաունթ Լավինիա քաղաքին, իսկ հարավ-արևելքում նրան սահմանափակում է Բոլգոդա լիճը։

Մորատուվան մեծ հռչակում է ստացել տեղի համալսարանի շնորհիվ, որը Հարավային Ասիայի տեխնոլոգիական բուհերից մեկն է։ Քաղաքում գտնվում է նաև կրիկետի (Շրի Լանկայի ամենահայտնի մարզաձևը) «Դե Սոուսա» մարզադաշտը, որտեղ ազգային հավաքականի թիմը անցեկացնում մենամարտեր։ Մորատուվայի տեսարժան վայրերից են  աշխարհի տարբեր կրոնների սրբավայրեր՝ բուդդայական տաճարներ և քրիստոնեական եկեղեցիներ, որոնք լիովին տարածված են քաղաքի տարածքում և շրջակայքում։ Տեղի իշխանությունը մեծ ուշադրություն է դարձնում կրթությանը՝ փոքր քաղաքի տարածքում կան քոլեջներ և համալսարան։ Արդյունաբերությունը ներկայացված է ձկնորսությամբ և ձկան վերամշակմամբ, տրանսֆորմատորների արտադրությամբ, կահույքի և փայտի այլ արտադրատեսակների պատրաստմամբ։

## Կլիմա
Քաղաքը գտնվում է երկիր հարավ-արևմուտքում, Հնդկական օվկիանոսի ափին։ Ունի Հասարակածային կլիմա։

## Տրանսպորտ
Քաղաքով տեղաշարժման համար, բացի  ավտոբուսներից, օգտագործվում է ոչ սովորական փոխադրամիջոց «տուկ տուկի»՝ փոքրիկ ծածկ ունեցող մոտոռոլեր։ Ամենամոտիկ օդանավակայանը Սիգիրիան է։

## Զվարճանք
Քաղաքում կան ռեստորաններ և հուրանոցներ, կարելի է զբաղվել սերֆինգով, դայվինգով, զբոսնել զբոսանավերով և ձեռք բերել հուշանվերներ, համեմունքներ և նշանավոր ցեյլոնյան թեյ։

## Պատկերասրահ

Holy-emmanuel-church.jpg|Սուրբ Էմանուել եկեղեցի
Moratuwa, Sri Lanka 01 (js).jpg|Մորատուվա
Moratumulla South, Moratuwa, Sri Lanka - panoramio (9).jpg|Բնապատկեր


## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Շրի Լանկայի աշխարհագրություն
Կատեգորիա:Շրի Լանկայի բնակավայրեր
Կատեգորիա:Շրի Լանկայի քաղաքներ
Արշալույս Խաչատրյան

**Արշալույս Համբարձումի Խաչատրյան** (), հայ մանկավարժ։ Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի Արևելյան ռազմաճակատի (*«[[Հայրենական մեծ պատերազմ (տերմին)|Հայրենական մեծ պատերազմ]]»*, 1941-1945) գործողությունների մասնակից։

## Կենսագրություն
Արշալույս Խաչատրյանը ծնվել է 1912 թվականին, Շամշադինի շրջանի Թովուզ գյուղում։ 1932 թվականին ավարտել է Դիլիջանի մանկավարժական տեխնիկումն ու աշխատել Շամշադինի շրջանի Ներքին Կարմիրաղբյուր, Նորաշեն, Թովուզ գյուղերում՝ որպես կենսաբանության ուսուցիչ։ Սովորել է Երևանի պետական հեռակա մանկավարժական ինստիտուտի կենսաբանական ֆակուլտետում։ 1939 թվականին Արշալույսը զորակոչվել է բանակ և ուղարկվել Արևմտյան Բելոռուսիայի սահմանամերձ Բելոստոկ քաղաքը։

1941 թվականի հունիսի 22-ին թշնամին ռմբակոծության է ենթարկել նրանց զորամասը, որը մարտեր է մղել Բարանովիչ, Ստալացի, Մինսկ քաղաքների ուղղությամբ։ Մոգիլյով քաղաքի ուղղությամբ մղվող մարտերից մեկում Արշալույսը վիրավորվել է և տեղափոխվել հոսպիտալ։ Ապաքինվելուց հետո մասնակցել է Խարկովի մոտ մղված մարտերին, Ստալինգրադի ճակատամարտում թշնամու զորքերին ջախջախելուց հետո, որպես հետախուզական ջոկի հրամանատար նրան ուղարկել են 62-րդ ինժեներասակրավորական առանձին բրիգադ։ 1943 թվականի փետրվարին Հյուսիսային Դոնեցկի Իզյում, Բարվենկովո, Լոզովայա քաղաքների ուղղությամբ Խաչատրյանն առաջադրանք ստանալով ճեղքել է թշնամու ճակատային գիծը և կատարել առաջադրանքը։ Այդ օրերին ընդունվել է կուսակցության շարքերը։ Խաչատրյանը նոր առաջադրանք է ստացել՝ Իզյում քաղաքի արևելյան ճակատամարտում։ Հաղթահարելով դժվարությունները կատարել է հրամանը, որի համար արժանացել է Կարմիր աստղի շքանշանի։ 1945 թվականի փետրվարին մարտերից մեկում վիրավորվել է, ապաքինվելուց հետո նորից ղեկավարել է հետախուզական ջոկը, մասնակցել հետագա մարտերին։ Երկրորդ անգամ է արժանացել Կարմիր աստղի շքանշանի։

Պատերազմից հետո Խաչատրյանը զորացրվել է բանակից և անցել մանկավարժական աշխատանքի։ Թովուզի միջնակարգ դպրոցում դասավանդել է կենսաբանություն։

## Պարգևներ
*Կարմիր աստղի կրկնակի շքանշան

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Հայ մանկավարժներ
Կատեգորիա:Ստալինգրադի ճակատամարտի հայ մասնակիցներ
Միքայել Կոստանյան

**Միքայել Անդրեասի Կոստանյան** (), հայ մանկավարժ, ԽՄԿԿ անդամ (1944), Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի Արևելյան ճակատի (*«[[Հայրենական մեծ պատերազմ (տերմին)|Հայրենական մեծ պատերազմ]]»*, 1941-1945) մասնակից։

## Կենսագրություն
Միքայել Կոստանյանը ծնվել է 1921 թվականին, Սիսիանում։ 1941 թվականին ավարտել է տեղի միջնակարգ դպրոցը և նշանակվել ուսուցչական աշխատանքի։ 1941 թվականի դեկտեմբերին Միքայելը զորակոչվել է կարմիր բանակի շարքերը, նշանակվել 89-րդ հայկական դիվիզիայի կապի վաշտում և մարտական մկրտությունը ստացել է Կովկասյան լեռներում։ Մարտական ուղին անցել է Գրոզնի, Մալգոբեկ, Կուբան, Թամանի թերակղզի, Կերչ, Սևաստոպոլ, Օդերի Ֆրանկֆուրտ, Բեռլին քաղաքները ազատագրելու ճանապարհով։ 1944 թվականին ընդունվել է կուսակցության շարքերը։ Օդերի արևմտյան ափի հետ կապ պաշտպանելու համար Կոստանյանը մեծ դժվարությամբ կատարել է առաջադրանքը, արիություն է դրսևորել նաև Բեռլինի գրավման օրերին,  որի համար պարգևատրվել է Կարմիր աստղի շքանշանով և մի շարք մեդալներով։

Պատերազմից հետո Միքայելը վերադարձել է հայրենի գյուղ, ուսուցիչ է աշխատել տեղի միջնակարգ դպրոցում։ Միևնույն ժամանակ ավարտել է Երևանի հեռակա մանկավարժական ինստիտուտի պատմության ֆակուլտետը։ 1948-1963 թվականներին տնօրեն և պատմության ուսուցիչ է աշխատել Սառնակունքի միջնակարգ դպրոցում։ 1963 թվականին Կոստանյանը ընտրվել է կոլտնտեսության նախագահ։ Սակայն նրա կոչումը մանկավարժությունն էր։ 1966 թվականին, իր խնդրանքով, նա կրկին վերադարձել է միջնակարգ դպրոցի տնօրենի պաշտոնին, և շարունակել է իր գիտելիքները և հարուստ կենսափորձը նվիրել մատաղ սերնդի դաստիարակության գործին։

Երկարատև և անբասիր աշխատանքի համար Կոստանյանը պարգևատրվել է գովասանագրով, պատվոգրերով և մեդալներով։

Միքայել Կոստանյանը մահացել է 1979 թվականին։

## Պարգևներ
* Կարմիր աստղի շքանշան

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Դպրոցի տնօրեններ
Կատեգորիա:Հայ մանկավարժներ
Կատեգորիա:Հայրենական մեծ պատերազմի հայ մասնակիցներ
Վիլաս Կարապետյան

**Վիլաս Հովակիմի Կարապետյան** (), հայ մանկավարժ, Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի Արևելյան ռազմաճակատի (*«[[Հայրենական մեծ պատերազմ (տերմին)|Հայրենական մեծ պատերազմ]]»*, 1941-1945) մասնակից։

## Կենսագրություն
Վիլաս Հովակիմի Կարապետյանը ծնվել է 1913 թվականին, Սիսիանի շրջանի Անգեղակոթ գյուղում։ Ավարտել է միջնակարգ դպրոցը, Շաքի գյուղի դպրոցում ուսուցիչ է աշխատել, մասնակցել է մեծահասակների անգրագիտության վերացմանը։ 1934 թվականին ծառայել է կարմիր բանակում։ 1936 թվականին զորացրվել է բանակից, աշխատանքի անցել Սիսիանի շրջժողկրթբաժնում որպես դպրոցական տեսուչ։ 1938 թվականին նշանակվել է Սպանդարյան գյուղի դպրոցի տնօրեն, միաժամանակ սովորել է և ավարտել է հեռական մանկավարժական ինստիտուտը։

1941 թվականին Գերմանա-խորհրդային պատերազմի առաջին օրերից Կարապետյանը կամավոր մեկնել է ռազմաճակատ, 390-րդ հայկական դիվիզիայի 789-րդ գնդում մասնակցել է Ղրիմի ճակատամարտերին` Սևոստոպոլի, Սիմֆերոպոլի ուղղություններում։ Ջոկի հրամանատար Վիլաս Կարապետյանը գնդացրի կրակահերթով խփել է հետախույզ մեքենա և մի քանի հիլտերականների։ Պարգևատրվել է «Արիության համար» մեդալով։ 1942 թվականին Կարապետյանը ստանձնել է 790-րդ գնդի դրոշակակրի պարտականությունը, ապա նշանակվել է վաշտի քաղղեկի օգնական։ 1942 թվականի մայիսին վիրավորվել է, բուժվելուց հետո կրկին մեկնել է կրակի առաջին գիծ, կռվել 3-րդ հրաձգային բրիգադի շարքերում։ 1943 թվականին սովորել է Սարատովի տանկային ուսումնարանում, 1944 թվականին կռվել է Մերձբալթյան ռազմաճակատում,  որպես Տ-34 տանկի հրամանատար, ոչնչացրել է գերմանական «Տիգր» տանկը, որի համար պարգևատրվել է Կարմիր աստղի շքանշանով և այլ մարտական մեդալներով։ Մասնակցել է Սևաստոպոլ, Սիմֆերոպոլ, Կերչ, Կաունաս և բազմաթիվ այլ քաղաքների ու բնակավայրերի ազատագրմանը։ Լիտվայի Շյաուլյայ քաղաքի երկաթուղային հանգույցում, ծանր վիրավորվել է, բուժվելուց հետո զորացրվել է բանակից։

Զորացրվելուց հետո շարունակել է մանկավարժական գործունեությունը, ղեկավարել Անգեղակոթի, ապա Սպանդարյանի միջնակարգ դպրոցները։ 1960 թվականին տեղափոխվել է Երևան, մաթեմատիկա է դասավանդել Երևանի Շահումյանի  շրջանի դպրոցներում։

## Պարգևներ
*Կարմիր աստղի շքանշան
*«Արիության համար» մեդալ

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Արիության մեդալակիրներ
Կատեգորիա:ՀՊՄՀ շրջանավարտներ
Կատեգորիա:Հայ մանկավարժներ
Կատեգորիա:Հայրենական մեծ պատերազմի հայ մասնակիցներ
Հրաչիկ Խաչատրյան

**Հրաչիկ Ավագի Խաչատրյան** (), հայ մանկավարժ, ԽՄԿԿ անդամ (1944), Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի Արևելյան ռազմաճակատի (*«[[Հայրենական մեծ պատերազմ (տերմին)|Հայրենական մեծ պատերազմ]]»*, 1941-1945) մասնակից։

## Կենսագրություն
Հրաչիկ Խաչատրյանը ծնվել է 1920 թվականին, Գուգարքի շրջանի Մեղրուտ գյուղում։ 1939 թվականին ավարտել է հայրենի գյուղի միջնակարգ դպրոցը և նույն թվականին աշխատել Համզաչիմանի (այժմ՝ Մարգահովիտ) միջնակարգ դպրոցում՝ որպես ուսուցիչ։ Մինչև Գերմանա-խորհրդային պատերազմը, ուսուցիչ է եղել նաև Լեռնապատ գյուղի դպրոցում։ 1941 թվականին զորակոչվել է կարմիր բանակ, ուղարկվել Ուրալի ռազմական գործարաններից մեկում աշխատելու։ 1942 թվականին գործուղվել է Օրենբուրգ քաղաքի զինվորական ուսումնարանը, որն ավարտելուց հետո ստացել է ականապատման, ականազերծման և պայթեցման ինժեների մասնագիտություն։

1943 թվականին, երբ գերմանաֆաշիստական զավթիչները հարձակման են անցել Վորոնեժի, Կուրսկի և Օրյոլի ուղղությամբ, Խաչատրյանի զորամասը ազատագրել է մի շարք քաղաքներ և բնակավայրեր, մասնակցել է Վորոշիլովգրադի, Սումի, Չեռնիգով, Լուցկ, Ռովնո քաղաքների ազատագրմանը, ականազերծել թշնամուց գրաված տարածքները։ Խաչատրյանը Առաջին Բելոռուսական ռազմաճակատում կռվել է Լեհաստանի մի շարք քաղաքների ազատագրման համար, մարտերով հասել Բեռլին։ Մի քանի անգամ վիրավորվել է, ապաքինվելուց հետո նորից վերադարձել ռազմաճակատ, կատարել առաջադրանքները։ 1944 թվականին ընդունվել է կուսակցության շարքերը։ Մարտական ծառայությունների համար արժանացել է Գերագույն գլխավոր հրամանատարի շնորհակալությանը, պարգևատրվել Կարմիր աստղի, «Հայրենական պատերազմի» 2-րդ աստիճանի շքանշաններով, «Արիության համար» և մի շարք այլ մեդալներով։

Բանակից զորացրվելուց հետո Խաչատրյանը շարունակել է մանկավարժական աշխատանքը։ 1970 թվականից աշխատել է Մեղրուտի միջնակարգ դպրոցում որպես զինղեկ։ Լավագույն աշխատանքի համար արժանացել է մի շարք խրախուսանքների, պարգևատրվել «Ժողովրդական կրթության գերազանցիկ» կրծքանշանով։

## Պարգևներ
* Կարմիր աստղի շքանշան
* Հայրենական պատերազմի 2-րդ աստիճանի շքանշան
* «Արիության համար» շքանշան
* «Ժողովրդական կրթության գերազանցիկ» կրծքանշան

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Արիության մեդալակիրներ
Կատեգորիա:Հայ մանկավարժներ
Կատեգորիա:Հայրենական մեծ պատերազմի հայ մասնակիցներ
Շրջանավարտուհու սպանությունը

**«Շրջանավարտուհու սպանությունը»** (), կինոֆիլմ` հիմնված իրական դեպքերի վրա։

## Սյուժե
Հայտնաբերվել է երիտասարդ կնոջ դի։ Ոստիկանությունը կասկածում է այն տղամարդուն, ում հետ վերջին անգամ տեսել են աղջկան։ Նա պնդում է, որ աղջիկը պատահաբար է մահացել սեքսի ժամանակ։ Մահացածի հարազատները չեն ցանկանում հաշտվել նման մեկնաբանության հետ և դատախազից պահանջում են նրան դատապարտել սպանության համար։ Բայց կասկածյալը շատ լավ փաստաբան ունի։ Ի վերջո նա իրեն մեղավոր է ճանաչում չկանխամտածված սպանության մեջ։

## Դերերում
* Դեննի Այելլո` *խուզարկու Մայք Շիհան*
* Լարա Ֆլին Բոյլ` *Ջենիֆեր Լիվին*
* Ուիլյամ Բոլդուին` *Ռոբերտ Չեմբերս*
* Ջոաննա Կերնս` *Լինդա Ֆաիրշտայն*
* Ջեյմս Հենդի` *խուզարկու Քուին*
* Ուիլյամ Դևին` *Ջեկ Լիթմեն*
* Տյուզդի Նայտ` *Շոուն*
* Սանդրա Բուլոք` *Ստեյսի*

## Արտադրություն
Ֆիլմը նկարահանվել է հիմնականում Լոս Անջելեսում, սակայն որոշ արտատարածքային նկարահանումներ տեղի են ունեցել Նյու Յորքում։ Մայք Շիհանը, որը քննել է գործը, նկարահանման ժամանակ եղել է ֆիլմի խորհրդատուն։ Ջենիֆեր Լիվինի ծնողները հրաժարվել են մասնակցել, նրա հայրը դա անվանել է «շահագործում»։ Լինդա Ֆաիրշտայնը և Ջեկ Լիթմանը ևս հրաժարվել են մասնակցությունից։ Ռեժիսոր Ջոն Հերցֆելդը ցանկացել է պատմել Ջենիֆեր Լիվինի պատմությունը և «մաքրել այն կեղտից»։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* 
* Рецензия Михаила Иванова 

Կատեգորիա:1980-ականների անգլերեն ֆիլմեր
Կատեգորիա:Ամերիկյան դետեկտիվ ֆիլմեր
Կատեգորիա:Ամերիկյան դրամա ֆիլմեր
Կատեգորիա:Ամերիկյան քրեական ֆիլմեր
Կատեգորիա:Իրական դեպքերի հիման վրա նկարահանված ֆիլմեր
Կատեգորիա:Լոս Անջելեսում նկարահանված ֆիլմեր
Կատեգորիա:1989 ֆիլմեր
Կատեգորիա:Ամերիկյան հեռուստաֆիլմեր
Կատեգորիա:Ֆիլմեր, որոնց գործողությունները տեղի են ունենում 1986 թվականին
Կատեգորիա:Նյու Յորքում նկարահանված ֆիլմեր
Արիաննա Հաֆինգթոն

** Արիաննա Հաֆինգթոն ** (,() ), հույն-ամերիկացի գրող և քաղաքական մեկնաբան։ «The The Post The Huffington»-ի համահիմնադիր և նախկին գլխավոր խմբագիր։

## Կենսագրություն
Ծնվել է հունական թերթի սեփականատիրոջ ընտանիքում։ 16 տարեկանում նա տեղափոխվում է Անգլիա, որտեղ այնուհետև ստանում է տնտեսագիտության որակավորում Քեմբրիջում (MA, 1972): Այնտեղ նա դարձավ առաջին արտասահմանցի ուսանողը, որը ղեկավարեց Քեմբրիջի միությունը։ Ավարտելուց հետո նա ապրում էր Լոնդոնում, իսկ 1980-ին տեղափոխվում է Միացյալ Նահանգներ։ 1986 թվականին Մայքլ Հաֆինգթոնի հետ ամուսնանալուց հետո, որի հետ նա ամուսնացած էր մինչ 1997 թվականը, բնակություն հաստատեց Կալիֆոռնիայում։
1990 թվականից ի վեր ԱՄՆ-ի քաղաքացի է։
1994 թվականին նա մասնակցեց իր ամուսնու անհաջող նախընտրական արշավին ԱՄՆ Սենատի ընտրություններում։

2003 թվականին նա առաջադրվեց Կալիֆոռնիայի նահանգապետի պաշտոնում որպես անկախ թեկնածու, բայց հետ վերցրեց իր թեկնածությունը։

2011 թվականից, այդ տարի AOL-ի կողմից  «The Huffington Post»-ը ձեռք բերելուց հետո, A. Huffington-ը նշանակվել է նախագահ և գլխավոր խմբագիր Huffington Post Media-ի, որը միաձուլեց «The Huffington Post»-ը, այնուհետև AOL Music-ը, Engadget-ը, Patch-ը։ Մեդիա, StyleList։

2014 թվականին նա ամենաազդեցիկ կանանց Forbes-ի ցուցակում 52-րդն էր։

2016 թվականի օգոստոսին հայտարարվեց, որ նա հեռանալու է «The Huffington Post»-ից՝ «Thrive Global»-ը գործարկելու համար՝ առողջության և առողջության թեման։

2017 թվականին նա դարձավ UBER-ի հասարակայնության հետ կապերի ղեկավար։

Սկզբնական շրջանում Հաֆինգթոնը հանդես եկավ որպես հանրապետական։ Այնուհետև նրա տեսակետները սկսեցին տեղափոխվել ձախ, ինչը հատկապես ակնհայտ էր այն բանից հետո, երբ նա դեմ էր ԱՄՆ միջամտությանը Հարավսլավիայի պատերազմին։ Դրանից հետո նա, մասնավորապես, ակտիվացրեց իր ջանքերը գլոբալ տաքացման դեմ պայքարում։
Գրքերի հեղինակ, առաջին գիրքը լույս է տեսել 1973 թվականին։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Arianna Huffington // Britannica

Կատեգորիա:20-րդ դարի ամերիկացի կին գրողներ
Կատեգորիա:21-րդ դարի ամերիկացի կին գրողներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի կին հնչյունավորողներ
Կատեգորիա:Հույն գործարարներ
Կատեգորիա:Հույն գրողներ
Կատեգորիա:Հույն դերասանուհիներ
Կատեգորիա:Հույն լրագրողներ
Կատեգորիա:Հունաստանի քաղաքական գործիչներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի քաղաքական մեկնաբաններ
Կատեգորիա:Ամերիկացի հասարակական գործիչներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի կենսագիրներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի սյունակագիրներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի բլոգերներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի ֆեմինիստներ
Դելչևո

**Դելչևո**  (), քաղաք Հյուսիսային Մակեդոնիայում, Դելչևո համայնքի վարչական կենտրոն։ Սահմանակցում է Բուլղարիայի։ Դելչևոն գտնվում է 164 կմ արևելք մայրաքաղաք Սկոպյեից

## Անվանում
Ըստ ավանդության՝ ավելի վաղ Դելչևոյին անվանել են Վասիլևո (): Թուրքերի տիրապետության տակ ընկնելուց հետո բնակավայրը ստացել է Սուլթանիա անվանումը։ Քաղաքն իր ներկայիս անունն ստացել է 1951 թվականին՝ ի պատիվ հեղափոխական Գոցե Դելչևի։

## Աշխարհագրույթուն
Դելչևո քաղաքը տեղակայված է Գոլակ լեռան ստորոտում՝ Բրեգալնիցա գետի ափին։ Այն գտնվում է 164 կմ (102 մղոն) դեպի Սկոպյեից դեպի արևելք A3 ճանապարհի երկայնքով, Օսոգովո լեռից հարավ և Մալեշ լեռից հյուսիս։ Քաղաքը գտնվում է ծովի մակարդակից 590 մ (1,936 ոտնաչափ), 640 մետր (2100 ոտնաչափ) բարձրության վրա :

## Բնակչություն
thumb|ԲրեգալնիցանԸստ 2002 թվականի մարդահամարի տվյալների, քաղաքի բնակչությունը կազմել է 11 500 մարդ, որոնցից՝

* Մակեդոնացիներներ՝ 761 մարդ
* գնչուներ՝ 564 մարդ
* թուրքեր՝ 97 մարդ
* սերբեր՝ 25 մարդ
* ալբանացիներ՝ 7 մարդ
* առումիններ` 3 մարդ
* այլ ազգությունների բնակիչներ՝ 43 մարդ։

## Քույր քաղաքներ

* , Բլագոևգրադ
* Բորնովա
* Գորաժդե
* Ջագոդինա
* Մլադոստ, Վառնա
* Սիմիտլի
* Վիշգորոդ
* Ժիրարդուվ

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Պաշտոնական կայք
* Delcevo.com կայքում

Կատեգորիա:Հյուսիսային Մակեդոնիայի քաղաքներ
Արտյոմ Կուլեշա

**Արտյոմ Կուլեշա** (,), ռուս ֆուտբոլիստ, խաղացել է պաշտպանի և կիսապաշտպանի դիրքերում։ 2010-2012 թվականներին անցկացրել է չորս խաղ Ռուսաստանի երիտասարդական հավաքականի կազմում։ 2019 թվականի մարտին եղել է Ուզբեկստանի «Բուխարա» ակումբի խաղացող։

## Կարիերա
Արտյոմ Կուլեշան ավարտել է «Սմենա» մարզական դպրոցը։ 2007 թվականից սկսել է հանդես գալ «Զենիթի» երիտասարդական թիմում։ 2009 թվականին գործուղվել է «Արևմուտք» տարածաշրջանի երկրորդ դիվիզիոնի Սանկտ Պետերբուրգի «Սվեդե-Զենիթ» ակումբ։ 2009 թվականի ամռանը պայմանագիր է կնքել Կազանի «Ռուբինի» հետ, որի հետ նվաճել է 2010 թվականի ԱՊՀ երկրների Համագործակցության գավաթը։

2010 թվականին Ռուսաստանի պատանեկան հավաքականի կազմում (գլխավոր մարզիչ՝ Ա. Տալալաև) դարձել է Վալերի Լոբանովսկու գավաթի հաղթող որոշիչ գոլ խփելով Թուրքիայի դեմ կիսաեզրափակչի խաղում։

2011/2012 մրցաշրջանում վարձավճարով տեղափոխվել է «Ռոստով» ակումբ։ Ռուսաստանի առաջնությունում նորամուտը կատարել է 4-րդ տուրի «Վոլգայի» դեմ խաղում, փոխարինման դուրս գալով Ալեքսանդր Գացկանի փոխարեն հանդիպման 87-րդ րոպեին։

Մոսկվայի «Սպարտակի» դեմ 16-րդ տուրի խաղում աչքի է ընկել ինքնագոլով, որը հետագայում որոշել է խաղի ելքը։

2015/2016 մրցաշրջանում 2.5 տարվա պայմանագիր է կնքել «Սկոնտոյի» (Ռիգա, Լատվիա) հետ, ընդգրկվել է ՈՒԵՖԱ-ի Եվրոպայի լիգայի հայտացուցակում, սակայն համաձայնագիրը երկկողմանի համաձայնությամբ խզվել է մեկ ամիս անց։

2017 թվականին հանդես է եկել ֆիննական «Կուլտս» ֆուտբոլային ակումբում (Յոուտսենո)։

2018 թվականի մրցաշրջանի առաջին հատվածում հանդես է եկել մոնղոլական «Էրչիմ» ֆուտբոլային ակումբում, որի կազմում նվաճել է ոսկե մեդալներ։

2019 թվականի մարտին պայմանագիր է կնքել ուզբեկական «Բուխարա» ակումբի հետ։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Արտյոմ Կուլեշա՝ «В Крыму мне просто плюнули в лицо».
* «Напоследок сказали: "Радуйтесь, что уезжаете целыми"». Воспитанник «Зенита» поиграл в Крыму и стал чемпионом Монголии. Откровенный рассказ Артема Кулеши  // Кирилл Сухоруков, «Спорт день за днём», 15 февраля 2019

Կատեգորիա:Դինամո Սանկտ Պետերբուրգի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Զենիթի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Ռոստովի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Ռուբինի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Ռուս ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի Պրեմիեր Լիգայի խաղացողներ
Կատեգորիա:Տղամարդկանց ֆուտբոլի կիսապաշտպաններ
Կատեգորիա:Տղամարդկանց ֆուտբոլի պաշտպաններ
Ջան Ջակոզա

**Ջան Ջակոզա** (, ), իտալացի բանաստեղծ, դրամատուրգ, լիբրետիստ, ուսուցիչ։

## Կենսագրություն
Ջան Ջակոզան ծնվել է 1847 թվականի հոկտեմբերի 21-ին, Կոլեռետո Պառելերայում (այժմ Կոլեռետո Ջակոզա), որը գտնվում է Թուրինի մոտակայքում։ Նրա հայրը դատավոր է եղել։ 1865-1868 թվականներին սովորել է Թուրինի համալսարանի իրավաբանական ֆակուլտետում։ Իրավաբանի որակավորում ստանալով հանդերձ, նա չի զբաղվել փաստաբանական գործունեությամբ։ 1888-1892 թվականներին Միլանի կոնսերվատորիայում դասավանդել է գրականություն և ասմունքի արվեստ։

Ջան Ջակոզան ճանաչում է ձեռք բերել 1871 թվականին «Շախմատի խաղը» ()  բանաստեղծությունների ժողովածուի շնորհիվ։ Բայց հիմնականում զբաղվել է պիեսներ գրելով, որոնք խորաթափանց և պարզ էին։ Շոշափել է իր ժամանակի բուրժուական արժեքներին թեմաները։ Նա Սառա Բեռնարի համար գրել է «*La signora di Challant*» պիեսը, որը բեմադրվել է Նու Յորքում 1891 թվականին։ Նա գրել է Լիբրետտոներ Իլիկա Լուիջի հետ օգտագործելով Ջակոմո Պուչինիի օպերաներից Բոհեմ (օպերա) (1895), Կարոտ (1899) և Մադամ Բատերֆլայ(1903), ինչպես նաև Մանոն Լեսկո (օպերա) (1892) հետ, Մարիո Պրագոյ և Դոմենիկո Օլիվո։ 

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* 

Կատեգորիա:Իտալացի բանաստեղծներ
Կատեգորիա:Իտալացի գրողներ
Կատեգորիա:Իտալացի դրամատուրգներ
Կատեգորիա:Իտալացի մանկավարժներ
Ծնողական պարտականությունների չկատարում

220px|մինի|Պահածոների գործարանում աշխատող երեխա (Հարավային Կարոլինա, ԱՄՆ)
**Ծնողական պարտականությունների չկատարում** (), երեխաների հետ շփման դաժան ձևերից մեկը, երեխայի սննդի, հագուստի, կացարանի, դաստիարակության, բժշկական օգնության, ծնողների կամ պարտավորված այլ անձանց կողմից երեխայի խնամքի և հիմնական կարիքների պատշաճ ապահովման բացակայությունը, որի արդյունքում վտանգի տակ են հայտնվում երեխայի առողջությունը, անվտանգությունը և բարեկեցությունը։ Դրսևորվում է ուշադրության պակասի և երեխայի հիմնական կարիքների բավարարման պակասի մեջ՝  ներառյալ պատշաճ խնամքի, բժշկական սպասարկման, սննդի, հագուստի, բնակարանի, ինչպես նաև ֆիզիկական, հուզական, սոցիալական, կրթական և անվտանգության կարիքների իրականացումը։

Ծնողական պարտականությունները չկատարելու պատճառները կարող են առաջանալ ծնողների խնդիրների պատճառով, ներառյալ՝ դաստիարակելու ցանկության բացակայություն, ծնելիության և իրազեկման հմտությունների բացակայություն, մշակութային նախապաշարմունքներ, հոգեկան խանգարումներ, ալկոհոլի և հոգեներգործուն նյութերի չարաշահում, ընտանեկան բռնություն, գործազրկություն, չնախատեսված հղիություն և աղքատություն։ Ծնողական պարտականությունների չկատարման կամ խնամքի բացակայության նշաններից են երեխայի մշտական բացակայությունները դպրոցից, թափառաշրջությունը, երեխայի կողմից գումարի կամ սննդի գողությունը, կեղտոտ մաշկը կամ հագուստը, սեզոնային հագուստի բացակայությունը։ Երեխաների հանդեպ անուշադիր վերաբերմունքի տիպիկ օրինակ է նրանց առանց հսկողության թողնելը, ինչը հաճախ հանգեցնում է դժբախտ պատահարների, թունավորումների և կյանքի ու առողջության համար վտանգավոր այլ հետևանքների։ Ծնողական պարտականությունների չկատարումը երեխաների հետ շփման դաժան ձևերից է, իսկ երիտասարդ մայրերի երեխաներն այդ առումով ենթարկվում են զգալի ռիսկի։

Կարիքները լիովին բավարարելու համար ծնողական ուշադրության բացակայությունը տարբերվում է օբյեկտիվ պատճառներից՝ ելնելով երեխայի կարիքները բավարարելու անկարողությունից (աղքատություն, հոգեկան հիվանդություն, անտեղյակություն) և առանց դրանց։
Աղքատությունը և ռեսուրսների պակասը հաճախ հանդիսանում են այնպիսի գործոններ, որոնք կարող են խանգարել ծնողներին լիարժեք բավարարել իրենց երեխաների կարիքները։ Այս երևույթի սոցիալական գնահատման մեջ պետք է տեսնել ծնողների և խնամակալների ընտանեկան պայմանները և հնարավորությունները՝ նախքան նման վարքագիծը որպես ծնողական պարտականությունների չկատարում նշելը։

## Տես նաև
*Դաստիարակություն
*Բռնություն երեխաների նկատմամբ

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Բռնություն
Կատեգորիա:Մանկան հոգեբանություն
Կատեգորիա:Մարդու իրավունքներ
Հասանալ Բոլկիահ

**Հասանալ Բոլկիահ** (, ), Բրունեյի սուլթան (14-րդ դարից ի վեր իշխող տոհմի 29-րդ ներկայացուցիչ), Բրունեյի վարչապետ, պաշտպանության նախարար և Բրունեյի ֆինանսների նախարար։

## Կենսագրություն
Հասանալ Բոլկիահը ծնվել է 1946 թվականի հուլիսի 15-ին։ Նրա լրիվ անունը *Սուլթան Հաջի Հասանալ Բոլկիահ Մուիզ ուդ Դին Վադաուլահիբնի Ալ Մարխում Սուլթան Հաջի Օմար Ալի Սաիֆ ուդ Դին Սաադ ուլՀայիր ուա ուդ Դին* է ()։

Ավարտել է Կուալա Լումպուրի (Մալայզիա) «Վիկտորիա» ինստիտուտը և Սանդհերսթի Թագավորական ռազմական ակադեմիան (Մեծ Բրիտանիա)։

1964 թվականից եղել է թագաժառանգ։

1967 թվականին ավարտել է ռազմական ակադեմիան՝ կապիտանի աստիճանով։

1967 թվականի հոկտեմբերի 5-ին հռչակվել է սուլթան։

1968 թվականի օգոստոսի 1-ին թագադրվել է։

1984 թվականից դարձել է վարչապետ, ֆինանսների նախարար և պաշտպանության նախարար։

2010 թվականին Բրունեյի սուլթանի անձնական կարողությունը գնահատվել է 20 մլրդ դոլար։

Նրա պալատը, որը կառուցվել է 1984 թվականին և արժեր 400 մլն դոլար, ունի 200 000 մ² տարածք և կոչվում է Նուրուլ Իման («հավատքի և լույսի պալատ»)։ Այն ունի 1788 սենյակ, 257 սանհանգույց, 5000 հոգու համար նախատեսված դահլիճ, 1500 հոգու համար նախատեսված մզկիթ, 110 մեքենայի համար նախատեսված ավտոտնակ։ Բացի այդ, սուլթանի տրամադրության տակ կա ևս երեք պալատ։

## Անձնական կյանք
2010 թվականի հունիսին սուլթանը հայտարարել է իր ամուսնալուծության մասին իր երրորդ կնոջից՝ Ազրինազ Մազհար Հաքիմից և նրան զրկել է պալատական բոլոր արտոնություններից։ Ազրինազը նախկին հեռուստալրագրող էր, որն ամուսնացել էր սուլթանի հետ 2005 թվականին։ Նրա երկրորդ կինն աշխատել է որպես բորտուղեկցորդուհի։ Հասանալ Բոլկիահը մնացել է ամուսնացած իր առաջին կնոջ՝ Անակ Սալեհի հետ։ Բազմակնությունը չի արգելվում տեղական օրենքներով։

## Հետաքրքրություն
Հասանալ Բոլկիահն ավտոմեքենաների կոլեկցիոներ է։ Տարբեր գնահատականներով նրա հավաքածուում դրանք հաշվվում են 3000-ից մինչև 7000։ Հավաքածուի մեջ են գտնվում Rolls-Royce 600-ից ավելի ավտոմեքենաներ, մոտ մեկուկես հազար Ferrari, կան նաև Koenigsegg, ինչպես նաև Ֆորմուլա 1-ի չեմպիոնական բոլիդներ՝ սկսած 1980 թվականից։

## Փաստեր
Ներկայումս Հասանալ Բոլկիախը աշխարհում երկրորդ տեղն է զբաղեցնում Մեծ Բրիտանիայի թագուհի Եղիսաբեթ 2-րդից հետո՝ գահակալության տևողությամբ ներկայումս ողջ մնացած միապետների շարքում։

## Հիշողություն
Հասանալ Բոլկիահը պատկերված էր Բրունեյի թղթադրամների՝ 1 և 5 դոլարի վրա։

## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն
* Кто есть кто в мировой политике / Редкол.: Кравченко Л. П. (отв. ред.) и др. — М.: Политиздат, 1990. ISBN 5-250-00513-6
* 

## Արտաքին հղումներ
* чины и звания султана

Կատեգորիա:20-րդ դարի քաղաքական գործիչներ
Կատեգորիա:21-րդ դարի քաղաքական գործիչներ
Կատեգորիա:Բաղնիքի շքանշանի Մեծ Խաչի ասպետներ
Կատեգորիա:Միացյալ Թագավորության համալսարանների կամ քոլեջների շրջանավարտներ
Կատեգորիա:Պետության գործող ղեկավարներ
Ադրիեննա Ռիչ

**Ադրիեննա Ռիչ** (, ), ամերիկացի բանաստեղծ, հրապարակախոս, ֆեմինիզմի երկրորդ ալիքի ներկայացուցիչ, լեսբուհի։

## Կենսագրություն
Մայրը եղել է դաշնակահարուհի և կոմպոզիտոր, ինչպես նաև մեթոդիստուհի, հայրը՝ կենսաբան և հրեական ծագում ունեցող բժիշկ։ Ավարտել է Ռեդքլիֆի քոլեջը Քեմբրիջում։ Իր դեբյուտը 1951 թվականին կատարել է «A Change of World» բանաստեղծությունների գրքով, որն անձնական ընտրությամբ ստացել է Հյու Օդենի Յելի մրցանակը երիտասարդ բանաստեղծուհիների համար (Օդենը ժողովածուն ուղեկցել է իր նախաբանով)։ 1966 թվականից ամուսնու և երեք որդիների հետ ապրում էր Նյու Յորքում։ Մտերմացել է նոր ձախերի հետ, մասնակցել հակապատերազմական ցույցերին, քաղաքացիական իրավունքների շարժմանը։ 1960-ական թվականների վերջին բաժանվել է ամուսնուց։ 1976 թվականից կյանքը կիսել է ջամայկացի գրող Միշել Քլիֆի հետ։ Դասավանդել է Կոլումբիայի, Ռատգերսի, Բրանդեյսկի, Սթենֆորդի, Կոռնելի համալսարաններում, Բրին-Մար քոլեջում և այլն, վարել է ակտիվ հասարակական կյանք։

Մահացել է ռևմատոիդ արթրիտի հետևանքներից։

Կրտսեր քույրը՝ գրող Սինթիա Ռիչն է։

## Ստեղծագործություն
Հեղինակ է բանաստեղծությունների 25 գրքերի, էսսեների 6 ժողովածուների և նշումների։ 
Պատկանում է XX-րդ դարի երկրորդ կեսի ԱՄՆ-ի խոշորագույն բանաստեղծուհիների և ամերիկյան հասարակական բեմի ազդեցիկ դեմքերի ցանկին։ Գրել է «Մայրությունը որպես անձնական փորձ և սոցիալական ինստիտուտ» (1976) և «Հարկադիր հետերոսեքսուալությունը և լեսբուհիների գոյությունը» (1980) ֆեմինիստական էսսեները, որոնք հետագայում ներառվել են «Հաց, արյուն և պոեզիա» (1986) գրքում։

## Ճանաչում
Պոեզիայի համար բազմաթիվ մրցանակների դափնեկիր է, որոնց թվում են «Diving into the Wreck» գրքի ազգային մրցանակը (1974, այն բաժանել է գրող Օդրի Լորդի և Էլիս Ուոքերի միջև), Ռոբերտ Ֆրոստի մեդալը (1992), «Atlas of the Difficult World» գրքի համար բանաստեղծական մրցանակը (1992), Լամբդի մրցանակը «Dark Fields of the Republic» գրքի համար (1995), Ուոլես Սթիվենսի մրցանակը (1996), Բոլլինգենի մրցանակը (2003),Ազգային գրքի հիմնադրամի մեդալ ամերիկյան գրականության մեջ ակնառու ներդրման համար (2006), գGriffin Lifetime Achievement պոեզիայի մրցանակ (Կանադա, 2010) և այլն։ Եղել է ամերիկյան արվեստի և գիտությունների ակադեմիայի անդամ (1991)։ Ամերիկացի բանաստեղծների ակադեմիայի կանցլերն է 2002 թվականից։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Статья в Британской энциклопедии 
* Некролог в газете ''Los Angeles Times'' 
* Некролог 
* На сайте Академии американских поэтов 
* На сайте Фонда поэтов 
* На сайте ''Современная американская поэзия''  

Կատեգորիա:Ֆեմինիստներ
Կատեգորիա:21-րդ դարի ամերիկացի կին գրողներ
Կատեգորիա:Օքսֆորդի համալսարանի շրջանավարտներ
Կատեգորիա:20-րդ դարի ամերիկացի բանաստեղծներ
Կատեգորիա:20-րդ դարի ամերիկացի կին գրողներ
Կատեգորիա:Բանաստեղծներ այբբենական կարգով
Դանիլ Կուլիկով

**Դանիլ Կուլիկով** (,), ռուս ֆուտբոլիստ, Մոսկվայի «Լոկոմոտիվի» կիսապաշտպան։

## Ակումբային կարիերա
Դանիլ Կուլիկովը ծնվել է Մոսկվայում։ Ապրել է մերձմոսկովյան Ռեուտով քաղաքում «Ստարտ» մարզադաշտի մոտ։ Ֆուտբոլով սկսել է զբաղվել «Պրիալիտ» ակումբի ֆուտբոլային դպրոցում։ Հետո տեղափոխվել է Մոսկվայի «Լոկոմոտիվի» ակադեմիա։

2016 թվականի մարտին կատարել է նորամուտը Ռուսաստանի երիտասարդական առաջնությունում։ Գրոզնիի «Թերեք» ֆուտբոլային ակումբի հետ 19-րդ տուրի խաղում (0:1) փոխարինման է դուրս եկել խաղի 72-րդ րոպեին Ալեքսանդր Դովբնյայի փոխարեն։ 2015/2016 մրցաշրջանի արդյունքներով «երկաթուղայինները» դարձել են երիտասարդական առաջնության հաղթողներ։

2017 թվականի հուլիսի 19-ին «Կազանկա» ֆուտբոլային ակումբի կազմում նորամուտը նշել է ՊՖԼ առաջնությունում։ 2017/2018 մրցաշրջանի առաջին տուրում «Զնամենեմ Տրուդա» ակումբի հետ խաղում դուրս է եկել խաղադաշտ մեկնարկային կազմում (7։ 0)։

2018 թվականի հոկտեմբերի վերջին առաջին անգամ դուրս է եկել խաղադաշտ «Լոկոմոտիվի» կազմում՝ ընդդեմ «Ենիսեյ» ֆուտբոլային ակումբի՝ Ռուսաստանի գավաթի խաղարկության 1/8 եզրափակիչի խաղում (4։ 1)։ Խաղադաշտ դուրս է եկել խաղի 64-րդ րոպեին Անտոն Միրանչուկի փոխարեն։

2019 թվականի ապրիլի 13-ին խփել է իր առաջին գոլը պրոֆեսիոնալ հարթակում։ «Մուրոմ» ֆուտբոլային ակումբ դեմ խաղի 72-րդ րոպեին 11 մետրանոցից հետո 5։ 0  հաշվով պարտության է մատնել մրցակցին։

2019 թվականի հոկտեմբերի 18-ին անցկացրել է առաջին խաղը Պրեմիեր լիգայում։ «Ախմատ» ֆուտբոլային ակումբի դեմ արտագնա խաղի 32-րդ րոպեին ստացել է վնասվածք և նրան փոխարինել է Լուկա Ջորջևիչը։

## Կարիերան հավաքականում
2018 թվականի օգոստոսի վերջին հրավիրվել է Ռուսաստանի մինչև 20 տարեկանների հավաքական՝ սեպտեմբերին անցկացվող Խորվաթիայի հավաքականի դեմ ընկերական խաղին, սակայն հանդիպման ժամանակ մնացել է պահեստայինների նստարանին։

## Անձնական կյանք
Դանիլ Կուլիկովը զբաղվում է ձկնորսությամբ, երաժշտությունից նախընտրում է ռեփը։

## Ձեռքբերումներ
 **Լոկոմոտիվ**
* Ռուսաստանի առաջնության արծաթե մեդալակիր - 2018/19
* Ռուսաստանի գավաթի դափնեկիր - 2018/19
* Ռուսաստանի սուպերգավաթի դափնեկիր - 2019
* Ռուսաստանի երիտասարդական առաջնության հաղթող - 2015/16

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Ֆուտբոլիստի էջը «Լոկոմոտիվ» ակումբի պաշտոնական կայքում

Կատեգորիա:Լոկոմոտիվ Մոսկվայի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Ռուս ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Տղամարդկանց ֆուտբոլի կիսապաշտպաններ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի Պրեմիեր Լիգայի խաղացողներ
Արարատի լեռներ

մինի|''Արարատի լեռների'' վրա վայրէջք կատարած Նոյյան տապանի պատկերը «Հյուսիսֆրանսիական հրեական ժողովածուից» (13-րդ դար)
**Արարատի լեռներ** (աստվածաշնչյան եբրայրերն՝ , Սեպտուագինտա՝ ), տերմին, որն օգտագործվում է Ծննդոց գրքում, որպեսզի նշի այն վայրը, որտեղ Նոյը կանգ է առել Մեծ ջրհեղեղից հետո։ Այդ տարածքը համապատասխանում է Ուրարտուին՝ Վանի թագավորություն։

Միջին դարերից սկսած՝ «Արարատի լեռները» սկսել են նույնացվել Արևմտյան Հայաստանի հայտնի Մասիս լեռան հետ, որը հայտնի է դարձել *Արարատ լեռ* անունով։

## Պատմություն
Մեջբերելով Բերոսոսին, Հիերոնիմոս Եգիպտացուն, Մնասեյին, Նիկողայոս Դամասկոսցուն՝ Հովսեփոս Փլավիոսը իր «Հրեաների հնությունները» գրքում գրում է․ «տապանը կանգ է առնում Հայաստանի մի լեռան գագաթին ... Մինյասի վրա, որը կոչվում էր Բարիս»։

Նույն կերպ Լատինական Վուլգատայի մեջ Հիերոնիմոսը Ծննդոց 8:4-ը թարգամանում է հետևյալ կերպ․ «Եվ տապանը կանգ առավ... Հայաստանի լեռներում», սակայն Վատիկանի երկրորդ ժողովից հետո հրապարակված Նոր Վուլգատայում տեղանունը փոխվել է «montes Ararat»-ով («Արարատի լեռներ»)։

Ընդհակառակը, վաղ սիրիական և արևելյան ավանդույթը նշում է, որ տապանը կանգ է առել Ջուդի լեռան վրա, որն այսօր գտնվում է Շըրնաքի մարզում՝ Հարավարևելյան Անատոլիայում․ այս զուգորդումն անհետացել է միջնադարում և այժմ սահմանափակվում է միայն որպես ղուրանական ավանդույթ հանդես գալով։

«Յուբիլևի գրքում» նշվում է, որ տապանը կանգ է առել Արարատ լեռան Լյուբարի անվամբ գագաթին։

Սըր Ուոլթեր Ռելին իր «Աշխարհի պատմության» (1614) մի քանի գլուխ է նվիրել այն պնդմանը, որ հին ժամանակներում Արարատյան լեռներ տերմինը վերաբերել է ոչ միայն հայկական լեռներին, այլ նաև ավելի բարձր լեռնային լեռնաշղթաներին, որոնք ձգվում են դեպի Ասիա։ Նա պնդում է, որ քանի որ Հայաստանն իրականում չի գտնվում Շինարից դեպի արևելք, տապանը պետք է ինչ-որ տեղ վայրէջք կատարեր Արևելքում։

## Տես նաև
*Նոյ
*Արարատ
*Մեծ ջրհեղեղ

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Աստվածաշնչյան վայրեր
Կատեգորիա:Նոյյան տապան
Լեո Վիներ

**Լեո Վիներ** () (), ամերիկացի անվանի լեզվաբան, պատմաբան և թարգմանիչ։

## Կենսագրություն
Լեյբ (Լեոն) Զելմանովիչ Վիները ծնվել է Ռուսաստանի կայսրության Բելոստոկ քաղաքում։ Նրա հայրը Զելման Սիմհովիչ Վիներն էր, իսկ մայրը` Ֆրեյդա Շոլիմովնա Ռաբինովիչը, երկուսն էլ  բնիկ Կորչինի քաղաքից են եղել։ Նա սովորել է Մինսկի, ապա Վարշավայի գիմնազիայում, ընդունվել Բեռլինի տեխնոլոգիական ինստիտուտը, որի երկրորդ տարին ավարտելուց հետո որոշել է ուսումը շարունակել ԱՄՆ-ում։

Միացյալ Նահանգներում նա ստիպված էր փոխել մի շարք աշխատանքներ. նա ծառայում էր երկաթուղում, մրգերի փոխադրող էր, մաթեմատիկա էր դասավանդում, իսկ ավելի ուշ՝ գերմաներեն և ֆրանսերեն Կանզաս Սիթիի Միսուրիի համալսարանում։

Լեո Վիները լեզվաբան էր և գիտեր ավելի քան 20 լեզու։ Լեզվաբանության ոլորտում նրա առաջին ուսումնասիրությունները կապված էին հրեական բանասիրության և գրականության հետ։ Դրանք նվիրված էին իդիշի լեզվական տարրերին բելառուսերեն, ռուսերեն, լեհերեն և գերմաներեն լեզուներով։

1896 թվականից Լեո Վիներն ընդունեց Հարվարդի համալսարանի սլավոնական լեզուների և գրականության ուսուցչի պաշտոնը, 1911 թվականից դարձավ սլավոնական լեզուների և գրականության ամբիոնի պրոֆեսոր։

Լեո Վիները դարձավ ռուսական գրականության գիտական ուսումնասիրության պիոներ, ԱՄՆ-ում «Ռուսական գրականության անթոլոգիա նախնական ժամանակաշրջանից մինչև այսօր» (1902-1903) առաջին կազմողը։ Անթոլոգիան ընդգրկում էր Միխայիլ Լոմոնոսովից մինչև Ֆեոդոր Դոստոևսկի և Անտոն Չեխով լավագույն ստեղծագործությունները և մի քանի անգամ տպագրվեց, վերջերս՝ 2001 թվականին։

Լեո Վիները Լև Տոլստոյի ստեղծագործությունների հայտնի խթանող և թարգմանիչ էր։ Վիները եղել է Լև Տոլստոյի 24 հատորով հավաքած աշխատությունների թարգմանիչը և խմբագիրը, որոնք տպագրվել են անգլերենով Բոստոնում 1904-1912 թվականներին։

## Ընտանիք
Կինը` Բերտա Կանը, ծնվել է Գերմանիայում։ Որդին հայտնի գիտնական Նորբերտ Վիներն է։

## Հրատարակումներ
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:1862 ծնունդներ
Կատեգորիա:1939 մահեր
Կատեգորիա:Ամերիկացի թարգմանիչներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի լեզվաբաններ
Կատեգորիա:Ամերիկացի խմբագիրներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի պատմաբաններ
Կատեգորիա:Անձինք այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Գիտնականներ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Հարվարդի համալսարանի դասախոսներ
Թերի Ռիդ

**Թերի Ռիդ** (, ), բրիտանացի ռոք երաժիշտ, երգիչ և կիթառահար։

## Կենսագրություն
Ռիդն իր երաժշտական կարիերան սկսել է 15 տարեկան հասակում՝ միանալով Պիտեր Ջեյի The Jaywalkers խմբին։ 1966 թվականին խումբը Ալբերտ թագավորական սրահում ելույթ է ունեցել The Rolling Stones-ի համերգի առաջին մասում, որից հետո, The Hollies-ի Նեշ Գրեմի միջոցով, նրանք պայմանագիր են կնքել Columbia Records-ի հետ։ «The Hand Don’t Fit the Glove» սինգլը ունեցել է չափավոր հաջողություններ հիթ-շքերթներում, բայց այս պահին խումբն արդեն կազմալուծվել է։

Թերի Ռիդը սկսել է իր սոլո կարիերան և հենց առաջին «Better By Far» սինգլով (ձայնագրվել է պրոդյուսեր Միկի Մոստի հետ) մտել է հիթ-շքերթներ։ Ռոք լսարանին նա հայտնի է դարձել 1968 թվականին, երբ Cream խմբի հետ ձեռնարկեց ամերիկյան շրջագայություն։ Նա իր վերջին համերգը նվագել է Miami Pop Festival-ում և ուժեղ տպավորություն է թողել երաժշտական մամուլում, որից հետո մի քանի անգամ շրջագայել է Մեծ Բրիտանիայում, մասնավորապես՝ Jethro Tull-ի և Fleetwood Mac-ի հետ։

Ջիմի Փեյջը հետաքրքրվել է Ռիդի աշխատանքով։ The Yardbirds-ի կազմալուծումից հետո նա առաջարկել է Ռիդին դառնալ իր նոր խմբի մենակատարը։ Ռիդը հրաժարվել է՝ վկայակոչելով պայմանագրային պարտավորությունները, բայց առաջարկել է ուշադրություն դարձնել Բիրմինգհեմի երիտասարդ վոկալիստ Ռոբերտ Պլանտին՝ այդպիսով նշանակալից դեր ունենալով Led Zeppelin-ի կազմի ձևավորման գործում։ Ավելի ուշ, նման իրավիճակում, Ռիդը հրաժարվել է փոխարինել Ռոդ Էվանսին Deep Purple-ում՝ տեղը զիջելով Յան Գիլլանին։

Ռիդի առաջին *[[Bang, Bang You’re Terry Reid]]* ալբոմը (1968) մտել է ամերիկյան Top 200, բայց, որքան էլ տարօրինակ է, Բրիտանիայում ընդհանրապես չի թողարկվել։ Երկրորդը՝ *Terry Reid*-ը (1969), համարվել է լավագույնը նրա կարիերայում։ Թողարկումից հետո Ռիդը շարունակել է շրջագայությունները` կրկին The Rolling Stones-ի հետ միասին։ 1969 թվականին, Միկի Մոստի հետ բաժանվելուց հետո (ով ցանկանում էր նրան դարձնել լիրիկական բալլադ երգիչ), Ռիդը տեղափոխվել է Կալիֆոռնիա։ 1970 թվականին նա ժամանակավորապես վերադարձել է Անգլիա, որտեղ ելույթ է ունեցել Isle of Wight փառատոնում։

1973 թվականին նա նոր պայմանագիր է կնքել Atlantic Records-ի հետ և թողարկել է *River* ալբոմը (ձայնագրվել է պրոդյուսեր Էդի Օֆֆորդի կողմից), որը լավ է ընդունվել քննադատների կողմից, բայց վաճառքի առումով հաջող չէր։ Հետագա տարիներին Թերի Ռիդը մի քանի անգամ փոխել է լեյբլները, իսկ 1981 թվականին հեռացել է ակտիվ սոլո գործունեությունից և դարձել նստաշրջանի երաժիշտ։

1991 թվականին Ռիդը վերադարձել է նոր *The Drive* rսոլո ալբոմով , որը ձայնագրել է պրոդյուսեր Հորն Թրևրի հետ։ «The Whole of the Moon»  սինգլը վաճառքի առումով  հաջողություն չի ունեցել, բայց լայն աջակցություն է ստացել ամերիկյան ռադիոյով։ Այդ ժամանակից ի վեր Ռիդը երբեմն համերգներ է նվագել։

## Դիսկոգրաֆիա
### Ստուդիական ալբոմներ
* *Bang, Bang You’re Terry Reid* (1968)
* * Terry Reid* (1969) (US: *Move Over for Terry Reid*)
* *River* (1973)
* *Seed of Memory* (1976)
* *Rogue Waves* (1979)
* *The Driver* (1991)
* *Alive* (2004)

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* www.terryreid.com. — Թերի Ռիդի պաշտոնական կայք։
* ''Crawdaddy''. — Рецензия на ''River''
* Terry Reid: The Independent

Կատեգորիա:Բրիտանացի բաս կիթառահարներ
Կատեգորիա:Բրիտանացի ռոք երաժիշտներ
Սիլա Ուորդ

**Սիլա Էնն Ուորդ** (, ),  ամերիկացի դերասանուհի, ով առավել հայտնի է «Քույրեր» (1991—1996), «Կրկին ու կրկին» (1999—2002) և «C.S.I.. Հանցագործության վայրը Նյու Յորք» (2010—2013) հեռուստասերիալներում խաղացած դերերով։ Արժանացել է երկու «Էմմի» և «Ոսկե գլոբուս» մրցանակների։

## Վաղ կյանք
Սիլա Ուորդը՝ չորս երեխաներից ավագը, ծնվել է Միսիսիպի նահանգի Մերիդիան քաղաքում՝ տնային տնտեսուհու և էլեկտրատեխնիկի ընտանիքում։

## Կարիերա
180px|left|thumb|Սիլա Ուորդը 1994 թվականին
Ալաբամայի համալսարանն ավարտելուց հետո Սիլան որպես շնորհանդեսների մոդել աշխատել է Նյու Յորքում։ Նա նկարահանվել է Maybelline կոսմետիկայի ընկերության գովազդում։

1983 թվականին նա տեղափոխվել է Կալիֆոռնիա, որտեղ և նկարահանվել է իր առաջին «Մարդը, որը սիրում էր կանանց» ֆիլմում։ Այս ֆիլմում նրա խաղընկերը Բերտ Ռեյնոլդսին էր։ 1980-ական թվականներին նա աշխատել է կինոյի և հեռուստատեսության համար՝ հիմնականում նկարահանվելով աշխարհիկ գեղեցկուհիների դերերում։ 1991 թվականին, երբ ստացել է բոհեմական ալկոհոլիկ Թեոդորա Ռիդի տիպիկ դերը «Քույրեր» հեռուստասերիալում, նրան վերջապես հաջողվել է կոտրել գերակշռող կարծրատիպը։ Այդ դերի համար նա 1994 թվականին արժանացել է Էմմի մրցանակի։

Այն բանից հետո, երբ Սիլան դիմում է Բոնդի դերը խաղալու համար, Սիլային մերժում են՝ ասելով, որ իրենց հարկավոր է «Սիլան, սակայն տասը տարով երիտասարդ Սիլան» (չնայած նրան, որ դերասան Փիրս Բրոսնանն արդեն 42 տարեկան էր)։ 39 ամյա Սիլան հեղինակել է The Changing Face of Beauty ֆիլմը, ինչը պատմում է երիտասարդության նկատմաբ ամերիկացիների մոլուցքի և կանանց վրա այս մոլագար հետևանքների մասին։

«Կրկին ու կրկին» սերիալը ստեղծողները կարծում էին, որ Սիլա չափազանց գեղեցիկ է միջին տարիքի միայնակ մոր դերի համար, սակայն այս դերը Սիլային արժանացնում է երկրորդ էմմի և Ոսկե գլոբուս մրցանակների։

Ուորդին առաջարկել են Մեգան Դոներիի դերը «C.S.I.. Հանցագործության վայրը Նյու Յորք»  սերիալում և Սյուզան Մայերի դերը «Հուսահատ տնտեսուհիները» ֆիլմում։ Դերասանուհին նշել է, որ այլեւս չի ցանկանում նկարահանվել հեռուստասերիալների գլխավոր դերերում, քանի որ երկար ժամանակով չի ցանկանում բաժանվել իր ընտանիքից։ 2005 թվականին «Հաուս» հեռուստասերիալի երկրորդ սեզոնների սկզբում նա խաղացել է իր առաջին գլխավոր դերը։ 2012 թվականին «Բոլորը մահանում են» սերիալի վերջին դրվագում հանդես է եկել որպես հյուր դերասանուհի։

## Անձնական կյանք
1992 թվականին նա ամուսնացել է ձեռնարկատեր Հովարդ Շերմանի հետ։ Նրանք ունեն երկու երեխա՝ Օսթինն (1994) ու Անաբելլը (1998)։

2002 թվականին դերասանուհին նախաձեռնել է իր ծննդավայր Մերիդիան քաղաքում իրենց ծնողներին կորցրած կամ բռնության ենթարկված երեխաների մանկատան բացումը։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:21-րդ դարի ամերիկացի դերասանուհիներ
Կատեգորիա:«Էմմի» մրցանակի դափնեկիրներ
Կատեգորիա:«Ոսկե գլոբուս» մրցանակի դափնեկիրներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի կին հնչյունավորողներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի կինոդերասանուհիներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի կինոպրոդյուսերներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի հեռուստատեսային դերասանուհիներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի մոդելներ
Կատեգորիա:20-րդ դարի ամերիկացի դերասանուհիներ
Ազգային կամ էթնիկ, կրոնական և լեզվական փոքրամասնություններին պատկանող անձանց իրավունքների հռչակագիր

**Ազգային կամ էթնիկ, կրոնական և լեզվական փոքրամասնություններին պատկանող անձանց իրավունքների հռչակագիր**ն ընդունվել է Միավորված ազգերի կազմակերպության Գլխավոր ասամբլեայի կողմից 1992 թվականի դեկտեմբերի 18-ին՝ առանց քվեարկության թիվ 47/135 բանաձևով։

Իր հիմնական դրույթները ներառում են, որ «ազգային կամ էթնիկ, կրոնական և լեզվական փոքրամասնություններին պատկանող անձինք (այսուհետ՝ փոքրամասնություններին պատկանող անձինք) իրավունք ունեն օգտվել իրենց սեփական մշակույթից, դավանել և կիրառել իրենց սեփական կրոնը և օգտագործել իրենց սեփական լեզուն մասնավոր և հասարակական կյանքում ազատ և առանց որևէ միջամտության կամ խտրականության» (Հոդված 2.1):

## Հռչակագրին հղող միջազգային փաստաթղթեր
Ազգային փոքրամասնությունների պաշտպանության մասին շրջանակային կոնվենցիան հղում է կատարում հռչակագրին իր Բացատրական զեկույցի 24-րդ կետում։

Ազգային փոքրամասնություններին պատկանող անձանց իրավունքների երաշխիքների մասին ԱՊՀ կոնվենցիան (այլ թարգմանություններում՝ «Ազգային փոքրամասնություններին պատկանող անձանց իրավունքների մասին կոնվենցիա» կամ «Ազգային փոքրամասնություններին պատկանող անձանց իրավունքների պաշտպանության մասին կոնվենցիան») ներածության մեջ հղում է կատարում հռչակագրին։

## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն
The UN Declaration on Minorities. An Academic Account on the Occasion of its 20th Anniversary (1992-2012). Ed. by U. Caruso, R. Hoffmann Brill–Nijhoff 2015. 

## Արտաքին հղումներ
*Հռչակագիր
*Հայտարարագրի մեկնաբանություն E/CN.4/Sub.2/AC.5/2005/2 
*ՄԱԿ-ի փոքրամասնությունների հարցերով հատուկ զեկուցող, որի մանդատի մեջ է մտնում հռչակագրի քարոզչությունը

Կատեգորիա:Փոքրամասնության իրավունքներ
Կատեգորիա:1992 քաղաքականությունում
Մարտին Սայդիկ

**Մարտին Սայդիկ** (, ) , ավստրիացի դիվանագետ, 2012 թվականից ՄԱԿ-ում Ավստրիայի մշտական ներկայացուցիչ։ 2015 թվականի հունիսի 22-ից ԵԱՀԿ գործող նախագահի հատուկ ներկայացուցիչ՝ որպես Ուկրաինայի արևելքում խաղաղության ծրագրի իրագործման վերաբերյալ եռակողմ շփման խմբի մաս։

## Կենսագրություն
Սովորել է իրավագիտություն Վիեննայի համալսարանում (1967-1971), միջազգային կապեր՝ Մոսկվայի պետական համալսարանում (1972-1973) միջազգային իրավունք՝ Ջոնս Հոփքինսի համալսարանում (1973-1974)։

1975 թվականին միանալով Ավստրիայի դիվանագիտական ծառայությանը՝ 1978 թվականին պաշտոններ է զբաղեցրել Արտաքին գործերի նախարարության տարբեր գերատեսչություններում։ 1978-1980 թվականներին եղել է Ժնևում Միավորված ազգերի կազմակերպության գրասենյակին կից Ավստրիայի մշտական ներկայացուցչության երկրորդ քարտուղար։ 1980-1985 թվականներին աշխատել է Մոսկվայում Ավստրիայի դեսպանատանը որպես խորհրդական և մամուլի կցորդ։

Սայդիկը եղել է Վիեննայում Եվրոպայի անվտանգության և համագործակցության հանձնաժողովի մամուլի դեպարտամենտի ղեկավար (1986-1987), Մոսկվայի *Creditanstalt-Bankverein* ավստրիական բանկի ներկայացուցչության ղեկավար (1987-1989) և Մոսկվայում Ավստրիայի դեսպանատան (1989–1991) առաքելության ղեկավարի խորհրդական ու տեղակալ։

1994-1997 թվականներին ղեկավարել է գույքի կառավարման վարչությունը։ Ավելի վաղ (1991-1994) *Maculan Group* ավստրիական շինարարական ընկերությունում աշխատել է միջազգային բիզնեսի գծով տնօրեն։ Նա նաև եղել է *Maculan International GmbH*-ի տնօրենների խորհրդի անդամ և Յակուտսկում համատեղ ձեռնարկության գլխավոր տնօրեն։

2003-2007 թվականներին Սայդիկն աշխատել է արտաքին գործերի նախարարությունում որպես տնտեսական հարցերի և եվրոպական ինտեգրման գծով գլխավոր տնօրեն։ 1997-2003 թվականներին եղել է Եվրամիության ընդլայնման, առևտրի, առևտրային հարաբերությունների բաժնի պետ ԵՄ-ից և Կենտրոնական Ասիայից դուրս։

2007 թվականից Սայդիկը աշխատում է որպես Ավստրիայի դեսպան Չինաստանում, Մոնղոլիայում և ԿԺԴՀ-ում։

Նա ամուսնացած է, ունի չորս երեխա։ Տիրապետում է անգլերենի, ռուսերենի, ֆրանսերենի և իտալերենի։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* *[https://web.archive.org/web/20150923214351/http://www.bmeia.gv.at/fileadmin/user_upload/bmeia/media/Vertretungsbehoerden/OV_New_York/CV_Ambassador_Sajdik.pdf Curriculum Vitae Martin Sajdik, Ambassador]* (Lebenslauf, mit Publikationen, englisch, pdf, bmeia.gv.at; 69 kB)
* Lebenslauf: Dr. Martin Sajdik (pdf, ealiz.eu)
* ''New Permanent Representative of Austria Presents Credentials'' . Biographical Note // United Nations, BIO / 4341, 10 January 2012
* Martin Sajdik: Austria’s Diplomat on Central Park *A conversation with UN Ambassador Martin Sajdik, now an 'insider' in New York* //  , by Dardis McNamee on February 8, 2012
* His Excellency Martin Sajdik
* OSCE CiO Dačić receives Martin Sajdik, candidate for his Special Representative in Ukraine