Ջոն Մեյման

**Ջոն Արթուր Մոգալե Մեյման** (անգլ. John Arthur Mogale Maimane, 1932 օգոստոսի 5, Պոլոկվանե, 2005 հունիսի 28 Լոնդոն), հարավաֆրիկացի լրագրող, գրող և քաղաքական գործիչ, ապարտհեյդի հակառակորդ։

## Սկիզբը
Ծնվել է անգլիացի սևամորթ քահանայի ընտանիքում, ըստ ազգության թսվանա է։ Արթուրի Մեյմանի մայրը եղել է էթնիկ կոսա։ Մանկությունը անցկացրել է Պրետորիայի սևամորթների շրջանում։ Ավարտել է Յոհաննեսբուրգի Սուրբ Պետրոսի քոլեջը։ Մեյմանի ուսուցիչներից մեկը Օլիվեր Թամբոն էր։

Քոլեջն ավարտելուց հետո Արթուր Մեյմանը զբաղվել է լրագրությամբ։ Աշխատել է Հենրի Նկսումալոյի ղեկավարությամբ յոհաննեսբուրգյան հայտնի *African Drum* ամսագրում (Հետագայում՝ *[[Drum]]*): Զբաղվել է տարատեսակ թեմաներով, սպորտային և բոհեմական զեկույցներից մինչև քրեական հետաքննություններ։ Նա «Հոլիվուդյան լրագրողի» հեղինակություն ուներ, գրել և խոսել է անգլերեն լեզվով, որոշակի ամբարտավություն ուներ։

## Լրագրող-հետաքննիչ
1956 թվականին Մեյմանը *Արթուր Մոգալե* կեղծանվամբ  հրատարակել է հետաքննական նյութերի սերիա, որն անվանել է *The Chief* (*Շեֆ*), այն Յոհաննեսբուրգի Սոֆիթաուն արվարձանի հանցագործ աշխարհի մասին էր։ Մեյմանի բացահայտումը բարկություն առաջացրեց Սոֆիթաունի հանցագործների մոտ։ ԿՀԽ-ի *Vultures-ի* Դոն Մաթթերան (հետագայում հայտնի բանաստեղծ և հասարակական-քաղաքական գործիչ) պատմում էր, որ խմբում ծրագրում էին լրագրողին սպանելու։ Արթուր Մեյմանը հակասությունների մեջ մտավ նաև ապարտհեյդի ռեժիմի իշխանությունների հետ։ Հայտնի է այն դեպքը, երբ նա, պաշտպանելով աֆրիկացի թերթի լուսանկարչին, սպիտակ ոստիկաններից պահանջեց զենքի օգտագործման իրավունքի փաստաթղթեր, որն այն ժամանակ հայտնի չէր։

1957 թվականին Արթուր Մեյմանը որպես խմբագիր աշխատել է *Golden City Post* լրատվական թերթի ամենօրյա հավելվածի Drum բաժնում։ 1958 թվականին լրագրողական հետաքննության ժամանակ սպանվում է Հենրի Նքուսմալոն, հանցագործները մնացին չբացահայտված։ Դրանից հետո Մեյմանը հեռացել է ՀԱՄ-ից։

## Թղթակից-արտագաղթող
Տեղափախվելով Գանա, Արթուր Մեյմանը աշխատել է տեղի Drum մասնաճյուղում։ 1957 թվականին տեղափոխվել է Մեծ Բրիտանիա։ Աշխատել է Արևելյան Աֆրիկայի *[[Ռոյթերս|Reuters]]*  թղթակցությունում, ապրել է Դար-էս-Սալամում։

Տանգանիկայի անկախության հռչակումից հետո Մեյմանը մերժեց իշխող կուսակցության՝ Տանգանիկայի աֆրիկյան ազգային միության (TANU) թերթի խմբագրությունում պաշտոն զբաղեցնելու առաջարկը։ Քննադատական հրատարակությունների համար վտարվեց Տանզանիայից և վերադարձավ Լոնդոն։ Աշխատել է Բի-Բի-Սի աֆրիկյան ծառայությունում, հետո ITN հեռուստաընկերությունում։ Եղել է ապարտհեյդի հակառակորդ, քննադատել է ՀԱՄ իշխող ռեժիմը։

## Վերադարձ
1989-ից 1994 թվականներին ՀԱՄ-ում ապարտհեյդի համակարգը կազմալուծվեց։ Արթուր Մեյմանը կնոջ՝ Ջեննիի հետ սկսեցին այցելել երկիր։ 1994-ի ապրիլին անցկացվեցին բազմազգ ընդհանուր ընտրություններ։ Աֆրիկայի ազգային կոնգրեսը եկավ իշխանության, նախագահ ընտրվեց Նելսոն Մանդելան։ Դրանից հետո Արթուր Մեյմանը վերադարձավ տուն։

Հաստատվելով Յոհաննեսբուրգում՝ Մեյմանը դարձավ *Mail & Guardian* ազատականության քաղաքական շաբաթաթերթի խմբագիր։ Դրանից հետո մինչև 1997 թվականը ղեկավարեց Հարավային Աֆրիկայի ամենախոշոր ամենօրյա թերթը։

## Գրող
1967 թվականին Լոնդոնում հրատարակվեց Արթուր Մեյմանի *Victims* (Զոհեր) վեպը, որը միանգամից արգելվեց ՀԱՄ-ի իշխանությունների կողմից։ Հարավային Աֆրիկայի անգլիական ակադեմիան վեպը արժանացրել է հատուկ մրցանակի։ 2000 թվականին գիրքը  *Hate No More (*Այլեվս չեմ ատում*)* վերնագրով վերահրատարակվել է։ 1996 թվականին Մեյմանի *Hang On In There, Nelson* (Սպասիր այնտեղ, Նելսոն) ներկայացումը Նելսոն Մանդելայի ազատ արձակման լրագրողական լուսաբանման վերաբերյալ էր։

Ռուսերեն լեզվով հավաքածուների գաղտնաբառն էր «*Свобода!*» (1977) և հրատարակվել է Մեյմանի  *Անվանիր ինձ* «միսսիս» (1978) հեքիաթը, որը սպիտակ ռասիստների կողմից ազատամիտ սևամորթ երիտասարդի  սպանության մասին էր։ Մեյմանի պատմվածքը հատկապես նշել է Յուրի Նագիբինը առաջին ժողովածուի առաջաբանում։

## Մահ
2001 թվականին Արթուր Մեյմանը վերադարձել է Լոնդոն։ Վախճանվել է չորս տարի անց, 72 տարեկան հասակում։

Արթուր Մեյմանը երկու անգամ ամուսանցած էր, ունեցել է չորս երեխա։

## Տես նաև
* Ալան Պեյտոն

## Ծանոթագրություններ