open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Պոտոմակի մեծ ջրվեժներ

**Մեծ ջրվեժներ**, ջրվեժների և սահանքների շարք Պոտոմակ գետի վրա։ Գտնվում է Մոնտգոմերի շրջանի, Մերիլենդն և Ֆերֆակս շրջանի Վիրջինիայի սահմանին։ Մեծ ջրվեժ պարկը կառավարվում է ազգային պարկի ծառայության կողմից, որը գտնվում է Վիրջինայի հարավային ափերին, իսկ Չիզապիկ ու Օհայո պարկը գտնվում է գետի հյուսիսային ափերին՝ Մերիլենդում։ Պոտոմակը և ջրվեժները ամբողջովին Մերիլենդի տարածքում, և՛ նահանգի և՛ վարչաշրջանի սահմանները գտնվում են ափի հարավային մասում։

Տեսարժան վայրեր կան և՛ Մերիլենդի, և՛ Վիրջինայի կողմից։ Բիլլի Գոթ արահետը Բեը կղզու վրա հասանելի է Մերիլենդից, որից երևում է Մեծ ջրվեժը, ինչպես նաև Օլմստեդ կղզուց։ Վիրջինայի կողմում կան տեսարժան վայրեր։

Մեծ ջրվեժների տարածքը հայտնի է բացօթյա միջոցառումների համար, ինչպիսիք են նավարկությունը, ռաֆտինգը, ժայռամագլցումը և արշավները։

## Պատմություն
35000 տարի առաջ Պոտոմակ գետը հոսելով ձևավորում է Մեծ ջրվեժները։

Պոտոմակի հոսքը էապես դանդաղում է, երբ հոսելով հատում է ջրվեժը և անցնում Մեթեր կիրճի միջով։ Հորդառատ անձրևներն ու ձյունը գետի ջրհավաք ավազանում առաջացնում են ջրհեղեղներ, որոնք հարվածում են ժայռերին և նույնիսկ սպառնում են հարակից պարկի զբոսաշրջային կենտրոնին։

Ջրհեղեղից առաջացած ժայռերն ու գետի կիրճերը փոխակերպված ապարներ են։

## Մուլտիմեդիա

GreatFallsPotomacPanorama.jpg|Մեծ ջրվեժի համայնապատկերը Վիրջինայից
Potomac Great Falls panorama (from Maryland).jpg|Մեծ ջրվեժի համայնապատկերը Մերիլենդից


thumb|500px|center|Պոտոմակ գետի Մեծ ջրվեժը Վիրջինայի և Մերիլենդի միջև Միացյալ Նահանգներում։ Հունվարի 1, 2014

## Ջրանցքներ
Մեծ ջրվեժի շուրջ ձեռնարկվում են ջրանցքների կառուցման տարբեր փորձեր։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Great Falls Visitor Center official site
* Great Falls Park official site
* Great Falls rages and roars in Potomac flood (photos and video) - Washington Post (17 May 2014)
* Great Falls Timeline by NPS

Կատեգորիա:ԱՄՆ-ի գետեր
Կատեգորիա:ԱՄՆ-ի ջրվեժներ
Գողացված արևը (մուլտֆիլմ, 1943)

**«Գողացված արևը»** (), խորհրդային նկարված մուլտֆիլմ՝ ստեղծված Կոռնեյ Չուկովսկու համանուն ստեղծագործության հիման վրա։ Սև-սպիտակ (գունավոր տարբերակը չի պահպանվել) հնչյունային մուլտֆիլմ է, որի տևողությունը կազմում է 11 րոպե 11 վայրկյան։ Պրեմիերան կայացել է 1944 թվականին։

## Սյուժե
Երկնքում փայլում է արևը, ծաղիկները ծաղկում են, թռչունները՝ երգում, գազանները հոգ են տանում մեկը մյուսի հանդեպ։ Միայն չար կոկորդիլոսը, որը չի կարողանում ոչ ոքի բռնել, հարձակվում է արևի վրա ու կուլ տալիս նրան։ Մթություն է տիրում։ Գազանները խուճապի են մատնվում և նետվում արջի մոտ ու խնդրում արևը վերադարձնել երկինք։ Արջը, որը մթության մեջ չէր կարողացել գտնել իր ձագերին, գնում է կռվելու կոկորդիլոսի հետ։ Արջը մարտի է բռնվում կոկորդիլոսի հետ, հաղթում նրան ու ստիպում ազատել արևին։ Երջանիկ գազանները ուրախանում են արևի վերադարձով ու փառաբանում արջին։

## Ստեղծողներ

## Ստեղծման պատմություն
Պատերազմի տարիներին ֆիլմերի արտադրությունը գնում է շատ դանդաղ. իրենց ազդեցությունն են թողնում նյութի ու աշխատանքի պայմանների բացակայությունը, կադրային սովը, միջոցների ու ռեսուրսների մշտական տնտեսման ռեժիմը։ Պատերազմի ժամանակ ավարտված առավել նշանակալի ֆիլմերն են՝ Մ. Ցեխանովսկու և Պ. Նոսովի «Եղևնին» (1942), Ի. Իվանով-Վանոյի «Գողացված արևը» (1944), Վ. և Զ. Բրումբերգների «Հեքիաթ Սալթան թագավորի մասին» (1943) և «Սինդբադ ծովագնաց» (1944), Մ. Ցեխանովսկու «Հեռախոսը» (1944)։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* 
* 
* «Գողացված արևը» մուլտֆիլմը Յութուբում

Կատեգորիա:Խորհրդային մուլտֆիլմեր
Կատեգորիա:«Սոյուզմուլտֆիլմ» ստուդիայի մուլտֆիլմեր
Կատեգորիա:Իվան Իվանով-Վանոյի մուլտֆիլմեր
Կատեգորիա:1943 մուլտֆիլմեր
Կատեգորիա:Կոռնեյ Չուկովսկու ստեղծագործությունների էկրանավորումներ
Օշական (դաշտ)

**Օշական**, դաշտ Հայկական լեռնաշխարհում, Ծաղկանց լեռների հարավ-արևմտյան հոտվածում գտնվող Աղի լեռնանցքից արևմուտք, Մեծ Հայքի Ապահունիք գավառում։ Հիշատակում է պատմիչ Թովմա Արծրունին (IX–X դդ)՝ որպես հայոց զորքի բանակատեղի։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Դաշտեր այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Վանի մարզի հարթավայրեր
Իսպանիայի տոներ

**Իսպանիայի տոներ** կամ **Միջազգային զբոսաշրջային հետաքրքրություն ներկայացնող տոն** պատվավոր կոչումի արժանացած տոներ Իսպանիայում. տիտղոսը տրվում է Իսպանիայի կառավարության *Զբոսաշրջության, արդյունաբերության, տուրիզմի ու առևտրի նախարարության* Գլխավոր քարտուղարության կողմից, որը տրամադրվում է այն տոներին կամ իրադարձություններին, որոնք ներառում են այնպիսի դրսեւորումներ, որոնք կապված են մշակութային և ժողովրդական ավանդույթների հետ, մասնավորապես, հատուկ կարեւորություն ունեն էթնիկ հատկանիշները եւ զբոսաշրջային տեսարժան վայրեր ներկայացնելու համար։ Իսպանիայում այս պատվավոր տիտղոսը շնորհվել է իսպանական 30 տոների։

Այդ պահանջները ներառում են.

* **Հնություն** և **շարունակականություն** (առնվազն պետք է իրականացվեն յուրաքանչյուր հինգ տարի)
* **Հանրաճանաչ արմատներ և մասնակցություն**, հատկապես կարևորություն են ներկայացնում այն կազմակերպությունների առկայությունը, որոնք աջակցում են տենին
* Ինքնատիպությունը, բազմազանությունը, որոնք արդիական են արտերկրից Իսպանիայի զբոսաշրջության խթանման առումով
* **Միջազգային լրատվամիջոցների վրա թողած ազդեցությունը.** առնվազն տասը արձագանք արտասահմանյան մեկ կամ մի քանի լրատվամիջոցների կողմից
* Ունենալ **Ազգային տուրիստական հետաքրքրություն** հռչակագիր ոչ պակաս, քան հինգ տարի
* Այն, որ նրա զարգացումը չի ենթադրում մարդկանց կամ անասունների նկատմամբ վատ վերաբերմունք եւ նպաստում է քաղաքի, ճարտարապետության եւ լանդշաֆտի զարգացումը
* Ապահովում է քաղաքում կամ նրա սահմաններից դուրս 50 կիլոմետր հեռավորության վրա (30 մղոն) համապատասխան բնակելի եւ զբոսաշրջային ծառայությունների առկայություն
* Համընդհանուր քաղաքային խորհրդի համաձայնություն եւ ինքնավար հանրության կողմից բարենպաստ հաշվետվություն։

## Տոներերի ցանկ




## Տես նաև
## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Local fiestas of Spain of International Tourist Interest (lay)  Calendar formats *iCalendar*.
* Local fiestas of Spain of International Tourist Interest (religious)  Calendar formats *iCalendar*.

Կատեգորիա:Իսպանիայի մշակույթ
Կատեգորիա:Իսպանիայի տոներ
Կատեգորիա:Տոն օրեր
Կորել է թոռնուհին

**«Կորել է թոռնուհին»** (), Ռոման Կաչանովի խորհրդային տիկնիկային մուլտֆիլմը՝ թողարկված 1966 թվականին «Սոյուզմուլտֆիլմ» ստուդիայում։ 1960-ական թվականներին «Սոյուզմուլտֆիլմ» ստուդիայի տիկնիկային միության ամենավառ աշխատանքներից մեկն է։

## Սյուժե
Փոքրիկ աղջկա հայրն ու մայրը գնում են աշխատանքի։ Աղջիկը մնում է պապիկի հետ։ Թոռնուհին չարաճճիություններ է անում։ Պապիկը չի կարողանում նրան կարգի բերել, թոռնուհուն վախեցնում է, որ ոստիկանություն է կանչում, և նրանք աղջկան վատ վարքի համար կտանեն բաժին։ Պապիկը ձևացնում է, թե ոստիկանություն է զանգահարում։

Երբ աղջիկը գնում է փողոցում զբոսնելու, նրան թվում է, թե քաղաքի ամբողջ ոստիկանությունն իրեն է փնտրում, և նա բակից փախչում է։

Պապիկը թոռնուհուն է փնտրում, բայց չի կարողանում գտնել։ Ոստիկանությունն սկսում է որոնել կորած աղջկան։ Նրան գտնում են, բայց չեն ձերբակալում, ինչպես ինքն էր սպասում, այլ կոնֆետ են հյուրասիրում ու մոտոցիկլետով տուն ուղեկցում։

Այդ դեպքից հետո պապիկը հասկանում է, որ չի կարելի նույնիսկ դաստիարակչական նպատակներով երեխաներին վախեցնել իրավապաշտպան օրգանների աշխատակիցներով։

## Հատաքրքիր փաստեր
* Մուլտֆիլմում ոչ մի բառ չի արտաբերվում։
* Արձանագրության մեջ ոստիկանների ստորագրությունների փոխարեն գրված է մուլտիպլիկատորներ Իգոր Պոդգորսկու և Վյաչեսլավ Շիլոբրեևի ազգանունները։
* Փողոցի անցորդը (սպիտակ վերնաշապիկով և սև բերետով), զբոսաշրջիկը (բաց գույնի մազերով և թկնապայուսակով) և պապիկն ու թոռնիկը հետագայում հանդիպում են Ռոման Կաչանովի «Կոկորդիլոս Գենա» մուլտֆիլմում (1968)՝ անցորդը որպես մրգի և բանջարեղենի խանութի գնորդ, զբոսաշրջիկը որպես դռնապան, պապիկն ու թոռնիկը որպես կենդանաբանական այգու հաճախորդներ։
* Քանի որ մուլտֆիլմում ոստիկանության աշխատակիցները ներկայացված են ծաղրանկարային, համենայն դեպս ֆիլմն էկրաններով թողարկելուց առաջ ցուցադրել են Նիկալայ Շյոլոկովին, որն այդ ժամանակ ԽՍՀՄ-ում հասարակական կարգի պահպանման նախարարն էր։ Շյոլոկովը գնահատել է ֆիլմի հիմքում ընկած դրական լիցքը. ռեժիսոր Ռոման Կաչանովը Նախարարության կողմից արժանացել է պատվոգրի «խորհրդային ոստիկանների դրական կերպարով երեխաներին դաստիարակելու համար»։

## Նկարահանող խումբ
* Տիկնիկներն ու դեկորացիաները պատրաստել են Վ. Կալաշնիկովան, Մ. Չեսնոկովան, Գ. Գետտինգերը, Վ. Կուրանովը, Ս. Էթլիսը, Վ. Լադիգինը, Բ. Կարավաևը, Վ. Ալիսովը, Վ. Պետրովը, Վ. Շաֆրանյուկը Ռոման Գուրովի ղեկավարությամբ,
* Մոնտաժող – Ի. Գերասիմովա,
* Խմբագիր – Նատալյա Աբրամովա,
* Տնօրեն – Նատան Բիտման։

## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն
*  Книга по мультфильму.

## Արտաքին հղումներ
* 

Կատեգորիա:1966 մուլտֆիլմեր
Կատեգորիա:«Սոյուզմուլտֆիլմ» ստուդիայի մուլտֆիլմեր
Կատեգորիա:Խորհրդային մուլտֆիլմեր
Կատեգորիա:Մուլտֆիլմեր երեխաների մասին
Կատեգորիա:Ռոման Կաչանովի մուլտֆիլմեր
Սաիդալի Մամուր

**Սաիդալի Մամուր** (, ), տաջիկ բանաստեղծ, թարգմանիչ, Տաջիկստանի գրողների միության անդամ (1972)։

## Կենսագրություն
Սաիդալի Մամուրը ծնվել է 1944 թվականի դեկտեմբերի 28-ին։ 1966 թվականին ավարտել է  Տաջիկստանի ազգային համալսարանի բանասիրական ֆակուլտետը։

## Ստեղծագործություններ
Ավելի քան 20 բանաստեղծական գրքերի հեղինակ է։ Թարգմանվել է տարբեր լեզուներով։ Առանձին գրքեր լույս են տեսել Մոսկվայում և Տաշքենդում ռուսերենով և ուզբեկերենով։ «Խատինի զանգերը» բանաստեղծական շարքի հեղինակն է, այն թարգմանվել է բելառուսերեն և ընդգրկվել «Լսեցեք Խատինին» գրքում։

### Բանաստեղծությունների ժողովածուներ

* «Заврақи умед» (1967) 
* «Савганд» (1972) 
* «Ҳамсолон» (1974) 
* «Рози дарё» (1977) 
* «Меҳвар» (1980) 
* «Толеъ» (1981) 
* «Рӯҳи баланд» (1983) 
* «Офтоби дил» (1986) 
* «Решапайванд» (1989) 
* «Чашми ситора» (ба ҳуруфи форсӣ, 1990) 
* «Солгиреҳ» (1994) 
* «Гарди Офтоб» (1994) 
* «Шохаи шикаста» (1998) 
* «Овои мурғи шабовез» (2000) 
* «Оташи меросӣ» (2002) 
* «Назаргоҳи дил» (2003) 
* «Чорзарб» (2003) 
* «Офтобгардон» (2007) 
* «Пойизи сабз» (2011) 
* «Ситорашукуф» (2011) 
* «Давлати дидор» (2014) 
* «Сӯзанак» (1985) 
* «Навоҳои Гулдара» (1988) 
* «Карчи харбуза» (1993) 
* «Анӯшаҷони ҷони мо» (2004) 
* «Алвончак» (2013) 

### Ռուսերեն թարգմանություններ
* «Ծարավ» (Մոսկվա, 1977) 
* «Կանաչ քամիներ» (Մոսկվա, 1982) 
* «Սրտի ափին» (Մոսկվա, 1987) 
* «Ամռան կեսին» (Դուշանբե, 1987) 
* «Սրտի սեյսմոգրաֆ» (Մոսկվա, 1990) 
* «Սիրո չորս եղանակներ» (Դուշանբե, 1992) 
* «Սրտի գազել» (Մոսկվա, 1994)

## Պարգևներ
* Տաջիկստանի  Ռուդաքիի անվան պետական մրցանակ (1996)
* Տաջիկստանի վաստակավոր աշխատող (1997)
* Տաջիկստանի ժողովրդական բանաստեղծ (2003)
* Տաջիկստանի և Բելառուսի Գերագույն խորհուրդների պատվոգրեր

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Տաջիկ բանաստեղծներ
Կատեգորիա:Տաջիկստանի գրողների միության անդամներ
Քրիս Բակ

**Քրիս Բակ** (, ), ամերիկացի մուլտիպլիկատոր, ռեժիսոր և սցենարիստ, հայտնի է «Տարզան» և «Բռնիր ալիքը» մուլտֆիլմերի ռեժիսորությամբ։ «Օսկար» մրցանակի դափնեկիր է ճանաչվել «Սառցե սիրտ»՝ լավագույն անիմացիոն լիամետրաժ ֆիլմի անվանակարգում։

## Ընտրված ֆիլմագրություն
**Ռեժիսոր**

**Մուլտիպլիկատոր**

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ

Կատեգորիա:Ամերիկացի ռեժիսորներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի սցենարիստներ
Կատեգորիա:Օսկարակիրներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի մուլտիպլիկատորներ
Կատեգորիա:BAFTA մրցանակի դափնեկիրներ
Կատեգորիա:Օսկար լավագույն անիմացիոն լիամետրաժ ֆիլմի համար
Կատեգորիա:Ամերիկացի կինոսցենարիստներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի կինոռեժիսորներ
Էլիկում Բաբայանց

**Էլիկում Հովհաննեսի Բաբայանց** (), հայազգի ռուսաստանցի մինցմեյստեր, լեռնային ճարտարագետ, հասարակական գործիչ։ 1916-1918 թվականներին եղել է Սանկտ Պետերբուրգի դրամահատարանի ղեկավարը։

## Կենսագրություն
Էլիկում Բաբայանցը ծնվել է մանր բուրժուայի ընտանիքում։ 1894 թվականին ավարտել է Սանկտ Պետերբուրգի լեռնային ինստիտուտը, ինչից հետո երկար տարիներ աշխատել է Սանկտ Պետերբուրգի դրամահատարանում։ Աշխատել սկսել է, որպես արծաթի վերամշակման կառավարչի կրտսեր օգնական։ 1899 և 1906 -1913 թվականներին եղել է արծաթի և ոսկու մշակման կառավարիչ (մինցմեյստեր)։ 1913-1916 թվականներին եղել է Սանկտ Պետերբուրգի դրամահատարանի ղեկավարի օգնական։ 1916 թվականին ստանձնել է դրամահատարանի ղեկավարությունը։

Ունեցել է սեփական մինցմեյստերական նշան՝ «ԷԲ» ()։ Տվյալ նշանով պիտակված մի շարք մետաղադրամներ դրամագիտական արժեք են ներկայացնում, օրինակ՝ 5, 10, 15, 20 կոպեկանոցները։ 1911 թվականին Բաբայանցի անմիջական ղեկավարությամբ թողարկվել են Ռուսաստանի առաջին նիկելե մետաղադրամները։ Այս մետաղադրամները նույնպես դրամագիտական հազվադեպություն են։

Մինցմեյստերական աշխատանքի հետ մեկտեղ, Բաբայանցը ակտիվ զբաղվել է լեռնային ճարտարագիտությամբ։ Նրա խմբագրմամբ Սանկտ Պետերբուրգի մշտական խորհրդատվական գրասենյակը հրատարակել է «Երկաթուղու նյութերի և իրերի մատակարարման համար երկաթուղային տրանսպորտի նախարարության կողմից տրված տեխնիկական պայմանների և հրահանգների հավաքածուն»։

Բաբայանցը նաև ակտիվ հասարակական կյանք է վարել։ Գլխավորել է Սանկտ Պետերբուրգի դրամատանը կից լեռնային հանքարդյունաբերության վարկա-խնայողական դրամարկղի վարչությունը։ Տասը տարուց ավելի եղել է Սանկտ Պետերբուրգի Հայկական ակումբի վարչության անդամ։ Ռուսական կայսրության մայրաքաղաքի հայ բնակչության շրջանում զբաղվել բարեգործական, մշակութային և կրթական գործունեությամբ։

Խորհրդային կարգերի հաստատումից հետո Բաբայանցը ստիպված հեռացել է երկրից։ Ապրել է Ֆրանսիայում։ Աշխատել է որպես մետաղների մշակման ճարտարագետ։ 1933 թվականին եղել է Ռուս դիպլոմավորված ճարտարագետների միության վարչության անդամ։ Հետագա ճակատագիրն անհայտ է։

Պատկեր:INC-2920-a Пять рублей 1907 г. (аверс).png|1907 թվականի 5 ռուբլու դիմերեսը, Բաբայանցի  մինցմեյստերական նշանը դրամաշուրթին է 
Պատկեր:INC-2920-r Пять рублей 1907 г. (реверс).png|1907 թվականի 5 ռուբլու դարձերեսը, Բաբայանցի  մինցմեյստերական նշանը դրամաշուրթին է


## Գրականություն
* 
* 

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Հայ ճարտարագետներ
Կատեգորիա:Ռուս ճարտարագետներ
Կատեգորիա:Հայ հասարակական գործիչներ
Վամպիրները Հավանայում

**«Վամպիրները Հավանայում»** (), կուբայական մուլտիպլիկացիոն ֆիլմ։ Կուբայական այն քիչ ֆիլմերից է, որոնք հայտնի են ԱՄՆ-ում։ Ֆիլմը հիանալի երգիծանք է Արևմուտքի և «կապիտալիստ վամպիրների» մասին։

## Սյուժե
Խելառ գիտնական Ֆոն Դրակուլան խառնուրդ է հայտնագործել, որը թույլ է տալիս վամպիրներին ապրել արևի ճառագայթների տակ։ Երբ դրա մասին տեղեկանում են ամբողջ աշխարհի վամպիրները, նրանք թռչում են Կուբա, որպեսզի տիրեն խառնուրդին։ Ամերիկյան և եվրոպական վամպիրների միջև պայքար է ծավալվում։ Եվրոպայի վամպիրների առաջնորդները, որոնց շտաբ բնակարանը գտնվում է Դյուսելդորֆում, լսելով լուրը, ուզում են տիրանալ ֆորմուլային, այդ եղանակով նրանք կկարողանան շահույթ ստանալ, հակառակ Ֆոն Դրակուլային, ով ուզում է խառնուրդը դարձնել անվճար և հայտարարել դրա մասին վամիր-ռադիոյի միջոցով։ ԱՄՆ-ի վամպիրները իրենց առաջնորդ՝ Ջոն Տերրորի հետ բիզնես ունեն՝ ԱՄՆ-ի ամբողջ տարածքում վամպիրների համար նախատեսված ստորգետնյա ապաստարանների տեսքով, և ցանկանում են բիզնեսը ընդլայնել մինչև Դյուսելդորֆ։ Ջոն Տերրոն Եվրոպայի վամպիրներին չէր կարող թույլ տալ, որպեսզի նրանք տիրանան ֆորմուլային, հակառակ պարագայում նա և իր խումբը կսնանկանան։ Խառնուրդը (Վամպիսոլ, որը իսպաներենից թարգմանաբար նշանակում է՝ աղ-արև) մանուկ հասակից ընդունում էր գիտնականի զարմիկը՝ «Ջոզեֆ» մուլտֆիլմի գլխավոր հերոսը, ով հայտնի էր նաև որպես Պեպիտո։ Նա կռվում է Գեներալ Մաչադոյի զինված ուժերի դեմ (Գործողությունները կատարվում են Կուբական հեղափոխության ժամանակ՝ 30-ական թվականներին)։ Պեպիտոյի սիրտը պատկանում է Լոլային, ով օգնում է Պեպիտոյին և իր ընկերներին լրտեսությամբ զբաղվել կապիտանի տանը, ով աշխատում է Գեներալ Մաչադոյի համար։

## Հիմնական կերպարներ
* Պեպիտո - գլխավոր հերոս, գիտնականի զարմիկ, ով ստեղծել է խառնուրդը։ Սրճարաններում և բարերում նվագում է շեփորի վրա, նաև պայքարում է կապիտանի դեմ։
* Լոլա - Պեպոյի ընկերուհին, աշխատում է կապիտանի մոտ որպես սպասուհի, օգնում է լրտեսել նրան։
* Ֆոն Դրակուլա - Պեպիտոյի հորեղբայրը և Գրաֆ Դրակուլայի ժառանգորդը, ով ստեղծել է խառնուրդը։ Երբ Կոմս Դրակուլան իր վրա փորձեց խառնուրդի անհաջող տարբերակը, և այրվեց արևի ճառագայթների տակ, Ֆոն Դրակուլան ստիպված էր մեկնել Կուբա։ Կուբան ընտրվել է, քանի որ խառնուրդը պարունակում էր շատ մեծ քանակով ռոմ և պին-կոլադաներ։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Լիամետրաժ անիմացիոն ֆիլմեր
Կատեգորիա:Իսպաներեն ֆիլմեր
Կատեգորիա:Իսպաներեն մուլտֆիլմեր
Մեծ Սամսար

**Մեծ Սամսար** (՝ Մեծ Սամսար), հայաբնակ բնակավայր Վրաստանի Ախալքալաքի մունիցիպալիտետում, պատմական Ջավախքի գավառի տարածքում, շրջկենտրոն Ախալքալաքից 17 կմ դեպի հյուսիս-արևելք։ 1987 թվականի տվյալներով ուներ 185 տուն և 907 մարդ բնակչություն։ Գյուղի բարձրւթյունը ծովի մակարդակից 1980-2020 մ  է։ Գյուղի Սուրբ Աստվածածին եկեղեցին Կառուցվել է 1848 թ-ին։ Վերակառուցվել է 1902 թ.-ին, այնուհետև 2005 թ.-ին և կանգուն է մինչև հիմա  /2018թ /:

## Արտաքին հղումներ
* https://www.azatutyun.am/a/1577970.html Վերաօծվել է Ախալքալակի շրջանի Մեծ Սամսար գյուղի Սուրբ Աստվածածին եկեղեցին
* http://armenianchurch.ge/hy/component/content/article/90-akhalqalaqi/1693-mets-samsari-surb-astvatsatsin ՄԵԾ ՍԱՄՍԱՐ - ՍՈՒՐԲ ԱՍՏՎԱԾԱԾԻՆ ԵԿԵՂԵՑԻ, ՀԻՄՆԱԴՐՎԵԼ Է 19-ՐԴ ԴԱՐԻ ԱՌԱՋԻՆ ԿԵՍԻՆ։

Կատեգորիա:Վրաստանի բնակավայրեր
Էխթիլա

**Էխթիլա** (հաճախ անվանում են նաև Իխտիլա)՝ հայաբնակ բնակավայր Վրաստանի Ախալքալաքի մունիցիպալիտետում, պատմական Ջավախքի գավառի տարածքում, շրջկենտրոն Ախալքալաքից 16 կմ դեպի հյուսիս։ Գյուղում բնակվում է 322 ընտանիք։ Բնակչության ընդհանուր թիվը կազմում է 978 մարդ (2014)։ Գյուղն ընդհանուր առմամբ ունի 1081 հա տարածք, որից 401 հա-ը վարելահողեր են, 100 հա-ը խոտհարքեր, իսկ 580 հա-ը արոտավայրեր։

## Արտաքին հղումներ
* http://javakhkmedia.com/%D5%B0%D5%A1%D5%B5%D5%B8%D6%81-%D6%81%D5%A5%D5%B2%D5%A1%D5%BD%D5%BA%D5%A1%D5%B6%D5%B8%D6%82%D5%A9%D5%B5%D5%A1%D5%B6-%D5%AD%D5%A1%D5%B9%D6%84%D5%A1%D6%80-%D5%A7%D5%AD%D5%BF%D5%AB%D5%AC%D5%A1-%D5%A3/ Հայոց Ցեղասպանության խաչքար Էխտիլա Գյուղում
* https://www.youtube.com/watch?v=jA_53qQNy1g Էխտիլա գյուղի մշտական բարերարների աշխատանքները խաչքարից մինչև ծառատունկ

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Վրաստանի գյուղեր
Ալ-Կաիդայի ահաբեկչությունների ցանկ

**[[Ալ-Կաիդա]]յի** ահաբեկչությունների ցանկ՝

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Ալ-Կաիդա՝ Ջիգադի միջազգային իսլամական ճակատ ընդդեմ հրեաների ու քրիստոնյաների

Կատեգորիա:Ալ-Կաիդա
Ալ-Կաիդա
Կատեգորիա:Իսլամիստների ահաբեկչական ակտեր
Կատեգորիա:Միջազգային ահաբեկչական ակտեր
Աղջիկը ջունգլիներում

**«Աղջիկը ջունգլիներում»**, սովետական նկարած մուլտֆիլմ, ստեղծված «Խորամանկ շնագայլ» հնդկական ժողովրդական հեքիաթի հիման վրա, պատմում է փոքրիկ, բարի աղջկա արկածների մասին, որը ուղևորվում է ջունգլիներով դեպի շուկա։ Իր ճանապարհին նա հանդիպում է տարբեր կենդանիների և վանդակից ազատ է արձակում վագրին։ Վագրի հետ ունեցած վեճը նրան ստիպում է փնտրել «Արդյոք կա՞ արդարություն» հարցի պատասխանը։

## Սյուժե
Մի անգամ առավոտյան փոքրիկ աղջիկը գնում էր շուկա։ Նրա ձեռքում զամբյուղ կար, իսկ գլխին ծաղկեպսակ։ Աղջիկը ճանապարհն ընտրում է ջունգլիներով, որտեղ հանդիպում է կապիկների, թութակների և փասիանների։ Ծեր կապիկը խնդրում է աղջկան, որ աղջիկն իր ծաղկեպսակը նվիրի իր աղջկան՝ փոքրիկ կապիկին, աղջիկն առանց ավելորդ հարցերի տալիս է նրան ծաղկեպսակը և շարունակում ճանապարհը։ Հետո հանդիպում է բնից ընկած թռչնակի ու սովորեցնում է նրան թռչել։

Շարունակելով ճանապարհը ջունգլիներով՝ աղջիկը լսում է մռնչյուն, մոտենում է այդ ձայնին։ Տեսնում է վանդակի մեջ փակված վագրին, խղճում նրան և ազատ  է արձակում։ Վագրը, զարմանալով աղջկա անխելքության վրա, մտադրվում է ուտել նրան։ Բայց աղջիկը ասում է, որ դա անարդար է, սակայն վագրը պատասխանում է, որ աշխարհում արդարություն չկա։ «Ո՛չ, կա»,- պնդում է աղջիկը,- «հարցրե՛ք ումից ուզում եք»։ Պատահած վեճի արդյունքում նրանք որոշում են հարցնել առաջին երեք պատահածների, կա՞ արդյոք արդարություն աշխարհում։

Առաջինը նրանք հանդիպում են լացող թութակին, որը հենց նոր կորցրել էր իր որդուն, աղջկա հարցին նա պատասխանում է, որ արդարություն չկա։ Հետո նրանք դիմում են արմավենուն, ում արմատները վարազը վնասել էր։ Արմավենին նույնպես պատասխանում է,որ արդարություն գոյություն չունի։ Վերջում նրանք հանդիպում  աղվեսին, որը իրեն խուլ էր ձևացնում։ Նա խնդրում է վագրին, որ ցույց տա, թե ինչից է սկսվել իրենց վեճը աղջկա հետ։ Արդյունքում վագրը հետ է մտնում իր վանդակը, իսկ աղվեսը փակում է նրան, ապացուցելով, որ արդարություն գոյություն ունի։

Աղջիկը շնորհակալություն է հայտնում աղվեսին և շարունակում իր ճանապարհը դեպի շուկա։

## Մուլտֆիլմի մասին
Ֆիլմը համարվում էր կորած, սակայն հայտնաբերվել է մագնիսական ժապավենի վրա և հիմա վերականգնվում է։ Բացի այդ, նրա կադրերից ցուցադրվել են Ֆեոդոր Խիտրուկի «Լինել բոլորով» վավերագրական ֆիլմում։

## Գեղարվեստական առանձնահատկություններ
Աղջկան նկարել է Ֆեոդոր Խիտրուկը՝ հրաժարվելով աղջկա համար հատուկ հանված ձևից։

## Մրցանակներ
* 1958 թվական՝ ԽՍՀՄ կինոփառատոն Մոսկվայում. Խրախուսական դիպլոմ թիմին։

## Քննադատների մենաբանություններ
Նոր փուլի համար անցումային համարվեցին ռեժիսորի երկու ստեղծագործությունները. «Աղջիկը ջունգլիներում» և «Հեքիաթ Չապաևի մասին»։
«Աղջիկը ջունգլիներում» բեմադրեց Ցեխանովսկին, հնդկական ժողովրդական հեքիաթների մոտիվներով։«Աղջիկը ջունգլիներում» պատկերը դառնում է ավելի խորը և ավելի պայմանականորեն։ Ռեժիսորը ավելի սուր և ավելի ժամանակակից է օգտագործում միզանսցենի արտահայտչությունը, կադրի կոմպոզիցիաները։ Ռեժիսորը կարծես շարունակում է իր նախկին որոնումների 30-ական թվականների կեսերին կտրված  թելը:

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* 
* 
*Աղջիկը ջունգլիներում գտնված էմագնիսային ժապավեն

Կատեգորիա:«Սոյուզմուլտֆիլմ» ստուդիայի մուլտֆիլմեր
Ջուլբարս (ֆիլմ, 1935)

**Ջուլբարս** (ռուս.՝ Джульбарс), խորհրդային գեղարվեստական կինոնկար, որը նկարահանվել է 1935 թվականին ռեժիսոր Վլադիմիր Շնեյդերովի կողմից։ Կինոնկարի սցենարի հեղինակը Գաբրիել Էլ-Ռեգիստանն է։

## Սյուժեն
Ֆիլմը պատմում է նախկին բայի (նախկինում միջինասիական հարուստ կալվածատեր) և նրա ավազակախմբի դեմ սահմանապահների և Ջուլբարս անունով հովվաշան հակամարտության մասին։

Բասմաչների ջոկատը հարձակվում է լեռնային ղշլաղներով անցնող խաղաղ քարավանի վրա։ Ծերունի ուղեկցորդ Շո-Մուրադն ու թոռնուհին գերի են ընկել ավազակների մոտ։ Սահմանապահներն ու նրանց հավատարիմ Ջուլբարսը պետք է փրկեն գերիներին և վնասազերծեն թշնամիներին։

## Դերասանական կազմ

## Նկարահանող խումբ

## Լրացուցիչ փաստեր
* Ֆիլմը նկարահանվել է Ղրղզստանում, Պամիրի լեռնաշղթայում գտնվող Սուֆի-Կուրգան գյուղակին մոտակա սահմանապահ ուղեկալում։
* Ըստ դերասան Անդրեյ Ֆայտի, ֆիլմն այնքան էլ աչքի չէր ընկնում դերասանական խաղի հատուկ հաջողություններով և ոչ էլ ռեժիսորական նորարարություններով։ Չնայած դրան, զարմանալի կերպով ֆիլմն ունեցավ հաջողություն և առավելապես հայտնի էր դարձել դեռահասների ու երիտասարդ հանդիսատեսների շրջանում։
* Ջուլբարսի դերում հանդես է եկել Լյուքս անունով հովվաշունը։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* 
* 
* Ջուլբարս   «Наше Кино» կայքում
* Ջուլբարս  ozon.ru կայքում
* Ջուլբարս claw.ru կայքում

Կատեգորիա:1930-ականների ռուսերեն ֆիլմեր
Կատեգորիա:1935 ֆիլմեր
Կատեգորիա:Խորհրդային սև-սպիտակ ֆիլմեր
Կատեգորիա:Խորհրդային ֆիլմեր
Կատեգորիա:Ֆիլմեր այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Ֆիլմեր շների մասին
Կատեգորիա:1930-ականների խորհրդային ֆիլմեր
Կամոլ Նասրուլլո

**Կամոլ Նասրուլլո** (, ), տաջիկ բանաստեղծ։ Տաջիկստանի գրողների միության անդամ։

## Կենսագրություն
Կամոլ Նասրուլլոն ծնվել է 1950 թվականի դեկտեմբերի 25-ին։ 1971 թվականին ավարտել է Դուշանբեի պետական մանկավարժական համալսարանի բանասիրական ֆակուլտետը։ Եղել է Տաջիկռադիոյի խմբագիր, աշխատել տարբեր հանդեսներում և ամսագրերում, եղել Տաջիկստանի գրողների միության գեղարվեստական գրականության պրոպագանդայի բյուրոյի տնօրեն։ 1986 թվականից «Չաշմա» և «Աղբյուր» ամսագրերի հիմնադիրն ու գլխավոր խմբագիրն է։ 2003 թվականին ընտրվել է Տաջիկստանի Գրողների միության նախագահի տեղակալ։

## Ստեղծագործություններ
Կամոլ Նասրուլլոյի առաջին ժողովածուն՝ «Նովգոնի» («Նորույթ»), լույս է տեսել 1978 թվականին։ Նրա ստեղծագործություններից թարգմանվել են տարբեր լեզուներով։ Կամոլ Նասրուլլոն թարգմանություններ է կատարել արտասահմանյան հեղինակներից։

## Պարգևներ
* Աբուաբդուլլո Ռուդաքիի անվան պետական մրցանակ
* Տաջիկստանի ժողովրդական բանաստեղծ

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Ҳамаи мо масъулем, ҳар яки мо масъул аст!
* Камол Насрулло, Шоири халқии Тоҷикистон: “Ваҳдат кафили таҳким ва пойдории Истиқлолият аст”
* Номҳои тоҷикӣ- зевари маънавиёти башар

Կատեգորիա:Տաջիկ բանաստեղծներ
Կատեգորիա:Տաջիկստանի գրողների միության անդամներ
Կրակ (մուլտֆիլմ)

«**Կրակ**» (), խորհրդային նկարված ճանաչողական մուլտիպլիկացիոն ֆիլմ, որն ստեղծել են Վալենտինա և Զինաիդա Բրումբերգները, իսկ սցենարիստը Յուրի Օլեշան է, որի մահից հետո ամբողջությամբ վերամշակել է այրին՝ Օլգա Սուոկը և Միխայիլ Վոլպինը։

## Հեղինակներ

## Սյուժե
Դպրոցական Սերգեյ Սերգեևը ամառային արձակուրդներին պետք է կարդար պրոֆեսոր Չայկինի «Կենդանի կրակ» գիրք։ Բայց դրա փոխարեն նա չարություն է անում և խաղում լուցկու հատիկների հետ՝ դրանք հրթիռների պես խաղացնելով։ Այս խաղը գրեթե հրդեհ է առաջացնում։

Նրան հետևում են Ժամացույցը և Մուկը։ Խստապահ ժամացույցը մանկավարժական նպատակներով Սերգեյին ուղարկում են հեռավոր անցյալ՝ քարանձավային մարդկանց մոտ։ Նա այնտեղ սովորում է հարգել և պահպանել կրակը, որից կախված է մեր կյանքը։

## Աղբյուր
* *Սերգեյ Կիպկով*, Հարցազրույց Լանա Ազարխի հետ «Լրագիր» 25.07.2004

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:1971 մուլտֆիլմեր
Կատեգորիա:«Սոյուզմուլտֆիլմ» ստուդիայի մուլտֆիլմեր
Կատեգորիա:Խորհրդային մուլտֆիլմեր
Վագրակերպ հաց

**Վագրակերպ հաց** («հոլանդական խռթխռթիկը» ԱՄՆ-ում, *«tijgerbrood»* կամ *«tijgerbol»* Նիդերլանդներում, և «ընձուղտի հաց»՝ Մեծ Բրիտանիայում), յուրահատուկ խայտաբղետ հացակեղև ունեցող հացի կոմերցիոն անվանումը։

## Պատմություն
Վագրակերպ հացը, որը նաև հայտնի է որպես «հոլանդական խռթխռթիկ» կամ *«tijgerbrood»*: Անվանումը ծագում է բատոնի յուրահատուկ տեսքով վերնամասից, որին հնարավոր է հասնել՝ խմորին մինչ թխելը բրնձի մածուկ քսելով։ Այդ մածուկը չի պարունակում սնձան (սպիտակուցային նյութ), այդ պատճառով էլ խմորի բարձրացմանը զուգահեռ չի ձգվում։ Թխման ընթացքում, երբ բատոնը փռվում է, չորացած մածուկն սկսում է ճեղքերի բաժանվել։ Վագրակերպ հացն առաջացել է Նիդերլանդներում և տարածվել է Հյուսիսային Եվրոպայի այլ երկրներում։ Որոշ աղբյուրների համաձայն՝ առաջին անգամ ԱՄՆ-ում այս հացը հայտնվել է մոտավորապես 1909 թվականին։

## Պատրաստման առանձնահատկություններ
Ինքը հացը, որպես կանոն, պատրաստում են քունջութի յուղով, իսկ մածուկը պատրաստում են բրնձի ալյուրից և քսում են խմորի վերնամասին՝ մինչ թխվելը։ Մածուկը, որը հացին յուրահատուկ բուրմունք է հաղորդում, չորանում է, և թխման ընթացքում ձևավորվում է «վագրային կեղև»։ Մյուս անհրաժեշտ բաղադրիչը քւնջութի յուղն է, որը հացին յուրահատուկ համ ու բույր է հաղորդում։ Թխված, բրնձային հացակեղևն արտաքուստ խռթխռթան է, իսկ ներքուստ՝ փափուկ։ Որպես կանոն՝ վագրակերպ հացը պատրաստվում է բոքոնի կամ սպիտակ բուլկի հացի տեսքով, բայց բաղադրատոմսը ենթադրում է պատրաստում՝ ցանկացած ձևով։ Ինչպես նաև կարելի է օգտագործել խոշոր աղացած ալյուր։

## Հետաքրքիր փաստեր
2011 թվականի մայիսին երքամյա բրիտանուհի Լիլի Ռոբինսոնը (*Lily Robinson*) մթերային խանութների ցանցի գլխավոր մենեջերին նամակ գրեց։ Նամակի էությունը կայանում էր նրանում, որ նա հացը չի նմանեցնում վագրի մորթուն։ Ի պատասխան՝ նա նամակ ստացավ՝ 1 քարտ-կուպոնով՝ £ 3-ի համար նախատեսված, իսկ հացը մինչ օրս բրիտանական խանութներում սկսել են անվանել «ընձուղտի հաց»։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* "Tiger bread renamed giraffe bread by Sainsbury's". bbc.co.uk.

Կատեգորիա:Հացամթերք
Կատեգորիա:Հոլանդական խոհանոց
Խիզախ մարդիկ

**Խիզախ մարդիկ** (), խորհրդային գեղարվեստական կինոնկար, որը նկարահանվել է 1950 թվականին՝ Կոնստանտին Յուդինի կողմից։ Խորհրդային կինովարձույթում այն 1950 թվականի առաջատարն էր և ունեցել է 41,2 միլիոն հանդիսատես։

## Սյուժեն
Ձիաբուծարանի երիտասարդ աշխատակից Վասիլի Գովորուխինը վարժեցրել էր Բույան անունով ընտիր նժույգին, սակայն նժույգի ակնառու որակները խիստ կասկածելի էին թվում ձիավարության դաժան մարզիչ Վադիմ Բելեցկուն։

Երբ սկսվեց Հայրենական մեծ պատերազմը, Բելեցկու իրական էությունը բացահայտվեց։ Պարզվեց, որ նա գերմանական լրտես է և բացի այդ, նա պատրաստվում էր խորհրդային ընտրագույն նժույգները փոխանցել ֆաշիստներին։

Ձիաբուծարանի աշխատակիցները, ովքեր հայտնվել էին ֆաշիստական զորքերի կողմից գրաված տարածքում, կազմակերպում են խորհրդային պարտիզանական ջոկատ։ Այդ ջոկատը նպատակ ուներ թշնամու թիկունքում իրականացնել մարտական, հետախուզական և այլ գործողություններ։

Վասիլի Գովորուխինը իր հավատարիմ նժույգի՝ Բույանի հետ միասին ցուցաբերում է խիզախություն ու հնարամտություն։ Նա մերկացնում է թշնամական լրտեսի իրական դեմքը և փրկում նժույգներին՝ ձախողելով նրանց Գերմանիա տեղափոխելու ծրագիրը։ Այդ ամենն այնքան էլ հեշտ չէր, քանի որ ֆաշիստները պատանդ էին վերցրել խորհրդային կանանց, երեխաներին և ծերերին՝ նստեցնելով նրանց այն գնացքը, որին ամրացված էին նաև ձիերով բեռնված վագոնները։

## Դերասանական կազմ

## Նկարահանող խումբ

## Հետաքրքիր փաստեր
* Ֆիլմն իրականում գունավոր է, սակայն կինովարձույթում այն բազմիցս պատճենվել էր սև-սպիտակ տարբերակով և շատերը այն հիշում են այդպիսին։
* Կինոնկարի սցենարի հեղինակները, ռեժիսորը, օպերատորը և գլխավոր դերակատարները 1951 թվականին պարգևատրվել են Ստալինյան մրցանակով։
* Վախկոտ գերմանացու՝ Շուլցի դերում 1949 թվականին փորձել է նկարահանվել նաև երիտասարդ Յուրի Նիկուլինը։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:1950 ֆիլմեր
Կատեգորիա:1950-ականների ռուսերեն ֆիլմեր
Կատեգորիա:«Մոսֆիլմ» ստուդիայի ֆիլմեր
Կատեգորիա:Խորհրդային արկածային ֆիլմեր
Կատեգորիա:Խորհրդային դրամա ֆիլմեր
Կատեգորիա:Խորհրդային ֆիլմեր
Կատեգորիա:Ֆիլմեր Հայրենական մեծ պատերազմի մասին
Կատեգորիա:Ֆիլմեր ձիերի մասին
Կատեգորիա:1950-ականների խորհրդային ֆիլմեր
Բիզել (պոկեմոն)

**Բիզել** (), չորրորդ սերնդի ջուր տեսակի թռչող պոկեմոն, որը պոկեմոնների ազգային ցանկում (ըստ «Կանտո» դասական պոկեդեքսի) հաշվառված է #418 կարգաթվի ներքո։ Համարվում է «Պոկեմոն» ապրանքանիշի մանգայի և անիմեի կերպար։ Բիզելը սովորական ժանտաքիս է, որն աչքի է ընկնում իր մարմնի բացառիկ ճկունությամբ և երկակի բացվածք ունեցող պոչով։ Հանդիպում է հիմնականում ջրային տարածքներում։ Բիզելը Էշ Կետչումի ամենահայտնի պոկեմոններից է։ Նա վերջինիս ձեռք է բերել Դաունի հետ փոխանակման միջոցով՝ փոխարենն ընկերոջը հանձնելով չորրորդ սերնդի մեկ այլ պոկեմոնի՝ Այիպոմի։

Բիզելը երկմակարդակ զարգացում ունեցող պոկեմոնի էվոլյուցիոն սկզբնական աստիճանն է։ Պիջին զարգանալով դառնում է Ֆլոտզել։ Մեգա քարի ներգործությամբ Ֆլոտզելը ստանում է յուրահատուկ կարգավիճակ՝ «մեգա Ֆլոտզել»։ Էվոլյուցիայի ընթացքում հատկությունները մեծապես չեն փոխվում։

## Տես նաև
* Մադկիպ

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Ջուր պոկեմոններ
Մաշոնկինների թատրոն-կրկես

**Մաշոնկինների թատրոն-կրկես** (), թատրոն Ռուսաստանի Դոնի Ռոստով քաղաքում 20-րդ դարի առաջին կեսին։

## Պատմություն

19-րդ դարում Դոնի Ռոստովի կենտրոնում եղել է վաճառական Մաշոնկիններին պատկանող մի մեծ հողակտոր, որը սահմանափակվում էր Տագանրոգի պողոտայով (այժմ՝ Բուդյոննու պողոտա), Սեննյա փողոցով (այժմ՝ Մաքսիմ Գորկու փողոց) և Պոչտովի նրբանցքով (այժմ՝ Օստրովսկու նրբանցք)։ 1890-ական թվականների վերջին այնտեղ կառուցվեց փայտե կրկես-թատրոնը, ամառային թատրոնը և նույնանուն «Բուֆ» սրճարան-շանտանը։ Փայտե շենքն ուներ մի շարք թերություններ, որոնցից ամենակարևորը մեծ հրավտանգավորությունն էր, որը թույլ չէր տալիս կրկեսի այն ժամանակվա վարձակալ Մ. Ն. Զլոբինին շենքում տեղադրելու «ջեռուցման և էլեկտրական լուսավորության համար շոգեկաթսա»։

20-րդ դարի սկզբին փայտե շինությունը քանդվեց և նրա տեղում 1906 թվականի հոկտեմբերի 12-ին բացվեց Մաշոնկինի թատրոնը, որը գտնվում էր քարե շենքում և տեղավորում էր մինչև 1500 այցելու։ 1920 թվականին այս հաստատությունը սկսեց կոչվել «Մեծ թատրոն», իսկ Ասմոլովի թատրոնի հրդեհից հետո (այդ պահին այն կոչվում էր Լունաչարսկու անունով), նրա թատերախումբը տեղափոխվեց այստեղ, և այն դարձավ Դոնի Ռոստովի գլխավոր թատրոնը։ 1931 թվականին առաստաղն իջեցվեց, դահլիճը վերանորոգվեց, թատրոնի բեմը մեքենայացվեց։ 1935 թվական հոկտեմբերի 1-ին «Մեծ թատրոնի» թատերախումբը տվեց իր վերջին բեմադրությունը՝ ներկայացնելով Ալեքսանդր Կոռնեյչուկի «Պլատոն Կրեչետ» պիեսը, որից հետո դերասանները տեղափոխվեցին նոր շենք, որն այժմ հայտնի է որպես Գորկու անվան դրամատիկական թատրոն։ 1935 թվականից մինչև Հայրենական մեծ պատերազմի սկիզբը «Մեծ թատրոնում» աշխատել է Ռոստովի երաժշտական կոմեդիայի թատրոնը։ Պատերազմի ժամանակ վաճառական Մաշոնկինների հիմնած թատրոնի շենքն այրվել է և այլևս չի վերականգնվել։ 1958 թվականին Մաշոնկինների նախկին թատրոնի տեղում հայտնվել է Ռոստովի կրկեսի շենքը, որը գործում է մինչ օրս։

Հետաքրքրական է, որ իր լավագույն տարիներին Մաշոնկինների թատրոնը տեսել է այն ժամանակի այնպիսի հայտնի դերասանների, ինչպիսիք են Կոնստանտին Ստանիսլավսկին, Մեյերխոլդի թատերախումբը, Անաստասիա Վյալցևան, Նիկոլայ Խմելյովը, Օլգա Կնիպպեր-Չեխովան և շատ ուրիշներ։

## Աղբյուրներ
* *В. Сидоров.* Энциклопедия Старого Ростова и Нахичевани-на-Дону. Ростов-н/Д, 1993.

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Театр-Цирк Машонкиных, Ростов.
* Театр купчихи Пелагеи Дмитриевны Машонкиной 
* История театров Ростова-на-Дону

Կատեգորիա:Թատրոններ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Դոնի Ռոստովի թատրոններ
Կատեգորիա:Դոնի Ռոստովի շենքեր և կառույցներ
Կատեգորիա:1906 հիմնադրումներ Ռուսաստանում
Ոզնագլխիկ բազմատուն

**Ոզնագլխիկ բազմատուն** (), բարդածաղկավորների ընտանիքին պատկանող ծածկասերմ բույս։

## Նկարագրություն
Բազմամյա բույս է, որի բարձրությունը հասնում է 40-60 սմ-ի։ Ցողունները խոր ակոսավոր են, ճյուղավորված, ամբողջ երկարությամբ տերևակալված, ոստայնանման և գեղձային թավոտությամբ։ Տերևները՝ գոգավոր, փշոտ արմատավոր են, ցողունագիրկ։ Խոզանների փունջը խիտ է և հավասար է զամբյուղի երկարության 3/5-ին։ Ծածկոցի ներքին թերթերի 2/3-րդը սերտաճած է սերմնիկի հետ։

## Տարածվածություն
Հանդիպում է Դարեղեգիսի (գյուղ Արփա) և Մեղրու (Շվանիձոր, Կուրիս, Կարճևան, Լեհվազ ֆլորիստիկական շրջաններում։ Աճում է նաև Նախիջևանում, Հյուսիսային և ԿԵնտրոնական Իրանում։

## Էկոլոգիա
Աճում է ստորին լեռնային գոտում՝ ծովի մակարդակից 800-1100 մ բարձրությունների վրա։ Ծաղկում է հունիս-հուլիս ամիսներին, պտղաբերում՝ օգոստոսին։

## Պահպանություն
Վտանգված տեսակ է։ Հայտնի են 2 պոպուլյացիներ՝ 5000 քառ․ կմ-ից պակաս տարածման շրջանի մակերեսով և 500 քառ․ կմ-ից պակաս բնակության շրջանի մակերեսով։ Տեսակն աճում է ինտենսիվ տնտեսական գործունեության գոտում։ Հայաստանի Կարմիր գրքի առաջին հրատարակության մեջ ընդգրկված չէր։ Ընդգրկված չէ CITES-ի և Բեռնի կոնվենցիաների հավելվածներում։

Պահպանություն չի իրականցվում։ Անհրաժեշտ է ստեղծել նոր ԲՀՊՏ Մեղրու շրջանի Ագարակավանի մոտ։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Վտանգված տեսակներ
Կատեգորիա:Ծածկասերմեր
Կատեգորիա:Բարդածաղկավորներ
Կատեգորիա:ՀՀ Կարմիր գրքում գրանցված բույսեր
Սառցադաշտ (մուլտֆիլմ)

**Սառցադաշտ**, մանկական նկարված մուլտիպլիկացիոն ֆիլմ։ Սովետական մուլտլիպլիկացիայի զարգացման սկզբնական շրջանին վերաբերող քիչ թե շատ տաղանդավոր և ոճապես յուրահատուկ ստեղծագործություններից մեկը։

## Սյուժե
Բուդյունավկայով տղան, փոքրիկ ճեղքից թաքուն նայում է գեղեցկուհի գեղասահորդուհուն, տեսնում է, թե ինչպես  բուրժուայի տեսքով հաստլիկը կոպիտ ձևով ստիպում է նրան սահել զույգով։ Անցորդի օգնությամբ անցնելով սահադաշտի բարձր ցանկապատի վրայով՝ տղան շտապում է օգնության և հաստլիկին տապալում գետնին։ Հետապնդման ընթացքում երիտասարդ հերոսը հայտվում է չմշկորդների շարքերում և առաջինն է հասնում վերջնագծին։

## Նկարահանման խումբ
* Ղեկավարներ — Ն. Դ. Բարտրամ, Յ. Ա. Ժելյաբուժսկի
* Սցենարի հեղինակ — Նիկոլայ Բարտրամ 
* Ռեժիսոր և օպերատոր — Յուրի Ժելյաբուժսկի 
* Նկարիչ մուլտիպլիկատորների աշխատանքը — Դանիել Չերկես, Իվան Իվանով-Վանո

## Տեխնիկական տվյալներ
* սև-սպիտակ (սպիտակ պատկերներ սև ֆոնի վրա)
* համր կինո

## Քննադատների գնահատականները

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* 
* 
* Смотреть «Каток» онлайн

Կատեգորիա:Իվան Իվանով-Վանոյի մուլտֆիլմեր
Ճուռակախոտ փրչոտ

**Ճուռակախոտ փրչոտ** (), բարդածաղկավորների ընտանիքին պատկանող ծածկասերմ բույս։

## Նկարագրություն
Բազմամայա, վերին մասում համարյա անտերև բույս է, որի բարձրությունը հասնում է 15-35 սմ-ի։ Տերևները լայն-նշտարաձև են, ամբողջաեզր կամ մանր-ատամներով, նստադիր մոտեցած ցողունի հիմքում կամ մի փոքր վերև՝ առաջացնելով կեղծ վարդակ։ Ամբողջ բույսը խիտ ծածկված է երկար (5-12 մմ երկարության), կոշտ շիկակարմիր և սպիտակ մազիկներով։ Ծաղկաբույլը խոր և երկար եղանաձև ճյուղավորված է։ Զամբյուղները ունեն 8-15 սմ երկարության կոթեր։ Սերմիկները 2,5-4 մմ երկարության են, 10 հարթ կողերով՝ վերևում միացած օղակաձև գլանիկի ձևով։

## Տարածվածություն
Հանդիպում է Շիրակի (լեռնագագաթ՝ Արտենի), և Դարեղեգիսի (Խաչիկ գյուղի շրջակայք) ֆլորիստիկական շրջաններում։Աճում է նաև միջերկրածովյան ավազանի արևելյան երկրներում և Անատոլիայում։

## Էկոլոգիա
Աճում է վերին լեռնային գոտում՝ ծովի մակարդակից 1600-2200 մ բարձրությունների վրա, չոր քարքարոտ լանջերին, տափաստաններում, մարգագետիններում, մարգագետնատափաստաններում։ Ծաղկում է հուլիս-օգոստոս ամիսներին, պտղաբերում՝ օգոստոսին։

## Պահպանություն
Վտանգված տեսակ է։ Տարածման և բնակության շրջանների մակերեսը 10 կմ²-ից պակաս է։ Հայաստանի Կարմիր գրքի առաջին հրատարակության մեջ ընդգրկված չէր։ Ընդգրկված չէ նաև CITES-ի և Բեռնի կոնվենցիաների հավելվածներում։

Պահպանության գործողություններ չեն իրականացվում։
## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Վտանգված տեսակներ
Կատեգորիա:Ծածկասերմեր
Կատեգորիա:Բարդածաղկավորներ
Կատեգորիա:ՀՀ Կարմիր գրքում գրանցված բույսեր
Բագրատիոն գործողություն

**Բագրատիոն գործողություն** (, Օպերացիա Բագրատիոն) **Բելառուսական մարտավարական հարձակվողական գործողության** () կոդային անվանումը, որն իրականացրել է ԽՍՀՄ-ը 1944 թվականի հունիսի 22-ից օգոստոսի 19-ը Խորհրդային Բոլառուսի տարածքում Հայրենական մեծ պատերազմի ժամանակ։ Խորհրդային բանակը տարավ հաղթանակ` շարքից հանելով գերմանական Բանակային խումբ կենտրոնը և հետ մղելով ճակատային գիծը։

1944 թվականի հունիսի 23-ին Կարմիր բանակը հարձակվեց Բանակային խումբ կենտրոնի վրա Բելառուսում` մեծ վնաս պատճառելով բանակի գլխավոր միավորներին։ Հունիսի 28-ին գերմանական Չորրորդ բանակը շարքից դուրս եկավ Երրորդ տանկային և Իններորդ բանակների հետ միասին։ Կարմիր բանակը հարձակվեց գերմանացիների վրա ճակատային երկայնքով և ստիպեց նրանց նահանջել դեպի  Մինսկ և Մինսկի գրոհից հետո ազատագրեց քաղաքը հուլիսի 4-ին։ Բելառուսի ճակատում հաջող գործողություններից հետո ԽՍՀՄ-ը շարունակեց գրոհը դեպի Լիտվա, Լեհաստան և Ռումինիա հուլիսին և օգոստոսին։

Կարմիր բանակը հաջողությամբ օգտագործեց Խորհրդային խորը մարտ և մասկիրովկա մարտավարությունները առաջին անգամ պատերազմի ժամանակ, չնայած մեծ կորուստների։ Բագրատիոն գործողության արդյունքում Գերմանիան տեղափոխեց իր պահեստային ուժերը Լյուբլինից Բրեստ և Լվովից Սանդոմիր` թուլ տալով ԽՍՀՄ-ին իրականացնել Լվով-Սանդոմիր գրոհը և Լյուբլին-Բրեստ գրոհը։ Սա թույլ տվեց Կարմիր բանակին հասնել Վիստուլա գետ և Վարշավա, որից հետո մինչև Բեռլին հասնելը շատ ավելի հեշտ էր։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:1944 Բելառուսում
Կատեգորիա:1944 հակամարտություններ
Կատեգորիա:Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի արևելյան ռազմաճակատի ճակատամարտեր և ռազմագործողություններ
Կատեգորիա:Գերմանիայի ճակատամարտեր
Շտեռնբերգիա Ֆիշերի

**Շտեռնբերգիա ֆիշերի** (), շքանարգիզազգիների ընտանիքին պատկանող ծածկասերմ բույս։ Գրանցված է ՀՀ Կարմիր գրքում։

## Նկարագրություն
Բազմամյա սոխուկավոր բույս է, որի բարձրությունը հասնում է 10-15 սմ-ի։ Սոխուկները կլոր են, 2,5-3,5 սմ տրամագծով, ծածկված դարչնագույն կամ սևավուն թեփուկներով։ Տերևները գոտիանման են, տափակ, փայլուն, մուգ կանաչ, բութ գագաթով, հիմքում՝ հազիվ ողնուցավոր, մինչ 20 սմ երկարության։ Ծաղիկները վառ դեղին են, նստադիր կամ կարճ, ունեն 5 մմ երկարության կոթուն։ Տուփիկը 10-15 մմ տրամագծով, երկարավուն, էլիպսաձև։ Սերմը՝ սերմնաթիկնոցով։

## Տարածվածություն
Հայաստանում հանդիպում է միայն Զանգեզուրի ֆլորիստիկական շրջանում՝ Ներքին Վաչագան գյուղի շրջակայքում։ Ընդհանուր արեալը ընդգրկում է Արևելյան և Հարավային Անդրկովկասը, Հարավային և Հարավարևմտյան Անատոլիա, Սիրիան, Իրաքը, Իրանը, Միջին Ասիան։

## Էկոլոգիա
Աճում է ստորին լեռնային գոտում՝ ծովի մակարդակից 600-800 մ բարձրությունների վրա։ Ծաղկում է փետրվար-մարտ ամիսներին, պտղաբերում՝ մայիսին։ Ծաղիկները տերևների հետ միասին հայտնվում են վաղ գարնանը։

## Պահպանություն
Կրիտիկական վիճակում գտնվող տեսակ է։ Առկա է միայն Զանգեզուրի ֆլորիստիկական շրջանի մեկ աճելավայրում։ Տարածման և բնակության շրջանների մակերեսը 10 քառ․ կմ-ից պակաս է։ Հայաստանի Կարմիր գրքի առաջին հրատարակության մեջ ընդգրկված էր որպես անհետացած տեսակ։ Ընդրկված է CITES-ի կոնվենցիայի 2-րդ հավելվածում։ Բեռնի կոնվենցիաների հավելվածներում ընդգրկված չէ։

Պահպանության գործողություններ չեն իրականցվում։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Կրիտիկական վիճակում գտնվող տեսակներ
Կատեգորիա:Ծածկասերմեր
Կատեգորիա:Շքանարգիզազգիներ
Կատեգորիա:ՀՀ Կարմիր գրքում գրանցված բույսեր
Կատեգորիա:Վրաստանի բուսական աշխարհ
Պարոն Լուսավորիչ

**«Պարոն Լուսավորիչ»** (), 2013 թվականի Ֆրանսիայի և Լյուքսեմբուրգի արտադրության անիմացիոն կարճամետրաժ ֆիլմ։ Ռեժիսորներ`Լորան Ուիտցը և Ալեքսանդր Էսպիգարեսը ժապավենի ստեղծման վրա աշխատել են ավելի քան 3 տարի։

## Սյուժե
Պարոն Լուսավորիչը ապրում է տան վերևի հարկի փոքր բնակարանում, անհեթեթ մեքենայացված աշխարհում, որտեղ մարդիկ կարող են թռչել օդում։ Նա կրում է մեծ կլոր ակնոց, ապրում է լուռ, նրա բնակարանում կան շատ գրքեր և նկարներ, որոնք նա մշտապես դասավորում է։ Գիշերները սովորություն ունի հաճախ սեղմել տումբլերը, միացնելով և անջատելով լույսը։ Տան և առմուտքի դռները փակում է բազմաթիվ փականներով և սողնակներով, առմուտքում աճում էին մեխանիկական ծաղիկներ։

Լուսավորիչը իր պատուհանից մշտապես հետևում էր մեխանիկական թափառական շնիկին։ Նա ապրում էր ստվարաթղթե տուփի մեջ, աղբի բեռնարկղերի մոտ` դիմացի շենքի կողքին, որը վաճառքի էր հանված։

Մի օր Լուսավորիչը չի կարողանում հանգիստ աշխատել փողոցի աղմուկի և հաչոցի պատճառով։ Նա դուրս է գալիս առմուտք և տեսնում է, որ աղբատարը, որը եկել էր թափոնները վերամշակելու բարձում է ստվարաթղթե արկղը, որտեղ գտնվում էր շունը։ Լուսավորիչը չգիտի, թե ինչ պետք է անի, նա բացում է մուտքի դռան փականը և խուճապի մեջ ընկած սկսում է միացնել և անջատել լույսը, վերջապես, նա վազում է փողոց, բայց արդեն ուշ է...

Տխրությամբ նայում է ճանապարհվող աղբատարին և չի նկատում, թե ինչպես է հետևի կողմից նրան մոտենում նույն շնիկը։ Լուսավորիչը ուրախությամբ նրան վերցնում է ձեռքը և տանում է ապրելու իր բնակարանում։

Ժամանակը գնում է, շունը դառնում է ավելի ու ավելի մեծ։ Տեղ զբաղեցնելով սենյակում, նա նախ խանգարում է տիրոջը դուրս գալ պատշգամբ, ապա փղի չափերի է հասնում, որը կարող է ազատ տեղաշարժվել իրենց փոքրիկ բնակարանում, սպառնալով քանդել այն։ Մի գիշեր Լուսավորիչը որոշում է վերցնել պտուտակահանը, մանեկադարձիչը, սղոցը և սկսում է ինչ-որ բան մասերի բաժանել։

Դրանից քիչ անց մուլտֆիլմում երևում է, որ Լուսավորիչը տուն է գնել, մեծ սրահով և հիմա ապրում է այնտեղ իր հսկայական շան հետ, սրահում բավականին տեղ կա, որպեսզի շունը կարողանա վազել և խաղալ։

Վերջին կադրերում, երբ արդեն տիտրներն են գնում, հանդիսատեսը կարող է նկատել, որ հսկայական անիվը, որի մեջ խաղում էր հսկայական երկաթե շունը անցնում է տիրոջ վրայով։

## Մրցանակներ և նոմինացիաներ
* 2013 թվական՝ Քերիի կինոփառատոնին մրցանակ լավագույն անիմացիայի համար (Լորան Ուից, Ալեքսանդր Էսպիգարես, ZEILT productions)
* 2013 թվական՝ Վարշավայի կինոփառատոնի Short Grand Prix նոմինացիա (Լորան Ուից, Ալեքսանդր Էսպիգարես)
* 2014 թվական՝ «Օսկար» մրցանակ լավագույն կարճամետրաժ անիմացիոն ֆիլմի համար (Լորան Ուից, Ալեքսանդր Էսպիգարես)

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Официальный сайт 
* «Господин Иллюминатор» на сайте ZEILT productions 

Կատեգորիա:2013 մուլտֆիլմեր
Կատեգորիա:Կարճամետրաժ մուլտֆիլմեր
Կատեգորիա:Համակարգչային անիմացիոն ֆիլմեր
Կատեգորիա:Ֆրանսիական մուլտֆիլմեր
Ջեսիկա Քոքս

**Ջեսիկա Քոքս** (, ), ֆիլիպինյան ծագմամբ ամերիկացի, որը ծնվել է բացառիկ բնածին արատով՝ առանց երկու ձեռքերի։ Հայտնի է որպես աշխարհում առանց ձեռքերի առաջին մարդը, որը ստացել է օդաչուի արտոնագիր և թեկվոնդոյի սև գոտի։

## Կենսագրություն
Ջեսիկա Քոքսը ծնվել է 1983 թվականի փետևվարի 2-ին Ուիլյամ և Ինես Քոքսերի ընտանիքում։ Ջեսիկան ունի Ջեյսոն անունով եղբայր և Ջեկի անունով քույր։ 10 տարեկան հասակից Ջեսիկան զբաղվել է թեկվանդոյով և արդեն չորս տարի հետո ստացել է իր առաջին սև գոտին։ 14 տարեկանում աղջիկը որոշել է հրաշարժվել պրոթեզներից։ 1997 թվականին նա ընտանիքի հետ տեղափոխվել է Թուսոն։ Հետագայում քոլեջում և համալսարանում վերսկսել է մարզումները և ստացել է 2-րդ դան սև գոտի։ Ձեռքերի փոխարեն օգտագործելով ոտքերը՝ նա կարողանում է առանց որևէ սահմանափակման վարել սովորական (ոչ հաշմանդամների համար նախատեսված) ավտոմեքենա, օգտվել համակարգչի ստեղնաշարից՝ րոպեում 25 բառ տպելով, հանել և տեղադրել կոնտակտային ոսպնյակները, սանրել մազերը, խոսել հեռախոսով։ Քոքսը նաև ջրասուզորդ է։

2005 թվականին Քոքսն ավարտել է Արիզոնայի համալսարանը՝ ստանալով հոգեբանության մասնագետի որակավորում և նույն տարում սկսել է սովորել օդաչուի մասնագիտությունը։ 2008 թվականի հոկտեմբերի 10-ին նա արտոնագիր է ստացել կառավարելու 1946 թվականի նմուշի թեթև մոնոպլան և դարձել է աշխարհում առանց ձեռքերի առաջին օդաչուն։ Ուսուցումը տևել է 3 տարի՝ սովորական 6 ամսվա փոխարեն, որի ընթացքում Քոքսը կատարել է 89 ժամ թռիչք։ Այդ հաջողությունից հետո Քոքսը դարձել է մոտիվատոր բանախոս և հանդես է գալիս ԱՄՆ-ից դուրս։

2014 թվականին Քոքսը հաղթահարել է ԱՄՆ-ի ամենահայտնի հեծանվային մրցույթի (El Tour de Tucson) քառասուն մղոն (64,4 կմ) հատվածը։

2015 թվականին Քոքսը հրատարակել է իր՝ «Վերացրեք ձեր սահմանները» (*Disarm Your Limits*) անվանումով ինքնակենսագրականը։ Նույն տարի նկարահանվել է Ջեսիկա Քոքսին նվիրված «Right Footed» փաստագրական ֆիլմը։

Ջեսիկա Քոքսը ոգեշնչել է արաբ կին ինժեներ Ռիմ Ալ Մարզուկիին միայն ոտքերով կառավարվող մեքենա ստեղծելու գործում։

Ջեսիկա Քոքսն ամուսնացած է Պատրիկ Չեմբերլենի հետ։

## Տես նաև
* Նիք Վույչիչ

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Ջեսիկա Քոքսի պաշտոնական կայք 

Կատեգորիա:Արիզոնայի համալսարանի շրջանավարտներ
Կատեգորիա:Կին օդաչուներ
Կատեգորիա:ԱՄՆ-ի օդաչուներ
Կատեգորիա:21-րդ դարի ամերիկացի կանայք
Զարիկ Աթանեսյան

**Զարիկ Մկրտիչի Աթանեսյան** (), հայ մանկավարժ։

## Կենսագրություն
Ծնվել է 1916 թվականին Նախիջևան քաղաքում։ Ավարտել է Թիֆլիսի հայկական մանկավարժական ուսումնարանը։

## Աշխատանքային գործունեություն
Զարիկ Մաթևոսյանը տեղափոխվել է Երևան և զբաղվել մանկավարժությամբ՝ 1936 թվականից։ Իր մանկավարժական ակտիվ աշխատանքի համար պարգևատրվել է պատվոգրերով, իսկ 1966 թվականին՝ Լենինի շքանշանով։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Հայ մանկավարժներ
Ազարիա Ջահկեցի

**Ազարիա Ջահկեցի** (), հայ կաթոլիկ քահանա։

## Կենսագրություն
Ազարիա Ջահկեցին ծնվել է Ճահուկ գավառի Ճահուկ գավառակենտրոնում։

## Աշխատանքային գործունեություն
Ազարիա Ջահկեցին Անտոն Նազարոսի հետ որպես դեսպան Եվրոպական վեհապետներին (Հռոմի պապ, Տոսկանայի դուքս, Վենետիկի քաղաքապետ) Պարսից շահի թղթերը մատուցելու համար 1669-ից 1673 թվականներին ճամփորդել է Եվրոպայում։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Հայ կաթողիկե քահանաներ
Կղմուխ անցողուն

**Կղմուխ անցողուն** (), բարդածաղկավորների ընտանիքին պատկանող ծածկասերմ բույս։ Գրանցված է Հայաստանի Կարմիր գրքում։

## Նկարագրություն
Բազմամյա կոճղարմատավոր, համարյա մերկ, հազվադեպ՝ ցողուններով բույս է, որն ունի 5-15 սմ բարձրություն։ Տերևները մեծ մասամբ արմատամերձ վարդակում են։ Զամբյուղը միայնակ է և ունի 3,5-4 սմ տրամագիծ։ Սերմնիկները թավոտ են։

## Տարածվածություն
Հայաստանում հանդիպում է Սևանի (Արեգունու ափ, Լճաշեն գյուղի շրջակայք) և Դարեղեգիսի (Խաչիկ և Գնիշիկ գյուղերի շրջակայք) ֆլորիստիկական շրջաններում։ Աճում է նաև Նախիջևանում և Անատոլիայում։

## Էկոլոգիա
Աճում է ենթալպյան և ալպյան գոտիներում՝ ծովի մակերևույթից 2300-2800 մ բարձրությունների վրա, մարգագետիններում, ժայռի միջև, խոնավ վայրերում։ Ծաղկում է հուլիս-օգոստոս ամիսներին, պտղաբերում՝ օգոստոս-սեպտեմբերին։

## Պահպանություն
Վտանգված տեսակ է, որի տարածման շրջանի մակերեսը 5000 կմ²-ից պակաս է, բնակության շրջանի մակերեսը՝ 500 կմ²-ից պակաս։ Հայաստանի Կարմիր գրքի առաջին հրատարակության մեջ ընդգրկված չէր, ընդգրկված չէ նաև GITES-ի և Բեռնի կոնվենցիաների հավելվածներում։

Պոպուլացիայի մի մասը պահպանվում «Սևան» ազգային պարկի պահպանման գոտում։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Վտանգված տեսակներ
Կատեգորիա:Ծածկասերմեր
Կատեգորիա:Բարդածաղկավորներ
Կատեգորիա:ՀՀ Կարմիր գրքում գրանցված բույսեր
Սոխ ժայռի

**Սոխ ժայռի** (), սոխազգիների ընտանիքին պատկանող ծածկասերմ բույս։ Գրանցված է Հայաստանի Հանրապետության Կարմիր գրքում։
## Նկարագրություն
Սոխուկավոր բույս է, ունի 10-30 սմ բարձրություն։ Տերևները նեղ գծային են, ակոսավոր։ Ծաղկաբույլը փնջաձև է, սովորաբար սակավածաղիկ։ Ծաղկապատը զանգականման է, մասերը հիմքում սպիտակավուն են, վերևում՝ բաց մոխրադարչնագույն-վարդագույն, ծիրանագույն կամ կանաչ ջղով։

## Տարածվածություն
Հայաստանում հայտնի է Վերին Ախուրյանի (Ամասիա շրջակայք) և Շիրակի (Ջաջուռի լեռնանցք) ֆլորիստիկական շրջաններում։ Տարածված է նաև Ղրիմում, Մեծ Կովկասում, Կենտրոնական Անդրկովկասում, Արևելյան Անատոլիայում։

Բնության մեջ տեսակի զբաղեցրած տարածքն ընդգրկում Հյուսիսային և Հարավային Կովկասը, Թուրքիայի և Ղրիմի հյուսիսը
։

## Էկոլոգիա
Աճում է միջին և վերին լեռնային գոտիներում՝ 1600-2200 մ բարձությունների վրա, քարքարոտ լանջերին և կրային ժայռերի վրա։ Ծաղկում է օգոստոս ամսին, պտղաբերում՝ օգոստոս-սեպտեմբերին։

## Պահպանություն
Վտանգված տեսակ է։ Հայտնի են երկու պոպուլյացիաներ։ Տարածման և բնակության շրջանների մակերեսը 500 կմ²-ից պակաս է։  Հայաստանի Կարմիր գրքի առաջին հրատարակության մեջ ընդգրկված չէր։ Ընդգրկված չէ նաև CITES-ի և Բեռնի կոնվենցիաների հավելվածներում։

Պահպանություն չի իրականացվում։
## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Վտանգված տեսակներ
Կատեգորիա:Ծածկասերմեր
Կատեգորիա:Սոխազգիներ
Կատեգորիա:ՀՀ Կարմիր գրքում գրանցված բույսեր
Հելենա Աղանուր

**Հելենա Աղանուր** (), հայ նկարչուհի և բանաստեղծուհի։

## Կենսագրություն
Ծնվել է 1850-ական թվականներին՝ Իտալիայի Պադովա քաղաքում։ Մասնագիտությամբ նկարչուհի է և բանաստեղծուհի։ Նա Երնջակ գավառի Շոռոթ գյուղաքաղաքի նշանավոր բարերար Սամվել Մուրադյանի դստեր թոռնուհին է։

## Աշխատանքային գործունեություն
Հելենան իտալերենով գրել է մի շարք բանաստեղծություններ։ Գրել է «Կանթեղ» բանաստեղծությունը, որը հայերենով թարգմանել է Արսեն Ղազիկյանը։ Նկարազարդել է «Նոր անթոլոգիա» ժողովածուն, որի հեղինակն իր քույրն է՝ Վիկտորիա Աղանուրը։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Հայ բանաստեղծներ
Կատեգորիա:Հայ նկարիչներ
Պերճուհի Անդրանիկ

**Պերճուհի Անդրանիկ** (), հայ դերասանուհի։

Պերճուհի Անդրանիկը դերասան Անդրանիկ Սողոմոնյանի դուստրն է։

## Կենսագրություն
Պերճուհի Անդրանիկը ծնվել է Թիֆլիսում։ 1950 թվականին Լոս Անջելեսում նշվել է նրա բեմական գործունեության քսանհինգամյակը։

## Աշխատանքային գործունեություն
Խաղացել է Թիֆլիսի Արտիստական թատրոնում։ 1921 թվականին ընտանիքի հետ մեկնել է արտասահման և 1923 թվականին հաստատվել ԱՄՆ-ում։ Խաղացել է հոր՝ Անդրանիկի հետ, հետո Հ. Աբելյանի թատերախմբում հանդես է եկել մի շարք դժվարին դերերով։ Ներկայացումներով հանդես է եկել Բուլղարիայում, Ֆրանսիայում, ԱՄՆ-ում և այլ երկրներում։ Մի քանի անգամ եղել է Հայաստանում։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Հայ դերասաններ