Ջոն Օսբորն

**Ջոն Օսբորն** (, ), անգլիացի թատերագիր, սցենարիստ և դերասան, *Angry Young Men* գրական շարժման առաջնորդներից մեկը։ Նրան լայն ճանաչում է բերել հատկապես «Ետ նայիր զայրացած» պիեսը («Look Back in Anger», 1956), որը գրել է 1956 թվականին։ Պիեսը թարգմանվել է նաև հայերեն։ Այդ թատերգությունը հասարակական լայն արձագանք է ստացել և, ինչպես նշել են քննադատները, «ընդմիշտ փոխել է բրիտանական թատրոնի դեմքը»։

Օսբորնը հեղինակել է նաև մի քանի կինոսցենար, այդ թվում՝ հետևյալ ֆիլմերինը. «Ետ նայիր զայրացած» (1959), «Կոմեդիանտը», «Թոմ Ջոնս» (ըստ Հենրի Ֆիլդինգի հանրահայտ վեպի). վերջինիս համար արժանացել է «Օսկար» հեղինակավոր կինոմրցանակի։

Օսբորնի ստեղծագործական կարիերան տևել է ավելի քան քառասուն տարի։ Նա միշտ աչքի է ընկել հաստատված հասարակական-քաղաքական նորմերի ծայրահեղ կտրուկ քննադատությամբ։ Անձնական կյանքում նույնպես եղել է էքստրավագանտ, անհաշտ վերաբերմունք է դրսևորել թե՛ հասարակական, թե՛ ընտանեկան, անձնական հարաբերություններում կռապաշտության ցանկացած դրսևորման նկատմամբ։

Օսբորնը առաջին հեղինակներից մեկն էր, որ անդրադարձավ հետկայսերական դարաշրջանում Բրիտանիայի նպատակներին։

## Թատերգություններ
* «The Devil Inside» (1950, Ստելլա Լինդենի հեղինակակցությամբ)
* «The Great Bear» (1951)
* «Personal Enemy» (1955, Էնթոնի Քրայտոնի հեղինակակցությամբ)
* «Look Back in Anger», 1956
* «The Entertainer» (1957)
* «Epitaph for George Dillon» (1958, Էնթոնի Քրայտոնի հեղինակակցությամբ)
* «The World Of Paul Slickey» (1959, սկզբնապես եղել է մյուզիքլ՝ Օսբորնի «An Artificial Comedy» պիեսի մոտիվներով, 1955)
* «A Subject Of Scandal And Concern» (1960)
* «Luther» (1961)
* «Plays for England» (1962)
* «The Blood of the Bambergs»
* «Under Plain Cover»
* «Inadmissible Evidence» (1964)
* «A Patriot For Me» (1965)
* «A Bond Honoured» (1966, Լոպե դե Վեգայի *La fianza satisfecha*-ի փոխադրությունը՝ որպես մեկ գործողությամբ թատերախաղ)
* «The Hotel In Amsterdam» (1968)
* «Time Present» (1968)
* «The Right Prospectus» (ТВ, 1970)
* «West Of Suez» (1971)
* «A Sense Of Detachment» (1972)
* «The Gift Of Friendship» (1972)
* «Hedda Gabler» (1972, փոխադրություն Իբսենից)
* «A Place Calling Itself Rome» (1973, Շեքսպիրի «Կորիոլան» ողբերգության փոխադրությունը)
* «Ms, Or Jill And Jack» (հեռուստաթատերախաղ, 1974)
* «The End Of Me Old Cigar» (1975)
* «The Picture Of Dorian Gray» (1975, ըստ Օ. Ուայլդի)
* «Almost A Vision» (հեռուստաթատերախաղ, 1976)
* «Watch It Come Down» (1976)
* «Try A Little Tenderness» (1978)
* «Very Like A Whale» (ТВ, 1980)
* «You’re Not Watching Me, Mummy» (հեռուստաթատերախաղ, 1980)
* «A Better Class of Person» (հեռուստաթատերախաղ՝ ըստ Օսբորնի ինքնակենսագրության, 1985)
* «God Rot Tunbridge Wells» (հեռուստաթատերախաղ, 1985)
* «The Father» (1989, ըստ Ստրինդբերգի)
* «Déjàvu» (1992)

## Կինոսցենարներ
* «Թոմ Ջոնս» (1963)
* «Թեթև հեծելազորի գրոհը», 1968) (տիտրերում չի նշվել, և կինոռեժիսորը՝ Թոնի Ռիչարդսոնը, վիճարկել է հեղինակային իրավունքը, 1968)

## Դերեր կինոյում
* «Վերացնել Քարտերին» (1971)

## Գրքեր
* «A Better Class of Person» (1981, ինքնակենսագրություն, մաս 1)
* «Almost a Gentleman» (1991, ինքնակենսագրություն, մաս 2)

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ

*Parliament & the 1960s - 1966 Theatre Censorship Committee - UK Parliament Living Heritage
* John Osborne Papers at the Harry Ransom Center
* John Osborne and Helen Dawson Osborne Collection at the Harry Ransom Center
* Select Papers of the English Stage Company at the University of Leeds
* 'A Poor Jonah': John Osborne's Roads to Freedom describing the discovery of John Osborne's pre-*Look Back in Anger* plays at the British Library

Կատեգորիա:BAFTA մրցանակի դափնեկիրներ
Կատեգորիա:Անգլիացի գրողներ
Կատեգորիա:Անգլիացի դերասաններ
Կատեգորիա:Անգլիացի դրամատուրգներ
Կատեգորիա:Անգլիացի կինոդերասաններ
Կատեգորիա:Անգլիացի սցենարիստներ
Կատեգորիա:Բուսակերներ
Կատեգորիա:Օսկարակիրներ