Սեյդնայայի Աստվածամոր վանք

**Սեյդնայայի Աստվածամոր վանք** (՝ *դեյր սեյյիդաթ սեյդնայա ալ-բատրիարքիյ*), Սեյդնայա քաղաքում գտնվող կրոնական կառույց։ Պատկանում է Անտիոքի հույն ուղղափառ եկեղեցու Անտիոքի և Դամասկոսի պատրիարքական թեմին։ Կազմակերպում է Սիրիաի մայրաքաղաք Դամասկոսում, ինչպես նաև Ռիֆ Դիմաշկի մարզում, մասնավորապես՝ Սեյդնայայի շրջանի համանուն քաղաքում բնակվող ուղղափառ հույների հոգևոր կյանքը։ Հանդիսանում է աշխարհի, մասնավորապես՝ Մերձավոր Արևելքի և Հյուսիսային Աֆրիկայի տարածաշրջանի ամենահին վանքերից մեկը, որը ավանդաբար հիմնադրվել է բյուզանդական կայսր Հուստինիանոս Ա-ի կողմից 547 թվականին: Ղեկավարվում է միանձնուհիների կրոնական կարգով: Այն կարևոր ուխտատեղի է քրիստոնյաների համար, ովքեր այցելում են Սուրբ Մարիամի սրբապատկերը, որը վերագրվում է Սուրբ Ղուկասին:

## Նկարագրություն

Գլխավոր մատուռն ունի բազմաթիվ սրբապատկերներ և զոհասեղանի դիմաց փայտե պատկերապատում։ Ուխտագնացության տաճարը, գլխավոր մատուռից առանձին, պարունակում է Մարիամի վերոհիշյալ պատկերակը, որը կոչվում է Շաղուրա («Պայծառ»): Սրբապատկերը թաքնված է զարդարված, արծաթյա դռներով խորշի հետևում, մինչդեռ այս սրբավայրի երկու կողմերում կան մի շարք ավելի ուշ սրբապատկերներ: Պատերին ցուցադրված են բազմաթիվ ծեծված արծաթե խաչեր և այլ կրոնական խորհրդանիշներ, որոնք թողնվել են ուխտագնացների կողմից:

## Պատմություն
Ավանդույթի համաձայն վանքը կառուցել է բյուզանդական կայսր Հուստինիանոս Ա-ն 547 թվականին՝ հետևելով Մարիամ Աստվածածնի երկու տեսիլքներին: Կայսրը այն կառուցել է պարսիկների դեմ արշավանքի ժամանակ (ըստ մեկ այլ վարկածի՝ ուխտագնացություն կատարելով Երուսաղեմ) կանգ է առել Դամասկոսից 40 կիլոմետր հեռավորության վրա գտնվող Սեյդ-Նայա գյուղում։ Մեկում նշվում էր եկեղեցու նախատեսվող վայրը, իսկ մյուսը ուրվագծում էր դրա նախագիծը։ Հուստինիանոսը ավարտված նախագիծը նվիրել է Մարիամի Սուրբ Ծննդյան տոնին, և դրանից հետո ամեն տարի սեպտեմբերի 8-ին քրիստոնյա ուխտավորները ժամանում են վանք՝ հարգելու Սայդնայայի Տիրամայրը:

Սեյդնայայի Տիրամայրը միջնադարում հայտնի ուխտագնացության վայր էր: Կայքը ներկայացված է լատիներեն ուխտավորների բազմաթիվ պատմություններում, այդ թվում՝ Թիետմար ուխտագնացի *Liber peregrinationis* Բուրխարդ ֆոն Շտրասբուրգի Itinerarium և Ուիլյամ Բոլդենսելի Liber de quibusdam ultramarinis partibus et praecipue de Terra sancta։ Վանքի մասին լատիներեն շատ պատմություններ նկարագրում էին Շաղուրան որպես «մարմնավորված», որից սուրբ յուղ էր արտահոսում: Այնուամենայնիվ, պատկերակի այս կողմը բացակայում է արաբալեզու աղբյուրներում, որոնք քննարկում են այն։

### Վանքի վիճակ
Վանք գործող է։ Այն մասամբ վնասվել է 1759 թվականին տեղի ունեցած երկրաշարժից, հնարավոր է նաև, որ վնասվել է 1860 թվականին տեղի ունեցած հակաքրիստոնեական խռովությունների պատճառով։ 1883 թվականին միջնադարյան եկեղեցու միակ մասը, որը մնացել էր, նրա աբսիդն էր, որը ներառվել էր Սեյդնայայի ժամանակակից եկեղեցու մեջ: Տասներկուերորդ կամ տասներեքերորդ դարով է թվագրվել նաև մի փոքրիկ սենյակ, որը կապված է մատուռին, որը պարունակում է նկարչական հատված և այժմ հեռացված սիրիերեն արձանագրություն։

Վանքը վնասվել է Սիրիական ճգնաժամի ժամանակ։ Այնհրթիռակոծվել է 2013 թվականի նոյեմբերին (հրդեհի հետևանքով) և 2014 թվականի հունվարին։

## Տես նաև
* Սեյդնայայի բանտ

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Պաշտոնական կայք
* 

Կատեգորիա:547 հիմնադրումներ
Կատեգորիա:6-րդ դարի կրոնական կառույցներ
Կատեգորիա:Անտիոքի և Դամասկոսի թեմի վանքեր և եկեղեցիներ
Կատեգորիա:Սիրիայի հույն ուղղափառ եկեղեցի
Կատեգորիա:Վանքեր այբբենական կարգով