Ատլանտը պարզեց թևերը

«**Ատլանտը պարզեց թևերը**» (), ամերիկացի գրող Այն Ռանդի վեպ-հակաուտոպիան, որն առաջին անգամ տպագրվել է 1957 թվականին։ Ռայնդի չորրորդ և վերջին, ինչպես նաև ամենաերկար վեպն է։ Նա այն համարում էր իր գրական կարիերայի գլխավոր ստեղծագործությունը։

## Անվանում
Վեպի գլխավոր գաղափարն այն է, որ աշխարհը պահում են միայնակ-ստեղծագործները, որոնց հեղինակը համեմատում է Ատլասի՝ առասպելական տիտանի հետ, որը երկնակամարը պահում էր իր ուսերին։ Եթե այդ մարդիկ դադարեին արարել («երկնակամարը պահելը»), ապա աշխարհը կփլվեր։ Հենց դա է տեղի ունենում վեպում, երբ Ատլանտայի արարիչները պարտվում են՝ սոցիալական կառավարության դեմ պայքարում։

## Սյուժե
ԱՄՆ-ում քաղաքական գործիչները սկսում են ակտիվ աջակցել շուկաների մենաշնորհացման դեմ ուղղված պահանջներին։ Փաստորեն, նրանց գործողությունները համընկնում են սոցիալիստների պահանջների հետ։ Աստիճանաբար սկսվում է խոշոր բիզնեսի (հետո նաև մնացած բոլորի) դեմ ուղղված ճնշումը, ազատ շուկան զիջում է իր դիրքերը պլանային տնտեսությանը, երկիրը դանդաղորեն ընկնում է քաոսի և մթության մեջ։ Վեպի գլխավոր հերոսները՝ Խենք Ռեարդեն (պողպատե թագավոր, հանքարանների, մետալլուրգիական գործարանների սեփականատեր, գյուտարար) և Դագնի Թագերթը (երկաթուղային ընկերության փոխնախագահ) փորձում են ընդդիմանալ դրան։ Տնտեսական կապերն անխուսափելիորեն փլուզվում են, առաջանում է խոր տնտեսական ճգնաժամ։

Վաշինգտոնի ձեռներեցների և քաղաքական գործիչների ընկերությունը, որն ունի քաղաքական իշխանություն, փորձում է կարգավորել տնտեսական կյանքը պլանային մեթոդներով, բայց դա ավելի է վատացնում իրավճակը։ Նավթի արդյունահանումը գրեթե ամբողջությամբ սպառվում է, ածխի մատակարարման հետ կատարվում են լուրջ ձախողումներ և ժամանակի ընթացքում դրա պաշարները նույնպես վերջանում են։ Դագնի Թագերթը նկատում է, որ հայտնի մի շարք ձեռնարկատերեր ու ստեղծագործ մարդիկ փակել են իրենց գործերը և անհետացել։ Փորձելով պարզել, թե որտեղ են նրանք, նա ծանոթանում է փիլիսոփա և գյուտարար՝ Ջոն Գոլթի հետ։

Կառուցվածքը.
* Գիրք 1։ Մաս 1։ Անհակասականություն։
* Գիրք 2։ Մաս 2։ Եթե-եթե։
* Գիրք 3։ Մաս 3։ Ա նշանակում է Ա։
: (*2008 թվականի հրատարակությունների անվանումները*)

Վեպի մասերի անվանումները համապատասխանում են ֆորմալ տրամաբանության 3 կանոնների՝ մաս 1- «Անհակասականություն» (), այսինքն անհակասականության օրենք, 2 մաս- «Եթե-եթե» (), այսինքն երրորդի բացառման օրենք, 3 մաս- «Ա նշանակում է Ա» (), այսինքն ինքնության օրենք։

## Գնահատականներ
Պրոֆեսոր Լյուդվիգ ֆոն Միզեսը 1958 թվականի հունվարի 23-ին Այն Ռէնդին գրել է նամակ, որի մեջ նա շնորհավորել է գրողին և հայտնել, որ նրան հաջողվել  է գրել ոչ թե վեպ, այլ իրականացնել «հասարակության հիմնական չարիքի և ժանտախտի վերլուծություն», «բարոյական մարդահեղությունների կործանարար ազդեցությունների, ի ծնե ալֆոնսների և ակադեմիական շատախոսների վերլուծություն, որոնք իրականացնում են հակաարդյունաբերական հեղափոխություն»։

«Ատլանտը պարզեց թևերը» վեպը շատ բացասական արձագանքներ ստացավ1957 թվականի հրատարակությունից հետո, բայց հայտնի դարձավ հաջորդ տասնամյակում։ The Economist և Նյու Յորք Թայմս ամսագրերի տվյալներով վեպի վաճառքը կտրուկ աճել է՝ կապված 2008 թվականին սկսված տնտեսական ճգնաժամի հետ։

## Քննադատություն
Թերահավատորեն տրամադրված քննադատները կարծում են, որ գիրքը վատ է գրված, ձանձրալի և քարոզչական ստեղծագործություն է, «որն իրենից ներկայացնում է սոցիալիստական ռեալիզմի հայելային արտացոլում՝ արտահայտված վատագույն օրինակներով», չկարգավորված կապիտալիզմի արդարացում և սոցիալական դարվինիզմ։

## Փաստեր
* «Ատլանտը պարզեց թևերը» հայտնվեց *The New York Times*-ի բեսթսելերների ցանկի 6-րդ հորիզոնականում՝ վաճառքի մեկնարկից 3 օր անց։ Այն մնացել է ցանկում 21 շաբաթների ընթացքում, ինչպես նաև մնաց 4-րդ հորիզոնականում 6 շաբաթ՝ սկսած 1957 թվականի դեկտեմբերի 8-ից։
* Հարցումների տվյալներով, որն անց է կացվել 1991 թվականին ամերիկյան *Book of the Month Club* խմբի անդամների մեջ, 2000 մարդուց 17-ը վեպը դասեցին այն գրքերի մեջ, որոնք ազդել են իրենց կյանքի վրա։ Դա երկրորդ ցուցանիշն էր Աստվածաշնչից հետո, որը նշվեց 166 անգամ։
**Modern Library* ամերիկյան հայտնի կայքում 1998 թվականին անց կացվեց եռամսյա հարցում և կազմվեց 20-րդ դարի 100 լավագույն վեպերի ցանկ, ընթերցողները ճանաչեցին վեպը համար 1, չնայած նրան, որ այն չի մտել տվյալ կայքի փորձագետների կազմած ֆինալիստների ցանկ։ Ցանկը ստեղծվել է 217 520 ձայների հիման վրա։ Բայց քննադատները նշում են, որ դա հետազոտության արդյունքների խեղաթյուրում էր, որը պայմանավորված էր այս կամ այն գրողի կողմանկիցների զանգվածային քվեարկությամբ։ Ինչպես նաև անհրաժեշտ է նշել, որ ցանկի մեջ են մտել միայն անգլալեզու գրողները։
* Վեպի առանցքային մասը Ջոն Գոլթի ելույթն էր, որը հեղինակը գրել է 2 տարի։
* Վեպը բաղկացած է ավելի քան1000 էջից, պարունակում է մոտավոր 645 000 բառ, և մտնում է ամենաերկար վեպերի տասնյակի մեջ, որոնք գրվել են եվրոպական լեզուներով։ Գրքում քննարկվում են մի շարք փիլիսոփայական թեմաներ, որոնք հետագայում Ռենդի մոտ կվերաճեն օբյեկտիվիստական փիլիսոփայության։

## Հրատարակություններ
* 1998 թվականի հրատարակություն
* 2006 թվականի հրատարակություն
* 2008 թվականի հրատարակություն
* 2012 թվականի հրատարակություն

## Էկրանավորումներ
* 2011 թվականի ապրիլի 15-ին թողարկվեց «Ատլանտը պարզեց թևերը» գրքի առաջին մասը։ Ֆիլմը ստացավ կինոքննադատների բացասական արձագանքները։
* 2012 թվականի հոտեմբերի 12-ին թողարկվեց ֆիլմի շարունակությունը` «Ատլանտը պարզեց թևերը։ Մաս 2»։ Տվյալ ֆրանշիզայի վաճառքը սկսվեց բավականին ագրեսիվ։ Այն ցուցադրեցին նահանգների միանգամից1012 դահլիճներում, սակայն վճարները եղել են 1 մլն-ի սահմաններում։ Նույն արդյունքը գրանցեց կինոնկարի առաջին մասը 2011 թվականին, բայց ԱՄՆ-ի միայն 300 կինոթատրոններում։
* 3 մասի էկրանավորում նշանակվեց 2014 թվականի ամռանը, բայց ավելի ուշ տեղափոխվեց։ Պրեմիերան կայացել է 2014 թվականի սեպտեմբերի 12-ին։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Գրքի պաշտոնական էջ
* New York Times ամսագրի հոդվածը «Ատլանտը պարզեց թևերը» վեպի էրկրանավորման մասին
* «Ատլանտը պարզեց թևերը գրքի քննադատում» // Gary North’s Specific Answers
* Ատլանտը կարող է թուլանալ // Էկրանավորման վերլուծություն Terra America պորտալի կողմից

Կատեգորիա:1957 թվականի ամերիկյան վեպեր
Կատեգորիա:Ամերիկյան գիտաֆանտաստիկ վեպեր
Կատեգորիա:Անգլերեն գրքեր
Կատեգորիա:Էկրանավորված ամերիկյան վեպեր
Կատեգորիա:Գրական ստեղծագործություններ ինքնասպանության մասին
Կատեգորիա:Կրոնը քննադատող գրքեր
Կատեգորիա:Հակաուտոպիական վեպեր