Լարիսա Լազուտինա

**Լարիսա Եվգենևնա Լազուտինա** (, օրիորդական ազգանունը՝ *Պտիցինա* (*Птицына*), ), ռուս դահուկորդուհի, Օլիմպիական խաղերի հնգակի չեմպիոն, աշխարհի բազմակի չեմպիոն։ ԽՍՀՄ սպորտի վաստակավոր վարպետ (1987), Ռուսաստանի սպորտի վաստակավոր վարպետ (1994)։ Ռուսաստանի Դաշնության հերոս (1998)։

## Կենսագրություն
Լարիսա Լազուտինան ծնվել է 1965 թվականի հունիսի 1-ին Կարելական ԻԽՍՀ Կոնդոպոգա քաղաքում, բանվորի ընտանիքում։

1972 թվականին ընդունվել է Կոնդոպոգայի № 1 միջնակարգ դպրոց։ Հինգերորդ դասարանում սկսել է զբաղվել դահուկային սպորտով Կոնդոպոգայի մանկապատանեկան մարզադպրոցում (նրա առաջին մարզիչներն են եղել Լ. Մելնիկովան, Լ. Յակովլևան և Յու. Յակովլևը)։ Դպրոցն ավարտելուց հետո ընդունվել է Խաբարովսկի ֆիզկուլտուրայի ինստիտուտ, որն ավարտելիս ստացել է մարզիչ-ուսուցչի որակավորում։ Լարիսա Լազուտինան սովորել է նաև Կարելիայի պետական մանկավարժական ինստիտուտի ֆիզիկական դաստիարակության ֆակուլտետում։

1985 թվականին Լարիսա Լազուտինան հաղթել է Շվեյցարիայում անցկացվող աշխարհի պատանեկան առաջնության 3х5 կմ փոխանցավազքում։ 1986 թվականին նա արժանացել է ԽՍՀՄ սպորտի միջազգային կարգի վարպետի կոչման։

1989 թվականին Լարիսա Լազուտինան, լինելով ԽՍՀՄ դահուկավազքի հավաքականի անդամ, տեղափոխվել է Օդինցովո։

1990-1998 թվականների ընթացքում Լարիսա Լազուտինան հինգ անգամ դարձել է Օլիմպիական խաղերի չեմպիոն, 11 անգամ ճանաչվել է աշխարհի չեմպիոն, երկու անգամ հաղթել է Աշխարհի գավաթի առաջնությունում, բազմիցս ճանաչվել է ԽՍՀՄ ու Ռուսաստանի չեմպիոն, ինչպես նաև արժանացել է սպորտի վաստակավոր վարպետի կոչման։ 1994 թվականին Լիլեհամերեում անցկացված Օլիմպիական խաղերի ժամանակ հաջող ելույթներից հետո Լարիսա Լազուտինան պարգևատրվել է Ժողովուրդների բարեկամության շքանշանով, իսկ 1998 թվականին Նագանոյում անցկացվող Օլիմպիական խաղերի ժամանակ հինգ մեդալ (երեք ոսկե, մեկական արծաթե և բրոնզե մեդալներ) վաստակելուց հետո նրան շնորհվել է Ռուսաստանի Դաշնության հերոսի կոչում։

2002 թվականին Սոլթ Լեյք Սիթիում անցկացված Օլիմպիական խաղերի ժամանակ Լարիսա Լազուտինան որակազրկվել է խթանիչ օգտագործելու պատճառով։ Նա ստացել էր երկու մեդալ, սակայն զրկվել է 30 կմ մրցատարածությունում վաստակած ոսկե մեդալից խթանիչի օգտագործման վերաբերյալ թեստի դրական արդյունքի պատճառով։ 2003 թվականի հունիսի 29-ին Պրահայում (Չեխիա) Միջազգային օլիմպիական կոմիտեի նիստում որոշվել է չեղյալ համարել 2001 թվականից հետո Լազուտինայի մարզական բոլոր ձեռքբերումները, որ նա ունեցել է միջազգային մրցություններում։

2002 թվականին Լարիսա Լազուտինային շնորհվել է Ռուսական բանակի մայորի կոչում։

2003-2007 և 2007-2011 թվականներին Լարիսա Լազուտինան ընտրվել է Մոսկվայի մարզային Դումայի պատգամավոր, եղել է Մոսկվայի մարզային Դումայի՝ Կրթության, մշակույթի, սպորտի, երիտասարդության ու զբոսաշրջության հարցերով հանձնաժողովի նախագահ։

2007 թվականին գերազանցությամբ ավարտել է Ռուսաստանի Դաշնության նախագահին կից Ռուսաստանի պետական ծառայության ակադեմիան։ Տնտեսագիտական գիտությունների թեկնածու է։

Եղել է Ռուսաստանի Դաշնության նախագահին կից Ֆիզկուլտուրայի և սպորտի հարցերով խորհրդի անդամ։

2011 թվականին Լարիսա Լազուտինան ընտրվել է Մոսկվայի մարզային Դումայի Օդինցովոյի № 14 շրջանի պատգամավոր «Միասնական Ռուսաստան» կուսակցության կողմից, դարձել է Մոսկվայի մարզային Դումայի՝ Կրթության և մշակույթի հարցերով հանձնաժողովի նախագահ։

2002 թվականի սեպտեմբերի 6-ին Օդինցովոյի հիմնադրման 45-ին ամյակին նվիրված միջոցառումների շրջանակներում բացվել է Լարիսա Լազուտինայի անունը կրող դահուկային վազքուղին։ Հետագայում այն վերանորոգվել է և ընդգրկվել Ռուսաստանի հերոս Լարիսա Լազուտինայի անվան մարզական հանգստավայրի մեջ։

## Ընտանիք
Լարիսա Լազուտինան ամուսնացած է Գենադի Նիկոլաևիչ Լազուտինի հետ։ Նրանք ունեն երկու երեխա՝ Ալիսան ու Դանիիլիը։

## Պարգևներ
* Ռուսաստանի Դաշնության հերոս (27 փետրվարի, 1998 թվական) - *սպորտում ունեցած առանձնակի ձեռքբերումների, 1998 թվականի XVIII Ձմեռային օլիմպիական խաղերի ժամանակ ցուցաբերած արիության ու հերոսության համար*
* Պատվո շքանշան (3 փետրվարի, 2015 թվական) - *օրինաստեղծման ակտիվ գործունեության ու բազմամյա բարեխիղճ աշխատանքի համար*
* Ժողովուրդների բարեկամության շքանշան (22 ապրիլի, 1994 թվական) - *1994 թվականի XVII Ձմեռային օլիմպիական խաղերի ժամանակ ունեցած մարզական մեծ ձեռքբերումների համար*
* Կարելիայի Հանրապետության ֆիզկուլտուրայի վաստակավոր աշխատող (1995)
* Կարելիայի Հանրապետության պատվավոր քաղաքացի (1999)
* «Մոսկվայի մարզին մատուցած ծառայությունների համար» գերազանցության նշան (15 դեկտեմբերի, 2008 թվական)
* Օդինցովոյի պատվավոր քաղաքացի (1999)։ Օդինցովոյի պատվավոր քաղաքացիների ծառուղում տեղադրվել է Լարիսա Լազուտինայի կիսանդրին։

## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն
* Карелия: энциклопедия: в 3 т. / гл. ред. А. Ф. Титов. Т. 2: К — П. — Петрозаводск: ИД «ПетроПресс», 2009. С. 134—464 с.: ил., карт. ISBN 978-5-8430-0125-4 (т. 2)

## Արտաքին հղումներ

* Էջը FIS կայքում 
* Портал Московской областной Думы 
* Судьбы карельских олимпийцев  

Կատեգորիա:Ժողովուրդների բարեկամության շքանշանի դափնեկիրներ
Կատեգորիա:Պատվո շքանշանի ասպետներ (Ռուսաստան)
Կատեգորիա:Ռուս դահուկորդներ
Կատեգորիա:Ռուս օլիմպիական չեմպիոններ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի Դաշնության հերոսներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի սպորտի վաստակավոր վարպետներ