open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Խոզեր

**Խոզեր** կամ **խոզայիններ** (), կաթնասունների դասի երկսմբակավորների կարգի չորոճող կենդանիների ընտանիք։ Ներառում է 5 ցեղի 16 տեսակի խոզեր, որոնցից նշանավոր են վայրի խոզերը, եղջերախոզը կամ բաբիրուսը, գորտնուկախոզը, վրձնականջ խոզը կամ գետախոզը, անտառային մեծ խոզը և այլն։ Ընտանի խոզը համարվում է վայրի խոզի ենթատեսակ, որն ընտելացվել է ավելի քան 10 հազար տարի առաջ։ Վայրի խոզերը տարածված են Եվրասիայում և Աֆրիկայում, իսկ ընտանի խոզը հանդիպում է բոլոր մայրցամաքներում (բացի Անտարկտիդայից)։ Որոշ մայրցամաքներում հանդիպում են նաև ընտանի խոզի վայրենացված տեսակներ։

## Տարածում և բնական միջավայր
Հանդիպում են բոլոր մայրցամաքներում՝ բացառությամբ Ավստրալիայի և Անտարկտիդայի։
Վայրի խոզերին (վարազներ) մարդն ընտելացրել է շուրջ 10 հազար տարի առաջ։ Տարածված են եղել ամենուրեք՝ բևեռային շրջաններից մինչև հասարակած։ Հայաստանում վարազները հանդիպում են Սյունիքի, Տավուշի, Վայոց ձորի և այլ մարզերի անտառներում, Արաքս գետի առափնյա եղեգնուտներում։ Ապրում են ջրից ոչ հեռու անտառային գոտու խիտ մացառուտներում, փշոտ թփուտներում, խոնավ, ճահճոտ վայրերում։

## Մարմնի կառուցվածք
Մարմնի երկարությունը մինչև 2 մ է, պոչինը՝ 20–25 սմ, էգերի կենդանի զանգվածը 125 կգ է, արուներինը՝ 250-300 կգ։ Ընտանի խոզից տարբերվում է մարմնի ամուր կառուցվածքով, ավելի մեծ գլխով, սուր սեպաձև երկար դնչով։ Ստորին ծնոտի 2 կողքերից դուրս են ցցված 2 սուր եռանկյունաձև ժանիքներ։ Մազածածկը զարգացած է. ունի խոզան և ենթաբուրդ։ Մարմնի վերին մասը դարչնագույն է՝ տարբեր երանգներով, ձագինը՝ բաց գույնի երկայնակի շերտերով։ Տեսողությունը թույլ է զարգացած, հոտառությունն ու լսողությունը՝ լավ։ Վայրի խոզերը նստակյաց կյանք են վարում. ցերեկը թաքնվում են, մթնշաղին և գիշերները՝ ակտիվանում։ Ամենակեր են. սնվում են անտառային պտուղներով (տանձ, խձոր, սալոր, կաղին, հաճար, շագանակ), պալարներով, խոտաբույսերով, միջատներով, կրծողներով, սողուններով և այլն։ Ունենում են 4–8 (հազվադեպ՝ 10–16) խոճկոր, որոնք 7–10 օր կերակրվում են միայն կաթով, ապա 3 ամիս՝ նաև բուսական կերով։ Մարմնակազմը ծանր է ու կոպիտ. իր ցեղակցի կողքին հսկա է թվում։ Դունչը երկար է՝ կարճ, շարժուն կնճիթով։ Մազածածկը նոսր է։ Ապրում են հոտերով (բոլուկ)։ Քնում են գիշերը, սնվում ցերեկը, 2–3 անգամ ավելի շատ խոճկորներ են ունենում։ Ընտանի ցեղական խոզերի կենդանի զանգվածը հասնում է մինչև 500 կգ-ի, ծնում և սնում են 10–12-ից մինչև 28–32 խոճկոր (տարին 2 անգամ)։ Հայաստանում մսատու խոզաբուծությունը կենտրոնացված է հյուսիսարևելյան և Արարատյան դաշտի տարածաշրջաններում։ Բացի խոշոր սպիտակից, բուծվում են նաև լանդրաս, ուելս, ուկրաինական, տափաստանային սպիտակ և հյուսիսկովկասյան խոզերի ցեղերը։

## Տես նաև
* Վայրի վարազ

## Գրականություն
* Биологический энциклопедический словарь / *[[Гиляров, Меркурий Сергеевич|Гиляров М. С.]], [[Баев Александр Александрович|Баев А. А.]], Винберг Г. Г., [[Заварзин Георгий Александрович|Заварзин Г. А.]] и др.* — М.: Советская энциклопедия, 1986. С. 562.

Կատեգորիա:Խոզեր
Կատեգորիա:Կաթնասունների ընտանիքներ
Շոտլանդիայի պատմություն

Շոտլանդիան առաջին անգամ վերջնականապես բնակեցված է եղել վերջին սառույցային ժամանակաշրջանից հետո (հին քարի դար), մոտավորապես 10 հազար տարի առաջ։ Նախապատմական շոտլանդիան նոր քարի դար է անցել մ.թ.ա. 4 հազար տարի առաջ, բրոնզե դար՝ մ.թ.ա. 2 հազար տարի առաջ և երկաթի դար՝ մ.թ.ա. 700 տարի առաջ։ Գրավոր աղբյուրներում նշված Շոտլանդիայի պատմությունը սկսվում է այն ժամանակ, երբ հռոմեացիները առաջին անգամ գալիս են Բրիտանիա և հիմնադրում Հին Հռոմի Բրիտանիա նահանգը Մեծ Բրիտանիայի հարավային մասում, որը հյուսիսային սահմանն էր Հադրիանոսի պատը։ Հյուսիսային մասը կոչվում էր Կալեդոնիա և չէր մտնում հռոմեացիների վերահսկման տակ։ Այդ տարածքում բնակվում էին պիկտերը։

## Տես նաև
* Շոտլանդիայի թագավորներ
* Ուելսի պատմություն
* Անգլիայի պատմություն
* Մեծ Բրիտանիայի պատմություն
* Շոտլանդիայի պատմության ժամանակագրություն
* Իռլանդիայի պատմություն
* Շոտլանդական կլան

## Արտաքին հղումներ
* History Scotland A bi-monthly magazine on Scottish history
* Story of Scotland's Early History by Scottish historian
* Scottish Timeline: Part of the Gazetteer for Scotland
* Complete Scottish Events Timeline, and links
* Scotland's History  A Free Online History Book
* Scottish History Online & Pictish Pages 
* Scottish History in 33 Chapters by Andrew Lang
Հայերը Չիլիում

[մինի|Հայոց տունը [Չիլիի մայրաքաղաք Սանտյագոյում]]
**Հայերը Չիլիում** հաստատվել են հայոց ցեղասպանությունից հետո։ Նրանք փոքրաքանակ հայ ընտանիքներ էին, որոնք հաստատվել էին Չիլիի մայրաքաղաք Սանտյագոյում։ Նրանց հաջողվել է նստել դեպի Ամերիկա մեկնող անդրատլանտյան նավեր՝ նույնիսկ չիմանալով, որ նպատակակետը լինելու է Լատինական Ամերիկան։ Վերջինս Երևանից ամենահեռու գտնվող երկրորդ մայրաքաղաքն է, միաժամանակ հեռավորությամբ երկրորդը, որտեղ հայեր են բնակվում։

Մինչև Երկրորդ համաշխարհային պատերազմը (1939-1945) Չիլիում հայերի թիվը չի անցել 2000-ից, նրանք գլխավորապես 1915 թվականի Մեծ Եղեռնից փրկված բալուցիներ էին։ 1950-ական թվականներին այստեղ են գաղթել հայեր Հունաստանից, Թուրքիայից, Պաղեստինից (արաբախոս հայեր, որոնք միայն կրոնով են կապված հայության հետ), ինչպես նաև Մերձավոր Արևելքի այլ երկրներից։ Ներկայումս Չիլիում բնակվում է շուրջ 1500 հայ, որոնք մեծ մասամբ սեփական գործատերեր էին, արհեստավորներ ու առևտրականներ։ Ազգային կյանքը գլխավորում է գաղութային վարչությունը (որին կից գործում է Տիկնանց միությունը)։ Հայերը բնակություն են հաստատել հիմնականում այն վայրերում, որտեղ գտնվել են նաև ռուս ուղղափառ ծագում ունեցող այլ ներգաղթյալներ և հույներ։

1988 թվականն հայ համայնքը ֆինանսավորեց «Plaza República de Armenia»-ի և հայոց տան ստեղծումը։ Հայերի հավաքատեղին է Հայոց տունը, 1960 թվականից գործում է հայկական մեկօրյա դպրոց։ «Հայոց տան» սենյակներից մեկը վերածված է մատուռի, որտեղ կատարվում են եկեղեցական արարողություններ, համայնքը Էջմիածնապատկան է. ժամանակին այն ներգրավված էր Հարավային Ամերիկայի հայրապետական պատվիրակության կազմում, իսկ 1983 թվականից՝ Արգենտինայի հայոց թեմի։ 1975 թվականին Սանտյագոյում կանգնեցվել է հայոց ցեղասպանության հուշակոթող, տասը տարի անց՝ ևս մեկը։

Գործում է երգչախումբ (ղեկավար՝ Կարո Լոթիկյան), գրադարան։ Չիլիի հայերը ներգրավված են տարբեր պաշտոններում ու աշխատանքներում։

2011 թվականի մայիսին Չիլի այցելեց Ամենայն Հայոց Կաթողիկոս Գարեգին Բ-ն՝ լինելով առաջինը հայոց պատրիարքի կողմից ազգային պատմության մեջ։ Երկու տարի անց նա նշանակեց Հայ առաքելական եկեղեցու Չիլիի առաջին քահանային։

## Ծանոթագրություններ

չ
չ
Կատեգորիա:Չիլիի ազգեր
Հայերը Հռավեննայում

Իտալիայում հայերի գոյության մասին առաջին հավաստի տեղեկությունները (6-րդ դար) վերաբերվում են Հռավեննայում հաստատված հայկական զորամասերին, որոնց Իտալիա էր բերել հայազգի բյուզանդական զորավար Նարսեսը։ Նարսեսը հաղթեց Իտալիա ներխուժած օստգոթերին, ապա ֆրանկներին ու ալեմաններին, 555 թվականին նշանակվեց բյուզանդացիների կողմից գրավված Իտալիայի կառավարիչ (եքսարքոս)։ Նրա եքսարքոսության կենտրոն դարձավ Հռավեննան, որտեղ ծավալեց շինարարական աշխատանքներ։ Հռավեննայի պահակազորը հիմնականում կազմված էր հայերից՝ կոչվում էր «Հայկական», իսկ այն թաղամասը որտեղ տեղաբաշխված էր՝ «Արմենիա»։ Իտալիայի եքսարքոսներից հայտնի է նաև Իսահակ Հայկազնը (625-643), որի դամբանը գտնվում է Հռավեննայի Սան Վիտալե եկեղեցում՝ հունարեն արձանագրությամբ, որտեղ Իսահակը անվանվում է իր հայրենիքի՝ Հայաստանի փառքը։

## Տես նաև
Հայերը Իտալիայում

հ
Կատեգորիա:Ռավեննա
Սուրբ Գրիգոր վանք

**Անիի Սուրբ Գրիգոր վանք** կամ **Զաքարեի եկեղեցի**, կիսավեր հայկական վանք, հավանաբար կառուցվել է 13-րդ դարում։ Գտնվում է Անի քաղաքի հարավային ծայրամասում միջնաբերդից հարավ ժայռերի գագաթին։ Պահպանվել են վանքի հարավային և արևելյան պատերը։ Ղևոնդ Ալիշանը, 1881 թվականին հիշատակել է այս վանքը, որպես Սուրբ Գրիգոր եկեղեցի։

## Ծանոթագրություններ

գ
գ
Կատեգորիա:Վանքեր այբբենական կարգով
Ադամս շրջան (Միսսիսիպի)

**Ադամս շրջան** (), ԱՄՆ Միսսիսիպի նահանգի 82 վարչական միավորներից մեկը։ Ընդհանուր տարածությունը 1.191 կմ² է, բնակչությունը՝ 32.297 մարդ (2010 թ. տվյալներով)։ Շրջկենտրոնն է Նետչեզ բնակավայրը։ Կազմավորվել է 1799 թ.։

## Աղբյուրներ
* Տվյալներ ԱՄՆ վիճակագրության բյուրոյի կայքում 

Կատեգորիա:Միսսիսիպիի շրջաններ
Բոլիվար շրջան (Միսսիսիպի)

**Բոլիվար շրջան** (), ԱՄՆ Միսսիսիպի նահանգի 82 վարչական միավորներից մեկը։ Ընդհանուր տարածությունը 2.269 կմ² է, բնակչությունը՝ 34.145 մարդ (2010 թ. տվյալներով)։ Շրջանի վարչական կենտրոնները երկուդն են՝ Քլիվլենդ և Ռոզեդեյլ բնակավայրերը։ Կազմավորվել է 1836 թ.։

## Ծանոթագրություններ

## Աղբյուրներ
* Տվյալներ ԱՄՆ վիճակագրության բյուրոյի կայքում 

Կատեգորիա:Միսսիսիպիի շրջաններ
Զհուաներ

մինի|Ջուանգներ հնագույն գրելու
**Չուանգ**, **Չուանգներ** (չինարեն՝ 壮族, Փինյին։ Zhuàngzú), էթնիկ խումբ է, որն ապրում է Չինաստանի հարավում։ Ջուանգները խոսում են ջուանգ լեզվով։ Ըստ մարդահամարների, ընդհանուր ազգը մոտավորապես 18.540.000 է որոնց 16.200.000-ը ապրում է Գուանգսիում և 1.500.000՝ Յուննանում։

## Աղբյուրներ

Կատեգորիա:Չինաստանի ազգեր
Չոկտոու շրջան (Միսսիսիպի)

**Չոկտոու շրջան** (), ԱՄՆ Միսսիսիպի նահանգի 82 վարչական միավորներից մեկը։ Բնակչության թիվը 2010 թվականի դրությամբ կազմում էր 8 547 մարդ։ Շրջանի վարչական կենտրոնը Աքերման բնակավայրն է։

## Պատմություն
Չոկտո շրջանը պաշտոնապես կազմավորվել է 1833 թվականին։

## Աշխարհագրություն
ԱՄՆ վիճակագրության բյուրոյի տվյալներով շրջանը զբաղեցնում է 1,100 կմ² տարածք, որից 1,080 կմ²-ն զբաղեցնում է ցամաքը, իսկ 4.4 կմ²-ն կամ 0,4 %-ը՝ ջրային տարածքները։ Մեծ Սև գետը համարվում է շրջանի հյուսիսային սահմանը։

### Հարևան շրջաններ
* Ուեբստեր շրջան (հյուսիս)
* Օկտիբեհա շրջան (արևելք)
* Ուինստոն շրջան (հարավ-արևելք)
* Ատալա շրջան (հարավ-արևմուտք)
* Մոնտգոմերի շրջան (արևմուտք)

## Բնակչություն
Բնակչության թիվը 2010 թվականի դրությամբ կազմում էր 8 547 մարդ։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 8 մարդ/կմ²։ Շրջանում հաշվվում էր 4 249 բնակելի շինություն՝ 4 շինություն/կմ² խտությամբ։ Ռասայական կազմը հետևյալն է՝ սպիտակամորթներ - 68.03%, աֆրոամերիկացիներ - 30.68 %, արմատական ամերիկացիներ (հնդկացիներ) - 0.31%,ասիացիներ - 0.13%, խաղաօվկիանոսյան կղզիների բնակիչներ - 0.01%, այլ ռասաների ներկայացուցիչներ - 0.42%, երկու կամ ավելի ռասաների ներկայացուցիչներ - 0.42%: Իսպանախոսները կազմում են բնակչության 0.81%-ը՝ ռասայից անկախ։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Միսսիսիպիի շրջաններ
Քոփայա շրջան (Միսսիսիպի)

**Քոփայա շրջան** (), ԱՄՆ Միսսիսիպի նահանգի 82 շրջաններից մեկը։ Ընդհանուր տարածքը 2.012 կմ² է, բնակչությունը՝ 29.449 մարդ (2010 թ. տվյալներով)։ Շրջկենտրոնն է Հեյզլհըրսթ (Hazlehurst) բնակավայրը։ Կազմավորվել է 1823 թ.։

## Ժողովրդագրություն

2000 թվականի մարդահամարի տվյալներով 
շրջանի բնակչության թվաքանակը եղել է 28 757, որից քաղաքային բնակչությանը՝ 11 685, գյուղական բնակչությանը՝ 17 072:

## Ծանոթագրություններ

## Աղբյուրներ
* Տվյալներ ԱՄՆ վիճակագրության բյուրոյի կայքում 

Կատեգորիա:Միսսիսիպիի շրջաններ
Քովինգտոն շրջան (Միսսիսիպի)

**Քովինգտոն շրջան** (), ԱՄՆ Միսսիսիպի նահանգի 82 վարչական միավորներից մեկը։ Ընդհանուր տարածությունը 1.072 կմ² է, բնակչությունը՝ 19.568 մարդ (2010 թ. տվյալներով)։ Շրջկենտրոնն է Քոլինս բնակավայրը։ Կազմավորվել է 1819 թ.։

## Ծանոթագրություններ

## Աղբյուրներ
* Տվյալներ ԱՄՆ վիճակագրության բյուրոյի կայքում 

Կատեգորիա:1819 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր
Կատեգորիա:Միսսիսիպիի շրջաններ
Գրին շրջան (Միսսիսիպի)

**Գրին շրջան** (), ԱՄՆ Միսսիսիպի նահանգի 82 վարչական միավորներից մեկը։ Ընդհանուր տարածությունը 1.847 կմ² է, բնակչությունը՝ 14.400 մարդ (2010 թվականի տվյալներով)։ Շրջկենտրոնն է Լիքսվիլ բնակավայրը։ Կազմավորվել է 1811 թվականին և անվանակոչվել ԱՄՆ անկախության կռիվների հերոս գեներալ Նաթանիել Գրինի պատվին։

## Ծանոթագրություններ

## Աղբյուրներ
* Տվյալներ ԱՄՆ վիճակագրության բյուրոյի կայքում 

Կատեգորիա:Միսսիսիպիի շրջաններ
Հենքոկ շրջան (Միսսիսիպի)

**Հենքոկ շրջան** (), ԱՄՆ Միսսիսիպի նահանգի 82 շրջաններից մեկը։ Ընդհանուր տարածքը 1.235 կմ² է, բնակչությունը՝ 43.929 մարդ (2010 թ. տվյալներով)։ Շրջկենտրոնն է Բայ Սեյնթ Լուիս բնակավայրը։ Կազմավորվել է 1812 թ.։ Անվանակոչվել է Ամերիկայի Միացյալ Նահանգների հիմնադիր հայրերից մեկը համարվող Ջոն Հենքոկի պատվին։

## Ժողովրդագրություն

2000 թվականի մարդահամարի տվյալներով 
շրջանի բնակչության թվաքանակը եղել է 42 967, որից քաղաքային բնակչությանը՝ 26 522,  գյուղական բնակչությանը՝ 16 445:

## Ծանոթագրություններ

## Աղբյուրներ
* Տվյալներ ԱՄՆ վիճակագրության բյուրոյի կայքում 

Կատեգորիա:Միսսիսիպիի շրջաններ
Հինդս շրջան (Միսսիսիպի)

**Հինդս շրջան** (), ԱՄՆ Միսսիսիպի նահանգի 82 վարչական միավորներից մեկը։ Ընդհանուր տարածությունը 2.251 կմ² է, բնակչությունը՝ 245.285 մարդ (2010 թվականի տվյալներով)։ Շրջկենտրոնն է Ջեքսոն բնակավայրը։ Կազմավորվել է 1821 թվականին։ Անվանակոչվել է 1812 թ. Նոր Օռլեանի ճակատամարտի հերոս գեներալ Թոմաս Հինդսի պատվին։

## Ծանոթագրություններ

## Աղբյուրներ
* Տվյալներ ԱՄՆ վիճակագրության բյուրոյի կայքում 

Կատեգորիա:Միսսիսիպիի շրջաններ
Ջեֆերսոն շրջան (Միսսիսիպի)

**Ջեֆերսոն շրջան** (), ԱՄՆ Միսսիսիպի նահանգի 82 վարչական միավորներից մեկը։ Ընդհանուր տարածությունը 1.344 կմ² է, բնակչությունը՝ 7.726 մարդ (2010 թ. տվյալներով)։ Շրջկենտրոնն է Ֆայետ բնակավայրը։ Կազմավորվել է 1799 թ.։ Շրջանն անվանակոչվել է ի պատիվ ԱՄՆ-ի նախկին նախագահներից մեկի՝ Թոմաս Ջեֆերսոնի։

## Ծանոթագրություններ

## Աղբյուրներ
* Տվյալներ ԱՄՆ վիճակագրության բյուրոյի կայքում 

Կատեգորիա:Միսսիսիպիի շրջաններ
Ջոնս շրջան (Միսսիսիպի)

**Ջոնս շրջան** (), ԱՄՆ Միսսիսիպի նահանգի 82 վարչական միավորներից մեկը։ Ընդհանուր տարածությունը 1.797 կմ² է, բնակչությունը՝ 67.761 մարդ (2010 թ. տվյալներով)։ Շրջանի վարչական կենտրոնները երկուսն են՝ Լորել և Էլիսվիլ բնակավայրերը։ Կազմավորվել է 1826 թ.։

## Ծանոթագրություններ

## Աղբյուրներ
* Տվյալներ ԱՄՆ վիճակագրության բյուրոյի կայքում 

Կատեգորիա:Միսսիսիպիի շրջաններ
Լիք շրջան (Միսսիսիպի)

**Լիք շրջան** (), ԱՄՆ Միսսիսիպի նահանգի 82 վարչական միավորներից մեկը։ Ընդհանուր տարածությունը 1.510 կմ² է, բնակչությունը՝ 23.805 մարդ (2010 թ. տվյալներով)։ Շրջկենտրոնն է Քարտեյջ բնակավայրը։ Կազմավորվել է 1833 թ.։ Շրջանը կոչվել է Միսիսիպիի նախկին նահանգապետներից մեկի՝ Վալտեր Լիկի անունով, ով ղեկավարել է նահանգը 1822-1825 թթ.:

## Ծանոթագրություններ

## Աղբյուրներ
* Տվյալներ ԱՄՆ վիճակագրության բյուրոյի կայքում 

Կատեգորիա:Միսսիսիպիի շրջաններ
Մեդիսոն շրջան (Միսսիսիպի)

**Մեդիսոն շրջան** (), ԱՄՆ Միսսիսիպի նահանգի 82 վարչական միավորներից մեկը։ Ընդհանուր տարածքը կազմում է 1.862 կմ², բնակչությունը՝ 95.203 մարդ (2010 թ. տվյալներով)։ Շրջկենտրոնն է Կանտոն բնակավայրը։ Կազմավորվել է 1828 թ.։

## Աղբյուրներ
* Տվյալներ ԱՄՆ վիճակագրության բյուրոյի կայքում 

Կատեգորիա:Միսսիսիպիի շրջաններ
Մարիոն շրջան (Միսսիսիպի)

**Մարիոն շրջան** (), ԱՄՆ Միսսիսիպի նահանգի 82 վարչական միավորներից մեկը։ Ընդհանուր տարածությունը 1.404 կմ² է, բնակչությունը՝ 27.088 մարդ (2010 թ. տվյալներով)։ Շրջկենտրոնն է Կոլումբիա բնակավայրը։ Կազմավորվել է 1811 թ.։ Անվանակոչվել է ի պատիվ Ամերիկայի անկախության պատերազմի հերոս, պարտիզանական ջոկատի հրամանատար Ֆրենսիս Մերիոնի (մականունը՝ Ճահճի Աղվես)։

## Ծանոթագրություններ

## Աղբյուրներ
* Տվյալներ ԱՄՆ վիճակագրության բյուրոյի կայքում 

Կատեգորիա:Միսսիսիպիի շրջաններ
Փայք շրջան (Միսսիսիպի)

**Փայք շրջան** (), ԱՄՆ Միսսիսիպի նահանգի 82 վարչական միավորներից մեկը։ Ընդհանուր տարածությունը 1.059 կմ² է, բնակչությունը՝ 40.404 մարդ (2010 թ. տվյալներով)։ Շրջկենտրոնն է Մագնոլիա բնակավայրը։ Կազմավորվել է 1815 թ.։

## Ժողովրդագրություն

2000 թվականի մարդահամարի տվյալներով 
շրջանի բնակչության թվաքանակը եղել է 38 940, որից քաղաքային բնակչությանը՝ 18 569, գյուղական բնակչությանը՝ 20 371:

## Ծանոթագրություններ

## Աղբյուրներ
* Տվյալներ ԱՄՆ վիճակագրության բյուրոյի կայքում 

Կատեգորիա:Միսսիսիպիի շրջաններ
Փոնթոթոք շրջան (Միսսիսիպի)

**Փոնթոթոք շրջան** (), ԱՄՆ Միսսիսիպի նահանգի 82 շրջաններից մեկը։ Ընդհանուր տարածքը 1.287 կմ² է, 2020 թվականի տվյալներով բնակչության թվաքանակը եղել է 31.184։ Շրջկենտրոնն է Փոնթոթոք բնակավայրը։ Կազմավորվել է 1836 թ.։

## Ժողովրդագրություն

2000 թվականի մարդահամարի տվյալներով 
շրջանի բնակչության թվաքանակը եղել է 26 726, որից քաղաքային բնակչությանը՝ 4 339, գյուղական բնակչությանը՝ 22387:

## Ծանոթագրություններ

## Աղբյուրներ
* Տվյալներ ԱՄՆ վիճակագրության բյուրոյի կայքում 

Կատեգորիա:Միսսիսիպիի շրջաններ
Օքթիբեհա շրջան (Միսսիսիպի)

**Օքթիբեհա շրջան** (), ԱՄՆ Միսսիսիպի նահանգի 82 շրջաններից մեկը։ Անվանումը հնդկացիական չոքթաու ցեղի լեզվից թարգմանած՝ նշանակում է «սառած առու» / "icy creek":  Ընդհանուր տարածքը 1.186 կմ² է: 2020 թ. տվյալներով բնակչության թվաքանակը եղել է 51.788։ Շրջկենտրոնն է Սթարքվիլ բնակավայրը։ Կազմավորվել է 1833 թ.։

## Ժողովրդագրություն

2000 թվականի մարդահամարի տվյալներով 
շրջանի բնակչության թվաքանակը եղել է 42 902, որից քաղաքային բնակչությանը՝ 25973, գյուղական բնակչությանը՝ 16 929:

## Ծանոթագրություններ

## Աղբյուրներ
* Տվյալներ ԱՄՆ վիճակագրության բյուրոյի կայքում 

Կատեգորիա:Միսսիսիպիի շրջաններ
Ռենքին շրջան (Միսսիսիպի)

**Ռենքին շրջան** (), ԱՄՆ Միսսիսիպի նահանգի 82 շրջաններից մեկը։ Ընդհանուր տարածքը 2.007 կմ² է, բնակչությունը՝ 141.617 մարդ (2010 թ. տվյալներով)։ Շրջկենտրոնն է Բրենդոն բնակավայրը։ Կազմավորվել է 1828 թ.։

## Ժողովրդագրություն

2000 թվականի մարդահամարի տվյալներով
շրջանի բնակչության թվաքանակը եղել է 115 327, որից քաղաքային բնակչությանը՝ 69 179, գյուղական բնակչությանը՝ 46 148:

## Ծանոթագրություններ

## Աղբյուրներ
* Տվյալներ ԱՄՆ վիճակագրության բյուրոյի կայքում 

Կատեգորիա:Միսսիսիպիի շրջաններ
Քվիթմեն շրջան (Միսսիսիպի)

**Քվիթմեն շրջան** (), ԱՄՆ Միսսիսիպի նահանգի 82 շրջաններից մեկը։ Ընդհանուր տարածքը 1.049 կմ² է, բնակչությունը՝ 8.223 մարդ (2010 թ. տվյալներով)։ Շրջկենտրոնն է Մարկս բնակավայրը։ Կազմավորվել է 1877 թ., կոչվել ի պատիվ Միսսիսիպիի նախկին նահանգապետերից մեկի՝ Ջոն Քվիթմենի։

## Ժողովրդագրություն

2000 թվականի մարդահամարի տվյալներով 
շրջանի բնակչության թվաքանակը եղել է 10 117, որից քաղաքային բնակչությանը՝ 3 722, գյուղական բնակչությանը՝ 6 395:

## Ծանոթագրություններ

## Աղբյուրներ
* Տվյալներ ԱՄՆ վիճակագրության բյուրոյի կայքում 

Կատեգորիա:Միսսիսիպիի շրջաններ
Թալահաչի շրջան (Միսսիսիպի)

**Թալահաչի շրջան** (), ԱՄՆ Միսսիսիպի նահանգի 82 վարչական միավորներից մեկը։ Ընդհանուր տարածությունը 1.668 կմ² է, բնակչությունը՝ 15.378 մարդ (2010 թ. տվյալներով)։ Շրջի վարչական կենտրոնները երկուսն են՝ Չառլստոնը և Սամները։  Կազմավորվել է 1833 թ.։

## Ծանոթագրություններ

## Աղբյուրներ
* Տվյալներ ԱՄՆ վիճակագրության բյուրոյի կայքում 

Կատեգորիա:Միսսիսիպիի շրջաններ
Թիպա շրջան (Միսսիսիպի)

**Թիպա շրջան** (), ԱՄՆ Միսսիսիպի նահանգի 82 վարչական միավորներից մեկը։ Ընդհանուր տարածությունը 1.186 կմ² է, բնակչությունը՝ 22.232 մարդ (2010 թ. տվյալներով) ։ Շրջկենտրոնն է Ռիպլի բնակավայրը։ Կազմավորվել է 1836 թ.։

## Ծանոթագրություններ

## Աղբյուրներ
* Տվյալներ ԱՄՆ վիճակագրության բյուրոյի կայքում 

Կատեգորիա:Միսսիսիպիի շրջաններ
Յունիոն շրջան (Միսսիսիպի)

**Յունիոն շրջան** (), ԱՄՆ Միսսիսիպի նահանգի 82 վարչական միավորներից մեկը։ Ընդհանուր տարածությունը 1.077 կմ² է, բնակչությունը՝ 27.134 մարդ (2010 թ. տվյալներով)։ Շրջկենտրոնն է Նյու Օլբանի բնակավայրը։ Կազմավորվել է 1870 թ.։

## Պատմություն
Յունիոն շրջանը հիմնադրվել է 1870 թվականին։

## Աշխարհագրություն
Շրջանը զբաղեցնում է 1077,4 կմ² տարածք, որոնցից 1,080 կմ²-ին ցամաք է, իսկ 3,4 կմ²-ին կամ 0,3 %-ը՝ բնական ջրամբարներ։

**Յունիոնը սահմանակցում է**՝
* Բենտոն շրջան (հյուսիս)
* Թիպա շրջան (հյուսիս)
* Փրինտիս շրջան (արևելք)
* Լի շրջան (հարավ-արևելք)
* Փոնտոտոկ շրջան (հարավ)
* Լաֆայետ շրջան (հարավ-արևմուտք)
* Մարշալ շրջան (հյուսիս-արևմուտք)

## Բնակչություն
2000 թվականի դրությամբ Յունիոն շրջանում բնակվում էր 25 362 մարդ (ԱՄՆ վիճակագրության բյուրոյի տվյալներ)։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 23,5 մարդ/կմ²։ 2010 թվականի մարդահամարի դրությամբ բնակչության թիվը կազմում էր 27 134 մարդ, իսկ բնակչության խտությունը՝ 25 մարդ/կմ²։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Միսսիսիպիի շրջաններ
Ադեր շրջան (Միսսուրի)

**Ադեր շրջան** (), ԱՄՆ Միսսուրի նահանգի 114 վարչական միավորներից մեկը։ Ընդհանուր տարածությունը 1.471 կմ² է, բնակչության թվաքանակը 2020 թվականի մարդահամարի տվյալներով եղել է 25.314: Շրջկենտրոնն է Քըրքսվիլ բնակավայրը։ Կազմավորվել է 1841 թ.։

## Ծանոթագրություններ

## Աղբյուրներ
* Տվյալներ ԱՄՆ վիճակագրության բյուրոյի կայքում 

## Արտաքին հղումներ
* Շրջանի վարչակազմի կայքէջը
* Adair County Historical Society
* Digitized 1930 Plat Book of Adair County  from University of Missouri Division of Special Collections, Archives, and Rare Books
* Adair County Sheriff's Office

Կատեգորիա:Միսսուրիի շրջաններ
Էնդրյու շրջան (Միսսուրի)

**Էնդրյու շրջան** (), ԱՄՆ Միսսուրի նահանգի 114 վարչական միավորներից մեկը։ Ընդհանուր տարածությունը 1.127 կմ² է, բնակչությունը՝ 17.291 մարդ (2010 թ. տվյալներով)։ Շրջկենտրոնն է Սավաննա բնակավայրը։ Կազմավորվել է 1841 թ.։

## Աղբյուրներ
* Տվյալներ ԱՄՆ վիճակագրության բյուրոյի կայքում 

Կատեգորիա:Միսսուրիի շրջաններ
Ատչիսոն շրջան (Միսսուրի)

**Ատչիսոն շրջան** (), ԱՄՆ Միսսուրի նահանգի 114 վարչական միավորներից մեկը։ Ընդհանուր տարածությունը 1.412 կմ² է, բնակչության թվաքանակը 2020 թվականի մարդահամարի տվյալներով եղել է 5.305.: Շրջկենտրոնն է Ռոք Փորտ բնակավայրը։ Կազմավորվել է 1843 թվականին՝ անջատվելով Հոլթ շրջանից։ Պաշտոնապես կազմավորվել և ԱՄՆ-ի շրջանային վարչական միավորի կարգավիճակ է ստացել 1845 թվականի փետրվարի 14-ին՝ կոչվելով ԱՄՆ-ի նախկին սենատոր Դևիդ Ռայս Աթչիսոնի անունով։

## Ծանոթագրություններ

## Աղբյուրներ
* Տվյալներ ԱՄՆ վիճակագրության բյուրոյի կայքում 

## Արտաքին հղումներ
* Digitized 1930 Plat Book of Atchison County  from University of Missouri Division of Special Collections, Archives, and Rare Books

Կատեգորիա:Միսսուրիի շրջաններ
Քլեյ շրջան (Միսսուրի)

**Քլեյ շրջան** (), ԱՄՆ Միսսուրի նահանգի 114 վարչական միավորներից մեկը։ Ընդհանուր տարածությունը 1.026 կմ² է, բնակչությունը՝ 221.939 մարդ (2010 թվականի տվյալներով)։ Շրջկենտրոնն է Լիբերտի բնակավայրը։ Կազմավորվել է 1822 թվականին։

## Աղբյուրներ
* Տվյալներ ԱՄՆ վիճակագրության բյուրոյի կայքում 

Կատեգորիա:Միսսուրիի շրջաններ
Ադամս շրջան (Նեբրասկա)

**Ադամս շրջան** (), ԱՄՆ Նեբրասկա նահանգի 93 վարչական միավորներից մեկը։ Ընդհանուր տարածությունը 1.458 կմ² է, բնակչությունը՝ 31.151 մարդ (2010 թ. տվյալներով)։ Շրջկենտրոնն է Հաստինգս բնակավայրը։ Կազմավորվել է 1867 թ.։

## Աղբյուրներ
* Տվյալներ ԱՄՆ վիճակագրության բյուրոյի կայքում 

Կատեգորիա:Նեբրասկայի շրջաններ
Արթուր շրջան (Նեբրասկա)

**Արթուր շրջան** (), ԱՄՆ Նեբրասկա նահանգի 93 վարչական միավորներից մեկը։ Ընդհանուր տարածությունը 1.852 կմ² է, բնակչության թվաքանակը 2020 թվականի մարդահամարի տվյալներով եղել է 434. այդ ցուցանիշով Նեբրասկա նահանգի շրջանների մեջ զբաղեցնում է վերջին տեղը։ Կազմավորվել է 1887 թ.։

Պահպանվել է շրջանային դատարանի ու բանտի պատմական շենքը, որը իր չափերով, թերևս, ամենափոքրն է ԱՄՆ-ում։ Շրջկենտրոնն է Արթուր բնակավայրը։

## Ծանոթագրություններ

## Աղբյուրներ
* Տվյալներ ԱՄՆ վիճակագրության բյուրոյի կայքում 

## Արտաքին հղումներ
* Arthur County official website

Կատեգորիա:Նեբրասկայի շրջաններ
Թավմաս

**Թավմաս** (, «հրաշալի», նաև` *Ֆավմանտ*), ծովային աստվածություն, Պոնտոսի և Գեայի որդին, օվկիանուհի Էլեկտրայի ամուսինը, հարպիաների և Իրիսի հայրը, Ներևսի, Փորկիսի, Կետոյի և Եվրիբիոսի եղբայրը։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Աստվածներ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Տիտաններ և տիտանուհիներ
Բուֆալո շրջան (Նեբրասկա)

**Բուֆալո շրջան** (), ԱՄՆ Նեբրասկա նահանգի 93 վարչական միավորներից մեկը։ Ընդհանուր տարածությունը 2.507 կմ² է, բնակչությունը՝ 42.259 մարդ (2010 թվականի տվյալներով)։ Շրջկենտրոնն է Քերնի բնակավայրը։ Կազմավորվել է 1855 թվականին։

## Ծանոթագրություններ

## Աղբյուրներ
* Տվյալներ ԱՄՆ վիճակագրության բյուրոյի կայքում 

## Արտաքին հղումներ
* Официальный сайт округа Баффало

Կատեգորիա:Նեբրասկայի շրջաններ
Բիվերհեդ շրջան (Մոնտանա)

**Բիվերհեդ շրջան** (), ԱՄՆ Մոնտանա նահանգի 56 վարչական միավորներից մեկը։ Ընդհանուր տարածությունը 14.356 կմ² է, բնակչությունը՝ 9.202 մարդ (2000 թ. տվյալներով)։ Շրջկենտրոնն է Դիլոն բնակավայրը։ Կազմավորվել է 1864 թ.։

## Աղբյուրներ
* Տվյալներ ԱՄՆ վիճակագրության բյուրոյի կայքում 

Կատեգորիա:Մոնտանայի շրջաններ
Լինկոլն շրջան (Նեբրասկա)

**Լինքոլն շրջան** (), ԱՄՆ Նեբրասկա նահանգի 93 վարչական միավորներից մեկը։ Ըստ 2010 թվականի մարդահամարի վիճակագրական տվյալների՝ բնակչությունը կազմում է 36&nbsp;288 մարդ։ Շրջկենտրոնը Նորթ Պլատ քաղաքն է։

__TOC__

## Աշխարհագրություն
Ըստ ԱՄՆ բնակչության մարդահամարի բյուրոյի տվյալների՝ Լինքոլն շրջանի ընդհանուր մակերեսը կազմում է 6669 կմ², որից 6641 կմ² զբաղեցնում է ցամաքը, իսկ 28 կմ²՝ ջուրը։ Շրջանի ջրային ռեսուրսների տարածքը կազմում է նրա ամբողջ տարածքի 0,43 %-ը։

### Հարևան շրջաններ
*Լոգան - հյուսիս-արևելք
*Քաստեր - հյուսիս-արևելք
*Քեյտ - հյուսիս-արևմուտք
*Մակ-Ֆերսոն - հյուսիս-արևմուտք
*Դոուսոն - հարավ-արևելք
*Ֆրոնտիեր - հարավ-արևելք
*Հեյս - հարավ-արևմուտք
*Փերկինս - հարավ-արևմուտք

## Ժողովրդագրություն

2000 թվականի մարդահամարի տվյալներով Լինքոլն օկրուգում ապրում էր 34 632 մարդ, 9444 ընտանիք, հաշվվում էր 14 076 ընտանեկան տնտեսություն և 15 438 բնակելի տուն։ Բնակչության միջին խտությունը կազմում էր 5 մարդ մեկ քառակուսի կիլոմետրում։ Ըստ մարդահամարի տվյալների`բնակչության ռասսայական կազմը տեղաբաշխվել էր հետևյալ կերպ. 94,70 % սպիտակամորթներ, 0,54 % սևամորթներ կամ աֆրոամերիկացիներ, 0,51 % տեղաբնիկ ամերիկացիներ, 0,37 % ասիացիներ, 0,02 % ներգաղթյալներ խաղաղօվկիանոսյան կղզիներից, 1,21 % խառը ռասաների, 2,65 %՝ այլ ազգությունների ներկայացուցիչներ։ Իսպանական և լատինոամերիկացիները կազմում էին շրջանի բոլոր բնակիչների 5,43 %-ը։

14&nbsp;076 տնային տնտեսություններից 32,00 %-ում դաստիարակում էին անչափահաս երեխաների․ 55,90 %-ը միասին ապրող ամուսնական զույգեր էին, 8,00 %-ում կանայք ապրում էին առանց ամուսինների, 32,90 %-ը ընտանիք չունեին։ Մարդահամարի պահին միայնակ էր ապրում ընտանիքների 28,30 %-ը, ընդ որում 11,60 %-ը կազմում են միայնակ ծեր մարդիկ (65 տարեկան և բարձր)։ Միջինում տնային տնտեսությունները վարում էր 2,41 մարդ, իսկ ընտանիքը՝ միջինում 2,97 մարդ։

Շրջանի բնակչությունը ըստ տարիքային կազմի՝ ըստ 2000 թվականի մարդահամարի տվյալների, տեղաբաշխվել է հետևյալ կերպ․26,20 %՝ 18 տարեկանից ցածր բնակիչներ, 8,30 %՝ 18-24 տարեկան, 26,60 %՝ 25-44 տարեկան, 23,80 %՝ 45-64 տարեկան և 15,10 %՝ 65 տարեկան և բարձր։ Բնակչության միջին տարիքը կազմում էր 38 տարեկան։ Յուրաքանչյուր 100 կնոջ բաժին էր ընկնում 96,50 տղամարդ, ընդ որում 100 չափահաս կնոջ բաժին էր ընկնում նույն տարիքի 96,3 տղամարդ։

Շրջանում մեկ տնային տնտեսության միջին եկամուտը գնահատվում էր 36&nbsp;568 $, ընտանիքի միջին եկամուտը՝ 45&nbsp;185 $։ Ընդ որում տղամարդկանց տարեկան միջին եկամուտը կազմում էր 36&nbsp;244 ԱՄՆ դոլար, ի տարբերություն կանանց 20 252 դոլարի։ Շրջանում բնակչության մեկ շնչի եկամուտը կազմում էր տարեկան 18&nbsp;696 ԱՄՆ դոլար։ Շրջանի ընտանիքների ամբողջ թվի 7,20 %-ը և բնակչության ամբողջ թվի 9,70 %-ը մարդահամարի պահին գտնվում էր աղքատության շեմին, ընդ որում նրանցից 12,10 %-ը անչափահաս էին և 9,30 %-ը` 65 տարեկան և ավելի։

## Հիմնական ավտոճանապարհներ
thumb|right|280px|Ավտոմայրուղի Լինքոլն օկրուգում
* 20px I 80
* 20px US 30
* 20px US 83
* 20px 23-րդ ավտոմայրուղի 
* 20px 25-րդ ավտոմայրուղի 
* 20px 97-րդ ավտոմայրուղի

## Բնակավայրեր
### Քաղաքներ, գյուղեր և չընդգրկված համայնքներ
* Բրեդի
* Դիքենս
* Հերշի
* Մաքսվել
* Նորթ Պլատ
* Սազերլենդ
* Ուոլիս
* Ուելֆլիթ

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Վարչական միավորներ
Կատեգորիա:Վարչական միավորներ ըստ երկրի
Մեդիսոն շրջան (Նեբրասկա)

**Մադիսոն շրջան** (), ԱՄՆ Նեբրասկա նահանգի 93 վարչական միավորներից մեկը։ Ընդհանուր տարածությունը 1.484 կմ² է, բնակչությունը՝ 35.226 մարդ (2010 թ. տվյալներով)։ Շրջկենտրոնն է Մադիսոն բնակավայրը։ Կազմավորվել է 1856 թ.։

## Ծանոթագրություններ

## Աղբյուրներ
* Տվյալներ ԱՄՆ վիճակագրության բյուրոյի կայքում 

Կատեգորիա:Նեբրասկայի շրջաններ
Նեմահա շրջան (Նեբրասկա)

**Նեմահա շրջան** (), ԱՄՆ Նեբրասկա նահանգի 93 վարչական միավորներից մեկը։ Ընդհանուր տարածությունը 1.059 կմ² է, բնակչությունը՝ 7.576 մարդ (2010 թվականի տվյալներով)։ Շրջկենտրոնն է Աուբուրն բնակավայրը։ Կազմավորվել է 1854 թվականին։

## Աղբյուրներ
* Տվյալներ ԱՄՆ վիճակագրության բյուրոյի կայքում 

Կատեգորիա:Նեբրասկայի շրջաններ
Թետոն շրջան (Մոնտանա)

**Թետոն շրջան** (), ԱՄՆ Մոնտանա նահանգի 56 վարչական միավորներից մեկը։ Ընդհանուր տարածությունը 5.887 կմ² է, բնակչությունը՝ 6.073 մարդ (2010 թ. տվյալներով)։ Շրջկենտրոնն է Շոտո բնակավայրը։ Կազմավորվել է 1893 թ.:

## Ծանոթագրություններ

## Աղբյուրներ
* Տվյալներ ԱՄՆ վիճակագրության բյուրոյի կայքում 

Կատեգորիա:Մոնտանայի շրջաններ
Փոունի շրջան (Նեբրասկա)

**Փոունի շրջան** (), ԱՄՆ Նեբրասկա նահանգի 93 վարչական միավորներից մեկը։ Ընդհանուր տարածությունը 1.119 կմ² է, բնակչությունը՝ 3.087 մարդ (2010 թ. տվյալներով)։ Շրջկենտրոնն է Փոունի Սիթի բնակավայրը։ Կազմավորվել է 1855 թ.։

## Աղբյուրներ
* Տվյալներ ԱՄՆ վիճակագրության բյուրոյի կայքում 

Կատեգորիա:Նեբրասկայի շրջաններ
Հարպիաներ

**Հարպիաներ**, փոթորկի աստվածուհիներ։ Հոմերոսը չի նշում նրանց թիվը և անունները, բացի Պողարգեից (Արագոտն)։ Ըստ Հեսիոդոսի, Աելլլո և Օկիպետա թևավոր աստվածուհիները հարպիաներ են։ Ավելի ուշ հարպիաները պատկերվում էին որպես թևավոր հրեշներ, աղջկա գլուխ ունեցող թռչուններ։ Արգոնավորդների մասին զրույցներում հարպիաները կույր Փինեսին տանջում են սովից, հափշտակելով կամ ապականելով նրա ուտելիքը։ Բորեադները նրանց քշում են։ Այլաբանորեն հարպիա նշանակում է՝ չար կին։

Կատեգորիա:Հին հունական դիցաբանության հրեշներ
Չերչիլ շրջան (Նևադա)

**Չերչիլ շրջան** (), ԱՄՆ Նևադա նահանգի 16 վարչական միավորներից մեկը։ Ընդհանուր տարածությունը 12.766 կմ² է, բնակչությունը՝ 23.982 մարդ (2000 թ. տվյալներով)։ Շրջկենտրոնն է Ֆալոոն բնակավայրը։ Կազմավորվել է 1861 թ.։

## Աղբյուրներ
* Տվյալներ ԱՄՆ վիճակագրության բյուրոյի կայքում 

Կատեգորիա:Նևադայի շրջաններ
Լայոն շրջան (Նևադա)

**Լայոն շրջան** (), ԱՄՆ Նևադա նահանգի 16 վարչական միավորներից մեկը։ Ընդհանուր տարածությունը 5.164 կմ² է, բնակչությունը՝ 34.501 մարդ (2000 թվականի տվյալներով)։ Շրջկենտրոնն է Յերինգտոն բնակավայրը։ Կազմավորվել է 1861 թվականին։

## Աղբյուրներ
* Տվյալներ ԱՄՆ վիճակագրության բյուրոյի կայքում 

Կատեգորիա:Նևադայի շրջաններ
Բելկնապ շրջան (Նևադա)

**Բելկնապ շրջան** (), ԱՄՆ Նևադա նահանգի 10 վարչական միավորներից մեկը։ Ընդհանուր տարածությունը 1.039 կմ² է, բնակչությունը՝ 60.088 մարդ (2010 թ. տվյալներով)։ Շրջկենտրոնն է Լակոնիա բնակավայրը։ Կազմավորվել է 1840 թ.։

## Աղբյուրներ
* Տվյալներ ԱՄՆ վիճակագրության բյուրոյի կայքում 

Կատեգորիա:Նևադայի շրջաններ
Քոոս շրջան (Նյու Հեմփշիր)

**Քոոս շրջան** (), ԱՄՆ Նյու Համպշիր նահանգի 10 վարչական միավորներից մեկը։ Ընդհանուր տարածությունը 4.665 կմ² է, բնակչությունը՝ 33.055 մարդ (2010 թ. տվյալներով)։ Շրջկենտրոնն է Լանկաստեր բնակավայրը։ Կազմավորվել է 1803 թ.։

## Աղբյուրներ
* Տվյալներ ԱՄՆ վիճակագրության բյուրոյի կայքում 

Կատեգորիա:Նյու Հեմփշիրի շրջաններ
Ատլանտիկ շրջան (Նյու Ջերսի)

**Ատլանտիկ շրջան** (), ԱՄՆ Նյու Ջերսի նահանգի 21 վարչական միավորներից մեկը։ Ընդհանուր տարածքը 1.453 կմ² է, բնակչությունը՝ 274.549 մարդ (2010 թ. տվյալներով), բնակչության միջին խտությունը՝ 174 մարդ/կմ²։ «Դելավերի հովիտ» անվանումը կրող համախումբ վիճակագրական տարածքի (*Delaware Valley Combined Statistical Area*) բաղկացուցիչ մասն է։ Շրջկենտրոնն է Մեյս Լանդինգ բնակավայրը։ Կազմավորվել է 1837 թ.։

## Ծանոթագրություններ

## Աղբյուրներ
* Տվյալներ ԱՄՆ վիճակագրության բյուրոյի կայքում 

## Արտաքին հղումներ
* Շրջանի կայքէջը
* History of Atlantic County, New Jersey

Կատեգորիա:Նյու Ջերսիի շրջաններ
Բերգեն շրջան (Նյու Ջերսի)

**Բերգեն շրջան** (), ԱՄՆ Նյու Ջերսի նահանգի 21 վարչական միավորներից մեկը։ Ընդհանուր տարածությունը 606 կմ² է, բնակչությունը՝ 905.116 մարդ (2010 թ. տվյալներով)։ Շրջկենտրոնն է Հաքենսաք բնակավայրը։ Կազմավորվել է 1683 թ.։

## Աղբյուրներ
* Տվյալներ ԱՄՆ վիճակագրության բյուրոյի կայքում 

Կատեգորիա:Նյու Ջերսիի շրջաններ
Հիլսբորու շրջան (Նևադա)

**Հիլսբորու շրջան** (), ԱՄՆ Նևադա նահանգի 10 վարչական միավորներից մեկը։ Ընդհանուր տարածությունը 2.269 կմ² է, բնակչությունը՝ 400.721 մարդ (2010 թ. տվյալներով)։ Շրջկենտրոնն է Մանչեստերլենդ և Նաշուա բնակավայրը։ Կազմավորվել է 1769 թ.։

Կատեգորիա:Նևադայի շրջաններ
Քրոնոս

**Քրոնոս** ժամանակի անձնավորումը։ Ըստ օրփեոսականների Քրոնոսը աշխարհի հիմքերից մեկն է՝ Զևսին և Երկրին հավասար։ Կրակը, օդը և ջուրը եղել են Քրոնոսի ծնունդ, իսկ այդ տարրերից առաջացել են աստվածների մի շարք սերունդներ։ Ոմանք անունների նմանության պատճառով նույնացրել են Քրոնոսին Կրոնոսի հետ։ Նոր ժամանակի արվեստում Քրոնոսը սովորաբար պատկերվում է գերանդին ձեռքին ծերունու տեսքով։

## Ծանոթագրություններ

 

Կատեգորիա:Հին հունական դիցաբանություն
Կատեգորիա:Հին հունական աստվածներ
Կատեգորիա:Կերպարներ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Աստվածներ այբբենական կարգով
Գայանե (սուրբ)

**Գայանե**, ըստ ավանդության, Հռիփսիմեի քրիստոնյա կույսերի միաբանության մայրապետը։ Ըստ Ագաթանգեղոսի, հռոմեական կայսր Դիոկղետիանոսի հալածանքներից խուսափելով, Գայանեն Հռիփսիմեի և այլ կույսերի հետ փախել է Հայաստան և 301 թ.-ին Վաղարշապատում դարձել հայոց հեթանոս Տրդատ Գ թագավորի նահատակը։ Հայոց եկեղեցին Գայանեին դասել է սրբերի շարքը։ 630 թ.-ին Եզր կաթողիկոսը նրա շիրմի վրա եղած մատուռի փոխարեն կառուցվել է Սուրբ Գայանե եկեղեցին։

Կատեգորիա:Հայ առաքելական եկեղեցու սրբեր
Կատեգորիա:4-րդ դարի քրիստոնեական սրբեր
Մանուչեի մզկիթ

**Մանուչեի մզկիթ** (), միջնադարյան ճարտարապետական հուշարձան Թուրքիայի Անի քաղաքի հարավային մասում, Ախուրյան գետի ձորեզերքին։ Կառուցվել է Բագրատունիների օրոք՝ 10-11-րդ դարերում՝ որպես քաղաքային մաքսատան կամ պահակատան շենք։

Գրկ. Հարությունյան Վ., Անի քաղաքը, Ե„ 1964, էջ 79-80։ Орбели И., Краткий путеводитель по городищу Ани, СПБ, 1910, с. 5-7.

## Ճարտարապետություն
Անիի նոր տերերը՝ Շաղդադյանները, 1072 թվականին շենքի հյուսիսային անկյունի հին աշտարակի տեղում կառուցել են ութանիստ, ներսից պտուտակաձև աստիճաններով մինարե և, նորոգելով շենքի վերին հարկը, այն հարմարեցրել են մզկիթի։ Վերին հարկը ընդարձակ (28x33 մ) դահլիճ է, ուր երկու շարքով դասավորված սյուները (յուրաքանչյուրում՝ երեքական) տարածությունը բաժանում են երեք երկայնական մասերի։ Դահլիճն առատ լուսավորված է դեպի Ախուրյանի ձորը բացվող չորս պատուհաններով, ինչպես և ծածկի երդիկներով։

Հարկերը միմյանց, ինչպես և Անիի Պարոնի պալատում, կապված են միջհարկային թաղածածկի մեջ թողնված անցքի միջոցով, ուր դրված էր սանդուղքը։

## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն

* Հարությունյան Վ․, Անի քաղաքը, Երևան, 1964, էջ 79-80
*Орбели И., Краткий путеводитель по городищу Ани, СПБ, 1910, с. 5-7.

Կատեգորիա:Անիի մզկիթներ
Կիլիան Իռլանդացի

**Կիլիան** (7-րդ դար), կաթոլիկ սուրբ, հիշատակի օրը՝ հուլիսի 29։

Սուրբ Կիլիանը Ինիշկալտրայի մենաստանի վանահայրն էր (Inishcaltra, Inis Cealtra), Իռլանդիայում։ Սուրբ Կիլիանն է կազմել Բրիգիտտայի վարքը։

Կատեգորիա:Իռլանդիայի սրբեր
Նինվեի ճակատամարտ (627)

**Նինվեի ճակատամարտ** (դեկտեմբերի 12 627 թ.), 6-րդ դարի սկզբի Բյուզանդա-Սասանյան պատերազմի առանցքային ճակատամարտերից մեկը և մոտ 400 տարի տևած հռոմեա-պարսկական պատերազմների վերջին ճակատամարտը։ Ճակատամարտը և պատերազմը ավարտվեց բյուզանդացիների հաղթանակով։ Ճակատամարտից ընդամենը մի քանի տասնամյակ անց մուսուլման արաբները ջախջախում են Բյուզանդիային և կործանում Սասանյան Իրանը։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Բյուզանդիայի ճակատամարտեր
Կատեգորիա:Հռոմեա-պարսկական պատերազմի ճակատամարտեր
Հունական կրակ

մինի|300px|Հունական կրակի օգտագործումը։
**Հունական կրակ** (կամ **հեղուկ կրակ**, ), հրկիզող խառնուրդ, որը, հավանաբար, կազմված էր խեժերից, բևեկնախեժից, ծծմբից, բորակից և այլ նյութերից։ Բոցը ջրով չի մարել։ Օգտագործվել է VII–XV դդ. ծովամարտերում և ամրոցների պաշարման ժամանակ։ Հունական կրակը հույները փոխառել են արաբներից, հաջողությամբ օգտագործել 673-ին՝ Կոստանդնուպոլսի պաշտպանության ժամանակ։ Տաք խառնուրդը նետվում էր հակառակորդի նավերի վրա տակառներով, ինչպես նաև նավի ցռուկին կամ կողերին տեղադրված պղնձե հատուկ խողովակներով։ Մինչև XII դ. հույները պահպանել են ծովամարտում Հունական կրակի օգտագործման մենաշնորհը։ Հրազենի երևան գալով Հունական կրակը կորցրեց իր նշանակությունը։

Կատեգորիա:Գիտությունը Բյուզանդիայում
Կատեգորիա:Բյուզանդիայի զինված ուժեր
Կատեգորիա:Հունական հայտնագործություններ
Բուլղարներ

մինի|Ավանդական հագուստով բուլղարացի երիտասարդներ
**Բուլղարներ** (), բուլղարների և բալկանյան ժողովուրդների Սմոլենսկի, Ստրոմյանի, Տիմոչանիի և Բալկանների տեղական բնակչության մնացորդների, հատկապես տրոքցիների միավորման արդյունքում առաջացած միջնադարյան ժողովուրդ։ Նրա անունը և ազգանունը ստացել է բուլղարներից։ Բուլղարիայի հիմնական բնակչությունը։ Նրանք նաև ապրում են Ուկրաինայում, Օդեսայում, Մոլդովայում, Սերբիայի, Ռումինիայի, Հունաստանի, Թուրքիայի, Մակեդոնիայի սահմանամերձ շրջաններում, ինչպես նաև ԱՄՆ-ում, Կանադայում, Ավստրալիայում և Հարավային Ամերիկայում։

Բուլղարիայի բնակչությունը շուրջ 7.2 միլիոն մարդ է (2012 թվականի տվյալներով)։ Մոտ 6 միլիոնը հանդիսանում են էթնիկ բուլղարները։ Երկրից դուրս ամենախոշոր խումբը եղել է ԽՍՀՄ-ում (324 հազար մարդ, մարդահամար` 1959), ապրում են Մոլդովայում և Ուկրաինայի հարավում։ Լեզուն բուլղարերենն է։

Հավատացյալների մեծամասնությունը ուղղափառ է, կան նաև կաթոլիկներ և բողոքականներ, պոմաքսներ, մուսուլմաններ։ Հաշվի է առնվում, որ Բուլղարիայի առաջին բուլղարական թագավորության անունից անցած ժողովրդի անունը, ստեղծվել է բուլղարացիների ժողովրդի կողմից։

## Բնակության թվաքանակը և բնակավայրերը
Բուլղարները ապրում են Բուլղարիայում, ԱՄՆ-ում, Եվրամիության երկրներում, Ուկրաինայում, Մոլդովայում, Իսպանիայում, Ռուսաստանում, Սերբիայում, Ղազախստանում, Հունգարիայում և այլ երկրներում։ Բնակիչների ընդհանուր թիվը՝ 12 միլիոն։

## Էթնոգենեզ
Տես նաև հոդվածը.Բուլղարիայի մարդաբանական և գենետիկական ուսումնասիրությունները Ժամանակակից բուլղարացիները առաջացել են երեք գոյություն ունեցող էթնիկ խմբերի խառնուրդի արդյունքում. Բուլղարները, ներկայումս Բուլղարիայի հողերում ապրող սլավոնական ցեղերը, որտեղ եկան բուլղարները և թրակացիները, ովքեր ապրում էին ներկայիս բուլղարական պետության հողերում։ 1917 թվականի հոկտեմբերին Ռուսաստանի կայսրության տարածքում գրեթե 300 հազար գաղթական բուլղարացիներ էին (հիմնականում 19-րդ դարի առաջին կեսին, երբ Բուլղարիայի հողերը Օսմանյան կայսրության տակ էին գտնվում Ռուսաստան տեղափոխվածների սերունդները) մինչև 15 հազար սեզոնային գյուղատնտեսական աշխատողներ `«բեռնատար ֆերմերներ» և ավելի քան 1,5 հազար ռազմագերիներ և ներկալվածներ։ Բուլղարացի գենետիկոսները, որոնք ուսումնասիրել են միտոքոնդրիալ հեպոգլոբուսները, Բուլղարիայում բնակվող նեոպոլիսներից 13-ը, որոնք ապրում էին 8-10-րդ դարերում, բացահայտեցին հին և ժամանակակից բուլղարացիների գենետիկական նմանությունները։ Ժամանակակից եվրոպական և արևմտյան եվրասիական բնակչություններում հայտնաբերվել են միտքոնդոնդրիալ հեպոգլոբուսներ, որոնք նման են հին բուլղարներին։

## Լեզու
Հիմնական հոդված. Բուլղարերեն

Բուլղարերենը պատկանում է հնդեվրոպական լեզվաընտանիքի սլավոնական խմբի հարավային ենթախմբին:Բուլղարերեն լեզվով բանախոսների ընդհանուր թիվը աշխարհում ավելի քան 12 միլիոն է։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Բուլղարներ
Փասայկ շրջան (Նյու Ջերսի)

**Փասայկ շրջան** (), ԱՄՆ Նյու Ջերսի նահանգի 21 վարչական միավորներից մեկը։ Ընդհանուր տարածությունը 479 կմ² է, բնակչությունը՝ 501.226 մարդ (2010 թ. տվյալներով)։ Շրջկենտրոնն է Փատերսոն բնակավայրը։ Կազմավորվել է 1837 թ.։

## Աղբյուրներ
* Տվյալներ ԱՄՆ վիճակագրության բյուրոյի կայքում 

Կատեգորիա:Նյու Ջերսիի շրջաններ
Հայերը Բահրեյնում

Այժմ Բահրեյնում ապրում է 100 հայ, որոնք հիմնականում ապրում են մայրաքաղաք Մանամայում։ Նրանք հիմնականում գաղթել են Լիբանանից և Սիրիայից Բահրեյնահայերը պատկանում են Հայ Առաքելական եկեղեցուն և գտնվում են Կիլիկիայի կաթողիկոսության իրավասության տակ։ Կիլիկիայի կաթողիկոսությունը ստեղծել է Քուվեյթի և արաբական ծոցի երկրների փոխանորդությունը, որի մեջ մտնում է նաև Բահրեյնը։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Բահրեյնի ազգեր
բ
բ
Թուջի Կեշտկար

**Տուջի Կեշտկար** (նորվեգերեն՝ *Tooji Keshtkar*; պարսկերեն՝ *تورج کشتکار*, ), հայտնի է նաև **Տուջի** անունով, նորվեգացի երգիչ, մոդել, հաղորդավար, որը ներկայացրել է Նորվեգիան Եվրատեսիլ 2012 թվականին «Stay» («Մնա») երգով։

Տուջին ծնվել է Իրանում, սակայն տեղափոխվել է Նորվեգիա երբ մեկ տարեկան էր։ 16 տարեկանից սկսել է աշխատել որպես մոդել։ Նրա առաջին սինգլն է "Swan Song" (Կարապի երգը), որը թողարկվել է 2008 թվականին։

2012 թվականին նա ներկայացնել է Նորվեգիան Եվրատեսիլ 2012 երգի մրցույթում *Stay* (Մնա) երգով և մրցույթի եզրափակչում զբաղեցրել վերջին՝ 26-րդ հորիզոնականը հորիզոնականը։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Տուջի Կեշտկարի ֆեյսբուքան հաշիվը

Կատեգորիա:21-րդ դարի երգիչներ
Կատեգորիա:Եվրատեսիլ 2012 երգի մրցույթ
Կատեգորիա:Եվրատեսիլ 2012 երգի մրցույթի մասնակիցներ
Կատեգորիա:Նորվեգացի երաժիշտներ
Կատեգորիա:Նորվեգացի երգիչներ
Կատեգորիա:Նորվեգացի հաղորդավարներ
Կատեգորիա:Նորվեգացի մոդելներ
Կատեգորիա:Նորվեգացի սոցիալական աշխատողներ
Արմեն Սողոյան (այլ կիրառումներ)

**Արմեն Սողոյան** անունը կարող է վերաբերել.

* Արմեն Սողոյան (հոգեբույժ) - հայ հոգեբույժ, «Հայկական հոգեբուժական ասոցիացիայի» նախագահ
* Արմեն Սողոյան (դերասան) - Հայ կինոդերասան, մարտարվեստի վարպետ
Սաբինա Բաբաևա

**Սաբինա Բաբաևան** (), ադրբեջանցի երգչուհի, ով ներկայացրել է Ադրբեջանը «When The Music Dies» երգով Եվրատեսիլ 2012 երգի մրցույթում որը կայացել է Բաքվում մայիսի 26-ին։

## Կենսագրություն
Ավարտել է Ասաֆ Զեյնալի երաժշտական քոլեջի վոկալի բաժինը։ 1999 թվականից մասնակցել է մի շարք երգի մրցույթների, թե իր երկրում և թե արտասահմանում։ Սաբինան ադրբեջանում հայտնի է որպես «Röya kimi» երգի կատարող որը 2003 թ. ադրբեջանական «Bəyaz həyat» հեռուստաշոուի սաունդթրեքն է եղել։

Սաբինան նաև նախկինում մասնակցել է ադրբեջանի Եվրատեսիլի ազգային ընտրությանը սակայն հաջողության չի հասել։

Կատեգորիա:Ադրբեջանցի երգչուհիներ
Կատեգորիա:21-րդ դարի երգչուհիներ
Կատեգորիա:Եվրատեսիլ 2012 երգի մրցույթի մասնակիցներ
Օլսթեր

**Օլսթեր** (, ), Իռլանդիայի պատմական նահանգներից մեկը, որի մեջ մտնում է կղզու 9 հյուսիսային կոմսությունները։ Այդ կոմսություններից վեցը՝ Անթրիմը, Արման, Դաունը, Ֆերմանան, Լոնդոնդերրին և Թիրոնը մտնում են Մեծ Բրիտանիայի մաս կազմող Հյուսիսային Իռլանդիայի մեջ, իսկ մյուս երեքը՝ Քավանը, Դոնեգոլը և Մոնահանը Իռլանդիայի Հանրապետության կոմսություններն են։ Օլսթերի բնակչությունը կազմում է մոտ 2 միլիոն մարդ։ Օլսթերի խոշորագույն քաղաքը Բելֆասթն է։

Լեզուներից այժմ հիմնականում տարածված է անգլերենը, իսկ իռլանդերենը միայն երկրորդ տեղում է։ Հյուսիսային Իռլանդիայի բնակչության 10%-ը սկզբնական մակարդակով տիրապետում են իռլանդերենին, չնայած որ լեզուն դասավանդում են բոլոր կոմսություններում։

Օլսթերը հիմնական քննարկումների առարկան էր 1920 թվականի խորհրդարանական դեբատներում, ինչի արդյունք հանդիսացավ Իռլանդիայի Կառավարման Մասին Ակտը։ Ըստ այդ ակտի Իռլանդիան բաժանվեց երկու տարածքի՝ Հարավային Իռլանդիա և Հյուսիսային Իռլանդիա, որոնց սահմանն անցավ հենց Օլսթերով։

Հաճախ Օլսթերը սխալմամբ Հյուսիսային Իռլանդիա են անվանում։

## Տես նաև
* Օլսթերյան ազգայնականություն
* Օլսթերի գաղութացում

## Արտաքին հղումներ
* BBC Nations  History of Ireland
* The British Isles Independent view of Ireland and the UK
* Inconvenient Peripheries Ethnic Identity and the United Kingdom Estate  The cases of «Protestant Ulster» and Cornwall’ by prof Philip Payton
* Mercator Atlas of Europe  Map of Ireland («Irlandia») circa 1564

Կատեգորիա:Օլսթեր
Կատեգորիա:Պատմական մարզեր
Կատեգորիա:Բաժանված տարածաշրջաններ
Նախագահ

**Նախագահը** պետության, որևէ վարչատարածքային կազմավորման, կոլեգիալ մարմնի, հասարակական միավորման կամ առևտրային կազմակերպության ընտրովի ղեկավարի պաշտոն։ Նախագահական կառավարման ձևով պետություններում նախագահը հանդիսանում նաև գործադիր իշխանության ղեկավար, իսկ խորհրդարանային երկրներում նա միայն պետության գլուխն է։

Ստուգաբանական տվյալներով նախագահ բառը գալիս է լատիներեն «prae» -նախ (before) և «sedere» (to sit)-նստել բառերից։ Սկզբնաղբյուրներում բառն օգտոգործվում էր որևէ միջոցառման ժամանակ գլխավորներին բնորոշելու համար։ Սակայն հիմա նախագահ բառը նաև օգտագործվում է՝ պետությունների, կիսապետությունների և հանրապետությունների առաջնորդների համար։
Բառի առաջին օգտագործումը եղել է Անգլիայի համայնքների պալատում (Commonwealth of England)։
Երբ ԱՄՆ-ն ադապտացրեց «նախագահ» տիտղոսը, որպես հանրապետական նահանգի գլխավորի տիտղոս, շատ երկրներ հետևեցին նրա օրինակին։ Լատինական Ամերիկայում Հայիթին առաջինն էր, որը 1807 թվականին ընդունեց նախագահ անունը երկրի գլխավորի համար։

## Տես նաև
* Վարչապետ

Կատեգորիա:Քաղաքագիտություն
Նախագահ
Կատեգորիա:Պետության ղեկավարներ
Կատեգորիա:Կառավարչական մասնագիտություններ
Կատեգորիա:Պաշտոններ

Կատեգորիա:Ազգային և էթնիկ առաջնորդման կոչումներ
Կատեգորիա:Սահմանադրական իրավունք
Կատեգորիա:Պետության կին ղեկավարներ
Վանա ծովուն արշալույսը

## Սյուժե
Ֆիլմի գլխավոր հերոսը՝ 80-ամյա Կարապետը, որի մայրը հրաշքով փրկվել էր 1915 թվականի ջարդերից, փորձում է իր ամերիկացած սերունդների մեջ պահպանել կորուսյալ հայրենիքի հիշողությունը։ Միայն այդ ճանապարհով նա կարող է փրկել ընտանիքը փոխադարձ խորթացումից ու քայքայումից։ Անձամբ Կարապետն իր պարտքն է համարում ամեն տարի ապրիլի 24-ին Թուրքիայի դեսպանատան դիմաց այրել այդ երկրի ազգային դրոշը։ Դա բողոքի՝ նրան հասանելի միակ ձևն է։ Նման դեմարշները զայրացնում են որդուն՝ Տիգրանին, որը ստիպված է հոր պատճառով տուգանքներ մուծել, և անհասկանալի են 17-ամյա թոռանը, որը նույնիսկ սիրահարված է ԱՄՆ սովորելու եկած թրքուհի համակուրսեցուն։ Կարապետի անհաշտ ու անզիջում բնավորությունը թանկ է նստում նրա հարազատների վրա։

## Դերասաններ և նկարահանող անձնակազմ
### Նկարահանող անձնակազմ
* ռեժիսոր - Արտակ Իգիթյան, Վահան Ստեփանյան
* սցենարիստ - Արմեն Վաթյան, Արեն Վաթյան
* պրոդյուսերներ - Միխայիլ Բաղդասարով, Մարտուն Ադոյան, Գևորգ Գևորգյան
* օպերատոր - Ռուբեն Շահբազյան
* մոնտաժ - Սաթենիկ Ստեփանյան
* երաժշտությունը - Հայկո

### Դերասանական անձնակազմ
* Ժան-Պիեր Նշանյան - Տիգրան
* Արեն Վաթյան - Գևորգ
* Գունիշ Զան - Էլիզ
* Կարեն Ջանգիրով - Կարապետ
* Արևիկ Մարտիրոսյան
* Գեորգի Հովակիմյան
* Շաքե Թուխմանյան
* Լևոն Շարաֆյան

## Արտաքին հղումներ
* Վանա ծովուն արշալույսը
* IMDb
* Վանա ծովուն արշալույսը | Kinodaran

Կատեգորիա:2011 դրամա ֆիլմեր
Կատեգորիա:2011 ֆիլմեր
Կատեգորիա:Հայերեն ֆիլմեր
Կատեգորիա:Հայկական ֆիլմեր
Արտակ Իգիթյան

**Արտակ Յուրիի Իգիթյան** (), հայ ռեժիսոր, օպերատոր, սցենարիստ։

## Կենսագրություն
Արտակ Իգիթյանը ծնվել է 1975 թվականին Երևանում։ Հայրը ջավախեցի է, գրող, մայրը՝ հայոց լեզվի և գրականության ուսուցչուհի։ Երկու տարեկանում ընտանիքը տեղափոխվել է Մոսկվա։ 1995 թվականին ընդունվել է Կինոյի համառուսաստանյան պետական ինստիտուտի (ՎԳԻԿ) օպերատորական ֆակուլտետը, որն ավարտել է 2000 թվականին։ Դիպլոմային աշխատանքը՝ «Ձախլիկը» (ֆիլմը Ադոլֆ Հիտլերի մանկության մասին է), ներկայացվել է Կաննի փառատոնում։ 7 տարի է՝ ապրում և ստեղծագործում է Ֆրանսիայում։

Եվրոնյուզ հեռուստաընկերության համար Հայաստանի մասին պատմող գովազդային հոլովակի հեղինակն է (1 ր 35 վրկ, արտադրությունը՝ Ֆրանսիա-Հայաստան)։

## Մրցանակներ և պարգևներ
2000 թվականին լավագույն օպերատոր է ճանաչվել ԿՀՊԻ-ի միջազգային կինոփառատոնում։

Սանկտ Պետերբուրգի միջազգային փառատոնում զբաղեցրել է առաջին տեղը և ստացել «Ոսկե կենտավրոս» մրցանակ։

## Ֆիլմագրություն
### Ռեժիսոր

### Սցենարիստ

### Օպերատոր

### Պրոդյուսեր

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:1975 ծնունդներ
Կատեգորիա:Երևան քաղաքում ծնվածներ
Կատեգորիա:Հայ կինոռեժիսորներ
Կատեգորիա:Հայ կինոօպերատորներ
Կատեգորիա:Հայ պրոդյուսերներ
Կատեգորիա:Հայ սցենարիստներ
Կատեգորիա:Հայ օպերատորներ
Բուլղարական առաջին կայսրություն

**Բուլղարական Առաջին Կայսրություն** (), միջնադարյան բուլղարական միապետություն Բալկաններում։ Պետության ձևավորումը սկսվել է մոտ 680 թ-ից՝ բուլղարների և այլ սլավոնական ցեղերի միավորմամբ։ Իր հզորության գագաթնակետին կայսրույթունը տարածվում էր Բուդապեշտ քաղաքից մինչև Սև ծով և Դնեպր գետից մինչև Ադրիատիկ ծով։

Բուլղարները կարողացան մի քանի անգամ ջախջախել բյուզանդացիներին, ետ մղել հունգարներին, կանգնացնել պեչենենգների և մագյարների առաջխաղացումը։

Բուլղարները նույնիսկ պաշարեցին Կոստանդնուպոլիսը 923 - 924 թվականներին։ Սակայն արդեն 1014 թ-ին Բյուզանդական կայսրությունը Բարսեղ Բ Բուլղարասպանի օրոք Կլեիդոնի ճակատամարտում ջախջախեց Բուլղարական կայսրությանը։ Արդեն 1018 թվականին Բուլղարիայի վերջին հենակետերը հանձնվեցին բյուզանդացիներին։

Կատեգորիա:Բուլղարական կայսրություն
Կատեգորիա:Նախկին կայսրություններ
Կատեգորիա:Պատմական սլավոնական երկրներ
Վահան Ստեփանյան

**Վահան Ստեփանյանը** (), հայ ռեժիսոր։

## Կենսագրություն
Վահան Ստեփանյանը ծնվել է Երևանում։ Ավարտել է Երևանի պետական ճարտարապետա-շինարարական համալսարանը։ Աշխատել է ռադիոֆիզիկական չափումների ինստիտուտում։

Ունի բազմաթիվ կարճամետրաժ ֆիլմեր՝ «Մանեկեն» բազմասերիանոց ֆիլմերի շարքը, «Պոպրիշչին», «Աննա Կարենինա» (որպես նկարիչ-անիմատոր)։

## Ֆիլմագրություն
* Վանա ծովուն արշալույսը (2011)
* Մանեկեն (2011)
* Պոպրիշչին (2007)
* Ֆիզիկոսը (2009)

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:1962 ծնունդներ
Կատեգորիա:Սեպտեմբերի 24 ծնունդներ
Կատեգորիա:Երևան քաղաքում ծնվածներ
Կատեգորիա:Հայ ռեժիսորներ