open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Իմաստաբանություն

**Իմաստաբանություն**, **սեմանտիկա** (հուն.՝ σημανξίκός - նշանակվող), ուսմունք նշանների և նշանային արտահայտությունների նշանակության մասին։ Որպես մասնավոր գիտական տեսություն Իմաստաբանությունը հանդես է գալիս նշանային համակարգեր (լեզուներ) հետազոտող տարբեր առարկաների կազմում։ Լայն առումով՝ իմաստաբանությունը սեմիոտիկայի հիմնական բաժիններից է։ Այստեղ վերացականորեն դիտարկվում են նշանների՝ որպես առարկայական նշանակությունը գրողների, գործելու ընդհանուր պայմաններն ու օրինաչափությունները։ Տրամաբանական իմաստաբանությունը հետազոտում է արդի ձևական տրամաբանության այն պրոբլեմատիկան, որն առաջանում է կապված այդտեղ կիրառվող ձևական նշանային համակարգերի մեկնաբանման հետ։ Հիմնական խնդիրները վերաբերում են նշանի, նշանակվող առարկայի և նշանի միջոցով արտահայտվող հասկացության բովանդակության փոխհարաբերություններին։ 

Տարբերվում են նշանակություն և իմաստ։ Կարևոր է նշանակման և ճշմարտացիության ձևական կանոնների հաստատումը։ 1930-1950-ական թվականներին արտասահմանում, հատկապես ԱՄՆ-ում, տարածվել է այսպես կոչված՝ «ընդհանուր իմաստաբանությունը» (Ա. Կոժիբսկի և ուրիշներ), փիլիսոփայական ըմբռնում, որը սուբյեկտիվ իդեալիստական դիրքերից մեկնաբանում էր անհատի ու սոցիալական խմբերի մտածողության ու վարքի վրա լեզվի ներգործության հարցը։

Կատեգորիա:Իմաստաբանություն
Գոյկո Միտիչ

**Գոյկո Միտիչ** (, ), հարավսլավացի կինոդերասան, ռեժիսոր և կասկադյոր (ազգությամբ սերբ), հայտնի է դարձել հնդկացիների մասին ֆիլմերով։ Հնդկացիների թեմատիկայով ընդամենը նկարահանվել է 15 կինոնկարում, որտեղ էկրանավորել է Չինգաչգուկի, Տեկումսեհի Վինետուի և այլ հնդկացիների կերպարներ։

## Կենսագրություն
Գոյկո Միտիչը ծնվել է 1940 թվականին Սերբիայի Լեսկովաց քաղաքին կից Ստրոյկովիցե գյուղում (այն ժամանակ Հարավսլավիա), գյուղացիների ընտանիքում։ ավարտել է Բելգրադի ֆիզիկական կուլտուրայի ինստիտուտը։ 1966 թվականին տեղափոխվել է Արևելյան Բեռլին։

### Կինոնկարներ հնդկացիների մասին
Գոյկո Միտիչը 1960 թվականին նկարահանվել է «Լանսելոտը և թագուհին» կինոնկարում, հետագայում Կարլ Մայի ստեղծագործությունների հիման վրա նկարահանված Վինետուի մասին կինոնկարների սերիաների մասսայական տեսարաններում։ 1966 թվականին տեղափոխվելով Արևելյան Բեռլին, սկսել է նկարահանվել ԴԵՖԱ կինոստուդիայում՝ հնդկացիների դերում։ Նույն թվականին էկրան է դուրս գալիս «Մեծ Արջի որդիները» կինոնկարը, որտեղ Միտիչը կատարում է գլխավոր՝ հնդկացի առաջնորդի դերը։ Գլխավոր դերի համար Գոյկո Միտիչին ընտրել էր ռեժիսոր Յոզեֆ Մախը։ Կինոնկարը մեծ հաջողություն ունեցավ, հատկապես երիտասարդության շրջանում։

1967 թվականին էկրան է բարձրացել «Չինգաչգուկ Մեծ օձը» կինոնկարը, որտեղ Միտիչը կատարեց Չինգաչգուկի դերը։ Ֆիլմը ստեղծվել էր ըստ Ֆենիմոր Կուպերի «Գազանորսը» վեպի։

### Նահանջ իստեռնից
Հանդիսատեսի հետաքրքրության անկումից հետո Միտիչը տեղափոխվել է Գերմանիայի Դեմոկրատական Հանրապետություն և սկսել է նկարահանվել հեռուստասերիալներում։ Խաղացել է Բադ Զագեբերգի թատրոնում, կատարել է Տրուֆալդինոյի, Ռոբին Հուդի և Սպարտակի դերերը։ 1970-ական թվականներին մասնակցել է Վիկտոր Հյուգոյի «Մարի Թյուդոր»-ում, կատարելով Ավազակ Ֆաբիանի դերը։ Նկարահանվել է «Մահվան արխիվ» հեռուստասերիալում և «Երկու տիրոջ ծառա» հեռուստաթատրոնում։ Նկարահանել է մի քանի մանկական կինոնկար։

## Ֆիլմագրություն

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Բելգրադի համալսարանի շրջանավարտներ
Կատեգորիա:Հարավսլավացի կինոդերասաններ
Կատեգորիա:Սերբ դերասաններ
Կատեգորիա:Սերբ կինոռեժիսորներ
Կատեգորիա:Սերբ ռեժիսորներ
Կատեգորիա:Սերբ սցենարիստներ
Ինդուկտոր (այլ կիրառումներ)

**Ինդուկտոր** ( - գործի եմ գցում, դրդում եմ, գրգռում եմ),

# տաքացնող ինդուկտոր, ինդուկցիոն տաքացման համար նախատեսված էլեկտրամագնիսական հարմարանք։ Կազմված է երկու հիմնական մասերից՝ հաղորդալարից, որի օգնությամբ փոփոխական մագնիսական դաշտ է ստեղծվում, և հոսանքի առբերիչներից՝ հաղորդալարը էլեկտրական էներգիայի աղբյուրին միացնելու համար։
# Հեռախոսային ինդուկտոր, ձեռքի շարժաբերով մագնիսաէլեկտրական մեքենա, կիրառվում է գյուղական կապի հեռախոսային ապարատներում՝ կանչի և ավարտի ազդանշաններ ուղարկելու համար։
# Հաստատուն հոսանքի մեքենայի գրգռման մագնիսական համակարգի՝ գործածությունից դուրս եկած անվանումը։
Իմաստային դաշտ

**Իմաստային դաշտ**, բառերի խումբ՝ միավորված իմաստային կապերով ըստ բառարանային նշանակության նման հատկանիշների։ Օրինակ, հայերենի գնալ բայը կարող է միավորել գնալ, մեկնել, հեռանալ և այլ բառեր։ Իմաստային դաշտ հասկացությունը թույլ է տալիս համապատասխանորեն նկարագրել լեզվական միավորների միկրոկառուցվածքային համակարգի իմաստային փոխգործողությունները։ 20-րդ դարի 20-30-ական թվականներին իմաստային դաշտ մշակել են գերմանական գիտնականներ Յո Տրիրը (ուսումնասիրել է բառերի ամբողջությունը՝ դրանց առարկայական-իմաստային կապերի մեջ), Վ. Պորցիգը (հետազոտել է մեկ բառը՝ նրա իմաստային-շարահյուսական կապերում), Ա. Ցոլլեսը (իմաստային դաշտ կապել է բառի իմաստաբանական-բառակազմական վերլուծության հետ), Գ. Իպսենը։ 20-րդ դարի 50-ական թվականներին իմաստային դաշտի տեսությունը մշակել է Լ. Վայսգերբերը (ԳՖՀ)։ Գերմանական գիտնականների այս դրույթները քննադատվում են, որովհետև նրանք իմաստային դաշտ հասկացությունն օգտագործում են «միջակա լեզվական աշխարհ»-ի իդեալիստական թեզն ապացուցելու, դաշտերի բաժանման հարցում սուբյեկտիվիզմ ցուցաբերելու, դրանցում ամբողջ բառապաշարի ընդգրկման անհնարինության, առանձին բառի ինքնուրույն դերը նվազեցնելու միտումով։ 20-րդ դարում 60-ական թվականներին ուսումնասիրվում են բառերի բառապաշարային իմաստային դաշտերը և մեկ բառի շարահյուսական իմաստային դաշտ։ Այս հասկացության ոլորտն ընդլայնվում է. տարբերակում են բառապաշարային, քերականական, ֆունկցիոնալ-իմաստային, բառակազմական և այլ տիպի դաշտեր։

Կատեգորիա:Իմաստաբանություն
Բլագոդատ (լեռ)

**Բլագոդատ** (), լեռ Միջին Ուրալի արևելյան լանջին, Ռուսաստանի Սվերդլովսկի մարզում, Կուշվա քաղաքի մոտակայքում։ Երկաթի մագնետիտային հանքանյութերի հանքավայր է։ Բարձրությունը 364 մետր է։ Կազմված է սիենիտներից և պորֆիրիտներից։ Հարուստ է երկաթահանքով (154,9 մլն տ), որն արդյունահանվում է 1735-ից։

## Անվանում
Անվանումը տվել է ռուս պատմաբան, աշխարհագետ Վասիլի Տատիշչևը 18-րդ դարի 30-ական թվականներին։ Անվանումը ռուսերենից բառացի նշանակում է «բարեբերություն»։ Ոմանց կարծիքով այդպես է կոչվել երկաթի հարուստ պաշարներ ունենալու պատճառով։ Ոմանք էլ գտնում են, որ անվանումը Աննա կայսրուհու անվան պատճենումն է. հին եբրայերենից այդ անունը նշանակում է «բարեբերություն»։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Ռուսաստանի լեռներ
Գալար (Իսպանիա)

**Գալար** (), քաղաք և մունիցիպալիտետ Իսպանիայում, մտնում է Նավառա նահանգի մեջ։ Մունիցիպալիտետը գտնվում է Կուենկա-դե-Պամպլոնա շրջանում։ Տարածքը՝ 44,81 կմ² ։ Բնակաչությունը 1740 մարդ (2010 թվականի տվյալներով)։ Պրովինցիայի կենտրոնից հեռու է 6 կմ։

## Ժողովրդագրություն

thumb|left|200px|Գալար

## Արտաքին հղումներ
* Պաշտոնական էջ 
* Galar 
* Galar

Կատեգորիա:Իսպանիայի քաղաքներ
10-րդ հարավային զուգահեռական

**10-րդ հարավային զուգահեռականը** հասարակածից 10° դեպի հարավ գտնվող լայնությունների շրջանագիծն է։
Անցնում է Աֆրիկայով, Հնդկական օվկիանոսով, Խաղաղ օվկիանոսով, Հարավային Ամերիկայով և Ատլանտյան օվկիանոսով։ 
* Լայնության մեկ աստիճանին համապատասխանում է 109 638 մ երկարություն։ 
* Հասարակածից հեռավորությունը կազմում է 1106 կմ։

## Սահմաններ
Հարավային Ամերիկայում զուգահեռականը համընկնում է Բրազիլիան ու Պերուն իրարից բաժանող սահմանի մի մասին։

## Զուգահեռականով հատվող տարածքները
Գրինվիչի միջօրեականից սկսած դեպի արևելք՝
:

## Տես նաև`
* 11-րդ հարավային զուգահեռական
* 9-րդ հարավային զուգահեռական

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Հարավային զուգահեռականներ
Օլիտե

**Օլիտե** (), քաղաք և մունիցիպալիտետ Իսպանիայում, մտնում է Նավառա նահանգի մեջ։ Մունիցիպալիտետը գտնվում է Տաֆալյա շրջանում։ Տարածքը՝ 83,20 կմ² ։ Բնակաչությունը 3722 մարդ (2006 թվականի տվյալներով)։ Հեռավորությունը գյուղից մայրաքաղաք 42 կմ է։

## Քույր քաղաքներ
*  Արտեզ դե Բեարն (1997 թվականից)

## Արտաքին հղումներ
* Պաշտոնական էջ

## Պատկերասրահ

Պատկեր:Olitecas.JPG
Պատկեր:Santmarytheralfromolite.JPG
Պատկեր:Ayuntamiento_de_Olite.JPG
Պատկեր:Sanpedroolites.JPG
Պատկեր:Sta_maria_olite.png
Պատկեր:Palacio_de_Olite.JPG
Պատկեր:Neveraoli.JPG
Պատկեր:Galeryfromthequeen.JPG


## Բնակչություն

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Իսպանիայի քաղաքներ
Կծվուկ

**Կծվուկ** (), կաղամբազգիների (*Brassicaceae*) (խաչածաղկավորներ) ընտանիքի երկամյա կամ բազմամյա խոտաբույսերի ցեղ։ Տարածված է Եվրոպայում, Ասիայում և Միջերկրական ծովում։
Ծլելուց հետո, երբ առաջացնում է փոքր, օվալաձև շաքիլատերևներ և նշտարաձև առաջին զույգ տերևները, միաժամանակ արդեն որպես հիմք, ունենում է բավականին խորը գնացող առանցքային արմատ, որն առաջին տարին հաստանալով ու խորանալով մինչև վարդակի փուլը՝ ձմեռումը, արդեն հասնում է 2 մետր խորության։

## Տարածում
Հանդիպում է Լոռու, Գեղարքունիքի, Տավուշի, Սյունիքի և այլ մարզերում, Երևանի շրջակայքում։ Աճում է խոտածածկ լանջերին, մարգագետիններում, գետափերին, ցանքերում, աղբոտ վայրերում։

## Կենսաբանական նկարագիր
Ցողունն ուղիղ է, ճյուղավորվող, մազմզուկապատ, բարձրանում է՝ 45-150 սմ։ Արմատամերձ տերևները կոթունավոր են, հիմքի մասում՝ խոր կտրտված, ցողունայինները՝ նշտարաձև, գոգավորատամնաեզր։ Ծաղկաբույլը վահանիկանման հուրան է, ծաղիկը՝ վառ դեղին։
Արմատավզիկի հարթակի վրա եղած բողբոջներից առաջանում են մինչև 1,5 մետր բարձրության հասնող հաստ ու ամուր ցողուններ, որոնք շատ հաճախ թփուտներ են կազմում։ Տերևածոցից (հատկապես վերին) առաջացած ճյուղավորումների և գլխավոր ցողունների վրա առաջանում են դեղին պսակաթերթերով ծաղիկներ։ Պտուղը կոպիտ ելուններով տանձաձև ընկուզիկ է` երկբնանի կամ չորսբնանի։ Յուրաքանչյուր բնում կա մեկական դարչնագույն-դեղին, կնճռոտ ու փայլատ մակերեսով սերմ։ 1000 ընկուզիկը կշռում է մոտավորապես 25 գրամ։ Բույսը հիմնականում բազմանում է սերմերով, բայց նպաստավոր պայմաններում արմատների բողբոջակիր հատվածները կարող են արմատածիլ առաջացնել։ Այդ դեպքում բույսը հակվում է դեպի վեգետատիվ բազմացում և նրա դեմ տարվող պայքարը ավելի է դժվարանում։
Ծաղկում է մայիս-հուլիսին։ Պտուղը ընկուզանման պատիճակ է։

## Տեսակներ
Հայտնի է 6, Հայաստանում՝ 1 տեսակ՝
* Կծվուկ արևելյան (B. orientalis)։ 
* 
* 
* 

## Նշանակություն
Դեղաբույս է. պարունակում է ալկալոիդներ, գլիկոզիդներ, վիտամիններ։ Ուտելի է (արմատները, տերևները, երիտասարդ ընձյուղները)։

## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն
* 
* 

## Արտաքին հղումներ
* PPP-Index 
*  USDA Plants Database
* Germplasm Resources Information Network (GRIN)

Կատեգորիա:Կաղամբազգիներ
Իներցիայի օրենք

**Իներցիայի օրենք**, Նյուտոնի առաջին օրենք, մեխանիկայի հիմնական օրենք, ըստ որի, երբ մարմնի վրա արտաքին ուժեր չեն ազդում կամ ազդող ուժերը փոխադարձաբար հավասարակշռված են, մարմինը հաշվարկման իներցիալ համակարգի նկատմամբ (տես հաշվարկման համակարգ) պահպանում է իր շարժման կամ հանգստի վիճակը։ Իներցիայի օրենքը հայտնագործել է Գ.Գաիլեյը (1632), իսկ վերջնական տեսքով ձևակերպել է Նյուտոնը (1687)։ Իներցիայի օրենքը համակարգի շարժման քանակի պահպանման օրենքի մասնավոր դեպքն է։

## Տես նաև
* Նյուտոնի օրենքներ

Կատեգորիա:Դասական մեխանիկայի օրենքներ
Ծխածաղիկ

**Ծխածաղիկ** (,  - ծխախոտ բառից), մորմազգիների ընտանիքի միամյա կամ բազմամյա խոտաբույսերի ցեղ։
Տարածված է արևադարձային երկրներում՝ Հարավային Ամերիկայում, հիմնականում Բրազիլիաում, աճում է Պարագվաում, Բոլիվիաում, Արգենտինայում և Ուրուգվայում։ Մի տեսակը  հանդիպում է Հյուսիսային Ամերիկայում։

Ըստ տարբեր աղբյուրների տեսակը ընդգրկում է 15-ից 40 տեսակ։

Տեսակների շարքը պատկանում է *Petunia* դասին, ներկա ժամանակում պատկանում է այլ ցեղերի, հատկապես *Calibrachoa Cerv* ցեղին։

## Կենսաբանական նկարագիր
Ցողունը ճյուղավորվող է՝ կպչուն գեղձային մազիկներով։ Տերևներն ամբողջաեզր Են։ Ծաղիկները խոշոր են, մեկական, մանուշակագույն, կարմիր կամ սպիտակ։ Ծաղկում է մայիսից մինչև ուշ աշուն։ Պտուղը տուփիկ է։ Կան նաև մի շարք խոշորածաղիկ սորտեր, որոնք օգտագործվում են ծաղկային ձևավորումներում և որպես սենյակային բույս։
### Բազմացում
Բազմացվում է սերմերով, բազմաթերթ սորտերը՝ կտրոններով։ Գեղազարդիչ է։

Image:Petunia_flowerdiagram.png|Ծաղկի դիրագրամը
Image:Smithsoniangardens4.jpg
Image:Petunia2.jpg


## Տեսակներ
Հայտնի է 17, Հայաստանում մշակության մեջ՝ 1 տեսակ՝ Ծխածաղիկ հիբրիդային (*P.hibrida*)։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Մորմազգիներ
Կղմուխ

**Ձվախոտ** (), աստղածաղկազգիների (բարդածաղկավորներ) ընտանիքի բազմամյա խոտաբույսերի ցեղ։

## Կենսաբանական նկարագիր
[thumb|left|[Կղմուխ բարձր  Բուսաբանական նկարազարդումը «*Köhler’s Medizinal-Pflanzen*» գրքից, 1887]]
thumb|right|''Inula helenium''
Ցողունի բարձրանում է՝ 20-60 սմ է (որոշ տեսակներինը՝ մինչև 2մ)։ Տերևներն ամբողջական են, ատամնաեզր, հերթադիր։ Ծաղկազամբյուղները մեկական են կամ կազմում են հուրանանման կամ վահանանման ծաղկաբույլ։ Ծաղիկները դեղին են կամ նարնջագույն։ Ծաղկում է հուլիս-օգոստոսին։ Պտուղը մերկ կամ թավոտ փուփուլավոր սերմիկ է։

## Քիմիական կազմ
Արմատը և կոճղարմատը պարունակում են մանուշակահոտ եթերայուղ (1-4%), սապոնիններ, խեժ, ձյութ, լորձային և դառը նյութեր, պիգմենտ, դեհիդրոալանտոլակտոն, ֆրիդելին, դամմարադիենիլացետատ, դամմարադիենոլ, ֆիտոմելան, ինուլին (մինչև 44%), պսևդոինուլին, անկայուն պոլիեններ, ստիգմաստերին, E վիտամին, կարոտին և այլն, տերևներում՝ վիտամին C։ Եթերայուղի հիմնական բաղադրիչ մասը ալանտոլակտոնն է։

## Տարածում
Տարածված է գրեթե բոլոր մարզերում։ Աճում է խոնավ և անտառոտ վայրերում, չոր լանջերին և այլն։ 
Կղմուխ Օշեիև (*I. aucherana*) հանդիպում է Հաղարծին գյուղի Դիմաց և Պատվար սարերի լանջերին, Լոռու (Հաղպատ գյուղում), Արարատի, Սյունիքի (Տաթև գյուղ) մարզերում։ Խիստ հարմարվել է հանք, ջրերին և աճում է առավելապես տրավերտինների վրա. գրանցված է ՀՀ Կարմիր գրքում։

## Նշանակություն և կիրառում
Որոշ տեսակներ դեղաբույսեր են. պարունակում են սապոնիններ, ալկալոիդներ, Եթերայուղեր, սեսկվիտերպենոիդներ, բուրավետ միացություններ, իսկ կոնիզա Կղմուխից՝ կաուչուկ։ Պատրաստուկներն օգտագործվում են որպես միզամուղ, քրտնաբեր, խորխաբեր, հակասնկիկւսյիև, հակաբորբոքային և այլ միջոց։

## Դասակարգում
### Տաքսոնոմիա
Կղմուծը մտնում է  դասի,  ընտանիքի և  կարգի մեջ։

## Տեսակներ
thumb|right|''Inula oculus-christi''
thumb|right|Ploughman's-spikenard (''Inula conyzae'')
Դասը ընդգրկում է մոտ 100 տեսակ (այլ տվյալներով՝ 150), նրանցից մի քանիսը։
Հայաստանում՝ 12 տեսակ՝ 
*Կղմուխ մեծ կամ Կղմուխ Հեղինեի (I. helenium),
* Կղմուխ բրիտանական (I. bri- tannica), 
*Կղմուխ անցողուն (I. acaulis), 
*Կղմուխ կոնիզա (I. conyza) և այլն։ 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
** 
* 
** 
** 
* 
* 
* 
* 
* 
** 
** 
** 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
** 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
** 
* 
* 
* 
** 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
*Flora Europaea: ''Inula''
*Flora of China: list of Chinese ''Inula'' species
*

Կատեգորիա:Աստղածաղկազգիներ
Կատեգորիա:Բույսեր այբբենական կարգով
Կնքաբույս

**Կնքաբույս** (), դիոսկորեազգիների ընտանիքի միամյա, երկամյա, բազմամյա խոտաբույսերի կամ կիսաթփերի ցեղ։ Հայտնի է 2, Հայաստանում՝ 1 տեսակ՝ 
*Կնքաբույս հասարակ (*T. communis*)։ Հանդիպում է Տավուշի, Լոռու, Սյունիքի մարզերում։ Աճում է անտառների բացատներում։

## Կենսաբանական նկարագիր
Ցողունը փաթաթող է, երկարում է՝ մինչև 4 մ։ Տերևները հերթադիր են կամ հակադիր, օվալասրտաձև։ Ծաղկաբույլը ողկույզ է կամ հուրան, ծաղիկները՝ մանր։ Ծաղկում է ապրիլ-հունիսին։ Պտուղը գնդաձև, կարմիր հատապտուղ է։

## Նշանակություն և կիրառում
Դեղաբույս է. պարունակում է ալկալոիդներ, սապոնիններ և այլն։ Պատրաստուկներն օգտագործվում են որպես միզամուղ, արյունահոսությունը դադարեցնող, ցավը հանգստացնող միջոց։

Կատեգորիա:Բույսեր այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Դիոսկորեազգիներ
Թռչող թեփամորթեր

**Թռչող թեփամորթեր** կամ **պտերոզավրեր** (), մահացած թեփուկավոր սողունների վերնակարգ արխեոզավրերի ենթադասում։

Թռչող թեփամորթների չափերը տատանվում են ճնճղուկից մինչև թևի ավելի քան 7 մետր բացվածքով հսկաներ (պտերանոդոն)։ Մնացորդները հանդիպում են յուրայի և կավճի ծովային նստվածքներում։

## Արտաքին հղումներ
* David W.E. Hone & Eric Buffetaut, E. (eds)։ *Flugsaurier: pterosaur papers in honour of Peter Wellnhofer.* Zitteliana, Reihe B, 28, 255 S.; München 2008. 
* Птерозавры на Dino-Millennium 
* Энциклопедия «Вокруг света» 
* Александр Аверьянов «Небесные драконы» — журнал «Вокруг света»
* 

Կատեգորիա:Անհետացած կենդանիներ
Իլահաբադ

**Պրայագրաջ** (նախկինում՝ **Իլահաբադ,** **Ալլահաբադ**), քաղաք Հնդկաստանի Ուտտար-Պրադեշ նահանգում, Գանգես և Զամնա գետերի միախառնման վայրում։ 514 հազար բնակիչ (1971 թվականի տվյալներով)։ Տրանսպորտային հանգույց է։ Կան սննդի, ծխախոտի, ապակու արդյունաբերություն, կրոնական պաշտամունքի առարկաների արտադրություն։ Հինդուիզմի կենտրոն է, ուխտագնացության վայր։ Ունի համալսարան, բազմաթիվ ճարտարապետական հուշարձաններ (մ. թ. ա. 2-րդ հազարամյակ)։
## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Հնդկաստանի քաղաքներ
Կնյուն

**Կնյուն** (), դոզա, ճղեմ, ագռավի ծաղիկ, կնյունազգիների ընտանիքի միամյա և բազմամյա խոտաբույսերի ցեղ։ Հայտնի է մոտ 250։

## Կենսաբանական նկարագիր
մինի|ձախից
Կնյունի տեսակները հիմնականում ունեն կոճղարմատներ, իսկ որոշներն առաջացնում են խոշոր (մինչև 1,5 մ տրամագծով) գուղձեր (օրինակ՝ սուր Կնյուն)։ Ցողունը կանգուն է, նեղ գծաձև, բարձրանում՝ 10-150 սմ։ Տերևները տափակ են, ակոսավոր, խողովակաձև։ Ծաղկաբույլը հուրան է, ծաղիկները՝ կանաչավուն։ Ծաղկում է մայիս-հուլիսին։ Պտուղը եռանիստ տուփիկ է։ Կնյուն բարալիկը (J. tenuis) հազվադեպ հանդիպում է Գետավան գյուղի (Լոռու մարզ) շրջակայքի գերխոնավ հողերում. գրանցված է Հայաստանի Կարմիր գրքում։

## Տեսակները Հայաստանում
մինի
մինի
մինի
Հայաստանում՝ 12 տեսակ՝
*Կնյուն դոդոշակնյուն (*J. bufonius*),
*Կնյուն թելանման (*J. filiformis*),
*Կնյուն սեղմված (*J. compressus*),
*Կնյուն փայլուն (*J. articulatus*),
*Կնյուն սուր (*J. acutus*) և այլն։

## Տարածում
Տարածված է Արարատի, Շիրակի, Լոռու, Գեղարքունիքի, Վայոց ձորի, Սյունիքի և այլ մարզերում։ Աճում է ճահճոտ, գերխոնավ վայրերում, ճահիճներում, գետերի, լճերի, ջրամբարների ափերին։ Բույսը տարածված է նաև խոնավ վայրերում, տունդրայում և տրոպիկներում։.

Հիմնականում կոսմոպոլիտ է, սակայն որոշ տեսակներ, օրինակ՝ 
*Կնյուն թելանմանը (*J. filiformis*), 
*Կնյուն ալպիականը (*J. alpigenus*), 
*Կնյուն թուրքմենականը (*J. tur- kestanicus*) և այլն, բարձրլեռներում ճահճուտներում հազվադեպ են հանդիպում։

## Տեսակներ
Համաձայն Կյուիի Թագավորական բուսաբանական այգու տվյալների դասը ընդգրկում է 344 տեսակ
}
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
|
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
|}

## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն
*Кречетович В. И., Гончаров Н. Ф. Род 259. Ситник — Juncus L. // Флора СССР. В 30 т. / Гл. ред. акад. В. Л. Комаров; Ред. тома Б. К. Шишкин. — М.—Л.։ Изд-во АН СССР, 1935. — Т. III. — С. 504—560. — 636 + XXV с. — 5175 экз.
*Губанов И. А., Киселёва К. В., Новиков В. С., Тихомиров В. Н. Иллюстрированный определитель растений Средней России. — М.։ Т-во научных изданий КМК, Ин-т технологических исследований, 2002. — Т. 1. Папоротники, хвощи, плауны, голосеменные, покрытосеменные (однодольные). — С. 320—322, 412—427. — ISBN 8-87317-091-6.

## Արտաքին հղումներ
* ''Ситник'' в Биологическом энциклопедическом словаре 

Կատեգորիա:Կնյունազգիներ
Կոճղասնկեր

**Կոճղասնկեր** (), բազիդիավոր սնկերի որոշ տեսակներ, որոնք պատկանում են շարքասնկայինների (*Tncholomataceae*) և ստրոֆարիայինների (*Strophariaceae*) ընտանիքներին։ Ըստ ժամանակակից սիստեմատիկայի պատկանում են () ընտանիքին։

## Կոճղասնկերը Հայաստանում
մինի
Հայաստանում տարածված են կոճղասունկ աշնանայինը, ձմեռայինը, ամառայինը, մարգագետնայինը կամ չփտուկը և կեղծ կոճղասունկ ծծմբադեղինը։ Բոլոր տեսակները, բացի չփտուկից, բնափայտը քայքայող սնկեր են, հանդիպում են Հայաստանի անտառաշատ վայրերում՝ կենդանի կամ մահացած ծառերի բների, կոճղերի վրա՝ մեծ խմբերով։ Չփտուկն աճում է փռոցաշերտի վրա, հիմնականում՝ մարգագետիններում և անտառների բացատներում։

## Կենսաբանական նկարագիր
Աշնանային կամ իսկական կոճղասնկի՝ մեղրասնկի (*Armillaria mellea*) գլխարկը (տրամագիծը՝2-13 սմ) սկզբում ուռուցիկ է, ապա՝ տափակ՝ գագաթին փոքրիկ թմբիկով, գորշավուն, կեղտոտ դեղնադարչնագույն, բարակ, մանր դարչնագույն թեփուկներով, որոնք հասունների մոտ անհետանում են։ Թիթեղները խիտ են, դեղնասպիտակ, հաճախ՝ գորշ բծերով, թեթևակի իջնում են ոտիկի վրա։ Երիտասարդ պտղամարմնի գլխարկի ստորին մասը պատված է սպիտակ թաղանթով։ Պտղամիսն սպիտակավուն է, փխրուն՝ փափուկ, հաճելի հոտով և տիպ, թթու համով։ Ոտիկը (երկարում է՝ մինչև 15 սմ, հաստանում է' 1-1,5 սմ) վերևում սպիտակ է, ներքևում՝ դարչնաշագանակագույն, հիմքի մոտ՝ մի փոքր լայնացած՝ մանր թելիկավոր թեփուկներով և սպիտակ թաղանթային օղակով։

## Վնասակար ազդեցություններ և կիրառում
Վնասակար է։ Մոտ 200 բուսատեսակների մակաբույծ է. սնկամարմնի (միցելիում) մուգ գորշավուն ձգանները տարածվում են բնափայտի մեջ և քայքայում այն։ Բոլոր Կոճղասնկերը ուտելի են, բացի թունավոր կեղծ ծծմբադեղնից (*Hypholoma fasciculare*), որը տարբերվում է իր ծծմբադեղին, հետագայում՝ կանաչաձիթապտղագույն վառ գունավորված թիթեղներով և դառը համով։

## Սիստեմատիկա և տեսակներ
### Տաքսոնոմիա

### Տեսակներ
մինի|''Armillaria mellea''
մինի|''Armillaria hinnulea''
մինի|''Armillaria mellea''
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 

## Գրականություն
* Грибы СССР. — М.։ Мысль, 1980.
* Heinz Butin։ *Krankheiten der Wald- und Parkbäume. Diagnose, Biologie, Bekämpfung. 2 Sporentafeln*. 3., neubearbeitete und erweiterte Auflage. Thieme, Stuttgart und New York 1996, ISBN 3-13-639003-2
* Helga Marxmüller, Ottmar Holdenrieder։ *Morphologie und Populationsstruktur der beringten Arten von *Armillaria mellea*&nbsp;s.l.* In։ *Mycologia Bavarica* 4. 2000. Seiten&nbsp;9–32.
* Dagmar Nierhaus-Wunderwald։ ''Die Hallimasch-Arten. Biologie und vorbeugende Massnahmen.''  In։ *Merkblatt für die Praxis* 21. Eidgenössische Forschungsanstalt für Wald, Schnee und Landschaft (WSL), Birmensdorf (Schweiz). 1994. (PDF; 1,6&nbsp;MB)

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Род Армиллариелла, или Опенок — Armillariella Karst
* Систематика на сайте www.mycobank.org

Կատեգորիա:Ագարիկայիններ
Բոդենի լիճ

**Բոդենի լիճ** (), լիճ Նախաալպերներում՝ Գերմանիայի, Շվեյցարիայի և Ավստրիայի սահմանին։ Մակերեսը 538 կմ2 է, խորությունը մինչև 252 մ։ Լճափերին են Կոնստանց, Ֆրիդրիխսհաֆեն, Բրեգենց քաղաքները։
Ափը կազմված է հիմնականում խճաքարից, որոշ հատվածներում կարելի է հանդիպել իսկական ավազե ափերի։

## Կլիմա
Տարածաշրջանի կլիման մեղմ է։ Լճի սառեցումը հարյուր տարին մեկ է տեղի ունենում, երբ լիճն այնքան է սառչում, որ ոտքով կարելի է ացնել նրա վրայով։ Վերջին երեք սառեցումները եղել են 1963, 1880, 1830 թ.-ին։
Ջրի ջերմաստիճանը հուլիսին կազմում է 20&nbsp;°C, հոկտեմբերին՝ 15&nbsp;°C, սակայն շատ շոգ օրերին այն կարող է բարձրանալ մինչև 25&nbsp;°C։

## Անվանում
Անվանումը ստացել է Bodman կայսերական հնագույն ամրոցի անունից։ Հայտնի է նաև *Կոնստանցի լիճ* անվամբ, որն էլ ստացել է Կոնստանց քաղաքի անունից։

## Կենդանական աշխարհ
Բոդենի լճում մինչ այժմ հայտնի են 412 տեսակի թռչուններ և 45 տեսակի ձկներ։ Տարածքում ամենից շատ հանդիպող թռչնատեսակներից են կեռնեխը, սերինոսը, սարյակը, շիկահավը, կապույտ երաշտահավը, ինչպես նաև բադերի և սագերի տեսակներ։
Ձկնորսության տարեկան եկամուտը կազմում է 1,5 մլն. կգ։ Ձկնորսության համար կարևոր նշանակություն ունեցող ձկնատեսակներից են Բոդենի լճի սիգը, պերկեսը, գայլաձուկը, շիղաձուկը, օձաձուկը, իշխանը։

## Տես նաև
* Ավիավթար Իբերլինգենի երկնքում

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Ավստրիայի լճեր
Կատեգորիա:Բադեն-Վյուրթեմբերգի աշխարհագրություն
Կատեգորիա:Գերմանիայի լճեր
Կատեգորիա:Եվրոպայի լճեր
Կատեգորիա:Շվեյցարիայի լճեր
Կատեգորիա:Սահմանային լճեր
Ինդուլգենցիա

մինի|Երուսաղեմի պատրիարքի կողմից տրվող վկայական
**Ինդուլգենցիա** (լատ. *indulgere* - ողորմածություն ցուցաբերել), «մեղքերի թողությունը» և թողության վկայականները կաթոլիկ եկեղեցում։ Հաստատվել է XI դարում։ Ինդուլգենցիայի տեսական աղբյուրը «ավելցուկ արյան» մասին Թովմա Աքվինացու ուսմունքն է, ըստ որի Հիսուս Քրիստոսի մի կաթիլ արյունը՝ «մարմնացած թղթերում»՝ ինդուլգենցիայում, բավական է ողջ մարդկությանը մեղքերից մաքրելու համար։ XII-XIII դարերում սկսվել է ինդուլգենցիայի առատ վաճառքը՝ վերածվելով հոգևորականության և եկեղեցու հարստացման աղբյուրի։ Չնայած ինդուլգենցիայի վերացումը դեռևս Ռեֆորմացիայի գաղափարախոսների հիմնական պահանջներից էր, սակայն գործածումը իսպառ չի վերացել։ Մեղքերի թողության թղթերի վաճառքը հանձնարարվել է Դոմինիկյան միաբանության վանականներին, որոնց դեմ էլ հանդես եկավ Լյութերը։

Կատեգորիա:Փոխաբերություններ
Կատեգորիա:Քրիստոնեական տերմիններ
Կատեգորիա:Կաթոլիկ աստվածաբանություն
Ինդոս-Գանգեսյան հարթավայր

**Ինդոս-գանգեսյան հարթավայր**, ալյուվիալ բերրի հարթավայր Հնդկաստանի, Պակիստանի և Բանգլադեշի տերիտորիաներում։ Գտնվում է Հիմալայների և Դեկանի սարահարթի միջև։ Երկարությունը մոտ 3 հազ. կմ է, լայնությունը՝ 250-350 կմ, մակերեսը՝ 0,70 միլիոն կմ2։ Ալպյան նախալեռնային ճկվածք է՝ լցված Հիմալայների մերձակա լանջերի քայքայված նյութերով, ծածկված ալյուվիալ բերվածքներով։ Համարվում է մարդկային քաղաքակրթության հնագույն օրրաններից մեկը։ Հարթավայրում գտնվող խոշորագույն բնակավայրերն են Դելին, Կալկաթան (Հնդկաստան), Կարաչին, Լահորը (Պակիստան)։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* 

Կատեգորիա:Բանգլադեշի աշխարհագրություն
Կատեգորիա:Հնդկաստանի աշխարհագրություն
Կատեգորիա:Պակիստանի աշխարհագրություն
Լիբրիլյա

**Լիբրիլյա** (), քաղաք և մունիցիպալիտետ Իսպանիայում, մտնում է Մուրսիա ինքնավար համայքնի մեջ։ Մունիցիպալիտետը գտնվում է Բախո-Գվադալենտին շրջանում։ Տարածքը՝ 56 կմ²։ Բնակաչությունը 4378 մարդ (2007 թվականի տվյալներով)։

## Քույր քաղաքներ
* **[[Սեն Ժան դը Վեդաս]]** (Ֆրանսիա)

## Բնակչություն

## Ծանոթագրություններ

## Պատկերասրահ

Barrancodelosespectros.jpg
Ayuntamientodelibrilla.jpg
Posadaslibrilla.jpg
Olmocentenario.jpg
Caseronmarquesdecamachos.jpg
Pitanzas.JPG
Vistadecarrascoy.jpg


## Արտաքին հղումներ
* պաշտոնական կայք
* Librilla en ''murciaturistica.es''

Կատեգորիա:Իսպանիայի քաղաքներ
Թռչնաբուծական ֆաբրիկա

մինի|Գետամեջի թռչնաֆաբրիկա (վաղ 2000-ականներ)
**Թռչնաբուծական ֆաբրիկա**, արդյունաբերական հիմունքներով թռչնաբուծական մթերք արտադրող ձեռնարկություն։ Կառուցվում է հիմնականում արդյունաբերական խոշոր կենտրոնների ու քաղաքների մոտ։ Մասնագիտացված է բնակչությանը դիետիկ ձվով և թարմ թռչնամսով ապահովելու գործում։

Կարող է ունենալ երկու հիմնական արտադրական ուղղություն՝ մսային ու ձվային։ Թռչնաբուծական ֆաբրիկաներում տեխնոլոգիական պրոցեսները գործարանային տիպի են։

Իր կառուցվածքում սովորաբար ունենում է մայրական հոտի, ճտահանության, մատղաշի աճեցման, հավերի վերարտադրական հոտի (ձու արտադրող ֆաբրիկա) կամ մսացու ճտերի վերարտադրական հոտի (միս արտադրող ֆաբրիկա), սպանդի, մթերքի մշակման, ձվի տեսակավորման ու փաթեթավորման և արդ. թափոնների մշակման արտադրամասեր։ Դրանց հաջորդական դասավորության շնորհիվ ապահովվում է տեխնոլոգիական պրոցեսների հոսընթացությունը և առանձին օղակների արտադրության մասնագիտացումը (հիբրիդային մատղաշի, ձվի, մսի արտադրություն, հոտը համալրող մատղաշի աճեցում)։ Արտադրական փուլերը կարող են լինել փակ և բաց։

Առաջին դեպքում կան նշված բոլոր արտադրամասերը և ապահովված է գլխաքանակի լրիվ վերարտադրությունն ու մթերքի նախնական մշակումը։ Երկրորդ դեպքում բոլոր արտադրամասերի առկայությունը պարտադիր չէ, և ֆաբրիկան կարող է աշխատանքները կոոպերացնել այլ տնտեսությունների հետ։ Միս արտադրող ֆաբրիկաներում թռչուններին պահում են խորը ցամքարի վրա և մարտկոցային վանդակներում, իսկ ձու արտադրողներում՝ վանդակներում։

Կատեգորիա:Թռչնաբուծություն
Իլլիրիացիներ

[մինի|300px|[Իլլիրիա]]

**Իլլիրիացիներ՝** Բալկանյան թերակղզու հյուսիս-արևմուտքում (Իլլիրիայում, Դանուբի միջին հոսանքից մինչև Ադրիատիկ ծովը) և մասամբ Ապենինյան թերակղզու հարավ-արևելքում բնակված հնդեվրոպական բազմաթիվ ցեղերի ընդհանուր անվանումը։ Հյուսիս–արևմուտքում սահմանակից էին կելտերին, արլևելքում՝ թրակացիներին։ Մ.թ.ա. 7-3-րդ դարերում Իլլիրիացիների բնակության տարածքում հույները հիմնել են առևտրա-երկրագործական գաղութներ։ Մ.թ.ա. 3-րդ դարի սկզբին կելտերը մասամբ նեղել, մասամբ իրենց մեջ են ներառել Իլլիրիացիներին (իլլիրա-կելտական ցեղախումբ)։ Մ.թ.ա. 2-րդ-1-ին դարերում հռոմեացիները նվաճել են իլլիրիացիներին։ Մ.թ.ա. 27 թվականին իլլիրիացիների զբաղեցրած տարածքի մի մասում առաջացել է հռոմեական Իլլիրիկ պրովինցիան։ Մ.թ.ա. 1-ին դարում և մ.թ.ա. 1-ին դարի սկզբին իլլիրիացիները մի քանի անգամ ապստամբել են Հռոմի դեմ, սակայն պարտվել են։ Իլլիրիացիները աստիճանաբար ռոմանականացել են։ Ժողովուրդների մեծ գաղթի ժամանակ իլլիրիացիները վերջնականապես ձուլվել են, իսկ հին իլլիրերենը աստիճանաբար վերացել են։ Մի շարք ուսումնասիրողներ իլլիրիացիների հետնորդներ են համարում ժամանակակից ալբանացիներին։ Իլլիրիացիների մշակույթի հուշարձաններ պահպանվել են Ավստրիայում, Իտալիայում, Ալբանիայում, Հարավսլավիայում։

Կատեգորիա:Հնդեվրոպական ազգեր
Կատեգորիա:Իլլիրիացիներ
Ինդոնեզական թատրոն

մինի|Ինդոնեզական ստվերների թատրոն
**Ինդոնեզական թատրոն** երկարատև ժամանակաշրջանում կազմավորվել է բեմական տարբեր ինքնատիպ արտահայտչամիջոցներով օժտված ավանդական թատրոն։ Դիմակների թատրոնում դերասանները հանդես են գալիս դիմակներով և կիրառում մնջախաղի ու պարի արտահայտչամիջոցներ (հիշվում էդ 9-րդ դարից)։ Հանրահայտ են նաև ստվերների թատրոնը (11-րդ դարից) և հարթ փայտե տիկնիկների թատրոնը։ 19-20-րդ դարերի սահմանագծում ձևավորվել է նաև ժամանակակից թատրոնը՝ կետոպրակ և լուդրուկ, որոնք ավանդական արտահայտչամիջոցները զուգորդում են եվրոպականին։ Կազմակերպվել են նաև արդի եվրոպական թատրոնին ավելի մոտ թատերախմբեր, որոնց խաղացանկում ազգային դրամատուրգներից բացի ներկայացվում են Հ. Իբսենի, Ա. Չեխովի և ուրիշների գործերը։

Կատեգորիա:Ինդոնեզական թատրոն
Կատեգորիա:Ինդոնեզիայի մշակույթ
Կատեգորիա:Մարդկության բանավոր և ոչ նյութական ժառանգության գլուխգործոցներ
Իմպրովիզացիա

մինի|Իմպրովիզացիոն ներկայացում
**Իմպրովիզացիա** (, ,  - անսպասելի, հանկարծակի), գեղարվեստական երկի հանպատրաստից ստեղծումը կատարման ընթացքում։ Սկիզբ է առել ժողովրդական ստեղծագործությունից։ Հնուց տարբեր ժողովուրդներ ունեցել են իրենց երգիչ-իմպրովիզատորները (հին հունական աեդոսները, հայկական վիպասաններն ու գուսանները, արևմւոաևրոպական շպիլմանները, ռուս ասացողները, ուկրաինական կոբզարները, ղազախ և կիրգիզ ակինները և այն)։

Բանաստեղծության մեջ իմպրովիզացիան սովորաբար կատարվում է նախապես նշված թեմայով (օրինակ՝ էքսպրոմտը)։ Պրոֆեսիոնալ երաժշտական Իմպրովիզացիայի վաղ ձևերը Եվրոպայում կապված են միջնադարյան վոկալ պաշտամունքային երաժշտությանը, քանի որ ձայնագրությունը (նեմեր, Հայաստանում՝ խազեր) մոտավոր էր, և յուրաքանչյուր կատարող իր երգամասում պետք է դիմեր Իմպրովիզացիայի։ 16-18-րդ դարերում Իմպրովիզացիան արտահայտվել է գործիքային պիեսների և օպերային երգամասերի զարդարանքներում։ 18-19-րդ դարերում երաժշտական տեքստի առավել կատարյալ գրառման պատճառով կատարողի Իմպրովիզացիան պակասել է։ Սակայն 19-րդ դարի 1-ին կեսին իմպրովիզացիային լայն տեղ են տվել մեծ կոմպոզիտոր կատարողները (Լ. Բեթհովեն, Ն. Պագանինի, Ֆ. Լիստ, Ֆ. Շոպեն)։

Երաժշտական մի շարք ժանրերի անուններ ցույց են տալիս նրանց մասնակի կապը իմպրովիզացիային (օրինակ՝ ֆանտազիա, էքսպրոմտ, իմպրովիզացիա)։ ժամանակակից երաժշտական պրակտիկայում իմպրովիզացիան էական նշանակություն չունի, բացառյալ ջազը և իմպրովիզացիայի կամայականորեն կիրառող որոշ մոդեռնիստական հոսանքներ։ Հնագույն ժամանակներից ի վեր իմպրովիզացիան պարի անկապտելի մասն է։ ժողովրդական բազմաթիվ պարերում իմպրովիզատորը դուրս է գալիս պարային կայուն ձևերից (հայկական, վրացական և այլ տրական պարեր)։ Իմպրովիզացիոն էր մեծ մասամբ Ա. Դունկանի արվեստը։ 20-րդ դարի 2-րդ կեսին իմպրովիզացիան ժողովրդական պարի պարտադիր տարր է, լայնորեն կիրառվում է պարահանդեսային պարերում (չառլստոն, լիպսի, թվիստ, շեյկ և այլն)։

Իմպրովիզացիան թատրոնում որոշակի դրամատուրգիական տեքստով չպայմանավորված, փորձերի ժամանակ չնախապատրաստված դերասանի խաղն է։ Իմպրովիզացիան ծիսակատարություններում, ժողովրդական դերասանների արվեստում գոյություն է ունեցել շատ հին ժամանակներից։ Իմպրովիզացիայի արվեստը ժամանակակից թատերական մանկավարժության հիմնական տարրերից է։

Կատեգորիա:Կատարողական արվեստ
Կատեգորիա:Երաժշտական ոճեր
Ինգրեսիա

**Ինգրեսիա** ( լատ. ingressie- ներխուժել), ծովի ներխուժումը պլատֆորմային տիպի ցամաք, որն ունի հարթավայրային ռելիեֆ և կազմված է հորիզոնական տեղադրված նստվածքներից։ Ինգրեսիան կապված է ցամաքի իջնելու կամ ծովի մակերևույթի բարձրանալու հետ։ Ծովի ներխուժումը չի ուղեկցվում ափի աբրազիայով, ընդմիջումը պարզորոշ չի արտահայտված, անկյունային աններդաշնակություններ չկան։

Կատեգորիա:Երկրաբանական գործընթացներ
Իփսուիչ

**Իպսուիչ** (անգլ.՝ Ipswich), քաղաք և նավահանգիստ Արևելյան Անգլիայում, Օրուել գետի մոտ։ Գտնվում է մոտավորապես 80 միլ հեռավորության վրա Լոնդոնից։ Սուֆոլկ կոմսության վարչական կենտրոն։
2005 թվականին բնակչությունը 118 հազար մարդ էր. 115 հազար բնակիչ (1994), 122 հազար բնակիչ (1970)։

## Տնտեսություն
Մեքենաշինություն (в том числе сельскохозяйственное, землеройное и другое), հանքային ապրանքների արտադրություն, պոլիգրաֆիկ, կահույքի, կարի, սննդի արդյունաբերություն։

## Կրթություն
2007 թվականից սկսած՝ Իպսուիչում գործում է «University Campus Suffolk» համալսարանը, որ գործընկերական կապի մեջ է գտնվում Կոլչսեթրի Էսսեքսյան համալսարանի և Նորիջի Արևելյան Անգլիայի համալսարանի հետ։

## Սպորտ
Այստեղ է գործում «Իպսուիչ Թաուն» (անգլ.՝ Ipswich Town Football Club; [ˈɪpswɪtʃ ˈtaʊn]) ֆուտբոլային ակումբը։ Տնային խաղերը անցկացնում է «Պորտման Ռոուդ» մարզադաշտում, որում կարող է տեղավորվել մինչև 30 311 մարդ։

## Քույր քաղաքները
*  Արրաս, Ֆրանսիա

## Լուսանկարներ

File:Ipswich Ancient House.jpg|
File:Ipswich St Nicholas St.jpg|


## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Անգլիայի քաղաքներ
Կատեգորիա:Հյուսիսային ծովի նավահանգստային քաղաքներ
Իզոստատիկ հիպոթեզ

**Իզոստատիկ հիպոթեզ**, հիմնված է 19-րդ դարի վերջերին սահմանված իզոստազիայի երևույթի վրա։ Առաջինը իզոստազիան տեկտոնական գործոն է համարել Ք. Դեթոնը՝ 1892 թվականին։ Ըստ նրա, երկրակեղևի բարձրադիր տեղամասերից քայքայված նյութի հեռացումը, թեթևացնելով մայր ցամաքները, խախտում է իզոստատիկ վիճակը, նպաստում տվյալ տեղամասի բարձրացմանը։ Այդ նույն ժամանակ հարևան ցածրադիր տեղամասը, որտեղ կուտակվում է բերված քայքայված նյութը, կրելով լրացուցիչ ծանրաբեռնվածություն, իջնում է։ Ներկայումս կան իզոստազիայի բացատրման երկու հիմնական հիպոթեզ։ Էյրի-Հեյսկանենի հիպոթեզով երկրակեղևի խոշոր բեկորներն ունեն համարյա միատեսակ միջին խտություն և, կարծես, լողում են ավելի ծանր ենթակեղևային կիսահեղուկ զանգվածի վրա։ Այդ բեկորների ընկղման տարբեր խորությունները պայմանավորված են նրանց ուղղահայաց չափերով։ Պրաթ-Հեյֆորդի հիպոթեզի համաձայն այդ բեկորների նյութի միջին խտությունը տարբեր է. որի պատճառով էլ տարբեր է բեկորների դուրս ցցման բարձրությունը կիսահեղուկ զանգվածից։ Արդի պատկերացումներով, թվարկված երկու հիպոթեզներից և ոչ մեկը սպառիչ չէ։ Երկրակեղևի առավել կայուն հավասարակշռության վիճակի ստեղծման համար նշված բոլոր գործոնները կարևոր են։ Իզոստատիկ վիճակը ոչ միշտ և ոչ ամենուր է լրիվ։

Կատեգորիա:Հիդրոստատիկա
Կոլումբոսի տունը

**«Կոլումբոսի տուն»** (), թանգարան Լաս-Պալմաս-դե-Գրան-Կանարիա քաղաքի հնագույն թաղամասերից մեկում՝ Լա-Վեգետայում։ Ավանդության համաձայն Քրիստափոր Կոլումբոսը իր ճանապարհորդության ընթացքում հանգրվանել է այստեղ, մինչև սարքում են իր նավերից մեկը։ Շինությունը վերակառուցված է 1777 թվականին։ 1952 այնտեղ բացվում է թանգարան, որտեղ ցուցադրվում են ինչպես իսկական առարկաները այնպես էլ վերակառուցվածները, որորնք վերաբերում են աշխարհահռչակ ծովագնացների ճանապարհորդություններին։

## Թանգարանի  կառուցվածքը
Թանգարանը բաղկացած է 5 մասից՝
# Ամերիկայի նախակոլոմբոսյան ժամանակաշրջանը,
# Կոլումբոսը և իր արշավը,
# Կանարյան կղզիներ և Ամերիկայի բացահայտումը,
# Պատմությունը և զարգացումը Լաս-Պալմաս-դե-Գրան-Կանարիայի,
# Բնանկար 16-20-րդ դարերի։

Թանգարանի ցուցանմուշներն գտնվում են 3 հարկի 12 սենյակներում, 2 գավիթներում և ստորգետնյա սենյակում։ Վերջինս նվիրված է նախակոլումբոսյան ժամանակաշրջանին։ Առաջին հարկը նվիրված է Կոլումբոսի արշավներին, քարտեզագրության և Կանարյան կղզիների պատմությունը, ներկայացված է որպես «դարպաս» Նոր Աշխարհի։ Երկրորդ հարկի սրահներում ներկայացված է պատմությունը Լաս-Պալմաս-դե-Գրան-Կանարիա քաղաքի 15-19-րդ դարերում։ Մի առանձին սենյակում ժամանակավորապես ներկայացված է Պրադո թանգարանի նմուշները։

## Պատկերասրահ

Las Palmas Casa de colon Innenhof.jpg
MCC-107.jpg
Colónysusviajes.jpg
Las Palmas Casa de colon Innenhof.jpg
Balcony Casa de Colon 01.jpg
Pintura1111111.jpg


## Արտաքին հղումներ
* Casa de Colón
* Cabildo de Gran Canaria 
* Gran Canaria Cultura, Cabildo de Gran Canaria
* Patronato de Turismo de Gran Canaria 
* Coloquios de Historia Canario-Americana 
* Anuario de Estudios Atlánticos 

Կատեգորիա:1952 հիմնադրումներ Իսպանիայում
Կատեգորիա:1952 հիմնադրված թանգարաններ
Կատեգորիա:Իսպանիայի տուն-թանգարաններ
Կատեգորիա:Կանարյան կղզիներ
Կատեգորիա:Քրիստափոր Կոլումբոս
Ինդոլ

**Ինդոլ**, 2,3-բենզապիրոլ, օրգանական միացություն, անդուր հոտով անգույն բյուրեղային նյութ է, հալման ջերմաստիճանը՝ 52&nbsp;°C, եռմանը՝ 254&nbsp;°C։ Ինդոլը լուծվում է տաք ջրում և օրգանական լուծիչներում։ Պարունակվում է քարածխի խեժում, որից էլ անջատում են ալկալիական մետաղների աղերի ձևով։ Ինդոլի բազմաթիվ ածանցյալներ ունեն կենսաբանական ակտիվություն։ Կիրառվում է օրգանական սինթեզում և օծանելիքի արտադրության մեջ։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Ալկալոիդներ
Կատեգորիա:Ինդոլի ածանցյալներ
Բոլանի լեռնանցք

**Բոլանի լեռնանցք**, լեռնանցք Պակիստանի արևմուտքում՝ Մեկրան և Սուլեյման լեռների կցվանքում։ Բարձրությունը 1792 մ է։ Բոլանի լեռնանցքով է անցնում Պակիստանը Իրանին քաղաքին կապող երկաթուղին և Պակիստանը Աֆղանստանին կապող խճուղին։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Լեռնանցքներ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Պակիստանի լեռնանցքներ
Միջերկրի արտեֆակտերի ցանկ

**Միջերկրի արտեֆակտեր**, Ջոն Ռ․ Ռ․ Թոլքինի լեգենդարիումում նկարագրվում են բավականին մեծ քանակությամբ արտեֆակտեր՝ մշակութային ծագման իրեր, որոնք ստեղծված են այնպիսի վարպետների կողմից, ինչպիսիք են Վալարը, Իլիուվատարի երեխաները (էլֆեր, թզուկներ, մարդիկ), ինչպես նաև թշնամիներ (Մելկոր, Սաուրոն)։

Ստորև ներկայացված են Միջերկրի ամենահայտնի արտեֆակտերը։

## Գերբնական ծագման արտեֆակտեր
### Մեծ լուսատուներ
**Մեծ լուսատուներ** (), հսկայական անոթներ, որոնք ստեղծվել են այն բանից հետո երբ Վալարն եկավ Արդու, որը գտնվում է Արդու աշխարհի հյուսիսային և հարավային մասերում։

## Սնունդ ու խմիչքներ
### Լեմբաս
Լեմբաս (սինդ․ *Lembas*), էլֆական լավաշ, որը նկարագրվել է Թոլքինի ստեղծագործություններում։ Մթերքը հիշատակվում է Թոլքինի «Սիլմարիլլիոն» և «Մատանիների տիրակալը» ստեղծագործություններում։ Ճանապարհորդների համար հարմար սնունդ, քանի որ չի բորբոսնում ու չի կորցնում համային հատկանիշները։ Արտաքինից շագանակագույն է, ներսից սերուցքագույն։

## Գրականություն
* **Նամակներ**։ Carpenter, Humphrey, ed. (1981), The Letters of J. R. R. Tolkien, Boston։ Houghton Mifflin, ISBN 0-395-31555-7
* **Ֆոսթեր**։ Foster, Robert (1971), The Complete Guide to Middle-earth, New York։ Del Rey, ISBN 0-345-32436-6

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Ցանկեր:Գրականություն
Բարասոայն

**Բարասոայն** (), քաղաք և մունիցիպալիտետ Իսպանիայում, մտնում է Նավառա նահանգի մեջ։ Մունիցիպալիտետը գտնվում է Տաֆալյա շրջանում։ Տարածքը՝ 14,05 կմ² ։ Բնակաչությունը 656 մարդ (2006 թվականի տվյալներով)։ Քաղաքը պրովինցիայի կենտրոնից հեռու է 25 կմ։

## Ժողովրդագրություն

## Արտաքին հղումներ
* Պաջտոնական էջ
* Ayuntamiento de Barásoain
* Asociación para el Desarrollo de la Valdorba
* Predicción meteorológica a 7 días 
* Información climatológica de Barásoain
* Barásoain

Կատեգորիա:Իսպանիայի քաղաքներ
Բոլշեզեմելյան տունդրա

thumb|260px|Բոլշեզեմելյան տունդրա

**Բոլշեզեմելյան տունդրա** (), բլրավետ հարթավայր Պեչորա և Ուսա գետերի, Ուրալի և Պայ Խոյի միջև, Նենեցական ինքնավար շրջանի և Կոմիի Ինքնավար Հանրապետության սահմաններում։ Բարձրությունը մինչև 250 մ է։

Բոլշեզեմելյան տունդրայի սահմաններում է գտնվում Պեչորայի ածխավազանի մի մասը։ Այստեղ կան նավթի և գազի հանքավայրեր։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Ռուսաստանի հարթավայրեր
Աֆրիկայի ջրվեժների ցանկ

thumb|Ouzoud Falls, Morocco

### [[Անգոլա]]
* Կալենդուլա ջրվեժ, լայնությամբ երկրորդը Աֆրիկայում

### [[Բուրկինա Ֆասո]]
* Թագբալադուգու ջրվեժ

### [[Բուրունդի]]
* Chutes de la Kagera
* Րուզումո ջրվեժ

### [[Կոնգոյի Դեմոկրատական Հանրապետություն]]
* Բոյոմա ջրվեժ (Սթենլիի ջրվեժ)
* Ինգա ջրվեժ
* Լիվինգստոուն ջրվեժ
* Լոֆոի ջրվեժ

### [[Կենտրոնաաֆրիկյան Հանրապետություն]]
* Աշիմա ջրվեժ

### [[Չադ]]
* Գութիոթ(Gauthiot) ջրվեժ

### [[Եթովպիա]]
* Բլյու Նիլ(Blue Nile) ջրվեժ

### [[Գաբոն]]
* Իվելա(Ivela) ջրվեժ

### [[Գանա]]
* Վլի(Wli) ջրվեժ
* Բոթի(Boti) ջրվեժ
* Քինթամփո(Kintampo)
* Աֆլաբո(Aflabo) ջրվեժ

### [[Գվինեա]]
* Թինկիսո(Tinkisso) ջրվեժ
* Դանի(Dani) ջրվեժ
* Թաինի(Taini) ջրվեժ

### [[Քենիա]]
* Թոմսոնի(Thomson's) ջրվեժ
* Fourteen ջրվեժ

### [[Լեսոտո]]
* Մալեցունյանե(Maletsunyane) ջրվեժ

### [[Լիբիա]]
* Դերնա(Derna) ջրվեժ
* (Ras al Helal) ջրվեժ

### [[Մադագասկար]]
* Մադրակա(Mandraka) ջրվեժ

### [[Մալի]]
* Գուինա(Gouina) ջրվեժ

### [[Մարոկկո]]
* Մանարակա(Manaraka) ջրվեժ
* Օզունդ(Ouzoud) ջրվեժ

### [[Նամիբիա]]
* Ռուականա(Ruacana)ջրվեժ

### [[Հարավաֆրիկյան Հանրապետություն]]

#### [[Հյուսիսային Քաափ]]
* (Augrabies) ջրվեժ

#### [[Քվազուլու-Նաթալ]](KwaZulu-Natal)
* Հովիք(Howick) ջրվեժ
* Թուգելա(Tugela) ջրվեժ - 947&nbsp;m (3,110&nbsp;ft) highest waterfall in Africa, second highest in the world.
* Նանդու(Ncandu) ջրվեժ

#### [[Մպուլանգա]] (Mpumalanga)
* Բեռլին(Berlin) ջրվեժ
* Բրիդալ(Bridal Veil) ջրվեժ (Mpumalanga), near Sabie
* Lisbon Falls
* Երկար Թոմ(Long Tom) ջրվեժ
* Լոուն գրիք(Lone Creek) ջրվեժ, near Sa
* Մակ-Մակ(Mac-Mac) ջրվեժ
* Ձիու պայտ(Horseshoe) ջրվեժ (Mpumalanga), near Sabie
* Սաբի(Sabie) ջրվեժ, near Sabie

### [[Ուգանդա]](Uganda)
* Սիփի(Sipi) ջրվեժ
* Մարչիզոն(Murchison) ջրվեժ
* Դաննի Մերկեր (Danny Mercer yr10) ջրվեժ

### [[Զամբիա]](Zambia)
* Կալամբո(Kalambo) ջրվեժ
* Նգոնյե(Ngonye) ջրվեժ
* Նյամբեզի(Nyambezi) ջրվեժ
* Ջադբաբայ(Jadbabaie) ջրվեժ
* Ֆորնասինի(Fornasini) ջրվեժ
* Օրիբույկ(Oribuyce) ջրվեժ
* Լիկիեր(Likier) ջրվեժ
* Մուրխանա(Murkhana) ջրվեժ
* Թարմվելա(Tarmwela) ջրվեժ
* Փենյալայնին(Phenyalainine) ջրվեժ
* Սինհա(Sinha) ջրվեժ
* Մաթեսիքիա(Mattessicia) ջրվեժ
* Լոսկալիզա(Loscalza) ջրվեժ
* Դագնա(Dagna) ջրվեժ
* Կունդալիլա(Kundalila) ջրվեժ
* Լյումվանգա(Lumwanga) ջրվեժ
* Նթումբաշի(Ntumbachi) ջրվեժ
* Չիմփոլո(Chimpolo) ջրվեժ
* Չիշիմբա(Chishimba) ջրվեժ
* Չիմփեփե(Chimpepe) ջրվեժ
* Կաբվելումա(Kabweluma) ջրվեժ
* Մութումունա(Mutumuna) ջրվեժ
* Մամբիումա(Mumbuluma) ջրվեժ
* Կուդավիկա(Kudabwika) ջրվեժ
* Վիկտորիա(Victoria) ջրվեժ

## Տես նաև
* :en:Category:Waterfalls of Africa 

Կատեգորիա:Աֆրիկայի աշխարհագրություն
Կատեգորիա:Ջրվեժներ
Կատեգորիա:Ցանկեր : Աֆրիկա
Իմիրզեկ

[250px|մինի|Իմիրզեկում՝ [Նիկողայոս Մառի և Յակով Սմիրնովի արշավախմբի կողմից 1909 թվականին հայտնաբերվաած վիշապաքարը:]]
**Իմիրզեկ**, հնավայր (Գեղարդից արևելք, Խոսրովի անտառում), հին գյուղատեղի։ Իմիրզեկից արևելք պահպանվել են Գեղի (Քեղի) բերդը և վանքը։ Շրջակայքում կան հինգ հնագույն վիշապ կոթողներ (4-5 մ երկարությամբ), որոնց վրա փորագրված են զանազան կենդանիների (ցուլ, թռչուն) պատկերներ։ Վիշապ կոթողներից երկուսի վրա պատկերված ցլերի բերանից ջուր է հոսում։

Գյուղից ոչ հեռու՝ Արջաձորի բարձունքի վրա Գրիգոր Խաղբակյանի կին Զազա իշխանուհին 1233 թվականին ի հիշատակ տանջամահ արված իր ամուսնու, կանգնեցրել է արձանագրությամբ և և քանդկազարդ բազալտե խաչքար։

## Տես նաև
* Իմիրզեկի պատմության և մշակույթի անշարժ հուշարձանների ցանկ (Արարատի մարզ)

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Հայաստանի հուշարձաններ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Արարատի մարզի հուշարձաններ
Կատեգորիա:Խոսրովի անտառ արգելոց
Իգուալադա

**Իգուալադա** (), քաղաք և մունիցիպալիտետ Իսպանիայում, մտնում է Բարսելոնա նահանգի, ինչպես նաև Կատալոնիայի ինքնավար մարզի մեջ։ Մունիցիպալիտետը գտնվում է Անոյյա թաղամասում։ Տարածքը՝ 8,12 կմ²։ Բնակչությունը 39149 մարդ (2010 թվականի տվյալներով)։ Հեռավորությունը վարչական կենտրոնից 65 կմ է։

## Ականավոր բնակիչները
* Դեվիդ Ֆերնանդես Օրտիս-իսպանացի կատակերգու

## Պատկերասրահ

Montserrat - 86.jpg
Plaça de l'Enxub - Igualada - 01 parc.JPG
Parc infantil al barri de Montserrat - Igualada.JPG
Via de tren a Igualada - Vilanova del camí.JPG
Edifici d'habitatges Punto Blanco - Igualada.JPG


## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Պաշտոնական կայք
* Web oficial del Ayuntamiento
* Web oficial del departament de joventut d' Igualada
* Web del comercio de Igualada
* Web de Radio Igualada
* Web del Igualada Hoquei Club
* Web de la Associació d’Agermanament Igualada — Nueva Esperanza (El Salvador) 

Կատեգորիա:Իսպանիայի բնակավայրեր
Air Malta

**Մալթայի ավիաընկերություն**, հիմնված է Մալթայում, մունիցիպալիտետը գտնվում է Լուայում, Մալթայի միջազգային օդանավակայան։ Կատարում է թռիչքներ 36 ուղղություններով՝ Եվրոպայի և Հյուսիսային Աֆրիկայի պետություններ։
Air Malta ավիաընկերությունը հիմնադրվել է 1973 թվականին Մալթայական խորհրդարանի որոշմամբ, իսկ չվերթները իրականացվեցին 1974 թվականի ապրիլից։ Ավիաընկերությունը գործընկերական հարաբերությունների մեջ էր Lufthansa ավիաընկերության հետ, որը Մալթայի օդանավակայանում իրականացնում էր տեխնիկական սպասրկումներ։ Air Malta ավիաընկերությունը ունի մասնաբաժին Medavia ավիաընկերությունից, որպեսզի կարողանա չվերթներ իրականացնել Լիբիայում։

## Ուղղություններ
2013 թվականի սեպտեմբերի դրությամբ Մալթայի ավիաընկերությունը կատարել է հետևյալ ուղղություններով չվերթներ՝

## Չվերթ
մինի|աջից|Airbus A319-112 Air Malta
Չվերթներ՝ ըստ 2013 թվականի սեպտեմբերի տվյալներով




## Գործընկերներ
մինի|աջից|Airbus A320-214 Air Malta
Air Malta ունի պայմանագիր հետևյալ ավիաընկերությունների հետ՝
* Czech Airlines
* Emirates
* Etihad Airways
* Lufthansa
* Swiss International Air Lines
* Turkish Airlines

## Պատկերասրահ

Air.malta.xl.a320-200.arp.jpg
Air Malta Airbus A319 Airwim-1.jpg
9H-AEQ (7419797734).jpg
Air Malta Airbus A320-211; 9H-AEK@FRA;06.07.2011 603rk (5916596606).jpg


## Արտաքին հղումներ
* Պաշտոնական կայք 

Կատեգորիա:Օդային տրանսպորտի միջազգային ասոցիացիայի անդամներ
Կուսածաղիկ

**Կուսածաղիկ** (), շնամեռուկազգիների ընտանիքի բազմամյա խոտաբույսերի ցեղ։ Հայտնի է մոտ 7 տեսակ։

## Կենսաբանական նկարագիր
մինի|ձախից
Ցողունը փռվող է կամ մի փոքր բարձրացող, երկարանում է՝ 10-30 սմ։ Տերևներն ամբողջական Են, հակադիր, էլիպսաձև կամ նշտարաձև։ Ծաղիկները տերևանութային են, մեկական, Կտտկենի կապտամանուշակագույն, հազվադեպ՝ սպիտակ։ Ծաղկում է ապրիլ-հունիսին։ Պտուղը երկտերևապտուղ է։ 
Մշտադալար, սողացող, ցածրաճ, բազմամյա թուփ է։ Ընձյուղները սողում են հողի մակերեսին և արմատակալելով թփակալում։ Տերևներն էլիպսաձև են, 2-5սմ երկարությամբ, 1.5, 2.5 սմ լայնությամբ, ամուր, մերկ, պայլուն, մուգ կանաչ։ Գետնի մակերեսին առաջացնում են խիտ ու գեղեցիկ ծածկոց։ Վինկա ցածրահասակի ծաղիկները մանուշակագույն են, մեկական։

## Կուսածաղիկը Հայաստանում
Հայաստանում՝ 1 տեսակ՝ 
*Կուսածաղիկ խոտային (*V. herbacea*)։ Տարածված է Լոռու, Տավուշի, Սյունիքի մարզերի ստորին և միջին լեռն, գոտիներում։ Աճում է թփուտներում, անտառեզրերին, կրային հողերում։

## Տարածում
Տարածված է Եվրոպայի, Ասիայի բարեխառն գոտու անտառներում։ Հայաստանում հանդիպում է հյուսիսային շրջանների անտառներում։

## Նշանակություն
Պարունակում է ալկալոիդներ։ Գեղազարդիչ է։ Դեղաբույս է, օգտագործվում է բժշկության մեջ։ Թունավոր է, բույսի հետ շփվելուց հետո պետք է լվացվել։

## Դասակարգում
### Տաքսոնոմիա
Կուսածաղկի դասը մտնում է  ցեղի,  ենթաընտանիքի,  ընտանիքի և  կարգի մեջ։

## Տեսակներ
* 
* 
* , 
* 
* 


Image:La pervenche.jpg|*Vinca minor*
Image:Vinca major 1.jpg|*Vinca major*
Image:Vinca_major_oxyloba2.jpg|*Vinca major* var. *oxyloba*
Image:Sphinx pervenche 2w.JPG|*Sphinx fuciforme*


## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն
*Род 1163. Барвинок — Vinca L. // Флора СССР. В 30 т. / Начато при руководстве и под главной редакцией акад. В. Л. Комарова; Ред. тома Б. К. Шишкин и Е. Г. Бобров. — М.—Л.։ Изд-во АН СССР, 1952. — Т. XVIII. — С. 646—652. — 802 с. — 3000 экз.
*Род 1. Барвинок — Vinca L. // Деревья и кустарники СССР. Дикорастущие, культивируемые и перспективные для интродукции. / Ред. тома С. Я. Соколов. — М.—Л.։ Изд-во АН СССР, 1962. — Т. VI. Покрытосеменные. Семейства Логаниевые — Сложноцветные. — С. 17—18. — 380 с. — 2400 экз.

## Արտաքին հղումներ
* 

Կատեգորիա:Ասիայի բուսական աշխարհ
Կատեգորիա:Բույսեր այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Եվրոպայի բուսական աշխարհ
Կատեգորիա:Կիսաթուփեր
Կատեգորիա:Շնամեռուկազգիներ
Էլ Էսկորիալ (քաղաք)

**Էլ Էսկորիալ** (), քաղաք և մունիցիպալիտետ Իսպանիայում, մտնում է Մադրիդ նահանգի, ինչպես նաև Մադրիդի ինքնավար մարզի մեջ։ Մունիցիպալիտետը գտնվում է Կուենկա-դել-Գվադառամա թաղամասում։ Տարածքը՝ 68, 8 կմ²։ Բնակաչությունը 15108 մարդ (2010 թվականի տվյալներով)։ Գյուղից քաղաք հեռավորությունը 46 կմ է։

## Ժողովրդագրություն




### Զարգացումը

Colors=
 id:a value:gray(0.9)
 id:b value:gray(0.7)
 id:c value:rgb(1, 1, 1)
 id:d value:rgb(0.6, 0.7, 0.8)

ImageSize = width:450 height:250
PlotArea = left:50 bottom:30 top:30 right:30
DateFormat = x.y
Period = from:0 till:16000
TimeAxis = orientation:vertical
AlignBars = justify
ScaleMajor = gridcolor:b increment:2000 start:0
ScaleMinor = gridcolor:a increment:400 start:0
BackgroundColors = canvas:c

BarData=

 bar:1857 text:1857
 bar:1877 text:1877
 bar:1897 text:1897
 bar:1910 text:1910
 bar:1930 text:1930
 bar:1950 text:1950
 bar:1970 text:1970
 bar:1991 text:1991
 bar:2011 text:2011
 bar:2012 text:2012

PlotData=
 color:d width:25 align:left

 bar:1857 from:0 till: 282
 bar:1877 from:0 till: 762
 bar:1897 from:0 till: 1567
 bar:1910 from:0 till: 1584
 bar:1930 from:0 till: 2246
 bar:1950 from:0 till: 3102
 bar:1970 from:0 till: 3839
 bar:1991 from:0 till: 7026
 bar:2011 from:0 till: 14835
 bar:2012 from:0 till: 15161

PlotData=

 bar:1857 at: 282 fontsize:s text: 282 shift:(-10, 5)
 bar:1877 at: 762 fontsize:s text: 762 shift:(-10, 5)
 bar:1897 at: 1567 fontsize:s text: 1.567 shift:(-10, 5)
 bar:1910 at: 1584 fontsize:s text: 1.584 shift:(-10, 5)
 bar:1930 at: 2246 fontsize:s text: 2.246 shift:(-10, 5)
 bar:1950 at: 3102 fontsize:s text: 3.102 shift:(-10, 5)
 bar:1970 at: 3839 fontsize:s text: 3.839 shift:(-10, 5)
 bar:1991 at: 7026 fontsize:s text: 7.026 shift:(-10, 5)
 bar:2011 at: 14835 fontsize:s text: 14.835 shift:(-15, 5)
 bar:2012 at: 15161 fontsize:s text: 15.161 shift:(-15, 5)



## Պատկերասրահ

Municip_ElEscorial_CasaConsistorial.jpg
Abantos_casita.jpg
Embalse_de_Los_Arroyos.jpg
Monasterio_de_Prestado.jpg
Granjilla_de_la_Fresneda.jpg
Casita_del_Pr%C3%ADncipe_1.jpg


## Արտաքին հղումներ
* Ayuntamiento de El Escorial 
* Instituto de Estadística de la Comunidad de Madrid &gt; Ficha municipal 
*Concello de El Escorial 
* Ajuntament d'El Escorial 
* Fitxa municipal a l'Instituto de Estadística de la Comunidad de Madrid 
* Series estadístiques del municipi a l'Instituto de Estadística de la Comunidad de Madrid &gt;  
*Nomenclàtor Oficial i llista de carrers al'Instituto de Estadística de la Comunidad de Madrid: 
* Instituto de Estadística de la Comunidad de Madrid &gt; Series estadísticas del municipio 
* Instituto de Estadística de la Comunidad de Madrid: Nomenclátor Oficial y Callejero

Կատեգորիա:Մադրիդ ինքնավար համայնքի բնակավայրեր