Ջիմ Փիբլս

**Ջիմ Փիբլս** (, ամբողջական անունը՝ Ֆիլիպ Ջեյմս Էդվին Փիբլս , ), կանադաամերիկացի ֆիզիկոս, որն աշխատում է տեսական տիեզերագիտության ոլորտում։ Փրինսթոնի համալսարանի՝ Ալբերտ Այնշտայնի անվան պատվավոր գիտական պրոֆեսոր է ()։ 2019 թվականին արժանացել է Ֆիզիկայի Նոբելյան մրցանակի։

## Կենսագրություն
Ծնվել է 1935 թվականի ապրիլի 25-ին ֆրանսախոս Սեն Բոնիֆաս քաղաքում, մեծացել է Սեն Վիտալում։ Հայրը Վինիպեգի հացահատիկի բորսայում աշխատել է որպես գրագիր, մայրը տնային տնտեսուհի էր։

Ավարտել է Մանիտոբայի համալսարանը։ 1958 թվականից ի վեր ապրում է Միացյալ Նահանգներում։ Փրինսթոնի համալսարանում ստացել է աստղագիտության փիլիսոփայության դոկտորի դիպլոմ։ Ավելի ուշ այնտեղ ստացել է պրոֆեսորի պաշտոն։ Այժմ նույն տեղում Ալբերտ Այնշտայնի անվան  պատվավոր պրոֆեսոր է։

## Անդամակցություն ակադեմիաներում
* Ֆիզիկայի ամերիկյան ընկերություն (1964)
* Արվեստի և գիտության ամերիկյան ակադեմիա (1977)
* Լոնդոնի թագավորական ընկերություն (1982)
* Կանադայի թագավորական ընկերություն (1987)
* ԱՄՆ գիտությունների ազգային ակադեմիա (Foreign Associate, 1988)
* Փիլիսոփայական ամերիկյան ընկերություն (2004)
* Աստղագիտական ամերիկյան ընկերություն
* Գիտության զարգացմանն աջակցող ամերիկյան ասոցիացիա

## Մրցանակներ
* 1981՝ Էդդինգթոնի մեդալ, Բրիտանական թագավորական աստղագիտական ընկերություն
* 1982՝ Աստղաֆիզիկայի ոլորտում Դենի Հայնեմանի մրցանակ, Աստղագիտական ամերիկյան ընկերություն
* 1992՝ Հենրի Նորրիս Ռասսելի մրցանակ, Աստղագիտական ամերիկյան ընկերություն
* 1995՝ Քեթրին Բրյուսի մեդալ, Աստղագիտական խաղաղօվկիանոսյան ընկերություն
* 1997՝ Օսկար Քլեյնի մեդալ
* 1997՝ Կառլ Յանսկիի դասախոսություն
* 1998՝ Աստղագիտական թագավորական ընկերության ոսկե մեդալ
* 2000՝ Տիեզերագիտության ոլորտում Գրուբերի մրցանակ
* 2003՝ Թոմալի մրցանակ, Ժնևի համալսարան
* 2004՝ Շաոյի աստղագիտական մրցանակ
* 2005՝ Քրաֆորդի մրցանակ
* 2013՝ Դիրակի մեդալ
* 2019՝ Ֆիզիկայի Նոբելյան մրցանակ

## Հիշատակ
* Աստերոիդ 18242 Peebles

## Մատենագիտություն

* *Peebles, P. J. E.* Physical Cosmology. Princeton: Princeton University Press, 1971
* *Peebles, P. J. E.* The large-scale structure of the universe. Princeton: Princeton University Press, 1980
* *Peebles, P. J. E.* Principles of Physical Cosmology. Princeton: Princeton University Press, 1993
* *Пиблс П.* Физическая космология: Пер. с англ.՝ М.: Мир, 1975
* *Пиблс Ф. Дж. Э.* Структура Вселенной в больших масштабах: Пер. с англ.՝ М.: Мир, 1983

### Հոդվածներ

* R. H. Dicke, P. J. E. Peebles, P. G. Roll, & D. T. Wilkinson: *Cosmic Black-Body Radiation*. Astrophys. J. 142, 414 (1965).
* P. J. E. Peebles: *Primordial Helium Abundance and the Primordial Fireball. I*: Phys. Rev. Lett. 16, 410 (1966).
* P. J. E. Peebles: *Primordial Helium Abundance and the Primordial Fireball. II*. Astrophys. J. 146, 542 (1966).
* P. J. E. Peebles & R. H. Dicke: *Origin of the Globular Star Clusters*. Astrophys. J. 154, 891 (1968).
* P. J. E. Peebles: *Origin of the Angular Momentum of Galaxies*. Astrophys. J. 155, 393 (1969).
* P. J. E. Peebles & J. T. Yu: *Primeval adiabatic perturbation in an expanding universe*. Astrophys. J. 162, 815 (1970).
* J. P. Ostriker and P. J. E. Peebles: *A Numerical Study of the Stability of Flattened Galaxies: or, can Cold Galaxies Survive?*. Astrophys. J. 186, 467 (1973).
* E. J. Groth and P. J. E. Peebles: *Statistical Analysis Of Catalogs Of Extragalactic Objects. 7. Two And Three Point Correlation Functions For The High-Resolution Shane-Wirtanen Catalog Of Galaxies*. Astrophys. J. 217, 385 (1977).
* P. J. E. Peebles: *Large-scale background temperature and mass fluctuations due to scale-invariant primeval perturbations*. Astrophys. J. 263, L1 (1982).
* M. Davis & P. J. E. Peebles: *A survey of galaxy redshifts. V՝ The two-point position and velocity correlations"*. Astrophys. J. 267, 465 (1983).
* B. Rhatra and P. J. E. Peebles: *Cosmological consequences of a rolling homogeneous scalar field*. Phys. Rev. D 37, 3406 (1988).
* B. Rhatra & P. J. E. Peebles: *Cosmology with a time-variable cosmological ‘constant’*. Astrophys. J. 325, L17 (1988).
* Пиблс П. Дж. Э., Силк Дж., Космическая книга, УФН **160** (2) 323—335 (1990)
* M. Fukugita, C. J. Hogan, & P. J. E. Peebles: *The cosmic baryon budget*. Astrophys. J. 503, 518 (1998) .
* B. Rhatra & P. J. E. Peebles: *The cosmological constant and dark energy*. Rev. Mod. Phys. 75, 559 (2003) .
* P. J. E. Peebles: *Cosmological tests*, Oskar Klein Memorial Lectures, 2001, .

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* 
* 
* 
* 

Կատեգորիա:20-րդ դարի աստղագետներ
Կատեգորիա:20-րդ դարի ֆիզիկոսներ
Կատեգորիա:ԱՄՆ-ի գիտությունների ազգային ակադեմիայի անդամներ
Կատեգորիա:ԱՄՆ-ի գիտությունների ազգային ակադեմիայի արտասահմանյան անդամներ
Կատեգորիա:Ամերիկայի արվեստների և գիտությունների ակադեմիայի անդամներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի աստղագետներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի աստղաֆիզիկոսներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի գիտնականներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի նոբելյան մրցանակակիրներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի ֆիզիկոսներ
Կատեգորիա:Ամերիկյան փիլիսոփայական ընկերության անդամներ
Կատեգորիա:Աստղաֆիզիկոսներ
Կատեգորիա:Լոնդոնի թագավորական ընկերության անդամներ
Կատեգորիա:Լոնդոնի թագավորական միության արտասահմանյան անդամներ
Կատեգորիա:Նոբելյան մրցանակի դափնեկիրներ
Կատեգորիա:Փրինսթոնի համալսարանի շրջանավարտներ
Կատեգորիա:Կանադացի ֆիզիկոսներ
Կատեգորիա:Կանադացի աստղագետներ
Կատեգորիա:Կանադացի գիտնականներ
Կատեգորիա:Կանադացի ակադեմիկոսներ