Նիկոլաս Մադուրոյի ձերբակալում

մինի
**Նիկոլաս Մադուրոյի ձերբակալումը ԱՄՆ-ի կողմից**, վերաբերում է Կարիբյան ավազանում ռազմական ներկայության կուտակման ընթացքում Միացյալ Նահանգների կողմից իրականացված գործողությանը, որը տեղի է ունեցել «Հարավային նիզակ» գործողության շրջանակներում, որի ընթացքում Վենեսուելայի նախագահ Մադուրոն գերի է վերցվել իր կնոջ՝ Սիլիա Ֆլորեսի հետ։ Սա Միացյալ Նահանգների առաջին ուղղակի միջամտությունն է Հարավային Ամերիկայում 1989 թվականին Պանամա ներխուժելուց ի վեր։ 

## Նախապատմություն
Տարիներ շարունակ Միացյալ Նահանգների և Վենեսուելայի միջև հարաբերությունները վատթարացել են։ Խնդիրները ծագել են երկարատև քաղաքական, տնտեսական և իրավական անհամաձայնություններից։ ԱՄՆ կառավարությունը մեղադրել է նախագահ Նիկոլաս Մադուրոյի կառավարությանը ավտորիտար լինելու, ընտրություններում խարդախության և թմրանյութերի ապօրինի շրջանառության մեջ ներգրավված լինելու մեջ։ ԱՄՆ դատարանները նաև մեղադրանքներ են առաջադրել որոշ վենեսուելացի պաշտոնյաների թմրանյութերի մաքսանենգության և նարկոտեռորիզմի համար, որոնք կապված էին «Արևի կարտել» կոչվող խմբի հետ։

Ի պատասխան՝ Միացյալ Նահանգները և նրա դաշնակիցները մի քանի փուլով տնտեսական պատժամիջոցներ են կիրառել վենեսուելացի պաշտոնյաների նկատմամբ։ Այս պատժամիջոցները սառեցրել են ակտիվները և սահմանափակել դրամական միջոցների հասանելիությունը վիճարկելի ընտրությունների և մարդու իրավունքների վերաբերյալ մտահոգությունների պատճառով։

2025 թվականի ընթացքում Թրամփի վարչակազմը մեծացրել է ռազմական ճնշումը Կարիբյան ավազանում։ ԱՄՆ-ն ավելի շատ ուժեր է ուղարկել տարածաշրջան, ավիահարվածներ է հասցրել այն նավերին, որոնք, ըստ ԱՄՆ-ի, ներգրավված են եղել թմրանյութերի ապօրինի շրջանառության մեջ, և որոշ վենեսուելական խմբավորումներ անվանվել են ահաբեկչական կազմակերպություններ։

Վենեսուելայի կառավարությունը մերժել է ԱՄՆ-ի բոլոր մեղադրանքները` հայտարարելով, որ Միացյալ Նահանգները փորձում է Մադուրոյին հեռացնել իշխանությունից։ ԱՄՆ ազդեցությանը դիմակայելու համար Վենեսուելան սերտ կապեր է պահպանել այնպիսի երկրների հետ, ինչպիսիք են Ռուսաստանը և Իրանը։

2026 թվականի հունվարի 3-ին` Պանամա ամերիկյան ներխուժումից ի վեր առաջին անգամ` Կարակասում և նրա շրջակայքում պայթյունների և ռազմական ակտիվության մասին հաղորդագրություններից հետո, ԱՄՆ նախագահ Դոնալդ Թրամփը հայտարարել է, որ Մադուրոն գերի է վերցվել և դուրս է բերվել երկրից «լայնածավալ հարվածից» հետո։

## Ձերբակալման վերաբերյալ պնդումներ
2026 թվականի հունվարի սկզբին ԱՄՆ նախագահ Դոնալդ Թրամփը հրապարակավ հայտարարել է, որ ԱՄՆ ուժերը Վենեսուելայում իրականացրել են այն, ինչ նա անվանել է «լայնածավալ ռազմական գործողություն», և որ Նիկոլաս Մադուրոն գերի է վերցվել և դուրս է բերվել երկրից։ ԱՄՆ հայտարարությունների համաձայն՝ գործողությունը ներառել է համակարգված ռազմական հարվածներ և հատուկ գործողություններ։ Միջազգային խոշոր լրատվական կազմակերպությունները հաղորդել են այս պնդումը՝ այն ուղղակիորեն վերագրելով ԱՄՆ պաշտոնյաների հայտարարություններին։ Սակայն հրապարակման պահին ոչ մեկը չի կարողացել հաստատել Մադուրոյի կալանավորումը։

## Ռազմական գործողություններ Վենեսուելայում
Հայտարարության հետ նույն օրը հայտնվել են հաղորդագրություններ Կարակասում և Վենեսուելայի այլ շրջաններում պայթյունների, էլեկտրաէներգիայի անջատումների և ռազմական ակտիվության մասին: Ականատեսները և տեղական լրատվամիջոցները նկարագրել են բարձր պայթյուններ և ենթակառուցվածքների խափանումներ: Վենեսուելայի կառավարությունը ճանաչել է ռազմական միջադեպերը, բայց դրանք որակել է որպես արտաքին ագրեսիա։

## Արձագանքներ
* . Արտաքին գործերի նախարարությունը շաբաթ օրը հայտարարել է, որ մեծ մտահոգությամբ է հետևում Վենեսուելայում տիրող իրավիճակին, և ճգնաժամային խումբը ավելի ուշ կհանդիպի հետագա քննարկումների համար:
* . Վարչապետ Ջորջիա Մելոնին անընդհատ տեղեկացվել է, որ արտաքին գործերի նախարարության ճգնաժամային ստորաբաժանումը գործում է։
* . Հաղորդագրության համաձայն` Իսպանիայի արտաքին գործերի նախարարությունը հայտարարել է, որ «Իսպանիան կոչ է անում դեէսկալացիայի և չափավորության, ինչպես նաև գործողությունները իրականացնել միջազգային իրավունքին և ՄԱԿ-ի կանոնադրության սկզբունքներին համապատասխան»։
* . Նախագահ Գուստավո Պետրոն կոչ է արել ՄԱԿ-ի Անվտանգության խորհրդի նիստ գումարել վերջին իրադարձությունների կապակցությամբ։

* . Դատապարտել է ամերիկյան հարձակումը և պահանջել անհապաղ պարզաբանումներ Վենեսուելայում տեղի ունեցող իրադարձությունների և նախագահ Մադուրոյի գտնվելու վայրի վերաբերյալ։

## Տես նաև

* Նիկոլաս Մադուրո
* ԱՄՆ-ի ռազմական գործողությունը Վենեսուելայում (2026)

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Վենեսուելա