Թայ Նգուեն

**Թայ Նգուեն (**), քաղաք Վիետնամի հյուսիսարևելյան մասում։ Համարվում է Թայ Նգուեն նահանգի վարչական կենտրոնը։

## Պատմություն
Քաղաքը կարևոր դեր է խաղացել Վիետնամի անկախության համար պայքարում Ֆրանսիայի գաղութատիրության ժամանակաշրջանում։ 1917 թվականի Թայլանդի Նգուենի ապստամբությունը ամենամեծ հակագաղութային ապստամբությունն էր Ֆրանսիական Հնդկաչինում 1880-ական թվականներից մինչև 1930-31 թվականներին Նգհե Տինհի խորհուրդների ստեղծումը։ 1917 թվականի օգոստոսին վիետնամացի բանտապահները ապստամբել են տեղի բանտում՝ ազատելով բանտարկյալներին և քաղբանտարկյալներին։ Գավառական զինանոցից զենք խլելով՝ ապստամբները կարողացել են վերահսկողության տակ առնել տեղական կառավարման մարմինները, որից հետո, ամրապնդեով իրենց դիրքերը, մահապատժի են ենթարկել ֆրանսիացի պաշտոնյաներին և համընդհանուր ապստամբության կոչ արել։ Թեև ապստամբները կարողացել են պահել քաղաքը միայն 5 օր, սակայն Թայ Նգուենի շրջակայքում անկարգություններն ու ապստամբությունները շարունակվել են ևս վեց ամիս, ինչը հանգեցրել է երկու կողմերից էլ՝ զգալի զոհերի:

1956 թվականից մինչև 1975 թվականի Վիետնամի միավորումը Թայ Նգուենը եղել է ամենահյուսիսային ռազմական շրջանի՝ Վիետ Բակի կենտրոնը։

## Աշխարհագրություն
Բացարձակ բարձրությունը ծովի մակարդակից 30 մետր է։ Գտնվում է երկրի մայրաքաղաք Հանոյից հյուսիս՝ Կաու գետի ափին։

## Կլիմա

## Բնակչություն
Ըստ 2013 թվականի տվյալների՝ բնակչությունը կազմում է 138 910 մարդ։

Քաղաքի բնակչության դինամիկան ըստ տարիների՝

## Տնտեսություն
Քաղաքը պատմականորեն հայտնի է որպես թեյի արտադրության կարևոր կենտրոն։ Տեղական թեյի զգալի մասն արտահանվում է։

### Արդյունաբերություն
1959 թվականից քաղաքում գործարանների կառուցմամբ և Թայ Նգուենի երկաթի և մետաղի գործարանի () հիմնադրմամբ Թայ Նգուենը դառնում է մետալուրգիական արդյունաբերության կարևոր կենտրոն: Գործարանները հիմնված են տեղական հումքի վրա։ 2009 թվականին ձեռնարկությունը դադարել է պետական ​​սեփականություն լինելուց և դարձել է մասնակի սեփականաշնորհված բաժնետիրական ընկերություն։ 2011 թվականին արտադրության ծավալները հասել են՝ թուջը՝ 230,000, պողպատը՝ 400,000: Այսօր ընկերությունը ունի 17 մասնաճյուղ՝ 6000 աշխատակիցներով, ինչպես նաև 8 մասնակի ձեռք բերված մասնաճյուղեր՝ երկրի 9 մարզերում։

2012 թվականի դրությամբ տեղական պողպատն արտահանվում է Կամբոջա, Ինդոնեզիա, Լաոս և որոշ այլ երկրներ:

## Կրթություն
Թայ Նգուենի համալսարանը Վիետնամի ամենամեծ համալսարաններից մեկն է: Թայ Նգուենը ունի ավելի շատ համալսարաններ, քան երկրի ցանկացած այլ քաղաք, բացի Հանոյ և Հո Չի Մին քաղաքներից: Համալսարանական համալիրը ձևավորվել է 1994 թվականին քաղաքի մի քանի ուսումնական հաստատությունների միավորման արդյունքում: Այն ներառում է 7 քոլեջ, օտար լեզուների դպրոց և միջազգային դպրոց։ Համալիրի մյուս բաղադրիչները ներառում են երեք գիտահետազոտական ​​ինստիտուտներ և մի քանի կրթական կենտրոններ:

Թայ Նգուենի հատուկ դպրոցը քաղաքի լավագույն դպրոցներից է, որտեղ, ի թիվս այլ բաների,  որպես օտար լեզու դասավանդվում է նաև ռուսերենը:

## Տեսարժան վայրեր
Թայ Նգուենում է գտնվում Վիետնամի ամենամեծ թանգարանը, որը նվիրված է երկրի ազգային փոքրամասնությունների մշակույթին (հիմնադրվել է 1960 թվականին): Տարածքի ընդհանուր մակերեսը կազմում է 39,000 մ², ցուցահանդեսը ներառում է մոտ 10 հազար նմուշներ և փաստաթղթեր, որոնք վերաբերում են Վիետնամի 54 էթնիկ խմբերին:
մինի|220x220փքս|Թայ Նգուենի ծայրամասեր, Վիետնամ

## Պատկերասրահ
մինի|293x293փքս|Թայ Նգուենի կենտրոնական փողոցներից մեկը, Վիետնամ, 2023 թվականի ապրիլ

File:Tea-pot.JPG|«Հսկայական թեյնիկ» արձանը՝ Tân Cương թեյի արտադրական ընկերության շենքի կողքին
File:Vietnam-TISCO-steel-gate&stack.JPG|Թայ Նգուենի երկաթի և մետաղի գործարանի գլխավոր մուտքը
File:Bảo_tàng_Văn_hóa_các_Dân_tộc_Việt_Nam.jpg|Էթնիկ մշակույթների թանգարան
File:ThaiNguyenUniversity-mainadmin-bldg.JPG|Թայ Նգուենի համալսարան


## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Ասիայի քաղաքներ
Կատեգորիա:Վիետնամի քաղաքներ