Ցանցաթաղանթային միգրեն

**Ցանցաթաղանթային (ռետինլ) միգրեն** (), ցանցաթաղանթի հիվանդություն։ 

Հաճախ ուղեկցվում է միգրենով և, որպես կանոն, ախտահարվում է միայն մեկ աչքը։ Այն պայմանավորված է ախտահարված աչքում կամ հետակնային տարածությունում առաջացող իշեմիայով կամ անոթային սպազմով։

Ցանցաթաղանթային և ակնային միգրեն եզրույթները հաճախ դժվար է տարբերակել տեսողական միգրենից, որը տեսողության խանգարման շատ ավելի տարածված դրսևորում է և առաջանում է աուրայի փուլում՝ աուրայով միգրենի ժամանակ։ Միգրենի աուրայի փուլը կարող է դրսևորվել ինչպես գլխացավով, այնպես էլ առանց դրա։ Ակնային կամ ցանցաթաղանթային միգրենը զարգանում է աչքում, ուստի ազդում է միայն տվյալ աչքի տեսողության վրա, մինչդեռ տեսողական միգրենը առաջանում է գլխուղեղում և միաժամանակ ազդում է երկու աչքերի տեսողության վրա։ Տեսողական միգրենը պայմանավորված է կեղևային տարածվող ընկճմամբ և հաճախ նաև կոչվում է փայլատակող սկոտոմա։

## Նշաններ և ախտանիշներ
Ցանցաթաղանթային միգրենը կապված է մեկ աչքում առաջացող տեսողության միակողմանի անցողիկ կորստի հետ, որը տևում է մեկ ժամից պակաս։ Որոշ փուլերի ընթացքում տեսողության կորուստը կարող է դիտվել առանց գլխացավի, իսկ այլ դեպքերում կարող է ի հայտ գալ սուր գլխացավ՝ գլխի նույն կողմում, որը համընկնում է տեսողության կորստի հետ և կարող է ուղեկցվել ուժեղ լուսազգայունությամբ կամ սրտխառնոցով։ Տեսողության կորուստը սովորաբար ընդգրկում է տվյալ աչքի ամբողջ միակողմանի տեսադաշտը, ոչ թե երկու աչքերը միասին։ Յուրաքանչյուր դրվագից հետո տեսողությունը վերականգնվում է։ Ցանցաթաղանթային միգրենի ախտանիշների առկայության ժամանակ դժվարանում է կարդալը, իսկ տրանսպորտային միջոց վարելը կարող է վտանգավոր լինել։

Ցանցաթաղանթային միգրենը տարբերվում է փայլատակող սկոտոմայից, որը տեսողական անոմալիա է՝ առաջացած գլխուղեղի հետին մասում տեղակայված ծոծրակային բլթում տարածվող ընկճման հետևանքով, այլ ոչ թե աչքերում կամ դրանց որևէ բաղադրիչում։ Ի տարբերություն ցանցաթաղանթային միգրենի՝ փայլատակող սկոտոման ենթադրում է տեսողության ժամանակավոր նվազման կամ կուրության կրկնվող դրվագներ և ազդում է երկու աչքերի տեսողության վրա, որոնց ընթացքում հիվանդները կարող են տեսնել լույսի փայլատակումներ, զիգզագաձև պատկերներ, կույր բծեր, փայլող կետեր կամ աստղեր։

## Պատճառներ
Ցանցաթաղանթային միգրենը պայմանավորված է աչք տանող արյունատար անոթների հանկարծակի նեղացմամբ, որի հետևանքով նվազում է աչքի արյունամատակարարումը, ինչը առաջացնում է տեսողական աուրա։

Այն կարող է հարուցվել հետևյալ գործոններով՝

* Սթրես,
* Ծխել,
* Զարկերակային գերճնշում,
* Համակցված բերանային հակաբեղմնավորիչ հաբեր,
* Ֆիզիկական վարժություններ,
* Ալերգիկ ռինիտ,
* Բարձր լեռնային պայմաններ,
* Ջրազրկում,
* Հիպոգլիկեմիա,
* Հիպերթերմիա,
* Շոկոլադի օգտագործում:

Երբ արյունատար անոթները թուլանում են, արյան հոսքը, հետևաբար նաև տեսողությունը, վերականգնվում է։ Սովորաբար աչքում որևէ անոմալ փոփոխություն չի հայտնաբերվում և աչքի մշտական վնասումը հազվադեպ է։

Ցանցաթաղանթային միգրենն ավելի հաճախ հանդիպում է մարդկանց հետևյալ խմբերի մոտ՝

* Կանայք,
* Մինչև 40 տարեկան անձինք,
* Միգրենի կամ այլ գլխացավերի անձնական կամ ընտանեկան պատմություն ունեցող մարդիկ,
* Համակարգային հիվանդություն ունեցող անձինք, ինչպիսիք են համակարգային կարմիր գայլախտը, աթերոսկլերոզը, մանգաղաբջջային սակավարյունությունը, էպիլեպսիան, հակաֆոսֆոլիպիդային համախտանիշը և հսկա բջջային արտերիտ:

## Ախտորոշում
Բժշկական հետազոտության ընթացքում պետք է բացառվեն այնպիսի հնարավոր պատճառների առկայությունը, ինչպիսիք են թրոմբը, ինսուլտը, հիպոֆիզի ուռուցքը կամ ցանցաթաղանթի շերտազատումը։ Ցանցաթաղանթի ճիշտ զննումը ցանցաթաղանթային միգրենի ախտորոշումը դարձնում է առավել դյուրին։

## Բուժում
Բուժումը կախված է միգրեն հարուցող վարքագծային գործոններից, ինչպիսիք են սթրեսը, քնի պակասը,անկանոն սննդընդունումները, սննդային զգայունությունները կամ որոշակի առանձնահատկություններ։ Ցանցաթաղանթային միգրենի բուժման համար կիրառվող դեղամիջոցների մեջ ներառվում են ասպիրինը, այլ ոչ ստերոիդային հակաբորբոքային դեղամիջոցներ և հակագերճնշումային դեղերը։

## Կանխատեսում
Ընդհանուր առմամբ ցանցաթաղանթային միգրենի կանխատեսումը նման է տիպիկ աուրայով միգրենային գլխացավի կանխատեսմանը։ Քանի որ ցանցաթաղանթային միգրենի իրական տարածվածությունը հայտնի չէ, պարզ չէ, արդյոք առկա է մշտական նյարդացանցաթաղանթային վնասման ավելի բարձր հաճախականություն։ Տեսադաշտի հետազոտության տվյալները ենթադրում են, որ ցանցաթաղանթային միգրենի դեպքում զարկերակային ինֆարկտների և մշտական տեսադաշտային արատների հաճախականությունը ավելի բարձր է, քան աուրայով միգրենի ժամանակ կլինիկորեն դրսևորվող ուղեղային ինֆարկտների դեպքում։ 2005 թվականին կատարված որոշ հետազոտություններ ենթադրում են, որ ցանցաթաղանթային միգրենի կրկնվող դեպքերի մասին հաղորդումների կեսից ավելին հետագայում տվյալ աչքում ունեցել են տեսողության մշտական կորուստ՝ ինֆարկտների հետևանքով, սակայն հետագա ուսումնասիրությունները ցույց են տվել, որ նման կորուստը համեմատաբար հազվադեպ կողմնակի ազդեցություն է։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ

Կատեգորիա:Աչքի հիվանդություններ
Կատեգորիա:Տեսողական խանգարումներ և կուրություն