Եվստախյան փող

**Եվստախյան փող**, խողովակ, որը կապում է քթըմպանն ու միջին ականջը, և կազմում է վերջինիս բաղկացուցիչ մասը:

Հայտնի է նաև որպես լսողական խողովակ կամ ըմպանաթմբկային խողովակ։ Ունի 35 մմ երկարություն և 3 մմ տրամագիծ: Այն անվանվել է 17-րդ դարի իտալացի անատոմ Բարթոլոմեո Էուստակիոյի պատվին:

Մարդկանց և մյուս չորքոտանիների շրջանում միջին ականջը և լսողական անցուղին սովորաբար լցված են օդով։ Սակայն, ի տարբերություն արտաքին լսողական անցուղու օդի, միջին ականջի օդն անմիջական ուղիղ շփում չունի արտաքին միջավայրի հետ։ Հետևաբար, լսողական անցուղու մթնոլորտային ճնշման և միջին ականջի միջև կարող է առաջանալ ճնշման տարբերություն։ 

Սովորաբար եվստախյան փողը փակ է, սակայն այն բացվում է կլման ակտի կամ դրական ճնշման դեպքում՝ թույլ տալով միջին ականջի ճնշմանը հարմարվել մթնոլորտայինին։ Ինքնաթիռով թռիչքի ժամանակ շրջակա միջավայրի օդի ճնշումը բարձրից (գետնին) փոխվում է ցածրի (երկնքում)։ Միջին ականջի օդն ընդարձակվում է, երբ ինքնաթիռը բարձրություն է հավաքում, և մղվում է դեպի քթի ու բերանի հետին հատված, իսկ վայրէջքի ժամանակ միջին ականջում օդի ծավալը փոքրանում է, և առաջանում է թեթև վակուում։ Ինքնաթիռի վայրէջքի ընթացքում միջին ականջի և շրջակա միջավայրի միջև ճնշումը հավասարեցնելու համար պահանջվում է եվստախյան փողի ակտիվ բացում (այնպիսի գործողությունների միջոցով, ինչպիսիք են կլումը կամ Վալսալվայի մանյովրը)։ Ջրասուզորդը նույնպես զգում է ճնշման այս փոփոխությունը, բայց ճնշման փոփոխության ավելի մեծ արագությամբ. եվստախյան փողի ակտիվ բացումն ավելի հաճախ է պահանջվում ճնշումը հավասարեցնելու համար, երբ ջրասուզակն ավելի խորն է իջնում՝ դեպի ավելի բարձր ճնշում։

## Կառուցվածք

Եվստախյան փողը ձգվում է միջին ականջի առաջնային պատից մինչև քթըմպանի կողմնային պատը՝ մոտավորապես ստորին քթային խեցու մակարդակին։ Այն բաղկացած է ոսկրային և աճառային մասերից։

### Ոսկրային մաս
Միջին ականջին ամենամոտ գտնվող ոսկրային մասը (1/3) կազմված է ոսկրից և ունի մոտ 12 մմ երկարություն: Այն սկսվում է թմբկախորշի առաջային պատից՝ մկանաթմբկային խողովակի միջնապատից ցած, և աստիճանաբար նեղանալով՝ ավարտվում է քունքոսկրի խրթեշավոր և վիմային մասերի միացման անկյան մոտ. դրա ծայրամասն ունի անհարթ եզր, որը ծառայում է աճառային մասի կպման համար: Եվստախյան փողի նախադուռը հայտնի է որպես protympanum, որը փողի ոսկրային մասի առաջային հատվածն է:

### Աճառային մաս
Եվստախյան փողի աճառային մասն ունի մոտ 24 մմ երկարություն և կազմված է առաձգական թելակազմ աճառի եռանկյունաձև թիթեղից, որի գագաթը կպած է փողի ոսկրային մասի ներքին ծայրի եզրին, իսկ հիմքն ընկած է անմիջապես ըմպանի քթային մասի լորձաթաղանթի տակ, որտեղ այն առաջացնում է բարձրություն՝ փողային թմբիկը կամ բարձիկը՝ լսողական փողի ըմպանային բացվածքի հետևում:

Աճառի վերին եզրը ոլորված է իր շուրջը՝ թեքված դեպի կողմնային հատված, այնպես որ լայնական կտրվածքի վրա այն ունի կեռիկի տեսք, այսպիսով առաջանում է մի ակոս կամ փոսիկ, որը բաց է ներքևից և կողմնայնորեն, իսկ անցուղու տվյալ մասը լրացվում է թելակազմ թաղանթով: Աճառը գտնվում է քունքոսկրի ոսկրային մասի և սեպոսկրի մեծ թևի միջև առկա ակոսում. այս ակոսն ավարտվում է թևակերպ ելունի միջային թիթեղի կենտրոնական հատվածի դիմաց: Փողի աճառային և ոսկրային հատվածները նույն հարթության վրա չեն. առաջինը մի փոքր ավելի շատ է թեքված դեպի ներքև, քան երկրորդը: Փողի տրամագիծը ամբողջ երկայնքով նույնը չէ. այն ամենամեծն է ըմպանային բացվածքի մոտ, ամենափոքրը՝ ոսկրային և աճառային հատվածների միացման տեղում, և նորից մեծանում է դեպի թմբկախոռոչ. փողի ամենանեղ մասը կոչվում է նեղուց ():

Ըմպանային բացվածքի դիրքը և կապերը նկարագրվում են ըմպանի քթային մասի հետ: Փողի լորձաթաղանթը քիթըմպանային հատվածում հաջորդական է քթըմպանի լորձաթաղանթին, իսկ թմբկային հատվածում՝ թմբկախորշի լորձաթաղանթին: Այն ծածկված է թարթիչավոր բազմաշարք (կեղծ բազմաշերտ) գլանաձև էպիթելով և բարակ է ոսկրային հատվածում, մինչդեռ աճառային հատվածում այն պարունակում է բազմաթիվ լորձային գեղձեր, իսկ ըմպանային բացվածքի մոտ՝ զգալի քանակությամբ գեղձային հյուսվածք, որը Գերլախի կողմից անվանվել է փողային նշիկ:

### Մկաններ
Եվստախյան փողի գործառույթի հետ կապված են չորս մկաններ.

* Քմային վարագույրը բարձրացնող մկան (նյարդավորվում է թափառող նյարդով)
* Փողաըմպանային մկան (նյարդավորվում է թափառող նյարդով)
* Թմբկաթաղանթը լարող մկան (նյարդավորվում է եռվորյակ նյարդի ստործնոտային ճյուղով)
* Քմային վարագույրը լարող մկան (նյարդավորվում է եռվորյակ նյարդի ստործնոտային ճյուղով)

Կլման ժամանակ փողը բացվում է փափուկ քիմքի մկանների՝ քմային վարագույրը լարող և քմային վարագույրը բարձրացնող մկանների կծկման շնորհիվ: Փողի ակտիվ բացման հարցում ամենամեծ ներդրումն ունի քմային վարագույրը լարող մկանը:

### Նոր անատոմիական տեսակետներ
2015 թվականից ի վեր մեր պատկերացումները ընդլայնել են եվստախյան փողի անատոմիայի մասին երկու զարգացումներ՝ Վալսալվայի համակարգչային տոմոգրաֆիան և էնդոսկոպիկ ականջաբուժությունը.

# Հաշվի առնելով էնդոսկոպիկ մեթոդների միջոցով ականջի անատոմիայի ավելի մեծ հասանելիությունը՝ առաջարկվել է, որ եվստախյան փողի ոսկրային մասն իրականում միջին ականջի խոռոչի առաջնային հավելումն է կամ նախադուռը։ «Եվստախյան փող» տերմինը պետք է սահմանափակվի միայն թելաաճառային կառուցվածքով, որը միացնում է նախադուռը քթըմպանին։ 
# Եվստախյան փողն ավելի շուտ պարկանման անկանոն կառուցվածք է, քան խողովակաձև կառույց։ 
# Եվստախյան փողի ականջի կողմի հատվածն ամենանեղ սեգմենտն է, որը կոչվում է նեղուց, և այն հավանաբար հանդիսանում է այն հնարավոր օբստրուկտիվ ախտաբանության վայրը, որն առաջացնում է ականջի քրոնիկ հիվանդություններ։

## Զարգացում
Եվստախյան փողն առաջանում է առաջին ըմպանային գրպանիկի թիկնային (դորզալ) մասից և երկրորդ էնդոդերմային գրպանիկից, որոնք էմբրիոգենեզի ընթացքում ձևավորում են թմբկափողային ելունը: Թմբկափողային ակոսի հեռակա (դիստալ) մասից առաջանում է թմբկախորշը, իսկ մոտակա (պրոքսիմալ) խողովակաձև կառուցվածքը ձևավորում է եվստախյան փողը: Այն օգնում է ձայնային ալիքների փոխակերպմանը:
File:Gray908.png|link=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Gray908.png|Ձախ ականջի ճակատային կտրվածք. կտրվածքի վերին կեսը
File:Gray911.png|link=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Gray911.png|Թմբկաթաղանթի ներքին պատի տեսքը (խոշորացված)
File:Gray912.png|link=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Gray912.png|Աջ թմբկաթաղանթը՝ մուրճիկի և թմբկալարի հետ միասին, տեսքը ներսից, հետևից և վերևից


## Գործառույթ
### Ճնշման հավասարեցում
Նորմալ պայմաններում մարդու եվստախյան փողը փակ է, սակայն այն կարող է բացվել՝ թույլ տալով օդի փոքր քանակության անցմանը, որպեսզի կանխվի վնասվածքը՝ հավասարեցնելով միջին ականջի և մթնոլորտային ճնշումը։ Ճնշումների տարբերությունն առաջացնում է լսողության ժամանակավոր իջեցում՝ թմբկաթաղանթի և ականջի լսողական ոսկրիկների շարժունակության նվազման պատճառով։ Հորանջելը, կլլումը կամ մաստակ ծամելը կարող են օգտագործվել փողը միտումնավոր բացելու և ճնշումները հավասարեցնելու համար։ Երբ դա տեղի է ունենում, մարդիկ լսում են փոքրիկ թխկոց. մի երևույթ, որը ծանոթ է ինքնաթիռի ուղևորներին, ջրասուզորդներին կամ լեռնային շրջաններում մեքենա վարողներին։ Ճնշման հավասարեցմանը օգնող սարքերը ներառում են քթին հարմարեցված հատուկ փուչիկ, որն ազդում է դրական օդային ճնշման միջոցով։

Որոշ մարդիկ սովորում են կամավոր կերպով «թխկացնել» իրենց ականջները՝ միասին կամ առանձին, իրականացնելով ճնշման հավասարեցման գործողություն՝ բացելով իրենց եվստախյան փողերը, երբ զգացվում են ճնշման փոփոխություններ, օրինակ՝ ինքնաթիռով բարձրանալիս կամ վայրէջք կատարելիս, լեռներում վարելիս, վերելակով բարձրանալիս կամ իջնելիս, և այլն։ Ոմանք նույնիսկ ի վիճակի են դիտավորյալ բացել իրենց եվստախյան փողերը կարճ ժամանակով և նույնիսկ բարձրացնել կամ իջեցնել օդի ճնշումը միջին ականջում։ Այս «թխկոցը» իրականում կարելի է լսել՝ ականջը մոտեցնելով մեկ ուրիշի ականջին, երբ նա կատարում է այդ թխկացնող ձայնը։ Այս կամավոր վերահսկողությունը կարող է առաջին անգամ հայտնաբերվել հորանջելիս կամ կլլման ժամանակ, կամ այլ միջոցներով (վերոհիշյալ)։ Նրանք, ովքեր զարգացնում են այս ունակությունը, կարող են հայտնաբերել, որ դա կարելի է անել միտումնավոր՝ առանց ուժի գործադրման, նույնիսկ երբ ճնշման հետ կապված խնդիրներ չկան։

### Լորձի արտահոսք
Եվստախյան փողը նաև հեռացնում է լորձը միջին ականջից: Վերին շնչուղիների վարակները կամ ալերգիաները կարող են առաջացնել եվստախյան փողի կամ դրա բացվածքը շրջապատող հյուսվածքների այտուց՝ կուտակելով բորբոքային հեղուկը, որը բակտերիաների համար բազմանալու միջավայր է ծառայում՝ առաջացնելով ականջի վարակներ: Այս ուռածությունը կարող է նվազեցվել քթի այտուցը իջեցնող միջոցների (դեկոնգեստանտների) օգտագործմամբ, ինչպիսիք են պսևդոէֆեդրինը, օքսիմետազոլինը և ֆենիլէֆրինը: Ականջի վարակներն ավելի տարածված են երեխաների մոտ, քանի որ փողն ունի հորիզոնական դիրք և ավելի կարճ է, ինչը հեշտացնում է բակտերիաների ներթափանցումը, ինչպես նաև ունի ավելի փոքր տրամագիծ՝ դժվարացնելով հեղուկի շարժումը: Բացի այդ, երեխաների զարգացող իմունային համակարգը և հիգիենայի վատ սովորությունները նրանց ավելի խոցելի են դարձնում վերին շնչուղիների վարակների համար:

## Կլինիկական նշանակություն
Միջին օտիտը կամ  միջին ականջի բորբոքումը սովորաբար ախտահարում է եվստախյան փողը: Մինչև 7 տարեկան երեխաներն ավելի հակված են այս հիվանդությանը. տեսություններից մեկի համաձայն՝ պատճառն այն է, որ եվստախյան փողն ավելի կարճ է և գտնվում է ավելի հորիզոնական անկյան տակ, քան մեծահասակների մոտ: Այլոց պնդմամբ՝ այս տարիքային խմբի հակվածությունը կապված է իմունոլոգիական գործոնների, այլ ոչ թե եվստախյան փողի անատոմիայի հետ:

Բարօտիտը, բարոտրավմայի տեսակ է, կարող է առաջանալ, երբ առկա է օդի կամ ջրի ճնշման զգալի տարբերություն արտաքին և միջին ականջի միջև. օրինակ՝ սկուբա դայվինգի ժամանակ արագ բարձրանալիս կամ բարձրության վրա գտնվող ինքնաթիռի հանկարծակի դեկոմպրեսիայի (ճնշման անկման) ժամանակ:

Որոշ մարդիկ ծնվում են եվստախյան փողի դիսֆունկցիայով, որը սովորականից շատ ավելի նեղ է: Պատճառը կարող է լինել գենետիկական, բայց այն նաև դիտարկվում է որպես վիճակ, երբ պացիենտը լիարժեք չի ապաքինվել ծննդաբերության ժամանակ միջին ականջի վրա ճնշման ազդեցությունից (պահպանված ծննդաբերական սեղմում): Ենթադրվում է, որ եվստախյան փողի դիսֆունկցիան կարող է հանգեցնել միջին ականջում մեծ քանակությամբ լորձի կուտակման՝ հաճախ որոշակի չափով վատթարացնելով լսողությունը: Այս վիճակը հայտնի է որպես միջին ականջի բորբոքում:

Եվստախյան փողի զգալի բացվածությունը () հազվադեպ վիճակ է, որի դեպքում եվստախյան փողը պարբերաբար բաց է մնում՝ առաջացնելով մարդու սեփական սրտխփոցի, շնչառության և խոսքի արձագանքի (էխոյի) ձայն: Սա կարող է ժամանակավորապես մեղմվել գլուխը դեպի ներքև պահելու միջոցով:

Ծխելը նույնպես կարող է վնասել թարթչավոր էպիթելը, որը պաշտպանում է եվստախյան փողը լորձի ներթափանցումից, ինչը կարող է հանգեցնել փողի խցանման և ականջում բակտերիաների կուտակման՝ առաջացնելով միջին ականջի վարակ:

Սինուսիտի կրկնվող և քրոնիկական դեպքերը կարող են հանգեցնել եվստախյան փողի դիսֆունկցիայի, որն առաջանում է լորձի չափազանց շատ արտադրության հետևանքով, ինչն էլ իր հերթին առաջացնում է եվստախյան փողերի բացվածքների խցանում:

### Օդափոխիչ խողովակներ
Մանկական միջին ականջի վարակների և եվստախյան փողի խցանման ծանր դեպքերում օդափոխությունը կարելի է ապահովվել թմբկաթաղանթի վիրահատական թափածակման միջոցով՝ օդի ճնշման հավասարեցումը թույլ տալու համար, որը հայտնի է որպես միրինգոտոմիա (): Թմբկաթաղանթը սովորաբար բնականորեն լավանում է և անցքը փակվում է, ուստի անցքի մմիջով տեղադրվում է փոքրիկ պլաստիկե օղակ (շունտ)՝ այն բաց պահելու համար: Սա հայտնի է որպես տիմպանոստոմիկ խողովակ: Երբ երեխան մեծանում է, խողովակն ի վերջո բնական ճանապարհով դուրս է մղվում օրգանիզմի կողմից: Հետազոտվել են ավելի երկարակյաց օդափոխիչ օղակներ՝ ավելի մեծ եզրերով, սակայն դրանք կարող են հանգեցնել թմբկաթաղանթի մշտական թափածակման:

### Եվստախյան փողի լայնացում
Վերջերս եվստախյան փողի լայնացումը (դիլատացիան) բալոնային կաթետերի միջոցով, ուշադրություն է գրավել որպես եվստախյան փողի խցանման բուժման մեթոդ: Այս գործողության իրականացման երկու մեթոդ կա՝ կախված կաթետրի ներմուծման ուղուց և եվստախյան փողի այն հատվածից, որը պետք է լայնացվի: Դենիս Փոուն հանրայնացրել է ներքթային ներմուծումը և եվստախյան փողի քթային կողմի լայնացումը: Մուազ Տարաբիչին հիմնադրել է բալոնային կաթետերի ներթմբկային ներմուծումը և եվստախյան փողի աճառային մասի մոտակա հատվածի լայնացում:

## Այլ կենդանիներ
Ձիազգիների (ձիերի) և որոշ կրծողանման տեսակների շրջանում, ինչպիսին է անապատային դամանը, եվստախյան փողի արտափքումը հայտնի է որպես օդապարկ (guttural pouch) և բաժանված է միջային ու կողմնային հատվածների՝ կորճոսկրային համակարգի մախաթակորճային ոսկրով: Սա մեծ նշանակություն ունի ձիերի բժշկության մեջ, քանի որ պարկերը հակված են վարակների, և, գանգուղեղային նյարդերի (VII, IX, X, XI) ու ներքին և արտաքին քնային զարկերակների հետ իրենց սերտ կապի պատճառով կարող են առաջանալ տարբեր համախտանիշներ՝ կախված նրանից, թե որն է վնասված: Էպիստաքսիսը  շատ տարածված երևույթ է անասնաբույժ-վիրաբույժների պրակտիկայում, և դա հաճախ կարող է մահացու լինել, եթե ժամանակին բալոնային կաթետեր չտեղադրվի արյունահոսությունը ճնշելու համար:

## Ծանոթագրություններ


## Արտաքին հղումներ

*

Կատեգորիա:Ականջ
Կատեգորիա:Կենդանու անատոմիա
Կատեգորիա:Մարդու անատոմիա
Կատեգորիա:Քիթ