Յուոզաս Ապուտիս

**Յուոզաս Ապուտիս** (, ), լիտվացի արձակագիր, թարգմանիչ, գրական քննադատ։

## Կենսագրություն

Ծնվել է Ռասյանյան շրջանի գյուղերից մեկում։ 1960 թվականին ավարտել է բանասիրական ֆակուլտետը։ 1959-1969 թվականներին աշխատել է Լիտվայի գրողների միություն ամենշաբաթյա լրագրում։ 1960 թվականից 1977 թվականներին աշխատել է «Գիրյոս»  լրագրում։

1980 թվականից 2001 թվականները աշխատել է «Պյարգալ» (; «հաղթանակ») գրական-գեղարվեստական ամսաթերթում, որը 1991 թվականից կրում է ներկայիս անվանումը՝ «Մյատայ» ()։ Եղել է «Պյարգալա» խմբագրման կոլեգիայի անդամ, ինչպես նաև 1991 թվականից սկսած «Մյատայում»։

Լիտվայի գրողների միության անդամ է դարձել 1990 թվականին, իսկ 1998 թվականից գրականության և արվեստի ասպարեզի կոմիտետի անդամ։

1986 թվականից Ապուտիսը պարգևատրվել է Լիտովյան Հանրապետության պարգևով իր «Կաքավը ջարդված կեչու վրա» (; 1986) ստեղծագործության։ 2005 թվականին նրա «Ջիպերը մեծ ճանապարհի վրա» ( /2005/) ստեղծագործությունը ստացել է արվեստի և մշակույթի Լատվիական Հանրապետության կոչում։ Ապրել է Վիլնյուսում։

## Գործունեությունը

Գրականության ոլորտ իր մուտքը սկսել է «Ծաղկում է մեղուների հացը»  ստեղծագործությունով։ Ավելի ուշ տպագրել է մի շարք նովելներ, վիպակներ, պատմվածքների ժողովածուներ, վեպեր։ Ապուտիսի անվան հետ է կապվում լիտովյան գրականության 1960-ական թվականների թարմացումը։ «Մրձնաբունը Պրուսիայում» ստեղծագործության մեջ  անցում է կատարում այլաբանություններին, սիմվոլիկությանը, դժվար փոխաբերությանը։

Ռուսերեն լեզվով տպվել են Ապուտիսի, Վիրգիլիուս Չյապայտիսի, Նատալիա Վոռոբյովաի պատմվածքների թարգմանությունները, լույս են ընծայվել «Ծաղկում է մեղրը» (Մոսկվա, 1980), «Կամուրջ Ժալպեի միջով» (Մոսկվա, 1989) պատմվածքների և նովելների հավաքածուները։ Առանձին նովելները թարգմանվել են անգլերեն, իտալերեն և այլ լեզուներով։ Հրատարակվել է Ապուտիսի նովելների ժողովածուն լատիշերեն լեզվով (, Ռիգա, 1974):

Թարգմանել է Ա. Պ. Չեխովի, Դմիտրիյ Գրիգորովիչի, Անդրեյ Պլատոնովայի, Վասիլիյ Շոիկշինի, Յուրիյ Տրիֆոնովայի և այլ ռուս գրողների, ինչպես նաև Վասիլ Բիկովի և հայ գրող Վահան Թոթովենցի արձակները։ Նա քննադատական հոդվածների և գրախոսությունների հեղինակ է։

## Հայերեն հրապարակումները
### Մամուլ
* Ձկները հիշողություն չունեն։ «Գարուն», 1973, թիվ 2, էջ 90։
* Երջանիկը ես եմ։ «Գարուն», 2000, թիվ 9, էջ 61։

## Պարգևներ
* Յուլիյա Ժյամայտեի անվան գրականական պարգև «Բացատը, որտեղ ջուրը կենդանի է» ստեղծագործության համար () (1971)
* Յուոզաս Պյաուկշտալիսի անվան պարգև «Ավազի մեջ չի կարելի կանգնել» () (1996) գրքի համար
* Ա.Վայչուլայտիսի անվան գրականական պարգև (1997)
* Լիտվական հանրապետության կառավարության պարգև արվեստի բնագավառում (1998)
* Յ. Կունչինասի անվան «Զենջեֆիլե գիշերներ» պարգևը (2004)
* Արվեստի և կուլտուրայի բնագավառի ազգային պարգև (2005)
* Պյատրաս Ցվիրկիի անվան գրական պարգև «Ջիպերը մեծ ճանապարհին» նովելի համար () (2005)

## Հատարակություններ
* Žydi bičių duona: apsakymai. Vilnius: Valstybinė grožinės literatūros leidykla, 1963.
* Rugsėjo paukščiai: novelės. Vilnius: Vaga, 1967.
* Sugrįžimas vakarėjančiais laukais: novelės. Vilnius: Vaga, 1977.
* Tiltas per Žalpę: apysakos. Vilnius: Vaga, 1980.
* Keleivio novelės: novelės. Vilnius: Vaga, 1985.
* Gegužė ant nulūžusio beržo: novelių rinkinys. Vilnius: Vaga, 1986.
* Skruzdėlynas Prūsijoje: apysaka. Vilnius: Vaga, 1989. 230 էջ
* Dvi apysakos: apysakos. Vilnius: Baltos lankos, 1996.
* Smėlynuose negalima sustoti: romanas. Vilnius: Lietuvos rašytojų sąjungos leidykla, 1996.
* Novelės: apsakymai. Vilnius: Žaltvykslė, 2004.
* Maži atsakymai į didelius klausimus: pokalbiai, esė. Vilnius: Alma littera, 2006.
* Vieškelyje džipai: apysakos. Vilnius: Lietuvos rašytojų sąjungos leidykla, 2005. 512 էջ
* Цветет пчелиный хлеб: Рассказы. Пер. с литов. В. Чепайтиса. Москва: Советский писатель, 1980. 271 с.
* Мост через Жальпе: Новеллы и повести. Пер. с литов. В. Чепайтиса. Москва: Советский писатель, 1989. 437 с.
* V. Totovencas. Prie senojo Romos vieškelio; Ovnatanas; Jeremijos sūnūs: apysaka. Vilnius: Vaga, 1972.
* J. Korinecas. Labų dienų nuo Vernerio: romanas. Vilnius: Vaga, 1975.
* D. Grigorovičius. Kaimas: apysakų rinkinys. Vilnius: Vaga, 1977.
* C. Kosmačas. Pavasario diena; Baladė apie trimitą ir debesį: romanai. Vilnius: Vaga, 1980.
* J. Trifonovas. Senis: romanas. Vilnius: Vaga, 1984.
* V. Šukšinas. Atėjau jums duoti laisvę: istorinis romanas. Vilnius: Mintis, 1985.

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Юозас Апутис 
* Апутис Юозас

Կատեգորիա:Լիտվացի գրողներ
Կատեգորիա:Արձակագիրներ
Կատեգորիա:Լիտվացի թարգմանիչներ
Կատեգորիա:Լիտվացի գրաքննադատներ
Կատեգորիա:Վիլնյուսի համալսարանի շրջանավարտներ
Կատեգորիա:20-րդ դարի գրողներ