Մեծ քսանյակի Վաշինգտոնի գագաթնաժողով (2008)

**2008 թվականի Մեծ քսանյակի Վաշինգտոնյան գագաթնաժողով, նվիրված է եղել ֆինանսական շուկաներին և համաշխարհային տնտեսությանը,** առաջին հանդիպումն է, որը տեղի ունեցավ Վաշինգտոնում։ Այն ընդհանուր համաձայնության է հասել G20-ի միջև՝ տնտեսական աճը խթանելու, 2008 թվականի ֆինանսական ճգնաժամը հաղթահարելու և ապագայում նմանատիպ ճգնաժամերից խուսափելու համար բարեփոխումների հիմքը դնելու վերաբերյալ հիմնական ոլորտներում համագործակցելու վերաբերյալ։ Գագաթնաժողովը տեղի է ունեցել Ֆրանսիայի և Եվրոպական Միության նախագահ Նիկոլա Սարկոզիի, Ավստրալիայի վարչապետ Քևին Ռադի և Մեծ Բրիտանիայի վարչապետ Գորդոն Բրաունի նախաձեռնությամբ։ 2008 թվականի հոկտեմբերի 11-ին Մեծ յոթնյակի ֆինանսների նախարարների հետ կապված՝ Միացյալ Նահանգների նախագահ Ջորջ Բուշ կրտսերը հայտարարել է, որ Մեծ քսանյակի հաջորդ հանդիպումը կարևոր կլինի տնտեսական ճգնաժամի լուծումներ գտնելու համար։ Քանի որ շատ տնտեսագետներ և քաղաքական գործիչներ կոչ էին անում նոր Բրետոն Վուդսի համակարգի (Երկրորդ համաշխարհային պատերազմից հետո ներդրված դրամավարկային կառավարում)՝ աշխարհի ֆինանսական կառուցվածքը վերանայելու համար, այդ հանդիպումը լրատվամիջոցների կողմից երբեմն նկարագրվել է որպես *Բրետոն-Վուդսի II*։

## Նախնական պատմություն
### 2000-ականների սկզբի մոտեցումներ
*Բրետոն Վուդս II-ը* արժութային հարաբերությունների համակարգի ոչ պաշտոնական անվանումն է, որը զարգացել է 2000-ականներին։ Ինչպես նկարագրել է քաղաքական տնտեսագետ Դանիել Դրեզները․՝ «Այս համակարգի շրջանակներում ԱՄՆ-ն ունի հսկայական ընթացիկ հաշվի դեֆիցիտներ՝ այլ երկրների համար արտահանման վրա հիմնված աճի աղբյուր լինելու համար։ Այս դեֆիցիտը ֆինանսավորելու համար կենտրոնական բանկերը, մասնավորապես՝ Խաղաղօվկիանոսյան ավազանի բանկերը, գնում են դոլարներ և դոլարային ակտիվներ»։

Մի գաղափարը «Վերածնված Բրետոն Վուդսի համակարգը» ներկայացվել է Դուլիի, Ֆոլկերտս-Լանդաուի և Գարբերի 2004 թվականի հոդվածում, որտեղ այն նկարագրվում է որպես Սառը պատերազմի ավարտից հետո առաջացած՝ երկրների ընտրության արդյունքում, «հիմնականում Ասիայում, [որոնք] ընտրեցին նույն ծայրամասային ռազմավարությունը, ինչ պատերազմից անմիջապես հետո Եվրոպան և Ճապոնիան՝ թերագնահատելով փոխարժեքը, կառավարելով զգալի արտարժույթի միջամտություններ, սահմանելով վերահսկողություն, կուտակելով պահուստներ և խրախուսելով արտահանման վրա հիմնված աճը՝ ապրանքներ ուղարկելով մրցակցային կենտրոնի երկրներ։ 2005 թվականին Ռուբինին և Սեթսերը կարծիք են հայտնել, որ. «Եթե ԱՄՆ-ը քաղաքական քայլեր չձեռնարկի արտաքին ֆինանսավորման իր կարիքը նվազեցնելու համար, նախքան դրա սպառումը, աշխարհի կենտրոնական բանկերը պատրաստ կլինեն շարունակել լրացնել իրենց դոլարային պահուստները, և եթե մնացած աշխարհը քայլեր չձեռնարկի նվազեցնելու իր կախվածությունը ԱՄՆ-ի ներքին պահանջարկի անկայուն աճից՝ իր սեփական տնտեսական աճը պահպանելու համար, ամերիկյան և համաշխարհային տնտեսության կոշտ վայրԷջքի ռիսկը կաճի: ԱՄՆ-ի և համաշխարհային տնտեսության միջև կոշտ վայրԷջքի ռիսկը... ԱՄՆ դոլարի կտրուկ անկում, ԱՄՆ երկարաժամկետ տոկոսադրույքների արագ աճ և մի շարք ռիսկային ակտիվների, Ներառյալ բաժնետոմսերի և բնակարանների գների կտրուկ անկում: Ակտիվների գների ճշգրտումը կհանգեցներ ԱՄՆ-ի աճի լուրջ դանդաղեցման, իսկ ԱՄՆ-ի ներմուծման կրճատումը, որը կապված է ԱՄՆ-ի աճի դանդաղեցման և դոլարի անկման հետ, կհանգեցներ համաշխարհային տնտեսության աճի լուրջ դանդաղեցման, Եթե ոչ ամբողջական անկման»։

### 2007–2008 թվականների ֆինանսական ճգնաժամ
2008 թվականի սեպտեմբերի 26-ին Նիկոլա Սարկոզին ասել է. «Մենք պետք է վերանայենք ֆինանսական համակարգը զրոյից, ինչպես Բրետոն Վուդսում էր»:

2008 թվականի հոկտեմբերի 13-ին Մեծ Բրիտանիայի վարչապետ Գորդոն Բրաունը հայտարարել է, որ աշխարհի առաջնորդները պետք է հանդիպեն՝ նոր տնտեսական համակարգի շուրջ համաձայնության գալու համար, «մենք պետք է ունենանք նոր Բրետոն Վուդս՝ կառուցելով նոր միջազգային ֆինանսական ճարտարապետություն առաջիկա տարիների համար»։ Սակայն Բրաունի մոտեցումը բավականին տարբերվել է Բրետոն Վուդսի սկզբնական համակարգից՝ շեշտը դնելով գլոբալացման և ազատ առևտրի շարունակության վրա՝ ի տարբերություն ֆիքսված փոխարժեքներին վերադառնալու։ Բրաունի և Սարկոզիի միջև լարվածություն է եղել, որը պնդում էր, որ անսահմանափակ շուկաների «անգլոսաքսոնական» մոդելը ձախողվել է։

Իտալիայի էկոնոմիկայի նախարար Ջուլիո Տրեմոնտին ասել է, որ Իտալիան կօգտագործի իր 2009 թվականի նախագահությունը՝ «Նոր Բրետոն Վուդս» ստեղծելու համար։ Նա քննադատաբար է մոտեցել ԱՄՆ-ի արձագանքին 2008 թվականի ֆինանսական ճգնաժամին և ենթադրել է, որ դոլարը կարող է փոխարինվել որպես Բրետոն Վուդս համակարգի հիմնական արժույթ։ 2008 թվականի հոկտեմբերի 20-ին Տրեմոնտին իտալական «Corriere della Sera» օրաթերթին ասել է, որ նոր Բրետոն Վուդսի առաջարկները տարիներ շարունակ տարածվել են ամերիկացի քաղաքական ակտիվիստ Լինդոն Լարուշի կողմից։

## Գագաթնաժողով
մինի|300x300փքս|
մինի|300x300փքս|G20-ի առաջնորդներն ու պատվիրակները մասնակցում են ֆինանսական շուկաների և համաշխարհային տնտեսության գագաթնաժողովին շաբաթ օրը Վաշինգտոնի Ազգային շենքերի թանգարանում, 2008 թվականի նոյեմբերի 15-ին:
Բանաձևը «G7 plus» է։ Հայտարարելով գագաթնաժողովի մասին՝ ԱՄՆ նախագահ Ջորջ Բուշը նշել է, որ գագաթնաժողովը կմիավորի «Մեծ քսանյակի» անդամներին։ Մեծ քսանյակը ստեղծվել է 1997-99 թվականների ֆինանսական խռովքին արձագանքելու համար՝ մշակելով քաղաքականություն, որը «խթանի միջազգային ֆինանսական կայունությունը»։ Մեծ քսանյակը ներառում է համակարգային կարևորություն ունեցող երկրներ, սակայն բացակայում են ավելի քան 170 կառավարություններ (192 կառավարություններ Միավորված Ազգերի Կազմակերպության անդամ են):

Մեծ քսանյակի առաջնորդների ֆինանսական շուկաների և համաշխարհային տնտեսության հարցերով առաջին հանդիպումը տեղի է ունեցել Վաշինգտոնում 2008 թվականի նոյեմբերի 14-15-ը՝ Ազգային շենքերի թանգարանում։ Մասնակիցնեն են եղել՝ Արգենտինան, Ավստրալիան, Բրազիլիան, Կանադան, Չինաստանի Ժողովրդական Հանրապետությունը, Ֆրանսիան, Գերմանիան, Հնդկաստանը, Ինդոնեզիան, Իտալիան, Ճապոնիան, Մեքսիկան, Կորեայի Հանրապետությունը, Ռուսաստանը, Սաուդյան Արաբիան, Հարավային Աֆրիկան, Թուրքիան, Միացյալ Թագավորությունը, Ամերիկայի Միացյալ Նահանգները, Եվրամիությունը (ներկայացված Ֆրանսիայի նախագահ Նիկոլա Սարկոզին՝ որպես Եվրոպական խորհրդի նախագահ, ինչպես նաև Եվրոպական հանձնաժողովի նախագահ Ժոզե Մանուել Բարոզոյի կողմից), Նիդեռլանդները (թույլատրված արտակարգ ներկայություն), Իսպանիան (թույլատրված արտակարգ ներկայություն), Համաշխարհային բանկը, Արժույթի միջազգային հիմնադրամը և Ֆինանսական կայունության ֆորումը։ Չնայած Նիդեռլանդների վարչապետ Յան Պետեր Բալկենենդեն նոյեմբերի 14-ի երեկոյան ժամանեկ է Էնդրյուսի ռազմաօդային բազա, նա անմիջապես վերադարձել է Նիդեռլանդներ, երբ տեղեկացել է հոր մահվան մասին. փոխարենը Նիդեռլանդները ներկայացրել է պետքարտուղար Յան Քիս դե Յագերը։

Իսպանիայի վարչապետ Խոսե Լուիս Ռոդրիգես Սապատերոն սկզբում հրավիրված չի եղել, աակայն, նա ակտիվ դիվանագիտական ջանքեր գործադրեց՝ ապահովելու իր երկրի մասնակցությունը։ Սապատերոն դիմել է Չինաստանի նախագահ Հու Ցզինթաոյին՝ աջակցություն ստանալու նպատակով։ Վերջապես, Ֆրանսիայի նախագահ Նիկոլա Սարկոզին, որը այդ ժամանակահատվածում նաև զբաղեցնում էր ԵՄ Խորհրդի նախագահության պաշտոնը, համաձայնեց տրամադրել Ֆրանսիային հատկացված երկրորդ տեղը Իսպանիային, ինչը հնարավորություն տվեց Սապատերոյին մասնակցել գագաթնաժողովին։

### Հիմանական մասնակիցներ
Վաշինգտոնի գագաթնաժողովի մասնակիցների թվում են 19 երկրներից բաղկացած «Մեծ քսանյակի» հիմնական անդամները, ինչպես նաև Եվրոպական Միությունը, որը ներկայացված է իր երկու կառավարող մարմինների՝ Եվրոպական խորհրդի և Եվրոպական հանձնաժողովի կողմից, ինչպես նաև մասնակցելու հրավիրված այլ ազգեր և տարածաշրջանային կազմակերպություններ։
աջից|մինի|300x300փքս|G20-ի պետությունների և կառավարությունների ղեկավարների աշխատանքային նիստերը։
աջից|մինի|300x300փքս|Նախագահ Բուշը և գագաթնաժողովի մյուս առաջնորդները աշխատանքային ընթրիքի ժամանակ Սպիտակ տան արևելյան թևում։

### Առաջարկություններ
Գերմանիայի կանցլեր Անգելա Մերկելը և Ֆրանսիայի նախագահ Նիկոլա Սարկոզին ասել են, որ «Բրետտոն Վուդս II»-ը պետք է հանգեցնի «միջազգային ֆինանսական համակարգի իրական, համապարփակ բարեփոխումների»։ Եվրոպական Միության խորհուրդը հանդիպումը դիտարկում է որպես «թափանցիկության, կարգավորման գլոբալ չափանիշների, սահմանային վերահսկողության և ճգնաժամերի կառավարման վերաբերյալ վաղաժամ որոշումների կայացում՝ շահերի բախումից խուսափելու և վաղ նախազգուշացման համակարգ ստեղծելու համար, որպեսզի վստահություն առաջանա յուրաքանչյուր երկրում խնայողների և ներդրողների շրջանում»։ Հանդիպման մասին հայտարարելով՝ ԱՄՆ նախագահ Ջորջ Բուշի խոսնակը նշել է, որ «առաջնորդները կքննարկեն ներկայիս ֆինանսական ճգնաժամը հաղթահարելու ուղղությամբ ձեռք բերված առաջընթացը, կխթանեն դրա պատճառների վերաբերյալ ընդհանուր ըմբռնումը և, կրկնությունից խուսափելու համար, կհամաձայնեցնեն համաշխարհային ֆինանսական ոլորտի կարգավորիչ և ինստիտուցիոնալ ռեժիմների բարեփոխման ընդհանուր սկզբունքների շուրջ»։ Մեծ Բրիտանիայի վարչապետ Գորդոն Բրաունը հոկտեմբերի կեսերին իր ելույթում մի քանի սկզբունքներ է ներկայացրել։ Դրանք ներառում են թափանցիկություն (միջազգայնորեն համաձայնեցված հաշվապահական ստանդարտներ, վարկային ապահովագրության շուկայի ստանդարտներ), ազնվություն (վարկային գործակալություններ, գործադիր տնօրենների վարձատրություն), պատասխանատվություն (տնօրենների խորհրդի անդամների կարողություններ և փորձ), առողջ բանկային գործունեություն (պաշտպանություն սպեկուլյատիվ «փուչիկներից»): G20-ի առաջնորդներին դիմելիս Չինաստանի նախագահ Հու Ցզինտաոն թվարկել է միջազգային ֆինանսական համակարգի բարեփոխման չորս առաջնահերթություններ՝ ֆինանսական կարգավորման ոլորտում միջազգային համագործակցության ընդլայնում, միջազգային ֆինանսական հաստատությունների բարեփոխման առաջխաղացում, տարածաշրջանային ֆինանսական համագործակցության խրախուսում և միջազգային արժութային համակարգի բարելավում։ Արտաքին գործերի նախարարության խոսնակ Ցին Կանը նշել է, որ համաձայնագիրը «համապարփակ, դրական և հավասարակշռված» է։ Այս գագաթնաժողովից առաջ Ճապոնիայի վարչապետ Թարո Ասոն *The Wall Street Journal-*ին ներկայացրել է իրագործելի գործողությունների ծրագիր, որը հիմնված է եղել Ճապոնիայի միջազգային վճարային հաշվեկշռի ավելցուկի վերլուծության վրա՝ չնայած երկարատև տնտեսական անկմանը, և նաև նշել է, որ իր գաղափարը ներառում է հանդիպման ֆինանսավորում։ Ի վերջո, Ճապոնիան Արժույթի միջազգային հիմնադրամին տրամադրել է 100 միլիարդ ԱՄՆ դոլար՝ 2007-2008 թվականների ֆինանսական ճգնաժամի ընթացքում այն համալրելու համար։

### Հիմնական ձեռքբերումներ
Սպիտակ տունը հայտնել է, որ գագաթնաժողովը հասել է այն բանին, ինչը կարող է կոչվել **Վաշինգտոնի հռչակագիր**։ Առաջնորդների կողմից համաձայնեցված հինգ հիմնական նպատակներն էին.

* համաշխարհային ճգնաժամի արմատական պատճառների վերաբերյալ ընդհանուր պատկերացում։
* վերանայվել են երկրների կողմից ձեռնարկված և ապագայում ձեռնարկվելիք գործողությունները՝ անհապաղ ճգնաժամը հաղթահարելու և աճը խթանելու համար։
* համաձայնության են եկել իրենց ֆինանսական շուկաների բարեփոխման ընդհանուր սկզբունքների շուրջ։
* մեկնարկեց այդ սկզբունքները իրականացնելու գործողությունների ծրագիր և խնդրեց նախարարներին մշակել հետագա կոնկրետ առաջարկություններ, որոնք կքննարկվեն առաջնորդների կողմից հաջորդ գագաթնաժողովում։
* վերահաստատեցին իրենց հավատարմությունը ազատ շուկայի սկզբունքներին։

Հանդիպման մյուս կարևոր կետերի ամփոփումը Սպիտակ տունը ներկայացրել է «Փաստաթղթում» իսկ ամբողջական եզրակացությունները՝ գագաթնաժողովի հռչակագրում:

Չնայած ներկաներից շատերի կողմից արտահայտված լավատեսությանը, շուտով կասկածներ են սկսել ի հայտ գալ հանդիպման հաջողության և դրա բոլոր նպատակներին հասնելու հնարավորությունների վերաբերյալ։

2009 թվականին Մեծ քսանյակի կառավարման եռյակը (Մեծ Բրիտանիա, Բրազիլիա, Հարավային Կորեա) պատասխանատու է եղել մինչև 2009 թվականի մարտը 47 կարճաժամկետ և միջնաժամկետ նպատակների իրականացման բովանդակության և մեթոդի մշակման աշխատանքների համակարգման համար։

Հաջորդող գագաթնաժողովների հանդիպումները տեղի են ունեցել 2009 թվականի ապրիլի 2-ին Լոնդոնում և 2009 թվականի սեպտեմբերին՝ Փիթսբուրգում։

### Արձագանքներ
#### Մասնակից պատվիրակություններ

*  Բրազիլիայի նախագահ Լուիս Ինասիու Լուլա դա Սիլվան ողջունել Է գագաթնաժողովում ընդունված որոշումն այն մասին, որ զարգացող տնտեսական տերությունները, ինչպիսիք են Բրազիլիան, Մեքսիկան, Ռուսաստանը, Չինաստանը եւ Հնդկաստանը, որոշակի դեր խաղան համաշխարհային տնտեսության վերակազմավորման գործում։
*  Չինաստանի նախագահ Հու Ցզինտաոն թվարկել է միջազգային ֆինանսական համակարգի բարեփոխման չորս գերակայությունները՝ ֆինանսական կարգավորման ոլորտում միջազգային համագործակցության ակտիվացում, միջազգային ֆինանսական ինստիտուտների բարեփոխման խթանում, տարածաշրջանային ֆինանսական համագործակցության խրախուսում և միջազգային արժութային համակարգի կատարելագործում։ Արտաքին գործերի նախարարության խոսնակ Ցին Գանը հայտարարել է, որ համաձայնագիրը «համապարփակ, դրական և հավասարակշռված» է։
*  Հանդիպումից հետո Ֆրանսիայի նախագահ Նիկոլա Սարկոզին ասել է. «Առաջին անգամ Միացյալ Նահանգներում այս G20-ի մասնակից երկրների նման տարբեր երկրներ համաձայնության են եկել սկզբունքների, գործողությունների ընթացակարգերի և հավակնոտ գործողությունների ծրագրի շուրջ»։
*  Գերմանիայի կանցլեր Անգելա Մերկելը հայտարարել է, որ գլոբալ առևտրային բանակցությունների Դոհայի փուլը, որը դադարեցվել է, պետք է առաջ մղվի, որպեսզի հիմնարար համաձայնության հասնենք մինչև նախագահ Բուշի պաշտոնավարման ժամկետի ավարտը հունվարին։
*  Հնդկաստանի վարչապետ դոկտոր Մանմոհան Սինգհը ողջունել է գագաթնաժողովը՝ նշելով, որ «առաջին անգամ իրական երկխոսություն տեղի ունեցավ զարգացած երկրների և զարգացող տնտեսությունների միջև»: Նա նաև հավելել է, որ գագաթնաժողովը «հստակ ցուցիչ էր, որ ուժերի հավասարակշռությունը փոխվում է զարգացող տնտեսությունների օգտին»։
*  Ճապոնիայի վարչապետ Տարո Ասոն խոսել է աղքատ երկրների համար անգործության հետևանքների, դրանից խուսափելու և նրանց օգնելու մասին: Also-ի կողմից մշակված 15 ծրագրերից 12-ը (հիմնվելով այսպես կոչված Aso-ի վրա, որը ուղարկվել է New York Times-ին): Ներառյալ Ճապոնիայի կողմից ԱՄՀ-ին 100 միլիարդ դոլարի ֆինանսավորումը: Սա այլ երկրներին դրդել է ավելի մեծ գումարներ ներդնել՝ դրանով իսկ կայունացնելով ֆինանսական ապահովման կարիք ունեցող երկրների սոցիալական պաշտպանության համակարգը: Ենթադրվում է, որ դա կանխել է համաշխարհային տնտեսության ամբողջական փլուզումը 2007-2008 թվականների ֆինանսական ճգնաժամի արդյունքում։
*  Հարավային Կորեայի նախագահ Լի Մյոն-բակն ասել է. «Մեծ քսանյակի երկրները պետք է առաջնորդեն Առևտրի համաշխարհային կազմակերպության Դոհայի համաձայնագրի հնարավորինս շուտ կնքման ճանապարհը»: Նա նաև G20 գագաթնաժողովում ելույթ է ունեցել՝ կոչ անելով G20 երկրներին «դադարեցնել առևտրային և ներդրումային սահմանափակումները» հայտարարությամբ հանդես գալ։
*  Մեծ Բրիտանիայի վարչապետ Գորդոն Բրաունը մամուլի ասուլիսում ասել է. «Սրանք արտակարգ ժամանակներ են և պահանջում են արտակարգ միջոցառումներ»։ «Եթե երեկվա իմ զգացողությունը ճիշտ է, հաջորդ հանդիպմանը կներկայացվեն միջազգային հաստատությունների մանրամասն բարեփոխումների ծրագրերը», - ասել է նա հանդիպումից հետո։
*   ԱՄՆ նախագահ Ջորջ Բուշ կրտսերն ասել է. «Մենք մեր ֆինանսական համակարգերը հարմարեցնում ենք 21-րդ դարի իրողություններին»։ «Ամերիկայի ձայնը» հաղորդել է, որ գագաթնաժողովից հետո Բուշը հայտարարել է. «Մեր երկրները համաձայնել են, որ մենք պետք է ֆինանսական շուկաները դարձնենք ավելի թափանցիկ և հաշվետու։ Թափանցիկությունը շատ կարևոր է, որպեսզի ներդրողները և կարգավորող մարմինները կարողանան իմանալ ճշմարտությունը»։
*   Եվրոպական հանձնաժողովի նախագահ Ժոզե Մանուել Բարոզոն գոհ է եղել գագաթնաժողովի արդյունքից. «Ես իսկապես կարող եմ ասել, որ սա պատմական գագաթնաժողով էր»։ Ես շատ, շատ ուրախ եմ։ Նա հավելել է, որ ոչ ոք չէր սպասում հրաշք լուծման՝ ընդգծելով, որ այժմ կա «հստակ ժամանակացույց» համաշխարհային ֆինանսական համակարգը բարեփոխելու համար։ «Սա գործընթացի սկիզբն է, ոչ թե ավարտը», - բացատրել է նա։

#### Մամուլ
Ֆինանսական մամուլը ընդհանուր առմամբ ողջունել է գագաթնաժողովի արդյունքները, սակայն *[[Financial Times|«Ֆայնենշլ Թայմս»-ը]]* ուշադրություն է հրավիրել հավակնոտ օրակարգի շուրջ իրական գլոբալ համագործակցության անհրաժեշտության վրա մինչդեռ *«Ուոլ Սթրիթ Ջըրնալ»-ը* կասկածի տակ է դրել, թե արդյոք «աշխարհը ֆինանսական խառնաշփոթի մեջ հասցրած բարձր ռիսկային վարկավորման և ներդրումների նկատմամբ կարգավորող միջոցառումները» կարող են հակառակ արդյունք տալ՝ առաջացնելով անցանկալի վարկային ճգնաժամ: «Բիզնես Ուիք»-ը թվարկել է մի շարք դժվար հիմնարար հարցեր, որոնք ֆինանսների նախարարները պետք է լուծեն մինչև մարտի վերջ։ Դրանց թվում էին առևտրային լարվածությունը և պրոտեկցիոնիզմը, սպառողական ծախսերը, բնակարանային գները, վարկավորման պրակտիկայի խստացումը և գլոբալ համակարգման հասնելու ուղիները։ Հինդուի «*բիզնես գիծը»* կարծիք է հայտնել, որ «շատ լավ է անտարբեր խոսել Բրետոն Վուդսի նոր ինստիտուտների մասին, բայց երբ չկա արևմտյան գաղափարներով միջնորդավորված աշխարհի ընդունում, այդ քայլը դատապարտված է սկզբից ևեթ»։

## Նմանատիպ հանդիպումներ
ՄԱԿ-ի Գլխավոր ասամբլեան ստեղծել է *համաշխարհային ֆինանսական ճգնաժամի հարցերով ինտերակտիվ հանձնաժողով*, որն իր առաջին նիստը գումարել է Նյու Յորքում 2008 թվականի հոկտեմբերի 30-ին՝ պրոֆեսոր Ջոզեֆ Ստիգլիցի գլխավորությամբ։ Այն ընդգրկում էր նմանատիպ թեմաներ, ինչ Մեծ քսանյակը, բայց ներգրավելով ավելի լայն շրջանակի երկրներ, և լոբբինգ էր անում ՄԱԿ-ի բոլոր անդամներին ներգրավող համաձայնագրի համար։ Հանձնաժողովի աշխատանքը շարունակել է *Միջազգային ֆինանսական համակարգի բարեփոխումների փորձագետների հանձնաժողովը*, որը նույնպես գլխավորել է Ստիգլիցը։

## Տես նար
* 2008 թվականի ֆինանսական ճգնաժամը
* Արտարժույթի պահուստներ

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ

* G20 տեղեկատվական կենտրոն
* Գրաֆիկա. G20-ը պարզապես 20 խոշորագույն տնտեսությունները չեն
* Eurodad: Բրետոն Վուդս II կոնֆերանսի հաճախակի տրվող հարցեր
* Eurodad. Արժույթի միջազգային հիմնադրամը վերսկսել է իր գործունեությունը Բրետոն Վուդս II համաժողովի հայտարարումից հետո
* ՄԱԿ-ի ինտերակտիվ հանձնաժողովը համաշխարհային ֆինանսական ճգնաժամի վերաբերյալ
* ՄԱԿ-ի Միջազգային ֆինանսական համակարգի բարեփոխումների փորձագետների հանձնաժողով
* ԱՄՆ դոլարի անկումը կշարունակվի G20-ի հանդիպումից հետո
* G20 գագաթնաժողով. ԱՄՆ-ն և Եվրոպան թուղթ են հրապարակել տարաձայնությունների մասին

Կատեգորիա:2008 ԱՄՆ-ում
Կատեգորիա:2008 իրադարձություններ
Կատեգորիա:2008 միջազգային հարաբերություններում
Կատեգորիա:2008 տնտեսությունում
Կատեգորիա:Մեծ քսանյակ
Կատեգորիա:Մեծ քսանյակի գագաթնաժողովներ
Կատեգորիա:Միջազգային տնտեսագիտություն