Նիկոլայ Չեռնիշևսկի

**Նիկոլայ Գավրիլովիչ Չեռնիշևսկի** (, ), ռուս ուտոպիստ փիլիսոփա, հեղափոխական-դեմոկրատ, գիտնական, գրաքննադատ, հրապարակախոս և գրող։

## Կենսագրություն
Ծնվել է Սարատովի Ալեքսանդրա-Նևյան մայր տաճարի ավագ երեց Գավրիլ Իվանովիչ Չեռնիշևսկու (1793—1861) ընտանիքում, որը ծագում էր Պենզա նահանգի Չեմբար գավառի Չեռնիշև գյուղի ճորտերից։ Գյուղի անունից էլ առաջացել էր նրա ազգանունը։ Մինչև տասնչորսամյակը Նիկոլայը սովորել է տանը հոր, որը բազմակողմանի զարգացած և շատ կրոնասեր մարդ էր, և զարմուհու՝ Լ. Ն. Պիպինայի ղեկավարությամբ։ Արքեպիսկոպոս Նիկանորը (Բրովկովիչ) վկայել է, որ վաղ տարիքից նրան նշանակված է եղել ֆրանսիացի տնային դաստիարակ։

Նիկոլայի կարդացածությունը ապշեցնում էր շրջապատին. մանուկ ժամանակ նա ուներ «գիրք խժռող» մականունը։ 1843 թվականին ընդունվել է Սարատովի հոգևոր սեմինարիան։ Սեմինարիայում նա մնում է երեք տարի, սակայն չավարտելով այն՝ 1846 թվականին ընդունվում է Պետերբուրգի համալսարանի փիլիսոփայության ֆակուլտետի պատմալեզվագրական բաժինը։

Այդ տարիներին է ձևավորվում այն Չեռնիշևսկին, որին շուտով պիտի իմանար ողջ Ռուսաստանը՝ հաստատակամ հեղափոխական-դեմոկրատ, սոցիալիստ և մատերիալիստ։ Չեռնիշևսկու աշխարհայացքը ձևավորվել է անտիկ, ապա նաև 17-18-րդ դարերի ֆրանսիական և անգլիական մատերիալիզմի ազդեցությամբ, բնագետներ Նյուտոնի, Լապլասի, և այլ սոցիալիստ-ուտոպիստների, դասական քաղաքատնտեսների, Հեգելի դիալեկտիկայի և Ֆոյերբախի մարդաբանական մատերիալիզմի առանձնահատկություններով։ Նրա հայացքների ձևավորման վրա ազդեցություն է թողել Ի. Ի. Վվեդենսկու խմբակը։ Այդ ժամանակ Չեռնիշևսկին սկսեց գրել իր առաջին գեղարվեստական ստեղծագործությունները։ 1850 թվականին, ավարտելով թեկնածուական դասընթացը, նշանակում ստացավ Սարատովի գիմնազիայում և 1851 թվականի գարնանն անցավ աշխատանքի։ Այստեղ երիտասարդ ուսուցիչն օգտագործում էր իր դիրքը, որպեսզի հեղափոխական գաղափարներ տարածի։

1853 թվականին հանդիպել է իր ապագա կնոջը՝ Օլգա Սոկրատովնա Վասիլևային, որի հետ ամուսնությունից հետո հայրենի Սարատովից տեղափոխվեց Սանկտ Պետերբուրգ։ 1854 թվականի հունվարի 24-ին գերագույն հրամանով Չեռնիշևսկին նշանակվեց Երկրորդ կադետական դպրոցի ուսուցիչ։ Գրողը հիանալի դասավանդող էր, սակայն դպրոցում նրա աշխատանքը երկար չտևեց։ Մի սպայի հետ ընդհարման պատճառով Չեռնիշևսկին ստիպված եղավ պաշտոնաթող լինել։

## Ֆիլատելիայում

Պատկեր:The Soviet Union 1939 CPA 717 stamp (Nikolai Chernyshevski 15k).jpg|Փոստային նամականիշ ԽՍՀՄ,  1939 թ.
Պատկեր:The Soviet Union 1939 CPA 718 stamp (Nikolai Chernyshevski 30k).jpg|Փոստային նամականիշ ԽՍՀՄ,  1939 թ.
Պատկեր:The Soviet Union 1939 CPA 719 stamp (Nikolai Chernyshevski 60k).jpg|Փոստային նամականիշ ԽՍՀՄ,  1939 թ.
Պատկեր:The Soviet Union 1957 CPA 1975 stamp (Nikolay Chernyshevsky Scene From What Is to Be Done).jpg|Փոստային նամականիշ ԽՍՀՄ,  1957 թ.


## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:19-րդ դարի փիլիսոփաներ
Կատեգորիա:Անձինք նամականիշերի վրա
Կատեգորիա:Կաթվածից մահացածներ
Կատեգորիա:Ռուս գիտնականներ
Կատեգորիա:Ռուս գրաքննադատներ
Կատեգորիա:Ռուս գրողներ
Կատեգորիա:Ռուս լրագրողներ
Կատեգորիա:Ռուս հեղափոխականներ
Կատեգորիա:Ռուս հրապարակախոսներ
Կատեգորիա:Ռուս տնտեսագետներ
Կատեգորիա:Ռուս փիլիսոփաներ
Կատեգորիա:Սանկտ Պետերբուրգի պետական համալսարանի շրջանավարտներ
Կատեգորիա:Սարատով քաղաքում ծնվածներ
Կատեգորիա:Սարատով քաղաքում մահացածներ
Կատեգորիա:Փիլիսոփաներ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Ռուսական կայսրության խմբագիրներ
Կատեգորիա:Ռուս մանկավարժներ
Կատեգորիա:Քաղաքական փիլիսոփաներ