open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Զարս (այլ կիրառումներ)

**Զարս**, կարող է վերաբերել՝
* Զարս - գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Էրզրումի վիլայեթի Բասենի գավառակում
* Զարս - հանքային տաք աղբյուր (ջերմուկ) Հայկական լեռնաշխարհում
Զարիշատ (այլ կիրառումներ)

**Զարիշատ**, կարող է վերաբերել՝
* Զարիշատ - գյուղական համայնք Հայաստանի Շիրակի մարզում
* Զարիշատ - քաղաք և շրջան ներկայիս Թուրքիայի Կարսի նահանգի կազմում
* Զարիշատ - լեռնագագաթ Հայաստանի Շիրակի մարզի և Վրաստանի սահմանագլխին
Սեմաշկոյի նրբանցք (Դոնի Ռոստով)

**Սեմաշկոյի նրբանցք** (), նրբանցք Ռուսաստանի Դոնի Ռոստով քաղաքում` 76 հայտնի շենքերով։ Գտնվում է Կրասնոարմեյսկայա փողոցի և Սոբորնի ու Գազետնի նրբանցքների հարևանությամբ։

## Պատմություն
Դոնի Ռոստովը Ռուսաստանի մյուս քաղաքներից առանձնանում է նրանով, որ նրա շինարարությունը վարվել է ոչ թե քաոսայնորեն, այլ վաղօրոք մշակված պլանով։ Առաջինների թվում հայտնվել են Սոբորնի, Կազանսկի (այժմ` Գազետնի) և Նիկոլայի (այժմ` Սեմաշկոյի) նրբանցքները։

Սոլդատսկայա (Զինվորական) արվարձանի բնակիչների համար Նիկոլայի (այժմ` Սեմաշկոյի) նրբանցքը եղել է դեպի Դոն գետն իջնող հիմնական զառիվայրերից մեկը։

1850 թվականին նրբանցքի մի մասը քարասալարկվեց, իսկ 1864 թվականին փողոցում եղած կերոսինե լամպերը փոխարինվեցին գազով աշխատող լամպերով։

Սեմաշկոյի նրբանցքն ավարտվում էր քաղաքային գերեզմանատնով։

## Տվյալներ
Նրբանցքի երկարությունը հարավից հյուսիս 2,5 կիլոմետր է, իսկ արևելքից արևմուտք` 800 մետր։

Նրբանցքն անվանվել է ի պատիվ խորհրդային կուսակցական և պետական գործիչ, խորհրդային առողջապահության կազմակերպիչներից մեկի, ԽՍՀՄ բժշկական և ՌԽՖՍՀ մանկավարժական գիտությունների ակադեմիաների ակադեմիկոս Նիկոլայ Սեմաշկոյի։

## Պատկերասրահ

Школа домоводства и кулинарии.JPG|Տնավարության և խոհարարության դպրոցի շենք 
Доходный дом Мыльцына.JPG|Ֆ. Ի. Միլցինի եկամտաբեր տուն 
Доходный дом Х.А. Феофани.JPG | Խ. Ա. Ֆեոֆանիի եկամտաբեր տուն, ХХ դարի սկիզբ, տուն,46
Доходный дом М.П. Горева.JPG|Մ. Պ. Գորևի եկամտաբեր տուն, ХХ դարի սկիզբ, տուն, 74
Здание Ростовского окружного земства (Rostov on Don).jpg|Ռոստովի շրջանային զեմստվոյի շենք


## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* НИКОЛАЕВСКИЙ ПЕРЕУЛОК (сейчас Семашко)
* Переулок Николаевский – в самом центре Ростова

Կատեգորիա:Դոնի Ռոստովի փողոցներ
Մարիոս Անտոնիադիս

**Մարիոս Անտոնիադիս** (հուն.՝ Μάριος Αντωνιάδης, ), կիպրոսցի ֆուտբոլիստ, պաշտպան։ Հանդես է գալիս «Պանիոնիոս»-ի և Կիպրոսի ազգային հավաքականի կազմում։

## Ակումբային կարիերա
### «ԱՊՕԷԼ»
Մարիոս Անտոնիադիսը «*ԱՊՕԷԼ*» ֆուտբոլային ակումբի սան է։ Թիմի հիմնական կազմում իր դեբյուտը Մարիոսը նշել է 2008 թվականի մայիսի 10-ին՝ «*Անորտոսիս*»-ի դեմ խաղում։

Կիպրոսի առաջնությունում իր հաջորդ հանդիպումը նա անցկացրել է 2011 թվականի մայիսի 7-ին՝ մասնակցելով «*ԱԵԿ*»-ի դեմ խաղին։

2012/13 մրցաշրջանում Մարիոսը մասնակցել է 6 հանդիպման, և դարձել է երկրի չեմպիոն։ Եվրոպայի լիգայում իր դեբյուտը Անտոնիադիսը նշել է 2013 թվականի դեկտեմբերի 12-ին՝ «Այնթրախտ»-ի դեմ խաղում։

Թիմի կազմում իր առաջին գոլը Մարիոսը խփել է 2014 թվականի ապրիլի 26-ին՝ «*Էրմիս*»-ի դեմ խաղում։

### «Պանիոնիոս»
2016 թվականի հուլիսի 1-ին Մարիոս Անտոնիադիսը տեղափոխվել է հունական «Պանիոնիոս»։

## Միջազգային կարիերա
Կիպրոսի ազգային հավաքականի կազմում Մարիոսը իր դեբյուտը նշել է 2012 թվականի նոյեմբերի 14-ին՝ Ֆինլանդիայի հավաքականի դեմ խաղում։

## Ձեռքբերումներ
* Կիպրոսի չեմպիոն - 2008/09, 2010/11, 2012/13, 2013/14, 2014/15
* Կիպրոսի գավաթակիր - 2007/08, 2013/14, 2014/15
* Կիպրոսի սուպերգավաթակիր - 2008, 2009, 2011, 2013

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Профиль на сайте ФК АПОЭЛ

Կատեգորիա:1990 ծնունդներ
Կատեգորիա:Մայիսի 14 ծնունդներ
Կատեգորիա:Տղամարդկանց ֆուտբոլի պաշտպաններ
Կատեգորիա:Կիպրացի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Կիպրոսի հավաքականի ֆուտբոլիստներ
Alex & Co.

**Alex & Co**-ն հանդիսանում է իտալական կատակերգական սերիալ, որի պրեմիերան տեղի է ունեցել Disney Channel Italy ալիքի շրջանակներում 2015 թվականի մայիսի 11-ին։ Սերիալը ստեղծվել է Կլաուդիո Նորզաի կողմից և պատմում է հինգ ընկերների արկածների մասին, ովքեր սովորում են միջնակարգ դպրոցում։

Առաջին սերիայի պրեմիերան Իտալիայում տեղի է ունեցել 2015 թվականի մայիսի 11-ին, և առաջին եթերաշրջանը վերջացել է 2015 թվականի մայիսի 27-ին։ Երկրորդ եթերաշրջանը սկսվել է 2015 թվականի սեպտեմբերի 27-ին և վերջացել է 2015 թվականի նոյեմբերին։

2016 թվականի հունվարի 30-ին Disney Channel Italy-ը հայտարարեց, որ կսկսվեն նաև երրորդ եթերաշրջանի նկարահանումները։

## Սյուժե
### Առաջին եթերաշրջան
Սերիալը պատմում է Ալեքսի` խելացի, խիզախ և նպատակասլաց մի տղայի մասին, ով սկսում է իր ուսումը Մելշեր միջնակարգ համալսարանում իր մանկության ընկերների` Նիկոլի (ով գաղտնի սիրահարված է Ալեքսին) և Քրիստիանի (սպորտսմեն, ով շատ հայտնի է աղջիկների մոտ) հետ։ Նրանք արագ ընկերացան ամաչկոտ Սեմի և գեղեցիկ Էմմայի հետ, ում վրա Ալեքսն ակնթարթային սիրահարվում է։ Նրանք նաև ծանոթանում են Լինդայի և նրա կեղծ ընկերների` Սամտայի, Ռեբեկկայի, Տոմի և Բարտոի հետ։ Շուտով Ալեքսը հասկանում է, որ այդ համալսարանն այնպիսին չի ինչպիսին ինքն էր կարծում։ Համալասարանի տնօրենը` Ֆերրարին, այնպիսի համալսարան է ցանկանում, որը լավագույնը կլինի այլ համալսարանների համեմատ, և այդ պատճառով նա արգելել է երաշժտության, երգի և պարի դասավանդումն այդ համալսարանում։ Սակայն պարոն Բելլին` նրանց գրականության ուսուցիչը, ոգեշնչում է իր աշակերտներին, որպեսզի նրանք հետևեն իրենց մտքերին։

Լինդան Ալեքսին և նրա ընկերներին ուղարկում է դպրոցի արգելված տարածքը, որտեղ խումբը խորդանոցում գաղտնի վայր է գտնում. նրանք որոշում են երաժշտական խումբ ստեղծել Sound Aloud անունով, իսկ հաջորդ օրերում տեսահոլովակ են ցանկանում նկարահանել։ Դրա շնորհիվ պրոդյուսեր պարոն Սմիթը գտնում է նրանց և ալբոմի առաջարկ է անում սակայն մեկ պայմանով` Սեմը պետք է դուրս գար խմբից։ Տնօրեն Ֆերրային չի ցանկանում, որ իր աղջիկը` Էմման, երգի այդ խմբում, և այդ պատճառով Նիկոլը նրա փոխարեն երգում է Ալեքսի հետ այն երգը, որը պետք է իրականացնեին Ալեքսը և Էմման։ Ելույթից հետո Ալեքսը պարզում է, որ զգացմունքներ ունի Նիկոլի հանդեպ, սակայն արդեն հարաբերություններ էր սկսել Էմմայի հետ, և չէր ցանկանում ոչնչացել իր և Նիկոլի ընկերությունը։ Ուսումնական տարվա վերջում Մելշոր համալսարանը մի մրցույթ է հաղթում, և տարվա վերջում համերգ է կազմակերպում, որպեսզի Սեմի համար հաջորդ տարի սովորելու համար գումար հավաքեն։ Համերգից որոշ ժամանակ անց Ալեքսը և Էմման բաժանվում են, և դրանով Ալեքսը և Նիկոլը միասին լինելու հնարավորություն են ստանում։ Համերգը հաջողվում է, և քանի որ գումարն ավելացել էր, Պարոն Բելլիի նախաձեռնությամբ պարոն Ֆերրարին հայտարարում է, որ հաջորդ տարի աշակերտները տարածք կունենան, որտեղ կկարողանան երաժշտություն և դրամա սովորել։ Վերջում Քրիստիանը հասկանում է, որ սիրահարված է Էմմային, և այդ ժամանակ Ալեքսի ծնողները հայտարարում են, որ ցանկանում են ամբողջ ընտանիքով ընդմիշտ ԱՄՆ մեկնել։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:2015 հեռուստասերիալներ
Կատեգորիա:Disney Channel
Կատեգորիա:Սիթքոմներ
Արտաշես Հովհաննիսյան (այլ կիրառումներ)

**Արտաշես Հովհաննիսյան** անուն-ազգանունով կան հետևյալ անձինք՝

* Արտաշես Հովհաննիսյան (1895-1939), հայ գրականագետ։
* Արտաշես Հովհաննիսյան (1939-2014), հայ ռեժիսոր։

## Տես նաև
* Արտաշես Տեր-Հովհաննիսյան
I’m Your Baby Tonight

***I’m Your Baby Tonight***, ամերիկացի երգչուհի Ուիթնի Հյուսթոնի երրորդ ստուդիակալ ալբոմը, թողարկված 1990 թվականի նոյեմբերի 6-ին։ Երկու սինգլներ` «I’m Your Baby Tonight»-ը և «All the Man That I Need»-ը դարձել են № 1 Billboard Hot 100 հիթ-շքերթում։ Ալբոմը ստացել է մի շարք անվանակարգեր և մրցանակներ, ներառյալ` Billboard Music Awards-ը։ Ալբոմից երեք երգեր առաջադրվել են Գրեմմիի, երեք տարի շարունակ (1991, 1992, 1993), որոնցից երկուսը Լավագույն կանացի վոկալային փոփ կատարում անվանակարգում։ Սկավառակը ունեցել է առևտրական հաջողություններ և 4 անգամ ստացել է պլատինե կարգավիճակ RIAA-ում։

## Պատմություն
ԱՄՆ-ում *I’m Your Baby Tonight-*ը 1990 թվականի նոյեմբերի 24-ին դեբյուտացվել է հիմնական ''Billboard'' 200 հիթ-շքերթի 22-րդ հորիզոնականում։ Երկրորդ շաբաթում այն հասել է № 5-ի, իսկ մի շաբաթ անց № 3-ում։ Ալբոմը 22 շաբաթ մնացել է այդ հիթ-շքերթի top-10-ում (իսկ ընդհանրապես 51 շաբաթ)։ Նա նաև դեբյուտացվել է ''Billboard'' Top R&B Albums սոուլ հիթ-շքերթի  № 10-ում 1990 թվականի դեկտեմբերի 1-ին, և հասել է նրա մեջ № 1-ի երեք շաբաթ անց։ Ալբոմը մնացել է սոուլ հիթ-շքերթի գագաթնակետում 8 շաբաթ ընդմիջումներով, իսկ նրա մեջ ընդհանրապես 53 շաբաթ։ Այդպիսի հաջողության շնորհիվ նա դարձել է № 1 սոուլ ալբոմը (#1 R&B Album)-ում ամբողջ 1991 թվականի տվյալներով (1991’s *Billboard* Year-End Charts): Ալբոմը 1995 թվականի ապրիլի 5-ին քառակի անգամ հավաստագրվել է պլատինե կարգավիճակում Recording Industry Association of America-ում և հետո Nielson SoundScan-ի տվյալներով 1991 թվականի մայիսից մինչև 2009 թվականը վաճառվել է 1,728,000 օրինակով ԱՄՆ-ում։

Ալբոմը դարձել է հանրահայտ ողջ աշխարհում, սակայն այդպես էլ չի հասել Ուիթնիի նախորդ ալբոմների առևտրական հաջողություններին։ Մեծ Բրիտանիայում այն դեբյուտացվել է 1990 թվականի նոյեմբերի 17-ին UK Albums Chart-ի № 6-ում և հետո հասել է № 4-ի (9 շաբաթ անց)։ Բրիտանական British Phonographic Industry կազմակերպությունը հավաստագրել է այն պլատինե կարգավիճակում 300,000 օրինակ վաճառքով 1990 թվականի նոյեմբերի 1-ի տվյալներով։ Գերմանիայում ալբոմը հասել է № 3-ի Media Control Albums Chart-ում, ստանալով պլատինե հավաստագիր 500,000 օրինակ վաճառքի համար Bundesverband Musikindustrie-ում 1991 թվականին։ Նա նաև հասել է լավագույն ալբոմների հնգյակի այնպիսի երկրներում ինչպիսիք են` Ավստրիան, Նորվեգիան,, Շվեդիան և Շվեյցարիան։ Ամբողջ աշխարհում վաճառվել է մոտավորապես 12 մլն օրինակ։

## Երգացանկ

## Հիթ-շքերթներ

### Շաբաթվա հիթ-շքերթներ

### Տարեկան հիթ-շքերթներ

## Հավաստագրեր

## Սինգլներ

**Ծանոթագրություն:** A**[[#ref A|^]]** Գերմանիայում, «My Name Is Not Susan»-ը եղել է № 57-ում 1991-ին և կրկնվել է № 52-ում 1998-ին։

## Մրցանակներ և անվանակարգեր
### American Black Achievement Awards

### American Music Awards

### Billboard Music Awards

### BRIT Awards

### [[Grammy Awards]]

### NAACP Image Awards

#### The CableACE Awards

### Recording Industry Association of America (RIAA) Awards

### Soul Train Music Awards

### Billboard Magazine Year-End Charts
Առանց վերը նշված № 1 հաշվետվության։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Billboard 200 գլխավորած ալբոմներ
Ամատունի Բարսեղյան

**Ամատունի Հակոբի Բարսեղյան** (), հայ լրագրող, մշակութային գործիչ։

## Կենսագրություն

Ավարտել է Ռոստովի համալսարանի մանկավարժական ֆակուլտետը։ Գրական գործունեությունը սկսել է 1924 թվականին՝ աշխատակցելով Հյուսիսային Կովկասի պարբերականներին։ Նույն թվականից աշխատել է «Մուրճ-մանգաղի» խմբագրությունում, իսկ հետագայում՝ «Մարտակոչ», «Պրոլետար» և Հյուսիսային Կովկասի մի շարք ռուսերեն պարբերականների խմբագրություններում։ Թատերական, երաժշտական, գրական հարցերի մասին բազմաթիվ հոդվածներ է տպագրել հայ և ռուսական մամուլում։

1926 թվականին ռուսերենով Վլադիկավկազում լույս է տեսել նրա «Ժամանակակից Հայաստանը» գիրքը։ Ռոստովում հրատարակել է «Լեռնային էսքիզներ» ակնարկների ժողովածուն։

Օգտագործել է Ա., Ա. Բ., Բ. Ա-ի, Ա-տունի, Ալ’ֆա, Ամատունի, Ա. Արարատյան, Բ., Բ. Ամատունի, Բանթղթակից, Ֆլորա, А-туни, Аматуни, А. Араратян, Б. Аматуни, Н. Паронян, Ю. Тунян, B. Amatuni ծածկանունները։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Հայ լրագրողներ
Կատեգորիա:Ախալցխա քաղաքում ծնվածներ
Կատեգորիա:Հայ մշակութային գործիչներ
Կատեգորիա:Ռոստովի պետական համալսարանի շրջանավարտներ
Կատեգորիա:Գրական կեղծանուններով հայտնի հեղինակներ
Ժան Գրիվա

**Ժան Գրիվա** (, իսկական անուն-ազգանունը՝ Ժանիս Ֆոլմանիս, , ), լատվիացի արձակագիր, հասարակական գործիչ, Լատվիայի մշակույթի վաստակավոր գործիչ (1960): ԽՄԿԿ անդամ (1934):

## Կենսագրություն
Ծնվել է բատրակի ընտանիքում։ 1930 թվականից մասնակցել է ընդհատակյա հեղափոխական շարժումներին Լատվիայի Հանրապետության իշխանությունների դեմ։ Մասնակցել է Իսպանիայի քաղաքացիական պատերազմին։ 1937-1939 թվականներին Ինտերնացիոնալ բրիգադի կազմում հանրապետականների կողմից մարտնչել է ֆաշիզմի դեմ։ Ճակատից ընկել է համակենտրոնացման ճամբար Ֆրանսիայում։ Խորհրդային իշխանությունների ջանքերով 1941 թվականի գարնանը վերադարձել է ԽՍՀՄ։

Մասնակցել է Հայրենական մեծ պատերազմին։ 1943 թվականին վիրավորվել է և զորացրվել։ Պատերազմից հետո աշխատել է տարբեր պաշտոններում, այդ թվում՝ Լատվիական ԽՍՀ դրամատիկական թատրոնի գրական բաժնի վարիչ։

## Ժան Գրիվան հայերեն
* Պատմվածքներ Իսպանիայի մասին, Ե., Հայպետհրատ, 1952, 50 էջ։ Ռուսերենից թարգմ.՝ Գուրգեն Սարյան։ Բովանդակությունը՝ Հեղինակի կողմից; Էստրամադուրայի հովիվը; Մաքսիլյոն; Աստծո ծառան; Փոքրիկ գինեվաճառը; Պեպեն; Պալամոսսայի ձկնորսները; Պիրենեյների այն կողմը։

## Երկեր
* Stāstu krājums "Viņpus Pirenejiem" (1948), krieviskais tulkojums: *По ту сторону Пиренеев* (1952), vāciskais tulkojums: *Jenseits der Pyrenäen* (1957)
* romāns "Dzīvības ceļš" (1952), krieviskais tulkojums: «Дорога жизни» (1955)
* *Roter Wein für Almansa: 3 Erzählungen aus Spanien* (vāciski, 1954)
* stāstu krājums "Zem albatrosa spārniem" (1956), krieviskais tulkojums: «Под крыльями альбатроса» (1958)
* drāma dzejā "Sniga sniegi" (1957)
* atmiņas "Spānija ugunī" (krājumā «Viva republica! Воспоминания участников антифашистской войны в Испании», 1957)
* "Vai tu esi cilvēks?" (1958), krieviskais tulkojums: «Человек ли ты?» (1962)
* komēdija "Medūzas plosts" (1959)
* luga "Nemierīgie ūdeņi" (1960)
* novele "Noktirne" (1962) 
* romāns "Mīlestība un naids" (1963), krieviskais tulkojums: «Любовь и ненависть» 1963), 
* vēsturiska drāma "Noziegums Granādā" (1964)
* Latvijas cīnītāji Spānijā. 1936. — 1939. Atmiņas un dokumenti (1966)
* "Džungļu upe Mellakore: Āfrikas dienasgrāmata" (1966)
* romāns "Cilvēks gaida rītu" (1967)
* krājums «Antistāsti» (1968), krieviskais tulkojums: «Антирассказы» (1968)
* atmiņu grāmata "Atspulgi atmiņu spoguļos", krieviskais tulkojums: «Дни далекие, дни близкие» (1972)
* Kopoti raksti aston̦os sējumos. Rīga: Liesma, 1970

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Լատիշ գրողներ
Կատեգորիա:Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի մասնակիցներ
Կատեգորիա:Գրական կեղծանուններով հայտնի հեղինակներ
Կատեգորիա:Խորհրդային գրողներ
Կատեգորիա:ԽՄԿԿ անդամներ
Կատեգորիա:Լատիշ մանկագիրներ
Կատեգորիա:Լատվիայի քաղաքական գործիչներ
Կատեգորիա:Լատիշ հասարակական գործիչներ
Կատեգորիա:Լատիշ արձակագիրներ
Արտաշես Գալփագճյան

**Արտաշես Գալփագճյան** (188?, Կ. Պոլիս - 1942, հունվարի 29, Կ. Պոլիս), լրագրող, խմբագիր, հրապարակախոս, տնտեսագետ։

Կրթությունն ստացել է Կ. Պոլսում։ Խմբագրական ասպարեզ է մտել 1900-ական թվականների սկզբներից, նախ աշխատակցել է ժամանակի մամուլին, ապա հրատարակել է մի քանի պարբերականներ՝ «Բյուրակն», «Առևտուր», «Վաստակ», «Ավետաբեր» և այլն։ Առաջին համաշխարհային պատերազմից առաջ և հատկապես պատերազմից հետո շարունակել է աշխատակցել տարբեր թերթերի։ 1925 թվականին հրատարակել է «Լուսարձակ» պարբերականը, որի փակվելուց հետո՝ 1925-1932 թվականներին խմբագրել է «Վերջին լուրը»։

Օգտագործել է Ա., Ա. Գ. (փաստաբան), Տնտեսագետ ծածկանունները։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Հայ լրագրողներ
Կատեգորիա:Հայ խմբագիրներ
Կատեգորիա:Հայ տնտեսագետներ
Կատեգորիա:Հայ հրապարակախոսներ
Կատեգորիա:Գրական կեղծանուններով հայտնի հեղինակներ
Չախմախ (այլ կիրառումներ)

**Չախմախ**, կարող է վերաբերել՝
* Չախմախ - գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Վանի վիլայեթի Արճակի գավառում
* Չախմախ - գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Կիլիկիայի Ադանայի նահանգում
* Չախմախ - գյուղ Արևելյան Հայաստանում, Կարսի մարզում
* Չախմախ - գյուղ Օսմանյան կայսրությունում, Տրապիզոնի վիլայեթի Չարշամբայի գավառում
* Չախմախ - գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Սեբաստիայի վիլայեթի Սեբաստիայի գավառում
Կալիստոս I

**Կալիստոս I** (, ),  Հռոմի պապ, ով գլխավորել է կաթոլիկ եկեղեցին 217-222 թվականներին։ Ապրել է հռոմեական կայսրեր Էլագաբալուսի և Ալեքսանդրուս Սևերուսի օրոք։ Նահատակվել է քրիստոնեական հավատքի համար և դասվել է կաթոլիկ եկեղեցու սրբերի շարքը։

## Կենսագրություն
մինի|ձախից
Բոլոր այն վկայությունները, որ տրվել են Կալիստոսի հակառակորդ Հիպպոլիտոսի կողմից իր «Philosophumena» գրքում, վստահելի չեն։ Ըստ նրա Կալիստոսը եղել է ստրուկ Կարպոֆորուսի մոտ։ Վատնելով վերջինիս իրեն վստահած գումարը՝ Կալիստոսը ենթարկվում է ծանր պատժի։ Ապա նրան պարտատերերի խնդրանքով բաց են թողնում՝ վստահելով, որ ետ կվերադարձնի գումարը։ Հետո, սակայն, նրան ձերբակալում են սինագոգում կռվելիս, որտեղ նա փորձում էր հրեաներից գումար խնդրել։

«Philosophumena» հաստատում է, որ Կալիստոսն աքսորվում է Սարդինիայի հանքեր։ Գիացինտը խնդրում է նրան բաց թողնել մի քանի քրիստոնյաների հետ միասին։ Այդժամ նրա առողջությունն այնքան էր վատացել, որ քրիստոնյա ընկերները նրան ուղարկում են Անցիո, որպեսզի ուժերը վերականգնի։

Զեփյուռինոս Պապի օրոք Կալիստոսը դառնում է սարկավագ։ Պապը նրան հանձնարարում է Ապիյան ճանապարհի երկայնքով տեղակայված կատակոմբների ուսումնասիրությունը։ 3-րդ դարում Հռոմի ինը եպիսկոպոսներ հանձնվել էին հողին Սուրբ Կալիստոսի կատակոմբներում։ Նրանց մի մասն այժմ կոչվում է Capella Dei Papi։ 1849 թվականին դրանք վերստին բացվել են հնագետ Ջովաննի Բատտիստա դե Ռոսսիի կողմից։

Զեփյուռինոսի մահից հետո Կալիստոսը դառնում է պապ։ Հոգևորականների մի մասը ընտրում է Հիպպոլիտոսին և մեղադրում Կաիլստոսին այն բանի համար, որ նա նախկին հերետիկոսներին ընդունում էր եկեղեցում (պապը թույլատրում էր հավատացյալների և իրենց ստրուկների կապը՝ ճանաչելով դա որպես ամուսնություն)։

Հրամանագրերը, որ վերագրվում էին Կալիստոսին, անկասկած կեղծ են։ Նրա նահատակումը ևս կասկածելի է։

## Մահ
Հավանաբար Կալիստոսը նահատակվել է 222 կամ 223 թվականներին ժողովրդական ապստամբության ժամանակ։ Ըստ լեգենդի նրան գցել են ջրհորը, ինչը սակայն չի հանդիսանում պատմական փաստարկ։ Ըստ Սբ․ Կալիստոսի Պարականոն ակտերի հռոմեացի սարկավագ Աստերիոսը ջրհորից հանել է նրա մարմինը և գիշերը թաղել։ Իր արարքի համար Աստերիոսը ձերբակալվել է ոստիկանապետ Ալեքսանդրի կողմից, որից հետո նրան կամրջից նետել են Տիբեր գետ։

Կալիստոսը ճանաչվել է որպես նահատակ։ Նրա մարմինն ամփոփվել է Կալեպոդիայի գերեզմանատանը։ Նրա մասունքները 19-րդ դարում տեղափոխվել են Սանտա Մարիա ին Տրաստևերե եկեղեցի։

## Տես նաև
* Հռոմի պապերի ու հակապապերի ցանկ

## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն
* Friedrich Wilhelm Bautz (1975). "Calixt I". In Bautz, Friedrich Wilhelm. Biographisch-Bibliographisches Kirchenlexikon (BBKL) (in German). 1. Hamm: Bautz. cols. 858–859. ISBN 3-88309-013-1.
* Pope Callistus I.) CE
* András Handl (2014). Bishop Callistus I. of Rome (217?−222?): A Martyr or a Confessor? In Zeitschrift für Antikes Christentum/Journal of Ancient Christianity 18, p.&nbsp;390-419.

## Արտաքին հղումներ
* St. Calixtus, or Callistus, Pope, Martyr 
*  St. Callistus I
* Callistus I in the Ecumenical Lexicon of Saints
* Collected works of Migne Patrologia Latina
* Collected works by Migne Patrologia Latina
Չամարտին (այլ կիրառումներ)

**Չամարտին**, կարող է վերաբերել՝
* Չամարտին - Մադրիդի 21 թաղամասերից
* Չամարտին - քաղաք և մունիցիպալիտետ Իսպանիայում
Չամբերս շրջան (այլ կիրառումներ)

**Չամբերս շրջան**, կարող է վերաբերել՝
* Չամբերս շրջան - ԱՄՆ Ալաբամա նահանգի շրջաններից մեկը
* Չամբերս շրջան - ԱՄՆ Տեխաս նահանգի 254 վարչական միավորներից մեկը
Արամ Տեր-Գրիգորյան (այլ կիրառումներ)

**Արամ Տեր-Գրիգորյան** կարող է վերաբերել հետևյալ անձանց՝

* Արամ Տեր-Գրիգորյան (1872-1949), հայ բժիշկ։
* Արամ Տեր-Գրիգորյան (1879-1925), հայ իրավաբան, լրագրող։
Ա. Ա. (ծածկանուն)

**Ա. Ա.**, հայկական ծածկանուն։

Ծածկանունն օգտագործել են հետևյակ անձինք՝

# Ազատ Աբգարյան, ծածկանունն օգտագործել է՝ «Ալիք» (Թեհրան) 1972 - № 202; 1973 - № 4; 1981 - № 282:
# Ալեքսանդր Աբելյան, ծածկանունն օգտագործել է՝ «Մեր ձայնը» (Նոր Նախիջևան) 1908 - № 126: «Մշակ» (Թիֆլիս) 1888 - № 51, 53, 55; 1892 - №65; 1893 - № 7; 1894 - № 9, 16, 30, 73; 1895 - № 119; 1896 - № 25; 1899 - № 3:
# Արտաշես Աբեղյան
# Մանուկ Աբեղյան
# Աշոտ Աբրահամյան
# Ադո Ադոյան
# Ալեքսանդր Ազարյան
# Արամ Ազնավորյան
# Աշոտ Աթանասյան
# Ավետիս Ալիքսանյան
# Ալեքսանդր Ալլահվերդյան
# Արամ Ալլահվերդյան
# Արամ Ալչուջյան
# Արշակ Ալպոյաճյան
# Արա Ակինյան
# Ավետիս Ահարոնյան
# Արմենակ Աղախանյան
# Աբրահամ Ամիրխանյան
# Աղասի Այվազյան
# Անդրանիկ Անդրեասյան
# Անդրանիկ Անտոնյան
# Արամ Անտոնյան
# Աբել Ապրեսյան
# Ալեքսանդր Առաքելյան

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Կեղծանուններ
Սալսուի ճակատամարտ

**Սալսուի ճակատամարտ**, վիթխարի ճակատամարտ, որը տեղի է ունեցել 612 թվականին Գոգուրեո-Սուի պատերազմի երկրորդ արշավին՝ Կորեական Գոգուրեոյի և Չինական Սուի դինաստիայի միջև։ Գոգուրեոն ճնշող հաղթանակ է տարել թվով գերազանցող Սուիի ուժերի հանդեպ Սալսու գետի մոտ։

## Պատմություն
612 թվականին Սուի դինաստիայի Յանգ կայսրը հարձակվում է Գոգուրեոյի վրա ավելի քան մեկ միլիոնանց զորքով։ Չկարողանալով հաղթահարել Լիաոյանգի պաշտպանությունը՝ նա Գոգուրեոյի մայրաքաղաք Փհենյան է ուղարկում 300,000 զինվոր։ Գոգուրեոյի գեներալ Էուլյի Մունդեոկը պաշտպանվել է Սուիի զորքերից ամիսներ շարունակ, նահանջելով չինական զորքերին տարել է Գոգուրեոյի տարածք, որտեղ Սալսու գետի մոտ հարձակում էր պատրաստվել։ Էուլյի Մունդեոկը ամբարտակի միջոցով հեռացրել էր գետի ջուրը, և երբ Սուիի զորքերը հասել են գետին, ջրի մակարդակը շատ ցածր էր։ Երբ Սուիի զորքը գետն անցնելու ճանապարհի կեսին էր, Էուլյի Մունդեոկը բացել է ամբարտակը՝ խեղդամահ անելով հազարավոր զինվորների։ Այնուհետև Գոգուրեոյի հեծելազորը հարձակվում է մնացած ուժերի վրա՝ պատճառելով հսկայական կորուստներ։

Ողջ մնացած զինվորները ստիպված էին նահանջել դեպի Լյաոդունի թերակղզի։ Նահանջող զինվորներից շատերը մահացել են հիվանդություններից կամ սովից, քանի որ բանակը սպառել էր սննդի պաշարները։ արդյունքում 300,000 զինվորից ողջ մնացին միայն 2,700-ը։ Սալսու ճակատամարտը ըստ «դասական սահմանման» համարվում է պատմության ամենամահաբեր ճակատամարտերից մեկը։

Այդ ճակատամարտով Գոգուրեոն հաղթեց Գոգուրեո-Սու պատերազմը, մինչդեռ Սուի դինաստիան, աշխատուժի և ռեսուրսների հսկայական կորուստներ կրելով, սկսում է քանդվել ներսից, ինչը ի վերջո բերում է ներքին պառակտման։ արդյունքում Սուի դինաստիային փոխարինում է Թանգ դինաստիան։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Չինաստանի պատմություն
Կատեգորիա:Կորեայի պատմություն
Խոսրով Գարապաճագյան

**Խոսրով Գարապաճագյան Խաչատուրի** (), հայ լրագրող, հրապարակախոս, թարգմանիչ։

## Կենսագրություն
Կրթությունն ստացել է Սեբաստիայի թարգմանչաց վարժարանում։ Ավարտելուց հետո որպես ուսուցիչ աշխատել է Սեբաստիայի հայկական դպրոցներում, այնուհետև մեկնել է Կ. Պոլիս։ Անգլերենից կատարել է թարգմանություններ։ Աշխատակցել է «Ծաղիկ», «Արևելք», «Բյուզանդիոն», «Սուրհանդակ», «Անահիտ», «Արմենիա», «Բանասեր», «Շարժում» և այլ պարբերականների։

1911 թվականին Կ. Պոլսում լույս է ընծայել «Մտքիս խառնարանեն» ժողովածուն, որը պարունակում է արձակ և չափածո երկեր և խստորեն քննադատվել է մամուլում։

Օգտագործել է Ա., Արտավան, Արմեն Արտոնց, Թղթակից, Խ. Ս., Խոսրով, Ա. Խոսրով, Մանկասեր, Ոմն, Ս., Սմբատ, Խ. Սմբատ, Ցավունի,Armene Atdontz ծածկանունները։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Հայ լրագրողներ
Կատեգորիա:Հայ թարգմանիչներ
Կատեգորիա:Հայ հրապարակախոսներ
Կատեգորիա:Գրական կեղծանուններով հայտնի հեղինակներ
Սիրո միություն (արձան, Երևան)

**«Սիրո միություն»**, սիրո միությունը խորհրդանշող արձան Երևանում՝ Սիրահարների այգում։ Տեղադրվել է 2017 թվականին։

## Պատմություն
Սիրահարների այգու տարածքում արձանը տեղադրելու որոշումն ընդունել է Երևանի ավագանին։ Արձանի բացման արարողությունը տեղի է ունեցել 2017 թվականի ապրիլի 19-ին։ Բացման արարողությանը ներկա են գտնվել Երևանի քաղաքապետ Տարոն Մարգարյանը, արձանի հեղինակները, քաղաքական ու մշակութային գործիչներ, երևանցիներ։ Հեղինակները ստեղծագործությունը նվիրել են Երևանին՝ որպես մայրաքաղաքի հանդեպ անսահման սիրո դրսևորում։

## Հեղինակներ
* Քանդակագործ՝ Դավիթ Երևանցի
* Ճարտարապետ՝ Միքայել Հասրաթյան

## Տվյալներ
Քանդակը բրոնզաձույլ է, պատվանդանը՝ տրավերտինե հենքի վրա, բարձրությունը՝ 1,97 մետր, պատվանդանի հաստությունը՝ 20 սմ։

## Պատկերասրահ

Սիրո միություն.jpg
Սիրո միություն (4).jpg
Սիրո միություն (2).jpg


## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:2017 հիմնադրումներ Հայաստանում
Կատեգորիա:Դավիթ Երևանցու քանդակներ
Կատեգորիա:Երևանի հուշարձաններ
Կատեգորիա:Կանանց հուշարձաններ
Բաբա Վիդա

**Բաբա Վիդա** (), միջնադարյան ամրոց Բուլղարիայի հյուսիսարևմտյան մասում` Վիդին քաղաքում։ Քաղաքի գլխավոր տեսարժան վայրն է։ Բաղկացած է ամրոցային հիմնական երկու պատերից և չորս աշտարակներից։ Բարձրությունը ծովի մակարդակից 39 մ է։

Ամրոցի շինարարությունը սկսվել է 10-րդ դարում հին հռոմեական Բոնոնիա ամրոցի տեղում։ Միջնադարում Բաբա Վիդան եղել է կարևոր ամրություն Բուլղարիայի հյուսիս-արևմուտքում։ Այն դիմագրավել է բյուզանդական Բարսեղ II կայսեր բանակի 18-ամսյա պաշարմանը, սակայն ավերվել է և հետագայում վերականգնվել բուլղարացի արքա Իվան Սրացիմիրի օրոք։

Ամրոցը կարևոր դեր է խաղացել Օսմանյան կայսրության կողմից Բուլղարիան բռնազավթելու ժամանակաշրջանում։ Այն եղել է զինապահեստ, բանտ։ 18-րդ դարում կորցրել է իր պաշտպանական նշանակությունը։

Ներկայումս Բաբա Վիդան թանգարան-ամրոց է։

## Պատկերասրահ

Պատկեր:Baba Vida Inside Dinev.jpg
Պատկեր:Baba vida castle i galleryfull.jpg
Պատկեր:Baba Vida E3.JPG
Պատկեր:Baba Vida E2.JPG
Պատկեր:Baba Vida E15.JPG
Պատկեր:Baba Vida E18.JPG
Պատկեր:Baba Vida E12.JPG
Պատկեր:Baba Vida E11.JPG
Պատկեր:Baba Vida E10.JPG
Պատկեր:Baba Vida E9.JPG
Պատկեր:Baba Vida E5.JPG
Պատկեր:Baba Vida E7.JPG
Պատկեր:Baba Vida Fortress - Museum2.jpg
Պատկեր:Baba Vida Klearchos 4.jpg


## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Քաղաքային տեղեկատվական պորտալ
* Բաբա Վիդայի պատմությունն ու ճարտարապետությունը

Կատեգորիա:Բուլղարիայի ամրոցներ
Կատեգորիա:Բուլղարիայի թանգարաններ
Կատեգորիա:Վիդինի շենքեր և կառույցներ
Սերգեյ Գալաջև

**Սերգեյ Թեոդորոսի Գալաջյան** (Սարգիս Հալաջյան, ), հայ զորահրամանատար, ԽՍՀՄ զինված ուժերի գեներալ-լեյտենանտ, Հայրենական մեծ պատերազմի մասնակից։

## Կենսագրություն
1920 թվականց ծառայել է Կարմիր բանակում, մասնակցել քաղաքացիական պատերազմին, կռվել Վրանգելի և Մախնոյի դեմ։  1940 թ. նշանակվել է 32-րդ դիվիզիայի ռազմաքաղաքական ղեկավար։  1941-1945 թվականներին՝ Հայրենական մեծ պատերազմի գործողությունների մասնակից։ Մասնակցել է Մոսկվայի, Ստալինգրադի, Կուրսկի ճակատամարտերին, Բելառուսական ռազմական գործողությանը, Լեհաստանի ազատագրմանը, Բեռլինի գրոհին։ 1945 թ. Գերմանիայում խորհրդային զորախմբի քաղվարչությունների պետ։ 1946 թվականից՝ ԽՍՀՄ զինված ուժերի ցամաքային զորքերի քաղվարչությունների պետ։

## Պարգևներ
Պարգևատրվել է՝
* 1942 թ. դեկտեմբերի 8՝ գեներալ մայորի կոչում։
* 1944 թ. հուլիսի 28՝ գեներալ լեյտենանտի կոչում։
* Սուվորովի 2-րդ աստիճանի շքանշան։
* Հայրենական պատերազմի 1-ին աստիճանի շքանշան։
ԽՍՀՄ մեդալներ՝
* Մեդալ «Մոսկվայի պաշտպանության համար»։
* Մեդալ «Ստալնիգրադի պաշտպանության համար»։
* Մեդալ «1941-1945 թվականներին Հայրենական պատերազմում Գերմանիայի հանդեպ տարած հաղթանակի համար»։
* Մեդալ «Աշխատանքային-քրիստոնեական Կարմիր բանակի XX տարի»։
* Մեդալ «Սովետական բանակի և նավատորմի 30 տարի»։

## Տես նաև
* Երկրորդ Համաշխհարհային պատերազմ
* Հայրենական մեծ պատերազմին մասնակցած հայ գեներալներ և ծովակալներ
* Հայրենական մեծ պատերազմի ժամանակ Խորհրդային Միության հերոսի կոչում ստացած հայերի ցանկ

## Գրականություն
* Ով ով է. հայեր (կենսագրական հանրագիտարան։ Երկու հատորով), ՀՀ խմբ. հանձնաժողով՝ Հ. Մ. Այվազյան (գլխ. խմբագիր) և ուրիշներ, Երևան, Հայկական հանրագիտարան հրատ., Հ.1, Աբալյան-Ղուշչյան, 2005։
* Մալխասյան Ա., Սովետական բանակի հայ գործիչները, 2 հրտ., Երևան, 1965։
* Меружанян А. Маршалы, генералы и адмиралы армянского происхождения в Санкт-Петербурге. - Санкт-Петербург: "Роза ветров",2013, с 102.
* Донская Армения. Вып.1. Ростов/Дон, 2007.
* Арутюнян К.А., Погосян Г.Р. Вклад армянского народа в победу в Великой Отечественной войне. М., 2010.

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
*Sergei Galadzhev on Hayazg.

Կատեգորիա:ԽՄԿԿ անդամներ
Կատեգորիա:Հայ կոմունիստներ
Կատեգորիա:Հայրենական մեծ պատերազմի հայ մասնակիցներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի քաղաքացիական պատերազմի մասնակիցներ
Կյանքը հիանալի է, եթե սիրում ես

**Կյանքը հիանալի է, եթե սիրում ես** (), թուրքական հեռուստասերիալ, որը ցուցադրվել է թուրքական FOX հեռուստաընկերության եթերում 2016 թվականի հունիսի 6-ից մինչև 2016 թվականի հոկտեմբերի 3-ը։ Հեռուստասերիալի ռեժիսորը Էրայ Քոչաքն է, իսկ պրոդյուսերը Հայրի Ասլանը։ Ֆիլմի գլխավոր դերերում հանդես են գալիս Էքին Մերթ Դայմազը, Ալգը Էքեն, Բուրաք Չելիքը, Օյքյու Չելիքը, Լեմի Ֆիլոզոֆը, Մաջիթ Քոփերը, Ույղուր Չավուշօղլուն, Ալի Էրքազանը և Հաքան Մերիչլիլերը։

## Սցենար
Գյոչերների ընտանիքը լքում է Ստամբուլը՝ իրականացրած ավազակությունից հետո։ Սակայն գյուղացի Զարիֆեի ոչխարների հոտի պատճառով՝ նրանք ընկնում են ավտովթարի մեջ և հայտնաբերում, որ գտնվում են Էգեյան ծովի ափին։ Սերիալի հիմքում ընկած է Զարիֆե-Սավաշ-Բարըշ սիրային եռանկյունին։

## Գլխավոր դերերում

## Ցուցադրություն

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Թուրքական հեռուստասերիալներ
Մոսկվայի ճարտարապետության ինստիտուտ

**Մոսկվայի ճարտարապետության ինստիտուտ (պետական ակադեմիա)** (), ճարտարապետներ պատրաստող բարձրագույն ուսումնական հաստատություն Մոսկվայում։ Կազմավորվել է 1933 թվականին՝ շարունակելով   Մոսկվայի ճարտարապետության դպրոցի ավանդույթները և իրականացնում է 1749 թվականին Դմիտրի Ուխտոմսկու կողմից հիմնադրված առաջին ճարտարապետական դպրոցի ժամանակագրությունը։

## Պատմություն
Ինստիտուտը հիմնադրվել է ԽՄԿԿ քաղբյուրոյի 14.10.1933 և  5.9.1933 համապատասխան որոշումների հիման վրա և շարունակել է Մոսկվայի ճարտարապետության դպրոցի ավանդույթները։ Ինստիտուտն իրականացնում է 1749 թվականին Մոսկվայի գլխավոր ճարտարապետ Դմիտրի Ուխտոմսկու կողմից հիմնադրված առաջին ճարտարապետական դպրոցի ժամանակագրությունը։
1994 թվականից Մոսկվայի ճարտարապետության ինստիտուտը հավատարմագրվել է Բրիտանացի ճարտարապետների թագավորական ինստիտուտի կողմից  (RIBA):

Դասընթացն իրականացվում է հետևյալ մասնագիտություններով՝

* Բնակելի և հասարակական շենքերի ճարտարապետություն
* Արդյունաբերական կառույցների ճարտարապետություն
* Քաղաքների հատակագծում, նախագծում
* Շենքերի վերականգնում և վերակառուցում 
* Գյուղական բնակավայրերի ճարտարապետություն 
* Լանդշաֆտային ճարտարապետություն 
* Ճարտարապետության տեսություն և պատմություն  
* Քաղաքաշինության տեսության հիմունքներ  
* Ճարտարապետական միջավայրի նախագծում

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Պաշտոնական կայք
* Ինստիտուտի ուսանողական կայք 
* Студенческий журнал МАрхИ (marhipress.ru) 

Կատեգորիա:Մոսկվայի համալսարաններ
Գնդիկ Բոքոնիկ

**Գնդիկ բոքոնիկ**, ժողովրդական համանուն հեքիաթի հերոս, որը պատկերվում է գնդաձև ոչ մեծ հացի տեսքով։ Նա փախչում է տատիկից ու պապիկից, որոնք թխել էին նրան, ինչպես նաև տարբեր կենդանիներից (նապաստակ, գայլ, արջ), սակայն ի վերջո նրան ուտում է աղվեսը։

Գնդիկ Բոքոնիկի մասին հեքիաթը հանդիպում է ռուսական և ուկրաինական բանահյուսություններում, ինչպես նաև ունի իր նպանատիպը շատ ժողովուրդների մոտ՝ ամերիկյան անուշահացե մարդուկը, անգլիական Ջոնի-փքաբլիթը։ Սյուժեն հանդիպում է նաև սկանդինավյան, գերմանական, ուզբեկական, թաթարական և այլ հեքիաթներում։ Ըստ Աառնե-Թոմփսոնի սյուժեների դասակարգման՝ հեքիաթը պատկանում է 2025 տիպին՝ «փախչող նրբաբլիթ»։

## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն
* 

## Արտաքին հղումներ
* 
* *Лозовская Н. В.* Многоязыковой проект: Варианты сказочного сюжетного типа AT 2025 «Колобок»
* *Толстой Н. И.* Секрет Колобка // *Толстой Н. И.* Очерки славянского язычества. М.: Индрик, 2003. С. 469—472.
* *Цивьян Т. В.* Роковой путь Колобка  // Язык культуры: семантика и грамматика. , 2004. С. 310—321.
* 
* Калабашка // Толковый словарь живого великорусского языка : в 4 т. / авт.-сост. В. И. Даль. — 2-е изд. — СПб. : Типография М. О. Вольфа, 1880—1882.
* Описание термина «КАЛАБУХА» в кулинарной энциклопедии

Կատեգորիա:Գրական հերոսներ
Մարգարիտա Տուտուլանի

**Մարգարիտա Տուտուլանի** (), հակաֆաշիստ, Երկրորդ համաշխարահային պատերազմի ժամանակ Ալբանիայի հերոս։ Նրա դաժան մահը շատերին է ոգեշնչել միանալու ֆաշիզմի դեմ Ալբանիայի դիմադրության պայքարին։

## Կենսագրություն
Մարգարիտա Տուտուլանին ծնվել է 1925 թվականին Բերատում։ Նրա պապիկը եղել է 1912 թվականին Ալբանիայի անկախության հռչակագիրը երգողներից մեկը, իսկ հայրը եղել է Ալբանիայի խորհրդարանի անդամ։ Տուտուլանին Տիրանայում սովորել է Մայր թագուհու անվան մանկավարժական ինստիտուտում։

Երբ 1939 թվականի ապրիլին Իտալիան ներխուժեց Ալբանիա, Տուտուլանին տեղափոխվեց Բերատ, որտեղ իր ընտանիքի հետ միասին իրենց բողոքն արտահայտեցին երկրում իտալական գերակայության դեմ։ 1942 թվականին Տուտուլանին միացավ Կոմունիստական կուսակցությանը։ 1942 թվականի նոյեմբերի 28-ին նա Բերատում կազմակերպում էր բողոքի հակաֆաշիստական ցույցեր՝ ներգրավելով հազարավոր մարդկանց։ Նոյեմբերից հետո նա ֆաշիստական կառավարության կողմից հետախուզման մեջ էր գտնվում։

1943 թվականի հուլիսի 4-ին Մարգարիտա Տուտուլանին եղբոր՝ Քրիստաք Տուտուլանիի հետ Բերատում ձերբակալվում է։ Ձերբակալումից հետո նրանք բանտում խոշտանգումների են ենթարկվում, այնուհետև նրանց տեղափոխում են բանտից և 1943 թվականի հուլիսի 6-ին Գոզեի մոտ գնդակահարում։

Տուտուլանիների մահը ցնցել էր Բերատ քաղաքը։ Մարգարիտա Տուտուլանիի «աղավաղված մարմնի լուսանկարը» պտտեցնում էին ամբողջ քաղաքում, և նրա մահը ոգեշնչեց մարդկանց միանալու ֆաշիստական կառավարության դեմ դիմադրությանը։

## Հիշատակ
Տուտուլանիի արձանը տեղադրված է Ալբանիայի ազգային նահատակաց գերեզմանատանը։ Տուտուլանին գրել է բանաստեղծություններ, հուշեր, էսսեներ, որոնք գտնվում են Տուտուլանի ընտանիքի արխիվում։ Լեզվաբան Բերատացի Վեքսի Բուհարաջան Տուտուլանիի մահից 10 օր հետո նրա պատվին գրել է «Մարգարիտա» բանաստեղծությունը։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Ալբանիայի դիմադրության անդամներ
Կատեգորիա:Ալբանիայի քաղաքական գործիչներ
Վոթիվկիրխե

**Վոթիվկիրխե** (, հայտնի է նաև, որպես՝ **Ուխտի եկեղեցի**), կաթոլիկ եկեղեցի, որը գտնվում է Ավստրիայի մայրաքաղաք Վիեննայում։

Գտնվում է Վիեննայի պետական համալսարանի հարևանությամբ՝ Վիեննայի Ալցելգրուդի շրջանում։

## Պատմություն
Եկեղեցու ստեղծման նախագիծը ներկայացվել է 1854 թվականի ապրիլին։ Համաձայն այդ նախագծի՝ Ավստրո-Հունգարիայի կայսրության տարածքում պետք է կառուցվեին ազգային տաճարներ բոլոր հպատակ ժողովուրդների համար։

Բավարար միջոցների բացակայության պատճառով այս նախագիծը չեղարկվեց, սակայն որոշում ընդունվեց Վիեննայի համալսարանի հարևանությամբ կառուցել կաթոլիկ եկեղեցի։ Վոթիվկիրխեի կառուցման հարցերով զբաղվող հանձնաժողովը ընտրեց ավստրիացի ճարտարապետ Հենրիխ ֆոն Ֆերշթելի ներկայացրած պլանը։

Շինարարական աշխատանքները սկսվել են 1856 թվականին և տևել քսանվեց տարի։ Օծման արարողությունը տեղի է ունեցել 1879 թվականի ապրիլի 24-ին՝ Ֆրանց Յոզեֆ կայսեր արծաթե հարսանիքի օրը։

Վոթիվկիրխեն Ռինգշտրասե փողոցի վրա գտնվող առաջին շենքերից էր։ Սկզբնական շրջանում այն ծառայել է, որպես զինվորների համար նախատեսված կայազորային եկեղեցի։

Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի ընթացքում եկեղեցին լուրջ վնասվել է, սակայն պատերազմից անմիջապես հետո հիմնանորոգվել է։

Իր ճարտարապետական ոճով չափազանց նման է Վիեննայի Սուրբ Ստեփանոսի մայր տաճարին։

## Ճարտարապետություն
Վոթիվկիրխեն կառուցված է նեոգոթիկ ճարտարապետական ոճով։ Եկեղեցու ընդհանուր բարձրությունը կազմում է 99 մետր։

Համարվում է Ավստրիայի երկրորդ ամենաբարձր վիեննական եկեղեցին։ Կրոնական կառույցը նախագծել է ավստրիացի ճարտարապետ Հենրիխ ֆոն Ֆերշթելը։

## Տես նաև
* Սուրբ Ստեփանոսի մայր տաճար

## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն
* Kassal-Mikula, Renata / Erben, Tino: Heinrich von Ferstel (1828–1883). Bauten und Projekte für Wien, Wien 1983.
* Pfarrgemeinderat der Votivkirche: Ein Jahrhundert Votivkirche: 1879–1979. Wien 1979.
* Pichler, Anton Maria: Die Votivkirche in Wien „Zum Göttlichen Heiland“. Beschreibung der Geschichte, Bedeutung und Kunstwerke, Wien o.J.
* Seidl, Waltraud: Das ganze Reich ein Dom. Die Votivkirche in Wien, Diplomarbeit, Universität Salzburg 1996.
* Thausing, Moritz: Die Votivkirche in Wien. Denkschrift des Baucomités veröffentlicht zur Feier der Einweihung am 24. 

Կատեգորիա:Վիեննայի տեսարժան վայրեր
Կատեգորիա:Ավստրիայի եկեղեցիներ
Ստանկա Զլատևա

**Ստանկա Զլատևա Խրիստովա** (, ), բուլղարացի մարզուհի, ազատ ոճի ըմբիշ, Օլիմպիական խաղերի կրկնակի արծաթե մեդալակիր (2008 և 2012), աշխարհի, Եվրոպայի և Բուլղարիայի բազմակի չեմպիոն։ Առաջին բուլղարացի կինն է, որը մասնակցել է Օլիմպիական խաղերի կանանց ըմբշամարտին 2004 թվականին Աթենքում։

## Կենսագրություն
Ծնվել է 1983 թվականի մարտի 1-ին Բուլղարիայի Սլիվեսնսկի շրջանի Կրուշարե գյուղում։

1997 թվականից զբաղվել է ազատ ըմբշամարտով։ Ավարտել է Յամբոլ քաղաքի «Պեր դե Կուբերտեն» մարզադպրոցը։ Նրա առաջին մարզիչը եղել է Դեմիր Դեմիրևը, հետո՝ հանրահայտ բուլղարացի մարզիչ Սիմեոն Շչերևը։ Հանդես է եկել «Ըմբշամարտ և սամբա» (Յամբոլ), «Վասիլ Իլիև» (Կյուստենդիլ), «Լևսկի» (Սոֆիա) ակումբներում։

Ազատ ոճի ըմբշամարտի աշխարհի հնգակի և Եվրոպայի վեցակի չեմպիոն է։ Պեկինի 2008 թվականի և 2012 թվականին Լոնդոնի Օլիմպիական խաղերում ստացել է արծաթե մեդալ։ 2012 թվականի Օլիմպիական խաղերի փակման արարողության ժամանակ տարել է Բուլղարիայի դրոշը։

2007, 2010 և 2011 թվականներին ճանաչվել է Բուլղարիայի տարվա մարզուհի։ 2016 թվականին ավարտել է մարզուհու գործունեությունը և անցել է մարզչական աշխատանքի։

## ԶԼՄ ելույթներ
2013 թվականին Զլատևան հաղթել է Բուլղարիայի *VIP Brother* տարբերակում։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Hristova, Stanka Zlateva (BUL)  
* Bulgaria's Top Wrestler Zlateva Deserved Olympic Gold - Coach  
* 
* 

Կատեգորիա:2008 թվականի Ամառային օլիմպիական խաղերի արծաթե մեդալակիրներ
Կատեգորիա:2012 թվականի Ամառային օլիմպիական խաղերի արծաթե մեդալակիրներ
Կատեգորիա:Բուլղարացի ըմբշամարտիկներ
Կատեգորիա:Ըմբշամարտի Եվրոպայի չեմպիոններ
Դեյան Նեմեց

**Դեյան Նեմեց** (, ), սլովենացի ֆուտբոլիստ, դարպասապահ։ Հանդես է եկել Սլովենիայի ֆուտբոլի ազգային հավաքականում, մասնակցել է 2000 թվականի Եվրոպայի և 2002 թվականի աշխարհի առաջնություններին։

## Կարիերա
### Ակումբային
Մուրսկա Սոբոտա քաղաքի ֆուտբոլային Մուրա ֆուտբոլային ակումբում, որտեղ սկսել է իր պրոֆեսիոնալ կարիերան 1995 թվականին։ 2000 թվականի ամռանը տեղափոխվել է Բերգիա, որտեղ խաղացել է Բյուրգգե ակումբում սակայն այնտեղ խաղալիս հաճախ է սխալներ թույլ տվել ինչի պատճառով կորցրել է իր տեղը թիմի հիմանական կազմում և արդյունքում լքել է ակումբը 2003 թվականի սեպտեմբերին։ 2004 թվականին ազատ գործակալի կարգավիճակով տեղափոխվել է Անտվերպեն ակումբ սակայն այնտեղ երկար չի մնացել և նույն թվականի ամռանը վերադարձել է Սլովենիա և սկսել է խաղալ Դոմժալե ակումբում, որի կազմում երկու անգամ դարձել է Սլովենիաի չեմպիոն, երկու անգամ՝ փոխչեմպիոն և մեկ անգամ նվաճել երկրի սուպեր գավաթը։

### Հավաքականում
Սլովենիայի հավաքականի կազմում խաղադաշտ է դուրս եկել մեկ անգամ՝ 2002 թվականին մասնակցելով Հոնդուրասի հավաքականի դեմ ընկերական խաղին, սակայն որպես երրորդ դարպասապահ ընդգրկվել է 2000 թվականի Եվրոպայի առաջնության և 2002 թվականի աշխարհի առաջնության հայտացուցակներում։

## Ձեռքբերումներ
Դոմժալե 
* Սլովենիայի չեմպիոն (2) - 2006/07], 2007/08
* Սլովենիայի փոխչեմպիոն (2) - 2004/05, 2005/06 
* Սլովենիայի սուպեր գավաթակիր (1) - 2007

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* 

Կատեգորիա:Սլովենացի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Տղամարդկանց ֆուտբոլի դարպասապահներ
Կատեգորիա:Սլովենիայի հավաքականի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Անտվերպենի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Բրյուգգեի ֆուտբոլիստներ
Մ. Ս. Շչեպկինի անվան բարձրագույն թատերական ուսումնարան

**Մ. Ս. Շչեպկինի անվան բարձրագույն թատերական ուսումնարան** (, **Պետական ակադեմիական Փոքր թատրոնին կից Միխայիլ Շչեպկինի անվան բարձրագույն թատերական ուսումնարան**), հնագույն բարձրագույն թատերական ուսումնական հաստատություն Ռուսաստանում։ Բարձրագույն մասնագիտական կրթության դաշնային պետական կրթական «Պետական ակադեմիական Փոքր թատրոնին կից Մ. Ս. Շչեպկինի անվան բարձրագույն թատերական ուսումնարան» հաստատությունն իրականացնում է կրթական բարձրագույն, հետբուհական և լրացուցիչ մասնագիտական կրթության ուղղություններով ծրագրեր։

## Պատմություն
[thumb|left|Հուշատախտակ [Միխայիլ Շչեպկինի այս թատերական հաստատությունում դասավանդելու մասին ]]
Ուսումնական հաստատությունը հիմնադրվել է 1809 թվականի դեկտեմբերի 28-ին, երբ Ալեքսանդր I-ի հրամանագրով Խնամքի տան թատրոնի դպրոցը վերակազմակերպվում է Մոսկվայի թատերական դպրոցի և ընդգրկվում Ռուսաստանի կայսերական թատրոնների շարքում, ավելի ուշ՝ Մոսկվայի Փոքր թատրոնի կազմում։ 1830-1860-ական թվականներին դպրոցը գտնվել է Մյասոեդովների քաղաքային առանձնատանը։

1938 թվականից հաստատությունը կոչվում է ռուս դերասան Միխայիլ Շչեպկինի անունով, ով 1830-1863 թվականներին դասավանդել է դպրոցում։ Շչեպկինի անմիջական օժանդակությամբ ուսումնարանը 1863 թվականին իր շենքն է ունեցել Նեգլինոյ փողոցում, որտեղ էլ այժմ գտնվում է։

1943 թվականին ուսումնարանը բուհի կարգավիճակ է ստացել։ 
[200 px|right|thumb|Շչեպկինի անվան բարձրագույն թատերական ուսումնարանի շենքը Ռուսաստանի փոստային նամականիշի վրա, [2009]]

## Մասնագիտություններ
* 070200 «Թատերական արվեստ», պատրաստում են «Կատարողական արվեստի» մագիստրոսներ։ Ուսուցման ժամկետը՝ 2 տարի,  ուսուցումը՝ առկա։
* 070201 «Դերասանական արվեստ», ուսուցման ժամկետը՝ 4 տարի,  ուսուցումը՝ առկա։

## Արտաքին հղումներ
* Պաշտոնական կայք
* Сайт о творчестве Р. Г. Солнцевой и её выпускниках 

Կատեգորիա:Մոսկվայի համալսարաններ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի մշակութային ժառանգություն
Արշալույս Գույումճյան

**Արշալույս Վահանի Գույումճյան** (*Քյուրքճյան*, 1900-ական թթ., Այնթապ - 1965, մայիսի 12, Նյու Յորք, ԱՄՆ), հայ դերասանուհի, մշակութային գործիչ։

1915 թվականին կորցրել է ծնողներին, հայտնվել որբանոցներում։ 1922 թվականին տեղափոխվել է ԱՄՆ, որտեղ մասնակցել է հայկական թատերախմբի ներկայացումներին։ Շիրվանզադեի՝ ԱՄՆ-ում գտնվելու օրերին «Պատվի համար»-ում կատարել է Մարգարիտի դերը։ Հետագայում այդ դերը խաղացել է Հովհաննես Աբելյանի (Էլիզբարով) հետ։ Նույն խմբում հանդես է եկել նաև Կորդելիայի դերում («Լիր արքա»), իսկ Հովհաննես Զարիֆյանի հետ «Համլետ»-ում կատարել է Օֆելիայի դերը։ Հետագա տարիներին միշտ կապված է եղել ամերիկահայ թատրոնի, հաճախ էլ հանդես է եկել որպես խմբավար-ռեժիսոր։

Մամուլում հանդես է եկել հրապարակումներով. օգտագործել է Ա., Ա. Գ. ծածկանունները։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Հայ դերասաններ
Կատեգորիա:Հայ մշակութային գործիչներ
Կոնստանտինոս Խարամլաբիդիս

**Կոնստանտինոս Խարամլաբիդիս** (հուն.՝ Κώστας Χαραλαμπίδης, ), կիպրոսցի ֆուտբոլիստ, կիսապաշտպան։ Հանդես է գալիս «ԱԵկ»-ի և Կիպրոսի ազգային հավաքականի կազմում։

## Ակումբային կարիերա
Կոնստանտինոսը սկսել է իր ֆուտբոլային կարիերան «*ԱՊՕԷԼ*»-ի կազմում։ Թիմի հիմնական կազմում հանդես է եկել 1997-2004 թվականների ընթացքում։ Մասնակցել է 101 հանդիպման՝ դառնալով 25 գոլի հեղինակ։

2004 թվականին Կոնստանտինոսը տեղափոխվել է հունական «Պանաթինաիկոս»։ Թիմի կամզում անցկացրել է 3 մրցաշրջան և դարձել 1 գոլի հեղինակ։

2006 թվականին Խարամլաբիդիսը վարձակալական հիմուքներով հանդես է եկել «ՊԱՕԿ»-ի կազմում։

2007/08 մրցաշրջանը Կոնստանտինոս Խարամլաբիդիսը անցկացրել է գերմանական «*Կառլ Ցեյս*»-ի կազմում»։

2008 թվականին Կոնստանտինոսը վերադարձել է հարազատ «*ԱՊՕԷԼ*»։ Նա թիմի հետ կնքել է 4-ամյա պայմանագիր։ Թիմի կազմում մասնակցել է 2009/10 մրցաշրջանի Չեմպիոնների լիգայի բոլոր հանդիպումներին։

2016 թվականի հունիսի 1-ին Կոնստանտինոս Խարամլաբիդիսը պայմանագիր է կնքել «*ԱԵԿ*»-ի հետ։

## Միջազգային կարիերա
Կոնստանտինոս Խարամլաբիդիսը 2003 թվականից հանդես է գալիս Կիպրոսի ազգային հավաքականի կազմում։

## Ձեռքբերումներ
* Կիպրոսի չեմպիոն - 2001/02, 2003/04, 2008/09, 2010/11, 2012/13, 2013/14, 2014/15, 2015/16
* Կիպրոսի գավաթակիր - 2007/08, 2013/14, 2014/15
* Կիպրոսի սուպերգավաթակիր - 2002, 2004, 2008, 2009, 2011, 2013

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* 

Կատեգորիա:1981 ծնունդներ
Կատեգորիա:Հուլիսի 25 ծնունդներ
Կատեգորիա:Տղամարդկանց ֆուտբոլի կիսապաշտպաններ
Գադսդենի դրոշ

**Գադսդենի դրոշ** (), ԱՄՆ պատմական դրոշ, ամերիկյան հեղափոխության խորհրդանիշերից մեկը։ Դեղին կտավի վրա պատկերված է գալարված բոժոժավոր օձը, որը պատրաստվում է խայթել։ Պատկերի տակ տեղակայվում է անգլերեն «Չկանգնես ինձ վրա» () զգուշացնող գրառումը։ Դրոշը կրում է գնդապետ Քրիստոֆեր Գադսդենի անունը, ով պատերազմի տարիներին ընտրել էր այն որպես ամերիկյան նավատորմի խորհրդանիշ։ Ներկայումս Գադսդենի դրոշն ասոցիացվում է ամերիկյան «Թեյախմություն» շարժման և լիբերտարիանիստական կուսակցության հետ։

## Պատմություն
thumb|Բենջամին Ֆրանկլինի հեղինակած "Միացի՛ր կամ մահացի՛ր" նկարը
Յոթնամյա պատերազմի տարիներին ամերիկացի հայտնի հասարակական գործիչ Բենջամին Ֆրանկլինը հեղինակում է «Միացի՛ր կամ մահացի՛ր» () նկարը։ Նկարի վրա պատկերված էր մասնատված օձի մարմին։ Օձի մարմնի մասերը խորհրդանշում էին ամերիկյան գաղութների տարբեր նահանգները։ Ֆրանկլինի նկարը լայն տարածում է ստանում գաղութաբնակների շրջանում։
Հեղափոխական իրադարձությունների նախաշեմին օձի խորհդրանիշը կրկին սկսում է հրապարակվել թերթերում։ Այն տարածվում է անգլիական գաղութներով՝ հայտվելով թղթադրամների, համազգեստների, վահանակների և դրոշների վրա։
Արագ տարածման հետ մեկտեղ օձի խորհրդանիշը որոշակի ձևափոխությունների է ենթարկվում։ Այն սկսվում է պատկերվել ամբողջական մարմնով, իսկ սովորական օձը փոխարինվում է գալարված բոժոժավոր օձով։
Հայտնի չէ, թե երբ է առաջին անգամ գալարված բոժոժավոր օձը պատկերվել «Չկանգնես ինձ վրա» զգուշացնող գրառման հետ մեկտեղ։ Քրիստոֆեր Գադսդենը ընտրել է այն որպես ամերիկյան նորաստեղծ նավատորմի խորհրդանիշ։ Այդ պահից Գադսդենի դրոշը դառնում է հեղափոխության ամենավառ խորհրդանիշերից մեկը։

## Ներկայիս նշանակությունը
Մեր օրերում Գադսդենի դրոշը տարածված է ամերիկյան պահպանողական ուժերի շարքերում։ Այն օգտագործվում է որպես պահպանողական, լիբերտարիանիստական և հայրենասիրական շարժումների խորհրդանիշ։ «Թեյախմություն» շարժումը օգտագործում էր Գադսդենի դրոշը նախագահ Օբամայի հեղինակած առողջապահական նախագծի դեմ անցկացվող ցույցների ժամանակ։ Երբեմն Գադսդենի դրոշը դիտարկվում է որպես ծայրահեղ աջ ուժերի խորհրդանիշ։ Հայտնի են դեպքեր, երբ մարդկանց մեղադրանքներ են առաջադրվել «Չկանգնես իմ վրա» գրառումը մեքենաների, կամ վերնաշապիկների վրա վերարտադրելու համար։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:ԱՄՆ-ի դրոշներ
Կատեգորիա:Ազատության խորհրդանիշներ
Սիլվանա Արմենուլիչ

**Սիլվանա Արմենուլիչ** (ծննդյան անունը՝ **Զիլխա Բարյակտարևիչ**, Зилха Барјактаревић, ), հարավսլավացի էստրադային երգչուհի, ժողովրդական երգերի կատարող։

## Կենսագրություն
Զիլխա Բարյակտարևիչը ծնվել է 1939 թվականի մայիսի 18-ին Դոբոյ քաղաքում՝ բոսնիացի մուսուլմանի բազմազավակ ընտանիքում։ Նրա հայրը հրուշակագործ էր։

Մանուկ հասակից հետաքրքրվել է երաժշտությամբ։ Դպրոցում նվագել է մանդոլին։ Երբ որոշել է դառնալ պրոֆեսիոնալ երգչուհի, հայրը պաշտպանել է այդ ընտրությունը։

16 տարեկանում մեկնել է Սարաևո՝ մորաքրոջ մոտ և սկսել երգել ակումբներում։ Այն բանից հետո, երբ որոշակի հայտնիություն է ձեռք բերել Բոսնիայում, մեկնել է Բելգրադ։ Նա փոխել է իր անունն ի պատիվ իտալացի դերասանուհի Սիլվանա Մանգանոյի, որի «Դառը բրինձ» ֆիլմն իրեն շատ էր դուր գալիս։ 1961 թվականին ամուսնացել է հարավսլավիացի հայտնի թենիսիստ Ռադմիլո Արմենուլիչի հետ, 1964 թվականին ծնվել է նրանց դուստրը։

Նրա կարիերան զարգացել է սրընթաց կերպով, և շուտով նա դարձել է Հարավսլավիայի հաջողակ երգիչներից մեկը։ Նրա «Šta će mi život», «Moj dilbere» և «Noćas mi srce pati» երգերը համազգային ճանաչում են ստացել։ Նրա երգացանկում կային ինչպես ժամանակակից ֆոլկ երաժշտություն, այնպես էլ սևդալինկաների ավանդական երգեր (հայտնի էր որպես «սևդալինկաների թագուհի»): 1970-ական թվականներին նկարահանվել է գեղարվեստական և հեռուստատեսային մի քանի ֆիլմերում։

Սիլվանա Արմենուլիչը մահացել է 1976 թվականի հոկտեմբերի 10-ին Կոլարի գյուղի մոտի Բելգրադ-Նիշ խճուղում տեղի ունեցած ավտոտրանսպորտային պատահարից։ Նրա հետ մահացել են քույրը՝ Մարյանա Բարյակտարևիչն ու Բելգրադի ազգային ռադիոյի և հեռուստատեսության ղեկավար Միոդրագ Յաշարևիչը։ Սիլվանա Արմենուլիչին ու նրա քրոջը հուղարկավորել են Բելգրադի Նոր գերեզմանատանը։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Սիլվանա Արմենուլիչ

Կատեգորիա:Ավտոճանապարհային վթարներից զոհվածներ
Կատեգորիա:Հարավսլավացի երգիչներ
Հենրիխ ֆոն Ֆերշթել

**Հենրիխ ֆոն Ֆերշթել** (, ), ավստրիացի ազնվական և ճարտարապետ։ Ունի բարոնի ազնվականական կոչում։

Հենրիխ ֆոն Ֆերշթելի նախագծմամբ կառուցվել է Ավստրիայի մայրաքաղաք Վիեննայի գլխավոր տեսարժան վայրերից մեկը՝ Վոթիվկիրխե եկեղեցին։

## Կենսագրություն
Հենրիխ ֆոն Ֆերշթելը ծնվել է 1828 թվականի հուլիսի 7-ին Վիեննայում։ Սովորել է Ավստրիայի գեղարվեստի ակադեմիայի ճարտարապետության բաժնում։

1885 թվականին Հենրիխը կառավարությունից ստացել է կրթաթոշակ՝ դեպի Իտալիա կրթական ուղևորություն կատարելու համար։ Նախքան այս ուղևորությունը Ֆերշթելը ներկայացրել է իր ծրագիրը՝ Ավստրո-Հունգարիայի մայրաքաղաքի Ռինգշտրասե փողոցում եկեղեցաշինական աշխատանքների համար։

Հենրիխի նախագծած եկեղեցին պետք է կառուցվեր նեոգոթական ճարտարապետական ոճով։ Նեապոլում գտնվելու ժամանակ Հենրիխ ֆոն Ֆերշթելն իմացավ այն մասին, որ իր նախագիծն արժանացել է ճարտարապետական մրցույթի առաջին մրցանակին։ Հենրիխի նախագծած եկեղեցու շինարարական աշխատանքները սկսել են 1856 թվականին։ Այս դեպքից հետո ճարտարապետը սկսեց ճանաչում վայելել ավստրիացիների շրջանում։

Վոթիվկիրխեից բացի, նա նախածգել է նաև Ռինգշտրասեի մի շարք այլ շինություններ։ Բացի այդ, նա նաև դասավանդել է Վիեննայի բարձրագույն պոլիտեխնիկական դպրոցում։

Մահացել է 1883 թվականի հուլիսի 14-ին ծննդավայր Վիեննայում։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:19-րդ դարի ավստրիացիներ
Կատեգորիա:Ավստրիացի արվեստագետներ
Կատեգորիա:Ավստրիացի ճարտարապետներ
Կատեգորիա:Ավստրիացի մանկավարժներ
Կատեգորիա:Ճարտարապետներ այբբենական կարգով
Վիեննայի մզկիթ

**Վիեննայի մզկիթ** (), Ավստրիայի խոշորագույն մուսուլմանական տաճարը, որը գտնվում է մայրաքաղաք Վիեննայում։

Մզկիթի օծման արարողությունը տեղի է ունեցել 1979 թվականի նոյեմբերի 20-ին։

## Պատմություն
1969 թվականին Վիեննայի իսլամական համայնքը ձեռք է բերել ավելի քան 8 հազար մետր քառակուսի մակերեսով հողակտոր, որտեղ մզկիթ է նախագծվել։

Ֆինանսական դժվարությունների և միջոցների բացակայության պատճառով շինարարական աշխատանքները բազմիցս հետաձգվել են։ 1975 թվականին Սաուդյան Արաբիայի միապետ Ֆեյսալ իբն Աբդուլ-Ազիզ ալ-Սաուդը խոստացել է հոգալ շինարարության ծախսերը։

Շինարարական աշխատանքները սկսվել են 1977 թվականի հուլիսի 1-ին։ Վիեննայի իսլամական դպրոցը բացվել է 1979 թվականի նոյեմբերի 20-ին՝ Ավստրիայի նախագահ Ռուդոլֆ Կիրխլեգերի թույլտվությամբ։

Այս միջոցառումը ակտիվորեն լուսաբանվել է տեղական լրատվամիջոցների կողմից։

Վիեննայի իսլամական կենտրոնի մինարեթը ունի 32 մետր բարձրություն։ Գմբեթի բարձրությունը 16 մետր է, իսկ տրամագիծը՝ 20 մ։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Պաշտոնական կայք  

Կատեգորիա:Ավստրիայի մզկիթներ
Կատեգորիա:Գմբեթավոր կրոնական շենքեր և կառույցներ