Գրանդ Ժորաս

**Գրանդ Ժորաս** (), Լեռնազանգված Ալպերում, Իտալիայի Վալլե Դ'Աոստա մարզի և Ֆրանսիայի Օվերն-Ռոն-Ալպեր երկրամասի սահմանին։ Զանգվածի ամենաբարձր

կետը Պուենտ-Ուոքեր գագաթն է՝ ծովի մակարդակից 4208 մետր բարձրության վրա։

## Ֆիզիկա-Աշխարհագրական բնութագիր
Գրանդ-Ժորասը մտնում է ավելի մեծ ալպյան Մոնբլան զանգվածի կազմի մեջ և գտնվում է զանգվածի հիմնական գագաթից մոտավորապես 10 կիլոմետր դեպի հյուսիս-արևելք։

Գրանդ-Ժորասն ունի մոտավորապես մեկ կիլոմետր երկարությամբ հստակ արտահայտված կատար, որն ուղղված է արևելքից արևմուտք։

## Զանգվածի գագաթները
Գրանդ-Ժորաս լեռնազանգվածի կատարին առանձնացված է վեց հիմնական գագաթ՝ Պուենտ-Ուոքեր 4208 մետր, որը լեռնազանգվածի ամենաբարձր կետն է, Պուենտ-Ուիմպեր (4184 մետր), Պուենտ-Կրո (4110 մետր), Պուենտ-Ելենա (4045 մետր), Պուենտ-Մարգարիտա (4065 մետր) և Պուենտ-Յանգ (3996 մետր): Լեռնազանգվածի բոլոր հինգ չորսհազարականները մտնում են Ալպերի 4000 մետրից բարձր լեռնային գագաթների հիմնական ցուցակի մեջ, որը կազմվել է UIAA-ի կողմից 1994 թվականին:
ձախից|մինի|Գրանդ-Ժորաս լեռնազանգվածի հյուսիսային պատ

### Պուենտ-Ուոքեր
**Պուենտ-Ուոքեր** () 4208 մետր բարձրությամբ հանդիսանում է զանգվածի ամենաբարձր գագաթը։ Գագաթի հարաբերական բարձրությունը կազմում է 852 մետր (Կոլ-դյու-Ժեան լեռնանցքից ծովի մակարդակից 3356 մետր բարձրության): Մոն-Մոդին համարվում է Պուենտ-Ուոքեր գագաթի «ծնողական» գագաթը: Պուենտ-Ուոքերը՝ Գրանդ-Ժորաս լեռնազանգվածի ամենաարևելյան գագաթն է։ Պուենտ-Ուոքեր գագաթի առաջին վերելքը կատարել է 1868 թվականի հունիսի 30-ին բրիտանացի ալպինիստ Հորաս Ուոքերը, գիդեր Մելխիոր Անդերեգի, Յոհան Յաունի և Ժյուլիեն Գրանդեի ուղեկցությամբ: Գագաթի անունը դրվել է Հորաս ՈՒոքերի պատվին:

### Պուենտ-Վիմպեր
Զանգվածի երկրորդ ամենաբարձր գագաթը Պուենտ-Վիմպերն է (, 4184 метра), որը հանդիսանում է Պուենտ-Ուոքերից հետո լեռնաշղթայի հաջորդ գագաթը արևմուտք ուղղությամբ։ Գագաթի հարաբերական բարձրությունը 34 մետր է: Գագաթն անվանվել է անգլիացի ալպինիստ Էդուարդ Ուիմպերի պատվին, ով առաջինն է բարձրացել այդ գագաթ։ Ուիմպերը գագաթ է բարձրացել 1865 թվականի հունիսի 24-ին՝ տեղացի լեռնային ուղեկցողներ Միշել Կրոյի, Քրիստիան Ալմերի և Ֆրանց Բիների ուղեկցությամբ։ Քանի որ Ուիմպերի բարձրանալու նպատակն էր տեսնել Էգյուիյ-Վերտ գագաթը, որը գտնվում է Գրանդ-Ժորասից մի քանի կիլոմետր դեպի հյուսիս ուղիղ տեսանելիության գոտում, ապա խումբը չի գնացել Պուենտ-Ուոքեր գագաթ, որն առաջին անգամ նվաճվել է երեք տարի անց: 5 օր անց՝ 1865 թվականի հունիսի 29-ին, Ուիմպերը Ալմերի և Բիների հետ միասին կատարեց Էգյուի-Վերտի առաջին վերելքը:

### Պուենտ-Կրո
Պուենտ-Կրո գագաթը (, 4110 մետր) զանգվածի երրորդ ամենաբարձր գագաթն է: Գտնվում է Պուենտ-Վիմպերից անմիջապես հետո: Գագաթի հարաբերական բարձրությունը ընդամենը 10 մետր է։ Գագաթն անվանվել է լեռնային ուղեկցորդ Միշել Կրոյի պատվին։ Գագաթի առաջին վերելքը կատարել է Վիմպերի խումբի Պուենտ-Վիմպեր գագաթ բարձրանալու նույն օրը, (1865 թվականի հունիսի 24-ին): Գագաթի առաջին ուղիղ վերելքը կատարել է 1909 թվականի օգոստոսի 24-ին Էլեոնորա Գազենկլևերը, Վիլհելմ Կլեմը, Ֆելիքս Քյոնիգը և Ռիչարդ Վայցենբոկը:

### Պուենտ-Ելենա
**Պուենտ-Ելենա** գագաթը (, 4045 метров) գտնվում է Պուենտ-Կրո գագաթների միջև արևելքից և Պուենտ-Մարգարիտա գագաթի արևմուտքից։ Գագաթի հարաբերական բարձրությունը կազմում է 10 մետր: Պուենտ-Ելենա գագաթն առաջին անգամ բարձրացել են Լուիջի Ամեդեոն, Ժոզեֆ Պետիգան, Լորան Կրուն և Սեզար Օլյեն 1898 թվականի օգոստոսի 22-ին:

### Պուենտ-Մարգարիտա
**Պուենտ-Մարգարիտա** գագաթը (, 4065 метров) Գրանդ-Ժորաս լեռնազանգվածի ամենաարևմտյան չորսհազարանոցն է և գտնվում է Պուենտ-Ելենա և Պուենտ-Յանգ գագաթների միջև։ Գագաթի հարաբերական բարձրությունը կազմում է 50 մետր: Գագաթն անվանվել է Իտալիայի թագուհի Մարգարիտա Սավոյացու պատվին։ Գագաթի առաջին վերելքը կատարվել է 1898 թվականի օգոստոսի 22-ին Լուիջի Ամեդեոն, Ժոզեֆ Պետիգան, Լորան Կրուն և Սեզար Օլյեն, նույն օրը, երբ նրանք բարձրացան Պուենտ-Ելենայի գագաթը:

### Պուենտ-Յանգ
**Պուենտ-Յանգ** գագաթը (, 3996 метров) Գրանդ-Ժորաս լեռնազանգվածի ամենաարևմտյան գագաթն է: Գագաթն իր անունն ստացել է բրիտանացի լեռնագնաց Ջեֆրի Յանգի պատվին։ Պուենտ-Յանգ գագաթի առաջին վերելքը կատարվել է 1904 թվականի հունիսի 18-ին Վալենտին Ռայանը՝ ուղեկցողներ Յոզեֆի և Ֆրանց Լոխմատերների հետ։

## Մագլցման երթուղիներ
մինի|Северная стена массива Гранд-Жорас
Գրանդ-Ժորասը տեխնիկական լեռնագնացության հանրաճանաչ օբյեկտ է Ալպերում, մեծապես պայմանավորված լեռնազանգվածի Հյուսիսային պատով, որը համարվում է Ալպերի ամենաբարդ և հայտնի պատերից մեկը (Էյգերի և Մատերհորնի հյուսիսային պատերի հետ միասին, այս երեք պատերը հայտնի են նաև որպես «Եռերգություն»)): Գրանդ-Ժորաս լեռնազանգվածի գագաթներին տանում են մի քանի տասնյակ երթուղիներ՝ տարբեր բարդության աստիճաններով. չափավոր բարդ (AD ըստ IFAF դասակարգման) մինչև էքստրեմալ բարդ (ED և ED+): Ամենաբարդ երթուղիների մեծ մասն անցնում է հյուսիսային պատով:

Դասական երթուղին դեպի գագաթ անցնում է հարավ-արևելյան պատով և ունի AD կարգ։ Երթուղու ընթացքում բարձրության հավաքածուն կազմում է մոտ 1400 մետր։ Չնայած նրան, որ երթուղին համարվում է չափավոր բարդ, այն պարունակում է սառցե-ձյունե-ժայռային մագլցման տարրեր։ Երթուղու ընթացքում առավելագույն թեքությունը կազմում է 50°:

### Հյուսիսային պատով մագլցումներ
Մեծ զանգվածի հյուսիսային պատը, որը գտնվում է ֆրանսիական կողմում, իրենից ներկայացնում է զանգվածային ուղղաձիգ ժայռ, որի բարձրությունը կազմում է 1200 մետր արևելյան մասում և 600 մետր արևմտյան մասում։ Հյուսիսային պատի առաջին մագլցումը կատարվել է 1938 թվականի օգոստոսի 4-6-ը իր ժամանակի լավագույն լեռնագնացներից մեկի՝ Ռիկարդո Կասսինի կողմից, Ջինո Էսպոզիտոյի և Ուգո Տիցոնիի հետ միասին։ Նրանց երթուղին, որն այժմ համարվում է դասական, անցել է ուղիղ դեպի Պուենտ-Ուոքերի գագաթը։ UIAA դասակարգմամբ երթուղին գնահատվում է որպես չափազանց դժվար (ED-) և ներառում է 1200 մետր ուղղաձիգ պատի մագլցում:

## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն
* 
* 
* 
* 

## Արտաքին Հղումներ
* 

Կատեգորիա:Ալպեր
Կատեգորիա:Ալպերի լեռներ
Կատեգորիա:Իտալիայի լեռներ
Կատեգորիա:Լեռնազանգվածներ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Լեռներ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Ֆրանսիայի լեռներ