Ջո Նյումեն

**Ջոզեֆ Դուայթ Նյումեն** (,  ), ամերիկացի ջազային շեփորահար, կոմպոզիտոր և մանկավարժ, որն առավել հայտնի է Քաունտ Բեյսիի հետ համագործակցության շնորհիվ։

## Կենսագրություն և ստեղծագործություն
Ջո Նյումենը ծնվել 1922 թվականի սեպտեմբերի 7-ին, Լուիզիանա նահանգի Նոր Օռլեան քաղաքում, երաժիշտների ընտանիքում։ Մայրը Լուիզա Նյումեն էր, իսկ հայրը՝ Դուայթ Նյումենը, դաշնակահար էր։ Երաժշտության առաջին դասերը ստացել է տենոր-սաքսոֆոնիստ և մելոֆոնիստ Դևիդ Ջոնսի մոտ, որը Լուի Արմսթրոնգի աշակերտներից էր։ Ավարտել է Ալաբամայի համալսարանը։ Սովորելու ընթացքում միացել է համալսարանական «*The Bama State Collegians»* խմբին. դառնալով լիդեր՝ խմբի հետ միասին մասնակցել է մի շարք երաժշտական շրջագայությունների։

1941-1943 թվականներին Նյումանը համագործակցել է Լիոնել Հեմփթոնի հետ, այնուհետև պայմանագիր է կնքել  Քաունտ Բեյսիի հետ, որի հետ համագործակցել է ընդհանուր առմամբ տասներեք տարի, սակայն դրանք հաճախ են ընդհատվել կարճատև ընդմիջումներով։ Համագործակցել է նաև Իլինոյս Ջեքեթի (սաքսոֆոն), Փոլ Քուինիչեթի (տենոր-սաքսոֆոնիստ), Միլտ Ջեքսոնի (վիբրաֆոն), Թոնի Սքոթի (կլառնետ), Էնդի Կիրկի (սաքսոֆոն, տուբա) և ուրիշների հետ։ Բեյսիի հետ երկրորդ անգամ համագործակցելու ընթացքում, որը տևել էր մոտավորապես ինր տարի (1952-1961 թվականներ), նա ձայնագրություններ է արել փոքր խմբերի համար, որտեղ լիդեր էր։ Նյումենը նվագել է նաև 1962 թվականին Բենի Գուդմենի Խորհրդային Միությունում անցկացվող շրջագայության ընթացքում։

1961 թվականին Նյումենը հեռացել է Բեյսիի կոլեկտիվից և հետագայում նվագել է Բրոդվեյի ներկայացումներում։ Ձայնագրվել է այնպիսի արտիստերի հետ, ինչպիսիք են Ջուդի Գառլենդը, Թոնի Բենեթը, Ֆրենկ Սինատրան, Արետա Ֆրանկլինը և Քուինսի Ջոնսը։ 1961 թվականին Նյումենը օգնել է ստեղծել «*Jazz Interactions»* կազմակերպությունը, որի նախագահն է դարձել 1967 թվականին։ Նրա կինը՝ Ռիգմոր Ալֆրեդսոն Նյումենը, նշանակվել է գործադիր տնօրեն։ *Jazz Interactions*-ը բարեգործական կազմակերպություն էր, որի նպատակն էր նպաստել երիտասարդ և տաղանդավոր երաժիշտների զարգացմանն ու առաջխաղացմանը։ Այն տրամադրում էր ինֆորմացիոն ծառայություններ, դպրոցներում և քոլեջներում անցկացնում էր ջազի վարպետության դասեր, իսկ ավելի ուշ կազմակերպությունը կազմել է իր սեփական *Jazz Interaction Orchestra* նվագախումբը, որի համար Նյումենը ժամանակին գրել է մի շարք ստեղծագործություններ։

Նյումենը և Բիլլի Թեյլորը միասին մի շարք ջազի դասընթացներ են անցկացրել։ Նա շրջագայություններ է ունեցել նաև Բեննի Քարթերի հետ և մասնակցել է միջազգային փառատոնների։

1970-ական և 1980-ական թվականներին Ջո Նյումենը շրջագայել է ողջ աշխարհով և ձայնագրվել է մի շարք ընկերությունների համար։ 1975 թվականին նա դարձավ *New York Jazz Repertory Company*-ի նվագախմբի անդամ և այս անգամ արդեն նրանց հետ շրջագայել է ԽՍՀՄ-ում։

1991 թվականին երաժիշտը կաթված էր տարել, ինչի արդյունքում ձեռք էր բերել ծանր հաշմանդամություն։ Մահացել է 1992 թվականի հուլիսի 4-ին Նյու Յորքում հիվանդության բարդացումից։

## Ալբոմներ
### Որպես բենդի լիդեր
* 1954 — *Joe Newman and His Band* (Vanguard)
* 1954 — *Joe Newman and the Boys in the Band* (Storyville)
* 1955 — *All I Wanna Do Is Swing* (RCA Victor)
* 1955 — *The Count's Men* (Jazztone), թողարկվել է որխես *Swing Lightly*)
* 1955 — *I'm Still Swinging* (RCA Victor)
* 1956 — *New Sounds in Swing* (Jazztone), Բիլի Բայերսի հետ, նաև թողարկվել է որպես *Byers' Guide*
* 1956 — *Salute to Satch* (RCA Victor)
* 1956 — *I Feel Like a Newman* (Storyville)
* 1956 — *The Midgets* (Vik)
* 1957 — *Locking Horns* (Rama), Զուտ Սիմսի հետ
* 1957 — *The Happy Cats* (Coral)
* 1958 — *Soft Swingin' Jazz* (Coral)
* 1958 — *Joe Newman with Woodwinds* (Roulette)
* 1958 — *Counting Five in Sweden* (Metronome, նաև թողարկվել է *World Pacific*-ում)
* 1960 — *Jive at Five* (Swingville)
* 1961 — *Good 'n' Groovy* (Swingville)
* 1961 — *Joe's Hap'nin's* (Swingville)
* 1961 — *Joe Newman Quintet at Count Basie's* (Mercury)
* 1962 — *In a Mellow Mood* (Stash Records)
* 196? — *Shiny Stockings* (Honey Dew)
* 1975 — *Satchmo Remembered* (Atlantic)
* 1977 — *At the Atlantic* (Phontastic)
* 1978 — *I Love My Baby* (Black & Blue)
* 1984 — *Hangin' Out* (Concord), Ջո Ուայլդերի հետ
* 1992 — *A Grand Night for Swingin': The Joe Newman Memorial Album* (Natasha)
* 1994 — *Jazz for Playboys* (Savoy)
* 1999 — *In Sweden* (Jazz Information)
* 2003 — *Jazz in Paris: Jazz at Midnight* (Sunnyside)

### Որպես սեսիոնային երաժիշտ
**Մեննի Ալբամի հետ**
* *The Drum Suite* (RCA Victor, 1956), Էռնի Ուլկինսոնի հետ
* *Brass on Fire* (Sold State, 1966)
* *The Soul of the City* (Solid State, 1966)
**Լորես Ալեքսանդրիայի հետ**
**Early in the Morning* (Argo, 1960) 
**Ջին Ամոնսի հետ**
* *Twisting the Jug* (Prestige, 1961), Ջեք Մաքդաֆիի հետ
**[[Քաունտ Բեյսի]]ի նվագախմբի հետ**
* *The Count!* (Clef, 1952 [1955])
* *Basie Jazz* (Clef, 1952 [1954])
* *The Swinging Count!* (Clef, 1952 [1956])
* *Dance Session* (Clef, 1953)
* *Dance Session Album#2* (Clef, 1954)
* *Basie (album)|Basie* (Clef, 1954)
* *Count Basie Swings, Joe Williams Sings* (Clef, 1955), Ջո Վիլյամսի հետ
* *April in Paris* (Verve, 1956)
* *The Greatest!! Count Basie Plays, Joe Williams Sings Standards*, Ջո Վիլյամսի հետ
* *Metronome All-Stars 1956* (Clef, 1956), Ջո Վիլյամսի և Էլլա Ֆիցջերալդի հետ
* *Hall of Fame* (Verve, 1956 [1959])
* *Basie in London* (Verve, 1956)
* *One O'Clock Jump* (Verve, 1957), Ջո Վիլյամսի և Էլլա Ֆիցջերալդի հետ
* *Count Basie at Newport* (Verve, 1957)
* *The Atomic Mr. Basie* (Roulette, 1957), ինքը՝ Բեյսին և *E=MC<sup>2</sup>*
* *Basie Plays Hefti* (Roulette, 1958)
* *Sing Along with Basie* (Roulette, 1958), Ջո Վիլյամսի և *Lambert*-ի, *Hendricks*-ի & *Ross*-ի հետ
* *Basie One More Time* (Roulette, 1959)
* *Breakfast Dance and Barbecue* (Roulette, 1959)
* *Everyday I Have the Blues* (Roulette, 1959), Ջո Վիլյամսի հետ
* *Dance Along with Basie* (Roulette, 1959)
* *Not Now, I'll Tell You When* (Roulette, 1960)
* *The Count Basie Story* (Roulette, 1960)
* *Kansas City Suite* (Roulette, 1960)
* *Back with Basie* (Roulette, 1962)
* *High Voltage* (MPS, 1970)
**Լուի Բելլսոնի և Ջին Կռուպի հետ**
* *The Mighty Two* (Roulette, 1963)
**Բոբ Բրուքմայերի հետ**
* *Jazz Is a Kick* (Mercury, 1960)
* *Gloomy Sunday and Other Bright Moments* (Verve, 1961)
**Ռեյ Բրայանտոնի հետ**
* *Dancing the Big Twist* (Columbia, 1961)
* *MCMLXX* (Atlantic, 1970), առաջին երգի հյուր
**[[Բեննի Քարթեր]]ի հետ**
* **Live and Well in Japan!'' (Pablo Live, 1978)
**Բակ Քլեյթոնի հետ**
* ''The Huckle-Buck and Robbins' Nest'' (Columbia, 1954)
* ''How Hi the Fi'' (Columbia, 1954)
* ''Jumpin' at the Woodside'' (Columbia, 1955)
* ''All the Cats Join In'' (Columbia 1956)
* ''Jam Session #1'' (Chiaroscuro Records, 1974)
* ''Jam Session #2'' (Chiaroscuro Records, 1975)
**Արնետ Կոբի հետ**
* ''Keep On Pushin** (Bee Hive, 1984)
**Էլ Քոնի հետ**
* *Mr. Music* (RCA Victor, 1955)
* *The Natural Seven* (RCA Victor, 1955)
* *That Old Feeling* (RCA Victor, 1955)
* *Four Brass One Tenor* (RCA Victor, 1955)
**Հենք Կրոֆորդի հետ**
* *Double Cross* (Atlantic, 1968)
* *Mr. Blues Plays Lady Soul* (Atlantic, 1969)
**Էդի Դևիսի հետ** 
* *Count Basie Presents Eddie Davis Trio + Joe Newman* (Roulette, 1958), Քաունտ Բեյսիի հետ
**[[Բո Դիդլի]]ի հետ** 
* *Big Bad Bo* (Chess, 1974)
**[[Դեքստեր Գորդոն]]ի հետ**
* *Swiss Nights Vol. 3* (SteepleChase, 1975 [1979]), առաջին երգի հյուր
**Ֆրեդի Գրինի հետ**
* *Mr. Rhythm* (RCA Victor, 1955)
**էլ Գրեյի հետ** 
* *The Last of the Big Plungers* (Argo, 1959)
* *The Thinking Man’s Trombone* (Argo, 1960)
**Էդի Հարիսի հետ**
* *The Electrifying Eddie Harris* (Atlantic, 1967)
* *Plug Me In* (Atlantic, 1968)
* *Silver Cycles* (Atlantic, 1968)
**Քոլմեն Հոքինսի հետ**
* *Things Ain't What They Used to Be* (Swingville, 1961), որպես *Prestige Swing Festival*-ի մաս
**Ջոնի Հոջեսի հետ**
* *Sandy's Gone* (Verve, 1963)
**Միլտ Ջեքսոնի հետ**
* *Plenty, Plenty Soul* (Atlantic, 1957)
**Իլինոյ Ջեքետի հետ**
* *The King!* (Prestige, 1968)
* *The Soul Explosion* (Prestige, 1969)
**Էդի Ջեֆերսոնի հետ**
* *Things Are Getting Better* (Muse, 1974)
**Բեդ Ջոնսոնի հետ**
* *Off the Wall* (Argo, 1964)
**Ջեյ-Ջեյ Ջոնսի հետ**
* *Broadway Express* (RCA Victor, 1965)
**Էտ Ջոնսի հետ**
* *Etta Jones Sings* (Roulette, 1965)
**Քուինսի Ջոնսի հետ**
* *The Birth of a Band!* (Mercury, 1959)
* *Golden Boy* (Mercury, 1964)
* *I/We Had a Ball* (Limelight, 1965)
* *Quincy Plays for Pussycats* (Mercury, 1959-65 [1965])
**Իրեն Կրալի հետ**
* *SteveIreneo!* (United Artists, 1959)
**Յուզեֆ Լատիֆի հետ**
* *Part of the Search* (Atlantic, 1973)
**Մենդել Լոուի հետ**
* *Satan in High Heels* (Charlie Parker, 1961), սաունդթրեք
**Ջունիոր Մենսոնի հետ**
* *I Believe to My Soul* (Atlantic, 1968)
**Հերբի Մենի հետ**
* *Latin Mann* (Columbia, 1965)
* *Our Mann Flute* (Atlantic, 1966)
**Ջեք Մաքդաֆի հետ**
* *The Fourth Dimension* (Cadet, 1974)
**Հարի Մաքֆարլանդի հետ**
* *The Jazz Version of "How to Succeed in Business without Really Trying"* (Verve, 1962)
* *Tijuana Jazz* (Impulse!, 1965), Թերի Քլարքի հետ
* *Profiles* (Impulse!, 1966)
**Ջիմի Մաքգրիֆի հետ**
* *The Big Band* (Solid State, 1966)
* *A Bag Full of Blues* (Solid State, 1967)
**Ջեյ Մաքշենի հետ**
* *The Last of the Blue Devils* (Atlantic, 1978)
**''Modern Jazz'' կվարտետի հետ**
* *Plastic Dreams* (Atlantic, 1971)
**[[Ջեյմս Մուդի]]ի հետ**
* *Moody and the Brass Figures* (Milestone, 1966)
**Օլիվեր Նելսոնի հետ**
* *Main Stem* (Prestige, 1962)
* *Oliver Nelson Plays Michelle* (Impulse!, 1966)
* *Happenings* (Impulse!, 1966), Հենք Ջոնսոնի հետ
* *Encyclopedia of Jazz* (Verve, 1966)
* *The Sound of Feeling* (Verve, 1966)
**Դևիդ Նյումենի հետ**
* *Bigger & Better* (Atlantic, 1968)
**[[Բադի Ռիչ]]ի հետ**
* *The Wailing Buddy Rich* (Norgran, 1955)
**Ջերեմ Ռիչարդսոնի հետ**
* *Groove Merchant* (Verve, 1968)
**[[Շիրլի Սքոթ]]ի հետ**
* *Roll 'Em: Shirley Scott Plays the Big Bands* (Impulse!, 1966)
**[[Ջիմմի Սմիթ]]ի հետ**
* *Hoochie Coochie Man* (Verve, 1966)
**Դակոտա Սթեյթոնի հետ**
* *I Want a Country Man* (Groove Merchant, 1973)
**[[Սոնի Սթիտ]]ի հետ**
* *Kaleidoscope* (Prestige, 1952 [1957])
* *Sonny Stitt Plays Arrangements from the Pen of Quincy Jones* (Roost, 1955)
* *The Matadors Meet the Bull* (Roulette, 1965)
* *I Keep Comin' Back!* (Roulette, 1966)
* *The Champ* (Muse Records, 1973)
**Քլարկ Թերիի և Չիկո Օ՚ֆերիլլի հետ**
* *Spanish Rice* (Impulse!, 1966)
**Էդի Վինսոնի հետ**
* *Clean Head's Back in Town* (Bethlehem, 1957)
**Ֆրենկ Ուեսսի հետ**
* *Jazz for Playboys* (Savoy, 1957)
**Լարի Վիլիսի հետ**
* *A New Kind of Soul* (LLP, 1970)
**Քեյ Ուինդինգի հետ**
* *Kai Olé* (Verve, 1961)

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* *Ian Carr, Digby Fairweather, Brian Priestley*. Jazz: The Rough Guide. — .
* *Richard Cook, Brian Morton*. The Penguin Guide to Jazz on CD (6-е изд.). — .
* . Краткая биография от Скотта Яноу (Scott Yanow) для AllMusic.
*"I'm Still Learning". Интервью Джо Ньюмена Лесу Томкинсу (Les Tomkins) в 1977.

Կատեգորիա:20-րդ դարի կոմպոզիտորներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի երաժիշտներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի կոմպոզիտորներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի մանկավարժներ
Կատեգորիա:Կաթվածից մահացածներ
Կատեգորիա:Կոմպոզիտորներ այբբենական կարգով