Սալահ Ջադիդ

**Սալահ Ջադիդ** (, ), սիրիացի զինվորական և քաղաքական գործիչ, Սիրիայի տարածաշրջանային արաբական սոցիալիստական ​​Բաաս կուսակցության ծայրահեղ ձախ դաշինքի առաջնորդ և երկրի փաստացի առաջնորդ Սիրիայի դե ֆակտո առաջնորդ 1966-1970 թվականներին, երբ նա հեռացվեց Հաֆեզ ալ-Ասադի կազմակերպած ուղղիչ շարժման արդյունքում։

## Վաղ կյանք և կարիերա
Ջադիդը ծնվել է 1926 թվականին ծովափնյա Ջաբլե քաղաքի մոտ գտնվող Դուեյր Բաաբդա գյուղում՝ Հադդադին ցեղի ալավիների ընտանիքում ։ Մեկ այլ զեկույցում նշվում է, որ նրա ծննդյան տարեթիվը 1924 թվականն է։ Սովորել է Հոմսի ռազմական ակադեմիայում, իսկ 1946 թվականին ընդունվել է սիրիական բանակ։ Ջադիդն ի սկզբանե եղել է Սիրիայի սոցիալիստական ​​ազգայնական կուսակցության անդամ, սակայն ավելի ուշ դարձել է Արաբական սոցիալիստական ​​Բաաս կուսակցության անդամ՝ Միշել Աֆլակի և Սալահ ալ-Դին ալ-Բիտարի գլխավորությամբ 1950-ականներին գործընկերոջ՝ Աքրամ ալ-Հաուրանիի միջոցով։ Չնայած դրան, Ջադիդը մնաց մոտ նախկին կուսակցությանը. նրա եղբայրը՝ Ղասանը, նրա ամենահայտնի անդամներից մեկն էր Սիրիայում: Նա կրկին փոխեց հավատարմությունը 1950-ականներին, երբ դարձավ Գամալ Աբդել Նասերի գաղափարական համոզմունքներին աջակցող Արաբական ազգայնական շարժման անդամ: Ջադիդը աջակցում էր Սիրիայի միացմանը Արաբական Միացյալ Հանրապետությանը՝ միութենական հանրապետություն, որը բաղկացած է Եգիպտոսից և Սիրիայից:

Միության ժամանակ Ջադիդը գտնվում էր Եգիպտոսի մայրաքաղաք Կահիրեում: Ջադիդը 1959 թվականին ստեղծեց Ռազմական կոմիտեն՝ այլ բաասականների հետ միասին: Ռազմական կոմիտեի գլխավոր նպատակն էր պաշտպանել Միության գոյությունը: Սկզբում Ռազմական կոմիտեի անդամներն ընդամենը չորսն էին, մյուսներն էին Հաֆեզ ալ-Ասադը, Աբդ ալ-Քարիմ ալ-Ջունդին և Մուհամմադ Ումրանը: Ռազմական կոմիտեն փորձել է փրկել նաև սիրիական Բաաս շարժումը ոչնչացումից։ Կոմիտեի անդամները եղել են նրանցից, ովքեր Աֆլակին մեղադրում էին Միության տարիներին Բաաս կուսակցության ձախողման մեջ: Կուսակցության Երրորդ Ազգային Կոնգրեսը 1959 թվականին պաշտպանեց Աֆլակի որոշումը՝ լուծարելու կուսակցությունը, սակայն 1960 թվականի Ազգային Կոնգրեսը, որտեղ Ջադիդը այն ժամանակ անհայտ ռազմական կոմիտեն ներկայացնող պատվիրակ էր, չեղյալ հայտարարեց որոշումը և կոչ արեց վերականգնել Բաաս կուսակցությունը։ Կոնգրեսը նաև որոշել է բարելավել հարաբերությունները Նասերի հետ՝ Միությունը ներսից ժողովրդավարացնելու միջոցով։ Կուսակցության ներսում գտնվող մի խմբակցություն՝ ալ-Հաուրանիի գլխավորությամբ, կոչ արեց Սիրիայի անջատումը: Ռազմական կոմիտեն չհաջողվեց իր նպատակներին, և 1961 թվականի սեպտեմբերին Միությունը լուծարվեց։ Նազիմ ալ-Կուդսին, ով գլխավորում էր հետ Միության առաջին կառավարությունը, հետապնդում էր Ջադիդին և մյուսներին՝ նրանց նասերիական հավատարմության համար, և նրանք բոլորը ստիպված եղան հեռանալ սիրիական բանակից:

1963 թվականին Ջադիդը փոխգնդապետից ստացել է գեներալ-մայորի կոչում և նշանակվել Սիրիայի զինված ուժերի շտաբի պետ:

## Անկում և մահ
1970 թվականին, երբ Պաղեստինի ազատագրման կազմակերպության (ՊԱԿ) և Հորդանանի բանակի միջև հակամարտություն սկսվեց, Ջադիդը Պաղեստինի ազատագրման բանակի սիրիական վերահսկողության տակ գտնվող պաղեստինյան զորքեր ուղարկեց Սիրիայում տեղակայված, Պաղեստինի կողմից վերահսկվող պաղեստինյան զորքերը Հորդանան: Այս որոշումը չաջակցեց Ասադի ավելի չափավոր Բաաս խմբակցությունը, և զորքերը նահանջեցին:

Գործողությունը օգնեց բուռն հակամարտություն առաջացնել Ջադիդ և Ասադ խմբակցությունների միջև՝ Բաաս կուսակցության և բանակի ներսում: Սիրիայի կոմունիստական ​​կուսակցությունը միավորվեց Ջադիդի հետ՝ ստանալով նրան խորհրդային դեսպան Նուր ալ-Դին Մուխիտդինովի աջակցությունը։ Դրանից զայրացած Ասադը որոշեց վախեցնել խորհրդայիններին՝ ուղարկելով Մուստաֆա Թլասին Պեկին՝ զենք հայթայթելու։ 1970 թվականի նոյեմբերին Ջադիդը փորձեց հեռացնել Ասադին և նրա կողմնակից Մուստաֆա Թլասին։ Ասադը պատասխանեց՝ նախաձեռնելով ներկուսակցական հեղաշրջում, որը կոչվում էր Ուղղիչ շարժում: Ջադիդը ձերբակալվեց 1970 թվականի նոյեմբերի 13-ին և մնաց Դամասկոսի Մեզզե բանտում մինչև 1993 թվականի օգոստոսի 19-ին սրտի կաթվածից մահը։

## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն
*
*
*

Կատեգորիա:Սիրիայի քաղաքական գործիչներ
Կատեգորիա:Սիրիացի ալավիներ