Սպորտը Վրաստանում

**Սպորտը Վրաստանում** երկար պատմություն ունի։ Երկրում ամենատարածված սպորտաձևերն են ֆուտբոլը, բասկետբոլը, ռեգբիի միությունը, ըմբշամարտը, ձյուդոն և ծանրամարտը։ 19-րդ դարի Վրաստանում տարածված էին պոլոն և ավանդական վրացական լելո խաղը, որոնք հետագայում փոխարինվեցին ռեգբիի միությամբ։

## Ըմբշամարտ
Ըմբշամարտը մնում է պատմականորեն կարևոր սպորտաձև։ Որոշ պատմաբաններ պնդում են, որ հունահռոմեական ոճի ըմբշամարտը ներառում է վրացական բազմաթիվ տարրեր: Վրաստանում ըմբշամարտի ամենատարածված ոճերից մեկը կախեթական ոճն է։ Սակայն այլ ոճեր այսօր այդքան լայնորեն չեն օգտագործվում։ Օրինակ՝ Վրաստանի Խևսուրեթի շրջանում կան ըմբշամարտի երեք տարբեր ոճեր։

Ճիդաոբան (վրացական ըմբշամարտ) մարտարվեստի հնագույն տեսակ է, որը սովորաբար հանդիպում է Վրաստանում։

## Ֆուտբոլ

Ֆուտբոլը Վրաստանում ամենատարածված սպորտաձևերից մեկն է։ Այն կառավարվում է Վրաստանի ֆուտբոլի ֆեդերացիայի կողմից։ Վերջինս կազմակերպում է տղամարդկանց, կանանց և ֆուտզալի ազգային հավաքականները։ Ժամանակակից ֆուտբոլը ներկայացվել է անգլիացի առագաստանավորդների կողմից, որոնք խաղում էին Փոթիում 20-րդ դարի սկզբին։

## Ռեգբիի միություն

Ռեգբին երկրում ամենատարածված սպորտաձևն է։ Նրանք որակավորվել են բոլոր Ռեգբիի աշխարհի գավաթներում 2003 թվականից ի վեր, նրանց լավագույն արդյունքը 2015 թվականի Ռեգբիի աշխարհի գավաթի խմբային փուլում երկու խաղում հաղթանակն է։ Նրանց ազգային հավաքականը համարվում է 2-րդ մակարդակի՝ բարձր արդյունավետությամբ։

## Լելո բուրտի

Լելոն, կամ լելո բուրտին (վրացերեն՝ ლელო ბურთი), բառացիորեն «դաշտային գնդակ [խաղալ]», վրացական ժողովրդական սպորտաձև է։ Այն լիարժեք կոնտակտային գնդակով խաղ է, նման է ռեգբիին։ Վրացական ռեգբիի միության տերմինաբանության մեջ լելո բառը օգտագործվում է փորձի նշանակությամբ, և ռեգբիի միության ժողովրդականությունը Վրաստանում վերագրվում է դրան։

2014 թվականին լելո բուրտին, խրիդոլիի՝ ավանդական մարտարվեստի հետ միասին, Վրաստանի կառավարության կողմից ընդգրկվել է որպես մշակույթի «ոչ նյութական հուշարձան»։

Այն հայտնվել է 12-րդ դարի վրացական «Ընձենավորը» էպոսում, որտեղ կերպարները խաղում են լելո բուրտի։

## Բասկետբոլ
Վրաստանը տվել է համաշխարհային մակարդակի բասկետբոլիստներ, այդ թվում՝ Թոռնիկե Շենգելիան, Վլադիմիր Ստեփանիան, Նիկոլոզ Ցկիտիշվիլին և հատկապես Զազա Պաչուլիան։ Վրացիները մեծապես աջակցում են իրենց ազգային հավաքականին։ Երկրի նախկին նախագահ Միխեիլ Սաակաշվիլին մեկնել է Լիտվա՝ 2011 թվականի ԵվրոԲասկետում իր թիմին աջակցելու համար՝ Վրաստանից եկած 1500 երկրպագուների հետ։

Վրաստանը համատեղ հյուրընկալել է ԵվրոԲասկետ-2021-ը Թբիլիսիում՝ Չեխիայի, Գերմանիայի և Իտալիայի հետ միասին։

Վրաստանը իր դեբյուտը նշեց FIBA-ի բասկետբոլի աշխարհի գավաթում 2023 թվականին, որտեղ նրանք զբաղեցրին 16-րդ տեղը։

Թոռնիկե Շենգելիան խաղում է Եվրոլիգայում, նրանք հաղթանակներ տարան Սերբիայի, Լիտվայի և Հունաստանի դեմ։

2024 թվականի փետրվարի դրությամբ Վրաստանի տղամարդկանց հավաքականը զբաղեցնում էր 23-րդ տեղը աշխարհում։

## Ծանրամարտ
Ծանրամարտը սպորտաձև է, որտեղ մարզիկները մրցում են ծանրաձող բարձրացնելով ծանրաձող գետնից գլխավերև, որտեղ յուրաքանչյուր մարզիկ պայքարում է հաջողությամբ բարձրացնելու ամենածանր կշիռները:

## Մոտոսպորտ
Կովկասյան տարածաշրջանի միակ մրցարշավային մրցուղին գտնվում է Վրաստանում: Ռուսթավիի միջազգային մոտորային այգին սկզբնապես կառուցվել է 1978 թվականին և վերաբացվել է 2012 թվականին՝ 20 միլիոն դոլար արժողությամբ վերակառուցումից հետո: Մրցուղին համապատասխանում է FIA-ի 2-րդ աստիճանի պահանջներին և ներկայումս հյուրընկալում է Legends մեքենաների մրցարշավային շարքը և Formula Alfa մրցումները։

## Գոլֆ
Վերջին տարիներին Վրաստանում բացվել են նաև մի քանի գոլֆի դաշտեր, որոնցից 18-խոռոչանի Tbilisi Hills գոլֆի դաշտին 2025 թվականին միացել է Paragraph Tabori Golf & Spa Resort-ը: Paragraph Tabori-ն համագործակցում է գլոբալ գոլֆի մասնագետների՝ IMG-ի հետ և ունի նաև մարզադաշտ, գոլֆի ակադեմիա և փակ ստուդիաներ՝ Վրաստանում նոր գոլֆ խաղացողներին խրախուսելու համար զբաղվել այս սպորտաձևով։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ

Կատեգորիա:Սպորտը Վրաստանում