open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Սահմանապահ զորքեր

[thumb|[Իսրայելի սահմանապահ ոստիկանության զինծառայողներ (Մագավ)]]
**Սահմանապահ զորքեր** (*սահմանային պաշտպանություն*, *սահմանային պահակախումբ* և այլն), պետական կազմակերպություն, զորային կազմավորում, որը նախատեսված է պետության արտաքին սահմանների պաշտպանության համար ցամաքում կամ ջրի վրա, ինչպես նաև սահմանային գոտում համապատասխան ռեժիմի պահպանման համար։

**Սահմանապահ զորքերի հիմնական պարտականությունների մեջ մտնում է**՝

* Պետական սահմանի վերահսկում և պաշտպանություն,
* Սահմանահատող անձանց, տրանսպորտային միջոցների և ճամփորդական փաստաթղթերի վերահսկում,
* Անօրինական ճանապարհով սահմանահատող անձանց, տրանսպորտային միջոցների, բեռների և այլ ապրանքների տեղափոխումների կանխում,
* Արգելված և սահմանափակ իրերի (զենք, զինամթերք, թունավոր նյութեր) փոխադրման վերահսկում,
* Սահմանային գոտին կամ պետական սահմանը հատող օտարերկրացիների փաստաթղթերի և մուտքի արտոնագրերի վերահսկում,
* Ֆիզիկական անձանց և բեռների սահմանային հատման իրականացումը օրենսգրքի համաձայն,
* Անհրաժեշտության դեպքում աջակցության ապահովում մաքսային ծառայությանը, հակաօդային պաշտպանության զորքերին, ազգային անվտանգության մարմիններին,
* Սահմանային ռեժիմը խախտող անձանց բացահայտում և ձերբակալում, պետական սահմանը ապօրինաբար հատելու փորձերի կանխում,
* Պետական սահմանի դեմ ուղղված հանցագործություններին/խախտումներին առնչվող դեպքերի հետաքննություն։

## Սահմանապահ ծառայությունները տարբեր երկրներում

### Եվրոպա
* Բելառուս – Բելառուսի Հանրապետության պետական սահմանապահ կոմիտե ()
* Բուլղարիա – Սահմանապահ ոստիկանություն ()
* Մեծ Բրիտանիա – Միացյալ Թագավորության սահմանապահ ծառայություն ()
* Հունգարիա - Հունգարիայի սահմանապահ ծառայություն ()
* Գերմանիա – Գերմանիայի դաշնային ոստիկանություն (, BPOL)
* Հունաստան – Սահմանապահ ծառայություն (), որը մտնում է Հունաստանի ոստիկանության կազմի մեջ
* Ռուսաստան – Ռուսաստանի ԱԴԾ սահմանապահ ծառայություն ()
* Ֆինլանդիա – Ֆինլանդիայի սահմանային պահպանություն (, )
* Չեխիա – Օտարերկրացիների գործով ոստիկանություն և սահմանապահ ոստիկանություն ()
* Ուկրաինա – Ուկրաինայի պետական սահմանապահ ծառայություն ()

### Ասիա
[thumb|Չինական սահմանապահ զորքերի պահակային դիտանոցը [Գուանդուն նահանգում]]
* **[[Հայաստան]]** – ՀՀ Սահմանային պահպանություն
* Ադրբեջան – Ադրբեջանի պետական սահմանապահ ծառայություն ()
* Իսրայել – Մագավ ( *Mishmar HaGvul*՝ սահմանապահ ծառայություն)
* Ղազախստան - Ղազախստանի Հանրապետության Ազգային անվտանգության կոմիտեի սահմանապահ ծառայություն ()
* Պակիստան – Պակիստանի սահմանապահ կորպուս (, ) և Պակիստանի սահմանապահ ոստիկանություն ()
* Թաիլանդ – Թաիլանդի սահմանապահ ոստիկանություն (, )
* Թուրքմենստան – Թուրքմենստանի պետական սահմանապահ ծառայություն ()

### Ամերիկա
* ԱՄՆ – ԱՄՆ-ի սահմանապահ ծառայություն ()
* Կանադա – Սահմանապահ ծառայությունների կանադական գործակալություն ()

## Տես նաև
* ՀՀ Սահմանային պահպանություն
* Հայաստանի ազգային անվտանգության ծառայություն
* ՀՀ զինված ուժեր

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Սահմանապահ զորքեր
Հրայր Ավետիսյան

**Հրայր Համլետի Ավետիսյան** (), Արցախի Հանրային Հեռուստատեսության գլխավոր ռեժիսոր։

## Կենսագրություն
* 1993 թվականին ավարտել է Երևանի գեղարվեստա-թատերական ինստիտուտի գրաֆիկական դիզայնի բաժինը։
* 1998 թվականից Ստեփանակերտի մամուլի ակումբի վարչության անդամ է։
* 1991 թվականի դեկտեմբերից կամավոր մասնակցել է Արցախի ազատագրական շարժմանը։
* 1996 թվականին աշխատանքի է անցել Հրազդանի հեռուստատեսությունում, ինչպես նաև մասնակցել է Internews-ի կազմակերպած օպերատորական և ռեժիսորական որակավորման դասընթացներին։
* 1996 թվականին մեկնել է Ֆրանսիա և երկու ամիս աշխատել մասնավոր հեռուստատեսությունում։
* 1996-1999 թվականներին աշխատել է Արցախի հանրային հեռուստատեսությունում՝ որպես ռեժիսոր։
* 2000 թվականից Արցախի հանրային հեռուստատեսության գլխավոր ռեժիսոր։
* 1999-2000 թվականներին Ստեփանակերտի քաղաքապետարանի լրատվական ծառայության պետ։

## Ռեժիսորական կարիերա
Հանդիսանում է «Ցավ», «Գթասրտության ժամանակը», «Սպասում», «Սպասեցեք մեզ», «Քաղաք», «Գանձասար», «Կար-չկար մի տղա», «Հպարտություն, որի անունն է Արցախ», «Թերթելով պատմության էջերը», «Ինքնահաստատում», «88-ի արձագանքները» և այլ ֆիլմերի ռեժիսորը։

## Մրցանակներ
2005 և 2008 թվականներին արժանացել է ԼՂՀ կառավարության «Եղիշեի» անվան ամենամյա մրցանակին։

## Աղբյուրներ
# «Լրագրողական հանրագիտակ», Գիտախմբագրական խորհուրդ, Ստեփանակերտ, 2012

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Հայ ռեժիսորներ
Սան Խոսե (նահանգ)

**Սան Խոսե** (), Կոստա Ռիկայի 7 նահանգներից մեկը։

## Աշխարհագրություն
Գտնվում է երկրի կենտրոնական հատվածում։ Սահմանակից է (հյուսիսից ժամացույցի սլաքի ուղղությամբ) Ալախուելա, Էրեդիա, Կարտագո, Լիմոն և Պունտարենաս նահանգների հետ։ Վարչական կենտրոնը Սան Խոսե քաղաքն է։

Տարածքը՝ 4959 կմ²։ Բնակչությունը՝ 1 404 242 (2011 թվականի տվյալներով)։

Մինչ իսպանացի գաղութարարների ժամանումը տարածքում բնակվել են հնդիկ ուետարները։

## Կանտոններ
Բաժանված է 20 կանտոնների՝
# Ակոստա
# Ալախուելիտա
# Ասեռի
# Վասկես դե Կորոնադո
# Գոյկոեչեա
# Դեսամպարադոս
# Դոտա
# Կուռիդաբատ
# Լեոն Կորտես
# Մորա
# Մորավիա
# Մոնտես դե Օկա
# Պերես Սելեդոն
# Պուրիսկալ
# Սան Խոսե
# Սանտա Անա
# Տառասու
# Տիբաս
# Տուռուբարես
# Էսկասու

## Պատկերասրահ

National Theater of Costa Rica.jpg|Ազգային թատրոն Սան Խոսեում
Escazu Im56.jpg|Էսկասուի տեսարանը
IglesiaDesamparados.JPG|Կաթոլիկական տաճար Դեսամպարադոսում


## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Սան Խոսե նահանգի նկարներ
Ժիվրեզակ

**Ժիվրեզակ** (), համայնք Ֆրանսիայում՝ Պուատու-Շարանտ երկրամասի Ծովափնյա Շարանտ գավառի Սեն Ժենի դը Սենտոնժի շրջանում։ Մտնում է Ծովափնյա Շարանտ կանտոնի կազմի մեջ։

Համայնքի INSEE կոդ՝ 17178։

## Բնակչություն
Համայնքի բնակչությունը 2010 թվականին կազմում էր 729 մարդ։

## Ծանոթագրություններ

## Տես նաև
* Ֆրանսիայի շրջանների ցանկ

## Արտաքին հղումներ
*  Վիճակագրության ազգային ինստիտուտ. Ժիվրեզակ 

Կատեգորիա:Ֆրանսիայի համայնքներ
Լիմոն (նահանգ)

**Լիմոն** (), Կոստա Ռիկայի 7 նահանգներից մեկը։

## Աշխարհագրություն
Գտնվում է երկրի արևելյան հատվածում։ Արևմուտքում սահմանակից է Էրեդիա, Կարտագո, Սան Խոսե, Պունտարենաս նահանգների հետ, հյուսիսում՝ Նիկարագուայի հետ, իսկ հարավում՝ Պանամայի հետ։ Երկրի միակ նահանգը, որն ունի ելք դեպի Կարիբյան ծով։ Վարչական կենտրոնը Լիմոն քաղաքն է։

Տարածքը՝ 9188 կմ²։ Բնակչությունը՝ 386 862 (2011 թվականի տվյալներով)։

Քրիստափոր Կոլումբոսը եղել է առաջին եվրոպացին, որը հայտնաբերել է Լիմոնի ափերը (1502 թվականին, իր վերջին՝ չորրորդ ճանապարհորդության ժամանակ)։

## Կանտոններ
Բաժանված է 6 կանտոնների՝
# Գուասիմո
# Լիմոն
# Մատինա
# Պոկոսի
# Սիկիռես
# Տալամանկա

## Պատկերասրահ

Tortuguero caribbean coast.jpg|Կարիբյան ծովափ Լիմոնում
DSC02141, Limon, Costa Rica.jpg|Փողոց Լիմոնում
Calypso.JPG|Պարողներ Բրիբրիում, Տալամանկա կանտոն


## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Լիմոն նահանգի նկարներ
Պունտարենաս (նահանգ)

**Պունտարենաս** (), Կոստա Ռիկայի 7 նահանգներից մեկը։

## Աշխարհագրություն
Գտնվում է երկրի արևմտյան հատվածում։ Հյուսիսում սահմանակից է Ալախուելա և Գուանակաստե նահանգների հետ, արևելքում՝ Սան Խոսե և Լիմոն նահանգների հետ, իսկ հարավում՝ Պանամայի հետ։ Վարչական կենտրոնը Պունտարենաս քաղաքն է։

Տարածքը՝ 11 277 կմ²։ Բնակչությունը՝ 410 929 (2011 թվականի տվյալներով)։

Տարածքով երկրի ամենամեծ նահանգն է, ընդգրկում է երկրի խաղաղօվկիանոսյան ափի մեծ մասը։ Նահանգի մեջ մտնում է Կոկոս կղզին, ափից 500 կմ հեռավորության վրա։ Նահանգի ամենամեծ գետը Տարկոլեսն է։

## Կանտոններ
Բաժանված է 11 կանտոնների՝
# Բուենոս Այրես
# Գարաբիտո
# Գոլֆիտո
# Կեպոս
# Կոռեդորես
# Կոտո Բրուս
# Մոնտես դե Օրո
# Օսա
# Պառիտա
# Պունտարենաս
# Էսպարսա

## Պատկերասրահ

Isla del Coco-chatham beach.jpg|Կոկոս կղզին
Catedral de Puntarenas.jpg|Պունտարենասի մայր տաճարը
Iglesia católica de Miramar. Cantón de Montes de Oro, Provincia de Puntarenas, Costa Rica.jpg|Եկեղեցի Միրամարում, Մոնտես դե Օրո կանտոնում


## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Պունտարենաս նահանգի նկարներ
Ջեմմա Բաղդասարյան

**Ջեմմա Սամվելի Բաղդասարյան** (, ք. Մարտունի, ԼՂԻՄ), ՀՀ պետական գործիչ, ՀՀ աշխատանքի և սոցիալական հարցերի նախարարի տեղակալ։

## Կրթություն
*1974-1979 թթ. - սովորել և ավարտել է Ադրբեջանի պետական մանկավարժական ինստիտուտը և ստացել մանկավարժի որակավորում «կենսաքիմիա» մասնագիտությամբ։ 
*2000 թ. - ավարտել է Ռուսաստանի մենեջմենթի ակադեմիայի Աշխատունակության փորձաքննության և աշխատանքի կազմակերպման ինստիտուտի բժշկա-սոցիալական վերականգնման բաժինը։ 
*2002-2005 թթ. - մասնակցել է ՀՀ պետական կառավարման ակադեմիայի մի շարք դասընթացների։

## Աշխատանքային գործունեությունը
*1980-1982 թթ. - աշխատել է Երևանի Էլեկտրոմեքենաների ինստիտուտում՝ որպես առաջատար ինժեներ։ 
*1982-1992 թթ. - աշխատել է ՀԽՍՀ սոցիալական ապահովության մինիստրությունում որպես առաջատար մասնագետ, ապա՝ բաժնի պետ։ 
*1992-2009 թթ. - ՀՀ սոցիալական ապահովության նախարարության հաշմանդամների և տարեցների հիմնահարցերի վարչության պետ։
*2001 թվականից - Գերիների, պատանտների և անհայտ կորածների հարցերով զբաղվող հանձնաժողովի անդամ։
*2004-2008 թթ. - հաշմանդամների վերականգնման և նրանց հասարակություն ինտեգրման հարցերով Եվրոխորհրդի կոմիտեի փորձագետ։
*2008-2010 թթ. - հաշմանդամների վերականգնման և նրանց հասարակություն ինտեգրման հարցերով Եվրոխորհրդի կոմիտեի բյուրոյի անդամ։
*2008 թվականից - հաշմանդամություն ունեցող անձանց հարցերով զբաղվող ազգային հանձնաժողովի անդամ։
*2010 թվականից - Թմրամոլության և թմրամիջոցների ապօրինի շրջանարության դեմ պայքարի հարցերով հանձնաժողովի անդամ։
*2010 թվականից - Հայաստանի Հանրապետության և Եվրոպական միության միջև ասոցացման համաձայնագրի շուրջ բանակցությունների համար պատասխանատու բանակցային թիմի անդամ։ 
*2010 թվականից - հաշմանդամների վերականգնման և նրանց հասարակություն ինտեգրման հարցերով Եվրոխորհրդի կոմիտեի բյուրոյի փոխնախագահ։ 
*2009 թ. նոյեմբերի 4-ին ՀՀ վարչապետի որոշմամբ նշանակվել է Հայաստանի Հանրապետության աշխատանքի և սոցիալական հարցերի նախարարի տեղակալ։
*2012 թվականից - ՀՀ վարչապետին կից կանանց խորհրդի անդամ։

## Պարգևներ և կոչումներ
*Բնական գիտությունների միջազգային ակադեմիայի հայկական բաժանմունքի պատվավոր դոկտոր (2007)։
*Մխիթար Հերացու մեդալ (2006)։
*«Հայրենիքին մատուցած ծառայությունների համար» 2-րդ աստիճանի մեդալ (2013)։

Ամուսնացած է, ունի երկու երեխա։ 2005 թվականից Հայաստանի Հանրապետական կուսակցության անդամ է։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Հայ սոցիալական աշխատողներ
Կատեգորիա:Հայաստանի պետական գործիչներ
Կատեգորիա:1956 ծնունդներ
Կատեգորիա:Հուլիսի 23 ծնունդներ
Կատեգորիա:Մարտունի (Մարտունու շրջան) քաղաքում ծնվածներ
Կատեգորիա:ՀՀԿ անդամներ
Կատեգորիա:«Հայրենիքին մատուցած ծառայությունների համար» 2-րդ աստիճանի մեդալակիրներ
Կատեգորիա:ՀՀ ԱԺ 6-րդ գումարման պատգամավորներ
Կատեգորիա:Հայ քաղաքական գործիչներ
Կատեգորիա:Մխիթար Հերացու մեդալակիրներ
Սեյրան Պետրոսյան

**Սեյրան Ալեքսանի Պետրոսյան** (ծնվ. 11 մարտի 1949 թ., ք.ա. Ղուկասյան, Ղուկասյանի շրջան), Հայաստանի պետական գործիչ, Հայաստանի Շիրակի մարզպետի տեղակալ։

## Կրթություն
* 1967-1973 թթ. - սովորել և ավարտել է Երևանի անասնաբուծական-անասնաբուժական ինստիտուտի անասնաբուծական ֆակուլտետը՝ գիտնական անասնաբույծի որակավորում։
* 1975-1977 թթ. - սովորել և ավարտել է Կուսակցական բարձրագույն դպրոցը։

## Աշխատանքային գործունեությունը
* 1966-1967 թթ. - աշխատել է Ղուկասյանի էլեկտրացանցում որպես բանվոր։
* 1968-1975 թթ. - ՀԼԿԵՄ Ղուկասյանի շրջկոմի բաժնի վարիչ, քարտուղար, ապա՝ երկրորդ քարտուղար։
* 1977 թ. - ընտրվել է ՀԼԿԵՄ Ղուկասյանի շրջկոմի առաջին քարտուղար՝ պաշտոնավարելով մինչև 1979 թ.:
* 1980-1990 թթ. - ՀԿԿ Ղուկասյանի շրջանային կոմիտեի հրահանգիչ, կուսակցական կազմակերպական աշխատանքի բաժնի վարիչ, այնուհետև՝ երկրորդ քարտուղար։
* 1991-1996 թթ. - Պատգամավորների Աշոցքի շրջանային խորհրդի գործադիր կոմիտեի նախագահ։
* 1996-1999 թթ. - Շիրակի մարզպետարանի քարտուղար, ապա՝ մարզպետի տեղակալ.
* 1999-2000 թթ. - Շիրակի մարզպետի պաշտոնակատար։
* 2001 թ. Հայաստանի Նախագահի հրամանագրով նշանակվել է ՀՀ տնտեսական մրցակցության պաշտպանության պետական հանձնաժողովի անդամ։
* 2003 թ. Հայաստանի Նախագահի հրամանագրով վերանշանակվել է ՀՀ տնտեսական մրցակցության պաշտպանության պետական հանձնաժողովի անդամ։
* 2010 թ. մայիսի 27-ին Հայաստանի վարչապետի որոշմամբ նշանակվել է Հայաստանի Շիրակի մարզպետի տեղակալ։

## Պարգևներ
* Անանիա Շիրակացու մեդալ (2011)։

Ամուսնացած է, ունի երկու որդի։ Հայաստանի Հանրապետական կուսակցության անդամ է։ 1999 թ. եղել է Ազգային-եկեղեցական ժողովի պատվիրակ։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Հայաստանի պետական գործիչներ
Կատեգորիա:1949 ծնունդներ
Կատեգորիա:Մարտի 11 ծնունդներ
Կատեգորիա:Աշոցք գյուղում ծնվածներ
Կատեգորիա:ՏՄՊՊՀ անդամներ
Կատեգորիա:ՀՀԿ անդամներ
Կատեգորիա:Երևանի անասնաբուծական-անասնաբուժական ինստիտուտի շրջանավարտներ
Կատեգորիա:Անանիա Շիրակացու մեդալակիրներ
Որոգայթ (ֆիլմ)

**Որոգայթ**, 2015 թվականին նկարահանված ֆիլմ։ Հիմնված է Շանթ հեռուստաընկերության Որոգայթ բազմասերիանոց հեռուստասերիալի վրա։

## Սյուժե
Գլխավոր հերոսը հայտնի մարզիկ է, ով երիտասարդ տարիքում սպորտը թողել է հանուն արվեստի, սակայն ճակատագիրը նրա համար բոլորովին այլ բան է նախատեսել։ Նա, պաշտպանելով ընկերուհուն, հայտնվում
է բանտում։ Բանտային ծանր կյանքն ու «օրենքները» ոչ թե ընկճում, այլ առավել ուժեղ են դարձնում նրան։ Ազատվելով բանտից, սակայն, նա կրկին դաժան ընտրության առջև է կանգնում. այս անգամ նրա ազատության գինը ընկերոջ կյանքն էր...
Անկախ իր կամքից քրեական միջավայրում հայտնված մարդը խաղում է վայրի կանոններով և փորձում չդավաճանել մարդկային սկզբունքները, որոնց ինքը հավատարիմ է եղել։

## Դերերում

## Արտաքին հղումներ
*Որոգայթը youtube.com֊ում

Կատեգորիա:2015 ֆիլմեր
Կատեգորիա:Դրամա ֆիլմեր
Կատեգորիա:Հայկական ֆիլմեր
Կատեգորիա:Մարտաֆիլմեր
Կատեգորիա:Քրեական ֆիլմեր
Ալախուելա (նահանգ)

**Ալախուելա** (), Կոստա Ռիկայի 7 նահանգներից մեկը։

## Աշխարհագրություն
Գտնվում է երկրի հյուսիսային հատվածում։ Արևմուտքում սահմանակից է Գուանակստե նահանգի հետ, հարավում՝ Պունտարենաս և Սան Խոսե նահանգների հետ, արևելքում՝ Էրեդիա նահանգի հետ, հյուսիսում՝ Նիկարագուայի հետ։ Վարչական կենտրոնը Ալախուելա քաղաքն է։ Մյուս խոշոր քաղաքը Կեսադան է։

Տարածքը՝ 9753 կմ²։ Բնակչությունը՝ 848 146 (2011 թվականի տվյալներով)։

Նահանգի տարածքում գտնվում են երկու գործող հրաբուխներ՝ Արենալը և Պոասը։

Նահանգի տարածքով անցնում է Պանամերիկյան մայրուղին։

Մինչ իսպանացի գաղութարարների ժամանումը տարածքում բնակվել են հնդիկ ուետարները, վոտոսները, գուատասոսները, տիկեսները և կատապասները։

## Գավառներ
Բաժանված է 15 գավառների՝
# Ալախուելա
# Սարսերո
# Աթենաս (Աթենք)
# Վալվերդե
# Գրեսիա (Հունաստան)
# Գուատուսո
# Լոս Չիլես
# Նարանխո
# Օրոտինա
# Պալմարես
# Պոաս
# Սան Կարլոս
# Սան Մատեո
# Սան Ռամոն
# Ուպալա

## Պատկերասրահ

Alajuela city & SJO 12 2009 MDV 4909.jpg|Ալախուելայի տեսարանը
Catedral, Alajuela.JPG| Ալախուելայի Մայր տաճարը
Sanra.jpg|Պանամերիկյան մայրուղին Սան Ռամոնում


## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Ալախուելա 
* Ալախուելա նահնգի նկարներ
Մարջան Ավետիսյան

**Մարջան Ավետիսյան** (), հայ դերասանուհի։

## Կենսագրություն
Մարջան Ավետիսյանը ծնվել է Հոկտեմբերյանի շրջանի Մեծամոր քաղաքում։ 1999 թվականին նա ավարտել է Մեծամորի թիվ 3 միջնակարգ դպրոցի 12-րդ դասարանը։ 2001-2005 թվականներին սովորել է Երևանի թատրոնի և կինոյի պետական ինստիտուտի դերասանական ֆակուլտետում։

Բարձրագույն ուսումնական հաստատությունն ավարտելուց հետո, 2005 թվականին Ավետիսյանն ընդունվել է աշխատելու Երևանի Գաբրիել Սունդուկյանի անվան ազգային ակադեմիական թատրոնում։

2007 թվականից աշխատել է Հայաստանի հանրային հեռուստաընկերությունում։ Նույն թվականին մասնակցել է «Երկու աստղ» երաժշտական նախագծին։

Մարջան Ավետիսյանը նկարահանվել է տարբեր ֆիլմերում և խաղացել տարբեր թատերական ներկայացումներ։

## Ֆիլմագրություն

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
*«Իմ սերը պայթյունավտանգ էր, ու այդ աղմուկը կխանգարեր». Մարջան Ավետիսյան
*Մարջան Ավետիսյան. “Անձնական երջանկության համար իմ որոշումն է ուշանում”

Կատեգորիա:Երևանի թատրոնի և կինոյի պետական ինստիտուտի շրջանավարտներ
Կատեգորիա:Հայ դերասանուհիներ
Մադամ Ռեկամիեի հեռանկարը

[thumb|[Ժակ Լուի Դավիդ «Մադամ Ռեկամյեի դիմանկարը»]]
**«Մադամ Ռեկամիեի հեռանկարը»** (), պատկանում է բելգիացի նկարիչ Ռենե Մագրիտի վրձնին։ Նկարել է 1951 թվականին։

## Նկարագրություն
Նկարի հիմքում ընկած է ֆրանսիացի նկարիչ Ժակ Լուի Դավիդի «Մադամ Ռեկամյեի դիմանկարը» կտավի բովանդակությունը (1800 թվական), որտեղ հերոսուհուն փոխարինում է նրա դիրքով պատկերված դագաղը։

## Գտնվելու վայր
1997 թվականին նկարը ձեռք է բերել Կանադայի ազգային պատկերասրահը (Օտտավա)։

## Տես նաև
* Ռենե Մագրիտ
* Մադամ Ռեկամիեի դիմանկարը
* Պատկերների դավաճանություն
* Մարդկային գոյության պայմաններ
* Մարդու զավակ

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:1951 նկարներ
Կատեգորիա:Կանադայի ազգային պատկերասրահի նկարներ
Կատեգորիա:Սյուրռեալիստական գործեր
Don't

«**Don't**», ամերիկացի երգիչ Բրայսոն Թիլերի երգը։ Այն ներկայացվել է 2014 թվականին, սակայն որպես սինգլ թողարկվել է 2015 թվականի մայիսի 20-ին։ Այն Թիլերի «Trapsoul» կոչվող առաջին ալբոմի առաջին սինգլն է։ Երգը գրվել է Բրայսոն Թիլերի, Թևորիս Հոլինս կրտսերի և Այսոմ Բրենդոն Ստյուարտի կողմից, իսկ պրոդյուսերական աշխատանքով զբաղվել է Dopeboi-ն։ Երգում օգտագործվել է հատված ամերիկացի երգչուհի Մրայա Քերիի 2005 թվականին թողարկված «Shake It Off» երգի տեքստից, որի արդյունքում այդ երգի հեղինակներ Մրայա Քերիի, Բրայան Մայքլ Քոքսի, Ջերմեյն Դյուպրիի և Ջոնթա Օսթինի անունները նույնպես նշվել են «Don't» երգի հեղինակների ցանկում։

## Տեսահոլովակ
Երգի տեսահոլովակի պրեմիերան կայացել է 2015 թվականի օգոստոսի 20-ին Թիլերի Vevo ալիքում։

## Ռեմիքսներ
2015 թվականի հոկտեմբերին ամերիկացի ռեփեր Քեյ Քեմփը ներկայացրեց երգի իր ռեմիքսը, իսկ հաջորդ ամիս իրենց ռեմիքս տարբերակները ներկայացրեցին նաև ամերիկացի երգչուհիներ Միլա Ջեյը և Սևին Սթրիթերը։ 2016 թվականի հունվարին ամերիկացի ռեփեր D.R.A.M.-ը թողարկեց երգի իր ռեմիքսը։ 2016 թվականի մարտին թողարկվեց երգի պաշտոնական ռեմիքս տարբերակը, որում իր մասնակցությունն ունի նաև բրիտանական WSTRN խումբը։

## Հիթ շքերթներ
### Շաբաթական հիթ շքերթներ

### Տարեվերջի հիթ շքրեթներ

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Երգի տեսահոլովակը ՅուԹյուբ վիդեոհոսթինգում
* Երգի տեքստը  MetroLyrics կայքում

Կատեգորիա:2014 երգեր
Կատեգորիա:2015 սինգլներ
Կատեգորիա:Բրայսոն Թիլերի երգեր
Թոր (Վրաստան)

**Թոր** (), պատմական նահանգ Վրաստանի կենտրոնական հատվածում։ Ներկայումս նա մտնում է Սամցխե-Ջավախքի նահանգի մեջ։

Արևելքում սահմանակցում է Թրիալեթին, հյուսիս-արևմուտքում Իմերեթի մարզի և հյուսիս-արևելքում՝ Շիդա Քարթլիի մարզին։ Տարածաշրջանը գտնվում է Բորժոմի կիրճում։

Միջնադարի ժամանակաշրջանում Թորը պատկանել է Գեմրեկելիների տանը։ Նրա անվանումը դադարեցվել է օգտագործվել 15-րդ դարում։ Նույն ժամանակահատվածում այս տարածքը դարձավ Ավալիշվիլիների տան սեփականությունը։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Սամցխե-Ջավախքի մարզ
Կատեգորիա:Վրաստանի պատմական շրջաններ
Չարգաֆի կանոն

**Չարգաֆի կանոնը**, հայտնաբերված կանոնների համակարգ, որը նակարգրում է քանակական հարաբերությունը ազոտական հիմքերի միջև ԴՆԹ-ում։ Ձևավորվել են կենսաքիմիկոս Էրվին Չարգաֆի աշխատանքների արդյունքում 1949-1951 թվականներին։

Մինչ աշխատանքները Չարգաֆի խմբերը գերակշռում էր այսպես կոչված «տետրանուկլեոտիդա»-ի թեորեմ, որի համաձայն ԴՆԹ-ն կազմված է կրկնվող բլոկերից, որոնք կազմված են 4 տարբեր ազոտական հիմքերից (ադենին, գուանին, թիմին և ցիտոզին)։ Չարգաֆին և իր գործընկերներին հաջողվեց բաժանել ԴՆԹ-ն թղթե քրոմատագրաֆիայի միջոցով և որոշել կոնկրետ քանակական հարաբերությունները նուլեոտիդների տարբեր տիպերով։ Նրանք էապես տարբերվում են էկվամոլյարներով։ Հարաբերությունները՝ որոնք հայտնաբերվել են Չարգաֆի կողմից՝ ադենին (Ա), թիմին (Թ), գուանին (Գ) և ցիտոզին (Ց), հետևյալն են՝

# Ադենինի քանակը հավասար է թիմինի քանակին, իսկ գուանինինը՝ ցիտոզինինին՝ Ա=Թ, Գ=Ց։
# Պուրինների քանակը հավասար է պիրիմիդինդիների քանակին՝ Ա+Գ=Թ+Ց։
# Ամինախմբերի քանակը 6 դիրքում հավասար է կետոխմբերի 6 դիրքին՝ Ա+Ց=Գ+Թ։

Սակայն հարաբերությունը (Ա+Թ)։(Գ+Ց) տարբեր ԴՆԹ-ների մոտ կարող է տարբեր լինել։ Մեկի մոտ ԱԹ զույգն է, մյուսը՝ ԳՑ։

1968 թվականին Չարգաֆը հայտնաբերել է, որ ԴՆԹ-ի ամեն շղթայում ադենինի քանակաը մոտավոր հավասար է թիմինի քանակին, իսկ գուանինը՝ ցիտոզինինին՝ Ա~Թ, Գ~Ց։

## Գրականություն
* * Վանյուշին Վ. Ֆ.- * Գլուխ 23. Մոլեկուլային կենսաբանություն // Կենսաբանության պատմությունը սկսած 20-րդ դարից մինչ մեր օրերը։ Գիտություն։ 1975: էջ 454
* *Chargaff, E., R. Lipshitz, C. Green and M. E. Hodes* - The composition of the deoxyribonucleic acid of salmon sperm  *Journal of Biological Chemistry* - (1951) Vol. 192. p.&nbsp;223-230.

## Տես նաև
* Էրվին Չարգաֆ
* ԴՆԹ
* Թիմին
* Ադենին
* Գուանին
* Ցիտոզին

## Արտաքին հղումներ
* Эрвин Чаргафф  (Украинский биологический портал)
* http://www.epigenetics.com.ua/?p=165 

Կատեգորիա:ԴՆԹ
Առյուծների կամուրջ

**Առյուծների կամուրջ** (), կամուրջ Բուլղարիայի մայրաքաղաք Սոֆիայում` Վլադայա գետի վրա։ Համարվում է երկրի զբոսաշրջային և պատմական կենտրոններից մեկը։

Կառուցվել է 1889-1891 թվականներին ազգությամբ չեխ ճարտարապետ Վացլավ Պրոցեկի, նրա եղբայր Յոզեֆի և զարմիկներ Բոհդայի և Իրժի նախագծերով։

Կառուցված է Արծիվների կամրջի օրինակով։

## Պատմություն
Բուլղարիայի մայրաքաղաքի կենտրոնական մասում տեղակայված Առյուծների կամուրջը ամբողջովին կառուցվել է արերից։ Այս կամուրջը կառուցվել է նախկինում գործող «Խայտաբղետ կամուրջ»-ի քանդվելուց հետո։

Առյուծների հանրահայտ կամուրջը իր անվանումը ստացել է կամրջի կենտրոնական մասում տեղակայված հանրահայտ չորս բրոնզե առյուծների անուններից։

կամրջի բոլոր մետաղական նյութերը արտադրել է ավստրիական «Ռուդոլֆ Ֆիլիպ Վագներ» կազմակերպությունը։

2014 թվականին ավարտվել է կամրջի և հարակից զբոսայգու վեջնական շինարարությունը։

1900 թվականին առյուծների կամուրջը պատվել է էլեկտրական լույսերով։ Կամրջի ամբողջ շինարարության համար ծախսվել է մոտ 260,000 բուլղարական լևե։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Բուլղարիայի կամուրջներ
Կատեգորիա:Սոֆիայի շենքեր և կառույցներ
Գուանին

**Գուանին** (**Գուա**, **Gua**), ազոտային հիմքեր, պուրինի ամինաածանցյալ (2-ամինո-6-օկսոպուրին), համարվում է նուկլեինաթթվի մասը։ ԴՆԹ-ում կրկնապատկման և տրանսկրիպցիայի ժամանակ առաջացնում է երեք ջրածնային կապ ցիտոզինի կոմպլիմենտարության հետ (Cyt)։ Առաջին անգամ առանձնացվել է գուանոյից։

## Ֆիզիկական հատկություններ
Անգույն, անձև բյուրեղային փոշի։ Հալման ջեմաստիճանը 365&nbsp;°C է։
Գուանինի լուծույթը HCl-ում դիսոցվում է։ Հիմնային և թթվային միջավայրում ունի առավելագույնս 2 կլանում ուլտրամանուշակագույն սպեկտորում՝ (λмакс) 275 և 248 նմ ժամանակ (pH 2) և 246 և 273 նմ (pH 11).

## Քիմիական հատկություններ
Քիմիական բանաձև — C5H5N5O, մոլային զանգված — 151,15 գ/մոլ։ Ցուցաբերում է հիմնային հատկություններ, pKa1 = 3,3; pKa2= 9,2; pKa3=12,3:
Գուանինի հետ փոխազդելիս HNO2 առաջանում է կսանտին։

### Լուծելիություն
Լավ է լուծվում թթուներում և հիմքերում։ Վատ է լուծվում էֆիրային յուղում, սպիրտում։ Չի լուծվում ջրում։

#### Որակական ռեակցիաներ
Գուանինի հայտնաբերման համար այն հագեցնում են մետաֆոսֆորային և տրինիտրաֆենոլային թթուներով, դիազոսուլֆաթթուների հետ Na2CO3 տալիս է կարմիր գունավորում։

## Բնության մեջ տարածում և կարևորություն
Մտնում է նուկլեինաթթվի կազմության մեջ։ Առաջին անգամ առանձնացվել է գուանոյից, որից էլ առաջացել է նրա անունը։ Համարվում է սարդակերպերի արտազատման արտադրանքը (Arachnida)

## Գրականություն
* *Կնունյանց Ի. Լ*։ Կարճ քիմիական հանրագիտարան (հատոր 1), Մ.: Սովետական հանրագիտարան, 1967
* *Ն. Ա. Տյուկավկինա, Յ. Ի. Բաուկով, Ս. Է. Զուրաբյան*։ Քիմիայի դասագիրք. Մ. 2010

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Պուրիններ
Կատեգորիա:Կոսմետիկ նյութեր
Նոր Զեյթուն

**Նոր Զեյթուն** կամ **Զեյթուն**, թաղամաս Հայաստանի մայրաքաղաք Երևանում։ Վարչականորեն թաղամասը մտնում է Քանաթեռ-Զեյթուն վարչական շրջանի մեջ։

Զեյթուն թաղամաս հիմնադրելու նպատակով Հալեպում 1944 թվականին կազմվում է  վերաշինման միությունը, որի անդամներն են եղել՝

*Հալեպում.*

# Նորաշխարհյան Փանոս
# Ալաջաջյան Եղիա
# Վերապատվելի Քելիկյան Պետրոս
# Բշտիկյան Հովսեփ
# Ազարյան Հարություն
# Շիշիկյան Փարունակ
# Թոզլիկյան (Եղյան) Կարապետ
# Չոփուրյան Լևոն

*Հայաստանում.*

# Սուրենյան Ավետիս
# Քարանֆիլյան Դովլաթ
# Բոյամյան Սահակ

Ներգաղթից հետո, 1948 թվականին Կոմիտեի անդամներով թույլտվություն են ստանում և Երևան քաղաքում հիմնադրում ու կառուցում են Նոր Զեյթուն թաղամասը։

Նոր Զեյթուն թաղամասի և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանի թաղապետը ազգությամբ հայ Գևորգ Ղազարյանն է։

Թաղամասը հիմնականում հայաբնակ է, սակայն կան նաև այլ ազգային փոքրամասնություններ, օրինակ՝ ռուսներ, վրացիներ, հնդիկներ, պարսիկներ և այլն։

Սահմանակից է Ավան, Արաբկիր, Կենտրոն և Նոր Նորք վարչական շրջաններին։

## Տես նաև
* Քանաքեռ

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանի թաղամասեր
Թիմին

**Թիմին**, պիրիմիդինի ածանցյալ, մեկը հինգ ազոտային հիմքերից։ Առկա է բոլոր կենդանի օրգանիզմներում, որտեղ դեզօքսիռիբոզի հետ միասին մտնում է նուկլեոզիդների տիմիդինի կազմի մեջ։ դեզօքսիռիբոնուկլեական թթվում թիմինը մտնում է ԴՆԹ-ի կազմության մեջ, ՌՆԹ-ում նրա տեղը զբաղեցնում է ուրացիլը։ Թիմինը կոմպլեմենտար է ադենինի հետմ նրա հետ կազմելով 2 ջրածնային կապեր։ Թիմինային հիմքերը հաճախ թթվայնացվում են մինչև գիդանտոին օրգանիզմի մահից հետո։

Հետազոտությունների համաձայն թիմինը տարածում է ուլտրամանուշակագույն ճառագայթների էներգիան, որը ապահովում է ԴՆԹ-ի պաշտպանությունը ավերիչ ազդեցությունը։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Ազոտային հիմքեր
Թաթուլ Հակոբյան (պետական գործիչ)

**Թաթուլ Երվանդի Հակոբյան** (), ՀՀ պետական և առողջապահության ոլորտի գործիչ

## Կրթություն
*1980 թ. գերազանցությամբ ավարտել է Սիսիանի թիվ 3 միջնակարգ դպրոցը։
*1980-1985 թթ. - սովորել և ավարտել է Երևանի պետական բժշկական ինստիտուտի դեղագիտության ֆակուլտետը՝ պրովիզորի որակավորմամբ։ 
*1992-1994 թթ. - սովորել և ավարտել է Հայաստանի ամերիկյան համալսարանի գործարար կառավարման ֆակուլտետը՝ ստանալով գործարար կառավարման մագիստրոսի կոչում։ 
*1995-1997 թթ. - սովորել և ավարտել է Հայաստանի ամերիկյան համալսարանի հանրային առողջապահության ֆակուլտետը՝ ստանալով հանրային առողջապահության մագիստրոսի կոչում։ 
*Վերապատրաստվել է առողջապահության կազմակերպման գծով Հունաստանում և Իսրայելում։

## Աշխատանքային գործունեությունը
*1985-1995 թթ. - աշխատել է որպես տնօրեն Երևան, Արտաշատ և Սիսիան քաղաքի և շրջանների մի շարք դեղատներում։
*1995-1996 թթ. - ՀՀ Էկոնոմիկայի նախարարության սոցիալ-առողջապահական քաղաքականության բաժնի գլխավոր մասնագետ։ 
*1996-1999 թթ. - «Միավորված մեթոդիստների օգնության կոմիտե» ԱՄՆ հասարակական կազմակերպությունում որպես բժշկական մշտադիտարկող, առողջապահական ծրագրի ղեկավար, ապա՝ բժշկական համակարգող։
*1998 թ. - Եվրամիության «Տասիս» ծրագրի առողջապահության քաղաքականության հարցերով անկախ փորձագետ։ 
*1999-2000 թթ. - ՀՀ առողջապահության նախարարության առողջապահության ապահովման գլխավոր վարչության պետ, Առողջապահության քաղաքականության վարչության պետ
*2000-2002 թթ. - Ամերիկյան Abt Associates խորհրդատվական կազմակերպության փորձագետ
*2002 թ. հուլիսին ՀՀ վարչապետի որոշմամբ նշանակվել է Հայաստանի Հանրապետության առողջապահության նախարարի տեղակալ։
*2005-2007 թթ. - Առողջապահության համաշխարհային կազմակերպության Եվրոպական տարածաշրջանի շրջակա միջավայրի և առողջապահության կոմիտեի անդամ։
*2005-2007 թթ. - Իմունիզացիայի և պատվաստանյութերի գլոբալ ալյանսի (GAVI) կառավարման խորհրդի անդամ 
*2010 թ. նոյեմբերի 9-ին ՀՀ վարչապետի որոշմամբ ազատվել է Հայաստանի Հանրապետության առողջապահության նախարարի տեղակալի պաշտոնից՝ իր դիմումի համաձայն։
*2011-2013 թթ. աշխատել է Առողջապահության Համաշխարհային Կազմակերպության (ԱՀԿ) Եվրոպական տարածաշրջանային գրասենյակում (Կոպենհագեն) որպես խորհրդատու հանրային առողջապահության հարցերով։
*2013-2016 թթ. Հայաստանի Հանրապետությունում Առողջապահության համաշխարհային կազմակերպություն|Առողջապահության համաշխարհային կազմակերպության]] ներկայացուցիչ։
*2016-2017 թթ. Ռուսաստանի Դաշնությունում ԱՀԿ ներկայացուցչի տեղակալ
*2017 թ. հուլիսի 1-ից ԱՀԿ ներկայացուցիչն է Սլովակիայում
*2018-2019 թթ․ Հայաստանի Հանրապետության կողմից առաջադրվել է ԱՀԿ եվրոպական տարածաշրջանի տնօրենի պաշտոնում։ Թեկնածուներ են առաջադրել նաև Բելգիան, Ավստրիան, Բուլղարիան, Թուրքիան և Վրաստանը։ 2019 թ․ սեպտեմբերին 53 անդամ երկրները այդ պաշտոնում ընտրել են Բելգիայի ներկայացուցչին;

Անկուսակցական է։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:1963 ծնունդներ
Կատեգորիա:Ապրիլի 23 ծնունդներ
Կատեգորիա:Առողջապահության կազմակերպիչներ
Կատեգորիա:Երևանի պետական բժշկական համալսարանի շրջանավարտներ
Կատեգորիա:ՀԱՀ շրջանավարտներ
Կատեգորիա:Հայ դեղաբաններ
Կատեգորիա:Հայ պետական գործիչներ
Կատեգորիա:Սիսիան քաղաքում ծնվածներ
Արմեն Մարգարյան

**Արմեն Էմիկի Մարգարյան** (), ՀՀ պետական գործիչ, ՀՀ Արարատի մարզպետարանի աշխատակազմի ղեկավար։

## Կրթություն
* 1982-1987 թթ. - սովորել և ավարտել է Երևանի Կ. Մարքսի անվան պոլիտեխնիկական ինստիտուտը՝ ռադիոսարքավորումների ինժեներ-կոնստրուկտոր-տեխնոլոգի որակավորմամբ։
* 1997-2000 թթ. – սովորել և ավարտել է Հայաստանի Հանրապետության կառավարման դպրոցը։

## Աշխատանքային գործունեություն
* 1987-1990 թթ. - աշխատել է «Էլեկտրոնստանդարտ» գիտահետազոտական ինստիտուտում որպես ինժեներ։
* 1991-1996 թթ. - աշխատել է Աշխատել է Արտաշատի շրջխորհրդում որպես հրահանգիչ։
* 1996-2002 թթ. - ՀՀ Արարատի մարզպետարանի ընդհանուր բաժնի վարիչ։
* 2002-2006 թթ. - ՀՀ Արարատի մարզպետարանի աշխատակազմի քարտուղարության պետ։
* 2006 թ. նոյեմբերի 15-ին ՀՀ վարչապետի որոշմամբ նշանակվել է Հայաստանի Արարատի մարզպետարանի աշխատակազմի ղեկավար։
* 2010 թ. նոյեմբերի 15-ին ՀՀ վարչապետի որոշմամբ ազատվել է Հայաստանի Արարատի մարզպետարանի աշխատակազմի ղեկավարի պաշտոնից՝ օրենքով սահմանված պաշտոնավարման ժամկետը լրանալու կապակցությամբ։
* 2014 թ. նոյեմբերի 15-ին ՀՀ վարչապետի որոշմամբ կրկին նշանակվել է Հայաստանի Արարատի մարզպետարանի աշխատակազմի ղեկավար։

## Պարգևներ և կոչումներ
* Հայաստանի Հանրապետության քաղաքացիական ծառայության երկրորդ դասի պետական խորհրդական։

Ամուսնացած է, ունի երկու զավակ։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:1966 ծնունդներ
Կատեգորիա:Ապրիլի 25 ծնունդներ
Կատեգորիա:Արտաշատ քաղաքում ծնվածներ
Կատեգորիա:ՀՀ ՊԿԱ շրջանավարտներ
Կատեգորիա:Հայաստանի պետական գործիչներ
Կատեգորիա:ՀՊՃՀ շրջանավարտներ
Կատեգորիա:Հայաստանի Հանրապետության քաղաքացիական ծառայության երկրորդ դասի պետական խորհրդականներ
Կարինե Հարությունյան

**Կարինե Վիլիկի Հարությունյան** (), կրթության ոլորտի մասնագետ, ՀՀ պետական գործիչ, Երևանի Վ. Բրյուսովի անվան պետական լեզվահասարակագիտական համալսարանի ռեկտոր

## Կրթություն
*1979-1984 թթ. - սովորել և ավարտել է Երևանի պետական համալսարանի Ֆիզիկայի ֆակուլտետը՝ ստանալով ֆիզիկոսի և ֆիզիկայի ուսուցչի որակավորում։
*1980-1983 թթ. - սովորել և ավարտել է Երևանի պետական համալսարանի Հասարակական մասնագիտությունների ֆակուլտետը՝ ստանալով թարգմանչի (անգլերեն-հայերեն) որակավորմում։
*1984-1987 թթ. - ուսանել և ավարտել է Երևանի պետական համալսարանի ասպիրանտուրան՝ քվանտային ռադիոֆիզիկա մասնագիտությամբ
*2000-2008 թթ. - վերապատաստվել է Հարվարդի համալսարանի, ՅՈՒՆԵՍԿՕ-ի, Համաշխարհային բանկի և միջազգային այլ կազմակերպությունների կազմակերպած դասընթացներում։
*2005-2006 թթ. - սովորել է Սասեքսի համալսարանի (Մեծ Բրիտանիա) դոկտորանտուրայում՝ կրթության կառավարում մասնագիտությամբ։

## Աշխատանքային գործունեություն
*1987-1991 թթ. - Երևանի պետական համալսարանի ֆիզիկայի ֆակուլտետ, գիտական աշխատող
*1991-1995 թթ. - «Լազերային տեխնիկա» գիտաարտադրական միավորում, գիտական աշխատող
*1995 -1996 թթ. - ՄԱԿ-ի մանկական հիմնադրամ, կրթության ոլորտի ծրագրերի ղեկավար
*1996 -1998 թթ. - Հայաստանի Հանրապետության կրթության և գիտության նախարարության «Հայաստանի կրթության և գիտության բնագավառում արտասահմանյան աջակցությամբ ծրագրերի իրականացման կենտրոն», տնօրեն
*1998 -2010 թթ. - Հայաստանի Հանրապետության կրթության և գիտության նախարարության «Կրթական ծրագրերի կենտրոն» ծրագրերի իրականացման գրասենյակ, տնօրեն
*2010 թ. նոյեմբերի 16-ին Հայաստանի Հանրապետության Վարչապետի որոշմամբ նշանակվել է Հայաստանի Հանրապետության կրթության և գիտության նախարարի տեղակալ
*2010 - 2017 թթ. - Հայաստանի Հանրապետության կրթության և գիտության նախարարի տեղակալ
*2017 թթ.-ից Երևանի Վ. Բրյուսովի անվան պետական լեզվահասարակագիտական համալսարան, ռեկտոր

Զուգահեռաբար զբաղվել է գիտամանկավարժական և խոհրդատվական գործունեությամբ, մասնավորապես, դասախոսել է՝

* 2017թ. - ից - դասավանդում է Երևանի Վ. Բրյուսովի անվան պետական լեզվահասարակագիտական համալսարանի «Հանրային կառավարում» մագիստրոսական ծրագրում
* 2001 - 2017թթ. - դասախոսել է Երևանի պետական համալսարանի «Կրթության կազմակերպում» մագիստրոսական ծրագրում
* 2000 - 2008 թթ. - աշխատել է որպես կրթության ոլորտի ծրագրերի միջազգային խորհրդատու արտասահմանյան տարբեր երկրներում

**ԱՅԼ ՏՎՅԱԼՆԵՐ**

*Գիտական աստիճան՝* Ֆիզիկամաթեմատիկական գիտությունների թեկնածու

*Հրատարակումներ՝* մոտ 60 գիտական աշխատություններ, գրքեր և մեթոդական ուղեցույցներ

Ամուսնացած է, ունի երեք զավակ՝ երկու որդի և մեկ դուստր։

Կարինե Հարությունյանը անվանի գիտնական Վիլիկ Հարությունյանի դուստրն է։

## Պարգևներ և կոչումներ
*Մովսես Խորենացու մեդալ (2015)
*Հայաստանի Հանրապետության Պաշտպանության նախարարության «Դրաստամատ Կանայան» մեդալ
*ՀՀ կրթության և գիտության նախարարության Ոսկե հուշամեդալ

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:1963 ծնունդներ
Կատեգորիա:ԵՊՀ ֆիզիկայի ֆակուլտետի շրջանավարտներ
Կատեգորիա:Երևան քաղաքում ծնվածներ
Կատեգորիա:Կրթության կազմակերպիչներ
Կատեգորիա:Հայ ֆիզիկոսներ
Կատեգորիա:Հայաստանի պետական գործիչներ
Կատեգորիա:Հունվարի 24 ծնունդներ
Կատեգորիա:Մովսես Խորենացու մեդալակիրներ
Կատեգորիա:Ֆիզիկամաթեմատիկական գիտությունների թեկնածուներ
Ժերար դը Ռիդֆոր

**Ժերար դը Ռիդֆոր** (, ), Տաճարականների միաբանության Մեծ մագիստրոս սկսած 1184 թ. հոկտեմբերից մինչև 1189 թ. հոկտեմբերի 4։

## Մինչև մագիստրոս ընտրվելը
Ծնվել է 1141 թվականին Ֆլանդրիայում, Սուրբ Երկիր է գնացել 1170-ականներին (մինչև 1740 թ.)։ Սկզբնական շրջանում ծառայել է Տրիպոլիի կոմս` Ռայմոնդ III-ի մոտ, սակայն կոմսի հետ վիճաբանությունից հետո լքել է կոմսությունը և ծառայության անցել արքայի մոտ։ 1179 թ. Բալդուին IV-ի հրամանով նշանակվել է թագավորության մարշալի կոչումին։ Հետագայում անդամագրվում է Տաճարականների միաբանությանը և ստանձնում մագիստրոսի գլխավոր խորհրդատուի կոչումը։ 1184 թ. ընտրվում է միաբանության մագիստրոս։

## Մեծ մագիստրոս
Ըստ ժամանակակիցներից ստացած տեղեկությունների Ժերար դը Ռիդֆորը շուտ բռնկվող բնավորություն ուներ և հաճախ չմտատծված քայլեր էր կատարում։ Նա Սալահ ալ-Դինի դեմ պատերազմելու գլխավոր կողմնակիցներից էր, և շատ կտրուկ էր վերաբերվում նրա հետ հաշտություն կնքելու փորձերի վերաբերյալ։ Բացի դրանից նա վատ հարաբերությունների մեջ էր Հիվանդախնամների միաբանության մագիստրոսի և մի շարք ազնվականների հետ։ Սակայն նա նաև հայտնի էր իր հռետորական ունակություններով և կարողանում էր բոլորին մտափոխ անել իր օգտին։

1187 թ. դը Րիդֆորը գլխավորում է տաճարականներին Սալահ ալ-Դինի դեմ խաչակիրների արշավանքի ժամանակ։ Համարվում է, որ հենց նա եղել Հաթթինում մարտ մղելու մտքի հեղինակը, հետագայում այս միտքը խաչակիրների համար արժեցավ հաղթանակ։

Հաթթինի ճակատամարտում բոլոր տաճարականները, կամ սպանվեցին, կամ գերեվարվեցին` հետո մահապատժի ենթարկվեցին նա նույնպես գերեվարվեց, սակայն նա միակն էր ում չսպանեցին։ Գերության ժամանակ նա հրաման ուղարկեց Գազայի և մի շարք այլ ամրոցների տաճարականներին հանձնել իրենց ամրոցները։ Այս հրամանից հետո տաճարականները այլևս պարտավոր չէին ենթարկվել դը Րիդֆորին։ Նրա հեղինակությունը ընկել իր, իսկ ասպետների շրջանում, քանի որ միայն այն փաստը, որ նա գերեվարվել է և ողջ է մնացել արդեն հակասում էր միաբանության կանոնադրությանը, բացի դրանից տաճարականների մոտ սկսեցին լուրեր շրջանառվել, որ իրենց առաջնորդը հանուն իր կյանքը փրկելու դավանափոխ է եղել՝ և իսլամ է ընդունել։

Գերությունից ազատվելուց հետո, փորձում է վերականգնել իր բարի համբավը և մասնակցում է մուսուլմանների դեմ մղվող բոլոր մարտերին, սակայն 1189 թ. հոկտեմբերի 4-ին Աքքայի պաշարման ժամանակ դարձյալ գերեվարվում է, և գլխատվում։

## Գրականություն
**Brevis Regni Ierosolymitani Historia*, in *Annali Genovesi di Caffaro e de’ suoi Continuatori*, ed. Luigi Tommaso Belgrano (*Fonti per la Storia d’Italia*, no. 11), vol. 1 (Genoa, 1890), pp.&nbsp;127–49.
* *De Expugnatione Terræ Sanctæ per Saladinum Libellus*, in Ralph of Coggeshall, *Radulphi de Coggeshall Chronicon Anglicanum*, ed. Joseph Stevenson (London, 1875).
* Peter W. Edbury, *The Conquest of Jerusalem and the Third Crusade: Sources in Translation*. Ashgate, 1996. [*Old French Continuation of William of Tyre*; this edition includes translation of Urban III's letter on the battle of Cresson.]

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Տաճարականների միաբանություն
Կատեգորիա:Խաչակրաց արշավանքների մասնակից քրսիտոնյաներ
Կատեգորիա:Խաչակրաց երրորդ արշավանքի քրիստոնյաներ
Ավետիք Բաբայան

**Ավետիք Բաբայան** (), հայ հիգիենիստ։ Բժշկական գիտությունների դոկտոր (1887)։

## Կենսագրություն
1870 թվականին ավարտել է Սանկտ Պետերբուրգի ռազմաբժշկական ակադեմիան։ Եղել է Կովկասյան բժշկական ընկերության կազմակերպիչ-անդամներից։ 1870-1874 թվականներին, որպես զինվորական բժիշկ, ծառայել է Ալեքսանդրապոլում, Թիֆլիսում (1878-1904 թվականներին՝ զինվորական հոսպիտալում), Աբասթումանում, ապա զբաղվել գիտական և հասարակական գործունեությամբ Թիֆլիսում, Ալեքսանդրապոլում, Հյուսիսային Կովկասում։ 1904 թվականին ընտանիքով տեղափոխվել է Փարիզ։

Աշխատանքները վերաբերում են նյարդային, վարակիչ (թոքերի տուբերկուլոզ և այլն) հիվանդությունների առաջացման ու տարածման, բալնեոլոգիայի խնդիրներին։

## Աշխատություններ
* «Ուսումնարանի առողջապահութեան հարցեր» (1879)
* «Կրքեր եւ նոցա ազդեցութիւնը առողջութեան վրայ» (1880)
* «Բարակացավ - թոքախտը» (1889)
* «Եկեղեցական հիգիենա» (1903-1905)

## Ընտանիք
* Կին՝ Սոֆյա Բաբայան, մանկավարժ
* Դուստր՝ Մարգարիտ Բաբայան, դաշնակահարուհի, երգչուհի (մեցցո-սոպրանո), երաժշտագետ, մանկավարժ։
* Դուստր՝ Արմինիա Բաբայան, նկարչուհի
* Դուստր՝ Շուշանիկ Բաբայան (Լալուա-Բաբայան), դաշնակահարուհի

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Բժշկական գիտությունների դոկտորներ
Կատեգորիա:Հայ բժիշկներ
Կատեգորիա:Հայ հիգիենիստներ
Ալեքսանդր Նևսկու եկեղեցի (Թբիլիսի)

**Ալեքսանդր Նևսկու եկեղեցի**, ուղղափառ եկեղեցի Թբիլիսիում՝ Վրաստանի մայրաքաղաքում։ Գտնվում է Մարջանիշվիլի փողոցում։ Առօրյայում եկեղեցին անվանում են պարզապես «ռուսական եկեղեցի»։ Վերայում՝ հարևանությամբ գտնվող սուրբ Վլադիմիրի եկեղեցու հետ Թբիլիսիում համարվում են բացառիկ, քանի որ ժամերգություններն ամբողջությամբ կատարվում են հին սլավոնական եկեղեցական լեզվով։

## Պատմություն
Ալեքսանդր Նևսկու եկեղեցին կառուցվել է 1864 թվականին հավատացյալների հանգանակությամբ։ Լրացուցիչ 5 000 ռուբլի է հատկացրել Սուրբ սինոդը։ 1886 թվականին եկեղեցուն կից կառուցել են նաև զանգակատուն։ Կա նաև երկու սեղանատուն՝ Ալեքսանդր Նևսկու և Նիկոլայ Հրաշագործի անուններով, որոնք կառուցվել են 1900 թվականին Նիկոլայ II ցարի օրոք։ 1913 թվականին եկեղեցու հարևանությամբ կառուցեցին նաև ժամատուն ՝ ի հիշատակ Ռոմանովների դինաստիայի 300-ամյակին։

Եկեղեցում կան մի շարք սրբություններ՝ Մարիամ Մագդաղենացու մասունքները, Սուրբ Նինայի, Նիկոլայ Հրաշագործի, սուրբ Շիո Մգվիմսկիի մասունքները։

1950-ից 1982 թվականներին եկեղեցու քահանան էր մետրոպոլիտն Զինովին, որը թաղված է եկեղեցու հյուսիսային պատի մոտ։

1970-ական թվականներին եկեղեցում էր ծառույություն մատուցում վանահայր Վիտալին, որը բակում, խորանի կողմում է թաղված։

## Աղբյուրներ
* «Ведомости Патриархии» № 34, 1999

Կատեգորիա:Թբիլիսիի եկեղեցիներ
Կատեգորիա:Ուղղափառ վանքեր
Ստեփան Հարությունյան

**Ստեփան Արամի Հարությունյան** (), հայ դերասան։ ՀԽՍՀ վաստակավոր արտիստ (1970)։

## Կենսագրություն
Ստեփան Հարությունյանը ծնվել է Թբիլիսիում։ Որպես դերասան սկսել է աշխատել Լենինականի դրամատիկական (այժմ՝ Գյումրիի Վարդան Աճեմյանի անվան) թատրոնում։

1965 թվականին տեղափոխվել է Երևանի Հակոբ Պարոնյանի անվան երաժշտական կոմեդիայի պետական թատրոն։

Նկարահանվել է կինոյում։

## Խաղացանկ
* *Ֆալստաֆ* - «Վինձորի զվարճասեր կանայք» (Ու. Շեքսպիր)
* *Ֆետեկիս* - «Պահանջվում է ստախոս» (Դ. Պսաֆաս)
* *Մաթիաս* - «Երեք գրոշանոց օպերա» (Բ. Բրեխտ)
* *Փչան* - «Սև վիշապ» (Դ. Մոդունիո)
* *Սկոտ* - «Հնարամիտ կանանց արարքները»
* *Ֆերդինանդ* - «Չեմ վճարի»
* *Սանասար* - «Փարիզեցի փեսացուն»
* *Բանաստեղծ* - «Գլխի գինն է հիսուն միլիոն» (Ժ. Հարությունյան)
* *Փանոս* - «Իմ զոքանչը» (Վ. Կոտոյան)
* *Փիլոյան* - «Տաքսի, տաքսի» (Ժ. Անանյան)
* *Ժուրդեն* - «Քաղքենին ազնվական» (Ժ. Բ. Մոլիեր)

## Ֆիլմագրություն

### Հնչյունավորում

### Սցենարիստ

## Ծանոթագրություններ

## Աղբյուրներ
* Կենսագրությունը zarkfoundation.com կայքում
* Арутюнян Степан Арамович

Կատեգորիա:Երևան քաղաքում մահացածներ
Կատեգորիա:Թբիլիսի քաղաքում ծնվածներ
Կատեգորիա:ՀԽՍՀ վաստակավոր արտիստներ
Կատեգորիա:Հայ դերասաններ
Բևեռային կլիմա

thumb|right|280px|Բևեռային կլիման Կյոպենի դասակարգման մեջ<br />
thumb|right|280px|Երկրի կլիմայական գոտիներն ըստ Բ. Պ. Ալիսովի
**Բևեռային կլիմա**, տարածված է Երկրի բևեռային շրջաններում, բնորոշվում է օդի բացասական ջերմաստիճաններով ամբողջ տարվա ընթացքում և սակավաթիվ տեղումներով (տարեկան 100-200 մմ)։ Տարածված է Արկտիկայում՝ Հյուսիսային Սառուցյալ օվկիանոսի շրջանում և Անտարկտիկայում։ Առավել մեղմ է Արկտիկայի ատլանտյան հատվածում, առավել խիստ սառնամանիքայինը՝ Արևելյան Անտարկտիդայի սարահարթում։ Կյոպենի կլիմայական դասակարգման մեջ բևեռային կլիմային են դասվում ոչ միայն սառցային կլիմայի գոտիները, այլ նաև տունդրայի տարածման կլիմայական գոտիները։

## Արկտիկական կլիմա
Այդ շրջաններում նվազագույն ջերմաստիճանը Վրանգելի կղզում երբեմն իջնում է -57,7&nbsp;°C-ից, Թայմիր թերակղզում՝ մինչև -62&nbsp;°C, Յամալում (Ակսարկա)՝ մինչև -67&nbsp;°C, Շպիցբերգենում ՝ մինչև -46,3&nbsp;°C: Փետրվարի միջին ջերմաստիճանը Չելյուսկին հրվանդանում կազմում է -28,2&nbsp;°C, հուլիսին՝ +1,4&nbsp;°C, տարեկան միջին ջերմաստիճանը կազմում է -14,5&nbsp;°C, նվազագույնը՝ -48,8&nbsp;°C, Հյուսիսային բևեռում փետրվարի միջին ջերմաստիճանը կազմում է -43&nbsp;°C: Գոլոմյաննի կղզում մայիսի միջին ջերմաստիճանը կազմում է -9,6&nbsp;°C, հունիսին՝ -1,5&nbsp;°C, հուլիսին՝ +0,6&nbsp;°C, օգոստոսին՝ 0&nbsp;°C, սեպտեմբերին՝ -3,5&nbsp;°C: Խեյսա կղզում, որտեղ գտնվում է Կրենկելի անվան աստղադիտարանը, և Գուկերի կղզում հուլիսի միջին ջերմաստիճանը կազմում է +0,7&nbsp;°C: Աշխարհի ամենահյուսիսային մետեոկայանում՝ Կրենկելի անվան աստղադիտարանում, ջերմաստիճանի բացարձակ նվազագույնը կազմում է -44,4&nbsp;°C, բացարձակ առավելագույնը՝ +10,3&nbsp;°C: Վիզե կղզում մայիսի միջին ջերմաստիճանը կազմում է -9,2&nbsp;°C, հունիսին՝ -1,6&nbsp;°C, հուլիսին՝ +0,5&nbsp;°C, օգոստոսին՝ +0,1&nbsp;°C, սեպտեմբերին՝ -2,8&nbsp;°C: Ապրիլից և մայիսից մինչև սեպտեմբեր արկտիկական տարածաշրջանները հաճախ համարվում են Հյուսիսային կիսագնդի ամենացուրտ վայրերը։

Արկտիկայում հսկայական տարածքներ ծածկված են սառցադաշտերի հաստ շերտով, դրանց մակերեսը ավելի քան 2 մլն կմ² է։ Բևեռային շրջանից դուրս գտնվող ջրային տարածությունը, որը ամբողջ տարվա ընթացքում պատված է սառույցով, ձմռանը կազմում է 11 մլն կմ² և ամռանը՝ մոտ 8 մլն կմ²։ Մեկամյա սառցադաշտերի հաստությունը մոտ 1-2 մ է, իսկ բազմամյա սառցադաշտերինը՝ 3-4 մ։ Սառցաբեկորների բարձրությունը կազմում է 3-5 մ, երբեմն հասնում է 10-15 մ։ Բևեռային ցերեկը և գիշերը պայմանավորում են արեգակնային ջերմության չափազանց անհավասար բաշխումն ամբողջ տարվա ընթացքում։ Ճառագայթային հավասարակշռությունն Արկտիկայի հարավային շրջաններում դրական է, կազմում է 420-630 ՄՋ/(մ² տարվա ընթացքում) [10-15 կկալ/(սմ² տարվա ընթացքում)], փաստորեն 2-3 անգամ ավելի քիչ է, քան միջին լայնություններում, իսկ Արկտիկական ավազանում, որպես կանոն, բացասական է՝ 85-125 ՄՋ/(մ² տարվա ընթացքում) կամ 2-3 կկալ/(սմ² տարվա ընթացքում)։ Ջերմության կորուստը փոխհատուցվում է ջրային և օդային տաք զանգվածների ներհոսքով։

Բևեռային արջն իր քոթոթի հետ|right|thumb

## Տես նաև
Հյուսիսային բևեռային շրջան

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Կլիմա
Վամպիրի օրագրերը (3-րդ եթերաշրջան)

**[[Վամպիրի օրագրերը]]** ֆիլմի չորրորդ եթերաշրջանը նկարահանվել է սկսած 2012 թվականի սեպտեմբերի 15-ից, իսկ պրեմիերան եղել է 2013 թվականի մայիսի 10-ին։ 
## Դերերում
### Հիմնական դերեր
* Փոլ Ուեսլի - Ստեֆան Սալվատոր (22 էպիզոդ)
* Իան Սոմերհոլդեր - Դեյմոն Սալվադոր (22 էպիզոդ)
* Նինա Դոբրև - Ելենա Ջիլբերտ (22 էպիզոդ), Կատերինա (Կետրին) Պետրովա (5 էպիզոդ)
* Կատերինա Գրեմ - Բոննի Բենեթ (17 էպիզոդ)
* Քենդիս Աքոլա - Քերոլայն Ֆորբս (19 էպիզոդ)
* Զաք Ռորիգ - Մեթթ Դոնովան (15 էպիզոդ)
* Սթիվեն Ռ. Մակքուին - Ջերեմի Ջիլբերտ (14 էպիզոդ)
* Մայքլ Տրևինո - Թայլեր Լոքվուդ (15 էպիզոդ), Կլաուս (1 էպիզոդ)
* Ժոզեֆ Մորգան - Կլաուս Մայքսլոն (18 էպիզոդ)
### Երկրորդական դերեր
* Քլեր Հոլթ - Ռեբեկա Մայքլսոն (17 էպիզոդ)
* Տորի Դևիտո - Մերդիտ (9 էպիզոդ)
* Պերսյա Ուայթ - Էբբի Բենեթ (10 էպիզոդ)
* Սեբաստիան Ռոշե - Մայքլ (5 էպիզոդ)
* Մարգարետ Պակինտաիր - Լիզա Ֆորբս (7 էպիզոդ)
* Դենիել Գիլլիս - Էլայջը (6 էպիզոդ)
* Նատանիել Բուզոլիչ - Կոլ (4 էպիզոդ)
* Սյուզան Ուալթերս - Կեռլ Լոքվուդ (10 էպիզոդ)
* Մալեզ Ջոու - Աննաբել "Աննա" (6 էպիզոդ)
* Կաիլա Եվել - Վիկի (4 էպիզոդ)
* Էլիս Էվանս - Էսթեր (6 էպիզոդ)

### Հյուր դերեր
* Թեիլոր Կիննի - Մեյսոն (2 էպիզոդ)
* Լորեն Կոեն - Ռոուզ (1 էպիզոդ)
* Կեսսիդի Ֆրիման- Սեիչ (3 էպիզոդ)
* Կելլի Հու - Պիրլ (1 էպիզոդ)
* Սառա Քեննինգ - Ջեննա (1 էպիզոդ)
* Դոն Օլիվիերի - Էնդի Սթար (1 էպիզոդ)
* Արիելա Կեբբել - Ալեքսի "Լեքսի" (1 էպիզոդ)
* Ջասմին Գայ - Շեիլա Բենեթ (1 էպիզոդ)

Կատեգորիա:Վամպիրի օրագրերը
Կատեգորիա:2011 հեռուստասերիալի եթերաշրջաններ
Կատեգորիա:2012 հեռուստասերիալի եթերաշրջաններ
Զաք Ռերիգ

**Զաքերի "Զաք" Ջորջ Ռորիգ** (անգ.՝ Zachary George "Zach" Roerig, ), ամերիկացի դերասան։ Հայտնի է դարձել The CW հեռուստաալիքով հեռարձակվող «Վամպիրի օրագրերը» սերիալից, մարմնավորելով 2 դեր՝ Մեթթ Դոնովան և Գրեգոր, նաև Ինչպես է պտտվում աշխարհը ֆիլմի Քեյսեյ Հագս դերից։

## Ֆիլմագրություն

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:21-րդ դարի ամերիկացի տղամարդ դերասաններ
Կատեգորիա:Ամերիկացի տղամարդ կինոդերասաններ
Կատեգորիա:Ամերիկացի տղամարդ հեռուստատեսային դերասաններ
Կատեգորիա:Կինոգործիչներ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Հեռուստատեսային դերասաններ
Վամպիրի օրագրերը (4-րդ եթերաշրջան)

**[[Վամպիրի օրագրերը]]** ֆիլմի չորրորդ եթերաշրջանը նկարահանվել է սկսած 2012 թվականի հոկտեմբերի 11-ից, իսկ պրեմիերան եղել է 2013 թվականի մայիսի 16-ին։ 
## Դերերում
### Հիմնական դերեր
* Փոլ Ուեսլի - Ստեֆան Սալվատոր (23 էպիզոդ), Սայլաս (8 էպիզոդ)
* Իան Սոմերհոլդեր - Դեյմոն Սալվադոր (23 էպիզոդ), Սայլաս (1 էպիզոդ)
* Նինա Դոբրև - Ելենա Ջիլբերտ (23 էպիզոդ), Կատերինա (Կետրին) Պետրովա (8 էպիզոդ), Սայլաս (1 էպիզոդ)
* Կատերինա Գրեմ - Բոննի Բենեթ (18 էպիզոդ)
* Քենդիս Աքոլա - Քերոլայն Ֆորբս (19 էպիզոդ), Սայլաս (2 էպիզոդ)
* Զաք Ռորիգ - Մեթթ Դոնովան (18 էպիզոդ), Սայլաս (1 էպիզոդ)
* Սթիվեն Ռ. Մակքուին - Ջերեմի Ջիլբերտ (17 էպիզոդ), Սայլաս (1 էպիզոդ)
* Մայքլ Տրևինո - Թայլեր Լոքվուդ (13 էպիզոդ), Կլաուս (1 էպիզոդ)
* Ժոզեֆ Մորգան - Կլաուս Մայքսլն (19 էպիզոդ), Սայլաս (1 էպիզոդ)
### Երկրորդական դերեր
* Քլեր Հոլթ - Ռեբեկա (18 էպիզոդ), Սայլաս (1 էպիզոդ)
* Դեյվիդ Էլփեյ - Ատտիկուս Շեին (12 էպիզոդ)
* Գրեյս Փիպս - Էփրիլ (10 էպիզոդ)
* Ֆիբի Թոնքին - Հեյլի Մարշալ (8 էպիզոդ)
* Մարգարետ Պակինտաիր - Լիզա Ֆորբս (7 էպիզոդ), Սայլաս (1 էպիզոդ)
* Դենիել Գիլլիս - Էլայջը (4 էպիզոդ)
* Նատանիել Բուզոլիչ - Կոլ (5 էպիզոդ)
* Արիելա Կեբբել - Ալեքսի "Լեքսի" (4 էպիզոդ)
* Սյուզան Ուալթերս - Կեռլ Լոքվուդ (5 էպիզոդ)
* Թոդ Ուիլյամս - Կոնր Ջորդան (7 էպիզոդ)
* Ռիկ Ուորթի - Ռուդի (5 էպիզոդ)

### Հյուր դերեր
* Սառա Քեննինգ - Ջեննա Սոմերս (1 էպիզոդ)
* Մեթթ Դևիս - Ալարիկ Զալցման (2 էպիզոդ)
* Դեյվիդ Անդերս - Ջոն Ջիլբերտ (1 էպիզոդ)
* Արիելա Կեբբել - Լեքսի (1 էպիզոդ)
### Հատուկ հյուր դեր
* Ջասմին Գայ - Շեիլա Բենեթ (1 էպիզոդ)

Կատեգորիա:Վամպիրի օրագրերը
Կատեգորիա:2012 հեռուստասերիալի եթերաշրջաններ
Սքարլեթ Բիրն

**Սքարլեթ Բիրն ** (, ), անգլիացի դերասանուհի, առավել հայտնի է Պենսի Պարկինսոնի դերով «Հարի Փոթերը և խառնածին արքայազնը», «Հարի Փոթերը և Մահվան պարգևները. մաս 1» և «Հարի Փոթերը և Մահվան պարգևները. մաս 2» ֆիլմերում։

## Կենսագրություն
Սքարլեթ Հաննա Բիրնը ծնվել է 1990 թվականի հոկտեմբերի 6-ին Համմերսմիթում։

Իր առաջին քայլերը կինոարվեստում կատարել է 2005 թվականին։ Մասնակցել է լսումների Հարի Փոթեր ֆիլմում Պոլումնա Լավգուդի դերի համար, բայց արդյունքում ստացել է Պենսի Պարկինսոնի դերը վերջին երեք եզրափակիչ սերիաների համար։ 2014 թվականին նկարահանվել է հեռուստասերիալում, որը կոչվում է «Փլվող երկինքներ»։ 2015 թվականից կատարել է Նորայի դերը «Վամպիրի օրագրերը» հեռուստասերիալում։

## Անձնական կյանք
2015 թվականի օգոստոսի սկզբին հայտարարվել է Սքարլեթի և «Playboy» ամսագրի գլխավոր խմբագիր Հյու Հեֆների կրտսեր որդու՝ Կուպեր Հեֆների նշանադրության մասին։

## Ֆիլմագրություն

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* 
* 
* 

Կատեգորիա:21-րդ դարի անգլիացի դերասանուհիներ
Կատեգորիա:Անգլիացի դերասանուհիներ
Կատեգորիա:Անգլիացի կինոդերասանուհիներ
Կատեգորիա:Բրիտանացի հեռուստատեսային դերասանուհիներ
Ալեքսանդր Նևսկու եկեղեցի (Եկատերինբուրգ)

**Ալեքսանդր Նևսկու եկեղեցի** *(Լուզինսկայա եկեղեցի)* (), ուղղափառ երկգահանիստ քարե եկեղեցի Եկատերինբուրգում։ Հիմնադրվել է 1893 թվականի մայիսի 9-ին: Նեոռուսական ոճի եկեղեցին հիմնադրվել է ի հիշատակ 1888 թվականի հոկտեմբերի 17-ին կայսերական գնացքի վթարի։ Տաճարը կառուցվել է վաճառական Պ.Վ. Լուզինի մեկենասությամբ։ Այն կառուցվել է Մելկովսկայա հրապարակում և անվանվել շինարարի անունով՝ Լուզինյան։ Գլխավոր գահը օծվել է իշխան Ալեքսանդր Նևսկու անունով 1895 թվականի հունիսի 27-ին։ 1914 թվականին սկսվել է եկեղեցու ընդարձակման աշխատանքները։ Սակայն Առաջին համաշխարհային պատերազմի սկսվելու պատճառով դադարեցվել է։ Կառուցել միայն Նիկոլայի սեղանատունը։

Եկեղեցին փակվել է 1929 թվականին։ Իսկ 1930-1932 թվականներին ավերվել է։

Եկեղեցու տեղում այժմ "Ուրալգիպրոտրանս" ինստիտուտի շենքն է։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Ալեքսանդր Նևսկու եկեղեցի (Եկատերինբուրգ) 

Կատեգորիա:Ռուսաստանի եկեղեցիներ
Կատեգորիա:Ուղղափառ վանքեր
Միապետ

**Միապետ** (ծագել է  μόναρχος բացարձակ կառավարիչ, տեր) ժառանգաբար փոխանցվող, իսկ հազվադեպ դեպքում նաև ընտրվող պաշտոն՝ օժտված ինքնուրույնությամբ  
 . Միապետը տարբեր անվանումներ ունի, մասնավորապես՝ թագավոր, կայսր, փարավոն, շեյխ, սուլթան, ամիրա, շահ, կրոնապետ, խան, բեյ և այլն։ Եվրոպական որոշ երկրներում միապետը կոչվում է իշխան (Մոնակո), մեկ այլ դեպքում՝ դուքս (Լյուքսեմբուրգ)։ Միապետը միշտ հանդես է գալիս որպես վերադաս։ Բացառվում է նրա ենթակայությումը որևէ մեկին։

Միապետի ձեռքում է կենտրոնացված պետական, ռազմական, դատական իշխանությունը։ Բացարձակ միապետություն առկա է միայն Ասիայի երկրներում, իսկ Վատիկանը համարվում է աստվածապետական միապետություն։ Միապետի իշխանությունը միայն սահմանափակ է օրենսդիր ոլորտում (այս դեպքում խոսքը խորհրդարանական կամ սահմանադրական միապետության մասին է)։
Ըստ այդմ՝ սահմանադրական է կոչվում այն միապետությունը, որի դեպքում վերջինիս իշխանությունը սահմանափակված է միայն սահմանադրությամբ։ Օրենսդիր իշխանությունը պատկանում է պառլամենտին, իսկ գործադիրը՝ կառավարությանը։

## Ծանոթագրություններ

## Տես նաև
Միապետություն

Կատեգորիա:Ազգային և էթնիկ առաջնորդման կոչումներ
Կատեգորիա:Միապետներ
Կատեգորիա:Պետության գլուխ