Գրեգոր Շտրասեր

**Գրեգոր Շտրասեր** (, ), գերմանացի քաղաքական գործիչ։ Շտրասերը նացիստական կուսակցության վաղ շրջանի առաջնորդներից մեկ էր։ Իր կրտսեր եղբայր Օտտոյի հետ միասին նա կուսակցության ձախ թևի առաջատար անդամ էր, ինչը նրանց հակասության մեջ է դրել Ադոլֆ Հիտլերի գլխավորած գերիշխող թևի հետ, որի արդյունքում 1934 թվականին սպանվել է։ Եղբայրների նացիստական գաղափարախոսության ուղղությունը հայտնի է որպես **Շտրասերականություն**։

Ծնվելով Բավարիայում՝ Շտրասերը Առաջին համաշխարհային պատերազմի ժամանակ ծառայել է Կայսերական գերմանական բանակի հրետանային գնդում, հասնելով առաջին լեյտենանտի կոչման և արժանանալով երկրորդ դասի Երկաթե խաչի՝ քաջության համար։ Պատերազմից հետո նա և իր եղբայրը դարձան Ֆրանց Ռիտեր ֆոն Էպպի *Ֆրայկորի* անդամներ։ Նա 1920 թվականին միացել է նացիստական կուսակցությանը (ՆՍԴԱԿ) և արագորեն դարձել ազդեցիկ և կարևոր դեմք նորաստեղծ կուսակցությունում։ 1923 թվականին Շտրասերը մասնակցել է Մյունխենում տեղի ունեցած անհաջող Գարեջրային հեղաշրջմանը և բանտարկվել։ *[[Ռայխստագ]]ում* ընտրվելուց հետո վաղաժամ ազատ արձակվելով՝ նա 1925 թվականին միացել է վերակազմավորված Նացիոնալ-սոցիալիստական գերմանական բանվորական կուսակցությանը և կրկին հաստատվել որպես հզոր և գերիշխող անդամ։ Լինելով բարձր որակավորում ունեցող կազմակերպիչ և արդյունավետ հրապարակախոս՝ Շտրասերը վերահսկել է կուսակցության անդամակցության և համբավի մեծ աճը հյուսիսային Գերմանիայում՝ Նացիոնալ-սոցիալիստական գերմանական բանվորական կուսակցությունը վերածելով հարավային մարգինալ կուսակցությունից համազգային քաղաքական ուժի։ 1932 թվականի կեսերին Շտրասերը ղեկավարում էր կուսակցության համազգային կազմակերպչական աշխատանքը։

Լինելով նացիստական կուսակցության արմատական թևի ուժեղ կողմնակից՝ Շտրասերի հակակապիտալիստական, հեղափոխական ազգայնական ծրագիրը ստիպել է Հիտլերին մերժել նրան 1926 թվականի Բամբերգի կոնֆերանսում։ Նրանք հետագայում հաշտվել են, սակայն նրանց խաղաղությունը 1930 թվականից սկսած դարձել է աստիճանաբար անկայուն։ 1932 թվականի դեկտեմբերին կանցլեր Կուրտ ֆոն Շլայխերը Շտրասերին առաջարկել է փոխկանցլերի պաշտոնը, ինչը նացիստական կուսակցության ներսում հնարավոր պառակտման վտանգ է ստեղծել։ Ի պատասխան՝ Հիտլերը մեկուսացրել է Շտրասերին կուսակցությունից և ստիպել  հրաժարական տալ բոլոր կուսակցական պաշտոններից։ Շտրասերն այնուհետև հրաժարվելմ է իր *Ռայխստագի* մանդատից և հեռացել ակտիվ քաղաքականությունից՝ վերադառնալով իր նախկին դեղագործի մասնագիտությանը։ 1934 թվականի հունիսի 30-ին, Երկար դանակների գիշեր անվանումը ստացած զտումների ընթացքում, Շտրասերը ձերբակալվել է Գեստապոյի կողմից և հետագայում մահապատժի ենթարկվել։

## Վաղ կյանք
Գրեգոր Շտրասերը ծնվել է 1892 թվականի մայիսի 31-ին կաթոլիկ դատական պաշտոնյայի ընտանիքում, որն ապրում էր Վերին Բավարիայի Գայզենֆելդ շուկայական քաղաքում։ Նա մեծացել է իր կրտսեր եղբայր Օտտոյի հետ, ով համարվում էր երկուսից ավելի խելացին։ Նա հաճախել է տեղի գիմնազիան և ավարտական քննություններից հետո 1910 թվականից մինչև 1914 թվականը դեղագործի աշկերտություն է անցել Ստորին Բավարիայի Ֆրոնտենհաուզեն գյուղում։

### Առաջին համաշխարհային պատերազմ
Երբ 1914 թվականին Եվրոպայում պատերազմ բռնկվեց, Շտրասերը դադարեցրել է իր ուսումը Մյունխենի Լյուդվիգ Մաքսիմիլիանի համալսարանում՝ որպես կամավոր զորակոչվելու գերմանական կայսերական բանակ։ Նա ծառայել է Առաջին բավարական դաշտային հրետանային գնդում, հասնելով օբերլեյտենանտի կոչման և արժանանալով երկու դասի Երկաթե խաչի՝ քաջության համար։ 1918 թվականին նա վերսկսեց իր ուսումը Էրլանգեն-Նյուրնբերգի Ֆրիդրիխ-Ալեքսանդրի համալսարանում։ Նա հանձնեց պետական քննությունը 1919 թվականին և 1920 թվականին սկսեց աշխատել որպես դեղագործ Լանդսհուտում։

### Ռազմական կարիերա
1919 թվականին Շտրասերը և նրա եղբայրը միացան Ֆրանց Ռիտեր ֆոն Էպպի ղեկավարած աջակողմյան *Ֆրայկորին*: Խմբի նպատակն էր ճնշել կոմունիզմը Բավարիայում։ Նա հիմնեց և հրամանատարեց *Շտուրմբատալյոն Նիդերբայերնին* («Ստորին Բավարիայի գրոհային գումարտակ»), որտեղ երիտասարդ Հայնրիխ Հիմլերը ծառայում էր որպես նրա օգնական։ Շտրասերը հայտնի էր իր բարձր դիրքով, առաջնորդի հատկանիշներով և անսահման կազմակերպչական եռանդով։ 1920 թվականի մարտին Շտրասերի Ֆրայկորը պատրաստ էր մասնակցելու ձախողված Կապպի հեղաշրջմանը, մինչդեռ նրա եղբայր Օտտոն անցել էր քաղաքական սպեկտրի ձախ թևը և օգնել էր պայքարել այս աջակողմյան *պետական հեղաշրջման* դեմ։

Շտրասեր եղբայրները պաշտպանում էին ՆՍԴԱԿ-ի հակակապիտալիստական և սոցիալ-հեղափոխական ուղին, որը միաժամանակ խիստ հակասեմիտական և հակամարքսիստական էր։

## Քաղաքական գործունեություն
### Նացիստական կուսակցության գործունեություն
1920 թվականին Շտրասերը և նրա կիսառազմական խումբը միավորվեցին Ադոլֆ Հիտլերի նացիստական կուսակցության (ՆՍԴԱԿ) հետ, որը Մյունխենում հիմնված մեկ այլ ծայրահեղ աջ քաղաքական կուսակցություն էր։ 1922 թվականի աշնանը Շտրասերը պաշտոնապես դարձավ ՆՍԴԱԿ-ի և ՍԱ-ի անդամ։ Շտրասերի առաջնորդական հատկանիշները շուտով հայտնի դարձան և նա նշանակվեց որպես *Շտուրմաբտայլունգի* («Գրոհային ջոկատ»՝ ՍԱ) տարածաշրջանային ղեկավար Ստորին Բավարիայում։ 1923 թվականի նոյեմբերին նա ակտիվ մասնակցություն ունեցավ անհաջող Գարեջրային հեղաշրջմանը՝ Հիտլերի և Լյուդենդորֆի կողմից Վայմարյան Հանրապետության դեմ հեղաշրջման փորձին։ Նա դատվեց մյուս հեղաշրջման մասնակիցների հետ Հիտլերի դատավարությունից կարճ ժամանակ անց և մայիսի 12-ին դատապարտվեց պետական դավաճանությանն օժանդակելու համար (նրա իրական ձերբակալությունը կատարվել էր արգելված ՆՍԴԱԿ-ի համար զինվորներ հավաքագրելու փորձի համար)՝ ստանալով 15 ամիս ազատազրկում և փոքր տուգանք։

Մի քանի շաբաթ անց Շտրասերն ազատ արձակվեց, քանի որ ընտրվել էր Բավարիայի Լանդտագի անդամ ՆՍԴԱԿ-ի հետ կապված «*Ֆյոլկիշեր բլոկի*» կազմում 1924 թվականի ապրիլի 6-ին և մայիսի 4-ին (Պֆալցում)։ 1924 թվականի դեկտեմբերին Շտրասերը տեղ գրավեց Ռայխստագում «*ֆյոլկիշ*» Ազգային սոցիալիստական ազատության շարժման կազմում։ Նա ներկայացնում էր Հյուսիսային Վեստֆալիայի ընտրատարածքը։

Ադոլֆ Հիտլերի կողմից 1925 թվականի փետրվարի 26-ին ՆՍԴԱԿ-ի վերականգնումից հետո Շտրասերը դարձավ Ստորին Բավարիայի առաջին *գաուլայտերը*: Քանի որ Շտրասերը Լանդսհուտում ղեկավարում էր մինչև 2,000 մարդ և գերծանրաբեռնված էր, նա սկսեց օգնական փնտրել։ Հայնրիխ Հիմլերը, ով ստացավ այդ աշխատանքը, պատասխանատու էր Ստորին Բավարիայում կազմակերպությունը ընդլայնելու համար։ 1926 թվականի դեկտեմբերին Շտրասերի *գաուն* միաձուլվեց Վերին Պֆալցի հետ, և Շտրասերը գլխավորեց ընդլայնված *գաուն*: 1928 թվականի հոկտեմբերի 1-ի հետագա բաժանումից հետո Վերին Պֆալցը անցավ Ադոլֆ Վագներին, մինչդեռ Շտրասերը շարունակեց մնալ Ստորին Բավարիայի *գաուլայտեր* մինչև 1929 թվականի մարտի 1-ը։

### Շտրասերի դերը նացիստական կուսակցության համազգային կազմակերպության մեջ
1925 թվականից հետո Շտրասերի կազմակերպչական հմտություններն օգնել են վերափոխել նացիստական կուսակցությունը հարավգերմանական մարգինալ մասնիկ-կուսակցությունից համազգային զանգվածային կուսակցության։ Հիտլերի հանրային ելույթների արգելքի պատճառով Շտրասերը լիազորվել էր (Հիտլերի կողմից) ներկայացնել կուսակցությունը հյուսիսում և ելույթներ ունենալ։ 1925 թվականի մեծ մասի ընթացքում Շտրասերը լիովին օգտագործել է Ռայխստագի անդամի իր ազատությունները։ Օգտվելով իր անվճար երկաթուղային տոմսերից, նա ճամփորդեց հյուսիսային և արևմտյան Գերմանիայով՝ նշանակելով *գաուլայտերներ*, հիմնելով կուսակցության մասնաճյուղեր և բազմաթիվ հանրային ելույթներ է ունեցել։ Չունենալով Հիտլերի՝ զանգվածներին գերելու ճարտասանական տաղանդը, Շտրասերի անձնավորությունն այնուամենայնիվ բավարարել է լսարանի վրա ազդելու համար։ Նրա համատեղ ջանքերն այնքան օգնել են հյուսիսային կուսակցությանը, որ մինչև 1925 թվականի վերջը ստեղծվել էր ՆՍԴԱԿ-ի 272 տեղական մասնաճյուղ՝ համեմատած հեղաշրջումից առաջ գոյություն ունեցող 71-ի։ Շտրասերի սոցիալիզմի տեսակը նկատելի է 1925 թվականի նոյեմբերին Ռայխստագում նրա ունեցած ելույթից.

Շտրասերը կուսակցություն է հիմնել Հյուսիսային և Արևմտյան Գերմանիայում որպես ուժեղ քաղաքական միավոր, որն ունեցել է ավելի մեծ անդամակցություն, քան Հիտլերի հարավային կուսակցության հատվածը։ Կուսակցության արտասահմանյան կազմակերպությունը նույնպես ստեղծվեց Շտրասերի նախաձեռնությամբ։ Նա նաև հիմնեց Ազգային Սոցիալիստական Աշխատավորական Ասոցիացիան 1925 թվականի սեպտեմբերի 10-ին։ Սա կարճատև գոյություն ունեցող խումբ էր՝ բաղկացած մոտ մեկ տասնյակ հյուսիսային և արևմտյան գերմանացի գաուլայթերներից, ովքեր աջակցում էին կուսակցության առավել «սոցիալիստական» թևին և ձգտում էին մեծացնել դրա գրավչությունը Գերմանիայի խոշոր արդյունաբերական քաղաքների բանվոր դասակարգի համար։

Իր եղբայր Օտտոյի հետ միասին, Շտրասերը 1926 թվականի մարտին հիմնեց բեռլինյան «*Կամպֆ-Ֆերլագ*» («Մարտական հրատարակչություն»), որը սկսեց հրատարակել «*Բեռլիներ Արբայթերցայթունգ*» («Բեռլինի բանվորական թերթ») շաբաթաթերթը, որը ներկայացնում էր կուսակցության առավել «սոցիալիստական» թևը։ Շտրասերը նշանակեց երիտասարդ համալսարանական կրթությամբ քաղաքական ագիտատոր Հռենոսից՝ Յոզեֆ Գեբելսին, որպես Կամպֆ-Ֆերլագի գործադիր խմբագիր, մի մարդ, ով գրավված էր ՆՍԴԱՊ-ի քաղաքական ուղերձով և հենց Շտրասերով։ Նրանք երկուսով 1925-1926 թվականների ձմռանը մշակեցին ՆՍԴԱՊ-ի քաղաքական ծրագրի վերանայված տարբերակը, որը շատ ավելի ձախակողմյան էր և զայրացրեց Հիտլերին։ Այս առաջարկվող փոփոխություններին դեմ առ դեմ անդրադառնալու համար, Հիտլերը հանդիպում հրավիրեց հյուսիսային Բավարիայի Բամբերգ քաղաքում 1926 թվականի փետրվարի 14-ին։ Գեբելսը և Շտրասերը այնտեղ մեկնեցին՝ հույս ունենալով համոզել Հիտլերին նոր ուղերձի հարցում։ Բամբերգի համաժողովում ունեցած իր ելույթի ընթացքում Հիտլերը սուր քննադատության ենթարկեց նոր նախագծի ծայրահեղական գաղափարները, որոնք նա նույնացրեց բոլշևիզմի հետ, մի զարգացում, որը խորապես ցնցեց և հիասթափեցրեց Շտրասերին և Գեբելսին։ Շտրասերի հաջորդող ելույթը անհաջող և անարդյունավետ էր՝ Հիտլերի հզոր ճառի արդյունքում։ Բամբերգում Շտրասերի քաղաքական առաջարկությունների մերժումը Հիտլերի կողմից ցույց տվեց, որ կուսակցությունը պաշտոնապես դարձել էր Հիտլերինը և ՆՍԴԱՊ-ը կենտրոնացած էր նրա շուրջը։

Բամբերգից հետո Հյուսիսային Գերմանիայի ՆՍԴԱՊ-ի մասնաճյուղերին հանդարտեցնելու նպատակով, Հիտլերը *SA*-ի ղեկավարությունը, որը ժամանակավորապես թափուր էր մնացել Էռնստ Ռյոմի կողմից, հանձնեց Շտրասերի հիմնական անդամներից մեկին՝ Ֆրանց Պֆեֆեր ֆոն Սալոմոնին։ Գուցե ավելի կարևոր էր այն, որ Հիտլերը անձնական արշավ սկսեց՝ Շտրասերի գլխավոր տեղակալ Գեբելսին իր անձնական շրջանակում ընդգրկելու համար, մի քայլ, որը անմիջապես հաջողություն ունեցավ։

Ապագա Ֆյուրերը նաև համաձայնության եկավ Շտրասերի հետ՝ լուծարելու Ազգային Սոցիալիստական Աշխատավորական Ասոցիացիան և խնդրեց նրան ստանձնել կուսակցության քարոզչության բաժնի պատասխանատվությունը։ Շտրասերն ընդունեց այս պաշտոնը, սակայն 1926 թվականի մարտին տեղի ունեցած ավտովթարը հետընթաց առաջացրեց. նա անկողնային հիվանդ դարձավ։ Ապաքինվելուց հետո նա կրկին վերընտրվեց այս պաշտոնում։ Այսպիսով, ի լրումն իր *Գաուլայթերի* պարտականությունների, 1926 թվականի սեպտեմբերի 16-ից մինչև 1928 թվականի հունվարի 2-ը, նա եղել է ՆՍԴԱՊ-ի քարոզչության ազգային առաջնորդը (*Ռայխսպրոպագանդալայթեր*)։ Շտրասերը թողեց իր քարոզչական պաշտոնը՝ ստանձնելու ՆՍԴԱՊ-ի Կազմակերպչական կոմիտեի նախագահի, ավելի ուշ՝ Կազմակերպչական բաժնի (*Օրգանիզացիոնսաբլայթունգ*) նոր պարտականությունները։

1928-1932 թվականների միջև Հիտլերը ՆՍԴԱՊ-ի ազգային կազմակերպչական աշխատանքը հանձնեց Շտրասերին, որի հմտությունները ավելի հարմար էին այդպիսի աշխատանքին, քանի որ Հիտլերը հետաքրքրված չէր կազմակերպչական հարցերով և նախընտրում էր իր ուշադրությունը կենտրոնացնել գաղափարական խնդիրների վրա։ 1931 թվականի դեկտեմբերի 18-ին Հիտլերը Շտրասերին շնորհեց *գրուպենֆյուրեր* կոչումը, իսկ 1932 թվականին Շտրասերը դարձավ նաև նացիստական մի քանի թերթերի խմբագիր, որոնք լույս էին տեսնում երկու շաբաթը մեկ անգամ։ 1932 թվականի հունիսին Շտրասերը նշանակվել է կազմակերպության *ռեյխսլայթեր* և կենտրոնացրեց կուսակցության կազմակերպչական կառուցվածքը իր ղեկավարության ներքո։ Վերակազմավորման ընթացքում Շտրասերը փոխեց ՆՍԴԱՊ շրջանների սահմանները, որպեսզի դրանք ավելի ճշգրիտ համապատասխանեն *[[Ռայխստագ]]ի* սահմաններին և ընդլայնեց *գաուլիատորների* լիազորությունները։ Շտրասերը վերակազմավորեց ինչպես կուսակցության տարածաշրջանային կառուցվածքը, այնպես էլ նրա ուղղահայաց կառավարման աստիճանակարգությունը։ Կուսակցությունը դարձավ ավելի կենտրոնացված կազմակերպություն՝ քարոզչության ճյուղավորված մեխանիզմներով։ 1928 թվականի մայիսի 20-ի խորհրդարանական ընտրությունների ժամանակ, Շտրասերն ընտրվել է 26 ընտրատարածքից (Ֆրանկոնիա)՝ որպես Ռայխստագի առաջին 12 նացիստական պատգամավորներից մեկը։ Չնայած այդ տարի ՆՍԴԱՊ-ը ամբողջ երկրում հավաքեց ընտրողների ձայների ընդամենը 2,6 տոկոսը, 1930 թվականի սեպտեմբերին այն դարձավ երկրորդ ամենամեծ կուսակցությունը ռայխստագում՝ հավաքելով ձայների 18,3 տոկոսը։ Շտրասերի կազմակերպչական գործունեությունը նպաստեց նրան, որ 1932 թվականի հուլիսին նացիստները դարձան ամենամեծ կուսակցությունը՝ հավաքելով ձայների 37,3%-ը։

### Հակասություններ Հիտլերի հետ
Մեծ ճգնաժամը խիստ ազդեց Գերմանիայի վրա և 1930 վականին գործազրկությունը կտրուկ աճեց։ Այս ժամանակ Շտրասեր եղբայրները սկսեցին հրատարակել նոր տարածաշրջանային օրաթերթ Բեռլինում՝ *Նացիոնալ Սոցիալիստները*: Ինչպես նրանց մյուս հրատարակությունները, այն արտահայտում էր եղբայրների նացիզմի սեփական տարբերակը, ներառյալ ազգայնականությունը, հակակապիտալիզմը, սոցիալական բարեփոխումները և հակաարևմտականությունը։ Գեբելսը բողոքում էր Հիտլերին Շտրասերի մրցակից թերթերի մասին և ընդունում էր, որ նրանց հաջողությունը ստիպում է իր սեփական բեռլինյան թերթերին «մղվել պատին»։ 1930 թվականի ապրիլի վերջին Հիտլերը հրապարակայնորեն և վճռականորեն հայտարարեց իր ընդդիմությունը Գրեգոր Շտրասերի սոցիալիստական գաղափարներին և Գեբելսին նշանակեց ՆՍԴԱԿ-ի քարոզչության ռայխի ղեկավար։ Երբ Հիտլերը 1930 թվականի մայիսի 2-ին այցելեց Գեբելսին, վերջինս արգելեց *Նացիոնալ Սոցիալիստներ* երեկոյան թողարկումը։ Գրեգոր Շտրասերը հեռացավ իր եղբորից և հունիսի վերջին հրաժարվեց *Նացիոնալ Սոցիալիստների* հրատարակչի իր պաշտոնից, մինչդեռ Օտտոն հուլիսի սկզբին լքեց կուսակցությունը։

1932 թվականի օգոստոսին Հիտլերը հրաժարվեց Գերմանիայի փոխանցլերի պաշտոնից, երբ այն առաջարկեց ժամանակի կանցլեր Ֆրից վոն Պապենը՝ նախագահ Պաուլ վոն Հինդենբուրգի հանձնարարությամբ։ Շտրասերը հորդորում էր նրան ընդունել կոալիցիոն կառավարությանը, բայց Հիտլերը դա դիտեց որպես «երկրորդ երկրորդական ջութակահարի» դիրք։ Հիտլերի շրջապատում Գեբելսը նրա դիմադրությունը համարվում էր հերոսական, սակայն Շտրասերը հիասթափված էր և համոզված էր, որ Հիտլերը սխալ էր, երբ սպասում էր կանցլերի պաշտոնին։ Հիտլերի հետ գաղափարական և անձնական մրցակցությունը ուժեղացավ, երբ հաջորդ կանցլեր Կուրտ վոն Շլեյխերը 1932 թվականի դեկտեմբերին քննարկումներ սկսեց Շտրասերի հետ՝ փոխանցլեր դառնալու մասին։ Շլեյխերը ցանկանում էր բաժանել ՆՍԴԱՊ-ը Շտրասերի օգնությամբ՝ ձախակողմյան մասնաճյուղը բերելով իր «ազգային կոնսերվատիվ» կողմը՝ Հիտլերին կանգնեցնելու համար։ Հիտլերը զայրացած էր և պահանջեց, որ Շտրասերը մերժի Շլեյխերի առաջարկը։ Ռեյխսթագի անդամների հանդիպման ժամանակ Հիտլերը դիմելով 30-40 մարդկանց, ովքեր աջակցում էին Շտրասերին՝ ստիպել է նրանց բացահայտորեն աջակցել իրեն և դեմ քվեարկել Շտրասերին։ Շտրասերը հրաժարական է տվել իր կուսակցական պաշտոններից 1932 թվականի դեկտեմբերի 8-ին՝  ՆՍԴԱՊ-ի քաղաքական իշխանություն գալուց յոթ շաբաթ առաջ։ Հիտլերը ժամանակավորապես վերցրել է *Reichsorganisationsleiter*-ի պաշտոնը՝ այն վերջում փոխանցելով Ռոբերտ Լեյին։ 1933 թվականի հունվարի 16-ին Հիտլերը «հանրայնորեն ուրանում է Շտրասերին»՝ Շլեյխերի հետ ունեցած հարաբերությունների համար։ 1933 թվականի մարտին Շտրասերը պաշտոնապես դուրս է գալիս քաղաքականությունից՝ հրաժարվելով Ռեյխստագի տեղից։

## Կյանքի վերջին շրջան
### Կյանքը քաղաքականությունից դուրս
Հրաժարվելով Ռայխստագում իր տեղից, Շտրասերը փորձեց վերադառնալ իր քաղաքացիական մասնագիտությանը՝ դեղագործությանը։ Իր կապերի և Հիտլերի համաձայնության շնորհիվ նրան հնարավորություն տրվեց ստանձնել Շերինգ-Կալբաում ընկերության տնօրենի պաշտոնը, որը IG Farben-ի բեռլինյան մասնաճյուղն էր, պայմանով, որ խոստանա դադարեցնել ողջ քաղաքական գործունեությունը, ինչը և նա արեց։ Նա հեռացավ քաղաքականությունից, հրաժարվեց հանդիպել նախկին քաղաքական գործընկերներին և որոշ տեղեկությունների համաձայն, կապ չուներ իր եղբայր Օտտոյի «Սև ճակատ» կազմակերպության հետ։

### Մահ
1933 թվականի հունվարին իշխանության իշխանության գալով՝ Հիտլերը և ՆՍԳԲԿ-ն սկսեցին վերացնել Գերմանիայում ընդդիմության բոլոր ձևերը։ Երկար դանակների գիշեր կոչված իրադարձության ժամանակ, որը տեղի ունեցավ 1934 թվականի հունիսի 30-ից հուլիսի 2-ը, SA-ի ողջ ղեկավարությունը զտվեց։ Հիտլերը, այլ բարձրաստիճան նացիստների՝ Հերման Գյորինգի և Հիմլերի հետ միասին, թիրախավորեցին Էռնստ Ռյոմին և SA-ի այլ առաջնորդների, ովքեր Հիտլերի քաղաքական հակառակորդների հետ միասին ձերբակալվեցին և գնդակահարվեցին SS-ի և Գեստապոյի անդամների կողմից։ Նրանց թվում էր նաև Շտրասերը։ Պատմաբան Ռիչարդ Ջ. Էվանսը ենթադրում է, որ Շտրասերը, ամենայն հավանականությամբ, սպանվել է նախկին՝ պահպանողական Վայմարյան կառավարության կողմից պաշտոնում առաջարկվելու պատճառով, ինչը նրան դարձրել էր հնարավոր քաղաքական թշնամի, ինչպես նաև Հիմլերի և Գյորինգի անձնական թշնամանքի պատճառով, որոնց երկուսին էլ Շտրասերը քննադատել էր կուսակցության ղեկավարությունում իր դերակատարման ժամանակ։ Հայտնի չէ՝ արդյոք Շտրասերը սպանվել է Հիտլերի անձնական հրամանով, թե ոչ։ Նա իր խցում հետևից կրակոցից վիրավորվել էր գլխավոր զարկերակից, բայց անմիջապես չէր մահացել։ SS-ի գեներալ Ռայնհարդ Հայդրիխի հրամանով Շտրասերին թողել էին արյունահոսել մինչև մահ, ինչը տևել էր գրեթե մեկ ժամ։ Նրա եղբայր Օտտոն արտագաղթել էր 1933 թվականին։

## Տես նաև
* Նացիոնալ-սոցիալիստական գերմանական բանվորական կուսակցություն

## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
*
* 
* 
* 
* 
*
* 
* 
* 
* 

## Արտաքին հղումներ

*Gregor Strasser at the German Hisorical Museum
*Gregor Strasser Գերմանիայի ազգային գրադարանում

Կատեգորիա:Ադոլֆ Հիտլեր
Կատեգորիա:Առաջին համաշխարհային պատերազմի գերմանացի զինվորականներ
Կատեգորիա:Առաջին համաշխարհային պատերազմի գերմանացիներ
Կատեգորիա:Գերմանիայի քաղաքական գործիչներ
Կատեգորիա:Գնդակահարվածներ
Կատեգորիա:Հայտնի սպանվածներ
Կատեգորիա:Նացիստ առաջնորդներ
Կատեգորիա:Նացիստական Գերմանիա
Կատեգորիա:Նացիստական Գերմանիայի պաշտոնյաներ
Կատեգորիա:Սպանություններ
Կատեգորիա:Սպանված քաղաքական գործիչներ
Կատեգորիա:Գերմանացի ռազմական գործիչներ