Ցեխանուվ

**Ցեխանուվ** ( ), քաղաք Լեհաստանի Մազովյան վոևոդությունում, որի կազմի մեջ մտնող նույնանուն շրջանի (պովյատի) վարչական կենտրոնն է:Ունի քաղաքային գմինայի (համայնքի) կարգավիճակ։ 1975-1998 թվականներին եղել է Ցեխանուվի վոևոդության վարչական կենտրոնը, 1999 թվականից մտել Մազովյան վոևոդության կազմի մեջ։ Զբաղեցնում է 32,78 կմ2 տարածք։ 2021 թվականի դեկտեմբերի տվյալներով բնակչության թվաքանակը եղել է 43.495, բնակչության միջին խտությունը կազմել է 1 371,66 մարդ/կմ2.:

## Ժողովրդագրություն

ImageSize = width:450 height:300
PlotArea = left:50 right:40 top:20 bottom:20
TimeAxis = orientation:vertical
AlignBars = justify
Colors =
 id:gray1 value:gray(0.9)
DateFormat = yyyy
Period = from:0 till:48000
ScaleMajor = unit:year increment:5000 start:0 gridcolor:gray1
PlotData =
 bar:1921 color:gray1 width:1
 from:0 till:11977 width:20 text:"11 977" textcolor:green fontsize:8px
 bar:1939 color:gray1 width:1
 from:0 till:15500 width:20 text:"15 500" textcolor:green fontsize:8px
 bar:1946 color:gray1 width:1
 from:0 till:11831 width:20 text:"11 831" textcolor:green fontsize:8px
 bar:1950 color:gray1 width:1
 from:0 till:14469 width:20 text:"14 469" textcolor:green fontsize:8px
 bar:1960 color:gray1 width:1
 from:0 till:19998 width:20 text:"19 998" textcolor:green fontsize:8px
 bar:1970 color:gray1 width:1
 from:0 till:23400 width:20 text:"23 400" textcolor:green fontsize:8px
 bar:1978 color:gray1 width:1
 from:0 till:31700 width:20 text:"31 700" textcolor:green fontsize:8px
 bar:1988 color:gray1 width:1
 from:0 till:42305 width:20 text:"42 305" textcolor:green fontsize:8px
 bar:2000 color:yellow width:1
 from:0 till:47607 width:20 text:"47 607" textcolor:green fontsize:8px
 bar:2002 color:gray1 width:1
 from:0 till:46481 width:20 text:"46 481" textcolor:green fontsize:8px
 bar:2010 color:gray1 width:1
 from:0 till:44963 width:20 text:"44 963" textcolor:green fontsize:8px


## Պատմություն
Հնագիտական պեղումների արդյունքները վկայում են, որ քաղաքի ներկայիս տարածքում ու նրա շրջակայքում դեռևս 7-րդ դարում բնակավայր է եղել։

Մի ավանդազրույցի համաձայն՝ քաղաքը հիմնադրել է հին սլավոնական ցեղապետերից Ցեխանը։ Պատմական փաստաթղթերում Ցեխանուվն առաջին անգամ հիշատակվել է 1065 թվականին Բոլեսլավ II Խիզախի ընծայագրում։ Պատերազմի ժամանակ բնակավայրը տվել է 3 հազար զինվոր։ Մազովիա մարզի հետ Ցեխանուվը 10-րդ դարի վերջերին հայտնվել է նորակազմ լեհական պետության կազմում։ 1337 թվականին բնակավայրն ավերվել է Լիտվայի մեծ իշխան Օլգերդի հարձակման հետևանքով։

Ցարական Ռուսաստանի տիրապետության շրջանում Ցեխանուվը եղել է Պլոցկի նահանգի վարչական կենտրոնը։

## Տեսարժան վայրեր
* Մազովյան դուքսերի ամրոցը Լիդիմիա գետի ափին (կառուցվել է 14-րդ դարում)
* Ֆարսկա Գուրա – 7-րդ դարում հիմնադրված, ամրացված բնակավայր՝ 19-րդ դարում նոր գոթական ոճով կառուցված զանգակատնով հանդերձ
* Սուրբ Կույս Մարիամի ծննդյան եկեղեցի, 16-րդ դարի գոթական ճարտարապեռտության նմուշ
* Ավգուստինյանների վանքի 16-18-րդ դարերի եկեղեցին 
* Քաղաքապետարանը, որ 19-րդ դարի կառույց է։
* Մազովյան ազնվականության թանգարանը
* Ծխական գերեզմանատունը, որ գործում է 1828 թվականից։
* *Park Nauki Torus* («Տորուս» գիտական պարկը)՝ հիպերբոլոիդի տեսք ունեցող ջրաշտարակով (կառուցվել է 1972 թվականին)

## Անվանի ցեխանուվցիներ

* Յան Կազիմեժ Կրասինսկի (1607–1669), լեհ ազնվական, Սիգիզմունդ III Վազա թագավորի քարտուղարը
* Լյուդվիկ Կրասինսկի (1609–1644), լեհ արքունի պալատական և պաշտոնյա
* Զիգմունտ Կրասինսկի (1812–1859), լեհ բանաստեղծ, համարվում է լեհ ռոմանտիկ երեք մեծ բանաստեղծներից մեկը՝ Ադամ Միցկևիչի և Յուլիուշ Սլովացկու հետ մեկտեղ
* Մարիա Կոնոպնիցկա (1842–1910), լեհ բանաստեղծուհի և վիպասան
* Ալեքսանդր Սվենտոխովսկի (1849–1938), լեհ գրող, մանավարժ, փիլիսոփա
* Ստեֆան Ժերոմսկի (1864–1925), լեհ վիպասան և թատերագիր
* Իգնացի Մոսցիցկի (1867–1946), լեհ քիմիկոս, քաղաքական գործիչ, Լեհաստանի նախկին նախագահներից
* Ռոզա Ռոբոտա (1921–1945), լեհաստանցի հրեուհի, Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի ժամանակ Դիմադրության շարժման ակտիվ մասնակից
* Մեչիսլավ Յագելսկի (1924–1997), լեհ քաղաքական գործիչ և տնտեսագետ
* Զբիգնև Սեմյանտկովսկի (ծնվ. 1957), լեհ քաղաքական գործիչ
* Դոդա (ծնվ. 1984), լեհ երգչուհի և երգերի հեղինակ
* Կասիա Ստրաս (ծնվ. 1987), լեհ մոդել
* Quebonafide (ծնվ. 1991), լեհ ռեփեր
* Ադամ Մորավսկի (ծնվ. 1994), լեհ ձեռնագնդորդ, Լեհաստանի ձեռքի գնդակի ազգային հավաքականի անդամ
* Անյա Ալբոռն, լեհ-ամերիկյան վիպասան

## Քույր քաղաքներ
Ցեխանուվի քույր քաղաքներն են՝
*  Մյոդոն
* , Հալդենսլեբեն
* , Խմելնիցկի
* , Բրեզնո

## Պատկերասրահ

Kościół Narodzenia NMP w Ciechanowie 3.jpg|Կույս Մարիամ եկեղեցինy
Ciechanów, kościół augustianów p.w. Nawiedzenia NMP 01; Kot.JPG|Ավգուստինյան եկեղեցին
04 - Ciechanów Townhall - 01.jpg|Քաղաքապետարանը
04 - Belfry on Farska Góra in Ciechanów - 02.jpg|Ֆարսկա Գուրայի զանգակատունը
Muzeumszlachtymazowieckiej.JPG|Մազովյան ազնվականության թանգարանը
Ciechanów, Park Nauki Torus.jpg|Տորուս գիտապարկում
POL Ciechanów 1.JPG| 
POL Ciechanów 4.jpg| 
Kamienica Brudnickich Ciechanow.jpg| 
Kamienica Baranowskich Ciechanow.jpg| 
POL Ciechanów 2.jpg| 
Ciechanow sugar factory.jpg|Շաքարի գործարանը 


## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն
* Wojciech Górczyk, Ciechanów — zarys dziejów do XV w., «„Kultura i Historia“» Uniwersytet Marii Curie Skłodowskiej w Lublinie, 19/2011, ISSN 1642-9826 http://www.kulturaihistoria.umcs.lublin.pl/archives/2280
* Wojciech Górczyk, Ciechanów- Lokacja i Geneza herbu, «In Tempore», Uniwersytet Mikołaja Kopernika w Toruniu, s.5 https://web.archive.org/web/20120123150139/http://www.intempore.umk.pl/intempore_artykuly/2010/In_Tempore_5_2010.pdf

## Արտաքին հղումներ

* Ցեխանուվի պաշտոնական կայքէջը
* 
*Wojciech Górczyk, Ciechanów – zarys dziejów do XV w., Kultura i Historia, Uniwersytet Marii Curie Skłodowskiej w lublinie,19/2011, ISSN 1642-9826
*Official homepage
*Architecture of Ciechanow (only in Polish) 
*Czas Ciechanowa (Local weekly magazine, local press)
* Jewish Community in Ciechanów on Virtual Shtetl
*Ciechanów city forum 
*Ciechanow website www.ciechanowonline.pl  - all you need to know about Ciechanow, including a contemporary gallery of the city 
*Site dedicated to preserving the memory of Ciechanów's Jewish community, including an English translation of the memorial book
*Website of Ciechanow City www.eciechanow.pl – City news, history of Ciechanow, information where you can eat, sleep and dance 
*Castle of the Dukes of Mazovia in Ciechanów (en) 
*Museum of the Mazovian Nobility (en)

Կատեգորիա:Լեհաստանի բնակավայրեր
Կատեգորիա:Լեհաստանի քաղաքներ
Կատեգորիա:Պատմական քաղաքներ