open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Սվետոսլավ Դյակով

**Սվետոսլավ Դյակով** (բուլղ.՝ Светослав Дяков, ), բուլղարացի ֆուտբոլիստ, կիսապաշտպան։ Հանդես է գալիս բուլղարական «*Լյուդոգորեց*» ֆուտբոլային ակումբի և Բուլղարիայի ազգային հավաքականի կազմում։

## Ակումբային կարիերա
Դյակովը իր կարիերան սկսել է բուլղարական «*Պիրին*»-ի կազմում։ 2005 թվականին տեղափոխվել է «*Պիրին 1931*»։

2008 թվականի թվականի հունիսի 18-ին Սվետոսլավ Դյակովը 3-ամյա պայմանագիր է կնքել «*Լոկոմոտիվ*»-ի հետ։ Թիմի կազմում իր դեբյուտը նշել է 2008 թվականի օգոստոսի 9-ին՝ «*Մինյոր*ի» դեմ խաղում։ Առաջին մրցաշրջանում թիմի կազմում մասնակցել է 25 հանդիպման։ Թիմի կազմում իր առաջին գոլը խփել է 2010 թվականի նոյեմբերի 6-ին։

2011 թվականի հունիսի 4-ին Դյակովը տեղափոխվել է «*Լյուդոգորեց*»։ Նա թիմի հետ կնքել է 2-ամյա պայմանագիր։ թիմի կազմում իր դեբյուտը նշել է օգոստոսի 6-ին՝ «*Լոկոմոտիվ*»-ի դեմ խաղում։ 2013 թվականի հունիսի 18-ից դարձել է թիմի ավագ։

## Միջազգային կարիերա
Բուլղարիայի հավաքականի կազոմւմ իր դեբյւոտը Դյակովը նշել է 2012 թվականի փետրվարի 14-ին՝ Հունգարիայի հավաքականի դեմ խաղում։

## Ազգային հավաքականում
2016 թվականի նոյեմբերի դրությամբ

## Ձեռքբերումներ
* Բուլղարիայի չեմպիոն - 2011/12, 2012/13, 2013/14, 2014/15, 2015/16
* Բուլղարիայի գավաթակիր - 2011/12, 2013/14
* Բուլղարիայի սուպերգավաթակիր - 2012, 2014

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* 

Կատեգորիա:1984 ծնունդներ
Կատեգորիա:Բուլղարացի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Մայիսի 31 ծնունդներ
Կատեգորիա:Տղամարդկանց ֆուտբոլի կիսապաշտպաններ
Քառասուն նահատակների եկեղեցի

**Քառասուն նահատակների եկեղեցի** (), միջնադարյան ուղղափառ եկեղեցի Բուլղարիայի Վելիկո Տիռնովո քաղաքում։ Կառուցվել է 1230 թվականին։

## Նկարագրություն
Վեց սյուներով բազիլիկ է։ Ունի երեք աբսիդ և նեղ գավիթ արևմուտքից։ Եկեղեցու ինտերիերը ծածկվել է որմնանկարներով` նկարված հավանաբար 1230 թվականին։ Արևմտյան կողմում մի քանի արտաքին զարդարանք է պահպանվել` բացահայտելով ավանդական կամարներ և գունավոր փոքրիկ խեցե ափսեներ` ագուցված պատի մեջ։ Պարզ չէ, թե եկեղեցին ունի արդյոք արտաքին պատերին արված որմնանկարներ։

thumb|Քառասուն նահատակների եկեղեցի 
Բուլղարական մի քանի կայսրությունների շատ նշանակալի պատմական գրառումներ պահվում են եկեղեցում (ներառյալ Օմուրթագի սյուները, Իվան Ասեն II-ի սյուները և սահման սյուները Ռոդոստոյից Կրում խանի ժամանակաշրջանից)։ Կրում խանի և Օմուրթագի սյուների գրառումները կատարված են հունարեն  լեզվով։ Օմուրթագի գրառումները Դանուբի վրա կառուցված նոր շքեղ պալատի մասին են, որի տեղն անհայտ է։ Գրառումների երկրորդ մասը ժառանգություն է թողնվել նոր սերնդին, որպեսզի հիշեն Օմուրթագի գործերը։ Այս սյուները տեղադրված են եկեղեցում Իվան Ասեն II-ի կողմից` որպես հարգանքի տուրք նրա հզոր նախնիներին։

## Պատմություն
left|thumb|200px|SS. Քառասուն նահատակների եկեղեցին Արևմտյան ճակատի տեսքը Յանտրա գետի ափից
Եկեղեցին նվիրված է Սեբաստիայի քառասուն նահատակներին և կառուցվել ու նկարազարդվել է Բուլղարիայի ցար Իվան Ասեն II-ի պատվին Կլոկոտնիցայի մոտ 1230 թվականի մարտի 9-ին Թեոդոր Դուկասի ղեկավարությամբ Էպիրոսի բռնապետի դեմ տարած հաղթանակի առթիվ։ Ճակատամարտը տեղի է ունեցել Քառասուն սուրբ նահատակների տոնի օրը։ Իվան II Ասենի օրոք եկեղեցին եղել է Մեծ Լավրի գլխավոր եկեղեցին, գտնվել է Ցարեվեցի ստորոտին` Յանտրա գետի ձախ ափին։

Սուրբ Սավան Սերբական օրթոդոքս եկեղեցիու շատ կարևոր սուրբ էր։ Նա մահացել էր 1235 կամ `1236 թվականի հունվարի 14-ին Տորոնտո  այցելելիս, և նրան թաղել էին եկեղեցու մոտ, բայց հետո` 1237 թվականի մայիսի 6-ին նրա մասունքները տեղափոխել էին Սերբիա։ 
Օսմանյան տիրապետության սկզբնական շրջանում եկեղեցին պահպանում է իր քրիստոնեական նկարագիրը մինչև 18-րդ դարը։ Հետագայում այն վերածվում է մզկիթի, որում ոչնչացվում են սրբապատկերներն ու որմնանկարները։ 1853 թվականին եկեղեցու կառուցվածքում փոփոխություններ են կատարվում։ Պահպանվում են միայն սահմանափակ քանակությամբ նկարներ։

## Պատկերասրահ

Image:Forty Martyrs Church Svik.jpg|Արտաքին 
Image:Tarnovo-40martyrs-imagesfrombulgaria.JPG|Արտաքին 
Image:SS.Forty Martyrs Church (Veliko Tarnovo) E3.jpg|Արտաքին 
Image:Veliko Tarnovo (Велико Търново) - SS.Forty Martyrs Church.JPG|Արտաքին 
Image:Kaloyan of Bulgaria Grave.JPG|Sarcophagus of Kaloyan of Bulgaria


## Ծանոթագրություններ
* 
* 

## Արտաքին հղումներ

* Official website
* Holy Forty Martyrs Church, Veliko Tarnovo of Bulgaria 

Կատեգորիա:1230 թվականի շինություններ
Քառասուն նահատակներ
Կատեգորիա:Բուլղարական Արևելյան ուղղափառ եկեղեցիններ Մեծ Տարնովոյում
Կատեգորիա:Բուլղարիայի Արևելյան ուղղափառ եկեղեցիներ
Քառասուն նահատակներ
Անգլոման

[մինի| Ավանդական բրիտանական դիզայնով հեռախոսային կրպակ [Բիլեֆելդում, Գերմանիա]]
**Անգլոմանն** (, «անգլիացի» և , *philos*, «ընկեր») այն մարդն է, որը հիանում է Անգլիայով, նրա մարդկանցով և մշակույթով։ Անգլոմանիան արտահայտվում է նաև անգլերենի նկատմամբ խանդավառությամբ, և քանի որ անգլերենը լայն տարածում ունի Անգլիայից դուրս, այն դուրս է եկել անգլիական մշակույթի շրջանակներից։ Հականիշն է անգլոֆոբիան։

«Անգլոման» բառն առաջին անգամ 1864 թվականին հրատարակել է Չարլզ Դիքենսն իր «Ամբողջ տարին» գրական ամսագրում՝ երբ նկարագրում էր *Revue des deux Mondes* (Երկու աշխարհների վերանայում) ֆրանսիական ամսագիրը որպես «զարգացած և փոքր-ինչ «անգլոման» հրատարակություն»։

Հազվադեպ օգտագործվում է նաև «բրիտոֆիլ» տերմինը։
[մինի|The James, անգլիական ոճով փաբ [Մյունստերում, Գերմանիա]]

## Նկարագրություն
Որոշ դեպքերում «անգլոմանիա» տերմինը ներկայացնում է անհատի գնահատանքը Անգլիայի պատմության և ավանդական անգլիական մշակույթի հանդեպ(օր.՝ Ուիլյամ Շեքսպիր, Ջեյն Օսթին, Սեմյուել Ջոնսոն)։ Անգլոմանիան կարող է բնութագրվել նաև որպես սեր բրիտանական միապետության, կառավարման համակարգի և հաստատությունների նկատմամբ։ Անգլոմանները բավականություն են ստանում անգլիական ֆիլմերից, հեռուստահաղորդումներից, կատակերգություններից, գրքերից, ամսագրերից, ավանդույթներից (օր.՝ բրիտանական Սուրբ ծննդյան ճաշ), ավտոմեքենաներից։ Սիրում են անգլիացի դերասաններին, մոդելավորողներին, երաժիշտներին։

Անգլոմաններն օգտագործում են բրիտանական անգլերենի ուղղագրություն՝ ամերիկյանի փոխարեն (օր.՝ *colour* color-ի, *centre* center-ի, *traveller* traveler-ի փոխարեն)։ Վերջին շրջանում Միացյալ Նահանգներում աճել է բրիտանական անգլերենի արտահայտությունների կիրառումը առօրյա խոսակցություններում և լուրերի թողարկումներում։ Այդ միտումը, թյուրիմացությունը և ամերիկացիների կողմից այդ արտահայտությունների չարաշահումը դարձել է թե՛ ամերիկյան, թե՛ անգլիական լրատվամիջոցների հետաքրքրության առարկա։ Միտումը հատկապես վառ է արտահայտված Միացյալ Նահանգների հյուսիսարևելյան շրջանում։

## Տարածում
18-րդ դարում Եվրոպայում ու Ռուսաստանում և 19-րդ դարի սկզբին Ֆրանսիայում անգլոմանիան համարվում էր նշանավոր էլիտար երևույթ։ Անգլոմանների թվին էին դասվում որոշ ազդեցիկ քաղաքական գործիչներ, դիվանագիտական կորպուսի ներկայացուցիչներ։ Անգլոմանիայի գաղափարները բավականին տարածված էին նաև ռուսական նավատորմում։

## Հայտնի անգլոմաններ

* Ջոնի Դեփ
* Չառլթոն Հեսթոն
* Գվինեթ Փելթրոու
* Դրյու Բերիմոր
* Լեդի Գագա
* Քվենտին Տարանտինո
* Գվեն Ստեֆանի
* Մարսել Պրուստ
* Եվգենի Զամյատին
* Վլադիմիր Նաբոկով
* Միխայիլ Վորոնցով
* Գի Մոլլե
* Ջոն Ֆ. Քենեդի
* Ֆրանսուա Ֆիյոն
* Պաոլո Դի Կանիո
* Բորիս Գրեբենշչիկով
* Մադոննա

## Տես նաև
* Անգլոֆոբիա
* Անգլիայի մշակույթ
* Միացյալ Թագավորության մշակույթ
* Անգլոսաքս

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Միացյալ Թագավորության մշակույթ
Կատեգորիա:Անգլիայի մշակույթ
Շիրակի մարզի ընդհանուր իրավասության դատարան

**Շիրակի մարզի ընդհանուր իրավասության դատարան**, Հայաստանի դատական համակարգի մաս կազմող ընդհանուր իրավասության դատարան, որին ընդդատյա են քրեական և քաղաքացիական բոլոր գործերը, ինչպես նաև ընտրացուցակների ճշգրտման վերաբերյալ գործերը։ Դատարանի իրավասության ներքո է Հայաստանի Շիրակի մարզը։

## Իրավասություն
Դատարանին ընդդատյա են քրեական և քաղաքացիական բոլոր գործերը, ինչպես նաև ընտրացուցակների ճշգրտման վերաբերյալ գործերը։ Շիրակի մարզի ընդհանուր իրավասության դատարանը վերահսկողություն է իրականացնում մինչդատական վարույթի նկատմամբ (այդ թվում՝ լուծում է կալանքը՝ որպես խափանման միջոց ընտրելու, բնակարանում խուզարկությունը թույլատրելու հետ կապված հարցերը), ինչպես նաև ըստ էության քննում է քրեական դատավարության օրենսդրությամբ նախատեսված այլ գործեր։

## Դատավորներ
Շիրակի մարզի ընդհանուր իրավասության դատարանը կազմված է դատարանի նախագահից և տասնմեկ դատավորից.
* Գագիկ Վոլոդյայի Հովհաննիսյան, դատարանի նախագահ,
* Արմեն Օնիկի Խաչատրյան, դատավոր,
* Հայկանուշ Գաբրիելի Միքայելյան, դատավոր,
* Սուրեն Ալեքսանի Մնացյան, դատավոր,
* Աշոտ Զավենի Մանուկյան, դատավոր,
* Բագրատ Սերգեյի Մկրտչյան, դատավոր,
* Հարություն Սերյոժայի Մովսեսյան, դատավոր,
* Լիլիթ Ռաֆիկի Խաչատրյան, դատավոր,
* Մեխակ Կառլենի Գևորգյան, դատավոր,
* Հովհաննես Խաչիկի Ղազարյան, դատավոր,
* Վարդան Լևոնի Գրիգորյան, դատավոր,
* Արտակ Հենրիկի Թադևոսյան, դատավոր,
* Լենդրուշ Հրաչյայի Հովհաննիսյան, դատավոր։

## Նստավայրեր
Շիրակի մարզի ընդհանուր իրավասության դատարանը ունի չորս նստավայր հետևյալ հասցեներով.
* ՀՀ, Շիրակի մարզ, ք. Գյումրի, Անկախության հրապարակ, 7,
* ՀՀ, Շիրակի մարզ, ք. Արթիկ, Բաղրամյան, 40,
* ՀՀ, Շիրակի մարզ, ք. Մարալիկ, Հրանտ Շահինյան, 198,
* ՀՀ, Շիրակի մարզ, գյուղ Աշոցք։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Շիրակի մարզի ընդհանուր իրավասության դատարան
Գեղարքունիքի մարզի ընդհանուր իրավասության դատարան

**Գեղարքունիքի մարզի ընդհանուր իրավասության դատարան**, Հայաստանի դատական համակարգի մաս կազմող ընդհանուր իրավասության դատարան, որին ընդդատյա են քրեական և քաղաքացիական բոլոր գործերը, ինչպես նաև ընտրացուցակների ճշգրտման վերաբերյալ գործերը։ Դատարանի իրավասության ներքո է Հայաստանի Գեղարքունիքի մարզը։

## Իրավասություն
Դատարանին ընդդատյա են քրեական և քաղաքացիական բոլոր գործերը, ինչպես նաև ընտրացուցակների ճշգրտման վերաբերյալ գործերը։ Գեղարքունիքի մարզի ընդհանուր իրավասության դատարանը վերահսկողություն է իրականացնում մինչդատական վարույթի նկատմամբ (այդ թվում՝ լուծում է կալանքը՝ որպես խափանման միջոց ընտրելու, բնակարանում խուզարկությունը թույլատրելու հետ կապված հարցերը), ինչպես նաև ըստ էության քննում է քրեական դատավարության օրենսդրությամբ նախատեսված այլ գործեր։

## Դատավորներ
Գեղարքունիքի մարզի ընդհանուր իրավասության դատարանը կազմված է դատարանի նախագահից և ութ դատավորից.
* Աղվան Ալբերտի Պետրոսյան, դատարանի նախագահ,
* Վահագն Լեոնիդի Մելիքյան, դատավոր,
* Վանիկ Վարդանյան, դատավոր,
* Արթուր Մնացականի Թամրազյան, դատավոր,
* Յուրիկ Արամայիսի Իսկոյան, դատավոր,
* Սերոբ Մովսեսի Մանուկյան, դատավոր,
* Ավագ Արտուշի Գաբրիելյան, դատավոր,
* Վարդան Գուրգենի Հարությունյան, դատավոր,
* Մնացական Հայկի Հարությունյան, դատավոր։

## Նստավայրեր
Գեղարքունիքի մարզի ընդհանուր իրավասության դատարանը ունի հինգ նստավայր հետևյալ հասցեներով.
* Հայաստան, Գեղարքունիքի մարզ, ք. Գավառ, Սայադյան, 18,
* Հայաստան, Գեղարքունիքի մարզ, ք. Սևան, Աբովյան, 6/1,
* Հայաստան, Գեղարքունիքի մարզ, ք. Մարտունի, Շահումյան, 5,
* Հայաստան, Գեղարքունիքի մարզ, ք. Վարդենիս, Ազգալդյան, 2,
* Հայաստան, Գեղարքունիքի մարզ, ք. Ճամբարակ, Գարեգին Նժդեհի, 99/1:

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Գեղարքունիքի մարզի ընդհանուր իրավասության դատարան
Արագածոտնի մարզի ընդհանուր իրավասության դատարան

**Արագածոտնի մարզի ընդհանուր իրավասության դատարան**, Հայաստանի դատական համակարգի մաս կազմող ընդհանուր իրավասության դատարան, որին ընդդատյա են քրեական և քաղաքացիական բոլոր գործերը, ինչպես նաև ընտրացուցակների ճշգրտման վերաբերյալ գործերը։ Դատարանի իրավասության ներքո է Հայաստանի Արագածոտնի մարզը։

## Իրավասություն
Դատարանին ընդդատյա են քրեական և քաղաքացիական բոլոր գործերը, ինչպես նաև ընտրացուցակների ճշգրտման վերաբերյալ գործերը։ Արագածոտնի մարզի ընդհանուր իրավասության դատարանը վերահսկողություն է իրականացնում մինչդատական վարույթի նկատմամբ (այդ թվում՝ լուծում է կալանքը՝ որպես խափանման միջոց ընտրելու, բնակարանում խուզարկությունը թույլատրելու հետ կապված հարցերը), ինչպես նաև ըստ էության քննում է քրեական դատավարության օրենսդրությամբ նախատեսված այլ գործեր։

## Դատավորներ
Արագածոտնի մարզի ընդհանուր իրավասության դատարանը կազմված է դատարանի նախագահից և հինգ դատավորից.
* Սուրեն Լենդրուշի Մնոյան, դատարանի նախագահ,
* Մանուկ Սոկրատի Մարգարյան, դատավոր,
* Գոհարիկ Մանուկի Խաչատրյան, դատավոր,
* Արթուր Ալբերտի Մարգարյան, դատավոր,
* Գևորգ Գրիշայի Նարինյան, դատավոր,
* Սամվել Ազատի Ուզունյան, դատավոր։

## Նստավայրեր
Արագածոտնի մարզի ընդհանուր իրավասության դատարանը ունի երեք նստավայր հետևյալ հասցեներով.
* ՀՀ, Արագածոտնի մարզ, ք. Աշտարակ, Էջմիածնի խճուղի, 65,
* ՀՀ, Արագածոտնի մարզ, ք. Ապարան, Գայի, 25,
* ՀՀ, Արագածոտնի մարզ, ք. Թալին, Խանջյան, 13։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Արագածոտնի մարզի ընդհանուր իրավասության դատարան
Կամ (այլ կիրառումներ)

**Կամ**, կարող է վերաբերել՝
* Կամ - կոմունա Գերմանիայում, Բավարիա երկրամասում
* Կամ - հացահատիկ (գարի, ցորեն) կալսելու (ծղոտը հատիկից զատելու և հարդի վերածելու) երկրագործական գործիք
* Կամ - շրջան Գերմանիայում
Կամար (այլ կիրառումներ)

**Կամար**, կարող է վերաբերել՝
* Կամար - գյուղ Օսմանյան կայսրությունում, Տրապիզոնի վիլայեթի Լազիստանի գավառում
* Կամար - գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Սեբաստիայի վիլայեթի Սեբաստիայի գավառում
* Կամար - գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Վանի վիլայեթի Վանի գավառում
* Կամար - լեռնագագաթ Լոռու և Արագածոտնի մարզերի սահմանագլխին
* Կամար - ճարտարապետության մեջ, միահարթ կորագիծ կառուցվածք
Կամբյա (այլ կիրառումներ)

**Կամբյա**, կարող է վերաբերել՝
* Կամբյա - գյուղական ավան Էստոնիայի Տարտումաա նահանգի Կամբյա շրջանում
* Կամբյա - շրջան Էստոնիայի Տարտումաա նահանգում
Կամբուլատ (այլ կիրառումներ)

**Կամբուլատ**, կարող է վերաբերել՝
* Կամբուլատ - գյուղ Ռուսաստանի, Դաղստան հանրապետության Ռուտուլսկի շրջանի կազմում
* Կամբուլատ - Կաբարդի գերագույն իշխան-վալի (1578—1589), Իդար մուրզայի որդին և Թեմրյուկ Իդարիի կրտսեր եղբայրը
Կամելիա (այլ կիրառումներ)

**Կամելիա**, կարող է վերաբերել՝
* Կամելիա - թեյազգիների ընտանիքին պատկանող մերձարևադարձային մշտադալար
* Կամելիա - 128֊բիթանի սիմետրիկ բանալիով գաղտնագրման ալգորիթմ
Կամենայա (այլ կիրառումներ)

**Կամենայա**, կարող է վերաբերել՝
* Կամենայա - գետ Ռուսաստանում, Սուլայի վտակը
* Կամենայա - գյուղ Ուկրաինայի Չեռնովցիի մարզի Ստորոժինեցի շրջանում
Կոտայքի մարզի ընդհանուր իրավասության դատարան

**Կոտայքի մարզի ընդհանուր իրավասության դատարան**, Հայաստանի դատական համակարգի մաս կազմող ընդհանուր իրավասության դատարան, որին ընդդատյա են քրեական և քաղաքացիական բոլոր գործերը, ինչպես նաև ընտրացուցակների ճշգրտման վերաբերյալ գործերը։ Դատարանի իրավասության ներքո է Հայաստանի Կոտայքի մարզը։

## Իրավասություն
Դատարանին ընդդատյա են քրեական և քաղաքացիական բոլոր գործերը, ինչպես նաև ընտրացուցակների ճշգրտման վերաբերյալ գործերը։ Կոտայքի մարզի ընդհանուր իրավասության դատարանը վերահսկողություն է իրականացնում մինչդատական վարույթի նկատմամբ (այդ թվում՝ լուծում է կալանքը՝ որպես խափանման միջոց ընտրելու, բնակարանում խուզարկությունը թույլատրելու հետ կապված հարցերը), ինչպես նաև ըստ էության քննում է քրեական դատավարության օրենսդրությամբ նախատեսված այլ գործեր։

## Դատավորներ
Կոտայքի մարզի ընդհանուր իրավասության դատարանը կազմված է դատարանի նախագահից և ութ դատավորից.
* Վարդան Ներսիկի Ստեփանյան, դատարանի նախագահ,
* Նելլի Լիպարիտի Գալստյան, դատավոր,
* Գագիկ Զենիկի Հեբոյան, դատավոր,
* Արիստակես Վարդանի Սիսակյան, դատավոր,
* Վաղինակ Կարլենի Մկրտչյան, դատավոր,
* Տիգրան Ռոբերտի Փոլադյան, դատավոր,
* Հովհաննես Ռաֆիկի Ավագյան, դատավոր,
* Աշոտ Սուրենի Խաչիկյան, դատավոր,
* Գեղամ Մերուժանի Մարգարյան, դատավոր։

## Նստավայրեր
Կոտայքի մարզի ընդհանուր իրավասության դատարանը ունի չորս նստավայր հետևյալ հասցեներով.
* ՀՀ, Կոտայքի մարզ, ք. Հրազդան, Միկրոշրջան թաղամաս, 13-րդ փող., 1/1,
* ՀՀ, Կոտայքի մարզ, ք. Չարենցավան, Երիտասարդական, 2/1,
* ՀՀ, Կոտայքի մարզ, ք. Եղվարդ, Չարենցի, 29,
* ՀՀ, Կոտայքի մարզ, ք. Աբովյան, Կոտայքի, 8։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Կոտայքի մարզի ընդհանուր իրավասության դատարան
Փաբիանոս (Հռոմի պապ)

**Փաբիանոս** (, ), Հռոմի պապ, ով գլխավորել է կաթոլիկ եկեղեցին 236 թվականի հունվարի 10-ից մինչև 250 թվականի հունվարի 20-ը։

## Վաղ կյանք
Ըստ «Liber Pontificalis» տեղեկագրքի Փաբիանոսը ծագումով ազնվական հռոմեացի է եղել, իսկ նրա հոր անունը եղել է Փաբիոս։ Որևէ այլ բան նրա անցյալի մասին հայտնի չէ։ Նրա ընտրության հանգամանքների լեգենդը պահպանվել է 4-րդ դարի պատմիչ Եվսեբիոս Կեսարացու «Եկեղեցու պատմություն» գրքում։ Անտերոս պապի կարճատև կառավարումից հետո Փաբիանոսը գալիս է Հռոմ՝ նոր պապի ընտրության համար։ Մի քանի օրվա ընթացքում աչքի են անցկացվում մի քանի նշանավոր և ազնվական թեկնածուներ, բայց հանկարծ մի աղավնի գալիս և նստում է Փաբիանոսի գլխին։ Ներկաներն այդ տարօրինակ տեսարանը համարում են նախանշան, համայնքը վերագրում է նրան որպես Աստծո ընտրյալ, և Փաբիանոսը միաձայն հայտարարվում է Հռոմի պապ։

## Պապություն
Փաբիանոսի 14-ամյա կառավարության ընթացքում դադարում է քրիստոնյաների հետապնդումը։ Նա բավականին մեծ ազդեցություն ուներ կայսեր վրա, և վերադարձնում է Անտերոոսի և հակապապ Հիպպոլիտոսի մարմինները Սարդինիայի հանքերից։

Այս նահատակների տապանների վրա Փաբիանոսը կառուցում է տաճարներ և կարդում աղոթքներ այն քարանձավներում, որտեղ թաքնվում էին հավատացյալները հալածանքների ընթացքում։ Շատերին քրիստոյա է դարձրել, և ըստ լեգենդի նաև կնքել է Փիլիպոս I Արաբ կայսրին (244—249)։

Ըստ 6-րդ դարի պատմիչ Գրիգոր Տուրցիի Փաբիանոսը գալ առաքյալներին ուղարկում է Գալիա, որպեսզի նրանք նպաստեն քրիստոնեության տարածմանը։ «Liber Pontificalis» գրքում ասվում է, որ Փաբիանոսը Հռոմի քրիստոնեական համայնքը բաժանել էր 7 շրջանի, որոնցից յուրանքանչյուրը գլխավորում էր մեկ սարկավագ։ Եվսեբիոսը (VI § 43) հավելում է, որ այդ սարկավագներին նշանակում էր ինքը՝ Փաբիանոսը։

Դեցիոս Տրայանոսի գահ բարձրանալուն պես, այլևս դադարում է հանդուրժողական վերաբերմունքը քրիստոնեության նկատմամբ։ Դեցիոսը հրամայում է քրիստոնեական համանյքների առաջնորդներին ցույց տալ իրենց հավատարմությունը Հռոմին՝ խոնարհվելով կայսրության աստվածների պատկերների առջև։ Անշուշտ դա անընդունելի էր քրիստոնյաների համար։ Փաբիանոսը դառնում է Դեցիոսի առաջին զոհերից մեկը, և 250 թվականի հունվարի 20-ին սպանվում է։

Փաբիանոսի մասունքները պահվում են Հռոմի Սանտա Պրեսսեդե բազիլիկում։ Նրա հիշատակության օրը նշվում է հունվարի 20-ին։

## Ծանոթագրություններ

## Տես նաև
* Հռոմի պապերի ու հակապապերի ցանկ

## Արտաքին հղումներ
* Catholic Encyclopedia: ''Pope St. Fabian''
* Colonnade Statue in St Peter's Square
Անուշվռամ Արծրունի

**Անուշվռամ Արծրունի** (, ), հայ իշխանուհի, Արծրունյաց նախարարական տոհմից։ Անուշվռամ Արծրունին նախարար Վասակ Արծրունու դուստրը, գիտնական և հոգևորական Աղան Արծրունու, նախարար Մերհուժան Արծրունու և Վահան Մամիկոնյանի մոր՝ Ձուիկ Արծրունու քույրը, Գուգարաց Աշուշա բդեշխի կինը։ Անուշվռամը ունեցել է 2 որդի՝ Վազգեն և Ջոջիկ։

## Կենսագրություն
Վարդանանց պատերազմից հետո 455 թվականին, Գուգարաց Աշուշա բդեշխը Պարսից արքա Հազկերտ Բ-ից արտոնություն է ձեռք բերել՝ գերությունից ազատելու և բդեշխության կենտրոն Ցուրտավ տանելու իր կին Անուշվռամի հարազատներին և մերձավորներին, հատկապես՝ զոհված և գերեվարված նախարարների մանուկ ժառանգներին։

## Տոհմածառը
Աշուշան ամուսնացել էր Անուշվռամ (Անույշվռամ) Արծրունու հետ, որից ծնվել էին՝

* Վազգեն բդեշխ X Շուշանիկ Մամիկոնյան՝ Վարդան Մամիկոնյանի դուստրը (3 որդի)
* Ջոջիկ

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Հայ իշխանուհիներ
Կատեգորիա:Միջնադարյան հայուհիներ
Կատեգորիա:Արծրունիներ
Բացարկ

**Բացարկ**, քրեական և քաղաքացիական դատավարության օրենսգրքերում մատնանշված մասնակիցների հեռացումը գործի քննությունից, երբ կասկածի տակ է առնվում նրանց անաչառությունը։ Դատավորը, ժողովրդական ատենակալը, դատախազը, քննիչը, հետաքննություն կատարող անձը, դատական նիստի քարտուղարը, փորձագետը, մասնագետը, թարգմանը (քաղաքացիական դատավարությունում՝ նաև հասարակական կազմակերպության կամ աշխատավորների կոլեկտիվի ներկայացուցիչը և դատական կատարածուն) չեն կարող մասնակցել գործի քննությանը, եթե ուղղակի կամ անուղղակի կերպով շահագրգռված են գործի ելքով։ Դատավորի (նաև մյուս մասնակիցների) դեմ դատավարության կողմերը կարող են հայտնել կամ դատավորը (նաև մյուս մասնակիցներից յուրաքանչյուրը) պարտավոր է ինքնաբացարկման միջոցով հրաժարվել գործին մասնակցելուց, եթե տուժող, քաղաքացիական հայցվոր, քաղաքացիական պատասխանող է․ եթե ազգակցական կապի մեջ է դատավարության որևէ մասնակցի հետ․ եթե տվյալ գործին մասնակից է եղել, եթե նրա օբյեկտիվության մասին կասկած հարուցող այլ հանգամանքներ կան։ Դատավորի դեմ հայտարարված բացարկը նրա բացակայությամբ լուծում են մնացած դատավորները։ Դատարանի կազմի, դատախազի, փորձագետի, մասնագետի, թարգմանի, դատական նիստի քարտուղարի դեմ հայտարարված բացարկին լուծում է դատարանն իր ողջ կազմով, ձայների պարզ մեծամասնությամբ։ Քննիչի կամ հետաքննություն կատարող անձի բացարկը լուծում է դատախազը։ Հետաքննության և նախաքննության ժամանակ դատախազի բացարկի հարցը վճռում է վերադաս դատախագը, իսկ թարգմանի, մասնագետի և փորձագետի բացարկը համապատասխանաբար՝ հետաքննություն կատարող անձը, քննիչը կամ դատախազը։

Կատեգորիա:Դատավարական իրավունք
Բարոմետրիկ բանաձև

**Բարոմետրիկ բանաձև**, գրավիտացիոն դաշտում բարձրությունից կախված՝ գազի ճնշման կամ խտության փոփոխությունն արտահայտող բանաձև։ Հաստատուն ջերմաստիճանի իդեալական գազի համար, երբ դաշտը համասեռ է։ Բարոմետրիկ բանաձևը ունի հետևյալ տեսքը՝ p=p_0\exp\left[-Mg\frac{h-h_0}{RT}\right], որտեղ p-ն գազի ճնշումն է h բարձրության վրա, իսկ p_0-ն՝ զրոյական ճնշումը (h=h_0) մակարդակի վրա, M–ը մոլեկուլային զանգվածն է, R-ը՝ գազային հաստատունը, T-ն՝ բացարձակ ջերմաստիճանը։ Բարոմետրիկ բանաձևը կարելի է ստանալ պոտենցիալ ուժային դաշտում իդեալական գազի մոլեկուլների՝ ըստ արագությունների և կոորդինատների բաշխման օրենքից։ Երկրի մթնոլորտում օդի խտության և ճնշման իրական բաշխումը չի համապատասխանում բարոմետրիկ բանաձևին, որովհետև մթնոլորտի սահմաններում ջերմաստիճանն ու ազատ անկման արագացումը, կախված բարձրությունից և աշխարհագրական լայնությունից, փոփոխվում են։ Բարոմետրիկ բանաձևը ընկած է բարոմետրական մակարդակաչափման հիմքում, ըստ որի երկու կետերի բարձրությունների տարբերությունը որոշվում է այդ կետերում ճնշումները չափելու միջոցով։ Քանի որ մթնոլորտային ճնշումը կախված է եղանակից, ուստի չափումների միջև ընկած ժամանակամիջոցը և \Delta h տարբերությունը պետք է փոքր լինեն։ Այդ դեպքում Բարոմետրիկ բանաձևը գրվում է՝ \Delta h=18400(1+at)\lg(p_1/p_2), որտեղ t-ն չափվող օդի շերտի միջին ջերմաստիճանն է։

Կատեգորիա:Գազային օրենքներ
Կատեգորիա:Մթնոլորտ
Կամենի (այլ կիրառումներ)

**Կամենի**, կարող է վերաբերել՝
* Կամենի - գյուղակ (խուտոր) Ռուսաստանի Դաշնության Ռոստովի մարզի Վերխնեդոնսկի շրջանում
* Կամենի - գյուղ Ուկրաինայի Ժիտոմիրի մարզի Անդրուշևկայի շրջանում
Արտեն Գաբեղյան

**Արտեն Գաբեղյան** (ծննդյան և մահվան թթ. անհայտ, 5-րդ դար), Գաբեղյանքի իշխան, Գաբեղյանների նախարարական տոհմից։ Եղել է Վասակ Սյունու կողմնակիցը՝ ընդդեմ Վարդան Մամիկոնյանի։ Ատրորմիզդի (մարզպան՝ 451 - 465) հրամանով և Վարազշապուհ Պալունու հետ միասին գնացել է Հմայակ Մամիկոնյանի դեմ կռվի և ջարդել նրա զորքը Տայոց աշխարհում։

Փարպեցու «Հայոց պատմության» լզ ձեռագիրն ունի «իշխանն Աբեղենից Արմէն». տպագրության մեջ ուղղված է Արտէն. բայց պետք է ուղղել նաև Աբեղենից տոհմանունը։

## Ծանոթագրություններ

## Աղբյուրներ
* Հայոց անձնանունների բառարան, Հրաչյա Աճառյան, 1942 թ. Հատոր 1, Ցուցակ 1, Էջ 319
* Եղիշե «Վարդանի և հայոց պատերազմի մասին», 71
* Ղազար Փարպեցի «Հայոց պատմություն», լզ, խա
* Ստեփանոս Օրբելյան «Պատմութիւն տանն Սիսական», ժզ

Կատեգորիա:Հայ իշխաններ
Կատեգորիա:Գաբեղյաններ
Կամենկի (այլ կիրառումներ)

**Կամենկի**, կարող է վերաբերել՝
* Կամենկի - գյուղ Ռուսաստանի Նիժնի Նովգորոդի մարզի Բոգորոդսկի շրջանի կազմում
* Կամենկի - գյուղ Ուկրաինայի Վիննիցայի մարզի Տեպլիկի շրջանում
Կամեննայա Բալկա (այլ կիրառումներ)

**Կամեննայա Բալկա**, կարող է վերաբերել՝
* Կամեննայա Բալկա - գյուղ Ռուսաստանի Ռոստովի մարզի Չերտկովսկի շրջանում
* Կամեննայա Բալկա - գյուղ Ռուսաստանի Դաշնության Ռոստովի մարզի Օռլովսկի շրջանում
Սուլիկո (երգ)

մինի|Սուլիկո
**«Սուլիկո»** (), վրացական քնարերգական ստեղծագործություն, որի խոսքերի հեղինակն է Վարինկո Ծերեթելին։ Երգի բառերը վերցված են վրացի նշանավոր գրող Ակակի Ծերեթելիի ստեղծագործությունից։

Հաճախ սխալմամբ նշվում է, որ «Սուլիկո»-ն ժողովրդական երգ է։ Սուլիկոն վրացական անձնանուն է, որը կիրառվում է, որպես և՛ արական, և՛ իգական անձնանուն։

Երգը թարգմանվել է ռուսերեն, ուկրաիներեն, լեհերեն, անգլերեն, գերմաներեն և չինարեն լեզուներով։

## Պատմություն
«Սուլիկո» ստեղծագործությունը ոճավորվել է, որպես ժողովրդական երգ, որը գրվել է վրացի հայտնի բանաստեղծ, մանկավարժ և հասարակական գործիչ Ակակի Չխենկելիի կողմից՝ 1895 թվականին։ Նույն տարում այն հրապարակվում է Թիֆլիսում գործող վրացական սոցիալ-դեմոկրատական «Կվալի» (Ակոս) ամսագրում։

Որոշ ժամանակ անց բանատեղծը Զեստափոն քաղաքում ապրող իր բարեկամուհուն՝ Բարբարա (Վարինկու) Ծերեթելիին խնդրում է երգի բառերին համապատասխան պատրաստել նաև երաժշտություն՝ կիթառի նվագակցությամբ։ Վարինկուի հեղինակած երաժշտական ստեղծագործությունն առաջին անգամ կատարվել է 1898 թվականին՝ Թիֆլիսում, հայտնի գրող, լրագրող և թարգմանիչ Իվանե Մաչաբելիի տանը։ 1905 թվականին «Սուլիկո»-ն առաջին անգամ հնչեցվել է Քութայիսի ժողովրդական թատրոնում։

Խորհրդային Միությունում երգը սկսեց հայտնիություն ձեռք բերել 1937 թվականի հունվարից։ Այն սկսվեց տարածվել Մոսկվայի վրացական մշակութային տներում։ Հենց այս տարիներին էլ այն կատարվեց նշանավոր երգիչ Ավքսենթիա Մեգրելիձեի կողմից։  ԽՍՀՄ կենտրոնական կոմիտեի ազգությամբ վրացի քարտուղար Իոսիֆ Ստալինը ևս իր հերթին հավանություն է տվել երգին և թույլատրել երգի ձայնագրումը։

Հաճախ երգը կոչվում է ժողովրդական ստեղծագործություն, սակայն այն իր բնույթով հեղինակային բանաստեղծություն է։ 2006 թվականին ռեժիսոր Լիանա Ջակղելին նկարահանել է կես ժամ տևողությամբ վավերագրական ֆիլմ, որը ներկայացնում է «Որտե՞ղ ես, իմ Սուլիկո» երգի և հեղինակի պատմությունը։

## Հետաքրքիր փաստեր
* *«Որտե՞ղ ես, իմ Սուլիկո»* երգը երգվել է նաև հայ-ռուս-վրացական հայտնի գեղարվեստական «Միմինո»  ֆիլմում։ Այնտեղ ռեստորանի անսամբլը կատարում է Ե. Եվտուշենկոյի բառերով «Мой пёс» («Իմ շունը»), վրացական ճանաչված «Սուլիկո» և հայկական ժողովրդական «Ով սիրուն, սիրուն․․․» երգերը, ինչպես նաև «Լեզգինկա», որի նվագակցությամբ պարում են Վալիկոն և Ռուբիկը։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Վրացական երաժշտություն
Կատեգորիա:Վրացերեն բառեր և արտահայտություններ
Կատեգորիա:Վրացերեն երգեր
Հունաստանի անկախության օր

**Հունաստանի անկախության օր** կամ **Հունաստանի վերստեղծման ազգային օր** (), համազգային տոն Հունաստանում, որի ընթացքում հույները և աշխարհի բոլոր ծայրերի ֆիլհելենները հարգանքի տուրք են մատուցում Հունաստանի ազգային-ազատագրական պայքարի ընթացքում զոհված մարտիկներին։

Հունաստանի անկախության օրվա տոնախմբությունը համընկնում է հույն ուղղափառ եկեղեցում Ավետման տոնի նշման հետ։ Ըստ Գրիգորյան օրացույցի՝ այն նշվում է ամեն տարի մարտի 25-ին։

Հունաստանի մայրաքաղաք Աթենքում այս օրը տեղի է ունենում զինվորական շքերթ, տոնական երթ և զանգվածային տոնակատարություններ։

## Պատմություն
1453 թվականի մայիսի 29-ին թուրքերը գրավում են Բյուզանդական կայսրության մայրաքաղաք Կոստանդնուպոլիսը։ Այս իրադարձությունից հետո Հունաստանը վերջնականապես հաստատվեց, որպես Օսմանյան կայսրության տիրույթ։ Չնայած այս հանգամանքի, հույների մի ստվար զանգված հրաժարվեց ընդունել մուսուլմանական գերակայությունը։ Նրանք փախան լեռները և ստեղծեցին նոր բնակավայրեր Պելոպոնեսում, մասնավորապես՝ Մանի թերակղզում։ Վերջինիս բնակիչները համարվում են Հունաստանի ազգային-ազատագրական շարժման հիմնադիրները։

1821 թվականի մարտի 25-ին Կալավրիտայի Սուրբ Լավրայի վանքից առաջին անգամ կոչ արվեց առաջնորդվել *«ազատության կամ մահ»* կարգախոսով և միահամուռ կերպով պայքարել ընդդեմ բռնացող կառավարության։ Հենց այս ժամանակ էլ առաջին անգամ բարձրացվեց հունական հեղափոխության դրոշը, որը հետագայում ստանձնեց Հունաստանի դրոշի պաշտոնը՝ մինչև 1978 թվականը։ Դրան հաջորդած ժամանակահատվածում հույները մի շարք հաղթական մարտեր են մղել ընդդեմ Օսմանյան կայսրության։ Հեղափոխության ութ տարիների ընթացքումմոբիլիզացվել է մոտ 100.000 զինվոր, իսկ մոտ 50000-ը մահացել են։

1829 թվականին Թուրքիան ստիպված է լինում ճանաչել Հունաստանի թագավորության անկախությունը։ Այն հաստատվում է սեպտեմբերի 2-ին կնքված Ադրիանապոլսի պայմանագրով։ 1830 թվականի փետրվարի 3-ին Մեծ Բրիտանիան, Ֆրանսիան և Ռուսաստանը ստորագրում են Լոնդոնի արձանագրությունը, որով Մեծ տերությունները ևս փաստացի ճանաչում են հունական պետականության անկախությունը։

Մարտի 25-ը Հունաստանում հայտարարվում է ազգային տոն։ 1838 թվականին առաջին անգամ կատարվում է անկախության օրվա տոնակատարություն։ Այս օրը Հունաստանի մայրաքաղաք Աթենքում տեղի է ունենում հանդիսավոր պատարագ։ Մայրաքաղաքի փողոցներում հավաքվում են հազարավոր քաղաքացիներ, իսկ Սինտագմա հրապարակում տեղի է ունենում հաղթահանդես և ռազմական շքերթ։

Տոնական միջոցառումներ տեղի են ունենում նաև Հունաստանի մյուս քաղաքներում՝ Սալոնիկում, Պատրասում, Հերակլիոնում և այլուր։

## Տես նաև
* Հունաստանի ազատագրական պատերազմ

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Հունաստանի տոներ
Կամենսկի գյուղական խորհուրդ (այլ կիրառումներ)

**Կամենսկի գյուղական խորհուրդ**, կարող է վերաբերել՝
* Կամենսկի գյուղական խորհուրդ - Ուկրաինայի Խարկովի մարզի Իզյումսկի շրջանում
* Կամենսկի գյուղական խորհուրդ - Ուկրաինայի Սումիի մարզի Լեբեդինսկի շրջանում
* Կամենսկի գյուղական խորհուրդ - Ուկրաինայի Խարկովի մարզի Դվուրեչանսկի շրջանում
* Կամենսկի գյուղական խորհուրդ - Ուկրաինայի Սումիի մարզի Կրոլևեցկի շրջանում
* Կամենսկի գյուղական խորհուրդ - Ուկրաինայի Սումիի մարզի Սերեդինո-Բուդսկի շրջանում
* Կամենսկի գյուղական խորհուրդ - Ուկրաինայի Սումիի մարզի Տրոստյանեցի շրջանում
Կամենսկի շրջան (այլ կիրառումներ)

**Կամենսկի շրջան**, կարող է վերաբերել՝
* Կամենսկի շրջան - մունիցիպալ շրջան Ռուսաստանի Դաշնության Տուլայի մարզում
* Կամենսկի շրջան - մունիցիպալ շրջան Ռուսաստանի Դաշնության Ալթայի երկրամասում
* Կամենսկի շրջան - մունիցիպալ շրջան Ռուսաստանի Դաշնության Պենզայի մարզում
* Կամենսկի շրջան - Ռուսաստանի Ռոստովի մարզի 43 շրջաններից մեկը
* Կամենսկի շրջան - մունիցիպալ շրջան Ռուսաստանի Դաշնության Վորոնեժի մարզում
Կամիզյակ (այլ կիրառումներ)

**Կամիզյակ**, կարող է վերաբերել՝
* Կամիզյակ - քաղաք Ռուսաստանի Աստրախանի մարզում, Կամիզյակինսկի շրջանի կենտրոն
* Կամիզյակ - գյուղ Ռուսաստանի Խակասիա հանրապետության Ուստ-Աբականսկի շրջանի կազմում
Կամիշինկա (այլ կիրառումներ)

**Կամիշինկա**, կարող է վերաբերել՝
* Կամիշինկա - գյուղ Ուկրաինայի Ղրիմի Ինքնավար Հանրապետության Սիմֆերոպոլի շրջանում
* Կամիշինկա - գյուղ Ռուսաստանի Բաշկորտոստան հանրապետության Բիրսկի շրջանի կազմում
Բարձրախոս

մինի|Կոմպակտ բարձրախոս
**Բարձրախոս**, խոսքի, երաժշտության և այլ հնչյունների վերարտադրման էլեկտրաձայնային կամ մեխանիկական սարք։ Բաղկացած է էլեկտրամեխանիկական (ձայնային հաճախականության էլեկտրական տատանումները փոխակերպում է դիաֆրագմայի մեխանիկական տատանումների) և մեխանիկաձայնային (դիաֆրագմայի մեխանիկական տատանումները փոխակերպում է ձայնային դաշտի) համակարգերից։ Բարձրախոսները լինում են էլեկտրադինամիկ (դինամիկ), էլեկտրական, պնեմատիկ, կոնդենսատորային, էլեկտրամագնիսական։ Լայն կիրառություն ունեն ձայնի վերարտադրման բարձրորակ հնչեղությամբ օժտված էլեկտրադինամիկ բարձրախոսները, որոնցում ձայնային հաճախականության հոսանքը շրջահոսում է հաստատուն մագնիսական դաշտում տեղավորված կոճը։ Կոճը տատանվում է իր առանցքի ուղղությամբ, իսկ կոճին միացված կոնաձև դիֆուզորը ճառագայթում է ձայնային ալիքներ։ Էլեկտրադինամիկ բարձրախոսների նոմինալ հզորությունը 0,025-ից մինչե 100 վա է, իսկ վերարտադրման հաճախականության շերտը՝ 50-ից մինչև 12000 հց։ Պիեզոէլեկտրական բարձրախոսները հիմնված են հակադարձ պիեզոէլեկտրական էֆեկտի վրա։ Ձայնային հաճախականության փոփոխական լարումը պիեզոտարրի մեջ առաջացնում է համապատասխան մեխանիկական ձևափոխություն, որը փոխանցվում է կոնաձև դիֆուզորին։ Պնեմատիկ բարձրախոսներում ձայնային թույլ տատանումները ուժեղացվում են կոմպրեսորի առաջացրած օդային ուժեղ հոսքի մեխանիկական մոդուլացմամբ։

Կատեգորիա:Ամերիկյան հայտնագործություններ
Կատեգորիա:Ձայնագրություն
Կատեգորիա:Ձայնային սարքեր
Հայոց ցեղասպանության հուշարձան (Թեհրան)

**Հայոց ցեղասպանության հուշարձան**, հուշարձան Իրանի Թեհրան քաղաքի Սուրբ Սարգիս մայր տաճարի բակում։

## Պատմություն
Հուշարձանը նվիրված է Հայոց Ցեղասպանության զոհերի հիշատակին։ Հուշարձանի նախագծման աշխատանքները կատարվել են 1969-1971 թվականներին, կառուցումն ավատվել է 1973 թվականին, տեղադրվել է 1973 թվականի ապրիլի 24-ին Թեհրանի Սուրբ Սարգիս մայր տաճարի բակում։ Հուշարձանը կառուցվել է Արսեն Տեր-Հակոբյանի միջոցներով՝ ի հիշատակ իր ծնողների՝ Գրիգոր և Մաշինկա Տեր-Հակոբյանների։ Հուշարձանը կազմված է պատվանդանի վրա վեր խոյացող երեք խաչքարերից, որոնց դիմաց՝ պատվանդանի վրա թևերը տարածած արծիվն է։ Հուշարձանի վրա մակագրված է.

## Հեղինակներ
* Ճարտարապետ՝ Սերոժ Սուքազյան (առաջին փուլ)

## Տես նաև
* Սուրբ Սարգիս մայր տաճար

## Պատկերասրահ

Armenian Genocide Remembrance Day in Tehran, Iran 2017-04-24 08.jpg
Armenian Genocide Remembrance Day in Tehran, Iran 2017-04-24 01.jpg
Armenian Genocide Remembrance Day in Tehran, Iran 2017-04-24 04.jpg
Armenian Genocide Remembrance Day in Tehran, Iran 2017-04-24 02.jpg
Armenian Genocide Remembrance Day in Tehran, Iran 2017-04-24 10.jpg


## Ծանոթագրություններ

## Աղբյուրներ
* "Alik" daily magazine, Tehran (1975).
* 85 Commémoration du Génocide des Arméniens. Publication du Comité uni pour la Commémoration du Génocide arménien. Montréal, 2000.

Կատեգորիա:Թեհրանի հուշարձաններ
Կատեգորիա:Իրանի հայկական հուշարձաններ
Կատեգորիա:Հայոց ցեղասպանության հուշարձաններ
Կատեգորիա:Հայերը Թեհրանում
Կամպոբասո (այլ կիրառումներ)

**Կամպոբասո**, կարող է վերաբերել՝
* Կամպոբասո - կոմունա Իտալիայում, գտնվում է Մոլիզե մարզում՝ Կամպոբասո գավառում
* Կամպոբասո - գավառ Իտալիայում, գտնվում է Մոլիզե մարզում
Կամպու Գրանդի (այլ կիրառումներ)

**Կամպու Գրանդի**, կարող է վերաբերել՝
* Կամպու Գրանդի - համայնք Բրազիլիայում՝ Ալագոաս նահանգի կազմում
* Կամպու Գրանդի - համայնք Բրազիլիայում՝ Մատու Գրոսու դու Սուլ նահանգի կազմում
Բաքվի նավթագազաբեր շրջան

**Բաքվի նավթագազաբեր շրջան**, նավթի և գազի արդյունահանման շրջան Ադրբեջանում։ Հանքավայրերը տեղադրված են Հարավ–Կասպիական նավթագազաբեր ավազանում։ Նավթաբեր հորիզոնների մեծ մասը գտնվում է պլիոցենի արդյունավետ շերտախմբի սահմաններում՝ մինչե 4500 մ խորություն։ Բաքվի նավթագազաբեր շրջանի հանքավայրերի շահագործման ընթացքում արդյունահանվել է ավելի քան 1 մլրդ տ նավթ։ Ապշերոնյան թերակղզում նավթ արդյունահանվել է դեռ վաղ անցյալում։ 20-րդ դարի սկզբին շրջանը նավթի հանույթով աշխարհում գրավեց 1-ին տեղը՝ 11,4 մլն տ (1901 թվական)։ Սովետական իշխանություն հաստատվելուց հետո նավթային արդյունաբերությունը ազգայնացվեց և նավթամշակման գործարանները ենթարկվեցին վերակառուցման, հայտնաբերվեցին բազմաթիվ նոր, խորը տեղադրված նավթաբեր հորիզոններ։ 1926 թվականին ձեռք բերվեց 1913 թվականի մակարդակը՝ 7,7 մլն տ, իսկ 1940 թվականին շրջանի տեսակարար կշիռը նավթի միութենական արդյունահանման մեջ հասավ 70%-ի (22,2 մլն տ)։ 1950-ական թվականներից սկսվել են նավթի ստորջրյա կուտակումների հետազոտությունները՝ մինչե 30–40 մ խորությունը, որոնք հանգեցրել են մի շարք խոշոր հանքավայրերի հայտնաբերման («Նավթային քարեր», Դարվինի խրուտ են)։

Կատեգորիա:Ադրբեջանի տնտեսություն
Բարդ դիմադրություն

**Բարդ դիմադրություն**, ուսումնասիրում է մեքենաների և կառուցվածքների տարրերում պարզագույն դեֆորմացիաների (ձգում և սեղմում, ծռում և ոլորում) տարբեր զուգակցումների (ձգում և սեղմում և ծռում, ոլորում և ծռում, արտակենտրոն ձգում և սեղմում, բարդ ծռում են) առաջացումը։ Բարդ դիմադրություն հաշվարկելիս (Հուկի օրենքի պահպանման և համեմատաբար փոքր դեֆորմացիաների պայմաններում) ելնում են ուժերի ազդեցության անկախության սկզբունքից (առաձգական համակարգի վրա կիրառված բեռի առաջացրած դեֆորմացիաների ազդեցությունը մնացած բեռների դասավորության և նրանց ազդեցության արդյունքների վրա կարելի է արհամարհել), և լարումներն ու դեֆորմացիաները որոշվում են պարզ դիմադրությունների (դեֆորմացիաների) լարումների ու դեֆորմացիաների համապատասխան գումարներով։

Կատեգորիա:Դեֆորմացիա
Կամսար (այլ կիրառումներ)

**Կամսար**, կարող է վերաբերել՝
* Կամսար - քաղաք Գվինեա պետության հյուսիսարևմուտքում
* Կամսար - հայ նկարիչ
Կայ (այլ կիրառումներ)

**Կայ**, կարող է վերաբերել՝
* Կայ - գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Էրզրումի վիլայեթի Սպերի գավառակում
* Կայ - գյուղ Ռուսաստանի Կիրովի մարզի Վերխնեկամսկի շրջանի կազմում
Կայա (այլ կիրառումներ)

**Կայա**, կարող է վերաբերել՝
* Կայա - գետ Ռուսաստանում, Մոլոմայի վտակը
* Կայա - նահանգ Մյանմայում, երկրի հարավ-արևելքում, սահմանակից է Թայլանդին
Կայծակ (այլ կիրառումներ)

**Կայծակ**, կարող է վերաբերել՝
* Կայծակ - մթնոլորտում՝ ամպերի կամ ամպի և երկրի միջև տեղի ունեցող կայծային էլեկտրական պարպում
* Կայծակ - հայկական արական անուն
* Կայծակ - Արա Սարգսյանի քանդակը։
Կայսր (այլ կիրառումներ)

**Կայսր**, կարող է վերաբերել՝
* Կայսր - միապետի տիտղոս
* Կայսր - Լևոն Շանթի դրամաներից
Կանավա (այլ կիրառումներ)

**Կանավա**, կարող է վերաբերել՝
* Կանավա - գյուղ Ռուսաստանի Սմոլենսկի մարզի Դեմիդովսկի շրջանի կազմում
* Կանավա - գյուղ Ուկրաինայի Վիննիցայի մարզի Տիվրովի շրջանում
Կան (այլ կիրառումներ)

**Կան**, կարող է վերաբերել՝
* Կան - գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Էրզրումի վիլայեթի Էրզրումի գավառում
* Կան - քաղաք Ֆրանսիայի հյուսիս-արևմուտքում, Ստորին Նորմանդիայի մարզ-կենտրոնըː
Կանդելա (այլ կիրառումներ)

**Կանդելա**, կարող է վերաբերել՝
* Կանդելա - Միավորների միջազգային համակարգի յոթ հիմնական չափման միավորներից մեկը, հավասար է լույսի ուժին, որը արձակում է տրված ուղղությամբ մոնոքրոմատիկ ճառագայթման 540 x 1012 Հերց հաճախությամբ աղբյուրը, որի էներգետիկ լույսի ուժը այդ ուղղության վրա կազմում է (1/683) Վատտ/սռ։ Մինչև 1970 թվականը անվանում էին մո
* Կանդելա - կոմունա Իտալիայում։ Գտնվում է Ապուլիա մարզում՝ Ֆոջա գավառում
Կանդիդա (այլ կիրառումներ)

**Կանդիդա**, կարող է վերաբերել՝
* Կանդիդա - անկատար սնկերի ցեղ
* Կանդիդա - կոմունա Իտալիայում, գտնվում է Կամպանիա մարզում՝ Ավելինո գավառում
Հռոմեական արկածներ (ֆիլմ)

**Հռոմեական արկածներ** (, բառացի՝ «Սիրով Հռոմում»)՝ ռեժիսոր Վուդի Ալլենի ռոմանտիկ կատակերգությունը։ Ֆիլմի պրեմիերան կայացել է 2012 թվականի ապրիլի 20-ին, Իտալիայում։

## Սյուժե
Ֆիլմի գործողությունները տեղի են ունենում Հռոմում և բաղկացած են չորս սյուժետային գծերի միահյուսվածքից։

Պատմություն ամերիկացի հայտնի ճարտարապետ Ջոնի մասին, ով մտաբերում է այստեղ անցկացրած պատանեկությունը։ Զբոսանքի ժամանակ նա ծանոթանում է Ջեքի հետ, ով սկսնակ ճարտարապետ է և ապրում է իր հին տանը։ Պատմության ընթացքում պարզ է դառնում, որ Ջեքը Ջոնն է երիտասարդ ժամանակ։ Ջեքը սիրահարվում է իր սիրած աղջկա լավագույն ընկերուհուն և Ջոն նրա համար դառնում է ինքնատիպ ներքին ձայն, որը հուշում է նրան ինչպես պահել իրեն Մոնիկայի հետ այս կամ այն իրավիճակում։

Պատմություն գրասենյակային աշխատողի մասին, ով հանկարծակի հայտնի է դառնում և որոշ ժամանակ անց հյուծվում է հայտնիությունից, նույնպես հանկարծակի վերափոխվում է նրան, ով եղել էր նախկինում։

Պորդենոնե կոմունայից նորապսակ զույգի սիրային արկածների պատմություն։

Պատմություն այն մասին, թե ինչպես ամերիկացի թոշակառու օպերային ռեժիսորը կազմակերպում է թաղման բյուրոյի աշխատողի բեմական կարիերան։

## Քննադատություն
Ֆիլմը տարբեր արձագանքներ ունեցավ Rotten Tomatoes կայքում, որտեղ դրական արձագանքների կազմում էր 44 %։ Իսկ IMDb-ում ֆիլմը ստացավ 6.3 գնահատական, այն ժամանակ, երբ քննադատ Ռոջեր Էբերթը և Պիտեր Թրեվերսը ֆիլմը գնահատեցին 4 աստղից 3-ով։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Ֆիլմի պաշտոնական կայք                                                                                       
* «Հռոմեական արկածներ» ֆիլմի էջը ARMFilm կայքում
* «Հռոմեական արկածներ»  «Централ Партнершип» կինոընկերության կայքում

Կատեգորիա:2010-ականների ամերիկյան ֆիլմեր
Կատեգորիա:2010-ականների անգլերեն ֆիլմեր
Կատեգորիա:2010-ականների ռոմանտիկ կինոկատակերգություններ
Կատեգորիա:2012 ֆիլմեր
Կատեգորիա:Ամերիկյան անկախ ֆիլմեր
Կատեգորիա:Ամերիկյան կինոկատակերգություններ
Կատեգորիա:Ամերիկյան ռոմանտիկ կինոկատակերգություններ
Կատեգորիա:Իսպանական կինոկատակերգություններ
Կատեգորիա:Իտալական կինոկատակերգություններ
Կատեգորիա:Իտալական ֆիլմեր
Կատեգորիա:Իտալերեն ֆիլմեր
Կատեգորիա:Վուդի Ալլենի ֆիլմեր
Կատեգորիա:Ֆիլմեր դերասանների մասին
Կատեգորիա:2010-ականների իտալերեն ֆիլմեր
Գրողների միջազգային օր

**Գրողների միջազգային օր**՝ մասնագիտական տոն, որը նշվում է մարտի 3-ին և կոչ է անում «չորրորդ իշխանությանը» դեմ արտահայտվել դեմոկրատական տպագրության բացասական ասպեկտներին, խուսափել սուտ հրապարակումներից, կանխամտածված կեղծիքներից, փաստերի մտադրված աղավաղումից կամ դրանց միտումնավոր անազնիվ մեկնաբանություններից քաղաքական, խմբային կամ անհատական հետաքրքրություններից ելնելով։

## Պատմություն
1921 թ. ստեղծվել է  ՊԵՆ ակումբը (հապավում, որը ստեղծվել է բանաստեղծ (), ակնարկագիր () և վեպերի հեղինակ, վիպասաններ () բառերի առաջին տառերով)։ Միագումարությամբ այս երեք տառերը ստեղծում են գրիչ բառը ()): 1923 թվականին Լոնդոնում տեղի է ունեցել ՊԵՆ ակումբի առաջին միջազգային կոնգրեսը։ 1986 թվականի հունվարի 12-18-ը տեղի ունեցավ  ՊԵՆ ակումբի արդեն 48-րդ միջազգային կոնգրեսը, որի մասնակիցները որոշեցին մարտի 3-ը հայտարարել «Գրողների համաշխարհային օր»։ Այդ ժամանակ պեն կենտրոններ կային գրեթե 100 հանրապետություններում։

Մեր օրերում այդ տոնը մի շարք երկրներում ընդլայնել է իր շրջանակները։ Գոյութույն ունի «Գրողների օր» և հանդիսանում է առավել հայտնի գրական գործիչներին հարգանքի հատուցման օր։

## Տես նաև
* Գրքի և հեղինակային իրավունքի միջազգային օր

## Աղբյուրներ
* RNews.ru
* Календарь праздников
* Сайт Международного ПЕН-клуба

Կատեգորիա:Մասնագիտական տոներ
Կատեգորիա:Միջազգային օրեր
Երվանդ Աբրոյան

**Երվանդ Հարությունի Աբրոյան** (19-րդ դար - ?), հայ խմբագիր, մանկավարժ, լրագրող։

Թղթակցել է «Արև» (Բաքու), «Արեգ» (Բաքու) պարբերականներին։

Օգտագործել է Ա., Ար., Արթուր, Գրիգոր Մարտիրոսյան, ...Ր ծածկանունները։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Հայ խմբագիրներ
Կատեգորիա:Հայ լրագրողներ
Կատեգորիա:Հայ մանկավարժներ
Կատեգորիա:Գրական կեղծանուններով հայտնի հեղինակներ
Կանարանա (այլ կիրառումներ)

**Կանարանա**, կարող է վերաբերել՝
* Կանարանա - համայնք Բրազիլիայում՝ Բաիա նահանգի կազմում
* Կանարանա - համայնք Բրազիլիայում՝ Մատու Գրոսու նահանգի կազմում
Երկնքի ներքին սահմանը

**Երկնքի ներքին սահմանը** (), ռեժիսոր Իգոր Կոբիլյանսկու դրամատիկ ֆիլմը՝ նկարահանված 2013 թվականին։ Ֆիլմն ընդգրկվել է «Օսկարի 87-րդ մրցանակաբաշխության» «Օսկար լավագույն օտարալեզու ֆիլմի համար» անվանակարգի հավակնորդների ցուցակում։

## Սյուժե
Երիտասարդ Վիորելը ապրում է մոլդովական փոքրիկ քաղաքում։ Նրան փայլուն կարիերա և հարստություն չի սպասվում, այդ պատճառով էլ իր լավագույն ընկերոջ՝ Գասկայի հետ երազում է թռչել դելտապլանով։

## Դերերում
* Իգոր Բաբիյակ – *Վիորել*
* Յոլա Իոնեսկու – *Մարիա*
* Սերջիու Վոլոկ – *Գասկա*
* իգոր Կարաս-Ռոմանով – *Վիվի*
* Անժելա Չոբանու – *մայրը*
* Ալեքսեյ Մակևնին – *Ալեքսեյ*
* Ալեքսանդր Կիչուկ – *Սերգեյ*
* Իոն Կոսերու – *Բիկա*
* Վիկտոր Դրումի – *Ֆանե*
* Դենիս Դիմիտրիու – *Ադի*
* Վալենտին Տուրկան – *Սանդու*
* Պետրու Օյստրից – *Բուբա*
* Գրիգորե Սորիցի – *ոստիկանական ստաժյոր*
* Բորիս Վիերու – *Կրետու*
* Նիկոլաե Դարի – *բժիշկ*
* Լիդիա Վալյանսկայա – *Լյուբա*

## Պրեմիերային ցուցադրություններ

## Պարգևներ և անվանակարգեր

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Երկնքի ներքին սահմանը

Կատեգորիա:2013 դրամա ֆիլմեր
Կատեգորիա:2013 ֆիլմեր
Կատեգորիա:Ռումինական դրամա ֆիլմեր
Կատեգորիա:Ռումինական ֆիլմեր
Կատեգորիա:Ֆիլմեր թմրանյութերի մասին
Ալինա Շապոչնիկով

**Ալինա Շոպոչնիկով** (, ), հրեական ծագումով լեհ քանդակագործ։

## Կենսագրություն
250px|մինի|Bellies (1968)
Ալինա Շապոչնիկովը ծնվել է 1926 թվականի մայիսի 26-ին Կալիշ քաղաքում, բժշկի ընտանիքում։ Երկրորդ աշխարհամարտի ժամանակ հրեական ծագում ունենալու պատճառով փակվել է տարբեր համակենտրոնացման ճամբարներում` Օսվենցիմ, Բերգեն-Բելզեն, Թերեզիենշտադտ։

Պատերազմի ավարտից հետո 1946-1947 թվականներին ճարտարապետություն է սովորել Պրահայում, նախ Օտակար Վելիմսկու արվեստանոցում, ապա` Պրահայի գեղարվեստի բարձրագույն դպրոցում։ Կրթաթոշակի շնորհիվ` 1947-1950 թվականներին կրթությունը շարունակել է Փարիզի Գեղեցիկ արվեստների ազգային բարձրագույն դպրոցում, սակայն ծանր հիվանդության պատճառով նա ստիպված է եղել ընդհատել ուսումը և վերադառնալ Լեհաստան։

1963 թվականին Ալինա Շապոչնիկովը կրկին տեղափոխվել է Փարիզ։ 1969 թվականին նրա մոտ հայտնաբերվել է կրծքագեղձի քաղցկեղ, իսկ 1973 թվականին մահացել է Պասիի Պրա Կոտանտ առողջարանում։

Նրա ամուսինը եղել է արվեստի պատմաբան լեհ Ռիշարդ Ստանիսլավսկին, որի հետ ամուսնալուծվելուց հետո ամուսնացել է լեհ գրաֆիկ Ռոման Ցեսլևիչի հետ, ումից անբաժան է եղել մինչ իր մահը։

## Ստեղծագործություն
Ապրելով Լեհաստանում` նա ստեղծել է կերպարային քանդակներ` կիրառելով այնպիսի նյութեր, ինչպիսիք են բրոնզն ու քարը։ Փարիզում նա սկսել է փորձարկումներ անել սեփական մարմնի` պոլիէսթերից ու պոլիուրետանից պատրաստված գունավոր ծեփապատճենումներով։ Վերջին տարիներին նրա արվեստի վրա մեծ ազդեցություն է թողել վերահաս մահվան գիտակցումը։

Նրա աշխատանքները ներկայացված են Նյու Յորքի Ժամանակակից արվեստի թանգարանում, Լոս Անջելեսի Ժամանակակից արվեստի թանգարանում, Փարիզի Պոմպիդու կենտրոնում և Լոնդոնի Թեյթ բրիտանական պատկերասրահում։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Ալինա Շապոչնիկով

Կատեգորիա:20-րդ դարի նկարչուհիներ
Կատեգորիա:Փարիզի գեղարվեստի ազգային բարձրագույն դպրոցի շրջանավարտներ
Կատեգորիա:Լեհ կին քանդակագործներ
Կատեգորիա:Հրեա քանդակագործներ
Կատեգորիա:Լեհ կին արվեստագետներ
Կատեգորիա:Լեհ նկարչուհիներ
Վացլավ Չտվրտեկ

**Վացլավ Չտվրտեկ** (), իսկական անուն-ազգանունը՝ **Վացլավ Կաֆոուրեկ**, , ), չեխ արձակագիր, բանաստեղծ, դրամատուրգ, մանկագիր։

## Կենսագրություն
Ծնվել է Պրահայում։ Առաջին համաշխարհային պատերազմի ժամանակ ընտանիքի հետ տեղափոխվել է Յիչին՝ պապու մոտ։ Հետագայում իր շատ ստեղծագործություններում ներկայացնում է այս քաղաքը որպես գործողության վայր։ Պատերազմից և հոր վերադարձից հետո ընտանիքը վերադառնում է Պրահա։ Այդ ժամանակ հայրը գրեթե ամեն գիշեր երեխաներին պատմում էր չեխ կոշկակարի մասին, որն անցել է համաշխարհային պատերազմի միջով։ Այդ պատմությունները ոգեշնչեցին ապագա գրողին, որպեսզի հետագայում գրի իր որոշ ստեղծագործություններ։

1931 թվականին Պրահայում ավարտում է միջնակարգ դպրոցը, որից հետո հոր հորդորով ուսումը շարունակում է Կարլովի համալսարանի իրավագիտության ֆակուլտետում։ Երեք կիսամյակ սովորելուց հետո թողնում է ուսումը և ընդունվում է աշխատանքի որպես գրագիր։ Նրա պաշտոնը բարձրանում է մինչ ֆինանսական տնօրենի պարտականությունները։

Երեխաների համար առաջին ստեղծագործությունները հրապարակել է Երկրորդ համաշխարհային պատերազմից հետո։ Աշխատակցել է մի շարք մանկական պարբերականների։

1949 թվականին որպես սցենարիստ աշխատանքի է անցնում Չեխոսլովակիայի ռադիոյում, որտեղ հետագայում աշխատում է որպես մանկապատանեկան հաղորդումների գլխավոր խմբագիր։

1950-ական թվականների վերջերին մուլտֆիլմերի համար սցենարներ է գրում, որոնք նկարահանվում էին չեխոսլովակյան հեռուստատեսությամբ։

Գրական գործունեության ամենակտիվ շրջանը նրա համար եղել է 1960-ական թվականները, երբ նա հեքիաթներ էր գրում։ 1975 թվականին արժանացել է Յիչինի պատվավոր քաղաքացի կոչումին։

## Վացլավ Չտվրտեկը հայերեն
* Մենք՝ երեք ընկեր, մեկ էլ շունը մեր (վիպակ), Ե., Հայպետհրատ, 1964, 182 էջ։ Ռուսերենից թարգմ.՝ Շ. Գրիգորյան։

## Ծանաթագրություններ

Կատեգորիա:Չեխ արձակագիրներ
Կատեգորիա:Չեխ բանաստեղծներ
Կատեգորիա:Չեխ դրամատուրգներ
Կատեգորիա:Չեխ մանկագիրներ
Կատեգորիա:20-րդ դարի բանաստեղծներ
Կատեգորիա:Բանաստեղծներ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Գրական կեղծանուններով հայտնի հեղինակներ
Կատեգորիա:Չեխ ֆանտաստ գրողներ
Զբրուչ (այլ կիրառումներ)

**Զբրուչ**, կարող է վերաբերել՝
* Զբրուչ - գետ Ուկրաինայում (Տերնոպոլի մարզ, Խմելնիցկի մարզ)
* Զբրուչ - գյուղ Ուկրաինայի Խմելնիցկիի մարզի Կամենեց-Պոդոլսկիի շրջանում
Զգայունակություն (այլ կիրառումներ)

**Զգայունակություն**, կարող է վերաբերել՝
* Զգայունակություն - կենդանի օրգանիզմի պատասխանելու ունակությունը արտաքին ն ներքին միջավայրից հաղորդվող գրգիռներին և նրանց փոփոխություններին
* Զգայունակություն - կենդանի օրգանիզմի պատասխանելու ունակություն արտաքին և ներքին միջավայրից հաղորդվող գրգիռներին և նրանց փոփոխություններին
* Զգայունակություն - ռադիոընդունիչի՝ թույլ ազդանշանները ընդունելու hատկությունը բնութագրող ցուցանիշ
Զելենայա Ռոշչա (այլ կիրառումներ)

**Զելենայա Ռոշչա**, կարող է վերաբերել՝
* Զելենայա Ռոշչա - գյուղ Ռուսաստանի, Թաթարստան հանրապետության Բուգուլմինսկի շրջանի կազմում
* Զելենայա Ռոշչա - գյուղ Ուկրաինայի Սումիի մարզի Սումիի շրջանում
Զելյոնայա Գորկա (այլ կիրառումներ)

**Զելյոնայա Գորկա**, կարող է վերաբերել՝
* Զելյոնայա Գորկա - ավան Ռուսաստանի Ռոստովի մարզի Սեմիկարակորսկի շրջանում
* Զելյոնայա Գորկա - գյուղ Ռուսաստանի Կրասնոյարսկի երկրամասի Նազարովսկի շրջանի կազմում
Ցարևեց

**Ցարևեց** (), միջնադարյան ամրոց Բուլղարիայի հյուսիսում` Վելիկո Տիռնովո քաղաքում։

## Պատմություն
Ցարևեց բլրին առաջին ամրությունները կառուցել են հռոմեացիները։ Ներկայիս ամրոցին նախորդած ամրությունը կառուցվել է 5-րդ դարում բյուզանդացիների կողմից։ 7-րդ դարում այն ավերել են սլավոնները։ Դրա տեղում բուլղարացիները նոր ամրություն են կառուցել Բուլղարիայի երկրորդ թագավորության շրջանում, երբ քաղաքը հռչակվել է մայրաքաղաք։ Նոր ամրոցը երկար ժամանակ անմատչելի է եղել, սակայն 1393 թվականին երեքամսյա պաշարումից հետո այն նվաճել են թուրքական զորքերը, որոնք ավերել են քաղաքն ու նրա պաշտպանական ամրությունները։ Ամրոցի ավերակները պահպանվել են` դառնալով տեղի տեսարժան վայրերից մեկը։

## Նկարագրություն
Ամրոցը վեր է խոյացել Ցարևացի ժայռոտ բարձունքին, որն ունի 206 մ բարձրություն։ Բարձունքի ստորոտով հոսում է Յանտրա գետակը։ Բուլղարական ամրոցի պատերը կառուցվել են բյուզանդական հին ամրությունների տեղում։ Ամրոցի տեղում եղել են թագավորական ապարանքն ու բուլղարական եկեղեցու պատրիարքի նստավայրը։ Ներկայումս ամրոցը զբոսաշրջային նշանակություն ունի, որտեղ կազմակերպվում են մշակութային միջոցառումներ։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Ամրոցներ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Բուլղարիայի ամրոցներ
Զեմլյանկովսկի գյուղական խորհուրդ (այլ կիրառումներ)

**Զեմլյանկովսկի գյուղական խորհուրդ**, կարող է վերաբերել՝
* Զեմլյանկովսկի գյուղական խորհուրդ - Ուկրաինայի Պոլտավայի մարզի Գլոբինսկի շրջանում
* Զեմլյանկովսկի գյուղական խորհուրդ - Ուկրաինայի Սումիի մարզի Գլուխովսկի շրջանում
Զեյթուն (այլ կիրառումներ)

**Զեյթուն**, կարող է վերաբերել՝
* Զեյթուն - քաղաք Կիլիկիայում, Զեյթունի գավառում, Զեյթունի գավառի կենտրոնը
* Զեյթուն - ավան Զեյթունի գավառում
* Զեյթուն - քաղաք Արևմտյան Հայաստանում, Դիարբեքիրի վիլայեթի Մարդինի գավառում
* Զեյթուն - հրվանդան Սև ծովի հարավային ափին, Տրապիզոնի շրջանում
Դարից դար (կտավ)

«Դարից դար», հայազգի նկարիչ Ակիմ Ավանեսովի1915 թվականներին ստեղծած կտավը, որը Հայոց ցեղասպանությանը նվիրված առաջին ստեղծագործություններից մեկն է։ 2015 թվականին, Հայաստանի ազգային պատկերասրահում վերականգնումից հետո, կտավը գտնվում է Ռոստովի հայ-ռուսական բարեկամության մշակույթի թանգարանում։

## Նկարագրություն
Կտավն արտահայտում է նկարչի զայրույթի բողոքն ընդդեմ բռնության ու դաժանության, մարդու ստրկության։ Կտավն առաջին անգամ ցուցադրվել է 1915 թվականին Ռոստով-Նախիջևան գեղարվեստի հասարակության կազմակերպված ցուցահանդեսի ժամանակ։ Նկարն անջնջելի տպավորություն է թողել հանդիսատեսի վրա, որի մասին վկայում են ռոստովյան թերթերի ակնարկները։ Կտավը համարվում է այն եզակի աշխատանքներից մեկը, որը ստեղծվել է  ցեղասպանության ընթացքում։ Կտավը երկար ժամանակ գտնվել է Ռոստովի երկրագիտական թանգարանի պահոցներում։

## Կտավի վերականգնում
2015 թվականին Դոնի Ռոստովի «Նոր Նախիջևան» հայկական համայնքային կառույցը կտավի վերամշակման և ցուցադրության համար այն հանձնել է Հայաստանի ազգային պատկերասրահին։ Ծրագիրն իրականացվել է Դոնի Ռոստովի «Նոր Նախիջևան» հայկական համայնքային կառույցի ջանքերով՝ Երևանի պետական համալսարանի և Հայաստանի ազգային պատկերասրահի հետ համատեղ։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:1915 նկարներ
Կատեգորիա:Ակիմ Ավանեսովի նկարներ