Վլադիմիր Մասլաչենկո

**Վլադիմիր Նիկիտովիչ Մասլաչենկո** (, ), խորհրդային ֆուտբոլիստ, ԽՍՀՄ սպորտի վաստակավոր վարպետ (1969 թվական)։ Խաղացել է դարպասապահի դիրքում, եղել է 1950-ականների վերջի և 1960- ականների առաջին կեսի լավագույն խորհրդային դարպասապահներից մեկը։ Ֆուտբոլային կարիերան ավարտելուց հետո նա դարձավ ԽՍՀՄ-ի, այնուհետև Ռուսաստանի նշանավոր մարզական մեկնաբաններից մեկը, ինչպես նաև ֆուտբոլային հեռուստահաղորդումների հաղորդավար։ Ապրել և աշխատել է Մոսկվայում։

## Կենսագրություն
Ծնվել է 1936 թվականի մարտի 5-ին Ուկրաինական ԽՍՀ Դնեպրոպետրովսկի մարզի Վասիլկովկա գյուղում՝ անասնաբույժի ընտանիքում։ Մանկուց ակտիվորեն զբաղվել է սպորտով։ Դպրոցում եղել է Կրիվիյ Ռիհի դպրոցականների հավաքականների կազմում միանգամից մի քանի մարզաձևերում՝ ֆուտբոլ, վոլեյբոլ, բասկետբոլ, աթլետիկա և սեղանի թենիս։ Ուսման ավարտին նախապատվությունը տվել է ֆուտբոլին։ Բացի ֆուտբոլից, նա հետաքրքրված էր դահուկներով, առագաստանավով, սնոուբորդով։

1970 թվականին ավարտել է ֆիզիկական կուլտուրայի պետական կենտրոնական ինստիտուտը, մեկ տարի անց՝ Մորիս Թորեզի անվան օտար լեզուների ինստիտուտին կից ֆրանսերենի դասընթացները։

### Ֆուտբոլ
1951 թվականին ընդունվել է «Ստրոիտել» պատանեկան թիմ։ 1953 թվականին տեղափոխվել է կրիվորոժիեի «Սպարտակ»։ 1955 թվականին հրավիրվել է Դնեպրոպետրովսկի «Մետալուրգ»։ 1956 թվականին տեղափոխվել է Մոսկվայի «Լոկոմոտիվ»։ 1957 թվականին «Լոկոմոտիվի» կազմում նվաճել է ԽՍՀՄ գավաթը։ 1962 թվականին Վլադիմիր Մասլաչենկոն տեղափոխվել է Մոսկվայի «Սպարտակ», որտեղ հանդես է եկել մինչև 1969 թվականը։ 1966 թվականից եղել է «Սպարտակի» ավագը։

Ելույթների ընթացքում Վլադիմիր Մասլաչենկոն ԽՍՀՄ առաջնություններում անցկացրել է 315 հանդիպում, այդ թվում՝ 196 - ը՝ Մոսկվայի «Սպարտակի» կազմում։ Նվաճել է ԽՍՀՄ չեմպիոնի տիտղոսը (1962 թվականին), երեք անգամ եղել է ԽՍՀՄ գավաթակիր (1957, 1963 և 1965 թվականներին), երեք անգամ ստացել է ԽՍՀՄ առաջնության արծաթե պարգևներ (1959, 1963, 1968)։

1957 թվականին ընդգրկվել է ԽՍՀՄ հավաքականի հիմնական կազմում, Նրա կազմում մեկնել է 1958 թվականի Աշխարհի առաջնություն և պաշտպանել նրա դարպասը 1962 թվականի աշխարհի առաջնության ընտրական խաղերում։ Հավաքականի կազմում է եղել 1960 թվականի Եվրոպայի առաջնությունում, երբ խորհրդային թիմը դարձել է մրցաշարի հաղթող և 1962 թվականի աշխարհի առաջնությունում։ ԽՍՀՄ հավաքականի կազմում անցկացրել է ութ պաշտոնական և երկու տասնյակ ընկերական հանդիպում։

Լև Յաշինի ակումբի անդամ է, որը միավորում է ավելի քան 100 պաշտոնական հանդիպում «զրո» անցկացրած դարպասապահներին։ 1961 թվականին արժանացել է «Տարվա դարպասապահ» մրցանակի։

ԽՍՀՄ սպորտի վաստակավոր վարպետ (1969 թվական)։

1972-1973 թվականներին պայմանագրով աշխատել է Չադի Հանրապետությունում ազգային հավաքականի և ֆուտբոլային ակումբների մարզիչ-համակարգող։

### Ձմեռային մարզաձևեր
1988 թվականին նա առաջին սնոուբորդը բերեց Խորհրդային Միություն։ 1992-1994 թվականներին գլխավորել Է Ռուսաստանի ազատ ոճի ֆեդերացիան։

### Առագաստանավային սպորտ
1990-ականների վերջին նա հետաքրքրվեց առագաստանավով։ Նա դարձել է «Russian Team» զբոսանավային սինդիկատի նախագահ, որը պլանավորում էր 24 մետրանոց զբոսանավերով մասնակցել շուրջերկրյա թիմային մրցավազքին։ Սա առաջին պրոֆեսիոնալ ռուսական Առագաստանավային թիմն էր, որն աշխատում էր բացառապես հովանավորչական միջոցներով։ 1996-2000 թվականներին Վլադիմիր Մասլաչենկոն եղել է ՀԱՄՀ նախագահության անդամ։

### Հեռուստատեսություն
Ֆուտբոլային կարիերան ավարտելուց հետո անցել է լրագրության։ Որպես Համամիութենական ռադիոյի և Կենտրոնական հեռուստատեսության մեկնաբան աշխատել է կարճ ընդմիջումով 1970-1991 թվականներին (1972-1973 թվականներին Մասլաչենկոն փորձել է իրեն գտնել որպես մարզիչ)։ 1973-1990 թվականներին եղել է կենտրոնական հեռուստատեսության «Վրեմյա» հաղորդման սպորտային մեկնաբան։ Մեկնաբանել է 1988 թվականի Օլիմպիական խաղերի ֆուտբոլային մրցաշարի եզրափակիչը Սեուլում ԽՍՀՄ-Բրազիլիա։

ԽՍՀՄ փլուզումից հետո 1992 թվականին Օստանկինոյի 4-րդ ալիքի ղեկավար Անատոլի Մալկինի մասնակցությամբ կազմակերպեց «Սպորտ + Սպորտ» ստուդիան, որը գոյություն ուներ մինչև 1994 թվականը։ 4-րդ ալիքի փակումից հետո Օստանկինոն որոշ ժամանակ չի հայտնվել Կենտրոնական ալիքներում․ համագործակցել է «Ռադիո Ռոսիի» հետ, մասնակցել Eurosport հեռուստաալիքի ռուսական տարբերակի հեռարձակման կազմակերպմանը։

1996-2010 թվականներին եղել է ՆՏՎ, «ՆՏՎ Պլյուս Սպորտ» և «ՆՏՎ-Պլյուս Ֆուտբոլ» հեռուստաալիքների ֆուտբոլային մեկնաբան։ Տեղափոխվել է ՆՏՎ հեռուստաալիքի մարզական խմբագրության այն ժամանակվա տնօրեն Ալեքսեյ Բուրկովի հրավերով։ 1997-1999 թվականներին եղել է «ֆուտբոլային ակումբ» ծրագրի հաղորդավար։ «ՆՏՎ-Պլյուսում» աշխատելու ընթացքում մեծ մասամբ մեկնաբանել Է Իտալիայի և Ռուսաստանի առաջնությունների հանդիպումները, ինչպես նաև աշխատել է առանցքային ֆուտբոլային հեռարձակումների մեծ մասում։ Ռեպորտաժներ է վարել ՈՒԵՖԱ Չեմպիոնների Լիգայի մի քանի եզրափակիչներից, որոնց թվում է 1998/1999 թվականների հայտնի «Մանչեսթեր Յունայթեդ» - «Բավարիա» եզրափակիչը (հայտնի դարձավ Մասլաչենկոյի ասած արտահայտությունը Այդ խաղից ուղիղ հեռարձակման ժամանակ. «Պիժոները պառկում են, իս մեծերը տոնում են»։), 2005 թվականի եզրափակիչ «Միլան» - «Լիվերպուլ», ինչպես նաև 2008 թվականի եզրափակիչը, որը տեղի է ունեցել Մոսկվայի «Լուժնիկի» մարզադաշտում։

2001 թվականի ապրիլի 14-ին Մասլաչենկոն իր աջակցությունն է հայտնել ՆՏՎ-ի լրագրողական կոլեկտիվին, որը համաձայն չէ հեռուստաընկերության նոր ղեկավարության նշանակման հետ՝ հրաժարվելով ռեպորտաժներ վարել Չեմպիոնների լիգայի խաղերից։ 2001 թվականի աշնանը վերադարձել է ՆՏՎ-ում ֆուտբոլային խաղերի մեկնաբանմանը «ՆՏՎ-Պլյուսի» աշխատակիցների մնացած կազմի հետ միասին, որոնք հիմնական ալիքում աշխատել են պայմանագրով։

Բացի ՆՏՎ-ից և «ՆՏՎ-Պլյուսից», մեկնաբանել է «Առաջին ալիքում» (մինչև 2002 թվականը՝ ՕՐՏ) և «հինգերորդ ալիք» (Սանկտ Պետերբուրգ)։ Վերջին ռեպորտաժը. Սերիա Aյի 12-րդ տուրի «Ինտեր» - «Միլան» հանդիպումը՝անցկացրել է 2010 թվականի նոյեմբերի 14-ին։

Ես գիտեմ, թե ինչպես են նրան ճնշել աշխատավայրում։ Տարբեր տարիներին հեռուստատեսության ղեկավարներին դուր չեն եկել որոշ Վոլոդինի կատակները եթերում։ Եվ նա սիրում էր այս գործը։ Ղեկավարները երբեմն չէին հասկանում գլխավորը՝ Մասլաչենկոն բացառիկ է։ Նա բոլորի նման չէ, նա մոխրագույն զանգվածից դուրս է, հեռուստադիտողը գնահատում է նրան յուրահատուկ հումորի, ձայնի յուրահատուկ տեմբրի, անկեղծության համար։ Վոլոդյան գիտեր, թե ինչպես կարելի է հեռանալ խաղի նկարագրությունից, որպեսզի հեռուստադիտողը չնկատեր դա։ Նա գիտեր, թե ինչպես կարելի է դիտարկել ամենատարածված երևույթը անսովոր տեսանկյունից։Վալերի Ռեյնգոլդ


### Ընտանիք
Կինը՝ Օլգա Լեոնիդովնա (արտոնագրային գիտության մասնագետ), որդին՝ Վալերին (ավարտել է Մոսկվայի ֆիզիկական կուլտուրայի տարածաշրջանային ինստիտուտը, թենիսի մարզիչ), երկու թոռնուհի (Յուլիա և Ալիս), երկու ծոռ (Մարիա և Միլան) և ծոռ (Վլադիմիր)։ Թոռնուհիներից մեկը՝ Յուլիան, «Match TV» հեռուստաալիքի հաղորդավարն է։

### Մահ
2010 թվականի նոյեմբերի 18-ին Մասլաչենկոն հիվանդանոց էր տեղափոխվել սուր հիպերտոնիկ ճգնաժամով, ավելի ուշ նրա մոտ ինսուլտ էր ախտորոշվել։ Մահացել է նոյեմբերի 28-ի առավոտյան կյանքի 75-րդ տարում սրտի անբավարարությունից։ Ռուսաստանի 2010 թվականի առաջնության 30-րդ տուրի բոլոր հանդիպումները սկսվեցին մեկ րոպե լռությամբ՝ ի հիշատակ Մասլաչենկոյի, իսկ ֆուտբոլիստները խաղադաշտ դուրս եկան սգո ժապավեններով։

Նա թաղված է դեկտեմբերի 1-ին Վագանկովսկու գերեզմանատանը՝ Օստանկինոյի հեռուստակենտրոնում հրաժեշտի արարողությունից հետո։

### Ձեռքբերումներ
; թիմային
* Եվրոպայի Գավաթակիր՝ 1960 թվական
* ԽՍՀՄ չեմպիոն՝ 1962 թվական
* ԽՍՀՄ առաջնության արծաթե մեդալակիր՝ 1959, 1963, 1968
* ԽՍՀՄ գավաթակիր՝ 1957, 1963, 1965
; անձնական
* 1961 թվականին «Օգոնյոկ» ամսագրի կողմից ճանաչվել է երկրի լավագույն դարպասապահ
* 2000 թվականին դարձել է հեռուստատեսության բնագավառում «ՏԷՖԻ» ազգային մրցանակի դափնեկիր

### Մրցանակներ
* Բարեկամության շքանշան (2007 թվական)
* «Պատվո Նշան» շքանշան (1980 թվական)
* «Հայրենիքին մատուցած ծառայությունների համար» 2-րդ աստիճանի շքանշանի մեդալ (1997 թվական)
* «Աշխատանքային տարբերության համար» մեդալ
* ՌՖՄ մրցանակ ֆուտբոլի քարոզչության համար (2010, հետմահու)

## Ֆիլմեր Մասլաչենկոյի մասին
* 2009 թվականին Մասլաչենկոյի մասին նկարահանվել է «Ազատ ոճի մարդը» վավերագրական ֆիլմը։ Սցենարի հեղինակ՝ Ե. Բոգատիրև։ Ռեժիսորներ՝ Վ. Վոդինսկի և Ե․ Բոգատիրև։ 
* 2013 թվականին՝ Մասլաչենկոյի մահվան 3-րդ տարելիցին, ռեժիսոր Բորիս Նովակովսկին նկարահանեց վավերագրական ֆիլմ՝ «Եղիր բարի, կամ թարգմանություն ֆուտբոլից» վերնագրով։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Маслаченко — 70
* Выздоравливайте, Владимир Никитович!
* Газета «Коммерсантъ» № 220/П (4520) от 29.11.2010
* Владимир Маслаченко. Единственный и неповторимый
* Газета «Труд». Разговор с Владимиром Маслаченко не о футболе

 
Կատեգորիա:Տղամարդկանց ֆուտբոլի դարպասապահներ