open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Կրուպայ աղբյուր

**Կրուպայ աղբյուր** (, ), ջրային աղբյուր Արևելյան Սերբիայում և Պոմորավլյե շրջանում՝ Բելյանիցայի արևմտյան կրաքարային զանգվածի տակ, Կրուպայ գետի աջ կողմում, 220 մետր բարձրության վրա։ Այն մոտ է Միլանովաց գյուղին, Ժագուբիցայից 35 կիլոմետր (22 մղոն)։

## Տարածք և նկարագրություն
Կրուպայ աղբյուրը արևելյան Սերբիայում, Պոմորավլյե շրջանում է և պատկանում է կարսթ աղբյուրներին, 9-11 աստիճան ջերմաստիճանով։ Աղբյուրը հատակում ունի ամֆիթատրոնի ձև ունեցող հիմնականում ուղղահայաց կողմեր։

Աղբյուրի հոսանքը 435 մետր երկարություն ունի, սկզբում հոսում է դեպի հյուսիս և 130 մետրից այն կողմ փոխում է իր ուղղությունը դեպի արևմուտք, որ շարունակի հոսել ևս 300 մետր մինչ այն միանա Կրուպայի գետի հետ։ Երբ պատնեշը կառուցվել է, Կրուպայի աղբյուրը ստացել է օվալային տեսք 40 մետր երակարությամբ և 17 մետր արևմուտք։ Աղբյուրի ջուրը հոսում է լճից շատ գեղեցիկ ջրվեժի տեսքով։

1998 թվականի հողաբանական ուսումնասիրությունները, որոնց հետևեց մանրակրկիտ հետազոտական ծրագիր, որը արտացոլում է քարանձավի սիֆոնի 70 մետր խորությամբ հակադարձ թևը, որը տանում է դեպի Բելյանիցայի կրաքարի հալում։ Պատնեշից մինչև ջրաղաց, հոսանքի ջուրը հոսում է կրաքարի միջով, բարձրանալով զառիթափ կողմերից և ջրվեժներից։ Աղբյուրի հիդրոլոգիական ռեժիմը և դրա ուժգնությունը բավականաչափ թեստավորված չեն։

Կարսթի աղբյուրների մեծ մասի նման, Կրուպայի աղբյուրում ջրի քանակը բավականին փոփոխական է տարվա ընթացքում։ Ջրաղացի կառույցի մոտ կա մի տաք ջրի աղբյուր, որը կցված է և ուղղորդում է դեպի շատրվանը։ Շատրվանից հազարավոր մետրե րի վրա, մեկ այլ տաք ջուր է հոսում ջրվեժի մանրակերտի պատկերով, որը սկսել է ինքնամարվող գեոլոգիական ջրամբարից։

Կրուպայ աղբյուրը և շրջապատող 9 հեկտար տարածքը պահպանված են, որպես ազգային կաևորության բնության կոթող է Սերբիայի Հանրապետությունում։ Բնության կոթողը «Կրուպայսկո Վրելո»-ն հիմնադրվել է Սերբիայի Հանարապետության որոշման և Բնության պահպանության ակտի հիման վրա, հատկանշական նշանակություն ունեցող պահպանվող բնական ժառանգության համար այն Սերբիայի ամենաուժեղ կարստային ռեսուրսներից մեկն է։ Ըստ աղբյուրի մորֆոլոգիայի, հիդրոլոգիական ֆունկցիաների և ուղեկցող բնական հատկանիշների, պատկանում է գրավիտացիոն աղբյուրների առավել ներկայացուցչական խմբին։

## Պատկերասրահ

Պատկեր:Крупајско_врело_у_пролеће.jpg
Պատկեր:Крупајско_врело_шумска_стаза.jpg
Պատկեր:Крупајско_врело_-_подземни_канали.jpg
Պատկեր:Крупајска_река.jpg
Պատկեր:Споменик_природе_Крупајско_врело_001.JPG
Պատկեր:Крупајско_врело_нестварне_боје.jpg


## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Tourist organization of Zagubica 
* Serbian landscape and wildlife - rivers and springs 

Կատեգորիա:Աղբյուրներ
Կատեգորիա:Սերբիայի աշխարհագրություն
Կատեգորիա:Սերբիայի գետեր
Կատեգորիա:Վիքիպեդիա:ՈՒՎ 2023-ի հոդվածներ
Տիտուս վան Ռեյն

**Տիտուս վան Ռեյն** (հոլանդ. *Titus van Rijn*, )՝  հոլանդացի նկարիչ Ռեմբրանդ վան Ռեյնի և նրա կնոջ՝ Սակսիա վան Էյլենբյուրխի որդին։

## Կյանք
Տիտուսը մկրտվել է 1641 թվականի սեպտեմբերի 22-ին Ամստերդամում՝ Ցույդերկերկ եկեղեցում, Տիտուս անունով՝ ի հիշատակ Սասկիայի մորաքույր Տիտիայի։ 1642 թվականին Սասկիայի մահից հետո Տիտուսի մասին հոգ տանելու համար Ռեմբրանդտը վարձում է Գերտյե Դիրքսին։ Մի քանի տարի անց նրան փոխարինեց Հենդրիկե Ստոֆելսը։ 1656 թվականին Ռեմբրանդտը սնանկացավ, իսկ 1658 թվականին Հենդրիկյեն և Տիտուսը հիմնադրեցին արվեստի գործերի վաճառք կազմակերպող ընկերություն և որպես աշխատակից ընդունեցին Ռեմբրանդտին։ Այդ կերպ նրանք պարտատերերին թույլ չտվեցին  նկարիչից վերցնել այն կտավները, որոնք նա նկարել է պարտքերի դիմաց։  Հոր համար պատվերներ գտնելուն և նրա գործերը վաճառելուն զուգընթաց Տիտուսը  նկարելու փորձեր կատարեց։ 1668 թվականի փետրվարի 10-ին Տիտուսն ամուսնացավ Ռեմբրանդտի ընկերոջ դստեր՝ Մագդալենա վան Լոյի հետ։ 1668 թվականի սեպտեմբերի 4-ին, ամուսնությունից մի քանի ամիս անց, Տիտուսը մահացավ (հավանաբար ժանտախտից), և թաղվեց սեպտեմբերի 7-ին Վեստերկերկի եկեղեցում։ Շուտով ծնվում է Մագդալենայի դուստրը, որին, ի պատիվ սիրելի ամուսնու, տվել է Տիտյա անունը։ Ամուսնու մահը շատ խորն էր ազդել Մագդալենայի հոգեվիճակի վրա, ծննդաբերությունից մի քանի ամիս անց Մագդալենան նույնպես մահացավ։

## Տիտուսը Ռեմբրանդտի կտավներում
Տիտուսը պատկերված է Ռեմբրանդտի մի քանի դիմանկարներում և օֆորտներում և, հավանաբար մոդել է եղել աստվածաշնչյան մի շարք նկարների համար։


File:Rembrandt Harmensz. van Rijn 105.jpg|«Տիտուսը գրասեղանի մոտ» (1655, Ռոտերդամ)
File:B011 Rembrandt.jpg|«Տիտուս» (1656)
File:Rembrandt Harmenszoon van Rijn - Titus van Rijn, the Artist’s Son, Reading - Google Art Project.jpg|«Տիտուսն ընթերցում է» (1660-1665, Վիեննա)
File:Rembrandt - Titus, the Artist's Son, 1660 (Baltimore Museum of Art).jpg|«Տիտուս» (1660, Բալտիմոր)
File:Rembrandt Titus Posing for a Study of an Angel.jpg|«Տիտուսը որպես հրեշտակ» (1661, Դիթրոյթ)
File:Rembrandt Portrait of Titus van Rijn.jpg|«Տիտուս» (1668, Փարիզ)
File:Rembrandt Harmensz. van Rijn 102.jpg|«Տիտուս» (1657)
File:Rembrandt, Portrait of Saskia van Uylenburgh, 1633, Rijksmuseum Amsterdam.jpg|Տիտուսի մոր դիմանկարը


## Արտաքին հղումներ
* Ռեմբրանդի նկարների ցանկ
* ՌԵՄԲՐԱՆԴՏ ՎԱՆ ՌԵՅՆ / «ԳԻՇԵՐԱՅԻՆ ՊԱՀԱԿԱԽՈՒՄԲ»

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Ռեմբրանդտի նկարներ
Կատեգորիա:Վիքիպեդիա:ՈՒՎ 2023-ի հոդվածներ
Թոմաս Հրիբ

**Թոմաս Թոմասևիչ Հրիբ** (, ,), բելառուս քաղաքական և մշակութային գործիչ, Բելառուսի Ժողովրդական Հանրապետության Ռադայի անդամ, բելառուսական «Ռոդնը Կրայ» թերթի խմբագիր։

## Կենսագրություն
Ծնվել է 1895 թվականի մարտի 7-ին (19) Վիլնայի նահանգի Սվենցյանսկի շրջանի Պոլյանը գյուղում (այժմ՝ Բելառուսի Հանրապետության Գրոդնոյի մարզի Օստրովեց շրջան)՝ աղքատ գյուղացու ընտանիքում։ Ավարտել է տեղի դպրոցը, ծառայել նավատորմում, որից հետո ուսումը շարունակել է Սանկտ Պետերբուրգում՝ ակադեմիկոս Վլադիմիր Բեխտերևի անվան հոգենյարդաբանական ինստիտուտում։ Ռուսաստանում հեղափոխական իրադարձությունների ժամանակ գլխավորել է Բելառուսի սոցիալիստական համայնքի ձախ ուղղությունը։ 1917 թվականի դեկտեմբերին դարձել է Համաբելառուսական առաջին համագումարի նախաձեռնողներից մեկը։ Նա դարձել է Բելառուսի ժամանակավոր կառավարության՝ Ժողովրդական քարտուղարության անդամ և Բելառուսի Ժողովրդական Հանրապետության հիմնադիրներից մեկը, որի անկախության հռչակագիրն ընդունվել է 1918 թվականի մարտի 25-ին։ Նոր պետության կառավարությունում ստանձնել է գյուղատնտեսության նախարարի պաշտոնը։

Բելառուսի սոցիալիստական համայնքի փլուզումից հետո, Գերմանիայի կառավարության հետ շփումների հետ կապված տարաձայնությունների պատճառով հիմնել է Բելառուսի սոցիալիստ հեղափոխականների կուսակցությունը։ Լեհ ինտերվենցիստների դեմ բոլշևիկների հետ դաշինքի փլուզումից հետո 1921 թվականին գաղթել է Չեխիա և բնակություն հաստատել Պրահայում։ Նա փիլիսոփայության գիտական թեկնածուի աստիճան է ստացել Չարլզի համալսարանում։ Մինչև կյանքի վերջը հավատարիմ է մնացել հակաբոլշևիկ և հակակոմունիստ հայացքներին  և ի տարբերություն աքսորյալ բելառուս այլ քաղաքական գործիչների, չի ընդունել Խորհրդային Բելառուս վերադառնալու հրավերը։

Թոմաս Հրիբի հոդվածները ակտիվորեն տպագրվում էր տարբեր հրատարակություններում և ինքն էլ մի քանի թերթերի խմբագիր էր։ 1919 թվականին Վիլնայում հրատարակել է «Գրամաձյանին» թերթը։ Եղել է «Ռոդնի Կրայ» թերթի խմբագիրը։ 1931 թվականից Պրահայում հրատարակել է «Iskry Skaryny» քաղաքական ամսագիրը։ Գրել է հոդվածներ պատմության մասին։ Չեխոսլովակիայի ազգային գրադարանում հիմնել և աջակցել է Բելառուսի բաժինը, Պրահայում ստեղծել և ղեկավարել է Բելառուսի արխիվը։

Մահացել է Պրահայում՝ 1938 թվականի հունվարի 21-ին։

## Անձնական կյանք
1917 թվականին ծանոթացել է Պոլուտա Բոդունովայի հետ, ում հետ երկար ժամանակ մտերիմ հարաբերություններ է ունեցել։

## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն
* Kałośsie, Vilna, no. 1(14), 1938, pp.&nbsp;52–57; Belarusian Institute of Arts and Sciences, New York, Archives.

Կատեգորիա:Բելառուս լրագրողներ
Կատեգորիա:Բելառուս հրապարակախոսներ
Կատեգորիա:Բելառուս փիլիսոփաներ
Կատեգորիա:Բելառուսի քաղաքական գործիչներ
Կատեգորիա:Չեխ թարգմանիչներ
Կատեգորիա:Վիքիպեդիա:ՈՒՎ 2023-ի հոդվածներ
Կատեգորիա:Փիլիսոփայական գիտությունների դոկտորներ
Իբրահիմ Ֆերեր

**Իբրաիմ Ֆերեր** (; փետրվարի 20, 1927, Սան Լուիս Սանտյագո դե Կուբայի մոտ-օգոստոսի 6, 2005, Հավանա), կուբացի երաժիշտ, որը հայտնի է դարձել որպես երգիչ։ Հայրենիքում նրան անվանում էին «սուպեր պապիկ» (իսպ.՝ Superabuelo).

## Կենսագրություն
Ֆերերը ծնվել է 1927 թվականի փետրվարի 20-ին Սանտյագո դե Կուբայի արվարձանում գտնվող գիշերային ակումբներից մեկում ։ Նրա չամուսնացած մայրը ՝ Աուրելիա Ֆերերը, մահացավ, երբ տղան 12 տարեկան էր, և այդ ժամանակվանից ի վեր Իբրահիմը, ով եղբայրներ ու քույրեր չուներ, ստիպված էր ինքնուրույն վաստակել իր ապրուստը ։ Նա աշխատել է որպես կոշիկ մաքրող և թերթ վաճառող, ինչպես նաև գումար է վաստակել փողոցում երաժշտություն նվագելով։ Մեկ տարի անց իր զարմիկի հետ նա ստեղծեց "Jovenes del Son" երաժշտական խումբը։

Հետագայում Ֆերերը խաղացել է բազմաթիվ խմբերում և արագ համբավ ձեռք բերել երկրում ։ 1953 թվականից նվագել է Պաչո Ալոնսոյի նվագախմբում և նրա հետ 1959 թվականին տեղափոխվել մայրաքաղաք։ 1991 թվականին Իբրահիմ Ֆերերն ավարտեց իր երաժշտական կարիերան։

Նա բեմ է վերադարձել 1996 թվականին ՝ Ռայ Կուդերից հրավեր ստանալով ձայնագրել ձայնասկավառակը կուբացի այլ երաժիշտների հետ (Կոմպայ Սեգունդո և Ռուբեն Գոնսալես) ։ Ֆերերը պատմում է, որ մի անգամ, երբ նա մաքրում էր կոշիկները, Խուան դե Մարկոսը անսպասելիորեն հայտնվեց իր տան դռան մոտ և հենց այդպես ՝ կեղտոտ հագուստով, Իբրահիմին տարավ ձայնագրման ստուդիա, որտեղ Ռուբեն Գոնսալեսը դաշնամուր նվագեց «Candela» երգը, որը ժամանակին Ֆերերին հայտնի էր դարձրել Կուբայում ։ Ֆերերը երգեց, իսկ Կուդերը խնդրեց նրան ձայնագրել այդ երգը։

Կուդերի կողմից 1997 թվականին ձայնագրված «Buena Vista Social Club» ալբոմը 1998 թվականին արժանացել է «Գրեմմի» մրցանակի ։ Ֆեռերի և կուբացի այլ երաժիշտների հաղթական վերադարձի եզրափակիչ ակորդը բեմադրել է Վիմ Վենդերսի 1999 թվականի «Բուենա Վիստա Ակումբ» վավերագրական ֆիլմը ։

Ֆերերի «a toda Cuba le gusta» սոլո ալբոմը ներկայացվել է «Գրեմմի» - ի ։ 2004 թվականին Ֆերերը «Գրեմմի» է ստացել իր «Buenos hermanos» ալբոմի համար «Բեստ Traditional Tropical Latin Album» անվանակարգում ։ 2000 թվականին 72 տարեկան հասակում Ֆերերը «Լավագույն դեբյուտ» անվանակարգում դարձել է Լատինական «Գրեմմի» - ի դափնեկիր ։

Ֆերերը մահացավ Հավանայի կլինիկաներից մեկում եվրոպական շրջագայությունից վերադառնալուց անմիջապես հետո և թաղվեց Հավանայի Քրիստոֆեր Կոլումբոսի գերեզմանատանը։

## Սկավառակագրություն
* 1960 - *«Mis tiempos con Chepín y su Orquesta Oriental»*
* 1973 - «Los Bocucos»
* 1999 -*«Buena Vista Social Club Presents: Ibrahim Ferrer»*
* 2000 - *«Tierra Caliente: Roots of Buena Vista»*
* 2002 - *«Mis tiempos con Chepín»*
* 2002 -*«La collección Cubana»*
* 2002 - *«Tiempos con Chepín y Su Orquesta»*
* 2003 -*«Buenos hermanos»*
* 2004 - *«Que bueno está»*
* 2005 -*«Ay, candela»*
* 2007 - *«Mi sueño»*
* 2007 - *«Rhythms del Mundo»*

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
*Биография Ибраима Феррера на www.musicianguide.com

Կատեգորիա:2005 մահեր
Կատեգորիա:1927 ծնունդներ
Կատեգորիա:Հավանա քաղաքում մահացածներ
Կատեգորիա:Օգոստոսի 6 մահեր
Կատեգորիա:Փետրվարի 20 ծնունդներ
Կատեգորիա:«Գրեմմի» մրցանակի դափնեկիրներ
Կատեգորիա:Կուբացի երաժիշտներ
Կատեգորիա:Անձինք այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Երաժիշտներ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Վիքիպեդիա:ՈՒՎ 2023-ի հոդվածներ
Սառա Թեյսդեյլ

**Սառա Թեյսդեյլ** (; ) — ամերիկացի քնարերգու բանաստեղծուհի։ 1914 թվականին ամուսնությունից հետո օգտագործել է Սառա Թեյսդեյլ Ֆիլսինջեր անունը։ 1918 թվականին արժանացել է Պոլիտցերյան մրցանակի։

## Կենսագրություն
Ծնվել է միջին խավի ապահովված ընտանիքում։ Առաջին անգամ բանաստեղծությունների գիրք է հրատարակել 1907 թվականին։ Ապրել է Սենթ Լուիսում, կյանքի վերջին տարիները անց է կացրել Նյու Յորքում։ 1918 թվականին արժանացել է 1918 թվականի Պուլիտցերյան մրցանակի՝ «Love Songs» բանաստեղծությունների ժողովածուի համար։ 1933 թողարկել է «Տարօրինակ հաղթանակ» () ժողովածուն։

## Անձնական կյանք
Բանաստեղծուհին միշտ շրջապատված է եղել երկրպագուներով։ Սակայն նրա եռամյա «նամակագրական սիրավեպը» նյույորքյան բանաստեղծ  Ջոն Մայերս Օ'Հարայի հետ ավարտվեց հենց առաջին հանդիպման ժամանակ։ 1914 թվականի դեկտեմբերի 19 ամուսնացել է բիզնեսմեն Էռնստ Ֆլիզինգերի հետ՝ Լատինական Ամերիկայի հետ տնտեսական կապերի մասնագետ։ 1916 թվականին ամուսինները տեղափոխվեցին Նյու Յորք։

Երկարատև դեպրեսիայի ժամանակ ամուսինները բաժանվեցին։

Բաժանումից հետո Սառա Թեյսդեյլը վերականգնեց հարաբերությունները երիտասարդ տարիների ընկերոջ՝ Վեյչել Լինձի  հետ( 1931 թվականին Վեյչելը ինքնասպան եղավ), չնայած այդ ժամանակ  ամուսնացած ու երկու երեխաների հայր։

1926 թվականին մտերմիկ կապերի մեջ էր երիտասարդ ուսանողուհի Մարգարետ Կոնկլինի հետ։  Իր մյուս սիրեցյալի՝  Մարիոն Քամմինգ Սթենլիի հետ բանաստեղծուհին ծանոթացավ 1908 թվականին։

## Մահ
Թեյսդեյլը ուներ կաթվածի ուժեղ վախ։ 1933 թվականի հունվարի վերջին Թեյսդեյլի ձեռքին անոթ պայթեց, և նա որոշեց,որ դա մոտալուտ հիվանդության նախանշան է։ Երկարատև դեպրեսիայի ֆոնի վրա նա քնաբերի մեծ չափաբաժին ընդունեց։

## Թեյսդեյլը ռուսաց լեզվով
Երկար ժամանակ Սառա Թեյսդեյլի պոեզիան անհայտ էր ռուս ընթերցողին (միայն նրա բանաստեղծությունների մի փոքրիկ գիրք լույս տեսավ փոքրիկ հրապարակումով 2005 թվականին). Եվ միայն 2011 թվականին լույս տեսավ  նրա բանաստեղծությունների ամբողջական հավաքածուն՝  պատրաստված «Թարգմանության դար» կայքի մի խումբ թարգմանիչների կողմից։  Այնտեղ ընդգրկվեց Սառա Թեյսդեյլի ժառանգության մեծ մասը.

2019 թվականին բանաստեղծուհու ծննդյան 135-ամյակի առթիվ «Ալետեյա» հրատարակչությունը թողարկեց Սառա Թեյսդեյլի ընտրված բանաստեղծությունները ռուսաց ու անգլերեն լեզուներով՝ Միխայիլ Ռախունովի թարգմանությամբ։  2022 թվականին լույս տեսավ Անդրեյ Պուստոգարովի թարգմանությամբ գիրք։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Сара Тисдейл на Викиливре.ру.
* *Рахунов М. Е.* Переводы стихотворений Сары Тисдейл
* *Рахунов М. Е.* К Саре Тисдейл в день её юбилея
* *Рахунов М. Е.* К Саре Тисдейл
* Источник дополнительной информации издательство «Водолей».
* Андрей Пустогаров. Пленницы эмансипации. Предисловие к книге «Три американки» [сборник поэтических переводов Сары Тисдейл, Сильвии Плат и Дороти Паркер] // Московский книжный журнал morebook.ru

Կատեգորիա:20-րդ դարի ամերիկացի բանաստեղծներ
Կատեգորիա:20-րդ դարի ամերիկացի կին գրողներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի բանաստեղծներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի գրողներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի ֆեմինիստներ
Կատեգորիա:Անգլալեզու բանաստեղծներ
Կատեգորիա:Բանաստեղծուհիներ
Կատեգորիա:Պուլիցերյան մրցանակակիրներ
Կատեգորիա:Վիքիպեդիա:ՈՒՎ 2023-ի հոդվածներ
Կատեգորիա:Ֆեմինիստ գրողներ
Կատեգորիա:Ինքնասպան գրողներ
Գերմանական շպից

**Գերմանական շպից** (),  գերմանական ցեղատեսակի շուն։ Ենթադրվում է, որ սա այն եզակի ցեղատեսակն է, որն ունի 5 տեսակ՝ տարբեր չափերի և գույների․ կիշոնդ, հսկա շպից, միջին շպից, փոքրամարմին շպից և պոմերանյան։

## Պատմություն
Ենթադրվում է, որ գերմանական շպիցը առաջացել է սկանդինավյան շպից տեսակի հովիվ շներից, որոնց ընդհանուր ցեղատեսակներից են սամոյեդը, ֆիննական շպիցը և շվեդական լաֆունդը։ Ենթադրվում է, որ այս սկանդինավյան շները միջնադարում  տարածվել են ամբողջ Հյուսիսային Եվրոպայում և նույնիսկ մինչև Բրիտանիա։ Գերմանական գրականության մեջ պոմերանյան շների մասին ամենավաղ հիշատակումները թվագրվում են մ.թ. 1450 թվականին։ 1750 թվականին Կոմս Օբերհանդ ցու Սայրե Բուֆոնը իր «Չորքոտանիների ազգային պատմություն» գրքում գրել է, որ շպիցները գերմանական բոլոր ցեղատեսակների նախնիներն են։
Գերմանական շպիցերը պահվում էին ֆերմաներում տարբեր նշանակությունների համար, որպես հովիվ շներ և պահապաններ։ Դարերի ընթացքում բուծվելով՝ նրանք ավելի փոքր չափեր են ձեռք բերել և, ի վերջո, վերածվել են փոքրամարմին շների։

## Նկարագրություն
Գերմանական շպիցը երկար մազերով, հաստ մորթիով շների ցեղատեսակ է։ Ցեղատեսակի նկարագրություններում նշվում է, որ բոլոր տեսակները ունեն խիտ մազածածկույթ, երկար, ուղիղ մորթի։

### Կիշոնդ (գայլաշպից)
Կիշոնդը գերմանական Շպիցի ամենամեծ տեսակն է։ Մորթին արծաթափայլ մոխրագույն է՝ սև երանգով։ Որոշ անգլախոս երկրներում, ներառյալ Կանադայում, Միացյալ Թագավորությունում և Միացյալ Նահանգներում, կիշոնդըը և գերմանական գայլաշպիցը դասակարգվում են որպես երկու առանձին ցեղատեսակներ. գայլաշպիցի քաշը կարող է լինել 27-32կգ, իսկ կիշոնդինը՝ 25-30կգ։

### Հսկա շպից
Հսկա շպիցը միջին չափի շուն է։ Այն սովորաբար կշռում է 17-18կգ։ Մորթին կարող է լինել սպիտակ, սև կամ շագանակագույն՝ սպիտակ բծեր կրծքավանդակի, ոտքերի և պոչի ծայրի վրա։

### Միջին շպից
Այս տեսակի շպիցը միջին չափի է։ Սովորոբար կշռում է 10․5-11․5կգ, հասակը՝ 30-40սմ, մորթին կարող է լինել սպիտակ, սև, շագանակագույն, մեղրագույն, մոխրագույն կամ այլ երանգներով։

### Փոքրամարմին շպից
Այս տեսակի շունը փոքր չափի է։ Այն սովորոբար կշռում է 3-5կգ, հասակը՝ 24-30սմ։ Մորթին կարող է լինել սպիտակ, սև, շագանակագույն, մեղրագույն, մոխրագույն կամ այլ երանգներով։

### Պոմերանյան
Պոմերանյանը փոքր չափի շուն է։ Այն սովորաբար կշռում է 1․4-3կգ, հասակը՝ 18-24սմ։ Մորթին կարող է լինել սպիտակ, սև, շագանակագույն, մեղրագույն, մոխրագույն կամ այլ երանգներով։

## Տես նաև
* Շուն
* Շպից
* Դանիական շպից
* Ճապոնական շպից
* Հնդկական շպից
* Ֆիննական շպից

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ

*German Spitz World in the UK
*German Spitz Breeders & Owners Club in the UK

Կատեգորիա:Ընտանի կենդանիներ
Կատեգորիա:Շներ
Կատեգորիա:Վիքիպեդիա:ՈՒՎ 2023-ի հոդվածներ
Էդգար Կոդ

**Էդգար Ֆրանկ «Թեդ» Կոդ** (, ), բրիտանացի գիտնական, որի աշխատանքը հիմք է դրել ռելիացիոն տվյալների բազաների տեսությանը։

Աշխատելով IBM ընկերությունում՝ նա ստեղծել է ռելիացիոն տվյալների մոդել։ Նա նաև զգալի ներդրում է ունեցել ինֆորմատիկայի այլ ոլորտներում։

## Կենսագրություն
Ծնվել է Անգլիայի Պորտլենդ (Դորսեթ) քաղաքում։ Նրա հայրը կաշվի արտադրող էր, իսկ մայրը՝ ուսուցչուհի։ Մաթեմատիկա և քիմիա է սովորել Օքսֆորդի համալսարանում (Exeter College):

Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի ժամանակ ռազմաօդային ուժերում ծառայել է որպես օդաչու։

1948 թվականին տեղափոխվել է Նյու Յորք, որպեսզի աշխատի IBM-ում որպես մաթեմատիկոս-ծրագրավորող։

1953 թվականին սենատոր Ջոզեֆ Մաքարթիի կողմից հետապնդումների պատճառով Կոդը տեղափոխվել է Օտտավա (Կանադա)։

1963 թվականին նա վերադարձել է ԱՄՆ և Միչիգանի համալսարանում (Էնն Արբոր) ստացել դոկտորական աստիճան համակարգչային գիտության և համակարգչային տեխնոլոգիաների ուղղությամբ։

1965 թվականին նա տեղափոխվել է Սան Խոսե (Կալիֆոռնիա)՝ IBM-ի Ալմադենի հետազոտական կենտրոնում աշխատելու համար։

60-70-ական թվականներին նա աշխատել է տվյալների պահպանման իր տեսությունների վրա։ 1970 թվականին հրատարակել է «A Relational Model of Data for Large Shared Data Banks» աշխատությունը, որը համարվում է ռելիացիոն տվյալների մոդելի վերաբերյալ առաջին աշխատանքը։

Կոդը շարունակել է զարգացնել և ընդլայնել ռելիացիոն մոդելը։ 80-ականների սկզբին այն սկսեց համարվել նորաձև։

Պայքարելով տվյալների բազաների կառավարման համակարգի անբարեխիղճ մատակարարների դեմ, որոնք պնդում էին, որ իրենց հնացած արտադրանքը օժանդակում է ռելիացիոն տեխնոլոգիան, Կոդը հրապարակել է «Կոդի 12 կանոնները», որոնք նկարագրում են, թե ինչ պետք է պարունակի ռելիացիոն տվյալների բազաների կառավարման համակարգը։ Նրա պայքարը հասել է նաև SQL լեզվին, որը, ըստ Կոդի, տեսության սխալ իրականացում է։ Սա բավական բարդացրել է նրա դիրքը IBM-ում, քանի որ այն մատակարարում էր SQL-ի վրա հիմնված արտադրանք։ Նա լքել է IBM-ը և Քրիստոֆեր Դեյթի ու մի քանի այլ մարդկանց հետ հիմնել է սեփական խորհրդատվական ընկերությունը։

Կոդը շրջանառության մեջ է դրել OLAP տերմինը և գրել տվյալների վերլուծական մշակման 12 օրենք։ Նա նաև զբաղվել է բջջային ավտոմատներով։

1976 թվականին Կոդը ստացել է IBM Fellow պատվավոր կոչում։ 1981 թվականին ստացել է Թյուրինգի մրցանակ։

2002 թվականին Ֆորբս ամսագիրը ռելիացիոն տվյալների մոդելը տեղադրել է վերջին 85 տարիների կարևորագույն նորարարությունների ցանկում։

Էդգար Ֆրանկ Կոդը մահացել է սրտի կաթվածից իր տանը՝ Ֆլորիդայում՝ Ուիլյամս կղզում, 79 տարեկանում՝ 2003 թվականի ապրիլի 18-ին։ Նա ուներ չորս երեխա և վեց թոռ։

### Հրապարակումներ
*  (перевод на русский М. Р. Когаловского)
* 
* 
* 
* 

## Գրականություն
* 

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* 

Կատեգորիա:Բրիտանացի գիտնականներ
Կատեգորիա:ԱՄՆ-ի ինֆորմատիկայի ոլորտի գիտնականներ
Կատեգորիա:Օքսֆորդի համալսարանի շրջանավարտներ
Կատեգորիա:Ամերիկայի արվեստների և գիտությունների ակադեմիայի անդամներ
Կատեգորիա:Բրիտանացի մաթեմատիկոսներ
Կատեգորիա:IBM
Կատեգորիա:Ամերիկացի մաթեմատիկոսներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի գիտնականներ
Կատեգորիա:Տվյալների կառավարում
Կատեգորիա:20-րդ դարի մաթեմատիկոսներ
Կատեգորիա:Անգլիացի մաթեմատիկոսներ
Կատեգորիա:Տվյալների մոդելավորում
Կատեգորիա:Անգլիացի գիտնականներ
Կատեգորիա:Վիքիպեդիա:ՈՒՎ 2023-ի հոդվածներ
Քուքու

**Քուքու** (), իրանական խոհանոցի՝ ձվի հիմքով և հաճախ բուսական ուտեստ, որ պատրաստվում է հարած ձվի մեջ տարբեր բաղադրիչների ավելացմամբ։ Այն նման է իտալական խոհանոցի ֆրիտատային, ֆրանսիական կիշեին, կամ սովորական, բացերես օմլետին, թեև այն ավելի քիչ ձու է պարունակում, քան ֆրիտատան և ավելի կարճ ժամանակում է եփվում՝ մարմանդ կրակի վրա՝ նախքան շրջելը, կամ  թեթև խորովելը։ Այն մատուցվում է տաք կամ սառը՝ որպես նախուտեստ, լրացնող կամ հիմնական ուտեստ, ուղեկցվելով հացով, յոգուրտով կամ աղցանով։ Կուկուն հիշատակվել է Իրանի թե՛ Սեֆյան և թե՛ Ղաջարիների դինաստիաների խոհարարական գրքերում։ Ղաջարական փաստաթղթերն այն ներկայացնում են որպես լրացնող ուտեստ։ Բանջարաբույսերով քուքուն՝ (), որն ամենատարածված տեսակն է ավանդաբար մատուցվում է իրանական նոր տարուն՝ Նովրուզին, խորհրդանշելով թարմ սկիզբը և նաև Զատիկին՝ որը տոնում են Իրանի հայերն ու վրացիները։

## Պատրաստման եղանակներ
thumb|Սաբզի քուքու կաթսայում
Քուքուն ավանդաբար պատրաստում են թույլ կրակի վրա բաղադրիչները յուղի մեջ տապակելով, ապա փակ ամանով շոգեխաշելով։ Ներկայումս քուքուն պատրաստում են նաև թխելով։ Ուտեստին լրացուցիչ հաստություն հաղորդելու համար խմորիչ են ավելացնում։ Վերջնական արդյունքը տորթանման ձվածեղ է, որ սովորաբար մատուցվում է հացով, բայց Իրանի հյուսիսային Գիլան նահանգում, որտեղ բրինձը սովորաբար գերադասում են հացից, քուքուն մատուցվում է բրնձով։

## Տարբերակներ
Քուքու պատրաստում են զանազան բաղադրիչներով՝ զանազան եղանակներով՝ ներառյալ բանջարաբույսերով (), կարտոֆիլով (), սմբուկով (, ), ձկնկիթով (), և յոգուրտով ().:

### Բանջարաբույսերով քուքու
Բանջարաբույսերով քուքուն կամ պարսկերեն , քուքույի ամենատարածված տեսակն է։ Այն պատրաստվում է ձվից և բանջարաբույսերից, ինչպիսիք են պրասը և մաղադանոսը։ Որպես բաղադրիչ օգտագործվում է նաև սխտորը, որը հատկապես հայտնի է Իրանի հյուսիսային շրջաններում։

### Կարտոֆիլով քուքու
Կարտոֆիլով քուքուն, պարսկերեն , որը որը գրեթե նույնական է իսպանական տորտիլյային, պատրաստվում է ձվով, կարտոֆիլով և այլ բաղադրիչներով։

### Սմբուկով քուքու
Սմբուկով քուքուն, պարսկերեն  և Գիլան նահանգի լեզվով , պատրաստվում է տրորած սմբուկով և ձվով, մաղադանոսի, ընկույզի և ծորենու հավելմամբ

### Ձկնկիթով քուքու
Ձկնկիթով քուքուն, պարսկերեն  կամ Գիլանի լեզվով , Գիլան նահանգում շատ տարածված քուքույի տարատեսակ է, որը պատրաստվում է ձկնկիթով։

## Տես նաև
* Ֆրիտատա, նմանատիպ իտալական ուտեստ
*Շակշուկա

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* 
* 
* 
*Baratzadeh, Emily. "Kuku Sabzi - No Dairy Frittata with Fresh Herbs" Kitchen Starts.

Կատեգորիա:Իրանական խոհանոց
Կատեգորիա:Ուտեստներ հավի ձվից
Կատեգորիա:Արևելյան խոհանոց
Կատեգորիա:Վիքիպեդիա:ՈՒՎ 2023-ի հոդվածներ
Պայթող առնետներ

**Պայթող առնետներ** (, նաև՝ **ռումբ առնետ**), Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի ժամանակ Բրիտանական հատուկ գործողությունների վարչության մշակած զենք՝ Գերմանիայի դեմ մարտական գործողությունների համար։

## Նկարագրություն
Նմանատիպ գաղափար առաջարկվել էր Բրիտանական հատուկ գործողությունների վարչությունում դեռևս 1941 թվականին, կրծողների վրա մի շարք բժշկական փորձարկումներից հետո։ Բրիտանացիները առնետի լեշիկի մեջ լցնում էին պայթուցիկ, իսկ առնետը նախատեսվում էր ծածուկ գցել գերմանական որևէ կաթսայատան մեջ։ Ենթադրվում էր, որ առնետին հայտնաբերած գերմանացի աշխատակիցը այն պետք է նետեր կրակի մեջ, ինչը կհանգեցներ պայթուցիկի գործարկմանը և դրան հաջորդող պայթյունին։ Տեսականորեն, առնետի լեշիկը կարող էր լցոնվել նաև պայթուցիկներով, որոնք աշխատում են հեռակա կարգով կամ որոշակի ժամանակ անց։

## Կիրառում
Բրիտանացիները որոշել էին առնետները գցել գերմանական գնացքների, գործարանների, ֆաբրիկանների և էլեկտրակայանների կաթսայատները։ Չնայած լավ գաղափարին, տեղեկության արտահոսքը հանգեցրեց նրան, որ առնետային ռումբերի մասին տվյալներն ընկան գերմանացիների ձեռքը։ Իրականում այս նախագիծը այդպես էլ չիրականացվեց, քանի որ առնետներ գցելու առաջին պլանները խափանվել են գերմանացիների կողմից։ Գերմանացիները գերագնահատել էին բրիտանական նախագծի կարևորությունը և սկսել էին ոչ միայն զանգվածաբար բռնել առնետներին և ցույց տալ դրանք ռազմական դպրոցներում, այլև ուշադիր ուսումնասիրել էին առնետային ռումբեր ստեղծելու հնարավորությունները։ Սա բրիտանացիները համարեցին հիանալի շեղող մանևր՝ ասելով, որ տեղեկությունների արտահոսքը գերմանացիների շրջանում ավելի շատ խուճապ է առաջացրել, քան գործնականում առնետների հնարավոր օգտագործումը։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Մարտական կենդանիներ
Կատեգորիա:Վիքիպեդիա:ՈՒՎ 2023-ի հոդվածներ
Տելե լիճ

**Տելե** () - լիճը Կոնգոյի Հանրապետության հյուսիս-արևելքում։

Գտնվելով Կոնգոյի Հանրապետության հյուսիս-արևելքում գտնվող 1°20' հյուսիսային լայնության 17°9 ' արևելյան երկայնության վրա, Տելե լիճը առաջացել է պլիոցենի ալյուվիալ հանքավայրերում` անհայտ երկրաբանական գործընթացի արդյունքում։ Լիճն ունի արտահոսք դեպի Լիկուալու գետ, Կոնգոյի վտակ Սանգհայի վտակ և շրջապատված է ճահիճներով։ Տելե լճի ջուրը ունի բարձր օրգանական նյութերի պարունակություն և թթվային է (pH < 4): Լճի շրջակայքի ճահճային անտառները դեռ սպառիչ ուսումնասիրված չեն։

Տելե լճի մակերեսը կազմում է մոտ 23 կմ², իսկ ջրի ծավալը՝ մոտ 43 միլիոն մ³։  Այն ունի կլորավուն ձև, տրամագիծը՝ 5,6 կմ,  խորությունը՝ մինչև 2,5 մ, ներքևում կա նստվածքային ապարների մեկուկես մետր շերտ։ Լիճն ունի արտահոսք դեպի Լիկուալու գետ, Կոնգոյի վտակ, Սանգհայի վտակ, այն շրջապատված է ճահիճներով։ Լճի տարածքում է գտնվում արևմտյան հարթավայրային գորիլայի ամենամեծ բնակչությունը՝ ավելի քան 100,000 գորիլա։

## Լեգենդներ
Տելե լիճը Մոկելե-Մբեմբեի ամենահայտնի բնակավայրն է (ենթադրաբար՝ սողունի նման խոշոր, չբացահայտված արարած), ինչպես նաև ենթադրաբար այն վայրը, որտեղ պիգմենները սպանել և կերել են այդ արարածներից մեկին, մոտ 1959 թվականին։ Այն նաև հայտնի է որպես Մոկելե-Մբեմբե լիճ։

Բրիտանացի ճանապարհորդ գրող Ռեդմոնդ Օհանլոնի 1996 թվականի «Ուղևորություն դեպի Կոնգո» գիրքը բավականին մանրամասն նկարագրում է Նրա ճանապարհորդությունը Կոնգոյով դեպի Տելե լիճ՝ Մոկելե-մբեմբե որոնելու համար, ինչպես նաև տալիս է տեղական կենդանական աշխարհի, բուսական աշխարհի և Կոնգոյի մշակութային սովորույթների և բնիկ պիգմիների հետ հարաբերությունների հարուստ Նկարագրություն։

## Էկոլոգիա
Խոնավ վայրերի տարածքը 4,389,6կմ² (1,694,8 քառ. մղոն) Տելե լիճ/Լիկուալա Օ Հերբ կոմունայի արգելոցում։ Ռամսարի օբյեկտ 1998 թվականի հուլիսի 18։

2006 և 2007 թվականներին վայրի բնության պահպանության ընկերության կողմից կատարված ուսումնասիրությունները ցույց են տվել, որ ավելի քան 100,000 գորիլաներ, որոնք նախկինում չեն հաղորդվել, ապրել են Տելե լճի հանրային արգելոցի ճահճային անտառներում և Կոնգոյի Հանրապետության հարակից մարանտայի (չոր) անտառներում.

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Աֆրիկայի լճեր
Կատեգորիա:Կոնգոյի Հանրապետության լճեր
Կատեգորիա:Վիքիպեդիա:ՈՒՎ 2023-ի հոդվածներ
Ծամոն (փուչիկով)

**Փուչիկով ծամոն** (), ծամոնի տեսակ, որը նախատեսված է բերանից փուչիկի տեսքով փչելու համար։

## Ծամոնի համ
Թեև ծամոնն ունի «բույր», որը ստանալու համար խառնվում են տարբեր արհեստական բուրավետիչներ, ներառյալ՝ բարդ էսթերներները, այն տարբեր ընկերությունների արտադրանքում տարբեր է։ Օգտագործված բարդ էսթերները կարող են պարունակել մեթիլսալիցիլատ, էթիլբուտիրատ, բենզիլացետատ, ամիլացետատ կամ կինամիկ ալդեհիդ։ Բնական պղպջակների բուրավետիչ կարող է ստացվել բանանի, արքայախնձորի, դարչինի, մեխակի և սպնդուկի համադրությամբ։ Որպես բաղադրիչներ առաջարկվել են նաև վանիլային, բալի, կիտրոնի և նարնջի յուղ։

## Բաղադրություն
Ժամանակակից ծամոնում, եթե օգտագործվում է բնական կաուչուկ, այն պետք է անցնի մաքրության մի քանի փուլ։ Այնուամենայնիվ, ծամոնների ժամանակակից տեսակների մեծ մասում  օգտագործում է  էսինթետիկ ծամոնի վրա հիմնված նյութեր։ Այս նյութերը թույլ են տալիս ավելի երկարատև համ, ավելի լավ հյուսվածք և նվազեցնում կպչունությունը։

## Պատմություն
մինի|Տարբեր գույների ծամոնային գնդիկներ
մինի|Տարբեր գույների ծամոնային գնդիկներ
1928 թվականին Վալտեր Դիմերը՝ Ֆիլադելֆիայում գտնվող *Ֆլեր Չևինգ* ընկերության հաշվապահը, փորձարկել է ծամոնի նոր բաղադրատոմսեր։ Պարզվել է, որ մի բաղադրատոմս, որը հիմնված է «Blibber Blubber» ծամոնի բանաձևի վրա, ավելի քիչ կպչուն է, քան սովորական ծամոնը և ավելի հեշտ է ձգվում։ Այս ծամոնը մեծ հաջողություն է ունեցել և ի վերջո *Ֆլերի* նախագահի կողմից անվանվել է կրկնակի ծամոն՝ իր առաձգական հյուսվածքի պատճառով։

Սա մնացել է ծամոնի գերիշխող ապրանքանիշը մինչև Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի ավարտը, երբ շուկա է մտել բազոկա ծամոնը։

Մինչև 1970-ական թվականները ծամոնը դեռևս հակված էր կպչել մարդու դեմքին։ Այդ ժամանակ ներմուծվել է սինթետիկ փուչիկ, որը գրեթե երբեք չէր կպչում, քանի որ փուչիկը դուրս էր գալիս։ Առաջին ապրանքանիշերը, որոնք օգտագործեցին այս նոր սինթետիկ ծամոնի բաղադրությունը,  ԱՄՆ-ում։

Փուչիկով ծամոնը ստացավ իր բնորոշ վարդագույն գույնը, քանի որ սկզբնական բաղադրատոմսը, որի վրա աշխատել է Դիմերնը, արտադրում էր մռայլ մոխրագույն ծամոն, ուստի նա ավելացրեց կարմիր ներկ (նոսրացված մինչև վարդագույն), քանի որ դա միակ ներկն էր, որը նա ուներ այդ ժամանակ։

## Բուրմունքներ
Համային առումով երեխաները հակված են նախընտրել ելակի և ազնվամորու համերը՝ մերժելով ավելի բարդ համերը, քանի որ նրանք ասում են, որ դրանք ստիպում են նրանց կուլ տալ ծամոնը, քան շարունակել ծամել։

## Զբոսաշրջություն
Փուչիկների ծառուղի զբոսաշրջային գրավչություն   կենտրոն է Սան Լուիս Օբիսպո, Կալիֆորնիայում, որը հայտնի է իր օգտագործված ծամոնի կուտակում  ծառերի պատերին։

Շուկայական թատրոնի պատը աղյուսե պատ է, որը պատված է օգտագործված  ծամոնով, որը գտնվում է Փոստ Ալիում գտնվող ծառուղում  պալատական շուկայի տակ Սիեթլի կենտրոնում։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Ամերիկյան հայտնագործություններ
Կատեգորիա:Հակադեպրեսանտներ
Կատեգորիա:Վիքիպեդիա:ՈՒՎ 2023-ի հոդվածներ
Կատեգորիա:1928 հայտնված արտադրանքներ
Կատեգորիա:Ծամոններ
Շվեյցարական սպիտակ հովվաշուն

**Շվեյցարական սպիտակ հովվաշուն** (, ), շվեյցարական հովվաշների ցեղատեսակ։ Այն ծագում է Շվեյցարիա Ներմուծված հյուսիսամերիկյան սպիտակ հովվաշներից։ Այստեղից էլ վկայում է իր ճերմակ մորթին։

## Պատմություն
Գերմանական սպիտակ հովվաշներին ժամանակին արգելված էր գրանցել իրենց հայրենի Գերմանիայում, բայց նրանք դարձավ ճանաչելի Միացյալ Նահանգներում և Կանադայում, արդյունքում ստեղծվեց ցեղատեսակի ակումբ, իսկ այս սպիտակ շները ճանաչվեցին որպես առանձին ցեղատեսակ՝ սպիտակ հովվաշներ։
Տվյալ ցեղատեսակը ներմուծվել է Շվեյցարիա հյուսիսային Ամերիկայից 1970-ականների սկզբին։ Նրանցից մեկը ամերիկյան շուն էր Լոբո անունով՝ ծնված 1966թվականի մարտի 5-ին, մնացած շները ներմուծվեցին Կանադայից և Միացյալ նահանգներից։
Այս ցեղատեսակը  ճանաչվել է Շվեյցարիայում 1991 թվականի հունիսին և գրանցվել  Շվեյցարիայի կինոլոգների միությունում, ժամանակավորապես ճանաչվել է միջազգային կինոլոգիական ֆեդերացիայի կողմից 2002 թվականին և վերջնականապես ընդունվել 2011 թվականին։ 2017 թվականին ճանաչվել է բրիտանական կինոլոգների ակումբի կողմից։

## Նկարագրություն
Շվեյցարական սպիտակ հովվաշունը միջին չափի է, քաշը՝ 25-40 կգ, իսկ հասակը սովորաբար 53-66 սմ։ Մազածածկույթի երկու շերտ ունի՝ միջին և երկար։ Մորթին միշտ սպիտակ է՝ մուգ մաշկով։ Աշքերի գույնը կարող է լինել բաց և մուգ շագանակագույն՝ նշաձև։ Ականջները ուղիղ են են, եռանկյունաձև և մի փոքր կլորացված ծայրերով։
Նրա հովվական ունակությունները նման են գերմանական հովվաշանը։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Շներ
Կատեգորիա:Վիքիպեդիա:ՈՒՎ 2023-ի հոդվածներ
Ռաջարհատ

**Ռաջարհատ**, տեղանք Հնդկաստանի Արևմտյան Բենգալիա նահանգի Հյուսիսային 24 Պարգանաս շրջանի Բիդհաննագար մունիցիպալ կորպորացիայի մեջ։ Այն մոտ է Կալկաթային, մասնավորապես Հյուսիսային Կալկաթային, ինչպես նաև այն տարածքի մի մասը, որը ծածկված է Կալկաթայի Մետրոպոլիտեն զարգացման մարմնի (ԿՄԶՄ) կողմից։ Նոր քաղաքի ծայրամասում, Ռաջարհատ-Գոպալպուրը ունեցելել է անշարժ գույքի զարգացման հսկայական աճ։

## Ժողովրդագրություն
Ըստ 2011 թվականի մարդահամարի, Ռաջարհատ-Գոպալպուր քաղաքապետարանն ուներ ընդհանուր բնակչություն 402,844 մարդ, տղամարդիկ կազմում են բնակչության 50,55%-ը, իսկ կանայք՝ 49%-ը։ Ռաջարհատ-Գոպալպուրում գրագիտության միջին մակարդակը կազմում է 89,69%։

## Վարչություն
Բիդհաննագար քաղաքային կորպորացիան բաղկացած է 41 ծխական համայնքներից։ Այն բաղկացած էր բազմաթիվ բնակավայրերից, ինչպիսիք են՝ Կեստոպուր, Չանդիբերիա, Ռաբինդրա Պալլի, Սամար Պալլի, Բագույաթի, Ուդայան Պալլի, Սանտոշ Պալլի, Ջագատպուր, Աշվինի Նագար, Նարայանտալա, Ռագունաթպուր, Արջունպուր, Թեգորիա, Ջյանգրա, Հելաբոտտալա, Նոապարա, Պալլի, Պրամոդշա։ Ջյոտի Նագար, Հաթիարա, Կայխալի, Չինար պարկ, Աթղարա, Դասադրոն, Սալուա, Բաբլատալա, Նարայանպուր, Բերաբերի, Բիդիշա Պալլի, Սարադա Պալլի, Գանտի և NSCBI օդանավակայանի մի մասը։ 2015 թվականի հունիսի 18-ին Բիդհաննագարի մունիցիպալ կորպորացիան (BMC) ստեղծվեց Ռաջարհատ-Գոպալպուր քաղաքապետարանի, Բիդհաննագարի քաղաքապետարանի և Մահիշբաթան II Գրամ Փանչայաթի տարածքների միաձուլմամբ։ Այժմ Ռաջարհաթ-Գոպալպուրն ունի 26 հիվանդասենյակ (թիվ 1-ից մինչև 26 թ.) Բիդհաննագար մունիցիպալ կորպորացիայի ներքո։

Տարածքը գտնվում է Բիդհաննագարի ոստիկանության հանձնակատարի իրավասության ներքո։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Վիքիպեդիա:ՈՒՎ 2023-ի հոդվածներ
Vores Øl

thumb|right|250px
thumb|right|250px
**Vores Øl**, առաջին բաց կոդով գարեջուրը։

Բաղադրատոմսը հրապարակված է Creative Commons Attribution — Share Alike 2.0 արտոնագրով։ Գարեջուրը ստեղծվել է Կոպենհագենի տեղեկատվական տեխնոլոգիաների ինստիտուտի ուսանողների կողմից, Superflex կոչվող նկարիչների խմբի հետ միասին` նպատակ ունենալով հասարակությանը ցույց տալ, որ open source-ի սկզբունքները կարող են կիրառվել ոչ միայն թվային աշխարհում, այլ նաև նյութական ապրանքների արտադրության մեջ։

Առաջին 100 լիտր մուգ գարեջուրը, որը ուսանողները եփում էին դպրոցական սրճարանում, անվանվել է «Տարբերակ 1.0», որն արդեն ակնարկում էր, որ արտադրանքը դեռ զարգանալու է։ Դրանից հետո բաղադրատոմսում փոփոխություններ են ավելացվել, որից հետո կայք է բացվել։ Նրանք խոստովանել են, որ խումբը միայն սահմանափակ փորձ է ունեցել գարեջրի արտադրության մեջ և բաղկացած չի եղել գարեջրի գուրուներից։ Ի սկզբանե տնային գարեջրագործների համայնքը դժգոհել է գործընթացի նկարագրության և բաղադրիչների որակից։ Դիտողությունները կայացել են նրանում, որ նշված չի եղել, թե որքա՞ն ջուր պետք է օգտագործվի խյուսում, ի՞նչ տեսակի խմորիչ պետք է օգտագործվի, արտադրված գարեջրի տեսակը (բացառությամբ մուգ գարեջրի), արդյոք օգտագործվե՞լ է գայլուկ, համային հավելումներ կա՞ն, ինչպիսի՞ն պիտի լինի գարեջրի համը։

Չնայած Vores øl-ի առաջին բաղադրատոմսը որոշակի տեխնիկական քննադատություն է առաջացրել, այն անընդհատ թարմացվել է, իսկ հայտնաբերված թերությունները՝ շտկվել։ Այն լավ է ընդունվել Ռիչարդ Սթոլմանի, Կորի Դոկտորուի, Լոուրենս Լեսիգի կողմից։

Այս պահին գարեջուրը հասել է 4.1 տարբերակի։

## Տես նաև
* OpenCola

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* FREE BEER  — форк Vores Øl
* В Дании выпущено пиво с открытыми исходниками

**Vores Øl-ի հին Էջեր**
* Оставшаяся страница сайта Vores Øl
* Vores Øl (архив страницы)  (оригинальный адрес)
* рецепт Vores Øl (архив страницы)  (оригинальный адрес)

Կատեգորիա:Ազատ ծրագրային ապահովում
Կատեգորիա:Գարեջուր
Կատեգորիա:Դանիական խոհանոց
Կատեգորիա:Կատարիր ինքդ
Կատեգորիա:Վիքիպեդիա:ՈՒՎ 2023-ի հոդվածներ
Բամիա (ուտեստ)

**Բամիան** Միջին արևելյան, թուրքական, իրանական, ասորական, հայկական, աֆղանական, սուդանյան շոգեխաշած ուտեստ է, որ պատրաստվում է գառան կամ ոչխարի մսով, բամիայով և լոլիկով։ Լրացուցիչ բաղադրամասերից են լոլիկի թանձրուկը, սոխը, սխտորը, գինձը, բուսայուղը, աղը և պղպեղը։ Ուտեստի անունը հենց հուշում է, որ բամիան, որը արաբերեն բառ է, նրա մեջ հիմնական բաղադրիչ է։ Հունաստանում և Կիպրոսում բանջարեղենային բամիան շատ ընդունված է պասուց շրջանում՝ նախքան Զատիկը։

## Տարածաշրջանային տարբերակներ
Թուրքիայում բամիան անատոլիական շոգեխաշած մսից ուտեստ է, որ ունի քաղցր ու թթու համ։ Այն պատրաստվում է բամիայով, կիտրոնի հյութով, ձիթայուղով, շաքարով, աղ ու պղպեղով։ Թուրքական բամիան մատուցվում է հիմնական կերակրատեսակների միջև՝ տոնական սեղանների շուրջ։ Եգիպտոսում սովորաբար բամիայի մեջ օգտագործում են գառան ջլեր, որը եփելու համար բավականին երկար ժամանակ է պահանջվում։ Եգիպտական ավանդական սխտորով թանձրուկը սովորաբար ուտեստին լրացուցիչ համ է հաղորդում}}: 
Իրանում և Աֆղանստանում բամիան մատուցվում է խորեշի հետ՝ բրնձով և հատկապես տարածված է հարավային նահանգներում։ Իրաքի հրեաները բամիայի մեջ ձավարեղեն են ավելացնում։

## Անվան ծագում
Արաբերեն՝  բամյա կամ **բամիա բի լամ** ( բառը նշանակում է *մսով բամիա*, ; .

## Տես նաև
* Արաբական խոհանոց
* Ստյու
* Թուրքական խոհանոց

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Արաբական խոհանոց
Կատեգորիա:Արևելյան խոհանոց
Կատեգորիա:Բանջարեղենով ուտեստներ
Կատեգորիա:Եգիպտական խոհանոց
Կատեգորիա:Թուրքական խոհանոց
Կատեգորիա:Իրանական խոհանոց
Կատեգորիա:Լիբանանյան խոհանոց
Կատեգորիա:Խոհանոց
Կատեգորիա:Հայկական խոհանոց
Կատեգորիա:Հունական խոհանոց
Կատեգորիա:Պաղեստինյան խոհանոց
Կատեգորիա:Սիրիական խոհանոց
Կատեգորիա:Վիքիպեդիա:ՈՒՎ 2023-ի հոդվածներ
Ալվար (քաղաք)

**Ալվար** (, Հինդի अलवर), քաղաք Հնդկաստանի հյուսիս-արևմտյան մասում՝ Ռաջաստան նահանգում։ Ալվար շրջանի վարչական կենտրոնը։

## Ընդհանուր տեղեկություններ
Գտնվում է Դելի քաղաքից 160 կմ հարավ և Ջայպուր քաղաքից 150 կմ հյուսիս, ծովի մակարդակից 270 մ բարձրության վրա։ ՔԱղաքում կա երկաթուղային կայարան։ Քաղաքի մոտակայքում կան բազմաթիվ օգտակար հանածոների հանքավայրեր, այդ թվում մարմար, գրանիտ, դոլոմիտ, կրաքար, քվարց, պղնձի հանքաքար և այլն։ Քաղաքից ընդամենը մի քանի կիլոմետր հեռավորության վրա է գտնվում Սարիսկա ազգային պարկը և վագրերի արգելոցը։

## Բնակչություն
Քաղաքի բնակչությունը 2011 թվականի տվյալներով կազմում է 341 383 մարդ։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Հնդկաստանի քաղաքներ
Էլիս Լեսլի

**Էլիս Լեսլի** (, ), ամերիկացի նախկին ռոքաբիլլի երգչուհի, որը ժամանակին հայտնի էր որպես Էլվիս Փրեսլիի կինը։։

## Մանկություն
Լեսլին ծնվել է Չիկագոյում, Իլինոյս, ԱՄՆ։ Ավելի ուշ նրա ընտանիքը տեղափոխվել է Ֆենիքս, Արիզոնա, որտեղ նա հաճախել է Ֆենիքսի կրտսեր քոլեջ։ Նա մասնագիտացել է հեռուստատեսության և ռադիոյի ոլորտներում և սկսել է երգել ռոքաբիլի ուսանողության տարիներին։ Նրան հայտնաբերել է Քեթրին Գոդֆրին՝ հայտնի հեռուստատեսային աստղ և Արթուր Գոդֆրիի քույրը։ Քեթրին Գոդֆրիի օգնությամբ Լեսլին դարձել է տեղի ֆավորիտը KTVK հեռուստաընկերությունում և տեղական գիշերային ակումբներում նրա ելույթներից հետո։

## Կարիերա
Լեսլին կարճ ժամանակով դարձավ ազգային հայտնի մարդ ՝ 1957 թվականին թողարկելով իր Era սինգլը ՝ "He Will Come Back to Me"," Heartbreak Harry " - ի աջակցությամբ (Era Records 45-1034)։ Լեսլիի բեմական կերպարը ՝ որպես "Էլվիս Փրեսլիի կին", ներառում էր պարանոցից կախված կիթառ, հետ սանրած յուղոտ մազեր։

1957 թվականի հոկտեմբերին նա շրջագայել է Ավստրալիայում Լիթլ Ռիչարդի, Էդի Կոհրանի, Ջին Վինսենթի և տեղացի ռոքեր Ջոնի Օ ' Քիֆի հետ։ Շրջագայությունն ընդհատվեց, երբ Ռիչարդը "կրոնական փորձ" ունեցավ և մի քանի տարի հեռացավ ռոքնռոլից։

## Ժառանգություն
Լեսլիի նկարը՝ Լիթլ Ռիչարդի և Էդի Կոքրանի միջև, հայտնվում է Բոբ Դիլանի կողմից գրված «Ժամանակակից երգի փիլիսոփայություն» գրքի շապիկին։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Ամերիկացի ռոք երգչուհիներ
Կատեգորիա:Էլվիս Փրեսլի
Կատեգորիա:Վիքիպեդիա:ՈՒՎ 2023-ի հոդվածներ
Այլընտրանքային քաղաքացիական ծառայություն

**Այլընտրանքային քաղաքացիական ծառայություն**,  հասարակության և պետության շահերից բխող աշխատանքային գործունեության հատուկ տեսակ, որն իրականացվում է քաղաքացիների կողմից զինվորական ծառայության փոխարեն, որպես կանոն, մարտական հերթապահության շրջանակներում։

Որպես կանոն, այլընտրանքային քաղաքացիական ծառայությունն իրականացնում են այն անձինք, ովքեր առողջական նկատառումներով պիտանի են զինվորական ծառայությանը, բայց ովքեր հրաժարվում են դա անել գաղափարական կամ կրոնական նկատառումներով (համոզմունքի հետևանքով զինծառայությունից հրաժարվողներ), կամ բնակչության որոշակի կատեգորիայի ներկայացուցիչներ, օրինակ՝ ազգային փոքրամասնություններ, կամ ավանդական կենսակերպ վարող ժողովուրդներ։

Լինելով մտքի, խղճի և կրոնի ազատության բաղադրիչ՝ զինծառայությունից խղճի թելադրանքով հրաժարման իրավունքը երաշխավորված է միջազգային իրավունքի փաստաթղթերի գնալով աճող ծավալով։ Չնայած այն բացահայտորեն ամրագրված չէ այնպիսի լրջագույն միջազգային պայմանագրերի տեքստում, ինչպիսիք են «Քաղաքացիական և քաղաքական իրավունքների մասին» Միավորված ազգերի միջազգային դաշնագիրը կամ Եվրոպայի խորհրդի «Մարդու իրավունքների և հիմնարար ազատությունների պաշտպանության մասին» կոնվենցիան, այս իրավունքը բացահայտ եզրերով ճանաչված է հիշյալ պայմանագրերի մոնիթորինգային և մեկնաբանող մարմինների կողմից::

Պարտադիր զինվորական ծառայություն ունեցող երկրներում այլընտրանքային ծառայությունից հրաժարվելը կարող է համարվել քաղաքացիական անհնազանդություն և ենթարկվել քրեական պատասխանատվության։

## Այլընտրանքային ծառայությունը Հայաստանում
Այլընտրանքային է համարվում ժամկետային պարտադիր զինվորական ծառայությանը փոխարինող ծառայությունը, որը կապված չէ զենք կրելու, պահելու, պահպանելու և օգտագործելու հետ ու իրականացվում է ինչպես զինվորական, այնպես էլ քաղաքացիական հիմնարկներում։

Այլընտրանքային ծառայության տեսակները կարող են լինել․
*  ***Այլընտրանքային զինվորական***` սա նախատեսում է ծառայություն Հայաստանի Հանրապետության զինված ուժերում՝ առանց իրականացվող մարտական հերթապահության, զենք կրելու, պահելու, պահպանելու կամ օգտագործելու։
*  ***Այլընտրանքային աշխատանքային***` աշխատանքային ծառայություն, որն իրականացվում է Հայաստանի Հանրապետության զինված ուժերից դուրս։

Այլընտրանքային ծառայության նպատակը հայրենիքի և հասարակության առջև քաղաքացիական պարտքի կատարման ապահովումն է և չունի պատժի, անձի պատվի և արժանապատվության նվաստացման բնույթ։

Այլընտրանքային ծառայության կարող է անցնել Հայաստանի Հանրապետության այն քաղաքացին, որի կրոնական դավանանքին կամ համոզմունքներին հակասում են ռազմական ստորաբաժանումներում զինվորական ծառայություն անցնելը, ինչպես նաև զենք կրելը, պահելը, պահպանելը և օգտագործելը։

Պարտադիր զինվորական ծառայություն անցնող Հայաստանի Հանրապետության քաղաքացին չի կարող հրաժարվել իր ծառայությունից և ընտրել այլընտրանքային ծառայություն։

Այլընտրանքային զինվորական ծառայության ժամկետը սահմանվում է 30 ամիս։

Այլընտրանքային աշխատանքային ծառայության ժամկետը սահմանվում է 36 ամիս։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Ռազմական իրավունք
Կատեգորիա:Վիքիպեդիա:ՈՒՎ 2023-ի հոդվածներ
Ռամոն Գրոսո

**Ռամոն Գրոսո** (, ), իսպանացի ֆուտբոլիստ, հարձակվող։ Խաղացել է Իսպանիայի ֆուտբոլի ազգային հավաքականում։

## Կենսագրություն
Ծնվել է Մադրիդում։ 15 տարեկանում հայտնվել է «Ռեալ Մադրիդ»-ի ֆուտբոլիստների պատրաստման համակարգում։ Չորս ամիս «Ատլետիկո Մադրիդ»-ում փոխանակվելուց հետո նա հաստատվել է որպես հարձակման առանցքային խաղացող և օգնել թիմին խուսափել բարձրագույն դիվիզիոնից դուրս մնալուց։ Ապա վերադարձել է «Ռեալ» և հաջորդող 12 տարիների ընթացքում խաղացել է ակումբի կազմում։

Չնայած ակումբում խաղում էին այնպիսի ֆուտբոլիստներ, ինչպիսիք են Ամարո Ամանսիոն, Ֆրանսիսկո Խենտոն և Ֆերենց Պուշկաշը, Գրոսոն առաջին երկու մրցաշրջաններում կարողացել է դառնալ «Ռեալի» լավագույն ռմբարկուն՝ 1964/65 թվականների 28 հանդիպումներում խփելով 17 գնդակ և 1965/66 թվականների 29 խաղերում՝ 11 գնդակ։ 1964 թվականի սեպտեմբերին 23-ին նորամուտն է նշել է ՈւԵՖԱ-ի չեմպիոնների լիգայում, երբ «Ռեալ»-ը 5:2 հաշվով արտագնա հաղթանակ է տարել Դանիայի «Բ-1909» ակումբի նկատմամբ։

Հաջորդ տարիների ընթացքում Գրոսոոն խաղացել է տարբեր դիրքերում այդ թվում՝ որպես դարպասապահ «Trofeo Ramón de Carranza» մրցաշարում «Բոկա Խունիորս» դեմ խաղում։ Թիմի առաջնորդի դերի համար ստացել է *Obrero* մականունը։ Հեռացել է «Ռեալից» 1976 թվականին 32 տարեկանում և ավարտել է ֆուտբոլիստի կարիերան։

Հաջորդ տասնամյակում Գրոսոն աշխատել է «Ռեալ»-ում որպես մարզիչ․ սկզբում ղեկավարել է «երիտասարդական» թիմը, երկու մրցաշրջան անցկացրել է Սեգունդայում՝ որպես «Ռեալ Մադրիդ Կաստիլիա»-ի գլխավոր մարզիչ (24 խաղ 1986/87 մրցաշրջանում և մեկ խաղ՝ 1996/97 մրցաշրջանում, որից հետո ակումբը անցել է երրորդ դիվիզիոն), և վերջապես ստացել է մարզչի օգնականի պաշտոնը հիմնական թիմում։ 1991 թվականի մարտի 24-ին, Ալֆրեդո դի Ստեֆանոյի հրաժարականից հետո և մինչև Ռադոմիր Անտիչի նշանակումը որպես գլխավոր մարզչի պաշտոնակատար, թիմին առաջնորդել է 1-1 հաշվով ոչ-ոքի «Ռեալ Օվիեդո»-ի դեմ տնային խաղում։

### Միջազգային խաղեր
Գրոսոն երեք տարվա ընթացքում 14 անգամ խաղադաշտ է դուրս եկել Իսպանիայի հավաքականի կազմում։ Միջազգային ասպարեզում առաջին հանդիպումը տեղի է ունեցել 1967 թվականի փետրվարի 1-ին, երբ թիմը ոչ ոքի է խաղացել Թուրքիայի հավաքականի հետ Ալի Սամի Յոն մարզադաշտում 1968 թվականի Եվրոպայի ֆուտբոլի առաջնության որակավորման խաղում։ Թիմերի հաջորդ խաղում Գրոսոն գոլ  է խփել՝ 2-0 հաշվով Բիլբաոյում Իսպանիայի հաղթանակին նպաստելու համար։

### Մահ
Քաղցկեղի դեմ երկար պայքարից հետո Գրոսոն 2002 թվականի փետրվարի 13-ին մահացել է Մադրիդում 58 տարեկանում։

## Ձեռքբերումներ
;  «Ռեալ Մադրիդ»

* Իսպանիայի չեմպիոն **(7)**՝ 1964/65, 1966/67, 1968/69 1971/72, 1974/75 1975/76 
* ՈՒԵՖԱ Չեմպիոնների Լիգա Եվրոպական գավաթ 1965–66-ի գավաթակիր
* Ֆուտբոլի Իսպանիայի գավաթ-ի գավաթակիր **(3)**։ 1969/70, 1973/74, 1974/75.

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* 
* BDFutbol coach profile
* National team data 
* Real Madrid biography 

Կատեգորիա:Իսպանացի տղամարդ ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Լա Լիգայի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Ռեալ Մադրիդ Կաստիլիայի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Ռեալ Մադրիդի ֆուտբոլիստներ
Ռոք Դոգ 2

**«Ռոք Դոգ 2»**, 2021 թվականի չինա-ամերիկյան լիամետրաժ ընտանեկան, արկածային երաժշտական մուլտֆիմ, որի ռեժիսորը Մարկ Բալդոն է։ Մուլտֆիլմի տևողությունը 90 րոպե է։ Համաշխարհային պրեմիերան կայացել է 2021 թվականի հունիսի 11-ին։ 2016 թվականի «Ռոք Դոգ» մուլտֆիլմի սիքվելն է։ Հունիսի 11-ին կայացել է թվային պրեմերիան, իսկ հունիսի 15-ին՝ թողարկվել է սկավառակային կրիչի վրա։

## Սյուժե
Իրադարձութունները տեղի են ունենում առաջին ֆիլմից մեկ տարի անց։ Հայտնի շուն Բրոդին և նրա զվարճալի ռոք խումբը վերադառնում են։ Երաժիշտներն արդեն աշխարհին ներկայացրել են իրենց երգերը, սակայն չեն պատրաստվում կանգ առնել ձեռք բերածի վրա։ Տղաները պատրաստ են մեծ շրջագայության, որտեղ իսկական համբավ ձեռք կբերեն։ Բայց, ինչպես պարզվում է, ժողովրդականությունը ունի հակառակ կողմը։ Կարող են արդյոք ընկերները մնալ նույնը, երբ նրանց անունները կլինեն ամբողջ աշխարհի շուրթերին։

## Հնչյունավորման կերպարներ և դերասաններ

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Ամերիկյան մուլտֆիլմեր
Կատեգորիա:Անգլերեն մուլտֆիլմեր
Կատեգորիա:Անգլերեն ֆիլմեր
Կատեգորիա:Արտադրությունում գտնվող ֆիլմեր
Կատեգորիա:Մուլտֆիլմեր կենդանիների մասին
Կատեգորիա:Մուլտֆիլմեր շների մասին
Կատեգորիա:Չինական մուլտֆիլմեր
Կատեգորիա:Չինական ֆիլմեր
Կատեգորիա:Ֆիլմեր կենդանիների մասին
Ռիո դե Ժանեյրոյի պատմություն

Պորտուգալացիների՝  Բրազիլիան առաջին անգամ ուսումնասիրելուց մի քանի տարի անց ֆրանսիացի առևտրականները, ովքեր փնտրում էին պաու բրազիլ ծառատեսակը (որպես փայտանյութ) հասան մի հարուստ տարածքի, որը ձգվում էր Կաբու Ֆրիուի ափից մինչև Գուանաբարա ծովածոցի լողափերն ու կղզիները։ Այս վայրի տնտեսական և, առաջին հերթին, ռազմավարական կարևորությունն արդեն հայտնի էր։
thumb|Ռիո դե Ժանեյրոյի տեսարանը Սան Բենտո վանքից, 1820 թվական

## Ընդհանուր ակնարկ
1555 թվականին Գուանաբարա ծովածոցի կղզիներից մեկը, որն այժմ կոչվում է Վիլեգանյոն կղզի, գրավեցին 500 ֆրանսիացի գաղութարարներ՝ ծովակալ Նիկոլա Դյուրանդ դե Վիլեգանյոնի ղեկավարությամբ։ Այնուհետև Վիլեգանյոնը կղզում կառուցեց Ֆորտ Կոլինի ամրոցը (), երբ փորձում էր ստեղծել Ֆրանս-Անտարկտիկ գաղութը, որը ֆրանսիացիներն անվանեցին Հենրիվիլ՝ Ֆրանսիայի թագավոր Հենրիխ II-ի պատվին։

## Ծանոթագրություններ
[thumb|Մինեյրոս նավահանգիստը [Ռիո դե Ժանեյրոյում]]

## Այլ աղբյուրներ
*Edmund Roberts ''Embassy to the Eastern Courts of Cochin-China, Siam, and Muscat''. New York: Harper & Brothers (1837). Chapter One.

## Արտաքին հղումներ
* History of Rio de Janeiro

Կատեգորիա:Պատմություն ըստ քաղաքի
Կատեգորիա:Ռիո դե Ժանեյրո
Կատեգորիա:Բրազիլիայի պատմություն
Կատեգորիա:Վիքիպեդիա:ՈՒՎ 2023-ի հոդվածներ
Դվարկա

**Դվար(ա)կա** (գուջ. દ્વારકા, Հինդի द्ाार англा, ), քաղաք  Հնդկաստանի Գուջարաթ նահանգի Ջամնագար շրջանում։

## Աշխարհագրություն
Գտնվում է Արաբական ծովի ափին՝ Կաթիյավար թերակղզու արևմտյան մասում։

## Ժողովրդագրություն
Համաձայն 2001 թվականի համահնդկական մարդահամարի՝ Դվարկայի բնակչությունը կազմում էր 33 614 մարդ, որոնցից տղամարդիկ կազմում էին 53 %, կանայք՝ 47%։ Մեծահասակների գրագիտության մակարդակը կազմել է 64 %, ինչը բարձր է միջին հնդկական մակարդակից (59,5%)։ Տղամարդկանց շրջանում գրագիտության մակարդակը կազմել է 72 %, կանանց շրջանում՝ 55 %: Բնակչության 13 % -ը մինչև 6 տարեկան երեխաներ էին։

## Կրոնական նշանակություն
Սանսկրիտ գրականության մեջ Տրվում է քաղաքի մեկ այլ անվանում՝ Դվարավատի։ Դվարական հինդուիզմի յոթ սուրբ քաղաքներից մեկն է։ Այստեղ է գտնվում Կրիշնայի ամենահայտնի տաճարներից մեկը՝ Դվարակադիշան։ Ըստ «Մահաբհարատայի» և Պուրանների՝ Դվարական Կրիշնայի Հին թագավորության մայրաքաղաքն էր։ Նկարագրվում է, որ Կրիշնայի մահից հետո սկզբնական Դվարական ընկղմվել է ծովի հատակը։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Բնակավայրեր այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Բնօրինակում անաղբյուր հոդվածներ
Կատեգորիա:Հնդկաստանի քաղաքներ
Կատեգորիա:Ուխտագնացության վայրեր
Կատեգորիա:Սանսկրիտ եզրույթներ
Կատեգորիա:Սրբազան քաղաքներ
Կատեգորիա:Սրբավայրեր