Սինգապուրի օրհներգ

**«Majulah Singapura»** ( ), Սինգապուրի պետական օրհներգը։ 1958 թվականին Զուբիր Սաիդը գրել է երգը Սինգապուրի քաղաքային խորհդրի պաշտոնական հավաքների համար, իսկ 1959 թվականին այն ընտրել են կղզու օրհներգը, երբ քաղաքը ստացել է ինքնակառավարման իրավունք։ Ամբողջական ազատագրումից հետո 1965 թվականին «Majulah Singapura» երգը պաշտոնապես հաստատվել է որպես Սինգապուրի պետական օրհներգ։ Օրենքի համաձայն օրհներգը պետք է երգել մալայերենով, չնայած գոյություն ունեն նաև նրա պաշտոնական թարգմանությունները պետական մյուս երեք լեզուներով՝ անգլերեն, չինարեն (մանդարին) և թամիլերեն։

Սկզբում օրհներգը գրված է եղել ռե մաժոռում, սակայն 2001 թվականին այն պաշտոնապես փոխադրեցին ավելի ցածր ֆա մաժոռ տոնայնությունում, հնարավոր է «շքեղ և ավելի ոգեշնչող կատարման» համար։

Պետական օրհներգը պարբերաբար կատարում են դպրոցներում, ինչպես նաև ռազմական ուժերի զորանոցներում յուրաքանչյուր օրվա սկզբում և վերջում։ Այդ ընթացքում բարձրացնում կամ իջեցնում են պետական դրոշը և տալիս են պետական երդում։ Սինգապուրցիներին խրախուսում են երգել պետական օրհներգը ազգային նշանակության տոնների, ինչպիսին է Ազգային միասնության օրը, ինչպես նաև այլ միջոցառումներիի ժամանակ, որոնք անցկացնում են կրթական հաստատությունները և պետական հաստատությունները այդ օրը, ինչպես նաև սպորտային միջոցառումների ժամանակ, որոնք մասնակցում է Սինգապուրի թիմը։

## Պատմություն
upright|thumb|left|Так в январе 2006 года выглядел театр «Виктория». 6 сентября 1958 в нём состоялось первое публичное исполнение гимна «Majulah Singapura».
«Առա՛ջ, Սինգապու՛ր» երգը գրվել է Մեծ Բրիտանիայից անկախանալու համար տարվող շարժման ժամանակ։ Երբ Սինգապուրը Բրիտանական գաղութ էր, նրա պետական օրհներգն էր «Աստված, պահպանիր թագավորին/թագուհուն» երգը։ 1951 թվականին Ջորջ VI թագավորի հրամանով գաղութին տրվել է քաղաքի կարգավիճակ։ 1958 թվականին փոխքաղաքապետ Օն Պան Բունը քաղաքային խորհուրդում դիմեց «Կետե-Կերիս Ֆիլմ Ընկերության» գործիքավորողև երգերի հեղինակ Զուբիր Սաիդին՝ առաջարկելով ստեղծել երաժշտություն քաղաքային խորհրդի հավաքների համար «Majulah Singapura» անվանմամբ (մալայերենից «Առա՛ջ, Սինգապու՛ր»)։ Այն «Վիկտորիա» թատրոնի ստեղծման կարգախոսն էր նրա 1958 թվականի վերակառուցումից հետո։

Սաիդին պահանջվեց մեկ տարի, որպեսզի գրի երաժշտությունը և երգի բառերը։ 1984 թվականին նա այդ ստեղծագործական ընթացքը մեկնաբանեց հետևյալ կերպ. «Բարդությունը կայանում էր նրանում, որ նման կարճ երաժշտությունում պետք է տեղավորեի բոլոր բառերը... Նրանք պետք է լինեին պարզ, հասկանալի Սինգապուրի բոլոր ազգերի համար... Ես նաև խորհրդակցել եմ մալայեցի գրողի հետ, որպեսզի ամեն ինչ անեմ մալայերենին համապատասխան, բայց և միևնույն ժամանակ ոչ շատ խորը և դժվար»։ Ամփոփելով իր փիլիսոփայությունը օրհներգը գրելու ընթացքում, Սաիդը մեջբերել է մալայերեն ասացվածք. «Di mana bumi dipijak, di situ langit dijunjung» («Անհրաժեշտ է երկինքը պահել այն երկրի վրա, որի վրա դուք ապրում եք»)։

1958 թվականի սեպտեմբերի 6-ին պատրաստի ստեղծագործությունը կատարել է Սինգապուրի կամերային նվագախումբը «Վիկտորիա» թատրոնի վերակառուցումից հետո բացմանը նվիրված համերգի վերջում։

1959 թվականին Սինգապուրը ինքնակառավարում ստացավ, և քաղաքային խորհուրդը փլուզվեց։ Կառավարությունը կարծում էր, որ քաղաք-պետությանը անհրաժեշտ է օրհներգ՝ Սինգապուրում ապրող տարբեր ազգերի միասնության զգացման համար։ Վարչապետի տեղակալ Տո Չին Չայը ընտրեց այդ ժամանակ արդեն հայտնի քաղաքային խորհրդի երգը։ Նրա խնդրանքով Սաիդը փոխել է երաժշտությունը և բառերը, և փոփոխված տարբերակը հաստատել են 1959 թվականի նոյեմբերի 11-ին օրենսդիր ժողովի ժամանակ։ Նույն թվականի նոյեմբերի 30-ին ընդունվել է Սինգապուր պետական դրոշի, զինանշանի և օրհներգի մասին օրենքը, որը կարգավորում էր պետական այդ խորհրդանշանների օգտագործման կարգը։ Դեկտեմբերի 3-ին «Majulah Singapura» երգը ձևականորեն ներկայացվել է ժողովրդին Յուսով Բին Իշակի պետության ղեկավարի երդմնակալության արարողություն ընթացքում։ Միաժամանակ ներկայացվեցին նաև պետական դրոշը և պետական զինանշանը և անցկացվել է «հավատարմության շաբաթ»։ 1968 թվականի օգոստոսի 9-ին՝ Մալայզիայից ամբողջական անկախություն ձեռք բերելուց հետո, «Majulah Singapura» ձևականորեն ընդունվել է Սինգապուրի հանրապետության պետական օրհներգ։

## Օգտագործում
### Կատարման առիթներ
Սինգապուրի տարրական դպրոցներում քաղաքացիական և բարոյական կրթական ծրագրի շրջանակներում դասեր են անցկացվում՝ նվիրված պետական օրհներգին և նրա կատարմանը։ Պետական օրհներգը երգում են բոլոր խոշոր դպրոցներում և զինվորական զորանոցներում արարողությունների ժամանակ, ինչպես նաև ցանկացած օրվա սկզբում և վերջում։ Այդ ընթացքում բարձրացնում կամ իջեցնում են պետական դրոշը և պետական երդում են տալիս։

Սինգապուրցիներին խրախուսվում է երգել ազգային օրհներգը պետական տոներին, ինչպիսիք են Ազգային միասնության օրը, և այլ ծիսական արարողությունների ժամանակ, որոնք անցկացնում են կրթական և պետական հաստատությունները այդ օրը, ինչպես նաև Սինգապուրը ներկայացնող թիմերի մասնակցությամբ տեղի ունեցող սպորտային իրադարձությունների ժամանակ։ 2004 թվականի նոյեմբերի 18-ամյա սինգապուրցի Օլիվիա Օնը, ով ապրում է Տոկիոյում, կատարել է «Majulah Singapura»-ն Ասիայի 2006 թվականի աշխարհի գավաթի խաղարկության որակավորման փուլերի ժամանակ Սայտամայում (Ճապոնիա)։ Երկու ամիս անց՝ 2005 թվականի հունվարին,  «Սինգապուրյան այդոլ» մրցույթի հաղթող Թաուֆիկու Բատիսախուին առաջարկել են դառնալ Սինգապուրի ազգային ստադիոնում կայանալիք միջազգային ֆուտբոլի  Վագրի գավաթի Սինգապուրի և Ինդոնեզիայի պատասխան խաղի  ժամանակպետական օրհներգը առաջին անգամ կատարողը։ Սակայն, զինվորական հերթապահության պատճառով Թաուֆիկը ստիպված էր մերժել առաջարկը, և նրան փոխարինեց Ջայ Վահաբը։ 2005 թվականի հուլիսին սինգապուրցի երգչուհի և դերասանուհի Ջակինտա Աբիշեհանադեն կատարեց պետական օրհներգը Էսպլանադում Միջազգային օլիմպիական կոմիտեի հարյուր տասնյոթերորդ նստաշրջանի բացման արարողության ժամանակ, երբ Լոնդոնը ընտրվեց 2012 թվականի Ամառային օլիմպիական խաղերի քաղաք։

### Լսելու կանոներ
Ընդհանուր առմամբ ընդունված է պետական օրհներգի կատարման ժամանակ, որ ներկաները ոտքի կանգնեն և ձեռքերն ազատ պահեն։

Ազգային դրոշը բարձրացնելիս կամ իջնելիս կատարվում է պետական օրհներգը, զինվորականները կամ ռազմական այլ անդամները, ովքեր փողոցում են, ձեռքը բարձրացնում են դեպի գլխարկը և թեքվում են դրոշի կողմը։ Եթե նրանք շարք են կանգնած հրամանատարի հրամանով, ապա միայն հրամանատարն է կատարում ողջույնը, հակառակ դեպքում ողջունումը կատարում են բոլորը։ Պատվի պառնելը պարտադիր չէ, եթե պետական դրոցի բարձրացման կամ իջեցման արարողությունը անցկացվում է փակ տարածքում։ Այդ դեպքում զինվորականները պարտավոր են դադարեցնել ընթացիկ աշխատանքը և «զգաստ» դիրք ընդունել։

### Այլ օգտագործում
Սինգապուրյան ռադիոն և հեռուստատեսությունը նվագում են պետական օրհներգը աշխատանքային օրվա սկզբում և վերջում, չնայած նման ավանդույթը դառնում է ավելի քիչ տարածված՝ մասամբ `շուրջօրյա հեռուստաալիքների և ռադիոկայանների առաջացման պատճառով։

Պետական օրհներգի անունը օգտագործում է Majulah Connection կազմակերպությունը՝ սինգապուրյան հասարակական ոչ առևտրային կազմակերպություն, որը ստեղծվել է 2002 թվականի նոյեմբերին և որը կապ է հաստատում սինգապուրցիների և նրանց հայրենակիցների և Սինգապուրի ընկերների միջև։ Կազմակերպությունը պաշտոնապես ստացավ ոչ պետական կարգավիճակ 2003 թվական հունվարին։

### Օգտագործելու թույլտվություն
Պետական օրհներգի օգտագործումը կարգավորվում է Պետական զինանշանի, դրոշի և օրհներգի օրենքի IV մասով, ներկայացված համաձայն պետական զինանշանի, դրոշի և օրհներգի մասին Օրենքի։ Համաձայն այս կանոների.

* Պետական օրհներգը կարելի է կատարել յուրաքանչյուր համապատասխան դեպքում։ Մասնավորապես, այն պետք է կատարվի նախագահի հանդիսավոր ռազմական  ողջույնի խոսքի ժամանակ,
* Երբ նվագում կամ երգում են պետական օրհներգը, բոլոր ներկաները պետք է ոտքի կանգնեն՝ ի նշան հարգանքի։
* Ինչ վերաբերում է ազգային օրհներգի երաժշտական կատարմանը։
** Պետական օրհներգը կատարողը այն պետք է կատարի համաձայն պաշտոնական գործիքավորման, սահմանված օրենքի երրորդ հավելվածում, կամ ցանկացած այլ գործիքավորմամբ, որոնք թույլատրված են օրենքի հաջորդ պարբերությունում,
** Պետական օրհներգի գործիքավորումը կարելի է փոխել, եթե այն ավելի լավը կդարձնի երգի կատարումը, հետևյալ պահանջները կատարելու դեպքում՝
**։ ա) պետական օրհներգը չի կարող լինել մեկ այլ ստեղծագործության մաս և
**։ բ) պետական օրհներգի ցանկացած գործիքավորում պետք է ճշգրիտ արտացոլի երաժշտությունը և երգի բառերի պաշտոնական ամբողջական տարբերակը
** Պետական օրհներգի կատարման ժամանակ պետք է օգտագործել պաշտոնական բառերը և արգելել նրանց ցանկացած թարգմանություն։

Հանցագործություն է համարվում պետական օրհներգի գիտակցորեն կատարում 13 (1) (կատարի համաձայն պաշտոնական գործիքավորման կամ կամ ցանկացած այլ գործիքավորմամբ) կամ 13 (3) (օրհներգը երգել պաշտոնական բառերով և չերգել թարգմանություն) օրենքների խախտմամբ. Որպես պատիճ ընդունվում է տուգանքը, որը չի գերազանցում 1000 սինգապուրական դոլլարները։

## Թարգմանություններ
1989 թվականին դոկտոր Տո Չին Չայը բանավոր պատմության բաժնին տրված հարցազրույցում հայտարարել է, որ պետական հիմնը պետք է լինի մալայերեն, որովհետև այն «տարածքի արմատական լեզուն է, և այսպիսով անգլերենը չի համարվում մայրենի լեզու մոլորակի այս տարածքի համար»։ Իր խոսքերով, պետության օրհներգի մալայերեն տարբերակը կապում է ամբողջ ազգին, «այն հեշտ կլինի հասկանալ և միաժամանակ հեշտ հիշել... Այն պետք է հնարավորին կարճ լինի ... և հնարավոր լինի հեշտ երգել»։ Միայն թե 1991 թվականի հուլիսի 22-ին անգլալեզու The Straits Time օրաթերթը գրել է, որ վարչապետ Գո Չոկ Տոնգի և համայնքների ղեկավարների հետ հանդիպման ժամանակ նախաձեռնող մի խումբ և ինչ-որ իրավաբան առաջարկել են «բարելավել» պետական օրհներգը։ Նրանք հիմնավորել են դա նրանով, որ շատ սինգապուրցիներ չեն կարող մալայերեն երգել, և հետևաբար, չեն կարող ունենալ «ուժեղ զգացմունքներ» կամ «ուժեղ էմոցիաներ, երբ նրանք կատարում են պետական օրհներգը»։

Մասնավորապես, մի քանի նախաձեռնող ղեկավարներ հայտարարեցին, որ, քանի որ չինացիները կազմում են բնակչության մեծ մասը,  հետևաբար պետք է օգտագործել օրհներգի մանդարին տարբերակը։ Վարչապետը պատասխանեց, որ կպահպանի պետական օրհներգը այնպիսին, ինչպիսին կա, բայց կապահովի բնակչության այլ մայրենի լեզուների թարգմանելու հեշտ միջոցը։ Վարչապետի նախկին տեղակալ Ս. Ռաջարատնամը նույնպես քննադատել է երգի բառերը փոխելու առաջարկը։ Նա կարծում էր, որ օրհներգի բառերը մալայերեն շատ պարզ են, որ «հինգ տարեկանից բարձր բոլորը, բացառությամբ մտավոր հաշմանդամների, կարող են առանց խնդիրների երգել օրհներգը։ Սինգապուրցի բոլոր նախադպրոցական տարիքի երեխաները խնդիր չեն ունեցել բառերը հիշելու հետ, բայց և տասնամյակներ շարունակ երգել են այն ամեն առավոտ «ուժեղ զգացմուքներով և էմոցիաներով»։ Նա նաև նշել է, որ պետական օրհներգը թարգմանված է Սինգապուրի մյուս երեք պետական լեզուներով (անգլերեն, մանդարին և թամիլերեն) նրանց համար, ովքեր մալայերեն չեն հասկանում։

The Straits Times օրաթերթի անցկացրած հետագա հարցումների ընթացքում պարզվեց, որ, այն ժամանակ երբ շատ սինգապուրցիներ գիտեն պետական օրհներգի բառերը, միայն 35-ից 7-ը գիտի յուրաքանչյուր բառի նշանակությունը։ Միայն թե բոլոր հարցվողները, բացի երեքից, համաձայնվել են, որ օրհներգը հետագայում պետք է այն երգել մալայերեն։ Մյուս երեքը, ովքեր չեն համաձայնվել, կարծում էին, որ օրհներգը պետք է երգել անգլերեն, քանի որ այդ լեզուն ավելի տարածված է Սինգապուրում։ Բոլոր հարցվողները, այդ թվում նաև նրանք, ովքեր չեն հասկացել բառերը, ասել են, որ իրենց հպարտություն են զգում, երբ լսում կամ երգում են պետական օրհներգը։

Երգիչ Թաուֆիկ Բատիսախային քննադատել են բառի սխալ արտասանության համար՝ berseru (հռչակել) բառի փոխարեն bersatu (միավորել), երբ երգիչը կատարում էր «Majulah Singapura»-ն 2009 թվականի սեպտեմբերի 27-ին Սինգապուրի Գրան Պրի 2009-ի սկզբում։ Արդյունքում Straits Times-ի հարցումը պարզեց, որ 50 մարդուց միայն 10-ն են կարողացել երգել պետական օրհներգը կատարյալ։ Նրանցից մեծամասնությունը կարողացել է ճիշտ երգել բառերի միայն 80-ից մինչև 90%, իսկ վեց հարցվող հիշել է միայն առաջին տողը կամ ավելի քիչը։ Հարցվողներից շատերը ճիշտ են պատասխանել, որ պետական օրհներգի անվանումը նշանակում է «Առա՛ջ, Սինգապու՛ր»։ Եվ չնայած նրան, որ հարցվողների մեծամասնությունը չէր հասկանում օրհներգի բառերը, նրանք չէին համաձայնվում, որպեսզի օրհներգը լինի անգլերեն։ Հարցվողներից մեկը ասել է. «Ավելի լավ է մալայերեն, քանի որ այն մեր մշակութային պատմություն է։ Այդպես օրհներգը ավելի նշանակալից է և տանում է մեր ակունքներին»։

## Գործիքավորում և ձայնագրություններ
1965 թվականից պաշտոնական միջոցառումների ժամանակ օգտագործվում է «Majulah Singapura»-ի կարճ տարբերակը, չնայած, գոյություն ունի նաև երկարաձգված տարբերակը, որը օգտագործվում է կարևոր միջոցառումների ժամանակ։ Այդ տարբերակների կոմպոզիցիան արել է անգլիացի Մայքլ Հերդը։ Նրանք առաջին անգամ ձայնագրվել են Սինգապուրի սիմֆոնիկ նվագախմբի կատարմամբ՝ Լիմ Յաուի ղեկավարմամբ։

Պետության օրհներգի նախնական տարբերակը եղել է ռե մաժոռ տոնայնությամբ, չնայած 1983 թվականին թողարկվել է կրթական ձայնագրությունը դպրոցների համար, որտեղ ներկայացվել են հիմնը կատարելու ընթացքում թույլ տրվող տարածված սխալները, և այդ ձայնագրությունում օրհներգի տարբերակը եղել է ֆա մաժոռում։ 1993 թվականին «Majulah Singapura»-ի կարճ տարբերակը ընդունվել է որպես պաշտոնական։

2001 թվականի հունվարի 19-ին «Majulah Singapura»-ը պաշտոնապես թողարկվել է ֆա մաժոռում՝ հնարավոր է օրհներգի «շքեղ և ավելի ոգեշնչող կատարման» համար։ Ինֆորմացիայի և մշակույթի նախարությանը (այժմ՝ Ինֆորմացիայի, հաղորդակցման և մշակույթի նախարարություն (MICA)) մեկ տարի պահանջվեց, որպեսզի թողարկեն նոր տարբերակը։ Գլխավոր նպատակն էր օրհներգը դարձնել հասանելի Սինգապուրի բոլոր քաղաքացիներին։ 2000 թվականի մայիսին հրավիրվել են մի շարք առաջատար կոմպոզիտորներ, որպեսզի վերաշարադրեն պետական օրհներգը ֆա մաժոռում։ Բերնարդ Թանի գլխավորած գնահատման հանձնաժողովը ընտրել է «Մշակութային մեդալի» դափնեկիր Ֆուն Յու Թենին։  Ֆունի գործիքավորումում օգտագործված է դանդաղ տեմպ և ավելի շատ երաժշտական գործիքներ, որպեսզի ստեղծեն օրհներգի ավելի շքեղ մեկնաբանություն։ Այդ ժամանակ էլ MICA-ն Քեն Լիմին հանձնարարեց ձայնագրել Սինգապուրի սիմֆոնիկ նվագախմբին Լիմ Յաուի ղեկավարմամբ, որը տեղի է ունեցել  2000 թվականի նոյեմբերի 20-ին «Վիկտորիա» թատրոնի համերգային դահլիճում։ Նոր գործիքավորմամբ ձայնագրել են յոթ տարբեր տարբերակներով, այդ թվում նաև նվագախմբի երկու տարբերակով (գործիքային և Ջակինտա Աբիշեհանադենի սոլո կատարումը և Սինգապուրի երիտասարդ երգշախմբին) և սոլո տարբերակը դաշնամուրով։

## Տեքստ

## Գրադարձություն
### Չինարեն
Lái ba, xīnjiāpō rénmín, 
Ràng wǒmen gòngtóng xiàng xìngfú màijìn; 
Wǒmen chónggāo de lǐxiǎng,
Yào shǐ xīnjiāpō chénggōng.
Lái ba, ràng wǒmen yǐ xīn de jīngshén,
Tuánjié zài yīqǐ;
Wǒmen qí shēng huānhū։
Qiánjìn ba, xīnjiāpō!
Qiánjìn ba, xīnjiāpō!
Lái ba, ràng wǒmen yǐ xīn de jīngshén,
Tuánjié zài yīqǐ; Wǒmen qí shēng huānhū։ 
Qiánjìn ba, xīnjiāpō! Qiánjìn ba, xīnjiāpō!

### Թամիլերեն
Ciṅkappūr makkaḷ nām 
Celvom makiḻvai nōkkiyē 
Ciṅkappūriṉ veṟṟitāṉ 
Ciṟanta nam nāṭṭamē 
Oṉṟiṇaivōm aṉaivarum 
Ōṅkiṭum puttuṇarvuṭaṉ 
Muḻuṅkuvōm oṉṟittē 
Muṉṉēṟaṭṭum ciṅkappūr 
Muṉṉēṟaṭṭum ciṅkappūr 
Oṉṟiṇaivōm aṉaivarum 
Ōṅkiṭum puttuṇarvuṭaṉ 
Muḻuṅkuvōm oṉṟittē 
Muṉṉēṟaṭṭum ciṅkappūr։ 
Muṉṉēṟaṭṭum ciṅkappūr!

## Հայերեն թարգմանություն
**Առաջ, Սինգապու՛ր**
: Մենք, Սինգապուրի ժողովուրդը,
: Միասին գնում ենք դեպի երջանկություն։
: Մեր ազնիվ ձգտումն է
: Սինգապուրը դարձնել հաջողակ։

: Եկեք միանանք
: Նոր հոգևոր սկզբում
: Եվ միասին ազդարարենք
: Առա՛ջ, Սինգապու՛ր,
: Առա՛ջ, Սինգապու՛ր։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* MP3 ֆայլեր
* Սինգապուրի ռազմական ուժերի գործիքային և երգչախմբային կատարումները 
* YouTube — Օրհներգի տեսանյութը YouTube-ում։
* The Singapore National Anthem, National Library Board, Singapore

Կատեգորիա:Սինգապուր
Կատեգորիա:Օրհներգեր
Կատեգորիա:Ազգային օրհներգեր