open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Ամալյա Սողոմոնյան

## Կենսագրություն
Ամալյա Սողոմոնյան, Բանասիրական գիտությունների թեկնածու, դոցենտ, լեզվաբան, թարգմանիչ, գրականագետ, ԵԳՀ Լեզուների ամբիոնի վարիչ։ Ծնվել է 1994 թվականի հոկտեմբերի 7-ին Երևանում։ Սովորել է Երևանի Վարդգես Պետրոսյանի անվան թիվ 51 միջնակարգ, ապա Կարեն Դեմիրճյանի անվան թիվ 139 ավագ դպրոցում։ Ավարտել է ԵՊՀ Ռոմանագերմանական ֆակուլտետի Անգլերեն լեզու և գրականության բաժնի բակալավրը և մագիստրատուրան, Արտասահմանյան գրականության բաժնի ասպիրանտ է եղել։ 2023 թվականին պաշտպանել է թեկնածուական ատենախոսությունը 20-րդ դարի 2-րդ կեսի անգլալեզու էմիգրանտական գրականությունը (Նաբոկով, Հոսեյնի) թեմայով։ 

Այժմ Երևանի պետական համալսարանի Եվրոպական լեզուների և հաղորդակցության ֆակուլտետի Արտասահմանյան գրականության ամբիոնի դասախոս է։ Գիտական հետաքրքրասիրությունների շրջանակը՝ լեզվաբանություն, համաշխարհային գրականություն, նշանագիտություն։ Հեղինակ է ավելի քան քսան գիտական հոդվածների, վիդեոդասախոսությունների, մենագրության։ Տպագրվել է Թվալիք, Հրապարակ մշակութային, Անդին, Գրեթերթ գրական թերթերում, Գրանիշ, Գրքամոլ գրական կայքերում։ «Աստղաթափ» սիրային էտյուդների ժողովածուի հեղինակն է։ Ամուսնացած է, ունի երկու երեխա։

###### Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Գրողներ ըստ ժամանակաշրջանի
Կատեգորիա:Թարգմանիչներ
Կատեգորիա:Լեզվաբանություն
Զինաիդա Յուսուպովայի դիմանկարը

**«Զինաիդա Յուսուպովայի դիմանկարը»** (), Վալենտին Սերովի վրձնին պատկանող ամենահայտնի դիմանկարներից մեկը։

Իշխանուհին պատկերված է Սանկտ Պետերբուրգի Մոյկա գետի մոտ գտնվող Յուսուպովների պալատում։

Առաջին անգամ ցուցադրվել է «Արվեստի աշխարհ» («Мир искусства») ցուցահանդեսում՝ 1902 թվականի սկզբին Սանկտ Պետերբուրգում։ Դիմանկարը առաջ է բերել հակասական գնահատականներ․ Իգոր Գրաբարը կարծել է, որ «ստեղծագործության թույլ կողմը կոմպոզիցիան է», իսկ Բ. Տեռնովեցը կեցվածքն անվանել է «ճիգով ստեղծված, քիչ բացատրելի»։

Այս դիմանկարը, ինչպես և Սերովի մյուս գործերը, որոնք վերաբերում են յուսուպովյան շարքին («Ֆ. Ֆ. Յուսուպով ավագի դիմանկարը ձիու վրա», «Ֆ. Ֆ. Յուսուպով կրտսերի դիմանկարը բուլդոգի հետ» և «Ն. Ֆ. Յուսուպովի դիմանկարը»), գտնվում է Ռուսական թանգարանում։ Նկարն այնտեղ է տեղափոխվել 1925 թվականին՝ Լենինգրադի պետական Յուսուպովյան պալատ-թանգարանից։ Ավելի վաղ այն գտնվել է իշխան Ֆ. Ֆ. Յուսուպովի՝ կոմս Սումարոկով-Էլստոնի հավաքածուում (Սանկտ Պետերբուրգ)։

Սերովն ստեղծել է նաև իշխանուհու մի քանի այլ, ավելի մտերմիկ բնույթի նկարներ։

## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն
* *Леняшин В. А.*&nbsp;Юсуповский цикл&nbsp;//&nbsp;Портретная живопись В.А. Серова 1900-х годов. Основные проблемы.&nbsp;— Л: Художник РСФСР, 1986

## Արտաքին հղումներ
* На сайте Русского музея 

Կատեգորիա:1902 նկարներ
Կատեգորիա:Կանանց դիմապատկերներ
Կատեգորիա:Յուսուպովներ
Կատեգորիա:Ռուսական պետական թանգարանի նկարներ
Կատեգորիա:Վալենտին Սերովի նկարներ
Կապիտոլիումի տաճար (Վոլուբիլիս)

**Կապիտոլիումի տաճար** (՝ մաաբադ քաբիթոլին) անտիկ հունահռոմեական հուշարձան Մարոկկոյում։ Գտնվում է Ֆեսից Մեկնես տանող ճանապարհին՝ Վոլուբիլիս հին քաղաքում։ Վերջինս մասամբ պեղված բերբերա-հռոմեական քաղաք է և հնարավոր է, եղել է Մավրիտանիայի թագավորության մայրաքաղաքը, առնվազն Ջուբա II թագավորի ժամանակներից։ Վոլուբիլիսից առաջ թագավորության մայրաքաղաքը, հնարավոր է, եղել է Գիլդան։

## Պատմություն
մինի|ձախից
Կառույցը թվագրվում է նախաքրիստոնեական հռոմեական դարաշրջանին՝ 3-րդ դարի սկիզբ, և գտնվում էր Մավրիտանիա Տինգիտանա նահանգում։

Շենքն ունի տետրաստիլ ճարտարապետական ​​​​ձևավորում և նվիրված է եղել Հռոմի կայսր Մակրինոսին։ Տաճարը նախատեսված է հռոմեական աստվածների՝ Յունոնայի, Յուպիտերի և Միներվայի եռամիասնության համար։ Ռոջերսոնի խոսքերով՝ քաղաքացիական ժողովները անցկացվում էին տաճարի առջև՝ աստվածներից օգնություն խնդրելու կամ նրանց շնորհակալություն հայտնելու խոշոր քաղաքացիական ձեռնարկումներում, ինչպիսիք են պատերազմները, հաջողությունների համար

Հռոմեացիները նաև նույն անունով տաճարներ են կառուցել Հռոմ քաղաքում և Հռոմեական կայսրության այլ վայրերում։

## Նկարագիր
Կապիտոլիումի տաճարը գտնվում է բազիլիկայի հետևում՝ սկզբնապես կամարակապ բակում։ Բակում խորան է կանգնած՝ Կորնթոսի սյունազարդ տաճար տանող 13 աստիճանների առջև, որն ուներ մեկ sella: 

Տաճարի դասավորությունը, որը նայում է բազիլիկի հետևի պատին, որոշ չափով անսովոր է, և ենթադրվում է, որ այն կարող է կառուցված լինել գոյություն ունեցող սրբավայրի վրա։ 1924 թվականին գտնված արձանագրությունը վկայում է, որ այն վերակառուցվել է 218 թվականին։ Այն մասամբ վերականգնվել է 1955 թվականին և ավելի էական վերականգնվել է 1962 թվականին՝ վերակառուցելով 13 աստիճաններից 10-ը, սենեի պատերը և սյուները։ Տաճարի տարածքում կային ևս չորս փոքր սրբավայրեր, որոնցից մեկը նվիրված էր Վեներային։

## Տես նաև
* Տրայանոսի կամար (Տիմգադ)
* Կարակալլայի կամար (Վոլուբիլիս)

## Ծանոթագրություններ

## Աղբյուրներ
* C. Michael Hogan, *Volubilis*, The Megalithic Portal, ed. Andy Burnham (2007)https://www.megalithic.co.uk/article.php?sid=14906
* Barnaby Rogerson (2000} *Marrakesh, Fez and Rabat*, New Holland Publishers, 290 pages  
* 
* 

## Արտաքին հղումներ

Կատեգորիա:Հին Հռոմի ճարտարապետություն
Կատեգորիա:Մարոկկոյի ճարտարապետություն
Կատյա Վիներռոյթեր

**Կատյա Վիներռոյթեր** (գերմաներեն՝ Katja Wienerroither. ), ավստրիացի ֆուտբոլիստուհի, Գերմանիայի կանանց բունդեսլիգայում հանդես եկող *RB Leipzig* թիմի և Ավստրիայի կանանց ազգային հավաքականի հարձակվող: Նախկինում խաղացել է USC Eugendorf (Օյգենդորֆ), FC Bergheim (Բերգհայմ) և ավստրիական Գրաց քաղաքի «Շտուրմ» ակումբի կանանց թիմերում (SK Sturm Graz, women):

## Հավաքականներում
Միջազգային մրցասպարեզում Կատյան իր առաջին խաղերն անց է կացրել Ավստրիայի նախ՝ մինչև 17 տարեկան աղջիկների, ապա՝ մինչև 19 տարեկան աղջիկների հավաքականների կազմում։ Հայրենի երկրի մեծահասակների ազգային հավաքականում իր նորամուտը նշել է 2020 թվականի մարտի 6-ին՝ Շվեյցարիայի հավաքականի դեմ ընկերական խաղում՝ 83-րդ րոպեին փոխարինելով Վերենա Աշաուերին։ 

Առաջին երկու գոլերը միջազգային մրցասպարեզում խփել է 2021 թվականի սեպտեմբերի 17-ին Լիեպայայում՝ աշխարհի առաջնության որակավորման փուլի D խմբի առաջին խաղում Լատվիայի հավաքականի հետ հանդիպման ժամանակ (այդ խաղն ավարտվել է ավստրուհիների խոշոր՝ 8-1 հաշվով հաղթանակով)։

## Առաջադրումներ մրցանակների
* Կատյա Վիներռոյթերը 2021 թվականին մրցանակի է առաջադրվել «Շվեյցարիայի կանանց սուպերլիգայի լավագույն  խաղացող» անվանակարգում:
* 2022 թվականին առաջադրվել է Թութոսպորտի «Ոսկե աղջիկ» / Golden Girl մրցանակի՝ Եվրոպայի մինչև 21 տարեկան լավագույն ֆուտբոլիստուհի ճանաչվելու համար:

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* https://www.meinbezirk.at/tag/katja-wienerroither
* https://www.uefa.com/womenseuro/teams/players/250125470

Կատեգորիա:Ավստրիայի հավաքականի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Ավստրիացի կանայք
Կատեգորիա:Ավստրիացի կին ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Ավստրիացի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Գրասհոպերի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Կանանց ֆուտբոլի հարձակվողներ
Կատեգորիա:Մարզուհիներ
Կատեգորիա:ՌԲ Լայպցիգի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Ռեդ Բուլ Զալցբուրգի ֆուտբոլիստներ
Պիա Ցերքհոլդ

**Պիա Ցերքհոլդ** (գերմաներեն՝ Pia Zerkhold. ), ավստրիացի սնոուբորդիստուհի: Մասնակցել է Պեկինի 2022 թվականի և Միլան-Կորտինայի 2026 թվականի ձմեռային օլիմպիական խաղերին՝ հանդես գալով կրոսի և խառը թիմային կրոսի մրցումներում: Ընդ որում՝ Միլան-Կորտինայում սնուբորդկրոսի մրցումներում գրավել է 5-րդ, խառը թիմային կրոսի մրցումներում՝ 9-րդ տեղը: 2023 թվականին Բակուրիանիում անցկացված աշխարհի առաջնությունում խառը թիմային կրոսի մրցումներում նվաճել է արծաթե մեդալ:

Որոշակի հաջողությունների է հասել նաև 2018–19, 2019–20, 2020–21, 2021–22 մրցաշրջաններում աշխարհի (FIS Snowboard World Cup) և Եվրոպայի գավաթների խաղարկությունների առանձին մրցաձևերի մրցումներում:

### Աշխարհի առաջնություններ

### Մարզական այլ հաջողություններ
* 5 պատվո հարթակ (պոդիում) Եվրոպայի գավաթի խաղարկությունների առանձին մրցափուլերում
* Արծաթե մեդալ թիմային պայքարում 2015 թվականի Եվրոպական երիտասարդական օլիմպիական փառատոնում
* Ավստրիայի փոխչեմպիոն սնոուբորդկրոս մրցաձևում - 2021 թ.

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Պաշտոնական կայքէջը
* Pia Zerkhold at Milano Cortina 2026
* Пиа Церкхольд на сайте FIS

Կատեգորիա:Ավստրիացի կանայք
Կատեգորիա:Կին սնոուբորդիստներ
Կատեգորիա:Մարզուհիներ
Կատեգորիա:Օլիմպիական մարզիկներ
Սեյֆ ալ-Մուլք

**Սեյֆ ալ-Մուլք** (), ադրբեջանական օպերա է, որը գրվել է 1915 թվականին կոմպոզիտոր Մաշադի Ջամիլ Ամիրովի կողմից։ Վերջինս կոմպոզիտոր Ֆիքրեթ Ամիրովի հայրը։ Մեշադի Ջամիլ Ամիրովը ադրբեջանական երաժշտական ​​մշակույթի պատմության ականավոր դեմքերից մեկն է։ Նրա ստեղծագործական արվեստը առանձնանում է յուրահատուկ ոճով, որը դրսևորվում էր երաժշտություն գրելու և երգելու տաղանդում: Դասական երաժշտության իր մյուս ստեղծագործությունը «Ազնիվ աղջիկը» երաժշտական ​​դրաման է (1923)։

Միրզա Գադիր Իսմայիլզադեն, որը հայտնի է որպես «Վուսագի» (Միքայիլ Մուշֆիգի հայրը), լիբրետոյի հեղինակն է։

## Պատմություն
Օպերան առաջին անգամ բեմադրվել է 1915 թվականին Ելիզավետպոլում, իսկ մեկ տարի անց՝ Թիֆլիս քաղաքի օպերայի և բալետի թատրոնում (այժմ՝ Վրաստանի օպերայի և բալետի Պալիաշվիլիի թատրոն)։ Օպերայի բեմադրող ռեժիսորը Սիջի Ռուհուլլան էր։ 1916 թվականի ընթացքում օպերան բեմադրվել է ոչ միայն Թբիլիսիում, այլև Կովկասի այլ քաղաքներում։

Խորհրդային տարիներին օպերայի դերերը կատարել են այնպիսի երգիչներ, ինչպիսիք են Մաջիդ Բեհբութովը (ԽՍՀՄ ժողովրդական արտիստ Ռաշիդ Բեհբութովի հայրը), ԽՍՀՄ ժողովրդական արտիստ Բյուլ-բյուլը, Մալիբեկլի Համիդը և ուրիշներ։

Ժամանակակից գրողների կարծիքով, օպերայի դիրիժորը կոմպոզիտոր Մաշադի Ջամիլ Ամիրովն էր։ Օպերան բեմադրվել է Թբիլիսիում և Հարավային Կովկասի այլ քաղաքներում։ Այս շրջագայությունների մասին տվյալները կան «Կոմունիստ» թերթի 1957 թվականի 304-րդ և «Բակինսկիյ Ռաբոչիյ» թերթի 1988 թվականի մարտի 16-ի 61-րդ համարներում։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Məşədi Cəmil Əmirov 
* Məşədi Cəmil Əmirov 

Կատեգորիա:1915 ստեղծագործություններ
Կատեգորիա:Ադրբեջաներեն օպերաներ
Կատեգորիա:Օպերան Ադրբեջանում
Հալեպի պաշարում (1260)

**Հալեպի պաշարում,** տեղի է ունեցել 1260 թվականի հունվարի 18-ից 24-ը՝ Մոնղոլների ներխուժումները Լևանտի շրջանակներում։ Մոնղոլական բանակը՝ Հուլագու խանի գլխավորությամբ Կիլիկիան Հայաստանի և Անտիոքի իշխանությունի զորքերի աջակցությամբ, պաշարեց Այյուբյանների վերահսկողության տակ գտնվող Հալեպ քաղաքը՝ նախապես անցնելով Եփրատ գետը և գրավելով շրջակա բնակավայրերը։

## Նախապատմություն
11-րդ դարում Հալեպը դարձել էր սելջուկյան իշխանների և Կիլիկիան տեղացի դինաստիաների միջև պայքարի կարևոր կենտրոն։ Ալփ Արսլանը, հաղթահարելով ներքին հակամարտությունները, ամրապնդեց իր իշխանությունը և ընդլայնեց սելջուկյան ազդեցությունը Սիրիայում՝ 1070 թվականին Հալեպի Միրդասյաններին դարձնելով իր վասալներ։

13-րդ դարի կեսերին մոնղոլները սկսեցին լայնածավալ արշավանքներ դեպի Մերձավոր Արևելք։ Ստանալով Հառանի և Եդեսիաի հպատակությունը՝ Հուլավու խանը անցավ Եփրատը, ավերեց Մանբիջ քաղաքը և շարժվեց դեպի Հալեպ։

1259 թվականին Հուլագուն դուրս եկավ Ադրբեջանից և առաջապահ զորքեր ուղարկեց Քիթբուղա Նոյան-ի հրամանատարությամբ։ Մոնղոլական զորքերը շարժվեցին Վանա լճից արևելք գտնվող շրջաններով, անցան Դիարբեքիրով և սկսեցին համակարգված կերպով ենթարկել Վերին Միջագետքի քաղաքները։ Հուլագուն գրավեց Եդեսիան, Նուսայբինը և Հառանը, ապա անցավ Եփրատը և ներխուժեց Սիրիա։

## Պաշարում
Մոնղոլական բանակի մոտենալու պահին Այյուբյանների սուլթան ան-Նասիր Յուսուֆը լքեց Հալեպը և նահանջեց դեպի Դամասկոս։ Քաղաքի պաշտպանությունը ղեկավարում էր ալ-Մալիկ ալ-Մուազզամ Թուրանշահը՝ Սալահ ադ-Դինի որդին։

Մոնղոլները պաշարման ընթացքում կիրառեցին բազմաթիվ քարաձիգներ՝ քաղաքի պաշտպանական կառույցները քանդելու համար։ 1260 թվականի հունվարին նրանք անցան Եփրատը և ամբողջությամբ շրջապատեցին Հալեպը։ Մոտ մեկ շաբաթ տևած պաշարումից հետո քաղաքը գրավվեց, սակայն միջնաբերդը շարունակեց դիմադրել ևս մոտ մեկ ամիս, մինչև վերջնական հանձնվելը։

Քաղաքի անկումից հետո մոնղոլները ենթարկեցին նաև հարակից քաղաքները՝ Հարիմը, Համանը և Հոմսը։ Տեղական կառավարիչները կամ ճանաչեցին մոնղոլների գերիշխանությունը և պահպանեցին իրենց պաշտոնները, կամ փոխարինվեցին մոնղոլների կողմից նշանակված պաշտոնյաներով։

## Հետևանքներ
Հալեպի գրավումից հետո տեղի ունեցավ լայնածավալ կոտորած, որը տևեց շուրջ վեց օր։ Գրեթե բոլոր չափահաս մուսուլման և հրեա տղամարդիկ սպանվեցին, իսկ կանանց և երեխաների մեծ մասը ստրկացվեց։

Քաղաքի ավերման ընթացքում այրվեց նաև Հալեպի Մեծ մզկիթը։

Պաշարումից հետո Հուլագու խան-ը մահապատժի ենթարկեց Հեթում Ա-ի զորքերի մի մասին՝ մզկիթը հրկիզելու համար։ Որոշ աղբյուրների համաձայն՝ Անտիոքի իշխանը՝ Բոհեմոնդ VI-ը, նույնպես մասնակցել է դրա ավերմանը։

Ավելի ուշ Հուլագուն Հեթում Ա-ին վերադարձրեց այն ամրոցներն ու տարածքները, որոնք նախկինում գրավվել էին Այյուբյանների կողմից։

Պաշարման ընթացքում սպանվել է նաև Իբրահիմը՝ Իբն Բատիշի եղբայրը։

## Ծանոթագրություններ


## Աղբյուրներ

* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 

Կատեգորիա:13-րդ դարը Մոնղոլական կայսրությունում
Կատեգորիա:Անտիոքի դքսության ճակատամարտեր
Կատեգորիա:Կիլիկյան Հայաստանի ճակատամարտեր
Կատեգորիա:Հալեպի պատմություն
Կատեգորիա:Մոնղոլական կայսրության ճակատամարտեր
Կատեգորիա:Մոնղոլական կայսրություն
Դանիել Մեսոներո

**Դանիել Մեսոներո Միգել** (), ավելի հայտնի որպես **Դանի Մեսո**, իսպանացի պրոֆոսիոնալ ֆուտբոլիստ, «Ռեալ Մադրիդ» ակումբի կիսապաշտպան։

## Ակումբային կարիերա
Մեսոներոն իսպանական «Մորատալաս», «Ռայո Վալեկանո» և «Ռեալ Մադրիդ» ակումբների երիտասարդական ակադեմիաների սան է։ 2024 թվականի մայիսի 21-ին նա երկարաձգեl 1 իր պայմանագիրը «Ռեալ Մադրիդի» հետ մինչև 2028 թվականը: 2024 թվականի հուլիսին նա վնասել է խաչաձև կապանները «Ռեալ Մադրիդի» ավագ թիմի հետ մարզումների ժամանակ։ 2025-26 մրցաշրջանում նա սկսել է խաղալ «Ռեալ Մադրիդ Ս»-ում, իսկ շուտով՝ «Ռեալ Մադրիդ Կաստիլիա»-ում։ Նա նորամուտը նշել է «Ռեալ Մադրիդ»-ի ավագ թիմում՝ փոխարինման դուրս գալով 2026 թվականի հունվարի 20-ին Մոնակոյի դեմ Չեմպիոնների լիգայի 6–1 հաշվով հաղթանակի խաղում։

## Միջազգային կարիերա
2024 թվականի փետրվարին Մեսոներոն հրավիրվեց Իսպանիայի Մ19 հավաքական՝ մի շարք ընկերական խաղերի մասնակցելու համար։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* 
* 

Կատեգորիա:Իսպանացի տղամարդ ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Իսպանացի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Ռեալ Մադրիդ Կաստիլիայի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Ռեալ Մադրիդի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Տղամարդկանց ֆուտբոլի կիսապաշտպաններ
Որոտի ուղով

**Որոտի ուղով** () ադրբեջանցի կոմպոզիտոր Կարա Կարաևի երեք բալետներից մեկը («Յոթ գեղեցկուհիներ», «Լեյլի և Մեջնուն»)։ Բալետն ունի երեք գործողություն՝ Յուրի Սլոնիմսկու լիբրետոյով և Կոնստանտին Սերգեևի խորեոգրաֆիայով։

## Սյուժե
Փիթեր Աբրահամսի 1948 թվականի համանուն վեպից ոգեշնչված՝ բալետը պատմում է սևամորթ ուսուցչի և սպիտակամորթ աղջկա միջև արգելված սիրո մասին 1940-ականների Հարավային Աֆրիկայում՝ ապարտհեյդի ժամանակաշրջանում։ Բալետի պրեմիերան տեղի է ունեցել Սանկտ Պետերբուրգի (այդ ժամանակ՝ Լենինգրադի) Մարիինյան թատրոնում (այդ ժամանակ կոչվում էր «Լենինգրադի Սերգեյ Կիրովի անվան օպերայի և բալետի պետական ​​ակադեմիական թատրոն»)։ Սովետական մեծ հանրագիտարանում նշվում է․

Կ. Կարաևի «Որոտի արահետ» բալետի երաժշտությունը ներթափանցված է արդիականության սուր զգացողությամբ։ Այս ստեղծագործության երաժշտական ​​դրամատուրգիան բնութագրվում է շարունակական զարգացմամբ, որը համատեղում է պարի կոնկրետությունը լայն սիմֆոնիկ շնչի հետ։

## Ստեղծագործություն
Կարաևը օգտագործել է մեղմ, մեղեդային երաժշտություն, որը սիրային տեսարանում դառնում է քնարական և կրքոտ, մինչդեռ աղջկա հոր և մյուս սպիտակամորթների հետ հակամարտությունը ուղեկցվում է կոշտ, դիսոնանսային երաժշտությամբ։ Սիրահարները մահանում են հակամարտության ընթացքում, բայց ժողովուրդը ապստամբում է իրենց նկատմամբ ռասայական նախապաշարմունքների դեմ՝ առաջնորդելով իրեն դեպի «Որոտի ուղով»՝ ազատագրման ճանապարհը։

Բալետի բազմաթիվ այլ տարբերակներ բեմադրվել են նախկին Խորհրդային Միությունում, և 1967 թվականին այն արժանացել է Լենինյան մրցանակի։

## Գրականություն
* *Кремшевская Г.* Идёт работа над балетом "Тропою грома" // *Советская культура*.—1957.—26 ноября
* *Ивановский Н.* Новый советский балет // *Вечерний Ленинград*.—1958.—№ 7
* *Серикова И.* "Тропою грома" // *Ленинградская правда*.—1958.—№ 27
* *Тиме Е.* "Тропою грома" // *Огонёк*.—1958.—№ 8
* *Катонова С.* "Тропою грома" // *Советская музыка*.—1958.—№ 3
* 
* *Сергеев К.* Крепить узы дружбы // *Театральный Ленинград*.—1958.—№ 38
* 
* *Эльяш Н.* "Тропою грома" // *Театральный Ленинград*.—1959.—№ 2
* *Житомирский Д.* "Тропою грома" // *Бакинский рабочий*.—1959.—№ 175
* *Илупина А.* Современность на балетной сцене // *Советская Россия*.—1959.—№ 212

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:1958 ստեղծագործություններ
Կատեգորիա:Ադրբեջանական բալետ
Կատեգորիա:Բնօրինակում անաղբյուր հոդվածներ
Լեյլի և Մեջնուն (բալետ)

**Լեյլի և Մեջնուն** () ադրբեջանցի կոմպոզիտոր Կարա Կարաևի երեք բալետներից մեկը («Յոթ գեղեցկուհիներ», «Որոտի ուղով»)։ Այն դասական արաբական սիրո պատմություն է: Լիբրետտոն հիմնված է Նիզամի Գյանջևիի «Լեյլի և Մեջնուն» պոեմի վրա (Խամսայի երրորդ գիրքը, 12-րդ դար)։ Բնօրինակ ներկայացման բեմադրիչը Նելյա Նազիրովան էր։ Ռ. Դ. Աբդուլլաևի ղեկավարությամբ պրեմիերան տեղի է ունեցել 1969 թվականի մայիսի 25-ին Բաքվի Ադրբեջանի պետական ​​ակադեմիական օպերայի և բալետի թատրոնում, որտեղ Մեջնունի դերում հանդես են եկել Վ. Ն. Պլետնևը, իսկ Լեյլիի դերում՝ Թ. Ն. Մամեդովան։ Նազիրովայի ներկայացումը հիմք է հանդիսացել «Լեգենդների աշխարհում» բալետային ֆիլմի համար, որը նկարահանվել է «Էկրան» ստեղծագործական միավորման կողմից 1975 թվականին։

2001 թվականին բեմադրիչ Գեորգի Ալեքսիձեն իրականացրել է «Լեյլի և Մեջնուն» բալետի նոր բեմադրությունը։ Ներկայացումը տեղի է ունեցել փետրվարի 17-ին (մենակատարներ՝ Ռ. Իսկենդերով և Գ. Միրզաև), իսկ նույն թվականի դեկտեմբերի 4-ին բալետը ցուցադրվել է Մեծ թատրոնի բեմում՝ Մոսկվայում շրջագայության ժամանակ։

## Դասական պատմություն
Լեյլայի և Մեջնունի դասական պատմությունը, որը լորդ Բայրոնը անվանել է «Արևելքի Ռոմեո և Ջուլիետ», երկար ժամանակներից ի վեր շրջանառվում է արաբական, պարսկական և հնդկական մշակույթներում։ Լեյլայի և Մեջնունի պատմությունը Ասիայում նույնքան հայտնի է, որքան Ռոմեոն և Ջուլիետը՝ Եվրոպայում։

Լեյլիի և Մեջնունի ծնողները գոհ չէին նրանց սիրուց, ուստի երկու սիրահարներն էլ բաժանվեցին, Լեյլին բռնի կերպով ամուսնացավ մեկ այլ տղամարդու հետ, բայց նա ամբողջ օրը մնաց Մեջնունի մոլուցքի մեջ, մինչդեռ Մեջնուն, սիրելիից ողբերգական բաժանման պատճառով, նահանջում է և գնում է ջունգլիներ։ Նա նախընտրում է վայրի կենդանիների ընկերակցությունը, քան մարդկանց։ Այնտեղ նա շփվում է վայրի գազանների հետ և Լեյլիի համար արտասանում իր բանաստեղծությունները։ Նա ուժասպառ է լինում բոլոր մարմնական և հոգեբանական ցանկություններից խուսափելու պատճառով, նրա առողջությունը անընդհատ վատանում է, և ի վերջո Մեջնուն մահանում է վայրի բնության մեջ։ Չնայած երկու սիրահարներն էլ կյանքում չեն հանդիպում, բայց մահից հետո նրանք վերամիավորվում են։

## Տես նաև
* Լեյլի և Մեջնուն (օպերա)

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:1969 ստեղծագործություններ
Կատեգորիա:Ադրբեջանական բալետ
Էյփրիլ Հեյնրիքս

**Էյփրիլ Դոն Հեյնրիքս** (; ), ամերիկացի ֆուտբոլիստ և մարզիչ, որը խաղացել է որպես հարձակվող։ Նա 1991 թվականին նվաճել է Աշխարհի գավաթը որպես ազգային հավաքականի անդամ։

## Կարիերա
### Ուսանողական կարիերա
Նա իր ֆուտբոլային դեբյուտը նշել է 1983 թվականին Հյուսիսային Կարոլինայի «Թար Հիլս» կանանց քոլեջի ակումբում, որի կազմում խաղացել է երեք տարի։

### Ակումբային կարիերա
1988 թվականին նա սկսել է խաղալ իտալական «Պրատո» կանանց ֆուտբոլային ակումբում, որտեղ խաղացել է իր խաղացողական կարիերայի մեկ մրցաշրջան։

### Կարիերան ազգային հավաքականում
1986 թվականին նա պաշտոնական դեբյուտը նշել է որպես ԱՄՆ-ի կանանց ֆուտբոլի ազգային հավաքականի անդամ։ 1991 թվականին նա գլխավորել է ազգային հավաքականը, որը ոսկե մեդալներ է նվաճել ՖԻՖԱ-ի կանանց աշխարհի առաջնության առաջին փուլում։

Ընդհանուր առմամբ, նա ազգային հավաքականի կազմում մասնակցել է 47 խաղի՝ խփելով 37 գոլ։

### Մարզչական կարիերա
Խաղալուց հետո Հեյնրիքսը դարձել է պրոֆեսիոնալ ֆուտբոլի մարզիչ և մարզել է կանանց ֆուտբոլի թիմեր մի շարք ամերիկյան համալսարաններում, այդ թվում՝ Փրինսթոնի համալսարանում, Քոլեջ Պարկի Մերիլենդի համալսարանում և Վիրջինիայի համալսարանում։

1995 թվականին Հեյնրիքսը դարձել է ԱՄՆ կանանց ֆուտբոլի ազգային հավաքականի մարզչի օգնական, իսկ 2000 թվականին՝ ազգային հավաքականի գլխավոր մարզչի պաշտոնը։ Թիմում անցկացրած հինգ տարիների ընթացքում նա թիմին հասցրել է հաղթանակի 2004 թվականի ամառային օլիմպիական խաղերի ֆուտբոլի մրցաշարում, ինչպես նաև արծաթե մեդալի 2000 թվականի մրցաշարում։ Թիմը նաև զբաղեցրել է երրորդ տեղը 2003 թվականի աշխարհի առաջնությունում։

2006 թվականին Հեյնրիքսը կարճ ժամանակով գլխավորել է Կալիֆոռնիայի համալսարանի Իրվայնի թիմը։

## Ծանոթագրություններ
Կույսի աշտարակ (բալետ)

**Կույսի աշտարակ** առաջին ադրբեջանական բալետը և առաջին բալետն իսլամադավան արևելյան երկրներում: Այն բաղկացած է երեք գործողությունից՝ նախաբանով և վերջաբանով։ Երաժշտության և լիբրետոյի հեղինակը Աֆրասիաբ Բադալբեկլին է:

Առաջնախաղը տեղի է ունեցել 1940 թվականի ապրիլի 18-ին Ադրբեջանի օպերայի և բալետի պետական ակադեմիական թատրոնում, իսկ բալետի նոր տարբերակը ներկայացվել է 1999 թվականի հոկտեմբերի 24-ին։ Այս նոր տարբերակը, ինչպես նախորդ տարբերակը, չի ներառել խորհրդային քարոզչությունը։ Նոր տարբերակի հեղինակը Յուլանա Ալիքիշիզադեն է։ Հիմնական դերերը պարել են Մադինա Ալիևան և Գուլաղասի Միրզոևը։ Վերանայված պարտիտուրի հեղինակը Ֆարհադ Բադալբեյլին է։ Ներկայացմանը մասնակցել են Ադրբեջանի պետական ​​երգի և պարի անսամբլի անդամները՝ Աֆագ Մալիկովայի ղեկավարությամբ։

## Սյուժե
Պատմությունը սկսվում է Խան Ջահանգիրի՝ ճակատամարտից պալատ վերադառնալուց։ Խանի բազմաթիվ կանանցից մեկը հղի էր նրա մեկնելուց առաջ, և խանը սպասում էր արու ժառանգորդի։ Սակայն երեխան աղջիկ էր, ուստի խանը հրամայեց մահապատժի ենթարկել երեխային։ Արքայադուստր Գուլյանագը մեծանում է որպես անցանկալի երեխա՝ խանի աչքերից հեռու մինչև հասունության հասնելը։ Այդ ժամանակ նա արդեն ունի սիրեցյալ՝ Փոլադ անունով։ Սակայն խանը տեսնում է արդեն 17-ամյա Գուլյանագին և չգիտակցելով, որ նա իր դուստրն է, սիրահարվում է նրան։ Սկսած այստեղից՝ պիեսի երկու տարբերակները սկսում են տարանջատվել, նախքան վերջում միանալը։

Առաջին տարբերակում, իր սիրեցյալների մասին իմանալով, խանը բաժանում է Գուլյանագին Փոլադից՝ նրան փակելով աշտարակում։ Փոլադը վերջապես գտնում է աշտարակը, բայց խանը նույնպես այնտեղ է՝ Գուլյանագի հետ ամուսնանալու համար։ Փոլադը և Խան Ջահանգիրը կռվում են, և Փոլադը հաղթում է։ Փոլադը բարձրանում է աշտարակի աստիճաններով, և Գուլյանագը լսում է աստիճանների ձայնը։ Նա կարծում է, որ խանն է գալիս իրեն վերցնելու Փոլադի փոխարեն, և իրեն նետում է աշտարակի պատուհանից դեպի ծովը՝ ընկնելով մահ։

Վերանայված տարբերակում խանը ստիպում է Գուլյանագին ամուսնանալ իր հետ։ Սակայն արքայադուստրը հրաժարվում է և խանին ասում է, որ չի ամուսնանա նրա հետ, մինչև որ նա իր համար աշտարակ չկառուցի՝ ժամանակ շահելու համար։ Սա ցույց է տալիս խելացի գլխավոր կանացի կերպարը, որը չի ցուցադրվել նախորդ խորհրդային տարբերակում։ Երբ աշտարակի կառուցումն ավարտվում է, խանը նրան փակում է աշտարակում և սկսում հարսանիքի նախապատրաստությունները։ Սակայն Փոլադը գտնում է նրան պալատում և սպանում խանին, նախքան աշտարակ գնալը։ Գուլյանագը, իմանալով, որ խանը պատրաստվում էր հարսանիքին, լսելով քայլերի ձայնը, ենթադրում է, որ այդ անձը խանն է, այլ ոչ թե իր սիրեցյալը, որը գալիս է նրա հետ վերամիավորվելու։ Աղջիկը կրկին ցատկում է աշտարակի պատուհանից և մահանում։ Փոլադը հասնում է աշտարակի գագաթին՝ առանց Գուլյանագի հետքի։ Հասկանալով, որ իր սիրեցյալը մահացել է, նա սգում է նրա համար։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ

Կատեգորիա:1940 ստեղծագործություններ
Կատեգորիա:Ադրբեջանական բալետ
Էսին Էնգին

**Էսին Էնգին** (, ) թուրք կոմպոզիտոր, գործիքավորող, երգիչ, դիրիժոր և երաժիշտ։

## Կենսագրություն
Ծնվել է 1945 թվականի մայիսի 17-ին, ուներ Ղրիմի թաթարական ծագում ուներ։ Նա սկսել է երաժշտություն ուսումնասիրել հինգ տարեկանից։ Մանկուց Էսին Էնգինը ուսումնասիրել է հայտնի դասական կոմպոզիտորների ստեղծագործությունները և թուրքական ժողովրդական երաժշտությունը։ Նրա հիմնական գործիքը ուդն էր։ Միացյալ Նահանգներում, որտեղ նա ավարտել է միջնակարգ կրթությունը, նա սովորել է դաշնամուր և ծանոթացել է նաև արևմտյան երաժշտության ակնառու նմուշների հետ։ Այս ընթացքում նա նաև տիրապետել է ներդաշնակության և կոմպոզիցիայի արվեստին։ Ավելի ուշ նա ավարտել է Ստամբուլի համալսարանի ժուռնալիստիկայի դպրոցը և Ստամբուլի Մետրոպոլիտեն կոնսերվատորիայի վոկալի բաժինը։

Իր կարիերայի սկզբում նա աշխատել է որպես երաժիշտ, երբեմն՝ որպես մենակատար վոկալիստ, այդ ժամանակաշրջանի հայտնի նվագախմբերում։ Նա նաև կրկնօրինակել է ֆիլմերի սաունդթրեքներ և կատարել երգեր ֆիլմերում։ Նա իր առաջին գրամոֆոնային ձայնասկավառակը ձայնագրել է 1968 թվականին։ Նա ճանաչում է ձեռք բերել 1972 թվականին իր խոշոր դեբյուտով՝ թողարկելով երկու ձայնագրություն՝ «Արի՛ քասթինգին, Զուլֆիյա» և «Տանգո»։ «Արի՛ քասթինգին, Զուլֆիյա» ալբոմում նա առաջին անգամ կատարել է դասական թուրքական երաժշտություն։ «Տանգո»-ում նա վերստեղծել է 1930-ականների հայտնի տանգոների կատարումները, բայց նաև ներկայացրել է տարբեր գործիքավորումներ՝ փորձելով նոր հնչողություն հաղորդել հայտնի ոճական ժանրերին։ 1973 թվականին նա թողարկել է իր «Տուր ինձ քո ձեռքերը / Աչքերի ծով» ստեղծագործությունը և մեկ այլ ստեղծագործություն՝ «Ժամանակակից ստեղծագործություններ»։ Դրանցից հետո Էսին Էնգինը տարիների ընթացքում թողարկել է այլ ալբոմներ, ինչպիսիք են՝ «Անադոլու»-ն 1974 թվականին, «Ժամանակակից ֆասիլ»-ը 1978 թվականին և «Ժամանակակից օյուն հավալարի»-ն։ Նրա հետագա կարիերան նշանավորվեց տարբեր նվաճումներով. «Տարիներ, որոնք երբեք չվերադարձան / Նայեք Անկարայի քարին», «Տանգոլար» և «Անցյալից մինչև հիմա»՝ 1974 թվականին, և «Ես սիրահարվեցի, ես եկա քեզ մոտ»՝ 1976 թվականին։

Կինոերաժշտության ոլորտում նա աշխատել է այնպիսի վարպետ ռեժիսորների հետ, ինչպիսիք են Օսման Սեդանը և Աթիֆ Յըլմազը։ 1986 թվականին նա գրել է «Չալըքուշու» հեռուստասերիալի երաժշտությունը, որի գլխավոր դերում խաղում էր Այդան Շեները։ Նա նաև գրել է այնպիսի ֆիլմերի համար, ինչպիսիք են՝ «Ջուբյուք», «Իմ երազանքները, իմ սերը և դու», «Կինը անուն չունի» և «Ճանապարհորդների թագավորը»։ Նա գրել է այնպիսի հեռուստասերիալների համար, ինչպիսիք են՝ «Յոլ Պալասի սպանությունը», «Երկու կին», «Թաթլ Բեթյուշ», «Գյուլ Դիքեն», «Երկու քույր» և «Ցյուրե»։

1994 թվականին Էսին Էնգինը հիվանդացել է արյան քաղցկեղով և իր սաունդթրեքների մեծ մասը գրել է անկողնում։

Կյանքի վերջին շրջանում նա ստեղծել է այնպիսի ալբոմներ, ինչպիսիք են՝ «Nostalgic Russian Gypsy», «Gypsy Fire» և «Soundtracks»: Էսին Էնգինը մահացել է 1997 թվականի մայիսի 4-ին։

## Տես նաև
* Նեշեթ Էրթաշ

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* https://www.discogs.com/artist/1086130-Esin-Engin

Կատեգորիա:Թուրք դիրիժորներ
Կատեգորիա:Թուրք երաժիշտներ
Կատեգորիա:Թուրք երգիչներ
Կատեգորիա:Թուրք կոմպոզիտորներ
Կրավիցայի ջրվեժ

**Կրավիցայի ջրվեժ** ( կամ Vodopad Kravica) մեծ ջրվեժ է Տրեբժատ գետի վրա, Հերցեգովինայի կարստային սրտում, Բոսնիա և Հերցեգովինայում: Այն գտնվում է Լյուբուշկիից 10 կիլոմետր հարավ և Մոստարից 40 կիլոմետր հարավ: Դրա բարձրությունը մոտ 25 մետր է, իսկ ջրվեժի հիմքում գտնվող լճի շառավիղը՝ 120 մետր:

## Զբաղմունքներ
Կրավիցան հայտնի լողի և զբոսանքի վայր է, և ամռանը այն հաճախ այցելում են զբոսաշրջիկները:

Կրավիցայի ջրվեժի տարածքում կա նաև փոքրիկ սրճարան, պարանե ճոճանակ, զբոսանքի վայր և վրան դնելու տեղ։ Այցելելու համար տարվա լավագույն ժամանակը գարունն է, երբ աշունը իր գագաթնակետին է, և չորային լանդշաֆտը վառ կանաչ է դառնում։ Բարձր սեզոնի ընթացքում ջրվեժների մոտակայքում գտնվող տարբեր ռեստորանները հիմնականում առաջարկում են խորոված ուտեստներ և ձկան մասնագիտացված ուտեստներ։

Կրավիցա ջրվեժի մոտակայքում կա նաև փոքրիկ քարանձավ՝ կալցիումի կարբոնատից պատրաստված ստալակտիտներով, հին ջրաղաց և առագաստանավ։ Ջրվեժի սեփականատերը Լյուբուշկիից հայտնի քաղաքային խորհրդական, հողատեր, բարերար և բարերար Զաիմ-բեգ Սելիմիչն էր։

## Պատկերասրահ

File:Kravice Falls 1.jpg|Կրավիցան ձմռանը և գարնանը՝ բարձր ելքով
File:Kravica Waterfalls.jpg|Կրավիցան ամռանը՝ ցածր ելքով
File:Vodopády kravice 8.JPG|Կրավիցան և նրա տուֆի շերտերը ջրվեժի արգելապատնեշի մոտ
File:Kravice 2 (6).jpg|Կրավիցայի սիմբիոզ - մամուռով ծածկված տուֆը նպաստում է ավելի շատ տուֆի կուտակմանը

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Official website
* 5 Must-see Waterfalls in Bosnia.

Կատեգորիա:Բոսնիա և Հերցեգովինայի ջրվեժներ
Կատեգորիա:Զբոսաշրջությունը Բոսնիա և Հերցեգովինայում
Կատեգորիա:Բոսնիա և Հերցեգովինայի տեսարժան վայրեր
Դուբոկա

**Դուբոկա** (, «Խորը գետ») Բոսնիայում գտնվող Վրբանյա գետի ձախ վտակ-ջրվեժ։ Սկիզբ է առնում Մեջուգորյե լեռան (1116 մ) և Բոյիչի գյուղի (Սկենդեր Վակուֆ) տակ, ծովի մակարդակից մոտ 1030 մետր բարձրության վրա։ Այն ամրանում է մեծ Գլադնո վրելոյից («Քաղցած աղբյուր») հետո։ Դուբոկան իր գետաբերանին ստանում է առատ առվակներ, վտակներ և ափամերձ առուներ (գետի երկու ափերին)։

Մեջուգորյեի շրջակայքը (Ռավնա գորա, Ռավնա պլանինա, Պալջիկե, Պաունիցա և Բորակ) աներևակայելի հարուստ է խմելու ջրի առվակներով, որոնք հոսում են ամբողջ տարածքով մեկ:

Մեկոտե և Գրադինե բնակավայրերի միջև Դուբոկան մտնում է խորը կիրճի մեջ, որտեղից էլ առաջացել է նրա անվանումը, ինչպես նաև այն գյուղը, որի միջով հոսում է։ Դրա երկարությունը մոտ 8 կմ է։ 1960 թվականին այս գետի վրա կար 5 ջրաղաց:

Կիրճի սկզբում ջրի մակարդակը ծովի մակարդակից 941 մետր բարձրության վրա է, իսկ Եժիցա լեռան (1276 մ) տակ, այսինքն՝ Ստիենա (ժայռ, 1200 մ) կոչվող ժայռի տակ, կիրճի խորությունը գերազանցում է 560 մետրը: Վրբանյա գետի գետաբերանը գտնվում է Գրաբովիչկա Ռիեկայի և Տովարնիցա բարձրավանդակի միջև գտնվող նրա մեծ կորի վրա՝ ծովի մակարդակից 430 մետր բարձրության վրա:

Գետի վրա գտնվում են երկու ջրվեժ՝ Ստորին Սկակավացը (Դուբոկա) և Վերին Սկակավացը:

Բոսնիական պատերազմի ժամանակ Դուբոկայի կիրճում մոտ 200 բոսնիացի գերի է վերցվել և տեղափոխվել Գրաբովիցայի տարրական դպրոց (Գրաբովիչկա Ռիեկայի գետաբերան) և մինչ օրս անհետ կորած են համարվում:

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Բոսնիա և Հերցեգովինայի գետեր
Կատեգորիա:Բոսնիա և Հերցեգովինայի ջրվեժներ
Ծիծեռնավանքի ամրոց

**Ծիծեռնավանքի ամրոց**, մ․թ․ա․ 3-1 հազարամյակներով թվագրվող ամրոց Արցախի Հանրապետության Քաշաթաղի շրջանում, Ծիծենավանք գյուղից 2,1 կմ հարավ-արևմուտք՝ բարձր բլրի գագաթին և նրա արևելյան լանջին։ Այն վերահսկում էր Խնածախ-Ծիծեռնավանք և Աղավնո-Եզնագոմեր ճանապարհները։ Բլրի գագաթին վեր էր խոյանում միջնաբերդը։ Ամրոցի պարսպապատերը տեղ-տեղ պահպանվել են մինչև 1,5 մ բարձրությամբ։ Տարածքում տեսանելի են նաև առանձին շինությունների մնացորդներ և դամբարաններ։

## Տեղադրություն
Ամրոցը գտնվում է Արցախի Հանրապետության Քաշաթաղի շրջանի Ծիծեռնավանք գյուղից 2,1 կմ հարավ-արևմուտք՝ դեպի Աղավնոյի հովիտը իջնոց Խոզնավար և Վաղատուր գետակների միջև ձգվող երկարավուն լեռնաբազկի ջրբաժան հատվածի բարձր բլրի վրա։ Այն զբաղեցնում է ինչպես բլրի գագաթը, այնպես էլ արևելահայաց և հարավային ընդարձակ լանջերը։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Քաշաթաղի շրջանի բերդեր և ամրոցներ
Կատեգորիա:Ամրոցներ այբբենական կարգով
Նադին Վերաչնիգ

**Նադին Վերաչնիգ** (գերմաներեն՝ Nadine Weratschnig. ), ավստրիացի մարզուհի, որ մասնագիտացել է սլալոմային թիավարության ասպարեզում և 2013 թվականից մասնակցել միջազգային մրցումների: Երիտասարդական օլիմպիական խաղերի ոսկե մեդալակիր է: Առանձնապես աչքի է ընկել C1 մրցաձևում: Հանդես գալով աշխարհի առաջնություններում (ICF Canoe Slalom World Championships)՝ 2015 թվականին բրոնզե մեդալ է նվաճել C1-ի թիմային,
2019 թվականին՝ C1-ի անհատական մրցումներում: Երրորդ մրցանակին է արժանացել նաև Եվրոպայի 2017 թվականի առաջնությունում: Նա այդ նույն մրցաձևում Ավստրիան ներկայացրել է Տոկիոյի 2020 թվականի ամառային օլիմպիական խաղերում և գրավել 5-րդ տեղը:

Վերաչնիգը C1 մրցաձևում հանդես եկող այն սակավաթիվ թիավարուհիներից է, ով շարունակաբար թիավարում է առանց իր դիրքը փոխելու։ Նա թիավարում է աջ կողմից՝ թիակը պահելով ձախ կողմից։

Նադինի երկվորյակ քույրը՝ Նինան, նույնպես սլալոմիստ-թիավարուհի է:

## Անհատական պոդիումներ աշխարհի գավաթի խաղարկություններում
Նադին Վերաչնիգը հաջողությունների է հասել նաև աշխարհի գավաթի խաղարկության մրցումներում:

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Մարզուհու պրոֆայլը ICF-ի կայքէջում 

Կատեգորիա:Մարզուհիներ
Կատեգորիա:Ավստրիացի կանայք
Կատեգորիա:Աշխարհի առաջնությունների մեդալակիրներ
Ոտնակով աղբաման

[մինի|Ոտնակով [Մետաղ|մետաղական աղբաման]]
**Ոտնակով աղբաման**, աղբաման, որի կափարիչը բացվում է՝ ոտքով աղբամանի ներքևի հատվածում գտնվող ոտնակը սեղմելուց հետո։ Այս տեսակի աղբամանը ստեղծել է Լիլիան Գիլբրեթը։

Ոտնակով աղբամանները սովորաբար տեղադրվում են խոհանոցներում, լողասենյակներում կամ զուգարաններում։ Դրանք, որպես կանոն, բաղկացած են ներքին և արտաքին դույլերից։ Ներքին դույլը հանովի է՝ այն դատարկելու համար։

## Առավելություններ
Ոտնակով աղբամանը ձեռքով բացվող աղբամանի համեմատ ունի հետևյալ առավելությունները․

* Երկու ձեռքերն ազատ են մնում աղբը պահելու համար։
* Երբ ձեռքերը կեղտոտ են, կափարիչը կամ կառավարման կոճակը չեն կեղտոտվում, քանի որ աղբամանը բացվում է ոտքով։

## Բացման մեխանիզմ
Կափարիչը բացվում է աղբամանի առջևի ստորին մասում գտնվող ոտնակի միջոցով։ Ոտնակը կարող է կափարիչը բացել երկու հիմնական եղանակով․

* Ձողային մեխանիզմի միջոցով, որը ոտնակը միացնում է կափարիչին։ Ստորին հատվածում գտնվում է հորիզոնական ձող, իսկ հետևի մասում՝ հաճախ տեսանելի ուղղահայաց ձող։ Ոտնակը սեղմելիս հորիզոնական ձողը տեղաշարժվում կամ պտտվում է, և այդ շարժումը վերածվում է ուղղահայաց շարժման։ Ուղղահայաց ձողը իջնում է և քաշում կափարիչի հետևի ելուստը։ Քանի որ այդ ելուստը գտնվում է կափարիչի հենակետից հետ, կափարիչը բարձրանում է։
* Պարզեցված կառուցվածքով տարբերակ, որտեղ մեխանիկական կապն ապահովում է հենց արտաքին դույլը։ Ներքին դույլը դրված է հատակին, իսկ արտաքին դույլը՝ ոչ։ Ոտնակն ամբողջությամբ կապված է արտաքին դույլի հետ, և այն սեղմելիս արտաքին դույլն իջնում է, ինչի հետևանքով ներքին դույլը բարձրացնում է կափարիչը։

## Տես նաև
* Դույլ
* Աղբի բեռնարկղ

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Թափոնների կառավարում
Ճերմակ հրեշտակ (ֆիլմ)

**Ճերմակ հրեշտակ** () 2007 թվականի թուրքական դրամա, որի սցենարի և ռեժիսորի հեղինակն է Մահսուն Քըրմիզիգյուլը։ Ֆիլմը պատմում է երկու արևելյան երիտասարդների մասին, որոնք հոր քաղցկեղով հիվանդանալուց հետո հայտնվում են հանգստյան տանը։ Ֆիլմը, որը Թուրքիայում լայնորեն ցուցադրվել է 2007 թվականի նոյեմբերի 16-ին, արժանացել է «Ռեմի» մրցանակի Հյուստոնի 41-րդ միջազգային կինոփառատոնում և դարձել է 2007 թվականի երկրորդ ամենաշատ եկամուտ ստացած թուրքական ֆիլմը։

## Սյուժե
Ալին և Ռեշատը իրենց հորը՝ Ահմետին, որը տառապում է ուղեղի քաղցկեղով, բերում են Ստամբուլ՝ քիմիաթերապիայի։ Չդիմանալով բուժմանը և իրեն բեռ համարելով՝ Ահմեթը փախչում է հիվանդանոցից և կարողանում է հասնել ծերանոց։ Բնակիչները կարծում են, որ նրան լքել են երեխաները և ընդունում են նրան։ Ալին և Ռեշատը գտնում են նրան, բայց որոշում են թողնել, որ նա մնա, երբ տեսնում են, որ նա երջանիկ է այնտեղ։ Նրանք իմանում են յուրաքանչյուր ծերունու պատմություններն ու ծագումը։ Նրանցից երկուսը՝ Յաշարն ու Նեբահաթը, սիրահարվել են և պլանավորում են ամուսնանալ։ Ահմեթը կազմակերպում է մեծ հարսանիք և հրավիրում է նրանց իր հայրենի Դիարբեքիր, մեղրամսի՝ մյուս բոլոր տարեցների հետ միասին։

## Ընդունելություն
«Today's Zaman»-ի գրախոս Մ. Նեդիմ Հազարը նշում է, որ ֆիլմը պարունակում է Արևելք-Արևմուտք հակասություն և արժեքների համեմատություն։ Այն Արևմուտքի գերիշխող ուժը՝ միտքը, և Արևելքի ուժը՝ սիրտը, դեմ առ դեմ է բերում, բայց Արևելք-Արևմուտք համեմատությանը չի ընդունում ֆոլկլորային մոտեցում, ինչպես Յըլմազ Էրդողանի ֆիլմերում։ Բացի դրանից, այն դեռևս ընկնում է չափազանցված ծաղրանկարչության ճահճուտ, որը, կարծես, «ներխուժել է» ֆիլմում նկարահանված հայտնիների երակների մեջ։ Կինոդիտողներին սա կարող է դուր գալ, բայց դա դեռևս կարևոր հետընթաց է ֆիլմի համար։ Նա եզրակացնում է, որ սա մի ֆիլմ է, որը շոկի կարող է ենթարկել՝ դրական իմաստով, նրանց, ում ֆիլմից սպասելիքները շատ ցածր են Քըրմիզիգյուլի պատճառով։ Սա նաև շատ «ներկայացանելի» ֆիլմ է, որի լեզուն և ուղերձը շատ հստակ են։ Բացի այդ, այն պարունակում է այնքան ծիծաղ և արցունք, որքան ցանկացած Եշիլչամի ֆիլմ։ Այն պետք է դիտել և ծափահարել որպես առաջին անգամ նկարահանված ռեժիսորի առաջին ֆիլմ։

## Մրցանակներ
41-րդ Համաշխարհային կինոփառատոն-Հյուստոն (Հյուստոն). Ռեմիի մրցանակ։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
*Official site
*  Official Site
*  International Site
*  Persian Site
* 

Կատեգորիա:2007 ֆիլմեր
Կատեգորիա:Թուրքերեն ֆիլմեր
Կատեգորիա:2007 դրամա ֆիլմեր
Կատեգորիա:Ֆիլմեր, որոնց գործողությունները տեղի են ունենում Թուրքիայում
Կատեգորիա:Թուրքական դրամա ֆիլմեր
Ջոան Ջուլյան

**Ջոան Ջուլյան** (), ամերիկացի հայ նկարիչ։ Նա հայտնի է թղթի վրա կատարած իր աշխաըտանքներով, իր երկար կարիերայի ընթացքում աշխատել է մի քանի լրատվամիջոցներում: Այն ներառում է փորագրություն, բուսաբանական նկարազարդեր և թռչնանկարներ, Զեն ներկով նկարչություն, վայելչագրություն, և աբստրակտ կոմպոզիցիաներ։ Ջուլյանը նկարիչ է, որի ստեղծագործությունները հմնված են Զեն գեղագիտության հիման վրա։ Ճապոնիա կատարած իր այցի ընթացքում նա հետևել և յուրացրել է Զեն վարպետների տեխնիկան։  

## Վաղ կյանք և կրթություն
Ջուլյանը մեծացել է Սան Ֆերնանդո Վալլեյում։ Քոլեջում նա մասնագիտացել է փորագրության և տպագության մեջ։ Նա Կալիֆոռնիայի Պետական համալսարանում ստացել է ինչպես Արվեստի բակալավրի, այնպես էլ մագիստրոսի աստիճան։ 1973 թվականին Վալենսիայում Կանյոն Քոլեջի կողմից արժանացել է Կերպարվեստի վարպետի աստիճանի։ Նա դարձել է կերպարվեստի ֆակուլտետի նախագահը և Պատկերասրահի տնօրենը։

## Աշխատանք
Ջուլյանը դասավանդել և դասախոսել է Դիզայնի Արտկենտրոն քոլեջում, Գլենդելի համայնք քոլեջում, Լոս Անջելեսի կալիֆոռնյան համալսարան, Կալիֆոռնիայի Պետական համալասարանում և Լոս Անջելեսի Արևտրա-Արդյունաբերական քոլեջում։

## Ձեռքբերումներ
Ջուլյանն ունի 20 անհատական ցուցահանդեսներ և ավելի քան 60 խմբակային ցուցադրություններ ամբողջ երկրում։ Նա 50 տարի շարունակ ունեցել է գործող արվեստանոց, որտեղ հաճախ աշխատել է պատվերով՝  միջազգային կորպորացիաների համար ստեղծելով հանձնախմբի բազայի հիման վրա հատուկ վայրերի համար գործեր։ Նրա աշխատանքների քննադատական ակնարկները, էսսեները և վերարտադրությունները հրատարակվել են նրա ցուցադրական ասագրերում, ինչպիսին են՝ The Los Angeles Times, The San Francisco Chronicle, Art Week, Art in America, Artillery, Art LTD, և Voyage LA։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
*
Համբույր պատուհանի մոտ

**«Համբույր պատուհանի մոտ»** (), էքսպրեսիոնիզմի առաջին ներկայացուցիչներից նորվեգացի գրաֆիկական, թատերական նկարիչ, գեղանկարիչ և արվեստների տեսաբան Էդվարդ Մունկի նկարներից։ Այս ստեղծագործությունը հեղինակը վրձնել է 1892 թվականին։ Յուղաներկով կտավի չափերն են՝ 73.0 × 92.0 սմ։ 

Այսօր «*Համբույր պատուհանի մոտ*» ստեղծագործությունը պահպանվում և ցուցադրվում է Արվեստի, ճարտարապետության և դիզայնի ազգային թանգարանում (Օսլո, Նորվեգիա)։

## Պատմություն
«*Համբույր պատուհանի մոտ*» ստեղծագործությունը պատկանում է Մունկի «Կյանքի ֆրիզ» շարքին, որն   անդրադառնում է կյանքի, մահվան ու սիրո շրջափուլին և ստեղծվել է 1893-1918 թվականների ընթացքում:

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* «''Համբույր պատուհանի մոտ''» ստեղծագործությունը

Կատեգորիա:1892 նկարներ
Կատեգորիա:Էդվարդ Մունկի նկարներ
Կատեգորիա:Օսլոյի արվեստի, ճարտարապետության և դիզայնի ազգային թանգարանի նկարներ
Կատեգորիա:Կյանքի ֆրիզ
Դանիելա Ուլբինգ

**Դանիելա Ուլբինգ** (գերմաներեն՝ Daniela Ulbing. ), ավստրիացի սնոուբորդիստուհի, օլիմպիական փոխչեմպիոնուհի, աշխարհի պատանեկան և մեծահասակների առաջնությունների հաղթող։

## Կարիերա
Դանիելան սնոուբորդի պարապմունքների սկսել է հաճախել յոթ տարեկանից: Միջազգային ասպարեզում իր առաջին մրցելույթը ունեցել է 2013 թվականի նոյեմբերի 7-ին Լանդգրաֆում, որտեղ FIS Race մրցույթում զուգահեռ սլալոմում (PSL) զբաղեցրել է 18-րդ տեղը: 2014 թվականի մարտին Վալմալենկոյում մասնակցել է  աշխարհի պատանեկան առաջնությանը, զուգահեռ հսկա սլալոմում (PGS) զբաղեցրել տասներեքերորդ տեղը:  Երեք տարի անց Կլինովեցում կայացած աշխարհի պատանեկան առաջնությունում արծաթե մեդալ է նվաճել հսկա սլալոմում և բրոնզե մեդալ՝ զուգահեռ սլալոմում: Իսկ 2018 թվականի սեպտեմբերին Կարդրոնայում անցկացված աշխարհի պատանեկան առաջնությունում զուգահեռ սլալոմում արժանացել է ոսկե մեդալի:

Աշխարհի գավաթի խաղարկությունում Դանիելան իր նորամուտը նշել է 2015 թվականի հունվարի 9-ին Բադ Գաստայնում՝ զուգահեռ սլալոմի մրցումներում զբաղեցնելով 36-րդ տեղը։ Այդ բարձրակարգ մրցաշարում իր առաջին միավորները վաստակել է 2015 թվականի դեկտեմբերի 12-ին՝ զուգահեռ հսկա սլալոմում զբաղեցնելով 29-րդ տեղը, իսկ առաջին անգամ պատվո հարթակին կանգնել է 2016 թվականի դեկտեմբերի 17-ին Կորտինա դ'Ամպեցցոյում՝ զուգահեռ սլալոմում զբաղեցնելով երկրորդ տեղը։ 2016/2017 մրցաշրջանում հաղթել է PSL դասակարգումում, իսկ 2022/2023 մրցաշրջանում զբաղեցրել է երկրորդ տեղը։

Դանիելան բարձր արդյունքների է հասել նաև աշխարհի առաջնություններում: 2017 թվականին  Սիեռա Նևադայում հաղթել է զուգահեռ սլալոմում, զուգահեռ հսկա սլալոմում էլ զբաղեցրել է յոթերորդ տեղը: Վեց տարի անց Բակուրիանիում կայացած աշխարհի առաջնությունում նա արծաթե մեդալ է նվաճել զուգահեռ հսկա սլալոմում՝ PGS-ում՝ պատվո հարթակը բաժանելով ճապոնացի Ցուբակի Միկիի և լեհ Ալեքսանդրա Կրոլի հետ:

2018 թվականի ձմեռային օլիմպիական խաղերում  զբաղեցրել է յոթերորդ տեղը, իսկ հաջորդ ձմեռային օլիմպիադայում  նվաճել է արծաթե մեդալ՝ զիջելով միայն անվանի չեխ մարզուհի Էսթեր Լեդեցկային և առաջ անցավ սլովենացի Գլորիա Կոտնիկից:

## Մարզական նվաճումներ
* 2017 թ. աշխարհի չեմպիոնուհի զուգահեռ սլալոմում
* Աշխարհի փոքր գավաթի խաղարկության հաղթող զուգահեռ սլալոմում
* Աշխարհի գավաթի խաղարկությունների մրցափուլերի հաղթող և մրցանակակիր
* Եվրոպայի գավաթակիր զուգահեռ սլալոմում և զուգահեռ հսկա սլալոմում
* Եվրոպայի գավաթի խաղարկությունների մրցափուլերի բազմակի հաղթող և մրցանակակիր
* Աշխարհի պատանեկան առաջնությունների արծաթե և բրոնզե մրցանակակի (2017)
* Ավստրիայի առաջնությունների բազմակի հաղթող և մրցանակակիր

### Ձմեռային օլիմպիական խաղեր

### Անհատական հաղթանակներ աշխարհի գավաթի խաղարկությունների մրցափուլերում (5)
(2023-01-10 դրությամբ)

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Դանիելա Ուլբինգի պաշտոնական կայքէջ
* Դանիելա Ուլբինգը ՄՕԿ-ի կայքէջում
* Профиль FIS
* 
* 
* Team Austria|daniela-ulbing/2785 (archive)
* 

Կատեգորիա:Կին սնոուբորդիստներ
Կատեգորիա:Մարզուհիներ
Կատեգորիա:Օլիմպիական մեդալակիրներ
Կատեգորիա:Աշխարհի չեմպիոններ
Կատեգորիա:Աշխարհի առաջնությունների մեդալակիրներ
Կատեգորիա:Ավստրիացի կանայք
Մագդալենա Կրսակովա

**Մագդալենա (Մագդա) Կրսակովա** (գերմաներեն՝ Magdalena Krssakova. ), ավստրիացի ձյուդոիստուհի: Հանդես է գալիս կիսամիջին քաշային կարգում (մինչև 63 կգ): Ավստրիան ներկայացրել է Տոկիոյի 2020 թվականի ամառային օլիմպիական խաղերում, գրավել 9-րդ տեղը: Այդ նույն թվականին Չեխիայի մայրաքաղաք Պրահայում անցկացված Եվրոպայի կանանց առաջնությունում դարձել է արծաթե մեդալակիր:

Սովորել է Վիեննայի *Ella Lingens* գիմնազիայում: 

Մինչ այդ՝ 2019 թվականին Բելառուսի մայրաքաղաք Մինսկում կայացած Եվրոպական խաղերում բրոնզե մեդալ էր նվաճել Ավստրիայի թիմի կազմում: 2021 թվականին էլ հռչակվել է բանակային մարզիկների աշխարհի առաջնության փոխչեմպիոն:

Մասնակցել է աշխարհի 2017 , 2018 , 2019 , 2021 և 2023 թվականների առաջնություններին, աշխարհի գավաթի 2011, 2015-2017 և 2019 թվականների խաղարկություններին:  

2021 թվականի հունվարին Մագդան մասնակցել է Կատարի մայրաքաղաք Դոհայում անցկացված *2021 Judo World Masters* մրցաշարին: 

2022 թվականին Թուրքիայի Անթալիա քաղաքում անցկացված *2022 Judo Grand Slam Antalya* մրցաշարում արժանացել է բրոնզե մեդալի:

## Մարզական նվաճումներ

## Մրցանակներ
* «Տարվա մարզուհի 2018» ()

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ

Կատեգորիա:Ավստրիացի ձյուդոիստներ
Կատեգորիա:Մարզուհիներ
Կատեգորիա:Օլիմպիական մարզիկներ
Կատեգորիա:Ավստրիացի կանայք
Love Me Not

**«Love Me Not»**, ամերիկացի երգչուհի-երգահան Ռեյվին Լեյնի երգը, որը թողարկվել է 2024 թվականի մայիսի 3-ին, որպես նրա երկրորդ «Bird's Eye» (2024) ստուդիական ալբոմի գլխավոր սինգլ («Love Is Blind»-ի հետ միասին): «Love Me Not»-ն 2024 թվականի վերջին վիրուսային է դարձել TikTok տեսանյութերի փոխանակման հավելվածում, որը դարձել է նրա առաջընթացը և Billboard Hot 100 չարտում 2025 թվականի հուլիսին՝ զբաղեցնելով 7-րդ հորիզոնականը։ ԱՄՆ-ից դուրս «Love Me Not»-ը ընդգրկվել է Ավստրալիայի, Իռլանդիայի, Նոր Զելանդիայի և Մեծ Բրիտանիայի լավագույն հնգյակում, նաև իսկ Բելգիայի, Լատվիայի, Լիտվայի և Նիդեռլանդների լավագույն տասնյակում։

## Կոմպոզիցիա
Ոճային առումով «Love Me Not»-ը նկարագրվում է որպես R&B, «սոուլ-ռոք», ինդի-ռոք, գրանջ և «ռետրո-փոփ»։ Երգում Ռեյվին Լինեն մտածում է իր ռոմանտիկ ցանկությունների և այն մասին, թե արդյոք արժե մտնել հարաբերությունների մեջ, որոնք ներկայումս անկայուն են։ 

Նա ուսումնասիրում է զուգընկեր ունենալու անհրաժեշտության և միաժամանակ անկախ լինելու ցանկության երկակիությունը։ Կրկներգում Լեյնը երազկոտ երգում է թմբուկների ուղեկցությամբ. «Օ՜ ոչ, դու ինձ պետք չես, բայց ես կարոտում եմ քեզ, արի՛ այստեղ»։

## Կարծիքներ
*Under the Radar*-ից Մարկոս Սանոհան դրական կարծիք է հայտնել գրելով․ «Սա սիրո և նրա բարդությունների խորաթափանց ուսումնասիրություն է, որտեղ Լեյնը խորանում է հոգեկան ցավի և ինքնաճանաչման մեջ, ինչպես նաև անդրադառնում է այնպիսի թեմաների, ինչպիսիք են կարոտը և անվստահությունը»։ Հնչյունային առումով ալբոմը շատ է տարբերվում նրա նախկինում թողարկած բոլոր երգերից, տարվա լավագույն R&B երգն է, բայց այն կատարյալ է աշխատում ներկայացնելով այն, ինչը, հնարավոր է։ Այն զվարճալի է, բայց միևնույն ժամանակ՝ սրտաճմլիկ և հասկանալի։

## Չարտեր

### Շաբաթական չարտեր

## Հավաստագրեր

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* 
* 

Կատեգորիա:2024 սինգլներ
Կատեգորիա:Սինգլներ այբբենական կարգով
Իրինա Կուկսենկովա

**Իրինա Յուլիևնա Կուկսենկովա** (), ռուս լրագրող, «Առաջին ալիք»-ի ռազմական թղթակից, պրոպագանդիստ:

## Կենսագրություն
Իրինա Կուկսենկովան ծնվել է Կիևում, Ուկրաինական ԽՍՀ: 2009 թվականին ավարտել է Լոմոնոսովի անվան Մոսկվայի պետական համալսարանի ժուռնալիստիկայի ֆակուլտետը, 2013 թվականին՝ Լոմոնոսովի անվան Մոսկվայի պետական համալսարանի Ասիայի և Աֆրիկայի ուսումնասիրությունների ինստիտուտը (Մերձավոր և Միջին Արևելքի պատմության ամբիոն, մասնագիտանալով Իրանի պատմության բնագավառում): 2013 թվականին ստացել է իրանագիտության որակավորման բարձրացման դիպլոմ Ղազվինի Իմամ Խոմեյնիի անվան միջազգային համալսարանից, Իրան:

Տիրապետում է անգլերեն, արաբերեն և պարսկերեն լեզուներին: Սպորտի վարպետ է գեղարվեստական մարմնամարզության գծով:

### Կարիերա
2004-2008 թվականներին աշխատել է որպես «Մոսկովսկի կոմսոմոլեց» թերթի անվտանգության գործակալությունների բաժնի հատուկ թղթակից։ 2008-2013 թվականներին եղել է «Ռոսիա 24»-ի թղթակից, 2013-2014 թվականներին՝ Ինգուշեթիայի ղեկավար Յունուս-Բեկ Եվկուրովի մամուլի ծառայության ղեկավարը և մամուլի քարտուղարը, միաժամանակ՝ նաև «Ինգուշեթիա» հեռուստաալիքի լրատվական հաղորդավար։ 2014-2017 թվականներին եղել է «Ռոսիա 24»-ի հատուկ թղթակից, 2020 թվականին եղել է «Սվոբոդնայա Պրեսա»-ի Մերձավոր Արևելքի հարցերի փորձագետ։

2017 թվականի հուլիսից եղել է «Առաջին ալիք»-ի տեղեկատվական ծրագրերի բաժնի հատուկ թղթակից և ռազմական թղթակից։ Աշխատել է Չեչնիայի, Վրաստանի, Ուկրաինայի և Սիրիայի պատերազմական գոտիներում և զինված հակամարտությունների գոտիներում:

2022 թվականին, ռուս-ուկրաինական պատերազմի ժամանակ Մարիուպոլի համար մարտերը լուսաբանելիս, նա ոտքերի բեկորային վերքեր է ստացել: Գրանցված է ուկրաինական «Խաղաղարար» կայքի տվյալների բազայում:

2022 թվականին միացել է Համառուսաստանյան ժողովրդական ճակատի կենտրոնական շտաբին:

2024 թվականի հունվարին Կուկսենկովայի կողմից ղեկավարվող «ՀԺՃ Հետաքննությունների բյուրո» հիմնադրամը, նախագահական դրամաշնորհների ֆոնդից ստացել է 27.6 միլիոն ռուբլի՝ Ուկրաինա ռուսական ներխուժման ընթացքում տուժածների վերականգնողական ճամբար կառուցելու համար։

## Ընտանիք
* Հայրը՝ Յուլի Կուկսենկովը, եղել է Ուկրաինայի սպորտային մարմնամարզության ազգային հավաքականի գլխավոր մարզիչ, 2013 թվականից մարզում է Ռուսաստանի հավաքականը։
* Կրտսեր եղբայրը՝ Նիկոլայ Կուկսենկովը, նախկինում եղել է ուկրաինացի մարմնամարզիկ, 2013 թվականից հանդես է գալիս Ռուսաստանի հավաքականի կազմում։
* Նախկին ամուսինը՝ Վիկտոր Անատոլիևիչ Սոկիրկոն (ծնվ. 1963), լրագրող է։ 2005 թվականին ծնված նրանց դուստրը՝ Եվան սպորտային մարմնամարզիկ է։

## Պարգևներ
* «Խիզախության համար» մեդալ (2009):
* Ռուսաստանի Դաշնության կառավարության տպագիր մամուլի մրցանակի դափնեկիր (2008):
* «Հայրենիքին մատուցած ծառայությունների համար» 1-ին աստիճանի շքանշանի մեդալ (2015):
* «Ուժը ճշմարտության մեջ» անվանակարգում ազգային ինտերնետային բովանդակության մրցանակի դափնեկիր (2022):
* Արիության շքանշան (2022):
* Ռուսաստանի ժուռնալիստների միության «Ռուսաստանի Ոսկե գրիչ» մրցանակի «Լրագրողական պարտքի կատարման գործում ցուցաբերած խիզախության համար» հատուկ մրցանակ (2022):

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:«Խիզախության համար» մեդալով պարգևատրվածներ (ԽՍՀՄ)
Կատեգորիա:Արիության մեդալակիրներ
Կատեգորիա:Կին ռազմական թղթակիցներ
Կատեգորիա:Ռուս լրագրողներ
Ավիավթար Պուերտո-Լեգիսամոյի մոտ

**Ավիավթար Պուերտո-Լեգիսամոյի մոտ**, Lockheed C-130 Hercules տրանսպորտային ինքնաթիռի ավիավթար, որը տեղի է ունեցել 2026 թվականի մարտի 23-ին։ Կոլումբիայի Ռազմաօդային ուժերի Lockheed C-130 Hercules ռազմական-տրանսպորտային ինքնաթիռը կատարել է հերթական չվերթը՝ զինծառայողների տեղափոխման նպատակով Կաուկայա օդանավակայանից դեպի Պուերտո-Ասիս օդանավակայան, սակայն թռիչքից անմիջապես հետո կործանվել է Կաուկայա օդանավակայանից (այն նաև հայտնի է որպես Պուերտո-Լեգիսամոյի օդանավակայան) բարձրանալուց հետո՝ խիտ ջունգլիներում՝ թռիչքուղուց մոտ 3 կիլոմետր հեռավորության վրա։ Ինքնաթիռում գտնվող 126 անձից (115 ուղևոր և 11 անձնակազմի անդամ) 70-ը զոհվել են։

Վթարը դարձել է 2026 թվականի ամենախոշորը զոհերի թվով՝ առաջ անցնելով փետրվարի վերջում Բոլիվիայում տեղի ունեցած մեկ այլ C-130-ի կործանումից։

## Թռիչքի տվյալներ և ինքնաթիռ
Lockheed C-130 Hercules (FAC1016) ինքնաթիռը պատկանելիս է եղել Կոլումբիայի ռազմաօդային ուժերին և հագեցած էր Allison T56 տուրբապտուտակային չորս շարժիչով։ Այն մատակարարվել է Կոլումբիա 2020 թվականի սեպտեմբերին՝ ԱՄՆ ավելցուկային գույքի ծրագրի շրջանակում՝ սերիական 83-0488 համարով։ 2021֊2023 թվականներին ինքնաթիռը անցել է տեխնիկական սպասարկում, ներառյալ ամբողջական կառուցվածքային վերակառուցում և շարժիչների արդիականացում։

## Անձնակազմ և ուղևորներ
Ինքնաթիռում գտնվել է 126 մարդ՝ 113 զինվոր, 2 ոստիկանության սպա և 11 անձնակազմի անդամ։

## Վթար
Ինքնաթիռը թռչել է Կաուկայայի օդանավակայանից դեպի Պուերտո-Լեգիսամո (Կոլումբիա), այնուհետև՝ դեպի Պուերտո-Ասիս, Պուտումայո դեպարտամենտում՝ Կոլումբիայի ազգային բանակի համար զորքերի տեղափոխման առաքելությամբ։ Ականատեսների վկայություններով՝ սկզբնական բարձրություն հավաքելու ընթացքում ինքնաթիռը կորցրել է քարշակումը, չի կարողացել բարձրանալ և կործանվել է խիտ ջունգլիներում՝ թռիչքուղու վերջից մոտ երեք կիլոմետր հեռավորության վրա։

## Հետաքննություն
Հետաքննությունը հանձնարարվել է Տեխնիկական հետաքննչական կորպուսի (CTI) և Դատական հետաքննչական ստորաբաժանման (SIJIN) անդամներին, ինչպես նաև այլ ավիացիոն փորձագետների։ Կոլումբիայի պաշտպանության նախարար Պեդրո Արնուլֆո Սանչեսը և գեներալ Հյուգո Ալեխանդրո Լոպեսը հայտարարել են, որ չկան որևէ ցուցում, որ ինքնաթիռը խփվել է։

«The City Paper Bogotá» թերթի լրագրող Ռիչարդ Էմբլինը նշել է, որ այդ տարածաշրջանն այն վայրն է, որտեղ բնակվում և գործում են Կոլումբիայի հեղափոխական զինված ուժերի նախկին անդամները։ Այդ վայրը հայտնի է նաև կոկայի մշակմամբ: 

FAC-ի հրամանատար գեներալ Կառլոս Ֆեռնանդո Սիլվան նշել է, որ վթարի մանրամասները դեռևս հայտնի չեն։ Մարտի 25-ի առավոտյան իշխանությունները հայտարարել են ինքնաթիռի սև արկղի հայտնաբերման մասին։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
*España envía condolencias y solidaridad a Colombia por accidente

Կատեգորիա:Ավիապատահարներ