Ատոմ (էլեկտրամեքենա)

**Ատոմ,** ռուսական էլեկտրական մեքենայի նախագիծ, որը մշակվում է «Կամա» ԲԸ-ի կողմից։ Զարգացումը սկսվել է 2021 թվականին։ 

Էլեկտրական մեքենան կառուցված է սեփական հարթակի վրա և ներառում է հիմք, շասսի, բարձրավոլտ համակարգ, Էլեկտրիկա և էլեկտրոնիկա։ 

Էլեկտրական մեքենայի համար մշակվում է սեփական օպերացիոն համակարգը և հավելվածների խանութը։ Ավտոմեքենայի բոլոր համակարգերը կառավարելու է «Ատոմ ՕՍ»-ը, այդ թվում՝ զվարճանքը, պրոյեկցիոն էկրանը, վարորդին օգնող համակարգերը։ 

Նախատեսվում է տելեմատիկ համակարգ, որը թույլ է տալիս հետևել էլեկտրամոբիլի գտնվելու վայրին և վիճակին, ինչպես նաև հեռակա կարգով թարմացնել դրա էլեկտրոնային բաղադրիչները: Հիմնական տարբերակում ներառված է ADAS օգնականների լայն տեսականի, որոնց թվում են հարմարվողական կրուիզ-կոնտրոլը, ավտոմատ կայանատեղին, գծանշման և միջամտության մոնիտորինգը։ 

Նախատեսվում է էլեկտրամոբիլի թողարկում չորս տարբերակով՝ «Family» (սովորական գնորդների համար), «Delivery» (առաքման տարբերակ, որում կլինի միայն վարորդի նստատեղը), «Taxi» (տաքսու տարբերակ՝ առանց առջևի ուղևորի նստատեղի), և կարշերինգի տարբերակ։

Էլեկտրամոբիլի սերիական տարբերակում ուղևորատար դռները կբացվեն  կողքերից։

Էլեկտրամոբիլներ նախատեսվում է թողարկել Մոսկվայի «Մոսկվիչ» ավտոգործարանում 2025 թվականի երրորդ եռամսյակից։

## Նախապատմություն
«Ատոմի» գաղափարական նախորդը «Կամա-1» էլեկտրական մեքենայի նախագիծն էր, որը մշակվել է «Հետազոտություն և զարգացում Ռուսաստանի գիտական և տեխնոլոգիական համալիրի զարգացման առաջնահերթ ոլորտներում 2014-2020 թվականների համար» դաշնային նպատակային ծրագրի շրջանակներում՝ Spbpu-ի համակարգչային ճարտարագիտության կենտրոնի մասնագետների կողմից՝ «ԿԱՄԱԶ»-ի աջակցությամբ:  

Այնուամենայնիվ, դա նախատիպն էր, և չնայած դրա ստեղծողները հայտարարեցին, որ պատրաստ են սերիական արտադրություն սկսել հաջորդ տարի, պլանները չիրականացան: Իր ներկայիս տեսքով «Ատոմ» մեքենան ոչ մի կապ չունի «Կամա-1»-ի հետ, թեև դրա ստեղծողը «Կամա» ԲԸ-ն է։

## Պատմություն
thumb|Ատոմը (էլեկտրական մեքենա) բացօթյա ցուցահանդեսում
Ենթակոմպակտ քաղաքային էլեկտրական մեքենայի նախագծի վրա աշխատանքները սկսվել են 2021 թվականին։ Սթարթափի վաղ փուլում համասեփականատեր է դարձել գործարար Ռուբեն Վարդանյանը։ 2021 թվականի ամռանը Նաբերեժնիե Չելնիում գրանցվել է «Կամա» ԲԸ-ն՝ 720 միլիոն ռուբլի կանոնադրական կապիտալով։ Գլխավոր տնօրենն է Իգոր Պովարազդնյուկը, «Կամազ» հեռանկարային նախագծերի զարգացման բլոկի նախկին մենեջերը, հիմնական ներդրողներն են Ռուբեն Վարդանյանը և «Կամազ»-ի ղեկավար Սերգեյ Կոգոգինը։ 2021 թվականի նոյեմբերին «Սկոլկովո» նորարարական կենտրոնում տեղի ունեցավ ներդրողների համար նախատեսված «Կամա» նախագծի շնորհանդեսը։ Այն ներկայացրել է նորացված տեխնիկական բնութագրերը։ Մշակումը գլխավորել է «ԱվտոՎԱԶ»-ի ինժեներիայի գծով նախկին փոխնախագահ Հարալդ Գրյուբելը։

2022 թվականի նոյեմբերին հայտնի դարձավ, որ նախագծի նոր տարբերակը ստացել է «Ատոմ» անվանումը։ Մոտավորապես նույն ժամանակ «Ռոսատոմ» պետական կորպորացիան իր դստեր ձեռնարկության՝ «Ռեներա»-ի միջոցով՝ մարտկոցների արտադրող 6,2 միլիարդ ռուբլով, ձեռք բերեց դրա մասնաբաժինը (ենթադրաբար՝ մոտ 23%)։ Նախագծի մեկ այլ համասեփականատեր դարձավ «ԿԱՄԱԶ» ՓԲԸ-ն։ 2023 թվականի մայիսին ներկայացվել է էլեկտրական մեքենայի ֆունկցիոնալ նմուշը։ Նախատիպի արտաքին տեսքը մշակվել է իտալական «Torino Design» բյուրոյի մասնակցությամբ։ 

2023 թվականի օգոստոսին բացվել է էլեկտրական մեքենայի նախնական պատվերը։ Ընդ որում, դրա վերջնական արժեքն անհայտ էր։ Սեպտեմբերի 30-ին նախնական պատվերի փակումից հետո ձևակերպված ամրագրումների ընդհանուր թիվը կազմել է 36 հազար Էլեկտրամոբիլ։ 2024 թվականի սկզբին, ըստ ընկերության, ստացվել է 105 հազար նախնական պատվեր, ներգրավվել է 24 միլիարդ ռուբլի ներդրում։

2023 թվականի աշնանը ներկայացվել է էլեկտրական մեքենայի հարթակի նախատիպը։ Փորձարկման համար կառուցվել է 13 ֆունկցիոնալ նմուշ։ Նրանց թեստավորումը պետք է տեղի ունենար մինչև 2024 թվականի կեսերը։

Հարթակի սերիական տարբերակը ներկայացվել է IX Արևելյան տնտեսական ֆորումում 2024 թվականի սեպտեմբերին։

2023 թվականի հոկտեմբեր ամսվա դրությամբ ընկերությունում աշխատել է ավելի քան 700 աշխատակից։ Գլխավոր գրասենյակը և զարգացման կենտրոնը գտնվում են Նաբերեժնիե Չելնիում։ Ընկերության գրասենյակները և տեխնիկական լաբորատորիաները տեղակայված են նաև Մոսկվայում, Սանկտ Պետերբուրգում, Տոլյատիում և Չինաստանում: Բացի այդ, «Ատոմը» պետք է դառնա Նաբերեժնիե Չելնիում ապագա IT-պարկի խարիսխային ռեզիդենտը, որը պրոֆիլավորված է ավտոմոբիլային արդյունաբերության ոլորտի ընկերությունների համար։ Ընկերությունն ունի նաև լաբորատորիա Չինաստանում, որը զբաղվում է էլեկտրական մարտկոցների և էլեկտրական շարժիչի հետազոտություններով: Զարգացման անհրաժեշտությունը կապված է նաև ցրտահարությանը դիմացկուն համակարգերի ստեղծման հետ։

Էլեկտրամոբիլների սերիական արտադրությունը, այդ թվում՝ կոնվեյերային եռակցումը, ներկումը և հավաքումը, նախատեսվում է կազմակերպել «Մոսկվիչ» գործարանում։ 

Էլեկտրամոբիլը նույնպես պետք է հասանելի դառնա ավտոմեքենաների փոխանակման մեջ: Պայմանավորվածություններ են ձեռք բերվել BelkaCar, «Դելիմոբիլ» և «Սիթիդրայվ» ծառայությունների հետ։
 
2024 թվականի սկզբին իրական պայմաններում սկսվեցին հայրենական «Ատոմ» էլեկտրամոբիլների ֆունկցիոնալ նախատիպերի փորձարկումները։

## Կառուցվածք
2023 թվականի մայիսին ցուցադրված նախատիպը հինգդռնանի B դասի հեթչբեք է։  Էլեկտրական շարժիչը վարում է հետևի առանցքը: Էլեկտրաէներգիայի աղբյուրը «Ռեներա Ռոսատոմ» ընկերության զարգացման լիթիում-իոնային քաշող մարտկոցն է։ Նախնական տվյալներով՝ շարժիչի հզորությունը կազմում է 150 կՎտ (204 ձիաուժ), մարտկոցի հզորությունը՝ 77 կՎտ·Ժ: մինչև 100 կմ/ժ արագացումը տևում է մինչև 8 վայրկյան։ Հայտարարված հեռահարությունը՝ 500 կմ։ «Ատոմ»-ը հագեցած է ԳԲ/Տ լիցքավորման միակցիչով արագ և դանդաղ լիցքավորման համար։

Առջևի և հետևի կողային դռները բացվում են դեպի առաջ: Մարմնի միջին դիրքը բացակայում է։ «Ատոմի» ճոճվող դռները ստացել են սերվո կրիչներ, որոնք ապահովում են ինչպես բացումը, այնպես էլ արդյունավետ կողպումը։ Դուք կարող եք բացել նրանց կողպեքները սմարթֆոնի միջոցով՝ ինչպես մոտենալով Էլեկտրական մեքենային, այնպես էլ հեռակա կարգով, ինչպես նաև օգտագործելով խելացի քարտ, ակտիվացնել բացումը՝ սեղմելով կոճակը: Առջևի դռան վրա տրամադրվում է նաև ավանդական բռնակ, որը «հանգիստ» վիճակում ընկղմված է ներսում։ 

Գործառույթների մեծ մասը վերահսկելու համար նախատեսված է սենսորային էկրան, որը ներկառուցված է ղեկի մեջ։ Բոլոր անհրաժեշտ տեղեկությունները փոխանցվում են դիմապակուն HUD պրոյեկտորի միջոցով: Մեքենայի հետ միասին ներկայացվել է հատուկ մշակված ծրագրային փաթեթ, որը ներառում է KasperskyOS օպերացիոն համակարգի հիման վրա հակերության պաշտպանության լուծում՝ «Kaspersky Automotive Secure Gateway» (KASG) անվտանգության դարպաս։ Հայտարարվել է երրորդ կողմի մշակողների հավելվածներ տեղադրելու հնարավորությունը, որոնք կարող են փոփոխել մեքենայի գործառույթները (օրինակ՝ կարշերինգի համար)։

Նախատեսված է վարորդի աջակցության համակարգ՝ երթևեկության գոտում պահելու գործառույթով, ավտոմատ կայանատեղիով, ճանապարհային նշանների ճանաչմամբ և այլ գործառույթներով։

Առաջին մոդելներում տեղայնացման աստիճանը 60-70% է:

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Официальный сайт
* Официальный паблик ВКонтакте
* Телеграм-канал проекта
* Youtube-канал проекта