open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Փողի թանգարան

**Փողի թանգարան**, Մոսկվայում գտնվող մասնավոր թանգարան՝ նվիրված Ռուսաստանի և աշխարհի փողերի պատմությանը։ Ստեղծվել է 2011 թվականին ֆինանսիստ Ալեքսանդր Պլյուշչենկոյի նախաձեռնությամբ, ցուցադրության հիմքում ընկած է նրա մասնավոր հավաքածուն, որը 2010 թվականին ներառել է շուրջ 1500 ցուցանմուշներ աշխարհի ավելի քան 200 երկրներից։ Գտնվում է Մոսկվայի գետային շոգենավերի շենքի առաջին հարկում՝ Հյուսիսային գետային կայանի այգում։

Ցուցադրությունը կազմակերպվում է ժամանակագրական կարգով և սկսվում է հավաքածուի հնագույն առարկաների մասին տեղեկատվությամբ։ Այսպես, ցուցափեղկերում ներկայացված են կաուրի խեցիներ, որոնք արդյունահանվում են Մալդիվյան կղզիների շրջանում։ Մինչև 15-րդ դարի սկիզբը խեցիները եղել են Հեռավոր Արևելքում, Հարավարևելյան Ասիայում և Հնդկաստանում ապրող ժողովուրդների կենցաղի մի մասը։ Մեկ այլ հայտնի դրամական արժույթ են եղել սոլերը, որոնք նույնպես մինչև 14-րդ դարը փոխանակման համար օգտագործվում էին Ռուսաստանում և Աֆրիկայում։

Հատուկ արժեք են ներկայացնում Հին Չինաստանի, Սկյութիայի, Հին Հունաստանի և Հին Հռոմի մետաղադրամները՝ նետ-մետաղադրամները  , հունական Օլվիա պոլիսի դելֆին–մետաղադրամները (մ.թ.ա. 440-360 թվականներ), Չինաստանից բերված ձուկ–մետաղադրամները (մ.թ.ա. 1122-255 թվականներ)։ Թանգարանի հազվագյուտ ցուցանմուշներից մեկը Աթենքի տետրադրահման է, որը համարվում է աշխարհի հնագույն մետաղադրամներից մեկը։

Ցուցահանդեսի մի մասը կազմում են մ.թ.ա. 1-ին դարի պղնձե, բրոնզե և երկաթե մետաղադրամները։ Արդյունքում առաջին պլան են մղվել թանկարժեք նյութերը՝ արծաթը և ոսկին։ Թանգարանում ներկայացված ամենամեծ հավաքածուներից մեկը ԱՄՆ-ի և Ֆրանսիայի բոների և մետաղադրամների ավելի քան 70 ցուցանմուշներից բաղկացած հավաքածուն է։ Դրանք հավաքվել են 1775 թվականի սկզբին։

Առանձին ցուցափեղկեր լուսաբանում են Ռուսաստանում փողի առաջացման պատմությունը․ առաջին թղթե միավորները երկրում հայտնվել են միայն կայսրուհի Եկատերինա II-ի օրոք։ Մեծ թվով ցուցանմուշներ վերաբերում են Ռուսաստանում քաղաքացիական պատերազմի ժամանակաշրջանին, ինչպես նաև Խորհրդային իշխանության հաստատմանը։

Թանգարանի գոյության տարիների ընթացքում թանգարանի հավաքածուն զգալիորեն աճել է, 2018 թվականի դրությամբ թանգարանի կազմում ընդգրկված են եղել ավելի քան 4000 ցուցանմուշներ՝ աշխարհի 231 երկրներից։ Թանգարանի աշխատակիցների առջև դրված նպատակներից մեկը աշխարհի բոլոր երկրներում փողի զարգացումը խթանող հավաքածուի ստեղծումն է։ Բացի ցուցահանդեսային գործունեությունից, թանգարանին կից անց են կացվում Ոսկե հորդայի դրամահատարանների գիտական հետազոտություններ.

File:Wikitrip to museum of money (2017-04-21) 92.jpg
File:Wikitrip to museum of money (2017-04-21) 16.jpg
File:Wikitrip to museum of money (2017-04-21) 23.jpg
File:Wikitrip to museum of money (2017-04-21) 12.jpg


## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն
* 
* 

## Արտաքին հղումներ
* Сюжет «Прощай, копейка»  на Первом канале

Կատեգորիա:2011 հիմնադրումներ Ռուսաստանում
Կատեգորիա:2011 հիմնադրված թանգարաններ
Կատեգորիա:Դրամագիտության թանգարաններ
Կատեգորիա:Մոսկվայի թանգարաններ
When It Rains It Pours

**«When It Rains It Pours»**, ամերիկացի քանթրի երգիչ Լյուկ Քոմբսի երգը, որը թողարկվել է որպես առաջնաելույթային ստուդիական «*[[This One’s For You|This One’s for You»]]* (2017) ալբոմի 2-րդ սինգլ։ Սինգլը *Country Airplay* և *Hot Country Songs* քանթրի հիթ-շքերթներում հասել է առաջին հորիզոնականին՝ ԱՄՆ-ում Ձայնագրող ընկերությունների ամերիկյան ասոցիացիայի կողմից ստանալով պլատինե հավաստագիր։

## Պատմություն
2017 թվականի հուլիսի 1-ին «When It Rains It Pours» երգը առաջնաելույթ է ունեցել *Billboard's Country Airplay* հիթ-շքերթի 56-րդ հորիզոնականում, իսկ *Hot Country Songs* քանթրի հիթ-շքերթի՝ 43-րդ հորիզոնականում։ 2017 թվականի հոկտեմբերի 23-ին սինգլը Ձայնագրող ընկերությունների ամերիկյան ասոցիացիայի կողմից հավաստագրվել է ոսկե կարգավիճակով և մինչև 2018 թվականի օգոստոս տպաքանակը կազմել է 459,000 օրինակ։

2017 թվականի սեպտեմբերի 9-ին երգը առջնաելույթ է ունեցել կանադական *Canadian Hot 100* հիթ-շքերթի 96-րդ հորիզոնականում, իսկ հետո հասել 54-րդ հորիզոնական։ Հիթ-շքերթում մնացել է 20 շաբաթ։

Երգը երաժշտական քննադատների և ինտերնետ հրատարակությունների (Taste of Country, CMT) կողմից ստացել է դրական արձագանքներ։

Երգի երաժշտական տեսահոլովակը ներառում է կադրեր երգչի և նրա նախկին ընկերուհու մասնակցությամբ։

## Հիթ-շքերթներ

### Շաբաթական հիթ-շքերթներ

### Վերջնական-տարեկան հիթ-շքերթներ

## Հավաստագրումներ

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* 

Կատեգորիա:2017 երգեր
Կատեգորիա:2017 սինգլներ
Քրդական խոհանոց

thumb|Տապակած քրդական կուբբեհ
thumb|Քրդական ավանդական սնունդ
[thumb|[Տոլմա]]
[thumb|[Փախլավա]]

**Քրդական խոհանոցը** ( or *Xwarina Kurdî*) բաղկացած է քուրդ ժողովրդի պատրաստած կերակրատեսակների բազմազանությունից։ Քրդերի և նրանց անմիջական հարևանների՝ Իրանի, Թուրքիայի, Իրաքի, Սիրիայի և Հայաստանի միջև կան մշակութային նմանություններ։ Որոշ ուտեստներ, օրինակ՝ բիրանի, Հնդկաստանի մայրցամաքի հետ է կապված։ Քրդական սնունդը բնորոշ է արեւմտաասիական խոհանոցին։

## Խոհարարական սովորույթներ
Քրդական սննդակարգը ներառում է մրգերի և բանջարեղենի լայն տեսականի։ Գառն ու հավը հիմնական միսն է։ Նախաճաշը սովորաբար ներառում է հաց, պանիր, մեղր, ոչխարի կամ կովի մածուն և մի բաժակ սև թեյ։ Ճաշի ժամանակ գառան միսն ու բանջարեղենը տապակում են տոմատի սոուսով  և մատուցում են բրնձով կամ հացով (Naan): Քրդստանի կլիման և հողը բարենպաստ պայմաններ են ստեղծում խաղողի, նռան, թզի և ընկույզի համար։ Քրդական մեղրը չունի սուր համ և հաճախ վաճառվում է մեղրահացի տեսքով։ Քրդստանը կաթնամթերք է արտադրում ոչխարի և կովի կաթից և պատրաստում են բազմաթիվ տեսակի քուֆթա և կուբբա՝ մսով լցոնած պելմենի։

Քրդական խոհանոցը առատորեն օգտագործում է թարմ խոտաբույսեր։

Քաղցր սև թեյը և դառը ուժեղ սուրճը շատ տարածված ըմպելիք է։ Մեկ այլ սիրված քրդական ըմպելիք է «մաստավը» (Sorani) կամ «Ava Mast»-ը, մածուն և աղ՝ խառնված ջրի հետ։ Դրա ֆերմենտացված տարբերակը կոչվում է թան (Doogh) : Երկու ըմպելիքներն էլ հաճախ մատուցվում են սամիթի, անանուխի և Պիստակենի բթատերև ծառի սերմեր հետ մեկտեղ։

Քրդական խոհանոցի հիմնական բաղադրիչներն են՝ բերբեզելը, բիրիանին, դոկլիվը, քելանը, կուլլերենասկեն, կուտիլկը, պարև տոբուլին, կուկին (մսով կամ բանջարեղենով կարկանդակներ), բիրինչը (սպիտակ բրինձ մսով կամ բանջարեղենով և խոտաբույսերով) և մի շարք աղցաններ, խմորեղեն և խմիչքներ՝ հատուկ Քրդստանի տարածաշրջանին բնորոշ։ Այլ հայտնի ուտեստներ են՝ մակլուբա, կոֆտա, շիֆտա, շիլահ / մարագա, սպանախ ձվով, ցորենով և ոսպով ապուր, բազուկից և մսով ապուր, քաղցր շաղգամ, հիլի թխվածքաբլիթներ, բուրգուլ փլավ, մենեմեն, մեհիր, ուռ և ռուվի, յապրախ և չիչմա։ Այս ուտեստը տարածված է Էրբիլում (Էրբիլ), Տեֆտիում, նիսկենեում և նանե նիսկայում։

Քրդական հայտնի ուտեստներից մեկը Քարդուպիլաուն է, որը տարածված է Պիրանշահրում և Մահաբադում։

Սավարը քուրդ ֆերմերների շրջանում ավանդական կերակուր է, պատրաստվում է ցորենի հատիկներից, որոնք խաշում են, արևը տակ չորացնում և հարվածում հավանգով՝ կեղևից ազատվելու համար, հետո ցորենը աղում են ջրաղացի մեջ (destarr):

Տապսին սմբուկի, կանաչ պղպեղի, դդմի և կարտոֆիլի ուտեստ է լոլիկի մի փոքր կծու սոուսով։ Քրդական տիպիկ նախաճաշը բաղկացած է պանիրից, կարագից, ձիթապտուղից, ձվից, լոլիկից, վարունգից, կանաչ պղպեղից, ռեցելից (ջեմ, մարմելադ կամ ջեմ) և մեղրից։ Քրդստանում երշիկեղենը, հացաբուլկեցենը և նույնիսկ ապուրները կարող են լինել նախաճաշին։

## Տոնական հանդիսություններ
Նոյեմբերյան փառատոնի ժամանակ քրդերը գյուղական վայրերում կազմակերպում են խնջույքներ, ուտում ավանդական սնունդ, հաճախ տոլմա և պարում Halparke կոչվող ավանդական քրդական պարը։

## Տես նաև
* Քրդական սուրճ՝ տաք ըմպելիք, որը պատրաստվում է տերեբինթից։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Ասիական խոհանոց
Կատեգորիա:Արևելյան խոհանոց
Կատեգորիա:Միջերկրածովյան խոհանոց
Կատեգորիա:Քրդական մշակույթ
Անետ Էլիզաբեթ Մահոն

**Անետ Էլիզաբեթ Մահոն** (, ), ռահվիրա օդաչու և օդային օժանդակ փոխադրամիջոցների միակ իռլանդացի կին անդամ։

## Կյանք
Ծնվել է Դուբլինում 1918 թվականի հոկտեմբերի 21-ին և ընտանիքի վեց երեխաներից մեկն էր։ Հայրն աշխատել է փոստում։ Հաճախել է Դուբլիի Sacred Heart մենաստանը, որից հետո հաշվապահական ֆիրմայում աշխատանք է գտել նախքան պատերազմը։ Մանկության տարիներին Դուբլին է այցելել ավիացիայի առաջամարտիկ սըր Ալեն Քոբհեմի թռչող կրկեսը, և Անետը սավառնել է օդանավով ու մի պահ նրան է վստահվել դրա ղեկավարումը։ Երբ պատերազմն սկսվել է, Մահոնը տեղափոխվել է Հյուսիսային Իռլանդիա՝ Ուլստերում Կանանց օժանդակ օդուժի շարքերում շտապ օգնության մեքենաներ վարելու։ Այնտեղ լսել է «Air Transport Auxiliary» կազմակերպության մասին և 1942 թվականին դիմել դրա օդաչուների դասընթացում ընդգրկվելու համար։ Ընդունվել է և ուղարկվել Շոտլանդիայի Պրեստվիք քաղաքում գործող սկսնակ օդաչուների դպրոց։ Ուսումն ավարտելուց հետո նշանակվել է նույն քաղաքում և թռիչքներ իրականացրել Շոտլանդիայի հյուսիսում։ Արժանացել է «Բարակուդաների թագուհի» անվանը, երբ սկսել է Ֆեյրի Բարակուդա ավիակիր ռմբակոծիչներ վարել՝  1943 թվականին դրանց գործածության մեջ մտնելուց հետո․ նա շատ էր սիրում այդ օդանավը։ Պատերազմի ընթացքում վարել է 12 տարբեր օդանավեր, այդ թվում՝ Սպիթֆայերներ, և արձանագրել 475 ժամ թռիչքային ժամանակ։ Չնայած պատերազմից հետո հիմնականում զբաղվել է իր երեխաներով, 1973 թվականին կամավորագրվել է մի խմբի, որը դարձել է Գլոստերշիրի Ֆեյրֆորդ քաղաքի «Royal International Air Tattoo» ավիացիոն շոուն։

## Անձնական կյանք
Դեռևա Պրեստվիքում հանդիպել է իր ապագա ամուսնուն՝ բժիշկ Մորիս Հիլին։ Հիվանդացել էր գրպով և քանի որ գտնվում էր օտար երկրում, ոչ ոք չի ունեցել, որ իրեն խնամեր։ Բժիշկը հոգ է տարել նրան, իսկ առաղջանալուց հետո Մահոնը նրան հրավիրել է թռչելու իր բարակուդայով ու ասել, որ պատրաստվում է ամուսնանալ նրա հետ։ Ամուսնացել են Լոնդոնում 1947 թվականին։ Ամուսինն աշխատանք է ստացել «United Kingdom Atomic Energy Authority» հետազոտական կազմակերպությունում, այսպիսով կինը նրա հետ շրջագայել է ամբողջ Միացյալ Թագավորությունով՝ սկսած Քամբրիայից մինչև Քեյթնես ու Հեմփշիր։ Ունեցել են երեք դուստր, թեև նրանցից մեկը՝ Էլիզաբեթը, մահացել է 1966 թվականին դեռևս մանուկ հասակում։ Ամուսինը կաթված է տարել և մահացել 1996 թվականին։ Մահոնը վախճանվել է 2013 թվականի հոկտեմբերի 7-ին։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* 

Կատեգորիա:Երկարակյացներ
Կատեգորիա:Կանայք Երկրորդ համաշխարհային պատերազմում
Կատեգորիա:Կին օդաչուներ
S-76-ի վթար Կալաբասասի մոտակայքում

**S-76-ի վթար Կալաբասասի մոտակայքում** ուղղաթիռի վթար, որը տեղի է ունեցել 2020 թվականի հունվարի 26-ին։ Sikorsky S-76B ուղղաթիռը Օրանժից թռչել է Կամարիլո, բայց թռիչքից 41 րոպե անց բախվել է Կալաբասասի մոտակայքում գտնվող բլրին։ Աղետի հետևանքով զոհվել է 9 մարդ` օդաչուն և 8 ուղևորները, այդ թվում գտնվում էր նախկին 41-ամյա բասկետբոլիստ Կոբի Բրայանտը և նրա 13-ամյա դուստրը։

Sikorsky S-76B (գրանցման համարը` N72EX, կոդը` 760379) ուղղաթիռը պատկանել է ոչ միայն Island Express Holdings-ին, այլ նաև անձամբ Կոբի Բրայանտին, ով գտնվում էր ինքնաթիռի մեջ, դրանում էին նաև նրա դուստրը՝ Ջանան, ընտանիքի 6 ընկերները և օդաչուն։

## Աղետ
2020 թվականի հունվարի 26-ին, ժամը 17։06-ին, Բրայանտը մեկնել է Օրինջ շրջանի Ջոն Ուեյն (SNA) օդանավակայանից, 1991 թվականի N72EX թողարկման Sikorsky S-76 Spirit ուղղաթիռով՝ իր 13-ամյա դստեր՝ Ջաննայի, նրա 13-ամյա թիմակիցների՝ Ալիսա Ալտոբելիի, Փեյթոն Չեստերի և նրանց ծնողների՝ Քերի և Ջոն Ալտոբելիի, Սառա Չեստերի, Քրիստինա Մաուզերի և օդաչու Արա Զոբայանի հետ։ Թռիչքային ձայնագրությունները ցույց են տվել, որ ուղղաթիռը նույն թռիչքն է կատարել նախօրեին՝ առանց միջադեպի։thumb|Ուղղաթիռի ռադիոհաղորդումները մինչև բախման պահը(անգլերեն)

## Հետաքննություն
[thumb|upright|Բրայանտը [Լոս Անջելես Լեյքերսի մարզաշապիկով, 2015|alt=]]
Մոտ 200 մարդ է հավաքվել աղետի վայրից ոչ հեռու գտնվող բլրի ստորոտին, նրանցից ոմանք հագել էին Բրայանտի մարզաշապիկները և բասկետբոլի գնդակներ էին պահում։

Բրայանտին մի քանի անգամ հիշատակել են այդ երեկո Գրեմմի 62-րդ մրցանակաբաշխության ժամանակ։ Շոուի ընթացքում հաղորդավար Ալիշա Քիզ ու Boyz II Men-ը կատարել են «It 's s So Hard to Say Goodbye to Yesterday» երգը՝ ի պատիվ Բրայանտի, իսկ մյուս կատարողները, այդ թվում՝ Lil Nas X-ը, Լիզզոն, H.E.R.-ը և DJ Khaled-ը, իրենց ելույթներում ներառել են Բրայանտի հարգանքի տուրքը։
Հնարավոր պատճառները`

* Եղանակային վատ պայմաններ։
* Այրումը (որոշ ականատեսներ ասում են, որ վթարից առաջ լսել են շարժիչի սուլոցը)։
* Օդաչուի սխալը։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
*  Auction and pictures of N761LL, the original registration of the helicopter involved

Կատեգորիա:2020 հունվարի իրադարձություններ
Կատեգորիա:2020 մահեր
Օրանժ (Կալիֆոռնիա)

**Օրանժ (Կալիֆոռնիա)** քաղաք Կալիֆոռնիայի հարավում, Օրինջ շրջանում։ Քաղաքը մի մաս է կազմում Լոս Անջելեսի մայրաքաղաքային տարածքում։ Օրանժի տարածքը 69.9 կմ² է, որից 60,6 կմ² պատկանում է արվարձաններին։ Բնակչության քանակը կազմում է 141 634 մարդ (2009 թվականի տվյալներով)։ Բնակչության խտությունը ՝ 2337 մարդ/կմ²։ Քաղաքը գտնվում է ծովի մակարդակից 59 մետր բարձրության վրա։

## Պատմությունը
Քաղաքը հիմնադրվել է 1869 թվականին Էնդրյու Գասելի և Ալֆրեդ Չեփմանի կողմից։ 1888 թվականին բնակավայրը ստացել է քաղաքի կարգավիճակ։ Լոս Անջելեսի արագ ընդլայնվող մայրաքաղաքի հարևանությունը և Օրանժի տարածքում տրանսպորտային կապի հարմարավետությունն իսկական շինարարական բում առաջացրեցին, որը շարունակվում է մինչ օրս։

## Ժողովրդագրություն
Բնակչությունը 2010 թվականին ԱՄՆ մարդահամարի համաձայն կազմում էր 136 416 մարդ։ Բնակչության խտությունը կազմում է 2086,8 մարդ/կմ²:Ռասայական` 67.1% սպիտակ, 11.3% ասիացի, 1.6% սև, 0.7% բնիկ ամերիկացի, 0.3% հավայի և խաղաղօվկիանոսյան կղզի, 15.1% այլ, 4% երկու սերունդ և ավելի շատ ցեղեր։

## Քույր քաղաք
*  Թիմարու

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:ԱՄՆ-ի համալսարանական քաղաքներ
Կատեգորիա:Կալիֆոռնիայի քաղաքներ
Մարգարիտա Իգեր

**Մարգարիտա Ալեքսանդրա Իգեր** (, ), բուժքույր և դաստիարակչուհի։

Նիկոլայ II-ի և Ալեքսանդրա Ֆեոդորովնայի երեխաների դաստիարակ, հուշերի գրքի հեղինակ։

Իգերը գրել է «Վեց տարի Ռուսաստանի կայսերական արքունիքում» () հուշագրությունը՝ Ռոմանովների ընտանիքի հետ գտնվելու ժամանակի մասին։

## Երիտասարդություն
Իգերը ծնվել է 1863 թվականի օգոստոսի 12-ին Իռլանդիայի Լիմերիկ քաղաքում։ Ֆրենսիս Հոլդեն և Ֆրենկիս Իգեր բողոքական զույգի տասը երեխաներից մեկն էր։ Բելֆաստում սովորում էր բժշկություն, ինչպես նաև ապաստարանում աշխատում էր որպես բուժքույր։

## Աշխատանքն արքունիքում
1898-1904 թվականներին Իգերը Նիկոլայ II-ի դուստրերի դաստիարակն էր։ Ավելի ուշ, Մեծ դքսուհու մորաքույրը՝ Օլգա Ալեքսանդրովնան հիշել է, որ օրիորդ Իգերը հետաքրքրված էր քաղաքականությամբ.

[left|thumb|կենտրոն|'' Ձախից աջ. '' Մեծ դքսուհիներ Օլգա, Տատյանա, Մարիա և Անաստասիա, [1906]]
Օրիորդ Իգերի օգնությամբ չորս Մեծ դքսուհիներ սովորել են անգլերեն և նույնիսկ իռլանդական շեշտադրումները զգացվում էին այնքան, որ աղջիկները հասունանալուց հետո ստիպված եղան վարձել անգլիացի դաստիարակ Չարլզ Սիդնեյին։

Իգերը, որը դաստիարակել է բոլոր չորս Մեծ դքսուհիներին, իր գրքում գրել է, որ թագավորական ընտանիքը լքել է անձնական պատճառներով։ Ըստ վարկածներից մեկի, նա աշխատանքից հեռացվել է ռուս-ճապոնական պատերազմի հետ կապված լարված քաղաքական իրավիճակի պատճառով։ Բրիտանիան ակտիվորեն աջակցում էր Ճապոնիային։

## Որոշ ժամանակ անց
Ծառայության ընթացքում Իգերը կենսաթոշակ է ստացել Ռուսաստանի կառավարությունից։ Նա նամակագրվել է Մեծ դքսուհիների հետ մինչ նրանց սպանությունը՝ 1918 թվականը։ Հետագայում ղեկավարել է պանսիոնը, որն անհաջող էր և արդյունքում առաջացավ պարտքեր։ Նրա ընտանիքի անդամները նշել են, որ իրեն հաճախ հետապնդում են իր դաստիարակած աղջիկների դաժան սպանության մասին մտքերը։ Մինչև իր մահանալը (1936 թվական) անհանգստացել է նրանց համար։

## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն
* Дневники Александровского дворца (EN)
* Massie, Robert K., *Nicholas and Alexandra,* 1967, Dell Publishing Co., ISBN 0440163587
* Zeepvat, Charlotte, *From Cradle to Crown: British Nannies and Governesses at the World’s Royal Courts,* Sutton Publishing, ASIN B000GREBC0

## Տես նաև
* Նիկոլայ II
* Ալեքսանդրա Ֆեոդորովնա (Ալիքս)
* Օլգա Նիկոլաևնա Ռոմանովա (մեծ իշխանուհի)
* Տատյանա Նիկոլաևնա Ռոմանովա (մեծ իշխանուհի)
* Անաստասիա Նիկոլաևնա Ռոմանովա
* Ռոմանովներ

## Արտաքին հղումներ
* Шесть лет при русском императорском дворе (Six Years at the Russian Court) (EN)

Կատեգորիա:19-րդ դարի բրիտանացիներ
Կատեգորիա:20-րդ դարի բրիտանացիներ
Կատեգորիա:Բուժքույրեր
Կատեգորիա:Իռլանդացի կին գրողներ
Իրինի Սերետի

**Իրինի Սերետի** (, ), հույն գիտնական և բժիշկ։  Իրինին գլխավորում է ՄԻԱՎ ազգային ինստիտուտի ալերգիաների և վարակիչ հիվանդությունների բաժինը։

## Կրթություն
Սերետին 1991 թվականին Աթենքի համալսարանում ստացել է դոկտորական աստիճան։ Նա մեկ տարվա ընթացքում հետազոտություն է անցկացրել Գրեգորի Սպիրի լաբորատորիայում՝ Ռաշ համալսարանի բժշկական կենտրոնում։ Սերետին բակալավրը, մագիստրատուրան և օրդինատուրան սովորել է Հյուսիսարևմտյան համալսարանում։

## Կարիերա և հետազոտություններ
1997 թվականին Սերետին սկսել է աշխատել ազգային ինստիտուտի ալերգիայի և վարակիչ հիվանդությունների լաբորատորիայում։ Նա դարձել է հաստիքային աշխատող 2003 թվականից։ 2009 թվականին Սերետին ստանձնել է կլինիկական ստաժորի պաշտոնը։ Գլխավորել է ՄԻԱՎ պաթոգենեզի բաժինը։

Սերետին հետազոտել է ՄԻԱՎ վարակը` կարևորելով ՁԻԱՀ-ի ՄԻԱՎ վարակով հիվանդացածների առողջությունն ու վերականգնումը։ Նա նաև հետազոտել է պաթոգենեզի idiopathic CD4-lymphocytopenia (ICL) և Immuno-ի վրա հիմնված թերապևտիկ ռազմավարությունները։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Աթենքի համալսարանի շրջանավարտներ
Կատեգորիա:Հույն բժշկուհիներ
Կատեգորիա:Հույն կին գիտնականներ
Ադրիանուս Ջայասեպուտրա

**Ադրիանուս Ջայասեպուտրա**, (, ), Ջակարտայի առաջին կաթոլիկ արքեպիսկոպոսը՝ ինդոնեզական ծագմամբ։ Ղեկավարել է Ջակարտայի արքեպիսկոպոսությունը 1953 թվականի փետրվարի 18-ից մինչև 1970 թվականի մայիսի 21-ը, ճիզվիտների վանական միաբանության անդամ։

## Կենսագրություն
Ադրիանուս Ջայասեպուտրան ծնվել է 1894 թվականի մարտի 12-ին Ինդոնեզիայում։ Միջնակարգ կրթություն ստանալուց հետո ընդունվել է ճիզվիտների վանական կարգ։ 1928 թվականի օգոստոսի 15-ին ձեռնադրվել է քահանա։

Ճապոնացիների կողմից բանտարկվել է Ցիպինանգի և Սուկամիսկինի բանտերում Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի ընթացքում՝ 1943-1945 թվականներին։

1953 թվականի փետրվարի 18-ին Հռոմի պապ Պիոս XII-ը Ադրիանուս Ջայասեպուտրային նշանակել է Ջակարտայի առաքելական առաջնորդական փոխանորդ և Տրիզիպայի տիտղոսակիր եպիսկոպոս։ 1953 թվականի ապրիլի 23-ին ձեռնադրվել է եպիսկոպոս։

1961 թվականի հունվարի 3-ին Սուրբ Աթոռը առաքելական առաջնորդական փոխանորդությունը փոխեց արքեպիսկոպոսության, և Ադրիանուս Ջայասեպուտրան դարձավ արքեպիսկոպոս։

1961-1965 թվականներին նա մասնակցել է Վատիկանի II տաճարի I, II, III և IV նստաշրջանների աշխատանքներին։

Ադրիանուս Ջայասեպուտրան 76 տարեկանում դիմեց Հռոմի պապին՝ խնդրելով իրեն թոշակի ուղարկել և հրաժարվելով Ջակարտայի արքեպիսկոպոսի պաշտոնից։ 1970 թվականի մայիսի 21-ին Ադրիանուսն անցավ թոշակի, և Սուրբ Աթոռը նրան նշանակեց Վոլզինիայի տիտղոսակիր եպիսկոպոս։

Ադրիանուս Ջայասեպուտրան մահացել է 1979 թվականի հուլիսի 10-ին Ջակարտայում։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Տեղեկատվություն 

Կատեգորիա:Ինդոնեզացիներ
Կատեգորիա:Ճիզվիտներ
Սրեչկո Կոսովել

**Սրեչկո Կոսովել** (, ), սլովենացի պոետ։ Էդվարդ Կոցբեկի հետ համարվել են սլովենական նշանավոր պոետներ Առաջին համաշխարհային պատերազմից հետո ընկած ժամանակահատվածում։

## Կենսագրություն
Հայրը եղել է դպրոցի ուսուցիչ, մայրը՝ Տրիեստի հարուստ ընտանիքից։ 1922 թվականից սովորել է Լյուբլյանայի համալսարանում, որտեղ ուսումնասիրել է փիլիսոփայություն, ռոմանական և սլավոնական բանասիրություն, եղել է մի շարք դեմոկրատական գրական հրատարակչությունների խմբագիր, կազմակերպել է Իվան Ցանկարի անվան բանաստեղծական ակումբ։ Համաշխարհային պատերազմի ականատես է, Ավստրո-Հունգարական կայսրության անկման, իտալական ֆաշիզմի և գերմանական նացիզմի սկզբնավորման վկա։ Սրեչկո Կոսովելը կրել է հեղափոխական գաղափարների, ֆրանսիական մոդերնիզմի գեղարվեստական փնտրտուքների, ռուսական և գերմանական ավանգարդի (իմպրեսիոնիզմից մինչև կոնստրուկտիվիզմ, էքսպրեսիոնիզմ, ֆուտուրիզմ, դադա, սուրռեալիզմ) ազդեցությունը։ Կապեր է պահել ՎԱԳՐ հակաֆաշիստական կազմակերպության հետ։ Զագորյեից վերադարձի ճանապարհին մրսել է և մահացել մենինգիտից, չսպասելով իր «Բանաստեղծություններ» («Pesmi», 1927) առաջին գրքի լույս տեսնելուն։

## Ստեղծագործություն և ճանաչում
Կոսովելի նորարական ժառանգությունը հաշվում է ավելի քան 1000 բանաստեղծություն, քնարական արձակի բազմաթիվ օրինակներ, էսեներ և հոդվածներ։ 1931, 1946, 1964 և 1977 թվականներին նրա բանաստեղծությունների հրատարակություններն ու վերահրատարակությունները դարձել են սլովենացի պոետների նոր սերունդների համար վճռական իրադարձություն։ Կոսովելի մասին մենագրությունը պատկանում է Բորիս Պահորին։

Սրեչկո Կոսովելի անունը Հարավսլավիայի Ժողովրդա-ազատագրական պատերազմի տարիներին կրել է սլովենական 19-րդ պարտիզանական բրիգադը։

## Ստեղծագործություններ
* Zbrano delo. Kn. 1-3/ Ur. Anton Ocvirk. Ljubljana: DZS, 1946—1977.

## Գրականություն
* Alyn M. Srečko Kosovel. Paris: Editions Seghers, 1965.
* Pirjevec M. Srečko Kosovel: Aspetti del suo pensiero e della sua lirica. Trieste: EST, 1974.
* Zadravec F. Srečko Kosovel: 1904—1926. Lipa: ZTT, 1986.
* Vrečko J. Srečko Kosovel, slovenska zgodovinska avantgarda in zenitizem. Maribor: Založba obzorja, 1986.
* Pirjevec M. Trubar, Kosovel e altri saggi sulla letteratura slovena. Trieste: EST,1989.
* Pahor B. Srečko Kosovel. Trieste: EST, 1993
* Вречко Я. Конструктивизм и Косовел. М.: Центр книги Рудомино, 2014.

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Библиография (слов.) 
* Стихи on line (англ.) 

Կատեգորիա:20-րդ դարի բանաստեղծներ
Կատեգորիա:20-րդ դարի գրականություն
Կատեգորիա:Սլովենացի բանաստեղծներ
Կատեգորիա:Սլովենացի գրողներ
Կատեգորիա:Լյուբլյանայի համալսարանի շրջանավարտներ
Կատեգորիա:Էքսպրեսիոնիստ գրողներ
Գալերաս

**Գալերաս** (), հրաբուխ, գտնվում է Հարավային Ամերիկայում, Կոլումբիայի տարածքում, Պաստո քաղաքից ոչ հեռու։

Հրաբխի բարձրությունը ծովի մակերեւույթից հասնում է 4276 մետրի, հիմքի տրամագիծը՝ ավելի քան 20 կիլոմետր է։ Հրաբխային խառնարանի տրամագիծը 320 մետր է, խառնարանի խորությունը՝ ավելի քան 80 մետր։

Երկրաբանների և հրաբխաբանների ենթադրությունների համաձայն, վերջին 7 հազար տարվա ընթացքում Գալերասում տեղի է ունեցել առնվազն վեց մեծ ժայթքում և բազմաթիվ փոքր ժայթքումներ։ Միայն XVI դարի ընթացքում այստեղ ավելի քան քսան ժայթքում է գրանցվել։ 1993 թվականին խառնարանում հետազոտական աշխատանքներ իրականացնելիս զոհվել է վեց հրաբխագետ և երեք զբոսաշրջիկ (այդ ժամանակ նույնպես ժայթքում է սկսվել)։ 2006 թվականի նոյեմբերին շրջակա ավաններից խոշոր ժայթքման սպառնալիքի պատճառով տարհանվել է ավելի քան 8 հազար բնակիչ։

2010 թվականի օգոստոսի 26-ին Կոլումբիայի իշխանությունները սկսեցին տարհանել Գալերաս հրաբխի մոտակայքում բնակվող շուրջ 9 հազար մարդու։ Տարածաշրջանում հայտարարվել է ամենաբարձր «կարմիր» աստիճանի տագնապ։ Այդ շրջան են ուղարկվել ավելի քան 400 ոստիկաններ՝ քաղաքացիական բնակչությանը օգնություն ցուցաբերելու համար։ Տարհանվածների ընդունման համար Էկվադորի հետ սահմանի մոտ գտնվող Պաստո քաղաքում ինը ապաստարան է պատրաստվել

## Գրանցված ժայթքումներ
* 2008 թվականի հունվարին գրանցվել է Գալերաս հրաբխի ժայթքումը։
* 2009 թվականի փետրվարի 15, տեղական ժամանակով 19:10 (00:10 UTC).
* 2010 թվականի հունվարի 2.
* 2010 թվականի օգոստոսի 25

## Ծանոթագրություն

Կատեգորիա:Կոլումբիայի հրաբուխներ
Կատեգորիա:Ակտիվ հրաբուխներ
Կատեգորիա:Կոլումբիայի աշխարհագրություն
Կատեգորիա:Հրաբուխներ այբբենական կարգով
Խաչված մատներ

մինի|191x191փքս|Խաչված մատներ
**Խաչված մատներ**, ձեռքի ժեստ, սովորաբար օգտագործվում է հաջողություն մաղթելու համար։ Երբեմն մեկնաբանվում է որպես պաշտպանության համար Աստծուն աղոթելու փորձ։ Այս ժեստը հայտնի է «խաչի՛ր մատներդ», «մատներդ խաչված պահի՛ր» կամ պարզապես «խաչված մատներ» տարածված արտահայտություններով։ Մատները խաչելու գործողությունը հիմնականում կապված է քրիստոնեության հետ։ Ժեստի ամենավաղ օգտագործումն եղել է այն, որ երկու մարդ հատել են իրենց ցուցամատերը՝ ստեղծելով խաչ։

Երեխաները հաճախ են ժեստն օգտագործում իրենց սուտը արդարացնելու համար։ Համոզմունք կա, որ մատները խաչելը անվավեր է դարձնում տված խոստումը։

## Էմոջի
Տեքստային հաղորդակցության մեջ կարելի է արտահայտել խաչված մատները՝ օգտագործելով -ը։ 2016 թվականին խորհրդանիշը հաստատվել է որպես Unicode 9.0-ի մաս և ավելացվել է Emoji 3.0-ին։

## Ծագում
Ժեստը ծագել է Իսրայելի հրեական թագավորությունում։ Մովսեսի իրավունքի դատարանները հաճախ վճիռներ էին կայացնում «Թող Աստված գթա Ձեր հոգուն» արտահայտությամբ՝ վերահաստատելու Աստծո գերագույն իշխանությունն օրենքի նկատմամբ։ Դատավորների մեծ մասը կարծում էր, չնայած մարդկանց մահվան դատապարտելու կարողությանը, անձամբ չունեն հոգիներ ոչնչացնելու լիազորություն և միայն Աստված կարող է դա անել։ Արդյունքում, որոշ դատավորներ արտահայտությունը ասելիս խաչում էին իրենց մատները՝ համարելով այն աղոթք հանցագործի հոգու հանգստության համար։

Ժեստը սկսել են օգտագործել քրիստոնեական եկեղեցու ժամանակներից կամ, հավանաբար, ավելի վաղ ժամանակներից։ Քրիստոնյաները մատները խաչում էին Քրիստոսի խաչից զորություն ստանալու համար, այսինքն՝ օրհնություն։ 16-րդ դարի Անգլիայում մարդիկ մատները խաչում էին կամ խաչի նշան անում՝ չարից խուսափելու համար, ինչպես նաև այն ժամանակ, երբ հազում էին կամ փռշտում։

## Ծիծաղելի կիրառում
1787 թվականին Ֆրենսիս Գրոուսի հրատարակած «Գավառական բառարան»-ում, որտեղ ներառված են տեղի ժողովրդական սնահավատությունները, խուսափելու համար սանդուղքի տակ զբոսնելու ընթացքում հնարավոր դժբախտությունից, խորհուրդ է տրվում մատները խաչել այնքան ժամանակ, քանի դեռ չես տեսել որևէ շուն։

## Բացառություն
մինի|Գերմանախոս երկրներում բութ մատները սեղմելը հաջողություն ցանկանալու ժեստ է
Վիետնամում այն համարվում է կոպիտ ժեստ դիմացինի նկատմամբ։

Գերմանախոս երկրներում, ինչպես նաև Շվեդիայում, այդ ժեստը ստախոսության նշան է։ Իսկ հաջողություն ցանկանալը արտահայտվում է բութ մատերը սեղմելու ժեստով։ Նույն ժեստը օգտագործվում է սլավոնական շատ երկրներում, ինչպիսիք են Լեհաստանը, Չեխիան, Սլովակիան, Բուլղարիան և նախկին Հարավսլավիայի հանրապետություններում։

## Տես նաև
* Օրհնություն

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Ժեստեր
Կատեգորիա:Խորհրդանիշներ
Կատեգորիա:Մատներ
Կատեգորիա:Քրիստոնեական տերմիններ
Կատեգորիա:Քրիստոնեություն
Կեյկո

**Կեյկո** (, ), արու խոյադելֆին, առավել հայտնի է «Ազատ Վիլլի» սերիալում նկարահանումներից։

## Կյանք
Կեյկոյին բռնել են 1979 թվականին Իսլանդիայի ափերի մոտ և ուղարկել են իսլանդական Հաբնարֆյորդյուր քաղաքի ակվարիում։ Երեք տարի անց նրան վաճառել են Օնտարիոյում, իսկ 1985 թվականինին նա սկսել է ելույթ ունենալ Մեխիկոյի զվարճանքի պարկում։

1993 թվականին էկրան բարձրացավ «Ազատ Վիլլի» կինոնկարը։ Կեյկոն, որը խաղում էր ֆիլմի գլխավոր դերերից մեկը, դարձավ իսկական աստղ։ Նրա համար սկսեցին կատարել նվիրատվություններ։ Հասարակությունը պահանջում էր ավելի լավ կյանքի պայմաններ խոյադելֆինի համար, որն այդ ժամանակ հիվանդ էր, և պատրաստել նրան ազատման։ Նվիրատվություն հայթայթելու համար 1995 թվականին ստեղծվեց «Օգնենք Կեյկոյին» ֆոնդը։ 1996 թվականին հավաքված գումարով նա տեղափոխվեց Նյուպորտի (Օրեգոնի նահանգ) ակվարիում, որտեղ և բուժում ստացավ։

1998 թվականին Բոինգ C-17-ով Կեյկոյին տեղափոխեցին իր հայրենիք՝ Իսլանդիա։ Ռեյկյավիկում Կեյկոյի համար հատուկ սենյակ կառուցեցին, որտեղ նրան սկսեցին պատրաստել ազատ արձակման համար։ Չնայած այն հանգամանքին, որ խոյակետի վերադարձը վայրի բնություն առաջացրեց հակասություններ հասարակության մոտ (որոշ փորձագետներ կարծիք հայտնեցին, որ այն չի կարողանա ինքնուրույն գոյատևել իր համար նոր պայմաններում), 2002 թվականին նա բաց թողնվեց վայրի բնություն։ Կեյկոյի վերահսկումը վստահվեց Ocean Futures խմբին։

Ազատ մնալուց հետո Կեյկոն լողաց մոտ 1400 կիլոմետր, և բնակություն հաստատեց Նորվեգիայի արևմտյան Տակնես ֆյորդում։ Չնայած Կեյկոն որոշակի հետաքրքրություն ուներ իր ազգականների հանդեպ, այնուամենայնիվ նա ավելի շատ կապված էր մարդկանց հետ։ Նրան հետևող մասնագետները շարունակում էին վայրի բնության մեջ կերակրել նրան։

Կեյկոն չկարողացավ հարմարվել վայրի բնության կյանքին։ Նա սատկեց 2003 թվականի դեկտեմբերի 12-ին թոքաբորբից։ Օրեգոնի ծովային ակվարիումում տեղի ունեցավ նրա հիշատակը հավերժացնող արարողություն։

## Կինոմատոգրաֆիա
* 1987. Տասնհինգամյա (սերիալ) / *Quinceañera*
* 1990. Կեյկոն վտանգի մեջ / *Keiko en peligro*
* 1993. Ազատել Վիլիին / *Free Willy*
* 1995. Ազատել Վիլիին 2 / *Free Willy 2: The Adventure Home*
* 1996. Կապույտ տալ (սերիալ) / *Azul*
* 1997. Ազատել Վիլիին 3 / *Free Willy 3: The Rescu*

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* The Free Willy Keiko Foundation — сайт фонда, созданного в помощь Кейко; ныне сайт памяти 
* 

Կատեգորիա:Կաթնասուններ
Կատեգորիա:Կետանմաններ
Մեծ ակցիա

մինի|1942 թվականի հուլիսի 22-ին Վարշավայում հրեական խորհրդի հայտարարությունը, որը հրապարակվել Է Գերմանիայի հրամանով՝ Վարշավայի գետտոյի ոչնչացման մեծ ակցիա սկսելու մասին
մինի|Հրեաներ, որոնք նստում են Ումշլագպլաց մեկնող գնացք
**Մեծ ակցիա** (), Վարշավայի գետտոյի ոչնչացման գործողություն, որը կապված է նրա բնակիչների զանգվածային ոչնչացման հետ, իրականացվել է 1942 թվականի հուլիսի 22-ից մինչև սեպտեմբերի 21-ը։ Այն «Ռեյնհարդ» գործողության մաս էր կազմում։

## Ակցիայի ընթացքը
մինի|Գերեվարված հրեաների հերթը խուզարկվում է և հարցաքննվում Ումշլագպլաց ուղարկելուց առաջ
1942 թվականի հուլիսի 22-ին՝ առավոտյան ժամը 10:00-ին, «Ռեյնհարդ» գործողության շտաբի պետ SS-Sturmbannführer Hermann Höfle-ը Հրեական խորհրդի նախագահ Ադամ Չերնյակովին տեղեկացրեց «դեպի արևելք տեղափոխություն» սկսելու մասին։

Ակցիային ակտիվ մասնակցություն ունեցան հրեական կարգապահական ծառայության իրավապահ մարմինների աշխատակիցները։ Հրեաներին հավաքեցին Ումշլագպլացում, որտեղից նրանք առևտրական գնացքներով տարվեցին Տրեբլինկայի մահվան ճամբար։

1942 թվականի օգոստոսին՝ Վարշավա ժամանումից հետո, Տրեբլինկայի առաջին փախստականներին պարզ դարձավ, որ տեղահանության նպատակը վերաբնակեցումը չէր, այլ միայն ցեղասպանությունը։

Ակցիայի եզրափակիչ փուլում՝ սեպտեմբերի 6-11-ը ընկած ժամանակահատվածում, Smoczą, Gęsią, Zamenhofa, Szczęśliwą i Parysowską փողոցների միջև եղած տարածքում հավաքեցին գետտոյի մոտ 100 հազար բնակչի (այսպես կոչված «Kessel in der ulica Miła» կամ «Kessel in der ulica Niska»): Ընտրության արդյունքում 32 հազար մարդ ստացավ «կյանքի թվեր» և կարող էր մնալ գետտոյում, 2,6 հազար մարդ գնդակահարեցին, իսկ ավելի քան 54 հազար մարդ դուրս բերեցին Տրեբլինկա։

Մեծ ակցիայի վերջին օրը սեպտեմբերի 21-ն էր, Յոմ Կիպուր տոնը։ Այդ օրը հրեական կարգապահական ծառայության թիվը կրճատվեց 2400-ից մինչև 380, բազմաթիվ սպաներ ընտանիքների հետ միասին հայտնվեցին Ումշլագպլացում և դուրս բերվեցին։

Ակցիայի ժամանակ դուրս բերվեց ընդհանուր առմամբ մոտ 265 հազար հրեա։ Տեղում սպանվեց մոտ 10 հազար մարդ, արդյունքում գետտոյում մնաց (օրինական կամ անօրինական) մոտ 70 հազար մարդ։ Տրեբլինկայում դուրս բերվեց գետտոյի բնակիչների մոտ 75%-ը, իսկ գետտոյի մակերեսը սահմանափակվեց այն տարածքներում, որտեղ գտնվում էին արտադրական ձեռնարկությունները (այսպես կոչված սարայները), Pańskiej թաղամասում գտնվող Tobbensa սարայի փակ տարածքի հյուսիսային մասում։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:1942
Կատեգորիա:Լեհաստանը Երկրորդ համաշխարհային պատերազմում
Կատեգորիա:Հոլոքոստ
Չերվի եղբայրներ (ֆիլմ)

«**Չերվի յոթ եղբայները**» (), ռեժիսոր Ջաննի Պուչչինիի ֆիլմը, որն էկրան է բարձրացել 1968 թվականին։ Ժապավենը ներկայացնում է իտալացի հակաֆաշիստ Չերվի եղբայրների պատմությունը։ Ռեժիսոր Պուչչինին մահացել է ֆիլմի արտադրության ավարտից մի քանի ամիս անց, իսկ ֆիլմը երկար ժամանակ արգելվել է իտալական գրաքննության կողմից։ Գլխավոր դերակատար Ջան Մարիա Վոլոնտեն արժանացել է մրցանակի Ավելլինոյի կինոփառատոնում, ինչպես նաև իտալական «Ոսկե գլոբուս» մրցանակի որպես լավագույն դերասան։

## Սյուժե
Ֆիլմի գործողությունները ծավալվում են 1930-ական թվականների վերջին և 1940-ական թվականների առաջին կեսին։ Չերվի եղբայրները սվորական գյուղացիներ են, սակայն աչքի են ընկնում նորը ճանաչելու, ճշմարտության ու արդարության հասնելու ձգտումով։ Նրանք քննադատաբար են վերաբերվում ֆաշիստական ռեժիմին, ինչի արդյունքում հայտնվում են կոմունիստական ընդհատակում։ Հատկապես ակտիվ դիրքորոշում ունի Ալդո Չերվին, որը ծանոթանում է դերասանուհի Լուչիա Սարցիի հետ, որը հանդես է գալիս որպես կապող օղակ եղբայրների ու հակաֆաշիստական միավորման ղեկավարության միջև։ Սկզբում նրանք կատարում են տարբեր պրոպագանդայի հետ կապված առաջադրանքներ․ տպագրում են թռուցիկներ, դրանք ուղարկում քաղաք և տարածում։ Աստիճանաբար Ալդոն զբաղեցնում է ավելի ծայրահեղական դիրքորոշում՝ պահանջելով ավելի ակտիվ գործողություններ, ինչը հատկապես ակտուալ է դառնում Իտալիայի՝ Երկրորդ համաշխարհային պատերազմին միանալուց հետո։

## Դերերում
* Ջան Մարիա Վոլոնտե – *Ալդո Չերվի*
* Լիզա Գաստոնի – *Լուչիա Սարցի*
* Կարլա Գրավինա – *Վերինա*
* Ռիկարդո Կուչչոլլա – *Ջելինդո Չերվի*
* Ռուջերո Միտի – *Օվիդիո Չերվի*
* Բենյամին Լև – *Էտտորե Չերվի*
* Դոն Բակի – *Ագոստինո Չերվի*
* Գաբրիելա Պալլոտա – *Իրնես, Ագոստինոյի կինը*
* Ջինո Լավաջետտո – *Անտենորե Չերվի*
* Ռոսելլա Բերգամոնտի – *Անտենորեի կինը*
* Ռենցո Մոնտանյանի – *Ֆերդինանդո Չերվի*
* Էլզա Ալբանի – *Ջենովեֆֆա Կոկոնի Չերվի, եղբայրների մայրը*
* Օլեգ Ժակով – *Ալչիդե Չերվի, եղբայրների հայրը*
* Սերժ Ռեջանի – *Ֆերարի*
* Դուիլիո դել Պրետե – *Դանտե Կաստելուչչի*
* Մասսիմո Ֆոսկի – *դոն Պասկինո Բորգի*
* Անդրեա Չոկկի – *կոմունիստական կուսակցության անդամ*

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* 

Կատեգորիա:1968 դրամա ֆիլմեր
Կատեգորիա:1968 ֆիլմեր
Կատեգորիա:Բնօրինակում անաղբյուր հոդվածներ
Կատեգորիա:Իտալական դրամա ֆիլմեր
Կատեգորիա:Իտալական ռազմական ֆիլմեր
Կատեգորիա:Իտալական ֆիլմեր
Կատեգորիա:Իրական դեպքերի հիման վրա նկարահանված ֆիլմեր
Կատեգորիա:Ֆիլմեր Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի մասին
Ջալալ Ալիև

**Ջալալ Ալիրզա օկլի Ալիև** (, ), ադրբեջանցի գիտնական, պետական և քաղաքական գործիչ, պրոֆեսոր, Ադրբեջանի Գիտությունների ազգային ակադեմիայի անդամ, Ադրբեջանի Միլլի Մեջլիսի անդամ։

## Կենսագրություն
Ջալալ Ալիևը ծնվել է Նախիջևանում՝ բազմանդամ ընտանիքում։ Նա Ադրբեջանի նախկին նախագահ Հեյդար Ալիևի եղբայրն է։ Նրա երկու եղբայրները՝ Հասան Ալիևը և Ագիլ Ալիևը Ադրբեջանի Գիտությունների ազգային ակադեմիայի անդամ էին։ 1944 թվականին ավարտել է Նախիջևանի ուսուցիչների ինստիտուտի բնական գիտությունների ֆակուլտետը, իսկ 1951 թվականին՝ Ադրբեջանի պետական համալսարանի կենսաբանության ֆակուլտետը։ 1976 թվականին ընտրվել է Ադրբեջանի Գիտությունների ազգային ակադեմիայի թղթակից անդամ, իսկ 1980 թվականին՝ լիիրավ անդամ։ Երեք անգամ (1995, 2000 և 2005 թվականներին) ընտրվել է ԱՀ Միլլի մեջլիսի պատգամավոր։

Նա Ռուսաստանի գյուղատնտեսական գիտությունների ակադեմիայի, Ուկրաինայի ագրարային գիտությունների ակադեմիայի և Բելառուսի Հանրապետության ագրարային գիտությունների ակադեմիայի արտասահմանյան անդամ էր։

Նա նաև ակտիվորեն զբաղվել է քաղաքական գործունեությամբ։

Ավելի քան 500 գիտական հրապարակումների, այդ թվում՝ 5 գրքի և 20 մենագրության հեղինակ է։ Եվս 340 գիտական աշխատանք լույս է տեսել արտերկրում։

Ջալալ Ալիևը մահացել է 2016 թվականի հունվարի 31-ին Բաքվում։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:«Հայրենական մեծ պատերազմի ժամանակ կատարած անձնվեր աշխատանքի համար» մեդալակիրներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գիտությունների ակադեմիայի արտասահմանյան անդամներ
Կատեգորիա:Ադրբեջանցի գիտնականներ
Կատեգորիա:Ադրբեջանի Ազգային ժողովի 2-րդ գումարման պատգամավորներ
Կատեգորիա:Ադրբեջանի Ազգային ժողովի 3-րդ գումարման պատգամավորներ
Կատեգորիա:Ադրբեջանի Ազգային ժողովի 1-ին գումարման պատգամավորներ
Կատեգորիա:Ադրբեջանի Ազգային ժողովի 4-րդ գումարման պատգամավորներ
Կատեգորիա:Ադրբեջանի քաղաքական գործիչներ
Իններորդ օր

**«Իններորդ օր»** (), ռեժիսոր Ֆոլկեր Շլյոնդորֆի ֆիլմը, որն էկրան է բարձրացել 2004 թվականին։ Ֆիլմը հիմնված է լյուքսեմբուրգցի կաթոլիկ վանական Ժան Բեռնարի (*[[:en:Father Jean Bernard|Father Jean Bernard]]*) հուշերի գրքի վրա։

## Սյուժե
Անրի Կրեմերը (Ուլրիխ Մատտես) Լյուքսեմբուրգի այլ կաթոլիկ հոգևորականների թվում հայտնվում է Դախաու համակենտրոնացման ճամբարում։ 1942 թվականի հունվարին նա անսպասելիորեն ստանում է «արձակուրդ» ինը օրով և վերադառնում հարազատ քաղաք։ ՍՍ տեղի ղեկավար Գեբհարդտից (Աուգուստ Դիլ) նա իմանում է, որ դա տեղի է ունեցել ոչ պատահաբար․ նացիստական ղեկավարությունը ցանկանում է, որ նա ազդի եպիսկոպոս Ֆիլիպի վրա և նրան տրամադրի հանդես գալ կրոնի նկատմամբ կուսակցության «նոր քաղաքականության» օգտին։ Իմանալով, որ այդ որոշումից է կախված իր հարազատների ու իր ընկերների ճակատագիրը կալանավայրում՝ Անրին հայտնվում է բարդ ընտրության առաջ․ նա կարող է փրկել իրեն ու իր ընկերներին իր գաղափարներին դավաճանելու միջոցով կամ կարող է հավատարիմ մնալ նրանց՝ հակառակ ամեն ինչի։

## Դերերում
* Ուլրիխ Մատտես – *աբբա Անրի Կրեմեր*
* Աուգուստ Դիլ – *ունտերշտուրմֆյուրեր Գեբհարդտ*
* Հիլմար Տատե – *եպիսկոպոս Ֆիլիպ*
* Բիբիանա Բեգլաու – *Մարի Կրեմեր*
* Ժերմեն Վագներ – *Ռոժե Կրեմեր*
* Ժան Պոլ Ռատ – *Ռայմոն Շմիտ*
* Իվան Իրժիկ – *Արմանդո Բաուշ*
* Զդենեկ Պեխաչեկ – *ճամբարի պետ*

## Մրցանակներ և անվանակարգեր
* 2004 — Բիբերախի անկախ ֆիլերի փառատոնի գրան պրի (Ֆոլկեր Շլյոնդորֆ)
* 2004 — Բեռնհարդ Վիկիի մրցանակ Մյունխենի կինոփառատոնում (Ֆոլկեր Շլյոնդորֆ)
* 2004 — առաջադրվել է «Ոսկե գորտ» մրցանակի օպերատորական արվեստի *Camerimage* փառատոնում (Թոմաս Էրհարտ)
* 2005 — առաջադրվել է *[[European Film Awards]]* մրցանակի տղամարդու լավագույն դերակատարման համար (Ուլրիխ Մատտես)
* 2005 — *[[Deutscher Filmpreis]]* մրցանակ նկարչի լավագույն աշխատանքի համար (Արի Հանտկե)
* 2005 — *[[Deutscher Filmpreis]]* մրցանակի 7 անվանակարգ՝ լավագույն ֆիլմ (Յուրգեն Հաազե), լավագույն ռեժիսոր (Ֆոլկեր Շլյոնդորֆ), տղամարդու լավագույն դերակատարոմ (Ուլրիխ Մատտես և Աուգուստ Դիլ), լավագույն սցենար (Էբերհարդ Գյորներ, Անդրեաս Պֆլյուգեր), լավագույն մոնտաժ (Պետեր Ադամ), լավագույն ձայն (Հուբերտ Բարտոլոմե, Գուննար Ֆոյգտ)
* 2005 — մանսակցել է Մալ դել Պլատեի կինոփառատոնի հիմնական ծրագրին

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Ֆիլմի կայքը
* 
* Press book
* The Ninth Day Web site in Luxembourg
* H. Marcuse's page comparing film and memoir
* Detailed review in Opuszine 
* Decentfilms.com review

Կատեգորիա:2004 դրամա ֆիլմեր
Կատեգորիա:2004 ֆիլմեր
Կատեգորիա:Բնօրինակում անաղբյուր հոդվածներ
Կատեգորիա:Գերմանական դրամա ֆիլմեր
Կատեգորիա:Գերմանական ֆիլմեր
Կատեգորիա:Գերմաներեն ֆիլմեր
Կատեգորիա:Չեխական ֆիլմեր
Կատեգորիա:Ֆիլմեր Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի մասին
Կատեգորիա:Ֆոլկեր Շլյոնդորֆի ֆիլմեր
Կատեգորիա:2000-ականների գերմանական ֆիլմեր
Կատեգորիա:2000-ականների գերմաներեն ֆիլմեր
Մարատ Կոզլովի հուշարձան

**Մարատ Կոզլովի հուշարձան** (), հերոս պարտիզան Մարատ Կոզլովի հուշարձանը Բելառուսի Մոգիլյովի մարզի Բիխով քաղաքում։

## Պատմություն
Հուշարձանը տեղադրվել է 1965 թվականին, Բիխով քաղաքի թիվ 1 միջնակարգ դպրոցի մոտ։ Հուշարձանի հեղինակը քանդակագործ Նիկոլայ Պոլյակովն է։ Մարատ Կոզլովի հուշարձանի բացմանը Ուկրաինայից ժամանել է նրա մայրը՝ Վալենտինա Ձյուբան։  Մարատ Կոզլովի` սպիտակ քարից պատրաստված քանդակը տեղադրված է նույնպիսի պատվանդանին, որի դիմային կողմում կա հուշատախտակ *«Պիոներ հերոս Մարատ Կոզլով»* մակագրությամբ։ Դպրոցի աշակերտները հուշարձանի մոտ անցկացնում են հանդիսավոր միջոցառումներ։

Երիտասարդ հերոսը թաղված է Վետրենկա և Ուխլյաստ գյուղերի գերեզմանատանը։ Նրա գերեզմանը խնամում են Սմոլիցա ագրոքաղաքի դպրոցի աշակերտները։

## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն
* *Н. Ткачёв*. Очерк «3 разведкі не вярнуўся» в книге «Небяспека побач».
* 465. Помнік Казлову // Збор помнікаў гісторыі і культуры Беларусі. Магілёўская вобласць / АН БССР, Ін-т мастацтвазнаўства, этнаграфіі і фальклору; Рэд. кал.: С. 13. Марцэлеў (гал. рэд.) і інш. — Мн.: Беларус. Сав. Энцыклапедыя, 1986. — С. 132. — 408 с., іл.

## Արտաքին հղումներ
* Պատերազմի պատանի հերոսներ. Կոզլով Մարատ Սերգեևիչ  
* Ռեպորտաժ Բիխովի շրջանի Ուխլյաստ գյուղից  
* Պիոներ հերոս Մարատ Կոզլով

Կատեգորիա:1965 հիմնադրումներ
Կատեգորիա:Բելառուսի հուշարձաններ
Կատեգորիա:Հայրենական մեծ պատերազմի հուշարձաններ
Հակոբ Խալաֆյան

**Հակոբ Ալբերտի Խալաֆյան** (), ռուսաստանցի հայ քանդակագործ, Ռուսաստանի գեղարվեստի ակադեմիայի թղթակից անդամ։

## Կենսագրություն
Հակոբ Խալաֆյանը ծնվել է Հայաստանի Սպիտակի շրջանի փոքր գյուղերից մեկում, որտեղ նրա հայրն ընտանիքի հետ գործուղվել էր ուսուցչության։ Երբ Հակոբը 7 տարեկան էր, ընտանիքը տեղափոխվեց Կրասնոդար։ Մանուկ հասակից նկարել է, հաճախել գեղարվեստական ստուդիա։ Ավարտել է Կուբանի պետական համալսարանի ֆիզիկայի ֆակուլտետը։ 1984 թվականից աշխատել է Սոչիի գեղարվեստական ֆոնդում։ Ավարտել է Կուբանի պետական համալսարանի գեղարվեստագրաֆիկական ֆակուլտետի հեռակա բաժինը։

2012 թվականին Հակոբ Խալաֆյանը դարձել է Ռուսաստանի գեղարվեստի ակադեմիայի թղթակից անդամ։

Ապրում և ստեղծագործում է Սոչիում։

## Հայտնի աշխատանքներ
* «Բրեմենյան երաժիշտներ», Սոչի 
* «Ընկերությունը չի ժանգոտում» (հեղինակային անվանում՝ *«Տխուր ծաղրածուն»*), Տագանրոգ 
* «Քառյակ», Սոչի 
* «Վերարկուով ձի», Սոչի 
* «Շունը, էշը, կատուն և կիթառով մարդը», Լիպեցկ 
* «Շնիկեր», Լիպեցկ 
* «Վիշաօձը կապկի և թութակի հետ», Լիպեցկ 
* «Երկու ջայլամ», Լիպեցկ 
* «Բակապանուհի Պետրովնան», Լիպեցկ 
* «Ձեր առողջության կենացը», Արմավիր

## Արտաքին հղումներ
* Հակոբ Խալաֆյանի պաշտոնական կայքը

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Անձինք այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Ապրող անձինք
Կատեգորիա:Խորհրդային քանդակագործներ
Կատեգորիա:Հայ քանդակագործներ
Կատեգորիա:Քանդակագործներ այբբենական կարգով
Վինչենցո Կապրիլե

**Վինչենցո Կապրիլե** (, ), իտալացի նկարիչ, որը հիմնականում նկարել է ժանրային տեսարաններ և բնապատկերներ` Ամալֆի ափից։

## Կենսագրություն
Սովորել է Նեապոլի գեղեցիկ արվեստների դպրոցում` Դոմենիկո Մորելլիի և Գաբրիել Սմարջասիի հետ։ Ֆիլիպո Պալիցիի հետ միացել է Ռեսինայի դպրոցին։

Նրա ծովանկարների տեսարանները պատկերում են տարածքի ամենօրյա կյանքը և Պոզիտանոյի, Ամալֆիի, Ռավելլոյի և Սալեռնոյի ծոցի ժայռերը և ծովափերը։ Նրա աշխատնքերնից են *Պոզիտանոյի աղջիկը* (*La Fanciulla di Positano*) նկարը Covo dei Saraceni-ի սեփականատիրոջ դիմանկարը։ Նեապոլցի այլ իմրեսիոնիստ նկարիչների հետ, ինչպիսիք են Լուկա Պոստիլիոնեն, Պիետրո Կոպետան, Վինչենցո Վոլպեն, Էդուարդո Մատանիան, Ալտիո Պրատելլան, Ջուզեպպե Ալբերտո Կոկկոն, Ջուզեպպե Կաշիարոն, Ջուզեպպե Կիորալանցան, Գայտանո Էսկոկզտո, Վինչենցո Միլիարոն, Վինչենցո Իրոլին, նա օգնել է ձևավորել Caffè Gambrinus-ի սենյակները Նեապոլում։

## Պատկերասրահ

Caprile mercato di Pasqua a Napoli.jpg|*Նեապոլի արևելյան շուկա*
Caprile ritratto 2.jpg|*Դիմանկար*
Caprile ritratto.jpg|*Դիմանկար*
Caprile venditrice d'acqua.jpg|*Ջուր վաճառողը*
Vincenzo Caprile - L'acqua zurfegna a Santa Lucia2.jpg|*L'acqua zurfegna a Santa Lucia*
Vincenzo Caprile Study of a fisherman.jpg|*Ձկնորսության ուսուցում*


## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Իտալացի նկարիչներ
Կատեգորիա:Իտալացիներ
Կոսովո (գունդ)

**«Կոսովո» գունդ** (, , ), ալբանական հետևակային ստորաբաժանում, որը մասնակցել է Երկրորդ համաշխարհային պատերազմին Առանցքի ուժերի կողմից և կազմված է եղել Կոսովոյի ալբանացի ազգայնականներից։ Կազմավորվել է 1943 թվականին՝ Իտալիայի կապիտուլյացայից հետո։

## Կազմավորում
Երկրորդ համաշխարհային պատերազմում 1943 թվականին Իտալիայի կապիտուլյացիայից հետո «Բալլի Կոմբետար» կազմակերպության հայտնի գործիչ Ջաֆեր Դևան ստեղծել է Ալբանիայի խամաճիկային գերմանամետ կառավարության և ձևավորել Պրիզրենի երկրորդ լիգան, որի կազմում ընդգրկվել են ալբանացի ազգայնականներ։ «Կոսովո» գունդը դարձել է այդ քաղաքական կազմակերպության ռազմական թևը և հիմնադրվել է Պրիզրենի երկրորդ լիգայի կենտրոնական կոմիտեի հրամանով 1943 թվականի նոյեմբերին Կոսովոյի և Մետոխիայի տարածքում։

Գնդի հրամանատարությունը գերմանական ռազմական վարչության կողմից հանձնվել է օկուպացիոն ոստիկանության աշխատակից Բայազիտ Բոլետինիին։ Գնդի գումարտակների հրամանատարները եղել են կապիտան Ռասիմ Դայչին (Կոսովսկա-Միտրովիցայից), Յուսուֆ Բոլետինին և Ռիզո Ագայը։ Ըստ տարբեր տվյալների՝ գնդի կազմում եղել է հազարից մինչև 1500 մարդ։

## Ռազմական հանցագործություններ
Գունդը կռվել է հարավսլավացի պարտիզանների դեմ Կոսովոյում և Մետոխիայում, չնայած առավել հայտնի է դարձել նրա կազմում ընդգրկված մարդկանց բազմաթիվ հանցագործությունների շնորհիվ, որ կատարվել են Կոսովոյի ու Մետոխիայի քաղաքացիական անձանց, հիմնականում սերբերի ու չեռնոգորիացիների դեմ, որոնք պաշտպանել են Իոսիպ Բրոզ Տիտոյի հարավսլավացի պարտիզաններին, չնայած նրանց ձեռքից զոհվել են նաև ալբանացիներ։ Այսպես, 1943 թվականի դեկտեմբերի 3-ին գնդի զինվորները կազմակերպել են կոտորած սերբական Ռակոշ գյուղում՝ սպանելով 30 մարդ։ Հաջորդ օրը Ջյակովիցայում նրանք սպանել են 34 մարդ, իսկ սերբական Սիգա գյուղում՝ 36 մարդ։ 1943 թվականի դեկտեմբերի 4-7-ին Ջաֆեր Դևայի հրամանատարությամբ 400 մարդ շրջապատել է Պեչ գյուղը և կոտորել այնտեղ ապրող ավելի քան 300 սերբերի ու չեռնոգորացիների։

Գունդը դե-ֆակտո դադարել է գոյություն ունենալուց 1944 թվականին, երբ նրա կազմը գրեթե ամբողջությամբ տեղափոխվելէ  ՍՍ «Սկանդերբեգ» 21-րդ դիվիզիա։

## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն

* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 

## Արտաքին հղումներ
* The Saga of Kosovo  

Կատեգորիա:1944 կազմալուծված ռազմական միավորներ և կազմավորումներ
Կատեգորիա:Կոսովոյի պատմություն
Կատեգորիա:Հակակոմունիստական կազմակերպություններ
Ահաբեկչություն Բանի Սաադում

**Ահաբեկչություն իրաքյան Բանի Սաադում**, տեղի է ունեցել 2015 թվականի հուլիսի 20-ին՝ տեղական ժամանակով մոտավորապես 8-ին, Ռամադան սրբազան ամսվա տոնակատարության ժամանակ։ 120 կամ 130 մարդ է զոհվել և առնվազն 130-ը վիրավորվել։ Բանի Սաադը գտնվում է մայրաքաղաք Բաղդադից 20 կմ հեռավորության վրա։

Մուսուլմանների համար սուրբ Ռամադան ամսվա ավարտի օրը մարդկանց կողմից լեփ-լեցուն շուկայում սառույցի փոխադրման բեռնատար է պայթեցվել։ Բեռնատարում, ըստ որոշ տվյալների, երեք տոննա պայթուցիկ է եղել։ Ռումբը գործի է դրել մահապարտ ահաբեկիչը։ Զոհերի և տուժածների թվում կան բազմաթիվ կանայք և երեխաներ։ Պայթյունի ուժգնությունը եղել է այնպիսին, որ զոհվածների մարմինների մի մասը տարածվել է մերձակա տների տանիքներին։

Բանի Սաադի ահաբեկչության պատասխանատվությունը պաշտոնապես ստանձնել է «Իսլամական պետություն» խմբավորումը։

## Միջազգային արձագանք
Ռուսաստանի նախագահ Վլադիմիր Պուտինը ցավակցություն է հայտնել Իրաքի իշխանություններին, զոհվածների ընտանիքներին և տուժածներին։ Նախագահը հաստատել է Իրաքի ժողովրդի հետ շարունակական աջակցությունն ու համերաշխությունը ծայրահեղականության դեմ նրա երկարատեւ և ծանր պայքարում։

ՄԱԿ-ի գլխավոր քարտուղար Պան Կի Մունը դատապարտել է ահաբեկչությունը և հույս հայտնել, որ հանցագործության բոլոր մեղավորները պատասխանատվության կենթարկվեն։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:2015 ահաբեկչություններ
Կատեգորիա:2015 զանգվածային սպանություններ
Կատեգորիա:ԻԼԻՊ
Էյմոս Բրոնսոն Օլքոթ

**Էյմոս Բրոնսոն Օլքոթ** (Amos Bronson Alcott), հաճախ նրա անունը տառադարձվում է որպես **Ամոս (**), մանկավարժ, փիլիսոփա, բանաստեղծ, էսսեագիր։

Ծնվել է աղքատ գյուղացու ընտանիքում։ Զբաղվել է ինքնակրթությամբ։ Ապրուստ հայթայթելու համար սկսել է աշխատել վաղ տարիքից՝ աշխատելով որպես շրջիկ վաճառական հարավային նահանգներում։

## Մանկավարժական գործունեություն
Իր ազգականի ազդեցությամբ, որը Չեշիրի դպրոցի տնօրենն էր, ընտրեց մանկավարժական գործունեության ուղին և 1823 թվականից սկսած՝ զբաղվում էր ուսուցչությամբ։ 1834 թվականին բացում է իր դպրոցը Բոստոնում (Temple School)։ Դասավանդման իր փորձը նա ամփոփեց գրքերում․

* «Դիտարկումներ երեխաների դաստիարակության սկզբունքների և մեթոդների մասին» (Observations on Principles and Methods of Infant Instruction, 1830)
* «Զրույցներ երեխաների հետ Ավետարանների մասին» (Conversations with Children on the Gospels, 1836—1837).

Այս գրքերից երկրորդը ենթարկվեց քննադատության․ նրան մեղադրեցին «աստվածաբանության նկատմամբ ոտնձգության» և երիտասարդ մտքերն այլասերելու մեջ։ Նրա դպրոցը փակվեց 1838 թվականին։

## «Փիլիսոփայական դպրոց»
1840 թվականին Օլքոթն ընտանիքի հետ տեղափոխվել է Կոնկորդ՝  Մասաչուսեթս, որտեղ իր ընկերոջ՝ Ռ.Ու. Էմերսոնի հետ միասին դարձել է տրանսցենդենտալ ակումբի հիմնադիրներից մեկը։ Իր տան մոտ Էյմոսը կառուցել է մեծ փայտե խորդանոց, այնտեղ տեղադրել է կոպիտ աթոռներ ու նստարաններ ու այն անվանել «փիլիսոփայական դպրոց»։ Այնտեղ հաճախ էին հավաքվում խմբակի անդամները, այդ թվում նաև Գ. Դ. Թորոն, Մ. Ֆուլերը, Թ. Պարկերը, Ս. Հ. Ուիթմանը, Ն. Գոթորը և ուրիշներ։

Այդ ժամանակաշրջանը նա նկարագրել է իր գրքերում․

* «Օրֆիկ ասույթներ» (Orphic Sayings), տպագրված «Դայել» ամսագրում՝ 1840 թվականին
* «Կոնկորդյան օրեր․ Հիշողություններ Կոնկորդի մասին» (Concord Days, Recollections of That Place).
* «Զրույցներ սեղանի շուրջ» (Table Talk, 1877)

## Ուշ հրապարակումներ
Օլքոթը նաև բանաստեղծական ժողովածուների հեղինակ էր․

* «Սոնետներ և կանցոններ» (Sonnets and Canzonets, 1882)
* «Նոր Կոնեկտիկուտ» (New Connecticut, 1887)

1938 թվականին հրապարակվել են հատվածներ Օլքոթի օրագրերից, որոնցում մոտ 30 հազար էջ կա։

## Ընտանիք
Ամուսնացած է եղել Էբիգեյլ Օլքոթի՝ ամերիկացի ակտիվիստուհու հետ։

Ընտանիքում ծնվել են չորս դուստրեր, այդ թվում՝ մանկագիր Լուիզա Մեյ Էլքոթը և նկարչուհի Էբիգեյլ Նեյրիգերը։ Նրանց՝ հորն ու դուստրերին, նվիրված է Չարլզ Այվզի «Սոնատներ-Կոնկորդ» երրորդ մասը։

## Ծանոթագրություն

## Գրականություն
* ԱՄՆ գրողներ։ Համառոտ կենսագրություններ։ Կազմումը և խմբագրումը  ըստ Յա․ Զասուրսկու,Գ․ Զլոբինայի, Յու․ Մ․ Կովալևայի, «Ծիածան» 1990

Կատեգորիա:Ամերիկացի բանաստեղծներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի գրողներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի հասարակական գործիչներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի մանկավարժներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի սոցիալիստներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի փիլիսոփաներ
Կատեգորիա:Բանաստեղծներ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Մանկավարժներ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Ուսուցիչներ
Կատեգորիա:Տղամարդ ֆեմինիստներ
Կատեգորիա:Տրանսցենդենտալիզմ
Կատեգորիա:Փիլիսոփաներ այբբենական կարգով