Բեռլինի անկումը

«**Բեռլինի անկումը**» (), խորհրդային  գեղարվեստական ֆիլմ, կինոէպոպեա, որը 1949 թվականին նկարահանել է Միխեիլ Ճիաուրելի Պյոտր Պավլենկոյի սցենարով: Նկարահանումներն անցկացվել են ԽՍՀՄ-ում, Պրահայում և Բաբելսբերգի նախկին UFA կինոստուդիայում։ Կինոյում ստալինիանայի վառ օրինակ է: Էկրան է բարձրացել հունվարի 21-ին, դարձել է 1950 թվականի վարձույթի առաջատարներից մեկը (3-րդ տեղ, 38,4 միլիոն հանդիսատես)։ 
ԽՄԿԿ 20-րդ համագումարից հետո ֆիլմը երկար ժամանակ անհետացել է էկրաններից։

## Սյուժե
մինի|235px|աջից|Վ. Սավելևն Ադոլֆ Հիտլերի դերում և Մ. Նովակովան Եվա Բրաունի դերում
Կինոէպոպեան հիմնականում ընդգրկում է 1941-1945 թվականների Հայրենական մեծ պատերազմի իրադարձությունները: Գործողություններն սկսվում են պատերազմից անմիջապես առաջ: Պատմական համատեքստին հյուսված ներկայացնում է պողպատագործ Ալեքսեյ Իվանովի (Բ. Անդրեև) պատմությունը։  Ի նշան աշխատանքային արժանիքների գնահատման՝ գլխավոր հերոսը հանդիպում է Ստալինի (Մ. Գելովանի) հետ և մասնավոր զրույցի ընթացքում նրան պատմում է իրեն դուր եկած աղջկա մասին։ Սակայն երիտասարդների հարաբերություններին վիճակված չէ շարունակություն ունենալ. սկսվում է պատերազմ։  Ալեքսեյ Իվանովը կամավոր մեկնում է ռազմաճակատ, իսկ նրա հարսնացուն՝ Նատաշան (Մ. Կովալյովա), հայտնվում է գերմանական գերության մեջ։  Ալեքսեյի մասնակցության միջոցով ներկայացվում են պատերազմի ամենակարևոր իրադարձությունները՝ 1941 թվականի նոյեմբերին Կրեմլի պատերի մոտ կայացած ռազմական շքերթից, Մոսկվայի ճակատամարտից, Ստալինգրադի և Կուրսկի ճակատամարտերից մինչև Բեռլինի գրավումը և վրա Հաղթանակի դրոշի բարձրացումը:

Ֆիլմի ընթացքում Ստալինը ղեկավարում է խորհրդային զորքերի գործողությունները, իսկ Իվանովն իր զորամասի կազմում մարտերով շարժվում է դեպի հաղթանակ: Այն պահին, երբ խորհրդային զորքերը գրոհում են Գերմանիայի մայրաքաղաքը, Հիտլերն իր բունկերում (Եվա Բրաունի հետ ամուսնությունից անմիջապես հետո) ինքնասպան է լինում։  Ալեքսեյ Իվանովը, վերջին մարտում կորցնելով հին ընկերներին, իր կրակով ծածկում է Եգորովին և Կանտարիային, որոնք բարձրացնում են Հաղթանակի դրոշը։

Վերջին տեսարանում Ստալինի ինքնաթիռը թռչում է Բեռլին և իջնում Ռայխստագի դիմացի հրապարակում։  Շուրջը ծածանվում են դրոշները: Ստալինը դուրս է գալիս ինքնաթիռից և քայլում նախկին գերիների շարքերի երկայնքով։ Նրան ոգևորությամբ ողջունում են տարբեր ազգությունների մարդիկ՝ Եվրոպայի ազատագրված ժողովուրդների ներկայացուցիչներ, այդ թվում՝ Ալեքսեյն ու իր ընկեր Նատաշան, որոնք հանդիպել են Հաղթանակի օրը։

## Դերերում

* Բորիս Անդրեև – *Ալեքսեյ Իվանով
* Միխայիլ Գելովանի – *Ստալին
* Յուրի Տիմոշենկո – *Կոստյա Զայչենկո
* Մարինա Կովալյովա – *Նատաշա Ռումյանցևա
* Վլադիմիր Սավելև – *[[Ադոլֆ Հիտլեր]]
* Վլադիմիր Կյոնիգսոն – *գեներալ Կրեբս
* Մաքսիմ Շտրաուխ – *[[Վյաչեսլավ Մոլոտով|Մոլոտով]]
* [[Նիկոլայ Մորդվինով]] – *Բերիա (1953 թվականին հանվել է ֆիլմից)
* Ալեքսեյ Գրիբով – *[[Կլիմենտ Վորոշիլով|Վորոշիլով]]
* Նիկոլայ Ռիժով – *Կագանովիչ
* Ալեքսանդր Խանով – *[[Նիկոլայ Բուլգանին|Բուլգանին]]
* Գաբրիել Բելով – *Կալինին
* Ռուբեն Սիմոնով – *[[Անաստաս Միկոյան|Միկոյան]]
* Ֆեոդոր Բլաժևիչ – *մարշալ Ժուկով
* Անդրեյ Աբրիկոսով – *գեներալ Անտոնով
* Կոնստանտին Բարտաշևիչ – *բանակի գեներալ Սոկոլովսկի
* Սերգեյ Բլիննիկով – *մարշալ [[Իվան Կոնև|Կոնև]]
* [[Բորիս Լիվանով]] – *մարշալ Ռոկոսովսկի
* Վլադիմիր Լյուբիմով – *մարշալ [[Ալեքսանդր Վասիլևսկի|Վասիլևսկի]]
* Բորիս Տենին – *գեներալ-լեյտենանտ Չույկով
* Միխայիլ Սիդորկին – *գեներալ-մայոր [[Սերգեյ Շտեմենկո|Շտեմենկո]]
* Օլեգ Ֆրելիխ – *Ֆրանկլին Ռուզվելտ, ԱՄՆ նախագահ
* Վիկտոր Ստանիցին – *[[Ուինսթոն Չերչիլ]]
* Մարիա Նովակովա – *Եվա Բրաուն
* Յան Վերիխ – *[[Հերման Գյորինգ]]
* Նիկոլայ Պետրունկին – *Յոզեֆ Գեբելս
* Վլադիմիր Ռենին – *[[Գերդ ֆոն Ռունդշտադտ|Ռունդշտադտ]]
* Նիկոլայ Պլոտնիկով – *ֆոն Բրաուխիչ
* Վլադիմիր Պոկրովսկի – *[[Ալֆրեդ Յոդլ|Յոդլ]]
* Կարել Ռոդեն – *Չարլզ Բեդստոն
* Միրոսլավ Գոմոլա – *Հայնց Լինգե (լուսագրերում՝ Կ. Գոմոլա)
* Դմիտրի Դուբով – *Եգորով
* Գեորգի Թաթիշվիլի – *[[Մելիտոն Կանտարիա|Կանտարիա]]
* [[Վերա Անջափարիձե|Վերիկո Անջափարիձե]] – *Հանսի մայրը
* Նիկոլայ Բոգոլյուբով – *Խմելնիցկի
* [[Սոֆյա Գիացինտովա]] – *Անտոնինա Իվանովնա, Իվանովի մայրը
* Եվգենիա Մելնիկովա – *Լիդիա Նիկոլաևնա, քարտուղար
* Դմիտրի Պավլով – *Տոմաշևիչ
* Անդրեյ Պետրով – *օդաչու
* Իվան Սոլովյով – *Ջոնսոն
* Թամարա Նոսովա – *Կատյա
* Լեոնիդ Պիրոգով – *Բիրնս
* Գրիգորի Միխայլով – *Չույկովի օգնական (լուսագրերում նշված չէ)
* [[Վսևոլոդ Սանաև]] – *հրամանատար (լուսագրերում նշված չէ)
* Գեորգի Միլար – *երեխայի հետ գերմանացի մետրոյում (լուսագրերում նշված չէ)
* Վիկտոր Կլյուչարյով – *էպիզոդ
* Վլադիմիր Լեբեդև – ''էպիզոդ

## Նկարահանող խումբ

* Սցենարիստներ՝ Պյոտր Պավլենկո, Միխեիլ Ճիաուրելի
* Բեմադրությունը՝ Միխեիլ Ճիաուրելիի
* Գլխավոր օպերատոր՝ Լեոնիդ Կոսմատով
* Կոմպոզիտոր՝ Դմիտրի Շոստակովիչ
* Նկարիչներ՝ Վլադիմիր Կապլունովսկի, Ալեքսեյ Պարխոմենկո
* Հնչյունային օպերատոր՝ Բորիս Վոլսկի
* Ռեժիսորներ՝ Մերի Անջափարիձե, Պ. Բոգոլյուբով, Բ. Իվանով, Վ. Շվելիձե
* Օպերատորներ ՝ Վլադիմիր Նիկոլաև, Իվան Պանով, Լեոնիդ Կրայնենկով
* Զգեստների նկարիչներ՝ Վալենտին Պերելյոտով
* Նկարիչ-գրիմարարներ՝ Վլադիմիր Յակովլև, Ա. Երմոլով
* Մոնտաժող՝ Տատյանա Լիխաչովա
* Համակցված նկարահանումներ.
** օպերատոր՝ Բորիս Արեցկի
** նկարիչ՝ Լյուդմիլա Ալեքսանդրովսկայա
* Երգերի տեքստի հեղինակ՝ Եվգենի Դոլմատովսկի
* Ֆիլմի տնօրեն՝ Վիկտոր Ցիրգիլաձե

## Քննադատություն և գրախոսականներ

Ֆիլմը՝ Հայրենական պատերազմի մասին պատմող այս մեծ կինոժապավենը, արժեզրկվել է անհատի պաշտամունքի նկատելի ազդեցությամբ։

Ֆիլմը էկրանին Ստալինի կերպարի առասպելականացման նմուշ է. օրինակ՝ ֆիլմում ցուցադրվում է ինքնաթիռով Բեռլին ժամանելու վիթխարի և հեքիաթային տեսարանը, մինչդեռ իրականում Ստալինն իր միակ օդային թռիչքը կատարել Է 1943 թվականին Թեհրանի կոնֆերանսին մեկնելիս։  Ֆիլմի յուրահատկությունը Նաև այն է, որ Ստալինի կուսակցական-կառավարական շրջապատի անձինք ուղղակիորեն չեն նշվում, այդ բոլոր դերերն ըստ սցենարի անանուն են։ 
մինի|205px|Մ. Գելովանին՝ Բեռլին ժամանակ Ստալինի դերում

...Ֆիլմը բաղկացած է զուտ տեղեկատվական, պսիխոլոգիզմից զուրկ և միմյանց հետ վատ կապված դրվագներից:  Հատկապես համառորեն ֆիլմի հեղինակները փորձում են բացահայտել Ստալինի այսպես կոչված «հրամանատարական հանճարը», որն իբր յուրացրել է Սուվորովի և Կուտուզովի ավանդույթները։  Խոսելով Ժուկովի հետ՝ նա միանձնյա մարտական  առաքելություններ է սահմանում Բեռլինի հարձակման նախօրեին, քարտեզի վրա ցույց է տալիս հիմնական հարվածների ուղղությունները, որոշում է մարտական տեխնիկայի քանակը:

Ֆիլմը խորհրդային էկրանին սահմանել է թշնամու կերպարի շտամպներ՝ ծաղրանկարային, խայտառակ իրավիճակներում, բարոյապես ամոթահար. նա միաժամանակ դիվահար է և ծաղրի արժանի։

Ստալինի մահից հետո ֆիլմը բացասական գնահատական է ստացել խորհրդային ղեկավարության կողմից։ Մասնավորապես, այն հիշատակվում է Ն. Ս. Խրուշչովի զեկույցում ԽՄԿԿ XX համագումարին:
մինի|275px|«Բեռլինի անկումը» Ամստերդամի թագավորական կինոթատրոնում, 1950 թվականի դեկտեմբեր <br> <small>Լուսանկար՝ Joop van Bilsen / Anefo</small>

Վերցնենք, օրինակ, մեր պատմական և պատերազմական ֆիլմերը, ինչպես նաև որոշ գրական ստեղծագործություններ. դրանք սրտխառնում են առաջացնում: Նրանց իրական նպատակը Ստալինին որպես ռազմական հանճար փառաբանելու թեման զարգացնելն է։  Հիշենք «Բեռլինի անկումը» ֆիլմը։  Նա հրամաններ է տալիս մի դահլիճում, որտեղ կան շատ դատարկ աթոռներ, և միայն մեկ մարդ է մոտենում նրան ու ինչ-որ բան զեկուցում. դա Պոսկրյոբիշևն է՝ նրա հավատարիմ զինակիրը։  (Ծիծաղ դահլիճում)
Որտե՞ղ է ռազմական հրամանատարությունը: Որտե՞ղ Է Քաղբյուրոն: Ո՞ւր է կառավարությունը։ Ի՞նչ են անում և ինչո՞վ են զբաղված: Այդ մասին ֆիլմում ոչինչ չկա։ Ստալինը գործում է բոլորի փոխարեն. նա ոչ մեկի հետ հաշվի չի նստում, ոչ մեկից խորհուրդ չի հարցնում: Ամեն ինչ ժողովրդին ներկայացվում է այս կեղծ լույսի ներքո։ Ինչո՞ւ։ Ստալինին փառքով շրջապատելու համար՝ հակառակ փաստերի և պատմական ճշմարտության:

## Մրցանակներ
* Կարլովի Վարիի 5-րդ միջազգային կինոփառատոնի «Բյուրեղապակյա գլոբուս» բարձրագույն մրցանակ լավագույն ֆիլմի համար (1950),
* Ինը հոգուց բաղկացած բեմականացված խումբը և վեց գլխավոր դերակատարներն արժանացել են Ստալինյան I աստիճանի մրցանակի (1950)։

## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն
* 
* 
* 
* 
* 

## Արտաքին հղումներ
* 
* 
* О сценарии к фильму «Падение Берлина»

Կատեգորիա:1950 ֆիլմեր
Կատեգորիա:1950-ականների խորհրդային ֆիլմեր
Կատեգորիա:1950-ականների կենսագրական ֆիլմեր
Կատեգորիա:1950-ականների ռուսերեն ֆիլմեր
Կատեգորիա:«Մոսֆիլմ» ստուդիայի ֆիլմեր
Կատեգորիա:Խորհրդային դրամա ֆիլմեր
Կատեգորիա:Խորհրդային կենսագրական ֆիլմեր
Կատեգորիա:Խորհրդային պատմական ֆիլմեր
Կատեգորիա:Խորհրդային ֆիլմեր
Կատեգորիա:Խորհրդային ֆիլմեր Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի մասին
Կատեգորիա:Միխեիլ Ճիաուրելիի ֆիլմեր
Կատեգորիա:Մոսկվայում նկարահանված ֆիլմեր
Կատեգորիա:Ռուսական կենսագրական ֆիլմեր
Կատեգորիա:Ռուսական ռազմական ֆիլմեր
Կատեգորիա:Ռուսերեն ֆիլմեր
Կատեգորիա:Ֆիլմեր Հայրենական մեծ պատերազմի մասին