open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Բողարսըխ

**Բողարսըխ**, Արաքսի ձախակողմյան վտակ Ադրբեջանի Սանդրուքի շրջան։ Հոսում է Նախիջևանի հյուսիս արևելյան կողմում Սադարակ գյուղի մոտով։ Ունի ժամանակավոր հոսք և մեծ մասամբ մայր գետին չի հասնում։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Ադրբեջանի գետեր
Կատեգորիա:Սանդրուքի շրջան
Կատեգորիա:Արաքս գետի վտակներ
Ջոն Սպենսեր

**Ջոն Սպենսեր** (, ), անգլիացի դերասան, առավել հայտնի է 1990-2005 խաղացած «Արևմուտքի թև» հեռուստասերիալի նախագահի ադմինիստրացիայի ղեկավար Լեո Մագկերինի դերով, որը նրան 2002 թվականին բերել է «Էմմի» մրցանակ։

## Կյանք և գործունեություն
Սպենսերը ծնվել է Նյու Յորքի իռլանդա-ռուսական ընտանիքում Ջոն Սփեսշոկ կրտսեր անունով։ 1963-ին Մանհեթենում ավարտել է դպրոցը, ընդունվել է համալսարան, որն այդպես էլ չի ավարտել։ Շատ չանցած խաղացել է «Պատի Դյուկի շոու»ի մեջ, բայց մինչև տասնութ տարեկանը էկրաններին չի երևացել։

Սպենսերի դեբյուտը մեծ էկրանին եղել է 1983 թվականին «Ռազմական խաղը» ֆիլմում, ավելի ուշ խաղացել է երկրորդ պլան դերում «Տափկնոցի խաղ», «Սիրո ծով» և «Սև անձրև» ֆիլմերում։ Սպենսերը հիմնականում աշխատել է հեռուստաալիքում, որտեղ խաղացել է «Ապրել, թե մենակ կյանք», «Ինչպես է պտտվում երկիրը» և «Ուրիշ աշխարհ» «Օճառային սերիալնորում»։

1990 թվականին Սպենսերը ստացավ դեր «Լոս-Անջելեսի օրենք» սերիալում, որտեղ խաղաց մինչև 1994 թվականը՝ շոուի ավարտը։ Բացի դա նա հաճախ խաղացել է մեծ էկրանին երկրորդ պլանի դերեր, ինչպես 1990 թվականի «Անմեղության կանխավարկած», 1995-ի «Հրաժեշտ Փարիզին», 1996-ի «Ժայռ» և 1997-ին «Ոստիկանություն» ֆիլմերում։

1990 թվականին Սպենսերը ստացավ իր ամենահայտնի՝ «Արևմուտքի թև» քաղաքական սերիալում նախագահի ադմինիստրացիայի ղեկավար Լեո Մագկերինի դերը։ Շոուն սիրվեց քննադատների կողմից և հաջողություն ունեցավ, որը 2002 թվականին դրամատիկ սերիալում տղամարդու լավագույն երկրորդ պլանի դերի համար նրան բերեց «Էմմի» մրցանակ։ Նա ստացել է «Էմմի» մրցանակ նաև 2000, 2001, 2003 և 2004 թվականներին, բացի դրանից նաև աչքի ընկավ 2003 թվականի «Ոսկե գլոբուս» մրցանակի ժամանակ և ամբողջ դերասանական կազմի հետ ստացավ Ամերիկյան կինոքննադատների մրցանակ 2001 և 2002 թվականներին։

2005 թվականի դեկտեմբերի 16-ին տարեդարձի չորրորդ օրը Սպենսերը մահացավ սրտի նոպայից Լոս-Անջելեսում։ «Արևմտյան թև» սերիալից նրա գործընկեր Քրիստին Չենովետը իր «Չար» մյուզիքլից «For Good» երգը կատարեց դերասանի մահվան ժամանակ։ Սպենսերի մահը ներառված էր սերիալի յոթերորդ և վերջին եթերաշրջանների մեջ։

## Ֆիլմագրություն

### Television

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:20-րդ դարի ամերիկացի տղամարդ դերասաններ
Կատեգորիա:21-րդ դարի ամերիկացի տղամարդ դերասաններ
Կատեգորիա:«Էմմի» մրցանակի դափնեկիրներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի տղամարդ թատերական դերասաններ
Կատեգորիա:Ամերիկացի տղամարդ կինոդերասաններ
Կատեգորիա:Ամերիկացի տղամարդ հեռուստատեսային դերասաններ
Կատեգորիա:Ամերիկացիներ իռլանդական սերմամբ
Կատեգորիա:Անգլիացի դերասաններ
Կատեգորիա:Անգլիացի կինոդերասաններ
Կատեգորիա:Հեռուստատեսային դերասաններ
Կակաչ արևելյան

**Կակաչ արևելյան** (), կակաչազգիների ընտանիքին պատկանող բազմամյա դեղաբույս, որը գրանցված է Հայաստանի Կարմիր գրքում։

## Նկարագրություն
Հաստ ցողունով, 50-90 սմ բարձրությամբ թավոտ բազմամյա խոտաբույս է։ Բազմաթիվ առէջները բարակ առէջաթելերով են։ Մանր սերմերով պտուղը գլանաձև երկարավուն մերկ տուփիկ է։ Մինչև 20 սմ տրամագծով ծաղիկները խոշոր են, իսկ վառ կարմիր, նարնջակրակակարմրավուն, հասարակ կամ լիաթերթիկ, հիմքում սև ու մանուշակագույն, գրեթե քառակուսի բնով պսակաթերթիկները 4-6 հատ են։ Կոշտ աղվամազով ծածկված տերևները փետրաբաժան են։ Ցողունի բարձրությունը հասնում է 50-90 սմ-ի։ Ծաղկում է հունիսին։ Բազմացնում է սերմերով և արմատային կտրոններով։ Ցանքը կատարում են մարտ-ապրիլին՝ անմիջապես բաց գրունտի պայմաններում։ Լուսասեր է, բավականին չորադիմացկուն և պահանջկոտ չէ հողի նկատմամբ։

## Տարածվածություն
Հայրենիքը Հայաստանն է։ Աճում է չոր, քարքարոտ լանջերում ու թփուտներում, միջին և վերին լեռնային գոտիներում։ Տարածված է Շիրակի դաշտերում, Արագածի լանջերում, Լոռիում, հյուսիսարևելյան շրջաններում, Ապարանում, Սևանի ավազանում, Արարատյան դաշտի նախալեռնային գոտում, Վայքում, Զանգեզուրում։ Հանդիպում է նաև Իրանում, Փոքր Ասիայում։ Գեղազարդային բույս է։

## Նշանակություն
Բուժական նպատակներով օգտագործում են վերգետնյա զանգվածը։ Տերևներն ու ցողունները պարունակում են ալկալոիդներ (օրիպավին, կվերցետին և այլն), ճարպային յուղեր, սպիտակուցներ, C, E վիտամիններ, կարոտին և այլն։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Դեղաբույսեր
Կատեգորիա:Կակաչազգիներ
Կատեգորիա:Բազմամյա բույսեր
Կատեգորիա:Դեկորատիվ բույսեր
Կատեգորիա:1753 թվականին նկարագրված բույսեր
Սոկրատ Հովհաննիսյան (ֆուտբոլիստ)

**Սոկրատ Հովհաննիսյանը** (ծ. 1996, ապրիլի 5), հայ ֆուտբոլիստ, որը հանդես է գալիս հայկական «Շիրակ» ֆուտբոլային ակումբում՝ որպես դարպասապահ։

## Ակումբային կարիերա
#### Շիրակ
Սոկրատ Հովհաննիսյանը «Շիրակի» մարզադպրոցի սան է։ Ակումբային պրոֆեսիոնալ կարիերան սկսել է 17 տարեկանում՝ «Շիրակ-2»-ի կազմում, որը հանդես է գալիս Հայաստանի Առաջին խմբի առաջնությունում։ 2014-ից տեղ է գտնում նաև Բարձրագույն խմբի առաջնության մասնակից թիմում։

## Արտաքին հղումներ
*

Կատեգորիա:Հայ ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:1996 ծնունդներ
Կատեգորիա:Ապրիլի 5 ծնունդներ
Կատեգորիա:Արթիկ քաղաքում ծնվածներ
Կատեգորիա:Տղամարդկանց ֆուտբոլի դարպասապահներ
Կատեգորիա:Շիրակի ֆուտբոլիստներ
Grupo Santander

**Grupo Santander**, իսպանական ֆինանսական ընկերություն։ Հիմնադրվել է 1857 թվականին։ Շտաբ-բնակարանը գտնվում է Սանտանդեր քաղաքում։ Ունի 185405 աշխատակից։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Պաշտոնական կայքը

Կատեգորիա:Իսպանիայի ընկերություններ
Գուլիբաբա

**Գուլիբաբա**, լեռ Հայկական լեռնաշխարհում, Բիթլիսի վիլայեթի Մուշի գավառի Բուլանըղի շրջանում։ Լանջերն անտառապատ են։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Մուշի մարզի լեռներ
Կատեգորիա:Սասունի լեռնաշղթա
Կատեգորիա:Լեռներ այբբենական կարգով
BASF

**BASF**, համաշխարհային քիմիական կոնցեռն։ Հիմնադրվել է 1865 թ.։ Շտաբ-բնակարանը գտնվում է Լյուդվիգսհաֆեն քաղաքում։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Պաշտոնական կայքը

Կատեգորիա:Գերմանիայի ընկերություններ
Գուլախ Դաղ

**Գուլախ Դաղ**, լեռ Հայկական Տավրոս լեռնահամակարգում, Վանա լճից հարավ, Մոկսի գավառակում։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Վանի մարզի լեռներ
Կատեգորիա:Սասունի լեռնաշղթա
Կատեգորիա:Լեռներ այբբենական կարգով
Փանասկերտ (գետ)

**Փանասկերտ**, Բանա-Փանասկերտ, Պանազկերտ, Պանասկերտ, Փանազկերտ, Փանասկերտի վտակ, Փենեզկերտի վտակ - գետակ Ճորոխի ավազանում, նրա աջակողմյան Օլթիի գետ վտակի աջ օժանդակը, որը նրան է միանում Օլթի քաղաքից մոտ 30 կմ հյուսիս–արևելք։ Փանասկերտի հովտում են գտնվում Փանասկերտ Ներքին և Վերին գյուղերը ու Փանասկերտ ամրոցի ավերակները։ Մուրացանը («Երկերի ժողովածու», ե 3, 1952, էջ 424) հիշատակում է Փանասկերտի ձոր, որը հավանաբար այս գետի ձորահովիտն է։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Թուրքիայի գետեր
Կատեգորիա:Օլթի գետի վտակներ
Բարաղա

**Բարաղա**, լեռ Վիրահայոց լեռնահամակարգում, նախկին Ելիզավետպոլի նահանգի Ղազախի գավառում։ Նշանակված է Կովկասի 5-վերստանոց քարտեզում։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Վիրահայոց լեռնաշղթա
Կատեգորիա:Տավուշի մարզի լեռներ
Բեյքեր սթրիթ

**Բեյքեր սթրիթ** (), փողոց Լոնդոնի Վեստմինստեր քաղաքի Մերիլեբոն շրջանում։ Երկարությունը երկուսուկես կիլոմետր։ A41 մայրուղու մասն է։

Առավել հայտնի է Արթուր Կոնան Դոյլի հայտնի գրական կերպար` մասնավոր դետեկտիվ Շերլոկ Հոլմսի կապով։ Հեղինակի հորինվածքի համաձայն, խուզարկուն ապրում էր Բեյքեր սթրիթում, 221 b տանը, որը իրականում գոյություն չունի։ Փողոցն իր անունն ստացել է ճարտարապետ Ուիլյամ Բեյքերի պատվին (18-րդ դարում)։ Ի սկզբանե Բեյքեր սթրիթում բնակվում էին ունևորները, սակայն այժմ այստեղ տեղակայված է հիմնականում անշարժ գույք։

## Տեղադրություն
Փողոցը տարածվում է Ռիջենս պարկի հարավում, Գլոստեր-փլեյսին զուգահեռ, հատում է Մերիլեբոն-րոուդը, Յորք սթրիթը, Փորթմանի հրապարակը և Ուիգմոր-սթրիթը։ Ուիգմոր-սթրիթի և Բեյքեր սթրիթի խաչմերուկում սկիզբ է առնում Օրչանդ սթրիթը, որն էլ իր հերթին, ավարտվում է Օքսֆորդ-սթրիթի հետ խաչվելով։

Փողոցում տեղակայված է նույնանուն մետրոպոլիտենի կայանը։ Կայանի հարևանությամբ գտնվում է գտնված իրերի բյուրոն։ Բեյքեր սթրիթի կայանը մետրոպոլիտենի առաջին կայանն է աշխարհում։ 1990 թվականին Բեյքեր սթրիթում բացվեց Շերլոկ Հոլմսի թանգարանը։ Արդյունքում՝ վեպի հերոսը ունեցավ իրական տուն, Մադամ Տյուսոյի թանգարանի անկյունում։ Նրա հարևանությամբ գտնվում է խանութ նվիրված լիվերպուլյան Բիթլզ քառյակին, իսկ նրա դիմաց ռոք երաժշտության խանութ է։

## Հայտնի բնակիչներ
* 1835 թվականին Բեյքեր սթրիթում բացվեց առաջին մշտապես գործող ցուցահանդեսը՝ մոմե արձանների Մադամ Տյուսոյի թանգարանը։ 1884 թվականին թանգարանը տեղափոխվեց և այժմ գտնվում է անկյունում, Մերիլեոն-րոուդում։
* 1940 թվականին այստեղ բացվեց Հատուկ գործողությունների մասնաճյուղը, որը հետախուզական և դիվերսիոն ծառայությունների համակարգ է։ Այն գործել է Երկրորդ Համաշխարհային պատերազմի ժամանակ։
* 1967 թվականի դեկտեմբերի 7-ից 1968 թվականի հուլիսի 30-ը Բեյքեր սթրիթ, 9 հասցեում գտնվում է «Корпорации „Apple“»՝ Բիթլզի առաջին ձեռնարկություններից մեկը։ 55 Բեյքեր սթրիթ հասցեում հարյուր տարի շարունակ գտնվում էր «Marks & Spencer» ընկերության գլխավոր մասնաճյուղը, ժամանակին ամենամեծը Մեծ Բրիտանիայի մանրածախ առևտրի բնագավառում։   2004  թվականին գլխավոր մասնաճյուղը տեղափոխվեց Լոնդոնի Փադդինքթոն թաղամասում Մոսեսյան & ընկերներ ընկերության նախագծած շենք
* 1960-ական թվականներին Բեյքեր սթրիթում է ապրել հայտնի բրիտանական երգչուհի Դասթի Սփրինգֆիլդը։
* 1971 թվականի սեպտեմբերի 11-ին «Լլոյդս բանկ»ի Բեյքեր սթրիթի մասնաճյուղում տեղի էր ունեցել խոշոր գողություն։ Ընդհանուր գողացված գումարը կազմում էր 3 միլիոն ֆունտ։

Baker_Street_Souvenir_Street_Namplate.JPG
Baker_Street_stn_west_entrance.JPG
Sherlock_Holmes_Museum.jpg
Bakerstreet_london.JPG


## Գրականություն և կինո
Բեյքեր սթրիթում ապրել են շատ գրական և մուլտիպլիկացիոն հերոսներ. Շերլոկ Հոլմս, գաղտնի գործակալ Դենժեր Մաուս, Սեկստոն Բլեք, Ջեյմս Բլեք։ Բրիտանական երգիչ Ջերրի Ռաֆֆերթին 1978 թվականին թողարկեց «Բեյքեր սթրիթ» երգը, որը Billboard Hot 100-ում զբաղեցրեց երկրորդ տեղը։ 2008 թվականին նկարվել էր The Bank Job ֆիլմը, որը պատմում էր Լլոյդ բանկի 1971 թվականի թալանման մասին։ Դոկտոր Հաուսը գրանցված էր Բեյքեր սթրիթ 221B, Փրինսթոն, Նյու Ջերսի։ Դա կարելի է իմանալէ նայելով նրա փաստաթղթերին 7 սեզոնի 13-րդ սերիայում։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Լոնդոնի փողոցներ
Դիքդաշ (լեռ, Արդվին)

**Դիքդաշ**, լեռնագագաթ Պոնտական լեռնահամակարգի արևելյան հատվածում, Բաթումի մարզի Արդվինի և Կարսի մարզի Արդահանի օկրուգների սահմանային շրջանում, Արդահան գյուղաքաղաքից մոտ 27 կմ հյուսիս–արևմուտք։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Արդվինի մարզի լեռներ
Կատեգորիա:Պոնտոսի լեռնային համակարգ
Bayer

**Bayer**, գերմանական քիմիական ընկերություն։ Հիմնադրվել է 1863 թվականին։ Շտաբ-բնակարանը գտնվում է Լևերկուզենում։ Ընկերությունը ունի 111400 աշխատակից։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Պաշտոնական կայքը

Կատեգորիա:1863 հիմնադրումներ Գերմանիայում
Կատեգորիա:Գերմանիայի ընկերություններ
Բերդաթալա

**Բերդաթալա**, լեռ Հայաստանի Լոռու մարզում։ Գտնվում է Հալաբի լեռնաշղթայի հյուսիսարևմտյան ճյուղավորություններում, Վանքաձոր ավանից հյուսիս-արևելք։

## Տես նաև
* Թալա

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Լոռու մարզի լեռներ
Կատեգորիա:Հալաբի լեռնաշղթա
BNP Paribas

**BNP Paribas** (արտասանվում է *Բե-Էն-Պե Պարիբա*), ֆրանսիական ֆինանսական կոնգլոմերատ, Crédit Agricole-ի, Société Générale-ի և Groupe BPCE-ի հետ մեկտեղ կազմում է այդ երկրի բանկային շուկայի «մեծ քառյակը»։ 2018 թվականին իր ունեցած ակտիվների ծավալով աշխարհի խոշորագույն բանկերի շարքում զբաղեցրել է իններորդ տեղը։ 2010 թվականին Global Finance ամսագրի հրատարակած աշխարհի 50 ամենահուսալի բանկերի ցանկում գրավել է 18-րդ տեղը։ 2011 թվականից ներառված է համաշխարհային մասշտաբով համակարգային նշանակություն ունեցող բանկերի շարքում։ Համարվում է Եվրոպայի խոշորագույն և աշխարհի յոթերորդ բանկը։ Կազմավորվել է 2000 թվականին Փարիզի ազգային բանկի (BNP) և Paribas բանկի միաձուլման արդյունքում։ Գրանցված է Euronext Paris բորսայի առաջին շուկայում ու Euro Stoxx 50 բորսային շուկայի ինդեքսում, ինչպես նաև ֆրանսիական CAC 40 index ինդեքսում։

BNP Paribas-ը ինչպես հատավճարային, այնպես էլ ներդրումային ծառայություններ է մատուցում 30 միլիոնից ավելի հաճախորդների Ֆրանսիայում, Իտալիայում, Բելգիայում ու Լյուքսեմբուրգում։ Նրա դուստր ընկերությունները գործում են նաև Լեհաստանում, Ուկրաինայում, Թուրքիայում, Հյուսիսային Աֆրիկայում։ Հյուսիսային ու Հարավային Ամերիկաներում էլ հանդես է գալիս *Bank of the West* բրենդով։

BNP Paribas-ը ֆրանսիական խոշորագույն բանկային խումբն է, ինչպես նաև խոշորագույն բանկը եվրոգոտում։ 2007-2008 թվականների ֆինանսական ճգնաժամից հետո մտել էր աշխարհի խոշորագույն բանկերի հնգյակի մեջ։ Չնայած 2014 թվականին իրավա-ֆինանսական որոշ բարդությունների, դժվարությունների մեջ է ընկել՝ ներառյալ ԱՄՆ-ի սահմանած պատժամիջոցները խախտելու պատճառով խոշոր տուգանքով պատժվելը, այդուհանդերձ շարունակում է մնալ աշխարհի խոշորագույն բանկերի տասնյակում։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
*List of branches and ATMs of BNP Paribas in France (with addresses, contacts and agencies opening hours)
*Source d'Histoire, the website of the Archives and History department in BNP Paribas
* Պաշտոնական կայքը

Կատեգորիա:Ֆրանսիայի բանկեր
Նելլի Զաքս

**Նելլի Զաքս** (, ), գերմանացի բանաստեղծուհի, գրականության բնագավառում Նոբելյան մրցանակի դափնեկիր (Շմուել Յոսեֆ Ագնոնի հետ, 1966)։

## Կենսագրություն և ստեղծագործություններ
Ծնվել է 1891 թվականի դեկտեմբերի 10-ին հրեական ընտանիքում։ Վաղ շրջանում նրա գրած նեո-ռոմանտիկական ոգով բանաստեղծությունները, տիկնիկային թատրոնի համար նախատեսված պիեսները, հրատարակած լեգենդների և պատմվածքների ժողովածուն կանխորոշեցին իր ստեղծագործությունների զարգացման հետագա ուղին։ Միայն 1933 թվականից հետո նա սկսեց հետաքրքրվել քրիստոնեության և հուդայականության ընդհանուր արմատներով։

1940 թվականին արտագաղթել է Շվեդիա։ Նրա բանաստղծությունների առաջին ժողովածուն լույս է տեսել 1947 Արևելյան Բեռլինում՝ «Մահվան դարպասները» (In den Wohnungen des Todes) վերնագրով։ Այդ բանաստեղծություններում, ինչպես նաև «Էլի» (Eli, 1943) պիեսում ներկայացված բոլոր թեմաները հետագա զարգացում են ստացել «Աստղային խավարում» (Sternverdunkelung, 1949), «Եվ ոչ ոք չգիտի գալիքը» (Und niemand weiss weiter, 1957) և «Փախուստ և վերափոխում» (Flucht und Verwandlung, 1957) ժողովածուներում։
[մինի|ձախից|Նելլի Զաքսին նվիրված հուշատախտակ նրա մահվան վայրում [Շյոնեբերգ]]
Մահացել է իր մտերիմ ընկերոջ՝ Պաուլ Ցելանի թաղման օրը։ Թաղված է Ստոկհոլմի հյուսիսում գտնվող Norra begravningsplatsen գերեզմանատանը։

## Ճանաչում
Զաքսն ստացել է գրական բազմաթիվ մրցանակներ ու պարգևներ, 1966 թվականին արժանացել գրականության բնագավառի Նոբելյան մրցանակի (Շմուել Յոսեֆ Ագնոնի հետ)։

Գերմանիայում (Դորտմունդ) 1961 թվականից շնորհվում է Նելլի Զաքսի անվան գրական մրցանակ։ Ֆրանսիայում 1988 թվականից տրվում է Նելլի Զաքսի անվան մրցանակ թարգմանություննրի համար։

## Գրականություն
* Fritsch-Vivié G. Nelly Sachs: mit Selbstzeugnissen und Bilddokumenten. Reinbek bei Hamburg: Rowohlt, 1993

## Ռուսերեն հրատարակություններ
* Звездное затмение: Сборник стихов/ Пер. Владимира Микушевича. - Ереван: Ной; М.: Физкультура и спорт, 1993.
* Нелли Закс в переводах Ала Пантелята 

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:20-րդ դարի բանաստեղծներ
Կատեգորիա:20-րդ դարի կին գրողներ
Կատեգորիա:Բանաստեղծներ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Բեռլինի պատվավոր քաղաքացիներ
Կատեգորիա:Գերմանացի բանաստեղծներ
Կատեգորիա:Գերմանացի դրամատուրգներ
Կատեգորիա:Գերմանացի թարգմանիչներ
Կատեգորիա:Գերմանացի կին գրողներ
Կատեգորիա:Գերմանացի նոբելյան մրցանակակիրներ
Կատեգորիա:Գերմանիայի հրեաներ
Կատեգորիա:Լեզվի և պոեզիայի գերմանական ակադեմիայի անդամներ
Կատեգորիա:Հրեա բանաստեղծներ
Կատեգորիա:Հրեա նոբելյան մրցանակակիրներ
Կատեգորիա:Նոբելյան մրցանակի կին դափնեկիրներ
Կատեգորիա:Շվեդ նոբելյան մրցանակակիրներ
Սթափության համար պայքարի հանրապետական կամավոր ընկերություն

**Սթափության համար պայքարի հանրապետական կամավոր ընկերություն**, կամավոր հասարակական կազմակերպություն Խորհրդային Հայաստանում, ստեղծվել է 1985 թվականին՝ ի աջակցություն Գորբաչովի ընդունած «Չոր օրենքի» քաղաքականությանը։

Բարձրագույն ղեկավար մարմինն էր համարվում հանրապետության կոնֆերանսը (առաջինը՝ 1985 թվականին), գործադիրը՝ հանրապետության խորհուրդը։

Սեփական պնդմամբ, կոչված էր *«նպաստել սթափ ապրելակերպի հաստատման, հարբեցողության և ալկոհոլիզմի վերացման համար պայքարի միջոցառումներին, հակաալկոհոլային շարժման ընդլայնմանը»*։ Գործել են քաղաքային և շրջանային խորհուրդներ։

Արդյունաբերական ձեռնարկություններում, կոլեկտիվ և պետական տնտեսություններում, ուսումնական հաստատություններում, տնային կառավարչություններին և ԲՇԳ-ներին առընթեր գործել են սկզբնական կազմակերպություններ։

Կատեգորիա:Ընկերություններ
Մելիհ Ջևդեթ Անդայ

**Մելիհ Ջևդեթ Անդայ** (), թուրք բանաստեղծ։

## Ժողովածուներ
Առաջին ժողովածուն՝ «Ղարիբ» (1941 թ., Օրհան Վելիի և Օքթայ Ռըֆաթի հետ), երիտասարդ թուրք բանաստեղծ-նորարարների գրական մանիֆեստն էր։ Լույս է ընծայել՝ «Հանգիստը կորցրած ծառը» (1946 թ.), «Հեռագրատուն» (1952 թ.), «Կողք-կողքի» (1956 թ.) գրքերը։

«Խորհրդային Ռուսաստան, Ադրբեջան, Ուզբեկստան, Բուլղարիա, Հունգարիա» (1965 թ. ) ճանապարհորդական նոթերում նկարագրել է սոցիալիստական երկրների կյանքը, արգահատանքով հիշել թուրք ջարդարարների բարբարոսությունները հայ ժողովրդի նկատմամբ։

## Մատենագիտություն
;Պոեզիա.
* "*Garip*" (Օրհան Վելիի և Օքթայ Ռըֆաթ, 1941)
* "*Rahatı Kaçan Ağaç*" (1946)
* "*Telgrafhane*" (1952)
* "*Yanyana*" (1956)
* "*Kolları bağlı Odysseus*" (1963)
* "*Göçebe Denizin Üstünde*" (1970)
* "*Teknenin Ölümü*" (1975)
* "*Sözcükler*" (1978)
* "*Ölümsüzlük Ardında Gılgamış*" (1981)
* "*Güneşte*" (1989)
* "*Yağmurun Altında*" (1995)

;Վեպեր.
* "*Aylaklar*" (1965)
* "*Gizli Emir*" (1970)
* "*İsa'nın Güncesi*" (1974)
* "*Raziye*" (1975)

;Դերեր.
* "*İçerdekiler*" (1965)
* "*Mikado'nun Çöpleri*" (1967)
* "*Dört Oyun*" (1972)
* "*Ölümsüzler*" (1984)

;Ակնարկներ
* "*Doğu-Batı*" (1961)
* "*Konuşarak*" (1964)
* "*Gelişen Komedya*" (1965)
* "*Yeni Tanrılar*" (1974)
* "*Sosyalist Bir Dünya*" (1975)
* "*Dilimiz Üstüne Konuşmalar*" (1975)
* "*Maddecilik ve Ülkücülük*" (1977)
* "*Yasak*" (1978)
* "*Paris Yazıları*" (1982)

;Այլ.
* "*Sovyet Rusya, Azerbaycan, Özbekistan, Bulgaristan, Macaristan*" (1965)

## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն
* Who is who database - ''Biography of Melih Cevdet Anday'' 
* Antoloji.com - ''Biography and bibliography of Melih Cevdet Anday'' 

## Արտաքին հղումներ
* Melih Cevdet Anday - ''On his life and poetry'' 

Կատեգորիա:Թուրք բանաստեղծներ
Կատեգորիա:20-րդ դարի բանաստեղծներ
Կատեգորիա:Թուրք վիպասաններ
Կատեգորիա:Թուրք գրողներ
Մեզ անծանոթ Վարդանանց պատերազմը

**«Մեզ անծանոթ Վարդանանց պատերազմը. Հայաստանյայց Առաքելական եկեղեցին և մեր պատմության ընթացքը»**, պատմաբան, հրապարակախոս Համլետ Դավթյանի գիրքը։

Ըստ գրքի հեղինակ պատմաբան Համլետ Դավթյանի, աշխատությունում նորովի լուսաբանված է Հայաստանյայց առաքելական եկեղեցու կատարած դերը Հայաստանի կյանքում։ Եկեղեցին, ի սկզբանե ձգտելով առանձնահատուկ դիրքի, բոլոր ժամանակներում իր գործունեությունը նպատակաուղղել է առաջին հերթին սեփական հոգևոր իշխանության ամրապնդմանը և Հայաստանի ու հայության վրա բացարձակ իրավունքներ ստանալու համար նույնիսկ նպաստել է Հայաստանի անկախ պետությունների վերացմանը, այնուհետև աստիճանաբար հայերին դարձրել պարզապես եկեղեցու շուրջ համախմբված կրոնական համայնք, որի հետևանքներն զգալի են առ այսօր։

Միանգամայն նոր մեկնաբանություններ են տրված Վարդանանց պատերազմի, Ավարայրի ճակատամարտի պատճառներին ու հետևանքներին առնչվող հարցերին, Վարդան Մամիկոնյանի, Վասակ Սյունու կերպարներին։

Համլետ Դավթյանը գրքում այն կարծիքն է հայտնել, որ արդեն կենսական անհրաժեշտություն դարձած ազգային-պետական գաղափարախոսություն ձևավորելու համար հարկավոր է նաև վերագնահատել Հայաստանի պատմությունը, բացահայտել ունեցած ազգային կորուստների հանգամանքները, հասկանալ ճակատագրական նշանակություն ունեցած դեպքերի և իրադարձությունների ներքին տրամաբանությունը։

## Տես նաև
* Հայ առաքելական եկեղեցու քննադատություն
* Քրիստոնեության քննադատություն

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Քրիստոնեությունը քննադատող գրքեր
Կատեգորիա:Գրքեր Հայաստանի պատմության մասին
Կատեգորիա:2012 գրքեր
Կատեգորիա:Հայերեն գրքեր
Անգլո-սաքսոնական նվաճումներ

մինի|Possible routes of Anglo-Saxon migration in the 5th/6th centuries
**Անգլո-սաքսոնական նվաճումներ**, Կելտական Բրիտանիայի նվաճումը հյուսիս–գերմանական ցեղերի՝ անգլերի, սաքսերի, յուտերի, ֆրիզների կողմից (V–VI դդ.)։ Բնիկների՝ բրիտների մի մասը, չցանկանալով հպատակվել նվաճողներին, համառ դիմադրությունից հետո գաղթեց մայր ցամաք՝ հաստատվելով Արմորիկա թերակղզում, որն ստացավ Բրետան անունը։ Բրիտանիայում անգլո–սաքսերն ստեղծեցին մի քանի թագավորություններ։ Տեղական բնակչությունը մասամբ ոչնչացվեց կամ մղվեց դեպի հս. և արմ., մասամբ էլ դարձավ ստրուկ ու կիսազատ։ Սակայն, բնիկների զգալի մասը ձուլվեց նվաճողներին։

Կատեգորիա:Մեծ Բրիտանիայի պատմություն
Կատեգորիա:6-րդ դարն Անգլիայում
Կատեգորիա:Հին գերմանացիների պատմություն
Կատեգորիա:5-րդ դարի պատերազմներ
Crédit Agricole

**Crédit Agricole** (արտասանվում է *Կրեդի ագրիկոլ*), ֆրանսիական ֆինանսական կոնգլոմերատ, որը BNP Paribas-ի, Société Générale-ի և Groupe BPCE-ի հետ մեկտեղ կազմում է ֆրանսիական բանկային շուկայի «մեծ քառյակը»։ Մեծությամբ Ֆրանսիայի երկրորդ, Եվրոպայի երրորդ և աշխարհի տասներորդ բանկն է։ Շտաբ-բնակարանը գտնվում է Փարիզում։ Հիմնադրվել է 1894 թվականին։ 2009 թվականին Fortune Global 500 մրցույթում գրավել է 46-րդ տեղը։ 2018 թվականին իր ակտիվների հանրագումարով աշխարհում զբաղեցրել է տասներորդ տեղը։ 2011 թվականից համարվում է համաշխարհային մասշտաբով համակարգային նշանակություն ունեցող բանկ։ *Crédit Agricole* խմբի հիմնական ընկերությունը *Crédit Agricole S.A.*-ն է։ Խմբի մեջ մտնում են նաև Crédit Lyonnais բանկը, այլ երկրներում գործող մի շարք բանկեր, ապահովագրական ընկերություն և ակտիվների կառավարմամբ զբաղվող Amundi ընկերությունը։ Խումբը ներկայացված է 48 երկրներում (այդ թվում՝ Հայաստանում), ունի շուրջ 10.000 բաժանմունքներից բաղկացած ցանց (դրանցից 8.200-ը Ֆրանսիայում), որոնց միջոցով սպասարկում է 52 միլիոն հաճախորդների։ Ինչպես բանկի անվանումն է հուշում՝ այն պատմականորեն սերտ առնչություն ունի գյուղատնտեսության ֆինանսավորման հետ։

## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն
* *Gale Directory of Company Histories*, "Credit Agricole" (2012)  online

## Արտաքին հղումներ
*

Կատեգորիա:Ֆրանսիայի բանկեր
Բոկսբուրգ

**Բոկսբուրգ**, քաղաք Հարավաֆրիկյան Հանրապետության Գաուտենգ նահանգում։ Գտնվում է 20 կմ դեպի արևելք Իոխաննեսբուրգ քաղաքից, և 1600 մ բարձ ծովի մակարդակից։ Քաղաքի բնակչությունը կազմում է 488 758 մարդ (2010) թվականի տվյալներով։ XIX դարի վերջում համարվել է տարածքի ոսկու արտադրության կենտրոնը։

## Աշխարհագրական դիրք
Բոկսբուրգը գտնվում է Վիտվատերսրանդ քաղաքից դեպի արևելք։ Արևմուտքում սահմանակցում է Ջերմիստոն քաղաքին։

## Պատմություն
Բոկսբուրգը հիմնադրվել է 1887 թվականին։ Քաղաքի անունը դրել են ի պատիվ Էդուարդ Բոկայի։ Քաղաքի կարգավիճակ ստացել է 1903 թվականին։

Քաղաքում է գտնվում *Volkspares Closed Corporation* ավտոմոբիլային շտաբ-բնակարանը։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:1887 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր
Mafia III

**Mafia III** կամ **Mafia 3**, արկածային և մարտական ժանրի համակարգչային խաղ, համարվում է ավտոմեքենայի սիմուլյատոր և շութեր ներկայացված երրորդ դեմքի կողմից, հանդիսանում է *Mafia: The City of Lost Heaven* և *Mafia II* խաղերի շարունակությունը։ Ի տարբերություն մյուս նախորդ խաղերի, որոնք թողարկվել են *2K Czech* ստուդիայի կողմից, այս խաղի վրա աշխատել է *Hangar 13* ստուդիան (2K Games-ի նոր ստուդիան)։

## Մշակում
2015 թվականի հուլիսի 28-ին 2K Games հրատարակչի պաշտոնական կայքում և [խաղի [թվիթթեր] աքաունթում] տեղադրվեցին առաջին սքրինշոթները և հայտարարությունները տեղի ունենալիք նորությունների մասին։ Օգոստոսի 5-ին *Gamescom*-ում ցուցադրվեց խաղի թրեյլերն ու գեյմփլեյը։ Նոր խաղի վրա աշխատում է Hangar 13-ը։ Խաղը դուրս է գալու 2016 թվականին Microsoft Windows, Xbox one և PlayStation 4 խաղային հարթակների համար։

## Խաղային գործընթաց
Խաղի գլխավոր հերոսը այս անգամ Լինքոլն Քլեյն է, իսկ գործունեության վայրը հանդիսանում է Նոր Օռլեանը և նրա շրջակայքի օրինակը 20-րդ դարի 60-ական և 70-ական թվականներին։ Խաղացողը կարող է շարժվել տեղանքով ավտոմեքենաների օգնությամբ, ինչպես նաև մակույկներով։ Ինչպես նաև արժի նշել, որ խաղի գործողությունները կատարվում են չհորինված քաղաքում, ինչպես նախորդ խաղերում։

Խաղերի մշակողները հայտարարել են որ խաղի սյուժեն հենված է նույն սյուժետային գծի վրա, խաղի 3-րդ մասում ազատ խաղի հնարավորությունը ավելի շատ է, քան առաջին և երկրորդ մասերում։ Խաղի կարևոր տարրերից մեկը հանդիսանում է թշնամու տարածքի ենթարկումը։ Նաև խաղի մեջ ոչ պակաս կարևոր դեր ունեն գլխավոր հերոսի ընկերները, ովքեր օգնում են Լինքոլնին դժվար պահերին, օրինակ ցուցաբերել կրակային օգնություն կամ ազատել ոստիկաններից։ Այդ ամենի փոխարեն նրանց համար պետք է կատարել որոշ հանձնարարություններ։

## Սյուժե
Խաղի գործողությունները կատարվելու են 1968 թվականին Նոր Օռլեանում, իսկ գլխավոր հերոս համարվում է Լինքոլն Քլեյը՝ մուլատ և Վիետնամի պատերազմի մասնակից։ Պատերազմից տուն վերադառնալով, նա ներգրավվում է մի ընտանիք «Սև Մաֆիա» անվամբ, իտալական մաֆիայի մարդասպաններից մեկը սպանում է այդ ընտանիքի բոլոր անդամներին, և վիրավորում Կլեյին թողնելով այդպես որ մահանա։ Վիրավորումից հետո ապաքինված Լինքոլն Կլեյը սկսում է վրեժ լուծել։ Ապագա որբը, հասկացավ որ, իսկական ընտանիքն այն չէ որտեղ դու մեծացել ես, այլ որի համար դու պատրաստ ես զոհվել...

## Գործող անձիք
* **Լինքոլն Քլեյ** - Խաղի գլխավոր հերոսը։ Վիետնամի պատերազմի մասնակից, մուլատ.
* **Վիտո Սկալետտա** - Mafia II խաղի գլխավոր հերոսը, ամերիկո-իտալական մաֆիայի հեղինակային անդամ։ 17 տարի առաջ եղել է Ֆալկոնե հանցավոր ընտանիքի անդամ, ապա Վինչ ընտանիքի անդամ, Էմփայեր Բեյ քաղաքում. Այժմ ապրում է Նոր Օռլեան քաղաքում և օգնում է Լինքոլնին։ Երրորդ մասում Վիտոն 43 տարեկան է և նա արդեն նկատելի ծերացել է։
* **Բերք** - Լինքոլնի ընկերը, իռլանդական բանդայի պարագլուխը։
* **Կասանդրա** - Լինքոլնի ընկերը, հաիթյան բանդայի պարագլուխը։
* **Թոմմի** - Լինքոլնի թշնամիներից մեկը։ Նրա սպանությունը ցուցադրվել է խաղի առաջին թրեյլերում։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Խաղի պաշտոնական կայքը
* Twitter Mafia 3
* 2K Games-ի պաշտոնական կայքը
* Խաղի թրեյլերը

Կատեգորիա:Windows տեսախաղեր
Կատեգորիա:Xbox One տեսախաղեր
O2 արենա

**O2 ասպարեզ**կամ Հյուսիսային Գրինվիչ արենան ունիվերսալ փակ ստադիոն է,  որը գտնվում է Գրինվիչ Պենինսուլայում, Անգլիա։ Այն Եվրոպայի ամենամեծ փակ ստադիոներից մեկն է ՝Մանչեստր արենա- ի (MEN Arena), Քյոլնի Լանքսես Արենա ի - Բելգրադ Արենա- ի և Մոսկվայի Օլիմպիյսկի - ի ստադիոնների հետ մեկտեղ։

2008-ին O2 արենան դարձավ աշխարհի ամենածանրաբեռնված  ստադիոնը `շրջանցելով Մանչեստր արենա ին, որը ամենամեծն էր 2001 թվականից։  Ստադիոնին ամենամոտ մետրոյի կայարանը Հյուսիսային Գրինվիչն է։

Կատեգորիա:Ֆուտբոլային մարզադաշտեր
Գառնի խառնարան

մինի|աջից
**Գառնի խառնարան**, խառնարան Մարս մոլորակի վրա։ Ըստ ՆԱՍԱ-ի այս խառնարանում են հայտաբերվել ջրի հետքեր (2015 թվական, սեպտեմբերի 29)։ ՆԱՍԱ-ն և ԱՄՆ երկրաբանական ծառայությունը խառնարանն այդպես են կոչել 2015 թվականի ապրիլի 24-ին։ Մարսի վրա՝ Գառնի խառնարանի լանջերին, պարբերաբար մի քանի հարյուր մետր երկարությամբ մուգ նեղ շերտեր են ի հայտ գալիս, որոնք ենթադրաբար ձևավորվում են հեղուկ աղի ջրի հոսքերից։ Տեղեկությունները ստացվել են *Mars Reconnaissance Orbiter* միջմոլորակային բազմաֆունկցիոնալ ավտոմատ կայանից՝ *HiRISE* տեսախցիկի ֆիքսած նկարի օգնությամբ։ Պատկերը ստեղծելիս կազմվել է տեղանքի եռաչափ համակարգչային մոդելը՝ թվային քարտեզ, որը կազմել են HiRISE խցիկից 2 անգամ ստացված ստերեոսկոպիկ տեղեկության հիման վրա, որից հետո պատկերը դրվել է մոդելի վրա։

Գառնիի տիեզերական աստղագիտության ինստիտուտը և տիեզերքի թանգարանը։

Գառնիի տիեզերական աստղագիտության ինստիտուտում Գրիգոր Գուրզադյանի ղեկավարությամբ ստեղծվել են տիեզերական ուղեծրային աստղադիտարաններ, մոտ 40 տիեզերագնացներ այդտեղ են անցել իրենց նախաթռիչքային պատրաստումը։ 2001 թվականի հուլիսին Գառնիում՝ ինստիտուտի տարածքում բացվել է Տիեզերքի թանգարան, 2015 թվականի նոյեմբերին այդ թանգարանը՝ հարստացված վերաբացվել է Երևանում։ Թանգարանում ներկայացված են տիեզերական ծրագրերին Հայաստանի մասնագետների մասնակցությանը առնչվող նմուշներ, տիեզերքում օգտագործված սարքեր, փաստաթղթեր։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Խառնարաններ
Կատեգորիա:Մարս մոլորակ
Սամուել Խաչիկյան

մինի
**Սամվել Խաչիկյան**, (Սամուէլ Խաչիկեան, , ), պարսկահայ ռեժիսոր, սցենարիստ, գրող։

## Կենսագրություն
Սամվել Խաչիկյանը ծնվել է 1924 թվականին, Թավրիզում։ Սովորել է հայկական և ամերիկյան դպրոցներում, հեռակա հաճախել է Փասադենայի կինոդասընթացներին։ 1951 թվականին Խաչիկյանի նախաձեռնությամբ ստեղծվում է Թեհրանահայ երիտասարդական արվեստասիրաց թատերախումբը։ 25 բեմադրությունների հեղինակ է։

* Հովհաննես Թումանյանի «Գիքորը»
* Երվանդ Օտյանի և Մ. Կյուրջյանի «Չարշըլը Արթին աղա»
* Ջ. Ջաբարլու «Սևիլ»
* Խաչիկյանի «Սառա»
* Խաչիկյանի «Գորշ վարագույրներ»
Համարվել է իրանական կինոարվեստի հիմնադիրներից. 1950 թվականից ստեղծագործել է հիմնականում կինոյում։ Ստեղծել է շուրջ 30 ֆիլմեր՝
* «Խաբեություն»
* «Մնաս բարով»
* «Մազանդարանի վագրը»
* «Տագնապ»
* «Մահ անձրևի տակ» արժանացել է Թեհրանի կինոփառատոնի 1-ին մրցանակի, 1955
* «Համբույր արյունոտ շուրթերին»` ըստ Վահան Միրաքյանի «Լալվարի որսկանը» պոեմի
Գրել է կինոսցենարներ, բանաստեղծություններ։

## Գրականություն
* «Իրանահայ արդի գրողներ» գրքի առաջին հատորից, էջ 457, Տպարան «Մոդեռն», Թեհրան, 1964։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:20-րդ դարի սցենարիստներ
Կատեգորիա:Իրանահայ թատերական ռեժիսորներ
Կատեգորիա:Իրանահայ կինոռեժիսորներ
Կատեգորիա:Իրանցի գրողներ
Կատեգորիա:Իրանցի կինոռեժիսորներ
Կատեգորիա:Իրանցի սցենարիստներ
Կատեգորիա:Հայ կինոսցենարիստներ
Տանը (ֆիլմ)

**«Տանը»** (), ֆրանսիական թրիլեր, որի ռեժիսորը Ֆրանսուա Օզոնն է։ Պրեմիերան տեղի է ունեցել 2012 թվականին Տորոնտոյի միջազգային 37-րդ մրցանակաբաշխության ժամանակ։

## Սյուժե
Ֆրանսիայի մայրաքաղաք Փարիզի դպրոցներից մեկի գրականության ուսուցիչը հիասթափվել էր իր նոր դասարանից։ Նա չէր ուզում դաս պարապել նրանց հետ, սակայն դասարանի վերջում նստող մի տղա մի անգամից գրավեց ուսուցչի ուշադրությունը։ Ուսուցիչը նկատեց, որ այդ տղան ի ծնե առարկայական տաղանդ ունի։ Նա այդ հատկությունը նկատեց այն ժամանակ, երբ նա գրում էր շարադրություն իր ընկերոջ՝ Ռաֆայի տան մասին։

Ուսուցիչը օգնում է աշակերտին ուղղագրական և շարահյուսական սխաները ուղղելով և ուսուցիչը սկսում է դասարան մտնել հաճույքով։ Նույնիսկ ուսուցիչը ստիպված է լինում գողություն կատարել աշակերտի համար։

## Դերերում

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
*  
* 
* «Տանը» ֆիմը «Box Office Mojo» կայքում

Կատեգորիա:2010-ականների ֆրանսիական ֆիլմեր
Կատեգորիա:2012 ֆիլմեր
Կատեգորիա:Ֆրանսերեն ֆիլմեր
Կատեգորիա:Ֆրանսիական ֆիլմեր
Կատեգորիա:2010-ականների ֆրանսերեն ֆիլմեր
Աբո Թիֆլիսեցի

**Աբո Թիֆլիսեցի** կամ **Աբո Թբիլելի**, **Հաբո Տփիլելի** (, ), նահատակ, Թիֆլիս քաղաքի երկնային հովանավորը։ Ոգեշնչման արարողությունը կատարվում է Վրաց ուղղափառ եկեղեցում հունվարի 8-ին՝ ըստ հուլյան տոմարի (21 հունվարի գրիգորյան օրացույցով)։

Ազգությամբ արաբ է։ Բաղդադում զբաղվել է անուշահոտ յուղեր պատրաստելով։ Քարթլիի թագավոր Ներսեի շքախմբի կազմում 775 թվականին գնում է Թիֆլիսի էմիրություն, որ գտնվում էր արաբական տիրապետության ներքո։ Ներսեն Բաղդադում ամբաստանության պատճառով երեք տարի անցկացրել էր բանտում, արդարացվել էր խալիֆի կողմից և ուղարկվել Վրաստան։ Թիֆլիսում Աբոն հակվում է դեպի քրիստոնեական հավատը, սկզբում նա աստվածաբանական բանավեճեր էր վարում քրիստոնյաների հետ, սակայն հետո հավատում էր նրանց հայացքների ճշմարիտ լինելուն։ 781 թվականին Ներսեն փախչում է Խազարիա։ Աբոն գնում է նրա հետ։ Խազարիայում նա մկրտվում է, ապա ճգնավորի կյանք է վարում Աբխազիայում։ 782 թվականին վերադառնում է Թիֆլիս և քարոզչությամբ զբաղվում արաբ քրիստոնյաների շրջանում։ 785 թվականին արաբ էմիրի հրամանով բանտ է նետվել և գլխատվել Քրիստոսի մկրտության օրը, մարմինն այրվել է, իսկ աճյունը լցվել ոչխարի մորթու մեջ ու նետվել Կուր գետը։ Այս վայրում, ըստ ավանդության, երևաել է լույսի սյուն։
thumb|«Մետեխի» Վերափոխման տաճարը Թիֆլիսում
Աբոյի գործերի վկա Իոանե Սաբանիձեն գրել է նրա վարքն ու նահատակությունը Քարթլիի կաթողիկոս Սամուիլ VII-ի հանձնարարությամբ։ Այդ աշխատությունը Վրաստանի պատմությանն ամենահին գրավոր աղբյուրներից ու գրական հուշարձաններից մեկն է, որ գրվել է Վասիլի Մեծի՝ Սեբաստիայի 40 նահատակներին նվիրված աշխատության, Արեոպագիտի, ինչպես նաև վրացական վաղ վարքագրությունների ազդեցությամբ։ Աբո Թիֆլիսեցու վարքը ներառվել է վարքագրությունների տարբեր ժողովածուներում և բազմիցս վերամակվել։ Կուրի ափին՝ Աբոյի մարմինն այրելու վայրում, XIII դարում կառուցվել է Մետեխիի տաճարը։

## Գրականություն
* Полное жизнеописание святых Грузинской церкви // Перевод М. Сабинина. СПб., 1871, ч. 1.
* Кекелидзе К. С. Памятники древнегрузинской агиографической литературы. Тбилиси, 1956.
* Attwater, Donald and Catherine Rachel John. *The Penguin Dictionary of Saints*. 3rd edition. New York: Penguin Books, 1993. ISBN 0-14-051312-4.
* Holweck, F. G. *A Biographical Dictionary of the Saints*. St. Louis, MO: B. Herder Book Co. 1924.

## Արտաքին հղումներ
* АБО ТБИЛИССКИЙ: Православная Энциклопедия под редакцией Патриарха Московского и всея Руси Кирилла (электронная версия)
* АБО ТБИЛИССКИЙ — Древо

Կատեգորիա:Քրիստոնեական սրբեր
Կատեգորիա:Վրաց ուղղափառ եկեղեցի
Հայաստանը 2000 ամառային օլիմպիական խաղերում

**[[Հայաստան]]ը** 2000 թվականի սեպտեմբերի 15-ից մինչև հոկտեմբերի 1-ը Սիդնեյում (Ավստրալիա) կայանացած **[[Ամառային Օլիմպիական խաղեր 2000|27-րդ ամառային Օլիմպիական խաղերում]]** մասնակցել է 10 մարզաձևերով։ Խաղերին մասնակցել են 25 մարզիկներ։ Դրոշակակիրն է եղել Վաղինակ Գալստյանը։ Օլիմպիական խաղերում Հայաստանը նվաճել է մեկ բրոնզե մեդալ։

## Մեդալակիրներ

### [[Պատկեր:Bronze medal.svg|16x16px]] Բրոնզ
* Արսեն Մելիքյան — Ծանրամարտ, Տղամարդկանց միջին քաշ (– 77&nbsp;կգ)

Կատեգորիա:Հայաստանն օլիմպիական խաղերում
Վաղինակ Գալուստյան

**Վաղինակ Ասիկի Գալուստյան** (), նախկին հունահռոմեական ըմբիշ, ով ներկայացնում էր Հայաստանը միջազգային մրցույթներում։ 2001 թվականին դարձել է աշխարհի չեմպիոն, 2000 թվականի Ամառային օլիմպիական խաղերում եղել է Հայաստանի դրոշակակիրը։ 2009 թվականին ստացել է Հայաստանի սպորտի վարպետի կոչում։

Գալստյանն անկախ Հայաստանի պատմության մեջ երկրորդ ըմբշամարտի աշխարհի չեմպիոնն է Աղասի Մանուկյանից հետո։ Նա նաև մասնակցել է 2004 և 2008 թվականների օլիմպիական խաղերին։

2014 թվականից զբաղեցնում է Հայաստանի սպորտի և երիտասարդության հարցերի նախարարության աշխատակազմի մարզական կազմակերպությունների և մանկապատանեկան սպորտի քաղաքականության վարչության պետի պաշտոնը։

2015 թ. սեպտեմբերի 24-ին Հայաստանի Նախագահի հրամանագրով պարգևատրվել է Երախտագիտության մեդալով։

## Արտաքին հղումներ
*Sports-Reference.com 

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Երախտագիտության մեդալակիրներ
Կատեգորիա:Ըմբշամարտի աշխարհի չեմպիոններ
Կատեգորիա:Հայ ըմբշամարտիկներ
Կատեգորիա:Հայ օլիմպիական ըմբշամարտիկներ
Գոնիոյի բերդ

**Գոնիոյի բերդ** (, նախկինում կոչվել է *Ապսարե* կամ *Ասպարունտ*), եղել է հռոմեական առաջավոր ամրություն Աջարիայում՝ Սև ծովի ափին։

## Դիրք
Տեղակայված է Բաթումից 15 կմ դեպի հարավ՝ Ճորոխ գետի ափին։ Գյուղը գտնվում է Թուրքիայի հետ սահմանից 5 կմ դեպի հյուսիս։

## Պատմություն
Բերդն առաջին անգամ հիշատակվում է Պլինիոս Կրտսերը (մ.թ. I դար)։ Մ.թ. II դարում այն լավ ամրացված հռոմեական քաղաք էր Կոլխիդայում։ Հետագայում ընկել է Բյուզանդիայի տիրապետության տակ։ «Գոնիո» անվանումն առաջին անգամ հիշատակվել է Տրապիզոնի պատմաբան Միխայիլ Պանարետի կողմից XIV դարում։ Որոշ ժամանակ այդտեղ եղել է ջենովացիների առևտրի վայր։ 1547 թվականին Գոնիոն դարձել է Օսմանյան կայսրության մաս և նրա տիրապետության տակ մնացել մինչև 1878 թվականը, երբ Սան Ստեֆանոյի պայմանագրով Աջարիան անցնում է Ռուսական կայսրության տիրապետության տակ։

## Տեսարժան վայրեր
Քաղաքը հայտնի էր նաև իր թատրոնով ու ձիարշավարանով։ Բացի այդ, Հիսուսի տասներկու աշակերտներից մեկի՝ Մատթեոս առաքյալի գերեզմանը, ըստ ենթադրության, կարող է գտնվել Գոնիոյի բերդում։ Սակայն Վրաստանի կառավարությունը ներկայում արգելում է պեղումներ իրականացնել գերեզմանի տարածքում։ Բերդում անցկացվում է հնէաբանական այլ պեղումներ՝ ուշադրություն դարձնելով հատկապես հռոմեական ժամանակների հնագիտական նյութերին։

Գոնիոն զբոսաշրջային բավական սիրված վայր է։ Ամռան ամիսներին Թբիլիսիից բազմաթիվ զբոսաշրջիկներ հանգստանալու են գալիս Գոնիոյի ծովափում, որ համարվում է էկոլոգիապես ավելի մաքուր, քան Բաթումի (տեղակայված է բերդից 15 կմ դեպի հյուսիս) ծովափը։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Kakhidze, Emzar, Recent Archaeological Finds in Apsarus . Third International Congress on Black Sea Antiquities, 2005.
* Pictures of Gonio castle
* Kakhidze, E. Apsaros: A Roman Fort in Southwestern Georgia // In: Meetings of Cultures in the Black Sea Region: Between Conflict and Coexistence. Eds. P. G. Bilde and J. H. Petersen. Aarhus, 2008 (Black Sea Studies, 8), 303-332; http://www.pontos.dk/publications/books/bss-8-files/bss-8-16-kakhidze .

Կատեգորիա:Հնագիտական վայրեր Վրաստանում
Կատեգորիա:Հելլենիստական Վրաստան
Կատեգորիա:Վրացական բերդեր
Կատեգորիա:Աջարիայի շենքեր և կառույցներ
Կատեգորիա:Բերդեր այբբենական կարգով
Ատրներսեհ (Աբխազիայի արքա)

**Ատրներսեհ Շավլիանի** () Աբխազիայի թագավոր 880-888 թվականներին։ Հաջորդել է հորը՝ Հովհաննես բռնապետին։ 888 թվականին գահընկեց է արվել Դեմետրե II-ի որդի Բագրատ I-ի կողմից (888-899)։

## Տես նաև
* Աբխազիայի արքաների ցանկ

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Աբխազիայի արքաներ
Կատեգորիա:9-րդ դարի անձինք
Կատեգորիա:Աբխազական ազնվականություն
Բագրատ I (Աբխազիայի արքա)

**Բագրատ I** () Աբխազիայի թագավոր 888-899 թվականներին։ Հաջորդել է Ատրներսեհ Շավլիանիին։

Անոսիդների իշխանական տոհմի ներկայացուցիչներից Լևոն II-ը 786 թվականին դուրս է գալիս Բյուզանդիայի պրոտեկտորատից և իրեն թագավոր հռչակում։ Մեկ դար անց՝ 879 թվականին Հովհաննես բռնապետը զավթում է աբխազական գահը։

Բագրատը մեկնում է Բյուզանդիայի մայրաքաղաք Կոստանդնուպոլիս և մի քանի տարի անցկացնում այնտեղ։ 888 թվականին նա գահընկեց է անում գահը զավթած Հովհաննես բռնապետի որդուն՝ Ատրներսեհին, և հաստատվում իր հոր՝ Դեմետրե II-ի գահին։

Բագրատ Անոսիդը ամուսնացած էր Տայքի կյուրոպաղատ Գուարամ Բագրատիոնիի դստեր հետ։ Նրան հաջորդում է որդին՝ Կոստանդին III-ը։

## Տես նաև
* Աբխազիայի արքաների ցանկ

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Աբխազիայի արքաներ
Կատեգորիա:9-րդ դարի անձինք
Կատեգորիա:Աբխազական ազնվականություն
Արամ Քոչարյան (կոմպոզիտոր)

**Արամ Կարապետի Քոչարյան** (, Երևան), հայ կոմպոզիտոր, երաժշտագետ։ Արվեստագիտության թեկնածու (1965)։ ՀԽՍՀ արվեստի վաստակավոր գործիչ (1960)։

## Կենսագրություն
Արամ Քոչարյանը ծնվել է Վաղարշապատում, 1903 թվականին։ 1929 թվականին ավարտել է Մոսկվայի Գլազունովի անվան երաժշտական տեխնիկումի կոմպոզիցիայի բաժինը և 1928-1931 թվականներին դասավանդել այդ տեխնիկումում։ 1929-1931 թվականներին սովորել է Մոսկվայի կոնսերվատորիայում։ 1945 թվականին էքստերն կարգով ավարտել է Երևանի Կոմիտասի անվան պետական կոնսերվատորիան։ 1934 թվականին Երևանի Կոմիտասի անվան պետական կոնսերվատորիայում հիմնադրել է Ռոմանոս Մելիքյանի անվան երաժշտագիտահետազոտական կաբինետ և հայ երաժշտության պատմության ամբիոն։ 1934-1949 թվականներին դասավանդել է Երևանի կոնսերվատորիայում։ 1936 թվականին գլխավորել է Շամշադինի երաժշտագիտական արշավախումբը։ 1934-1942 թվականներին եղել է ՀՀ ԳԱԱ Արվեստի ինստիտուտի պատմության և երաժշտագիտության բաժնի ավագ գիտաշխատող, 1942-1948 թվականներին՝ գիտական քարտուղար, 1960 թվականից՝ ՀՀ ԳԱԱ Արվեստի պատմության ավագ գիտաշխատող։

Հեղինակ է հայ երաժշտությանը վերաբերող մի շարք աշխատությունների, կատարել է թարգմանություններ, ձայնագրել աշուղական սիրավեպեր, ժողովրդական և գուսանական երգեր (շուրջ 2000 նմուշ)։

Երաժշտագիտական աշխատանքներից են՝
* «Հայ ժողովրդական երաժշտություն», 1939
* «Հայաստանի հարվածային և փողային գործիքները», 1965
* «Հայկական գուսանական երգեր», 1976

Հեղինակել է «Տերն ու ծառան» օպերան (ըստ Հովհաննես Թումանյանի, 1970), «Կանտատ խաղաղության, բարեկամության և աշխատանքի» (1955), երգեր, խմբերգեր, գործիքային երկեր, կատարել ժողովրդական և գուսանական երգերի մշակումներ։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:1903 ծնունդներ
Կատեգորիա:1977 մահեր
Կատեգորիա:Արվեստագիտության թեկնածուներ
Կատեգորիա:Երևանի Կոմիտասի անվան պետական կոնսերվատորիայի շրջանավարտներ
Կատեգորիա:Կոմպոզիտորներ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:ՀԽՍՀ արվեստի վաստակավոր գործիչներ
Կատեգորիա:Հայ երաժշտագետներ
Կատեգորիա:Հայ կոմպոզիտորներ
Կատեգորիա:Մոսկվայի կոնսերվատորիայի շրջանավարտներ
Հայաստանը 1996 ամառային օլիմպիական խաղերում

**[[Հայաստան]]ը** 1996 թվականի հուլիսի 19-ից մինչև օգոստոսի 4-ը Ատլանտայում (ԱՄՆ) կայանացած **[[Ամառային Օլիմպիական խաղեր 1996|26-րդ ամառային Օլիմպիական խաղերում]]** մասնակցել է 11 մարզաձևերում։ Խաղերին մասնակցել են 32 մարզիկներ։ Դրոշակակիրն է եղել Աղվան Գրիգորյանը։ Օլիմպիական խաղերում Հայաստանը նվաճել է մեկ ոսկե և մեկ արծաթե մեդալ։

## Մեդալակիրներ

### [[Պատկեր:Med 1.png]] Ոսկի
* Արմեն Նազարյան — Ըմբշամարտ, Տղամարդկանց հունահռոմեական, թեթև քաշ (52&nbsp;կգ)

### [[Պատկեր:Med 2.png]] Արծաթ
* Արմեն Մկրտչյան — Ըմբշամարտ, Տղամարդկանց ազատ ոճ, գերթեթև քաշ (48&nbsp;կգ)

## Թեթև աթլետիկա
**Տղամարդկանց թռիչք երկարություն**
* Ռոբերտ Էմմիյան
** Որակավորում &mdash; 7,76մ (→ չի մասնակցել)

## Բռնցքամարտ

**Տղամարդկանց մինչև 48 կգ**
* Նշան Մունչյան
*# Առաջին փուլ &mdash; մրցակից չի եղել
*# Երկրորդ փուլ &mdash; պարտություն Դանիել Պետրովին (Բուլղարիա), 5-11

**Տղամարդկանց մինչև 51 կգ**
* Լեռնիկ Պապյան
*# Առաջին փուլ &mdash; հաղթանակ Կազումասա Ցուջիմոտո (Ճապոնիա), 10-5
*# Երկրորդ փուլ &mdash; պարտություն Մայկրո Ռոմերոյին (Կուբա), 6-22

**Տղամարդկանց մինչև 57 կգ**
* Արթուր Գևորգյան
*# Առաջին փուլ &mdash; հաղթանակ Էլվիս Կոնամեգույ (Կամերուն), 10-3
*# Երկրորդ փուլ &mdash; պարտություն Ֆլոյդ Մեյվեդեր կրտսեր (ԱՄՆ), 3-16

**Տղամարդկանց մինչև 60 կգ**
* Մեխակ Ղազարյան
*# Առաջին փուլ &mdash; մրցակից չի եղել
*# Երկրորդ փուլ &mdash; պարտություն Մայքլ Ստրեյնջ (Կանադա), 7-16

## Հեծանվասպորտ
**Տղամարդկանց անհատական մայրուղային հեծանվավազգ**
* Արսեն Ղազարյան
** Եզրափակիչ &mdash; (→ չի ավարտել)

## Ջրացատկ
**Տղամարտկանց 10մ պլատֆորմ**
* Հովհաննես Ավթանդիլյան
** Նախնական զամբյուղ &mdash; 275.64 (→ չի անցել հաջորդ փուլ, 32-տեղ)

**Կանանց 3մ**
* Արուս Գյուլբուդաղյան
** Նախնական զամբյուղ &mdash; 228.72 (→ չի անցել հաջորդ փուլ, 20-տեղ)

## Մարմնամարզություն
**Տղամարդկանց անհատական բոլորը միասին**
* Նորայր Սարգսյան
** Որակավորում &mdash; 110.211 (→ չի անցել հաջորդ փուլ)

## Ձյուդո

**Տղամարդկանց կիսամիջին քաշ**
* Արսեն Գևորգյան
** (→ 21-րդ տեղ)

## Լող

**Կանանց 100մ բրաս**
* Անուշ Մանուկյան
** Որակավորում &mdash; 1:20.70 (→ չի անցել հաջորդ փուլ)

Կատեգորիա:Հայաստանն օլիմպիական խաղերում
Կատեգորիա:1996 սպորտում
Եվրոպայի միգրացիոն ճգնաժամ

[մինի|240px|[Եվրոպական Միության անդամ երկրներ|ԵՄ անդամ պետություններում ապաստան հայցողներն ըստ երկրի]]
[մինի|Փախստականները [Բուդապեշտի երկաթուղային կայարանում]]

**Եվրոպայի միգրացիոն ճգնաժամը** ձևավորվել է Մերձավոր Արևելքի (Սիրիա, Իրաք), Աֆրիկայի (Գամբիա, Էրիթրեա, Նիգերիա, Սոմալի, Սուդան), Հարավային և Կենտրոնական Ասիայի (Աֆղանստան, Պակիստան, Բանգլադեշ) և Արևմտյան Բալկանների (Ալբանիա, Կոսովո) տարածքներից Միջերկրական ծովով կամ Հարավ-արևելյան Եվրոպայով Եվրամիության տարածք անցած և ապաստան խնդրած փախստականների և ներգաղթյալներիի թվի աճի արդյունքում։ Ըստ ՄԱԿ-ի փախստականների հարցերով գերագույն հանձնակատարի, 2015 թվականի սեպտեմբերի կեսի դրությամբ, տարեսկզբից շուրջ կես միլիոն գաղթական եվրոպական երկրներ փորձել են հասնել Միջերկրականի ծովով, որոնց 74%-ը կազմում են սիրիացիները (54%), աֆղանները (13%) և Էրիթրեացիները (7%)։ Ներգաղթյալների մեծամասնությունը (69%) կազմում են տղամարդիկ։ «Եվրոպայի միգրացիոն ճգնաժամ» () արտահայտությունն առավել լայն օգտագործում է ստանում 2015 թվականի ապրիլին, երբ Միջերկրական ծովի ջրերում շուրջ երկու հազար գաղթական տեղափոխող հինգ նավ է սուզվում՝ դառնալով ավելի քան 1600 մարդու մահվան պատճառ։

Համաձայն Եվրոստատի տվյալների՝ 2014 թվականին, ԵՄ անդամ պետություններին որպես փախստական գրանցվելու և ապաստան ստանալու դիմում է ներկայացրել շուրջ 626 000 մարդ, ինչը զիջում է միայն 1992 թվականին ստացված 672 000 դիմումներին։ Նույն տարի հաստատվում է ավելի քան 185 000 ապաստան հայցողի հայտ։ ԵՄ-ում ապաստանման հայց ստացած, այնուհետև հավանություն տված երկրների 2/3-ը պատկանում էր Գերմանիային, Շվեդիային, Իտալիային և Ֆրանսիային։ 2015 թվականի առաջին կեսին ԵՄ երկրները ստանում են 395 000 նոր դիմում։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Հիմնական միգրացիոն ուղիներ 
* Անհետ կորած միգրանտների ծրագիր 

Կատեգորիա:2015
Կատեգորիա:Սիրիայի քաղաքացիական պատերազմ
Նոքալաքևի

**Նոքալաքևի** (, բառացի՝ *վայր, որտեղ եղել է քաղաք*,  — *հին քաղաք*), քաղաք-ամրոց արևմտյան Վրաստանում՝ Սենակիի մունիցիպալիտետում։ Եղել է Լազիկեի մայրաքաղաքը։ Այս վայրում է գտնվել Այա լեգենդար քաղաքը, ուր, ըստ ավանդության, եկել են արգոնավորդները։

## Պատմություն
thumb|left|250px|Նոքալաքևիի արևելյան պատը
Նոքալաքևիի տեղում հնում տեղակայված է եղել վրացական քաղաք։ Վրացի հեղինակները այն կոչել են Արքեոպոլիս, սակայն ավելի հին վրացական ժամանակագրություններում այն հայտնի է *Ցիխե Գոջի* անվամբ։

Պատմական ժամանակագրության համաձայն՝ քաղաքը հիմնադրվել է Լազիկեի էրիսթավի Քուջիի կողմից մ.թ. III դարում։ Ցիխե Գոջին Լազիկեի մայրաքաղաքն է եղել IV—VIII դարերում։ Բյուզանդիայի ու Սասանյան Պարսկաստանի միջև մղվող Լազիկեի պատերազմի հիմնական գործողությունները տեղի են ունեցել հենց մայրաքաղաքի շրջակայքում։ Պատերազմի ժամանակ քաղաքը դիմակայել է երկու պաշարման, սակայն երրորդի ժամանակ գրավվել է պարսիկների կողմից (554 թվական)։ Լազիկեի ու բյուզանդական միացյալ զորքերը շուտով վերագրավում են քաղաքը։

697 թվականին քաղաքում տեղակայվում են Լազիկեում արաբական հիմնական կայազորները։ 737/738 թվականին քաղաք է ներխուժում արաբ զորավար Մարվան IIը և ավերում այն։ Այդ ժամանակ քաղաքի բնակչության մեծ մասը կոտորվում է կամ ստիպված է լինում փախչել դեպի հյուսիս՝ Ինգուրի գետի ափամերձ տարածքները։ Արաբական տիրապետության շրջանում քաղաքը կարճ ժամանակում կորցրեց իր նախկին նշանակությունն ու վերածվեց փոքրիկ գյուղի։ Նոքալաքևին նորից սկսեց զարգանալ XVI—XVIII դարերում, երբ քաղաքը դարձավ Օդիշիի տիրակալների նստավայր։

## Պատկերասրահ

Nokalakevi102.jpg
Fence of Nokalakevi.jpg
Fence of Nokalakevi1.jpg
Nokalakevi19.jpg
Nokalakevi23.jpg


## Գրականություն
* *ზაქარაია პ., ლომოური ნ., ლიქვინაძე ს.*, ნოქალაქევის ექსპედიციის 1973 წლის მუშაობის მოკლე ანგარიში, წიგნ.,:საქართველოს სახელმწიფო მუზეუმის არქეოლოგიური ექსპედიციები, ტ. 4, თბ., 1975
* *ლომოური ნ.*, ეგრისის სამეფოს ისტოyhiyრია, ტბ., 1968
* *ყაუხჩიშვილი ს.*, ლექციები ბიზანტიის ისტორიიდან, ტ. 1, თბ., 1948

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Веб-страница музея 
* Археополис // Энциклопедический словарь Брокгауза и Ефрона : в 86 т. (82 т. и 4 доп.). — СПб., 1890—1907.

Կատեգորիա:Հնագիտական վայրեր Վրաստանում
Կատեգորիա:Լազիկե
Կատեգորիա:Հելլենիստական Վրաստան
Կատեգորիա:Վրացական բերդեր
Կատեգորիա:Սամեգրելո և Զեմո-Սվանեթի մարզի շենքեր և կառույցներ
Աղվան Գրիգորյան

**Աղվան Գրիգորյան** (), հայազգի ծանրամարտիկ։ Ներկայացրել է Հայաստանը 1996 թվականի ամառային օլիմպիական խաղերում ծանրամարտի տղամարդկանց 99 կգ քաշային կարգում՝ զբաղեցնելով 8-րդ հորիզոնականը։ Գրիգորյանը նաև Հայաստանի պատմության մեջ առաջին ամառայինՕլիմպիական խաղերի դրոշակակիրն է եղել։ Ներկայումս նա աշխատում է Ավստրալիայի ծանրամարտի ֆեդերացիայում և մարզում է Ֆենիքս ակումբը Վիկտորիա նահանգում, Ավստրալիա։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Հայ օլիմպիական ծանրամարտիկներ
Կատեգորիա:Հայ ծանրամարտիկներ
Օլիմպիական խաղերում Հայաստանի դրոշակակիրների ցանկ

Սա **Օլիմպիական խաղերում Հայաստանի դրոշակակիրների ցանկն է**։

Դրոշակակիրները տանում են ազգային դրոշը Օլիմպիական խաղերի բացման արարողության ժամանակ։

## Տես նաև
*Հայաստանն օլիմպիական խաղերում

## Ծանոթագրություններ
 

Կատեգորիա:Հայաստանն օլիմպիական խաղերում
Կավկասիձեներ

**Կավկասիձեներ** (; ), ավելի ուշ՝ **Կավկասիձևներ** (Кавкасидзевы), վրացա-ռուսական ազնվականական տոհմ, որ հիմնադրվել է վրացի ազնվական Եփրեմ Կալատոզիշվիլիի կողմից, ով ուղեկցում էր վրաց թագաժառանգ Բաքարին՝ 1724 թվականին վերջինիս Ռուսաստան արտաքսման ժամանակ։

Կալատոզիշվիլիների ընտանիքը Վրաստանում հայտնի էր 15-րդ դարից, և հիշատակվում են որպես արքունի ազնաուրներ, այսինքն՝ մանր կալվածատերեր, որ գտնվում էին արքայի անմիջական վասալական իշխանության ներքո։ Արտաքսման տարիներին նրանք ստանում են իշխանի տիտղոս և սկսում կոչվել Կավկասիձեներ։ 1741 թվականին ընտանիքն ընդունում է ռուսական գերիշխանությունն ու տոհմական կալվածք ստանում Չեռնիգովի նահանգում։

Կավկասիձեների տոհմը չպիտի շփոթել միջնադարյան Վրաստանում գոյություն ունեցած Կավկասիձե ընտանիքի հետ, որ ապրել է Տայքի կյուրոպաղատությունում 11-15-րդ դարերում։ Նրանց իշխանության ներքո էր գտնվում Օխտա եկեղեցին, իսկ նրանց ավերված ամրոցի ավերակները մինչ օրս էլ պահպանվում են և գտնվում են արևելյան Թուրքիայում։
## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Վրաց ազնվական տոհմեր
Անտոն Աղայանց

**Անտոն Ռաֆայելի Աղայանց** (), հայ բեմադրիչ, ռեժիսոր։ ՀԽՍՀ արվեստի վաստակավոր գործիչ (1977)։

## Կենսագրություն
Անտոն Աղայանցը ծնվել է 1940 թվականին, Լենինգրադում։ 1958-1963 թվականներին սովորել է Երևանի գեղարվեստա-թատերական ինստիտուտում, 1972-1975 թվականներին՝ Լենինգրադի թատերական արվեստի ակադեմիայի ասպիրանտուրայում։ 1963 թվականից աշխատում է Հայաստանի հանրային հեռուստաընկերությունում։ Դասավանդում է Երևանի թատրոնի և կինոյի պետական ինստիտուտում և Խաչատուր Աբովյանի անվան պետական մանկավարժական համալսարանի կուլտուրայի ֆակուլտետում, պրոֆեսոր է։

## Ներկայացումներ
* «Սինյոր Պապագատտո»
* «Մովսես ապերը»
* «Քարանձավի բնակիչները»
* «Երկու տիրոջ ծառա»
* «Մեռնող Ֆլորան»

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Երևանի պետական գեղարվեստաթատերական ինստիտուտի շրջանավարտներ
Կատեգորիա:ՀԽՍՀ արվեստի վաստակավոր գործիչներ
Կատեգորիա:Հայ բեմադրիչներ
Կատեգորիա:Հայ ռեժիսորներ
Սալլում Հադդադ

**Սալլում Հադդադ** (հունիս 20, 1953 -), հայկական ծագում ունեցող սիրիացի դերասան է։ Ծնվել է Հալեպում և քրիստոնյա է։ 1980 թվականի օգոստոսի 11-ին դարձել է արվեստագետների ասոցիացիայի անդամ։ Այժմ բնակվում է Արաբական Միացյալ Էմիրությունների Ֆուջեյրա քաղաքում, Սիրիայի իրադարձությունների պատճառով։

## Գործերը
### Կինոներ՝
* Մրջյունի ճիչը
* Լինել, թե չլինել
* Մարդասպանը 2
* Մարդասպանը 3

### Թատրոններ՝
* Կես մետրի միջադեպը
* Մեր ճանապարհները

### Սերիալներ՝
* Կեսգիշերվա երազները (1979)
* Թևերը (1986)
* Աբու Քամել (1990)
* Աբու Քամել 2 (1993)
* Մարդու Անհետացումը (1992)
* Հիշողության մեջ հանցագործություն (1992)
* Հրաբուխը (1993)
* Որդիներ և մայրեր (1993)
* Քամու բնակիչները (1992)
* Քամու զինվորները (1997)
* Ուղտը (1998)
* Ֆանտազիայի սիրահարները (2000)
* Ընտանեկան հուշեր (2000)
* Փոքր ծրագրեր (2006)
* Մեղուների ճանապարհը (2009)
* Նարգիզ ծաղիկը (2008)
* Փոքրի սրտեր (2009)
* Կյանքը աղը (2011)
* Եղբայրները (2014)
* Թղթի շուկան (2011)
* Դիմակների բացահայտումը (2011)

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Սիրիացի դերասաններ
Ֆադիա Խաթթաբ

**Ֆադիա Խաթթաբ** (), սիրիացի դերասանուհի։

## Կենսագրություն
Ծնվել է Հալեպում։ 1967 թվականին, տեղափոխվել է Դամասկոս, այնտեղ սկսվել է նրա կարիերան։ Սիրիական և արաբական փառատոներում ստացել է բազմաթիվ մրցանակներ։ 1982 թվականին միացել է Սիրիայի արվեստագետների ասոցիացիային և 2010 թվականին դարձել է նրանց ավագը։

## Գործերը
### Հեռուստատեսություններում և ֆիլմերում՝
* Աբու Քամել 2
* Կարմիր գիծը
* Հրասնացուն
* Առաջնորդը (սերիա)
* Պատվիրանը (սերիա)
* Լռության սահմանը
* Հայելիներ 95
* Տարիների բերքը

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Սիրիացի դերասանուհիներ