Ուիլլա Բրաուն

**Ուիլլա Բեատրիս Բրաուն** (, ), նախկին ամերիկացի օդաչու, լոբբիստ, ուսուցիչ և քաղաքացիական իրավունքների ակտիվիստ։ Առաջին աֆրոամերիկացի կինը, որն ԱՄՆ-ում ստացել է օդաչուի վկայական, առաջին աֆրոամերիկացին, որն առաջադրվել է Միացյալ Նահանգների Կոնգրեսում, առաջին աֆրոամերիկացի սպան Քաղաքացիական օդային պարեկում և առաջին կինն ԱՄՆ-ում, որն ունեցել է օդաչուի և ինքնաթիռի մեխանիկի վկայական։

Ողջ կյանքի ընթացքում ավիացիայում և բանակում պայքարել է գենդերային և ռասայական հավասարության համար։ Նա լոբբինգ է կատարել ԱՄՆ կառավարության դեմ՝ Միացյալ Նահանգների բանակի օդային կորպուսը ինտեգրելու և աֆրոամերիկացիներին քաղաքացիական օդաչուների վերապատրաստման ծրագրում (CPTP) ներառելու համար։ Կոռնելիուս Քոֆիի հետ հիմնադրել է Քոֆի ավիացիոն դպրոցը, այն ԱՄՆ-ում առաջին  մասնավոր թռիչքային ուսուցման ակադեմիան է եղել, որը պատկանել և շահագործվել է աֆրոամերիկացիների կողմից: Նա պատրաստել է հարյուրավոր օդաչուներ, որոնցից մի քանիսը դարձել են «Tuskegee Airmen»-ի անդամներ։ Բրաունը մեծ ներդրում է ունեցել «Tuskegee Airmen»-ի ստեղծման գործում։

Բրաունը Չիկագոյի քաղաքական և հասարակական կյանքում ակտիվ է մնացել մինչև1945 թվականը, հենց այդ ժամանակ էլ եղել է Քոֆիի դպրոցի գործունեության կասեցումը: Նա մասնակցել է Կոնգրեսի նախնական ընտրություններին՝ 1946 և 1950 թվականներին, ինչպես նաև դասավանդել է Չիկագոյի հանրային դպրոցների համակարգում մինչև 1971 թվականը, իսկ 65 տարեկանում անցել է թոշակի: Թոշակի անցնելուց հետո նա ծառայել է Դաշնային ավիացիոն վարչակազմի կանանց խորհրդատվական կոմիտեում մինչև 1974 թվականը:

## Վաղ կենսագրություն
Ուիլլա Բեատրիս Բրաունը ծնվել է Էրիկ և Հալի Բրաունների ընտանիքում՝ 1906 թվականի հունվարի 22-ին Գլազգոյում, Կենտուկի։ Նա ավարտել է Ուայլի միջնակարգ դպրոցը Ինդիանայի Թեր Հաուտում և հաճախել է Ինդիանայի պետական ուսուցիչների քոլեջը, որտեղ 1927 թվականին ստացել է բակալավրի կոչում: Տասը տարի անց Հյուսիսարևմտյան համալսարանից ստացել է մագիստրոսի կրթական աստիճան։

1927-1932 թվականներին դասավանդել է Ինդիանա նահանգի Գերի քաղաքում գտնվող Էմերսոնի ավագ դպրոցի Ռուզվելտյան մասնաճյուղում։ Այնուհետև նա տեղափոխվել է Չիկագո, որտեղ կատարել է տարբեր աշխատանքներ՝ ներառյալ քարտուղարություն, սոցիալական աշխատանք և դասավանդում։ 1934 թվականին հանդիպել է Ջոն Ք. Ռոբինսոնի հետ, որը նրան ծանոթացրել է Չելենջերների ավիազիոն ասոցիացիայի հետ, որը աֆրոամերիկացի օդաչուների խումբ է։

## Ավիացիոն կարիերա
մինի|Երիտասարդ Ուիլլա Բրաունը օդանավակայանում
մինի|Լոլա Օլբրայթ (ձախ) և Ուիլլա Բրաուն (աջ) Հարլեմ օդանավակայանում, Չիկագո Իլինոյս, ԱՄՆ
1934 թվականին Բրաունը սկսել է սովորել Չիկագոյի ռասայական առումով առանձնացված Հարլեմ Ֆիլդում, որտեղ նրա հրահանգիրը եղել է Քորնելիուս Քոֆին, որը ավիացիոն մեխանիկայի ոլորտում փորձագետ է եղել: Նա եզակի կանանցից է եղել, որը հաճախել է Կուրտիս-Ռայթ ավիացիոն համալսարան, այնտեղ սովորել է օդանավերի սպասարկում և 1935 թվականին ստացել ավիամեխանիկի լիցենզիա։ 1938 թվականին ստացել է մասնավոր օդաչուի լիցենզիա, իսկ 1939 թվականին ստացել է կոմերցիոն օդաչուի արտոնագիր՝ դառնալով առաջին աֆրոամերիկացի կինը, որն ԱՄՆ-ում ստացել է այդ արտոնագիրը։

1939 թվականին Ուիլլա Բրաունը, Քորնելիուս Քոֆին և Էնոք Պ. Ուոթերսը միասին աշխատել են Ամերիկայի սևամորթ օդաչուների ազգային ասոցիացիայի ստեղծման վրա, որը հետագայում վերանվանվել է Ամերիկայի օդաչուների ազգային ասոցիացիայի: Նրանց հիմնական առաքելությունն է եղել ավելի մեծ հետաքրքրություն առաջացնել ավիացիայի նկատմամբ, օգնել ավելի լավ պատկերացում կազմել ավիացիայի ոլորտում և ավելացնել աֆրոամերիկացիների մասնակցությունը այդ ոլորտներում։ Բրաունը եղել է կազմակերպության Չիկագոյի մասնաճյուղի ազգային քարտուղար, նախագահը և ռասայական հավասարության ակտիվիստ: Նա նաև ստանձնել է կազմակերպության հասարակայնության հետ կապերի պարտականությունները, նա թռիչքներ է կատարել քոլեջների վրայով և խոսել է ռադիոյով՝ աֆրոամերիկացիների մոտ հետաքրքրություն առաջացնելու համար։ Նա և Քոֆին հիմնել են Չիկագոյում գտնվող Քոֆի Ավիացիոն դպրոցը, որը գտնվում է Հարլեմի օդանավակայանում: Նրանք դպրոցը հիմնել են սևամորթ օդաչուների պատրաստման և ավիացիոն մեխանիկա դասավանդելու նպատակով։
մինի|Արտակարգ իրավիճակների կառավարման գրասենյակի լուսանկարը (Բրաունի մասնակցությամբ)
Նա լոբբինգ է արել կառավարության դեմ այդ ժամանակ առանձնացված բանակի օդային կորպուսում և քաղաքացիական օդաչուների վերապատրաստման դաշնային ծրագրում սևամորթ օդաչուների ներգրավման համար: Նա նաև աշխատել է հերքել 1925 թվականի բանակային պատերազմի քոլեջի ուսումնասիրությունը, որը աֆրոամերիկացիներին համարել է ոչ պիտանի թռիչքի համար։ 1940 թվականին նա նշանակվել է դաշնային ծրագրի Չիկագոյի ստորաբաժանումների համակարգող, իսկ Քոֆիի դպրոցը ընտրվել է որպես ԱՄՆ բանակի օդային կորպուսի կողմից աջակցվող դպրոց՝ սևամորթ ուսանողներին օդաչուների պատրաստման ծրագիր տրամադրելու համար։ Դպրոցի մոտ 200 աշակերտներ միացել են «Tuskegee Airmen»-ի կազմին։ 1942 թվականին նա ստացել է լեյտենանտի կոչում քաղաքացիական օդային պարեկային ջոկատի 613-6 կորպուսում՝ դառնալով քաղաքացիական օդային պարեկության առաջին աֆրոամերիկացի սպան։ Հետագայում նա նշանակվել է քաղաքացիական ավիացիայի վարչության ռազմամարզական ծառայության համակարգող։

## Հետպատերազմյան կարիերա
1946 թվականին Բրաունը մասնակցել է Հանրապետական կուսակցության նախնական ընտրություններին՝ Իլինոյսի 1-ին Կոնգրեսի շրջանի համար, դառնալով առաջին աֆրոամերիկացի կինը, որը մասնակցել է Կոնգրեսի նախնական ընտրություններին։ Նրա քարոզարշավը կենտրոնացած է եղել աֆրոամերիկացիների հնարավորությունների բարելավման վրա, ներառյալ աֆրոամերիկացիներին պատկանող և նրանց կողմից օգտագործվող օդանավակայանի ստեղծումը։ Նա պարտվել Ուիլյամ Ի. Քինգին։ Նա առաջադրվեց Կոնգրեսի նույն տեղի համար 1950 թվականի հանրապետական նախնական ընտրություններում և պարտվել է Արչիբալդ Քերի կրտսերին։

Բրաունը վերադարձել է ավագ դպրոցներում դասավանդելու՝ 1962 թվականից մինչև 1971 թվականին թոշակի անցնելը։ Նա դասավանդել է բիզնես և օդագնացություն։ 1972-1975 թվականներին ծառայել է Դաշնային ավիացիոն վարչության Կանանց խորհրդատվական կոմիտեում: Եղել է առաջին սևամորթ կինը, որը ծառայել է այդ կոմիտեում։

## Անձնական կյանք
Բրաունն ամուսնացել է երեք անգամ։ Նրա առաջին ամուսնությունը աֆրոամերիկացի հրշեջ Ուիլբուր Ջ. Հարդավեյի հետ է եղել: Նրանք հանդիպել են այն ժամանակ, երբ Բրաունը դասավանդել է Գերիում։ Ամուսնացել են 1929 թվականին և ամուսնալուծվել 1931 թվականին։

Բրաունը նկարագրվել է հետևյալ կերպ.

1947 թվականին ամուսնացել է Քորնելիուս Քոֆիի հետ, բայց ամուսնությունը երկար չի տևել։ Նրա վերջին ամուսնությունը եղել է Չիկագոյի Վեսթ Սայդ համայնքի եկեղեցու քահանա Ջեյ Չափելի հետ՝ 1955 թվականին։ Ամուսինը մահացել է 1991 թվականին։

## Մրցանակներ և շքանշաններ
* 1939 թվականին Բրաունը հիշատակվել է 76-րդ Կոնգրեսի հուշագրերում՝ ավիացիայի ոլորտում ձեռքբերումների համար։
* *[[Թայմ]]* ամսագիրը Բրաունին ներկայացրել է 1939 թվականի սեպտեմբերի 25-ի համարում։
* 2002 թվականին «Women in Aviation International»-ը Բրաունին անվանել է ավիացիայի և տիեզերքի 100 ամենաազդեցիկ կանանցից մեկը։
* 2003 թվականին՝ իր մահից մեկ տասնամյակ անց, Ուիլլա Բեատրիս Բրաունը ընդգրկվել է Կենտուկիի ավիացիոն փառքի սրահում։
* 2010 թվականին Բրաունը Ինդիանայի նահանգի համալսարանի շրջանավարտների ասոցիացիայի կողմից արժանացել է Վաստակավոր շրջանավարտների մրցանակին։
* Պատմական նշիչ #238-ը նրա անունով է, որը գտնվում է Գլազգոյում Ռասայի և Վաշինգտոնի փողոցների խաչմերուկում։ Նշիչը տեղադրվել է ի նշան Ուիլլա Բրաուն Չափելի՝ «Առաջին աֆրոամերիկացի կնոջ, որն ԱՄՆ-ում ստացել է օդաչուի վկայական»։
* «Քաղաքացիական օդային պարեկության կուրսանտների ծրագրում» թիվ 10 նվաճումը, որը կուրսանտին տալիս է կադետ/1-ին լեյտենանտի կոչում, նույնպես լեյտենանտ Ուիլլա Բրաունի անունով է:
* 2022 թվականին Բրաունը ներառվել է Ազգային ավիացիայի փառքի սրահում։

## Նշումներ


## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն
* 
* 
* 
* 

 
Կատեգորիա:ԱՄՆ-ի օդաչուներ
Կատեգորիա:Իրավապաշտպաններ
Կատեգորիա:Քաղաքացիական իրավունքներ և ազատություններ