Կալենի հանձնաժողով

**Կալենի հանձնաժողով**, (պաշտոնապես՝ Բրիտանական Կոլումբիայի փողերի լվացման հետաքննության հանձնաժողով) փողերի լվացման հետաքննության մարմին է, որը հիմնադրվել է Կանադայի Բրիտանական Կոլումբիա նահանգի կողմից։  Ներկայումս ներկայացվել են բոլոր ապացույցները, և Կալենի հանձնաժողովին  իր եզրակացությունները ներկայացնելու համար մինչև 2022 թվականի մայիսի 20-ը ժամանակ է տրվել։ Գտածոները ներկայացվել են Բրիտանական Կոլումբիայի գլխավոր դատախազին 2022 թվականի հունիսի 2-ին և պահանջում են, որ Բրիտանական Կոլումբիայի գլխավոր դատախազը, նախքան հրապարակելը, դրանք վերանայի։ Ակնկալվում էր, որ արդյունքները կհրապարակվեն 2022 թվականի հունիսի 15-ին։

## Մանդատ և լսումներ
Հանձնաժողովին հանձնարարվել է ուսումնասիրել, թե արդյոք կարգավորման համակարգային խափանումները հանգեցրել են բրիտանական խաղատներում եւ անշարժ գույքի ոլորտում փողերի լվացման։ Հանձնաժողովը հավաքել է 200 վկաների ցուցմունքներ, այդ թվում՝ նախկին վարչապետ Քրիստի Քլարկ,  նախկին  խաղային բիզնեսի ղեկավար Ռիչ Քոլմեն, և այլոց, ավելի քան 130 օր տևած հետաքննության ընթացքում։ 2021 թվականից սկսվում են կողմերի եզրափակիչ քննարկումները։ Ակնկալվում է, որ վերջնական զեկույցը նահանգի կառավարությանը կներկայացվի այս տարվա վերջին։ Ավստրալացի պրոֆեսորը, Վանկուվերի մոդել է անվանել  Բրիտանական Կոլումբիայում փողերի լվացման հետ կապված իրավիճակը։

## Նախապատմություն
2019-ի մայիսին նահանգի կառավարությունը, երեք զեկույցներից հետո հետաքննությունը ղեկավարելու համար, նշանակեց Բրիտանական Կոլումբիայի Գերագույն դատարանի դատավոր Օսթին Քալենին, հայտարարելով, որ հարյուր միլիոնավոր ապօրինի կանխիկ  գումար դոլարներ  ազդել են մարզում շքեղ մեքենաների արտադրության, խաղային բիզնեսի և անշարժ գույքի վրա։ Հաղորդվում է նաև, որ նա  մասամբ պատասխանատու է նահանգում  համաճարակի բռնկման համար։ Հետաքննությունն ի սկզբանե նախատեսվում էր ավարտել 2021 թվականի մայիսին, սակայն կովիդ-19 համաճարակը և Բրիտանական Կոլումբիայի 2020 թվականի ընդհանուր ընտրությունները հետաձգումներ են առաջացրել։ Զեկույցը ներկայացվել է 2022 թվականի հունիսի 2-ին։

## Հարցման մանրամասներ
Հետաքննությունը պարզել է, որ  Վանկուվերի մոդելը  միավորել է Բրիտանական Կոլումբիայի, Լաս Վեգասի և Մակաոյի խաղատները։ Միջոցները Վանկուվեր են ուղարկվել չինական ընդհատակյա բանկերի միջոցով՝ չինական եւ ասիական անդրազգային հանցավոր ուղիներով։ Կանադայի թագավորական ձիասպորտի նախկին հանձնակատար Փիթեր Հերմանի խոսքով՝ այս ներհոսքը դադարեցվել է 2015 թվականին՝ նոր կանոնների ուժի մեջ մտնելուց հետո։

Հերմանին վարձել են նահանգում փողերի լվացման իրավիճակը հետաքննելու համար։  Նրա բացահայտումները հրապարակվել են կեղտոտ փողերի մասին զեկույցների երկու մասերում։ Զեկույցներից ստացված հիմնական եզրակացություններից մեկը այն գնահատականն է, որ Վանկուվերի անշարժ գույքի շուկան լվացել է ավելի քան 5 միլիարդ դոլար (բոլոր գործարքների մոտ 5 տոկոսը)։

Հետաքննության նախնական բյուջեն կազմել է 15 միլիոն դոլար։ Հանձնաժողովի ստեղծումից ի վեր՝  2019 թվականի մայիսին, հետաքննությունն անցկացրել է 133 օր ապացույցների լսումներ,  կանչվել է 199 վկա (ևս 23 վկա երդվել է), անցկացվել է հինգ հասարակական ժողով ամբողջ Բրիտանական Կոլումբիայում  անցկացվել են հազարավոր ժամեր անկախ հետաքննություններ,  հետազոտություններ և հարցազրույցներ. և վերջնական զեկույցը, որ նախատեսված էր  2019 թվականի մայիս ամսին, ուշացումներով է ներկայացվել։

Զեկույցը ներկայացվել է 2022 թվականի հունիսի 2-ին, և ակնկալվում է, որ դրա եզրակացությունները կհրապարակվեն 2022 թվականի հունիսի 15-ին։ Ակնկալվում է, որ բացահայտումները կնպաստեն Կանադայում փողերի լվացման դեմ պայքարի դաշնային միջոցների ընդունմանը։

## Վկայական
Բրիտանական Կոլումբիայի վիճակախաղի կորպորացիայի փողերի լվացման դեմ պայքարի հետաքննությունների և հետախուզության բաժնի նախկին ղեկավարի ցուցմունքների համաձայն՝  կասկածելի գործողությունների հետաքննությունն իր պարտականությունների մեջ չի մտնում։ Վանկուվերում կազմակերպված հանցագործությունից ապօրինի եկամուտ ունեցող անձանց համար սովորական պրակտիկա էր հարյուր հազարավոր դոլարներ բերել 20 դոլար արժողությամբ թղթադրամներով, դրանք փոխանակել խաղատան քարտերի հետ, այնուհետև ավելի մեծ թղթադրամներով հետ վերցնել, հետազոտողները գործընթացը անվանում են մաքրում։  Բրիտանական Կոլումբիայի վիճակախաղի կորպորացիայի նախկին ավագ քննիչի խոսքով՝ ինքը համոզված է եղել, որ անօրինական միջոցների ներհոսքը շարունակվել է առնվազն 2009 թվականից։ Նա նշել է, որ բաշխման թույլատրելի առավելագույն դրույքաչափի բարձրացումը բարդացրել է խնդիրը՝ քրեական տարրեր ներգրավելով։ Խաղային քաղաքականության նախկին գործադիր տնօրեն Լարի Վանդեր Գրաֆը հայտարարել է, որ կարծում է, որ 2009 թվականին կազինոյում կանխիկ գնումների սահմանափակումների ներդրումը կարող է մեղմել խնդիրը՝ կանխելով փողերի լվացումը. այդ սահմանափակումները կիրառելու բոլոր կոչերն անտեսվել են։

Հանձնաժողովի առաջին միջանկյալ զեկույցը, որը հրապարակվել է 2020 թվականի դեկտեմբերին, հաղորդել Է, որ Կանադայի կառավարությունը խոչընդոտել է հանձնաժողովի փաստաբանների կողմից կարևոր փաստաթղթեր մուտք գործելու փորձերին, և որ տրամադրված ցանկացած գրառում "խմբագրվել է այնքանով, որ չի պարունակում որևէ իմաստալից տեղեկատվություն": Ի պատասխան դրան՝ Բրիտանական Կոլումբիայի գլխավոր դատախազ Դեյվիդ Էբին հայտարարել է, որ իրեն անհավատալիորեն անհանգստացնում է  հետաքննության հետ չհամագործակցելու մասին հաղորդագրությունները։ Քալենը նաև զեկույցում գրել է, որ հանձնաժողովին արգելվել է նաև հարցազրույցներ անցկացնել Կանադայի ֆինանսական գործարքների և հաշվետվությունների վերլուծության կենտրոնի հետ կապված դաշնային դատախազների հետ։ Զեկույցում ասվում է նաև, որ Բրիտանական Կոլումբիայի վիճակախաղի կորպորացիայի գործադիր տնօրենը անտեսել է փողերի լվացման դեմ պայքարի դաշնային հրահանգները՝ թույլ տալով այդ գործարքները, քանի որ դրանք մեծ եկամուտ էին բերում։

## Տվյալներ
Զեկույցում եզրակացվում է, որ Կանադային չի հաջողվել կանգնեցնել տարեկան տասնյակ միլիարդավոր դոլարների լվացվող դրամական միջոցների հոսքը։

Հետաքննությունը մի քանի բացահայտումներ արեց, որոնցից ամենակարևորն այն է, որ նահանգը պետք է ստեղծի փողերի լվացման դեմ պայքարի իր աշխատանքային խումբը:Այս ենթադրությունը հիմնված է մեկ այլ առանցքային եզրակացության վրա, որը վկայում է Կանադայի փողերի լվացման դեմ պայքարի դաշնային ռեսուրսների անվստահելիության մասին։

## Քննադատություն
Վերջնական զեկույցը խիստ քննադատության է ենթարկվել դիմորդների կողմից, ովքեր հայտարարել են, որ իրենց ելույթում բավարար աջակցություն չեն ստացել։ Բրիտանական Կոլումբիայի գլխավոր դատախազ Դեյվիդ Էբին համաձայնել է՝ խոստանալով  ապագայում  դիմումատուների պաշտպանությունն ուժեղացնելու ուղիներ փնտրել։

## Ծանոթագրություններ