Ստեպան Բանդերայի հուշարձան (Լվով)

**Ստեպան Բանդերայի հուշարձան Լվովում**, 20-րդ դարի ուկրաինացի ազգայնականների առաջնորդ Ստեպան Բանդերային նվիրված արձանը Լվովում՝ Արևմտյան Ուկրաինայի գլխավոր քաղաքներից մեկում։

Ֆիգուրը կանգնած է ուկրաինական պետականության խորհրդանիշի առջև։ Հուշարձանը բացվել է 2007 թվականին՝ Սուրբ Աստվածածնի բարեխոսության տոնի նախօրեին։ Հուշարձանն ամբողջությամբ ավարտվել է 2011 թվականին։

## Նախապատմություն
Լվովի արձանը Արևմտյան Ուկրաինայում աճող ուկրաինական ազգայնականության մի մասն էր, որը հանգեցրել է Ստեփան Բանդերայի ազգային հերոսի ճանաչմանը։

Բանդերան ուկրաինացի ազգայնականների առաջնորդն էր, ծնվել է 1909 թվականին, քսան տարեկան հասակում բանտարկվել է Լեհաստանում ահաբեկչության համար, նացիստների կողմից ազատ է արձակվել 1939 թվականին Լեհաստան ներխուժելուց հետո և կրկին ձերբակալվել է գեստապոյի կողմից 1941 թվականին՝ մնացած պատերազմի մեծ մասն անցկացնելով համակենտրոնացման ճամբարում։ Պատերազմից հետո նա աքսորվել է Արևմտյան Գերմանիա, որտեղ 1959 թվականին սպանվել է ԿԳԲ-ի գործակալների կողմից։

Ստեպան Բանդերան եղել է նաև նացիստների հետ համագործակցող, սակայն շատ ուկրաինացիներ նրան ողջունում են որպես ազգային հերոս However, many Ukrainians hail him as a national hero կամ որպես նահատակ-ազատարար։

Ստեպան Բանդերայի պատմության մեջ դժվար է առանձնացնել փաստերը կամ գեղարվեստական գրականությունը։ Մինչև Խորհրդային Միության փլուզումը Ռուսաստանում, Լեհաստանում և Ուկրաինայում անօրինական էր քննարկել կամ ուսումնասիրել Բանդերային և ՕՈՒՆ-Բ-ն։ Բանդերային որպես հերոս և չարագործ բնորոշող մշտական հակասությունը գոյություն է ունեցել 1944 թվականից, բայց ուժեղացել է ուկրաինական պատերազմի նախաշեմին  but has increased with lead up to war in Ukraine.։

## Հուշարձան
Հուշարձանն ներկայացնում է Ստեպան Բանդերայի՝ 7 մետր բարձրությամբ, բնական մեծությամբ մեծացած արձանը։ Դրա հետևում 30 մետր բարձրությամբ Հաղթական կամարն է՝ 4 սյուներով, որոնցից յուրաքանչյուրը խորհրդանշում է ուկրաինական պետականության մեկ ժամանակաշրջան։ Առաջինը Կիևյան Ռուսիան է, երկրորդը՝ Կազակական հետմանությունը, երրորդը՝ Ուկրաինայի Ժողովրդական Հանրապետությունը, իսկ չորրորդը՝ ժամանակակից անկախ Ուկրաինան։

Ծրագրի պլանավորումը սկսվել է 1993 թվականին։ Արձանի ֆինանսավորումը տրամադրել են Լվովի մարզը և ՈՒՊԱ-ի վետերանները։ Միջոցների սղության պատճառով 65-ամյակին առթիվ տեղադրվել է միայն արձանը։

2002 թվականին անցկացվել է դիզայնի մրցույթ, և քանդակագործ Նիկոլայ Պոդսիկիրան և ճարտարապետ Միխայիլ Ֆեդիկը շահել են ընդհանուր առմամբ ներկայացված յոթ հայտերի թվում։ Շինարարությունը սկսվել է 2003 թվականին։

## Հակադրություն
Ոմանք Ստեպան Բանդերային համարում են հերոս, իսկ մյուսները՝ նացիստների հանցակից։ Այս հակասությունների մեծ մասը ի հայտ է եկել Խորհրդային Միության փլուզումից և ուկրաինական ազգայնականության ուժեղացումից հետո՝ որպես անկախության մաս, ինչպես նաև աճող լարվածություն՝ նախքան Ռուսաստանի Ուկրաինա ներխուժումը։ Ստեփան Բանդերան ազգային խորհրդանիշ սկսել է համարվել Արևմտյան Ուկրաինայում, մինչդեռ ռուսական լրատվամիջոցները ապատեղեկատվական արշավների շրջանակներում հղում էին անում ՈՒՊԱ-ի և ՕՈՒՆ-Բ-ի պատմական կապերին նացիստական Գերմանիայի հետ։

Բանդերայի՝ որպես ազգային խորհրդանիշի քննադատները մատնանշում են ՈՒՊԱ-ի դերը Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի ժամանակ Վոլինում և Արևելյան Գալիցիայում 100,000 լեհերի զանգվածային սպանության մեջ։ 1941 թվականի հունիսի 30-ին՝ անմիջապես այն բանից հետո, երբ Լվովը անցել է նացիստական Գերմանիայի վերահսկողության տակ Առանցքի երկրների Խորհրդային Միություն ներխուժման վաղ փուլերում, ՕՈՒՆ-Բ-ն քաղաքում հռչակել է անկախ Ուկրաինական պետություն։ ՕՈՒՆ-ի անդամները հետագայում մասնակցել են Լվովի ջարդերին։ Ռուսական ԶԼՄ-ները օգտագործում են այս պատմական կապը ուկրաինացիների կողմից իրականացված ցեղասպանության հետ՝ ուկրաինացիներին որպես նացիստներ ներկայացնելու համար։ Ապազգայնացման անհրաժեշտությունը դիտարկվում է որպես պատրվակ Ռուսաստանի կողմից 2014 թվականին Ուկրաինա ներխուժելու համար։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Ուկրաինայի հուշարձաններ