open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Միհայիլ Ժորա

**Միհայիլ Ժորա** (, ), հայկական ծագմամբ ռումինացի դիրիժոր և կոմպոզիտոր։

## Կենսագրություն
Միհայիլ Ժորան սովորել է Լայպցիգի կոնսերվատորիայում՝ Մաքս Ռեգերի և Ռոբերտ Տայխմյուլլերի ղեկավարությամբ։ 1928-1933 թվականներին ղեկավարել է Բուխարեստի ռադիոյի նվագախումբը, Ժորայի ղեկավարությամբ նվագախմբի հետ իր նորամուտն է նշել ռումինացի ջութակահար Շտեֆան Գեորգիուն։ 1929-1962 թվականներին եղել է Բուխարեստի կոնսերվատորիայի պրոֆեսոր, 1944 թվականից՝ ռումինացի կոմպոզիտորների ընկերության փոխնախագահ։ Ռումինիայում սոցիալիստական ռեժիմի հաստատմամբ ենթարկվել է պաշտոնական քննության՝ որպես «ֆորմալիզմի» ներկայացուցիչ, բայց 1953 թվականից հետո այդ մեղադրանքները հանվել են։

Սիմֆոնիայի, երկու նվագախմբային սյուիտի, չորս բալետի, կամերային, երգչախմբային և վոկալ երաժշտության հեղինակ է։

## Հիշատակ
Միհայիլ Ժորայի անունով են կոչվել Բակեուի ֆիլհարմոնիկ նվագախումբը և Բուխարեստի ռադիոստուդիայի համերգասրահը։

## Տես նաև
* Ռումինահայ երաժշտություն
* Բուլղարահայ երաժշտություն
* Սփյուռքահայ երաժշտություն

## Գրականություն
* Florinela Popa; Mihail Jora - un modern european, Editura Muzicală, București, 2009, ISBN 978-973-42-0552-3
* George Sbârcea - Mihail Jora: biografia unui compozitor Roman din secolul XX, Editura Muzicală a Uniunii Compositorilor din Republica Socialistă Romănia, 1969

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Ռումինահայ կոմպոզիտորներ
Կատեգորիա:Բնօրինակում անաղբյուր հոդվածներ
Կատեգորիա:Ռումինահայ դիրիժորներ
Կատեգորիա:Ռումինահայ երաժիշտներ
Կատեգորիա:Անձինք նամականիշերի վրա
Ալեքսանդրա Խոխլովա

**Ալեքսանդրա Սերգեևնա Խոխլովա** (, ծնյալ՝ **Ալեքսանդրա Սերգեևնա Բոտկինա**, , ), ռուսական կայսրության և խորհրդային դերասանուհի, թատրոնի ռեժիսոր, գրող և մանկավարժ։

## Կենսագրություն
thumb|200 px|left|«Փոքրիկ Ֆոքսին», հեղինակ՝ Ֆիլիպ Մալյավին, 1902
Բժիշկ Սերգեյ Բոտկինի (1859&ndash;1910) և Ալեքսանդրա Պավլովնա Բոտկինայի (ծնյալ՝ Տրետյակովա, 1867&ndash;1959) դուստր Ալեքսանդրան ծնվել է Բեռլինում, որն այն ժամանակ Գերմանական կայսրությունում էր։ Անաստասյա անունով քույր է ունեցել և հանդիսացել բարերար և արվեստի հովանավոր Պավել Տրետյակովի թոռնուհին։ 1914 թվականին ամուսնացել է ռուս դերասան Կոնստանտին Խոխլովի հետ, որից Սերգեյ անունով որդի է ունեցել։

1916 թվականին ռեժիսոր Բորիս Սուշկևիչի նկարահանած «Փոթորիկ» կինոնկարում, ինչպես նաև 1918 թվականին ռեժիսոր Վլադիսլավ Ստարևիչի նկարանահված «Լոլա» կինոնկարում հանդես է եկել որպես երկրորդական դերակատար։ 1919 թվականին ընդունելության քննություն է հանձնել Մոսկվայի Գերասիմովի անվան կինեմատոգրաֆիայի համառուսական պետական ինստիտուտում, որտեղ հանդիպել է կինոյի գործընկերոջը և ապագա կյանքի ընկերոջը՝ Լև Կուլեշովին։ 1920 թվականին վերջինիս նկարահանած «Կարմիր ռազմաճակատ» կինոնկարում է նկարահանվել, որտեղ ռեժիսորը նույնպես դեր էր կատարում։ Խոխլովայի կարիերան կինոնկարներում կարճատև է եղել, երբ նա իր ընտանիքի հարստության ու կայսր Նիկոլայ II-ի հետ կապեր ունենալու պատճառով զրկվել է բարեհաճությունից։

Դերասանությունից և ռեժիսորությունից բացի Խոխլովան Կուլեշովի հետ նաև դասախոսել է պետական ինստիտուտում։ 1935 թվականին ճանաչվել է Ռուսաստանի Դաշնության վաստակավոր արտիստ։

Ամուսնու հետ հրատարակել է «Հիսուն տարի կինոյում» հուշագրությունը։

Մահացել է Մոսկվայում 87 տարեկանում։

## Կինոնկարների ընտրանի

### Դերակատարումներ
* «Երկաթե գարշապար» (1919), ռեժիսոր՝ Վլադիմիր Գարդին
* «պարոն Վեսթի անհավանական արկածները բոլշևիկների երկրում», կատակերգություն, (1924), ռեժիսոր՝ Լև Կուլեշով
* «Մահվան շողը» (1925), ռեժիսոր՝ Լև Կուլեշով, Խոխլովան ռեժիսորի օգնականն էր
* «Ըստ օրենքի» (1926), ռեժիսոր՝ Լև Կուլեշով
* «Քո ծանոթուհին» (1927), ռեժիսոր՝ Լև Կուլեշով
* «Մեծ մխիթարողը» (1933), ռեժիսոր՝ Լև Կուլեշով, Խոխլովան ռեժիսորի օգնականն էր
* «Սիբիրացիներ» (1940), ռեժիսոր՝ Լև Կուլեշով

### Ռեժիսոր
* «Ճարմանդների գործը»  (1929)
* «Սաշա» (1930)
* «Խաղալիքներ» (1933)

### Ռեժիսորի օգնական
* «Մենք Ուրալից ենք» (1943), ռեժիսոր՝ Լև Կուլեշով

## Ծանոթագրություններ

## արտաքին հղումներ
* Aleksandra Khokhlova  at the Women Film Pioneers Project

Կատեգորիա:20-րդ դարի դերասանուհիներ
Կատեգորիա:Խորհրդային դերասանուհիներ
Կատեգորիա:Խորհրդային թատերական մանկավարժներ
Կատեգորիա:Խորհրդային կինոռեժիսորներ
Կատեգորիա:Կին սցենարիստներ
Կատեգորիա:Կինոռեժիսորներ
Կատեգորիա:Համր կինոյի դերասաններ
Կատեգորիա:Մանկավարժներ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Նովոդևիչյան գերեզմանատանը թաղվածներ
Կատեգորիա:Ռուս դերասանուհիներ
Հասարակածային Գվինեայի վարչատարածքային բաժանում

'''Հասարակածային Գվինեա''', բաժանվում է 2 շրջանների (կղզային և մայրցամաքային) և 8 նահանգների (, , ): Նորագույն նահանգը Զիբլոհոն է, որը ստեղծվել է 2017 թվականին իր շտաբով Սյուդադ Դե Լա Պասում՝ երկրի ապագա մայրաքաղաքում։

## Շրջաններ
#Կղզային շրջան (մայրաքաղաքը Մալաբո)
#Ռիո Մունի (), մայրաքաղաքը՝ Բատա ()

## Նահանգներ

Աննոբոն, Բիոկո Նորտեն և Բիոկո Սուրը կղզային շրջանում են գտնվում, իսկ մնացած հինգ նահանգները՝ մայրցամաքային շրջանում։ 

## Ենթաբաժանումներ
Նահանգները հետագայում բաժանվում են 19 օկրուգների և 37 քաղաքապետարանների։

## Տես նաև
*ISO 3166-2:GQ - Ստանդարտացման միջազգային կազմակերպության Հասարակածային Գվինեայի ստանդարտի գեոկոդ

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Առաջին աստիճանի վարչական միավորներ
Կատեգորիա:Աֆրիկայի երկրների վարչական բաժանում
Կատեգորիա:Հասարակածային Գվինեա
Կատեգորիա:Հասարակածային Գվինեայի աշխարհագրություն
Սրբոց Հրեշտակապետաց վանք

**Հայկական վանք** (, Երմենչիչի վանք), սերբ ուղղափառ եկեղեցի Տիմոկի թեմի վանք, որը գտնվում է Սերբիայում՝ Օզրեն լեռան վրա։ Նվիրված  է Գաբրիել և Միքայել հրեշտակապետներին։ Ավանդության համաձայն, վանքը 1392 թվականին հիմնել են հայերը։

## Պատմություն
14-րդ դարի վերջին՝ Կոսովոյի դաշտում ճակատամարտի նախօրեին, հայկական ջոկատը, որտեղ մի քանի հազար մարդ էր կռվում թուրքական զորքերի կազմում, իմանալով, որ պետք է կռվեն քրիստոնյաների դեմ, լքում է թուրքերի ճամբարը և անցնում սերբերի կողմը։ Մնալով Սերբիայում՝ հայ զինվորները բնակավայր են հիմնել Օզրեն լեռան մոտակայքում։ Լեռան հյուսիսարևմտյան մասում գտնվող տարածքը, որտեղ հայերը բնակություն են հաստատել, սկսել է կոչվել Երմենչիչ (հայկական)։ Այստեղ էլ 1392 թվականին հայերը հիմնադրել են  համանուն վանքը՝ Երմենչիչ վանքը (հայկական վանք), որը շատ հարուստ է եղել և ունեցել է մինչև չորս հարյուր վանական։ Ավանդության համաձայն՝ վանքը հիմնադրել են թուրքերի հալածանքներից փախած հայ վանականները, մեկ այլ ավանդություն ասում է, որ վանքը հիմնել են սինացի վանականները՝ բռնակալ Ստեֆան Լազարևիչի հաշվին։

1796 թվականին թուրքերը այրել ու ավերել են վանքը, իսկ վանականները փախել են Ֆրուշկա Գորա։ 1806 թվականին վանքը վերականգնվել և վերածվել է ռազմական հիվանդանոցի, որտեղ Դելիգրադի ճակատամարտից հետո բերել են վիրավոր զինվորներին։ 1815 թվականին Երմենչիչի վանքը կրկին ավերվել է, բայց մոտավորապես 1892 թվականին այն կրկին վերակառուցվել է։ 1926 թվականին վանքը նորից ավերվել է և այդ վիճակում մնացել մինչև 20-րդ դարի 80-ականների վերջը, որից հետո այն  վերականգնվել է։

Մինչ օրս ողջ վանքից պահպանվել են միայն Սուրբ  Գաբրիել և Միքայել հրեշտակապետների եկեղեցիները։ Վերջինս գործող  չէ, սակայն ամեն տարի՝ հուլիսի 26-ին, Սուրբ  Գաբրիել հրեշտակապետի եկեղեցում մեծ թվով մարդիկ են հավաքվում։

## Տեղակայում
Վանքը  գտնվում է Օզրեն լեռան վրա, ծովի մակարդակից  850 մետր բարձրության վրա, Սոկոբանյա քաղաքից (8.5) կմ հեռավորության վրա։ Վանքի շրջակայքում կան խմելու ջրի երեք (չորս) աղբյուրներ, որոնք համարվում են բուժիչ. դրանցից  մեկը բուժում է աչքի հիվանդություններ։

## Ծանոթագրություններ

ք
Կատեգորիա:Հայկական կորուսյալ վանքեր և եկեղեցիներ
Կատեգորիա:Վանքեր այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Սերբիայի վանքեր
Վանեսա Ռաքեջյան

**Վանեսա Ռաքեջյան** (, ), հայ լեռնադահուկորդուհի, 2002 թվականի ձմեռային օլիմպիական խաղերի մասնակից։

## Կենսագրություն
Վանեսա Ռաքեջյանը ծնվել է 1976 թվականի հուլիսի 31-ին Ֆրանսիայի Մարսել քաղաքում։ 2002 թվականին միացել է Հայաստանի ազգային հավաքականին Սոլթ Լեյք Սիթիի Ձմեռային օլիմպիական խաղերում։ Սլալոմում զբաղեցրել է 29-րդ տեղը՝ երկու վազքատարածություններում ցույց տալով 1 րոպե 59,12 վայրկյան արդյունք, 13,02 վայրկյան զիջելով հաղթող Յանիցա Կոստելիչին Խորվաթիայից։ Վիթխարի  սլալոմում գրավել է նախավերջին 47-րդ տեղը՝ ցույց տալով ընդհանուր 3.03,71 արդյունքը և 33,70 վայրկյան զիջելով Կոստելիչին, որը նորից ոսկի է շահել։  Օլիմպիական խաղերի փակման արարողությանը Հայաստանի ազգային հավաքականի դրոշակակիրն է եղել։

Հայաստանի օլիմպիական հավաքականում ընդգրկվելու պահին ապրել է Ֆրանսիայում։ Օլիմպիական խաղերում Հայաստանը լեռնադահուկային սպորտում ներկայացնող առաջինը և մեկը երկու կանանցից։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Ֆրանսահայ մարզիկներ
Հայք կուսակցություն

**Հայք կուսակցություն**, նաև որպես **Հայկազուններ կուսակցություն**, հայկական քաղաքական կուսակցություն։  Կուսակցությունը գլխավորում է Արտյոմ Խաչիկյանը։

## Պատմություն
Կուսակցությունը որևէ ներկայացուցչություն չունի Ազգային ժողովում և ներկայումս գործում է որպես արտախորհրդարանական ուժ։

Կուսակցությունը մասնակցել է Երևանի քաղաքային խորհրդի 2018 թվականի ընտրություններին` հավաքելով ընտրողների ձայների ընդամենը 0,19%-ը։ Այսպիսով, կուսակցությունը չի կարողացել որևէ տեղ ստանալ Երևանի քաղաքային խորհրդում։

## Գաղափարախոսություն
Կուսակցությունն իրեն համարում է կիսալիբերալ։

## Տես նաև
* Հայաստանի կուսակցությունների ցանկ

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Հայք կուսակցությունը Facebook-ում

Կատեգորիա:Հայաստանի լիբերալ կուսակցություններ
Կատեգորիա:Հայաստանի կուսակցություններ
Արման Սերեբրակյան

**Արման Սերեբրակյան** (, ), ամերիկահայ դահուկորդ, Հայաստանից 2014 թվականի Օլիմպիական խաղերի մասնակից։
Նրա կրտսեր քույրը՝ Անի-Մաթիլդա Սերեբրակյանը, նույնպես արհեստավարժորեն զբաղվել է լեռնադահուկային սպորտով և մասնակցել է 2010 թվականի Վանկուվերի օլիմպիական խաղերին։

## Կենսագրություն
Արման Սերեբրակյանը ծնվել է Կալիֆոռնիայում՝ Իրանից եկած էթնիկ հայերի ընտանիքում։ Ունի երկքաղաքացիություն։ 2009 թվականից հանդես է գալիս  Հայաստանի ազգային հավաքականում։ 2010 թվականին ավարտել է Կոլորադոյի համալսարանը։ Սոչիի Օլիմպիական խաղերի մարզական ծրագրում Արմանը հանդես է եկել սլալոմում (2 րոպե 0,57 վայրկյան վերջնական արդյունքով և զբաղեցրել 34-րդ տեղը) և հսկա ոլորավայրէջքում (2։ 58,40 և 46-րդ տեղ)։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:2014 ձմեռային օլիմպիական խաղերում դահուկորդներ
Կատեգորիա:Հայ դահուկորդներ
Անի-Մաթիլդա Սերեբրակյան

**Անի-Մաթիլդա Սերեբրակյան** (, ), ամերիկահայ լեռնադահուկորդուհի, 2010 թվականի Օլիմպիական խաղերի մասնակից Հայաստանից։ Նրա ավագ եղբայրը՝ Արման Սերեբրակյանը, նույնպես արհեստավարժորեն զբաղվում է լեռնադահուկային սպորտով և 2014 թվականին մասնակցել է Սոչիի Օլիմպիական խաղերին։

## Կենսագրություն
Անի-Մաթիլդա Սերեբրակյանը ծնվել է Կալիֆոռնիայում`Իրանից եկած էթնիկ հայերի ընտանիքում։
Վանկուվերի օլիմպիական խաղերի մարզական ծրագրում Անի-Մաթիլդան հանդես է եկել սլալոմում (որակազրկում) և վիթխարի սլալոմում (վերջնակետի չի հասել)։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:2010 ձմեռային օլիմպիական խաղերում դահուկորդներ
Կատեգորիա:Հայ դահուկորդներ
Ջո Ալմասյան

**Ջոզեֆ Մայքլ (Ջո) Ալմասյան** (, ), հայազգի բոբսլեյիստ, 1994 թվականի ձմեռային օլիմպիական խաղերի մասնակից։

## Կենսագրություն
Ջո Ալմասյանը ծնվել է 1967 թվականի մարտի 8-ին, ամերիկյան Մասաչուսեթս նահանգի Ֆրեյմինգհեմ քաղաքում։ Զբաղվել է ֆուտբոլով և վազքով Նյու Հեմփշիրի համալսարանում։ 1992 թվականին ընկերոջ՝ Քեն Թոփալյանի հետ միասին թիմ են ստեղծեցել Հայաստանի ազգային հավաքականի կազմում Լիլեհամմերի ձմեռային օլիմպիական խաղերի բոբսլեյի մրցումներին մասնակցելու համար։ Նրանց ոգեշնչել է նախկին սահնակորդ Փոլ Վարադյանը, ով Ալմասյանին և Թոփալյանին ճանաչում էր Հայաստանի երիտասարդական ֆեդերացիայի Պրովիդենս մասնաճյուղից։ Նրանք բոբսլեյիսահնակ  էին վարձել 1600 դոլարով։

1992 թվականի վերջից Ալմասյանը և Թոփալյանը ուրբաթ օրերին հաճախել են Լեյք Փլեսիդում գտնվող Օլիմպիական ուսումնամարզական կենտրոն, որտեղ նրանք շաբաթ-կիրակի օրերին մարզվել են ամերիկացի բոբսլեյիստ  Ջիմ Հիկիի  ղեկավարությամբ։ Նրանք Հայաստանի թիմի կազմում հանդես  գալու թույլտվություն են ստացել Օլիմպիական խաղերի մեկնարկից երկուսուկես շաբաթ առաջ։ Զուգախաղի մրցումներում նրանք զբաղեցրին 36-րդ տեղը՝ ցույց տալով 3 րոպե 39,81 վայրկյան արդյունք,  չորս մրցելույթների արդյունքում, 9 վայրկյան զիջելով հաղթողներ՝ շվեյցարացի Գուստավ Վեդերին և Դոնաթ Ակլինին։

Ալմասյանի խոսքով՝ ինքը մասնակցել է օլիմպիադային ի հիշատակ իր պապերի և տատիկների, ովքեր 1915 թվականին փախել էին թուրքական ջարդերից։
Օլիմպիական խաղերից հետո Ալմասյանը և Թոփալյանը երբեք չեն մասնակցել մրցումների։

## Ընտանիք
Ամուսնացած է, ունի երեք երեխա։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Ամերիկահայ մարզիկներ
Կատեգորիա:Օլիմպիական բոբսլեյիստներ Հայաստանից
Աբհիմանյու Միշրա

**Աբհիմանյու Միշրա** (**Աբհի**}}, , ), արմատներով հնդիկ Նյու Ջերսի նահանգից ամերիկացի շախմատիստ, շախմատային հրաշամանուկ, գրոսմայստեր, ամենաերիտասարդ շախմատիստը, որն արժանացել է շախմատիստին շնորհվող բարձրագույն կոչմանը և գերազանցել Սերգեյ Կարյակինին, որն այդ տիտղոսը կրել է 2003 թվականից։

## Կենսագրություն
Աբհիմանյու Միշրան ծնվել է 2009 թվականի փետրվարի 5-ին, Նյու Ջերսի նահանգում։ Շախմատ խաղալ սովորել է 2,5 տարեկան հասակից։ Դրան ավելի նպաստել են հոր՝ Հեմանտի հետաքրքրաշարժ պատմությունները շախմատի մասին։

Յոթ տարեկանում նա դարձել է ամենաերիտասարդ ազգային չեմպիոնը, ինը տարեկանում՝ ԱՄՆ ամենաերիտասարդ ազգային վարպետը։ Աբհիմանյուն 10 տարեկանում դարձել է միջազգային վարպետ։

2018-ի նոյեմբերին Կասպարովի շախմատային հիմնադրամի հողմից հրավիրվել է եռօրյա քննության, որտեղ նա եղել է ամենաերիտասարդ շախմատիստը։

2021 թվականի հունիսի 30-ին, 12 տարեկան, 4 ամսական և 25 օրական հասակում նա լրացրել գրոսմայստերի նորմը և  դարձել պատմության մեջ ամենաերիտասարդ շախմատիստը, որը ստացել է այս կոչումը։ Մինչ այդ այդ տիտղոսը կրել է Սերգեյ Կարյակինը, որը գրոսմայստերի կոչման է արժանացել 12 տարեկան և 211 օրական հասակում։

## Վարկանիշի փոփոխության գրաֆիկ

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
*Անձնական քարտը ՖԻԴԵ-ի կայքում
*Պարտիաները chessgames.com կայքում
*Abhimanyu Mishra chess games at 365Chess.com Անձնական քարտը 365chess.com կայքում

Կատեգորիա:Ամերիկացի շախմատիստներ
Կատեգորիա:Շախմատի գրոսմայստերներ
Կատեգորիա:Հրաշամանուկներ
Ալեքսանդրիայի կամուրջ

**Ալեքսանդրիայի կամուրջ** (, ) նաև անվանվում է **Միջգավառային կամուրջ** (), նախկին երկաթուղային, 1950-ականներից սկսած ավտոմոբիլահետիոտնային կամուրջ, որը կառուցված է Օտտավա գետի վրա։ Տեղակայված է Օտտավա և Գատինո քաղաքներում գտնվող Կանադայի ազգային պատկերասրահի և Կանադական պատմության թանգարանի միջև։ Օրական կամուրջը հատում, անցնում է տասնհինգ հազար ավտոմեքենա։

Մինչև Կվաբեկյան կամրջի կառուցումը Ալեքսանդրիայի կամուրջը Կանադայի ամենաերկար բարձակային կամուրջն էր։

## Պատմություն
Կամրջի կառուցումը ավարտվել է 1901 թվականին։ Կառուցմանը մասնակցել են տարածաշրջանի երկաթուղային ընկերությունները՝ *Pontiac and Pacific Junction* և *Chemin de fer de la Vallée de la Gatineau:* *Hull Electric* ընկերությունը կամուրջը օգտագործել է Էլմերի, Հալլի և Օտտավայի տրամվայի գծերը իրար կապելու համար։

1950-ական թվականների ավարտին Ալեքսանդրիայի կամուրջը երկաթուղայինից վերափոխվեց ավտոմոբիլահետիոտնայինի։

1975 թվականին փոխարինվեց սալարկմամբ։ 2009-2010 թվականներին սալարկումը նորից փոխարինվեց, ամրապնդվեցին մետաղական շինվածքները վիբրացիոն էֆեկտներին դիմակայելու նպատակով։ Աշխատանքները իրականացրել է *McCormick Rankin Corporation* ընկերությունը։

## Դեպքեր
1989 թվականի օգոստոսի 21-ին կամրջի վրա տեղի ունեցավ քաղաքում իրարանցում առաջացրած սպանություն։ Ալեն Բրոսսոն՝ «Շատո Լորե» հյուրանոցի մատուցողը, 23:30 ավարտելով իր հերթափոխը, կամրջով գնում էր տուն՝ Հալլ։ Նրա ճանապարհը անցնում էր Մեյջորս Հիլլ այգով։ Այգին հայտնի էր որպես հոմոսեքսուալների հանրածանոթ վայր։ Դրանից օգտվում էին տեղի հանցագործները, որոնք սպասում էին միայնակ հոմոսեքսուալներին կողոպտելու նպատակով (հույսով, որ նրանք, անհանգստանալով իրենց հեղինակության համար, չեն հայտնի ոստիկանությանը կողոպտիչների մասին)։ Այդ օրը վեց երիտասարդներ գտնվում էին այգում և փնտրում հոմոսեքսուալների։ Նրանք նկատում են Բրոսսոյին, որը հանգամանքների բերումով հոմոսեքսուալ չէր, և երբ նա մոտենում էր կամրջին, սխամբամբ ենթադրելով, որ նա հոմոսեքսուալ է, հետևում են նրան։ Արդեն կամրջի վրա Բրոսսոյին նախ հարվածում են ձեռնափայտով, իսկ հետո կողոպտում։ Հետո հանցախմբի անդամ Ջեֆրի Լալոնդը բարձրացնում է Բրոսսոյին ճաղերի վրայով և նետում կամրջից։ Բրոսսոն, քարերին դիպչելով, տեղում մահանում է։ Այդ օրը Լալոնդը և նրա հանցակիցները ևս մեկ հանցանք կատարեցին՝ քաղաքի մյուս կողմում ծանր ֆիզիկական վնասվածքներ հասցնելով մի մարդու։ Լալոնդը ցմահ դատապարտվեց և մահացավ 2008 թվականին բանտում։

## Պատկերասրահ

Պատկեր:Alexandra Bridge.JPG|Ալեքսանդրիայի կամուրջը Օտտավայից
Պատկեր:Bridge over the Ottawa River.jpg|Կամրջի տեսարանը Ժակա Կարտիե այգուց, Գատինո


## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Tc.gc.ca 

Կատեգորիա:Օտտավայի կամուրջներ
Արսեն Հարությունյան (դահուկորդ)

**Արսեն Հարությունյան** (), հայ դահուկորդ, 1998 և 2002 թվականների ձմեռային օլիմպիական խաղերի մասնակից։ Օլիմպիական խաղերի բացման արարողությանը Հայաստանի ազգային հավաքականի դրոշակակիր։

## Կենսագրություն
Արսեն Հարությունյանը ծնվել է 1968 թվականի մարտի 16-ին, Ծաղկաձոր քաղաքում։ 1994 թվականին Լիլեհամմերում անցկացվող ձմեռային օլիմպիական խաղերում եղել է Հայաստանի ազգային հավաքականի դրոշակակիրը։ 1998 թվականին՝ Նագանոյի Ձմեռային օլիմպիական խաղերում,  միացել է Հայաստանի հավաքականին։ Սլալոմում  զբաղեցրել է 27-րդ տեղը՝ ցույց տալով 2 րոպե 15,11 վայրկյան արդյունք երկու մրցելույթում և 25,80 վայրկյան զիջելով հաղթող նորվեգացի Հանս Պետեր Բորոսին։ 2002 թվականին՝ Սոլթ Լեյք Սիթիի Ձմեռային օլիմպիական խաղերում, ընդգրկվել է  Հայաստանի ազգային հավաքականի կազմում։ Հանդես է եկել սլալոմում, բայց չի կարողացել ավարտել առաջին մրցելույթը և դուրս է մնացել մրցախաղից։

Ապրում է ԱՄՆ-ում, «Սոլիտյուդ» լեռնադահուկային ակումբում աշխատում որպես մարզիչ։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Հայ դահուկորդներ
Կատեգորիա:Օլիմպիական խաղերի մարզիկներ Հայաստանից
Հայկո Մկո

**Հայկո Մկո**, կոմիկների հայկական դուետ, որը բաղկացած է Հայկ Մարությանից (հայտնի է որպես Հայկո) և Մկրտիչ Արզումանյանից (հայտնի է որպես Մկո)։ Նրանք առավել հայտնի են *[[Կարգին հաղորդում]]*, *[[Կարգին մուլտեր]]* և *[[Կարգին սերիալ]]* սերիալներում, որոնք երկու հայտնի կատակերգական շոուներ են` գլխավոր դերերում Հայկոն և Մկոն։ Այժմ նրանք չեն աշխատում միասին։

## Վաղ տարիներ
### Հայկո
մինի|Հայկ Մարության (Հայկո)
1995-2002 թվականներին նա եղել է նույն համալսարանի ՈՒՀԱ *հայկական նախագիծ* (*Ռուսականը Հայաստանի Համար* նախագիծ) թիմի անդամ։ Հայկոն Շարմ ընկերությունում աշխատել է 1996-2002 թվականներին` որպես սցենարիստ, ռեժիսոր։ Որպես դերասան նա խաղացել է *220 Վոլտ* (1996), *Վալյուր* (1996), *[[Մեր բակը]]* (1996), *[[Մեր բակը|Մեր բակը 2]]* (1998), *Թույն կասետ* (2000), *Ուրիշ կասետ* (2000), *[[Բանդա (ֆիլմ)|Բանդա]]* (2000), *Կոմերցիոն Ներկայացում* (2001) ֆիլմերում։ Նա Երևանի քաղաքապետն է եղել 2018-2021 թվականներին։

### Մկո
մինի|Մկրտիչ Արզումանյան (Մկո)
1995-2002 թվականներին նա եղել է նույն համալսարանի ՈՒՀԱ *հայկական նախագիծ* (*Ռուսականը Հայաստանի Համար* նախագիծ) թիմի անդամ։ Մկոն *Շարմ ընկերությունում* աշխատել է 1996-2002 թվականներին` որպես սցենարիստ, ռեժիսոր։ Որպես դերասան նա խաղացել է *220 Վոլտ* (1996), *Վալյուր* (1996), *Մեր բակը* (1996), *Մեր բակը 2* (1998), *Թույն կասետ* (2000), *Ուրիշ կասետ* (2000), *Բանդա* (2000), *[[Փախիր կամ ամուսնացիր]]* (2016) և *Մեծից փոքր* (2019) ֆիլմերում։

## Աշխատանքներ
*1996: *220 Վոլտ*
*1996: *[[Վայլուր]]*
*1997: *[[Մեր բակը]]*
*1998: *[[Մեր բակը|Մեր բակը 2]]*
*1998: *Թույն կասետ*
*1999: *Ուրիշ կասետ*
*2000: *[[Բանդա (ֆիլմ)|Բանդա]]*
*2002-2003: Մութ պատմություն
*2003-2009: *[[Կարգին հաղորդում]]*
*2006, 2007, 2009: *7.5* (2009 թվականին, 32 ատամի հետ)
*2007-2009: *[[Կարգին մուլտեր]]* 
*2010-2013: *[[Կարգին սերիալ]]* 
*2011: *[[Ալաբալանիցա]]*
*2011: *No Comment*
*2013-2015: *[[Տնփեսա (հեռուստասերիալ)|Տնփեսա]]* (միայն Մկոն)
*2013: *[[Քայլ ձիով]]* (միայն Մկոն)
*2014: *[[Սուպեր մամա]]* (միայն Հայկոն)
*2014։ *Գոշա* (միայն Մկոն)
*2015: *[[Սիրո գործակից]]* (միայն Հայկոն)
*2015: *[[Հյուսիս-հարավ (ֆիլմ)|Հյուսիս-հարավ]]* (միայն Մկոն)
*2016: *[[Փախիր կամ ամուսնացիր]]* (միայն Մկոն)
*2016-2018: *[[Ազիզյանները]]* (միայն Հայկոն)
*2017: *[[Սուպեր մամա 2]]* (միայն Հայկոն)
*2018: *[[Գործակալ 044]]* (միայն Մկոն)
*2019: *Մեծից փոքր* (միայն Մկոն)
*2019։ *Ֆեյք մամա* (միայն Մկոն)
*2020։ *Պատվի համար* (միայն Մկոն)
*2020։ *[[Փափուկ խաղալիք (սիթքոմ)|Փափուկ խաղալիք]]* (միայն ՄԿոն)
*2021։ *Ֆեյք պապա* (միայն Մկոն)
*2021։ *Ֆեյք գյուղապետ* (միայն Մկոն)
*2023։ *[[Գործակալ 044]]․ Օպերացիա Գառնի* (միայն Մկոն)

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Ապրող անձինք
Կատեգորիա:Հայ կատակերգուներ
Փոլ Ադելշթեյն

**Փոլ Ադելշթեյն** (, ), ամերիկացի դերասան, որն առավել հայտնի է «Փախուստ բանտից» և «Մասնավոր պրակտիկա» սերիալներում կատարած դերերով։

## Կյանք և կարիերա
Ադելշթեյնը ծնվել է Չիկագոյում՝ ռեֆորմիստական հրեաների ընտանիքում։ Անգլերեն լեզվի գիտական աստիճանով ավարտել է Բոուդոնի քոլեջը։ Իր կարիերան սկսել է թատրոնում։ Նրա կինոառաջնաելույթը կայացել է 1990 թվականին՝ խաղալով «The Grifters» դրամայում, որից հետո նկարահանվել է «Շտապ օգնություն», «Անհետ» և «Կլինիկա» հեռուստասերիալներում։ Նրա մասնակցությամբ առավել նշանավոր ֆիլմերը «Ցանկություններով կուրացածը»  (2000), «Անտանելի դաժանություն»  (2003), «Գեյշայի հուշերը» (2005) և «Եղիր զիլ» (2005) ֆիլմերն են։

Ադելշթեյնն առավել հայտնի է «Փախուստ բանտից» հեռուստասերիալում կատարած Փոլ Քելերմանի դերով, որը հեռարձակվել է 2005-2009 թվականներին։ Հատկանշական է այն փաստը, որ ի սկզբանե նա փորձել է Լինքոլն Բարոուզի դերը։ 2007-2013 թվականներին նկարահանվել է Շոնդա Ռայմսի «Մասնավոր պրակտիկա» սերիալում։ Այնուհետև Ռայմսը նրան վերցրել է իր «Սկանդալ» հեռուստասերիալի երրորդ եթերաշրջանում նկարահանվելու համար։

Բացի այդ, լինելով երգիչ, կոմպոզիտոր և կիթառիստ, Ադելշթեյնը միշտ նվագել է խմբերում, իսկ ներկայումս նվագում է *Doris* խմբում, որը ձայնագրել է կոմպակտ սկավառակ և թողարկել Լոս Անջելեսում։

2006-2016 թվականներին Ադելշթեյնը ամուսնացած է եղել դերասանուհի Լայզա Վայլի հետ։ Զույգն ունի դուստր։

## Մասնակի ֆիլմագրություն

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:20-րդ դարի ամերիկացի դերասաններ
Կատեգորիա:20-րդ դարի ամերիկացի տղամարդ դերասաններ
Կատեգորիա:21-րդ դարի ամերիկացի դերասաններ
Կատեգորիա:21-րդ դարի ամերիկացի տղամարդ դերասաններ
Կատեգորիա:Ամերիկացի կինոռեժիսորներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի սցենարիստներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի տղամարդ թատերական դերասաններ
Կատեգորիա:Ամերիկացի տղամարդ կինոդերասաններ
Կատեգորիա:Ամերիկացի տղամարդ հեռուստատեսային դերասաններ
Յուրի Ալտուդով

**Յուրի Կամբուլատովիչ Ալտուդով**, (, ), տեխնիկական գիտությունների դոկտոր, տնտեսագիտության դոկտոր, պրոֆեսոր, 2015-2019 թվականներին Կաբարդա-Բալկարիայի Խ․ Մ․ Բերբեկովի անվան պետական համալսարանի ռեկտոր, գիտության և տեխնիկայի բնագավառում Ռուսաստանի Դաշնության Պետական մրցանակի դափնեկիր, Ռուսաստանի Դաշնության III դասի իսկական պետական խորհրդական։

## Կենսագրություն
1971-1974 թվականներին եղել է Կաբարդա-Բալկարիայի Խ․ Մ․ Բերբեկովի անվան պետական համալսարանի ուսանող։

1974-1978 թվականներին՝ Մոսկվայի ինժեներա-ֆիզիկական ինստիտուտի ուսանող։

1978-1981 թվականներին՝ Մոսկվայի ինժեներա-ֆիզիկական ինստիտուտի ասպիրանտ։

1981-1992 թվականներին՝ ԽՍՀՄ էլեկտրոնային արդյունաբերության նախարարության «Էլկոր» արտադրական ասոցիացիայի կիսահաղորդչային սարքերի գործարանի գլխավոր ինժեներ, լաբորատորիայի վարիչ, բաժնի պետի հատուկ նախագծային բյուրոյի պետի տեղակալ, գլխավոր ինժեներ։

1992-2004 թվականներին՝ Կաբարդա-Բալկարիայի Հանրապետության Պետական գույքի կառավարման պետական կոմիտեի նախագահ, Կաբարդա-Բալկարիայի Հանրապետության վարչապետի (կառավարության նախագահի) տեղակալ, Կաբարդա-Բալկարիայի Հանրապետության վարչապետի (կառավարության նախագահի) առաջին տեղակալ, «Կաբարդա-Բալկարիայի Հանրապետության տնտեսության կայունացում և զարգացում» ծրագրի վարչական կոմիտեի ղեկավար («Կաբարդա-Բալկարիա» ազատ տնտեսական գոտու կառավարում), Ռուսաստանի նախագահին առընթեր Կաբարդա-Բալկարիայի Հանրապետության մշտական ներկայացուցիչ։

2004-2005 թվականներին՝ Տեխնոլոգիական գիտությունների ակադեմիայի Կաբարդա-Բալկարիայի բաժանմունքի նախագահ։

2005-2009 թվականներին՝ Դաշնային նշանակության քաղաքների կողմից ֆինանսական միջոցների ծախսերը վերահսկող վարչության դաշնային բյուջեի ծախսերի վերահսկման տեսչության պետ, մասնավորեցման, օգտագործման և տնօրինման վերահսկողության վարչության դաշնային բյուջեի դեֆիցիտի ֆինանսավորման աղբյուրների վերահսկողության տեսչության պետ, Ռուսաստանի Դաշնության Հաշվիչ պալատի տիրապետման, օգտագործման և տնօրինման վերահսկողության դեպարտամենտի համահավաք-վերլուծական տեսչության պետ։

2009-2010 թվականներին՝ Կաբարդա-Բալկարիայի Հանրապետության խորհրդարանի պատգամավոր, տեխնոլոգիական գիտությունների ակադեմիայի Կաբարդա-Բալկարիայի բաժանմունքի նախագահ, քաղաք Նալչիկ։

2010-2011 թվականներին՝ Ռուսաստանի Դաշնության Նախագահին առընթեր Կաբարդա-Բալկարիայի Հանրապետության մշտական ներկայացուցչի առաջին տեղակալ, քաղաք Մոսկվա։

2013 թվականի հոկտեմբերի 22ին՝ Կաբարդա-Բալկարիայի Հանրապետության IV գումարման խորհրդարանի պատգամավոր։

2012-2013 թվականներին՝ «Սոզվեզդիե» կոնցեռն ԲԲԸ-ի գլխավոր տնօրենի տեղակալ, քաղաք Վորոնեժ։

2013-2015 թվականներին՝ Կաբարդա-Բալկարիայի կառավարության նախագահի առաջին տեղակալ։

2015 թվականի հուլիս 20-2019 թվականի դեկտեմբերի 2՝ Կաբարդա-Բալկարիայի Խ․ Մ․ Բերբեկովի անվան պետական համալսարանի ռեկտոր։

## Անձնական կյանք
Ամուսնացած է, ունի 2 երեխա։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Юрий Камбулатович Альтудов на официальном сайте КБГУ
* Парламент КБР

Կատեգորիա:Խորհրդային գիտնականներ
Կատեգորիա:ՌԴ պետական մրցանակի դափնեկիրներ
Կատեգորիա:Տեխնիկական գիտությունների դոկտորներ
Կատեգորիա:Տնտեսագիտական գիտությունների դոկտորներ
Արագածավան (համայնք)

**Արագածավան**, լուծարված համայնք Արագածոտնի մարզում։ Ներառում է Արագածավան, Արտենի, Գետափ և Լուսակն գյուղերը։ Համայնքը ստեղծվել էր 2017 թվականի հունիսի 9-ին ՀՀ Ազգային Ժողովում համայնքների խոշորացման օրինագծով։ Կենտրոնը Արագածավան գյուղն էր։ Այժմ մտնում է Թալին համայնքի մեջ։

## Բնակչություն
Արագածավան համայնքը ստեղծվել է Արագածավան, Արտենի, Գետափ, Լուսակն համայնքների միավորումից։ Համայնքի բնակչությունը կազմում է 21,112 մարդ։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Արագածավան - Համայնքի ղեկավար և ավագանի - Համայնքներ - Արագածոտնի մարզպետարան
* ՎԱՐՉԱՏԱՐԱԾՔԱՅԻՆ ԲԱՐԵՓՈԽՈՒՄՆԵՐ ԽՈՇՈՐԱՑՎԱԾ ՀԱՄԱՅՆՔՆԵՐ
Սիմոն Մարիուս

**Սիմոն Մարիուս** (), իսկական անունը **Սիմոն Մայր** (, ), XVII դարի գերմանացի աստղագետ։

## Կենսագրություն
Սիմոն Մարիուսը ծնվել է Գերմանիայի Գունցենհաուզեն քաղաքում, 1601 թվականին Պրահայում Թ. Բրահեի մոտ սովորել է տաստղագիտություն, հետո սովորում է բժշկություն Պադովա քաղաքում։ Ծառայել է Անսբախի Մարգրավեի առանձնատանը, որպես աստղագետ և մաթեմատիկ։
Նա առաջիններից էր, ով աստղադիտակի միջոցով ուսումնասիրեց երկինքը։ Նա, Գալիլեո Գալիլեյի բացահայտումից մի քանի օր առաջ, հավակնում էր Յուպիտերի չորս արբանյակների հայտնաբերմանը, որոնք այժմ հայտնի են Գալիլեի անունով։
Այդ ժամանակվա Յուպիտերի հայտնի չորս արբանյակներիհամար կազմեց միջին շարժման առաջին աղյուսակները, նրանց տվեց անուններ, որոնք պահպանվել են մինչև մեր օրերը՝  Իո, Եվրոպա, Գանիմեդ, Կալիստո։ Մարիուսին է պատկանում նաև Անդրոմեդայի գալակտիկայի միգամածության մասին առաջին հիշատակումը։
Նրա պատվին Լուսնի վրա խառնարան է անվանվել և Գանիմեդի վրա գտնվող երկու ամենամեծ «մութ շրջաններից» մեկը։

## Հրապարակումներ
* Mundus Iovialis anno MDCIX Detectus Ope Perspicilli Belgici (Die Welt des Jupiter, 1609 mit dem flämischen Teleskop entdeckt; Lateinisches Faksimile und deutsche Übersetzung; Hrsg. und bearb. von Joachim Schlör. Naturwiss. begleitet und mit einem Nachw. vers. von Alois Wilder), 1614

## Գրականություն
* Ի.Գ., Կորսուն Ա.Ա., Ռոդրիգես Մ.Գ. Աստղագետներ. Կենսագրական տեղեկանք. - Կիև ՝ Նաուկովա
* Zinner, E., «Zur Ehrenrettung des Simon Marius», in: Vierteljahresschrift der Astronomischen Gesellschaft, 77. Jahrgang, 1. Heft, Leipzig 1942
* Bosscha, J., «Simon Marius. Réhabilitation d´un astronome calomnié», in: Archives Nederlandaises des Sciences Exactes et Naturelles, Ser. II, T. XII, S. 258—307, 490—528, La Haye, 1907

## Արտաքին հղումներ
*  - Մարիուս-պորտալ Մաթեմատիկոս - բժիշկ - աստղագետ
* - Ս. Մարիուսի կենսագրությունը  
* Սիմոն Մարիուսի անվան վարժարանի կայք 
* Simon Marius: Mathematician — Medical Practitioner — Astronomer 

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Գերմանացի աստղագետներ
Կատեգորիա:Գերմանացի մաթեմատիկոսներ
Կատեգորիա:Գերմանացի բժիշկներ
Կատեգորիա:Աստղագետներ
Կատեգորիա:Գերմանացի գիտնականներ
Կատեգորիա:Բնօրինակում անաղբյուր հոդվածներ
Կատեգորիա:Գերմանացի տպագրիչներ
Ոչխար և այծ (նկար)

**Ոչխար և այծ** (չին՝ 二羊圖), ձեռագիր հորիզոնական թղթագլան՝ ստեղծված չինացի նկարիչ Ժաո Մենֆուի կողմից 1296-1359 թթ։ Թղթագլանը պահվում է Վաշինգտոնում՝ Ֆրիրի պատկերասրահում:

Թղթագլանը Ժաո Մենֆուն ստեղծել է Յուան դինաստիայի ժամանակաշրջանում, ինչն էլ պարզաբանում է պատկերված տարրերի ընտրությունը. իշխանության գլուխ կանգնած մոնղոլները նախընտրել են ձիերի, ոչխարների և այծերի նկարներ։ Սա Ժաո Մենֆուի միակ հայտնի աշխատանքն է, որի տեքստի հիշատակարանում ասվում է Ժաոյի ընտանեկան խնդիրների մասին՝ կապված իր՝ մոնղոլական իշխանությունների նկատմամբ ունեցած հավատարմության հետ։

«Ոչխար և այծ»-ը իրենից ներկայացնում է հորիզոնական թղթագլան, որի վրա կան տուշով արված վայելչագրություններ և նկարներ։ Ստեղծման տարեթիվն անհայտ է։ Նկարների ստեղծման և տարրերի ուրվագծման համար օգտագործված տեխնիկան բնորոշ է այդ ժամանակվա չինական գեղանկարչությանը։ Թղթագլանի վրա պատկերված են իրար նայող ոչխար և այծ, նրանց շուրջ կա վայելչագիր տեքստ, որը համապատասխանում է նկարին։ Յուրաքանչյուր տարրի երկրաչափական տեղը ճշգրտորեն նշված է՝ մասնավորապես կենդանիների գլուխները, որովայնները և սմբակները։ Հավասարակշռված և՛ թղթի վրա, և՛ դիրքով՝ երկու կենդանիներն էլ շրջել են իրենց գլուխները դեպի միմյանց՝ ստեղծելով բաց, բայց միաժամանակ միասնական կոմպոզիցիա։ Նկարից ձախ՝ տեքստում, Ժաո Մենֆուն բացատրում է իր այս աշխատանքը ստեղծելու շարժառիթը. «Առաջ ես նկարել եմ ձիեր, բայց երբեք չեմ նկարել ոչխար (կամ այծ)։ Այդ պատճառով, երբ Ջոնսինը ինձնից նկար պատվիրեց, ես աշխուժորեն պատկերեցի դրանք նրա համար՝ վերցնելով բնությունից։ Չնայած ես չեմ կարող մոտենալ հին վարպետներին, ինձ հաջողվեց ինչ-որ կերպ փոխանցել նրանց ոգին»։ Սեփականատերերի կնիքների մեջ կա նաև Սյանլուն կայսեր կնիքը (գահակալել է 1736-1795 թթ)։ Կայսրը նաև թղթագլանի առաջնամասում թողել է ճակատազարդ՝ «Աստվածային նմանություն (ոչխարի կերպարը) շարժման և հանգստի մեջ» գրությամբ։

Լյու Լոնտենը՝ Ժաո Մենֆուի աշխատանքների դասակարգումը ստեղծողը, այս թղթագլանը դասակարգել է կենդանիների նկարների կատեգորիայում։ Արվեստագետները այս թղթագլանի մեջ ընդգծում են սիմվոլիզմ. ըստ չինական փիլիսոփայության՝ երկու կենդանիներին էլ համապատասխանում է արական յան սկիզբը։ Չու Ցին Լին ենթադրել է, որ ոչխարը և այծը իրենցից ներկայցնում են Հան դինաստիայի 2 թագավորներ։ Կենդանիների նկարների և վայելչագրության միջև եղած փոխներգործությունը ևս արվեստագետների ուշադրւթյան կենտրոնում է, դրա մեջ նրանք տեսնում են փոխաբերության գծեր։ Այս դեպքում թղթագլանը հաճախ համեմատվում է մեկ այլ չինացի վարպետի՝ Ժեն Ժենֆայի «Երկու ձիեր» աշխատանքի հետ։

## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն
* 
* 
* 

Կատեգորիա:Նկարներ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Նկարներ ըստ թեմայի
Բելգիական վաֆլի

**Բելգիական վաֆլի** (), Հյուսիսային Ամերիկայում վաֆլիի տեսակ է` ավելի թեթև ծեփով, ավելի մեծ խորանարդներով, և ավելի խորը փոսիկներով, քան ամերիկական վաֆլիները։ Բելգիական վաֆլիները սկզբնապես խմորիչով էին խմորված, բայց այժմ հաճախ օգտագործում են փխրեցուցիչ։ Դրանք հաճախ օգտագործում են որպես նախաճաշ. լրացումները կարող են լինել հարած սերուցքով, հրուշակագործների շաքարով, փափուկ մրգերով և շոկոլադե սփրեդով, օշարակով, ինչպես նաև` կարագով կամ մարգարինով։ Դրանք նաև կարող են մատուցվել վանիլային պաղպաղակով կամ թարմ մրգով (օրինակ` ելակներով)` որպես աղանդեր։ Բուն Բելգիայում կան վաֆլիի տարբեր տեսակներ, այդ թվում` Բրյուսելի վաֆլի և Լիեժի վաֆլի։

## Պատմություն
Սկզբնապես օգտագործվել է 1958 թվականին, Բրյուսելում, Expo 58-ում, Բելգիական վաֆլիները ներկայացվել են Հյուսիսային Ամերիկայում բելգիացի Վալտեր Քլեյմանի կողմից, 21-րդ դար ցուցահանդեսում, Սիեթլում, 1962 թվականին, և մատուցվել են հարած կրեմով և ելակներով։ Վաֆլիները հետագայում մասսայականացվել են Միացյալ նահանգներում, 1964 թվականի Նյու Յորքի համաշխարհային ցուցահանդեսի ժամանակ, Նյու Յորք քաղաքում, Քուինսի Ողողվող մարգագետիններ այգում։ Այս վաֆլիները ներկայացվել են Բելգիայի Բրյուսել քաղաքից Մորիս Վերմերշի կողմից։ Մեծապես հիմնված լինելով Բրյուսելի վաֆլիների պարզեցված բաղադրատոմսի վրա` Վերմերշը որոշել է փոխել անունը` անվանելով այն Բել-Գեմ վաֆլի` նկատելով, որ շատ ամերիկացիներ չեն կարող ճիշտ տեղորոշել Բրյուսելը որպես Բելգիայի մայրաքաղաք։ Այս վաֆլիները մատուցվում էին հարած կրեմով և ելակներով, և դրանք վաճառվում էին մեկ դոլարով։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Ազգային ուտեստներ
Կատեգորիա:Բելգիական խոհանոց
Կատեգորիա:Հրուշակեղեն
Ամիրյան (գյուղ, Քաշաթաղի շրջան)

300px|մինի|աջից|Արցախի Հանրապետության քարտեզը, որտեղ մուգ շագանակագույնով պատկերված են Ադրբեջանի զինված ուժերի վերահսկողության ներքո գտնվող տարածքները, իսկ մարմնագույնով՝ Արցախի վերահսկողության ներքո գտնվող տարածքները 2021 թվականի հունվարի 1-ի դրությամբ

**Ամիրյան**, գյուղ Արցախի Հանրապետության Քաշաթաղի շրջանում։ Երիցվանք, Երվանդակերտ և Կրմեն գյուղերի հետ միասին կազմում է Երիցվանք համայնքը։

## Աշխարհագրություն
Գյուղը տեղակայված է Արցախի Հանրապետության հարավային հատվածում` Քաշաթաղի շրջանում՝ նախկինում՝ Սյունիքի Կովսական գավառում։ Բնակավայրը տեղաբաշխված է Հակարի գետի ստորին հոսանքի աջափնյա հարթավայրում։ Բնակավայրից ոչ շատ մեծ հեռավորության վրա է գտնվում Իրանի Իսլամական Հանրապետությունը։

## Պատմություն
18–րդ դարի սկզբներին Ամիրյանը գտնվում էր Սյունիքի իշխանության Գիլաբերդ գավառում։

18–րդ դարի երկրորդ կեսին և 19–րդ դարի սկզբներին Ղարաբաղի և Նախիջևանի խաների ու քրդական ցեղերի ճնշման տակ տարածաշրջանի բնակավայրերը հայաթափվել էին։ Այս հանգամանքն էլ պատճառ հանդիսացավ, որ տվյալ գավառի գյուղերի, այդ թվում` Ամիրյանի պատմական հետքերը վերանան։

Բերրի և ջրարբի հողերի վրա աչք տնկած թուրք և քուրդ խաշնարած ցեղերի ներայացուցիչները տիրացան հայերի տներին ու ունեցվածքին։ Նրանք գյուղին տվեցին Սարալի անունը։

Մի քանի տասնամյակի ընթացքում եկվորները հիմնովին ավերել են հայկական պատմամշակութային արժեքները։ Խորհրդային տարիներին դա առավել ծրագրված բնույթ ստացավ։ Այսօր այդ հուշարձանների հետքերը անգամ չեն նշմարվում։

Ադրբեջանում խորհրդային կարգերի հաստատվելուց հետո այս տարածքները բռնակցվեցին ԱԽՍՀ–ին։

Ամիրյանը 1923 թվականին գտնվում էր ԱԽՍՀ Կարմիր Քուրդիստանի օկրուգի, իսկ 1930 թվականին Զանգելանի շրջանի կազմում։

1993 թվականին հոկտեմբերի վերջերին Արցախի Հանրապետության Պաշտպանության բանակի հարվածների տակ գյուղը ազատագրվեց։

Գյուղի վերաբնակեցման գործընթացը սկսվել է 1999 թվականից։ Այստեղ ՀՀ բնակավայրերից հաստատվեցին մի քանի ընտանիքներ։ Ազատագրված գյուղը ստացավ Ամիրյան անունը։

2020 թվականի Արցախյան երկրորդ պատերազմի արդյունքում գյուղը հայաթափվել և անցել է Ադրբեջանի հսկողության տակ։

## Բնակչություն
2015 թվականին Ամիրյան համայնքի բնակչության թվաքանակը կազմում է 34 մարդ, կար 10 տնտեսություն։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Արցախի Հանրապետության աշխարհագրություն
Կատեգորիա:Արցախի Հանրապետության բնակավայրեր
Մարտին Շլայեր

**Յոհան Մարտին Շլայեր,** ( արտասանություն՝ [joˈhan ˈmartiːn ˈʃlaɪ̯ər];  ), գերմանացի կաթոլիկ քահանա, Վոլափյուք արհեստական լեզվի հեղինակ։ Նրա ծննդյան անունը եղել  է **Մարտին Շլայեր**, այնուհետև նա ոչ պաշտոնապես իր անվանն ավելացրել է *Յոհան* անունը՝ ի պատիվ կնքահոր։

## Կենսագրություն
Շլայերը ծնվել է Օբերլաուդա քաղաքում (Բադեն)։ Ըստ իր իսկ զեկույցի ՝ միջազգային լեզվի գաղափարը ծագել է այն զրույցի արդյունքում, որը նա ունեցել է իր ծխականներից մեկի ՝ մի կիսագրագետ գերմանացի գյուղացու հետ, որի որդին արտագաղթել էր Ամերիկա և այլևս չէր կարողացել փոստով կապ պահպանել, քանի որ ԱՄՆ փոստային ծառայությունը չէր հասկացել հոր ձեռագիրը։

Նա ձեռնադրվել է 1856 թվականին։ 1867-1875 թվականներին եղել է հոգևոր հովիվ Կրումբախում՝ Մեսկիրխի մոտ։ Հետո Շլեյերը բանտարկվել է չորս ամսով Կուլտուրկամպֆի ընթացքում սոցիալիզմի դեմ քարոզի համարշ

## Աշխատանք
1875-1885 թվականներին եղել է Սբ․Պետեր և Պաուլ ծխական համայնքների հոգևոր հովիվ Լիտցելշտետենում։ Ավելի ուշ նա գրեց, որ Լիտցելշտետենում անցկացրած առաջին 7 տարիները իր կյանքի ամենաերջանիկ շրջաններից էին։

Այդ ժամանակ նա խմբագրում էր «Սիոնի տավիղ» ամսագիրը, որը հիմնականում նվիրված էր կաթոլիկ պոեզիային։ 1879 թվականի մայիսին նա այդ ամսագրում հրապարակեց Վոլափյուք լեզվին նվիրված հոդված։ Այս համառոտ ակնարկին հաջորդեց մի ամբողջ գիրք՝ հրատարակված 1880 թվականին։ Լեզուն լայն տարածում գտավ, և Եվրոպայով մեկ նոր ակումբներ ի հայտ եկան։ 1885 թվականից հետո Շլեյերը ստիպված եղավ հրաժարվել իր՝ հոգևոր հովվի պարտականություններից վատառողջ լինելու պատճառով, չնայած նա դեռևս մի քանի տարի ներառված էր Վոլափյուք լեզվի տարածման համար սկսված շարժման մեջ։

1894 թվականին Հռոմի պապ Լեո XIII-ը նրան դարձրեց պապական առաջնորդ։

Շլեյերը մահացել է Կոնստանցում, 1912 թվականին։

Նրա հիշատակին նվիրված արշավը սկսվեց 2001 թվականի հունիսին, իր հայրենի ծխական համայնք Լիտցելշտետենում։ Նրա պատվին է  անվանակոչվել Լաուդայում գտնվող Մարտին-Շլեյեր-Լիմա-Կյոնիգշոֆեն ավագ դպրոցը։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Johann Martin Schleyer․ Internet Archive կայքում
*Information on Schleyer and the campaign for his beatification 

Կատեգորիա:19-րդ դարի գերմանացիներ
Կատեգորիա:Արհեստական լեզուներ
Կատեգորիա:Գերմանացի բանասերներ
Կատեգորիա:Գերմանացի բանաստեղծներ
Կատեգորիա:Գերմանացի լեզվաբաններ
Կատեգորիա:Գիտնականներ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Կաթոլիկ քահանաներ
Կատեգորիա:Հռոմի կաթոլիկ հոգևորականներ
Օլիվեր Լանգ

**Օլիվեր Լանգ** կամ **Օլիվ Լանգ** (, ), ամերիկյան պրոֆեսիոնալ փեյնթբոլ խաղացող։ 2005 թվականին, 22 տարեկան հասակում, արժանացել է *Միջազգային Փեյնթբոլի Տարվա լավագույն խաղացող* մրցանակին։ Փեյնթբոլիստ Մեթ Մարշալը հաստատել է, որ Լանգը «հաղթում է այնքան հաճախակի, մեր սպորտով զբաղվում է այնքան բնազդաբար և կյանքի ուղին ներծծում է այնքան կատաղի ու ուժգին տեմպերով»։

## Պրոֆեսիոնալ փեյնթբոլային գործունեություն
Օլիվ Լանգն իր գործունեության ընթացքում խաղացել է տարբեր խմբերի հետ, ներառյալ Այրոնկիդսը։ 2002 թվականին Լանգը միացավ մանկության ընկերներ Ալեքս Ֆռեյջին, Թոդ Մարտինեսին, Ռայան Գրինսպանին, Բրայան Քոլին, Բրեդ Մոնին եւ Անգել Ֆրագոզային Սան Դիեգո Դինաստիայի թիմում։ Այնուհետ 2006 թվականին նա լքել է Դինաստիան՝ Լոս Անջելեսի Այրոնմենին կրկին միանալու նպատակով, և փեյնթբոլյան պատմության մեջ մտել է նրանով, որ Դայ Էքշըն Սպորտսը-ը  նրան վճարել է 100,000 դոլար։

2011 թվականին Օլիվեր Լանգը կրկին միացել է Սան Դիեգո Դինաստիային։ Նրանք հաղթել են 2011 թվականի Փեյնթբոլ Սպորտս Փրոմոշնս  (PSP) և PSP Գալվեստոն Այլանդ Օփեն առաջին մրցաշարը, եզրափակչում 7-2 հաշվով պարտության մատնելով Բոստոնի Ռեդ Լեգեոնին (առավել հայտնի որպես Ռուսական Լեգեոն)․ մի թիմի, որը հաղթել էր նախորդ երկու մրցաշարում։

2011 թվականի PSP Տեխասի հաղթանակից հետո Օլիվերը առաջնորդեց Սան Դիեգո Դինաստիան՝ առաջին Միլենիում Սիրիես մրցաշարին զբաղեցնելով առաջին տեղը Փարիզում։ 2011 թվականի ապրիլին Սան Դիեգո Դինաստիան Հանթինգթոն Բիչում նվաճեց առաջին NPPL մրցաշարը, այս հաղթանակը ապահովեց Դինաստիա թիմի 50-րդ պրոֆեսիոնալ հաղթանակը։ Հանթինգթոն Բիչի հաղթանակից հետո Դինաստիան նվաճել է մինչև այժմ խաղացած բոլոր պրոֆեսիոնալ փեյնթբոլի մրցաշարերի գրեթե մեկ երրորդը։

Լանգը նաև խաղացել է Կանադայի CXBL-ի Սքարբորոու Հասըլ  թիմում։ *Սփլեթ* ամսագիրը  նրան գնահատել է որպես աշխարհի լավագույն փեյնթբոլ խաղացող։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Ollie Lang's personal website
* Dynasty Paintball Team Web
Երկար Վապեր

**Երկար Վապեր** (), հսկա, որն ըստ լեգենդի ապրել է Անտվերպենում և վախեցրել է քաղաքացիներին։ Բացի Անտվերպենից, Երկար Վապերի մասին լեգենդները գոյություն ունեն Բլանկենբերգեում և Նեյլենում։

Երկար Վապերը, որպես կանոն, նիհար ու բարձրահասակ է, ինչը թույլ է տալիս նրան արագ տեղափոխվել մի քաղաքից մյուսը։ Վիլլի Վանդերսթենի` «Սյուսկե և Վիսկե» շարքի կոմիքսներում հատուկ ուշադրություն է դարձվում Երկար Վապերի սափրված կզակին։

Երկար Վապերը հայտնվում է գիշերը և հետապնդում հարբեցողներին` միևնույն ժամանակ ավելի ու ավելի մեծ դառնալով, իսկ երբ հարբեցողը տուն է գալիս, Վապերը սիրում է նայել նրա պատուհաններին։ Երբեմն Վապերը երեխա է ձևանում և խմում է իր մոր կաթը և նորից արագ մեծանում։ Անտվերպենում ասում են, որ Երկար Վապերը ժամանակին կին էր ձևացել, որին հավանում էին չորս հոգի։ Իր անունից Երկար Վապերը նրանց բոլորին հրամայել է ապացուցել իրենց սերը։ Առաջինը ստիպված էր երկու ժամ նստել գերեզմանատան խաչի վրա, երկրորդը՝ երկու ժամ պառկել դագաղի մեջ այդ խաչի տակ, երրորդը՝ թակել դագաղը, իսկ չորրորդը ստիպված էր շղթան ձեռքին վազել խաչի շուրջը։ Առաջինը, տեսնելով, թե ինչպես է երկրորդը ընկնում դագաղի մեջ, սարսափած ընկել է խաչից և բախվել մահվան։ Երկրորդը վախից է մահացել, երբ լսել է, որ երրորդը թակում է իր դագաղը։ Երրորդը մահացել է` որոշելով, որ շղթաներով սատանան եկել է իր հոգու ետևից։ Չորրորդն էլ խելագարվել է, նետվել Շելդան ու խեղդվել։

## Երկար Վապերն այսօրվա Բելգիայում
* Երկար Վապերի պատվին անվանվել է կամրջի նախագիծը, որը պետք է լուծի Անտվերպենի տրանսպորտային խնդիրները։
* 1963 թվականին պատերի ամրոցի մուտքի մոտ կանգնեցվել էղ Երկար Վապերի արձանը, որն Ալբերտ Պուլսի աշխատանքն է։
* Երկար Վապերին նվիրված է Վանես վան դե Վելդեի երգերից մեկը։ 
* Երկար Վապերի պատվին անվանակոչվել է Անտվերպենի տիկնիկների թատրոններից մեկը։ 
* Dredging int ավտոմատացված հողահաններից մեկը, որի պահունակությունը 13700 մ³ է, գրանցման նավահանգիստը` Անտվերպենը, անվանակոչվել է Երկար Վապերի անունով։

## Ծանոթագրություններ
Սուրբ Աստվածածին եկեղեցի (Մատան)

**Մատանի Սուրբ Աստվածածին եկեղեցի**, հայկական եկեղեցի, որը գտնվում է  Վրաստանի Կախեթի մարզի Ախմետայի շրջանի Մատան գյուղում։

## Պատմություն
Եկեղեցու կառուցման ստույգ ժամանակը հայտնի չէ, սակայն վավերագրերում եկեղեցու մասին առաջին հիշատակությունը նշվում է 1818 թվականից։ Եկեղեցին բազմիցս հիշատակվել է նաև հետագա վավերագրերում՝ մինչև 20-րդ դարի սկիզբ։ Այն կառուցվել է հասարակության միջոցներով։ 1923 թվականին եկեղեցին փակվել է։

## Ճարտարապետություն
Սբ. Աստվածածին եկեղեցին եղել է փայտածածկ։ 1988 թվականին այն եղել է կիսավեր վիճակում, կանգուն են եղել աղյուսով, անմշակ քարով ու կրաշաղախով կառուցված պատերը։ Եկեղեցին ուղղանկյուն հատակագծով է, արևելյան կողմում կա խորան և երկու ավանդատուն, հարավային արևմտյան կողմերից՝ մեկական մուտք, 9 լուսամուտ։ Եկեղեցու վրա չկա հարդարանք և արձանագրություն, այն միանավ շենք է։  Արևմտյան ճակտոնի գագաթին կանգնած է զանգակատունը։ Շենքի արտաքին չափերն են՝ 12,78 x 7,55 մետր։

## Վիճագրեր
1818 թվականից պահվող բազմաթիվ իրերի շարքում եղել են նաև արձանագրված իրեր։ Դրանցից էին արծաթյա սկիհը և ձեռաց խաչը։
### Սկիհի վրայի արձանագրություն
Յիշատակ է սուրբ Դաւութբէկեանց Կարապետի դուստր Շուշան կուսին, իւր հոգևոր եւ մարմնաւոր ծնողացն և մասնակցած ձեռամբ ձրի շինօղաց, որ ընծայեցի Տէր Յոհաննէս քահանայի 1809, յունվարի 1։

### Ձեռաց խաչի վրայի արձանագրություն
Յիշատակ Պէպանի։
## Քահանա
Ըստ վերոնշյալ սկիհի վրայի արձանագրության 1809 թվականին քահանա է եղել Տեր Հովհաննեսը, 1908-1910 թվականներին՝ Հովսեփ Տերտերյանցը, ով հովվել է նաև Խորխել և Քիսթաուր գյուղերին։
## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին աղբյուրներ
*Հայերը Կախեթում = The Armenians in Kakhet = Армяне в Кахетии, էջ 21, Կարապետյան, Սամվել Գևորգի; Զաքարյան, Անուշավան Հազարապետի; Հասրաթյան, Մուրադ Մարգարի; Չոբանյան, Պավել Աշոտի. -- Հայկական ճարտարապետությունն ուսումնասիրող կազմակերպության (RAA) գիտական խորհուրդ

Կատեգորիա:Եկեղեցիներ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Ախմետայի շրջանի հայկական առաքելական վանքեր և եկեղեցիներ
Կատեգորիա:19-րդ դարի հայկական վանքեր և եկեղեցիներ
Առաջին ձյունը (ֆիլմ, 1964)

**«Առաջին ձյունը»** (),  խորհրդային գեղարվեստական ֆիլմ, որը նկարահանել են ռեժիսորներ Բորիս Գրիգորևը և Յուրի Շվիրյովը Մաքսիմ Գորկու անվան կինոստուդիայում 1964 թվականին։

Ֆիլմը նկարահանվել է Վասիլի Ռոսլյակովի «Մեզանից մեկը» () վեպի հիման վրա։

Ֆիլմի պրեմիերան տեղի է ունեցել 1965 թվականի մայիսի 16-ին։

## Սյուժե
Ֆիլմը նվիրված է պատերազմից չվերադարձած բանաստեղծներին։ Հանդիսատեսի առջև անցնում են Վսևոլոդ Բագրիցկին, Նիկոլայ Մայորովը, Պավել Կոգանը, Միխայիլ Կուլչիցկին։ Երիտասարդ տղաները քննարկում են ոչ միայն կյանքի, պոեզիայի, այլև վերահաս պատերազմում հաղթանակը։

## Դերերում
* Ալեքսեյ Լոկտև – *Կոլյա Տերենտև
* [[Ռոդիոն Նահապետով]] – *պատմող, Կոլյայի ընկերը
* Նատալյա Վելիչկո – *Նատաշա
* [[Ժաննա Պրոխորենկո]] – *Մարյանա
* Գեորգի Սկլյանսկի
* Վալերի Նոսիկ – *Վիտյա Լաստոչկին
* Միխայիլ Գլուզսկի – *պրոֆկոմի նախագահ
* Արինա Ալեյնիկովա
* Վիկտոր Կոլցով
* Միխայիլ Երեմեև – *Յուդին
* Ալեքսեյ Միրոնով
* Գալինա Բուլկինա – *էպիզոդ

## Նկարահանող խումբ
* Սցենարի հեղինակ՝ Վասիլի Ռոսլյակով
* Բեմադրող ռեժիսորներ՝ Յուրի Շվիրյով, Բորիս Գրիգորև
* Բեմադրող օպերատոր՝ Պյոտր Կատաև
* Բեմադրող նկարիչ՝ Բորիս Դուլենկով
* Կոմպոզիտոր՝ Վլադիմիր Ռուբին

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:1960-ականների ռուսերեն ֆիլմեր
Կատեգորիա:1964 ֆիլմեր
Կատեգորիա:Բնօրինակում անաղբյուր հոդվածներ
Կատեգորիա:Խորհրդային դրամա ֆիլմեր
Կատեգորիա:Խորհրդային ֆիլմեր
Կատեգորիա:Մաքսիմ Գորկու անվան կինոստուդիայի ֆիլմեր
Կոցյուբինսկիների ընտանիքը

«**Կոցյուբինսկիների ընտանիքը**» (), խորհրդային  երկսերիանոց կենսագրական ֆիլմ ուկրաինացի ականավոր գրող և հասարակական գործիչ Միխայիլ Կոցյուբինսկու կյանքի ու գործունեության վերջին տարիների և նրա ընտանիքի անդամների մասին, որոնք իրենց կյանքը կապել են հեղափոխության հետ։ Ֆիլմը նկարահանել է ռեժիսոր Տիմոֆեյ Լևչուկը 1970 թվականին Ա․ Դովժենկոյի անվան կինոստուդիայում։

## Սյուժե
Ֆիլմի իրադարձություններն ընդգրկում են 1912-1918 թվականները՝ ավարտվելով Կենտրոնական Ռադայի ջախջախմամբ և Ուկրաինայում խորհրդային իշխանության հաստատմամբ 1918 թվականի գարնանը։ Ֆիլմն արժանացել Է Ուկրաինական ԽՍՀ պետական մրցանակի (1971, սցենարիստ Ա. Լևադա, ռեժիսոր Տ. Լևչուկ, դերասան Ա. Գայ)։

## Դերերում
* Ալեքսանդր Գայ – *[[Միխայիլ Կոցյուբինսկի|Միխայիլ Միխայլովիչ Կոցյուբինսկի]]
* Յուրի Դեմիչ – *Յուրի Կոցյուբինսկի
* Ալեքսեյ Լոկտև – *Վիտալի Պրիմակով
* Բորիսլավ Բրոնդուկով – *Նիկոլայ II թագավոր
* Միխայիլ Վոլկով – *[[Ալեքսանդր Կերենսկի|Կերենսկի]]
* Սերգեյ Իվանով – *Պավլո Տիչինա
* Յարոսլավ Գելիաս – *[[Իվան Ֆրանկո]]
* Աֆանասի Կոչետկով – *Մաքսիմ Գորկի
* Վլադիմիր Տատոսով – *[[Յակով Սվերդլով]]
* Արկադի Տրոշչանովսկի – *Լենին
* Ռոդիոն Ալեքսանդրով – *[[Անատոլի Լունաչարսկի|Լունաչարսկի]]
* Վիկտոր Մալյարևիչ – *Անտոնով-Օվսեենկո
* Լեոնիդ Ժուկովսկի – *[[Վլադիմիր Զատոնսկի]]
* Նիկոլայ Կոզլենկո – *Նիկոլայ Պոդվոյսկի
* Ալեքսանդր Բոբրովսկի – *Նիկոլայ Սկրիպնիկ
* Նիկոլայ Դոսենկո – *Գրիգորի Պետրովսկի
* Նիկոլայ Շուտկո – *Վասիլի Բոժենկո
* Ստանիսլավ Ստանկևիչ – *գնդապետ Մուրավյով
* Կոնստանտին Ստեպանկով – *Սիմոն Պետլյուրա
* Լավրենտի Մասոխա – *Միխայիլ Գրուշևսկի
* Հարի Լիեպինշ – *Վլադիմիր Վիննիչենկո
* Սիլվիա Սերգեյչիկովա – *Ռոզալիա Վիննիչենկո
* Բորիս Միրուս – *ատաման Վոլոխ
* Նիկոլայ Զասեև-Ռուդենկո – *Կուլիկ
* Օսիպ Նայդուկ – *Գրիցկո, Պրիմակովի համհարզը
* Լիլիա Գրիցենկո – *Պրիմակովի մայրը
* Վալենտինա Գրիշոկինա – *Տանյա
* Եկատերինա Կրուպեննիկովա – *Սոֆյա Սոկոլովսկայա
* Ռուֆինա Նիֆոնտովա
* Իվան Սիմոնենկո – *Անդրեյ
* Վյաչեսլավ Գոստինսկի – *Չեռնիգովի ժանդարմերիայի պետ
* Իվան Կոնոնենկո-Կոզելսկի – *Չեռնիգովի նահանգի ոստիկանության վարչության պետ (լուսագրերում՝ Ի. Կոնոնենկո)
* [[Իգոր Դմիտրիև]] – *ամերիկացի լրագրող
* Ալեքսանդր Տոլստիխ – ''զինվոր

## Նկարահանող խումբ
* Ռեժիսոր՝ Տիմոֆեյ Լևչուկ
* Սցենարի հեղինակ՝ Ալեքսանդր Լևադա
* Օպերատոր՝ Վլադիմիր Վոյտենկո
* Կոմպոզիտոր՝ Գրիգորի Մայբորոդա
* Նկարիչ՝ Վլադիմիր Ագրանով

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* 

Կատեգորիա:1970 ֆիլմեր
Կատեգորիա:1970-ականների ռուսերեն ֆիլմեր
Կատեգորիա:Ա. Դովժենկոյի անվան կինոստուդիայի ֆիլմեր
Կատեգորիա:Բնօրինակում անաղբյուր հոդվածներ
Կատեգորիա:Խորհրդային կենսագրական ֆիլմեր
Կատեգորիա:Խորհրդային պատմական ֆիլմեր
Կատեգորիա:Խորհրդային ֆիլմեր
Չեսարի դարպաս

**Չեսարի դարպաս**, (Բնակելի տուն. Իշխան Չեսար Օրբելյանի ապարանքը), գտնվում է Վայոց Ձորի մարզի Հորս գյուղում։ Գյուղն ունի նաև 12-14-րդ դարերի գերեզմանոց, որտեղ կան մեծ թվով խաչքարեր։

Չեսարի դարպասի մասին մեզ վկայություններ են հասել Ստեփանոս Օրբելյանի ժամանակներից։ Հուսիկ Մելքոնյանը, որը հանդիսանում է ՀՀ Գիտությունների ակադեմիայի հնագիտության ինստիտուտի բաժնի վարիչ, փաստում է, որ Հայաստանում բավականին քիչ են պահպանվել իշխանական տներ և հարակից կառույցներ։ Պահպանված կառույցներից մեկը հանդիսանում է Հորս գյուղում գտնվող Չեսար Օրբելյան իշխանի կողմից կառուցած դարպասը։

Սեդրակ Բարխուդարյանը գրում է․ «Գյուղամիջում կա մի հին բնակելի տուն, որը բաղկացած է եղել երկու մասից՝ տնից և սրահից։ Այդ տունը եղել է ծածկված գերաններով և հենված է եղել քարե սյուների վրա»։ Սյուները եղել են քանդակազարդերով պատված, սյուները պահպանվել են մինչև այսօր։

Պահպանվում են նաև դռան կողմերում գտնվող պատուհանները, որոնք նույնպես կամարակապ են։ Կա վիմագիր արձանագրություն, որտեղ հիշատակված է ինչպես Չեսար իշխանը, այնպես էլ նրա կին Խորիշահը։

Տունը կառուցվել է 13-14-րդ դարերում, այն կառուցված է եղել սրբատաշ կրաշաղախ քարով և կանգուն է եղել մինչև 20-րդ դարի կեսերը։

Այս տան մասին կա գրություններ որոնցից մեկը  Քաջբերունիի կողմից է, նա գրել է՝
Իսկ Սեդրակ Բարխուդարյանն գրում է, որ տունը համարվում է 13-14 դարերի քաղաքացիական ճարտարապետության լավագույն գործերից։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:13-րդ դար
Կատեգորիա:Դարպասներ
Կատեգորիա:Հայաստանի պալատներ
Կատեգորիա:Հայկական ճարտարապետություն
Կատեգորիա:Մշակութային ժառանգություն
Կատեգորիա:Վայոց ձորի թեմ