open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Մեհմեթ Ջավիդ բեյ

**Մեհմեթ Ջավիդ բեյ** (), օսմանցի տնտեսագետ, խմբագիր և քաղաքական գործիչ։ Անդամակցում էր «Միություն և առաջադիմություն» կուսակցությանը, մասնակցում էր երիտթուրքերի շարժմանը։ Հանրապետության ստեղծումից հետո մահապատժի է ենթարկվել Մուսթաֆա Քեմալ Աթաթուրքի դեմ մահափորձի մեղադրանքով։

## Կենսագրություն
Մեհմեդ Ջավիդ բեյը ծնվել է Սալոնիկ քաղաքում, առևտրական Նաիմի և նրա կնոջ՝ Պակիզեի ընտանիքում, որն այդ ժամանակ Սալոնիկի Օսմանյան վիլայեթի կազմում էր։

Մեհմեդ Ջավիդ բեյը ուսումնասիրում էր տնտեսագիտությունը Կոստանդնուպոլսում։ Ավարտելուց հետո աշխատել է որպես բանկային ծառայող և ուսուցիչ։

Ավելի ուշ աշխատել է որպես տնտեսագետ և խմբագիր։ Հայրենի քաղաք վերադառնալուց հետո նա միացավ «Միություն և առաջադիմություն» կուսակցությանը։ 1908 թվականին երկրորդ Սահմանադրության ընդունումից հետո ընտրվել է պատգամավոր։ Մարտի 31-ին տեղի ունեցած միջադեպից հետո զբաղեցնում էր Ահմեդ Թևֆիք-փաշայի կառավարության ֆինանսների նախարարի պաշտոնը։

1914-ին հրաժարական տվեց։ Հրաժարականից հետո բանակցություններ է վարել Գերմանիայի հետ։ 1917 թվականի փետրվարին վերադարձել է նախարարի պաշտոնին։

Մեհմեդ Ջավիդ բեյը ամուսնացել է Ալիե Նազլայի հետ։ 1924 թվականին ծնվել է նրանց որդին՝ Օսման Շիարը։ 1934 թվականին ազգանունների մասին օրենքի ընդունումից հետո Օսման Շիարը վերցրեց Յալչին ազգանունը։

Հետագայում Մեհմեդ Ջավիդ բեյը մեղադրվում էր Իզմիրում Աթաթուրքի դեմ մահափորձի մասնակցության մեջ։ Մեհմեդ Ջավիդ բեյը մեղավոր է ճանաչվել և 1926 թվականի օգոստոսի 26-ին կախաղան է բարձրացվել Անկարայում։ Բացի դրանից, ևս 13 մարդ մեղավոր է ճանաչվել պետական դավաճանության մեջ և կախաղան բարձրացվել։

1950 թվականին Մեհմեդ Ջավիդ բեյի աճյունը վերահուղարկավորվել է Ջեբեջի Ասրի գերեզմանատանը։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Թուրք տնտեսագետներ
Կատեգորիա:Մահապատժի ենթարկված քաղաքական գործիչներ
Կատեգորիա:Միություն և առաջադիմություն կուսակցության քաղաքական գործիչներ
Կատեգորիա:Օսմանյան կայսրության ֆինանսների նախարարներ
Juul

**«Juul»** (), ամերիկական էլեկտրոնային ծխախոտի ապրանքանիշ, որը վաճառվում է նաև Կանադայում, Մեծ Բրիտանիայում, Իսրայելում, Ռուսաստանում և Ուկրաինայում։ Ծխախոտը արտադրում է Juul Labs. ընկերությունը, որը համարվում է նիկոտինի առաքման համակարգերի համաշխարհային խոշորագույն արտադրողներից մեկը։ Juul-ը ԱՄՆ-ում էլեկտրոնային ծխախոտների ամենատարածված ապրանքանիշն է։ Ընկերությունը մասամբ տնօրինում է ամերիկյան Ալտրիա գրուփ ծխախոտային հոլդինգը, որի մի մասն է կազմում նաև ծխախոտի արտադրանքի խոշոր արտադրող Philip Morris-ը։ Շուկայական վերլուծաբանները նշել են, որ Juul-ի ապրանքներն արտաքին տեսքով տարբերվում են նրանով, որ հիշեցնում են համակարգչային USB կրիչներ։

## Պատմություն
2015 թվականին Juul էլեկտրոնային ծխախոտի առաջին մոդելը ստեղծել է Pax Labs ընկերությունը։ 2017 թվականին Pax Labs-ի կազմից առանձնացրել են Juul Labs-ը։ Հիմնադիրներն են նախկին ծխողներ Ադամ Բոուենը (Adam Bowen) և Ջեյմս Մոնզիսը (James Monsees)։ Նրանք միասին ուսումնասիրել են Սթենֆորդի համալսարանական դիզայնն ու ավարտական կուրսում ստեղծել են Pax ընկերությունը, որտեղ մշակել են Ploom սարքը։

## Սարքեր
Juul-ը էլեկտրոնային ծխախոտ է, որի համար հեղուկը արտադրվում է նիկոտինի աղով։ 2015 թվականին ընկերությունը ստացել է ամերիկյան արտոնագիր է նիկոտինի աղեր ստանալու իր միջոցի համար։ Նշվում է, որ այս տեխնոլոգիան թույլ է տալիս ստեղծել այնպիսի զգացողություններ, որոնք առավել մոտ են սովորական ծխախոտներին՝ համեմատած այլ էլեկտրոնային ծխախոտների հետ։ Յուրաքանչյուր քարթրիջ, որը կոչվում է Juul pod, պարունակում է նիկոտինի քանակություն, որը մոտավորապես համապատասխանում է 200 ծխախոտի գլանակի չափին։ ԱՄՆ-ում քարթրիջը պարունակում է 59 մգ/մլ, եվրամիությունում այդ թիվը կրճատվել է մինչև 20 մգ/մլ, ինչը զգալիորեն ավելի է, քան սովորական այլ արտադրողների մոտ։ 2018 թվականի օգոստոսին Juul-ը թողարկել է երկու համային քարթրիջներ (անանուխ և վիրջինիա ծխախոտ)՝ 35 մգ/մլ նիկոտինի պարունակությամբ։ Յուրաքանչյուր քարթրիջ պարունակում է բուսական ծագման պրոպիլենգլիկոլ, գլիցերին, համային տեսականի և նիկոտինի աղեր։ Juul սարքերը նման են համակարգչային USB կրիչների և լիցքավորվում են USB-ով։

Men’s Fitness ամսագրի գրախոս Բեն Ռեդինգը Juul սարքերը անվանել է «էլեկտրոնային ծխախոտների աշխարհում այֆոններ», բայց նաև նշել է, որ «դրանց պետք է ընտելանալ»։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ

* Juul-ի պաշտոնական կայք 

Կատեգորիա:Ամերիկյան ընկերություններ
Կատեգորիա:Ծխախոտ
Կատեգորիա:Ծխախոտային ապրանքանիշներ
Ռեմդեսիվիր

**Ռեմդեսիվիր՝** (կոդ **GS-5734**) նուկլեոտիդների անալոգների դասին պատկանող նոր հակավիրուսային դեղամիջոց։ Ռեմդեսիվիրը պատկանում է հակավիրուսային դեղամիջոցներին, որոնք արգելակում են ՌՆԹ կախյալ ՌՆԹ-պոլիմերազին։ Այս ֆերմենտը անհրաժեշտ է ՌՆԹ-վիրուսների ռեպլիկացիայի համար։ Դեղամիջոցը արգելակելով այդ ֆերմենտի ակտիվությունը՝ արգելակում է վիրուսների կրկնապատկումը և այդ պատճառով օգտագործվում է ՌՆԹ-պարունակող վիրուսների դեմ, օրինակ՝ Էբոլայի վիրուս, Մարբուրգի վիրուս, Լասսայի տենդի վիրուս, Նիպահի վիրուս, Հենդրայի վիրուս և կորոնավիրուսներ (ներառյալ MERS և SARS)։

Դեղամիջոցը ստեղծվել է ԱՄՆ բանակի վարակիչ հիվանդությունների գիտահետազոտական ինստիտուտի և Gilead Sciences ընկերության համատեղ աշխատանքների շնորհիվ։

2020 թվականի մարտի 20-ից որոշում է ընդունվել կիրառել ռեմդեսիվիրը COVID-19 վարակ ունեցող և ծայրահեղ ծանր վիճակում գտնվող հիվանդների համար։ Նախնական տվյալներով դեղամիջոցը բավականին արդյունավետ է։ Այս դեղամիջոցի իրավունքները պատկանում են Gilead Sciences ընկերությանը և գրանցված են նրա անունով։

### Էբոլա վիրուս
Ռեմդեսիվիրը փորձարկվել է 2013-2016 թվականներին՝ Էբոլայի համաճարակի ընթացքում։ Նախնական արդյուքնները խոստումնալից էին և դեղամիջոցը սկսվեց կիրառվել 2018 թվականին սկսված համաճարակի ընթացքում։ Փորձարկումները հաստատել են դեղամիջոցի անվտանգ լինելը, սակայն ԿԴՀ-ի բժիշկները հայտարարեցին, որ դեղամիջոցը պակաս արդյունավետ է հակամարմիններով բուժման հետ համեմատած։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Հակավիրուսային դեղեր
Վիտալի Մաքսիմենկո

**Վիտալի Մաքսիմենկո** (, ), լատվիացի ֆուտբոլիստ, «Օմիա Արդիա» ակումբի և Լատվիայի հավաքականի պաշտպան։

## Կարիերա
Վիտալի Մաքսիմենկոն Ռիգայի «Դաուգավա 90»-ի սան է, 2008 թվականին «Դաուգավայի» կազմում հաղթել է Լատվիայի առաջին լիգայում։ Միջմրցաշրջանում մասնակցել է դիտումների Մոսկվայի «Լոկոմոտիվում» և ԲԿՄԱ-ում։

2009 թվականին Վիտալի Մաքսիմենկոն «Դաուգավայի» հետ կատարել է նորամուտը Լատվիայի բարձրագույն լիգայում, բայց նույն թվականի ամռանը վարձրավճարով տեղափոխվել է ԲԿՄԱ մինչև մրցաշրջանի ավարտը, որտեղ նա մրցաշրջանի մնացած մասի ընթացքում հանդես է եկել երկրորդ կազմում։

2010 թվականի սկզբին Վիտալի Մաքսիմենկոն սկսել է մարզվել Ռիգայի «Սկոնտո» ակումբի կազմում, իսկ մարտի 15-ին ակումբը պաշտոնապես պայմանագիր է կնքել նրա հետ։

2012 թվականի վերջին Վիտալի Մաքսիմենկոն մեկնել է դիտումների անգլիական «Բրայթոն ընդ Հոուվ Ալբիոն» ակումբում, որտեղ լավ տպավորություն է թողել մարզիչների վրա։ Չնայած Չեմպիոնշիպի և Պրեմիեր լիգայի այլ ակումբների հետաքրքրությանը՝ 2013 թվականի հունվարի 4ին Վիտալի Մաքսիմենկոն պայմանագիր է կնքել «Բրայթոն ընդ Հոուվ Ալբիոն» ակումբի հետ 2,5 տարի ժամկետով։

## Ձեռքբերումներ
* Լատվիայի չեմպիոն – 2010
* Լատվիայի առաջնության արծաթե մեդալակիր – 2012
* Լատվիայի գավաթակիր – 2012
* Բալթիական լիգայի հաղթող – 2011

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* 
* 
* Ֆուտբոլիստի էջը ՈՒԵՖԱ կայքում
* 

Կատեգորիա:Անգլիական ֆուտբոլի լիգայի խաղացողներ
Կատեգորիա:Անգլիայի լեգեոներ ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Բրայթոն ընդ Հոուվ Ալբիոնի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Լատիշ ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Լատվիայի հավաքականի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Կիլմարնոկի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Տղամարդկանց ֆուտբոլի պաշտպաններ
Բեքթաշյան միաբանություն

**Բեքթաշյան միաբանություն** (; ), ամբողջական անվանում՝ **[[Շիա իսլամ|Շիա]] [[Իմամաթ (տասներկուական շիա իսլամ)|իմամի]] [[ալևի]]-[[Բեքթաշիականությունը և ժողովրդական կրոնը|բեքթաշի]] [[թարիքահ]]**, 1501 թվականին Բալըմ Սուլթանի կողմից հիմնադրված և 13-րդ դարի Խորասանից ալևի վալիի *(սրբի)* Հաջի Բեքթաշ Վալիի պատվին անվանակոչված սուֆիական դերվիշական միաբանություն (*[[թարիքաթ]]*) Միաբանության կենտրոնը գտնվում է Ալբանիայի մայրաքաղաք Տիրանայում։ Այժմ միաբանության կողմնակիցները լայնորեն տարածված են ողջ Անատոլիայով և Բալկաններում, իսկ ժամանակին միաբանությունը առավել ուժեղ էր Ալբանիայում, Բուլղարիայում և օսմանյան ժամանակաշրջանի Էպիրուսի, Կրետեի կղզու և Մակեդոնիայի հույն մուսուլմանների մոտ։ Այնուամենայնիվ, Բեքթաշյան միաբանությունը այնքան էլ չի գրավել Բոսնիայի մուսուլմաններին, որոնք ավելի շատ ձգտում էին դեպի ավելի զանգվածային սուննի միաբանություններ, ինչպիսիք են Նակշբանդիան և Կադրիյան։ Միաբանության պաշտոնական գաղափարախոսությունն է  **[[Բեքթաշիականությունը և ժողովրդական կրոնը|բեքթաշիականությունը]]** ():

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* The Bektashi Order of Dervishes

Կատեգորիա:Շիա իսլամը Ալբանիայում
Կատեգորիա:Իսլամն Ալբանիայում
Կատեգորիա:Ալևիականություն
Կատեգորիա:Դերվիշական շարժումներ
Կատեգորիա:Շիա իսլամը Թուրքիայում
Կատեգորիա:Ազատական և առաջադիմական շարժումներ իսլամում
Կատեգորիա:Թուրքերեն բառեր և արտահայտություններ
Կատեգորիա:13-րդ դարում հիմնադրված կրոնական կազմակերպություններ
Կատեգորիա:Իսլամը Բուլղարիայում
Կատեգորիա:Բեքթաշյան միաբանություն
Կատեգորիա:Բուլղարիայի կրոնական կազմակերպություններ
Կատեգորիա:Շիա սուֆիական միաբանություններ
Ջոն Բոստոկ

**Ջոն Ջոզեֆ Բոստոկ** (, ), անգլիացի ֆուտբոլիստ, «Նոթինգհեմ Ֆորեստ» ակումբի կիսապաշտպան։ Անգլիայի երիտասարդական հավաքականի նախկին խաղացող։

## Ակումբային կարիերա
### «Քրիսթալ Փելաս»
Բոստոկը ֆուտբոլային լիգայում նորամուտը կատարել է 2007 թվականի հոկտեմբերի 29-ին 15 տարեկան և 287 օրականում, անցկացրել է 20 րոպե փոխարինելով Բեն Ուոթսոնին «Սելհըրսթ Պարկում» անցկացվող «Ուոթֆորդի» դեմ արտագնա խաղում, և այդպիսով, դարձել է «Օրլովի» ամենաերիտասարդ խաղացողը։ Նա նաև դարձել է նաև «ապակեգործների» պատմության մեջ ամենաերիտասարդ խաղացողը, որը դուրս է եկել խաղադաշտ հիմնական կազմում․ այդ ժամանակ ֆուտբոլիստը եղել է 15 տարեկան և 295 օրական, իսկ խաղն անցկացվել է «Նինիան Պարկ» մարզադաշտում 2007 թվականի նոյեմբերի 6-ին ընդդեմ «Կարդիֆ Սիթիի»։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* 
* Ֆուտբոլիստի էջը soccerbase.com կայքում

Կատեգորիա:Անգլիական ֆուտբոլի լիգայի խաղացողներ
Կատեգորիա:Անգլիացի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Թուլուզի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Թուրքական Սուպերլիգայի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Լանսի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Հալլ Սիթիի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Նոթինգհեմ Ֆորեստի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Նոթս Կաունտիի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Սուինդոն Թաունի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Տղամարդկանց ֆուտբոլի կիսապաշտպաններ
Կատեգորիա:Տոտտենհեմ Հոտսպուրի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Քրիսթալ Փելասի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Տորոնտոյի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Բրենտֆորդի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Բուրսասպորի ֆուտբոլիստներ
Storybooth

**Storybooth** (փոքրատառերով), օնլայն հարթակ, որը ստեղծում է անիմացիոն տեսանյութեր ՅուԹյուբում՝ հիմնված երեխաների և պատանիների անձնական կյանքի պատմությունների վրա։ Այն ներառում է ՅուԹյուբյան ալիք, պաշտոնական կայքէջ և հեռախոսային հավելված։ Ստեղծվել է 2015 թվականին՝ ամուսիններ Ջոշ և Մարսի Սինելների կողմից։ 2020 թվականի ապրիլին Storybooth-ի ՅուԹյուբյան ալիքում առկա է ավելի քան 230 տեսանյութ և չորս ու կես միլիոն բաժանորդ։ Յուրաքանչյուր տեսանյութ ստեղծվում է անանուն ներկայացրած պատմությունների, հաճախ շատ անձնական թեմաների հիման վրա, ինչպիսին է կոտրված սրտի փորձը։ Ալիքը հաղթել է Webby Award մրցանակ «Պատանեկան վեբկայք» անվանակարգում և Shorty Award մրցանակ «Best in Kids and Lifestyle Apps» անվանակարգում 2017 թվականին, իսկ 2018 թվականին ստացել է Streamy Award «Անիմացիա» անվանակարգում։ 2022 թվականին նրանք հրատարակեցին իրենց գիրքը։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
*

Կատեգորիա:Յություբերներ
Կարմրավոր մատուռ

**Կարմրավոր մատուռ,** գտնվում է Առինջ (հին) գյուղի սահմանագծում, ծովի մակերևույթից 1324 մ բարձրության վրա։

## Վերականգնում
Արդեն 1970-ական թվականների վերջերին բավականաչափ քայքայված մատուռը 2014 թ․ ենթադրվում է ամբողջական վերականգնման։2014 թվականին Կարմրավոր մատուռի տարածքում իրականացվում են հնագիտական ուսումնասիրություններ։ Հեռացվում է դարերի ընթացքում կուտակված ավելորդ հողը, թափուր պատվանդանների մեջ են կանգնեցվում մի քանի խաչքարեր։

Մատուռն ունի հատկապես ԺԳ (18-րդ) դարում տարածում գտած միանավ թաղածածկ փոքր չափերի բազիլիկ հորինվածք՝ արևելքում կիսաշրջան եզրագծով խորանով, արևմտյան ճակատից բացված միակ մուտքով և հակադիր ճակատներից (արևելյան և արևմտյան) դեպի ներս լայնացող զույգ լուսամուտներով։

## Արձանագրություններ
Կարմրավոր մատուռի շուրջ տարածված գերեզմանոցում առկա խաչքարերից և տապանաքարերից մի քանիսն ունեն դեռևս ընթեռնելի կամ արդեն եղծված (կամ դրանց վերծանումը մեր փորձառությունից վեր եղած) արձանագրություններ։ Ահա դրանք․


## Արտաքին հղում
Առինջ գյուղի պատմական հուշարձաններ 

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Մատուռներ
Մերի Տե Տաի Մանգակահիա

**Մերի Տե Տաի Մանգակահիա** (, ), Տե Ռարավա ցեղից, նորզելանդացի, մաորի քաղաքական գործիչ, ֆեմինիստ։ Մանգակահիան կրթություն է ստացել Օքլենդի Սուրբ Մարիամի վանքում, եղել է մասնագետ դաշնակահար։ Ամուսինը` Համիորա Մանգակահիան Հաուրակիից, 1892 թվականին ընտրվել է Մաորիների խորհրդարանի (Կոտահիթանգա) վարչապետ։ Հոկի ծոցում գտնվող խորհրդարանի 1893 թվականի մայիսին կայացած նիստում Մերի Տե Տաի Մանգակահիան առաջարկել է, որ կանանց իրավունք տրվի ընտրել տվյալ խորհրդարանի անդամներին, ինչպես նաև պատգամավոր դառնալ։ Քանի որ այդ ժամանակ մաորիացի շատ կանայք սեփականատեր էին և ինքնուրույն էին տնօրինում հողը, նրա կարծիքով` կանայք պետք է իրավունք ունենային իրենց կարծիքն արտահայտել վարչական հարցերի լուծման ժամանակ։ Չնայած, որ Մերի Տե Տաի Մանգակահիային չի հաջողվել հասնել Մաորիների խորհրդարանում նման որոշման ընդունմանը, սուֆրաժիստ կանանց շարժման ջանքերով 1893 թվականի սեպտեմբերին Նոր Զելանդիայի խորհրդարանն օրենք է ընդունել կանանց հավասար ընտրական իրավունքներ տրամադրելու մասին։ Այսպիսով, Նոր Զելանդիան դարձել է աշխարհում առաջին պետությունը, որը կանանց հավասար ընտրական իրավունքներ է տրամադրել տղամարդկանց հետ։

Մերի Տե Տաին շարունակել է ակտիվորեն զբաղվել նորզելանդական քաղաքականությամբ, եղել է Կոտահիթանգայի կանանց կոմիտեի անդամ։ Կոմիտեն ավելի ուշ վերակազմավորվել է որպես «Մաորի կանանց բարեկեցություն» միություն ():

Մահացել է 52 տարեկանում գրիպից։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Համառոտ կենսագրություն (մաորի լեզվով) 
* "So that women may receive the vote", text of Meri Te Tai Mangakāhia's address to the Kotahitanga Parliament in 1893, website of the New Zealand Ministry of Culture and Heritage
* He Māngai Wāhine – The Women's Voices a New Zealand On Air documentary ( 5.15 – 15.05 minute mark)
* Meri Te Tai Mangakāhia’s parliamentary chest

Կատեգորիա:Կանանց իրավունքների իրավապաշտպաններ
Կատեգորիա:Նորզելանդացի սուֆրաժիստներ
Կատեգորիա:Նորզելանդացի ֆեմինիստներ
Կա’ Պեզարո

**Կա’ Պեզարո** (), պալատ իտալական Վենետիկ քաղաքում՝ Սանտա Կրոչե շրջանում, Մեծ ջրանցքի ափին։

## Պատմություն
Պալատը կառուցվել է 1659 թվականից մինչև 1710 թվականը՝ Բալդասար Լոնգենայի նախագծով։

Ինտերիերում ուշագրավ են Ջամբատտիստա Փիթոնիի («Արդարություն և խաղաղություն Յուպիտերի և Միներվայի հետ», «Յուպիտերը պաշտպանում է արդարությունը, խաղաղությունն ու գիտությունը» և այլն) և Ջամբատտիստա Տյեպոլոյի որմնանկարները։

1899 թվականին դքսուհի Ֆելիսիտա Բևիլակվա լա Մասան քաղաքին կտակել է իր տունը։ 1902 թվականից պալատում տեղավորվել է ժամանակակից արվեստի միջազգային պատկերասրահը ()` Կլիմտի, Կանդինսկու, Շագալի, Մալյավինի, դե Կիրիկոյի և այլ ժամանակակիցների աշխատանքներով։

Նաև կարելի է այցելել արևելյան արվեստի փոքր թանգարան ()՝ կազմված Ճապոնիայից Կոմս Բարդիի բերված իրերից։

## Պատկերասրահ

Venezia - Ca' Pesaro - Galleria Internazionale d'Arte Moderna 01.jpg|Պատկերասրահ
(Venice) Ca' Pesaro - Portego - view from the entrance on the grand canal towards the inner courtyard.jpg
Francesco Guardi Ca Pesaro 1755-60.jpg|Francesco Guardi Ca Pesaro 1755-60
Salle du musée dart oriental (Venise) (6175353471).jpg|Պատկերասրահ


## Տես նաև
* Վենետիկի պալատներ

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* 
* Oriental Art Museum

Կատեգորիա:Վենետիկի պալատներ
Կատեգորիա:Իտալիայի պատկերասրահներ
Կատեգորիա:Ժամանակակից արվեստի թանգարաններ
Կատեգորիա:Վենետիկի տեսարժան վայրեր
Կատեգորիա:1902 հիմնադրումներ Իտալիայում
Կատեգորիա:1902 հիմնադրված թանգարաններ
Կատեգորիա:Վենետիկի թանգարաններ
Բահրուզ Քյանգյարլիի թանգարան

**Բահրուզ Քյանգյարլիի թանգարան** (), հուշահամալիր թանգարան՝ նվիրված ադրբեջանցի նկարիչ, գծանկարիչ և գեղանկարիչ Բահրուզ Շիրալիբեկ օղլու Քյանգյարլիին։ Թանգարանը գտնվում է Նախիջևանի Ինքնավար Հանրապետության Նախիջևան քաղաքի Աթաթուրքի և Իստիգլալ փողոցների խաչմերուկում։ Բահրուզ Քյանգյարլիի թանգարանի ղեկավարը Սաբինա Ալիջանլին է։
մինի|Ադրբեջանի փոստային նամականիշ Բահրուզ Քյանգյարլիի 120-ամյակի կապակցությամբ

## Պատմություն
Բահրուզ Քյանգյարլիի թանգարանը ստեղծվել է Նախիջևանի Ինքնավար Հանրապետության Գերագույն Մեջլիսի նախագահի 2001 թվականի մայիսի 22-ի հրամանագրով և Ադրբեջանի Հանրապետության նախարարների կաբինետի 2002 թվականի հուլիսի 13-ի որոշմամբ` ադրբեջանական գեղանկարչության հայտնի գործիչ Բահրուզ Քյանգյարլիի հիշատակը հավերժացնելու նպատակով։ 2002 թվականի հունիսի 18-ին տեղի է ունեցել թանգարանի բացման արարողությունը, որին մասնակցել է նաև Ադրբեջանի նախագահ Հեյդար Ալիևը։

## Ցուցադրություն
Բահրուզ Քյանգյարլիի թանգարանում ցուցադրվում են արվեստի և մշակույթի բազմաթիվ նմուշներ, որոնցից 56-ը նկարչի նկարների բնօրինակն է, ինչպես նաև նկարչի և նրա ընտանիքի լուսանկարներ, նրա կյանքի և ստեղծագործությունների հետ կապված, կենցաղային իրերի և այլ առարկաների 300 նմուշներ։

2012 թվականին Ադրբեջանի Հանրապետության նախագահ Իլհամ Ալիևը հրամանագիր է ստորագրել Բահրուզ Քյանգյարլիի 120-ամյակի տոնակատարության կաղմակերպման վերաբերյալ։ Հրամանագրի համաձայն, թանգարանում անցկացվել են մի շարք միջոցառումներ։ 2012 թվականի դեկտեմբերի 9-ին թանգարանում բացվել է ցուցահանդես՝ նվիրված նկարչի 120-ամյակին։ 2018 թվականի փետրվարի 2-ին թանգարանում կայացել է Բահրուզ Քյանգյարլիի երեք աշխատանքների շնորհանդեսը, որոնք Ադրբեջանի արվեստի ազգային թանգարանի կողմից փոխանցվել էին Նախիջևանի Բահրուզ Քյանգյարլիի թանգարանին։

## Թանգարանի շենք
Թանգարանի շենքը կառուցվել է 1897 թվականին և հանդիսանում է պատմա-ճարտարապետական հուշարձան։ 20-րդ դարում շենքը ծառայում էր որպես աղջիկների դպրոց, սկզբում՝ որպես մանկավարժական, այնուհետ՝ բժշկական տեխնիկում։ 2012-2013 թվականներին շենքը վերակառուցվել է, իսկ 2013 թվականի հունիսի 24-ին կայացել է շենքի բացումը։ Երկհարկանի շենքի ընդհանուր մակերեսը կազմում է 560 քառակուսի մետր, առաջին հարկում կա 7 սենյակ, իսկ երկրորդում` 5։

Շինությունը կառուցված էր հում աղյուսից, երեսապատված է բոված աղյուսով, պատերի հաստությունը 90 սմ է։ Շենքի երկրորդ հարկի արևմտյան կողմում կա պատշգամբ, իսկ շենքի մուտքը գտնվում է հյուսիսային կողմում։

## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն
# 

## Արտաքին հղումներ
* Պաշտոնական կայք

Կատեգորիա:2001 հիմնադրումներ Ադրբեջանում
Կատեգորիա:2001 հիմնադրված թանգարաններ
Կատեգորիա:Նախիջևան (քաղաք)
Կատեգորիա:Նախիջևանի Ինքնավար Հանրապետության թանգարաններ
Կատեգորիա:Տուն-թանգարաններ Ադրբեջանում
Թյուրքական մշակույթի միջազգային կազմակերպություն

**Թյուրքական մշակույթի միջազգային կազմակերպություն (ԹՅՈՒՐՔՍՈՅ)**, թյուրքալեզու երկրները միավորող միջազգային կազմակերպություն, որի հիմնական նպատակը *«[[Թյուրքեր|թյուրք]] ժողովուրդների միջև համագործակցությունն է` պահպանելու, զարգացնելու և ապագա սերունդներին փոխանցելու թյուրք ժողովուրդների ընդհանուր նյութական և մշակութային հուշարձանները»*։

Կենտրոնակայանը գտնվում է Անկարայում (Թուրքիա)։ Կազմակերպության գլխավոր տնօրենը Դյուսեն Քասեինովն է (Ղազախստանի մշակույթի նախկին նախարար)։

## Պատմություն
Կազմակերպությունն սկիզբ է առնում 1992 թվականին Բաքվում և Ստամբուլում կայացած հանդիպումներից, որոնց ընթացքում Ադրբեջանի, Ղազախստանի, Ղրղզստանի, Ուզբեկստանի, Թուրքիայի և Թուրքմենստանի մշակույթի նախարարները հայտարարել են համատեղ մշակութային նախագծի շրջանակներում համագործակցելու իրենց պատրաստակամության մասին։

1993 թվականի հուլիսի 12-ին Ալմաթիում ստորագրված համաձայնագրի արդյունքում ստեղծվել է Թյուրքական մշակույթի և արվեստի համատեղ զարգացման կազմակերպությունը ()։

1996 թվականին սկսվել է Թյուրքսոյի և ՅՈՒՆԵՍԿՕ-ի պաշտոնական համագործակցությունը, ներառյալ համատեղ խորհրդատվությունները և փոխադարձ ներկայացուցչությունը։

2009 թվականին կազմակերպությունն ստացել է ներկայիս անվանումը։

Նույն թվականին Թյուրքսոյը մտել է Թյուրքական խորհրդի և թյուրքական երկրների աշխարհաքաղաքական կազմակերպության կազմում, որը հիմնադրվել է 2009 թվականի նոյեմբերի 3-ին։

## Անդամներ
Թյուրքսոյի անդամ են 6 պետություններ։ Անդամակցությունից բացի, մի շարք տարածաշրջաններ (դաշնային սուբյեկտներ կամ երրորդ երկրների ինքնավար տարածաշրջաններ) ունեն դիտորդի կարգավիճակ։

2015 թվականի վերջին Ռուսաստանի մշակույթի նախարար Վլադիմիր Մեդինսկին հեռագիր է հղել Ալթայի, Բաշկորտոստանի, Սախայի (Յակուտիա), Թաթարստանի, Տիվայի, Խակասիայի հանրապետությունների ղեկավարներին՝ Թյուրքական մշակույթի միջազգային կազմակերպության (Թյուրքսոյ) հետ շփումներն անհապաղ դադարեցնելու անհրաժեշտության մասին։ Դա հանգեցրել է նրան, որ Բաշկորտոստանը, Տիվան, Ալթայը, Խակասիան և Յակուտիան դուրս են եկել կազմակերպությունից։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Официальный сайт Тюрксой 
* Штаб-квартира Тюрксой на Google Street View (3D)

Կատեգորիա:1993 հիմնադրված կազմակերպություններ
Կատեգորիա:Թյուրքական պետություններ
Կատեգորիա:Միջազգային մշակութային կազմակերպություններ
Կատեգորիա:Միջկառավարական կազմակերպություններ
Տիրուհի Տեր-Նահապետյան

**Տիրուհի Տեր-Նահապետյան** (19-րդ դար), հայ նկարչուհի, ասեղնագործուհի։

## Ընտանիք
Տիրուհի Տեր-Նահապետյանը սերում է 1605 թվականի Ջուղայի գաղթի ժամանակ Նոր Ջուղա, այնուհետև Մարաշ տեղափոխված Տեր-Ղևոնդյանների գերդաստանից, որն Առաջին համաշխարհային պատերազմի ժամանակ Մարաշից տեղափոխվել է Կահիրե, իսկ 1946 թվականին՝ հայերնադարձել է։ Տեր-Ղևոնդյանների տոհմի տղամարդիկ զբաղվել են ոսկերչությամբ և արծաթագործությամբ, իսկ կանայք` ձեռագործությամբ ու կարպետագործությամբ։

## Գործունեություն
Տիրուհին Մարաշում հայտնի է եղել իր նկարչական ունակություններով ու ասեղնագործությամբ։ Տիրուհու թոռը՝ Նահապետ Տեր-Ղևոնդյանը, զբաղվել է արծաթագործությամբ, պատրստել տարբեր զարդեր ու իրեր։ Սրբուհին և Նահապետը Մարաշում և այլ վայրերում տարբեր ասեղնագործների համար կտորների հիքեր են նկարել, կատարել նկարչական աշխատանքներ։

Տեր-Ղևոնդյանների տոհմի ստեղծած աշխատանքներից պահվում է Հայաստանի պատմության թանգարանում։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Հայ նկարչուհիներ
Կատեգորիա:Հայ ասեղնագործուհիներ
Hann (Alone)

**Hann (Alone)** (, , ոճավորվում է՝ **HANN**), հարավկորեական (G)I-DLE գըրլ բենդի սինգլը։ Թողարկվել է 2018 թվականի օգոստոսի 14-ին CUBE Entertainment լեյբլում որպես թվային սինգլ։ Երաժշտական տեսահոլովակը թողարկվել է նույն օրը։

## Ստեղծում
Երգը գրել է խմբի անդամ Սոյոնը, իսկ պրոդյուսերավորել են Սոյոնը և Yummy Tone-ը։ Billboard ամսագիրը երգն նկարագրել է, որպես «սողուն» պարային փոփ երգ, որը կառուցված է սահուն լարերի վրա՝  ներդաշնակության և պայծառ, թիթեղյա հարվածայինների ձայնով։ Տեքստում խոսվում է նախկին սիրելիին մոռանալու փորձերի մասին։

## Թողարկում
Երգը թողարկվել է որպես թվային սինգլ 2018 թվականի օգոստոսի 14-ին մի քանի երաժշտական հարթակների, այդ թվում MelOn-ի և iTunes-ի միջոցով։

## Առևտրային հաջողություն
«Hann» երգը դեբյուտ է կատարել Gaon չարթում 14-րդ հորիզոնականով, իսկ հաջորդ շաբաթ բարձրացել է 8-րդ հորիզոնական։ Այն նաև դեբյուտ է կատարել Billboard Korea's Kpop Hot 100 չարթում, իսկ չորրորդ շաբաթվա ընթացքում բարձրացել է մինչև 10-րդ հորիզոնական։

Այն նաև երկրորդ հորիզոնականում  դեբյուտ է կատարել ամերիկյան Billboard World Digital Songs չարթում ավելի քան 1000 վաճառված օրինակով։

«Hann» երգը զբաղեցնում է 77-րդ հորիզանականը Bugs 2018 Year End Top 100-ում և երրորդ հորիզոնականը Dazed-ի 2018 թվականի լավագույն քեյ փոփ երգեր ցանկում։

## Երաժշտական տեսահոլովակ
2018 թվականի օգոստոսի 14-ին, սինգլի հետ միասին, թողարկվել է երաժշտական տեսահոլովակը։ Երկու ժամվա ընթացքում տեսահոլովակի դիտումների քանակը հասել է երկու միլիոնի։ Ըստ 2020 թվականի ապրիլի տվյալների ՅուԹյուբում տեսահոլովակի դիտումների քանակը 87 միլիոն է։

## Չարթեր

### Շաբաթական չարթեր

### Ամսական չարթեր

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:2018 երգեր
Մարկո Սիմիչ

**Մարկո Սիմիչ** (, ), չեռնոգորացի ֆուտբոլիստ, «Պախտակոր» ակումբի և Չեռնոգորիայի ազգային հավաքականի պաշտպան։

## Կարիերա
### Ակումբային
Բելգրադի «Պարտիզան» ֆուտբոլային դպրոցի սան է, որտեղ սովորել է հինգ տարեկանից։

2008 թվականի կեսերից խաղացել է «Հոնվեդ» ակումբում, բայց առաջնությունում թիմի կազմում անցկացրել է ընդամենը երեք հանդիպում։ 2009 թվականի հունիսին «Հոնվեդը» փոխադարձ համաձայնությամբ խզել է պայմանագիրը Մարկոյի հետ։

2011 թվականի հունվարին սկսել է հանդես գալ ԲԱՏԷ ակումբում։ Մասնակցել է Եվրոպայի Լիգայի 2010/11 և Չեմպիոնների լիգայի 2011/12 մրցաշրջանին (2 գոլ է խփել «Շտուրմ» ակումբի հետ փլեյ-օֆֆի երկու հանդիպումներում) և 2012/13 մրցաշրջաններին։ Բելառուսի ֆուտբոլի ֆեդերացիան Մարկո Սիմիչին ընդգրկել է Բելառուսի 2011 թվականի առաջնության 22 լավագույն ֆուտբոլիստների ցուցակում։

2013-ի հունվարի 17-ին Մարկո Սիմիչը պայմանագիր է կնքել թուրքական էլիտար դիվիզիոնի «Կայզերիսպոր» ակումբի հետ։ Տրանսֆերի գումարը կազմել է 1 միլիոն եվրո։ «Կայզերիսպորի» կազմում Սիմիչը նորամուտը նշել է հունվարի 27-ին՝ Անթալիասպորի դեմ տնային խաղում, որն ավարտվել է տանտերերի՝ 2։0 հաշվով տարած հաղթանակով։ 2016 թվականի հուլիսին Սիմիչը տեղափոխվել է իսրայելական «Հապոել» (Թել Ավիվ), որտեղ անցկացրել է 6 հանդիպում։

2017 թվականի փետրվարին Մարկո Սիմիչը դարձել է ազատ գործակալ, մարտի 14-ին պայմանագիր է կնքել «Ռոստովի» հետ և այնտեղ անցկացրել 7 հանդիպում։

2017 թվականի հունիսին Մարկո Սիմիչը 2,5 տարի ժամկետով պայմանագիր է կնքել Տաշքենդի «Պախտակոր» ակումբի հետ, որն ուժի մեջ է մտել հուլիսի 1-ից։

### Ազգային հավաքականում
2011 թվականին ԲԱՏԷ հաջողությունը Եվրոպայի առաջնությունում և պաշտպանի հիանալի խաղը թույլ են տվել Սիմիչին հրավիրվել Սերբիայի հավաքական՝ մասնակցելու  Եվրո-2012-ի ընտրական փուլի՝ Իտալիայի և Սլովենիայի հավաքականների դեմ խաղերին, այնուամենայնիվ, այդ խաղերի ընթացքում պաշտպանը մնացել է պահուստային նստարանին և այդպես էլ չի կատարել նորամուտը հավաքականի կազմում։

2013 թվականի օգոստոսին Մարկո Սիմիչը հրավիրվել է Չեռնոգորիայի հավաքական։ Հավաքականի կազմում նորամուտը կատարել է 2013 թվականի օգոստոսի 14-ին Բելառուսի ազգային հավաքականի հետ ընկերական խաղում։

## Ձեռքբերումներ
### Թիմային

; ԲԱՏԷ

* Բելառուսի չեմպիոն (2) – 2011, 2012
* Բելառուսի Սուպերգավաթի դափնեկիր (1) – 2011

### Անձնական
* 2011 թվականի Բելառուսի առաջնության լավագույն պաշտպան

## Անձնական կյանք
Ամուսնացած է։ 2011 թվականի մարտի 14-ին ծնվել է որդին։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* 
* 
* 

Կատեգորիա:Թուրքական Սուպերլիգայի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Չեռնոգորացի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Չեռնոգորիայի հավաքականի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Ռադնիչկի Կրագուևացի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Ռոստովի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի Պրեմիեր Լիգայի խաղացողներ
Կատեգորիա:Տղամարդկանց ֆուտբոլի պաշտպաններ
Կատեգորիա:ԲԱՏԷ-ի ֆուտբոլիստներ
Մարիամ (մանրանկարիչ, 15-րդ դար)

**Մարիամ** (), հայ մանրանկարիչ, գրիչ և ծաղկող։ 15-րդ դարում առաջին հայ կին նկարիչը։ 15-րդ դարի միակ նկարչուհին է, ում ստեղծագործությունների նմուշները պահպանվել են։

## Գործունեություն
Մարիամը ծնվել և ստեղծագործել է Ջուղա քաղաքում։ 1456 թվականին Ջուղայում ընդօրինակել և ծաղկել է Գրիգոր Տաթևացու «Գիրք քարոզութեան» ձեռագիրը (հայտնաբերել է սփյուռքահայ արվեստաբան Արամ Երեմյանը 1946 թվականին, Իրանի Սպահանի նահանգի Չարմանալ գավառի այդ ժամանակ դեռևս հայաբնակ Մամուռան գյուղում)։ Ձեռագրի տարբեր ոճերով ու բովանդակությամբ մանրանկարները (կատարման նրբությամբ և բանաստեղծական պատկերավորությամբ ուշագրավ է 16-րդ էջի խորանը), ճոխ երանգներով լուսանցազարդերը, թռչնազարդերը և գեղագրերը արտացոլում են 15-րդ դարի Հին Ջուղայի նկարչական դպրոցին բնորոշ հատկանիշները։ «Գիրք քարոզութեան» մատյանը պահվում է Էջմիածնի վանքի մատենադարանում։ Բաղկացած է 977 էջից։ Այն Ջուղայի գրչարվեստի ու մանրանկարչության դպրոցի 15-րդ դարի կեսերի նմուշներից է, որտեղ ներառված են հարյուրավոր մանրանկարներ, թռչնագրեր ու լուսանցքազարդեր։ Գործում արտացոլված է նկարչուհու վարպետությունն ու գույների նկատմամբ բնատուր տաղանդը։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Հայ գրիչներ
Կատեգորիա:Հայ մանրանկարիչներ
Կատեգորիա:Հայ նկարչուհիներ
Անդրե Լեո

**Անդրե Լեո** (  ), ֆրանսիացի քաղաքական գործիչ, ֆեմինիստ, գրող և լրագրող։

## Կենսագրություն
Դատարանի պաշտոնյայի դուստր էր։ Ունեցել է յոթ եղբայր և քույր։ Լավ կրթություն ստանալով՝ նա հետաքրքրվել է քաղաքականությամբ, տարվել է արմատական գաղափարներով։ Պարզ չէ, թե նա ինչ դեր է ունեցել 1848 թվականի հեղափոխական իրադարձություններում, բայց, ըստ երևույթին, կապված է եղել հանրապետականների հետ, քանի որ 1851 թվականին Ֆրանսիայում հեղաշրջումից հետո ստիպված է եղել փախչել Շվեյցարիա։ Լոզանում ամուսնացել է *Le Peuple* թերթի խմբագրի՝ սոցիալիստ-ուտոպիստի հետ։ Երկու տարի անց ունեցել է երկու որդիներին` Անդրեին և Լեոյին, որոնց անունները նա դարձրել է իր կեղծանունը, և այն օգտագործել է հետագայում։ Ընտանիքը 1860 թվականի համաներումից հետո վերադարձել է Ֆրանսիա և բնակություն հաստատել մայրաքաղաքում։

1860-ականներին նա ակտիվորեն պաշտպանում էր կանանց քաղաքացիական և քաղաքական հավասարությունը, ավելի մոտ է եղել ձախ հանրապետականների և սոցիալիստների հետ, մասնակցել է կիսալեգալ սոցիալիստական և ֆեմինիստական կազմակերպությունների գործունեությանը։ Նա Առաջին միջազգային կազմակերպության անդամ էր։ 1866 թվականին մի խումբ ֆեմինիստ ակտիվիստներ, որոնք կոչվում էին *Société pour la Revendication du Droit des Femmes,* սկսեցին հավաքվել Փարիզում՝ Անդրե Լեոյի տանը, այդ թվում ՝ Մարիա Դերեմը, Լուիզ Միշելը, Ժյուլ Սայմոնը և ուրիշներ։

1870 թվականին Պրուսիայի հետ պատերազմի ժամանակ եղել է Մոնմարտրի զգոնության կոմիտեի անդամ։ Լուիզա Միշելի հետ միասին հիմնել է *La Republique des Travailleurs*  թերթը։

1871 թվականի Փարիզի կոմունայի օրերին հեղափոխական *La Sociale* և *La Commune* հեղափոխական թերթերի աշխատակիցը մասնակցում էր կանանց կազմակերպությունների աշխատանքներին։ Բ. Մալոնի հետ միասին դիմել է «Գյուղերի աշխատող ժողովրդին» Կոմունայի աջակցությանը (հրատարակվել է 1871 թվականի ապրիլի 10-ին)։ Կոմունայի ճնշումից հետո նա փախել է Բազել, բնակվել է Շվեյցարիայում։ Բազմիցս վիճաբանել է կանանց էմոցիանացիայի մասին միջազգային ֆրանսիական բաժնի ղեկավարի հետ, ով բացասական վերաբերմունք ուներ կանանց քաղաքական գործունեության նկատմամբ։

Նա մասնակցել է ապստամբությանը, որն ի վերջո տապալել է Երկրորդ կայսրության կառավարությունը։ Որպես լրագրող նա քննադատում էր Ֆրանսիայի Երրորդ հանրապետության իշխանությունների գործողությունները։

1878-1881 թվականներին Անդրե Լեոն համագործակցել է ռուսական *Slovo* ամսագրի հետ։ 1880 թվականին վերադարձել է Ֆրանսիա, սակայն ակտիվ դեր չի խաղացել հասարակական կյանքում։

Մահացել է 1900 թվականի մայիսի 20-ին։

## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն
* 

## Արտաքին հղումներ
* ԱAndré Léo (Ֆրանսերեն)

Կատեգորիա:1824 ծնունդներ
Կատեգորիա:19-րդ դարի կին գրողներ
Կատեգորիա:1900 մահեր
Կատեգորիա:Գրական կեղծանուններով հայտնի հեղինակներ
Կատեգորիա:Մայիսի 20 մահեր
Կատեգորիա:Վիեննա քաղաքում ծնվածներ
Կատեգորիա:Օգոստոսի 18 ծնունդներ
Կատեգորիա:Ֆրանսիայի քաղաքական գործիչներ
Կատեգորիա:Ֆրանսիացի լրագրողներ
Կատեգորիա:Ֆրանսիացի խմբագիրներ
Կատեգորիա:Ֆրանսիացի հեղափոխականներ
Կատեգորիա:Ֆրանսիացի սոցիալիստներ
Կատեգորիա:Ֆրանսիացի վիպասաններ
Կատեգորիա:Ֆրանսիացի ֆեմինիստներ
Կատեգորիա:Կանանց իրավունքների իրավապաշտպաններ
Հեդդա Անդերսոն

**Հեդդա Ալբերտինա Անդերսոն** (, ), շվեդ բժիշկ։ Եղել է Լունդի համալսարանի երկրորդ ուսանողուհին և երկրորդ կին բժիշկը, որը կրթություն է ստացել շվեդական համալսարանում։

## Կենսագրություն
Հեդդա Անդերսոնը եղել է բանվորներ Անդերսոնի և Ջոան Անդերսոնի դուստրը։ 1866 թվականին՝ հոր մահից հետո, մոր, երեք եղբոր և քույրերի հետ տեղափոխվել է տատի տուն։

Մորական կողմից շատ ազգակիցներ եղել են բժիշկներ, որոնց յոթ սերունդները պատմական տվյալների համաձայն՝ 17-րդ դարից սկսած զբաղվել են ավանդական բժշկությամբ։ Նրա մեծ տատը՝ Մարնա Նիլդոտերը, ինչպես նաև նրա տատը՝ Էլնա Հանսոնը, կիրառել են բուժման ավանդական միջոցներ։ Նրա մայրը և տատը Մալմյոյում զբաղվել են բժշկությամբ։ Նրա տատը ամբողջ Սկանդինավիայում հայտնի է եղել որպես Լունդակվիննան («Լունդա կին»), սակայն աշխատել է որպես վարսավիր, որպեսզի չմեղադրվի շառլատանության մեջ, ինչպես իր աղջիկը՝ Հեդդայի մայրը։

Երբ 1870 թվականին շվեդական համալսարաններ են բացվում կանանց համար, նրա մայրը և տատը որոշում են, որ նա համալսարանում պետք է սովորի բժշկություն և ստանա պաշտոնական թույտվություն, որպեսզի խուսափի շառլատանության մեջ մեղադրվելուց։ Այդ ժամանակ նրա ընտանիքի անդամներին հաճախ էր հետապնդում այդ խնդիրը։ Հեդդա Անդերսոնը սովորել է Մարիա Ստենկուլայի դպրոցում։ 1880 թվականին ընդունվել է Լունդի համալսարան։

Շատ հաճախ Հեդդային համարում են շվեդական համալսարանների առաջին ուսանողուհի։ Սակայն պետք է հիշել, որ նրանից որոշ ժամանակ առաջ, համալսարանում սովորել է Հիլդեգարդ Բյորկը։ Մինչև 1882 թվական Հեդդան եղել է Լունդի համալսարանի միակ ուսանողուհին։ 1887 թվականին նա ստացել է բակալավրի դիպլոմ, 1892 թվականին՝ մասնավոր բժշկական պրակտիկայով զբաղվելու թույլտվություն։

1892-1893 թվականներին նա բժիշկ է աշխատել Ռոննեբյուում, 1893-1895 թվականներին՝ Մալմյոյում, 1895-1925 թվականներին՝ Ստոկհոլմում։ Դրանից հետո  բնակվել է Լունդում։ Բացի այդ, 1892 և 1895 թվականներին սովորել է Կոպենհագենում, 1893 թվականին՝ Լայպցիգում։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Լունդի համալսարանի շրջանավարտներ
Կատեգորիա:Շվեդ բժշկուհիներ
Ռոզա Եղիազարյան

**Ռոզա Եղիազարյան** (), հայ արձակագիր, հրապարակախոս, մանկագիր, թարգմանիչ, սցենարիստ։

## Կենսագրություն
Ռոզա Եղիազարյանը ծնվել է 1949 թվականի ապրիլի 17-ին, Լենինականում։ 1971 թվականին ավարտել է Տարտուի պետական համալսարանի (Էստոնիա) բանասիրական ֆակուլտետը։

1974-1977 թվականներին եղել է «Литературная Армения» ամսագրի գրական աշխատակից, 1977-1980 թվականներին՝ «Комсомолец" հանրապետական թերթի թարգմանիչ, թղթակից, 1980-1982 թվականներին՝ «Կոմսոմոլեց» թերթի նամակների բաժնի վարիչ, 1983-1992 թվականներին՝ Հեղինակային իրավունքների համամիութենական գործակալության Հայկական հանրապետական մասնաճյուղի խորհրդական՝ հայ հեղինակների ստեղծագործությունները արտասահմանում  ներկայացնելու հարցերով, 1992-1995 թվականներին՝ «Զերկալո» հանրապոտական շաբաթաթերթի բաժնի խմբագիր, 1998-2000 թվականներին՝ «Республика Армения» թերթի թղթակից, մեկնաբան։ 2002 թվականից Հայ-ռուսական (սլավոնական) համալսարանում դասավանդել է ժուռնալիստիկայի հոգեբանություն։

Ռոզա Եղիազարյանի ստեղծագործությունները տպագրվել են հայկական և արտերկրյա մամուլում,։ Հրատարակվել են նրա «Զրույցներ լրագրության հոգեբանության մասին» (2004), «Վարդագույն մտքերի քաղաքը» (2008), «Սկիզբ կամ ինքնակենսագրության փորձ» (2009), " Дневник ворчуньи"վիպակը " Современная армянская женская проза" ժողավածույում  («Ի՞նչ, ինչո՞ւ, ինչպե՞ս» (2012), «Մեդեա Աբրահամյան։ Մեներգ թավջութակի համար։Վավերագրական վիպակ» (2016), գրական կինոսցենարների ժողովածու " Два гения и дура" (США.Сан_Франциско. изд-во "Lulu", 2019) և այլ գրքեր։

## Մրցանակներ
* «Գարուն» ամսագրի և բաց հասարակության ինստիտուտի մրցանակ՝ «Գարուն»-ի «Համաստեղություն» ծրագրի էստոնական համարի կազմող և թարգմանիչ, 2000

## Անդամակցություն
* Հայաստանի ժուռնալիստների միության անդամ, 1979
* Հայաստանի գրողների միության անդամ, 2007
* Երևանի մամուլի ակումբի անդամ, 1995-1998
* Հայաստանի սցենարիստների միության անդամ, 2022

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Հայ արձակագիրներ
Կատեգորիա:Հայ հրապարակախոսներ
Կատեգորիա:Հայ մանկագիրներ
Կատեգորիա:Հայաստանի գրողների միության անդամներ
Կատեգորիա:Հայաստանի ժուռնալիստների միության անդամներ
Կատեգորիա:Հայ թարգմանիչներ
Կատեգորիա:Հայ սցենարիստներ
Միոդրագ Ջուդովիչ

**Միոդրագ Ջուդովիչ** (, ), չեռնոգորացի նախկին ֆուտբոլիստ, պաշտպան։ Հանդես է եկել Չեռնոգորիայի ազգային հավաքականում։ Ընդգրկվել է Ռուսաստանի առաջնության պատմության 100 լավագույն լեգեոներների ցուցակում՝ Чемпионат.com պորտալի վարկածով։

## Կարիերա
### Ակումբային
Միոդրագն իր ֆուտբոլային կարիերան սկսել է իր հայրենի քաղաքի ակումբում։ 1999 թվականին կատարել է նորամուտը Հարավսլավիայի չորրորդ դիվիզիոնի «Եզերո» ակումբի կազմում։ Նրա օգնությամբ ակումբը բարձրացել է Հարավսլավիայի առաջնության երրորդ (2001), իսկ մեկ տարի անց՝ երկրորդ դիվիզիոն։ 2003 թվականին Միոդրագը տեղափոխվել է հարավսլավական մեկ այլ ակումբ՝ «Եդինստվո», բայց նախքան մրցաշրջանի ավարտը հեռացել է ակումբից և պայմանագիր կնքել Բելգրադի ՕՖԿ-ի հետ, որտեղ խաղադաշտ է դուրս եկել մեկ անգամ։

2004 թվականի սկզբին Միոդրագը տեղափոխվել է Ուկրաինայի Պրեմիեր լիգայի «Վոլին» ակումբ՝ ստորագրելով եռամյա պայմանագիր։ Ուկրաինայի առաջնությունում Միոդրագը նորամուտը կատարել է 2004 թվական մարտի 27-ին` «Կարպատ» ակումբի դեմ խաղում (1:0)։ 2005 թվականի գարնանը Կիևի «Դինամոյի» դեմ խաղում Մյոդրագը լուրջ վնասվածք է ստացել, ինչը հանգեցրել է պայմանագրի վաղաժամկետ դադարեցմանը։ «Վոլինում» անցկացրած երեք ոչ լրիվ մրցաշրջանների ընթացքում Միոդրագն անցկացրել է 44 հանդիպում, որոնցում խփել է մեկ գոլ։

2006 թվականին Միոդրագը տեղափոխվել է Նալչիկի «Սպարտակ»։ Ռուսաստանի Պրեմիեր լիգայում Միոդրագը նորամուտը նշել է 2006 թվականի մարտի 18-ին՝ ԲԿՄԱ-ի դեմ առաջին տուրի խաղում *(0:1)*։ 2006 թվականի մարտի 26-ին Միոդրագը խփել է իր առաջին գոլը «Սպարտակի» կազմում։ Դա դարձել է ակումբի առաջինը գոլը Պրեմիեր լիգայում։ 2007 թվականին Միոդրագը դարձել է Նալչիկի թիմի ավագ։ 2010 թվականի մրցաշրջանի առաջին տուրի՝ Մախաչկալայի «Անժիի» հետ խաղը դարձել է հարյուրերոդ հանդիպումը, որ Միոդրագն անցկացրել է Նալչիկի ակումբի մարզաշապիկով։ 2012 թվականի ամռանը, չնայած Նալչիկի թիմի՝ Պրեմիեր լիգայից դուրս մնալուն, Միոդրագը երկարաձգել է ակումբի հետ պայմանագիրը մինչև 2014 թվական։

### Ազգային հավաքականում
Չեռնոգորիայի հավաքական Միոդրագ Ջուդովիչն իր նորամուտը կատարել է 2008 թվականի նոյեմբերի 19-ին՝ Մակեդոնիայի դեմ ընկերական խաղում։

**Ընդհանուր՝ 26 հանդիպում / 1 գոլ, 11 հաղթանակ, 9 ոչ-ոքի, 6 պարտություն**

## Անձնական կյանք
Ամուսնացած է։ Կնոջ անունը Սոնյա է։ Միոդրագն ունի  չորս երեխա ունի՝ երկու դուստր՝ Պետրան ու Տատյանան և երկու որդի՝ Բրանկոն ու Վուկաշինը։ Վերջինս ծնվել է 2013-ի հուլիսի 9-ին։

## Ելույթների վիճակագրություն

***Նշումներ՝*** ?-ով նշված են այն վանդակները, որոնց տվյալներն ամբողջական չեն գավաթային խաղերի, ինչպես նաև Հարավսլավիայի 1999/00 և 2000/01 առաջնությունների հաշվետվությունների բացակայության պատճառով։ 
''

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* 
* 
* 

Կատեգորիա:Չեռնոգորացի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Չեռնոգորիայի հավաքականի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի Պրեմիեր Լիգայի խաղացողներ
Կատեգորիա:Սպարտակ Նալչիկի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Վոլինի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Տղամարդկանց ֆուտբոլի պաշտպաններ
Կատեգորիա:ՕՖԿ Բեոգրադի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Ֆուտբոլային մարզիչներ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Իրտիշի ֆուտբոլիստներ
Mean

**«Mean»**, ամերիկյան քանթրի, փոփ–երգչուհի և երգերի հեղինակ Թեյլոր Սվիֆթի երգը, նրա երրորդ՝ *[[Speak Now]]* ստուդիական ալբոմից (2010)։ Երգը գրել է հենց ինքը` երգչուհին, իսկ Նաթան Չեփմենը դարձել է համապրոդյուսեր։ Սինգլի պաշտոնական թողարկումը կայացել է 2011 թվականի մարտի 7-ին քանթրի–ռադիոյում։ 2012 թվականի փետրվարի 12-ին երգը ստացավ  Գրեմմիի երկու մրցանակ «Լավագույն քանթրի երգ»  և «Լավագույն սոլո երգ» անվանակարգերում՝ Grammy Awards 54-րդ մրցանակաբաշխության ժամանակ։

## Պատմություն
«Mean»–ը առաջին անգամ թողարկվել է 2010 թվականի հոկտեմբերի 17-ին Big Machine Records լեյբլում՝ որպես նոր ալբոմի պրոմոսինգլ։ Սինգլի պաշտոնական թողարկումը կայացել է 2011 թվականի մարտի 7-ին։ «Mean»-ը դարձել է Սվիֆթի 13-րդ սինգլը, որն ընդգրկվել է Hot Country Songs-ի լավագույն տասնյակում։ Առաջին անգամ Սվիֆթը երգը կատարել է 46th Annual Academy of Country Music Awards արարողության ժամանակ, որը տեղի է ունեցել 2011 թվականի ապրիլի 3-ին, իսկ 2011 թվականի մայիսի 30-ին այն կատարել Է *[[The Ellen DeGeneres Show]]* շոուի ժամանակ։ Սվիֆթը երգել է նաև Speak Now World Tour համերգային շրջագայության ժամանակ։

«Mean»–ի տեսահոլովակը նկարահանվել է Declan Whitebloom ռեժիսորի կողմից։

Սինգլը հավաստագրվել է RIAA–ի կողմից 2013 թվականի մայիսի 13–ին։ Երգը զբաղեցրել է 24-րդ տեղը *Billboard* Year-end Country Songs-ի լավագույն քանթրի երգերի տարեկան ամփոփիչ ցուցակում։ 2012 թվականի օգոստոսին ԱՄՆ–ում «Mean»–ի ընդհանուր քանակը կազմել է 1,809,000 օրինակ։

Քանի որ «Mean»-ը առաջին անգամ հնչել է Hot 100 հիթ-շքերթում և այդ շաբաթվա բոլոր մյուս դեբյուտանտների սինգլներից ավելի բարձր տեղ է զբաղեցրել (այս երգի համար տրվել է «Շաբաթվա ամենաթեժ դեբյուտը» անվանումը, Hot Shot Debut), դա նշանակում է, որ Թեյլորը դարձավ պատմության մեջ առաջին կատարողը, ով դա արեց երեք շաբաթ անընդմեջ։ «Speak Now» և  «Back to December» ալբոմներից նրա մյուս երկու սինգլները նույնպես հասան նույն կետին։

## Կոմպոզիցիաների ցանկ
* **Digital download** / **Limited Edition CD single**
# «Mean»՝ 3:58

## Մրցանակներ

## Հիթ–շքերթներ և  հավաստագրումներ

### Շաբաթական հիթ–շքերթներ

### Հավաստագրումներ

### Տարեվերջյան հիթ-շքերթներ

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* «Mean» սինգլի բառերը Թեյլոր Սվիֆթի պաշտոնական կայքում։
*  (ավելին քան 50 միլիոն դիտում)

Կատեգորիա:2010 երգեր
Կատեգորիա:Երգեր այբբենական կարգով
Վելս

**Վելս** (**), Ավստրիայի հյուսիս-արևմուտքում գտնվող հին քաղաք, ըստ մեծության ֆեդերալ Վերին Ավստրիայի երկրորդ քաղաքը Լինցից հետո։ Ըստ 2001 թվականի մարդահամարի՝ բնակչությունը 56478 մարդ է։

## Աշխարհագրություն և տրանսպորտ
Քաղաքը տեղակայված է Տրաուն գետի (Դանուբ գետի վտակը) ափին՝ Լինցից 30 կմ հարավ-արևմուտք, ծովի մակարդակից 317 մ բարձրության վրա։ Հյուսիսից հարավ քաղաքը ձգվում է 9.5 կմ, արևմուտքից արևելք՝ 9.6 կմ երկարությամբ։

Վելսով են անցնում Վիեննա-Զալցբուրգ երկաթուղային մայրուղին։ Բացի այդ երկաթուղային և ավտոմոբիլային ճանապարհները տանում են հյուսիս՝ դեպի Գերմանիայի և Պասաուի սահմանները։

## Պատմություն
Վելսի շրջակայքի բնակավայրերը գոյություն են ունեցել դեռևս նեոլիթի շրջանից։ Հռոմեկան կայսրության ժամանակ ներկայիս քաղաք Վելսը կրել է Օլիվիա (Ovilava) անվանումը և եղել է Նորիկ նահանգի ամենամեծ ու ամենագլխավոր քաղաքներից մեկը։ Կայսրության անկումից հետո Վելսը ամբողջովին կորցրեց իր նշանակությունը, 477 թվականին ոչնչացվեց մինչ գերուլների հիմնումը։

1222 թվականին Բաբենբերգների ընտանիքի իշխանների օրոք Վելսը կրկին ստացավ քաղաքի իրավունքը։ 14-15-րդ դարերում սկսվեց քաղաքի նշանավորումը որպես առևտրային և շուկայական կենտրոն։ Վելսի զարգացումն ընթանում էր հարևան Լինցի աճին զուգահեռ։

1519 թվականին Վելսում վախճանվեց Մաքսիմիլիան I կայսրը։

Սրբազան Հռոմեական կայսրության անկումից հետո 19-րդ դարի սկզբին Վելսը մտավ Ավստրիայի կազմի մեջ։

## Տնտեսություն
Միջնադարից մինչ մեր օրեր պահպանվում է երկու տարին մեկ Վելսի մեծ շուկաների իրականացման ավանդույթը։ Վելսի ցուցահանդեսային կենտրոնը բազմաթիվ ցուցահանդեսների իրականացման վայրն է։

## Հղումներ
* Վելսի պաշտոնական կայք

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Վերին Ավստրիայի քաղաքներ
Էմանուել Կոսս

**Էմանուել Կոսս** (  ), ֆրանսիացի քաղաքական և պետական գործիչ, բնակարանաշինության և բնակության  էկոլոգիական միջավայրի նախարար (2016-2017)։

## Կենսագրություն
1997 թվականին ավարտել է Փարիզի համալսարանի իրավաբանական ֆակուլտետը։

1990 թվականին անդամակցել է անկախ և ժողովրդավարական լիցեյական ֆեդերացիային (FIDL), 1992 թվականին՝ Act Up ՁԻԱՀ-ի կանխարգելման կազմակերպությանը (1999 թվականից մինչև 2001 թվականներին գլխավորել է կազմակերպությունը)։ 2009 թվականին միացել է «Եվրոպա Էկոլոգիա Կանաչներ» կուսակցությանը, 2010 թվականին դարձել է Իլ դը Ֆրանսի շրջանային խորհրդի նախագահի տեղակալ, 2013 թվականի նոյեմբերի 30-ին ընտրվել է ՄՏՏ ազգային քարտուղար։

2014 թվականին մասնակցել է Փարիզի քաղաքային ընտրություններում բնապահպանների առաջնորդ Քրիստոֆ Նաջդովսկու արշավին։ 2015 թվականին վերընտրվել է Իլ դը Ֆրանսի շրջանային խորհրդի կազմում։

2016 թվականի փետրվարի 11-ին նա մտել է Մանուել Վալցի երկրորդ կառավարություն՝ ստանալով բնակարանաշինության և բնակության  էկոլոգիական միջավայրի նախարարի պաշտոնը։

2016 թվականի մարտին ՄՏՏ-ում կառավարության կազմում Կոսսի մասնակցությանը չհամաձայնելու պատճառով նրան վտարեցին կուսակցությունից։

2016 թվականի հուլիսի 10-ին Կոսսը ծաղրել է ՄՏՏ-ի որոշումը 2017 թվականի նախագահական ընտրությունների նախաշեմին սեփական փրայմերիզներ անցկացնելու մասին ՝ կատակելով «փոքր փրայմերիզների» կապակցությամբ, որոնք կազմակերպել էր «փոքրիկ կուսակցությունը» և հայտարարել Է, որ մտադիր է աջակցել էկոլոգիական կուսակցության թեկնածու Ֆրանսուա դը Ռյուժիին, որը փոքր ձախ կուսակցությունների մյուս առաջնորդների հետ միասին մասնակցել է այսպես կոչված «քաղաքացիական փրայմերիզներին»։

2016 թվականի օգոստոսի 12-ին Կոսսը հանդես է եկել Մերձավոր Արևելքից և Աֆրիկայից փախստականների համար մասնավոր ապաստարանների ստեղծման ծրագրի գործարկման նախաձեռնությամբ։ Նրա խոսքով՝ պետությունը կարող էր աջակցել հասարակական կազմակերպություններին նման ապաստարանների ցանցի ստեղծման հարցում ՝ տարեկան վճարելով 1500 եվրո նրանց մեջ պահվող յուրաքանչյուր փախստականի համար։ Նախագծի մեկնարկը նախատեսված էր 2016 թվականի հոկտեմբերի 1-ին և նախատեսված էր սկզբի համար 50 հոգու համար, իսկ հետագայում՝ երկու տարվա ընթացքում 1000 հոգու համար։

2016 թվականի դեկտեմբերի 6-ին նա պահպանել է իր նախկին պաշտոնը Կազնյովի կառավարությունում։

2017 թվականին մայիսի 17-ին ձևավորվել է Էդուարդ Ֆիլիպի կառավարությունը, որում Էմանուել Կոսսը որևէ նշանակում չստացավ։

## Անձնական կյանք
2015 թվականի հունիսի 20-ին Էմանուել Կոսսն ամուսնացել է քաղաքական գործիչ՝ կուսակից Դենիս Բոպենի հետ (պսակադրության արարողությունն անցկացրել է անձամբ Փարիզի քաղաքապետ Անն Իդալգոն)։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* 

Կատեգորիա:1974 ծնունդներ
Կատեգորիա:Ապրող անձինք
Կատեգորիա:Նոյեմբերի 15 ծնունդներ
Կատեգորիա:Փարիզ քաղաքում ծնվածներ
Կատեգորիա:Ֆրանսիայի կին քաղաքական գործիչներ
Կատեգորիա:Ֆրանսիայի համալսարանների շրջանավարտներ
Կատեգորիա:Ֆրանսիայի նախարարներ
Կատեգորիա:Ֆրանսիացի լրագրողներ
Կատեգորիա:Ֆրանսիացի պետական գործիչներ
Կատեգորիա:Ֆրանսիացի ֆեմինիստներ
Նախիջևանի հոգևոր դպրոց

**Նախիջևանի հոգևոր դպրոց**, հայկական հոգևոր կրթական հաստատություն Ռուսական կայսրության կազմում գտնվող Երևանի նահանգի Նախիջևան քաղաքում։

## Պատմություն
Հոգևոր դպրոցը բացվել է 1871 թվականին։ Ընդմիջումներով գործել է մինչև 1914-1915 թվականները։

Եղել է Սուրբ Երրորդություն եկեղեցուն կից գործող կրթօջախ։

Դպրոցի հոգաբարձուների կազմում եղել են Կարապետ Գասպարյանը, Մկրտիչ Թանգյանը և Ստեփան Մխիթարյանը։

## Տես նաև
*Նախիջևան (քաղաք)
*Նախիջևանի արական հոգևոր դպրոց
*Նախիջևանի քաղաքային գավառական ուսումնարան
*Նախիջևանի օրիորդաց դպրոց

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Հայկական հոգևոր դպրոցներ
Կատեգորիա:Ցարական Ռուսաստանի տիրապետության ներքո գործած հայկական դպրոցներ
Կատեգորիա:Նախիջևանի հայկական կրթօջախներ
Կատեգորիա:Նախիջևան (քաղաք)
Hashcat

**Hashcat**, ծրագիր, որը ըստ ստեղծողներ ամենաարագն է գաղտաբառեր վերականգնելու գործում։ 2015 թվականին ծրագիրը սահմանափակ էր, սակայն այժմ այն հանդես է գալիս ինչպես ազատ ծրագրային ապահովում։ Կան հասանելի տարբերակներ Linux, macOS և Windows օպերացիոն համակարգերի համար։ Ծրագիրը կարող է աշխատել մի շարք հեշային ֆորմատների հետ՝ Microsoft LM, MD4, MD5, SHA և այլն։

Hashcat-ը հայտնություն հավաքեց շնորհիվ այն թերությունների, որոնք գտնվել էին նմանատիպ ծրագրերում, այս ծրագրի հեղինակաների կողմից։ Օրինակ սխալ գտնվեց 1Password ծրագրում, որի հնարավորություն էր տալիս հավաքել մաստեր-գաղտնաբառ։ Ներկա պահին Hashcat-ը օգտագործվում է WPA/WPA2 գաղտնաբառերի հավաքման համար, ինչպես նաև MS Office, PDF, 7-Zip, RAR, TrueCrypt ֆայլերի գաղտանաբառերը կոտրելու համար։ Hashcat ակտիվ տարածումը և օգտագործումը, ստիպում է ստեղծողներին լավ մտածել իրենց համակարգերի անվտագություն մասին։

## Տարբերակներ
Նախկինում Hashcat հանդես էր գալիս երկու տարբերակով․
* hashcat, գործիք գաղտնաբառի վերականգնման համար, որը ստեղծված է պրոցեսսորի հիման վրա
* oclHashcat / cudaHashcat, գործիք գարֆիկական բարելավիչի հետ։

hashcat v3.00-ի թողարկման հետ մեկ տես GPU և CPU գործինքները միավորվեցին և սկսեցին հանդես գալ hashcat v3.00 անունով։ Միայն պրոցեսսորի համար նախատեսված տարբերակը, ստացավ hashcat-legacy անունը։ ԵՎ CPU, և GPU այժմ օգտագործում են OpenCL։

Ալգորիթմներից շատերը, որոնք ապահովում են hashcat-legacy, կարող են ջարդվել ավելի քիչ ժամանակում շնորհիվ լավ փաստագրված GPU, որը օգտագործվում է oclHashcat, cudaHashcat и hashcat v3.00 (օրինակ՝ MD5, SHA1 և այլն)։ Սակայն ոչ բոլոր ալգորիթմները կարող են հզորոանալ այս ճանապարհով, այդ իսկ պատճառով oclHashcat/cudaHashcat չի կարող համարվել hashcat-legacy-ի լիիրավ փոխարինողը։

Այս պահին hashcat-ը հասանելի է macOS, Windows և Linux օպերացիոն համակարգերի վրա։

## Աշխատանքի սկզբմունք
Բոլոր ծրագրերի աշխատանքային սկզբմունքը, որոնք թույլ են տալի կոտրել գաղտանաբառեր նույն են։ Ծրագրերը տարբերվում են միայն իրենց արագությամբ և նրանով, որ տարբեր ծրագրերում օգտագործվում են տարբեր ալգորիթմներ։ Հիմնական գաղափարը կայանում է նրանում, որ ծրագրերը նախօրոք տրված տառերից և թվերից կարողողանան հավաքել գաղտնաբառը, որքան հնարավոր է արագ։ Ամեն տարբերակից վերցվում է հեշը և համեմատվում օրիգինալի հետ։ Եթե դրանք նույն են գաղտնաբառը համարվում է ջարդված։ Hashcat-ի պարագայում խորհուրդ է տրվում հավաքումը կատարել GPU-ի վրա, քանի որ այն թույլ է տալիս ավելի արագ հավաքել գաղտնաբառերը։

## Հարձակման տիպեր
Hashcat-ը ներկայացնում է տարատեսակ հարձակման տեսակներ, որոնք օգնում են էֆֆեկտիվորեն բացել բոլոր հեշերը․ 
* Ընդհանուր որոնման հարձակման (Brute-force attack)
* Դիմակով հարձակում (Mask attack)
* Բոլոր հնարավոր տարբերակների հավաքման միջոցով հարձակում (Combinator attack)
* Հասարակ գաղտնաբառերի հավաքում բառարանով (Dictionary attack)
* Հարձակում հետքով (Fingerprint attack)
* Հիբրիդային հարձակում (Hybrid attack)
* Խառը տիպի հարձակում (Permutation attack)
* Կանոնի վրա հիմնված հարձակում (Rule-based attack)
* Աղյուսակում որոնման միջոցով հարձակում (Table-lookup attack)

Ընդհանուր որոնումը համարվում է հին հարձակման տարբերակ, այդ իսկ պատճառով Hashcat-ի կազմը առաջարկում դիմակով հարձակումը որպես դրա փոխարինող։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Գաղտնագրություն
Նախիջևանի քաղաքային գավառական ուսումնարան

**Նախիջևանի քաղաքային գավառական ուսումնարան**, հայկական պետական կրթական հաստատություն Ռուսական կայսրության կազմում գտնվող Երևանի նահանգի Նախիջևան քաղաքում։

## Պատմություն
Կրթօջախը բացվել է 1837 թվականին որպես պետական գավառական դպրոց։ 1879 թվականից այն դարձել է քաղաքային ուսումնարան։

Կրթօջախը գործել է մինչև 1914-1915 թվականները։

Եղել է չորսդասյա բարձր տարրական ուսումնարան, որտեղ յուրաքանչյուր տարի սովորել են 250-ից 300 աշակերտ։

## Տես նաև
*Նախիջևան (քաղաք)
*Նախիջևանի արական հոգևոր դպրոց
*Նախիջևանի հոգևոր դպրոց
*Նախիջևանի օրիորդաց դպրոց

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Ցարական Ռուսաստանի տիրապետության ներքո գործած հայկական դպրոցներ
Կատեգորիա:Նախիջևանի հայկական կրթօջախներ
Կատեգորիա:Հայկական արական դպրոցներ
Կատեգորիա:Նախիջևան (քաղաք)