Հայաստանի շախմատային ֆեդերացիա

**Հայաստանի շախմատային ֆեդերացիա** (կրճատ՝ **ՀՇՖ**), հասարակական կազմակերպություն, որը զբաղվում է Հայաստանում շախմատ խաղի զարգացման հարցերով։ Կազմակերպում է տղամարդկանց և կանանց Հայաստանի անհատական և ակումբային առաջնություններ, հանրապետական նշանակության և միջազգային տարբեր մրցաշարեր, ձևավորում է Հայաստանի տղամարդկանց և կանանց հավաքականները։ Կազմակերպության ղեկավարն է Հայաստանի երրորդ նախագահ Սերժ Սարգսյանը (2004 թվականից)։

## Պատմություն
Հիմնադրվել է 1927 թվականին որպես շախմատի սեկցիա։ 1959 թվականին վերածվել է ֆեդերացիայի։ 1958 թվականից Հայաստանի հավաքականը մասնակցել է ԽՍՀՄ առաջնություններին։

Ֆեդերացիան ամեն տարի կազմակերպում է տղամարդկանց և կանանց Հայաստանի առաջնություններ։ Առաջին առաջնությունն անցկացվել է 1934 թվականին։ Հայաստանի առաջին չեմպիոնը Հենրիկ Գասպարյանն է։ Հետագայում նա երկրի չեմպիոն է դարձել ևս ինը անգամ։ Գասպարյանը հայ առաջին վարպետն է, շախմատային կոմպոզիցիայի գծով՝ աշխարհում առաջին գրոսմայստերը։ Մինչև այժմ անցկացվել է Հայաստանի 75 առաջնություն։

Հայաստանը ՖԻԴԵ-ի անդամ է 1992 թվականից։ Հենց այդ թվականից Հայաստանի շախմատի հավաքականները մասնակցում են միջազգային թիմային մրցաշարերին և հասել են զգալի հաջողությունների։

Հայաստանում անցկացվել են ՀՇՖ-ի կազմակերպած բազմաթիվ խոշոր միջազգային մրցաշարեր, աշխարհի և Եվրոպայի պատանեկան առաջնություններ։ 1996 թվականին Երևանում անցկացվել է 32-րդ համաշխարհային օլիմպիադան, 2001 թվականին՝ աշխարհի 5-րդ թիմային առաջնությունը։ 2014 թվականի մարտին Երևանում կայացավ Եվրոպայի անհատական առաջնությունը։

1970 թվականից Երևանում գործում է շախմատի տունը, որը 1984 թվականից կոչվում է Տիգրան Պետրոսյանի անունով։ Խանջյան փողոցում գտնվող հենց այդ շենքում է տեղակայված ՀՇՖ-ն։ 1971-ին հիմնվել է շախմատի մասնագիտացված դպրոցը, որը կոչվում է Հենրիկ Գասպարյանի անունով։ 1972-2015 թվականներին լույս է տեսել «Շախմատային Հայաստան» հանդեսը։ 2002 թվականին հիմնադրվել է Հայաստանի շախմատի ակադեմիան։

## Ղեկավար կազմ
[մինի|ՀՇՖ-ի նախագահ [Սերժ Սարգսյանը և Հայաստանի շախմատի հավաքականի առաջատար Լևոն Արոնյանը 2008 թ. շախմատային օլիմպիադայում (Դրեզդեն, Գերմանիա)]]Հայաստանի շախմատային ֆեդերացիայի ղեկավարը նախագահն է, որն ընտրվում է երկու տարով ֆեդերացիայի հաշվետու-ընտրական ժողովում։ 2004 թվականից Հայաստանի շախմատային ֆեդերացիայի նախագահն է Սերժ Սարգսյանը՝ ընտրվելու պահին Հայաստանի պաշտպանության նախարար, այնուհետև Հայաստանի վարչապետ, ապա՝ Հայաստանի նախագահ։ 2006, 2009, 2011, 2013, 2017 և 2022 թվականներին նա վերընտրվել է այդ պաշտոնում։

ՀՇՖ-ի ղեկավար մարմինը խորհուրդն է, որի կազմը հետևյալն է.
* Սերժ Սարգսյան, ֆեդերացիայի նախագահ
* Սմբատ Լպուտյան, նախագահի առաջին տեղակալ
* Լևոն Յոլյան, նախագահի տեղակալ
* Արմեն Գևորգյան
* Տարոն Մարգարյան
* Գագիկ Գևորգյան
* Հովիկ Խալիկյան
* Հրաչիկ Թավադյան
* Գաբրիել Սարգսյան
* Արտաշես Մինասյան
* Վահագն Խաչատրյան
* Աղասի Ինանց
* Արման Փաշիկյան
* Տիգրան Պետրոսյան
* Էլինա Դանիելյան

## Հանձնաժողովներ
ՀՇՖ-ն ձևավորում է հանձնաժողովներ, որոնք համակարգում են շախմատի տարբեր բնագավառներ և կայացնում են համապատասխան որոշումներ։
* Գրոսմայստերների հանձնաժողով (նախագահ՝ Տիգրան Պետրոսյան)
* Արդարացի խաղի և էթիկայի հանձնաժողով (նախագահ՝ Լիլիթ Մկրտչյան)
* Կանանց շախմատի հանձնաժողով (նախագահ՝ Էլինա Դանիելյան)
* Կոմպոզիցիայի հանձնաժողով (նախագահ՝ Սուրեն Պողոսյան)
* Շախմատը կրթության մեջ (նախագահ՝ Թամարա Սարգսյան)
* Մարզչական (մանկապատանեկան) խորհուրդ (նախագահ՝ Վահագն Խաչատրյան)
* Միջոցառումների և սոցիալական հարցերի (նախագահ՝ Վարդուհի Սարգսյան)
* Մրցավարական և վիճակահանության հանձնաժողով (նախագահ՝ Անուշավան Առաքելյան)
* Որակավորման և վարկանիշային հանձնաժողով (նախագահ՝ Վահրամ Մեժլումյան)
* Սահմանափակ կարողություններ ունեցող անձանց հանձնաժողով (նախագահ՝ Աղասի Ինանց)
* Վետերանների հանձնաժողով (նախագահ՝ Ռաֆայել Չատինյան)
* Վերստուգիչ հանձնաժողով (նախագահ՝ Հակոբ Գալստյան)

## Աղբյուրներ
* Պաշտոնական կայքը

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:1927 հիմնադրումներ Հայաստանում
Կատեգորիա:Հայաստանի սպորտի կառավարման մարմիններ
Կատեգորիա:Հասարակական կազմակերպություններ
Կատեգորիա:Շախմատը Հայաստանում
Կատեգորիա:Սպորտային կազմակերպություններ