open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Ռոքսելանա

**Ռոքսելանա** կամ **Հյուրեմ**, **Հյուրեմ Հասեկի-Սուլթան,** ծնվ. *Ալեqսանդրա Անաստասիա Լիսովսկա*), Օսմանյան սուլթան Սուլեյման I-ի հարճը, այնուհետև՝ կինը (երկրորդ)։ Սուլթան Սելիմ II-ի մայրը։ Կարևոր դերակատարություն է ունեցել Օսմանյան կայսրության պետական գործերում։ Սուլթան Սուլեյմանից Հյուրեմն ուներ հինգ երեխա՝ Մահմեդին, Միհրիմահին, Սելիմին, Բայազեդին, Ջիհանգիրին։ Նաև Հյուրեմը եղել է առաջին Հասեկի սուլթանը, Հասեկի սուլթանը դա Սուլթանի միակ կինն է Հասեկի կոչումը առաջինը կրել է Հյուրեմ Սուլթանը,երբ դարձել է Սուլթան Սուլեյման |-ի կինը։

Հյուրեմ անունը նրան տվել է Սուլթան Սուլեյմանը։

## Ծագումը
Հյուրեմի՝ մինչ սուլթանի հարեմում հայտնվելը, կյանքի մասին փաստագրական աղբյուրներ, նույնիսկ որևէ հուսալի գրավոր վկայություններ չկան։ Դրանով հանդերձ, գրական ստեղծագործություններում նրա ծագման մասին լեգենդներ են հյուսված։

### Փաստեր
Հյուրեմի ծագման մասին վկայությունները կցկտուր և հակասական են։

Եվրոպայում Հյուրեմը հայտնի է եղել որպես Ռոքսելանա։ Այս անունը առաջին անգամ օգտագործվել է Օսմանյան կայսրությունում Հռոմեական Սրբազան կայսրության դեսպան Օժյե Գիսլեն դե Բուսբեկիի հետ կապված, ով հեղինակն է 1589 թվականին Փարիզում հրատարակված «Թուրքական նշումներ»-ի ():

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Միապետերի կանայք
Կատեգորիա:Իսլամ ընդունած քրիստոնյաներ
Կատեգորիա:Օսմանյան կայսրություն
Կատեգորիա:Անձինք:Ստամբուլ
Կատեգորիա:Սուլեյման I
Կատեգորիա:Օսմանյան կայսրության անձինք
Կատեգորիա:Թուրքիայի պատմություն
Կատեգորիա:Օսմանյան կայսրության ուկրաինական ծագմամբ բնակիչներ
Կատեգորիա:Անձինք նամականիշերի վրա
Օսթին Չեմբեռլեն

**Ջոզեֆ Օսթին Չեմբեռլեն** (, ), մեծ բրիտանացի քաղաքական գործիչ և արտաքին գործերի նախարար։

1892 թվականից՝ պառլամենտի անդամ։ Եղել է փոստի (1902), ֆինանսների (1903-1905, 1919-1921), Հնդկաստանի գործերով (1915—1917), արտաքին գործերի (1924—1929), ծովային (1931) մինիստր։ Հանդես է եկել հօգուտ Գերմանիայի վերառազմականացման՝ նպատակ ունենալով օգտագործել նրան ԽՍՀՄ-ի և Ֆրանսիայի դեմ։ Այդ քաղաքականության իրականացման նշանակալի քայլ էր 1925 թվականին Լոկառնոյի պայմանագրերի կնքումը։ Չեմբեռլեն ԽՍՀՄ-ի հետ դիվանագիտական հարաբերությունները խզելու (1927) նախաձեռնողներից էր (վերականգնվել են 1929 թվականին)։ Կյանքի վերջին տարիներին երկյուղ է հայտնել Գերմանիայի ագրեսիվ նկրտումների առթիվ։ Լոկարնյան բանակցություններում իր դերի համար 1925 թ. ԱՄՆ պետ. քարտուղար Չառլզ Գեյթս Դաուեսի հետ ստացել է Խաղաղության Նոբելյան մրցանակ։

## Աղբյուրներ

Կատեգորիա:1863 ծնունդներ
Կատեգորիա:1937 մահեր
Կատեգորիա:Անգլիայի քաղաքական գործիչներ
Կատեգորիա:Անգլիացի նոբելյան մրցանակակիրներ
Կատեգորիա:Բրիտանացի նոբելյան մրցանակակիրներ
Կատեգորիա:Կապիչի շքանշանի ասպետներ
Կատեգորիա:Հոկտեմբերի 16 ծնունդներ
Կատեգորիա:Հումբոլդտի համալսարանի շրջանավարտներ
Կատեգորիա:Մարտի 17 մահեր
Կատեգորիա:Մեծ Բրիտանիայի արտաքին գործերի նախարարներ
Կատեգորիա:Նոբելյան մրցանակի դափնեկիրներ
Սուրբ Երրորդություն եկեղեցի (Երևան)

**Սուրբ Երրորդություն եկեղեցի**, Հայաստանյայց Առաքելական Սուրբ Եկեղեցու տաճար և հոգևոր համայնք Երևանի Մալաթիա-Սեբաստիա վարչական շրջանում։

## Պատմություն
Եկեղեցին կառուցվել է 2001-2005 թվականներին ճարտարապետ Բաղդասար Արզումանյանի նախագծով և ամերիկահայ բարերար Լուիզ Սիմոն Մանուկյանի ֆինանսական աջակցությամբ։ 2004 թվականին տեղի է ունեցել եկեղեցու խաչերի օծումը, իսկ 2005 թվականի նոյեմբերի 20-ին կատարվեց եկեղեցու օծման սրբազան արարողությունը։

Այսօր եկեղեցին ապրում է ակտիվ համայնքային կյանքով։

## Պատկերներ

Պատկեր:Holy Trinity Church, Malatia-Sebastia, Yerevan, Armenia.jpg|Եկեղեցու ընդհանուր տեսքը
Պատկեր:Yerevan Holy Trinity Church.jpg|Մայրամուտ
Պատկեր:The Holy Trinity Church, Malatia-Sebastia district, Yerevan, Armenia, Entity Sign E.jpg|Էության նշան զանգակատան պատին ՝ Հայոց այբուբենի 7-րդ տառը
Պատկեր:Holy Trinity Church - Yerevan, Armenia.png|Սուրբ Երրորդություն եկեղեցին անձրևի ժամանակ


## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Երևանի Սուրբ Երրորդություն եկեղեցի

Կատեգորիա:Երևանի հայկական վանքեր և եկեղեցիներ
Կատեգորիա:21-րդ դարի հայկական վանքեր և եկեղեցիներ
Կատեգորիա:21-րդ դարի հիմնադրումներ Երևանում
Կատեգորիա:Արարատյան Հայրապետական թեմի վանքեր և եկեղեցիներ
Կատեգորիա:Եկեղեցիներ այբբենական կարգով
Բուրգերի ճակատամարտ

**Բուրգերի ճակատամարտ** (1799), Նապոլեոն Բոնապարտի վարած եգիպտական արշավանքում ամենահիանալի մարտն է հօգուտ Ֆրանսիական բանակի հաղթանակի։

Բանակների դասավորությունը եղել է Նեղոսի մոտ՝ ֆրանսիականը ձախ, իսկ թուրք-մամլյուքյանը աջ ափին։ Ֆրանսիական բանակը թվով համարյա մամլյուք-թուրքական բանակի կեսն էր կազմում։ Եգիպտացիների բանակի աջ թևը կազմում էր թուրքական հետևակը, ձախ թևը հրետանին, իսկ կենտրոնում մամլյուքյան հեծելազորը, որի ուղղությունն էր ֆրանսիական բանակի կենտրոնը։ Իսկ Ֆրանսիական բանակի կենտրոնում հետևակը (ֆուզիլիորները), ձախ թևը հրետանին, իսկ աջը հեծելազորը։ Հետևակի և հրետանու հրամանատարն էր գեներալ Բոնապարտը, իսկ հեծելազորի հրամանատարն էր Յոախիմ Մյուրատը։ Մարտի սկզբում հաղթանակի հավակնությունը մամլյուքների կողմն էր, բայց Նապոլեոնի հմուտ ստրատեգիական խելքի շնորհիվ հետևակը շարվեց կվադրատ, որը թշնամուն հետ շպրտեց, իսկ Ֆրանսիական Կիրասիրական հեծելազորը Մյուրատի գլխավորությամբ ջախջախեց փախչող մամլյուքյան հեծելազորին։

Գիզայի բուրգերի մոտ Նապոլեոնի հաղթանակը մեծ աղմուկ հանեց ողջ Եվրոպայով մեկ։

Կատեգորիա:Օսմանյան կայսրության ճակատամարտեր
Կատեգորիա:Եգիպտոսի պատմություն
Կատեգորիա:Ֆրանսիայի ճակատամարտեր
Կատեգորիա:Եգիպտոսի ռազմական պատմություն
Կատեգորիա:Նապոլեոնի արշավանքը Եգիպտոս և Սիրիա
Կատեգորիա:18-րդ դարի ճակատամարտեր
Նաիրի (ռոք խումբ)

**Նաիրին** հայկական հևի մետալ խումբ է, որը կազմավորվել է 2007 թվականին Երևանում։

## Կազմավորումը

thumb|left|360px|Նաիրի խումբը 2016 թվականի Մեգա Ռոք 4 համերգին
Խումբը կազմավորվել է 2007 թվականի հոկտեմբեր ամսին։ Հիմնադիրներն են Արտաշ Դարբինյանը և Խորեն Միքայելյանը, ովքեր խմբի կազմում են մինչ օրս՝ չնայած նրան, որ այն կազմավորումից հետո ենթարկվել է մի շարք փոփոխությունների։ Խումբը ստեղծագործում և նվագում է հիմնականում Ռոք երաժշտության "Heavy Metal" ոճի մեջ։

Խմբի անունը "NAIRI"- Հայաստանի հին դարերից եկած պատմական անվանումն է, որը բառացիորեն թարգմանվում է "Ջրերի Երկիր"։

Խմբի նպատակն է երաժշտության, խոսքի և կերպարվեստի միջոցով ներկայացնել Հայ ժողովրդի մշակույթի արժեքն ու կարևորությունը, պատմական հետաքրքրքիր իրադարձություններն ու փաստերը, ինչպես նաև Հայ դիցաբանության ողջ հարստությունն ու հրաշքները։

Իր գործունեության տարիների ընթացքում խումբը ստեղծել և մշակել է յուրահատուկ մի ոճ, որն անշուշտ, նոր խոսք է հանդիսանում երաժշտության մեջ։ Այն իրենում միավորում է ավանդական դասական Ռոքի կառուցվածքը, ռիթմերն ու հնչողությունը և հին Հայկական ժողովրդական երաժշտության էթնիկ ելևէջները՝ ստեղծելով մի նոր, գեղեցիկ և նախադեպը չունեցող-ԶՏԱՐՅՈՒՆ ՀԱՅԿԱԿԱՆ "HEAVY METAL"։

## CrossStone (2010)
Խմբի առաջին՝ *[[CrossStone]]* (հայերեն՝ *Խաչքար*) ալբոմը լույս է տեսել 2010 թվականի հունիսի 4-ին։ Այն պարունակում է 6 հեղինակային ստեղծագործություններ, որոնցից մեկը՝ «Շուշիկի»-ն, իրենից ներկայացնում է Կոմիտասի համանուն ստեղծագործության մշակում՝ հևի մետալ ոճում։ Ալբոմն ընդհանուր առմամբ աչքի է ընկնում հասուն, ավանդական հևի մետալ հնչողությամբ՝ ծանր ռիֆերով և մելոդիկ ինստրումենտալ սոլոներով, որոնք համադրվում են հայկական ժողովրդական երաժշտության էլեմենտների հետ։

## Մեր «Նուռը»- մեր տու՛նն է (2014)

Խմբի երկրորդ՝ Մեր «Նուռը» - մեր տու՛նն է սինգլը լույս է տեսել 2014 թվականի հունվարի 14-ին և շատ մեծ հաջողություն ունեցավ Հայկական Ռոքի ասպարեզում։ Այն իր մեջ պարունակում է 2 ստեղծագործություն՝ Ջանն է հավատ - «Ջան» ըլի և
Մեր «Նուռը» - մեր տու՛նն է։ Բացի այդ երգերից սինգլը աչքի է ընկնում նաև իր նոր ձայնային որակով և յուրահատուկ դիզայնով։

## Խմբի անդամները
Խումբը ենթարկվել է որոշ փոփոխությունների
### Ներկա կազմը
* Արտ ''Phoenix'' Դարբինյան - լիդ վոկալ (2007 - ներկա)
* Խորեն Միքայելյան - սոլո կիթառ (2007 - ներկա)
* Ռոման Պետրոսյան - բաս կիթառ (2010 - ներկա)
* Նարե Նիկոյան- վոկալ (2013-ներկա)
* Վահե Նուրիջանյան- ստեղնաշարային գործիքներ (2013-ներկա)
* Վլադիմիր Հովհաննիսյան - հարվածայիններ (2013 - ներկա)

### Նախկին անդամներ
Արտավազդ Բաղդասարյան - բաս կիթառ, 
Կորյուն Բոբիկյան - հարվածային, 
Վլադիմիր Աղաջանյան - հարվածային, 
Սեյրան Մալերյան - հարվածային, 
Դավիթ Խուրշուդյան - բաս կիթառ, 
Ռոման Մնացականյան - վոկալ, 
Այդին Դավոուդի - վոկալ, 
Սարգիս Հովակիմյան - վոկալ, 
Լուսինե Երիցյան - ստեղնաշար

## Սկավառակագրություն
### Ալբոմներ
* *[[CrossStone]]* (2010 Հունիս)
* *[[Mer Nure Mer Tunn e]]* (2014 Հունվար)

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Ռոք խմբեր
Սուխում

**Սուխում** ( /*а́куа*/,  /*սոխումի*/), քաղաք Սև ծովի արևելյան ափին։ Հանդիսանում է ինքնահռչակ Աբխազիայի Հանրապետության մայրաքաղաքը, սակայն միջազգայնորեն ճանաչված է որպես Վրաստանի տարածք։ Բնակչությունը՝ ։

## Ստուգաբանություն
Վրացերեն մատյաններում այս անունը հիշատակվում է դեռևս 8-րդ դարից։

## Պատմություն
Ներկայիս Սուխումի տարածքում մարդիկ ապրել են դեռևս քարի դարից, մոտավորապես 300.000 տարի առաջվանից։ Սա աշխարհի ամենահին քաղաքներից մեկն է։

## Բնակչություն
Բնակչությունը՝ ։ Հայերը կազմում են քաղաքի բնակչության մոտ 30 %-ը։

## Տեսարժան վայրեր
* Բեսլեթի կամուրջ
* Սուխումի ամրոց
* Բագրատի պալատ
* Աբխազական մեծ պատ
* Բուսաբանական այգի
* Սուխումի փարոս
* Կարմիր կամուրջ
* Սուխումի կապիկների բուծարան

## Քույր քաղաքներ
*  Տիրասպոլ, Մերձդնեստրի Մոլդովական Հանրապետություն
*  Պոդոլսկ, Ռուսաստան
*  Ստեփանակերտ, Արցախի Հանրապետություն
*  Ցխինվալ, Հարավային Օսիայի Հանրապետություն
*  Կիլմարնոկ, Մեծ Բրիտանիա

## Հայտնի մարդիկ
### Քաղաքում ծնվել են
* Լեոնիդ Ջահայա (ծն.1932), վրացի փիլիսոփա
* Զուրաբ Սոտկիլավա (ծն.1937), վրացի օպերային երգիչ

## Արտաքին հղումներ
* Եղանակը Սուխումում 
* Վեբ կամերան Խաղաղության պողոտայի վրա
* Սուխում - Աբխազիայի մայրաքաղաք 
* Սուխում, էքսկուրսիաներ, քաղաքի նկարները

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Սուխում
Կատեգորիա:Վրաստանի քաղաքներ
Կատեգորիա:Աբխազիայի քաղաքներ
CrossStone

***CrossStone***-ը (հայերեն՝ *Խաչքար*) Նաիրի հայկական հևի մետալ խմբի առաջին ալբոմն է։ Այն լույս է տեսել 2010 թվականի հունիսի 4-ին։

## Երգացանկ

## Երաժիշտների կազմը
* Արտաշ Դարբինյան - ստեղնաշարային գործիքներ, կիթառ, վոկալ «Հեքիաթն Տոշիկին» ստեղծագործությունում
* Այդին Դավուդի - վոկալ «Drop Your Mask» և «Run Baby Run» ստեղծագործություններում
* Խորեն Միքայելյան - սոլո կիթառ, վոկալ «Trying to Fly» ստեղծագործությունում
* Արտավազդ Բաղդասարյան - բաս
* Վլադիմիր Աղաջանյան - հարվածայիններ
* Եվա Սուջյան - հրավիրված վոկալիստ, կնոջ վոկալ «Հեքիաթն Տոշիկին» ստեղծագործությունում

## Աղբյուրներ

Կատեգորիա:2010 ալբոմներ
Կատեգորիա:Հայկական մետալ ալբոմներ
Աբխազիայի օրհներգ

**Հաղթանակ** (), Աբխազիայի պետական օրհներգը։

### Օրհներգի տեքստը աբխազերեն լեզվով

: Шәнеибац, шәнеибац,
: Аҧсуаа рыҷкәынцәа.
: Аҧсны азыҳәан
: Ашьа казҭәаз,
: Аҧсуаа рыҷкәынцәа.
: Ахақәиҭраз
: Ашьа казҭәаз,
: Аҧсуаа рыҷкәынцәа.

: О-ҳо-ҳо-о ҳо-о-Рада
: О-ҳо-ҳо-о ҳо-о-Рада-Ра!
: Ажәҩан мрадоуп, еҵәадоуп
: Уара уда Аҧсынра!
: Еҵәa-бырлаш Аҧсынтәла,
: Улҧха згәаҵақәа ирҭыҧхо,
: Геи-шьхеи рыҧшӡара заҧшнылаз.
: Жәлар ламысла иҳаракоит.

: Рада, Реида, Рарира
: Рада, Рерама, Рерашьа.
: Нарҭаа риирa-зиироу
: Афырхацәа Ран-Гуашьа
: Аҧсынтәыла-иҧшьоч атәыла
: Зхы здиныҳәалаз Анцәа
: Зқьышықәасала имҩасхьо гылоуп
: Рыжәаҩа еибырҭоит уҧацәа.

: Шәнеибац Аҧсныжәлар!
: Аишьцәа, шәнеибац!
: Нхыҵ-аахыҵ ҳаицуп!
: Ҳазшаз илаҧш
: Ҳхыуп иаҳхымәо
: Ҧеҧш лаша ҳзышуп!

: Шәнеибац, Аҧсныжәлар,
: Игылеит ҳамра,
: Иақәым ҭашәара!
: Урылагәыргьа,
: Анра-аҳшара
: Шьардаамҭа, Аҧсынра.

Աբխազիա
Օրհներգ
Կիրճագնացություն

thumb|
մինի|Կիրճագնացություն

[right|thumb|250px|Առեղծածային կիրճ, [Սիոն ազգային զբոսայգի]]

**Կիրճագնացություն** (Canyoning՝ Միացյալ Նահանգներում, kloofing՝ Հարավային Աֆրիկայում), բնական նեղ և խորը կիրճերի հետիոտն հաղթահարում է ալպինիստական գույքի միջոցով, չօգտագործելով նավակ։ Կիրճ է համարվում կտրուկ լանջերով ձորերը, որոնց երկայնքով հոսում է գետ։ Այլ կերպ ասած կիրճագնացությունը լեռնային գետերի երկայնքով վայրեջքն է։ Կանյոնինգում օգտագործվում են մի շարք տեխնիկաներ՝ քայլելը, մագլցումը, բարձրանալը, ցատկելը, պարանով վայրեջք և լող։
Կիրճագնացությունը աշխարհում նոր սպորտաձև և/կամ արկածային տուրիզմի ուղղություն է։ Դրանով կարող են զբաղվել թե երեխաները, թե երիտասարդները, և թե մեծահասակները։ Կիրճագնացությունն ունի բարդության աստիճաններ՝ հեշտ, որը հիշեցնում է զբոսանք կիրճում և բարդ, որը պահանջում է ֆիզիկական պատրաստվածություն և մտավոր պատրաստվածություն, ինչպես նաև հատուկ ալպինիստական գույք։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Բարձրանալու տեսակներ
Դալտոն Մորեյրա Նետո

**Դալտոն Մորեյրա Նետո** կամ պարզապես **Դալտոն** (, ), բրազիլացի ֆուտբոլիստ, կենտրոնական պաշտպան, ով ներկա պահին հանդես է գալիս Ունիվերսիտարիո ակումբում։ Մինչ այդ նա հանդես է եկել «Ֆլումինենսե» և «Ինտերնասիոնալ» ակումբներում։

Դալտոնը 2009 թվականին Բրազիլիայի երիտասարդական հավաքականի կազմում մասնակցել է Աշխարհի մինչև 20 տարեկանների առաջնությանը։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:1990 ծնունդներ
Կատեգորիա:Բրազիլացի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Տղամարդկանց ֆուտբոլի պաշտպաններ
Կատեգորիա:Փետրվարի 5 ծնունդներ
Ֆիզիկոսի օր

**Ֆիզիկոսի օրը** ավանդական ամենամյա մասնագիտական տոն է, որ նշվում է աշխարհի տարբեր գիտական և ուսումնական հաստատություններում։

## Տոնի պատմությունը
Տոնը առաջին անգամ նշվել է Մոսկվայի Պետական Համալսարանի Ֆիզիկայի ֆակուլտետում 1960 թ.

## Տոնի նկարագրությունը
Ֆիզիկոսի օրը ավանդաբար նշվում է շատ ուրախ մթնոլորտում։ Դասախոսները և ուսանողները հիշում են ծիծաղելի պատմություններ, միասին կատակում, երգում, պարում, ուրախանում են  Կազմակերպվում են հետաքրքրաշարժ մրցույթներ, խնջույքներ։ Երբեմն *Ֆիզիկոսի օրը* նշվում է մի քանի օր շարունակ։

## Ֆիզիկոսի օրը ԵՊՀ-ում
Ֆիզիկոսի օրը ավանդաբար նշվել է Երևանի Պետական Համալսարանի Ֆիզիկայի ֆակուլտետում։ Առաջին անգամ այն նշվել է 1973 թվի ապրիլին, նախաձեռնող խումբը վարում էին ուսանողներ Ալեքսանդր Քեչեկը, Վահրամ (Վլադիմիր) Մխիթարյանը և Վահագն Գուրզադյանը։ Երկօրյա ծրագիրը հագեցած էր ուրախ մրցույթներով, քննարկումներով, հանդիպումներով։ Ներգրավված էր ֆիզիկայի ֆակուլտետում գործող «Ինքնաեռի մոտ» մաթեմատիկական ակումբը, որ վարում էին Բարձրագույն մաթեմատիկայի ամբիոնի վարիչ պրոֆեսոր Հանրի Ներսիսյանը և այդ ամբիոնի դասախոս Գայանե Գրիգորյանը։ Ուսանողների հանդիպում էր կազմակերպվել պատվավոր հյուրերի՝ ԳԱ ակադեմիկոս Գրիգոր Ղարիբյանի և ԳԱ թղթակից-անդամ Գրիգոր Գուրզադյանի հետ։ ԵՊՀ միջոցառումներին սովորաբար ժամանում էին հյուրեր՝ ուսանողներ Մոսկվայի, Թբիլիսիի, Օդեսայի և այլ քաղաքների բուհերից, իսկ ԵՊՀ ֆիզիկայի ֆակուլտետի պատվիրակությունը մասնակցում էր այնտեղի միջոցառումներին։
մինի|Ֆիզիկոսի օրը ԵՊՀ-ում, 1978 թ․; Արքիմեդի հանդիսավոր ժամանումը։
մինի|Ֆիզիկոսի օրը ԵՊՀ-ում, 1978 թ․։

Հայաստանի անկախացումից հետո այդ ավանդույթը խախտվեց, սակայն վերականգնվեց 2006 թվականին։ Տոնը ԵՊՀ-ում նշվում է ապրիլ ամսվա կեսերին։

## Ֆիզիկոսի օրը այլ համալսարաններում
Սանկտ Պետերբուրգի Պետական Համալսարանի Ֆիզիկայի ֆակուլտետում Ֆիզիկոսի օրը նշվում է ապրիլի առաջին շաբաթ օրվան հաջորդող ուրբաթ օրը, իսկ Կազանի Պետական Համալսանում՝ մայիսի սկզբին։
մինի|Հրավիրատոմս, 1973 թ․:

## Արտաքին հղումներ
* Ֆիզիկոսի օրը Երևանի Պետական Համալսարանում
* Ֆիզիկոսի օրը  Սանկտ Պետերբուրգի Պետական Համալսարանի Ֆիզիկայի ֆակուլտետում
* Ֆիզիկոսի օրը  Մոսկվայի Ֆիզիկատեխնիկական Ինստիտուտում
* Ֆիզիկոսի օրը Մոսկվայի Պետական Համալսարանում

Կատեգորիա:Մասնագիտական տոներ
Անաթեմա

**Anathema**, անգլիական ռոք-խումբ է, ստեղծվել է 1990 թ. Լիվերպուլում։

## Կենսագրություն
Խումբը ստեղծել են Դենիել, Վինսենթ և Ջեմմի Քևանախ եղբայրները։ Խմբի սկզբնական կազմն էր՝ կիթառահարներ Դենիել և Վինսենթ Քևանախները, բաս-կիփառահար Ջեմմի Քևանախը, վոկալիստ Դառեն Ուայթն ու թմբկահար Ջոն Դուգլասը։ Սկզբնական ժամանակ անվանվում էր "Pagan Angel" (հեթանոս հրեշտակ)։ 1990 թ. նոյեմբերին խումբը ձայնագրվում է առաջին դեմո-սկավառակը' An Iliad Of Woes, և նույն ժամանակ վերանվանվում է "Anathema" (հեռացում եկեղեցուց)։ 1991 թվականի հուլիսին ձայնագրվում է երկրորդ դեմոն' "All Faith Is Lost" (Ողջ հավատքը կորցված է), որի արդյունքում խումբը պայմանագիր է կնքում Peaceville Records ձայնագրման ստուդիայի հետ, ուր 1992 թվականին թողարկում են առաջին պաշտոնական "They Die" սինգլը։ Դրանից հետո խումբը լքում է Ջեմմի Քևանախը, ում տեղը զբաղեցնում է Դունքան Փաթերսոնը։ 2010 թ. մայիսի 31-ին Kscope Records լեյբլից թողարկվեց խմբի նոր, թվով 8-րդ **We’re Here Because We’re Here** ալբոմը։ 2012 թվ. ապրիլի 16-ին Kscope Records լեյբլում թողարկվեց խմբի նոր՝ Weather Systems ալբոմը։

## Խմբի անդամներ
### Ներկայիս կազմը

* Վինսենթ Քևանախ - վոկալ, ռիթմ-կիթառ, ակուստիկ կիթառ (1990-ներկա)
* Դենիել Քևանախ - կիթառ, վոկալ, ստեղնային (1990-2002, 2003-ներկա)
* Լես Սմիթ - ստեղնային (2000-ներկա)
* Ջեմմի Քևանախ - բաս (1990-1991, 2001-ներկա)
* Ջոն Դուգլաս - հարվածային (1990-1997, 1998-ներկա)
* Լի Դուգլաս - վոկալ (2000-ներկա)

### Նախկին մասնակիցներ
* Դառեն Ուայթ - վոկալ (1990-1995)
* Դունքան Փաթերսոն - բաս, ստեղնային (1991-1998)
* Շոն Թեյլոր-Սթիլլզ - հարվածային (1997-1998)
* Մարտին Փաուէլ - ստեղնային, ջութակ (1998-2000)
* Դեյվ Փիբուս - բաս (1998-2001)

## Սկավառակագրություն
### Ալբոմներ

* *[[Serenades]]* (1993)
* *[[The Silent Enigma]]* (1995)
* *[[Eternity]]* (1996)
* *[[Alternative 4]]* (1998)
* *[[Judgement]]* (1999)
* *[[A Fine Day to Exit]]*(2001)
* *[[A Natural Disaster]]* (2003)
* *[[We're Here Because We're Here]]* (2010)
* *[[Weather Systems]]* (2012)
* *[[Distant Satellites]]* (2014)
* *The Optimist* (2017)

### Դեմոներ
* *An Iliad of Woes* (1990)
* *All Faith Is Lost* (1991)

### Մինի-ալբոմներ (EP)
* *The Crestfallen* (1992)
* *Pentecost III* (1995)
* *Alternative Future* (1998)

### Սինգլներ
* "They Die" (1992)
* "We Are the Bible" (1994)
* "Deep" (1999)
* "Make It Right" (1999)
* "Pressure" (2001)
* "Everything" (2006)
* "A Simple Mistake" (2006)
* "Angels Walk Among Us" (2007)
* "Dreaming Light" (2011)

### Հավաքածոներ
* *Resonance* (2001)
* *Resonance 2* (2002)
* *Hindsight* (2008)
* *Dreaming Light* (2011)

### Տեսաերիզներ
* *A Vision Of A Dying Embrace* (DVD և VHS, 2002)
* *Were You There?*(DVD, 2004)
* *A Moment in Time* (DVD, 2006)

## Աղբյուրներ

## Արտաքին հղումներ
* AnathemA Official Website - խմբի պաշտոնական կայք
* Anathema խումբը MySpace ցանցում
* Anathema խումբը Encyclopaedia Metallum կայքում 

Կատեգորիա:1990 հիմնադրված երաժշտական խմբեր
Կատեգորիա:Բրիտանական ռոք երաժշտական խմբեր
Կատեգորիա:Մետալ խմբեր
Անդրեաս Քրափ

**Անդրեաս Քրափ** (գերմ. **Andreas Crap**, ), գերմանացի կիթառահար, Neue Deutsche Härte Oomph! ռոք-խմբի անդամ։ Ծնվել է 1970 թ. Գերմանիայի Ստորին Սաքսոնիա երկրամասի Վոլֆսբուրգ քաղաքում։

Անդրեաս Քրափի սիրած երաժշտախմբերն ու մենակատարներն են The Beatles-ը, The Doors-ը, AC/DC-ը, Depeche Mode-ը, Anne Clark-ը, Kraftwerk-ը, *Les Rita Mitsouko*-ն, The Cure-ը, The Art of Noise-ը, The Sisters of Mercy-ն, The Smiths-ը, Իգի Փոփ-ը, Einstürzende Neubauten-ը, Extrabreit-ը, Metallica-ն, Red Hot Chili Peppers-ը և Դեյվիդ Բոուի-ն։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:1970 ծնունդներ
Կատեգորիա:Oomph!
Կատեգորիա:Գերմանիայի ռոք երաժիշտներ
Սուրբ Նիկողայոս Զմյուռնացի

**Սուրբ Նիկողայոս Հայրապետ**, ծնվել է Փոքր Ասիայի Լիկիա գավառի Բաթարա քաղաքում Հայկական Գամիրքում (ներկայիս Անթալիայի մոտակայքում)։ Փոքր հասակից կորցնում է մեծահարուստ և բարեպաշտ ծնողներին և մեծանում իր քեռու՝ Նիկողայոս Երեց եպիսկոպոսի խնամքի ներքո։ Ավետարանական պատգամը՝ «Վաճառիր ունեցվածքդ և բաժանիր աղքատներին» (հմմտ. Մտթ. ԺԹ 21), իր կյանքի նշանաբանն է դարձնում՝ իր խնամքը տարածելով աղքատների, հիվանդների, բանտարկյալների և որբերի վրա։ Ժողովրդի կամքով դառնում է Զմյուռնիայի եպիսկոպոսը։ Հալածանքների ընթացքում աքսորվում է, սակայն չի դադարում ամենուր Ավետարանը քարոզել։ Խաղաղություն վերահաստատվելուն պես վերադառնում է իր աթոռը, մասնակցում 325 թ. Նիկիայի Տիեզերաժողովին։ Մահացել է 326 թ.։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Քրիստոնեական սրբեր
Կատեգորիա:4-րդ դարի քրիստոնեական սրբեր
Կատեգորիա:4-րդ դարի հռոմեացիներ
Կատեգորիա:Հռոմեական Անատոլիայում ծնված սրբեր
Կատեգորիա:Եկեղեցու հայրեր
Կատեգորիա:Անձինք նամականիշերի վրա
Ֆորկս

**Ֆորկս** (), քաղաք ԱՄՆի Վաշինգտոն նահանգում։ Բնակչությունը 2010 թվականի մարդահամարի տվյալներով կազմում է 3.532 մարդ։ Գտնվում է Խաղաղ օվկիանոսի արևելյան ափին և հիմնադրվել է 1945 թ-ի օգոստոսի 28-ին։ Քաղաքի մոտակայքում է գտնվում Քվիլյետ, Բոգաչիել, Կալավահ և Սոլ Դուկ գետերը։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Վաշինգտոն նահանգի քաղաքներ
Կատեգորիա:1945 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր
Մ.թ.ա. 753

**Մ.թ.ա. 753**, մ.թ.ա. 8-րդ դարի հինգերորդ տասնամյակի՝ մ.թ.ա. 750-ականների տարեթիվ, որը հանդիսանում է մ.թ.ա. 754 և մ.թ.ա. 752 թվականների միջև ընկած տարին։

## Իրադարձություններ
* Հռոմի հիմնադրումը։
## Ծնունդներ
## Մահեր

## Ծանոթագրություններ
Նեղոց

**Նեղոց**, գյուղ Հայաստանի Լոռու մարզի Ալավերդի համայնքում։

## Անուն
Գյուղ տանող ճանապարհը եղել է նեղ և օձաձև, ինչից էլ առաջացել է բնակավայրի անունը՝ Նեղոց։

## Աշխարհագրություն
Նեղոց գյուղը գտնվում է Գուգարաց լեռնաշղթայի արևմտյան փեշին՝ Դեբեդի աջ ափին, անտառապատ մեծ ձորի մեջ։ Ալավերդի քաղաքից հեռու է մոտ 8 կմ դեպի հյուսիս-արևելք։

### Ֆլորա
Գյուղի տարածքում տարածված ծառատեսակներն են բարդին, հաճարենին, թխկին, կեչին, ընկուզենին և այլն։

### Ֆաունա
Անտառներում տարածված են արջ, գայլ, աղվես, եղնիկ, շնագայլ, դաշտամուկ, նապաստակ։

Դեբեդում աճող ձկնատեսակներից են՝ կարմրախայտ, մուրծո, բեղլու և այլն։

## Պատմություն
Գյուղը հիմնված է միջնադարյան բնակավայրի տեղում։ Այդ մասին են վկայում հին շինությունների հետքերն ու մնացորդները։ Պատմական աղբյուրների համաձայն՝ գյուղը հիմնվել է 13-14-րդ դարերում։

Գյուղը կոչվել է Նեղոց քանի-որ ճանապարհները եղել են Նեղ և Օձաձև

### Պատմամշակութային հուշարձաններ

## Բնակչություն
Ստորև ներևկայացված է Նեղոցի մշտական բնակչության վիճակագրական տվյալներն ըստ տարեթվերի․

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Ալավերդի համայնքի բնակավայրեր
Կատեգորիա:Լոռու մարզի բնակավայրեր
Կատեգորիա:Լոռու մարզի գյուղեր
Ռոման Աբրամովիչ

**Ռոման Արկադևիչ Աբրամովիչ** (, , ), ռուս-իսրայելական գործարար միլիարդատեր, քաղաքական գործիչ, բարերար։ Միլհաուզ ԼԼՍ ընկերության սեփականատերը։ Նրան է պատկանում նաև անգլիական Չելսի ֆուտբոլային ակումբը։ 2000-2008 թվականներին եղել է Ռուսաստանի Դաշնության Չուկոտկայի ինքնավար օկրուգի նահանգապետը։

*[[Forbes]]* ամսագրի հրապարակած տվյալների համաձայն՝ 2019 թվականին Աբրամովիչի կարողությունը գնահատվել է 12,9&nbsp; միլիարդ ամերիկյան դոլար, 2021 թվականի տվյալներով՝ 14,5 միլիարդ դոլար։ Իսրայելում ամենահարուստ մարդկանց ցանկում նա գրավում է երկրորդ, Ռուսաստանում՝ տասնմեկերորդ, Մեծ Բրիտանիայում՝ իններորդ, աշխարհում՝ 124-րդ տեղը։ Ռոման Աբրամովիչը 1999-2013 թվականներին բարեգործական նպատակներով նվիրաբերել, ծախսել է ավելի քան երկուսուկես միլիարդ դոլար՝ առավել, քան ներկայումս ապրող որևէ ռուսաստանցի։ Նվիրաբերված այդ գումարներով Չուկոտկայում կառուցվել են դպրոցներ, հիվանդանոցներ, ճանապարհներ և ենթակառուցվածքային այլ օբյեկտներ։ Նա բարեգործական նպատակներով մեծ գումարներ է նվիրաբերում նաև Պորտուգալիայի հրեական համայնքին։
 
Աբրամովիչին քննադատողները նրան պիտակավորում են որպես օլիգարխի, շեշտում, որ իր հսկայական կարողությունը ստեղծել է Ռուսաստանի առաջին նախագահ Բորիս Ելցինի մերձավոր շրջապատի հետ սերտ կապեր հաստատելու շնորհիվ։

## Ծանոթագրություններ

 

Կատեգորիա:1966 ծնունդներ
Կատեգորիա:Հոկտեմբերի 24 ծնունդներ
Կատեգորիա:Ռուս գործարարներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի պետական դումայի անդամներ
Կատեգորիա:Բարեկամության շքանշանի ասպետներ (Ռուսաստան)
Կատեգորիա:Մոսկվայի պետական իրավաբանական ակադեմիայի շրջանավարտներ
Կատեգորիա:Պատվո շքանշանի ասպետներ (Ռուսաստան)
Կատեգորիա:Ռուս քաղաքական գործիչներ
Կառլոս Տևես

**Կառլոս Տևես** (, ), արգենտինացի ֆուտբոլիստ, որը հանդես է գալիս անգլիական «Մանչեսթեր Սիթի» ակումբում, հարձակվողի դիրքում։ 2010-2011 մրցաշրջանից սկսած նա թիմի ավագն է։

Տևեսը նախկինում խաղացել է «Բոկա Խունիորս», «Կորինտիանս», «Վեստ Հեմ Յունայթեդ» և «Մանչեսթեր Յունայթեդ» ակումբներում։ Արգենտինայի ֆուտբոլի ազգային հավաքականի կազմում նա անց է կացրել շուրջ 50 խաղ և դարձել 12 գոլի հեղինակ։

Տևեսի գործակալն է եղել Կիա Ջուրաբչյանը։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:2004 թվականի Ամառային օլիմպիական խաղերի չեմպիոններ
Կատեգորիա:Անգլիայի լեգեոներ ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Արգենտինայի հավաքականի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Արգենտինացի ֆուտբոլային մարզիչներ
Կատեգորիա:Արգենտինացի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Բոկա Խունիորսի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Իտալիայի լեգեոներ ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Կորինտիանսի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Մանչեսթեր Յունայթեդի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Մանչեսթեր Սիթիի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Յուվենտուսի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Պրեմիեր Լիգայի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Վեստ Հեմ Յունայթեդի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Տղամարդկանց ֆուտբոլի հարձակվողներ
GlaubeLiebeTod

**GlaubeLiebeTod** - գերմանական Oomph! մետալ-խմբի թվով 9-րդ ալբոմն է։ Թողարկվել է 2006 թվականին **Gun Records**-ի կողմից։

## Երգերի ցանկ

## Տեսահոլովակներ
* Gott ist ein Popstar
* Das Letzte Streichholz
* Träumst Du
* Die Schlinge

## Սինգլներ
* Gott ist ein Popstar
* Das letzte Streichholz
* Träumst Du?
* Die Schlinge

## B Sides

* Fragment
* Weißt du wie viel Sterne stehen 
* Die Hölle kann warten 
* Der Präsident ist tot 
* God Is a Popster
* Zauberstab 
* Polizisten 
* Die Schlinge (Apocalyptica-ի հետ համատեղ)
* Träumst Du? (Marta Jandová-ի հետ համատեղ) 
* Für Immer

## Արտաքին հղումներ
* «GlaubeLiebeTod» ալբոմը **Allmusic** կայքում
* «GlaubeLiebeTod» ալբոմը **Discogs** կայքում

Կատեգորիա:Oomph! ալբոմներ
Կատեգորիա:Գերմանալեզու ալբոմներ
Կատեգորիա:2006 ալբոմներ
Խավիեր Էռնանդես

**Խավիեր Էռնանդես Բալկասար**, հայտնի է որպես *Չիչարիտո* (, ), մեքսիկացի ֆուտբոլիստ, հարձակվող, անգլիական «Մանչեսթեր Յունայթեդի» և Մեքսիկայի ֆուտբոլի ազգային հավաքականի խաղացող։

Չիչարիտոն կարիերան սկսել է «Գվադալախարա» ակումբում, որի կազմում իր առաջին խաղը անց է կացրել 2006-ին «Նեկակսաի» դեմ։

2010 թվականին նա տեղափոխվեց «Մանչեսթեր Յունայթեդ»՝ դառնալով առաջին մեքսիկացին է, ով խաղացել է այդ ակումբում։ Իր առաջին գոլը Չիչարիտոն խփել է Անգլիայի սուպերգավաթի եզրափակչում՝ «Չելսիի» դեմ խաղում։ 2010-11 Չեմպիոնների Լիգայի խաղարկության 1/8 եզրափակչի «Մարսելի» դեմ խաղում Չիչարիտոն դարձավ երկու գալի հեղինակ, իսկ «Չելսիի» հետ 1/4 եզրափակչի խաղում բացեց հաշիվը։

Մեքսիկայի հավաքականում իր առաջին հանդիպումը անց է կացրել 2009-ին Կոլումբիայի դեմ։ Նա մասնակցել է 2010 Աշխարհի առաջնությանը՝ դառնալով երկու գոլի հեղինակ։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:1988 ծնունդներ
Կատեգորիա:2018 թվականի ֆուտբոլի աշխարհի առաջնության մասնակիցներ
Կատեգորիա:Անգլիական ֆուտբոլի լիգայի խաղացողներ
Կատեգորիա:Անգլիայի լեգեոներ ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Բունդեսլիգայի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Լա Լիգայի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Հունիսի 1 ծնունդներ
Կատեգորիա:Մանչեսթեր Յունայթեդի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Մեքսիկայի հավաքականի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Մեքսիկացի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Պրեմիեր Լիգայի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Ռեալ Մադրիդի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Տղամարդկանց ֆուտբոլի հարձակվողներ
Կատեգորիա:Վեստ Հեմ Յունայթեդի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Սևիլյայի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Բայեր Լևերկուզենի ֆուտբոլիստներ
Das letzte Streichholz

**Das letzte Streichholz** - գերմանական Oomph! մետալ-խմբի GlaubeLiebeTod ալբոմից երկրորդ սինգլն է։ Թողարկվել է 2006 թ. մարտի 12-ին Gun Records-ի կողմից։ Նկարահանվել է տեսահոլովակ։ Երգի
անվանումը հայերեն թարգմանվում է որպես "Վերջին լուցկին"։ Ավստրիայում սինգլը զբաղեցրել է 37-րդ հորիզոնականը։

#### Երգերի ցանկ

* **Standart Single**
# Das letzte Streichholz
# Mein Schatz

* **Limited Edition**
# Das letzte Streichholz
# Mein Schatz
# Der Präsident ist tot
# Die Hölle kann warten
# Das letzte Streichholz - Remix

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:2006 երգեր
Կատեգորիա:Oomph! երգեր
Ինդուստրիալ մետալ

**Ինդուստրիալ մետալ** (), ուղղվածություն է ռոք երաժշտության մեջ, հայտնվել է 1980-ականներին ԱՄՆ-ում և Մեծ Բրիտանիայում՝ միավորելով իր մեջ Industrial ու Heavy metal ոճերը։ Ամենից շատ տարածված է Գերմանիայում, ուր հայտնվեց Neue Deutsche Härte նեղ ուղղվածությունը։

## Տես նաև
* Neue Deutsche Härte
* Rammstein
* Oomph!
* Ministry

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Industrial Metal - Allmusic 
* Ինդուստրիալ մետալ խմբերի ցանկ

Կատեգորիա:Մետալ
Խաչակապ

**Խաչակապ** (, *Կուշչի*), նախկին հայկական գյուղ Ադրբեջանի Հանրապետության Դաշքեսանի շրջանում՝ Կոշկարչայ գետի հովտում, Դաշքեսանից (Քարհատ) 6,5 կմ հյուսիս։

Կուշչի  (Ղուշչի) անվանումով ընդգրկված է եղել Արևելյան Հայաստանի Ելիզավետպոլի նահանգի Ելիզավետպոլի գավառում։

## Պատմական ակնարկ
Պատմականորեն այն տեղակայված է եղել Մեծ Հայքի Ուտիք նահանգի Գարդման գավառում։ Խաչակապ գյուղում եղել է հայկական մելիքություն։ 18-րդ դարում այստեղ իշխել է մելիք Մովսեսը։ Այդ մասին տեղեկություններ է հայտնում Րաֆֆին իր «Խամսայի մելիքություններ» գրքում։ 1936 թվականին գյուղի բազմադարյա հայկական անվանումը ադրբեջանական իշխանությունների կողմից փոխարինվել է Կուշչիի (Ղուշչի)։

Գյուղի հայ բնակչությունը բռնագաղթել է 1988-1989 թվականներին՝ Ադրբեջանի իշխանությունների վարած հակահայկական քաղաքականության շրջանակներում։ Բնակչության մի մասը հաստատվել է Լոռու մարզի Նոր Խաչակապ (նախկինում Սարալ) և Գեղարքունիքի մարզի Ջիլ գյուղերում։

## Բնակչությունը
Գյուղի բնակչությունը զբաղվում էր կարտոֆիլի մշակությամբ, այգեգործությամբ և անասնապահությամբ։ Խորհրդային տարիներին գյուղում կար հայկական միջնակարգ դպրոց, կուլտուրայի տուն, երեք գրադարան, հիվանդանոց և մանկապարտեզ։

## Պատմական հուշարձաններ
Շրջակայքում եղել են բազմաթիվ խաչքարեր։ Այստեղ է գտնվում 4-րդ դարում կառուցված Թարգմանչաց վանքը։ Ըստ ավանդության՝ այստեղ  Մեսրոպ Մաշտոցի կողմից հայերեն է թարգմանվել Աստվածաշունչը։

## Հետաքրքիր փաստեր
* 1989 թվականին գյուղի բնակիչ Իսահակ Բաղյանը, մեծ դժվարությամբ Տավուշի մարզի Բագրատաշեն գյուղ է տեղափոխել Թարգմանչաց վանքին պատկանող խաչքարերից երկուսը (XVII դար, 1608 թ.), որը գյուղի բնակիչների համար դարձել է յուրօրինակ սրբատեղի։
* 1888 թվականին մի խումբ խաչակապցիներ հիմնել են Շակաշենի (նախկին` Խանլար, այժմ՝ Գյոյգյոլ) Կուշչի-Արմավիր գյուղը, որն սկզբնական շրջանում ՝ մինչև 1936 թվականը նույնպես Խաչակապ էր կոչվում։ Այն գտնվում է Արցախի Հանրապետության Շահումյանի շրջանում և ներկայումս Ադրբեջանի վերահսկողության տակ է։

## Հայտնի մարդիկ
Խաչակապում են ծնվել.

* Գրիգոր Բաղյան - ԽՍՀՄ հերոս, գեներալ-մայոր
* Սերգեյ Ադյան - ակադեմիկոս

## Արտաքին հղումներ
### Տեսանյութեր

* Խաչակապ գյուղի մասին սիրողական ֆիլմ։
* Խաչակապ գյուղի մասին սիրողական ֆիլմ․ 1998թ. (մաս 1), (մաս 2), (մաս 3), (մաս 4)։
* 4 դարյա խաչքարը փրկվել է ոչնչացումից․ ֆիլմ նվիրված Խաչակապ գյուղի հուշարձաններին։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Արևելյան Հայաստանի գյուղեր
Կատեգորիա:Դաշկեսանի շրջանի բնակավայրեր
Կատեգորիա:Նախկին հայաբնակ բնակավայրեր Ադրբեջանում
Անձխոտ

**Անձխոտ** (*Corydalis*), *շահթառակ*, ծխաբուսազգիների ընտանիքի բազմամյա, հազվադեպ՝ երկամյա կամ միամյա խոտաբույսերի ցեղ։ Հայտնի է 150 (այլ տվյալներով՝ 300), ՀՀ-ում՝ 6 տեսակ՝ Անձխոտ ալպիլական (C. alpestris), Անձխոտ նեղատերև (C. angustifolia), Անձխոտ պարսկական (C. persica), Անձխոտ Մարշալի (C. marshalliana), Անձխոտ Նարինյանի (C. nariniana) և Անձխոտ Էրդելի (C. erdelii)։ Հանդիպում է Սյունիքի, Արագածոտնի, Կոտայքի մարզերում։ Աճում է անտառներում, ենթալպյան և ապլյան մարգագետիններում։

Ցողունի բարձրությունը 5-30 սմ է։ Տերևները կտրված են, ցողունի վրա՝ 2-3 հատ։ Ծաղկաբույլը մարտ-մայիսին։ Պտուղը կարճ, պատիճանման, բազմասերմ տուփիկ է։ Գեղազարդիչ է։
 
Մարշալի անձխոտը աճում է միայն Տավուշի մարզում։ Ծաղիկները ծիրանագույն են (հաճախ հանդիպում են նաև թխածիրանագույն ողկույզներով), գրանցված է ՀՀ Կարմիր գրքում։

Կատեգորիա:Դեղաբույսեր
Կատեգորիա:Ծխաբուսազգիներ
Դավիդ Լուիզ

**Դավիթ Լուիզ Մորեյրա Մարինյո** (, ), բրազիլացի պրոֆեսիոնալ ֆուտբոլիստ՝ կենտրոնական պաշտպան, որը հանդես է գալիս «Չելսի» ակումբում և Բրազիլիայի ազգային հավաքականում։

## Ակումբային Կարիերա
Դավիդ Լուիզը ծնվել է Լադիսլաու Մառինոյի և Ռեժինի ընտանիքում։ Դավիդ Լուիզը կարիերան սկսել է «Վիտորիա Սալվադոր» ակումբում։ 16 տարեկան հասակում նա դառնում է այդ ակումբի անդամ։ Այդտեղ Դավիդ Լուիզը հասնում է մեծ հաջողությունների։

## Բենֆիկա
2007 թվականի հունվարի 31- ին Դավիդ Լուիզը տեղափոխվում է պորտուգալական «Բենֆիկա» ակումբ։ Դավիդ Լուիզը առաջին անգամ մասնակցել է ՈԻԵՖԱ—ի գավաթի խաղարկությանը «ՊՍԺ» ակումբի հետ։ «Բենֆիկան» պարտվեց 1:2 հաշվով, բայց անցավ հաջորդ փուլ՝ հաղթելով 4:3 հաշվով։

2007 թվականի մարտի 12 ին Դավիդ Լուիզը առաջին անգամ խաղացել է Պորտուգալիայի առաջնությանը «ՈՒնիան Լեյրիա» ակումբի դեմ։ Պորտուգալական ակումբը 500 հազար եվրո է վճարել «Վիտորիային» ֆուտբոլիստի համար։

2009 թվականին ավարտվում է նրա պայմանագիրը «Բենֆիկա» ակումբի հետ։ Հետագայում նա ասում է, որ շատ լավ ժամանակներ է անցկացրել այդ ակումբում։ 2010 թվականին ֆուտբոլիստով հետաքրքրված էին «Ռեալ Մադրիդը», «Բավարիան»,«Չելսին»։

2010 թվականի աշնանը Դավիդ Լուիզով հետաքրքրված էր «Միլանը», որը պատրաստ էր առաջարկել ֆուտբոլիստի 20 միլիոն ֆունտ սթերլինգ։ Դեկտեմբերին Լոնդոնի «Չելսին» ֆուտբոլիստի տրանսֆերի համար առաջարկում է 17 միլիոն ֆունտ սթերլինգ, բայց «Բենֆիկան» հրաժարվում է՝ համարելով այն չնչին գին։

## Չելսի
2011 թվականի փետովարի 1 ին Դավիդ Լուիզը դառնում է «Չելսի» ակումբի ֆուտբոլիստ,5 տարվա պայմանագրով։ 2011 թվականի փետրվարի 6-ին «Չելսիի» կազմում Դավիդ Լուիզը 73-րդ րոպեին դուրս եկավ «Լիվերպուլի» դեմ։ 2011 թվականի փետրվարի 14-ին Դավիդ Լուիզը առաջին անգամ հանդես եկավ հիմնական կազմում «Ֆուլխեմայի» դեմ։ Խաղը ավարտվեց 0:0 հաշվով։ Մարտի 1-ին «Մանչեսթեր Յունայթեդի» հետ հանդիպման ժամանակ 55-րդ րոպեին նա խփում է իր առաջին գոլը «Չելսիի» կազմում։

2011 թվականի հունիսին Դավիդ Լուիզով հետաքրքրված էր «Բարսելոնա» ակումբը։

«Չելսիի» կազմում Դավիդ Լուիզը դարձել է 5 գոլի հեղինակ, 1-ը՝ Չեմպիոնների լիգայում իսկ 4-ը՝ Պրեմիեր Լիգայում։

## ՊՍԺ
2014 թվականի մայիսի 23-ին «Պարի Սեն-Ժերմեն» ֆուտբոլային ակումբի պաշտոնական կայքում նշված էր Դավիդ Լուիզի տեղափոխության մասին։ Տրանսֆերի գինը կազմում էր 40-50 ֆունտ, որը ֆուտբոլի պատմության մեջ համարվում էր պաշտպանի համար վճարված ամենաթանկ գինը։ 2014 թվականի օգոստոսի 7-ից Դավիդ Լուիզը ներկայանում է 32-րդ համարի ներքո։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:1987 ծնունդներ
Կատեգորիա:Անգլիայի լեգեոներ ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Ապրիլի 22 ծնունդներ
Կատեգորիա:Բենֆիկայի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Բրազիլացի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Բրազիլիայի հավաքականի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Չելսիի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Պարի Սեն-Ժերմենի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Պրեմիեր Լիգայի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Տղամարդկանց ֆուտբոլի կիսապաշտպաններ
Կատեգորիա:Ֆլամենգոյի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Տղամարդկանց ֆուտբոլի պաշտպաններ
Կատեգորիա:Արսենալի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Վիտորիա Սալվադորի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Սան Պաուլուի ֆուտբոլիստներ
Monster

**Monster** - գերմանական Oomph! ինդաստրիալ-մետալ խմբի տասներորդ ալբոմն է, թողարկվել է 2008 թ. օգոստոսի 22-ին GUN Records-ի կողմից։

### Երգերի ցանկ

### Սինգլներ

* «Wach auf!»
* «Beim ersten Mal tut’s immer weh»
* «Labyrinth»
* «Sandmann»

### Տեսահոլովակներ

* «Wach auf!»
* «Beim ersten Mal tut’s immer weh»
* «Labyrinth»
* «Sandmann»

### B-Sides

* Unter deiner Haut
* Ich will dich nie mehr sehn
* Du lügst

## Արտաքին հղումներ
* ''Monster'' ալբոմը *Discogs* կայքում
* ''Monster'' ալբոմը *Allmusic* կայքում

Կատեգորիա:Oomph! ալբոմներ
Կատեգորիա:Գերմանալեզու ալբոմներ
Կատեգորիա:2008 ալբոմներ
Toxicity

**Toxicity**, հայերեն տառադարձմամբ՝ **Թոքսիսիթի**, հայ-ամերիկյան System of a Down մետալ-խմբի երկրորդ ալբոմն է, թողարկվել է 2001 թ. սեպտեմբերի 4-ին **American Recordings** լեյբլի կողմից։ Ստացել է Պլատինե կրկնակի կարգավիճակ։ Ողջ աշխարհում վաճառվել է ալբոմի ավելի քան 6,5 միլիոն օրինակ։ Metal Hammer ամսագիրը Toxicity ալբոմը դասել է «Բոլոր ժամանակների լավագույն 200 ռոք-ալբոմներ» ցուցակում։

### Երգերի ցանկ
# «Prison Song» - 3։21
# «Needles» - 3։13
# «Deer Dance» - 2։55
# «Jet Pilot» - 2։06
# «X» - 1։58
# «Chop Suey!» - 3։32
# «Bounce» - 1։54
# «Forest» - 4։00
# «A.T.W.A.(All The Way Alive)» - 2։56
# «Science» - 2։43
# «Shimmy» - 1։51
# «Toxicity» - 3։39
# «Psycho» - 3։45
# «Aerials— 6:11
#* «Arto» (Արտո Թունջբոյաջյանի թաքնված թրեկ)

### DVD սահմանափակ թողարկում
# «Toxicity» (տեսահոլովակ)
# «Prison Song» (համերգային հոլովակ)
# «Chop Suey!» (համերգային հոլովակ)
# «Bounce» (համերգային հոլովակ)

### Սինգլներ
# «Chop Suey!»
# «Toxicity»
# «Aerials»

### Տեսահոլովակներ
# «Chop Suey!»
# «Toxicity»
# «Aerials»

## Արտաքին հղումներ
* 
* 
* 

Կատեգորիա:2001 ալբոմներ
Կատեգորիա:System of a Down ալբոմներ
Կատեգորիա:Billboard 200 գլխավորած ալբոմներ
Պրոֆազ

մինի|աջից|Բջիջը պրոֆազի ժամանակ
**Պրոֆազը** (հունարեն՝ *πρό* (նախկին) և *φάσις* (փուլ) բառերից) կորիզավորների կորիզակիսման փուլերից է։
Պրոֆազը բջջի բաժանման առաջին փուլն է։
Պրոֆազի ընթացքում քրոմոսոմները սկսում են պատռվել, կարճանալ և հաստանալ։ Յուրաքանչյուր քրոմոսոմ բաղկացած է պարուրաձև ոլորված ԴՆԹ-ի 2 թելից, ցենտրիոլներն իրարից հեռանում են, գոյանում է բաժանման իլիկ, կորիզաթաղանթը լուծվում է, կորիզակները վերանում են։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Կորիզակիսում
Կատեգորիա:Բջջային պարբերաշրջան
Կատեգորիա:Գենետիկա
Կատեգորիա:Բջջաբանություն
Կատեգորիա:Հունարեն բառեր և արտահայտություններ
Կատեգորիա:Զարգացման կենսաբանություն
Կատեգորիա:Կենսաբանական գործընթացներ
Մետաֆազ

[մինի|աջից|Մետաֆազում, [քրոմոսոմները հավաքվում են բջջի մեջտեղում։]]

**Մետաֆազը** (հունարեն՝ *μετά* (միջին) և *φάσις* (փուլ) բառերից) կորիզավորների կորիզակիսման փուլերից է։

Մետաֆազն ավարտվում է բաժանման իլիկի ձևավորմամբ, քրոմոսոմները դասավորվում են իլիկի հասարակածային հարթության վրա, առաջանում է մետաֆազային թիթեղ։

Կատեգորիա:Կորիզակիսում
Կատեգորիա:Բջջային պարբերաշրջան
Անաֆազ

[մինի|աջից|[Բջիջը անաֆազի ժամանակ]]
**Անաֆազը** ( (վերին) և *φάσις* (փուլ) բառերից), կորիզավորների կորիզակիսման փուլ։ Անաֆազի փուլը հաջորդում է Միտոզի մետաֆազ փուլին, իսկ անաֆազին փոխարինում է թելոֆազը։

Անաֆազում շարունակվում է օրգանական նյութերի սինթեզը, որը սկզբնավորվում է դեռևս կորիզակիսման նախապատրաստական փուլում՝ ինտերֆազում։

Անաֆազի ժամանակ յուրաքանչյուր կիսման նախապատրաստվող բջջում քրոմոսոմների քրոմատիդները առանձնանում են բջջի ցենտրոմերների հատվածում և երկու երկու քրոմատիդները անջատվելով բջջից ստեղծելով երկու ինքնուրույն դուստր քրոմատիտների :

Իլիկի՝ ցենտրոմերներին միացած թելիկները քրոմոսոմների վերածված քրոմատիդներին ձգում են դեպի բևեռներ, որի արդյունքում նույնանուն բևեռները իրար վանում են՝ առաջացնելով վանողական ուժեր։

Անաֆազի ընթացքում քրոմատիդները տարամիտվում են դեպի բջջի բևեռները։

## Տես նաև
* Միտոզ
* Թելոֆազ

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Կորիզակիսում
Ջեյմս Քևիզել

**Ջեյմս Փետրիկ Քևիզել** (  / к ə v я г əl / ,  ), կինոյի և հեռուստատեսության ամերիկյան դերասան։ Համբավ է ձեռք բերել «Քրիստոսի չարչարանքները» ֆիլմում Հիսուսի դերում հանդես գալուց և CBS հեռուստաընկերության «Հետաքրքրություն առաջացրած մարդը» (2011–2016) սերիալում նկարահանվելուց հետո։ Հիշարժան են նրա դերակատարումները նաև GI Jane (1997), «Կարմիր բարակ գիծ» (1998),  Frequency (2000), «Կոմս Մոնտե Քրիստո» (2002), «Փախուստի ծրագիր» (2013), «Երբ խաղը թանկ արժե» (2014) ֆիլմերում։

## Կենսագրություն
Ծնվել է Վաշինգտոն նահանգի Մաունթ Վերնոն քաղաքում, սերտ կապվածությամբ աչքի ընկնող, կաթոլիկ ընտանիքում։ Մայրը թատրոնի նախկին դերասանուհի է, իռլանդուհի, հայրը՝ բժիշկ՝ սլովակյան և շվեյցարական արմատներով։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ

* 
* 
* Jim Caviezel at AllMovie

 

Կատեգորիա:20-րդ դարի ամերիկացի տղամարդ դերասաններ
Կատեգորիա:20-րդ դարի դերասաններ
Կատեգորիա:21-րդ դարի ամերիկացի տղամարդ դերասաններ
Կատեգորիա:ԱՄՆ-ի հանրապետական կուսակցության անդամներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի տղամարդ կինոդերասաններ
Կատեգորիա:Ամերիկացի տղամարդ հեռուստատեսային դերասաններ
Կատեգորիա:Ամերիկացիներ իռլանդական սերմամբ
Թելոֆազ

մինի|աջից|Թելոֆազը

**Թելոֆազ** (հունարեն՝ *τελος*՝ վերջին և *φάσις*՝փուլ բառերից), կորիզավորների կորիզակիսման փուլերից։

Թելոֆազը հաջորդում է մետաֆազին։ Թելոֆազում բևեռներում հավաքված քրոմասոմները ապապարուրվում են և դառնում անտեսանելի, ձևավորվում է բջջակենտրոնը, կորիզաթաղանթը, կորիզակը, լրիվ վերականգնվում է ինտերֆազին բնորոշ կորիզի կառուցվածքը։ Անհետանում են բաժանման իլիկի թելիկները։ Այնուհետև ցիտոպլազման բաժանվում է, և ձևավորվում են երկու դուստր բջիջներ, որոնցից յուրաքանչյուրն ունենում է քրոմոսոմների դիպլոիդ հավաքակազմ։ Գենետիկական տեղեկատվությունը դուստր բջիջներում բաշխվում է համաչափ։

Թելոֆազի ընթացքում պրոֆազի և պրոմետաֆազի երևույթները շրջվում են։ Երկու դուստ կորիզները ձևավորում են երկու դուստր քրոմոսոմ և կորիզաթիթեղների ֆոսֆատազ դիֆոսֆորիլատը յուրաքանչյուր կորիզի շուրջը ձևավորում է կորիզային ծրարներ՝ ծնողական կորիզային ծրարի բաղադրամասերի հիման վրա։ Այս գործընթացի վերաբերյալ կա երկու տեսություն՝ 
* Վեզիկուլների ձուլում - երբ կորիզաթաղանթի բաղադրամասերը ձուլվում են կորիզաթաղանթը վերստեղծելու համար։ 
* Էնդոպլազմային ցանցի վերափոխում - երբ էնդոպլազմային ցանցի այն հատվածները, որոնք պարունակում են կլանված կորիզաթաղանթը վերափոխվում է՝ դառնալով կորիզաթաղանթ։ 
Թելոֆազը կազմում է բջջային ցիկլի ընդհանուր տևողության շուրջ 2%-ը։ Ցիտոկինեզը սովորաբար սկսում է ուշ թելոֆազից առաջ։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Կորիզակիսում
Լիբանանցիներ

**Լիբանանցիներ** (արաբ. الشعب اللبناني), ազգ, հանդիսանում են արաբական էթնիկ խումբ, որոնք ապրում են Լիբանանում։ Նրանք ծագում են արաբներից։ Մշակութային ու լեզվական ժառանգությունը լիբանանյան ժողովրդի մի հարուստ խառնուրդ է երկու բնիկ տարրերն ու օտար մշակույթների։ Նրանց հիմնական լեզուն արաբերենն է։ Լիբանանցիների թիվը աշխարհում կազմում է ավելի քան 14 մլն.։

## Կրոն
Անվանական քրիստոնյաների տարբեր դավանանքների թվաքանակը կազմում է բնակչության 40%-ը (այլ տվյալներով՝ մոտ 30%-ը), մինչդեռ 1920-ականներին, երբ Լիբանանը գտնվում էր ֆրանսիական մանդատի տակ, նրանք կազմում էին բնակչության կեսից ավելին։ Երկրի տարածքում համատեղ գոյակցում են վեց արևելյան կաթոլիկ եկեղեցիներ՝ մարոնիտական (արևմտաասորական), խալդեական-կաթոլիկ, հույն-կաթոլիկ, հայ-կաթոլիկ, սիրիա-կաթոլիկ և ղպտի-կաթոլիկ եկեղեցիները։

Լիբանանի ամենամարդաշատ իսլամադավան համայնքը սուննիներն են (31,6% բնակչությունից)։ Դրուզները (13%) հիմնականում կենտրոնացած են Սիրիայի հետ սահմանակից Բեքաայի հովտի արևելյան հատվածում, իսկ Իսրայելի սահմանին հարող հարավային Լիբանանում կազմում են 10%։ Լիբանանի բնակչության մի փոքր ավելի փոքր մասն են կազմում շիաներն ու իսլամիստները։

## Պատկերասրահ


Պատկեր:Lebanese Diaspora.PNG|Ֆելիպե Սապագ, Պաուլո Մալուֆ, Կարլոս Սլիմ, Ջամիլ ՄահուադՍալմա Հայեկ, Շակիրա, Ջեննա Դեուան և Միկա


## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Լիբանանցիներ
Գոլջիի ապարատ

**Գոլջիի ապարատ**, էնդոպլազմային ցանցի հետ սերտորեն կապված հարթ, միաշերտ մեմբրաններից կազմված խորշեր, խողովակների, ակոսների և բշտիկների համակարգ է, որտեղ ձևավորվում են լիզոսոմները, վակուոլները և սեկրետները, ընթանում է կուտակվում և դուրս են բերվում փոխանակության նյութերը։ Գոլջի կոմպլեքսը մասնակցում է պլազմային թաղանթի գոյացմանը։

1889 թ. հայտնաբերել է իտալացի Կամիլո Գոլջին։

Այս օրգանոիդը բնորոշ է բոլոր կորիզավոր բջիջներին։ Այն կատարում է շատ ֆունկցիաներ՝ պլազմային թաղանթի վրա սինթեզված սպիտակուցների, ածխաջրերի, լիպիդների մոլեկուլների փոխակերպում, դրանց տարբեր խմբերի միացում, բարդ սպիտակուցների առաջացում և այլն։ Գոլջիի ապարատում են առաջանում լիզոսոմները և պերօքսիսոմները։ 
 
## Գործառույթ
Գոլջիի ապարատի ֆունկցիան էնդոպլազմային ցանցի թաղանթների վրա սինթեզված սպիտակուցների, ածխաջրերի, լիպիդների մոլեկուլների կուտակումն է և փաթեթավորումը։ Բացի դրանից, այստեղ սինթեզվում են լիպիդներ և ածխաջրեր (պոլիսախարիդներ)։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Օրգանոիդներ
Նախակորիզավոր

250px|մինի|Նախակորիզավորներ
**Նախակորիզավոր** կամ **Պրոկարիոտ** է կոչվում կորիզ չունեցող բջիջները։ Այն ունի հետևյալ հատկանիշները.

Նախակորիզավորների խմբին են պատկանում բակտերիաները և կապտականաչ ջրիմուռները։

#### բակտերիաները և կապտականաչ ջրիմուռները։ կորիզավորների բութ և անբութ թագավորություն
* Ժառանգական նյութը գտնվում է ցիտոպլազմայի մեջ։ Այն օղակաձև ԴՆԹ-ի մեկ մոլեկուլ է, որը կոչվում է նուկլեոտիդ։ Նուկլեոտիդները նուկլեինաթթուների մոնոմերներն են։
* Ակտիվ են բոլոր գեները, քանի որ սպիտակուցների հետ կոմպլեքս չեն կազմում։
* Չունեն թաղանթային օրգանոիդներ, ունեն միայն ռիբոսոմներ, որոնք թաղանթ չունեն, իսկ թաղանթային օրգանոիդների դերը կատարում են պլազմային թաղանթի դեպի բջջի ներս առաջացած ծալքեր (մեզոսոմները)։ Ռիբոսոմները կատարում են սպիտակուցների սինթեզ։
* Բաժանումը պարզ է։
*Բջջաթաղանթը կազմված է 2 շերտից։ Արտաքին շերտը հաստ է և ամուր, կոչվում է բջջապատ(բույսերի մոտ), որը ջրիմուռների մոտ կազմված է ցելյուլոզից, իսկ բակտերիաները կազմված են ածխաջրերից։ Չափսերով փոքր են.
*Նախակորիզավորների ցիտոպլազմայում են տեղակայված **ռիբոսոմները, վակուոլները,** իսկ կապտականաչ ջրիմուռներում և որոշ բակտերիաների ցիտոպլազմայում' նաև լուսասինթեզ կատարող **գունանյութը։**

## Նախակորիզավորների կառուցվածք

Նախակորիզավորների բջիջն արտաքինից ծածկված է բջջապատով։ Անմիջապես բջջապատի տակ պլազմային թաղանթն է, որին հաջորդում է ցիտոպլազման։

Նախակորիզավորները չունեն ձևավորված կորիզ և մի շարք օրգանոիդներ՝ միտոքոնդրիումներ, էնդոպլազմային ցանց, վակուոլներ, լիզոսոմներ պլաստիդներ, գոլջիի ապարատ։ Կորիզին փոխարինում է նրա համարժեք նյութը՝նուկլեոիդը։ Այն ժառանգական տեղեկատվություն է պարունակում տվյալ բջջի մասին։ Նախակորիզավորների ցիտոպլազմայում են ռիբոսոմները, իսկ կապտականաչ ջրիմուռներում ու որոշ բակտերիաներում՝ ֆոտոսինթեզ կատարող գունանյութը։ Բակտերային բջիջները լինում են գնդաձև (կոկեր), ձողիկաձև (բացիլներ), պարույրաձև և այլն։
Նախակորիզավորներում կորիզաթաղանթը դեռևս ձևավորված չէ,այսպիսով ԴՆԹ-ն գտնվում է ցիտոպլազմայի մեջ։

Կատեգորիա:Տաքսոնոմիա
Կատեգորիա:Պրոկարիոտներ
Կատեգորիա:Բջջաբանություն
Կորիզավորներ

250px|մինի|Կորիզավորների օրինակներ
**Կորիզավոր** կամ **Էուկարիոտ** են կոչվում բոլոր օրգանիզմները, որոնց բջիջներն ունեն բջջակորիզ և ներքին թաղանթ (մեմբրան)։ Կորիզավոր են՝ բույսերը, կենդանիները, սնկերը։ Նրանց հատկանիշներն են.

* Ժառանգական նյութը քրոմոսոմներում է, որոնք էլ գտնվում են կորիզում։
* Ոչ բոլոր գեներն են ակտիվ։
* Էուկարոտ բջիջներում կա մեկ կամ մի քանի կորիզ, որը ցիտոպլազմայից սահմանապատված է կորիզաթաղանթով։ Այն կազմված է երկու շերտից, որոնց միջև եղած տարածությունը լցված է հեղուկով։ Կորիզաթաղանթի վրա կան ծակոտիներ։
* Ունեն հետևյալ օրգանոիդները՝ 2 թաղանթ ունեցող ` միտոքոնդրումներ, քլորոպլաստներ, 1 թաղանթ ունեցող` էնդոպլազմայի ցանց, գոլջի ապարատ, լիզոսոմ։ Թաղանթ չունենեցող՝ ռիբոսոմներ, բջջային կենտրոն։
* Բաժանվում են կորիզակիսումով։

## Կորիզավորների կառուցվածք
Կորիզավոր օրգանիզմների բջիջները նույնպես արտաքինից ծածկված են թաղանթով, որի տակ ցիտոպլազման է։ Ի տարբերություն նախակորիզավորների՝ կորիզավոր բջիջների ցիտոպլազմայում են գտնվում կորիզը և բազմաթիվ օրգանոիդներ՝ էնդոպլազմային ցանցը, Գոլջիի համալիրը, միտոքոնդրիումները և այլն։

Կորիզավոր բջիջներում կորիզը ցիտոպլազմայից սահմանազատված է կորիզաթաղանթով։ Կորիզում են բջջի գենետիկական տեղեկատվություն կրող կառուցվածքները՝ քրոմոսոմները։

Բջջում յուրաքանչյուր օրգանոիդ կատարում է որոշակի գործառույթ, վերջիններս էլ ամբողջությամբ պայմանավորում են բջջի կենսագործունեությունը։ Բջիջների ձևերը բազմազան են, ինչը պայմանավորված է նրանց ֆունկցիայով։

Էուկարիոտիկ բջիջը ունի բարդ մոլեկուլային կառուցվածք։ Այստեղ տարբերակված են բջջի բաղադրամասերը՝ բջջաթաղանթը, ցիտոպլազման և բջջակորիզը։ Ի տարբերություն Պրոկարիոտիկ բջիջների, այս տեսակի բարդ բջիջներում կան նաև էնդոպլազմային ցանց, Գոլջիի ապարատ, միտոքոնդրիումներ և այլ օրգանոիդներ։ Կենդանական էուկարիոտիկ բջիջներում չկան պլաստիդներ, որոնք նկատվում են կենդանական բջիջների մոտ։

Էուկարիոտիկ բջիջների մյուս տարբերակիչ հատկությունը նրանց ամուր բջջապատը և խոշոր վակուոլների առկայությունն է։ Բարձրակարգ բույսերի բջիջներում բացակայում է բջջակենտրոնը կամ բջջային կենտրոնը։ Սնկերի և բակտերիաների բջջապատը կազմված է ճարպանման խիտին նյութից։ Բջջում պլաստիդները բացակայում են։

## Կենդանական էուկարիոտիկ բջիջ
Կենդանական էուկարիոտիկ կամ կորիզային բջիջների բջջապատը թույլ է արտահայտված։ Կան նաև որոշ առանձնյակներ, որոնց մոտ բջջապատը նույնիսկ բացակայում է։ Էուկարիոտիկ բջիջները միմյանցից տարբերվում են նաև կենսաքիմիական հատկանիշներով, ինչպես նաև պահեստային ախաջրերի կազմով։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Բջջաբանություն

Կատեգորիա:Էուկարիոտներ
Մայքլ Էսսյեն

**Մայքլ Կոջո Էսսյեն** (, ), գանացի նախկին ֆուտբոլիստ, մարզիչ։

Լինելով հենակետային կիսապաշտպան, խաղացել է նաև աջ եզրային կամ կենտրոնական պաշտպանի դիրքերում։

## Վիճակագրություն
Թարմացված է հունվարի 27-ին, 2014 թ.։ Աղբյուրը՝ footballdatabase.eu։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Էսսյենի պրոֆիլը Միլան ակումբի պաշտոնական կայքում

Կատեգորիա:Անգլիական ֆուտբոլի լիգայի խաղացողներ
Կատեգորիա:Անգլիայի լեգեոներ ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Գանայի հավաքականի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Գանացի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Իտալիայի լեգեոներ ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Լա Լիգայի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Միլանի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Չելսիի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Պրեմիեր Լիգայի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Ռեալ Մադրիդի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Տղամարդկանց ֆուտբոլի կիսապաշտպաններ
Կատեգորիա:Օլիմպիկ Լիոնի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Պանաթինաիկոսի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Բաստիայի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Ֆուտբոլային մարզիչներ
Հալք (ֆուտբոլիստ)

**Ժիվանիլդո Վիեյրա դա Սոուզա** (, ), առավել հայտնի որպես **Հալք** (), բրազիլացի ֆուտբոլիստ, հարձակվող։

Հալքը սկսել է իր կարիերան բրազիլական «Վիտորիայում»՝ պայմանագիր ստորագրելով այդ ակումբի հետ 16 տարեկանում։ 2005 թ.-ին Հալքը տեղափոխվել է Ճապոնիա, որտեղ հանդես է եկել «Կավասակի Ֆրոնտալե», «Կոնսադորլե Սապորո» և «Տոկիո Վերդի» ակումբներում։ 2008 թ.-ին Հալքը տեղափոխվել է «Պորտու», տրանսֆերի արժեքը կազմել է €5.5 միլիոն։

2008-09 Չեմպիոնների լիգայի խաղարկությունում հաջող ելույթներից հետո նա ընգրկվեց ՈՒԵՖԱ-ի «10 ծագող աստղերի շարքում»։ 2010-11 մրցաշրջանում Հալքը առաջին տասնվեց պաշտոնական խաղերում դարձավ տասնվեց գոլի հեղինակ։ Նա նաև հինգ անգամ ամընդմեջ ճանաչվեց Պորտուգալիայի առաջնության ամսվա լավագույն ֆուտբոլիստ։ 
մինի

## Ակումբային կարիերա
Տվյալները՝ 10 մայիսի, 2015

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
*Զենիթի պաշտոնական կայքում 
*National Football Teams  կայքում

Կատեգորիա:1986 ծնունդներ
Կատեգորիա:2012 թվականի Ամառային օլիմպիական խաղերի արծաթե մեդալակիրներ
Կատեգորիա:Բրազիլացի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Բրազիլիայի հավաքականի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Զենիթի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Հուլիսի 25 ծնունդներ
Կատեգորիա:Պորտուի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի Պրեմիեր Լիգայի խաղացողներ
Կատեգորիա:Տղամարդկանց ֆուտբոլի կիսապաշտպաններ
Կատեգորիա:Տղամարդկանց ֆուտբոլի հարձակվողներ
Կատեգորիա:Ատլետիկո Մինեյրոյի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Վիտորիա Սալվադորի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Սան Պաուլուի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Կեղծանուններ