Միջազգային բակալավրիատի դիպլոմի ծրագիր

**Միջազգային բակալավրիատի դիպլոմի ծրագիր** (**ՄԲԴԾ**), երկամյա կրթական ծրագիր, հիմնականում նախատեսված աշխարհի 140 երկրների 16-19 տարեկանների համար: Ծրագիրը տրամադրում է միջազգայնորեն ընդունված որակավորում բարձրագույն կրթություն ստանալու համար և ճանաչվում է աշխարհի բազմաթիվ համալսարանների կողմից: Այն մշակվել է 1960-ականների սկզբին և կեսերին Շվեյցարիայի Ժնև քաղաքում՝ միջազգային մանկավարժների խմբի կողմից: 1975 թվականին ավարտված վեցամյա փորձնական ծրագրից հետո ստեղծվեց երկլեզու դիպլոմ:

Միջազգային բակալավրիատի (ՄԲ) կողմից իրականացվող ՄԲԴԾ-ն դասավանդվում է ավելի քան 140 երկրների դպրոցներում՝ հինգ լեզուներից մեկով՝ չինարեն, անգլերեն, ֆրանսերեն, գերմաներեն կամ իսպաներեն: ՄԲ դիպլոմ տրամադրելու համար դպրոցները պետք է հավաստագրված լինեն որպես ՄԲ դպրոց: ՄԲԴԾ ուսանողները ստանում են գնահատականներ վեց առարկայից, սովորաբար՝ մեկը 6 առարկայական խմբերից (չնայած ուսանողները կարող են հրաժարվել 6-րդ խմբի առարկայից, ինչպիսիք են կերպարվեստը կամ երաժշտությունը, փոխարենը ընտրելով լրացուցիչ առարկա մյուս խմբերից մեկից): Բացի այդ, նրանք պետք է բավարարեն երեք հիմնական պահանջները՝ Ստեղծագործականություն, Գործունեություն, Ծառայություն (CAS), Գիտելիքի Տեսություն (TOK) և Ընդլայնված Էսսե (EE): Ուսանողները գնահատվում են ինչպես ներքին, այնպես էլ արտաքին գնահատումներով, և դասընթացներն ավարտվում են արտաքին գնահատմամբ քննությունների շարքով, որոնք սովորաբար բաղկացած են սահմանափակ ժամանակով երկու կամ երեք  գրավոր թեստերից: Ներքին գնահատումը տարբերվում է առարկայից առարկա. կարող են լինել բանավոր ներկայացումներ, գործնական աշխատանք կամ գրավոր աշխատանք: Շատ դեպքերում դրանք սկզբում գնահատվում են հիմնական ուսուցչի կողմից, որի գնահատականները այնուհետև ստուգվում կամ փոփոխվում են, անհրաժեշտության դեպքում, նշանակված արտաքին մոդերատորի կողմից:

Ընդհանուր առմամբ, ՄԲԴԾ-ն լավ ընդունված է: Այն գովաբանվել է ուսանողներին միջառարկայական մտածողություն ներմուծելու համար: Միացյալ Թագավորությունում The Guardian թերթը պնդում է, որ ՄԲԴԾ-ն «ավելի ակադեմիական առումով մարտահրավերներով լի է և ավելի լայն, քան երեք կամ չորս A-մակարդակները»:

## Պատմություն և նախադրյալներ
1945 թվականին «Միջազգային մտածողությամբ դպրոցների համաժողովը» խնդրեց Ժնևի միջազգային դպրոցին (Էկոլինտ) ստեղծել միջազգային դպրոցների ծրագիր։ Երբ նա դարձավ Էկոլինտի անգլերենի բաժնի տնօրեն, Դեզմոնդ Քոուլ-Բեյքերը սկսեց զարգացնել այդ գաղափարը, և 1962 թվականին նրա գործընկեր Ռոբերտ Լիչը Ժնևում կազմակերպեց համաժողով, որի ժամանակ առաջին անգամ հիշատակվեց «Միջազգային բակալավրիատ» եզրույթը։ Ամերիկացի հասարակագիտության ուսուցիչ Լիչը կազմակերպեց համաժողովը՝ ՅՈՒՆԵՍԿՕ-ի 2500 դոլարի դրամաշնորհով, որին մասնակցեցին եվրոպական դպրոցների և ՅՈՒՆԵՍԿՕ-ի դիտորդներ։ Գրելով սահմաններից այն կողմ գտնվող դպրոցներում միջազգային բակալավրիատի ստեղծման մասին՝ Ալեք Փիթերսոնը Լիչին համարում է «Միջազգային բակալավրիատի սկզբնական խթանողը»։ Համաժողովի ավարտին ՅՈՒՆԵՍԿՕ-ն ֆինանսավորեց Միջազգային դպրոցների ասոցիացիային լրացուցիչ 10,000 դոլարով, որը բավարար չէր մի քանի հոդվածներ գրելու կամ ուսուցիչներին հանդիպումների հրավիրելու համար։
աջից|մինի|Էկոլինտի ամրոցը, որտեղ մշակվել է ՄԲ-ն։
1964 թվականին միջազգային մանկավարժները, ինչպիսիք են Ալեք Փիթերսոնը (Օքսֆորդի համալսարանի կրթության ամբիոնի տնօրեն), Հարլան Հանսոնը (College Board-ի առաջադեմ բաշխման (AP) ծրագրի տնօրեն), Դեզմոնդ Քոուլը (Նյու Յորքում գտնվող ՄԱԿ-ի միջազգային դպրոցի տնօրեն) և Դեզմոնդ Քոուլ-Բեյքերը (Ժնևի միջազգային դպրոցի ղեկավար), հիմնադրեցին Միջազգային դպրոցների քննությունների սինդիկատը (ISES): Քոուլը և Հանսոնը իրենց հետ բերեցին Միացյալ Նահանգներում համալսարանների ընդունելության քննությունների փորձը, և Հանսոնը, մասնավորապես, բերեց իր փորձը College Board-ի (ամերիկյան համալսարանների ընդունելության խորհուրդ) հետ երկարատև հարաբերություններից: Փիթերսոնի խոսքերով՝ «ՄԴ-ի պատմության մեջ առաջընթացը» տեղի ունեցավ 1965 թվականին՝ «Քսաներորդ դարի հիմնադրամի» դրամաշնորհով, որը «Դպրոցները» գրքի հեղինակ Մարտին Մայերին հանձնարարեց զեկույց կազմել միջազգային դպրոցների համար ընդհանուր ուսումնական պլան և քննություններ ստեղծելու հնարավորության վերաբերյալ, որոնք ընդունելի կլինեին աշխարհի համալսարաններ ընդունվելու համար: Սա հանգեցրեց 1965 թվականի գարնանը և աշնանը Էկոլինտի, UWC (Միացյալ համաշխարհային քոլեջներ) Ատլանտիկի և այլ կազմակերպությունների մասնակցությամբ կոնֆերանսների, որոնց ընթացքում քննարկվեցին և համաձայնեցվեցին ՄԲ ուսումնական ծրագրի մանրամասները։

1966 թվականին ապահովված Ֆորդի հիմնադրամի դրամաշնորհը ֆինանսավորեց Փիթերսոնի ուսումնասիրությունը Օքսֆորդի համալսարանում, որը կենտրոնացած էր երեք հարցի վրա՝ «Եվրոպական երկրների միջնակարգ կրթական ծրագրերի համեմատական վերլուծություն... Եվրոպայի խորհրդի հետ համագործակցությամբ», համալսարան ընդունվել ցանկացող միջնակարգ դպրոցի աշակերտների համար համալսարանական սպասումները և «ՄԲ փորձնական քննության արդյունքների վիճակագրական համեմատություն... ազգային դպրոցական ավարտական քննությունների հետ, ինչպիսիք են բրիտանական A մակարդակները և ԱՄՆ College Board (AP) թեստերը»: Ուսումնասիրությունների և Ատլանտիկ քոլեջում մշակված ուսումնական ծրագրի մոդելի արդյունքում Փիթերսոնը նախաձեռնեց «ընդհանուր կրթությունը մասնագիտացման հետ» համատեղելու մոդելը, որը միաձուլվեց Միացյալ Նահանգների և Կանադայի ուսումնական ծրագրերի հետ և դարձավ 1967 թվականին Ժնևում կայացած ՅՈՒՆԵՍԿՕ-ի կոնֆերանսում առաջարկված «ուսումնական ծրագրի շրջանակը»: 1967 թվականի վերջին ISES-ը վերակազմավորվեց և վերանվանվեց ՄԲ Հիմնադրամի խորհուրդ, իսկ Ջոն Գուրմախտիգը դարձավ առաջին նախագահը 1968 թվականի հունվարին։ 1967 թվականին խումբը, որի կազմում այդ ժամանակ նաև Ռալֆ Թայլերն էր, ընտրեց ութ դպրոց, որոնք պետք է օգտագործվեին ուսումնական ծրագրի փորձարկման համար։

1968 թվականին ՄԲ դիպլոմի ծրագրի (ՄԲԴԾ) մշակման և պահպանման համար Ժնևում պաշտոնապես հիմնադրվեց ՄԲ-ի գլխավոր գրասենյակը։ Ալեք Փիթերսոնը դարձավ ՄԲ-ի առաջին գլխավոր տնօրենը, և 1968 թվականին ՄԲ-ին մասնակցեցին տասներկու դպրոցներ տասներկու երկրներից, այդ թվում՝ Ուելսի Ատլանտիկ քոլեջը, Ժնևի Էկոլինտը և Նյու Յորքի UNIS-ը։ Նպատակն էր «ապահովել միջազգայնորեն ընդունելի համալսարանական ընդունելության որակավորում, որը հարմար կլինի երիտասարդների աճող շարժուն բնակչության համար, որոնց ծնողները դիվանագիտության, միջազգային և բազմազգ կազմակերպությունների մաս էին կազմում»։

ՄԲ դիպլոմի ծրագրի առաջին վեց տարիները, սահմանափակ թվով ուսանողների մասնակցությամբ, կոչվում են «փորձարարական շրջան»։ Յուրաքանչյուր դպրոց պետք է ստուգվեր ISES-ի կամ ՄԲ-ի կողմից և պետք է հաստատվեր իրենց կառավարության կողմից։ Փորձարարական շրջանն ավարտվեց 1975 թվականին, և այդ թվականին Հյուսիսային Ամերիկայի Միջազգային Բակալավրիատը ստեղծվեց որպես առանձին կազմակերպություն, ինչը թույլ տվեց ՄԲԴԾ-ի իրականացման ֆինանսավորումը մնալ երկրում, այլ ոչ թե ուղարկել Ժնև։ Ծրագրի առաջին պաշտոնական ուղեցույցը, որը պարունակում էր դրա ուսումնական պլանը և պաշտոնական գնահատման տեղեկատվությունը, հրատարակվեց 1970 թվականին և ներառում էր գիտելիքների տեսության դասընթացը: Ընդլայնված ակնարկը ներկայացվեց 1978 թվականին, բայց ստեղծագործականություն, գործողություն, ծառայություն (ՍԳԾ), չնայած նախապես նշված էր ուղեցույցներում, ուղեցույցում հատուկ նշված չէր մինչև 1989 թվականը:

1980 թվականին, արձագանքելով «ինտերնացիոնալիզմի» եվրոկենտրոն լինելու քննադատությանը, ՄԲ-ն Սինգապուրում սեմինար անցկացրեց՝ ասիական մշակույթն ու կրթությունը ՄԲ ուսումնական ծրագրում ներառելու նպատակով: 1982 թվականին ՄԲ դպրոցների ղեկավարների մշտական ​​խորհրդաժողովը քայլեր ձեռնարկեց ուսումնական ծրագրում եվրոկենտրոնությունը փոփոխելու համար: Նույն թվականին Ճապոնիայի կառավարությունը ՄԲԿ-ի համար կազմակերպեց գիտական կոնֆերանս՝ «որպես ՄԲ-ի տարբեր ասպեկտների նկատմամբ ճապոնացիների հետաքրքրության նշան»։

Սկզբից ՄԲ դիպլոմային ծրագրի բոլոր առարկաները հասանելի էին անգլերեն և ֆրանսերեն լեզուներով, և բոլոր ուսանողների համար պարտադիր էր ուսումնասիրել ինչպես մայրենի, այնպես էլ երկրորդ լեզուն։ 1974 թվականին ներդրվեցին երկլեզու դիպլոմներ, որոնք թույլ էին տալիս ուսանողներին իրենց հումանիտար կամ գիտական առարկաներից մեկը կամ մի քանիսը անցնել իրենց մայրենիից տարբեր լեզվով։ ՄԲ դիպլոմային ծրագրի առարկաները իսպաներենով հասանելի դարձան 1983 թվականին։

## Հիմնարար պահանջներ և առարկայական խմբեր
### Հիմնարար պահանջներ
ՄԲ դիպլոմ ստանալու համար թեկնածուները պետք է բավարարեն երեք հիմնական պահանջ՝ ի լրումն առարկայական քննությունները հանձնելու

* Ընդլայնված էսսե (EE): Թեկնածուները պետք է գրեն մինչև 4000 բառից բաղկացած անկախ հետազոտական էսսե հաստատված ԷԷ առարկաների ցանկից որևէ առարկայի վերաբերյալ: Թեկնածուն կարող է ընտրել ուսումնասիրել իր ներկայումս ուսումնասիրվող առարկայի որևէ թեմա, չնայած դա պարտադիր չէ: Այն կարող է գրվել միջառարկայական թեմայի վերաբերյալ:
* Գիտելիքի տեսություն (TOK): Այս դասընթացը ուսանողներին ծանոթացնում է գիտելիքի բնույթի և սահմանափակումների վերաբերյալ տեսություններին (հիմնական իմացաբանություն) և ապահովում է գիտելիքի իմաստի և վավերականության որոշման պրակտիկա (քննադատական մտածողություն): Այն համարվում է դիպլոմային ծրագրի «առաջնային տարրը» և միակ դասընթացն է, որը պարտադիր է անցնել բոլոր դիպլոմ ստացող թեկնածուների համար: TOK-ը պահանջում է 100 ժամ ուսուցում, 1600 բառից բաղկացած արտաքին գնահատվող շարադրության ավարտ (ՄԲ-ի կողմից նշանակված վեց վերնագրերից 67% արժեքով) և ներքին գնահատվող ցուցահանդես կամ ներկայացում (33% արժեքով) թեկնածուի ընտրած թեմայի վերաբերյալ:
* Ստեղծագործություն, գործունեություն, ծառայություն (ՍԳԾ): ՍԳԾ-ի նպատակն է ուսանողներին հնարավորություն տալ անձնական աճի, ինքնադրսևորման, մտավոր, ֆիզիկական և ստեղծագործական մարտահրավերների, ինչպես նաև իրենց որպես իրենց համայնքների պատասխանատու անդամների գիտակցման համար հնարավորություններ՝ սոցիալական կամ համայնքային աշխատանքի (ծառայություն), մարզական կամ այլ ֆիզիկական ակտիվության և ստեղծագործական գործունեության (ստեղծագործականություն) մասնակցության միջոցով: Երկամյա ծրագրի ընթացքում ՍԳԾ գործունեության նվազագույն քանակի ուղեցույցը շաբաթական մոտավորապես 3-4 ժամ է, չնայած «ժամերի հաշվարկը» չի խրախուսվում: Նախկինում պահանջ կար, որ լրացվի 150 ՍԳԾ ժամ, բայց դա վերացվեց 2010 թվականին: Այնուամենայնիվ, որոշ դպրոցներ դեռևս պահանջում են այդ ժամերը:

### Առարկայական խմբեր
ՄԲ դիպլոմ ստանալու համար ուսանողները պետք է ընտրեն վեց առարկա՝ մեկը 1-5 խմբերից, մեկը՝ 6-րդ խմբից, կամ թույլատրելի փոխարինող մյուս խմբերից, ինչպես նկարագրված է ստորև։ Երեք կամ չորս առարկա պետք է ընտրվեն բարձրագույն մակարդակում (ԲՄ), իսկ մնացածը՝ ստանդարտ մակարդակում (ՍՄ)։ ՄԲ-ն խորհուրդ է տալիս առնվազն 240 ժամ ուսուցողական ժամանակ ԲՄ դասընթացների և 150 ժամ ՍՄ դասընթացների համար։

Չնայած ՄԲ-ն խրախուսում է ուսանողներին ստանալ ՄԲ ամբողջական դիպլոմ, «աշխատանքային ծանրաբեռնվածությունը պահանջում է մեծ նվիրվածություն, կազմակերպվածություն և նախաձեռնողականություն»։ Դրա փոխարեն ուսանողները կարող են ընտրել գրանցվել մեկ կամ մի քանի առանձին ՄԲ առարկաների համար՝ առանց հիմնական պահանջների։ Նման ուսանողները չեն ստանա ամբողջական դիպլոմ։

ՄԲԴ վեց առարկայական խմբերը և դասընթացների առաջարկները ամփոփված են ստորև.

* Խումբ 1. Լեզվի և գրականության ուսումնասիրություններ: Ընդունվում է կամ ՍՄ, կամ ԲՄ մակարդակներում, սա, որպես կանոն, ուսանողի մայրենի լեզուն է, որտեղ հասանելի է ավելի քան 80 լեզու: 2011 թվականի ամռանը սկսվող դասընթացներից սկսած՝ A լեզու (նախկինում A1) առարկայի համար կան երկու տարբերակ՝ գրականություն, որը շատ նման է հին դասընթացին, և լեզու և գրականություն, որը նախկին 2-րդ խմբի A2 լեզվի առարկաների մի փոքր ավելի դժվար հարմարեցում է, որոնք հանվել են: Միջառարկայական առարկայական գրականությունը և կատարողականը նույնպես կարող են ընդունվել ստանդարտ մակարդակներում:
* Խումբ 2. Լեզվի ձեռքբերում: Լրացուցիչ լեզու, որը ընդունվում է հետևյալ մակարդակներում՝ Բ լեզու (ՍՄ կամ ԲՄ) կամ Լեզվի նախնական ուսուցում (միայն ՍՄ): Բ լեզվի դասընթացները նախատեսված են լեզվի որոշակի նախնական փորձ ունեցող ուսանողների համար, մինչդեռ Լեզվի նախնական ուսուցումը նախատեսված է այն աշակերտների համար, ովքեր լիովին սկսնակ են, գրեթե առանց փորձի: Լատիներենը և դասական հունարենը նույնպես առաջարկվում են և կարող են ընդունվել ՍՄ կամ ԲՄ: 2011 թվականի ամռանից սկսած՝ A2 լեզվի տարբերակը 1-ին խմբի լեզվի և գրականության առաջարկով փոխարինելուց հետո, B լեզվի ուսումնական ծրագիրը փոխվեց. դասընթացն այժմ ավելի խիստ է, և ԲՄ-ում պարտադիր ուսումնասիրվում է երկու գրական ստեղծագործություն (չնայած սա նախատեսված է ըմբռնման, այլ ոչ թե վերլուծության համար և գնահատվում է միայն դասընթացային աշխատանքների միջոցով): Բացի այդ, B ՍՄ ուսանողները կարող են ուսումնասիրել տեքստերից մեկը՝ որպես ընտրովի թեմաների փոխարինող: Ուսանողները կարող են ընտրել 2-րդ խմբի դասընթացի փոխարեն լրացուցիչ 1-ին խմբի դասընթաց անցնել։
* Խումբ 3. Անհատներ և հասարակություններ: Հումանիտար և հասարակական գիտությունների դասընթացներ առաջարկվում են և՛ ՍՄ-ում, և՛ ԲՄ-ում. բիզնեսի կառավարում, տնտեսագիտություն, աշխարհագրություն, պատմություն, տեղեկատվական տեխնոլոգիաներ գլոբալ հասարակությունում (ITGS), փիլիսոփայություն, հոգեբանություն, սոցիալական և մշակութային մարդաբանություն և գլոբալ քաղաքականություն: «Աշխարհի կրոններ» դասընթացն առաջարկվում է ՍՄ-ում, իսկ միջառարկայական «Շրջակա միջավայրի համակարգեր և հասարակություններ» դասընթացը՝ ՍՄ-ում կամ ԲՄ-ում:
* Խումբ 4. Փորձարարական գիտություններ: ՍՄ-ում և ԲՄ-ում առաջարկվում է հինգ դասընթաց՝ քիմիա, կենսաբանություն, ֆիզիկա, դիզայնի տեխնոլոգիա և համակարգչային գիտություն: «Սպորտ, վարժություններ և առողջության գիտություն» դասընթացը առաջարկվում է և՛ դպրոցական, և՛ ավագ դպրոցներում: «Գիտության բնույթ» միջառարկայական դասընթացը առաջարկվում է միայն ՍՄ-ում, մինչդեռ «Շրջակա միջավայրի համակարգեր և հասարակություններ» դասընթացը առաջարկվում է ՍՄ կամ ԲՄ-ում:
* 5-րդ խումբ. Մաթեմատիկա: Բոլոր ուսանողները, ովքեր ցանկանում են ավարտել ՄԲ դիպլոմով, պետք է անցնեն մաթեմատիկայի դասընթաց, որի դասընթացները հասանելի են տարբեր մակարդակներում և տարբեր ուղղվածությամբ: Կան երկու տարբեր ՄԲ մաթեմատիկայի դասընթացներ, որոնք երկուսն էլ հասանելի են ստանդարտ կամ ավելի բարձր մակարդակներում. «*Մաթեմատիկա. վերլուծություն և մոտեցումներ*», որը շեշտը դնում է հանրահաշվական մեթոդների, հաշվարկի և մաթեմատիկական մտածողության վրա, և «*Մաթեմատիկա. կիրառություններ և մեկնաբանություն*», որը շեշտը դնում է մոդելավորման և վիճակագրության վրա և կենտրոնանում է տեխնոլոգիաների օգտագործման վրա՝ իրական աշխարհի կիրառություններով խնդիրներ լուծելու համար: Այս ուսումնական ծրագրերը ներդրվել են 2019 և 2021 թվականների խոշոր փոփոխություններով՝ նախորդ ուսումնական ծրագրերը փոխարինելով նոր կառուցվածքով: 2019 թվականի դասընթացների փոփոխությունների համաձայն՝ «Լրացուցիչ մաթեմատիկա»-ն ամբողջությամբ հանվել է: Մինչև 2019 թվականը, աճող դժվարությամբ, առաջարկվող դասընթացներն էին՝ «Մաթեմատիկական ուսումնասիրություններ»՝ ՍՄ, «Մաթեմատիկա»՝ ՍՄ և ԲՄ և «Լրացուցիչ մաթեմատիկա»՝ ԲՄ: Համակարգչային գիտության ընտրովի դասընթացները 2014 թվականին առաջին քննություններից տեղափոխվել են 4-րդ խումբ՝ որպես լիարժեք դասընթաց:
* 6-րդ խումբ. Արվեստներ: ՍՄ-ում և ԲՄ-ում առաջարկվում են հինգ դասընթացներ՝ պար, երաժշտություն, թատրոն, կերպարվեստ և կինո։ 6-րդ խմբի դասընթացի փոխարեն ուսանողները կարող են ընտրել 1-4 խմբերից լրացուցիչ դասընթաց կամ ՄԲ-ի կողմից հաստատված դպրոցական ծրագրի դասընթաց: Միջառարկայական գրականություն և ներկայացումներ նույնպես առաջարկվում են, թեև ներկայումս միայն ՍՄ-ում:

«Շրջակա միջավայրի համակարգեր և հասարակություններ» ՍՄ-ը կամ ԲՄ-ը միջառարկայական դասընթաց է, որը նախատեսված է 3-րդ կամ 4-րդ խմբերի դիպլոմի պահանջները բավարարելու համար, մինչդեռ գրականություն և ներկայացումներ ՍՄ-ը բավարարում է 1-ին կամ 6-րդ խմբերի պահանջները:

### Առցանց Դիպլոմի Ծրագիր և փորձնական դասընթացներ
ՄԲ-ն մշակում է ՄԲԴԾ-ի առցանց տարբերակը և ներկայումս ՄԲԴԾ ուսանողներին առաջարկում է մի քանի առցանց դասընթացներ: Ի վերջո, այն նախատեսում է առցանց դասընթացներ առաջարկել ցանկացած ուսանողի, ով ցանկանում է գրանցվել: Բացի այդ, ՄԲ-ն մշակել է փորձնական դասընթացներ, որոնք ներառում են համաշխարհային կրոններ, սպորտ, վարժություններ և առողջապահական գիտություններ, պար, ինչպես նաև միջառարկայական փորձնական դասընթաց՝ գրականություն և ներկայացում՝ համաշխարհային քաղաքականություն: Այս փորձնական դասընթացներն այժմ դարձել են հիմնական դասընթացների մաս:

## Գնահատում և գնահատականներ
Բոլոր առարկաները (բացառությամբ ՍԳԾ-ի) գնահատվում են ինչպես ներքին, այնպես էլ արտաքին գնահատողների կողմից: Արտաքին գնահատվող քննությունները ամբողջ աշխարհում անցկացվում են մայիսին (սովորաբար Հյուսիսային կիսագնդի դպրոցների համար) և նոյեմբերին (սովորաբար Հարավային կիսագնդի դպրոցների համար): Յուրաքանչյուր քննություն սովորաբար բաղկացած է երկու կամ երեք բաժնից, որոնք սովորաբար գրվում են նույն կամ հաջորդական աշխատանքային օրերին: Տարբեր բաժինները կարող են ունենալ տարբեր տեսակի հարցեր կամ կենտրոնանալ առարկայական ծրագրի տարբեր ոլորտների վրա: Օրինակ՝ Քիմիա ՍՄ-ում 1-ին բաժինը ներառում է բազմակի ընտրության հարցեր, 2-րդ բաժինը՝ ընդլայնված պատասխաններով հարցեր: 3-րդ բաժինը կենտրոնանում է ուսուցչի կողմից ընտրված «տարբերակ(ներ)ի և տվյալների վերլուծության հարցերի վրա: Բոլոր արտաքին գնահատումների գնահատումը կատարվում է ՄԲ-ի կողմից նշանակված անկախ քննողների կողմից:

Ներքին գնահատման (ՆԳ) բնույթը տարբերվում է ըստ առարկայի: Կարող են լինել բանավոր ներկայացումներ (օգտագործվում են լեզուներով), գործնական աշխատանքներ (փորձարարական գիտություններում և կատարողական արվեստներում) կամ գրավոր աշխատանքներ: Ներքին գնահատումը կազմում է յուրաքանչյուր առարկայի համար տրված գնահատականի 20-ից 50 տոկոսը և գնահատվում է դպրոցի ուսուցչի կողմից: Դպրոցի յուրաքանչյուր մակարդակի յուրաքանչյուր առարկայից առնվազն հինգից բաղկացած նմուշը նույնպես գնահատվելու է ՄԲ-ի կողմից նշանակված մոդերատորի կողմից՝ ներքին գնահատման արտաքին մոդերացիա կոչվող գործընթացում: Այս մոդերացիայի հիման վրա տվյալ դպրոցի ամբողջ առարկայի գնահատականները կարող են փոխվել:

Միավորները շնորհվում են 1-ից մինչև 7, որտեղ 7-ը համարժեք է A* A-մակարդակի գնահատականին, 6-ը՝ A-ին և այլն: Մինչև երեք լրացուցիչ միավոր շնորհվում է՝ կախված ընդլայնված էսսեում և գիտելիքների տեսությունում ստացված գնահատականներից, ուստի ՄԲԴԾ-ում հնարավոր միավորների առավելագույն քանակը 45 է: ՄԲ դիպլոմի համար ընդհանուր հաջողության մակարդակը մոտավորապես 80% է: ՄԲ դիպլոմ ստանալու համար թեկնածուները պետք է ստանան առնվազն 24 միավոր կամ միջինում չորս (կամ C) հնարավոր յոթ միավորից վեց առարկաների համար: Թեկնածուները պետք է նաև ստանան առնվազն 12 միավոր իրենց բարձրագույն մակարդակի առարկաներից և առնվազն 9 միավոր իրենց ստանդարտ մակարդակի առարկաներից: Բացի այդ, թեկնածուները պետք է կատարեն ընդլայնված էսսեի, ՍԳԾ-ի և գիտելիքի տեսության քննությունների բոլոր պահանջները: Անկախ ստացված միավորներից, ուսանողին դիպլոմ չտրամադրելու պայմանները հետևյալն են՝ ՍԳԾ քննությունը չավարտելը, երեքից ավելի 3 կամ ցածր միավոր (ՍՄ կամ ԲՄ), երկուսից ավելի 2 կամ ցածր միավոր (ՍՄ կամ ԲՄ), ցանկացած առարկայից 1 միավոր (ՍՄ կամ ԲՄ), բարձրագույն մակարդակի (12) կամ ստանդարտ մակարդակի (9) առարկաների համար պահանջվող կոնկրետ միավորներին չհամապատասխանելը, գիտելիքների տեսության և/կամ ընդլայնված շարադրության համար «E» գնահատական ստանալը կամ վերջնական մրցանակաբաշխության հանձնաժողովի կողմից ակադեմիական անպատշաճ վարքագծի համար պատիժ ստանալը:

ՄԲ դիպլոմի ծրագրի բոլոր պահանջները և հետևյալ համակցություններից մեկը կամ մի քանիսը հաջողությամբ կատարող թեկնածուները իրավունք ունեն ստանալու երկլեզու դիպլոմ՝ երկու 1-ին խմբի առարկա (տարբեր լեզուներով), 3-րդ կամ 4-րդ խմբի առարկա, որը քննվել է թեկնածուի 1-ին խմբի լեզվից տարբեր լեզվով, կամ ընդլայնված էսսե 3-րդ կամ 4-րդ խմբի առարկայից, որը գրվել է թեկնածուի 1-ին խմբի լեզվից տարբեր լեզվով: ՄԲ ատեստատները տրամադրվում են դիպլոմային դասընթացների և քննությունների ավարտը հաստատող ոչ դիպլոմային թեկնածու ուսանողների համար:

### Հատուկ դեպքեր
Եթե ստանդարտ գնահատման պայմանները կարող են անբարենպաստ վիճակում դնել հատուկ կրթական կարիքներ ունեցող աշակերտին, կարող են թույլատրվել հատուկ կարգավորումներ: «Հատուկ գնահատման կարիքներ ունեցող թեկնածուներ» հրապարակումը պարունակում է տեղեկատվություն հատուկ կարիքներ ունեցող աշակերտների համար նախատեսված ընթացակարգերի և կարգավորումների վերաբերյալ:

## Դիմում և թույլտվություն
ՄԲ դիպլոմի ծրագիրն առաջարկելու համար հաստատությունը պետք է անցնի դիմումի գործընթաց, և այդ ընթացքում ուսուցիչները վերապատրաստվում են ՄԲ-ում: Դիմումի գործընթացի ավարտին ՄԲ-ն անցկացնում է լիազորման այց: Երբ դպրոցը լիազորվում է առաջարկելու ծրագիրը, տարեկան վճարը ապահովում է ՄԲ-ի շարունակական աջակցությունը, ՄԲ լոգոն ցուցադրելու օրինական լիազորությունը և մուտքը դեպի առցանց ուսումնական կենտրոն (OCC) և ՄԲ տեղեկատվական համակարգ (MBIS): OCC-ն տեղեկատվություն, ռեսուրսներ և աջակցություն է տրամադրում ՄԲ ուսուցիչներին և համակարգողներին: MBIS-ը ՄԲ համակարգողների կողմից օգտագործվող տվյալների բազա է: ՄԲ-ի այլ վճարները ներառում են նաև ուսանողների գրանցման և դիպլոմային առարկաների անհատական քննության վճարները:

## Համալսարանների կողմից ճանաչում
ՄԲ դիպլոմը ընդունվում է 75 երկրներում՝ ավելի քան 2000 համալսարաններում, և ՄԲ-ն իր կայքում ունի որոնման տեղեկատու, չնայած այն խորհուրդ է տալիս ուսանողներին ստուգել ճանաչման քաղաքականությունը անմիջապես յուրաքանչյուր համալսարանի համար։ ՄԲ-ն նաև պահպանում է այն համալսարանների ցանկը, որոնք ՄԲԴԾ շրջանավարտներին կրթաթոշակներ են առաջարկում յուրաքանչյուր հաստատության կողմից սահմանված պայմաններով, ներառյալ Միացյալ Նահանգների 58 քոլեջներն ու համալսարանները։ Ստորև ներկայացված է տարբեր երկրներում համալսարանների ճանաչման քաղաքականության ամփոփ նկարագրությունը։

## Ընդունելություն
2006 թվականի դեկտեմբերի 10-ին ''Time'' ամսագրի «Ինչպես մեր դպրոցները դուրս բերել 20-րդ դարից» հոդվածում ՄԲԴԾ-ն նկարագրվել է որպես «խիստ, պատրաստի ուսումնական ծրագիր, որը ճանաչվել է աշխարհի համալսարանների կողմից»: Այն նաև ներկայացվել է *American Educator* ամսագրի 2002 թվականի ամառային համարում, որտեղ Ռոբերտ Ռոթմանը այն նկարագրել է որպես «արդյունավետ, ուսուցողական առումով հիմնավորված, քննությունների վրա հիմնված համակարգի լավ օրինակ»: Հարվարդի համալսարանի կրթական հոգեբանության պրոֆեսոր Հովարդ Գարդները նշել է, որ ՄԲԴԾ ուսումնական ծրագիրը «ավելի քիչ սահմանափակ է, քան ամերիկյան ջանքերի մեծ մասը» և օգնում է ուսանողներին «քննադատաբար մտածել, սինթեզել գիտելիքներ, խորհրդածել իրենց սեփական մտածողության գործընթացների վերաբերյալ և սովորել միջառարկայական մտածողություն»: Բրաունի համալսարանի ընդունելության հանձնաժողովի անդամը պնդել է, որ ՄԲԴԾ-ն լայն հարգանք է վայելում:

Միացյալ Թագավորությունում ՄԲԴԾ-ն «համարվում է ակադեմիական առումով ավելի մարտահրավերներով լի, բայց ավելի լայն, քան երեք կամ չորս A-մակարդակները», ըստ *The Guardian*-ի հոդվածի: 2006 թվականին կառավարության նախարարները ֆինանսավորում են տրամադրել, որպեսզի «Անգլիայի յուրաքանչյուր տեղական ինքնակառավարման մարմին ունենա առնվազն մեկ կենտրոն, որը վեցերորդ դասարանի աշակերտներին հնարավորություն է տալիս սովորել ՄԲ ծրագրով»:

ԱՄՆ-ում ՄԲԴԾ-ի քննադատությունը կենտրոնացած է այն անորոշ պնդման վրա, որ այն հակաամերիկյան է, ըստ ''The New York Times''-ում անանուն մեջբերված ծնողների, ովքեր դեմ էին ծրագրի ՅՈՒՆԵՍԿՕ-ի կողմից ֆինանսավորմանը դրա սկզբնական տարիներին: Հիմնական արժեքը համարվում է ավելի բարձր, քան մյուս ծրագրերինըը: 2012 թվականին ԱՄՆ Այդահո նահանգի Կյոր դ'Ալեն քաղաքի դպրոցական խորհուրդը քվեարկել է շրջանի բոլոր ՄԲ ծրագրերը վերացնելու օգտին՝ ցածր մասնակցության և բարձր ծախսերի պատճառով:

## Տես նաև
* Արարատյան բակալավրիատ

## Նշումներ

## Ծանոթագրություններ

*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*

## Արտաքին հղումներ

* The Diploma Programme the ՄԲ's official website
* A Guide To ՄԲ Diploma Program TYCHR

Կատեգորիա:Ավագ դպրոց
Կատեգորիա:Կրթություն
Կատեգորիա:Միջազգային Բակալավրիատ
Կատեգորիա:Ուսումնական հաստատություններ