Սիլվեստր II (Հռոմի պապ)

**Պապ Սեղբեստրոս II** (; ), ի սկզբանե հայտնի որպես Գերբերտ Օրիլակցի, գիտնական և ուսուցիչ, ով ծառայել է որպես Հռոմի պապ և Պապական պետությունների կառավարիչ 999 թվականից մինչև իր մահը։ Նա հավանություն է տվել և խթանել մավրիտանական և հունահռոմեական թվաբանության, մաթեմատիկայի և աստղագիտության ուսումնասիրությունը՝ վերադարձնելով արևմտյան քրիստոնեություն աբակը, գնդաձև աստրոլաբը և հիդրաուլիսը, որոնք կորել էին Լատինական Եվրոպայում Արևմտյան Հռոմեական կայսրության անկումից հետո։ Ասում են, որ նա առաջինն էր քրիստոնեական Եվրոպայում (Ալ-Անդալուսից դուրս), ով ներմուծեց թվերի տասնորդական համակարգը՝ օգտագործելով հինդու-արաբական համակարգը։

## Վաղ կյանք
Գերբերտը ծնվել է մոտ 946 թվականին կամ 945-ից 950 թվականներն ընկած ժամանակաշրջանում։ Նրա ծննդյան ստույգ վայրը հայտնի չէ, բայց դա, ամենայն հավանականությամբ, եղել է Աքվիտանիայի դքսությունը, որը մտնում էր Ֆրանսիայի թագավորության մեջ։ Ավելի ճշգրիտ աղբյուրները ներառում են Բելլիակ քաղաքը, որը գտնվում է ներկայիս Սեն-Սիմոնում ՝Կանտալի գավառում կամ Օրիյակի մոտ։ Մեկ այլ առաջարկվող ենթադրյալ վայրը Օվերն նահանգն է։ Գերբերտի ծնողները, ցանկանալով որակյալ կրթություն տալ, նրան տարան սովորելու մոտակա բենեդիկտյան աբբայությունում։ Այստեղ Գերբերտը դարձավ Ռայմունդ անունով վանականի աշակերտը, ով հիանում էր գիտելիք ստանալու նրա ցանկությամբ և օգնում նրան ուսման մեջ։

Մոտ 963 թվականին նա մտավ Սուրբ Գերալդ Օրիլակի վանքը։ 967 թվականին Բարսելոնայի կոմս Բորելլ II-ը (947–992) այցելեց վանք, և վանահայրը խնդրեց կոմսին իր հետ վերցնել Գերբերտին, որպեսզի տղան կարողանա մաթեմատիկա սովորել Կատալոնիայում և այնտեղ ձեռք բերել արաբերեն սովորելու որոշակի գիտելիքներ։ Վանքից հեռու լինելով՝ Գերբերտը ուսումը շարունակեց Բարսելոնայում, ինչպես նաև արաբերեն սովորեց Սևիլիայում և Կորդոբայում։

## Գիտական ​​աշխատանք
Գերբերտը սովորել է Վիչի եպիսկոպոս Ատտոյի մոտ, Բարսելոնայից մոտ 60 կմ հյուսիս, և հավանաբար նաև մոտակա Սանտա Մարիա դե Ռիպոլի վանքում։ Ինչպես բոլոր կատալոնական վանքերում, այստեղ պահվում էին ձեռագրեր մուսուլմանական Իսպանիայից և հատկապես Կորդոբայից, որը այն ժամանակ Եվրոպայի ինտելեկտուալ կենտրոններից մեկն էր. օրինակ, ալ-Հակամ II-ի գրադարանը պարունակում էր հազարավոր գրքեր (գիտականից մինչև հունական փիլիսոփայություն։ Հենց այստեղ էլ Գերբերտը ծանոթացավ մաթեմատիկային և աստղագիտությանը։ Բորել II-ը անդալուզյան զորքերի կողմից լուրջ պարտություն կրեց, ուստի նա պատվիրակություն ուղարկեց Կորդոբա՝ զինադադար խնդրելու համար։ Եպիսկոպոս Ատտոն եղել է պատվիրակության կազմում, որը հանդիպել է ալ-Հակամ II-ի հետ, ով նրան պատվով ընդունել է։ Գերբերտը հիացած էր մոզարաբական քրիստոնյա եպիսկոպոսների և դատավորների պատմություններով, ովքեր հագնվում և խոսում էին մավրի պես և նույնքան հմուտ էին մաթեմատիկայի և գիտության մեջ, որքան իսլամական մեդրեսեների մեծ ուսուցիչները: Սա Գերբերտի մոտ արթնացրեց ակնածանք մավրերի նկատմամբ և մաթեմատիկա և աստղագիտության սովորելու մեծ ցանկություն:

### Աբակ և թվեր

Գերբերտը իմացավ հինդու-արաբական թվանշանների մասին և այդ գիտելիքները կիրառեց աբակի վրա, բայց, հավանաբար, առանց զրո թվի։ Ըստ 12-րդ դարի պատմաբան Ուիլյամ Մալմսբերիի, Գերբերտը աբակի հաշվողական սարքի գաղափարը փոխառել է Ալ-Կարաուին համալսարանի մավր գիտնականից։ Աբակը, որը Գերբերտը նորից ներմուծեց Եվրոպա, բաժանված էր 27 մասի՝ 9 թվային նշաններով (զրոն չհաշված, որը ներկայացված էր դատարկ սյունակով) և պարունակում էր ընդհանուր առմամբ 1000 նշան՝ պատրաստված կենդանու եղջյուրից՝ Ռեյմսի վահան պատրաստողի կողմից։ Նրա աշակերտ Ռիչերի խոսքերով, Գերբերտը կարող էր արագ հաշվարկներ կատարել իր աբակով, որոնք իր ժամանակի մարդկանց համար չափազանց դժվար էր կատարել միայն հռոմեական թվերով։ Գերբերտի վերաներդրման շնորհիվ 11-րդ դարում աբակը կրկին լայն տարածում գտավ Եվրոպայում։

Բեռնելինուսը Փարիզից, ով հավանաբար Գերբերտի աշակերտն էր, գրեց մի գիրք, որը կոչվում էր «Liber Abaci», որտեղ նա նկարագրում էր աբակի դիզայնը։ Այս գրքում նա առանձին ներկայացրեց «հինդու-արաբական» նշանները, որոնք օգտագործվում էին աբակի վրա և կապում դրանք ավելի տարածված լատինական թվերի հետ։ Բեռնելինի «Liber Abaci»-ն պահպանվել է 11-րդ և 12-րդ դարերի 11 ձեռագրերում։ Դրանցից երկուսի մեջ, հավանաբար ամենահինը, 3 թիվը վերարտադրված է մյուս ձեռագրերից տարբերվող ձևով։ Այս խորհրդանիշը հիշեցնում է հռոմեական սղագրությունից լատիներեն «ter» բառի «Տիրոնյան նշումը»։ Սրա պատճառն անհայտ է, սակայն ենթադրվում է, որ Բեռնելինը չի ցանկացել օգտագործել «անհավատի» խորհրդանիշը Սուրբ Երրորդությունը ներկայացնող թվի համար։

### Գնդաձև աստրոլաբ և տեսողական խողովակ
Չնայած հունահռոմեական դարաշրջանի ավարտից ի վեր գնդաձև աստրոլաբի կորելուն՝ Գերբերտը այն վերաներմուծեց լատինական Եվրոպա՝ Ալ-Անդալուսի իսլամական քաղաքակրթության միջոցով, որն այդ ժամանակ գտնվում էր քաղաքակրթության «առաջնագծում»։ Նրա արմիլայի մանրամասները բացահայտվում են Գերբերտի նամակներում՝ ուղղված իր նախկին աշակերտ և վանական Ռեմի Տրեվեիցին և իր գործընկեր Կոնստանտինին՝ Միսիի վանահայրին, ինչպես նաև նրա նախկին աշակերտի և ֆրանսիացի ազնվական Ռիշերի հաշվետվություններում, ով ծառայել է որպես վանական Ռեյմսում։ Ռիշերը նշեց, որ Գերբերտը հայտնաբերել է, որ աստղերը շարժվում են թեք ուղղությամբ գիշերային երկնքով։ Ռիշերը նկարագրել է Գերբերտի կողմից աստրոլաբի օգտագործումը որպես տեսողական օգնություն դասարանում մաթեմատիկա և աստղագիտություն դասավանդելու համար:

Պատմաբան Օսկար Գ. Դարլինգթոնը պնդում է, որ Գերբերտի բաժանումը 60 աստիճանի 360-ի փոխարեն թույլ տվեց, որ նրա գնդիկի կողային գծերը հավասար լինեն վեց աստիճանի։ Այս հաշվարկով, բևեռային շրջանը Գերբերտի ոլորտում տեղակայված էր 54 աստիճանում, մի քանի աստիճան շեղվելով իրական 66° 33'-ից։ Նրա՝ Հյուսիսային արևադարձի տեղադրումը 24 աստիճանում գրեթե ճշգրիտ էր, ինչդեռ հասարակածի դիրքը ճիշտ էր ըստ սահմանման։ Ռիշերը նաև բացահայտեց, թե ինչպես Գերբերտը դարձրեց մոլորակները ավելի հեշտությամբ դիտելի իր աստրոլաբում․

Ռիշեյը գրել է Գերբերտի մեկ այլ աստրոլաբի մասին, որն ուներ տեսանելի խողովակներ, որոնք ամրացված էին սնամեջ առանցքի վրա։ Դրանց միջոցով կարելի էր դիտարկել համաստեղությունները, որոնց ձևերը նա կախեց երկաթյա և պղնձյա լարերից։ Աստրոլաբը նկարագրել է նաև Գերբերտը իր գործընկեր Կոնստանտինին ուղղված նամակում։ Գերբերտը հրահանգեց Կոնստանտինին, որ եթե կասկածներ ունենար բևեռային աստղի դիրքի վերաբերյալ, պետք է ամրացնել աստրոլաբի տեսանելիության խողովակը՝ դիտելու համար աստղը, որը կասկածում է, և եթե աստղը չշարժվի տեսադաշտից դուրս, ապա դա բևեռային աստղն է։ Ավելին, Գերբերտը Կոնստանտինին հրահանգեց, որ հյուսիսային բևեռը կարելի է չափել վերին և ստորին տեսողական խողովակներով, Հյուսիսային բևեռային շրջանը մեկ այլ խողովակով, հյուսիսային արևադարձը՝ մեկ այլ խողովակով, հասարակածը՝ մեկ այլ խողովակով, և Հարավային արևադարձը՝ մեկ այլ խողովակով։

### Գիտական ​​գրադարան
984 թվականի վերջին Գերբերտը նամակ ուղարկեց Տուրի վանահայր Էբերհարդին մեծ գիտական ​​գրադարանի հիմնադրման վերաբերյալ։ Նա հսկայական գումարներ հատկացրեց գրադարան ստեղծելու և արևմտաեվրոպական տարբեր հեղինակների տեքստեր ձեռք բերելու համար։  Նա գրեց Եվրոպայի բազմաթիվ վանականների ու վանահայրերի՝ նրանց վանքերից դասական գրականություն խնդրելով։ Գերբերտը կարողացավ նաև ձեռք բերել որոշ աշխատանքներ ավելի վաղ դարաշրջանի հեղինակներից, ինչպիսիք են Ցիցերոնը և Ստացիուսը։ Գերբերտի երկու կոնկրետ խնդրանքները, որոնց վերաբերյալ փաստաթղթերը պահպանվել են, նամակներն են, որոնք ուղարկվել են Բարսելոնայի Լյուպիտուսին և Ժիրոնայի եպիսկոպոս Միրո Բոնֆիլին, որտեղ նա խնդրել է առաջինին ուղարկել իրեն աստղագիտության մասին գիրք, իսկ երկրորդին՝ թվաբանության գիրք։ Այստեղից կարելի է եզրակացնել, որ գրադարանը պարունակում էր գրքերի բազմաթիվ հատորներ, որոնք ընդգրկում էին տարբեր թեմաներ, սակայն գրադարանի ճշգրիտ չափն ու ազդեցությունը կարծես թե անհայտ է։

## Եկեղեցական կարիերա
969 թվականին Բորել II-ը ուխտագնացություն կատարեց Հռոմ՝ իր հետ տանելով Գերբերտին։ Այնտեղ Գերբերտը հանդիպեց Պապ Հովհաննես XIII-ին և կայսր Օտտոն I-ին։ Պապը համոզեց Օտտոն I-ին վարձել Գերբերտին որպես դաստիարակ իր փոքր որդու՝ Օտտոն II-ի համար։ Մի քանի տարի անց Օտտոն I-ը Գերբերտին թույլ տվեց սովորել Ռեյմսի մայր տաճարում, որտեղ նա շուտով նշանակվեց ուսուցիչ արքեպիսկոպոս Ադալբերոյի կողմից 973 թվականին։ Նա այս պաշտոնում մնաց մինչև 989 թվականը, միակ ընդհատումը այն ժամանակն էր, երբ նա ղեկավարում էր Բոբիոյի վանքը 981-983 թվականներին։ Երբ Օտտոն II-ը դարձավ միակ կայսրը 973 թվականին, նա Գերբերտին նշանակեց Բոբբիոյի վանքի վանահայր և նաև նշանակեց նրան շրջանի կոմս, սակայն աբբայությունը ավերվել էր նախորդ վանահայրերի կողմից, և Գերբերտը շուտով վերադարձավ Ռեյմս։ 983 թվականին Օտտո II-ի մահից հետո Գերբերտը ներգրավվեց իր ժամանակի քաղաքական գործունեության մեջ։ 985 թվականին իր արքեպիսկոպոսի աջակցությամբ նա դեմ է արտահայտվել Ֆրանսիայի թագավոր Լոթարի փորձին՝ Լոթարինգիան վերցնելու կայսր Օտտո III-ից՝ աջակցելով Հուգո Կապեին։ 987 թվականին Հուգը դարձավ Ֆրանսիայի թագավոր՝ վերջ տալով Կարոլինգյան դինաստային։

Ադալբերոնը մահացել է 989 թվականի հունվարի 23-ին։ Գերբերտը նրա իրավահաջորդության բնական թեկնածուն էր, սակայն թագավոր Հուգը փոխարենը նշանակեց Առնուլֆին՝ Լոթերի թագավորի ապօրինի որդուն։ Առնուլֆը պաշտոնանկ արվեց 991 թվականին Հուգի դեմ ենթադրյալ դավաճանության համար, և Գերբերտը ընտրվեց նրա իրավահաջորդը։ Այնուամենայնիվ, Գերբերտի՝ Ռեյմսի Աթոռ բարձրանալու դեմ այնքան մեծ ընդդիմություն կար, որ Պապ Հովհաննես XV-ը (985–996) Ֆրանսիա ուղարկեց մի լեգատ, որը ժամանակավորապես դադարեցրեց Գերբերտին իր եպիսկոպոսական պաշտոնից։ Գերբերտը փորձում էր ցույց տալ, որ այս հրամանագիրն անօրինական է, բայց 995-ին հաջորդ սինոդը հայտարարեց, որ Առնուլֆի ավանդադրումն անվավեր է: Այնուհետև Գերբերտը դարձավ Օտտո III-ի ուսուցիչը, իսկ Գրիգոր V պապը (996–999), Օտտո III-ի զարմիկը, 998 թվականին նրան նշանակեց Ռավեննայի արքեպիսկոպոս։

Կայսրի աջակցությամբ Գերբերտը 999 թվականին ընտրվեց Գրիգոր 5-րդին հաջորդելու պապի պաշտոնում։ Գերբերտը վերցրել է Սիլվեստր II անունը՝ ակնարկելով Սիլվեստր I-ին (314–335), Կոստանդիանոս Ա Մեծ կայսրի խորհրդականին (324–337)։ Պապ դառնալուց անմիջապես հետո Սիլվեստր II-ը հաստատեց իր նախկին մրցակից Առնուլֆին որպես Ռեյմսի արքեպիսկոպոս։ Որպես Պապ՝ նա եռանդուն գործողություններ ձեռնարկեց հոգեւորականների շրջանում տարածված սիմոնիայի և հարճության պրակտիկայի դեմ՝ պնդելով, որ եպիսկոպոս դառնալ պետք է թույլատրվի միայն անմեղ կյանքով ապրող ունակ տղամարդկանց։ 1001 թվականին հռոմեական բնակչությունը ապստամբեց՝ ստիպելով Օտտոն III-ին և Սիլվեստր II-ին փախչել Ռավեննա։ Օտտո III-ը ղեկավարեց երկու անհաջող արշավախմբեր՝ վերականգնելու քաղաքի վերահսկողությունը, և մահացավ երրորդ արշավախմբի ժամանակ՝ 1002 թվականին։ Սիլվեստր II-ը Հռոմ վերադարձավ կայսեր մահից անմիջապես հետո, չնայած ապստամբ ազնվականությունը մնաց իշխանության ղեկին և մահացավ մի փոքր ուշ։ Սիլվեստրը թաղված է Սուրբ Հովհաննես Լաթերանի բազիլիկ եկեղեցում։

## Ժառանգություն

Գերբերտ Օրիլացին նշանավոր հումանիստ էր: Նա կարդացել է Վերգիլիոս, Ցիցերոն և Բոետիոս, ուսումնասիրել է Պորփյուրի և Արիստոտելի լատիներեն թարգմանությունները։ Նա ուներ փիլիսոփայության տարբեր առարկաների շատ ճշգրիտ դասակարգում։ Նա առաջին ֆրանսիացի պապն էր։

Ասում էին, որ Գերբերտը իր ժամանակի ամենահայտնի գիտնականներից մեկն էր: Գերբերտը գրել է մի շարք աշխատություններ, որոնք վերաբերում են քվադրիվիումի (թվաբանություն, երկրաչափություն, աստղագիտություն, երաժշտություն) հարցերին, որոնք նա դասավանդել է՝ օգտագործելով տրիվիումի հիմքը (քերականություն, տրամաբանություն և հռետորաբանություն)։ Ռեյմսում նա կառուցեց փողային խողովակներով հիդրավլիկ էներգիայով աշխատող օրգան, որը գերազանցում էր նախկինում հայտնի բոլոր գործիքները, որտեղ օդը պետք է ձեռքով մղվեր։ 984 թվագրված նամակում Գերբերտը խնդրում է Բարսելոնայի Լուպիտուսին տալ իրեն աստղագիտության և աստղաբանության մասին գիրք՝ երկու տերմիններ, որոնք պատմաբան Ս. Ջիմ Թեսթերն ասում է, որ Գերբերտը օգտագործել է որպես հոմանիշներ։ Երբեմն Գերբերտին վերագրվում է 996 թվականին առաջին մեխանիկական ժամացույցի գյուտը, թեև դա, թերևս, միայն մշակված ջրային ժամացույց էր, քանի որ մեխանիկական ժամացույցի որոշմասեր, ըստ երևույթին, հորինված չեն եղել մինչև 13-րդ դարը։ Գերբերտը, հավանաբար, եղել է աստրոլաբի նկարագրության հեղինակը, որը խմբագրվել է Հերմանուս Կոնտրակտուսի կողմից մոտ 50 տարի անց։ Բացի այդ, որպես Սիլվեստր II նա գրել է դոգմատիկ տրակտատ՝ «De corpore et sanguine Domini» — Տիրոջ մարմնի և արյան մասին։

### Լեգենդներ

Գերբերտի մասին լեգենդը ծագում է անգլիացի վանական Ուիլյամ Մալմսբերիի «De Rebus Gestis Regum Anglorum»-ի աշխատությունից և կարդինալ Բենոյի՝ կայսր Հենրի IV-ի կողմնակցի «Gesta Romanae Ecclesiae contra Hildebrandum» պոլեմիկ բրոշյուրից։ Գերբերտը շատ արագ դարձավ ավելի բանիմաց, քան իր շրջապատի բոլոր մարդիկ մաթեմատիկայի, աստղագիտության և աստղագիտության մեջ: Սա է Ուիլյամ Մալմսբերիի վկայության կետը, երբ ասում են, որ Գերբերտը սկսել է ուսումնասիրել մութ արվեստները։ Գերբերտի՝ Իսպանիայում գտնվելու ժամանակ, ասվում է, որ նա ապրել է սարացի փիլիսոփայի հետ, ով պատասխանատու էր այս գիտելիքը Սիլվեստրին փոխանցելու համար։ Այս գիտելիքը սկզբում ձեռք է բերվել փողի և խոստումների միջոցով՝ փոխանակելու փիլիսոփայի գրքերի հետ, որոնք Գերբերտը թարգմանել և սովորել է։ Չնայած նրա ջանքերին, կար մի գիրք, որը Գերբերտը չկարողացավ վերցնել փիլիսոփայից։ Ասում էին, որ այս գիրքը պարունակում էր սարացի փիլիսոփայի ողջ գիտելիքները մութ արվեստների մասին։ Օգտագործելով գինի և մտերմություն դստեր հետ՝ Գերբերտը կարողացավ փիլիսոփայի բարձի տակից գողանալ գիրքը, երբ նա քնած էր։ Գերբերտը փախավ, հետապնդվելով տուժողի կողմից, ով կարող էր գողին տեսնել աստղերով, բայց Գերբերտը տեղյակ էր հետապնդման մասին և թաքնվեց կախվելով փայտե կամրջից, որտեղ կախվելով երկնքի և երկրի միջև, նա անտեսանելի էր հրաշագործի համար։

Ենթադրվում էր, որ Գերբերտը բրոնզե գլուխ էր կառուցել։ Այս «ռոբոտ» գլուխը իր հարցերին կպատասխաներ «այո» կամ «ոչ»։ Նա նաև համաձայնագիր ուներ Մերիդիանա անունով մի կին դևի հետ, որը հայտնվեց այն բանից հետո, երբ նա մերժվեց իր երկրային սիրուց և ում օգնությամբ նա կարողացավ բարձրանալ պապական գահը (մեկ այլ լեգենդ պատմում է, որ նա նվաճեց պապությունը սատանայի հետ զառ խաղալով)։

Ըստ լեգենդի, Մերիդիանան Գերբերտին ասել է, որ եթե նա երբևէ պատարագ մատուցի Երուսաղեմում, սատանան կգա նրա հետևից։ Դրանից հետո Գերբերտը չեղյալ հայտարարեց իր ուխտագնացությունը դեպի Երուսաղեմ, բայց մինչ նա պատարագ էր մատուցում Հռոմի Սանտա Կրոչե եկեղեցում («Երուսաղեմի Սուրբ Խաչ»), նա շուտով հիվանդացավ և մահանալուց առաջ խնդրեց իր կարդինալներին մասնատել իր մարմինը և տարածել այն ամբողջ քաղաքում:  Ըստ մեկ այլ վարկածի, նա նույնիսկ հարձակման է ենթարկվել Սատանայի կողմից, երբ նա պատարագ էր մատուցում և սատանան այլանդակել է նրան և հանած աչքերը տվել դևերին ՝ եկեղեցում նրանց հետ խաղալու համար: Այնուհետև Սիլվեստր II-ը, զղջալով, կտրել է իր ձեռքն ու լեզուն:

Գերբերտի գերեզմանի արձանագրության մեջ ասվում է․«Iste locus Silvestris membra sepulti venturo Domino conferet ad sonitum (Այս վայրը, վերջին փողի հնչյունների ժամանակ` Տիրոջ գալստյան ժամանակ, իր տեղը զիջելու է թաղված Սիլվեստր II-ի վերջույթներին, այն սխալմամբ կարդացվել է որպես «ձայն կհնչի»)։ Ըստ լեգենդի՝ Պապի մահից անմիջապես առաջ նրա ոսկորները դղրդում էին այս գերեզմանում։

1000 թվականին Հունգարիայի Ստեֆան I-ին Սիլվեստրի կողմից  թագը և պապական լեգատը տալու պատմությունը 19-րդ դարի պատմաբան Լյուիս Լ. Կրոպֆի կողմից նշվում է որպես 17-րդ դարի հնարովի փաստաթուղթ։ Նույնպես, 20-րդ դարի պատմաբան Զոլտան Ջ. Կոստոլնյիկը պնդում է, որ «ավելի քան անհավանական է թվում, որ Հռոմը կբավարարի Ստեփանոսի թագը առանց կայսեր աջակցության և հավանության»։

Թեև Ուիլյամ Մալմսբերիի վկայությունը շատ բան արեց Գերբերտին վարկաբեկելու և արատավորելու համար, այն շատ կարևոր ինտելեկտուալ տարբերակումներ արեց։ Օրինակ, Գերբերտ Օրիլաքի խոսող գլխի լեգենդը օգնեց նկարագրել արգելված և թույլատրված գիտելիքի սահմանը: Գերբերտը աշխատել է երաժշտության տեսության, մաթեմատիկայի, երկրաչափության և մի շարք այլ ոլորտներում, որոնք ընդունվել և դասավանդվել են կվադրիվումում։ Նրա՝ այս առարկաներին վերաբերող բոլոր աշխատանքները կասկածի տակ չդրվեցին և ընդունվեցին ու գնահատվեցին: Սակայն ազատ արվեստների ոլորտից դուրս աշխատանքները դատապարտվեցին, այդ թվում՝ թռչունների երգերից և թռիչքի պատկերներից սովորածը, ինչպես նաև նեկրոմանտիան, որում նա համբավ էր ձեռք բերել։

### Պատիվներ
1938 թվականի հունվարի 1-ին Հունգարիան թողարկեց հիշատակի նամականիշ՝ ի պատիվ Սիլվեստր II պապի, իսկ Ֆրանսիան հարգեց նրա հիշատակը 1964 թվականին՝ թողարկելով փոստային նամականիշ։

## Գործեր

Գերբերտի գրվածքները տպագրվել են «Patrologia Latina»-ի 139-րդ հատորում։ Դարլինգթոնը նշում է, որ Գերբերտի կողմից իր նամակների պահպանումը եղել է փորձ՝ դրանք դասագրքի մեջ հավաքելու իր ուսանողների համար, որը ցույց կտար նամակ գրելու ճիշտ ձևը։ Մաթեմատիկայի և աստղագիտության վերաբերյալ նրա գրքերը հետազոտական ​​չէին. նրա տեքստերը հիմնականում ուսումնական ուղեցույցներ էին իր ուսանողների համար։

;Մաթեմատիկական գրություններ
* *Libellus de numerorum divisione*
* *De geometria*
* *Regula de abaco computi*
* *Liber abaci*
* *Libellus de rationali et ratione uti*
;Եկեղեցական գրություններ
* *Sermo de informatione episcoporum*
* *De corpore et sanguine Domini*
* *Selecta e concil. Basol., Remens., Masom., etc.*
;Նամակներ
* *Epistolae ante summum pontificatum scriptae* (218 նամակ, ներառյալ նամակներ կայսրին, պապին և տարբեր եպիսկոպոսների)
* *Epistolae et decreta pontificia* (15 նամակ տարբեր վանահայրերի և եպիսկոպոսների, ներառյալ Առնուլֆին)
** կասկածելի նամակ Օտտո III-ին
** հինգ կարճ բանաստեղծություններ
;Այլ գրություններ
* *Acta concilii Remensis ad S. Basolum*
* *Leonis legati epistola ad Hugonem et Robertum reges*
* *Հավատարմությունը՝ մեր ապագայի երաշխիքի համար*

## Ժողովրդական մշակույթում
* Գերբերտ դ'Օրիակը հանդես է գալիս որպես հակառակորդ Դեբորա Հարքնեսի «Բոլոր հոգիների եռերգություն» վեպերի շարքում։ Եռերգության հեռուստատեսային ադապտացիայի մեջ նրան մարմնավորել է Թրեվոր Իվը։
* Գերբերտ դ'Օրիակը Ջուդիթ Տարի 1989 թվականի «*Ars Magica*» վեպի գլխավոր հերոսն է։
* Միխայիլ Բուլգակովի «Վարպետը և Մարգարիտան» վեպի առաջին գլխում հիշատակվում է Գերբեր դ'Օրիակը։
* Գերբերտ դ'Օրիլակի մասին լեգենդները որպես Պապ Սիլվեստր II ոգեշնչել են Ռիչարդ Գարնետին «The Demon Pope» պատմվածքում, որն առաջին անգամ տպագրվել է 1888 թվականի «Աստվածների մթնշաղը և այլ հեքիաթների» բնօրինակ հրատարակությունում:
* Անատոլ Ֆրանսի «Հրեշտակների ապստամբությունը» աշխատության մեջ Նեկտերը (ընկած հրեշտակ) Գերբերտի մասին խոսում է հետևյալը. «Մենք նրանց տառեր և գիտություններ ենք սովորեցրել: Նրանց աստծո խոսափողը, Գերբերտը, մեզ հետ ֆիզիկայի, թվաբանության և երաժշտության դասեր է առել, և ասում էին, որ նա մեզ հոգին է վաճառել»։ Այնուհետև «ուսումնասեր Գերբերտի իրավահաջորդները, չբավարարվելով հոգիների տիրույթով (դրանով ստացված շահույթը օդից ավելի թեթև է), ցանկացան նաև մարմիններ ունենալ»:

## Գրականություն
* 
* 
* 
* 
* .
* 
* 
* Freudenhammer, Thomas (2021). "Gerbert of Aurillac and the Transmission of Arabic Numerals to Europe - Gerbert von Aurillac Und Die Übermittlung Der Arabischen Ziffern Nach Europa." *Sudhoffs Archiv*, vol. 105, no. 1, 2021, pp.&nbsp;3–19.,
* Brown, Nancy Marie. *The Abacus and the Cross: The Story of the Pope Who Brought the Light of Science to the Dark Ages* (Basic Books; 2010) 310 pages, 
* 
* 
* *A translation of the letters of Gerbert (982–987) with introduction and notes,* Harriet Pratt Lattin, tr., Columbus, OH, H. L. Hedrick, 1932.
* *Letters of Gerbert, with His Papal Privileges as Sylvester II, Translated with an introduction by Harriet Pratt Lattin,* Columbia University Press (1961),  
* *The Peasant Boy who Became Pope: Story of Gerbert,* Harriet Pratt Lattin, Henry Schuman, 1951.
* *The Policy of Gerbert in the Election of Hugh Capet, 987: Based on a Study of His Letters,* Harriet Pratt Lattin, Ohio State University, 1926.
* 
* 
* 
* 
* 

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Կաթոլիկ Հանրագիտարան
*  Բեթի Մեյֆիլդ, «Գերբերտ դ'Օրլիակը և Իսպանիայի երթը. մշակույթների սերտաճում»
* Գերբերտ Օրիլաքի (մոտ՝ 955–1003), Լին Հ. Նելսոնի դասախոսությունը:
* ''Կանանց կենսագրություն. Բուրգունդիայի Ադելաիդա, Օթոնիայի կայսրուհի'', ներառում է նրա չորս նամակները՝ ուղղված Իտալիայի Ադելաիդային: