«Յոլյան» արյունաբանության և ուռուցքաբանության կենտրոն

**ՀՀ ԱՆ «Յոլյան» արյունաբանության և ուռուցքաբանության կենտրոն**, արյունաբանության և փոխներարկաբանության ոլորտում խոշոր գիտահետազոտական կենտրոն Երևանում։

## Պատմություն
1930-ական թվականներին պրոֆեսոր Ա. Ա. Բաղդասարովի առաջարկով և ղեկավարությամբ մասնագետների հատուկ խումբ է ժամանում Երևան դոնորության քարոզչության և արյան ծառայության կազմակերպման նպատակով և Երևանում ստեղծվում է Արյան փոխներարկման կոմիտեն, որը 1933 թվականին վերափոխվում է Մոսկվայի Արյունաբանության և արյան փոխներարկման գիտահետազոտական կենտրոնական ինստիտուտի մասնաճյուղի, որի ղեկավար է նշանակվում Ռուբեն Յոլյանը։ Արյունաբանության և արյան փոխներարկման այս կառույցը սերտորեն առնչվում է 1926 թվականին հիմնադրված Մոսկվայի Արյունաբանության և արյան փոխներարկման կենտրոնական գիտահետազոտական ինստիտուտի հետ։ 
 
1939 թվականից Մոսկվայի Արյան փոխներարկման ինստիտուտի հայկական մասնաճյուղը գործում է որպես Արյան փոխներարկման Հայաստանի հանրապետական կայան, բացվում են արյան փոխներարկման բաժանմունքներ Ս. Թովմասյանի ղեկավարությամբ՝ Լենինականում և Ե. Ասլանյանի ղեկավարությամբ՝ Կիրովականում։

Երևանում, 1947 թվականի մարտի 17-ին, Մինիստրների Խորհրդի հատուկ որոշմամբ Արյան փոխներարկման կայանի հիման վրա ստեղծվում է **Արյունաբանության և արյան փոխներարկման գիտահետազոտական ինստիտուտը**, ներկայումս՝ **Հայաստանի Հանրապետության Առողջապահության նախարարության «Յոլյան» արյունաբանության և ուռուցքաբանության կենտրոն**, որը Խորհրդային Միությունում գործող նմանատիպ հինգ մասնագիտացված բուժհաստատություններից մեկն էր։ Ինստիտուտն արյունաբանության և փոխներարկաբանության ոլորտում խոշոր գիտահետազոտական կենտրոն է, հանդիսանալով գիտական, գիտամեթոդական և համակարգող համալիր բուժհաստատություն ամբողջ հանրապետության արյան ծառայության համար։

#### Կենտրոնի ղեկավարներ
* 1947-1955 թթ. -Արյունաբանության և արյան փոխներարկման գիտահետազոտական ինստիտուտի առաջին տնօրենը եղել է անվանի վիրաբույժ և հասարակական գործիչ Ռուբեն Հովսեփի Յոլյանը, որի անունով էլ կոչվում է ինստիտուտը, ներկայումս՝ Արյունաբանական կենտրոնը։
* 1956-1972 թթ. - Քամեր Անտոնի Անտոնյան
* 1973-1988 թթ. - Արմիկ Մելիքսեթի Եղիկյան
* 1988-1990 թթ. - Միհրան Կոնստանտինի Նազարեթյան
* 1990-1992 թթ. - Արմեն Իսահակի Իսահակյան
* 1992-2001 թթ. - Արմեն Ռոմանի Երեմյանց
* 2001-2018 թթ. - Սմբատ Սարգսի Դաղբաշյան
* 2018-2024 թթ. - Սամվել Հովհաննեսի Դանիելյան
* 2024թ.-մինչ օրս - Հայկ Գրիգորյան

[մինի|Կենտրոնի մանկական բաժանմունքում բուժվող երեխաներին նվիրված քանդակ, հեղինակ՝ քանդակագործ-դիզայներ [Արման Նուռ]]

## Կենտրոնի ղեկավար կազմ
* Կենտրոնի տնօրեն - Հայկ Գրիգորյան
* Կենտրոնի բուժական գժով փոխտնօրեն - Լիլիթ Սարգսյան
* Կենտրոնի արյան գծով փոխտնօրեն - Անդրանիկ Շամիլյան
* Հայաստանի մանկական քաղցկեղի և արյան հիվանդությունների կենտրոնի ղեկավար - Լիլիթ Սարգսյան
* Մեծահասակների արյան հիվանդությունների կենտրոնի ղեկավար - Ա. Ա. Ոսկանյան
* Մեծահասակների սոլիդ ուռուցքների քիմիաթերապիայի կենտրոնի ղեկավար - Դ. Գ. Զոհրաբյան
* Հեմոֆիլիայի և թրոմբոզների կենտրոնի ղեկավար - Հեղինե Խաչատրյան
* Կենտրոնի գիտության գծով փոխտնօրեն - Աստղիկ Ոսկանյան
* Կենտրոնի ֆինանսատնտեսական գծով փոխտնօրեն - Սարո Պապիկյան

## Հայաստանի մանկական քաղցկեղի և արյան հիվանդությունների կենտրոն
Հայաստանի մանկական քաղցկեղի և արյան հիվանդությունների կենտրոնը ստեղծվել է 2019թ-ի փետրվարին՝ ՀՀ ԱՆ «Յոլյան» արյունաբանության և ուռուցքաբանության կենտրոնի և ԵՊԲՀ Մուրացան հիվանդանոցային համալիրի քիմիաթերապիայի կլինիկայի մանկական արյունաբանական և ուռուցքաբանական ծառայությունների միացման արդյունքում։

2019թ ապրիլին Կենտրոնը՝ առաջինն աշխարհում, միացել է աշխարհահռչակ Սուրբ Հուդայի մանկական հետազոտական հիվանդանոցի Գլոբալ ալյանսին։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
*ՊՐՈՖ. Ռ.Օ. ՅՈԼՅԱՆԻ ԱՆՎԱՆ ԱՐՅՈՒՆԱԲԱՆԱԿԱՆ ԿԵՆՏՐՈՆ
*Ռ. Յոլյանի անվան արյունաբանական կենտրոնի ռեգիստրում հաշվառված 282 հիվանդներից 82-ը անչափասներ են

Կատեգորիա:Գիտահետազոտական ինստիտուտներ
Կատեգորիա:Հայաստանի առողջապահություն
Կատեգորիա:1947 հիմնադրումներ