open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
YURiKA

**Յուրիկա Կոբայասի** (ճապ․՝ |小林 友里花| Կոբայասի Յուրիկա, ), երգչուհի, որը հայտնի է **YURiKA** բեմական կեղծանվամբ։ Ունի պայմանագիր կնքած Toho Animation Records-ի հետ։

## Կենսագրություն
Յուրիկա Կոբայասին վաղ տարիքից երազել է դառնալ երաժիշտ։ Նա սկսել է երեք տարի դաշնամուր նվագել, ընդ որում՝ լսել է Morning Musume խմբի և նրա ենթախմբի՝ Minimoni-ի երաժշտությունը։ Նախնական դպրոցում ուսանելու ժամանակ նա գովազդային հոլովակում լսել է երգչուհի AKINO-ի Sousei no Aquarion երգը, ինչը նրա մեջ հետաքրքրություն է առաջացրել ճապոնական անիմացիայում երաժշտության նկատմամբ և ցանկություն անիմեի համար երգեր կատարելու։ Այնպիսի հայտնի ֆրանշիզներ, ինչպիսիք են «Հարուհի Սուձումիյան» և K-On!-ը նույնպես ազդել են անիմե ինդուստրիայում երգչուհի դառնալու նրա ցանկության վրա։

Ավագ դպրոցում սովորելիս Յուրիկան մասնակցել է Animax Anison Grand Prix-ին և անիմեի հետ կապված այլ երաժշտական մրցույթների։ 2014 թվականին նա զբաղեցրել է 6-րդ տեղը հեռուստատեսային մրցույթում՝ Nippon TV-ի աջակցությամբ և 1-ին տեղը անիմե երաժշտության մրցույթում, որը հովանավորվում էր NHK-ի կողմից։ 2016 թվականին նա հաղթել է Toho ընկերության կողմից անցկացվող լսումներում և պայմանագիր է կնքել Toho Animation Records լեյբլի հետ։

Յուրիկայի պրոֆեսիոնալ դեբյուտը կայացել է 2017 թվականի փետրվարի 22-ին «Shiny Ray» առաջին սինգլի թողարկմամբ, որի գլխավոր երգը դարձել է Little Witch Academia անիմե-սերիալի առաջին նախնական թեման։ Երգչուհու երկրորդ սինգլը՝ «MIND CONDUCTOR» անվանումով, թողարկվել է մայիսի 22-ին և օգտագործվել որպես Little Witch Academia-ի երկրորդ սկզբնական թեման։ Նրա երրորդ «Kyōmen no Nami» (ճապ․՝  鏡面の波, «Ալիքներ հայելու մակերեսին») սինգլը, որը թողարկվել է նույն տարվա դեկտեմբերի 6-ին, օգտագործվել է որպես Houseki no Kuni անիմեի բացման ստեղծագործություն։ YURiKA-ն նաև կատարել է «Yasōka» (ճապ․՝ 夜奏花) երգը 2018 թվականի Summer Pockets վիզուալ վեպի համար։ Երգչուհու հաջորդ սինգլը՝ «Futari no Hane»-ը (ճապ․՝ ふたりの羽根) թողարկվել է 2018 թվականի օգոստոսի 15-ին և դարձել է Hanebado! անիմեի նախնական թեման։ Հինգերորդ սինգլը՝ «Le zoo»-ը, որը դարձել է Beastars անիմեի եզրափակիչ թեման, թողարկվել է 2019 թվականի նոյեմբերի 20-ին։

## Սկավառակագրություն
### Սինգլներ

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* YURiKA-ի պաշտոնական կայքը
* YURiKA-ի էջը Toho կայքում

Կատեգորիա:Բեմական կեղծանուններ
Կատեգորիա:Ճապոնացի երգիչներ
Կատեգորիա:Ճապոնացիներ
Save the Day (երգ, Մրայա Քերի)

**«Save the Day»**, երգ, որը ձայնագրվել է ամերիկացի երգչուհի Մրայա Քերիի կողմից։ Այն թողարկվել է 2020 թվականի օգոստոսի 21-ին՝ որպես նրա ութերորդ  *The Rarities* (2020) կոմպիլյացիայի սինգլ։  Երգի հեղինակներն են Մրայա Քերին, Ջերմեյն Դյուպրին, Ջեյմս Ռայթը, Չարլի Ֆոքսը և Նորման Գիմբելը։ Որպես պրոդյուսերներ հանդես են եկել Քերին և Դյուպրին։

Երգին առկա է ամերիկացի երգչուհի Լորին Հիլի վոկալը և սեմփլ *The Fugees*-ի «Killing Me Softly» (1996) երգից։

## Նախապատմություն և թողարկում
Մերայա Քերին և նրա վաղեմի համահեղինակ Ջերմեյն Դյուպրին սկսել են աշխատել երգի վրա 2011 թվականի փետրվարին։ Սկզբում գաղափարն այն էր, որ միավորվեին բազմաթիվ երաժիշտներ և ներկայացնեին երգը՝ որպես բարեգործական սինգլ։ Նման գաղափարի ոգեշնչողը եղել է «Լույսի շողեր» կազմակերպությունը, որը միավորում է բազմաթիվ մարդկանց որևէ խնդրի լուծման համար։ 2011 թվականի մարտին Քերիի ներկայացուցիչ Սինդի Բերգերը հայտարարել է, որ «Save the Day»-ի վաճառքից ստացված միջոցները նվիրաբերվելու են Մարդու իրավունքների համար պայքարող բարեգործական կազմակերպություններին։ Բերգերը նաև ասել է, որ «Մրայան նվիրաբերել և շարունակում է նվիրաբերել իր ժամանակը, գումարը և ինքն էլ ակտիվ մասնակցություն է ունենում ֆոնդերի աշխատանքներին ինչպես այստեղ, այնպես էլ արտասահմանում։

2012 թվականի փետրվարի 11-ին Քերին Թվիթերի իր էջում հայտարարել է, որ երգը մնում է «սպասման ռեժիմում շատ հատուկ պատճառով, որը կբացահայտվի ավելի ուշ»։

2020 թվականի օգոստոսի 19-ին երգչուհին հայտարարել է, որ «Save the Day» երգը կթողարկվի որպես սինգլ իր առաջիկա *The Rarities* ժողովածուից։

## Հիթ-շքերթներ

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Մրայա Քերիի երգեր
Պատրիսիա Էսպինոսա

**Պատրիսի Էսպինոսա Կանտելանո** (), մեքսիկացի քաղաքական գործիչ և դիվանագետ է, ով այժմ աշխատում է որպես ՄԱԿ–ի շրջանային կոնվեցիան կլիմայի փոփոխությունների մասին գործադիր քարտուղար։ Ավստրիայում, Գերմանիայում, Սլովենիայում և Սլովակիայում Մեքսիկայի դեսպանն էր, և նախագահ Ֆելիպե Կալդերոնի կաբինետում աշխատում էր որպես Արտաքին գործերի քարտուղար։

Ավարտել է Մեքսիկայի քոլեջի միջազգային հարաբերությունները բակալավրի աստիճանով և ստացել է միջազգային իրավունքի դիպլոմ Շվեյցարիայի Ժնևի միջազգային հարաբերությունների ինստիտուտում։ Ամուսնացած է և ունի երկու երեխա։

## Դիվանագիտական կարիերա
[left|thumb|250px|Պատրիսիան 2018 թվականի [Մյունխենի անվտանգության համաժողով|Մյունխենի անվտանգության ժողովի ժամանակ]]

1981 թվականի սեպտեմբերի 16–ին, միացել է Արտաքին ծառայությանը՝ աշխատելով Ժնևում ՄԱԿ–ի մեքսիկական պատվիրակության կազմում։ 1992–ից 1997 թթ․–ին, աշխատել է ՄԱԿ–ի Մեքսիկայի պատվիրակությունում Նյու Յորք քաղաքում, և եղել է նաև Իբերո–ամերիկյան գագաթնաժողովի և ամերիկյան գագաթնաժողովի գլխավոր տնօրեն։

2000 թվականին դեսպան է նշանակվել Արտաքին ծառայության շրջանականերում և աշխատել է Գերմանիայում Մեքսիկայի դեսպանատանը 2001 թվականի հունվարից մինչև 2002 թվականի հունիս, թողել է դեսպանի պաշտոնը Ավստրիայում, միաժամանակ մի շարք միջազգային կազմակերպությունների, որոնք Վիեննայում են գտնվում, 2002 թվականի հունիսից մինչև 2006 թվականի նոյեմբեր։

2006 թվականի նոյեմբերի 28–ին, ընտրված նախագահ Ֆելիպես Կալդերոն հայտարարել էր, որ Պատրիսիա Էսպինոսան կաշխատի որպես իր Արտաքին գործերի քարտուղար 2006 թվականի դեկտեմբերի 1–ից։ Նրա համար առաջնային էին Միացյալ Նահանգներ–Մեքսիկա օրակարգի դիվերսիֆիկացումը (մեծապես կենտրոնացած էին ներգաղթի և անվտանգության հարցերի վրա), ինչպես նաև Կուբայի և Վենեսուելայի հետ դիվանագիտական հարաբերությունների վերակառուցումը, որոնք սրվել էին նախորդ վարչակազմի օրոք։

2016 թվականի մայիսին, ընտրվել է ՄԱԿ–ի Գլխավոր քարտուղար Բան Կի–Մունի կողմից՝ որպես գործադիր քարտուղար ՄԱԿ–ի շրջանային կոնվենցիան կլիմայի փոփոխությունների մասին (UNFCCC)։

## Այլ գործունեություններ
* Միջազգային գենդերային չեմպիոններ (IGC), անդամ։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
*Secretariat of Foreign Affairs 

* Perfil de Patricia Espinosa Cantellano en la página oficial de la Presidencia de México 
* Perfil en ''El Universal'' 

Կատեգորիա:Ազատարար գեներալ Սան Մարտինի շքանշան ստացողներ
Կատեգորիա:Արտաքին գործերի կին նախարարներ
Կատեգորիա:Մեքսիկայի դեսպաններ
Կատեգորիա:Ժնևի համալսարանի շրջանավարտներ
Կատեգորիա:Մեծ Խաչ Գերմանիայի Դաշնային Հանրապետության առաջին կարգի վաստակի շքանշան
Կատեգորիա:Մեքսիկայի արտաքին գործերի քարտուղարներ
Կատեգորիա:Մեքսիկայի պետական քարտուղարուհիներ
Կատեգորիա:Մեքսիկայի քաղաքական գործիչներ
Կատեգորիա:Մեքսիկայի քոլեջի շրջանավարտներ
Կատեգորիա:Միջազգային և զարգացման ուսումնասիրությունների ինստիտուտի շրջանավարտներ
Կատեգորիա:Մեքսիկացի դիվանագետներ
Ֆանի Բրեյթ

**Ֆանի Ինգեբորգ Մատիլդա Բրեյթ** (, ), շվեդ նկարչուհի, նրա գործերը գովաբանում են ընտանեկան կյանքի իդիլիան։ Ֆանի Բրեյթի նկարները ստեղծվել են շվեդ նկարիչ Կառլ Լարսոնի ազդեցության ներքո։

## Կենսագրություն
Ֆանի Բրեյթի հայրը Ջոն Ֆրեդերիկ Օսկար Էկբոմն էր (), որը ծառայում էր Վեստերգյոտլանդի դուքս Կարլ Շվեդացուն։ 1880 թվականին՝ տասնութ տարեկան հասակում, նա ընդունվել է Շվեդիայի գեղարվեստի թագավորական ակադեմիա։ 1887 թվականին ուսումնական շրջագայություն է կատարել դեպի Փարիզ։ 1889 թվականին ճանապարհորդել է Գերմանիա, Դանիա, Նորվեգիա, Անգլիա, Ավստրիա և Իտալիա։

1887 թվականին Ֆանին ամուսնացել է Էրիկ Բրեյթի հետ (1857-1924)։ Նրանք ունեցել են չորս դուստր՝ Աստրիդ (1888-1929), Թորուն (1891-1993), Ռագնհիլդ (1892-1894), Ինգեգերդ (1899-1952)։ Ամուսնանալով՝ նա ստիպված է եղել թողնել նկարչությունը, բայց շարունակել է իր մասնակցությունը Շվեդիայի արվեստի աշխարհում՝ որպես այլ նկարիչների հովանավոր։

1891 թվականին Բրեյթը դարձել է *Svenska Konstnärernas Förening* Նկարիչների ասոցիացիայի անդամ։

## Գործունեություն
thumb|«Տոնակատարության օրը» (կտավ, յուղաներկ, 1902)
Նկարչուհին աշխատել է բնանկարի, ինտերիերի նկարչության, նատյուրմորտի, դիմանկարի ժանրերում։

Ամենահայտնի աշխատանքը *Namnsdag* («Տոնակատարության օրը») նկարն է, որը ստեղծվել 1902 թվականին։ Ներկայումս այն պահվում է Շվեդիայի ազգային թանգարանում։ Նրա լավագույն աշխատանքներից են «Կույր ծեր կին» (1903), «Ազատ րոպե» և այլ աշխատանքներ։

Ֆանի Բրեյթը նրբանկատ մանկական հոգեբան է, նրա նկարներում երեխաները խաղում են, հոգ տանում այլ երեխաների համար, վիճում, ոգևորությամբ նկարում։ Դրանցում կարելի է գտնել այնպիսի գծեր, որոնք հիշեցնում են նկարիչ Էժեն Կարիերի ինտիմ ֆրանսիական դիմանկարը, պատմություններ շվեդ նկարիչ Կարլ Լարսոնի ընտանեկան կյանքից։

1943 թվականին Շվեդիայի ազգային թանգարանում տեղի է ունեցել նկարչի անձնական ցուցահանդեսի բացումը, որին ներկայացվել են նրա ստեղծագործություններից 126-ը։ Ֆանի Բրեյթը նկարել է յուղաներկով և ջրաներկով։ Նրա աշխատանքները, որոնք ցույց են տալիս 19-րդ դարում Շվեդիայում մարդկանց կյանքը, երկրի մշակութային ժառանգության կարևոր տարրեր են։

Ներկայումս Բրեյթի նկարները գտնվում են Շվեդիայի ազգային թանգարանում, Գյոթեբորգի գեղարվեստի թանգարանում, Հյուսիսային երկրների թանգարանում և մասնավոր հավաքածուներում։

## Ցուցահանդեսներ
* Ցուցահանդես *Müsse el Grinden*, Արվեստի միջազգային ցուցահանդես, Մյունխեն, 1892
* Ստոկհոլմի ցուցահանդես, 1897
* Ցուցահանդես Մեծ արվեստի ցուցահանդեսում, Բեռլին, 1900
* «Կանանց արվեստ» շվեդ նկարիչների ասոցիացիայի ցուցահանդես, 1909
* «Նրանք գնացին Փարիզ» ցուցահանդես՝ *Liljevalchs konsthall* պատկերասրահում

## Պատկերասրահ

Պատկեր:FannyBrate Retstickor.jpg|*Զայրացնողները*, 1885
Պատկեր:Fanny Brate-Sov så sött.jpg|*Քաղցր քուն*, 1889
Պատկեր:Musse.jpg|*Ազատ րոպե*, 1892
Պատկեր:Fanny Brate-still-life-with-fruit.jpg|*Նատյուրմորտ մրգերով*
Պատկեր:Fanny Brate 1.jpg|*Մանկական խաղեր*
Պատկեր:Fanny Brate 7.jpg|*Ինտերիեր*
Պատկեր:Fanny Brate 9.jpg|*Քաջվարդեր*   


## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Fanny I M Brate (f. Ekbom)

Կատեգորիա:Շվեդ նկարչուհիներ
Կատեգորիա:19-րդ դարի կին արվեստագետներ
Կատեգորիա:20-րդ դարի նկարչուհիներ
Կատեգորիա:Շվեդ կին արվեստագետներ
Վալերի Չիթչյան

**Վալերի Իսահակի Չիթչյան ** (), հայ զինվորական գործիչ, Խորհրդային բանակի մայոր, Հայաստանի զինված ուժերի զինվորական, փոխգնդապետ, Արցախյան ազատամարտի մասնակից։

## Կենսագրություն
Վալերի Չիթչյանը ծնվել է 1956 թվականի փետրվարի 14-ին Գետաշենում։ Հայրը եղել է Հայրենական մեծ պատերազմի մասնակից, արժանացել է երկու Կարմիր աստղ շքանշանի։

Դպրոցն ավարտելուց հետո Վալերին ընդունվել է Բաքվի ռազմական հրամանատարական ուսումնարանը, որն էլ ավարտել է  1978 թվականին։ Նույն թվականին ծառայության է անցել ԽՍՀՄ Զինված ուժերի Հեռավոր արևելյան ռազմական օկրուգում։

Արցախյան շարժումը սկսվելուց հետո վերադարձել է Արցախ, նշանակվել 366-րդ մոտոհրաձգային գնդի հրամանատար։ 1992 թվականին սեպտեմբեր-հոկտեմբեր ամիսներին եղել է Պաշտպանության բանակի շտաբի պետի տեղակալ։ 1992-1993 թվականներին եղել Հայաստանի զինված ուժերի արևելյան խմբավորման, իսկ  1993-1994 թվականներին՝ առանձին բրիգադի շտաբի պետ։  1994 թվականին նշանակվել է N զորամասի մոտոհրաձգային գնդի հրամանատար։ 1992-1994 թվականներին մասնակցել է Հայաստանի հարավարևելյան սահմանների ինքնապաշտպանական ռազմական գործողություններին։

Շուշիի ազատագրման  ժամանակ Վալերի Չիթչյանը ղեկավարել է հարվածի գլխավոր՝ Ստեփանակերտ-Շուշի հյուսիսային ուղղության մարտական գործողությունները։

Զոհվել է ավտովթարից, 1995 թվականի  նոյեմբերի 14-ին՝ Սևանի մայրուղու վրա։

Հետմահու շնորհվել է  ՀՀ և ԼՂՀ «Մարտական խաչ» 2-րդ աստիճանի շքանշաններով և «Շուշիի ազատագրման համար» մեդալով։

Թաղված Է Եռաբլուր պանթեոնում։

2012 թվականին լույս է տեսել Սեդա Հարությունյանի «Վալերի Չիթչյան։ Հաղթական հրամանատարը։ Հուշեր և խոհեր» գիրքը։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
*Նվիրյալները - Վալերի Չիթչյան

Կատեգորիա:Արցախյան պատերազմի մասնակիցներ հայկական կողմից
Կատեգորիա:Հայ փոխգնդապետներ
Նրանց մասին, ում հիշում եմ ու սիրում

**«Նրանց մասին, ում հիշում եմ և սիրում»** (), խորհրդային լիամետրաժ լայնաֆորմատ գունավոր գեղարվեստական ֆիլմ, որը բեմադրվել է «Լենֆիլմ» կինոստուդայում 1973 թվականին ռեժիսորներ Անատոլի Վեխոտկոյի և Նատալյա Տրոշչենկոյի կողմից Պյոտր Զավոդչիկովի և Սեմյոն Սամոյլովի «Աղջիկների թիմ» () վավերագրական վիպակի հիման վրա։

Ֆիլմի պրեմիերան ԽՍՀՄ-ում կայացել է 1974 թվականի փետրվարի 4-ին։

## Սյուժե
Ֆիլմը պատմում է վեց աղջիկների՝ կանանց սակրավորական խմբի մարտիկների ու նրանց հրամանատար Վասիլևի մասին։

## Դերերում

## Նկարահանող խումբ
* Սցենարի հեղինակ՝ Բուդիմիր Մետալնիկով (սցենարը գրվել է Պյոտր Զավոդչիկովի և Սեմյոն Սամոյլովի «Աղջիկների թիմ» վավերագրական վիպակի մոտիվներով),
* Բեմադրող ռեժիսորներ՝ Անատոլի Վեխոտկո, Նատալյա Տրոշչենկո
* Կոմպոզիտոր՝ Սերգեյ Սլոնիմսկի

## Հիշատակ
* 2017 թվականի մայիսի 12-ին Սանկտ Պետերբուրգի Սոսնովկա այգում տեղադրվել է ռազմական վարժեցնողներին ու ծառայողական շներին նվիրված հուշարձան։ Հուշարձանը տեղադրվել է ի հիշատակ «Աղջիկների թիմի», ինչպես պատերազմի ժամանակ կոչվել է 34-րդ առանձին սակրավորական գումարտակը։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* «О тех, кого помню и люблю» Аннотированный каталог фильмов киностудии «Ленфильм» 1918—2003.
* 
* 

Կատեգորիա:1970-ականների ռուսերեն ֆիլմեր
Կատեգորիա:1973 ֆիլմեր
Կատեգորիա:«Լենֆիլմ» ստուդիայի ֆիլմեր
Կատեգորիա:Խորհրդային մելոդրամա ֆիլմեր
Կատեգորիա:Խորհրդային ֆիլմեր
Կատեգորիա:Ֆիլմեր Հայրենական մեծ պատերազմի մասին
Գամալ Ադբել-Ռահիմ

**Գամալ Ադբել-Ռահիմ** ( ), եգիպտացի կոմպոզիտոր, երաժշտագետ, դաշնակահար։

## Կենսագրություն
Ծնվել է երաժիշտների ընտանիքում։ Նրա հայրը մի քանի ավանդական երաժշտական գործիք է նվագել, այդ թվում՝ նայ, ուդ և ջութակ, մայրը դաշնամուր է նվագել։

1940-1944 թվականներին սովորել է Կահիրեի համալսարանում պատմության բաժնում։

Երաժշտություն սովորել է Գերմանիայում։ 1950 թվականին Հայդելբերգի համալսարանում սովորել է երաժշտագիտություն։ 1952–1957 թվականներին եղել է Հարալդ Գենցմերի աշակերտը։

1959 թվականին Աբդել-Ռահիմը նշանակվել է Կահիրեի նորաստեղծ կոնսերվատորիայի տեսության և ներդաշնակության դասախոս։

Աբդել–Ռահիմը եգիպտացի ամենահայտնի կոմպոզիտորներից մեկն է, սովորել է Կահիրեի կոնսերվատորիայում։

Իր ստեղծագործություններում համադրել է ավանդական արաբական երաժշտության տարրերը և կոմպոզիցիայի ժամանակակից եվրոպական տեխնիկան։ Նվագախմբի համար ստեղծագործությունների հեղինակ է (շարանվագ, 1961, սիմֆոնիկ վարիացիա, 1967, սիմֆոնիկ պոեմ, 1972), շարանվագ «Օսիրիս» տաղի համար, հարվածային և կամերային օրկեստոր (1974),  կանտատա, կամերային-գործիքային ստեղծագործություն, ֆիլմերի համար երաժշտություններ։

Կոմպոզիցիայի համար արժանացել է պետական մրցանակի, պարգևատրվել է Եգիպտոսի կառավարության կողմից գիտության և արվեստի շքանշանով։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Եգիպտացի կոմպոզիտորներ
Կատեգորիա:Եգիպտացի երաժիշտներ
Կատեգորիա:20-րդ դարի դասական կոմպոզիտորներ
Կատեգորիա:Մանկավարժներ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Երաժիշտներ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Կոմպոզիտորներ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Հայդելբերգի համալսարանի շրջանավարտներ
Կատեգորիա:Երաժշտական մանկավարժներ
Ահիմսայի զոնա

[thumb|300px|Տիբեթի և [Հիմալայների լուսանկարը տիեզերքից]]
[thumb|300px|[Տիբեթի ինքնավար շրջանի քարտեզը]]
**Ահիմսայի զոնա** կամ **Խաղաղության զոնա** (), 1987 թվականի սեպտեմբերին Դալայ լամա XIV-ի առաջարկած քաղաքական ծրագիր, որը նախատեսում էր «ամբողջովին ապառազմականացված և առանց բռնության գոտի» ստեղծել՝ սկզբում Տիբեթում, իսկ հետո տարածել ողջ աշխարհում։ Ենթադրվում էր, որ Տիբեթը՝ որպես խաղաղության գոտի, կազատվի ցանկացած տեսակի զենքից և կլինի մարդու և բնության ներդաշնակ համակեցության վայր։

Տիբեթում խաղաղությունն ու մարդու իրավունքները վերականգնելու Դալայ լամա XIV-ի ծրագիրը հայտնի է նաև որպես միջին ճանապարհ (): Իր առաջադրման համար Դալայ լամա XIV-ը 1989 թվականին  արժանացել է Խաղաղության Նոբելյան մրցանակի։

## Հինգ կետից խաղաղության ծրագիր Տիբեթի համար (1987)
1987 թվականի սեպտեմբերի 21-ին, Տիբեթյան խնդրի նկատմամբ հետաքրքրության աճի ֆոնի վրա, Դալայ Լամային հրավիրվել են ԱՄՆ, Կոնգրեսում ելույթ ունենալու, որտեղ նա ներկայացրել է հինգ կետից կազմված խաղաղության իր ծրագիրը։

# Ամբողջ Տիբեթը վերածել խաղաղության գոտու։
# Դադարեցնել չինացիների վերաբնակեցումը Տիբեթում, ինչը սպառնալիք է տիբեթցիներին՝ որպես ազգ գոյությանը։
# Հարգանք մարդու հիմնարար իրավունքներին և ժողովրդավարական ազատություններին, որոնք ունեն տիբեթցի ժողովուրդը։
# Վերականգնել և պաշտպանել Տիբեթի շրջակա միջավայրը և դադարեցնել Չինաստանի կողմից Տիբեթի օգտագործումը, որպես միջուկային զենքի արտադրության վայր և միջուկային թափոնների գերեզման։
# Սկսել Տիբեթի ապագա կարգավիճակի և տիբեթցի և չինացի ժողովուրդների հարաբերությունների վերաբերյալ ազնիվ բանակցություններ։
Ըստ Դալայ լամայի՝ Ահիմսա գոտու ստեղծումը հնարավորություն կտա Հնդկաստանի և Չինաստանի միջև ոչ ագրեսիվ հարաբերություններ հաստատել՝ վերացնելով նրանց սահմաններին ռազմական ուժեր կենտրոնացնելու անհրաժեշտությունը։

Դալայ լաման կոչ է արել Տիբեթը վերափոխել աշխարհի ամենամեծ պարկի` վայրի բնությունը պաշտպանելու խիստ օրենքներով, ատոմային էլեկտրակայանների արգելմամբ, խաղաղ և բնապահպանական նախաձեռնությունների խթանմամբ և միջազգային և տարածաշրջանային իրավապաշտպան կազմակերպությունների խրախուսմամբ։

Չինացի գիտնականները Դալայ լամայի առաջարկը համարում են Տիբեթի փաստացի անկախության կոչ։ 1987 թվականի հոկտեմբերի 17-ին Չինաստանի կառավարությունը մերժեց Դալայ լամայի՝ Տիբեթի խաղաղության ծրագիրը։

## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն
* 
* 
*    
* 
* 

## Արտաքին հղումներ
* The Five Point Peace Plan // սեպտեմբերի 21, 1987 
* Հինգ կետից կազմված Տիբեթի խաղաղության պլանը // սեպտեմբերի 21, 1987 
*  Strasbourg Proposal 1988 

Կատեգորիա:Խաղաղության Նոբելյան մրցանակ
Կատեգորիա:Տիբեթ
Տնտեսության թվայնացում

**Տնտեսության թվայնացում** (ռուս.՝ цифровизация экономики, անգլ.՝ digitalisation of economy), տեղեկատվական-հաղորդակցական տեխնոլոգիաների համատարած կիրառության և վերջիններիս հենքի վրա ստեղծված նոր սերնդի լուծումների ազդեցությամբ տնտեսությունում տեղի ունեցող հիմնարար փոփոխություններ, որոնց արդյունքում փոխվում են բիզնեսի վարման մոտեցումները, նոր արժեքի ստեղծման շղթայի մասնակիցների հարաբերությունները և տնտեսվարման ընդհանուր տրամաբանությունը։

Հանդիպում են «տնտեսության թվայնացում» հասկացության նեղ և լայն իմաստներով կիրառություններ։ Նեղ իմաստով թվայնացումը տեղեկատվության փոխակերպումն է թվային ձևի, ինչը հաճախ հանգեցնում է ծախսերի նվազեցմանը, նոր հնարավորությունների ի հայտ գալուն և այլն։ Լայն իմաստով թվայնացման գործընթացի ներքո սովորաբար դիտարկվում է սոցիալ-տնտեսական տրանսֆորմացիան՝ «նախաձեռնվող» թվային տեխնոլոգիաների զանգվածային ներդրմամբ և ընդունմամբ։ Թվայնացումը լայն իմաստով կարող է դիտարկվել իբրև համաշխարհային զարգացման արդյունավետ միտում, եթե միայն տեղեկատվության թվային տրանսֆորմացիան բավարարում է հետևյալ պայմաններին.

* ընդգրկում է արտադրությունը, բիզնեսը, գիտությունը, սոցիալական ոլորտը, կյանքի տարբեր ոլորտներ և ուղեկցվում է իր արդյունքների միայն արդյունավետ օգտագործմամբ,
* այդ արդյունքները հասանելի են փոխակերպված տեղեկատվությունն օգտագործողներին, որոնց շարքում ոչ միայն մասնագետներ են, այլ նաև շարքային քաղաքացիներ,
* թվային տեղեկատվության օգտագործողներն ունեն վերջինիս հետ աշխատելու համար անհրաժեշտ հմտություններ և գիտելիքներ։

Տնտեսության թվայնացումը թվային տնտեսության հիմքն է, համաշխարհային զարգացման այն գլխավոր ժամանակակից միտումը, որը որոշում է տնտեսության և հասարակության զարգացումը։ Թվայնացումը հիմնված է տեղեկատվության՝ թվային ձևաչափով ներկայացմանն անցման վրա, որն ուղղված է տնտեսության արդյունավետության բարձրացմանը և կյանքի որակի բարելավմանը։ Թվային տեխնոլոգիաները դարձնում են անձանց կյանքն առավել պարզ և հարմարավետ, բարձրացնում ընկերությունների աշխատունակությունը, ստեղծում ֆինանսական շղթաներ։ Հիմնարար կերպով փոխելով տնտեսությունը՝ թվայնացումը խթանում է ձեռնարկատիրական նորարարությունը, արտադրողականությունը և տնտեսական աճը, փոփոխություններ ծնում աշխատուժի շուկայում։ Թվայնացման առաջմղումն անհրաժեշտ է տնտեսության կայուն աճի համար։ Այն նպաստում է տնտեսության բոլոր բիզնես-գործընթացների և փոխկապված սոցիալական ոլորտների հաջորդական բարելավմանը, և այդ բարելավումը հիմնված է տեղեկատվության փոխանակման արագության, հասանելիության և պաշտպանվածության մեծացման, ինչպես նաև ավտոմատացման՝ իբրև թվայնացման բազայի դերի ավելացման վրա։

## Գրականություն

* Гончаренко Л., Сыбачин С., Цифровизация национальной экономики, Вестник университета, 2019, №8, стр. 33
* Циренщиков В.,  Цифровизация экономики Европы, Современная Европа, 2019, №3, стр. 106
* Халин В., Чернова Г., Цифровизация и ее влияние на российскую экономику и общество: преимущества, вызовы, угрозы и риски, Управленческое консультирование, 2018, №10, стр. 47, 49-50

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Տնտեսագիտական տերմիններ
Սերգեյ Ռուդսկոյ

**Սերգեյ Ֆեոդորովիչ Ռուդսկոյ** (, ), խորհրդային և ռուս զորահրամանատար։ Ռուսաստանի Դաշնության Զինված ուժերի գլխավոր շտաբի գլխավոր օպերատիվ վարչության պետ, 2015 թվականից Ռուսաստանի Դաշնության Զինված ուժերի գլխավոր շտաբի պետի առաջին տեղակալ, գեներալ-գնդապետ (2017), Ռուսաստանի Դաշնության հերոս (2020)։

## Կենսագրություն
Ծնվել է 1960 թվականի հոկտեմբերի 2-ին (Ուկրաինական ԽՍՀ) Նիկոլաևյան մարզում։

Հայրը Խորհրդային Միության հերոս Ֆեոդոր Անդրեևիչ Ռուդսկոյն Է (1921-1982)։

1977 թվականին ավարտել է Մինսկի Սուվորովի ռազմական ուսումնարանը, ապա 1981 թվականին ՌԽՖՍՀ Գերագույն խորհրդի անվան Մոսկվայի բարձրագույն համազորային հրամանատարական ուսումնարանը։

Չեչենական պատերազմի մասնակից, 1995 թվականին փոխգնդապետ Ս. Ֆ. Ռուդսկոյը 255-րդ գվարդիական մոտոհրաձգային Ստալինգրադ-Կորսունյան գնդի հրամանատարն է։

2012 թվականի դեկտեմբերի 13-ին շնորհվել է գեներալ-լեյտենանտի զինվորական կոչում։

2015 թվականի նոյեմբերի 24-ին նշանակվել է Ռուսաստանի Դաշնության Զինված ուժերի գլխավոր շտաբի գլխավոր օպերատիվ վարչության պետ՝ Ռուսաստանի Դաշնության Զինված ուժերի գլխավոր շտաբի պետի առաջին տեղակալ։

2017 թվականի փետրվարի 22-ին շնորհվել է գեներալ-գնդապետ զինվորական կոչում.

## Մրցանակներ
* Ռուսաստանի Դաշնության հերոս (2020)
* Հայրենիքին մատուցած ծառայությունների համար 2-րդ աստիճանի շքանշան (2018)
* Հայրենիքին մատուցած ծառայությունների համար 3-րդ աստիճանի շքանշան (2016)
* Հայրենիքին մատուցած ծառայությունների համար 4-րդ աստիճանի շքանշան
* Արիության շքանշան (1996)
* Ռազմական ծառայությունների համար շքանշան
* Պատվո շքանշան
* ԽՍՀՄ և ՌԴ մեդալներ

## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն
* Гордость кадетского братства / Н. З. Кунц. — Москва, 2010. — 751 с.

## Արտաքին հղումներ
* 
* Рудской Сергей Фёдорович на сайте Министерства обороны России

Կատեգորիա:«Հայրենիքին մատուցած ծառայությունների համար» 3-րդ աստիճանի շքանշանի ասպետներ
Կատեգորիա:Գեներալ-գնդապետներ
Կատեգորիա:Խորհրդային զորահրամանատարներ
Կատեգորիա:Խորհրդային ռազմական գործիչներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի Դաշնության հերոսներ
Արշակ Մակիչյան

**Արշակ Արթուրի Մակիչյան** (), ռուսահայ, կլիմայական շարժման երիտասարդ ակտիվիստ, ծագումով Հայաստանից։ 2019 թվականի դեկտեմբերի դրությամբ, կազմակերպել է դպրոցական դասադուլ հանուն կլիմայի, ամեն ուրբաթ, Մոսկվայի Պուշկինի հրապարակում, ավելի քան 40 շաբաթ։ Ռուսաստանում, անհատական բողոքներն օրինական են, բայց ցանկացած մեծ բան պահանջում է ոստիկանության թույլտվությունը։ Մակիչյանը փորձել է ավելի քան տասն անգամ շատ մեծ ցույց կազմակերպել, որոնք ձախողվել են։

Նա ոգեշնչել է ամբողջ Ռուսաստանին, որպեսզի մասնակցեն դպրոցական դասադուլներին հանուն կլիմայի, այդ թվում՝ Մոսկվայում գտնվող միայնակ ցուցարարներին։ 2019 թվականի դեկտեմբերին, Իսպանիայի Մադրիդ քաղաքից վերադառնալուց ժամեր անց, նրան ձերբակալում են, որտեղ նա ելույթ էր ունեցել  ՄԱԿ–ի կլիմայի փոփոխության վերաբերյալ կոնֆերանսում։

Նաև ջութակահար է։

Գերմանիայում բնակվելիս՝ նա հեռակա կարգով դատապարտվել է ու նրա ռուսական քաղաքացիությունը չեղարկվել է։ Մոսկվայի դատարանը նշել է, որ Մակիչյանի 2004 թվականի քաղաքացիության դիմման ընթացքում «կեղծ տեղեկություններ» են գցվել:

## Տես նաև
* Գրետա Թունբերգ

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* "Arshak Makichyan: The lone picketer" – interview with Makichyan at UNESCO

Կատեգորիա:Հայերը Մոսկվայում
Կատեգորիա:Կլիմայական ակտիվիստներ
Կատեգորիա:Հայ ջութակահարներ
Բրյուս ՄաքԳիլ

**Բրյուս Թրևիս ՄաքԳիլ** (, ), ամերիկացի դերասան, որը առավել հայտնի է ռեժիսոր Մայքլ Մանի հետ «Յուրայինը», «Ալի» և «Գործակիցը» ֆիլմերում համագործակցելով, ինչպես նաև հայտնի է «Գաղտնի գործակալ ՄաքԳայվեր» սերիալում Ջեք Դալթոնի և «Ռիցոլի և Այլս» սերիալում դետեկտիվ Վինս Կորսակի դերերով։

## Վաղ տարիներ
ՄաքԳիլը ծնվել է Տեխաս նահանգի Սան Անտոնիո քաղաքում՝ նկարիչ Ադրիել Ռոուզի և անշարժ գույքի և ապահովագրության գործակալ Վուդրո Վիլսոն ՄաքԳիլի ընտանիքում։ Նա ավարտել է Դուգլաս Մակարտուրայի անվան միջնակարգ դպրոցը, որը գտնվում էր Սան Անտոնիո քաղաքի հյուսիսարևելյան մասում և Օստինի Տեխասի համալսարանում մասնագիտացել է դրամատուրգիայի մեջ։

## Կարիերա
ՄաքԳիլը դերասանական կարիերան սկսել է 1977 թվականին։ Նրա ամենահայտնի աշխատանքներից մեկը դարձել է 1978 թվականին «Գազանանոց» կատակերգության դերը, որը ՄաքԳիլը, լինելով գործազուրկ երիտասարդ դերասան, հուսահատորեն փորձել է ձեռք բերել։

ՄաքԳիլը հաճախ է համագործակցել ռեժիսոր Մայքլ Մանի հետ, որը նկարահանվել է նրա  այնպիսի ֆիլմերում, ինչպիսիք են «Գործակիցը», «Ալի» և «Յուրայինը»։ Նա նաև նկարահանվել է *[[HBO]]*-ի չորս հեռուստաֆիլմերում՝ սկզբում խաղալով «Նյու Յորք Յանկիս» ֆիլմի Մայոր մականունով մարզիչ Ռալֆ Հուկի դերը, հետո՝ Բիլի Կրիստալի «61. 2001 թվականի ռեկորդի պատմությունը» ֆիլմում, 2002 թվականին՝ «Ճանապարհ դեպի պատերազմ»-ում դիվանագետ Ջորջ Բոլի դերը, իսկ նույն թվականի վերջում՝ «Ուղիղ եթեր Բաղդադից» ֆիլմի լրագրող Փիթեր Արնետի դերը։ 2008 թվականին Ֆլորիդայում 2000 թվականի նախագահական ընտրությունների մասին պատմող «Վերահաշվարկ»  ֆիլմում կատարել է Մաք Սթիփանովնայի դերը։

1986-1992 թվականներին ՄաքԳիլը խաղացել է «Գաղտնի գործակալ ՄաքԳայվեր» սերիալում։ 1987 թվականին «Լուսնին սպասելով» հեռուստաֆիլմում խաղացել է Էռնեստ Հեմինգուեյի դերը։ 1995 թվականին նա Ջեյ Լենոյի հետ հայտնվել է «Էմմի» մրցանակի առաջադրված «Մեծ վերանորոգում» սերիալի էպիզոդում։ Նա նաև նկարահանվել է «Աստղային ուղի։ Վոյաջեր» սերիալում  կապիտան Բրեքսթոնի դերով, խաղացել է նաև «Wolf Lake» հեռուստասերիալում Ուիլարդ Քեյթսի դերը։ Նա «*Mercenaries: Playground of Destruction»* տեսախաղում հնչյունավորել է Բուֆորդի գործակալին։ Հայտնվել Է «Օրենք ու կարգ։ Հատուկ կորպուս» հեռուստասերիալի էպիզոդում Գորդոն Հարիսոնի դերով և «Քլիվլենդի շոուն» մուլտսերիերում հնչյունավորել է Լլոյդ Ուոթերմանին։ 2008 թվականին դերասանը խաղացել է Ջորջ Թենեթի «Բուշ» ֆիլմում։

2013 թվականին ՄաքԳիլը առաջադրվել է «Gold Derby Awards» մրցանակի՝ «Լավագույն դերասանական անսամբլ» անվանակարգում՝ «Լինքոլն» ֆիլմում Էդվին Սթենթոնի դերի համար։

2016 թվականի նախագահական ընտրությունների ժամանակ ՄաքԳիլը հնչյունավորել է Դոնալդ Թրամփի և Հանրապետական կուսակցության մի շարք գովազդային տեսահոլովակներ։

2019 թվականին նա ստացել է Փասադենայի միջազգային կինոփառատոնի մրցանակ «Լավագույն դերասան» անվանակարգում՝ «Waiting Game» ֆիլմում խաղացած դերի համար։

## Ընտրված ֆիլմագրություն

## Ծանոթագրություն

Կատեգորիա:20-րդ դարի ամերիկացի տղամարդ դերասաններ
Կատեգորիա:21-րդ դարի ամերիկացի տղամարդ դերասաններ
Կատեգորիա:Ամերիկացի տղամարդ կինոդերասաններ
Կատեգորիա:Ամերիկացի տղամարդ հեռուստատեսային դերասաններ
Կատեգորիա:Ամերիկացի տղամարդ հնչյունավորողներ
Կատեգորիա:Դերասաններ այբբենական կարգով
Ջեյսոն Ուինսթոն Ջորջ

**Ջեյսոն Ուինսթոն Ջորջ ** (, ), ամերիկացի հեռուստատեսային դերասան և նախկին ֆոտոմոդել։ Նա իր կարիերան սկսել Է *[[NBC]]*-ի «Սանսեթ Բիչի սերը և գաղտնիքները» ցերեկային սերիալում խաղացած դերով, նախքան 2000 թվականին պրայմ թայմում առաջնաելույթ ունենալը, խաղացել է «Տիտանները» կարճամետրաժ սերիալում։
Ջորջը մեծ ճանաչում է ձեռք բերել *UPN*-ի «Իվ» սիթքոմում խաղացած դերերի և ABC-ի «Գրեյի անատոմիա» բժշկական դրամայի շնորհիվ։

## Կյանք և կարիերա
Ջորջը ծնվել է Վիրջինիա Բիչում և 1994 թվականին ավարտել է Վիրջինիայի համալսարանը, իսկ երկու տարի անց Թեմփլի համալսարանը, որտեղ ստացել է դերասանական կրթություն։ 1996 թվականին նա Ահարոն Սփելինգի «Սանսեթ Բիչի սերը և գաղտնիքները» ցերեկային սերիալում խաղացել է Մայքլ Բորնի դերը, որտեղ նկարահանվել է ընդհուպ մինչև ավարտը՝ 1999 թվականի վերջը։ 1999 թվականին նա առաջադրվել է «Էմմի» ցերեկային մրցանակի՝ սերիալում խաղացած դերի համար։

Ջորջը հայտնվել է ավելի քան քառասուն հեռուստատեսային շոուներում՝ սկսած 1990-ականների վերջից։ Նա նկարահանվել է «Ուշադրության կենտրոնում» և «Իվ» սիթքոմներում, ինչպես նաև կանոնավոր դերեր է ունեցել «Տիտաններ», «Ինչ վերաբերում է Բրայանին» և «Էլայ Սթոուն» կարճամետրաժ սերիալներում։

2009 թվականին Շոնդա Ռայմսը *ABC*-ի համար նրան ներառել է իր «Արկղի մեջ» պիլոտային սերիայում, որի անհաջողությունից հետո Ջորջը երկրորդական դեր է ստացել Ռայմսի «Գրեյի անատոմիա» սերիալում։ Բացի այդ, 2011 թվականին Ռայմսը նրան վերցրել է իր «Առանց կոորդինատների» սերիալում, որը փակվել է մեկ եթերաշրջանից հետո։ 2013 թվականին նա նկարահանվել Է *ABC*-ի «Սիրուհիները» սերիալում, իսկ հետո միացել է *Lifetime* հեռուստաալիքի «Իսթ Էնդի կախարդները» սերիալին։ 2015 թվականին հինգ տարի կանոնավոր կարգավիճակում մնալուց հետո Ջորջը բարձրացվել է մինչև «Գրեյի անատոմիա» սերիալի հիմնական կազմ։

## Ֆիլմագրություն

## Ծանոթագրություն

Կատեգորիա:Ամերիկացի մոդելներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի տղամարդ կինոդերասաններ
Կատեգորիա:Մոդելներ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Դերասաններ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:21-րդ դարի ամերիկացի դերասաններ
Կատեգորիա:20-րդ դարի ամերիկացի դերասաններ
Կատեգորիա:Ամերիկացի տղամարդ հեռուստատեսային դերասաններ
Ռիդհաման Պանդեյ

**Ռիդհաման Պանդեյ** () ակտիվիստ Հնդկաստանից, որը պայքարում է գլոբալ տաքացման դեմ գործողությունների համար։ Նրան նմանեցրել են Գրետա Թունբերգին։

## Նախապատմություն
Ապրում է Հնդկաստանի հյուսիսում գտնվող Ութարաքանդ քաղաքում։ Նրա հայրը՝ Դինեշ Պանդեյը, նույնպես կլիմայական ակտիվիստ է, ով 16 տարի աշխատել է Ութարաքանդում, այս պաշտոնում։

Պանդեյի տունը՝ Ութարաքանդը, վերջին տասը տարիների ընթացքում եղանակայի խիստ պայմաններից տուժել է։ 2013 թվականին, ջրհեղեղների և սողանքների արդյունքում, զոհվել է ավելի քան 1000 մարդ։ Գրեթե 100, 000 մարդ պետք է տարհանվեր տարծաշրջանից։

Համաձայն Համաշխարհային բանկի, գլոբալ տաքացումը, ամենայն հավանականությամբ, ճնշող ազդեցություն կունենա ջրամատակարարման վրա Հնդկաստանում։

## Կլիմայական ակտիվիզմ
### Իրավական գործողություններ Հնդկաստանի կառավարության դեմ
Ինը տարեկան հասակում, Պանդեյը հայց է ներկայացրել Հնդկաստանի կառավարության դեմ՝ հիմնվելով այն բանի վրա, որ նրանք չեն ձեռնարկել էական քայլեր կլիմայի փոփոխության համար, որի շուրջ համաձայնության էին եկել Փարիզի համաձայնագրում։ Այս դատական գործը ներկայացվել է Ազգային կանաչ տրիբունալում, դատարան, որը ստեղծվել է 2010 թվականին և զբաղվում է բացառապես բնապահպանական գործերով։ Նաև խնդրել է կառավարությանը պատրաստել ածխածնի արտանետումները նվազեցնելու ծրագիր և գլոբալ տաքացման ազդեցությունը զսպելու համապետական ծրագիր, ներառյալ հանածո վառելիքի օգտագոծումը կրճատելը։

The Independent բրիտանական օրաթերթին տված հարցազրույցում Պանդեյը նշում է․  «Իմ կառավարությունը չի կարողացել քայլեր ձեռնարկել ջերմոցային գազերի արտանետումները կարգավորելու և նվազեցնելու համար, որոնք առաջացնում են ծայրահեղ կլիմայական պայմաններ։ Սա կանդրադառնա ինչպես ինձ, այնպես էլ գալիք սերունդների վրա։ Իմ երկիրը հսկայական ներուժ ունի հանածո վառելիքի օգտագործումը կրճատելու համար, և Կառավարության անգործության պատճառով ես դիմեցի Ազգային կանաչ տրիբունալին»։Ազգային կանաչ տրիբունալը մերժել է նրա խնդրանքը՝ նշելով, որ այն ըդգրկված է եղել բնապահպանական դաշնագրի գնահատման ներքո։

### Բողոք ՄԱԿ-ին
2019 թվականի սեպտեմբերի 23 –ին, 15 երեխաների, այդ թվում՝ Գրետա Թունբերգի, Այախա Մելիթաֆայի և Ալեքսանդրիա Վիլասենյորի հետ դիմել է ՄԱԿ–ի երեխայի իրավունքների կոմիտեին՝ մեղադրելով Արգենտինային, Բրազիլիային, Գերմանիային, Ֆրանսիային և Թուրքիային՝ երեխայի իրավունքների կոնվենցիան խախտելու և կլիմայական ճգնաժամին համարժեք լուծում չտալու համար։

### Հետագա գործունեություն
Պանդեյը կոչ է արել լիովին արգելել պլաստմասայի կիրառումը՝ պնդելով, որ դրա շարունակական արտադրությունը սպառողի պահանջարկի արդյունք է։ Նա նաև կոչ է արել Հնդկաստանի կառավարությանը և տեղական իշխանություններին անել ավելին Գանգես գետը մաքրելու համար։

Երեխաներն ընդդեմ կլիմայի փոփոխության վերաբերյալ իր կենսագրության մեջ մեջբերում է` նշելով իր նպատակը.«Ես ուզում եմ փրկել մեր ապագան։ Ես ուզում եմ փրկել բոլոր երեխաների և ապագա սերունդների բոլոր մարդկանց ապագան»։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Կլիմայական ակտիվիստներ
Կատեգորիա:Հնդիկ ակտիվիստներ
Կոլումբիական փողկապ

**Կուլումբիական փողկապ** (), սպանության տեսակ, որի ժամանակ զոհի կոկորդի վրա խորը կտրվածք է արվում, և լեզուն դուրս է բերվում ձևավորված անցքից՝ ստեղծելով փողկապի տեսք։

## Պատմություն
Սպանության այս տեսակը լայնորեն կիրառվել է Կոլումբիայում զինված հակամարտության ընթացքում, ինչի հետևանքով ստացել է իր անվանումը։ Կոլումբիայում օգտագործվում է Corte de Corbata տերմինը, որը մոտավորապես թարգմանվում է որպես «կտրված փողկապ»։ Կոլումբիական փողկապն իր առանձնահատուկ դաժանության պատճառով օգտագործվում է որպես վախեցնելու և ահաբեկելու մեթոդ։

Երբեմն այս մեթոդի հայտնագործությունը սխալմամբ վերագրվում է կոլումբիացի թմրաբարոն Պաբլո Էսկոբարին։ Չնայած Էսկոբարը կոլումբիական փողկապներն ակտիվորեն կիրառել է իր հակառակորդների սպանության ժամանակ, սպանությունների այս տեսակը շատ ավելի շուտ է առաջացել։ Էսկոբարը ծնվել է 1949 թվականին, երբ կոլումբիական փողկապներն արդեն օգտագործվել են նրա հայրենակիցների կողմից։ Լա Վիոլենսիան աչքի է ընկել դաժանության արտակարգ աստիճանով. բռնությունը (այդ թվում՝ կոլումբիական փողկապները) օգտագործվել է ինչպես կանանց, այնպես էլ երեխաների նկատմամբ։

## Տարածվածություն և կիրառում
Հատկապես ակտիվորեն այս տեսակի մահապատիժների օգտագործում են Լատինական Ամերիկայի կազմակերպված հանցավոր խմբավորումները, երբ ոչնչացնում են իրենց հակառակորդներին կամ դավաճաններին։ Մարդասպանները կարող են անել ինչպես հորիզոնական, այնպես էլ ուղղահայաց կտրվածք կոկորդի վրա։ Խիստ ասած, հորիզոնական կտրվածքը կոչվում է «կոլումբիական վզնոց», մինչդեռ «փողկապը» համարվում է սպանություն ուղղահայաց կտրվածքի օգնությամբ։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Կոլումբիա
Կատեգորիա:Հանցագործություն
Կատեգորիա:Մահապատժի միջոցներ
Բառաբարդում

**Բառաբարդում**, բառակազմության տեսակ, երբ որոշակի տարրերի համակցումով, միավորումով կամ հարադրությամբ ստեղծվում է բարդ բառ՝ բարդություն։ Բարդությունը արդյունք է լեզվի մեջ մտածողության ընդհանրացնող և վերացարկող աշխատանքի և գոյանում է նոր հասկացություններ արտահայտելու, եղած բառիմաստների հիմքի վրա նորերը ստեղծելու, դրա հետ կապված՝ բառակապակցությունները կայունացնելու անհրաժեշտությունից։

## Բարդացման կաղապարներ
Բարդացման կաղապարներն են․
ա․ Հիմնական ձևույթների՝ արմատների և արմատական բառերի հարադրումով՝ միակցումով, միավորումով, օրինակ, քարտաշ, ջրվեժ, ջրկիր, հացթուխ, վերամբարձ, ծովափ, ծովեզր։

ն․ Հարադրումով՝ բառայնացումով, հիմնականում շարահյուսական ազատ կապակցության կայացումով՝ բառայնացում ով, օրինակ, առաջ գնալ, դուրս ընկնել, գնալ–գալ,  պար գալ, հինգ–վեց, մեռնել–պրծնել։ Հարադրումը կարող է արտահայտվել կրկնությամբ, օրինակ, մեկ–մեկ, տեսակ–տեսակ, առոք–փառոք։

Բարդությունների մի մասի դեպքում բաղադրվող միավորների մեջ ներմուծվում է կապակցական որևէ տարր, օրինակ,  դեմ առ դեմ,  առ ու ծախ, վիմագիր, բառատեսակ, քարաշատ։

Բարդացման այս կաղապարներում բաղադրիչը կարող է արտահայտվել ա․ տարբեր խոսքի մասերով, բ․ ներկայանալ հնչյունափոխված կամ անհնչյունափոխ տարբերակներով, գ․լինել ձևույթ, որ մանկախաբար չի գործածվում կամ արմատական բառ, բառահիմք,  բայարմատ, բայահիմք, օրինակ, այսուհետև, այնուհետև, որովհետև, դ․ լինել երկանդամ կամ բազմանդամ։

Բարդության մեջ մտնող բաղադրիչի կամ արմատական բառի տեղաշարժ է կատարվում, նրա ազատ իմաստը վերածվում է կախյալ իմաստի։ Կարող են համեմատվել ջուր և ջրաման, դուրս և դուրս գալ, արագ և արագ–արագ
Երբեմն տեղի է ունենում իմաստի հեռացում, անհամապատասխանություն, օրինակ, ջերմաչափ, լրագիր։

## Բարդացման ուղիներ
Բարդացումը կատարվում է նաև ոչ արմատ–բառ բաղադրիչով, ինչպես օրինակ անկախաբար չգործածվող կամ էլ գործածվող հիմքով, մեծ մասամբ՝ բայահիմքով, որը կարող է ներկայանալ իբրև որևէ հիմքակազմ տարրով կամ այլ մասնիկով ձևավորված միավոր, օրինակ համրընթաց, վազքուղի, տարեցտարի, ձերբազատ և այլն։

Բարդությունը կարող է լինել երկբաղադրիչ, եռաբաղադրիչ, մասամբ նաև քառաբաղադրիչ։ Երկբաղադրիչ բարդության մեջ բաղադրիչը կարող է նախադաս կամ հետադաս լինել, միադիրք լինելը պարտադիր չէ։ Որոշ բաղադրիչներ դիրքով պայմանավորված, ներկայանում են կա՛մ հնչյունափոխ, կամ անհնչյունափոխ տարբերակներով, ընդ որում հնչյունափոխը՝ սովորական նախադաս՝ անշեշտ դիրքում, անշեշտ դիրքում, անհնչյունափոխը՝ վերջադաս՝ շեշտված դիրքում

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Բառակազմություն
Տամարա Գոլովանովա

**Տամարա Սերգեևնա Գոլովանովա** (ծննդյան ազգանունը` Մոզալևսկայա, ), խորհրդային և ռուս պարուհի, գեղարվեստական ղեկավար։ ՌԽՖՍՀ ժողովրդական արտիստ։ Ստալինյան 1-ին աստիճանի մրցանակի դափնեկիր։

## Կենսագրություն
Տամարա Սերգեևնա Գոլովանովա  ծնվել է 1924 թվականի փետրվարի 11-ին։ Զբաղվել է մարմնամարզությամբ, այնուհետև 1943 թվականին միացել է պարի համույթին։ Չունենալով հատուկ խորեոգրաֆիական կրթություն, յուրացրել է մոիսեևյան պարի դպրոցի մեթոդաբանությունը և շուտով սկսել է կատարել մենապարեր։ 1943-1968 թվականներին եղել է Իգոր Մոիսեևի անվան ժողովրդական պարի անսամբլի մենակատար։ Կատարել է ծաղրային ռոք-ն-ռոլլ պարեր՝ «Վերադառնալով կապիկին», «Սպորտային վալս», «Պարտիզաններ» խորեոգրաֆիկ պատկերում խաղացել է պարտիզանի դեր։ Հանդես է եկել փայլուն կատարումներով՝ հագեցած դրամաներով։
1971 թվականին, Մոիսևյան համույթից դուրս գալուց հետո, ստեղծել է իր սեփական«Սուվենիր» համույթը։ Եղել է Մոսկվայի տարածաշրջանային պետական  ֆիլհարմոնիայի «Սուվենիր» համույթի գեղարվեստական ղեկավարը։

Մահացել է 2010 թվականին։ Թաղված է Մոսկվայի մարզի Դմիտրովսկի շրջանի Կատուար (Նեկրասովյան) գյուղի մոտակայքում գտնվող գերեզմանատանը, ամուսնու` Լև Գոլովանովի կողքին։

## Ընտանիք
* Ամուսին՝  պարող Լև Վիկտորովիչ Գոլովանով (1926-2015), պարուսույց, ուսուցիչ, ԽՍՀՄ ժողովրդական դերասան, Ստալինյան 1 աստիճանի մրցանակի դափնեկիր։

## Պարգևներ, մրցանակներ
* 1 աստիճանի Ստալինյան մրցանակ (1952),
* ՌՍՖՍՀ վաստակավորարտիստ (9.08.1958),
*  ՌԽՖՍՀ ժողովրդական արտիստ (24.08.1987),
* «Հայրենիքին մատուցած ծառայությունների համար» IV աստիճանի շքանշան (հունվարի 26 1998)։

## Ֆիլմագրություն
* 1978 - Կրտսեր քույր (Վրաստան-կինոնկար, հեռուստատեսություն) - դրվագում (չկա վերնագրում)։

## Գրականություն
* «*In memoriam*. Тамара Голованова» // Балет / № 1, 2011// М.: ПРОМЕДИА.

## Ծանոթագրություններ

## Աղբյուր
* 
* 

Կատեգորիա:Ստալինյան մրցանակի դափնեկիրներ
Կատեգորիա:«Հայրենիքին մատուցած ծառայությունների համար» 4-րդ աստիճանի շքանշանի ասպետներ
Կատեգորիա:ՌԽՖՍՀ ժողովրդական արտիստներ
Կատեգորիա:ՌԽՖՍՀ վաստակավոր արտիստներ
Կատեգորիա:Խորհրդային բալետի արտիստներ
Կատեգորիա:Ռուս բալերինաներ
Յաշար Հասանով

**Յաշար Ամիրխան օկլի Հասանով** (, ), Ադրբեջանի զինված ուժերի գնդապետ, 2016 թվականի ապրիլյան քառօրյա պատերազմի մասնակից։

## Կենսագրություն
1994 թվականին Ադրբեջանի Հանրապետության նախագահ Հեյդար Ալիևի հրամանով Յաշար Հասանովը որպես ավագ լեյտենանտ պարգևատրվել է «Զինվորական ծառայության համար» մեդալով։ 20 տարի անց ՝ 2014 թվականին Ադրբեջանի Հանրապետության նախագահ Իլհամ Ալիևի հրամանով Յաշար Հասանովը որպես գնդապետ պարգևատրվել է «Հայրենիքին մատուցած ծառայության համար» III աստիճանի շքանշանով։

2016 թվականին Իլհամ Ալիևի հրամանով գնդապետ Յաշար Հասանովը պարգևատրվել է «Արիության համար» մեդալով ՝ ապրիլյան մարտերի ընթացքում կատարած սխրանքի համար։

## Ծանոթագրություններ
Վարազդատ Վարդանյան

**Վարազդատ Գևորգի Վարդանյան** (), հայ մանկավարժ։ ՀԽՍՀ վաստակավոր ուսուցիչ (1963): Հայրենական մեծ պատերազմի մասնակից։

## Կենսագրություն
Վարազդատ Վարդանյանը ծնվել է 1923 թվականին, Ղուկասյանի շրջանի Զույգաղբյուր գյուղում։ 1941 թվականին ավարտել է Լենինականի մանկավարժական տեխնիկումը և նույն թվականին զորակոչվել կարմիր բանակ։

Վարդանյանը մասնակցել է Հյուսիսային Կովկասի մի շարք քաղաքների, Ռոստովի, Խարկովի, Կրիվոյ-Ռոգի, Դնեպրոպետրովսկի, Քիշինևի ազատագրման մարտերին։ Ֆաշիստական զավթիչների դեմ կռվել է Ռումինիայում և Բուլղարիայում։ Մարտերում աչքի ընկնելու համար պարգևատրվել է «Մարտական ծառայությունների համար», «Կովկասի պաշտպանության համար» և «1941-1945 թթ. Հայրենական մեծ պատերազմում Գերմանիայի դեմ տարած հաղթանակի համար» մեդալներով։

1945 թվականին զորացրվել է բանակից և աշխատանքի անցել դպրոցում։ Ավարտել է Լենինականի ուսուցչական ինստիտուտը, նշանակվել է Ղուկասյանի շրջանի Մուսայելյան գյուղի դպրոցում որպես տնօրեն։ Այնուհետև ղեկավարել է Զույգաղբյուրի դպրոցի մանկավարժական կոլեկտիվը։ Միաժամանակ, 1954 թվականին Վարդանյանը ավարտել է Երևանի հեռակա մանկավարժական ինստիտուտի աշխարհագրական ֆակուլտետը, իսկ 1973 թվականին՝ Կիրովականի մանկավարժական ինստիտուտի քիմիայի և կենսաբանության ֆակուլտետը։

Սովորողների ուսուցման և կոմունիստական դաստիարակության գործում ձեռք բերած հաջողությունների համար 1963 թվականին նրան շնորհվել է ՀԽՍՀ վաստակավոր ուսուցչի պատվավոր կոչում։ 1968 թվականից Վարդանյանը աշխատել է Արարատի շրջանի Նոր Ուղի ավանի միջնակարգ դպրոցում։

## Պարգևներ
* ՀԽՍՀ վաստակավոր ուսուցիչ (1963)
* «Մարտական ծառայությունների համար» մեդալ
* «Կովկասի պաշտպանության համար» մեդալ
* «1941-1945 թթ. Հայրենական մեծ պատերազմում Գերմանիայի դեմ տարած հաղթանակի համար» մեդալ

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Զույգաղբյուր գյուղում ծնվածներ
Կատեգորիա:ՀԽՍՀ վաստակավոր ուսուցիչներ
Կատեգորիա:Հայ մանկավարժներ
Կատեգորիա:Հայրենական մեծ պատերազմի հայ մասնակիցներ
Կատեգորիա:Վանաձորի պետական համալսարանի շրջանավարտներ
Յոհան Յուդեյխ

**Յոհան Ֆրիդրիխ Յուդեյխ** ( ), գերմանացի անտառապահ։

## Կենսագրություն
Յոհան Ֆրիդրիխ Ուդեյխը կրթություն է ստացել Տարանդտի անտառտնտեսության ակադեմիայում։ 1849 թվականից որպես անտառապահ ծառայել է Սաքսոնիայում և Չեխիայում, 1866 թվականին նշանակվել է Տարանտտի Սաքսոնի անտառտնտեսության ակադեմիայի տնօրեն։

Անտառային տնտեսության մասին հատուկ ամսագրերում բազմաթիվ աշխատանքներից բացի, Ուդեյխը հայտնի է անտառի կառավարման իր դասընթացներով (Die Forsteinrichtug, Dresden, 1871; 5-րդ հրատ., 1893), որում նա եղել է գերմանացի անտառային ինժեներ Մաքս Պրեսսլերի  «զուտ եկամտի» մասին աշխատության կողմնակիցը։

Ուդեյխին  է պատկանում Ռացեբուրգի Die Waldverderber und ihre Feinde դասագրքի 7-րդ հրատարակության վերամշակումը (Բ., 1876); Հենրիխ Նիցշեի հետ միասին նա տպագրել է նույն աշխատության ութերորդ հրատարակությունը՝ «Lehrbuch der mitteleurop Forstinsektenkunde» վերնագրով (Բ., 1885-1895):

1868-1887 թվականներին  Ուդեյխինի խմբագրությամբ հրատարակվել է «Tharandter forstliches Jahrbuch» աշխատությունը (20 т., Դրեզդեն )

1873 թվականից (1882 թվականից՝ Բոեմի հետ միասին) Ուդեյխը տարեկան հրատարակել է անտառտյին տեսության և որսորդական օրացույցի երկու հատոր (Forst- und Jagdkalender):

## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն
* 
* WorldCat Search (publications)

Կատեգորիա:19-րդ դարի գերմանացիներ
Սալեեմուլ Հուկ

**Սալեեմուլ Հուկ** (, ), բանգլադեշցի գիտնական, որն ապրել է Լոնդոնում։ Շրջակա միջավայրի և զարգացման միջազգային ինստիտուտի (IIED), կլիմայի փոփոխության խմբի ավագ գիտաշխատող էր, ինչպես նաև՝ կլիմայի փոփոխության և զարգացման միջազգային կենտրոնի տնօրեն։

## Կարիերա
Նախքան շրջակա միջավայրի և զարգացման միջազգային ինստիտուտին միանալը, Բանգլադեշի առաջադեմ հետազոտությունների կենտրոնի տնօրեն է եղել, որը հիմադրել է 1984 թվականին։ Բանգլադեշի Անկախ համալսարանի, կլիմայի փոփոխության և զարգացման միջազգային կենտրոնի հիմադիր տնօրենն էր։ Հուկը ներգրավված է եղել կլիմայի փոփոխության հարցերով միջկառավարական հանձնաժողովի աշխատանքներում, որտեղ աշխատել է որպես գլխավոր հեղինակ և համակարգող երկրորդ աշխատանքային խմբում, որը կենտրոնանում է ազդեցությունների, խոցելիության և հարմարվողականության վրա։

Հրատարակել է զեկույցներ և հոդվածներ կլիմայի փոփոխության, մասնավորապես՝ կլիմայի փոփոխությանը հարմարվելու վերաբերյալ։ Կլիմայի փոփոխության միջկառավարական հանձնաժողովի երրորդ գնահատման զեկույցի «Հարմարվողականություն և կայուն զարգացում» գլխի առաջնային հեղինակն է։

## Մրցանակներ և պարգևներ
2007 թվականին արժանացել է Բուրտոնի մրցանակի կլիմայի փոփոխության հարմարվողականությանն ուղղված աշխատանքներ իրականացնելու համար։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* https://twitter.com/SaleemulHuq https://en.wikipedia.org/wiki/Twitter
* Saleemul Huq on *[[:en:Guardian.co.uk|guardian.co.uk]]*

Կատեգորիա:1952 ծնունդներ
Կատեգորիա:Միացյալ Թագավորությունում Բանգլադեշի արտագաղթածներ
Կատեգորիա:Բանգլադեշի գիտնականներ
Կատեգորիա:Գիտնականներ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Ակտիվիստներ
Կատեգորիա:Բրիտանացի բուսաբաններ
Կատեգորիա:Բրիտանացի գիտնականներ
Հովհաննես Ալեքսանյան

**Հովհաննես Ստյոպայի Ալեքսանյան** (ծնվել է 1979 թ. հունվարի 15-ին), հայ պատմաբան, պատմական գիտությունների թեկնածու, դոցենտ։

## Կրթություն
Հովհաննես Ալեքսանյանը ծնվել է 1979 թ.-ին Լենինականում (այժմ՝ Գյումրի)։ 1996 թ. ոսկե մեդալով ավարտել է Մ. Նալբանյանի անվան ԳՊՄԻ հենակետային Ակադեմիական վարժարանը։ 1996-2000 թթ. սովորել է Երևանի պետական համալսարանի Պատմության ֆակուլտետում։ 2000-2002 թթ. սովորելով նույն ֆակուլտետի մագիստրատուրայում՝ ստացել է մագիստրոսի աստիճան։ 2002-2006 թթ. սովորել է ՀՀ ԳԱԱ Պատմության ինստիտուտի ասպիրանտուրայում։ 2009 թ. ստացել է պատմական գիտությունների թեկնածուի գիտական աստիճան, 2013 թ.-ին՝ դոցենտ։

## Գիտական և մանկավարժական գործունեություն
2006-2009 թթ. աշխատել է ՀՀ ԳԱԱ Պատմության ինստիտուտում՝ որպես կրտսեր գիտաշխատող, իսկ 2009-2015 թթ.՝ որպես գիտաշխատող։ 2015 թ.-ին աշխատել է նույն վայրում՝ արդեն որպես ավագ գիտաշխատող։ 2007-2010 թթ. աշխատել է ԵՊՀ Իջևանի մասնաճյուղում՝ որպես դասախոս։ 2010 - 2012 թթ. աշխատել է Եվրոպական կրթական տարածաշրջանային ակադեմիայի (ԵԿՏԱ) Միջազգային հարաբեությունների ամբիոնի վարիչ։ 2010-2016 թթ. Երևանի Խ. Աբովյանի անվան ՀՊՄՀ Պատմության և Իրավագիտության ֆակուլտետի ասիստենտ։ 2012 թ.-ից ԵՊՀ Պատմության ֆակուլտետի Հայաստանի հարակից երկրների պատմության ամբիոնի ասիստենտ, ապա՝ դոցենտ։ 2012 թ. - ՀՀ ԳԱԱ Գիտակրթական միջազգային կենտրոնի Միջազգային հարաբերությունների ամբիոնի ասիստենտ։ 2012 թ.-ից ցայսօր՝ ԵՊՀ Հայաստանի հարակից երկրների պատմության և Սփյուռքագիտության ամբիոնների դասախոս։ 2016 թ.-ից՝ Հայաստանի պատմագետների միության անդամ է։ 2018-2020 թթ. ՀՀ ԱԳՆ Դիվանագիտական դպրոցի վերապատրաստումների ծրագրով հրավիրյալ դասախոս։

## Պետական ծառայություն
2017-2019 թթ. աշխատել է ՀՀ Սփյուռքի նախարարության Հայրենադարձության և հետազոտությունների վարչության Հայրենադարձության բաժնի պետ։ 2019 – 2020 թթ. աշխատել է ՀՀ վարչապետի աշխատակազմի Սփյուռքի գործերի գլխավոր հանձնակատարի գրասենյակի Հայրենադարձության և հետազոտությունների վարչության Հայրենադարձության բաժնի պետ։ 2020 թ. հուլիսից՝ ՀՀ վարչապետի աշխատակազմի Սփյուռքի գործերի գլխավոր հանձնակատարի գրասենյակի Ռազմավարությունների մշակման բաժնի պետ։ Նա 2019 թ. սեպտեմբերին հանդես եկավ հայտարարությամբ, որ ներկայումս հայրենադարձության տեմպերի որոշակի աճ կա։ Նաև նա նշեց, որ կա Սփյուռքի հետ հարաբերություններում պետական լիազոր մարմին ունենալու կարիք։

## Գրքեր
* Ալեքսանան Հ., Հայկական համայնքները խորհրդային հանրապետություններում 1917-1941 թթ., Ե., Պատմության ինստիտուտ, 2011 (երկրորդ հրատարակությունը 2014 թ.)
* Բարխուդարյան Վ. Բ., Ալեքսանյան Հ. Ս, Ռուսաստանի հայ գաղթօխաջների պատմություն (Հյուսիսային Կովկաս, Նոր Նախիջևան, Աստրախան, Սանկտ Պետերբուրգ, Մոսկվա), Ե., Պատմության ինստիտուտ, 2015
* Ալեքսանյան Հ., Հայկական համայնքները խորհրդային հանրապետություններում 1941-1991 թթ., Ե., Պատմության ինստիտուտ, 2016

## Պարգևներ
* 2018 թ. շնորհվել է ՀՀ քաղծառայության երկրորդ դասի խորհրդականի դասային աստիճան։
* 2019 թ. պարգևատրվել է ՀՀ սփյուռքի նախարարության «Վիլյամ Սարոյան» մեդալով։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Հայ պատմաբաններ
Կատեգորիա:Պատմություն
Կատեգորիա:Պատմական գիտությունների թեկնածուներ
Կատեգորիա:ԵՊՀ շրջանավարտներ
Քայլ ընդառաջ

**«Քայլ ընդառաջ»** (), խորհրդային գեղարվեստական ֆիլմ-ալմանախ, որը բաղկացած է հինգ նովելներից։

## Սյուժե
Ֆիլմը ներառում է հինգ նովելներ, որոնք միավորված են երկու ոչ երիտասարդ մարդկանց՝ նոր ծնվող սիրո պատմությամբ, որոնք ամեն օր հանդիպում են աշխատանքի գնալու ճանապարհին։ Ամեն օր հանդիպելով հասարակական տրանսպորտում՝ նրանք չեն էլ կասկածում, որ իրենք հարևաններ են և միմյանց համար մշտապես շատ խնդիրներ են առաջացնում։ Հինգ նովելները՝ «Կապիտանի աղջիկը», «Հայր Սերաֆիմը», «Միս արգենտինական ձևով», «Հարսանեկան քայլերգ» և «Ընդամենը 30 կոպեկով», քնարական պատմություններ են այդ իրադարձությունների մասին։

## Դերերում
: **«Քայլ ընդառաջ»**
* Լյուդմիլա Գուրչենկո – *Վալենտինա Ստեպանովնա*
* Նիկոլայ Վոլկով կրտսեր – *Իգոր Անատոլևիչ*
* Ելենա Անդերեգ – *բակապան* (լուսագրերում նշված չէ)
: **«Կապիտանի աղջիկը»**
* Անդրեյ Պոպով – *կապիտան*
* Ելենա Ցիպլակովա – *ուսանողուհի* *Լիդա, կապիտանի աղջիկը*
* Գեորգի Վիցին – *մարդ բուֆետում*
* Լյուդմիլա Իվանովա – *տաքսու վարորդ*
* Վերա Տիտովա – *բուֆետապանուհի*
* Անատոլի Պոպով – *ուսանող*
* Նատալյա Չետվերիկովա – *աղջիկ օդանավակայանում*
: **«Հայր Սերաֆիմը»**
* Եվգենի Լեոնով – *մեքենավար Սերաֆիմ Նիկիտիչ* 
* Վալենտինա Վլադիմիրովա – *Մարիա Տիմոֆեևնա, մեքենավարի կինը*
* Ելենա Սոլովեյ – *Տատյանա*
* Սեմյոն Մորոզով – *մեքենավարի օգնական*
* Վալենտինա Տելեգինա – *դայակ ծննդատանը*
* Օլեսյա Իվանովա – *ճանապարհային ուղեպահ* (լուսագրերում նշված չէ)

: **«Միս արգենտինական ձևով»**
* Լև Դուրով – *խոհարար Գեորգի Դմիտրիևիչ*
* Վալենտինա Տիտովա – *նրա կինը*
* Վլադիմիր Բասով – *սաքսոֆոնահար Նիկոլայ Բորիսովիչ Ստրեշնիկով*

: **«Հարսանեկան քայլերգ»**
* Ելենա Դրապեկո – *Կատյա Զայցևա*
* Բորիս Շչերբակով – *Վովկա Մոնաստիրյով, Կատյայի փեսացուն*
* Անատոլի Ռուդակով – *Սերյոգա, Վովկայի ընկերը*
* Սվետլանա Վադաս – *Վերա, Սերյոգայի հարսնացուն*
* Ստանիսլավ Սոկոլով – *վաճառող*
:  **«Ընդամենը 30 կոպեկով»**
* Անդրեյ Միրոնով – *ատամնաբույժ Մարկել Վլադիմիրովիչ Կոչետկով*
* Եկատերինա Վասիլևա – *Լյուբա, Մարկելի կինը*
* Պավել Պանկով – *գլխավոր բժիշկ Ալեքսանդր Եվգենևիչ*
* Ալեքսանդր Անիսիմով – *տաքսու վարորդ*
* Սերգեյ Բոյարսկի – *վիճակախաղի տոմսեր վաճառող*
* Վլադիմիր Զեմլյանիկին – *'«Մարզական թերթի» թղթակից*
* Նատալյա Կրաչկովսկայա – *վիճակախաղի հաղթող*
* Սվետլանա Կարպինսկայա – *բուժքույր*
* Կիրա Կրեյլիս-Պետրովա – *հսկիչ ունիվերսամում*
* Իգոր Օկրեպիլով – *բժիշկ, Կոչետկովի գործընկերը*
* Իննա Սլոբոդսկայա – *ատամնաբույժ*
* Լիդիա Շտիկան -*ունիվերսամի աշխատող*
* Ռաիսա Բայբուզենկո - հեռուստատեսության հաղորդավար
* Կիրիլ Գուն – *ձեռնափայտով հիվանդ* (լուսագրերում նշված չէ)
* Էրա Զիգանշինա – *վաճառողուհի* (լուսագրերում նշված չէ)

## Նկարահանող խումբ
* Սցենարի հեղինակ՝ Էմիլ Բրագինսկի
* Ռեժիսոր՝ Նաում Բիրման
* Օպերատոր՝ Ալեքսանդր Չիրով
* Նկարիչ՝ Վսևոլոդ Ուլիտկո

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Ֆիլմը ruskino.ru կայքում 

Կատեգորիա:1970-ականների ռուսերեն ֆիլմեր
Կատեգորիա:1975 ֆիլմեր
Կատեգորիա:«Լենֆիլմ» ստուդիայի ֆիլմեր
Կատեգորիա:Ալմանախ ֆիլմեր
Կատեգորիա:Բնօրինակում անաղբյուր հոդվածներ
Կատեգորիա:Խորհրդային կինոկատակերգություններ
Կատեգորիա:Խորհրդային ֆիլմեր