Rasputin

**«Rasputin»**, գերմանական Բոնի Էմ փոփ և դիսկո խմբի երգը։ Թողարկվել է 1978 թվականի օգոստոսի 28-ին որպես խմբի երրորդ՝ «Nightflight to Venus» (1978) ստուդիական ալբոմի երկրորդ սինգլ։ Երգը գրել են Ֆրենկ Ֆարիանը, Ջորջ Ռեյամը և Ֆրեդ Ջեյը։ Երգը 20-րդ դարի սկզբի կայսր Նիկոլայ II-ի և նրա ընտանիքի ընկեր, խորհրդական Գրիգորի Ռասպուտինի մասին է։ Երգում Ռասպուտինը նկարագրվում է որպես փլեյբոյ, միստիկ բժիշկ և քաղաքական մանիպուլյատոր։

## Ստեղծագործություն

Երգի հիմքում ընկած է հետևյալ պատմությունը․ կայսուհի Ալեքսանդրա Ֆեոդորովնան հույս ուներ, թե Ռասպուտինը կբուժի հեմոֆիլիայով հիվանդ իր որդուն՝ Ալեքսեյ Նիկոլաևիչ Ռոմանովին, և Ռասպուտինը դառնում է Ալեքսեյի անձնական բժիշկը՝ սկիզբ դնելով իր հայտնիությանը թագավորական պալատում։ Այս դիրքի շնորհիվ Ռասպուտինը մեծ ազդեցություն է ձեռք բերել, հատկապես Ալեքսանդրայի վրա։ Այս մասին հիշատակվում է երգում․ «Թագուհու համար նա անիվներ վաճառող չէր» ("For the queen he was no wheeler dealer"): Երգում նաև հաստատվում է, որ Ռասպուտինը Ալեքսանդրայի սիրեկանն էր․ «Ռա Ռա Ռասպուտին, ռուս թագուհու սիրեկան, կար մի կատու, որն իսկապես անհետացել էր» ("Ra Ra Rasputin, lover of the Russian queen, there was a cat that really was gone"): Ռասպուտինի ժամանակ սա բավականին տարածված բամբասանք էր, ինչը նրա քաղաքական թշնամիներին առիթ էր տալիս վարկաբեկել նրան։ Այս ամենն այն պատճառով, որ Ռասպուտինը շատ մոտ էր կայսուհու հետ։ «Rasputin»-ը ներկայացնում է Ռասպուտինի մասին պատմածները նրա ազդեցիկ անհատականության մասին․ «Նա մեծ էր և ուժեղ, նրա աչքերում բոցավառ փայլ կար...» ("He was big and strong, in his eyes a flaming glow..."), «Նա կարող էր քարոզել Աստվածաշունչը քարոզչի պես՝ լի էքստազով ու կրակով...» ("He could preach the bible like a preacher, full of ecstasy and fire..."): Երգը Ռասպուտինին պատկերում է որպես չափազանց հայտնի ռուսական էլիտայի շրջանում, ինչը պատմականորեն հաստատված է․ «Մոսկովյան աղջիկների կողմից նա շատ սիրված էր» ("to Moscow chicks he was such a lovely dear"): Երգը նաև պատկերում է Ռասպուտինին որպես այլասերված, ինչը մեկ այլ ժամանակակից բամբասանք է. «...թեև նա լսել էր այն, ինչ նա արել էր...» ("...though she'd heard the things he'd done..."), «Ռուսաստանի սիրո ամենամեծ մեքենան» ("Russia's greatest love machine")։ Երգում ասվում է, որ Ռասպուտինի քաղաքական իշխանությունը գերազանցել է անձամբ կայսրի իշխանությանը «պետական բոլոր գործերում» ("all affairs of state"), ինչը նրա ժամանակակից մրցակիցների հիմնական փաստարկներից մեկն էր։ Երգի կրկներգում ասվում է, որ երբ նրա ենթադրյալ սեքսուալ գործունեությունն ու քաղաքական գործողությունները անտանելի են դառնում, «ավելի բարձր դիրքի տղամարդիկ» ծրագրեցին նրա անկումը ("This man's just got to go", declared his enemies), թեև «նրանց կանայք աղաչում էին» դա չանել ("the ladies begged"): Թեև երգում ասվում է, որ «նա կոպիտ էր» ("he was a brute"), այն պնդում է, որ տիկնայք «ուղղակի ընկնում էին նրա գիրկը» ("just fell into his arms"):

Երգի վերջում պատմվում է 1916 թվականի դեկտեմբերի 30-ին (դեկտեմբերի 17) Ֆելիքս Յուսուպովի, Վլադիմիր Պուրիշկևիչի և Դմիտրի Պավլովիչի կողմից իրականացված իրադարձությունների ամենահայտնի նկարագրության փոփոխված տարբերակի մասին, որոնք ավարտվել են Ռասպուտինի սպանությամբ։ Երգում ճշգրտորեն ասվում է, որ դավադիրները նրան խնդրել են «իրենց հյուր գալ» ("Come to visit us"), իսկ հետո պատմում է Յուսուպովի կալվածքում տեղի ունեցած սպանության մասին լայնորեն տարածված պատմությունը, որ Ռասպուտինի մարդասպանները մահացու գնդակահարել են նրան այն բանից հետո, երբ նա չի մահացել թունավորված գինուց։

Պատմաբան Սայմոն Սեբագ-Մոնտեֆիորեն երգը նկարագրել է որպես «20-րդ դարի սկզբի ռուսական պալատական քաղաքականության հիանալի նկարագրություն»։ Չկան ապացույցներ, որոնք ենթադրում են, որ նա սիրավեպ է ունեցել Ալեքսանդրայի հետ։

Ֆրենկ Ֆարիանի ամերիկացի ընկեր Բիլ Սվիշերը, որն այդ ժամանակ Գերմանիայում զինվոր էր, կրկներգի համար խոսակցական վոկալ է տրամադրում՝ լուրեր ընթերցողի կոնտեքստում։ Սվիշերը նաև ձայնագրվել է Բոնի Էմի «Ma Baker» և «El Lute» սինգլներում։

### Մեղեդի
AllMusic-ի լրագրող Դոնալդ Ա. Գուարիսկոն երգը նկարագրել է որպես «հարգանքի տուրք լեգենդար ռուս պատմական գործչին, որում օգտագործում է բալալայկա»։ Երգի մեղեդին բանավեճ է առաջացրել 1970-ականներին՝ թուրքական ավանդական «Kâtibim» երգին նմանության պատճառով, սակայն խումբը հերքել է փոխառության առկայությունը։

## Ընդունելություն և ժառանգություն
Երգը զբաղեցրել է գերմանական և ավստրիական ազգային չարթերի առաջին հորիզոնականը, իսկ Մեծ Բրիտանիայում և Շվեյցարիայում երկրորդ հորիզոնականը։ Սա նաև Ավստրալիայում խմբի երկրորդ և վերջին երգն է, որը զբաղեցրել է ազգային չարթի առաջին հորիզոնականը (առաջինը «Rivers of Babylon»-ն է)։

AllMusic-ից Դոնալդ Ա. Գուարիսկոն երգը անվանել է «Nightflight to Venus» ալբոմի երգերի «երաժշտական տարրերի ամենատարօրինակ և ամենաանսովոր և հետաքրքիր համադրությունը», այնուհետև այն ընտրել է որպես ալբոմի իր սիրելիներից մեկը։

Թեև երգը գրվել և կատարվել է անգլերեն` գերմաներեն և ռուսերեն առանձին բառերով. «Բայց երբ նա *կազաչոկ* էր պարում, դա իսկապես *հրաշալի էր*» ("But the *kasatschok* he danced really *wunderbar!*), այն մեծ ժողովրդականություն էր վայելում Խորհրդային Միությունում և վերագրվում է Ռասպուտինի համբավը վերակենդանացնող միջոց։ Խորհրդային Միությունը արգելել է կատարել երգը 1978 թվականի դեկտեմբերին Մոսկվայում խմբի տասը ելույթների ժամանակ։ 1979 թվականին Լեհաստան կատարած իրենց այցի ժամանակ խումբը կատարել է երգը, չնայած նրան, որ պետական պաշտոնյաները խնդրել են չանել դա։ Սոպոտ քաղաքում տեղի ունեցած ելույթը հեռարձակվել է ազգային հեռուստատեսությամբ, սակայն երգը հեռացվել է եթերից։ Նույն ելույթը արդեն երգի առկայությամբ հեռարձակվել է ազգային ռադիոյով։

Երգը քավերը տարբեր երաժշտական ոճերում կատարել են մի քանի երաժշտական խմբեր։ Ֆիննական Turisas խումբը ձայնագրել է երգի ֆոլկ մետալ տարբերակը, իսկ ամերիկյան Boiled in Lead խումբը՝ ֆոլկ փանկ տարբերակը։ 1997 թվականի բրիտանական «Նիկոլայ Դանթեն» կոմիքսները մեջբերել է երգի տեքստը դրա պատմության վերնագրի համար, որը կոչվում է «Ռուսաստանի սիրո ամենամեծ մեքենան» ("Russia's greatest love machine")։ Վաշինգտոնում գործող Ra Ra Rasputin (Ռա Ռա Ռասպուտին) պարային/ռոք խումբն իր անունը վերցրել է երգից։ Fangoria խմբի կողմից երգի իսպաներեն տարբերակը ներառվել է նրանց «Dilemas, amores y dramas» (2003) հավաքածու ալբոմում։

Երգը հնչել է 2021 թվականի «The King's Man» ֆիլմի թրեյլերում՝ «Rasputin-ի պաշտոնական պարային հոլովակ» վերնագրով։ Հոլովակն առավել կենտրոնացած է Ռասպուտինի կերպարի վրա, որը կերտում է դերասան Ռիս Իֆանսը։ Երգը չի հայտնվում ֆիլմի վերջնական տարբերակում։

Երգը հնչել է «Դոկտոր Ով» հեռուստասերիալի «Դոկտորի ուժը» սերիայում, ինչպես նաև Բրիտանական «Սև հայելի» հեռուստասերիալի 6-րդ եթերաշրջանի 5-րդ սերիայում («Հրեշ 79»)։

## Տարբերակներ
«Nightflight to Venus» ալբոմը սկզբում ներառել է երգի 6։ 26 տևողությամբ տարբերակը, որը հետո կրճատվել է։ Երգի վերջնական տարբերակը ամբողջովին տարբերվում է սկզբնական տարբերակից։

## Թողարկում
Գերմանիայում և Բենիլյուքսում որպես սինգլ է թողարկվել «Painter Man» երգը, իսկ այլ տարածաշրջաններում երգի «Բ կողմում» թողարկվել է «Never Change Lovers in the Middle of the Night» երգը։ Մեծ Բրիտանիայում երգը թողարկվել է 5։ 32 տևողությամբ, շատ երկրներում այն թողարկվել է 5։ 02 տևողությամբ, իսկ ֆրանսիական Carrere Records լեյբլը թողարկել է 4։ 45 տևողությամբ տարբերակը։ 1979 թվականի փետրվարին Մեծ Բրիտանիայում «Painter Man» երգը թողարկվել է որպես «Ա կողմ» սինգլ, ընգրկվելով ազգային չարթի 10-րդ հորիզոնականում։ Կանադայում երգը  թողարկվել է «Ա կողմում» և հիթ է դարձել։ Չնայած Կանադայում հայտնիությանը, երգը չի ընդգրկվել ԱՄՆ-ի ազգային չարթում։

2021 թվականի հունվարին, երգի թողարկումից մոտ 40 տարի անց, երգը թրենդային է դարձել ՏիկՏոկ հարթակում, ընգրկվելով նաև Սփոթիֆայի «Վիրուսային հիթեր» երգացանկում։ Թրենդն ուղեկցող պարը 2010 թվականի «Just Dance 2» տեսախաղից է։

## Չարթեր

### Շաբաթական չարթեր

### Տարեվերջյան չարթեր

## Վաճառքներ և հավաստագրումներ

## Քավերներ
### Turisas-ի տարբերակ
Ֆիննական ֆոլկ մետալ Turisas խումբը ձայնագրել է «Rasputin»-ի քավերը, որը թողարկվել է 2007 թվականի սեպտեմբերի 21-ին Century Media-ի միջոցով։ Խումբը մի քանի տարի համերգների ժամանակ կատարել է երգի քավերը և վերջապես որոշել է ձայնագրել ստուդիական տարբերակը՝ երկրպագուների դրական արձագանքներից հետո։ Նկարահանվել է նաև երգի տեսահոլովակը։

#### Երգացանկ
# «Rasputin» – 3:56
# «Battle Metal» – 4:23

;iTunes-ի տարբերակ՝
# «Rasputin» – 3:53
# «Rasputin» (Heavy Demo Version) – 3:53
# «Rasputin» (ինստրումենտալ) – 3:51

### Majestic-ի տարբերակ
2021 թվականի փետրվարի 26-ին և Տիկտոկում երգի հայտնիությունից հետո դիջեյ և պրոդյուսեր Majestic-ը թողարկել է **Majestic x Boney M** վերագրված երգի նորացված ռեմիքսը։ Այն ընդգրկվել է բրիտանական սինգլների չարթում, ամերիկյան Billboard Hot Dance և Electronic Songs չարթերում և եվրոպական տարբեր չարթերում։ Այս տարբերակը պարունակում է բնօրինակ տարբերակի առաջին տունն ուկրկներգը։

#### Չարթեր

##### Շաբաթական չարթեր

##### Տարեվերջյան չարթեր

#### Վաճառքներ և հավաստագրումներ

### Այլ տարբերակներ
* Ֆիննական Sleepy Sleepers փանկ ռոք խումբը ձայնագրել է երգի ֆիններեն կրկնօրինակումը, որն ընդգրկվել է 1987 թվականի «The Mopott Show» ալբոմում։
* Մոնա Կարիտան 1979 թվականին կատարել է երգի ֆիններեն քավերը։
* Ամերիկյան We Are the Union սկա-փանկ ռոք բենդը կատարել է երգի քավերը։

## Ոգեշնչումներ և օգտագործում այլ մեդիայում
«Rasputin»-ը ոգեշնչել է բազմաթիվ նոր երգերի և հնչել է բազմաթիվ ֆիլմերում, տեսախաղերում և հեռուստատեսային հաղորդումներում։
* Ջաթին-Լալիթ դուոն օգտագործել է «Rasputin»-ը իրենց «Sachi Ye Kahani Hai» երգում, որը «Kabhi Haan Kabhi Naa» (1994) ալբոմից է։
* «Rasputin»-ը օգտագործվել է 2010 թվականի «Just Dance 2» պարային խաղում։ 2021 թվականին պարը թրենդային է դարձել ՏիկՏոկ հարթակում։
* 2003 թվականի մալայալամերեն «Բալետան» ֆիլմում հնչում է «In the 2003 Baletta Baletta» երգը, որը ոգեշնչված է «Rasputin»-ից։
* Երգի թաիլանդերեն տարբերակը՝ «**ยิ่งเมายิ่งมัน**» (Ying Mao Ying Mun) 2005 թվականին կատարել է Սուչարտ Թիանտոնգը։
* 2012 թվականին հնդկական «Գործակալ վինոդ» ֆիլմում հնչել է «I'll Do the Talking Tonight» հինդի երգը, որը հնչողությամբ նման է «Rasputin»-ին։
* 2012 թվականի թուրքական «Ութսունականներ» () հեռուստասերիալի առաջին սերիայում հնչել է երգը։
* Երգը հնչել է 2022 թվականի «Դոկտոր Ով» հեռուստասերիալի «Դոկտորի ուժը» հատուկ սերիայում։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ

Կատեգորիա:1978 երգեր
Կատեգորիա:2007 սինգլներ
Կատեգորիա:2021 սինգլներ
Կատեգորիա:Գրիգորի Ռասպուտին
Կատեգորիա:Դանս-փոփ երգեր
Կատեգորիա:Փոփ երգեր