Քլայվ Սինքլեր

**Քլայվ** **Մարլես** **Սինքլեր** (, ), բրիտանացի ձեռնարկատեր և գյուտարար, որը դեմոկրատացրել է տնային ինֆորմատիկան։

## Կենսագրություն
1961 թվականին Քլայվ Սինքլերը հիմնադրել է **Sinclair Radionics**-ը, որն էլեկտրոնային սարքավորումներ արտադրող ընկերություն է․

* 1966 թվականին ստեղծել է աշխարհում առաջին դյուրակիր հեռուստացույցը՝ *Microvision*-ը, որը, սակայն, այդպես էլ չի արտադրվել զարգացման չափազանց մեծ ծախսերի պատճառով։
* 1972 թվականին ստեղծել է առաջին շարժական էլեկտրոնային հաշվիչը՝ *Sinclair Executive*, որն անմիջապես գրավել է վաճառողներին, գործարարներին և ուսանողներին։
* 1975 թվականին ստեղծել է LED էկրանով Black ժամացույցը, որի ցածր վաճառքը ստիպել է նրան ապրանքը վերածել մեքենաների ժամացույցների։

1980 թվականին Քլայվ Սինքլերը հիմնել է *Sinclair Research*-ը և սկսել է միկրոհամակարգիչների ոլորտը։ *Sinclair* ընկերության ինքնատիպությունն այն է, որ այն ունի միայն տեխնիկական հմտություններ ունեցող աշխատակիցներ. այն ունի արտաքին ընկերության ենթակայության տակ գտնվող բոլոր վարչական մասերը, ինչպես նաև կառավարման մասը, ինչին շատ կապված է Քլայվ Սինքլերը։ Ընկերությունը մի քանի տարվա ընթացքում արտադրում է մի շարք հաջողակ ընտանեկան համակարգիչներ․

* 1980 թվականին թողարկված ZX80-ը Sinclair Research-ի առաջին մտահղացումն է։ Սա առաջին անհատական համակարգիչն է, որը Միացյալ Թագավորությունում իջել է հարյուր ֆունտ ստեռլինգի հոգեբանական նշաձողից (մոնոբլոկ և հագեցած է առանց շարժվող մասերի ստեղնաշարով, որպես էկրան՝ օգտագործելով ներքին հեռուստացույցը)։ ZX80-ի հաջողությունն անմիջական է և դեմոկրատացրել է տնային ինֆորմատիկան։ Նրա ընկերությունն աշխարհում առաջինն է, որը վաճառել է ավելի քան մեկ միլիոն մեքենաներ։
* 1981 թվականին ստեղծել է ավելի արագ իրավահաջորդ, նույն չափսերով և հայեցակարգով և հիմնական 1 ԿԲ օպերատիվ հիշողությամբ հագեցած ZX81-ը։
* 1982 թվականին ստեղծել է ZX Spectrum-ը՝ ավելի առաջադեմ գործառույթներով, հագեցած ռետինե ստեղնաշարով, ձայնային պրոցեսորով և բարձր գունային լուծաչափով, որն ավելի լավ է համապատասխանում հեռուստացույցի էկրաններին։
* 1984 թվականին ստեղծել է իր վերջին տնային համակարգիչը՝ *Sinclair QL*-ը, առաջին 32 բիթանոց հանրամատչելի համակարգիչներից մեկը, մինչև *Apple Macintosh*-ը, որն օգտագործում էր նույն *Motorola 68000* պրոցեսորը։ Իր ժամանակից շուտ, տառապելով պատանեկան արատներով, QL-ի ձախողումը հանգեցրել է *Sinclair Research*-ի վաճառքին 1988 թվականին Ամստրադ ընկերությունում (որը մամուլին հայտարարել է, որ ավելի շատ հետաքրքրված է հենց անվան ձեռքբերմամբ, քան հիմքում ընկած արտադրական գործընթացներով)։
* 1984 թվականին թողարկվել է շարժական մինի հեռուստացույց՝ TV80-ը, որը չի գտել իր լսարանին։
* 1985 թվականին Քլայվ Սինքլերը շուկա է դուրս բերել C5 էլեկտրական մեքենան իր հիմնադրած *Sinclair Vehicles* ընկերության միջոցով, որը ստեղծվել էր երկու տարի առաջ։ Սակայն տրանսպորտային փոխադրամիջոցը չի համապատասխանել ակնկալվող հաջողությանը և դժվարության մեջ է դնում ընկերությանը։

1986 թվականին Քլայվ Սինքլերը հիմնել է *Cambridge Computer*-ը և շարունակել էլեկտրոնային սարքավորումների արտադրությունը․
* 1988 թվականին ստեղծել է *Cambridge Z88* նոութբուքը՝ Քլայվ Սինքլերի վերջին համակարգիչը։
* 1992 թվականին ստեղծել է *Zike* էլեկտրական հեծանիվը, որն ավելի հաջողակ չէր, քան իր C5 էլեկտրական մեքենան։
* 1994 թվականից մինչև 2000 թվականը Zeta I, Zeta II և Zeta III հեծանիվների համար նախատեսված օժանդակ էլեկտրական շարժիչների շարքը (զրոյական արտանետումների տրանսպորտային աքսեսուար) ավելի մեծ հաջողություն է ունեցել։

Մի որոշ ժամանակ եղել է Միացյալ Թագավորության Mensa ասոցիացիայի նախագահ։

Մահացել է Լոնդոնում 2021 թվականի սեպտեմբերի 16-ին՝ 81 տարեկան հասակում, քաղցկեղից, որի դեմ պայքարում էր տասը տարի, մինչդեռ աշխատում էր նոր գյուտերի վրա, «որովհետև դա այն էր, ինչ նա սիրում էր անել», - ասում է նրա դուստր Բելինդա Սինքլերը։

## Համաշխարհային մշակույթի մեջ
Քլայվ Սինքլերի անձը մի քանի տեսալսողական ստեղծագործությունների առարկա է դարձել.
* 1986` *Micro live*, Թերի Մարշի վավերագրական ֆիլմ,
* 2005` *Micro Men*, hեռուստաֆիլմ, որը ներկայացնում է Քլայվ Սինքլերի և *Acorn* համակարգչի դիզայներ Քրիս Քարիի մրցակցությունը,
* 2012` *Greater Manchester Fringe Festival*-ում, շոուներից մեկը պատմում էր *Amstrad* ընկերության Քլայվ Սինքլերի և Ալան Շուգարի մրցակցության մասին։

## Պարգևներ
Քլայվ Սինքլերը ասպետի կոչում է ստացել 1983 թվականի հունիսին։

## Ազդեցություններ
Sinclair համակարգչային գամմայի կարևորությունն ընդգծվում է տեխնոլոգիական ընկերությունների բազմաթիվ առաջնորդների կողմից, որոնք իրենց առաջին քայլերն են արել դրա հետ հաշվողական համակարգում․
* Իլոն Մասկ, Tesla-ի և SpaceX-ի հիմնադիր,
* Սատյա Նադելլա, Մայքրոսոֆթի տնօրեն,
* Դեմիս Հասաբիս, DeepMind-ի ձեռնարկատեր,
* Փիթեր Մոլինիո, Populous խաղի հիմնադիր,
* Լինուս Տորվալդս, Linux միջուկի ստեղծողը նաև վերապատրաստվել է Sinclair QL-ի վրա, որի հիման վրա նա այդ ժամանակ մշակել է բազմաթիվ գործիքներ այս մեքենայի համար (տեքստի խմբագիր, կոմպիլյատոր, ապամոնտաժող)։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:20-րդ դարի բրիտանացիներ
Կատեգորիա:21-րդ դարի բրիտանացիներ
Կատեգորիա:Բրիտանացի աթեիստներ
Կատեգորիա:Ամառային երիտասարդական վիքիճամբարի հոդվածներ