Ազատ Թորոսյան

**Ազատ Նիկողոսի Թորոսյան** (), ազգությամբ հայ խորհրդային և բելառուսական քանդակագործ, գրաֆիկ, Բելառուսի նկարիչների միության անդամ։

## Կենսագրություն
Ազատ Թորոսյանը ծնվել է Երևանում։ Հայրը՝ մասնագիտությամբ աղյուսագործ Նիկողոսը, որդու ծնվելուց հետո մեկնել է ռազմաճակատ։

1963 թվականին Թորոսյանն ավարտել է Երևանի Փանոս Թերլեմեզյանի անվան գեղարվեստի ուսումնարանը, այնուհետև 1963-1964 թվականներին սովորել է Երևանի գեղարվեստաթատերական ինստիտուտում, իսկ 1969 թվականին՝ Լենինգրադի Վ․ Ի․ Մուխինայի անվան բարձրագույն գեղարվեստաարդյունաբերական ուսումնարանում։

1969 թվականի դեկտեմբերի 30-ին աշխատանքի բաշխումով նա ժամանել է Վիտեբսկ, որտեղ էլ ապրում է մինչ օրս։ Վիտեբսկում Ազատ Թորոսյանն ընտանիք է կազմել․ այնտեղ ծնվել և մեծացել են նրա երեք երեխաները՝ որդին և երկու դուստրերը։

Ազատ Թորոսյանը Բելառուսի նկարիչների միության անդամ է 1972 թվականից։

## Ստեղծագործական ուղի
Ազատ Թորոսյանը 1970 թվականից մասնակցում է գեղարվեստական ցուցահանդեսների։ Ստեղծագործում է մոնումենտալ, ճարտարապետադեկորատիվ և հաստոցային պլաստիկայի բնագավառում՝ ստեղծելով հուշարձաններ, դեկորատիվ քանդակներ, ռելիեֆներ, մանրաչափ պլաստիկա, գրաֆիկա։

; Թորոսյանի հիմնական ստեղծագործությունները։

* Լիոզնոյի շրջանի Օսիպենկի գյուղի մոտ գտնվող Խորհրդային Միության հերոս Լեոնիդ Տիխմյանովի անվան բարձունքում գտնվող հուշարձան (1970-1973, ճարտարապետ Զ. Օզերովայի հետ համատեղ),
* «Բժշկություն» դեկորատիվ-գեղարվեստական կոմպոզիցիա Նավապոլացկի պոլիկլինիկայի շենքի ճակատին (1975, համահեղինակ՝ Բ. Կուզմիչով),
* «Տիեզերք» դեկորատիվ ռելիեֆ Նավապոլացկի «Կոսմոս» կինոթատրոնի ճակատին (1975-1977),
* «Հին Վիտեբսկ» դեկորատիվ ռելիեֆ Վիտեբսկի «Վիտեբսկ» հյուրանոցի վրա (1975-1977),
* «Մուսա» քանդակ Վիտեբսկի «Մաստացտվա» գործարանի առջև՝ «Պրավդա» թերթի փողոցում (1975-1977),
* «Բժշկություն» կոմպոզիցիա Վիտեբսկի պոլիկլինիկայի շենքի ճակատին (1979),
* քանդակագործական երկու խմբեր Վիտեբսկի Հաղթանակի հրապարակում (1979-1985),
* Խորհրդային Միության հերոսների բրոնզե կիսանդրիների շարք Բեշենկովիչի գյուղի թանգարանի համար (1980-ական թվականներ),
* շատրվաններով «Երեք գետերի՝ Վիտբայի, Լուչոսայի, Դվինայի միախառնումը» քանդակագործական կոմպոզիցիա Վիտեբսկի Լենինի փողոցում (1985-1991),
* Խորհրդային Միության հերոս Ֆեոդոր Բլոխինի հուշատախտակ և բարձրաքանդակ Վիտեբսկի համանուն կամրջի վրա (1992-1995),
* Հայտնի կոմպոզիտորների 15 քանդակային դիմանկարներ Վիտեբսկի երաժշտական ուսումնարանում (1994-1997),
* «Լիրա» քանդակ Լիոզնո գյուղի երաժշտական դպրոցի մոտ (1994-1997),
* «Մայրություն» քանդակներ Վիտեբսկի բժշկական համալսարանի նախասրահում (2000-2001),
* «Բժշկության Հիգեա աստվածուհի» շատրվան Վիտեբսկի բժշկական համալսարանի մոտ (2006),
* Վիտեբսկի շրջանի Կոպտի գյուղի հուշահամալիրում Հայրենական մեծ պատերազմում զոհված թաթարստանցի զինվորների հիշատակը հավերժացնող հուշանշան (2009),
* Վիտեբսկի շրջանի Բաբինիչի գյուղում 825-րդ գումարտակի անհայտ զինվորի հուշասյուն (2009),
* Նովոլուկոմլ քաղաքում ինտերնացիոնալիստ զինվորների հուշանշան (2009),
* Մարկ Շագալի կիսանդրի Լիոզնոյում,
* Ծառայությունը կատարելիս զոհված ոստիկանների հիշատակը հավերժացնող նշան Վիտեբսկի Ֆրունզեի պողոտայում գտնվող մարզային գործկոմի ներքին գործերի վարչության շենքի մոտ
* Խորհրդային Միության հերոսներ Լ. Մ. Դովատորի, Պ. Մ. Ռոմանովի, Կ. Ա. Աբազովսկու, Մ. Ն. Տկաչենկոյի, Ի. Ի. Ստրոչկոյի, Մ. Ա. Վիսոգորեցի կիսանդրիներ,
* «Հանդիպում» քանդակային կոմպոզիցիա Վիտեբսկի երկաթուղային կայարանի առաջին կառամատույցում (Ալեքսանդր Գվոզդիկովի հետ համահեղինակությամբ)։

## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն
* Азат Тарасян // Саюз творцаў [Выяўленчы матэрыял] — A Union of creators : фотаальбом / уклад. і аўт. тэксту М. Цыбульскі ; аўт. уступ. У. Андрэйчанка; фат. В. Балоціна, М. Цыбульскага. — Мн. : Беларусь, 2005. — С. 123. — На беларус. і англ. мовах.
* Тарасян Азат Нікагосавіч // Беларускі саюз мастакоў : 1938—1998 : энцыкл. даведнік / аўт.-склад. Б. А. Крэпак [і інш.]. — Мн. : ВТАА «Кавалер Паблішэрс», 1998. — С. 545. — На беларус. і англ. мовах.
* *Цыбульский М. Л.* Торосян Азат Никогосович / М. Л. Цыбульский // Регионы Беларуси : энцикл. : в 7 т. / редкол.: Т. В. Белова (гл. ред.) [и др.]. — Мн. : Беларус. Энцыкл. імя П. Броўкі, 2011. — Т. 2 : Витебская область. Кн. 2. — С. 522—523.
* *Котович Т. В.* Скульптура. Объекты. Витебск // Азат Торосян стр. 7-23

## Արտաքին հղումներ
* Мемориальную доску в честь маршала Баграмяна открыли в Витебске
* *Голесник С.* Сегодня 70-летие освобождения от немецко-фашистских захватчиков отмечает Лиозненщина
* *Нерсесян Н.* Азат Торосян: «Больше всего мне нравится создавать фонтаны»
* Баграмян Иван Христофорович. Обелиск в Полоцке

Կատեգորիա:20-րդ դարի քանդակագործներ
Կատեգորիա:Երևանի պետական գեղարվեստաթատերական ինստիտուտի շրջանավարտներ
Կատեգորիա:Խորհրդային քանդակագործներ