open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Մստա-Էս

**«Մստա-Էս»** խորհրդային (հետագայում ռուսական) արտադրության ժամանակակից 152-մմ ինքնագնաց հրետանի։

## Ընդհանուր բնութագիր
Մստա-Էս կայանքը նախատեսված է տակտիկական միջուկային միջոցների, հրետանու և ականանետային մարտկոցներից, տանկերի և այլ զրահատեխնիկայի, հակատանկաին միջոցների, կենդանի ուժի, ՀՕՊ և ՀՀՊ միջոցների, կառավարման կետերի, դաշտային ամրաշինությունների ոչնչացման համար, ինչպես նաև հակառակորդի պաշտպանության խորքում ռեզերվների ցորաշարժի խանգարման համար։ Մստա-Էս ինքնագնաց կայանքը սկսվել է շահագործվել խորհրդային բանակում 1989 թվականից։ Ներկայումս այն գտնվում է ծառայության հետ Ռուսաստանի, Ադրբեջանի, Բելառուսի, Վրաստանի, Ուկրաինայի և Վենեսուելայի և այլ երկրների զինված ուժերում։ Ռուսաստանի զինված ուժերում շահագործվում է մոտ 550 Մստա-ս։

## Տեխնիկական տվյալներ
Մստա-Էս կայանքը տեղադրված է Տ-72 և Տ-90 տանկերի վրա։ Մստա-Ս կայանքի երկարությունը կազմում է 6 մ (հաուբիցով 11.92 մ), լայնությունը 3.58 մ, իսկ բարձրությունը 2.98 մ։ Մստա-Էս կայանքի քաշը կազմում է 42 տ։ Մստա-Էս կայանքն ունի 152 մմ-անոց հաուբից։ Մստա-Էս կայանքի ամենավերին հատվածում տեղադրված է 12.7 մմ-անոց գնդացիր։ Մստա-Էս կայանքը սնուցվում է 780 ձիաուժ հզորությամբ V46-6 դիզելային շարժիչով, կամ ավելի հզոր 840 ձիաուժ հզորությամբ V-84A դիզելային շարժիչով։ Երկու դեպքում էլ ՝ կայանքը զարգացնում է 60 կմ/ժ արագություն։ Մստա-Էս կայանքի վառելիքի պաշարը կազմում է 500 կմ։ Մստա-Էս կայանքը պողպատե զրահապատված է։ Այն պաշտպանում է փոքր զենքերից և հրետանային արկերից։

## Մարտավարական տվյալներ
Այս հաուբիցը կարող է կրակել ցանկացած անկյան տակ։ Մստա-Էս կայանքը կարող է արձակել ցանկացած ստանդարտ 152 մմ-անոց արկեր։ Կրակի առավելագույն հեռավորությունև կազմում է շուրջ 24.7 կմ-ից մինչև 28.9 կմ։ Մստա-Էս կայանքը կարող է նաև խոցել շարժվող տրանսպորտային միջոցները։

## Սպառազինություն
մինի|345px|Մստա-էս կայանք ունեցող երկրներ
*  550 հատ
*  40 հատ
*  18 հատ
*  13 հատ
*  12 հատ
*  1 հատ
*  որոշ քանակությամբ
*  որոշ քանակությամբ

## Տես նաև
* 2Ս1 Գվոզդիկա
* 2Ս3 Ակացիա
* 2Ս7 Պիոն
* 2Ս35 Կոալիցիա

## Արտաքին հղումներ
* 2S19 Msta-S 
* 
* Տեսգրություն RuTube.ru կայքում

Կատեգորիա:Ինքնագնաց հաուբիցներ
Կատեգորիա:ԽՍՀՄ-ի ինքնագնաց հրետանի
Կատեգորիա:Միջուկային հրետանի
Կատեգորիա:Ռուսաստանի ինքնագնաց հրետանի
Մաշտոց Հայրապետ եկեղեցի

**Մաշտոց Հայրապետ եկեղեցի**, կանգուն հայկական եկեղեցի է Հայաստանի Կոտայքի մարզի Գառնի գյուղում։ Անցյալում այստեղ եղել է հեթանոսական տաճար։

Գտնվում է Կոտայքի մարզի Գառնի գյուղի արևելյան կողմում։ Ըստ պահպանված արձանագրությունների` կոչվում է Սուրբ Աստվածածին։ Ավանդաբար անվանում են «ՄաշտոցՀայրապետ» եկեղեցի` 897 թվականին Գառնիում վախճանված Հայոց կաթողիկոս Մաշտոց Եղիվարդեցու անունով (Մաշտոցի տապանաքարը Գառնիի հեթանոսական տաճարի մոտ գտնվող «Մաշտոց Հայրապետ» մատուռի ներսում է)։ 14-րդ դարում կոչվել է նաև «Սումպենց (Սունպենց) վանք»։ 12-13-րդ դարերի կառույց է։ Այն  միանավ կենտրոնագմբեթ  է,  իսկ  արտաքինից`  քառակուսի։ Թմբուկը  ձևավորված  է որմնախորշերով,  վարդաքանդակներով: Ավերակներից հետո վերականգել է վերականգնող-ճարտարապետ Գագիկ Սողոմոնյանը։ Չորս  պատերից  երեքի  վրա  արված  են երկու  երկար որմնախորշեր, իսկ  վերջինը`  մուտքը,  զարդարված  է  խաչքարով  և բուսանախշ որմնանկարներով: :Պատերին պահպանվել են 1315 և 1341 թվականների արձանագրություններ:Եկեղեցուն հարավից կից է նվիրատվական արձանագրություններով խաչքար-մահարձանը։ Բակում կան քանդակազարդ խաչքարեր։ Եկեղեցու մոտ, հարավային կողմում արձանագիր որմնափակ խաչքար է` կանգնեցված Հովհաննես և Աղվորիկ ամուսինների կողմից։

## Պատկերասրահ

Mashtots Hayrapet church, ՎԱՍ.jpg


## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Տեսարժան վայրեր. Գառնի
* Սբ. Աստվածածին (Մաշտոց Հայրապետ, ՞Սումպենց վանք՞) եկեղեցի՝ պատկեր1 , պատկեր2 , պատկեր3 , Խաչքար , Տապանաքար 

Կատեգորիա:Կոտայքի թեմի վանքեր և եկեղեցիներ
Կատեգորիա:12-րդ դարի հայկական վանքեր և եկեղեցիներ
Կատեգորիա:Կոտայքի մարզի տեսարժան վայրեր
Կատեգորիա:Եկեղեցիներ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Գառնու շենքեր և կառույցներ
Ավագ անդամ

**Ավագ անդամ** կամ էլ **ալդերման**, **օլդերման** (), կոմսության և կոմսության քաղաքային խորհրդի անուղղակի ընտրվող անդամն էր Անգլիայում և Ուելսում մինչև 1972 թվականի Տեղական կառավարման մասին օրենքի ընդունումը։ Քաղաքային վարչության ավագ անդամներին ընտրում էին խորհրդականները իրենց կազմից։ Նրանք կազմում էին խորհրդի մեկ երրորդը և ծառայում էին վեց տարի, ընդ որում՝ երեք տարի հետո կեսը պետք է վերըտրվեր։ Տեղական կառավարության ուղղակի ընտրության սկզբունքին հակասելու, ինչպես նաև իշխող կուսակցության կողմից քաղաքային վարչության ավագ անդամներին ընտրելու անազնիվ գործակալների պատճառով ընտրության այս կարգը վերացվեց։ Եզրը կիրառվում է նաև ԱՄՆ-ի հատկապես հյուսիս-արևելքի քաղաքների տեղական խորհրդների ընտրված ներկայացուցիչների նկատմամբ։

## Գրականություն
* 

## Արտաքին հղումներ
* շերիֆի և ավագ անդամի տիտղոսները Լոնդոն-սիթիում՝ պատմություն  
* Ո՞վքեր են ավագ անդամը և ֆրիմեը Անգլիայում: 
* Պենսիլվանիայի Սահմանադրություն. ավագ անդամի կարգավիճակի մասին կանոնադրություն 

Կատեգորիա:Տեղական կառավարումը ԱՄՆ-ում
Կատեգորիա:Տեղական կառավարումը Մեծ Բրիտանիայում
Plug In Baby

**Plug In Baby**, անգլիական Muse ալտերնատիվ ռոք-խմբի սինգլն է Origin of Symmetry ալբոմից։ Թողարկվել է 2001 թ. մարտի 5-ին Mushroom Records լեյբլի կողմից։ Երգի հեղինակն է Մեթյու Բելլամին։ Երգը էվոլուցիայից և տեխնիկական առաջընթացից վախենալու մասին է։

## Երգացանկ
;7" վինիլ; աուդիոկասետ
# "Plug In Baby" &ndash; 3։39
# "Nature_1" &ndash; 3։40

;CD single disc 1
# "Plug In Baby" &ndash; 3։39
# "Nature_1" &ndash; 3։40
# "Execution Commentary" &ndash; 2։30
# "Plug In Baby" (տեսահոլովակ) &ndash; 3։41

;CD single disc 2
# "Plug In Baby" &ndash; 3։39
# "Spiral Static" &ndash; 4։46
# "Bedroom Acoustics" &ndash; 2։37

;Australian CD single
# "Plug In Baby" &ndash; 3։39
# "Nature_1" &ndash; 3։40
# "Execution Commentary" &ndash; 2։30
# "Spiral Static" &ndash; 4։44
# "Bedroom Acoustics" &ndash; 2։35

;Benelux CD single
# "Plug In Baby" &ndash; 3։39
# "Nature_1" &ndash; 3։40
# "Spiral Static" &ndash; 4։44
# "Plug In Baby" (music video) &ndash; 3։39

;Japan CD
# "Plug In Baby" &ndash; 3։39
# "Nature_1" &ndash; 3։40
# "Execution Commentary" &ndash; 2։30
# "Bedroom Acoustics" &ndash; 2։35

## Աղբյուրներ
* Սինգլը խմբի պաշտոնական կայքում 

Կատեգորիա:2001 սինգլներ
Կատեգորիա:Muse երգեր
Ֆես (գլխարկ)

**Ֆես** (թուրքերեն՝ *fes*, արաբերեն՝ طربوش, *տառբուշ*‎), արևելյան գլխարկ: Հիմնականում պատրաստած է լինում կարմիր թաղիքից, գլանաձև է՝ վերևում կախ ընկած ծոպիկով։ Ֆեզ բառը հավանաբար գալիս է հունարենից և նշանակում է գլխածածկույթ։ Այս գլխաշորի յուրացումը, որը կապված է Մարոկկոյի քաղաքի անվան հետ ունեցած շփոթության հետ, կանխամտածված և նպատակային է եղել (գլխաշորի անունը և քաղաքի անունը ստուգաբանություն տեսակետից մեծ տարբերություն ունեն․ օսմաներեն “Fez” բառը որևէ կապ չունի Մարոկկոյի քաղաքի՝ “Fès”-ի անվան հետ)։

Ունի բյուզանդական ծագում։ Օսմանյան կայսրության մեջ ֆես կրելը պարտադիր էր, համարվում էր բարեպաշտության նշան, սակայն 1925 թ. արգելվել է Մուստաֆա Քեմալ Աթաթուրքի կողմից։

Կատեգորիա:Գլխարկներ
Կատեգորիա:Մերձավորարևելյան մշակույթ
Կատեգորիա:Թուրքիայի ավանդույթներ
Կատեգորիա:Թուրքիայի մշակույթ
Հռադամիզդ

**Հռադամիզդ** (), դրածո թագավոր Մեծ Հայքում 51-53 թթ.։

Վիրքի Փարսման I թագավորի որդին։

Գահակալել է Հռոմեական և իբերական ուժերի օգնությամբ։ 52 թվականին, անկարող՝ դիմադրել Հայոց թագավոր Տրդատ Ա-ին, փախել է Վիրք։ 53 թվականի ձմռանը, երբ Տրդատ Ա առժամանակ գտնվում էր Պարթևաստանում, Հրադամիզդը ներխուժել է Մեծ Հայք, սակայն, պարտություն կրելով հայերից, դարձյալ ճողոպրել է Վիրք։

Փախուստի ճանապարհին ստիպված է եղել սպանել հղի կնոջը և գցել Երասխի ջրերը։ Սակայն Զենոբիան փրկվել է և տեղի հովիվները նրան տարել են Տրդատ Ա-ի մոտ։ Այս իրադարձությունը գրի է առել Տակիտոսը։ Այն հիմք է ծառայել Մետաստազիոյին իր դրամայի համար։ Անավարտ պիես է գրել նաև Ալեքսանդր Գրիբոյեդովը, իսկ Հենդելը գրել է «Ռադամիստո» օպերան։

Հռադամիզդը սպանվում է իր հոր Փարսման 1֊ի կողմից։ Հայրը դա անում է, որպեսզի կարողանա պահպանել իր հեղինակությունը Հռոմում։

Կատեգորիա:Մեծ Հայքի դրածո արքաներ
Ֆես (այլ կիրառումներ)

**Ֆես** եզրը կարող է վերաբերել հետևյալ հոդվածներին.

* Ֆես (գլխարկ), արևելյան գլխածածկոց
* Ֆես (քաղաք), քաղաք Մարոկոյում
** Ֆեսի թագավորություն, իսլամական պետություն 1472-1554 թթ.
Արտակ Մաղալյան

**Արտակ Վլադիմիրի Մաղալյան** (), հայ պատմաբան, պատմական գիտությունների թեկնածու, ՀՀ ԳԱԱ պատմության ինստիտուտի ավագ գիտաշխատող, Արևելյան Հայաստանի և Պարսկաստանի միջնադարյան պատմության մասնագետ։

## Կենսագրություն
2003 թ. ավարտել է ԵՊՀ-ն՝ «*Արցախի մելիքական տների տոհմածառերը*» մագիստրոսական թեզի պաշտպանությամբ։ Նույն թվականին աշխատանքի է անցել ՀՀ ԳԱԱ պատմության ինստիտուտում, նախ՝ որպես կրտսեր գիտաշխատող, ապա՝ գիտաշխատող, ավագ գիտաշխատող։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Հայ պատմաբաններ
Կատեգորիա:Պատմական գիտությունների թեկնածուներ
Գեղունի Չթչյան

**Գեղունի Հովհաննեսի Չթչյան ** (), հայ կոմպոզիտոր, մանկավարժ, ՀՀ ժողովրդական արտիստ (2011)։

## Կենսագրություն
Գեղունի Չթչյանը ծնվել է 1929 թ. օգոստոսի 30-ին Լենինականում։ Ավարտել է Երևանի Չայկովսկու անվան երաժշտական դպրոցը։ 1947-1953 թթ. շարունակել է ուսումը Երևանի Կոմիտասի անվան պետական կոնսերվատորիայում (Գրիգոր Եղիազարյանի դասարան), նույն թվականին Սարաջևի անվան երաժշտական դպրոցում վարել է ստեղծագործական դասարան։ 1971 թվականից դասավանդել է նաև Երևանի կոնսերվատորիայում։ 1955 թվականից Կոմպոզիտորների միության անդամ է։

Չթչյանի երկերը բազմիցս հնչել են Հայաստանում և արտասահմանում, արժանացել մի շարք մրցանակների։
[մինի|Աջից՝ ձախ. երաժշտագետներ [Ալինա Փահլևանյան, Գևորգ Գյոդակյան, Սուսաննա Ամատունի, Արմեն Բուդաղյան և կոմպոզիտոր Գեղունի Չթչյան, 2001 թվական, ՀՀ ԳԱԱ, Առնո Բաբաջանյանին նվիրված գիտաժողով]]
## Ստեղծագործություններ
* «Բալետային սյուիտ» (1954)
* «Բարի լույս» նախերգանք (1967 )
* Մանկական յոթ պատկերներ (1964)
* «Իմ Հայաստան» (1959)
* «Տարվա եղանակները» կանտատներ (1973)
* «Անհայտ զինվոր» պոեմ-ռեքվիեմ (1975)
* «Հայոց ծառը» պոեմ(1979)
* Կվինտետ չորս ֆլեյտաների և ալտֆլեյտայի համար
* Կամերային սիմֆոնիա լարային նվագախմբի համար (Ա. Խաչատրյանի հիշատակին)
* «Մտորում» և «Զվարթ տրամադրություն»
* Հայկական խորաքանդակներ (1972)
* Մանկական էջեր
* Ռոմանսների շարք՝ Հ. Շիրազի («Հինգ երգեր», 1955), Ե. Չարենցի («Հինգ երգեր», 1957), Ս. Կապուտիկյանի («Հայրենի քարեր», 1966, «Սիրո երգեր», 1961), Պ. Սևակի («Հինգ երգեր», 1964), Ա. Իսահակյանի («Էջեր Իսահակյանից», 1975), Վ. Դավթյանի («Երկու շշուկ», 1979) խոսքերով
* Լարային կվարտետ (1951)
* Սոնատ՝ թավջութակ (1952)
* Բալետային սյուիտ նվագախմբի համար (1957)
* «Երիտասարդական» (1960)
* Ջութակի համերգ (1976)
* Նվագախմբեր՝ 4 ձեռքի համար (1976)
* Սոնատ (1979)
* Սոնատ՝ թավջութակ (1983)
* Սոնատ՝ ալտ (1986)
* Սոնատ՝ ուդ (1990)
* Փոքրիկ սոնատ (1987)
* Պիեսներ (1970)
* Պիեսներ (1977)
* Պիեսներ՝ ուդ, շվի, քանոն (1981–1985)
* Երկու պիեսներ՝ փողային կվինտետ (1977)
* Կամերային սիմֆոնիա՝ լարային նվագախումբ (1988)
* «Ձոն հայրենիքին» (1976)
* «Սուրբ Հոգի» (1995)

## Պարգևներ և կոչումներ
* 1980 թ. նրան շնորհվել է ԽՍՀՄ Արվեստի վաստակավոր գործչի կոչում
* Մովսես Խորենացու մեդալ (2009)։
* Հայաստանի Հանրապետության ժողովրդական արտիստ (2011)։

## Արտաքին հղումներ
* Գեղունի Չթչյանը zarkfoundation.com կայքում
* Չթչյան Գեղունի 

## Գրականություն
* Հայկական սովետական հանրագիտարան, հատոր 9, Երևան, 1983
* Սուսաննա Ամատունի «Գեղունի Չթչյանի կյանքն ու ստեղծագործությունները» Երևան, 2003
## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Հայ կին կոմպոզիտորներ
Կատեգորիա:Հայ մանկավարժներ
Կատեգորիա:Գյումրի քաղաքում ծնվածներ
Կատեգորիա:1929 ծնունդներ
Կատեգորիա:Օգոստոսի 30 ծնունդներ
Կատեգորիա:Մովսես Խորենացու մեդալակիրներ
Կատեգորիա:ՀՀ ժողովրդական արտիստներ
Կատեգորիա:Հայաստանի կոմպոզիտորների և երաժշտագետների միության անդամներ
Կատեգորիա:Երևանի Կոմիտասի անվան պետական կոնսերվատորիայի շրջանավարտներ
Կատեգորիա:Կոմպոզիտորներ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Հայ կոմպոզիտորներ
Կատեգորիա:Կին դասական կոմպոզիտորներ
Կատեգորիա:20-րդ դարի դասական կոմպոզիտորներ
Կատեգորիա:Խորհրդային կոմպոզիտորներ
Կատեգորիա:Հայ երաժիշտներ
Կատեգորիա:Երաժշտական մանկավարժներ
Կատեգորիա:Հայ դաշնակահարներ
Հրազեն

[300px|մինի|[Առաջին աշխարհամարտի տարիների գերմանական հրազեն։]]
**Հրազեն**, կինետիկ զենք, որում արկի թափավազքի և դուրս նետման համար փողի ալիքից օգտագործվում է նետողական պայթուցիկ նյութի (վառոդի) կամ հատուկ այրվող խառնուրդի այրման ընթացքում կազմվող գազերի ճնշման ուժը։

## Պատմություն
Առաջին հրազենային զենքը (բամբուկե «հրեղեն նիզակ»` ձեռքի հրացանի նախատիպը) ստեղծվել է 10-րդ դարում՝ Չինաստանում։

Համարվում է, որ Եվրոպայում հրազենը ծագել է 14-րդ դարում, երբ տեխնոլոգիաների զարգացումը թույլ տվեց օգտագործել վառոդի էներգիան։ Դրանով նշանավորեց ռազմական նոր դարաշրջանի սկիզբը` հրետանու, այդ թվում նաև առանձին հրետանու առանձին ճյուղի՝ ձեռքի հրետանու հայտնվելը։

Առաջին հրազենային զենքի նմուշները մի կողմից ամուր զմրսված, համեմատաբար կարճ երկաթյա կամ բրոնզե խողովակներ էին, որոնք երբեմն ավարտվում էին խզակոթունով (ամբողջովին մետաղական կամ փայտե անցումով), փողերը առանց ձողերի ամրանում էին հրացանու խզակոթին, որոնք կոպիտ մշակված փայտե կոճղեր էին։

Զենքի լիցքավորումը իրականացվել է ամենապարզ ձևով, փողանցքում լցվել է վառոդի լիցքը, ապա դրվել է երկաթե կամ կապարե գնդակը։ Զենքը հրաձիգը սեղմում էր թևատակով կամ պահում էր ուսին, թեև երբեմն որպես հենարան ծառայել է նաև գետինը։ Մխացող պատրույգը մոտեցնում էին հրացանափողի վրա գտնվող փոքրիկ անցքին։

14-րդ դարի առաջին քառորդում ձեռքի զենքի կառուցվածքում կատարվեցին առաջին փոփոխությունները՝ փողերը ավելի երկար դարձան, խզակոթը՝ կեռ, փողի բերանը տեղադրված չէր նշանակետի ողղությամբ, այլ կողքից էր, իսկ հենց փողի վրա առաջացան նշանառության հարմարանքներ։

Այդպիսի զենքը Արևմտյան Եվրոպայում կոչվում էր կուլևրինաներ։ Այդ նմուշների կրակելու արդյունավետությունը դեռևս բավականին ցածր էր, իսկ լիցքավորման պրոցեսը տևում էր մի քանի րոպե։ Թերություն էր նաև լիցքի բռնկումը՝ մխացող պատրույգը շեղում էր հրաձիգին։

### Կուլևրին
thumb|right|300px|Ֆրանսիական կուլևրին, 1410 թվական
Կուլևրին (՝ «լորտու» և *couleuvrine*՝ «օձանման» բառերից, որոնք իրենց հերթին լատինական ծագում ունեն՝  բառը նշանակում է «օձանման»), հրազեն է, որը համարվում է պատրույգավոր հրացանի, մուշկետի և թեթև թնդանոթի նախահայրը։ Անվանումը, հավանաբար, ծագել է այն կոնստրուկցիայից, որի մեջ ամրության համար երկաթի կամ պղնձի շերտերից ձուլված փողը օղակների օգնությամբ ամրացվում էր փայտե կոթին, որոնց քանակը չէր գերազանցում հինգը։ Փողը քաշի թեթևացման համար կարող էր պատրաստվել կոթի և վզիկի վրա երկայնական ակոսներով։ Տրամաչափը տատանվում էր 12,5-ից մինչև 22 մմ, երկարությունը՝ 1,2-ից մինչև 2,4 մ, կուլևրինի քաշը կախված կիրառումից՝ ձեռքի զենք կամ դաշտային զենք, տատանվում է 5-ից մինչև 28 կգ։ Ասպետական սպառազինությունը խոցում էր 25-30 մետր հեռավորությունից։ Ռուսաստանում կուլևրինին համապատասխանում էր երկարափող ծանր հրացանը՝ թնդանոթը, Գերմանիայում՝ «շլանգը» (՝ «օձ»)։ Կիրառվում էր կարճ հեռավորության վրա կենդանի ուժը խոցելու համար։ Կուլևրինները արտադրվում էին ինչպես ամրակայված՝ ստացիոնար, այնպես էլ շարժական ձևերով։ Թնդանոթը տարբերվում էր հրաձգության հասողությամբ։ Կիրառվում էր 15–18-րդ դարերում որպես հրաձգային կամ հրետանային զենք։ Այն փոխարինվել է պատրույգավոր հրացանով։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Հրազեն՝ soldierweapons.ru 
* Համաշխարհային զենք՝ world-weapons.ru 


Կատեգորիա:Չինական հայտնագործություններ
Կումուլյատիվ-բեկորային արկ

մինի|350px|Կումուլյատիվ-բեկորային արկի սխեմա (տանկային զինամթերքի օրինակով).<br />1 — իրան(պատիճ), 2 — շրջհոս, 3 — կումուլյատիվ ձագարի պաշտպանիչ շերտ, 4 — պայթուցիչ մեխանիզմ, 5 — կումուլյատիվ ձագար, 6 — պայթուցիկ նյութ(պն), 7 — կայունարարներ, 8 — դետոնացիոն լիցք 
**Կումուլյատիվ-բեկորային արկ** ( երբեմն կոչվում է նաև *բազմաֆունկցիոնալ [[արկ]]*), հիմնական նշանակության հրետանային զինամթերք է։ ներառում է խիստ արտահայտված կումուլյատիվ և թույլ արտահայված բեկորա-ֆուգասային հատկանիշների համակցում։ Նախատեսված է թնդանոթներին բնորոշ բոլոր տեսակի նպատակակետերի ոչնչացման համար, ինչպիսիք են, հակառակորդի կենդանի ուժի ոչնչացում, զրահատեխնիկայի ոչնչացում, շինությունների, ամրաշինությունների և հատուկ օբյեկտների ավերում։
Հիմնական զինամթերք է հանդիսանում արևմտյան երկրների ժամանակակից տանկերի համար, որոնք են Լեոպարդ-2, Աբրամս, Լեկլերկ։ Կումուլյատիվ-բեկորային արկերը օգտագործվում են նաև ՀԻԿ-երի, ռեակտիվ հրետանու, հակատանկային հրթիռների (ՀՏԿՀ) և կասետային զինամթերքների համար։

## Կառուցվածք

*Կումուլյատիվ-բեկորային արկը* իրենից ներկայացնում է բարձր ամրության մետաղե գլանաձև պոչավոր պատիճ, որը լցված է բարձր բրիզանտայնությամբ պայթուցիկ նյութով, սակայն ի տարբերություն բեկորա-ֆուգասային արկի սա կումուլյատիվ(կուտակային) գործողության է, այս արկը աշխատանքային սկզբունքով նման է կումուլյատիվ արկին մի տարբերությամբ, որ արկի պատիճը ավելի ծանր ու կարծր է։ Արկի ներսում պայթուցիկ նյութը ունի հատուկ ձագարաձև գոգավորություն, որի խորքում գտնվում է դետոնացիոն լիցքը, այն ծառայում է որպես արկի պայթուցիչ։ Իրանի առաջնային մասը փակված է հատուկ մետաղե պաշտպանիչ շերտով(էկրան), այն պաշտպանում է կումուլյատիվ ձագարը վնասվածքներից։ Դետոնացիոն ալիքի անցումը ապահովելու համար մետաղե էկրանի մեջտեղում թողնված է անցք։ Էկրանին կից գտնվում է արկի իրանի շրջհոս բալիստիկ ծայրը, որի սկզբնամասում տեղադրված է հպումային(կոնտակտային) պայթուցիչը։ Շրջհոս ծայրը կատարում է մի քանի աշխատանք՝ այն է, պայթուցիկ նյութի հիմնական լիցքի նախապայթեցում, որով և ապահովում է կումուլյատիվ շթի կենտրոնացումը Արկի պատիճի ներքին մակերևույթին կան հատուկ ակոսիկներ կամ փոսիկներ, որպեսզի բեկորները ստացվեն միաչափ։ Պատիճի պոչամասին լինում են արկը թռիչքի ժամանակ ուղղորդող կայունարար թևիկներ։

## Տես նաև
* Ֆուգասային արկ
* Բեկորային արկ
* Բեկորա-ֆուգասային արկ
* Կումուլյատիվ արկ
* Կասետային արկ

## Արտաքին հղումներ
* 155մմ տրմաչափի զինամթերքի զարգացման նախադրյալները և վիճակը արտասահմանում  
* արտասահմանյան տանկերի սպառազինություն 
* Հայրենական տանկերի(Տ-64/72/80/90) հիմնական սպառազինությունը։ Կումուլյատիվ և բեկորա-ֆուգասային արկեր 
* Կումուլյատիվ արկի ուսումնական մոդելը 

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Հրետանային զինամթերք
Հարավարևելյան դիվիզիոն (NBA)

**Հարավարևելյան դիվիզիոն** (անգլերեն` *Southeast Division*), Բասկետբոլի ազգային ասոցացիայի (NBA) արևելյան կոնֆերենցիայի 3 դիվիզիոններից մեկն է, որը բաղկացած է 5 թիմերից` «Ատլանտա Հոքս», «Շառլոթ Բոբքեթս», «Մայամի Հիթ», «Օռլանդո Մեջիք» և «Վաշինգթոն Վիզարդս»։

Այս բաժանմունքը գործում է 2004-05 խաղաշրջանից, երբ լիգայի 29 թիմերին ավելանում է երեսուներորդը՝ «Շառլոթ Բոբքեթսը»։
Բոլոր հարավարևելյան տիտղոսները հաղթել են Ֆլորիդա նահանգի ակումբները՝ «Մայամի Հիթը» և «Օռլանդո Մեջիքը»։

## Թիմերը

Կատեգորիա:Բասկետբոլի ազգային ասոցիացիա
Սպորտային համար

մինի|200px|10 համարի տակ խաղացող ֆուտբոլիստ
**Սպորտային համար**, սպորտի թիմային խաղատեսակներում խաղացողի համազգեստին գրված համար, նրան թիմի այլ մասնակիցներից առանձնացնելու և ճանաչելու համար։ Համարը, որպես կանոն, գրված է լինում համազգեստի հետևի մասում և հաճախակի համարի հետ լինում է սպորտսմենի ազգանունը։

Կատեգորիա:Թիմային մարզաձևեր
Կատեգորիա:Թվեր
Հյուսիսարևմտյան դիվիզիոն (NBA)

**Հյուսիսարևմտյան դիվիզիոն** (անգլ.`*Northwest Division*), Բասկետբոլի ազգային ասոցացիայի (NBA) արևմտյան կոնֆերենցիայի 3 դիվիզիոններից մեկն է, որը բաղկացած է 5 թիմերից` «Դենվեր Նագեթս», «Մինեսոտա Թիմբերվուլվզ», «Օկլահոմա Սիթի Թանդեր», «Պորտլենդ Թրեյլ Բլեյզերս» և «Յութա Ջազ»։

Բաժանմունքը գործում է 2004-05 խաղաշրջանից, երբ լիգայի 29 թիմերին ավելանում է երեսուներորդը՝ «Շառլոթ Բոբքեթսը»։

## Արտաքին հղումներ
* NBA.com` ակումբների ներկա իրավիճակը

Կատեգորիա:Բասկետբոլի ազգային ասոցիացիա
Խաղաղօվկիանոսյան դիվիզիոն (NBA)

**Խաղաղօվկիանոսային դիվիզիոն** (անգլ.`*Pacific Division*), Բասկետբոլի ազգային ասոցիացիայի (NBA) արևմտյան կոնֆերենցիայի 3 դիվիզիոններից մեկն է, որը բաղկացած է 5 թիմերից` «Գոլդեն սթեյթ Ուրիորս», «Լոս Անջելես Կլիպերս», «Լոս Անջելես Լեյքերս», «Ֆինիքս Սանս» և «Սակրամենտո Քինգս»։ Բացի «Սանսից», մնացած բոլոր ակումբները Կալիֆորնիա նահանգից են։

Այս բաժանմունքը գործում է 1970-71 խաղաշրջանից, երբ լիգայի 14 թիմերին ավելացան ևս 3-ը՝ «Բաֆըլո Բրեյվզը», «Կլիվլենդ Կավալիերսը» և «Պորտլենդ Թրեյլ Բլեյզերսը»։

Կատեգորիա:Բասկետբոլի ազգային ասոցիացիա
Հարավարևմտյան դիվիզիոն (NBA)

**Հարավարևմտյան դիվիզիոն** (անգլ.`*Southwest Division*), Բասկետբոլի ազգային ասոցիացիայի (NBA) արևմտյան կոնֆերենցիայի 3 դիվիզիոններից մեկն է, որը բաղկացած է 5 թիմերից` «Դալաս Մավերիքս», «Հյուսթոն Ռոկետս», «Մեմֆիս Գրիզլիս», «Նյու Օռլեանս Հորնեթս» և «Սան Անտոնիո Սփըրս»։ Երեք ակումբներ Տեխաս նահանգից են։

Այս բաժանմունքը գործում է 2004-05 խաղաշրջանից, երբ լիգայի 29 թիմերին ավելացավ երեսուներորդը՝ «Շառլոթ Բոբքեթսը»։

Կատեգորիա:Բասկետբոլի ազգային ասոցիացիա
Ալաքրամ Հյումաթով

**Ալաքրամ Ալաքբար օղլու Հյումաթով** (, ), ազգությաբ թալիշ ադրբեջանական ռազմական և քաղաքական գործիչ, 1992-1993 թթ. Ադրբեջանի պաշտպանության նախարարի տեղակալ։ 1993 թվականին եղել է Թալիշ-Մուղանական Ինքնավար Հանրապետության առաջին և վերջին նախագահը։ 2004 թ. արտագաղթել է Նիդերլանդներ։

## Կենսագրություն
### Վաղ տարիներ
Ծնվել է 1948 թ. Ադրբեջանական ԽՍՀ-ում։ Ավարտել է Ադրբեջանական պոլիտեխնիկ ինստիտուտը, ապա աշխատել է Լենքորանում ավտոտրանսպորտային ձեռնարկության փոխտնօրեն։ 1975 թ. անդամագրվել է ԽՄԿԿ։

Ադրբեջանի ազգային ճակատի հիմնադիրների մեկն է, Ճակատի կառավարության անդամ է։ Հյումաթովի նախաձեռնությամբ ԱԱՃ-ի Լենքորանյան ճակատի ծրագրի մեջ է ընդգրկվել է ներկայիս Ադրբեջանի տարածքում թալիշների հավաք բնակեցման 7 շրջանների ինքնավարության անհրաժեշտությունը։ 1990 թ. Ադրբեջանում հակախորհրդային հուզումների ժամանակ, մասնավորապես՝ հունվարի 11-ին, փաստացի գլխավորել է Լենքորանը 10 օր շարունակ։ 1990 օգոստոսից մինչև 1991 թ. Ադրբեջանի սոցիալդեմոկրատական կուսակցության անդամն է։

1992 թ. Բերձորի մերձակայքում տեղակայված խորհրդային սահմանապահ դիվիզիայի գույքի հիման վրա կազմավորել է Գյոյթեփեի գումարտակը (հայտնի է նաև որպես Լաչինի և Լենքորանի գումարտակ), որի գլխավորությամբ գնդապետի պաշտոնում մասնակցել է Արցախյան պատերազմին։ 1992 թ. վերջին — 1993 սկզբին եղել է Ադրբեջանի պաշտպանության նախարար Ռահիմ Ղազիևի մարտական պատրաստվածության գծով տեղակալը։

### Թալիշ-Մուղանական Ինքնավար Հանրապետություն

## Հյումաթովի գործը Եվրադատարանում
Գտնվելով Նիդերլանդներում, Հյումաթով Մարդու իրավունքների եվրոպական դատարան բողոք է ներկայացրել Ադրբեջանի վրա։ 2007 թ. նոյեմբերին 29-ին ՄԻԵԴ-ը դատապարտել է Ադրբեջանին Հումաթովին մուծել 12 հազար եվրո բարոյական վնասի համար և 2090 եվրո տարած ծախսերի համար, քանի որ, ինչպես ապացուցվել է, Հյումաթովի նկատմամաբ խախտվել է Մարդու իրավունքների եվրոպական կոնվենցիայի 3-րդ հոդվածը (պաշտպանություն անմարդկային վերաբերմունքից), 13-րդ հոդվածը (բողոքի քննման ընթացքում ներպետական պաշտպանության միջոցների անարդյունավետություն) և 6-րդ հոդվածի 1-ին մասը (արդար դատավարության իրավունք)

## Արտաքին հղումներ
* Ալիքրամ Հյումաթովը ԵՊՀ-ում

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Թալիշ քաղաքական գործիչներ
Կատեգորիա:Ադրբեջանի քաղաքական գործիչներ
Կատեգորիա:Ադրբեջանի գնդապետներ
Կատեգորիա:Արցախյան պատերազմի մասնակիցներ ադրբեջանական կողմից
Կատեգորիա:Ադրբեջանի բուհերի շրջանավարտներ
Կատեգորիա:ԽՄԿԿ անդամներ
Այազ Մութալիբով

**Այազ Նիյազի օղլու Մութալիբով** (, ), խորհրդային և ադրբեջանցի քաղաքական և պետական գործիչ, Ադրբեջանական ԽՍՀ մինիստրների խորհրդի նախագահ (1989-1990), Ադրբեջանական ԽՍՀ Կոմկուսի Կենտկոմի առաջին քարտուղար (1990-1991), Ադրբեջանի առաջին նախագահ (1990-1992)։

## Կենսագրություն
### Աշխատանքային գործունեության սկիզբ
Այազ Մութալիբովը ծնվել է 1938 թվականի մայիսի 12-ին Բաքվում՝ շեմախացու ընտանիքում։ Հայրը՝ Նիյազ Մութալիբովը, մասնագիտությամբ վիրաբույժ էր, Հայրենական մեծ պատերազմի մասնակից, մայրը՝ Քուբրա Մութալիբովան, գինեկոլոգ։ 1956 թվականին ավարտել է Բաքվի № 189 միջնակարգ դպրոցը, իսկ 1962 թվականին՝ Ադրբեջանի Նավթի և քիմիայի ինստիտուտը։ 1958 թվականին Մութալիբովն սկսում է աշխատել Ադրբեջանի Հիդրոտեխնիկայի և հողաբարելավման գիտահետազոտական ինստիտուտում՝ որպես ավագ տեխնիկ-կոնստրուկտոր, այնուհետև՝ կոնստրուկտորական բյուրոյում՝ ինժեներ, ցեխի վարպետ, կոնստրուկտորական հատուկ բյուրոյի պետ և Բաքվի սառնարանների և կենցաղային մեքենաների գործարանի գլխավոր ինժեներ։ 1963 թվականին մտել է ԽՄԿԿ, 3 տարի անց՝ 1966 թվականին դարձել Բաքվի սառնարանների և կենցաղային մեքենաների գործարանի տնօրեն, իսկ 1974 թվականին՝ Բաքվի սառնարանների և կենցաղային մեքենաների արտադրական միության գործադիր տնօրեն։

### Կուսակցական գործունեություն
1977 թվականին Այազ Մութալիբովն ընտրվում է Բաքվի Նարիմանովի շրջկոմի երկրորդ քարտուղար։ 1979-1982 թվականներին Ադրբեջանական ԽՍՀ տեղական արդյունաբերության նախարար։ 1982 թվականին նշանակվում է Ադրբեջանական ԽՍՀ պետպլանի նախագահ և Ադրբեջանական ԽՍՀ մինիստրների խորհրդի նախագահի տեղակալ։ 1989-1990 թվականներին՝ Ադրբեջանական ԽՍՀ մինիստրների խորհրդի նախագահ։ 1989-1991 թվականներին՝ ԽՍՀՄ ժողդեպուտատ։ 1990 թվականի հունվարի 25-ին Բաքվի դեպքերից հետո Ադրբեջանական ԽՍՀ Կոմկուսի Կենտկոմի պլենումի ժամանակ ընտրվեց Կոմկուսի Կենտկոմի առաջին քարտուղար։ 1990 թվականի մայիսի 19-ին Գերագույն խորհրդի կողմից ընտրվել է որպես Ադրբեջանական ԽՍՀ նախագահ։ 1990-1991 թվականներին եղել է ԽՄԿԿ Կենտկոմի անդամ։ 1990 թվականի հուլիսի 13-ից 1991 թվականի օգոստոսի 23-ը՝ ԽՄԿԿ Կենտկոմի Քաղբյուրոյի անդամ։

1991 թվականի օգոստոսի 19-ին, պետական այցով լինելով Իրանում, հայտարարեց Արտակարգ դրության պետական կոմիտեին աջակցելու մասին։ Արտակարգ դրության պետական կոմիտեի ցրվելուց հետո՝ օգոստոսի 30-ին Ադրբեջանի գերագույն խորհուրդն ընդունեց «Ադրբեջանի Հանրապետության անկախության վերականգնման մասին» դեկլարացիան։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Стенограмма форума 6 февраля 2002 г. Гость — Аяз Муталибов 
* Изгнанник — Русская жизнь
* Интервью с Аязом Муталибовым 
* Аяз Муталибов: «Если бы задумка ГКЧП сработала, то пошли бы процессы совершенно другие» 
* Аяз Муталибов: Если президент позволит, я вернусь в Азербайджан — ИНТЕРВЬЮ 
* Аяз Муталибов: Распад СССР: историческая неизбежность или геополитическая катастрофа? 

Կատեգորիա:Մարտի 12 ծնունդներ
Կատեգորիա:1932 ծնունդներ
Կատեգորիա:Ադրբեջանի քաղաքական գործիչներ
Կատեգորիա:Ադրբեջանի պետական գործիչներ
Կատեգորիա:Ադրբեջանական ԽՍՀ կոմունիստական ​​կուսակցության անդամներ
Կատեգորիա:Ադրբեջանցի սոցիալ-դեմոկրատներ
Դիմիտրի Շևարդնաձե

**Դմիտրի Շևարդնաձե** (), վրացի նկարիչ, հասարակական գործիչ։

## Կենսագրություն
Ծնվել է 1885 թվականի դեկտեմբերի 1-ին Վրաստանի Գուրիայի գավառի Բախվ գյուղում։ Ավարտել է ուսումնարանը, այնուհետև 1907-1912 թվականներին սովորել Սանկտ Պետերբուրգի և Մյունխենի գեղարվեստի ակադեմիայում։

## ԽՍՀՄ տարիներին
1937 թվականին դեմ է արտահայտվել Լավրենտի Բերիայի ծրագրին, որը նախատեսում էր Մետեխիում եկեղեցու քանդում, հետագայում Բերիան առաջարկում է նրան դառնալ թանգարանի ղեկավար և փոխարենը լռել և թողնել քանդել եկեղեցին, սակայն Դմիտրի Շևարդնաձեն չի համաձայնվում և ձերբակալվում է ու գնդակահարվում, կոնկրեր գնդակահարության օրը հայտնի չէ։ Հետագայում այդ եկեղեցին չքանդվեց։

## Հետաքրքիր փաստեր
Դմիտրի Շևարդնաձեն Էդուարդ Շևարդնաձեի պապի եղբոր որդին է։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Վրացի նկարիչներ
Կատեգորիա:1885 ծնունդներ
Կատեգորիա:Ստալինյան բռնաճնշումների վրացի զոհեր
Կատեգորիա:Ստալինյան բռնաճնշումների զոհեր Վրաստանում
Կատեգորիա:Վրացի հասարակական գործիչներ
Կատեգորիա:ԽՍՀՄ-ում բռնադատվածներ
Կատեգորիա:Խորհրդային արվեստագետներ
Կատեգորիա:ԽՍՀՄ-ում գնդակահարվածներ
Անդրիս Բիեդրինշ

189px|մինի|Բիեդրինշը Լատվիայի հավաքականի մարզաշապիկով

**Անդրիս Բիեդրինշ** (լատ.` *Andris Biedriņš*, ), լատվիացի նախկին բասկետբոլիստ։

Մարզական կարիերայի մեծ մասն անցկացրել է Բասկետբոլի ազգային ասոցիացիայի (NBA) «Գոլդեն Սթեյթ Ուորիորս» ակումբում։ Խաղացել է կենտրոնականի և ծանր հարձակվողի դիրքերում։ Ընտրվել է NBA-ի 2004 թվականի դրաֆթի 11-րդ համարի ներքով՝ դառնալով դրաֆթացված առաջին լատվիացի մարզիկը։

Հանդես է եկել նաև Լատվիայի բասկետբոլի ազգային հավաքականում։

## Արտաքին հղումներ
* Էջը NBA.com կայքում

Կատեգորիա:1986 ծնունդներ
Կատեգորիա:Ապրիլի 2 ծնունդներ
Կատեգորիա:Լատիշ բասկետբոլիստներ
Կատեգորիա:Գոլդեն Սթեյթ Ուորիորսի բասկետբոլիստներ
Բենխամին Գալինդո

**Բենխամին «Մաեստրո» Գալինդո Մարենտես** (, ), մեքսիկացի նախկին ֆուտբոլային կիսապաշտպան է, որն այժմ մեքսիկական «Սանտոս Լագունա» ակումբի գլխավոր մարզիչն է։ Ըստ ՖՊՎՄՖ-ի (Ֆուտբոլային պատմության և վիճակագրության միջազգային ֆեդերացիա)՝ հանդիսանում է ԿՈՆԿԱԿԱՖ-ի 20-րդ դարի 25 լավագույն ֆուտբոլիստներից մեկը։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Տեղեքարտ Բենխամին Գալինդո national-football-teams.com, transfermarkt.co.uk (), fannet.org, footballplayers.ru  ()

Կատեգորիա:1960 ծնունդներ
Կատեգորիա:Դեկտեմբերի 11 ծնունդներ
Կատեգորիա:Մեքսիկայի հավաքականի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Մեքսիկացի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Տղամարդկանց ֆուտբոլի կիսապաշտպաններ
Կատեգորիա:Ֆուտբոլային մարզիչներ այբբենական կարգով
Մարսելո Բալբոա

**Մարսելո Բալբոան** (, ծնվել է 1967 թ. օգոստոսի 8-ին ԱՄՆ-ի Իլինոյս նահանգի Չիկագո քաղաքում)՝ ամերիկացի նախկին ֆուտբոլային պաշտպան է, որը հանդիսանում է ԱՄՆ-ի պատմության ուժեղագույն ֆուտբոլիստներից մեկը։ Պրոֆեսիոնալ կարիերան ավարտելուց հետո աշխատում է սպորտային մեկնաբան։ Մարսելո Բալբոան ընդգրկված է Միացյալ Նահանգների ազգային ֆուտբոլային փառքի սրահում։

## Արտաքին հղումներ
* Տեղեքարտ Բրյուս Մյուրեյ fifa.com  (), fannet.org, footballplayers.ru  ()

Կատեգորիա:1967 ծնունդներ
Կատեգորիա:ԱՄՆ-ի ֆուտբոլի հավաքականի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Տղամարդկանց ֆուտբոլի պաշտպաններ
Կատեգորիա:Օգոստոսի 8 ծնունդներ
Ռոջեր Գոմես

**Ռոջեր «Պոլիսիա» Գոմես Տենորիո** (, ծնվել է 1965 թ. փետրվարի 7-ին Կոստա Ռիկայում) կոստառիկացի նախկին ֆուտբոլային կիսապաշտպան է, որը յի հավաքականի կազմում մասնակցել է 1990 թ. աշխարհի առաջնությանը և ԿՈՆԿԱԿԱՖ-ի ոսկե գավաթի 1991 թ. խաղարկությանը։

## Արտաքին հղումներ
* Տեղեքարտ Ռոջեր Գոմես footballdatabase.eu, worldfootball.net, fifa.com  ()

Կատեգորիա:1965 ծնունդներ
Կատեգորիա:Կոստա Ռիկայի հավաքականի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Կոստառիկացի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Տղամարդկանց ֆուտբոլի կիսապաշտպաններ
Կատեգորիա:Փետրվարի 7 ծնունդներ
Պեմզաշենի եկեղեցի

**Պեմզաշենի եկեղեցի**, հայկական եկեղեցի է Հայաստանի Շիրակի մարզի Պեմզաշեն գյուղում։ Մոտակայքում գտնվում են 5-րդ դարի մի այլ հայկական բազիլիկայի տիպին պատկանող եկեղեցու ավերակները։

Կատեգորիա:7-րդ դարի հայկական վանքեր և եկեղեցիներ
Կատեգորիա:Արթիկի թեմի վանքեր և եկեղեցիներ
Կատեգորիա:Եկեղեցիներ այբբենական կարգով
Նոր Յառաջ

**Նոր Յառաջ**, հասարակական-քաղաքական և գրական թերթ Ֆրանսիայում։

## Պատմություն
Լույս է տեսնում 2009 թվականի հոկտեմբերից Փարիզում, «Յառաջ» (1925–2009) հասարակական-քաղաքական, գրական օրաթերթի ընդհատումից հետո։ Հիմնադիր-խմբագիր՝ Ժիրայր Չոլաքյան։

Լուսաբանում է Հայաստանում, Արցախում և աշխարհում տեղի ունեցող կարևոր իրադարձությունները, անդրադառնում է սփյուռքահայ, մասնավորապես՝ ֆրանսահայ համայնքի առօրյային, հայապահպանման խնդիրներին, ծրագրերին, Հայ դատին, հայկական պահանջատիրությանը, Արցախյան հիմնախնդրին, Հայրենիք-Սփյուռք կապերին, Հայաստանյայց առաքելական եկեղեցու և թեմերի գործունեությանը։ Տպագրում է գրական գործեր, լեզվաբանական և այլ նյութեր։

## Տես նաև
* Յառաջ

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Հայկական հասարակական պարբերականներ
Կատեգորիա:Ֆրանսիայի հայկական թերթեր
Կատեգորիա:Հայկական քաղաքական պարբերականներ
Կատեգորիա:Հայկական գրական պարբերականներ
Սուրբ Սարգիս եկեղեցի (Աշտարակ)

**Սուրբ Սարգիս եկեղեցի**, եկեղեցի Արագածոտի մարզի Աշտարակ քաղաքում։
Ընդգրկված է Աշտարակի պատմության և մշակույթի անշարժ հուշարձանների ցանկում։

## Պատմություն
Արագածոտնի մարզի Աշտարակ քաղաքի Սուրբ Սարգիս եկեղեցին կառուցվել է XIX դարում, հին եկեղեցու տեղում։ Մոտակայքում գտնվում են 1664 թվականի կամրջի ավերակները։ Այս հովհարաձև գմբեթավոր եկեղեցու թմբուկը զարդարված է չորս փոքրիկ պատուհաններով։ Եկեղեցու ներքին քարերը փոխված չեն, սակայն ճակատը վերջերս ենթարկվել է վերանորոգման։ Սբ. Սարգիսը նոր տեսք ունի, սակայն հին քարերի արձանագրությունները և քանդակները վկայում են եկեղեցու իրական տարիքի մասին։ Սուրբ Սարգիս եկեղեցին գտնվում է ձորի եզրին, որտեղից գեղեցիկ տեսարան է բացվում դեպի երեք եկեղեցիները՝ Կարմրավորը, Սպիտակավորը և Ծիրանավորը։

## Արտաքին հղումներ
* Սուրբ Սարգիս Եկեղեցի, Աշտարակ, Հայաստան

Կատեգորիա:Աշտարակի շենքեր և կառույցներ
Կատեգորիա:Արագածոտնի թեմի վանքեր և եկեղեցիներ
Կատեգորիա:19-րդ դարի հայկական վանքեր և եկեղեցիներ
Կատեգորիա:Արագածոտնի մարզի տեսարժան վայրեր
Կատեգորիա:Եկեղեցիներ այբբենական կարգով
Ֆրենսիս Էլիզա Բարնեթ

** Ֆրենսիս Էլիզա Բարնեթ** (, ), անգլիացի գրող և դրամատուրգ։

## Գրքեր
### Վեպեր
* «Մեր հարևանը դեմ է»
* «Լուիզիանա» (1880)
* «Փոքրիկ լորդ Ֆաունթլերոյ» (1886)
* «Սարա Քրու» (1888)
* Փոքրիկ արքայադուստրը (1905)
* «Կապույտ ծաղկի երկիրը» (1909)
* «Խորհրդավոր պարտեզը» (1909)
* «Մաքուր սիրտը»

### Վիպակ
* «Կորած արքայազնը» (1915)

### Պատմվածքներ
* «Երկու օր Պիչինոյի կյանքից» (1894)

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Ֆրենսիս Հոջսոն Բրնեթը Զանգակ հրատարակչությունում
* Frances Hodgson Burnett at Standard Ebooks

Կատեգորիա:Անգլիացի կին գրողներ
Կատեգորիա:20-րդ դարի կին գրողներ
Կատեգորիա:20-րդ դարի բրիտանացի կին գրողներ
Կատեգորիա:Անգլիացի դրամատուրգներ
Կատեգորիա:Անգլիացի մանկագիրներ
Կատեգորիա:Անգլիացի վիպասաններ
Կատեգորիա:Անգլիացի կին վիպասաններ
Կատեգորիա:19-րդ դարի անգլիացի վիպասաններ
Կատեգորիա:20-րդ դարի ամերիկացի վիպասաններ
Կատեգորիա:Ամերիկացի կին վիպասաններ
Կատեգորիա:20-րդ դարի անգլիացի վիպասաններ
Կատեգորիա:20-րդ դարի ամերիկացի կին գրողներ
ԿՈՆԿԱԿԱՖ-ի առաջնություն 1965

1965 թ. **[[ԿՈՆԿԱԿԱՖ]]-ի** կողմից կազմակերպեց և երկրորդ անգամ խաղարկվեց ֆուտբոլի Հյուսիսային ու Կենտրոնական Ամերիկայի և Կարիբյան ավազանի մայրցամաքային առաջնությունը՝ **[[ԿՈՆԿԱԿԱՖ-ի ոսկե գավաթ|ԿՈՆԿԱԿԱՖ-ի ազգերի առաջնությունը]] (NORCECA)**։ Ֆուտբոլային մրցաշարի այս խաղարկությունն անցկացվեց Գվատեմալայի համանուն մայրաքաղաքում 1965 թ. մարտի 28-ից մինչև ապրիլի 11-ը։ Եզրափակիչ մրցաշարին մասնակցեցին վեց հավաքականներ, որոնք մեկ շրջանով մրցությամբ որոշեցին առաջնության չեմպիոնին և մրցանակակիրներին։

## Որակավորում

## Մասնակիցներ

## Մրցավայրեր

## Մրցաշարի ընթացքը
ԿՈՆԿԱԿԱՖ-ի առաջնության այս խաղարկության ֆավորիտներ էին համարվում գործող չեմպիոն յի և յի հավաքականները։ Սակայն մրցաշարի ընթացքը ցույց տվեց, որ չեմպիոնության համար լուրջ պայքար մղեց նաև կազմակերպիչ երկրի՝ յի ազգային թիմը։ Մինչև վերջին՝ յոթերորդ տուրը չեմպիոնական մրցավազքը շարունակում էին Մեքսիկան ու Գվատեմալան՝ յուրաքանչյուրը տանելով երեքական հաղթանակ և խաղալով մեկական ոչ ոքի, ընդ որում ոչ ոքիներ գրանցվեցին Կոստա Ռիկայի հետ հանդիպումներում՝ համապատասխանաբար 1։1 և 0։0 հաշվով։ Վճռորոշ խաղում 2։1 հաշվով հաղթանակ տարան մեքսիկացիները և նվաճեցին իրենց առաջին չեմպիոնական տիտղոսը։ Կոստա Ռիկան չեմպիոնական մրցավազքից դուրս մնաց վեցերորդ տուրում, քանի որ սայթաքեց ի հետ խաղում՝ պարտվելով նրան 1։2 հաշվով, սակայն այսուհանդերձ պահպանեց տեղը մրցանակային եռյակում՝ սալվադորցիներին թողնելով չորրորդ հորիզոնականում։ Մրցաշարային աղյուսակը եզրափակեցին ը և մրցաշարի նորեկ ն։

## Հանդիպումներ
### Եզրափակիչ փուլ

**Հանդիպումների արդյունքները**

----

----

----

----

----

----

## Գոլերի հեղինակները
; 5 գոլ

*  

; 4 գոլ

*  
*  
*  

; 3 գոլ

*  

; 2 գոլ

*  
*  
*  
*  
*  

; 1 գոլ

*  
*  
*  
*  
*  
*  
*  
*  
*  
*  
*  
*  
*  
*  
*  
*  
*  

; ինքնագոլեր

*  (հօգուտ յի)
*   (հօգուտ յի)

## Մրցանակներ և նվաճումներ
Մրցաշարի **[[ոսկե խաղակոշիկ (ֆուտբոլ)|լավագույն ռմբարկուի]]** մրցանակը ստացավ  Էռնեստո '''Սիսներոսը'''։ Մրցաշարի **[[ոսկե ձեռնոց (ֆուտբոլ)|«լավագույն դարպասապահ»]]** մրցանակը ստացավ  Էմիլիո **Սագոտը**։

## Մրցաշարային աղյուսակ

## Նշումներ

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* 1965 թ. ԿՈՆԿԱԿԱՖ-ի առաջնության արդյունքները ԿՈՆԿԱԿԱՖ-ի պաշտոնական կայքում 
* 1965 թ. ԿՈՆԿԱԿԱՖ-ի առաջնության վիճակագրությունը RSSSF-ի արխիվում 
* Շաբաթը ԿՈՆԿԱԿԱՖ-ի պատմության մեջ. 10-16 ապրիլի. ԿՈՆԿԱԿԱՖ-ի պաշտոնական կայք  
* Սալվադորի հավաքականը CCCF-ի և ԿՈՆԿԱԿԱՖ-ի ազգերի առաջնություններում. elbaloncuscatleco.com 
* 1965 թ. ԿՈՆԿԱԿԱՖ-ի առաջնության մրցանակները. La Nacion (San José, Costa Rica) պարբերական 

Կատեգորիա:ԿՈՆԿԱԿԱՖ-ի ոսկե գավաթ
2011 թ. NBA դրաֆթ

[thumb|right|150px|[Կայրի Իրվինգը` #1 ընտրությունը «Կլիվլենդ Կավալիերսի» կողմից]]
**[[2011]] թ.-ի [[NBA դրաֆթներ|NBA-ի դրաֆթը]]** տեղի ունեցավ 2011 թ.-ի հունիսի 23-ին՝ Նյուարք քաղաքի **«Փրուդենշալ Սենթր»** մարզապալատում։ Դրաֆթն սկսվեց տեղի ժամանակով երեկոյան ժամը 7։ 00-ին և ԱՄՆ-ում ցուցադրվեց *[[ESPN]]* հեռուստաալիքով։ Այս դրաֆթում Բասկետբոլի ազգային ասոցացիայի (NBA) ակումբները նախօրոք վիճակահանությամբ պարզված հերթականությամբ ընտրեցին ամերիկյան համալսարանների սիրողական բասկետբոլիստների, ինչպես նաև այլ նորեկ բասկետբոլիստների ամբողջ աշխարհից։

«Կլիվլենդ Կավալիերսն» օգտագործեց առաջին ընտրության իրավունքը և ընտրեց Կայրի Իրվինգին` Դյուքի համալսարանից։
thumb|right|150px|Դերիկ Ուիլյամս` #2 ընտրությունը Մինեսոտա Թիմբերվուլվզի կողմից
[thumb|right|150px|[Քավայ Լեոնարդ` #15 ընտրությունը Ինդիանա Փեյսերսի կողմից]]

## Դրաֆթ
### Պայմանանշաններ

### Բուն դրաֆթը

[thumb|right|150px|Յան Վեսելի` 6-րդ ընտրությունը «[Վաշինգթոն Վիզարդսի» կողմից]]
[thumb|right|150px|Կեմբա Ուոքեր` 9-րդ ընտրությունը «[Շառլոթ Բոբքեթսի» կողմից]]
[thumb|right|150px|[Ջիմմեր Ֆրեդեթ`10-րդ ընտրությունը]]

## Աղբյուրներ
Հիմնական

* 
* 
* 
* 
* 
* 

Այլ

## Արտաքին հղումներ
* NBA.com։ Դրաֆթ 2011**<small>(անգլ.)</small>**

Կատեգորիա:Բասկետբոլի ազգային ասոցիացիայի դրաֆթներ
Գրեյս Ագիլար

**Գրեյս Ագիլար** (, ), անգլիացի գրող և հրապարակախոս։ Իր առաջին գործը գրել է 12 տարեկանում, որը վերնագրել է «Gustavus Vas»։ Նրա հայտնի գործերից են՝ «The magic wreath», «Home influence», «The mother’s recompense», «Women of Israel», «The Jewish faith», «The martyrs, or the vale of cedars» և «Woman’s friendship»։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:1816 ծնունդներ
Կատեգորիա:1847 մահեր
Կատեգորիա:19-րդ դարի անգլիացի բանաստեղծներ
Կատեգորիա:19-րդ դարի անգլիացի վիպասաններ
Կատեգորիա:Անգլիացի բանաստեղծներ
Կատեգորիա:Անգլիացի բանաստեղծուհիներ
Կատեգորիա:Անգլիացի գրողներ
Կատեգորիա:Անգլիացի թարգմանիչներ
Կատեգորիա:Անգլիացի կին վիպասաններ
Կատեգորիա:Անգլիացի հրապարակախոսներ
Կատեգորիա:Անգլիացի պատմաբաններ
Կատեգորիա:Բանաստեղծներ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Հունիսի 2 ծնունդներ
Կատեգորիա:Հրեա բանաստեղծներ
Կատեգորիա:Սեպտեմբերի 16 մահեր
Կատեգորիա:Վիկտորյական դարաշրջանի կանայք
Իսիդորո Դիաս

**Իսիդորո Դիաս Մեխիա** (, ), մեքսիկացի նախկին ֆուտբոլային կիսապաշտպան, որը յի հավաքականի կազմում մասնակցել է ֆուտբոլի աշխարհի առաջնության 1962, 1966 և 1970 թվականների խաղարկություններին։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Տեղեքարտ Իսիդորո Դիաս national-football-teams.com, fifa.com  (), fannet.org ()

Կատեգորիա:1938 ծնունդներ
Կատեգորիա:Մեքսիկայի հավաքականի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Մեքսիկացի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Տղամարդկանց ֆուտբոլի կիսապաշտպաններ
Խեսուս դել Մուրո

**Խեսուս դել Մուրո Լոպեսը** (, ), մեքսիկացի ֆուտբոլային մարզիչ է և նախկին պաշտպան։ յի հավաքականի կազմում մասնակցել է ֆուտբոլի աշխարհի առաջնության 1958, 1962 և 1966 թվականների խաղարկություններին։ Տարբեր տարիների մարզել է Մեքսիկայի երիտասարդական, մինչև 20 տարեկանների և մինչև 17 տարեկանների հավաքականները։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:1937 ծնունդներ
Կատեգորիա:Մեքսիկայի հավաքականի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Մեքսիկացի ֆուտբոլային մարզիչներ
Կատեգորիա:Մեքսիկացի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Նոյեմբերի 30 ծնունդներ
Կատեգորիա:Տղամարդկանց ֆուտբոլի պաշտպաններ
ՖԻՖԱ 100

**ՖԻՖԱ 100** ցանկը համաշխարհային համբավ ունեցող բրազիլիացի հարձակվող Պելեի ընտրությունն է «ներկայումս ապրող մեծագույն ֆուտբոլիստներ» կատեգորիայում։ Ցանկը հրապարակվեց 2004 թվականի մարտի 4-ին Լոնդոնի գալա արարողությունում, որը նվիրված էր ՖԻՖԱ-ի հիմնադրման հարյուրամյակին։

## Ցանկ
*Խաղացողները, որոնք ցանկը կազմելու պահին չէին ավարտել ֆուտբոլային կարիերան, նշված են աստղանիշով(*)։ 
*Խաղացողները, որոնք դեռևս խաղում են, գրված են *շեղատառով*։

###### 

###### 

###### 

###### 

###### 

###### 

###### 

###### 

### [[ԽՍՀՄ-ի ֆուտբոլի հավաքական|ԽՍՀՄ]]

###### 

###### 

###### 

## Արտաքին հղումներ
*The FIFA 100

Կատեգորիա:ՖԻՖԱ
Կատեգորիա:ՖԻՖԱ 100
ԿՈՆԿԱԿԱՖ-ի առաջնություն 1967

Ֆուտբոլի Հյուսիսային ու Կենտրոնական Ամերիկայի և Կարիբյան ավազանի մայրցամաքային առաջնության՝ **[[ԿՈՆԿԱԿԱՖ-ի ոսկե գավաթ|ԿՈՆԿԱԿԱՖ-ի ազգերի առաջնության]] (NORCECA)** երրորդ խաղարկությունը անցկացկվեց 1967 թ. մարտի 5-ից մինչև 19-ը Հոնդուրասի մայրաքաղաք Տեգուսիգալպայում։ Մրցաշարի ձևաչափը նախորդ խաղարկության համեմատությամբ չփոխվեց, և եզրափակիչ մրցաշարին մասնակցեցին վեց հավաքականներ։
## Որակավորում

## Մասնակիցներ

## Մրցավայրեր

## Մրցաշարի ընթացքը
ԿՈՆԿԱԿԱՖ-ի առաջնության այս խաղարկության ընդգծված ֆավորիտն էր գործող չեմպիոն յի հավաքականը։ Ինչպես ենթադրվում էր, նրան լուրջ դիմադրություն կարողացան դիմադրել կազմակերպիչ երկրի՝ ի և յի ազգային թիմերը։ Երկրորդ տուրում գրանցվեց մրցաշարի առավել անսպասելի արդյունքը. Հոնդուրասը չկարողացավ առավելության հասնել Նիկարագուայի նկատմամբ, և գրանցվեց 1:1 հաշիվը։ Երրորդ տուրում գվատեմալացիները նվազագույն 1:0 հաշվով առավելության հասան մեքսիկացիների նկատմամբ, իսկ չորրորդ տուրում Գվատեմալայի և Հոնդուրասի միջև խաղում գրանցվեց գոլազուրկ ոչ ոքի։ Վերջին՝ յոթերորդ տուրից առաջ գվատեմալացիներն իրենց հաշվին ունեին 7 միավոր, իսկ մեքսիկացիներն ու հոնդուրասցիները՝ 6-ական միավոր, իսկ յի, ի և յի հավաքականներն այլևս տեսական հնարավորություններ չունեին մրցանակային տեղեր զբաղեցնելու համար։ Գվատեմալային անհրաժեշտ էր հաղթել մրցաշարի բացահայտ հետնապահ Նիկարագուային, իսկ Մեքսիկան և Հոնդուրասը մրցելու էին միմյանց հետ։ Արդյունքում Գվատեմալան սպասելիորեն հաղթեց իր խաղում 2:0 հաշվով՝ նվաճելով չեմպիոնի կոչումը, իսկ մեքսիկացիները 1:0 հաշվով առավելության հասան հոնդուրասցիների նկատմամբ՝ նվաճելով փոխչեմպիոնի կոչումը։

## Հանդիպումներ
### Եզրափակիչ փուլ

**Հանդիպումների արդյունքները**

----

----

----

----

----

----

----

----

----

----

----

----

----

----

## Գոլերի հեղինակները


**4 գոլ**`

 

 


**3 գոլ**`

 Ռաուլ **Արելյանո Գալո**


**2 գոլ**`

  

 Էնրիկե **Գրեյ** Կելվին **Բերասա**

 Ջերի **Բրաուն** Էլվին **Կորնիլ**


**1 գոլ**`

 Գուայո **Դե Լեոն** Ռոզեմունդ **Պիեռ** *հայտնի չէ* *հայտնի չէ*

 Տոմաս **Մաքսիմո** *հայտնի չէ* Ֆեռնանդո **Բուստոս** 

 Խեսուս **Պրադո** Մանուել **Կուադրա** Ռուդի **Սոբալբարո** *հայտնի չէ*

## Մրցանակներ և նվաճումներ
Մրցաշարի **[[ոսկե խաղակոշիկ (ֆուտբոլ)|լավագույն ռմբարկուի]]** մրցանակը ստացավ  Մանուել '''Ռեսինոսը'''։

## Մրցաշարային աղյուսակ

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* 1967 թ. ԿՈՆԿԱԿԱՖ-ի առաջնության արդյունքները ԿՈՆԿԱԿԱՖ-ի պաշտոնական կայքում 
* 1967 թ. ԿՈՆԿԱԿԱՖ-ի առաջնության վիճակագրությունը RSSSF-ի արխիվում 
* Շաբաթը ԿՈՆԿԱԿԱՖ-ի պատմության մեջ. 13-19 մարտի. ԿՈՆԿԱԿԱՖ-ի պաշտոնական կայք  
* Գվատեմալայի հավաքականը 1967 թ. NORCECA-ում. naturisima.com  

Կատեգորիա:ԿՈՆԿԱԿԱՖ-ի ոսկե գավաթ
Խավիեր Ֆրագոսո

**Գոնսալո Խավիեր Ֆրագոսո Ռոդրիգեսը** (, ), մեքսիկացի ֆուտբոլային մարզիչ է և նախկին հարձակվող։ յի հավաքականի կազմում մասնակցել է 1964 թ. օլիմպիական ֆուտբոլային մրցաշարին և ֆուտբոլի աշխարհի առաջնության 1966, 1970 թթ. խաղարկություններին։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:1942 ծնունդներ
Կատեգորիա:Ապրիլի 19 ծնունդներ
Կատեգորիա:Մեքսիկացի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Տղամարդկանց ֆուտբոլի հարձակվողներ
Խորխե Ռոլդան

**Խորխե Ռոլդան Պոպոլ** (, ), գվատեմալացի ֆուտբոլային մարզիչ և նախկին կիսապաշտպան։ Գրեթե ամբողջ կյանքն անց է կացրել գվատեմալական «Ավրորա» ակումբում՝ դառնալով նրա խորհրդանիշը, թիմի ավագը, այնուհետև գլխավոր մարզիչը։ յի հավաքականի կազմում նույնպես կրել է թիմի ավագի թևկապը։ Մարզել է Գվատեմալայի ազգային և օլիմպիական հավաքականները։ 2004 թ.-ից զբաղեցնում է գվատեմալական ազգային թիմերի գլխավոր տնօրենի պաշտոնը։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Տեղեքարտ Խորխե Ռոլդան fifa.com , astrovips.org ()

Կատեգորիա:Գվատեմալացի ֆուտբոլային մարզիչներ
Կատեգորիա:Գվատեմալացի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Էրկուլեսի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Լա Լիգայի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Տղամարդկանց ֆուտբոլի կիսապաշտպաններ
Կատեգորիա:Ֆուտբոլային մարզիչներ այբբենական կարգով
ԿՈՆԿԱԿԱՖ-ի առաջնություն 1971

Ֆուտբոլի Հյուսիսային ու Կենտրոնական Ամերիկայի և Կարիբյան ավազանի մայրցամաքային առաջնության՝ **[[ԿՈՆԿԱԿԱՖ-ի ազգերի առաջնություն|ԿՈՆԿԱԿԱՖ-ի ազգերի առաջնության]] (NORCECA)** հերթական խաղարկությունը անցկացկվեց 1971 թ. նոյեմբերի 20-ից մինչև դեկտեմբերի 5-ը Տրինիդադ և Տոբագոյի Պորտ օֆ Սփեյն, Սան Ֆեռնանդո և Արիմա քաղաքներում։ Նախորդ երեք մրցաշարերի նման այս խաղարկությունը անցկացվեց հետևյալ ձևաչափով՝ վեց հավաքականներ մեկ շրջանով մրցությամբ որոշեցին առաջնության չեմպիոնին և մրցանակակիրներին։

## Որակավորում

## Մասնակիցներ

## Մրցավայրեր

## Մրցաշարի ընթացքը
Մրցաշարի ֆավորիտներ էին համարվում գործող չեմպիոն յի և յի հավաքականները։ Որպես անակնկալ հանդես եկավ ի հավաքականը։ Առաջին երկու տուրերում ֆավորիտների և հայիթցիների միջև հանդիպումները ավարտվեցին գոլազուրկ ոչ ոքիներով, իսկ երրորդ տուրում Հայիթին տպավորիչ հաղթանակ տարավ կազմակերպիչ երկրի՝ յի ազգային թիմի նկատմամբ 6:1 հաշվով։ Չորրորդ տուրում Կոստա Ռիկան, պարտվելով Մեքիկային 0:1 հաշվով, դուրս մնաց չեմպիոնության համար պայքարից։ Վերջին՝ հինգերորդ տուրից առաջ մեքսիկացիներն ունեին 7, իսկ հայիթցիները՝ 6 միավոր։ Որոշիչ հանդիպումներից նախ կայացավ Հայիթիի և յի միջև հանդիպումը, որն ավարտվեց գոլազուրկ որ ոքիով։ Չեմպիոնի կոչումը նվաճելու համար Մեքսիկային բավարար էր ոչ ոքի խաղալ ի հետ, սակայն մեքսիկացիները հաղթեցին այդ խաղում 2:1 հաշվով և դարձան մայրցամաքային կրկնակի չեմպիոն։ Վերջին խաղում կոստառիկացիները 1:3 հաշվով պարտվելով տրինիդադցիներին՝ մրցաշարում զբաղեցնելով ընդամենը երրորդ տեղը։

## Հանդիպումներ
### Եզրափակիչ փուլ

**Հանդիպումների արդյունքները**

----

----

----

----

----

----

----

----

----

----

----

----

----

----

## Գոլերի հեղինակները


**3 գոլ**`

 

 


**2 գոլ**`

  

  Խուան **Գուտյերես**

 Վիլֆրեդ **Քեյվ**


**1 գոլ**`

 Ալֆոնսո **Էստուպինյան** Էռնան **Մորալես** Պիտի **Վալե** Խոսե Լուիս **Էլեխալդե** **Լանսա** Ֆրանսիսկո **Պիեդրա** Անդրես **Ռոլդան**

 Խոսե **Վերդեսիա**  Լայնց **Դոմինգո** *հայտնի չէ* *հայտնի չէ* Խորխե **Բրան** Ռիգոբերտո **Գոմես**

  Միգել **Մատամորոս** *հայտնի չէ* Ալֆրեդո **Խիմենես** Քեյթ **Դուգլաս** Քլիբերտ **Լենարդ** Վինստոն **Ֆիլիպս**


**1 ինքնագոլ**`

 Ռայմոնդ **Մորալդո**

## Մրցանակներ և նվաճումներ
Մրցաշարի **[[ոսկե խաղակոշիկ (ֆուտբոլ)|լավագույն ռմբարկուի]]** մրցանակը ստացավ  Ռոբերտո '''Ռոդրիգեսը'''։ Մրցաշարի **[[ոսկե ձեռնոց (ֆուտբոլ)|«լավագույն դարպասապահ»]]** մրցանակին արժանացավ  Ջերալդ **Ֆիգերոան**։

## Մրցաշարային աղյուսակ

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* 1971 թ. ԿՈՆԿԱԿԱՖ-ի առաջնության արդյունքները ԿՈՆԿԱԿԱՖ-ի պաշտոնական կայքում 
* 1971 թ. ԿՈՆԿԱԿԱՖ-ի առաջնության վիճակագրությունը RSSSF-ի արխիվում 
* Շաբաթը ԿՈՆԿԱԿԱՖ-ի պատմության մեջ. 1-7 դեկտեմբերի. ԿՈՆԿԱԿԱՖ-ի պաշտոնական կայք 

Կատեգորիա:ԿՈՆԿԱԿԱՖ-ի ոսկե գավաթ
ԿՈՆԿԱԿԱՖ-ի առաջնություն 1973

Ֆուտբոլի Հյուսիսային ու Կենտրոնական Ամերիկայի և Կարիբյան ավազանի մայրցամաքային առաջնության՝ **[[ԿՈՆԿԱԿԱՖ-ի ոսկե գավաթ|ԿՈՆԿԱԿԱՖ-ի առաջնության]]** վեցերորդ խաղարկությունը տեղի ունեցավ Հայիթիում 1973 թ. նոյեմբերի 29-ից մինչև դեկտեմբերի 18-ը։ Բոլոր հանդիպումները խաղացվել են մայրաքաղաք Պորտ-օ-Պրենսում։ Չնայած այն բանին, որ նախորդ մի քանի մրցաշարերի նման այս խաղարկությունը անցավ վեց հավաքականների միջև մեկ շրջանով մրցությամբ, սակայն մրցաշարի չեմպիոնը նաև ստանում էր 1974 թ. ֆուտբոլի աշխարհի առաջնության եզրափակիչ մրցաշարի 16 ուղեգրերից մեկը։ Այսպիսով, **[[ԿՈՆԿԱԿԱՖ|ԿՈՆԿԱԿԱՖ-ի]]** և **[[ՖԻՖԱ|ՖԻՖԱ-ի]]** համատեղ որոշմամբ ԿՈՆԿԱԿԱՖ-ի առաջնությունը և **[[Ֆուտբոլի աշխարհի առաջնություն|աշխարհի առաջնության]]** տեղական գոտու ընտրական մրցաշարը համատեղվեցին։

## Որակավորում

## Մասնակիցներ

## Մրցավայրեր

## Մրցաշարի ընթացքը
ԿՈՆԿԱԿԱՖ-ի առաջնության այս խաղարկության ֆավորիտներ էին համարվում գործող չեմպիոն յի և կազմակերպիչ երկրի՝ ի հավաքականները։ Հայիթին մրցաշարի ընթացքում իրեն դրսևորեց որպես իրական առաջատար, և առաջին չորս տուրերում հաղթանակներ տանելով՝ նախօրոք ձևակերպեց չեմպիոնությունը մրցաշարում և նույնիսկ իրեն թույլ տվեց վերջին՝ հինգերորդ տուրում 0:1 հաշվով պարտվել մեքսիկացիներին։ Չեմպիոնի կոչման հետ Հայիթին նաև արժանացավ 1974 թ. աշխարհի առաջնության եզրափակիչ մրցաշարի՝ ԿՈՆԿԱԿԱՖ-ին հատկացված ուղեգրին։ Մրցաշարում որպես հայտնություն ներկայացավ յի հավաքականը։ Առաջին երկու տուրերում պարտություններից հետո տրինիդադցիները երեք անընդմեջ հաղթանակ տարան և նվաճեցին փոխչեմպիոնի կոչումը։ Հատկապես տպավորիչ արդյունք գրանցվեց Մեքսիկայի հետ հանդիպան ժամանակ, որին Տրինիդադ և Տոբագոն 4:0 հաշվով ջախջախիչ պարտության մատնեց։ Այսպիսով, մեքսիկացիները զբաղեցրեցին մրցաշարում երրորդ տեղը։ Մրցաշարային աղյուսակը եզրափակեցին ը, ն և ը։

## Հանդիպումներ
### Եզրափակիչ փուլ

**Հանդիպումների արդյունքները**

----

----

----

----

----

----

----

----

----

----

----

----

----

----

* ն ստացավ [[Ֆուտբոլի աշխարհի առաջնություն 1974|1974 թ. աշխարհի առաջնության]] եզրափակիչ մրցաշարի ուղեգիր։*

## Գոլերի հեղինակները


**7 գոլ**`

 


**5 գոլ**`

 


**4 գոլ**`

 


**3 գոլ**`

 Ռուբեն **Գիֆարո**

 


**2 գոլ**`

 


**1 գոլ**`

 Խուան **Բանեգաս** Բենխամին **Մոնտերոսո** Ռենե **Մորալես**  Ռիգնալդ **Կլեմենսիա** Համֆրի **Կոտս**

 Էրոլ **Սանտ-Յագո** Ադալբերտ **Տոպենբերգ**    Խորխե **Բրան**

  Ռիգոբերտո **Սոսա**    Ուորեն **Արչիբալդ**


**1 ինքնագոլ**`

 Զիգֆրիդ **Բրունկեն**

## Մրցանակներ և նվաճումներ
Մրցաշարի **[[ոսկե խաղակոշիկ (ֆուտբոլ)|լավագույն ռմբարկուի]]** մրցանակը ստացավ  Սթիվ '''Դևիդը'''։

## Մրցաշարային աղյուսակ

## Նայիր նաև
* **[[Ֆուտբոլի աշխարհի առաջնություն 1974 (ընտրական մրցաշար)]]**
* **[[Ֆուտբոլի աշխարհի առաջնություն 1974]]**

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* 1973 թ. ԿՈՆԿԱԿԱՖ-ի առաջնության վիճակագրությունը RSSSF-ի արխիվում 
* 1974 թ. աշխարհի առաջնության ընտրական մրցաշարի ԿՈՆԿԱԿԱՖ-ի գոտու արդյունքները ՖԻՖԱ-ի պաշտոնական կայքում  
* 1974 թ. աշխարհի առաջնության ընտրական մրցաշարի վիճակագրությունը RSSSF-ի արխիվում 

Կատեգորիա:ԿՈՆԿԱԿԱՖ-ի ոսկե գավաթ
Կատեգորիա:Ֆուտբոլի աշխարհի առաջնություն (ԿՈՆԿԱԿԱՖ-ի ընտրական գոտի)