Շաբան Դեմիրաջ

**Շաբան Դեմիրաջ** (ալբաներեն՝ *Shaban Demiraj.*),  ալբանացի լեզվաբան, Տիրանայի համալսարանի պրոֆեսոր 1972-1990 թվականներին, Ալբանիայի գիտությունների ակադեմիայի նախագահ 1993-1997 թվականներին։

## Կենսագրություն
Տիրանայում ավարտելով դպրոցը՝ (մեդրեսեն) 1946 թվականից սովորել է մանկավարժական ինստիտուտում։ 1948-1954 թվականներին որպես ուսուցիչ աշխատել է Տիրանայի և Գիրոկաստրայի միջնակարգ դպրոցներում։ 1954 թվականից անցել է դասախոսական աշխատանքի՝ դասավանդելով բարձրագույն մանկավարժական ինստիտուտում, ապա՝ Տիրանայի համալսարանում։ 1962 թվականին դարձել է ալբաներենի ամբիոնի վարիչ, այնուհետև՝ Տիրանայի համալսարանի պատմաբանասիրական ֆակուլտետի դեկանի տեղակալ։ 1990 թվականին անցել է թոշակի։

Նա գիտական ուսումնասիրություններ է կատարել ժամանակակից ալբաներենի ձևաբանության, պատմական քերականության և ալբանական գրավոր լեզվի պատմության բնագավառներում։ Դեմիրաջն իր հետազոտություններում հաստատել է այն թեզը, որ ալբանական լեզվի բառապաշարի զգալի մասը ստեղծվել է մինչև սլավոնների հայտնվելը Բալկաններում։ Դեմիրաջը խմբագիրն ու համահեղինակն էր *Ալբանական լեզվի քերականության*, որն առաջին անգամ հրատարակվել է 1976 թվականին։ Նա նաև ալբաներեն է թարգմանել Ջեք Լոնդոնի Մարտին Իդեն վեպը։ 1989 թվականին ընտրվել է Ալբանիայի գիտությունների ակադեմիայի անդամ, իսկ 1993 թվականին՝ դրա նախագահ։ Մահացել է երկարատև հիվանդությունից հետո՝ 2014 թվականի օգոստոսի 30-ին։

Դեմիրաջն ընտրվել է Լոնդոնի դիվանագիտական ակադեմիայի և Կոսովոյի գիտությունների և արվեստի ակադեմիայի պատվավոր անդամ։ Նրա անունով է կոչվել Վլոր քաղաքի փողոցներից մեկը։

Դեմիրաջի որդին՝ Բարդհիլը (ծնված 1958 թ.) նույնպես անվանի լեզվաբան է։

## Պարգևներ
*"Mësues i Popullit" (Ժողովրդական ուսուչի կոչում).
*"Çmimi i Republikës i shkallës së parë" (հանրապետության առաջին կարգի մրցանակ).
*"Çmimi i Republikës i shkallës së dytë" (հանրապետության երկրորդ կարգի մրցանակ), երկու անգամ 
*"Mjeshtër i Madh i Punës" (Մեծ աշխատանքի վարպետ) շքանշան.
*Վլորեի պատվավոր քաղաքացու կոչում

## Գիտական աշխատություններ
* Շաբան Դեմիրաջի առավել հիշարժան աշխատություններից են՝
** 
** *Çështje të sistemit emëror të gjuhës shqipe* [Questions of the noun system of the Albanian language]. Pristina: Pristina University Press, 1972.
** *Gramatikë historike e gjuhës shqipe*. Tirana: Tirana University Press, 1986.
***German translation: Austrian Academy of Sciences. *Historische Grammatik der albanischen Sprache*. Vienna: Verlag der Österreichischen Akademie der Wissenschaften, 1993.
** *Gjuha shqipe dhe historia e saj* [Albanian language and its history]. Tirana: Tirana University Press, 1988
*** Italian translation: *La lingua albanese - origine, storia, strutture*. Rende: Centro Editoriale e Librario, Università degli Studi della Calabria, 1997.
** *Gjuhësi ballkanike* [Balkanic linguistics]. Skopje: Logos-A 1994 (in Albanian and Macedonian), republished in Tirana in 2004
** *Fonologjia historike e gjuhës shqipe* (Historical phonology of the Albanian language), 1996
** *Prejardhja e Shqiptarëve në dritën e dëshmive të gjuhës shqipe* (Origin of the Albanians in the light of the Albanian language testimonies), 1999, a second edition in English as *The Origin of the Albanians (linguistically investigated)*, 2006
** *Eqrem Çabej* (Eqrem Çabej), 1990
** *Epiri, Pellazgët, Etruskët dhe Shqiptarët* (Epirus, the Pelasgians, the Etruscans, and the Albanians), 2008.
** *Gramatikë e gjuhës shqipe, vëll. I Morfologjia* (Grammar of Albanian language, vol. I Morphology), 1976, other editions 1995, 2002, as editor and co-author.  *.*

## Ծանոթագրություններ

## Մատենագրություն
* 

Կատեգորիա:1920 ծնունդներ
Կատեգորիա:2014 մահեր
Կատեգորիա:Ալբանացի թարգմանիչներ
Կատեգորիա:Ալբանացի գիտնականներ
Կատեգորիա:Անձինք նամականիշերի վրա