Կատարինա Չիբինի

**Կատարինա Չիբինի** (, օրիորդական ազգանունը՝ *Կոժելուհ*, . ]), չեխական ծագումով ավստրիացի դաշնակահարուհի և կոմպոզիտոր:

## Կենսագրություն
Կատարինան դաշնամուր նվագել սովորել է հորից՝ չեխ կոմպոզիտոր Լեոպոլդ Կոժելուհից: 1805 թվականին առաջին անգամ հանդես է եկել հանրության առջև՝ մասնակցելով համերգի։ Նրա ստեղծագործություններից մի քանիսը հրատարակվել են Վիեննայում և Պրահայում։ 1809 թվականին ամուսնացել է կայսերական արքունիքին մոտ կանգնած իրավաբան Անտոն Չիբինիի հետ և դրանից կարճ ժամանակ անց նշանակվել Ֆրանցիսկ II-ի կնոջ՝ կայսրուհի Կարոլինա Ավգուստայի սպասուհի։ Վերջ է տվել համերգային գործունեությանը (սակայն շարունակել է գրել ու հրատարակել թեթև պարային երաժշտություն արքունիքի համար)։ 1831 թվականից Կատարինան դարձել է արքայադուստր Մարիա Աննայի թիվ մեկ նաժիշտը։

Նա զգալի ազդեցություն է ունեցել արքունիքում. Ռոբերտ Շումանը, տեղեկացնելով հարազատներին, որ դիմել է Չիբինիի օգնությանը՝ իր ամուսնությունը գլուխ բերելու հարցով (Շումանը փախել էր Վիեննա իր ուսանողուհու և սիրած աղջկա՝ Կլարայի հետ, բայց վերջինիս հայրը՝ Ֆրիդրիխ Վիկը, նրանց ամուսնությանը դեմ էր), նրան բնորոշել է «ամենազոր» (կարծիք կա, որ Չիբինին շատ բարի է տրամադրված եղել երիտասարդ զույգի հանդեպ, բայց ոչինչ չի կարողացել անել նրանց համար): Ֆրեդերիկ Շոպենը նույնպես հանդիպել է Չիբինիի հետ, իսկ Իգնաց Մոշելեսը վերջինիս է նվիրել իր «Դաշնամուրի սոնատ՝ չորս ձեռքի համար» երկը: Ալֆրեդ Կալիշերի խոսքերով՝ Չիբինին (ի տարբերություն իր հոր) գնահատվել է Բեթհովենի կողմից. հայտնի է Բեթհովենի և Չիբինիի միջև 1822 թվականին տեղի ունեցած զրույցը, որի ընթացքում Չիբինին նշել է, որ Բեթհովենը, թերևս, միակ կոմպոզիտորն է, որը երբեք չի գրել որևէ թույլ ստեղծագործություն, իսկ Բեթհովենը պատասխանել է. «Գրո՛ղը ինձ տանի ... Իմ ստեղծագործություններից քանի՞սը ես հիմա կոչնչացնեի, եթե կարողանայի»:

1848 թվականին Ավստրիայում տեղի ունեցած հեղափոխական հուզումների ժամանակ  Չիբինին, ենթադրաբար, ներառված է եղել արքունական կուսակցության ազդեցիկ անդամների շրջանակի մեջ: Հեղափոխական պամֆլետներում, թռուցիկներում նա հիշատակվում է *Քսանթիպե Չիբիրինի* (()) անուն-ազգանունով։

Կատարինա Չիբինին մահացել է Չեսկա Լուպա քաղաքի մոտ գտնվող Զակուպի բնակավայրում:

## Երկերի ընտրանի
**Introduction et variations brillantes pour le piano-forte, op.2*
**Divertissements brillants, op.3*
**Introduction and Variations in Eb, op.5*
**Six waltzes pour piano-forte, op. 6*
**Introduction and Polonaise, op. 8*
**La ribembranza, op. 10*
**Grand trio concertante sur des motifs favoris pour deux pianos et violoncelle*
* *Variations* դաշնամուրի համար, Վիեննա, 1822.
* *Divertissement* դաշնամուրի համար, Վիեննա, 1822.
* *Polonaise* դաշնամուրի համար, Վիեննա, 1822.
* *XXV Valses…* դաշնամուրի համար, Վիեննա, 1822.
* *Polonaise* դաշնամուրի համար, Վիեննա, 1825.
* *Première fantaisie* դաշնամուրի համար, Վիեննա, 1825.
* *Impromptu* in Es-Dur դաշնամուրի համար, Վիեննա, o. J.

## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն
* Michaela Krucsay: *„Auf die Cibbini hoffe ich wie auf einen Engel“. Zwischen Kunst und Kaiserhof.* In: Elena Ostleitner, Gabriele Dorffner (Hrsg.): *„Ein unerschöpflicher Reichthum an Ideen…“. Komponistinnen zur Zeit [[Wolfgang Amadeus Mozart|Mozarts]]* (= *Frauentöne*, Band  6). Vier-Viertel-Verlag, Strasshof u. a. 2006, ISBN 3-902141-25-5, S.&nbsp;53–62.
* Michaela Krucsay: *Katharina Cibbini-Koželuch. Musikerin und Mäzenin* (= *Frauentöne*, Band 7). Vier-Viertel-Verlag, Strasshof u. a. 2008, ISBN 3-902141-32-8.
* Klaus Martin Kopitz, Rainer Cadenbach (Hrsg.) u.&nbsp;a.: *Beethoven aus der Sicht seiner Zeitgenossen in Tagebüchern, Briefen, Gedichten und Erinnerungen.* Band 2: *Lachner – Zmeskall.* Hrsg. von der Beethoven-Forschungsstelle an der Universität der Künste Berlin. Henle, München 2009, ISBN 978-3-87328-120-2.
* Michaela Krucsay: *Katharina Cibbini-Koželuch. Ein Leben zwischen Musik und Macht.* In: Sarah Chaker (Hrsg.): *Frauen hör- und sichtbar machen. 20 Jahre „Frau und Musik“ an der Universität für Musik und darstellende Kunst Wien*. Universität für Musik und darstellende Kunst, Wien 2010, ISBN 978-3-9502987-0-3, S. 165–178.

## Արտաքին հղումներ
* Klaus Martin Kopitz: Artikel „Katharina Cibbini“. In: *MUGI. Musikvermittlung und Genderforschung: Lexikon und multimediale Präsentationen*, hg. von Beatrix Borchard und Nina Noeske, Hochschule für Musik und Theater Hamburg, 2003ff. Stand vom 29. Juli 2011.
* Michaela Krucsay: Artikel zu Katharina Cibbini. In: *Europäische Instrumentalistinnen des 18. und 19. Jahrhunderts*. 2007. Online-Lexikon des Sophie Drinker Instituts, hrsg. von Freia Hoffmann.

Կատեգորիա:Ավստրիական կայսրության անձինք
Կատեգորիա:Ավստրիացի դասական երաժիշտներ
Կատեգորիա:Ավստրիացի կանայք
Կատեգորիա:Ավստրիացի կոմպոզիտորներ
Կատեգորիա:Կին երաժիշտներ
Կատեգորիա:Կին կոմպոզիտորներ
Կատեգորիա:Կոմպոզիտորներ այբբենական կարգով