open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Էյլին Գրեյ

** Էյլին Գրեյ** (), ֆրանսիացի ճարտարապետ և դիզայներ իռլանդական ծագմամբ, մոդեռն ոճի հիմնադիրներից։

## Կենսագրություն
Գրեյը ծնվել է 1878 թվականին Իռլանդիայում՝ նկարչի ընտանիքում, և հինգ երեխաներից կրտսերն էր։ Նա մանկության մեծ մասն  անց է կացրել Իռլանդիայում և Լոնդոնում։ Հաճախում էր գեղարվեստի  դպրոց, որտեղ սովորում էր նկարչություն։ Հոր մահից հետո՝ 1900 թվականին, Էյլինը առաջին անգամ եղավ Փարիզում, որտեղ այդ ժամանակ անց էր կացվում Համաշխարհային ցուցահանդեսը։ Այդ տարի ցուցահանդեսի գերիշխող ոճն էր արտ-նուվոն։  Այլ ճարտարապետների աշխատանքների հետ ցուցադրությանը ներկայացված էին Չառլզ Ռեննի Մակինթոշի աշխատանքները, որոնք  հիացրին Գրեյին։ Շուտով գեղարվեստի դպրոցի իր ընկերների՝ Գևինի և Բրյուսի  հետ Էյլինը տեղափոխվեց Փարիզ։ Այնտեղ նա շարունակեց կրթությունը  Ժյուլիանի ակադեմիայում և Կոլառոսսի ակադեմիայում։  Շուտով նա հասկացավ, որ նկարչության դասընթացները չեն բավարարում իր պահանջները։ 
Այդժամ Էյլինը  սկսեց փորձարկումներ անել։  Նա սովորեց աշխատել էմալով, բայց երկար ժամանակ ոչ մի տեղ չէր ցուցադրում իր աշխատանքները ( առաջին անգամ ցուցադրեց, երբ 36 տարեկան էր)։ Նա հրապուրվեց նոր ձևավորումներով։ 1917 թվականին  նա՝  որպես  դիզայներ, ստացավ առաջին պատվերը. պատվիրատուն միլիոնատեր Մատյե Լևին էր։ Տիկին Լևիի առանձնատան ձևավորումը rue de Lota փողոցի վրա խլեց 4 տարի։ Նախագծեց գրեթե ամբողջ կահույքը (այդ թվում հայտնի  Bibendum), գորգերն ու ջահերը, տեղադրեց պատին լաքապատ պաստառներ։
ձախից|մինի|Սեղան՝ նախագծված Էյլին Գրեյի կողմից
Bibendum բազմոցի դիզայնը 20-րդ դարի հայտնի ձևավորումներից է։Գրեյի բազմոցների անունը տրված է ի պատիվ Michelin ընկերության խորհրդանիշի։
Տիկին Լևիի մոտ աշխատանքը ապահովեց Գրեյին սեփական միջոցներով, նաև բերեց նրան կահույքի դիզայների փառք։ Շուտով Էյլինը հետաքրքրվեց ճարտարապետությամբ։ Դան Բադովիչի հետ նրանք  նախագծեցին  E-1027 տունը՝ կառուցված Ռոկբրյուն-Կապ-Մարտենում։  Գրեյը նաև այդ տան համար կահույք ստեղծեց, ինչպես նաև E-1027 սեղան, որը Bibendum բազմոցի հետ դասվում է  հայտնի աշխատանքների շարքին։
Ավելի ուշ միայնակ Էյլինը նախագծեց և կառուցեց  իր սեփական տունը Tempe à Pailla,ում, որը մոդեռն ոճի քանդակագործության  կառույց  է։ Տունը և նրա ներքին կահավորումը կազմակերպված են այնպես, որ Գրեյի համար մաքսիմալ հարմարավետ լիներ ապրել ու աշխատել։ Միաժամանակ նա կարող էր անընդհատ փոխել ինտերիերը բազմաֆունկցիոնալ կահույքի շնորհիվ։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Բրիտանացի կին արվեստագետներ
Կատեգորիա:Իռլանդացի արվեստագետներ
Կատեգորիա:Կահույքի դիզայներներ
Կատեգորիա:Մոդեռնիստ ճարտարապետներ
Կատեգորիա:Պեր Լաշեզ գերեզմանատանը թաղվածներ
Կատեգորիա:Ֆրանսիացի դիզայներներ
Կատեգորիա:Ֆրանսիացի ճարտարապետներ
Վուլկանյան ողջույն

thumb|Վուլկանյան ողջույն
thumb|Լեոնարդ Նիմոյը ցույց է տալիս վուլկանյան ողջույն
**Վուլկանյան ողջույն**, ձեռքով կատարվող ողջույնի ժեստ, երբ ափը, որի միջնամատն ու մատնեմատը բաժանված և ձգված են իրարից, առաջ է բարձրացվում։ Սովորաբար հասկացվում է որպես «Ապրի՛ր երկար և բարգավաճի՛ր», այս խոսքերը, ըստ էության, զուգակցում են այդ ողջույնի ժեստը, որը նույնպես համարում են համաձայնության ժեստ, ավելի պարզ ասած՝ «Օքեյ»։ Ողջույնը հորինել և հայտնի է դարձրել Լեոնարդ Նիմոյը, որը 1960-ական թվականների վերջին «Աստղային ճանապարհ։ Բնօրինակ սերիալ» հեռուստասերիալի բնօրինակ տարբերակում կատարում էր կիսավուլկան Սփոքի դերը։

Առաջին անգամ ժեստը կատարվել է 1967 թվականին՝ երկրորդ եթերաշրջանը մեկնարկող «Կատաղության ժամանակը» սերիայի ժամանակ։ Ժեստը մտացածին է. ենթադրվում է, որ դերասաններն այն ոչ թե ծալել են տեսախցիկի առջև, այլ բարձրացրել են իրենց ձեռքը ողջույնի ժամանակ, երբ զգացել են, որ ժեստը հաջողվել է ընդօրինակել։

thumb|աջից|Կղերական օրհնություն
«I Am Not Spock» ինքնակենսագրականում Նիմոյը գրել է, որ նա հիմնվել է Կղերական օրհնության վրա, երբ երկու ձեռքերը վերարտադրում են շին (ש) խորհրդանիշը, որն առաջացել է «շադդայ» բառից ((Ամենակարող) Աստված)։ Նիմոյը գրել է, որ մանուկ հասակում պապը նրան տարել է սինագոգ, որտեղ տեսել է այդ օրհնությունը և տպավորվել դրանով։

«Ապրիր երկար և բարգավաճիր» արտահայտության և Թեոդոր Սթարջոնի հորինած «Խաղաղություն և երկար կյանք» պատասխան արտահայտության համադրությունը նման է մերձավորարևելյան ողջույնների («աս սալամ ալեյքում/շալոմ ալեյխեմ» («խաղաղություն Ձեզ»), որին հաջորդում է «ուա ալեյքում աս սալամ/ալեյհեմ շալոմ» («Ձեզ էլ խաղաղություն») պատասխանը) ձևաչափին։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* The Jewish Origin of the Vulcan Salute — a page by Rabbi Yonassan Gershom, with photos and diagrams of how the Salute forms the Hebrew letter Shin, the use of the Blessing Hands gesture on Jewish gravestones and jewelry, etc.

Կատեգորիա:Աստղային ճանապարհ
Կատեգորիա:Ժեստեր
Կատեգորիա:Ողջույն
Կատեգորիա:Ոչ վերբալ հաղորդակցություն
Չարլզ Մուր

**Չարլզ Մուր** (, նաև հայտնի է որպես **Չակ Մուր** (), ), Forth ծրագրավորման լեզվի գյուտարար և բազմակի պրոցեսորների մշակող։

## Կենսագրություն
1968 թվականից Մուրը աշխատել է ազգային ռադիոաստրային աստղադիտարանում (NRAO)՝ մասնակցելով ռադիոհեռադիտակի կողմից ստացվող տվյալների հավաքման և մշակման ծրագրերի մշակմանը։ 1970 թվականին Geoffrey C. Leach-ի հետ միասին ստեղծվել է FORTH ծրագիրը Burroughs B-5500 համակարգչի համար, որը դարձել է լեզվի առաջին իրականացումը։ 1971 թվականին Էլիզաբեթ Ռեզերի հետ հիմնադրել է FORTH Inc. ընկերությունը, որը զբաղվում է լեզվի զարգացմամբ։ 1970-ական թվականների ընթացքում Մուրը Forth-ը տեղափոխել է տասնյակ միկրոպրոցեսորային սարքավորումների վրա։

1980-ականներին Մուրը զբաղվել է միկրոպրոցեսորների մշակմամբ՝ մշակելով մի քանիսը՝ ստեկային կազմակերպությամբ և ստանալով մի քանի արտոնագրեր։ Նրա բոլոր նախագծերն ունեցել են արտահայտված բարձր արտադրողականություն ցածր էներգիայի սպառման ժամանակ։

1983 թվականին Մուրը հիմնադրել է Novix Inc.-ը և մշակել է NC4000 պրոցեսոր։ Կառուցվածքն արտոնագրվել է Harris Semiconductor ընկերության կողմից, որը դրա հիման վրա արտադրել է RTX2000 ռադիացիոն-դիմացկուն պրոցեսոր՝ ստեկային կազմակերպության հետ, որն օգտագործվել է NASA-ի մի քանի միջազգային առաքելություններում։ 1985 թվականին նա խորհրդատվություն է տվել Computer Cowboys ընկերությանը և մշակել է Sh-Boom պրոցեսոր։ 1990-ականների սկզբին Մուրը Ինտեգրալ սխեմաների նախագծման համար մշակել է OKAD անունով CAD-ը և այն օգտագործել է MISC-ի բազմամիջուկային պրոցեսորների զարգացման համար՝ նվազագույն հրամանների շարք՝ MuP21 (1990) և F21 (1993):

Մուրը հիմնադրել է iTv Corp, վեբ սարքերի մշակման առաջին ընկերություններից մեկը։ 1996 թվականին iTv-ի համար նա մշակել է i21 պրոցեսոր։

Հետագայում Մուրը մշակել է Forth լեզվի colorForth բարբառը, և 2001 թվականին OKAD-ը վերագրել է colorForth-ին և մշակել է c18 պրոցեսոր։

2005 թվականին Մուրը հիմնադրել է IntellaSys-ը, որը զարգացրել է իր մշակումները, այդ թվում՝ բազմամիջուկային seaForth-24 պրոցեսորը։

2009 թվականին Մուրը ստեղծել է GreenArrays Inc ընկերությունը և մշակել մուլտիպրոցեսորային GA4 և GA144 չիպեր։ Վերջինս հետաքրքիր է նրանով, որ ընդհանուր առմամբ կարող է արտադրել 96 GIPS, սպառելով ընդամենը կես վատ։

## Հրապարակումներ
* Charles H.Moore, Geoffrey C. Leach, FORTH - A Language for Interactive Computing // Amsterdam, NY: Mohasco Industries Inc, 1970 
* Elizabeth D. Rather, Donald R. Colburn, Charles H. Moore, "The Evolution of Forth"
** Առաջին անգամ ներկայացվել է կոնֆերանսում ACM SIGPLAN History of Programming Languages (HOPL II, April, 1993)
** Հրապարակվել է որպես The Evolution of Forth // ACM SIGPLAN Notices, Volume 28, No. 3 March 1993.
** Հրապարակվել է *"History of Programming Languages"* edited by Thomas J. Bergin and Richard G. Gibson, Addison-Wesley, 1996, pages 625–670, chapter 13, ISBN 0-201-89502-1.

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:21-րդ դարի անձինք
Կատեգորիա:20-րդ դարի անձինք
Կատեգորիա:Ամերիկացի ծրագրավորողներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի գյուտարարներ
Կատեգորիա:ԱՄՆ-ի ինֆորմատիկայի ոլորտի գիտնականներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի ֆիզիկոսներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի գիտնականներ
Molon labe

***Molon labe*** (), նշանակում է «արի՛ և վերցրու՛ (դրանք)», որը բացահայտ անհնազանդության մասին դասական արտահայտություն է։ Այն Պլուտարքոսի հաղորդած լակոնիկ արտահայտություններից մեկն է, որը ասել է Լեոնիդաս I-ը՝ ի պատասխան Քսերքսեսին, որը սպարտացիներից պահանջում էր վայր դնել զենքերը։

## Քերականություն

Պլուտարքոսի փոխանցած μολὼν λαβέ (*molṑn labé)* արտահայտությունը դասական հունարենով է և պարտադիր չէ, որ այն գրվի դորիական բարբառով, որով խոսում էր Լեոնդիասը։ Դասական արտասանությունն է , իսկ ժանանակակիցը՝ ։ Եթե արտահայտությունը թարգմանվի բառացի, ապա այն հանդես կգա դերբայական ձևով։

## Ծագում

Պլուտարքոսը արտահայտության մասին հայտնում է «*[[Apophthegmata Laconica]]»* («Սպարտայի ասույթներ») աշխատության մեջ։ Լեոնիդասի և Քսերքսեսի միջև հաղորդակցությունը տեղի էր ունենում գրավոր եղանակով մ․թ․ա․ 480 թվականին՝ Թերմոպիլեի ճակատամարտից առաջ։

: 
: «Երբ Քսերքսեսը նորից գրում է, «Վայր դրե՛ք ձեր զենքերը», նա պատասխանում է․ «Արի՛ և վերցրու՛ դրանք»»։

Արտահայտությունը ներառվում է Թերմոպիլեի ճակատամարտից առաջ Լեոնիդասի կողմից օգտագործված ասույթների շարքում։

Ճակատամարտի մասին հիմնական աղբյուրը Հերոդոտոսի «Պատմությունն» է։ Ըստ նրա՝ սպարտացիները Թերմոպիլեի կիրճը պահել են 3 օր շարունակ։ Չնայած վերջին հաշվով պարտություն կրելուն՝ նրանք պարսկական բանակին լուրջ վնաս են հասցրնում։ Այնուամենայնիվ, ճակատամարտը հետաձգել է պարսիկների առաջխաղացումը դեպի Աթենք, ինչի արդյունքում էլ աթենացիները բավական ժամանակ են ստանում իրենց բնակչությանը դեպի Սալամին տարհանելու համար։ Չնայած մարտավարական պարտություն լինելուն, Թերմոպիլեի ճակատամարտը ծառայել է որպես ռազմավարական և բարոյահոգեբանական հաղթանակ, ինչը ոգևորում է հունական բանակին։ Շուտով՝ նույն տարվա ավարտին, հույները հաղթանակի են հասնում Սալամինի ճակատամարտում, իսկ հաջորդ տարի՝ Պլատեայում։

## Տես նաև

*Լեոնիդաս I
*Թերմոպիլեի ճակատամարտ
*Պարսկական երկրորդ ներխուժում Հունաստան

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Հունարեն բառեր և արտահայտություններ
Կատեգորիա:Դարձվածքներ
Կատեգորիա:Հույն-պարսկական պատերազմներ
Կատեգորիա:Թևավոր խոսքեր
Կատեգորիա:Լեոնիդաս I
Կատեգորիա:Թերմոպիլեի ճակատամարտ
Սպիտակ գծեր (հեռուստասերիալ)

«**Սպիտակ գծեր**» (), բրիտանա-իսպանական դետեկտիվ թրիլլեր, որը ստեղծվել է Ալեքս Պինայի կողմից։ Սերիալի առաջին տասը սերիաները թողարկվել են Նեթֆլիքս հեռուստաալիքում 2020 թվականի մայիսի 15-ին։

## Սյուժե
Երբ Զոյա Քոլինզի եղբայրը` Աքսելը, մահացած է հայտնաբերվում 20 տարի անհայտ կորած լինելուց հետո, Զոյան Իբիցայում դիջեյ աշխատելով, որոշում է գնալ այնտեղ և հետաքննություն անցկացնել։

## Դերասանական կազմ և կերպարներ
* Լորա Հեդոք` Զոյա Քոլինզ
* Նունո Լոպես` Դուարտ Բոքսեր Սիլվա
* Մարթա Միլանս` Կիկա Քելեֆեթ
* Դենիել Մեյս` Մարկուս Վերդ
* Լորենս Ֆոքս` Դեյվիդ
* Անգելա Գրիֆին` Աննա Քոնոր
* Խուան Դիեգո Բոթո` Օրիոլ Քելեֆեթ
* Պեդրո Քասաբլանս` Անդրե Քելեֆեթ
* Բելեն Լոպես` Կոնչիտա Քելեֆեթ
* Ֆրենսիս Մեգի` Քլինթ Քոլինզ
* Թոմ Ռիս Հարրիս` Աքսել Քոլինզ

## Սերիաներ

## Արտադրություն
2016 թվականի հոկտեմբերին հայտարարվել է, որ Նեթֆլիքսը պատվիրել է մի հեռուստասերիալ, որը ստեղծել է «Թղթե տունը» հեռուստասերիալի հիմնադիր Ալեքս Պինան։ 2019 թվականի հունիսին Լորա Հեդոքը, Մարթա Միլանսը, Խուան Դիեգո Բոթոն, Նունո Լոպեսը, Դենիել Մեյսը, Լոուրենս Ֆոքսը և Անժելա Գրիֆինը միացել են սերիալի դերասանական կազմին։

### Նկարահանումներ
Սերիալի նկարահանումները սկսվել են 2019 թվականի հունիսին Բալեարյան կղզիներում և շարունակվել մինչև հոկտեմբեր։

## Թողարկում
Հեռուստասերիալը թողարկվել է Նեթֆլիքս հեռուստաալիքի կողմից 2020 թվականի մայիսի 15-ին։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* 
* 

Կատեգորիա:2020 հեռուստասերիալներ
Կատեգորիա:Անգլերեն հեռուստասերիալներ
Կատեգորիա:Բրիտանական հեռուստասերիալներ
Կատեգորիա:Իսպանական հեռուստասերիալներ
Կատեգորիա:Իսպաներեն հեռուստասերիալներ
Կատեգորիա:Նեթֆլիքսի բնօրինակ ծրագրեր
Կարաին

**Կարաին** (), քարանձավ և պալեոլիթյան դարաշրջանի հնագիտական հուշարձան Թուրքիայում։ Գտնվում է Թուրքիայի Միջերկրածովյան տարածաշրջանի Անթալիա քաղաքից 27 կմ հյուսիս-արևմուտք՝ Յագջա (Yağca) գյուղի մոտ։ Քարանձավը գտնվում է ծովի մակարդակից մոտ 370 մ բարձրության վրա և լանջով 80 մ բարձրության վրա, որտեղ Արևմտյան Տավրոսի կրաքարային գոտին սահմանակցում է կրաքարային տուֆի հարթավայրի հետ։

Քարանձավներում հայտնաբերվել են միջին պալեոլիթյան դարաշրջանի (200-150 հազար տարի առաջ) մարդկային բնակության հետքեր։ Ուսումնասիրողները հաստատե են, որ քարանձավում մարդու ներկայության շարունակվել է ավելի քան 25 000 տարի՝ սկսած մեզոլիթից, շարունակվելով նեոլիթի և էնեոլիթի ժամանակ՝ մինչև բրոնզի դար։ Ենթադրվում է, որ Փոքր Ասիայի հունական գաղութացման ժամանակ (երկաթի դար) քարանձավը կատարել է կրոնական գործառույթ, ինչի մասին վկայում են մուտքի դիմացի ժայռի մեջ փորագրված հունական արձանագրություններն ու զարդանախշերը։

Անատոլիական քաղաքակրթությունների թանգարանում պահվում է Կարաին քարանձավի պեղումների ժամանակ հայտնաբերված գտածոների խոշոր հավաքածու՝ քարից պատրաստված իրեր, քարանձավում բնակված և որսորդությամբ ու հավաքչությամբ զբաղված մարդկանց ոսկորներ։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Antalya governor’s official website — Karain
* Some artifacts found during the excavations at Karain

Կատեգորիա:Համաշխարհային ժառանգություն Թուրքիայում
Գրաժինա Բրաշիշկիտե

**Գրաժինա Բրաշիշկիտե** (, ), խորհրդային բեմադրող նկարիչ։

## Կենսագրություն
Ծնվել է 1920 թվականի հոկտեմբերի 19-ին, Շյաուլյայ քաղաքում։

1937 թվականին ընդունվել է Կաունասկի գեղարվեստական դպրոց, իսկ Հայրենական մեծ պատերազմի սկզբին իր ընտանիքի հետ միասին մեկնել է Ալմա-Աթա, որտեղ շարունակել է իր ուսումը Մոսկվայի Գերասիմովի անվան կինեմատոգրաֆիայի համառուսական պետական ինստիտուտի մուլտիպլիկացիայի բաժնում, որը տարահանվել էր Ղազախական  ԽՍՀ-ի մայրաքաղաք։ 1948 թվականին ավարտել է իր ուսումը Մոսկվայում, որից հետո վերադարձել է Լիտվական ԽՍՀ։ Այնուհետև Գրաժինա Բրաշիշկիտեն նորից վերադարձել է Մոսկվա, որտեղ նա ընդունվել է «Սոյուզմուլտֆիլմ» կինոստուդիա` սկզբում աշխատելով որպես բեմադրող նկարիչի օգնական, իսկ 1956 թվականից` բեմադրող նկարիչ։

1955 թվականին որպես բեմադրող նկարիչ իր դեբյուտն է նշել «Կախարդված տղան» մուլտիպլիկացիոն ֆիլմում։ Նա բեմադրել է ավելի քան քսան մուլտֆիլմեր, գրել է սյուժեներ` խորհրդային երգիծական «Ֆիթիլ» կինոամսագրի համար։

Արժանացել է Հնդկական միջազգային կինոփառատոնի «Արծաթե լոտոս» մրցանակին` «Վիշապը (մուլտֆիլմ)» ֆիլմի համար (1961 թվական), իսկ նրա «Խավարասերը» ֆիլմը ճանաչվել է որպես տարվա լավագույն ֆիլմ (1963 թվական)։

Մահացել է 1983 թվականի մայիսի 10-ին, Մոսկվայում։

## Ֆիլմագրություն
### Բեմադրող նկարիչ
* 1951 թվական` Մտերիմ ընկերներ (մուլտֆիլմ)` նկարչի օգնական 
* 1955 թվական` «Կախարդված տղան»
* 1957 թվական` «Վերլիոկա (մուլտֆիլմ)»
* 1957 թվական` «Ցանկությունների իրականացում»
* 1958 թվական` «Հեռավոր կղզու գաղտնիքը»
* 1959 թվական` «Սաթե ամրոցը»
* 1961 թվական` «Վիշապը (մուլտֆիլմ)»
* 1962 թվական` «Կանաչ օձը»
* 1963 թվական` «Խավարասերը»
* 1964 թվական` «Կարելին ու Չի կարելին»
* 1965 թվական` «Բարև ձեզ, ատոմ»
* 1966 թվական` «Ծանոթ դեմքերը»
* 1967 թվական` «Շտուրմովշչինան» («Ֆիտիլ» № 59)
* 1968 թվական` «Լուսատտիկը № 8»
* 1969 թվական` «Մենք փնտրում ենք թանաքակաթիլը»
* 1970 թվական` «Լինում է, չի լինում»
* 1971 թվական` «Օտար հետքերով»
* 1972 թվական` «Նվիրական երազանք»
* 1973 թվական` «Պատմվածքներ տիեզերքի մասին»
* 1974 թվական` «Պոնին վազում է շրջանով»
* 1975 թվական` «Ես հիշում եմ...»

## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն
*

## Արտաքին հղումներ
* 
* Գրաժինա Բրաշիշկիտե  
* Գրաժինա Բրաշիշկիտեյի աշխատանքները
* Nežinoma lietuviškosios animacijos istorija 

Կատեգորիա:Ռուս բեմանկարիչներ
Գավ անունով փիսիկը (պատմություն 5)

**Գավ անունով փիսիկը (պատմություն 5)** () երեխաների համար «Գավ անունով փիսիկը» շարքի վերջին մուլտիպլիկացիոն ֆիլմն է։

Նվիրված է կինոռեժիսոր Լև Ատամանովի հիշատակին։

## Սյուժե
Ցրտերը մոտենում են։ Տունը և բակը դատարկվում է։ Գավ փիսիկը և Շարիկ շնիկը ըստ շան խորհրդի, որոշում են իրենց համար տեր գտնել։

Իրենց դեպի մեծ տներ տանող ճանապարհին փիսիկը և շնիկը հանդիպում են նախ մի հաստլիկ տղայի, որին չէին հետաքրքրում կենդանիները, այլ անտեր սահնակները, որոնցով նրանք իջնում էին սարից։ Վիրավորվելով` հերոսները շատ տներ գնալով, հանդիպում են երկու երեխաների, աղջկա և տղայի, որոնք այդ ժամանակ ձնեմարդ էին պատրաստում։

Գավին պահում է աղջիկը, իսկ Շարիկին` տղան։

Ընկերները կարծում են, որ էլ երբեք իրար չեն տեսնի, և տխուր հրաժեշտ են տալիս միմյանց։ Բայց երեխաները նրանց բացատրում են, որ ապրում են հարևան բնակարաններում, իսկ դա նշանակում է, որ նրանք կարող են իրար տեսնել ամեն օր։

## Создатели

## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն
* 

## Արտաքին հղումներ
* «Գավ անունով փիսիկը (թողարկում 5)» «Энциклопедия отечественного кино» կայքում

Կատեգորիա:1982 մուլտֆիլմեր
Կատեգորիա:«Սոյուզմուլտֆիլմ» ստուդիայի մուլտֆիլմեր
Կատեգորիա:Գավ անունով փիսիկը
Կատեգորիա:Լեոնիդ Շվարցմանի մուլտֆիլմեր
Կատեգորիա:Լև Ատամանովի մուլտֆիլմեր
Դանիիլ Մենդելևիչ

**Դանիիլ Մենդելևիչ** (, ), խորհրդային նկարիչ-մուլտիպլիկատոր։

## Կենսագրություն
1947-1955 թվականներին սովորել է Գեղարվեստի ակադեմիային կից Մոսկվայի գեղարվեստական միջնակարգ դպրոցում։ 1963 թվականին ավարտել է Մոսկվայի Գերասիմովի անվան կինեմատոգրաֆիայի համառուսական պետական ինստիտուտը։ 1963-1966 թվականներին աշխատել է Կենտրոնական հեռուստատեսությունում որպես տնօրեն, իսկ 1966-1979 թվականներին աշխատել է որպես բեմադրող-նկարիչ Սոյուզմուլտֆիլմ կինոստուդիայում։ Զբաղվել է գրքերի գրաֆիկայով։ 1981 թվականից բնակվում է Իսրայելում։

## Ֆիլմագրություն
* 1967 թվական` Չորսը մի բակից
* 1968 թվական` Ջրահարսը (մուլտֆիլմ, 1968)
* 1970 թվական` Փոքրիկ նավակը
* 1970 թվական` Ուրախ կարուսել
* 1971 թվական` Ինչպես էինք մենք գարուն ստեղծում
* 1972 թվական` Երկիրը, որտեղ դու ապրում ես
* 1972 թվական` Եվս մեկ շաբաթ
* 1973 թվական` Ընկերության երգը
* 1973 թվական` Շնորհակալություն
* 1974 թվական` Կյանքի փորձ (ֆիթիլ, № 135)
* 1974 թվական` Միայն մեծահասկների համար (թողարկում 3)
* 1975 թվական` Ֆանտիկ (նախնադարյան պատմություն)
* 1975 թվական` Մայակովսկին ծիծաղում է
* 1976 թվական` Փոփոխություն  № 1
* 1976 թվական` Երկնագույն շնիկը (մուլտֆիլմ)
* 1977 թվական` Մենք նկարում ենք հոկտեմբերը
* 1978 թվական` Ասպետը (ֆիթիլ, № 189)
* 1978 թվական` Կողոպուտ...
* 1978 թվական` Կողոպուտ ըստ... (տարբերակ)

## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն
*

## Արտաքին հղումներ
* Դանիիլ Մենդելևիչը animator.ru կայքում
* 
* Դանիիլ Մենդելևիչը 70 տարեկան է. 29.10.2001

Կատեգորիա:Խորհրդային մուլտիպլիկատորներ
Կատեգորիա:Խորհրդային նկարիչներ
Ֆոլինյո

**Ֆոլինյո** (), հնադարյան քաղաք Իտալիայում, Ումբրիայի շրջանում, Պերուջայի հարավ-արևելքում գտնվող Տոպինո գետի ափին։

Բնակչությունը կազմում է 53 818 մարդ ( 2005 թ․), բնակչության խտությունը  204,09 մարդ/կմ² է։ Զբաղեցնում է 263,7 կմ² տարածք, փոստային ինդեքսը 6034 է,  հեռախոսային կոդը՝ 0742։

Բնակավայրի հովանավոր սուրբը համարվում է սբ. Ֆելիցիանը, որի տոնն ամեն տարի նշվում է հունվարի 24-ին։

## Պատմություն և մշակույթ
Ժամանակակից Ֆոլինյոն իր կանոնավոր հատակագիծը ժառանգել է Ֆուլգինիայից (*Fulginium*), որը մինչև հռոմեացիների ժամանումը բնակեցված էր ումբրիներով։ Քաղաքացիների հսկողության տակ էր գտնվում Ումբրիան Ադրիատիկ ծովի ափին միացնող, դեպի Ապենինյան լեռներ ձգվող հիմնական ճանապարհը։

Միջնադարում Ֆոլինյոն մրցել է Պերուջայի հետ՝ Ումբրիայի գերակայության համար։ Պաշտոնապես այն մտնում էր Պապական մարզի կազմի մեջ, բայց 1305—1439 թվականներին քաղաքի իշխանությունը պատկանում էր Տրինչիի ընտանիքին։ Քվատրոչենտոյի դարաշրջանում Ֆոլինյոն ստեղծել է իր գեղարվեստի դպրոցը, որը մասնավորապես ներկայացվել է Նիկկոլո Ալուննոյի կողմից։ Ռաֆայելի «Ֆոլինյոյի տիրամայրը» (1510-11) կտավը ներկայումս պահպանվում է Վատիկանի պատկերասրահում։

Ժամանակակից քաղաքը կառուցվել է 1832 թվականի երկրաշարժից և Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի ռմբակոծությունից հետո։ Հին հուշարձաններից պահպանվել են ծանր վնասված տաճարը (1133—1201), Սանտա-Մարիա-Ինֆրա-Պորտաս հռոմեական եկեղեցին և Տրինչիի պալացցիոն (1389—1407), որոնցում հնագիտական և արվեստի թանգարաններ են տեղակայվաած։ 1472 թվականին Օրֆինի պալացցիոյում լույս է տեսել «Աստվածային կատակերգության» առաջին հրատարակությունը։

## Քույր քաղաքներ
*  Ջեմոնա դել Ֆրիուլի, Իտալիա
*  Լա Լուվյեր, Բելգիա
*  Սիբուկավա, Ճապոնիա

## Հանրահայտ քաղաքացիներ
* Ալուննո Նիկկոլո (1430—1502), Ումբիրյան դպրոցի իտալացի նկարիչ։
* Անտիմո Լիբերատի (1617—1692), իտալական երաժշտության տեսաբան, կոմպոզիտոր և երգիչ։
* Ջուզեպպե Պիերմարինի (1734—1808), լուսավորության շրջանի իտալացի ճարտարապետ։

## Տես նաև
* Ֆոլինյո (ֆուտբոլային ակումբ)

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Официальный сайт населённого пункта 

Կատեգորիա:Իտալիայի քաղաքներ
Կատեգորիա:Իտալիայի քաղաքների պատմություն
Փիլիպոս Աքարնացի

**Փիլիպոս Աքարնացի** (, մ․թ․ա․ IV դար), Ալեքսանդր Մակեդոնացու բժիշկը, որի մասին հանրահայտ պատմությունները պատմվել են մի շարք անտիկ պատմիչների կողմից։ Փիլիպոսը ծնվել է Աքարնիայում՝ Հունաստանի արևմտյան շրջաններից մեկում։ Ըստ Կուրցիուս Ռուֆուսի՝ Ալեքսանդրը և Փիլիպոսը մանուկ հասակից եղել են ընկերներ։

Ըստ Արիստաբուլոսի՝ Ալեքսանդրը Կիլիկիայում հիվանդացել է հոգնածությունից, իսկ այլ պատմիչներ պնդում են, որ արքան, իրեն կորցրած և տաքացած, նետվել է Կյուդնոս գետի սառը ջրերը, որպեսզի զովանա։ Ալեքսանդրը ջղակծկումներ է ունեցել, նրա տաքությունը բարձրացել է, ապա սկսվել է նաև անքնություն։ Բոլորը, բացի Փիլիպոսից, գտնում էին, որ նա չի ապրի, սակայն Փիլիպոսը, որը արքայի մտերիմն էր, որոշում է արքային լուծողական տալ։ Երբ նա հրամայում է մի գավաթի մեջ պատրաստել դեղը, Պարմենիոնի կողմից նամակ է գալիս Ալեքսանդրին։ Ալեքսանդրը կարդում է նամակը, որտեղ գրված էր, որ Պարմենիոնը լսել է Փիլիպոսի՝ Դարեհի՝ իր հակառակորդի կողմից հավաքագրված լինելու մասին, և խորհուրդ էր տալիս զգուշանալ նրանից։ Նամակը իր ձեռքում բռնած՝ Ալեքսանդրը վերցնում է դեղը, իսկ նամակը տալիս է Փիլիպոսին։ Մինչ Փիլիպոսը կարդում էր Պարմենիոնի նամակը, Ալեքսանդրը խմում է դեղը։ Այնուամենայնիվ, պարզվում է, որ դա կեղծ տեղեկություն է, և Փիլիպոսը հավատարիմ է Ալեքսանդրին։ Շուտով Ալեքսանդրն առողջանում է և շարունակում իր արշավանքները դեպի Ասիա։

Փիլիպոսը Գազայի պաշարման ժամանակ դեռևս Ալեքսանդրի բժիշկն էր և բուժել է արքայի վիրավորումը, որը նա ստացել էր նետից․ այդ մասին վկայում է Կուրցիուս Ռուֆուսը։

## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն
* *[[Դիոդորոս Սիկիլիացի]]*, «Պատմական գրադարանի» (XVII.31.4-6.)
* *[[Արիանոս]]*, «Ալեքսանդրի անաբասիս» (II.4.7-11)
* *[[Քվինտոս Կուրտիոս Ռուփոս|Կուրցիուս Ռուֆուս]]*, «Ալեքսանդր Մակեդոնացու պատմություն» (III.5.1-16, III.6.1-17, IV.6.17.)
* *[[Պլուտարքոս]]*. «Զուգահեռ կենսագրություններ», Ալեքսանդր (19)
* *[[Մարկոս Յուստինոս]]*, Պոմպեոս Տրոգոսի «Փիլիպպոսի պատմության» համառոտ շարադրանք (XI.8.3-9.)

Կատեգորիա:Հին հույն բժիշկներ
Կատեգորիա:Աքարնացիներ
Կատեգորիա:Ալեքսանդր Մակեդոնացու բժիշկներ
Կատեգորիա:Մ․թ․ա․ 4-րդ դարի հույներ
AlphaZero

**AlphaZero**, ծրագիր նյարդային ցանցի համար, մշակված DeepMind ընկերության կողմից, որը օգտագործում է AlphaGo Zero-ի ընդհանրացված տարբերակը։ 2017 թվականի դեկտեմբերի 5-ին AlphaZero 24 ժամվա ընթացքում սովորեց խաղալ  գերմարդկային մակարդակի շախմատ, սյոգի և գո, դրանով հաղթելով Stockfish և  Elmo-ին։

## Տարբերությունը AlphaGo Zero-ից
AlphaZero (AZ)-ն AlphaGo Zero (AGZ)-ի ալգորիթմի ընդհանրացված տարբերակն է, որը բացի գոից, կարողանում է խաղալ սյոֆի և շախմատ։ AZ և AGZ-ն իրարից տարբերվում են․ 
* AGZ-ն ունի առաջադրանքների կատարման հստակ կանոնակարգ։ 
* Նյարդային ցանցը թարմացվում է անընդհատ։

## AlphaZero-ն ընդդեմ Stockfish և Elmo
Այն ժամանակ երբ ավանդական ծրագրերը գնահատում են դիրքը խաղում շնորհիվ գրոսսմեյստերների փորձի, AlphaZero-ն օգտագործում է գնահատման խոր նյարդային ցանցը, որն էլ պահանջում է մեծ ժամանակ մի դիրքի համար։ AlphaZero-ն կարողանում է հաշվարկել 80 000 շախմատային դիրք մի վայրկյանում և 40 000 դիրք սյոգի համար։ Այն դեպքում երբ Stockfish կարողանում է հաշվարկել 70 միլլիոն, իսկ Elmo-ն 35 միլլիոն մեկ վայրկյանում։

## Արդյունքներ
### Շախմատ
Շախմատ խաղալիս AlphaZero և Stockfish-ը ամեն քայլի համար ունեին մեկ րոպե ժամանակ։ AlphaZero-ն ուներ ավելի լավ ծրագրային ապահովում քան Stockfish-ը։ 100 խաղից AlphaZero-ն 25 պարտյա հաղթեց սպիտակներով, 3-ը սևերով և 72 անգամ խաղն ավարտվեց ոչ ոքի։

### Սյոգի
Հարյուր խաղերի ընթացքում AlphaZero-ն հաղթեց 90 անգամ, 8 անգամ պարտվեց և 2 անգամ խաղը ավարտվեց ոչ ոքի։

### Գո
8 ժամ ինքնուրույն սովորելուց հետո, AlphaZero-ն իր նախկին տարբերակի հետ պայքարում հաղթեց 60 անգամ և պարտվեց 40 անգամ։

### Քննադատություն
Որոշ գրոսսմեյստերներ, նշեցին, որ չարժե գերագնահատել AlphaZero-ի ուժերը, քանի, որ արդյունքները տարբեր կլնիենեին, եթե ծրագիրը հասանելիություն ունենար դեբյուտային բազային (քանի-որ Stockfish ծրագրված էր նույն կերպ)։ AlphaZero-ն հաղթել է Stockfish-ին, վերջինիս զրկելով դեյբյուտային բազաից և էնդշպիլային աղյուսակից, խաղալով ավելի լավ համակարգչային սարքավորումներով։ Stockfish նաև սահմանափակված է եղել ժամանակով մինչև քայլ կատարելը՝ մեկ րոպեն բավարար չէր, որպեսզի խորը մտածի կրիտիկական իրավիճակներում։ Բացի դա, օգտագործվել է Stockfish 8-ը որը թողարկվել էր դրանից մեկ տարի առաջ։

Սյոգի խաղի համակարգչային տարբերակի ծրագրավորղների խումբ նույնպես, լիովին բավարարված չէր խաղի արդյունքով։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:2017 հիմնադրումներ
Կատեգորիա:Արհեստական բանականություն
Կատեգորիա:Գուգլ
Կատեգորիա:Մեքենայական ուսուցում
Պուտորանի բնական արգելոց

**Պուտորանի բնական արգելոց**, տեղակայված է Պուտորանի սարավանդում՝ Միջին սիբիրական սարահարթի հյուսիսարևմտյան մասում, Թայմիր թերակղզուց հարավ։ Արգելոցի տարածքը 1887251 հա է, իսկ պահպանության գոտին` 1773300 հա։

## Նկարագրություն
Հիմնադրվել է 1988 թվականի դեկտեմբերի 15-ին։ Աշխատակազմում ընդգրկված է 28 աշխատակից։ Արգելոցի վարչությունը գտնվում է Նորիլսկում (Կրասնոյարսկի երկրամաս)։ 2013 թվականի մարտի 20-ից դադարել է լինել անկախ հաստատություն և Թայմիրյան ու Արտիկական Մեծ արգելոցների հետ միասին ընդգրկվել է Թայմիրյան արգելոցների ոչ առևտրային կազմակերպության կազմում։

## Արգելոցի նպատակը
Արգելոցի հիմնական նպատակներն են՝ պաշտպանել.

* տարածքում գտնվող լեռների, լճերի և տայգայի լանդշաֆտները,
* յուրահատուկ բուսական աշխարհը,
* հազվագյուտ կենդանիների տեսակները, այդ թվում՝ հյուսիսային խոյերի (Ovis nivicola ) Պուտորանա ենթատեսակները (նշված են ԽՍՀՄ և Ռուսաստանի Կարմիր գրքերում),
* հյուսիսային վայրի եղջերուների աշխարհի ամենամեծ պոպուլյացիան, որը ձմեռում է արգելոցի տարածքում,

## Համաշխարհային ժառանգություն
Արգելոցի տարածքը 2010 թվականի օգոստոսին ՅՈՒՆԵՍԿՕ-ի կողմից ճանաչվեց՝ որպես Համաշխարհային ժառանգության տարածք։ Որոշումը հիմնավորված է նրանով, որ մեկուսացված լեռնաշղթայի վրա գոյություն ունի մերձարկտիկական և արկտիկական էկոհամակարգերի իդեալական համադրություն՝ կուսական տայգա, անտառատունդրա և արկտիկական անապատ։ Նշվում է նաև կուսական գետերի և լճերի համակարգերի առկայության մասին։ Հատկապես հետաքրքրություն է առաջացնում հյուսիսային եղջերուների բացառիկ միգրացիան։

## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն
* Մ. Բարանովա, Վ. Բորոդա «Լեռներում և տայգայում գրկախառնված չեն քայլում», «Հավերժ Կրասնոյարսկ» թերթ, 2005 թվական, №42:
* Վ. Գորշկով «Պուտորանիական օրագիր» Երկիր Սիբիր, 2008 թվական։
* «Կորած դրախտ», «Երեկ Կրասնոյարսկ» թերթ, 2001 թվական։
* Բ. Պեստրյակով «Պուտորանայի արգելոցային աշխարհը», «Մեր երկիրը» թերթ։ Կրասնոյարսկ, 2000 թվական։
* «Ռուսաստանի բնական ժառանգությունը»։ Գրինփիսի խորհուրդ, 2000 թվական։

## Արտաքին հղումներ
* Պաշտոնական կայք 
* 
* ՌԴ բնական ռեսուրսների նախարարություն 
* Պուտորանի սարավանդը 

Կատեգորիա:1988 հիմնադրումներ
Կատեգորիա:Արգելոցներ
Կատեգորիա:Համաշխարհային ժառանգություն Ռուսաստանում
Կատեգորիա:ՅՈՒՆԵՍԿՕ-ի Համաշխարհային ժառանգություն
Կատեգորիա:Ռուսաստանի արգելոցներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի տեսարժան վայրեր
Կատեգորիա:Սիբիր
Ջուլիան Բրիմ

**Ջուլիան Ալեքսանդր Բրիմ** (, ), անգլիացի դասական կիթառահար և լյուտնյա նվագող։ 20-րդ դարի ամենանշանավոր դասական կիթառահարներից մեկը։

Կիթառ նվագել սովորել է հոր ղեկավարությամբ, տասնչորս տարեկանում առաջին անգամ մենահամերգով հանդես է եկել Չելտնեմում։ Բրիմը  շարունակել է կատարելագործվել որպես կիթառահար Թագավորական երաժշտական քոլեջում  սովորելու ընթացքում (կիթառ այնտեղ չէին դասավանդում, և Բրիմը սովորել է  դաշնամուրի և թավջութակի դասարաններում)։ 1950-ականների առաջին կեսին նա հաջողությամբ ելույթ է ունեցել Բրիտանիայի քաղաքներում, իսկ 1954 թվականին Շվեյցարիայում ունեցած համերգներից հետո՝ ամբողջ Եվրոպայում։ 1957 թվականին Բրիմը դարձել է Բրիտանիայում առաջին կատարողը, որը կիթառի համերգ է տվել Էյտոր Վիլա Լոբոսի նվագախմբի հետ (դրանից մեկ տարի առաջ նա անձամբ ծանոթացել էր կոմպոզիտոր հետ), իսկ մեկ տարի անց նշել է նորամուտն ԱՄՆ-ում։

Կիթառահարի կարիերային զուգահեռ Բրիմը 1950 թվականից սկսել է նվագել Վերածննդի լյուտնյա և շուտով դարձել է այդ գործիքը նվագողներից լավագույններից մեկը։ Երգիչ  Փիթեր Պիրսի հետ միասին նա կատարել է եղիսաբեթյան դարաշրջանի ստեղծագործություններ ձայնի և լյուտնյայի համար՝ վերածնելով հետաքրքրությունն այդ ժանրի հանդեպ և ոգևորելով մի շարք ժամանակակից կոմպոզիտորերի՝ հորինելու երգեր ձայնի և կիթառի համար։  1959 թվականին Բրիմը հիմնադրել է «Julian Bream Consort» անսամբլը, որը կատարել է հնադարյան երաժշտություն։ Բրիմի երգացանկում ընդգրկվել են նաև նոր ստեղծագործություններ, որ հատուկ նրա համար գրել են Մալքոլմ Առնոլդը (Համերգ կիթառի համար նվագախմբի հետ, Ֆանտազիա կիթառի համար սոլո), Բենջամեն Բրիտտենը (Նոկտյուրնալ Ջոն Դոոլենդի թեմայով), Լեննոքս Բերքլին (Համերգ, Սոնատինա, Թեմա վարիացիաներով), Լեո Բրաուերը (Համերգ №3, Սոնատ) և այլ շատ կոմպոզիտորներ։

Ստեղծագործական համագործակցությունը Բրիմին կապել է հայտնի երաժիշտների հետ, որոնց թվում էին Ջորջ Մալքոլմը (լյուտնյա, կլավեսին) և Ջոն Ուիլյամսը (կիթառ)։ 1973 թվականին Բրիմի և Ուիլյամսի համատեղ թողարկված ալբոմն  արժանացել է «Գրեմմի» մրցանակի։ Բրիմը ելույթ է ունեցել հեռուստատեսությամբ վարպետության դասերով և կիթառի պատմությանը նվիրված հաղորդումների շարքով։ Երաժիշտի լայնածավալ սկավառակագրության մեջ ներառված են համարյա ամբողջ երգացանկը, որ գրված է կիթառի և լյուտնյայի համար։

Ջուլիան Բրիմն ընդգրկվել է *Gramophone* ամսագրի փառքի սրահում։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Կենսագրություն
* 

Կատեգորիա:«Գրեմմի» մրցանակի դափնեկիրներ
Կատեգորիա:Անգլիացի երաժիշտներ
Կատեգորիա:Անգլիացի կիթառահարներ
Կատեգորիա:Անգլիացի մանկավարժներ
Ամենամեծ ընկերը

**Ամենամեծ ընկերը** (), խորհրդային նկարված մուլտիպլիկացիոն ֆիլմ, որի ռեժիսորը Պյոտր Նոսովն է։ Մուլտֆիլմը նկարահանվել է ըստ Սոֆյա Պրոկոֆևայի հեքիաթի։ Մուլտֆիլմը երեխաների համար է և պատմում է իսկական ընկերության մասին։

## Սյուժե
Աղջկա ընկերների մեջ գետաձին ամենամեծն էր (բառի բուն իմաստով)։ Ակնհայտ է, որ այս արտահայտությունը բառացի հասկանալով` նա իրեն անվանում էր աղջկա ամենամեծ ընկերը։ Աղջիկն ինքն էլ գրեթե հավատացել էր դրան և առատորեն կերակրում էր գետաձիուն խոշոր տանձերով։ Բայց միևնույն ժամանակ գետաձին վիրավորում էր իր մյուս ընկերներին` ճուտիկին, շնիկին և զանգակին։ Բայց երբ աղջկան բռնում և դեպի գետն է քաշում չար կոկորդիլոսը, բոլորը մասնակցում են նրա փրկությանը։ Զանգակը տագնապի ազդանշան է տալիս, ճուտիկը կանչում է շանը և նրանք գորտերի հետ միասին փրկում են աղջկան։ Միայն գետաձին է վախենում և փախչում է թաքնվելու բլուրի ետևում։ Երբ նա գնում է, որպեսզի աղջկան շնորհավորի կոկորդիլոսից հաջողությամբ փրկվելու համար, աղջիկը նրան նկատողություն է անում, որ նա իր ընկերը չէ և նա հեռանում է նրանից։ Գետաձին լաց է լինում։ Միշտ չէ, որ նա, ով բոլորից ուժեղ և մեծ է, ամենամեծ ընկերն է։

## Կերպարներ
***Աղջիկ***, գլխավոր հերոսուհին։ Մուլտֆիլմում նա հինգ տարեկան էր։ Բարի է և հետաքրքրասեր։ Սիրում է իր երեք ամենալավ ընկերներին` զանգակին, ճուտիկին և շնիկին։

***Շնիկ***, սպիտակ գույնի փոքրիկ շնիկ։ Նա չորս ամսական է։ Կարողանում է խոսել։ Կրում է կարմիր վզկապ։ Նա ճուտիկի և աղջկա լավագույն ընկերն է։ Ապրում է բակում։

***Ճուտիկ***, դեղին գույնի ճուտիկը աղջկա և շնիկի լավագույն ընկերն է։ Նա չորս ամսական է և կարողանում է կտցահարել։ Սիրում է հացահատիկային բույսեր։ Նա նույնպես կարողանում է խոսել, ինչպես իր ընկեր շնիկը։ Նա շատ հետաքրքրասեր էր և շատ հեշտ գալիս է օգնության։

***Զանգակ***, իմաստուն և շատ խելացի ծաղիկ է։ Նա չի խոսում, բայց նրան հասկանում են։ Նա կարողանում է ազդանշան տալ և հենց ինքն է տագնապի ազդանշան տալիս այն մասին, որ պետք է աղջկան փրկել կոկորդիլոսից։

***Գետաձի***, անհոգ է և եսասեր, չգիտի ընկերություն անել։ Վախկոտ է, քանի որ նա վախենում է կոկորդիլոսից և չի գնում փրկելու աղջկան։ Նա սկզբում աղջկան ասում է, որ ինքն աղջկա ամենամեծ ընկերն է, բայց հետո աղջիկը հեռանում է նրանից։

***Կոկորդիլոս***, գլխավոր հակահերոսը։ Նա մարդկային տարիքի հաշվարկով քսանութ տարեկան է։ Նա շատ վիրավորված էր քանի որ չուներ ընկեր և դրանրց չարանում է։ Նա ցանկանում է ուտել աղջկան, բայց նրան չի հաջողվում։

## Հեղինակներ

## Թողարկում
* 1990-ական թվականներին մուլտֆիլմը VHS ձևաչափով թողարկվել է Studio PRO Video և «Սոյուզ Վիդեո» ընկերությունների մուլտֆիլմերի հավաքածուներում։
* 1990-ական թվականների երկրորդ կեսին Twic Lyrec ընկերության կողմից աուդիոերիզներով թողարկվել է աուդիոհեքիաթ` ըստ համանուն հեքիաթի, Ալեքսանդր Պոժարովի տեքստով։
* Մուլտֆիլմը DVD ձևաչափով թողարկվել է «Ամենամեծ ընկերը» հավաքածուում։

## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն
*.

## Արտաքին հղումներ
* http://www.myltik.ru/index.php?topic=db&fe=multview&multid=234

Կատեգորիա:1968 մուլտֆիլմեր
Կատեգորիա:«Սոյուզմուլտֆիլմ» ստուդիայի մուլտֆիլմեր
Կատեգորիա:Մուլտֆիլմեր երեխաների մասին
Կատեգորիա:Պյոտր Նոսովի մուլտֆիլմեր
Կոզիմո II Մեդիչի

**Կոզիմո II Մեդիչի** (, ), 1609-1621 թվականներին Տոսկանայի մեծ դուքս։

## Կենսագրություն
Կոզիմո II Մեդիչին ծնվել է 1509 թվականի մայիսի 12-ին Ֆլորենցիայում։ Նա Տոսկանայի մեծ դուքս Ֆերդինանդո I Մեդիչիի և Քրիստինա Լոթարինգացու ավագ որդին էր։
Ստացել է լավ կրթություն։ 1605-1608 թվականներին նրա ուսուցիչն է եղել Գալիլեո Գալիլեյը։ Նրանց շփումը հիմք է հանդիսացել մեծ ընկերության, որը շարունակվել է մինչև Կոզիմո II-ի անժամանակ մահը։
1608 թվականին նրան ամուսնացրել են հերցոգոուհի Մարիա Մագդալինա Ավստրիացու հետ։ Հաջորդ տարի` հոր մահից հետո, դարձել է Տոսկանայի Մեծ դուքս։ 
Կոզիմո II-ը երկակի քաղաքականություն է վարել Ֆրանսիայի և Իսպանիայի թագավորությունների միջև։ Կոզիմո II-ը աշխատել է հակամարտությունների մեջ չմտնել, սակայն ստիպված է եղել Մանտուանի դքսության գահի համար պայքարի ժամանակ զարմիկի որդուն` Ֆերդինանդո Գոնզագային մեծ գումար վճարել։ Կոզիմո II-ը նպաստել է Լյուդովիկոս XIII Ֆրանցիացու և Աննա Ավստրացու ամուսնությանը։

Դուքսի իմաստուն և կայուն քաղաքականության շնորհիվ Տոսկանան տնտեսապես ծաղկում է ապրել։ Չնայած մի քանի  անբերրի տարիների նկատվել է բնակչության թվի աճ։

Կոզիմո II-ը մեծ ուժ ու միջոցներ է ծախսել Տոսկանայի նավատորմի և Լիվորնո նավահանգստի զարգացման համար։ Տոսկանական նավատորմը մի քանի անգամ աչքի է ընկել օսմանական նավատորմի դեմ մարտերում։

Մեծ դուքսը միշտ մեծ հետաքրքրություն է ցուցաբերել գիտության նկատմամբ։ 1610 թվականին Կոզիմո II-ը Գալիլեո Գալիլեյին հրավիրել է վերադառնալ Ֆլորենցիա, նրան առաջարկելով իր խորհրդականի և անձնական ներկայացուցչի լավ վարձատրվող աշխատանք։ Գալիլեո Գալիլեյն նաև զբաղվել է Կոզիմո II-ի երեխաների ուսուցմամբ։

Մեծ դուքսը տառապել է ստամոքսի խոցից, որին հետագայում ավելացել են տուբերկուլոզը և արթրիտը։

Կոզիմո II-ը հանկարծամահ է եղել 1621 թվականի փետրվարի 28-ին` 31 տարեկանում։

## Ընտանիք
Կոզիմո II Մեդիչիի և Մարիա Մագդալինա Ավստրիացու ընտանիքում ծնվել են հինգ որդի և երեք դուստր.
* Մարիա Քրիստինա Մեդիչի (1609—1632),
* Ֆերդինանդո II Մեդիչի (1610—1670), 1621 թվականից Տոսկանայի մեծ դուքս, ամուսնացել է Վիկտորիա դելա Ռովերի հետ,
* Ջան Կառլո Մեդիչի (1611—1663), կարդինալ
* Մարգարիտա Մեդիչի (1612—1679), ամուսնացել է Պարմայի և Պիացենզայի դուքս Օդարդո I Ֆարնեզի հետ
* Մատիաս Մեդիչի (1613—1667),
* Ֆրանչեսկո Մեդիչի (1614—1634),
* Աննա Մեդիչի (1616—1676), ամուսնացել է հերցեգոգ Ֆերդինանդ Կառլ Ավստրիացու հետ
* Լեոպոլդո Մեդիչի (1617—1675), կարդինալ

## Ծագումնաբանություն

## Պարգևներ
* Սուրբ Ստեփանոս Պապի և Նահատակաց շքանշան։

## Պատկերասրահ

Պատկեր:Ferdinando i de' medici 12.JPG|Ֆերդինանդո I, Կոզիմո II-ի հայրը
Պատկեր:Christine of Lorraine Medici4.jpg| Քրիստինա Լոթարինգացի, Կոզիմո II-ի մայրը
Պատկեր:Tiberio Titi, maria maddalena d'austria.jpg| Մարիա Մագդալինա Ավստրիացի, Կոզիմո II-ի կինը


## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն
* Napier, H. E. *Florentine history, from the earliest authentic records to the accession of Ferdinand the Third, grand duke of Tuscany.* London: E. Moxon, 1846. Chapter IX.
* Մեդիչիները Ֆլորենցիայում

Կատեգորիա:Տուբերկուլոզից մահացածներ
Էստաս Տոնե

**Էստաս Տոնե** (, ), վիրտուոզ կիթառահար, երաժիշտ։ Նա հանդես է եկել այնպիսի միջազգային փառատոներում, ինչպիսիք են «Buskers Festival Stadtspektakel» (Լանդսհուտ, Գերմանիա), «Aufgetischt Festival» (Սանկտ Գալեն, Շվեյցարիա), «No Mind Festival 2013» (Շվեյցարիա), «5th International Summer Music Festival 2013», «Venue for Revival, Culture and Personal Development» (Պիրգոս, Հունաստան), «International Summer Concerts 2013» (Հունաստան), «Gara Vasara Festival 2013» (Ռիգա, Լատվիա) և այլն։

## Կենսագրություն
Ստանիսլավ Տոնեն ծնվել է 1975 թվականի ապրիլի 24-ին ՈՒՍՍՀ-ի Զապորոժյե քաղաքում։ Երաժշտությաեմբ սկսել է զբաղվել ութ տարեկանից, այդ ժամանակ էլ սկսել է կիթառ նվագել։ Սերը համաշխարհային երաժշտության նկատմամբ ձևավորել է Կիթառի ուսուցիչը։ 90-ականն թվականներին ընտանիքի հետ տեղափոխվել է Իսրայել, որտեղ շուրջ տաս տարի երաժշտությամբ չի զբաղվել։ Մի քանի տարի նա ճանապարհորդել է տարբեր երկրներով։ Ամեն ինչ փոխվել է, երբ 2002 թվականի սեպտեմբերին Նյու Յորքում նրան կիթառ են նվիրել։ Այդ ժամանակից սկսած նա ճանապարհորդել է աշխարհով՝ փողոցային համերգներ տալով, ինչպես նաև ելույթներ ունենալով փառատոնների ժամանակ։ Նա իրեն անվանում է ժամանակակից տրուբադուր։ Նվագելով վիրտուոզ ջութակահար Մայքլ Շուլմանի հետ՝ Տոնեն ելույթներ է ունեցել Նյու Յորքում։ 2002 թվականից համերգներով շրջագայել է աշխարհով մեկ։ Ելույթներ է ունեցել ԱՄՆ-ում, Մեքսիկայում, Իսրայելում, Հնդկաստանում, ինչպես նաև եվրոպական շատ երկրներում։

## Ալբոմներ
Մի շարք ալբոմների հեղինակ է.
* 2002 - Black and White World
* 2004 - Dragon of Delight
* 2008 - 13 Songs of Truth
* 2009 - Bohemian Skies
* 2011 - Place of the Gods
* 2012 - Live in Odeon (2011)
* 2012 - The Inside Movie
* 2013 - Internal Flight 
* 2014 - The Song of the Butterfly 
* 2016 - Rebirth of a Thought - Between Fire & Water
* 2016 - Cosmic Fairytale - Dimensions
* 2016 - Elemental (Who Am I?!)
* 2016 - Cuban Rhapsody
* 2016 - Divine Smile
* 2016 - When Words are Wind 
* 2016 - Mother of Souls
* 2018 - Live in ULM – Outer ◦ Inner

## Արտաքին հղումներ
* Official page
* 

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Կիթառահարներ
Կատեգորիա:Զապորոժիե
Հայ զինվոր

**«Հայ զինվոր»**, Հայաստանի պաշտպանության նախարարության հանդես (մինչև 2018 թվականը՝ շաբաթաթերթ)։

## Պատմություն
«Հայ զինվորը» որպես շաբաթաթերթ սկսել է լույս տեսնել 1992 թվականից Երևանում (հիմնադրվել է նույն թվականի օգոստոսի 28-ին)։ Առաջին 9 համարը լույս է տեսել «Զինվոր» անվանումով։ 2018 թվականի հուլիսի 4-ից հրատարակվում է գունավոր պատկերազարդ հանդեսի տեսքով՝ շաբաթական մեկ անգամ պարբերականությամբ։ Լույս է տեսնում A4 ձևաչափի 32 էջով։

Լուսաբանում է Հայկական բանակի առօրյան։ Սկզբնական շրջանում շաբաթաթերթն անդրադարձել է Հայաստանի ազգային բանակի ստեղծման հիմնախնդիրներին, կայացման ընթացքին, ներկայացրել է զորանոցաշինության, զինծառայողների կենցաղային պայմանների բարելավման աշխատանքները և այլն։

## Գլխավոր խմբագիրներ
* Գագիկ Մանասյան (1992-1993)
* Վրեժ Իսրայելյան (1993-1999)
* Մհեր Հրաչյան (1999-2010)
* Սեյրան Շահսուվարյան (2010-2012)
* Էդվարդ Ոսկանյան (2012-2016)
* Սամվել Հարությունյան (2016-ից)

## Մշտական խորագրեր
* «Մատյան հիշատակաց»
* «Ազգային բանակ»
* «Հայք»
* «Հայ զինվորի հյուրասրահ»
* «Պատիվ ունեմ»
* «Զորակոչ»
* «Հայ հերոսներ»
* «Ռազմագիտակ-հանրագիտակ»

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Հանդեսի պաշտոնական կայքը

Կատեգորիա:1992 հիմնադրումներ Հայաստանում
Կատեգորիա:Հայաստանի հանդեսներ
Կատեգորիա:Հայկական ռազմական պարբերականներ
Վերա Վարդ-Պատրիկյան

**Վերա Վասիլի Վարդ-Պատրիկյան** (), խորհրդային և հայ գեղանկարչուհի, մանկավարժ։

## Կենսագրություն
Վերա Վարդ-Պատրիկյանը ծնվել է 1897 թվականին,Քութայիս քաղաքում։ 1921–1930 թվականներին սովորել է Թիֆլիսի գեղարվեստի ակադեմիայում՝ Եղիշե Թադևոսյանի և Ե․ Լանսերի մոտ։ Վարդ-Պատրիկյանի ստեղծագործություններն առաջին անգամ ցուցադրվել են 1923 թվականին, Թբիլիսիում՝ Պանի անվան տակ։ 1930-1938 թվականներին ապրել և ստեղծագործել է Երևանում։ Աշխատանքներից գտնվում են Հայաստանի ազգային պատկերասրահում։

Հիմնական գործերից են՝ «Բեկովի դիմանկարը», «Սևանի Նավահանգիստը», «Պիոները», «Լերմոնտովի տնակը», «Լվացարարները», «Օդային գիմնաստները», «Հինը և նորը», «Պուշկինը Բզովդալի լեռնացքում»։

Նկարել է դիմանկարներ, այդ թվում՝  Ա․ Երզնկյանին, Մ․ Դուրգարյանին, Նիկոլայ Պոգոդինին, Տատյանա Մախմուրյանին, Համո Բեկնազարյանին։

Ենթադրվում է, որ կյանքի վերջին տարիները ապրել է Մոսկվայում։ Մահացել է 1988 թվականին։

## Անհատական ցուցահանդեսներ
* Ելաբուկ քաղաք, 1949
* Երևան, 1955, 1964
* Մոսկվա, 1962
* Թբիլիսի, 1965

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Թբիլիսիի գեղարվեստի ակադեմիայի շրջանավարտներ
Կատեգորիա:Հայ գեղանկարիչներ
Կատեգորիա:Հայ մանկավարժներ
Կատեգորիա:Հայ նկարչուհիներ
Միլտոն Բերլ

**Միլտոն Բերլ** (; իծնե **Մենդել Բերլինգեր** (); ), ամերիկացի կատակերգու դերասան, ամերիկյան հեռուստատեսության աստղ 20-րդ դարի 50-ական թվականներին։

Միլթոն Բերլը ծնվել է աղքատ հրեական ընտանիքում, Նյու Յորքի Հարլեմ քաղաքում, նրա հայրը ներկերի վաճառող է եղել։ Իծնե նրա անունը Մենդել Բուրլինգեր էր, 16 տարեկան հասակում նա կրճատում է ազգանունը և ընտրում է բեմական անունը Միլթոն Բերլ։ Արդեն վաղ մանկության տարիներին նկատվում է նրա տաղանդը և սկսու է հանդես գալ ֆիլմերում։ 1914-ին նա նկարահանվում է «Պոլինայի վտանգավոր արկածները» ֆիլմում, որտեղ նա խաղացում է երեխայի դերը, որը նետվում է շարժվող գնացքից, և գլխավոր հերոսը նրան բռնում է։

Անցնելով բեմական դպրոց՝ Միլթոն Բերլը գնաց նվաճելու Բրոդվեյը։ Սկզբում ռադիոյով, իսկ հետո հեռուստատեսությամբ, նա վարում էր իր սեփական հումորային հաղորդումները։ Այսպես, նա 1960 թվականին նա նկարահանվել է «Զբաղվենք սիրով» ֆիլմում, որտեղ խաղացել է այնպիսի աստղերի հետ, ինչպիսիք են Իվ Մոնտանը և Մերիլին Մոնրոն։ 1963 թվականին կատարել է «Սա խենթ, խենթ, խենթ, խենթ աշխարհ է» հայտնի ֆիլմի առանցքային դերերից մեկը։ 1984 թվականին ինքն իրեն մարմնավորել Է Վուդի Ալլենի «Բրոդվեյ Դենի Ռոուզ» ֆիլմում։

Դերասանը մահացել է Լոս Անջելեսում 93 տարեկանում, որոշ տեղեկություններով՝ տառապում էր հաստ աղիքի քաղցկեղով։

Կինոարտադրության մեջ ունեցած ավանդի համար դերասանը արժանացել է աստղի Հոլիվուդի Փառքի ծառուղում։

## Ընտրված ֆիլմագրություն
# 1920 — Զորրոյի նշանը
# 1941 — Բարձր, մուգ, գեղեցիկ
# 1941 — Արեգակնային հովտի սերենադան
# 1960 — Զբաղվենք սիրով
# 1963 — Սա խենթ, խենթ, խենթ, խենթ աշխարհ է
# 1966 — Օսկար
# 1976 — Վոն Տոն Տոն-շուն, որը փրկեց Հոլիվուդը / *Won Ton Ton: The Dog Who Saved Hollywood* — слепец
# 1984 — Բրոդվեյ Դենի Ռոուզ
# 1991 — Խենթ պատմություն
# 1991 — Ծաղրածու Շեյքս

## Պատկերասրահ

Պատկեր:Milton Berle - 1943.jpg
Պատկեր:Milton Berle at the 41st Emmys.jpg
Պատկեր:Me with Milton Berle (255122681).jpg
Պատկեր:Milton Berle (211177548).jpg
Պատկեր:1979 milton berle and wife at rose premiere.jpg
Պատկեր:1979 milton berle at rose.jpg


## Ծանոթագրություններ


## Արտաքին հղումներ

Կատեգորիա:20-րդ դարի ամերիկացի տղամարդ դերասաններ
Կատեգորիա:20-րդ դարի դերասաններ
Կատեգորիա:ԱՄՆ-ում ծնվածներ
Կատեգորիա:ԱՄՆ-ում մահացածներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի կատակերգուներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի կոմպոզիտորներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի սցենարիստներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի տղա երեխա դերասաններ
Կատեգորիա:Ամերիկացի տղամարդ կինոդերասաններ
Կատեգորիա:Ամերիկացի տղամարդ հեռուստատեսային դերասաններ
Կատեգորիա:Հարլեմ քաղաքում ծնվածներ
Կատեգորիա:Հոլիվուդյան դերասաններ
Կատեգորիա:Հոլիվուդյան փառքի ծառուղի
Կատեգորիա:Ամերիկացի տղամարդ կատակերգուներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի տղամարդ թատերական դերասաններ
Կատեգորիա:Ամերիկացի կինոսցենարիստներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի երկարակյացներ
Կատեգորիա:Բեմական կեղծանուններ
Բորզույա

**Բորզույա**,  **Բուրզոյ** կամ **Բորզույ** (, , ), Սասանյան դարաշրջանի պարսիկ բժիշկ, Խոսրով Անուշիրվանի ժամանակակիցը։ Հայտնի է հնդկական «Պանչատանտրա» առակների ժողովածուի փահլավերեն (միջին պարսկերեն) թարգմանությամբ։ Սակայն, ինչպես նրա թարգմանությունը, այնպես էլ տեքստի բնօրինակ սանսկրիտ  (Հնդկաստանի հին գրական լեզու) տեքստը կորել են։  Այնուամենայնիվ պահպանվել է տեքստի փահլավի տարբերակի արաբերեն թարգմանությունը, որի հեղինակն է Իբն ալ-Մուկաֆան՝ այն  անվանելով «Կալիլա և Դիմնա» կամ «Հեծանիվներ Բիդպայ»։ Ստեղծագործությունը դարձել է արաբական արձակի դասական գործ։ Գիրքը պարունակում է առակներ, որոնցում կենդանիների միջև փոխկապակցված համագործակցություն կա, որով այլաբանորեն ուղղորդում են երեք իշխաններին, թե ինչպես կառավարել պետությունը։

«Կալիլա և Դիմնա» պատմողական արձակ ստեղծագործության  նախաբանը ներկայացնում է Բորզույայի ինքնակենսագրությունը։ Մարդասիրական դրդապատճառների վրա հիմնված բժշկական փորձի վերաբերյալ նրա պատկերացումներից բացի, Բորզույան ճշմարտություն է որոնում։ Տեքստն արտացոլում է նրա թերահավատությունը կրոնական մտքի նկատմամբ և հետագայում նրա ասկետիզմը։

Ի սկզբանե Բորզույան եկել է Հնդկաստան մ.թ. 570 թվականին՝ մահացածներին վերակենդանացնելու էլիքսիր գտնելու համար։ Հետագայում փիլիսոփայից պարզել է, որ էլիքսիրը*Պանչատատրայի* փոխաբերական իմաստն է։ Դրանից հետո Հնդկաստանի թագավորից գիրքը կարդալու թույտվություն է ստացել, սակայն չէր կարող այն պատճենել։ Չհնազանդվելով այս ցուցումներին, Բորզույան ամեն օր կարդում էր գրքի մի գլուխ և օրագրում գրում էր իր կարդացածի մասին՝ ըստ էության Panchatantra- ի կրկնօրինակն անելով։ Հետագայում նա այն ուղարկել է Հնդկաստան, որպեսզի այն թարգմանվի։

Տեսակետ կա, որ Բորզույան Սասանյան ազնվական Բոզորգմեհրն (*Bozorgmehr*) է։ Թեև աղբյուրները ցույց են տվել, որ սրանք երկու տարբեր մարդիկ են, բայց Բորզույան կարող է լինել Բորզոգոմեհրի կրճատ տարբերակը։

## Ծանոթագրություններ



Կատեգորիա:Պարսիկ թարգմանիչներ
Աստծո բարդույթ

**Աստծո բարդույթ** (**կոմպլեքս**), անսասան համոզմունք, որը բնութագրվում է անձնական ունակությունների, արտոնությունների կամ անսխալականության չափազանցված զգացումներով։ Աստծո բարդույթով մարդը կարող է հրաժարվել ընդունել իր սխալի կամ ձախողման հնարավորությունը, նույնիսկ անհերքելի ապացույցների, անլուծելի կամ դժվար խնդիրների առկայության դեպքում։ Նման մարդը սովորաբար իր հայացքների վերաբերյալ դոգմատիզմի բարձր մակարդակ ունի՝ նա համարում է իր անձնական հայացքներն անշուշտ ճիշտ։ Աստծո բարդույթով որոշ մարդիկ կարող են անտեսել հասարակության կանոնները և պահանջները՝ պահանջելով հատուկ արտոնություններ։

## Եհովայի բարդույթ
**Եհովայի բարդույթ**, նման տերմին, որն օգտագործվում է վերլուծական հոգեբանության մեջ, եսասեր ինքնաինֆլյացիայի նեվրոզի նկարագրության համար։ Այն օգտագործվում է, ի թիվս այլ բաների, հոգեպատմությամբ և կենսագրությամբ հոգեվերլուծական տեքստերում։ Օրինակ, Ֆրից Վիտելսն օգտագործել է այս տերմինը Զիգմունդ Ֆրոյդի նկատմամբ 1924 թվականի կենսագրության մեջ։ Հարի Էլմեր Բարնսը կիրառել է այս տերմինը Ջորջ Վաշինգտոնի և Էնդրյու Ջեքսոնի նկատմամբ։

Աստծո բարդույթը կլինիկական տերմին կամ հիվանդություն չէ և չի մտնում Հոգեկան խանգարումների ախտորոշման և վիճակագրական ուղեցույցի (DSM) մեջ։

Առաջինն, ով օգտագործել է «աստծո բարդույթ» տերմինը, եղել է Էռնեստ Ջոնսը (1913-1951)։ «Կիրառական հոգեվերլուծության ակնարկի» էջերում նա նկարագրում է այն որպես մարդու հավատք այն բանի հանդեպ, որ նա աստված է։

## Տես նաև
* Առասպել սեփական բացառիկության մասին
* Ախտահոգեբանություն
* Ֆանատիզմ
* Նարցիսիզմ
* Մեծության մոլորություն
* Մեսիայի բարդույթ
* Հուբրիս
* Նարցիստիկ անձնային խանգարում
* Հիսուսի հոգեկան առողջություն

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* McLemee.com՝ «The Shrink with a God Complex», Ռոնալդ Հայմեն, *Newsday*, (Ապրիլի 22, 2001)
* News-Service.Stanford.edu՝ «Did Caligula have a God complex?  Stanford, Oxford archaeologists find evidence that depraved tyrant annexed sacred temple», Ջոն Սենֆորդ (Սեպտեբերի 10, 2003)

Կատեգորիա:Աստված
Կատեգորիա:Բարդույթներ
Կատեգորիա:Հանրամատչելի հոգեբանություն
Կատեգորիա:Վերլուծական հոգեբանություն
Լյուգդամիս Նաքսոսցի

**Լյուգդամիս** (), Նաքսոսի (Կիկլադյան կղզիներից  մեկը) տիրանոս, իշխել է մ․թ․ա․ 6-րդ դարի երկրորդ կեսին։ 
alt=|ձախից|մինի|«''Պորտարան»՝''  Լյուգդամիսի կառուցած Ապոլոնի տաճարի  ճակատաքարը, որը գտնվում է Նաքսոսւմ
Ի սկզբանե եղել է Նաքսոսը կառավարող օլիգարխիայի անդամ։ Մ․թ․ա․ 546 թվականին Լյուգդամիսը աջակցում է Աթենքի նախկին տիրանին` Պիսիստրատոսին, Աթենքում իր իշխանությունը վերականգնելու հարցում։ Ի պատասխան նրա օգնության՝ Պիսիստրատոսը օգնում է Լյուգդամիսին դառնալ Նաքսոսի տիրան կամ վերականգնել իր դիրքը այն կորցնելուց հետո։ Նա իր իշխանությունն ապահովագրել է իր պոտենցիալ թշնամիներին վտարելով, ապա ընդարձակել է իր իշխանությունը նաև իր հարևաններ կղզիների վրա, որոնցից է, օրինակ, Պարոսը։

Լյուգդիմասը հավաքել է նաև վարձկան բանակ, որպեսզի օգնի իր դաշնակցին՝ Պոլյուկրատեսին՝ Սամոսի տիրանին, որը կազմակերպել էր արշավանք ընդդեմ Միլեթի և Միտիլենեի։ Լյուգդիմասը ուներ հավակնոտ շինարարական ծրագիր․ նա մ.թ.ա. 530 թվականին սկսում է Ապոլոնի հսկայական տաճարի կառուցումը, որն այդպես էլ չի ավարտում։ Պորտարան՝ տաճարի ճակատաքարը, ցայսօր կանգուն է և համարվում է Նաքսոսի գլխավոր տեսարժան վայրերից մեկը։

Մ․թ․ա․ 524 թվականին Լյուգդամիսը սպարտական բանակի միջամտության արդյունքում գահընկեց է արվում։ Նաքսոսը Լյուգդամիսի կառավարումից հետո՝ նոր օլիգարխիայի օրոք, շարունակում էր բարգավաճել։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Մ․թ․ա․ 6-րդ դարի ծնունդներ
Կատեգորիա:Հին հույներ
Կատեգորիա:Հին Հունաստան
Կատեգորիա:Նաքսոսի տիրաններ
Կատեգորիա:Հին Նաքսոս
Կատեգորիա:Նաքսոսի պատմություն
Էդվարդ Բրեդֆորդ Թիչեներ

**Էդվարդ Բրեդֆորդ Թիչեներ** (, ) անգլո-ամերիկյան փորձարար հոգեբան։

## Կյանք
Թիչեները Օքսֆորդի համալսարանում սովորել է հոգեբանություն, դասական լեզուներ և ֆիզիոլոգիա, այնեհետև 1890 թվականին եկել Լայպցիգ Վիլհելմ Վունդտի մոտ, որտեղ 1892 թվականին պաշտպանել է դոկտորական ատենախոսությունը։
Դրանից հետո նա տեղափոխվել է ԱՄՆ, որտեղ 1892-1927 թվականներին Կորնելի համալսարանում հոգեբանություն է դասավանդել։ Նա հիմնել է ամերիկյան առաջին հոգեբանական լաբորատորիան, որից հետո դարձել է ԱՄՆ-ում հոգեբանության «հայրը»։ Հետագայում նա բախվել է բիհեյվորիզմի հետ։ Տիտչեներին մեղադրվում էին այն բանի համար, որ փորձել է ամերիկյան փիլիսոփայական միտքը փոփոխել գերմանական փիլիսոփայական մտքով (չնայած իրականում նրա հայացքները գրեթե ամբողջությամբ ձևավորվել են բրիտանական ավանդույթների ազդեցության ներքո, որտեղ հոգեբանությունը մոտ էր բնական գիտություններին, այդ գաղփարով նա մոտ էր Վունդտին)։

## Ձեռքբերումներ
Թիչեները առաջին անգամ ներկայացրեց «ստրուկտուալիզմ» տերմինը, ցույց տալով Վունդտի հետազոտական մոտեցումը ի տարբերություն Ուիլյամ Ջեյմսի «ֆունկցիոնալիզմի»։ Նա ինքը շարունակում էր զարգացնել այդ մոտեցումը, թեև Վյուրցբուրգի դպրոցը ներհայեցողությունը (ինտրոսպեկցիան) ընդունում էր, որպես հոգեկան գործընթացների ուսումնասիրման մեթոդ։ Նա փորձել է հոգեկանը տարանջատել որոշ բաղադրիչ տարրերի, որի ընդհանուր թիվը հասնում էր 30 000-ի, ինչը համեմատեց քիմիական տարրերի հետ։ Ըստ Թիթչեների հետազոտությունների չի կարելի անտեսել հոգեկան գործընթացների և զգացողությունների մանրամասն նկարագրությունները։
Նրա պատվին է կոչվում «Տիտչեների պատրանք»-ը (Էբինհաուզի տեսողական պատրանք), դրանք շրջաններ են շրջապատված այլ շրջանակներով և թվում է ավելի փոքր այն շրջանը, որի շրջապատող շրջանների տրամագիծը ավելի մեծ է։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Ամերիկացի հոգեբաններ
Կատեգորիա:Ամերիկացի փիլիսոփաներ