open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Բարբադորի բեմ

**«Բարբադորի բեմ»** () կամ **«Աստվածամայրը նորածնի, հրեշտակների, Սուրբ Ֆրիդիանի և Սուրբ Ավգուստինի հետ»** (), իտալիացի նկարիչ Ֆրա Ֆիլիպպո Լիպպիի նկարը, նկարվել է 1438 թվականին, 208×244 սմ չափի կտավի վրա տեմպերա է։ Ներկայումս այն պահվում է Լուվրում։ Պրեդելլան երեք մասից բաղկացած 40×235 սմ չափի կտավի վրա նկարված տեմպերա է, պահվում է Ֆլորենցիայի Ուֆֆիցի ութերորդ պատկերասրահում։

## Պատմություն
Ֆլորենցիայի բնակիչ գվելֆ Հերարդո դի Բարտոլոմեո Բարբարոդին, 1429 թվականին կյանքից հեռանալով առանց ժառանգների, իր կտակակատարներին՝ Օրսանմիքելեի կապիտաններին, կտակում է իր կարողություններով «Սուրբ Հոգու» բազիլիկում կառուցել կապելլա՝ ի պատիվ Սուրբ Ֆրիդիանի։ Կապելլան կառուցված էր տաճարի հին խորանում։ 1433 թվականի հուլիսի յոթին որոշում կայացվեց տաճարում տեղադրել սրբապատկեր, որը նկարել է Ֆիլլիպո Լիպպին մոտավորապես 1437 թվականին։
Սրբապատկերը գտնվում էր «Սուրբ Հոգու» բազիլիկում, մինչև 1810 թվականին Նապոլեոն Բոնապարտի զորքի ներխուժումը Տոսկանա, որից հետո այն մասնատվում և տեղափոխվում է Փարիզ։ 1815 թվականին նկարը վերականգնվել է, բայց տեղափոխության դժվարությունները հաշվի առնելով՝ սեփականատերերին չի վերադարձվել։ 1819 թվականին միայն պրեդելլան է վերադարձվել Ֆլորենցիա։

## Ստեղծագործություն և նկարի կերպարներ
Կտավը վերևի մասում բաժանված է երեք կամարների և սյուների՝ ակնարկելով տրիպտիխի (եռածալիկ նկար) ավանդական ձևը։ Ֆիլլիպո Լիպպին փոխեց Մաեստա պատկերագրությունը (Աստվածամայրը նորածնի հետ գահի վրա)՝ պատկերելով Աստվածամորը սրբապատկերի կենտրոնում կանգնած։
Աստվածամոր դիմաց ծնկի իջած աղոթելիս կանգնած են՝ ձախ մասում՝ սուրբ Ավգուստինը՝ կանաչ շուրջառով, սև թիկնոցով, աջ մասում՝ սուրբ Ֆրիդիանը՝ կամիր շուրջառով։ Նրանք իրենց ձեռքին ունեն եպիսկոպոսական գավազաններ։ Ենթադրվում է, որ աջ մասում՝ ճաղաշարքի ետևում թաքնված երիտասարդ վանականը ինքնանկար է։ Նկարչի կատարած մեկ այլ փոփոխություն էր նկարի աջ մասում պատուհանից երևացող լանդշաֆտը՝ ընդունված ոսկեգույն ֆոնի փոխարեն։

Ի սկզբանե սրբապատկերն ունեցել է պրեդելլա։ Այն բաղկացած էր երեք վահանակից, որոնց մեջտեղում պատկերված է հրեշտակ՝ Աստվածամորը իր մահվան մասին հաղորդելիս։ Ձախ մասում պատկերված է Սուրբ Ֆրիդիանի հրաշքը, որը քաղաքը փրկեց ջրհեղեղից՝ փոխելով
Սերկիո գետի հոսանքը, և աջ մասում պատկերված է Սուրբ հոգու հայտնությունը սուրբ Ավգուստինին։ Որոշ պատկերագրական նորամուծություններ հավանաբար առաջարկվել են «Սուրբ Հոգի» վանքի ավգուստինացիների կողմից, որպեսզի ավանդույթը համաձայեցվի իրենց աստվածաբանական ուսմունքի հետ։ Որոշ քննադատներ կարծում են, որ պրեդելլայում նկատվում է Ֆրանչեսկո դի Ստեֆանոյի վրձինը՝ Պեզելլինո մականունով։

## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն
* Gloria Fossi. Galleria degli Uffizi: arte, storia, collezioni : [итал.]. — Firenze : Giunti, 2001. — 335 p.
* Giorgio Vasari. Fra Filippo Lippi : [итал.]. — Firenze : Giunti, 1997. — 63 p.
* Chiara De Capoa. Arte e turismo: Manuale di storia dell'arte per la preparazione all'esame di abilitazione per guida turistica : [итал.]. — Интернет : Hoepli, 2013. — 300 p.

## Արտաքին հղումներ
*  

Կատեգորիա:1438 նկարներ
Կատեգորիա:Լուվրի նկարներ
Կատեգորիա:Մարիամ Աստվածածինը գեղանկարչության մեջ
Միլֆորդ ծոց

**Միլֆորդ ծոցը** (, (), նեղուց Նոր Զելանդիայի հարավային կղզիներում։ Երկարությունը 16 կմ է։ Այս վայրը դիտարժան են դարձնում երկրագնդի ամենաբարձր ջրվեժները և ամենաբարձր ծովային զառիթափները։

## Պատմություն
1823 թվականին փոկերի որսորդ Ջոն Գրունուն դարձավ նեղուց այցելող առաջին եվրոպացին։ Նա այն անվանեց Միացյալ Թագավորության  Ուելսի իր հայրենի քաղաքի անունով`Միլֆորդ  նավահանգիստ։ Առաջինն այստեղ հաստատվեց  Դոնալդ Սազերլենդը 1877 թվականին, ով նաև հյուրանոց կառուցեց։ Երեք տարի անց նա հայտնաբերեց աշխարհի հինգերորդ ամենաբարձր ջրվեժը, որն այժմ կոչվում է նրա անունով։ Սազերլենդի ջրվեժից ջուրը գահավիժում է 600 մ բարձրությունից`երեք թռիչքով։ Ներկայումս Միլֆորդ ծոցում հայտնի են բազմաթիվ ժամանակավոր և մշտական ջրվեժներ, որոնց գոյությունը հիմնականում պայմանավորված է տեղանքի բարձր խոնավությամբ և առատ տեղումներով։ Այստեղ  օրական տեղումները կարող են հասնել  մինչև 25 սմ։ Որոշ ջրվեժներ օրինակ՝ Բոուեն  ջրվեժը, շատ տպավորիչ է, իսկ կասկադները կարող են իջնել մոտավորապես 1000 մ։ 1850 մ բարձրության վրա գտնվող Խույրի գագաթն աշխարհի ամենաբարձր  ծովային  զառիթափն է և կազմում է նեղուցը շրջապատող ուղղաբերձ լեռների մի մասը։ Լեռները այնքան ուղղաբերձ են, որ երբեմն կուտակված անձրևաջուրը կարող է արմատախիլ անել սաղարթախիտ  մերձարևադարձային ծառերը, ինչի  հետևանքով ծառերը ցած են գլորվում։
Մաորիում նեղուցը հայտնի է Փիոփիոթահի անվամբ («միայնակ կեռնեխ»), որովհետև առասպելի համաձայն մի միայնակ կեռնեխ թռել է այստեղ՝ ողբալու ընկերոջ մահը, երբ Հինենուիժթե-Պոն (մահվան աստվածուհին) կեսմարդ-կեսաստված Մաուիից խլեց անմահության շնորհը։

## Աղբյուրներ
* Մարկ Տրուման «Աշխարհի հրաշալիքները» (Զանգակ 97)

## Արտաքին հղումներ
* Milford Sound—Destination Fiordland  (regional tourism organisation)
* Milford Sound visitor information
* http://www.linz.govt.nz/topography/topo-maps/map-chooser/singleview.php?xPos=1701&yPos=18809&scale=2&extent=7-CA08  Land Information NZ Site - for downloading the Milford Sound / Piopiotahi topographic map

Կատեգորիա:Խաղաղ օվկիանոսի ծոցեր
Կատեգորիա:Նոր Զելանդիայի ծոցեր
Նագոյայի բարձր շենքերի ցանկ

## Աշխարհի ամենաբարձր շենքերը

400px|thumb|Нагоя и  вид с горы Санаге.

__TOC__

### Կառուցվող շենքերը
Ցուցակում նշված շենքերը, որոնք նախատեսվում է կառուցել, կգերազանցեն 100 մետրի սանդղակը։

### Առաջարկված
Ցուցակում ներկայացված են շենքի բարձրությունը 100 մետր։

## Արտաքին հղումներ
* https://www.emporis.com/city/100300/nagoya-japan
* http://skyscraperpage.com/diagrams/?cityID=842
* http://www.skyscrapercenter.com/

Կատեգորիա:Ցանկեր:Ճարտարապետություն
Մոնակոյի նամականիշերի և մետաղադրամների թանգարան

**Մոնակոյի նամականիշների և մետաղադրամների թանգարան**  (), ֆիլատելիական և դրամագիտական թանգարան, որը գտնվում է Մոնակոյի իշխանության տարածքում։ Թանգարանի հավաքածուն ամբողջությամբ հետք է թողել Մոնակոյի փոստային նամականիշերի պատմության մեջ։
250px|մինի|Թանգարանի մեծ ցուցասրահը

## Պատմություն
19-րդ դարի վերջին անգլիացի քահանա Բարբյեն հավաքեց փոստային նամականիշերի եզակի հավաքածու՝ նվիրված Մոնակոյի իշխանությանը։ Քահանայի մահից հետո այդ հավաքածուն ձեռք բերեց Մոնակոյի իշխան  Ալբեր I, իսկ հաջորդ իշխան Լուի II զգալիորեն այն լրացրեց։ Իշխան Ռենիե III 1950 թվականին որոշեց հավաքածուն ներկայացնել հանրությանը։ 1987 թվականին ստեղծվեց խորհրդատվական հանձնաժողովը, որը դարձավ ֆիլատելիական  ժողովի պատասխանատու։ 1996 թվականից փոստային նամականիշերի թանգարանը բացվեց այցելուների համար։ 2001 թվականին այն ստացավ իր հավաքածուների բովանդակությանը համապատասխան անվանում՝ «Փոստային նամականիշերի և մետաղադրամների թանգարան»։

## Ցուցադրություն
Թանգարանի տարածքը բաժանվում է երկու սրահի։ Մեծ ցուցասրահում գտնվում են թանգարանի երկու մշտական ցուցադրությունները՝ 1641 թվականի Մոնակոյի իշխանության մետաղադրամների ցուցահանդեսը և 1885 թվականից սկսած մինչ մեր օրերն այդ երկրի ֆիլատելիական արտադրանքը։ Հազվագյուտ նամականիշերի սրահում ցուցադրված են արժեքավոր և հազվագյուտ իրեր։ Օրինակ 1851 թվականի ապրիլի 12-ի Մենթոնայի ծրարը սարդինայի թագավորության նամականիշերի նմուշի հետ, Մոնակոյի առաջին գունավուր նամականիշերը և 5 ֆրանկանոց մետաղադրամները Մոնակոյի իշխան Կառլ III-ի պատկերով։

Բացի այդ այցելուները կարող են տեսնել.
* Ռատացիոն գրամեքենան, որը Մոնակոյի տպարանին ծառայեց ավելի քան 50 տարի։ 
* Նամականիշերի և մետաղադրամների տարբեր պուանսոներ
* Մեխանիկական տպագրահաստոց, որի վրա թանգարանի աշխատակիցները տարբեր միջոցառումների ընթացքում ցույց են տալիս նամականիշերի արտադրությունը։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* История музея
* Музей почтовых марок и монет Монако
* Музей монет и почтовых марок Монако
* Международная филателистическая выставка «MonacoPhil» 

Կատեգորիա:Դրամագիտության թանգարաններ
Կատեգորիա:Մոնակո
Կատեգորիա:1950 հիմնադրված թանգարաններ
Կատեգորիա:Փոստային և ֆիլատելիստական թանգարաններ
Պադիսե (այլ կիրառումներ)

**Պադիսե**, կարող է վերաբերել՝
* Պադիսե - գյուղ Էստոնիայի Հարյումաա նահանգի Պադիսե շրջանում
* Պադիսե - շրջան Էստոնիայի Հարյումաա նահանգում
Ահաբեկչական հարձակումներ Թեհրանում (2017)

**Ահաբեկչական հարձակումներ Թեհրանում** (), զինված հարձակումներ Թեհրանում, որոնք տեղի են ունեցել 2017 թվականի հունիսի 7-ին։ Զինված գրոհայինները հարձակվել են Իրանի խորհրդարանի և կրոնական առաջնորդ Այաթոլլահ Խոմեյնիի դամբարանի վրա։ Համաձայն պետական Tasnim News Agency-ի, խորհրդարանի անվտանգության աշխատակիցներից մեկը սպանվել է, իսկ հինգը՝ վիրավորվել են։

## Հարձակումներ
Զինված անձինք կրակ են բացել Իրանի խորհրդարանում և կրոնական առաջնորդ Այաթոլլահ Հոմեյնիի դամբարանի մոտ Թեհրանում։ Դամբարանի վրա հարձակման ժամանակ սպանվել է զինված ահաբեկիչներից մեկը, իսկ հինգ մարդ վիրավորվել։ Խորհրդարանի վրա հարձակվել են զինված չորս տղամարդիկ, ովքեր վիրավորել են 7-8 մարդու։ Երկու հարձակումներն էլ տեղի են ունեցել միևնույն ժամանակին։

### Հարձակումներ խորհրդարանի վրա
Ըստ Իրանի ներքին գործերի փոխնախարար Զոլֆագհարի, կանանց շորերով զինված չորս ահաբեկիչներ ներխուժել են Իրանի խորհրդարան։

Զինյալները մի քանի պատգամավորների պատանդ են վերցրել։

### Հարձակում դամբարանի վրա
Իմամ Հոմեյնիի դամբարանի վրա հարձակումից հետո մեկ կին մահապարտ ձերբակալվել է։

## Պատասխանատվություն
Իսլամական պետություն ահաբեկչական կազմակերպությունը Թեհրանում տեղի ունեցած հարձակումների պատասխանատվությունը վերցրել է իր վրա, չնայած որ ահաբեկչական հարձակումների մեջ մեղադրվում են նաև իրանի մոջահեդիները։

## Տես նաև
* Իսլամիստական ահաբեկչական հարձակումների ցանկ

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:2017 Իրանում
Կատեգորիա:2017 ահաբեկչություններ
Կատեգորիա:Ահաբեկչական գործողություններ Իրանում
Կատեգորիա:Հարձակումներ Ասիայի օրենսդիր մարմինների վրա
Պաիկուսե (այլ կիրառումներ)

**Պաիկուսե**, կարող է վերաբերել՝
* Պաիկուսե - գյուղական ավան Էստոնիայի Պյարնումաա նահանգի Պաիկուսե շրջանում
* Պաիկուսե - շրջան Էստոնիայի Պյարնումաա նահանգում
Echo (ալբոմ, Լեոնա Լյուիս)

**Echo** (), բրիտանացի երգչուհի Լեոնա Լյուիսի երկրորդ ստուդիական ալբոմը, թողարկված 2009 թվականի նոյեմբերի 9-ին, այդ թվում նաև Մեծ Բրիտանիայում նոյեմբերի 16-ին, և ԱՄՆ-ում նոյեմբերի 17-ին։

### Համերգային շրջագայություն

Լյուիսը սկսել է իր դեբյուտային համերգային շրջագայությունը՝ The Labyrinth Tour-ը 2010 թվականի մայիսին որպես  *[[Spirit (ալբոմ, Լեոնա Լյուիս)|Spirit]]* և *Echo* ալբոմներին օժանդակակություն Մեծ Բրիտանիայի և Իռլանդիայի ամսաթվերով։

### Սինգլներ
«Happy» ալբոմի առաջին սինգլը, որը հասանելի է եղել ներբեռնման համար ԱՄՆ-ում և Կանադայում 2009 թվականի սեպտեմբերին, և ամբողջ աշխարհում նույն թվականի նոյեմբերին։ Սինգլը հասել է #31-ի US *Billboard* Hot 100 հիթ-շքերթում և #15-ի Canadian Hot 100 հիթ-շքերթում, Ավստրալիական ARIA Singles Chart հիթ-շքերթում հասել է #26-ի։ *Billboard*'-ի Japan Hot 100-ում հասել է #7-ի։ Նաև սինգլը ընդգրկվել դանիական Dutch Single Top 100 հիթ-շքերթում զբաղեցնելով #74-րդ հորիզոնականը, և Նոր Զելանդական հիթ-շքերթում հասնելով #35-ի։ «Happy»-ն հայտնվել է բրիտանականի 2-րդ հորիզոնականում և հավաստագրվել է որպես «արծաթյա» (200,000+): «I Got You» թողարկվել է որպես երկրորդ սինգլ Մեծ Բրիտանիայում 2010 թվականի փետրվարի 21-ին և հասել է #14-ի UK Singles Chart-ում և #3-ի UK R&B Chart-ում։

## Երգացանկ

(*) Համապրոդյուսեր

## Ալբոմի վրա աշխատել են
## Ձայնագրման վայրեր

## Чарты
## Թողարկման պատմություն
} Ֆիլիպիններ
| 9 նոյեմբերի, 2009
| CD
| rowspan=18 | Sony Music Entertainment
| 88697570012
|-
|  Ավստրալիա
| rowspan=6 |13 նոյեմբերի, 2009
| rowspan="4"|CD, թվային ներբեռնում
| rowspan="2"|88697588222
|-
|  Գերմանիա
|-
|  Իռլանդիա
| 88697570012
|-
|  Իտալիա
| 88697588222
|-
|  Նիդերլանդներ
| CD
| 0886975700127
|-
|  Շվեյցարիա
| rowspan=5 |թվային ներբեռնում, CD(standard & deluxe)
| rowspan="4"|88697588222
|-
|  Բելգիա
|rowspan=13 |16 նոյեմբերի, 2009
|-
|  Չեխիա
|-
|  Ֆրանսիա
|-
|  Հունաստան
|
|-
|  Հոնկոնգ
| CD
| 88697570012
|-
|  Լյուքսեմբուրգ
| rowspan=5 |թվային ներբեռնում, CD(standard & deluxe)
| rowspan="2"|88697588222
|-
|  Նոր Զելանդիա
|-
|  Նորվեգիա
| 88697570012
|-
|  Լեհաստան
| 0886975882229
|-
|  Պորտուգալիա
| rowspan="2"|88697588222
|-
|  Իսպանիա
| թվային ներբեռնում (standard & deluxe)
|-
|  Մեծ Բրիտանիա
| CD, թվային ներբեռնում
| Syco Music
| 88697570012
|-
|  Բրազիլիա
| թվային ներբեռնում
| Sony BMG
|-
|  ԱՄՆ
| rowspan="2"|17 նոյեմբերի, 2009
| rowspan="6"|CD
| J Records
| 886975966028
|-
|  Կանադա
| rowspan=5|Sony Music Entertainment
| 88697596602
|-
|  Դանիա
| rowspan=3|18 նոյեմբերի, 2009
| rowspan=3|88697570012
|-
|  Ֆինլանդիա
|-
|  Շվեդիա
|-
|  Բրազիլիա
| 23 նոյեմբերի, 2009
| 886975700127
|-
| rowspan=2 | Ճապոնիա
| rowspan=2 |25 նոյեմբերի, 2009
| CD
| rowspan=2 |Sony Music Japan
| SICP2465
|-
| CD + DVD
| SICP2466
|}

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:2009 ալբոմներ
Կատեգորիա:Անգլալեզու ալբոմներ
Ռուբեն Մեհրաբյան

**Ռուբեն Մեհրաբյան** (), հայ քաղաքագետ, Քաղաքական և միջազգային հետազոտությունների հայկական կենտրոնի փորձագետ։ Գործունեության հիմնական ուղղվածությունն է՝ Հայաստանի և տարածաշրջանի քաղաքականության և անվտանգության հիմնախնդիրները։

## Կենսագրություն
Ծնվել է 1967 թվականի հոկտեմբերի 8-ին Երևանում։

1984 թվականին ավարտել է Երևանի թիվ 69 միջնակարգ դպրոցը։ Ավարտել է Երևանի պետական բժշկական համալսարանը։

1999-2002 թվականներին սովորել և ավարտել է Ս.Մ. Կիրովի անվան ռազմաբժշկական ակադեմիան, Սանկտ Պետերբուրգ։

Ավարտել է Քաղաքական դասընթացների երևանյան դպրոցը (ՔԴԵԴ)։

### Աշխատանքային գործունեություն
* 1984-2002, աշխատել է Երևանի պետական բժշկական համալսարանում։
* 1992-2003, աշխատել է ՀՀ Զինված ուժերում որպես ռազմական բժիշկ։
* 2004 թվականից աշխատում է Քաղաքական և միջազգային հետազոտությունների հայկական կենտրոնում։
* 2010-2015 թվականներին աշխատել է 1in.am լրատվական գործակալությունում։
* 2015 թվականից աշխատում է Միջազգային և անվտանգության հարցերի հայկական ինստիտուտում որպես փորձագետ։

Հեղինակ է քաղաքագիտական թեմաներով ավելի քան հարյուր վերլուծական հոդվածների։ Հիմնականում զբաղվում է Հայաստանի ներքին և արտաքին քաղաքականության, տարածքային անվտանգության և զարգացման, Արցախյան հակամարտության, հարցերով, ինչպես նաև հայ-թուրքական, հայ-ռուսական, հայ-ուկրաինական, հայ-ամերիկյան, Հայաստան-ՆԱՏՕ և Հայաստան-Եվրամիություն հարաբերություններով։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Երևանի պետական բժշկական համալսարանի շրջանավարտներ
Կատեգորիա:Հայ ռազմական բժիշկներ
Կատեգորիա:Հայ քաղաքագետներ
Կատեգորիա:Ս.Մ. Կիրովի անվան ռազմաբժշկական ակադեմիայի շրջանավարտներ
Կատեգորիա:Քաղաքական դասընթացների երևանյան դպրոցի շրջանավարտներ
ԱՊՀ ֆուտբոլի ազգային հավաքական

**ԱՊՀ ֆուտբոլի ազգային հավաքականը** ԽՍՀՄ հավաքականի հաջորդողն էր։ Գոյատևել է 1992 թվականին։ Այս հավաքականի մեջ չէին խաղում Լատվիայի, Լիտվայի և Էստոնիայի ֆուտբոլիստները, քանի որ այս երկրները չէին մտնում ԱՊՀ-ի մեջ և արդեն ստեղծել էին իրենց ազգային հավաքականները։ Միևնույն ժամանակ հավաքականում հանդես էր գալիս 1992 թվականին դեռ ԱՊՀ-ի մեջ չմտած Վրաստանի ներկայացուցիչ (Կախաբեր Ցխադաձե)։ ԱՊՀ-ի հավաքականը մասնակցեց Եվրո-1992-ին, որի որակավորման փուլն անցել էր ԽՍՀՄ հավաքականը և ԱՊՀ հավաքականը հանդես եկավ ԽՍՀՄ-ի փոխարեն։ Այստեղ հավաքականը հանդես եկավ սպիտակ դրոշի ներքո, որի վրա անգլերեն գրած էր C.I.S (Commonwealth of Independent States), իսկ օրհներգի փոխարեն խաղերից առաջ հնչում էր Բեթհովենի 9-րդ Սիմֆոնիան։ Հավաքականի մարզիչը Անատոլի Բիշովեցն էր։ Եվրո-1992-ում ԱՊՀ-ի հավաքականը խմբում զբաղեցրեց վերջին տեղը՝ 3 խաղերից 2-ում խաղալով ոչ ոքի Գերմանիայի և Հոլանդիայի հետ, իսկ 1-ում պարտվելով Շոտլանդիային 3-0 հաշվով։ Եվրո-1992-ից հետո թիմը լուծարվեց, իսկ թիմի բոլոր արդյունքները փոխանցվեցին Ռուսաստանի հավաքականին։

## Արդյունքը Եվրոպայի առաջնությունում

## Արտաքին հղումներ
ԱՊՀ-ի ֆուտբոլի հավաքականը
Իտալիայի ամենաբարձր շենքերի ցանկ

Ցուցակում ներառված են Իտալիայի 100 մետր և ավելի բարձրություն ունեցող շենքերը։ Հսկող շենքերը, ռադիոաշտարակները, ծխնելույզները և այլ նմանատիպ օբյեկտները ներառված չեն։ Բացի այդ բացակայում են տաճարները և զանգակատները։ Բարձրությունը, կառուցվածքային բարձրությունն է ներառյալ ճարտարապետական տարրերը, բայց չներառած հաղորդակցման ռադիոալեհավաքները։

## Տես նաև
*List of tallest structures in Italy(Իտալիայի ամենաբարձր շենքերը)։
*List of tallest buildings in Rome(Հռոմի ամենաբարձր շենքերը)։
*List of tallest buildings in Naples(Նեապոլի ամենաբարձր շենքերը)։
*List of tallest buildings in Bologna(Բոլոնյայի ամենաբարձր շենքերը)։
*List of tallest buildings in Milan(Միլանի ամենաբարձր շենքերը)։
*List of tallest buildings in Genoa(Ջենովաի ամենաբարձր շենքերը)։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Самые высокие здания Италии

Կատեգորիա:Իտալիայի շենքեր և կառույցներ
Կատեգորիա:Ցանկեր:Իտալիա
Կատեգորիա:Ցանկեր:Ճարտարապետություն
Տուրիա (գետ)

**Տուրիա**, գետ Իսպանիայում՝ Վալենսիայում, որը թափվում է Միջերկրական ծովը, երկարությունը 280 կմ է, ավազանի մակերեսը՝ 6393,6 կմ քառ․։

## Էկոլոգիա
Տեղատարափ անձրևները մի քանի անգամ բարձրացրել են գետի ջրերի մակարդակը, որը 1957 թվականին ողողել է Վալենսիա պրովինցիան։ Դրանից հետո անցկացվել է ջրանցք, որը տարիներ շարունակ դարձել է քննարկման առարկա։

Գետը հայտնի է իր ջրհեղեղներով։ Ափերից դուրս եկած գետը ողողում է Վալենսիայի մեծ մասը՝ պատճառելով կյանքի և գույքի վնաս։ Ողողումները կանխելու համար նախագիծ է մշակվել, որի համաձայն, գետը բաժանվել է երկու մասի։ Ջրհեղեղների ժամանակ ջրերի մեծ մասը ուղղվում է դեպի հարավ։
մինի|Տեսարան Ալբարաքին լեռներից
### Զբոսայգի
Հին գետի հունն այժմ կանաչ զբոսայգի է, որը հեծանվորդներին և հետիոտներին հնարավորություն է տալիս քաղաքի զգալի մասն անցնել առանց ճանապարհի օգտագործման։ Զբոսայգին, որ կոչվում է Տուրիայի այգի, ունի բազմաթիվ լճակներ, շատրվաններ, ծաղիկներ, ֆուտբոլի դաշտ, սրճարաններ։ Զբոսայգու արևելյան մասը հանդիսանում է Գուլիվերի զբոսայգին։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
*Flight over River Turia video 
*River Turia information with maps 

Կատեգորիա:Արագոնի գետեր
Կատեգորիա:Կաստիլիա Լա-Մանշի գետեր
Կատեգորիա:Վալենսիայի գետեր
Սենթ Լուիս 2016 (շախմատային մրցաշար)

**Սենթ Լուիս 2016** (**Sinquefield Cup**), շախմատային մրցաշար, անցկացվել է 2016 թ. օգոստոսի 5-ից 16-ը։

* Ժամանակը. տրվում է 120 րոպե 40 քայլի համար և ևս 60 րոպե մինչև պարտիայի ավարտն ավելացվելով 30 վայրկյան յուրաքանչյուր քայլի համար սկսած 41-րդ քայլից։

## Մրցանակներ
Մրցանակային ֆոնդը կազմել է 300 000 դոլար.

## Մասնակիցներ

## Մրցափուլեր

## Մրցաշարային աղյուսակ

## Արտաքին հղումներ
* Մրցաշարի պաշտոնական կայքը 
* Սենթ Լուիս 2016  մրցաշարը theweekinchess.com կայքում

Կատեգորիա:Լևոն Արոնյանի մասնակցությամբ մրցաշարեր
Կատեգորիա:Սենթ Լուիսի մրցաշարեր
Եվգենի Ժարիկով

**Եվգենի Իլյիչ Ժարիկով** (, ), Խորհրդային և ռուսական կինոյի դերասան, ԽՍՀՄ Պետական մրցանակի դափնեկիր (1978թ.), ՌԽՖՍՀ ժողովրդական արտիստ (1989 թ.):

## Կենսագրություն
Եվգենի Ժարիկովը ծնվել է Մոսկվայում, խորհրդային գրող Լեոնիդ (Իլյա) Ժարիկովի ընտանիքում և վերջինիս վեցերորդ ու վերջին երեխան էր։ Նրա մանկությունն անցել է մերձմոսկովյան Սերգիև Պոսադ քաղաքում` իր տատի և պապի ընտանիքում, որտեղ չորս տարեկանից արդեն ձի էր նստում և արհեստներ սովորում։

1959 թվականին Եվգենի Ժարիկովը ընդունվել է ԿՀՊԻ և արդեն երկրորդ կուրսում առաջին անգամ նկարահանվել է կինոյում։ 1964 թվականին, ինստիտուտն ավարտելուց հետո, մեկնել է ԳԴՀ, որտեղ երկու տարվա ընթացքում նկարահանվել է տեղի «Ռուս Ձեզ համար» հեռուստասերիալի գլխավոր դերում։ Վերադառնալով, 1966 թվականից աշխատանքի է անցել Մոսկվայի Կինոդերասանի թատրոն-ստուդիայում և սկսել է նկարահանվել կինոյում և հեռուստատեսությունում։

1970-ական թվականներին Եվգենի Ժարիկովը համամիութենական մեծ համբավի արժանացավ` նկարահանվելով «Հեղափոխությամբ ծնվածը» հեռուստասերիալում, որը պատմում էր խորհրդային միլիցիայի կազմավորման և 1920-ական թվականներին հանցավորության դեմ պայքարի մասին։ 1970 թվականին «Մահ չկա, տղերք» ֆիլմի նկարահանումների ժամանակ, Եվգենի Ժարիկովը ցած էր ընկել ամբողջ թափով վարգող ձիուց և ստացել ծանր մարմնական վնասվածքներ, որից հետո նա առողջական լուրջ խնդիրներ ուներ։ 1999 թվականին, պրոթեզավորմամբ տարել է երկու ծանր վիրահատություն։

1988-2000 թվականներին Եվգենի Ժարիկովը խորհրդային կինոդերասանների գիլդիայի նախագահն էր (1991 թվականից` Ռուսաստանի կինոդերասանների գիլդիայի նախագահը)։ Ընդհանուր առմամբ, Եվգենի Ժարիկովը նկարահանվել է մոտ 70 կինոնկարներում և մասնակցել 200-ից ավելի արտասահմանյան ֆիլմերի կրկնօրինակման աշխատանքների։

## Անձնական կյանքը
1962-1974 թվականներին Եվգենի Ժարիկովն ամուսնացած է եղել գեղասահքի մարզիչ Վալենտինա Զոտովայի հետ։ Շուրջ 12 տարվա համատեղ կյանքից հետո նրանք ամուսնալուծվել են։

Երկրորդ անգամ նա ամուսնացել է դերասանուհի Նատալյա Գվոզդիկովայի հետ, ում հետ ծանոթացել էր «Հեղափոխությամբ ծնվածը» ֆիլմի նկարահանումների ընթացքում։ 1976 թվականին ծնվել է նրանց որդին։

1994-2001 թվականներին Եվգենի Ժարիկովը սիրավեպ է ունեցել լրագրողուհի Տատյանա Սեկրիդովայի հետ։ Նրանք ունեցել են երկու երեխա` մեկ որդի և մեկ դուստր։ Այն բանից հետո, երբ Տատյանան հրապարակեց իրենց կապի մասին տեղեկությունը, Եվգենի Ժարիկովը խզեց կապերը նրա հետ։

Եվգենի Ժարիկովը մահացել է 2012 թվականի հունվարի 18-ին` քաղցկեղից և թաղված է Մոսկվայի Տրոեկուրովների գերեզմանատանը։

## Ֆիլմագրություն

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Խորհրդային դերասաններ
Կատեգորիա:Ռուս դերասաններ
Կատեգորիա:20-րդ դարի դերասաններ
Կատեգորիա:Քաղցկեղից մահացածներ
Կատեգորիա:Տրոեկուրովյան գերեզմանատանը թաղվածներ
Կատեգորիա:ԽՍՀՄ Պետական մրցանակի դափնեկիրներ
Կատեգորիա:«Հայրենիքին մատուցած ծառայությունների համար» 4-րդ աստիճանի շքանշանի ասպետներ
Կատեգորիա:ՌԽՖՍՀ ժողովրդական արտիստներ
Կատեգորիա:ՌԽՖՍՀ վաստակավոր արտիստներ
Կատեգորիա:Մոսկվայի 850-ամյակի հուշամեդալով պարգևատրվածներ
Կատեգորիա:ԽՄԿԿ անդամներ
Կատեգորիա:Խորհրդային հնչյունավորողներ
Ռազմավարական և ազգային հետազոտությունների հայկական կենտրոն

**Ռազմավարական և ազգային հետազոտությունների հայկական կենտրոն, ՌԱՀՀԿ** (), Հայաստանում գործող վերլուծական-փորձագիտական հաստատություն։ Այժմ կենտրոնի տնօրենն է քաղաքագետ Մանվել Սարգսյանը։

Ինչպես նշում են որոշ աղբյուրներ, «ՌԱՀՀԿ-ն տարիների ընթացքում ձեռք է բերել ազգային և միջազգային քաղաքականության հարցերի լայն շրջանակը փորձագիտական վերլուծության ենթարկող առաջնային աղբյուրի նշանակալի համբավ»։

## Նպատակներ
Կենտրոնը իրականացնում է բազմագիտակարգ, արհեստավարժ հետազոտություններ ու վերլուծություններ, ձգտում է բարձրացնել համազգային դիսկուրսի մակարդակը և ընդլայնել քաղաքականության կայացման գործընթացում քաղաքացիական ներգրավվածությունը՝ խթանելով առավել համապարփակ հանրային գիտելիքները։

## Պատմություն
Կենտրոնը հիմնադրել է 1994 թվականին ՀՀ առաջին արտգործնախարար Րաֆֆի Կ. Հովհաննիսյանը։ Ինչպես նշված է Կենտրոնի պաշտոնական կայքում, «Կենտրոնը հետխորհրդային տիրույթում հանդես է գալիս որպես երկրաքաղաքական ստեղծագործական մտածողություն ձևավորող և միջազգային միջավայրի համապարփակ ընկալմանը նպաստող ուժ»։ Բացի այդ, համաձայն պաշտոնական տեղեկատվության, «վերջին շրջանում Կենտրոնն առաջնահերթ տեղ է հատկացնում տարածաշրջանային անվտանգության ու համագործակցության, քաղաքացիական կրթության, պետության և ազգի համար վճռորոշ՝ ներքին ու արտաքին քաղաքականությունների կիրառական հետազոտությանը»։

### Ղեկավարություն
* Հրաչ Հակոբյան,
* 2009 փետրվար-2011 մարտ, Ռիչարդ Կիրակոսյան։
* 2011 թվականից, Մանվել Սարգսյան։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Պաշտոնական կայք

Կատեգորիա:Հայաստանի վերլուծաբանական կենտրոններ
ԽՍՀՄ ֆուտբոլի ազգային հավաքական

**ԽՍՀՄ ֆուտբոլի ազգային հավաքականը** (ռուս.՝ сбо́рная Сове́тского Сою́за по футбо́лу) ներկայացրել է ԽՍՀՄ-ը ֆուտբոլի միջազգային մրցաշարերում և առանձին հանդիպումներում։ Կառավարվում էր ԽՍՀՄ ֆուտբոլի ֆեդերացիայի կողմից։

ԽՍՀՄ ֆուտբոլի հավաքականը չի կարողացել որակավորվել Աշխարհի առաջնություններին միայն երկու անգամ՝ 1974 և 1978 թվականներին, և մասնակցել է 7 աշխարհի առաջնությունների։ Թիմի լավագույն արդյունքը եղել է 4-րդ տեղը 1966 թվականին, երբ նրանք կիսաեզրափակչում պարտվեցին Արևմտյան Գերմանիային 2-1 հաշվով։ Հավաքականը նաև մասնակցել է 5 Եվրոպայի առաջնությունների՝ հաղթելով 1960 թվականի անդրանիկ առաջնությունում և եզրափակչում պարտության մատնելով Հարավսլավիային 2-1 հաշվով։ Առաջնությունում նրանք 3 անգամ զբաղեցրել են երկրորդ տեղը (1964, 1972, 1988) և 1 անգամ չորրորդ տեղը (1968): ԽՍՀՄ-ն նաև մասնակցել է Օլիմպիական խաղերին՝ նվաճելով ոսկի 1956 և 1988 թվականներին։

ԽՍՀՄ-ի լուծարումից հետո հավաքականը փոխակերպվեց ԱՊՀ-ի ֆուտբոլի հավաքականի։ ՖԻՖԱ-ն ընդունում է ԱՊՀ-ի հավաքականը որպես ԽՍՀՄ-ի հավաքականի իրավահաջորդ թիմ, իսկ Ռուսաստանի հավաքականը՝ որպես ԱՊՀ-ի իրավահաջորդ։ Այսպիսով՝ ԽՍՀՄ-ի հավաքականի ռեկորդները հիմա վերագրվում են Ռուսաստանի հավաքականին, թեև ԽՍՀՄ-ի հավաքականի ֆուտբոլիստների մեծ մասը գալիս էր ուրիշ ԽՍՀՄ-յան երկրներից՝ ոչ Ռուսաստանից, հիմնականում՝ Ուկրաինայից։
Պրիմեր (բալետ)

մինի
**Պրիմեր**  (, առաջին [պարող])՝ բալետի  առաջատար մենակատար, ով կատարում է բալետային խմբի  գլխավոր մասերը,  բարձրագույն կարգի պարող։

Պրիմերի կոչում՝  բալետի մենակատարի բարձրագույն մասնագիտական կարգավիճակ։ Բացառություն է կազմում Փարիզյան օպերան, որտեղ 1938 թվականին պաշտոնապես հաստատվել է ավելի բարձր կոչում «էտուալ» ( ),  տղամարդկանց շրջանում առաջինն այն ստացել է Սերժ Պերետին 1941 թվականին։

Բալետի պատմության մեջ առաջին պարող պրիմերը Պիեռ Բոշան  էր՝ երաժշտության Թագավորական ակադեմիայի բալետի մենակատարը, որը ստեղծել էր թագավոր Լյուդովիկ 14-րդը 1669 թվականին  (պարել է  1673 թվականից 1687 թվականը) :

Անգլախոս երկրներում  առաջին պարողին սովորաբար արտահայտվում է ոչ ֆրանսերեն «պերմեր»  բառով, այլ անգլերեն principal dancer ՝ հիմնական (առաջատար) պարող։

Առաջին պարուհիներին բնորոշելու համար օգտագործվում է պրիմա պարուհի տերմինը։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Բալետի արտիստներ
Կատեգորիա:Բալետի տերմինաբանություն
Թայվանի ամենաբարձր շենքերի ցանկ

[1000px|thomp|[Թայբեյ]]

## Շենքերի ցանկը
Այս ցուցակում բերված են Թայվանի երկնաքերերը, 160 մետր բարձրությունից սկսած։ Այս աղյուսակը ներառում է ճարտարապետական տարրեր, բայց ոչ ռադիո աշտարակներ և ալեհավաքներ։
}||Գաոսյուն||222 մ||728&nbsp;ֆ||50||1992
|-
|5||alt=|100px||||Թայբեյ||212 մ||696&nbsp;ֆ||46||2014
|-
|6||alt=|100px||||Թայբեյ||208 մ||683&nbsp;ֆ||32||2014
|-
|7||alt=|100px||||Սինբեյ||207 մ||680&nbsp;ֆ||50||2013
|-
|8||alt=|100px||||Թաիյչժուն||192 մ||631&nbsp;ֆ||47||2004
|-
|9|| ||||Սինբեյ||188 մ||618&nbsp;ֆ||46||2010
|-
|11||alt=|100px||||Գաոսյուն||186 մ||610&nbsp;ֆ||42||1995
|- 
|12||alt=|100px||||Թայբեյ||180 մ||592&nbsp;ֆ||39||2015
|-
|13||alt=|100px||||Թաիյչժուն||178 մ||584&nbsp;ֆ||22||1999
|-
|14=|| ||||Սինբեյ||178 մ||583&nbsp;ֆ||43||2010
|-
|14=|| ||||Սինբեյ||178 մ||583&nbsp;ֆ||43||2010
|-
|16|| ||||Գաոսյուն||171 մ||561&nbsp;ֆ||41||2013
|-
|17||alt=|100px||||Գաոսյուն||170 մ||557&nbsp;ֆ||42||1992
|- 
|18||alt=|100px||||Սինբեյ||168 մ||551&nbsp;ֆ||34||2010
|-
|19|| ||||Թայբեյ||166 մ||545&nbsp;ֆ||39||2014
|-
|20=||alt=|100px||||Թայբեյ||165 մ||541&nbsp;ֆ||41||1994
|-
|20=||alt=|100px||||Թայբեյ||165 մ||541&nbsp;ֆ||41||1994
|- 
|21||alt=|100px||||Գաոսյուն||160 մ||526&nbsp;ֆ||41||1994
|- 
|22=|| ||||Թայբեյ||160  մ||525&nbsp;ֆ||45||2014
|- 
|22=|| ||||Թայբեյ||160 մ||525&nbsp;ֆ||45||2014
|-
|24=||alt=|100px||||Թաիյչժուն||160 մ||525&nbsp;ֆ||37||1993
|-
|24=||alt=|100px||||Թաիյչժուն||160 մ||525&nbsp;ֆ||37||1993
|}

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* https://www.emporis.com/country/100192/taiwan
* http://skyscraperpage.com/diagrams/?countryID=4
* http://www.skyscrapercenter.com/

Կատեգորիա:Շենքեր և կառույցներ ըստ երկրի
Կատեգորիա:Ցանկեր
Սերգեյ Արխիպով

**Սերգեյ Արխիպով** (, ),  խորհրդային նկարիչ, մանկավարժ, ՌՍՖՍՀ նկարիչների միության անդամ, Միչուրինսկի պատվավոր քաղաքացի։

## Կենսագրություն
Արխիպովը ծնվել և աշխատել է Տամբովի մարզի Միչուրինսկ (Կոզլով) քաղաքում։  Սովորել է Կոզլովի առևտրական ուսումնարանում (1907-1915), որտեղ նկարչության դասեր է ստացել նկարիչ-մանկավարժ Պ. Յա. Արկլինից, 1915-1916 թվականներին Մոսկվայի առևտրական ինստիտուտում։ Սակայն կրթությունը չի ավարտում, պրապորշչիկի կոչումով զորակոչվում է բանակ և մասնակցում առաջին համաշխարհային պատերազմին։ Վերադառնալով Կոզլով, սկսում է զբաղվել  Ալեքսանդր Գերասիմովի արվեստանոցում, ով ստեղծել և ղեկավարում էր «Կոզլովյան նկարիչների ստեղծագործական կոմունաներ» միության գործունեությունը։ Սակայն շուտով Արխիպովը նորից զորակոչվում է, այժմ արդեն Բանվորա-գյուղացիական Կարմիր բանակ, նրա կազմում մարտնչելով քաղաքացիական պատերազմի ռազմաճակատներում։ Զորացրվելուց հետո շարունակում է ուսումը, 1924 թվականին ավարտելով Մոսկվայի ժողովրդական տնտեսության ինստիտուտը։ Վերադառնալով Միչուրինսկ, դասավանդում է տեխնիկումներում և պտուղբանջարեղենային ինստիտուտում (այժմ Միչուրինսկի պետական ագրարային համալսարան)։ Հայրենական Մեծ պատերազմի մասնակից է։

## Ստեղծագործական գործունեություն
Արխիպովի վաղ շրջանի ստեղծագործություններում զգացվում է առաջին համաշխարհային և քաղաքացիական պատերազմների շունչը։ Այդ տարիների նկարիչների ստեղծագործությունների լեյտմոտիվը մահին հաղթելն էր։ Այդ ժամանակաշրջանին են վերաբերվում նրա կողմից ստեղծված «Ապոկալիպսիս» գրքի նկարազարդումները, որը իրենից ներկայացնում է «Իոհան Ասվածաբանի հայտնությունը» ստեղծագործության կրճատ տարբերակը։ Գիրքը նրա կողմից գրվել է 1919 թվականին, երբ նա գտնվում էր Կազանում։ Այստեղ «Ապոկալիպսիսը»,  որպես թանգարանային հավաքածու, ձեռք է բերում նահանգային թանգարանի գեղարվեստական բաժնի վարիչ Պյոտր Մաքսիմովիչ Դուլսկին։ Ներկայումս գիրքը պահպանվում է Թաթարստանի կերպարվեստի պետական թանգարանի ֆոնդերում։

## Գրականություն
* Архипов Сергей Георгиевич // России Чернозёмный край. - Воронеж, 2000. - С. 766.
* Воронова Т. И. Архипов Сергей Георгиевич // Тамбовская энциклопедия. - Тамбов, 2004. - С. 39.

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Առաջին համաշխարհային պատերազմի մասնակիցներ
Կատեգորիա:Խորհրդային մանկավարժներ
Կատեգորիա:Խորհրդային նկարիչներ
Կատեգորիա:Հայրենական մեծ պատերազմի մասնակիցներ
Կատեգորիա:Ռուս նկարիչներ
Սազերլենդի ջրվեժ

**Սազերլենդի ջրվեժ**, Նոր Զելանդիայի ամենաբարձր ջրվեժներից, որը գտնվում է Հարավային կղզու Ֆիորլանդսի ազգային պարկում։ Վերջինս Նոր Զելանդիայի ամենախոշոր ազգային պարկն է, որը զբաղեցնում է 12500 կմ քառակուսի տարածք։ Այն ընդգրկված է ՄԱԿԳՄԿ-ի (ՅՈՒՆԵՍԿՕ) ցանկում։ Չնայած Սազերլենդը համարվում է Նոր Զելանդիայի ամենաբարձր ջրվեժը (580 մ), այնուամենայնիվ Բրաուն ջրվեժը այլ տեսակետով համարվում է ամենաբարձրը, քանի որ թափվում է 843 մ բարձրությունից։ Ջրվեժը սկիզբ է առնում Քուիլ լեռնային լճից, որն առաջացել է Սառցե դարաշրջանում։ Ջրվեժը թափվում է Արթուր գետը, որն էլ հայտնի է բազմազան վեգետատիվ և էկզոտիկ կենդանական աշխարհով։

Սազերլենդի ջուրը թափվում է 3 թռիչքներով։ Վերին թռիչքն ունի 229 մ բարձրություն, միջինը՝ 248 մ, իսկ ստորինը՝ 403 մ։ Ընդհանուր՝ 580 մ ուղղահայաց թռիչքի հորիզոնական տարածությունը կազմում է 480 մ։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* World of Waterfalls: Sutherland Falls
* http://www.orangesmile.com/extreme/en/greatest-waterfalls/sutherland-falls.htm
Իվան Աստախով

**Իվան Աստախով** (, ),  Ռուսական կայսերական և Դոնի բանակների գեներալ-մայոր։ Դոնի զորքերի հրետանու հրամանատար (1917-1918), Գեորգիևյան ասպետ։

## Կենսագրություն
Իվան Աստախովը ծնվել է  1863 թվականի հունիսի 13-ին Ռազդորսկի ստանիցայում, կազակական սպայի ընտանիքում, Վոյսկա Դոնցկի Մարզի ազնվականներից է։ Ավարտել է Վորոնեժի ռազմական գիմնազիան (1881), Ալեքսանդրովյան ռազմական ակադեմիան (1883)։  Ծառայել է Դոնի 5-րդ կազակական մարտկոցում։ Հարյուրապետ (24.10.1885), ենթաեսաուլ (15.04.1900), եսաուլ (15.04.1903):  1905 թվականին ավարտել է Սպայական հրետանային դպրոցը։  Զորական ավագ (հր. 1907, 10.06.1907, գերազանցության համար)։ Դոնի 7-րդ կազակական մարտկոցի (1907) և  Դոնի 13-րդ կազակական մարտկոցի հրամանատար (8.12.1910 թվականից)։ Դոնի 6-րդ կազակական հրետանային դիվիզիոնի հրամանատար (12.08.1914 թվականից), որի հետ մտավ պատերազմի մեջ։

Սիտնոի մոտ մարտերի համար 1914 թվականի օգոստոսի 18-ին պարգևատրվել է Սուրբ Գեորգիի 4-րդ աստիճանի շքանշանով (06.04.1915): Գեներալ-մայոր (26.09.1916) և 38-րդ հրետանային բրիգադի հրամանատար։  Հետագայում 7-րդ Թուրքեստանյան հրաձգային հրետանային բրիգադի հրամանատար։ 1917 թվականի հունիսի 18-ին Մեծ Բանակային Շրջանի կողմից ընտրվում է Դոնի հրետանու պետի պաշտոնում։ Ատաման Կալեդինի հետ 1917 թվականի վերջում սկսեց կամավորական հրետանային զորամասերի ձևավորումը, իսկ 1918 թվականի փետրվարից գեներալ Պոպովի հետ մեկնում է Տափաստանային արշավանքի։ Ընդհանուր դոնյան ապստամբության ժամանակ 1918 թվականի ապրիլին զբաղվում է պարտիզանական հրետանային զորամասերի կազմավորման աշխատանքներով, սակայն 1918 թվականի մայիսին գեներալ Կրասնովի հետ ունեցած տարաձայնությունների պատճառով պաշտոնաթող է լինում։ 1920 թվականի մարտին Նովոռոսիյսկից էվակուացվում է Կոստանդնուպոլիս։ Ապրել է Իտալիայում, մահացել է 1935 թվականի նոյեմբերի 26-ին Հռոմում, թաղված է Տեստաչո գերեզմանատանը։

## Պարգևներ
* Սուրբ Ստանիսլավի 2-րդ աստիճանի շքանշան (1905)
* Սուրբ Աննայի 2-րդ աստիճանի շքանշան  (6.05.1911)
* Սուրբ Վլադիմիրի 4-րդ աստիճանի շքանշան սրերով և  ժապավենով (01.1915)
* Սուրբ Վլադիմիրի 3-րդ աստիճանի շքանշան սրերով (01.1915)
* Սուրբ Գեորգիի  4-րդ աստիճանի շքանշան    (6.04.1915)
* Սրեր Սուրբ Աննայի 2-րդ աստիճանի շքանշանին (8.11.1916)
* Խաչ «Տափաստանային արշավանքի համար» (1918)

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Степной поход
* Астахов Иван Петрович 
* Астахов И. П. / Коллекция фотографий // Сайт историка С. В. Волкова 

Կատեգորիա:Առաջին համաշխարհային պատերազմի մասնակիցներ
Կատեգորիա:Ռուս գեներալ-մայորներ
Կատեգորիա:Ռուս ռազմական գործիչներ
Կատեգորիա:Սուրբ Ստանիսլավի 2-րդ աստիճանի շքանշանի ասպետներ
Տիգրան Ալեքսանյան

**Տիգրան Ալեքսանի Ալեքսանյան**, (), հայ փիլիսոփա։ Փիլիսոփայական գիտությունների դոկտոր (1955), պրոֆեսոր (1956)։ ԽՄԿԿ անդամ 1930 թվականից։ Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի Արևելյան ռազմաճակատի (*«[[Հայրենական մեծ պատերազմ (տերմին)|Հայրենական մեծ պատերազմ]]»*, 1941-1945) մասնակից։

## Կենսագրություն
Տիգրան Ալեքսանյանը ծնվել է 1906 թվականին Էրզրումի վիլայեթի Խնուսի գավառի Արոս գյուղոմ։ 1934 թվականին ավարտել է  Մոսկվայի Ն. Չեռնիշևսկու անվան պատմության, փիլիսոփայության և գրականության ինստիտուտը։ 1937-1940 թվականներին աշխատել է Կուսհրատի, 1946-1947 թվականներին` Պետրատի դիրեկտեր, 1954-1955 թվականներին` ՀԽՍՀ ԳԱ փիլիսոփայության սեկտորի վարիչ, 1940-1941, 1959-1976 թվականներին` ԵԲԻ  փիլիսոփայության ամբիոնի վարիչ։ Գիտական հետազոտությունները վերաբերվում են արդի բուրժուական փիլիսոփայության  և սոցիոլոգիայի քննադատությանը։

Մահացել է 1977 թվականին Երևանում։

## Երկեր
* «Մախիզմը և ժամանակակից բուրժուական փիլիսոփայությունը» (1959)
* «Արդի բուրժուական սոցիոլոգիա» (1965)

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Հայ պրոֆեսորներ
Կատեգորիա:Հայ փիլիսոփաներ
Կատեգորիա:Հայրենական մեծ պատերազմի հայ մասնակիցներ
Կատեգորիա:Փիլիսոփայական գիտությունների դոկտորներ
Մեծ քսանյակի Համբուրգի գագաթնաժողով

**Մեծ քսանյակի Համբուրգի գագաթնաժողով** (), Մեծ քսանյակի հերթական գագաթնաժողովը, որը տեղի է ունեցել 2017 թվականի հուլիսի 7-8  Գերմանիայի Համբուրգ։

## Գագաթնաժողովի մասնակից առաջնորդները

File:Presidente Macri en el Sillón de Rivadavia - 1.jpg|***'<br>[[Մաուրիսիո Մակրի]], նախագահ
File:Malcolm Turnbull November 2015.jpg|***'Մալքոլմ Թըրնբուլ, վարչապետ
File:Michel Temer (foto oficial) (cropped).jpg|***'<br>[[Միշել Տեմեր]], նախագահ
File:Justin Trudeau APEC 2015.jpg|***'Ջասթին Տրյուդո, վարչապետ
File:Xi_Jinping_2019.jpg|***'<br>[[Սի Ցզինպին]], նախագահ
File:Emmanuel Macron in Tallinn Digital Summit. Welcome dinner hosted by HE Donald Tusk. Handshake (36669381364) (cropped 2).jpg| '''[[Ֆրանսիա]]'''<br />[[Էմանուել Մակրոն]], նախագահ
File:Angela Merkel Security Conference February 2015 (cropped).jpg|***'**[[Անգելա Մերկել]]**, կանցլեր (հյուրընկալող առաջնորդ)**
File:PM Modi Portrait(cropped).jpg|****<br>[[Նարենդրա Մոդի]], վարչապետ
File:Joko Widodo 2014 official portrait.jpg|****<br>[[Ջոկո Վիդոդո]], նախագահ
File:Paolo Gentiloni 2017.jpg|****<br>[[Պաոլո Ջենտիլոնի]], վարչապետ
File:Shinzo Abe cropped.JPG|****<br>[[Շինզո Աբե]], վարչապետ
File:Renzi Pena Nieto 2 (cropped).jpeg|****<br>[[Էնրիկե Պենիա Նիետո]], նախագահ
File:VladimirPutinNewYear2012-2.png|****<br>[[Վլադիմիր Պուտին]], նախագահ
|****<br>[[Մոհամեդ Բին Աբդուլլա Ալ-Ջադան]], Սաուդյան Արաբիայի ֆինանսների նախարար
File:Jacob G. Zuma - World Economic Forum Annual Meeting Davos 2010.jpg|** Հարավաֆրիկյան Հանրապետություն**<br>[[Ջեյքոբ Զումա]], նախագահ
File:Moon Jae-in May 2017.jpg|****<br>[[Մուն Ջեին]], նախագահ
File:Recep Tayyip Erdogan 2017.jpg|****<br>[[Ռեջեփ Թայիփ Էրդողան]], նախագահ
|****<br>[[Թերեզա Մեյ]]
File:Donald Trump official portrait (cropped).jpg|****<br /> [[Դոնալդ Թրամփ]],  նախագահ
File:Donald Tusk 3.jpg||****<br>[[Դոնալդ Տուսկ]], ԵՄ հանձնակատար
File:Ioannes Claudius Juncker die 7 Martis 2014.jpg|****<br>[[Ժան Կլոդ Յունկեր]], Եվրահանձնաժողովի նախագահ
</gallery>

=== Հրավիրված առաջնորդներ ===
<gallery class="center">
File:Alpha Conde - World Economic Forum Annual Meeting 2012.jpg|****<br>[[Ալֆա Կոնդե]], [[Գվինեա]]յի նախագահ, [[Աֆրիկյան Միություն|Աֆրիկյան միության]] 2017 թվականի հանձնակատար
File:Mark Rutte-6.jpg|****<br> [[Մարկ Ռյուտե]], վարչապետ
File:Erna Solberg Norges Bank Årstale (191341).jpg|****<br>[[Էռնա Սուլբերգ]], վարչապետ
File:Rodrigo Duterte and Laotian President Bounnhang Vorachith (cropped).jpg|****<br>[[Ռոդրիգո Դուտերտե]], նախագահ, 
File:Macky Sall - 2008.jpg|****<br>[[Մակի Սալլ]], նախագահ
File:Lee Hsien-Loong - World Economic Forum Annual Meeting 2012 cropped.jpg|****<br>[[Լի Սյանլուն]], վարչապետ
File:Mariano Rajoy 2015c (cropped).jpg|****<br>[[Մարիանո Ռախոյ]], վարչապետ
File:Mr. Nguyen Xuan Phuc.jpg|**'''Նգույեն Սուան Ֆուկ, վարչապետ, Ասիական և խաղաղօվկանոսյան տնտեսական խորհրդի 2017 թվականի համանախագահ


## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Գագաթնաժողովի պաշտոնական կայք էջ 

Կատեգորիա:Մեծ քսանյակի գագաթնաժողովներ
Կատեգորիա:2017 կոնֆերանսներ
Կատեգորիա:2017 միջազգային հարաբերություններում
Թանաքե սիրտը (ֆիլմ)

**Թանաքե սիրտը** (), ֆիլմ, որը նկարահանվել է գերմանացի գրող Կորնելի Ֆինկի համանուն վեպի հիման վրա։ Պրեմիերան տեղի է ունեցել 2008 թվականի դեկտեմբերի 11-ին։ Ռուսաստանում ֆիլմի ցուցադրումը եղել է 2009 թվականի մարտի 9-ին։

## Սյուժե
Գրքերով բժշկող Մորտիմեր «Մո» Ֆոլխարտը և իր տասներկուամյա դուստր Մեգգին պաշտում են գրքերը։ Սակայն բացի այդ ընդհանուր կրքից, նրանք օժտված են նաև մի զարմանալի ունակությամբ՝ վերակենդանացնել բարձրաձայն կարդացած գրքերի էջերի հերոսներին։ Բայց ամեն ինչ այդքան հեշտ չէ, քանի որ երբ հերոսը վերակենդանանում է նրա փոխարեն գրքի էջում պետք է զբաղեցնի իրական մարդ։ Մի անգամ Մորտիմերը «Թանաքե սիրտը» գրքից վերակենդանացնում է ավազակ Կապրիկորնին, նրա հանցակից Բաստային և կրակի կախարդ Սաժերուկին։ Սակայն նրանց փոխարեն գրքի մեջ է հայտնվում Մեգգիի մայրը՝ Թերեզան(Րեզա)։ Մի քանի տարի անց Մորտիմերը և Մեգգին հանդիպում են վերակենդանացած հերոսներին։ Արկածները սկսվում են…

## Կերպարներ
* Գվին(Սաժերուկի եղջյուրավոր կզաքիսը)
* Սաժերուկ
* Ֆարիդ(«Հազար ու մի գիշեր» գրքից տղան)
* Մեգգի
* Մորտիմեր
* Բաստա
* Թերեզա(Րեզա)
* Էլինոր
* Կապրիկորն
* Պլոսկոնոս
* Դարիուս
* Կոկերել
* Ֆենոլիո

## Դերերում
* Ռոջեր Ալամ — *հեքիաթասաց*
* Բրենդեն Ֆրեյզեր — *Մորտիմեր Ֆոլխարտ*
* Սիեննա Գիլլորի — *Թերեզա*
* Էլիզա Բեննետ — *Մեգգի Ֆոլխարտ*
* Փոլ Բետտանի — *Սաժերուկ*
* Ջիմ Բրոդբենտ — *Ֆենիլիո*
* Հելեն Միրրեն — *Էլինոր Լորեդան*
* Րաֆի Գավրոն — *Ֆարիդ*
* Ջեսսի Քեյվ — *ջրահարս*
* Ջեննիֆեր Կոննելլի — *Ռոկսանա* 
* Էնդի Սերքիս — *Կապրիկորն*
* Թերեզա Սրբովա — *[[Ռապունցել]]*

## Տարբերություններ
Ֆիլմը շատ բաներով տարբերվում է գրքից։
* Ֆիլմում Մոն Սաժերուկին հանդիպում է ինչ-որ քաղաքում(որտեղ նա փնտրում էր գիրքը)։ Գրքում Սաժերուկն է գալիս նրա մոտ տուն։
* Ֆիլմում Մոն երկար տարիներ փնտրում է «Թանաքե սիրտը» բոլոր գրախանութներում։ Գրքում այդ վեպը պատկանում է Մորտիմերին, ինչի պատճառով էլ Կապրիկորնը փնտրում է նրան։
* Ֆիլմում Մորտիմերն ու Մեգգին լսում են, թե ինչպես են գրքերը խոսում իրենց հետ։
* Ֆիլմում չկա ներկայացում, որը Սաժերուկը կազմակերպել էր Մեգգիի համար։
* Ֆիլմում Սաժերուկը կարողանում է ինքնուրույն կրակ ստեղծել, իսկ գրքում նա միայն կառավարում է այն։
* Ֆիլմում Մոն աղջկա հետ, Էլինորը, Ֆարիդոմը ու Սաժերուկը փրկվում են «Օզ քաղաքի հրաշագործը» մրրիկից։
* Ֆիլմում Սաժերուկը տեղեկացնում է Մորըիմերին, որ իր կինը գերի է Կապրիկորնի մոտ։ Գրքում նա այդ մասին լռում է։
* Գրքում Մեգգիին հաջողվում է մինչև վերջ կարդալ Ֆենոլիոյի կողմից գրված գրքի շարունակությունը, մինչդեռ ֆիլմում վերջաբանը իրեն է բաժին հասնում գրել։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:2000-ականների ամերիկյան ֆիլմեր
Կատեգորիա:2000-ականների անգլերեն ֆիլմեր
Կատեգորիա:2000-ականների բրիտանական ֆիլմեր
Կատեգորիա:2008 ֆիլմեր
Կատեգորիա:Ամերիկյան արկածային ֆիլմեր
Կատեգորիա:Ամերիկյան ընտանեկան ֆիլմեր
Կատեգորիա:Ամերիկյան ֆենտեզի արկածային ֆիլմեր
Կատեգորիա:Ամերիկյան ֆենտեզի ֆիլմեր
Կատեգորիա:Բրիտանական արկածային ֆիլմեր
Կատեգորիա:Բրիտանական ընտանեկան ֆիլմեր
Կատեգորիա:Բրիտանական ֆենտեզի ֆիլմեր
Կատեգորիա:Գերմանական արկածային ֆիլմեր
Կատեգորիա:Գերմանական ընտանեկան ֆիլմեր
Կատեգորիա:Գերմանական ֆենտեզի ֆիլմեր
Կատեգորիա:Նյու Լայն Սինեմայի ֆիլմեր
Կատեգորիա:Գերմանական անգլերեն ֆիլմեր
Կատեգորիա:2000-ականների գերմանական ֆիլմեր
Երևանի մամուլի ակումբ

մինի|<center>Երևանի մամուլի ակումբի խորհրդանիշը <p>(''1995, Վահրամ Մխիթարյան'')</center>
**Երևանի մամուլի ակումբ, ԵՄԱ**, Հայաստանում գործող եկամուտ չհետապնդող ոչ կառավարական կազմակերպություն, որը միավորում է լրագրողներին, հրատարակիչներին, ԶԼՄ-ների ղեկավարներին և փորձագետներին՝ անկախ նրանց կուսակցական պատկանելությունից և քաղաքական հայացքներից։ Ակումբի նախագահն է Արթուր Պապյանը։

## Նպատակներ
Ակումբի հիմնական նպատակն է՝ աջակցել ազատ, անկախ և որակյալ ԶԼՄ-ների զարգացմանը՝ նպաստելով Հայաստանում քաղաքացիական հասարակության կայացմանը և ժողովրդավարական բարեփոխումներին։

## Խնդիրներ
Ակումբի հիմնական խնդիրներն են հանդիսանում՝ լրագրողների խոսքի ազատության իրավունքի և տեղեկատվության մատչելիության պաշտպանությունը, աջակցել հայաստանյան և արտասահմանյան ԶԼՄ-ների և լրագրողների միջև կապեր ընդլայնման աջակցությունը, լրագրողական մասնագիտական էթիկայի ամրապնդում և նպաստել ԶԼՄ-ների ինքնակարգավորման համակարգի զարգացմանը նպաստումը, լրագրողների մասնագիտական վարպետության աճի աջակցություն՝ սեմինարների, գիտաժողովների, վերապատրաստման և այլ միջոցներով, ԶԼՄ-ներում տիրող իրավիճակի դիտարկում՝ տարբեր հետազոտությունների և մոնիտորինգների միջոցով։

## Պատմություն
Ակումը հիմնադրվել է 1995 թվականի հուլիսի 18-ին, ստանձնելով անկախ Հայաստանի Հանրապետության լրագրողների առաջին մասնագիտական միավորումը։

## Տես նաև
* Լրագրությունը Հայաստանում

## Արտաքին հղումներ
* Պաշտոնական կայք

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:1995 կազմակերպություններ
Կատեգորիա:Լրագրությունը Հայաստանում
Կատեգորիա:Հայաստանի կազմակերպություններ
Յան Աուտրոպ

**Յան Աուտրոպ** (, ), Քաղաքացիական պատերազմի հերոս, Վարշավյան ճակատամարտի մասնակից։

## Կենսագրություն
Լատիշ բատրակների ընտանիքից է, սովորել է գյուղական ուսումնարանում։ Առաջին համաշխարհային պատերազմի սկսվելուց հետո, երբ Կուրլանդիայի նահանգը գրավվում է գերմանական զորքերի կողմից, Յանը ուղարկվում է 12-րդ կայսերական բանակ խրամատներ փորելու։ Փետրվարյան հեղափոխությունից հետո ծառայել է լատիշական գնդերից մեկում։ Կամավոր մտնել է Կարմիր բանակ, 1917 թվականի վերջին գտնվել է Վալկո-Ռուենյան մարտական ջոկատում և գերի ընկել գերմանացիներին։ Գերությունից փախչելուց հետո միանում է «Գրասիս» պարտիզանական ջոկատին։ 1919 թվականին 3-րդ Կազանյան հրաձգային դիվիզիայի 8-րդ լատիշական հետևակային գնդում հետախույզ և գնդացրորդ էր։ Մասնակցել է հյուսիսարևմտյան դենիկինյան, լեհական, վրանգելյան ռազմաճակատների մարտերին, վիրավորվել և կոնտուզիա ստացել։ Վրանգելի զորքերի ջախջախումից հետո ավարտել է Լատդիվիզիայի հեծելազորային բրիգադին կից հեծելազորային դասընթացները։ Եղել է տարբեր հրամանատարական պաշտոններում, մասնակցել Մախնոյի և մյուս բանդաների դեմ մղվող մարտերին։ Աչքի է ընկել Խարկովի տակ գտնվող «Սուխայա Սոլոտինա» գյուղում, վաշտի անհաջող հարձակումից հետո, Աուտրոպը իր գնդացրով միայնակ մի քանի ժամ դիմացել է թշնամու ճնշմանը, մինչև օգնական ուժերի մոտենալը և հարձակման վերսկսելը։ Այդ սխրանքի համար գնդացրորդ և հետախույզ Յան Աուտրոպը պարգևատրվել է ՌՍՖՍՀ Կարմիր Դրոշի շքանշանով և արծաթյա ժամացույցով։ Կարմիր բանակայինի հետագա ճակատագիրն անհայտ է։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Ռուս ռազմական գործիչներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի քաղաքացիական պատերազմի մասնակիցներ
Կատեգորիա:Առաջին համաշխարհային պատերազմի մասնակիցներ
Կատեգորիա:Կարմիր դրոշի շքանշանի ասպետներ
Կատեգորիա:Լատվիական հրաձիգներ
Մարկևիչ-Եվտուշևսկու տուն (Տագանրոգ)

**Մարկևիչ-Եվտուշևսկու տուն** (), տեղական նշանակության պատմության հուշարձան Ռուսաստանի Դաշնության Ռոստովի մարզի Տագանրոգ քաղաքում։ Շենքը կառուցվել է XIX դարի առաջին քառորդում Անտոն Գլուշկոյի նրբանցք, 40 հասցեում։ Դա հինգ պատուհաններով մեկհարկանի շենք է, որի քիվի վրա դասավորված են ատամիկներ։

## Պատմություն
Տունը, որը հետագայում դարձավ Տագանրոգ քաղաքի պատմական հուշարձան, կառուցվել է XIX դարի առաջին քառորդում։ Այն պատկանել է տեղացի վաճառական Ա. Ն. Կամբուրովին, այնուհետև վաճառվել է և դարձել Մարկևիչ-Եվտուշևսկու սեփականությունը։ Վերջինս պաշտոն է զբաղեցրել Տագանրոգի քաղաքագլխի գրասենյակում։ Պատմական աղբյուրներում տան սեփականատիրոջ անվան և հայրանվան սկզբնատառերի մասին տվյալներն էականորեն տարբերվում են։

Ամուսնանալուց հետո պաշտոնյան տեղափոխվել է ապրելու կնոջ տանը, իսկ Անտոն Գլուշկոյի նրբանցք, 40 հասցեի անշարժ գույքը որոշել է հանձնել վարձակալությամբ։

Տան ժառանգորդներից մեկը դարձել է Մարկևիչ-Եվտուշևսկու դուստրը` Լյուդմիլա Պավլովնան։ Նա եղել է Մ. Ե. Չեխովի կինը և ռուս մեծ գրող Անտոն Պավլովիչ Չեխովի մորաքույրը։ Հայտնի է, որ տան վարձակալների մեջ եղել է Պավել Չեխովի ընտանիքը, և հենց այդ տանն էլ ծնվել է ապագա մանկավարժ, ժողովրդական ուսուցիչ, Անտոն Չեխովի եղբայր Իվան Չեխովը։ Ընտանիքները կապված են եղել բարեկամական հարաբերություններով. նույնիսկ տարիներ անց Անտոն Չեխովը շփվում էր Մարկևիչ-Եվտուշևսկիների հետ։ Չեխովների ընտանիքն ապրել է այդ տանը 1861-1862 թվականներին։ 
200px|մինի|ձախից|Տան պատին փակցված հուշատախտակը
Տան պատին փակցված է հուշատախտակ, ըստ որի` Անտոն Չեխովը, դառնալով հայտնի գրող, Եվտուշևսկու համար միջնորդել է «քաղաքային գործերով պաշտոն»։ Ա. Պ. Եվտուշևսկու կյանքի դրվագներից մեկը դրվել է Չեխովի «Սառը արյուն» պատմվածքի հիմքում և հիշատակվել է «Տեղաբնիկներ» պատմվածքում (երկուսն էլ գրվել են 1887 թվականին)։

XXI դարում այն բնակելի տուն է, 1992 թվականից որպես տեղական նշանակության պատմության հուշարձան պաշտպանվում է պետության կողմից։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Տագանրոգի շենքեր և կառույցներ
Կատեգորիա:Տագանրոգի տեսարժան վայրեր
Մագի (այլ կիրառումներ)

**Մագի** անվանումը կարող է ունենալ հետևյալ կիրառումները․
* Մագի - ճապոնական մանգա, որի հեղինակը Շինոբու Օտական է,
* Մագի (Սամուրի վտակ) - գետ Ռուսաստանում, հոսում է Դաղստանի Հանրապետությունում։
Մագո (այլ կիրառումներ)

**Մագո** անվանումը կարող է ունենալ հետևյալ կիրառումները․
* Մագո - գյուղ Ռուսաստանի Խաբարովսկի երկրամասի Նիկոլաևսկի շրջանի կազմում,
* Մագո (գետ) - գետակ Լոռու մարզում, Շնագայլ գետի ձախ օժանդակը։
Օփել

**Օփել **(), գերմանական մակնիշի ավտոմեքենա, որը մեծ ճանաչում և տարածում ունի աշխարհում։

## Պատմություն
*1862 - հունվարի 21 Ադամ Օփելը  հիմնեց կարի մեքենաների արտադրության ֆաբրիկա։
*1886 - հիմնվեց հեծանիվների արտադրություն։
*1898 - Օփելը պայմանագիր ստորագրեց ավտեինժեներ Ֆրիդրիխ Լուցմաննի հետ Ռյուսելհայմում առաջին ավտոմոբիլն արտադրելու վերաբերյալ։ «Արտոնագրված Օփել Ավտոմոբիլ, Լուցմանի համակարգ»
*1899 - սկսվեց «Օփել - Լուցման» մակնիշի ավտոմեքենաների արտադրությունը։
*1900 - խզվեց համագործակցությունը Լուցմանի հետ։ Ադամ Օփելի որդին ստորագրեց արտոնագրված համաձայնագիր Ալեքսանդր Դարաքի (Automobiles Darracq S.A.) հետ, որի նպատակն էր արտադրել մեքենաներ «Օփել-Դարաք» մակնիշով։
*1906 -  Բեռլինում բացվեց առանձին ֆաբրիկա և արտադրվեց 1000-րդ ավտոմոբիլը։
*1907 - դադարեցվեց «Օփել-Դարաք»-ի արտադրությունը։
*1912 - արտադրվեց 10000-րդ Օփել մեքենան։
*1914 - Օփելը դարձավ Գերմանիայի ամենախոշոր ավտոարտադրողը։
*1929 -  մարտին «Ջեներալ Մոթորսը» ձեռք բերեց «Ադամ Օփել» ընկերության բաժնետոմցերի 80%-ը։
*1936 - ամենամյա 120923 ավտոմեքենա արտադրելու ցուցանիշով Օփելը դարձավ Եվրոպայի ամենախոշոր ավտոարտադրողը։
*1940 - Օփելն արտադրեց մեկմիլիոներորդ մեքենան։
*1956 - Օփելն արտադրեց երկումիլիարդերորդ մեքենան։
*1962 - Օփելը Բոխումում բացեց երկրորդ գործարանը։
*1983 - 20 միլիոներորդ մեքենան դուրս եկավ Ռյուսելհայմի գործարանից։
*1994 - Օփելն արտադրեց 30 միլիոներորդ մեքենան և դարձավ ԱՄՆ-ում անցկացվող ֆուտբոլի աշխարհի առաջնության գլխավոր հովանավորը։
*2001 - Օփելը սկսեց երկամյա երաշխիք տալ իր արտադրանքին։
*2002 - Օփելը պլանավորեց առաջիկա հնգամյակի համար ամեն վեց ամիսը մեկ թողարկել թարմացված մոդելներ։ Սկսվեց նոր Վեկտրայի արտադրությունը Ռյուսելհայմի գործարանում։
*2017 - «Ջեներալ Մոթորսը» հայտարարեց

Օփելի և Վաուքսհալլի (Vauxhall) վաճառքի մասին  PSA (միասնական Պեժո և Սիթրոեն) խմբին, բայց կոնցեռնը վաճառելու բանակցությունների ընթացքում համաշխարհային շուկայում վիճակը բարելավվեց և «Ջեներալ Մոթորսը» որոշեց պահել վերահսկողությունը Օփելի նկատմամբ։
մինի|Օփել Վեկտրա Բ

## Տարբերանշանի պատմություն
Ժամանակակից Օփել ավտոմեքենաների տարբերանիշը կայծակի նշանն է, որն առաջին անգամ հայտնվեց այս ֆիրմայի բեռնատարների վրա -  Օփել Բլից (Opel Blitz), (գերմ․ blitz - կայծակ)։
մինի|Oփել Բլից
Օփել կոնցեռնի մարքեթինգի տնօրեն Ալեն Ֆիսսեռի խոսքով ընկերության իմիջն ունի թարմացման կարիք և անհրաժեշտ է տարբերանշանի կայծակը դարձնել եռաչափ ու դրան ավելացնել Օփել բառը։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Գերմանական ավտոմեքենաներ
Մադան (այլ կիրառումներ)

**Մադան** անվանումը կարող է ունենալ հետևյալ կիրառումները․
* Մադան՝ գետ Հայաստանի Սյունիքի մարզում, Որոտան գետի ավազանի գետերից,
* Մադան (պաշտոնապես՝ Լեռնահանք)՝ բնակելի թաղամաս Հայաստանի Լոռու մարզի Ալավերդի համայնքի Ալավերդի քաղաքում,
* Մադան (Շիրվանի գավառ)՝ գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Բիթլիսի վիլայեթի Շիրվանի գավառակում։
Մադինա (այլ կիրառումներ)

**Մադինա** անվանումը կարող է ունենալ հետևյալ կիրառումները․
* Մադինա - գյուղ Հայաստանի Գեղարքունիքի մարզում,
* Մադինա (Յասրիբ) - քաղաք Սաուդյան Արաբիայում՝ Մեքքայից 350 կմ հյուսիս։