Կենսազանգված

մինի|Կենսազանգվածային բրիկետներ

**Կենսազանգված** կամ **բիոմատերիա,** բուսական և կենդանական օրգանիզմների միասնական զանգված, որը որոշ չափսով և մակարդակով գտնվում է կենսաերկրահամակեցությունում։

Կենսազանգվածը հողում կազմում է 2420 մլրդ տոննա։ Մարդիկ այդ թվի մեջ կազմում են 350 մլն տոննա՝ կենդանի քաշով, կամ 100 մլն տոննա՝ չոր կենսազանգվածի հաշվարկով։

## Երկրում կենսազանգվածի կազմ
**Մայրցամաքային օրգանիզմներ**

* կանաչ բույսեր — 2400 մլրդ տոննա (99,3%)
* Կենդանիներ և միկրոօրգանիզմներ — 20 մլրդ տոննա (0,7%)

**Օվկիանոսի օրգանիզմներ**

* Կանաչ բույսեր — 0,2 մլրդ տոննա (6,3%)
* Կենդանիներ և միկրոօրգանիզմներ — 3 մլրդ տոննա (93,7%)

**Ստորգետնյա օրգանիզմներ**

* Կենդանիներ և միկրոօրգանիզմներ — 15-ից մինչև 23 մլրդ տոննա

Այսպիսով, երկրի կենսազանգվածի մեծ մասը կենտրոնացված է երկրի անտառներում։ Հողի վրա գերակշռում է բույսերի զանգվածը, իսկ օվկիանոսներում և երկրի մակերևույթի տակ՝ կենդանիների և միկրոօրգանիզմների զանգվածը։ Սակայն կենսազանգվածի աճի արագությունը օվկիանոսներում շատ ավելի մեծ է։

## Կենսազանգվածի պտույտ
Եթե հաշվի առնենք կենսազանգվածի արդեն ունեցած զանգվածը, ապա կստացվի այսպիսի ցուցանիշ.

* Անտառների բուսականությունը — 1,8%
* Մարգագետինների, տափաստանների, վարելահողի բուսականությունը — 67%
* Լճերի և գետերի բույսերի համալիր — 1400%
* Ծովային ֆիտոպլանկտոն — 1500%

Ֆիտոպլանկտոնի միկրոսկոպիկ բջիջների ինտենսիվ բաժանումը, դրանց արագ աճը և գոյության կարճաժամկետությունը նպաստում են օվկիանոսի ֆիտոմասայի արագ շրջանառությանը, որը միջին հաշվով տեղի է ունենում 1-3 օրվա ընթացքում, մինչդեռ սուշի բուսականության ամբողջական նորացումն իրականացվում է 50 և ավելի տարիների ընթացքում։ Հետևաբար, չնայած օվկիանոսի ֆիտոմասայի փոքր մեծությանը, նրա ձևավորած տարեկան ընդհանուր արտադրանքը համեմատելի է սուշիի բույսերի արտադրանքի հետ։ Օվկիանոսների բույսերի փոքր քաշը կապված է այն բանի հետ, որ նրանք մի քանի օրվա ընթացքում կերակրվում են կենդանիների և միկրոօրգանիզմների կողմից, բայց նաև մի քանի օրվա ընթացքում վերականգնվում են։

Ամեն տարի կենսոլորտում ֆոտոսինթեզի ընթացքում ձևավորվում է մոտ 150 մլրդ տոննա չոր օրգանական նյութ։ Կենսոլորտի մայրցամաքային մասում առավել արդյունավետ են արևադարձային և մերձարևադարձային անտառները, օվկիանոսային մասում՝ էստուարիաները (ծովի ուղղությամբ ընդլայնվող գետաբերանները) և խութերը։ Բույսերի ցածր արտադրողականությունը բնորոշ է բաց օվկիանոսին, անապատներին և տունդրային:

## Կենսազանգվածի կիրառումը էներգետիկայի մեջ
Կենսազանգվածը ներկայումս առկա էներգիայի աղբյուրների պաշարներով 6-րդն է այրվող թերթաքարերից, ուրանից, ածխից, նավթից և բնական գազից հետո։ Երկրի մոտավոր լրիվ կենսաբանական զանգվածը գնահատվում է 2,4×1012 տոննա։

Կենսազանգվածը արտադրողականության առումով հինգերորդ վերականգնվող էներգիայի աղբյուրն է՝ ուղիղ արեգակնային, հողմային, հիդրո- և երկրաջերմային էներգիայից հետո։ Ամեն տարի երկրի վրա գոյանում է մոտ 170 մլրդ տոննա առաջնային կենսաբանական զանգված, և մոտավորապես նույն ծավալը ոչնչացվում է։

Կենսազանգվածը համաշխարհային տնտեսության մեջ  օգտագործմամբ ամենամեծ վերականգնվող ռեսուրսն է (տարեկան ավելի քան 500 մլն տոննա պայմանական վառելիք)։

Կենսազանգվածը օգտագործվում է ջերմության, էլեկտրաէներգիայի, կենսագազի արտադրության մեջ։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* https://www.eurobserv-er.org/category/all-solid-biomass-barometers/ 
* https://ign.ku.dk/english/research/forest-nature-biomass/

Կատեգորիա:Էկոհամակարգեր
Կատեգորիա:Էներգիա
Կատեգորիա:Կենսաբանություն
Կատեգորիա:Կենսավառելանյութեր
Կատեգորիա:Վառելանյութեր
Կատեգորիա:Վերականգնվող էներգիա