Գրադարանային ասոցիացիաների և հաստատությունների միջազգային դաշնություն

**Գրադարանային ասոցիացիաների և հաստատությունների միջազգային դաշնություն** (ԻՖԼԱ, ), Միջազգային գրադարանային կազմակերպություն։ ԻՖԼԱ-ն հիմնադրվել է Շոտլանդիայի Էդինբուրգ քաղաքում 1927 թվականի սեպտեմբերի 30-ին Միացյալ Թագավորության գրադարանային ասոցիացիայի տարեկան ժողովի ընթացքում։ Ներկայումս ԻՖԼԱ-ն աշխարհի 150 երկրներում ավելի քան 1700 անդամներ ունի, այդ թվում՝ ազգային ասոցիացիաներ, գրադարաններ, հասարակական կազմակերպություններ և անհատներ։ Կազմակերպության պաշտոնական լեզուներն են անգլերենը, գերմաներենը, իսպաներենը, ռուսերենը և ֆրանսերենը։ ԻՖԼԱ-ն գրանցված է Նիդերլանդներում։ Նրա շտաբ-բնակարանը գտնվում է Հաագայում, Թագավորական գրադարանի շենքում։

## ԻՖԼԱ-ի գլխավոր քարտուղարների ցանկ

## Նախագահներ
Այժմ ԻՖԼԱ-ի նախագահն է Վիքի ՄըքԴոնալդը։

ԻՖԼԱ-ի կազմում ըստ գրադարանների տիպի ու տեսակի, ըստ նրանց կատարած աշխատանքի բնույթի գործում են մի քանի տասնյակ մշտական հանձնաժողովներ և աշխատանքային խմբեր։ Այդ բոլոր մասնագիտական միավորումները ստեղծում են տարբեր մեթոդական ուղեցույցներ և հրահանգներ, որոնք ծառայում են գրադարանների աշխատանքի ուղղորդմանը և համաձայնեցմանը։ Հայկական գրադարանային միության «Տարեգրքի» 8-րդ համարում (2004) հայերեն թարգմանությամբ լույս են տեսել «ԻՖԼԱ-ի դպրոցական գրադարանի հռչակագիրը», «ԻՖԼԱ-ի ինտերնետի հռչակագիրը», «Հռչակագիր գրադարանների, տեղեկատվական ծառայությունների և մտավոր ազատության մասին» (ընդունվել է Գլազգոյում, Շոտլանդիա, 2002 թվականի օգոստոսի 23-ին ԻՖԼԱ-ի գլխավոր ժողովի կողմից, «ԻՖԼԱ-Ի հայտարարությունը համընդհանուր մատենագիտական վերահսկողության մասին» և այլ փաստաթղթեր։

## Ստորաբաժանումներ
մինի|370x370փքս|«Ինչպես հայտնաբերել կեղծ լուրերը» ''ԻՖԼԱ-ի հրատարակություն (2017)''
Ավելի քան 60 բաժիններ, ռազմավարական ծրագրեր և հատուկ շահագրգիռ խմբեր ներառված են հինգ ստորաբաժանումներում՝ իրականացնելու ԻՖԼԱ-ի ծրագրերը։

Այս ստորաբաժանումներն են.

* **Գրադարանի տեսակներ -** ներառում է՝ 
** բաժիններ, որոնք կենտրոնացած են ակադեմիական, հետազոտական, հանրային, հատուկ և դպրոցական գրադարանների աշխատանքին․ 
** ստանդարտների կոմիտեի ռազմավարական ծրագիր, և հատուկ շահագրգիռ խմբեր, ներառյալ «Գլոբալ առողջապահության և աղետների ժամանակ առողջության վերաբերյալ փաստացի տվյալներ» (E4GDH) խումբը։ 
* **Գրադարանային հավաքածուներ**  - ներառում է՝ 
** բաժիններ ձեռքբերումների և հավաքածուների մշակման, հազվագյուտ գրքերի և հատուկ հավաքածուների, նաև լրատվամիջոցների վերաբերյալ․
** պահպանության և ամրակայման ռազմավարական ծրագրեր (PAC)․
** ստանդարտների կոմիտե. 
** ԼԳԲՏՔ օգտվողների և գրադարանային հրատարակությունների վերաբերյալ հատուկ հետաքրքրությունների խմբեր։
* **Գրադարանային ծառայություններ -** ներառում է՝ 
** մատենագիտության, ցուցակագրման և բնիկ ազգերի վերաբերյալ բաժիններ․ 
** ռազմավարական ծրագրեր UNIMARC-ի և ստանդարտների կոմիտեի վերաբերյալ. 
** մեծ տվյալների և թվային հումանիտար գիտությունների վերաբերյալ հատուկ շահագրգիռ խմբեր։ 
* **Մասնագիտության աջակցություն** - ներառում է՝
** բաժիններ գրադարանների շենքերի և սարքավորումների, տեսության և հետազոտությունների, վիճակագրության և գնահատման վերաբերյալ. ռազմավարական ծրագրեր․ 
** տեղեկատվության մատչելիության և խոսքի ազատության կոմիտեի (FAIFE), հեղինակային իրավունքի և այլ իրավական հարցերի կոմիտեի (CLM) և Ստանդարտների կոմիտեի համար. 
** հատուկ շահագրգիռ խմբեր, ներառյալ կանայք, 
** տեղեկատվություն և գրադարաններ Հատուկ շահերի խումբ և ԱԱՀ կրթություն զարգացող երկրներում։ 
* **Տարածաշրջաններ** - ներառում է՝
** բաժիններ Աֆրիկայի, Ասիայի և Օվկիանիայի, Լատինական Ամերիկայի և Կարիբյան ավազանի վերաբերյալ. 
** գրադարանների զարգացման ծրագրի և ստանդարտների կոմիտեի ռազմավարական ծրագրեր. 
** հատուկ շահագրգիռ խումբ տեղեկատվական ցանցի հասանելիության համար – Աֆրիկա (ATINA):

## Ռազմավարական նախագծեր
ԻՖԼԱ-ն իրականացնում է վեց ռազմավարական ծրագիր.

* Ստանդարտների հանձնաժողով
* Հեղինակային իրավունքի և այլ իրավական հարցերի (CLM) խորհրդատվական կոմիտե
* Տեղեկատվության մատչելիության ազատության և արտահայտվելու ազատության (FAIFE) խորհրդատվական կոմիտե
* Գրադարանների զարգացման ծրագիր (LDP)
* Պահպանության և ամրակայման ռազմավարական ծրագիր (PAC)
* UNIMARC ռազմավարական ծրագիր։

## Հայաստանյան գրադարանները և ԻՖԼԱ-ն
Հայաստանի գրադարանները անդամակցում են ԻՖԼԱ-ին 1990-ական թվականներից։ 1996 թվականին ԻՖԼԱ-ին անդամակցել է Հայկական գրադարանային ասոցիացիան։ Հայաստանի ազգային գրադարանը անդամակցում է ԻՖԼԱ-ին 2006 թվականից։ 2022 թվականի սեպտեմբերի 29-ից հոկտեմբերի 1-ը Հայաստանի ազգային գրադարանում տեղի ունեցավ «Ժառանգության պահպանություն՝ հանուն կայուն ապագայի» միջազգային գրադարանային գիտաժողովը, որը նվիրված էր հայ գրատպության 510-ամյակին։ Գիտաժողովին մասնակցում էր և ելույթ ունեցավ ԻՖԼԱ նախագահ Բարբարա Լիզոնը, որը ելույթ ունեցավ «XXI դարի երկրորդ տասնամյակի գրադարանների մարտահրավերները և ինչպես է ԻՖԼԱ-ն նրանց աջակցում» թեմայով։ Հայաստանի ազգային գրադարանի տնօրեն Աննա Չուլյանը հինգ տարի ժամկետով  (2025-2030 թթ.), վերընտրվել է ԻՖԼԱ Ազգային գրադարանների հանձնաժողովի անդամ։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:1927 հիմնադրումներ
Կատեգորիա:1927 հիմնադրումներ Շոտլանդիայում
Կատեգորիա:Գրադարանավարություն
Կատեգորիա:Միջազգային կազմակերպություններ