open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Աշոտ Լուսենց

**Աշոտ Ղուկասի Ղարագյոզյան** (), հայ բանաստեղծ, թարգմանիչ, ԽՍՀՄ գրողների միության անդամ 1936 թվականից, ԽՄԿԿ անդամ 1943 թվականից։ Սկզբում ունեցել է երկու գրական անուն՝ Բայլեր (Բայրոն անվան առաջին մասի և Շիլլեր անվան երկրորդ մասի մեկտեղումը) և Լուսենց՝ (լույս բառարմատով հորինված ազգանուն)։ Հետագայում նախապատվությունը տվել է Լուսենցին և հայտնի դարձել Աշոտ Լուսենց անունով։

## Կենսագրություն
Աշոտ Ղարագյոզյանը ծնվել է 1911 թվականի սեպտեմբերի 11-ին, Ելիզավետպոլի նահանգի Արեշի գավառի Հավարիք (այժմ՝ Ադրբեջանական ԽՍՀ Եվլախի շրջանում) գյուղում։ 1925 թվականին ավարտել է Արմավիր քաղաքի (Հյուսիսային Կովկաս) Նալբանդյանի անվան հայկական դպրոցը, 1929 թվականին՝ Դոնի Ռոստովի Մյասնիկյանի անվան հայկական մանկավարժական տեխնիկումը։ 1929-1932 թվականներին հայոց լեզու է ավանդել Արմավիրի և Սոչիի հայկական դպրոցներում։ 1932 թվականին աշխատել է Դոնի Ռոստովի «Գրոհ» հայկական թերթում։ 1933-1934 թվականներին ծառայել է խորհրդային բանակում։ 1934-1937 թվականներին աշխատել է «Խորհրդային Հայաստան» օրաթերթում։ 1941 թվականին ավարտել է Երևանի պետական համալսարանի բանասիրական ֆակուլտետը։ 1941-1946 թվականներին ծառայել է խորհրդային բանակում։ 1946-1959 թվականներին աշխատել է «Գրական թերթ»-ի և «Խորհրդային գրականություն» ամսագրի խմբագրություններում։ 1959-1972 թվականներին ավագ խմբագիր է եղել «Հայաստան» հրատարակչությունում։

## Երկեր
* Շինարարության բարիկադներում, Մոսկվա-Ռոստով-Դոն, ԽՍՀՄ ժողովուրդների կենտրոնական հրատարակչություն, 1931, 36 էջ։
* Երգեր հաղթական վերելքի, Մոսկվա-Ռոստով-Դոն, ԽՍՀՄ ժողովուրդների կենտրոնական հրատարակչություն, 1931, 64 էջ։
* Երբ խրխնջում են ձիերը, Ռոստով-Դոն, «Հյուսիսային Կովկաս» հրատարակչություն, 1932, 54 էջ։
* Սիրո գիրք, Ե., Հայպետհրատ, 1948, 54 էջ։
* Աստղերը կանչում են, Ե., Հայպետհրատ, 1962, 148 էջ։
* Հայրենաշունչ, Ե., «Հայաստան», 1969, 204 էջ։
* Իմ աշխարհը, Ե., «Խորհրդային գրող», 1979, 136 էջ։

**Թարգմանություններ (ռուսերենից)**
* Պուշկին Ա. Ս., Երկեր 5 հատորով, հ. 1 (գրքի մեջ մտնող բանաստեղծությունների զգալի մասը թարգմանել է Ա. Լուսենցը), Ե., Հայպետհրատ 1954, 471 էջ։
* Պուշկին Ա. Ս. Երկեր 5 հատորով, հ 2 (գրքի մեջ մտնող «Գնչուներ» և «Հեքիաթ Սալթան թագավորի մասին» պոեմները թարգմանել է Ա. Լուսենցը) Ե., Հայպետհրատ, 1955, 370 էջ։
* Լյաշենկո Վ., Պատժող քաղաքը, Ե., Հայպետհրատ, 1964, 84 էջ։
* Այթմատով Չինգիզ, Երեք վիպակ (գրքի երեք վիպակներից երկուսը՝ «Մայրական դաշտը» և Առաջին ուսուցիչը», թարգմանել է Ա. Լուսենցը), Ե., «Հայաստան», 1965, 284 էջ։
* «Թարգմանչաց արվեստ» շտեմարան։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Հայ բանաստեղծներ
Կատեգորիա:Հայ թարգմանիչներ
Կատեգորիա:ԵՊՀ շրջանավարտներ
Կատեգորիա:ԽՍՀՄ գրողների միության անդամներ
Կատեգորիա:ԽՄԿԿ անդամներ
Կատեգորիա:Գրական կեղծանուններով հայտնի հեղինակներ
Պատուհանը

**«Պատուհանը»** (), խորհրդային երաժշտական նկարված մուլտֆիլմ՝ ստեղծված 1966 թվականին ռեժիսոր Բորիս Ստեպանցևի կողմից, քնարական առակ մեծահասակների համար։ Մուլտֆիլմի սցենարի համար հիմք է ծառայել Ֆեոդոր Կնորեի «Երկնագույն պատուհանը» պատմվածքի սյուժեն։ Մուլտֆիլմում հնչում է երաժշտություն Սերգեյ Պրոկոֆևի ստեղծագործություններից։

## Սյուժե
Մուլտֆիլմը պատմում է այն մասին, որ սիրո մասին երազանքները միշտ էլ ավելի գեղեցիկ են, քան ինքը սերը։

## Ստեղծողներ

## Ստեղծման պատմություն
Մուլտֆիլմի պլազտիկ ճիշտ լուծման բանալին որոնելու ընթացքում մուլտֆիլմի բեմադրող նկարիչներ Ա․ Սավչենկոն ու Պ․ Ռեկինն ստիպված են եղել փորձել բազմաթիվ տարբերակներ։ Լուծումը գտնելուն օգնել է աշխատանքներին միացած նկարիչ Վալերի Լևենտալը, որը ֆիլմի համար արել է մուլտիպլիկացիայի համար ոչ տիպալան էսքիզներ։

Ֆիլմի դրամատիկությունը մեծ մասամբ պայմանավորված է հնչող երաժշտությամբ․
Իսկ Պրոկոֆևի երաժշտության հետ ամե ինչ ստացվեց ոչ այնպես։ Պարզվեց, որ այն պարզապես ինքն է նկարում այն, ինչ պետք է տեղի ունենա էկրանին, մինչև ամենափոքր ժեստը՝ որոշելով կերպարների խաղը։ Եվ կարելի է միայն ինչպես պետք է ունկնդիր լինել, որ հասկանալ, ոչ միայն հասկանալ, այլ ուղղակի հստակ տեսնել այն ամենը, ինչ կենդանանում է էկրանին։Ամենազարմանալին այն է, որ նրա դրամատուրգիան տրամաբանական է, բամզաթիվ մտածված սյուժետային քայլերից ավելի ստույգ։ Մնում էր միայն հետևել նրան, հնազանդորեն դուրս նետելով ամեն թույլը, դատողականը, նրա պարզ զգացմունքին հակասողը։

## Մրցանակներ
* 1966 –  Մամայայի անիմացիոն ֆիլմերի I միջազգային կինոփառատոնի «Արծաթե հավալուսն» մրցանակ *Քնարականության համար* (Ռումինիա) հեղինակային ֆիլմերի անվանակարգում։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* 

Կատեգորիա:«Սոյուզմուլտֆիլմ» ստուդիայի մուլտֆիլմեր
Կատեգորիա:Խորհրդային մուլտֆիլմեր
Ռոն Գուդվին

**Ռոն Գուդվին** (, ), անգլիացի կոմպոզիտոր։

## Կենսագրություն
Ծնվել է 1925 թվականին փետրվարի 17-ին Պլիմուտում, Դևոն կոմսությունում։ Հայրը՝ Ջեյմս Գուդվինը, ոստիկան էր, մայրը Բեսսի Վայոլետն էր)։

Դպրոցից հետո որոշ ժամանակ աշխատել է որպես ապահովագրական գործակալ, այնուհետև աշխատանքի է անցել «Քեմփբել, Քոննելի և ընկերություն» հրատարակչատանը որպես պատճենահան։ Միևնույն ժամանակ հաճախել է Լոնդոնի Գիլդհոլլ երաժշտական դպրոց, որտեղ սովորել է գործիքավորման արվեստը։

1945 թվականին դարձել է «Բրոն Ասոշիեյթիդ Փաբլիշերս» ընկերության առաջատար գործիքավորողը, որտեղ մի քանի տարի աշխատել է բրիտանական առաջատար նվագախմբերի հետ։

1950-ական թվականներից եղել է «Parlophone» ձայնագրման ընկերության երաժշտական տնօրենրը և համագործակցել է պրոդյուսեր Ջորջ Մարտինի հետ։

Շուտով պայմանագիր է կնքել Metro-Goldwyn-Mayer կինոընկերության բրիտանական մասնաճյուղի հետ։
Ամուսնացած է եղել երկու անգամ։ Առաջին ամուսնությունից ունեցել է մեկ որդի։
Մահացել է 2003 թվականին հունվարի 8-ին, Բերքշիր կոմսության իր տանը։

## Պարգևներ
* Ivor Novello երեք մրցանակ «Ողջ կյանքի ձեռքբերումների համար»
* Խելահեղություն (1973)

Առաջադրվել է «Ոսկե գլոբուս» մրցանակի` «Լավագույն սաունդթրեք» անվանակարգում։

## Ֆիլմագրություն
### Կոմպոզիտոր

* 1986` Վալհալլա
* 1979` Տիեզերագնացը և Արթուր արքան
* 1978` 10-րդ ջոկատը Նավարոնից
* 1977` Մոմը կոշիկի մեջ
* 1975` Կորած դինոզավրը
* 1972` Խելագարություն
* 1969` Ճակատամարտ Անգլիայի համար
* 1969` Նետում դեպի Մոնտե-Կառլո
* 1968` Արծիվի բույնը
* 1966` Ծուղակ
* 1965` Սպանություն ըստ Աժայբուբենի
* 1965` Պարոն Պիտկին. վաղ թռչնակ
* 1965` Օդային արկածներ
* 1965` «Արբալետ» գործողություն 
* 1964` 633 նավախումբը
* 1964` Մարդկային կրքերի բեռը
* 1964` Անիծվածների երեխաները
* 1963` Հուղարկավորությունից հետո
* 1963` Տղաների հետևից
* 1962` 16.50 Պադինգտոնից
* 1962` Տրիպիդի օրը
* 1960` Անիծվածների գյուղը

## Գրականություն
* Кинема арт, авт. Совиет Унион. Государственный комитет по кинематографии, Комитет Российской Федерации по кинематографии, издательство Союза работников кинематографии СССР, 1993.

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Կոմպոզիտորի պաշտոնական կայքը

Կատեգորիա:Անգլիացի դիրիժորներ
Կատեգորիա:Անգլիացի երաժիշտներ
Կատեգորիա:Անգլիացի կոմպոզիտորներ
Մորդվինովի դաստակերտ

**Մորդվինովի դաստակերտ** («Լավ պարապուտ», ), դաստակերտ Ղրիմի Յալթա քաղաքի Սվերդլովի փողոց, 32 հասցեով։ Հիմնադրվել է 18-րդ դարի վերջին։

## Պատմություն
Ռուսաստանի առաջին ծովային նախարար, փոխծովակալ կոմս Նիկոլայ Սեմյոնովիչ Մորդվինովը 1794 թվականին «Հայրենիքին եռանդուն ծառայելու համար» կայսրուհի Եկատերինա II-ից ստացել է հողատարածք Ղրիմում, Յալթայի հովտում։ Նա իր կալվածքն անվանել է «Լավ պարապուտ» և հիմնադրել այգի, որը 1870 թվականին դարձել է հանրային։

Նիկոլայ Մորդվինովի անձնական հսկողության ներքո 18-րդ դարի վերջում հիմնադրվել են «Լավ պարապուտի» հետագայում հռչակավոր դարձած այգիները, ընկուզենու տնկադաշտերը և բանջարանոցները, որոնք Յալթայի և հարակից գյուղերի շուկաներին մատակարարում էին բարձրորակ և էժան բանջարեղեն ու միրգ։

«Լավ պարապուտի» պալատը հայտնվել է 1901-1903 թվականներին՝ արդեն Նիկոլայ Մորդվինովի ծոռան՝ Ալեքսանդր Ալեքսանդրովիչ-երկրորդի օրոք։ Կոմսի ժառանգը շենքի նախագծումը պատվիրել է պետերբուրգցի քաղաքացիական ճարտարագետ Ֆ. Բ. Նագելին, իսկ կառուցումը վստահել է ճարտարապետ Օսկար Վեգեներին։ Մորդվինովների պալատը կառուցվել է Վերածննդի ճարտարապետության ոգով և հիշեցնում է իտալական ազնվականների միջերկրածովյան վիլլաները։ Որպես շինանյութ են ծառայել մոխրագույն կրաքարը և Գուրզուֆի կանաչ ավազաքարը։

1905-1906 թվականների անկարգությունների ժամանակ հրդեհը ոչնչացրել է Մորդվիլնովների եկամտաբեր տունը, ամենահինը Յալթայում, որը կառուցվել էր դեռևս 9-րդ դարի սկզբին։ Դա ճարտարապետական լուծմամբ պարզ, բայց շատ մեծ երկհարկանի շենք էր, որը ձգվում էր Պրորեզնայա (այժմ՝ Կ. Մարքսի) փողոցից դեպի Բուլվարնայա փողոց։
300px|մինի|ձախից
Ճարտարապետ Նիկոլայ Կրասնովը, որին Մորդվինովը այրված շենքի փոխարեն հանձնարարել էր նոր եկամտաբեր տների կառուցումը, առաջարկել էր կառուցել երկու չորսհարկանի շենք. մեկը՝ Դերեկոյկա գետի երկայնքով (այժմ դա «Ղրիմ» հյուրանոցն է), մյուսը՝ Բուլվարնայա և Ելիզավետայի փողոցների անկյունում։ Երկու եկամտաբեր տներն էլ մոնումենտալ քաղաքային շինություններ են, որոնք ձևավորված են նեոռենեսանսի ոճով։

1927 թվականին Մորդվինովի տունը վերածվեց Ռազմածովային գործերի ժողովրդական կոմիսարիատի հանգստյան տան, հինգ տարի անց այն վերակազմավորվեց Գուրզուֆի ռազմական առողջարանի, իսկ ևս երկու տարի անց՝ Բանվորագյուղացիական կարմիր բանակի Յալթայի թիվ 1 ռազմական առողջարանի, որը հետագայում կոչվեց ԽՍՀՄ Պաշտպանության նախարարության կենտրոնական ռազմական առողջարան։ 2000 թվականից «Լավ պարապուտ» կալվածքը և Մորդվինովների լավ պահպանված պալատը դարձել են ««Յալթինսկի» կենտրոնական զինվորական առողջարան», որը ենթարկվել է Ուկրաինայի պաշտպանության նախարարությանը։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:18-րդ դարի հիմնադրումներ Ռուսաստանում
Կատեգորիա:Յալթայի շենքեր և կառույցներ
Սամուել Շանկլանդ

**Սամուել Շանկլանդ** (, ), ամերիկացի շախմատիստ, գրոսմայստեր (2008), ԱՄՆ-ի չեմպիոն (2018)։

## Կարիերա
9 տարեկանում սովորել է խաղալ շախմատ, մեկ տարի անց մասնակցել է իր առաջին մրցաշարին։ 14 տարեկանում դարձել է ազգային վարպետ։ Մինչև 18 տարեկանների աշխարհի առաջնությունում զբաղեցրել է 3-րդ տեղը։

Աշխարհի գավաթի երկու խաղարկությունների մասնակից (2011, 2015)։ ԱՄՆ-ի հավաքականի կազմում մասնակցել է 2014 թվականի շախմատի օլիմպիադային և 2015 թվականի շախմատի աշխարհի թիմային առաջնություն։

## Արդյունքների աղյուսակ

## Վարկանիշի փոփոխության գծապատկեր

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
*Անձնական քարտը ՖԻԴԵ-ի կայքում
*Պարտիաները  Chessgames.com կայքում
*Անձնական քարտը 365chess.com կայքում
*Խաղերը Օլիմպիադաներում
*Խաղերը թիմային առաջնություններում

Կատեգորիա:Ամերիկացի շախմատիստներ
Կատեգորիա:Շախմատային օլիմպիադաների մասնակիցներ
Կատեգորիա:Շախմատի գրոսմայստերներ
Դեբրա Մոնք

**Դեբրա Մոնք** ( ), ամերիկյան դերասանուհի, երգչուհի և սցենարիստ, որն առավելագույն հաջողությունների է հասել՝ Բրոդվեյի բեմում խաղալով։

Մոնքը ծնվել է Միդլթոնում՝ Օհայո նահանգում։ 1973 թվականին ավարտել է Ֆրոստբերգի պետական համալսարանը։ Առաջին հաջողությունները գրանցել է որպես 1982 թվականի «Pump Boys and Dinettes» մյուզիքլի համահեղինակ և դերասանուհի, որը առաջադրվել է «Թոնի (մրցանակ)»ի։ 1988 թվականին *Oil City Symphony* մյուզիքլի համար արժանացել է «Դրամա Դեսկ» մրցանակի*։

Մոնքն իր կարիերայի ընթացքում քառակի առաջադրվել է «Թոնի» մրցանակին՝ 1993 թվականին շահելով մեկ արձանիկ *Redwood Curtain'' պիեսի համար։ Նա նաև տարբեր դերերի համար շահել է «Դրամա Դեսկ» և Obie երեք մրցանակ։ 1999 թվականին Մոնքը արժանացել է «Էմմի» մրցանակի՝ «Լավագույն հրավիրված դրամատիկական սերիալի դերասանուհի» կատեգորիայում «Նյու Յորքի ոստիկանությունը» հեռուստասերիալում խաղացած դերի համար։

Բեմական կարիերայից բացի, Մոնքը երևացել է ավելի քան երեսուն ֆիլմում և չորս տասնյակ հեռուստատեսային շոուներում՝ խաղալով երկրորդական դերեր։ Նշանակալի դերեր է ունեցել «Սատանայի փաստաբանը» (1997), «Վայրենիները» (2007) և «Հետո ապրեք ինքներդ» (2014) ֆիլմերում։ Հեռուստատեսությամբ երկրորդական դերեր է խաղացել «Նիրո Վուլֆի գաղտնիքները», «Նյու Յորքի ոստիկանությունը», «Կրքի անատոմիա», «Պայքար» և «Մոցարտը ջունգլիներում» հեռուստասերիալներում։ Հայտնվել է նաև «Օրենք և կարգ», «Հուսահատ տնտեսուհիները», «Եղբայրներ և քույրեր», «Քլիվլենդի գեղեցկուհիները» ֆիլմերում։

## Ֆիլմագրություն

* Նախերգանք համբույրին (1992)
* Դռնապանը (1993)
* Անվախը (ֆիլմ, 1993)
* Հեռուստավիկտորինա (1994)
* Մեդիսոն շրջանի կամուրջները (1995)
* Ջեֆրի (1995)
* Խենթերը (1995)
* Անկողին վարդերից (1996)
* Տիկին Ուինթերբորն (1996)
* Կրակի էությունը(1996)
* Առաջին կանանց ակումբը (1996)
* Ծայրահեղ միջոցներ (1996)
* Մուտք և ելք (1997)
* Սատանայի փաստաբանը (1997)
* Բժշկություն (2000)
* Սպանել Էդգարին (2003)
* Միլուոկի՝ Մենեսոտայի նահանգ (2003)
* Մուգ ջուր (2005)
* Պրոդյուսրները (2005)
* Վայրենիներ (2007)
* Հարգարժան Բակ Հավարդը (2008)
* Սեր և այլ հանգամանքներ (2009)
* Միլիոն թեյնիկների համար (2011)
* Շատ վտանգավոր բան (2012)
* Հետո ապրեք ինքներդ (2014)
* Ստոր Փիթը (2015-2017)-Կոնի Պերսիկոֆ 

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Դեբրա Մոնքը Internet Off-Broadway Database կայքում
* 

Կատեգորիա:Փետրվարի 27 ծնունդներ
Կատեգորիա:1949 ծնունդներ
Կատեգորիա:Անձինք այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Ամերիկացի հեռուստատեսային դերասանուհիներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի կինոդերասանուհիներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի երգիչներ
Կատեգորիա:«Էմմի» մրցանակի դափնեկիրներ
Կատեգորիա:«Թոնի» մրցանակի դափնեկիրներ
Կատեգորիա:Թատրոնի դերասանուհիներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի սցենարիստներ
Կատեգորիա:21-րդ դարի ամերիկացի դերասանուհիներ
Կատեգորիա:20-րդ դարի ամերիկացի դերասանուհիներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի երգչուհիներ
Կատեգորիա:«Դրամա Դեսկ» մրցանակի դափնեկիրներ
Կատեգորիա:Թատրոնի ամերիկացի դերասանուհիներ
Գարի վայրի երկշարք

**Գարի վայրի երկշարք**(), հացազգիների ընտանիքին պատկանող ծածկասերմ բույս։ Գրանցված է Հայաստանի Կարմիր գրքում։

Վտանգման սպառնացող վիճակին մոտ գտնվող տեսակ է, որը հանդիպում է Իջևանի, Երևանի և Մեղրու ֆլորիստիկական շրջաններում։ Կապված տարածքների ինտենսիվ յուրացման և արածեցման հետ՝ տեսակին սպառնում է բնակության շրջանների կրճատում։ Քանի որ տեսակի տարածման շրջանը գտնվում է Հայաստանի սահմաններից դուրս, սպառնալիքի կատեգորիան նվազեցվում է։ Հայաստանի Կարմիր գրքի առաջին հրատարակության մեջ ընդգրկված էր որպես հազվագյուտ տեսակ։ CITES-ի և Բեռնի կոնվենցիաների հավելվածներում ընդգրկված չէ։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Վտանգված տեսակներ
Կատեգորիա:Ծածկասերմեր
Կատեգորիա:Հացազգիներ
Կատեգորիա:ՀՀ Կարմիր գրքում գրանցված բույսեր
Աստղիկ հիգրոմետրիկ

**Աստղիկ հիգրոմետրիկ** (), Geastraceae ընտանիքին պատկանող սունկ, որը գրանցված է Հայաստանի Կարմիր գրքում։

## Նկարագրություն
2-4 մմ տրամագիծով պտղամարմինը աստղաձև է, սկզբում կլորավուն, պատված բազմաշերտ թաղանթով, որը պատռվում է հասունանալուց հետո։ Էկզոպերիդիումը, որը սպիտակ է, հաստ և մսալի, բաժանվում է 7-10 բլթակների։ Էնդոպերիդիումը մոխրագույն է կամ շագանակագույն։ Հասունանալուց հետո պտղամարմնի գագաթին բացվում է փոքր պատառոտված անցք։ Կապիլիցիումը անգույն է, ճյուղավորված, գլեբան՝ շագանակագույն, իսկ սպորները՝ 8-11 մկմ տրամագծով։

## Տարածվածություն
Ընդհանուր արեալը ընդգրկում է Եվրոպան, Հարավային Կովկասը (Ադրբեջան, Վրաստան, Հայաստան)։ Հայաստանում հանդիպում է հունիս ամսին Երևանի ֆլորիստիկական շրջանում՝ «Խոսրովի անտառ» արգելոցի տարածքում։

## Էկոլոգիա
Հայաստանում հայտնաբերված է ավազուտների կամ ավազակավային հողերի վրա, չոր անտառներում, հիմնականում 800-1000 մ բարձրությունների վրա։ Հումուսային սապրոտրոֆ է կամ պսամոտրոֆ։

## Պահպանություն
Խոցելի տեսակ է, պահպանվում է «Խոսրովի անտառ» պետական արգելոցի համապատասխան էկոհամակարգերի կազմում։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:ՀՀ Կարմիր գրքում գրանցված սնկեր
Կատեգորիա:Ուտելի սնկեր
Կատեգորիա:Բույսերի մորֆոլոգիա
Կատեգորիա:Դեղասնկեր
Կատեգորիա:Բոլետայիններ
Գրիգոր Գալստյան

**Գրիգոր Զաքարի Գալստյան** (), հայ բուսաբույծ։

## Կենսագրություն
Գրիգոր Գալստյանը ծնվել է 1913 թվականին Շահապոնքի պատմական Օծոփ գյուղում։

## Գործունեություն
Գրիգոր Գալստյանը գիտությունների դոկտոր է։ Երկար տարիներ դասախոսել է Հայկական գյուղատնտեսական ինստիտուտում, 1968-1978 թվականներին եղել է նույն ինստիուտի ագրոնում։ Ֆակուլտետի դեկանն է եղել։ 1978-86 թվականներին՝ բուսաբուծության ամբիոնի պրոֆեսոր։ Գրիգոր Գալստյանի աշխատանքները վերաբերվում են Հայաստանում տարածված առվույտների մշակության և այլ հարցերի ուսումնասիրմանը։

## Ծանոթագրություններ

## Երկեր
* Առվույտի մշակությունը Հայկական ԽՍՀ-ի լեռնային շրջաններում, Երևան, 1959։

## Աղբյուրներ
*«Ով ով է։ Հայեր» հանրագիտարան, հատոր առաջին, գլխ. խմբ. Հովհ. Այվազյան, Հայկական հանրագիտարան հրատ., Երևան, 2005, էջ 255։

Կատեգորիա:Հայ բուսաբույծներ
Կատեգորիա:Գիտությունների դոկտորներ
Դեյվ Էնաբլ

**Դեյվ Էնաբլ** (, լրիվ անունը՝ *Դևիդ Ռոդման Էնաբլ* (), ), ամերիկացի դերասան, որը հայտնի է «Քույրեր և եղբայրներ» սերիալում կատարած Ջասթին Ուոլքերի դերով։

## Վաղ կյանք
Դևիդ Ռոդման Էնաբլը ծնվել է ԱՄՆ Նյու Յորք նահանգի Սաֆեռնե քաղաքում։ Մեծացել է Ուոլդենում, որտեղ էլ ավարտել է դպրոցը 1997 թվականին։ Ընդունվել է Նյու Յորքի պետական համալսարան Պլատսբուրգում։ Ուսման տարիներին միացել է PSTV ուսանողական հեռուստակայանին, որը տեղակայված էր համալսարանի տարածքում։ Մասնակցել է հեռուստահաղորդումների նախապատրաստմանը, ինչպես նաև աշխատել է եթերում։ 2003 թվականին հեռացել է համալսարանից, որպեսզի սկսի զբաղվել կարիերայով։ Հետագայում շարունակել է կրթությունն ու 2009 թվականի մայիսի 16-ին ստացել դիպլոմը։

## Կարիերա
Էնաբլը կինոյում իր նորամուտը կատարել է NBC ալիքի «Երրորդ հերթափոխ» քրեական դրամայում 2002 թվականին։ Նա նկարահանվել է գովազդային հոլովակներում այնպիսի ապրանքանիշների համար, ինչպիսիք են՝ Mountain Dew, Starburst և Abercrombie and Fitch։

Էնաբլն առավել մեծ ճանաչում է ձեռք բերել ABC ալիքի «Քույրեր և եղբայրներ» սերիալում կատարած Ջասթին Ուոլքերի՝ Սալլի Ֆիլդի հերոսուհու որդու դերի շնորհիվ։ Այդ սերիալում նա նկարահանվել է 2006-2011 թվականներին, և իր դերակատարման համար արժանացել է Prism Award (Performance in a Drama Series Multi-Episode Storyline) մրցանակի 2008 թվականին։ Նա նկարահանվել է նաև «Շրջանավարտների հանդիպում» սերիալում 2005-2006 թվականներին և Քեթրին Մաքֆիի հետ կատարել է գլխավոր դեր «Դու չես կարող համբուրել հարսին» ֆիլմում 2011 թվականին։ Նույն թվականին Էնաբլը նկարահանվել է «Քանի՞սն ունես դու» կատակերգությունում, որտեղ կատարել է Աննա Ֆերիսի տղամարդկանցից մեկի դերը։

2007 թվականին *[[People]]* ամսագիրը Էնաբլին ընդգրկել է ամենասեքսուալ տղամարդկանց իր ամենամյա ցանկի յոթերորդ հորիզոնականում։

Դեյվ Էնաբլը կատարել է գլխավոր դերերից մեկը ABC ալիքի «Պարկ ավենյու, 666» հեռուստասերիալում 2012 թվականին, որը մեկ եթերաշրջան հետո փակվել է ցածր վարկանիշի պատճառով։

## Անձնական կյանք
2010 թվականի հոկտեմբերի 10-ին Դեյվ Էնաբլն ամուսնացել է դերասանուհի Օդեթ Յուստմանի հետ։ 2015 թվականի սեպտեմբերի 7-ին ծնվել է նրանց դուստրը՝ Չարլի Մեյը։

## Ֆիլմագրություն

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* 

Կատեգորիա:21-րդ դարի ամերիկացի տղամարդ դերասաններ
Կատեգորիա:Ամերիկացի տղամարդ կինոդերասաններ
Կատեգորիա:Ամերիկացի տղամարդ հեռուստատեսային դերասաններ
Չխմող ճնճղուկը

**Չխմող ճնճղուկը** (), խորհրդային սատիրական մուլտֆիլմ, որը նկարահանվել է Սոյուզմուլտֆիլմ ստուդիայում, 1960 թվականին՝ ռեժիսոր Լեոնիդ Ամալրիկի կողմից։ Մուլտֆիլմը նկարահանվել է ըստ Սերգեյ Միխալկովի համանուն առակի։ Գլխավոր հերոսին հնչյունավորում է հայտնի դերասան Գեորգի Վիցինը։

## Սյուժե
Ճնճղուկին հրավիրում են խնջույքի։ Նա գալիս է և սկզբում փորձում խմել միայն գազավորված ըմպելիք։ Հարևանուհին նկատում է դա և վրդովվում։ Թամադան ճնճղուկի համար հավելյալ բաժակ է լցնում և ստիպում նրան խմել, հետո շարունակում է նորից ու նորից լցնել։ Հյուրերն սկսում են երգել, պարել, և այդ ամենն ավարտվում է ամանները ջարդելով։ Հարբած ճնճղուկը բարձր երգելով հասնում է տուն և արթնացնում հարևաններին։ Նա ջարդուփշուր է անում ինչ-որ մեկի բույնն ու և ընկնում։ Ճնճղուկին կանչում են հանրային դատարան, որտեղ նախկին հյուրերը նրան մեղադրում են բոլոր մեղքերի համար։ Իմաստուն բվեճը, որը դատավորն էր, լսում է բոլորին և հայտարարում, որ այս դեպքում պետք է դատել ոչ միայն ճնճղուկին, այլև բոլոր նրանց, ովքեր նրան ստիպել են խմել։

## Հեղինակներ
* Սցենարի հեղինակ` Սերգեյ Միխալկով
* Ռեժիսոր` Լեոնիդ Ամալրիկ
* Բեմադրող նկարիչներ` Նադեժդա Պրիվալովա, Տատյանա Սազոնովա
* Կոմպոզիտոր` Նիկիտա Բոգոսլովսկի
* Օպերատոր` Միխայիլ Դրույան
* Հնչյունային օպերատոր` Նիկոլայ Պրիլուցկի
* Խմբագիր` Բորիս Վորոնով
* Օգնականներ` Գալինա Անդրեևա, Մ. Ռուսանովա, Ն. Նայաշկովա
* Նկարիչ-մուլտիպլիկատորներ` Ֆեոդոր Խիտրուկ, Իվան Դավիդով, Լիդիա Ռեզցովա, Տատյանա Տարանովիչ, Ռենատա Միրենկովա, Վյաչեսլավ Կոտյոնոչկին, Ալեքսանդր Դավիդով, Վադիմ Դոլգիխ, Բորիս Բուտակով, Վլադիմիր Բալաշով
* Նկարիչ-դեկորատորներ` Վերա Վալերյանովա, Օլգա Գամերլինգ, Իրինա Տրոյանովա, Կոնստանտին Մալիշև
* Դերերը հնչյունավորել են` Գեորգի Վիցին` *ճնճղուկ*, Բորիս Օլենին, Գենադի Դուդնիկ` *անտառաքլոր*, Ելենա Պոնսովա, Մ. Դմիտրիևա, Լեոնիդ Պիրոգով, Լեոնիդ Երեմեև, Կլեմենտինա Ռոստովցևա, Սերգեյ Մարտինսոն, Գրիգորի Շպիգել

## Պարգևներ
Մուլտֆիլմն արժանացել է 1965 թվականին Բուլղարիայի Վառնա քաղաքում անցկացված սանիտարական և կրթական ֆիլմերի II միջազգային մրցույթի ոսկե մեդալի։

## Մուլտֆիլմի մասին
Նատալյա Վենժերը նշել է, որ Ամալրիկն իր ստեղծագործություններում հիմնականում հենվում էր դիսնեյական ոճի վրա և հիմնականում ստեղծագործում էր պատանի հանդիսատեսի համար։ Նրա մուլտֆիլմներն առանձնահատուկ էին նուրբ զգացմունքայնությամբ և խորիմաստ հումորով։
Ամալրիկն ստեղծում էր մուլտֆիլմեր նաև մեծահասակների համար, օրինակ` «Չխմող ճնճղուկը» և «Տատիկի այծիկը», որոնք բավականին սուր էին այդ տարիների համար։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* 
* 
* 
* Леонид Амальрик — Энциклопедия отечественного кино
* Сергей Капков «Газета» 23.08.2004 Татьяна Сазонова: «Нам говорили, что мы сидим на шее у государства»

Կատեգորիա:1960 մուլտֆիլմեր
Կատեգորիա:«Սոյուզմուլտֆիլմ» ստուդիայի մուլտֆիլմեր
Կատեգորիա:Լեոնիդ Ամալրիկի մուլտֆիլմեր
Կատեգորիա:Խորհրդային մուլտֆիլմեր
Հուսեյն Ջավիդի տուն-թանգարան և հուշահամալիր (Նախիջևան)

**Հուսեյն Ջավիդի տուն-թանգարան և հուշահամալիր** (), Նախիջևան քաղաքում գտնվող թանգարան, որտեղ ծնվել է ադրբեջանցի բանաստեղծ և դրամատուրգ Հուսեյն Ջավիդը։

## Պատմություն
Տուն-թանգարանը ստեղծվել է  Ադրբեջանի կառավարության 1981 թվականի հուլիսի 21-ին «Հուսեյն Ջավիդի ծննդյան 100-ամյակի մասին» հրամանագրով։ Թանգարանի բացումը տեղի ունեցավ 1984 թվականի հունիսի 9-ին։ Թանգարանը երկար ժամանակ գործել  է «Հուսեյն Ջավիդ տուն-թանգարան» անվան տակ։ 2015 թվականին թանգարանի անունը վերանվանվեց «Հուսեյն Ջավիդի տուն-թանգարան և հուշահամալիր»։

## Ցուցահանդես
Թանգարանի հիմնադրամում հավաքվել է 9200 ցուցանմուշ։ Նրանց թվում կան լուսանկարներ, որոնք արտացոլում են Հուսեյն Ջավիլի կյանքը և ստեղծագործությունը, նրա ստեղծագործությունների առաջին հրատարակությունները, 1926-ին տպագրված «Իբլիս» և 1934-ին տպագրված «Սայավուշ» աշխատանքների հազվագյուտ օրինակները, տարբեր հուշանվերներ և կենցաղային իրեր։ Թանգարանի ցուցահանդեսում ներկայացված Հուսեյն Ջավիի կյանքի Նախիջևան ժամանակաշրջանի մասին փաստաթղթերը, արժեքավոր ոսկերչական իրերի մեծ մասը գրողի դուստրերի `Թուրան Ջավիդի նվերներն են թանգարանին։

## Տես նաև
* Հուսեյն Ջավիդի տուն-թանգարան
* Հուսեյն Ջավիդ
* Ջալիլ Մամեդկուլիզադեի տուն-թանգարան
* Ջաֆար Ջաբարլու տուն-թանգարան

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Ադրբեջանի թանգարաններ
Կատեգորիա:1981 հիմնադրված թանգարաններ
Կատեգորիա:Նախիջևան (քաղաք)
Գասպար Գասպարյան

**Գասպար Գասպարյան** (), ՀՅԴ գործիչ։

## Կենսագրություն
Գասպար Գասպարյանը ծնվել է Ճահուկ գավառի Ճահուկ ավանում 1888 թվականին։

Մահացել է 1968 թվականին։

## Գործունեություն
Եղել է ՀՅԴ-ի անդամ 1905 թվականին և կատարել է մի շարք հանձնարարություններ Նախիջևանի գավառներում։ Ձերբակալվել և մահապատժի է ենթարկվել 1908 թվականին, բայց քանի, որ Կովկասի փոխարքա Վորանցով Դաշկովի հրամանով որպես անչափահասի մահապատիժը փոխարինվել է բանտարկության 20 տարով։ Պատիժը կրել է Խերսոնի և Պետերբուրգի բանտերում մինչև ցարիզմի տապալումը՝ 1917 թվականը։ Բանտից ազատվելուց հետո կրկին վերադարձել է հայրենի Ճահուկ և զբաղվել ՀՅԴ ծավալած գործողություններին 1918-1920 թվականներին։ 1920-1930 թվականներին գործել և բնակվել է Թիֆլիսում, Երևանում։ Չեկայի հետապնդումներից խուսափելու համար 1934 թվականին փոխել է անունը և կոչվել Արամայիս Մանուչարյան։ 1937-1942 թվականներին աշխատել է Բերդյանսկ քաղաքի (Ուկրաինա) ավիացիոն գործարանում։ Այնուհետև՝ 1942 թվականին տեղափոխվել է ԱՄՆ և բնակվել Լոս Անջելոսում։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:ՀՅԴ անդամներ
Կատեգորիա:Հայ քաղաքական գործիչներ
Սկանդինավյան (Ֆաբերժեի ձու)

**«Սկանդինավյան»** (), ոսկերչական զատկական ձու, որը պատրաստվել է Կարլ Ֆաբերժեի ընկերությունում 1899 թվականից 1903 թվականներն ընկած ժամանակահատվածում։ Պատվիրատուի և առաջին սեփականատիրոջ մասին պատմությունը ցայսօր լռում է։

Այսօր «Սկանդինավյան» ոսկերչական ձուն ցուցադրվում է Ֆաբերժեի թանգարանում (Նարիշկինների և Շուվալովների պալատ, Սանկտ Պետերբուրգ, Ռուսաստան) և պատկանում է Վիկտոր Վեկսելբերգի ֆոնդին։

## Նկարագիր
«Սկանդինավյան» ոսկերչական ձուն պատրաստված է կարմիր և կանաչ ոսկուց։ Ներսից զամշապատ է։ Արտաքինից պատված է թափանցիկ մորեգույն-կարմիր էմալով։ Օգտագործված է նաև թափանցիկ  սպիտակ, փայլատ և դեղին էմալ։ Դեղնուցի մեջ պահվում է ձվի մյուս անակնկալը։

Փաստացիորեն պատրաստված է առաջին կայսերական ձվի՝ «Հավիկի» (1885) տեսքով։ Ֆաբերժեն պատրաստել է նաև նմանատիպ այլ ձվեր՝ «Լազուրիտե» (1886) և «Կելխի հավիկ» (1898), բայց ի տարբերություն դրանց, «Սկանդինավյան» ձուն զարդարված է ոչ թե մարգարիտներով, այլ ադամանդներով։

## Անակնկալ
«Սկանդինավյան» ոսկերչական ձվի անակնկալը դեղնուցում պահվող հավիկի ոսկե մանրակերտն է։ Այն էմալապատ է, իսկ աչքերը ադամանդներից են։

## Պատմություն
«Սկանդինավյան» ոսկերչական ձուն պատրաստվել է Սանկտ Պետերբուրգում։ Վարպետ-ոսկերիչը Միխայիլ Պերխինն է։ Առաջին պատվիրատուի ու գնորդի մասին ոչ մի վկայություն չի պահպանվել։

Ձուն հայտնաբերվել է 1980 թվականին Օսլոյի բանկերից մեկի չհրկիզվող պահարանում՝ Մարիա Քվիսլինգի զարդերի մեջ։

Հետագայում այն գնում է Վիկտոր Վեկսելբերգը և վերադարձնում հայրենիք՝ Ռուսաստան։

## Տես նաև
* Ֆաբերժեի ձվեր

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* «Սկանդինավյան» ոսկերչական ձու
* Ձվի անակնկալ

Կատեգորիա:Ոսկերչություն
Կատեգորիա:Ռուսաստանի պատմություն
Կատեգորիա:Վեկսելբերգի հավաքածու
Կատեգորիա:Ֆաբերժե
Կատեգորիա:Ֆաբերժեի ձվեր
Կաշառել

**Կաշառել**  ֆրանսիական նորաձևության տուն, որը հիմնադրել է Ժան Բուսկեն 1962 թվականին։ Մասնագիտացել է հագուստի, կոշիկի,  աքսեսուարների և օծանելիքի արտադրության մեջ։

## Օծանելիք  Կաշառել
Կաշառել օծանելիքը ստեղծվել է 1978 թվականին, առաջին բույրը եղել է Cacharel Anais Anais–ը։ Ներկայումս գոյություն ունեն Cacharel օծանելիքի 30 բույր։

## Կանացի  բույրեր
Cacharel կանացի օծանելիքի տեսականին կազմված է 22 անվանումներից․ դրանցից ամենահայտնիներից են․
* Amor Amor
* Anais Anais
* Scarlett
* Liberte
* Eden
* Noa

## Տղամարդու համար բույրեր
Cacharel տղամարդու համար օծանելիքի տեսականին կազմված է 8 անվանումներից․ դրանցից ամենահայտնիներից են․
* Cacharel pour L'Homme
* Amor Pour Homme
* Amor pour Homme Sunshine

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Պաշտոնական  կայք
* Cacharel Perfums
* Cacharel Perfume History

Կատեգորիա:1962 հիմնադրված ընկերություններ
Կատեգորիա:1964 հիմնադրված ընկերություններ
Կատեգորիա:Ֆրանսիական հագուստի ապրանքանիշներ
Կատեգորիա:Ֆրանսիայի հագուստ արտադրողներ
Associação Fonográfica Portuguesa

**Associação Fonográfica Portuguesa** («Պորտուգալական ձայնագրական ասոցիացիա», **AFP**), միակ ասոցիացիան է ձայնագրությունների արդյունաբերությունում Պորտուգալիայում։ Ստեղծվել է 1989 թվականին, այն փոխարինել է GPPFV-ին (Portuguese group of producers of Phonograms and videograms) և UNEVA-ին (Union of audio and video editors):

AFP-ն  հանդիսանում է International Federation of the Phonographic Industry (IFPI) կազմակերպության պորտուգալական խումբը։ Ասոցիացիան ներառում է Պորտուգալիայի շուկայում գործող բոլոր հիմնական ձայնագրություններ թողարկող կազմակերպությունները և նրանց մասնաճյուղերը, նրանք բոլորը միասին ծածկում են շուկայի 95%։

Հիմնադրումից սկսած AFP-ն սկսել է հրապարակել շուկայի մասին տեղեկատվություն։ Պորտուգալական RTP1 հեռուստաալիքով հեռարձակվող *Top +* ծրագիրը հանդիսանում է շաբաթական չարթ, և ստեղծվել է AFP-ի և RTP-ի միջև համագործակցության շնորհիվ, այն այս պահին հանդիսանում է պորտուգալական հեռուստատեսության ամենահին չարթը։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
*AFP Official Website 
*AFP Official Charts

Կատեգորիա:Հիթ-շքերթներ
Մացույամա

, քաղաք Ճապոնիայում, Էհիմե պրեֆեկտուրայի մայրաքաղաք։ Գտնվում է Սիկոկու կղզու վրա։ Ըստ 2014 թվականի մարդահամարի տվյալների՝ քաղաքում բնակվում է 516 459 մարդ։ Համարվում է Սիկոկու կղզու բնակչությամբ ամենամեծ քաղաքը։ Քաղաքը հիմնադրվել է 1889 թվականի դեկտեմբերի 15-ին։

## Կլիմա
Մացույամայում տիրում է մերձարևադարձային մուսոնային կլիմա` շոգ ամառներով և զով ձմեռներով։

## Քույր քաղաքներ
Մացույաման ունի երեք քույր քաղաք․

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ

* Քաղաքի պաշտոնական կայք 
* Քաղաքի պաշտոնական կայք  
* Sophia Club  An NPO that creates a friendly environment for foreigners
* Matsuyama Declaration 
* CityMayors.com city profile by Mayor Nakamura

Կատեգորիա:Էհիմե պրեֆեկտուրայի քաղաքներ
Կատեգորիա:Ճապոնիայի նավահանգստային բնակավայրեր
Կատեգորիա:Ճապոնիայի պրեֆեկտուրաների վարչական կենտրոններ
Կատեգորիա:Ճապոնիայի քաղաքներ
PubMed Central

**PubMed Central** (**PMC**), ազատ օգտագործմամբ թվային գրադարան, որում պահվում են բաց հասանելությամբ գիտական աշխատություններ, որոնք հրատարակվել են բժշկական և կենսաբանական ամսագրերում։ Հանդիսանալով հետազոտական տվյալների ամենախոշոր աղբյուրներից մեկը, և հիմնված լինելով Կենսատեխնոլոգիական տեղեկությունների ազգային կենտրոնի (NCBI) կողմից, PubMed Central-ը իրենից ներկայացնում է ավելին քան միայն տեղեկությունների շտեմարան։ Բոլոր PMC-ին ներկայացվող նոր հրապարակումները անցնում են ինդեքսավորման և ֆորմատավորման գործընթաց, որի արդյունքում ստացված նյութը դառնում է մետա-նյութ, որը իրենից ներկայացնում է XML-ի կառուցվածք ունեցող ֆայլ։ PMC-ում զետեղված բոլոր տեղեկությոսւնները կարող են հեշտությամբ կցվել NCBI-ի այլ տվյալների շտեմարանների հետ և հասանելի են Entrez որոնման համակարգով։

PubMed Central-ը պետք չէ շփոթել PubMed-ի հետ, դրանք երկու տարբեր ծառայություններ են։ Մինչդեռ PubMed-ը իրենից ներկայացնում է կենսա-բժշկական մեջբերումների և սեղմագրերի տվյալների շտեմարան, այս շտեմարանում հիշատակված նյութերի ամբողջական տեքստերը պահվում են այլ տեղերում (երբեմն միայն թղթային տեսքով)։ Ի հակադրություն դրան, PubMed Central-ը ազատ հասանելությամբ թվային արխիվ է, որտեղ պահվող տեքստերը ամբողջական են և հասանելի բոլորի համար հասարակ վեբ-նավարկիչով։

2018 թվականի դեկտեմբերի տվյալներով PMC-ին ներառում է ավելին քան 5,2 միլիոն հոդվածներ, որոնք այստեղ տեղադրվել են անմիջականորեն հրատարակողների կամ հեղինակների կողմից։ Ավելի վաղ ժամանակաշրջանի տվյալները ցույց են տալիս, որ 2013 թվականի հունվարից մինչև 2014 թվականի հունվար ամիսները հեղինակների կողմից զետեղված նյութերի քանակը գերազանցում է 103,000 հոդված ցուցանիշը։ PMC-ում նաև գրանցված են ավելին քան 4,000 ամսագրեր, որոնք ավտոմատ կերպով զետեղում են այստեղ հրապարակված նյութերը։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* National Institutes of Health Submission System (NIHMS)
* NIH Public Access Policy

Կատեգորիա:Ազատ հասանելությամբ արխիվներ
Կատեգորիա:Բժշկական տվյալների շտեմարաններ
Կատեգորիա:Կենսաբանական տվյալների շտեմարաններ
Սուրեն Խաչատրյան (արձակագիր)

**Սուրեն Անդրանիկի Խաչատրյան** (), հայ արձակագիր, թարգմանիչ, ԽՍՀՄ գրողների միության անդամ 1972 թվականից։

## Կենսագրություն
Սուրեն Խաչատրյանը ծնվել է 1932 թվականի դեկտեմբերի 15-ին, Երևանում։ 1955 թվականին ավարտել է Երևանի պետական համալսարանի բանասիրական ֆակուլտետի հայկական բաժինը։ 1955-1963 թվականներին աշխատել է «Երևանի համալսարան» և «Երևան» թերթերում, Արտասահմանյան երկրների հետ բարեկամության և մշակութային կապի հայկական ընկերությունում։ 1963 թվականից որպես բաժնի վարիչ աշխատում է «Սովետական արվեստ» ամսագրի խմբագրությունում, 1985-1991 թվականներին՝ «Նաիրի» հրատարակչության արվեստի բաժնի վարիչ։ Ստեղծագործությունների հիմնական թեման ժամանակակից կյանքն է («Անհայտ որդիներ», 1962, «Թիթեռի օրագիրը», 1973, «Ոսկե արծվի հրապարակը», 1976, պատմվածքների ժողովածու) և թատերական աշխարհը («Պետրոս Ադամյան», 1970, «Թատերական դիտումներ», 1982)։ Կատարել է թարգմանություններ ռուսերենից։

## Մրցանակներ
* ՀԳՄ Ստեփան Զորյանի անվան մրցանակ (1981)

## Երկեր
* Անհայր որդիներ (պատմվածքներ), Ե., Հայպետհրատ, 1962, 136 էջ։
* Պետրոս Ադամյան (վիպակ), Ե., «Հայաստան», 1970, 250 էջ։
* Արզո Արզումանյան (մենագրություն), Ե., Հայկական թատերական ընկերություն, 1972, 100 էջ։
* Թիթեռի օրագիրը, Ե., «Հայաստան», 1973, 76 էջ։
* Ոսկե արծվի հրապարակը, Ե., «Հայաստան», 1976, 136 էջ։
* Էդգար Էլբակյան, Ե., Հայկական թատերական ընկերություն, 1979, 120 էջ։

### Թարգմանություններ (ռուսերենից)

* Ռիզաև Սաբիր, Հրաչյա Ղափլանյան, Ե., Հայկական թատերական ընկերություն, 1969, 236 էջ։
* Ռիզաև Սաբիր, Վարդան Աճեմյան, Ե., 1972, 222 էջ։
* Պլատոնով Ա., Հիասքանչ ու ցասումնալի աշխարհում, Ե., «Սովետական գրող», 1977, 370 էջ։
* Տորտորելի Վ., Էնրիկո Կարուզո, Ե., «Սովետական գրող», 1978, 208 էջ։
* Գորոդեցկի Սերգեյ, Հայաստանի և հայ կուլտուրայի մասին (գրքի մեջ մտնող հոդվածները, ակնարկները և «Շամիրամի այգիները» վեպը թարգմանել է Ս. Խաչատրյանը), Ե., «Սովետական գրող», 1980, 332 էջ։
*Յուրի Վասիլևիչ Բոնդարև, «Խաղ», Արևիկ, 1988, 293 էջ։
* Անատոլի Բեզուգլով, «Հանցագործներ»։ Վեպ, Հայաստան, 1989, 608 էջ։
*Վալենտին Գրիգորեւիչ Ռասպուտին, «Հրդեհ»։ Վիպակներ և պատմվածքներ, Խորհրդային գրող, 1989, 479 էջ։
* Դենի Դիդրո, «Պարադոքս դերասանի մասին», ՀԹԳՄ, 1992, 212 էջ։
* Կարեն Քալանթար, Ակնարկներ Փարաջանովի մասին, Ե., ՀՀ ԳԱ Արվեստի ինստիտուտ, 2012, 262 էջ։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Հայ արձակագիրներ
Կատեգորիա:Հայ թարգմանիչներ
Կատեգորիա:ԽՍՀՄ գրողների միության անդամներ
Կատեգորիա:ԵՊՀ բանասիրական ֆակուլտետի շրջանավարտներ
Շրենու Պարիկհ

**Շրենու Փարիկը** (, ), հնդիկ հեռուստատեսային դերասանուհի է, որը առավագույնս հայտնի է Ի՞նչ կոչել այս սերը հեռուստասերիալի 2րդ եթերաշրջանում իր կերտած **Աստղա Ագնիհոտրիի** դերով։ Շրենուն շատ է սիրվել նաև Սիրտն ասում է Օբերոյ և Սիրաղախ սերիալներում կերտած Գորի Կումարի Շարմայի կերպարի շնորհիվ։

## Վաղ կյանք
Շրենուն հնդկաստանի Գուջարաթի շրջանի Վադոդարա քաղաքում։ Նա սովորել և ավարտել է Վադոդարայում գտնվող Նավրաչնա Վիդիանի Վիդալայա կորվող դպրոցը։ Պարիկհն արժանացել է Միսս համալսարան 2007 տիղոսին, իսկ 2008 թվականին Միսս Վադոդարա մրցույթում երկրորդ տեղն է զբաղեցրել։

## ԶԼՄ-ներ
2017 թվականին Ahmedabad Times- ը Շրենուին ճանաչել է հնդկաստանի ամենահմայիչ կին։

## Ֆիլմագրություն
### Հեռուստատեսություն

### Ֆիլմեր

## Մրցանակներ

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղոմներ
*  

Կատեգորիա:1989 ծնունդներ
Կատեգորիա:Ապրող անձինք
Կատեգորիա:Հնդիկ դերասանուհիներ
Կատեգորիա:Հնդիկ մոդելներ
Ալեքյան

**Ալեքյան**, հայկական ազգանուն։

## Ազգանունը կրողներ
* Արայիկ Ժորայի Ալեքյան (ծնվ. 1959), քանդակագործ։ 
* Բագրատ Գեղամի Ալեքյան (ծնվ. 1951), բժիշկ, սիրտանոթային վիրաբույժ։
* Բագրատ Գևորգի Ալեքյան (ծնվ. 1949), բանաստեղծ, լրագրող։ 
* Գեղամ Բագրատի Ալեքյան (1912-1998), խորհրդային կուսակցական և պետական գործիչ։
* Կարեն Ալեքյան (ծնվ. 1975), նկարիչ-գրաֆիկ, մեդիա արվեստագետ։
* Սուրեն Բագրատի Ալեքյան (191?-1988), մշակութային գործիչ։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Հայկական ազգանուններ
Կատեգորիա:Ազգանուններ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Յան վերջածանցով ազգանուններ
Կատեգորիա:Անձնանվանական հիմքով ազգանուններ
Ակիտա

, քաղաք Ճապոնիայում, Ակիտա պրեֆեկտուրայի մայրաքաղաքը։ Տվյալ կարգավիճակում է գտնվում 1997 թվականի ապրիլի 1-ից։

Քաղաքը զբաղեցնում է 906.09 քառակուսի կիլոմետր տարածք։ 2016 թվականի տվյալների համաձայն քաղաքում բնակվում է 314 662 մարդ։ Միջին խտությունը կազմում է 347 մարդ/կմ2։

## Կլիմա
Ակիտան գտնվում է մերձարևադայձային մուսոնային կլիմայական գոտում։ Գտնվում է մայրցամաքային մուսոնային կլիմայական գոտու սահմանին։ Այդ հատկանիշներով քաղաքը նման է ԱՄՆ տնտեսական մայրաքաղաք Նյու Յորքին։

## Քույր քաղաքներ
*  - Լանչժոու, Հանսու, Չինաստան, 1982 թվականից
*  - Պասաու, Գերմանիա, 1984 թվականից
* -  Մալաբոն, Ֆիլիպիններ,  1987 թվականից
* - Քենայ, Ամերիկայի Միացյալ Նահանգներ
* - Սենթ Քլաուդ, Ամերիկայի Միացյալ Նահանգներ, 1993 թվականից
* - Վլադիվոստոկ, Պրիմորիեի երկրամաս, Ռուսաստան, 1992 թվականից

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
*Official Website 

Կատեգորիա:1889 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր
Կատեգորիա:Ակիտա պրեֆեկտուրայի քաղաքներ
Կատեգորիա:Ճապոնիայի բնակավայրեր
Կատեգորիա:Ճապոնիայի նավահանգստային բնակավայրեր
Կատեգորիա:Ճապոնիայի պրեֆեկտուրաների վարչական կենտրոններ
Կատեգորիա:Ճապոնիայի քաղաքներ
Ալեքսանդրյան

**Ալեքսանդրյան**, հայկական ազգանուն։

## Ազգանունը կրողներ
* Ալեքսանդր Ալեքսանդրյան (1889-1970), կոմպոզիտոր, երաժիշտ, թառահար։
* Արտաշես Ալեքսանդրյան (1897-1992), բժիշկ։
* Գևորգ Արշավիրի Ալեքսանդրյան (1915-1993), աշխարհագետ, օդերևութաբան։
* Էմմա Արտաշեսի Ալեքսանդրյան (1927), հոգեբան։ 
* Կարեն Վռամի Ալեքսանդրյան (1934-2004), մեքենագետ։
* Միքայել Նիկոլայի Ալեքսանդրյան (1908-1975), մտավորական, տնտեսագետ։
* Պողոս Ալեքսանդրյան Իզմայիլյան (1852-1895), հասարակական, քաղաքական, պետական գործիչ, Թիֆլիսի քաղաքագլուխ, փոխքաղաքագլուխ, հրատարակիչ, խմբագիր։
* Ռաֆայել Արամի Ալեքսանդրյան (1923-1988), մաթեմատիկոս։
* Սադա Դավթի Ալեքսանդրյան (181?-1833), մտավորական։

## Տես նաև
* Ալեքսանյան

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Հայկական ազգանուններ
Կատեգորիա:Ազգանուններ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Հունարեն հիմքով ազգանուններ
Կատեգորիա:Յան վերջածանցով ազգանուններ
Կատեգորիա:Անձնանվանական հիմքով ազգանուններ
Կրիշնա Կոհլի

**Կրիշնա Կումարի Կոհլի** ( , ), հայտնի է նաև իր մականունով՝ **Կիշու Բաի**, պակիստանցի քաղաքական գործիչ։ 2018 թվականի մարտից Պակիստանի սենատի անդամ։ Այս պաշտոնը զբաղեցնող առաջին հինդուիստ դալիտ կինն է։ Հայտնի է կանանց իրավունքների համար և ստրկացման դեմ պայքարի քարոզարշավներով։

## Կենսագրություն
Կոհլին ծնվել է  1979 թվականի փետրվարի 1-ին Նագարպարկար գյուղից սերող աղքատ ընտանիքում: Երբ Կոհլին երեխա էր և 3-րդ դասարանի աշակերտուհի, նա և  ընտանիքը երեք տարի գերի են եղել որպես կալանավորված բանվորներ Ումերկոտ շրջանի տերերին պատկանող մասնավոր բանտում։ Նրանք ազատ են արձակվել միայն ոստիկանների կողմից իրենց սեփականատիրոջ հողի վրա հարձակումից հետո։ Նախնական կրթություն Կոհլին ստացել է Ումերկոտ շրջանում, այնուհետև՝ Միրպուր-Խաս շրջանում։

Կոհլին ամուսնացել է 1994 թվականին, երբ տասնվեց տարեկան էր և սովորում էր իններորդ դասարանում։ Ուսումը շարունակել է ամուսնությունից հետո և 2013 թվականին սոցիոլոգիայի մագիստրոսի աստիճան է ստացել Սինդի համալսարանից։

2007 թվականին Կոհլին մասնակցել է Իսլամաբադում անցկացված երրորդ Մեհերգարհի մարդու իրավունքների երիտասարդ առաջնորդների ուսուցման ճամբարին, որտեղ ուսումնասիրել է Պակիստանի կառավարությունը, միջազգային միգրացիան, ռազմավարական պլանավորումը և տեղեկացել այն գործիքների մասին, որոնք կարող են կիրառվել սոցիալական փոփոխությունների համար։

## Քաղաքական գործունեություն
Կոհլին միացավ Պակիստանի ժողովրդական կուսակցությանը որպես սոցիալական ակտիվիստ՝ պայքարելու Թար շրջանի մարգինալացված համայնքների իրավունքների համար։ Նաև արշավներ է կազմակերպում կանանց իրավունքների համար, ստրկացման և աշխատավայրում սեռական ոտնձգությունների դեմ։ 2018 թվականին Պակիստանի խորհրդարանական ընտրություններում ընտրվել է Սենատի կազմում որպես պահուստային տեղի համար Սինդից ընտրված Պակիստանի ժողովրդական կուսակցության թեկնածու։ Որպես սենատոր երդմնակալության արարողությունը տեղի է ունեցել 2018 թվականի մարտի 12-ին։ Առաջին հինդուիստ դալիտ և երկրորդ հինդուիստ կինն է, որ ընտրվել է Սենատի կազմում Տաթնա Բհագվանդաս Չավլայից հետո:

2018 թվականին BBC կողմից ներառվել է BBC 100 ազդեցիկ կանանց շարքում։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:BBC 100 կին
Կատեգորիա:Կեղծանուններ
Կատեգորիա:Պակիստանի կին քաղաքական գործիչներ
Կատեգորիա:Սինդի համալսարանի շրջանավարտներ
1985-86 NBA մրցաշրջան

**1985-86 NBA մրցաշրջան**, դարձել է Բասկետբոլի ազգային ասոցիացիայի 40-րդ մրցաշրջանը։ Մրցաշրջանի չեմպիոնը դարձել է «Բոստոն Սելտիքս» ակումբը։ Եզրափակչում՝ վեց խաղերի ընթացքում, «Սելտիքս»-ը հաղթել է «Հյուստոն Ռոքեթս»-ին։

1985 թվականի NBA դրաֆթի «Նյու Յորք Նիքս» ակումբի կողմից՝ առաջին համարի ներքո ընտրվել է կենտրոնական Պատրիկ Յուինգին։ Դրաֆի ժամանակ 8-րդ համարի ներքո ընտրվել է Դետլեֆ Շրեմպֆը, 13-րդ համարի ներքո՝ Կարլ Մելոունը, իսկ 18-րդ համարի ներքո՝ Ջո Դումարսը։

## Պարբերական առաջնություն
### Ըստ դիվիզիոննների
: *Հ = Հաղթանակներ, Պ = Պարտություններ, Տ% = Հաղթած խաղերի տոկոս*

### Ըստ կոնֆերենցիաների

## Փլեյ Օֆ

## Ցուցանիշներով առաջնորդներ

## Մրցանակներ ըստ մրցաշրջանի արդյունքներ
* **NBA ամենաթանկ խաղացող:** Լարի Բըրդ, Բոստոն Սելտիքս
* **Եզրափակչի ամենաթանկ խաղացող:** Լարի Բըրդ, Բոստոն Սելտիքս
* **[[NBA տարվա սկսնակ]]:** Պատրիկ Յուինգ, Նյու Յորք Նիքս
* **[[NBA լավագույն պաշտպանողական խաղացող|Լավագույն պաշտպանողական խաղացող]]:** Էլվին Ռոբերտսոն, Սան Անտոնիո Սփըրս
* **[[NBA լավագույն վեցերորդ խաղացող]]:** Բիլ Ուոլթոն, Բոստոն Սելտիքս
* **[[NBA տարվա մարզիչ|Տարվա մարզիչ]]:** Մայք Ֆրատելո, Սան Անտոնիո Սփըրս

* **[[NBA բոլոր աստղերի հավաքական|Բոլոր աստղերի առաջին հավաքական]]:**
** Հ Լարի Բըրդ
** Հ Դոմինիկ Ուիլկինս 
** Կ Քարիմ Աբդուլ-Ջաբար
** Պ Մեջիք Ջոնսոն
** Պ Այզեա Թոմաս

* **[[NBA բոլոր աստղերի հավաքական|Բոլոր աստղերի երկրորդ հավաքական]]:**
** Հ Չարլզ Բարքլի
** Հ Ալեքս Ինգլիշ
** Կ Հակիմ Օլաջուվոն
** Պ Սիդնի Մոնկրիֆ
** Պ Էլվին Ռոբերտսոն

* **[[NBA սկսնակների հավաքական]]**
** Քսավիեր Մակդանիել
** Պատրիկ Յուինգ
** Կարլ Մելոուն
** Ջո Դումարս
** Չարլզ Օկլի

* **[[NBA բոլոր աստղերի պաշտպանության հավաքական|Բոլոր աստղերի ապշտպանության առաջին հավաքական]]:**
** Փոլ Փրեսի
** Քևին Մակհեյլ
** Մարք Իթոն
** Սիդնի Մոնկրիֆ
** Մորիս Չիկս

* **[[NBA բոլոր աստղերի պաշտպանության հավաքական|Բոլոր աստղերի ապշտպանության երկրորդ հավաքական]]:**
** Մայքլ Կուպեր
** Բիլ Հենզլիկ
** Մաունտե Բոլ
** Էլվին Ռոբերտսոն
** Դենիս Ջոմսոն

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* 1985-86 NBA Season Summary 

Կատեգորիա:Բասկետբոլի ազգային ասոցիացիա
Կատեգորիա:Բասկետբոլի ազգային ասոցիացիայի դրաֆթներ
Ալիխանյան

**Ալիխանյան**, հայկական ազգանուն

## Ազգանունը կրողներ
* Աբրահամ Իսահակի Ալիխանյան (1904-1970), ֆիզիկոս։
* Ալեքսանդր Գրիգորի Ալիխանյան, երգիչ։
* Անահիտ Սիմոնի Ալիխանյան (ծնվ. 1889), դերասանուհի։
* Արմենակ Ալիխանյան (1890-1977), բժիշկ։
* Արտավազդ Մկրտչի Ալիխանյան (1957-1992), ազատամարտիկ, հրամանատար։
* Արտեմ Իսահակի Ալիխանյան (1908-1978), ֆիզիկոս։ 
* Գևորգ Սարգսի Ալիխանյան (1897-1938), պետական գործիչ։
* Իսահակ Սիմոնի Ալիխանյան (1876-1946), դերասան։ 
* Հակոբ (Արտաշես) Սարգսի Ալիխանյան (188?-1915), մանկավարժ։
* Հարություն Աբրահամի Ալիխանյան (1896-1941), խորհրդային արևելագետ և կովկասագետ։
* Միքայել Գրիգորի Ալիխանյան (1885-1937), դերասան։
* Նվարդ (Նինա) Միքայելի Ալիխանյան (1896-1977), դերասանուհի, երգչուհի։
* Սամվել Տիգրանի Ալիխանյան (1911-1985), պատմաբան։
* Սոս Իսահակի Ալիխանյան (1906-1985), գենետիկոս։
* Վիկտոր Գևորգի Ալիխանյան (1937-1998), ըմբիշ, մարզիչ։
* Տիգրանուհի Պատվականի Ալիխանյան (1950), բջջաբան։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Հայկական ազգանուններ
Կատեգորիա:Ազգանուններ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Պարսկերեն հիմքով ազգանուններ
Կատեգորիա:Յան վերջածանցով ազգանուններ
Կատեգորիա:Անձնանվանական հիմքով ազգանուններ
Հե Ցզյանկույ

**Հե Ցզյանկույ** (; ), չինացի կենսաբան և կենսաֆիզիկ։ 2018 թվականի նոյեմբերի 26-ին հայտարարեց, որ CCR5 գենի վրա ազդելու միջոցով օգնել է ստեղծելու աշխարհում առաջին մարդկանց, ովքեր կունենան արհեստականորեն փոփոխված գեներ. այդ ճանապարհով ծնված երեխաները երկվորյակ աղջիկներ են՝ Լուլուն և Նանան, ովքեր, ենթադրվում է՝ անընկալունակ են ՄԻԱՎ-ի նկատմամբ

## Կենսագրություն
2002-2006 թվականներին սովորել է Չինաստանի գիտատեխնիկական համալսարանում, հետո ընդունվել է Ռայսի համալսարանի ասպիրանտուրա և 2010 թվականին կենսաֆիզիկայի բնագավառում պաշտպանեց դիսերտացիան։ Հետո ստաժավորում է անցել Սթենֆորդի համալսարանում՝ Սթիվեն Քուեյկի ղեկավարությամբ։

2012 թվականին վերադառնալով Չինաստան՝ Շենժենի Հարավային գիտատեխնոլոգիական համալսարանաում լաբորատորիա ստացավ և կենսատեխնոլոգիայի բնագավառում մի քանի ստարտափեր հիմնեց։

## Արձագանք՝ գիտափորձի մասին հայտարարությանը

Հարավային գիտատեխնոլոգիական համալսարանի ղեկավարությունը հայտարարեց, որ չի իմացել իր աշխատակցի փորձերի մասին և մտադիր է հետաքննություն սկսել։ Բացի այդ, նրանց կողմից հրապարակվեց մի հայտարորություն, որում հերքվում է համալսարանի՝ ցանկացած տեսակ մասնակցությունը գիտափորձին, եթե այդպիսին անց է կացվել։ Ինչպես նաև հաստատվում է, որ 2018 թվականի փետրվարից Հե Ցզյանկույը գտնվել է չվճարվող արձակուրդի մեջ, սաղմերի հետ նրա փորձերն չեն անցել համալսարանի տարածքում կամ համալսարանի կողմից վճարվող ժամերին, և որ այդ փորձերի մասին ոչինչ հայտնի չի եղել ո՛չ համալսարանի ղեկավարությանը, ո՛չ կենսաբանության վարչական դեկանատին։

Հետազոտողի՝ հրապարակային քննադատությունից հետո, հայտնվեցին տվյալներ, որ Հե Ցզյանկույը կորել է, և նրա գտնվելու վայրը հայտնի չէ։

2019 թվականի հունվարի 21-ին Չինաստանի իշխանությունները հաստատեցին աշխարհում առաջին փոփոխված գենոմով ծնված երեխաների ծննդյան փաստը, ինչպես նաև հայտարարեցին այն մասին, որ գիտափորձի հեղինակ Հե Ցզյանկույի նկատմամբ հետաքննություն է սկսվել։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Official WebSite/Jiankui He
* Faculty profile  at SUSTech
* He Jiankui's talk with slides, panel discussion, and audience questions

Կատեգորիա:Կենսաբաններ
Կատեգորիա:Չինացի գիտնականներ
Կատեգորիա:Չինացի ֆիզիկոսներ
Կատեգորիա:Ռայսի համալսարանի շրջանավարտներ
Կատեգորիա:Սթենֆորդի համալսարանի շրջանավարտներ
Ալթունյան

**Ալթունյան**, հայկական ազգանուն։

## Ազգանունը կրողներ
* Արա Ալթունյան, պոլսահայ բանաստեղծ 
* Արամ-Ասատուր Թադևոսի Ալթունյան (1857-1950), վիրաբույժ։
* Արիստակես Ալթունյան (1804-1868), հասարակական գործիչ։
* Արշակ Ալթունյան (1850), արձակագիր։
* **[[Գևորգ Ալթունյան (այլ կիրառումներ)|Գևորգ Ալթունյան]]**
** Գևորգ Կարապետի Ալթունյան (1881-1947), գրականագետ, թարգմանիչ, դրամատուրգ։
** Գևորգ Ռուբենի Ալթունյան (ծնվ. 1974), հեռուստահաղորդավար և մեկնաբան։
* Եսայի Ալթունյան (ծնվ․ 1980), ֆրանսահայ երգիչ, երգահան, դաշնակահար, դերասան։
* Զազիկ Ստեփանի Ալթունյան (1922-1942), նկարիչ։
* **[[Էդուարդ Ալթունյան (այլ կիրառումներ)|Էդուարդ Ալթունյան]]**
** Էդուարդ Ալեքսանդրի Ալթունյան (1958-1992), ազատամարտիկ, Արցախյան ազատամարտի մասնակից։
** Էդուարդ Լևոնի Ալթունյան (1922-1995), ճարտարապետ։
* Թաթուլ Տիգրանի Ալթունյան, (1901-1973), խմբավար, մանկավարժ։
* Թելման Եղիշեի Ալթունյան (1950-1994), ազատամարտիկ, Արցախյան ազատամարտի մասնակից։
* Ժիրայր Թաթուլի Ալթունյան, Թաթուլ Ալթունյանի անվան երգի-պարի պետական համույթի գեղարվեստական ղեկավար։
* Լևոն Ալթունյան (ծնվ. 1958), բժիշկ-անեսթեզիոլոգ։
* Կոստանդին Տիգրանի Ալթունյան (1913-1990), ճարտարագետ-կոնստրուկտոր։ 
* Հակոբ Ալթունյան (1892-1973), բժիշկ։
* Հովհաննես Ալթունյան (1709-1774), գյուղատնտես։
* Մարտիրոս Հակոբի Ալթունյան (1888-1958), ճարտարապետ։
* Միհրան Ստեփանի Ալթունյան (մոտ 1890-1915), բժիշկ։
* Մկրտիչ Ալթունյան, լրագրող։
* Նուրհան Ալթունյան (մահ. 1985), բժիշկ։
* Ռուբեն Թաթուլի Ալթունյան (ծնվ. 1939), կոմպոզիտոր, ալտահար։
* Սլավիկ Նիկիտի Ալթունյան (1956-1993), ազատամարտիկ, Արցախյան ազատամարտի մասնակից։
* Ստեփան Զարմայրի Ալթունյան (1893-1945), գրաֆիկ։
* Սուրեն Ալթունյան (1957-1994), ազատամարտիկ, Արցախյան ազատամարտի մասնակից։
* Վահագն Ալթունյան (1910-ական թթ.-1937/1938, աքսոր), նկարիչ։
* Վահան Ալթունյան (1888-1964), բժիշկ։

## Տես նաև
* Ալթունյան եղբայրներ

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Հայկական ազգանուններ
Կատեգորիա:Ազգանուններ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Յան վերջածանցով ազգանուններ
Կատեգորիա:Թուրքերեն հիմքով ազգանուններ
Կատեգորիա:Անձնանվանական հիմքով ազգանուններ
Դմիտրի Պետրով

**Դմիտրի Պետրով** (), ռուս պոլիգլոտ, համաժամանակյա թարգմանիչ, Մոսկվայի պետական լեզվաբանական համալսարանի դասախոս։ 2012 թվականից ռուսական «Կուլտուրա» հեռուստաալիքի «Պոլիգլոտ» () ռեալիթի-շոուի հաղորդավար-ուսուցիչն է։

## Կենսագրություն
1975 թվականին Պետրովն ընդունվել է Մոսկվայի Մորիս Թորեզի անվան պետական լեզվաբանական ինստիտուտ (ներկայումս` Մոսկվայի պետական լեզվաբանական համալսարան)։ 2015 թվականի դրությամբ` որպես դասախոս աշխատում է այս համալսարանում։

Մամուլում հրատարկված հարցազրույցներից մեկում նշվում է, որ Դմիտրի Պետրովը գիտի ավելի քան 30 լեզու։ Պետրովն ինքը պնդում է, որ կարողանում է կարդալ 50 լեզվով, սակայն աշխատում է 8 լեզվով՝ անգլերեն, ֆրանսերեն, իտալերեն, իսպաներեն, գերմաներեն, չեխերեն, հունարեն և հինդի։

2011 թվականի դեկտեմբերին հեռուստատեսային նոր նախագծի` «Тiлашар ENTER»-ի շրջանակներում անցկացրել է ղազախերենի ուսուցման մոտիվացնող կուրս։ Նախագիծը ստեղծվել էր Ղազախստանի Մշակույթի նախարարության լեզուների կոմիտեի պատվերով։

2012 թվականի հունվարից սկսած` Պետրովն աշխատում է «Կուլտուրա» հեռուստաալիքում՝ որպես «Պոլիգլոտ» ուսուցողական ծրագրի հաղորդավար-ուսուցիչ։ 2016 թվականի հունիսի դրությամբ` թողարկվել է հաղորդման 8 եթերաշրջան՝ անգլերեն, իտալերեն, ֆրանսերեն, իսպաներեն, գերմաներեն, հինդի/ուրդու, պորտուգալերեն և չինարեն լեզուների ուսուցմամբ։ Հաղորդման բոլոր եթերաշրջանները բաց թողարկմամբ հրապարակվում են «Կուլտուրա» հեռուստաընկերության պաշտոնական կայքում։

Պետրովը օտար լեզուներով թարգմանել է ռուսական չաստուշկաները` հայհոյախոսություններով հարուստ բառապաշարով։

Համաձայն մամուլի` Դմիտրի Պետրովն աշխատել է Միխայիլ Գորբաչովի, Բորիս Ելցինի և Վլադիմիր Պուտինի հետ։

## Անձնական կյանք
Դմիտրի Պետրովն ամուսնացած է։ Կինը Անամիկա Սակսենա անունով հնդկուհի է, որը նույնպես թարգմանիչ է։ Ունեն երեք երեխա՝ որդիները` Դեմյանը և Իլիանը, և դուստրը` Արինան։

## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն
* 

## Արտաքին հղումներ
* Լեզվի դասընթացներ, որտեղ Դմիտրի Պետրովն անձամբ է ուսուցանում
* Դմիտրի Պետրովի լեզվաբանության կենտրոն
* Ինչպես պոլիգլոտին նոր լեզու սովորեցնել. հարցազրույց Պետրովի հետ 
* «Պոլիգլոտ» շոուի հաղորդավար Դմիտրի Պետրով  
* Զրույցներ պոլիգլոտ Պետրովի հետ - 1 Forbes.kz
*  Զրույցներ պոլիգլոտ Պետրովի հետ - 2 Forbes.kz
* Դմիտրի Պետրովը «Радио Маяк»-ի եթերում 
* Դմիտրի Պետրովը «Эхо Москвы» ռադիոընկերության եթերում
* Դմիտրի Պետրովի վիդեոբլոգը Youtube-ում

Կատեգորիա:Խորհրդային թարգմանիչներ
Կատեգորիա:Մոսկվայի լեզվաբանական համալսարանի շրջանավարտներ
Կատեգորիա:Մոսկվայի պետական համալսարանի շրջանավարտներ
Կատեգորիա:Պոլիգլոտներ
Կատեգորիա:Ռուս թարգմանիչներ
Կատեգորիա:Ռուս հաղորդավարներ
Կատեգորիա:Ռուս հեռուստաանձինք