Դողս

**Դողս**, գյուղ Վաղարշապատի տարածաշրջանում, Վաղարշապատ քաղաքից 4 կմ հյուսիս։ Մարզկենտրոնից գտնվում է 21 կմ հեռավորության վրա։ Նախկինում կոչվել է նաև Դոխս, Դողք։ Տարածքը՝ 3.8 կմ² (381 հեկտար)։ Բնակչությունը՝ 1515 մարդ (2013):

## Պատմություն
Եղել է Պատմական Հայաստանի Այրարատ աշխարհի Արագածոտն գավառի գյուղերից։ Այստեղ 894 թվականին տեղի է ունեցել Դողսի ճակատամարտը Սմբատ Ա Բագրատունու զորքերի և Ատրպատականի էմիր Ափշինի բանակի միջև, որն ավարտվել է հայերի հաղթանակով։ Գյուղում կառուցված է Սբ. Ստեփանոս եկեղեցին։

## Աշխարհագրություն
Գյուղը տեղադրված է Միջինարաքսյան հարթավայրում՝ ծովի մակարդակից 915 մ բարձրության վրա։ Կլիման չոր, խիստ ցամաքային է։ Ձմեռները սկսվում են դեկտեմբերի կեսերին, հունվարյան միջին ջերմաստիճանը տատանվում է -2-ից -3&nbsp;°C: Ամառը տևական է՝ մայիսից մինչև հոկտեմբեր, օդի միջին ամսական ջերմությունը հասնում է 24-ից 26&nbsp;°C, իսկ առավելագույնը՝ 42&nbsp;°C: Հաճախ լինում են խորշակներ, որոնք զգալի վնաս են հասցնում գյուղատնտեսությանը։ Մթնոլորտային տարեկան տեղումների քանակը 250-300 մմ է։ Բնական լանդշաֆտները կիսաանապատներ են, որոնք ոռոգման ընթացքում վեր են ածվել կուլտուր-ոռոգելի լանդշաֆտի։ Ագրոկլիմայական տեսակետից համայնքն ընկած է բացարձակ ոռոգման գոտում։ Հարուստ է արտեզյան ջրերով, որոնք օգտագործվում են որպես խմելու ջուր։

## Բնակչություն
Գյուղի բնակչության նախնիների հիմնական մասը 1915-1916 թթ. տեղափոխվել են Արևմտյան Հայաստանից՝ Ալաշկերտից, Մուշից, Վանից, Արծկեից։ Ըստ տարիքային կազմի բնակչությունը բաշխված է հետևյալ կերպ. մինչաշխատունակներ՝ 28%, աշխատունակներ՝ 59%, հետաշխատունակներ՝ 13%:

Դողսի ազգաբնակչության փոփոխությունը.

[մինի|Հուշարձան Երկրորդ աշխարհամարտում զոհվածների, քանդակագործ՝ [Յուրի Մինասյան]]

## Տնտեսություն
Գյուղն ունի 289 առկա տնտեսություն։

Գյուղատնտեսական հողահանդակները ոռոգվում են Ստորին Հրազդանի ջրանցքի և Քասախ գետի ջրերով։ Գյուղատնտեսական հողահանդակներում մեծ բաժին ունեն վարելահողերը (146 հա), պտղատու (12 հա) և խաղողի այգիները (18 հա)։ Պետական հողերը գլխավորապես օգտագործվում են որպես վարելահողեր՝ կազմելով 34.8 հա։ Զբաղվում են պտղաբուծությամբ, բանջարաբուծությամբ, այգեգործությամբ, թռչնաբուծությամբ, խոշոր եղջերավոր անասնապահությամբ։

### Առևտուր
Դողսում գործում է 6 առևտրի կենտրոն։ Գյուղի մթերքների մեծ մասը գյուղացին վաճառում է մոտակա քաղաքներում՝ Էջմիածնում, Երևանում և Արմավիրում։

## Հասարակական կառույցներ
Ունի դպրոց, գրադարան, բուժկետ, կապի հանգույց։

## Դողսեցիներ
*Հրաչիկ Կարապետյան-Դողսի գյուղապետ, Աղավնատան և Դողսի դեպուտատ, գյուղատնտես, անասնաբույժ։
*Վարազդատ Ադամյան-Դողսի երկարամյա գյուղապետ։
*Կարեն Հակոբյան-ՀՀ Զինված ուժերի աշխատակից։
*Կարեն Հարությունյան - ռազմական դատախազ

## Տեղական ինքնակառավարում
Համայնքի ղեկավար՝ Հակոբ Պապոյան

*Ավագանու անդամների ցուցակ*
# Գրիգորյան Աբրահամ Ռազմիկի
# Հայրապետյան Սերժիկ Վրեժի
# Զաքարյան Էդգար Հարությունի
# Հարությունյան Աշոտ Սումբաթի
# Արսենյան Արսեն Եղիշեի
# Ադամյան Արսեն Վազգենի
# Պետրոսյան Ավագ Կոլյայի

## Պատկերասրահ

Դողս1.jpg|Դողսի մանկապարտեզի շենքը, որը վերածվել է ավերակի
Դողս գյուղ տեսարան 3.jpg|Դողսի փողոցներից մեկը՝ Շիրազի փողոց
Դողս.jpg|Դողսի միջնակարգ դպրոցը
Դողս գյուղ տեսարան 2.jpg|Դողսեցի մանուկներ
Դողս գյուղ տեսարան 1.jpg|տուն Դողսիում


## Տես նաև
*Դողսի պատմության և մշակույթի անշարժ հուշարձանների ցանկ (Արմավիրի մարզ)
*Սուրբ Ստեփանոս Նախավկա եկեղեցի (Դողս)

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Էջը Արմավիրի մարզպետարանի կայքում
* Համայնքի ղեկավարի Էջը Արմավիրի մարզպետարանի կայքում