Կարծր կոնֆետ

**Կարծր կոնֆետը** (ամերիկյան անգլերեն) կամ **եփած քաղցրավենիքը** (բրիտանական անգլերեն), շաքարային կոնֆետ է, որը պատրաստվում է մեկ կամ մի քանի շաքարի հիմքով օշարակներից, որը տաքացվում է մինչև 160 °C (320 °F) ջերմաստիճանի՝ կոնֆետ պատրաստելու համար։ Կարծր կոնֆետների բազմաթիվ տեսակների շարքում են ձողիկավոր կոնֆետները, ինչպիսիք են կարամելային ձեռնափայտը, սառնաշաքարը, քարային կոնֆետը, անիսոնային ոլորանները և Կամբրայի բետիզները։ «Եփած» բառը ճիշտ չէ, քանի որ սախարոզը լիովին հալվում է մոտավորապես 186 °C-ում։ Հետագա տաքացումը այն ճեղքում է գլյուկոզի և ֆրուկտոզի մոլեկուլների, նախքան այն կարող է գոլորշիանալ։

Կարծր կոնֆետների մեծ մասը քաշով գրեթե 100% շաքար է՝ գույնի կամ համի համար նախատեսված մի փոքր քանակությամբ այլ բաղադրիչներով և վերջնական արտադրանքում աննշան ջրի պարունակությամբ։ Կարծր կոնֆետի բաղադրատոմսերը կարող են օգտագործել սախարոզի, գլյուկոզի, ֆրուկտոզի կամ այլ շաքարների օշարակներ։ Ստեղծվել են նաև շաքարից զերծ տարբերակներ։

## Ստեղծում
Կարծր կոնֆետների բաղադրատոմսերն օգտագործում են շաքարի օշարակ, ինչպիսիք են սախարոզը, գլյուկոզը կամ ֆրուկտոզը։ Այն տաքացվում է որոշակի ջերմաստիճանի, որի պահին կոնֆետ պատրաստողը հեռացնում է այն կրակից և կարող է ավելացնել կիտրոնաթթու, սննդային ներկանյութ և որոշ համային հավելումներ, ինչպիսիք են բուսական լուծամզվածքը, եթերայուղը կամ համային նյութը։ Օշարակային խառնուրդը, որն այժմ շատ թանձր է, կարող է լցվել թխման կաղապարի կամ սկուտեղի մեջ` սառելու համար, կամ սառեցման սեղանի վրա՝ արդյունաբերական զանգվածային արտադրության դեպքում։ Երբ օշարակը բավականաչափ սառչում է, որպեսզի հնարավոր լինի այն մշակել, այն կարելի է ծալել, գլորել կամ ձևավորել ցանկալի ձևերով։ Եփված օշարակը սառելուց հետո այն կոչվում է կարծր կոնֆետ, քանի որ այն դառնում է կոշտ և փխրուն, երբ մոտ է սենյակային ջերմաստիճանին։

## Քիմիայում
Քիմիապես շաքարային կոնֆետները լայնորեն բաժանվում են երկու խմբի՝ բյուրեղային կոնֆետներ և ամորֆ կոնֆետներ։ Բյուրեղային կոնֆետները այնքան կարծր չեն, որքան հանքային տեսակի բյուրեղները, բայց իրենց անունն ու հյուսվածքը ստանում են իրենց մանրադիտակային շաքարի կառուցվածքից, որը ձևավորվում է բյուրեղացման գործընթացի միջոցով, ինչը դրանք դարձնում է հեշտ կծելու կամ կտրելու համար։ Ամորֆ կոնֆետներն ունեն անկազմակերպ բյուրեղային կառուցվածք։ Կարծր կոնֆետները ոչ բյուրեղային, ամորֆ կոնֆետներ են, որոնք պարունակում են մոտավորապես 98% (կամ ավելի) պինդ շաքար։

## Բժշկության մեջ
Կարծր կոնֆետները կապված են հազի դեմ պաստեղների հետ։ Պաստեղատիպ կոնֆետների երկար համի բացթողումը, որն արտացոլում է ժամանակակից հազի դեմ պաստեղների հատկությունները, վաղուց է գնահատվել։ Շատ դեղագործներ օգտագործում էին շաքարային կոնֆետը՝ դեղատոմսերն իրենց հաճախորդների համար ավելի համեղ դարձնելու համար։ Դրանք նաև կրում են հիպոգլիկեմիայով մարդիկ՝ արագ բարձրացնելու իրենց ցածր արյան շաքարի մակարդակը, որը, երբ չի բուժվում, երբեմն կարող է հանգեցնել ուշաթափության և այլ ֆիզիկական բարդությունների, և օգտագործվում են որպես շաքարախտի կառավարման համար։

## Առանց շաքարի
Առանց շաքարի պատրաստված կարծր կոնֆետները և կոկորդի պաստեղները օգտագործում են իզոմալտ՝ որպես շաքարի փոխարինիչ, և հետագայում քաղցրացվում են արհեստական քաղցրացուցիչի ավելացմամբ, ինչպիսիք են ասպարտամը, սուկրալոզը, սախարինը կամ շաքարի սպիրտը, ինչպիսին է քսիլիտոլը։

## Ճապոնիայում
Ճապոնական կարծր կոնֆետները հայտնի են որպես բեկկո ամե (鼈甲飴, տառացի՝ կրիայի զրահի կոնֆետ)։ Յոկայ Կուչիսակե-օննայի մասին տարածված լեգենդները պատմում են, որ նրանից կարելի է փախչել՝ շեղելով նրան բեկկո ամեով։

## Տես նաև
* Հրուշակեղեն
* Մոնպանսիե

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Կոնֆետ