open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Սաթիկ Սեյրանյան

**Սաթիկ Գերասիմի Սեյրանյան** (), հայ լրագրող, հաղորդավար։ Հայաստանի ժուռնալիստների միության նախագահ (2017)։

## Կենսագրություն
Սաթիկ Սեյրանյանը ծնվել է 1974 թվականին Երևանում։ Սովորել է Երևանի թիվ 10 հայագիտական թեքումով դպրոցում, ավարտել Երևանի պետական համալսարանի բանասիրության ֆակուլտետը։ 1989-1991 թվականներին եղել է «Պիոներ կանչ» թերթի «Շավիղ» պատանեկան խմբագրության անդամ և թերթի թղթակից։ 1994-1997 թվականներին աշխատել է «Շրջան», 1997 թվականից՝ «Հայկական ժամանակ» թերթերում, 2000 թվականից՝ «Ազատություն» ռադիոկայանում, 1997-2003 թվականներին՝ «Առավոտ» օրաթերթում։ Թղթակցել է  «Գարուն», AIM, IN VITRO, մոսկովյան «S» ամսագրերին, ինչպես նաև սփյուռքում հրատարակվող տարբեր պարբերականների։ 2001-2002 թվականներին եղել է Հայաստանում իտալական «Renco» ընկերության տեղեկատվության և հասարակայնության հետ հարաբերությունների ղեկավար, 2003-2004 թվականներին եղել է «Արսօյլ» ընկերության տեղեկատվության և հասարակայնության հետ հարաբերությունների ղեկավար։ 2004 թվականին հիմնադրել է «Անկախ տեղեկատվական միջոցների աջակցության» հիմնադրամը, 2004 թվականին հիմնադրել և խմբագրում է «168 ժամ» թերթը և www.168.am կայքը, 2007 թվականին հիմնադրել է «3 միլիոն» ամսագիրը, 2008 թվականին ստեղծել է «Pressing» քաղաքական-հասարակական վերլուծական փակ ակումբը։ 2013-2018 թվականներին վարել է «Արմենիա» հեռուստաընկերության «Ռ-Էվոլյուցիա» հաղորդաշարը։ 2019 թվականից վարում է «Պրեսսինգ» հաղորդաշարը։

## Մրցանակներ, պարգևներ
* Տարվա լավագույն լրագրող, «Ար» հեռուստաընկերության մրցանակաբաշխություն, 1999 
* Սեյրանյանի սցենարով պատրաստված «Ծարաված մարդը» հեռուստաֆիլմն արժանացել է «Շողակաթ» հեռուստաընկերության կողմից անցկացվող հոգևոր ֆիլմերի մրցանակի, 2000 
* Հայաստանում ԱՄՆ դեսպանատան հատուկ մրցանակ «Առավոտ» օրաթերթում տպագրված հակակոռուպցիոն հոդվածաշարի համար, 2002։ Հոդվածաշարն արժանացել է նաև Երևանի մամուլի ակումբի «Լավագույն հրապարակում» մրցանակին 
* Մովսես Խորենացու մեդալ, 2018

## Ընտանիք
* Որդի՝ Արամ Շահինյան

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Հայ լրագրողներ
Կատեգորիա:Հայ հաղորդավարներ
Կատեգորիա:ԵՊՀ շրջանավարտներ
Կատեգորիա:Մովսես Խորենացու մեդալակիրներ
Կատեգորիա:Հայաստանի ժուռնալիստների միության անդամներ
Յորդիս Գրյոնթոֆթ Ռակներունդ

**Յորդիս Գրյոնթոֆթ Ռակներունդ** (ի ծնե՝ Grøntoft, , ), նորվեգացի ճարտարապետ։ 
Նա ճարտարապետությամբ 1898 թվականից զբաղվելով Նորվեգիայում և Շվեդիայում՝ Սկանդինավիայի առաջին կին ճարտարապետներից մեկն էր։

## Կենսագրություն
ձախից|մինի|160x160փքս|Sandsgården-ի հարկի համար ստորագրված նախագիծը, Յևիկ (1898)
Ռակներունդը մեծացել է Կրիստիանիայում (ներկայումս՝ Օսլո, Նորվեգիա), որտեղ նրա հայրը՝ Հագբարդ Օգոստոս Գրոնտոֆը (1847-84), առևտրական էր։ Նա երեք տարի անցկացրել է Կրիստիանիա Կունստ-ոգ Հաանդվարսկսկոլեում, ստանալով կրթություն ճարտարապետության ոլորտում (1895-97)։ Կրթությունը ավարտելուց հետո նա սովորել է Օվե Էկմանի և Հոլգեր Սինդինգ-Լարսենի հետ։ 1898 թվականին նախագեծ է Sandsgården-ը՝ մեծ տուն Յևիկում, որտեղ կային նաև խանութներ և գրասենյակներ։ Նրա ստորագրված նախագծերը 1898 թվականի մայիսից գտնվում են համայնքային արխիվում։ Հայդի Ֆրոնկնեսթադը, որն ուսումնասիրել էր Գրյոնթոֆթ Ռակներունդ կենսագրականը, նշում է, թե կանանց համար որքան անսովոր էր 19-րդ դարի վերջում կոմերցիոն կառույց նախագծելը։

1898 թվականին նա շարունակել է իր ուսումը Լոնդոնի Գեղարվեստի թագավորական ակադեմիայում, որտեղ նա եղել է ամենաառաջին կին ուսանողներից մեկը։ Մի նամակում նա գրել է. «Համենայն դեպս, ես այս դասարանում առաջին կինն եմ...»։

Երբ նա վերադառնում է Լոնդոնից՝ Նորվեգիայում ճարտարապետների համար քիչ հնարավորություններ կային։ 1904 թվականին նա տեղափոխվում է Շվեդիա՝ Մալմյո, որտեղ նա աշխատում էր որպես քաղաքային ճարտարապետ։ Նա նաև նախագծում էր  ինտերիերներ և կահույք։ Նրա կողմից նախագծված որոշ կառույցներ տեսանելի են Մալմյոյից և Լունդից։ Մալմյոյից հետո կրթությունը շարունակելու համար նա տեղափոխվում է Փարիզ։ Այստեղ էլ նա ծանոթանում է Նիլս Ռակներունդի հետ, որի հետ 1908 թվականին ամուսանում է։

Զույգը բնակություն հաստատեց Նորվեգիայի հարավում՝ Դրամեն քաղաքում, որտեղ Յորդիսը շարունակում էր նախագծել նախագծել բնակելի շենքեր և կահույք։ 1918 թվականին, Իսպանական գրիպով վարակվելուց հետո, նա հոկտեմբերի 13-ին թոքաբորբից մահանում է։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Նորվեգացի կին ճարտարապետներ
Կատեգորիա:Թոքաբորբից մահացածներ
Փիլիպոս III Մակեդոնացի

**Փիլիպոս III Մակեդոնացի** կամ **Փիլիպոս Արիդեոս** (, *անհայտ* – մ.թ.ա. 317), Մակեդոնիայի արքա, որը կառավարել է մ․թ․ա․ 323-317 թվականներին, աշխարհահռչակ Ալեքսանդր Մակեդոնացու կրտսեր եղբայրն ու իրավահաջորդը, Մակեդոնական կայսրության հիմնադիր Փիլիպոս II Մակեդոնացու որդին։

## Կենսագրություն
Արիդեոսը (Փիլիպոս անունը ստացել է թագադրությունից հետո) եղել է Փիլիպոս II մեծ արքայի և թեսալական Լարիսա քաղաքից սերվող Ֆիլինայի որդին։ Նա գրեթե նույն տարիքին էր ինչ Փիլիպոսի օրինական որդին՝ Ալեքսանդրը, որը հետագայում դառնում է աշխարհի պատմության ամենանշանավոր միապետներից մեկը՝ կրելով «Մեծ» պատվո տիտղոսը։ Փիլիպոսի մահից հետո Արիդեոսը մակեդոնական գահին չէր հավակնում ոչ թե իր մոր ոչ ազնվականական ծագման, այլև հույների ներկայացրած դավաճանության մեղադրանքի պատճառով։ Նա մեղադրվում էր թագուհու՝ Օլիմպիայի դեմ խարդավանքի կազմակերպման համար։ Դառնալով գահակալ՝ Ալեքսանդրը վերացնում է գահի մյուս բոլոր հավակնորդներին, սակայն խնայում է Արիդեոսին։

Հույն նշանավոր պատմագիր Պլուտարքոսը այս պատմությունը ներկայացնում է հետևյալ կերպ․
Ալեքսանդրի մահից հետո՝ մ․թ․ա․ 323 թվականին, բազմաթիվ պատերազմներից հետո դառնում է Մակեդոնական կայսրության գահակալ՝ թագադրվելով Բաբելոնում։ Հետագայում դառնում է նաև Եգիպտոսի փարավոն։ Գահակալում է մինչև իր մահը՝ մ․թ․ա․ 317 թվականը։

## Տես նաև
* Ալեքսանդր Մակեդոնացի
* Հին Մակեդոնիա

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Մակեդոնացի թագավորներ
Նորբերտո Բրիասկո

**Նորբերտո Ալեխանդրո Բրիասկո Բալեկյան** (, ), հայկական ծագումով արգենտինացի ֆուտբոլային հարձակվող։ Հանդես է գալիս Արգենտինայի բարձրագույն խմբի առաջնությունը ներկայացնող Բոկա Խունիորս ակումբում։

## Ընտանիք
Նորբերտո Ալեխանդրո Բրիասկո Բալեկյանը ծնվել է Արգենտինայի մայրաքաղաք Բուենոս Այրեսի արվարձան Մարկոս Պասում 1996 թվականի փետրվարի 29-ին։ Բրիասկոն մորական կողմից ունի հայկական ծագում, նրա մեծ ծնողները Հայաստանից են։

## Կարիերա
Նորբերտո Բրիասկոն հանդես է եկել Արգենտինայի բարձրագույն խմբի առաջնությունը ներկայացնող Ուրական ակումբում։ Այդ թիմի պատանեկան թիմում էլ ֆուտբոլիստն սկսել է իր կարիերան։ Իր ողջ կարիերայի ընթացքում ֆուտբոլիստն անցկացրել է 27 խաղ և հեղինակել է 5 գոլ։ Նա խաղում է հարձակվողի դիրքում։

2018 թվականի մարտին Նորբերտո Բրիասկոն ստացել է Հայաստանի ֆուտբոլի ազգային հավաքականի հրավեր։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Տղամարդկանց ֆուտբոլի հարձակվողներ
Կատեգորիա:Հայաստանի հավաքականի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Բոկա Խունիորսի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Խիմնասիա ի Էսգրիմա Լա Պլատայի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Արգենտինացի ֆուտբոլիստներ
Ծաղրածու-մարդասպանները տիեզերքից

**«Ծաղրածու-մարդասպանները տիեզերքից»** (), ամերիկյան ֆանտաստիկ կատակերգություն, 1988 թվականի սարսափ ֆիլմ, որի ռեժիսորն է Սթիվեն Չիոդոն։ Ֆիլմի պրեմիերան տեղի է ունեցել 1988 թվականի մայիսի 27-ին։ Սյուժեն պատմում է օտար ծաղրածուների մասին, որոնք պատրաստվում են մարդկանց վերածել մթերքի։ Ֆիլմը արժանացել է բուռն արձագանքների։

## Սյուժե
Սիրահար զույգը՝ երիտասարդ Մայքը և Դեբին, գտնվում էին քաղաքի ավտոկայանատեղիում, որտեղ երկնքում նկատում են թռչող երկնաքար, և ըստ նրա հետագծի անկման որոշում են, որ այն կընկնի անտառում։ Հետաքրքրությունից դրդված երիտասարդները գնում են անտառ, որպեսզի տեսնեն ընկած երկնաքարը։ Հասնելով երկնաքարի ընկնելու վայրը` զույգը չի նկատում այն, բայց զարմանքով տեսնում  է մի մեծ, վառ, գույնզգույն լույսերով զարդարված կրկեսային վրան։ Մայքն ու Դեբին մտնում են վրան ու տեսնում վարդագույն բամբակից պատրաստված մեծ բոժոժներ, որտեղ նրանք հայտնաբերում են  մարդկանց մարմիններ, որոնք ծաղրածու-այմոլորակայինները օգտագործվում են որպես սնունդ։ Հազիվ փախչելով ծաղրածուների կրկեսային վրանից` Մայքն ու Դեբին գնում են իրենց փոքր քաղաքի ծայրամասում գտնվող ոստիկանություն, որպեսզի հայտնեն տեղի ունեցածի մասին։ Ոստիկանությունում զույգը գտնում է Դեբիի նախկին ընկերոջը՝ Դեյվին և ավագ սպա Կուրտիսա Մուինիին, որոնց նրանք փորձում են համոզել, որպեսզի նրանք գնան և տեսնեն կրկեսային վրանի վայրէջքի տեղը։ Սակայն ծաղրածու-այլմոլորակայինները արդեն շարժվել էին Մայքի և Դեբիի հետքերով և եկել քաղաք, որտեղ սկսել են ավելացնել իրենց սննդի պաշարները։

## Դերերում
* Գրանտ Կրամեր՝ Մայք
* Սյուզան Սնայդեր՝ Դեբի
* Ջոն Ալեն Նելսոն՝ Դեյվ
* Ջոն Վեռնոն՝ Կուրտիսա Մունի

## Սաունդթրեք
Ֆիլմի երաժշտությունը գրել և կատարել է  ամերիկյան The Dickies փանք-ռոք խումբը։

## Շարունակություն
2011 թվականին տեղեկություններ կային ֆիլմի հնարավոր շարունակության մասին՝ հետևյալ անվանումով «Մարդասպան-ծաղրածուների վերադարձը տիեզերքից» 3D ձևաչափով (): Գրանտ Կրամերը, որը խաղացել է Մայքի Տաբակոի բնօրինակ դերում, հայտնել է, որ գրել է նոր ֆիլմի սցենարը, սակայն նկարահանումները չի կարող սկսել, քանի դեռ դիստրիբյուտորների հետ պայմանագիր չի կնքվել։

2016 թվականին Սթիվեն Չիոդոն պատմել է, որ ֆիլմի շարունակություն կստանա նոր կյանք հեռուստասերիալի տեսքով։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* «Ծաղրածու-մարդասպանները տիեզերքից»  ֆիլմը ya-kloun.ru կայքում

Կատեգորիա:1980-ականների ամերիկյան ֆիլմեր
Կատեգորիա:1980-ականների անգլերեն ֆիլմեր
Կատեգորիա:1988 ֆիլմեր
Կատեգորիա:Ամերիկյան գիտաֆանտաստիկ ֆիլմեր
Կատեգորիա:Ամերիկյան կինոկատակերգություններ
Կատեգորիա:Ամերիկյան սարսափ կատակերգություն ֆիլմեր
Կատեգորիա:Ամերիկյան սարսափ ֆիլմեր
Կատեգորիա:Ֆանտաստիկ սարսափ ֆիլմեր
Կատեգորիա:Ֆիլմեր այլմոլորակայինների մասին
Կատեգորիա:Ֆիլմեր հրեշների մասին
Կատեգորիա:Ֆիլմեր, որոնց գործողությունները տեղի են ունենում ԱՄՆ-ում
Դավաո

**Դավաո** (, սեբուանո՝ Dabaw, թագալերեն՝ Dabaw), քաղաք Ֆիլիպիններում՝ համանուն ծովածոցի ափին, Մինդանաո կղզու գլախավոր նավահանգիստը։ Այստեղ գտնվում է միջազգային օդանավակայան, փայտամշակման, սննդի և աբակի արտադրության գործարաններ։

Քաղաքը հիմնադրվել է 1848 թվականին՝ իսպանացի գաղթաբնակների կողմից։ Քաղաքի կարգավիճակ պաշտոնապես շնորհվել է նախագահ Մանուել Կեսոնի կողմից 1937 թվականի մարտի 1-ին։

2015 թվականի տվյալներով քաղաքի բնակչությունը կազմում է 1 632 991 մարդ և երկրում երրորդ տեղն է զբաղեցնում։ Քաղաքի ընդհանուր մակերսը կազմում է 2444 կմ², որը  երկրի ամենաբարձր ցուցանիշն է։

## Կլիմա

## Քույր քաղաքներ
*  Ցզիլուն, Թայվան
*  Կորոր, Պալաու
*  Մանադո, Ինդոնեզիա
*  Մանիլիա, Ֆիլիպիններ
*  Նաննին, Չինաստան
*  Տակոմա, ԱՄՆ
*  Սան Հուան, Ֆիլիպիններ
*  Վլադիվոստոկ, Ռուսաստան

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Պաշտոնական կայք 

Կատեգորիա:1848 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր
Կատեգորիա:Ֆիլիպինների քաղաքներ
Մարիա Ֆոլտին

**Մարիա Ֆոլտին** (, ), լեհ օպերային երգչուհի (սոպրանո), ռեժիսոր, մանկավարժ, Մոնյոշկո երաժշտասերների միության կազմակերպիչ և նախագահ։ Լեհաստանի ժողովրդական հանրապետության մշակույթի վաստակավոր գործիչ (1989)։ Լեհական օպերայի աստղ, Վարշավայի Մեծ թատրոնի պրիմադոննա,  Լոձի, Լյուբեկի, Լայպցիգի, Համբուրգի և այլ օպերային թատրոնների մենակատար։

## Կենսագրություն
Մարիա Ֆոլտինը ծնվել է 1924 թվականին Ռադոմ քաղաքում։ 1948 թվականին ավարտել է Գդանսկի միջնակարգ երաժշտական դպրոցը։ Երաժշտական կրթությունը շարունակել է Կատովիցեում Ադամ Դիդուրի ղեկավարությամբ, այնուհետև՝ Սոպոտում։ 1950-1957 թթ. Վարշավայում եղել է Ադա Սարիի ուսանողը։

1950-ական թվականների վերջին սովորել է Իտալիայում պրոֆեսոր Ջուլիո Թեսսայի մոտ Վերչելիում, այնուհետև՝ 1960-ական թվականներին՝ Լայպցիգում (Գերմանիա)։ 1973 թվականին ավարտել է Վարշավայի Ալեքսանդր Զելվերովիչի անվան թատերական ակադեմիան։

## Ստեղծագործական ուղի
1949 թվականին առաջին անգամ հանդես է եկել Բալթյան օպերայի բեմում Ստ. Մոնյուշկոյի «Գալկա» օպերայում։ Հաջող ելույթից հետո նրա համար բացվել են մայրաքաղաքային թատրոնների դռները։ Վլադիսլավ Զելենսկու «Goplanie» օպերայում և Լև Շիլլերի «Գալկա» նոր բեմադրությունից հետո օպերայում հանդես է եկել որպես մենակատար։

Բացի Մոնյոշկոյի ռեպերտուարը,  կատարել է տասնյակ այլ կոմպոզիտորների ստեղծագործություններ, այդ թվում հանդես է եկել Վերդիի, Վագների և Չայկովսկու օպերաներում։ Համերգներով հանդես է եկել Բոննում, Համբուրգում, Հռոմում, Միլանում, Մոսկվայում, Լենինգրադում, Պրահայում, Նյու Յորքում, Տորոնտոյում, Օտտավայում և շատ այլ քաղաքներում։

Երկու միջազգային մրցույթների դափնեկիր է՝ Վերչելիի (1956) և Չարարտեի (1957)։ 1978-1998 թթ. եղել է Մոնյոշկոյի անվան միջազգային երաժշտական փառատոնի գեղարվեստական ղեկավարը։

Որպես ռեժիսոր՝ նրա առաջին գործը եղել է «Գալկան», որը բեմադրվել է Կուբայում 1971 թվականին, այնուհետև՝ Թուրքիայում, Մեքսիկայում, Բրազիլիայում, Ճապոնիայում։  Բուդապեշտում եղել է «Սոսկալի բակ» օպերայի բեմադրիչը։

Կրթել ու դաստիարակել է մի շարք օպերային երգիչների։

## Պարգևներ
*  Լեհաստանի վերածննդի շքանշանի Հրամանատարական խաչ աստղով
* Լեհաստանի վերածննդի շքանշանի ասպետական խաչ, 1953 թ. 
* Վաստակի ոսկե խաչ (Լեհաստան)
* Վաստակի արծաթե խաչ (Լեհաստան)
* «Ժողովրդական Լեհաստանի 40- ամյակի» հոբելյանական մեդալ, 1984 թ.
*  «Polonia» միության պատվո շքանշան, 1988 թ.
* Մոնյուշկո մեդալ, 1996 թ.
* «400-ամյա Վարշավայի» մեդալ, 1998 թ.
* Վրոցլավի երաժշտական ակադեմիայի պատվավոր դոկտոր, 2000 թ.
* Լեհաստանի մշակույթի հիմնադրամի «Złote Berło» մրցանակ և Հազարամյակի բանկի «Ոսկե գավազան»`գեղարվեստական նվաճումների, վոկալային, ռեժիսուրային և մանկավարժական գործունեության  համար, ինչպես նաև աշխարհում լեհական երաժշտության տարածման գործում ունեցած մեծ ավանդի համար, 2007 թ.

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Maria Fołtyn

Կատեգորիա:Լեհ երգչուհիներ
Կատեգորիա:Օպերային երգչուհիներ
Կատեգորիա:Լեհ սոպրանոներ
Կատեգորիա:20-րդ դարի օպերային երգիչներ
Կատեգորիա:Լեհ ռեժիսորներ
Կատեգորիա:Լեհ մանկավարժներ
Դորոթեա Դանիացի (Բրաունշվայգ-Լյունեբուրգի դքսուհի)

**Դորոթեա Դանիացի** (), 1561 թ.-ից 1592 թվականներին եղել է Բրաունշվայգ-Լյունեբուրգի դքսուհին, լինելով Վիլհելմ Կրտսերի կինը։ 1592 թ.-ից մինչև 1596 թվականները եղել է իր որդու Գեորգի ռեգենտը։

## Կենսագրություն

Ծնվել է Քոլինգում։ Նա Քրիստիան III Դանիացու և Դորոթեա Սաքսեն-Լաուենբուրգացու ամենափոքր աղջիկն էր։ 1561 թվականի հոկտեմբերի 12-ին ամուսնացավ 
Վիլհելմ Կրտսերի հետ։

Երբ 1592 թվականին նրա ամուսնիը մահացավ, նա դարձավ իր անչափահաս որդու Գեորգի ռեգենտը։ Նա խորհրդականների հանդեպ խորը անվստահություն ուներ, քանի որ իր ամուսնու խելագարության ընթացքում նրանք վատ էին կառավարում նրա ունեցվածքը։ Դորոթեան  հայտնի էր որպես ընդունակ և եռանդուն ռեգենտ։

Նա մահացավ 70 տարեկան հասակում Գերմանիայի Վինսեն քաղաքում։

## Զավակներ

* Սոֆիա (30 հոկտեմբեր 1563 – 1639 թթ.), ամուսնացել է՝ Գեորգ Ֆրեդերիկ Բրանդենբուրգ-Անսբախի մարկկոմսի հետ,
* Էռնստ (31 դեկտեմբեր 1564 թ. – 2 մարտ 1611 թ.),
* Ելիզավետա (19 հոկտեմբեր 1565 թ. – 17 հուլիս 1621 թ.), ամուսնացել է՝ Ֆրիդրիխի, Հոհենլոխ-Լանգենբուրգի դքսի հետ,
* Քրիստիան (19 նոյեմբեր 1566 թ. – 8 նոյեմբեր 1633 թ.),
* Օգոստոս (18 նոյեմբեր 1568 թ. – 1 հոկտեմբեր 1636 թ.),
* Դորոթեա (1 հունվար 1570 թ. – 15 օգոստոս 1649 թ.), ամուսնացել է՝ Շառլես I-ի հետ,
* Կլարա (16 հունվար 1571 թ. – 18 հուլիս 1658 թ.), ամուսնացել է՝ Վիլիամ I Շվարցբուրգ-Ֆրանկենհաուսի հետ,
* Աննա (22 մարտ 1572 թ. – 5 փետրվար 1601 թ.),
* Մարգարիտա (6 ապրիլ 1573 թ. – 7 օգոստոս 1643 թ.), ամուսնացել է՝ Յոհան Կազեմիրի հետ, 
* Ֆրիդրիխ (28 օգոստոս 1574 թ. – 10 դեկտեմբեր 1648 թ.),
* Մարիա (21 հոկտեմբեր 1575 թ. – 8 օգոստոս 1610 թ.),
* Մագնուս (30 օգոստոս 1577 թ. – 10 փետրվար 1632 թ.),
* Գեորգ (17 փետրվար 1582 թ. – 12 ապրիլ 1641 թ.),
* Յոհանն (23 հունիս 1583 թ. – 27 նոյեմբեր 1628 թ.),
* Սիբիլլա (3 հունիս 1584 թ. – 5 օգոստոս 1652 թ.), ամուսնացել է՝ Յուլի Էռնստի հետ։

## Տոհմածառ

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Թագավորների դուստրեր
Լարա Ահարոնյան

**Լարա Ահարոնյան** (), մարդու իրավունքների կանադահայ պաշտպան, «Կանանց ռեսուրսային կենտրոն» հասարակական կազմակերպության հիմնադիր և համանախագահ։

## Կենսագրություն
Լարա Ահարոնյանը ծնվել է 1972 թվականին Բեյրութում։  1990-ական թվականներին մեկնել է Կանադա կրթությունը շարունակելու։ Մոնրեալի համալսարանում ուսանել է հոգեբանություն և համեմատական ֆեմինիստական գրականություն։ Կանադայում աշխատել է հաշմանդամություն և տեսողական խնդիրներ ունեցող աշակերտների հետ, ակտիվ գործունեություն է ծավալել հայ համայնքում հայկական հարցերի շուրջ, ինչպես նաև ակտիվ է եղել կանանց հարցերով զբաղվող կազմակերպություններում։ Առաջին անգամ Հայաստան է եկել 1985 թվականին՝ մասնակցելու մանկապատանեկան ճամբարի։ 1998 թվականին կրկին այցելել է Հայաստան, որպես կամավոր «Երկիր և մշակույթ» կազմակերպության հետ աշխատել է Շուշիում և հարակից գյուղերում։ 2007 թվականին Արցախում հանդես է եկել որպես կանանց պաշտպան։ 2008 թվականին ընտանեկան բռնության ենթարկված կանանց համար հիմնել է ճգնաժամային կենտրոն։

2009 թվականին «Գտնելով Զապել Եսայանին» վավերագրական ֆիլմի ռեժիսորներից է։ 2013 թվականին նրա կազմակերպության դեմ սպառնալիքները ստիպեցին, որ ոստիկանությունը հետաքննություն անցկացնի։ Ամուսնու՝ Րաֆֆի Նիզիբլյանի և չորս զավակների հետ ապրում է Երևանում։

## Կանանց ռեսուրսային կենտրոն
2003 թվականին Շուշան Ավագյանի և Գոհար Շահնազարյանի հետ միասին Լարա Ահարոնյանը հիմնադրում է «Կանանց ռեսուրսային կենտրոն» հասարակական կազմակերպությունը, որը գործունեություն է իրականացնում Հայաստանում և Արցախի Հանրապետությունում։ Նրանց ֆեմինիստական նպատակն էր մարտահրավեր նետել հայրապետական հայ հասարակությանը։

## Մրցանակներ և պարգևներ
2014 թվականին Հայաստանում Մեծ Բրիտանիայի նախկին դեսպան Քեթրին Լիչի կողմից արժանացել է «Խիզախ կին» մրցանակին։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Կանադահայ հասարակական գործիչներ
Կատեգորիա:Մոնրեալի համալսարանի շրջանավարտներ
Սարի Սուրբ Նշան

**Սարի Սուրբ Նշան**, սրբավայր-ուխտատեղի։ Գտնվում է Գողթն գավառում` Մեսրոպավան գյուղից 7-8 կմ դեպի արևելք։ Կառուցվել է ծովի մակարդակից 3000 մ բարձրության վրա, Կապուտջուղ լեռան հարավային լանջի լեռնագագաթին։ Միանավ և փոքրածավալ մատուռ է, որի պատերում պահպանվել են 12-17-րդ  դարի մի քանի խաչքարեր։ Ուխտատեղին եղել է դժվարմատչելի և բարձրլեռնային, մեծ նշանակություն է ունեցել ս. Նշանի տոնակատարության նշման համար Մեսրոպավան, Փառակա, Գողթն, Բիստ և մոտակա այլ գյուղերի բնակչության համար։
## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Ուխտագնացության վայրեր
Որդուարի Փափազյանների մետաքսի գործարան

**Որդուարի Փափազյանների մետաքսի գործարան**, գործարան Գողթն գավառի Գողթն քաղաքում։ Իր կարևորությամբ եղել է երկրորդ մեծ և աչքի ընկնող գործարանն այդ քաղաքում։ Աշխատել է 1870-1910-ական թվականներին։ Հանդամեջ գյուղի բնակիչ Կարապետ Փափազյանը եղել է գործարանի հիմնադիրը, որը Հանդամեջ գյուղում ուներ ևս մեկ այլ գործարան։ Այս գործարանը կահավորված է եղել եվրոպական մեքենաներով, ինչպես Որդուարի մյուս գործարանները։ Ունեցել է մետաքսաթելի մասնագետներ, շուրջ 250 հայազգի բանվորներ ու շերամապահներ։ Իր արտադրությամբ գրավել է առաջին տեղը Կովկասի նմանօրինակ արդյունաբերության մեջ։ Արժանացել է ոսկյա մեդալների, առաջին կարգի դիպլոմների՝ մասնակցելով Եվրոպայի և Ռուսաստանի մի շարք ցուցահանդեսների։ 1895 թվականին լրացել է գործարանի 25-ամյակը, որը նշվել է հանդիսավոր կերպով։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Գործարաններ
Պատի ժամացույցով տունը (ֆիլմ)

**«Պատի ժամացույցով տունը»** (), ամերիկյան ֆանտաստիկ, սարսափ ֆիլմ, որի ռեժիսորը Էլայա Ռոտան է։ Ֆիլմը ստեղծվել է Ջոն Բելերսի վեպի հիման վրա։

Ֆիլմի պրեմիերան տեղի կունենա ԱՄՆ-ում 2018 թվականի սեպտեմբերի 21-ին։

## Նախնական սյուժե
Որբ Լուիսը տեղափոխվում է ապրելու իր հորեղբոր Ջոնաթանի մոտ և հասկանում է, որ իր հորեղբայրը և հարևանը կախարդներ են։ Նրանք Ջոնաթանի տանը փնտրում են տկտկացող ժամացույց։ Այդ ժամացույցը հաշվարկում է թե որքան ժամանակ է մնացել աշխարհի վերջին։

Կկարողանա՞ն արդյոք այդ երեքը փրկել աշխարհը ոչնչացումից։

## Դերերում
* Օուեն Վակկարո — Լուիս Բարնավելտ
* Ջեք Բլեք — Ջոնաթան Բարնավելտ, Լուիսի հորեղբայրը
* Քեյթ Բլանշետ — Տիկին Զիմմերման, կախարդ, Ջոնաթանի հարևանը և լավագույն ընկերը
* Կայլ Մակլախլեն — Այզեկ Իզարդ
* Քոլին Քեմփ — Տիկին Հենշեթ
* Ռենե Էլիզ Գոլդսբերրի
* Վանեսսա Էնն Ուիլյամս
* Սաննի Սուլդջիկ

## Նկարահանումներ
Հիմնական նկարահանումները սկսվել են 2017 թվական ի հոկտեմբերի 10-  ից։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:2010-ականների ամերիկյան ֆիլմեր
Կատեգորիա:2010-ականների անգլերեն ֆիլմեր
Կատեգորիա:2018 ֆիլմեր
Կատեգորիա:Amblin Entertainment ֆիլմեր
Կատեգորիա:IMAX ֆիլմեր
Կատեգորիա:Universal Pictures ֆիլմեր
Կատեգորիա:Ամերիկյան կինոկատակերգություններ
Կատեգորիա:Ամերիկյան սարսափ ֆիլմեր
Կատեգորիա:Ամերիկյան վեպերի էկրանավորումներ
Կատեգորիա:Ամերիկյան ֆենտեզի կինոկատակերգություններ
Կատեգորիա:Ամերիկյան ֆենտեզի ֆիլմեր
Կատեգորիա:Գրական ստեղծագործությունների էկրանավորումներ
Կատեգորիա:Ֆանտաստիկ սարսափ ֆիլմեր
Կատեգորիա:Ֆիլմեր Հելոուինի մասին
Կատեգորիա:Ֆիլմեր դևերի մասին
Կատեգորիա:Ֆիլմեր որբերի մասին
Կատեգորիա:Ֆիլմեր վհուկների մասին
Կատեգորիա:Ֆիլմեր ապոկալիպսիսի մասին
Կատեգորիա:Ֆիլմեր, որոնց գործողությունները տեղի են ունենում Միչիգանում
Կատեգորիա:Ֆիլմեր, որոնց գործողությունները տեղի են ունենում 1955 թվականին
Ուլրիքքե Էյքերի

**Ուլրիքքե Էյքերի** (, ), նորվեգացի թենիսիստուհի, կարիերայի ընթացքում ITF-ի մրցաշարերում հաղթող է ճանաչվել 11 անգամ կանանց մենախաղերում և 14 անգամ կանանց զուգախաղերում։ 2014 թվականի հոկտեմբերի 6-ին կանանց մենախաղերի վարկանիշային աղյուսակում բարձրացել է իր համար ամենաբարձր հորիզոնականը՝ 209: 2013 թվականի փետրվարի 18-ին դարձել է աշխարհի թիվ 188 ռակետ կանանց զուգախաղերի վարկանիշային աղյուսակում։

2010 թվականին Էյքերին՝ Կամիլա Սիլվայի հետ միասին, կանանց զուգախաղերում հասել է Ավստրալիայի բաց առաջնության կիսաեզրափակիչ։

Էյքերին ITF-ի պատանեկան մրցաշարի վարկանիշային աղյուսակում դարձել է 16-րդ ռակետը աշխարհում։

Նորվեգիան ներկայացնելով Ֆեդերացիայի գավաթի թիմային մրցաշարում ունեցել է 25 հաղթանակ և 15 պարտություն։

## Թենիսի միջազգային ֆեդերացիայի մրցաշարերի եզրափակիչ (25–16)
### Մենախաղ (11–6)
{|
|-valign=top
|

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* http://www.wtatennis.com/players/player/315314/title/ulrikke-eikeri
* http://www.itftennis.com/procircuit/players/player/profile.aspx?playerid=100084088 
* https://www.fedcup.com/en/players/player.aspx?id=800277051 

Կատեգորիա:Նորվեգացի թենիսիստուհիներ
Անկողնախորշ (ճարտարապետություն)

[thumb|Անկողնախորշ [Վիլլա Էֆրուսի դե Ռոշիլում, Ֆրանսիա]]
**Անկողնախորշ**, ճարտարապետության մեջ փոքր տարածք, որ բացվում է ավելի ընդարձակ սենյակից, սակայն որոշակիորեն ծածկված է պատերով, սյուներով, կամ ուրիշ ճարտարապետական տարրերով։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ

* 

Կատեգորիա:Ճարտարապետական տարրեր
Կատեգորիա:Ճարտարապետություն
Կատեգորիա:Շինարարական տարրեր և կառուցվածքներ
Կատեգորիա:Տուն (շինություն)
Անտոնիո Ֆացիո

**Անտոնիո Ֆացիո** (, ), իտալացի բանկիր, Իտալիայի բանկի նախագահ (1993-2005)։ Նա համարվում էր Իտալիայի ամենաազդեցիկ ֆինանսիստներից մեկը։ Լուրջ ֆինանսական խարդախության պատճառով ներգրավվել է բանկային սկանդալի մեջ։

## Կենսագրություն
Նա իր կարիերան սկսեց 1960 թվականին Իտալիայի կենտրոնական բանկում աշխատելուց հետո։ 1993 թվականին, Իտալիայի վարչապետի պաշտոնը թողնելուց հետո, նա ստանձնեց Իտալիայի կենտրոնական բանկի նախագահի պաշտոնը, ում ընտրեց կենտրոնական բանկերի եվրոպական համակարգի անդամի նախագահությունը։

Նշանակումից մի քանի տարի անց, աջակցել է «Առաջ Իտալիա» կուսակցությանը՝ Բեռլուսկոնիի հաղթանակի համար։ Այն բանից հետո, երբ Բեռլուսկոնին հաղթեց 2001 թվականի ընտրություններում, Ֆացիոն զբաղեցրեց կենտրոնական դիրքերը։

Եղել է Վատիկանում։

Նա իտալացի ներդրողների կողմից խիստ քննադատության է ենթարկվել, ովքեր խարդախ գործարքների հետևանքով կորցրել են մի քանի միլիարդ եվրո։ Իտալական «հիվանդ»  բանկային շուկան փորձեցին փրկել արտասահմանցիների միջոցով։

2005 թվականի դեկտեմբերի 16-ին Անտոնիո Ֆացիոն ձերբակալվեց։ Նույն տարվա դեկտեմբերի 19-ին նա ստիպված հրաժարական տվեց։

2006 թվականիմայիսին Ֆացիոին դատապարտվեց չորս տարվա ազատազրկման, 2005 թվականին  Banca Antonveneta բանկի վաճառքի չարաշահման համար, որն այժմ վերահսկվում է  Monte dei Paschi di Siena բանկի  կողմից։

2011 թվականին Banca Nazionale del Lavoro (BNL) վաճառքի խարդախության համար, 2005 թվականի Իտալիայի բանկի նախկին նախագահ Անտոնիո Ֆացիոին, դատապարտվել է 3,5 տարվա ազատազրկման:Բացի ազատազրկման ժամկետի նշանակումից, դատարանը նրան հանձնարարել է 1,3 միլիոն եվրո փոխհատուցում վճարել  BNL Unipol ապահովագրական ընկերության ձեռքբերման պայմանների չարաշահման համար։

2012 թվականին Միլանի Վերաքննիչ դատարանը մերժեց առաջին ատյանի որոշումը։ 2013 թվականին Վերաքննիչ դատարանը մերժեց Ֆազիոյի կալանավորումը։ Ի վերջո, 2015 թվականին «կորպուսի հանցակազմի բացակայության համար» Գերագույն դատարանը Ֆազիոյին արդարացրել է։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Italiens Notenbankchef tritt zurück
* Экс-глава Банка Италии Антонио Фацио осужден на 3,5 года тюрьмы за махинации

Կատեգորիա:Իտալացի բանկիրներ
Կատեգորիա:Իտալացի տնտեսագետներ
Կատեգորիա:Իտալիայի քաղաքական գործիչներ
Բելի (քաղաք)

**Բելի**, քաղաք Ռուսաստանում, համարվում է Տվերի մարզի Բելսկի շրջանի վարչական կենտրոնը։

Բնակչությունը կազմում է 3268 մարդ (2017)։

## Աշխարհագրություն
Քաղաքը գտնվում է Օբշա գետի ափին, Տվերից 294 կմ և Սմոլենսկի մարզի սահմանից 20 կմ հեռավորության վրա։

## Պատմություն
**Բելի** բերդը հայտնի է 13-րդ դարից որպես Սմոլենսկի իշխանության քաղաք, իսկ հետագայում՝ որպես կոնկրետ իշխանության կենտրոն։

1355 թվականին Բելին գտնվում էր Լիտվայի տարածքում։ Հարյուր հիսուն տարի անց այն միացվեց Մոսկվային, սակայն Մոսկվայի իրավասության շրջանը համեմատաբար կարճատև էր։

Հարյուր տարի հետո՝ 1610 թվականին, 4-ամսյա պաշարումից հետո այն գրավվեց լեհ-լիտվական զորքերի կողմից։ Բելին դառնում է ռուսական և լեհ-լիտվական ղեկավարների միջև վաճառքի գոտի։ 1613 թվականին առանց դիմադրության քաղաքը հանձնվեց ռուսական զորքերի իշխան Դմիտրի Պոժարսկիին։ 1618 թվականին քաղաքը զիջում է Ռեչ Պոսպոլիտա դաշնությանը։ 1625 թվականի մայիսի 2-ին լեհական թագավոր Սիգիզմունդ III Վազայից  քաղաքը ստացավ  Մագդեբուրգյան իրավունք։ Բելին դարձավ Սմոլենսկի կաթոլիկ եպիսկոպոսի ծխական համայնքներից մեկի կենտրոնը, քանի որ այդպիսի փոքր թվաքանակով ծխական վայրերում թեմի հավատացյալների արարողությունները չէին կատարվում։

1632-1634 թվականներին Սմոլենսկի պատերազմի սկզբում Բելի քաղաքում գտնվում էին ռուսական զորքերը։

## Բնակչություն
2017 թվականի հունվարի 1-ի դրությամբ Բելին բնակչության թվով Ռուսաստանի Դաշնության 1112 քաղաքներից զբաղեցրել է 1096-րդ տեղը։

## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն
* 
* *Шестаков Н. А.* Вековая тяжба бельских граждан. (Очерк из истории г. Белого Смоленской губернии). Смоленск, 1886.
* *Поляков И. Я., Калениченко А. С.* Белый // Города и районы Калининской области. (Краткие очерки) / Сост. М. А. Ильин. М., 1978. С. 113—132.
* *Фэйнсод М.* Смоленск под властью Советов / Пер. с англ. Смоленск, 1995.
* *Маннинг Р. Т.* Бельский район, 1937 год / Пер. с англ. Смоленск, 1998.
* *Смирнов Г. К.* Белый // Свод памятников архитектуры и монументального искусства России. Тверская область. В 6 чч. Ч. 2 / Отв. ред. Г. К. Смирнов. М., 2006.
* *Чистякова Т. А.* Я не устану летопись листать… Сборник статей об истории Бельского края. Старица, 2007.
* *[[Кром, Михаил Маркович|Кром М. М.]]* Меж Русью и Литвой. Западнорусские земли в системе русско-литовских отношений конца XV-первой трети XVI в. Изд. 2-е, доп. М., 2010.
* *Rogatschewski A.* Zur Rezeptionsgeschichte des Magdeburger Rechts in Rußland: Die Stadt Belyj (17.-18. Jh.) // Von Sachsen-Anhalt in die Welt. Der Sachsenspiegel als europäische Rechtsquelle. Internationale Konferenz aus Anlass des 800. Jubiläums von Anhalt vom 1.-3. Oktober 2012 in Köthen/Anhalt / Hrsg. von H. Lück unter Mitarb. von M. Olejnicki und A.-M. Heil (= SIGNA IVRIS. Beiträge zur Rechtsikonographie, Rechtsarchäologie und Rechtlichen Volkskunde. Bd. 14). Halle an der Saale, 2015. S. 123—209. ISBN 978-3-941226-36-4 (статья включает публикацию архивных документов по истории города при польском правлении за 1623—1625 гг.).

## Արտաքին հղումներ
* История герба Белого
* Белый в энциклопедии «Мой город»
* Официальный список объектов историко-культурного наследия Тверской области (памятники Белого на стр. 43-46).

Կատեգորիա:Ռուսաստանի քաղաքներ
Կատեգորիա:1350 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր
Վարշամ Ավետյան

**Վարշամ Ավետյան** (), պատմաբան, հնագետ, մանկավարժ, գիտնական, ԳՊՀ պրոֆեսոր։ ԳՊՀ պատմագիտական, հնագիտական թանգարանի հիմնադիր տնօրեն։

## Կենսագրություն
Վարշամ Վահանի Ավետյանը ծնվել է 1927 թվականի փետրվարի 2֊ին Լոռու մարզի Շնող գյուղում։ 1947֊1948 թվականներին նա Ալավերդու խորհրդի գործադիր կոմիտեի առևտրիբաժնի ավագ տեսուչն էր։ 1950-1953 թվականներին՝ խորհրդային տարիներին ծառայել է Թամանյան դիվիզիայի 400-րդ գնդում։ 1958 թվականին դարձել է Լճաշեն գյուղի միջնակարգ դպրոցի տնօրեն։ 1960-1967 թվականներին ընտրվել է Սևանի խորհրդի գործկոմի, իսկ 1967-1972 թվականներին քաղխորհրդի գործկոմի պատգամավոր։

1970 թվականին պաշտպանել է «Սևանի ավազանի ուշ բրոնզեդարյան տնտեսության հիմնական ձևերը» թեմայով թեկնածուական թեզը։ 1959-1972 թվականներին մասնակցել է Սևանի ավազանի հնագիտական աշխատանքներին։ 1975-1986 թվականներին առաջնորդել է Լճաշենի հնագիտական արշավախումբը։ 1968-1972 թվականներին Խաչատուր Աբովյանի անվան մանկավարժական ինստիտուտի նախապատրաստական դասընթացների վարիչ էր, աշխատել է ԽՍՀՄ և Հայոց պատմության ամբիոններում։ 1972 թվականից դասավանդել է հայոց պատմություն, հնագիտություն, հայրենագիտություն, դրամագիտություն և արխիվագիտություն առարկաները։ Երկար տարիներ դասավանդել է Գավառի պետական համալսարանում։

Ավետյանը իր ջանքերի և կատարած պաղումների շնորհիվ ստեղծել է Լճաշենի, Շնողի, Երևանի Վահան Թոթովենցի անվան թիվ 57 միջնակարգ դպրոցի հայրենագիտական, Սևանի երկրագիտական, Խաչատուր Աբովյանի անվան պետական մանկավարժական և Գավառի պետական համալսարանների պատմագիտական և հնագիտական թանգարանները։

## Կրթություն
Նա սովորել է Թեղուտի, ապա Շնող գյուղի դպրոցում։ 1943 թվականին ավարտել է Ալավերդու Միքայել Նալբանդյանի անվան միջնակարգ դպրոցը։ 1946 թ.֊ին ընդունվել է Երևանի էներգետիկ քոլեջ։ 1953֊1958 թվականներին սովորել է Երևանի Խաչատուր Աբովյանի անվան հայկական պետական մանկավարժական համալսարանի պատմալեզվագրական ֆակուլտետում։

## Աշխատություններ
Հեղինակել է շուրջ 100 գիտական աշխատանքներ, այդ թվում` 12 մենագրություններ, 80-ից ավել հրապարակախոսական հոդվածներ, ձեռնարկներ և ուղեցույցեր։

## Մահ
Վարշամ Ավետյանը մահացել է 2012 թվականի օգոստոսի 28֊ին։ Նրա հուղարկավորությունը տեղի է ունեցել Ավանի գերեզմանատանը։

## Պարգևներ
Հայրենական մեծ պատերազմի տարիներին անձնվիրաբար աշխատանքի համար պարգևատրվել է «Աշխատանքային արիության» մեդալով։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Դպրոցի տնօրեններ
Կատեգորիա:ՀՊՄՀ շրջանավարտներ
Կատեգորիա:Հայ գիտնականներ
Կատեգորիա:Հայ հնագետներ
Կատեգորիա:Հայ մանկավարժներ
Կատեգորիա:Հայ պատմաբաններ
Օսե Քլևելան

**Օսե Մարիա Քլևելան** (, ), նորվեգացի երգչուհի, կիթառահար, քաղաքական գործիչ և ակտիվիստ։
Հայտնի ժողովրդական երգիչ և կիթառահար, նշանակվել է Նորվեգիայի մշակույթի նախարար 1990 թվականին և աշխատել է այդ պաշտոնում 1996 թվականին՝ ներկայացնելով Գրու Հարլեմ Բրունթլանի ղեկավարած Աշխատանքային կուսակցությունը։ 1999-2006 թվականներին նաև եղել է Շվեդական կինոինստիտուտի տնօրենը։
2007 թվականի հունիսին դարձել է Նորվեգական մարդասիրական ասոցիացիայի խորհրդի նախագահ և այս պաշտոնում աշխատել է մինչև 2013 թվականը։

## Անձնական կյանք
Քլևելանը ծնվել է Ստոկհոլմում, Շվեդիայում, գրքերի շվեդ կոլեկցիոներ Եվա Հանսոնի և նորվեգացի քաղաղացիական ինժեներ Օլաֆ Քլևելանի ընտանիքում։ Նրա հայրը 1943 թվականին Շվեդիա էր տեղափոխվել ֆաշիստական օկուպացիայի պատճառով` ապաստան գտնելով իր հարազատների մոտ։ 1957 թվականին Քլևելանն ու իր ընտանիքը տեղափոխվել են Ռումերիկե, Օսլոյի հյուսիս-արևելք, որտեղ նրա ընտանիքն աշխատանքի է անցել Ատոմային էներգիայի ինստիտուտում։
1977 թվականին հարցազրույցի ժամանակ նա նշել է, որ իրենց ընտանիքում հայրն ու մայրը հավասար պարտավորություններ ունեին և որ իր ամուսին Սվենոլով Էհրենն ու ինքը նույն կերպ են ապրում։ Այժմ նա ամուսնացած է ռեժիսոր և կինեմատոգրաֆիստ Օդվար Բալ Թուհուսի հետ։
Քլևելանը տիրապետում է նորվեգերենին, շվեդերենին, դանիերենին, անգլերենին, ֆրանսերենին և ճապոներենին։ Նա իրավաբանություն է սովորել Օսլոյի համալսարանում։

## Երաժշտական կարիերա
Որպես երգչուհի նա հայտնի է իր խորը, հոգեպարար ձայնով։ Նաև կիթառ է նվագում։ 
Դասական կիթառ նվագել սկսել է ութ տարեկանից։ 10 տարեկանում առաջին անգամ ելույթ է ունեցել ռադիո ներկայացման մեջ։ Որպես վիսփոփ երգիչ առաջին անգամ ելույթ է ունեցել 13 տարեկանում, իսկ առաջին ալբոմը թողարկել է 1965 թվականին։
1966 թվականին թողարկված երկրորդ ալբոմը նոր «վիսփոփ» ժանրի օրինակ էր, ժողովրդական և փոփ երաժշտության խառնուրդ։ Սրանից հետո նա մի քանի ելույթներ է ունեցել Փարիզում։ 17 տարեկանում մեծ շրջագայություն է կատարել դեպի Ճապոնիա, որի մեջ ներառված էին մի քանի հեռուստահաղորդումներ և ճապոներենով չորս սինգլների թողարկում։ Երգերի վերջնական հավաքածուն ալբոմի տեսքով թողարկել է 1973 թվականին, ինչպես նաև` թողարկել է 13 սինգլ սկադինավյան և գերմանական շուկաների համար։
1996 թվականին նա ներկայացրել է Նորվեգիան Եվրատեսիլ երգի մրցույթում իր *Intet er nytt under solen* («Արևի տակ որևէ նոր բան չկա») երգով` գրավելով երրորդ տեղը։ Նա կոտրել է իր ժամանակի պատկերացումները կանացի հագուստի մասին` ելույթ ունենալով ոչ թե զգեստով, այլ` վարտիքով։
Քլևելանը երկարատև համագործակցություն է ունեցել Նորվեգիայի երաժիշտների ասոցիացիայի հետ` նախ, 1979-1983 թվականներին աշխատելով որպես աշխատակազմի ղեկավար, այնուհետև` աշխատելով որպես ասոցիացիայի ղեկավար 1983-1987 թվականներին։ 1983-1986 թվականներին եղել է նաև Երաժիշտների միության նախագահ, 1986-1987 թվականներին` նույն միության փոխնախագահ։

## Տես նաև
* Եվրատեսիլ երգի մրցույթի վարողների ցանկ

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Նորվեգացի երգչուհիներ
Կատեգորիա:Նորվեգացի կոմպոզիտորներ
Կատեգորիա:Նորվեգացի հումանիստներ
Կատեգորիա:Նորվեգիայի քաղաքական գործիչներ
Կատեգորիա:Օսլոյի համալսարանի շրջանավարտներ
Քարավազք Արաքսի

**Քարավազք Արաքսի**, Որդուարի մերձակայքից մինչ Մեղրի հոսող Արաքս գետի հատվածը միջնադարում այդպես է անվանվել։ Արաքսն այդ մասում հոսում է քարքարոտ ժայռաշղթաների նեղ կիրճով և համարյա զուրկ է բուսականությունից։ Այս մասում գետն ունի քարավազոտ ափեր և համեմատաբար արագ է հոսում։ Երկրաբանական գիտությունների համաձայն` որպես Արաքսի հովտի մի մաս` Նախիջևանի արաքսամերձ տարածքը խոր հնադարում ծածկված է եղել ջրի տակ։ Ըստ ուսումնասիրման արդյունքների՝ Նախիջևանի տարածքում տարածված են եղել մեծ և փոքր լճեր՝ Արաքսի երկարությամբ։ Իսկ մեծ ու փոքր լեռնաճյուղերը, որոնք ձգված են եղել Արաքսի ընթացքին ուղղահայաց, դրանց միջև կազմել են ամբարտակների շարքեր, որոնք աստիճանաբար սկսվել են քայքայվել հազարամյակների ընթացքում։ Արաքսի ընթացքը մինչև Որդուար քաղաքի մերձակայքը՝ Դարուա և Քամքու լեռների փեշերը, ձևավորվել է լճերի մակերևույթների աստիճանաբար իջնելու հետևանքով։ Այդ երկու ապառաժոտ լեռները իրարից բաժանվել և երկու մասի են բաժանվել երկրաշարժների պատճառով։ Արաքսը շարունակում է իր ընթացքը այդ խորը ու նեղ կիրճով և հետագայում ստացել է *Քարավազք* անվանումը։

## Տես նաև
* Քարավազի կամուրջներ
## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Արաքս
Սուզուտի այգիներ

**Սուզուտի այգիներ**, այգիներ Նախիջևանի գավառում։ Գտնվում են Երնջակ գավառում` Շոռոթ գյուղաքաղաքից դեպի հարավ։ Մոտակա բլրալանջերին և Սուզուտի ձորահովտում կային խաղողի և մրգատու որոշ ծառերի բազմաթիվ հնամենի այգիներ, որոնք մեծ նշանակություն են ունեցել Երնջակ գավառի բնակչության համար։ 1960 թվականների տեղահանությունից հետո այդ այգիները մնացին անխնամ և չորանալով աստիճանաբար վերացան։
## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Այգիներ
Տատյանա Չեռնիգովսկայա

**Տատյանա Չեռնիգովսկայա** (, ), նեյրոկենսաբանության և հոգելեզվաբանության, ինչպես նաև գիտակցության տեության բնագավառի խորհրդային և ռուս գիտնական։ Կենսաբանական գիտությունների դոկտոր, պրոֆեսոր։ ՌԴ գիտության վաստակավոր գործիչ (2010)։

Չեռնիգովսկայայի նախաձեռնությամբ 2000 թվականին Սանկտ Պետերբուրգի պետական համալսարանի բանասիրական ֆակուլտետի ընդհանուր լեզվաբանության բաժնում առաջին անգամ բացվել է «Հոգելեզվաբանություն» մասնագիտությունը։

## Կենսագրություն
Տատյանա Չեռնիգովսկայան ծնվել է Լենինգրադում։ Ավարտել է Լենինգրադի պետական համալսարանի բանասիրական ֆակուլտետի անգլիական բանասիրության ամբիոնը։ Մասնագիտացած է փորձարարական հնչյունաբանության բնագավառում։ Մինչև 1998 թվականն աշխատել է ՌԳԱ Ի. Մ. Սեչենովայի անվան էվոլյուցիոն ֆիզիոլոգիայի և կենսաքիմիայի  ինստիտուտում՝ մարդու ուղեղի ֆունկցիոնալ ասիմետրիայի և սենսորային համակարգերի համեմատական ֆիզիոլոգիայի լՌՌաբորատորիայում (առաջատար գիտաշխատող)։ Կուրչատովի անվան ինստիտուտի ազգային կենտրոնի փոխտնօրենն է։

1977 թվականին պաշտպանել է թեկնածուական ատենախոսություն «Ձայնի ցածր հաճախականության ամպլիտիացիոն մոդուլացման և խոսքի ամպլիտիուլոդա-մոդուլյացիոն բնութագրերի մարդու ընկալման առանձնահատկությունները» թեմայով, 1993 թվականին՝ դոկտորական ատենախոսություն «Լեզվական և կոգնիտիվ ֆունկցիաների էվոլյուցիա. Ֆիզիոլոգիական և հոգելեզվաբանական ասպեկտներ» թեմայով։ Կենսաբանական գիտությունների դոկտոր է, պրոֆեսոր (Սանկտ Պետերբուրգի պետական համալսարանի բանասիրության ֆակուլտետ)։

Զբաղվում է ռուսախոս բանախոսների մտավոր խոսքի փորձարարական և կլինիկական հետազոտություններով։ 
## Ճանաչում
2006 թվականին ընտրվել է Նորվեգիայի գիտությունների ակադեմիայի հումանիտար և հասարակական գիտությունների հատվածի փիլիսոփայության և բանասիրության օտարերկրյա անդամ։
2010 թվականի հունվարի 9-ին ՌԴ նախագահի հրամանագրով արժանացել է «Ռուսաստանի Դաշնության գիտության վաստակավոր գործչի» պատվավոր կոչմանը։
2017 թվականին ՌԳԱ կողմից առաջադրվել է որպես Գիտության խթանման ոլորտում ունեցած նշանակալի ձեռքբերումների համար ոսկե մեդալի թեկնածու։

## Անդամակցություն
* Նորվեգիայի գիտությունների ակադմեիայի անդամ, (2006)
* Ֆինլանդիայի սեմիոտիկ միության պատվավոր անդամ
* Ճանաչողական հետազոտությունների ռուսական ասոցիացիայի նախագահ (2008-2010)
* Ռուսաստանի Դաշնության պատվավոր գիտնական
* Ռուսաստանի բարձրագույն կրթության բնագավառի պատվավոր գիտաշխատող

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Chernigovskaya Tatiana

Կատեգորիա:Ռուս հոգեբաններ
Կատեգորիա:Ռուս լեզվաբաններ
Կատեգորիա:Ռուս կենսաբաններ
Կատեգորիա:Հոգելեզվաբաններ
Կատեգորիա:Կոգնիտիվ հոգեբանություն
Կատեգորիա:Կենսաբանական գիտությունների դոկտորներ
Կատեգորիա:Պրոֆեսորներ
Կատեգորիա:ՌԴ գիտության վաստակավոր գործիչներ
Կատեգորիա:Կին բանասերներ
Կատեգորիա:Ռուս բանասերներ
Կատեգորիա:Սանկտ Պետերբուրգի պետական համալսարանի դասախոսներ
Կատեգորիա:Սանկտ Պետերբուրգի պետական համալսարանի շրջանավարտներ
Կատեգորիա:Ռուս գիտնականներ
Կատեգորիա:Բանասիրական գիտությունների դոկտորներ
Կատեգորիա:Սանկտ Պետերբուրգի համալսարանի լեզվաբանության ֆակուլտետի շրջանավարտներ
Եռաբլուր (այլ կիրառումներ)

**Եռաբլուր** անվանումը կարող է վերաբերել՝
* Եռաբլուր, պանթեոն Հայաստանի մայրաքաղաք Երևանում, որտեղ ամփոփված են Արցախյան պատերազմում զոհված ազատամարտիկներ, ինչպես նաև պատերազմից հետո մահացած զինվորական կամ քաղաքական գործիչներ։
* Եռաբլուր, Հայաստանի մայրաքաղաք Երևանում գտնվող և երեք բլրից կազմված բարձունք։
Ամալ Ադեն

**Ամալ Ադեն** (), սոմալացի-նորվեգացի գրողի կեղծանունն է։ Նա աշխատում է որպես հեղինակ և դասախոս։ Ամալ Ադենը Նորվեգիայի մամուլի բողոքների հանձնաժողովի փոխարինող անդամ է և 2013 թվականի հունվարից աշխատակցում է *Dag og Tid* թերթին։

## Վաղ և անձնական կյանք
Ադենը ծնվել է Սոմալիի հյուսիսում։ Որբացել է 4 տարեկանում։ Վաղ տարիքում նա կրթություն չի ստացել և անգրագետ էր։ Նորվեգիա է տեղափոխվել ընտանիքի միավորման ծրագրի միջոցով, 1996 թվականին, երբ նա 13 տարեկան երեխա էր, յոթ տարի փողոցում ապրելու հետո։ Նա պայքարել է այլ մշակույթի բախման դեմ, երեխաների խնամքի ու պաշտպանության և այլ հանրային ծառայությունների դեմ, որոնք, ըստ նրա, անկարող էին օգնել իրեն։ Ի վերջո նա հայտնվել է Օսլոյի Գրոնլանդ թաղամասում, թմրամոլների շրջապատում և ժամանակ առ ժամանակ ապրել է նույն քաղաքի փողոցներում։
Այսօր, նա, այնուամենայնիվ, ինքնազբաղված է, աշխատում է որպես մեկնաբան ոստիկանությունում, դպրոցներում և այլ հաստատություններում, ինչպես նաև՝ որպես խորհրդատու և դասախոս քաղաքապետարանում և այլ հաստատություններում։ Նա երկու երկվորյակների մայր է և 2002 թվականից ապրում է Հոնեֆոսում։

## Գրողի կարիերա
Ամալ Ադենը հրապարակել է իր առաջին գիրքը 2008 թվականին, դրանից հետո հրապարակել է ևս մի քանի գիրք։ Նա արժանացել է մի շարք պարգևների, դրանցից առաջինը Zola-prisen-ն է (նորվեգական մրցանակ՝ ֆրանսիացի գրող և մտավորական Էմիլ Զոլայի անունով), 2010 թվականին, ներգաղթի և ինտեգրման ուղղությամբ կատարած իր աշխատանքի համար։

## Պարգևներ և ճանաչում
*Զոլա մրցանակ, 2010
*Amnesty International, Նորվեգիա, 2012
*Էրիկ Բյեի հիշատակի մրցանակ, 2014
*Ջինա Քրոգ մրցանակ, 2016։

## Մատենագրություն
Ադենը մի շարք գրքերի հեղինակ է.
* *Se oss: bekymringsmelding fra en ung norsksomalisk kvinne.* Aschehoug (2008)
* *ABC i integrering: 111 gode råd om hvordan alle kan bli fullverdige borgere i det norske samfunnet.* Aschehoug (2009)
* *Min drøm om frihet: En selvbiografisk fortelling.* Aschehoug (2009)
* *Det skal merkes at de gråter: Om likestilling blant somaliere i Norge* (2011)
* *Om håpet glipper, er alt tapt* (2012)
* *Jacayl er kjærlighet på somali* (2015)

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Անձնական վեբ-կայք

Կատեգորիա:Գրական կեղծանուններով հայտնի հեղինակներ
Կատեգորիա:Լեսբուհի գրողներ
Կատեգորիա:Նորվեգացի կին գրողներ
Կատեգորիա:Սոմալեցի գրողներ
Նիկոլայ Լերներ

**Նիկոլայ Օսիպովիչ Լերներ** (, ), խորհրդային ռուս գրականագետ, գրականության պատմաբան և պուշկինագետ։

## Կենսագրություն
Հրեա գրող և պատմաբան (իդիշ և եբրայերեն), «Օդեսայի լրաբեր» խմբագրության աշխատակից Օսիպ Միխայիլովիչ (Իոսիֆա Իգուդի, Իոսիֆա-Լեյբա) Լերների որդին (1849 թ., Բերդիչև-1907 թ., Օդեսա) է, որը Օդեսայում ղեկավարել է «Լերների թատերախումբը»։ Մայրը իդիշով առաջին կին գրականագետներից մեկն էր՝ Մարիա Լերները (ի ծնե՝ Մարիամ Ռաբինովիչ (1860 թ., Քիշնև-1927 թ., Գերմանիա), արձակագիր և դրամատուրգ։ Քույրերը՝ դաշնակահար Թինա Լերները (1889 թ.-անհայտ է) և երգչուհի Վերա Լերներ (1879 թ.-անհայտ է)։

Ավարտել է Նովոռոսիսկի կայսերական համալսարանի իրավաբանական ֆակուլտետը, աշխատել է երդվյալ ատենակալ։ Համագործակցել է պատմական և գրական ամսագրերի հետ։

Ալեքսանդր Պուշկինի մասին բազմաթիվ ստեղծագործությունների հեղինակ է՝ «Ա. Ս. Պուշկին. Աշխատանքներ և օրեր» գիրքը, 1903 թ. (երկրորդ հրատարակությունը՝ «Պուշկինի գործերը և օրերը», 1910 թ.), «Պուշկինի արձակը» (1922 թ.) և «Պատմություններ Պուշկինի մասին» (1929 թ.), հոդվածներ, մեկնաբանություններ բանաստեղծությունների վերաբերյալ։ «Պուշկինի գործերը և օրերը» գրքի համար ստացել է Պուշկինի լիցեյան միության մրցանակ։

Բացի այդ՝ Լերները հոդվածներ է գրել Վիսարիոն Բելինսկու, Պյոտր Չաադաևի, Ապոլլոն Գրիգորևի, Նիկոլայ Լեսկովի, Աֆանասի Ֆետի մասին։

1931 թվականի մարտի 18-ին ձերբակալվել է հակահեղափոխական ագիտացիայի մեղանդրանքով, ինչպես նաև թանգարանային նմուշների գնման և արտասահման անօրինական տեղափոխելու համար։ Մարտի 21-ին գործը կարճվել է, մեղադրանքները հանվել են։ 1931 թվականի մայիսի 13-ին ազատվել է։

## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն
* Лернер, Николай Осипович // Еврейская энциклопедия Брокгауза и Ефрона. Санкт-Петербург, 1906-1913
* Берков, Павел Наумович:  Лернер Н. О. // Литературная энциклопедия (1929-1939): В 11 т. - [М.], 1929-1939. Т. 6. - М.: ОГИЗ РСФСР, гос. словарно-энцикл. изд-во «Сов. Энцикл.», 1932
* Добровольская К. К.  Лернер // Краткая литературная энциклопедия / Гл. ред. А. А. Сурков. - М.: Сов. энцикл., 1962-1978. Т. 4: Лакшин - Мураново. - 1967
* Федотова М. А.  Лернер Николай Осипович // Энциклопедия «Слова о полку Игореве»: В 5 т. - СПб.: Дмитрий Буланин, 1995. Т. 3. К-О. - 1995

## Արտաքին հղումներ
* 

Կատեգորիա:Ալեքսանդր Պուշկին
Կատեգորիա:Ռուս գրականագետներ
Կատեգորիա:Խորհրդային գրականագետներ
Որդուարի Բաբայանների մետաքսի գործարան

***Որդուարի Բաբայանների մետաքսի գործարան***, գործարան Գողթն գավառի Գողթն քաղաքում։ Եղել է այս քաղաքի մետաքսի յոթ գործարաններից ամենանշանավորը 19-րդ և 20-րդ դարերի առաջին տասնամյակներում։ Գործարանը ստեղծվել է 1849 թվականին Հանդամեջ գյուղի բնակիչ Կարապետ Բաբայանի կողմից։ Ունեցել է 210-220 բանվոր, մետաքսի 30 մեքենա և տարեկան միջին հաշվով տվել է ընտիր մետաքսաթել՝ 66760 ռուբլուն համարժեք։

19-րդ դարում Բաբայանների գործարանը մասնակցել է մի շարք միջազգային ցուցահանդեսների և առաջնակարգային գործարան է համարվել։ 1878 թվականին արժանացել է մեդալի և դիպլոմի՝ մասնակցելով Փարիզի մետաքսի ընկերության ցուցահանդեսին և համարվել է այդ ընկերության պատվավոր անդամ։ Պարգևատրվել է Մոսկվայի կայսերական հանդեսի մեդալով և արժանացել գովասանքների 1877 թվականին։ Իսկ 1890 թվականին պարգևատրվել է ոսկե մեդալով և դիպլոմով՝ մասնակցելով Նիժնի Նովգորոդի ցուցահանդեսին։

Բաբայանների, Որդուարի մյուս և Ագուլիսի մետաքսի գործարանների արտադրանքների մեծ մասը եվրոպական երկրներ էր արտահանվում։ Օրինակ, Ագուլիսի և Որդուարի գործարաններից 19-րդ դարի վերջերին ֆրանսիացի Էդուարդ Բերտրանը տարեկան գնել է 400 փութ թաց բոժոժ, որից 50 փութի չափ չոր բոժոժ և 20 փութ սերմ էր ստացվում։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Գործարաններ
Արտավազդ (լեռ)

**Արտավազդ**, *Ուզունգյունեյ, Ուզունգյունի*, լեռնագագաթ Կոտայքի մարզում, Թեղենյաց լեռներում, Արզական գյուղից 3,5 կմ հյուսիս–արևմուտք։ Բարձրությունը 2452 մ է։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Լեռներ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Հայաստանի լեռնագագաթներ
Կատեգորիա:Կոտայքի մարզի լեռներ
Նախիջևանի հայրենակցական միություն

**Նախիջևանի հայրենակցական միություն**, ստեղծվել է Երևանում 1920 թվականին։ Գործել է հավանաբար մեկ-երկու տարի։ Հ. Արիստակեսյանը եղել է միության վարչության առաջին նախագահը։ 1989 թվականի դեկտեմբերին Երևանում կազմավորվել է նման միություն և այժմ էլ կատարում է որոշ աշխատանքներ։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Միություններ
Լուիզա Մակլենբուրգցի

**Լուիզա Մակլենբուրգցի** (, ), դուքս Գուստավ Ադոլֆ Մեկլենբուրգացու և Մագդալենայի դուստրն էր։

## Կենսագրություն

Լուիզան դաստիարակվել է մեկլենբուրգյան արքունիքի բավական համեստ պայմաններում և պիետիզմի խստագույն ավանդույթներով։ Իր ապագա ամուսնու հետ Լուիզան ծանոթացել է, երբ Ֆրեդերիկը հարսնացու փնտրելու համար շրջագայում էր գերմանական իշխանություններով։

1659 թվականի դեկտեմբերի 5-ին Կոպենհագենում Լուիզան ամուսնացավ Դանիայի կրոնպրինց Ֆրեդերիկի հետ և 1699 թվականին դարձավ Դանիայի թագուհի։ Նա ապրում էր Դանիայում բավական անաղմուկ և ուշադրության չէր արժանանում իր ամուսնու կողմից։ Նա տառապում էր իր ամուսնու բազում սիրային կապերից և մեղադրում էր նրան, որ նա ստեղծում է բազմիցս անհարմար իրավիճակներ արքունիքում։ Դեռևս Լուիզայի կենդանության օրոք ամուսինը ստեղծեց երկու ընտանիք․ 1703 թվականին Ֆրեդերիկ IV-ը մորգանատիկական ամուսնությամբ ամուսնացավ Էլիզաբեթ Հելեն ֆոն Վիերգգի հետ, իսկ 1712 թվականին Էնն Սոֆի Ռևենթլոուացու հետ։ Թագուհու մահից հետո թագավորը ամուսնացավ վերջինիս հետ, և Աննա դարձավ թագուհի։

Լուիզան ամուր կապված էր որդու Քրիստիան VI-ի հետ, որը աչքի էր ընկնում իր խորին կրոնականությամբ։

Լուիզայի ընդարձակ գրադարանը, հիմնականում կրոնական գրականությունից կազմված պահպանվում է Դանիայի թագավորական գրադարանում։

## Զավակներ
* Քրիստիան (1697—1698)
* Քրիստիան VI (1699—1746), հետագայում Դանիայի թագավոր
* Ֆրիդրիխ Կառլ (1701—1702)
* Գեորգ (1703—1704)
* Շառլոտա Ամալյա (1706—1782) — չի ամուսնացել։

## Տոհմածառ



## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Датская королевская коллекция

Կատեգորիա:Միապետների դուստրեր
Ձեղնահարկ

thumb|Ննջասենյակ ձեղնահարկում
[thumb|«Աղքատ բանաստեղծը», [Կարլ Շպիցվեգի նկարը, 1839 թվական]]
thumb|Ձեղնահարկ
**Ձեղնահարկ** (երբեմն կոչում են նաև լոֆթ), տան կամ ուրիշ շինության տանիքի անմիջապես տակ տեղակայված տարածք, որը երբեմն անվանում են վերնահարկ, «երկնքի սրահ», կամ **: Քանի որ ձեղնահարկերը զբաղեցնում են վերջին հարկի առաստաղի և սահող տանիքի միջև եղած տարածքը, դրանք հայտնի են որպես անհարմար ձևավորված տարածքներ՝ բաց ծպեղներով և դժվար հասանելի անկյուններով։
Մինչ որոշ ձեղնահարկեր փոխակերպում և դարձնում են ննջասենյակներ, տնային աշխատասենյակներ, կամ ձեղնահարկի բնակարաններ՝ համալրված պատուհաններով և սանդուղքով, ձեղնահարկերի մեծ մասը շարունակում է մնալ դժվար հասանելի և սովորաբար այնտեղ մուտք գործում են միայն շարժասանդուղքի օգնությամբ։ Ձեղնահարկերը սովորաբար օգտագործում են որպես հին իրերի պահոց, թեպետ նրանք կարող են հանդիսանալ տան ջերմաստիճանի կարգավորիչներ՝ մատակարարելով մեծ քանակությամբ դանդաղ շարժվող օդ։ Ցածր հարկերի տաք օդը բարձրանալով վեր, հավաքվում է ձեղնահարկում, փոխում բաղադրությունը և կարգավորում թարմ օդի մուտքը տուն։ Այնուամենայնիվ, վերջին տարիներին ձեղնահարկերը մեկուսացվում են տներից՝ ջեռուցման ծախսի խնայողության համար, քանի որ համակցված ձեղնահարկերով տները միջինում 15%-ով ավելի շատ ջերմության կորուստ են գրանցում։ Լոֆթը նույնպես շենքի ամենավերին տարածքն է, սակայն տարբերվում է ձեղնահարկից նրանով, որ ձեղնահարկը կազմում է շենքի ամբողջական վերին հարկը, մինչդեռ լոֆթը զբաղեցնում է մի քանի սենյակների չափ տարածք, որոնք բաց են մեկ կամ ավելի կողմերից դեպի ներքին հարկերը։

## Ծագում
Հայերեն *ձեղնահարկ* բառը կազմված է «ձեղուն» (կտուր, տանիք) և «հարկ» բառերից, մինչդեռ բառի անգլերեն տարբերակը՝ "attic", ծագել է ատտիկյան ճարտարապետական ոճի անունից, որն էլ իր հերթին առաջացել է Հունաստանի Ատտիկե մարզի անունից։ Բառը թարգմանվում է որպես «շենքի հիմնական մասի վերևի ցածր, դեկորատիվ ճակատամաս» և ինչպես գործածվում է *ատտիկյան օրդեր* արտահայտության մեջ, սկզբնապես վերաբերվում էր շենքի հիմնական ճակատամասի վրայի փոքր, դեկորատիվ սյունին։

## Օդափոխություն
Ժամանակակից շինարարական նորմերը պահանջում են, որ ձեղնահարկերը լինեն չբնակեցված և ազատ, որպեսզի մասնակցեն շենքի օդափոխությանը, կրճատելով ջերմության և խոնավության կուտակումը և այդպիսով կանխելով տանիքի փայտե գերանների և հեծանների քայքայումը։ Ընդունված պահանջներից մեկն այն է, որ ձեղնահարկի օդանցքների ամբողջ տարածքը հավասար կամ մեծ լինի ձեղնահարկի հատակի 1/150 մասին, ընդ որում օդանցքների 50 %-ը (կամ ավելին) պետք է լինի ձեղնահարկի ամենավերևի մասում։ Տարբեր տեսակի տուրբինային օդորակիչներ և արտանետիչ օդանցքներ ևս կարող են օգտագործվել նպաստելու ձեղնահարկի օդափոխությանը և կրճատելու պասիվ օդափոխության համար պահանջվող տարածքը։

## Տես նաև
* Լոֆթ
* Տանիք

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Ճարտարապետական տարրեր
Կատեգորիա:Ճարտարապետություն
Կատեգորիա:Շինարարական տարրեր և կառուցվածքներ
Կատեգորիա:Տուն (շինություն)
Նախիջևանի քաղաքային զբոսայգի

**Նախիջևանի քաղաքային զբոսայգի**, զբոսայգի Նախիջևանում։ Ստեղծվել է 19-րդ դարի առաջին տասնամյակներին։ Ունեցել է մեկ շատրվան, զանազան ծառատեսակներ, որոնք հասել են մոտ քսան հազարի։ Բազմաթիվ հասարակական շինություններ և կրպակներ են կառուցվել այգու տարածքում վերջին 40-50 տարիների ընթացքում։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Զբոսայգիներ
Ալոյան

**Ալոյան**, հայկական ազգանուն

## Ազգանունը կրողներ
* Արա Ռուդիկի Ալոյան (ծնվ. 1981), հայ բանաստեղծ, արձակագիր, երաժիշտ, մանկավարժ, լրագրող։
* Արմեն Մարտունու Ալոյան (ծնվ. 1960), հայ երգիչ և երգահան։
* Լենդրուշ Արամի Ալոյան (1941-2015), բանասեր, լրագրող։
* Լևոն Մելիքի Ալոյան (1925-1978), ֆլեյտահար, մանկավարժ։
* Գալուստ Հակոբի Ալոյան (1864-1914), հայ ազգային-ազատագական շարժման գործիչ, ֆիդայի։
* Մարտին Գուրգենի Ալոյան (ծնվ. 1956), հայ դերասան։
* Միքայել (Միշա) Սուրենի Ալոյան (ծնվ. 1988), Ռուսաստանի դրոշի ներքո հանդես եկող ազգությամբ եզդի բռնցքամարտիկ։
* Պետրոս Գևորգի Ալոյան (ծնվ․ 1937), երկրաբան։
* Սիրական Սարգսի Ալոյան, (1876-1943), հայ գուսան։
* Փափագ Սուրենի Ալոյան (ծնվ. 1951), հայ նկարիչ։

## Գրական հերոսներ
* *Սեդրակ Ալոյան*, Նաիրի Զարյանի «Պարոն Պետրոսն ու իր նախարարները» վեպի հերոսներից։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Հայկական ազգանուններ
Կատեգորիա:Ազգանուններ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Յան վերջածանցով ազգանուններ
Կատեգորիա:Անձնանվանական հիմքով ազգանուններ