Մարիա Այս

**Մարիա Թերեզիա Այս** (. ), թատրոնի և կինոյի ավստրիացի դերասանուհի:

## Կենսագրություն

Մարիան 1917 թվականին ավարտել է Վիեննայի երաժշտության և կատարողական արվեստների համալսարանի թատերական ֆակուլտետը: 1918—1925 թվականներին խաղացել է *«Նոյե Վիներ բյունե»* թատրոնում, գլխավորապես մարմնավորել ողբերգական կերպարներ. Կլիտեմնեստրա՝ Սոֆոկլեսի «Էլեկտրա»-ում, Գերտրուդա՝ Շեքսպիրի «Համլետ»-ում, Հուդիթ՝ Գուցկովի «Ուրիել Ակոստա»-ում...

1926—1932 թվականներին դերակատարումներով հանդես է եկել Համբուրգի Գերմանական թատրոնում: 1933 թվականին տեղափոխվել է Վիեննա, դարձել Բուրգ թատրոնի առաջատար դերասանուհին: Այդ կոլեկտիվում աշխատել է մինչև իր մահը:

1935 թվականից հաջողությամբ նկարահանվել է կինոյում, դերակատարումներով հանդես եկել երկու տասնյակ գեղարվեստական ֆիլմերում:

Ավստրիայի՝ 1938 թվականին տեղի ունեցած անշլյուս-ից հետո բեմ է ելել միայն հատուկ թույլտվությամբ, քանի որ ամուսինը կիսով չափ հրեա էր: Այդուհանդերձ՝ Մարիա Այսը 1944 թվականին ներառվել է Ռայխի հանրային լուսավորության և քարոզչության նախարարության կազմած աստվածաշնորհյալ արտիստների ցանկում։

Դերասանուհին կերտել է խորապես ողբերգական և ընդգծված խարակտերային կերպարներ: Նրա խաղն աչքի է ընկել առանձնակի զգացմունքայնությամբ ու հուզականությամբ, նա իր հերոսուհիներին օժտել է կորովի ոգով, խիզախությամբ:

## Ընտրված թատերական դերեր
* Մարիա Ստյուարտ
* բարոնուհի Շտրալ (Լերմոնտովի «Դիմակահանդես»-ում),
* Պոլլի (Բրեխտի «Երեքգրոշանոց օպերա»-ում)
* Էլիզաբեթ թագուհի («Մարիա Ստյուարտ»-ում),
* Կրիմխիլդա (Հեբելի «Նիբելունգներ»-ում),
* Մեդեա (ըստ Գրիլպարցերի),
* Մելանիա (Գորկու «Եգոր Բւլըչովը և մյուսները» պիեսում),
* Արկադինա (Չեխովի «Ճայ»-ում) և այլն

## Ընտրյալ ֆիլմագրություն
[мини|աջից|200px|Почётная могила на [Центральное кладбище (Вена)|Центральном кладбище ВеныԴերասանուհու շիրիմը Վիեննայի Կենտրոնական գերեզմանատռան պատվավոր հատվածում]]
* 1935: Episode
* 1938: Spiegel des Lebens
* 1940: Liebe ist zollfrei
* 1941: Tanz mit dem Kaiser
* 1948: Der Prozeß
* 1948: Gottes Engel sind überall
* 1949: Liebling der Welt
* 1949: Duell mit dem Tod
* 1949: Wir haben soeben geheiratet
* 1949: Geheimnisvolle Tiefe
* 1950: Toselli-Serenade
* 1950: Gruß und Kuß aus der Wachau
* 1951: Asphalt
* 1951: Das Herz einer Frau
* 1951: Maria Theresia
* 1952: Wienerinnen im Schatten der Großstadt
* 1953: Der Verschwender
* 1953: Flucht ins Schilf
* 1953: Pünktchen und Anton
* 1953: Franz Schubert — Ein Leben in zwei Sätzen
* 1954: Das Licht der Liebe
* 1954: Ewiger Walzer
* 1954: Weg in die Vergangenheit

## Հիշատակ
* 1960 թվականին Այսի անունով է կոչվել Վիեննայի երրորդ շրջանում գտնվող Լանդշտրասեի մի հատվածը:

## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն
* Gertrud Doublier: Eis, Maria Theresia. In: Neue Deutsche Biographie (NDB). Band 4, Duncker & Humblot, Berlin 1959, ISBN 3-428-00185-0, S. 408 f. (Digitalisat)
* *Eis, Maria*, in: Ernst Klee: *Das Kulturlexikon zum Dritten Reich|Das Kulturlexikon zum Dritten Reich. Wer war was vor und nach 1945*. Frankfurt am Main: S. Fischer, 2007, ISBN 978-3-10-039326-5, S. 132
* Театральная энциклопедия. Том 5 / Глав. ред. П. А. Марков — М.: Советская энциклопедия, 1967.
* Schinnerer-Kamlеr L., Maria Eis, Graz, 1961;
* Fоntanа О., Wiener Schauspieler von Mitterwurzer bis Maria Eis, W., 1948.

## Արտաքին հղումներ
* 
* Eis, Maria Theresia

Կատեգորիա:Ավստրիացի կինոդերասանուհիներ
Կատեգորիա:Գերմանացի կինոդերասանուհիներ
Կատեգորիա:Դերասանուհիներ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Ավստրիացի դերասանուհիներ
Կատեգորիա:Բնօրինակում անաղբյուր հոդվածներ