open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Նժույգն ու սարսափահար եղնիկը

**«Նժույգն ու սարսափահար եղնիկը** (), Անտոն Պավլովիչ Չեխովի պատմվածքը` գրված 1885 թվականին։ Առաջին անգամ հրապարակվել է 1885 թվականին «Պետերբուրգյան թերթում» № 219, 1885 թվականի օգոստոսի 12-ին Ա. Չեխոնտե ստորագրությամբ։

## Հրապարակումներ
Անտոն Պավլովիչ Չեխովի «Նժույգն ու սարսափահար եղնիկը» պատմվածքը գրվել է 1885 թվականին, առաջին անգամ հրապարակվել է «Պետերբուրգյան թերթում» № 219, 1885 թվականի օգոստոսի 12-ին Ա. Չեխոնտե ստորագրությամբ տպագրվել է «Խայտաբղետ պատմվածքներ ժողովածուում։

Հեղինակը պատմվածքի վերնագրի համար օգտագործել է Ալեքսանդր Պուշկինի «Պոլտավա» պոեմը` «Բեռնասայլին լծել են մի նժույգ և դողդոջուն եղնիկին»։

Չեխովի կենդանության օրոք պատմվածքը թարգմանվել է սերբախորվաթերեն։

## Սյուժե
Պատմվածքի գործողությունները տեղի են ունենում փոքրիկ գավառական քաղաքում։ Մի անգամ գիշերով Ֆիբրով ամուսինների քունը չէր տանում։ Կինը՝ Կատյան սկսեց նախատել ամուսնուն Վասյային, որ նա միշտ տուն է գալիս հարբած։ Ամուսինը, որ աշխատում էր լրագրող-հաղորդավար, արդարանում է, որ իր մասնագիտությունն այնպիսին է, որ չի կարող չխմել ընկերների և այցելուների հետ, այլապես չես կարող նրանցից տեղեկություններ ստանալ։ Կինը համոզում է Վասյային թողնել այդ աշխատանքը, քանի որ նա անլուրջ գրող է, ինչ որ լրագրող, որ դատարկ բաներ է գրում։ Նա ասում է «Լավ կլիներ, որ ամուսինը շատ փող աշխատեր, ամսական երկու հարյուրից երեք հարյուր ռուբլի, թէ չէ ստանում ես հիսուն ռուբլի, այն էլ անկանոն։ Մենք ապրում ենք աղքատ և կեղտոտ, տանից լվացքատան հոտ է գալիս, շուրջբոլորը արհեստանոցներ են և բնակվում են անառակ կանայք։ Ամբողջ օրը լսում ես անպարկեշտ խոսքեր և երգեր։ Ոչ կահույք ունենք, ոչ էլ սպիտակեղեն, դու հագնվում ես անպարկեշտ, աղքատ, տանտիրուհին կշտամբում է քեզ, ես էլ ապրում եմ դերձակուհուց վատ, կերակրվում ենք օրավարձով բանվորից վատ …»

Վասյան պատասխանում է, որ իրենք շուտով լավ կապրեն, երբ իրեն աշխատանքի կվերցնեն «Հավկուրություն» հրատարակչությունում։ Փոխադարձ հակաճառություններից որոշ ժամանակ անց, Վասյան դուրս է գալիս սենյակից և երկու րոպե անց վերադառնում տարուբերվելով, փնթփնթալով և դեմքին սարսափի արտահայտությամբ։ Կինը նորից սկսում է մտածել լավագույնի մասի և չի նկատում թե ինչպես քնեց։ Կեսօրին արթնանում է քնից և տեսնում, որ ամուսինը կողքին չէ։ Նա վստահ է, որ Վասյան նորից երեկոյան վերադարձել է հարբած վիճակում և չի ցանկանում խնդրել քեռուն, ամուսնու համար հարմար գործ գտնելու։

## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն
* Чехов А. П. Конь и трепетная лань// Чехов А. П. Полное собрание сочинений и писем: В 30 т. Сочинения: В 18 т. / АН СССР. Ин-т мировой лит. им. А. М. Горького. — М.: Наука, 1974—1982.
* Voir Dictionnaire Tchekhov, page 51, Françoise Darnal-Lesné, Édition L’Harmattan, 2010, ISBN 978 2 296 11343 5.
* Le Cheval et la Biche frémissante, traduit par Madeleine Durand et Edouard Parayre, Les Editeurs Français Réunis, 1955, numéro d’éditeur 431.

Կատեգորիա:1885 գրքեր
Կատեգորիա:1885 պատմվածքներ
Կատեգորիա:Անտոն Չեխովի ստեղծագործություններ
Օլեգ Աֆանասև

**Օլեգ Լվովիչ Աֆանասև** (, ), ռուս գրող, արձակագիր, հրապարակախոս։ Ռուս գրողների միության անդամ (1991):

## Կենսագրություն
Օլեգ Աֆանասևը ծնվել է 1937 թվականին Դոնի Ռոստովում։ Մանկությունն անցել է նախապատերազմական և պատերազմական տարիների միջով։ Ռմբակոծություններ, պայթեցված շինություններ, էշելոններ, սով, աղքատություն, ցուրտ և ոչնչացում` Հայրենական պատերազմի  այս ողբերգական տեսարանները դրոշմվել են նրա հիշողության մեջ և իրենց գեղարվեստական արտացոլումն են գտել Աֆանասևի բազմաթիվ ստեղծագործություններում։ Ավարտել է ավագ դպրոցը, աշխատել Ռոստովի ձեռնարկություններում որպես խառատ, էլեկտրաեռակցող, շինարար։ Որպես արձակագիր հրապարակվել է 1980 թվականից։

## Ստեղծագործական ուղի
«Ստենդ» պատմվածքն առաջին անգամ հրատարակվել է Ռոստիզդատի «Ծաղիկներ բետոնի վրա» կոլեկտիվ հավաքածուում (1980)։ Հետագա տարիներին «Դոն», «Երիտասարդ գվարդիա», «Ավրորա» ամսագրերը տպագրում են Աֆանասևի «Հեռավոր եզերքում», «Փոթորկի միջով» վեպերը, «Բախտավորը» պատմվածքը։ Հրապարակումները ճանաչում են գտնում ոչ միայն ընթերցողների շրջանակում, այլ նաև տեղական և կենտրոնական մամուլում, գրական թերթերում, այլ պարբերականներում։

Աֆանասևը մի քանի պիեսների հեղինակ է։

## Մրցանակներ
*«Ковчег» ամսագրի մրցանակի դափնեկիր (2007)

## Ստեղծագործություններ
* Годы взрастания. - М.: Молодая гвардия, 1987.
* Праздник по-красногородски. - Ростов-на-Дону, Ростиздат, 1990.
* Праздник по-красногородски, или Легкая жизнь. - М.: Молодая гвардия, 1991.
* Тихий Ростов-Дон. - Торонто, Канада, Booklandpress, 2007.
* Праздник по-красногородски. - Торонто, Канада, Booklandpress, 2009.
* Под монументом: Пьеса. -Таганрог, Нюанс, 2010.
* Рождение червя по имени Антон Ященко: Рассказ. -Таганрог, Ню-анс, 2010.
* Юрка Лютик: Повесть. В 2 кн. - Таганрог, Нюанс, 2010.
* Афганец: Рассказы. - Таганрог, Нюанс, 2011.

## Գրականություն
* Дон литературный. Писатели России. Шолоховский край. XIX—XXI вв.:справ. изд., Сост. Губанов Г. — Ростов н/Д, 2006. — 512 с. ISBN 5-481-00623-5.

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Афанасьев Олег Львович
* Первое разрушение града
* Афанасьев Олег Львович:Проза

Կատեգորիա:Գրողներ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Խորհրդային գրողներ
Կատեգորիա:Ռուս արձակագիրներ
Կատեգորիա:Ռուս գրողներ
Կատեգորիա:Ռուս հրապարակախոսներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գրողների միության անդամներ
Գեորգի Բուլատով

**Գեորգի Յակովլևիչ Բուլատով** (, ), գրող, լրագրող։ Ռուս գրողների միության անդամ (1993)։

## Կենսագրություն
Գեորգի Յակովլևիչը ծնվել է 1947 թվականին Լենինգրադում։ Մանուկ և պատանի հասակում այցելել է երկրի տարբեր մարզեր։ 1973 թվականին ավարտել է Ռոստովի պետական համալսարանի բանասիրական ֆակուլտետը։ Աշխատել է շինհրապարակում, հետազոտական արշավախմբում, զբաղվել է լրագրությամբ։ Երիտասարդ լրագրողն ու գրողը հարուստ փորձ է ձեռք բերել Ղազախստանում, Կուրսկի մարզում, Ռոստովի մարզի Զերնոգրադի, Մյասնիկովի շրջաններում։

Գեորգի Բուլատովը բանաստեղծություններ գրել է երիտասարդ տարիքից։ 1979 թվականից դարձել է «Դոն» տարածաշրջանային գրական ասոցիացիայի առաջատար բանաստեղծ, որը գլխավորում էր բանաստեղծուհի Ե. Նեստերովան։ Բանաստեղծությունների ժողովածուներ է հրատարակել նախ շրջանային թերթերում, ապա` «Դոն» ամսագրում, Ռոստիզդատի կոլեկտիվ հավաքածուներում։ Բանաստեղծությունների առաջին գիրքը` «Գլխավոր կիսակայարան», լույս է տեսել 1987 թվականին։ Այդ փոքրիկ գիրքը ներառել է 42 բանաստեղծություններ։ Երկու տարի անց նույն Ռոստիզդատում տպագրվել է նրա երկրորդ գիրքը` «Անուններ» (1989)։ Այն ծավալով ավելի մեծ էր (115 բանաստեղծություններ)։ Չորս տարի անց լույս է տեսել երրորդ գիրքը` «Շտապիր, իմ մեղավոր հիշողություն»։

1990 թվականին հաջողությամբ համադրել է բանաստեղծական և հրատարակչական գործունեությունները։ 1993 թվականին Բուլատովը Դոնի Ռոստովում ստեղծել է «Բուլատ» հրատարակչական կենտրոնը և մինչև մահը ղեկավարել է այն։

«Բուլատ» հրատարակչությունում վերջին գիրքը լույս է տեսել 1993 թվականին։ Դրան նախորդել է երկար տարիների մարզային և քաղաքային պարբերական մամուլում աշխատանքային փորձը։

Մահացել է 2001 թվականի փետրավարի 2-ին Դոնի Ռոստովում։ Թաղված է Դոնի Ռոստովի Հյուսիսային գերազմանատանը։

## Ստեղծագործություններ
**Ընտրված հրատարակություններ**
* Главный полустанок: Стихи. - Ростов-н/Д.: Кн. изд-во, 1987.
* Имена: Книга стихотворений. - Ростов-н/Д.: Кн. изд-во, 1989.
* Торопись, душа моя грешная: Книга стихов. - Ростов-н/Д.: Кн. изд-во, 1997.
* …метелью тополиною в окне…:Стихи. Ростов-н/Д., изд-во ООО ИЦ «Булат», 2002.

## Գրականություն
* Дон литературный. Писатели России. Шолоховский край. XIX—XXI вв.:справ. изд., Сост. Губанов Г. — Ростов н/Д, 2006. — 512 с. ISBN 5-481-00623-5.

## Արտաքին հղումներ
* Булатов Георгий Яковлевич
* «ЭТО НАДО ЖЕ ПРОСТО ПОЭТОМ РОДИТЬСЯ...»
* Георгий Булатов
* Мемориальная доска Георгию Булатову
* В Ростове установили мемориальную доску, посвященную памяти поэта Георгия Булатова

Կատեգորիա:Ռուս գրողներ
Կատեգորիա:Գրողներ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Ռուս լրագրողներ
Կատեգորիա:Ռոստովի պետական համալսարանի շրջանավարտներ
Կատեգորիա:Բանաստեղծներ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գրողների միության անդամներ
Շահումյանովկա (Սոչի)

**Շահումյանովկա** ( ռուսերեն՝ Шаумяновка), միկրոշրջան Ռուսաստանի Դաշնության Կրասնոդարի երկրամասի Մեծ Սոչիի Լազարևսկի շրջանում։ Գտնվում է շրջկենտրոն հանդիսացող Լազարևսկոյե միկրոշրջանից 57 կմ հարավ-արևելք, իսկ Սոչիի կենտրոնից 12 կմ հյուսիս-արևմուտք, ծովի մակարդակից 65 մ բարձրության վրա։

## Պատմական ակնարկ
Շահումյանովկա գյուղը հիմնադրել են շրջակա գյուղերից եկած հայերը` 1932 թվականին։ 1923 թվականին գյուղը մտել է Հյուսիս-Կովկասյան երկրամասի Ադլերի շրջանի Դագոմիսի գյուղական խորհրդի կազմի մեջ և միավորված է եղել նրա թեյագործական խորհրդային տնտեսության հետ։ 1945 թվականին մտել է Լազարևսկի շրջանի կազմի մեջ։

1961 թվականին Շահումյանովկան ընդգրկվել է Սոչի քաղաքի կազմի մեջ և ստացել ներքաղաքային միկրոշրջանի կարգավիճակ։ Ներկայումս այն պայմանականորեն բաժանվում է Ներքին Շահումյանովկայի և Վերին Շահումյանովկայի։ Զբոսաշրջության կենտրոն է, հատկապես հայտնի է այնտեղ գտնվող ռուսական բաղնիքը։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Կրասնոդարի երկրամասի գյուղական բնակավայրեր
Կատեգորիա:Ռուսաստանի բնակավայրեր
Կատեգորիա:Սոչի
Վարդանե

**Վարդանե** (ռուսերեն` Вардане), միկրոշրջան Ռուսաստանի Կրասնոդարի երկրամասի Մեծ Սոչիի Լազարևսկի շրջանում։ Գտնվում է շրջկենտրոն հանդիսացող Լազարևսկոյե միկրոշրջանից 37 կմ հարավ-արևելք, իսկ Սոչիի կենտրոնից 40 կմ հյուսիս-արևմուտք, Սև ծովի ափին և Բուու գետի գետաբերանի մոտ, ծովի մակարդակից 36 մ բարձրության վրա։

## Պատմական ակնարկ
Վարդանեն հանդիսանում է ժամանակակից Սոչիի տարածքի ամենահին բնակավայրերից մեկը։ Առաջին բնակավայրերն այս տարածքում հիմնադրվել են դեռևս քարի դարում։ Ներկայիս ավանի տեղում, միջնադարից մինչ 19-րդ դարը, եղել է ուբիխների գլխավոր բնակավայրերից մեկը։

1864 թվականին, Կովկասյան պատերազմի ավարտից հետո, այս հողատարածքները տրվել էին մեծ իշխան Միխայիլ Նիկոլաևիչին։ Այնտեղ գտնվող ավանում աստիճանաբար սկսեցին բնակություն հաստատել ռուս վերաբնակիչներ, հայեր և պոնտացի հույներ, ովքեր գաղթել էին Օսմանյան կայսրությունից։

1961 թվականին Վարդանե ավանը մտել է Սոչի քաղաքի կազմի մեջ և ստացել միկրոշրջանի կարգավիճակ։ Ներկայումս բնակչության մեծամասնությունը հայեր են և ռուսներ, չնայած բնակվում են նաև հույներ, գերմանացիներ, ուկրաինացիներ, մոլդովացիներ և ադըղեներ։

## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն
* *Барыщенко К. С., Постникова Е. Е. Посёлок Вардане: страницы истории //Большой Сочи в прошлом и настоящем. — Сочи, 2006*

## Արտաքին հղումներ
*  Վարդանե

Կատեգորիա:1872 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր
Կատեգորիա:1872 հիմնադրումներ Ռուսաստանում
Կատեգորիա:Կրասնոդարի երկրամասի գյուղական բնակավայրեր
Կատեգորիա:Ռուսաստանի բնակավայրեր
Կատեգորիա:Սոչի
Վերխնեարմյանսկոյե Լոո

**Վերխնեարմյանսկոյե Լոո** (ռուսերեն՝ Верхнеармянское Лоо), հայաբնակ գյուղ Ռուսաստանի Դաշնության Կրասնոդարի երկրամասի Մեծ Սոչիի Լազարևսկի շրջանում։ Գտնվում է շրջկենտրոն հանդիսացող Լազարևսկոյե միկրոշրջանից 48 կմ հարավ-արևելք, իսկ Սոչիի կենտրոնից 18 կմ հյուսիս-արևմուտք, Լոո գետի ափին, ծովի մակարդակից 170 մ բարձրության վրա։

## Բնակչությունը
Համաձայն 2010 թվականի հաշվառումների, գյուղում բնակվում էր 639 մարդ, հիմնականում հայեր, որից 310 տղամարդ և 329 կին։ Բնակիչներն զբաղվում են թեյի մշակությամբ և այգեգործությամբ։

## Պատմությունը
Գյուղը հիմնադրել են Օսմանյան կայսրությունից գաղթած հայերը` 1880-1890-ական թվականներին։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Տեղանքի պատմություն

Կատեգորիա:Կրասնոդարի երկրամասի Սոչիի քաղաքային օկրուգի բնակավայրեր
Կատեգորիա:Կրասնոդարի երկրամասի գյուղական բնակավայրեր
Կատեգորիա:Ռուսաստանի բնակավայրեր
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր
Speak white

**Speak white** (բառացիորեն անգլերենից թարգմանվում է «Խոսիր սպիտակ», «Խոսիր ինչպես սպիտակամորթը»), անգլախոս կանադացիների կողմից ռասիստական վիրավորանք հասարակությունում այլ լեզուներով խոսողների դեմ, հատկապես ֆրանկոկանադացիների։ Հնչյունների միաձուլումը ոգեշնչել է քվեբեկցի գրող Միշել Լալոնդեին 1968 թվականին ֆրանսերեն լեզվով գրել բանաստեղծություն, որն առաջին անգամ արտասանել են 1970 թվականին և տպագրվել է 1974 թվականին Մոնրեալի Editions de l'Hexagone հրատարակչությունում։ Այն դատապարտում է Քվեբեկում ֆրանսախոսների թույլ վիճակը և իր բողոքն է բարձրացնում քվեբեկցի անգլախոսների դեմ։ Լալոնդեի բանաստեղծությունն ուղղված է Անգլիական Կանադային, թեև հաճախ բրիտանական և ամերիկյան հղումներ է կատարում, ինչպիսիք են Շեքսպիրը, Ջոն Քիթսը, Թեմզան, Պոտոմակգետը և Ուոլ Սթրիթը որպես լեզվական ճնշման իր խորհրդանիշեր։

1980 թվականին *Speak White*-ի հիման վրա կինոռեժիսորներ Պիեռ Ֆալդադոն և Ջուլիեն Փուլենը նկարահանել են կարճամետրաժ ֆիլմ։ Վեց րոպեանոց ֆիլմը ցուցադրում է դերասանուհի Մարի Այկելին, որը կարդում է Լալոնդեի բանաստեղծությունը։ Այն թողարկվել է Կանադայի ազգային ֆիլմերի խորհրդի կողմից։

Իտալացի-քվեբեկցի լրագրող, դրամատուրգ Մարկո Միկոնեն գրել է պատասխան բանաստեղծությունը, որն անվանվել է *Speak What?*՝ (Ի՞նչ խոսել), որտեղ ալոֆոն գաղթականները ներկայացվում են որպես նույն ճնշված դասը, ինչպես քվեբեկցիները Քվեբեկում և կոչ է անում ավելի ընդգրկուն հասարակություն ունենալ։
«Speak White» բանաստեղծությունը հանդիսանում է Ռոբեր Լեպաժի «887» մոնոներկայացման անբաժան մասը, որի պրեմիերան տեղի է ունեցել 2015 թվականին Տորոնտոյում, ինչպես նաև կատարվել է 2015 թվականի օգոստոսին Շոտլանդիայում՝ Էդինբուրգի միջազգային արվեստի փառատոնում։

## Ծագում
«Speak White»-ը ռասիստական վիրավորանք է, որն օգտագործվում է անգլախոս կանադացիների կողմից նրանց դեմ, ովքեր հասարակությունում խոսում են այլ լեզուներով։ Անդրե Լոուրենդոն 1963 թվականին իր ամսագրում արձանագրել է անեկդոտային փաստ, որ անգլախոս կանադացիներն արտահայտությունը կարող էին «նետել» ֆրանսախոս կանադացիների վրա Քվեբեկից դուրս և ենթադրել, որ այն փոխառել են Հարավային Ամերիկայից։ Անեկդոտային փաստը նաև ենթադրում է, որ արտահայտությունը կիրառվել է ներգաղթյալների դեմ։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
*"Speak White" poem translated by Albert Herring
*
*NFB Web page (in French)

Կատեգորիա:1980 ֆիլմեր
Կատեգորիա:Լեզվային քաղաքականություն
Կատեգորիա:Կանադական ֆիլմեր
Կատեգորիա:Կանադայի մշակույթ
Կատեգորիա:Կանադայի քաղաքականություն
Կատեգորիա:Հանրալեզվաբանություն
Կատեգորիա:Ռասիզմ
Կատեգորիա:Փոքրամասնության իրավունքներ
Կատեգորիա:Քաղաքական կարգախոսներ
Կատեգորիա:Քվեբեկի մշակույթ
Կատեգորիա:Ֆրանսերեն
Կատեգորիա:Ֆրանսերեն ֆիլմեր
Անդոկիդես

**Անդոկիդես** (, ), հնագույն ժամանակաշրջանի սափորանկարիչներից մեկը, Ատտիկայից։ Նկարիչը, որի գործունեության ակտիվ շրջանը եղել է մ. թ. ա. 530-510 թվականներին, համարվում է սափորանկարչության կարմիր ոճի հիմնադիրը։

Նրա աշխատանքներն առանց ստորագրության են եղել, և նրա իրական անունն անհայտ է։ Նա նշանավորվել է որպես եզակի արվեստագետ այն ոճի շնորհիվ, որը նկատվել է մի քանի նկարներում։

## Կյանք և գործունեություն
250px|մինի|Երկլեզու ամֆոր. սափորանկարիչ Անդոկիդեսի աշխատանքը. կարմիր կողմում զվարճացող Հերակլեսն է: Պետական անտիկ հավաքածու, Մյունխեն
Սափորանկարչի իսկական անունը չի պահպանվել պատմության մեջ։ Իր «ծառայողական» անունը նա ստացել է բրուտագործ Անդոքիդեսի անունով, որը անանուն նկարված սափորների հինգ անոթների վրա թողել է իր ստորագրությունը։ Բացառությամբ երեք «աչքերով գավաթները» (այսինքն `հակառակ կողմում գտնվող աչքերի պատկերը), մնացած բոլոր պահպանված ամֆորայի ոճի սափորները Անդոքիդեսի աշխատանքներն են։ Անդոքիդեսը համարվում է հայտնի բրուտագործ և նկարիչ Էքսեքիայի աշակերտը, ով աշխատել է սև գույնի սափորի նկարչության ոճով։ Հիշատակվում է, որ խեցեգործության մեջ գունավոր նկարչության առաջին փորձերը արել է հենց նա։ Անդոքիդեսի սափորանկարչության աշխատանքներից յոթը, որոնցից վեցը ամֆորներ են և մեկը բաժակ, վերագրվում են որպես երկլեզու, այսինքն, միաժամանակ ներկված են երկու ոճով` սև և կարմիր։ Որոշ գիտնականներ (օրինակ, Ջոն Դ. Բեզլեյը) կարծում են, որ այդ ծաղկամանի սև գույնի կողմը նկարվել է սափորանկարիչ Լիսկիպիդի կողմից։ Անդոկիդը գրել է նաև դիցաբանական թեմաներ, հիմնականում Հերակլեսի կյանքից։ Նրա նկարների ֆիգուրները մի փոքր անկյունային են և անշարժ, սակայն ըստ Վերգամների դրանք բավականին «լի են միամտությամբ և ուրախ հմայքով»։ Անդոքիդեսի ստեղծագործական աշխատանքի բնորոշ հատկանիշներից մեկը տնտեսող մոտեցումն է նկարի ներքին գծերի և նկարչական արվեստը դեպի պատկերում գտնվող հագուստիի ոճին։ Անդոքիդեսը չի սպառել նոր ոճի սափորանկարչության բոլոր հնարավորությունները, այլ դրանք արտացոլվել են սափորանկարիչ Եֆրոնյայի ոճում, որն արվեստի պատմության մեջ ստացել է «սափորանկարիչ-պիոներ» անունը։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
Andokides Painter-ը Վիքիպահեստում

Կատեգորիա:Մ.թ.ա. 5-րդ դարի հույներ
Կատեգորիա:Մ.թ.ա. 6-րդ դարի մահեր
Կատեգորիա:Հին հույներ
Ջենիս Բուռնիչ

**Ջենիս Բուռնիչ** (գերմ.` Dzenis Burnic, ), գերմանացի ֆուտբոլիստ, կիսապաշտպան։ Հանդես է գալիս գերմանական «Շտուտգարտ»-ի և Գերմանիայի երիտասարդական հավաքականի կազմում։

## Ակումբային կարիերա
### «Բորուսիա Դորտմունդ»
Բուրնիչը գերմանական «Բորուսիա Դորտմունդ»-ի ակադեմիայի սան է։ 2015 թվականի հունվարին` 16 տարեկան հասակում Ջենիսը Յուրգեն Կլոպի կողմից հրավիրվել է Լա Մանգայում անցկացվող մարզական հավաքին։ Երեք ամիս անց նա երկարաձգել է իր պայմանագիրը մինչև 2018 թվականը։

Գերմանական թիմի կազմում իր դեբյուտը Ջենիսը անցկացրել է 2016 թվականի հոկտեմբերին` Չեմպիոնների լիգայի շրջանակներում կայացած «Սպորտինգ»-ի դեմ խաղում, որն ավարտվել է 2-1 հաշվով։

Բունդեսլիգայի շրջանակներում ֆուտբոլիստը իր դեբյուտը նշել է 2017 թվականի փետրվարի 11-ին` «Դարմշտադտ»-ի դեմ խաղում։

### «Շտուտգարտ»
2017 թվականի հուլիսի 10-ին Ջենիս Բուրնիչը վարձակալական հիմունքներով տեղափոխվել է «Շտուտգարտ»։ Թիմի կազմում իր դեբյուտը Բուրնիչն անցկացրել է օգոստոսի 12-ին` Գերմանիայի գավաթի խաղարկության շրջանակներում կայացած «*Էներգի*»-ի դեմ խաղում։

## Վիճակագրություն

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* 
* 

Կատեգորիա:1998 ծնունդներ
Կատեգորիա:Բորուսիա Դորտմունդի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Բունդեսլիգայի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Մայիսի 22 ծնունդներ
Կատեգորիա:Շտուտգարտի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Տղամարդկանց ֆուտբոլի կիսապաշտպաններ
Կատեգորիա:Կարլսռուհեի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Հայդենհայմի ֆուտբոլիստներ
Վերխնեյակորնայա Շչել

**Վերխնեյակորնայա Շչել** (ռուսերեն՝ Верхнеякорная Щель), հայաբնակ գյուղ Ռուսաստանի Դաշնության Կրասնոդարի երկրամասի Մեծ Սոչիի Լազարևսկի շրջանում։ Գտնվում է շրջկենտրոն հանդիսացող Լազարևսկոյե միկրոշրջանից 33 կմ հարավ-արևելք, իսկ Սոչիի կենտրոնից 40 կմ հյուսիս-արևմուտք, Սև ծովից 2 կմ հեռավորության և ծովի մակարդակից 48 մ բարձրության վրա։

## Բնակչությունը
Համաձայն 2002 թվականի տվյալների, գյուղում ապրում էր 246 մարդ, իսկ 2010 թվականին՝ 260 մարդ, որից 129 տղամարդ և 131 կին։ Բնակչության մեծամասնությունը հայեր էին։ Գյուղի ազգային կազմը 2010 թվականին ուներ հետևյալ տեսքը.

Բնակիչներն զբաղվում են այգեգործությամբ, խաղողագործությամբ և մեղվաբուծությամբ։

## Պատմությունը
Գյուղը հիմնադրել են Օսմանյան կայսրությունից գաղթած հայերը` 1918 թվականին։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Տեղանքի պատմություն
* 2010 թվականի հաշվառումների արդյունքներ 

Կատեգորիա:Կրասնոդարի երկրամասի Սոչիի քաղաքային օկրուգի բնակավայրեր
Կատեգորիա:Կրասնոդարի երկրամասի գյուղական բնակավայրեր
Կատեգորիա:Ռուսաստանի բնակավայրեր
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր
Սուրբ Եկատերինա եկեղեցի (Կրասնի Սուլին)

**Մեծ մարտիրոսուհի Եկատերինա եկեղեցի** (**Սուրբ Եկատերինա եկեղեցի**, ), ուղղափառ տաճար ՌԴ Ռոստովի մարզի Կրասնի Սուլին քաղաքում։ Ենթարկվում է Շախտիի և Միլլերովոյի թեմի Սուլինսկոյե գործակալությանը։

*Հասցեն`* Ռոստովի մարզ, Կրասնոսուլինսկի շրջան, Կրասնի Սուլին քաղաք, Վոկզալնայա փողոց, 120ա։

## Պատմություն
Տաճարը կառուցվել է ագարակատեր, «Պրիգորոդնոյե» ՍՊԸ-ի տնօրեն, Կրասնոսուլինսկի քաղաքային ժողովի պատգամավոր Յուրի Ալեքսանդրովիչ Միրոշնիչենկոյի միջոցներով, որը որոշել է եկեղեցի կառուցել կյանքից վաղաժամ հեռացած իր մոր անունով։

Սուրբ Եկատերինա տաճարի հիմնաքարն օծվել է 2012 թվականի մարտի 30-ին։ Նույն թվականի դեկտեմբերի 4-ին օծվել են գմբեթները։ Զատկի շաբաթի ուրբաթ օրը` 2013 թվականի մայիսի 10-ին, Շախտիի և Միլլերովոյի թեմի եպիսկոպոս Իգնատին օծեց տաճարը։ Սա Դոնի հողում փայտե միակ տաճարն է, որի գմբեթն ունի պսակի տեսք` ի պատիվ սուրբ մեծ նահատակ Եկատերինայի։

2014 թվականին Սուրբ Եկատերինա տաճարի երեցփոխ Յուրի Միրոշնիչենկոյին եպիսկոպոսոս Իգնատին հանձնել է «Շախտիի թեմին մատուցած ծառայությունների համար»  թեմական մեդալ։ Դրանով Շախտիի թեմական վարչությունը նշել է Յուրի Միրոշնիչենկոյի ջանքերը տաճարը կառուցելիս։ Նույն թվականին Եկատերինայի տաճարում տեղադրվել են նոր տապանակ և Սուրբ Աստվածածնի «Ամենաթագուհի» սրբապատկերը, որոնք օծել է Սուլինսկի շրջանի գործակալ, Եկատերինայի տաճարի վանահայր ավագ երեց Վասիլի Խադիկինը։

Ուկրաինայի արևելքում զինված հակամարտության ընթացքում Եկատերինայի ծուխը օգնություն է ցուցաբերել Ուկրաինայից եկած փախստականներին։

2016 թվականին Յուրի Միրոշնիչենկոյի ջանքերով եկեղեցում կազմակերպվել և բացվել է ծխական սեղանատուն, որն աշխատում է տոնական և կիրակի օրերին։ Նախատեսվում է այս տարածքը ժամանակավորապես օգտագործել կիրակնօրյա դպրոցի պարապմունքների համար։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Храм Святой Великомученицы Екатерины  
* Расписание Богослужений  
* Сулинское благочиние. Все церкви и монастыри.
* На историческом месте основания города Сулина совершен молебен 

Կատեգորիա:2013 հիմնադրումներ Ռուսաստանում
Կատեգորիա:Եկեղեցիներ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Կրասնի Սուլինի տեսարժանություններ
Կատեգորիա:Ռոստովի մարզի եկեղեցիներ
Պարոն

**Պարոն**, հայերենի հարգալից դիմելաձևի համակարգում ընդունված բառ, որը կրում է «հարգարժան այր» իմաստը: Տղամարդու պատվավոր անվանում է, որն ունի երկու իմաստ՝ կոչում և դիմելաձև։

## Ծագում
Հայերենում «պարոն» բառն առաջին անգամ գործածվել է Կիլիկյան Հայաստանում՝ ունենալով «իշխան, մեծավոր» իմաստը։ Բառն առաջացել է ֆրանսերեն «բարոն» (, թարգ.՝ *«իշխանավոր»*) բառից։ Հետագայում արևմտահայերը գրել են «պարոն» և կարդացել «բարոն»։ Ժամանակակից արևելահայերենում գրվում և կարդացվում է «պարոն»։

## Դիմելաձև
Հայաստանում պարոնը տղամարդուն քաղաքավարի դիմելու ձև է։ Սովորաբար այսպես դիմում են պետին կամ կոչումով ավագին, ինչպես նաև այն դեպքում, երբ զրուցակցի անունը հայտնի չէ։ Կնոջը համապատասխան դիմելու ձևն է՝ տիկին։

## Տես նաև
* Հայերենի հարգալից դիմելաձևեր
* Բարոն
* Բերդատեր պարոն

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Հայ ազնվականություն
Կատեգորիա:Հայերեն բառեր և արտահայտություններ
Կատեգորիա:Հայերենի հարգալից դիմելաձևեր
Կատեգորիա:Հայկական մշակույթ
Վասիլի Ավրորին

**Վասիլի Միխայլովիչ Ավրորին** (), ռուս նկարիչ, հոգևորական։

## Կենսագրություն
մինի|Վասիլի Ավրորին: Ձկան կարթելը: Մոտ 1830 թվական:
Վասիլի Միխայլովիչ Ավրորինը ծնվել է 1805 թվականին Մոսկվայի նահանգի Մոժայսկի շրջանի Պետրովսկոյե գյուղում դպիրի ընտանիքում։ 1820-ական թվականներին գտնվել է Սանկտ Պետերբուրգում, եղել է միտրոպոլիտ Ֆիլարետի թոշակառուն։ 1828 թվականից ուսանել է գեղանկարչություն Ալեքսեյ Վենեցիանովի մոտ։ Սովորել է Վենեցիանովի մոտ, վերջինիս պատվերով գեղանկարչության դասեր է տվել 12-ամյա Սերգեյ Զարյանկոյին։

Ավրորինի մի քանի կտավներ ցուցադրվել են Սանկտ Պետերբուրգի գեղարվեստի ակադեմիայի ցուցահանդեսներում. 1833 թվականին՝ «Ձուկը տաղավարից կարթող երիտասարդները» (այժմ Պետական պատմական թանգարանում), «Աշտարակը, որի կողքին նստած է նկարողը» և «Սենյակի ներսը և նրա մեջ՝ երաժշտական գործիքներով երեք հոգի», 1833 թվականին՝ «Ձմեռային պալատի ընդունարանում»։

Մոտ 1833 թվականին տեղափոխվել է Մոսկվա։ Կադակեշի Սուրբ Հարության տաճարում ծառայել է որպես դպիր։ Ավրորինը Մոսկվայում նկարել է կտավներ «Բարակաշի Հարության եկեղեղեցու շրջակայքը՝ դարպասներից մինչև վանք», «Ճնճղուկյան լեռներ», «Մամոնովի տան շրջակայքը», «Երուսաղեմյան տաճարի օծումը» սրբանկարը իր եկեղեցու համար, Տոլստոյի դիմանկարը։

Մահացել է Մոսկվայում 1855 թվականի հուլիսի 20-ին (օգոստոսի 1-ին)։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Ռուս նկարիչներ
Յաննիկ Գերհարդ

**Յաննիկ Գերհարդ ** (, ), գերմանացի ֆուտբոլիստ, «Վոլֆսբուրգ» ակումբի և Գերմանիայի հավաքականի պաշտպան։

## Ակումբային
thumb|left|190px|Գերհարդը Գերմանիայի երիտասարդական հավաքականի կազմում
Գերհարդը «Քյոլն» ակումբի սան է։ 2013 թվականի հուլիսի 20-ին Դրեզդենի «Դինամոյի» դեմ խաղում նա կատարել է իր նորամուտը Երկրորդ Բունդեսլիգայում։ Սեպտեմբերի 1-ին «Էրցգեբիրգեի» դեմ խաղում Յաննիկը խփել է իր առաջին գոլը «Քյոլնի» կազմում։ Մրցաշրջանի վերջում Գերհարդը թիմին օգնել է անցնել էլիտար փուլ։ 2014 թվականի սեպտեմբերի 13-ին «Պանդերբորն 07»-ի հետ խաղում նա կատարել է իր նորամուտը Բունդեսլիգայում։ Մայիսի 10-ին «Շալկե 04»-ի դեմ խաղում Յաննիկն իր առաջին գոլն է խփել բարձրագույն մակարդակում։

2016 թվականի մայիսի 27-ին «Վոլֆսբուրգ» ֆուտբոլային ակումբը հայտարարել կիսապաշտպանի տեղափոխությունն իր կազմ. պայմանագիրը կնքվել է մինչև 2021 թվականի հունիսի 30-ը։ Օգոստոսի 27-ին «Աուգսբուրգի»  դեմ խաղում նա կատարել է իր դեբյուտը նոր ակումբի կազմում։

## Միջազգային կարիերա
2017 թվական Գերմանիայի երիտասարդական հավաքականի կազմում Գերհարդը հաղթել է Եվրոպայի պատանեկան առաջնությունում, որ անցկացվել է Չեխիայում։ Մրցաշարում նա խաղացել է Չեխիայի, Դանիայի, Իտալիայի, Անգլիայի և Իսպանիայի հավաքականների դեմ։

2016 թվականի նոյեմբերի 15-ին Իտալիայի հավաքականի հետ ընկերական խաղում Գերհարդը կատարել է իր նորամուտը Գերմանիայի ազգային հավաքականի կազմում։

## Ձեռքբերումներ
**Միջազգային**

 **Գերմանիա (մինչև 21)**
*  Եվրոպայի երիտասարդական առաջնություն – 2017

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* 
* Yannick Gerhardt in der Datenbank von kicker.de

Կատեգորիա:Բունդեսլիգայի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Գերմանիայի ֆուտբոլի ազգային հավաքական
Կատեգորիա:Գերմանիայի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Վոլֆսբուրգի մարզիչներ
Կատեգորիա:Վոլֆսբուրգի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Տղամարդկանց ֆուտբոլի կիսապաշտպաններ
Կատեգորիա:Քյոլնի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Տղամարդկանց ֆուտբոլի պաշտպաններ
Կատեգորիա:Գերմանացի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Գերմանիայի հավաքականի ֆուտբոլիստներ
Լուիզիանա նահանգի Կապիտոլիում

**Լուիզիանա նահանգի Կապիտոլիում** (, ), Լուիզիանա նահանգի օրենսդիր ժողովի շենք, որը գտնվում է Բաթոն Ռուժում։ Կառույցում գտնվում է նահանգի օրենսդիր մարմինը, մարզպետարանը, ինչպես նաև ծառայությունների մի մասը։

Կապիտոլիումի բարձրությունը 137 մետր է, իսկ հարկերի քանակը՝ 34: Շինարարության ժամանակ դա ԱՄՆ-ի օրենսդիր  ժողովի ամենաբարձր շենքն էր, ամենաբարձր շենքը Բաթոն Ռուժում և բարձրությամբ յոթերորդն էր Լուիզիանայում։ Կապիտոլիումը զբաղեցնում  է  110 000 մ² տարածք, շուրջը ձգվում է զբոսայգի։

## Կառույց
Լուիզիանայի կապիտոլիումը  ճանաչվել է ԱՄՆ-ի ազգային պատմական հուշարձան։ 
thumb|left|''Հին Կապիտոլիում, 1847 թ.''

Շենքը զարդարված է  Լուիզիանայի և ԱՄՆ-ի պատմական քանդակներով։ Կենտրոնական մուտքի մոտ, քարի վրա փորագրված են Ռոբերտ Լիվինգսթոնի բառերը, *«Մենք ապրում էինք երկար ժամանակ, բայց սա մեր ամբողջ կյանքի ամենաազնիվ աշխատանքն է։ Միացյալ նահանգները դասվում է աշխարհի առաջին տերությունների շարքում»:*

thumb|right|Լուիզիանա նահանգի Սենատի սրահը

Կապիտոլիումի մուտքի մոտ գտնվում է ԱՄՆ-ի բոլոր նահանգների անվանումներով սանդուղքը։ Առաջին 13 աստիճանները 13 նահանգներն են, որոնք ստեղծում են պետությունը և առանձնացված են մի փոքր հարթակով։ Դրա հետևում աստիճանն է, որը խորհրդանշում է ԱՄՆ-ի մնացած 48 նահանգները։ 49-րդ և 50-րդ նահանգները՝ Ալյասկան և Հավային, նահանգի կարգավիճակ ստացան 1959 թվականին, այդ ժամանակ Կապիտոլիումի շինարարաությունն արդեն ավարտվել էր։

## Նախագծի պատմություն
Կապիտոլիումի շինարարության նախաձեռնությունը պատկանում էր Հյուի Լոնգին։ Նախընտրական քարոզարշավի ժամանակ, 1928 թվականին Լոնգը առաջարկել է մոդեռն ոճով նոր շենք կառուցել նահանգի օրենսդիր ժողովների համար հին` 1847 թվականից գործող շենքի փոխարեն։

Շինարարությունը սկսվել է 1930 թվականին և ավարտվել է 1932 թվականին, 27 ամիս հետո, ընդ որում ծախսելով 5 մլն $:

1935 թվականի սեպտեմբերին սենատոր Լոնգը Կապիտոլիումի վրա հարձակման հետևանքով մահացու հրազենային վնասվածք է ստանում։ Կապիտոլիումի պատերին մինչ այսօր պահպանվել են փամփուշտի հետքերը։ Սենատոր Լոնգը վիրավորվելուց երկու օր անց մահացել է, իսկ նրա մարմինը թաղված է Կապիտոլիումի այգում։

[thumb|left|[Նեբրասկա նահանգի Կապիտոլիում]]

Կապիտոլիումի նախագծի մշակման համար Լոնգը պայմանագիր էր կնքել Նոր Օռլեանի ճարտարապետական ընկերությունների հետ՝ Վեյս (), Դրեյֆուս և Սեյֆերս (): Նրանք որպես մոդել  վերցրել էին Նեբրասկա նահանգի Կապիտոլիումը` Բերտրամո Գուդհյուի նախագիծը (), սակայն այն ավելի ժամանակակից դարձրեցին և ամենին հաղորդեցին դինամիկա և հզորություն։

Կապիտոլիումի շենքը կարելի է տեսնել «Թագավորի ողջ թիկնազորը» ֆիլմում, որը նկարահանվել է Ռոբերտ Փեն Ուորենի վեպի մոտիվներով։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Капитолий штата Луизиана 
* Национальный регистр исторических памятников США 
* История строительства  Капитолия штата Луизиана
* Мемориал губерантора Хью Лонга
* Baton-Rouge-Guide.com  photos and a review of a visit to the state captiol
* Additional Louisiana State Capitol Information

## Տես նաև
* Հյուի Լոնգ
* Մեծ ճգնաժամ
* ԱՄՆ-ի Կապիտոլիումների ցանկ

Կատեգորիա:1932 հիմնադրումներ
Կատեգորիա:1932 հիմնադրումներ ըստ երկրի
Կատեգորիա:ԱՄՆ-ի շենքեր և կառույցներ
Կատեգորիա:Լուիզիանա
Ազգագրության ազգային թանգարան (Վարշավա)

Լեհաստանի ազգագրության ազգային թանգարանը գտնվում է Լեհաստանի մայրաքաղաք Վարշավայում։ Այն հիմնադրվել է 1888 թվականին։

## Հավաքածուներ և ցուցահանդեսներ
Թանգարանի հավաքածուն ներառում է քանդակներ, գեղանկարներ, ժողովրդական արվեստ, բեմական հագուստներ և այլ արվեստի ստեղծագործություններ Լեհաստանից, Եվրոպայից, Աֆրիկայից, Ավստրալիայից, Լատինական և Հարավային Ամերիկայից։

Թանգարանն ունի մշտական ցուցահանդես, գրադարան (շուրջ 26․000 գիրք), Լուսանկարչական և կինոնկարների ձայնագրման ստուդիա և Թանգարանի հավաքածուների կենտրոնական պահեստ, որը պատրաստում է ժամանակավոր ցուցահանդեսներ, հետազոտական նախագծեր և հրատարակություններ։

Լեհական հավաքածուն բաղկացած է շուրջ 13500 մշտական հավաքածուի ցուցանմուշներից, իսկ շուրջ 1000 -ը գտնվում է հատուկ վայրում։ Աֆրիկյան հավաքածուն թանգարանում ամենահարուստ հավաքածուն է, ավելի քան տասը հազար նմուշ, հիմնականում, Սահարայի Աֆրիկայից։ Այս հավաքածուն հիմնված է լեհ գրող, լրագրող, ազգագրական իրերի կոլեկցիոներ՝ Վոսլոու Կորաբիևիչի նվիրատվության հիման վրա, որը ներառում է տնային և գյուղատնտեսական պարագաներ, զենքեր, հագուստներ և կոստյումներ, զարդեղեն, արքայական տարբերանշաններ, քանդակներ, դիմակներ և կրոնական արարողությունների համար անհրաժեշտ իրեր։

1988 թվականին Աֆրիկյան հավաքածուն համալրվեց։

Ըստ թանգարանի, Աֆրիկյան հավաքածուի ամենակարևոր նմուշներից են սաղավարտե ծածկույթները, պատրաստված Արևելյան Աֆրիկյան Մակոնդե (Տանզանիա, Մոզամբիկ) ցեղերի կողմից։

Թանգարանի ներսում ներկայացված մշտական ցուցահանդեսներն են.
* Սովորական և միևնույն ժամանակ արտասովոր՝ Էթնոգրաֆիկ թանգարանի հետաքրքրաշարժ հավաքածուները. Թանգարանի 120-ամյակին նվիրված ցուցահանդեսը
* Լեհական և Եվրոպական մշակույթի տոնակատարությունների ժամանակ ցուցադրվող նմուշները
* Աշխատանքների կարգը. Պյոտր Բ․ Սզասկի պահեստը։

## Բաժիններ
Թանգարանը տնօրինվում է տնօրենի կողմից և կազմակերպվում Լեհական և Եվրոպական ազգագրության, ոչ-Եվրոպական ազգագրության, մեծահասակների կրթության, Մանկական թանգարանի, կրթական, հաղորդացման և մարքեթինգի, տպագրման, արխիվային նյութերի և լուսանկարչական և ֆիլմի ձայնագրման, հաշվապահական հաշվառման և ֆինանսների, անձնակազմի, վարչական և տեխնիկական, գույքագրման և պահպանման բաժիններում։

Թանգարանը հրապարակել է իր սեփական ամսագիրը՝ «Zeszyty Muzealne», 1960-ականներից մինչև 1980-ականների սկիզբը։ 2009 թվականի հոկտեմբերին այն սկսեց նոր, եռամսյակը մեկ տպագրվող «Ethnografia Nowa» ամսագիրը։ 2011 թվականին թանգարանը դրամաշնորհներ ստացավ շենքի վերանորոգման համար և թանգարանի ներսում ստեղծեց մանկական ազգագրական թանգարան։

## Տնօրեններ

## Պատկերասրահ

The material archive of Piotr B Szacki 01.jpeg|thumb|''Տեսարան թանգարանից
National Museum of Ethnography, Warsaw - permanent exhibition 2015.jpg|thumb|Ազգային ազգագրության թանգարան, Վարշավա - Լեհական ազգային հագուստ
Rok obrzędowy z Wikipedią 02.jpg|thumb|ձախից|Ազգային ազգագրության թանգարան, Վարշավա


## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* 
* Strona muzeum
* J.W. Suliga - Państwowe Muzeum Etnograficzne w Warszawie. Dzieje, kolekcje, kierunki rozwoju
* Instrumenty muzyczne z Państwowego Muzeum Etnograficznego

Կատեգորիա:1888 հիմնադրված թանգարաններ
Կատեգորիա:Լեհաստանի ազգագրական թանգարաններ
Կատեգորիա:Վարշավայի թանգարաններ
Վիշնյովկա (Լազարևսկի շրջան)

**Վիշնյովկա** (ռուսերեն` Вишнёвка), միկրոշրջան Ռուսաստանի Կրասնոդարի երկրամասի Մեծ Սոչիի Լազարևսկի շրջանում։ Գտնվում է շրջկենտրոն հանդիսացող Լազարևսկոյե միկրոշրջանից 10 կմ հյուսիս, իսկ Սոչիի կենտրոնից 65 կմ հյուսիս-արևմուտք, ծովի մակարդակից 45 մ բարձրության վրա։

## Պատմական ակնարկ
Իր անվանումը գյուղն ստացել էր մոտակա լեռներում գտնվող բալենու այգիներից։ 19-րդ դարի վերջերին Վիշնյովայա գյուղը դարձել էր Օսմանյան կայսրությունից գաղթած հայերի հոծ բնակավայր։ Մինչ օրս ավանի բնակչության մեծամասնությունը հայեր են։

1904-1927 թվականներին, Վիշնյովկայում մերթընդմերթ ապրել ու աշխատել է ակադեմիկոս Վլադիմիր Բեխտերևը։ 1942 թվականին, Հայրենական մեծ պատերազմի ժամանակ, Վիշնյովկա գյուղի լողափի մոտ, թշնամու ռմբակոծությունից խորտակվել է «Ազով» ռազմականացված նավը։

1965 թվականին Վիշնյովկան ընդգրկվել է Սոչի քաղաքի կազմի մեջ և ստացել ներքաղաքային միկրոշրջանի կարգավիճակ։

1993 թվականին, Վիշնյովկայում կառուցվել է հայկական եկեղեցի (Սուրբ Սարգիս)։ Ավանի տնտեսության հիմքը զբոսաշրջությունն է, որտեղ գտնվում են հանգստյան տներ, առողջարաններ և հյուրանոցներ, կազմակերպվում են արշավախմբեր և արշավներ։ Ավանի տեսարժան վայրերից է «Լաուրայի արցունքներ» ջրվեժը։ Բնակչության հիմնական զբաղմունքներից են այգեգործությունն ու խաղողագործությունը։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Կրասնոդարի երկրամասի գյուղական բնակավայրեր
Կատեգորիա:Սոչի
Աշխարհի ադրբեջանցիների համերաշխության օր

**Աշխարհի ադրբեջանցիների համերաշխության օր** (), համաադրբեջանական ամենամյա ազգային տոն, որը նշվում է դեկտեմբերի 31-ին։ Տոնն առաջին անգամ նշվել է 1991 թվականի դեկտեմբերի 16-ին Հեյդար Ալիևի նախաձեռնությամբ, որն այդ ժամանակ զբաղեցնում էր Նախիջևանի Ինքնավար Հանրապետության Բարձրագույն Մեջլիսի նախագահի պաշտոնը։

Տոնը կարևոր դեր ունի տարբեր երկրներում բնակվող ադրբեջանցիների հետ կապերի հաստատման, նրանց միջև միասնություն ու համերաշխություն ստեղծման գործում։ Աշխարհի ադրբեջանցիների համերաշխության օրվա նշումը աշխարհի բոլոր ադրբեջանցիների կողմից վերածվել է բարոյական անհրաժեշտության։

Համերաշխության օրը ադրբեջանական սփյուռքի համար վերածվել է ամենակարևոր տոնին, իսկ Նոր տարին մղվել է երկրորդ պլան։ Համերաշխության օրը նույնիսկ նշում են ազգությամբ ադրբեջանցի չհանդիսացող, սակայն Ադրբեջանում ծնված, մեծացած սփյուռքի ներկայացուցիչները։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Ադրբեջանի տոներ
Կատեգորիա:1992 հիմնադրումներ Ադրբեջանում
Ադրբեջանի արտակարգ իրավիճակների նախարարություն

thumb|250px|Ադրբեջանի ԱԻՆ հրդեհաշիջման մեքենա
**Ադրբեջանի արտակարգ իրավիճակների նախարարություն** — **ԱԻՆ Ադրբեջան** ():

## Կառուցվածք
Նախարարության կազմի մեջ մտնում են՝
* Հրդեհային պաշտպանության պետական ծառայություն
* Հրդեհային վերահսկողության պետական ծառայություն
* Քաղաքացիական պաշտպանության զորքեր
* Նյութական պաշարների պետական գործակալություն
* Շինարարական աշխատանքների անվտանգության վերահսկողության պետական գործակալություն
* Լեռնաարդյունաբերական աշխատանքի անվտանգ կատարման հսկողության գործակալություն
* Փոքր տարողության նավերի պետական տեսչություն
* Ջրերում փրկարարական գործունեություն կատարող պետական ծառայություն
* Ռազմականացված պահպանության հատուկ ծառայություն
* Կասպյան ավազանի վթարային-փրկարարական ծառայություն
* Ճգնաժամային իրավիճակների կառավարման կենտրոն
* Ադրբեջանի ԱԻՆ միջուկային և ճառագայթային գործունեության կառավարման պետական գործակալություն
* Ջրային ռեսոուրսների պետական գործակալություն

Նաև՝
* հատուկ կոմբինատ "Իզոտոպ"
* օպերատիվ-քննչական վարչություն
* գիտա-արտադրական միավորում
* շտապ օգնության ծառայություն
* կապիտալ շինարարության վարչություն
* ավիացիոն ջոկատ
* ուսումնամարզական կենտրոն
* մարզաառողջարարական ակումբ
* բժշկական ծառայություն
* նախարարության շրջանային կենտրոններ

## Ֆինանսներ
right|200px
Ֆինանսավորումը կատարվում է պետական բյուջեից։

## Ղեկավարություն
;Նախարար
* Քյամալեդդին Հեյդարով, գեներալ-գնդապետ

;Նախարարի առաջին տեղակալ
* Ռաֆաիլ Միրզաև, գեներալ-լեյտենանտ

;Նախարարի տեղակալներ
* Ֆաիգ Թաֆիզադե, գեներալ-լեյտենանտ
* Ռահիմ Լատիֆով, գեներալ-լեյտենանտ
* Օրուջալի Հադջիև, գեներալ-լեյտենանտ
* Էթիբար Միրզաև, գեներալ-լեյտենանտ

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Ադրբեջանի ԱԻՆ պաշտոնական կայքը

Կատեգորիա:2005 հիմնադրումներ Ադրբեջանում
Վոլկոնկա

**Վոլկոնկա** (ռուսերեն՝ Волконка), գյուղ Ռուսաստանի Դաշնության Կրասնոդարի երկրամասի Մեծ Սոչիի Լազարևսկի շրջանում։ Գտնվում է շրջկենտրոն հանդիսացող Լազարևսկոյե միկրոշրջանից 8 կմ հարավ-արևելք, իսկ Սոչիի կենտրոնից 59 կմ հյուսիս-արևմուտք, Գոդլիկ գետի երկու ափերին և ծովի մակարդակից 28 մ բարձրության վրա։

## Բնակչությունը
Համաձայն 2002 թվականի տվյալների, գյուղն ուներ 421 բնակիչ, իսկ 2010 թվականին, գյուղում ապրում էր 467 մարդ, որից 214 տղամարդ և 253 կին։ Բնակչության մեծամասնությունը հայեր են։ Գյուղի ազգային կազմը 2010 թվականին ուներ հետևյալ տեսքը.

Բնակիչներն զբաղվում են հիմնականում այգեգործությամբ։

## Այլ տեղեկություններ
Գյուղի մասին առաջին գրավոր հիշատակումը վերաբերվում է 1923 թվականին։

Վոլկոնկայում ներկայումս գործում են հանգստյան տներ և հյուրանոցներ։ Առանձնապես կարևոր է աստիճանաբար զարգացող ճանաչողական բնույթի զբոսաշրջությունը։ Գյուղի տեսարժան վայրերից են միակտոր քարից կառուցված դոլմենը և ծծմբաջրածնային հանքային աղբյուրները։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Տեղանքի պատմություն
* 2010 թվականի հաշվառումների արդյունքներ 

Կատեգորիա:Կրասնոդարի երկրամասի Սոչիի քաղաքային օկրուգի բնակավայրեր
Կատեգորիա:Կրասնոդարի երկրամասի գյուղական բնակավայրեր
Կատեգորիա:Ռուսաստանի բնակավայրեր
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր
Ֆրից Շտեռն

**Ֆրից Շտեռն** (; ), գերմանահրեական ծագմամբ ամերիկացի պատմաբան։
## Կենսագրություն
Ֆրից Շտեռնի հայրը եղել է բժիշկ, Առաջին համաշխարհային պատերազմի վետերան։ Մայրը եղել է ուսուցչուհի, դասագրքերի հեղինակ, դպրոցական կրթության բարեփոխիչ։ 19-րդ դարի վերջին ընտանիքը հուդայականությունից հրաժարվել և լյութերականություն է ընդունել։ Ֆրիցը կնքվել և անվանվել է պապի անունով, ով հայտնի քիմիկոս, Նոբելյան մրցանակի դափնեկիր Ֆրից Հաբերն էր։ Նա նույնպես ժամանակին ընդունել է լյութերականություն։ 1938 թվականին ընտանիքը, փախչելով նացիստներից, տեղափոխվել է ԱՄՆ և հիմնվել Նյու Յորքում։ Ֆրից Շտերնը ավարտել է Կոլումբիայի համալսարանը, իսկ 1953- 1997 թվականներին դասավանդել այնտեղ։

## Գիտական գործունեություն
Ֆրից Շտերնի գիտական հետաքրքրությունների կենտրոնում են գերմանացիների և հրեաների հարաբերությունները 19-20-րդ դարերում՝ գերմանական նացիոնալիզմի վերելքի, հակասեմականության, քսենոֆոբիայի, «հատուկ ճանապարհի» գաղափարախոսության, նացիզմի ձևավորման և զարգացման, Հոլոքոստի սկսման և ծավալման շրջանակներում։ Նրա բոլոր աշխատությունները թարգմանվել են աշխարհի տարբեր լեզուներով։

## Աշխատություններ
* *Մշակութային հուսահատության քաղաքականությունը։ Աշխատանք գերմանական գաղափարախոսության վերելքի մասին* (1963)
* *Պատմության տարբերակումները. Վոլտերից մինչ մեր օրերը* (1970)
* *Ոսկի և երկաթ. Բիսմարկը, Բլեյքրոդերը և Գերմանական կայսրության հիմնադրումը * (1977)
* *Ապազատականացման ձախողումները։ Էսսեներ Գերմանիայի ժամանակակից քաղաքական մշակույթի մասին* (1973)
* *Գերմանիա 1933. 50 տարի անց* (1983)
* *Երազանքներ և շփոթություններ.գերմանական պատմության դրաման* (1987)
* *Էյնշտեյնի գերմանական աշխարհը* (1999)
* *Հինգ Գերմանիաներ, որոնք ես գիտեմ* (2006, հիշողություններ)
* *Ոչ սովորական մարդիկ Դետրիխ Բոնհոֆֆեր և Հանս ֆոն Դոհնայի, and Hans von Dohnanyi, Հիտլերի դեմ են դուրս գալիս եկեղեցին և պետությունը* (Էլիզաբեթ Շիֆթոնի համահեղինակությամբ), (New York Review Books Collections: 2013, ISBN 978-1590176818:

## Ճանաչում
Ֆրից Շտերնը 1999 թվականին արժանացել է «Գերմանացի գրավաճառների խաղաղության մրցանակին»։ 2002 թվականին դարձել է Վրոցլավի համալսարանի պատվավոր դոկտոր։ 2006 թվականին արժանացել է Գերմանիայի պատվավոր շքանշանի։ 2007 թվականին Բեռլինի հրեական թանգարանի կողմից արժանացել է «համբերության մրցանակի»։ 2009 թվականին արժանացել է «Մարիոն Դենգոֆի միցանակի» և այլ մրցանակների։

## Գրականություն
* Fritz Stern at 70/ Marion Fishel Deshmukh, Jerry Z. Muller, eds. Washington: German Historical Institute, 1997

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Հարցազրույց 2007 թվական  
* Ֆրից Շտերն։ Պատմության գլխավոր դասը  

Կատեգորիա:Գերմանացի պատմաբաններ
Կատեգորիա:Պատմաբաններ
Կատեգորիա:Լեզվի և պոեզիայի գերմանական ակադեմիայի անդամներ
Կատեգորիա:Կոլումբիայի համալսարանի դասախոսներ
Կատեգորիա:Ակադեմիկոսներ
Կատեգորիա:Կոլումբիայի համալսարանի շրջանավարտներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի պատմաբաններ
Կատեգորիա:Ոչ գեղարվեստական գրողներ
Կատեգորիա:Ամերիկյան փիլիսոփայական ընկերության անդամներ
Կատեգորիա:Ամերիկայի արվեստների և գիտությունների ակադեմիայի անդամներ
Անտոնինա Միլյուկովա

**Անտոնինա Իվանի Միլյուկովա** (), ռուս երաժիշտ, դաշնակահարուհի։

Պյոտր Չայկովսկու կինը։

## Կենսագրություն
Ծնվել է 1848 թվականի հունիսի 23-ին ազնվական ընտանիքում, որտեղ բացի նրանից կային իր երկու եղբայրները՝ Ալեքսանդրը և Միխայիլը, ինչպես նաև քույրը՝ Ելիզավետան։ Երբ նա փոքր էր, իր մայրը՝ Օլգա Նիկանորովնան, լքել է ամուսնուն և երեխաներին՝ իր հետ վերցնելով միայն կրտսեր դստերը՝ Անտոնինային։

Անտոնինան դաստիարակություն է ստացել մասնավոր պանսիոնում, ինչպես նաև հոր՝ Մոսկվայից ոչ հեռու գտնվող Կլինյան վարչաշրջանի կալվածքում։ 1865 թվականին նա ավարտել է Մոսկվայի Ելիզավետինյան համալսարանը և 1873 թվականին ընդունվել է Մոսկվայի կոնսերվատորիա Էդուարդ Լանգերի դաշնամուրի և տեսության բաժին։ Ուսումը կոնսերվատորիայում դադարեցրել է անհայտ պատճառներով։

Անտոնինա Միլյուկովայի և Չայկովսկու հանդիպումը կայացել է Մոսկվայում 1872 թվականի մայիսին, երբ Չայկովսկին հյուրընկալվել էր Անտոնինայի եղբոր՝ Ալեքսանդրի տանը։ Հինգ տարվա ոչ հեշտ հարաբերություններից հետո Չայկովսկու և Միլյուկովայի պսակադրությունը կայացել է 1877 թվականի հուլիսի 6 (18)-ին Մոսկվայի Մալայա Նիկիտսկայա փողոցի վրա գտնվող Սուրբ Գեորգիի եկեղեցում։ Հարսանիքին ներկա էին միայն երկու վկաներ՝ Չայկովսկու եղբյարը՝ Անատոլին և նրա նախկին աշակերտը՝ ջութակահար Իոսիֆ Կոտեկը։ Բոլոր մնացած հարազատներին նրանք տեղեկացրել են ամուսնության մասին միայն դրանից հետո։

Սակայն երգահանի միասեռական լինելը դարձել է պատճառն այն բանի, որ նրանք մի քանի շաբաթ անց բաժանվել են։ Կախված տարբեր պատճառներից՝ ամուսինները այդպես էլ երբևէ չեն ամուսնալուծվել, սակայն ապրել են առանձին․ նրանց ամուսնությունը մնացել է միայն թղթի վրա։

Մահացել է Սանկտ Պետերբուրգին մոտ գտնվող շրջաններից մեկում 1917 թվականի փետրվարի 16-ին (նոր ոճով՝ մարտի 1-ին)` Չայկովսկու մահից 24 տարի անց։ Նրա մահից հետո Անտոնինան հիշողություններ է գրել իրենց ամուսնության մասին, որոնք տպագրվել են 1894 թվականին և վերահրատարակվել են 1913 թվականին, սակայն երբեք լայն տարածում չեն գտել։

## Մատենագիտություն
* *[[Шляхов, Андрей Левонович|Андрей Шляхов]]*. «Петр Чайковский. Бумажная любовь». Серия Кумиры. Истории Великой Любви. ISBN 978-5-7390-2313-1, ISBN 978-5-271-25293-8.

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Անտոնինա Իվանովնա Միլյուկովա-Չայկովսկայա
* Անտոնինա Իվանովնա Միլյուկովա-Չայկովսկայա 
* Antonina Tchaikovskaya 

Կատեգորիա:Երաժիշտներ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Կոմպոզիտորներ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Ռուս դաշնակահարներ
Կատեգորիա:Ռուս երաժիշտներ
Կատեգորիա:Ռուս կոմպոզիտորներ
Խաղերի և մարզումների ժամանակ մահացած ֆուտբոլիստների ցանկ

**Ֆուտբոլիստների մահը խաղադաշտում** , բավական հազվադեպ հանդիպող, բայց երբեմն տեղի ունեցող երևույթ։

Ֆուտբոլ խաղի առաջացման և տարածման սկզբնական շրջանում բավականին մեծ թիվ էին կազմում խաղադաշտում վրա հասած մահացությունները։ Բժշկության վատ որակը հանգեցրեց նրան, որ 1891-1899 թվականներին խաղադաշտում մահացան 100-ից ավելի ֆուտբոլիստներ և ռեգբիի խաղացողներ։

Մեծաթիվ մահացությունները, հատկապես խաղադաշտում, հիմք հանդիսացան, որ հայտնի բժշկական պարբերականը՝ *Lancet-ը*, անցկացնի հետազոտություն։  1894 թվականի մարտին լույս տեսած հոդվածում նշվում էր, որ խաղացողը գնդակով շարժվում էր առաջ, քանի դեռ այն չէր կորցրել։ Սա իր հերթին ենթադրում էր բազում հարվածներ գնդակով առաջ շարժվողին։  Այն Ֆուտբոլիստները, որոնք պայքարում էին 2-րդ հարկի գնդակների համար, հաճախակի հայտնվում էին գետնին, քանի որ օրենքով այդպիսի պայքարը թույլատրվում էր։ 1899 թվականի ապրիլին լույս տեսած հոդվածում նշվում էր, որ կանոնների փոխոխությունները հանգեցրել են ավելի քիչ մահացությունների, սակայն վտանգը դեռ առկա է։ Իսկ 1905 թվականին լույս տեսած հոդվածի համաձայն, խաղը ավելի էր արագացել ու դինամիկ դարձել, սակայն մրցավարների առկայությունը դաշտում բավականին նվազեցրել էր վնասվածքների թվաքանակը։

20-րդ դարում խաղադաշտում վրա հասած մահերը սկսեցին տեղի ունենալ հազվադեպ։ Եթե 19-րդ դարի վերջում ֆուտբոլիստնեդրը հիմնականում մահանում էին բախումների և վատ բուժօգնության հետևանքով, ապա հիմա մահերը հիմնականում կապված էին սրտային հիվանդությունների, ֆիզիկական ծանրաբեռնվածության և գերհոգնածության հետ։

21-րդ դարի առաջին տասնամյակում մահացություննրի թիվը զգալիորեն մեծացավ։ Ահա թե ինչպես է արտահայտվում բժշկական գիտությունների թեկնածու Դմիտրի Պոլյակովը այս իրադարձություննրի հետ կապված.

 Այժմ ֆուտբոլիստներից պահանջվում է խաղի ընթացքում վազել նվազագույնը 10 կմ։ Միայն այդ դեպքում են հաշվում, որ նա լավ է աշխատել և ամբողջությամբ տրվել է խաղին։ Սակայն սրա հետ մեկտեղ մենք երբեմն մոռանում ենք, որ մարդկային օրգանիզմի հնարավորությունները անսահմանափակ չեն:

Այստեղ ներառված են միայն այն ֆուտբոլիստներ անունները, որոնք մահացել են խաղադաշտում վրա հասած վնասվածքների հետևանքով։ Ցանկում ներառված չեն այն ֆուտբոլիստները, որոնց մահվան պատճառները ավտովթարները, ավիովթարները կամ էլ սպանություններն են։

## Ցանկ

## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն
* 

Կատեգորիա:Ֆուտբոլիստների ցանկեր
Կարլ Ույմետ

**Կառլ Ուիլյամ Ույմետ** (, ), կանադացի ֆուտբոլիստ, NASL-ի  «Սան Ֆրանցիսկո Դելտաս» ակումբի և Կանադայի հավաքականի պաշտպան։

## Ակումբային կարիերա
thumb|left|250px|Ույմետը «Մոնրեալ Իմպակտի» կազմում
Ույմետը «Մոնրեալ Իմպակտ» ակումբի սան է։ 2012 թվականի հուլիսի 22-ին «Հյուսթոն Դինամոյի» դեմ խաղում կատարել է իր նորամուտը MLS-ում։ 2013 թվականի հոկտեմբերի 19-ին «Ֆիլադելֆիա Յունիոնի» դեմ խաղում Կարլը խփել է իր առաջին գոլը թիմի կազմում։ 2013 և 2014 թվականներին նա երկու անգամ դարձել է Կանադայի առաջնության հաղթող։

2015 թվականի սկզբին Ույմետը տեղափոխվել է ամերիկյան «Նյու Յորք Ռեդ Բուլզ»։ Մայիսի 3-ին «Նյու Ինգլենդ Ռևոլյուշն» ակումբի դեմ խաղում նա կատարել է իր նորամուտը նոր թիմի կազմում։ 2015 և 2016 մրցաշրջաններում Ույմետը նյույորքցիների ֆարմ-ակումբի կազմում պարբերաբար խաղացել է United Soccer League-ում՝ երրորդ դիվիզիոնում։ 2016 մրցաշրջանի երկրորդ կեսը նա վարձավճարով անցկացրել է NASL-ի «Ջեքսոնվիլ Արմադա» ակումբում։ 2016 մրցաշրջանի ավարտին «Ռեդ Բուլզը» չի երկարացրել խաղացողի հետ կնքված պայմանագրի ժամկետը։

2017 թվականի հունվարին Ույմետը պայմանագիր է կնքել NAS-ի «Սան Ֆրանցիսկո Դելտաս» ակումբի հետ։ 2017 թվականի մարտի 25-ին նա կատարել է իր դեբյուտը թիմի կազմում՝ մասնակցելով «Ինդի Իլևեն» ակումբի դեմ խաղին․ դաշտ է դուրս եկել մեկնարկային կազմում և խաղացել աջ պաշտպանի դիրքում։

## Միջազգային կարիերիա
2013 թվականի նոյեմբերի 19-ին Ույմետը կատարել է իր դեբյուտը Կանադայի հավաքականում՝ Սլովենիայի հավաքականի դեմ ընկերական խաղի երկրորդ խաղակեսում փոխարինելով Ադամ Սթրեյթին։ Նույն թվականին Ույմետը ընդգրկվել է հավաքականի հայտացուցակում՝ մասնակցելու ԿՕՆԿԱԿԱՖ-ի Ոսկե գավաթի խաղարկությանը, որտեղ մասնակցել է Կոստա Ռիկայի հավաքականի դեմ խաղին։

## Ձեռքբերումներ
; Թիմային
 **«[[Մոնրեալ Իմպակտ]]»**
*  Կանադայի ֆուտբոլի առաջնություն — 2013
*  Կանադայի ֆուտբոլի առաջնություն — 2014

 **«[[Նյու Յորք Ռեդ Բուլզ]]»**
* MLS-ի պարբերական առաջնության հաղթող — 2015

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* 
* 
* 
* Ֆուտբոլիստի էջը Կանադայի ֆուտբոլի ասոցիացիայի կայքում

Կատեգորիա:Կանադայի հավաքականի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Կանադացի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Տղամարդկանց ֆուտբոլի պաշտպաններ
Տոմաշ Ռաձինսկի

**Տոմաշ Ռաձինսկի** (, ), լեհական ծագմամբ կանադացի նախկին ֆուտբոլիստ, հարձակվող։ Խաղացել է Կանադայի հավաքականում։

## Կարիերա
### Ակումբային
Կանադա տեղափոխվելուց առաջ Տոմաշ Ռաձինսկին խաղացել է Լեհաստանում և Գերմանիայում։  1990 թվականին միացել է «Նորթ Յորք Ռոքեթս» ակումբին, այնուհետև հանդես է եկել «St. Catharines Roma» ակումբում։ 1994 թվականին տեղափոխվել է «Ժերմինալ Բեերսխոտ», որտեղ մասնակցել է 104 խաղի և խփել 40 գոլ։ 1998 թվականին տեղափոխվել է Բելգիայի «Անդերլեխտ», որը հաղթել է Բելգիայի առաջնությունում, իսկ Ռաձինսկին 2000/01 մրցաշրջանում ճանաչվել է լավագույն ռմբարկու՝ դառնալով 23 գոլի հեղինակ։ 2001 թվականին ֆուտբոլիստին գնել է անգլիական «Էվերթոն» ակումբը 6.750.000 եվրոյով։ Հետագայում տեղափոխվել է Լոնդոնի «Ֆուլհեմ» 3 միլիոն եվրոյով։ Նա երեք տարի անցկացրել է այդ ակումբում՝ մասնակցելով 93 խաղի և խփելով 10 գոլ։ 2007 թվականի ամռանը տեղափոխվել է «Շկոդա Կսանտի» ակումբ։ 2008 թվականի օգոստոսին նա տեղափոխվել է «Լիերս» ակումբ 250 հազար եվրոյի դիմաց։

2013 թվականից մինչև 2015 թվականը աշխատել է որպես «Լիերս» ակումբի տեխնիկական տնօրեն։

### Հավաքականում
1995 թվականից խաղացել է Կանադայի հավաքականում՝ անցկացնելով 46 հանդիպում և դառնալով 10 գոլի հեղինակ։

## Վիճակագրություն

:

## Ձեռքբերումներ
* Բելգիայի չեմպիոն – 1999/00, 2000/01
* Բելգիայի գավաթակիր – 1996/97

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Ֆուտբոլիստի պաշտոնական էջը «Լիերս» ակումբի կայքում 
* 
* Ֆուտբոլիստի էջը footballdatabase.com կայքում
* 

Կատեգորիա:Անգլիական ֆուտբոլի լիգայի խաղացողներ
Կատեգորիա:Անգլիայի լեգեոներ ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Անդերլեխտի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Կանադայի հավաքականի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Կանադացի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Պրեմիեր Լիգայի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Տղամարդկանց ֆուտբոլի հարձակվողներ