Ուկրաինայի խորհրդարանական ընտրություններ (2019)

**Ուկրաինայի IX գումարման [[Ուկրաինայի Գերագույն ռադա|Գերագույն ռադայի]] արտահերթ ընտրությունները** պետք է տեղի ունենան 2019 թվականի հուլիսի 21-ին։

Համամասնական ընտրակարգով Գերագույն ռադա մտնելու համար կուսակցությունները պետք է հաղթահարեն 5%-ի շեմը, իսկ ընտրատարածքներում թեկնածուներին բավական կլինի ստանալ ձայների հարաբերական մեծամասնությունը։

## Նախապատմություն
Նախագահական ընտրություններում Վլադիմիր Զելենսկու հաղթանակից հետո փորձագետները նշել են, որ իրեն ժառանգություն հասած Գերագույն ռադայի կազմը գրեթե հաստատ թշնամաբար է տրամադրված. դրանում ներկայացված գրեթե բոլոր քաղաքական ուժերը առաջիկա խորհրդարանական ընտրություններում Կանաչների բնական մրցակիցներ են և թույլ չեն տա նրան ամրապնդել նախագահական մրցապայքարում ձեռք բերված հաջողությունը։ Այս իրավիճակում, ինչպես նշել է Զելենսկին, նախագահական ընտրությունների երկու փուլերի միջև, նրա կողմնակիցների օգուտը կարող էր բերել Գերագույն ռադայի արձակումը։

Մայիսի 17-ին Ժողովրդական ճակատ խմբակցությունը հայտարարեց Եվրոպական Ուկրաինա խորհրդարանական կոալիցիայից դուրս գալու մասին։ Գերագույն ռադայի նախագահ Անդրեյ Պարուբին հայտնել Է կոալիցիայի գործունեության դադարեցման մասին, ինչը, փորձագետների կարծիքով, ավտոմատ կերպով արգելափակել է ռադայի վաղաժամկետ արձակման հնարավորությունը. երկրի Սահմանադրության համաձայն՝ գործող կոալիցիայի գոյության դադարեցման մասին հայտարարելուց հետո պատգամավորներն ունեն 30 օր՝ Նոր մեծամասնության ձևավորման համար։ Ընդ որում, նախագահը կարող է վաղաժամկետ դադարեցնել խորհրդարանի լիազորությունները, եթե Գերագույն ռադայում նոր կոալիցիա չձևավորվի մեկ ամսվա ընթացքում, սակայն, քանի որ մինչև նրա լիազորությունների ժամկետի ավարտը կմնա կես տարուց պակաս, Ռադա արձակել չի հաջողվի։ Հերթական խորհրդարանական ընտրությունները պետք է տեղի ունենային հոկտեմբերին։

Մայիսի 20-ին իր երդմնակալության ժամանակ Զելենսկին հայտարարել Է Գերագույն ռադայի լուծարման մասին, իսկ մայիսի 21-ին համապատասխան հրամանագիր է ստորագրել և արտահերթ խորհրդարանական ընտրություններ նշանակել հուլիսի 21-ին։ Ինչպես հայտարարել է Զելենսկին խորհրդարանական խմբակցությունների ղեկավարների հետ հանդիպման ժամանակ, «*Գերագույն ռադայի արձակման գլխավոր փաստարկը Ուկրաինայի քաղաքացիների՝ այդ կազմակերպության նկատմամբ ունեցած շատ ցածր վստահությունն է՝ 4 տոկոս։ Սա խորհրդարանի աշխատանքի գնահատականն է և նրա լիազորությունների դադարեցման ամենածանր փաստարկը ... լուծարման իրավական հիմքը*»։

Վլադիմիր Զելենսկին դիմել է Ռադայի նախագահ Անդրեյ Պարուբիային՝ խնդրելով գումարել խորհրդարանի արտահերթ լիագումար նիստ և օրակարգում ներառել «Ուկրաինայի ժողովրդական պատգամավորների ընտրությունների մասին» Ուկրաինայի օրենքներում փոփոխություններ կատարելու հարցերի քննարկումը (որոնք նախատեսում էին մեծամասնական համակարգի վերացում և անցողիկ շեմը մինչեւ 3 տոկոս իջեցում) և «Հրապարակային գնումների մասին»։

Մայիսի 22-ին, բացելով խորհրդարանի արտահերթ նիստը, Պարուբին հայտարարել է, որ նախագահ Զելենսկու հրամանագիրը այն ցրելու մասին հակասում է գործող Սահմանադրությանը և կվիճարկվի Սահմանադրական դատարանում, սակայն Գերագույն ռադան ինքը չի կարող այն չեղյալ հայտարարել։

Ռադան հրաժարվել է քննարկել Վլադիմիր Զելենսկու առաջարկած ընտրությունների համակարգը փոխելու մասին օրինագիծը և դրանով ավարտել է իր աշխատանքը։ Այդ կապակցությամբ Գերագույն ռադայի արտահերթ ընտրությունները կանցկացվեն գործող ընտրական համակարգով՝ մեծամասնական ընտրատարածքների և համամասնական ցուցակների և հինգ տոկոսանոց անցողիկ արգելքի հետ խառնված համակարգով։

Վլադիմիր Զելենսկին Facebook-ի իր էջում արձագանքել է խորհրդարանի ընտրությունների մասին իր օրինագիծը քննարկելու հրաժարականի մասին։ Հին քաղաքական գործիչներն ընտրել են հին համակարգը, քանի որ միայն այն է նրանց հնարավորություն տալիս երկարացնել քաղաքական կյանքը։ Զելենսկին կոչ է արել ուկրաինացիներին ընտրել քաղաքական գործիչներին, որոնք կկարողանան երկիրը փոխել ոչ թե խոսքով, այլ գործով»։

Մինչդեռ 62 ժողովրդական պատգամավորներ դիմել են Ուկրաինայի Սահմանադրական դատարան՝ Գերագույն ռադայի լուծարման և արտահերթ ընտրությունների անցկացման մասին հրամանագիրը բողոքարկելու նպատակով։

## Նախընտրական արշավի սկիզբ
Մայիսի 24-ին Կենտրոնական ընտրական հանձնաժողովը Facebook-ի իր պաշտոնական էջում հրապարակել Է Ուկրաինայի ժողովրդական պատգամավորների արտահերթ ընտրությունների նախապատրաստման և անցկացման հիմնական կազմակերպչական միջոցառումների հաստատված օրացույցը։ Նոր ընտրարշավի մեկնարկի մասին հայտնել է ԿԸՀ-ի ղեկավար Տատյանա Սլիպաչուկը․ «*Գործող օրենսդրության համաձայն, ընտրությունների նախապատրաստումը դադարեցնելու ոչ մի հիմք չկա։ Ընտրական գործընթացն անշրջելի է»*։

## Արդյունք

Պատկեր:Результати Парламентських виборів в Україні 2019 року за округами.svg
Պատկեր:Результати Парламентських виборів в Україні 2019 року в одномандатних мажоритарних округах.svg
Պատկեր:Явка на Виборах народних депутатів 2019 за округами.svg
Պատկեր:Явка на Виборах народних депутатів 2019 за областями.svg


## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Страница выборов на сайте ЦИК Украины 
* Закон о выборах в Верховную Раду Украины

Կատեգորիա:2019 Ուկրաինայում
Կատեգորիա:2019 ընտրություններ