open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Պենելոպա Լայվլի

**Պենելոպա Մարգարետ Լայվլի** (, ), անգլիացի գրող, ով գրել է ինչպես մեծերի, այնպես էլ փոքրերի համար։ Երեք անգամ արժանացել է  Բուքերյան մրցանակի։ Մի անգամ՝ 1987 թվականին, հաղթող է ճանաչվել իր «*Լուսնային վագր»* վեպով։ 1973 թվականին «*Թոմաս Կեմպի ուրվականը»* վիպակի համար ստացել է  Կարնեգի շքանշան։

## Կենսագրություն
Պենելոպա Լայվլին ծնվել է 1933 թվականին Կահիրե քաղաքում, մեծբրիտանացիների ընտանիքում։ Վաղ մանկության տարիները նա անց է կացրել Եգիպտոսում, և 12 տարեկանում նա գնացել է Անգլիայի գիշերօթիկ դպրոց։ 1957 թվականին ամուսնացել է ակադեմիկոս Ջեկ Լայվլիի հետ, և միասին ապրել են Սուոնսիում,  Օքսֆորդում և այլ վայրերում։ Ամուսինը մահացել է 1998 թվականին, իսկ Պենելոպա Լայվլին մինչև հիմա ապրում է Լոնդոնի հյուսիսում։

## Ստեղծագործություններ
### Մանկական ֆանտաստիկա
Որպես գրող՝ իր առաջին հաջողությունը Լայվլին ունեցել է մանկական ֆանտաստիկ գրականության ասպարեզում։ Առաջին գիրքը՝ *Astercote*, 1970 թվականին հրապարակվել է Հայնեմի հրատարակչատանը։ Այդ ֆանտաստիկ վեպը պատմում է ժանտախտից կործանված Կոդսուոլդս գյուղի և նրան հարևան միջնադարյան անտառապատ գյուղի մասին։

Առ այսօր Լայվլին հրապարակել է քսանից ավելի մանկական գրքեր, որոնցից նրան ավելի մեծ ճանաչում բերածներից են *Թոմաս Կեմպի ուրվականը* և *Բերքը ժամանակի հետ * գրքերը։ 1973 թվականին նա Գրադարանների միության կողմից Բրիտանիայի տարվա լավագույն մանկական գրքի համար արժանացել է Կարնեգի շքանշանի։ Իր վերջին պարգևներից մեկը եղել է 1976 թվականին Ուիտբրեդովյան մրցանակը մանկական գրքի համար։ Այս երեք վեպերը՝ «*Astercote»*, «*Թոմաս Կեմպի ուրվականը»* և «*Բերքը ժամանակի հետ»*, մարմնավորել են 600, 300 և100 տարիներ առաջ եղած տեղի պատմություններ։ Ժամանակային այս սանդղակը ձևակերպվել է այնպես, թե ներկան մոտենում է, և չկա ճանապարհորդություն դեպի անցյալ։

մինի|ձախից|150փքս|«Մարկի խոսքերով» գրքի շապիկ

### Գեղարվեստական գրականություն
Մեծահասակների համար Լայվլիի գրած առաջին վեպը՝ «*Ճանապարհ դեպի Լիչֆիլդ*», հրատարակվել է 1977 թվականին և եղել է Բուքերյան մրցանակի անվանակարգում։ Նրան 1984 թվականին հաջողություն է բերել նաև «*Մարկի խոսքերով*» գիրքը, որը թաղարկվել է 1984 թվականին։ 1987 թվականին «*Լուսնային վագր*» գրքով Պենելոպան դարձել է Բուքերյան մրցանակի դափնեկիր։ Գիրքը պատմում է մի կնոջ փորձություննների մասին, ով հիվանդ էր քաղցկեղով։ Ինչպես Լայվլի բոլոր գրքերը, այնպես էլ հատկապես «*Լուսնային վագրը*», պատմում է հիշողության ուժի, ներկայի վրա անցյալի ազդեցության, ինչպես նաև անձնական և «պաշտոնական» կյանքի մասին։

Լայվլին հետապնդել է նաև ավելի լուսավոր ու պայծառ թեմաներ, որոնք կապ չունեն իր ֆանտաստիկ երկերի հետ։ Այդ աշխատությունններից են 2001 թվականին թողարկված *Բաց տունը* և 1994 թվականին լույս տեսած *Ջակարանդա Օլեանդր․ մանկության ընկալումները* գրքերը, որոնք Լայվլիի՝ Եգիպտոսում անցկացրած մանկության հիշողությունների մասին են։ Նրա վերջին աշխատությունը՝ *Պարող ձկները*, լույս է տեսել 2013 թվականին։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ

Կատեգորիա:20-րդ դարի բրիտանացի կին գրողներ
Կատեգորիա:20-րդ դարի բրիտանացի վիպասաններ
Կատեգորիա:Անգլիացի գրողներ
Կատեգորիա:Բրիտանացի կին վիպասաններ
Կատեգորիա:Բրիտանացի մանկագիրներ
Կատեգորիա:Կին մանկագիրներ
Կատեգորիա:Օքսֆորդի համալսարանի շրջանավարտներ
Կատեգորիա:Եգիպտացի վիպասաններ
Աբրահամ Կաուլի

**Աբրահամ Կաուլի** (, ), անգլիացի պոետ։

Տասնհինգ տարեկանում հրապարակել է «Poetical blossoms» բանաստեղծությունների ժողովածուն։ Քեմբրիջում Կաուլին գրել է շատ բանաստեղծություններ անգլերեն և լատիներեն լեզուներով և «Naufragium Joculare» կատակերգությունը։ Մաքրակրոնների կողմից վտարվելով Քեմբրիջից՝ Կաուլին տեղափոխվել է Օքսֆորդ, որտեղ հրատարակել է «The puritan and the papist» երգիծանքը (1643)։ 1656 թվականին որպես թագավորական կուսակցության համախոհ ձերբակալվել է և ազատվել է միայն Կրոմվելի մահից հետո։ Կաուլին վերականգնումը ողջունել է «Vision concerning his late pretended Highness Cromwell the Wicked» բանստեղծության մեջ։

Իր եղերերգություններում, գովերգերում և էպոսում Կաուլին ընդօրինակել է Պինդարոսին և Վերգիլիոսին։ Նրա անակրեոնյան բանաստեղծությունները («The mistress»,  «Davideis» անավարտ պոեմը և ուրիշներ) հրատարակվել են 1656 թվականին։ Կաուլին եղել է իր ժամանակների ամենակրթված մարդկանցից մեկը և «Royal Society»-ի հիմնադիրներից մեկը։ Նա զբաղվել է բժշկությամբ և բնական գիտություններով և գրել է «Liber plantarum» (հրապ․ «Poemata latina») բուսաբանական պոեմը։ Նրա «Works»-ը հրապարակվել են 1669 թվականին, այնուհետև Սպրատայի կենսագրության հետ 1680 թվականին։ Նրա ստեղծագործությունների ընտրանին Hurd’-ի կենսագրության հետ 1772-1777 թվականներ։ Ամենամեծ ժողովածուն հրատարակվել է Crosart- ի կողմից 1881 թվականին։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ

Կատեգորիա:17-րդ դարի անգլիացի գրողներ
Կատեգորիա:Անգլիական գրականություն
Կատեգորիա:Անգլիացի բանաստեղծներ
Կատեգորիա:Անգլիացի գրողներ
Կատեգորիա:Բանաստեղծներ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Անգլիացի դրամատուրգներ
Կատեգորիա:Անգլիացի արձակագիրներ
Ռալֆ Հեգնաուեր

**Ռալֆ Հեգնաուեր** (, ), խաղաղության համար պայքարող շվեյցարացի ակտիվիստ։

## Կենսագրություն
Ռալֆ Հեգնաուերը ծնվել է 1910 թվականին, Արաուում, արդյունաբերող Ռուդոլֆ Հեգնաուերի ընտանիքում։ Նախքան Խաղաղության կողմնակիցների շարժմանը միանալն Արգենտինայում աշխատել է բանկում։ Տեղեկանալով Միջազգային քաղաքացիական ծառայության մասին՝ 1937-1939 թվականներին մասնակցել է *Ayuda Suiza* խմբի աշխատանքներին՝ մարդասիրական օգնության գործողություններ, որոնք Միջազգային քաղաքացիական ծառայությունն իրականացրել է Իսպանիայի քաղաքացիական պատերազմի ժամանակ։ Իր ապագա կնոջը՝ Իդա Հեգնաուերին (*Idy Häberling*), հանդիպել է այդ խմբում։

1944 թվականից Հեգնաուերը եղել է Միջազգային քաղաքացիական ծառայության Շվեյցարիայի մասնաճյուղի քարտուղարը և օգնել է դրա գերմանական և ֆրանսիական մասնաճյուղերի հիմնադրմանն ու զարգացմանը։ Եվրոպայի տարբեր մասերում կազմակերպել է կամավորական ճամբարներ։ Նա նաև ակտիվ գործունեություն է ծավալել Եվրոպայից դուրս մարդասիրական օգնության և խաղաղության ակտիվիզմի ոլորտում։ Ռալֆ և Իդա Հեգնաուրները  1948 և 1949 թվականներին քվակերական Ամերիկյան ընկերների ծառայության կոմիտե կազմակերպության համար Պաղեստինի Գազայի հատվածում աջակցել են ՄԱԿ-ի Փախստականների հարցերով գերագույն հանձնակատարի գրասենյակի աշխատանքներին։ 1950-1954 թվականներին սատարել են Հնդկաստանում և Պակիստանում Միջազգային քաղաքացիական ծառայության միջոցով կամավորական աշխատանքների իրականացմանը։ Ռալֆը Լիբանանում մասնակցել է կամավորական նախագծերի իրականացմանը, սակայն հակապատերազմական համոզմունքների պատճառով նրան խնդրել են լքել երկիրը։

1952 թվականին Ռալֆ Հեգնաուերը դարձել է Միջազգային քաղաքացիական ծառայության քարտուղարը (Դորոթի Աբբոտի *(Dorothy (Abott) Guiborat*) հետ համատեղ)։ 1972 թվականին այդ պաշտոնում Ռալֆին փոխարինել է Թեդի ֆոն Ֆելենբերգը։ 1975 թվականից մինչև իր կյանքի վերջը Ռալֆը ստեղծել և ղեկավարել է Միջազգային քաղաքացիական ծառայության արխիվները Լա Շո դը Ֆոնում։

Կենդանության օրոք գրել է մի քանի հոդվածներ, էսսեներ և գրքերի գլուխներ փախստականներին օգնության աշխատանքի, ոչ բռնության  և հակամիլիտարիզմի վերաբերյալ։

Մահացել է 1997 թվականին, Ցյուրիխում։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Շվեյցարացի հակապատերազմական ակտիվիստներ
Կատեգորիա:Շվեյցարացի մարդասերներ
Կատեգորիա:Շվեյցարացի պացիֆիստներ
Կիսումու

աջից|մինի|275x275փքս|

**Կիսումու** (), քաղաք արևմտյան Քենիայում, որը երկրի երրորդ մեծ քաղաքն է։

Կիսումուի բնակչությունը 2009 թվականի դրությամբ 409․928 կազմել է մարդ, 1999 թվականի մարդահամարի տվյալներով այն կազմում էր 345․312 մարդ։ Քաղաքը Նյանզա գավառի վարչական կենտրոնն է։ Վիկտորյա լճի նավահանգիստ է (Վինամի ծոց)։ Երկաթուղային գծով միացված է Մոմբասի նավահանգստի հետ,որը գտնվում է Հնդկական օվկիանոսի ափին։ Ունի օդանավակայան։ Քաղաքի մոտակայքում կան շաքարի շատ գործարաններ։ Կիսումուի բարձրությունը ծովի մակարդակից 1131մ է։

Քաղաքը հիմնադրվել է 1901 թվականին, որպես Ուգանդայի երկաթուղու տերմինալ, և ի սկզբանե կոչվել է Ֆլորենց Պրեստոն (երկաթուղու շինարարությունը վերահսկող ինժիներ Ռ․ Օ․ Պրեստնի կնոջ՝ Ֆլորենց Պրեստոնի անունով)։ Քաղաքի կարգավիճակ ստացել է 1996 թվականին։ Կիսումուն գյուղատնտեսական տարածաշրջանի կենտրոն է (շաքարի, ձավարեղենի արտադրություն, անասնապահություն)։ Զարգացած  է տեքստիլ արտադրությունը, կաշվե իրերի և կոշիկի արտադրությունը, նավաշինությունը, ձկնորսությունը։

Քաղաքից ոչ հեռու կան բազմաթիվ բնապահպանական վայրեր (Կիսումույի արգելոցը, Նեդեր կղզու ազգային պարկը), որտեղ կարելի է հանդիպել բաբուների և գետաձիերի։

Ամերիկայի Միացյալ Նահանգների 44-րդ նախագահի տատիկը՝ Սառա Օբաման, ապրում է Կոգելո  գյուղում, որը գտնվում է Կիսումուից 60 կմ հեռավորության վրա։

1980 թվականին քաղաքում բացվել է Կիսումուի թանգարանը։

## Ծանոթագրություններ
Զիզի Ժանմեր

**Զիզի Ժանմեր** (, ), իսկական անունը՝ Ռենե Մարսել Ժանմեր  (), ֆրանսիացի բալետի պարուհի՝ էտուալ։

## Կենսագրություն
Սովորել է Գրանդ օպերա թատրոնի բալետի դպրոցում։ 1939 թվականին հանդես է եկել այդ թատրոնի բալետի խմբում։ Լոնդոնյան Ռոլան Փեթիի առավել հայտնի գործերից է «Կարմենը» (1949)։ 1954 թվականին ամուսնացել է Պոլան Փեթիի հետ։

1954 թվականից հետո հանդես է եկել որպես մյուզիք-հոլլի երգիչ, դրամատիկ դերասանուհի և կինոդերասան։ Նկարահանվել է  Չարլզ Վիդորի, Ժան Դելանուայի և Թերես Յանգի հետ, խաղացել է Բրոդվեյում։

Մահացել է 2020 թվականի հուլիսի 17-ին Շվեյցարիայի Տոլոշենազ քաղաքում (96 տարեկան հասակում)։

## Փառք
Միշա Սկորերի «*Zizi je t’aime*»(1998, см.:http://www.imdb.com/title/tt0326446) վավերագրական ֆիլմը նվիրված է Ժանմարին։

## Հետաքրքիր փաստեր
Ժանմարի երկրպագուն է եղել Ջոզեֆ Քորնելը, հավաքել է հոդվածների կտորներ, պաստառներ, նկարներ, պահել է նրա ինքնագիրը և նվիրել է «*La Lanterne Magique du Ballet Romantique»*  ստեղծագործությունը*:*

## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն
* Mannoni G. Zizi: Zizi Jeanmaire. Paris: Assouline, 2002

## Ընտրված կինոգրաֆիա
* 1957 թվական, «Հմայիչ տղաներ» / *Charmants Garçons*

## Արտաքին հղումներ
* Официальный сайт
* Зизи Жанмер исполняет песни Сержа Генсбура

Կատեգորիա:Կինոդերասաններ
Կատեգորիա:Ֆրանսիացի դերասաններ
Կատեգորիա:Ֆրանսիացի դերասանուհիներ
Կատեգորիա:Ֆրանսիացի երգիչներ
Կատեգորիա:Ֆրանսիացի կինոդերասանուհիներ
Կատեգորիա:Ֆրանսիացի պարուհիներ
Կատեգորիա:Ֆրանսիացի խորեոգրաֆներ
Կատեգորիա:Թատրոնի ֆրանսիացի դերասանուհիներ
Կատեգորիա:Ֆրանսիացի հեռուստատեսային դերասանուհիներ
Կատեգորիա:Ֆրանսիացի երգչուհիներ
Կատեգորիա:Պատվո լեգեոնի շքանշանի սպաներ
Կատեգորիա:Արվեստի և գրականության ֆրանսիական շքանշանի ասպետներ
Tommy Cash

**Tommy Cash** (իրական անունը Թոմաս Թամմեմթս, ), էստոնացի ռեփեր։ Ներկայացրել է Էստոնիան Եվրատեսիլ 2025 երգի մրցույթում «Espresso macchiato» երգով և զբաղեցրեց 3-րդ հորիզոնականը։

## Կենսագրություն
Թոմասը ծնվել է ոչ հարուստ էստոնական ընտանիքում Տալլինում, մի շրջանում, որտեղ հիմնականում ապրում ռուսալեզու մարդիկ։ Մանկությունից Թոմին հասկացավ, որ նա բիլինգվ է։ Նրա հայրը խոսում էր ռուսերեն, իսկ մայրը՝ էստոներեն։ Հենց լեզվի իմացության շնորհիվ Թոմասը առաջին անգամ ծանոթացավ ռուսական մշակույթի հետ։ Շատ հարցազրույցներում, խոսելով իր էթնիկ պատկանելության մասին, Քեշն ընդգծել է, որ իր տատիկը ծագումով Ռուսաստանից է, իսկ նրա մայրը կիսով չափ ուկրաինուհի է։ Սակայն Թոմիին հետաքրքրում էր ոչ միայն ռուսական, այլև ամերիկյան մշակույթը։ Դպրոցն ավարտելուց հետո Թոմասն աշխատում էր որպես մատուցող և հավաքարար, ակտիվորեն զբաղվում էր պարով։ Ժամանակի ընթացքում հոբբին դարձավ աշխատանք, որը անգամ եկամուտ էր բերում։

## Կարիերա
Նրա երաժշտական կարիերայի սկիզբը դարձել է GUEZ WHOZ BAK տեսահոլովակը, որը թողարկվել է 2013 թվականի սեպտեմբերին։ Դրանից հետո համերգներ են սկսվել Էստոնիայում, Չեխիայում, Ֆինլանդիայում և եվրոպական այլ երկրներում։ Ավելի ուշ Թոմմին թողարկել է EUROZ DOLLAZ YENIZ անվանումով կոմպոզիցիան, որում պահպանվում է Թոմի հեղինակային յուրահատուկ ոճը։ 2014 թվականի գարնանը թողարկվում է EUROZ DOLLAZ YENIZ դեբյուտային ալբոմը, որը բաղկացած է ինը երգերից։ 2015 թվականին Թոմասը թողարկել է երկու հոլովակ՝ LEAVE ME ALONE և GIVE ME YOUR MONEY, երկրորդը՝ [Little Big] Ռեյվ-խմբի հետ համատեղ։ 2016 թվականի հուլիսին ներկայացվել է WINALOTO երաժշտական աշխատանքը, որից հետո Թոմասին բազմաթիվ առաջարկներ են ներկայացվել հայտնի լեյբլներից, սակայն երգիչը նախընտրել է պահպանել անկախությունը։ 2017 թվականի մարտի 16-ին կայացել է SURF երգի տեսահոլովակի պրեմիերան։

2025 թվականի փետրվարի 15-ին էստոնական ազգային ընտրության (Eesti Laul) արդյունքում նա իրավունք ստացավ ներկայացնելու Էստոնիան Բազել քաղաքում կայանալիք Եվրատեսիլ 2025 երգի մրցույթում, որտեղ եզրափակիչի արդյունքում զբաղեցրեց 3-րդ հորիզոնականը։

## Սկաոառակագրություն
### Ստուդիական ալբոմներ
* 2014 - *Euroz Dollaz Yeniz*
* 2018 - *¥€$*

### Մինի ալբոմներ
* 2014 - *C.R.E.A.M.*

### Սինգլներ
* 2014 - «Alien Tears»
* 2015 - Little Big - «Give Me Your Money»
* 2016 - Kinder Malo - «Apel» 
* 2017 - «Rawr»
* 2017 - Томми Кэш, IC3PEAK - «Cry»
* 2017 - A. G. Cook - «Out Of My Head Remix» 
* 2017 - Felicita - «Sulaharas»
* 2018 - «Pussy Money Weed»
* 2018 - «Little Molly»
* 2018 - «X-Ray»
* 2019 - Modeselektor - «Who» 
* 2019 - «Sdubid»
* 2020 - Boys Noize - «Nude»
* 2025 - «Espresso Macchiato»

## Տեսագրություններ

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Բեմական կեղծանուններ
Կատեգորիա:Էստոնացի երգիչներ
Նարգիզ Փաշաևա

**Նարգիզ Արիֆ կըզը Փաշաևա** (, ), բանասիրական գիտությունների դոկտոր, պրոֆեսոր, Մ.Վ. Լոմոնոսովի անվան Մոսկվայի պետական համալսարանի Բաքվի մասնաճյուղի ռեկտոր, Ադրբեջանի Գիտությունների ազգային ակադեմիայի փոխնախագահ, Ադրբեջանի Գիտությունների ազգային ակադեմիայի լիիրավ անդամ, Անգլո-ադրբեջանական ընկերության համանախագահ, Ադրբեջանական կողմից ՝ Օքսֆորդի համալսարանի Նիզամի Գյանջավիի անվան Ադրբեջանի և կովկասագիտության կենտրոնի ղեկավարը։

## Կենսագրություն
Նարգիզ Փաշաևան ծնվել է 1962 թվականի դեկտեմբերի 13-ին Բաքու քաղաքում։ 1968-1978 թվականներին սովորել է Բյուլ-բյուլի անվան երաժշտական դպրոցում։ 1978 թվականին ընդունվել է ԲՊՀ բանասիրական ֆակուլտետ և 1983 թվականին ավարտել է այդ ֆակուլտետը։ 1983 թվականին պաշտպանել է դիսերտացիան։ 1987 թվականի սեպտեմբերի 23-ին ստացել է բանասիրական գիտությունների թեկնածուի գիտական կոչում։

1987 թվականի մարտից աշխատել է Բաքվի պետական համալսարանի բանասիրական ֆակուլտետի «Ադրբեջանի գրականության պատմություն» բաժնում որպես օգնական, ուսուցիչ, ավագ ուսուցիչ, դոցենտ, իսկ 1994 - 2008 թվականներին ՝ Բաքվի երաժշտական ակադեմիայի «Լեզու և գրականություն» բաժնի վարիչ։

2005 թվականի փետրվարի 11-ին շնորհվել է բանասիրական գիտությունների դոկտորի կոչում, իսկ 2005 թվականի մարտի 30-ին `պրոֆեսորի կոչում։ 2006-2008 թվականներին աշխատել է Բաքվի պետական համալսարանում որպես պրոռեկտոր։

2007 թվականից նա Ադրբեջանի գրողների միության անդամ է։

2009 թվականի հոկտեմբերից նա Բաքվի պետական համալսարանի «Դասական ադրբեջանական գրականություն» բաժնի վարիչն է։ 2014 թվականի հունիսի 30-ին ընտրվել է Ադրբեջանի Գիտությունների ազգային ակադեմիայի թղթակից անդամ։ 2017 թվականի մայիսի 2-ին ընտրվել է Ադրբեջանի Գիտությունների ազգային ակադեմիայի լիիրավ անդամ։

2018 թվականի հունիսի 8-ին նա ընտրվել է Ադրբեջանի Գիտությունների ազգային ակադեմիայի փոխնախագահ։

* Նա ակադեմիկոս Արիֆ Փաշաևի դուստրն է։
* Նա Ադրբեջանի առաջին փոխնախագահ Մեհրիբան Ալիևայի քույրն է։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Բարեկամության շքանշանի ասպետներ (Ռուսաստան)
Հանս Գրոս

**Հանս Գուստավ Ադոլֆ Գրոս** (, ), ավստրիացի իրավաբան և դատաբժիշկ, դատաբժշկական գիտության  հիմնադիրներից մեկը։

Օտտո Գրոսի հայրը։

## Կենսագրություն
Գրոսը ծնվել է Գրաց քաղաքում և ավարտել է Գրացի համալսարանը։ 1869-1897 թվականներին Գրոսը աշխատել է Չեռնովցիում որպես դատական քննիչ։ Այդ ընթացքում նա մշակել է հանցագործությունների քննության վերաբերյալ առաջարկությունների համակարգ, որը հիմք է հանդիսացել «Դատական քննիչների, ժանդարմերիայի և ոստիկանության պաշտոնյաների ուղեցույց» (1893) հիմնարար աշխատանքի համար։ Չնայած Գրոսը չի ստացել դոկտորի կոչում, բայց 1897 թվականին նա դարձել է Չեռնովցի համալսարանի քրեական իրավունքի պրոֆեսոր։ 1902 թվականին Գրոսը տեղափոխվել է Պրահայի համալսարան, իսկ 1905 թվականից դարձել ուսուցիչ Գրաց համալսարանում։

Գրոսի «Ձեռնարկը» միանգամից թարգմանվել է եվրոպական շատ լեզուներով (օրինակ ՝ ռուսերեն առաջին թարգմանությունը լույս է տեսել 1895-1896 թվականներին)։ Երրորդ հրատարակությունը (1898) հեղինակի կողմից վերնագրված էր «Դատաբժշկական քննիչի ուղեցույցը որպես դատաբժշկական գիտական համակարգ»։ Դատաբժշկական եզրույթը ստեղծվել է Գրոսի կողմից, այնուհետև այն տվել է հանցագործությունների քննության գիտությանը։ Գրոսը ամփոփեց ապացույցներ հավաքելու ոստիկանության փորձը, նկարագրեց պրոֆեսիոնալ հանցագործների կյանքն ու ժարգոնը, վերջին գիտական հայտնագործությունների օգտագործումը (օրինակ ՝ ռենտգենյան ճառագայթներ) քննչական գործողություններում, ինչպես նաև բացահայտել է բազմաթիվ քրեական գործեր։ Գրոսը հիմնադրել է նաև առաջին դատաբժշկական ամսագիրը ՝ *Archiv für Kriminalanthropologie und Kriminalistik*, որի գլխավոր խմբագիրն էր 1898 թվականից մինչև մահ : 1912-ին Գրոսը հիմնեց Գրաց քաղաքում դատաբժշկական գիտության ինստիտուտը։

## Գրականություն
* 
* 
* S.I. Neshurbida M.P. Djatschuk, R.W. Sabadasch, N.M. Sahorodna Hans Gross : Werke des Wissenschaftlers und Arbeiten über ihn aus den Bücherbeständen der wissenschaftlichen Bibliothek der Nationalen Jurij Fedkowytsch Universität Czernowitz. Zum 100. Todestag. Bibliografisches Verzeichnis / Hrsg. von S. I. Neshurbida, M. P. Djatschuk, R. W. Sabadasch, N. M. Sahorodna. Wissenschaftliche Redaktion: S. I. Neshurbida, E. D. Skulysh. Einleitende Artikel: S. I. Neshurbida, K. Probst. — Czernowitz, Knyhy — XXI, 2015. — 222 S. — Serie «Wissenschaftler der Universität Czernowitz».

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Ганс Гросс на сайте «Юридическая психология»

Կատեգորիա:Ավստրիացի դատավորներ
Կատեգորիա:Ավստրիացի իրավաբաններ
Կատեգորիա:Գրացի համալսարանի դասախոսներ
Ադանայի կոնֆերանս

մինի|Ուինսթոն Չերչիլ
**Ադանայի կոնֆերանս** , Անգլիայի վարչապետ Ուինսթոն Չերչիլի և Թուրքիայի Հանրապետության նախագահ Իսմեթ Ինյոնյուի հխորհրդակցությունը, որը տեղի է ունեցել 1943 թվականի հունվարի 30-31-ին Ադանայում, որտեղ Չերչիլը փորձել է համոզել Ինյոնյուին միանալ դաշնակից տերություններին և պայքարել Առանցքի ուժերի դեմ Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի ժամանակ։

## Պատմություն
Չնայած իրադարձությունը ավելի ուշ հայտնի է դարձել որպես Ադանայի կոնֆերանս, իրականում հանդիպումը տեղի է ունեցել ոչ թե Ադանայում, այլ Ենիցե երկաթուղային վագոնում՝ Ադանայի և Մերսինի միջև գտնվող պահեստային ճանապարհին։

Չերչիլը Ադանա է մեկնել Կասաբլանկայի կոնֆերանսից անմիջապես հետո, ինչի շնորհիվ, ըստ պաշտոնական կոմյունկեի, հանդես գալ ԱՄՆ նախագահ Ռուզվելտի դիրքորոշման մասին հստակ իմացությամբ, որը ջերմորեն ողջունում էր այդ հանդիպումը կազմակերպելու առաջարկը։

Կոնֆերանսում հաստատվել է հայացքները բոլոր այն հիմնական հարցերի շուրջ, որոնք վերաբերում էին Եվրոպայում տիրող իրավիճակին և հատկապես այն շրջաններում, որտեղ Թուրքիան անմիջականորեն շահագրգռված էր, և համաձայնություն է ձեռք բերվել Մեծ Բրիտանիայի և ԱՄՆ-ի կողմից Թուրքիային նյութական օգնություն ցուցաբերելու, ինչպես նաև զրույցներում քննարկված հետպատերազմյան խնդիրների շուրջ։

Առավել կարևոր էր Անգլիայի և ԱՄՆ-ի որոշումը Թուրքիային ժամանակակից զինատեսակներով զինելու մասին, որպեսզի  նրան դրդեն պատերազմի մեջ մտնել Գերմանիայի դեմ և դրանով արևմտյան տերությունների համար շահավետ քաղաքական դիրքեր ստեղծել Բալկաններում նախքան Խորհրդային բանակի հայտնվելը։

Ադանայի կոնֆերանսից հետո Թուրքիա է ժամանել անգլիական ռազմական առաքելությունը՝ մատակարարումների ընթացքին հետևելու և թուրքական բանակում նոր սպառազինության ներդրմանն աջակցելու համար։ Ադանայի կոնֆերանսի ոգով անգլո-թուրքական հարաբերությունների հետագա զարգացումը Կահիրեում 1943 թվականի դեկտեմբերին կայացած հանդիպումն էր, որից հետո համաշխարհային մամուլում տեղեկություններ են տարածվել մոտ ժամանակներում հիտլերյան Գերմանիայի դեմ Թուրքիայի՝ պատերազմի մեջ մտնելու մասին։ Սակայն Թուրքիան, զենք ստանալով Անգլիայից և ԱՄՆ-ից, զերծ է մնացել պատերազմիին միանալուց և նույնիսկ շարունակել է Գերմանիային մատակարարել ռազմավարական հումք (քրոմ)։ 1944 թվականի մարտին, համոզվելով, որ թուրքական կառավարությունը չի ցանկանում մասնակցել ռազմական գործողություններին, Անգլիան դադարեցրել է սպառազինության մատակարարումները և հետ է կանչել իր ռազմական առաքելությունը Թուրքիայից։

1945 թվականի փետրվարի 23-ին Թուրքիան պատերազմ է հայտարարել Գերմանիային և Ճապոնիային, սակայն այդ ակտն ունեցել է միայն խորհրդանշական նշանակություն։  Փաստացիորեն այն պայմանավորված էր 1945 թվականի Սան Ֆրանցիսկոյի կոնֆերանսին Թուրքիայի մասնակցությունն ապահովելու և արևմտյան տերությունների օգտին թուրքական դիվանագիտությունն օգտագրծելու Անգլիայի և ԱՄՆ-ի ցանկությամբ։

## Տես նաև
* Դումբարտոն-Օքսի կոնֆերանս
* Ղրիմի կոնֆերանս (1945)
* Թեհրանի կոնֆերանս
* Պոտսդամի կոնֆերանս

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Ադանա
Կատեգորիա:Եվրոպայի պատմություն
Կատեգորիա:Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի միջազգային կոնֆերանսներ
Կատեգորիա:Կոնֆերենցիաներ
Մինատոգավայի ճակատամարտ

**Մինատոգավայի ճակատամարտ** (|湊川の戦|), վճռական ճակատամարտը՝ 1336 թվականի հուլիսի 5-ին, Ասիկագա Տակաուձիի և Գո-Դայգո կայսրին հավատարիմ զորքերը՝ Նիտտա Յոսիսադայի հրամանատարությամբ։ Ճակատամարտում կայսերական զորքերի հետ միասին մասնակցում էին իդեալական Սամուրայ՝ Կուսունոկի Մասասիգեի, ջոկատը։

## Պատմություն
Ճակատամարտի սկզբնամասում ռազմական գործողությունների զարգանում էին հետևյալ կերպ։  Նիտտա Յոսիսադայից պարտություն կրելուց հետո Ասիկագա Տակաուձին նահանջում է Կյուսյու կղզի։  Լիովին վերականգնում է ուժերը և ստանում է Կյուշուի երեք հզոր կլանների՝ Սոնիի, Շիմազուի և Օտոմոյի, աջակցությունը, ինչպես նաև և ստացավ նշանակալի օգնական ուժեր Շիկոկու կղզուց՝ Հոսոկավայի հրամանատարությամբ։  Ասիկագա Տակաուձին երկու ջոկատով շարժվում է դեպի Կիոտո։ Ջոկատներից մեկը, որը առաջնորդում էր Տակաուձին, առաջանում էր Ճապոնական ծովի երկայնքով, իսկ մյուս ջոկատը, որը գլխավորում էր նրա եղբայր՝ Ասիկագա Տադայոսիի, շարժվում էր ցամաքով։

հակառակորդի սրընթաց հարձակման արդյունքում Նիտտա Յոսիսադայի գլխավորած բանակը սկսում է նահանջել։  Կայսր Գո-Դայգոն անհանգստանալով թշնամու առաջխաղացումից, գլխավոր ճակատամարտի հրաման է արձակում։  Համաձայն աղբյուրների, Կուսունոկի Մասասիգեն առաջարկել է այլ պլան՝ շարունակել նահանջել  դեպի Կիոտո, որտեղ Նիտտա Յոսիսադային արդեն մեկ անգամ հաջողվել էր հաղթել  և դուրս մղել Ասիկագա Տակաուձիի գլխավորած զորքերին։  Սակայն կայսրը չի ընդունում այս պլանը։  Կուսունոկի Մասասիգեն չի համարձակվում առարկել, բայց կարծում էր, որ կայսերական բանակը դատապարտված էր պարտության։

մինի|կոնտրոն|700пкс|Ճակատամարտ Մինատո գետի մոտ

Նիտտա Յոսիսադայի գլխավորած զորքերի մի մասը պաշպանում էին Մինատո և Իկուտա գետի միջև ընկած ծովափը։  Կուսունոկի Մասասիգեի ջոկատը դիմադրում էր Ասիկագա Տակաուձիի ջոկատին՝ թիկունքում ունենալով Մինատո գետը։ Ասիկագա Տադայոսին բանակը բաժանել էր երեք մասի։  Կենտրոնական ջոկատը գլխավորում էր ինքը, աջից՝ Սոնին, ձախից՝ Սիբան։ Ճակատամարտը սկսվում է Հոսոկավայի գլխավորած սամուրայների ծովափին ափհանման փորձով, որը ետ է մղվում Նիտտա Յոսիսադայի զորքերի կողմից։  Սակայն Հոկոսավայի զորքերը վերադառնալով նավ շարժվում են դեպի արևելք, և ափհանումից հետո սկսում են շրջանցել Նիտտայի զորքերը՝ թիկունքից շրջապատելու հեռանկարով։  Այն համընկավ Սոնայի սամուրայների ճակատային հարվածի հետ։  Նիտտան սկսում է նահանջել, որի հետևանքով անպաշտպան է մնում Կուսունոկի Մասասիգեի ջոկատի թիկունքը, որից օգտվում է թշնամին և մեծ ուժերով շրջապատում է նրա ջոկատը։  Անողոք ճակատամարտից հետո Մասասիգեն և նրա եղբայրը՝ Մասասունեն, ինքնասպանություն են գործում՝ սրերով միմյանց խոցելով։  Նրանց օրինակին հետևումեն ավելի քան յոթանասուն սամուրայներ։

## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն
* 
* 

## Արտաքին հղումներ
*Ճապոնիայի հանրագիտարան՝ Ա–ից մինչև Ֆ Կուսունոկի Մասասիգե
*Masashige and Ashikaga

Կատեգորիա:Ճապոնիայում ճակատամարտեր
XO (ձայնագրման լեյբլ)

**XO** (կամ **XO Records**) կանադական ձայնագրման լեյբլ, որը հիմնադրել են երգիչ The Weeknd-ը, նրա ստեղծագործական տնօրեն Լա Մար Թեյլորը և նրա մենեջեր Ամիր «Քեշ» Էսմայիլանը։ Վասիմ «Սալ» Սլեյբին հանդիսանում է գլխավոր գործադիր տնօրեն։ 2012 թվականից սկսած լեյբլը գործում է որպես Universal Music Group-ի հանրապետական ռեկորդների դուստր ձեռնարկություն և շարունակում է իր գործունեությունը ներկա ժամանակներում նույնպես։ Ստուդիան հովանավորում է The Weeknd, Belly, Nav և Black Atlass երգիչներին։ Լեյբլն ունեցել է նորամուտներ վեց նախագծերում այդ թվում նաև Billboard 200-ում. Beauty Behind The Madness, Starboy, My Dear Melancholy, Bad Habits,After Hours և Good Intentions, որոնցից երկուսն էլ հաջողության են հասել 2020-ի առաջին կեսին։

## Պատմություն
XO-ն ստեղծվել է կանադացի երգիչ The Weeknd-ի կողմից ՝ որպեսզի 2011 թվականին նա կարողանար թողարկել երեք միքսթեյպ. ՝ «House of Balloons»-ը, «Thursday»-ը և «Echoes of Silence»-ը։ Այդ միքսթեյպների շնորհիվ նա կարողացավ մեծ հեռանկարային քայլ կատարել և հայտնի դարձնել «XO»-ն։ The Weeknd-ը սկսեց նաև լեյբլի միջոցով գովազդային գործարքներ իրականացնել բազմաթիվ վաճառքի կետերում, մասնավորապես համագործակցելով՝ PAX Labs-ի հետ։

2012 թվականին Republic Records-ի հետ խոշոր ձայնագրման պայմանագիր կնքելուց հետո, XO-ն ստանձնվեց նաև որպես Republic Records-ի դուստր ձեռնարկություն։ Belly-ին գրանցվեց որպես լեյբլի առաջին երգիչ 2015 թվականին, իսկ Դերեկ Ուիզը գրանցվեց նույն տարում քիչ ավելի ուշ, իսկ Nav-ը գրանցվեց արդեն 2016 թվականին։ Դուստր ձեռնարկություն դասակարգվելուց հետո լեյբլը թողարկեց իրենց երգիչների յոթ նախագիծերը (բացառությամ The Weeknd-ի)։

2018 թվականի փետրվարի 8-ին Մոնրեալում ծնված երգիչ Black Atlass-ը թողարկեց իր նոր երգը՝ «My Life»-ը, որը XO Records-ի անվան տակ էր գրանցված։ Նախկինում Black Atlass-ը  հայտնվել էր The Weeknd-ի «Secrets» երգի տեսահոլովակում և որոշ գովազդներում, որոնք ներառում էին Puma XO հավաքածուները։

2018 թվականին XO միանում է 88Glam-ին և իրենց միքսթեյպի անկախ թողարկումից հետո բաժանվում է 2020 թվականին 88Glam departed from XO in 2020.:

## Կազմ

### Ներքին պռոդյուսորներ
* Kerwin Frost

## Սկավառակագրություն
Լեյբլը պաշտոնապես թողարկվել է 11 ստուդիոկան ալբոմ, 2 EP: Ոչ պաշտոնապես թողարկվել է 11 միքսթեյպ։

### Ալբոմների տվյալներ

### EP-ներ

### Ալբոմներ

### Միքսթեյպներ

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:The Weeknd
Կատեգորիա:Ամերիկյան ձայնագրման լեյբլներ
Կատեգորիա:Ձայնագրման լեյբլներ
Էդմոն Լոկար

**Էդմոն Լոկար** ( ), դատաբժշկական պիոներ, որը հայտնի դարձավ որպես «ֆրանսիացի Շերլոք Հոլմս»։ Նա ձևակերպել է դատական բժշկության հիմնական սկզբունքը. *«Յուրաքանչյուր շփում հետք է թողնում»*։ Սա հայտնի դարձավ որպես «Փոխանակման լոկարյան սկզբունք»։

Լոկարդը բժշկություն և իրավագիտություն է ուսումնասիրել Լիոնում՝ ի վերջո դառնալով քրեագետ և ուսուցիչ Ալեքսանդր Լակասանի օգնական։ Այս պաշտոնը նա զբաղեցնում էր մինչև 1910 թվականը, երբ սկսեց հիմնել իր լաբորատորիան՝հանցագործությունների ուսումնասիրության նպատակով։ Նա  յոթհատորյակի հուշարձան *Traité de Criminalistique* աշխատության հեղինակն է և 1918 թվականին մշակել է 12 համապատասխան գաղափարներ մատնահետքերի նույնականացման համար։ Հետազոտությունը նա շարունակեց մինչև իր մահը՝ 1966 թվականը ։

1910 թվականին Լոկարդին հաջողվեց համոզել Լիոնի (Ֆրանսիա) ոստիկանության բաժանմունքին `իրեն երկու սենյակ տալ ձեռնահարկում և երկու օգնական` սկսելով այն, ինչը դարձավ աշխարհում ոստիկանության առաջին լաբորատորիան։

Երիտասարդ Ժորժ Սիմենոնը, ով հետագայում դարձավ հայտնի դետեկտիվ գրող, մասնակցեց Լոկարդի որոշ դասախոսությունների 1919 կամ 1920 թվականներին։

## Գրականություն
* 

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Անձինք այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Լիոնի համալսարանի շրջանավարտներ
Կատեգորիա:Քրեագիտություն
Կատեգորիա:Ֆրանսիացի բժիշկներ
Կատեգորիա:Ֆրանսիացի գիտնականներ
Կատեգորիա:Ֆրանսիացի իրավաբաններ
Կատեգորիա:Ֆրանսիացի լրագրողներ
Ջերալդին Ֆառար

**Ջերալդին Ֆառար** (, ), ամերիկացի օպերային երգիչուհի (սոպրանո)։

## Կենսագրություն
Երաժշտությամբ Ջերալդինը սկսել է զբաղվել Բոստոնում՝  5 տարեկան հասակում, իսկ 14 տարեկանում արդեն ունենում էր մենահամերգներ։

Ավելի ուշ նա  մեկնել է Փարիզ՝ ուսումը շարունակելու, իսկ հետագայոմ` Բեռլին, որտեղ նրա ուսուցիչն էր իտալական հայտնի օպերային բարիտոն Ֆրանչեսկո Գրացիանին։

Շուտով տեղի է ունեցել նրա առաջին օպերային  դեբյուտը, որն առաջացրեց իսկական ֆուրոր. դա Մարգարիտայի դերերգն էր  «Ֆաուստ» օպերայում՝ Բեռլինի օպերային թատրոնի բեմում։
thumb|Ֆարարը ''Ջուլիեն'' օպերայում - 1914 թվական
Նա  ձեռք է բերել ոչ միայն հայտնի օպերային երգչուհու համբավ, որը ելույթ է ունեցել եվրոպական լավագույն թատրոնների բեմերում, և որին շատերն էին ցանկանում ընդօրինակել, այլ իր ժամանակի հայտնի մարդկանց հետ ունեցել է սիրավեպեր։ Այդ մարդկանց  շարքում էին  Գերմանիայի թագաժառանգ Վիլհելմը, դիրիժոր Արտուրո Տոսկանինին, խոսվել է  նաև   Էնրիկո Կարուզոի հետ հնարավոր հարաբերությունների մասին։ Կինոդերասան Լու Թելլեգենի հետ անհաջող ամուսնությունը ավարտվեցլ է ամուսնալուծությամբ։ Ամուսնության ընթացքում երեխաներ չեն ունեցել։ Նա իր օպերային կարիերան ավարտել է 1922 թվականինին՝ 40 տարեկան հասակում, երբ բազմաթիվ ներկայացումների  պատճառով նա արդեն սկսել էր կորցնել ձայնը ։ Դրանից հետո երգչուհին հաճախ ձայնագրվում էր ռադիոյով, վարում ռադիոհաղորդումներ։
thumb|Ֆարարը և նրա ամուսին, դերասան Լու Թելլեգենը - 1916 թվական
### Ֆրիդրիխ Ավգուստ ֆոն Կաուլբախի վրձնի դիմանկարները

Պատկեր:Friedrich August von Kaulbach - Geraldine Farrar, c. 1905.jpg|1905
Պատկեր:Kaulbach Geraldine Farrar.jpg|1906 
Պատկեր:Friedrich August von Kaulbach - Die Opernsängerin Geraldine Farrar.jpg


## Ֆիլմագրություն
*1915 - Կարմեն
*1915 - Ուխտադրժություն
*1916 - Կին Ժաննա
*1917 - Կին, որին Աստված մոռացավ (Մոնտիսումայի աղջիկը, )

## Ձայնագրություններ
Նկարագրություն:Էնրիկո Կարուզոն և Ջերալդինա Ֆառարը զուգերգով՝ երկրորդ գործողություն «Մանոն» Մասենեից

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Geraldine Farrar at Flickr
* ''Geraldine Farrar, the Story of an American Singer'', the full text of Geraldine Farrar’s autobiography published Houghton Mifflin Co. 1916.
* 

Կատեգորիա:20-րդ դարի ամերիկացի դերասանուհիներ
Կատեգորիա:20-րդ դարի ամերիկացի երգիչներ
Կատեգորիա:20-րդ դարի ամերիկացի երգչուհիներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի դերասանուհիներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի կինոդերասանուհիներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի օպերային երգչուհիներ
Կատեգորիա:Օպերային սոպրանոներ
Ալեքսանդր Դեբլեր

**Ալեքսանդր Դեբլեր** (, ), խորհրդային գեղանկարիչ, գծանկարիչ և մանկավարժ, Լենինգրադի նկարիչների միության անդամ։

## Կենսագրություն
Ծնվել է Խարկովում։ 1926 թվականին ավարտել է Օմսկի մանկավարժական տեխնիկումը։ 1929 թվականին ընդունվել է Լենինգրադի Վխուտեմասի գեղանկարչական ֆակուլտետ։ Սովորել է Սեմյոն Աբուգովի, Ալեքսանդր Սավինովի և Կուզմա Պետրով-Վոդկինի մոտ։ 1937 թվականին ավարտել է ինստիտուտը Ալեքսանդր Սավինովի արվեստանոցում՝ գեղանկարչի կոչումով։ Դիպլոմային աշխատանքը եղել է «Ձկնորսների լողը» նկարը։ 1937 թվականից մասնակցել է ցուցահանդեսների։ Նկարել է դիմանկարներ, բնանկարներ և ժանրային նկարներ։ 40 տարի դասավանդել է Ի. Ե. Ռեպինի անվան գեղանկարչության, քանդակագործության և ճարտարապետության ինստիտուտում, ունեցել է պրոֆեսորի կոչում, 1957 թվականից եղել է գեղանկարչական ֆակուլտետի դեկանը։ Ամուսնացած է եղել նկարչուհի Լիդիա Շարլեման-Նովոսադի (1915-1963 թվական) հետ։ 
         
Մահացել է 1981 թվականի նոյեմբերի 28-ին, Լենինգրադում, 74 տարեկան հասակում։

Ալեքսանդր Դեբլերի ստեղծագործությունները պահվում են Ռուսական պետական թանգարանում, Ռուսաստանի և արտերկրի թանգարաններում և մասնավոր հավաքածուներում։

## Աշակերտներ
* Իրինա Բալդինա
* Իգոր Վեսյոլկին
* Իրինա Գետմանսկայա 
* Ալեքսեյ Երյոմին 
* Նիկոլայ Պոզդնեև 
* Վլադիմիր Սակսոն 
* Լեոնիդ Ֆոկին 
* Ալեքսանդր Պրյադիխին

## Տես նաև
* Սանկտ Պետերբուրգի նկարիչների միություն

## Ծանոթագրություններ

## Աղբյուրներ
* *Александр Иванович Савинов. Письма. Документы. Воспоминания*. Л., Художник РСФСР, 1983. С.7, 79, 87, 284, 294, 296.
* *Иванов С. Неизвестный соцреализм. Ленинградская школа.* СПб., НП-Принт, 2007. С.13, 356, 359.
* *Юбилейный Справочник выпускников Санкт-Петербургского академического института живописи, скульптуры и архитектуры имени И. Е. Репина Российской Академии художеств. 1915—2005.* СПб., Первоцвет, 2007. С.44.
* *Государственный Русский музей. Живопись. Первая половина XX века. Каталог. Г—И. Т.9.*. СПб., Palace Edition, 2000. С.64.

Կատեգորիա:Ռուս նկարիչներ
Կատեգորիա:Խորհրդային նկարիչներ
Կատեգորիա:Ռուս բնանկարիչներ
Կատեգորիա:ԽՍՀՄ նկարիչների միության անդամներ
Կատեգորիա:Սանկտ Պետերբուրգի նկարիչների միության անդամներ
Կատեգորիա:Ռուս մանկավարժներ
Պավել Կորչագին

**Պավել Անդրեևիչ Կորչագին** (),  Նիկոլայ Ալեքսեևիչ Օստրովսկու «Ինչպես էր կոփվում պողպատը» վեպի և այս ստեղծագործության հիման վրա նկարահանված ֆիլմերի գլխավոր հերոսը։ Վեպի հրապարակումից անմիջապես հետո Պավել Կորչագինը, որի երիտասարդությունը Քաղաքացիական պատերազմի և ՆՏՔ-ի օրոք անցել է կոմունիզմի և աշխատողների երջանկության պայքարում, ընդօրինակման իդեալ է դարձել խորհրդային ժողովրդի մի քանի սերունդների համար։

## Ֆիլմի մարմնացում
Վեպը բազմիցս էկրանավորվել է է ԽՍՀՄ-ում, մինչդեռ ամեն անգամ Պավել Կորչագինի պատկերը հանդիսատեսի առջև հայտնվել է նոր լույսի ներքո։

Նիկոլայ Օստրովսկու վեպի հիման վրա նկարահանված առաջին ֆիլմը լույս է տեսել 1942 թվականին՝ Հայրենական մեծ պատերազմի ծանր ժամանակաշրջանում։ Այդժամ Պավել Կորչագինը պետք է ոգեշնչեր խորհրդային ժողովրդին, որոնք պայքարում էինգերմանական ֆաշիստական զավթիչների դեմ։ Նրա կերպարը մարմնավորել է դերասան Վ.Պերիստ-Պետրենկոն, ով կրկնել է իր հերոսի ողբերգական ճակատագիրը. Ֆիլմում նկարահանվելուց անմիջապես հետո նա մեկնել է ռազմաճակատ և նույն թվականին  զոհվել։

1957 թվականին լույս է տեսել  Վլադիմիր Նաումովի և Ալեքսանդր Ալովի «Պավել Կորչագին» համատեղ ռեժիսորական աշխատանքը, որում գլխավոր հերոսին մարմնավորել է Վասիլի Լանովոյը։ Ինչպես գրել է կինոքննադատ Վ. Տուլյակովան 1967 թվականին.

1973 թվականին ռեժիսոր Նիկոլայ Մաշչենկոն ստեղծել է վեց մասից բաղկացած հեռուստատեսային ֆիլմ` «Ինչպես էր կոփվում պողպատը», որում Կորչագինի կերպարը մարմնավորել է Վլադիմիր Կոնկինը։ Այս դերը երիտասարդ դերասանին հանրաճանաչ է դարձրել և 1974 թվականին նրան բերել Լենինի կոմերիտմիության անվան մրցանակ։ Կոնկինի կատարած Պավկան տարբերվում էր նախորդ էկրանային Կորչագիններից, ավելի մեծ քնարերգությամբ, ռոմանտիզմով և խելքով։

2000 թվականին 20 դրվագ ունեցող հեռուստատեսային «Ինչպես էր կոփվում պողպատը» ֆիլմը, որը նկարահանվել է Ուկրաինայում չինացի կինոգործիչների կողմից, ճանաչվել է Չինաստանի տարվա լավագույն հեռուստասերիալ։ Կորչագինի դերում նկարահանվել է ուկրաինացի դերասան Անդրեյ Սամինինը։

## Մշակութային և սոցիալական ազդեցություն
Նախկին Խորհրդային Միության մի շարք քաղաքներում կան փողոցներ, որոնք կոչվել են ի պատիվ Պավել Կորչագինի։ Այսպիսով, Պավել Կորչագինի փողոց կա Մոսկվայում, Կիրովում, Նիժնի Նովգորոդում, Աստրախանում (վերջինի դեպքում փողոցն այս անունը ստացել է ԽՍՀՄ փլուզումից հետո), Բիյսկում, Ռուդնիում (Կոստանայի շրջան, Ղազախստան), Զապորոժյեում, Գորլովկայում (Դոնեցկի շրջան, Ուկրաինա), Պավլոգրադում (Դնեպրոպետրովսկի շրջան, Ուկրաինա, անվանափոխվել է), Տիրասպոլում։ Բացի այդ, Սևաստոպոլ քաղաքի Գագարինսկի շրջանում կա Պավել Կորչագինի փողոց։ Կորչագինայի փողոցը գոյություն ունի Սոչիում (այնտեղ է գտնվում Ն. Ա. Օստրովսկու անվան հուշահամալիրի թանգարանը), Նովոսիբիրսկում, Օրելում, Բրյանսկում, Յոշկար-Օլայում, Նովոալայսկում, Ալմա-Աթայում, Կոքսետաուում։ Կորչագինի պուրակը գոյություն ունի Նաբերեժնի Չելնիում։ Կորչագինի փողոց կար նաև Խարկովում (անվանափոխվել է)։

## Հետաքրքիր փաստեր
* Պավել Կորչագինը չինացի դերասան Ջեթ Լիի սիրած գրական հերոսն է։
* Խորհրդային բանաստեղծ և արձակագիր Էրիլիկ Էրիստինինի ժողովուրդը տվել է «Յակուտական Կորչագին» մականունը։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Պավել Կորչագինի մասին ֆիլմ 
*Ստանիսլավ Աֆոնսկի «Ինչպես էր կոփվում պողպատը»

Կատեգորիա:Գրական կերպարներ
Կասալա (քաղաք)

**Կասալա** (, ), բնակչության թվով հինգերորդ քաղաքը Սուդանում։ Երկրի ամենահին քաղաքներից մեկն է։ Համանուն նահանգի վարչական կենտրոնն է։

## Նկարագրություն
Կասալան գտնվում է Սուդանի արևելքում, Խարտում-Պորտ Սուդան մայրուղու վրա։ Քաղաքը գտնվում է Խարտումից մոտ 400 կմ հեռավորության վրա և Էրիտրեայի սահմանից 22 կմ հեռավորության վրա։ Քաղաքը գտնվում է ծովի մակարդակից 531 մ բարձրության վրա։ Հիմնական բնակչությունը պատկանում է Բեժայի էթնիկ խմբին։

*Քաղաքի բնակչության թվաքանակի դինամիկան ըստ տարիների*:

## Պատմություն
Կասալան հիմնադրվել է 1840 թվականին որպես Եգիպտոսի Սուդանը նվաճելու ժամանակ Մուհամեդ Ալիի (պաշտոնապես Օսմանյան կայսրության վասալ, բայց իրականում անկախ տիրակալ) եգիպտացի զինվորների ռազմական ճամբար։ 1885 թվականին քաղաքը գրավվել է մեսիանիստների կողմից։ 1894 թվականին Կասալայի համար մղված մարտից հետո (անգլ.՝ Battle of Kassala) քաղաքը գրավվել է իտալացիների կողմից։ 1897 թվականին Իտալիան վերադարձրել է քաղաքը Եգիպտոսին։ 1899 թվականին Կասալան անցել է անգլո-եգիպտական Սուդանի տիրապետության տակ։ 1956 թվականին Սուդանը անկախություն է ստացել։

1940 թվականի հուլիսից մինչև 1941 թվականի հունվարի կեսերը, Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի ժամանակ՝ Արևելյան Աֆրիկայի արշավի ընթացքում, քաղաքը գրավվել է Արևելյան Աֆրիկայից դուրս եկած իտալացիների կողմից, որից հետո բրիտանական կայազորը վերադարձել է քաղաք։

1960-ական թվականներից քաղաք են ժամանել զգալի թվով փախստականներ՝ սկզբում Եթովպիայից և Էրիթրեայից, իսկ ավելի ուշ՝ քաղաքացիական պատերազմի սկսվելուց հետո, Սուդանի այլ նահանգներից։

## Կլիմա

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Կասալայից մինչև Սուդան և աշխարհի խոշորագույն քաղաքներ հեռավորությունը 
* Կասալայի կլիման

Կատեգորիա:1840 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր
Կատեգորիա:Աֆրիկայի բնակավայրեր
Կատեգորիա:Բնակավայրեր այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Սուդանի քաղաքներ
Մահանալու ժամանակն է (ֆիլմ)

**«Մահանալու ժամանակն է»** () կամ **«Յոթ գերեզման Ռոգանի համար»**, ռեժիսորներ Մեթ Ցիմբերի և Ջոն Տորնատորի նկարահանած պատերազմի մասին ֆիլմը, որի գլխավոր դերերում հանդես են գալիս Էդվարդ Ալբերտը, Ռեքս Հարիսոնը և Ռոդ Թեյլորը։ Նկարահանվել է 1979 թվականին՝ Մարիո Պյուզոյի «Վեց գերեզման դեպի Մյունխեն ճանապարհին» վեպի հիման վրա։

## Սյուժե
Ֆիլմում ներկայացված է 1948 թվականը։ Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի վետերան Մայքլ Ռոժեն ուզում է վրեժ լուծել իր կնոջ մահվան համար, որին սպանել էին նացիստները (չորս գերմանացիներ, սիցիլիացի և հունգարացի զինվորները)։ Նրան օգնում են ԿՀՎ-ի աշխատակից Ջեք Բեյլին և ավելի ուշ նրանց միացած Դորան։

## Դերերում
* Էդվարդ Ալբերտ՝ Մայքլ Ռոժե
* Ռեքս հարիսոն՝ Վան Օսթեն
* Ռոդ Թեյլոր՝ Ջեք Բեյլի
* Ռաֆ Վալլոնե՝ Ջենկո Բարի
* Լինն Ստոկե՝ Դորա
* Թոմ Վան Բիկ՝ Ջոն Շմիդտ
* Մյուսի Վիսսեր՝ միսիս Ռոժե

## Նկարահանող խումբ
* Ռեժիսոր՝ Մեթ Ցիմբեր
* Սցենարիստներ՝ Մեթ Ցիմբեր, Վիլի Ռասել և Ջոն Գոֆ
* Պրոդյուսեր՝ Չարլզ Լի
* Օպերատորներ՝ Թոմաս Դենով և Էդուրադ Վան դեր Էնդեն
* Կոմպոզիտորներ՝ Էնիո Մորիկոնե և Ռոբերտ Ռեգլենդ
* Մոնտաժ՝ Բայրոն Բրանդտ և Ֆրեդ Չուլակ
* Նկարահանողներ, բեմադրողներ՝ Ֆրենկ Ռոզեն և Ջոն Թոմսոն

## Արտաքին հղումներ
* 

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:1980-ականների ամերիկյան ֆիլմեր
Կատեգորիա:1980-ականների անգլերեն ֆիլմեր
Կատեգորիա:1982 դրամա ֆիլմեր
Կատեգորիա:1982 ֆիլմեր
Կատեգորիա:Ամերիկյան մարտաֆիլմեր
Կատեգորիա:Ամերիկյան ռազմական ֆիլմեր
Կատեգորիա:Ամերիկյան վեպերի էկրանավորումներ
Կատեգորիա:Ֆիլմեր Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի մասին
Կատեգորիա:Ֆիլմերի երաժշտություն ըստ Էնիո Մորիկոնեի
Սելվա Ալ-Հազա

**Սելվա Ալ-Հազա** (), սաուդցի ակնաբույժ և Քինգ Ֆեյզալի անվան մասնագիտացված հիվանդանոցի ակնաբուժական բաժնի վարիչ։ Նա թագավոր Ֆահդ իբն Աբդուլ-ազիզ Ալ Սաուդի անձնական ակնաբույժն էր։ Սաուդցի առաջին կանանցից էր, որն ակադեմիական և մասնագիտական ոլորտում հասել է միջազգային հաջողությունների։ 2013 թվականի հունվարի 11-ին Աբդուլա թագավորի հրամանագրով դարձել է Սաուդյան Արաբիայի Շուրայի խորհրդի առաջին կին անդամներից մեկը։

## Կրթություն և անձնական կյանք
Երիտասարդ տարիքում ընտանիքի հետ Ալ-Ռիադ քաղաքից տեղափոխվել է Արիզոնա նահանգի Թուսոն քաղաք։ Սովորել է Թուսոնի ավագ դպրոցում, ապա ընտանիքի հետ նորից տեղափոխվել Ալ-Ռիադ՝ ավագ դպրոցում ուսումն ավարտելու համար ։

Ավելի ուշ բժշկություն սովորելու նպատակով ընդունվել է թագավոր Սաուդի համալսարան։ Բժշկական դպրոցն ավարտելուց հետո ակնաբուժությունը Սաուդյան Արաբիայում օրդինատուրայի միակ հավատարմագրված ծրագիրն էր, այդ պատճառով էլ ընտրել է այդ բաժինը։ Օրդինատուրան ավարտելուց հետո սկսել է աշխատել Քինգ Ֆեյզալի անվան հիվանդանոցում, ինչպես նաև 2003-2009 թվականներին հյուրընկալող պրոֆեսոր էր Վիլմեր ակնաբուժական ինստիտուտում։

Նա հեղինակ և համահեղինակ է բազմաթիվ հետազոտական, ինչպես նաև Սաուդյան Արաբիայում ժառանգական աչքի հիվանդությունների մասին հոդվածների, որը նրա առաջին ներդրումն էր Duane Ophthalmology Medical Reference Series-ում։ 1997 թվականին  դարձել է Ֆեյզալ թագավորի մասնագիտացված հիվանդանոցի ակնաբուժության բաժանմունքի վարիչը։ Նաև աշխատել է Ակնաբուժության միջազգային խորհրդի գործադիր կազմում.։

## Հասարակական կյանք
2004 թվականին Սաուդյան Արաբիայի (այն ժամանակ բոլորը արական սեռի ներկայացուցիչներ էին) Շուրայի խորհուրդը առաջին անգամ որպես խորհրդական նշանակել է 3 կնոջ, որոնցից մեկը Ալ-Հազան էր։ 2013 թվականին Աբդուլա թագավորի հրամանագրով Սաուդյան Արաբիան պարտավոր էր առաջին անգամ կանանց ընդգրկել որպես Շուրայի խորհրդի անդամներ։ Բժիշկ Ալ-Հազան ընտրվել է՝ դառնալով առաջին ակնաբույժը, որն աշխատել է օրենսդիր մարմնում։

2004-2008 թվականներին որոշ ժամանակ աշխատել է որպես Սաուդյան Արաբիայի Ընկերների խորհրդի նախագահ՝ փաստաբանական կազմակերպություն, որը տեղակայված է ԱՄՆ-ում և մոտ էր Սաուդյան ռեժիմին

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
*Interview with Professor Salwa Al-Hazzaa on MBC
*Profile on Saudi Woman Weblog
Լրագրության և նորությունների թանգարան

**Լրագրության և նորությունների թանգարան** (), թանգարան, որը գտնվել է Վաշինգտոնում, Փենսիլվանիա ավենյուում։ Դադարել է գործել 2019 թվականի դեկտեմբերի 31-ին։

Թանգարանն ի սկզբանե բացվել է 1997 թվականի ապրիլի 18-ին, Արլինգտոն շրջանում (Վիրջինիա նահանգ) և գործել է անվճար։ 2002 թվականի մայիսի 3-ին թանգարանի շենքը Վիրջինիայում փակվել է, և սկսվել է նոր շենքի շինարարությունն` արդեն մայրաքաղաքում։ 450 միլիոն դոլար արժողությամբ նոր շենքն այցելուների համար բացվել է 2008 թվականի ապրիլի 11-ին։ Այդ ժամանակ արդեն թանգարանի մուտքը վճարովի է դարձել (բացման ժամանակ` 20 դոլար)։

Թանգարանի շենքի ճակատային մասում փորագրված է քառասունհինգ բառ` ԱՄՆ Սահմանադրության առաջին խմբագրումների տեքստը, որը երաշխավորել է ամերիկյան քաղաքացիների հիմնական ազատություններն ու իրավունքները։

Շենքն ունի յոթ հարկ, որտեղ տեղակայված են 14 պատկերասրահ, 15 կինոդահլիճ և հեռարձակման երկու ստուդիա։ Ցուցադրությունների ընդհանուր մակերեսը 75 հազար քմ է։

Թանգարանում ներկայացված է կարևորագույն զանգվածային լրատվության միջոցների` ռադիոյի, հեռուստատեսության, լուսանկարչության, համացանցի զարգացումը։ Միջազգային նորությունների պատկերասրահում կարելի է համեմատել մամուլի ազատության աստիճաններն աշխարհի տարբեր երկրներում։

Թանգարանի առանձնահատկություններից մեկը դրա ինտերակտիվությունն է. այցելուները կարող են իրենց փորձել թղթակցի կամ լուրերի խմբագրի դերում։

Կոթողը, որի վրա փորագրված են այն 2291 լրագրողների անունները, որոնք զոհվել են մասնագիտական պարտքը կատարելիս, հիշեցնում է այն բարձր գնի մասին, որը ստիպված են վճարել լրագրողները խոսքի ազատության համար։

## Արձագանքներ
Վիրջինիա նահանգում գործելու ընթացքում թանգարանը քննադատվել է իր գտնվելու վայրի պատճառով. հիմնականում նշվել է մայրաքաղաքից ու մեծ քաղաքներից կտրվածությունը։ Այսպես, լրագրող և պատմաբան Թոմաս Ֆրանկը 2000 թվականի «One Market Under God» գրքում գրել է, որ «միգուցե, Արլինգտոնն այն վայրն է, ուր լրագրությունը եկել է` մեռնելու համար», իսկ «Վիրջինիայի գյուղական բնակավայրերի հարուստ ընտանիքների լավ հագնված բարձր դասարանցիները կարող են հեռուստահաղորդավար երևակայեն իրենց դրա գերեզմանի վրա»։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Թանգարանի պաշտոնական կայքը
* YouTube: Newseum — նոր թանգարան` նվիրված լրագրությանը
* Լրագրության Newseum նոր թանգարանը կբացվի գարնանը Վաշինգտոնում 

Կատեգորիա:1997 հիմնադրումներ ԱՄՆ-ում
Կատեգորիա:1997 հիմնադրված թանգարաններ
Կատեգորիա:Բնօրինակում անաղբյուր հոդվածներ
Կատեգորիա:Լրագրություն
Կատեգորիա:Վաշինգտոնի թանգարաններ
Իյո Արակի

thumb|Իյո Արակի, Տոկիոյի Սուրբ Լուկեի հիվանդանոցի բուժքույրական վերապատրաստման դպրոցում իր սաների հետ, նստած է կենտրոնում, 1909 թվական
**Իյո Արակի** (), հայտնի է նաև Իյո Արակի Սան և Իյո Արակի Կուբո, ճապոնացի բուժքույր և բուժքույրերի տեսուչ։ 1903 թվականից Տոկիոյի Սուրբ Լուկեի միջազգային հիվանդանոցի բուժքույրերի տեսուչն էր և բուժքույրերի վերապատրաստման դպրոցի ղեկավարը։

## Վաղ կյանք
Արակին հաճախել է Տոկիոյի Սուրբ Մարգարեթի դպրոցը և որպես բուժքույր վերապատրաստվել է Ճապոնիայում։ 1900 թվականին բժիշկ Ռուդոլֆ Թեյսլերի կողմից ուղարկվել է ԱՄՆ՝ Վիրջինիա նահանգի Ռիչմոնդ քաղաքի Օլդ Դոմինիոն և Մերիլենդ նահանգի Բալթիմոր քաղաքի Ջոնս Հոփքինսի հիվանդանոցներում բուժքույրական կրթություն ստանալու համար։

## Կարիերա
Արակին Կոբեի հիվանդանոցներից մեկի աշխատակազմի երիտասարդ կանանցից մեկն էր։ 1903 թվականից եղել է Տոկիոյի Սուրբ Լուկեի միջազգային հիվանդանոցի բուժքույրերի տեսուչ և բուժքույրերի վերապատրաստման դպրոցի ղեկավար՝ օգտագործելով ուսումնական պլան, որը հիմնված է իր ուսումնասիրած ամերիկյան ծրագրերի վրա։ 1908 թվականին Ճապոնիայում Տուբերկուլոզի վեցերորդ միջազգային կոնգրեսին ներկայացրել է տուբերկուլոզի մասին զեկույց։

1918-1919 թվականներին Արակին ղեկավարում էր ճապոնական բուժքույրերի մի բաժինը՝ աշխատելով Ռուսական կղզու ամերիկյան Կարմիր խաչի հիվանդանոցում։ 1920 թվականին հրաժարվել է Սուրբ Լուկեի հիվանդանոցում ուսուցչական պարտականություններից, սակայն մնացել է որպես բուժքույրերի տեսուչ։ Մեծ դեր է ունեցել 1923 թվականին Կանտոյի մեծ երկրաշարժից հետո վիրավորներին տարհանելու և օգնություն ցուցաբերելու գործում, երբ այրվել էր հիվանդանոցը։ 1927-1928 թվականներին ամերիկյան հիվանդանոցներն ուսումնասիրելու համար Ռոքֆելլերի հիմնադրամի կրթաթոշակով կրկին ուղևորվել է ԱՄՆ։

1927 թվականին Նյու Յորք Թայմսը նշել է. «Միսս Արակին իր հայրենիքում ազգային հերոսի նման է»։

## Անձնական կյանք
1935 թվականին Արակին ամուսնացել է Ռուդոլֆ Թուսլերի օգնականի՝ Սուրբ Լուկեի հիվանդանոցի տնօրեն բժիշկ Տոկուտարո Կուբոյի հետ։ Բժիշկ Կուբոն մահացել է 1941 թվականին, իսկ նա՝ 1969 թվականին 92 տարեկան հասակում :

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Ճապոնացի բուժքույրեր
Թոմաս Գրեյ

**Թոմաս Գրեյ** (, ), 18-րդ դարի անգլիացի պոետ-սենտիմենտալիստ, ռոմանտիզմի նախակարապետ, գրականության պատմաբան։

## Կենսագրություն
Թոմաս Գրեյը ծնվել է 1716 թվականի դեկտեմբերի 26-ին Կորնխիլում, Լոնդոնի արվարձանում բորսային միջնորդի և դերձակուհու ընտանիքում։ Նա ապրել է իր մոր հետ այն բանից հետո, երբ մայրը բաժանվել է հոգեկան հիվանդ հորից։ Նա սովորել է Իթընի քոլեջում։

1734 թվականին Գրեյը տեղափոխվել է Քեմբրիջ, որտեղ էլ սկսվել է նրա գրական գործունեությունը։

Թոմաս Գրեյը գրել է նաև կլասիցիզմի ոճի ստեղծագործություններ, սակայն դրանք այսօր քիչ են հայտնի ի տարբերություն նրա սենտիմենտալ բանաստեղծությունների։ Նրա ամենահայտնի ստեղծագործություններից մեկը «Եղերերգություն գյուղական գերեզմանոցում»-ն է (1750), որը համարվում է գերեզմանոցային պոեզիայի ամենահայտնի տեքստերից մեկը։ Մեկ այլ հայտնի ստեղծագործություն է «Բարդ» (The Bard) ներբողը։ Հայտնի է նաև իր կելտական և սկանդինավյան պոեզիային դիմելով («Չարաբաստիկ քույրերը», «Օդինի վայրէջքը») և «Անգլիական պոեզիայի պատմությունը» պատմա-գրական աշխատանքով։

Թոմաս Գրեյը մահացել է 1771 թվականի հուլիսի 30-ին Քեմբրիջում։

1971 թվականին ծննդյան 255-ամյակին և 200-րդ տարելիցին Մեծ Բրիտանիայի թագավորական փոստը թողարկել է նամականիշ 5 պենս արժեքով։

## Գրականություն
* 
* 

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* The Thomas Gray Archive
* Անգլիական սենտիմենտալիզմի պատմություն
* Սենտիմենտալիզմը Թոմաս Գրեյի աշխատանքում

Կատեգորիա:18-րդ դարի անգլիացի գրողներ
Կատեգորիա:Անգլիացի բանաստեղծներ
Կատեգորիա:Անգլիացի գրողներ
Կատեգորիա:Անգլիացիներ
Կատեգորիա:Բրիտանացի բանաստեղծներ
Կատեգորիա:Ռոմանտիկ բանաստեղծներ
Կատեգորիա:Քեմբրիջի համալսարանի շրջանավարտներ
Հաննա-Ռիկա Սիտոնեն

**Հաննա-Ռիկա Սիտոնեն** ( ), ֆինն դերասանուհի և երգչուհի, որը 1990-ական թվականներին ճանաչում է ձեռք բերել որպես *«Taikapeili»* երաժշտական փոփ դուետի անդամներից մեկը։ Նա նկարահանվել է *TV2*-ի «Նոր օր» սերիալում։ Սիտոնենը եղել է թատերական արվեստի վարպետ։

Սիտոնենը խաղացել է թատրոնում, մյուզիքլներում, աշխատել է հեռուստատեսությունում և ռադիոյում։ Նա նաև աշխատել է որպես վոկալի ուսուցչուհի «Կուռքեր» հեռուստատեսային երաժշտական մրցույթում։

## Կյանք և կարիերա
Սիտոնենը ծնվել է դերասան և երաժիշտ Մատի Ֆրեդի Սիտոնենի և քաղաքագետ Եվա Ռիտի Սիտոնենի ընտանիքում։

Սիտոնենը վեց տարեկան հասակում Հելսինկի արևելյան երաժշտական համալսարանում սկսել է դաշնամուր և ջութակ նվագել։ Հետագայում հետաքրքրվել է պարով և թատրոնով, իսկ հետո սովորել է Կալիոյի թատերական բարձրագույն դպրոցում։ Նա ուսումը շարունակել է Օուլունկիլսկի փոփ-ջազային կոնսերվատորիայում, որն ավարտել է «վոկալի ուսուցիչ» մասնագիտացմամբ։ Այնուհետև 1993 թվականին ուսումը շարունակել է Տուրկույի արվեստի և հաղորդակցության դպրոցում, որն ավարտել է «երաժշտական թատրոնի ռեժիսուրա» մասնագիտացմամբ։ 1996 թվականին միացել է Հելսինկեի թատերական ակադեմիային, իսկ 1998 թվականին ավարտել է թատերական արվեստի գծով մագիստրատուրան։

1994 թվականին Սիտոնենն իր ընկերուհու՝ Նինա Տապիոյի հետ ստեղծել է *«Taikapeili»* խումբը։ Դուետը թողարկել է երեք ալբոմ։ Դրանցից առաջին երկուսը մեծ հաջողություն են ունեցել։ Սիտոնենը եղել է բազմաթիվ արտիստների բեք վոկալիստ  և խաղացել է մյուզիքլներում։ Նա ճանապարհորդել է Կաբբաս Աբբաա շոուի հետ (օրինակ, Երաժշտական թատրոնի պալատում և Կոտոյի երաժշտական թատրոնում)։ Նա նաև Երաժշտական թատրոնի պալատում մասնակցել է *«Finnhitz»* շոուին։ Սիտոնենը «Կուռքեր» ծրագրում հանդես է եկել որպես վոկալի դասախոս և որպես բեք վոկալիստ եզրափակիչ հեռարձակումների ժամանակ։ Նա երգեցողություն է դասավանդել *«Skene»* երաժշտական դպրոցում։ Սիտոնենը նաև հանդես է եկել որպես *«Taikapeili»* և *«AiA»* խմբերի երգերի հեղինակ, ինչպես նաև երաժշտական պրոդյուսեր և երգերի հեղինակ *«Vihreät valot»* խմբի համար, որի անդամներն եղել են «Նոր օր» սերիալի երիտասարդ դերասանները։

2010-2018 թվականներին Սիտոնենը *TV2*-ի «Նոր օր» հեռուստասերիալում կատարել է Լիզբեթ Քաներվայի դերը։

Նա ամուսնացել է դերասան և ռեժիսոր Յան Վիրտանենի հետ։ Նրանք 2000 թվականից եղել են միասին, իսկ 2003 թվականի հունիսին՝ ամուսնացել։ Նրանք ունեցել են մեկ դուստր՝ Վիենո Վիրտանենը, որը նույնպես նկարահանվել է «Նոր օր» սերիալում։ Սիտոնենը 2000 թվականից տառապել է վահանաձև գեղձի քաղցկեղով։ Նա մահացել է 2018 թվականի հուլիսին Հելսինկում (Տերհոկոդ)։

## Ծանոթագրություն

Կատեգորիա:Ֆինն դերասաններ
Կատեգորիա:21-րդ դարի երգիչներ և երգչուհիներ
Կատեգորիա:Դերասանուհիներ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:20-րդ դարի դերասանուհիներ
Կատեգորիա:21-րդ դարի դերասանուհիներ
Կատեգորիա:Ֆինն կոմպոզիտորներ