Օկոտ պ’Բիտեկ

**Օկոտ պ’Բիտեկ** (, ), ուգանդացի բանաստեղծ, բանահավաք, պատմաբան, փիլիսոփա։ Միջազգային լայն ճանաչում է ստացել իր «Լավինոյի երգ» բանաստեղծությամբ, որը պատմում է աֆրիկացի գեղջկուհու տառապանքների մասին , որի ամուսինը ներքաշվել է քաղաքային կյանքի մեջ և ցանկանում է, որ երկրում ամեն ինչ դառնա արևմտամետ։ «Լավինոյի երգը» սկզբնապես գրվել է աչոլիի լեզվով, որից հետո պ'Բիտեկը ինքնուրույն թարգմանել է այն անգլերեն և հրատարակել 1966 թվականին, պոեմը ներառվել է 20-րդ դարի հարյուր լավագույն աֆրիկյան գրքերի թվում։ Իր առաջին վեպը գրել է դեռևս 1953 թվականին։

## Կենսագրություն
Ծնվել է 1931 թվականին Գուլու քաղաքու մ դպրոցական ուսուցչի և երգչուհու ընտանիքում,  աչոլիի ժողովրդի ներկայացուցիչ է։ Մանկուց աչքի է ընկել երգչի, թմբկահարի, պարողի և ֆուտբոլիստի տաղանդներով, ավարտել է տեղի միջնակարգ դպրոցը, այնուհետև Բուդոյի թագավորական քոլեջը (քոլեջում սովորելու տարիներին գրել է ավանդական երգեր), որից հետո մեկնել է սովորելու Մեծ Բրիտանիայում։ 1958 թվականին ընդգրկվել է Ուգանդայի ֆուտբոլի ազգային հավաքականի կազմում (որն այդ ժամանակ դեռ բրիտանական գաղութ էր), սակայն հրաժարվել է ֆուտբոլային կարիերայից հօգուտ համալսարանական կրթության․ սովորել է մանկավարժություն Բրիստոլի համալսարանում, իրավունք Աբերիստուիտի համալսարանում (Ուելս) և սոցիալական մարդաբանություն Օքսֆորդում, որտեղ պաշտպանել է դոկտորական ատենախոսություն աչոլիի և լոնգա ժողովուրդների ավանդական մշակույթի մասին։

Վերադառնալով արդեն անկախ Ուգանդա՝ պ'Բիտեկը զբաղվել է գրական աշխատանքով, մշակութային փառատոների կազմակերպմամբ, որոշ ժամանակ դասավանդել է Մաքերերի համալսարանում և եղել Ուգանդայի Ազգային թատրոնի տնօրենը։ Սակայն նրա կողմից երկրի ցեղային կյանքի քննադատությունը հանգեցրել է հակամարտության կառավարության հետ, որի հետևանքով նա ստիպված է եղել գնալ աքսորի և մնալ այնտեղ Իդի Ամինի կառավարման ողջ ընթացքում։ 1969 թվականին նա մասնակցել է Այովայի պետական համալսարանում միջազգային գրական ծրագրին, 1971 թվականին եղել է Նայրոբիի համալսարանական քոլեջի աֆրիկյան հետազոտությունների ինստիտուտում ավագ գիտաշխատող և դասախոս, ինչպես նաև դասախոսություններ է կարդացել Օսթինի Տեխասի համալսարանում և Նիգերիայի Իֆեի համալսարանում։ Հայրենիք է վերադարձել 1982 թվականին, որից հետո որոշ ժամանակ գրականություն է դասավանդել Մակերերի համալսարանում, սակայն նույն թվականին մահացել է ինսուլտից։

Գրական ստեղծագործություններից բացի հեղինակել է նաև ավանդական աֆրիկյան կրոնների վերաբերյալ մի շարք աշխատանքների և հակասել դրանց ուսումնասիրության Եվրոպայում ընդունված հայացքին։

## Մատենագիտություն
* *The Poetry of Okot p’Bitek* (1976) George A. Heron.
* *Thought and technique in the poetry of Okot p’Bitek* (1984) Monica Nalyaka Wanambisi.
* *Cultural Studies in Africa : Celebrating Okot p’Bitek and Beyond* (1997 Symposium, University of Transkei) edited by Molara Ogundipe-Leslie and Ssalongo Theo Luzuuka.
* *Oral Traditions As Philosophy: Okot P’Bitek’s Legacy for African Philosophy* (2002) Samuel Oluoch Imbo.

## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն
* Lara Rosenoff Gauvin, "In and Out of Culture: Okot p’Bitek’s Work and Social Repair in Post-Conflict Acoliland", *Oral Tradition* 28/1 (2013): 35–54 (available online )
* George A. Heron, *The Poetry of Okot p'Bitek* (1976)
* Gerald Moore, *Twelve African Writers* (1980)
* Monica Nalyaka Wanambisi, *Thought and Technique in the Poetry of Okot p'Bitek* (1984)
* Molara Ogundipe-Leslie and Ssalongo Theo Luzuuka (eds), *Cultural Studies in Africa : Celebrating Okot p'Bitek and Beyond* (1997 Symposium, University of Transkei)
* Samuel Oluoch Imbo, *Oral Traditions As Philosophy: Okot P'Bitek's Legacy for African Philosophy* (2002)

## Արտաքին հղումներ
* 

Կատեգորիա:20-րդ դարի տղամարդ գրողներ
Կատեգորիա:Ուգանդացի գրողներ
Կատեգորիա:Ուգանդացի ֆուտբոլիստներ