Իրինա Ազիզյան

**Իրինա Հատիկի Ազիզյան** (), ազգությամբ հայ ռուս արվեստագետ, ճարտարապետ, գեղանկարիչ։ Արվեստաբանության դոկտոր, պրոֆեսոր, Ռուսաստանի նկարիչների միության և Ռուսաստանի ճարտարապետների միության անդամ, ՌԴ պատվավոր ճարտարապետ, Ռուսաստանի ճարտարապետության և շինարարության ակադեմիայի խորհրդատու, Կ. Ս. Մալևիչի հիմնադրամի փորձագետ, Արվեստի քննադատների ասոցիացիայի խորհրդի անդամ։

## Կենսագրություն
1960 թվականին ավարտել է Մոսկվայի ճարտարապետության ինստիտուտը՝ ստանալով ճարտարապետի որակավորում, ավարտել է նաև նույն ինստիտուտի գեղանկարչության ասպիրանտուրայի բաժինը։ 1968 թվականին պաշտպանել է թեկնածուական ատենախոսություն «Պլաստիկ արվեստի կոմպոզիցիոն միասնության խնդիրները ժամանակակից ճարտարապետական անսամբլում», 1988 թվականին դոկտորական թեզ` «Ճարտարապետության փոխազդեցությունն արվեստի այլ ձևերի հետ» թեմայով։

1968-1989 թվականներին աշխատել է Մոսկվայի ճարտարապետական ինստիտուտում, դասավանդել է «Ճարտարապետական նախագծման ներածություն» (1968-1970) և նկարչություն՝ նկարչության ամբիոնում (1974-1989)։ 1988 թվականին ղեկավարել է Ռուսաստանի ճարտարապետության և շինարարության ակադեմիայի ճարտարապետության տեսության ամբիոն։

Հետազոտական հետաքրքրությունների շրջանակը ներառում է ռուսական ավանգարդը, ճարտարապետության և կերպարվեստի փոխգործակցությունը մշակույթում։ 500-ից ավելի գիտական հրատարակությունների հեղինակ է։ Կյանքի վերջին տարիներին աշխատել է քանդակագործ և նկարիչ Ալեքսանդր Արխիպենկոյի մասին մենագրության վրա, որը հրատարակվել է հետմահու։

1967, 1975, 1985, 1988, 1995, 2005 թվականներին անհատական ցուցահանդեսներ է ունեցել Մոսկվայում։ Ազիզյանի ստեղծագործությունները գտնվում են Արևելյան ժողովուրդների արվեստի պետական թանգարանում, Շուսևի անվան ճարտարապետության պետական թանգարանում, Վորոնցովյան թանգարանում, Ռուսաստանի (Մոսկվա, Սանկտ-Պետերբուրգ), Հայաստանի (Երևան), Ռումինիայի, Իսպանիայի, ԱՄՆ-ի մասնավոր հավաքածուներում։ 2015 թվականին Արևելքի թանգարանում «Աշխարհի տաճարը» ցուցահանդեսում Ազիզյանը ներկայացվել է 20-րդ դարի 9 հայ նկարիչների շարքում։

Գեղանկարների մեծ մասը նվիրված է Հայաստանին և Ղրիմին։

## Ընտանիք
* Հայրը՝ Հատիկ Ազիզյան (իսկական անունը՝ Հրահատ Գեղամի) (1899-1977), խորհրդային կուսակցական գործիչ, լրագրող, պատմաբան։ Պատմական գիտությունների դոկտոր, «Պրավդա» թերթի խմբագրության «Նաուկա» բաժնի վարիչ։
* Քույր՝ Ելենա Ազիզյան (1931-1984), բանասեր, բանաստեղծ։
* Ամուսին՝ Յուրի Կարզանով (1932-2010), ճարտարապետ, ԽՍՀՄ ճարտարապետների միության ադնամ (1963), 1967-1999 թվականներին եղել է Ռուսական «Գիպրոգոր» քաղաքաշինության և ներդրումների ինստիտուտի գլխավոր մասնագետ (Մոսկվա)։
thumb|150px|Յուրի Կոնստանտինովիչ Կարզանով

## Ընտրված գիտական աշխատանքներ
* *Азизян И. А.* в соавт. с *И. В. Ивановой*. Памятники вечной славы: Концепции и композиция. - М.: Стройиздат, 1976. - 208с.
* *Азизян И. А.* Памятные ансамбли. Тенденции формирования // Архитектурная композиция жилых и общественных комплексов. - М.: Стройиздат, 1976. - 159с. С. 99-155.
* *Азизян И. А.* Многоаспектность взаимных влияний искусств в культуре // Теория архитектуры / Сборник научных трудов под ред. *И. А. Азизян*. - М.: ЦНИИПградостроительства, 1988.
* *Азизян И. А.* Поэтика света в городе // Городская среда. Дизайн. Архитектура / Сборник научных трудов под ред. *И. А. Азизян*. В двух частях. Ч.2. - М.: ВНИИТАГ, 1990.
* *Азизян И. А.* Взаимодействие искусств как явление культуры // Архитектура и культура: Сборник материалов Всесоюзной научной конференции. Сост. сб. *И. А. Азизян*, *Г. С. Лебедева*, *Е. Л. Беляева*. - Ч.I. - М.: ВНИИТАГ, 1990. - C.14-19.
* *Азизян И. А.* Метаморфозы взаимодействия искусств в отечественной культуре 1930-х годов // Архитектура и культура / Сборник научных трудов под ред. *И. А. Азизян*, *Н. Л. Адаскиной*. - М.: ВНИИТАГ, 1991.
* *Азизян И. А.* Андрей Белый о взаимодействии искусств // Вопросы искусствознания. - 1994. - № 4.
* *Азизян И. А.* «Образ мира» и картина мира» как методологическая категория // Вопросы теории архитектуры: Образ мира в архитектуре / Сборник научных трудов под ред. *И. А. Азизян*. - М.: НИИТАГ РААСН, 1995. - 225с.
* *Азизян И. А.* «Серебряный век» русской культуры как Возрождение // Вопросы теории архитектуры: Образ мира в архитектуре / Сборник научных трудов под ред. *И. А. Азизян*. - М.: НИИТАГ РААСН, 1995. - 225с.
* *Азизян И. А.* Сложение национальной цветовой картины мира в архитектуре // Вопросы теории архитектуры: Образ мира в архитектуре / Сборник научных трудов под ред. *И. А. Азизян*. - М.: НИИТАГ РААСН, 1995. - 225с.
* *Азизян И. А.* Парадоксы 1930-х гг.: идеи синтеза, бытие супрематизма // Вопросы искусствознания. - 1995. - № 1. - С.142-170.
* *Азизян И. А.* Архитектура в художественной культуре: Теоретические проблемы взаимодействия искусств. - М.: РААСН, 1996. - 160с. - ISBN 5-88817-007-0
* *Азизян И. А.* Архитектура в отечественной художес
* *Ирина Атыковна Азизян*: Каталог живописи и графики. 1958—2005. — М., 2005. — 500 экз. — 192с. Тексты *Н.Степанян*, *Г.Ревзина*, *К.Миронова, *Ю.Лидерман*, *И.Азизян*.

== Պատկերասրահ ==
<gallery mode="packed" heights="180">
Irina Azizyan Areni The landscape with a rice field 1965.jpg|Արենի, բրնձի դաշտի բնանկար,1965
Irina Azizyan Red leaves 1978.jpg|Կարմիր տերևներ, 1978
Irina Azizyan Christmas cathedral. Introduction in the temple. Kargopol 1988.jpg|Սուրբ Ծննդյան տաճարը (Կարգոպոլ), 1988
Azizyn The red house Gurzuf 1988.jpg|Կամիր տուն, [[Գուրզուֆ]], 1988
Irina_Azizyan_The_landscape_of_Kimmeria_1992.jpg|Կիմմերիա, բնանկար, 1992
Irina Azizyan Stone pines on a hill. Alupka 2003.jpg|Սոճիները բլրին, [[Ալուպկա (քաղաք, Ուկրաինա)|Ալուպկա]], 2003
Azizyan The drunk grove-1. Alupka 2003.jpg|Արբեցուցիչ պուրակ-1, [[Ալուպկա (քաղաք, Ուկրաինա)|Ալուպկա]], 2003
Irina_Azizyan_Cities_of_Toskana._Assizi_2004.jpg|Տոսկանայի քաղաքներ, [[Ասսիզի]], 2004
</gallery>

== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
* [http://andrej.sidenko.free.fr/aK/Inventar/Werke_Azizian-RUS/ *Ирина Азизян* в галерее *Андрея Сиденко*].
* [http://andrej.sidenko.free.fr/aK/Stage-RUS/html/ueber_azizian.html *Нонна Степанян* об *Ирине Азизян''].

Կատեգորիա:Արվեստագիտության դոկտորներ
Կատեգորիա:Խորհրդային արվեստաբաններ
Կատեգորիա:Խորհրդային նկարչուհիներ
Կատեգորիա:Հայ արվեստագետներ
Կատեգորիա:Հայ գեղանկարիչներ
Կատեգորիա:Հայ ճարտարապետներ
Կատեգորիա:Հայ նկարիչներ
Կատեգորիա:Մոսկվայի ճարտարապետության ինստիտուտի շրջանավարտներ
Կատեգորիա:Ոչ գեղարվեստական գրողներ
Կատեգորիա:Ռուս արվեստաբաններ
Կատեգորիա:Ռուս արվեստագետներ
Կատեգորիա:Ռուս նկարիչներ