Ապոլոն Քութաթելաձե

**Ապոլոն Քութաթելաձե** (), ), խորհրդային, վրացի գեղանկարիչ և գծանկարիչ, սոցռեալիստական դպրոցի ներկայացուցիչ, մանկավարժ: ԽՍՀՄ ժողովրդական նկարիչ (1970 թվական):

## Կենսագրություն
Սովորել է Փոթիի գիմնազիայում, այնուհետև՝ «Նկարիչների խրախուսման կովկասյան ընկերություն» դպրոցում (1914-1915 թվականներ), Թիֆլիսի (այժմ՝ Թբիլիսի) Նիկոլայ Սկլիֆոսովսկու գեղանկարչության և նկարչության դպրոցում (1915 թվական):

1916 թվականին որպես կամավոր անցել է զինվորական ծառայության: Եղել է Վրաստանի խորհրդայնացման մասնակից (1921 թվական): Անկախության պաշտպանների պարտությունից հետո բանտարկության մեջ է եղել Մետեխի ամրոցում:

1922-1926 թվականներին սովորել է Թբիլիսիի գեղարվեստի ակադեմիայում Գիորգի Գաբաշվիլիի, Եվգենի Լանսերեի, Իոսիֆ Շառլեմանիայի մոտ, ստաժավորվել է Լենինգրադում:

1920-ական թվականների սկզբին աշխատել է «Նիանգի» («Կոկորդիլոս», Թիֆլիս) երգիծական ամսագրի խմբագրությունում:

Եղել է Կերպարվեստների և Արվեստի աշխատակիցների միության պատասխանատու քարտուղար (1922-1926 թվականներ): 1930 թվականին դարձել է Վրաստանի հեղափոխական նկարիչների «Սարմա» ասոցիացիայի համահիմնադիր:

1943 թվականից ապրել և աշխատել է Թբիլիսիում, դասավանդել է Թբիլիսիի գեղարվեստի ակադեմիայում, իսկ 1946 թվականից` պրոֆեսոր, 1959-1972 թվականներին` Գեղարվեստի ակադեմիայի ռեկտոր:

Եղել է արտասովոր էներգիայով մարդ, տաղանդավոր կազմակերպիչ, դիվանագետ, կոմպոզիցիայի մեծ վարպետ, կարողացել է ոչ միայն պաշտպանել Թբիլիսիի գեղարվեստի ակադեմիայի կարգավիճակը, որին հենց այդ պահին ուզում էին զրկել այդ կարգավիճակից և փաստացի լուծարել, այլև կառուցել ութհարկանի շենք, որը դարձել է ակադեմիայի շենքի նոր մասնաշենքը և այնտեղ բացել է նոր ֆակուլտետներ:

Եղել է Վրացական Խորհրդային Սոցիալիստական Հանրապետության նկարիչների միության հիմնարկի անդամ, ԽՍՀՄ նկարիչների միության հիմնարկի անդամ: Եղել է ԽՍՀՄ գեղարվեստի ակադեմիայի թղթակից-անդամ (1967 թվական):

Մահացել է 1972 թվականի հունիսի 25-ին Թբիլիսիում: Թաղված է Դիդուբեի պանթեոնում:

### Ընտանիք
* Առաջին կինը՝ Վերա Քութաթելաձեն (մինչև ամուսնությունը՝ Մեգրելաձե), բժիշկ է:
* Որդին՝ Թարիել Քութաթելաձեն (1921 — ?), վրացի ճարտարապետ է:
* Որդին՝ Գուրամ Քութաթելաձեն (1924-1979 թվականներ), գեղանկարիչ է: Վրացական Խորհրդային Սոցիալիստական Հանրապետության վաստակավոր նկարիչ:
* Երկրորդ կինը՝ Մարիա Եվդոկիմովան է:
* Դուստրը՝ Մանանա Քութաթելաձեն է:
* Դուստրը՝ Նանա Քութաթելաձեն (1946-2015 թվականներ), ամուսնացել է Գեորգի Թոթիբաձեի հետ:
* Թոռը՝ Գեորգի Թոթիբաձեն (ծն. 1967 թվական), նկարիչ է, սպորտսմեն, ունի կարատեի երկրի առաջնության հինգ ոսկե մեդալ, Ճապոնիայի հեղինակությանը վերաբերող միջազգային մրցախաղի արծաթե և համաշխարհային առաջնության երկու բրոնզե մրցանակ:
* Թոռը՝ Կոնստանտին Թոթիբաձեն (ծն. 1969 թվական), նկարիչ է, սպորտսմեն, Ռուսաստանի եռակի չեմպիոն, կարատեի կարատեի աշխարհի առաջնության բրոնզե մեդալակիր:
* Թոռնուհին՝ Մարիա Թոթիբաձեն (ծն. 1972 թվական), դիզայներ, մոդելագործ: Ապրում և աշխատում է Փարիզում:
* Ծոռը՝ Մուսյա Թոթիբաձեն (1996 թվական), երգչուհի, մոդել, Ռուսաստանի թատերական արվեստի ինստիտուտի ուսանողուհի:
* Ծոռը՝ Անտոն Թոթիբաձեն (1993 թվական), նկարիչ է:
* Երրորդ կինը՝ Միրել Զդանևիչ-Քութաթելաձեն, Կիրիլ Զդանևիչի դուստրն է:
* Որդին՝ Կարաման Քութաթելաձեն, նկարիչ է:

### Հայտնի հասցեներ
* Թբիլիսի, Դմիտրի Բաքրաձեի փողոց, (նախկին աղյուսի նրբանցք), 13:

## Մրցանակներ և կոչումներ
* Վրաստանի Խորհրդային Սոցիալիստական Հանրապետության արվեստի վաստակավոր գործիչ (1943 թվական)
* Վրաստանի Խորհրդային Սոցիալիստական Հանրապետության ժողովրդական նկարիչ
* ԽՍՀՄ ժողովրդական նկարիչ (1970 թվական)
* Աբխազական Ինքնավար Խորհրդային Սոցիալիստական Հանրապետության արվեստի վաստակավոր գործիչ
* Աշխատանքային կարմիր դրոշի շքանշան
* «Պատվո նշան» երկու շքանշան (այդ թվում՝ 1941 թվական)

## Ստեղծագործություն
Պատմական կտավներ՝
* «Ընկեր Ստալին` 1902 թվականի բաթումցի բանվորների ցույցերի ղեկավար»
* «1902 թվականի ընկեր Ստալինի զրույցը աջարացի գյուղացիների հետ»
* «Սերգո Օրջոնիկիձեն լեռնցիներին կոչ է անում պաշտպանել Գրոզնի քաղաքը», 1938 թվական, Մարզային գավառագիտական թանգարան, Չերկեսկ
* «Թամարա թագուհու որսը», 1970 թվական

Կենցաղային նկարներ՝
* «Ուրախ բերք», 1953 թվականՎրաստանի արվեստների պետական թանգարան, Թբիլիսի
* «Վրաստանի թեյի տնկադաշտերում» (1957 թվական)
* «Խաղողի բերքահավաք» (1961 թվական)
* «Բարեկամություն» (1967 թվական)
* Բնանկարներ և դիմանկարներ:

## Ցուցահանդեսներ
* Վրաստանի հեղափոխական նկարիչների «Սարմա» ասոցիացիայի նկարների ցուցահանդես, 1931 թվական, Թբիլիսի
* «Բանվորա-գյուղացիական Կարմիր բանակի տասնհինգ տարին», Մոսկվա, 1933 թվական
* «Բանվորա-գյուղացիական Կարմիր բանակի քսան տարին», Մոսկվա, 1938 թվական
* «Սոցիալիզմի արդյունաբերություն», Մոսկվա, 1939 թվական
* «Համամիութենական գեղարվեստական ցուցահանդես», Մոսկվա, 1946 թվական, 1947 թվական, 1955 թվական

## Հիշատակ
* Թբիլիսիում Ապոլոն Քութաթելաձեի անվամբ փողոց է կոչվում:

## Գրականություն
* 
* 

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:20-րդ դարի նկարիչներ
Կատեգորիա:ԽՍՀՄ ժողովրդական արտիստներ
Կատեգորիա:ԽՍՀՄ նկարիչների միության անդամներ
Կատեգորիա:Խորհրդային նկարիչներ
Կատեգորիա:Մանկավարժներ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Պատմանկարիչներ
Կատեգորիա:Վրացական ԽՍՀ արվեստի վաստակավոր գործիչներ
Կատեգորիա:Վրացի նկարիչներ