Նիկոլայ Աղաջանյան

**Նիկոլայ Ալեքսանդրի Աղաջանյան** (), հայ ֆիզիոլոգ, տիեզերական բժշկության հիմնադիրներից։ Բժշկական գիտությունների դոկտոր (1967), պրոֆեսոր։ ՌԴ ԲԳԱ ակադեմիկոս։
ՌԴ գիտության, ՌԴ բարձրագույն դպրոցի վաստակավոր գործիչ։

Էթնիկ, ֆիզիոլոգիական գիտությունների նոր ուղղության հիմնադիրն է։

## Կենսագրություն
Նիկոլայ Աղաջանյանը ծնվել 1928 թվականին Հին Խաչմաս գյուղում։ 1951 թվականին ավարտել է Դաղստանի պետական բժշկական ինստիտուտը։ 1963-1981 թվականներին եղել է ԽՍՀՄ առողջապահութան նախարարության բժշկակենսաբանական հիմնահարցերի ինստիտուտի լաբորատորիայի բաժնի վարիչ, 1981 թվականից՝ Մոսկվայի ժողովուրդների բարեկամության համալսարանի նորմալ ֆիզիոլոգիայի ամբիոնի վարիչ, միաժամանակ՝ հարմարվողականության էկոլոգակենսաբանական հիմնահարցերի լաբորատորիայի հիմնադիր-ղեկավար։

Աշխատանքները վերաբերում են բարձրությունից կախված հարմարվողականության չափանիշների մշակման, ծայրահեղ պայմաններում հարմարվող, ռեակցիաների ձևավորման ժամանակի գործոնի դերի, ինչպես նաև մարդու էկոլոգիական նկարագրի առանձնահատկությունների ամբողջականության ներկայացման հարցերին։

## Անդամակցություն
* ՌԴ բնական ԳԱ անդամ
* Միջազգային ԳԱ անդամ
* Տիեզերագնացության միջազգային ակադեմիայի անդամ
* ՌԴ էկոլոգիայի ակադեմիայի անդամ
* Բևեռային բժշկության և մարդու ծայրահեղ էկոլոգիայի ակադեմիայի անդամ

## Պարգևներ
* Յու. Ա. Գագարինի մեդալ
* Ա. Պ. Կորոլյովի մեդալ
* Մ. Վ. Կելդիշի մեդալ
* Ա. Դ. Սպերանսկու մեդալ
* Կարմիր աստղի շքանշան
* Ժողովուրդների բարեկամության շքանշան
* Առողջապահության գերազանցիկ շքանշան

## Ընտանիք
* Հայր՝ Ալեքսանդր Աղաջանյան (ծն. 1894 թվականին)
* Մայր՝ Աղաջանյան Սոֆյա (ծն. 1908 թվականին)
* Կին՝ Ամալյա Բագրատի Աղաջանյան (ծն. 1934 թվականին)
* Դուստր՝ Գայանե Աղաջանյան (ծն. 1957 թվականին)
* Դուստր՝ Սոֆյա Աղաջանյան (ծն. 1962 թվականին)
* Թոռներ՝ Քրիստինա (1986), Արսեն (1989), Մարիա (2001)

## Երկեր
* Активный образ жизни и здоровье студента / Агаджанян, Н. А. и др.; Под ред. Г. Ф. Коротько, Н. В. Данилова. Н. В. Медицина УзССР, 1985.
* Атлас по нормальной физиологии / А. В. Коробков, С. А. Чеснокова; Под ред. Н. А. Агаджаняна. Москва: Высшая школа, 1986.
* Биологические ритмы: В 2-х т. / Под ред. Ю. Ашоффа; Пер. с англ. А. М. Алпатова и др. Москва: Мир, 1984.
* Биоритмы, спорт, здоровье / Н. А. Агаджанян, Н. Н. Шабатура. Москва: Физкультура и спорт, 1989.
* Организм и газовая среда обитания / Н. А. Агаджанян. Москва: Медицина, 1972.
* Резервы нашего организма / Н. А. Агаджанян, А. Ю. Катков. Москва: Знание, 1979.
* Ритмы жизни и здоровье / Н. А. Агаджанян. Москва: Знание, 1975.
* Ритмы космоса стучат в нашем сердце / Н. А. Агаджанян, А. Н. Соколов. Приокское кн. изд-во, 1989.
* Словарь-справочник по физиологии и патофизиологии дыхания / Н. А. Агаджанян, М. М. Багиров, В. А. Березовский и др.; Под общ. ред. В. А. Березовского. Киев : Наук. думка, 1984.
* Функции организма в условиях гипоксии и гиперкапнии / Н. А. Агаджанян, А. И. Елфимов: Москва: Медицина, 1986.
* Функциональные резервы и адаптация : Материалы науч. конф., г. Киев, 13-15 ноября 1990 г. / Под. ред.: Н. А. Агаджаняна и др. Киев : Б. и., 1990.
* Человек и биосфера : Медико-биологические аспекты / Н. А. Агаджанян. Москва: Знание, 1987.
* Человек и окружающая среда / М. М. Миррахимов, Н. А. Агаджанян. Фрунзе: Кыргызстан, 1974.
* Человеку жить всюду / Н. А. Агаджанян. Москва: Советская Россия, 1982.
* Մարդը կարող է ապրել ամենուր։ [Մարդկային օրգանիզմի հնարավորությունները տարբեր աշխարհագրական, կլիմայական և արտադրական պայմաններին հարմարվելու բնագավառում], Աղաջանյան Նիկոլայ Ալեքսանդրի, Հարությունյան Ռաֆայել Հարությունի, Մանվելյան Ա. Հ., Երևան։ Հայաստան, 1985։
* Մեր օրգանիզմի ռեզերվները, Աղաջանյան Նիկոլայ Ալեքսանդրի, Կատկով Ալեքսեյ Յուրիի, Երևան, «Հայաստան», 1983։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Բժշկական գիտությունների դոկտորներ
Կատեգորիա:Ժողովուրդների բարեկամության շքանշանի դափնեկիրներ
Կատեգորիա:Հայ պրոֆեսորներ
Կատեգորիա:Հայ ֆիզիոլոգներ
Կատեգորիա:ՌԴ գիտության վաստակավոր գործիչներ
Կատեգորիա:Հայ գիտնականներ
Կատեգորիա:Հայ ակադեմիկոսներ