Կիրիլ Բուդանով

**Կիրիլ Ալեքսեևիչ Բուդանով** (, ), ուկրաինացի զինվորական առաջնորդ։ Ուկրաինայի Պաշտպանության նախարարության գլխավոր հետախուզական վարչության պետ (2020 թվականից), գեներալ-լեյտենանտ (2023 թվականից)։ Ուկրաինայի հերոս (2024 թվական):

## Կենսագրություն
Բուդանովը ծնվել է 1986 թվականի հունվարի 4-ին Կիևում: Մանկուց շատ ժամանակ է անցկացրել Ղրիմում և զբաղվել է լողով։

Ավարտել է Օդեսայի ցամաքային զորքերի ինստիտուտը (2007), որից հետո սկսել է ծառայել Ուկրաինայի պաշտպանության նախարարության գլխավոր հետախուզական վարչության հատուկ նշանակության զորքերում, որտեղ զբաղեցրել է տարբեր պաշտոններ:

2014 թվականի գարնանից  մասնակցել է Ուկրաինայի արևելքում ընթացող պատերազմին։ Մարտական վերքեր ուներ։ Բուդանովը, Ուկրաինայի ռազմական հետախուզության մի խումբ այլ սպաների հետ միասին, մասնակցել է 2016 թվականի օգոստոսին Ղրիմի Արմյանսկ քաղաքի մոտակայքում տեղի ունեցած միջադեպին:
ձախից|մինի|230x230փքս|Կիրիլ Բուդանովը 2020 թվականին
Ըստ *[[Նյու Յորք Թայմս|«Նյու Յորք Թայմս»-ի]]* 2024 թվականի հաղորդագրության՝ Բուդանովը գլխավոր հետախուզական վարչության «2245» անվամբ ԿՀՎ-ի կողմից պատրաստված էլիտար ստորաբաժանման անդամ է, որը գրավել է ռուսական անօդաչու թռչող սարքեր և կապի սարքավորումներ, որպեսզի ԿՀՎ մասնագետները կարողանային դրանք հետադարձ կերպով մշակել և կոտրել ռուսական կոդավորման համակարգերը: Հրատարակության համաձայն՝ նա համբավ է ձեռք բերել թշնամու գծերի թիկունքում համարձակ գործողություններին մասնակցելու համար։ 2016 թվականին, դեռևս փոխգնդապետի պաշտոնում լինելով, Բուդանովը, ըստ տեղեկությունների, գլխավորել է հատուկ նշանակության ուժերի ստորաբաժանումը բռնակցված Ղրիմում դեսանտային հարձակման ժամանակ՝ օդանավակայանում պայթուցիկներ տեղադրելու համար։ Վայրէջք կատարելուց հետո զորամասը դարանակալվել է ռուսական հատուկ նշանակության ուժերի կողմից։ Ուկրաինացի զորքերը սպանել են մի քանի ռուս զինվորների, նախքան նահանջը դեպի Ուկրաինայի կողմից վերահսկվող տարածք։ Ըստ *The New York Times-ի* ՝ Բուդանովը «խորը կապեր» ունի ԿՀՎ-ի հետ և Դոնբասում մարտերում վիրավորվելուց հետո տեղափոխվել է Միացյալ Նահանգներ՝ Ուոլթեր Ռիդի անվան ազգային ռազմական բժշկական կենտրոնում բուժման համար:

2019 թվականի ապրիլի 4-ին Կիևում Բուդանովի դեմ անհաջող մահափորձ է իրականացվել։ Այնուհետև Ակադեմիկոս Ուիլյամս փողոցում պայթեցվել է Շևրոլե Էվանդա մակնիշի մեքենա, որի տակ տեղադրված է եղել ական։ Ուկրաինայի գլխավոր դատախազությունը հետագայում հայտարարել է կասկածյալների խմբի ձերբակալման մասին, իսկ Կիևի Գոլոսեևսկի շրջանային դատարանը Ռուսաստանի երկու քաղաքացիների (Թիմուր Ձորտով և Ալեքսեյ Կոմարիչև) դատապարտել է 7 և 8 տարվա ազատազրկման:
[մինի|240x240փքս|Կիրիլ Բուդանովը [Ամերիկայի ձայն|«Ամերիկայի ձայն»-ին տված հարցազրույցի ժամանակ, 2023 թվականի փետրվար]]
2018-ից 2020 թվականներին հատուկ աշխատանք է կատարել։ 2020 թվականին դարձել է Ուկրաինայի արտաքին հետախուզության ծառայության դեպարտամենտի տնօրենի տեղակալ:

2020 թվականի օգոստոսի 5-ին Ուկրաինայի նախագահ Վլադիմիր Զելենսկին գնդապետ Բուդանովին նշանակել է Ուկրաինայի պաշտպանության նախարարության գլխավոր հետախուզական վարչության պետ։ Այս պաշտոնում Բուդանովը փոխարինել է Վասիլի Բուրբային: 2021 թվականի օգոստոսի 24-ին նրան շնորհվել է բրիգադի գեներալի զինվորական կոչում: 2022 թվականի ապրիլի 3-ին նրան շնորհվել է գեներալ-մայորի զինվորական կոչում, իսկ 2023 թվականի սեպտեմբերի 7-ին՝ գեներալ-լեյտենանտի զինվորական կոչում:

2023 թվականի նոյեմբերի վերջին հաղորդվել է, որ Բուդանովի կինը թունավորվել է Ուկրաինայի գլխավոր հետախուզական վարչության մի քանի աշխատակիցների հետ միասին:

## Ռուսաստանում քրեական հետապնդում
2023 թվականի ապրիլի 21-ին Մոսկվայի Լեֆորտովոյի շրջանային դատարանը հեռակա կարգով ձերբակալել է Բուդանովին՝ նրան մեղադրելով ահաբեկչական խմբավորում ստեղծելու, մի խումբ անձանց կողմից զենքի ապօրինի ձեռքբերման և մի խումբ անձանց կողմից պայթուցիկ սարքերի ապօրինի ձեռքբերման մեջ: Ինքը՝ Բուդանովը, հարցազրույցում ասել է, որ այն, ինչ Ռուսաստանի կառավարությունը համարում է ահաբեկչություն, ինքը անվանում է ազատագրում, և տեղի ունեցողը կապել է 2014 թվականին իր երկիր ներխուժման հետ։ Ինչպես պարզաբանել է The New York Times-ը, ԱՄՆ հետախուզությունը Դուգինայի սպանությունը վերագրում է Ուկրաինայի կառավարությանը։ Այս մեղադրանքի վերաբերյալ հարցին ի պատասխան՝ Բուդանովը խնդրելէ չշարունակել այս թեման և նշել է. «Ես միայն կմեկնաբանեմ, որ մենք ռուսների ենք սպանել և կշարունակենք ռուսների սպանել աշխարհի ցանկացած վայրում, մինչև Ուկրաինան հասնի լիակատար հաղթանակի»:

2023 թվականի մայիսի 8-ին ԱՄՆ Պետդեպարտամենտի պաշտոնական մամուլի ասուլիսի ժամանակ հարց է տրվել այս հայտարարության գնահատականի վերաբերյալ։ Պետդեպարտամենտի խոսնակը նշել է, որ իրենք չեն արդարացնում քաղաքացիական անձանց վրա հարձակումները՝ անկախ նրանից՝ Ռուսաստանում, Ուկրաինայում, թե որևէ այլ վայրում:

2023 թվականի դեկտեմբերի 25-ին Մոսկվայի Բասմանի շրջանային դատարանը հեռակա կարգով ձերբակալել է Կիրիլ Բուդանովին (նա մեղադրվում է 104 ահաբեկչական ակտ կատարելու մեջ (Քրեական օրենսգրքի 205-րդ հոդվածի 2-րդ մասի «ա» և «բ» կետեր)): Ռուսաստանի քննչական կոմիտեի հոկտեմբերյան մամուլի հաղորդագրության մեջ Բուդանովը մեղադրվում է 2022 թվականի ապրիլից մինչև 2023 թվականի սեպտեմբերն ընկած ժամանակահատվածում Մոսկվայի և Մոսկվայի մարզի, Ռոստովի, Բելգորոդի, Բրյանսկի մարզերի, Ռուսաստանի կողմից բռնակցված Ղրիմի և Սևաստոպոլի տարածքներում ավելի քան 100 ավիահարվածներ կազմակերպելու և իրականացնելու մեջ։

## Պարգևներ
* Ուկրաինայի հերոս՝ «Ոսկե աստղ» շքանշանով (2024 թվականի փետրվարի 8)՝ *Ուկրաինայի պետական ինքնիշխանության և տարածքային ամբողջականության պաշտպանության գործում ցուցաբերած անձնական քաջության և հերոսության, ուկրաինացի ժողովրդին անձնուրաց ծառայության համար*
* Ռազմական վաստակի խաչ (2022 թվականի օգոստոսի 23)՝ *Ուկրաինայի պետական ինքնիշխանության և տարածքային ամբողջականության պաշտպանության գործում ցուցաբերած ակնառու անձնական վաստակի, զինվորական երդմանը հավատարմության համար*
* «Արիության համար» շքանշանի լիիրավ ասպետ
* Կրծքանշան «Զինվորական քաջության համար»
* Պատվո շքանշան
* Հուշատախտակ «Ռազմական քաջության համար»
* Լեհաստանի Հանրապետությանը մատուցած ծառայությունների համար շքանշան (2025 թվական, Լեհաստան)

## Ծանոթագրություններ

 
Կատեգորիա:Գեներալ-լեյտենանտներ
Կատեգորիա:Հետախույզներ
Կատեգորիա:Ուկրաինացի զինվորականներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի ներխուժումն Ուկրաինա (2022)