Մարկ Բլոկ

**Մարկ Բլոկ** (, ), ֆրանսիացի պատմագետ։

## Կենսագրություն
Մարկ Բլոկը ծնվել է Լիոնում, էլզասյան հրեական ընտանիքում։ Հայրը՝ Գյուստավ Բլոկը, իր ժամանակի անտիկ պատմության հայտնի պրոֆեսոր էր։ Մարկ Բլոկը բազմիցս նշել է իր վրա հոր բարերար ազդեցության մասին։

Միջնակարգ կրթությունը ստանում է Փարիզում՝ Լյուդովիկոս Մեծի լիցեյում։ Այնուհետև 1904 թվականին փոխադրվում է Բարձրագույն մանկավարժական դպրոց (ինստիտուտ) (École normale supérieure)։ 1908 թվականին պատմության և աշխարհագրության դասավանդման իրավունք է ստանում Լայպցիգում, այնուհետև՝ Բեռլինում (1908-1909 թվականներ)։

1912 թվականին դասավանդում է Մոնպելյեի և Ամյենի լիցեյներում։ Իսկ արդեն 1913 թվականին հրատարակում է իր առաջին գիրքը՝ «Իլ-դը-Ֆրանս. երկրամաս՝ Փարիզի շուրջ»։ Այստեղ նա, ինչպես Լ. Ֆևրը, մի փոքրիկ երկրամասի տեղային պատմության հետնախորքի վրա վերակառուցում է դարաշրջանի ընդհանուր պատկերը։ Առաջին աշխարհամարտի սկսվելուն պես բանակ է զորակոչվել, ծառայել է հետևազորում։ Ծառայության ժամանակ արժանանում է բազմաթիվ պարգևների։ Զորացրվելուց անմիջապես հետո հրավիրվում է Ստրասբուրգ՝ դասախոսելու։ Այստեղ էլ պաշտպանում է դոկտորական ատենախոսությունը՝ «Իլ-դը-Ֆրանսը միջնադարում. արքաներ և ստրուկներ» թեմայով։ Ծանոթանում է Լ. Ֆևրի հետ։ 1924 թվականին հրատարակում է իր «Հրաշագործ արքաները» հետազոտությունը։ Այստեղ Մ. Բլոկը չի սահմանափակվել սոսկ պատմական մի ժամանակով, այլ ընդգրկել է ավելի մեծ պատմական տևողություն (14-16-րդ դարեր), որը հետագայում Ֆ. Բրոդելի կողմից զարգացվել է որպես «երկար տևողություն» հասկացություն։

1929 թվականին Ստրասբուրգում Լ. Ֆևրի համախմբագրությամբ հրատարակում են «Տարեգրություններ տնտեսական և ընկերային պատմության» (*Annales d'histoire économique et sociale*) հանդեսի առաջին համարը, հիմքը դնելով հետագայում հայտնի Աննալների դպրոցի։ 1931 թվականին հրատարակվում է իր «Ֆրանսիական ագրարային պատմության բնորոշ գծերը» մենագրությունը՝ տալով հասարակական կառույցի բովանդակության հնարավորինս համապարփակ մեկնաբանությունը։ 1936 թվականին նա արդեն տնտեսության պատմության պրոֆեսոր է Ստրասբուրգում։ 1936-1938 թվականներին ակտիվ մասնակցում է Ազգային ճակատի գործողություններին։ Իսկ ավելի ուշ՝ միանում Ֆրանսիայում կրթական բարեփոխումներ ծրագրերին։

1939 թվականի օգոստոսին կրկին զորակոչվում է բանակ։ Գրում է «Տարօրինակ պարտություն» գիրքը (հրատարակվում է հետմահու՝ 1946 թվականին)։ Այս ժամանակ որոշակի հակասություններ են ծագում Լ. Ֆևրի և Մ. Բլոկի միջև։ Մասնավորապես, երբ Մ. Բլոկի հրեա լինելու պատճառով ամսագիրը փակվելու վտանգի տակ էր դրված. Լ. Ֆևրը Մ. Բլոկին առաջարկում է հանդես գալ կեղծանունով, ինչին չէր ուզում համաձայնվել Մ. Բլոկը։ Սակայն շուտով համաձայնության է գալիս և սկսում է տպագրվել արդեն կեղծանունով։ 1941-1942 թվականներին աշխատում է իր «Պատմության պաշտպանական կամ պատմաբանի արհեստը» ծրագրային հետազոտության վրա։ 1944 թվականին ձերբակալվում է գեստապոյականների կողմից։ Գերության մեջ էլ չի դադարեցնում իր գիտական գործունեությունը՝ Լ. Ֆևրին է մաս-մաս ուղարկում «Պատմության պաշտպանականի» գլուխները և մի շարք հոդվածներ։

1944 թվականին հուլիսի 16-ին գնդակահարվում է Լիոնից ոչ հեռու։

## Ստեղծագործություններ
մինի|"Ֆրանսիական ագրարային պատմության բնորոշ գծերը'' երկհատորյակի առաջին հրատարակությունը Արման Կոլի հրատարակչության կողմից
* *Rois et Serfs*, thèse soutenue en 1920.
* *Les Rois thaumaturges*, 1924 (dernière réédition chez Gallimard en 1998).
* *Les Caractères originaux de l'histoire rurale française*, 1931 (dernière réédition chez Pocket, avec une préface de Pierre Toubert, en 2006).
* *La Société féodale*, 2 vol., 1939-1940 (dernière réédition chez Albin Michel, en un seul volume, en 1998).
* *L'Étrange Défaite*, 1940 (première publication en 1946).
* *[http://classiques.uqac.ca/classiques/bloch_marc/apologie_histoire/apologie_histoire.html Apologie pour l'histoire ou métier d'historien] *, 1941 (première publication en 1949).
** Ces deux derniers textes sont réédités avec de nombreux autres dans le recueil établi par Annette Becker et Etienne Bloch։ *L'histoire, la Guerre, la Résistance*, Gallimard, collection «Quarto», 2006.
* *La Terre et le paysan. Agriculture et vie rurale au XVIIe et XVIIIe siècles*, Armand Colin, 1999, est un recueil d'articles avec une préface d'Emmanuel Le Roy Ladurie.

## Հրապարակումներ
* Marc Bloch, *Lettres de la drôle de guerre*, *Les Cahiers de l'IHTP*, cahier n° 19, décembre 1991 (lettres à son fils Etienne).
* Bryce and Mary Lyon, *The birth of Annales history - the letters of Lucien Febvre and Marc Bloch to Henri Pirenne (1921-1935)*, Commission royale d'histoire, Bruxelles, 1991.
* Marc Bloch, *Écrire la société féodale. Lettres à Henri Berr, 1924-1943*, Editions de l'IMEC, Paris, 1992.
* "Marc Bloch, Fritz Rörig : correspondance (1928-1932)" établie et présentée par Peter Schöttler, *Cahiers Marc Bloch*, n° 1, 1994, p.&nbsp;17-52.
* "Lettres à Robert Boutruche", établies par Etienne Bloch, présentées et annotées par Bertrand Müller, *Cahiers Marc Bloch*, n° 4, 1996, p.&nbsp;25-98.
* Marc Bloch-Lucien Febvre, *Correspondance*, édition établie et présentée et annotée par Bertrand Müller։
** tome I, *La naissance des Annales 1928-1933*, Fayard, 2004.
** tome II, *De Strasbourg à Paris, 1934-1937*, Fayard, 2004.
** tome III, *Les Annales en crise, 1938-1943*, Fayard, 2004.

## Տեսություն
* Սմբատ Հովհաննիսյան, Աննալների պատմագիտական դպրոցը. Լյուսյեն Ֆևրի և Մարկ Բլոկի պատմության տեսությունը, Վէմ համահայկական հանդես, Գ (Թ) տարի, 2011, թիվ 2 (34) ապրիլ-հունիս, “Վէմ հանդես” ՍՊԸ հրատարակչություն, էջ 95-118։
* Սմբատ Հովհաննիսյան, Համընդգրկուն պատմության և քանակային պատմության հիմնախնդիրը ֆ‎րանսիական “Աննալների” դպրոցի կերպափոխության համատեքստում, “Կանթեղ”, Երևան, 1, (2008), էջ 103-109։
* Սմբատ Հովհաննիսյան, Հայ առևտրական կապիտալը Ֆերնան Բրոդելի քաղաքակրթությունների տեսության ծիրում, Պատմության հարցեր, Երևան, 1, (2009), էջ 62-68։
* Սմբատ Հովհաննիսյան, “Աննալների” պատմագիտական դպրոցը և դրա կերպափոխության շրջափուլերը, Պատմության հարցեր, Երևան, 1, (2009), էջ 123-134։
* Սմբատ Հովհաննիսյան, Ֆերնան Բրոդել (1902-1985), Պատմության հարցեր, Երևան, 1, (2009), էջ 191-193։
* Սմբատ Հովհաննիսյան, P.Burke, French Historical Revolution։ The Annales School, 1929-1989, Stanford University Press, 1990, (Գրախոսություն), Երևան, 1, (2009), էջ 267-270։
* Սմբատ Հովհաննիսյան, Ֆերնան Բրոդելի պատմության տեսությունը, Վէմ համահայկական հանդես, Գ (Թ) տարի, 2011, թիվ 1 (33) ապրիլ-հունիս, “Վէմ հանդես” ՍՊԸ հրատարակչություն, էջ 98-119։
* Ալբերտ Ստեփանյան, Երվանդ Մարգարյան, Ժամանակի կառույցը Ֆ.Բրոդելի պատմահայեցողության ծիրում, Պատմություն և կրթություն, Երևան, 1-2, (2005), էջ 33-42։

## Կենսամատենագրություն
* Olivier Dumoulin, *Marc Bloch*, Presses de Sciences Po, 2000.
* Lucien Febvre, « Marc Bloch et Strasbourg », *Mémorial des années 1939-1945*, Strasbourg, Faculté des lettres, s.d. Article repris dans Lucien Febvre, *Combats pour l'Histoire*, A. Colin, 1952, 1992 [rééd. en poche chez Press Pocket, coll. « Agora », 1995].
* Carole Fink, *Marc Bloch. Une vie au service de l'histoire*, Presses universitaires de Lyon, 1997 (version angl. 1989).
* Ulrich Raulff, *Marc Bloch. Un historien au XXe siècle*, Editions de la Maison des sciences de l'homme, 2006 (version all. 1995).
* Massimo Mastrogregori, *Introduzione a Bloch*, Laterza, 2001.
* Freddy Raphaël, "*Les Rois Thaumaturges* de Marc Bloch et la fondation de l'anthropologie politique et religieuse à Strasbourg", *Revue des Sciences Sociales*, 2008, n°40, pp.&nbsp;104–113.
* Peter Schöttler (éd.), *Marc Bloch - Historiker und Widerstandskämpfer*, Campus-Verlag, 1999.
* François-Olivier Touati, *Marc Bloch et l'Angleterre*, Boutique de l'Histoire éditions, 2007.

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Ֆրանսիացի պատմաբաններ
Կատեգորիա:1886 ծնունդներ
Կատեգորիա:Հուլիսի 6 ծնունդներ
Կատեգորիա:Լիոն քաղաքում ծնվածներ
Կատեգորիա:Ֆրանսիայում ծնվածներ
Կատեգորիա:20-րդ դարի պատմաբաններ
Կատեգորիա:Պատվո լեգեոնի շքանշանի ասպետներ
Կատեգորիա:Հոլոքոստի զոհեր
Կատեգորիա:Ֆրանսիայում հրազենից մահացածներ
Կատեգորիա:Լայպցիգի համալսարանի շրջանավարտներ
Կատեգորիա:Հումբոլդտի համալսարանի շրջանավարտներ
Կատեգորիա:Ֆրանսիացի ռազմական գործիչներ
Կատեգորիա:Ֆրանսիացի փիլիսոփաներ
Կատեգորիա:Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի զինվորականներ
Կատեգորիա:Առաջին համաշխարհային պատերազմի զինվորականներ
Կատեգորիա:Ֆրանսիացի գրողներ
Կատեգորիա:Հրաձգային զենքից մահացածներ