Ազգային անկախության օրերի ցանկ

thumb|right|300px|

**Անկախության օրը** ամենամյա իրադարձություն է՝ հիշատակելու ազգի անկախությունը կամ ինքնիշխանությունը, հաճախ այլ երկրի կամ ազգի մաս կամ խումբ լինելուց ազատվելուց հետո, հազվադեպ՝ ռազմական օկուպացիայի ավարտից հետո։

## Ցանկ
Ներքոնշյալ ցուցակն ընդգրկում է ներկայիս ՄԱԿ-ի անդամ և դիտորդ երկրները, որոնք ունեն ազգի՝ այլ ուժից անկախության կամ ինքնիշխանության հաստատմանը նվիրված հասարակական տոն։ Ցուցակը չի ընդգրկում ռեժիմի փոփոխություն հիշատակող օրեր (օրինակ՝ տարբեր հեղափոխության օրեր կամ հանրապետության օրեր), օկուպացված ռազմական տերությունից ազատագրման օրեր (ազատագրման օրեր կամ հաղթանակի օրեր) կամ անկախության հռչակման հետ կապ չունեցող այլ ազգային օրեր։

}
|Մարտի մեկյան շարժում
|
|1919
|Ճապոնական կայսրություն
|1919թ․-ին Կորեական անկախության հռչակագիրը։ Այդ օրը տոնվում է Սամիլյեոլ կամ անկախության հայտարարման օր։
|- 
|Կորեայի ազատագրման օր
|
|1945
|Ճապոնական կայսրություն
|1945թ․-ին Ճապոնական Կայսրությունից անկախացումը։ Կորեայի հանրապետության Ժամանակավոր կառավարությունը ստեղծվել է 1919թ․-ին։ 1950-1953թթ. Կորեական պատերազմը։
|- 
|
|
|
|1961
|Միացյալ Թագավորություն
|
|- 
|
|Անկախության օր
|
|1991
|Խորհրդային Սոցիալիստական Հանրապետությունների Միություն
|
|- 
|
|*Չկա*
|
|
|
|Լաոսը Ֆրանսիայից ինքնավարություն է ձեռք բերել 1949թ․-ի հուլիսի 19-ին և ամբողջական անկախություն՝ 1953թ․-ի հոկտեմբերի 22-ին, բայց այդ օրերը չեն նշվում որպես պետական տոներ Լաոսում։ Դեկտեմբերի 2-ին Ազգային օրը հիշատակում է Լաոսցիների դեմոկրատական Հանրապետության ստեղծումը 1975թ․-ին։
|-
|rowspan="2"|
|Լատվիայի Հանրապետության հռչակման օր
|
|1918
|Ռուսական կայսրություն և Գերմանական կայսրություն
|1918թ․-ի նոյեմբերի 18-ին անկախության հայտարարում։ Լատվիան Ռուսական կայսրության մասն էր Առաջին աշխարհամարտից առաջ, բայց նրա տարածքը 1918թ․-ի մարտին հանձնվել էր Գերմանական կայսրությանը։
|- 
|
|
|1990
|Խորհրդային Սոցիալիստական Հանրապետությունների Միություն
|Լատվիայի Հանրապետության անկախության վերականգնման մասին դեկլարացիա
|- 
|
|Անկախության օր
|
|1943
|Ֆրանսիա
|
|- 
|
|
|
|1966
|Միացյալ Թագավորություն
|
|- 
|
|Անկախության օր
|
|1847
|Ամերիկյան գաղութացման հասարակություն
|Լիբերիայի անկախության հռչակագիր
|- 
|
|
|
|1951
|Իտալիա
|Անկախություն Իտալիայից 1947թ․ փետրվարի 10-ին, բրիտանացիներից և ֆրանսիացիներից ազատվեց 1951թ․ դեկտեմբերի 24-ին 
|-
| 
|*Չկա* || || || ||
|- 
|rowspan="2"|
|Պետականության վերականգնման օր
|
|1918
|Ռուսական կայսրություն և Գերմանական կայսրություն
|Լիտվայի անկախության ակտ։
|- 
|Անկապության վերականգնման օր
|
|1990
|Խորհրդային Սոցիալիստական Հանրապետությունների Միություն
|Լիտվայի պետության վերահաստատման ակտ
|-
| 
|*Չկա* || || || ||
|- 
|
|
|
|1960
|Ֆրանսիա
|
|- 
|
|
|
|1964
|Միացյալ Թագավորություն
|
|- 
|
|Անկախության օր
|
|1957
|Միացյալ Թագավորություն
|Մալայզիայի անկախության հռչակագիր
|- 
|
|
|
|1965
|Միացյալ Թագավորություն
|
|- 
|
|
|
|1960
|Ֆրանսիա
|
|- 
|
|Անկախության օր
|
|1964
|Միացյալ Թագավորություն
|
|-
| 
|*Չկա* || || || ||

|- 
|
|
|
|1960
|Ֆրանսիա 
|Ֆրանսիայի հետ հոկտեմբերի 19-ին ստորագրված համաձայնագրի ուժի մեջ մտնելու օր
|- styl
|
|
|
|1968
|Միացյալ Թագավորություն
|
|- 
|
|Դոլորեսի կանչը
|
|1810
|Իսպանական կայսրություն
|Մեքսիկայի անկախության պատերազմի սկիզբ
|-
| 
|Անկախության օր
| 
|1986
|Ամերիկայի Միացյալ Նահանգներ
|Ազատ ասոցիացիայի Համաձայնագրի ուժի մեջ մտնելու օրը
|- 
|
|Անկախության օր
|
|1991
|Խորհրդային Սոցիալիստական Հանրապետությունների Միություն
|Մոլդովայի անկախության հռչակագիր
|-
| 
|*Չկա* || || || ||
|- 
|
|Անկախության օր
|
|1911
|Ցին կայսրություն
|Անկախությունը հռչակվել է 1911թ․-ին։ Այնուամենայնիվ, նորաստեղծ մոնղոլյան կառավարությունը չափազանց թույլ էր դիմակայելու 1919թ․-ին Չինաստանի Հանրապետությանը և 1921թ․-ի սկզբին Սպիտակ Ռուսաստանին։ Ռոման ֆոն Ունգեր-Շտերնբերգի ուժերը դուրս մղելուց հետո նոր կոմունիստական կառավարությունը պաշտոնապես ստեղծվեց 1921թ․ հունիսի 11-ին։
|- 
|
|
|
|2006
|Սերբիա և Չեռնոգորիա
|2006թ․-ին Չեռնոգորիայի անկախության հանրաքվե
|- 
|rowspan=2|
|Անկախության օրվա հռչակում
|
|1944
|Ֆրանսիա և Իսպանիա
|
|-
|Անկախության օր
|
|1955
|Ֆրանսիա և Իսպանիա
|Մոհամմեդ 5-րդի վերադարձը Մարոկկո աքսորից հետո
|- 
|
|
|
|1975
|Պորտուգալիա 
|
|-
|
|Անկախության օր
|
|1948
|Միացյալ Թագավորություն 
|Բուրմեսյան անկախության հռչակագիր
|- 
|
|
|
|1990
|Հարավային Աֆրիկա
|
|- 
|
|
|
|1968
|Ավստրալիա, Նոր Զելանդիա և Միացյալ Թագավորություն
|
|-
| 
|*Չկա* || || || ||

|-
|- 
|
|
|
|1581
|Իսպանական կայսրություն
|Անկախության հռչակագիր 1581թ․–ին՝ որպես Հոլանդիայի Հանրապետություն
|-
| 
|*Չկա* || || || ||

|- 
|
|Անկախության օր
|
|1821
|Իսպանական կայսրություն
|Կենտրոնական Ամերիկայի անկախության ակտ
|- 
|
|Անկախության օր
|
|1960
|Ֆրանսիա
|ֆրանսիայի հետ հուլիսի 11-ին ստորագրված համաձայնագրի ուժի մեջ մտնելու օր։
|- 
|
|Անկախության օր
|
|1960
|Միացյալ Թագավորություն
|
|- 
|
|Անկախության օր
|
|1991
|Հարավսլավիայի Սոցիալիստական Ֆեդերատիվ Հանրապետություն
|
|- 
|
|Սահմանադրության օր
|
|1814
|Դանիա
|Նորվեգիայի անկախություն և Սահմանադրություն (1814թ․ մայիսի 17)
|- 
|
|Անկախության օր
|
|1650
|Պորտուգալիա
|
|- 
|
|Անկախության օր
|
|1947
|Միացյալ Թագավորություն
|1947թ․-ին Հնդկաստանի անկախության ակտի ուժի մեջ մտնելու օր
|-
| 
|*Չկա* || || || ||
|- 
|
|Ազգային օր
|
|1988
|Իսրայել
|Պաղեստինի անկախության հռչակագիր
|- 
|rowspan="2"|
|
|
|1821
|Իսպանիա
|Պանամայի անկախության ակտ
|- 
|
|
|1903
|Կոլումբիա
|Պանաման մինչև  1903թ. «Մեծ կոլումբիայի» անդամ էր։ Կոլումբիայից 1903թ.-ին առանձնացումը նշվում է որպես պաշտոնական տոն նոյեմբերի 3-ին։
|- 
|
|
|
|1975
|Ավստրալիա Պապուայի և Նոր Գվինեայի նախկին երկրամասում
|
|- 
|
|Անկախության օր
|
|1811
|Իսպանական կայսրություն
|
|- 
|
|Անկախության օր
|
|1821
|Իսպանական կայսրություն
|
|- 
|
|Անկախության օր
|
|1898
|Իսպանական կայսրություն
|Ֆիլիպինների անկախության հռչակագիր Էմիլիո Ագուինալդոյի կողմից Իսպանիայի դեմ Ֆիլիպինյան հեղափոխության ժամանակ։ Ֆիլիպինները 1946թ․-ի հուլիսի 4-ին հասել է ԱՄՆ-ից ինքնավարության և Նշում էր հուլիսի 4-ը որպես անկախության օր մինչև 1964թ.։

|- 
|
|Անկախության օր
|
|1918
|Ռուսական կայսրություն և Գերմանական կայսրություն
|1918թ․-ին Լեհաստանի անկախության վերականգնումը Ռուսաստանի, Պրուսիայի և Ավստրիայի կողմից 123 տարվա միջնապատումից հետո։
|- 
|
|Անկախության օրվա վերականգնում
|
|1640
|Իսպանական կայսրություն
|Պորտուգալիան պաշտոնապես ինքնավար պետություն էր, բայց երկիրը գտնվում էր իսպանական թագի հետ անձնական միության մեջ 1580թ․-ից մինչև 1640թ․՝ Իսպանիայի հետ Իբերիայի միությունից Պորտուգալիայի լիակատար ինքնավարության վերականգնման օրվանից։
|-
|
|Ազգային օր
|
|1971
|Միացյալ Թագավորություն
|Նախնական անկախությունը սեպտեմբերի 7-ին
|- 
|
|
|
|1877
|Օսմանյան կայսրություն
|Ռումինիայի կողմից իր անկախության հռչակումը, մինչդեռ 1877-1878թթ․ Ռուսաստանի հետ մեկտեղ Օսմանյան Կայսրության դեմ  Ռումինիայի անկախության պատերազմի միայն սկիզբն էր։
|-
| 
|*Չկա* || || || ||
|- 
|
|Անկախության օր
|
|1962
|Բելգիա
|1746թ․-ի ՄԱԿ-ի Գլխավոր Ասամբլեայի բանաձևի՝ Ռուանդա-Ուրունդի հոգաբարձության դադարեցման ուժի մեջ մտնելու օր
|- 
|
|Անկախության օր
|
|1983
|Միացյալ Թագավորություն
|
|- 
|
|Անկախության օր
|
|1979
|Միացյալ Թագավորություն
|
|- 
|
|Անկախության օր
|
|1979
|Միացյալ Թագավորություն
|
|- 
|
|
|
|1962
|Նոր Զելանդիա
|
|-
| 
|*Չկա* || || || ||
|- 
|
|Անկախության օր
|
|1975
|Պորտուգալիա
|Պորտուգալիայի հետ 1974թ․-ի նոյեմբերի 26-ին կնքված համաձայնագրի ուժի մեջ մտնելու օրը
|-
| 
|*Չկա* || || || ||
|- 
|
|Անկախության օր
|
|1960
|Ֆրանսիա
|
|- 
|
|Պետականության օր
|
|1804
|Օսմանյան կայսրություն
|1804թ․-ին Սերբական առաջին ապստամբության սկիզբը․ այն ներառվեց Սերբական Հեղափոխության մեջ։ Օսմանյան Կայսրությունից անկախության պատերազմ, և 1835թ․-ին Առաջին Սահմանադրության ընդունումը։
|- 
|
|
|
|1976
|Միացյալ Թագավորություն
|
|- 
|
|Անկախության օր
|
|1961
|Միացյալ Թագավորություն 
|
|- 
|
|Ազգային օր
|
|1965
|Մալայզիա
|Սինգապուրի հռչակումը
|- 
|
|
|
|1992
|
|1992թ․-ին անկախության հռչակագիր (միայն հիշատակման օր), դե յուրե անկախությունը եղավ հունվարի 1-ին, 1993թ․-ին Չեխոսլովակիայի բաժանումից հետո (ազգային տոն)
|- 
|
|Անկախության և միասնության օր
|
|1991
|Հարավսլավիայի Սոցիալիստական Ֆեդերատիվ Հանրապետություն
|1990թ․-ի անկախության հանրաքվեի պաշտոնական արդյունքների հռչակման օր՝ հաստատելով Հարավսլավիայից սեցեսիան (Պետականության օր)։ Հարավսլավիայի անկախությունը հռչակվեց 1991թ․-ին։
|- 
|
|Անկախության օր
|
|1978
|Միացյալ Թագավորություն
|
|- 
| 
|Անկախության օր
|
|1960
|Իտալիա և Միացյալ Թագավորություն
|Սոմալիում (նախկինում Իտալական Սոմալի) Վստահության տարածքների և Բրիտանական Սոմալիի միություն՝ ստեղծելով Սոմալիի Հանրապետություն։ Իրադարձությունը նշվում է ամեն տարի։
|-
|
|Տոն չէ
|
|1931
|Միացյալ Թագավորություն
|Անկախություն 1931թ․-ին  1926թ․-ի Բալֆորյան հռչակագրի պայմաններով, որը պետական տոն չէ։ Հարավաֆրիկյան Միությունը ձևավորվել է 1910թ․ մայիսի 31–ին և Հարավաֆրիկյան Հանրապետությունը հռչակվել է 1961թ․-ի մայիսի 31-ին ապարտհեյդի ընթացքում փոքրամասնության օրենքի տակ։ Մեծամասնության կանոնակարգը, որը ձեռք է բերվել 1994թ․-ի ապրիլի 27-ին, նշվում է ամեն տարի որպես Ազատության օր։
|- 
|
|Անկախության օր
|
|2011
|Սուդան
|
|-
| 
|*Չկա* || || || ||
|- 
|
|Անկախության օր
|
|1948
|Միացյալ Թագավորություն
|
|- 
|
|Անկախության
|
|1956
|Եգիպտոս և Միացյալ Թագավորություն
|
|- 
|
|Անկախության օր
|
|1975
|Նիդեռլանդներ
|
|- 
|
|Ազգային օր
|
|1523
|
|Նշվում է 1523թ․-ին Գուստավ Վազայի թագավորի ընտրությունը և նոր սահմանադրությունները 1809 և 1974 թվականներին։ Թագավոր Գուստավ Վազայի ընտրությունը Կալմար միության դե ֆակտո ավարտն էր և դիտվում էր որպես անկախության պաշտոնական հայտարարություն։
|- 
|
|Շվեյցարիայի ազգային օր
|
|1291
|
|Սրբազան Հռոմեական կայսրության դեմ դաշինք 1291թ․-ին։
|- 
|
|Էվակուացիայի օր
|
|1946
|Ֆրանսիա
|Սիրիայի ֆրանսիական մանդատի վերջը 1946թ․
|- 
|
|Անկախության օր
|
|1991
|Խորհրդային Սոցիալիստական Հանրապետությունների Միություն
|
|- 
|
|
|
|1961
|Միացյալ Թագավորություն
|Տանգանիկայի անկախություն
|- 
|
|
|
|1960
|Ֆրանսիա
|
|- 
|
|
|
|1970
|Միացյալ Թագավորություն
|Պաշտպանության կարգավիճակի դադարեցումը 1970թ․
|- 
|
|Անկախության օր
|
|1962
|Միացյալ Թագավորություն
|1962թ. Տրինիդադ և Տոբագոյի անկախության ակտի ուժի մեջ մտնելու օր
|- 
|
|Անկախության օր
|
|1956
|Ֆրանսիա
|
|-
| 
|*Չկա* || || || ||
|- 
|
|Անկախության օր
|
|1991
|Խորհրդային Սոցիալիստական Հանրապետությունների Միություն
|
|- 
|
|Անկախության օր
|
|1978
|Միացյալ Թագավորություն
|
|- 
|
|Անկախության օր
|
|1962
|Միացյալ Թագավորություն
|
|- 
|rowspan="2"|
|Անկախության օր
|
|1991
|Խորհրդային Սոցիալիստական Հանրապետությունների Միություն
|Ուկրաինայի անկախության հռչակագիր
|- 
|Միասնության օր
|
|1919
|
|1919թ. հունվարի 22-ին Ուկրաինայի միավորումը
|- 
|
|Ազգային օր
|
|1971
|Միացյալ Թագավորություն
|
|-
| 
|*Չկա* || || || ||
|- 
|
|Անկախության օր կամ Հուլիսի 4
|
|1776
|Մեծ Բրիտանիայի թագավորություն
|ԱՄՆ-ի անկախության հռչակագիր
|- 
|
|Անկախության օր
|
|1825
|Բրազիլական կայսրություն
|Անկախության հռչակագիր և Ռիո դե լա Պլատայի միացյալ մարզերի հետ միավորում
|- 
|
|Անկախության օր
|
|1991
|Խորհրդային Սոցիալիստական Հանրապետությունների Միություն
|
|- 
|
|Անկախության օր
|
|1980
|Միացյալ Թագավորություն և Ֆրանսիա
|
|-
| 
|*Չկա* || || || ||
|- 
|
|Անկախության օր
|
|1811
|Իսպանական կայսրություն
|Վենեսուելայի անկախության հռչակագիր
|- 
|
|Անկախության օր
|
|1945
|Ճապոնիա և Ֆրանսիա
|
|- 
|
|
|
|1967
|Միացյալ Թագավորություն
|Հարավային Եմենի անկախության հռչակագիր
|- 
|
|Անկախության օր
|
|1964
|Միացյալ Թագավորություն
|1964թ․-ին Զամբիայի անկախության ակտի ուժի մեջ մտնելու օր
|- 
|
|Անկախության օր
|
|1980
|Միացյալ Թագավորություն
|Լանկաստերի պալատի համաձայնագրի ուժի մեջ մտնելու օր
|}

## Տես նաև
* Ապագաղութայնացում

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Ազգային օրեր
Կատեգորիա:Անկախության հանրաքվեներ
Կատեգորիա:Անկախության շարժումներ
Կատեգորիա:Անկախության պատերազմներ
Կատեգորիա:Անկախություն
Կատեգորիա:Երկրների ցանկեր
Կատեգորիա:Ինքնիշխանություն
Կատեգորիա:Տոների ցանկեր