open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Յոսթ Ամման

**Յոսթ Ամման** (, ), տասնվեցերորդ դարի շվեյցարացի նկարիչ և փորագրիչ, գրքի ճանաչված պատկերազարդող և փայտափորագրող։

## Կենսագրություն
Յոսթ Ամմանը ծնվել է 1539 թվականի հունիսի 13-ին, Շվեյցարիայի Ցյուրիխ քաղաքում։
Նրա առաջին աշխատանքները եղել են գրքավաճառ Ֆրոշաուերի պատվերով։ Նրա նկարները և կտավները որոշ չափով պահպանվել են, նրա փորագրությունների մեծ մասը, արված պղնձի և փայտի վրա, պատրաստվել են հիմնականում Զիգմունդ Ֆոյերաբենդի համար, Մայնի Ֆրանկֆուրտ քաղաքում։

1560 թվականին Ամմանը տեղափոխվել է գերմանական Նյուրնբերգ քաղաք և համագործակցել է այնտեղ Վիրգիլիոս Սոլիսի և այլ նկարիչների հետ։ Պղնձի վրա նրա փորագրությունների թիվը հասնում է մի քանի հարյուրի, ավելի մեծ է փայտի վրա արված փորագրությունների թիվը, չնայած որ դրանց մեծ մասը նա կատարել է ոչ մենակ։
XVI-րդ դարի երկրորդ կեսին Յոսթ Ամմանի նկարներն ու գրքերը չափազանց տարածված են եղել և վերահրատարակվել են մի քանի անգամ։
Բրոքհաուզի և Եֆրոնի հանրագիտական բառարանում նրա աշխատանքներին տրված է հետևյալ գնահատականը. «Որքան նա հասարակ է աստվածաշնչյան իր պատկերազարդումներում, նույնքան էլ թարմ ու պարզ է, երբ պատկերում է իրեն շրջապատող կերպարները։ Նա գերմանացի ամենաարդյունավետ նկարազարդողներից մեկն է։ Նրա ստեղծագործություններն իրենց ճշմարտացիությամբ և պատկերների խորությամբ լավագույն նյութ են հնագույն գերմանական ազգի կենցաղն ուսումնասիրելու համար։ Նրա լավագույն ստեղծագործողություններից են Հանս Սաքսի, Ծովակալ Կոլինյիի, Յոհան Նոյդյորֆերի և ուրիշների դիմանկարները, փորագրությունները պղնձի և փայտի վրա հագուստի պատկերները, գրքերի պատկերազարդումներ»։
Յոսթ Ամմանը մահացել է Նյուրնբերգ քաղաքում, 1591 թվականի մարտի 17-ին։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* 
* Կենսագրություն

Կատեգորիա:Շվեյցարացի նկարիչներ
Կատեգորիա:16-րդ դարի նկարիչներ
Կատեգորիա:Շվեյցարացի փորագրիչներ
Կատեգորիա:Շվեյցարացի դիզայներներ
Կատեգորիա:Շվեյցարացի գրաֆիկներ
Կատեգորիա:Շվեյցարացի արվեստագետներ
Կատեգորիա:Գերմանացի փորագրողներ
Միշել Մաշադո

**Միշել Մասեդո Ռոշա Մաշադո** (, ), բրազիլացի ֆուտբոլիստ, եզրային պաշտպան։ Հանդես է գալիս իսպանական «Լաս Պալմաս»-ի կազմում։

## Ակումբային կարիերա
### Վաղ տարիներ
Միշելը ծնվել է Ռիո դե Ժանեյրո քաղաքում։ 1997 թվականին միացել է «Բոտաֆոգո»-ի երիտասարդական թիմին։

2005 թվականին ֆուտբոլիստը տեղափոխվել է «Ֆլամենգո»։

### «Ալմերիա»
2008 թվականի հունիսի 23-ին Մաշադոն տեղափոխվել է Լա Լիգան ներակայացնող «Ալմերիա»։ Նա թիմի հետ կնքել է 7 տարվա պայմանագիր։

Միշելը իր դեբյուտը նշել է նոյեմբերի 16-ին` «Մալյորկա»-ի դեմ խաղում։ Հանդիպումն ավարտվել է 2-1 հաշվով` «Ալմերիա»-ի հաղթանակով։ Այդ խաղում բրազիլացին 87-րդ րոպեին փոխարինել է Ժուանմա Օրտիզին։ Առաջին անգամ մեկնարկային կազմում անցկացրել է 2009 թվականի մայիսի 10-ին` «Սպորտինգ»-ի դեմ խաղում։

2009 թվականի սեպտեմբերի 20-ին նա խփել է իր առաջին գոլը` դառնալով «Խետաֆե»-ի դեմ խաղում հաղթական գոլի հեղինակ։ 2011/12 մրցաշրջանի ընթացքում Միշել Մաշադոն մասնակցել է 35 հանդիպման։

### «Ատլետիկո Մինյերո»
2012 թվականի հուլիսի 19-ին Միշել Մաշադոն վարձավճարով տեղափոխվել է բրազիլական «Ատլետիկո Մինյերո»։ Նա վերադարձել է հայրենիք, Իսպանիայում որոշակի անձնական խնդիրներ ունենալուց հետո։

Բրազիլական թիմի կազմում Մաշադոն իր նորամուտը նշել է միայն 2013 թվականի հունիսի 13-ին` «Սանտոս»-ի դեմ խաղում։ Մեկ ամիս անց նա երկարաձգել է իր վարձակալման ժամկետը ևս մեկ տարով։ Մրցաշրջանի ընթացքում Միշելը մասնակցել է 16 հանդիպման։ Նա մասնակցել է նաև Լիբերտադորեսի գավաթի եզրափակչի շրջանակներում կայացած «Օլիմպիա»-ի դեմ տնային հանդիպումը, որն ավարտվել է 2-0 հաշվով` «Ատլետիկո»-ի հաղթանակով։

### Վերադարձ «Ալմերիա»
2014 թվականի հուլիսի 9-ին Միշել Մաշադոն վերադարձել է իսպանական «Ալմերիա»։

Վերադարձից հետո ֆուտբոլիստը իր առաջին հանդիպումը անցկացրել է օգոստոսի 23-ին` մասնակցելով «Էսպանյոլ»-ի դեմ խաղին։ Հանդիպումն ավարտվել է 1-1 հաշվով։

### «Լաս Պալմաս»
2016 թվականի հուլիսի 15-ին Մաշադոն տեղափոխվել է «Լաս Պալմաս»։ Բրազիլացի ֆուտբոլիստը թիմի հետ կնքել է 2 տարվա պայմանագիր։

## Վիճակագրություն

## Ձեռքբերումներ
* Մինեյրոյի լիգայի գավաթակիր - 2013
* Լիբերտադորեսի գավաթակիր - 2013

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* 
* 

Կատեգորիա:Ալմերիայի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Ատլետիկո Մինեյրոյի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Բրազիլացի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Լա Լիգայի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Լաս Պալմասի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Կորինտիանսի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Տղամարդկանց ֆուտբոլի պաշտպաններ
Կատեգորիա:Ֆլամենգոյի ֆուտբոլիստներ
Վյաչեսլավ Կովալենկո

**Վյաչեսլավ Կովալենկո** (,), ռուս դիվանագետ։

## Կենսագրություն
Ավարտել է Մոսկվայի պետական համալսարանին կից Արևելյան լեզուների ինստիտուտը (1972), ԽՍՀՄ ԱԳՆ Դիվանագիտական ակադեմիայի ասպիրանտուրա (1999)։ Պատմական գիտությունների թեկնածու է։ Տիրապետում է արաբերեն, ֆրանսերեն և բելառուսերեն լեզուներին։

1972 թվականից դիվանագիտական ծառայության մեջ է։ 
* 1973— 1978 թվականներ, աշխատել է ԽՍՀՄ դեսպանությունում Լիբանանում։
* 1983— 1988 թվականներ,  ԽՍՀՄ դեսպանատան աշխատակից  Թունիսում։ 
* 1992— 1997 և 1999-2003 թվականներ, աշխատել Բելառուսում՝ Ռուսաստանի դեսպանատանը։
*2004—2006 թթ․ Ռուսաստանի արտաքին գործերի ԱՊՀ երկրների  երկրորդ դեպարտամենտի տնօրեն, ով պատասխանատու էր Բելառուսի, Ուկրաինայի և Մոլդովայի հետ հարաբերությունների համար։ 
*2006 թվականի հուլիսի 7— 2009 թվականի հուլիսի 8, Ռուսաստանի Դաշնության արտակարգ և լիազոր դեսպան Վրաստանում։ Հարավային Օսիայի պատերազմի շրջանում Վրաստանում շարունակում է աշխատանքը։ Վրաստանի Ռուսաստանի հետ դիվանագիտական հարաբերությունները խզելու հայտարարություններից հետո   Կովալենկոն  2008 թվականի սեպտեմբերի 30-ին վերադարձավ Մոսկվա։ 
*2006 թվականի հուլիսի 7— 2009 թվականի հուլիսի 8, Ռուսաստանի Դաշնության արտակարգ և լիազոր դեսպան Հայաստանում։

## Մրցանակներ
* Հայրենիքին մատուցած ծառայությունների համար II աստիճանի մեդալի շքանշանակիր (սեպտեմբերի 21-ին 2002թ.)՝ երկարամյա արդյունավետ աշխատանքի և Ռուսաստանի Դաշնության արտաքին քաղաքական ոլորտում ակտիվ մասնակցություն ունենալու համար։
* Պատվո շքանշան ( փետրվարի 2, 2009 թ.), Ռուսաստանի Դաշնության արտաքին քաղաքական ոլորտում  մեծ ներդրման և երկարամյա անբասիր դիվանագիտական ծառայության համար։

## Դիվանագիտական աստիճան
*2-րդ դասի արտակարգ և լիազոր դեսպանորդ (նոյեմբերի 10, 1995 թ.)
*1-ին դասի արտակարգ և լիազոր դեսպանորդ  (ապրիլի 13, 1999 թ.)
*Արտակարգ և լիազոր դեսպան (հոկտեմբերի 25, 2008 թ.)

## Արտաքին հղումներ
  
 
 

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:«Հայրենիքին մատուցած ծառայությունների համար» շքանշանի 2-րդ աստիճանի մեդալով պարգևատրվածներ
Կատեգորիա:Հայաստանում Ռուսաստանի դեսպաններ
Կատեգորիա:Մոսկվայի պետական համալսարանի շրջանավարտներ
Կատեգորիա:Պատվո շքանշանի ասպետներ (Ռուսաստան)
Կատեգորիա:Ռուս դիվանագետներ
Կատեգորիա:Վրաստանում Ռուսաստանի Դաշնության դեսպաններ
Լոռու մարզի դատախազություն

**Լոռու մարզի դատախազություն**, Հայաստանի դատախազության տարածաշրջանային կառուցվածքային մաս կազմող կառույց, որի իրավասության ներքո է Հայաստանի Լոռու մարզը։ Գլխավոր դատախազի 2025 թվականի հոկտեմբերի 10-ի հրամանով Լոռու մարզի դատախազ է նշանակավել Մովսես Նորայրի Անտոնյանը:

Լոռու մարզի դատախազության կենտրոնական գրասենյակը տեղակայված է մարզկենտրոն Վանաձոր քաղաքում՝ Հայաստան, քաղաք Վանաձոր, 377200, Մյասնիկյան փ. 13 հասցեով։

## Իրավասություն
Համաձայն ՀՀ «Դատախազության մասին» օրենքի 16-րդ հոդվածի, Լոռու մարզի դատախազությունը, ինչպես նաև Հայաստանի Հանրապետության դատախազության այլ կառուցվածքային միավորները, ապահովում է Սահմանադրության 103-րդ հոդվածով նախատեսված լիազորությունների իրականացումը մարզում այնքանով, որքանով դրանց իրականացումը չի վերապահված զինվորական դատախազությանը։ Այդպիսով, համաձայն ՀՀ Սահմանադրության 103-րդ հոդվածի, մարզի դատախազությունն օրենքով նախատեսված դեպքերում և կարգով՝
# հարուցում է քրեական հետապնդում,
# հսկողություն է իրականացնում հետաքննության և նախաքննության օրինականության նկատմամբ,
# դատարանում պաշտպանում է մեղադրանքը,
# պետական շահերի պաշտպանության հայց է հարուցում դատարան.,
# բողոքարկում է դատարանների վճիռները, դատավճիռները և որոշումները,
# հսկողություն է իրականացնում պատիժների և հարկադրանքի այլ միջոցների կիրառման օրինականության նկատմամբ։

## Կառուցվածք
Համաձայն ՀՀ «Դատախազության մասին» օրենքի 16-րդ հոդվածի, Լոռու մարզի դատախազությունը կազմված է մարզի դատախազից, նրա տեղակալներից, մարզի դատախազության ավագ դատախազներից և դատախազներից.
* Մովսես Նորայրի Անտոնյան, Լոռու մարզի դատախազ։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Լոռու մարզի դատախազություն
Տատյանա Շևցովա

**Տատյանա Վիկտորովնա Շևցովա** (, ), ռուս պետական գործիչ, 2010 թվականի օգոստոսի 4-ից Ռուսաստանի Դաշնության Պաշտպանության նախարարի տեղակալ։ Ռուսաստանի Դաշնության 1 դասի  գործող պետական խորհրդական, ՌԴ վաստակավոր տնտեսագետ, տնտեսական գիտությունների թեկնածու։

## Կենսագրություն
Տատյանա Վիկտորի Շևցովան ծնվել է 1969 թվականի հուլիսի 22-ին  Կալուգայի մարզի Կոզելսեկե քաղաքում։ Հայրը  զինծառայող էր։ 1991 թվականին ավարտել է Սանկտ Պետերբուրգի պետական տնտեսագիտական համալսարանը։

2004 թվականի նոյեմբերից մինչև 2010 թվականի մայիսը եղել է Դաշնային հարկային ծառայության ղեկավարի տեղակալ (Անատոլի Սերդյուկով)։ 2009 թ.-ին շնորհվել է դասային աստիճան՝ Ռուսաստանի Դաշնության 2-րդ դասի գործող պետական խորհրդական։

2010 թվականի մայիսին նշանակվել է Ռուսաստանի Դաշնության պաշտպանության նախարարի խորհրդական։

2010 թ.-ի օգոստոսի 4-ին, Ռուսաստանի Դաշնության նախագահի հրամանագրով Տատյանա Վիկտորի Շևցովան նշանակվել է  Ռուսաստանի Դաշնության պաշտպանության նախարարի տեղակալ։ Վերահսկում է Ռուսաստանի Դաշնության զինված ուժերի  կազմակերպության ֆինանսական ապահովման հարցերը։ Նրա ենթակայության տակ են գտնվում ֆինանսական ապահովման, ֆինանսական պլանավորման, սոցիալական երաշխիքների, տնտեսական վերլուծության և կանխատեսման վարչությունները, Ռուսաստանի ՊՆ պետական պաշտպանական  ֆինանսական պատվերի մոնիտորինգը։

2011 թվականին շնորհվել է դաշնային պետական ծառայողի  բարձրագույն դասային աստիճան՝  Ռուսաստանի Դաշնության 1-ին դասի պետական խորհրդական։

Ամուսնացած է։ Ամուսինը նախկին զինծառայող է։ Ունի երկու որդի։

## Պարգևներ և կոչումներ
* «Հայրենիքին մատուցած ծառայությունների համար» IV աստիճանի շքանշան
* «Ալեքսանդր Նևսկի» շքանշան (2017 թ.),  երկրի պաշտպանունակության ամրապնդման ծառայությունների և ծառայողական գործունեության բարձր անհատական ցուցանիշների համար
* «Պատվո շքանշան» (2007 թ.)
* «Բարեկամության շքանշան»
* «Հայրենիքին մատուցած ծառայությունների համար» շքանշանի II աստիճանի մեդալակիր
* «Սանկտ Պետերբուրգի 300-ամյակին նվիրված» մեդալ
* Մեդալ  «Մարտական համագործակցության ամրապնդման համար»
* «Հաղթանակի օրվա զորահանդեսի մասնակցության համար» շքանշան
* «Աշխատանքային արիության» շքանշան
* «Ղրիմի վերադարձի համար» շքանշան
* «Գեներալ-գնդապետ  Դուտով» շքանշան՝ մարտական համագործակցության համար
* «Պետական համակարգի տեղեկատվության պաշտպանության ամրապնդման համար» II աստիճանի շքանշանով
* «Նիկոլայ Հրաշագործի» շքանշան
* Հոբելյանական մեդալ  «Կալուգայի մարզի 65 ամյակ» (2009 թ.)
* Ռուսաստանի Դաշնության 1-ին դասի պետական խորհրդական (2011 թ.)
* Ռուսաստանի Դաշնության վաստակավոր տնտեսագետ (2006 թ.)
* Տնտեսական գիտությունների թեկնածու
* Ռուսաստանի Դաշնության Պետական Դումայի դաշնային Ժողովի պատվոգիր (2006 թ.)

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Կենսագրությունը Պաշտպանության նախարարության կայքում
* Կենսագրությունը «ՌԻԱ Նովոստի» կայքում

Կատեգորիա:Ռուս քաղաքական գործիչներ
Կատեգորիա:Ռուս տնտեսագետներ
Կատեգորիա:«Հայրենիքին մատուցած ծառայությունների համար» շքանշանի 2-րդ աստիճանի մեդալով պարգևատրվածներ
Կատեգորիա:Բարեկամության շքանշանի ասպետներ (Ռուսաստան)
Կատեգորիա:«Հայրենիքին մատուցած ծառայությունների համար» 4-րդ աստիճանի շքանշանի ասպետներ
Կատեգորիա:Ռուս պետական գործիչներ
Կատեգորիա:Տնտեսագիտության թեկնածուներ
Կատեգորիա:Պատվո շքանշանի ասպետներ (Ռուսաստան)
Տավուշի մարզի դատախազ

**Տավուշի մարզի դատախազ**, Հայաստանի Հանրապետության Տավուշի մարզի դատախազության գլխավոր ղեկավար պաշտոնը։ Տավուշի մարզի դատախազը նշանակվում է Հայաստանի Հանրապետության գլխավոր դատախազի հրամանով։

## Դատախազների ցանկ

## Տես նաև
* Տավուշի մարզի դատախազություն
* ՀՀ գլխավոր դատախազ

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Տավուշի մարզի դատախազներ
Թերեզինա

thumb|330px|Թերեզինա քաղաքը նահանգի քարտեզի վրա
**Թերեզինա** (), քաղաք Բրազիլիայում, Պիաուի նահանգի մայրաքաղաքը։ Մտնում է Պիաուի նահանգի հյուսիսկենտրոնական մասի տարածքի մեջ։ Սա հյուսիս-արևելյան նահանգի միակ մայրաքաղաքն է։ Քաղաքի կենտրոնական մասը գտնվում է Պարնաիբա () և Պոտի () գետերի ջրկիցում, այդ պատճառով երբեմն այն անվանում են «Հյուսիսարևմտյան Միջագետք»։

2010 թվականի մարդահամարի տվյալներով քաղաքում ապրում է 814 230 մարդ, ագլոմերացիայում՝ 996 հազար։ Տարածքը կազմում է 1 391,981 կմ²։ Բնակչության խտությունը՝ 584,94 մարդ/կմ² է։ Թերեզինայի շրջակա տարածքը հաճախ կոչվում է «Կայծակնային դաշտավայր» (), քանի որ այս վայրը կայծակների քանակով աշխարհում զբաղեցնում է երրորդ տեղը։ Քաղաքը հիմնադրվել է 1852 թվականի օգոստոսի 16-ին նահանգի նահանգապետ Ժոզե Սարավի կողմից():

## Աշխարհագրություն
### Կլիմա
Թերեզինայի կլիման արևադարձային է, տարեկան տեղումների միջին քանակը 900մմ է։ Դեկտեմբեր-մայիս ամիսներին տեղումների քանակը գերակշռում է։ Թերեզինայում  հունվար-մայիս ամիսները ավելի ցուրտ են, իսկ հոկտեմբերը և դեկտեմբերը՝ տաք։ Ամբողջ տարվա ընթացքում պահպանվում է բարձր խոնավություն։

## Տնտեսություն
Քաղաքի Համախառն ազգային արդյունքը 2005 թվականին կազմել է 5 245 724 000 ԱՄՆ դոլար։

Նույն թվականին բնակչության մեկ շնչին բաժին ընկնող ՀՆԱ-ն կազմել է 6 650 ԱՄՆ դոլար։

## Ժողովրդագրություն
Ըստ 2010 թվականի մարդահամարի տվյալներով բնակչությունը կազմում է ՝

Ըստ 2016 թվականի տվյալների` համայնքի բնակչությունը կազմում է 844245 մարդ։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
*IBGE Cidades
*Confederação Nacional de Municípios (CNM)

Կատեգորիա:1852 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր
Կատեգորիա:Բրազիլիայի քաղաքներ
Անի Լուպե

**Անի Ատոմի Գրիգորյան** (), առավել հայտնի **Անի Լուպե** բեմական անվամաբ, հայ դերասանուհի։

## Կենսագրություն
Գրիգորյանը ծնվել է Հայաստանի մայրաքաղաք Երևանում 1984 թվականի հունիսի 15-ին։ 2001 թվականին ավարտել է Երևանի թիվ 117 միջնակարգ դպրոցը,որի հետ մեկտեղ սովորել է Ա. Տեր-Ղևոնդյանի անվան թիվ 1 երաժշտական դպրոցի դաշնամուրի և վոկալի բաժնում։ 2001-2006 թվականներին սովորել է Երևանի թատրոնի և կինոյի պետական համալսարանում։ Ուսմանը զուգընթաց աշխատել է Երևանի պետական կամերային երաժշտական թատրոնում՝ որպես դերասանուհի։ 2009 թվականից աշխատում է Երևանի Կամերային թատրոնում։

## Ֆիլմագրություն

## Մրցանակներ

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Անի Լուպեի ծովափնյա հանգստի լուսանկարներն ու մտահոգության առիթը

Կատեգորիա:Հայ դերասանուհիներ
Ոսկե արծիվ (կինոմրցանակ)

«**Ոսկե արծիվ**» Ռուսաստանի ազգային կինոմրցանակ։ Ստեղծվել է Ռուսաստանի Գիտության և ազգային կինեմատոգրաֆիկական արվեստների ակադեմիայի կողմից (ակադեմիայի նախագահ Վլադիմիր Նաումով)։ Շնորհվում է 2002 թվականից։ Ընտրությունը ըստ անվանակարգերի իրականացնում է փորձագիտական խորհուրդը. մրցանակը շնորհվում է ակադեմիայի գործող անդամների և թղթակից անդամների քվեարկության արդյունքում։

## Մրցանակի մասին
Մրցանակը տրվում է 2002 թվականի մարտի 4-ից։ «Ոսկե արծիվ» մրցանակի արձանիկը պատրաստված է ոսկեզօծ բրոնզից, թևերի ծայրերը պատված են էմալով և ներկայացված է ռուսական եռագույնը։ Այն տեղադրված է հասպիսե պատվանդանի վրա։ Քանդակագործը Վիկտոր Միտրոշինն է (տրվել է մինչև 2013 թվականը ներառյալ)։ 2014 թվականից տրվել է մրցանակի նոր արձանիկ (բարձրությունը 30 սմ, քաշը 953,10 գրամ, ոսկեզօծ բրոնզից պատվանդանը պատրաստված հնդկական մարմարից թևերի ծայրերը պատված է էմալով և եռագույն ռուսական դրոշով, արծվի աչքերի տեղում 0,04 կարատի զմրուխտ է)։ 2016 թվականին մրցանակը ստացավ նախնական դիզայնը։ Արձանիկը պատրաստել էր արարողության գործընկեր՝ Mercury ոսկերչական ընկերությունը։ Արծվի արձանիկը պատրաստված է ոսկեջրած արծաթից, արձանիկի հիմքը պատրաստված է հազվագյուտ տեսակի իտալական մարմարից, որի վրա տեղադրված է բրենդի լոգոն՝ պատված ադամանդով։

2002 թվականի հունիսի 26-ին Մոսկվայի քսանչորսերորդ միջազգային կինոփառատոնի շրջանակներում տեղի ունեցավ Կինեմատոգրաֆիկական գիտությունների ազգային ակադեմիայի ներկայացումը և «Ոսկե արծիվ» մրցանակի հանձնումը կինոարվեստի զարգացման և մեծ ավանդի համար։ Մրցանակի դափնեկիրներն են դարձել Անդրեյ Տարկովսկին, Տատյանա Սամոյլովան, Միշել Լեգրանն, Բեռնարդո Բերտոլուչին, Գեորգի Ժժյոնովը, Ֆեոդոր Խիտրուկը, Տատյանա Սամոյլովան, Միշել Լեգրանը, Բեռնարդո Բերտոլուչին։

## Անվանակարգեր
* Լավագույն խաղարկային ֆիլմ
* Լավագույն հեռուստաֆիլմ կամ մինիսերիալ
* Լավագույն հեռուստատեսային սերիալ
* Լավագույն ռեժիսորական աշխատանք
* Լավագույն սցենարի համար
* Լավագույն կանացի դեր կինոյում
* Լավագույն կանացի դեր հեռուստատեսությունում (2014 թվականից)
* Լավագույն տղամարդու դեր կինոյում
* Լավագույն տղամարդու դեր հեռուստատեսությունում (2014 թվականից)
* Երկրորդ պլանի կանացի լավագույն դեր
* Երկրորդ պլանի լավագույն տղամարդու դեր
* Օպերատրական լավագույն աշխատանք
* Բեմադրող-նկարչի լավագույն աշխատանք
* Զգեստների ձևավորման նկարչի լավագույն աշխատանք
* Դիմահարդարման լավագույն աշխատանք (2017 թվականից)
* Ֆիլմի լավագույն երաժշտություն
* Ֆիլմի լավագույն մոնտաժ
* Ձայնային ռեժիսուրայի լավագույն աշխատանք
* Լավագույն անիմացիոն ֆիլմ
* Լավագույն կարճամետրաժ ֆիլմ (2017 թվականից)
* Լավագույն տեսողական էֆեկտներ (2017 թվականից)
* Ռուսական վարձույթի լավագույն արտասահմանյան ֆիլմ
* Ոսկե արծիվ հատուկ մրցանակներ

## Արարողակարգ

## Քննադատություն
Վլադիմիր Մենշով (Իտոգի ամսագրի հարցազրույցից 02․03․04)

Վիկտոր Մատիզեն

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Официальный сайт премии «Золотой орёл»
* Премия «Золотой орёл». Справка
* 

Կատեգորիա:Կինոմրցանակներ
Գևորգ Աբազյան

**Գևորգ Նիկոլայի Աբազյան** (), կինոյի և թատրոնի խորհրդային, հայ դերասան։

## Կենսագրություն
Երևանի Հրաչյա Ղափլանյանի անվան դրամատիկական թատրոնի հիմնադիրներից մեկը։ Դրամատիկական թատրոնում աշխատել է 1967 թվականից։

## Դերեր
### Դերերը թատրոնում

### Դերերը կինոյում

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Խորհրդային դերասաններ
Կատեգորիա:Հայ դերասաններ
Կատեգորիա:Հայ կինոդերասաններ
Կատեգորիա:Նուբարաշենի գերեզմանատանը թաղվածներ
Udemy

**Udemy.com**, առցանց ուսուցման հարթակ։ Ի տարբերություն ավանդական համալսարանի դասընթացների, Udemy-ին ցանկացած տեսակի փորձագետների համար հարթակ է տրամադրում, որը կարող է առաջարկվել հանրությանը, անվճար կամ վճարովի։ Udemy-ին տրամադրում է գործիքներ, որոնք հնարավորություն են տալիս օգտվողներին ստեղծել դասընթաց, խթանել և գումար վաստակել ուսանողների ուսման վարձավճարներից։

Համալսարանի համար ներկայումս վարկանիշ ունեցող դասընթացներ չկան։ Ուսանողները հիմնականում դասընթացներ են անցնում, որպեսզի  բարելավեն աշխատանքի հմտությունների։ Որոշ դասընթացներ տրամադրվում են տեխնիկական հավաստագրման համար։ Udemy-ին հատուկ ջանքեր է գործադրել կորպորատիվ դասավանդողների ներգրավելու համար, ովքեր ձգտում են իրենց ընկերությունների աշխատակիցների համար ստեղծել դասընթացներ։ Օրինակ, PayPal- ն ծառայություն օգտագործել է իր աշխատակիցներին վերապատրաստելու`Node.js գրելու համար։

2017-ի դրությամբ կայքէջում առկա են ավելի քան 55,000 դասընթացներ։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:2010 հիմնադրումներ
Կատեգորիա:Կրթական տեխնոլոգիա
Արամայիս Աբրահամյան

**Արամայիս Աբրահամի Աբրահամյան** (), հայազգի ռուսական դերասան, ՌԴ արվեստի վաստակավոր գործիչ։

## Կենսագրություն
Արամայիս Աբրահամյանը ծնվել է 1932 թվականի մարտի 13-ին Հարբին քաղաքում։

Հարբինում ռուսերենով ստանալով թատերական կրթություն՝ ժամանել է Խորհրդային Միություն։ 1960-ական թվականներին եղել է Մոսկվայի մարզային դրամայի առաջին թատրոնի դերասան։ «Ռոսկոնցերտ»-ի դերասան։ Գեղարվեստական խոսքի վարպետ։

Մոսկվայում հայերի համայնքային շարժման նախաձեռնողներից մեկը։

Մահացել է 2012 թվականի օգոստոսի 31-ին Մոսկվայում։

## Ֆիլմագրություն

## Մրցանակներ և պարգևներ
* Ասմունքողների համառուսական մրցույթի դափնեկիր

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Ռուս դերասաններ
Կատեգորիա:Ռուս կինոդերասաններ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի Դաշնության արվեստի վաստակավոր գործիչներ
Առողջության համաշխարհային օր

**Առողջության համաշխարհային օրն է** (այլ լեզուներով՝ , , , ), 1950 թվականից սկսած նշվում է ամեն տարի ապրիլի 7-ին։ 1948 թվականին այդ օրն է ընտրվել Համաշխարհային Առողջապահության կազմակերպության կողմից։ Առողջության համաշխարհային օր ունենալու միտքը առաջարկվել է 1948 թվականին՝ Առողջապահության Համաշխարհային կազմակերպության առաջին նիստում։ Բայց, 1948 թվականին այդ համաշխարհային օրը նշվեց հուլիսի 22-ին, Համաշխարհային Առողջապահության կազմակերպության վավերացման օրը։ Կազմակերպությունը յուրաքանչյուր տարվա այդ օրը անդրադառնում է որևէ թեմայի և անց է կացնում տարբեր պրոպագանդող միջոցառումներ, ինչպես այդ օրը, այնպես էլ երկար ժամանակ, ապրիլի 7-ից հետո։

## Առողջության համաշխարհային օրվա ամենամյա թեմաներ
* 2017 թվական «Դեպրեսիա՝ խոսենք»
* 2016 թվական «Հաղթենք շաքարախտը!»
* 2015 թվական «Սննդի անվտանգություն»
* 2014 թվական «Փոքր խայթոցը՝ մեծ վտանգի աղբյուր»
* 2013 թվական «Բարձր արտերիալ ճնշում»
* 2012 թվական «Լավ առողջությունը երկարացնում է մեր կյանքի տարիները»
* 2011 թվական «Բարձր դիմադրողականություն հակամանրէային պրեպարատների և նրա տարածման նկատմամբ»
* 2010 թվական «Ուրբանիզացիա և առողջություն»
* 2009 թվական «Փրկենք կյանքեր։ Ապահովենք հիվանդանոցների անվտանգությունը արտակարգ իրավիճակների ժամանակ»
* 2008 թվական «Պաշտպանենք առողջությունը կլիմայի փոփոխությունից»
* 2007 թվական «Համաշխարհային անվտանգություն առողջապահպանության ոլորտում»
* 2006 թվական «Առողջության համար աշխատելը մեր ընդհանուր գործն է»
* 2005 թվական «Անուշադրության չենք մատնում ոչ մի մոր և երեխայի»
* 2004 թվական «Անվտանգություն ճանապարհների վրա»
* 2003 թվական «Ապագայի ձևավորում»
* 2002 թվական «Շարժը՝ կյանք է»
* 2001 թվական «Հոգեկան առողջություն։ Հրաժարվեք մեկուսացումից, ցուցաբերեք օգնություն»
* 2000 թվական «Անվտանգ արյունը սկսվում է ինձանից»
* 1999 թվական «Ակտիվ երկարակեցությունը փոխում է կյանքը»
* 1998 թվական «Անվտանգ մայրություն»
* 1997 թվական «Նոր վարակիչ հիվանդություններ»
* 1996 թվական «Առողջ քաղաքներ լավ կյանքի համար»
* 1995 թվական «Արմատախիլ անենք պոլիոմելիտը»

## Առողջության համաշխարհային օրը Բելառուսի Հանրապետությունում
2015 թվականին Բելառուսում մեծ ուշադրություն դարձրեցին այդ տարվա թեմային՝ «Սննդի անվտանգություն»։ Ընդունվեց «Միջոցառումների պատրաստման և անցկացման պլանի օրինակ Բելառուսի Հանրապետությունում Առողջության համաշխարհային օրվան նվիրված 2015 թվականի ապրիլի 7-ի համար»։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Ապրիլի տոներ
Կատեգորիա:Առողջություն
Կատեգորիա:Առողջություն ըստ երկրի
Կատեգորիա:ՄԱԿ-ի միջազգային օրեր
Կատեգորիա:Տոներ այբբենական կարգով
Էննա (գավառ)

**Էննա** (), գավառ Իտալիայի Սիցիլիա ինքնավար մարզում։ Մայրաքաղաքը Էննան է։ Ամենաբարձր գավառական մայրաքաղաքն է Սիցիլիայում, քանի որ տեղակայված է լեռան վրա։ Էննան գտնվում է կղզու կենտրոնում․ ըստ այդմ ցամաքով շրջապատված միակ պրովինցիան է։

Գավառի տարածքը կազմում է 2562 քառ․ կմ տարածք, իսկ ընդհանուր բնակչությունը՝ 169,782 մարդ (2016 թվականի տվյալներով)։ Գավառում կան 20 կոմունաներ։ 2005 թվականի հունիսի 30-ի դրությամբ ըստ բնակչության հիմնական գավառներն են․

## Տեսարժան վայրեր
* Վիլլա դել Կասալե, Պիացա Արմերինայում, հսկայական անտիկ ռոմանական վիլլա, որտեղ լավ պահպանված են ռոմանական խճանկարները և այդ ժամանակի ամենակարևոր խճանկարչության համակարգը ռոմանական աշխարհում
* Մորգանտինա, հնագույն քաղաք, որը կազմում է Կենտրոնական Սիցիլիայի ամենակարևոր հնագիտական տարածքը։ Տեղի հայտնագործությունները գտնվում են աշխարհի մեծ թանգարաններում, ինչպիսիք են Մալիբուի, Լոս Անջելեսի, Կալիֆորնիայի, Նյու Յորքի, Լուվրի, Փարիզի և Այդոնեի հնագիտական թանգարանները։
* Կաստելլո դի Լոմբարդիա, Սիցիլիայի ամենամեծ ամրոցը Էննայում։ Այն ունեցել է 20 աշտարակ տարիներ առաջ, սակայն հիմա ունի 6 աշտարակ, այդ թվում նաև Տորրե Պիզանան։
* Էննա քաղաքի Մայր տաճար, կառուցվել է 13-րդ դարում
* Ալեսսի թանգարանը Էննայում
* Պիացցա Արմերինայի տաճար
* Պերգ լիճը Էննայում, որն ունի վայրի բնություն անտառի ներսում, որտեղ կարելի է գտնել հազարավոր հազվագյուտ թռչունների
* Դի Պերգուզա ավտոդրոմ, Հարավային Իտալիայի մրցավազքի ամենակարևոր շրջանը, այն դեռ հյուրընկալում է և շարունակում անցկացնել միջազգային մրցույթներ, ինչպիսիք են Ֆորմուլա 1-ը, ֆորմուլա 3000-ը, Ֆերրարի երեկույթը և այլ իրադարձություններ

## Միջոցառումներ
Էննայում Ավագ Ուրբաթի համար կա երթ, որը տեղի է ունենում հուլիսի 2-ին Էննայի Տիրամոր տոնախմբության ժամանակ Պիացցա Արմերինայում, ինչպես նաև օգոստոսի 11-ին, 12-ին և 13-ին անցկացվում է Պալիո դեի Նորմաննիի տոնը, որը հին և ավանդական տոն է, և գլխավոր դերակատարները ձիեր են։

## Պատկերասրահ

PIETRATAGLIATA 3 PF.JPG
CastelloDiGresti1 LB.jpg
Chiesa della Sacra Famiglia di Nazareth - panoramio.jpg
Troina cattedrale Maria SS Annunziata e chiesa San Giorgio.JPG


## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
*Գավառի պաշտոնական կայք
* Նկարներ, պատմություն, տուրիզմ, հյուրընկալություն, գրքեր, տեղական արտադրանքներ, անուններ, երթուղի Էննա գավառում

Կատեգորիա:Իտալիայի գավառներ
Մարի-Ռոզ Աբուսեֆյան

**Մարի-Ռոզ Աբուսեֆյան** (), կինոյի և թատրոնի հայ դերասանուհի։

## Կենսագրություն
Մարի-Ռոզ Աբուսեֆյանը թատերական կրթություն է ստացել Երևանի գեղարվեստա-թատերական ինստիտուտում։

Երկար տարիներ աշխատել է Երևանի Հրաչյա Ղափլանյանի անվան պետական դրամատիկական թատրոնում, խաղացել է մի շարք դերեր գրական-թատերական հեռուստա- և ռադիոհաղորդումներում։ Նկարահանվել է նաև Հայֆիլմ կինոստուդիայում։

1983 թվականից ապրում է Սան Ֆրանցիսկոյում։

2010 թվականին Հայերի ցեղասպանության 95-ամյակին Երևանում, իսկ 2012 թվականին Բեյրութում ներկայացրել է «Գրիգոր Զոհրապ. Գողգոթայի ճանապարհին» բեմադրությունը։

## Ֆիլմագրություն

## Մրցանակներ և պարգևներ
* Հայության պահպանման և հայկական մշակույթի հանրայնացման համար ՀՀ մշակույթի նախարարության կողմից արժանացել է ոսկե հուշամեդալի (2010)

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:20-րդ դարի հայ գրողներ
Կատեգորիա:Հայ դերասանուհիներ
Էպիկենտրոն

**էպիկենտրոն** կամ **օջախ**, երկրագնդի մակերեսի մաս, որը գտնվում է հիպոկենտրոնի կամ օջախի վերևում։ Մաս, որտեղ երկրաշարժ կամ ստորգետնյա պայթյուն է առաջանում։

## Մակերեսային վնասներ
Շատ երկրաշարժերի դեպքում ամենալուրջ վնասները կրում են էպիկենտրոնին հարող շրջանները, բայց երկրային հոսքի խզվածքների երկարությունը կարող է իսկապես լինել ավելի երկար և տարածվել ողջ մակերևույթի վրա։ Օրինակ, այդպիսին էր 2002 թվականին Ալյասկայում տեղի ունեցած Դենալի՝ 7.9 մագնիտուդ հզորությամբ  երկրաշարժը, որի կենտրոնը խզման արևմտյան վերջնամասում էր, բայց մեծագույն վնասները արևելյան վերջնամասից մոտ 330 կիլոմետր հեռու էին։

## Էպիկենտրոնային հեռավորություն
մինի|Երրորդականացում

Երկրաշարժի ընթացքում սեյսմիկ ալիքները տարածվում են հիպոկենտրոնից բոլոր ուղղություններով։

Սեյսմիկ ստվերից դուրս կարող են ի հայտ գալ երկու տիպի ալիքներ՝ երկայնական (P) և լայնական (S) ալիքներ։ Քանի որ նրանք ունեն տարբեր արագություններ, երկրի վրայով նրանք անցնում են տարբեր ժամանակներում։ Երկրաբանները կարող են հաշվարկել ժամանակային տարբերությունը և հեռավորությունը ժամանակային շարժման գրաֆիկում, որում (P) և (S) ալիքներն ունեն միևնույն բաժանումը մինչև երկրաշարժի էպիկենտրոն։ Այդ հեռավորությունը կոչվում է էպիկենտրոնային հեռավորություն։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Երկրաշարժեր
Կատեգորիա:Երկրաչափական կենտրոններ
Կատեգորիա:Սեյսմոլոգիա
Ոսկե գնդակ 2017

[thumb|«Ոսկե գնդակ 2017»-ի հաղթող [Կրիշտիանու Ռոնալդուն]]
**Ոսկե գնդակ 2017** (), սպորտային մրցանակ, որը տրվել է ֆրանսիական Ֆրանսիանս Sport լրատվական գործակալության կողմից՝ 2017 թվականի լավագույն ֆուտբոլիստ ճանաչված Պորտուգալիայի ֆուտբոլի ազգային հավաքականի և Մադրիդի Ռեալի հարձակվող Կրիշտիանու Ռոնալդուին։

## Կարճ ցանկ
2017 թվականի հոկտեմբերի 9-ին հայտարարվել են այն 32 ֆուտբոլիստների անունները, ովքեր ներկայացվել էին «Ոսկե գնդակ» մրցանակի։ Հաղթողի անունը հայտարարվել է 2017 թվականի դեկտեմբերի 7-ին։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Ոսկե գնդակ
Մարկ Լևի

**Մարկ Լևի ** (), ֆրանսացի գրող։ Հայտին է դարձել իր առաջին ՝ Et si c'était vrai... () վեպով, որի հիման վրա 2005 թվականին նկարահանվեց «Երկնքի և երկրի միջև» ֆիլմը։

## Կենսագրություն
Մարկ Լևինը ծնվել է 1961 թվականին Բուլոնում հրեական ընտանիքում։ Երկրորոդ համաշխարհահային պատերազմի տարիներին նրա հայրը ՝ Ռայմոն Լևինը (, ծնվ․1923) ով լինելով գրող մասնակցեց Ֆրանսիական դիմադրական շարժմանը  Թուլուզում Մարսել Լանգերի() կազմած 35-րդ  միջազգային կոմունիստական խմբում։ Հետագայում հրապարակված հոր և հորեղբոր՝ Կլոդ Լևիի հուշերը, կդառնան Մարկ Լևիի «Ազատության երեխաները» վեպի հիմքը:Նրա մայրը  անշարժ գույքով զբաղվող գործակալ էր։
1979 թվականին 18 տարեկան հասակում Մարկը« Կարմիր խաչ» միջազգային կազմակերպության անդամ դարձավ, որտեղ երեք տարի անց նշանակվեց Փարիզի Արտակարգ իրավիճակների օգնության արևմտյան բաժնի տարածաշրջանային տնօրեն։

1983 թվականին Լևին ընդունվեց Փարիզ-Դոֆին համալսարան և մեկ տարի անց լինելով արդեն երկրորդ կորրսի ուսանող իր երկու գործընկերներ Միշել Բենդավիդի և Խավիար Պոնիսինի հետ  ստեղծեց իր առաջին «Logitec France» ընկերություն։ Ընկերությունը ի սկզբանե հիմնված էր Փարիզի Վոլտեր կառամատույցի տարածքում, որը հետագայում տեղափոխվեց Բուլոն։

1984 թվականին Մարկը տեղափոխվում է ԱՄՆ, որտեղ դարձավ  Կալիֆորնիայում և Կոլորադոյում գտնվող երկու ընկերությունների հիմնադիրներից մեկը, որոնք մասնագիտացած էին համակարգչային գրաֆիկայի ոլորտում։

1988 թվականից մինչև 1990 թվականը Մարկը ստեղծել և ղեկավարել է Ֆրանսիայի Կանն քաղաքի մոտակայքում գտնվող Սոֆիա Անտիպոլիս համալսարանի համակարգչային պատկերների մշակման ստուդիան։ Ծրագիրը անհաջողության մատնվեց ինչը հանգեցեցրեց 1989 թվականին ընկերության կորստին, որը սնանկացավ  մի քանի ամիս անց։
Վերադառնալով Ֆրանսիա 1991 թվականին նա 29 տարեկան հասակում որոշում է զրոյից իր կնոջ երբոր հետ ստեղծել շինարարությամբ  և ինտերիեր դիզայնով զբաղվող Eurythmic-Cloiselec ընկերությունը։

1998 թվականին Մարկ Լևինը գրում է իր առաջին՝ «Et si c'était vrai...»() գիրքը։ 2000 թվականին իր առաջին վեպի մեծ հաջողությունից հետո Մարկ Լևինը 38 տարեկան հասակում դուրս է գալիս իր ստեղծած ընկերությունից և բնակություն հաստատում Լոնդոնում, որպեսզի միայն կենտորնան  գրելու վրա։  Նրա  «Et si c'était vrai...»() գիրքը թարգմանվել է ավելի քան 40 լեզուներով, հրատարակվել 32 երկրներում  և վաճառվել 5 միլիոն օրինակով,  2 տարի շարունակ  լինելով բեստսելեր։ DreamWorks-ը ձեռք է բերում գրքի հիման վրա ֆիլմ նկարելու իրավունքը և 2005 թվականին էկարններ է բարձրանում Մարկ Ուոթերսի« Երկնքի և երկրի միջև» ֆիլմը։

## Ստեղծագործություններ

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Պաշտոնական կայք  
* Մարկ Լևիի հարցազրույցները լտալերեն և ֆրանսերեն  «i-LIBRI» ամսագրում 
* 

Կատեգորիա:Ֆրանսիացի գրողներ
Կատեգորիա:Ֆրանսիացի վիպասաններ
Կատեգորիա:Փարիզի համալսարանի շրջանավարտներ
Կատեգորիա:Ֆրանսիացի գիտա-ֆանտաստիկ գրողներ
Կատեգորիա:Աուդիոգիրք կարդացողներ
Կատեգորիա:Ֆրանսիացի գործարարներ
Արֆենյա Հովհաննիսյան

**Արֆենյա Գրիգորի Հովհաննիսյան** (), խորհրդային հայ դերասանուհի, ՀԽՍՀ վաստակավոր արտիստ (1982)։

## Կենսագրություն
Արֆենյա Հովհաննիսյանը ծնվել է 1918 թվականի ապրիլի 12-ին Խերխան գյուղում։

1934 թվականից աշխատել է Ստեփանակերտի Մ․ Գորկու անվան դրամայի թատրոնում։ Մասնակցել է Հայրենական մեծ պատերազմին։

Մահացել է 2004 թվականի սեպտեմբերի 16-ին Ստեփանակերտում։

## Դերերը թատրոնում

## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն
* 

Կատեգորիա:Թատրոնի դերասանուհիներ
Կատեգորիա:Հայ դերասանուհիներ
Կատեգորիա:Հայրենական մեծ պատերազմի հայ մասնակիցներ
Պարս թանգարան

**Պարս թանգարան** (), թանգարան Շիրազում, հարավային Իրան, Ֆարս նահանգ։ Թանգարանը գտնվում է Նազար այգում։ Ութանկյուն կառույց է, որտեղ էլ գտնվում է թանգարանը` Մուհամեդ Քերիմ խանի նախկին պալատը, Զենդերի դինաստիայի ժամանակ ծառայում էր որպես թագավորական ընդունելությունների վայր։ Այնտեղ անց էին կացվում նաև այլ պաշտոնական արարողություններ։

Պալատը նաև Քերիմ խանի թաղման վայրն է։

## Նազար այգի
Սեֆյանների դինաստիայի օրոք (1501—1722) Նազար այգին Շիրազի խոշոր այգիներից մեկն էր։ Զենդերի դինաստիայի օրոք (1750—1794) Քերիմ խանը այգու տարածքում կառուցում է ութանկյուն պալատ, որը ստանում է Ֆարանջիի Շրջան անվանումը։ Այն օգտագործում էին որպես օտարերկրյա հյուրերի և դեսպանների ընդունելության վայր, նաև այլ պաշտոնական արարողությունների անցկացման վայր։

Այգու արևմտյան անկյունում, պարսպի մոտ քար կա, որի վրա փորագրված են երեք տարբեր գեղագրական ոճերով (սուլյուս, նասխ, նաստալիկ) գրություններ։ Դրանք վերաբերվում են իրանական պատմության տարբեր շրջանների` սելջուկյան, սեֆյան և ղաջարիների դինաստիաներին։

## Պարս թանգարան
1936 թվականին պալատը ստանում է թանգարանի կարգավիճակ։ Այն Իրանի առաջին թանգարանն է, որ գտնվում է Թեհրանի սահմաններից դուրս։

Թանգարանում ցուցադրվում են Ղուրանի մոտ 30 ձեռագիր նմուշներ, նաև հայտնի պարսիկ նկարիչների աշխատանքներ, որոնց մեջ է Ջաֆար Նակաշի «Քերիմ խանը նարգիլե ծխելիս» հայտնի նկարը։

Թանգարանի հավաքածուի մեջ կան իրեր երկաթից, բրուտագործական իրեր, դրամներ և այլ նմուշներ, որոնք թվագրվում են մ.թ.ա. 4-րդ հազարամյակին։ Առավել հետաքրքրիր ցուցանմուշների մեջ կարելի է առանձնացնել Քերիմ խանի սուրը։

## Խեֆդախ Մանի Ղուրան
Խեֆդախ Մանի Ղուրանը ըստ իսլամական օրացույցի ստեղծվել է 10-րդ դարի սկզբում։ Ղուրանը գրվել է Իբրահիմ Բին Շարուխ Գուրեկանի սուլթանի օրոք` Մուտակակ գեղագրական ոճով։ Ավելի վաղ այն գտնվել է Ղուրանի դարպասներ շինությունում` Շիրազի մուտքի մոտ, սակայն 1316 թվականին տեղափոխվել է Պարս թանգարան։ Ղուրանի անվանումը կապված է իրանական զանգվածի միավորի հետ` հավաքածուի քաշը կազմում է 17 ման։

;Ղուրանի բնութագրիչները.
* Ղուրանի քաշը 40 կիլոգրամ է (2 հատոր)։
* Թերթերի չափսերն են` 48×72 սմ։
* Յուրաքանչյուր գիրքն ունի 25 սմ հաստություն և կազմված է 500 թերթից։
* Յուրաքանչյուր թերթի տեքստերը 11 տող ունեն։
* Նրա էջերում կան տարբեր դարաշրջանների մարդկանց հուշագրություններ և կնիքներ։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:1936 հիմնադրումներ Իրանում
Կատեգորիա:1936 հիմնադրված թանգարաններ
Կատեգորիա:Իրանի թանգարաններ
Կատեգորիա:Շիրազի շենքեր և կառույցներ
Գաբրիել Վիտկոպ

**Գաբրիել Վիտկոպ** (օրիորդական ազգանունը՝ Մենարդո (), (), ֆրանսիացի գրող։ Նրա հայտնի ստեղծագործություններից է «Դիասերը» (1972 թվական), որում առաջին դեմքով պատմվում է հերոսի՝ դիակների հետ սեռական հարաբերությունների մասին։

## Կենսագրություն
Գաբրիել Վիտկոպը ծնվել է 1920 թվականի մայիսի 27-ին Ֆրանսիայի Նանտ քաղաքում։ 4 տարեկան հասակում սովորել է կարդալ, իսկ 6 տարեկանում սկսել է կարդալ ֆրանսիացի դասականներին։ Հայրն ունեցել է հարուստ գրադարան։ Գաբրիելը դպրոց չի հաճախել, զբաղվել է ինքնակրթությամբ մինչև երկրորդ համաշխարհային պատերազմը։ Հատուկ հետաքրքրություն էր առաջացնում նրա մոտ 18-րդ դարի գրականությունը։

Շրջափակման տարիներին Գաբրիելը Ֆրանսիայում ծանոթանում է Յուստաս Ֆրանց Վիտկոպի ՝ գերմանացի դասալիքի հետ և օգնում նրան խուսափել բանտից։ Չնայած նրա սեռական կողմնորոշման և նրանց միջև 20 տարվա տարբերության, նրանք ամուսնանում են և պատերազմի ավարտից հետո՝ 1946 թվականին տեղափոխվում են Գերմանիա։

1966 թվականին Գաբրիել Վիտկոպը հրատարակում է իր առաջին՝ « E. T. A. Hoffmann in Selbstzeugnissen und Bilddokumente» գիրքը գրված գերմաներենով, որը նվիրված էր Հոֆմանին և այդ ժամանակից ի վեր նա սկսում է ակտիվ համագործակցել թերթերի և ամսագրեր հետ ներառյալ *Frankfurter Allgemeine Zeitung*-ը։ 1972 թվականին լույս է տեսնում նրա առաջին ստեղծագործությունը՝ «Դիասեր»-ը, որտեղ գրողը անդրադառնում է մահվանը։ Վիտկոպը շատ է ճանապարհորդում աշխարհով մեկ, որի արդյունքը դարձավ «Ս.-ի մահը» (1975) ստեղծագործությունը և «Սպիտակ ռաջաներ» վեպը։ «Ս.-ի մահը» համահունչ է Թովմաս Մաննի «Մահ Վենետիկում»-ի հետ։ «Ս.-ի մահը» պատմություն է բրիտանացի հոմոսեքսուալի մասին, ով մեռնում է Բոմբեյի պոռնկատանը։

1986 թվականին կյանքից հեռանում է Գաբրելի ամուսինը՝ Յուստաս Վիտկոպը, որը երկար ժամանակ տառապում էր Պարկինսոնի համախտանիշով։ Այս միջադեպը Գաբրիել Վիտկոպը նկարագրում է իր «Մոլախինդ կամ թույն» (1988) գրքում։ 2001 թվականի իր ծննդյան օրը Վիտկոպը, ով հիվանդ էր թոքերի քաղցկեղով որոշում է ինքանասպանություն գործել։ Իր նամակում նա այսպես է խոսում իր որոշման մասին.- «Ես պատրաստվում եմ մեռնել այնպես ինչպես ապրել եմ՝ ինչպես ազատ մարդը...ես ազատ մարդ եմ, իսկ մեր ժամանակներում այդպիսինները քիչ են։ Ազատ մարդը չի վազում փառքի ետևից»։ Գաբրել Վիտկոպը հեռացել է կյանքից 2002 թվականի դեկտեմբերի 22-ին Ֆրանկֆուրտում սեփական կամքով։

## Գրականություն
* Դիասեր / *Le Nécrophile*
* Ս.-ի մահը / *La Mort de C.*
* *Les rajahs blancs*
* *Hemlock, ou, Les poisons*
* *Les départs exemplaires*
* *Sérénissime assassinat*
* *Le Sommeil de la raison*
* *La Marchande d’enfants*
* *Chaque jour est un arbre qui tombe*
* *Carnets d’Asie*

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Պաբրիել Վիտպոպը Kolonna publications կայքում
* Գաբրիել Վիտկոպը netslova.ru կայքում

Կատեգորիա:Ֆրանսիացի գրողներ
Կատեգորիա:Ինքնասպան գրողներ
Կատեգորիա:Ֆրանսիացի վիպասաններ
Կատեգորիա:Ֆրանսիացի լրագրողներ
Կատեգորիա:20-րդ դարի ֆրանսիացի վիպասաններ
Ռիչարդ Ջոնս (աճպարար)

**Ռիչարդ Ջոնս** (, ), բրիտանացի աճպարար և բրիտանական զինված ուժերի զինծառայող։ Առավել հայտնի է դարձել՝ հաղթելով «Բրիտանիան փնտրում է տաղանդների» հեռուստամրցույթի 10-րդ եթերաշրջանը հաղթելու համար։

## Կենսագրություն
Ջոնսը ծնվել է Լեյթոնսթոնում, Լոնդոն։ Մանկությունն անց է կացրել Էսսեքս կոմսության Չիգվել համայնքում։ 2010 թվականին ծառայության է անցել Մեծ Բրիտանիայի զինված ուժերում և մեկ տարի սովորել Թուիքենեմի Երաժշտության թագավորական ռազմական դպրոցում։ Ներկայումս բնակվում է Սաութ Վուդհեմ Ֆերրերսում։

Երեք տարի նվագել է «Parachute Regiment» բենդի կազմում։ 2014 թվականին ծառայության է անցել Թագավորական հեծելազորում՝ որպես պատվո պահակախմբի անդամ։

2016 թվականի մարտի 15-ին, որպես մասնակից, հանդես է եկել բրիտանական ITV հեռուստաընկերության «Հետապնդում» հեռուստաշոուում։

2016 թվականի հունիսի 11-ին, Մեծ Բրիտանիայի թագուհու 90- ամյակի տոնակատարության ժամանակ, Լենս Քորփորալ Ջոնսի կերպարով Ռիչարդ Ջոնսը մասնակցել է ռազմական շքերթին։ Դեկտեմբերի սկզբին «Royal Variety Performance» հաղորդաշարի ժամանակ նա մասնակցել է որպես աճպարար։ Հաղորդաշարին, որպես հյուր, մասնակցել են նաև Բրիտանական թագավորական ընտանիքի անդամները։ 2017 թվականի ապրիլին ITV-ի եթերում ցուցադրվել է Ջոնսի «Կախարդության օպերացիա» շոուն։

Ներկայումս Ջոնսը հյուրախաղերով հանդես է գալիս Մեծ Բրիտանիայի ողջ տարածքում, որը սկսվել է օգոստոսին Վինձորում և ավարտվելու է 2018 թվականի նոյեմբերին Ուայթ կղզում։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Անգլիացի զինվորականներ
Թամարա Հովհաննիսյանց

**Թամարա Մուշեղի Հովհաննիսյանց** (Ավանեսյանց) (), հայկական ծագմամբ ուզբեկ դերասանուհի։

## Կենսագրություն
Թամարա Հովհաննիսյանցը ծնվել է 1928 թվականի նոյեմբերի 17-ին ՈՒԽՍՀ Սամարղանդ քաղաքում։

Դերասանական վարպետություն է սովորել Տաշքենդի թատերական ինստիտուտում։ Ավարտելուց հետո աշխատանքի է անցել սկզբում՝ Պատանի հանդիսատեսի ռուսական թատրոն, իսկ մի քանի ամիս անց՝ Մ․ Գորկու անվան դրամայի ակադեմիական թատրոն, որտեղ աշխատել է մինչև 2004 թվականը։

Մահացել է 2008 թվականի դեկտեմբերի 24-ին։

## Ֆիլմագրություն
### Դերերը կինոյում

### Հնչունավորում

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Թատրոնի դերասանուհիներ
Կատեգորիա:Հայ դերասանուհիներ
Կատեգորիա:Ուզբեկ դերասանուհիներ
Հայաստանի Գերագույն խորհուրդ

**Հայկակական Խորհրդային Սոցիալիստական Հանրապետության Գերագույն խորհուրդ**, 1990 թվականի օգոստոսի 23-ից՝ **Հայաստանի Հանրապետության Գերագույն խորհուրդ**, Հայկական ԽՍՀ-ի ու անկախ Հայաստանի (սկսած 1990 թվականի օգոստոսի 23-ից) պետական իշխանության գերագույն մարմին, որը գործել է 1938 թվականի հուլիսից մինչև 1995 թվականի հուլիսը։

1-ին գումարում՝ գումարվել է 1938 թ.-ից 1946 թվականներին
2-րդ գումարում՝ գումարվել է 1947 թ.-ից 1950 թվականներին
3-րդ գումարում՝ գումարվել է 1951 թ.-ից 1954 թվականներին
4-րդ գումարում՝ գումարվել է 1955 թ.-ից 1959 թվականներին
5-րդ գումարում՝ գումարվել է 1959 թ.-ից 1962 թվականներին
6-րդ գումարում՝ գումարվել է 1963 թ.-ից 1966 թվականներին
7-րդ գումարում՝ գումարվել է 1967 թ.-ից 1970 թվականներին
8-րդ գումարում՝ գումարվել է 1971 թ.-ից 1974 թվականներին
9-րդ գումարում՝ գումարվել է 1975 թ.-ից 1979 թվականներին
10-րդ գումարում՝ գումարվել է 1980 թ.-ից 1984 թվականներին
11-րդ գումարում՝ գումարվել է 1985 թ.-ից 1989 թվականներին
12-րդ գումարում՝ գումարվել է 1990 թ.-ից 1995 թվականներին

## Հայկական ԽՍՀ-ի Գերագույն խորհրդի նախագահներ
* Խաչիկ Հակոբջանյան
* Աղասի Սարգսյան
* Սիմակ Սահակյան
* Էդուարդ Թոփչյան
* Ռուբեն Պարսամյան 
* Արծրուն Գասպարյան 
* Սերգեյ Համբարձումյան 
* Սամսոն Տոնոյան 
* Լևոն Տեր-Պետրոսյան
* Բաբկեն Արարքցյան

## ՀԽՍՀ-ի Գերագույն խորհրդի նախագահության նախագահներ
* Մացակ Պապյան
* Շմավոն Հարությունյան
* Նագուշ Հարությունյան
* Բաբկեն Սարկիսով 
* Հրանտ Ոսկանյան

## Աղբյուրներ
*Справочник по истории Коммунистической партии и Советского Союза 1898 - 1991. Высшие органы государственной власти Армянской ССР

Կատեգորիա:Հայկական ԽՍՀ
Կատեգորիա:Խորհրդարաններ ըստ երկրի
Կատեգորիա:1938 հիմնադրումներ Հայաստանում
Արշակ Ադիլխանյան

**Արշակ Համբարձումի Ադիլխանյան** (), խորհրդային հայ դերասան, պոետ և թառահար։

## Կենսագրություն
Արշակ Ադիլխանյանը ծնվել է 1921 թվականի հուլիսի 13-ին Ալեքսանդրապոլ քաղաքում (այժմ՝ Գյումրի)։

1945-1989 թվականներին աշխատել է Թիֆլիսի Ադամյանի անվան դրամայի թատրոնում։ Հեղինակել է մի քանի ստեղծագործություն, այդ թվում՝ 20-ից ավելի երգ, դրանց թվում («Պարտեզ մտել», «Ով ինչ գիտի», «Արի, ջան, արի», «Ամռան Արևին»)։

Մահացել է 1989 թվականի մարտի 29-ին Թիֆլիսում։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Թատրոնի հայ դերասաններ
Կատեգորիա:Հայ բանաստեղծներ
Կատեգորիա:Հայ դերասաններ
Կատեգորիա:Հայ թառահարներ
Հյուսիսային Հոլիվուդ

**Հյուսիսային Հոլիվուդ**, շրջան Լոս Անջելես քաղաքի Սան Ֆեռնանդո հովտում։ NoHo Arts District և Հեռուստատեսության արվեստի և գիտության ակադեմիան գտնվում է Հյուսիսային Հոլիվուդում։ Շրջանն ունի յոթ հանրային և ութ մասնավոր դպրոցներ։

Կա շրջանային այգի և հանգստի կենտրոն։ Թաղամասը կարևոր տրանսպորտային կենտրոն է, և դա նաև այն վայրն է, որտեղ շատ նշանավոր մարդիկ են ապրել և աշխատել։

Հյուսիսային Հոլիվուդը 1887 թվականին հիմնադրել է Լանքերհիմի հողային և ջրային ընկերությունը։ Այն կոչվել է «Տոլքա», 1896 թվականին վերանվանվել «Լանքերշիմ» և վերջապես «Հյուսիսային Հոլիվուդ» 1927 թվականին։

### 21-րդ դար
thumb|right| Բարձր հստակեցված գույքի զարգացում Հյուսիսային Հոլիվուդում

2000 թվականից համայնքը շատ փոփոխություններ է կրում և զարգանում, մեծ մասամբ` 743 հա Հյուսիս Հոլիվուդի զարգացման շրջանի և NoHo Commons նախագծերի ձևավորման շնորհիվ։

2015 թվականին Հյուսիսային Հոլիվուդում գտնվող Լանքերշիմի Բուլվարդը, Սան Ֆեռնանդո հովտի CicLAvia- ի մասն էր, որը Լոս Անջելեսի Շրջանի Մետրոպոլիտեն Տրանսպորտային Մարմնի կողմից հովանավորվող միջոցառում էր, որտեղ հիմնական ճանապարհները ժամանակավորապես փակվում էին, և օգտագործվում էին հանգստի համար նախատեսված մարդկային տրանսպորտով։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:1887 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր
Կատեգորիա:Լոս Անջելես շրջան (Կալիֆոռնիա)
Կատեգորիա:Կալիֆոռնիայի բնակավայրեր
Կատեգորիա:Կալիֆոռնիայի քաղաքներ
Կատեգորիա:Հոլիվուդ
Խերարդո Գանդինի

**Խերարդո Գանդինի** (, ), արգենտինացի կոմպոզիտոր, դաշնակահար, խմբավար, երաժշտության ուսուցիչ։

## Կենսագրություն
Խերարդո Գանդինին ծնվել է 1936 թվականին Բուենոս Այրեսում։ Իտալացի ներգաղթյալների ժառանգորդ է։ Կոմպոզիցիա է ուսանել Ալբերտո Գինաստերայի և Գոֆրեդո Պետրասիի, դաշնամուր՝ Շառլ Մեսսիան ի կնոջ՝ Իվոննա Լորիոյի մոտ։ Նվագել է 1989 թվականին Աստոր Պիացոլայի կողմից ստեղծված սեքստետում։ Դասավանդել է  Արգենտինայի տարբեր համալսարաններում, Նյու Յորքի Ջուլիարդ երաժշտական դպրոցում։

Մահացել է 2013 թվականի մարտի 22-ին Բուենոս Այրեսում 76 տարեկան հասակում։

## Ստեղծագործություններ
Գանդինին վոկալ ստեղծագործություններ է գրել Սալվատորե Քվազիմոդոյի բանաստեղծությունների հիաման վրա։

Գանդինիի ստեղծագործություններից են՝ 
* *Musica nocturna* ֆլեյտայի, ջութակի, վիոլայի, թավջութակի և դաշնամուրի համար (1966)
* *Contrastes* երկու դաշնամուրների և կամերային նվագախմբի համար (1968)
* *Cadencias* II կամերային նվագախմբի համար (1968)
* *La pasión de Buster Keaton*, կամերային օպերա (1970-1978)
* *Don Juan*, բեմադրության երաժշտություն (1978)
* *Espejismos II (La muerte y la doncella)*, կամերային օպերա (1987)
* *Paisaje imaginario* դաշնամուրի և նվագախմբի համար (1988)
* *Lunario sentimental* ջութակի, թավջութակի և դաշնամուրի համար (1989)
* *Mozartvariationen* կամերային նվագախմբի համար (1991)
* *La casa sin sosiego*, օպերա (1992)
* *La ciudad ausente*, օպերա ըստ Ռիկարդո Պիլյայի լիբրետոյի համանուն վեպի հիման վրա (1995)
* *Liederkreis*, օպերա Ռոբերտ Շումանի մասին (2000)
* *Memoria del saqueo*, երաժշտություն Ֆերնանդո Սոլանասի ֆիլմի համար (2004)

## Ճանաչում
* Մշակույթի ազատության համար կոնգրեսի մրցանակ (Հռոմ, 1962) 
* Իտալիայի կառավարության մրցանակ (1966) 
* «Մոլիերի» անվան մրցանակ բեմադրության երաժշտության համար (Փարիզ, 1977) 
* Ազգային երաժշտական մրցանակ «Քաղաք, որը չկա» օպերայի համար (1996) 
* «Ոսկե առյուծ» Վենետիկի կինոփառատոն և «Արծաթե անգղ» Արգենտինյան կինոքննադատների ասոցիացիայի մրցանակ Սոլանս Ֆերնանդոյի «Ամպ» ֆիլմի երաժշտության համար (1998) 
* Տոմաս Լուիս դե Վիկտորյայի անվան իբերոամերիկյան մրցանակ, 2008

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Խերարդո Գանդինին myspace.com կայքում
* Compositores & Intérpretes 

Կատեգորիա:Արգենտինացի դաշնակահարներ
Կատեգորիա:Արգենտինացի երաժիշտներ
Կատեգորիա:Արգենտինացի կոմպոզիտորներ
Կատեգորիա:Արգենտինացի մանկավարժներ
Կատեգորիա:Դասական կոմպոզիտորներ
Կատեգորիա:Օպերային կոմպոզիտորներ
Ալեքսանդր Հայրապետով

**Ալեքսանդր Զավենի Հայրապետով** (), հայկական ծագմամբ ռուս դերասան, Ռուսաստանի վաստակավոր արտիստ (2005)։

## Կենսագրություն
Ալեքսանդր Հայրապետովը ծնվել է 1954 թվականի հուլիսի 30-ին։

1981 թվականին ավարտել է Յարոսլավլի թատերական ուսումնարանը։ Աշխատել է Կոկչետավի մարզային դրամատիկական թատրոնում։

1984 թվականից աշխատում է Նիժեգորոդի Պատանի հանդիսատեսի թատրոնում։

2003 թվականին առաջին անգամ հանդես է եկել որպես ռեժիսոր՝ բեմադրելով «Փոքր Բաբա Յագայի արարքները» ներկայացումը։

## Դերերը թատրոնում

## Ֆիլմագրություն

## Մրցանակներ և պարգևներ
* ՌԴ վաստակավոր արտիստ (2005)
* «Ստեղծագործական հաջողություն» դիպլոմ և «Թատերաշրջանի պրեմիերաներ» փառատոնի մրցանակ՝ երկրորդ պլանի դերակատարման համար Մ․ ՄակԿիվերի «Տանիքը գնում է, տունը մնում է» ներկայացման մեջ (2017)
* «Ուրախ այծ» համառուսաստանյան փառատոնի դափնեկիր

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Ռուս դերասաններ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի Դաշնության վաստակավոր արտիստներ
Լիլ Փամփ

**Գազի Գարսիա** (, ), առավել հայտնի **Լիլ Փամփ** (*Lil Pump*) բեմական անվանմամբ, ամերիկացի ռեփեր։

Գարսիան սկսել է երգեր բեռնել «SoundCloud» հարթակում 2016 թվականին։ Լայն ճանաչման է արժանացել «Gucci Gang» սինգլի թողարկումից հետո, որն ընդամենը 2 շաբաթում հավաքեց 100 միլիոն դիտում ռեփերի յութուբյան էջում։

## Գործունեություն
### Գործունեության սկիզբ (2016)
Գարսիա գործունեությունն սկսվել է «LIL PUMP» երգից, որը բեռնվել է «SoundCloud»-ում 2016 թվականի փետրվարի 9-ին։ «LIL PUMP» երգից հետո բեռնվել են այնպիսի գործեր, ինչպիսիք են՝ «ELEMENTARY»-ն, «Drum$tick»-ը, որոնք հավաքել են ավելի քան 3 միլիոն ունկնդրում։
### Հայտնիություն (2017)
Լիլ Փամփը հայտնիություն է ձեռք բերել «D Rose» և «Boss» սինգլների շնորհիվ, որոնք «SoundCloud»-ում հավաքել էին տասնյակ միլիոնավոր ունկնդրումներ, իսկ տեսահոլովակները YouTube-ում 2017 թվականի նոյեմբերի դրությամբ՝ 89 միլիոն (D Rose) դիտում և 45 միլիոն (Boss) դիտում։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:21-րդ դարի ամերիկացի ռեփերներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի երգահաններ
Կատեգորիա:Ամերիկացի երեխա երգիչներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի հիփ հոփ երաժիշտներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի պրոդյուսերներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի ռեփերներ
Կատեգորիա:Բեմական կեղծանուններ
Կատեգորիա:Մամբլ ռեփերներ
Իրինա Ալֆյորովա

**Իրինա Իվանովնա Ալֆյորովա** (, ), խորհրդային և ռուսական թատրոնի և կինոյի դերասանուհի, Ռուսաստանի Դաշնության ժողովրդական արտիստ (2007 թվական)։

## Կենսագրություն
Իրինա Ալֆյորովան ծնվել է Նովոսիբիրսկում` իրավաբանների ընտանիքում։ Դպրոցական տարիներին խաղացել է Նովոսիբիրսկի Ակադեմգորոդոկ կոչվող համայնքի ինքնագործ թատերախմբում։ Դպրոցն ավարտելուց հետո մեկնել է Մոսկվա և ընդունվել Ռուսաստանի թատերական արվեստի համալսարան, որն ավարտել է 1972 թվականին։ Ուսանողական տարիներին ելույթներ է ունեցել Մոսկվայի տարբեր թատրոնների բեմերում։ 1976 թվականին նա հրավիրվել է Լենկոմ թատրոն։

Իրինա Ալֆյորովան կինոյում սկսել է նկարահանվել 1970 թվականից։ Նրա առաջին նշանակալից դերը կինոյում` Կոնստանցիա Բոնասյեի դերն էր «Դ'Արտանյանը և երեք հրացանակիրները» (1978) կինոնկարում։ Ֆիլմն հաջողված էր և Իրինան հանդիսատեսների կողմից ճանաչման արժանացավ։ Նրա հետագա աշխատանքներից հարկ է նշել նաև «Սիրելիներից մի բաժանվեք» (1979), «Վասիլի Բուսլաև» (1982), «Սիրո նախազգացում» (1982), «Երմակ» (1996) և այլ ֆիլմեր։

Իրինա Ալֆյորովայի կերտած կերպարներն աչքի են ընկնում կանացիությամբ և անկեղծությամբ։ Ներկայումս նա «Ժամանակակից պիեսի դպրոց» թատրոնի առաջատար դերասանուհիներից մեկն է։

## Անձնական կյանք
Իրինա Ալֆյորովայի առաջին ամուսինը բուլղարացի դիվանագետ Բոյկո Գյուրովն էր։ Նրանց դուստրը` Քսենյա Ալֆյորովան, դերասանուհի է։

1976-1993 թվականներին, Իրինա Ալֆյորովան ամուսնացած էր հայտնի դերասան Ալեքսանդր Աբդուլովի հետ։ 1995 թվականին ամուսնացել է դերասան Սերգեյ Մարտինովի հետ։

## Ֆիլմագրություն

## Պարգևներ
* Ռուսաստանի Դաշնության վաստակավոր արտիստ (1992 թ.)
* Ռուսաստանի Դաշնության ժողովրդական արտիստ (2007 թ.)
* Բարեկամության շքանշան (2011 թ.)
* Պատվո շքանշան (2017 թ.)
* «Սամարյան խաչ» շքանշան (Բուլղարիա, 2016 թ.)

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Բարեկամության շքանշանի ասպետներ (Ռուսաստան)
Կատեգորիա:Դերասանուհիներ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Թատրոնի դերասանուհիներ
Կատեգորիա:Խորհրդային դերասաններ
Կատեգորիա:Խորհրդային դերասանուհիներ
Կատեգորիա:Ռուս դերասանուհիներ
Կատեգորիա:Ռուս կինոդերասանուհիներ
Կատեգորիա:Ռուս հեռուստատեսային դերասանուհիներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի Դաշնության ժողովրդական արտիստներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի Դաշնության վաստակավոր արտիստներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի թատերական արվեստի ինստիտուտի շրջանավարտներ
Արտաշես Հայրյան

**Արտաշես Արտեմի Հայրիյան** (), հայ օպերային երգիչ, ՀԽՍՀ վաստակավոր արտիստ (1974)։

## Կենսագրություն
Արտաշես Հայրիյանը ծնվել է Բաքվում։ Շուտով ընտանիքը տեղափոխվում է Իրանի Թեհրան քաղաքը, որտեղ էլ անց է կացնում մանկությունն ու պատանեկությունը։ Այնտեղ էլ առաջին անգամ բացահայտում է արվեստի և երաժշտության հանդեպ սերը։

16 տարեկանում ծանոթանում է երգիչ և վոկալի ուսուցիչ Արամ Սարգսյանի հետ և աշակերտում նրան մինչև Բաքու տեղափոխվելը։ 1960 թվականին Բաքվում ընդունվում է երաժշտական ուսումնարանի վոկալի բաժին, որը վաղաժամկետ ավարտում է 1963 թվականին։

1962 թվականին նրան ընդունում են Բաքվի օպերայի և բալետի թատրոն՝ որպես մենակատար։ Թատրոնում 6 տարի աշխատալու արդյունքում դառնում է առաջատար մենակատարը, կատարում գլխավոր դերերգերը «Ռիգոլետտո», «Տրուբադուր», «Աիդա», «Տոսկա», «Ֆաուստ», «Սիրո ըմպելիք», «Իշխան Իգոր», «Բորիս Գոդունով» և այլ օպերաներում։

1967 թվականին Սպենդիարյանի անվան օպերայի և բալետի ակադեմիական թատրոնի հրավերով ժամանում է Երևան՝ որպես առաջատար մենակատար։ Միաժամանակ շարունակում է ուսումը Երևանի Կոմիտասի անվան կոնսերվատորիան, որն ավարտում է 1969 թվականին։ Երևանի օպերային թատրոնում հանդես է գալիս «Եվգենի Օնեգին», «Պիկովայա դամա», «Սայաթ Նովա», «Անուշ», «Դավիթ Բեկ», «Արշակ Բ» և այլ օպերաներում ։

1992 թվականից ապրել է ԱՄՆ-ում։

Մահացել Է 2023 թվականի օգոստոսի 16-ին։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:ՀԽՍՀ վաստակավոր արտիստներ
Կատեգորիա:Հայ օպերային երգիչներ