Ամերիկյան ժողովրդական արվեստի թանգարան

**Ամերիկյան ժողովրդական արվեստի թանգարան**(, կրճատ՝ *AFAM*), ԱՄՆ-ի թանգարաններից մեկը. առաջատար մշակութային հաստատություն է, որը նվիրված է ժողովրդական արվեստի գեղագիտական ընկալմանը և Միացյալ Նահանգների և արտերկրի ժամանակակից ինքնուս նկարիչների ստեղծագործական ինքնադրսևորմանը։ Գտնվում է Նյու Յորքում՝ Մանհեթենում։ Թանգարանի հավաքածուն ներառում է ավելի քան 7000 օբյեկտներ՝ 18-րդ դարից մինչ այսօր։ Իր ցուցահանդեսների, կրթական ծրագրերի և տեղեկատվական-քարոզչական գործունեության թանգարանը ցուցադրում է ստեղծագործական ինքնարտահայտման մարդկանց, որոնց տաղանդները զարգացել են առանց ֆորմալ գեղարվեստական ուսուցման։ 2013 թվականին թանգարանում արձանագրվել է ավելի քան 100 000 այցելուների ռեկորդային հաճախելիություն։ Մուտքը անվճար է։

## Պատմություն
160 px|left|thumb|Թանգարանի պատկերանիշ
right|250 px|thumb|Թանգարանային խանութ
Ժամանակավոր կանոնադրությունը ստանալուց հետո 1961 թվականին, ժողովրդական արվեստի թանգարանը մշտապես ընդլայնել է իր առաքելությունը և ցուցահանդեսը։ Իր գոյության սկզբում թանգարանը չուներ մշտական հավաքածու և շենք։  Չնայած դժվարություններին, Joseph B. Martinson և Adele Earnest հիմնադիրները և հոգաբարձուները հասկացան, որ ճանաչման համար ամերիկյան ժողովրդական արվեստի համար անհրաժեշտ է նման հաստատություն։

**Վաղ ամերիկյան ժողովրդական արվեստի թանգարան** (*Museum of Early American Folk Arts*, այնսպես այն ի սկզբանե կոչվում էր) անցկացրել է իր առաջին ցուցահանդեսը վարձակալած հրապարակում 49 West 53rd Street 1961 թվականին։ 1966 թվականին, ստանալով մշտական կանոնադրություն, թանգարանը ընդլայնեց իր առաքելությունը։ Ստանալով նոր անվանում՝ **Ամերիկյան ժողովրդական արվեստի թանգարան** (*Museum of American Folk Arts*), ընդլայնել է իր ցուցանմուշների աշխարհագրությունը։ Հիմնադիր և համադրող Herbert W. Hemphill Jr. հետագա զարգացում տվեց թանգարանին։ 1990-ականներին թանգարանը սկսեց ներկայացնել ոչ միայն զուտ ամերիկյան, ինչպես նաև աֆրիկյան և Լատինական ամերիկյան արվեստի գործեր։ Տնօրեն Gerard C. Wertkin հայտարարել է, որ ամերիկյան ժողովրդական արվեստի ընդհանուր ժառանգությունը չպետք է նպաստի էթնիկ շովինիզմին կամ ռասայական բաժանմանը։

Ընդլայնման հետ կապված՝ 1998 թվականին թանգարանում ստեղծվել է ժամանակակից կենտրոն (Contemporary Center)՝ նվիրված 20-րդ և 21-րդ դարերի նկարիչների աշխատանքներին։  2001 թվականին թանգարանում բացվել է ամերիկյան ինքնուս նկարիչ՝ Հենրի Դարջերի ուսումնական կենտրոնը (Henry Darger Study Center)։  Այս տարի թանգարանը ստացել է իր ժամանակակից անունը՝ Ամերիկյան ժողովրդական արվեստի թանգարան (*American Folk Art Museum*)։

Թանգարանը երկար ժամանակ տեղից տեղ է տեղափոխվել և 1989 թվականին գտնվել է Լինքոլնի հրապարակում, 2-ը՝ Լինքոլն կենտրոնի դիմաց։ 2001 թվականին բացվել է թանգարանի նոր վայրը՝ 45 և 47 West 53rd Street երկու շենքերում, որոնք նախագծվել են Tod Williams Billie Tsien Architects ճարտարապետական բյուրոյի միջոցով։ Ավելի ուշ, ֆինանսական դժվարությունների շնորհիվ, թանգարանը վերադարձել է Lincoln հրապարակ, որտեղ այժմ այն գտնվում է։

2013 թվականի դեկտեմբերին ամերիկյան ժողովրդական արվեստի թանգարանը թողարկել է լիովին մատչելի թվային արխիվ՝ Folk Art սեփական ամսագրի՝ նախկինում հայտնի է որպես Clarion, 117 թողարկումներից։ Ամսագիրը լույս է տեսել 1971 թվականից մինչև 2008 թվականը տարեկան միջինը երեք անգամ։


Պատկեր:The Peaceable Kingdom, Edward Hicks (1790–1849).jpg|*Peaceable Kingdom*, Էդվարդ Հիքս
Պատկեր:Flag Gate, Artist unidentified.jpg|*Flag Gate*, հեղինակը անհայտ է
Պատկեր:Bird of Paradise Quilt Top, Artist unidentified.jpg|*Bird of Paradise Quilt Top*, հեղինակը անհայտ է
Պատկեր:Girl in Red Dress with Cat and Dog, Ammi Phillips (1788–1865).jpg|*Girl in Red Dress with Cat and Dog*, Էմմի Ֆիլիպս

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Официальный сайт музея
*The Kendrick Academy
* Chastened, Folk Art Museum Puts Down Healthier Roots
* Американский музей народного искусства под угрозой закрытия 

Կատեգորիա:1961 հիմնադրումներ ԱՄՆ-ում
Կատեգորիա:1961 հիմնադրված թանգարաններ
Կատեգորիա:Նյու Յորքի պատկերասրահներ
Կատեգորիա:Մանհեթեն