Սիրիայի երկրորդ հանրապետություն

**Սիրիայի երկրորդ հանրապետություն** (՝ *ալ-ջումհուրիյա աս-սուրիա աս-սանիա*), պաշտոնապես՝ **Սիրիական հանրապետություն** (՝ *ալ-ջումհուրիյա աս-սուրիա*) 1950-1958 թվականներին, **Սիրիական արաբական հանրապետություն** (՝ *ալ-ջումհուրիյա ալ-արաբիյա աս-սուրիա*) 1961-1963 թվականներին, հաջորդել է Սիրիայի առաջին հանրապետությանը, որը փաստացի անկախացել էր 1946 թվականի ապրիլին Ֆրանսիայի մանդատից: Այն կիրառել է նույն դրոշը, զինանշանն ու օրհներգը։

Երկրորդ հանրապետությունը հիմնադրվել է 1950 թվականի Սիրիայի Սահմանադրության հիման վրա, որը կասեցվել է 1953-1954 թվականներին Ադիբ ալ-Շիշաքլիի իշխանության ներքո, իսկ ավելի ուշ, երբ Սիրիան միացավ Եգիպտոսի Հանրապետությանը՝ որպես Արաբական Միացյալ Հանրապետություն 1958 թվականին: Երկրորդ Հանրապետությունը վերսկսվեց, երբ Սիրիան դուրս եկավ միությունից 1961 թվականին: 1963 թվականին Սիրիայի Բաաս կուսակցությունը իշխանության եկավ մի. անարյուն ռազմական հեղաշրջում, որը հիմք դրեց Բաասական Սիրիային։

Կանաչ, սպիտակ, սև և կարմիր դրոշը Սիրիայի Արաբական Հանրապետության առաջին դրոշն է և ամենակարճ օգտագործմամբ՝ 1961-1963 թվականներին: Այն նաև եղել է սիրիական ընդդիմության դրոշը Սիրիայի քաղաքացիական պատերազմի ժամանակ և դարձել է դե Սիրիայի ֆակտո դրոշը կրկին 2024 թվականին։

## Պատմություն
### Վաղ տարիներ
1949 թվականի մարտի 29-ին Սիրիայի ազգային կառավարությունը տապալվեց Հուսնի ալ-Զաիմի գլխավորած ռազմական հեղաշրջման արդյունքում։ Այս հեղաշրջման պատճառը արաբա-իսրայելական պատերազմից հետո սիրիական բանակի ապրած ամոթն էր։ Այս ամոթի օրինակը կարելի է տեսնել 1948 թվականի Սամնեի սկանդալում: Ըստ Պատրիկ Սիլի՝ «Նախագահ Շուքրի ալ-Կուաթլին և նրա նոր վարչապետը շրջայց են կատարել առաջնագծի դիրքերում և մատակարարման կետերում: Պատմությունը, որ երկու քաղաքական գործիչները նկատել են, որ դաժան հոտ է գալիս դաշտային խոհանոցից։ Նախագահը համտեսեց այն և անվանեց այն ցածր որակի: Այնուհետև Կուաթլին հրամայել է ձերբակալել գնդապետին՝ շահամոլության համար։ Այս միջադեպից հետո սպաները զայրացան, երբ սովորական մարդիկ իրենց քիթը բռնեցին նրանց վրա, ինչը վկայակոչում էր ճաշ պատրաստելու ճարպի հոտը: 1949 թվականի օգոստոսի 14-ին Զաիմը գահընկեց արվեց նրա գործընկեր Սամի ալ Հինավիի կողմից։ Մի քանի ամիս անց՝ 1949 թվականի դեկտեմբերին, Հինավին գահընկեց արվեց գնդապետ Ադիբ ալ-Շիշակլիի կողմից։ Վերջինս խարխլեց քաղաքացիական իշխանությունը և հանգեցրեց ալ-Շիշաքլիի իշխանության ամբողջական զավթմանը 1951 թվականին: Շիշաքլին շարունակեց կառավարել երկիրը մինչև 1954 թվականը, երբ աճող հասարակական ընդդիմությունը ստիպեց նրան հրաժարական տալ և լքել երկիրը: Ազգային իշխանությունը վերականգնվեց, բայց դարձյալ անկայունության բախվելու համար, այս անգամ արտասահմանից: Նախագահ ալ-Շիշաքլիի տապալումից հետո 1954 թվականի փետրվարյան հեղաշրջման ժամանակ շարունակվող քաղաքական մանևրները, որոնք աջակցում էին բանակի մրցակից խմբակցությունները, ի վերջո իշխանության բերեցին արաբ ազգայնական և սոցիալիստական ​​տարրերին:

1956 թվականի Սուեզի ճգնաժամի ժամանակ, որը երկրորդ պատերազմն էր նորաստեղծ Իսրայելի հետ, իսրայելական զորքերի կողմից Սինայի թերակղզի ներխուժելուց և բրիտանական և ֆրանսիական զորքերի միջամտությունից հետո, Սիրիայում ռազմական դրություն հայտարարվեց։ Ավելի ուշ սիրիական և իրաքյան զորքերը բերվեցին Հորդանան՝ կանխելու Իսրայելի հնարավոր ներխուժումը։ 1956 թվականի նոյեմբերի հարձակումները իրաքյան խողովակաշարերի վրա ի պատասխան Իրաքի՝ Բաղդադի պայմանագրին ընդունելու համար էին: 1957 թվականի սկզբին Իրաքը Եգիպտոսին և Սիրիային խորհուրդ տվեց Հորդանանի հնարավոր զավթելը:

1956 թվականի նոյեմբերին Սիրիան պայմանագիր ստորագրեց Խորհրդային Միության հետ, որը հիմք էր ստեղծում կոմունիստական ​​ազդեցության համար կառավարության ներսում՝ Սիրիա ուղարկվող ինքնաթիռների, տանկերի և այլ ռազմական տեխնիկայի դիմաց: Սիրիական ռազմական տեխնոլոգիաների հզորության այս աճը անհանգստացրեց Թուրքիային, քանի որ հնարավոր էր թվում, որ Սիրիան կարող է փորձել հետ գրավել Իսքենդերոնը (Ալեքսանդրետ), որը նախկինում սիրիական էր: Մյուս կողմից, Սիրիան և ԽՍՀՄ-ը մեղադրում էին Թուրքիային Սիրիայի սահմանին իր զորքերը կուտակելու մեջ։ Այս դիմակայության ընթացքում կոմունիստները ավելի շատ վերահսկողություն ձեռք բերեցին Սիրիայի կառավարության և զինվորականների վրա: Միայն թեժ բանավեճերը ՄԱԿ-ում (որի սկզբնական անդամն էր Սիրիան) նվազեցրին պատերազմի վտանգը:

### Միացում Արաբական Միացյալ Հանրապետությանը
Սիրիայում քաղաքական անկայունությունը 1954 թվականի հեղաշրջումից հետո, Սիրիայի և Եգիպտոսի քաղաքականության զուգահեռությունը և Եգիպտոսի նախագահ Գամալ Աբդել Նասերի առաջնորդության կոչը Սուեզի ճգնաժամից հետո Սիրիայում աջակցություն ստեղծեցին Եգիպտոսի հետ միանալու համար: 1958 թվականի փետրվարի 1-ին Սիրիայի նախագահ Շուքրի ալ-Կուաթլին և Նասերը հայտարարեցին երկու երկրների միավորման մասին՝ ստեղծելով Արաբական Միացյալ Հանրապետությունը, և բոլոր սիրիական քաղաքական կուսակցությունները, ինչպես նաև այնտեղ գտնվող կոմունիստները դադարեցրին բացահայտ գործունեությունը: Միաձուլումը հաստատվել է 1958 թվականի հանրաքվեով։

### 1961-1963 թվականեր
Արաբական Միացյալ Հանրապետությունում եգիպտական ​​գերակայությունից դժգոհությունը հանգեցրեց այն տարրերին, որոնք ընդդիմանում էին Աբդ ալ-Քարիմ ալ-Նահլաուիի օրոք, իշխանությունը գրավելու 1961 թվականի սեպտեմբերի 28-ին: Երկու օր անց Սիրիան վերահաստատեց իրեն որպես Սիրիայի Արաբական Հանրապետություն: Հաճախակի հեղաշրջումները, ռազմական ապստամբությունները, քաղաքացիական անկարգությունները և արյունալի անկարգությունները բնութագրում էին 1960-ական թվականներին։ 1963 թվականի մարտի 8-ի հեղաշրջման արդյունքում ստեղծվեց Հեղափոխական հրամանատարության ազգային խորհուրդը (ՀՌԽ), մի խումբ զինվորական և քաղաքացիական պաշտոնյաներ, որոնք վերահսկում էին գործադիր և օրենսդիր իշխանությունը: Գրավումը մշակվել է Բաաս կուսակցության անդամների կողմից՝ Միշել Աֆլակի և Սալահ ալ-Դին ալ-Բիտարի գլխավորությամբ: Նոր կաբինետում գերակշռում էին Բաասի անդամները. չափավոր ալ-Բիտարը դարձավ վարչապետ։

1963 թվականին երկրում տեղի ունեցավ նոր հեղաշրջում, որով վերջ տրվեց Սիրիայի երկրորդ հանրապետությանը․ հիմնադրվեց Բաասական վարչակարգը

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:1950 հիմնադրումներ Ասիայում
Կատեգորիա:1950 հիմնադրված պետություններ և տարածքներ
Կատեգորիա:1963 կազմալուծումներ Ասիայում
Կատեգորիա:Արևմտյան Ասիայի նախկին պետություններ
Կատեգորիա:Նախկին հանրապետություններ
Կատեգորիա:Պետություններ Պատմական Սիրիայի տարածքում