Հեշտոցային ֆլորա

**Հեշտոցային ֆլորա**, որը հայտնի է որպես հեշտոցային միկրոբիոտա կամ հեշտոցային միկրոբիոմ, այն միկրոօրգանիզմներն են, որոնք գաղութացնում են հեշտոցը։ Դրանք հայտնաբերվել են գերմանացի գինեկոլոգ Ալբերտ Դյոդերլայնի կողմից 1892 թվականին և հանդիսանում են մարդու միկրոբիոմի մի մասը։ Առկա բակտերիաների քանակը և տեսակը էական ազդեցություն ունեն անհատի ընդհանուր առողջության վրա։  Առողջ անհատի առաջնային գաղութացնող բակտերիաները պատկանում են *[[Lactobacillus]]* ցեղին, ինչպիսին է *[[Lactobacillus crispatus|L. crispatus-ը]]*, և նրանց արտադրած կաթնաթթուն համարվում է պաշտպանություն պաթոգեն տեսակների վարակից։

## Լակտոբացիլներ
Առողջ անհատի առաջնային գաղութացնող բակտերիաները *[[Lactobacillus]]*  ցեղից են (90–95%), որոնցից առավել տարածված են *[[Lactobacillus crispatus|L. crispatus]]*, *[[Lactobacillus iners|L. iners]]*, *[[Lactobacillus jensenii|L. jensenii]]* և *[[Lactobacillus gasseri|L. gasseri]]*: Դյոդերլայնի կողմից լակտոբացիլների առաջին նկարագրությունից ի վեր, լակտոբացիլները սովորաբար համարվում են հեշտոցային էկոհամակարգի դարպասապահները։ Պարզվել է, որ լակտոբացիլները արգելակում են պաթոգեն միկրոօրգանիզմների in vitro աճը, օրինակ՝ *[[Bacteroides fragilis]]*, *[[Աղիքային ցուպիկ|Escherichia coli]]*, *[[Gardnerella vaginalis]]*, ''Mobiluncus'' spp, *[[Neisseria gonorrhoeae]]*, *[[Peptostreptococcus anaerobius]]*, *[[Prevotella bivia]]* եւ *[[Ոսկեգույն ստաֆիլոկոկ|Staphylococcus aureus]]*: Ընդհանրապես ընդունված է, որ դա ձեռք է բերվում հիմնականում կաթնաթթվի ազդեցությամբ։ Ավելին, լակտոբացիլները սովորաբար օգնում են կանխել հեշտոցի երկարատև գաղութացումը՝ կպչելով հեշտոցային էպիթելի բջիջներին։ Սա սովորաբար նվազեցնում է հեշտոցային էպիթելի պաթոգեններով վարակվելուց։

Կաթնաթթվի արտադրության և պաշտպանական գործընթացի կողքին կա, այլ անտագոնիստական մեխանիզմներ որոնք ներառում են ջրածնի պերօքսիդ (լայն սպեկտրի հակամանրէային միջոց) և բակտերիոցիդներ (նպատակային հատուկ հակամանրէային նյութեր) արտադրությունը։

### pH և կաթնաթթու

Ցածր pH-ն ընդհանուր առմամբ ընդունված է որպես հեշտոցային միկրոֆլորայի կազմը վերահսկող հիմնական մեխանիզմը։ Չնայած կաթնաթթուն, որն արտադրվում է լակտոբացիլների կողմից, նպաստում է հեշտոցային թթվայնությանը, այն դեռևս ապացուցված չէ, որ այն հեշտոցային ցածր pH-ի հիմնական աղբյուրն է, սակայն փաստը մնում է փաստ, որ լակտոբացիլների մեծ մասը լավագույնս զարգանում է pH 2O2) առաջարկված մեխանիզմ է բակտերիաների անտագոնիզմի համար in vitro, խոչընդոտելով միկրոօրգանիզմների աճը անմիջական փոխազդեցության կամ մարդու միելոպերօքսիդազի միջոցով։ Այնուամենայնիվ, in vivo պայմաններում պերօքսիդի դերն անորոշ է։ Օպտիմալ անաէրոբ աճի պայմաններում կաթնաթթվի ֆիզիոլոգիական կոնցենտրացիաները ապաակտիվացնում էին Բակտերիալ վագինոզի հետ կապված պաթոգենները ՝ չազդելով հեշտոցային լակտոբացիլի վրա։ Թեև լակտոբացիլների ջրածնի պերօքսիդի արտադրությունը համարվում է կարևոր հակամանրէային բաղադրիչ, որը նպաստում է լակտոբացիլների գաղութացման դիմադրությանը և թեև կարծես թե կապ կա H2O2 արտադրող լակտոբացիլների և նորմալ հեշտոցային միկրոֆլորայի միջև, վերջին տվյալները չեն հաստատում այս դերը H2O2 -ի համար։

Փորձով ապացուցվել է, որ ջրածնի պերօքսիդ արտադրող լակտոբացիլները ապաակտիվացնում են ՄԻԱՎ-1-ը, հերպեսի սիմպլեքս 2 տիպի վիրուսը (HSV-2), *[[Trichomonas vaginalis]]*, *[[Gardnerella vaginalis|G. vaginalis]]*, *[[Prevotella bivia|P. bivia]]* և *[[Աղիքային ցուպիկ|E. coli]]* և  պարզել են, որ առողջ հեշտոցային էկոհամակարգից *[[Lactobacillus]]* տեսակների 96%-ն արտադրում է H2O2 (*[[Lactobacillus jensenii|L. jensenii]]* և *[[Lactobacillus vaginalis|L. vaginalis]]* արտադրում են H2O2 -ի  ամենաբարձր մակարդակները), մինչդեռ  բակտերիալ վագինոզ ունեցող կանանցից ստացված լակտոբացիլների միայն 6%-ն է արտադրել H2O2 : Համաձայն սրա հետ՝ *[[Lactobacillus iners|L. iners-ը]]*, որն առավել հաճախ կապված է խանգարված հեշտոցային միկրոֆլորայի հետ,  H2O2 -ի վատ արտադրող է։   Հեշտոցային գաղութացումը H2O2 -արտադրող լակտոբացիլներով կապված է բակտերիալ վագինոզի (BV) առաջացման նվազման հետ։ Այնուամենայնիվ, վերջերս կատարված փորձարկումները ցույց տվեցին, որ արգանդի վզիկի հեղուկը և սերմնահեղուկը ունեն H2O2- ի արգելափակման զգալի ակտիվություն, և նրանք ավելի ուշ ցույց տվեցին, որ 100 μM-ից ցածր H2O2 -ի ֆիզիոլոգիական կոնցենտրացիաները չեն կարողանում ապաակտիվացնել BV-ի հետ կապված 17 փորձարկված բակտերիաներից որևէ մեկը, օրինակ՝ *[[Atopobium vaginae|A. vaginae]]*, *[[Gardnerella vaginalis|G. vaginalis]]*, ''Mobiluncus'' spp., *[[Prevotella bivia|P. bivia]]*, *[[Պրեվոտելլա|P. corporis]]*, *[[Mycoplasma hominis]]*, նույնիսկ մարդկային միելոպերօքսիդազի առկայության դեպքում, որը հայտնի է H2O2 -ի միկրոբիցիդային ակտիվության բարձրացման համար։  Միայն էկզոգեն H2O2 -ի գերֆիզիոլոգիական կոնցենտրացիաները (0.34% w/v, 100 mM) բավարար էին BV-ի հետ կապված բակտերիաների ապաակտիվացման համար, որոնց կոնցենտրացիայի դեպքում այն ավելի ուժեղ կերպով ապաակտիվացնում էր հեշտոցային լակտոբացիլները (*[[Lactobacillus crispatus|L. crispatus]]*, *[[Lactobacillus gasseri|L. gasseri]]*, *[[Lactobacillus iners|L. iners]]* և *[[Lactobacillus jensenii|L. jensenii]]*): 100mM  կոնցենտրացիան H2O2 մոտավորապես 50 անգամ ավելի բարձր է, քան լակտոբացիլն կարող է արտադրվել նույնիսկ օպտիմալ աերոբ, ցածր հակաօքսիդանտ պայմաններում, և մոտավորապես 5000 անգամ ավելի բարձր, քան H2O2 -ի գնահատված կոնցենտրացիան in vivo: Նույնիսկ ավելի ուշագրավ է, որ միայն 1% հեշտոցային հեղուկի ավելացումը արգելափակել է 1-ի միկրոբիցիդային ակտիվությունը։ Հնարավոր բացատրությունները կարող են լինել այն, որ արգանդի վզիկի հեղուկը և սերմնահեղուկը պարունակում են սպիտակուցներ, գլիկոպրոտեիններ, պոլիսախարիդներ, լիպիդներ և այլ մոլեկուլներ, որոնք կարող են արձագանքել և ապաակտիվացնել H2O2 -ին։ Բացի այդ, հեշտոցը շատ ժամանակ հիպոքսիկ է, մինչդեռ լակտոբակիլները թթվածին են պահանջում ջրածնի պերօքսիդ արտադրելու համար։ Հատկանշական է նաև, որ կատալազը, որն ապահովում է բակտերիաների պաշտպանությունը թունավոր H2O2 -ից, բացակայում է լակտոբացիլի մեջ և որպես այդպիսին նրանք անպաշտպան կլինեն սեփական H2O2 արտադրությունից։ Հետևաբար, ջրածնի պերօքսիդի արտադրությունը չի կարող լինել պաշտպանության հիմնական մեխանիզմը։

### Բակտերիոցիններ
Հեշտոցային լակտոբացիլները արտադրում են հակամանրէային պեպտիդներ, այսինքն՝ բակտերիոցիններ, ինչպիսիք են լակտոցին 160-ը և կրիսպասինը, որոնք ունեն  արգելակող ակտիվություն, որը տատանվում է նեղ (սերտ առնչվող *Lactobacillus* տեսակներից) մինչև լայն (բակտերիաների տարբեր խմբեր, ներառյալ *[[Gardnerella vaginalis|G. vaginalis]]* և *[[Prevotella bivia|P. bivia]]* ), և բակտերիոցինանման նյութեր, որոնք ունեն ավելի լայն սպեկտր, քան բակտերիոցինները (օրինակ՝ ջերմակայուն պեպտիդ, որը արտադրվում է ''Ligilatobacillus salivarius'' ''subsp'':Մի շարք ուսումնասիրություններ ցույց են տվել, որ բակտերիոցինների ակտիվությունը նպաստում է ցածր pH-ի պատճառով։

Հեշտոցային *[[Lactobacillus|Lactobacillus-]]* ի կողմից արտադրվող արգելակող նյութերը հեշտոցային միկրոբիոտան պաշտպանելու հիմնական գործոնն են՝ օրգանական թթուներով, բակտերիոցիններով և ջրածնի պերօքսիդով։ Սրանք սիներգիկ կերպով գործում են պաթոգենների վարակի դեմ։ Ոչ բոլոր *Lactobacillus* spp. և *Lactobacillus* տեսակի ոչ բոլոր շտամներն են ցուցադրում բոլոր 3 մեխանիզմները։  *Lactobacillus-ի* տեսակները տարբերվում են նախադաշտանադադարում գտնվող կանանց մոտ, օրինակ՝ *[[Lactobacillus crispatus|L. crispatus]]*, *[[Lactobacillus jensenii|L. jensenii]]*, *[[Lactobacillus iners|L. iners]]*, *[[Lactobacillus gasseri|L. gasseri]]* (և հնարավոր է *[[Lactobacillus vaginalis|L. vaginalis]]* ), ինչպես գնահատվում է կուլտիվացիայից կախված և կուլտիվացիայից անկախ տեխնիկայի միջոցով:     Պարզվել է, որ հեշտոցային լակտոբացիլները դրսևորում են ընդգծված վագինոտրոպիզմ, և նրանց կույտերը գործում են որպես լիգանդներ՝ հեշտոցային էպիթելի բջիջների ընկալիչներին կպչելու համար։ Սահմանափակ քանակությամբ *Lactobacillus* spp. մարդու հեշտոցում հայտնաբերվածը ուշագրավ է, ինչը հանգեցնում է հավանականության, որ կան հյուրընկալող գործոններ, որոնք ընտրում են որոշակի օրգանիզմների համար, որ այս տեսակներն ունեն անսովոր բնութագրեր, որոնք թույլ են տալիս հաջողությամբ գաղութացնել հեշտոցը կամ երկուսն էլ։ Այնուամենայնիվ, վագինոտրոպիզմը վերաբերում է ոչ միայն լակտոբացիլների այս ընտրված խմբին, որը պաշտպանում է առողջ հեշտոցը, այլև բակտերալ վագինիզմի հետ կապված բակտերիաների տեսակները։ Մարդու սեռական օրգաններում և աղիների էկոնիկայում հայտնաբերված միկրոբիոտան, ըստ երևույթին, չի աճում իրենց հյուրընկալողի սահմաններից դուրս և, հավանաբար, ապավինում է ծնողների և նրանց երեխաների սերտ շփմանը փոխանցման համար, օրինակ՝ մորից նորածնին սեռական միկրոֆլորայի փոխանցումը, ամենայն հավանականությամբ, նաև աղիքային միկրոֆլորայի հետ, որը միատարր բաշխված է երեխայի մարմնի վրա՝ ներառյալ մաշկը, բերանի խոռոչը, քիթ-կոկորդը և կղանքը։

## Վագինոզ բակտերիաներ
Բակտերիալ վագինոզը (BV) կապված է *[[Gardnerella vaginalis|Gardnerella vaginalis-ի]]* և *[[Peptostreptococcus anaerobius|Peptostreptococcus anaerobius-ի]]* առկայության և *[[Lactobacillus]]* տեսակների քանակի նվազման հետ, որոնք կազմում են առողջ հեշտոցային միկրոբիոտան: ԲՎ-ն բնութագրվում է օպորտունիստական բակտերիաների գերաճով և Lactobacillus տեսակների նվազմամբ։ ԲՎ-ն կարող է դրսևորվել որպես սիմպտոմատիկ կամ ասիմպտոմատիկ։ Ախտանիշները ներառում են հեշտոցային տհաճ հոտ, հեշտոցային pH-ի բարձրացում և հեշտոցային քոր։  Հայտնի պատճառ չկա, թե ինչու է ԲՎ-ն առաջանում, բայց դա սովորաբար կապված է աննորմալ հեշտոցային արտադրության հետ։ Կլինիկական պայմաններում ԲՎ-ն ախտորոշելու համար օգտագործվում են Amsel-ի չափանիշները։ Սա նշանակում է, որ հիվանդը պետք է ունենա միատարր բարակ հեշտոցային արտանետում 4,5-ից բարձր pH սեկրեցիա, ամինի հոտ, երբ սեկրետները ենթարկվում են հիդրօքսիդի 10% լուծույթին, կամ թաց տարայի վրա տեսանելի բջիջներ։ ԲՎ-ի ախտորոշման մեկ այլ միջոց, որն ավելի հազվադեպ է օգտագործվում կլինիկական պայմաններում, Nugent միավորն է։ Nugent միավոր ստանալու համար իրականացվում են գրամ ներկերի տեխնիկա, որը բնութագրում է բակտերիաների մորֆոլոգիան մասշտաբով։ 7-ից ավելի միավորը կապված է ԲՎ-ի հետ, 4-6-ը միջանկյալ աննորմալություն է, իսկ 0-3-ը նորմալ է։ Որպես կանոն, բուժում են ստանում միայն ախտանիշներ ունեցող կանայք։ Բուժումը ներառում է հակաբիոտիկները, մասնավորապես մետրոնիդազոլը և կլինդամիցինը։

Ուսումնասիրությունները ցույց են տվել կապ հեշտոցային միկրոբիոտայի և ԲՎ-ի զարգացման միջև 16S RNA հաջորդականության միջոցով։ Համայնքային պետական տեսակները (CSTs) օգտագործվում են ԲՎ-ով հիվանդի առողջ հեշտոցային միկրոբիոտայի և հեշտոցային միկրոբիոտայի միջև տարբերությունը պարզելու համար։ Առողջ հեշտոցային միկրոբիոմում CST-ների մեծ մասը բաղկացած է *Lactobacillus-ի տարբեր տեսակներից:* Ուսումնասիրությունները ցույց են տվել, որ *L.iners-ը* գերիշխող տեսակն է ԲՎ-ում, իսկ *L.crispatus-ը* ՝ առողջ հեշտոցային միկրոբիոմներում։

## Այլ մանրէներ

Առողջ, նորմալ հեշտոցային միկրոբիոտան, որտեղ գերակշռում են լակտոբացիլները, կարող են տարբեր լինել որոշ էթնիկ խմբերի միջև։ Ոչ պաթոգեն հեշտոցային տեսակները որոշ կանանց նորմալ միկրոբիոտայի մի մասն են: Մի քանի ուսումնասիրություններ ցույց են տվել, որ առողջ առանց ախտանիշների կանանց (հատկապես սևամորթ և իսպանախոս կանայք) զգալի մասը (7–33%) հեշտոցում չունեն Lactobacillus տեսակների զգալի քանակություն, և փոխարենը ունեն հեշտոցային միկրոբիոտա, որոնք բաղկացած են կաթնաթթու արտադրող այլ բակտերիաներից, օրինակ՝ *[[Ատոպոբիում|Atopobium]]*, *[[Leptotrichia buccalis|Leptotrichia]]*, *[[Լեյկոնոստոկ|Leuconostoc]]*, *[[Մեգասֆերա|Megasphaera]]*, *[[Pediococcus]]*, *[[Ստրեպտոկոկներ|Streptococcus]]* և *[[Վեյսելլա|Weissella]]* ցեղերից։ Բոլոր էթնիկ պոպուլյացիաներն ունեն հեշտոցային միկրոֆլորայի կաթնաթթվային բակտերիաներ պարունակող բակտերիաներ։  Սա ենթադրում է, որ ոչ բոլոր շրջանները կարող են հավասարապես ճկուն լինել, այնպես որ, եթե հեշտոցային շրջանի ճկունությունը ցածր է, ապա այս շրջանների կառուցվածքում անցողիկ փոփոխությունները կարող են ավելի հեշտությամբ առաջանալ՝ ի պատասխան տարբեր տեսակի խանգարումների, ներառյալ դաշտանները, սեռական հարաբերությունները, լվացումը և հակաբեղմնավորիչ դեղորայքը։ Մանրէաբանական գաղութների կառուցվածքի և կազմի այս տարբերությունները կարող են ընկած լինել այս ռասայական խմբերի կանանց ընկալունակության հայտնի տարբերությունների հիմքում ԲՎ-ի և տարբեր հեշտոցային վարակների նկատմամբ: Թեև հեշտոցային միկրոֆլորան կարող է խախտվել, և կաթնաթթուն արտադրվում է այլ տեսակների կողմից, հեշտոցային pH-ը և թթվային արտադրությունը հաստատում են նորմալ հեշտոցային միկրոբիոտա։ Հղիության ընթացքում pH-ն ավելի է նվազում։

## Հեշտոցային այլ բակտերիաների տեսակներ

Հեշտոցում հաճախ հանդիպում են այլ բակտերիաներ, ինչպիսիք են գրամ դրական կոկերը՝ *[[Atopobium vaginae]]*, ''Peptostreptococcus'' spp:, ''Staphylococcus'' spp., ''Streptococcus'' spp. և ''Bacteroides'' spp., ''Fusobacterium'' spp., *[[Gardnerella vaginalis]]*, *[[Mobiluncus]]*, ''Prevotella'' spp. և գրամ-բացասական աղիքային օրգանիզմներ, ինչպիսիք են *[[Աղիքային ցուպիկ|Escherichia coli-ն]]*:  *[[Mycoplasma genitalium|Mycoplasma]]* և *[[Ureaplasma urealyticum|Ureaplasma]]* հաճախ հայտնաբերվում են հեշտոցում։ Որոշ պարտադիր և ֆակուլտատիվ անաէրոբ բակտերիաներ կապված են ԲՎ-ի հետ։  *[[Neisseria gonorrhoeae|Neisseria gonorrhoeae-ն]]* հայտնաբերվում է հեշտոցում և համարվում է սեռական ճանապարհով փոխանցվող հարուցիչ:

## Հղիություն
Տամպոնի օգտագործման ազդեցությունը հեշտոցային ֆլորայի վրա քննարկվում է, սակայն տամպոնների կիրառումը, ըստ երևույթին, էապես չի փոփոխում բակտերիաների առկայության հավասարակշռությունը։  Հղիությունը փոխում է միկրոբիոտան՝ տեսակների/սեռերի բազմազանության կրճատմամբ։

## Հիվանդությունների կանխարգելում

Առողջ հեշտոցային միկրոբիոմը օգնում է կանխարգելել բակտերիալ վագինոզը, սնկային ինֆեկցիաները և այլ հնարավոր խնդիրները՝ պահպանելով թթվային pH (<4,5), որը անբարենպաստ է սովորական պաթոգենների աճի համար, ինչպիսին է *[[Gardnerella vaginalis|Gardnerella vaginalis-ը]]*։ Առողջ հեշտոցային միկրոբիոմում առկա լակտոբացիլները նույնպես զբաղեցնում են այն էկոլոգիական տեղը, որն այլապես հասանելի կլիներ պաթոգեն օրգանիզմների կողմից շահագործման համար։ Այնուամենայնիվ, վնասակար բակտերիաները կամ բակտերիաների անհավասարակշռությունը կարող են հանգեցնել վարակի։

Կան բազմաթիվ գործոններ, որոնք նպաստում են հեշտոցային միկրոբիոտայի կազմությանը, ներառյալ սթրեսը, տարիքը, ապրելակերպը, սննդակարգը, աղիքային միկրոբիոտան, հակաբիոտիկները, պրոբիոտիկները և հեշտոցային վարակները։

Անձնական հիգիենայի միջոցով ապրելակերպը կարող է ազդել միկրոբիոտայի վրա։ Հետազոտությունները ցույց են տալիս, որ հեշտոցային լվացումը կապված է ԲՎ-ի բարձր ռիսկի հետ։ Այն նաև ցույց է տալիս, որ սեռական պրակտիկան, որը ներառում է բազմաթիվ սեռական զուգընկերներ, կարող է մեծացնել ԲՎ-ն կամ հեռացնել կայուն միկրոբիոտայի կազմը։ Ծխելը և ալկոհոլի օգտագործումը կարող են նաև մեծացնել ԲՎ-ի զարգացման հավանականությունը, քանի որ այն անուղղակիորեն ազդում է մետաբոլիտների արտադրության պրոֆիլի վրա։ Կան նաև հետազոտություններ, որոնք հաստատում են այն գաղափարը, որ սթրեսի մակարդակի բարձրացումը կարող է ազդել հեշտոցային լակտոբացիլների հավասարակշռության վրա՝ բարձրացնելով կորտիզոլի մակարդակը, նվազեցնելով հեշտոցային գլիկոգենը, նվազեցնելով լակտոբացիլները, բարձրացնելով հեշտոցային pH-ը և մեծացնելով նախաբորբոքային արձագանքը։

Ավելի շատ հայտնի է դառնում, թե ինչպես է մեր սննդակարգը կարող ազդել մեր աղիքների միկրոբիոտայի վրա, բայց դա կարող է նույն ազդեցությունն ունենալ հեշտոցային միկրոբիոտայի վրա։ Հետազոտությունները ցույց են տալիս, որ ցածր գլիկեմիկ ինդեքսով սննդանյութերով հարուստ դիետաները և ճարպերի ավելի քիչ ընդունումը կարող են կապված լինել ԲՎ-ով հիվանդանալու հավանականության նվազման հետ։

## Հետազոտություն
Հետազոտությունները ցույց են տվել, որ հեշտոցում լակտոբացիլների առկայությունը կապված է սեռական ճանապարհով փոխանցվող վարակների ավելի ցածր մակարդակի հետ։

## Ծանոթագրություններ

*Döderlein's bacteria

Կատեգորիա:Գինեկոլոգիա
Կատեգորիա:Մանրէաբանություն