Այան և կախարդը

**«Այան և կախարդը»**, 2020 թվականին նկարահանված ճապոնական համակարգչային անիմացիոն ֆանտաստիկ ֆիլմ, որը նկարահանել է Գորո Միյաձակին։ Դիանա Ուայն Ջոնսի համանուն վեպի կինոադապտացիա։

Ընդհանուր առմամբ, ֆիլմը բացասական արձագանքներ է ստացել քննադատների կողմից։

## Սյուժե
Անգլիայում կախարդը թողնում է  իր երեխային՝ Էրվիգին, Սենտ Մորվալդի մանկատանը։ Տան մենեջերը, համարելով, որ անունը հարմար չէ երեխայի համար, այն փոխում է Էրիկա Ուիգգի։ Էրվիգը տասը տարեկան անհանգիստ աղջիկ է, որը շատ է սիրում մանկատաունը, որտեղ ամեն մեկն անում է այն, ինչ ուզում է։ Նա հաճույք է ստանում այնտեղ ապրել իր ընկեր Քաստարդի հետ և չի ցանկանում որդեգրվել:

Մի օր տարօրինակ զույգը՝ Բելլա Յագան և Մանդրեյքը, որդեգրել են Էրվիգին՝ հակառակ նրա ցանկությանը։ Երբ նրանք վերադառնում են տուն, Բելլա Յագան Էրվիգին հայտնում է, որ ինքը կախարդ է, և որ նա որդեգրել է Էրվիգին միայն այն բանի համար, որ ունենա «լրացուցիչ զույգ ձեռքեր»՝ օգնելու տանը: Էրվիգը համաձայնում է օգնել, բայց միայն այն դեպքում, եթե ի պատասխան Բելլա Յագան իրեն կախարդել սովորեցնի։ Էրվիգը պատրաստում է կախարդանքի բաղադրիչները և մաքրում արհեստանոցը: Աշխատանքից հոգնած՝ նա փորձում է դուրս գալ տնից, բայց հայտնաբերում է, որ բոլոր ելքերը կախարդական կերպով կնքվել են Մանդրեյքի կողմից։ Նա ավելի է վրդովվում, քանի որ Բելլա Յագան չի սովորեցնում իր կախարդանքը: Սակայն կախարդի խոսող կատուն աչքերը բացում է իր տերերի անցյալի ու ներկայի վրա...

## Դերերում

## Նկարահանման ընթացք
Ռեժիսորը Գորո Միյաձակին է, ֆիլմը համարվում է առաջին Studio Ghibli անիմացիոն ֆիլմը, որն ամբողջությամբ նկարահանվել է 3D CG անիմացիայի միջոցով: Պրեմիերան նախատեսված է NHK-ում 2020 թվականի վերջին: 2020 թվականի հունիսի 19-ին Միյաձակին ցուցադրեց ֆիլմի առաջին կադրերը: Գորոն ասում է, որ հայրն իրեն առաջարկել է զբաղվել այդ գործով, իսկ Տոշիո Սուզուկին աջակցել է իրեն, սակայն դրանից հետո նա մնացել է իր ուզածի վրա և ստեղծել անիմե ավելի երիտասարդ անձնակազմի հետ և «առհասարակ չի խորհրդակցել մեծ տղաների հետ»։ Գորոն ասաց նաև, որ ստուդիայում նա միակն է, որը գիտի CG անիմացիայի ստեղծման մեթոդը: Կոմպոզիտոր Սատոշի Տակեբեն գրել է ֆիլմի երաժշտությունը:

## Հրապարակում
Ֆիլմի պրեմիերան նախատեսված էր 2020 թվականին Կաննի կինոփառատոնում, սակայն միջոցառումը չեղարկվեց COVID-19 համաճարակի պատճառով: Ֆիլմի պրեմիերան տեղի է ունեցել 2020 թվականի հոկտեմբերի 18-ին Լիոնի Lumière Brothers կինոփառատոնում:

Ֆիլմը թողարկվել է DVD և Blu-Ray-ով Pony Canyon-ի կողմից 2021 թվականի դեկտեմբերի 1-ին՝ դարձնելով այն առաջին Studio Ghibli ֆիլմը Whisper of the Heart-ի սկզբնական VHS թողարկումից հետո, որը չի տարածվել Ճապոնիայի Walt Disney-ի կողմից: Այնուամենայնիվ, նույն օրը Ճապոնիայի Walt Disney-ը թողարկեց ֆիլմը որպես տուփի մի մաս, որը ներառում էր Հայաո Միյաձակիի և Իսաո Տակահատայի աշխատանքին չառնչվող ֆիլմեր:

2021 թվականի հոկտեմբերի 13-ին հայտարարվեց, որ Netflix-ը ձեռք է բերել ֆիլմի տարածման իրավունքները (բացառությամբ Ճապոնիայի և Միացյալ Նահանգների)։ Այն հարթակում հասանելի դարձավ 2021 թվականի նոյեմբերի 18-ին:

## Ընկալում
2020 թվականին «Այան և կախարդը» անիմացիոն ֆիլմը առժանացել է երկու Annie մրցանակի (Լավագույն ձայնային դերակատարում և լավագույն պատմություն), սակայն մնացել է առանց մրցանակների։

Rotten Tomatoes-ում ֆիլմն ունի 28% վարկանիշ՝ հիմնված 68 գրախոսականների վրա, միջին գնահատականը 5/10 է։ Քննադատների կոնսենսուսում ասվում է. «Այան և կախարդը անիմացիոն ֆիլմը, որը զարմանալի է և գրեթե ամբողջական անհաջողության է առժանացել Studio Ghibli-ից»: Metacritic-ը նրան տվել է 100-ից 46 գնահատականը՝ 21 ակնարկների հիման վրա։:

IndieWire-ի նկարահանող Դեյվիդ Էրլիխը ֆիլմին տվել է C-՝ գրելով. «Չնայած «Այան և կախարդը» հեռու է իր տեսակի մեջ ամենատգեղ ֆիլմից, կա մի յուրօրինակ այլասերված բան՝ տեսնելով Գիբլիի գեղագիտությունը՝ խեղդված պլաստիկ դագաղում և նրա փայլուն հոգին փոխարինվել է ստուդիայի փարթամ և անփայլ կերպարներով այնքան զուրկ մարդկային զգացմունքներից, որ նույնիսկ փոքրիկ երեխաներն իրենց կյանքի մի սանտիմետրում բոտոքսավորված տեսք ունեն:

Vox-ի Աջա Ռոմանոն ֆիլմին տվել է 5 աստղից 3-ը և նշել. «Կան մի քանի ակնթարթներ, երբ բնության կադրերը կամ գիբլիի ոճի դանդաղ լանդշաֆտները լողում են էկրանի վրա: Բայց այս առանձին կադրերը կապված չեն ընդհանուր տրամադրության, բնութագրի կամ թեմատիկ գաղափարի հետ: Նրանք կարծես գունատ իմիտացիա են անում մի ռեժիսորի կողմից, ով գիտի, թե ինչու է այդպես… bli-ն հայտնի է նրանով, որ դրանք հիմնականում բացակայում են՝ շնորհիվ ֆիլմի խլացված, հարթ CGI ներկապնակի… Ի վերջո, «Այան և կախարդը» հեռու է Գիբլիի լավագույն ֆիլմից»:

Վալերի Կիչինն իր գրախոսության մեջ նշել է. «Հայաո Միյաձակին, ինչպես Ուոլթ Դիսնեյը, ոչ թե ֆիլմերի, այլ անկախ հեղինակային տիեզերքի ստեղծողներ են, մինչդեռ Գորոն ստեղծել է պարզապես լավ նկար, որը պետք է դիտել առանց զայրույթի և կողմնակալության, ինչպես մենք դիտում ենք ցանկացած լավ հիմնական ֆիլմ»:Աննա Զակրևսկայան կարծում էր, որ «պատմությունը ցատկում է բոլորովին սիրողական ձևով, անհարմար ցատկում, բառացիորեն յուրաքանչյուր տեսարանում չգիտի, թե ուր գնալ հաջորդը: Սա ստիպում է տեսողական մանրամասները, որոնք կարծես թե տեղում են, կարծես ընկնում են, ապարդյուն աշխատում»:

## Ծանոթագրություններ

## Աղբյուրներ
* 

Կատեգորիա:2020 ֆիլմեր
Կատեգորիա:2021 մուլտֆիլմեր
Կատեգորիա:Բրիտանական վեպերի էկրանավորումներ
Կատեգորիա:Կատակերգական մուլտֆիլմեր
Կատեգորիա:Համակարգչային անիմացիոն ֆիլմեր
Կատեգորիա:Ճապոնական արկածային ֆիլմեր
Կատեգորիա:Ճապոնական ֆանտաստիկ ֆիլմեր
Կատեգորիա:Ճապոնական ֆիլմեր
Կատեգորիա:Ճապոներեն ֆիլմեր
Կատեգորիա:Մուլտֆիլմեր այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Մուլտֆիլմեր կատուների մասին
Կատեգորիա:Վեպերի էկրանավորումներ
Կատեգորիա:Ֆենտեզի մուլտֆիլմեր
Կատեգորիա:Ֆենտեզի ֆիլմեր
Կատեգորիա:Ֆիլմեր որբերի մասին
Կատեգորիա:Ֆիլմեր վհուկների մասին
Կատեգորիա:Ֆիլմեր, որոնց գործողությունները տեղի են ունենում 1990-ականներին