open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Սանդրուքի շրջան

**Սանդրուքի շրջան** (), շրջանի կարգավիճակով վարչատարածքային միավոր Ադրբեջանի Հանրապետության կազմում գտնվող Նախիջևանի Ինքնավար Հանրապետությունում։ Վարչական կենտրոնը Հեյդարաբադ գյուղն է։

## Պատմություն
### Ժամանակակից պատմություն
Սադարակի շրջանը ձևավորվել է 1990 թվականի օգոստոսի 28-ին։

## Աշխարհագրություն
### Վարչատարածքային նկարագիր և տեղադրություն
Սադարակի շրջանը հյուսիս-արևմուտքում սահմանակից է Հայաստանի Արարատի մարզին, հարավ-արևմուտքում՝ Թուրքիայի Հանրապետության Իգդիրի մարզին։

Սադարակի շրջանի ընդհանուր տարածքը կազմում է 16,374 կմ2։ Վարչական կենտրոնը Հեյդարաբադ գյուղն է։ Բացի վարչական կենտրոնից շրջանը, ըստ Նախիջևանի Ինքնավար Հանրապետության վարչական բաժանման, ունի ևս 3 գյուղ, որից մեկը՝ Տիգրանաշենը, դե յուրե գտնվում է Սադարակի շրջանում, բայց դե ֆակտո՝ Հայաստանի Արարատի մարզում։

### Լեռնագրություն
Շրջանի տարածքը կազմված է լեռներից ու հարթավայրերից։ Այստեղ են գտնվում Դահնակ և Վելիդաղ լեռնագագաթները, որոնք համապատասխանաբար ունեն 1154 մ և 1263 մ բարձրություն։

### Ջրագրություն
Սադարակի շրջանի սահմանով հոսում է Արաքս գետը, իսկ տարածքում՝ Գարաչայ և Չապանչայ կոչվող գետերը։

## Բնակչություն
2017 թվականի հունվարի 1-ի դրությամբ շրջանի բնակչությունը 15,800 հազար է։

## Տնտեսություն
Տնտեսության հիմնական ճյուղը գյուղատնտեսությունն է։

## Կրթություն և գիտություն
Սադարակի շրջանում գործում է 3 հանրակրթական դպրոց, 4 արտադպրոցական և 1 նախադպրոցական դաստիարակության հաստատություն, 1 մանկական երաժշտական դպրոց, ինչպես նաև 5 գրադարան։

## Մշակույթ
Շրջանում գործում է մեկ թանգարան։

## Առողջապահություն
Շրջանն ունի առողջապահական մի շարք հաստատություններ, այդ թվում՝ շրջանի կենտրոնական հիվանդանոց, 1 բժշկական ամբուլատորիա, 1 ֆելդշերա-մանկաբարձական կենտրոններ, 1 հիգիենիկ և համաճարակաբանական կենտրոն։

## Տես նաև
* Նախիջևանի Ինքնավար Հանրապետության վարչական բաժանում

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Սանդրուքի շրջան
Շահբուզի շրջան

**Շահապոնքի շրջան** (), շրջանի կարգավիճակով վարչատարածքային միավոր Ադրբեջանի Հանրապետության կազմում գտնվող Նախիջևանի Ինքնավար Հանրապետությունում։ Վարչական կենտրոնը Շահբուզ քաղաքն է։

## Պատմություն
### Ժամանակակից պատմություն
Շահբուզի շրջանը ձևավորվել է 1930 թվականի օգոստոսի 8-ին։ 1963 թվականի հունվարի 4-ին շրջանը լուծարվում է և ներառվում Նախիջևանի շրջանի (ներկայիս Բաբեկի շրջանի) կազմում։ 1965 թվականի հունվարի 6-ին կրկին վերականգնվում է շրջանի կարգավիճակը։

## Աշխարհագրություն
### Վարչատարածքային նկարագիր և տեղադրություն
Շահբուզի շրջանը հյուսիս-արևելքում սահմանակից է Հայաստանի Վայոց ձորի և Սյունիքի մարզերին։

Շահբուզի շրջանի ընդհանուր տարածքը կազմում է 83,658 կմ2։ Վարչական կենտրոնը Շահբուզ քաղաքն է։ Բացի վարչական կենտրոնից շրջանն ունի նաև 1 ավան և 22 գյուղ։

### Լեռնագրություն
Շրջանի տարածքը զբաղեցնում են Զանգեզուրի և Վայքի լեռները։ Շրջանի ամենաբարձր կետը Սալվարդ լեռն է, որն ունի 3161 մ բարձրություն։

### Ջրագրություն
Շահբուզի շրջանի տարածքով հոսում են Նախիջևան, վերջինի վտակներ հանդիսացող Շահպոնք, Սալվարդ և այլ գետեր։ Շրջանի տարածքում են գտնվում Հեյդար Ալիևի ջրամբարը, Բաթաբաթի լիճը և այլն։ 
     
### Կլիմա
Տարվա եղանակով պայմանավորված՝ Շահբուզի շրջանի կլիման փոփոխական է։ Ամռանը կլիման չոր է, իսկ ձմռանը՝ ցուրտ։

## Բնակչություն
2017 թվականի հունվարի 1-ի դրությամբ շրջանի բնակչությունը 24,900 է։

## Տնտեսություն
Տնտեսության հիմնական ճյուղը գյուղատնտեսությունն է։ Զարգացած են հատկապես մեղվապահությունն ու անասնապահությունը։

## Կրթություն և գիտություն
Շահբուզի շրջանում գործում է 23 հանրակրթական դպրոց, 6 արտադպրոցական և 1 նախադպրոցական դաստիարակության հաստատություն, 2 մանկական երաժշտական դպրոց, ինչպես նաև 29 գրադարան։

## Մշակույթ
Շրջանում գործում է մեկ թանգարան, «Արազ» կինոթատրոնը։

## Առողջապահություն
Շրջանն ունի առողջապահական մի շարք հաստատություններ, այդ թվում՝ շրջանի կենտրոնական հիվանդանոց, 2 տարածքային հիվանդանոց, 10 բժշկական ամբուլատորիա, 11 ֆելդշերա-մանկաբարձական կենտրոններ, 1 ֆելդշերական հենակետ, հիգիենիկ և համաճարակաբանական կենտրոն։

## Տես նաև
* Նախիջևանի Ինքնավար Հանրապետության վարչական բաժանում

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Շահբուզի շրջան
Ծավալք (Շահբուզի շրջան)

**Ծավալք** (ներկայիս պաշտոնական անվանումը՝ **Մարալիկ** , տառադարձմամբ՝ «Մարալիք»), գյուղ Ադրբեջանական Հանրապետության կազմում գտնվող Նախիջևանի Ինքնավար Հանրապետության Շահբուզի շրջանում։

## Պատմություն
Ներկայիս Ծավալք (Մարալիկ) գյուղի մոտ՝ Նախիջևան գետի ձախ ափին, Սաղուասոնք գետակը Նախիջևան գետին միախառնվելու տեղում, գտնվում էր միջնադարյան հայաբնակ գյուղ։ Այդ հին գյուղի տարածքը ընդգրկել է 45-50 բնակելի և այլ շինություններ։ Գյուղատեղին ներկայումս վերածվել է ավերակի։

Ուսումնասիրությունները հավաստում են, որ միջնադարյան հայկական գյուղի տարածքում եղել են ինչպես բնակելի շինություններ, այնպես էլ պաշտպանական ամրություն՝ ամրոց։

18-րդ դարում գյուղը Տաթևի վանքին վճարել է 12 միավոր հարկ։

## Աշխարհագրություն
Ծավալքը գտնվում է Նախիջևանի Ինքնավար Հանրապետության հյուսիս-արևելքում՝ Հայաստանի միջպետական սահմանից մի քանի կմ հեռավորության վրա։

Կլիման մերձարևադարձային է` տաք ամառներով և մեղմ ձմեռներով։

## Բնակչություն
Ըստ 2009 թվականի մարդահամարի տվյալների՝ Ծավալքի բնակչությունը կազմում է 222 մարդ։ Բնակչությունը հիմնականում ադրբեջանցիներ են, որոնք դավանում են շիա իսլամ։

## Տես նաև
* Շահբուզի շրջան

## Գրականություն
* 

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Շահբուզի շրջանի բնակավայրեր
Գազախի շրջան

**Գազախի շրջան** (), շրջան ներկայիս Ադրբեջանական Հանրապետության արևմտյան մասում։ Վարչական կենտրոնը Գազախ (նախկին Ղազախ) քաղաքն է։

Այժմ Գազախի, ինչպես նաև հարևան Աղստևի շրջանները բնակեցված են ղարափափաղների ցեղախմբով, որոնք այժմ համարվում են ադրբեջանցիների ենթախումբ։

## Պատմություն
Ներկայիս Գազախի շրջանը կազմում է պատմական Մեծ Հայքի Ուտիք աշխարհի արևմտյան մասը։ Ժամանակին այդ քաղաքում կար մի քանի հայկական եկեղեցի, որոնք այժմ կամ լիովին, կամ մասամբ ավերված են ադրբեջանցիների կողմից։

Միջին դարերում (10-11-րդ դարեր) Գազախի շրջանի տարածքը մաս էր կազմում հայոց Վահրամյանների Գագի իշխանության մասը։ Գազախի շրջանում կիսաավերված վիճակում պահպանվել են իշխանանիստ Գագ ամրոցի ավերակները Գագա Սուրբ Սարգիս վանքով (ադրբեջանցիները այն կեղծում և ներկայացնում են "աղվանական" հուշարձան, թեև 10-11-րդ դարերում Ալբանիա-Աղվանքը վաղուց ավարտել էր իր գոյությունը), Գավազան (Գավարծին) բերդը, բազմաթիվ խաչքարեր և այլ հայկական հուշարձաններ։

## Աշխարհագրություն
Տարածքը հիմնականում դաշտային է, սակայն հանդիպում են մի քանի ոչ բարձր լեռներ՝ Փոքր Կովկասի լեռնային համակարգից։ Դեռ Ռուսական կայսրության տիրապետության տարիներին Ելիզավետպոլի նահանգի կազմում ստեղծվել էր Ղազախի գավառը, որի լեռնային մասը՝ Տավուշը, Հայաստանի կազմում է, իսկ դաշտային հատվածներն անջատվել են Հայաստանից և միացել Ադրբեջանին 1920-ական թվականներին։

Լեռներից են Ազնաքար՝ Կողբ գետի աջ կողմում, Բոյուք Գերդիկ, Բույրուխենչի, Գյոկ Տամպտու, Գեջալի Կայա, Դյուլդյուլ, Գելլիկի Չալ, Գյոքչա գագաթները։

Տարածքով են հոսում բազմաթիվ գետեր, որոնք թափվում են Կուր գետը։ Դրանցից է Աբուլիգեղը։

## Տնտեսություն
2013 թվականից գործում է Ղազախի ցեմենտի գործարանը։

## Տես նաև
* Ադրբեջանի վարչական բաժանում
* Գանձակ-Ղազախի տնտեսական շրջան

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Պաշտոնական կայքը 

Կատեգորիա:Գազախի շրջան
Recovery

***Recovery***, Էմինեմի 7-րդ ստուդիայի ալբոմն է, որ թողարկվել է 2010 թ. Հունիսի 18-ին։ Ձայնագրվել է 2009-2010 թթ. տարբեր պրոդյուսերների կողմից, ներառյալ Alex da Kid-ին, Just Blaze-ին, Boi-1da-ին, Jim Jonsin-ին, DJ Khalil-ին, և Dr. Dre-ին։ Սկզբնապես ձայնագրվել է որպես Էմինեմ-ի նախորդ ալբոմ Ռիլեփս-ի շարունակություն։ Ռեքավերի-ն առանձնանում է իր ավելի ինքնաճանաչողական և հուզիչ պարունակությամբ, քան իր նախորդը։ «Recovery» ալբոմի շապիկի վրա պատկերված է փողոցով քայլող Էմինեմը, ինչը շատերը մեկնաբանում են որպես վերադարձ դեպի նոր կյանք։
Ռեքավերի-ն սկսեց առաջին տեղով ԱՄՆ-ի Billboard 200 հիթ շքերթում, առաջին շաբաթում ԱՄՆ-ում վաճառելով 741.000 պատճեն։ Այս ալբոմը նաև մի քանի երկրների հիթ շքերթներում զբաղեցրեց առաջին տեղեր, նաև արտադրեց 3 սինգլներ, որոնք հասան հաջողության շատ հիթ շքերթներում։ Դրանք էին՝ Not Afraid, Love the Way You Lie և No Love։
Այս ալբոմը արժանացավ Գրեմմի մրցանակի որպես լավագույն Ռէպ ալբոմ 2010 թվականին, նաև դարձավ 2010 երկրորդ ամենավաճառված ալբոմը և վաճառեց 6 միլիոն պատճեն ամբողջ աշխարհում

## Երգացանկ

## Հիթ-շքերթներ

### Շաբաթական հիթ-շքերթներ

### Տարեվերջյան հորիզոնականներ

### Ոչ սինգլների հիթ-շքերթներ

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Էմինեմի ալբոմներ
Կատեգորիա:2010 ալբոմներ
Կատեգորիա:Անգլալեզու ալբոմներ
Կատեգորիա:Billboard 200 գլխավորած ալբոմներ
Կատեգորիա:2009 ալբոմներ
Սուրբ Սարգիս եկեղեցի (Գանձակ)

**Գանձակի Սուրբ Սարգիս եկեղեցի**, հայկական եկեղեցի ներկայիս Ադրբեջանի Հանրապետության Գանձակ քաղաքում, պատմական Մեծ Հայքի Ուտիք նահանգի տարածքում։ Գտնվում է Գանձակի Նորաշեն թաղամասի եզրին տարածված հայկական գերեզմանատան կողքին։

## Պատմություն

Հայտնի է, որ եկեղեցին կառուցված է 18-րդ դարում։ Հողաշեն ու անշուք Սուրբ Սարգիս եկեղեցին ուխտատեղիի համբավ ուներ։ Դրա վերաբերյալ 1881 թվականին վերաբերվող վավերագրերում կան որոշ։ Հայտնի է, որ 1904 թվականին վանահայր է նշանակվել Անանիա քահանա Շիրակունին։

Ըստ 19-րդ դարավերջի «Նոր-Դար» պարբերականի, Սուրբ Սարգիս եկեղեցին արդեն 1890 թվականին գնտվում էր խարխուլ դրության մեջ։

1905-1906 թվականներին հայ-թուրքական կոտորածներից հետո, եկեղեցին հայտնվել էր ավեր վիճակում։ Կառույցի վերանորոգումն է սկսել և ավարտել գանձակեցի Նիկողայոս Ղուկասյանցը։ Վերաօծումը տեղի է ունեցել 1917 թվականի հունիսի 4-ին։

### ԽՍՀՄ շրջան

Խորհրդային կարգերի հաստատումից հետո Սուրբ Սարգիս եկեղեցին վերածվել էր «Ժողովուրդների բարեկամության պալատի» և գտնվում էր քաղաքի 9-րդ նրբանցքում։

### Ադրբեջանական Հանրապետություն (1990-ականներից)
Ըստ որոշ տեղեկությունների, այժմ տաճարը վերանորոգված է թուրքական ոճով և օգտագործվում է որպես թանգարան։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Գանձակի հայկական վանքեր և եկեղեցիներ
Կատեգորիա:18-րդ դարի հայկական վանքեր և եկեղեցիներ
Կատեգորիա:18-րդ դարի հիմնադրումներ Հայաստանում
Կատեգորիա:Եկեղեցիներ այբբենական կարգով
Խոջալուի արյունահեղություն

**Խոջալուի արյունահեղությունը** կամ **Խոջալուի ջարդերը**, Արցախյան ազատամարտի ժամանակ Իվանյան (Խոջալու) գյուղի ազատագրման ընթացքում տեղի ունեցած միջադեպ, որի ժամանակ սպանվել է ադրբեջանական քաղաքացիական բնակչություն։ Սպանություններն իրականացվելու վերաբերյալ շրջանառվում են տարբեր վարկածներ։

Ադրբեջանի այն ժամանակվա նախագահ Այազ Մութալիբովը հայտարարել է, որ արյունահեղության իրագործողները Ադրբեջանում գործող ռազմաքաղաքական որոշ ուժեր են։

## Նկարագրություն
Արցախահայության գլխին օրեցօր ահագնացող վտանգը չեզոքացնելու նպատակով 1992 թվականին փետրվարի 26-27-ին Արցախի ինքնապաշտպանական ուժերը ազատագրեցին գյուղը։ Մինչև ռազմագործողության սկիզբը հայկական զինված ուժերը, բնակչությանը անվտանգ հեռացնելու նպատակով, Կարկառի հոսանքով դեպի Աղդամ միջանցք էին բացել։ Սակայն, քանի որ ամբոխի մեջ գտնվող ադրբեջանցի զինվորները կրակում են հայ զինվորների վրա, կրակ են բացել նաև ադրբեջանցի և մեշխեթցի թուրք քաղաքացիական անձանց վրա: Ադրբեջանի ազգային ճակատի զինյալները, իրենց հանրապետության նախագահ Այազ Մութալիբովին իշխանությունից հեռացնելու համար, Աղդամի ծայրամասում պղծում են նրանց դիակները և այս ամենի համար մեղադրում հայերին: Այազ Մութալիբովն ինքն էլ խոստովանել է դա այն ժամանակ: Այսօր ադրբեջանական քարոզչական մեքենան շարունակում է շահագործել վերոնշյալ իրադարձությունները:։

1992 թվականի հունվարին ադրբեջանական ուժերի կողմից Ստեփանակերտը հրետակոծելու համար բազա ծառայող Խոջալուն հայկական ուժերի կողմից շրջափակվեց։ Ադրբեջանցի բնակիչների մի մասն ինքնակամ լքեց  քաղաքը, սակայն կազմակերպված տարհանում չկազմակերպվեց։ Գրոհի պահին քաղաքի բնակչությունը տարբեր տվյալներով կազմում էր 2000-4000 մարդ։ Տարբեր տվյալներով, 1992թ․ փետրվարի 26-ին Հայաստանի զինված ուժերի և ԱՊՀ 366-րդ մոտոհրաձգային գնդի գործողությունների ընթացքում զոհվել են նվազագույնը 200 (առավելագույնը, ըստ ադրբեջանական աղբյուրների՝ 613) քաղաքացիական անձինք, այդ թվում՝ երեխաներ։

Արևմտյան երկրներն ու լրատվամիջոցներըն իրադարձությունը հիշատակում են «Խոջալուի արյունահեղություն» («Khojaly massacre») անվանմամբ։ Ադրբեջանական և թուրքական աղբյուրները երբեմն կատարվածը ներկայացնում են որպես ցեղասպանություն () կամ եղեռն ()։

## Մեկնաբանություններ
Ադրբեջանի պաշտոնազուրկ նախագահ Այազ Մութալիբովի խոսքերով, այդ դեպքերը կազմակերպված էին իր ընդդիմադիրների կողմից, որպեսզի Ադրբեջանում հեղաշրջում անեին․ այսինքն՝ Ադրբեջանում գոյություն ունեին ուժեր, որոնք կազմակերպված կերպով զբաղվում էին Աղդամի ճանապարհին ընկած Խոջալուի բնակչների մարմինների պղծմամբ որպեսզի հետագայում այդ նկարները քաղաքական նպատակներով իր դեմ կարողանային օգտագործել։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ

* Խոջալու. Ադրբեջանի զեղծարարությունները ադրբեջանցիների վկայություններով
* Xocali.net

Կատեգորիա:Արցախյան պատերազմ
Կատեգորիա:1992 հակամարտություններ
Կատեգորիա:Ռազմական հանցագործություններ
Կատեգորիա:Ադրբեջանի պատերազմական հանցագործություններ
Կատեգորիա:1992 միջազգային հարաբերություններում
Լա Լիգա 2010-11

**Լա Լիգա 2010-11** կամ *Liga BBVA*, Իսպանիայի ֆուտբոլի 80-րդ առաջնությունն է։

## Մասնակիցներ

## Անցյալ մրցաշրջանի համեմատ փոփոխությունները
**Լա Լիգա մուտք գործած ակումբներ**
* Ռեալ Սոսիեդադ
* Էրկուլես
* Լևանտե

**[[Իսպանիայի ֆուտբոլի առաջնության երկրորդ լիգա|Սեկունդա]] հեռացած ակումբները**
* Խերես
* Վալյադոլիդ
* Տեներիֆե

## Մրցաշարային աղյուսակ

 

 

 

 

### Մրցաշարային աղյուսակ ըստ տուրերի

### Ռմբարկուներ
Մրցաշրջանի լավագույն ռմբարկու ճանաչվեց Ռեալ Մադրիդի հարձակվող Կրիշտիանու Ռոնալդուն, որը դարձավ ռեկորդային 40 գոլի հեղինակ։

### Ամենախոշոր տրանսֆերները

## Գրականություն

## Օգտակար հղումներ
*http://www.marca.com/
*http://www.soccer-spain.com/
*http://www.goal.com/en/scores/result-standings/61/la-liga 

Լա Լիգա 2010-11
Ադրբեջանի զինանշան

**Ադրբեջանի զինանշան**, դրոշի և օրհներգի հետ միասին Ադրբեջանական Հանրապետության խորհրդանիշերից մեկը։

## Տես նաև
* Ադրբեջանի դրոշ
* Ադրբեջանական ԽՍՀ զինանշան

Ադրբեջան
Կատեգորիա:Ադրբեջանի պետական խորհրդանիշեր
Կատեգորիա:1993 զինանշաններ
Կատեգորիա:Աստղերով զինանշաններ
Կատեգորիա:Ցորենով զինանշաններ
Կատեգորիա:Կաղնու ճյուղերով զինանշաններ
Կատեգորիա:Հրով զինանշաններ
Մատադոր (զրահափոխադրիչ)

**Մատադոր** (), ադրբեջանա-հարավաֆրիկյան համատեղ մշակմամբ ստացված զրահամեքենա ուժեղացված հակաականային պաշտպանությամբ, որը այժմ սերիապես արտադրում է Հորդանանը։

## Տես նաև
* Ադրբեջանի ազգային բանակ

## Արտաքին հղումներ
* 

Կատեգորիա:Զրահամեքենաներ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Ծանր զրահամեքենաներ
Գինկգո

**Գինկգո երկբլթակ** (), գինկոազգիների ընտանիքի միակ պահպանված ներկայացուցիչն է։

## Կենսաբանական նկարագիր
մինի|ձախից
Ներկայումս Գինկոն աճեցվում է երկրագնդի շատ բուսաբանական այգիներում, դենդրոպարկերում, տարբեր տիպի դեկորատիվ տնկարկներում։ Գինկոն տերևաթափ խոշոր ծառ է, մոնոպոդիալ ճյուղավորվածությամբ։

Տերևներն ունեն լայն թիթեղ, որը կազմվել է դիխատոմիական մասերի միաձուլումից։ Երկտուն են։ Առէջները պարուրաձև են, դասավորված են կատվիկի առանցքի վրա։ Միկրոսպորատերևները պարուրաձև են, իսկ իգական մեգասպորատերևիկը թմբիկի ձև ունի և կրում է երկուական սերմնասկզբնակներ, որոնցից նորմալ զարգանում է միայն մեկը։ Փոշոտումը կատարվում է քամու միջոցով։ Ծաղկում է մայիս - հունիս ամիսներին։ Սերմերը հասունանում են հոկտեմբերին։ Արմատային համակարգը պլաստիկ է, հողադիմացկուն։ Ապրում է մինչև 2000 տարի։

մինի|նկար

## Բազմացում
Հայաստանում աճեցվում է Երևանի բուսաբանական այգում, Իջևանի դենդրոպարկում։ Բազմանում է սերմերով, արմատային և ցողունային կտրոններով։ Երևանի կիսանապատային գոտու խիստ ցամաքային կլիմայի պայմաններում տուժում է սառնամանիքներից, սակայն օժտված է բավարար երաշտադիմացկունությամբ։

## Տարածվածություն
Հայաստանում աճում է Երևանում և Իջևանում։ Երևանում բուսաբանական այգու տարածքում 60 տարեկան հասակում բարձրությունը հասնում է 14 մ, բնի հաստությունը' 54 սմ։ Աճում է նորմալ, սաղարթը բավականին գեղեցիկ է, ցրտահարության կամ արևահարության դեպքեր չեն եղել։ Արական նմուշ է։ Կարելի է հանդիպել նաև Երևանի 2800 ամյակի, Սիրահարների և Թումանյանի այգիներում։ Ներկայումս մասսայական կարգով աճեցվում է Իջևանի դենդրարիում։

## Կիրառություն
Երևանի պայմաններում գինկգոն բավականին ցրտադիմացկուն և երաշտադիմացկուն է, վնասատուներով և հիվանդություններով չի վարակվում։ Կանաչապատման մեջ խորհուրդ է տրվում օգտագործել որպես հնագույն և խիստ հետաքրքրական ծառատեսակ, գլխավորապես ուսումնադաստիարակչական նպատակներով։

## Պատկերասրահ

Ginkgo huttoni fossile-jurassique 0.png
Ginkgo biloba 005.JPG
Ginkgo biloba 006.JPG
Ginkgo biloba0.jpg
Ginkgo biloba MHNT.BOT.2010.13.1.jpg
Ginkgo biloba (Schönbrunn) natural monument (Four Seasons).jpg

[մինի|800px|կենտրոն|<center>Գինկգոն ապրիլին, հունիսին, հոկտեմբերին և նոյեմբերին<br />[Շյոնբրուն, Վիենա, Ավստրիա]]

## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն
* Ծառագիտություն, Ժ. Հ. Վարդանյան

Կատեգորիա:Գինկգոազգիներ
Կատեգորիա:Դեղաբույսեր
Կատեգորիա:Ծառեր
Կատեգորիա:Մերկասերմեր
Կատեգորիա:Դեկորատիվ բույսեր
Հոդվածոտանիներ

**Հոդվածոտանիներ** (), կենդանական աշխարհի ամենաբազմազան տիպն է, հայտնի է ավելի քան 1,5 միլիոն տեսակ։ Ապրում են ցամաքում, օդում և ջրում։ Մարմինը երկկողմ համաչափ է, հատվածավորված՝ կազմված է գլխակրծքից և փորից կամ գլխից, կրծքից և փորից։ Ունեն հատվածավորված, շարժուն հոդերով միացած վերջավորություններ, որտեղից և ստացել են իրենց անունը։

Կրծքի հատվածների և ոտքերի թիվը տարբեր է. գետի խեցգետինն ունի 5 զույգ քայլող ոտքեր, խաչասարդերը՝ 4, մայիսյան բզեզը՝ 3 զույգ։ Հոդվածոտանիներից միջատների մեծ մասի մեջքի կողմում՝ կրծքի վրա, տեղավորված են թևերը։ Մարմինը ծածկված է խիտինային ծածկույթով, որը ծառայում է որպես արտաքին կմախք, պաշտպանում է մեխանիկական և քիմիական ազդեցություններից, իսկ ցամաքային ձևերին՝ ջրի ավելորդ կորստից։ Խիտինային ծածկույթն առաձգական չէ, կեդանու հետ միասին չի աճում և մարմնի աճը սահմանափակելու համար պարբերաբար տեղի է ունենում մաշկափոխություն։ Աճի շրջանում հին խիտինային ծածկույթի տակ զարգանում է նոր՝ նուրբ խիտինային ծածկույթը, իսկ հինն ընկնում է։ Խիտինային ծածկույթին ներսից ամրանում են մկանները։ Հոդվածոտանիներն ունեն միջաձիգ զոլավոր մկաններ՝ առաձիգ խրձերի ձևով, որոնք, ի տարբերություն հարթ մկանների, անհամեմատ արագ են կծկվում, որով և պայմանավորված են նրանց ակտիվ շարժումները։

Հոդվածոտանիների արյունատար համակարգը բաց է, շնչառության օրգանները ջրային կենսակերպ վարողների մոտ խռիկներն են, իսկ ցամաքայիններինը՝ թոքերը կամ տրախեաները։ Նյարդային համակարգը կազմված է վերկլանային և ենթակլանային հանգույցներից և նյարդային շղթայից։ Ունեն լավ զարգացած տեսողության, հոտառության և շոշափելիքի օրգաններ։ Գետի խեցգետինն ունի բարդ, մեղուն՝ բարդ և պարզ, իսկ խաչասարդը՝ պարզ աչքեր։ Կան նաև աչք չունեցողներ։ Արտաթորությունը կատարվում է մալպիգյան խողովակների միջոցով։ Դրանք գտնվում են մարմնի խոռոչում և մյուս ծայրով բացվում է միջնաղու և հետնաղու սահմանում, իսկ խեցգետնակերպերի արտաթորության օրգանները երկու կանաչ գեղձերն են։

Հոդվածոտանիները բաժանասեռ կենդանիներ են։ Զարգացումը կատարվում է լրիվ և ոչ լրիվ կերպարանափոխությամբ։

Տիպի հիմնական դասերն են՝ խեցգետնակերպերը, սարդակերպերը և միջատները։

## Գրականություն
Ա.Հ Եսայան,Ս.Խ Պիպոյան,Լ.Յու.Հակոբյան,Կենսաբանություն 7,100 էջ

## Դերը մարդու կյանքում և բնության մեջ
Հոդվածոտանիները մասնակցում են բնության մեջ նյութերի  շրջապտույտին,նպաստելով ծաղկավոր բուսերի բազմացմանը։Ինչպես նաև մեծ մասը համարվում է կեր այլ կենդանիների համար։Մարդը պատմության ընթացքում ընտելացրել է մի քանի միջատներին,օրինակ Թթենու շերամին և մեղվին` զբաղվելով մեղվաբուծությամբ և շերամաբուծությամբ և ստացել է մեղր և մետաքս։

## Վտանգավոր և վնասատու  հոդվածոտանիներ
Հոդվածոտանիների մեծ մասը կարող է մեծ վտանգ ներկայացնել մարդու համար։Դրանցից են օրինակ կարիճը,որի մի քանի տեսակներիխայթից հետո շտապ բժշկական օգնություն ցույց չտալու դեպքում մարդ կմահանա։Ոչ մահացու տեսակները առաջացնում են սրտխառնոց,ճնշման իջեցում,գլխացավ  և վատ շնչառություն։Վնասատու են նաև մոծակները ովքեր խայթից հետո օրգանիզմ են բաց թողնում իրենց թուքը,որը պարունակում է հակակոագուլիանտներ,որոնք առաջացնում են քոր, այտուց։Նրանց որոշ տեսակներ կարող են մահացու լինել շտապ բժշկական օգնության բացակայության պատճառով։Նաև մահուցու թունավոր են սարդերի մի քանի տեսակներ։
Լիխտենշտայնի դրոշ

**[[Լիխտենշտայն]]ի դրոշը** իրենից ներկայացնում է կապույտ, ոսկե, և կարմիր գույներով, երկու հավասարաչափ հորիզոնական շերտեր ունեցող ուղղանկյուն պաստառ, լայնքի և երկայնքի 3։5 հարաբերակցությամբ։

կենտրոն|350px

Կատեգորիա:1937 դրոշներ
Կատեգորիա:Ազգային դրոշներ
Կատեգորիա:Լիխտենշտայնի պետական խորհրդանիշներ
Սուրբ Գրիգոր Լուսավորիչ եկեղեցի (Բանանց)

**Բանանցի Սուրբ Գրիգոր Լուսավորիչ եկեղեցի**, հայկական եկեղեցի, ներկայումս՝ Ադրբեջանի Հանրապետության Դաշկեսանի շրջանում, պատմական Մեծ Հայքի Ուտիք նահանգի Գարդման գավառում։ Գտնվում է Բանանց գյուղում, Սուրբ Աստվածածին եկեղեցու հարավային կողմում։

1990-ականներից, երբ գյուղի հայ բնակչությանը տեղահան արեցին, եկեղեցին այլևս չի գործում որպես կոթող։ Այժմ եկեղեցին գտնվում է կիսավեր վիճակում, իսկ տանիքին ադրբեջանական դրոշ է տեղադրված։

## Պատմություն
Բանանցի Սուրբ Գրիգոր Լուսավորիչ եկեղեցին կառուցվել է 1863-1866 թվականներին։
Մինչև այս եկեղեցու կառուցումը Բանանցում արդեն գոյություն ուներ հին Սուրբ Աստվածածնի եկեղեցին և երբ կառուցեցին նորը, ապա մեկը սկսեցին անվանել «հին», իսկ մյուսը՝ «նոր» եկեղեցի։

## Ճարտարապետություն
Եկեղեցու արտաքին չափերն են՝ 27,9 x 13,3 մ։

## Տես նաև
* Բանանց (Դաշկեսանի շրջան)
* Սուրբ Աստվածածին եկեղեցի (Բանանց)

## Արտաքին հղումներ
* Սուրբ Գրիգոր Լուսավորիչ եկեղեցի
* Սուրբ Գրիգոր Լուսավորիչ եկեղեցու լուսանկարներ

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Դաշքեսանի շրջանի վանքեր և եկեղեցիներ
գ
Կատեգորիա:Եկեղեցիներ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Բանանց (գյուղ)
Ոսկանապատ

**Ոսկանապատ** (այժմ կոչվում է **Զուռնաբադ** ), գյուղ ներկայումս՝ Ադրբեջանի Հանրապետության Խանլարի շրջանում, պատմական Մեծ Հայքի Արցախ նահանգի Կողթ գավառում։

## Տեղադրություն
Գտնվում է Մհակ սարի ստորոտում, Գանձակ քաղաքից 17 կմ հարավ (ուղիղ գծով)՝ Գանձակ կամ Ոսկանապատ գետի ձախ կողմում, շրջապատված թավ անտառ լեռներով։ Գանձակ գետի ձախ ափի երկարությամբ ունի շուրջ 1,4 կմ երկարություն, բայց հազիվ 200 մ լայնություն։ Գյուղը տարածված է լեռնալանջի հարավարևելահայաց թեքադիր մակերեսին։ Համարյա գետափից սկիզբ առնող գյուղի շինությունները ձգվում են լանջն ի վեր, շուրջ 80 մ։ Ունի ծովի մակերևույթից 870-950 մ բարձրություն։ Ամենաբարձրադիրը Սբ. Հակոբ ծխական եկեղեցուն հարող թաղամասն է` գյուղի հարավային եզրին։

## Հիշատակություն
Ոսկանապատն առաջին անգամ գրավոր աղբյուրներում հիշատակվում է 1314 թվականին՝ Շամքորի ձորում գտնվող Ծաղկոց վանքում պահպանված մի սահմանախաչի արձանագրության մեջ.

## Կրոն
* Ոսկանապատի սուրբ Հակոբ եկեղեցի
* Ոսկանապատի Կուսանաց անապատ
* Ոսկանապատի սուրբ Սարգիս եկեղեցի

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Արցախ նահանգի բնակավայրեր
Ալախանչալլի

**Ալախանչալլի** (), գյուղ ներկայիս Ադրբեջանական Հանրապետության Դաշկեսանի շրջանում։

## Պատմություն
## Բնակչություն

## Տես նաև
* Դաշկեսանի շրջան

Կատեգորիա:Դաշկեսանի շրջանի բնակավայրեր
Մարոնիական կաթոլիկ եկեղեցի

[մինի|250px|Մարոնիական [պատրիարքները և եպիսկոպոսները Հռոմում, 1906]]
**Մարոնիական կաթոլիկ եկեղեցի** ( *ʿīṯo suryaiṯo māronaiṯo d'anṭiokia*,  *al-kanīsa al-antākīyya al-seryānīyya al-mārwnīyya*, ), հին քրիստոնեական եկեղեցի, պատրիարքության կարգավիճակ ունեցող Արևելյան կաթոլիկ եկեղեցիներից մեկը։ Եկեղեցու համայնքների մեծամասնությունը գտնվում է Լիբանանում, ինչպես նաև Սիրիայում և Կիպրոսում։ Լիբանանից մարոնիների անդադար էմիգրացիան ԱՄՆ-ում, Կանադայում և Ավստրալիայում խոշոր մարոնիական համայնքների ստեղծման պատճառ է դարձել։

## Արտաքին հղումներ
* Մարոնիական կաթոլիկ եկեղեցիը կայք 
* Մարոնիական թեմերի և եպիսկոպոսների ցանկ

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Ազգային եկեղեցիներ
Կատեգորիա:Արևելակաթոլիկ եկեղեցիներ
Կատեգորիա:Հին արևելյան եկեղեցիներ
Կատեգորիա:Քրիստոնեությունը Լիբանանում
Մաքենյաց վանք

**Մաքենյաց վանք**, *Մաքենոցաց վանք*, միջնադարյան հայկական առաքելական վանական համալիր Հայաստանի Գեղարքունիքի մարզի Մաքենիս գյուղի եզրին։ Հիշատակվում է վաղ միջնադարից, եղել է Հայաստանի նշանավոր կրոնական և կրթական կենտրոններից։

Ըստ Ստեփանոս արք. Օրբելյանի՝ Մաքենյաց վանքի առաջնորդ, «Հայրերի հայր» Սողոմոն վարդապետը 701 թվականին կազմել է Տերունական տոների լուսաբանությունը և նահատակների հիշատակարանը՝ Տոնացույցը («Վարք սրբոց» և Հայսմավուրք)։ 8-9-րդ դարերում Մաքենյաց վանքի դպրոցում ուսանել են Ստեփանոս Սյունեցին (Ստեփանոս Քերթող), Վահան Գողթնացին, կաթողիկոսներ Սողոմոն Ա Գառնեցին, Մաշտոց Ա Եղիվարդեցին։

## Պատմություն
728 թվականին Ատրպատականից պարսիկ Բաբանի հրոսակները ներխուժել են Գեղարքունիք գավառ, սպանել 15 հզ. հոգու, կողոպտել Մաքենյաց վանքը, այրել ու ավերել վանքի բոլոր շինությունները։ Մինչ այդ, խույս տալով վտանգից, Մաքենյաց վանքի միաբանության կեսը, Սողոմոն վարդապետի գլխավորությամբ, տեղափոխվել է Զրեսկ վանքը, մյուս կեսը՝ Արցախի Եղիշե առաքյալի վանքը։ Լքված և ավերված վանքը 788 թվականին վերականգնել է Սողոմոն Գառնեցին։ 855 թվականին Մաքենյաց վանքում է թաղվել Հովհաննես Դ Ովայեցի կաթողիկոսը, որը վախճանվել էր Գեղարքունիք հովվական այցելության ժամանակ։ 9-րդ դարի վերջին Սյունյաց իշխան Գրիգոր Սուփանը Մաքենյաց վանքի միանավ բազիլիկ եկեղեցուն հյուսիս-արևելքից կից սրբատաշ տուֆով կառուցել է Ս. Աստվածածին եկեղեցին, վանքը շրջապատել բարձր պարիսպով։ Նա Մաքենյաց վանքին նվիրել է այգիներ՝ Գառնիում, Երևանում, Եղեգիսում, 5 կրպակ՝ Անիում, նախիրներ և այլն։

Մեքենյաց վանքը, հզորանալով, անկախացել է Սյունյաց մետրոպոլիտությունից և իշխել ու հոգևոր ղեկավարություն իրականացրել ողջ Գեղարքունիք գավառում՝ միայն 1513 թվականին ընդունելով Տաթևի վանքի գերակայությունը։ 16-րդ դարում այն նորոգել է Մելիքբեկը, 1666 թվականին՝ վանահայր Խաչատուր Ջուղայեցին։ 18-րդ դարում Մեքենյաց վանքի թեմում եղել են Գեղարքունիքի 50 գյուղ և 5 անապատ։ Վանքում պահվել է «Մաքենյաց ս. Նշան» խաչը՝ Կենաց փայտի մասունքով (բերվել է 11-րդ դար, Եդեսիայից)։

## Կառուցվածք
Ս. Աստվածածին եկեղեցին գմբեթավոր, արտաքուստ՝ ուղղանկյուն, ներքուստ՝ խաչաձև, եռախորան, արևելքում և հյուսիսարևմտյան անկյունում ավանդատներով հորինվածք ունի։ Վանքի հարավարևելյան կողմում կանգուն են միմյանց կից երկու թաղածածկ եկեղեցիներ (10-րդ դար)։ 1170 թվականին Ներսես Շնորհալին Մեքենյաց վանքում վերցրել է այնտեղ մշակված եկեղեցական կանոնակարգը՝ հայկական մյուս վանքերում կիրառելու համար։

## Տես նաև
* Սողոմոն Մաքենացի
* Վարդ քահանայի խաչքար (Մաքենիսի վանք)
* Շահալամի խաչքար (Մաքենիսի վանք)
* Մաքենյաց վանքի վիմական արձանագրություններ

## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն
* Ստեփանոս Օրբելյան, Սյունիքի պատմություն, Ե., 1986: 
* Ալիշան Ղ., Սիսական, Վնտ., 1893: 
* Սմբատյանց Մ., Տեղագիր Գեղարքունի Ծովազարդ գաւառի..., Վաղարշապատ, 1895։ 
* Մնացականյան Ս., Հայկական ճարտարապետության Սյունիքի դպրոցը, Ե., 1960: 
* Դիվան հայ վիմագրության, պր. 4, Ե., 1973:

Կատեգորիա:9-րդ դարի հայկական վանքեր և եկեղեցիներ
Կատեգորիա:Գեղարքունիքի թեմի վանքեր և եկեղեցիներ
Կատեգորիա:Վանքեր այբբենական կարգով
Ջեֆ Բրիջես

**Ջեֆ Բրիջես** (, ), ամերիկացի դերասան, երգիչ և պրոդյուսեր։ «Օսկար լավագույն դերասանի համար» հեղինակավոր մրցանակի է արժանացել «Խենթ սիրտ» կինոնկարում արբեմոլ երգչի դերը տպավորիչ կերպով կատարելու համար։ Օսկար կինոմրցանակի է առաջադրվել նաև «Վերջին կինոսեանսը» («The Last Picture Show») (1971), «Որոտն ու արագոտնը» («Thunderbolt and Lightfoot») (1974), «Աստղամարդը» («Starman») (1984), «Հավակնորդը» («The Contender») (2000), « Իսկական տոկունություն» («True Grit») (2010) և «Դժոխք կամ բարձր ջուր» («Hell or High Water») (2016) ֆիլմերում կատարած դերերի համար։ Հիշարժան դերակատարումներով է հանդես եկել նաև հանրահայտ այնպիսի ֆիլմերում, ինչպես՝ «Հեքիաթային հացթուխ տղեկներ» («The Fabulous Baker Boys», 1989), «Ձկնորս արքան» («The Fisher King»1991), «Մեծն Լեբովսկին» («The Big Lebowski», 1998), «Քինֆ-Քոնգ» («King Kong», 1976), «Գահը» («Tron», 1982), «Երկաթե մարդը («Iron Man», 2008), «Վատ ժամանակներ El Royale-ում» («Bad Times at the El Royale, 2018») և այլ կինոնկարներում (2018)։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Պաշտոնական կայք
* 
* Jeff Bridges at Emmys.com
 

Կատեգորիա:20-րդ դարի ամերիկացի տղամարդ դերասաններ
Կատեգորիա:21-րդ դարի ամերիկացի տղամարդ դերասաններ
Կատեգորիա:«Ոսկե գլոբուս» մրցանակի դափնեկիրներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի երգիչներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի լուսանկարիչներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի կինոպրոդյուսերներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի կոմպոզիտորներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի պրոդյուսերներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի տղա երեխա դերասաններ
Կատեգորիա:Ամերիկացի տղամարդ կինոդերասաններ
Կատեգորիա:Ամերիկացի տղամարդ հեռուստատեսային դերասաններ
Կատեգորիա:Ամերիկացի տղամարդ հնչյունավորողներ
Կատեգորիա:Ամերիկացիներ իռլանդական սերմամբ
Կատեգորիա:Լավագույն դերասան Օսկարի մրցանակակիրներ
Կատեգորիա:Հոլիվուդյան փառքի ծառուղի
Բենգազի

**Բենղազի** ( *Binġāzī*;  ), մեծությամբ Տրիպոլիից հետո Լիբիայի երկրորդ քաղաքը, որը գտնվում է երկրի հյուսիսային մասում, Միջերկրական ծովի ափին։

## Տես նաև
* Լիբիայի քաղաքներ
* Լիբիայի վարչական բաժանում

## Արտաքին հղումներ
* University of Garyounis 
* Lexicorient.com's article on Benghazi 
* Photos of Italian Benghazi 

Կատեգորիա:Լիբիայի քաղաքներ
Առաջին հայկական լեգեոն (Հռոմ)

200px|մինի|աջից|Լեգիոնը էմբլեմը
**Առաջին հայկական լեգիոն** (), Հռոմեական կայսրության լեգիոններից մեկը, որը կազմված էր էթնիկ հայերից։ Առաջին անգամ լեգիոնը հիշատակվում էր «Notitia Dignitatum» աշխատությունում։ Հավանաբար, լեգիոնը կազմավորված է եղել մ.թ. II-III դդ. Արևմտյան Հայաստանում տարածաշրջանի պաշտպանության համար։

## Տես նաև
* Երկրորդ հայկական լեգիոն

## Արտաքին հղումներ
* Առաջին հայկական լեգիոնը livius.org կայքում  
* Armenian Legions in Roman Army 

Կատեգորիա:Հին Հռոմի լեգեոններ
Հացտափ

**Հացտափ** (այժմ կոչվում է **Աստաֆ** ), գյուղ ներկայիս Ադրբեջանի Հանրապետության Դաշկեսանի շրջանում, պատմական Մեծ Հայքի Ուտիք նահանգի Գարդման գավառում։ Գտնվում է շրջկենտրոնից 20&nbsp;կմ հարավ-արևմուտք, Շամքոր գետի աջ վտակի հարավարևմտահայաց ձորալանջին, ծովի մակերևույթից 1500-1680&nbsp;մ բարձրության վրա։

## Պատմություն
Գյուղի մասին գրավոր տեղեկություններ մեզ չեն հասել։ Պահպանված պատմական հուշարձանները վկայում են, որ մերձակա գյուղերի նման հայաթափ է եղել 18-րդ դարի կեսերին։ Թուրք խաշնարածներով բնակեցվել է խորհրդային տարիներին։

## Բնակչություն
## Տես նաև
* Դաշկեսանի շրջան

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Արևելյան Հայաստանի գյուղեր
Կատեգորիա:Դաշկեսանի շրջանի բնակավայրեր
Կատեգորիա:Նախկին հայաբնակ բնակավայրեր Ադրբեջանում
Կատուներ (խումբ)

**Կատուները** հայկական երաժշտական խումբ է, որը նվագում է ջազ ոճի մեջ։ Գործելով 2004 թվականից, խումբը հանդես է եկել միջազգային մի շարք ջազ փառատոններում, ձայնագրել է 2 ալբոմ։

## Պատմություն
Կատուները մոտ 7-ամյա պատմություն ունեցող ջազ խումբ է, որի նախաձեռնողն է հայտնի հայ ջազմեն Վահագն Հայրապետյանը։ Վերջինս 2004 թ-ի վերջին որոշում է ստեղծել մի խումբ «Վահագն Հայրապետյան և Կատուներ» անունով։ Սկզբնական ժամանակները խմբում նվագում էին Վահագն Հայրապետյանը (ստեղնաշարային գործիքներ), Տիգրան Սուջյանը (փողային գործիքներ), Դավիթ Նալչաջյանը (սակսոֆոն), Արտյոմ Մանուկյանը (բաս կիթառ, վիոլոնչել), Տիգրան Սանոյանը (հարվածային գործիքներ)։ Հետագայում խմբին միացան նաև Աշոտ Հարությունյանը (տրոմբոն), և պերկուսիոնիստ Նորայր Կարդաշյանը։ Վերջինիս գալուց հետո խմբի հնչողության մեջ զգալի դարձան ազգային երաժշտությունների տարրերը։ 2006 թ-ին Տիգրան Սանոյանին (հարվածային գործիքներ) փոխարինում է Արման Ջալայանը։

Չնայած խմբի անդամների երիտասարդությանը՝ բոլորն էլ մեծ փորձ ունեցող երաժիշտներ են։ Այսպես, Տիգրան Սուջյանը, Դավիթ Նալչաջյանը, Տիգրան Սանոյանը և Աշոտ Հարությունյանը ջազի պետական նվագախմբի և Armenian Navy Band խմբի անդամներ են, իսկ Արտյոմ Մանուկյանը՝ Armenian Navy Band խմբի և ավանգարդային Նուզ (Nooz) խմբի լիակատար երաժիշտ է։ Նորայր Կարդաշյանը հրավիրվող երաժիշտի կարգավիճակում ելույթ է ունենոււմ հայկական գրեթե բոլոր ջազային և էստրադային խմբերում։

Կատուներ խումբը բավականին հաջող ելույթ է ունեցել ԱՄՆ-ում կայացած Ջազ Ափրիշեշն Մոնս (Jazz Appreciation Month-2005 և 2006 թ-ի) ջազ փառատոններում։ Խումբը իր ստեղծագործությունները ներկայացրել է Երևանում կայացած ավանգարդային ֆոլկ երաժշտության Առաջին և Երկրորդ հանրապետական փառատոններում, ինչպես նաև Երևան-2006 ջազ փառատոնում։ Խումբը բազմիցս իր մենահամերգներով բեմ է դուրս եկել մայրաքաղաքի տարբեր համերգային վայրերում և ակումբներում և այսօրվա դրությամբ Հայաստանում ջազ ոճի մեջ ամենապահանջված  և ամենաակտիվ խմբերից մեկն է։

2005 թ-ի ամռանը Կատուներ խումբը Թիֆլիսում մասնակցում է Հարավային Կովկասի երաժշտական կոնֆերենսին (South Caucasus Music Conference), որի ընթացքում հաջողությամբ ելույթ է ունենում Նոա–Նոա (Noa-Noa) ակումբում։ 2006 թ-ին խումբը Մոսկվայում հաջողությամբ ելույթ է ունենում «ԴՈՄ»-ում։

2008 թ-ին խումբը Ուկրաինայում մասնակցում է Խարկով զա Ջազզ (KHARKIV ZA JAZZ-08-09) փառատոնին։ Նույն թվին Մոսկվայում «Ուսադբա։ Ժազ» (Усадьба. Джаз) մրցույթ-փառատոնում խումբը էթնո-ջազ անվանակարգում ստանում է առաջին մրցանակը։ 2009 թ-ին խումբը Պերմում մասնակցում է երաժշտական «Դյագիլևսկի» փառատոնին։ Նույն թվին Կատուներ խումբը ելույթ ունեցավ Դուբայի միջազգային ջազի փառատոնին (Dubai International Jazz Festival)։

2009 թ-ին խմբում մի շարք փոփոխություններ տեղի ունեցան։ Այսպես՝ այժմ Դավիթ Մինասյանը նվագում է տրոմբոն, իսկ Արթուր Գրիգորյանը՝ սակսոֆոն։ Նույն թվի ամռանը խմբի երկու երաժիշտներ՝ Արտյոմ Մանուկյանը և Արթուր Գրիգորյանը, հաղթելով մրցույթում, Հայաստանի Մշակույթի նախարարության և Շարմ Հոլդինգի աջակցությամբ հնարավորություն են ստանում Բոստոնում (ԱՄՆ) «ջազմենների Մեքքա» համարվող երաժշտական մեծ փորձ ձեռք բերել։

## Ալբոմներ
*Norevan (2007)
*Red Sun (2009)

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Կատուները zarkfoundation.com կայքում
* Կատուներ (ՅուԹյուբ)

Կատեգորիա:Հայկական ջազ խմբեր
Եվ քո մորը նույնպես

**Եվ քո մորը նույնպես** (), 2001 թվականին մեքսիկացի ռեժիսոր Ալֆոնսո Կուարոնի կողմից նկարահանված դրաման։ Այն մեքսիկական ամենահաջողված ֆիլմերից է։ 2001 թվականին ֆիլմը արժանացել է Վենետիկի կինոփառատոնի հատուկ մրցանակի։

## Սյուժե
Ֆիլմը պատմում է երկու ընկերների՝ Խուլիոյի և Տենոչի մասին, ովքեր պլանավորում են, թե ինչպես պիտի անցկացնեն իրենց վերջին դպրոցական արձակուրդները։ Մի հարսանիքի ժամանակ նրանք ծանոթանում են Լուիզայի հետ և պատմում իրենց պլանների մասին, որ ցանկանում են մեկնել «Դրախտի դարպասներ» կոչվող լողափ։ Լուիզան սկզբում մերժում է նրանց, սակայն իմանալով, որ իր ամուսին Ալեխանդրոն իրեն դավաճանել է, զանգում է Տենոչին և միանում նրանց։ Նրանք երեքով ճանապարհ են ընկնում դեպի լողափ։ Ֆիլմի ընթացքում մեկնաբանը պատմում է հերոսների կենսագրության և Մեքսիկայի քաղաքական վիճակի մասին։

## Դերակատարներ

## Մրցանակներ
Վենետիկի կինոփառատոն (2001)
* Լավագույն սցենար (Հաղթող)

Օսկար (2001)
* Լավագույն օրիգինալ սցենար (առաջադրում)

Ոսկե Գլոբուս (2001)
* Լավագույն ոչ անգլալեզու ֆիլմ (առաջադրում)

BAFTA (2001)
* Լավագույն ոչ անգլալեզու ֆիլմ (առաջադրում)

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Ֆիլմի պաշտոնական կայք

Կատեգորիա:2000-ականների ռոմանտիկ կինոկատակերգություններ
Կատեգորիա:2001 դրամա ֆիլմեր
Կատեգորիա:2001 ֆիլմեր
Կատեգորիա:20th Century Fox ֆիլմեր
Կատեգորիա:Ալֆոնսո Կուարոնի ֆիլմեր
Կատեգորիա:Դրամա ֆիլմեր
Կատեգորիա:Իսպաներեն ֆիլմեր
Կատեգորիա:Մեքսիկական ֆիլմեր
Կատեգորիա:Ֆիլմեր, որոնց գործողությունները տեղի են ունենում 2000 թվականին
Կատեգորիա:Ֆիլմեր, որոնց գործողությունները տեղի են ունենում 1999 թվականին
Կատեգորիա:2000-ականների իսպաներեն ֆիլմեր
ArmenianHouse.org

**ArmenianHouse.org**, օնլայն հայկական գրադարան։

## Կայքի նպատակները
# հայ գրական ժառանգությունը թվային ֆորմատի փոխակերպումը ու ինտերնետում հրատարակելը։
# Հայկական մշակույթի, հայ ժողովրդի պատմության, կրոնի, Եղեռնի ու Արցախի մասին տեղեկատվության տրամադրումը միջազգային ինտերնետ-հանրությանը։
# Երիտասարդ հեղինակների համար ինտերնետում հրատարակվելու հնարավորություն ընձեռնել։

## Նախագծի մասնակիցներ
* Աննա Վրթանեսյան - նախագծի գաղափար, կոորդինացում, OCR, խմբագրում, HTML կոդավորում
* Կարեն Վրթանեսյան - նախագծի գաղափար, կորդինացում, ձևավորում, ծրագրավորում, տեխնիկական սպասարկում, SEO, խմբագրում, թարգմանություններ
* Ահարոն Ավագյան - սկան
* Աիդա Ավետիսյան - սկան, խմբագրում, OCR
* Հայկ Ավետիսյան - սկան, OCR
* Դիանա Ազատյան - սկան
* Ադա Ազատյան - սկան
* Անդրեյ Արեշև - սկան, խմբագրում, OCR, լրացուցիչ նյութեր
* Վրեժ Աթաբեկյան - սկան, տեքստի մուտքագրում, խմբագրում
* Հասմիկ Բաղդասարյան - թարգմանություններ
* Հայկ Վրթանեսյան - սկան, OCR
* Արևիկ Գարամովա - սկան
* Ալեքսանդր Գևորգյան - թարգմանություններ
* Իրինա Մինասյան - սկան, OCR
* Հասմիկ Մովսիսյան - սկան
* Գայանե Մովսիսյան - սկան, մուտքագրում
* Մուշեղ Մուշեղյան - սկան
* Հայկ Չամյան - սկան, ծրագրավորում, խմբագրում
* Սերգո Ֆարմանյան - սկան
* Իզաբելլա Տեր-Հովհաննեսյան (Vega$) - թարգմանություններ
* Wolfkraft - թարգմանություններ
* Ռութ Բեդևյան - խմբագրում
* Բոբ Շաբազյան - խմբագրում
* Արաքսի Խերլոփյան - խմբագրում
* Անդրեյ Մ. - սկան, OCR
* Գեորգի Կարիբով - սկան, OCR
* Վահան, Վարդան և Անատոլի Պապոյաններ - սկան, OCR
* Մարի Առաքելյան - թարգմանություններ
* Հարություն Գալստյան - մուտքագրում
* Միքայել Յալանուզյան - սկան, OCR, մուտքագրում, խմբագրում
* Վազգեն Շեկոյան - սկան, OCR, խմբագրում
* Լինա Քամալյան - սկան, OCR, HTML կոդավորում

Կատեգորիա:Բազմալեզու կայքեր
Կատեգորիա:Հայերեն կայքեր
Կատեգորիա:Անգլերեն կայքեր
Կատեգորիա:Ռուսերեն կայքեր
Կատեգորիա:Հայկական կայքեր
Դերո Գոյ

**Դերո Գոյ** (, ծնվել է 1970 ապրիլի 16-ին Գերմանիայի Ստորին Սաքսոնիա նահանգի Վոլֆսբուրգ քաղաքում), հայտնի գերմանացի երաժիշտ է։ Նա հանդիսանում է գերմանական Ումֆ (Oomph!) ռոք-խմբի առաջատարը
, ինչպես նաև ստուդիայի թմբկահարը, կոմպոզիտորը և խոսքերի հեղինակը։

## Կենսագրություն
Մանուկ ժամանակ ապագա ռոք-աստղի հայրը ստիպում էր նրան երգել Էլվիս Փրեսլիի երգերը։ Նախքան Oomph! խմբի ստեղծելը Դերոն հոգեբանություն էր սովորում, և երգում էքսպերիմենտալ Phaze խմբում, որտեղ նվագում էր նաև Անդրեաս Քրապը։

Դերոի խոստովանությամբ Ումֆի հետ կապված լավագույն հիշողություններից են այն, որ երգել է Նինա Հագենի հետ, և մասնակցել են է Eurockéenes-2000 համերգին Ալանիս Մորիսեթի, Մյուզ, Նայն Ինչ Նեյլս (Nine Inch Nails), և Յուրիթմիքս (Eurythmics) խմբերի հետ։

Դերոի հավաստմամբ, իր երաժշտական ճաշակի վրա ազդեցություն են թողել Kraftwerk, Բիթլզ, Karl Off, ԱԲԲԱ, Էլվիս Փրեսլի, Դեփեշ Մոդ (Depeche Mode), Extrabreit և ԷյՍի/ԴիՍի (AC/DC) խմբերը։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:1970 ծնունդներ
Կատեգորիա:21-րդ դարի երգիչներ
Կատեգորիա:Oomph!
Կատեգորիա:Ապրիլի 16 ծնունդներ
Կատեգորիա:Գերմանացի բանաստեղծներ
Կատեգորիա:Գերմանացի գրողներ
Կատեգորիա:Գերմանացի երաժիշտներ
Կատեգորիա:Գերմանացի երգիչներ
Կատեգորիա:Գերմանացի կոմպոզիտորներ
Կատեգորիա:Գերմանիայի ռոք երաժիշտներ
Կատեգորիա:Թմբկահարներ
Կանաչ գիրք

**Կանաչ գիրք** (), լիբիական հեղափոխության Մուամար Քադաֆիի ծրագրային տեսական աշխատությունը, որտեղ նա շարադրում է Երրորդ համաշխարհային տեսության հիմքերը։
Գիրքը թարգմանվել է նաև հայերեն։

## Տես նաև
* Երրորդ համաշխարհային տեսություն
* Մուամար Քադաֆի
* Մաո Ցզեդունի մեջբերումները
* Ջամահիրիա

## Արտաքին հղումներ
* Կանաչ գիրքը kaddafi.ru կայքում

Կատեգորիա:1975 ոչ գեղարվեստական գրքեր
Կատեգորիա:Հրապարակախոսություն
Կատեգորիա:Քաղաքականական գրականություն
Լիբիայի քաղաքացիական պատերազմ (2011)

**2011 թվականի քաղաքացիական պատերազմ Լիբիայում** - ռազմական հակամարտություն Լիբիայի առաջնորդ Մուամար Քադաֆիի, նրա կողմնակիցների և հակառակորդների միջև։ Այն սկսվել է 2011 թվականի փետրվարին տեղի ունեցած հուզումների արդյունքում, որպես արձագանք հարևան Թունիսում և Եգիպտոսում տեղի ունեցած հեղափոխություններին։ Բողոքականները ի սկզբանե դեմ էին դուրս եկել երկրի առաջնորդ Մուամար Քադաֆիին, որը իր ձեռքերում էր պահում իշխանությունը 1969 թվականից; Ընդդիմադիրները նաև պահանջում էին պաշտոնաթող լինել Բաղդադի Մահմուդիին և նրա կառավարությանը։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:2011 Լիբիայում
Կատեգորիա:2011 հակամարտություններ
Կատեգորիա:Լիբիայի պատերազմներ
Կատեգորիա:Լիբիայի պատմություն
Կատեգորիա:Լիբիայի քաղաքականություն
Կատեգորիա:Հուզումներ Միջին Արևելքում և Հյուսիսային Աֆրիկայում (2010-2011)
Կատեգորիա:Քաղաքացիական պատերազմներ
Կատեգորիա:Ֆրանսիայի պատերազմներ
Թագավորի ելույթը

**Թագավորի ելույթը** (), բրիտանական պատմական դրամա, որի սցենարի հեղինակը Դեյվիդ Սայդլերն է, իսկ ռեժիսորը` Թոմ Հուպերը։ Ֆիլմը 2010 թ. սեպտեմբերին արժանացել է հանդիսատեսի մրցանակին Տորոնտոյի միջազգային կինոփառատոնում։ Ներկայացվել է եղել 14 Բրիտանական կինոակադեմիայի մրցանակների, և հաղթել է 7 անվանակարգերում։ «Թագավորի ելույթը» արժանացել է նաև 7 «Ոսկե Գլոբուս» և 4 «Օսկար» մրցանակների, այդ թվում՝

* Օսկար լավագույն ֆիլմի համար
* Օսկար լավագույն ռեժիսորի համար
* Օսկար լավագույն դերասանի համար
* Օսկար լավագույն օրիգինալ սցենարի համար

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Ֆիլմի պաշտոնական կայքը 

Կատեգորիա:2010 դրամա ֆիլմեր
Կատեգորիա:2010 ֆիլմեր
Կատեգորիա:2010-ականների անգլերեն ֆիլմեր
Կատեգորիա:2010-ականների բրիտանական ֆիլմեր
Կատեգորիա:2010-ականների կենսագրական դրամա ֆիլմեր
Կատեգորիա:BAFTA մրցանակի դափնեկիր ֆիլմեր
Կատեգորիա:Ամերիկյան անկախ ֆիլմեր
Կատեգորիա:Ավստրալիական կենսագրական ֆիլմեր
Կատեգորիա:Բրիտանական դրամա ֆիլմեր
Կատեգորիա:Բրիտանական կենսագրական ֆիլմեր
Կատեգորիա:Բրիտանական վեպերի էկրանավորումներ
Կատեգորիա:Թոմ Հուփերի ֆիլմեր
Կատեգորիա:Իրական դեպքերի հիման վրա նկարահանված ֆիլմեր
Կատեգորիա:Իրական դեպքերի վրա հիմնված դրամա ֆիլմեր
Կատեգորիա:Լոնդոնում նկարահանված ֆիլմեր
Կատեգորիա:Օսկարակիր ֆիլմեր
Կատեգորիա:Ֆիլմեր ընկերության մասին
Կատեգորիա:Ֆիլմեր հաշմանդամության մասին
Կատեգորիա:Ֆիլմեր, որոնց գործողությունները տեղի են ունենում Լոնդոնում
Կատեգորիա:Ֆիլմեր, որոնց գործողությունները տեղի են ունենում 1937 թվականին
Կատեգորիա:Ֆիլմեր, որոնց գործողությունները տեղի են ունենում 1925 թվականին
Կատեգորիա:Ֆիլմեր, որոնց գործողությունները տեղի են ունենում 1934 թվականին
Կատեգորիա:Ֆիլմեր, որոնց գործողությունները տեղի են ունենում 1936 թվականին
Կատեգորիա:Ֆիլմեր, որոնց գործողությունները տեղի են ունենում 1939 թվականին
Միշա Ստեփանյան

Ծնվել է 1949 թ. փետրվարի 24-ին՝ ՀՍՍՀ Մարտունու շրջանի Մարտունի քաղաքում։

* 1976 թ. ավարտել է Հայկական անասնաբուծական-անասնաբուժական ինստիտուտը։ Գյուղատնտեսական գիտությունների թեկնածու է։
* 1968-1970 թթ. ծառայել է բանակում։
* 1976 թ. աշխատել է Երքաղսովետի անասնապահական տնտեսությունում՝ որպես զոոտեխնիկ-սելեկցիոներ։
* 1977-1989 թթ.` բրդի հանրապետական լաբորատորիայում` գլխավոր զոոտեխնիկ։
* 1989-1997 թթ.` Արարատի բրդի նախնական վերամշակման ֆաբրիկայում` տնօրեն։
* 1997-2001 թթ.` «Հայգորգ» միավորումում՝ գլխավոր տնօրեն։
* 2001-2007 թթ.` «Արմեն-Կարպետ» ԲԲԸ-ում՝ գլխավոր տնօրեն։
* 2005-2006 թթ. իրականացրել է «Գործազուրկների և հաշմանդամների մասնագիտական ուսուցման ծառայությունների» ծրագիրը։
* 2007 թ. մայիսի 12-ին Ազգային ժողովի պատգամավոր է ընտրվել համամասնական ընտրակարգով Հայաստանի Հանրապետական կուսակցությունից։ 
*ՀՀ Ազգային Ժողովի պաշտոնական կայք

Կատեգորիա:Մարտունի քաղաքում ծնվածներ
Սիերա Լեոնեի վարչական բաժանում

աջից|250px|մինի|Սիերա Լեոնեի նահանգները
Սիերա Լեոնեն բաժանված է 3 նահանգների և 1 Արևմտյան տարածքի (մայրաքաղաքի շրջանը), իսկ նահանգները իրենց հերթին բաժանված են 12 շրջանների։ Նաև դրան զուգահեռ երկրում գործում է ավանդական ցեղավարությունների վրա բաժանումը։

## Տես նաև
* ISO 3166-2:SL

Կատեգորիա:Սիերա Լեոնեի վարչական բաժանում
Հյուսիսային նահանգ (Սիերա Լեոնե)

**Հյուսիսային նահանգ** (), Սիերա Լեոնեի չորս նահանգներից մեկը։ Վարչական կետնրոնը Մակենի քաղաքն է։

Հյուսիսային նահանգը բաժանված է 5 շրջանների՝
* Բոմբալի
* Կամբիա
* Կոյնադուգու
* Պորտ Լոկո
* Տոնկոլիլի

## Տես նաև
* Սիերա Լեոնեի վարչական բաժանում
Զուարա

**Զուարա** (, բերբ.՝ Tamurt n Wat Willul, ), նավահանգստային քաղաք Լիբիայի հյուսիս-արևմուտքում։ Բնակչությունը՝ 45,000&nbsp;մարդ։ Գտնվում է Տրիպոլիից դեպի արևմուտք և Լիբիայի և Թունիսի սահմանից դեպի արևելք։ Քաղաքի բնակչության հիմնական մասը դավանում է իսլամի իբադական գաղափարը։

## Տես նաև
* Լիբիայի քաղաքներ

## Ծանոթագրություն

Կատեգորիա:Լիբիայի քաղաքներ
Եվրատեսիլ 1993 երգի մրցույթ

Եվրատեսիլ 1993-ը անցկացվում էր Իռլանդիայում մայիսի 15-ին մասնակցում էին 25 երկիր և Իռլանդիան ներկայացնող Նիամ Կավանահը իր In Your Eyes երգով հաղթանակ բերեց Իռլանդիային՝ հավաքելով 187 միավոր, երկրորդ և երրորդ տեղերը զբաղեցրեցին Մեծ Բրիտանիան եվ Շվեյցարիան։

Կատեգորիա:Եվրատեսիլ 1993 երգի մրցույթ
Կատեգորիա:1993 Իռլանդիայում
Դանիան Եվրատեսիլ երգի մրցույթում

Դանիան Եվրատեսիլ երգի մրցույթին մասնակցել է սկսած 1957 թվականից։ Մրցույթում Դանիան 3 անգամ հաղթող է ճանաչվել՝ 1963, 2000 և 2013 թվականներին։

[մինի|[Ռաքուել Ռաստենին Հիլվերսում (1958)]]

[մինի|[A Friend In London խումբը Դյուսելդորֆում (2011)]]
 
## Մասնակիցներ

*

Կատեգորիա:Դանիան Եվրատեսիլ երգի մրցույթում
Հակոբ Հակոբյան (քաղաքական գործիչ)

**Հակոբ Ռաֆիկի Հակոբյան** (), Հայաստանի քաղաքական գործիչ, Հայաստանի Ազգային ժողովի Սոցիալական հարցերի մշտական հանձնաժողովի նախկին նախագահ։

## Կրթություն
*1975-1980 թթ. սովորել և ավարտել է Երևանի պոլիտեխնիկական ինստիտուտը՝ Ճարտարագետ-տնտեսագետի որակավորմամբ։

## Աշխատանքային գործունեություն
*1980-1983 թթ. - աշխատել է «Արփա-Սևան» շինտրեստում որպես տնտեսագետ։
*1983-1988 թթ. - աշխատել է «Արփա-Սևան» շինտրեստում որպես ճարտարագետ-տնտեսագետ, ապա պլանային բաժնի վարիչ։
*1988-1995 թթ. - աշխատել է «Արփա-Սևան» շինտրեստում որպես պետի տեղակալ։
*1995-1997 թթ. - «Արփա-Սևան» շինտրեստի գործադիր տնօրեն։
*1997-1999 թթ. - «Արփա-Սևան» ԲԲԸ նախագահ։

## Քաղաքական գործունեություն
*1999 թ. մայիսի 30-ին ընտրվել է ՀՀ Ազգային ժողովի 2-րդ գումարման պատգամավոր թիվ 43 ընտրատարածքից։ Ազգային ժողովի ֆինանսավարկային, բյուջետային և տնտեսական հարցերի մշտական հանձնաժողովի անդամ։ «Կայունություն» պատգաավորական խմբի անդամ, ապա խմբակցություններում և պատգամավորական խմբերում չի ընդգրկվել, այնուհետև «Ժողովրդական պատգամավոր» պատգամավորական խմբի անդամ։
*2003 թ. մայիսի 25-ին ընտրվել է ՀՀ Ազգային ժողովի 3-րդ գումարման պատգամավոր թիվ 34 ընտրատարածքից։ Ազգային ժողովի ֆինանսավարկային, բյուջետային և տնտեսական հարցերի մշտական հանձնաժողովի անդամ։ «Ժողովրդական պատգամավոր» պատգամավորական խմբի անդամ։
*2007 թ. մայիսի 12-ին ընտրվել է ՀՀ Ազգային ժողովի 4-րդ գումարման պատգամավոր թիվ 24 ընտրատարածքից։ 19.06.2007 - 20.10.2008 - Ազգային ժողովի ֆինանսավարկային, բյուջետային և տնտեսական հարցերի մշտական հանձնաժողովի անդամ։ ՀՀԿ խմբակցության անդամ։
*2008 թ. հոկտեմբերի 20-ին ընտրվել է ՀՀ Ազգային ժողովի սոցիալական հարցերի մշտական հանձնաժողովի նախագահ։
*2012 թ. մայիսի 6-ին ընտրվել է ՀՀ Ազգային ժողովի 5-րդ գումարման պատգամավոր թիվ 24 ընտրատարածքից։ 
*2012 թ. մայիսի 31-ին ընտրվել է ՀՀ Ազգային ժողովի սոցիալական հարցերի մշտական հանձնաժողովի նախագահ։
*2017 թ․ ապրիլի 2-ին ընտրվել է պատգամավոր ՀՀԿ ցուցակով։
*2019 թ․-ից այլևս պատգամավոր չէ ։
Ամուսնացած է, ունի երեք զավակ։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Հայ քաղաքական գործիչներ
Կատեգորիա:ՀՀ ԱԺ 2-րդ գումարման պատգամավորներ
Կատեգորիա:ՀՀ ԱԺ 3-րդ գումարման պատգամավորներ
Կատեգորիա:ՀՀ ԱԺ 4-րդ գումարման պատգամավորներ
Կատեգորիա:ՀՀ ԱԺ 5-րդ գումարման պատգամավորներ
Կատեգորիա:ՀՀԿ անդամներ
Կատեգորիա:Ծովինար գյուղում ծնվածներ
Կատեգորիա:ՀՊՃՀ շրջանավարտներ
Կատեգորիա:Հայ ճարտարագետներ
Կատեգորիա:Հայ տնտեսագետներ
Քվանտային ձգողություն

**Քվանտային ձգողություն**,  ձգողություն, որը նկարագրվում է՝ օգտագործելով քվանտային տեսության ֆորմալիզմը։ Դա գրավիտացիոն շփումների մոդել է տարածության շատ փոքր մասշտաբով։

Ներկայումս զարգացվում են մի քանի քվանտային ձգողության տեսություններ, այդ թվում՝
* լարերի տեսություն
* հանգույցային ձգողություն

## Սպասելիքները և խնդիրները
Դա մի տեսություն է, որը կարող է միավորել քվանտային մեխանիկան (էլեկտրամագնիսականությսն, ուժեղ և թույլ փոխազդեցությունների հետ ներառյալ) ընդհանուր հարաբերականության տեսության հետ, որը նկարագրում է գրավիտացիոն շփումները։

Քվանտային ձգողության տեսության հետ հույսեր են կապվում, որ դա կլինի մի տեսություն, որը կմիավորի բոլոր հայտնի փոխազդեցությունները (այսպես կոչված ամեն ինչի տեսությունը)։ Նման տեսությունը անհրաժեշտ է էներգիայի բարձր խտության խնդիրները լուծելու համար, այսինքն հսկայական զանգվածների համակցությունը շատ փոքր ծավալներով տարածքների հետ, ինչպես դա եղավ Մեծ Պայթյունի ժամանակ կամ սև խոռոչում։

Ամենալուրջ խնդիրն է ընդհանուր հարաբերականության տեսության (որը նկարագրում է ձգողությունը մակրո մակարդակով) միավորումը քվանտային մեխանիկայի հետ, որը նկարագրում է ֆունդամենտալ փոխազդեցությունները սուբատոմային մասշտաբով։ Դեռ չի հաջողվել կառուցել լրիվ գործունակ, հաջորդական քվանտային ձգողության տեսությունը, որը կկանխատեսեր փորձնականորեն հաստատելի նոր երևույթներ։

## Արտաքին հղումներ
* http://www.perimeterinstitute.ca/Outreach/What_We_Research/Quantum_Gravity/ 

Կատեգորիա:Քվանտային ֆիզիկա
Կատեգորիա:Քվանտային ձգողություն
Կատեգորիա:Ֆիզիկայի չլուծված խնդիրներ
Կատեգորիա:Ստանդարտ մոդելի սահմաններից դուրս ֆիզիկա
Կամո Արեյան

**Կամո Առաքելի Արեյան** (), հայ քաղաքական գործիչ, Երևանի քաղաքապետի խորհրդական։ Անկուսակցական է։

## Կենսագրություն
Ծնվել է 1957 թ. նոյեմբերի 20-ին ՀՀ Արագածոտնի մարզի Ներքին Սասնաշեն գյուղում։ 1979 թ-ին ավարտել է Երևանի ժողովրդական տնտեսության ինստիտուտը։ 1979-1980 թթ-ին աշխատել է ՀՀ ԳԱԱ տնտեսագիտության ինստիտուտում որպես տնտեսագետ։ 1980-1982 թթ-ին ծառայել է խորհրդային բանակում։ 1982-1995 թթ-ին աշխատել է ՀՀ ԳԱ տնտեսագիտության ինստիտուտում որպես գիտական աշխատող։ 1995-1999 թթ-ին եղել է ՀՀ Ազգային ժողովի պատգամավոր։ Մինչև 1997 թ. մշտական հիմունքներով աշխատել է ՀՀ Աժ պաշտպանության, ազգային անվտանգության և ՆԳ հարցերի մշտական հանձնաժողովում։ 1997-2001 թթ-ին եղել է Երևանի քաղաքապետի տեղակալ, 1998 թ-ի փետրվար-մայիս ամիսներին՝ Երևանի քաղաքապետի պաշտոնակատար։ 2001-2002 թթ-ին եղել է ՀՀ տարածքային կառավարման նախարարի տեղակալ։ 2002-2003 թթ-ին եղել է ՀՀ տարածքային կառավարման և ենթակառուցվածքների գործունեությունը համակարգող նախարարի տեղակալ։ 2003&nbsp;-&nbsp;2009 թթ-ին եղել է Երևանի քաղաքապետի առաջին տեղակալ։ 2009 թ-ի հուլիսի 6-ին Երևան քաղաքի ավագանու որոշմամբ նշանակվել է Երևանի քաղաքապետի տեղակալ։ 2013 թ. մայիսին ընտրվել է Երևանի քաղաքապետի առաջին տեղակալ։ 2014 թ. դեկտեմբերի 29-ին պարգևատրվել է «Հայրենիքին մատուցած ծառայությունների համար» 2-րդ աստիճանի մեդալով։ Ամուսնացած է, ունի երկու երեխա։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Կենսագրություն

Կատեգորիա:«Հայրենիքին մատուցած ծառայությունների համար» 2-րդ աստիճանի մեդալակիրներ
Կատեգորիա:Անանիա Շիրակացու մեդալակիրներ
Կատեգորիա:Երևանի ավագանու 2-րդ գումարման անդամներ
Կատեգորիա:Երևանի ավագանու 3-րդ գումարման անդամներ
Կատեգորիա:ՀՀ ԱԺ 1-ին գումարման պատգամավորներ
Կատեգորիա:Հայ տնտեսագետներ
Կատեգորիա:Հայ քաղաքական գործիչներ
Հյուսիսիսրայելական թագավորություն

աջից|մինի|300px|Իսրայելի թագավորությունը
**Իսրայելի թագավորություն** (), հին հրեական թագավորություն, որը ըստ համաձայն Աստվածաշնչի հիմնադրել մ.թ.ա. XI դարում Սավուղ թագավորը։

Կատեգորիա:Մերձավոր Արևելքի պատմական պետություններ
Կատեգորիա:Իսրայելի պատմություն
Դոնսկոյ վանք

**Դոնսկոյ վանք** (), Մոսկվայում գտնվող Ռուս ուղղափառ եկեղեցու արական վանք, որը հիմնադրված է եղել 1591 թվականին ռուսական գուլյայ գորոդի տեղին Ղրիմի խան Գազա II Գիրեյի հարձակման հետ մղումից հետո, երբ նա հետ է նահանջել մեծ կորուստներով, ինչը մարդիկ հրաշք են համարել։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Վանքի պաշտոնական կայքը
* Դոնսկոյ վանքը «Ռուսաստանի տաճարներ» կայքում
* Դոնսկոյ վանքը sobory.ru կայքում

Կատեգորիա:Մոսկվայի վանքեր
Կատեգորիա:Մոսկվայի գերեզմանոցներ
Կատեգորիա:Ուղղափառ վանքեր
Կատեգորիա:Ռուսաստանի վանքեր
Կատեգորիա:Մոսկվայի գերեզմանատներ
Կատեգորիա:Մոսկվայի տաճարներ
Կատեգորիա:Մոսկվայի տեսարժան վայրեր
Կատեգորիա:Ռուսաստանի մշակութային ժառանգության օբյեկտներ