Ալեքսանդր Վառնեկ

**Ալեքսանդր Գրիգորիևիչ Վառնեկ** (, ծննդյամբ՝ մինչև 1833 թվականը Վառնիկ, , ), գերմանական ծագումով ռուս գեղանկարիչ-դիմանկարիչ, գծագրող, ռոմանտիզմի հետևորդ, ալեքսանդրովյան դարաշրջանի առաջատար պետերբուրգցի նկարիչներից մեկը, մանկավարժ և թանգարանային աշխատող։ Գեղարվեստի կայսերական ակադեմիայի ակադեմիկոս (1810) և վաստակավոր պրոֆեսոր (1834), Ստեփան Շչուկինի մտերիմ աշակերտն ու հետևորդը։ Եղել է կոլեգիական խորհրդական (1832)։

## Կենսագրություն
Ալեքսանդր Վառնեկը ծնվել է 1782 թվականին Սանկտ Պետերբուրգում՝ կահույքագործների ընտանիքում։ 1795 թվականի մարտից մինչև 1803 թվականի սեպտեմբեր սովորել է Գեղարվեստի կայսերական ակադեմիայում՝ Գաբրիել Ֆրանսուա Դուաենի, Դմիտրի Լևիցկու և Ստեփան Շչուկինի մոտ։ Ավարտել է ակադեմիան՝ «Գեղանկարչի դիմանկար» ստեղծագործության համար ստանալով մեծ ոսկե մեդալ և սրով առաջին աստիճանի վկայական (1803): Ուսման ընթացքում կատարել է կայսր Ալեքսանդր I-ի դիմանկարների պատվերներ։ 1804 թվականին Վառնեկը, որպես Գեղարվեստի ակադեմիայի ուսանող, մեկնել է Իտալիա, որտեղ ստեղծել է իր առաջին ծրագրային ստեղծագործությունը՝ «Ինքնանկար՝ ներկապնակով և վրձինները ձեռքին» (1805-1806): 1810 թվականին Վառնեկը ստացել է ակադեմիկոսի կոչում և Գեղարվեստի ակադեմիայում դասավանդել դիմանկարչություն: 1824 թվականից նկարիչն աշխատել է Էրմիտաժում՝ որպես գծանկարների և էստամպների թանգարանապահ: Սակայն այդ ամենը չի խանգարել նկարչին շարունակել ակտիվորեն աշխատել դիմանկարային ժանրում։ 1831 թվականին արժանացել է 2-րդ աստիճանի պրոֆեսորի, մեկ տարի անց՝ 1-ին աստիճանի պրոֆեսորի, իսկ 1834 թվականին՝ վաստակավոր պրոֆեսորի կոչման։

Վառնեկը մահացել է 1843 թվականին Սանկտ Պետերբուրգի իր տանը։ Թաղվել է Սմոլենսկոե ուղղափառ գերեզմանատանը (մեկ այլ վարկածի համաձայն, որը ներկայացվել է «Պետերբուրգյան  գերեզմանատնից»՝ Սմոլենսկի Ավետարանչական գերեզմանատանը): 1936 թվականին նրա աճյունը տեղափոխվել է Ալեքսանդր Նևսկի մայրավանքի Տիխվինի գերեզմանոցի՝ արվեստի վարպետների գերեզմանատուն և տեղադրվել նոր հուշարձան։

## Ստեղծագործություններ
Գեղարվեստի կայսերական ակադեմիայում սովորելիս նա երկու անգամ կատարել է կայսր Ալեքսանդր I-ի դիմանկարների պատվերներ (աշխատանքները չեն պահպանվել)։ Վառնեկի մասնագիտացումը դիմանկարչությունն է եղել, որում նա աչքի է ընկել վարպետորեն նկարելով, ներդաշնակ, թեև ոչ ուժեղ երանգավորմամբ, մոտիկ նմանություն որսալու և համապատասխան լուսավորություն ընտրելու ունակությամբ և  ընդհանուր առմամբ, բարեխիղճ կատարմամբ ու գունավորման ճշգրտությամբ։ Վառնեկի դիմանկարները բարձր են գնահատել նրա ժամանակակիցները, ինչի արդյունքում ստեղծվել են այդ ոճի բազմաթիվ աշխատանքներ։ Հատկապես նշանակալի են նկարչի ինքնանկարը, Մարիա Սերգեևնա Խատովայի դիմանկարը, կոմս Ալեքսանդր Ստրոգանովի դիմանկարը, Գեղարվեստի ակադեմիայի նախագահ և Հանրային գրադարանի տնօրեն Ալեքսեյ Օլենինի դիմանկարը, «Երիտասարդ թուրքի գլուխը», «Տղան շան հետ» և «Ջութակահարը» (ինքնանկար) նկարները, ինչպես նաև Վառնեկի Ավետման և Չորս Ավետարանիչների պատկերները Գեղարվեստի ակադեմիայի մատուռում։

## Պատկերասրահ

Колосова ев1800-е.jpg|Եվգենիա Կոլոսովա, 1800-ական թթ․
Vasiliy Ivanovich Grigorovich by Varnek.jpg|Վասիլի Գրիգորովիչ, մոտ․ 1818-1824
Ivan Petrovich Martos by Varnek, 1819.jpg|Իվան Մարտոս, 1819
A.N. Olenin by Varnek.jpg|Ալեքսեյ Օլենին, 1824
Портрет Сперанского Михаила Михайловича.jpg|Միխայիլ Սպերանսկի, 1824


## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն

;Փաստաթղթեր
* 
* 
* 
;Էսսեներ կյանքի և աշխատանքի մասին
* 
* 
* 
;Բառարաններ և հանրագիտարաններ
* 
* Варнек (Варник), Александр Григорьевич // Бойченко — Геонджиан / сост. библиограф О. Э. Вольценбург ; авторы ст.: Л. А. Беспалова, А. Х. Грансберг, Л. М. Левина … [и др.]. — М. : Искусство, 1972. — С. 170. — (Художники народов СССР : Биобиблиограф. слов. : в 6 т. [4 т., 5 кн.] / Акад. художеств СССР, НИИ теории и истории изобраз. искусств ; редкол.: Т. Н. Горина (отв. ред.), Т. К. Вагнер, Б. В. Веймарн … [и др.] ; 1970—, т. 2).
* 
* 
* 
* 
* 
* 
;Տեղեկատուներ
* 

## Արտաքին հղումներ
* Профиль А. Г. Варнека на официальном сайте Российской академии художеств
* 

Կատեգորիա:Գեղարվեստի կայսերական ակադեմիայի ակադեմիկոսներ
Կատեգորիա:Ռոմանտիստ նկարիչներ
Կատեգորիա:Ռուս նկարիչներ