open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Բորգո Վելինո

**Բորգո Վելինո** (), կոմունա Իտալիայում, տեղակայված է Լացիոյի մարզում, ենթարկվում է Ռիետիի վարչական կենտրոնին։
250px|մինի|աջից|Դիրքը Ռիետիի նահանգում
Բնակչությունը կազմում է 1001 մարդ (2008), խտությունը կազմում է 58 մարդ/քառ. կմ։ Զբաղեցնում է 17 քառ. կմ տարածք։ Փոստային ինդեքս - 2010, հեռախոսային կոդ - 0746։

Բնակավայրի հովանավոր է համարվում Սուրբ Սան Դիոնիգին։ Տոնակատարությունը տեղի է ունենում հոկտեմբերի 10-ին։

## Ժողովրդագրություն
Բնակչության դինամիկան

Colors=
  id:lightgrey value:gray(0.9)
  id:darkgrey  value:gray(0.7)
  id:sfondo value:rgb(1,1,1)
  id:barra value:rgb(0.6,0.8,0.6)
ImageSize = width:455 height:373
PlotArea = left:50 bottom:50 top:30 right:30
DateFormat = x.y
Period = from:0 till:2000
TimeAxis = orientation:vertical
AlignBars = justify
ScaleMajor = gridcolor:darkgrey increment:500 start:0
ScaleMinor = gridcolor:lightgrey increment:100 start:0
BackgroundColors = canvas:sfondo
BarData=
  bar:1861 text:1861
  bar:1871 text:1871
  bar:1881 text:1881
  bar:1901 text:1901
  bar:1911 text:1911
  bar:1921 text:1921
  bar:1931 text:1931
  bar:1936 text:1936
  bar:1951 text:1951
  bar:1961 text:1961
  bar:1971 text:1971
  bar:1981 text:1981
  bar:1991 text:1991
  bar:2001 text:2001
PlotData=
  color:barra width:20 align:left
  bar:1861 from:0 till:1497
  bar:1871 from:0 till:1694
  bar:1881 from:0 till:1701
  bar:1901 from:0 till:1340
  bar:1911 from:0 till:1186
  bar:1921 from:0 till:1183
  bar:1931 from:0 till:1060
  bar:1936 from:0 till:962
  bar:1951 from:0 till:956
  bar:1961 from:0 till:760
  bar:1971 from:0 till:670
  bar:1981 from:0 till:724
  bar:1991 from:0 till:845
  bar:2001 from:0 till:922
PlotData=
  bar:1861 at: 1497 fontsize:S text:1.497 shift:(-8,5)
  bar:1871 at: 1694 fontsize:S text:1.694 shift:(-10,5)
  bar:1881 at: 1701 fontsize:S text:1.701 shift:(-10,5)
  bar:1901 at: 1340 fontsize:S text:1.340 shift:(-10,5)
  bar:1911 at: 1186 fontsize:S text:1.186 shift:(-10,5)
  bar:1921 at: 1183 fontsize:S text:1.183 shift:(-10,5)
  bar:1931 at: 1060 fontsize:S text:1.060 shift:(-10,5)
  bar:1936 at: 962 fontsize:S text:962 shift:(-10,5)
  bar:1951 at: 956 fontsize:S text:956 shift:(-10,5)
  bar:1961 at: 760 fontsize:S text:760 shift:(-10,5)
  bar:1971 at: 670 fontsize:S text:670 shift:(-10,5)
  bar:1981 at: 724 fontsize:S text:724 shift:(-10,5)
  bar:1991 at: 845 fontsize:S text:845 shift:(-10,5)
  bar:2001 at: 922 fontsize:S text:922 shift:(-10,5)
TextData=
  fontsize:S pos:(20,20)
  text:Ըստ ISTAT-ի տվյալների


## Կոմունայի վարչություն
* Հեռախոս։ 0746 578896
* Էլեկտրոնային փոստ։ sindaco@borgo-velino.it

## Արտաքին հղումներ
* Վիճակագրության ազգային ինստիտուտ 
* http://www.istat.it/english/ 

Կատեգորիա:Իտալիայի բնակավայրեր
Քրիսթոֆեր Սիմս

**Քրիսթոֆեր Ալբերտ Սիմս** (, ), ամերիկացի ականավոր տնտեսագետ, Նոբելյան մրցանակի դափնեկիր՝ տնտեսության մակրո մակարդակում առկա պատճառահետևանքային կապերի էմպիրիկ հետազոտության համար (2011)։

## Կենսագրություն
1963 թվականին Հարվարդի համալսարանում ստացել է բակալավրի աստիճան, իսկ 1968 թվականին՝ գիտությունների թեկնածուի աստիճան։ 1967-1970 թվականներին աշխատել է Հարվարդում, 1970-1990 թվականներին՝ Մինեսոտայի համալսարանում, որտեղ 1974 թվականից՝ պրոֆեսոր, 1990-1999 թվականներին՝ Յեյլի, իսկ 1999 թվականից՝ Փրինստոնի համալսարաններում։ 1995 թվականին եղել է Էկոնոմետրիկ միության, իսկ 2012 թվականին՝ ԱՄՆ տնտեսագիտական ասոցիացիայի նախագահը։

## Աշխատություններ
* Policy Analysis with Econometric Models (1982)
* A Simple Model for Study of the Determination of the Price Level and the Interaction of Monetary and Fiscal Policy (1994)
* Fiscal Aspects of Central Bank Independence (2004)

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Սիմսի մասին Փրինստոնի համալսարանի կայքում

Կատեգորիա:20-րդ դարի ամերիկացի գրողներ
Կատեգորիա:20-րդ դարի ամերիկացի տնտեսագետներ
Կատեգորիա:ԱՄՆ-ի գիտությունների ազգային ակադեմիայի անդամներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի նոբելյան մրցանակակիրներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի տնտեսագետներ
Կատեգորիա:Հարվարդի համալսարանի դասախոսներ
Կատեգորիա:Հարվարդի համալսարանի շրջանավարտներ
Կատեգորիա:Նոբելյան մրցանակի դափնեկիրներ
Դեշանախոտ

մինի
**Դեշանախոտ** (), մարգագետնախոտ, մանրախոտ, դաշտավլուկազգիների (հացազգիներ) ընտանիքի բազմամյա խոտաբույսերի ցեղ։ Հայտնի է 60 (այլ տվյալներով՝ 100), Հայաստանում՝ 1 տեսակ՝ դեշանախոտ ճմոտ ։ Աճում է խոնավ մարգագետիններում, անտառներում, գետափերին, առաջացնում ճմաթմբեր և նպաստում ճահճացմանը։ Ցողունը մերկ է, բարձրությունը՝ մինչև 125 սմ։ Տերևները նեղգծաձև են, վառ կանաչ։ Ծաղկաբույլը փռված է, հուրանանման, հասկիկները՝ մանր։ Ծաղկում է հունիս-հուլիսին։ Ցածր որակի կերաբույս է։

Կատեգորիա:Բույսեր այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Հացազգիներ
Դառնափուշ

մինի
մինի
**Դառնափուշ** (), դառնուկ, աստղածաղկազգիների (բարդածաղկավորներ) ընտանիքի միամյա խոտաբույսերի ցեղ։ Հայտնի է 30 (այլ տվյալներով՝ 70) տեսակ։

## Հայաստանում
Հայաստանում՝ 3 տեսակ՝
* դառնափուշ ասեղնավոր ,
*դառնափուշ իտալական  
* դառնափուշ խպիպաձեվ ։

## Տարածում
Տարածված է գրեթե բոլոր մարզերում։ Աճում է ճամփեզրերին, առուների ափերին, աղբոտում ցանքերն ու տնկարկները։

## Կենսաբանական նկարագիր
Ցողունը ճյուղավորվող է, բարձրությունը՝ մինչև 1 մ։ Տերևները հերթադիր են, եռաբլթակ։ Ծաղկաբույլը հասկանըման է կամ ողկուզանման, ծաղիկները՝ կանաչավուն։ Ծաղկում է օգոստոս-սեպտեմբերին։ Պտուղն էլիպսաձև է՝ պատված կեռ փշերով։ Սերմը երկու երկարավուն սերմիկներով տուփիկ է։

## Նշանակություն և կիրառում
Թունավոր է։ Դեղաբույս է. պարունակում է ալկալոիդներ, յոդ։ ժողովրդական բժշկության մեջ օգտագործում են խպիպի, մաշկ, հիվանդությունների, դիզենտերիայի բուժման նպատակով։

Կատեգորիա:Աստղածաղկազգիներ
Կատեգորիա:Բույսեր այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Թունավոր բույսեր
Վավիլովիա

**Վավիլովիա** (), բակլազգիների (թիթեռնածաղկավորներ) ընտանիքի բազմամյա խոտաբույսերի ցեղ։

Ունի 1 տեսակ՝ *նրբագեղ վավիլովա* (*Vavilovia formosa*)։

## Տարածում
Հայաստանում հանդիպում է Գեղամա լեռնաշղթայի (Սև սար) և Կապուտջուղ լեռի վերին ալպյան գոտում (3000-3500 մ բարձունքներում)։ Աճում է խճաքարերի, շարժվող փլվածքների և քարաթափվածքների վրա։

## Կենսաբանական նկարագիր
Կոճղարմատները սողացող են։ Ցողունը վեր բարձրացող է կամ լայն տարածվող, բարձր.՝ 10-20 սմ Տերևները զույգերով են, առանց բեղիկների, երկար կոթուններով և տերևակիցներով, ձվառմբաձև, գորշակապտավուն։ Ողկույզները միածաղիկ են, ծաղիկները՝ վառ վարդագույն։ Ծաղկում է օգոստոս-սեպտեմբերին։ Պտուղը երկու կողմից սեղմված, նշտարաձև ունդ է։ Սերմերը հարթ են, կլորավուն կամ ձվաձև, մուգ կանաչ՝ սև կետերով։ Բազմանում է սերմերով կամ վեգետատիվ ճանապարհով։ Ամրացնում է փուխր, շարժվող խճաքարերը, հակաէրոզային է։

## Նշանակություն
Արժեքավոր կերաբույս է։ Գեղազարդիչ է։ Գրանցված է ՀՀ Կարմիր գրքում։

## Հոմանիշներ
Նրբագեղ վավիլովա (ռուսերեն գրականության մեջ հանդիպում է *կարմիր սիսեռ*, *սիսեռ բազմամյա* անվանումները) ունի հետևյալ հոմանիշ անվանումները։
* ,
* ,
* 

## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն
* Janna Akopian, Nune Sarukhanyan, Ivan Gabrielyan, Armen Vanyan, Aleksandar Mikic, Petr Smykal, Gregory Kenicer, Margarita Vishnyakova, Andrey Sinjushin, Natalia Demidenko & Mike Ambrose։ *An ecogeographical study and reports on establishing an ex situ site for 'beautiful' vavilovia (Vavilovia formosa) in Armenia*, In *Genetic Resources and Crop Evolution* 57(8), 2010, S. 1127–1134, , (Manuskriptfassung online). (PDF; 377&nbsp;kB)
*Aleksandar Mikic, Petr Smýkal, Gregory Kenicer, Nune Sarukhanyan, Janna Akopian, Ivan Gabrielyan, Armen Vanyan, Andrey Sinjushin, Natalia Demidenko, Branko Cupina, Vojislav Mihajlovic, Margarita Vishnyakova & Mike Ambrose։ *Achievements in Research on Vavilovia (Vavilovia formosa (Stev.) Fed.), a Legume Crop Wild Relative*, In։ *Ratarstvo i povrtarstvo / Field and vegetable crops research* 47, 2010, S. 387–394։ PDF-Online.
*Aleksandar Mikic, Petr Smýkal, Janna Akopian, Nune Sarukhanyan, Ivan Gabrielyan, Armen Vanyan, C. Toker, Branko Cupina, Mike Ambrose, Vojislav Mihajlovic & N. Ellis։ *A revival of the Research on beautiful Vavilovia Formosa (Vavilovia Formosa syn. Pisum Formosum)*, In։ *Pisum Genetics*, Volume 41, 2009, S. 34–39։ Eingescannt Online. (PDF; 719&nbsp;kB)

## Արտաքին հղումներ
* Ռուսաստանի Ագրոէկոլոգիական ատլաս

Կատեգորիա:Բակլազգիներ
Սան Պաբլո դե լոս Մոնտես

**Սան Պաբլո դե լոս Մոնտես** (), քաղաք և մունիցիպալիտետ Իսպանիայում՝ Կաստիլիա-Լա Մանչ ինքնավար համայնքի Տոլեդո պրովինցիայի Մոնտես դե Տոլեդո շրջանում։ Տարածքը՝ 101 կմ²։ Բնակչությունը՝ 2184 մարդ (ըստ 2010 թվականի տվյալների)։ Հեռավորությունը պրովինցիայի վարչական կենտրոնից՝ 49 կմ։

## Բնակչություն

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Պաշտոնական կայք

Կատեգորիա:Իսպանիայի քաղաքներ
Սոլանա դել Պինո

**Սոլանա դել Պինո** (), քաղաք և մունիցիպալիտետ Իսպանիայում, գտնվում է Սյուդադ Ռեալ պրովինցիայում՝ Կաստիլիա-Լա Մանչ ինքնավար համայքնի կազմում։ Մունիցիպալիտետը գտնվում է Վալյե դե Ալկուդիա շրջանի կազմում։ Տարածքը կազմում է 179 կմ²։ Բնակչությունը՝ 414 մարդ (ըստ 2010 թվականի)։ Պրովինցիայի հեռավորությունը վարչական կենտրոնից կազմում է 284 կմ։

## Ֆոտոդարան

Պատկեր:solapi4.jpg|
Պատկեր:Solana_del-Pino1.jpg|
Պատկեր:solapi13.jpg|
Պատկեր:solapi12.jpg|
Պատկեր:Ayntamiento_de_Solana_del_Pino.jpg|
Պատկեր:CasaruralSolaPino.jpg|


## Բնակչություն

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Պաշտոնական կայք

Կատեգորիա:Իսպանիայի բնակավայրեր
Կատեգորիա:Իսպանիայի քաղաքներ
Սոնսեկա

**Սոնսեկա** (), քաղաք և մունիցիպալիտետ Իսպանիայում, գտնվում է Տոլեդո պրովինցիայում՝ Կաստիլիա-Լա Մանչ ինքնավար համայնքի կազմում։ Մունիցիպալիտետը գտնվում է Մոնտես դե Տոլեդո շրջանի կազմում։ Տարածքը կազմում է 60 կմ²։ Բնակչությունը՝ 11331 մարդ (ըստ 2010 թվականի)։ Պրովինցիայի հեռավորությունը վարչական կենտրոնից կազմում է 24 կմ։

## Բնակչություն

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Պաշտոնական կայք 
* Ayuntamiento de Sonseca 
* Sonseca en Google Maps

Կատեգորիա:Իսպանիայի քաղաքներ
Զրոյական սարք

**Զրոյական սարք**, զրոյական ինդիկատոր, զգայուն սարք, որով հայտնաբերվում են համեմատվող ֆիզիկական մեծությունների անհավասարությունները չափման զրոյական մեթոդի դեպքում։ Զրոյական սարքեր են գալվանամետրերը, էլեկտրամետրերը, օպտիկական հրաչափերը, էլեկտրոնաճառագայթային խողովակները և այլն։ Անհրաժեշտության դեպքում սարքի զգայունությունը մեծացվում է ուժեղացուցիչների օգնությամբ։ Կիրառվում է զրոյական սարքի զգայունության ավտոմատ կարգավորում։

## Տես նաև
* Չափման մեթոդներ

Կատեգորիա:Սարքեր
Կատեգորիա:Ինդիկատորներ
Զրոյական տատանումներ

**Զրոյական տատանումներ**, ֆիզիկական համակարգի նվազագույն էներգետիկ վիճակում տեղի ունեցող տատանումներ, որոնք հնարավոր չէ վերացնել՝ առանց փոխելու համակարգի կառուցվածքը կամ կապերը։ Օրինակ, բյուրեղի ջերմային էներգիան պայմանավորված է բյուրեղային ցանցի հանգույցների շուրջը ատոմների կատարած տատանումներով։ Բյուրեղը սառեցնելիս ատոմների շարժումը դանդաղում է, սակայն լիովին չի դադարում նույնիսկ բացարձակ զրո ջերմաստիճանին ձգտելիս։ Ատոմների մնացորդային շարժումը դրսևորվում է զրոյական տատանումների ձևով, իսկ այդ տատանումներին համապատասխանում է բյուրեղային ցանցի զրոյական էներգիան։ Մնացորդային զրոյական տատանումների գոյությունը անորոշության սկզբունքի ուղղակի հետևանք է։ Եթե բացարձակ զրո ջերմաստիճանում տատանումները լրիվ դադարեին, ապա հնարավոր կլիներ միաժամանակ ճշգրիտ որոշել թե կոորդինատը, թե շարժման քանակը (իմպուլսը), մի բան, որը հակասում է անորոշությունների առնչություններին։ Զրոյական տատանումների առկայությունը երևան է գալիս տարբեր պրոցեսներում։ Զրոյական տատանումները հայտնաբերվել են ցածր ջերմաստիճանի պայմաններում բյուրեղներում ռենտգենյան ճառագայթների ցրման փորձերում։ Քվանտացված դաշտերի տեսությունում դաշտի զրոյական տատանումներին բնորոշում են քվանտային վակուումը։

## Տես նաև
* Զրոյական տատանումների էներգիա

Կատեգորիա:Քվանտային մեխանիկա
Կատեգորիա:Տատանումների տեսություն
Կատեգորիա:Վակուում
Կատեգորիա:Տատանողական երևույթներ
Զրպարտություն

**Զրպարտություն** (քրեական իրավունքում), անձի դեմ ուղղված հանցագործություն։ Կատարվում է ուրիշին արատավորող հերյուրանքների տարածմամբ՝ կոնկրետ «փաստի» նշումով։ Զրպարտության համար նախատեսվում է ազատազրկում կամ ուղղիչ աշխատանքներ՝ մինչև մեկ տարի ժամկետով, կամ 550000 դրամ տուգանք, կամ հասարակական պարսավանք։ Զրպարտության համար սահմանված պատասխանատվությունը խստանում է, եթե այն կատարել է նախկինում զրպարտության համար դատապարտվածը, կատարվել է տպագրելու կամ այլ ձնով բազմացնելու եղանակով, պարունակում է պետական կամ այլ ծանր հանցագործության մեղադրանք։

## Տես նաև

* Դիֆամացիա

Կատեգորիա:Հանցագործություններ
Կատեգորիա:Քաղաքացիական իրավունք
Զրույց

**Զրույց**.

**1**․ (դիդակտիկայում) ուսուցման մեթոդ։ Կիրառվում է սովորողի մտավոր գործունեությունն ակտիվացնելու նպատակով։ Զրույցի ընթացքում սովորողը կրկնում և ամրապնդում է անցած նյութը, ձեռք բերում նոր գիտելիքներ։ Ի հայտ են գալիս սովորողի անևատական առանձնահատկությունները, մշակվում են տրամաբանորեն մտածելու, փաստերի և երևույթների միջև նոր կապեր հաստատելու, ուշադիր լսելու, վիճելի հարցերին քննադատաբար մոտենալու և կոլեկտիվ ձևով լուծելու կարողություններ են։ Զրույցը չի ընթանում խստորեն մշակված պլանով, կիրառվում է ուսումնական պրոցեսում այլ մեթոդների հետ զուգակցված։ Զրույցը բարոյական դաստիարակության մեթոդներից է։

**2**․ (հոգեբանության մեջ) ուսումնասիրության մեթոդ։ Կիրառվում է անհատի հոգեբանական առանձնահատկությունները և դրանց ձևավորման պայմաններն ուսումնասիրելու նպատակով։ Զրույցը որպես օժանդակ մեթոդ օգտագործվում է նաև մանկավարժական, աշխատանքային, բժշկական և այլ հոգեբանություններ ուսումնասիրելիս։

Կատեգորիա:Ուսուցման մեթոդ
Կատեգորիա:Հոգեբանություն
Զրույց (ժանր)

**Զրույց**, գեղարվեստական արձակի մանրապատում ժանր։ Իրապատում ստեղծագործություն է, որով և տարբերվում է թեականություն արտահայտող առասպելական, հեքիաթային, այլաբանական, անեկդոտային և այլ տիպի մանրապատումներից։ Զրույցը եղելության, հնարավոր կամ հավանական պատմության իրապատում արտացոլումն է՝ ամբողջացած փոքր ծավալի մեջ։ Գրավոր երևան է եկել 5-րդ դարից, զարգացման բարձր մակարդակի հասել 13-18-րդ դարերում։ Լինում են պատմական, դավանաբանական, վարքաբանական, առասպելատիպ, առականման, նովելային զրույցներ՝ ազգային և թարգմանական ակունքներում։ Հիմնականում ունի խրատական բնույթ, ծառայում է ազգային, կրոնական, հասարակական-քաղաքական, բարոյակրթական, գեղագիտական նպատակների։ Վիպերգական երկերում զրույցը ունի պատմելու եղանակ, որն արվում է հերոսներից մեկի անունից, նրան բնորոշ լեզվով և ոճով։

Կատեգորիա:Գրական ժանրեր
Սևիլյեխա դե լա Խարա

**Սևիլյեխա դե լա Խարա** (, քաղաք և մունիցիպալիտետ Իսպանիայում, գտնվում է Տոլեդո պրովինցիայում՝ Կաստիլիա-Լա Մանչ ինքնավար համայքնի կազմում։ Մունիցիպալիտետը գտնվում է Լա Խառա շրջանի կազմում։ Տարածքը կազմում է 234 կմ²։ Բնակչությունը՝ 879 մարդ (ըստ 2010 թվականի)։ Պրովինցիայի հեռավորությունը վարչական կենտրոնից՝ 126 կմ։

## Բնակչություն

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Իսպանիայի քաղաքներ
Վառվռուկ

**Վառվռուկ** (), կաղամբազգիների (խաչածաղկավորներ) ընտանիքի միամյա, երկամյա կամ բազմամյա խոտաբույսերի կամ փոքրիկ կիսաթփերի ցեղ։ Հայտնի է մոտ 150 (այլ տվյալներով՝ 100), Հայաստանում՝ 15(18) տեսակ՝ դաշտային վառվռուկ (Alyssum minus), բաժակային վառվռուկ (Alyssum alyssoides), գեդամի վառվռուկ (Alyssum gehamense) և այլն։

## Տարածվածություն
մինի|Վառվռուկ
Տարածված է Արագածոտնի, Շիրակի, Լոռու, Տավուշի, Գեղարքունիքի, Սյունիքի և այլ մարզերում։ Աճում է ստորինից մինչև վերին լեռնային, ալպյան գոտիների չոր, քարքարոտ լանջերին, թփուտներում, անտառեզրերին, ցանքերում և այլն։ Վառվռուկը Հայաստանինը (Alyssum hajastanum) Հայկական լեռնաշխարհի բնաշխարհիկ է. հանդիպում է Սևանի ավազանի հյուսիս-արևմուտքում, աճում է գիհու նոսր անտառներում, վառվռուկի դեղնապտուղը ( xan-thocarpum) Հայկական լեռնաշխարհի բնաշխարհիկ է. հանդիպում է Շիրակի մարզում (Կաքավասար գյուղի շրջակայքում), աճում է չոր, քարքարոտ լանջերին։ Այս տեսակները գրանցված են ՀՀ Կարմիր գրքում։

## Արտաքին տեսք
մինի|Արտաքին տեսք
Ցողունը ճյուղավորվող է, բարձր.' 4-50 (60) սմ։ Տերևներն ամբողջական են, հերթադիր, հակադիր ձվաձև, նշտարաձև։ Ծաղկաբույլը վահանանման կամ ողկուզանման է, ծաղիկները՝ մանր, դեղին, դեղնասպիտակավուն, հազվադեպ՝ սպիտակ։ Ծաղկում է ապրիլ-հունիսին։ Պտուղը պատիճակ է, սերմերը՝ թևավոր կամ անթև։ Մեղրատու է։

## Պատկերասրահ

Alyssum allyssoides eF.jpg
Alyssum alpestre Alpen-Steinkraut.JPG|Դեղին ծաղիկով վառվռուկ
Steinkraut.jpg|Սպիտակ ծաղիկով վառվռուկ
Iceland_Plants_4911.JPG|Վարդագույն ծաղիկով վառվռուկ
Alyssum_saxatile1.jpg|Բացված վառվռուկ
Alyssum desertorum var desertorum 2.jpg
Alyssum simplex 1.jpg|*Սովորական* վառվռուկ


## Արտաքին հղումներ
* Den virtuella floran

Կատեգորիա:Ծաղկավոր բույսեր
Կատեգորիա:Մեղրատու բույսեր
Կատեգորիա:Խաչածաղկավորներ
Վիտերբո (գավառ)

**Վիտերբո**, գավառ Իտալիայում, գտնվում է Լացիոյի մարզում։

Բնակչությունը կազմում է 285254 մարդ (2008), խտությունը կազմում է 79 մարդ/քառ. կմ։ Զբաղեցնում է 3612 քառ. կմ տարածք։ Փոստային ինդեքս - 01100, հեռախոսային կոդ - 0761, 0763, 0766, 06։ Նահանգում կա 60 կոմունա։
 
Ստորև ներկայացված են կոմունաների բնակչության թվաքանակի տվյալները ըստ 2005 թվականի մարդահամարի.

## Պատկերասրահ

Viterbo09.jpg|Կոմունա Վիտերբո
Civita Castellana (VT) - piazza Giacomo Matteotti - vista notturna.jpg|Կոմունա Չիվիտա Կաստելանա
Tar0318.jpg|Կոմունա Տարկվինիա
Montefiascone panorama.jpg|Կոմունա Մոնտեֆյասկոնե
Vetralla 001.JPG|Կոմունա Վետրալլա
PalComNepi.JPG|Կոմունա Նեպի
Soriano nel Cimino.jpg|Կոմունա Սորիանո նել Չիմինո
Ronciglione borgo.jpg|Կոմունա Ռոնչիլյոնե
Montaltodicastro02.jpg|Կոմունա Մոնտելտո դի Կաստրո
Arcobaleno sul colle di s.pietro a tuscania.JPG|Կոմունա Տուսկանիա
Fabrica di Roma - Panorama 1.JPG|Կոմունա Ֆաբրիկա դի Ռոմա
Capranica - Panorama.JPG|Կոմունա Կապրանիկա
Acquapendente.jpg|Կոմունա Ակվապենդենտե
Panorama di Sutri.jpg|Կոմունա Սուտրի
Caprarola nahe vico see.jpg|Կոմունա Կապրարոլա
Canino castelvecchio.jpg|Կոմունա Կանինո
Vignanello - Panorama.JPG|Կոմունա Վինյանելլո
Panorama di Bassano Romano 2.JPG|Կոմունա Բասանո Ռոմանո
Bolsena.jpg|Կոմունա Բոլսենա
Image:Viterbo Papi.jpg|Վիտերբո, Պապի պալատը
Image:Vista di Civita Castellana.jpg|Չիվիտա Կաստելանայի բնապատկերը
Image:Tarquinia Tomb of the Leopards.jpg|Տարկվինիա, որմնանկար «Ընձառյուծների դամբարանի» վրա
Image:Tuscania 01.JPG|Տուսկանիա
Monte Fogliano.jpg|Լագո դի Վիկո
Lake Bolsena from Montefiascone.jpg|Լիճ Բոլսենայում
Panorama del Lago di Vico.jpg|Լագո դի Վիկո
Bosco con prato.JPG|Բոսկե Կոստե
Bosco in collina.jpg|Սելլենոյի բուսականությունը
Bosco campo.jpg|Բոսկո դի Մոնտեֆիասկոնե


## Արտաքին հղումներ
* Պաշտոնական կայք
* ViterboLive.it 
* Culture Discovery Vacations 
* Տուրիստական կազմակերպություն Վիտերբո նահանգում
* Վիտերբո նահանգի բնապատկերներ 

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Իտալիայի գավառներ
Կատեգորիա:Իտալիայի վարչական բաժանում
Զուբր

մինի|Արու զուբրերի մենամարտ
**Զուբր, Անտառացուլ** (անգլ.՝ Bison bonasus), սնամեջ եղջերավորների ընտանիքի, զուբրերի սեռի, եվրոպական անտառային վայրի ցուլ։ Արուների մարմնի երկարությունը մոտ 3,5 մ է, մնդավի բարձրությունը՝ 1,6-1,9 մ, կենդանի քաշը՝ 700-900 կգ։ Էգերն ավելի փոքր են (400-600 կգ)։ Գույնը՝ գորշ, տարբեր երանգներով։ Էգերը սեռահասուն են դառնում 3-4 տարեկանում, իսկ արուները՝ մի փոքր ավելի վաղ։ Ապրում են հոտերով, սեռահասուն արուները հոտին միանում են միայն բեղմնավորման շրջանում։ Սնվում են որոշ ծառատեսակների կեղևով, շվերով, խոտով և թփերով։ 20-րդ դարում զուբրը գրեթե անհետացել էր։ Այժմ բուծում են մոտ 25 երկրներում։

Կատեգորիա:Կենդանիներ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Խոցելի տեսակներ
Կատեգորիա:Որոճողներ
Կատեգորիա:Ցուլեր
Կատեգորիա:Անհետացումից պաշտպանվող կենդանիներ
Էլ Կասար դե Էսկալոնա

**Էլ Կասար դե Էսկալոնա**, քաղաք և մունիցիպալիտետ Իսպանիայում, գտնվում է Տոլեդո պրովինցիայում՝ Կաստիլիա-Լա Մանչ ինքնավար համայքնի կազմում։ Մունիցիպալիտետը գտնվում է Տոռիխոս շրջանի կազմում։ Տարածքը կազմում է 40 կմ²։ Բնակչությունը՝ 2225 մարդ (ըստ 2010 թվականի)։ Պրովինցիայի հեռավորությունը վարչական կենտրոնից՝ 52 կմ։

## Ժողովրդագրություն

## Արտաքին հղումներ
* Պաշտոնական կայք

Կատեգորիա:Իսպանիայի քաղաքներ
Զուգաբանություն

**Զուգաբանություն**.

#քերականական միջոց, որի դեպքում որևէ բառի քերականական ձևերը կազմվում են թեև նույնիմաստ, սակայն տարբեր արմատներով։ Օրինակ՝ հայերեն ուտել բայի անորոշի հիմքը կազմվում է *ուտ* (ուտել, ուտում), անցյալ կատարյալը՝ *կեր* (կերա, կերեք) արմատներով։ Զուգաբանությունները առկա են նաև հայերենի դերանունների հոլովման մեջ՝ ես-իմ-ինձ, մենք-մեր-մեզ, դու-քո-֊քեզ։ Հնդեվրոպական լեզուներում նույնպես նկատելի են զուգաբանական ձևեր։

#Զուգաբանական ձևերի գոյությունը և նրանց ամբողջությունը որևէ լեզվում։

Կատեգորիա:Հայոց լեզու
Զուգահեռ միացում

150px|մինի|աջից|Զուգահեռ միացման օրինակ
**Զուգահեռ միացում**, Էլեկտրատեխնիկայում, երկբևեռների (սովորաբար սպառիչների կամ էլեկտրաէներգիայի աղբյուրների) միացում, երբ նրանց սեղմակների միջև գործում է միևնույն լարումը։ Զուգահեռ միացումը էլեկտրաէներգիայի սպառիչների միացման հիմնական եղանակն է։ Զուգահեռ միացման դեպքում առանձին սպառիչների միացումը կամ անջատումը գործնականում չի ազդում մյուսների աշխատանքի վրա (աղբյուրի բավարար հզորության դեպքում)։ Զուգահեռ միացված բեռնվածքներում հոսանքները հակադարձ համեմատական են իրենց դիմադրություններին։

## Հոսանքի ուժի, լարման և դիմադրության հաշվարկը
Հոսանքի ուժի, լարման և դիմադրության ընդհանուր արժեքների հաշվարկը զուգահեռ միացման դեպքում տրվում է հետևյալ բանաձևերով՝

:I_1 + I_2,

:U_1 = U_2,
              
:R = R_1 R_2 / R_1 + R_2։

Շղթայում դրանց արժեքները չափում են ամպերմետրով ու վոլտմետրով։

250px|մինի|ձախից|Հոսանքները զուգահեռ միացման դեպքում
Այսպիսով, հաղորդիչները զուգահեռ միացման դեպքում շղթայի լարումը բոլոր տեղամասերում նույնն է, ընդհանուր հոսանքի ուժը հավասար է առանձին հոսանքի հաղորդիչների ուժերի գումարին, իսկ երկու հաղորդիչների ընդհանուր դիմադրությունը կարելի է գտնել նրանց դիմադրությունների արտադրյալը բաժանելով դրանց գումարի վրա։
Այս օրինաչափություններից առաջին երկուսը ճշմարիտ են զուգահեռ միացված ցանկացած թվով հաղորդիչների համար, վերջինը՝ միայն երկուսի համար։

Եթե R_1 = R_2, ապա

:R = R_1R_2/R_1 + R_2 = R_1^2/2R_1 = R_1/2

Երկու միանման հաղորդիչների ընդհանուր դիմադրությունը 2 անգամ փոքր է մեկ հաղորդչի դիմադրությունից։ Այս օրինաչափությունը ընդհանրացում անելու հնարավորություն է տալիս. եթե զուգահեռ միացված են միանման n թվով էլեկտրաէներգիայի սպառիչներ, ապա դրանց ընդհանուր դիմադրությունը n անգամ փոքր է դրանցից յուրաքանչյուրի դիմադրությունից.
R = R_1/n

Այստեղից հետևում է, որ հաղորդիչների թվի մեծացմամբ ընդհանուր դիմադրությունն ավելի ու ավելի կնվազի։ Հաղորդիչների զուգահեռ միացման դեպքում, կարծես թե, մեծանում է նրանց լայնական հատույթի ընդհանուր մակերեսը, իսկ հաղորդիչի հատույթի մակերեսի մեծացման դեպքում դիմադրությունը փոքրանում է։
Մի քանի սպառիչների զուգահեռ միացման տարբերակիչ առանձնահատկությունն այն է, որ դրանցից մեկի անջատման դեպքում, մյուսները շարունակում են աշխատել։

Էլեկտրաէներգիայի սպառիչների մեծ մասը էլեկտրաջեռուցիչ սարքերը, սառնարանները, կարի մեքենաները, ձայնարկիչները, հեռուստացույցները և այլն, նախատեսված են 220 Վ լարման համար։ Ուստի դրանք բոլորը պետք է զուգահեռաբար միացվեն ցանցին, քանի որ միայն այդ դեպքում դրանք կգտնվեն նույն (220 Վ) լարման տակ և կշարունակեն աշխատել դրանցից որևէ մեկն անջատելու դեպքում։

## Տես նաև
*Հաջորդական միացում

## Գրականություն
Ֆիզիկա 9-րդ դասարանի դասագիրք, հեղ. Ս. Վ. Գրոմով, Ն. Ա. Ռոդինա

Կատեգորիա:Էլեկտրական շղթաներ
Կատեգորիա:Էլեկտրատեխնիկական ստանդարտներ
Լլոյդ Շեփլի

**Լլոյդ Շեփլի** (, ), ամերիկացի ականավոր տնտեսագետ, Նոբելյան մրցանակի դափնեկիր՝ տեղաբաշխման տեսության մշակման և շուկայական ծրագրման մեջ գործնական կիրառման համար (2012)։

## Կենսագրություն
Լլոյդ Շեփլին ծնվել է աստղագետներ Հարլոու և Մարթա Բեց Շեփլիների ընտանիքում։

1943-1945 թվականներին ծառայել է ԱՄՆ ռազմաօդային ուժերում։ 1948 թվականին Հարվարդի համալսարանում ստացել է բակալավրի աստիճան, իսկ 1953 թվականին՝ դոկտորի աստիճան Փրինստոնի համալսարանում։ 1948-1949 և 1954-1981 թվականներին աշխատել է RAND կազմակերպությունում, 1981 թվականից դասավանդում է Լոս Անջելեսի Կալիֆորնիայի համալսարանում։ 1944 թվականին պարգևատրվել է Բրոնզե աստղ ռազմական մեդալով։ 1974 թվականից ԱՄՆ գիտությունների և արվեստի ակադեմիայի, իսկ 1979 թվականից՝ ԱՄՆ գիտությունների ազգային ակադեմիայի ակադեմիկոս։ 2007 թվականից ԱՄՆ տնտեսագիտական ասոցիացիայի պատվավոր անդամ։ 2012 թվականից ԱՄՆ մաթեմատիկական միության իսկական անդամ։

2012 թվականին ամերիկացի տնտեսագետ Էլվին Էլիոթ Ռոթի հետ ստացել է Նոբելյան մրցանակ տնտեսագիտության բնագավառում՝ տեղաբաշխման տեսության մշակման և շուկայական ծրագրման մեջ գործնական կիրառման համար։

## Աշխատություններ
* 
* 

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Լլոյդ Շեփլիի մասին Կալիֆորնիայի համալսարանի կայքում 

Կատեգորիա:Ամերիկացի տնտեսագետներ
Կատեգորիա:Քեմբրիջ քաղաքում ծնվածներ
Կատեգորիա:Հարվարդի համալսարանի շրջանավարտներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի նոբելյան մրցանակակիրներ
Կատեգորիա:ԱՄՆ-ի գիտությունների ազգային ակադեմիայի անդամներ
Կատեգորիա:20-րդ դարի ամերիկացի տնտեսագետներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի մաթեմատիկոսներ
Կատեգորիա:Փրինսթոնի համալսարանի շրջանավարտներ
Կատեգորիա:Բրոնզե աստղի մեդալակիրներ (ԱՄՆ)
Կատեգորիա:20-րդ դարի ամերիկացի գրողներ
Կատեգորիա:20-րդ դարի ամերիկացի մաթեմատիկոսներ
Կատեգորիա:21-րդ դարի ամերիկացի մաթեմատիկոսներ
Կատեգորիա:Հավանականությունների տեսության մասնագետներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի ոչ գեղարվեստական գրողներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի երկարակյացներ
Սիֆուենտես

**Սիֆուենտես** (), քաղաք և մունիցիպալիտետ Իսպանիայում՝ Կաստիլիա-Լա Մանչա ինքնավար համայնքի Գվադալախարա պրովինցիայի Լա Ալկառիա շրջանում։ Տարածքը՝ 106 կմ²։ Բնակչությունը՝ 2109 մարդ (ըստ 2010 թվականի տվյալների)։ Պրովինցիայի վարչական կենտրոնից հեռավորությունը՝ 69 կմ։

## Բնակչություն

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Պաշտոնական կայք
* CifuentesNET, descubre Cifuentes
* Cifuentes:Capital de la Alcarria 
* www.cifontinos.info
* Algunas pinceladas sobre Cifuentes
* Ayuntamiento de Cifuentes
* [mailto։turismo@cifuentes.es Oficina de Turismo de Cifuentes]

Կատեգորիա:Իսպանիայի քաղաքներ
Ալելյա

**Ալելյա** (), քաղաք և մունիցիպալիտետ Իսպանիայում, գտնվում է Բարսելոնա պրովինցիայում՝ Կատալոնիա ինքնավար համայնքի կազմում։ Մունիցիպալիտետը գտնվում է Լա Մառեսմե շրջանի կազմում։ Տարածքը կազմում է 9,58 կմ²։ Բնակչությունը՝ 9557 մարդ (ըստ 2010 թվականի)։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Պաշտոնական կայք
* Ayuntamiento de Alella
* Información de la Generalitat de Cataluña 
* Información del Instituto de Estadística de Cataluña

մինի|ձախից

Կատեգորիա:Իսպանիայի քաղաքներ
Զուգահեռ ուղիղներ

**Զուգահեռ ուղիղներ**.

1․ Էվկլիդեսյան երկրաչափությունում, ուղիղներ, որոնք գտնվում են նույն հարթության մեջ և չեն հատվում։ Տրված ուղղի վրա չգտնվող կետով անցնում է տրվածին զուգահեռ միայն մեկ ուղիղ։ Այս համարժեք է Էվկլիդեսի պոստուլատին (զուգահեռների մասին)։

2․ Լոբաչևսկու երկրաչափությունում, հարթության մեջ АВ ուղղի վրա չգտնվող С կետով անցնում են AB-ն չհատող անթիվ ուղիղներ, որոնցից միայն երկուսն են զուգահեռ համարվում AB-ին։ СЕ ուղիղը կոչվում է զուգահեռ AB-ին А-В ուղղությամբ, եթե В, Е կետերը գտնվում են AC-ի նույն կողմում։ Հանգունորեն սահմանվում է СЕ ուղղի զուգահեռությունը AB-ին В-А ուղղությամբ։

center|400px|Զուգահեռ ուղիղներ

## Տես նաև
* Էվկլիդես
* Նիկոլայ Լոբաչևսկի

Կատեգորիա:Տարրական երկրաչափություն
Կատեգորիա:Աֆինական երկրաչափություն
Կատեգորիա:Կողմնորոշվածություն
Մուշեղ Գալշոյանի տուն-թանգարան

**Մուշեղ Գալշոյանի տուն-թանգարան**, բացվել է 2004 թվականին։

## Պատմություն
Հայ արձակագիր Մուշեղ Գալշոյանի տուն-թանգարանը գտնվում է գրողի ծննդավայր Կաթնաղբյուր գյուղում։ Թանգարանը բացվել է 2004 թվականին։ Թանգարանում ներկայացված են գրողի անձնական իրերն ու ստեղծագործական կյանքի մանրամասները։

## Հասցե
Թանգարանը գտնվում է Արագածոտնի մարզի Թալինի տարածաշրջանի Կաթնաղբյուր գյուղում։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Կբացվի Մուշեղ Գալշոյանի տուն-թանգարանը
* Նավասարդ Տուրս, Թանգարաններ 

Կատեգորիա:2004 հիմնադրումներ Հայաստանում
Կատեգորիա:2004 հիմնադրված թանգարաններ
Կատեգորիա:Հայաստանի թանգարաններ
Կատեգորիա:Տուն-թանգարաններ Հայաստանում
Գևորգ Չաուշի թանգարան

**Գևորգ Չաուշի տուն-թանգարան**, բացվել է 1980-ական թվականներին։ Ընդգրկված է Աշնակի պատմության և մշակույթի անշարժ հուշարձանների ցանկում։

## Պատմություն
Հայ ազգային ազատագրական շարժման գործիչ, ֆիդայի Գևորգ Չաուշի տուն-թանգարանը գտնվում է Աշնակ գյուղում։ Թանգարանը կառուցվել է 1980-ական թվականներին՝ Չաուշի զարմիկի՝ Գևորգ Մելքոնյանի նախաձեռնությամբ, նախագծել է ճարտարապետ Ռաֆայել Իսրայելյանը։ Թանգարանի աշտարակին պետք է կանգնեցվեր դեպի Արևմտյան Հայաստան թռչող արծիվը։ Գևորգ Չաուշի թանգարանի «ֆիդայատան» աշտարակին Հայոց արծվի քանդակը տեղադրվել է 2014 թվականին՝ ճարտարապետ Լևոն Մկրտչյանի նախագծով, քանդակագործ Գևորգ Գևորգյան։

## Ցուցադրություն
Թանգարանը ներկայացնում է Գևորգ Չաուշի կյանքն ու գործունեությունը։ Ներկայացված են անվանի զորավարի անձնական իրերն ու Հայաստանի XX դարսակզբի պատմական իրադարձությունները նկարագրող ցուցադրություններ։

## Հասցե
Թանգարանը գտնվում է Արագածոտնի մարզի Աշնակ գյուղում։

## Պատկերասրահ

Gevorg Chaush museum 2015 aug pic 10.JPG
Gevorg Chaush museum 2015 aug pic 11.JPG
Gevorg Chaush museum 2015 aug pic 12.JPG
Gevorg Chaush museum 2015 aug pic 15.JPG
Gevorg Chaush museum 2015 aug pic 16.JPG
Gevorg Chaush museum 2015 aug pic 17.JPG
Gevorg Chaush museum 2015 aug pic 18.JPG


## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Սուրացող արծիվ՝ Գևորգ Չաուշի թանգարանի աշտարակին

Կատեգորիա:Հայաստանի թանգարաններ
Կատեգորիա:Արագածոտնի մարզի տեսարժան վայրեր
Կատեգորիա:1980 հիմնադրված թանգարաններ
Կատեգորիա:1980 հիմնադրումներ Հայաստանում
Յուջին Ֆամա

**Յուջին Ֆրենսիս Ֆամա** (, ), ամերիկացի ականավոր տնտեսագետ, Նոբելյան մրցանակի դափնեկիր՝ ակտիվների գների փոփոխման էմպիրիկ վերլուծության համար (2013), արդյունավետ շուկայի վարկածի հեղինակ, որը ենթադրում է, որ ամբողջ էական ինֆորմացիան միանգամից և ամբողջովին արտացոլվում է արժեթղթերի գնի մեջ ։

## Կենսագրություն
Յուջին Ֆաման մեծացել է Բոսթոնի ոչ հարուստ թաղամասերից մեկում։ Ավարտել է կաթոլիկ դպրոց, այնուհետև ընդունվել Թաֆթսի համալսարան (Մեդֆորդ, Մասաչուսեթս)։ Սկզբից որպես հիմնական առարկա է ընտրում ֆրանսերենը, սակայն ամուսնանալով փոխում է մասնագիտությունը և ընտրում տնտեսագիտությունը։ Աշխատել է որպես գիտաշխատող տնտեսագիտության պրոֆեսոր Հարրի Էրնեստի գլխավորությամբ, ով ֆոնդային շուկայում ուսումնասիրում էր գների դինամիկան։ 1960 թվականին Թաֆթսի համալսարանում ստացել է բակալավրի աստիճան, 1963 թվականին Չիկագոյի համալսարանի մագիստրոսի, իսկ 1964 թվականին՝ դոկտորի աստիճան։ 1963 թվականից դասավանդում է Չիկագոյի համալսարանում (պրոֆեսոր 1968 թվականից)։ Անդամակցում է Journal of Financial Economics խմբագրակազմին։

1989 թվականից ԱՄՆ գիտությունների և արվեստի ակադեմիայի ակադեմիկոս։

## Աշխատություններ
* The Theory of Finance (1972) (Մերթոն Միլլերի հետ համատեղ)
* Foundations of Finance (1976)
* Value versus Growth։ The International Evidence (1998) (Քեննեթ Ֆրենչի հետ համատեղ)
* Forecasting Profitability and Earnings (2000) (Քեննեթ Ֆրենչի հետ համատեղ)

## Գրականություն
* 
* 

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Յուջին Ֆամայի կենսագրությունը 

Կատեգորիա:20-րդ դարի ամերիկացի տնտեսագետներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի գիտնականներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի մանկավարժներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի նոբելյան մրցանակակիրներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի տնտեսագետներ
Կատեգորիա:Բոստոն քաղաքում ծնվածներ
Կատեգորիա:Գիտությունների դոկտորներ
Կատեգորիա:Չիկագոյի համալսարանի շրջանավարտներ
Զուգամուսնություն

**Զուգամուսնություն**, մայրիշխանական տոհմի շրջանակներում առաջացած միամուսնական հարաբերությունների ձև։ Առավել տարածված տեսության համաձայն հաջորդել է խմբամուսնությանը։ Զուգամուսնության սկզբնական շրջանում ամուսինները մնում էին իրենց տոհմերի կազմում, հետագայում ամուսինը վւոխադրվում էր կնոջ տոհմը, թեև յուրաքանչյուրի գույքը, մնում էր առանձին։ Երեխաները պատկանում էին մայրական տոհմին։ Մայրիշխանության շրջանում զուգամուսնությունն աստիճանաբար իր տեղը զիջեց հայրիշխանական ընտանիքին, այնուհետև՝ մենամուսնությանը։ Զուգամուսնության դեպքում ամուսնական կապերը հեշտությամբ կարող էին լուծարքվել։ Արտադրողական ուժերի զարգացման ցածր մակարդակի պայմաններում նման ընտանիքը չէր կտրող դառնալ ինքնուրույն բջիջ (այդպիսին շարունակում էր մնալ տոհմը)։ Պատմական զարգացման համապատասխան փուլում զուգամուսնությունը ընդունված է եղել բոլոր ժողովուրդների մոտ։ Որոշ ժողովուրդների մոտ զուգամուսնության վերապրուկներ են պահպանվել նաև զարգացած հասարակական հարաբերությունների ժամանակ։

Կատեգորիա:Հոգեբանություն
Կատեգորիա:Միջանձնային հարաբերություններ
Գրիգոր Ղափանցյանի թանգարան

**Գրիգոր Ղափանցյանի թանգարան**, հիմնադրվել է 1987 թվականին։ Եղիշե Չարենցի անվան գրականության և արվեստի թանգարանի մասնաճյուղն է։

## Պատմություն
Թանգարանը հիմնադրվել է 1987 թվականին, Աշտարակում, մեծանուն լեզվաբան ու պատմաբան Գրիգոր Ղափանցյանի (1887-1957) ծննդյան 100 - ամյակի կապակցությամբ։ Տասը տարի շարունակ գործել է հայագետի հայրական տանը կից առանձին շենքում, ապա տեղափոխվել է Աշտարակի՝ Գրիգոր Ղափանցյանի անվան № 4 դպրոց, որտեղ զբաղեցնում է առանձին հարկաբաժին։

## Ցուցադրություն
Թանգարանում պահպանվում են Ղափանցյանի կյանքն ու գիտական բեղմնավոր գործունեությունը ներկայացնող շուրջ 300 ձեռագրեր, լուսանկարներ, գրքեր, կերպարվեստի գործեր, անձնական իրեր։

## Հասցե
Թանգարանը գտնվում է Արագածոտնի մարզի Աշտարակ քաղաքի Գրիգոր Ղափանցյանի անվան № 4 դպրոցում՝ Նարեկացու փողոց, 79 շենք հասցեում։

## Արտաքին հղումներ
*  Գրիգոր Ղափանցյանի թանգարան

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:1987 հիմնադրումներ Հայաստանում
Կատեգորիա:1987 հիմնադրված թանգարաններ
Կատեգորիա:Աշտարակի շենքեր և կառույցներ
Կատեգորիա:Հայաստանի թանգարաններ
Դիվաձար

**Դիվաձար** (), *ջրհորի գինձ*, *գիսակ*, բազմոտիկազգիների ընտանիքի բազմամյա պտեր։ Հայտնի է մոտ 200 (այլ տվյալներով՝ 185), Հայաստանում՝ 1 տեսակ՝ վեներայի դիվաձար մազիկներ (Adiantum capillus-veneris)։ Հանդիպում է Վայոց ձորի և Սյունիքի մարզերում։ Աճում է խոնավ վայրերում, ժայռաճեղքերում, լեռն, առվակների ափերին։

## Արտաքին տեսք
250px|մինի|աջից|Կառուցվածք 
Կոճղարմատը գետնատարած է կամ գրեթե կանգուն՝ պատված շագանակագույն կամ սև թեփուկներով։ Տերևները (երկար՝ մինչև 40 սմ) նուրբ են, բաց կանաչավուն, բարդ փետրաձև։ Տերևակոթունը մուգ շագանակագույն է, փխրուն և փայլուն։

## Բազմացումը
Բազմանում են սպորներով, որոնք առաջանում են ամռանը՝ տերևի ստորին մակերեսի վրա՝ սպորանոթներում (սորուսներում)։ Բազմանում է նաև վեգետատիվ ճանապարհով՝ կոճղարմատներով։ 
 
## Դիվաձարը բժշկության մեջ
Դեղաբույս է. պարունակում է գալաթթու, շաքար, լորձ և այլն։ Կոճղարմատն օգտագործում են հազի ժամանակ և որպես միզամուղ ու լուծողական։ Մշակության մեջ օգտագործում են որպես գեղազարդիչ բույս։

## Պատկերասրահ

Adiantumhispidulum1web.jpg
Adiantumhispidulum1web.jpg 
Adiantum lunulatum W IMG_2337.jpg
Adiantumraddianum1web.jpg


## Արտաքին հղումներ
*Germplasm Resources Information Network: ''Adiantum''  
*Flora of North America: ''Adiantum'' 
*Flora of China: ''Adiantum'' species list

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Բազմոտիկազգիներ
Նորայր Սիսակյանի հուշարձան (Աշտարակ)

**Նորայր Սիսակյանի հուշարձան**, գտնվում է Արագածոտնի մարզի Աշտարակ քաղաքի Նորայր Սիսակյանի անվան փողոցում։ Հուշարձանը տեղադրվել է 1987 թվականին։ Ընդգրկված է Աշտարակի պատմության և մշակույթի անշարժ հուշարձանների ցանկում։

## Հեղինակներ
* Քանդակագործ՝ Արևշատ Ավագյան
* ճարտարապետ՝ Գագիկ Գյուրջյան

## Տես նաև
* Աշտարակի պատմության և մշակույթի անշարժ հուշարձանների ցանկ
* Նորայր Սիսակյանի տուն-թանգարան

## Պատկերասրահ

Նորայր Սիսկյանի հուշարձանը, ArmAg (1).JPG
Նորայր Սիսկյանի հուշարձանը, ArmAg (5).JPG
Նորայր Սիսկյանի հուշարձանը, ArmAg (3).JPG


## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Աշտարակի շենքեր և կառույցներ
Կատեգորիա:Արագածոտնի մարզի հուշարձաններ
Կատեգորիա:Արևշատ Ավագյանի քանդակներ
Կատեգորիա:1987 քանդակներ
Թուվե Լու

**Էբբա Թուվե Ալսա Նիլսոն** (, ), առավել հայտնի **Թուվե Լու** (*Tove Lo*) բեմական կեղծանվամբ, շվեդ երգչուհի։

Պատանեկան տարիներից հեղինակել է բանաստեղծություններ և կարճ պատմվածքներ։ Սովորել է «Rytmus Musikgymnasium» երաժշտական դպրոցում։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
*

Կատեգորիա:Բեմական կեղծանուններ
Կատեգորիա:Էլեկտրոփոփ երաժիշտներ
Կատեգորիա:ԼԳԲՏ իրավունքների ակտիվիստներ
Կատեգորիա:Շվեդ երգչուհիներ
Կատեգորիա:Շվեդ սոպրանոներ
Կատեգորիա:Ստոկհոլմ քաղաքում ծնվածներ
Կատեգորիա:Ֆեմինիստ երաժիշտներ
Պերճ Պռոշյանի կիսանդրի (Աշտարակ)

**Պերճ Պռոշյանի կիսանդրի**, գտնվում է Արագածոտնի մարզի Աշտարակ քաղաքում՝ Պերճ Պռոշյանի տուն-թանգարանի բակում։ Հուշարձանը տեղադրվել է 1948 թվականին։ Ընդգրկված է Աշտարակի պատմության և մշակույթի անշարժ հուշարձանների ցանկում։

## Հեղինակ
* Քանդակագործ՝ Սուրեն Ստեփանյան

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Արագածոտնի մարզի հուշարձաններ
Կատեգորիա:Աշտարակի շենքեր և կառույցներ
Կատեգորիա:Սուրեն Ստեփանյանի քանդակներ
Կատեգորիա:1948 քանդակներ
Սոխ (մականուն)

thumb|right|270px|Երկու կարմիր սոխ
**Սոխ**, հայերենի ծածկալեզվի մեջ ռուսների վերաբերյալ կիրառվող ազգային մականուն։

Երբեմն եզրը օգտագործվում է նաև *«սոխի գլուխ»* տարբերակով, որը նշանակում է «դատարկ գլուխ ունեցող մարդ»։

## Եզրի ծագումը
Կան ռուսների վերաբերյալ «սոխ» եզրի օգտագործման ծագման մի քանի տեսակետներ՝
# ռուսական եկեղեցիների գմբեթները բյուզանդական ոճով սոխաձև և այլն։

## Մեջբերումներ գրականությունից
### Երկիր Նաիրի

## Տես նաև
* Ռուսուլման
* Սովոկ
* Խոխոլ
* Մոսկալ

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Ազգային և կրոնական մականուններ
Կատեգորիա:Հայերեն ծածկալեզու
Կատեգորիա:Հայերեն սլենգ
Կատեգորիա:Հակառուսականությունը Հայաստանում
Կատեգորիա:Ռուսաստանի արտաքին հարաբերություններ
Լարս Փիթեր Հանսեն

**Լարս Փիթեր Հանսեն** (, ), ամերիկացի ականավոր տնտեսագետ, էկոնոմետրիստ, Նոբելյան մրցանակի դափնեկիր՝ ակտիվների գների փոփոխման էմպիրիկ վերլուծության համար (2013)։

## Կենսագրություն
Յուտայի պետական համալսարանն ավարտելուց հետո, որտեղ 1974 թ. ստացավ բակալավրի աստիճան, ինչպես նաև Մինեսոտայի համալսարանն ավարտելուց հետո (դոկտոր, 1978), աշխատել է Կարնեգի Մելոնի համալսարանում որպես պրոֆեսորի ասիստենտ։ 1981 թ. տեղափոխվում է Չիկագոյի համալսարան, որտեղ դառնում է ԱՄՆ գիտությունների ազգային ակադեմիայի անդամ։ 1984 թ. Քեննեթ Սինգլթոնի հետ ստացել է Ֆրիշի մեդալ, իսկ 2006 թ.՝ Նեմերսի մրցանակ։

Հանսենը հայտնի է որպես մոմենտների ընդհանրացված մեթոդի մշակող, տարբեր ոլորտներում այս մեթոդի կիրառմանը նվիրված բազում աշխատությունների հեղինակ է՝ ներառյալ աշխատանքի տնտեսագիտությունը, միջազգային ֆինանսները, ֆինանսները և մակրոտնտեսագիտությունը։ Advances in Economics and Econometrics և Handbook of Financial Econometrics ամսագրերի խմբագիրներից մեկն է։ Ռավի Ջագանաթանի հետ համատեղ ստացել է մի թեորեմ, որը հայտնի է որպես Հանսեն-Ջագանաթանի թեորեմ։

## Աշխատություններ
* Hansen, L.P. *Generalized Methods of Moments: A Time Series Perspective*, in *International Encyclopedia of the Social and Behavior Sciences*, 2000.
* Hansen, L.P., (1982), "Large Sample Properties of Generalized Methods of Moments Estimators" in *Econometrica*, Vol. 50, page 1029-1054, where he proposed the GMM-procedure.
* Hansen, L. P., Jagannathan, R. (1991)։ "Implications of Security Market Data for Models of Dynamic Economies", *Journal of Political Economy*, 99 225-262.
* Hansen, L. P., Singleton, K.J., (1982) "Generalized Instrumental Variables Estimation of Nonlinear Rational Expectations Models," *Econometrica*, Econometric Society, vol. 50(5), pages 1269-86.
* Hansen, L.P., Hodrick, R.J. (1980) "Forward Exchange-Rates As Optimal Predictors of Future Spot Rates - An Econometric-Analysis." *Journal of Political Economy* 88։ 829-853.
* Hansen, L.P., Sargent, T.J. (1980) "Formulating and Estimating Dynamic Linear Rational-Expectations Models." *Journal of Economic Dynamics & Control* 2։ 7-46, 1980.
* Hansen, L.P., Heaton, J.C., Li, N. (2008) "Consumption Strikes Back? Measuring Long-Run Risk," *Journal of Political Economy* (April 2008), 116(2)։ 260-302.
* Hansen, L.P., Sargent, T.J., (2007) "Recursive Robust Estimation and Control without Commitment," *Journal of Economic Theory*, 2007, 136(1)։ 1-27.
* Hansen, L.P., Sargent, T.J., (2008). *Robustness*. Princeton University Press.
* Hansen, L.P., Scheinkman, J., (2009) "Long Term Risk: an Operator Approach," (January 2009). *Econometrica*, Vol. 77, No. 1, pp.&nbsp;177–234.
* Hansen, L.P., (2007) The Richard T. Ely Lecture ։ "Beliefs, Doubts and Learning: Valuing Macroeconomic Risk," *The American Economic Review* (May 2007), 97(2)։ 1-30

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Լարս Փիթեր Հանսենի մասին Չիկագոյի համալսարանի կայքում

Կատեգորիա:Ամերիկացի տնտեսագետներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի նոբելյան մրցանակակիրներ
Կատեգորիա:ԱՄՆ-ի գիտությունների ազգային ակադեմիայի անդամներ
Կատեգորիա:20-րդ դարի ամերիկացի տնտեսագետներ
Կատեգորիա:Մինեսոտայի համալսարանի շրջանավարտներ
Կատեգորիա:20-րդ դարի ամերիկացի գրողներ
Աղբունարի վանք

**Աղբունարի վանք**, *Ագբունարի վանք*, վանք Կարսի նահանգի Սարիղամիշ քաղաքի մոտ գտնվուղ Աղբունար գյուղում։ XX դարի սկզբին արդեն ավերակ էր։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Թուրքիայի հայկական գոյություն չունեցող եկեղեցիներ
Կատեգորիա:Վանքեր այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Կարսի մարզի հայկական վանքեր և եկեղեցիներ (Թուրքիա)
Բուշեհր

**Բուշեհր** (‎ [buːˈʃehr]), քաղաք-նավահանգիստ Իրանի հարավում, Բուշեհր օսթանի (նահանգի) վարչական կենտրոնը։ Գտնվում է Իրանի հարավ-արևմուտքում, Պարսից ծոցի ափին։ Բնակչության թիվը՝ ։

## Անվանում
Ենթադրում են, որ անվանումն առաջացել է արաբերեն աբու-շահր՝ «քաղաքների հայր» արտահայտությունից։

## Բնակչություն
Քաղաքի բնակչությունը 2016 թվականի մարդահամարի տվյալներով կազմում էր 223 504 մարդ, որոնք կազմում էին 63 820 տնտեսություն։ Բուշեհրը Բուշեհր օսթանի բնակչությամբ ամենախոշոր քաղաքն է։ Քաղաքի բնակչության փոփոխությունը ժամանակի ընթացքում բերված է աղյուսակում ստորև.

## Պատմություն
Բուշեհրը հիմնել է Նադիր շահը 1736 թվականին հին *Ռիշեhր* բնակավայրի տեղում։
մինի|ձախից
18-րդ դարի վերջին անգլիացիները Բուշեհր ում կառուցեցին լիարժեք ռազմածովային բազա։ 19-րդ դարում Բուշեհրի նավահանգիստը դարձավ Պարսից ծոցի խոշորագույն նավահանգիստներից մեկը։ 1856-1857 թվականների Անգլո-պարսկական պատերազմի ժամանակ 1856 թվականին անգլիացիները գրավեցին քաղաքը։ Քաղաքի կայազորը հանձնվեց 1856 թվականի դեկտեմբերի 9-ին։

Համաշխարհային պատերազմի ժամանակ 1915 թվականին քաղաքը երկրորդ անգամ գրավվեց անգլիացիների կողմից՝ խոչնդոտելու համար գերմանական ազդեցության տարածումը։

Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի ժամանակ Բուշեհրը հանդիսանում էր հիմնական նավահանգիստներից մեկը, որով ԽՍՀՄ էին տեղափոխվում ԱՄՆ կողմից լենդ-լիզի շրջանակում տրամադրվող ապրանքները։

## Տնտեսություն
### Բուշեհրի ատոմային էլեկտրակայան
Բուշեհրի մոտ է գտնվում Բուշեհրի ատոմային էլեկտրակայանը, որը միակ ատոմային էլեկտրակայանն է Իրանում։ Վերջինիս շինարարությունը 1975 թվականին սկսել է գերմանական *Kraftwerk Union* կոնցեռնը, սակայն շինարարությունը դադարեցվել է 1979 թվականի իսլամական հեղափոխությունից հետո։ 1992 թվականին Ռուսաստանի և Իրանի միջև կնքվում է միջկառավարական համաձայնագիր։ 1998 թվականից ռուսական ընկերությունները վերսկսեցին շինարարությունը, սակայն Իրանի առաջադրած պայմանների պատճառով շինարարությունը ձգձգվեց։ Ատոմակայանի առաջին բլոկը (մոտ 1000 Մվտ հզորությամբ) ի վերջո շահագործման է հանձնվել 2011 թվականին։ Ներկայումս ընթանում է երկրորդ բլոկի շինարարությունը, պլանավորվում է նաև երրորդ բլոկը։

## Գրականություն
* Բրոքհաուսի և Եփրոնի հանրագիտական բառարան

## Արտաքին հղումներ
* Bushehr Travel Guide 
* Bushehr, The Persian Gulf 

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:1736 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր
Կատեգորիա:Իրանի նավահանգիստներ
Կատեգորիա:Իրանի քաղաքներ
Կատեգորիա:Պարսից ծոցի նավահանգիստներ
Ռոբերտ Շիլլեր

**Ռոբերտ Ջեյմս Բոբ Շիլլեր** (, ), ամերիկացի ականավոր գիտնական-տնտեսագետ, տնտեսագիտական հայտնի գրքերի հեղինակ, Նոբելյան մրցանակի դափնեկիր՝ Ակտիվների գների փոփոխման էմպիրիկ վերլուծության համար (2013)։ Ներկայումս (2014) Յելի համալսարանի տնտեսագիտության Ստերլինգի պրոֆեսոր և Յելի մենեջմենթի դպրոցին կից գործող Յելի՝ ֆինանսների միջազգային կենտրոնի գիտաշխատող։ Շիլլերը MacroMarkets LLC ներդրումային կազմակերպության հիմնադիրն ու գլխավոր տնտեսագետն է։

## Կենսագրություն
Ռոբերտ Շիլլերը այն բազմաթիվ ամերիկացիներից մեկն է, ում ծնողները գաղթել են Լիտվայից 1918 թվականին՝ մինչև անկախության ձեռքբերումը։

Պապը՝ Իգնաս Սիլոմը տեղափոխվել էր ԱՄՆ 1908 թվականին։

Ռոբերտ Շիլլերը սովորել է Միչիգանի համալսարանում, որտեղ 1967 թվականին ստացել է բակալավրի աստիճան և Մասաչուսեթսի տեխնոլոգիական ինստիտուտում, որտեղ 1968 թվականին ստացել է մագիստրոսի, իսկ 1972 թվականին՝ դոկտորի աստիճան։ Դոկտորական թեզը պաշտպանել է Ֆրանկո Մոդիլյանիի ղեկավարությամբ։

Դասավանդել է Փենսիլվանիայի համալսարանի Ուորթոնի բիզնեսի դպրոցում և Մինեսոտայի համալսարանում։ 1980 թվականից Տնտեսագիտական հետազոտությունների ազգային բյուրոյի գիտաշխատող։ 1982 թվականից դասավանդում է Յելի համալսարանում։

2005 թվականին եղել է ԱՄՆ տնտեսագիտական ասոցիացիայի փոխնախագահը, իսկ 2006-2007 թվականներին՝ Արևելյան տնտեսագիտական ասոցիացիայի նախագահը։

Ռոբերտ Շիլլերը մտնում է աշխարհի հարյուր ամենաազդեցիկ տնտեսագետների մեջ։

## Աշխատություններ
* 
* 
* 
* 
* 
* 

## Գրականություն
* 

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Ռոբերտ Շիլլերի մասին Յելի համալսարանի կայքում 
* Ռոբերտ Շիլլերի մասին Յելի համալսարանի մենեջմենթի դպրոցում  

Կատեգորիա:20-րդ դարի ամերիկացի տնտեսագետներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի գիտնականներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի գրողներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի մանկավարժներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի նոբելյան մրցանակակիրներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի պրոֆեսորներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի տնտեսագետներ
Կատեգորիա:Ամերիկյան փիլիսոփայական ընկերության անդամներ
Կատեգորիա:Մասաչուսեթսի տեխնոլոգիական ինստիտուտի շրջանավարտներ
Կատեգորիա:Միչիգանի համալսարանի շրջանավարտներ
Ամատրիչե

**Ամատրիչե** (), կոմունա Իտալիայում, տեղակայված է Լացիոյի մարզում, ենթարկվում է Ռիետիի վարչական կենտրոնին։
250px|մինի|աջից|Դիրքը Ռիետիի նահանգում
Բնակչությունը կազմում է 2803 մարդ, խտությունը կազմում է 16 մարդ/քառ. կմ։ Զբաղեցնում է 174 քառ. կմ տարածք։ Փոստային ինդեքս - 2012, հեռախոսային կոդ - 0746։

Կոմունայի հովանավորն է Սուրբ Կույս Մարիամը։ Տոնակատարությունը Համբարձմանը հաջորդող կիրակի օրն է։

## Երկրաշարժ
2016 թվականի օգոստոսի 4-ին քաղաքի մերձակայքում տեղի է ունեցել ուժեղ երկրաշարժ, որի հետևանքով զոհվել է ավելի քան 200 մարդ, ավերվել քաղաքի շենքերի 75%-ը, իսկ կանգուն մնացածներն այլևս պիտանի չեն եղել բնակվելու համար։

## Հայտնի մարդիկ
*Նիբի Անտոնիո (1792-1839), իտալացի հնագետ և տեղագրագետ։

## Հետաքրքիր փաստեր
*Ամատրիչեում արտադրվում է մորթադելլայի հատուկ տեսականի` ի տարբերություն ավանդական բաղադրատոմսի, աղացած մսին ավելացնում են դարչին և մեխակ, երշիկը ապխտում են։
* Ամատրիչանա սոուսը անվանվել է քաղաքի պատվին։

## Արտաքին հղումներ
* http://www.amatrice.net/ 
* Վիճակագրության ազգային ինստիտուտ 
* http://www.istat.it/english/ 

Կատեգորիա:Իտալիայի բնակավայրեր
Շոշափող հարթություն

**Շոշափող հարթություն** *մակերևույթի՝ նրա որևէ <math>M</math> կետում. <math>M</math> կետով անցնող այնպիսի [[հարթություն]], որի ցանկացած <math>M'</math> կետի հեռավորությունը այդ մակերևույթից բարձր կարգի անվերջ փոքր է <math>MM'</math> հեռավորության նկատմամբ* (եթե ունենք 0-ի ձգտող երկու՝ \alpha և \beta մեծություններ, ապա ասում են, որ \alpha-ն բարձր կարգի անվերջ փոքր է \beta-ի նկատմամբ, եթե \frac{ \alpha}{\beta} մեծությունը ձգտում է 0-ի)։ Եթե մակերևույթը տրված է z = f(x, y) հավասարումով, ապա այն իր M(x_0, y_0, f(x_0, y_0)) = M(x_0, y_0, z_0) կետում կունենա շոշափող հարթություն այն և միայն այն դեպքում, եթե f(x, y)-ը (x_0, y_0) կետում դիֆերենցելի է․ այդ դեպքում շոշփող հարթության հավասարումը կլինի z-z_0=A(x-x_0)+B(y-y_0) որտեղ՝
: A=\frac{\delta  f}{\delta  x}(x_0, y_0), \qquad  B=\frac{\delta  f}{\delta  y}(x_0, y_0)

Կատեգորիա:Երկրաչափություն
Ծովակաղամբ

**Ծովակաղամբ**, **թերփինգ** կամ **թրփնակ**, կաղամբազգիների (Brassicaceae) ընտանիքի Crambe ցեղի martima տեսակին պատկանող բանջարատեսակ։ Ունի մեծ տարածվածություն։ Վայրի վիճակում աճում է ծովամերձ խոնավ ավազներում` Սև ծովի ափերին, Կովկասում, Ղրիմում, Միջերկրական ծովի և Ատլանտյան օվկիանոսի հյուսիսային ափերին։ Ցրտադիմացկուն և խոնավասեր բույս է։

Սննդի մեջ օգտագործվում է ծովակաղամբի չբացված տերևներով երիտասարդ տերևակոթը` տերևը նախոօրոք մաքրելուց, եփելուց և աղաջրում յուղով տապակելուց հետո։ Թարմ վիճակում ծովակաղմաբն օգտագործվում է որպես հակալնդախտային միջոց։ Բացի երիտասարդ տերևակոթերից, սննդի մեջ են օգտագործվում նաև երիտասարդ ծաղկաճյուղերը՝ մինչև ծաղկելը, որոնք աչքի են ընկնում նրբությամբ և համային հատկություններով։ Սննդի մեջ եփված և տապակած վիճակում օգտագործվում են բույսի արմատները, որոնք պարունակում են օսլա։

Հարուստ է A, B1, B2, PP վիտամիններով, շաքարներով և հանքային աղերով, երիտասարդ տերևներում և տերևակոթերում առկա է 80-100 մգ% վիտամին C։

## Գրականություն
* Մելիքյան, Անդրեաս. *«Բանջարաբուծություն»*, Երևան, «Դար», 2005
* Խաչատրյան Ս. Ս. *«Բանջարաբուծություն»*, Երևան, 1977

## Արտաքին հղումներ
* Ծովակաղամբ հայկական

Կատեգորիա:Խաչածաղկավորներ
Կատեգորիա:Բանջարեղեն
Կատեգորիա:1753 թվականին նկարագրված բույսեր
Իսաջան Առաքելյան

**Իսաջան Առաքելյան** ((Կոլոտ), ծննդյան թվականն անհայտ է - օգոստոսի 29, 1903 թվական, Ռուսական կայսրություն, Կարսի մարզ, քաղաք Կարս), հայ ազգային-ազատագրական շարժման գործիչ։

## Կենսագրություն
Ավարտել է Շուշիի թեմական դպրոցը։ Սկզբնական շրջանում գործել է Հայ Յեղափոխական Դաշնակցության Շուշիի կազմակերպությունում։ 1902 թվականի սկզբին Իսաջանը Բաքվից անցել է Կարս, ՀՅԴ Կարսի կառույցում ստանձնել շրջիկ-գործչի պաշտոն և բավականին լավ կատարել իր դերը Կարսի մարզի գյուղական համայնքներում։ Նույն թվականի ապրիլին Իսաջանը անցել է ռուս-թուրքական սահմանը և քարոզչություն կատարել Բասենի շրջանում։ Իսաջանը ցանկանում էր ռմբակոծության մասնագետ դառնալ, որպեսզի այնուհետև խմբով անցներ Սասուն, բայց մի սխալի հետևանքով 1903 թ. օգոստոսի 29-ին երեկոյան ժամը 5-ին Կարսի Կուբինսկի գնդի հետևում գտնվող բնակարանում զոհվել է ռումբի պայթյունից։

## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն
* Ով ով է (Հայեր։ Կենսագրական հանրագիտարան), 2 հատորով, հատ. 1, Երևան, 2005:
* Նիւթեր Հ. Յ. Դաշնակցութեան պատմութեան համար, Ե. հատ., խմբ. Եր. Փամպուքեանի, Պէյրութ, 2007:
* Արամայիս Ազնաւուրեանի յուշերը, գրի առաւ` Ե. Հայրապետեան, «Հայրենիք» ամսագիր, Բոստոն, 1938, թիւ 6, էջ 130։
* Ռուբէն, Հայ յեղափոխականի մը յիշատակները, Ա. հատ., Երեւան, 1990։ 
* Թաշճեան Վ., Իշխանը (Վանայ Իշխանի կեանքն ու գործունէութիւնը), Երեւան, 1994։

Կատեգորիա:Հայ քաղաքական գործիչներ
Կատեգորիա:ՀՅԴ անդամներ
Կատեգորիա:Շուշիի թեմական հոգևոր դպրոցի աշակերտներ