open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
.app

**.app**, ICANN-ի նոր gTLD ծրագրի ընդհանուր վերին մակարդակի դոմեն (gTLD): Google-ը gTLD-ն գնել է ICANN-ի աճուրդում 2015 թվականի փետրվարին:  

Վերին մակարդակի դոմենը (TLD) հետաքրքիր է բջջային, վեբ և այլ հավելվածների բրենդավորման առումով իր օգտակարության պատճառով։

## Պատմություն
.app դոմենային անվան մշակումը սկսվել է 2012 թվականին, երբ ICANN-ը հայտարարեց իր «Նոր gTLD ծրագրի» մասին:  Ծրագրի նպատակն էր՝ ընդլայնել անվանատարածքների բազմազանությունը գրեթե անսահմանափակ քանակությամբ նոր գրանցումներով: 2012 թվականի հունվարին ծրագիրը ստացել է առաջին դիմումները, իսկ 2013 թվականին՝ առաջին լուրջ ներդրումների հոսքը: Ծրագրի դոմենային անունների առաջին մասը թողարկվել է 2014 թվականի վերջին:

2015 թվականի փետրվարի 25-ին Google-ը իր Charleston Road Registry Inc. ընկերության միջոցով հաղթել է .app gTLD-ի համար ICANN-ի աճուրդում՝ վճարելով 25 միլիոն ԱՄՆ դոլար։ Google-ը դոմենի հանրային գրանցումը սկսել է 2018 թվականի մայիսին։

## Օգտագործում և նպատակ
«App» անվանումը «application» () բառի կրճատ ձևն է, որը հաճախ օգտագործվում է ՏՏ ոլորտում: Այս դոմենի անունը նախատեսված է մշակող ընկերությունների, մասնագետների և անհատ մշակողների ու ձեռնարկատերերի, հավելվածների, հավելվածների աջակցության ծառայությունների կամ այլ օգտակար հարակից ապրանքների և գործիքների համար:  

Քանի որ այն կարող է օգտագործվել որպես դոմենային անվան տարածք բջջային, վեբ և այլ ծրագրերի, ինչպես նաև դրանց հետ կապված ապրանքների համար, .app դոմենային անվան ստեղծումը հետաքրքրություն է ներկայացնում բազմաթիվ մշակող ընկերությունների, մասնագետների կամ անհատ մշակողների համար: .app gTLD-ն օգտատերերին թույլ է տալիս հեշտությամբ ճանաչել որևէ ծրագրի կամ դրա հետ կապված ապրանքի կամ ծառայության համար նախատեսված կայքը, ինչն առավելություններ ունի ապրանքանիշի առումով:

Gandi.net-ի և այլ վերավաճառողների կարծիքով՝ .app դոմեններն «անվտանգության վրա կենտրոնացած տարածք են, ինչը նշանակում է, որ HTTPS-ը պարտադիր է բոլոր կայքերի համար»։ Սա իրականացվում է .app վերին մակարդակի դոմենը HSTS նախնական բեռնման ցանկում ներառելով, ինչը HTTPS-ը պարտադիր է դարձնում .app կայքերին բոլոր միացումների համար։

## Տես նաև
* Ինտերնետային վերին մակարդակի դոմեններ
* Ընդհանուր վերին մակարդակի դոմեններ

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Google - Get App ապրանքի կայք
* Թողարկման շնորհանդեսը gTLD Google-ի մշակողների թիմի կողմից՝ Բեն ՄաքԻլվեյն և Ադրիեն Փորթեր Ֆելտ

Կատեգորիա:2015 հիմնադրումներ
Կատեգորիա:Գուգլ
Կատեգորիա:Վերին մակարդակի ընդհանուր դոմեններ
Հայկ (տաքդեղի սորտ)

**«Հայկ»**, քաղցր տաքդեղի սորտ: Ստեղծել են Գ. Մարտիրոսյանը և Վազգեն Զուրաբյանը Բանջարաբոստանային և տեխնիկական մշակաբույսերի գիտական կենտրոնում (ԲԲՏՄԳԿ):

## Նկարագրություն
Բույսի արմատն առանցքային է։ Թուփը որոշիչ է, հավաք, միջին հզորության: Տերևները սրածայր են: Ծաղիկները 1-ական են, երկսեռ: Ծաղկում է ծլելուց 60–100 օր հետո: Պտուղը երկարավուն կոնաձև է, կենսաբանական հասունացման փուլում՝ կարմիր, 90–110 գ զանգվածով: Վաղահաս սորտ է, ծլումից մինչև պտուղների տեխնիկական հասունացումը տևում է 100–110 օր: Մշակվում է բաց դաշտում: Բերքատվությունը՝ 510–540 ց/հա:

Կատեգորիա:Գյուղատնտեսությունը Հայաստանում
Կատեգորիա:Բանջարաբուծություն
Փոսերի օրենք

**Փոսերի օրենքը**, կամ **փոսերի առաջին օրենք**, ասացվածք, որն ասում է՝ «Եթե քեզ գտնում ես փոսի մեջ, դադարի՛ր այն փորելը»: Այն օգտագործվում է որպես փոխաբերություն՝ զգուշացնելու համար, որ, անհարմար իրավիճակում լինելով, լավագույնը կլինի դադարեցնել իրավիճակը ավելի վատացնելը:

## Ընդհանուր ակնարկ
Երբ ասում են՝ «Եթե քեզ փոսի մեջ ես գտնում, դադարիր այն փորելը», դա նշանակում է, որ փորելը միայն փոսը խորացնում է և ավելի դժվարացնում դուրս գալը:

## Նշումներ
Այս ասացվածքը տարբեր աղբյուրների է վերագրվել։ Այն տպագրվել է 1911 թվականի հոկտեմբերի 25-ին «Վաշինգտոն Փոստ» օրաթերթի 6-րդ էջում՝ այսպես. «Իմաստուն մարդը, տեսնելով, որ փոսի մեջ է, չէր սկսի աշխատել և կուրորեն ավելի խորը փորել այն...»:

1983 թվականին Բիլ Բրոկը ասել է. «Եկեք պատմեմ փոսերի օրենքի մասին. եթե հայտնվել ես փոսի մեջ, դադարիր այն փորելը»:

Մեծ Բրիտանիայում այն հայտնի է քաղաքական գործիչ Դենիս Հիլիի անունով («Հիլիի փոսերի առաջին օրենքը»), որը օգտագործել է այս ասացվածքը 1980-ականներին և դրանից հետո:

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:20-րդ դարի փիլիսոփայություն
Կատեգորիա:Ասացվածքներ
Կատեգորիա:Փոխաբերություններ
Ռոալդ Հոֆման

**Ռոալդ Հոֆման** (born **Roald Safran**; July 18, 1937) լեհ-ամերիկացի տեսական քիմիկոս է, ով 1981 թվականին արժանացել է քիմիայի Նոբելյան մրցանակի։  Նա նաև հրատարակել է պիեսներ և պոեզիա։ Նա հումանիտար գիտությունների վաստակավոր պրոֆեսոր է Կոռնելի համալսարանում։He has also published plays and poetry. He is the Frank H. T. Rhodes Professor of Humane Letters Emeritus at Cornell University.

## Վաղ կյանք
### Փախուստ Հոլոքոստից
Հոֆմանը ծնվել է Լեհաստանի Զլոչով քաղաքում (այժմ՝ Զոլոչով, Ուկրաինա), լեհ-հրեական ընտանիքում և անվանակոչվել է նորվեգացի հետազոտող Ռոալդ Ամունդսենի պատվին: Նրա ծնողներն էին ուսուցչուհի Կլարա (Ռոզեն) և քաղաքացիական ինժեներ Հիլել Սաֆրան: Գերմանիայի կողմից Լեհաստան ներխուժելուց և քաղաքն օկուպացիայից հետո նրա ընտանիքը տեղավորվել է աշխատանքային ճամբարում, որտեղ նրա հայրը, որը ծանոթ էր տեղական ենթակառուցվածքների մեծ մասին, արժեքավոր գերի էր: Քանի որ իրավիճակն ավելի վտանգավոր էր դառնում և գերիներին տեղափոխվում էին ոչնչացման ճամբարներ, ընտանիքը կաշառել է պահակներին՝ փախուստ թույլ տալու համար: Նրանք պայմանավորվել են ուկրաինացի հարևան Միկոլա Դյուկի հետ, որ Հոֆմանը, նրա մայրը, երկու հորեղբայրները և մորաքույրը թաքնվեն տեղական դպրոցի ձեղնահարկում և պահեստում, որտեղ նրանք մնացել են տասնութ ամիս՝ 1943 թվականի հունվարից մինչև 1944 թվականի հունիսը,  երբ Հոֆմանը 5-ից 7 տարեկան էր:

Նրա հայրը մնաց աշխատանքային ճամբարում, բայց կարողացավ երբեմն այցելել, մինչև որ գերմանացիների կողմից նրան տանջեցին և սպանեցին ճամբարի գերիներին զինելու դավադրությանը մասնակցելու համար։ 1944 թվականին նրանք տեղափոխվեցին Կրակով, որտեղ նրա մայրը վերամուսնացավ։ Նրանք ընդունեցին նրա նոր ամուսնու Հոֆման ազգանունը։

Ընտանիքի մնացած անդամների մեծ մասը զոհվել է Հոլոքոստի ժամանակ: 1949 թվականին նրանք գաղթել են Միացյալ Նահանգներ «Էրնի Փայլ» զորքերի փոխադրող նավով։

Հոֆմանը 2006 թվականին այցելել է Զոլոչև իր չափահաս որդու հետ և պարզել, որ ձեղնահարկը, որտեղ նա թաքնվել էր, դեռևս անվնաս է, բայց պահեստը, ճակատագրի հեգնանքով, վերածվել էր քիմիայի դասարանի։ 2009 թվականին Հոֆմանի նախաձեռնությամբ Զոլոչիվում կառուցվել է Հոլոքոստի զոհերի հուշարձան։

## Անձնական կյանք
1960 թվականին Հոֆմանը ամուսնացել է Եվա Բյորյեսոնի հետ; Նրանք ունեն երկու երեխա՝ Հիլել Յան և Ինգրիդ Հելենա։

Նա իրեն նկարագրում է որպես «աթեիստ, որին մղում է կրոնը»

## Ծանոթագրություններ
Ամուա Կոֆֆի

**Ամուա Կոֆֆի** (, ), բաուլե ծագումով կոտ դ’Իվուարցի դերասանուհի, հեքիաթասաց։ 2002 թվականից նկարահանվել է «Իմ ընտանիքը» («Ma famille») սերիալում՝ մարմնավորելով Գուեյ Թերեզի զարմուհուն և Կուադիո Պոլի կնոջը։ Աբոբոյի արվեստագետների «Մբուկա» միավորման նախագահն է։

## Կենսագրություն
Ամուա Կոֆֆին, հեռախոսավարուհու մասնագիտական կրթություն ունենալով, առաջին անգամ բեմ է բարձրացել 1969 թվականին՝ տարրական դպրոցի թատերախմբում։
1986 թվականին միացել է «Belier Théâtre» խմբին, այնուհետև՝ «Namsou Théâtre»-ին։ 1988-1990 թվականներին հանդես է եկել Աբիջանի «Compagnie des Rigolos» թատերախմբում։ 1998 թվականից սկսել է ռադիոյով և հեռուստատեսությամբ պատմել ավանդական պատմություններ ու հեքիաթներ։ Հետագայում նկարահանվել է «Fanta, Sida dans la cité» ֆիլմում՝ որպես դերասանուհի։ 2003 թվականին, արդեն հայտնի լինելով ռադիոյում իր մասնակցություններով, Ակիսի Դելտայի կողմից հրավիրվել է «Իմ Ընտանիք» (Ma Famille) սերիալում մարմնավորելու «գյուղացի կնոջ»կերպարը։

2025 թվականի հուլիսի 10-19-ը մասնակցել է Աբիջանում և Կոտ դ'Իվուարի երեք այլ քաղաքներում անցկացվող Միջազգային պատմողական 11-րդ փառատոնին և պատմությունները ներկայացնելլու միջոցով խոսել խաղաղության և համախմբվածության մասին։

Ամուա Կոֆֆին 1988-2008 թվականներին հարաբերությունների մեջ է եղել Ռաֆայել Աբոհ Կոնանի հետ։ Զույգն ամուսնացել է 2008 թվականի մարտին և ունի չորս երեխա։

Ամուա Կոֆֆին տառապում է գլաուկոմայով:

## Ֆիլմագրություն
* Ma Famille
* Sida dans la cité

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Կոտ դ'Իվուարցի դերասանուհիներ
Ֆաթու Կեյտա

**Ֆաթու Կեյտա** (, ), մանկական գրքերի և վեպերի կոտ դ’Իվուարցի հեղինակ։

## Կրթություն և կարիերա
Ֆաթու Կեյտան ծնվել է Կոտ դ'Իվուարի Սուբրե քաղաքում։ Նախնական կրթությունը ստացել է Բորդոյում, որտեղ հայրը վիրաբուժություն է սովորել։ Հետագայում Կեյտան սովորել է Բուակեի ավագ դպրոցում, որտեղ 1974 թվականին ստացել է բակալավրի աստիճան։ 1981 թվականին ավարտել է Կոտ դ'Իվուարի համալսարանը և շարունակել ուսումը Անգլիայում և Միացյալ Նահանգներում։ 1995 թվականին ստացել է Ֆուլբրայթի կրթաթոշակ և մեկնել Շառլոթսվիլի Վիրջինիայի համալսարան՝ ԱՄՆ-ում, ինչպես նաև Անգլիայում սևամորթ աֆրիկացի կին գրողների ուսումնասիրություն կատարելու համար։ Հետագայում դարձել է Ֆելիքս Ուֆուե-Բուանիի համալսարանի անգլերենի ամբիոնի դասախոս։

Մրցանակներ է ստացել երեխաների համար գրված իր ստեղծագործությունների համար։ Նրա առաջին վեպը՝ «Rebelle» (1998), վերաբերում է կանանց թլպատմանը։

## Մրցանակներ
* ACCT աֆրիկյան մանկական գրականության մրցույթի առաջին մրցանակ «Փոքրիկ կապույտ տղան» գրքի համար, 1994
* Ժյուրիի հատուկ հիշատակում «Ժպիտների գող»-ի համար, 1994
* Le petit garçon bleu, հատուկ հիշատակում, ՅՈՒՆԵՍԿՕ-ի մրցանակ և Կոտ դ'Իվուարի Հանրապետության մշակույթի գերազանցության մրցանակ, 1997
* Ժաննա դը Կավալիի մրցանակ մանկական գրականության համար՝ «Կակաոյի պլանտացիաների մարդակեր հսկան» վեպի համար, որը վերաբերում է մանկական աշխատանքին
* Գրականության և արվեստի բնագավառում գերազանցության ազգային մրցանակ

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Կոտ դ'Իվուարցի կին գրողներ
Կատեգորիա:Կոտ դ'Իվուարցի կին վիպասաններ
TCDD E32000

**TCDD E32000** (), էլեկտրագնացք, որը կառուցվել է «Hyundai Rotem» ընկերության կողմից Թուրքական երկաթուղու համար։ Դրանք պատվիրվել էին բացառապես Ստամբուլի Մարմարայ արվարձանային ցանցով երթևեկության համար։ Ընկերությունը էլեկտրագնացքների մատակարարումն սկսել է 2011 թվականից։ Էլեկտրագնացքները բաղկացած են ինչպես հինգ, այնպես էլ 10 վագոններից։ Առաջին էլեկտրագնացքները 2012-2013 թվականներին շահագործման են հանձնվել Ստամբուլի երկու արվարձանային գծերով։ 2013 թվականի հոկտեմբերի 29-ին, Մարմարայ նախագծի I փուլի շրջանակներում, 5-վագոնանոց առաջին գնացքները սկսեցին սպասարկել Քազլըչեշմե-Այրըլըքչեշմեսի գիծը։

2008 թվականի նոյեմբերի 11-ին «Hyundai Rotem» ընկերությունը հայտարարեց, որ ստորագրել է 580 միլիոն եվրոյի պայմանագիր՝ Մարմարայ նախագծի էլեկտրական շարժակազմի մատակարարման նպատակով։ Հայտարարված մրցույթին, «Hyundai Rotem»-ի հետ միասին, մասնակցում էին նաև Alstom-ը, CAF-ը ու Bombardier-ի, Siemens-ի ու Nurol-ի ձևավորած կոնսորցիումը։ Թուրքիայի տրանսպորտի նախարարության երկաթուղու, նավահանգիստների և օդանավակայանների գլխավոր վարչության հայտարարած մրցութային հայտով նախատեսվում էր մատակարարել 440 էլեկտրագնացք։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Թուրքիայի տրանսպորտ
Կատեգորիա:Մարմարայ
Հավաքական մկրտություն Եղեգիս գետի ափին

**Հավաքական մկրտություն Եղեգիս գետի ափին**, տեղի է ունեցել 2001 թվականի հուլիսի 24-ին, Հերմոնի վանքի մոտ՝ Եղեգիս գետի ափին, որը կազմակերպվել է Հայաստանում քրիստոնեության պետական կրոն հռչակման 1700-ամյակի տոնակատարությունների շրջանակներում։ Միջոցառումը կազմակերպել է Սյունյաց թեմը։ Այդ ժամանակ Սյունյաց թեմն իր մեջ ներառում էր նաև Վայոց ձորի ներկայիս թեմը։ Մկրտվել է շուրջ 1700 մանուկ և մեծահասակ՝ Վայոց ձորից և նրա շրջակա բնակավայրերից։

## Միջոցառման ընթացք
Մկրտության արարողությանը մասնակցել են.

* Ձեռամբ՝ Տեր Մեսրոպ արքեպիսկոպոս Աշճյան
* Թեմի առաջնորդ՝ Տեր Աբրահամ եպիսկոպոս Մկրտչյան
* Մասնակից քահանաներ՝ Մայր Աթոռ Սուրբ Էջմիածնի միաբաններ, Արմավիրի, Արագածոտնի, Սյունյաց և Վիրահայոց թեմերի քահանաներ։

Իր օրհնությունն է հղել ամենայն հայոց կաթողիկոս Գարեգին Բ-ն։

### Մկրտության վայր և խորհուրդ
Մկրտության ավազանը դարձել էր Արփա գետի վտակ Եղեգիսը։ Գետի ափը զարդարված է եղել սրբապատկերներով, խաչվառներով և հայոց պատմական թագավորությունների դրոշներով։

Մկրտվողների թվում էին նաև Ջավախքի բազմաթիվ մանուկներ, որոնք իրենց ամառային հանգիստն էին անցկացնում թեմապատկան «Սիրանույշ» ճամբարում։

Մկրտվողների կնքահայրերը Հայաստանի զինված ուժերի ժամկետային զինվորներն էին, ինչը մեծ խորհուրդ ուներ։ Ըստ Տ. Մեսրոպ արքեպիսկոպոս Աշճյանի, այս փաստը վկայում է, որ զինվորները ոչ միայն հայրենի հողի ու հարազատ ժողովրդի, այլև իրենց դարավոր հավատի պաշտպաններն են։

Մկրտվողների թիվը հարյուրներով գերազանցել է նախատեսված թվին։

## Թեմի այլ մկրտություններ
Սյունյաց թեմում հավաքական հաջորդ մկրտությունները տեղի են ունեցել հուլիսի 27-ին և 28-ին։ Գորիսի առաջնորդանիստ Սուրբ Գրիգոր Լուսավորիչ և Տաթևի Սուրբ Պետրոս-Պողոս եկեղեցիներում։

Իր չափերով աննախադեպ այս հավաքական մկրտությունները նախաձեռնել էին 1700-ամյակի եկեղեցական հանձնաժողովը և Տ. Մեսրոպ արք. Աշճյանը։

Արարողությունների հովանավորն էր ամերիկահայ բարերար Վարդգես Մարգարյանը։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:2001 Հայաստանում
Կատեգորիա:Եղեգիս համայնք
Կատեգորիա:Սյունյաց թեմ
Կատեգորիա:Վայոց ձորի թեմ
Ամուսնացիր ինձ հետ, ընկեր

**Ամուսնացիր ինձ հետ, ընկեր** (), 2017 թվականի ֆրանսիական կինոկատակերգություն։ Սա առաջին ֆիլմն է, որի ռեժիսորը դարձել է Թարեք Բուդալին։ Վերջինս մարմնավորել է նաև գլխավոր դերերից մեկը։ Ֆրանսիայում ֆիլմը մեծ էկրանին է հայտնվել 2017 թվականի հոկտեմբերի 25-ին։

## Սյուժե
Ֆիլմը պատմում է Յասինի պատմությունը, որը հետերոսեքսուալ տղամարդ է (նրա դերը մարմնավորում է ֆիլմի ռեժիսոր Թարեք Բուդալին)։ Վերջինս խնդիրներ ունի, քանի որ պարզվում է, որ անօրինական է գտնվում Ֆրանսիայի տարածքում, քանի որ ձախողելով քննությունները համալսարանը չեղարկել է նրա ուսանողական վիզան։ Յասինը փորձում է լուծել խնդիրը՝ կեղծ սիրային հարաբերությունների մասին հայտարարելով իր մտերիմ ընկերոջ Ֆրեդի (Ֆիլիպ Լաշո) հետ։ Այդուհանդերձ, միգրացիոն ծառայության աշխատակից Դյուսարը կասկածներ ունի այդ հարաբերությունների վերաբերյալ։

## Դերասանական կազմ
* Թարեք Բուդալի - Յասին,
* Ֆիլիպ Լաշո - Ֆրեդ,
* Շառլոտ Գաբրիս - Լիզա,
* Էնդի Ռակոնտե - Կլեր,
* Դավիդ Մարսե - Ստան,
* Բայա Բելալ - Իմա,
* Ֆիլիպ Դյուկեն - Դյուսար,
* Նադիա Կունդա - Սանա,
* Դուդու Մաստա - Դաուդ,
* Ժյուլյեն Արուտի - կույր մարդ,
* Զինեդին Սուանեմ - Յասինի հայր,
* Իվ Պինյո - քաղաքապետ,
* Ռամզի Բեդիա - կատարցի

## Ցուցադրություն
«Ամուսնացիր ինձ հետ, ընկեր» ֆիլմը կինոթատրոններում ցուցադրության ժամանակ հավաքել է շուրջ 21,5 միլիոն դոլար, այն դեպքում, երբ ֆիլմի ընդհանուր բյուջեն կազմել է 6 միլիոն դոլար։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* 

Կատեգորիա:2010-ականների ֆրանսերեն ֆիլմեր
Կատեգորիա:2010-ականների ֆրանսիական ֆիլմեր
Կատեգորիա:2017 ֆիլմեր
Կատեգորիա:Ֆրանսիական կինոկատակերգություններ
Կատեգորիա:Ֆրանսիական ֆիլմեր
Բիտոր Ալկիսա Ֆերնանդես

**Բիտոր Ալկիսա Ֆերնանդես** (, ), բասկական ծագմամբ իսպանացի ֆուտբոլիստ, որը խաղացել է որպես կիսապաշտպան «Ռեալ Սոսյեդադում» և«Աթլետիկ Բիլբաոյում»։

## Ակումբային կարիերա
Ալկիսայի ֆուտբոլային նորամուտը կայացել է «Ռեալ Սոսյեդադի» կազմում՝ թիմի կազմում իր առաջին խաղը խաղալով 20 տարեկանում։ Իր խաղային կարիերայի առաջին երեք մրցաշրջանում խաղացել է ավելի քան 100 խաղ (ներառյալ 92-ը Լա Լիգայում)։ 1994 թվականին պետք է տեղափոխվեր «Ռեալ Մադրիդ», սակայն գործարքը չի կայացել, և նա ի վերջո խաղացել է «Ատլետիկ Բիլբաոյում» 220 միլիոն պեսետայի դիմաց։

Ալկիսան դարձել է «Ատլետիկի» հիմնական խաղացող, չնայած նա չէր խաղում Խուլեն Գերերոյի գլխավորած հարձակման գծում: 1997/98 մրցաշրջանում խաղացել է 3146 րոպե՝ բաց թողնելով միայն մեկ խաղ. նրա թիմը զբաղեցրել է երկրորդ տեղը և որակավորվել է ՈՒԵՖԱ-ի Չեմպիոնների լիգայի համար: Հաջորդ մրցաշրջանում «Ատլետիկը» Չեմպիոնների լիգայում ոչ-ոքի՝ 0-0 խաղացել է «Յուվենտուսի» հետ, որտեղ ֆուտբոլիստը խաղացել է ամբողջ 90 րոպեն։ Նա դարձել է այն քիչ խաղացողներից մեկը, որը հաջողությամբ խաղացել է և՛ «Ռեալ Սոսյեդադի», և՛ «Ատլետիկ Բիլբաոյի» կազմում։

2003 թվականի ամռանը Ալկիսան «Ատլետիկի» կազմում 300-ից ավելի պաշտոնական խաղ անցկացնելուց հետո վերադարձել է «Ռեալ Սոսյեդադ», որը պատրաստվում էր խաղալ Չեմպիոնների լիգայում։ 2004/2005 մրցաշրջանը նրա վերջին խաղային մրցաշրջանն էր. տարբեր մակարդակներում 500 պաշտոնական խաղի սահմանը հատելուց հետո նա ավարտել է խաղացողի կարիերան չբուժված վնասվածքի պատճառով։ Ընդհանուր առմամբ, Իսպանիայի առաջնությունում անցկացրած 14 մրցաշրջանում խաղացել է 417 խաղ և խփել 19 գոլ։

## Կարիերա ազգային հավաքականում
Ալկիզան 1998 թվականին Իսպանիայի հավաքականի կազմում խաղացել է ընդամենը երեք խաղ։ Նրա նորամուտը տեղի է ունեցել սեպտեմբերի 23-ին Գրանադայում՝ Ռուսաստանի դեմ խաղում գոլ խփելով տուգանային հրապարակից դուրս՝ 39-րդ րոպեին Սերգեյ Օվչիննիկովի դեմ, այն բանից հետո, երբ Վալերի Մինկոյի գնդակը հեռացրել է իսպանացուն։ Երկրորդը տեղի է ունեցել հոկտեմբերի 14-ին Իսրայելի դեմ արտագնա խաղում (2:1 հաղթանակ), իսկ նոյեմբերի 18-ին Իտալիայի հետ արտագնա խաղում գրանցվել է 2:2 ոչ-ոքի։

## Մարզչական կարիերա
Ալկիսան շարունակել է աշխատել «Ռեալ Սոսյեդադի» երիտասարդական թիմերի հետ մինչև 2013 թվականը։ 2013/2014 մրցաշրջանում նա «Ռեալ Մադրիդի» ղեկին գտնվող «Ջագոբա Արրասատեի» մարզչական շտաբի երրորդ մարզիչն էր։ 2015-2018 թվականներին եղել է «Նումանսիա» թիմի երկրորդ մարզիչը և աշխատել է նաև «Արասատ» թիմում։ 2018 թվականից՝ Օսասունայի երկրորդ մարզիչ։

## Անձնական կյանք
Հայրը՝ Ինյակի Ալկիզան, «Ռեալ Սոսյեդադի» նախկին խաղացող է, զբաղեցրել է թիմի ավագի պաշտոնը, զբաղվել է քաղաքականությամբ։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* 
* 

Կատեգորիա:Աթլետիկ Բիլբաոյի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Իսպանացի տղամարդ ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Իսպանացի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Իսպանիայի հավաքականի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Լա Լիգայի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Ռեալ Սոսիեդադի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Տղամարդկանց ֆուտբոլի կիսապաշտպաններ
Պետրոս Էվանգելոս Մանտալոս

**Պետրոս Էվանգելոս Մանտալոս** (, ), հույն ֆուտբոլիստ, ԱԵԿ Աթենքի և Հունաստանի ազգային հավաքականի կիսապաշտպան:

## Ակումբային կարիերա
Մանտալոսը «Քսանթի» ակումբի սան է։ 2009 թվականի սեպտեմբերի 13-ին «Էրգոտելիսի» դեմ խաղում նորամուտն է նշել Հունաստանի Սուպերլիգայում: 2012 թվականի դեկտեմբերի 4-ին «Դոքսի» դեմ խաղում առաջին գոլն է խփել «Քսանթիի» կազմում: 2013 թվականի ամռանը տեղափոխվել է մայրաքաղաքային «ԱԵԿ», բայց ևս մեկ տարով մնացել է «Քսանթիում»։

2014 թվականի ամռանը վերադարձել է «ԱԵԿ»: Հոկտեմբերի 19-ին «Ապոլոն Սմիրնիսի» դեմ խաղում նորամուտն է նշել Հունաստանի ֆուտբոլի լիգայում: Այդ նույն խաղում առաջին գոլն է խփել ԱԵԿ-ի կազմում՝ իրացնելով 11-մետրանոց հարվածը։ Մրցաշրջանի վերջում օգնել է ակումբին վերադառնալ էլիտա։ 2016 թվականին ԱԵԿ-ի հետ նվաճել է Հունաստանի գավաթը։ 2017 թվականին առաջնությունում զբաղեցրել է երկրորդ տեղը։

## Միջազգային կարիերա
2014 թվականի սեպտեմբերի 7-ին Ռումինիայի դեմ 2016 թվականի Եվրոպայի առաջնության ընտրական խաղում նորամուտն է նշել Հունաստանի ազգային հավաքականի կազմում: 2016 թվականի հունիսի 7-ին Ավստրալիայի ազգային հավաքականի դեմ տարվա ընկերական խաղում խփել է առաջին գոլը ազգային հավաքականի կազմում:

### Գոլեր Հունաստանի ազգային հավաքականի կազմում

## Նվաճում
**ԱԵԿ**

* Հունաստանի գավաթի գավաթակիր՝ 2016

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Статистика на soccerway
* Профиль на sports.ru
* Insports profile

Կատեգորիա:Հունաստանի հավաքականի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Հունաստանի ֆուտբոլի ազգային հավաքական
Կատեգորիա:Տղամարդկանց ֆուտբոլի կիսապաշտպաններ
Կատեգորիա:Հույն ֆուտբոլիստներ
Զանգեզուրի երկրաշարժ (1406)

**1406 թվականի Զանգեզուրի երկրաշարժ**, ավերիչ երկրաշարժ, որը տեղի է ունեցել 1406 թվականի նոյեմբերի 29-ին Մեծ Հայքի Սյունիք նահանգում, այժմյան Հայաստանի հանրապետության Սյունիքի մարզում։ Երկրաշարժի հետևանքով եղել են բազմաթիվ զոհեր և ավերածություններ, ինչպես նաև հաջորդ տարի տարածվել է մահաբեր համաճարակ։

## Տարեթիվ
Պատմական և երկրաշարժագիտական փաստերի վերլուծության հիման վրա ժամանակակից հետազոտությունները հաստատում են, որ ուժեղ երկրաշարժը տեղի է ունեցել 1406 թվականի նոյեմբերի 29-ին։ Չեն հաստատվում 1407 թվականին տեղի ունեցած հզոր երկրաշարժի մասին նախկին ենթադրությունները։

## էպիկենտրոն
Երկրաշարժի էպիկենտրոնը գտնվել է Զանգեզուրի լեռնաշղթայի ջրբաժանի վրա՝ Սիսիանի լեռնանցքում։ Վերկենտրոնային շրջանը ներառել է դեպի Շամբ ու Ջուղա հոսող գետերի ակունքները։ Երկրաշարժի ուժգնությունը, ըստ գնահատականների, կազմել է մոտ M6.9 մագնիտուդ։ Վերկենտրոնային շրջանում ցնցումների ուժգնությունը հասել է 9 բալի (ըստ սեյսմիկ ինտենսիվության սանդղակի)։

## Տարակարծություններ
Պատմական աղբյուրների ուսումնասիրությունների ընթացքում առաջացել են տարակարծություններ թե՛ երկրաշարժի թվականի (1406 կամ 1407), թե՛ վերկենտրոնի տեղադրության վերաբերյալ:

#### 1406 թվականի կողմնակիցներ
Թովմա Մեծոփեցին իր հիշատակարանում հստակ նշում է, որ երկրաշարժը տեղի է ունեցել Հայոց թվով ՊԾԵ (1406) թվականի նոյեմբերի 29-ին՝ նկարագրելով Տաթևի վանքի շինությունների տատանումները։

#### Տարեթվի և տեղադրության այլ վարկածներ
Որոշ կատալոգներում (օրինակ՝ Անտոնյան և Հարությունյան, 2005) նշվում է 1407 թվականը, իսկ վերկենտրոնը՝ Սիսիանից 5 կմ արևելք։ Թ. Բաբայանը (2006) ենթադրել է, որ մեկ տարվա ընթացքում տեղի են ունեցել երկու ուժգին ցնցումներ։ Սակայն, այս վարկածները չեն հաստատվում սկզբնաղբյուրների մանրամասն վերլուծությամբ։

## Հետևանքներ
Երկրաշարժն ունեցել է աղետալի հետևանքներ, որոնք համեմատելի են Զանգեզուրի 1931 թվականի երկրաշարժի հետ։ Ականատեսի վկայությամբ՝ առաջացել են գետնի պատռվածքներ, եղել է դղրդոց, և գտնվել են բազում զոհերի դիակներ։ Ենթադրվում է, որ ավերվել է Սյունիքի կարևորագույն սրբատեղիներից մեկը՝ Թանահատի վանքը (ներկայիս Արևիս գյուղի մոտ)։

Երկրաշարժին հետևել է «մահ տարաժամ» կոչվող համաճարակը, որը սկսվել է հաջորդ տարվա գարնանը։ Համաճարակը տարածվել է Զանգեզուրի լեռնաշղթայի արևելյան և արևմտյան ստորոտներում՝ հատկապես Շամբում և Ջուղայում։ Զոհվել են բոլոր սոցիալական խավերի ներկայացուցիչներ, այդ թվում՝ իշխանական ընտանիքի անդամներ (իշխան Բուրթելը և նրա զավակները)։

Հատկապես շատ են եղել զոհված երեխաները։ Համաճարակի պատճառը, ամենայն հավանականությամբ, աղետի ենթարկված, ձնածածկ տեղանքում մնացած դիակների քայքայման և գարնանային ձնհալի ժամանակ գետերի աղտոտման հետևանքն էր։

Թովմա Մեծոփեցու վկայությամբ, Տաթևի վանքի շինությունները, այդ թվում՝ եկեղեցին, զանգակատունը և ճոճվող գավազան-սյունը, միայն տատանվել են, սակայն չեն վնասվել։ Սա թույլ է տալիս եզրակացնել, որ Տաթևում ցնցումների ուժգնությունը եղել է համեմատաբար ցածր (մոտ IV-V բալ)։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:1406 Հայաստանում
Կատեգորիա:Երկրաշարժեր Հայաստանում
.college

**.college**, համացանցի դոմենային անվանումների համակարգում օգտագործվող ընդհանուր վերին մակարդակի դոմեն (gTLD): Այն փոխանցվել է DNS-ի արմատական գոտուն 2014 թվականի ապրիլի 10-ին՝ ավարտելով դոմենի բարեհաջող գրանցումը։ .college-ի ներքին ռեեստրի գործողությունները տրամադրում է CentralNic ընկերությունը: Ի տարբերություն .edu-ի, .college-ը բաց է գրանցման համար լայն հանրության համար։

## Կառավարում
.college-ը պատկանում է XYZ.COM LLC ընկերությանը, որը գտնվում է Լաս Վեգասում (Նևադա), և Սանտա Մոնիկայում (Կալիֆոռնիա)։

### Նախատեսված օգտատերեր
.college դոմենների հիմնական ժողովրդագրական խումբը բարձրագույն ուսումնական հաստատություններին մոտ, դրանց հետ կապված կամ այլ կերպ գործարքներ կնքող կազմակերպություններն են, որոնք, սակայն, իրավունք չունեն .edu դոմենի կամ ենթադոմենի։

* Կրթական
** Համալսարաններ և/կամ համալսարանական ամբիոններ (Միացյալ Նահանգներից դուրս)
** Քոլեջի մարզական բաժիններ
** Ոչ հավատարմագրված հաստատություններ
** Քոլեջի նախապատրաստություն
** Առցանց կրթություն
* Կորպորատիվ
** Աշխատանքի ընդունում
** Ուսուցում և զարգացում
** Կամպուսի բիզնեսներ
* Անհատներ
** Քոլեջի դասախոսական կազմ և աշխատակազմ
** Ուսանողներ և շրջանավարտներ
** Համալսարանական կազմակերպություններ
** Հայտարարությունների հարթակներ
** Սոցիալական մեդիա և ցանցեր
** Զվարճանք

## Գործարկման ժամանակահատված
.college ապրանքանիշի բացառիկ sunrise փուլը սկսվել է 2015 թվականի մարտի 17-ին և տևել է մինչև 2015 թվականի ապրիլի 17-ը: Դրա landrush շրջանը, որը բացառապես նախատեսված էր կրթական հաստատությունների համար, սկսվել է 2015 թվականի ապրիլի 20-ին և տևել մինչև 2015 թվականի սեպտեմբերի 22-ը: XYZ-ը հայտարարել է, որ կհրաժարվի դիմումի վճարից և առաջին տարվա գրանցման վճարից ապրանքանիշերի գաղտնագրման կենտրոնում գրանցված ընկերությունների, ինչպես նաև landrush շրջանում կրթական հաստատությունների համար։ Դոմենը համաշխարհային ընդհանուր հասանելիության է հասանել 2015 թվականի սեպտեմբերի 29-ին:

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Պաշտոնական կայք

Կատեգորիա:2014 հիմնադրումներ ԱՄՆ-ում
Կատեգորիա:2014 հիմնադրված համացանցային սեփականություն
Կատեգորիա:Վերին մակարդակի ընդհանուր դոմեններ
Օլգա Մարկես

**Օլգա Անդրեևնա Դորոնինա** (, ), հայտնի որպես **Օլգա Մարկես** (), ռուս երգչուհի, Alai Oli խմբի վոկալիստ։

## Կենսագրություն
Ծնվել է Անդրեյ և Աննա Ուֆիմցևների ընտանիքում։ Մանկուց գրում էր բանաստեղծություններ։ Հայրը աշխատում էր ռադիոյում, ինչը, Մարկեսի խոսքերով, մեծապես ազդել է նրա կյանքի ուղու ընտրության վրա։ Նա փոքր տարիքից շփվում էր Եկատերինբուրգի բազմաթիվ ստեղծագործ մարդկանց հետ։ Մի հարցազրույցում Օլգան հիշում է․

«Իմ չորս տարեկան դառնալուց առաջ ես ծանր հիվանդացա։ Հայրս այդ ժամանակ գործազուրկ էր, և ինձ անակնկալ պատրաստելու համար գիշերները աշխատում էր որպես վարորդ իր հին «Զապորոժեց» մակնիշի մեքենայով։ Արդյունքում նա ինձ համար գնեց երաժշտական նվագարկիչ ու հեքիաթների սկավառակ, որոնցում շատ մեղեդիներ ու երգեր էին հնչում։ Ես պառկած էի մահճակալում և օրերով նորից ու նորից  լսում էի դրանք։ Կարծում եմ՝ հենց դա է ձևավորել իմ սերը դեպի երաժշտությունը։»

Սովորել է Եկատերինբուրգի թիվ 70 լեզվաբանական գիմնազիայում։ 2009 թվականին ավարտել է Գորկու անվան Ուրալի պետական համալսարանի հեռուստառադիոխմբագրության ֆակուլտետը։ Առաջին երգերը սկսել է գրել 9-րդ դասարանում։ Նա երաժշտական կրթություն չի ստացել։ 2004 թվականին Ալեքսանդր Ֆեդոտովսկու (Շապովսկի) հետ միասին ստեղծել է Alai Oli խումբը։

2009 թվականին, արվեստի մենեջեր Արտյոմ Դերտևի հետ ծանոթանալուց հետո, խմբի անդամները տեղափոխվել են Սանկտ Պետերբուրգ, ինչը բացել է նոր հնարավորություններ խմբի զարգացման և շրջագայությունների կազմակերպման համար։

Օլգան ամուսնացել է գրող Անդրեյ Դորոնինի հետ։ 2013 թվականի հունիսի 3-ին ծնվել է նրանց առաջնեկ որդին՝ Եժին։ Երկրորդ որդին՝ Միրոնը, ծնվել է 2015 թվականի հուլիսի 25-ին։ 2018 թվականին զույգը բաժանվել է, երեխաները ապրում են մոր հետ։ 2017 թվականին հրատարակել է «Ի՞նչ ուտեմ, որ նիհարեմ» առողջ սննդի մասին գիրքը, որը անմիջապես դարձել է բեսթսելլեր։ 

2019 թվականին ծնվել է նրա երրորդ որդին՝ Ռոմանը։

## Երաժշտական կարիերա
Alai Oli խումբը հիմնադրվել է 2004 թվականի սեպտեմբերի 29-ին։ Առաջին երգի՝ «Бог есть любовь» ձայնագրումից հետո խումբը սկսեց ակտիվորեն ելույթ ունենալ իրենց ծննդավայր Եկատերինբուրգում և դրա սահմաններից դուրս։ Խմբի գործունեության վաղ շրջանի կարևորագույն իրադարձություններից մեկը Ալեքսեյ Սիդորովի հրավերով Գորբունովի մշակույթի պալատում անցկացված «60 лет Бобу Марли» փառատոնին ունեցած ելույթն էր։ Նույն բեմում հանդես եկան Ռուսաստանի առաջատար ռեգգի խմբերը, ինչպես նաև Massive Attack-ի վոկալիստ Հորաս Էնդին։

Խմբի առաջին ալբոմը՝ *Да, Бро?*, թողարկվել է 2007 թվականին։ 2009–2011 թվականներին խումբը երկարատև տուրերով հանդես եկավ Ռուսաստանի և Եվրոպայի տարբեր քաղաքներում։ 2011 թվականի դեկտեմբերին թողարկվեց խմբի երրորդ պաշտոնական ալբոմը՝ *Satta Massagana*։ 2014 թվականին Alai Oli-ն նշեց իր 10-ամյակը խոշոր համերգներով՝ Եկատերինբուրգում, Սանկտ Պետերբուրգում և Մոսկվայում, որոնք հավաքում էին 1000–2500 հանդիսատես։

2016 թվականին խումբը ներկայացրեց իր հինգերորդ ալբոմը՝ *Равновесие и глубина*։ Ալբոմի շնորհանդեսները կայացան Սանկտ Պետերբուրգում, Մոսկվայում, Կիևում և Եկատերինբուրգում։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* ''Բլոգ Fat-is-dead.''
* Լուսանկարային հարցազրույց 34mag-ի համար

Կատեգորիա:Ռուս երգիչներ
Կատեգորիա:Ռուս երգչուհիներ
EURid

**EURid vzw,** (Ինտերնետային դոմենների եվրոպական գրանցամատյան) Եվրոպական հանձնաժողովի նշանակած ոչ առևտրային կազմակերպությունը, շահագործում է .eu վերին մակարդակի դոմենը և դրա այլ լեզուներով տարբերակները՝ .ею (կիրիլիցա տառատեսակով .eu)՝ 2016 թվականի հունիսի 1-ից, .ευ (հունարենով)՝ 2019 թվականի նոյեմբերի 14-ից։

## Գործողություններ
Հիմնադրված է Բելգիայում, գլխավոր գրասենյակը գտնվում է Դիեգեմում, EURid-ը երկու եվրոպական ccTLD օպերատորների՝ DNS Belgium (.be) և IIT-CNR (.it) օպերատորների կոնսորցիում է: 2003 թվականի մայիսին հանձնաժողովը այն նշանակել է .eu դոմենային անունների գրանցամատյան։ 2006 թվականի հոկտեմբերին EURid-ը բացել է իր առաջին մասնաճյուղը Ստոկհոլմում: Այդ ժամանակից ի վեր ևս երկու մասնաճյուղ բացվել է Իտալիայում և Չեխիայում: 

EURid-ն օգտագործել է Extensible Provisioning Protocol (EPP), որը թույլ է տալիս գրանցողներին ուղղակիորեն իրականացնել գործողություններ .eu դոմենային անունների հետ:

EURid-ի կայքը հասանելի է Եվրոպական Միության 24 պաշտոնական լեզուներով։

## Կազմակերպություն
### Ռազմավարական կոմիտե
EURid-ի ռազմավարական կոմիտեն կազմված է՝ 

* Սանդրա Հոֆերիխտեր (նախագահ)
* Պեդրո Օլիվեյրա (փոխնախագահ)
* Մարկո Պիերանի
* Լյուկ Հենդրիքքս
* Մարկո Կոնտի
* Դելյա Բելչիու
* Մարի-Էմանուել Հաս
* Պիետ Սփիսենս
* Թոմաս Մարշալեկ
* Մարկո Բոնակ
* Յակուբ Քրիստոֆ
* Լուկա Կասետտի
* Ֆրանկ Թոմաս

### Կառավարման թիմ
EURid-ի կառավարման թիմը կազմված է՝

* Պիտեր Յանսեն (Գլխավոր տնօրեն)
* Խուան Կառլոս Մունգիա Կոկա (Ֆինանսական տնօրեն)
* Հանս Զեուս (Գործարար գործառնությունների տնօրեն)
* Գեո Վան Լանգենհովե (Իրավաբանական տնօրեն)
* Էլս Վերստապեն (Մարդկային ռեսուրսների տնօրեն)
* Դիրկ Ջումպերտց (Անվտանգության տնօրեն)
* Ջորդի Իպարագիրե (Նորարարությունների տնօրեն)
* Նաթան Մյուրենս (Տեխնիկական տնօրեն)

## Եվրոպական Միությունից դուրս գտնվող դոմեյնի տերեր
Եվրոպական տնտեսական գոտու (EEA) ներսում, բայց Եվրոպական Միությունից դուրս գտնվող երկրներում գտնվող բնակիչները, ընկերությունները և կազմակերպությունները կարող են օգտագործել .eu դոմեններ, մասնավորապես՝ Իսլանդիայում, Լիխտենշտայնում կամ Նորվեգիայում։

2021 թվականի հունվարի 1-ին EURid-ը անջատել է Մեծ Բրիտանիայի անհատներին և բիզնեսներին պատկանող բոլոր դոմենները Brexit-ից հետո, որից հետո Միացյալ Թագավորությունը դուրս է եկել EEA-ից։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* 
* WHOIS for .eu domain names

Կատեգորիա:2003 հիմնադրումներ
Կատեգորիա:2003 հիմնադրված կազմակերպություններ
Կատեգորիա:Եվրոպական միության ինստիտուտներ
Կատեգորիա:Եվրոպական միության մարմիններ
Կատեգորիա:Համացանց
Կատեգորիա:Ոչ առևտրային կազմակերպություններ
NSD

**NSD** («անունների սերվերի դեմոնի» համար) բաց կոդով դոմենային անվանումների համակարգի (DNS) սերվեր: Մշակել է Ամստերդամի NLnet Labs-ն՝ RIPE NCC-ի հետ համագործակցությամբ, մշակել են զրոյից որպես իրենց հեղինակավոր անվան սերվեր: Այս մշակման նպատակն է տարբերակայնություն ավելացնել բարձր մակարդակի անվան սերվերներից օգտագործվող DNS իրականացումների «գենոֆոնդին» և այդպիսով բարձրացնել DNS-ի դիմադրողականությունը ծրագրային թերությունների կամ շահագործումների նկատմամբ:

NSD-ն օգտագործել է BIND ոճի գոտիային ֆայլեր (BIND-ի ներքո օգտագործվող գոտիային ֆայլերը սովորաբար կարող են օգտագործվել NSD-ում անփոփոխ, NSD կոնֆիգուրացիայի մեջ մուտքագրվելուց հետո):

NSD-ն օգտագործում է `zonec-ի` միջոցով կազմված գոտու տեղեկատվությունը երկուական տվյալների բազայի ֆայլում (`nsd.db`) որը թույլ է տալիս արագ գործարկել NSD անվանակարգերի ծառայության դոմենը և թույլ է տալիս Zone-Files-ում առկա շարահյուսական-կառուցվածքային սխալները նշել (մինչև NSD ծառայությանը հասանելի դառնալը):

NSD-ն կազմող ծրագրերի/գործընթացների հավաքածուն նախագծված է այնպես, որ NSD դոմենն ինքնին աշխատի որպես ոչ արտոնյալ օգտատեր և հեշտությամբ կարգավորվի Chroot-ում աշխատելու համար, այնպես որ NSD դոմենի անվտանգության թերությունները այնքան էլ հավանական չեն, որ հանգեցնեն համակարգի ամբողջական վնասման։

2018 թվականի մայիսի դրությամբ չորս ինտերնետային սերվերներ օգտագործում են NSD:
* k.root-servers.net-ը NSD-ի է անցել 2003 թվականի փետրվարի 19-ին։
* h.root-servers.net-ի երկու սերվերներից մեկը (կոչվում է «H1», «H2») անցել է NSD-ի, և այժմ կա 3 սերվերներ, որոնք բոլորն էլ աշխատում են NSD-ով (կոչվում են «H1», «H2», «H3»)։
* l.root-servers.net switched to NSD on February 6, 2007.
* d.root-servers.net was switched to NSD in May 2018.

Several other TLDs use NSD for part of their servers.

## Տես Նաև

* Unbound, a recursive DNS server, also developed by NLnet Labs
* Comparison of DNS server software

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* NSD License
* NSD DNS Tutorial with examples and explanations

Կատեգորիա:UNIX ծրագրային ապահովում
Կատեգորիա:Ազատ ծրագրային ապահովում
Կատեգորիա:Ծրագրային ապահովում այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Վերին մակարդակի ընդհանուր դոմեններ
Կենիչի Ֆուկուի

, ճապոնացի քիմիկոս, 1981 թվականին Ռոալդ Հոֆմանի հետ միասին Ֆուկուին արժանացել է Նոբելյան մրցանակի՝ քիմիական ռեակցիաների մեխանիզմների վերաբերյալ իրենց անկախ հետազոտությունների համար։ Նա արևելաասիական ծագում ունեցող առաջին գիտնականն է, ով արժանացել է քիմիայի Նոբելյան մրցանակի։

## Վաղ կյանք
Ֆուկուին արտաքին առևտրի վաճառական Ռյոկիչի Ֆուկուիի և Չիե Ֆուկուիի երեք որդիներից ավագն էր։ Նա ծնվել է Նարա քաղաքում, Ճապոնիա։ Ուսանողական տարիներին՝ 1938-1941 թվականներին, Ֆուկուիի հետաքրքրությունը խթանվել է քվանտային մեխանիկայով և Էրվին Շրյոդինգերի հավասարմամբ։ Նա նաև համոզմված էր, որ գիտության մեջ առաջընթացը տեղի է ունենում իրարից հեռու ոլորտների անսպասելի միաձուլման միջոցով։

«The Chemical Intelligencer» թերթին տված հարցազրույցում Քենիչին խոսում է քիմիա ընտրելու իր ուղու մասին։

«Թե ինչու եմ քիմիա ընտրել․ հեշտ չի բացատրել։ Դպրոցական տարիներին քիմիան երբեք իմ սիրելի ճյուղը չի եղել։ Իրականում, այն փաստը, որ իմ հարգարժան Ֆաբրեն քիմիայի հանճար էր եղել, թաքնված կերպով գրավել էր իմ սիրտը, իսկ իմ կրթական կարիերայի ամենավճռորոշ իրադարձությունը տեղի ունեցավ, երբ հայրս խորհուրդ հարցրեց Կիոտոյի կայսերական համալսարանի պրոֆեսոր Գեն-իցու Կիտայից՝ այն մասին, թե ինչ գործ պետք է ընտրեմ»”


## Հետազոտություն
[thumb|Կենիչի Ֆուկուիի հուշարձանը [Կիոտոյի համալսարան|Կիոտոյի համալսարանում]]
1951-1982 թվականներին Ֆուկուին եղել է Կիոտոյի համալսարանի ֆիզիկական քիմիայի պրոֆեսոր, 1982-1988 թվականներին՝ Կիոտոյի տեխնոլոգիական ինստիտուտի նախագահ, ինչպես նաև Քվանտային մոլեկուլային գիտության միջազգային ակադեմիայի անդամ և Մյունխենի գիտությունների միջազգային ակադեմիայի պատվավոր անդամ։ Նա նաև 1988 թվականից մինչև իր մահը եղել է Հիմնարար քիմիայի ինստիտուտի տնօրեն: 1983-84 թվականներին եղել է Ճապոնիայի քիմիական ընկերության նախագահ,

Ֆուկուիի նշանակալի ներդրումն այն է, որ նա իր գաղափարները մշակել է նախքան քիմիկոսները մոդելավորման համար մեծ համակարգիչներ ունենալը։ Քիմիական ռեակցիաների տեսության ուսումնասիրությունից բացի, Ֆուկուիի քիմիայի մեջ ներդրումների թվում են նաև գելացման վիճակագրական տեսությունը, անօրգանական աղերի միջոցով օրգանական սինթեզը և պոլիմերացման կինետիկան։

## Ծանոթագրություններ
.koeln

**.koeln**-ը և .cologne-ը Քյոլնի, Գերմանիայի աշխարհագրական վերին մակարդակի դոմեններ են ինտերնետի դոմենային անունների համակարգում։ Դրանք պաշտոնապես գործարկվել են 2014 թվականին։

## Տես Նաև
*.de

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
*
*IANA  whois information
* whois
*Original application

Կատեգորիա:2014 հիմնադրված համացանցային սեփականություն
Կատեգորիա:Համացանց
Կատեգորիա:Վերին մակարդակի ընդհանուր դոմեններ
.nrw (դոմեն)

**.NRW,** վերին մակարդակի դոմեն (TLD), որը ներկայացնում է Գերմանիայի Հյուսիսային Հռենոս-Վեստֆալիա երկրամասը: Պաշտոնական ներկայացումը տեղի է ունեցել 2015 թվականի մարտի 24-ին և ներկայումս կառավարում է dotNRW GmbH-ն: Այս TLD-ն եզակի առցանց ներկայություն է առաջարկում նահանգին և դրա բնակիչներին: Չնայած դոմենի համար գրանցվել կարող է ցանկացած մեկը, այն հիմնականում նախատեսված է Հյուսիսային Հռենոս-Վեստֆալիայում գտնվող բիզնեսների և կազմակերպությունների համար։

## Դոմենի մասին
.NRW դոմենը գնալով ավելի տարածված է դառնցել, և այժմ այն ​​լայնորեն օգտագործվում է մարքեթինգային արշավների, միջոցառումների և այլ նախաձեռնությունների համար: dotNRW GmbH-ն կառավարել է դոմենը և իր օգտատերերին տրամադրել է մի շարք ծառայություններ և աջակցություն: Ընկերությունը կարևոր դեր է խաղացել .NRW TLD-ի օգտագործումը խթանելու և այն անվտանգ և հուսալի առցանց հարթակ դարձնելու գործում: Այն դարձել է անվճար 2015 թվականի մարտից՝ քաղաքացիների և ընկերությունների համար։

.NRW դոմենի ուժեղ կողմերից մեկը գրանցվածների ուժեղ համայնքն է, որը աջակցում է դրան: Այս համայնքը կազմված է բիզնեսներից, կազմակերպություններից և անհատներից, որոնք համատեղ աշխատել են նահանգի մշակույթը, տնտեսությունը և ինքնությունը խթանելու համար: .NRW դոմենը դարձել է նահանգի առցանց ներկայության կարևոր մասը, և կանխատեսվել է, որ այն շարունակելու է աճել իր ժողովրդականությամբ առաջիկա տարիներին:

## Օգտագործում
Կառավարության open.nrw կայքը առաջին կայքն էր, որն օգտագործել է նոր ընդլայնումը։ 2020 թվականի դրությամբ գրանցվել է մոտ 19,500 .nrw դոմեն։

## Տես նաև
*.de
*.cologne
*.koeln

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Աուդիո հոդվածներ
Կատեգորիա:Համացանց
Կատեգորիա:Հյուսիսային Հռենոս-Վեսթֆալիա
Կատեգորիա:Վերին մակարդակի ընդհանուր դոմեններ
.top

**.top** ընդհանուր վերին մակարդակի դոմեն, պաշտոնապես լիազորվել է ICANN-ի նոր gTLD ծրագրում 2014 թվականի օգոստոսի 4-ին։

.top դոմենի անվան ընդլայնումը կառավարվել և շահագործվել է .top գրանցամատյանը (registry backend ZDNS), որը պատկանում է Չինաստանի Նանկին քաղաքում գտնվող Jiangsu Bangning Science & Technology Co., Ltd. ընկերությանը, և կարող է գրանցվել ցանկացած անձից 2014 թվականի նոյեմբերի 18-ից՝ առանց հատուկ պահանջների: .top TLD-ի սկզբնական մարքեթինգային նպատակն է, որ բիզնեսները ցույց տան, որ իրենք իրենց ոլորտի «առաջատարն» են կամ լավագույնը։

Երկրորդ մակարդակի դոմենը, գտնվում է .top վերին մակարդակի դոմենի (TLD) ներքո, կարող է բաղկացած լինել թվանշաններից, տառերից, գծիկներից և որոշակի հատուկ նիշերից, մինչդեռ այն կարող է ունենալ մեկ երկարություն՝ մինչև (առավելագույնը) 63 նիշ: Ինչպես մյուս TLD-ների մեծ մասը, այն կարող է գրանցվել առնվազն մեկ տարի ժամկետով և (առավելագույնը) 10 տարի առաջ: Աջակցվում է .top դոմենների մասնավոր գրանցումը (WHOIS գաղտնիություն), ինչպես նաև միջազգայնացված դոմենային անունների (IDN) գրանցման հնարավորությունը, որոնք ներառում են արաբերեն, չինարեն (պարզեցված և ավանդական), ֆրանսերեն, գերմաներեն, ճապոներեն, ռուսերեն և իսպաներեն նիշերի հավաքածուներ:

2024 թվականի հուլիսի 16-ին ICANN-ը գրանցամատյանին է ուղարկել խախտման մասին ծանուցում՝ DNS չարաշահման մասին հաղորդումներին չարձագանքելու և վճարները չվճարելու համար։

## Զարգացում
* 2011 թվականի հունիսի 20-ին ICANN-ը պաշտոնապես հայտարարել է, որ նոր gTLD-ների համար դիմումների ընդունումը կիսվելու է 2012 թվականին։
* 2012 թվականի ապրիլի 11-ին դիմումը ներկայացվել է առցանց։ 2012 թվականի հունիսի 9-ին այն հայտնվել է ICANN-ի հանրային ցուցակում։
* 2013 թվականի մարտի 20-ին այն անցել է նախնական գնահատումը։
* 2014 թվականի մարտի 20-ին գրանցամատյանը պայմանագիր է կնքել ICANN-ի հետ։
* 2014 թվականի օգոստոսի 5-ին դոմենը մտել է ICANN-ի նոր gTLD-ի արմատային գոտի։
* 2014 թվականի նոյեմբերի 18-ին .top դոմենները կարողացել են բաց կերպով գրանցվել։ Գրանցման ծավալը առաջին օրը գերազանցել է 10,000-ը։
* 2015 թվականի ապրիլի 24-ին .top-ը գրանցել է Չինաստանի ազգային կառավարության MIIT (Արդյունաբերության և տեղեկատվական տեխնոլոգիաների նախարարություն) դեպարտամենտում։
* 2016 թվականի հունվարին .top-ը թողարկել է իր IDN դոմենները, որոնք աջակցել են արաբերեն, չինարեն (ավանդական + պարզեցված), ֆրանսերեն, գերմաներեն, ճապոներեն, ռուսերեն և իսպաներեն լեզուներին: Հասանելիությունը կարելի է ստուգել .top whois-ի միջոցով։

## Խնդիրներ
2023 թվականի դրությամբ .top դոմենները հաճախ օգտագործվել են վնասակար ծրագրերի և ֆիշինգի համար, և TLD-ն ներառված է որոշ հակավիրուսային ծրագրերի մատակարարների, ինչպիսին է Malwarebytes-ը՝ արգելվածների ցանկում։ .top-ը արգելափակվել է՝ Snort-ի կանոններով։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* 

Կատեգորիա:2014 հայտնություններ
Կատեգորիա:2014 հիմնադրված համացանցային սեփականություն
Կատեգորիա:Համացանց
Կատեգորիա:Վերին մակարդակի ընդհանուր դոմեններ
.accountants

**.accountants** ինտերնետի դոմենային անունների համակարգում ընդհանուր վերին մակարդակի դոմեն(gTLD): Այն սկզբնապես փոխանցվել է Knob Town, LLC-ին, c/o Donuts LLC-ին 2014 թվականի մայիսի 2-ին։ 2018 թվականի մարտի 23-ին .accountants-ը և 195 այլ դոմեններ փոխանցվել են դրա ներկայիս հովանավորին՝ Binky Moon, LLC-ին, c/o Donuts LLC-ից։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Լրատվամիջոցներ
Կատեգորիա:Համացանց
Կատեգորիա:Վերին մակարդակի ընդհանուր դոմեններ
.yokohama

**.yokohama,** Յոկոհամա քաղաքի (Ճապոնիա) ինտերնետային ընդհանուր վերին մակարդակի դոմեն։ Այն ներկայացվել է 2014 թվականի հունիսի 5-ին, երբ ICANN-ը և GMO Internet-ը ստորագրել են GMO Registry-ի (որը նաև շահագործում է .tokyo և .nagoya դոմենները) գրանցման համաձայնագիրը՝ դոմենը շահագործելու համար։

Ինչպես մյուս ընդհանուր վերին մակարդակի դոմենները, .yokohama-ն աշխարհագրորեն սահմանափակված չէ միայն Յոկոհամայի բնակիչներով։

## Ծանոթագրություններ


## Տես Նաև
* .tokyo
* .nagoya
* .jp

## Արտաքին հղումներ
* 

Կատեգորիա:2014 համակարգիչներին առնչվող հայտնություններ
Կատեգորիա:Համացանց
Կատեգորիա:Վերին մակարդակի ընդհանուր դոմեններ
Host

**host** պարզ ծրագիր, դոմենային անունների համակարգում որոնումներ կատարելու համար։

## Ծագումը
Այն մշակվել է Ինտերնետային համակարգերի կոնսորցիումից (ISC) և թողարկվել է Mozilla Public License 2.0 լիցենզիայով։

## Ռեժիմներ
Երբ կիրառվել է լիովին որակավորված դոմենի անվան (FQDN) նկատմամբ, host հրամանը վերադարձնելու է այդ անվան հետ կապված տեղեկություններ, ինչպիսիք են դրա IP հասցեն և փոստի մշակման հոսթը: Այն կարող է նաև օգտագործվել դոմենի բոլոր անդամներին ցուցակագրելու համար։ Host հրամանը կարող է նաև կատարել հակադարձ IP որոնումներ՝ IP հասցեի հետ կապված FQDN-ը գտնելու համար։

## Տես Նաև

* BIND անվան սերվեր
* dig-ը, որը DNS սերվերների հետաքննություն է իրականացնում անմիջապես խնդիրների լուծման և համակարգի կառավարման նպատակներով։
* nslookup-ը, որը կարող է օգտագործվել նմանատիպ տեղեկատվություն ստանալու համար
* Root name server, վերին մակարդակի անվան սերվերներ, որոնք ապահովում են վերին մակարդակի դոմեյնի անվան լուծում
* DNS գրառումների տեսակների ցանկ՝ DNS-ում պահվող և հարցվող գրառումների հնարավոր տեսակները
* whois

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* 

Կատեգորիա:UNIX ծրագրային ապահովում
Կատեգորիա:Ազատ ծրագրային ապահովում
Կատեգորիա:Ինֆորմատիկա
Կատեգորիա:Ծրագրային ապահովում այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Վերին մակարդակի ընդհանուր դոմեններ
.irish

**.irish**, համացանցի ընդհանուր վերին մակարդակի դոմեն (gTLD): Դոմենը գործարկելու իրավունքի համար դիմումը Dot-Irish LLC ընկերությունը ներկայացել է 2012 թվականի հունիսին՝ որպես ICANN-ի կողմից ընդհանուր վերին մակարդակի դոմենների ընդլայնման մաս։ Dot-Irish LLC-ն շահույթ հետապնդող ընկերություն է Կալիֆոռնիայում (ԱՄՆ)։ Դիմումը հաջողությամբ ընդունվել է, և դոմենը բացվել է գրանցման համար 2015 թվականի մարտի 17-ին, իսկ հանրային գրանցումը բացվել է 2015 թվականի հունիսի 25-ին։

## Պատմական ժամանակացույց
* 7 օգոստոսի, 2014՝ Dot-Irish LLC-ն կնքել է գրանցման պայմանագիր
* 2 դեկտեմբերի, 2014՝ .irish դոմենը պատվիրակվել է DNS root zone
* 17 մարտի, 2015՝ սկսվել են առաջին գրանցումները
* 25 հունիսի, 2015՝ .irish TLD-ն դարձել է հասանելի հանրության գրանցման համար

## Նպատակային լսարան և կիրառման ոլորտներ
Դոմենը ստեղծվել է՝ որպես «գլոբալ» նախագիծ՝ մի քանի հիմնական ուղղություններով։ registry-ի և դրա ներկայացուցչական կայքերի համաձայն, .irish-ը նախատեսված է իրական, ինչպես նաև շահագրգիռ այն օգտատերերի համար, որոնք ուզում են ընդգծել իրենց կապը Իռլանդիայի կամ իռլանդական մշակութային ժառանգության հետ։ Նրանց ցանկում են՝ անհատներ, կազմակերպություններ, բիզնեսներ, մշակութային, համայնքային, զբոսաշրջային, ժառանգական ծառայություններ և այլն։

## Տես նաև
* .ie
* .cymru
* .scot

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* 

Կատեգորիա:Իռլանդիա
Կատեգորիա:Վերին մակարդակի ազգային դոմեններ
Ռաֆայել Պույյանա

**Ռաֆայել Պույյանա Միխելսեն** (, ), կոլումբիացի դաշնակահար, կլավեսինահար և կոմպոզիտոր։

## Կենսագրություն
Պույյանան ծնվել է Բոգոտայում՝ 1931 թվականին, և վեց տարեկանում սկսել է դաշնամուրի դասերի հաճախել իր մորաքրոջ մոտ, իսկ 13 տարեկանում իր ելույթն է ունեցել Բոգոտայի Տեատրո Կոլոնում։ Տասնվեց տարեկանում նա մեկնել է Բոստոն՝ շարունակելու դաշնամուրի ուսումը Նոր Անգլիայի կոնսերվատորիայում։ Հետագայում ուսանել է կլավեսին Վանդա Լանդովսկայայի մոտ, իսկ երաժշտական կոմպոզիցիա՝ Նադիա Բուլանժեի մոտ Փարիզում։

Պույյանան իր կլավեսինային դեբյուտը տվել է Նյու Յորքում՝ 1957 թվականին։ 1961 թվականին նա հանդես է եկել Բոստոնում՝ «Peabody Mason» համերգաշարի շրջանակում։ Մի քննադատ այնքան էր տպավորված նրա համերգից, որ հոդվածի ենթավերնագիրը հետևյալն էր․ «Առանց որևէ կասկածի՝ Ռաֆայել Պույյանայի երեկվա համերգը Ջորդան դահլիճում ամենալավ կլավեսինային ծրագիրն էր, որը երբևէ լսել եմ»։ Նա Լոնդոնում իր դեբյուտը տվել է 1966 թվականին։

Պույյանան հանդես է եկել այնպիսի նշանավոր երաժիշտների հետ, ինչպիսիք են Եհուդի Մենուհինը, Լեոպոլդ Ստոկովսկին և Անդրես Սեգովիան։ Դասավանդել է մի շարք երաժիշտների, այդ թվում՝ Քրիստոֆեր Հոգվուդին և Էլիզաբեթ դե լա Պորտեին։

1984 թվականին նա եղել է «Paloma O'Shea Santander» միջազգային դաշնամուրային մրցույթի ժյուրիի անդամ։

Պույյանան մահացել է Փարիզում՝ 2013 թվականի մարտի 1-ին, 81 տարեկան հասակում։

## Ծանոթագրություններ
Դեյվիդ Հյուբել

**Դեյվիդ Հանթեր Հյուբելը** ()ամերիկացի-կանադացի նյարդաֆիզիոլոգ էր, որը հայտնի էր տեսողական կեղևի կառուցվածքի և գործառույթի ուսումնասիրություններով: 1981 թվականին նա Թորստեն Վիզելի հետ համատեղ արժանացել է ֆիզիոլոգիայի կամ բժշկության Նոբելյան մրցանակի  (կիսվել է Ռոջեր Սփերիի հետ)՝ տեսողական համակարգում տեղեկատվության մշակման վերաբերյալ իրենց հայտնագործությունների համար: Իր կարիերայի մեծ մասի ընթացքում Հյուբելն աշխատել է որպես նյարդաբանության պրոֆեսոր Ջոնս Հոփքինսի համալսարանում և Հարվարդի բժշկական դպրոցում: 1978 թվականին Հյուբելը և Վիզելը արժանացել են Կոլումբիայի համալսարանի Լուիզա Գրոս Հորվից մրցանակին:

## Ծանոթագրություններ
Փոլ Բերգ

**Փոլ Բերգը** (J) ամերիկացի կենսաքիմիկոս և Սթենֆորդի համալսարանի պրոֆեսոր էր:

1980 թվականին նա Ուոլթեր Գիլբերտի և Ֆրեդերիկ Սանգերի հետ համատեղ արժանացել է քիմիայի Նոբելյան մրցանակի՝ նուկլեինաթթուների, մասնավորապես՝ ռեկոմբինանտ ԴՆԹ-ի հետ կապված հիմնարար հետազոտություններում քւնեցած ներդրման համար։

Բերգը ստացել է բակալավրի կրթություն Փենսիլվանիայի պետական ​​համալսարանում, որտեղ մասնագիտացել է կենսաքիմիայի մեջ: 1952 թվականին նա ստացել է կենսաքիմիայի դոկտորի կոչում Քեյս Վեսթերն Ռեզերվ համալսարանում: Բերգը աշխատել է որպես պրոֆեսոր Վաշինգտոնի համալսարանի բժշկական դպրոցում և Սթենֆորդի համալսարանի բժշկական դպրոցում, բացի այդ, եղել է Բեքմանի մոլեկուլային և գենետիկական բժշկության կենտրոնի տնօրենը։

## Վաղ կյանք և կրթություն
Բերգը ծնվել է Բրուքլինում, Նյու Յորք։ Նա ռուս հրեա ներգաղթյալ զույգի, տնային տնտեսուհի Սառա Բրոդսկու և հագուստի արտադրող Հարրի Բերգի որդի էր։ 1943 թվականին Բերգը ավարտել է Աբրահամ Լինքոլնի անվան ավագ դպրոցը, 1948 թվականին նա ստացել է կենսաքիմիայի բակալավրի աստիճան Փենսիլվանիայի պետական ​​համալսարանում և 1952 թվականին՝ կենսաքիմիայի դոկտորի աստիճան Քեյս Վեսթերն Ռեզերվ համալսարանում։

## Հետազոտություն և կարիերա
### Ակադեմիական հաստիքներ
Ասպիրանտական ​​ուսումն ավարտելուց հետո Բերգը երկու տարի (1952–1954) աշխատել է որպես հետդոկտորական գիտաշխատող Ամերիկյան քաղցկեղի ընկերությունում, Կոպենհագենի (Դանիա) ցիտոֆիզիոլոգիայի ինստիտուտում և Վաշինգտոնի համալսարանի բժշկական դպրոցում։ իսկ 1954 թվականին ի հավելումն քաղցկեղի ուսումնասիրությամբ է զբաղվել Վաշինգտոնի համալսարանի բժշկական դպրոցի մանրէաբանության բաժնում։ Վաշինգտոնի համալսարանում սովորելու տարիներին նա աշխատել է Արթուր Քորնբերգի հետ։ref name="stuffbio"/>  Նա 1955-ից մինչև 1959 թվականը եղել է Վաշինգտոնի համալսարանի բժշկական դպրոցի պրոֆեսոր։ 1959 թվականից հետո Բերգը տեղափոխվել է Սթենֆորդի համալսարան, որտեղ 1959-ից մինչև 2000 թվականը դասավանդել է կենսաքիմիա և 1985-ից մինչև 2000 թվականը եղել է Բեքմանի մոլեկուլային և գենետիկական բժշկության կենտրոնի տնօրեն։ 2000 թվականին նա թոշակի է անցել իր վարչական և դասախոսական պաշտոններից՝ շարունակելով ակտիվորեն զբաղվել հետազոտական ​​գործունեությամբ
### Հետազոտական ​​հետաքրքրություններ
Բերգի ասպիրանտուրական ուսումնասիրությունները ներառում էին ռադիոիզոտոպային հետագծիչների օգտագործումը միջանկյալ նյութափոխանակության ուսումնասիրության համար: Արդյունքում պարզ է դարձել, թե ինչպես է սննդամթերքը իզոտոպային ածխածնի կամ ծանր ազոտի ատոմների օգտագործման միջոցով վերածվում բջջային նյութի: Պոլ Բերգի դոկտորական աշխատանքը այժմ հայտնի է որպես մրջնաթթվի, ֆորմալդեհիդի և մեթանոլի փոխակերպումը մեթիլ խմբերի լիովին վերականգնված վիճակների մեթիոնինում: Նա նաև առաջիններից մեկն էր, ով ցույց տվեց, որ ֆոլաթթուն և B12 կոֆակտորները դեր ունեն նշված գործընթացներում:

Բերգը, թերևս, առավել հայտնի է ռեկոմբինանտ ԴՆԹ-ի գեների սպլայսինգի իր առաջատար աշխատանքով Բերգը առաջին գիտնականն էր, որը ստեղծեց երկու տարբեր տեսակների ԴՆԹ պարունակող մոլեկուլ՝ մոլեկուլի մեջ մեկ այլ տեսակի ԴՆԹ տեղադրելով: Այս գեների սպլայսինգի տեխնիկան ժամանակակից գենետիկական ճարտարագիտության զարգացման հիմնարար քայլ էր: Տեխնիկան մշակելուց հետո Բերգը այն օգտագործեց վիրուսային քրոմոսոմների ուսումնասիրությունների համար:.

## Մահ
Բերգը մահացել է 2023 թվականի փետրվարի 15-ին, 96 տարեկան հասակում։

## Ծանոթագրություններ
Ուոլթեր Գիլբերտ

**Ուոլթեր Գիլբերտ** () ամերիկացի կենսաքիմիկոս, ֆիզիկոս, մոլեկուլային կենսաբանության ռահվիրա և Նոբելյան մրցանակի դափնեկիր։

## Կրթություն և վաղ կյանք
Վալտեր Գիլբերտը ծնվել է Բոստոնում, Մասաչուսեթս, 1932 թվականի մարտի 21-ին, հրեական ընտանիքում,, մանկական հոգեբան Էմմայի (Քոհեն) և տնտեսագետ Ռիչարդ Վ. Գիլբերտի որդին

Երբ Գիլբերտը յոթ տարեկան էր, ընտանիքը տեղափոխվեց Վաշինգտոն, որպեսզի նրա հայրը կարողանար աշխատել Հարրի Հոփքինսի մոտ՝ «Նոր ուղի» ուղեղային տրաստում։ Վաշինգտոնում ապրելիս ընտանիքը ընկերացավ Ի.Ֆ. Սթոունի ընտանիքի հետ, և Ուոլին հանդիպեց Սթոունի ավագ դստերը՝ Սելիային, երբ նրանք երկուսն էլ 8 տարեկան էին։  21 տարեկանում նրանք ամուսնացան։

Նա կրթություն ստացավ Սիդվելի ընկերների դպրոցում և ընդունվեց Հարվարդի համալսարան, որտեղ 1953 թվականին ստցավ քիմիայի և ֆիզիկայիիկայի բակալավրի աստիճան, իսկ 1954 թվականին՝ ֆիզիկայի մագիստրոսի աստիճան։ 1957 թվականին նա ստացավ ֆիզիկայի դոկտորի աստիճան Քեմբրիջի համալսարանում՝ Նոբելյան մրցանակակիր Աբդուս Սալամի ղեկավարությամբ։

## Անձնական կյանք
1953 թվականին Գիլբերտը ամուսնացել է Սելիա Սթոունի հետ և ունի երկու երեխա։ 2001 թվականին Հարվարդից թոշակի անցնելուց հետո Գիլբերտը սկսել է գեղարվեստական ​​կարիերա՝ համատեղելով արվեստն ու գիտությունը։ Նրա արվեստը կենտրոնացած է թվային լուսանկարչության վրա։
thumb|«Մանուշակագույն պտույտ»՝ Ուոլի Գիլբերտի կողմից

## Ծանոթագրություններ