Բեսկրովնոե ուբիյստվո (խումբ)

**«Բեսկրովնոե ուբիյստվո»**, ռուս ֆուտուրիստների գրական և գեղարվեստական խումբ, ձևավորվել է 1914 թվականին Պետրոգրադում՝ Միխայիլ Լե-Դանտյուի և Օլգա Լեշկովայի շուրջ։ Այն դադարել է գոյություն ունենալ 1918 թվականին։ Խմբի գործունեությունը և նրա հրատարակվող համանուն ամսագիրը, որն ուղղված էր ավանդական արվեստի դեմ, անարխիկ-կառնավալային բնույթ է ունեցել և նախանշել էր ապագա օբերիուտների աբսուրդիստական գիծը։

## Պատմություն
1914 թվականի ամռանը Պետրոգրադում Միխայիլ Լե-Դանտյուի և Օլգա Լեշկովայի շուրջ ստեղծվել է «Բեսկրովնոե ուբիյստվո» անվամբ ֆուտուրիստական խումբը։ Խմբի անդամների թվում էին` Միխայիլ Բերնշտեյնը, Վերա Երմոլաևան, Իլյա Զդանևիչը, Կիրիլ Զդանևիչը, Յանկո Լավրինը, Նիկոլայ Լապշինը, Եկատերինա Տուրովան և Նիկոլայ Յանկինը։ «Բեսկրովնոե ուբիյստվոյի» անդամները միահյուսվել էին սիրով, ընտանեկան և ազգակցական կապերով. Միխայիլ Լե-Դանտյուն և Օլգա Լեշկովան սիրահարներ էին, Միխայիլ Բերնշտեյնը և Եկատերինա Տուրովան ամուսնացած էին, Իլյա և Կիրիլ Զդանևիչները եղբայրներ էին, իսկ Նիկոլայ Լապշինը և Նիկոլայ Յանկինը զարմիկներ էին, միայն Վերա Երմոլաևան և Յանկո Լավրինն էին «մենակ»։

Mikhail Le Dentu by Pirosmani.jpg|Միխայիլ Լե-Դանտյու
Պատկեր:Илья Зданевич.jpg|Իլյա Զդանևիչ
Պատկեր:Кирилл Зданевич.jpg|Կիրիլ Զդանևիչ
Պատկեր:Janko Lavrin 1920s.jpg|Յանկո Լավրին
Պատկեր:Николай Фёдорович Лапшин.jpg|Նիկոլայ Լապշին
Պատկեր:Ольга Лешкова.png|Օլգա Լեշկովա
Պատկեր:Екатерина_Ивановна_Турова.jpg|Եկատերինա Տուրովա

Իլյա Զդանևիչը միացել է «Բեսկրովնոե ուբիյստվոյի» փորձերին 1916 թվականի աշնանը՝ Առաջին համաշխարհային պատերազմի ռազմաճակատից Պետրոգրադ վերադառնալուց հետո: Հիմնվելով «Բեսկռովնոե ուբիստվո» ամսագրի «Ալբանական թողարկման» վրա, որը ծաղրել էր Յանկո Լավրինի «Հավերժական պատերազմի երկրում։ Ալբանական էսքիզներ» (1916) գիրքը՝ իր նախապաշարմունքներով, պանսլավիզմով և մեծամտությամբ, Զդանևիչը գրել է «Յանկո կրուլ ալաբնսկո» պիեսը (առաջին անգամ հրատարակվել է Թբիլիսիում 1918 թվականին): 1916 թվականի դեկտեմբերի 3-ին պիեսը բեմադրվել է Միխայիլ Բերնշտեյնի արվեստանոցում։

Խումբը գրավել է «Նովի Սատիրիկոն» ամսագրի ուշադրությունը և պատրաստվել էր դրան հատկացնել հերթական էջը, բայց դա տեղի չի ունեցել։

Վելիմիր Խլեբնիկովը «Բեսկրովնոե ուբիյստվոյի» հանդիպմանը մասնակցել է միայն այն ժամանակ, երբ նրան այնտեղ էր բերել Յանկո Լավրինը, սակայն այս այցը ոչ մի ազդեցություն չի ունեցել ո՛չ Խլեբնիկովի, ո՛չ էլ խմբի վրա։

1917 թվականի ամռանը Միխայիլ Լե-Դանտյուի սպանությունից հետո խումբը գլխավորել էր Վերա Երմոլաևան։ Փետրվարյան հեղափոխությունից հետո և Հոկտեմբերյան հեղափոխությունից առաջ խմբի անդամները մասնակցել են այլ ավանգարդ ձախակողմյան խմբերի՝ «Սվոբոդա իսկուստվու», «Իսկուստվո, ռովոլյուցիյա», «Նա ռովոլյուցիյու» գործունեությանը։

«Իսկուստվո, ռովոլյուցիյա» ընկերությունը ստեղծել է Իլյա Զդանևիչը մարտի վերջին, և Զդանևիչից բացի, դրա մեջ են մտել «Բեսկրովնոե ուբիյստվո» կազմակերպության անդամներ Վերա Երմոլաևան, Եկատերինա Տուրովան, Նիկոլայ Լապշինը, որոնց միացել են նկարիչներ Լև Բրունին և Նադեժդա Լյուբավինան, ինչպես նաև քննադատ Օսիպ Բրիկը։

1918 թվականի ամռանը «Բեսկրովնոե ուբիյստվոն» փաստացի դադարել է գոյություն ունենալուց, վերածվել է նկարիչների «Սեգոդնյա» արտելի։ 1918 թվականի ամռանը և աշնանը արտելը, Յուրի Աննենկովի և Նադեժդա Լյուբավինայի մասնակցությամբ, հրատարակել են ժամանակակից հեղինակների 15 մանկական գրքեր և գրքույկներ՝ լինոլեումի վրա նկարազարդումներով, յուրաքանչյուրը 125 օրինակ տպաքանակով։

## «Բեսկրովնոե ուբիյստվո» ամսագիր
1915 թվականի աշնանը Օլգա Լեշկովան խմբի անունից սկսել է հրատարակել ձեռագիր հեկտոգրաֆիկ ամսագիր՝ «Բեսկրովնոե ուբիյստվո»։ Երկու տարվա ընթացքում հրատարակվել է ամսագրի մոտ տասը համար, որոնց վերնագրերը վերաբերում էին էկզոտիկ վայրերին կամ պատերազմներին` «Ֆիջի կղզիների թողարկում», «Դաղստանի թողարկում», «Ասուրաբաբելոնական թողարկում», «ԱԼբանական թողարկում», «Ռազմական թողարկում», «Թիկունքում», «Տարհանման թողարկում» և այլն։

Ռուս ավանգարդի հետազոտող Մարցիո Մարզադուրիի խոսքով՝ ամսագիրը «կանխատեսում է աբսուրդիստական գիծը, որը կծաղկի 1920-ականներին Վագինովի և օբերիուտների ստեղծագործություններում»։ Ժուրնալը հրատարակվել է փոքր տպաքանակով՝ մասնակիցների և նրանց ընկերների նեղ շրջանակի համար և էական ազդեցություն չի ունեցել Պետրոգրադի մշակութային կյանքի վրա։։

Պատկեր:79-ая.jpg|Նիկոլայ Յանկին։ (1915) 
Պատկեր:В тылу.jpg|Նիկոլայ Յանկին։ Թիկունքում (1915)


## Հայեցակարգ
Օլգա Լեշկովան Իլյա Զդանևիչին գրել է «Բեսկրովնոե ուբիյստվո» ամսագրի հրատարակման սկզբունքների մասին. «Սյուժեն և թեմաները անտարբեր են, քանի որ Բեսկրովնոե ուբիյստվո-ը երբեք չի կարող մեղադրվել աշխարհայացքի և նպատակների նեղության մեջ: Յուրաքանչյուր սյուժե և յուրաքանչյուր թեմա արժանի է դառնում, հենց որ Բեսկրովնոե ուբիյստվո-ը դրանց է անդրադառնում»։ Այս առումով Մարցիո Մարզադուրին նշում է, որ ամսագրում գերիշխում էր «աննշանի գեղագիտությունը»։

Բավականին ժամանակ անց նույն Լեշկովան իր 1930-ականների հուշերում գրել է, ընդգծելով խմբի և ամսագրի գործունեության անարխիկ-կառնավալային սկիզբը`

Հակասություն արվեստի մասին ավանդական գաղափարներով և ամսագրի և խմբակի ենթահողային թեմաներն էին: Հենց այս դիրքից է, որ ռուսական Ավանգարդի հետազոտող Ռեժիս Գեյրոն մեկնաբանել է խմբի և ամսագրի անունը. «Le „meurtre“ en question était celui de l’art, devenu sujet de railleries permanentes (քննարկվող «սպանության» զոհը արվեստն էր, որը դարձավ մշտական ծաղրի առարկա)։

## Ծանոթագրոթյուններ

## Գրականություն

* РГАЛИ. Ф. 792. Оп. 3. Ед. хр. 15.
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 

Կատեգորիա:1914 գրականությունում
Կատեգորիա:1914 հիմնադրված կազմակերպություններ
Կատեգորիա:Երաժշտական ալբոմներ