Կլիֆորդ Օդեթս

**Կլիֆորդ Օդեթս** (, ), ամերիկացի դրամատուրգ, սցենարիստ և քաղաքական, սոցիալական և տնտեսական փիլիսոփայության ռեժիսոր։ Նրա ստեղծագործությունների հիման վրա նկարահանվել են 1939 թվականին *Ոսկե տղա*, 1952 թվականին *Գիշերային բախում*, 1954 թվականին *Գյուղացի աղջիկ*, 1955 թվականին *Մեծ դանակ*, 1957 թվականին *Հաջողության քաղցր հոտ* ֆիլմերը և այլն։

## Կենսագրություն
Կլիֆորդ Օդեթսը ծնվել է հրեա ներգաղթյալների ընտանիքում և մեծացել Բրոնքսում։ Նա թողել է ուսումը, որպեսզի նվիրաբերի իր կյանքը թատրոնին։ 1931 թվականին Լի Ստրասբերգի հետ միասին նա *Խմբակային թատրոնի*   առաջնագծում է եղել։ Այն ԱՄՆ-ում պրոպագանդում էր Ստանիսլավսկու համակարգը։ 1935 թվականին այդ խմբի համար գրել է  *Զարթնիր և երգիր* ամենահայտնի պիեսը, որը մինչ այժմ ցուցադրվում է Բրոդվեյի թատրոնի բեմում։ Նրա վաղ պիեսների հիմքում ընկած են մեծ ճգնաժամի տրավմատիկ իրավիճակները։ Դրանք բնութագրվում են մարքսիստական վարդապետության ուղիղ, որոշ չափով գռեհիկ մեկնաբանությամբ և լի են *փողոցից մարդիկ* երկխոսության բանաստեղծական փոխաբերություններով։ Էքսպոզիցիան և ընդհանրապես սյուժեի բաղադրիչը հասցված են նվազագույնի։

## Գործունեություն
Օդեթսը իդեալականացրել է խորհրդային պետությունը, որոշ ժամանակ եղել է ԱՄՆ կոմունիստական կուսակցության անդամ(1934 թվական)։ 1930 թվականների վերջին մեծ ճգնաժամի թեման, որը մշակվել էր դրամատուրգի կողմից, դադարել է հետաքրքրել Բրոդվեյի թատրոնում։ Օդեթսը ռոմանտիկ հարաբերությունների մեջ է եղել հոլիվուդյան դերասանուհներ՝ *Ֆրենսիս Ֆարմերի* և Լուիզա Ռայների հետ։ Նա ամուսնացել է վերջինիս հետ և տեղափոխվել Հոլիվուդ՝ հույս ունենալով ծավալել սցենարիստի գործունեություն։ Հոլիվուդյան փոխակրիչին հարմարվել միանգամից հնարավոր չի եղել։ Նրա կենսագրության այս դրվագը հիմք Է հանդիսացել *Բարթոն Ֆինք* ֆիլմի համար (1991 թվական)։
Մաքարթիզմի գագաթնակետին Օդեթսը վկայություն է տվել *Հակաամերիկյան գործունեության կոմիտեին*։ Նա հերքել է իր կապերը կոմունիստների հետ և անվանել Հոլիվուդի *կարմիրների* մի քանի անուններ, որոնք արդեն հայտնի են եղել Էլիա Կազանի վկայությունից։

## Մահ
Օդեթսը երկար ժամանակ տառապել է աղեստամոքսային տրակտի խանգարման պատճառով։ 1963 թվականի հուլիսի 23-ին ընդունվել է Լոս Անջելեսի Լիբանան հիվանդանոց՝ ստամոքսի խոցը բուժելու նպատակով։ Վիրահատության ժամանակ բժիշկները պարզել են, որ նա ստամոքսի մետաստատիկ քաղցկեղ ունի։ Օդեթսը մահացել է 1963 թվականի օգոստոսի 14-ին՝ ստամոքսի քաղցկեղից։ Նա 57 տարեկան էր։

## Ստեղծագործություններ
### Հավաքական պիեսներ
* 1935 թվական, *Սպասում է Լեֆտիին*  
* 1935 թվական, *Վե՛ր կաց և հաղթանակիր*  
*1935 թվական, *Կորած երկինք*  
*1935 թվական, *Ես չեմ կարողանում քնել* , մոնոպիես
*1936 թվական, *Սառա Բերնխարդ* , ռադիոպիես 
*1937 թվական, *Ոսկե տղան*  
*1938 թվական, *Հրթիռ դեպի լուսին*  
*1940 թվական, *Գիշերային երաժշտություն* 
*1941 թվական, *Գիշերային բախում*  
*1949 թվական, *Մեծ դանակ*  
*1951 թվական, Գյուղացի աղջիկը  
*1954 թվական, *Ծաղկող դեղձը* 

### Սցենարներ
* 1936 թվական, *Գեներալը մահացել է լուսադեմին*  
* 1946 թվական, *Վատ համբավ*  
* 1946 թվական, *Վերջնաժամկետ լուսաբացին*  
* 1957 թվական, *Հաջողության քաղցր հոտը*  
* 1959 թվական, *Առաջին էջի պատմությունը* 

## Գրականություն
* Shuman, R. Baird. *Clifford Odets*. Twayne’s United States Authors. Ed. Bowman, Sylvia. New York: Twayne, 1962
* Murray, Edward. *Clifford Odets: The Thirties and After*. New York: Frederick Ungar, 1968
* Brenman-Gibson, Margaret. *Clifford Odets, American Playwright: The Years 1906—1940*. New York: Atheneum, 1982
* Herr, Christopher J. *Clifford Odets and American Political Theatre*. Westport, CT and London: Praeger, 2003

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
*

Կատեգորիա:20-րդ դարի ամերիկացի տղամարդ գրողներ
Կատեգորիա:20-րդ դարի ամերիկացի տղամարդ դերասաններ
Կատեգորիա:Ամերիկացի գրողներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի դրամատուրգներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի թատերական ռեժիսորներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի կինոռեժիսորներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի ռեժիսորներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի սցենարիստներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի տղամարդ թատերական դերասաններ
Կատեգորիա:Բնօրինակում անաղբյուր հոդվածներ
Կատեգորիա:Լոս Անջելես քաղաքում մահացածներ
Կատեգորիա:Ռեժիսորներ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Սցենարիստներ այբբենական կարգով