Սողոմոնյան Կղզիների տնտեսություն

Մեկ շնչի հաշվով 3200 դոլար ՀՆԱ-ով Սողոմոնյան Կղզիները պատկանում են ավելի քիչ զարգացած երկրներին։ Նրա աշխատուժի ավելի քան 75%-ը զբաղվում է այստեղ ապրելու միջոց համարվող հողագործությամբ և ձկնորսությամբ։

## Տնտեսության պատմություն

Մինչև 1998 թվականը, երբ արևադարձային փայտի համաշխարհային գները կտրուկ անկում ապրեցին, փայտը Սողոմոնյան Կղզիների հիմնական արտահանման միջոցն էր։ Վերջին տարիներին Սողոմոնյան Կղզիների անտառները ենթարկվել են վտանգավոր գերշահագործման։

Սողոմոնյան Կղզիները հատկապես տուժել է Ասիական ֆինանսական ճգնաժամից մինչև 2000 թվականի հունիսին տեղի ունեցած էթնիկ բախումները ընկած ժամանակահատվածում։ Ասիական զարգացման բանկը գնահատում է, որ արևադարձային փայտի շուկայի փլուզումը հանգեցրել է Սողոմոնյան Կղզիների ՀՆԱ-ի 15-25% կրճատմանը։ Փայտամշակման արդյունաբերության բոլոր աշխատատեղերի մոտ կեսը կորել է։ Կառավարությունը հայտարարել է, որ կվերանայի բնափայտի մթերման քաղաքականությունը՝ նպատակ ունենալով վերականգնել անտառահատումները ավելի կայուն հիմունքներով։

2000 թվականի հունիսին էթնիկ բռնություններից հետո արմավենու յուղի և ոսկու արտահանումը դադարեց, իսկ փայտի արտահանումը կրճատվեց։

## Տնտեսության ոլորտներ
### Ապրանքային մշակաբույսեր
Կարևոր առևտրային մշակաբույսեր և արտահանման օբյեկտներ են կոպրան և արմավենու յուղը։

### Ոսկի
1998 թվականին սկսվել է ոսկու արդյունահանումը Գուադալկանալի Գոլդ Ռիջ հանքավայրում։

### Ձկնորսություն
Սողոմոնյան կղզիների հարուստ ձկնային ռեսուրսների օգտագործումը լավագույն հեռանկարներն է բացում արտահանման և ներքին տնտեսության հետագա ընդլայնման համար։ Համատեղ ճապոնական ձեռնարկություն Solomon Taiyo Ltd.-ը, որը երկրի միակ ձկան պահածոների գործարանն էր, փակվեց 2000 թվականի կեսերին՝ էթնիկ անկարգությունների պատճառով։ Չնայած գործարանը վերաբացվել է տեղական կառավարման ներքո, թունայի արտահանումը վերսկսվել է, բայց արդեն Soltuna և NFD ապրանքանիշերի ներքո։

### Զբոսաշրջություն
2017 թվականին Սողոմոնյան Կղզիները եղել է աշխարհի ամենաքիչ այցելվող երկրներից մեկը՝ ընդամենը 26,000 զբոսաշրջիկ։ Զբոսաշրջությունից ստացված եկամուտները 2016 և 2017 թվականներին կազմել են մոտ 1,6 միլիոն միջազգային դոլար։ Զբոսաշրջությունը ծառայությունների պոտենցիալ կարևոր արդյունաբերություն է, բայց ենթակառուցվածքների բացակայությունը, տրանսպորտային սահմանափակումները և անվտանգության խնդիրները խոչընդոտում են դրա աճին։ Scuba Diving-ը և Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի պատմությունը երկու հիմնական զբոսաշրջային տեսարժան վայրերն ենhttp://archive.divernet.com/pacific/p300088-war-and-peace-solomon-islands.html https://pacificwrecks.com/provinces/solomons.html :

### Արտաքին օգնություն
2000 թվականից Սողոմոնյան Կղզիների կառավարությունն ավելի ու ավելի անվճարունակ է դարձել։ 2001 թվականին դեֆիցիտը հասել է ՀՆԱ-ի 8%-ին։ Նա ի վիճակի չէ երկու շաբաթը մեկ անգամ վճարել աշխատավարձ և չափազանց կախված է դարձել արտաքին օգնության հաշիվներից ստացվող միջոցներից, որոնք, ըստ հաշվարկների, 2001 թվականին կազմել են պետական ծախսերի 50%-ը ։ Օգնության հիմնական դոնորներն են Ավստրալիան՝ տարեկան 247 միլիոն դոլար (2006), Նոր Զելանդիան՝ տարեկան 14 միլիոն դոլար (2004), Եվրոպական Միությունը, Ճապոնիան՝ տարեկան 40 միլիոն դոլար (2005) և Չինաստանի Հանրապետությունը (Թայվան)՝ տարեկան առնվազն 20 միլիոն դոլար։

Սողոմոնյան Կղզիները ԱՀԿ անդամ է։

### Էներգիա
**Էլեկտրաէներգիայի արտադրություն՝** 78 գիգավատ ժամ (2008 թվականի դրությամբ)

**Էլեկտրաէներգիայի սպառում՝** 72.54 գիգավատ ժամ (2008 թվականի դրությամբ)

**Էլեկտրաէներգիայի արտահանում՝** 0 կՎտժ (2009 թվականի դրությամբ)

**Էլեկտրաէներգիայի ներմուծում՝** 0 կՎտժ (2009 թվականի դրությամբ)

Վերականգնվող էներգիայի զարգացման թիմը, որը աշխատում է Խաղաղ օվկիանոսի կղզիների կիրառական երկրային գիտությունների հանձնաժողովում (SOPAC) և ֆինանսավորվում է Վերականգնվող էներգիայի և էներգաարդյունավետության գործընկերության (REEEP) կողմից, մշակել է մի սխեմա, որը թույլ է տալիս այս համայնքներին մուտք գործել վերականգնվող էներգիայի աղբյուրներ, ինչպիսին է արևային էներգիան, առանց զգալի քանակությամբ կանխիկ գումար ներգրավելու։ Ըստ այս սխեմայի՝ եթե կղզիների բնակիչները չեն կարողանա կանխիկ վճարել արևային վահանակների համար, նրանք դա կարող են անել բերքով։

## Վիճակագրություն
Ստորև ներկայացվում են 1980-2017թթ. տնտեսական գործունեության հիմնական ցուցանիշները՝

**Օտարերկրյա պետական օգնությունը՝ ՀՆԱ-ի տոկոսով՝** 40.125% (2006 թվականի դրությամբ)

**Մեկ շնչի հաշվով ՀՆԱ-ն՝** գնողունակության հավասարություն- $3,200 (2011 թվականի դրությամբ)

**ՀՆԱ-ի կառուցվածքն ըստ ոլորտների՝***գյուղատնտեսություն՝* 37.7%*արդյունաբերություն* 6.4%*ծառայություններ՝* 55.9% (2011 թվականի դրությամբ)

**Աղքատության շեմից ցածր բնակչություն՝** %

**Տնային տնտեսությունների եկամուտը կամ սպառումը ըստ տոկոսների՝***ամենացածրը՝ 10%**ամենաբարձրը՝10%*

**Գնաճի մակարդակը (սպառողական գներ)՝** 10% (1999 թվականի դրությամբ)

**Աշխատուժ՝** 202,500 (2007 թվականի դրությամբ)

**Աշխատուժի բաշխումը ըստ զբաղմունքի՝** գյուղատնտեսություն՝ 75%, արդյունաբերություն՝՝ 5%, ծառայություններ՝ 20% (2000 թվականի դրությամբ)

**[[Գործազրկություն|Գործազրկության]] մակարդակ՝ NA%**

**Բյուջե՝***եկամուտներ՝* $313.1 միլիոն*ծախսեր՝* $261.7 միլիոն, ներառյալ կապիտալ ծախսերը՝ $0 (2011 թվականի դրությամբ)

**Արդյունաբերություն՝** ձուկ (թունա), հանքագործություն, անտառանյութ

**Արդյունաբերական արտադրության աճի տեմպը՝** NA%

**Գյուղատնտեսական արտադրանք՝** կակաո, հնդընկույզ, արմավենու միջուկներ, բրինձ, կարտոֆիլ, բանջարեղեն, միրգ, խոշոր եղջերավոր անասուններ, խոզեր, ձուկ, փայտ

**Արտահանում՝** $216.5 միլիոն (2010 թվականի դրությամբ)

**Արտահանվող ապրանքներ՝** փայտ, ձուկ, արմավենու յուղ, կակաո,

**Արտահանման գործընկերներ՝** Չինաստան՝ 54%, Ավստրալիա՝ 12.5%, Թաիլանդ՝ 4.6% (2011)

**Ներմուծում՝** $360.3 միլիոն (2010 թվականի դրությամբ)

**Ներմուծվող ապրանքներ՝** սննդամթերք, հիմնական միջոցներ, արդյունաբերական ապրանքներ, վառելիք, քիմիական նյութեր

**ներմուծման գործընկերներ՝** Ավստրալիա՝ 27.3%, Սինգապուր՝ 26.4%, Չինաստան՝ 6.5%, Մալազիա՝ 5.1%, Նոր Զելանդիա՝ 5.1% (2011)

**Արտաքին պարտք՝** $166 միլիոն (2004)

**Արժույթ՝** 1 Սողոմոնյան կղզիների դոլար (SI$) = 100 ցենտ

**Փոխարժեքներ՝** 1 ԱՄՆ դոլարը գնվում է 7.833 Սողոմոնյան կղզիների դոլարով (SI$) (2017 թ. հունվար)

**Ֆինանսական տարի՝** օրացուցային

## Ծանոթագրություններ