open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Ջոան Կարլայլ (նկարչուհի)

**Ջոան Կարլայլ** կամ **Կարել** կամ **Կարիել** (, , անգլիացի դիմանկարչուհի և առաջին բրիտանուհին, որը մասնագիտորեն զբաղվել է նկարչությամբ)։ Նրանից առաջ Բրիտանիայում աշխատած պրոֆեսիոնալ հայտնի նկարչուհիները ծնվել են Եվրոպայի այլ մասերում։

## Կենսագրություն

Ջոան Կարլայլը՝ ծնյալ Ջոան Պալմեր, Լոնդոնի թագավորական զբոսայգիների պաշտոնյա Վիլյամ Պալմերի դուստրն էր։ Նա կրկնօրինակում էր իտալացի նկարիչների աշխատանքներն ու դրանք վերարտադրում մանրանկարների տեսքով։

1626 թվականի հուլիսին ամուսնացել է պոետ ու դրամատուրգ Լոդովիկ Կարելի կամ Կարլայլի հետ, որը որպես Ռիչմոնդ զբոսայգու անտառապահի օգնական, բնակարան ուներ Պիտերշեմ Լոջում։ 1654 թվականին զույգը տեղափոխվել է Լոնդոնի Կովենտ գարդեն թաղամասը, սակայն երկու տարի անց վերադարձել Պիտերշեմ, երբ Ստյուարտների վերականգնումից հետո Լոդովիկին կարգել էին «Պիտերշեմի տան ու զբոսայգու պահապան»։ Լոնդոն են վերադարձել 1665 թվականին։

Լոդովիկը մահացել է 1675 թվականին ու հուղարկավորվել Պետերշեմի ծխական եկեղեցու բակում։ Ջոանը, որն այն ժամանակ բնակվում էր Սենտ-Մարտին-ին-դը-Ֆիլդզ ծխական համայնքում, վախճանվել է 1679 թվականին ու փետրվարի 27-ին հուղարկավորվել ամուսնու կողքին։

Ունեցել են երկու զավակ՝ Ջեյմսը (ամուսնացել է Էլենի հետ և ունեցել երկու որդի) և Պենելոպեն (ամուսնացել է իրավաբան Ջոն Ֆիշերի հետ)։

## Ստեղծագործություններ
Կարլայլի «Լեդի Դորոթի Բրաունի և սըր Թոմաս Բրաունի դիմանկարը» աշխատանքը գտնվում է Լոնդոնի Դիմանկարների ազգային պատկերասրահում։ Այնտեղ գտնվող «Սըր Թոմաս Բրաուն» դիմանկարը նույնպես վերագրվում է նկարչուհուն։

2016 թվականին Թեյթ պատկերասրահը ձեռք է բերել 1650-1655 թվականներին արված «Անհայտ կնոջ դիմանկար»-ը։

Մոտավորապես 1648 թվականին արված «Էլիզաբեթ Մյուրեյ, Դայսանտի կոմսուհի» կտավը, որտեղ տիկինը պատկերված է իր ամուսնու և քրոջ հետ, վերագրվել է Կարլայլին ու գտնվում է Ազգային հիմնադրամում։ Կոմսուհու ևս մեկ դիմանկար գտնվում է Թիրլեսթեյն ամրոցում։

«Կարլայլ ընտանիքը սըր Ջասթին Իշեմի հետ Ռիչմոնդ զբոսայգում» կտավը պահվում է Նորթհեմփթոնշիրի Լամպորտ գյուղում գտնվող Լամպորտ Հոլ դղյակում։ «Եղջերուի որս», «Եղջերուի որսը» կամ «Եղջերուի որս Ռիչմոնդ զբոսայգում» անուններով հայտնի այս նկարը ցուցադրվել է Թեյթ բրիտանական պատկերասրահում 1972 թվականին։

Ողջ հասակով, սպիտակ հանդերձներով ու մանուշակագույն թիկնոցով մի կնոջ դիմանկար, որը ենթադրաբար լեդի Էնն Վենտվորթն է, գտնվում է մասնավոր հավաքածուում։

Կարլայլին վերագրված դիմանկարի մի մանրանկար, որը կոչվում էր «Լանջազգեստին կրծքազարդով սպիտակազգեստ կինը», 2005 թվականին աճուրդի է հանվել Սոթբիսի կողմից Լոնդոնում։

## Տես նաև
*Մերի Բիլ

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:1600-ականների ծնունդներ
Կատեգորիա:1679 մահեր
Կատեգորիա:Անգլիացի դիմանկարիչներ
Կատեգորիա:Անգլիացի նկարչուհիներ
Կատեգորիա:Մանրանկարչություն
Կատեգորիա:Անգլիացի արվեստագետներ
If That Were Me

**«If That Were Me»**, Մելանի Սիի «Northern Star» նորամուտային սոլո ալբոմի հինգերորդ և վերջին սինգլը։ Թողարկվել է 2000 թվականի նոյեմբերի 27-ին։ Սինգլը հատուկ գովազդային արշավ չի ունեցել, այդ պատճառով նրա արդյունքները համեստ են։ Այնուամենայնիվ, այն հասել է 18-րդ հորիզոնականին Մեծ Բրիտանիայում։ Այլ երկրներում ադյունքները ավելի վատ են եղել։ Շվեդիայում և Նոր Զելանդիայում այն հասել է 22-րդ, Ավստրալիայում՝ 29-րդ հորիզոնականներին։

## Երգացանկ

## Հիթ-շքերթներ

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Մելանի Սիի սինգլներ
Ուիլյամ Հիլ Բրաուն

**Ուիլյամ Հիլ Բրաուն** (, ), 18-րդ դարի ամերիկացի գրող, որը համարվում է ամերիկյան ատաջին վեպի հեղինակը։ «*Համակրանքի ուժը*»  (*The Power of Sympathy*) խորագիրը կրող այդ վեպը առաջին անգամ հրատարակվել է *The Massachusetts Magazine* ամսագրի 1789 թվականի հունվարյան համարում։ Հետագայում այդ նույն հանդեսի համարներում հատվածաբար լույս է ընծայվել նաև Ուիլյամ Հիլ Բրաունի «*Բարեփոխիչը*» (*The Reformer*) էսսեն։

*The Power of Sympathy* վեպը հեղինակը տպագրության է հանձնել քսանչորս տարեկան հասակում։ Մինչ այդ նա պարբերականներում հանդես է եկել քաղաքական թեմաներով հոդվածներով, որոնք ստորագրել է "*Yankee*", "*Colombus*" կամ "*Pollia*" կեղծանունով։ Հետմահու հրատարակվել են Բրաունի *West Point Preserved* (1797) ողբերգությունը՝ բրիտանացի արկածախնդիր և լրտես Ջոն Անդրեի մասին, *Penelope and Harriot, or the domestic reconciliation* կատակերգությունը, մի շարք չափածո ստեղծագործություններ։ Նրա երկերում արտացոլված է եվրոպական գրականությանը, մասնավորապես՝ Սեմյուել Ռիչարդսոնի, Ուիլյամ Շեքսպիրի, Ջոնաթան Սվիֆթի ստեղծագործություններին քաջածանոթ լինելը, իսկ *The Power of Sympathy* վեպում նկատվում է անգլիական սենտիմենտալիստական գրականության նշանավոր ներկայացուցիչ Ռիչարդսոնի «*Կլարիսա*» վեպի ազդեցությունը. երկուսն էլ դժբախտ սիրո ողբերգական պատմություններ են, երկուս էլ ձևով էպիստոլյար՝ նամակագրական են։ Սակայն այն էլ պիտի ասել, որ Բրաունն ամեն կերպ ջանում է հեռանալ, զատվել ռիչարդսոնյան նախօրինակից, շեշտված կերպով զգացնել տալ, որ իր վեպի հերոսները ամերիկացիներ են և գործում են ամերիկյան միջավայրում։

## Գրականություն
**The Power of Sympathy*. 1789; Hg. von William S. Kable. Ohio State UP: Columbus 1970. Auch als Taschenbuch erhältlich: *The Power of Sympathy and the Coquette*. Penguin Classics, London 1996. ISBN 0140434682

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Bibliographie bei PAL (Perspectives in American Literature) 

Կատեգորիա:Ամերիկացի գրողներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի վիպասաններ
Կատեգորիա:18-րդ դարի գրողներ
Կատեգորիա:18-րդ դարի վիպասաններ
Կատեգորիա:Ամերիկացի տղամարդ վիպասաններ
Կլարա Մաֆֆեի

**Ելենա Կլարա Անտոնիա Կառարա Մաֆֆեի** կամ **Կյարինա Մաֆֆեի** (, ), իտալացի կոմսուհի, աշխարհիկ տիկին, գրական սալոնի սիրուհի։

## Կենսագրություն
17 տարեկանում Կլարան ամուսնացել է բանաստեղծ և լիբրետիստ Անդրեա Մաֆֆեիի հետ։ 1846 թվականին զույգը բաժանվել է փոխադարձ համաձայնությամբ։ Կլարան երկար ժամանակ սերտ կապեր է ունեցել քննադատ Կարլո Թենկի հետ։
thumb|left|200px
thumb|left|200px|Կոմսուհի Կ. Մաֆֆեին ծեր հասակում
thumb|right|200px|Հուշատախտակը այն դղյակում, որտեղ եղել է «Salotto Maffei»-ը

Եղել է նշանավոր գեղեցկուհի։ Լավ կրթված երիտասարդ կինն իր շուրջն է հավաքել աշխարհիկ մարդկանց։ Նա հովանավորել է գրողներին, արվեստագետներին և երաժիշտներին, որոնք ակտիվորեն մասնակցել են երկրի մշակութային կյանքին։

1834 թվականից նա Միլանում գտնվող «Salotto Maffei» սալոնի տիրուհի էր, որի հյուրերն էին Ռիսորջիմենտոյի, իտալական մշակույթի և գիտության բազմաթիվ գործիչներ, այդ թվում՝ Ալեսանդրո Մանձոնին, Անտոնիո Ռոզմինի-Սերբատին, Վինչենցո Մոնտին, Ջովաննի Պրատին, Մարիո Ռապիսարդին, Ֆրանչեսկո Հայեցը (որը նկարել է Կլարայի դիմանկարը)։ Սրահի հյուրերից են եղել Ֆերենց Լիստը և Ստենդալը։

Բալզակը նրան նվիրել է իր «Երևակայական սիրուհի» պատմվածքը։ Կ.Մաֆֆեին ընկերություն է արել շատ նշանակալի մարդկանց հետ, հատկապես Ջուզեպպե Վերդիի, որի հետ նույն հայացքներն է ունեցել Իտալիայի ապագայի վերաբերյալ, և բանաստեղծուհի Ջանինա Միլլիի։

Եղեկ է կրքոտ հայրենասեր, որը կապեր է ունեցել կարբոնարների և հեղափոխականների հետ։ Նրա սալոնը ոչ միայն գրական և երաժշտական էր, այլև քաղաքական։

Մրցակցել է կոմսուհի Յուլիա Սամոյլովայի հետ` Կառլ Բրյուլովի հետ սերտ մտերմության համար։

Մահացել է մենինգիտից։

## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն
* Буткова О. Юлия Самойлова. Муза Карла Брюллова. М. Рипол Классик, 2017
* Raffaello Barbiera. Il salotto della contessa Maffei

## Արտաքին հղումներ
* La contessa Clara Maffei di Clusone che chiacchierava con Verdi&Co.
* Биография 

Կատեգորիա:Հայտնի գրողների մուսաներ
Կատեգորիա:Մենինգիտից մահացած
Կատեգորիա:Իտալիայի ազնվականություն
Կատեգորիա:Իտալացի կին գրողներ
Էմմա Շենսոն

**Էմմա Շենսոն** (, ), շվեդ նկարիչ, ժանրի և դիմանկարչության մասնագետ, լուսանկարիչ։ Շվեդիայի առաջին պրոֆեսիոնալ կին լուսանկարիչներից մեկը։

## Կենսագրություն
Էմմա Շենսոնը ծնվել է Ուփսալայում, 1827 թվականի սեպտեմբերի 21-ին, տեղի ակադեմիայի գանձապահ Ջոն Շանսոնի և դպրոցի ադմինիստրատոր Մերի Մագադլին Հարիի ընտանիքում։

Պատմությունը չի պահպանել տեղեկատվություն այն մասին, թե ինչպես է նա ծանոթացել լուսանկարչության արվեստին, բայց շատ հավանական է, որ նա գիտելիքներ ստացավ շրջիկ լուսանկարիչներից։

1864 թվականին Ուփսալայում ստուդիա է բացել՝ դառնալով Շվեդիայի առաջին պրոֆեսիոնալ լուսանկարիչներից մեկը և առաջին լուսանկարիչը Ուփսալայում իր սեփական ստուդիայով։ Մինչ այդ կանայք ինքնուրույն չէին զբաղվում լուսանկարչությամբ, այլ հանդես էին գալիս որպես տղամարդկանց օգնականներ։ Մինչև Ուփսալայում ստուդիայի բացումը ոչ ոք քաղաքում մասնագիտորեն չէր զբաղվում լուսանկարչությամբ, քանի որ այդ գործը  նախկինում իրականացնում էին բացառապես շրջիկ լուսանկարիչները։

Դրա հետ մեկտեղ, նա զբաղվում էր ջրաներկով, նկարում էր բնանկարները և դիմանկարները։ Նրա որոշ ստեղծագործություններ ցուցադրվել են Ուփսալայի գլխավոր արվեստի թանգարանում` *Upplandsmuseet*-ում։ Հրապարակել է մի շարք ձեռնարկներ նկարիչների համար ՝ «*Lätta teckningar för nybegynnare*» (լուսանկարներ սկսնակների համար, 1877–1878) և «*Trsniderimönste*» ժողովածուն (Փայտի վրա փորագրության նմուշներ, 1876)։

1880–1890-ական թվականներին Էմման պատրաստել է մի շարք լուսանկարներ՝ նվիրված Ուփսալայի տաճարի վերականգնման գործընթացին։ Նկարները ցույց են տալիս ոչ միայն նրա տեխնիկական հմտությունները, այլև նկարահանելիս դիրքի ճիշտ ընտրության ունակությունը։

Շվեդիայում նրան պատվում են որպես երկրի առաջին կին նկարիչներից և լուսանկարիչներից մեկը Վիլհելմինա Լագերհոլմի, Հիլդա Սյոլինի (*Hilda Sjölin*) և Ռոզալի Սյմանի (*Rosalie Sjöman*) հետ միասին։

Ամուսնացած չի եղել։ Մահացել է Ուփսալայում 1913 թվականի մարտի 17-ին։

## Պատկերասրահ

File:Schenson Uppsala domkyrka 1889 - Restoration.jpg|Ուփսալայի տաճար, 1889
File:Emma Schenson - Uppsala domkyrka, 1860.jpg|Ուփսալայի տաճար, 1860 
File:Emma Schenson - Hammarby 1864 - Linnaeus Bedroom.jpg|Ննջասենյակ, 1864 
File:Uppsala Mounds 1895.jpg|Ուփսալայի բլուրներ, 1985


## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* На сайте libris

Կատեգորիա:Շվեդ լուսանկարիչներ
Կատեգորիա:Շվեդ կին արվեստագետներ
Կատեգորիա:Շվեդ նկարչուհիներ
Սահիբա Գաֆարովա

**Սահիբա Ալի գըզը Գաֆարովա** (, ), ադրբեջանցի քաղաքական գործիչ, Միլլի Մեջլիսի խոսնակը 2020 թվականի մարտի 10-ից, բանասիրական գիտությունների դոկտոր և պրոֆեսոր։

Նոր Ադրբեջան կուսակցության անդամ։

## Կենսագրություն
Ծնվել է Շամկիր քաղաքում։

Գերազանցությամբ ավարտել է ադրբեջանական ռուսաց լեզվի և գրականության մանկավարժական ինստիտուտի ռուսաց լեզվի և գրականության ֆակուլտետը, ինչպես նաև ադրբեջանական լեզուների համալսարանի անգլիական բանասիրության ֆակուլտետը։

Տիրապետում է ռուսերեն և անգլերեն լեզուներին։

Ամուսնացած է, ունի երկու երեխա։

### Քաղաքական գործունեություն
1978 թվականից մինչև 1981 թվականը աշխատել է որպես ուսուցիչ Շամքիր քաղաքի միջնակարգ դպրոցներից մեկում։

1981 թվականից մինչև 2020 թվականը եղել է լաբորանտ, մանկավարժ, գլխավոր մանկավարժ, դոցենտ, Ադրբեջանի ռուսաց լեզվի և գրականության մանկավարժական ինստիտուտի պրոֆեսոր, Արևմտյան համալսարանի արևմտյան լեզուների ֆակուլտետի դեկան, Բաքվի սլավոնական համալսարանի եվրոպական լեզուների բաժնի վարիչ։

2010 թվականից 2020 թվականը եղել է Բաքվի սլավոնական համալսարանում միջազգային հարաբերությունների բաժնի պրոռեկտոր։

2006 թվականից մինչև 2007 թվականը աշխատել է Միչիգանի համալսարանի կանանց և գենդերային հետազոտությունների ինստիտուտում ԱՄՆ պետքարտուղարության «Ֆուլբրայթ Սկոլարշիփ» ծրագրի շրջանակներում։

2010 թվականից մինչև 2020 թվականը եղել է  Միլլի Մեջլիսի չորրորդ և հինգերորդ գումարումների պատգամավոր։

2015 թվականից մինչև 2020 թվականը եղել է Ադրբեջանի Միլի Մեջլիսի ընտանիքի, կանանց և երեխաների հարցերով կոմիտեի նախագահի տեղակալ։

2013 թվականից մինչև 2015 թվականը ղեկավարել է Եվրոպայի Խորհրդի Խորհրդարանական վեհաժողովի գենդերային հավասարության, ռասիզմի և այլատյացության դեմ պայքարի ենթահանձնաժողովները։

2015 թվականից մինչև 2017 թվականը եղել է Եվրոպայի Խորհրդի Խորհրդարանական վեհաժողովում «Կանայք բռնությունից զերծ» խորհրդարանական խմբակցության քաղաքական համակարգողը, կանանց նկատմամբ բռնությունների հիմնական զեկուցողը, ԵԽԽՎ միգրացիայի, փախստականների և տեղահանվածների հանձնաժողովի նախագահ, Բյուրոյի անդամ։

2018 թվականից մինչև 2020 թվականը եղել է «Եվրանեսթ» խորհրդարանական վեհաժողովում Ադրբեջանի պատվիրակության ղեկավար։

Ներկայումս հանդիսանում է Ադրբեջանի խորհրդարանի պատվիրակության ղեկավարը Միջխորհրդարանական վեհաժողովում Անկախ պետությունների Համագործակցության մասնակից պետությունների (IPA CIS) և թյուրքալեզու երկրների խորհրդարանական վեհաժողովում (TurkPA):

2016 թվականին, Ադրբեջանի Հանրապետության նախագահի հրամանագրով, «Վաստակավոր ուսուցիչ» պատվավոր կոչում է շնորհվել Ադրբեջանում կրթության զարգացման գործում իր վաստակի համար։

Հեղինակն է մի քանի դասագրքերի, դասավանդման գործիքների, մեկ մենագրության, ինչպես նաև ավելի քան 80 գիտական հոդվածների։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Ադրբեջանի Ազգային ժողովի 4-րդ գումարման պատգամավորներ
Կատեգորիա:Ադրբեջանի Ազգային ժողովի 5-րդ գումարման պատգամավորներ
Կատեգորիա:Ադրբեջանի Ազգային ժողովի 6-րդ գումարման պատգամավորներ
Կատեգորիա:Ադրբեջանի կին քաղաքական գործիչներ
Կատեգորիա:Ադրբեջանի քաղաքական գործիչներ
Կատեգորիա:Բանասիրական գիտությունների դոկտորներ
Կատեգորիա:Նոր Ադրբեջան կուսակցության անդամներ
Իդա Տրոդցիգ

**Իդա Տրոդցիգ** (, ),  շվեդ լուսանկարիչ, ազգագրագետ, ճապոնագետ և գրող։

## Կենսագրություն
Իդան ծնվել է 1864 թվականի սեպտեմբերի 6-ին Շվեդիայի Կալմար քաղաքում։ Յակոբ Հենիք Մագնետի և Բերթա Ամանդիատի դուստրն է։ 20 տարեկան հասակում նա ընդունվել է Ստոկհոլմի համալսարանի  Konstfack քոլեջ։ 1888 թվականին երկար նամակագրությունից հետո նա ամուսնացավ իր մորեղբոր՝ Գերման Տրոդցիգայի հետ, որն ապրում էր Ճապոնական Կոբե նավահանգստի տարածքում գտնվող օտարերկրյա անկլավայում։ Ամուսնությունը ստիպված էին կնքել Գերմանիայում, որտեղ իրենց արյունակցական անձնական կապերը չէին համարվում անօրինական։

Իդա Տրոդցիգը Ճապոնիա է տեղափոխվել 33 տարեկանում։ Այնտեղ նա ուսումնասիրել է ճապոներեն և տեղի մշակույթը, ճապոնական նկարչությունը կտավի վրա, ինչպես նաև թեյի տոնախմբություն և իկեբանա, որի համար ստացել է դիպլոմ։ 
Այդ ամենի վրա նա ծախսել է 10 տարի, և դարձել առաջին օտարերկրացին, որը թեյի վարպետության համար ստացել է դիպլոմ։ 1911 թվականին նա հրատարակել է հարուստ նկարազարդված «Cha-no-yu, japanernas teeceremoni» գիրք, որը ամբողջովին նվիրված էր թեյի տոնակատարությանը։ 1898 թվականին առաջին անգամ Շվեդիա վերադառնալուն պես շվեդական թերթերում և ամսագրերում նա հրատարակեց իր նշումները, համագործակցեց Շվեդիայի Ազգագրական թանագարանի հետ։ Հաջորդ անգամ նա Ճապոնիայից վերադարձել է 1909 թվականին և ապրել  Շվեդիայում մինչև 1912 թվականը։ 1921 թվականին, ամուսնու մահից հետո Իդան մեկընդմիշտ վերադարձել է Շվեդիա։ 1921 թվականին նա Գյոթեբորգ քաղաքում աշխատել է «James Lundgren & Co» թեյի ընկերությունում։ Շվեդիայում զբաղվել է թեյի և դրա ավանդույթների  հանրաճանաչմամբ։

Իր գլխավոր նվաճումը Իդան համարել է 1935 թվականին Յուրգորդեն կղզում թեյերի արարողակարգի համար ճապոնական տան ստեղծումը, որը գոյատևել է մինչև 1969 թվականին տեղի ունեցած հրդեհը։ Ճապոնական տունը   վերականգնվել է  միայն 1990 թվականին։ Իդայից նաև մնացել են 1900 թվականին Ճապոնիայում ստեցծված իր լուսանկարչական հավաքածուն, ճապոնական նկարների պատճեները և ակվարելը, որոնք հետագայում փոխանցվել են Շվեդիայի Ազգագրական թանագարանին։

## Մահը
Իդա Տրոդցիգ մահացել է 1943 թվականին Ստոկհոլմում։ Գերման Տրոդցիգայի հետ ամուսնության ժամանակ նա ունեցել է 3 դուստր։ Իդայի ավագ աղջկա՝ Ինեսի դուստրը՝ Գաբի Ստենբերգը եղել  է դերասանուհի։ Մյուս երկու դստրերը մահացել են թայֆունի հետևանքով։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* https://kulturnav.org/e973bdf7-7a8c-4ad8-a406-79b80ed0cfe0
* https://www.myheritage.fr/names/ida_trotzig
* https://gentlewaytea.com/2017/11/25/ida-trotzig-an-early-student-japanese-tea-ceremony-in-1900/ 
* https://fumablog.sorkfjord.com/2018/07/27/japansernas-teceremoni-av-ida-trotzig-en-detaljerad-studie-av-teceremonin/ 
* https://digitaltmuseum.org/021037462233/trotzig-ida-1864-1943
* https://stockholm87.wordpress.com/tag/fotografier/page/2/ 
* http://www.asiaphotobooks.eu/index.php?item=japan&action=page&group_id=43&page=1&lang=EN 
* https://www.svd.se/ett-levande-forflutet

Կատեգորիա:Արևելագետներ
Կատեգորիա:Շվեդ ազգագրագետներ
Կատեգորիա:Շվեդ գրողներ
Կատեգորիա:Շվեդ լուսանկարիչներ
Կատեգորիա:Շվեդ կին արվեստագետներ
Կատեգորիա:Շվեդ մարդաբաններ
Կատեգորիա:Շվեդ նկարիչներ
Իդա ֆոն Շուլցենհայմ

**Իդա Էլեոնորա Դավիդա ֆոն Շուլցենհայմ**  (, ), շվեդ նկարիչ, որի գործերում գերակշռում են կենդանիների նկարները։

## Կենսագրություն
Իդա ֆոն Շուլցենհայմը ծնվել է 1859 թվականի հունվարի 8-ին, Ստորա Սկեդվիում, կալվածատեր Բարոն Դավիդ Թեոդոր ֆոն Շուլցենհայմի և Իդա Սոֆիա Սեդերբորգի ընտանիքում։ Սովորել է Շվեդիայի գեղարվեստի թագավորական ակադեմիայում, 1888 թվականից՝ Փարիզում, նկարիչների Ժյուլեն Դյուպրեի, Ժյուլ Լեֆևրի և Ժան-Ժոզեֆ Բենջամին-Կոնստանի ղեկավարությամբ։ Իդա ֆոն Շուլցենհայմը արժանացել է պատվավոր հիշատակի 1889 թվականին Փարիզի Համաշխարհային ցուցահանդեսում, 1890 թվականին Ամիենում՝ արծաթե մեդալի, 1891 թվականին Ստոկհոլմում՝ ոսկե մեդալի և 1892 թվականին Փարիզի ցուցահանդեսում՝ պատվո հիշատակի։

Ֆոն Շուլցենհայմը իր աշխատանքները ցուցադրել է Չիկագոյի (Իլինոյս նահանգ) կերպարվեստի պալատում 1893 թվականի Համաշխարհային ցուցահանդեսի ժամանակ։

Ֆոն Շուլցենհայմը 1910 թվականին դարձավ շվեդ կին նկարիչների ընկերության հիմնադիրը (), զբաղեցնելով  առաջին նախագահի պաշտոնը։ Իդան ստեղծեց այդ կազմակերպությունը այն նպատակով, որ կին նկարիչները, ովքեր հաճախ այնքան մեծ ուշադրության չէին արժանանում, որքան իրենց տղամարդ գործընկերները, ավելի շատ հնարավորություններ ունենային դառնալ իրենց արվեստի համար հանրաճանաչ և գնահատված, այլ ոչ թե ուշադրություն սևեռել իրենց սեռի վրա, որպես այդպիսին. «Դուք չե՞ք կարծում, որ մենք կին նկարիչներս ցանկանում ենք հայտնի դառնալ միայն այն պատճառով, որ մենք կին ենք։ Ես նկատի ունեմ՝ կցանկանայինք ցուցադրել մեզ, եթե ստիպված չլինեինք դա անել»։

Իդա ֆոն Շուլցենհայմը 1927 թվականին պարգևատրվել է Գրականության և արվեստի մեդալով։ Մահացել է 1940 թվականի ապրիլի 24-ին Ստոկհոլմում։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Riksarkivet Föreningen Svenska Konstnärinnor och Ida von Schulzenheim
* Ida von Schulzenheim, Intervju i Idun 1889 

Կատեգորիա:Շվեդ նկարչուհիներ
Կատեգորիա:Շվեդիայի գեղարվեստի թագավորական ակադեմիայի անդամներ
Կատեգորիա:Շվեդ կին արվեստագետներ
Մոնրեալի մանկական գրադարան

**Մոնրեալի մանկական գրադարան**, հանրային գրադարան և ոչ առևտրային կազմակերպություն է, որը գտնվում է Քվեբեկ նահանգի Մոնրեալ քաղաքում։

## Պատմություն
Մոնրեալի մանկական գրադարանը հիմնադրվել է 1929 թվականին։ Դա եղել է Մոնրեալի անգլալեզու և ֆրանսերեն խոսող երեխաների համար նախատեսված առաջին անվճար մանկական գրադարանը։ Մոնրեալի մանկական գրադարանի նախաձեռնողն է եղել Էլիզաբեթ Մյուրրեյը, որը պետական ծառայության երկար ավանդույթ ունեցող ընտանիքից էր և հավատում էր, որ յուրաքանչյուր երեխա պետք է ունենա գրքեր կարդալով այն նույն հնարավորությունը, որն ինքը վայելել է իր մանկության տարիներին։ Երբ նա իմացել է, որ Ֆրեյզերի ինստիտուտի գրադարանավարուհի Մ. Դե Կրևեկոերը մանկական ընթերցանության համար բաժին է ստեղծել, սակայն չունի գրքեր գնելու միջոց, Միսս Մյուրրեյը կապվել է տեղական խորհրդի հետ, որը Մաիսիե ՄքՍփորմանի գլխավորությամբ կոմիտե է ստեղծել` հասկանալու համար մանկական գրադարան հիմնելու հնարավորությունները։ Դրամահավաք կազմակերպելով` կոմիտեն ստացել է 3000 դոլար, և 1929 թվականի հոկտեմբերին Ֆրեյզերի ինստիտուտի սենյակներից մեկը բացվել է երեքից տասնվեց տարեկան բոլոր աղջիկների և տղաների համար։ Գրադարանավար Վիոլետ Մակևանի ղեկավարությամբ, աշխատանքի առաջին ամսվա ընթացքում մասնակիցների թիվը աճել է մինչև 208 երեխա։

## Գործունեություն
thumb|Պոլարիս մասնաճյուղի ներսում
Մոնրեալի մանկական գրադարանն առաջարկում է մի շարք միջոցառումներ, ներառյալ ծնողների և երեխաների պատմությունների ժամ, արհեստագործություն, ընթերցանության ակումբներ և խմբային գործունեություն, ինչպիսին է շախմատի ակումբը։

Գրադարանի բոլոր ծրագրերն ու միջոցառումները անվճար են և նախատեսված են զրոյից տաս տարեկան երեխաների համար։

Ի հավելումն այս ներշենքային գործունեությանը, Մոնրեալի մանկական գրադարանն ընդգրկված է նաև մի շարք այլ կրթական նախագծերում։

## Տեղադրվածություն
Գրադարանը գտնվում է Սթ. Միշել, 4121 հասցեում։ Գրադարանի ղեկավարը Պաուլա Լեբրասսորն է։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* 
*Montreal Families 

Կատեգորիա:Կանադայի գրադարաններ
Սուրբ Աստվածածին վանք (այլ կիրառումներ)

**Սուրբ Աստվածածին անվանումով** կան հետևյալ վանքերը և անապատները.

## Հայաստան

# Սուրբ Աստվածածին եկեղեցի, գյուղ Արզական (Կոտայքի մարզ)

## Արցախ

# Սուրբ Աստվածածին անապատ, քաղաք Շուշի (Շուշիի շրջան)

## Ադրբեջան

# Սուրբ Աստվածածին վանք, գյուղ Վերին Ագուլիս (ՆԻՀ, Որդուարի շրջան)
When You're Gone (երգ, Բրայան Ադամս և Մելանի Սի)

**«When You’re Gone»**, ԱԲրայան Ադամսի և Մելանի Սիի երգը։ Բրայան Ադամսը որոշել է ձայնագրել երգը Մելանի Սիի հետ, որն այդ ժամանակ դեռ հանդես էր գալիս համաշխարհային ճանաչում ունեցող Spice Girls խմբում և սկսել էր սոլո կարիերա։

Սինգլը հասել է երրորդ հորիզոնականին Մեծ Բրիտանիայում, որտեղ վաճառվել է ավելի քան 670 000 պատճեն։

Ավստրալիայում սինգլը հասել է չորրորդ հորիզոնականին և մնացել  Թոփ-50-ում 21 շաբաթ։

## Երգացանկ
***UK CD1 **
#"When You're Gone" – 3:25
#"Hey Baby" – 3:48
#"When You're Gone"  – 3:25

***UK CD2 **
#"When You're Gone" – 3:25
#"I Love Ya Too Much" – 4:05
#"What Does It Do to Your Heart" – 3:07
***UK cassette single **
#"When You're Gone" – 3:25
#"Hey Baby" – 3:48

***Australian CD single **
#"When You're Gone" – 3:25
#"On a Day Like Today" – 3:30
#"Hey Baby" – 3:48
#"I Love Ya Too Much" – 4:05

## Հիթ-շքերթներ

### Շաբաթական հիթ-շքերթներ

### Տարեկան հիթ-շքերթներ

## Հավաստագրեր

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Բրայան Ադամսի երգեր
Կատեգորիա:Մելանի Սիի երգեր
Կատեգորիա:Սենտիմենտալ սիրային երգեր
Քրոս Քրիք

**Քրոս Քրիք** (), 1983 թվականին նկարահանված ամերիկյան կենսագրական ֆիլմ, որն առաջադրվել է «Օսկար» մրցանակի հետևյալ չորս անվանակարգերում. «Օսկար երկրորդ պլանի լավագույն դերասանուհու համար» (Էլֆրի Վուդարդ), «Օսկար երկրորդ պլանի լավագույն դերասանի համար» (Ռիփ Տորն), «Լավագույն երգ» և «Լավագույն հանդերձանքի դիզայն»։ Ֆիլմը նաև մասնակցել է Կաննի կինոփառատոնի գլխավոր մրցութային ծրագրին։

## Սյուժե
1928 թվականին Նյու Յորքի սկսնակ գրող Մարջորի Կինան Ռոուլլինգսը նարնջի այգի է գնում Ֆլորիդայում, երբ նրա վերջին գիրքը մերժվում է հրատարակչի կողմից։ Տեղափոխվելով այնտեղ` նա ծանոթանում է տեղացիների, այդ թվում` աֆրոամերիկացի Չիգիի հետ, որն սկսում է աշխատել նրա համար, չնայած նրան, որ ինքը չի կարող նրան վճարել։

## Դերերում
* Մերի Սթինբյորգեն` Մարջորի Կիննան Րոուլինգս
* Էլֆրի Վուդարդ՝ Չիգի
* Ռիփ Տորն՝ Մարշ Թերներ
* Դանա Հիլլ՝ Էլլի Թերներ
* Ջոաննա Մաիլս՝ Միսսիս Թորներ

## Առաջադրումներ
Ֆիլմն առաջադրվել է Օսկար մրցանակ` չորս անվանակարգերում.

* Երկրորդ պլանի լավագույն դերասան (Ռիփ Թորն) 
* Երկրորդ պլանի լավագույն դերասանուհի (Էլֆրի Վուդարդ)
* Հագուստի լավագույն ձևավորում (Ջոե Ի. Թոմփքինս)
* Լավագույն երաժշտություն (Լեոնարդ Ռոզենման)

Ֆիլմը ներկայացվել է նաև Կաննի 1983 թվականի փառատոնին։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* 
* 

Կատեգորիա:1980-ականների ամերիկյան ֆիլմեր
Կատեգորիա:1980-ականների անգլերեն ֆիլմեր
Կատեգորիա:1983 ֆիլմեր
Կատեգորիա:Universal Pictures ֆիլմեր
Կատեգորիա:Ամերիկյան անկախ ֆիլմեր
Կատեգորիա:Ամերիկյան դրամա ֆիլմեր
Կատեգորիա:Ամերիկյան կենսագրական դրամա ֆիլմեր
Կատեգորիա:Ամերիկյան կենսագրական ֆիլմեր
Կատեգորիա:Ամերիկյան մելոդրամա ֆիլմեր
Կատեգորիա:Գրական ստեղծագործությունների էկրանավորումներ
Կատեգորիա:Ֆիլմեր, որոնց գործողությունները տեղի են ունենում 1920-ականներին
Կատեգորիա:Ֆիլմեր, որոնց գործողությունները տեղի են ունենում 1930-ականներին
Կատեգորիա:Ֆիլմեր, որոնց գործողությունները տեղի են ունենում Ֆլորիդայում
Էլվիսի սենդվիչ

**Գետնանուշի կարագով և բանանով սենդվիչ**, կամ **գետնանուշի կարագով, բանանով և բեկոնով սենդվիչ**, հաճախ հիշատակվում է որպես **Էլվիսի սենդվիչ** () կամ պարզապես **Էլվիս** (), բոված հացի կտորների վրա գետնանուշի կարագով, կտրատած կամ մանրացված բանանով և երբեմն բեկոնով սենդվիչ։ Այն հաճախ պատրաստվում է թավայում կամ գրիդլում։ Այս սենդվիչի բաղադրատոմսը հրապարակվել է մի շարք խոհարարական գրքերում և լրագրերի հոդվածներում։ Այն վաճառվում է ռեստորաններում, որոնք մասնագիտանում են գետնանուշի կարագով սենդվիչների վրա, ինչպիսին է օրինակ Peanut Butter & Co.-ն։

## Էլվիս Փրեսլի և սենդվիչ
Գետնանուշի կարագով և բանանով սենդվիչը համարվում էր հայտնի երաժիշտ Էլվիս Փրեսլիի սիրած ուտեստներից մեկը, որը հայտնի էր իր սննդի նախասիրություններով, ինչպիսիք են «*Հիմարի ոսկե բոքոնը*» ()՝ իտալական հացի բոքոն՝ լցված մեկ ֆունտ բեկոնով, գետնանուշի կարագով և խաղողի դոնդողով։ Էլվիս Փրեսլիի սիրած ուտեստների և խոհարարական ճաշակի մասին գրքերը, ինչպես նաև հրապարակված այլ հաղորդագրությունները նրա ճաշակի մասին բեկոնով կամ առանց դա, գետնանուշի կարագով և բանանով բուտերբրոդների հանդեպ, այնպես են արել, որ սենդվիչը լայնորեն ասոցացվում է Փրեսլիի հետ։ Այն հաճախ հիշատակվում է՝ օգտագործելով երաժշտի անունը։

Հայտնի է գետնանուշի կարագով և բանանով սենդվիչների հանդեպ Փրեսլիի սիրո մասին, սակայն բեկոնը հիշատակվում է ոչ այդքան հաճախ։ Սակայն Փրեսլիի և նրա մոր՝ Գլեդիս Փրեսլիի մասին գրքում ասվում է, որ նա «սիրելի սենդվիչ է ունեցել՝ գետնանուշի կարագով, կտրատած բանանով և խրթխրթան բեկոնով»։ Մեկ այլ հատված նկարագրում է, թե ինչպես էր նա «տենդագին մինչև լուսաբացը» խոսում, «ագահորեն կլանելով» սենդվիչները (այս դեպքում դրանք նկարագրված են՝ որպես բանանի խյուսով պատրաստված)։

Նորությունների լրահաղորդումներից մեկում ասվում է, որ իր պատվին անվանված սենդվիչների մեկնաբանությունների վրա հիմնվելով, Փրեսլին ուտում էր դրանք հավայան հացի վրա կարամելացված բանանով և խրթխրթան բեկոնով, ինչպես նաև իր մոր կամ խոհարարի կողմից՝ բեկոնի ճարպում պատրաստված։ The Good, the Bad, and the Yummy-ն նկարագրում է այն որպես կես բանանից և մի կտոր բեկոնից բաղկացած սենդվիչ։

## Տարբերակներ
Սենդվիչը բազմաթիվ տարբերակներ է ունեցել, որոնցից շատերը հայտարարվել են որպես «Էլվիս Փրեսլիի»։ Նայջելա Լոուսոնը «Nigella Bites» խոհարարական շոուից պատրաստել է «Էլվիս Փրեսլիի տապակած սենդվիչը գետնանուշի կարագով և բանանով» 2007 թվականի սերիայում, որը բաղկացած էր սպիտակ հացից, կարագից, բանանից և գետնանուշի կարագից։

Մեկ այլ խոհարարական շոուում՝ «Sara's Secrets»-ում, «Էլվիս» () սենդվիչը պատրաստվել է Peanut Butter & Co.-յի բաղադրատոմսով, որը ներառել է հացի 8 կտոր, կարագ, բանան, գետնանուշի կարագ, բեկոնի 12 կտոր և մեղր։

Այս սենդվիչի տարբերակներից մեկը բանանի ակումբային սենդվիչն է գետնանուշի կարագով, որը համատեղում է սենդվիչը ակումբային սենդվիչի հետ՝ ավելացնելով հազար, շագանակագույն հազար, շաքար և կիտրոնի հյութ։ Մեկ այլ տարբերակը վաճառվել է «The Memphis» անվանման ներքո, որի բաղադրատոմսում ավելացվել է մեղրը, իսկ բեկոնի կտորները փոխարինվել են բեկոնի շերտերի վրա։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
*Բաղադրատոմսը Food Network-ի կողմից
*

Կատեգորիա:Ամերիկյան խոհանոց
Կատեգորիա:Էլվիս Փրեսլի
Կատեգորիա:Ուտեստներ խոզի մսից
Զառիթափ (մոլորակային անվանակարգ)

[thumb|right|175px|[Փայլածուի վրա գտնվող  մի մասը։ Նրա ամբողջ երկարությունը է, իսկ բարձրությունը հասնումէ ]]
[thumb|right|175px|[Օլիմպով զառիթափ, որը օղակով շրջապատում է հրատյան Օլիմպոսը]]

**Զառիթափը** (, հոգնակի՝ rupēs) մոլորակային անվանակարգի մեջ օգտագործվող սեռային եզրույթ է, որը տրվում է երկնային մարմինների մակերևույթի զարիվայր ձևերին։ Միջազգային անվանումներում (որոնք գրում են լատիներենով և հաստատված են Միջազգային աստղագիտական միության կողմից) *Rupes* բառը, ինչպես և մոլորակային անվանակարգի այլ եզրույթները, գրվում է մեծատառով և հատուկ անունից հետո, իսկ «զառիթափ» բառը հայերեն անվանումներում՝ փոքրատառով։

Լատիներենում *rupes*֊ն նշանակում է «զառիթափ», «սանդղավանդ», «ապառաժ», «ժայռ»։

Եզրույթը, ինչպես և մոլորակային անվանակարգի բոլոր եզրույթները, միայն նկարագրում է օբյեկտի արտաքին տեսքը և ոչինչ չի ասում դրա ծագման մասին, ուստի այն պիտանի է ցանկացած ծագում ունեցող օբյեկտների համար։

Այս եզրույթով առաջին անվանումները (Լուսնի վրա գտնվող Ուղիղ պատ և ) ՄԱՄ֊ը հաստատել է 1961 թվականին։ 2020թվականիմայիսի դրությամբ 87 զառիթափ իր անվանման մեջ պարունակում է տվյալ եզրույթը, այդ թվում՝ 35զառիթափ՝ Փայլածուի վրա, 7՝Արուսյակի, 8՝Լուսնի, 26՝Հրատի, 1՝Պլուտոնի, 3՝Վեստայի, 2՝Լուտեցիայի, 2՝Միրանդայի, 1՝Էնցելադի, 1՝Տիտանիայի և 1՝Սերեսի։

Տարբեր երկնային մարմինների զառիթափերը տարբեր կերպ են անվանվում՝
* Փայլածուի զառիթափերն անվանում են հետազոտական նավերի անուններով.
* Արուսյակի՝ տարբեր ժողովուրդների տան օջախի դիցուհիների պատվին.
* Լուսնի՝ մոտակա խառնարանների կամ ռելիեֆի այլ տարրերի անվանումներով։ Բացի դրանից, զառիթափերից մեկը հնուց անվանում են Ուղիղ պատ՝ իր բնութագրիչ տեսքի համար, իսկ մյուսը՝ ՝ երկրային լեռնահամակարգի անունով.
* Հրատի՝ Ջովանի Սկիապարելլիի կամ Էժեն Անտոնիադիի քարտեզներում նշված մոտակա ալբեդոյի տարրերի անվանումներով.
* Պլուտոնի՝ անցյալի նախագնացների անուններով, որոնք նոր հորիզոններ են բացել Երկրի, ծովի և երկնքի ուսումնասիրության մեջ.
* Վեստայի՝ հին հռոմեական տոների և տեղանունների.
* Լուտեցիայի՝ Հռոմեական կայսրության և Եվրոպայի հարևան տարածքների գետերի այն ժամանակների անվանումներով, երբ Փարիզը կոչվում էր Լուտեցիա.
* Միրանդայի՝ Շեքսպիրի պիեսների հերոսների և աշխարհագրական վայրերի անուններով, (օրինակ՝ Վերոնա զառիթափ).
* Էնցելադի՝ «Հազար ու մի գիշերում» հիշատակված վայրերի անուններով.
* Տիտանիայի՝ — Համանմանորեն Միրանդային.
* Սերեսի՝ աշխարհի գյուղատնտեսական փառատոնների անուններով։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Փայլածուի, Արուսյակի, Լուսնի, Հրատի, Պլուտոնի, Վեստայի, Լուտեցիայի, Միրանդայի, Էնցելադի, Տիտանիայի և Սերեսի զառիթափերի ընթացիկ ցուցակ։

Կատեգորիա:Մոլորակագիտություն
Կատեգորիա:Մոլորակային անվանակարգ
Կատեգորիա:Ռելիեֆի տեսակներ
27 Ակումբի գրաֆիտի (Թել Ավիվ)

**27 Ակումբի գրաֆիտի** (), իսրայելցի նկարիչ Յոնաթան Քիս-Լևի կողմից 2014 թվականի սեպտեմբերին ստեղծված որմնանկար, որը գտնվում է Իսրայելի Թել Ավիվ մայրաքաղաքում՝ մեծ շենքի կողային պատի վրա։ Գրաֆիտիի բարձրությունը 3 մետր է, իսկ լայնությունը՝ 7 մետր, և այն պատկերում է յոթ արտիստների «27 Ակումբից»՝ հայտնի երաժիշտների, արտիստների և դերասանների ցանկից, որոնք մահացել են 27 տարեկան հասակում։

## Պատմություն
Աշխատանքը պատկերում է ձախից աջ Բրայան Ջոնսին, Ջիմի Հենդրիքսին, Ջենիս Ջոպլինին, Ջիմ Մորիսոնին, Ժան Միշել Բասկիային, Կուրտ Քոբեյնին, Էմի Ուայնհաուսին և անհայտ անձի, որն, «ըստ ենթադրությունների նկարիչ Յոնաթան Քիս-Լևն է»։ Գրաֆիտիի այդ մասը ներկված է վարդագույն ներկով և «գոյություն ունի վիճաբանություն, թե արդյոք Քիս-Լևի դեմքը ներկվել է իր կողմից, թե մեկ այլ նկարչի։ Շշուկներից մեկն ասում է, որ Քիս-Լևն այնքան հիասթափված էր այն ամենից, ինչին չի կարողացել հասնել 27 տարեկանում, որ ներկ է օգտագործել դեմքը ծածկելու համար»։ Ինչպես հաղորդվում է, նկարը ստեղծվել է ամբարձչի օգնությամբ, և երկու օր է պահանջվել այն ավարտելու համար։ 
thumb|Քիս-Լևը և Կոժոկինը ամբարձիչ են օգտագործել աշխատանքն ավարտելու համար
Քիս-Լևի մոտ առաջին անգամ յոթ արտիստներին պատկերելու գաղափարն առաջացել է, երբ նա 26 տարեկան էր․ «Ես 27 տարեկան դառնալու շեմին էի, և՝ շատ կարդալով 27 ակումբի մասին, ես վախենում էի, որ ինչ-որ ձև միանալու եմ նրանց։ Ընկերներիցս որոշներն ինձ ծաղրել են, ասելով, որ ես կմիանամ նրանց, եթե նկարիչ լինեմ․․․ Ես խոստացել եմ ինքս ինձ, որ որմնանկար եմ ստեղծելու այս հսկաների հիշատակի պատվին, որը ներառելու է իմ դեմքը խունացած գույներում, և, երբ ես դառնամ 28 տարեկան, ծածկելու եմ դեմքս»։

Քիս-Լևը և նկարիչներ Իտաի Ֆրումինը և Ռոման Կոշոկինը համատեղ որմնանկար են ստեղծել։

## Ընդունելություն
The Forward-ի կողմից որմնանկարն ընդգրկվել է Իսրայելի սթրիթ արտի «պարտադիր դիտման համար» () ցանկում։ «From the Grapevine» վեբ կայքն անվանել այն «հավանաբար ամենատարածված արվեստի աշխատանքը» Ֆլորտենտինի մոտակայքում։ Գրաֆիտին դարձել է Թել Ավիվում շատ արվեստի շրջագայությունների կենտրոնը։ Որոշները վանդալություն են համարում այս աշխատանքը։

Ոմանք այս աշխատանքը մեկնաբանում են որպես փառքի գնի խորհրդանիշ և տեսնում են դրա մեջ ինչ-որ ցավալի որակ։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
*Քիս-Լևի փոստերն այս աշխատանքի մասին Ֆեյսբուքում

Կատեգորիա:Մահվան մշակութային ասպեկտներ
Կատեգորիա:Փողոցային մշակույթ
Կատեգորիա:Գրաֆիտի
Կատեգորիա:2014 նկարներ
Կատեգորիա:Էմի Ուայնհաուս
Կատեգորիա:2014 Իսրայելում
Ջոել Ֆրայ

**Ջոել Ֆրայ** (, ), բրիտանացի դերասան և երաժիշտ։

Նա հայտնվել է Մեծ Բրիտանիայի մի շարք հեռուստասերիալներում, ինչպիսիք են «Սպիտակ վան մարդ»-ը, «Trollied»-ը և «Պլեբս»-ը։ Բացի այդ, նա կերտել է Հիզդար զո Լորաքի դերը «Գահերի խաղ» հեռուստասերիալում և Կարլ Մարքսի դերը՝ «W1A»-ում։

Ֆրայը նաև հանդես է գալիս Animal Circus խմբի կազմում, որը մինի ալբոմ է թողարկել 2012 թվականին։

Նա ավարտել է Դրամատիկական արվեստի թագավորական ակադեմիան։

## Ֆիլմագրություն
### Ֆիլմ

### Հեռուստատեսություն

## Սկավառակագրություն
### Animal Circus
* 2012՝ *Snakes and Ladders*

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* 

Կատեգորիա:Դերասաններ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Երաժիշտներ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Բրիտանացի կինոդերասաններ
Կատեգորիա:Բրիտանացի դերասաններ
Կատեգորիա:Բրիտանացի երաժիշտներ
Կատեգորիա:Անգլիացի դերասաններ
Կատեգորիա:Անգլիացի կինոդերասաններ
Կատեգորիա:Անգլիացի երաժիշտներ
Կատեգորիա:21-րդ դարի դերասաններ
Կատեգորիա:21-րդ դարի բրիտանացի դերասաններ
Կատեգորիա:Դրամատիկական արվեստի թագավորական ակադեմիայի շրջանավարտներ
Աննա Նորդլանդեր

**Աննա Նորդլանդեր** (, ), շվեդ նկարիչ։

## Կենսագրություն
Աննա Նորդլանդերը ծնվել է 1843 թվականին Սկելեֆտեայում, քահանա Նիլս Նորդլանդերի և Աննա Մարիա Էստրինների ընտանիքում։ Նա հինգ երեխաներից ամենակրտսերն էր, սովորում էր տնային դաստիարակչուհու մոտ։ Նրա հայրը սիրում էր նկարել մասնավոր անձանց համար, մասնավորապես, պահպանվել էր նրա կատարած Նիլս Ստրյոմի դիմանկարը, որն այժմ պահվում է Շելլեֆետո եկեղեցու արխիվում։

19-րդ դարի կեսերին կանանց հիմնական զբաղմունքը ավանդաբար համարվում էր տունը և տնային տնտեսությունը, բայց Աննա Նորդլանդերը որոշեց զբաղվել արվեստով։ 1866 թվականին նա ընդունվեց Շվեդիայի գեղարվեստի թագավորական ակադեմիա, երբ ակադեմիան բաց էր կանանց համար։ Ակադեմիան ավարտելուց հետո նա ուսումը շարունակեց Բրյուսելում Ժան-Ֆրանսուա Պորտալսի մոտ և Փարիզի Ժյուլիանի ակադեմիայում։ 1875 թվականից մոր հետ միասին նա բնակվում էր Ստոկհոլմում, որտեղ բացեց իր սեփական ստուդիան։ Աննա Նորդլանդերի ոճը հիմնականում դիմանկարներն էին, բնություն, ժողովրդական և դիցաբանական մոտիվներով աշխատանքները, ներառյալ նկարներ սաամների կյանքից, որոնց նախկինում ոչ ոք չէր նկարել։

Աննան բավականին վաղ մահացավ, նա գրեթե 36 տարեկան էր։ Կենդանության  ընթացքում նրա գործերը  առանձնապես պահանջարկ չունեին, նրա նկարների նկատմամբ հետաքրքրություն առաջացավ նրա մահից շուրջ մեկ դար անց՝ 1990-ականներին։ Այս հետաքրքրության ալիքի վրա 1995 թվականին հիմնադրվեց Աննա Նորդլանդի թանգարանը, որպես Շելլեֆետո թանգարանի մի մաս։ Նրա աշխատանքներից շուրջ 40-ը պահվում են այստեղ։ Նրա նկարները ցուցադրվում են նաև Շվեդիայի ազգային թանգարանի պատկերասրահում։ Ի պատիվ Աննա Նորդլանդների, հիմնադրվել է մրցանակ, որը շնորհվում է երկու տարին մեկ։

## Պատկերասրահ

Anna Nordlander - Flicka i historisk dräkt.jpg|Anna Nordlander|«Պատմական հագուստով աղջիկը»
A Tree. Study (Anna Nordlander) - Nationalmuseum - 22305.tif|Anna Nordlander|«Ծառ»
Två skidåkande lappar. Studie (Anna Nordlander) - Nationalmuseum - 20679.tif|«Երկու սահորդներ»
At the Suspended Cradle. Study (Anna Nordlander) - Nationalmuseum - 20337.tif|«Օրորոցի մոտ»
Anna Nordlander - Norrländskt vinterlandskap.jpg|«Հյուսիսային բնապատկեր»


## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն
* Barbro Werkmäster (1993). Anna Nordlander och hennes samtid. Uppsala: Almqvist & Wiksell. ISBN 91-86072-18-8

## Արտաքին հղումներ
* Nordlander, Anna (1843 - 1877)
* Anna Nordlander

Կատեգորիա:Շվեդ նկարչուհիներ
Կատեգորիա:Շվեդ կին արվեստագետներ
Կատեգորիա:Շվեդիայի գեղարվեստի թագավորական ակադեմիայի անդամներ
Չարլզ Բելլ

**Չարլզ Բելլ** (;), շոտլանդացի ֆիզիոլոգ և անատոմ, Լոնդոնի թագավորական ընկերության անդամ։

## Կենսագրություն
Եղել է անատոմ և վիրաբույժ Ջոն Բելլի (1763-1820 թվականներ) փոքր եղբայրը։ 1828 թվականից որպես անատոմիայի պրոֆեսոր աշխատել է Լոնդոնում, 1836-ից՝ Էդինբուրգում։ Գիտականի կարևոր ձեռքբերումներից մեկը համարվում է ծայրամասային նյարդային համակարգի և գլխուղեղի որոշակի բաժնի միջև կապի բացահայտումը։ 1811 թվականին գիտնականը ձևավորում է վարկած այն մասին, որ ողնուղեղի հետին արմատիկները ապահովում են զգայական գործառույթները, մինչդեռ առջևի արմատիկներն ապահովում են մոտորիկան։ 1822 թվականին Բելլի վարկածը հաստատեց ֆրանսիացի ֆիզիոլոգ Ֆրանսուա Մաժանդին և այսօր ողնուղեղի նյարդային ճյուղավորումների տարբերակումը ըստ գործառույթների հայտնի է որպես Բելլ-Մաժանդիի օրենք։

1829 թվականին ֆիզիոլոգիայի զարգացման գործում մեծ ավանդ ունենալու համար գիտնականը պարգևատրվել է Մեծ Բրիտանիայի թագավորական գիտական ընկերության մեդալով։

## Գիտական աշխատանքների ընտրանի
**Essays on the Anatomy of Expression in Paiting, (1806)*
**New Idea of Anatomy of the Brain, (1811)*
**The Nervous System of Human Body, (1830)*
**The hand; its Mechanism and vital Endowments, as evincing Design, (1833)*.

## Գրականություն
*  թվականներ։
* Enzyklopädie des Wissens. Bd. 2. Köln, 1990.

## Տես նաև
* Բելլ-Մաժանդիի օրենք
* Բելլի պարալիչ

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Էդինբուրգի թագավորական ընկերության անդամներ
Կատեգորիա:Էդինբուրգի համալսարանի շրջանավարտներ
Կատեգորիա:Թագավորական շքանշանով պարգևատրվածներ
Կատեգորիա:Լոնդոնի թագավորական ընկերության անդամներ
Կատեգորիա:Մեծ Բրիտանիայի բժիշկներ
Կատեգորիա:Շոտլանդացի բժիշկներ
Կատեգորիա:Շոտլանդացի նկարիչներ
Կատեգորիա:Շվեդիայի գիտությունների թագավորական ակադեմիայի անդամներ
Ջին Ամդալ

**Ջին Ամդալ** (, ), հաշվողական տեխնիկայի բնագավառի ամերիկացի գիտնական, մաթեմատիկոս և գործարար, առավել հայտնի է IBM ընկերությունում իր գործունեությամբ, այնուհետև որպես *Amdahl Corporation* հիմնադիր։ Հեղինակել է ի պատիվ իրեն անվանակոչված օրենքը, որտեղ ձևակերպել է զուգահեռ հաշվարկային համակարգերի հիմնարար սահմանափակումները։ Համարվում է XX դարի համակարգչային համակարգերի մեծագույն նախագծող։

## Կենսագրություն
Ջիմ Ամդալը ծնվել է 1922 թվականի նոյեմբերի 16-ին Ֆլանդրոյում (Հարավային Դակոտա նահանգ, ԱՄՆ), շվեդ-նորվեգացի ներգաղթյալների ընտանիքում։ Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի տարիներին ծառայել է ծովային նավատորմում, 1948 թվականին ավարտել է Հարավային Դակոտա նահանգի համալսարանը՝ ստանալով ինժեներ-ֆիզիկոսի մասնագիտություն։ Ուսումը շարունակել է Մադիսոն նահանգի Վիսկոնսինի համալսարանում՝ սովորելով տեսական ֆիզիկա Ռոբերտ Սաքսի մոտ, 1952 թվականին պաշտպանելով դոկտորական ատենախոսությունը և ստեղծելով սեփական WISC համակարգչի նախագիծը։

Նույն թվականի հունիսին աշխատանքի է ընդունվել IBM ընկերությունում, որտեղ աշխատել է IBM 704, IBM 709 համակարգիչների և *Stretch* նախագծի վրա, որի հիման վրա ստեղծվել է IBM 7030 գերհամակարգիչը։ 1955 թվականին Ամդալը հեռացել է IBM ընկերությունից, ուր նորից վերադարձել 1960 թվականի սեպտեմբերին՝ դառնալով IBM System/360 համակարգչային գծի առաջատար ճարտարագետ։

Վերջնականապես հեռանալով IBM-ից 1970 թվականի սեպտեմբերին՝ Ամդալը Fujitsu ընկերության օգնությամբ ստեղծել է Amdahl Corporation ընկերությունը, որը դարձել է IBM-ի մրցակից՝ վաճառելով System/360-ի հետ համատեղելի հիմնական ծրագրեր։

1979 թվականից համակարգչային տեխնոլոգիաների ոլորտում զբաղվել է անկախ ձեռներեցությամբ։ Ունեցել է մի քանի պատվավոր դոկտորական աստիճաններ և արժանացել իմի շարք մրցանակներ մասնագիտական ոլորտում։

Ջիմ Ամդալը մահացել է 2015 թվականի նոյեմբերի 10-ին Պալո Ալտոյում (Կալիֆոռնիա, ԱՄՆ) թոքաբորբից (իր 93-րդ տարեդարձից վեց օր առաջ)։ Կյանքի վերջին տարիներին ունեցել է Ալցհայմերի հիվանդություն։

## Մրցանակներ
* Ուոլլես Մաքդաուելի մրցանակ (1976)
* Հարրի Հուդի հուշամրցանակ (1983) 
* Էկկերտ-Մոկլիի մրցանակ (1987)
* Fellow Awards (1998)

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Oral history interview with Gene M. Amdahl — Ջին Ամդալի հետ բանավոր հարցազրույց (1989 թվական) Չարլզ Բեբիջի համալսարանի կայքում։

Կատեգորիա:IBM աշխատակիցներ
Կատեգորիա:ԱՄՆ-ի ինֆորմատիկայի ոլորտի գիտնականներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի գիտնականներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի գործարարներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի ճարտարագետներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի մաթեմատիկոսներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի ֆիզիկոսներ
Կատեգորիա:Գիտությունների դոկտորներ
Կատեգորիա:Թոքաբորբից մահացածներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի երկարակյացներ
Բեռնուլի (ընտանիք)

**Բեռնուլի ընտանիք** (*Bernoulli*) —շվեցարարական-բողոքական ընտանիք, որի անդամներից շատերը  XVII-XVIII դարերում նշանակալի ներդրում են ունեցել գիտության մեջ։ Մասնավորապես այս դինաստիան տվել է 9 ականավոր մաթեմատիկոսներ և ֆիզիկոսներ (նրանցից 3-ը՝ հանճարեղ), ինչպես նաև հայտնի պատմաբաններ, արվեստի գործիչներ, ճարտարապետներ, իրավաբաններ և այլոց։ 17-18-րդ դարերում Բեռնուլի շվեցարարական բազմանդամ ընտանիքը  նշանակալի ներդրում ունեցավ գիտության մեջ։

Գիտության և մշակույթի մեջ  պատմաբանները հաշվել են Բեռնուլի ընտանիքի առնվազն 30 հայտնի ներկայացուցիչներ։ Սանկտ Պետերբուրգի Գիտությունների ակադեմիայի ակադեմիկոսների թվում հինգը Բեռնուլի ընտանիքից է։ 105 տարի շարունակ առանց ընդմիջումների Բեռնուլիի ընտանիքի ներկայացուցիչները զբաղեցնում էին Բազելի համալսարանի մաթեմատիկայի ամբոնը։

## Պատմություն
Բեռնուլի ընտանիքը սերում է  դեռևս 15-րդ դարից,  նրա ներկայացուցիչը ՝ Բերնուիլա անունով, բնակվում էր Ֆլանդերում (Հարավային Նիդեռլանդներ, այժմ ՝ Բելգիա)։ 1582 թվականին Իսպանիայի Կաթոլիկ իշխանությունների կրոնական ճնշումների պատճառով բողոքական վաճառական Հակոբ Բեռնուլին ընտանիքի հետ հեռացավ Անտվերպենից և տեղափոխվեց Ֆրանկֆուրտ։ Քանի որ կրոնական բաժանումները չէին դադարել Գերմանիայում, 1622-ին  Յակոբի թոռը, կրելով նույն անունը (1598-1634), հաստատվել է Բազելում (Շվեյցարիա) և ստացել Շվեյցարիայի քաղաքացիություն։

Յակոբի որդիՆ, որին պատմաբանները անվանում են «Նիկոլայ ավագ» (1623-1708), կազմակերպել է դեղագործական ապրանքների առևտուրը և շուտով դարձել է քաղաքի հարուստ  բնակիչ, Բազելի քաղաքային խորհրդի անդամ։ Նա ուներ 11 երեխա, որոնք էլ Բեռնուլի դինաստիայի հիմք հանդիսացան։

Բեռնուլի ընտանիքի երեք սերունդ տվել է 9 նշանավոր մաթեմատիկոսներ և ֆիզիկոսներ, որոնցից ամենահայտնիներն են։
* Յակոբ Բեռնուլի (1654—1708)
* Յոհան Բեռնուլի (1667—1748), Յակոբի փոքր եղբայրը
* Դանիել Բեռնուլի (1700—1782), Յոհանի որդին
* Յակոբ II Բեռնուլի (1759—1789), Դանիելի  ազգականը
Նույն ընտանիքից է նաև Մարիա Բեռնուլին՝ Հերման Հեսսեի  առաջին կինը։

Բեռնուլիի սերնդի ներկայացուցիչները այսօր հիմնականում բնակվում են Բազելում։

## Օբյեկտներ, ընտանիքի անդամների անուններ
* Բեռնուլիի դիֆերենցիալ հավասարումը՝ ի պատիվ Յակոբի
* Բեռնուլիի հավասարում հիդրոդինամիկայում՝ ի պատիվ Դանիելի
* Բեռնուլիի լեմինսկատ՝ ի պատիվ Յակոբի.
* Բեռնուլիի բազմանդամներ՝ ի պատիվ Յակոբի.
* Բեռնուլիի անհավասարություն՝ ի պատիվ Յակոբի.
* Բեռնուլիի բաշխում, Բեռնուլիի սխեման հավանականության տեսության մեջ՝ ի պատիվ Յակոբի.
* Բեռնուլիի հերթափոխ՝ ի պատիվ Յակոբի.
* Բեռնուլիի բանաձև՝ ի պատիվ Յակոբի.
* Բեռնուլիի թիվերը՝ ի պատիվ Յակոբի.
Փարիզի 8-րդ շրջանում ի պատիվ այս ընտանիքի  կա  փողոց՝ Rue Bernoulli,ի պատիվ ի պատիվ Դանիելի,  Մոսկվայի պետական համալսարանի համալիր համակարգերի մաթեմատիկական հետազոտությունների ինստիտուտում ՝ՄՊՀ-ում լաբորատորիան անվանվեց Բեռնեուլիի անունով։

## Տոհմածառ
Տես ավելի մանրամասն ՝ Բեռնուլիի տոհմածառը.

## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն
* 
* 

Կատեգորիա:Բեռնուլի ընտանիք
Կատեգորիա:Մաթեմատիկայի պատմություն
Մորիս Ուիլքս

**Մորիս Վինսենթ Ուիլքս** (, ), համակարգչային գիտությունների բնագավառի բրիտանացի գիտնական։

## Կենսագրություն
Մորիս Վինսենթ Ուիլքսը ծնվել է 1913 թվականի հունիսի 13-ին Դադլիում (Անգլիա)։ 1931-1934 թվականներին սովորել է Քեմբրիջի համալսարանում, 1936 թվականին ստացել փիլիսոփայության դոկտորի կոչում՝ գրելով ատենախոսություն իոնոլորտյում ռադիոալիքների տարածման վերաբերյալ։ Դրանից հետո աշխատել և դասավանդել է իր ուսանած համալսարանում։ 1945 թվականից մինչև 1980 թվականը ղեկավարել է համակարգչային լաբորատորիան։

Ուիլքսի ձեռքբերումներից են EDSAC մշակումը՝ մշտական հիշող սարքով առաջին համակարգիչը, որը հիշում էր ծրագրային կոդը, ինչպես նաև միկրոկոդի հայտնաբերումը։ 1957 թվականին հիմնել է Բրիտանական համակարգչային միությունը և դարձել նրա առաջին նախագահը։ 

Ես հստակ հիշում եմ այն պահը, երբ գիտակցեցի, որ այդուհետև կյանքիս մեծ մասը անցնելու է իմ սեփական ծրագրերում սխալների որոնմամբ

1947 թվականին Ուիլքսն ամուսնացել է Նինա Թվայմանի հետ։ Նրանք ունեցել են երեք երեխա. աղջիկները՝ Մարգարեթն ու Հելենը, որդին՝ Թվայմանը։ Նինան վախճանվել է 1980 թվականին։ Մորիս Վինսենթ  Ոիլքսը մահացել է 2010 թվականի նոյեմբերի 29-ին Քեմբրիջում

## Պարգևներ
* 1956 — ընտրվել է Լոնդոնի թագավորական միության անդամ
* 1967 — Թյուրինգի մրցանակ՝ EDSAC-ի մշակման և ծրագրավորման գրադարան հասկացության ներմուծման համար 
* 1968 — Հարրի Հուդի հուշամրցանակ համակարգչային տեխնոլոգիաների զարգացման գործում ունեցած ներդրման համար
* 1972 – ստացել է գիտությունների պատվավոր դոկտորի աստիճան Նյուքասլի համալսարանի կողմից
* 1976 — Մեծ Բրիտանիայի թագավորական ճարտարագիտական ակադեմիայի պատվավոր անդամություն
* 1980 — Էկկերտ-Մոկլիի մրցանակ և Ուոլաս Մաքդաուելի մրցանակ
* 1980 — Ընտրվել է ԱՄՆ Գիտությունների ազգային ակադեմիայի արտասահմանյան անդամ
* 1981 — Ֆարադեյի մեդալ
* 1982 — Հարոլդ Պենդերի մրցանակ
* 1988 — C&C Prize
* 1992 — Կիոտոյի մրցանակ
* 1997 — Ջոն ֆոն Նեյմանի մեդալ համակարգչային տեխնիկայի զագրացման գործում կատարած ներդրման համար

## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն
* «Automatic Digital Computers», John Wiley & Sons, New York, 1956, 305 стр., QA76.W5 1956.
* «Time-sharing Computer Systems», Elsevier, 1975. ISBN 0-444-19525-4
* «Memoirs of a Computer Pioneer», The MIT Press. 1985. ISBN 0-262-23122-0

## Արտաքին հղումներ
* Страница Уилкса на сайте Кембриджского университета 
* Морис Уилкс и Том Килбурн 
* 
* Listen to an oral history interview with Maurice Wilkes – recorded in June 2010 for An Oral History of British Science  at the British Library
* An after-dinner talk by Maurice Wilkes at King's College, Cambridge, about Alan Turing. Filmed on 1 October 1997 by Ian Pratt (video)

Կատեգորիա:ԱՄՆ-ի գիտությունների ազգային ակադեմիայի անդամներ
Կատեգորիա:ԱՄՆ-ի գիտությունների ազգային ակադեմիայի արտասահմանյան անդամներ
Կատեգորիա:Բրիտանացի գիտնականներ
Կատեգորիա:Բրիտանացի ճարտարագետներ
Կատեգորիա:Բրիտանացի մաթեմատիկոսներ
Կատեգորիա:Բրիտանացի ֆիզիկոսներ
Կատեգորիա:Երկարակյացներ
Կատեգորիա:Տեղեկատվական տեխնոլոգիաների անձինք
Կատեգորիա:Քեմբրիջի համալսարանի շրջանավարտներ
Չակ Քլոուզ

**Չակ Քլոուզ** (), լրիվ անունը՝ *Չարլզ Թոմաս Քլոուզ* (, ), ժամանակակից ամերիկացի նկարիչ, ֆոտոռեալիզմի խոշորագույն ներկայացուցիչներից մեկը։

## Կյանք և գործունեություն
Չակ Քլոուզը ծնվել է 1940 թվականի հուլիսի 5-ին Մոնրոյում (Վաշինգտոն նահանգ, ԱՄՆ), Լեսլի Դուրվարդ Քլոուզի և Միլդրեդ Վագներ Քլոուզի ընտանիքում։ Հայրը մահացել է, երբ Չակը 11 տարեկան է եղել։ Մանուկ հասակում Քլոուզը տառապում էր նյարդամկանային հիվանդությամբ, որի պատճառով նրա համար դժվար էր ոտքերը բարձրացնել, և նեֆրիտի նոպայով, որի պատճառով նա դպրոց չի հաճախել վեցերորդ դասարանի մեծ մասը։ Նույնիսկ դպրոցում նա վատ է սովորել դիսլեքսիայի պատճառով, որը ժամանակին չի ախտորոշվել։ Նրա վաղ աշխատանքների մեծ մասը շատ մեծ դիմանկարներ են, որոնք հիմնված են լուսանկարների վրա, օգտագործելով ֆոտոռեալիզմ կամ հիպերռեալիզմը։ Նա տառապում է պրոզոպագնոզիայով (դեմքի կուրություն) և ենթադրվել է, որ հդա է առաջին անգամ նրան ոգեշնչել դիմանկարներ ստեղծել։

1958-1960 թվականներին Քոուզը սովորել է Everett Community College-ում։ 1962 թվականին ավարտել է Վաշինգտոնի համալսարանը (բակալավրի), 1964 թվականին՝ Եյլի համալսարանը (մագիստրոս)։ Մասնագիտությամբ ուսուցիչ է, սակայն իր կյանքի մեծ մասը նվիրել է գեղանկարչությանը։ Սկսած 1960-ական թվականներից, լուսանկարչության օգնությամբ նա ստեղծում է մեծ ձևաչափի կտավներ յուղաներկերով։ Մինչև 1980 թվականը նա արդեն ուներ ավելի քան 100 աշխատանք։
1969 թվականին Չակ Քլոուզի նկարները ներկայացվել են Նյու Յորքի Արվեստի Ուիթնի թանգարանում կազմակերպված բիենալեում։ 1970 թվականին անցկացվել է նկարչի առաջին անհատական ցուցահանդեսը։ 1973 թվականին նրա կտավներն առաջին անգամ ցուցադրվել են Նյու Յորքի ժամանակակից արվեստի թանգարանում։ 2014 թվականի դեկտեմբերին նրա ստեղծագործությունը ներկայացվել է Ավստրալիայի ժամանակակից արվեստի թանգարանում (Սիդնեյի), որտեղ նա ներկա է եղել։

1988 թվականին ստացած ողնաշարի  վնասվածքի հետևանքով նկարիչը կաթվածահար է եղել, բայց շարունակել է նկարել։

2000 թվականին Չակ Քլոուզին շնորհվել է է Միացյալ Նահանգների արվեստների բնակավառում ազգային մեդալ։

2008 թվականին Էրմիտաժ պետական թանգարանում «Էրմիտաժի 20/21» նախագծի շրջանակներում անցկացվել է Չակ Քլոուզի անհատական ցուցահանդեսը, որը բացվել է հեղինակի ներկայությամբ։ Նա մասնակցել է շուրջ 800 խմբակային ցուցահանդեսների։

## Անձնական կյանք
Չակ Քլոուզն ու Լեսլի Ռոուզն ունեցել են երկու դուստր։ Նրանք բաժանվել են 2011 թվականին։ 2013 թվականն Քլոուզն ամուսնացել է Սիենա Շիլդսի հետ։ Հետագայում նրանք բաժանվել են։

## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն
* 
* 
* 
* 

Կատեգորիա:Ամերիկացի դիմանկարիչներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի նկարիչներ
Կատեգորիա:Արվեստի և գրականության ամերիկյան ակադեմիայի անդամներ
Կատեգորիա:Եյլի համալսարանի շրջանավարտներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի լուսանկարիչներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի գրաֆիկներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի ժամանակակից արվեստագետներ
Հայ-չիլիական հարաբերություններ

**Հայ-չիլիական հարաբերություններ**, երկկողմ դիվանագիտական հարաբերություններ Հայաստանի և Չիլիի միջև։ Չիլիում մոտ 600 մարդ ունի հայկական ծագում։ Երկրները Միավորված ազգերի կազմակերպության անդամներ են։

## Պատմություն
[thumb|right|280px|[Հայաստանի նախագահ Սերժ Սարգսյանը և Չիլիի նախագահ Միշել Բաչելետը 2014 թվականի հուլիսին երկկողմ համաձայնագիր են ստորագրել:]]
20-րդ դարում և ցեղասպանության ավարտից կարճ ժամանակ անց շատ հայեր նավով գնացել են «Ամերիկա»՝ չիմանալով, որ ուղևորվում են Հարավային Ամերիկա։ Չիլի ժամանած առաջին հայերը բնակություն են հաստատել Լիայլյայ քաղաքում՝ Վալպարաիսո նավահանգստից ոչ հեռու։ 1940-ական թվականներին Չիլիի կառավարությունը խրախուսում էր ներգաղթը երկիր, ինչը հանգեցրել է երկիր ժամանած հայերի ավելացմանը։ 1993 թվականի ապրիլի 15-ին Հայաստանը և Չիլին դիվանագիտական հարաբերություններ են հաստատել։

2007 թվականին Չիլիի կառավարությունը ճանաչել է Հայոց ցեղասպանությունը։ 2010 թվականին Հայաստանը պատվավոր հյուպատոս է նշանակել Սանտյագոյում։ 2014 թվականի հուլիսին Հայաստանի նախագահ Սերժ Սարգսյանը պաշտոնական այցով եղել է Չիլիում, որտեղ բանակցություններ է վարել Չիլիի նախագահ Միշել Բաչելետի հետ։ Նախագահները քննարկել են հայ-չիլիական երկկողմ հարաբերությունների ամրապնդմանն առնչվող հարցերի լայն շրջանակ և հեռանկարային մի շարք ոլորտներում համագործակցության զարգացմանն ուղղված համատեղ ջանքերը։ Երկրների ղեկավարները երկրների արտգործնախարարությունների միջև ստորագրել են Փոխըմբռնման և համագործակցության հուշագիր։ 2016 թվականին Չիլին Երևանում մշտական պատվավոր հյուպատոս է նշանակել։

2018 թվականի ապրիլին երկրները նշել են դիվանագիտական հարաբերությունների հաստատման 25-ամյակը։ Նույն թվականին Հայաստանը և Չիլին չեղյալ են հայտարարել վիզաները դիվանագիտական և պաշտոնական անձնագրեր ունեցողների համար։

## Առևտուր
2018 թվականին երկրների միջև ապրանքաշրջանառության ծավալը կազմել է 1,9 միլիոն ԱՄՆ դոլար։ Հայաստանից Չիլի արտահանվում է երկաթի հանքաքար։ Չիլիից Հայաստան արտահանվում են ձուկ և ոգելից խմիչքներ (գինի)։

## Դիվանագիտական ներկայացուցչություններ
* Չիլիում Հայաստանի շահերը ներկայացված են Բուենոս Այրեսում դեսպանության և Սանտյագոյում պատվավոր հյուպատոսության միջոցով։
* Հայաստանում Չիլիի շահերը ներկայացված են Մոսկվայում դեսպանատան և Երևանում պատվավոր հյուպատոսության միջոցով։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Հայաստանի երկկողմ հարաբերություններ
Կատեգորիա:Չիլիի երկկողմ հարաբերություններ