Ռալֆ Էլլիսոն

**Ռալֆ Ուոլդո Էլլիսոն** (, ), աֆրոամերիկացի գրող, գրաքննադատ և գրականագետ։ Հատկապես հայտնի է 1952 թվականին լույս տեսած իր միակ ավարտուն «Անտեսանելի մարդը» վեպով, որի համար 1953 թվականին արժանացել է Ազգային գրական մրցանակի։

## Կենսագրություն
Ռալֆ Էլլիսոնը ծնվել է 1914 թվականի մարտի 1-ին ԱՄՆ-ի Օկլահոմա նահանգի Օկլահոմա Սիթի քաղաքում։ Երեք տարեկան հասակում կորցրել է հորը։ 1933 թվականին ընդունվում է Ալաբամա նահանգի Թասքիգի համալսարան (*Tuskegee University*), որտեղ ուսանում է երաժշտություն։ Ուսանողական տարիներին նա տարվում է մոդեռնիստական գրականությամբ։ Երեք տարի սովորելուց հետո ուսման վարձը վճարել չկարողանալու հետևանքով ստիպված է լինում լքել համալսարանը և մեկնում է Նյու Յորք։ Այստեղ նա ծանոթանում է նկարիչ Ռոմարե Բիրդենի և գրող Ռիչարդ Ռայթի հետ։ Վերջինիս խորհրդով էլ Էլլիսոնն սկսում է փորձել իր ուժերը գրական ասպարեզում։ 1937-1944 թվականներին նա պարբերաբար պատմվածքներ և գրաքննադատական հոդվածներ է հրապարակում նյույորքյան զանազան ամսագրերում և թերթերում։ 1940-ական թվականներին Էլլիսոնն աշխատում է իր «Անտեսանելի մարդը» վեպի վրա, որը լույս է տեսնում 1952 թվականին։ Ստեղծագործությունն արժանանում է գրական հանրության ջերմ ընդունելությանը, իսկ հեղինակը 1953 թվականին արժանանում է Ազգային գրական մրցանակի (*National Book Award*)։ 1955 թվականին Էլլիսոնը մեկնում է Եվրոպա և այնտեղ մնում մինչև 1958 թվականը։ Որոշ ժամանակ նա բնակվում է Հռոմում։ Վերադառնալով հայրենիք նա աշխատանքի է ընդունվում Բարդ քոլեջ (*Bard College*) և պաշտոնավարում այնտեղ որպես Ամերիկյան և Ռուս գրականության դասախոս, իսկ 1964 թվականին աշխատանքի է անցնում Ռեթգերի (*Rutgers University*) և Եյլի համալսարաններում։ Նույն թվականին Էլլիսոնը հրատարակում է «Հետապնդիր և գործիր» էսսեների ժողովածուն։ Նա այս ժամանակաշրջանում շարունակում է աշխատել իր «Տասնինը հունիսի» վեպի վրա, որը սակայն այդպես էլ մնում է անավարտ։ 1970 թվականին գրողին շնորհվում է Ֆրանսիայի Արվեստ և գրականության շքանշան, իսկ 1975 թվականին դառնում է Արվեստի և գրականության ամերիկյան ակադեմիայի անդամ։ 1985 թվականին գրողը հրատարակում է «Անցնելով տարածք» էսսեների ժողովածուն, որում անդրադառնում է Ուիլյամ Ֆոլքների, աֆրոամերիկյան նշանավոր գրող Ռիչարդ Ռայթի գրական ժառանգությանը, ինչպես նաև աֆրոամերիկյան մշակույթի դերին ԱՄՆ-ում։

Վախճանվել է 1994 թվականի ապրիլի 16-ին Նյու Յորքում՝ ենթաստամոքսային գեղձ քաղցկեղից։

## Մատենագիտություն
### Վեպեր
* 1952 - «Անտեսանելի մարդը» (*Invisible Man*)
* 1999 - «Տասնինը հունիսի» (*Juneteenth*)
* 2010 - «Երեք օր մինչ կրակոցները...» (*Three Days Before the Shooting...*)

### Պատմվածքներ
* 1996 - «Տուն թռչել և այլ պատմվածքներ» (*Flying Home and Other Stories*)

### Էսսեներ
* 1964 - «Հետապնդիր և գործիր» (*Shadow and Act*)
* 1986 - «Անցնելով տարածք» (*Going to the Territory*)
* 1995 - Ռալֆ Էլլիսոնի էսսեների ժողովածու (*The Collected Essays of Ralph Ellison*)
* 2002 - «Կյանքը երաժշտության հետ. Ռալֆ Էլլիսոն ջազային գրվածքները» (*Living with Music: Ralph Ellison's Jazz Writings*)

### Նամակներ
* 2000 - *Trading Twelves: The Selected Letters of Ralph Ellison and Albert Murray*

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Աֆրոամերիկացի գրողներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի գրողներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի արձակագիրներ
Կատեգորիա:20-րդ դարի ամերիկացի վիպասաններ
Կատեգորիա:Ամերիկացի լրագրողներ
Կատեգորիա:Ինքնակենսագիրներ
Կատեգորիա:Երաժշտական քննադատներ
Կատեգորիա:Գրաքննադատներ
Կատեգորիա:Արվեստի և գրականության ամերիկյան ակադեմիայի անդամներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի քննադատներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի տղամարդ վիպասաններ
Կատեգորիա:Ամերիկացի գրականագետներ
Կատեգորիա:20-րդ դարի ամերիկացի պատմվածքագիրներ
Կատեգորիա:Պոստմոդեռնիստ գրողներ
Կատեգորիա:Անիսֆիլդ Վուլֆ գրքային մրցանակի դափնեկիրներ
Կատեգորիա:20-րդ դարի ամերիկացի տղամարդ գրողներ