Բերզե լա Վիլ

**Բերզե լա Վիլ,** վանական համալիր, գտնվում է Քլունի մոտակայքում (աբբայությունից 6 կիլոմետր հարավ-արևելք և Մակոնից 11 կիլոմետր հյուսիս-արևմուտք), հիմնադրվել է 11-րդ դարում։

## Պատմություն
Մատուռը ի սկզբանե պատկանել է Քլունի  վանականներին։ 
1100 թվականին Քլունի վանահայրը իր տրամադրության տակ ընդունել է Բերզեին և հրամայել  կառուցել նոր տաճար, այն բանից հետո, երբ հինը քանդվել է ուժեղ փոթորկի պատճառով։ Հարակից կառույցը, որը ստացել է «վանական ամրոց» անվանումը, կառուցվել է 16-րդ դարում։ Հեղափոխության ընթացքում հետապնդվող վանականները հեռացել են այդտեղից, իսկ եկեղեցին վաճառվել և օգտագործվել որպես հողագործների օժանդակ շինություն։

1887 թվականին Բերզեի ծխական եկեղեցու քահանա Ֆիլիբերտ Ժոլիվենը  հայտնաբերել է որմնանկարչության հետքեր՝ պատերը ծածկող ներկի հաստ շերտի տակ։ Վերականգնումից հետո մատուռը բացել է իր հարստությունն  ողջ փառքով` 12-րդ դարի առաջին կեսի որմնանկարներ, որոնք պատրաստվել են իտալացի վարպետների կողմից։

## Ճարտարապետություն
Աղոթատունը երկհարկանի է։ Ներքևի մասը ծածկված է կամարակապ պահոցով, վերին մասը, որը կազմված է նավից, ծածկված գլանաձեւ պահոցով՝ երգչախմբով, և աբսիդից՝  ծածկված գնդաձև պահոցով, երեք մեծ պատուհաններով՝ կիսաշրջանաձև ծայրերով։

## Որմնանկարներ
Մատուռի նկարները ցույց է տալիս արտահայտված բյուզանդական ազդեցությունը (հիերատիկական կեցվածքներ, գծագրության նրբագեղ գծեր), ինչպես նաև օտտոնյան դարաշրջանի գերմանական արվեստի ազդեցությունը (պատկերագրության տարրեր և գունային լուծումներ)։ Կենտրոնական կոմպոզիցիան պատկերում է Քրիստոսին Փառքի մեջ, Տիրոջ ձեռքով իր պսակը սատարող տասներկու առաքյալներ, որոնցից միայն վեցը կարող են ճանաչվել իրենց հատկանիշներով (ձախ կողմում՝ Պողոսը, որի ձեռքում ավետարան է, և Պետրոսը, աջ կողմում կանգնած, բանալիներ ունի)։ Ներքևում, առաքյալների ոտքերի տակ, գտնվում են երկու եպիսկոպոս (աջ կողմում) և երկու սարկավագներ (ձախ կողմում)։ Սրբեր՝ Վենսան և Լոուրենս, հատկապես հարգված այդ տարածաշրջանում։ Առաջին հարկում, խոյակների տակ, պատկերված է վեց կույս՝ թանկարժեք հագուստով։ Այդ պատկերներից երկուսը դեռ կարելի է կարդալ նույնականացնող արձանագրություններ՝ Սուրբ Ագաթա և Կոնսորցիումներ։ Նրանց տակ, կույր կամարների դիմաց, պատկերված են երկու տեսարաններ՝ Սենտ Վինսենտը զինվորների գործիքների վրա և Սուրբ Վասիլիի կյանքից մի տեսարան։ Ինը սուրբ նահատակների պատկերները տեղադրված են ներքին ֆրիզի վրա, որն ամբողջությամբ չի պահպանվել։ Որմնանկարների պահպանությունը նպաստել է այն բանին, որ դրանց ստեղծման ժամանակ օգտագործվել են այնպիսի ներկանյութեր, ինչպիսիք են լազուրիտը, օխրան և սուսրը։

## Պատկերասրահ

Berzé-la-Ville, La chapelle aux Moines F 019 Be.jpg|
11th century unknown painters - Spandrel figure - WGA19714.jpg|
Berze la Ville Apostel1.jpg|


## Մատենագրություն
* Élisabeth Balley-Mercier, *Les peintures murales de Berzé-la-Ville (chapelle des Moines)*, revue « Images de Saône-et-Loire » n° 44 (hiver 1979-1980), pp.&nbsp;3–8.
* Maria Hillebrandt, * Berzé-la-Ville*, thèse.
* M. Jantzen, *La Chapelle aux Moines à Berzé-la-Ville, Monuments Historiques*.
* E. Lapina, *The Mural Paintings of Berzé-la-Ville in the Context of the First Crusade and the Reconquista*, Journal of Medieval History, 2005.
* Emile Magnien, *Les peintures murales de Berzé-la-Ville*, Mâcon, 1958.
* D. Méhu, *Berzé-la-Ville, Chapelle des moines*, dans les Dossiers d'Archéologie,  juillet-août, 2002.
* F. Mercier F, *Les Primitifs Français, La Peinture Clunisienne en Bourgogne à l'époque romane, Son histoire et sa technique*, Paris, 1932.
* F. Mercier, *Berzé-la-Ville, La Chapelle du Château des Moines*, Société Française d'archéologie, 1937.
* Fernand Nicolas, *Les Peintures Murales à la Chapelle des Moines de Berze-la-Ville*, Académie de Mâcon, 1993 (48 pages).
* Fernand Nicolas, *Regards sur les peintures d'une chapelle*, revue « Images de Saône-et-Loire » n° 129, pp.&nbsp;3–5.
* Raymond Oursel, *Les peintures de la chapelle des moines de Berzé*.
* Raymond Oursel, *Bourgogne Romane*, Ed. Zodiaque; 1986; p.&nbsp;147-150 'Comment visiter la chapelle de Berzé'.
* E. Palazzo, *L’iconographie des fresques de Berzé-la-Ville dans le contexte de la réforme grégorienne*, Cahiers de Saint-Michel de Cuxa, 1988.
* J. Rollier-Hanselmann, *D’Auxerre à Cluny: techniques de la peinture murale entre le siècle en Bourgogne*, Poitiers, 1997.
* J. Rollier-Hanselmann, *Les peintures murales de Cluny III et de Berzé-la-Ville*, Dossiers d'Archéologie, 2002.
* J. Rollier-Hanselmann, *Berzé-la-Ville, La Chapelle des Moines : découverte d’un Christ caché sous les repeints*, Société française d’archéologie, 2005.
* J. Rollier-Hanselmann, *La Chapelle des Moines de Berzé-la-Ville* : image du monde chrétien médiéval, 2007. 
* D. Russo, *Espace peint, espace symbolique, construction ecclésiastique : les peintures de Berzé-la-Ville*, Revue Mabillon, 2000.
* N. Stratford, *Visite de Berzé-la-Ville, Le gouvernement d'Hughes de Semur à Cluny*, Cluny, 1990.
* J.Virey, *Peintures Murales de la Chapelle des Moines à Berzé-la-Ville*, Mâcon, 1913.
* J.Virey, *Saint-Hugues et la Chapelle de Berzé*, Mâcon, 1930.
* J.Virey, *Les églises romanes de l’Ancien Diocèse de Mâcon, Cluny et sa région*, Mâcon, 1935.

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* narthex.fr
* монашеская капелла в Берзе

Կատեգորիա:Բնօրինակում անաղբյուր հոդվածներ
Կատեգորիա:Ճարտարապետական հուշարձաններ
Կատեգորիա:Վանքեր այբբենական կարգով