open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Զելանդիա (մայրցամաք)

[справа|մինի|295x295пкс|Զելանդիայի ֆիզիկական քարտեզը, որտեղ երևում է մայրցամաքի սահմանները [Ավստրալիայի, Ֆիջիի և Վանուատուի հետ]]
справа|մինի|274x274пкс|Զելանդիայի հարավային հատվածի քարտեզը
**Զելանդիա**, հայտնի է նաև **Թասմանյան** կամ **Նորզելանդական մայրցամաք**, թվով 8-րդ մայրցամաքը, որն առանձնացել է Ավստրալիա մայրցամաքից 60-85 միլիոն տարի առաջ։ Մայրցամաքն Անտարկտիդայից առանձնացել է 130- 185 միլիոն տարի առաջ։ Հավանաբար ջրածածկ է եղել 23 միլիոն տարի առաջ։ Միանշանակ չի կարելի ասել, որ մայրցամաքն ամբողջովին եղել է ջրի երեսին։ Մայրցամաքի մեծ մասը (93 %) գտնվում է Խաղաղ օվկիանոսի տակ։

Զելանդիայի տարածքը կազմում է ավելի քան 4.900.000 կմ2։ Այն ավելի մեծ է քան Գրենլանդիան և Հնդկաստանը։ Մայրցամաքի տարածքը երկու անգամ փոքր է Ավստրալիայից։ Զելանդիա մայրցամաքի մեծ մասը կազմում է Նոր Զելանդիան, իսկ մեծությամբ երկրորդը՝ Նոր Կալեդոնիան է։

Ջրի տակ են գտնվում Լորդ Հաու լեռնաշղթան, Չելինջեր, Քեմփբել, Նորֆոլկ, Գիկուրանգի և Չաթամ բարձրավանդակները։ Մասամբ ջրի տակ են գտնվում Լուիսայդ, Մելիշ, Քենն, Չեսթերֆիլդ և Դեմփեր բարձրավանդակները։

ԱՄՆ երկրաբանական ինստիտուտի ամսագրի մեջ տպված հոդվածում, գիտնականների խումբը հայտնաբերված մայրցամաքը, որը կազմում է Ավստրալիայի 2/3-ը, առաջարկում է համարել մայրցամաք, այլ ոչ թե միկրոմայրցամաք։

## Ծանոթագրություններ

## Աղբյուրներ
* The coast and beyond , including map of the New Zealand continent from ^ Figure 8.1: New Zealand in relation to the Indo-Australian and Pacific Plates. The State of New Zealand’s Environment 1997 (1997). Retrieved on 2007-04-20.
* a b Keith Lewis; Scott D. Nodder and Lionel Carter (2007-01-11). Zealandia: the New Zealand continent. Te Ara — the Encyclopedia of New Zealand. Retrieved on 2007-02-22.
* «Searching for the lost continent of Zealandia», The Dominion Post, 29 September 2007. Retrieved on 2007-10-09. «We cannot categorically say that there has always been land here. The geological evidence at present is too weak, so we are logically forced to consider the possibility that the whole of Zealandia may have sunk.»
* Mortimer, Nick (2006), «Zealandia», Australian Earth Sciences Convention, Melbourne, Australia, гг. 4.
* Wood, Ray; Vaughan Stagpoole, Ian Wright, Bryan Davy and Phil Barnes (2003). New Zealand’s Continental Shelf and UNCLOS Article 76 (PDF), Institute of Geological and Nuclear Sciences series 56; НИВА technical report 123, Wellington, New Zealand: Institute of Geological and Nuclear Sciences Limited; National Institute of Water and Atmospheric Research, 16. Retrieved on 2007-02-22. «The continuous rifted basement structure, thickness of the crust, and lack of seafloor spreading anomalies are evidence of сделки of the New Zealand land mass to Gilbert Seamount.»
* Figure 4. Basement rocks of New Zealand. UNCLOS Article 76: The Land mass, continental shelf, and deep ocean floor: Accretion and suturing. Retrieved on 2007-04-21.
* Fossil forest: Features of Curio Bay/Porpoise Bay Retrieved on 2007-11-06
* Flannery, Tim (1994). The Future Eaters. Grove Press, New York. Pages 42–43.

Կատեգորիա:Մայրցամաքներ
Շոթա Գրիգալաշվիլի

**Շոթա Գրիգալաշվիլի** (; ), վրացի ֆուտբոլիստ։ Վրաստանի ֆուտբոլի ազգային հավաքականի կիսապաշտպան։

## Կարիերա
Շոթան Թբիլիսիի «Դինամո» ակումբի սան է։ Հարազատ թիմի կազմում կարողացել է դառնալ Վրաստանի չեմպիոն։ 2009 թվականին տեղափոխվել է «Զեստափոնի» ֆուտբոլային ակումբ, որտեղ 4 տարվա ընթացքում կարողացել է մասնակցել հարյուր խաղի։ Այնտեղ՝ «Զեստափոնիում», Շոթան կարողացել է արժանանալ առաջնության և սուպերգավաթի հաղթողի տիտղոսներին։ 2012 թվականին տեղափոխվել է Ռուսաստան՝ դառնալով «Ալանիա» ակումբի խաղացող։ 2013 թվականի հունվարին տեղափոխվել է Խաբարովսկի «Էներգի» ֆուտբոլային ակումբ։

## Ձեռքբերումներ
 **Դինամո (Թբիլիսի)**։

* Վրաստանի 2004/05 մրցաշրջանի չեմպիոն

 **Զեստափոնի**։

* Վրաստանի 2010/11 առաջնության հաղթող։
* 2010/11 թվականի Վրաստանի սուպերգավաթի հաղթող։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* 

Կատեգորիա:Դինամո Թբիլիսիի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Թբիլիսի քաղաքում ծնվածներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի Պրեմիեր Լիգայի խաղացողներ
Կատեգորիա:Վրաստանի հավաքականի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Վրացի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Տղամարդկանց ֆուտբոլի կիսապաշտպաններ
Կատեգորիա:Ալանիայի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Իրտիշի ֆուտբոլիստներ
Տրոկսլերի էֆեկտ

thumb|400px|Փակե'ք մի աչքը ձեռքի ափով: Ձեռքերով կռթնե'ք սեղանին, ֆիքսե'ք գլուխը ձեռքերով պատկերից 15-30 սմ հեռավորությամբ: Բաց աչքով ֆիքսե'ք կենտրոնի խաչը և մի քանի վայրկյան հայացքը մի' փոխեք. անհրաժեշտ անշարժությունն ապահովելու դեպքում մանուշակագույն կետիկները կանհետանան: Բարդության դեպքում օգտագործե'ք մեծացված պատկերը:
**Տրոկսլերի էֆեկտ կամ Տրոկսլերի ֆենոմեն**, ֆիզիոլոգիական ֆենոմեն տեսողական ընկալման ոլորտում։ Առաջին անգամ նկարագրել է շվեյցարացի բժիշկ, փիլիսոփա և քաղաքագետ Իգնաց Տրոկսլերը 1804 թվականին։

## Նկարագրություն
Ֆենոմենը դրսևորվում է, երբ դադարում են ընկալվել տեսողական գրգռիչները, որոնք խիստ կայուն դիրք ունեն աչքի ցանցաթաղանթի նկատմամբ։

## Կենսաբանական նշանակություն
Ողնաշարավոր կենդանիների աչքի կառուցվածքի յուրահատկությունն այն է, որ կենտրոնական զարկերակի և ցանցաթաղանթի երակների դասավորությունը ռեցեպտորների առաջ է գտնվում։ Աչքի այդպիսի կառուցվածքը հանգեցնում է այն բանին, որ մազանոթները ստվերում են ցանցաթաղանթի ռեցեպտորները, ինչը կոնպենսատորային մեխանիզմի բացակայության դեպքում կհանգեցներ պատկերի ամբողջական ընկալման խախտմանը։

Օպտիկական կոնպենսացիայի առանձնահատկությունն այն է, որ ուղեղն «անջատում» է անշարժ հատվածների պատկերումը ցանցաթաղանթին։ Քանի որ նորմալ վիճակում կենդանու աչքերը ֆիքսում են օբյեկտը շատ կարճատև ժամանակում (մարդու աչքերը տեսողական պատկերը ֆիքսում են օբյեկտը 0.2-0.6 վայրկյանում, որից հետո թրթռում է լինում), ապա միակ անշարժ օբյեկտը ցանցաթաղանթի նկատմամբ մնում են հենց աչքի կառուցվածքային տարրերը։ Այդպիսով, հեռացնելով երկար ժամանակ տեսողական դաշտում հայտնված անշարժ օբյեկտները` ի հայտ է գալիս աչքի թերությունները քողարկելու հնարավորություն (այդ թվում` աչքի ոսպնյակի, ապակեմարմնի, եղջերաթաղանթի թերություններ)։

## Սահմանափակում
Տրոկսլերի էֆեկտը մասամբ սահմանափակված է անկյունային չափերով և օբյեկտի` աչքի օպտիկական առանցքի նկատմամբ ունեցած դիրքով։

Քանի որ ցանցի դեղին կետի շրջանում մազանոթներ չկան, այդ պատճառով կոնպենսացիայի անհրաժեշտություն չի առաջանում։ Դրա հետևանքով ֆենոմենը դրսևորվում է միայն անկյունագծային տեսողության շրջանում։ Երկրորդ սահմանափակումը ցանցաթաղանթում պատկերների չափերն են։ Ամենայն հավանականությամբ, քանի որ մազանոթների տրամագիծը փոքր է, ապա անշարժ, մեծ օբյեկտների ընկալման դադարում տեղի չի ունենում։

## Դիտարկում
* Փորձարկվողը քթի մի կողմում ամրացնում է 2-3 կտոր մուգ թուղթ` 2-3 մմ հաստությամբ։
* Փորձարկվողը ֆիքսում է գլուխը ձեռքերով` արմունկներով կռթնելով սեղանին և պահպանելով լիակատար անշարժությունը։
* Փորձարկվողը ֆիքսում է հայացքը քթի թղթերից մեկին և չի թարթում հայացքը մինչև տեսողական ընկալման դադարումը։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Տեսողական պատրանքներ
Պատյանով մարդը (քանդակ, Տագանրոգ)

**«Պատյանով մարդը»** (), քանդակագործական կոմպոզիցիա ՌԴ Ռոստովի մարզի Տագանրոգ քաղաքում, որը ստեղծել է հայազգի քանդակագործ Դավիթ Բեգալովը Անտոն Չեխովի համանուն պատմվածքի հիման վրա։

## Նկարագրություն
Քանդակագործական կոմպոզիցիան պատկերում է գրողի համանուն պատմվածքը և նրա խեղճ, ոչ այն է անձրևից ու քամուց, ոչ այն է սեփական տանջանքներից ու վախից թաքնվել փորձող ուսուցիչ Բելիկովին։ Քանդակը տեղադրվել է Տագանրոգի արական դասական գիմնազիայի ձախ թևի ճակատի առջև։ Այդ գիմնազիայում է սովորել Անտոն Չեխովը և աշխատել է Բելիկովի` «պատյանով մարդու» նախատիպերից մեկը։

Բելիկովի ստույգ նախատիպը հայտնի չէ։ Որոշ ժամանակակիցներ (այդ թվում ազգագրագետ, գրող Վլադիմիր Բոգորազը և գրող, թատերական քննադատ, Անտոն Չեխովի կրտսեր եղբայր ու նրա կենսագիր Միխայիլ Չեխովը) կարծում էին, որ «պատյանով մարդու» նախատիպը հին հունարենի ուսուցիչ, Տագանրոգի գիմնազիայի տեսուչ Ալեքսանդր Դյակոնովն էր, ուրիշներն էլ նկարագրում էին Դյականովի բնավորության այնպիսի գծեր, որոնք հերքում էին առաջինների տեսակետը։ Այսպես, պատմաբան, մանկավարժ Պավել Ֆիլևսկին նշել է Դյականովի առատաձեռնությունը և գրել. «Ես էլ պնդում եմ, որ «պատյանով մարդու» և Ա. Դյակոնովի միջև ոչ մի ընդհանրություն չկա, և Ա. Պ. Չեխովի այս ստեղծագործությունում տեղական որևէ կոլորիտ հնարավոր չէ գտնել»։

Քանդակը պատրաստելու և նրա տեղադրելու համար քաղաքային բյուջեի ծախսերը կազմել են 723802 ռուբլի։ Հուշարձանը քաղաքի սեփականությունն է։

## Ստեղծման պատմություն
Չեխովի հոբելյանի նախօրեին քաղաքային վարչակազմն անցկացրեց տվյալ քանդակը ստեղծելու մրցույթ, որտեղ հաղթեց Դավիթ Բեգալովը։ Հուշարձանը հանդիսավորությամբ բացվեց 2010 թվականի հունվարի 27-ին, Անտոն Չեխովի 150-ամյակին նվիրված միջոցառումների ընթացքում։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Հուշարձաններ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:2010 հիմնադրումներ
Կատեգորիա:Տագանրոգի հուշարձաններ
Կատեգորիա:Գրական հերոսների արձաններ
Կատեգորիա:Տագանրոգի տեսարժան վայրեր
Կատեգորիա:Անտոն Չեխով
Բարսեղ Եղիազարյանի բնակելի տուն

**Բարսեղ Եղիազարյանի բնակելի տուն**, պատմամշակութային հուշարձան Երևանի Կենտրոն վարչական շրջանում՝ Աբովյան փողոցում։

## Պատմություն
Շենքի կառուցման աշխատանքներն սկսվել են 1884 թվականին։ Այն կառուցվել է Քաղաքային դումայի պատգամավոր, հասարակական գործիչ, վաճառական Բարսեղ Եղիազարյանի համար։ Աբովյանի փողոցին նայող գլխավոր ճակատը սիմետրիկ է, չնայած հորինվածքային տարրերին՝ ելուստներ, խորշեր, կենտրոնական պատշգամբ, կանոնավոր տեղաբաշխումն անցնում է պորտալի կողային դիրքից։ Կառույցն ունի զարդանախշային բազմապիսի մոտիվներ։ Հատակագծի ընդհանուր պատկերում օգտագործվել է ժամանակաշրջանի քաղաքային շենքերին հատուկ T-ձև կոնֆիգուրացիան։ Սենյակների հիմնական խումբը՝ սրահը, հյուրասենյակը, ճաշասենյակը, ննջարանները, կցակազմված է երկու շարքով գլխավոր մասնաշենքում և իր խորշերով կողմնորոշված երեք ուղղությամբ։

1914 թվականին Բարսեղ Եղիազարյանի ժառանգները տան երկրորդ հարկը տրամադրել են բարեգործական ընկերության անվան տակ հիմնված Հայկական հիվանդանոցին (30 մահճակալ), որը նախատեսված էր վիրավոր զինվորների համար։ Այն կառավարում էր հայազգի 20 տիկնանցից բաղկացած կոմիտեն։ Հիվանդանոցի տնօրենն է եղել Հովհաննես Հովհաննիսյանը։ Հիվանդանոցն աշխատել է 1918-1920 թվականներին։ Հնաբնակների հավաստմամբ` 1918 թվականին հիվանդանոցն իր խնամքի տակ է առել նաև Սարդարապատի ճակատամարտի վիրավոր հերոսներին։ 1920-1937 թվականներին այս շենքում է հաստատվել Հայաստանի կոմկուսի Կենտրոնական կոմիտեն։ Այս շենքում են աշխատել Հայաստանի կոմունիստական կուսակցության Կենտրոնական կոմիտեի առաջին քարտուղարները, այդ թվում Աղասի Խանջյանը (1930-1936), Գևորգ Ալիխանյանը, Սարգիս Լուկաշինը (Սրապիոնյան), Աշոտ Հովհաննիսյանը, Հայկ Հովսեփյանը, Հայկազ Կոստանյանը։ Այս շենքում երկար տարիներ տեղակայված է եղել նաև Ստեփան Շահումյանի անվան պրոպագանդայի և քաղաքական լուսավորության տունը, 1981 թվականից՝ «Գիտություն» ընկերության վարչությունը։

Հայաստանի անկախացումից հետո Բարսեղ Եղիազարյանի առանձնատունը սեփականաշնորհվել է. շենքը պատկանում է «Ֆոքսֆորդ» ընկերությանը։ 2017 թվականին այս շենքում է տեղակայվել «Նոյյան տապան» գրախանութը։

## Տես նաև
* Կենտրոն վարչական շրջանի պատմության և մշակույթի անշարժ հուշարձանների ցանկ (Երևան)

## Պատկերասրահ

8 Abovyan str. Yerevan 06.jpg
Yerevan, Abovyan str. 8.jpg|Զարդանախշերով դուռ
Բնակելի տուն Գրիգոր Եղիազարյանի, ArmAg (1).JPG|Լուսամուտագոգերի զարդանախշեր՝ եռակի կամարաշարքերով
Բնակելի տուն Գրիգոր Եղիազարյանի, ArmAg (2).JPG|Աբովյան փողոցին նայող պատշգամբ
8 Abovyan str. Yerevan 09.jpg|1930-1936 թվականներին այստեղ է աշխատել Աղասի Խանջյան


## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Երևանի շենքեր և կառույցներ
Կատեգորիա:Հին Երևան
Յաննիս Կունելլիս

** Յաննիս Կունելլիս** ( / ; մարտի 23, 1936, Պիրեյոս, Հունաստան ֊ փետրվարի 16, 2017, Հռոմ, Իտալիա), հունական ծագմամբ իտալացի նկարիչ, արտե պովերայի համահիմնադիրներից և գլխավոր ներկայացուցիչներից մեկը։

## Կենսագրություն
Յաննիս Կունելլիսը ծնվել է 1936 թվականի մարտի 23-ին Հունաստանում՝ նավահանգստային քաղաք Պիրեյոսում՝ Աթենքից ոչ շատ հեռու։ 1956 թվականից ապրել և աշխատել է Հռոմում։ Կրթություն է ստացել Հռոմի գեղարվեստի ակադեմիայում։ Կունելլիսի առաջին անհատական ցուցահանդեսը կայացել է, երբ նա դեռ ուսանող էր։ «L’alfabeto di Kounellis» անվանումը կրող ցուցահանդեսը տեղի է ունեցել 1960 թվականին Հռոմում՝ Galleria la Tartaruga պատկերասրահում։ Այդ ժամանակից սկսած Կունելլիսը ցուցահանդեսներ է ունեցել աշխարհի մի շարք պատկերասրահներում և թանգարաններում։ 1990-ական թվականների երկրորդ կեսից եղել է Դյուսելդորֆի գեղարվեստի ակադեմիայի պրոֆեսոր։ Յաննիս Կունելլիսը ժամանակակից համաշխարհային արվեստի աշխարհ է մտել 1960-ական թվականների երկրորդ կեսին որպես արտե պովերայի հիմնադիրներից և գլխավոր ներկայացուցիչներից մեկը։

Մահացել է 2017 թվականի փետրվարի 16-ին Հռոմում։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Яннис Кунеллис на сайте Современные художники. Биография, творчество, работы
* Работы Кунеллиса и фотографии художника на сайте picsearch.com 
* ArtFacts 
* Живопись Кунеллиса в Galleri Bo Bjerggaard , Копенгаген
* Глоссарий Tate 
* ArtNet
* Работы и информация о художнике на сайте галереи Cheim & Read 

Կատեգորիա:Հույն արվեստագետներ
Կատեգորիա:Հույն նկարիչներ
Նակդոնգ

**Նակդոնգ** (հանգըլ՝ 낙동강), Հարավային Կորեայի ամենաերկար գետը, որի մոտակայքում գտնվում են երկրի մի քանի խոշոր քաղաքներ, ինչպիսիք են Դեգուն և Բուսանը (գետաբերանի մոտ)։ Թափվում է Կորեական նեղուցի արևմտյան հատվածում գտնվող **[[Նակդոնգ (ծոց)|Նակդոնգ]] ծոցը****։**

## Աշխարհագրություն
Նակդոնգի ակունքները տեղակայված են Ճապոնական ծովի մերձակայքում գտնվող Արևելյան Կորեայի լեռների հարավարևմտյան լանջերին։ Գետը սկսվում է Գանգվոն նահանգի Տաեբաեկ քաղաքում գտնվող Չորամչեոն և Հվանգջիչոն հոսանքների միացումից։ Այն հոսում է Կորեական թերակղզու հարավային մասի հարթավայրերով։ Գետի երկարությունը 526 կիլոմետր է։ Սննդամթերքը հիմնականում անձրևոտ է ՝ ամառային ջրհեղեղներով։ Գետաբերանում ջրի միջին երկարատև արտանետումը կազմում է 380 մ 2 / վ։ Գետը նավարկելի է գետաբերանից 340 կիլոմետր հեռավորության վրա։

## Պատմությունը
մինի|Հահվե գյուղը Նակդոնգի ափին
Նակդոնը կարևոր դեր է խաղացել երկրի կյանքում նրա սկզբնավորման ժամանակներից ի վեր։ Գետի ավազանը սիրված է թերակղզու բնակիչների կողմից,նրա տարածքում հայտնաբերվել են նեոլիթյան ժամանակներում ապրող մարդկային հետքեր։
1-ին դարում գետի ափին ապրել են Պյոնհանի ցեղերը։ Երեք թագավորությունների ժամանակաշրջանում գետի հովիտը վերահսկում էր Կայա կոնֆեդերացիան մինչ նրա գրավվումը Սիլլա թագավորության կողմից 562 թ.-ին։ Այս պետությունները հետևողականորեն օգտագործում էին գետը որպես տրանսպորտի և առևտրի միջոց։ Սիլլայի, Գորյոի և Մեծ Չոսոնի ժամանակաշրջաններում գետը հանդիսանում էր Կյոնսան տարածաշրջանի հիմնական տրանսպորտային ուղին։

Որպես բնական պատնեշ Նակդոնը ճանաչում է ձեռք բերել Կորեայում պատերազմի ժամանակ։ Գետի հարավային ափերը սահմանափակում էր բուսանական պարագիծը, որը զբաղեցրել էին ՄԱԿ -ի զորքերը պատերազմի սկզբում։ Վեգվանի կամուրջը պայթեցվել էր 1950 թ.-ի օգոստոսի 3-ին նրա համար,որ կասեցվեր Տեգու քաղաքի գրավումը հյուսիսային կոալիցիայի զորքերի կողմից։

## Էկոլոգիա
Նակդոնգի տարածքում կան այնպիսի ընդարձակ խոնավ տարածքներ, ինչպիսին է Ուֆոյի ճահիճը Չանգնյոնում, Գյոնսանգբուկ-դո։ Այս ճահիճներում բնակվում են մեծ թվով հազվագյուտ և անհետացող կենդանիներ `կաթնասուններ, թռչուններ, ձկներ և անողնաշարավոր կենդանիներ։ Աշնանն ու գարնանը այստեղ ապաստան են գտնում չվող թռչունների ավելի քան 30 տեսակներ ՝ բադեր, սագեր, արագիլներ, դաուրյան կռունկներ և այլն։

Գետի բերանը Էուլսուկդո (을숙도) կոչվող հսկայական դելտա է, որտեղ եղեգները խիտ են աճում ՝ կազմելով թռչունների արգելավայր։

Նակդոնգը և նրա վտակները խմելու ջուր են մատակարարում այն ամբողջ տարածաշրջանին, որով հոսում է։

## Դերը Էկոնոմիկայում

Չնայած այն հանգամանքին, որ մեր օրերում Նակդոնը կորցրել է իր տրանսպորտային և առևտրային նշանակությունը, այնուամենայնիվ մինչ հիմա գետը ծառայում է որպես սննդի ու եկամտի աղբյուր տարածաշրջանի բնակիչների համար` հիմնականում ձկնորսության և ոռոգման շնորհիվ։

Անդոնի մոտ կառուցվել է մի քանի խոշոր ՀԷԿ, ինչը հանգեցրել է մի քանի ջրամբարների ձևավորմանը, որոնցից ամենամեծը Անդոնհոն է։ Այդ ջրամբարները հանդիսանում են հանգստի գոտիներ։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Հարավային Կորեայի գետեր
Լենա Բիթրիս Մորթոն

**Լենա Բիթրիս Մորթոն** (, ), ամերիկացի մանկավարժ և գրականագետ։

## Կենսագրություն
Լենա Բիթրիս Մորթոնը ծնվել է 1901 թվականին, ԱՄՆ-ի Կենտուկի նահանգի Բաթ շրջանում։ Սյուզի Մորթոնի և Վիլիամ Մորթոնի աղջիկն է։ Միջնակարգ դպրոց հաճախել կարողանալու համար նրա ընտանիքը տեղափոխվել է Օհայո։ Ընդունվել է Ցինցինատիի համալսարան, որտեղ եղել է առաջին սևամորթ կանանց ակումբի հիմնադիրը։ Համալսարանն ավարտել է 1922 թվականին։ 1947 թվականին ավարտել է Քեյզի արևմտյան ռեզերվային համալսարանի դոկտորանտը։

## Կարիերա
Լենա Բիթրիս Մորթոնը դասավանդել է ավագ դպրոցում և քոլեջում անգլերենի դասընթացներ է տվել։ Նա եղել է Տեխասի քոլեջի հումանիտար հոսքի ղեկավարը։ Նա Շվեյցարիայում եղել է միջազգային արվեստի ինստիտուտի և նամակների գիտաշխատող։ Նա նաև դասավանդել է Թենեսի նահանգի Լեյնի քոլեջում, և Օկլահոմայի Լենգստոնի համալսարանում։

Լենա Բիթրիս Մորթոնի կողմից ստեղծված գրքերն են. Ամերիկայի սևամորթ բանաստեղծը () (1925), Հրաժեշտ հանրակրթական դպրոցներին, ես ուրախ եմ, որ մենք հանդիպեցինք։ Ձեռնարկ ուսուցիչների համար () (1952), *Man Under Stress* (1960) *Patterns of Language Usage*, *My First Sixty Years: Passion for Wisdom* (1965), և *The Influence of the Sea Upon English Poetry from the Anglo-Saxon to the Victorian Period* (1976):

## Անձնական տվյալներ
Լենա Բիթրիս Մորթոնը մահացել է 1981 թվականին՝ 79 տարեկան հասակում։ Չի ամուսնացել։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Ամերիկացի գրականագետներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի մանկավարժներ
Կլոդ Զիդի

**Կլոդ Զիդի** (ֆրանս.` Claude Zidi, ), ֆրանսիացի ռեժիսոր, սցենարիստ, պրոդյուսեր և օպերատոր։ Աշխատել է հիմնականում կատակերգության ժանրում։ Երկու անգամ արժանացել է «Սեզար» մրցանակի։

## Կենսագրությունը

Կլոդ Զիդին ծնվել է 1934 թվականի հուլիսի 25-ին` Փարիզում։ Հիմնական կրթությունն ստանալուց հետո ընդունվել է Լուի Լյումիերի անվան լուսանկարչության և կինոյի բարձրագույն տեխնիկական դպրոց` ստանալով բեմադրող օպերատորի մասնագիտություն, որից հետո ծառայել է բանակում։ Կինեմատոգրաֆում նրա կարիերան սկսվել է 1958 թվականից։ Շուրջ տաս տարի աշխատել է օպերատորի օգնական։ Որպես գլխավոր օպերատոր, 1969 թվականին նկարահանել է «Էլիզա, կամ իսկական կյանք» կինոնկարը։

Որպես կատակերգական ժանրի ռեժիսոր, նրա դեբյուտը կայացել է 1971 թվականին, երբ նկարահանել է «Նորակոչիկները խենթանում են» կինոնկարը` «Les Charlots» («Շառլո») երաժշտական խմբի կատակերգուների մասնակցությամբ։ Այդ նույն դերասանների մասնակցությամբ, նա հետագայում նկարահանել է ևս երեք ֆիլմ։

Հանդիսատեսի կողմից ջերմորեն ընդունվեցին նաև նրա «Նա սկսում է զայրանալ» («Մանանեխը հարվածում է քթին» 1974թ.) և «Տեսադաշտից մի կորցրու» (1975թ.) կինոնկարները` Պիեռ Ռիշարի և Ջեյն Բիրկինի մասնակցությամբ, «Թևիկը կամ տոտիկը» (1976թ.) և «Խառնակչություն» (1978թ.) կինոնկարները Լուի դը Ֆյունեսի մասնակցությամբ, «Հրեշը» (1977թ.)` Ժան Պոլ Բելմոնդոյի և Ռաքել Ուելչի մասնակցությամբ, «Շշմած տեսուչը» (1980թ.)` Ժերար Դեպարդիեյի և Կոլյուշի մասնակցությամբ, ինչպես նաև «Բանզայ» (1983թ.) կինոնկարը` Կոլյուշի մասնակցությամբ։

Հետագայում Կլոդ Զիդիի ֆիլմերը ձեռք բերեցին ծաղրա-նմանակման ուղղվածություն, որը հիանալի կերպով արտահայտվում է «Բացեք, ոստիկանությունն է» (1984թ.) կինոնկարում։ Այդ ֆիլմն արժանացել է «Սեզար» կինոմրցանակին, իսկ անձամբ Կլոդ Զիդին ստացել է մրցանակ` որպես լավագույն ռեժիսոր։ Հետագայում նա նկարահանեց նաև այդ ֆիլմի շարունակությունները` «Բացեք ոստիկանությունն է 2» («Ծախվածներն ընդդեմ ծախվածների» 1989թ.) և «Բացեք, ոստիկանությունն է 3» («Սուպերծախվածները» 2003թ.) կինոնկարները։ Հարկ է նշել նաև Կլոդ Զիդիի «Համընդհանուր լրտեսություն» (1991թ.) կինոնկարը, որի ռեմեյքը` «Ճշմարտանման սուտ» կինոնկարը, 1994 թվականին նկարահանել է ռեժիսոր Ջեյմս Քեմերոնը։

Կլոդ Զիդիի վերջին ֆիլմերից մեկը, որն ունեցել է անհավանական կոմերցիոն հաջողություն, դա «Աստերիքսն ու Օբելիքսն ընդդեմ Կեսարի» (1999թ.) կինոնկարն է։

## Անձնական կյանքը

Կլոդ Զիդին ունի չորս երեխա` դերասանուհիներ Հելեն Զիդին և Մարի Զիդին, ռեժիսոր Ժյուլիեն Զիդին և օպերատոր Կլոդ Զիդի-Կրտսերը։

## Ֆիլմագրության ընտրանին

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Ֆրանսիացի ռեժիսորներ
Կատեգորիա:Ֆրանսիացի կինոռեժիսորներ
Կատեգորիա:Կինոռեժիսորներ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Ֆրանսիացի սցենարիստներ
Կատեգորիա:Ֆրանսիացի պրոդյուսերներ
Կատեգորիա:Անձինք այբբենական կարգով
Կատեգորիա:«Սեզար» մրցանակի դափնեկիրներ
Օդափոխիչից մահ

250px|thumb|Հարավային Կորեայում վաճառվող օդափոխիչները ունեն ժամանակացույց, որը հնարավորություն է տալիս սարքավորմանը ավտոմատ անջատվել՝ հնարավոր դժբախտություններից խուսափելու համար
**Օդափոխիչից մահ** (), Հարավային Կորեայում տարածված հավատալիք, համաձայն որի գիշերը փակ սենյակում միացրած օդափոխիչը կարող է դժբախտություն բերել։ 

Լեգենդն ունի բարենպաստ ազդեցություն։ Ամառը Կորեայում տաք է և չոր, և թույլ առողջություն ունեցող մարդը կարող է շոգից մահանալ։ Օդափոխիչի «մեղքը» նրանում է, որ այն ընդլայնում է նախընտրելի ջերմության տարածումը, իսկ փակ սենյակում առկա խոնավությունը կարող է դառնալ վտանգավոր։ Այնուամենայնիվ, գոյություն ունեն երևույթի ազգային չհիմնավորված մեկնաբանություններ։

Այսպես, մինչև 1970-ական թվականները որևէ տվյալ չի եղել մահվան նմանօրինակ դեպքերի մասին։ Ենթադրվում է, որ այս հավատալիքը տարածվել է կորեական կառավարության կողմից՝ էլեկտրաէներգիա խնայելու նպատակով։

## Պատճառներ
Գոյություն ունեն լեգենդի մեկնաբանման հետևյալ տարբերակները։
* Միացված օդափոխիչը կարող է առաջացնել հիպոթերմիա՝ մարմնի ցրտահարում։
* Օդափոխիչը կարող է առաջացնել շնչահեղձություն՝ սենյակում առկա թթվածնի շարժի կամ ածխաթթու գազի ավելցուկի պատճառով։

## Արձագանք
Ամառային շրջանում կորեական ԶԼՄ-ները հաղորդում են օդափոխչից մահվան նորանոր դեպքերի մասին։

Այսպես, 1997 թվականի հուլիսին կորեական անգլալեզու *The Korea Herald* թերթը հայտնեց, որ մի քանի շաբաթ տևած շոգ եղանակի ժամանակ ամենաքիչը 10 մարդ է մահացել՝ օդափոխիչի միացրած լինելու պատճառով։ Այնուհետև դիտարկվում էր մի դեպք, համաձայն որի Սեուլի արևելքում շնչահեղձ է եղել 16-ամյա մի աղջիկ։ Որպես մահվան պատճառ նշված է եղել միացրած օդափոխիչը։ Հոդվածի վերջում տպված էր փորձագետի կոչը, ով խորհուրդ էր տալիս կորեական ընտանիքներին քնելուց առաջ անջատել օդափոխիչները, ամառային ամիսներին բաց պահել պատուհանները և հնարավորինս հեռու քնել օդափոխիչներից։

Սպառողների իրավունքների պաշտպանության կորեական ընկերությունը 2006 թվականին հայտնել է, որ Հարավային Կորեայում օդափոխիչների հետ կապված դեպքերը մտնում են ամառային ամիսներին տեղի ունեցող դժբախտությունների թոփ հնգյակի մեջ։ Հաղորդագրության մեջ նշված էր նաև, որ 2003 թվականից 2005 թվականներին գրանցվել է քնած ժամանակ շնչահեղձության 20 դեպքեր, որոնք կապված են եղել օդափոխիչի կամ օդորակիչի աշխատանքի հետ։

Հարավային Կորեայում արտադրվող օդափոխիչները ունեն ժամանակացույց, որը հնարավորություն է տալիս ավտոմատ անջատել օդափոխիչը՝ դժբախտ պատահարներից խուսափելու համար։ Օդափոխիչներ արտադրող կորեական խոշոր Shinil Industrial Co. ընկերությունը իր թողարկած ապրանքների վրա նշում է. «Այս ապրանքը կարող է առաջացնել շնչահեղձություն կամ հիպոթերմիա»։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* FanDeath.net 

Կատեգորիա:Հարավային Կորեայի մշակույթ
Կատեգորիա:Մահ
Կատեգորիա:Քաղաքային լեգենդներ
Հունաստանի ազգային պոլիտեխնիկական համալսարան

**Հունաստանի ազգային պոլիտեխնիկական համալսարան** (), բարձրագույն ուսումնական հաստատություն՝ համալսարան, որը գտնվում է Հունաստանի մայրաքաղաք Աթենքում։ Համարվում է Հունաստանի ամենահին և ամենահեղինակավոր ուսումնական հաստատությւոններից մեկը։

Հիմնադրվել է 1837 թվականի հունվարի 12-ին։ Համալսարանն ունի պետական ուսումնական հաստատության կարգավիճակ և հովանավորվում է Հունաստանի Հանրապետության կրթության և գիտության նախարարության կողմից։

## Պատմություն
Համալսարանը հիմնադրվել է Հունաստանի թագավորի հրամանով՝ 1836 թվականի դեկտեմբերի 31-ին՝ արվեստի թագավորական դպրոցի հետ մեկտեղ։ Առաջին հերթին այն եղել է, որպես արհեստավորների և շինարարների վերապատրաստման դպրոց։

1840 թվականից սկսած դպրոցի հանրաճանաչություն է ձեռք բերել, որին նպաստել է սոցիալ-տնտեսական դրական փոփոխություններն ու տեղաշարժերը։ Դա հիմնականում պայմանավորված էր Հունաստանի անկախության վերականգնմամբ և օսմանյան լծի թոթափմամբ։ Այն վերածվեց ամենօրյա տեխնիկական դպրոցի, որի ներսում գործում էր նաև կիրակնօրյա վարժարան։ Կարևոր նվաճում էր այն, որ ուսումնական հաստատությունը ստացավ իր առանձին շենքը Պիրեյոսում։ 1843 թվականին դպրոցը բաժանվեց երեք մասնաճյուղերի՝ կիրակնօրյա արհեստագործական դպրոց, ամենօրյա քոլեջ և գեղարվեստի բարձրագույն ուսումնարան։

Այդ ժամանակից ի վեր գեղարվեստի ուսումնարանը հայտնի դարձավ *Մեցովոյի պոլիտեխնիկական ինստիտուտ* անվանումով։ 1887 թվականին ինստիտուտը բաժանվեց տեխնիկական բնագավառի երեք ֆակուլտետների՝ կառուցողաշինական, ճարտարապետական և ինժեներական։

1917 թվականին ինստիտուտը վերակազմավորվեց Հունաստանի խորհրդարանի կողմից ընդունված հատուկ օրենքով։ Հունաստանում «Սև գնդապետներ»-ի դիկտատուրայի տապալումը նոր հաջողությունների սկիզբ հանդիսացավ համալսարանի համար։ Սակայն նույն թվականին համալսարանի ուսանողները ապստամբել են և Հունաստանի ոստիկանությունը ստիպված է եղել միջամտել։ Արդյունքում զոհվել են 28 ուսանողներ։

## Տես նաև
* Աթենքի համալսարան
* Հայաստանի ազգային պոլիտեխնիկական համալսարան

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Հունաստանի համալսարաններ
Տիեզերքի աստղը

**Տիեզերքի աստղը** (), հարավկորեական հեռուստասերիալ, որի գլխավոր դերերում նկարահանվել են Կիմ Չուն Մյոնը և Ջի Ունը։ Դրաման "Ֆանտազիայի երեք գույները" տրիլոգիաներից առաջինն է, որը ստեղծվել է MBC հեռուստալիքի և Naver համացանցային պորտալի համագործակցության շնորհիվ։ Դրամայի գույն է *սպիտակը* և նրան կհաջորդի *Ռոմանտիկա ամբողջ կյանքումը* (*կանաչ*)։ Այն ցուցադրվել է Naver TV Cast հեռուստաալիքով հունվարի 23-ից յուրաքանչյուր հանգստյան օրեր, ժամը 23:59 (Կորեայի ժամանակով) և MBC հեռուստաալիքով ցուցադրումը սկսվել է 2017 թվականի հունվարի 26-ից յուրաքանչյուր հինգշաբթի ժամը 23:10 (Կորեայի ժամանակով)։

## Սյուժե
Համալսարանի երիտասարդ ուսանողուհին՝ Բյուլն ապրում էր բացարձակ վստահությամբ նրանում, որ նրա ամբողջ կյանքը դեռ առջևում է։ Բայց, մի անգամ տեղի է ունենում անուղղելին։ Աղջիկը, ով դեռ շատ անելիքներ ուներ այս կյանքում, մահանում է անսպասելի դժբախտ պատահարի պատճառով։ Իր մահից հետո Բյուլը չի տեղափոխվում հանդերձյալ աշխարհ, այլ դառնում է մահվան խավար քաղվոր։ Դեռ կենդանության ժամանակ նա, ինչպես և մի շարք հասակակիցներ, սիրում էր ժամանակակից երաժշտություն։ Այժմ քաղվորը հանկարծ իմանում է այն մասին, որ մի հայտնի աստղին սպառնում է լուրջ մահացու վտանգ։ Լինելով այդ կատարողի երկրպագուն, նա չի կարող հաշտվել այն բանի հետ, որ շուտով նա կարող է մահանալ։ Մահվան քաղվորը, ով պարտավոր է բերել մահը, փորձում է ամեն գնով փրկել հայտնի մարդուն։

## Դերերում
### Գլխավոր դերերում
* Կիմ Չուն Մյոնը - Ու Ջու
* Ջի Ու - Բյուլ

### Երկրորդական դերերում
* Սին Հյուն Սու - Կու Սե Ջու
* Նա Հերյոնգ - Բժիշկ Յուն Սո Րի
* Յուն Ջին Սոլ - Գակ Շի
* Գո Կյու Փիլ- մենեջեր Կո, Ու Ջույի մենեջերը
* Լի Սի Ըն - մահվան քաղվոր
* Լի Ջի Հուն - Ում Դե Փյոնգ

### Հատուկ ելույթներ
* Ջու Ջին Մո - Մենեջեր Կո
* Լի Դե Յոն - Ու Ջույի հայրը
* Լադի Ջանե - Ջո Յի Նա

## Արտադրություն
Դրաման արտադրվել է, որպես Never համացանցային պորտալի և MBC-ի հեռուստաալիքի միասնական աշխատանք։

Դրամայի սցենարիստը և ռեժիսորն էր Կիմ Ջի Հյունը, ով հայտնի է *Splash Splash Love* հեռուստասերիալիով, որը ստացել է մրցանակ the 20th AsiaTV մրցանակաբաշխության ժամանակ, որպես լավագույն կարճամետրաժ դրամա։

Սցենարի առաջին ընթերցումը տեղի է ունեցել 2016 թվականի սեպտեմբերին MBC ռադիոկայանում Սանգամում, Հարավային Կորեա։

## Էպիզոդներ

## Սաունդթրեք

## Վարկանիշ
* Աղյուսակում **կապույտ թվերը** ցույց են տալիս ամենացածր վարկանիշը, իսկ **կարմիր թվերը** ամենաբարձր վարկանիշը։
* **NR** նշանակում է, որ դորաման չի զբաղեցրել ոչ մի հորիզոնական ամենօրյա լավագույն 20-ի մեջ, տվյալ օրը։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* "Starlight" music video #1
* "Starlight" music video #2

Կատեգորիա:2017 հեռուստասերիալներ
Կատեգորիա:Կորեերեն հեռուստասերիալներ
Կատեգորիա:Հարավկորեական հեռուստասերիալներ
Բալենու այգին (Չեխովի հուշարձան, Տագանրոգ)

**Անտոն Չեխովի «Բալենու այգին» հուշարձան** (), ռուս գրող Անտոն Պավլովիչ Չեխովի հուշարձանը Ռուսաստանի Դաշնության Ռոստովի մարզի Տագանրոգ քաղաքում, որը ստեղծել է ռոստովցի քանդակագործ Դմիտրի Լինդինը։ Տեղադրվել է քաղաքի Չեխովի առափում 2009 թվականին։

## Տվյալներ
Հուշարձանի հեղինակը ռոստովցի քանդակագործ Դմիտրի Լինդինն է։ Արձանը պատկերում է նստարանին նստած, ոտքը ոտքին գցած և հեռուն նայող Անտոն Չեխովին։ Վերևում գրված է գրողի հայտնի պիեսի անվանումը` «Вишнёвый сад» («Բալենու այգին»)։

«Բալենու այգին» Անտոն Չեխովի չորս գործողությամբ քնարական պիեսն է, որը հեղինակը բնորոշել է որպես կատակերգություն։ Այն գրվել է 1903 թվականին, առաջին անգամ բեմադրվել է 1904 թվականի հունվարի 17-ին Մոսկվայի գեղարվեստական թատրոնում։ «Բալենու այգին» Անտոն Չեխովի ամենահայտնի ստեղծագործություններից մեկն է և ամենահայտնի ռուսական պիեսներից, որոնք գրվել են այդ ժամանակահատվածում։

## Ստեղծման պատմություն
Հուշարձանը հայտնվել է Չեխովի առափում 2009 թվականին՝ գրողի 150-ամյա հոբելյանին Տագանրոգի նախապատրաստվելու օրերին։ Գտնվում է «Տոպոլ» առողջարան-պրոֆիլակտորիումը և «Պրիազովիե» հյուրանոցը միավորող համալիրի տարածքում։ Հուշարձանի բացումը տեղի է ունեցել 2009 թվականի հոկտեմբերին։

## Չեխովի այլ արձաններ Տագանրոգում
Տագանրոգում տեղադրված է Անտոն Չեխովի ևս երկու արձան։ Առաջինը՝ Չեխովի կիսանդրին, 1935 թվականին ստեղծել է քանդակագործ Վերա Մորոզովան։ Երկրորդ հուշարձանը ստեղծվել է 1960 թվականին, հեղինակը քանդակագործ Իուլիան Ռուկավիշնիկովն է։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Տագանրոգի հուշարձաններ
Կատեգորիա:Հուշարձաններ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:2009 հիմնադրումներ
Կատեգորիա:Տագանրոգի տեսարժան վայրեր
Մանուկ Փոլադյան

**Մանուկ Արթուրի Փոլադյան** (), հայ լուսանկարիչ։

## Կենսագրություն
Մանուկ Փոլադյանը ծնվել է 1938 թվականին Սան Պաուլոյում, լուսանկարիչ-կինոգործիչներ Արթուր և Աղավնի Փոլադյանների ընտանիքում։ Լուսանկարչական հմտություններ ձեռք է բերել դեռևս մանուկ հասակից։ 15 տարեկանում լուսանկարել է 18x24 ապակի նեգատիվի վրա՝ կատարելով նաև ռետուշի նուրբ գործը։ «Ռոյելֆլեքսով» լուսանկարել է հարսանյաց հանդեսներ, եղել է «Բանդերյանտես» ֆոտոակումբի անդամ։ 1960 թվականին Մոոկա քաղաքում բացել է իր լուսանկարչատունը։ Ծանոթանալով «Բոսա նովա» երաժշտությանը` լուսանկարել է նրա կատարողներին, միաժամանակ ղեկավարել է «Գազետա» հեռուստածրագիրը, աշխատել ժուռնալիստ և երգահան Դենիս Բրայայի հետ։ Էժիդիո Էսսիոյի հետ նկարահանել է «Կյանքն այդպես ցանկացավ» ֆիլմը։ 1965 թվականին եղել է «Էքսելսիոր» հեռուստածրագրի նկարահանող ռեժիսոր, այնուհետև` «TV Պաուլիստա» և «TV Ռեկորդ» հեռուստաընկերություններում աշխատել է որպես օպերատոր և լուսանկարիչ։

2006 թվականին կնոջ՝ Սոնյա Մարկոնդեսի հետ եղել է Հայաստանում, Երևանի Մոսկվա կինոթատրոնի դահլիճում ներկայացրել «Սան Պաուլո 450» խորագիրը կրող ցուցահանդեսը, 2008 թվականին Երևանի «Հայ արտ» մշակութային կենտրոնում բացվել է Փոլադյանի «Հայրենի ակնթարթներ» անհատական ցուցահանդեսը, 2011 թվականին՝ «Հայերի հետքերը Բրազիլիայում» խորագրով ցուցահանդեսը Հայաստանի ազգային պատկերասրահում։

## Մրցանակներ
* ԱՄԿՈ միջազգային սալոնի գլխավոր մրցանակ, 1981։ 
* «Ոսկե սկուտեղ», Բելգիա, 1982
* «Կիվանիս Մոուսոն» մրցանակ, Հարավային Կորեայի միջազգային ցուցահանդես, 1982
* Մրցանակներ Նյու Օռլեանում, Լաս Վեգասում, Նյու Յորքում, 1986-2000
* 10 ոսկե, 22 արծաթե մրցանակներ ու հատուկ դիպլոմներ

## Ցուցահանդեսներ
Ունեցել է ավելի քան 23 անհատական ցուցահանդես, մասնակցել է շուրջ 78 միջազգային ցուցահանդեսների։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Մանուկ Փոլադյանի կայք էջ 

Կատեգորիա:Հայ լուսանկարիչներ
Կատեգորիա:Բրազիլահայ լուսանկարիչներ
The no smoking orchestra

**The No Smoking Orchestra** ( ), սերբիական  ֆոլկ-ռոք խումբ է։ Հայտնի է նրանով, որ խմբում որպես կիթառահար է հանդես գալիս հանրահայտ կինոռեժիսոր Էմիր Կուստուրիցան։

## Խմբի պատմություն

1978 թ.-ին Նելլե Կարայլիչը և Սեյո Սեքսոնը ստեղծում են «Pseudobluz bend» խումբը, որը վերանվանվում է «Zabranjeno Pušenje»: 1984 թ.-ին լույս է տեսնում խմբի առաջին «Das ist Walter» ալբոմը  և խումբը ճանաչում է ձեռք բերում  Հարավսլավիայի տարածքում։ 1986 թ.-ին խմբին որպես բաս-կիթառահար է միանում Էմիր Կուստուրիցան և մասնակցում է «Pozdrav iz zemlje safari» ալբոմի ձայնագրմանը, ինչպես նաև նկարահանում է խմբի մի քանի տեսահոլովակ։ 1990 թ.-ին խումբը կազմալուծվում է ներքին կոնֆլիկտի պատճառով,որը կապված էր Հարավսլավիայում քաղաքական անկայունության հետ։ 1992 թ.-ին  Նելե Կարայլիչը տեղափոխվում է Բելգրադ և երկու տարի անց ստեղծում է իր խումբը հին անվանմամբ։ 1994 թ.-ի հունիսի 19-ին խումբը մեծ մենահամերգ է տալիս Բելգրադի Ուսանողական Մշակութային Կենտրոնում։ 1997 թ.-ին լույս է տեսնում խմբի «Ja nisam odavle» ալբոմը նվիրված 1992-1995 թթ. Հարավսլավիայի պատերազմի զոհերին։
Խմբի նոր հարվածային գործիքներ նվագող է դառնում Ստրիբոր Կուստուրիցան ՝ Էմիրի որդին։ Զուգահեռ 1996 թ.-ից սկսած Սեյո Սեքսոնը սկսում է ներկայանալ նոր երաժիշտների հետ , բայց նույն «Zabranjeno Pušenje» անվանմամբ և ձայնագրում է «Fildžan viška» ալբոմը։ 1998 թ.-ին Նելեն վերանվանում է խումբը
«The No Smoking Orchestra» և ձայնագրում է սաունդթրեք Էմիր Կուստուրիցայի «Սև կատու,սպիտակ կատու» ֆիլմի համար։ 1999 թ.-ից սկսած Էմիրը դառնում է խմբի հիմնական անդամ, բայց արդեն որպես ռիթմ-կիթառահար։ 2003 թ.-ին Դուշան Միլիչի «Ելակը սուպերմարկետում» ֆիլմում հնչում է  «Lost in the supermarket» երգը «The No Smoking Orchestra» խմբի գործիքավորմամբ։ 2004 թ.-ին խումբը երգ է ձայնագրել «Կյանքը հիանալի է», իսկ 2007 թ.-ին «Գնչուների ժամանակը» ռոք-օպերայի համար։

## Խմբի անդամներ
* Նելե Կարայլիչ — վոկալ
* Դեյան Սպարավալո— ջութակ
* Էմիր Կուստուրիցա — ռիթմ-կիթառ
* Գլավա Մարկովսկի — բաս-կիթառ
* Իվիցա Մաքսիմովիչ— կիթառ
* Ստրիբոր Կուստուրիցա — հարվածային գործիքներ
* Դրաժեն Յանկովիչ  — ստեղնաշարային
* Նեշո Պետրովիչ — սաքսոֆոն
* Զոկի Միլոշեվիչ — ակկորդեոն
* Գորան Պապովիչ — փող
* Չեդա Մարիանովիչ — պերկուսսիա

## Նախկին անդամներ
* Ալեքսանդր Բալաբան — փող
* Նենադ Գային Գոչե — կիթառ

## Ժապավենագրություն

**Zabranjeno Pušenje** (Սարայևո)
* 1984: Das ist Walter (This is Walter)
* 1985: Dok cekas sabah sa sejtanom (Waiting for the shabbat with the devil)
* 1987: Pozdrav iz zemlje safari (Best wishes from the safaris country)
* 1989: Male price o velikoj ljubavi (Small story of a great love)
**Zabranjeno Pušenje** (Բելգրադ)
* bootleg: Live in Belgrad (19.06.1994)
* 1997: Ja nisam odavle (I’m not from here)
**The No Smoking Orchestra** (Բելգրադ)
* 1998: Black Cat White Cat
* 2000: Unza Unza Time
* 2003: Lost in the supermarket (սինգլ, CD «Another World Is Possible»)
* 2004: Life is a Miracle
* 2005: Live is a Miracle in Buenos Aires
* 2007: Time of the Gypsies [punk opera]
* 2009: The Best of Emir Kusturica and The No Smoking Orchestra

Կատեգորիա:1980 հիմնադրված երաժշտական խմբեր
Կատեգորիա:1993 հիմնադրված երաժշտական խմբեր
Դիմիտրիս Միտարաս

**Դիմիտրիս Միտարաս** (, ), ականավոր հույն նկարիչ։

## Կենսագրություն
Դիմիտրիս Միտարասը ծնվել է 1934 թվականին Եվբեա կղզու Խալկիդա քաղաքում։ 1953-1957 թվականներին սովորել է Աթենքի գեղարվեստի դպրոցում (ղեկավար՝ Յաննիս Մորալիս)։ Ավելի ուշ Փարիզի Դեկորատիվ արվեստների բարձրագույն ազգային դպրոցում ուսումնասիրել է բեմանկարչություն։

1964-1972 թվականներին ղեկավարել է Աթենքի տեխնոլոգիական ինստիտուտին կից գործող ինտերիերի դեկորի արվեստանոցը։ 1975 թվականից դասավանդել է Աթենքի գեղարվեստի դպրոցում՝ գեղանկարչության արվեստանոցում։ Ստեղծագործական ակտիվ տարիներին մասնակցել է ավելի քան 30 միջազգային ցուցահանդեսների, այդ թվում՝ 1972 թվականի Վենետիկի բիենալեում։

1967-1974 թվականներին՝ հունական ռազմական խունտայի՝ իշխանության գլուխ կանգնած լինելու ժամանակ, Դիմիտրիս Միտարասը ձգտում էր հունական կյանքի քննադատական մեկնաբանությունները հաղորդել «Լուսանկարչական փաստաթղթեր» անունը կրող ռեալիստական աշխատանքների շարքի միջոցով։ Ավելի ուշ սկսեց անցավ դասական անտիկ ոճին։ 2004 թվականի Աթենքի օլիմպիական խաղերի նախօրեին Դիմիտրիս Միտարասը դարձավ խաղերի պաշտոնական պաստառի հիմնական նկարիչներից մեկը։ 2008 թվականից անդամակցել է Աթենքի ակադեմիային։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Фильм, посвященный Димитрису Митарасу, производства телеканала ERT
* Dimitris Mytaras, a Well Known Greek Painter, Dead at 83 , www.thenationalherald.com

Կատեգորիա:Հույն նկարիչներ
Եգիպտական բուրգ (քանդակ, Տագանրոգ)

**«Եգիպտական բուրգ»** (), քանդակագործական կոմպոզիցիա ՌԴ Ռոստովի մարզի Տագանրոգ քաղաքում, որը 2008 թվականին ստեղծել է ռոստովցի քանդակագործ Դմիտրի Լինդինը` Անտոն Չեխովի «Կաշտանկա» պատմվածքի մոտիվներով։

## Նկարագրություն
Քանդակագործական կոմպոզիցիան պատրաստված է բրոնզի կաղապարային ձուլման տեխնիկայով։ Ներկայացնում է դրվագ Անտոն Չեխովի «Կաշտանկա» պատմվածքից` «Եգիպտական բուրգ» կրկեսային համարը. Խավրոնյա Իվանովնա խոզը, Իվան Իվանովիչ սագը, Ֆեոդոր Տիմոֆեևիչ կատուն և Կաշտանկա շունը։ Կոմպոզիցիան պատրաստված է բրոնզից։ Տեղադրված է գրանիտե ցածր պատվանդանի վրա, որի շուրջ շարված է գունավոր սալիկ, որը խորհրդանշում է կրկեսի ասպարեզը։ Քանդակագործական կոմպոզիցիան ստեղծվել է՝ հաշվի առնելով մանկական խաղերի համար առավելագույն անվտանգությունը, ինչին նպաստում են նրա չափսերը և պլաստիկ լուծումը։

Տեղադրվել է Գորկու անվան զբոսյագու մուտքի առջևի հարթակում։

Պատրաստման համար օգտագործվել է 150 կգ մոմ (մոմե մոդել), 1000 կգ կաղապարային խառնուրդ, 1000 կգ գեղարվեստական բրոնզ։ Կոմպոզիցիայի բրոնզաձույլ ֆիգուրները ենթարկվել են դրվագման, հղկման, ողորկման և արհեստական բրոնզափառման։ Քանդակային կոմպոզիցիայի պատրաստման, տեղադրման և բարեկարգման ընդհանուր ծախսերը կազմել են 1061000 ռուբլի։

## Ստեղծման պատմություն
Հուշարձանի բացումը տեղի է ունեցել Գիտելիքի օրը` 2008 թվականի սեպտեմբերի 1-ին։ Աշխատանքի հեղինակը ռոստովցի քանդակագործ Դմիտրի Լինդինն է։

## Հետաքրքիր փաստեր
* Տագանրոգցիներն այնքան մեծ հետաքրքրություն են ցուցաբերել Դմիտրի Լինդինի աշխատանքի հանդեպ, որ Տագանրոգի քաղաքապետ Նիկոլայ Ֆեդյանինն այցելել է քանդակագործի արվեստանոց` դիտելու, թե ինչպես է ընթանում աշխատանքը մրցույթում շահած նախագծի վրա։
* Արձանի հենց տեղադրման օրը քաղաքի բնակիչների շրջանում ավանդույթ ծնվեց «ցանկությունների իրականացման» նպատակով ձեռքով շփել խոզի դունչը և նրա կիսաբաց բերանի ճեղքի մեջ մետաղադրամներ գցել։ Ավելի ուշ պատանի վանդալները «կատարելագործեցին» խոզի դունչը` նրանում անցք բացելով` մետաղալարից պատրաստված տարբեր հարմարանքներով մետաղադրամները հանելու նպատակով։ 

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Տագանրոգի հուշարձաններ
Կատեգորիա:Գրական հերոսների արձաններ
Կատեգորիա:Տագանրոգի տեսարժան վայրեր
Կատեգորիա:Անտոն Չեխով
Ալեքսանդր Պուշկինի հուշարձան (Տագանրոգ)

**Ալեքսանդր Պուշկինի հուշարձան** (), հուշարձան Ռուսաստանի Դաշնության Ռոստովի մարզի Տագանրոգ քաղաքի Պուշկինի առափում, որը տեղադրվել է 1986 թվականին։ Հուշարձանի քանդակագործն է Ռուսաստանի ժողովրդական նկարիչ Գեորգի Ներոդան, ճարտարապետը` Պյոտր Բոնդարենկոն։

## Հուշարձանի նկարագրություն
* *Նյութ`* բրոնզ
* *Քանդակագործ`* Գեորգի Ներոդա
* *Ճարտարապետ`* Պյոտր Բոնդարենկո *(«Սպեցպրոյեկտռեստավրացիա» ինստիտուտ)*

Հուշարձանի պատվանդանը բետոնե է, այն երեսպատված է գրանիտե սալիկներով։ Բանաստեղծը պատկերված է բնական հասակով։

## Պատմություն
Հուշարձանը կառուցվել է ռուս մեծ բանաստեղծ Ալեքսանդր Պուշկինի` 1820 թվականի հունիսին Տագանրոգ կատարած այցի փաստը հավերժացնելու նպատակով։ Ալեքսանդր Պուշկինը եղել է Ռոստովի մարզի Նովոչերկասկ, Ակսայ, Դոնի Ռոստով և Տագանրոգ քաղաքներում։ Տագանրոգում ցերեկը նա զբոսնել է առափում, եղել Դուբկիում, զբոսանավով շրջել է ծովով, իսկ երեկոյան ներկա է եղել իր պատվին տրված ճաշին։ Բանաստեղծը գիշերել է քաղաքագլխի տանը (Հունական փողոց, 40), ինչի մասին վկայում է այդ շենքի պատին փակցված հուշատախտակը։

Ի սկզբանե հուշարձանը տեղադրվել էր դեմքով դեպի Պուշկինյան առափ, նրա առանցքին, Քարե աստիճաններից 10-15 մետր դեպի հյուսիս-արևմուտք։

2002 թվականին Պուշկինյան առափը վերակառուցելու և Տագանրոգի 300-ամյակի հուշարձանը տեղադրելու կապակցությամբ Պուշկինի հուշարձանը տեղափոխվեց 150 մետր դեպի յախտ-ակումբ։ Տեղափոխելու ժամանակ հուշարձանի նախկին ուղղանկյուն պատվանդանը փոխարինեցին կլորով։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:1986 հիմնադրումներ
Կատեգորիա:Ալեքսանդր Պուշկինի հուշարձաններ
Կատեգորիա:Բրոնզե արձաններ
Կատեգորիա:Հուշարձաններ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Ռուսաստանի մշակութային ժառանգություն
Կատեգորիա:Տագանրոգի հուշարձաններ
Հռոմի կոթողների ցանկ

[մինի|աջից|[Վատիկանի կոթողի կանգնեցնելը Վերածննդի ճարտարապետ Դոմենիկո Ֆոնտանայի կողմից 1586 թվականին|300px]]
Իտալիայի մայրաքաղաք Հռոմում գտնվում են շատ կոթողներ, որոնցից ութը հին եգիպտական են, հինգը՝ հին հռոմեական, ինչպես նաև կան բազմաթիվ ժամանակից կոթողներ։

Հռոմեացիները օգտագործել են հատուկ բեռնատար նավեր, որպեսզի տեղափոխեին հուշարձանները Նեղոսի վրայով դեպի Ալեքսանդրիա, իսկ այնտեղից դրանք Միջերկրական ծովով բերվում էին Հռոմ։ Տեղում գործի էին դրվում հռոմեական մեծ ամբարձիչները, որպեսզի կոթողները կանգնեցվեին։

## Անտիկ եգիպտական կոթողներ
Հռոմեացիների կողմից Եգիպտոսի գրավումից հետո Հռոմ է բերվել եգիպտացիների ստեղծած ութ կոթող։

## Հին հռոմեական կոթողներ
Եգիպտոսի հռոմեական ժամանակաշրջանում ունևոր հռոմեացիների կողմից պատրաստվել են հինգ կոթողներ, որոնք հնարավոր է նաև պատրաստված լինեն Հռոմում՝ որպես եգիպտական բնօրինակների կրկնօրինակներ։

## Ակսումի կոթող
Հռոմում եղել է նաև մի եթովպական կոթող՝ Ակսումի կոթողը, որի բարձրությունը 24 մետր էր, և այն կանգնեցված էր Պիացցա դի Պորտա Կապենա հրապարակում։ Այն բերվել է 1937 թվականին իտալական բանակի կողմից, Եթովպիայի օկուպացման ժամանակ։ 2002 թվականի մայիսին կայծակը հարվածում է նրան։ 2005 թվականի ապրիլին վերանորոգվելուց հետո կրկին տեղափոխվում է Եթովպիա։

## Ժամանակակից կոթողներ
[մինի|[Գուլիելմո Մարկոնիի կոթողը «Հռոմի համաշխարհային ցուցահանդեսի» կենտրոնում]]
Հռոմում կան հինգ ժամանակակից հանրահայտ կոթողներ։ Դրանք են՝
* Վիլլա Մեդիչի, 19-րդ դարում կերտված կրկնօրինակ է, որը հայտնաբերվել է պարտեզներում և տարվել Ֆլորենցիա։
* Երկու կոթող Վիլլա Տորլոնիայում (1842 թվական)՝ կերտված Բավենոյի գրանիտից։
* Ֆորո Իատլիկո, (1932 թվական), 17,5 մ բարձրություն, կերտված է Կարրարայան մարմարից։ Նվիրված է եղել Բենիտո Մուսոլինիին։
* Մարկոնի, (1959), 45 մ բարձրություն, «Հռոմի համաշխարհային ցուցահանդեսի» () կենտրոնում։ Նվիրված է Գուլիելմո Մարկոնիին, կառուցվել է 1960 թվականի ամառային օլիմպիական խաղերի համար։ Կոթողի 92 սպիտակ մարմարյա վահանակների վրա պատկերված են դրվագներ Մարկոնիի կարիերայից։

## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն
* Wirsching, Armin (2000), "How the Obelisks Reached Rome: Evidence of Roman Double-Ships", The International Journal of Nautical Archaeology, 29 (2): 273–283, doi:10.1111/j.1095-9270.2000.tb01456.x
* Wirsching, Armin (2003), "Supplementary Remarks on the Roman Obelisk-Ships", The International Journal of Nautical Archaeology, 32 (1): 121–123, doi:10.1111/j.1095-9270.2003.tb01438.x
* Wirsching, Armin (2013), Obelisken transportieren und aufrichten in Aegypten und in Rom, ISBN 978-3-8334-8513-8 (3d ed.)
* D'Onofrio, Cesare (1967), Gli obelischi di Roma

## Արտաքին հղումներ
* A Google map showing the location of the Egyptian Obelisks in Rome
* Obelisks in Rome (Andrea Pollett)
* Obelisks of Rome (series of articles in Platner's Topographical Dictionary of Ancient Rome)
* Obelischi di Roma
*  Obelisk of Psametik II and Augustus, erected by Pope Pius VI in Piazza Montecitorio

* Romeartlover.it: Obeliks of Rome
Արյունարբու Մերի

[thumb|250px|[Հելոուինի շնորհավորական քարտ, որի վրա պատկերված է Արյունարբու Մերիի օգնությամբ գուշակություն անելու ձևը: Քարտի վրա գրված է, որ «եթե Հելոուինի գիշերը նայես հայելու մեջ, կտեսնես քո ապագա ամուսնուն»]]
**Արյունարբու Մերի** (), անգլիական քաղաքային լեգենդ, համաձայն որի, եթե մութ սենյակում հայելու առջև երեք անգամ բարձրաձայն արտասանես «Արյունարբու Մերի», ապա կհայտնվի նրա հոգին։ Մերիի մասին լեգենդը կարելի է դասել թե հոգիների, և թե վհուկների մասին լեգենդների դասին։

## Անվան տարբերակներ
Չնայած այն հանգամանքին, որ «Արյունարբու Մերի» արտահայտությունը մտել է անգլերենի մեջ և ծանոթ է անգլախոս ցանկացած մարդու, գոյություն ունեն վհուկի անվան տարբերակներ։ Տարբեր աղբյուրներում կարելի է հանդիպել տարբեր անվանումների՝ Արյունարբու ոսկորներ, Դժոխային Մերի, Մերի Ուորթ, Մերի Ուորթինգթոն, Մերի Ուոլես, Մերի Լյու, Մերի Ջեյն, Սալլի, Քեթթի, Ագնես, Սև Ագնես։ Սկանդինավյան աղբյուրներում հանդիպում է Մադամ Սվարթ անունով։ Սվարթը սկանդինավյան լեզուներում նշանակում է «սև»։ Հետաքրքրական է, որ այս անունները և ազգանունները բավականին տարածված են Մեծ Բրիտանիայում։

## Լեգենդի աղբյուրներ
Ավանդաբար Արյունարբու Մերիին ասոցացնում են Մարիա Անգլիացու հետ, ով նույնպես ունեցել է «Արյունարբու Մերի» մականունը։ Դրա պատճառը կառավարման խիստ մեթոդները և քաղաքական ընդդիմադիրների նկատմամբ բռնի ճնշումներն էին։ Կառավարման տարիներին Մարի Թյուդորը մի քանի անգամ կորցրել է երեխային։ Դրա հետ կապված, անգլիական ֆոլկլյորի որոշ ուսումնասիրողներ կարծում են, որ Արյունարբու Մերին և նրա տենչը՝ գողանալու ուրիշների երեխաներին, մատնանշում է անգլիական թագուհուն, ով խելագարվել էր՝ իր երեխաներին կորցնելու պատճառով։
 
Բացի լեգենդից, Մեծ Բրիտանիայում տարածված է նաև Հելոուինի գիշերն Արյունարբու Մերիի օգնությամբ գուշակություններ անելը։ Համաձայն հավատալիքի, երիտասարդ աղջիկները պետք է մութ տանը բարձրանան աստիճաններով, մեջքով դեպի առաջ քայլեն և մոմը պահեն հայելու առաջ։ Դրանից հետո նրանք պետք է հայելու մեջ տեսնեն փեսացուի դեմքը։ Հավանական է նաև, որ նա հայելու մեջ կտեսնի կմախք, ինչը նշանակում է, որ աղջիկը կմահանա մինչև իր ամուսնությունը։

## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն
* *Dundes A.* Bloody Mary in the mirror: A ritual reflection of prepubescent anxiety // Western folklore. — Los Angeles, 1998. — Vol. 5. — P. 119—135. 

## Արտաքին հղումներ
* Myths Over Miami  — The supernatural Bloody Mary and related legends among homeless children in south Florida.

Կատեգորիա:Քաղաքային լեգենդներ
Կատեգորիա:Մոգություն
Սառա Էլլա Ուիլսոն

**Սառա Էլլա Ուիլսոն** (, ), ամերիկացի մանկավարժ և Մասսաչուսեթսում հիմնված ակումբների անդամ։

## Կենսագրություն
Սառա Էլլա Ուիլսոնը ծնվել է 1874 թվականի ապրիլի 7-ին ԱՄՆ-ի Մասսաչուսեթս նահանգի Վուսթեր քաղաքում։ Ջորջ Մ. Էլիզաբեթ Ալլեն Ուիլսոնի աղջիկն է։ Նա իր անունը ստացել է ի պատիվ իր ծնողների ընկերոջ և ուսուցիչ, աբոլիտիոնիստ Սառա Չեյզի։ Չեյզը սովորեցրել է Սառային դաշնամուր նվագել։ Սառա Էլլա Ուիլսոնը կրթություն է ստացել Վուսթերի Դասական ավագ դպրոցում, ապա Վուսթերի սովորական դպրոցում, որն ավարտել է 1894 թվականին։

## Կարիերա
Սառա Էլլա Ուիլսոնը Վուսթերի առաջին երկու սևամորթ ուսուցիչներից մեկն էր։ Նա գրեթե հիսուն տարի (1895 թվականից 1944 թվականը) դասավանդել է Բելմոնթ Սթրիթի տարրական դպրոցի առաջին դասարաններում։ Տեղացիներն ասում են, որ նա իր ամբողջ կրթական կարիերայի ընթացքում բաց է թողել ընդամենը մի դաս։

Ուիլսոնն ակտիվ ակումբի անդամ էր։ Նա Վուսթերի «Կանանց առաջընթաց» ակումբի անդամ էր և «Տարեց գունավոր բնակչության տուն» ակումբի փոխնախագահը։ 
Նա տեղի Սևամորթ Կանանց ակումբի, Վուսթերի Միջխորհրդարանական Ռասայական խորհրդի և տեղի NAACP-ի ակտիվ անդամ է եղել։ Եղել է Կանանց ակումբների Հյուսիսարևելյան ֆեդերացիայի գանձապահը, 25 տարեկանում «Գունավոր կանանց ազգային ասոցիացիայի» մարմինը և նախագահում էր NACW-ի կրթաթոշակների հանձնաժողովը։ Նա ակտիվ էր նաև իր եկեղեցում։

## Անձնական կյանք և ժառանգություն
Սառա Էլլա Ուիլսոնը մահացել է 1955 թվականի նոյեմբերի 1-ին, 81 տարեկան հասակում։ Նրա դիմանկարը կախված է Բելմոնթի Սթրիթ Դպրոցի գրադարանի պատին։ Վուսթերի պետական քոլեջում գործում է իր անունը կրող կրթաթոշակ։

Բանաստեղծ Քորրայն Բոստիկը գրել է Սառա Էլլա Ուիլսոնի կենսագրությունը. «Գնա առաջ և վերև» () (1974):

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Ամերիկացի ուսուցչուհիներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի մանկավարժներ
Ֆելիքս Ձերժինսկու հուշարձան (Տագանրոգ)

**Ֆելիքս Ձերժինսկու հուշարձան** (), հուշարձան Ռուսաստանի Դաշնության Ռոստովի մարզի Տագանրոգ քաղաքում։ Տեղադրվել է 1987 թվականի նոյեմբերի 5-ին Ձերժինսկու փողոցի վերջում, Կայարանամերձ հրապարակի մուտքի մոտ։ Հուշարձանի հեղինակը խորհրդային քանդակագործ, ՌԽՖՍՀ վաստակավոր նկարիչ, ԽՍՀՄ նկարիչների միության անդամ Ալեքսանդր Դմիտրիևիչ Շչերբակովը։

## Հուշարձան
Հուշարձանը նվիրված է լեհ խորհրդային պետական և կուսակցական գործիչ, հեղափոխական շարժման ակտիվ մասնակից Ֆելիքս Ձերժինսկուն։

* *Քանդակագործ՝* Ալեքսանդր Շչերբակով 
* *Ճարտարապետ՝* Պյոտր Բոնդարենկո

## Պատմություն
Ֆելիքս Ձերժինսկին Տագանրոգում չի եղել, թեև նրա հայրը՝ Էդմունդ Ձերժինսկին, մի քանի տարի մաթեմատիկա է դասավանդել Տագանրոգի դասական արական գիմնազիայում։

Որոշակի հարաբերություններ, այնուամենայնիվ, կապում են Տագանրոգը և Ֆ. Ձերժինսկուն. նա 1922 թվականին Տագանրոգի մետալուրգիական գործարանը փրկել է փակվելուց։ «Յուգոստալ» տրեստը, որին ենթարկվել է Տագանրոգի մետալուրգիական գործարանը, 1922 թվականին որոշել էր, որ գործարանի վերականգնումը հնարավոր չէ և նրա հետագա շահագործումը պիտանի չէ։ Սկսվել էր սարքավորումների ապամոնտաժումը, և միայն Ժողովրդական տնտեսության բարձրագույն խորհրդի նախագահ Ֆ. Ձերժինսկու միջամտությունը գործարանը փրկել է լուծարումից։

Հուշարձանի հանդիսավոր բացումը տեղի է ունեցել 1987 թվականի նոյեմբերի 5-ին։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Տագանրոգի հուշարձաններ
Կատեգորիա:Հուշարձաններ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:1987 հիմնադրումներ
Կատեգորիա:Տագանրոգի տեսարժան վայրեր
Ժաչու

**Ժաչու** (),  կոմունա Ֆրանսիայում, որը գտնվում է Ակվիտանիա շրջանում, Ատլանտյան Պիրենեյ դեպարտամենտում։ Մտնում է Բաիգյուրա է Մոնդարեն կանտոնի կազմի մեջ։ Հանդիսանում է Բայոն շրջանը։

Համայնքի INSEE կոդ՝ 64282։

## Աշխարհագրություն
ձախից|մինի|200x200փքս|Կոմունայի քարտեզ
Կոմունան գտնվում է Փարիզից հարավ-արևմուտք 680 կմ  հեռավորության վրա, Բորդոյից հարավ-արևմուտք 175 կմ, իսկ Պոյից արևմուտք`90 կմ։

### Կլիմա
Կլիման տաք օվկիանոսային է։ Ձմեռը մեղմ է, հունվարի միջին ջերմաստիճանը +5°С -ից մինչև+13°С է, −10&nbsp;°C-ից ցածր հազվադեպ է լինում։ Տարեկան տեղումների քանակը թափվում է 15 օրերի ընթացքում՝ նոյեմբերից ապրիլ ամիսներին՝ ձյան տեսքով։ Առավելագույն ջերմաստիճանն ամռանը 20-30&nbsp;°C  է, իսկ 35&nbsp;°C-ից բարձր հազվադեպ է լինում։ Տեղումների տարեկան քանակը բարձր է և կազմում է 1100 մմ։ Կոմունայում գերակշռում են անհողմ եղանակները, ուժեղ քամիները հազվադեպ են։

## Բնակչություն
Համայնքի բնակչությունը 2010 թվականին կազմում էր 1099 մարդ։

## Տնտեսություն
2010 թվականի տվյալներով 738 աշխատունակ տարիքի մարդկանցից (15-64 տարեկան) 574-ը տնտեսապես ակտիվ էին, 164-ը անգործ (ակտիվության ցուցանիշը 77,8 %, 1999 թվականին եղել է՝ 75,5%)։ 574 աշխատունակ բնակիչներից 541-ը աշխատում էին (272 տղամարդ և 269 կին), անաշխատանք էին 33 -ը (12 տղամարդ և 21 կին)։ 164 անգործ մարդկանցից 67-ը աշակերտներ կամ ուսանողներ են, 63-ը թոշակառու, 34-ը չէին աշխատում այլ պատճառներով։

## Տեսարժան վայրեր
* Սուրբ Սեբաստյան եկեղեցի (XIII դար)։ Պատմական հուշարձան է 2007 թվականից
* Սուրբ Փրկչի մատուռ (XII դար)։ Պատմական հուշարձան է 1991 թվականից

## Պատկերասրահ

Պատկեր:Jatxou (Pyr-Atl. Fr) plafond et tribunes de l'église.JPG|Սուրբ Սեբաստիան եկեղեցու ինտերիերը
Պատկեր:Jaxu-Kapera Santu Salvatore-20141222.jpg|Սուրբ Փրկչի մատուռ
Պատկեր:Jatxou Benoiterie.jpg|Եկեղեցին հսկողի տունը
Պատկեր:Jatxou (Pyr-Atl. Fr) mairie.JPG|Քաղաքապետարան
Պատկեր:Jatxou (Pyr-Atl. Fr) monument aux morts.JPG|Զինվորական հուշարձան


## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* 
* 
* 

Կատեգորիա:Ֆրանսիայի կոմունաներ