Ջորդանո Բրունոյի հուշարձան

**Ջորդանո Բրունոյի հուշարձան** ստեղծվել է Էտտորե Ֆերարիի կողմից և տեղադրվել 1889 թվականին Հռոմի Կամպո դե Ֆիորիում (Իտալիա)։

## Ստեղծման պատմություն
Պանթեիստ փիլիսոփա Ջորդանո Բրունոյի հուշարձանը պատվիրվել է մասոնների կողմից՝ ի պատասխան էցիկլիկի, որը հրատարակվել է Հռոմի Լեո XIII պապի կողմից 1884 թվականի ապրիլի 20-ին։ Այդ էնցիկլիկայում մասոնականությունը պատկանում է «աղանդին, որտեղ բարձրացված են անհնազանդ սատանայական ոգին»։ Կաթոլիկ եկեղեցու կողմից դատապարտված և հերետիկոսության համար այրված Ջորդանո Բրունոյի հուշարձանը առաջարկել է ստեղծել մասոն քանդակագործ Էտտորե Ֆերարին։

Հուշարձանի տեղադրման հարցը քննարկել է Հռոմի քաղաքային խորհուրդը։ Նրա պահպանողական կաթոլիկ մեծամասնությունը մերժեց առաջարկը և չհամաձայնեց արձանի տեղադրմանը։ Հռոմի համալսարանի ուսանողներից մի քանիսը շատ բացասաբար ընկալեցին այս որոշումը։

Էտտորե Ֆերարին աշխատանքը կատարել է անվճար։ Բրունոյի հուշարձանի կառուցման արգելքի պատճառով քանդակը մի քանի տարի գտնվել է արհեստանոցում։ Քաղաքային խորհրդի վերընտրությունից հետո նրա նոր կազմը թույլ տվեց տեղադրել արձանը Հռոմի կենտրոնական հրապարակներից մեկում՝ որտեղ Ջորդանո Բրունոն այրվել էր հերետիկոսության համար 1600 թվականի փետրվարի 17-ին։ 1889 թվականի հունիսի 9-ին հուշարձանի բացման ժամանակ հրապարակը զարդարված էր բազմաթիվ հասարակական կազմակերպությունների դրոշներով։

Պրոֆեսոր Ջավաննի Բովիոն կոչ պատրաստեց, որում ասվում էր․Ով էլ որ գնա Հռոմ ՝ հարգելու կանգնեցված հուշարձանը, կզգա, որ ազգերի և լեզուների տարբերությունը թողել է իր հետևում և մտել է հայրենիք, որտեղ չկան այդ միջնապատերը։ Բոլոր ժողովուրդների համաձայնությամբ և դրամական միջոցներով տեղադրվող հուշարձանի բացմանը ներկա գտնվողները դրանով կվկայեն, որ Բրունոն ձայն բարձրացրեց հանուն մտքի ազատության բոլոր ժողովուրդների համար և իր մահով համաշխարհային քաղաքում օծեց այդ ազատությունը։Այսօր Կամպո Դեյ Ֆիորի հրապարակում հուշարձանի տեղադրման վայրը աթեիստների և ազատամիտների ամենամյա տարբեր միջոցառումների անցկացման կենտրոնն է։

### Հուշարձանի նկարագրությունը
Արձանը լրիվ չափի է, Ջորդանո Բրունոն պատկերված է ամբողջ հասակով կանգնած, ձեռքերը խաչած, որոնց մեջ պահում է գիրքը, գլուխը ծածկված է գլխարկով։ Արձանը տեղադրված է բարձր պատվանդանի վրա։

Պատվանդանի վերևի մասում՝ յուրաքանչյուր կողմում կան երկու խորաքանդակներ, որոնք եզերված են պատմական անձնավորությունների պատկերներով, որոնք, ըստ քանդակագործի, կա՛մ Բրունոյի հետևորդներն են եղել, կա՛մ մահապատժի են ենթարկվել կա՛մ սպանվել կրոնական պատճառներով, կամ հալածվել են իրենց հայացքների և համոզմունքների համար․ Միգել Սերվետուս, Պիտեր Ռամուս, Տոմազո Կամպանելլա, Ջոն Ուիքլիֆ, Յան Հուս, Աոնիո Պալեարիո, Պաոլո Սարպի և Ջուլիո Չեզարե Վանինի։ Դրանց տակ՝ ճակատային մասում, ստորագրված է հուշատախտակ, իսկ հուշարձանի մյուս երեք կողմերում՝ խորաքանդակներ, որոնք պատկերում են Բրունոյի կենսագրության առանցքային պահերը՝ բանավեճը Օքսֆորդում, մահապատիժը և խարույկի վրա այրելը։

### Նույնանուն այլ արձաններ
Մեկ այլ արձան, որը պատկերում է *Բրունոյի մահը ցցի վրա,* տեղադրվել է Ալեքսանդր Պոլզինի նախագծով 2008 թվականի մարտի 2-ին մետրոյի կայարանում  Գերմանիայում՝ Բեռլինում։ Արձանը երկարաձգված կերպարանք է, որը կանգնած է գլխի վրա։

## Պատկերասրահ

Պատկեր:Ettore_Ferrari.jpg|Քանդակագործ Էտտորե Ֆերարի
Պատկեր:Brunostatue.jpg|Հռոմ Կամպո Դեյ Ֆիորիի հրապարակ
Պատկեր:Giordano_Bruno_BW_3.JPG|Գրություն հուշարձանի տակ․ «1889 թվականի հունիսի 9։ Ջորդանո Բրունոն հարյուրամյակներից, որը նա կանխատեսել էր, այն նոևյն վայրում, որտեղ խարույկ վառվեց»
Պատկեր:Relief_Bruno_Campo_dei_Fiori_n1.jpg|Ջորդանո Բրունոյի դատավարությունը
Պատկեր:6665_-_Roma_-_Ettore_Ferrari,_Monumento_a_Giordano_Bruno_(1889)_-_Foto_Giovanni_Dall'Orto,_6-Apr-2008.jpg|Ջորդանո Բրունոյի այրումը
Պատկեր:Bruno_Campo_dei_Fiori.jpg|Հուշարձանի բացում: Կազմակերպությունների դրոշներ.
Պատկեր:Giovanni_Bovio_(1837-1903).jpg|Ջովանի Բովիո (1837-1903 թվականներ)


## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:1889 հիմնադրումներ
Կատեգորիա:Հռոմի հուշարձաններ