Դոնալդ Կնուտ

**Դոնալդ Էրվին Կնուտ** (, ), համակարգչային գիտության ամերիկացի հռչակավոր մասնագետ։ Հեղինակն է հանրահայտ «Համակարգչային ծրագրավորման արվեստը» (The Art of Computer Programming) գրքի, թվային տպագրության TEX համակարգի, տպատառերի նախագծման METAFONT համակարգի, «Գրագետ ծրագրավորում» (Literate programming) մեթոդոլոգիայի, ինչպես նաև բազում այլ մենագրությունների ու հոդվածների։ 1974 թվականի Թյուրինգի մրցանակի մրցանակակիրն է։ Կնուտը անվանվում է « ալգորիթմների վերլուծության հայր »։ Նա նպաստել է հաշվողական բարդության վերլուծությանը ալգորիթմներում և համակարգել մաթեմատիկական տեխնիկա դրա համար։ Այդ գործընթացում նա նաև հանրայնացրել է ասիմպտոտիկ նշագրման նշանակությունը։ Որպես գրող և գիտնական նա ստեղծել է WEB և CWEB գործիքները, որպես գրագետ ծրագրավորման օժանդակ համակարգ։

## Կենսագրություն
Կնուտը ծնվել է Միլուոկիում, որտեղ նրա հայրը ուներ սեփական փոքր տպագրության բիզնես և դասավանդում էր հաշվապահություն Միլուոկիի դպրոցում։ Նրա գիտելիքը զարգանում էր հետաքրքիր ձևով։ Նա ութերորդ դասարանում մասնակցելով մրցույթի "Ziegler's Giant Bar" նախադասության տառերով կազմեց 4500 
բառ, որը շատ ավելին էր քան ժյուրիի ունեցած 2500 բառը։ Նա շահեց հեռուստացույց և շատ քաղցրավենիք իր դպրոցի համար։

## Կրթություն
Կնուտի համար բարդ էր ընտրել Քեյսի Տեխնիկական ինստիտուտում ֆիզիկան երաժշտության փոխարեն։ Մինչ նա սովորում էր ֆիզիկա, ընդգրկվեց IBM 650 ստեղծող խմբիում։ Հետագայում կարդալով համակարգչային ձեռնարկներ նա մտածում էր գրել իր դպրոցում օգտագործվող մեքենայի կոմպիլյատորի կոդը, քանի որ կարծում էր, որ կարող է անել ավելի լավը։ 1958-ին Կնուտը ստեղծեց մի ծրագիր, որը հիմնված էր դպրոցում բասկետբոլի թիմում խաղացող յուրաքանչյուր աշակերտի այն արժեքի վրա, որով նա կարող էր օգնել իր թիմին հաղթել լիգայում։ Կնուտը մեկն է այն առաջին խմբագրողներից, որոնք ստացել են Ճարտարագիտության և Գիտության ազգային մրցանակ։ 1960 թ-ին նա փոխում է իր մասնագիտացումը ֆիզիկայից մաթեմատիկա։ 1963-ին Կնուտը ստացավ PhD որակավորում Կալիֆորնիայի Տեխնիկական ինստիտուտի կողմից։ Ամեն տարի նա տալիս է մի քանի ոչ պաշտոնական լեկցիաներ Ստենֆորդի համալսարանում, որը նա անվանում է համակարգչային հափշտակություն։

## Որպես հումոր
thumb|right|Կնուտի չեկերից
Կնուտը վճարում է 2.56 $ նրա գրքերում վրիպակներ գտնողներին։ 2008-ին Կնուտը ստիպված էր դադարեցնել չեկերի տրամադրումը բանկային մեքենայությունների պատճառով։

## Հեղինակած գրքեր
* **The Art of Computer Programming** - Ամբողջությամբ հրատարակվել են այս գրքի առաջին երեք հատորները։ 4-րդ հատորը հրատարակվել է (և շարունակում է հրատարակվել) առանձին մասերի տեսքով։ Հեղինակը խոստացել է, որ հինգերորդ հատորը ավարտին կհասցնի 2015 թվականին։ 
* **The T<sub><span style="font-size:1.25em;">E</span></sub>Xbook** - TEX հրատարակչական համակարգի նկարագրությունն է։ 
* **The METAFONTbook** - Տպատառերի նախագծման METAFONT համակարգի մասին պատմող աշխատանքն է։ 
* **Concrete Mathematics. A Foundation for Computer Science** - (համահեղինակներ. Օ. Պատաշնիկ, Ռ. Գրեհեմ)։

## Հարցազրույցներ և զեկույցներ
* *Doernberg, D.* Computer Literacy Interview With Donald Knuth . 7 December 1993.
* TUG’95 (St Petersburg, FL, USA) Questions and answers with Prof. Donald E. Knuth. *TUGboat* 17 (1), 1996
* *Woehr, J.* An interview with Donald Knuth *Dr. Dobb’s Journal*, April 1996, p.&nbsp;16-22.
*  Donald Knuth on The Art of Computer Programming  Addison-Wesley Innovations, 1996
* Donald Knuth: A life’s work in the art of programming Amazon.com, 1997.
* [U.K. TUG, Oxford, [սեպտեմբերի 12|12 september] 1999: Question & Answer Session with Donald Knuth]. *TUGboat*, 22 (1/2), 2001.
* Dr. Dobb’s Audio & Video Archive of Knuth’s ''MMIX'' and ''God & Computers'' Lectures @ MIT, Fall 1999
* *Wallace, Mark.* The art of Don E. Knuth  Interview on salon.com, 1999.
* Advogato, 2000
* AMS, 2001
* Oslo, 2002
* Free Software Magazine interview by Gianluca Pignalberi, August 2005 .
* Interview with Donald Knuth, Apr 25, 2008 (перевод на русский)

## Պատկերասրահ

File:Donald Knuth DSC00624.jpg|Դոնալդ Կնուտ, մարտի 4, 2005 թ․
File:Donald Knuth in front of statue St. Mesrop Mashtots (inventor of the Armenian, Georgian and Caucasian Albanian alphabets in the 4th century), Matenadaran, Yerevan, Armenia, June 2006, LA.jpg|Դոնալդ Կնուտը Մեսրոպ Մաշտոցի արձանի առջև, հունիսի 9, 2006 թ․
File:Shustek, Russell, Alcorn, Knuth, Wozniak, Mathews, Allen, CHM 2011 2.jpg|Շուստեկ, Ռասել,, Ալկորն, Կնուտ, Վոզնյակ, Մաթյուզ, Ալեն, CHM 2011
File:Donald Knuth, Steve Wozniak, CHM 2011.jpg|Դոնալդ Կնուտ, Սթիվ Վոզնյակ, CHM 2011


## Տես նաև
* TeX
* Գրագետ ծրագրավորում

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:20-րդ դարի ամերիկացի գիտնականներ
Կատեգորիա:20-րդ դարի ամերիկացի մաթեմատիկոսներ
Կատեգորիա:21-րդ դարի ամերիկացի մաթեմատիկոսներ
Կատեգորիա:ԱՄՆ-ի գիտությունների ազգային ակադեմիայի անդամներ
Կատեգորիա:ԱՄՆ-ի ինֆորմատիկայի ոլորտի գիտնականներ
Կատեգորիա:Ամերիկայի արվեստների և գիտությունների ակադեմիայի անդամներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի գիտնականներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի գրողներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի ծրագրավորողներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի ճարտարագետներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի մաթեմատիկոսներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի ոչ գեղարվեստական գրողներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի պատմաբաններ
Կատեգորիա:Ամերիկյան փիլիսոփայական ընկերության անդամներ
Կատեգորիա:Բավարիայի գիտությունների ակադեմիայի անդամներ
Կատեգորիա:Գիտական հասարակությունների անդամներ
Կատեգորիա:Թյուրինգի մրցանակակիրներ
Կատեգորիա:Լոնդոնի թագավորական ընկերության անդամներ
Կատեգորիա:Լոնդոնի թագավորական միության արտասահմանյան անդամներ
Կատեգորիա:Մաթեմատիկոսներ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գիտությունների ակադեմիայի անդամներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գիտությունների ակադեմիայի արտասահմանյան անդամներ
Կատեգորիա:Տեղեկատվական տեխնոլոգիաների անձինք
Կատեգորիա:Փիլիսոփայական գիտությունների դոկտորներ
Կատեգորիա:Օքսֆորդի համալսարանի ակադեմիկոսներ
Կատեգորիա:Օքսֆորդի համալսարանի պատվավոր դոկտորներ
Կատեգորիա:Ֆրանսիայի գիտությունների ակադեմիայի անդամներ