Արվեստի գործերի գողություն

**Արվեստի գործերի գողություն**, երբեմն անվանում են նաև **«արտնափինգ»** (), նկարների, քանդակների կամ այլ կերպարվեստի ձևերի ստեղծագործությունների գողությունն է պատկերասրահներից, թանգարաններից կամ այլ հանրային և մասնավոր վայրերից: Գողացված արվեստի գործը հաճախ վերավաճառվում կամ օգտագործվում է հանցագործների կողմից որպես գրավ ՝ վարկեր ապահովելու համար: Գողացված արվեստի գործերի միայն փոքր տոկոսն է վերականգնվում՝ մոտավորապես 10%։ Շատ երկրներ ունեն ոստիկանական ջոկատներ՝ արվեստի գողության և գողացված արվեստի ու հնությունների անօրինական առևտրի դեպքերը հետաքննելու համար:

Արվեստի գողության հայտնի դեպքերից են 1911 թվականին Լուվրից Մոնա Լիզայի կողոպուտը, որն իրականացրել էր թանգարանի աշխատակից Վինչենցո Պերուջան: Մեկ այլ դեպք էր «Ճիչը» կտավի գողությունը, որը գողացել էին Մունկի թանգարանից 2004 թվականին, բայց վերադարձվել էր 2006 թվականին: Ամենամեծ արժեք ունեցող արվեստի գողությունը տեղի է ունեցել Բոստոնի Իզաբելլա Ստյուարտ Գարդների թանգարանում, երբ 1990 թվականին գողացել են 13 աշխատանք, որոնց ընդհանուր արժեքը կազմել է 500 միլիոն դոլար: Գործը մնում է չբացահայտված: Արվեստի մեծածավալ գողությունների թվում են Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի ժամանակ նացիստների կողմից Եվրոպայի թալանը և 2022 թվականին Ուկրաինա ռուսական ներխուժման ժամանակ Ռուսաստանի կողմից Ուկրաինայի թալանը:

## Անհատական գողություն
[աջից|մինի|314x314փքս|[Ժան-Բատիստ Ուդրիի «*Սպիտակ բադը»*, որ գողացվել է 1990 թվականին]]
Շատ գողերի դրդել է այն փաստը, որ արժեքավոր արվեստի գործերը արժեն միլիոնավոր դոլարներ և կշռում են առավելագույնը մի քանի կիլոգրամ: Բացի այդ, մինչդեռ մեծ մասամբ բարձրակարգ թանգարաններն ունեն չափազանց խիստ անվտանգություն, բազմամիլիոն դոլարանոց արվեստի հավաքածուներ ունեցող շատ վայրեր ունեն անհամաչափորեն վատ անվտանգության միջոցառումներ: Սա դրանք դարձնում է խոցելի գողությունների համար, որոնք մի փոքր ավելի բարդ են, քան սովորական «կողոպուտով գողությունը», բայց խոստանում են հսկայական  շահույթ: Գողերը երբեմն թիրախավորում են աշխատանքները՝ հիմնվելով նկարչի գործերի հետ իրենց ծանոթության վրա, այլ ոչ թե նկարչի արվեստի աշխարհում հեղինակության կամ աշխատանքի տեսական արժեքի վրա:

Գողերի համար չափազանց դժվար է վաճառել ամենահայտնի և արժեքավոր աշխատանքները առանց բռնվելու, քանի որ ցանկացած հետաքրքրված գնորդ գրեթե անկասկած կիմանա, որ աշխատանքը գողացված է, և դրա գովազդը ռիսկ է, որ ինչ-որ մեկը կապվի իշխանությունների հետ: Գնորդի համար նաև դժվար է ցուցադրել աշխատանքը այցելուներին՝ առանց այն գողացված ճանաչելու, այդպիսով զրկելով արվեստի գործի սեփականության իրավունքից: Դրա փոխարեն շատ հայտնի աշխատանքներ պահվել են օրինական սեփականատիրոջից փրկագնի դիմաց կամ նույնիսկ վերադարձվել են առանց փրկագնի՝ սև շուկայի հաճախորդների բացակայության պատճառով: Փրկագնի դիմաց վերադարձը նաև բռնվելու ռիսկ է գողերի համար:

Նրանց համար, ովքեր ունեն զգալի արժեքի հավաքածուներ, ինչպիսին է Հոութոն Հոլում գտնվող Չոլմոնդելիի մարքիզուհին, գողության ռիսկը ո՛չ աննշան է, ո՛չ էլ քննարկման ենթակա։ Ժան-Բատիստ Ուդրիի « *Սպիտակ բադը»* գողացվել է Հոութոն Հոլում գտնվող Չոլմոնդելիի հավաքածուից 1990 թվականին։ Կտավը դեռևս չի գտնվել։

## Կանխարգելում թանգարաններում
Թանգարանները ձեռնարկում են բազմաթիվ միջոցներ արվեստի գործերի գողությունը կանխելու համար, այդ թվում՝ բավարար քանակությամբ ուղեկցորդներ կամ պահակներ են ներգրավում ցուցադրված իրերը դիտարկելու համար, երբ անվտանգության տեսախցիկների տեսադաշտը փակ է։ Նկարները պատերին ամրացնում են ոչ շատ բարակ և կողպեքներով կախովի լարերով։

## Արվեստի գործերի գողության դեմ գործունեություն
Սմիթսոնյան ինստիտուտը հովանավորում է մշակութային արժեքների պաշտպանության ազգային համաժողովը, որը ամեն տարի անցկացվում է Վաշինգտոնում, Կոլումբիայի շրջանում: Համաժողովը նախատեսված է մշակութային արժեքների պաշտպանության ոլորտի մասնագետների համար:

1996 թվականից ի վեր Նիդեռլանդներում գործող Թանգարանների անվտանգության ցանցը տարածում է մշակութային արժեքների կորստի և վերականգնման հարցերի վերաբերյալ նորություններ և տեղեկատվություն: Հիմնադրումից ի վեր Թանգարանների անվտանգության ցանցը հավաքել և տարածել է մշակութային արժեքների հետ կապված միջադեպերի վերաբերյալ ավելի քան 45․000 զեկույց: Թանգարանների անվտանգության ցանցի հիմնադիր Թոն Քրեմերսը արժանացել է Մշակութային արժեքների պաշտպանության ազգային կոնֆերանսի Ռոբերտ Բյորկի մրցանակին:

2007 թվականին հիմնադրվեց Արվեստի դեմ հանցագործությունների հետազոտությունների ասոցիացիան (ARCA): ARCA-ն ոչ առևտրային վերլուծական կենտրոն է, որը հիմնականում նվիրված է արվեստի հանցագործության (արվեստի կեղծիք և վանդալիզմ, ինչպես նաև գողություն)՝ որպես ակադեմիական առարկա, ճանաչելիության բարձրացմանը: 2009 թվականից ի վեր ARCA-ն առաջարկում է չհավատարմագրված ասպիրանտուրայի վկայականի ծրագիր՝ նվիրված այս ուսումնասիրության ոլորտին: Արվեստի հանցագործության և մշակութային ժառանգության պաշտպանության ասպիրանտուրայի վկայականի ծրագիրն անցկացվում է ամեն տարի հունիսից օգոստոս ամիսներին Իտալիայում: Մի քանի ամերիկյան համալսարաններ, այդ թվում՝ Նյու Յորքի համալսարանը, նույնպես առաջարկում են արվեստի իրերի գողության դեմ պայքարի  դասընթացներ:

## Վերականգնում
Հանրային ոլորտում Ինտերպոլը, Հետաքննությունների դաշնային բյուրոյի արվեստի հանցագործությունների դեմ պայքարի թիմը, Լոնդոնի Մետրոպոլիտենի ոստիկանության արվեստի և հնաոճ իրերի ստորաբաժանումը, Նյու Յորքի ոստիկանության դեպարտամենտի հատուկ խարդախությունների դեմ պայքարի ջոկատը և աշխարհի մի շարք այլ իրավապահ մարմիններ ունեն «ջոկատներ», որոնք նվիրված են այս բնույթի գողությունների հետաքննությանը և գողացված արվեստի գործերի վերականգնմանը։

Հետաքննությունների դաշնային բյուրոյի նախկին գործակալ Ռոբերտ Քինգ Վիթմանի խոսքով, որը մինչև 2008 թվականին կենսաթոշակի անցնելը, ղեկավարել է արվեստի հանցագործության թիմը, միավորը շատ փոքր է Եվրոպայում նման օրենքի ուժերի միավորների համեմատ, և Հետաքննությունների դաշնային բյուրոյի կողմից քննվող արվեստի գողությունների մեծ մասը ներառում է տեղական գրասենյակների գործակալներ, որոնք զբաղվում են առօեական գողությամբ: «Հեղեղինակային և հնության հանցագործությունները հանդուրժվում են, մասնավորապես, քանի որ դրանք համարվում են զոհեր չունեցող հանցագործություն», - ասել է Վիթմանը 2010 թվականին:

Արվեստի իրերի գողության և դրանց վերականգնման վերաբերյալ հանրության աճող գիտակցության արդյունքում մի շարք ոչ շահույթ չհետապնդող և մասնավոր ընկերություններ այժմ գործում են ինչպես կորուստների մասին տեղեկատվություն գրելու, այնպես էլ վերահսկողության ենթարկելու արվեստի գործերի վերականգնման ջանքերը:

2017 թվականի հունվարին Իսպանիայի Ներքին գործերի նախարարությունը հայտարարել է, որ 18 եվրոպական երկրների ոստիկանությունը՝ Ինտերպոլի, Եվրոպոլի և ՅՈՒՆԵՍԿՕ-ի աջակցությամբ, ձերբակալել է արվեստի ապօրինի շրջանառության դեմ պայքարի միջազգային ցանցի մեջ ներգրավված 75 անձի։ Համաեվրոպական գործողությունը սկսվել էր 2016 թվականի հոկտեմբերին և հանգեցրել էր մոտ 3500 գողացված իրերի, այդ թվում՝ հնագիտական իրերի և այլ արվեստի գործերի վերականգնմանը։ Նախարարությունը չի տրամադրել հայտնաբերված իրերի կամ ձերբակալությունների վայրերի ցանկը։

1969 թվականին Իտալիայի մշակութային ժառանգության և գործունեության ու զբոսաշրջության նախարարությունը ստեղծել է Comando Carabinieri Tutela Patrimonio Culturale (TPC)-ն, որն ավելի հայտնի է որպես Carabinieri Art Squad: 1980 թվականին TPC-ն ստեղծել է Leonardo-ի տվյալների բազան, որը պարունակում էր ավելի քան 1 միլիոն գողացված արվեստի գործերի մասին տեղեկատվություն և հասանելի էր աշխարհի իրավապահ մարմինների համար:

2021 թվականի դեկտեմբերին ամերիկացի միլիարդատեր Մայքլ Շտեյնհարդտին հրամայվել է հանձնել թալանված 70 միլիոն ԱՄՆ դոլար արժողությամբև անօրինական ճանապարհով տեղափոխված 180 հնություն։ Հնությունները վերադարձվել են իրենց օրինական տերերին, իսկ Շտեյնհարդտին ցմահ արգելվել թ է ձեռք բերել որևէ այլ արվեստի գործ։

## Պետական գողություն, պատերազմական թալան և թանգարանների կողմից յուրացում
1933 թվականից մինչև Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի ավարտը նացիստական ռեժիմը վարել է արվեստի գործերի թալանման քաղաքականություն՝ վաճառքի կամ Երրորդ Ռայխի թանգարաններ տեղափոխման համար։ Լյուֆտվաֆեի ղեկավար Հերման Գյորինգը անձամբ հոգ է տարել հարյուրավոր արժեքավոր աշխատանքների մասին, որոնք սովորաբար գողացվել են  հրեաներից և Հոլոքոստի այլ զոհերից։ 2011 թվականի սկզբին Գերմանիայի Մյունխեն քաղաքի մի մասնավոր տնից առգրավել են մոտ 1500 արվեստի գլուխգործոց, որոնք ենթադրաբար գողացվել են նացիստների կողմից Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի ընթացքում և դրանից առաջ։ Բռնագանձման մասին հրապարակային հայտարարություն չի արվել մինչև 2013 թվականի նոյեմբերը։ 1 միլիարդ դոլար գնահատվող արժեքով դրանց հայտնաբերումը համարվել է «զարմանալի» և ներառել է Պաբլո Պիկասոյի, Անրի Մատիսի, Մարկ Շագալի, Պաուլ Կլեի, Մաքս Բեքմանի և Էմիլ Նոլդեի աշխատանքները, որոնք բոլորը համարվել են կորած։

1964 թվականի *«Գնացքը»* ֆիլմը, որի գլխավոր դերում է Բերտ Լանկաստերը, հիմնված է արվեստի գործերի իրական պատմության վրա, որոնք պատերազմի ժամանակ Ֆրանսիայում պահվել էին պաշտպանության համար, սակայն գերմանացիները դրանք թալանել էին ֆրանսիական թանգարաններից և մասնավոր արվեստի հավաքածուներից՝ գնացքով Գերմանիա ուղարկելու համար: Մեկ այլ ֆիլմ՝ *«Հուշարձանների մարդիկ»* (2014), որի համահեղինակը և ռեժիսորը Ջորջ Քլունին է, հիմնված է նմանատիպ իրական պատմության վրա: Այս ֆիլմում ամերիկացի զինվորներին հանձնարարվում է փրկել մեկ միլիոնից ավելի արվեստի գործեր և այլ մշակութային կարևոր իրեր ամբողջ Եվրոպայում, նախքան դրանք նացիստական թալանով ոչնչացվելը։

2006 թվականին, Միացյալ Նահանգներում և Ավստրիայում երկարատև դատական վեճից հետո (տե՛ս *Ավստրիայի Հանրապետությունն ընդդեմ Ալտմանի* ), ավստրիացի նկարիչ Գուստավ Կլիմտի հինգ նկարներ վերադարձվել են Մարիա Ալտմանին ՝ նախապատերազմյան սեփականատիրոջ՝ Ֆերդինանդ Բլոխ-Բաուերի զարմուհուն։ Նկարներից երկուսը Ալտմանի մորաքրոջ՝ Ադելի դիմանկարներն էին։ Երկուսից ավելի հայտնին՝ *[[Ադել Բլոխ-Բաուերի դիմանկար I|Ադել Բլոխ-Բաուեր I-ի ոսկե դիմանկարը]]*, 2006 թվականին Ալտմանի և նրա համաժառանգների կողմից վաճառվել է բարերար Ռոնալդ Լաուդերին 135 միլիոն դոլարով։ Վաճառքի պահին դա նկարի համար վճարված ամենաբարձր հայտնի գինն է եղել։ Մնացած չորս վերականգնված նկարները հետագայում վաճառվել են Քրիստիս աճուրդում ավելի քան 190 միլիոն դոլարով։

Քանի որ հնությունները հաճախ ծագման երկրի կողմից համարվում են ազգային գանձեր, կան բազմաթիվ դեպքեր, երբ արվեստի գործերը (որոնք հաճախ տասնամյակներ շարունակ ցուցադրվել են ձեռք բերող երկրում) դարձել են խիստ լարված և քաղաքական վեճերի առարկա։ Մեկ ակնառու օրինակ է Էլգինի մարմարների դեպքը, որոնք 1816 թվականին Պարթենոնից Բրիտանական թանգարան է տեղափոխել Էլգինի կոմսը։ Հունական բազմաթիվ տարբեր կառավարություններ կոչ են արել վերադարձնել մարմարները։

Նմանատիպ վեճեր են առաջացել էտրուսկյան, ացտեկական և իտալական արվեստի գործերի շուրջ, որտեղ ծագման երկրների պաշտպանները սովորաբար պնդում են, որ վերցված արտեֆակտները կազմում են երկրների մշակութային ժառանգության կարևոր մասը: Եյլի համալսարանի Փիբոդիի բնական պատմության թանգարանը (2006 թվականի նոյեմբերի դրությամբ) բանակցություններ է վարում Պերուի կառավարության հետ՝ Եյլի համալսարանի Հիրամ Բինգհեմի կողմից Մաչու Պիկչուի պեղումների ժամանակ վերցված արտեֆակտների հնարավոր վերադարձի վերաբերյալ: Նմանապես, Չինաստանի կառավարությունը օտարերկրյա ձեռքերում գտնվող չինական արվեստը համարում է գողացված, և կարող են գաղտնի վերադարձի աշխատանքներ իրականացվել:

2006 թվականին Նյու Յորքի Մետրոպոլիտեն թանգարանը համաձայնության է եկել Իտալիայի հետ՝ բազմաթիվ վիճելի ստեղծագործություններ վերադարձնելու վերաբերյալ: Լոս Անջելեսի Փոլ Գեթի թանգարանը նույնպես ներգրավված է նմանատիպ մի շարք գործերում: Վիճելի արվեստի գործը հունական և հին իտալական ծագում ունի: Թանգարանը 2006 թվականի նոյեմբերի 20-ին համաձայնել է Իտալիային վերադարձնել վիճելի 26 ստեղծագործություն: Գեթիի ստորագրությամբ ստեղծագործություններից մեկը՝ աստվածուհի Աֆրոդիտեի արձանը, հատուկ ուշադրության առարկա է:

2013 թվականի հունվարին, Ինտերպոլի, ՀԴԲ-ի և ԱՄՆ ներքին անվտանգության նախարարության կողմից անցկացված հետաքննություններից հետո, Կանադայի ոստիկանությունը ձերբակալել է Ջոն Թիլմանին արվեստի գործերի գողության հսկայական ալիքի համար: Հետագայում պարզվել է, որ Թիլմանը իր ռուս կնոջ հետ միասին ավելի քան քսան տարի շարունակ գողացել է առնվազն 10,000 տարբեր արվեստի առարկաներ աշխարհի թանգարաններից, պատկերասրահներից, արխիվներից և խանութներից: Չնայած Թիլմանի գործը դոլարային ընդհանուր արժեքով ամենամեծ արվեստի գողությունն չէ, այն կարող է լինել գողացված առարկաների քանակով ամենամեծը:

2022 թվականին Ուկրաինա ներխուժելուց ի վեր Ռուսաստանը գողացել է տասնյակ հազարավոր արվեստի գործեր։ Մասնագետները նշում են, որ սա Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի ժամանակ նացիստների կողմից Եվրոպայի թալանից ի վեր արվեստի գործերի ամենամեծ գողությունն է։

## Հայտնի դեպքեր

## Նշանավոր չվերադարձված աշխատանքներ

Պատկեր:Ghent_Altarpiece_E_-_Just_Judges_by_Vanderveken.jpg|Յան վան Էյք, «Արդար դատավորներ»
Պատկեր:Vermeer_The_concert.JPG|Յան Վերմեեր, «Համերգը» (մոտ 1658–1660)
Պատկեր:Rembrandt_Christ_in_the_Storm_on_the_Lake_of_Galilee.jpg|Ռեմբրանդտ, «Փոթորիկ Գալիլեայի ծովում» (1633)
Պատկեր:Rembrandt_Harmensz._van_Rijn_076.jpg|Գովերտ Ֆլինկ, որը մինչև վերջերս վերագրվում էր Ռեմբրանդտին. Բնանկար օբելիսկով (1638)
Պատկեր:Cholmondeley_Oudry_White_Duck.jpg|Ժան-Բատիստ Ուդրիի «*Սպիտակ բադը»*,*(1753)*
Պատկեր:Amedeo_Modigliani,_1919,_Woman_with_a_Fan,_oil_on_canvas,_100_x_65_cm,_Musée_d'Art_Moderne_de_la_Ville_de_Paris.jpg|Ամեդեո Մոդիլիանի. «Հովհարով կինը», (1919). Գողացել են Փարիզի ժամանակակից արվեստի թանգարանից 
Պատկեր:Van_Gogh_-_Vase_mit_Pechnelken.jpeg|Վինսենթ վան Գոգ, «Կակաչներով ծաղկաման» (1886), գողացվել է Կահիրեի Մոհամեդ Մահմուդ Խալիլի թանգարանից 2010 թվականին։
Պատկեր:Caspar David Friedrich - Landschaft auf Rügen mit Regenbogen.jpg|Կասպար Դեյվիդ Ֆրիդրիխ. «Ծիածանով բնանկար» (մոտ 1810)
Պատկեր:Franz_Marc_029a.jpg|Ֆրանց Մարկ, «Կապույտ ձիերի աշտարակը», 1913 (անհետացել է 1945 թվականից)
Պատկեր:Carl_Spitzweg_-_Der_Liebesbrief.jpg|Կարլ Շպիցվիգ,  «Սիրային նամակ» 1845–1846 (անհետացել է 1989 թվականից)
Պատկեր:Vanitas_still_life_with_books,_a_globe,_a_skull,_a_violin_and_a_pocket_watch.jpg|Յան Դավիդս դե Հիմի ոճով. Վանիտա նատյուրմորտ՝ գրքերով, գլոբուսով, գանգով, ջութակով և գրպանի ժամացույցով, մոտ 1650 թվական, գողացվել է Մոնրեալի գեղարվեստի թանգարանից 1972 թվականին
Պատկեր:Venus_with_a_Mirror_(study).jpg|Տիցիան, «Հայելիով Վեներան» (էսքիզ, մոտ 1511)


## Գեղարվեստական ստեղծագործություններում
Այնպիսի ժանրերը, ինչպիսին է քրեական գեղարվեստական գրականությունը, հաճախ գեղարվեստական արվեստի գողությունները ներկայացնում են որպես հմայիչ կամ հուզիչ՝ մեծացնելով երկրպագուների սերունդներ: Այս աղբյուրների մեծ մասը գողությանը ավելացնում է արկածային, նույնիսկ հերոսական տարր՝ այն ներկայացնելով որպես նվաճում: Գրականության մեջ դետեկտիվ ժանրի մի նիշ նվիրված է արվեստի գողությանը և կեղծիքին: Կինոյում արկածախնդրության պատմությունը սովորաբար ներառում է բարդ կողոպուտի սյուժեներ և տեսողականորեն հետաքրքիր փախուստի տեսարաններ։

### Գրականություն
* Պատրիկ Լոհիերի, Լիզա Քլինկի և Դիանա Ռենի *«Կեղծ կուռքեր»* վեպը թրիլեր է հնությունների գողության մասին, որը սկսվում է Կահիրեում և տարածվում ամբողջ աշխարհում: Վեպի սերիական տարբերակը գրվել է ՀԴԲ-ի հայտնի արվեստի հետախույզ Ռոբերտ Քինգ Վիտմանի մասնակցությամբ:
* Հեղինակ Իեն Փիրսը գրել է *«Արվեստի պատմության առեղծվածներ»* անունով հայտնի վեպերի շարք, որոնցից յուրաքանչյուրը պատմում է արվեստի պատմության աշխարհում տեղի ունեցող մի հորինված մութ գործարքի մասին։
* Թ.Ս. Վան Ադլերի *«Սուրբ Ագաթայի կուրծքը»* կտավը պատմում է վանականների միաբանության մասին, որը փորձում է հայտնաբերել Պուսենի վաղ շրջանի ստեղծագործություններից մեկի գողությունը։
* Ռոբերտ Նոայի *«Մարդը, որը գողացավ Մոնա Լիզան»* պատմավեպը պատմական գեղարվեստական գործ է, որը ենթադրում է իրական գողության դրդապատճառների մասին։
* Կլայվ Կասլերի *«Ինկերների ոսկին*» Դիրկ Փիթի արկածային վեպը նախակոլումբյան ժամանակաշրջանի արվեստի գողության մասին է։
* Ջեյմս Թվինինգը գրել է երեք վեպ, որոնցում գլխավոր հերոսներից մեկը՝ Թոմ Քըրքը, արվեստի գործերի գող է/էր: Երրորդ գիրքը՝ *«Ոսկեզօծ կնիքը»*, կենտրոնացած է Դա Վինչիի աշխատանքների, մասնավորապես՝ *Մոնա Լիզայի*, հորինված գողության վրա:
* Իան Ռանկինի « *Դռները բաց են»* վեպի գործողությունները ձանձրացած գործարարի կողմից կազմակերպված արվեստի գործերի գողության շուրջ են։
* Նոա Չարնիի *«Արվեստի գողը» գեղարվեստական ստեղծագործություն է*, որը պատմում է պատմության մեջ արվեստի գործերի գողության մասին, որոշ սյուժեներ հիմնված են Պալերմոյից անհետ կորած Կարավաջոյի իրական գողության վրա: Հեղինակը նաև իր եզրակացությունն է տվել Բոստոնի Գարդների թանգարանի հայտնի կողոպուտի կասկածյալների շրջանակը նեղացնելու վերաբերյալ՝ կերպարներից մեկի շուրթերով:
* Կապույտ Բալիետի «*Վերմեերի հետապնդում»*
* Գլեն Քուփերի *«Տասներորդ խցիկ»* վեպում մի հորինված քաղաք առևանգում է գնացք և, այլ արտեֆակտների հետ մեկտեղ, գողանում Ռաֆայելի *[[Երիտասարդի դիմանկարը (Ռաֆայել, Կրակով)|«Երիտասարդի դիմանկարը]]* » (որը իրական կյանքում անհետ կորել է) կտավը՝ առաջարկելով դրա անհետացման հորինված բացատրություն։
* Ալի Քարթերի *«Գողության հասարակությունը»* երիտասարդական գեղարվեստական վեպ է, որը պատմում է դեռահասների մասին, որոնք կողոպտում են Հենլին:
* *«Էրոիկա սիրով»* մանգայում բրիտանական կոմս Դորիան Ռեդը, Գլորիայի կոմսը, հայտնի արվեստի գող *Էրոիկան* է։
* Արվեստի պատմաբան Նոա Չարնիի 2011 թվականի մենագրությունը՝ «Մոնա Լիզայի գողությունը. Աշխարհի ամենահայտնի նկարը գողանալու մասին» (ARCA Publications), Լուվրի թանգարանից Մոնա Լիզայի 1911 թվականի գողության ամբողջական պատմությունն է։
* Սիդնի Շելդոնի *«Եթե վաղը գա»* վեպում Ինտերպոլի աշխատակիցը ուշադիր հետևում էր Ֆրանցիսկո Գոյայի նկարը գողանալու շատ խորամանկ ծրագրին, որը, ի վերջո, հաջողությամբ է պսակվում։

### Կինո
* *[[Թոփքափը|«Թոփքափը»]]* (1964) ֆիլմը, որի գլխավոր դերերում են Մելինա Մերկուրին, Մաքսիմիլիան Շելը և Պիտեր Ուստինովը, պատմում է Ստամբուլի Թոփքափի թանգարանից զմրուխտով զարդարված դաշույնի մանրակրկիտ ծրագրված գողության մասին։
* *«[[Ինչպես գողանալ միլիոն]]»* (1966) ֆիլմը՝ Փիթեր Օ'Թուլի և Օդրի Հեփբերնի մասնակցությամբ, պատմում է Փարիզի թանգարանից Չելինիի կեղծ քանդակի գողության մասին՝ կեղծիքի բացահայտումից խուսափելու համար։
* *«[[Գամբիտ (ֆիլմ, 1966)|Գամբիտ]]»* (1966), գլխավոր դերերում ՝ Մայքլ Քեյն և Շիրլի Մաքլեյն։
* Ջոն Վուի ռեժիսորական *«Մի անգամ գողը»* (1991) ֆիլմը պատմում է Հոնկոնգում արվեստի երեք գողերի մասին, որոնք պատահաբար գտնում են արժեքավոր անիծված նկար։
* *«Հադսոն Բազե»* (1991) ֆիլմի գլխավոր հերոսուհին՝ կատվի գողը, ստիպված է գողանալ Դա Վինչիի արվեստի գործերը՝ աշխարհը նվաճելու դավադրության համար։
* *«Թակարդը»* (1999) ֆիլմում  ծերացող վարպետ գողը ապահովագրական գործակալին համոզում է միանալ արվեստի գողության աշխարհին:
* *[[Օուշենի տասներկու ընկերները|«Օուշենի տասներկուսը»]]* (2004) պատմում է չորս նկարների գողության մասին (ներառյալ Էդգար Դեգայի «Կապույտ պարողները»), իսկ հիմնական սյուժեն պտտվում է Ֆաբերժեի ձու գողանալու մրցույթի շուրջ։
* «Վինչին» (2004)՝ լեհ արվեստի գող, վարձվում է Կրակովի Չարտորիսկի թանգարանից Լեոնարդո դա Վինչիի «Կզաքիսով տիկինը» կտավը գողանալու համար և իր նախկին զուգընկերոջը, որը ոստիկան է դարձել, օգնում է իրեն։
* *«Աղջկական կողոպուտը»* (2009), երեք թանգարանի անվտանգության աշխատակիցներ մշակում են արվեստի գործերը, որոնց հետ կապված են եղել, մեկ այլ թանգարան տեղափոխելուց հետո հետ գողանալու ծրագիր։
* *«Գլուխների որսորդներ»* (2011) ֆիլմում կորպորատիվ հավաքագրող, որը միաժամանակ նաև արվեստի գործերի գող է, որոշում է գողանալ Ռուբենսի նկարը իր աշխատանքի հավանական թեկնածուներից մեկից:
* *«Դռները բաց են»* (2012), բրիտանական հեռուստատեսային ֆիլմ՝ հիմնված Իան Ռանկինի վեպի վրա։
* *[[Տրանս (ֆիլմ)|«Տրանս»]] (2013)* Արվեստի աճուրդավար Սայմոնը ներքաշվում է Գոյայի «Կախարդները օդում» նկարի գողության մեջ իր սեփական աճուրդի տնից։
* *[[Թոմաս Քրաունի աֆերան|«Թոմաս Քրաունի գործը»]]* (1999), երբ Մոնեի «Սուրբ Ջորջիո Մաջորե մթնշաղին» կտավը գողանում են Մետրոպոլիտեն արվեստի թանգարանից, 100 միլիոն դոլար արժողությամբ նկարի ապահովագրողները քննիչ Քեթրին Բանինգին (Ռենե Ռուսո) են ուղարկում՝ օգնելու Նյու Յորքի ոստիկանության դետեկտիվ Մայքլ Մաքքանին (Դենիս Լիրի) հանցագործությունը բացահայտելու գործում։
* *Բելֆեգոր, Լուվրի ուրվականը* (2001), Եգիպտոսում հնագիտական պեղումներից հայտնաբերված արտեֆակտների հազվագյուտ հավաքածուն բերվում է Փարիզի հայտնի Լուվրի թանգարան: Մինչ մասնագետները լազերային սկանավորման սարք են օգտագործում սարկոֆագի տարիքը որոշելու համար, մի ուրվական-ոգի փախչում է և ներխուժում թանգարանի էլեկտրական համակարգ:
* *«Կինը ոսկեգույնով* » (2015), պատմական դրամա Մարիա Ալտմանի տասնամյակ տևած պայքարի մասին՝ Գուստավ Կլիմտի մորաքրոջ՝ *[[Ադել Բլոխ-Բաուերի դիմանկար I|«Ադել Բլոխ-Բաուեր I-ի դիմանկարը»]]* կտավը վերադարձնելու համար։
* *Սուրբ Տրինիանոս* (2007), դպրոցական աղջիկների մի խումբ դավադրություն է կազմակերպում Յոհաննես Վերմեերի *[[Մարգարտե ականջօղով աղջիկը|«Մարգարտյա ականջօղով աղջիկը» կտավը]]* գողանալու և ստացված շահույթն օգտագործելու իրենց դպրոցը փակվելուց փրկելու համար։

### Հեռուստատեսություն
* *[[Սպիտակ օձիք (հեռուստասերիալ)|«Սպիտակ օձիք»]]* (2009-2014) սերիալում արվեստի գող և նրբանկատ խաբեբա Նիլ Քեֆրին համագործակցում է ՀԴԲ գործակալ Պիտեր Բյորկի հետ՝ հանցագործներին բռնելու համար՝ օգտագործելով նրա փորձը։ Սակայն, սերիալի ընթացքում Նիլը շարունակում է պարբերաբար գողանալ արվեստի գործեր՝ տարբեր հանգամանքներում։ Մի քանի եթերաշրջաններում սյուժեն պտտվում է նացիստների կողմից թալանված արվեստի գործերի մի ամբողջ գաղութի շուրջ։
* *Լծակ* (2008-2012), կիսաբարեփոխված հանցագործների խումբը ստեղծում է Ռոբին Հուդի ոճով կազմակերպություն, որը օգնում է մարդկանց, որոնց ոչ ոք չի կարող օգնել: Խմբի շատ անդամներ հիշողություններ ունեն արվեստի գործերի գողության տարբեր դեպքերի մասին, որոնցում իրենք մասնակցել են: Երբեմն նրանցից պահանջվում է գողանալ արվեստի գործեր՝ հուսահատ մարդկանց օգնելու իրենց աշխատանքը կատարելու համար:
* *[[Սև ցուցակ (հեռուստասերիալ)|«Սև ցուցակը»]]* (2013–2023), արվեստի գործերը և հնությունները (գողացված կամ այլ կերպ) հաճախ մեծ դեր են խաղում, եթե ոչ կենտրոնական թեման, սերիալի շատ դրվագներում: Ռեյմոնդ Ռեդինգտոնը նաև խոստովանել է, որ որպես հանցագործ գլխավոր գործիչ աշխատելիս միջնորդել է բազմաթիվ գործարքներ, որոնք վերաբերում էին գողացված արվեստի գործերին, քանդակներին, մետաղադրամներին և գեղարվեստական արժեք ներկայացնող շատ այլ փոքր իրերի:
* *«Կատվի աչքերը»* (2024) դրամա-սերիալ է Փարիզից եկած երեք քույրերի մասին, որոնք արվեստի գողեր են և փորձում են հավաքել իրենց անհետ կորած հորը պատկանող բոլոր աշխատանքները՝ միաժամանակ փորձելով բացահայտել նրա անհետացման իրական պատճառները։

### Մանգա և անիմե
*«Կատվի աչքը»* (1981-1985), մանգա երեք քույրերի մասին, որոնք արվեստի հզոր գողեր են և փորձում են հավաքել իրենց անհետ կորած հորը պատկանող բոլոր աշխատանքները։ Այն վերափոխվել է հեռուստատեսային անիմե սերիալի, որը սկզբնապես հեռարձակվել է 1983-1984 թվականներին։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Արվեստի գողացված գործեր
Կատեգորիա:Գողություն
Կատեգորիա:Հանցագործություններ արվեստի ոլորտում
Կատեգորիա:Մաքսանենգություն