Սերգեյ Ստերնենկո

**Սերգեյ Վյաչեսլավովիչ Ստերնենկո** (, ), ուկրաինացի հասարակական և քաղաքական գործիչ, բլոգեր, Օդեսայի «Աջ սեկտորի» նախկին ղեկավար (2014-2017 թվականներ), Եվրամայդանի ակտիվ մասնակից, «Ժողովրդական լյուստրացիայի» հիմնադիրներից մեկը։

## Կենսագրություն
Ստերնենկոն ծնվել է 1995 թվականի մարտի 20-ին Օդեսայի մարզի Բելգորոդ-Դնեստրովսկի շրջանի Սադովոե գյուղում։ Սերգեյի հայրը նախկին սահմանապահ է, մայրը՝ ուսուցչուհի: Մինչև 2014 թվականը զբաղվել է սոցիալական ցանցերում խմբերի առաջխաղացմամբ։ 18 տարեկանում ակտիվորեն մասնակցել է Վիկտոր Յանուկովիչի դեմ բողոքի ցույցերին։ 2013 թվականի վերջին միացել է Օդեսայի Եվրամայդանին և շուտով դարձել դրա առաջնորդը։ Մասնակցել է «Բերկուտի» հետ բախումներին, մասնավորապես՝ 2014 թվականի փետրվարի 20-ին Գրուշևսկի փողոցում տեղի ունեցած բախումներին։ 2015 թվականի մայիսին նա ընդգրկվեց «100 ազդեցիկ օդեսացիներ» (թիվ 56) ցանկում՝ Օդեսայի մարզի նշանակալի անձանց վարկանիշում, որը անցկացվել է «Լրագրողներ ժողովրդավարության համար» բարեգործական հիմնադրամի կողմից:

2016 թվականի հունիսին ավարտել է Տնտեսագիտության, իրավունքի և հյուրանոցային-ռեստորանային բիզնեսի պետական համալսարանը՝ իրավագիտության մասնագիտությամբ, որպես իրավունքի կրտսեր մասնագետ։ Աշխատում է որպես իրավաբանական խորհրդատու Օսկար Թ.-ում։ 2019 թվականին ավարտել է Օդեսայի Ի. Ի. Մեչնիկովի անվան ազգային համալսարանը՝ ստանալով իրավագիտության որակավորում: Զբաղվում է ձյուդոյով։ Ապրել է Օդեսայում, սակայն իր դեմ մի շարք մահափորձերից հետո տեղափոխվել է Կիև:

Ունի YouTube ալիք, որը YouTube-ի ուկրաինալեզու հատվածում ամենատարածվածներից մեկն է։ 2024 թվականի նոյեմբերի 21-ի դրությամբ նրա YouTube ալիքն ունի ավելի քան երկու միլիոն բաժանորդ և մեկ միլիարդ դիտում։

### Հանրային գործունեություն և քրեական հետապնդումներ մինչև 2018 թվական
#### Հասարակական գործունեություն
2014 թվականի փետրվարի 5-ին Օդեսայում «Աջ սեկտորի» ստեղծումից հետո մարտի 22-ին դարձել է տարածաշրջանային կենտրոնի ղեկավար։ «Աջ սեկտորի» անդամները բախման ամենաակտիվ մասնակիցներից էին, և Սերգեյը միայն կազմակերպիչ չէր, նա անձամբ օգնել է մարդկանց այն օրը, երբ Արհմիությունների տունը այրվեց և փրկեց երկու մարդու։ Նա անմիջական մասնակից և կազմակերպիչ էր թմրանյութերի վաճառքի կետերի փակման, մասնավորապես՝ Նեստոր Շուֆրիչի «աղբի լյուստրացիայի», 2014 թվականի մայիսի 2-ի բախման, Անի Լորակի 2014 թվականին Օդեսայում համերգի խափանման, Ռուսաստանի հյուպատոսության պիկետի, 2015 թվականի աշնանը Ղրիմի շրջափակման, Իգոր Բիչկովի (բռնվել է Ռազդելնյանսկի կենտրոնական շրջանային հիվանդանոցի գլխավոր բժշկի կաշառակերության մեջ, ով դատապարտվել է հինգ տարվա ազատազրկման), Վալենտին Դուբովենկոյի (ներգրավված է կոռուպցիոն սխեմաներում և պաշտոնեական լիազորությունների չարաշահման մեջ) դատապարտմանը և այլ իրադարձությունների:

2015 թվականի սեպտեմբերին Սերգեյ Ստեռնենկոյի դեմ քրեական գործ է հարուցվել՝ Օդեսայի մարզի Կոմինտերնովսկի շրջանային խորհրդի պատգամավոր Սերգեյ Շչերբիչի՝ անձի առևանգման կասկածանքով։ Այդ ժամանակ Սերգեյ Շչերբիչը եղել է «Ռոդինա» կուսակցության անդամ, որը գլխավորել է Իգոր Մարկովը։ Հետագայում Շչերբիչը դարձել է Օդեսա քաղաքի ղեկավար Գենադի Տրուխանովի զինակիցը և նրա «Վստահության գործեր» կուսակցության անդամ։ 2015 թվականին Ստերնենկոն բողոքարկում ներկայացրել է շրջանային դատախազություն, Անվտանգության դաշնային ծառայություն և Ներքին գործերի նախարարություն՝ պահանջելով քրեական պատասխանատվության ենթարկել Սերգեյ Շչերբիչին իր հակաուկրաինական գործունեության համար։ «Աջ սեկտորի» մամուլի քարտուղարի խոսքով՝ Շչերբիչը ակտիվորեն գործել է ուկրաինական բանակի դեմ, կոչ է արել խախտել Ուկրաինայի տարածքային ամբողջականությունը և նախկինում մասնակցել է Կիև տիտուշկիների ներմուծմանը Եվրոմայդանի ժամանակ։ Սերգեյ Ստեռնենկոն մեղադրվել է Շչերբիչին առևանգելու և մարմնական վնասվածք հասցնելու մեջ՝ նրա 300 գրիվնայի չափով կանխիկ գումարը տիրանալու նպատակով։ Վերաքննիչ բողոքից հետո Սերգեյ Ստերնենկոն ազատ է արձակվել 60 հազար գրիվնայի գրավի դիմաց։ Դատավարությունն այժմ կանգ է առել, քանի որ տուժողը (Սերգեյ Շչերբիչը) հրաժարվում է ցուցմունք տալ։

2016 թվականի օգոստոսի 31-ին «Աջ սեկտորի» անդամները՝ Ստերնենկոյի գլխավորությամբ, հանել են Մոսկվայի պատրիարքարանի Ուկրաինայի ուղղափառ եկեղեցու քահանայի որդուն պատկանող մեքենայի անվադողերը, քանի որ նա իր մեքենայի վրա կախել էր Ռուսական կայսրության դրոշը, և ծեծի ենթարկեցին մեքենայի տիրոջը ու հանձնեցին ոստիկանությանը:

2016 թվականի նոյեմբերի 15-ին Ստեռնենկոն դատական ​​հայց է ներկայացրել Օդեսայի ազգային համալսարանի պատմության պրոֆեսոր Ի. Ի. Մեչնիկով Ելենա Ռադիխովսկայայի դեմ: Օդեսայի Սուվորովսկի շրջանային դատարանը մասամբ բավարարել է հայցը և պարտավորեցրել է պատասխանողին վճարել հայցում համաձայնեցված գումարը՝ 1 գրիվնա՝ որպես պատասխանողին պատճառված բարոյական վնասի փոխհատուցում:

2017 թվականի փետրվարի 5-ինհրաժարական է տվել և լքել է «Աջ սեկտորը»։

2017 թվականի նոյեմբերի 17-ի Կոնստանտին Ռայկինի ելույթը խափանելու կազմակերպիչներից մեկն է։ Ակտիվիստները հիշեցրել են Ռայկինին Ղրիմի Ռուսաստանին միանալու օգտին նրա ելույթները։

#### 2017 թվականի քրեական գործեր
2017 թվականի նոյեմբերի 18-ին Օդեսայի քաղաքային այգու տարածքի մի մասի՝ Ամառային թատրոնի զարգացման դեմ բողոքի ակցիայի մասնակիցներից մեկն էր: Հանձնվել է ոստիկանությանը, երբ իմացել է, որ կասկածվում է զարգացման դեմ բողոքի ակցիայի ժամանակ զանգվածային անկարգություններ կազմակերպելու մեջ։ Նոյեմբերի 24-ին Օդեսայի Պրիմորսկի շրջանային դատարանը ակտիվիստի համար խափանման միջոց է ընտրել 60-օրյա կալանքը՝ 600 հազար գրիվնայի չափով գրավի այլընտրանքով։ Գրավի գումարը վճարել է Օդեսայի մարզային պետական վարչակազմի նախագահ Մաքսիմ Ստեպանովը, սակայն վերաքննիչ դատարանը չեղյալ է հայտարարել գրավը՝ որոշում կայացնելով անձնական պարտավորության վերաբերյալ։

2017 թվականի նոյեմբերի 29-ին Ստեռնենկոյի դեմ հարուցվել է ևս մեկ քրեական գործ՝ այս անգամ կազմակերպված խմբի կողմից թմրանյութերի վաճառքին օժանդակելու դեպքի առթիվ (Ուկրաինայի քրեական օրենսգրքի 27-րդ հոդվածի 5-րդ մաս, 307-րդ հոդվածի 3-րդ մաս): 2014 թվականին Ստերնենկոն և նրա «Աջ սեկտորի» ընկերները, ենթադրաբար, ծառայություններ են մատուցել թմրամոլության կենտրոններին՝ նրանց պաշտպանություն ապահովելով ամսական 1000 դոլարի դիմաց։ Ավելի վաղ դատախազությունը հրապարակել էր աուդիոձայնագրություն, որում երևում էր, թե ինչպես է Օդեսայի ոստիկանության նախկին ղեկավարի ձայնին նման ձայն ունեցող մեկը բանակցություններ վարում այն անձի հետ, ում իրավապահ մարմինները անվանում են «Պոպլավոկ» խանութների սեփականատերեր՝ այս տեսակի ծառայություն մատուցելու վերաբերյալ:

### Ստերնենկոյի վրա հարձակումները և Իվան Կուզնեցովի սպանությունը
* 2018 թվականի փետրվարի 7-ին Սերգեյ Ստեռնենկոն հարձակման է ենթարկվել Օդեսայում՝ իր բնակության տան մոտ։ Այնուհետև երկու անհայտ տղամարդիկ սպասում էին Ստեռնենկոյին, և հենց որ նա կայանել էր մեքենան, հարձակվողները հարձակվել էին նրա վրա և ծեծի ենթարկել։ Սերգեյը հարձակումից հետո մեկ շաբաթ անցկացրել է հիվանդանոցում։ Արդյունքում նա ստացել է ձախ ազդրի կտրած վերք։ Բժիշկները գրանցել են ուղեղի ցնցում և կրծքավանդակի վնասվածք;
* 2018 թվականի մայիսի 1-ին Օդեսայում Ստեռնենկոյի վրա կատարվեց երկրորդ զինված հարձակումը։ Հարձակվողը տրավմատիկ ատրճանակով կրակել է Ստեռնենկոյի պարանոցի հետևի մասից, ապա ձերբակալվելուց հետո կրակել է միջադեպի ականատեսների վրա։ Հարձակվողը Ստեռնենկոյի կողմից ձերբակալվել է տեղում, երբ նա փորձել է փախչել։ Հարձակման վայրում գտնվել է Օդեսայի մարզի նախկին ոստիկանապետ Դմիտրի Գոլովինի խորհրդական Ռուսլան Ֆորոստյակի ընտանիքի մեքենան։ Մեքենայի ղեկին եղել է Կոնստանտին Կարբենյուկը, որն այդ ժամանակ մարտարվեստի մարզիչ էր Օդեսայի ակումբներից մեկում։ Ստեռնենկոյի վրա հարձակման դրդապատճառները դեռևս անհայտ են։
* 2018 թվականի մայիսի 24-ին Օդեսայում, ըստ մեղադրանքի, Ստերնենկոյի վրա իր սեփական տան մոտ կատարված երրորդ հարձակումից հետո, որին մասնակցել են Իվան Կուզնեցովը և Ալեքսանդր Իսաիկուլը, Սերգեյ Ստերնենկոն սպանել է Իվան Կուզնեցովին, և Ալեքսանդր Իսաիկուլը կարողացել է փախչել։ Շուտով Իսաիկուլը լքել է Ուկրաինան և մեկնել Գերմանիա։

Դեպքը որակվել է Ուկրաինայի քրեական օրենսգրքի 122-րդ հոդվածի 1-ին մասով (միջին ծանրության դիտավորյալ մարմնական վնասվածք), 15-րդ հոդվածի 1-ին մասով, 115-րդ հոդվածի 1-ին մասով (սպանության փորձ) և 115-րդ հոդվածի 1-ին մասով (դիտավորյալ սպանություն): 2020 թվականի ապրիլին Ալեքսանդր Իսաիկուլին տեղեկացվել է խուլիգանության կասկածանքով և հայտարարվել է հետախուզում։ Ստեռնենկոյի խոսքով՝ Կուզնեցովն ու Իսաիկուլը հարձակվել են իր և իր ընկերուհի Նատալյա Ուսատենկոյի վրա, նա իր գործողությունները մեկնաբանել է որպես ինքնապաշտպանություն։

2025 թվականի մայիսի 1-ին Սերգեյ Ստերնենկոն X (նախկինում՝ Twitter) սոցիալական ցանցում հայտարարել է, որ իր դեմ մահափորձ է կատարվել։ Նրա խոսքով՝ ինքը վիրավորվել է, բայց նրա կյանքին վտանգ չի սպառնում: Ուկրաինայի անվտանգության ծառայությունը հետագայում հայտարարել է, որ հարձակումը կատարվել է հրազենի օգտագործմամբ, իսկ հարձակման մեջ կասկածվողը ձերբակալվել է:

#### Քրեական հետապնդում
Գլխավոր դատախազի պաշտոնում նշանակվելուց հետո Իրինա Վենեդիկտովան, ըստ իր նախկին տեղակալ Վիկտոր Տրեպակի, «մեծ հետաքրքրություն է ցուցաբերել այս գործի նկատմամբ (Սերգեյ Ստեռնենկոյի վրա երրորդ հարձակումը) և առաջին իսկ զրույցի ժամանակ ինձ ասել է, որ Ստեռնենկոյին անհրաժեշտ է անհապաղ տեղեկացնել հանցագործություն կատարելու կասկածի մասին»։ Մի քանի օր անց Վենեդիկտովան հաստատեց, որ «Ստերնենկոն ցանկացած դեպքում կասկածի տակ կլինի»:

2020 թվականի մարտի 25-ին տեղի է ունեցել դատախազության և Ներքին գործերի նախարարության ղեկավարության նիստ, որին մասնակցել են նորանշանակ գլխավոր դատախազ Իրինա Վենեդիկտովան և նրա տեղակալները, ինչպես նաև Ներքին գործերի նախարարության ղեկավար Արսեն Ավակովը և Ազգային ոստիկանության բարձրագույն ղեկավարությունը։ Հանդիպման ընթացքում կողմերը «համաձայնության են եկել իրականացնել անհրաժեշտ քննչական և դատավարական գործողություններ մի շարք աղմկոտ քրեական գործերով». ամենաաղմկոտ հանցագործությունների շարքում գլխավոր դատախազությունը ներառել է ոչ թե Սերգեյ Ստերնենկոյի վրա հարձակման գործը, այլ «Իվան Կուզնեցովի սպանության» գործը։

Ստերնենկոն հայտարարել է, որ իր վրա շարունակում են մեծ ճնշում գործադրել ինչպես գլխավոր դատախազության և Ներքին գործերի նախարարության, այնպես էլ ռուսամետ քաղաքական ուժերի կողմից։ 2020 թվականի ապրիլի 16-ին «Նովոստնայա»-ին Սերգեյ Ստերնենկոն ասել է. «Ինձ համար բացարձակապես ակնհայտ է, որ ռուսամետ ուժերից բացի, այս հարձակումների հետևում կարող է կանգնած լինել նաև Ուկրաինայի Ներքին գործերի նախարարությունը։ Ես այս եզրակացությունները անում եմ այն փաստից, որ Արսեն Ավակովը տարբեր մարդկանց հետ մի քանի հանդիպումների ժամանակ ասել է, որ «Ստերնենկոն շուտով բանտ կհայտնվի»։ Սա մարտի կեսերին էր՝ Կիևի մեծամասնական պատգամավորների հետ հանդիպման ժամանակ։ Այդ ժամանակ նա նրանց հետ քննարկել է մայրաքաղաքում անվտանգության հարցերը և զրույցի կեսին սկսել է պատմել, թե որքան սարսափելի է Ստերնենկոն»:

ZMINA-ն պնդել է, որ Ստեռնենկոյի դեմ 2020 թվականի ամռանը սկսված քրեական դատավարության ընթացքում Տարաս Կոզակի հեռուստաալիքները (ZIK, 112-Ukraine և NewsOne) արտահայտվել են, իսկ «Ուկրաինսկա պրավդան» հաղորդել է պատգամավորներ Մաքսիմ Բուժանսկու, Ալեքսանդր Դուբինսկու, տեսաբլոգեր Անատոլի Շարիի և Strana.ua կայքի ներգրավվածության մասին։

2020 թվականի հունիսի 11-ին Սերգեյ Ստերնենկոյին տեղեկացվել է կանխամտածված սպանության և սուր զենքի ապօրինի պահպանման կասկածանքների մասին: Հունիսի 15-ին Կիևի Շևչենկովսկի շրջանային դատարանը Ստեռնենկոյին երկու ամսով տնային կալանքի տակ դրեց։ Ստերնենկոյին մեղադրանք է առաջադրվել հոդվածի 1-ին մասով 115-րդ հոդվածի (կանխամտածված սպանություն) և Արվեստի 2-րդ մասի համաձայն։ Ուկրաինայի քրեական օրենսգրքի 263-րդ հոդվածը (զենքի անօրինական կրում): Նույն օրը Շևչենկոյի դատարանի շենքի մոտ բախումներ տեղի ունեցան ազգայնական կազմակերպությունների ակտիվիստների և ոստիկանության աշխատակիցների միջև։ «Գոլոս» կուսակցության ակտիվիստներին և ժողովրդական պատգամավորներին, որոնք պատրաստվում էին գրավի դիմաց ազատ արձակել Ստեռնենկոյին, թույլ չտվեցին մտնել դատական նիստին։ Ոստիկանությունը գազային բալոններ օգտագործեց, իսկ ի պատասխան ակտիվիստները ոստիկանների վրա նետեցին հրավառություններ, շշեր և քարեր:

2020 թվականի հունիսի 23-ին Սերգեյ Ստերնենկոն հայտարարել է, որ դատարանը չեղյալ է հայտարարել Իվան Կուզնեցովի նկատմամբ կասկածը, որը մահացել էր իր վրա հարձակման ժամանակ։

Հուլիսի 3-ին Վերաքննիչ դատարանը խափանման միջոցը թողել է անփոփոխ, Ստերնենկոյի նկատմամբ մնաց տնային կալանքի պահանջը, և խափանման միջոցի վերանայումը նշանակվեց հուլիսի վերջին Կիևի Շևչենկովսկի շրջանային դատարանում։ Օգոստոսի 25-ին Գերագույն դատարանը հրաժարվեց Սերգեյի գործի քննությունը տեղափոխել Կիև. գործը թողնվեց Օդեսայի Պրիմորսկի շրջանային դատարանի քննարկմանը:

2020 թվականի դեկտեմբերի 18-ին Օդեսայի Պրիմորսկի դատարանը կրկին Սերգեյի նկատմամբ կիրառել է գիշերային տնային կալանք:

2021 թվականի հունվարի 21-ին դատարանը վերացրել է տնային կալանքը և ազատ արձակեց Ստեռնենկոյին «Ձայն» կուսակցությունից ժողովրդական պատգամավոր Ռոման Լոզինսկու անձնական երաշխավորությամբ:

2021 թվականի փետրվարի 23-ին Օդեսայի Պրիմորսկի շրջանային դատարանի որոշմամբ Ստեռնենկոն դատապարտվել է Կոմինտերնի շրջանային խորհրդի պատգամավոր Սերգեյ Շչերբիչին առևանգելու համար՝ 7 տարի 3 ամիս ժամկետով։

Ապրիլի 9-ին Օդեսայի վերաքննիչ դատարանը փոխել է Սերգեյ Ստերնենկոյի խափանման միջոցը՝ դարձնելով այն շուրջօրյա տնային կալանքի:

Մայիսի 31-ին Օդեսայի վերաքննիչ դատարանում տեղի է ունեցել Սերգեյ Ստեռնենկոյի գործով՝ տեղի պատգամավոր Սերգեյ Շչերբիչի առևանգման վերաբերյալ։ Ստերնենկոն մեղավոր է ճանաչվե; Ուկրաինայի քրեական օրենսգրքի 146-րդ և 263-րդ հոդվածներով և դատապարտվել է 3 տարվա ազատազրկման, որը փոխարինվել է 1 տարվա պայմանական ազատազրկմամբ:

2022 թվականի փետրվարի 10-ին Վճռաբեկ քրեական դատարանում տեղի է ունեցել Ստեռնենկոյի և Ռուսլան Դեմչուկի գործով դատական նիստ։ Հոդվածի 1-ին մասի համաձայն՝ Օդեսայի Պրիմորսկի շրջանային և Վերաքննիչ դատարանների որոշումը չեղյալ է հայտարարվել։ Ուկրաինայի Քրեական օրենսգրքի 263-րդ հոդվածը (Ստերնենկոյի կողմից մեկ փամփուշտի «պահեստավորման» համար), սակայն հոդվածով նախատեսված պատիժը... Մնացել էր 146-ը («Առևանգում»): Այսպիսով, ակտիվիստի քրեական գրառումը հանվել է։ Բացի այդ, նա խոստացել է դատական հայց ներկայացնել Մարդու իրավունքների եվրոպական դատարան՝ Քրեական օրենսգրքի 146-րդ հոդվածի համաձայն:

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Սերգեյ Ստերնենկո՝ Օդեսան փոխող մարդը. պահպանելով հանգիստ և մաքուր մեքենա***' / 048.ua - Օդեսա քաղաքի կայքէջ, 2015 թվականի սեպտեմբերի 15։
* , 2016 թվականի մայիսի 15-ին։
* [https://usionline.com/2017/02/08/intervyu-s-eks-rukovoditelem-odesskogo-pravogo-sektora-sternenko-otstupat-ya-ne-nameren/ Հարցազրույց Օդեսայի «Աջ սեկտորի» նախկին պաշտոնյա Ստեռնենկոյի հետ. Ես չեմ համարձակվում միջամտել]***' / USI Օդեսա, 8 փետրվարի, 2017թ.։
* , 2017 թվականի նոյեմբերի 29-ին։
* «Օդեսացի մարդասպան» կամ «սերնդի օրինակ»։ Ո՞վ է Սերգեյ Ստերնենկոն 

Կատեգորիա:21-րդ դարի ուկրաինացի քաղաքական գործիչներ
Կատեգորիա:Ակտիվիստներ
Կատեգորիա:Եվրամայդանի մասնակիցներ
Կատեգորիա:Կողոպուտի համար դատապարտվածներ ըստ ազգության
Կատեգորիա:Ուկրաինայի քաղաքական գործիչներ
Կատեգորիա:Ուկրաինացի լրագրողներ
Կատեգորիա:Ուկրաինացի յություբերներ
Կատեգորիա:Ուկրաինացիներ
Կատեգորիա:Վիդեոբլոգերներ