Մառլեն Հաուզհոֆեր

**Մառլեն Հաուզհոֆեր** (*Մարիա Հելեն Հաուզհոֆեր, Ֆրաուենդորֆեր*, , ), ավստրիացի գրող։
[thumb|Հաուզհոֆերի շիրիմը [Շտայրի գերեզմանատանը]]

## Կենսագրություն
Ծնվել է 1920 թվականի ապրիլի 11-ին Մոլնում, անտառապահի ու աղախնի ընտանիքում։ Տասներեք տարեկանից դաստիարակվել է ուրսուլինների վանքին կից ինտերնատում, մի քանի անգամ ծանր հիվանդացել է։ 1938-1940 թվականներին կատարել է հարկադիր աշխատանքներ։ 1940 թվականից սովորել է գերմանական գրականություն Վիեննայում,  իսկ 1943 թվականից՝ Գրացում։ Կրթությունն ավարտելուց հետո բնակություն է հաստատել Շտայրում։

1941 թվական ամուսնացել է բժիշկ-ատամնաբույժ Մանֆրեդ Հաուզհոֆերի հետ  և վերցրել ամուսնու ազգանունը։ Ունեցել է երկու որդի՝ Քրիստիանը և Մանֆրեդը։ 1950 թվականին ամուսինները բաժանվել են, սակայն 1958 թվականին նորից ամուսնացել են։

Մառլեն Հաուզհոֆերը մահացել է ոսկրի քաղցկեղից 1970 թվականի մարտի 21-ին Վիեննայում։

## Ստեղծագործություն
1946 թվականին սկսել է տպագրել պատմվածքներ պարբերական մամուլում։ Ստանալով գրական մրցանակներ դեռ 1953 թվականին՝ Հաուզհոֆերը 1955 թվականին հրատարակել է իր առաջին վեպը՝ «Մի բուռ կյանք»։ 1956 թվականին նա արժանացել է Թեոդոր Քյորների մրցանակի արվեստում և մշակույթում իր ավանդի համար։ 1958 թվականին լույս է տեսել «Մենք սպանել ենք Ստելլային» վեպը։

Մառլեն Հաուզհոֆերի ամենահայտնի ստեղծագործությունը «Պատը» վեպ-ռոբինզոնադան է, որ ավարտին է հասցվել 1963 թվականին։ Այն չորս անգամ ձեռքով արտագրվել է 1960-1963 թվականներին և տպագրվել է միայն 1968 թվականին՝ հեղինակի մահվանից երկու տարի առաջ։

Ավստրիական գրականության մեջ ունեցած ավանդի, ինչպես նաև «Սարսափելի հավատարմություն» պատմվածքների ժողովածուի համար Մառլեն Հաուզհոֆերը 1968 թվականին արժանացել է Պետական խրախուսական մրցանակ գրականության բնագավառում։ Նրա վերջին վեպը՝ «Ձեղնահարկ» (), ինչպես նաև մանկության մասին «Ոչ մի տեղ չավարտվող երկինքը» ինքնակենսագրական պատմվածքը հրատարակվել են 1969 թվականին։

Մառլեն Հաուզհոֆերի ստեղծագործություններ ազդել է մի շարք հեղինակների վրա, ինչպիսին  է Նոբելյան մրցանակի դափնեկիր  Էլֆրիդե Ելինեկը, որը Հաուզհոֆերին է նվիրել իր Prinzessinnendramen հինգ պիեսներից մեկը։

## Գրքեր
* Հինգերորդ տարի/ *Das fünfte Jahr.* Novelle. Jungbrunnen, Wien 1952 (վիպակ որդու մասին, ֆրանս. թարգմ.՝ 1992)
* *Eine Handvoll Leben.* Roman. Zsolnay, Wien 1955
* *Die Vergißmeinnichtquelle. Erzählungen.* Bergland, Wien 1956
* *Die Tapetentür.* Roman. Zsolnay, Wien 1957 (վերահրատ.՝ Deutscher Taschenbuch-Verlag, München 1991, ֆրանս. թարգմ.՝ 1988, անգլ. թարգմ.՝ 1998)
* *Wir töten Stella.* Erzählung. Wien 1958 (հոլանդ. թարգմ.՝ 1987, վերահրատ.՝ 2011, ֆրանս. թարգմ.՝ 1995)
* Պատը/ *Die Wand.* Roman. Mohn, Gütersloh und Wien 1963 (վերահրատ.՝ Claassen, Düsseldorf 1968; Klett, Stuttgart 1986; Deutscher Taschenbuch-Verlag, München 1991, ֆրանս. թարգմ.՝ 1985, հոլանդ. թարգմ.՝ 1987, վերահրատ.՝ 1992, 2009, շվեդ. թարգմ.՝ 1988, անգլ․ թարգմ.՝ 1990, էկրանավորվել է 2012 թվականին, գլխավոր դերում՝ Մարտինա Գեդեկ http://www.imdb.com/title/tt1745686/)
* *Bartls Abenteuer.* Forum, Wien 1964 (վերահրատ.՝ Claassen, Düsseldorf 1988; Deutscher Taschenbuch-Verlag, München 1990; Ullstein, München 2002, հոլանդ. թարգմ.՝ 1991)
* *Brav sein ist schwer.* Kinderbuch. Jugend und Volk, Wien 1965 (մանկական գրականություն, վերահրատ.՝ G und G, Wien 2003)
* *Himmel, der nirgendwo endet.* Roman. Mohn, Gütersloh 1966 (վերահրատ.՝ Claassen, Düsseldorf 1969; Fischer, Frankfurt am Main 1986, ֆրանս. թարգմ.՝ 1989, հոլանդ. թարգմ.՝ 1989, վերահրատ.՝ 2012, շվեդ. թարգմ.՝ 1992, անգլ. թարգմ.՝ 2013)
* *Lebenslänglich. Erzählungen.* Stiasny, Graz 1966
* *Müssen Tiere draußen bleiben?* Jugendbuch. Jugend und Volk, Wien 1967 (գիրք պատանիների համար, վերահրատ.՝ Deutscher Taschenbuch-Verlag, München 1993)
* *Schreckliche Treue. Erzählungen.* Claassen, Düsseldorf 1968 (վերահրատ.՝ Deutscher Taschenbuch-Verlag, München 1990)
* *Wohin mit dem Dackel?* Jugendbuch. Zsolnay, Wien 1968 (գիրք պատանիների համար, վերահրատ.՝ G und G, Wien 2004)
* *Die Mansarde.* Roman. Claassen, Düsseldorf 1969 (վերահրատ.՝ Fischer, Frankfurt am Main 1990; Deutscher Taschenbuch-Verlag, München 1999, ֆրանս. թարգմ.՝ 1987, հոլանդ. թարգմ.՝ 1989, վերահրատ.՝ 2011, շվեդ. թարգմ.՝ 1990, անգլ. թարգմ.՝ 2011)
* *Schlimm sein ist auch kein Vergnügen.* Kinderbuch. Jugend und Volk, Wien 1970 (մանկական գրականություն, վերահրատ.՝ G und G, Wien 2003)

## Հետմահու հրատարակություններ
* *Begegnung mit dem Fremden. Gesammelte Erzählungen I.* Claassen, Düsseldorf 1985 (վերահրատ.՝ Claassen, Hildesheim 1985; Deutscher Taschenbuch-Verlag, München 1990; հոլանդ. թարգմ.՝ 1991, ֆրանս. թարգմ.՝ 1994)
* *Die Frau mit den interessanten Träumen. Erzählungen.* Deutscher Taschenbuch-Verlag, München 1990
* *Marlen Haushofer: Die Überlebenden. Unveröffentlichte Texte aus dem Nachlaß. Aufsätze zum Werk. */ Christine Schmidjell, Hrsg. Linz (Landesverlag) 1991

## Ճանաչում
* 1953 – Պետական խրախուսական մրցանակ գրականության բնագավառում 
* 1956 – Թեոդոր Քյորների մրցանակ
* 1963 – Արթուր Շնիցլերի մրցանակ
* 1965 – Վիեննա քաղաքի մրցանակ մանկական գրականության համար
* 1967 – Վիեննա քաղաքի մրցանակ մանկական գրականության համար
* 1968 – Պետական խրախուսական մրցանակ գրականության բնագավառում

Շտայրում, որտեղ իր կյանքի մեծ մասն անցկացրել և թաղվել է գրողը, սահմանվել է նրա անվան մրցանակ (տրվում է երկու տարին մեկ անգամ)։

## Էկրանավորումներ
2012 թվականին Յուլիան Պելսլերը Մառլեն Հաուզհոֆերի «Պատը» վեպի հիման վրա նկարահանել է համանուն ֆիլմը (գերմ.՝ «*Die Wand*»)։

## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն
* «Oder war da manchmal noch etwas anderes?» Texte zu Marlen Haushofer/ Anne Duden, Hrsg. Frankfurt am Main: Verlag Neue Kritik, 1986
* Morrien R. Weibliches Textbegehren bei Ingeborg Bachmann, Marlen Haushofer und Unica Zürn. Würzburg: Königshausen & Neumann, 1996
* Frei Gerlach F. Schrift und Geschlecht: feministische Entwürfe und Lektüren von Marlen Haushofer, Ingeborg Bachmann und Anne Duden. Berlin: E. Schmidt, 1998
* «Eine geheime Schrift aus diesem Splitterwerk enträtseln…» Marlen Haushofers Werk im Kontext/ Anke Bosse, Clemens Ruthner, Hrsg. Tübingen: A. Francke 2000
* Strigl D. Marlen Haushofer. Die Biographie. Berlin: Claassen, 2000
* Couffon M. Marlen Haushofer, Écrire pour ne pas perdre la raison, Paris: L’Harmattan, 2010

## Արտաքին հղումներ
* Մառլեն Հաուզհոֆերը Զանգակում
* Պաշտոնական կայք
* Մառլեն Հաուզհոֆերի՝ Մոլնում գտնվող թանգարանի կայքը

Կատեգորիա:20-րդ դարի կին գրողներ
Կատեգորիա:20-րդ դարի վիպասաններ
Կատեգորիա:21-րդ դարի կին գրողներ
Կատեգորիա:Ավստրիացի կին գրողներ
Կատեգորիա:Ավստրիացի մանկագիրներ
Կատեգորիա:Վիեննայի համալսարանի շրջանավարտներ
Կատեգորիա:Ֆենտեզի գրողներ