Շաբաթապահություն

**Շաբաթապահություն**, այն կրոնական համոզմունքն ու գործնական սովորությունն է, ըստ որի՝ շաբաթվա յոթերորդ օրը՝ շաբաթը (հաճախ ուրբաթ օրվա երեկոյից մինչև շաբաթ օրվա երեկոն), պետք է առանձնացվի որպես սուրբ, հանգստի և պաշտամունքի օր՝ համաձայն Աստծո պատվիրանի։ Շաբաթապահությունը հիմնված է տասնաբանյայի չորրորդ պատվիրանի վրա («Հիշիր շաբաթ օրը, որպեսզի սուրբ պահես այն», Ելից 20:8–11), և այն դիտվում է որպես Աստծո կողմից սահմանված դադար՝ աշխատանքից, ինչպես նաև որպես փրկության և ստեղծագործության հիշատակ։

Քրիստոնեության տարբեր ուղղություններ տարբեր կերպ են մեկնաբանում շաբաթապահության պարտադիր կամ խորհրդանշական բնույթը։ Շատ ավանդական եկեղեցիներ կիրակին են դիտում որպես Տիրոջ օր՝ Հիսուս Քրիստոսի հարության հիշատակումով, իսկ որոշակի դավանանքներ (ամենահայտնին՝ Յոթերորդ օրվա ադվենտիստների եկեղեցին) հավատում են, որ շաբաթը մնացել է որպես Աստծո պատվիրանների անփոփոխ մաս և շարունակելի է Նոր Կտակարանի հավատացյալների համար։

Շաբաթապահությունը սովորաբար ներառում է աշխատանքից և առևտրային գործունեությունից հրաժարում,պաշտամունքային հավաքույթների և եկեղեցական աստվածածառությունների մասնակցություն, հոգևոր խոկում և ընտանիքի հետ խաղաղ ժամանակ անցկացում,սոցիալական արդարության, շրջակա միջավայրի հանդեպ հարգանքի և հանգստի մշակույթի ընդգծում։

## Հիմնական դիրքորոշումներ
Շաբաթապահության, և առհասարակ, սուրբ հանգստի օրվա վերաբերյալ ժամանակակից քրիստոնեական աշխարհի բազմաթիվ հարանվանությունների կողմից ընդունված է են հետևյալ դիրքորոշումներից որևէ մեկը.

* ***Պետք է շարունակել սուրբ պահել շաբաթը***
**Սուրբ է պահվում միայն շաբաթ օրը (ՅՕԱ եկեղեցի, ՅՕԲ)
**Շաբաթ օրը սուրբ է պահվում կիրակի հետ մեկտեղ, շաբաթը՝ համաձայն IV պատվիրանի, կիրակին՝ համաձայն ավանդության և ի հիշատակ Քրիստոսի հարության (ՌՈՒԵ)

****Պետք չի շարունակել սուրբ պահել շաբաթը***
**Սուրբ է պահում միայն կիրակի օրը (Կաթոլիկ եկեղեցի)
::#կիրակին դիտարկվում է որպես նոր «շաբաթ», այսինքն՝ շաբաթ օրվա սրբությունը Քրիստոսի հարությամբ փոխանցվել է կիրակիին
::#շաբաթապահությունը վերանում է որպես հինկտակարանյան ավանդույթ և առանձնապես փոխկապակցված չէ կիրակի օրվա հետ
**Բոլոր օրերը հավասար են, ոչ մի օր չի առանձնացնում (տարբեր ավետարանականներ, Եհովայի վկաներ)

## Աստվածաշնչյան հիմք

## Պատմական վկայություններ
### Եկեղեցու հայրերի և պատմիչների գրառումներ

Ամբրոսիոս Մեդիոլանցի (մոտ. 340–397 թթ.), Միլանի եպիսկոպոս, ընդհանրական եկեղեցու նշանավոր հայրերից մեկը, Կաթոլիկ եկեղեցու չորս մեծ հայրերից մեկը և Կաթոլիկ եկեղեցու սուրբ։ 386 թ. քրիստոնյա է մկրտել Օգոստինոս Երանելիին։
«Ամբրոսիոսը՝ Միլանի հարգարժան եպիսկոպոսը, ասել է, որ երբ նա եղել էր Միլանում, նա պահում էր շաբաթը, բայց երբ նա Հռոմում էր, պահում էր կիրակին։ Այստեղից առաջացավ ասացվածքը. "երբ դու Հռոմում ես, վարվիր այնպես, ինչպես հռոմեացիները"»
Նրա վկայությունների համաձայն Չինաստանում գտնվող քրիստոնեական եկեղեցին նույնպես շարունակում էր պահպանել շաբաթապահությունը։
«Այս [չորրորդ] դարի երկրորդ կեսին սուրբ Ամբրոսիոս Մեդիոլանցի պաշտոնապես հաստատեց, որ աբիսինյան Մազեսը "շրջեց գրեթե ողջ Սերես (Չինաստան) երկիրը"։ ... Աբիսինյան եկեղեցին շարունակում էր սրբացնել շաբաթը՝ որպես սուրբ օր, համաձայն չորրորդ պատվիրանի»

Սոկրատ Սքոլաստիկոս (մոտ. 380–440 թթ.) ծագումով հույն, բյուզանդացի եկեղեցական պատմիչ, գրի է առել 305-439 թթ. «Եկեղեցու պատմություն» 7 գրքից բաղկացած աշխատության մեջ, շարունակելով Եվսեբիոս Կեսարացուն
Գրեթե բոլոր եկեղեցիները շաբաթական նշում են սուրբ խորհուրդը (Խորհրդավոր ընթրիքը) շաբաթ օրերին, սակայն Ալեքսանդրիայում և Հռոմում քրիստոնյաները որոշակի հին ավանդույթների պատճառով հրաժարվել են դրանից: Ալեքսանդրիայի մերձակա տարածքների եգիպտացիներն ու Թեբեի բնակիչները պահպանում են կրոնական հավաքները շաբաթ օրը։

Սոզոմեն (400–450 թթ.) բյուզանդացի եկեղեցական պատմիչ, հեղինակ է 9 գրքից բաղկացած «Եկեղեցական պատմության», որտեղ շարադրել է 312-425 թթ. ժամանակաշրջանը
Կոստանդնուպոլսում մարդիկ գրեթե համատարած կերպով միասին են հավաքվում շաբաթ օրերին, ինչպես նաև շաբաթվա առաջին օրը, այդպիսի սովորություն երբեք չի պահպանվել Հռոմում կամ Ալեքսանդրիայում։

## Կաթոլիկություն

Ամերիկյան Կաթոլիկ եկեղեցու կարդինալ, արքեպիսկոպոս Ջեյմս Գիբբոնսը[անգլ.] (1834–1921) մի անգամ ասել է.
«Դուք Աստվածաշունչը կարդացեք Ծննդոցից մինչև Հայտնություն, և անգամ մեկ տող չեք գտնի, որ հաստատի Կիրակիի սրբությունը: Սուրբ Գիրքը պարտադրում է Շաբաթի սուրբ պահելը, մեկ օր, որ մենք՝ կաթոլիկները սուրբ չենք պահում»

## Ուղղափառություն

Ռուս ուղղափառ եկեղեցու նախկին նախասարկավագ և Մոսկվայի հոգևոր ակադեմիայի[ռուս.] պրոֆեսոր, իսկ այժմ՝ Կոստանդնուպոլսի տիեզերական պատրիարքության հոգևորական Ա. Վ. Կուրաևը[ռուս.] իր «Բողոքականներին ուղղափառության մասին» գրքում գրել է.
Ադվենտիստները նրանով են տարբերվում մյուս բողոքականներից, որ, ըստ իրենց ուսմունքի, տոնական օր է հանդիսանում ոչ թե կիրակին,  այլ շաբաթ օրը։ «Հիշի՛ր շաբաթ օրը» պատվիրանը, ըստ իրենց համոզման, չեղարկված չէ և պետք է պահպանվի նաև նորկտակարանյան դարաշրջանում։ Շաբաթ օրվա տոնակատարությունը հաստատել է Տերը։ Կիրակնօրյա տոնակատարությունը հաստատել է Հռոմի պապը։ Այս դեմքերի հեղինակությունը ակնհայտորեն անհամեմատելի է։ Մարդը ո՛չ միանձնյա, ոչ ժողովով չի կարող չեղարկել Աստծո պատվիրանը, իսկ, նշանակում է, պետք է գիտակցել քրիստոնեության պատմական մեղքը և վերադառնալ շաբաթվա տոնակատարության (շաբաթապահության)։ ... Ես համաձայն եմ ադվենտիստների հետ։ Իսկապես, չեղարկել շաբաթվա տոնակատարությունը, հաստատված Աստծով, ոչ ոք չի կարող։ Ոչ ոք չի կարող տեղափոխել կրոնական տոնի օրը շաբաթից կիրակի։ Ավելին, լսելով ադվենտիստներից նման դատողություններ, ես պատրաստ եմ շնորհակալություն հայտնել նրանց կաթոլիկության նկատմամբ իրենց լիովին արդարացի քննադատության համար։ ...
Շաբաթ օրը ուղղափառների հիշողության մեջ, ուղղափառ պաշտամունքում և աստվածաբանության մեջ դեռևս տոնական օր է։ ... Ուղղափառ օրացույցում շաբաթը դեռևս շաբաթվա յոթերորդ օրն է։ [Յոթօրյա] շաբաթն ավարտվում է շաբաթ օրը և սկսվում կիրակի օրը։ ... Շաբաթը հավասարապես պատվավոր է կիրակիի («Տիրոջ օրվա») հետ, իսկ շաբաթ օրվա պահքը նշանակում է տոնի ուրախությունը նվազեցնել, տոնը հավասարեցնել աշխատանքային օրերի հետ: Ինչպես պարզ է դառնում կանոնական ուղղափառ օրենքից, կիրակի օրվա տոնակատարությունը շաբաթ օրվա տոնի տեղափոխություն չէ, այլ ինքնուրույն տոն, որը չի չեղարկում շաբաթ օրվա տոնակատարությունը։

## Բողոքականություն

## Տես նաև
*Յոթերորդ օրվա ադվենտիստների եկեղեցի
*Յոթերորդ օրվա բապտիստներ
## Նշումներ

## Ծանոթագրություններ


## Գրականություն
*Ա. Վ. Կուրաև, Բողոքականներին ուղղափառության մասին. § 11 Կոչ Ադվենտիստներին 
*Հանս Հայնց, Ժամանակից դեպի հավերժություն. § 13 Արարչագործության հուշարձանը

## Արտաքին հղումներ
*
*
Կատեգորիա:Քրիստոնեական տերմիններ
Կատեգորիա:Քրիստոնեական աստվածաբանական շարժումներ