open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Մարակելե (ազգային պարկ)

**Մարակելե** (), ազգային պարկ ՀԱՀ հյուսիսում Լիմպոպո գավառում։ Պարկը գտնվում է Յոհաննեսբուրգից 250 կմ հեռավորության վրա, Վատերբերգի լեռներում Թաբազիմբի վարչական կենտրոնի մոտ և համարվում է Վատերբերգի կենսոլորտային արգելոցի մի մասը։ Նախատեսվում է ազգային պարկն ընդլայնել դեպի հյուսիս։

Ազգային պարկի ստեղծման ժամանակ՝ 1994 թվականին, այն կոչվում էր Կրանսբերգ, այնուհետև սկսեց կոչվել Մարակելե, որը տսվանա լեզվով նշանակում է ապաստանելու տեղ։ Այդպիսի անվանումը կապված է նրա հետ, որ պարկը գտնվում է արևմտյան չոր արևադարձային և խոնավ արևմտյան տարածքները իրար կապող տարանցիկ գոտում։ Այգում սովորաբար տաք ամառ է՝ ցածր խոնավությամբ, մեղմ ձմեռ՝ ցածրադիր վայրերում առավոտյան և երեկոյան հնարավոր են ցրտահարություններ։ Տեղումների միջին քանակը կազմում է տարեկան 500-700 մմ։

## Բուսական և կենդանական աշխարհ
thumb|200px|left|Զեբրեր այգու ճանապարհին
Պարկում աճում է շուրջ 800 տեսակի բույսեր։ Պարկի կեսից ավելին (55 %), հիմնականում կազմում են հարավային և հարավ արևելյան հատվածները, որոնք բնութագրվում են որպես Վատերբերգի վելդ թփուտային գոտի։ Համեմատաբար մեծ քանակի տեղումները (տարեկան 719 մմ) առաջացնում են հողի բերրի շերտերի լվացումներ։ Հիմնական բուսատեսակներից են բոշխը (faurea salinga), պրոտեյան (protea caffra) և  սապոտովները  (englerophytum magaliesmontanum): Խառը վելդային գոտին զբաղեցնում է պարկի շուրջ 42 %-ը, հյուսիսարևմտյան մասում և որոշ մեկուսացված հատվածներ հարավ-արևմուտքում, որոնք բնութագրվում են ավելի խորը և հարուստ հողային շերտով։ Հիմնական տեսակներից են համարվում տերմինալիաները (terminalia sericea), միմոզաները (dichrostachys cinerea) և պտերոկարպուսները (pterocarpus rotundifolias): Մատալաբաս գետի ափին (պարկի տարածքի 3 %-ից պակաս հատվածում) ձևավորվել է միկրոկլիմա, որը կոչվում է քաղցր բուշվելդ և մեծ նշանակություն ունի գազանների ձմեռացման համար։ Այստեղ հանդիպում է էնդեմիկ էնցեֆալյարտ էժեն մարեն, որը կոչվել է ի պատիվ բնագետ և բանաստեղծ Էժեն Մարեի, որն էլ բնակվել է Վատերբերգում շուրջ 16 տարի։

Պարկի տարածքում բնակվում են աֆրիկյան փղեր, սև և սպիտակ ռնգեղջյուրներ, ընձառյուծներ, առյուծներ, այծքաղներ, իմպալաներ, սովորական ջրայծեր և այլն։ Բացի այդ պարկի տարածքում բույն են դրել կապյան անգղների ամենամեծ գաղութը (ավելի քան 800 զույգ)։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* 
* 

Կատեգորիա:Կատեգորիա ԲՊՀՄ II
Կատեգորիա:Հարավաֆրիկյան Հանրապետության ազգային պարկեր
Կատեգորիա:1994 հիմնադրված բնության հատուկ պահպանվող տարածքներ‎
Օխչի (հանքավայր)

**Օխչի**, պղնձի հանքավայր Հայաստանի Սյունիքի մարզում, նախկին Օխչի գյուղի մոտ, որն այժմ մտնում է Քաջարան քաղաքի տարածքի մեջ։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Հանքավայրեր այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Հայաստանի հանքավայրեր
Կատեգորիա:Պղնձի հանքավայրեր
Մանե (ֆուտբոլիստ)

**Ջոսե Մանուել Ջիմենես Օրտիզ** (, , հայտնի է որպես **Մանե**, ), իսպանացի ֆուտբոլիստ, պաշտպան։

## Գործունեություն
Ծնվել է Տարիֆա քաղաքում, իր կարիերան սկսել է «Լինենսեի» երիտասարդական թիմում։ 2000 թվականից մասնակցել է Սերգունդա Բ-ի խաղերին հիմնական թիմի կազմում՝ ակումբում անցկացնելով 2 տարի և մասնակցելով 13 հանդիպման։ 2002 թվականին տեղափոխվել է «Դիտեր Սաֆրա» ակումբ, որտեղ անցկացրել է 8 խաղ և խփել 1 գոլ։ 2003 թվականից հանդես է եկել Սերգունդա Բ-ի Ատլետիկո Մադրիդ Բ ակումբում։ Ակումբում անցկացրած երկու մրցաշրջանի ընթացքում մասնակցել է 68 հանդիպման և խփել 14 գոլ։

2005-2006 թվականների խաղաշրջանի ընթացքում հանդես է եկել Սեգունդայի «Սյուդադ Մուրսիա» ակումբում, որի կազմում անցկացրել է 39 խաղ և խփել 2 գոլ, ակումբի հետ գրավել 4-րդ հորիզոնականը։

2006-2007 թվականների խաղաշրջանից խաղացել է «Ալմերիա» ֆուտբոլային ակումբում, որտեղ միանգամից դարձել է հիմնական կազմի խաղացող և օգնել իր ակումբին զբաղեցնել 2-րդ հորիզոնականը Սեգունդայում, ինչը նրան հնարավորություն է տվել հաջորդ խաղաշրջանից հանդես գալ Իսպանիայի բարձրագույն Լիգայում։
2009 թվականին տեղեկություն է տարածվել այն մասին, որ Մանեով հետաքրքրվում է «Վիլյառեալը», սակայն 2009 թվականի հուլիսի սկզբին՝ «Ալմերիայի» կազմում ավելի քան հարյուր խաղ անցկացնելուց հետո, Մանեն տեղափոխվում է «Խետաֆե» ակումբ։

2013 թվականի հուլիսի 2-ին հայտնի է դարձել, որ Մանեն տեղափոխվում է Իսրայելի ամենահայտնի «Մակաբի Թել Ավիվ» ակումբը, որի հետ կնքել է 2 տարվա պայմանագիր։ Նոր ակումբի կամզում իր առաջին խաղը Մանեն անցկացրել է 15 օր անց՝ մասնակցելով Չեմպիոնների Լիգայի որակավորման փուլի շրջանակներում անցկացված «Դյոր» ակումբի դեմ խաղին։

2013 թվականի դեկտեմբերի վերջին Մանեն վերադարձել է Իսպանիա՝ միանալով իր նախկին «Ալմերիա» ակումբին։

## Ձեռքբերումներ
*Սեգունդայի արծաթե մրցանակակիր – 2006/07
*Իսրայելի չեմպիոն – 2013/14

## Հետաքրքիր փաստեր
2007-08 մրցաշրջանի ընթացքում «Ալմերիայի» կազմում Մանեից բացի հանդես են եկել նույն Օրտիս ազգանվամբ ևս երկու ֆուտբոլիստներ՝ Խոսե Օրտիսը և Խուան Մանուել Օրտիսը։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Ֆուտբոլիստի էջը BDFutbol կայքում
* 
* 

Կատեգորիա:Ալմերիայի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Իսպանացի տղամարդ ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Լա Լիգայի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Խետաֆեի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Մակկաբի Թել Ավիվի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Տղամարդկանց ֆուտբոլի պաշտպաններ
Կատեգորիա:Ատլետիկո Մադրիդի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Ֆուտբոլային մարզիչներ
Կատեգորիա:Կեղծանուններ
Գրինչ (մուլտֆիլմ)

**«Գրինչ»** (), անիմացիոն համակարգչային ֆիլմ, որը թողարկվելու է առաջիկայում, Դոկտոր Սյուզի «Ինչպես Գրինչը գողացավ Ծննդյան տոները» գրքի, ինչպես նաև 2000 թվականի ֆիլմի հիման վրա։ Առաջին պաշտոնական թրեյլերը թողարկվել է ՅուԹուբում՝ 2018 թվականի մարտի 8-ին։

## Սյուժե
Կտոգրադի մոտակայքում գտնվող, կողմնակի հայացքներից հեռու քարանձավում ապրում էր մռայլ կանաչ Գրինչը (Բենեդիկտ Քամբերբեչ)։ Ինչ-որ ժամանակ քաղաքի բնակիչները նրան մահացու վիրավորանք էին հասցրել. անսովոր արտաքինի պատճառով հերոսը Կտոգրադայում դարձել էր տղաների, աղջիկների, նույնիսկ մեծահասակների ծաղրի առարկա։ Ի պատասխան այդ ծաղրի՝ Գրինչը փակել էր իր սիրտը ցանկացած բարու առջև և իր ժամանակն անցկացնում էր միակ կենդանի արարածի՝ Մաքս շան հետ։ Որքան մոտենում էր կտոգրադցիների սիրելի տոնը, այնքան փչանում էր Գրինչի՝ առանց այն էլ ոչ հրեշտակային բնավորությունը։

## Հետաքրքիր փաստեր
* Հեղինակները մտադիր են եղել ֆիլմը նկարահանել գրքին հնարավորինս նման։ Զարմանալի չէ, որ *Universal*-ի տնօրինությունը տասը տարի անց որոշել է, որ ժամանակն է վերաթողարկել այդքան հաջող ռելիզը։ Տվյալ որոշման արդյունքում թողարկվել է Գրինչի և կտոգրադցիների մասին հերթական պատմության անոնսը։ Այժմ Գրինչը կներկայանա նոր, գունեղ, ժամանակակից 3D ձևաչափով։
* Ի սկզբանե նախատեսվում էր, որ մուլտֆիլմը պետք է թողարկվի 2017 թվականի նոյեմբերի 10-ին, բայց 2016 թվականին մուլտֆիլմի թողարկումը հետաձգվել է մինչև 2018 թվականի նոյեմբերի 9։

## Հեղինակներ
Դոկտոր Սյուզի հեղինակած հեքիաթի սցենարը հարմարեցրել է Մայքլ Լեսյերը, որը անիմացիոն աշխատանքների դեռևս ոչ այդքան հայտնի սցենարիստ է։ Դոկտոր Սյուզը չի ապրել մինչև իր ստեղծագործության գունավոր էկրանավորումը, սակայն կարողացել է  ամբողջ աշխարհի բազմաթիվ երեխաների համար թողնել անհավանական պատմություններ, որոնք հայտնի են արդեն շատ տասնամյակներ շարունակ։ Նա անգլալեզու մանկագիր ամենավաճառվող գրողն է։ Նրա պատմություններով կարդալ են սովորում փոքրիկ ամերիկացիները։ Սյուզի հեքիաթների հիման վրա ստեղծվել են շատ ռադիոհաղորդումներ և մուլտֆիլմեր։ Մանկագրի հերոսների աշխարհն այնքան ճանաչված է, որ Ամերիկայում նույնիսկ մի ամբողջ թեմատիկ այգի կա, որն ստեղծվել է նրա նկարների հիման վրա։ Սյուզի ամենահայտնի հեքիաթներն են՝ «Կատուն գլխարկի մեջ», «Լորաքս», «Ինչպես է Գրինչը գողանում Սուրբ ծնունդը», «Բուտերբրոտային պատերազմների ժամանակագրություն», որոնք հաջողությամբ էկրանավորվել են։

## Դերասաններ
Մուլտֆիլմում գլխավոր հերոսին հնչյունավորել է Բենեդիկտ Քամբերբեչը։

## Մարքեթինգ
Առաջին պաշտոնական թրեյլերը ՅուԹյուբում տեղադրվել է 2018 թվականի մարտի 8-ին։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:2010-ականների անգլերեն ֆիլմեր
Կատեգորիա:2018 մուլտֆիլմեր
Կատեգորիա:IMAX ֆիլմեր
Կատեգորիա:Universal Pictures ֆիլմեր
Կատեգորիա:Ամերիկյան եռաչափ ֆիլմեր
Կատեգորիա:Ամերիկյան մուլտֆիլմեր
Կատեգորիա:Ամերիկյան ֆենտեզի կինոկատակերգություններ
Կատեգորիա:Դոկտոր Սուսի ստեղծագործությունների էկրանավորումներ
Կատեգորիա:Համակարգչային անիմացիոն ֆիլմեր
Կատեգորիա:Սուրբծննդյան մուլտֆիլմեր
Կատեգորիա:Ֆենտեզի մուլտֆիլմեր
Կատեգորիա:Ֆիլմերի երաժշտություն ըստ Դենի Էլֆմանի
Կատեգորիա:2018 ֆիլմեր
Ագոստինո Կարաչի

**Ագոստինո Կարաչի** (, ), իտալացի նկարիչ և փորագրիչ։

Նկարիչ Անիբալե Կարաչիի եղբայրը։

## Կենսագրություն
Ագոստինոն պատրաստվում էր դառնալ ոսկերիչ, սակայն հետևելով իր հորեղբոր որդու՝ Լոդովիկո Կարաչիի խորհրդին, դառնում է նկարիչ։ Լոդովիկոն մեծ ազդեցություն է ունեցել Ագոստինոյի՝ նկարիչ կայանալու գործում։ Բացի այդ, նա սովորել է գեղանկարչություն է Պրոսպերո Ֆոնտանայի, Բարտոլոմեո Պասերոտիի, Դոմենիկո Տիբալդիի մոտ, ճանապարհորդել է Լոմբարդիա, այցելել Վենետիկ։ Շատ կարդացած լինելով՝ նա Կարաչի եղբայրների կողմից կազմակերպված «Ճշմարիտ ուղով ընթացողների ակադեմիայում» () վարել է արվեստի տեսության մասին դասախոսություններ։ Նրա փոքրաքանակ գեղանկարչական աշխատանքները (դրանցից լավագույններն են Հռոմի Պալացցո Ֆարնեզեի ֆրեսկոները, որոնք նա նկարել է եղբոր՝ Անիբալե Կարաչիի հետ, «Սբ. Իերոնիմայի հաղորդությունը» և «Տիրամոր համբարձումը»` Բոլոնիայի ազգային պատկերասրահում) տարբերվում են նկարի ճշգրտությամբ և պայծառ, լուսավոր երանգավորմամբ։

Ագոտինոն ավելի հայտնի փորագրիչ էր, քան իր եղբայր Անիբալեն։ Ընդօրինակելով Կորտ Կորնելիսին` նա վարպետացել է փորագրության մեջ։ Նրա առավել հայտնի փորագրություններից են՝ «Խաչելություն» (Տինտորետտոյի հետ, 1589 թվական), «Էնեաս և Անխիս» (Բարոչչինոյի հետ, 1595 թվական), «Աստվածամայրը մանուկի հետ» (Կորեջիոյի հետ), «Սբ. Անտոն Մեծի գայթակղությունը», «Սբ. Հիերոնիմոս» (Տինտորետտոյի հետ), ինչպես նաև՝ որոշ փորագրություններ իր սեփական աշխատանքներից։ Ագոստինո Կարաչին ճանաչում է ձեռք բերել էրոտիկ բնույթի իր փորագրությունների շնորհիվ, նկարազարդելով Արետինոյի այսպես կոչված «Դիրքերը»։

## Ագոստինո Կարաչիի էրոտիկ փորագրություններ

Image:Carracci Jupiter et Junon.jpg|Յուպիտեր և Յունոնա 
Image:Carracci Antoine et Cleopatre.jpg|Մարկոս Անտոնիոս և Կլեոպատրա
Image:Carracci Achille et Briseis.jpg|Աքիլլես և Բրիսեիդա
Image:Ovide et Corine.jpg|Պուբլիուս Օվիդիուս Նասո և Կորինա


## Պատկերասրահ

Image:Carracci Agostino Faun.jpg|Ֆավնի գլուխը: Արվեստի ազգային պատկերասրահ, Վաշինգտոն
Image:Agostino Carracci.jpg|Սբ. Հիերոնիմոսի հաղորդությունը: Բոլոնիայի ազգային պատկերասրահ 
Image:Democritus_by_Agostino_Carracci.jpg|Դեմոկրիտես, Նեապոլի Կապոդիմոնտե թանգարան 


## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն
* 

## Արտաքին հղումներ
* Агостино Карраччи на all-art.org
* Карраччи, Агостино. Картины

Կատեգորիա:16-րդ դարի իտալացի նկարիչներ
Կատեգորիա:17-րդ դարի իտալացի նկարիչներ
Կատեգորիա:Բարոկկո ոճի արվեստագետներ
Կատեգորիա:Իտալացի գրաֆիկներ
Կատեգորիա:Իտալացի նկարիչներ
Կատեգորիա:Իտալացի փորագրիչներ
Տզզան ճանճը (մուլտֆիլմ, 1976)

**Տզզան ճանճը** (), խորհրդային մուլտիպլիկացիոն ֆիլմ երեխաների համար, նկարահանվել է 1976 թվականին ռեժիսոր Բորիս Ստեպանցևի կողմից, ըստ Կոռնեյ Չուկովսկու համանուն հեքիաթի։

## Սյուժե
Ճանճը դաշտի վրայով թռչելիս մետաղադրամ է գտնում։ Ուրախանալով այդ փաստից` նա գնում է շուկա, որպեսզի ինքնաեռ գնի և հրավիրի իր ընկերներին` տոնելու իր անվանակոչության օրը։ Բայց այդ ժամանակ դժբախտություն է պատահում. խնջույքի ժամանակ ներխուժում է սարդը և բռնում ճանճին։ Հյուրերից ոչ մեկը չի համարձակվում պայքարել սարդի դեմ, բացի փոքրիկ, բայց քաջ մոծակից։ Բարեբախտաբար, ամեն ինչ հարթվում է, իսկ Ճանճն ու Մոծակը ընկերանում են։

## Հեղինակներ

## Գրականություն
* «Энциклопедия отечественной мультипликации», изд. Алгоритм, 2006, Всего страниц: 812, авт. Сергей Капков.
* «Наши мультфильмы: лица, кадры, эскизы, герои, воспоминания, интервью, статьи, эссе», изд. «Интеррос», 2006, Всего страниц: 349, авт. Ирина Марголина, Наталья Лозинская.
* «Детская литература: Библиографический указатель», изд. Детская Литература, 1976.

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* 
* 

Կատեգորիա:1976 մուլտֆիլմեր
Կատեգորիա:«Սոյուզմուլտֆիլմ» ստուդիայի մուլտֆիլմեր
Կատեգորիա:Խորհրդային մուլտֆիլմեր
Օգենեկարո Էտեբո

**Օգենեկարո Էտեբո** (, ), նիգերիացի ֆուտբոլիստ, «Սթոք Սիթիի» և Նիգերիայի ազգային հավաքականի կիսապաշտպան։ 2016 թվականին Ռիո դե Ժանեյրոյում կայացած Օլիմպիական խաղերի և 2018 թվականի աշխարհի առաջնության մասնակից։

## Ակումբային կարիերա
Էտեբոն իր կարիերան սկսել է հայրենիքում՝ հանդես գալով «Վարի Վուլվզ» ակումբում։ Երկու մրցաշրջանի ընթացքում նա եղել է թիմի լավագույն ռմբարկու։ 2014 թվականին Օգենեկարոն դիտումների է մասնակցել իտալական «Ուդինեզե» ակումբում, սակայն պայմանագիր չի կնքել։ 2015 թվականին ճանաչվել է Տարվա տաղանդ Աֆրիկայում։ 2016 թվականի սկզբին Օգենեկարոն տեղափոխվել է պորտուգալական «Ֆեյրենսի»։ Ապրիլի 24-ին՝ «Օլիվեյրենսե» ակումբի դեմ խաղում նա կատարել է իր նորամուտը Սեգունդա լիգայում։ Ապրիլի 30-ին կայացած Վիզեուի «Ակադեմիկա» ակումբի դեմ խաղում Էտեբոն խփել է իր առաջին գոլը «Ֆեյրենսիի» կազմում:Արդյունքում մրցաշրջանում նա օգնել է ակումբին դուրս գալ Էլիտա։

2018 թվականի սկզբին Էտեբոն վարձավճարային հիմունքներով տեղափոխվել է իսպանական «Լաս Պալմաս»։ Փետրվարի 5-ին «Մալագայի» դեմ խաղում նա կատարել է իր նորամուտը Լա Լիգայում։

2018 թվականի ամռանը Էտեբոն տեղափոխվել է անգլիական «Սթոք Սիթի»՝ կնքելով 5 տարվա պայմանագիր։ Տրանսֆերի արժեքը կազմել է 7,2 միլիոն եվրո։

## Միջազգային կարիերա
2013 թվականի հուլիսի 27-ին՝ Աֆրիկայի գավաթ 2014 խաղարկության նախընտրական փուլի՝ Կոտ դ'Իվուարի հավաքականի դեմ խաղում, Էտեբոն կատարել է իր նորամուտը Նիգերիայի հավաքականի կազմում։

2016 թվականի մառանը Օգենեկարոն դարձել է Ռիո դե Ժանեյրոյում անցկացվող Ամառային օլիմպիական խաղերի բրոնզե մեդալակիր։ Մրցաշարի ընթացքում նա մասնակցել է Ճապոնիայի, Շվեդիայի և Կոլումբիայի հավաքականների դեմ խաղերին։ Ճապոնացիների դեմ խաղում Էտեբոն դարձել է չորս գոլի հեղինակ։

2018 թվականին Էտեբոն մասնակցել է Ռուսաստանում անցկացվող աշխարհի առաջնությանը։ Մրցաշարում նա մասնակցել է Խորվաթիայի, Իսլանդիայի և Արգենտինայի հավաքականների դեմ խաղերին։

### Գոլերը Նիգերիայի հավաքականում (մինչև 23)

## Ձեռքբերումներ
**Միջազգային**

 **Նիգերիա (մինչև 23)**
*  Օլիմպիական խաղեր – 2016

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Էտեբոյի պաշտոնական Ինստագրամի էջը
* Էտեբոն transfermarkt-ում
* Էտեբոն soccerbase.com-ում
* Էտեբոն WhoScored.com կայքում
* Էտեբոն Ստոկ Սիթիի պաշտոնական կայքում
* Էտեբոն ՖԻՖԱ-ի պաշտոնական կայքում 

Կատեգորիա:2016 թվականի Ամառային օլիմպիական խաղերի բրոնզե մեդալակիրներ
Կատեգորիա:2018 թվականի ֆուտբոլի աշխարհի առաջնության մասնակիցներ
Կատեգորիա:Անգլիական ֆուտբոլի լիգայի խաղացողներ
Կատեգորիա:Անգլիայի լեգեոներ ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Թուրքական Սուպերլիգայի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Լա Լիգայի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Լաս Պալմասի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Նիգերիայի հավաքականի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Նիգերիացի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Պրեմիեր Լիգայի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Սթոք Սիթիի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Տղամարդկանց ֆուտբոլի կիսապաշտպաններ
Կատեգորիա:Ֆեյրենսեի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Գալաթասարայի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Խետաֆեի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Ուոթֆորդի ֆուտբոլիստներ
Նեհիր Էրդողան

**Նեհիր Էրդողան** (, ), կինոյի և հեռուստատեսության թուրք դերասանուհի։

## Կենսագրություն
Նեհիր Էրդողանը ծնվել է 1980 թվականի հունիսի 16-ին Իզմիրում։ Տարրական և միջնակարգ կրթությունը ստանալով հայրենի քաղաքում՝ ընդունվել է Մարմարա համալսարանի տնտեագիտության և կառավարման ֆակուլտետի բիզնես կառավարման բաժին։ Այնուհետև սովորել է նույն համալսարանի սոցիալական գիտությունների ֆակուլտետի հեռուստատեսության և կինոյի բաժինը։ Որոշ ժամանակ բնակվել է Ամերիկայի Միացյալ Նահանգներում, այնուհետ վերադարձել Թուրքիա և նկարահանվել «Օտարերկրյա փեսացուն» հեռուստասերիալում։ Նկարահանվել է թուրքական մի շարք հեռուստաալիքների հեռուստասերիալներում։ Բացի հեռուստասերիալներից, նկարահանվում է նաև ֆիլմերում։

## Ֆիլմագրություն

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* IMDb'de Nehir Erdoğan
* Sinema Türk'te Nehir Erdoğan 

Կատեգորիա:Թուրք դերասանուհիներ
Կատեգորիա:20-րդ դարի թուրք դերասանուհիներ
Կատեգորիա:Թուրք կինոդերասանուհիներ
Կատեգորիա:Թուրք հեռուստադերասանուհիներ
Ոսկե ճուտիկը

**«Ոսկե ճուտիկը»** (), «Կիևգիտֆիլմ» ստուդիայի նկարված մուլտիպլիացիոն ֆիլմ, որ թողարկվել է 1981 թվականին։

## Սյուժե
Հավիկ Ռյաբան ձու է ածում, բայց ոչ թե սովորական, այլ ոսկե, ինչպես հեքիաթներում է լինում։

Իմանալով այդ մասին՝ ժլատ Աղվեսը Գայլին դրդում է գողանալ Ռյաբային Պապից ու Տատից։ Սակայն Գայլին հաջողվում է տանել միայն ոսկե ձուն։ Աղվեսը հույս ուներ, որ այդ ձվից դուրս կգա նոր հավ, որը կածի ոսկե ձվեր։ Նա Գայլին ստիպում է թուխս նստել ձվի վրա, և նա երկար ժամանակ պառկում է ձվի վրա ու տաքացում այն։ Սակայն ձվից դուրս է գալիս աքաղաղ ճուտիկ, և Աղվեսի բոլոր հույսերը հօդս են ցնդում։ Վրդովված Աղվեսն առաջարկում է ուտել ճուտիկին։ Սակայն Գայլը զայրանում է, հեռու քշում Աղվեսին և ճուտիկին վերադարձնում Պապին, Տատին ու Ռյաբային։

## Ստեղծողներ
* Սցենարի հեղինակ՝ Վլադիմիր Պռլով
* Ռեժիսոր՝ Ելենա Բարինովա
* Բեմադրող նկարիչ՝ Նատալյա Չեռնիշյովա
* Ֆիլմում օգտագործված երաժշտության հեղինակներ՝ Վլադիմիր Իլին, Անդրեյ Պետրով
* Օպերատոր՝ Անատոլի Գավրիլով
* Հնչյունային օպերատոր՝ Վիկտոր Գրուզդև
* Նկարիչ-մուլտիպլիկատորներ՝ Ի. Բորոդավկո, Վլադիմիր Վրուբլևսկի, Է. Պերետյատկո, Նատալյա Մարչենկովա, Վլադիմիր Վիշեգորոդցև
* Դերերը հնչյունավորել են՝ Կլարա Ռումյանովա (Ճուտիկ), Բորիսլավ Բրոնդուկով (Պապ/Գայլ), Ե. Գուզեևա (Տատ/Աղվես)
* Խմբագիր՝ Սվետլանա Կուցենկո
* Ֆիլմի տնօրեն՝ Իվան Մազեպա

## Պարգևներ և մրցանակներ
*1981 — «Հեքիաթ» համամիութենական կինոփառատոն Մոկվայում, մրցանակ
* 1981 — «Молодость-81» համամիութենական կինոփառատոն Կիևում, մրցանակ

## Թողարկում
Թողարկվել է DVD-ով  «Капитошка» հավաքածուում։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* 
* 

Կատեգորիա:1981 մուլտֆիլմեր
Կատեգորիա:«Կիևնաուչֆիլմ» ստուդիայի մուլտֆիլմեր
Կատեգորիա:Խորհրդային մուլտֆիլմեր
Կատեգորիա:Մուլտֆիլմեր գայլերի մասին
Երկրի աղը

**«Երկրի աղը»**, Վիմ Վանդերսի ու Ժուլիանու Ռիբեյրու Սալգադուի վավերագրական ֆիլմը բրազիլացի լուսանկարիչ Սեբաստյան Սալգադուի մասին։ Էկրան է բարձրացել 2015 թվականին։ Պրեմիերան կայացել է 2014 թվականին Կաննի կինոփառատոնում։ Ցուցադրվել է նաև Մոսկվայի միջազգային կինոփառատոնում 2014 թվականի հունիսի 22-ին։

## Սյուժե
Ֆիլմը նվիրված է լուսանկարիչ Սեբաստյան Սալգադուին, որի որդին՝ Ժուլիանուն, կինոնկարի համահեղինակ ռեժիսորներից մեկն է։ Ֆիլմի սյուժեն կառուցված է Սալգադուի ու իր ընտանիքի հարաբերությունների շուրջը, որ ներկայացվում են նրա աշխատանքի համատեքստում, երբ Սալգադուն իր լուսանկարներով փորձում է իմաստավորել ժամանակակից աշխարհի ու տարբեր ժողովուրդների կենսակերպի սոցիալական-քաղաքական ցնցումներնը։

## Մրցանակներ և անվանակարգեր
* 2014 - արժանացել է Կաննի կինոփառատոնի երեք մրցանակի՝ «Հատուկ հայացք» ծրագրի ժյուրիի հատուկ մրցանակ, էկումենյան ժյուրիի հատուկ հիշատակում, հատուկ հիշատակում Ֆրանսուա Շալեի անվան մրցանակի շրջանակներում,
* 2014 - արժանացել է *Հանդիսատեսի համակրանք* մրցանակ Սան Սեբաստյանի կինոփառատոնում,
* 2015 - ներկայացվել է «Օսկար» մրցանակի *լավագույն վավերագրական լիամետրաժ ֆիլմ* անվանակարգում,
* 2015 - արժանացել է «Սեզար» մրցանակի *լավագույն վավերագրական ֆիլմ* անվանակարգում,
* 2015 - ներկայացվել է «Գոյա» մրցանակի *Եվրոպական լավագույն ֆիլմ* անվանակարգում,
* 2015 - ներկայացվել է «Դավիդ դի Դոնատելլո» մրցանակի որպես արտասահմանյան լավագույն ֆիլմ,
* 2015 - ներկայացվել է Եվրոպական կինոակադեմիայի մրցանակի «Հանդիսատեսի ընտրություն» կատեգորիայում,
* 2015 - ներկայացվել է «Անկախ ոգի» մրցանակի որպես լավագույն վավերագրական ֆիլմ։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
*  
* 
* «Երկրի աղը» Box Office Mojo կայքում

Կատեգորիա:2010-ականների անգլերեն ֆիլմեր
Կատեգորիա:2010-ականների ֆրանսիական ֆիլմեր
Կատեգորիա:2015 ֆիլմեր
Կատեգորիա:Բրազիլական կենսագրական ֆիլմեր
Կատեգորիա:Իտալական կենսագրական ֆիլմեր
Կատեգորիա:Իտալական ֆիլմեր
Կատեգորիա:Իտալերեն ֆիլմեր
Կատեգորիա:Պորտուգալերեն ֆիլմեր
Կատեգորիա:Ֆրանսերեն ֆիլմեր
Կատեգորիա:Ֆրանսիական կենսագրական ֆիլմեր
Կատեգորիա:Ֆրանսիական ֆիլմեր
Կատեգորիա:Ռուսաստանում նկարահանված ֆիլմեր
Կատեգորիա:2010-ականների ֆրանսերեն ֆիլմեր
Կատեգորիա:2014 ֆիլմեր
Կատեգորիա:2010-ականների իտալերեն ֆիլմեր
Կատեգորիա:Վիմ Վենդերսի ֆիլմեր
Կատեգորիա:2010-ականների պորտուգալերեն ֆիլմեր
Կատեգորիա:Իտալական վավերագրական ֆիլմեր
Լահեմաա ազգային պարկ

**Լահեմաա ազգային պարկ** (), պարկ, որը տեղակայված է Էստոնիայի հյուսիսային մասում։ Գտնվում է մայրաքաղաք Տալլինից 70 կիլոմետր արևելք։ Պարկի հյուսիսում Ֆիննական ծոցն է իսկ հարավում՝ Տալլին-Նարվա մայրուղին։ Ազգային պարկն ընդգրկում է 725 քառ. կմ տարածք (ներառյալ ծովը՝ 250,9 քառ. կմ)։ Լահեմաան առաջին տարածքն էր, որ հռչակվել է որպես ազգային պարկ նախկին Խորհրդային Սոցիալիստական Հանրապետությունների Միությունում։ Այն Էստոնիայի ամենամեծ ազգային պարկն է, ինչպես նաև՝ Եվրոպայի ամենամեծ ազգային պարկերից մեկը։ Նրա կանոնադրությունը կոչ է անում պահպանել, ուսումնասիրել և աջակցել հյուսիսային Էստոնիայի բնատեսարաններին, էկոհամակարգերին, կենսաբազմազանությանը և ազգային ժառանգությանը։

## Պատմություն
Լահեմաա անունը ծագում է Հյուսիսային Էստոնիայի ափի անվանումից, որտեղ կան չորս մեծ թերակղզիներ՝ Յումինդա, Պեռիսպեա, Կեսմու և Վեռգի։ Դրանք միմյանցից բաժանված են չորս ծովածոցերով՝ Կոլգա, Հառա, Էռու ու Կեսմու։ Լահեմաա թարգմանաբար նշանակում է «Ծովածոցերի երկիր»։

Ազգային պարկը հիմնադրվել է 1971 թվականին։ Զբոսաշրջության գլխավոր շրջաններից մեկն է։ Թեև զբոսաշրջային ընկերություններն առաջարկում են շրջագայությունների փաթեթ Տալլինից, սակայն շատ մարդիկ իրենք են կազմակերպում ուղևորություններ դեպի ազգային պարկ։ Լահեմաայի ավելի քան 70 տոկոսը ծածկված է անտառներով, որոնք ունեն հարուստ բուսական ու կենդանական աշխարհ։ Լանդշաֆտում կան շատ տորֆային հողեր՝ ներառյալ 7000-ամյա Լաուկասու արգելոցը։ Պարկում բնակվում է վարազ, ազնիվ եղջերու, գայլ, արջ և սովորական լուսան։

Ազգային պարկում կան չորս դղյակներ, ինչպիսիք են Պալմսեն, գունագեղ Վիհուլան, Կոլգան և Սագադին, որը կառուցված է բարրոկո ոճով։

Մինչ 1991 թվականը ԽՍՀՄ-ը շահագործում էր գաղտնի սուզանավակայան Հարայուն ։ Կայանը հիմնվել է 1950-ական թվականներին Սառը պատերազմի ժամանակ։ Նախկին խորհրդային սուզանավակայանի ավերակներն այժմ ամբողջապես գտնվում են Լահեմաային կից համանուն փարոսում։

## Պատկերասրահ

Պատկեր:EE-Lahemaa-Kasmu.jpg|Կեսմու թերակղզի
Պատկեր:Viru Bog.jpg|Վիրու ճահճուտ, գտնվում  է պարկի հարավում
Պատկեր:Viru bog 0057.jpg|Վիրու ճահճուտ
Պատկեր:Hommikuses valguses Juminda tuletorn.jpg|Յումինդա փարոս
Պատկեր:Valgejõgi (2).jpg|Վալգեիգի գետ, հոսում է ազգային պարկի միջով
Պատկեր:Hommik Viru rabas.jpg|Արևածագը Վիրու ճահճուտում
Պատկեր:Nõmmeveski juga Lahemaal.jpg|Նիմմևեսկի ջրվեժ
Պատկեր:Sunrise at viru bog.jpg|Արևածագ
Պատկեր:Oandu loodusmets.jpg|Օանդու անտառ
Պատկեր:Hauaneeme laht 2013.jpg|Հաուանեմե ծովածոցը Պառիսպեա գյուղում
Պատկեր:Loobu near Porgaste.jpg|Լոոբու գետը Պորգաստեի մոտ
Պատկեր:Vasaristi waterfall in winter.jpg|Վասարիստի ջրվեժ


## Տես նաև
* Էստոնիայի հատուկ պահպանվող տարածքներ

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
*[ Lahemaa National Park in [Estonica]]

Կատեգորիա:1971 հիմնադրումներ Էստոնիայում
Կատեգորիա:Էստոնիայի ազգային այգիներ
Կատեգորիա:Կատեգորիա ԲՊՀՄ II
Կատեգորիա:1971 հիմնադրված բնության հատուկ պահպանվող տարածքներ‎
Նիդերլանդական դպրոց

thumb|right|183px|<center>Ռ․ Գ․ Կիզեվետեր, «Նիդերլանդական դպրոց» տերմինի հեղինակը</center>
**Նիդերլանդական դպրոց** (հայտնի է նաև **ֆրանս-ֆլամանդական դպրոց**), տերմին, որը բնութագրում է ծնունդով պատմական Նիդերլանդների հարավային շրջաններից ֆրանսիացի և ֆլամանդացի կոմպոզիտորների խումբը, որոնք գործել են XV դարի կեսից մինչև XVI դարի վերջը հիմնականում հայրենիքից դուրս, ժամանակակից Իտալիայի, Ֆրանսիայի, Գերմանիայի և Ավստրիայի տարածքներում։

«Նիդերլանդական դպրոց» տերմինը գիտության մեջ մտցրել է ավստրիացի երաժշտագետ Ռաֆայել Գեորգ Կիզեվետերը 1829 թվականին։

## Ընդհանուր բնութագիր
Նիդերլանդական դպրոցում կոմպոզիտորների ստեղծագործություններում հիմնական տեղը զբաղեցրել է եկեղեցական (կաթոլիկ) բազմաձայն երաժշտությունը։ Միևնույն ժամանակ, Նիդերլանդական դպրոցի կոմպոզիտորներն ունեն բազմաթիվ աշխարհիկ գործեր, առաջին հերթին, բազմաձայն երգեր տարբեր երաժշտական ժանրերով՝ ֆրանսերեն (շանսոն), իտալերեն, ֆլամանդերեն, գերմաներեն և այլ լեզուներով։ Հոգևոր և աշխարհիկ հատկանիշները ազատորեն միավորվեցին դարաշրջանի հիմնական «գիտնական» ժանրում՝ մոտետում։ Ժոսկեն Դեպրեի ստեղծագործություններում գերիշխող դարձավ այս ժանրի նոր տեսակը՝ մոտետը երաժշտական իմիտացիայով։

Չնայած ժանրերի և կոմպոզիցիոն տեխնիկայի ծայրահեղ բազմազանությանը, Նիդերլանդական դպրոցը, սովորաբար, կապված է վոկալ պոլիֆոնիայի հետ, որը գրված է իմիտացիոն պոլիֆոնիայի օրենքներով։

## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն
* *Կոննով Վ․* XV—XVI դարերի նիդերլանդացի կոմպոզիտորներ։ Լենինգրադ․ Երաժշտություն, 1984։
* *Լեբեդև Ս․Ն․* Նիդերլանդական դպրոց // Մեծ ռուսական հանրագիտարան. Т.22. Մ., 2013, էջ 611։

Կատեգորիա:Կոմպոզիտորական դպրոցներ
Կատեգորիա:Նիդերլանդների մշակույթ
Կատեգորիա:Վերածննդի երաժշտություն
Օխվամ

**Օխվամ**, լեռ Թուրքիայի Արդվինի մարզում, Պոնտական լեռներում, Խաղտյաց լեռներում, Ճորոխի գետաբերսւնից մոտ 20 կճ հարավ, Սև ծովի հարավ-արևելյան ափին։ Նշանակված է Կովկասի 5-վեբստանոց քարտեգում։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Արդվինի մարզի լեռներ
Այրում (կայարան)

**Այրում**, Հարավկովկասյան երկաթուղու սահմանամերձ կայարան։ Գտնվում է Գյումրիից 141 կմ հեռավորության վրա, իսկ Թբիլիսիից՝ 75 կմ։ Բացվել է 1892 թվականին Թբիլիսի - Գյումրի հատվածի հետ միասին։ Կայարանը տեղակայված է Դեբեդ գետի մոտ՝ Այրում քաղաքի մերձակայքում, որից էլ ստացել է իր անվանումը։

## Գործունեություն
Կայարանը Հարակովկասյան երկաթուղու միակ գործող հսկիչ անցակետն է։ Այստեղ իրագործվում է․
* հեռընթաց ուղևորատար գնացքների մաքսային հսկողություն,
* վրացական և հարավկովկասյան երկաթուղիների միջև բեռնափոխադրող գնացքների ընդունում կամ ճանապարհում,
* քաղաքամերձ գնացքների շրջանառություն։

Այրում երկաթուղային կայարանով ամեն օր անցնում է Երևան-Թբիլիսի հեռընթաց գնացքը։ Կայարանում ավարտվում է Այրում - Վանաձոր - Գյումրի մերձքաղաքային գնացքը (Հայաստանի կողմից), իսկ Վրաստանի կողմից գնացքները հասնում են միայն մինչև Սադախլո կայարան՝ 13 կմ դեպի հյուսիս։

## Նկարագրություն
Կայարանն ունի 8 ուղի, նաև նորոգակայան և գործող մեկնակայարան։ Պահպանվող երկաթուղային անցումը գտնվում է կայարանից արևելք։

## Միջադեպեր
2011 թվականի հոկտեմբերի 2-ին Այրումի երկաթուղային կամրջի մոտ տեղի ունեցավ սողանք, ինչի արդյունքում փակվեց մայրուղին։ Չնայած դրան՝ երկաթուղային հաղորդակցությունը չընդհատվեց, իսկ Երևան-Թբիլիսի մարդատար գնացքը շարունակեց աշխատել իր սովորական ժամանակացույցով։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Այրում կայարանի գնացքների և էլեկտրագնացքների չվացուցակը Яндекс-ում

Կատեգորիա:Հայաստանի երկաթուղային կայարաններ
Կատեգորիա:Այրում (քաղաք)
Ամիր Շաֆի

**Ամիր Շաֆի Մուհամադ Սաբբահ** (), , հորդանանցի ֆուտբոլիստ, Հորդանանի ֆուտբոլի ազգային հավաքականի և  «Ալ- Վիխդատ» ֆուտբոլային ակումբի դարպասապահ։

## Վաղ տարիներ
Ամիր Շաֆին մեծացել է Ջեբել ալ-Հաշմի Ալ-Շամալիում, որտեղ նա հաճախել է դպրոց և ֆուտբոլ խաղացել, անցկացրել է  իր երիտասարդության տարիները, խաղացել է  այնպիսի ֆուտբոլիստների հետ ինչպիսին էր Ռամի Էլ-Խինդին։

## Ակումբային կարիերան
Ամիր Շաֆին սկսել է իր ֆուտբոլային կարիերան որպես կիսապաշտպան, իսկ հետո դարձել է դարպասապահ։ «Ալ-Յարմուկ» ակումբում մի քանի տարի խաղալուց հետո ընտրվել է Հորդանանի ֆուտբոլի ազգային հավաքականի դարպասապահը։ 2004,  2011 և 2015 թվականներին Ասիայի գավաթի մրցաշարերում իր հաջող  խաղերից հետո նա ցանկանում էր գնալ Եվրոպա, սակայն ելնելով ընտանեկան պայմաններից չի կարողացել թողնել  Հորդանանը։

## Միջազգային կարիերա
Ամիր Շաֆին իր առաջին միջազգային խաղն  անցկացրել է  Հորդանանի ազգային հավաքականում  2002 թվականի օգոստոսի 17-ին՝ Քենիայի ֆուտբոլի ազգային հավաքականի հետ կայացած ընկերական հանդիպման ժամանակ, որն ավարտել է  ոչ-ոքի։ Հորդանանի ֆուտբոլի ազգային հավաքականի կազմում իր անցկացրած խաղերի (136 խաղ) քանակով համարվում է ռեկորդ։

## Վիճակագրությունը հավաքականում

## Նվաճումներ
 **«Ալ- Ֆայսալ»**
* Ասիայի ֆուտբոլի կոնֆեդերացիայի  գավաթակիր **(1)**։ 2005
* Հորդանանի գավաթակիր **(1)**։ 2005

  **«Ալ- Վիխդատ»**
* Հորդանանի չեմպիոն **(6)**։ (2007, 2009, 2011, 2014, 2015, 2016)  
* Հորդանաին գավաթակիր **(4)**։ 2009, 2010, 2011, 2014
* Հորդանանի  FA Shield հաղթող **(2)**։ 2008, 2010
* Հորդանանի սուպերգավաթակիր**(5)**։ 2008, 2009, 2010, 2011, 2014

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* http://www.kooora.com/?player=11129
* 
* 
* 

Կատեգորիա:Հորդանանցի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Տղամարդկանց ֆուտբոլի դարպասապահներ
Արմենիա (որմնանկար)

**«Արմենիա»**, **«Հայաստան»**, Մինաս Ավետիսյանի 1973 թվականին ստեղծած որմնանկարը։ Գտնվում է Շիրակի մարզի Վահրամաբերդ գյուղի մշակույթի տան նախասրահում։ Որմնանկարն ընդգրկված է Վահրամաբերդի պատմության և մշակույթի անշարժ հուշարձանների ցանկում։

## Պատմություն
«Արմենիա» որմնանկարը գտնվում է Վահրամաբերդ գյուղում։ Մինաս Ավետիսյանն այն ստեղծել է 1973 թվականին Վահրամաբերդի մշակույթի տան պատին։ Վարպետն այն ստեղծել է գաջի կրային սվաղի հիմքի վրա։ 1988 թվականի երկրաշարժից հետո շենքն ավերվել է, սակայն Մինասի որմնանկարով պատը պահպանվել է։ Որմնանակարը 1988 թվականի երկրաշարժից հետո մինչև 2010 թվականի սկիզբ գտնվել է բաց երկնքի տակ՝ փայտե պատնեշի մեջ։

Որմնանկարը ոչնչացումից փրկելու նպատակով, ՀՀ կառավարության որոշմամբ և պետական միջոցներով կառուցվել է մշակույթի տուն` «Արմենիա» 
որմնանկարը թողնելով կառույցի ներսում։ 2011 թվականին «Արմենիա» որմնանկարի վերականգնման պատրաստակամություն են հայտնել Երևանի քաղաքապետ Կարեն Կարապետյանը և քաղաքի գլխավոր ճարտարապետ Միքայել Հասրաթյանը։ Վահրամաբերդի մշակույթի տան կառուցման ծրագրով «Արմենիա» որմնանկարը ներառվել է նորակառույց շենքում։ Պահպանելով որմնանկարով պատը՝ դրա հիման վրա կառուցվել է մշակույթի նոր  տունը։

Վերականգնման աշխատանքներն իրականացվել են ինչպես տեղի մասնագետների, այնպես էլ իտալացի ռեստավրատորների կողմից։ Աշխատանքերն իրականացվել են ՀՀ կառավարության կողմից հատկացված միջոցներով՝ «Մինաս Ավետիսյան մշակութային հիմնադրամ»-ի կողմից։ «Արմենիա» որմնանկարը Մինասի միակ ստեղծագործությունն է, որ վերականգնվել է տեղում՝ առանց տեղափոխման։ Վնասված մեծ հատվածը վերկանգնել հաջողվել է որմնանկարի պահպանված լուսանկարներով՝ պահպանելով բնօրինակի գունային երանգները։

## Վերականգնված այլ կտավներ
Մինասի որմնանկարների վերականգնման աշխատանքները սկսվել են 2008 թվականին։ 2010-2012 թթ. «Մինաս Ավետիսյան» հիմնադրամի կողմից ամրակայվել, վերականգնվել կամ տեղափոխվել են նկարչի «Հանդիպում», «Խաչքարի մոտ», «Գորգ են գործում», «Երկանք», «Թել են մանում», «Հայկական հովվերգություն» և այլ որմնանկարներ։ Իտալացի մասնագետների ջանքերի շնորհիվ 2009 թվականին վերականգնվել և Ջաջուռում Մինասի թանգարանում տեղադրվել է «Թորոս Ռոսլինի ծնունդը» որմնանկարը։ 2010 թվականին Մինասի «Հանդիպում» և «Խաչքարի մոտ» աշխատանքները վերականգնվել և տեղադրվել են ՀՀ կառավարության շենքում։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Մինաս Ավետիսյան նկարներ
Կատեգորիա:1973 նկարներ
Անիմացիայի միջազգային օր

**Անիմացիայի միջազգային օր** (), միջազգային տոն բոլոր նրանց համար, ովքեր որևէ կապ ունեն անիմացիայի ու մուլտիպլիկացիայի հետ։ Նշվում է ամեն տարի հոկտեմբերի 28-ին։

## Պատմություն
thumb|left|Ռեյնոյի անիմացիա
Անիմացիայի միջազգային օրվա ամսաթիվը պատահական չի ընտրվել։ Հենց այդ օրն է 1892 թվականին ֆրանսիացի նկարիչ և գյուտարար Էմիլ Ռեյնոն Գրևինի թանգարանի «Ֆանտաստիկայի սենյակ» սրահում հավաքված փարիզյան հասարակությանը ներկայացրել «լուսարձակող մնջկատակներ»՝ շարժվող պատկերներ, որոնք վերարտադրվել են էկրանին (պարզ ասած՝ մուլտֆիլմեր)։

1894 թվականին նկարված պատկերների մասին ժամանակավորապես մոռացվել է, սակայն այն բանից հետո, երբ շարժվող պատկերների գաղափարը համատեղել են Լյումիեր եղբայրների հայտնագործության հետ, դրանք կրկին սկսել են ժողովրդականություն վայելել։ Ավելի ուշ, երբ ստեղծվել են համակարգիչները, ի հայտ է եկել համակարգչային անիմացիան։ Ներկայում այդ տեխնոլոգիաներն այնքան են զարգացել, որ ոչ մասնագետի համար երբեմն դժվար է որոշել, թե ինչ է նա տեսնում էկրանին՝ «կենդանի» կինո, թե անիմացիա։

Անիմացիոն կինոյի միջազգային ասոցիացիան () կամ ԱՍԻՖԱ-ն (ավելի ստույգ՝ նրա փարիզյան բաժանմունքը) 2002 թվականին սահմանել է նոր տոն՝ ի հիշատակ Էմիլ Ռենոյի կողմից իր հայտանգործության առաջին հրապարակային ցուցադրման 110-ամյակի։

Անիմացիայի միջազգային օրվա նախօրեին գրեթե ամբողջ աշխարհից նկարիչ-անիմատորները փոխանակում են իրենց ֆիլմերի ծրագրերն ու կազմակերպում իրենց աշխատանքների պրեմիերաները։ Ներկայումս նմանատիպ անիմացիոն կինոցուցադրություններ անցկացվում են արդեն աշխարհի 104 երկրներում։

Պատմականորեն անիմացիայի (մուլտիպլիկացիայի) ավելի վաղ և փաստաթղթերով հաստատված ծննդյան օրն այլ է։ Ֆրանսիացիները՝ որպես արվեստի այդ ճյուղի սկզբնավորողներ, մուլտիպլիկացիայի ծննդյան օր են համարում 1877 թվականի օգոստոսի 30-ը։ Հենց այդ օրն է արտոնագրվել պրաքսիոնսկոպի հայտնագործությունը ֆրանսիացի ինքնուս գյուտարար Էմիլ Ռեյնոյի () կողմից։ Դրանից ոչ շատ վաղ՝ 1877 թվականի հուլիսի 20-ին, Էմիլ Ռեյնոն ներկայացրել է զեկույց Ֆրանսիական ակադեմիայի անդամներին և ցուցադրել պրաքսինոսկոպը ()՝ թխվածքաբլիթների տուփից և հայելային թմբուկից պատրաստված սարքավորումը, որը թույլ էր տալիս թափանցիկ ժապավենի վրա դիտել փուլային պատկերներ, որոնք ստեղծում էին կերպարների շարժման տպավորություն։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Հոկտեմբերի 28
Ալիս (ՀԱՀ)

**Ալիս**, (*Էլիս*, ), քաղաք ՀԱՀ Արևելյան Կապի նահանգում։ Կոչվում է ի պատիվ արքայադուստր Ալիսայի, որը բրիտանական թագուհի Վիկտորիայի դուստրն էր։

ՀԱՀ ներկայիս քաղաքական գործիչներից շատերը սովորել են այստեղ գտնվող Ֆորտ Հերի համալսարանում, այդ թվում նախկին նախագահ Նելսոն Մանդելան։ Համալսարանը նաև Աֆրիկյան ազգային կոնգրեսի փաստաթղթերի արխիվն է և պարունակում է աֆրիկյան արվեստի խոշորագույն հավաքածուներից մեկը։

Քաղաքի ծայրամասում է գտնվում Վիկտորիա խոշոր շրջանային հիվանդանոցը, որտեղ 2006-2011 թվականներին Արևելյան Կապի կառավարության միջոցներով իրականացվել է կապիտալ վերանորոգում և վերազինում։

## Պատմություն
Սկզբում ավանը կոչվում էր Լովդեյլ (), բառացի՝ «Լովի հովիտ»։ Այդպես էին կոչել 1824 թվականին այստեղ բնակություն հաստատած եվրոպացի միսիոներները, ի պատիվ Գլազգոյի միսիոներական ընկերության դոկտոր Ջոն Լովի։ Սահմանային պատերազմների ժամանակ ավանը լքվել էր, իսկ միսիոներները տեղափոխվել էին Tyhume River գետի արևմտյան ափ։ Արևելյան ափին կառուցվեց Ֆորտ Հեր ամրոցը (, ի պատիվ Արևելյան Կապի նահանգապետ, գեներալ-մայոր Ջոն Հերի։ Մինչև ՀԱՀ վարչատարածքային բաժանման վերանայումը, Ալիսը եղել է Վիկտորիա-Իստ վարչական շրջանի կենտրոնը։

## Պատկերասրահ

Fort hare, old building - rsa.jpg|Ֆորտ Հեր, հին շենք
SAR Class 7A 1019 (4-8-0) ex CGR 731.jpg|Ալիս երկաթուղային կայարան,  մոտ. 1900
Universiteit van Fort Hare ingang.jpg|Ֆորտ Հերի համալսարան
NG kerk Alice 2012.jpg|Եկեղեցի Ալիսում
Alice, open-air-art - rsa.jpg

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Հարավաֆրիկյան Հանրապետության քաղաքներ
Կատեգորիա:1824 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր
Մարտուն Ազատյան

**Ազատյան Մարտուն Գուրգենի** (), ինժեներ-շինարար։

## Կենսագրություն
Մարտուն Ազատյանը ծնվել է 1928 թվականին Լոռու մարզի Ալավերդի քաղաքում։ 1952 թվականին ավարտել է Երևանի պոլիտեխնիկական ինստիտուտի շինարարական ֆակուլտետը։

## Գործունեություն
Ինստիտուտն ավարտելուց հետո սկսել է աշխատել Ալավերդու շինարարական կազմակերպություններում։ Շուրջ 50 տարի եղել է Ախթալշին տրեստի № 1 շինվարչության պետը։ Այդ ընթացքում ղեկավարել է մի շարք բնակելի, հասարակական, մշակութային, ուսումնական և այլ բնույթի շենքերի ու շինությունների կառուցումը (Ալավերդու հին կայարանամերձ հրապարակի համալիր, Դեբեդի կամուրջներ, քաղաքային շուկա, մարզադաշտ, պրոֆիլակտորիումի, սանէպիդկայանի, զինկոմիսարիատի, Ախթալշին տրեստի վարչական շենքեր, Սանահին թաղամասի մշակույթի պալատ, դպրոց, ճոպանուղի և այլն)։

Ազատյանն իր ողջ կյանքը նվիրել է հայրենի քաղաքի արտադրական և քաղաքաշինական զարգացմանը։ 1957 թվականից զբաղվել է Ալավերդու լեռնամետալուրգիական կոմբինատի վերակառուցման, նոր արտադրամասերի և բաժանմունքների կառուցման գործով (40-ից ավելի օբյեկտ)։

«Արմենիան Քափր Փրոգրամ» ՓԲԸ նախագահ Գագիկ Արզումանյանը Ազատյանի մասին ասել է․ 

1960-1980-ական թվականներին Ազատյանի ղեկավարությամբ կառուցվել են մի շարք արտադրական կառույցներ, այդ թվում՝ կաթի և հացի գործարաններ, սառնարանային տնտեսություն, կարի արտադրական միավորում և կենցաղային սպասարկման կոմբինատներ, հացամթերքի իրացման բազա, քիմիական մաքրման ֆաբրիկա, ավտոարտադրության համալիր։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Ալավերդի քաղաքում ծնվածներ
Կատեգորիա:Ճարտարագետներ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Հայ ճարտարագետներ
Կատեգորիա:Հայ շինարարներ
Օխտաշ

**Օխտաշ**, գետակ Ճորոխի ավազանամ, նրա աջակողմյան Օլթիի գետ վտակի օժանդակը։ Վերջինիս մեջ է թափվում Օլթի գետից 23 կմ հյուսիս։ Ավազանի մեծ մասն անտառապատ է։ Նշանակված է Կովկասի 5-վերստանոց քարտեզում։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Թուրքիայի գետեր
Կատեգորիա:Հայկական լեռնաշխարհի գետեր
Օխնակա ջուր

**Օխնակա ջուր**, գետակ Հայաստանում, Արաքսի ավազանում, Քասաղ գետի համակարգում։ Կազմվում է 7 աղբյորնևրից, որի համար կոչվում է Օխնակա («յոթնակյան») ջուր։ Հոսում է Աշտարակի շրջանի Ղազարավան և Փարպի գյուղևրի միջով՝ միանում Քասաղի Շաղվարդ վտակին։:

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Արագածոտնի մարզի գետեր
Կատեգորիա:Շաղվարդ գետի վտակներ
WebԾիրան համահայկական օնլայն կինոփառատոն

**WebԾիրան**, համահայկական օնլայն կինոփառատոն, որը անցկացվում է ամեն տարի։ Հիմնվել է 2011 թվականին։

Փառատոնի գլխավոր հովանավորն է հանդիսանում VivaCell-MTS-ը։

## Փառատոնի պատմությունը

2011 թվականին «Ոսկե ծիրան» միջազգային կինոփառատոնը Webtv.am ինտերնետային հեռուստատեսության հետ համատեղ հիմնել են WebԾիրան առաջին համահայկական առցանց կինոփառատոնը։ Ծրագրի համահիմնադիրներից մեկը, A. M. Media Production և webtv.am ինտերնետային հեռուստատեսության տնօրեն Արայիկ Մանուկյանը տեղեկացրեց, որ փառատոնին կարող են մասնակցել ցանկացած ֆորմատի ֆիլմեր։

## Անվանակարգերը և մրցանակները

WebԾիրան կինոփառատոնի ֆիլմերը կարող են նկարահանված լինել ցանկացած տեխնիկական որակով և միջոցներով։ Մրցույթին կարող են մասնակցել Հայաստանի և արտերկրի բոլոր հայ կինոգործիչները։ Ժանրային որևէ սահմանափակում չկա։ Առաջին տեղի համար սահմանված է դրամային մրցանակ։

## «WebԾիրան» գլխավոր մրցանակի դափնեկիրներ

## Ծանոթագրություններ

## Աղբյուրներ
* «WebԾիրան» կինոփառատոնի պաշտոնական ֆեյսբուքյան էջ

Կատեգորիա:Կինոմրցանակներ
Կատեգորիա:Կինոփառատոներ Հայաստանում
Կատեգորիա:Ամենամյա իրադարձություններ Հայաստանում
Կատեգորիա:2011 հիմնադրումներ Հայաստանում
Գրիգոր Տաթևացու հուշարձան (Գորիս)

**Գրիգոր Տաթևացու հուշարձան**, Հայ առաքելական եկեղեցու վարդապետ, աստվածաբան, փիլիսոփա Գրիգոր Տաթևացուն նվիրված հուշարձան Սյունիքի մարզի Գորիս քաղաքի համանուն հրապարակում։

## Նկարագրություն
Գրիգոր Տաթևացու հուշարձանը կառուցվել է Գրիգոր Տաթևացուն նվիրված հուշահամալիրի կազմում։ Հուշարձանի բացումը տեղի է ունցել 2010 թվականի հոկտեմբերի 16-ին՝ Գորիս քաղաքի 140-ամյակին նվիրված տոնակատարության ժամանակ, որին ներկա են գտնվել ՀՀ նախագահ Սերժ Սարգսյանը, ՀՀ ՊՆ նախարար Սեյրան Օհանյանը, փոխվարչապետ Արմեն Գևորգյանը, Սյունիքի մարզպետ Սուրեն Խաչատրյանը և այլք։

3,5 մետր բարձրությամբ հուշարձանի երկու կողմերում բարձրանում են քանդակազարդ խոյակներով 5 մետր երկարությամբ սյուներ։ Հուշարձանը պատրաստված է Անգեղակոթի բազալտից։

## Հեղինակներ
* Քանդակագործ՝ Նարեկ Օրդյան
* Ճարտարապետ՝ Սևադա Զաքարյան

## Հետաքրքիր փաստեր
* Հուշարձանը քանդակագործի առաջին աշխատանքն է։
* Քանդակը պատրաստվել է մեկ քարակտորից։
* Հուշակոթողի բացման օրը տեղի է ունեցել Տաթևի ճոպանուղու գործարկումը։

## Տես նաև
* Գրիգոր Տաթևացու հուշարձան (Երևան)

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:2010 հիմնադրումներ Հայաստանում
Կատեգորիա:Սյունիքի մարզի հուշարձաններ
Գրիգոր Տաթևացու հուշարձան (այլ կիրառումներ)

**Գրիգոր Տաթևացու հուշարձան** եզրը կարող է վերաբերել՝

* Գրիգոր Տաթևացու հուշարձան (Երևան), Հայ առաքելական եկեղեցու վարդապետ, աստվածաբան, փիլիսոփա Գրիգոր Տաթևացուն նվիրված հուշարձան Երևանում՝ Մատենադարանի առջև
* Գրիգոր Տաթևացու հուշարձան (Գորիս),  Գրիգոր Տաթևացուն նվիրված հուշարձան Սյունիքի մարզի Գորիս քաղաքի համանուն հրապարակում
Հորդանանի քաղաքներ

**Հորդանանի քաղաքներ**

* 40px Մայրաքաղաք, մոտ 1 000 000 մարդ
* 30px 100 000-ից 500 000 մարդ
* 20px  50 000- ից 100 000 մարդ
* 15px  20 000- ից 50 000 մարդ

## Գրականություն
*Գիրք:Густерин П.В.: Города Арабского Востока|2007
## Արտաքին հղումներ
* Департамент статистики Иордании  

Կատեգորիա:Հորդանանի քաղաքներ
Լամա աբու Աուդա

**Լամա աբու Աուդա** (), ), պաղեստինցի-ամերիկացի դասախոս և հեղինակ։ Դասավանդում է Ջորջթաունի համալսարանի իրավաբանական կենտրոնում։ Հիմնականում գրում է իսլամական օրենքի, ֆեմինիզմի և ընտանեկան իրավունքի վերաբերյալ։

## Կենսագրություն
Աբու Աուդան ծնվել է 1962 թվականին Ամմանում, Հորդանանի խորհրդարանի նախկին սենատոր և դեսպան Ադնան աբու Աուդայի ընտանիքում։ Իրավագիտության բակալավրի աստիճան ստացել է Հորդանանի համալսարանից, իրավագիտության մագիստրոսի աստիճան՝ Բրիստոլի համալսարանից, արվեստի մագիստրոսի կոչում՝ Յորքի համալսարանից, Անգլիա, իրավագիտության դոկտորի կոչում ստացել է Հարվարդի համալսարանից։

Դասավանդել է Սթենֆորդի իրավունքի դպրոցում, աշխատել է Համաշխարհային բանկի Միջին Արևելք / Հյուսիսային Աֆրիկա բաժանմունքում։

Աբու Աուդան գրել է նաև Իսրայելա-պաղեստինյան հակամարտության վերաբերյալ և աջակցել է  bi-national լուծմանը կամ մեկ պետություն՝ Իսրայել/ Պաղեստին ստեղծելուն։ Բացի տարբեր հարթակներում ծավալած գիտական գործունեությունը, Լամա աբու Աուդան շատ է քննարկում աշխարհի քաղաքական և իրավական միտումները, որոնք վերաբերում են մուսուլմաններին նախկին Սեպտեմբերի 11-ի ահաբեկչական հարձակումներին հասարակությունում։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Georgetown Law Full-Time Faculty Biography
* ''The Case for Bi-Nationalism: Why one state — liberal and constitutionalist — may be the key to peace in the Middle East'', The Boston Review, December 2001-January 2002 

Կատեգորիա:Բրիստոլի համալսարանի շրջանավարտներ
Կատեգորիա:Հարվարդի իրավունքի դպրոցի շրջանավարտներ
Կատեգորիա:Հորդանանի համալսարանի շրջանավարտներ
Կատեգորիա:Հորդանանցի կին գրողներ
Կատեգորիա:Հորդանանցի ֆեմինիստներ
Կատեգորիա:Պաղեստինցի դասախոսներ
Կատեգորիա:Պաղեստինցի կին գրողներ
Կատեգորիա:Պաղեստինցի ֆեմինիստներ
Դիանա Գասպարյան

**Դիանա Մնացականի Գասպարյան** (), հայ քաղաքական և պետական գործիչ, Վաղարշապատի քաղաքապետ, Հայաստանի պատմության մեջ առաջին կին քաղաքապետը։

## Կենսագրություն
### Կրթություն
Դիանա Գասպարյանը ծնվել է 1988 թվականի մարտի 22-ին Էջմիածին քաղաքում։ 1995-2004 թվականներին սովորել է Էջմիածնի Գրիգոր Նարեկացու անվան № 2 միջնակարգ դպրոցը։ Բարձրագույն մասնագիտական կրթություն ստացել է 2004-2011 թվականներին՝ ավարտելով Երևանի պետական համալսարանի իրավագիտության ֆակուլտետը։

### Աշխատանք
2008-2009 թվականներին աշխատել է Երևանի քրեական դատարանում որպես դատարանի նախագահի գործավար։ 2009-2012 թվականներին աշխատել է Հայաստանի քրեական վերաքննիչ դատարան որպես դատավորի գործավար։

2013-2014 թվականներին աշխատել է Հայաստանի արդարադատության նախարարության աշխատակազմի Մարդու իրավունքների եվրոպական դատարանի հետ կապերի վարչության Քաղաքացիական և տնտեսական գործերով բաժնի առաջատար մասնագետ։

2014-2016 թվականներին աշխատել է որպես Հայաստանի արդարադատության նախարարության աշխատակազմի Մարդու իրավունքների եվրոպական դատարանի հետ կապերի վարչության Քաղաքացիական և տնտեսական գործերով բաժնի գլխավոր մասնագետ։

2016-2018 թվականներին աշխատել է որպես Հայաստանի արդարադատության նախարարության աշխատակազմի Մարդու իրավունքների եվրոպական դատարանի հետ կապերի վարչության Քաղաքացիական և տնտեսական գործերով բաժնի պետ։

2015-2018 թվականներին աշխատել է որպես Հայաստանի արդարադատության ակադեմիա, Քրեական գործերով ՄԻԵԴ նախադեպային իրավունքի զարգացման հիմնահարցեր և Քաղաքացիական գործերով ՄԻԵԴ նախադեպային իրավունքի զարգացման հիմնահարցեր առարկաների դասախոս։

Հայաստանի վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանի՝ 2018 թվականի հունիսի 22-ի 817-Ա որոշմամբ նշանակվել է Արմավիրի մարզի Էջմիածին համայնքի ղեկավարի պաշտոնակատար։ Հոկտեմբերի 21-ին տեղական ինքնակառավարման մարմինների ընտրություններում ընտրվել է Վաղարշապատի քաղաքապետի պաշտոնում։

2021 թվականի դեկտեմբերի 5-ին կայացած ՏԻՄ ընտրություններում գլխավորել է Քաղաքացիական պայմանագիր կուսակցության համամասնական ցուցակը և վերընտրվել Վաղարշապատի քաղաքապետ։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:ԵՊՀ շրջանավարտներ
Կատեգորիա:Հայ պետական գործիչներ
Կատեգորիա:Հայ քաղաքական գործիչներ
Ցգունու

**Ցգունու** (, կարդացվում է՝  (սխալմամբ տարածված է «Կունու»)), ՀԱՀ Արևելյան Կապի նահանգի փոքրիկ գյուղ, Ումտատայից 32 կմ հարավ արևմուտք, Բաթթերվորթի և Ումտատայի միջև գտնվող ճանապարհի վրա։

## Պատմություն
Հարավում, Մբաշե գետի վրա գտնվում է Մֆեզո փոքրիկ գյուղը, որտեղ ծնվել է Նելսոն Մանդելան, ՀԱՀ ապագա նախագահը, բայց նա մեծացել է Ցգունու գյուղում։ Նելսոնի հայրը Ցգունու է տեղափոխվում գաղութային իշխանությունների կողմից Մֆեզոյի գյուղապետի պաշտոնից հեռացվելուց հետո։ Իր կենսագրականում Մանդելան Ցգունուն հիշատակում է որպես այն վայրը, որտեղ անցկացրել է իր մանկության ամենաերջանիկ պահերը։ Պաշտոնաթողությունից հետո Նելսոն Մանդելան այստեղ ապրել է մինչև 2012 թվականը։ Ցգունուն դարձավ Մանդելայի վերջին հանգրվանը։ Նա թաղվել է այստեղ 2013 թվականի դեկտեմբերի 15-ին։

Ցգունուում է գտնվում Նելսոն Մանդելայի տուն թանգարանը, որը մասնաճյուղեր ունի Մֆեզոյում և Ումտատայում։

## Պատկերասրահ

File:Qunu Landscape.jpg|Լանդշաֆտ
File:Mandela Residence in Qunu.jpg|Տեսարան Ցգունուից


## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
*Nelson Mandela Museum in Mthatha and Qunu

Կատեգորիա:Հարավաֆրիկյան Հանրապետության բնակավայրեր
Կատեգորիա:Նելսոն Մանդելա
Նազիհա Ռեջիբա

**Նազիհա Ռեջիբա** (Թունիսյան արաբերեն՝ نزيهة رجيبة), նաև հայտնի է որպես *Օմ Զիադ* (թունիսյան արաբերեն՝ أم زياد), թունիսցի լրագրող։ Խմբագրում է Kalima առցանց ամսագիրը։

2000 թվականին Ռեջիբան Սիհեմ Բենսեդրինի հետ հիմնադրել է Kalima ամսագիրը։ 2001 թվականին Ռեջիբան և Բենսեդրինը հիմնադրել են Observatoire de la Liberté de la Presse, de L'Edition et de la Création (Մամուլի, հրատարակչության և ստեղծարարության ազատության կենտրոն) խումբը, որը նպաստում է մամուլի ազատությանը և արգելված է Թունիսում։

Ռեջիբան բազմիցս հետապնդվել է Թունիսի կառավարության կողմից։ Նա բազմաթիվ անգամներ հարցաքննվել է ոստիկանության կողմից և գտնվում է մշտական հսկողության ներքո։ Բացի այդ, նրա Kalima ամսագիրը արգելափակված է Թունիսում։ 2007 թվականին Ռեջիբան ստացել է մի շարք անանուն սպառնալիքներ, եղել է արատավոր արշավի թիրախում, որը նրա ամուսնու անպարկեշտ, կեղծված լուսանկարներ է տարածել։ 2008 թվականին վանդալները կոտրել են Kalima-ի ինտերնետային էջը՝ փակելով այն։ Ռաջիբան հոդվածում մեղադրել է կառավարությանը վանդալիզմի համար պատասխանատու լինելու մեջ և կանչվել է դատարան։

2009 թվականին Լրագրողների պաշտպանության կոմիտեից Ռաջիբան ստացել է Մամուլի ազատության միջազգային մրցանակ։ Մրցանակը շնորհվում է այն լրագրողներին, որոնք քաջություն են ցուցաբերում մամուլի ազատության պաշտպանության, հարձակումների, սպառնալիքների կամ բանտարկության ժամանակ։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Թունիսցի լրագրողներ
Օկերի

**Օկերի**, գետակ Ճորոխի ավազանում, նրա ձախակողմյան վտակը։ Հոսում է Լիվանայի դաշտոկ, Օկերի գավառով։ Հիշատակում Է Ատրպետը «Ճորոխի ավազանը»–ում («Հանդես ամսօրյա», 1928 թ, էջ 185)։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Ճորոխ գետի վտակներ
Բագ Չալ

thumb|right|Անվանման արտասանությունը
**Բագ-Չալ** () կամ **Վագրեր և Այծեր**, հնագույն տրամաբանական սեղանի խաղ, նախատեսված է երկու խաղացողի համար։ Առաջացել է Նեպալից։

Խաղը համարվում է ասիմետրիկ, այսինքն խաղի ընթացքում խաղացողները հետապնդում են տարբեր նպատակներ։ Խաղացողներից մեկը ղեկավարում է 4 վագրերը, մյուսը՝ 20 այծերը։ Վագրերը պետք է «որսան» այծերին, իսկ այծերը պետք է փորձեն արգելափակել վագրերի տեղաշարժվելու հնարավորությունը։

Բագ-Չալ խաղի համակարգչային տարբերակը ևս գոյություն ունի։

## Ստուգաբանություն
Խաղը թարգմանաբար նշանակում է Վագրի քայլերը։

## Կանոններ
right|thumb|250px|Բագ Չալի տախտակի սխեման
right|thumb|250px|Բագ Չալի տախտակ

Խաղը ընթանում է տախտակի վրա, որտեղ պատկերված է 5×5 քառակուսիներից բաղկացած 25 կետեր պարունակող ցանց։ Կետերն իրար են միացված գծերով, որոնցով սահմանվում է քայլերի ուղղությունները։

Խաղը սկսվելուց առաջ վագրերը շարվում են տախտակի անկյունային կետերին, իսկ այծերը դեռ տախտակին դրված չեն։ Խաղացողները խաղում են հաջորդաբար, խաղը սկսում է այն մասնակիցը ում մոտ այծերն են։

Վագրերը խաղը հաղթում են, եթե նրանց հաջողվում է «ուտել» 5 այծ։

Այծերը հաղթում են, երբ նրանք շրջափակում են բոլոր՝ 4 վագրերին, այսինքն երբ վագրերը այլևս քայլելու հնարավորություն չեն ունենում։

### Վագրեր
Ըստ կանոնի վագրերը ունեն քայլելու երկու տարբերակ՝

* վագը կարող է տեղափոխվել հարևան կետ, բայց միայն այն դեպքում երբ այդ երկու կետերը միացված եմ գծով
* վագրը կարող է «ուտել» հարևան կետում գտնվող այծին եթե իր և այծի կետերը միացված են գծով, իսկ այծից հետոի կետը գծի ուղղությամբ դատարկ է։ «Ուտելուց» հետո վագրը այծի վրայից թռչում է դեպի վերոնշյալ դատարկ կետը, իսկ այծին տախտակից հեռացնում են։ Այծերին «ուտելը» պարտադիր չէ։

### Այծեր
Այծերի համար կաննոները հետևյալն են՝

* քանի դեռ բոլոր 20 այծերը տակտակի վրա չեն, այծերի միակ հնարավոր քայլը ազատ կետերին նոր այծ ավելացնելն է
* այն բանից հետո երբ բոլոր այծերն արդեն տախտակի վրա են, ցանկացած այծ կարող է տեղաշարժվել դեպի հարևան այն ազատ կետ, որն իր կետին միացված է գխով։

Գոյություն ունի նաև լրացուցիչ կանոն, որը նախատեսված է անվերջ ոչ ոքի դեպքի համար, այն բանից հետո, երբ բոլոր այծերը շարվել են տախտակին, արգելվում են այնպիսի քյլերը  որոնք բերում են նախորդ դիրքին։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Play Baghchal game online
* Description of the Bagh Chal rules.
* BoardGameGeek's page about "Bagh Chal"
* Computing Tigers and Goats, a research paper by Lim Yew Jin & J. Nievergelt 
* Java applet that plays Bagh Chal
* Shockwave version of Bagh Chal 
* Real-time Online Baghchal Game in Node.js 
* Bagchal Game for Android
* Play Bagh Chal with friends online

Կատեգորիա:Սեղանի խաղեր այբբենական կարգով
Արաս Բուլութ Իյնեմլի

**Արաս Բուլութ Իյնեմլի** (, ), թուրք դերասան և մոդել։

## Կենսագրություն
Արաս Բուլութ Իյնեմլին ծնվել է 1990 թվականի օգոստոսի 25-ին Ստամբուլում։ Դպրոցն ավարտելուց հետո՝ Արասն ընդունվել է Ստամբուլի տեխնիական համալսարան, որն ավարտելուց հետո՝ 5 տարի անց ստացել է ավիացիոն տեխնիկայի ֆակուլտետի դիպլոմ։

Առաջին նշանակալի դերն ստացել է 16 տարեկանում հայտնի «Վերադարձի ծառուղի» հեռուստասերիալում։ Սակայն նրան ճանաչում է բերել հատկապես Մեթեի դերը՝ «Անգին ժամանակ» հեռուստասերիալում։ Դերը բավականին հաջող է եղել դերասանի համար։ Մեթեի էկրանավորման համար, Արասն ստացել է «երկրորդ պլանի լավագույն դերասանի» մրցանակ։ Մրցանակը հանձնվել է Antalya Televizyon Odulleri միջոցառման ժամանակ։ Այդ մրցանակից հետո դերասանին սկսել են առաջարկել տարբեր դերեր, այդ թվում նաև գլխավոր դերեր։

«Հոյակապ դար» հեռուստասերիալում Արասը հայտնվել է չորրորդ եթերաշրջանում, որտեղ մարմնավորել է Շեհզադե Բայազիդի դերը։ 2016 թվականին նկարահանվել է «Ներսում» հեռուստասերիալում, իսկ 2017 թվականից՝ «Փոս» հեռուստասերիալում, որտեղ մարմնավորել է Յամաչ Կոչովալիի դերը։

## Ֆիլմագրություն

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Арас Булут Ийнемли на сайте актёров Турции

Կատեգորիա:Թուրք դերասաններ
Կատեգորիա:Թուրք մոդելներ
Կատեգորիա:Ստամբուլի տեխնիկական համալսարանի շրջանավարտներ
Կատեգորիա:Անձինք:Ստամբուլ
Կատեգորիա:Թուրք կինոդերասաններ
Կատեգորիա:Թուրք հեռուստադերասաններ
Կատեգորիա:Ստամբուլում ծնված դերասաններ
Կատեգորիա:Ոսկե թիթեռ մրցանակի դափնեկիրներ