Ֆինանսական տարի

**Ֆիսկալ տարի** (նաև ֆինանսական տարի կամ երբեմն բյուջետային տարի), որն օգտագործվում է պետական, ինչպես նաև բիզնեսի և այլ կազմակերպությունների կողմից ֆինանսական հաշվետվությունների համար։ Բազմաթիվ օրենքներ պահանջում են, որ ընկերության ֆինանսական հաշվետվությունները կազմվեն և հրապարակվեն տարեկան կտրվածքով, բայց հիմնականում ոչ թե հաշվետու ժամանակահատվածը համապատասխանեցվի օրացուցային տարվա հետ (հունվարի 1-ից դեկտեմբերի 31-ը)։ Հարկային օրենսդրությունը սովորաբար պահանջում է վարել հաշվապահական հաշվառումը և հարկերը հաշվարկել տարեկան կտրվածքով, որոնք սովորաբար համապատասխանում են ֆինանսական տարվան։ Տարեկան կտրվածքով հարկի հաշվարկը հատկապես կարևոր է ուղղակի հարկերի համար, ինչպիսին է եկամտահարկը։

Որոշ ընկերություններ, ինչպիսիք են Cisco Systems-ը, իրենց ֆինանսական տարին ավարտում են ամեն տարի շաբաթվա նույն օրը (օրինակ՝ ուրբաթ օրը՝ դեկտեմբերի 31-ին ամենամոտը)։ Նման համակարգի պայմաններում որոշ ֆինանսական տարիներ ունեն 52, իսկ մյուսները՝ 53 շաբաթ։

Օրացուցային տարին ԱՄՆ-ում և Միացյալ Թագավորության ֆինանսական տարին օգտագործվում է որպես խոշոր կորպորացիաների մեծամասնության համար հանրային առևտրով զբաղվող ընկերությունների շուրջ 65% -ի կողմից։ Այդպես է աշխարհի շատ երկրներում, բացառությամբ մի քանի երկրների, ինչպիսիք են Ավստրալիան, Նոր Զելանդիան և Ճապոնիան։

Շատ բուհերի համար ֆինանսական տարին ավարտվում է ամռանը, ֆինանսական տարին ուսումնական տարվա (և, որոշ դեպքերում, ներառյալ պետական բուհերի հետ, պետական կառավարության ֆինանսական տարվա) հետ համապատասխանեցնելու համար, և նաև այն պատճառով, որ ամռան ամիսներին համալսարանը սովորաբար ավելի քիչ է զբաղված։

Լրատվամիջոցների/կապի վրա հիմնված որոշ կազմակերպություններ որպես իրենց ֆինանսական տարվա հիմք օգտագործում են հեռարձակման օրացույցը։
Որոշ երկրներում ֆինանսական տարին նշվում է այն օրացուցային տարեթվով, որով այն սկսվում է։ Օրինակ՝ Հնդկաստանում 2022 թվականի մարտին կատարված ծախսերը կլինեին 2021 ֆինանսական տարվա մի մասը, որը կգործեր ապրիլ-մարտ ամիսների օրացույցով։ Այլ երկրներում ֆինանսական տարին նշվում է այն օրացուցային տարեթվով, որով այն ավարտվում է։ Օրինակ՝ ԱՄՆ-ում դաշնային կառավարության ծախսերը, որոնք կատարվել են 2021 թվականի նոյեմբերի 14-ին, կպատկանեին 2022 ֆինանսական տարվան, որը գործում է հոկտեմբեր–սեպտեմբեր ամիսների ֆինանսական օրացույցով։

## Տարբեր ֆինանսական տարիների աղյուսակ

## Հարկային տարի
Ֆիզիկական անձանց և սուբյեկտների համար եկամտային հարկի հաշվետվության և վճարման համար հարկվող տարին հաճախ հայտնի է որպես հարկ վճարողի հարկային տարի կամ հարկվող տարի։ Բազմաթիվ հարկ վճարողներ կարող են ընտրել իրենց հարկային տարին։ Որոշ դաշնային երկրներ, ինչպիսիք են Կանադան և Շվեյցարիան, պահանջում են, որ նահանգային հարկային տարին համապատասխանեցվի դաշնային տարվա հետ։ Գրեթե բոլոր օրենքները պահանջում են, որ հարկային տարին լինի 12 ամիս կամ 52/53 շաբաթ։ Այնուամենայնիվ, կարճ տարիները թույլատրվում են որպես առաջին տարի կամ հարկային տարիները փոխելիս։

Երկրների մեծ մասը պահանջում է, որ բոլոր ֆիզիկական անձինք եկամտահարկ վճարեն օրացուցային տարվա հիման վրա։ Բացառություններ են․

* Ավստրալիա. Ֆիզիկական անձինք եկամտահարկ են վճարում` հաշվի առնելով հուլիսի 1-ի ֆինանսական տարին, մինչև հունիսի 30-ը
* Միացյալ Թագավորություն. Ֆիզիկական անձանց հարկային տարին սկսվում է ապրիլի 6-ին։ Դա պայմանավորված է նրանով, որ Բրիտանիան պատմականորեն ունեցել է օրացույցային տարի, որը սկսվում է Հուլյան օրացույցում գտնվող Լեդիի օրը (մարտի 25-ին), բայց այդ օրը ավարտվում է ֆինանսական տարին։ Երբ 1752 թվականին Մեծ Բրիտանիան ընդունել է Գրիգորյան օրացույցը, մարտի 25-ը դարձել է ապրիլի 5-ը, իսկ մարտի 26-ը` ապրիլի 6-ը։ 
* Միացյալ Նահանգներ. Ֆիզիկական անձինք կարող են (բայց հազվադեպ են ընտրում) ընտրել ցանկացած հարկային տարի` ենթակա IRS հաստատման։
* Շատ օրենքներ պահանջում են, որ հարկային տարին համապատասխանի հարկ վճարողի ֆինանսական տարվան՝ ֆինանսական հաշվետվությունների համար։ Միացյալ Նահանգները ուշագրավ բացառություն է. հարկ վճարողները կարող են ընտրել ցանկացած հարկային տարի, բայց պետք է պահեն գրքեր և գրառումներ անեն այդ տարվա համար։

## Ընթացքը տարբեր երկրներում/տարածաշրջանում
Ըստ որոշ օրենքների, մասնավորապես այն երկրներում, որոնք թույլ են տալիս հարկերի համախմբում, ձեռնարկությունների մաս կազմող ընկերությունները պետք է օգտագործեն գրեթե նույն ֆինանսական տարին (որոշ իրավասություններում, ինչպիսիք են ԱՄՆ-ը և Ճապոնիան թույլատրում են մինչև երեք ամսվա տարբերություն։

### Աֆղանստան
Աֆղանստանում ֆիսկալ տարին  2011 թվականին մարտի 21-ից կամ 22-ից փոխվել է մարտի 20-ի կամ 21-ի։ Ֆինանսական տարին անցնում է աֆղանական կամ արևային օրացույցով, քանի որ Գրիգորյան և աֆղանների օրացույցներում նահանջ տարվա պատճառով տարիների մեկնարկի ամսաթվում կարող են լինել փոքր տարբերություններ։ Ինչպես ցույց է տրված ստորև գծապատկերում, նահանջ տարիները լինելու են 2020-ին և 2024-ին, բայց կհամապատասխանեցվեն Գրիգորյան օրացույցի հետ։

Արևային և Գրիգորյան օրացույցների համապատասխանությունը (նշվում են Արևային օրացույցի նահանջ տարիները*) 

### Ինդոնեզիա
Ինդոնեզիայում ֆինանսական տարին օրացուցային է՝ հունվարի 1-ից դեկտեմբերի 31-ը ։

### Իրան
Իրանում ֆինանսական տարին սովորաբար սկսվում է մարտի 21-ին կամ 22-ին և ավարտվում է հաջորդ տարվա մարտի 20-ին կամ 21-ին։

### Իռլանդիա
Իռլանդիայում ֆինանսական տարին օրացուցային է՝ հունվարի 1-ից դեկտեմբերի 31-ը։ Մինչև 2001 թվականը, Միացյալ Թագավորությունում, ապրիլի 5-ին ավարտվող տարին էր, բայց եվրոյի ներդրմամբ փոխվել է։ 2001 թվականին հարկային տարին ինը ամիս էր` ապրիլից դեկտեմբեր։

### Իսրայել
Իսրայելում ֆինանսական տարին օրացուցային է՝ հունվարի 1-ից դեկտեմբերի 31-ը։

### Իտալիա
Իտալիայում ֆինանսական տարին օրացուցային է՝ հունվարի 1-ից դեկտեմբերի 31-ը։ Այն փոխվել է 1965 թվականին, մինչ այդ հուլիսի 1-ից հունիսի 30-ն էր։

### Մակաո
Մակաոյում ֆինանսական տարին հունվարի 1-ից դեկտեմբերի 31-ն է։

### Մեքսիկա
Մեքսիկայում ֆինանսական տարին օրացուցային է՝ հունվարի 1-ից դեկտեմբերի 31-ը։

### Մյանմա/Բիրմա
Մյանմայում ֆինանսական տարին հոկտեմբերի 1-ից սեպտեմբերի 30-ն է։

### Նեպալ
Նեպալում ֆինանսական տարին հուլիսի 16-հուլիսի 15-ն է։

### Նոր Զելանդիա
Նոր Զելանդիայում կառավարության ֆինանսական տարին հուլիսի 1-ն է մինչև հաջորդ տարվա հունիսի 30-ը և տարածվում է նաև բյուջեի վրա։ Ընկերության և անձնական ֆինանսական տարին ապրիլի 1-ից մարտի 31-ն է և տարածվում է ընկերության և անձնական եկամտահարկի վրա։

### Լեհաստան
Լեհաստանում ֆինանսական տարին հունվարի 1-ից դեկտեմբերի 31-ն է։

### Պորտուգալիա
Պորտուգալիայում ֆինանսական տարին օրացուցային է՝ հունվարի 1-ից դեկտեմբերի 31-ը։

### Կատար
Կատարում ֆինանսական տարին հունվարի 1-ից դեկտեմբերի 31-ն է։

### Ռումինիա
Ռումինիայում ֆինանսական տարին օրացուցային է ՝ հունվարի 1-ից դեկտեմբերի 31-ը։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Ֆինանսական տերմիններ