Ակրամ Պեդրամնիա

**Ակրամ Պեդրամնիա** (Պարսկերեն։اکرم پدرام‌نیا) () իրանա-կանադացի գրող, թարգմանիչ, Ջոյսյան թոշակառու, հետազոտող, ակտիվիստ և բժիշկ։ Նա գրել, հետազոտել և թարգմանել է բազմաթիվ անգլերեն վեպեր և քաղաքական հոդվածներ։ 1998 թվականից բնակվում է Կանադայում՝ Իրանից արտագաղթելուց հետո։

## Կենսագրություն
Ծնվել և մեծացել է աշխատավոր ընտանիքում՝ Կաշանում։ Պեդրամնիան սովորել է անգլերեն գրագիտություն Թեհրանի համալսարանում։ Ընդունվել է Իրանի բժշկական գիտությունների համալսարան և 1997 թվականին ավարտել որպես բժիշկ։ Կանադայում ստացել է առողջապահական ինֆորմատիկայի աստիճան՝ Մակ Մաստեր համալսարանում։

Ներկայումս նա գրում և թարգմանում է տարբեր թեմաներով, այդ թվում՝ վեպեր, գրականական քննադատություններ և սոցիալական հարցեր։ Պեդրամնիան հաճախ գրել է միջազգային իրանական թերթերի և կայքերի համար։

## Գիրք
Նա հեղինակ է երեք վեպերի պարսկերենով․ «Նեֆիր անապատ» (*Nefir Desert,* نفیر کویر) 2010 թվական  «Զիգուրատ» (*Ziggurat,* زیگورات ) 2011 թվական  և «Սոմա բլուրների ձմեռ» (*Winter on the Soma Hills,* زمستان تپه‌های سوما), որոնք լուսաբանում են Իրանի ներքին սոցիալական հարցերը։

Նա ընդգրկված է եղել «*Իրանցի միգրանտներ Կանադայում. Զահրա Քազեմի, Նազանին Աֆշին-Ջամ, Մարինա Նեմաթ, Ամիր Խադիր, Պեդրամ Մուալեմիան, Աքրամ Պեդրամնիա, Ռոքսանա Մոսլեհի*» գրքի մեկ գլխում, 2010 թվական ։

Նա նաև պարսկերեն է թարգմանել տարբեր հեղինակների գործեր, մասնավորապես՝ Քոլմ Թոիբինի, Է. Լ. Դոկտորոյի, Նաոմի Քլայնի, Ջոան Լոնդոնի («Գիլգամեշ»), Նոամ Չոմսկու («Ձախողված պետություններ. Իշխանության չարաշահումը և ժողովրդավարության հարձակումը»), Ռիչարդ Բ. Ռայթի («Քլարա Քալլան»), Ֆ. Սքոթ Ֆիցջերալդի («Գիշերը նուրբ է», 2009 թվական), Վլադիմիր Նաբոկովի («Լոլիտա», 2014 թվական), և Ջեյմս Ջոյսի («Ուլիսես»)։ Մարգարեթ Աթվուդի «Ալիաս Գրեյս» վեպի թարգմանությունը 2019 թվականի հունվարի դրությամբ չէր հրատարակվել, քանի որ, ըստ Պեդրամնիայի, հրատարակիչները պահանջել էին կրճատումներ, որոնց նա չէր համաձայնել։

Նա կրթաթոշակ ստացավ Ջեյմս Ջոյսի հիմնադրամում Ցյուրիխում հետազոտություն անցկացնելու համար՝ օգնելու համար իր «Հաճույք թե ցավ, այն է՞»։ Ուլիսեսի թարգմանությունը պարսկերեն» աշխատությանը։ 

## Ակտիվիզմ գրաքննության դեմ
Պեդրամնիան հայտնի է գրողների և արվեստագետների խոսքի և արտահայտման ազատության դեմ իրանական գրաքննությունը մարտահրավեր նետելու և քննադատելու համար։ 2013 թվականին նա Վլադիմիր Նաբոկովի «Լոլիտան» պարսկերեն է թարգմանել՝ դրանից շուրջ վաթսուն տարի անց, երբ այն վերջին անգամ թարգմանվել էր պարսկերեն։ Գիրքը հրատարակվել է Աֆղանստանում՝ մեկ այլ պարսկերեն խոսող երկրում և Իրանի հարևան պետությունում, Քաբուլի «Զարիաբ» հրատարակչության կողմից։ Շուտով «Լոլիտան» ճանապարհ գտավ Իրանի ստորգետնյա շուկա։ Որպես պատասխան, Իրանի մշակույթի և իսլամական ուղղորդման նախարարը հայտարարեց, որ Պեդրամնիայի թարգմանությունը արգելված է և տարածվել է ապօրինի։ Գիրքը հետագայում հրատարակվեց սամիզդատի ձևաչափով Իրանում։ Նույն պատճառով, նրա վերջին աշխատանքը՝ Ջեյմս Ջոյսի «Ուլիսես» վեպի թարգմանությունը, որը նույնպես արգելված գիրք է, պլանավորվել է հրատարակել վեց հատորով Լոնդոնում գտնվող «Նոգամ Փրեսս» պարսկերեն հրատարակչության կողմից, որը նպատակ ունի հրատարակել պարսկերեն գրվածքներ և թարգմանություններ՝ անտեսելով երկրի ներսում գոյություն ունեցող գրաքննության մտահոգությունները։ Առաջին հատորը լույս է ընծայվել 2019 թվականի ապրիլին։

*The Globe and Mail*-ի մի հոդված նրան նկարագրում է որպես «այսօր գործող ամենաանդրդվելի թարգմանիչներից մեկը։ Հանդիպելով պետության կողմից հովանավորվող վնասակար գրաքննությանը՝ դիտարկելով, թե ինչպես կասկածելի հրատարակիչները ութ ժամային գոտի հեռու թույլ են տալիս տպագրել իր աշխատանքը՝ առանց թույլտվության կամ վճարման»։

Իտալական *Il Foglio* թերթը գրում է. «Սա իմ թարգմանությունն է, որը վաճառվում է Թեհրանի փողոցներում,- ասում է Աքրամ Պեդրամնիան այս շաբթվա *The Boston Globe*-ում։ 

- Գիրքը արգելված է, բայց մարդիկ ինձ ուղարկում են այս լուսանկարները՝ իհարկե, թաքցնելով իրենց դեմքը։ Եվ նրանք այս պատկերները հրապարակում են սոցիալական հարթակներում՝ ցույց տալով՝ ինչպես են գրքերը փախցնում»։

Գերմանական *Neue Zürcher Zeitung* թերթը նշում է. «Նրա թարգմանություններն առևտրային կերպով տարածվում են կամ ինտերնետում՝ առանց մի սեպականի նրա վաստակելու – բայց դա Աքրամ Պեդրամնիային չի անհանգստացնում։ Նա նույնիսկ ուրախ է։ Շնորհիվ նրա, իրանցի ընթերցողները կարող են կարդալ «Լոլիտա» կամ «Գիշերը նուրբ է»»։

## Մրցանակներ
*Էսսեներ և դասախոսություններ Կրթաթոշակ՝ Ջեյմս Ջոյսի հիմնադրամ, Ցյուրիխ, 2019 թվական
*Թարգմանության դրամաշնորհ. Գրականություն Իռլանդիա Յուլիսիսի պարսկերեն թարգմանության համար

**Էսսեներ և դասախոսություններ**
*Ջեյմս Ջոյսի սիմպոզիում, Անտվերպեն, 2018 թվական (Դասախոսություն)
*Դուբլինի համալսարանական քոլեջ, ամառ, 2018 թվական  (դասախոսություն)
*Ջեյմս Ջոյսի հիմնադրամ, Ցյուրիխ, 2019 թվական  (Դասախոսություն)
*Ջեյմս Ջոյսի սիմպոզիում, Մեխիկո, 2019 թվական  (Դասախոսություն)
*Դուբլին Ջեյմս Ջոյսի ամսագիր, 2017 թվական  (Էսսե)
*Բեռլինի ազատ համալսարանի տեղեկագիր, 2019 թվական  (Էսսե)

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Akram Pedramnia - Solothurner Literaturtage  
* Joyce Scholarship and Looren Residency-Akram Pedramnia
* Akram Pedramnia's personal website
* Akram Pedramnia's list of published books