Ռայխենբախ (ջրվեժ)

աջից|մինի|Մեծ Ռայխենբախի Ջրվեժ
աջից|մինի|Գիշերային մեծ Ռայխենբախի ջրվեժը
**Ռայխենբախ,** () յոթ քայլանոց ջրվեժների կասկադ Շվեյցարիայի Բեռնի Օբերլենդ քաղաքում գտնվող Ռայխենբախ կոչվող հոսքի վրա։ Գահավիժում է մոտ 250 մետր (820 ոտնաչափ) ընդհանուր բարձրության վրա։ 110 մետր (360 ոտնաչափ) բարձրության վրա գտնվում է վերին ջրվեժը, որը հայտնի է որպես մեծ Ռայխենբախի ջրվեժ (գերմ. ՝  Grosser-Reichenbach Falls), Ալպերի ամենաբարձր տեղանքն է և ամենաբարձր ջրվեժներից մեկը, ինչպես նաև Շվեյցարիայի քառասուն ամենաբարձր ջրվեժներից մեկը։ Ռայխենբախի բարձրությունը ջրվեժի գագաթից մինչև Հասլիտալ հովտի հատակը 290 մետր է (950 ոտնաչափ)։ Այսօր հիդրոէլեկտրակայանը տարվա որոշակի ժամանակահատվածում օգտագործում է Ռայխենբախ ջրվեժի հոսքը՝ նվազեցնելով այն։

Հանրաճանաչ գրականության մեջ սըր Արթուր Կոնան Դոյլը մեծ Ռայխենբախի ջրվեժը ընտրել է իր հերոս Շերլոկ Հոլմսի և նրա ոխերիմ թշնամու՝ հանցագործ պրոֆեսոր Մորիարտիի վերջին մենամարտ վայրը «Հոլմսի վերջին գործը» պատմվածքում:

## Գտնվելու վայր
Ջրվեժը գտնվում է Ռայխենբախտալի ստորին մասում՝ Ռայխենբախ գետի վրա, որը Արե հարավային վտակն է: Նրանք գտնվում են Մայրինգեն և Ինտերլակեն քաղաքներից մոտ 1,5 կմ հարավ: Քաղաքական առումով ջրվեժը գտնվում է Բեռն կանտոնի Շատենհալբ քաղաքապետարանի տարածքում։

Ջրվեժին կարելի է հասնել Ռայխենբախի ճոպանուղով։ Ստորին կայարանը գտնվում է Միրինգեն երկաթուղային կայարանից ոտքով մոտ 20 րոպե կամ ավտոբուսով 6 րոպե հեռավորության վրա Բրյունիգ երկաթուղային գծից, որը միացնում է Ինտերլակենը և Լյուցեռնը։

## Ժողովրդական մշակույթում
**Արթուր Կոնան Դոյլ, «Նոթեր Շերլոք Հլոմսի մասին»**

Այստեղ է, որ սըր Արթուր Քոնան Դոյլի հերոսը՝ Շերլոկ Հոլմսը, մենամարտում է պրոֆեսոր Մորիարտիի հետ «Վերջին խնդիրը» վեպի վերջում, որն առաջին անգամ լույս է տեսել 1893 թվականին։ Հոլմսի պատվին ճոպանուղու կայարանում տեղադրված է հուշատախտակ, իսկ մոտակա Մայրինգեն քաղաքում կա նաև Շերլոկ Հոլմսի թանգարան։

Բեռնի Օբերլանդի բազմաթիվ ջրվեժներից Ռայխենբախի ջրվեժը, ըստ երևույթին, ամենամեծ տպավորությունն է թողել սըր Արթուր Կոնան Դոյլի վրա, որին այն ցույց է տվել տան սեփականատեր սըր Հենրի Լանը՝ Լան-Պոլիի հիմնադիրը Շվեյցարիայում արձակուրդի ժամանակ: Դոյլը այնքան տպավորված էր, որ որոշեց, որ իր հերոսը այնտեղ պետք է մահանա։

Իրական ելուստը, որից ընկել է Մորիարտին, գտնվում է ջրվեժի մյուս կողմում, որին կարելի է հասնել՝ բարձրանալով մինչև ջրվեժի գագաթը, անցնելով կամուրջը և իջնելով արահետով դեպի լանջը: Այդ վայրում կա հուշատախտակ, որի վրա  անգլերեն մակագրությունն ասում է. «Այս սարսափելի վայրում Շերլոկ Հոլմսը հաղթել է պրոֆեսոր Մորիարտիին 1891 թվականի մայիսի 4-ին»: Երբ Դոյլը դիտում էր ջրվեժը, ճանապարհն ավարտվում էր ջրվեժին շատ մոտ, այնքան մոտ, որ դիպչում էր դրան, սակայն նրա այցելությունից հարյուր տարի անց ճանապարհը դարձել էր վրանգավոր և կամաց-կամաց քայքայվել, իսկ ջրվեժները հետ են քաշվել կիրճում։

### ԶԼՄ֊ներում
Ռայխենբախի ջրվեժները 19-րդ դարի սկզբի անգլիացի ռոմանտիկ բնանկարիչ Ուիլյամ Թըրների մի քանի նկարների թեմա են։ Ravens & Chimes ինդի բենդը իր ալբոմը անվանել է այդ ջրվեժի պատվին։

*Ռայխենբախի ջրվեժը* դարձավ նաև Ջեյմս Մեյվորի 2008 թվականի «BBC Four»  հեռուստատեսային դրամայի վերնագիրը, որը հիմնված է Յան Ռանկինի գաղափարի վրա և նկարահանվել է Էդինբուրգում։ Պատմությունը նշում է քաղաքի հետ կապված բազմաթիվ պատմական կերպարներ, այդ թվում են՝ Քոնան Դոյլը և նրա դաստիարակ դոկտոր Ջոզեֆ Բելը։

2011 թվկանին նկարահանված «Շերլոք Հոլմս․ Ստվերների խաղը» ֆիլմը հիմնված է «Հոլմսի վերջին գործը» ստեղծագործության հիման վրա, որում ևս երևում են ջրվեժները՝ չնայած ճանապարհի փոխարեն կառուցված էր ամրոց։ 2012 թվականին նկարահանված BBC-ի դրամա «Շերլոք» սերիալի 3-րդ դրվագի վերնագիրը, «Հոլմսի վերջին գործը»պատմվածքից ոգեշնչված, կոչվել է Ռայխենբախի ջրվեժ։ Շերլոքի հատուկ դրվագը «Անպիտան հարսնացուն», որը հեռարձակվել է 2016 թվականի հունվարի 1-ին, ներկայացրել է Շերլոկի և Մորիարտիի միջև եղած վեճը, որը տեղի է ունեցել Վիկտորիական ժամանակներում, ինչպես նկարագրված է գրքում։

*Elementary* հեռուստասերիալի վերջին սեզոնում կա Օդին Ռեյչենբախ անունով չարագործ, որը կոչված է ջրվեժի պատվին։ Վերջին դրվագը որում հերոսը հանդիպում է արդարության կոչվում է «Ռայխենբախի ջրվեժ»։
Պատկեր:Sherlock_Holmes_plaque.jpg|Հոլմսի հուշատախտակը քիվի վրա
Պատկեր:Sidney Paget - Original illustration of The Death of Sherlock Holmes, 1893.png|Հոլմսը և Մորիարտին կռվում են Ռայխենբախի ջրվեժի մոտ, հեղինակ՝ Սիդնի Փեյջեթ
Պատկեր:BigReichenbach.JPG|«Ռայխենբախի մեծ ջրվեժը Շվեյցարիայի Հասլի հովտում» (1804 թվական, ջրաներկ թղթի վրա) Ուիլյամ Թըրների կողմից


## Ծանոթագրություններ


## Արտաքին հղումներ

* Reichenbach Funiclar
* Photos from the Sherlock Holmes Society of London 
* "Reichenbach Falls", BBC Four Film & Drama