Ժան Պոլան

**Ժան Պոլան** (, ), քսաներորդ դարի ֆրանսիացի գրող, էսսեիստ, հրատարակիչ, Ֆրանսիական ակադեմիայի անդամ (1963 թվականից)

## Կենսագրություն
Ծնվել է ֆրանսիացի փիլիսոփա Ֆրեդերիկ Պոլանի ընտանիքում։ Փարիզում Սորբոնի համալսարանն ավարտելուց հետո 1907–1910 թվականներին գրականություն և մարմնամարզություն է դասավանդել Մոզամբիկի մայրաքաղաքում՝ Անտանանարիվուում։
Վերադառնալով Ֆրանսիա՝ ընդունվել է արևելյան լեզուների դպրոց, որտեղ խորությամբ ուսումնասիրել է մոզամբիկցիների լեզուն՝ մալագասերեն։  1913 թվականին «*Librairie orientaliste Paul Geuthner*» հրատարակչությունը տպագրել է մոզամբիկյան ժողովրդական քնարերգության նմուշների ժողովածու՝ Ժան Պոլանի թարգմանությամբ, որն արժանացել է ժամանակի նշանավոր բանաստեղծների, այդ թվում՝ Գիյոմ Ապոլիների ուշադրությանը։ Պոլանը մասնակցել է Առաջին համաշխարհային պատերազմին՝ որպես զուավների գնդի սերժանտ, 1914 թվականի դեկտեմբերին վիրավորվել ու զորացրվել։ Հետպատերազմյան առաջին տարիներին մերձեցել է սյուրռեալիստների հետ, օժանդակել բանաստեղծ Ֆրանսիս Պոնժի գրական կարիերային (վերջինիս և նրա ծնողների հետ մտերմական սերտ հարաբերությունների մեջ էր)։ 1920 թվականին Պոլանը դարձել է   «*La Nouvelle Revue française*» ամսագրի քարտուղար, հետագայում՝ 1925–1940 և 1946–1968 թվականներին եղել է այդ հեղինակավոր պարբերականի գլխավոր խմբագիրը։

Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի տարիներին գտնվել է ընդհատակում։ Հետպատերազմյան շրջանում առանձնահատուկ ուշադրություն է նվիրել կոլաբորացիոնիստ (գերմանացի զավթիչների հետ համագործակցած) գրողների ստեղծագործություններին, մասնավորապես՝ հրատարակել է նրանց անվանի ներկայացուցիչներից մեկի՝ Լուի-Ֆերդինանդ Սելինի երկերը։

Պոլանին՝ որպես մարդու և հեղինակի, կարող է բնութագրել նաև նրա կենսագրության հետևյալ դրվագը. 1955 թվականի հունվարին նա, ընկերակցելով բանաստեղծուհի Էդիտ Բուասոնին ու բանաստեղծ Անրի Միշոյին, մասնակցել է մեսկալին կոչվող հալյուցինածին թմրանյութի փորձարկումներին, որոնց ավարտից հետո նրանք առանձին գրքերով հրատարակել են իրենց ստացած տպավորությունների մասին շարադրանքները։  Պոլանը լույս է ընծայել   *Rapport sur une expérience*-ը, Էդիտ Բուասոնը՝ *Mescaline*-ը (*La NRF*, 1955), իսկ Անրի Միշոն՝ «Խղճուկ հրաշք» ժողովածուն (*Éditions du Rocher, 1956*)։

## Ստեղծագործություններ
Բանաստեղծություններից ու չափածո թարգմանություններից զատ՝ Պոլանը գրել է արձակ գործեր, սակայն առավելապես հռչակվել է որպես գրականության, կերպարվեստի, բանաստեղծության լեզվի մասին էսսեների հեղինակ։ Այդ առումով հիշարժան են հատկապես նրա «*Տարբի ծաղիկները, կամ՝ Ահաբեկչությունը գրականության մեջ*» (1941), «*Պոեզիայի ակունքն ու բանալին*» (1944) աշխատությունները, անվանի նկարիչ Ժորժ Բրաքի կյանքի ու ստեղծագործության մասին գիրքը... Մեծ հետաքրքրություն է առաջացնում Պոլանի մեծածավալ ու մեծարժեք նամականին. նա նամակներ է գրել ու ստացել իր ժամանակի Ֆրանսիայի գրեթե բոլոր անվանի գրողներից ու բանաստեղծներից, հիրավի ուշագրավ նամակներ, որոնց զգալի մասը դեռևս մնում է անտիպ։

## Երկեր
* 1912 *Les Hain-Tenys Merinas.*
* 1917 *Le guerrier appliqué.*
* 1921 *Jacob Cow le Pirate, ou Si les mots sont des signes.*
* 1921 *Le pont traversé.*
* 1925 *Expérience du proverbe.*
* 1927 *La guérison sévère.*
* 1929 *Sur un défaut de la pensée critique.*
* 1930 *Les Hain-Tenys, poésie obscure.*
* 1930 *Entretiens sur des faits-divers.*
* 1940 *L'Aveuglette.*
* 1941 *Les fleurs de Tarbes ou La terreur dans les Lettres.*
* 1943 *Jacques Decour.*
* 1943 *Aytre qui perd l'habitude.*
* 1944 *Clef de la poésie, qui permet de distinguer le vrai du faux en toute observation, ou Doctrine touchant la rime, le rythme, le vers, le poète et la poésie.*
* 1945 *F.F. ou Le Critique.*
* 1946 *Sept causes célèbres.*
* 1946 *La Métromanie, ou Les dessous de la capitale.*
* 1946 *Braque le Patron.*
* 1947 *Lettre aux membres du C.N.E.*
* 1947 *Sept nouvelles causes célèbres.*
* 1947 *Guide d'un petit voyage en Suisse*
* 1947 *Dernière lettre.*
* 1948 *Le berger d’Écosse.*
* 1948 *De la paille et du grain.*
* 1949 *Fautrier l'Enragé.*
* 1949 *Petit-Livre-à-déchirer.*
* 1950 *Trois causes célèbres.*
* 1950 *Les causes célèbres*
* 1950 *Lettre au médecin.*
* 1951 *Les Gardiens.*
* 1951 *Le [[Маркіз де Сад|Marquis de Sade]] et sa complice ou Les revanches de la Pudeur.*
* 1951 *Petite préface à toute critique.*
* 1952 *Lettre aux directeurs de la Résistance.*
* 1953 *La preuve par l'étymologie.*
* 1955 *Les paroles transparentes.* Ժորժ Բրաքի փորագրանկարներով
* 1958 *Le Clair et l'Obscur.*
* 1958 *G. Braque*
* 1958 *De mauvais sujets.* Մարկ Շագալի նկարազարդումներով
* 1959 *Karskaya.* есе
* 1961 *Lettres*
* 1962 *L'art informel*
* 1966 *Progrès en amour assez lents*
* 1986 *Choix de lettres I, 1917–1936. La littérature est une fête*
* 1990 *La vie est pleine de choses redoutables* (հետմահու հրատարակություն)

## Նամականի
* *226 lettres de Jean Paulhan, Contribution à l'étude du mouvement littéraire en France 1963–1967*
* *Choix de lettres I, 1917–1936, La littérature est une fête (1986)
* *Choix de lettres II, 1937–1945, Traité des jours sombres (1992)
* *Choix de lettres III, 1946–1968, Le Don des langues* (1996)
* Catherine Pozzi & Jean Paulhan, *Correspondance 1926–1934*, Éditions Claire Paulhan, 1999.
* Michel Leiris & Jean Paulhan, *Correspondance 1926–1962*, Éditions Claire Paulhan, 2000.
* François Mauriac & Jean Paulhan, *Correspondance 1925–1967*, Éditions Claire Paulhan, 2001.
* Paul Eluard & Jean Paulhan, *Correspondance 1919–1944*, Éditions Claire Paulhan, 2003.
* *Lettres de Madagascar, 1907–1910*, éditions Claire Paulhan (2007)
* *Correspondance Jean Paulhan-Roger Caillois, annotée par Odile Felgine et Claude Pérez, Gallimard, Paris, 1991
* *Correspondance avec André Pieyre de Mandiargues*, Gallimard (2009)
* *Correspondance avec Paul Éluard, 1919–1944*, édition établie par Odile Felgine et Claude Pérez, édit. Claire Paulhan, Paris, 2003
* *Correspondance avec Valery Larbaud. 1920–1957*, édition établie et annotée par Jean-Philippe Segonds, Paris, Gallimard, (2010).
* *Correspondance avec Armand M Petitjean. 1934–1968*, Gallimard (2011)
* *Correspondance avec Georges Perros, 1951–1957, Calligrammes (1987)
* Jean Paulhan & Georges Perros, *Correspondance 1953–1967*, Éditions Claire Paulhan, 2009.
* *Jean Paulhan, Armand Petitjean, Correspondance 1934–1968*, Gallimard, 2011.
* Marc Bernard & Jean Paulhan, *Correspondance 1928–1968*, Éditions Claire Paulhan, 2013.
* Jean-Richard Bloch & Jean Paulhan, *Correspondance 1926–1940*, Éditions Claire Paulhan, 2014.
### Երկերի ժողովածու
* *Œuvres complètes.* Hg. Bernard Baillaud. Gallimard, Paris 2006-.

## Պարգևներ
Ժան Պոլանը արժանացել է բազմաթիվ պարգևների, այդ թվում՝
* 1963 թվականին ընտրվել է Ֆրանսիական ակադեմիայի անդամ
Նրան շնորհվել է՝
* Պատվո Լեգեոնի շքանշան
* Մարտական խաչ՝ Առաջին համաշխարհային պատերազմին մասնակցելու համար
* Մեդալներ՝ Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի տարիներին Դիմադրության շարժմանը մասնակցելու համար
*  Ֆրանսիական ակադեմիայի գրական մեծ մրցանակ

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Ժան Պոլանի ընթերցողների ընկերության կայք 
* Ժան Պոլանի արխիվի ցանկ 

Կատեգորիա:Ֆրանսիացի գրողներ
Կատեգորիա:Ֆրանսիացի բանաստեղծներ
Կատեգորիա:Ֆրանսիական ակադեմիայի անդամներ
Կատեգորիա:Հրատարակիչներ
Կատեգորիա:Ֆրանսիացի գրաքննադատներ
Կատեգորիա:Ֆրանսիացի հրապարակախոսներ
Կատեգորիա:Պատվո լեգեոնի շքանշանի սպաներ
Կատեգորիա:Ֆրանսիացի խմբագիրներ
Կատեգորիա:Ֆրանսիացի հասարակական գործիչներ