Կանան Դևի

**Կանան Դևի** (բենգալերեն՝  **কানন দেবী**, , ), հնդիկ դերասանուհի և երգչուհի։ Եղել է հնդկական կինոյի վաղ շրջանի աստղերից, շատերի կողմից համարվել բենգալական կինոյի առաջին աստղը։ Իսկ երգելու նրա ոճը, որ սովորաբար արագ տեմպ ուներ, օգտագործվել է Կալկաթայի «Նոր թատրոններ» անվանումը կրող կինոստուդիայի հանրահայտ մի շարք հիթերում։

Բիրեն Սիրկարի «*Նոր թատրոններ*» ստուդիայում նկարահանված ֆիլմերը նրան բերել են սուպերհիթերի երգչուհու համարում, նրա մասնակցությամբ կինոնկարներըը ցուցադրվել են լեփ-լեցուն դահլիճներում։ Ուր էլ գնար, նրան ուղեկցում էր երկրպագուների բազմամարդ բանակը։  «Նոր թատրոններ» ստուդիայում 1937 թվականին կինոռեժիսոր Բարուայի նկարահանած «*Մուքթի*» ֆիլմում Կանան Դևին կատարել է գլխավոր հերոսուհու դերը, և  շատերը այդ դերակատարումը համարում են նրա լավագույն աշխատանքը այդ կինոստուդիայում։ Այդտեղ, դրանից բացի, նկարահանվել է *Վիդյապատի*, *Սաատի* (1938), *Փողոցային երգիչը* (1938), *Սապերա* (1939), *Ջավանի Քի Ռիիթ* (1939), *Փարաջայ* (1939), *Աբինեթրի* (1940), *Լագան* (1941), *Փարիչայ* (1941), *Ջավաբ* (1942) և այլ ֆիլմերում։ Հենց այդ ժամանակներից է, որ հայտնի է դարձել նախ՝ որպես Կանան Բալա, ապա՝ որպես Կանան Դևի։

## Կենսագրություն
Կանանը ծնվել է 1916 թվականի ապրիլի 22-ին, Հնդկաստանում՝ Արևմտյան Բենգալիայի Հաորա քաղաքում։ Եղել է Ռաթան Չանդրա Դասի և Ռաջոբալայի որդեգիրը։ Հայրացուն մահացել է, երբ նա դեռ մանուկ է եղել, ու խորթ մոր հետ հայտնվել են նյութական ծանր վիճակում։ Ընտանիքի բարեկամներից մեկի  միջնորդությամբ տասնամյա Կանանը մի փոքրիկ դեր է ստացել *Madan Theaters / Jyoti Studios* կինոստուդիայում այդ ժամանակ նկարահանվող «Ջայդև» կինոնկարում։ Դրան հաջորդել են նկարահանումները «*Սանկարաչարյա*» ֆիլմում, որով էլ դրվել է նրա՝ որպես կինոդերասանուհու և երգչուհու կարիերայի հիմքը, կարիերա, որը նրան ցնցոտիներից հասցրել է մեծահարուստի կարգավիճակի։ Իր կյանքի ուշագրավ և ուսանելի պատմությունը Կանանը հետագայում շարադրել է  *Sabaray Ami Nami* ինքնակենսագրական գրքում։
 
Ըստ որոշ տեղեկությունների՝ նա կրթություն է ստացել իր բնօրրանի Սուրբ Ագնես վանքի դպրոցում, սակայն չի ավատել այն։ Իսկ երգեցողության դասեր առել է Հնդկաստանում լայն ճանաչում ստացած վարպետ երաժիշտներ Ալլա Ռախայից, Բհիշմադև Չաթերջիից, Ռաբինդրա Սանջիթից, Անադի Դասթիդարից։ Կինոյում աշխատակցել է հնդկական կինեմատոգրաֆի այնպիսի մեծանուն գործիչների հետ, ինչպես՝ Ք. Լ. Սայգալը, Փանքաջ Մուլիքը, Փրամաթեշ Բարուան, Փահարի Սանյալը, Չաբի Բիսվասը, Աշոկ Կումարը...

1926-1932 թթ. Կանան Դևին աշխատել է *Madan Theatres*, 1933-1936 թթ.՝ *Radha Films*, 1937-1941 թթ.՝ *New Theatres*, 1942-1948 թթ.` *MP Productions* կինոստուդիաներում։ 1949 թվականին հիմնադրել է իր սեփական կինոստուդիան, որտեղ շարունակել է նկարահանվել մինչև 1965 թվականը։
Հիսունից ավելի հիշարժան դերակարարումներ, մեծ ժողովրդականություն վայելող բազմաթիվ երգերի ձայնագրություններ. ահա նրա ստեղծագործական տասյակ տարիների աշխատանքի արդյունքը։ Հնդկական կինոյի և երաժշտական արվեստի զարգացման ասպարեզներում ներդած նշանակալի ավանդի համար Կանան Դևին արժանացել է մի շարք պարգևների։
thumb|upright=1.1|Դևիի դիմապատկերով նամականիշը
1942 և 1943 թվականներին նրան BFJA մրցանակներ են շնորհվել որպես լավագույն դերասանուհու՝ «*Փարիչայա*» և «*Շեշ Ութար*» ֆիլմերի գլխավոր հերոսուհիներին վարպետորեն ու տպավորիչ կերպով մարմնավորելու համար։ 1968 թվականին պարգևատրվել է Հնդկաստանի Հանրապետության *Պադմա Շրի* շքանշանով, 1976-ին՝ *Dadasaheb Phalke*-ով։ Հայրենի երկրում 2011 թվականին թողարկվել է նրա դիմապատկերը կրող փոստային դրոշմանիշ։

## Ֆիլմագրություն
### Դերասանուհի

### Երգչուհի

# Asha (1956) 
# Debatra (1955) 
# Naba Bidhan (1954) 
# Darpachurna (1952) 
# Mejdidi (1950) 
# Ananya (1949) 
# Anirban (1948) 
# Bankalekha (1948)  ... a.k.a. Ծուռումուռ գրվածք
# Faisla (1947) 
# Chandrashekhar (1947) 
# Arabian Nights (1946) 
# Krishna Leela (1946)  ... a.k.a. Radha Krishna Prem ... a.k.a. Կրիշնայի պատմությունը
# Tum Aur Main (1946) 
# Tumi Aar Aami (1946) 
# Ban Phool (1945) 
# Path Bendhe Dilo (1945) 
# Rajlaxmi (1945) 
# Bideshini (1944) 
# Jogajog (1943) 
# Jawab (1942)  ... a.k.a. Shesh Uttar (India: Bengali title) ... a.k.a. Վերջին պատասխանը
# Lagan (1941) 
# Parichay (1941)  ... a.k.a. Ծանոթություն ... a.k.a. Ամուսնություն
# Abhinetri (1940) 
# Haar Jeet (1940) 
# Jawani Ki Reet (1939) 
# Parajay (1939) 
# Sapera (1939)  ... a.k.a. Օձեր հմայողը 
# Sapurey (1939) (playback singer) ... a.k.a. Օձեր հմայողը
# Bidyapati (1937) 
# Mukti (1937/I)  ... a.k.a. Ազատություն ... a.k.a. Հոգու ազատագրումը
# Mukti (1937/II) 
# Vidyapati (1937) 
# Bishabriksha (1936)  ... a.k.a. Թույնի ծառը
# Krishna Sudama (1936)  ... a.k.a. Կրիշնա և Սուդամա
# Manmoyee Girls School (1935) 
# Maa (1934) 
# Char Darvesh (1933)  ... a.k.a. Արաբստանի վաճառականը
# Vishnumaya (1932)  ... a.k.a. Վիշնուի արածները
# Jore Barat (1931) 
# Prahlad (1931/I)

### Պրոդյուսեր
# Աբհայա օ Սրիկանտա (1965) 
# Indranath Srikanta O Annadadidi (1959) 
# Ռաջլակշմի օ Սրիկանտա (1958) 
# Անդհարե Ալո (1957) 
# Աշա (1956) 
# Դեբաթրա (1955) 
# Նաբա Բիդհան (1954) 
# Դարպաչուրնա (1952) 
# Մեջդիդի (1950) 
# Անանյա (1949) 
# Բամուներ Մեյե (1949) 

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Welcome to the World of Kanan Devi
* 

Կատեգորիա:Հնդիկ դերասանուհիներ
Կատեգորիա:Հնդիկ երգիչներ
Կատեգորիա:Անձինք նամականիշերի վրա