open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Արթյուր Ադամով

**Արթյուր Ադամով** (, իսկական անունը՝ **Հարություն Ադամյան**, ), ազգությամբ հայ, ֆրանսիացի արձակագիր և դրամատուրգ, աբսուրդի թատրոնի հիմնադիրներից մեկը։

## Մանկություն
Արթյուր Ադամովը ծնվել է 1908 թվականի օգոստոսի 23-ին Կիսլովոդսկում, շուշեցի նավթարդյունաբերող Սուրեն Ադամովի ընտանիքում։ Առաջին համաշխարհային պատերազմի նախօրեին Ադամովների ընտանիքը մեկնում է արտասահման շրջագայության։ Պատերազմը, իսկ ապա նաև հետագա իրադարձությունները խանգարում են նրանց վերադարձին։ Երկար դեգերումներից հետո ընտանիքը, ի վերջո, հաստատվում է Ֆրանսիայում, նախ գավառում, իսկ 1924-ից՝ Փարիզում։

## Հետագա կյանք
Ադամովը ընդհատումներով սովորում է Շվեյցարիայում, Գերմանիայում ու Ֆրանսիայում։ Ապագա դրամատուրգին վիճակված էր ապրելու տարագրության բոլոր դառնություններն ու զրկանքները, որոնք էլ որոշիչ նշանակություն ունեցան նրա աշխարհայացքի ձևավորման գործում։ Եվ սյուռեալիզմի ոգով գրված առաջին բանաստեղծությունները երիտասարդ մտավորականի հոռետեսական ու անկումային տրամադրությունների արտահայտությունն էին։ 20-ականների ավարտին հարելով սյուռեալիստական ուղղությանը՝ Ադամովը բարեկամանում է Պոլ Էլուարի հետ։

30-ական թվականներին Ադամովը մասնակցում է Ֆրանսիայում գլուխ բարձրացրած ֆաշիստական խմբավորումների դեմ մղվող պայքարին։ Գերմանական օկուպացիայի տարիներին շուրջ կես տարի անցկացնում է Արժելեի համակենտրոնացման ճամբարում։ Հետագայում հրապարակված «Սոսկալի օրագիրը» (1943) և «Խոստովանություն» (1946) ինքնակենսագրական վիպակը կյանքի էին կոչված այդ շրջանի տպավորություններով։ 40-ականների ավարտը Ֆրանսիայի թատերական կյանքում նշանավորվեց ավանգարդիստական մի նոր ուղղության՝ աբսուրդի թատրոնի ստեղծմամբ։ 1953 թվականին Փարիզում ներկայացվեց ծագումով իռլանդացի Սեմյուել Բեքեթի «Գոդոյին սպասելիս» պիեսը։ Դրամատիկական այդ ստեղծագործության կենտրոնական հերոսները անհյուրընկալ ու թշնամի աշխարհում մոլորված Վլադիմիրն ու Էստրագոնն են, որոնք սպասում են Գոդոյին։

## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն
* Մխիթարյան Ս., Ֆրանսերենով արտահայտվող հայ արվեստագետներ, Փարիզ, 1969։
* Թիլդյան Ն., Արթուր Ադամովի հետ, «Սովետական արվեստ», 1967, թիվ 8։
* Ներսիսյան Լ., Արթուր Ադամովի մի փորձը, «Սովետական արվեստ», 1962, թիվ 10։

## Արտաքին հղումներ
* Արթուր Ադամով. Պիեսներ
* ԱԴԱՄՈՎԻՆ ՍՊԱՍԵԼԻՍ… / Արայիկ ՄԱՆՈՒԿՅԱՆ
* «Նախ և առաջ գիտեմ, որ ես կամ։ Բայց ո՞վ եմ ես». ԱՐԹՈՒՐ ԱԴԱՄՈՎ

Կատեգորիա:Գրական կեղծանուններով հայտնի հեղինակներ
Կատեգորիա:Ինքնասպան գրողներ
Կատեգորիա:Խորհրդահայեր
Կատեգորիա:Հայ ֆրանսագիր գրողներ
Կատեգորիա:Ֆրանսալեզու դրամատուրգներ
Կատեգորիա:Ֆրանսահայ արձակագիրներ
Կատեգորիա:Ֆրանսահայ դերասաններ
Կատեգորիա:Ֆրանսահայ թարգմանիչներ
Հարավային Ջորջիա և Հարավային Սանդվիչյան կղզիներ

**Հարավային Ջորջիան (կամ Գեորգիան) և Հարավային Սանդվիչյան կղզիները** կղզե տարածքներ են Հարավային Ատլանտիկայում։ Հարավային Գեորգիան պատկանում է Մեծ Բրիտանիային 1775 թվականից, իսկ Հարավային Սանդվիչյան կղզիները 1908-ից անդրծովյան տարածքի կարգավիճակ ունեն։ Տարածքները վիճարկվում են Արգենտինայի կողմից համապատասխան 1927 և 1938 թվականներից։ Տարածքի դոմենը .gs է։

Այս տարածքները ներառում են Հարավային Գեորգիա կղզին և մոտակայքում գտնվող կղզյակները, Հարավային Սանդվիչյան կղզիներ կղզեխումբը, նաև մի քանի ժայռեր՝ Շաղ, Կլերք և Սև ժայռ անվանմամբ։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* S. GEORGIA-04   - Հարավային Ջորջիայի լուսանկարներ, հեղինակ Vladimir Pchelin (**UA0ZDA**)
* Travel Images  - Հարավային Ջորջիայի լուսանկարներ, հեղինակներ C. Breschi, G. Frysinger
* Վեբ-տեսախցիկը Հարավային Ջորջիայում 
* Հարավային Ջորջիա և Հարավային Սանդվիչյան կղզիներ 

Կատեգորիա:1985 հիմնադրված պետություններ և տարածքներ
Կատեգորիա:Անգլիախոս երկրներ և տարածքներ
Կատեգորիա:Կղզի պետություններ
Կատեգորիա:Հարավային Ջորջիա և Հարավային Սանդվիչյան կղզիներ
Ֆոլկլենդյան կղզիներ

**Ֆոլքլենդյան **կամ** Մալվինյան կղզիներ **(անգլերեն՝ Falkland Islands, իսպաներեն՝ Islas Malvinas), կղզեխումբ Ատլանտյան օվկիանոսի հարավարևմտյան մասում։ Գտնվում է 483 կմ հեռավորության վրա Հարավային Ամերիկայի ափից և 1080 կմ՝ Հարավային Ջորջիա և Հարավային Սանդվիչյան կղզիներ բրիտանական անդրծովյան տարածքից և 940 կմ՝ Էլէֆանթ կղզուց Հարավային Շետլանդյան կղզեխումբում (Անտարկտիկա)։

Վարչական կենտրոնը և միակ քաղաքը Պորտ Սթենլին է։ Բնակչությունը՝ ։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:1833 հիմնադրված պետություններ և տարածքներ
Կատեգորիա:Անգլիախոս երկրներ և տարածքներ
Կատեգորիա:Կղզի պետություններ
Կատեգորիա:Ֆոլկլենդյան կղզիներ
Բարբադոս

**Բարբադոս** (), պետություն Վեստ Ինդիայում, Փոքր Անտիլյան կղզիների խմբի մեջ մտնող համանուն կղզու վրա, Կարիբյան ծովի արևելքում։ Գտնվում է Հարավային Ամերիկա մայրցամաքին համեմատաբար մոտ, Վենեսուելայից 434,5 կմ դեպի հյուսիս-արևելք։ Բրիտանական համագործակցության անդամ է։

Բուստային խութերով շրջապատված հրաբխային ծագման կղզի է։ Կլիման արևադարձային է։ Մինչև եվրոպացիների մուտքը կղզում բնակվում էին հնդկացիների տարբեր ցեղեր։ 1518 թվականին առաջինը այստեղ եկան իսպանացիները, որոնք էլ երկրին տվեցին Բարբադոս (իսպաներեն նշանակում է մորուքավոր բույս) անունը՝ այստեղ տարածված մորուքանման բույսերով պարուրված թզենիների պատճառով։ 1605 թվականին կղզի թափանցեցին անգլիացիները և հիմնեցին իրենց գաղութը, իսկ 1628 թվականին՝ Բրիջթաուն քաղաքը։ 17-րդ դարի 30-ական թվականներին այստեղ աշխատելու համար Աֆրիկայից բերվեցին սևամորթ ստրուկներ, որոնք հետագայում կազմեցին կղզու բնակչության մեծամասնությունը։ Երկիրն անկախություն է ձեռք բերել 1966 թվականին։ Բարբադոսի տնտեսության հիմքը հյուրեկ զբոսաշրջությունն ու գյուղատնտեսությունն են։ Մշակում են շաքարեղեգ, բամբակենի, բատատ, բանան, մանգո, ավոկադո և այլն։ Կան շաքարի, մրգահյութերի, շինանյութերի, ոգելից խմիչքների արտադրության ձեռնարկություններ։ Կլիման Բարբադոսում արևադարձային է, կղզու եղանակը ուղղորդվում է մշտական քամիներով՝ պասսատներով, որոնք կղզի են ներթափանցում Ատլանտյան օվկիանոսից։

## Ծագումնաբանություն
«Բարբադոս» անվանումը ծագում է կամ պորտուգալերեն Os Barbados  բառից, կամ իսպաներեն Los Barbados  բառից այս երկու բառերն էլ թարգմանաբար նշանակում են «մորուքավոր»։ Համաձայն մի տեսակետի Բարբադոս բառը ծագում է կղզում վեր խոյացող թզենիների պատճառով (ficus citrifolia), համաձայն մեկ այլ տեսակետի Բարբադոս (մորուքավոր) բառը ծագել է այստեղ բնակություն հաստատած կարիբների պատճառով, որոնք եղել են մորուքավոր։ Կա նաև տեսակետ որ այս անվանումը Բարբադոսը ստացել է կղզում գտնվող մանգրային (մշտադալար ճահճային անտառներ, որոնք առաջանում են ափամերձ տարածքներում) ճահճային անտառների պատճառով, որոնք հիշեցնում էին տղամարդու մորուք։

### Պաշտոնական տոներ

* Հունվարի 1 — Նոր Տարի
* Հունվարի 21 — Վարչապետ Էրրոլա Բարրոի 
* Մարտի ավարտ — ապրիլի սկիզբ — սուրբզատիկյան երկուշաբթիпасхальный понедельник
* Մայիսի 1 — աշխատանքի օր
* Օգոստոսի առաջին երկուշաբթի — կադումենտի տոն
* Հոկտեմբերի առաջին երկուշաբթի — միացյալ ազգի օրдень объединённых наций
* Նոյեմբերի 30 — անկախության օր
* դեկտեմբերի 25 — սուրբ ծնունդ
* Դեկտեմբերի 26 — սուրբ ծննդյան նվերներ ստանալու օր

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Բարբադոս
Կատեգորիա:Կղզի պետություններ
Կատեգորիա:ՄԱԿ-ի անդամ երկրներ
Կատեգորիա:Լիբերալ ժողովրդավարություններ
Կատեգորիա:Անգլիախոս երկրներ և տարածքներ
Կատեգորիա:Ազգերի համագործակցություն
Անտիգուա և Բարբուդա

**Անտիգուա և Բարբուդան** (, թարգ. իսպաներենից՝ «հին և մեծամորուք»), պետություն համանուն և Ռեդոնդա կղզիների վրա, Փոքր Անթիլյան կղզիների խմբում (Կարիբյան ծով)։ Բնակչությունը հիմնականում սևամորթներ են։

Այս պետությունը գտնվում է Վեստ Ինդիայում՝ Փոքր Անտիլյան կղզիների խմբում։ Զբաղեցնում է երեք փոքր կղզիներ՝ Անտիգուա, Բարբուդա և Ռեդոնդա։ Անտիգուան հայտնաբերել է Ք. Կոլումբոսը 1493 թվականին։ Այն ամենամեծն է (280 կմ²), մակերևույթը լեռնային է՝ շրջապատված բուստային խութերով։ Բարբուդան (160 կմ²) ունի բուստային ծագում, իսկ Ռեդոնդան բնական արգելոց է և բնակեցված չէ։ 1493 թվականից եղել է Իսպանիայի, 1632 թվականից՝ Մեծ Բրիտանիայի գաղութը։ Անկախություն ձեռք է բերել 1981 թվականի նոյեմբերին։ Բրիտանացիներն այստեղ աշխատելու համար Աֆրիկայից բերել են սևամորթ ստրուկներ, որոնց սերունդներն էլ այժմ կազմում են երկրի բնակչության մեծամասնությունը։ Երկրի տնտեսության հիմքը գյուղատնտեսությունն է։ Մշակում են շաքարեղեգ, բամբակենի, ցիտրուսներ։ Երկրին որոշակի եկամուտներ է բերում օտարերկրյա զբոսաշրջությունը։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Ազգերի համագործակցություն
Կատեգորիա:Անգլիախոս երկրներ և տարածքներ
Կատեգորիա:Անտիգուա և Բարբուդա
Կատեգորիա:Լիբերալ ժողովրդավարություններ
Կատեգորիա:Կղզի պետություններ
Կատեգորիա:ՄԱԿ-ի անդամ երկրներ
Կատեգորիա:Ունիտար պետություններ
Սենթ Վինսենթ և Գրենադիններ

**Սենտ Վինսենթ և Գրենադիններ** (), կղզային պետություն Կարիբյան ծովում, մտնում է Ազգերի Ընկերակցության մեջ։ Պետության տարածքը կազմված է Սենտ Վինսենթ կղզուց և 32 կղզյակներից (Փոքր Անտիլյան կղզեխմբից)։ Խտությունը 389 կմ² է, բնակչություն 118 հազար մարդ (2008)։ Մայրաքաղաքը Քինգսթաունն է։

## Վարչական բաժանում

## Ծանոթագրություններ

## Տես նաև
* Հյուսիսային Ամերիկայի երկրների ցանկ

Կատեգորիա:Սենտ Վինսենթ և Գրենադիններ
Կատեգորիա:Գաճաճ պետություններ
Կատեգորիա:Կղզի պետություններ
Կատեգորիա:ՄԱԿ-ի անդամ երկրներ
Կատեգորիա:Լիբերալ ժողովրդավարություններ
Կատեգորիա:Անգլիախոս երկրներ և տարածքներ
Կատեգորիա:1979 հիմնադրված պետություններ և տարածքներ
Սենթ Քիթս և Նևիս

**Սենտ Քիթս և Նևիս Դաշնությունը** (անգլերեն՝ *Federation of Saint Kitts and Nevis*) պետություն է Կարիբյան ծովի համանուն կղզիներում՝ Փոքր Անտիլյան կղզիների Հողմակողմ կղզեխմբում։ Բրիտանական համագործակցության անդամ է։ Կղզիներն ունեն հրաբխային ծագում և լեռնային մակերևույթ։ Ամենաբարձր կետը 1155 մ է։
Սենտ Քիթս և Նևիսը արևմտյան կիսագնդի ամենափոքր երկիրն է և՛ բնակչության թվաքանակով, և՛ տարածությամբ։

## Կլիմա
Կլիման արևադարձային է, շոգ։ Լեռների բարձրադիր լանջերը ծածկված են մշտադալար անտառներով։

## Պատմություն
Կղզիները հայտնաբերել

ել է Քրիստափոր Կոլումբոսը 1493 թվականին։ 1628 թվականին անգլիացիները գաղութացրել են Նևիս, 1783 թվականից՝ Սենտ Քիթս կղզիները։ 1882 թվականին Սենտ Քիթս, Նևիս և Անտիլյան կղզիները կազմել են Դաշնություն, որն առանց Անգլիայի (առանձնացել է) 1967 թվականին ստացել է Մեծ Բրիտանիային միավորված պետության կարգավիճակ, իսկ 1983 թվականի սեպտեմբերին՝ անկախություն։

## Բնակչություն
Կղզիների բնակիչները եվրոպացիների և աֆրիկյան ստրուկների (նեգրեր) սերունդներն են։

## Տնտեսություն
Տնտեսության հիմքը գյուղատնտեսությունն է։ Մշակում են շաքարեղեգ, բամբակենի, կոկոսյան արմավենի։ Կան գյուղատնտեսական ձկնորսությամբ հումքի վերամշակման ձեռնարկություններ։ Զբաղվում են նաև ձկնորսությամբ։

## Աղբյուրներ
* Հայկական հանրագիտարան 

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Անգլիախոս երկրներ և տարածքներ
Կատեգորիա:Գաճաճ պետություններ
Կատեգորիա:Լիբերալ ժողովրդավարություններ
Կատեգորիա:Կղզի պետություններ
Կատեգորիա:ՄԱԿ-ի անդամ երկրներ
Կատեգորիա:Սենթ Քիթս և Նևիս
Կատեգորիա:Ֆեդերալ միապետություններ
Մկրտիչ Մկրյան (այլ կիրառումներ)

**Մկրտիչ Մկրյան** կարող է վերաբերել՝

* Մկրտիչ Մկրյան (գրականագետ) - հայ գրականագետ (1907-1983)։
* Մկրտիչ Մկրյան (մարզիկ) - Ստոկհոլմի 1912 թվի 5-րդ օլիմպիական խաղերին մասնակից հայ մարզիկ, որը մասնակցել է Օսմանյան Թուրքիայի կազմում։
Հիլարի Դաֆ

**Հիլարի Էրհարդ Դաֆ** (), ամերիկյան երգչուհի և դերասանուհի։ Հայտնի է դարձել «Լիզզի ՄաքԳուայեր» հեռուստաշոուի մեջ նկարահանվելուց հետո։ Այնուհետև նկարահանվել է «Մեծածախով ավելի էժան է» (2003), «Մոխրոտիկի պատմությունը» (2004) ֆիլմերում։

Դաֆը պոպ - երգչուհի է, թողարկել է երեք ձայնասկավառակ, որոնք վաճառվել են ամբողջ աշխարհում՝ ավելի քան տասներեք միլիոն քանակով։

2006 թվին Դաֆը մոր հետ որպես պրոդյուսեր մասնակցել է «Իսկական աղջիկներ» ֆիլմի ստեղծմանը։

## Մանկություն և պատանեկություն
Հիլարի Դաֆը ծնվել է Հյուսթոնում, Տեխասում, 1987 թ. սեպտեմբերի 28-ին։ Նա Սյուզան Քոլլինի երկրորդ երեխան է։ Մոր խորհրդով Դաֆը սկսում է հաճախել դերասանական դասարան ավագ քրոջ՝ Հեյլիի հետ։

## Ֆիլմագրություն

## Ալբոմներ
* *Santa Claus Lane* (2002)
* *Metamorphosis* (2003)
* *Hilary Duff* (2004)
* *Dignity* (2007)

## Ծանոթագրություններ

## Աղբյուրներ
* 
* Hollywood Records

Կատեգորիա:1987 ծնունդներ
Կատեգորիա:20-րդ դարի ամերիկացի դերասանուհիներ
Կատեգորիա:21-րդ դարի ամերիկացի գործարարներ
Կատեգորիա:21-րդ դարի ամերիկացի դերասանուհիներ
Կատեգորիա:21-րդ դարի ամերիկացի երգիչներ
Կատեգորիա:21-րդ դարի ամերիկացի երգչուհիներ
Կատեգորիա:21-րդ դարի ամերիկացի կին գրողներ
Կատեգորիա:21-րդ դարի ամերիկացի վիպասաններ
Կատեգորիա:21-րդ դարի երգիչներ
Կատեգորիա:RCA Records-ի արտիստներ
Կատեգորիա:«Երիտասարդ դերասան» մրցանակի դափնեկիրներ
Կատեգորիա:«Ոսկե ազնվամորի» մրցանակի դափնեկիրներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի բարերարներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի երգչուհիներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի երեխա դերասանուհիներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի երեխա երգիչներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի կին հնչյունավորողներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի կին վիպասաններ
Կատեգորիա:Ամերիկացի կինոդերասանուհիներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի կինոպրոդյուսերներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի հեռուստատեսային դերասանուհիներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի փոփ երգիչներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի փոփ երգչուհիներ
Կատեգորիա:Անձինք այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Կինոգործիչներ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Հոլիվուդյան դերասաններ
Կատեգորիա:Սեպտեմբերի 28 ծնունդներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի դերասանուհիներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի երաժշտական պրոդյուսերներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի ներդրողներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի գործարարներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի հեռուստատեսային դեմքեր
Կատեգորիա:Նորաձևության դիզայներներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի մոդելներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի ռոք երգչուհիներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի արվեստագետներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի պրոդյուսերներ
Got to Be There

Got to Be There-ը Մայքլ Ջեքսոնի առաջին սոլո ստուդիական ալբոմն էր, որը թողարկել է Motown Records-ը 1972 թվականի հունվարի 24-ին։ Այն ներառում է նույնանուն երգը, որը թողարկվել է 1971 թվականի հոկտեմբերի 7-ին իբրև Մայքլի առաջին սոլո սինգլ։ Ալբոմը աշխարհում վաճառվել է ավելի քան 5 միլիոն օրինակով։ 2009 թվականին ալբոմը վերաթողարկվել է 3 սկավառականի հավաքածուի տեսքով, Hello World: The Motown Solo Collection անվանումով։

## Տեղեկություններ ալբոմի մասին
Ալբոմը գրավել է Billboard 200-ի 14-րդ տեղը և US R&B album chart-ի 3-րդ տեղը։

'Rolling Stone'' (12/7/72, էջ.68) - "...քաղցր հուզիչ ձայնով...անմեղ և պրոֆեսիոնալ...հետաքրքիր և անգերազանցելի.."

## Երգացանկ

## Աղբյուրներ

Կատեգորիա:Անգլալեզու ալբոմներ
Կատեգորիա:Մայքլ Ջեքսոնի ալբոմներ
Կատեգորիա:1972 ալբոմներ
Նիդերլանդական Անտիլներ

**Նիդերլանդական Անտիլներ** (), նախկին ինքնավարություն (մինչ 2010 թվականի հոկտեմբերի 10-ը) Նիդերլանդների Թագավորության կազմում, աշխարհագրորեն կազմված երկու կղզեխմբից՝ Կարիբյան ծովում գտնվող Փոքր Անտիլյան կղզիների կազմում։

## Աշխարհագրություն
Երեք խոշոր կղզիներից՝ Արուբայից, Կյուրասաոյից և Բոնեյրեից կազմված կղզախումբը տեղակայված է Փոքր Անտիլյան կղզիների հարավային մասում, Վենեսուելայի ափի մոտ։ Ավելի փոքր կղզիներից՝ Սինտ Մաարտենից, Սինտ Էվստատիուսից և Սաբայից կազմված խումբը գտնվում է կղզեխմբի հյուսիսային մասում, գլխավոր կղզիներից մոտավորապես 1000 կմ հեռավորության վրա։

Սինտ Էվստատիուսն արևելքում ծովով սահմանակցում է Սենտ Քիթս և Նևիս պետության, Սինտ Մաարտենը ցամաքով սահմանակցում է Ֆրանսիայի անդրծովյան համայնքի՝ Սեն Մարտենի, հարավ-արևմուտքում ծովով սահմանակցում է բրիտանական Անգիլիա անդրծովյան տարածքի, հարավ-արևելքում՝ ֆրանսիական անդրծովյան Սեն Բարթելմիի համայնքի հետ։

**Արուբան** 1986 թվականի հունվարի 1-ին դուրս եկավ Նիդերլանդական Անտիլյան կղզիների կազմից՝ դառնալով ինքնավար պետություն Նիդերլանդների թագավորության կազմում։ 2010 թվականի հոկտեմբերի 10-ին Նիդերլանդական Անտիլյան կղզիների սահմանադրական բերափոխումների արդյունքում Կյուրասաոն և Սինտ Մաարտենը նույնպես դարձան ինքնավար պետություններ Նիդերլանդների Թագավորության կազմում, նույն ժամանակ Բոնայրեն, Սինտ Էվստատիուսը և Սաբան դարձան Թագավորության հատուկ համայնքներ։

Նիդերլանդական Անտիլների ընդհանուր տարածքը (առանց Արուբայի) կազմում է 800 կմ² տարածք, բնակչությունը՝ 225 հազար (2008)։ Վարչական կենտրոնը Կյուրասո կղզում գտնվող Վիլեմստադ քաղաքն է։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Կղզի պետություններ
Կատեգորիա:Կարիբյան ծովի կղզիներ
Կատեգորիա:Անգլիախոս երկրներ և տարածքներ
Կատեգորիա:Հոլանդախոս երկրներ և տարածքներ
Կատեգորիա:Եվրոպական միության հատուկ տարածքներ
Հենրի Մորլի

**Հենրի Ֆորստեր Մորլի** (, ), անգլիացի գրող և գրականագետ։

Հենրի Մորլին «Անգլիացի գրողներ» անգլիական գրականության տասհատորյա կոթողային պատմության հեղինակն է։

## Աղբյուրներ

Կատեգորիա:Անգլիացի արձակագիրներ
Կատեգորիա:Անգլիացի բժիշկներ
Կատեգորիա:Անգլիացի գրականագետներ
Կատեգորիա:Անգլիացի գրողներ
Կատեգորիա:Անգլիացի լրագրողներ
Ben

***Ben***-ը ամերիկացի աշխարհահռչակ երգիչ Մայքլ Ջեքսոնի 2-րդ սոլո ստուդիական ալբոմն է, թողարկվել է 1972 թվականի օգոստոս ամսին, աշխարհում վաճառվել է ավելի քան 5 միլիոն օրինակով։ Նույնանուն Ben սինգլը վաճառվել է 1 միլիոն օրնակով և դարձավ Ջեքսոնի US #1-ը։ Ալբոմը վերաթողարկվել է 2009 թվականին, *[[Hello World: The Motown Solo Collection]]* եռահատոր հավաքածուի ներքո։

## Տեղեկություններ

"Ben"-ը դեռահաս Մայքլի առաջին համար մեկ երգն է Motown լեյբլի համար 1972 թվականին։ Երգը հնչել է 1972 նույնանուն ֆիլմում, և մեկ շաբաթ գլխավորել է Մեծ Բրիտանիայի փոփ հիթ շքերթները։ Ինչպես նաև հասել է առաջին հորիզոնականի ավստրալիական հիթ շքերթներում, ավելի ուշ ԱՄՆ-ի փոփ հիթ շքերթում հասել է 7-րդ հորիզոնականի։

Այս երգը Ջեքսոնի առաջին երգն էր, որ Մեծ Բրիտանիայում հասել է առաջին հորիզոնականի։ Ավելի ուշ երգը հաղթել է Golden Globe մրցանակաբաշխությանը և նոմինացվել է Օսկարի։

Պլանավորվում էր, որ "Everybody's Somebody's Fool" երգը պետք է թողարկվեր որպես 2-րդ սինգլ, սակայն անհայտ պատճառներով այն չթողարկվեց։

## Երգացանկ

## Աղբյուրներ

Կատեգորիա:Մայքլ Ջեքսոնի ալբոմներ
Կատեգորիա:1972 ալբոմներ
Նշան Մուրադյան

**Նշան Հակոբի Մուրադյան** ([), հայ գրականագետ, քննադատ, բանասիրական գիտությունների դոկտոր, ԽՍՀՄ գրողների միության անդամ 1943 թվականից։

## Կենսագրություն
Ծնվել է Էջմիածնի գավառի (այժմ Արմավիրի մարզի) Մարգարա գյուղում։ 1926 թվականին ավարտել է Երևանի Կրուպսկայայի անվան կենտրոնական ցուցադրական դպրոցը։ 1929-1932 թթ. որպես հայոց լեզվի ուսուցիչ աշխատել է Վարդենիսի և Գավառի շրջանի դպրոցներում։ 1933-1945 թթ. աշխատել է Երևանի գրական թանգարանում որպես գիտաշխատող, 1947-1953 թթ.՝ Երևանի Գաբրիել Սունդուկյանի անվան թատրոնում որպես գրական բաժնի վարիչ, ապա Հայֆիլմ կինոստուդիայում որպես խմբագիր։ 1944 թվականին ավարտել է (էքստեռն) Երևանի Խաչատուր Աբովյանի անվան հայկական մանկավարժական ինստիտուտը։ 1965 թվականին «Հովհաննես Հովհաննիսյանի արվեստը» թեմայով դիսերտացիա է պաշտպանել և ստացել բանասիրական գիտությունների թեկնածուի աստիճան։ 1967-1982 թթ. աշխատել է ՀԽՍՀ ԳԱ արվեստի ինստիտուտում որպես ավագ գիտաշխատող։ Մասնակցել է Միքայել Նալբանդյանի երկերի լիակատար ժողովածուի (1940-1947) և Հովհաննես Հովհաննիսյանի երկերի լիակատար ժողովածուի (1964-1968) ակադեմիական հրատարակություններին։ 1976 թվականին «Աբովյանի պոետիկան» թեմայով դիսերտացիա է պաշտպանել և ստացել բանասիրական գիտությունների դոկտորի աստիճան։ Մահացել է Սևանում, թաղվել է Երևանում։

## Ն. Մուրադյանի երկերի մատենագրություն
* Միքայել Նալբանդյան, Երևան, ՀԽՍՀ ԳԱ, 1954, 148 էջ։
* Արմեն Արմենյան, Երևան, Հայկական թատերական ընկերություն, 1959, 119 էջ։
* Հովհաննես Հովհաննիսյանի արվեստը, Երևան, ՀԽՍՀ ԳԱ, 1964, 198 էջ։
* Հայ նոր գրականության պատմություն, հատոր 4 (հատորի «Հովհաննես Հովհաննիսյան» գլուխը գրել է Ն. Մուրադյանը), Երևան, ՀԽՍՀ ԳԱ, 1972, 776 էջ։
* Աբովյանի պոետիկան, Երևան, «Սովետական գրող», 1979, 396 էջ։
* Նալբանդյան, կյանքը և գործը, Երևան, «Գիտելիք», 1980, 40 էջ։
* Շեքսպիրի կյանքը, Երևան, «Սովետական գրող», 1986, 100 էջ։

## Աղբյուրներ

## Արտաքին հղումներ
* Նշան Մուրադյան. Գրի Մշակն ու զգայուն հոգին

Կատեգորիա:Բանասիրական գիտությունների դոկտորներ
Կատեգորիա:Հայ գրականագետներ
Կատեգորիա:Հայ քննադատներ
Կատեգորիա:Նուբարաշենի գերեզմանատանը թաղվածներ
Forever, Michael

**«Forever, Michael»** (*«Մայքլ ընդմիշտ»*) - ը ամերիկացի փոփ երգիչ Մայքլ Ջեքսոնի 4-րդ սոլո ստուդիական ալբոմն է։ Ալբոմը թողարկվել է 1975 թվականի հունվարի 16-ին Motown լեյբլի կողմից։ Ամբողջ աշխարհում ալբոմը վաճառվել է ավելի քան 1.5 միլիոն օրինակով։ Երգերի ընդհանուր տևողությունը կազմում է 32։48 րոպե։ Ալբոմի մեջ ներառվեցին 10 երգ, այն վերարթողարկվել է 2009 թվականին «Hello World: The Motown Solo Collection» եռահատորի շրջանակներում։

## Տեղեկություններ
Այս ալբոմը դարձավ Մայքլի 4-րդ սոլո ստուդիական ալբոմը և վերջինը որը թողարկվեց Motown լեյբլի կողմից, քանզի Մայքլը և նրա եղբայրները կնքեցին պայմանագիր CBS Records-ի հետ, ալբոմի թողարկումից մեկ տարի անց։ Այս ալբոմը ցուցադրեց 16-ամյա դեռահաս Մայքլի երաժշտական ոճի փոփոխումը։ Երաժշտությունը ավելի հարթ էր, այն բխում էր հոգուց, այս ոճում Մայքլը շարունակեց և պահապանեց իր ապագա ալբոմներում, որոնք թողարկվեցին Epic Records-ի կողմից։

Երգերի մեծամասնությունը ձայնագրվել էին 1974ո-ին, և ի սկզբանե ալբոմը պեստք է թողարկվեր նույն թվականին։ Սակայն The Jackson 5-ի հիթ դարձած «Dancing Machine» երգի պատճառով ալբոմի թողարկումը հետաձգվեց մինչև որ կրքերը այդ երգի շուրջ չթուլացան։

Ալբոմը օգնեց ՄԱյքլին վերադառնալ թոփ 40։ Դրան նաև նպաստեց «We’re Almost There» և «Just a Little Bit of You» սինգլները, որոնք գրել էին Էդդի և Բրայան Հոլլան եղբայրները։

1991 թվականին Motown լեյբլը թողարկեց «One Day in Your Life» սինգլը, «One Day in Your Life» հավաքածուի հետ միասին։ Սինգլը դարձավ համար մեկԲրիտանիայում, և այնտեղ էլ ամենաշատ վաճառվող սինգլների ցուցակում զբաղեցրեց 6-րդ տեղը։

Սա Մայքլի միակ ալբոմն էր, որը չէր պարունակում ալբոմի անվանը համանուն երգ։

## Երգացանկ

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:1975 ալբոմներ
Կատեգորիա:Մայքլ Ջեքսոնի ալբոմներ
Ումար Ֆարուկ Աբդուլմութալաբ

**Ումար Ֆարուկ Աբդուլմութալաբը** (), Նիգերիայի քաղաքացի է, որը համաշխարհային հռչակ ձեռք բերեց անհաջող ահաբեկչական ակցիայի շնորհիվ, երբ նա փորձ կատարեց պայթեցնել ամերիկյան օդանավ՝ ուղևորների հետ միասին։

## Կենսագրություն
Ումար Աբդուլմութալաբը ծնվել է Լագոսում, մուսուլմանական բարեկեցիկ ընտանիքում։ Հայրը՝ Ալհաջի Ումարու Մութալաբը Նիգերիայի խոշորագույն բանկերից մեկի տնօրեն է եղել։ Ումար Աբդուլմութալաբը որակյալ կրթություն է ստացել հայրենիքում, Լոնդոնում և Դուբայում։ Ճանապարհորդել է արաբական երկրներ, այդ թվում՝ Եմեն, որտեղ սերտ կապեր է հաստատել ծայրահեղ իսլամիստների հետ և անդամագրվել Ալ-Կաիդայի շարքերը։ Եմենում նույնպես անցել է զինավարժություններ և ահաբեկչական գործողությունների պատրաստություն, ինչպես նաև ստացել ցուցմունքներ՝ նախապատրաստվող ակտի վերաբերյալ։

## Ահաբեկչական ակտը
Չնայած բազմաթիվ նախազգուշացումներին և Աբդուլմութալաբի՝ մի շարք «սև ցուցակներում» գրանցված լինելու փաստին, նույնիսկ չնայած իր հոր կողմից բարձրացված ահազանգին, նրան այնուամենայնիվ հաջողվեց առանց դժվարությունների ստանալ ԱՄՆ մուտքի վիզա, ինչպես նաև գնել Ամստերդամ - Դետրոյտ օդային երթուղու տոմս։ Երևի պատահական չէր, որ մասսայական սպանությունը ծրագրված էր հենց դեկտեմբերի 25-ի համար, երբ Արևմուտքում նշվում է Սուրբ Ծնունդը։ Այդ օրը Աբդուլմութալաբը Ամստերդամում նստեց Դետրոյտ ուղղվող Նորթվեսթ Էրլայնզ (*Northwest Airlines*) ամերիկյան ավիաուղիների օդանավ, հաջողացնելով իր հետ անցկացնել պայթուցիկ նյութեր, որոնք նա թաքցրել էր իր կիսավարտիքում՝ ամորձիքների տակ։ Այդ պայթուցիկ նյութերը ԱՄՆ դատախազությունը որակավորել է որպես «զանգվածային ոչնչացման զենք»։

Աբդուլմութալաբի նպատակն էր օդում պաութեցնել օդանավը և նրա մեջ գտնվողներին (289 մարդ)։ Դետրոյտի Մետրո օդանավակայանում վայրէջք կատարելուց մոտ մեկ ժամ առաջ նա կատարեց ինքնասարք ռմբի անդրպայթյունի փորձը, որը սակայն տեխնիկական ինչ-ինչ պատճառներով չհաջողվեց ի կատար ածել։ Պայթյունի փոխարեն ինքնաթիռի սալոնի այն մասում, որտեղ նստած էր Աբդուլմութալաբը, կրակ բռնկվեց։ Ուղևորներին և աշխատող անձնակազմի անդամներին հաջողվեց հաղթահարել և ընկճել ահաբեկչին և մարել օդանավում սկսված հրդեհը և Աբդուլմութալաբի բռնկված շորերը։

## Ձերբակալում
Վայրէջք կատարելուց հետո Աբդուլմութալաբը հանձնվեց ֆեդերալ օրինապահ մարմիններին։ Այժմ նա ձերբակալված է և գտնվում է կալանքի տակ՝ Միչիգանի ֆեդերալ բանտերից մեկում։

Ու. Աբդուլմութալաբի դեմ ԱՄՆ Ֆեդերալ դատարանում հարուցված է քրեական գործ, բաղկացած ԱՄՆ Ֆեդերալ քրեական օրենսգրքի 6 հոդվածներ խախտելու մեղադրականից, որոնցից մեկն է զանգվածային սպանության փորձի մեղադրանքը (այստեղ՝ ատենակալների խորհրդի մեղադրականը)։ Աբդուլմութալաբը դատվելու է քաղաքացիական դատարանում, երդվյալ ատենակալների կողմից։ Եթե նրա դեմ հարուցված մեղադրանքներն ապացուցվեն, իրեն սպասում է ցմահ բանտարկություն։

Կատեգորիա:Ալ-Կաիդա
Կատեգորիա:Լագոս քաղաքում ծնվածներ
The Best of Michael Jackson

***The Best of Michael Jackson***-ն հավաքածու է, աշխարհում վաճառվել է 2,4 մլն. օրինակ։
## Երգացանկ
ԱՄՆ

# "Got To Be There"
# "Ben"
# "With a Child's Heart"
# "Happy" (love theme from **[[Lady Sings the Blues]]**)
# "One Day in Your Life"
# "I Wanna Be Where You Are"
# "Rockin' Robin"
# "We're Almost There"
# "Morning Glow"
# "Music and Me"

Բրիտանիա

# "Got To Be There"
# "Ain't No Sunshine"
# "My Girl"
# "Ben" [Theme From: Ben Hur]
# "Greatest Show On Earth"
# "I Wanna Be Where You Are"
# "Happy"
# "Rockin' Robin"
# "Just A Little Bit Of You"
# "One Day In Your Life"
# "Music And Me"
# "In Our Small Way"
# "We're Almost There"
# "Morning Glow"

## Աղբյուրներ

Կատեգորիա:Ամերիկյան ալբոմներ
Կատեգորիա:Մայքլ Ջեքսոնի հավաքածուներ
Կատեգորիա:1975 ալբոմներ
Խաչիկ Մուրադով

**Խաչիկ Շաբաբի Մուրադով** (), հայաստանցի քուրդ բանաստեղծ, թարգմանիչ, ԽՍՀՄ գրողների միության անդամ 1945 թվականից։ ԽՄԿԿ անդամ 1955 թվականից։ Գրական անունը **Կաչախե Մրադ**։

## Կենսագրություն
Ծնվել է Արևմտյան Հայաստանի Կարս քաղաքում։ 1938 թվականին ավարտել է Երևանի ռուսական մանկավարժական ինստիտուտը։ 1939-1958 թվականներին ծառայել է խորհրդային բանակում, մասնակցել Հայրենական մեծ պատերազմին։ 1959-1960 թվականներին աշխատել է Երևանի հեռուստատեսության և ռադիոյի քրդերեն հաղորդումների խմբագրությունում; 1960-1973 թվականներին «Ռյա թազա» քրդերեն թերթի պատասխանատու քարտուղարն էր, 1974-1979 թվականներին՝ նույն թերթի խմբագրի տեղակալը։ 1966 թվականին ավարտել է Երևանի հեռակա մանկավարժական ինստիտուտի բանասիրական ֆակուլտետը։

Քրդերեն առանձին գրքով լույս է տեսել նրա «Հեքիաթ Միրզա Մահմուդի մասին» (Թիֆլիս, 1954), «Կանթեղ» (Երևան, 1959), «Գյուլփերի» (Երևան, 1962), «Նոր գարուն» (Երևան, 1965), «Չորրորդ քայլ» (Երևան, 1972)։

Միրոե Ասադի հեղինակակցությամբ դասագրքեր է կազմել քրդական դպրոցի համար։

Ռուսերենից քրդերեն է թարգմանել Լև Տոլստոյի «Կովկասի գերին», Ալեքսանդր Պուշկինի «Ոսկե ձկնիկը», Միխայիլ Լերմոնտովի «Պոետի մահը» և այլ գործեր։ Քրդերեն է թարգմանել նաև հայ գրողների մի շարք գործեր։
 
Մահացել է 1979 թվականի դեկտեմբերի 4-ին։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:1914 ծնունդներ
Կատեգորիա:1979 մահեր
Կատեգորիա:Գրական կեղծանուններով հայտնի հեղինակներ
Կատեգորիա:ԵՊԼՀ շրջանավարտներ
Կատեգորիա:Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի մասնակիցներ
Կատեգորիա:ԽՄԿԿ անդամներ
Կատեգորիա:ԽՍՀՄ գրողների միության անդամներ
Կատեգորիա:Կարս քաղաքում ծնվածներ
Կատեգորիա:Քուրդ բանաստեղծներ
Կատեգորիա:Քուրդ թարգմանիչներ
Music & Me

**Music & Me** (*«Երգը և ես»*), Մայքլի 3-րդ սոլո ստուդիական ալբոմն է։ Այն թողարկվել է 1973 թվականին Motown լեյբլի կողմից և վաճառվել է 2 միլիոն օրինակով ամբողջ աշխարհում։ Ալբոմը վերաթողարկվել է 2009 թվականին «Hello World: The Motown Solo Collection» եռահատորի շրջանակներում։

## Տեղեկություններ
Ալբոմը թողարկվել էր ծանր անցումային շրջանում, որն առաջացել էր ձայնի վոկալային փոփոխման և երաժշտական ժանրի փոփոխության պատճառով։ Motown-նից օգնականների շնորհիվ (Սթիվի Ուանդեր, Մարվին Գեյ) Մայքլը ցանկանում էր ալբոմում ներառել իր սեփական երգերը, սակայն լեյբլը չթույլատրեց։

Չնայած նրան, որ Մայքլն ալբոմի շապիկին կիթառը ձեռքերում է պահում, նա այդ ալբոմում ընդհանրապես չի մասնակցել գործիքավորմանը։ Քիչ էր այն, որ Մայքլը ընդհանրապես չէր նվագում կիթառով, ինչը գաղտնիք չէր, նա համարում էր, որ այդ նկարը կարող է վատ ազդեցություն ունենալ իր հեղինակության վրա։ Մայքլը դա պատմել էր հորը, ով էլ օգնեց իրեն խզել պայմանագիրը Motown-ի հետ և կնքել ավելի շահույթաբեր պայմանագիր Epic Records-ի հետ։

Քանզի Մայքլը գտնվում էր համաշխարհային շրջագայության մեջ Jackson 5 խմբի կազմում, ալբոմի փիառը սահմանափակ էր։ ԱՄՆ-ում թողարկված «With a Child’s Heart» սինգլը գրավեց 14-րդ տեղը «Hot R&B/Hip-Hop Songs» հիթ-շքերթում և «Billboard Hot 100»-ում 50-րդ տեղը։ «Music and Me» և «Morning Glow» երգերը թողարկվեցին իբրև սինգլ Մեծ Բրիտանիայում, սակայն տեղի հիթ-շքերթներում չհայտնվեցին։ «Too Young» երգը թողարկվել է իբրև սինգլ Իտալիայում, այն ժամանակ, երբ «Happy» երգը սինգլի տեսքով թողարկվեց Ավստրալիայում, իսկ «Doggin' Around» սինգլը թողարկվել էր սահմանափակ քանակով Նիդեռլանդներում։ Ալբոմի թողարկումից 10 տարի անց «Happy» երգը թողարկից սինգլ տարբերակով Մեծ Բրիտանիայում, «Motown’s 18 Greatest Hits» հավաքածուի առաջխաղացման նպատակով։.

Նախոր ալբոմի վրա՝ «Forever, Michael», Ջեքսոնը աշխատում էր 2 տարի և այն կենտրոնացված էր Մայքլի հասունացող վոկալի վրա։

## Երգացանկ

## Աղբյուրներ

Կատեգորիա:Մայքլ Ջեքսոնի ալբոմներ
Կատեգորիա:1973 ալբոմներ
Ատոմական ուժային մանրադիտակ

**Ատոմական ուժային մանրադիտակը** (ԱՈՒՄ) շատ բարձր լուծելիության մանրադիտակ է, որը ի վիճակի է տարալուծել 1 նանոմետրից փոքր օբյեկտներ, մոտ 1000 անգամ ավելի լավ քան սովորական լուսային մանրադիտակները։ ԱՈՒՄ-ը տրամաբանական զարգացումն էր Սքանավորող Թունելային Մանրադիտակի, որը ստեղծվել էր Գերդ Բիննիգի և Հայնրիխ Ռոհրերի կողմից 1980-ականների սկզբին և որի համար նրանք 1986 թվականին արժանացան Նոբելյան մրցանակի։ Ներկայումս ԱՈՒՄ-ը հանդիսանում է նանոտեխնոլոգիայում ամենաառաջնային ու կիրառելի գործիքներից մեկը։ Ի տարբերություն օպտիկական մանրադիտակների ինֆորմացիան հավաքվում է ոչ թե «տեսնելու» այլ «զգալու» սկզբունքի վրա։ Նանոմետրիկ չափսերի զննող տարրը (զննիչ, անգլ. tip in cantilever)փոխազդում է մակերևույթի հետ շոշափելով այն և այդպիսով գրանցում է մակերևույթի տոպոգրաֆիան։ Զննիչի ատոմական ճշգրտությամբ շարժումը կարգավորվում է պիեզոէլեկտիկ տարրերի միջոցով։

ԱՈՒՄ ունի երեք հիմանկան հնարավորություն՝ ուժի չափում, մակերևութային (տոպոգրաֆիկ) պատկերում և մանիպուլյացիա։ Ուժի չափման դեպքում, ԱՈՒՄ-ը կարող է չափել զննիչի և նմուշի միջև ուժը՝ որպես դրանց փոխադարձ ազդեցության ֆունկցիա։ Այն կարող է կիրառվել ուժային սպեկտրոսկոպիա իրականացնելու միջոցով նմուշի մեխանիկական հատկությունները որոշելու համար։ Օրինակ կարող է լինել նմուշի Յունգի մոդուլի օրինակը՝ որպես կոշտության չափանիշ։ Պատկերման ժամանակ, զննիչի ռեակցիան նմուշի կողմից ազդող ուժին կարող է օգտագործվել՝ մեծ լուծելիության եռաչափ տարածական եզրային պատկերներ ստանալու համար։

Կատեգորիա:Նանոտեխնոլոգիա
Կատեգորիա:Նորագույն տեխնոլոգիաներ
Կատեգորիա:Տեսածրող մխանային մանրադիտում
Կատեգորիա:Ամերիկյան հայտնագործություններ
Գրիգոր Յաղջյան

**Գրիգոր Վարդանի Յաղջյան** (), հայ դրամատուրգ, ՀԽՍՀ վաստակավոր արտիստ (1954), ԽՍՀՄ գրողների միության անդամ 1953 թվականից։

## Կենսագրություն
Ծնվել է Ալեքսանդրապոլ (այժմ՝ Գյումրի) քաղաքում։ 1931-1934 թվականներին խաղացել է Լենինականի դրամատիկական, 1936-1940 թվականներին՝ Կիրովականի, 1944 - 1947 թվականներին՝ Ստեփանավանի թատրոններում։ 1959 թվականին ավարտել է ԽՍՀՄ գրողների միությանը առընթեր գրական բարձրագույն դասընթացները (Մոսկվա)։ 1966-1982 թվականներին եղել է Երևանի դրամատիկական թատրոնի գրական բաժնի վարիչը։

Անդրկովկասի հայկական թատրոնները բեմադրել են նրա «Զոյա» (1942), «Ոսկի քաղաք» (1951), «Կյանքի շեմին» (1954), «Գարնան շունչը» (1956), «Գիշերային հրաշք» (1957), «Վաճառված տուն» (1949) պիեսները։ 1959 թվականին Մոսկվայի Լենինյան կոմերտմիության անվան թատրոնում բեմադրվել է նրա պիեսը։

1941 թվականին նկարահանվել է «Սովետական լեզվի դասընթաց» կարճամետրաժ ֆիլմում։ 
Մահացել է Երևանում։

## Գ. Յաղջյանի երկերի մատենագրություն
* Պիեսների ժողովածու (գրքի մեջ տեղ է գտել նաև Գ. Յաղջյանի «Չնախատեսված հանգամանք» պիեսը), Երևան, ժողստեղծագործության հանրապետական տուն, 1955, 167 էջ։
* Նրա նախագահը (կոմեդիա), Երևան, ժողստեղծագործության հանրապետական տուն, 1955, 48 էջ։
* Մոլորություն (պիես), Երևան, ժողստեղծագործության հանրապետական տուն, 1956, 48 էջ։
* Արևածագին (պիես), Երևան, ժողստեղծագործության հանրապետական տուն, 1957, 47 էջ։
* Ինտերմեդիաներ, Երևան, ժողստեղծագործության, հանրապետական տուն, 1958, 16 էջ։
* Պիոներական էստրադա։ Նյութեր պիոներ-դպրոցականների ինքնագործ խմբակների համար (ժողովածուում գործ ունի նաև Գ. Յաղջյանը), Երևան, Հայպետուսմանկհրատ, 1959, 215 էջ։
* Արայիկը կազդուրվում է, Երևան, «Հայաստան», 1970, 92 էջ։
* Կյանքի իրավունք (պիեսներ), Երևան, «Սովետական գրող», 1978, 352 էջ։
* Մարդը հեշտ չի ծնվում (վեպ), Երևան, «Սովետական գրող», 1982, 400 էջ։

### Մամուլ
* Մտորումներ «ամենադժվար ժանրի» շուրջ։ «Գրական թերթ», 1965, № 2:

## Աղբյուրներ

Կատեգորիա:20-րդ դարի արևելահայ արձակագիրներ
Կատեգորիա:20-րդ դարի արևելահայ դրամատուրգներ
Կատեգորիա:ԽՍՀՄ գրողների միության անդամներ
Կատեգորիա:Հայ դերասաններ
Էդմունդ Ուիլյամ Գոսսե

**Էդմունդ Ուիլյամ Գոսսե** (Edmund William Gosse, ), անգլիացի բանաստեղծ և գրականագետ, անգլիական գրականության վերաբերող բազմաթիվ աշխատությունների հեղինակ. առաջիններից մեկն էր, որ իր հայրենակիցներին է ներկայացրել նորագույն սկանդինայան հեղինակներին (Սթրինդբերգ, Իբսեն)։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:20-րդ դարի բանաստեղծներ
Կատեգորիա:Անգլիացի արվեստագետներ
Կատեգորիա:Անգլիացի բանաստեղծներ
Կատեգորիա:Անգլիացի գրականագետներ
Կատեգորիա:Անգլիացի գրաքննադատներ
Կատեգորիա:Անգլիացի թարգմանիչներ
Կատեգորիա:Անգլիացի պատմաբաններ
Կատեգորիա:Բաղնիքի շքանշանի ասպետներ
Կատեգորիա:Գրաքննադատներ
Գվադելուպա

**Գվադելուպա** (), Ֆրանսիայի անդրծովյան դեպարտամենտ Վեսթ Ինդիայում, Կարիբյան ծովի արևելյան մասում։ Տարածքը 1,628 կմ² է։ Կազմի մեջ են մտնում Գվադելուպ գլխավոր կղզին և Մարի Գալանտ, Դեզիբադ, Լը Սենտ, Սեն Բարտելմի, Պտիտ Տեր մանր կղզիներն ու Սեն Մարտեն կղզու հյուսիսային մասը (հարավային մասը պատկանում է Նիդերլանդներին)։

Հայտնաբերել է Քրիստափոր Կոլումբոսը, 1493 թվականին։

Գլխավորապես բնակվում են մուլատներ և սևամորթներ։ Տնտեսության հիմքը շաքարեղեգի, բանանի մշակությունն է։ Վարչական կենտրոնը Բաս Տերն է, գլխավոր առևտրական կենտրոնն ու նավահանգիստը՝ Պուենտա-պիտրը։

## Աշխարհագրություն
Գվադելուպան կազմված է երկու մոտ նույն չափ ունեցող կղզիներից, որոնք բաժանվում են նեղուցով:Արևմտյան մասը Բաս-Տերը ֆրանսերենից թարգմանաբար նշանակում է «ներքև»:Այդտեղ է գտնվում Փոքր Անտիլյան կղզնիների ամենաբարձր կետը Սուֆրիեր հրաբուխը (1467մ):Գրանդ-Տեր կղզին հարթավայրային է մաքսիմալ բարձրությունը 130 մետր է։

## Պատմություն
1635 թվականին Գվադելուպան զավթել են ֆրանսիացիները. 1674 թվականին հայտարարել են ֆրանսիական տիրույթ։ Մինչ 1816 թվականը Գվադելուպայի համար պայքար է գնացել Ֆրանսիայի և Մեծ Բրիտանիայի միջև։ 1946 թվականին ստավել է Ֆրանսիայի «անդրծովյան դեպարտամենտի» ստատուս։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Կարիբյան ավազանի երկրներ
Կատեգորիա:Կղզի պետություններ
Կատեգորիա:Ֆրանկոֆոնիայի միջազգային կազմակերպության անդամ երկրներ
Կատեգորիա:Ֆրանսախոս երկրներ
Կատեգորիա:Ֆրանսիայի երկրամասեր
Մնացական Նահապետյան

**Մնացական Հովհաննեսի Նահապետյան** (), հայ գրականագետ, բանասիրական գիտությունների թեկնածու, ՀԽՍՀ մշակույթի վաստակավոր գործիչ (1973), ԽՍՀՄ գրողների միության անդամ 1956 թվականից։ ԽՄԿԿ անդամ 1931 թվականից Կրել է նաև *Արճեշենց Քաջբերունի* գրական անունը։

## Կենսագրություն
Ծնվել է Արևմտյան Հայաստանի Վասպուրական աշխարհի Արճեշ քաղաքին մերձ Գանձակ գյուղում։ Մեծ եղեռնի տարիներին նրանց բնահան եղած ընտանիքը բնակություն է հաստատել Կոտայքի շրջանի Ողջաբերդ գյուղում։ 1931 թվականին ավարտել է Երևանի քաղլուսվարական տեխնիկումը, 1940 թվականին՝ Երևանի մանկավարժական ինստիտուտի լեզվագրական ֆակուլտետը։ Սովորել և ավարտել է նաև նույն ինստիտուտի ասպիրանտուրան։ 1931-1936 թվականներին Գորիսում, Հոկտեմբերյանում և Երևանում աշխատել է որպես կոմերտմիության շրջկոմի քարտուղար։ 1937 թվականին եղել է «Ավանգարդ» թերթի խմբագիրը, 1938-1939 թվականներին՝ ՀԿԿ Երևանի Սպանդարյանի կուսշրջկոմի քարտուղար։ 1941-1945 թվականներին ծառայել է խորհրդային բանակում, մասնակցել Հայրենական մեծ պատերազմին։ 1945 թվականից դասախոսել է Երևանի բարձրագույն ուսումնական հաստատություններում։ 1948 թվականին «Նաիրի Զարյանի ստեղծագործությունը» թեմայով դիսերտացիա է պաշտպանել և ստացել բանասիրական թեկնածուի աստիճան։ 1959-1961 թվականներին ՀԽՍՀ Մինիստրների խորհրդի բարձրագույն և միջնակարգ մասնագիտական կրթության կոմիտեի բուհերի վարչության պետն էր, 1961-1965 թվականներին՝ Երևանի Վ. Բրյուսովի անվան ռուսաց և օտար լեզուների մանկավարժական ինստիտուտի ռեկտորը, 1966-1971 թվականներին՝ ՀԽՍՀ ԳԱ Մ. Աբեղյանի անվան գրականության ինստիտուտի տնօրենի տեղակալը, 1971-1974 թվականներին «Լույս» հրատարակչության տնօրենը, 1974-1977 թվականներին՝ ՀԽՍՀ լուսավորության մինիստրության մանկավարժական գիտությունների գիտահետազոտական ինստիտուտի տնօրենը։ Մահացել է Երևանում։

## Մ. Նահապետյանի երկերի մատենագրություն
* Հովհաննես Թումանյանը ժողովուրդների բարեկամության ու խաղաղության երգիչ, Երևան, ՀԽՍՀ ԳԱ, 1954, 32 էջ։
* Ավետիք Իսահակյան, Երևան, Երևանի հեռակա մանկավարժական ինստիտուտի հրատարակչություն, 1955, 36 էջ։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Բանասիրական գիտությունների թեկնածուներ
Կատեգորիա:Գրական կեղծանուններով հայտնի հեղինակներ
Կատեգորիա:Հայ գրականագետներ
Կատեգորիա:Հայ խմբագիրներ
Կատեգորիա:Հայրենական մեծ պատերազմի հայ մասնակիցներ
Մաքս Իսթմեն

**Մաքս Իսթմեն** (, ), ամերիկացի արձակագիր, բանաստեղծ, գրականագետ, լրագրող։

Հեղինակել է «Գրական գիտակցությունն ու նրա տեղը գիտության աշխարհում» (1935) աշխատությունը։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:20-րդ դարի աթեիստներ
Կատեգորիա:20-րդ դարի ամերիկացի տղամարդ գրողներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի աթեիստներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի արձակագիրներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի բանաստեղծներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի գրականագետներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի լրագրողներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի հակակոմունիստներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի սոցիալիստներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի սուֆրաժիստներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի ֆեմինիստներ
Կատեգորիա:Կոլումբիայի համալսարանի դասախոսներ
Կատեգորիա:Կոլումբիայի համալսարանի շրջանավարտներ
Կատեգորիա:Հրապարակախոսներ
Կատեգորիա:Տղամարդ ֆեմինիստներ
Վահան Հարությունյան (արվեստաբան)

**Վահան Նազարեթի Հարությունյան** (), հայ արվեստաբան, արվեստագիտության թեկնածու, պրոֆեսոր, ՀԽՍՀ արվեստի վաստակավոր գործիչ (1985), Հայաստանի նկարիչների միության անդամ, ԽՍՀՄ ժուռնալիստների միության անդամ։

## Կենսագրություն
Ծնվել է 1918 թվականի նոյեմբերի 7-ին Ալեքսանդրապոլում (Գյումրի)։ Ավարտել է Երևանի ուսուցչական ինստիտուտը (1938) և Լենինգրադի Ռեպինի անվան ինստիտուտի արվեստաբանության ֆակուլտետը (1942)։ 1943-1954 թվականներին աշխատել է Հայաստանի պետական պատկերասրահում, 1951 թվականից՝ տնօրեն, 1945-1951 թվականներին Երևանի գեղարվեստի ինստիտուտում, 1955-1961 թվականներին «Սովետական արվեստ» հանդեսում, 1960 թվականին Երևանի գեղարվեստա-թատերական ինստիտուտում, 1970-1990 թվականներին տարբեր տարիների եղել է արվեստի ամբիոնի վարիչ, 1987 թվականից՝ պրոֆեսոր։ Բազմաթիվ գիտական հոդվածների, մենագրությունների, պիեսների և սցենարների հեղինակ է։ Ռուսերենից կատարել է մի շարք պիեսների և դասագրքերի թարգմանություններ։

## Գործունեություն
Գիտական ուսումնասիրությունները նվիրված են հայ արվեստի, հատկապես՝ հայ կերպարվեստի նոր շրջանի պատմությանը, խնդիրներին, գործիչներին, հայ արվեստագիտական տերմինաբանությանը, հայ-ռուսական արվեստների փոխհարաբերությունների պատմությանը։ ՀԽՍՀ-ում առաջինն է ձեռնարկել սփյուռքահայ կերպարվեստի պատմության գիտական ուսումնասիրությունը, տպագրել հոդվածներ սփյուռքահայ արվեստագետների մասին։ 1958 թ. «Սովետահայ կերպարվեստը 1920-1925 թվականներին» մենագրության համար նրան շնորհվել է արվեստագիտության թեկնածուի աստիճան։ Մենագրություններից են «Վարդգես Սուրենյանց», Երևան, 1960, «Արձանագործ Տիգրան Դավթյան», Երևան, 1968, "Հայկական ԽՍՀ կերպարվեստը," Լենինգրադ, 1972, «Արա Սարգսյան», Երևան, 1975, «Գառզու», Երևան, 1987։ Նորովի գրել է Տիգրան Չուխաջյանի «Զեմիրե» և «Կարինե» (Լեբլեբիջի) օպերաների լիբրետոները։ Մի շարք հանրահայտ և սիրված երգերի տեքստերի հեղինակ է, որոնցից են՝ Իմ Երևան, Սիրո երգ («Առաջին սիրո երգը» կինոնկարից) Սերենադ (Երևանի սիրուն աղջիկ) Քարավան, Տավիղ, Ղափամա և ալն։

*«Սովետահայ կերպարվեստը 1920-1925 թթ.» Երևան, 1958 (մենագրություն)
*«Վարդգես Սուրենյանց» Երևան, 1961 (մենագրություն)
*«Արձանագործ Տիգրան Դավթյան» Երևան, 1968 (մենագրություն)
*«Արա Սարգսյան» Երևան, 1975 (մենագրություն)
*«Գառզու» Երևան, 1987 (մենագրություն)
*«Վարդգես Սուրենյանց» Երևան, 1960 (մենագրություն)
*«Տաթևիկ Սազանդարյան» Երևան, 1959
*«Հայկական ՍՍՀ կերպարվեստը» Լենինգրադ, 1972 (մենագրություն)
*«Հայ կերպարվեստի տերմինաբանական հարցերը» 1955
*«Լենինյան մոնումենտալ պրոպագանդան Հայաստանում» 1957
*«Մեր Ժամանակակիցը», «Լիտերատուրնայա Արմենիա» 1958
*«Միասնական, բայց ոչ միատար» «Սովետական արվեստ» 1966
*«Հայ նկարիչների անդրանիկ միավորումը»,«Սովետական արվեստ» 1956

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:1918 ծնունդներ
Կատեգորիա:1990 մահեր
Կատեգորիա:Ապրիլի 5 մահեր
Կատեգորիա:Արվեստագիտության թեկնածուներ
Կատեգորիա:Գյումրի քաղաքում ծնվածներ
Կատեգորիա:Երևան քաղաքում մահացածներ
Կատեգորիա:ԽՍՀՄ ժուռնալիստների միության անդամներ
Կատեգորիա:ՀԽՍՀ արվեստի վաստակավոր գործիչներ
Կատեգորիա:Հայ արվեստաբաններ
Կատեգորիա:Հայ պրոֆեսորներ
Կատեգորիա:Հայաստանի նկարիչների միության անդամներ
Կատեգորիա:Նոյեմբերի 7 ծնունդներ
Կատեգորիա:Ռեպինի անվան ինստիտուտի շրջանավարտներ
Անգիլիա

**Անգիլիա** (անգլերեն՝ Anguilla) կղզի Կարիբյան ծովի արևելյան մասում, Մեծ Բրիտանիայի ինքնավար անդրծովյան տարածք։ Ընկած է Պուերտո Ռիկոյից ու Վիրջինյան կղզիներից դեպի արևելք և Սեյնթ Մարտինից հյուսիս։ Մայրաքաղաքը Վալլին է։

Անգիլիա անվանումը կրող գլխավոր կղզու և մերձակա մի քանի կղզյակների ընդհանուր տարածքը 91 քառակուսի կիլոմետր է; 2018 թվականի հուլիսի տվյալներով բնակչության թվաքանակը եղել է մոտավորապես 17.400
:

Անգիլիա անվանումը, իտալերենից թարգմանած, նշանակում է *օձաձուկ* **(այդպես են կոչել՝ կղզու ձևը, ընդհանուր տեսքը նկատի առնելով։ Այդ նույն նկատառումով հաճախ կոչում են նաև *Snake Island*, այսինքն՝ Օձակղզի)։  Որոշ ուսումնասիրողներ կարծիք են հայտնել, որ կղզին Անգիլա է անվանակոչել Քրիստափոր Կոլումբոսը։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Անգիլիա
Կատեգորիա:Անգլիախոս երկրներ և տարածքներ
Կատեգորիա:Երկրներ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Կարիբյան ծովի կղզիներ
Կատեգորիա:Կղզի պետություններ
Կատեգորիա:Կղզիներ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Միացյալ Թագավորության կղզիներ
Կատեգորիա:1650 հիմնադրված պետություններ և տարածքներ
Կատեգորիա:1980 հիմնադրված պետություններ և տարածքներ
Կատեգորիա:1650 հիմնադրումներ Հյուսիսային Ամերիկայում
Կայմանյան կղզիներ

**Կայմանյան կղզիները** (անգլերեն՝ Cayman Islands), կղզեխումբ Կարիբյան ծովի հարավարևմուտքում, Վեստ Ինդիայում։ Միացյալ Թագավորության անդրծովյան տարածքն է։ Կայմանների կազմի մեջ մտնում են Մեծ Կայմանը, Փոքր Կայմանը և Կայման-Բրակը։ Վարչական կենտրոնը Ջորջթաունն է։

## Անվանում
Հայտնագործել է Քրիստափոր Կոլումբոսը 1503 թվականին և, նկատի ունենալով դրանց շուրջ լողացող բազմաթիվ խոշոր կրիաները, կղզիներն անվանել է Տորտուգաս («Կղզիներ»), բայց այդ անվանումը չամրացավ։

1530 թվականին նոր եկվորներն այստեղի իջուան խոշոր մողեսներին ընդունելով կայման կոկորդիլոսների տեղ կղզիներն անվանեցին «Կայմանյան կղզիներ»։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Անգլիախոս երկրներ և տարածքներ
Կատեգորիա:Կարիբյան ծովի կղզիներ
Կատեգորիա:Կղզի պետություններ
Կլիպպերտոն

**Կլիպպերտոն կղզին**, կամ **Կրքերի կղզին** (ֆրանսերեն՝ Île de Clipperton, կամ Île de la Passion, իսպաներեն՝ Isla Clipperton, անգլերեն՝ Clipperton Island), բուստակղզի է Խաղաղ օվկիանոսի հյուս-արևելյան մասում, դեպի արևելք Կոստա Ռիկայից։ Կղզին պատկանում է Ֆրանսիային։ Մինչև 2007 թ. փետրվարի 21-ը վարչական առումով ենթարկվում էր Ֆրանսիական Պոլինեսիային, իսկ հիմա ղեկավարվում է հենց Ֆրանսիայից։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Անմարդաբնակ կղզիներ
Կատեգորիա:Խաղաղ օվկիանոսի կղզիներ
Կատեգորիա:Կղզիներ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Օղակղզիներ
Կատեգորիա:Ֆրանսիայի կղզիներ
Նավասա կղզի

մինի|աջից|Նավասա կղզի
**Նավասա** (ֆր.՝ La Navase, հայիթերեն՝ Lanavaz կամ Lavash), կղզի Ճամայկայի նեղուցում, Կուբայում գտնվող ամերիկյան Գուանտանամո ռազմահանգրվանից մոտ 160 կմ հեռավորության վրա։ Վարչականորեն պատկանում է ԱՄՆ-ին։

Կատեգորիա:Անմարդաբնակ կղզիներ
Կատեգորիա:Կղզիներ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:ԱՄՆ-ի կղզիներ
Կատեգորիա:Կարիբյան ծովի կղզիներ
Մարտինիկա

**Մարտինիկա** (), Փոքր Անտիլյան արշիպելագ կղզյակ, որը գտնվում է Ատլանտյան օվկիանոսի Կարիբյան ծովում։ Վարչական առումով Ֆրանսիայի անդրծովյան շրջանն է։

## Աշխարհագրություն
Կղզին գտնվում է Վեստ Ինդիայի Հողմակողմ կղզիների խմբում, Ֆրանսիայի անդրծովյան դեպարտամենտ։ Բարձրությունը՝ մինչև 1397 մ (Մոնտան Պելե գործող հրաբուխ)։ Տարածությունը՝ 1,1 հազար կմ²։ Վարչական կենտրոնը և գլխավոր նավահանգիստը՝ Ֆոր դը Ֆրանս։ 1635 թվականից Ֆրանսիան սկսել է կղզու գաղութացումը, տեղացի կարիբներ հնդկացիների բնաջնջումը և Աֆրիկայից բերած ստրուկ սևամորթների բռնի բնակեցումը կղզում։ 1946 թվականին ստացել է Ֆրանսիայի «անդրծովյան դեպարտամենտի» կարգավիճակ։

## Բնակչություն

## Տնտեսություն
Տնտեսության հիմքը շաքարեղեգի, ադամաթզի, արքայախնձորի մշակությունն է։

## Ստուգաբանություն
Հայտնագործել է Ք. Կոլոմբոսը 1502 թվականին՝ Սուրբ Մարտինի կաթոլիկական տոնի օրը, և այդպիսի անունով էլ կղզին կոչվել է Մարտինիկա։

Բաժանվում է 4 օկրուգների՝

## Տես նաև
* Մոն Պելե

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Կարիբյան ավազանի երկրներ
Կատեգորիա:Կղզի պետություններ
Կատեգորիա:Մարտինիկա
Կատեգորիա:Ֆրանսախոս երկրներ
Կատեգորիա:Ֆրանսիայի երկրամասեր
Մոնտսերատ

**Մոնտսեռատը** (), Միացյալ Թագավորության անդրծովյան տարածքը, որը գտնվելով համանուն կղզու վրա՝ իր հերթին մտնում է Փոքր Անթիլյան կղզեխմբի մեջ։ Տարածքը 102 կմ² է։ Բնակչությունը՝ ։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Անգլիախոս երկրներ և տարածքներ
Կատեգորիա:Կղզի պետություններ
Սուրբ Բարդուղիմեոսի կղզի

200px|աջից
**[[Ֆրանսիա]]յի անդրծովյան համայնք Սեն Բարթելմին** (ֆրանսերեն՝ Collectivité de Saint-Barthélemy), համանուն կղզի և մի քանի կղզյակներ զբաղեցնող համայնք է Կարիբյան ծովում, Վեստ Ինդիաում։ Ստեղծվել է 2007 թվականի փետրվարի 22-ին։ Մինչև այդ տարածքը մտնում էր Ֆրանսիայի անդրծովյան Գվադելուպա դեպարտամենտի կազմի մեջ։

## Աշխարհագրություն
Սեն Բարթելմի կղզին գտնվում է Հողմակողմ կղզուց դեպի հյուսիս։ Գտնվում է 200 կմ հոռավորության վրա Գվադելուպա կղզուց, Սեն-Մարտեն կղզու հարևանությամբ։

Կղզու ափերը ժայռոտ են, շրջապատված են կորալյան խութերով և մանր կղզիներով։ Կենտրոնական հատվածը լեռնոտ է (ամենաբարձր կետ՝ 286 մ)։ Կղզում բացակայում են գետերն և գետակները:Կլիման արևադարձային է, ջերմաստիճանը համարյա անփոփոխ է։

## Պատմություն
Կղզին բացահայտել է Քրիստափոր Կոլոմբոսը 1493 թվականին։ 1648 թվականին կղզի են ներգաղթել ֆրանսիացիները։ 1784 թվականին Ֆրանսիան Սան-Բարթելմին վաճառեց շվեդներին։ 1801 թվականին կղզին գրավեցին անգլիացիները, բայց 1802 թվականին անգլիացիները կղզին վերադարձրեցին Շվեդիային։ 1847 թվականին Շվեդիայի կառավարությունը սևամորթ-ստրուկներին ազատություն տվեցին։ Նրանց մեծամասնությունը արտագաղթեցին կղզուց և ներգաղթեցին Գվադելուպա։ 1877 թվականի օգոստոսի 10_ին Փարիզում կնքված պայմանգրի համաձայն կղզին նորից անցավ Ֆրանսիային։ Շվեդիայի և Նորվեգիայի թագավոր Օսկար II կղզին վերադարձրեց 320000 ֆրանկ գումարի դիմաց։

## Բնակչություն
Կղզում 2011 թվականի տվյալներով բնակվում է 9035 մարդ։

Էթնիկ կազմը՝ եվրոպացիներ, մուլատներ, սևամորթներ, գվադելուպյան մետիսներ։

Բնակչությունը խոսում է ֆրանսերեն, կրեոլերեն, անգլերեն։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Կղզիներ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Կարիբյան ծովի կղզիներ
Կատեգորիա:Ֆրանսախոս երկրներ
Կատեգորիա:Կղզի պետություններ
Կատեգորիա:1648 հիմնադրված պետություններ և տարածքներ
Կատեգորիա:Ֆրանսիայի կղզիներ
Կատեգորիա:Ֆրանսիայի նախկին գաղութներ
Կատեգորիա:2007 հիմնադրումներ Հյուսիսային Ամերիկայում
Կատեգորիա:2007 հիմնադրումներ Ֆրանսիայում
Կատեգորիա:1878 հիմնադրումներ Հյուսիսային Ամերիկայում
Կատեգորիա:1784 հիմնադրումներ Հյուսիսային Ամերիկայում
Կատեգորիա:1648 հիմնադրումներ Հյուսիսային Ամերիկայում
Սեն Մարտեն (Ֆրանսիա)

**Սեն Մարտեն** (ֆրանսերեն՝ Collectivité de Saint-Martin), Ֆրանսիայի անդրծովյան համայնք, որն զբաղեցնում է Վեստ Ինդիայում՝ Կարիբյան ավազանում գտնվող Սուրբ Մարտինի կղզու հյուսիսային մասը և մի քանի հարակից կղզյակներ։ Զբաղեցնում է 54,39 քառակուսի կիլոմետր տարածք։ Բնակչության թվաքանակը 2014 թվականի տվյալներով եղել է 35 107: Ստեղծվել է 2007 թվականի փետրվարի 22-ին։ Մինչ այդ տարածքը մտնում էր Ֆրանսիայի անդրծովյան Գվադելուպա դեպարտամենտի կազմի մեջ։ Վարչական կենտրոնը Մարիգո բնակավայրն է։

## Պատկերասրահ

Grand Case-Catholic Church-St-Martin-France.jpg|Կաթոլիկ եկեղեցին
Saint Martin Fort Louis View 2010.jpg|Մայրաքաղաք Մարիգոն
Sea Junk (16118776997).jpg|Ծովեզրը
Pharmacie Centrale (16268554175).jpg|Մարիգոյի փողոցներից
Marigot, Saint Martin (15648526873).jpg|Մարիգոյի փողոցներից
Le West Indies Mall (6546062487).jpg|Առևտրի կենտրոնը
Marigot Market (16278947766).jpg|Շուկան
|


## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Կղզի պետություններ
Կատեգորիա:Սենթ Մարտեն
One Day in Your Life

**One Day in Your Life**- հավաքածու է, որը կազմված է այն ձայնագրություններից, որը Մայքլը արել է 15-17 տարեկան հասակում, այն թողարկվել է Motown Records-ի կողմից, 1981 թվականին։ Հավաքածուն վաճառվել է 2 միլիոն օրինակով ամբողջ աշխարհում։ Երգացանկը հիմնականում կազմված է իր Forever, Michael ստուդիական ալբոմից։ Մնացած երգերը վերցված են Jackson 5 խմբի երգացանկից։ Ավելի ուշ Motown-ը խոստովանեց, որ հավաքածուն հաջողության հասավ Մաքյլի Off the Wall ալբոմի շնորհիվ։ Գլխավոր երգը դարձավ հիթ ամբողջ աշխարհում, և հատկապես Մեծ Բրիտանիայում։
## Երգացանկ

Կատեգորիա:1981 ալբոմներ
Կատեգորիա:Անգլալեզու ալբոմներ
Կատեգորիա:Մայքլ Ջեքսոնի հավաքածուներ
Սեն Պիեռ և Միքելոն

**Սեն Պիեռ և Միքելոն** (ֆրանսերեն՝ *Saint-Pierre-et-Miquelon*), ֆրանսիական անդրծովյան համայնք Ատլանտյան օվկիանոսի մի քանի կղզյակների վրա, որոնք ընկած են կանադական Նյուֆաունդլենդ կղզուց 20 կմ դեպի հարավ՝ Կաբոտի նեղուցում։ Սեն Պիեռ և Միքելոնը միակ տարածքն է, որը մնացել է Նոր Ֆրանսիա գաղութից։ Բնակչությունը՝ ։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Ֆրանսախոս երկրներ
Կատեգորիա:Ֆրանկոֆոնիայի միջազգային կազմակերպության անդամ երկրներ
Կատեգորիա:Հյուսիսային Ատլանտյան օվկիանոսի կղզիներ
Կատեգորիա:Կղզի պետություններ
Farewell My Summer Love

**Farewell My Summer Love** (սկզբնական անվանումը Farewell My Summer Love 1984, իսկ ավելի ուշ վերաթողարկվել է Here I Am (Come and Take Me) Գերմանիայում), Մայքլ Ջեքսոնի 1973 թվականից մինչ 1975 թվականի միջև ընկած ժամանակահատվածում ձայնագրված, սակայն չթողարկված երգերի հավաքածու։ Ալբոմը թողարկել է Motown Records-ը ԱՄՆ-ում 1984 թվականի մայիսի 15-ին։

## Հիթ շքերթներ
* Farewell My Summer Love - #38 Pop Singles Chart; #37 Black Singles Chart; #7 UK Singles Chart
* Girl You're So Together - #33 Մեծ Բրիտանիա

## Երգացանկ

## Աղբյուրներ

Կատեգորիա:1984 ալբոմներ
Կատեգորիա:Ամերիկյան ալբոմներ
Կատեգորիա:Անգլալեզու ալբոմներ
Կատեգորիա:Մայքլ Ջեքսոնի հավաքածուներ
Թերքս և Քայքոս կղզիներ

**Թերքս և Քայքոս կղզիներ** (), բրիտանական անդրծովյան տարածք Կարիբյան ծովում։ 2011 թվականին ընդունված և 2012 թվականի հոկտեմբերի 15-ին ուժի մեջ մտած նոր սահմանադրությամբ ավարտվել է բրիտանական վարչակազմի եռամյա ժամանակավոր կառավարումը։ Կղզիները գտնվում են ՅՈՒՆԵՍԿՕ-ի նախնական ցանկում։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Անգլիախոս երկրներ և տարածքներ
Կատեգորիա:Համաշխարհային ժառանգության նախնական ցանկ