open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Նարեկ Աբգարյան

**Նարեկ Աբգարյան** (), հայ բռնցքամարտիկ։

## Կենսագրություն
Նարեկ Աբգարյանը ծնվել է 1992 թվականի հունվարի 6-ին, Էջմիածնում։ Սպորտով սկսել է զբաղվել 8 տարեկանից։ Նարեկը Հայաստանի բազմակի չեմպիոն է, 2008 թվականի Եվրոպայի պատանիների բրոնզե մեդալակիր է։ 2012 թվականին եղել է Եվրոպայի մինչև 22 տարեկանների բրոնզե մեդալակիր։ 2013 թվականին ՀՀ պաշտպանության նախարար Սեյրան Օհանյանի կողմից պարգևատրվել է Վազգեն Սարգսյան մեդալով։

Նարեկի հայրը զբաղվել է բռնցքամարտով, հորեղբայրը եղել է ԽՍՀՄ չեմպիոն։

Օլիմպիական ուղեգիրը նվաճել է Թուրքիայի Սամսոն քաղաքում կայացած մրցաշարի ժամանակ։ Հայ մարզիկի համար բռնցքամարտը պարզապես սպորտ չէ։ Ըստ Նարեկի՝ կյանքում ինչի հասել է բռնցքամարտի շնորհիվ է։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Բռնցքամարտիկներ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Հայ բռնցքամարտիկներ
Խմբաքանդակ՝ մարտակառքով (մ․թ․ա․ 15-14-րդ դարեր, Լճաշեն)

**Խմբաքանդակ՝ մարտակառքով**, մ․թ․ա․ 15-14-րդ դարերում Լճաշենում հայտնաբերված խմբաքանդակ, որը ներառված է Հայաստանի պատմության թանգարանի հավաքածուում 2009-442 համարի ներքո։

## Նկարագրություն
Որսի հետապնդման տեսարանով ձուլածո խմբաքանդակ է։ Քառանկյունաձև սնամեջ կոր հարթակի վրա դրված ճաղավոր անիվներով երկանիվ մարտակառք, որի թափքի վրա կիսապառկած դիրքով կանգնած են երկու զինվոր։ Նրանք կրում են կատարաձև վերնամասով սաղավարտ և զինված են դաշույնով։ Կառքը ունի թեթև թափք, ճաղավոր անիվներ (յուրաքանչյուրում՝ 6-ական ճաղ)։ Կառքին լծված զույգ ձիերը բարակիրան են, երկարադունչ, բաշերը՝ փարթամ, բարձր։ Նրանց առջևում ձողի վրա կանգնած է հալածվող որսը՝ եղջերուն, գլուխը զարդարված բազմաճյուղ եղջյուրներով։ Հարթակը սնամեջ է, եզրակողերը՝ եռանկյունաձև կտրվածքներով։ Արձանախումբը կանգնեցված է չորս սյուներից կազմված խարսխաձև հիմքով պատվանդանին։

Հորինվածքի թեման աստեղային է։ Ունենալով պաշտամունքային նշանակություն, այսպիսի քանդակները օգտագործվել են իբրև հմայական զարդ՝ կառքի ընթացքի ժամանակ իրենց զրնգոցով կատարելով չարխափան թալիսմանի դեր, միաժամանակ հանդիսացել են շտանդարտներ՝ ընդգծելով  տիրոջ հասարակական աստիճանակարգում։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* [Լճաշենի մշակույթի զարգացման հիմնական էտապները](http://hpj.asj-oa.am/780/1/65-2(95).pdf) 

## Աղբյուրներ
* Հայացք բրոնզե դարից, Ալբոմ-կատալոգ, Հայաստանի պատմության թանգարան, Երևան, 2010։ 
* Հարություն Մնացականյան, Լճաշենի մշակույթի զարգացման հիմնական էտապները, Երևան, 1968։
* Հասմիկ Իսրայելյան - Պաշտամունքն ու հավատալիքները ուշ բրոնզեդարյան Հայաստանում, Երևան, 1973։

Կատեգորիա:Հայաստանի պատմության թանգարանի նմուշներ
Կատեգորիա:Հնագիտական գտածոներ
Լեոնիդ Մարտիրոսով

**Լեոնիդ Արմենակի Մարտիրոսով** (), հայ ռազմական գործիչ, հրետանավոր։ ՀՀ բանակի գեներալ-մայոր (1996)։

## Կենսագրություն
Լեոնիդ Մարտիրոսովը ծնվել է 1939 թվականին Բաքվում։ 1961 թվականին ավարտել է Թբիլիսիի բարձրագույն հրետանային ռազմական ուսումնարանը, 1975 թվականին՝ Լենինգրադի ռազմահրետանային ակադեմիան։ 1961-1991 թվականներին ծառայել է ԽՍՀՄ ԶՈՒ Անդրկովկասյան, Միջինասիական ռազմական օկրուգներում, ԳԴՀ-ում տեղակայված ԽՍՀՄ զորախմբում՝ եղել բրիգադի հրամանատարի տեղակալ, բրիգադի հրամանատար, Անդրկովկասյան ռազմական օկրուգի 4-րդ բանակի շտաբի պետ։

1988- 1992 թվականներին եղել է ՀՀ պաշտպանության կոմիտեի օպերատիվ բաժնի ավագ սպա, 1992-1993 թվականներին՝ ՀՀ ԶՈՒ գլխավոր շտաբի օպերատիվ վարչության պետի տեղակալ, 1993-1997 թվականներին՝ վարչության պետ, 1991- 2000 թվականներին՝ գլխավոր շտաբի օպերատիվ վարչության պետ-գլխավոր շտաբի պետի տեղակալ, 2000 թվականից՝ ՀՀ գլխավոր ռազմական տեսուչի առաջին տեղակալ։

Մարտիրոսովը մասնակցել է ՀՀ սահմանամերձ և ԼՂՀ տարբեր շրջանների, Շուշիի ազատագրական մարտերին, մեծ ներդրում ունի ՀՀ բանակաշինության, ԶՈՒ ռազմական օպերատիվ արվեստի զարգացման գործում։

## Պարգևներ
* ՀՀ «Մարտական խաչ» 2-րդ աստիճանի շքանշան
* ԼՂՀ «Մարտական խաչ» 2-րդ աստիճանի շքանշան
* ԽՍՀՄ «Կարմիր աստղ» շքանշան
* «Հայրենիքի ծառայության համար» շքանշան
* «Շուշիի ազատագրման համար» մեդալ

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:«Մարտական խաչ» 2-րդ աստիճանի շքանշանի ասպետներ
Կատեգորիա:ՀՀ զինված ուժերի գեներալ-մայորներ
Թռչունի արձանիկ (մ․թ․ա․ 15-14-րդ դարեր, Լճաշեն)

**Թռչունի արձանիկ**, մ․թ․ա․ 15-14-րդ դարերում Լճաշենում հայտնաբերված արձանիկ, որը ներառված է Հայաստանի պատմության թանգարանի հավաքածուում 2009-50 համարի ներքո։

## Նկարագրություն
Պատվանդանին նստած թռչունի քանդակ է։ Երկարակտուց է, երկարապոչ։ Աչքերը ուռուցիկ կլորակներ են, որոնց կենտրոնի փոսիկները ունեցել են գունավոր ագուցվածքներ։ Իրանը սնամեջ է, կրծքամասին և կողերին արված են մեկական սեպաձև բացվածքներ։ Թռչունի թևերը, կտուցը և պոչը գծազարդված են։ Պատվանդանը խարսխաձև հիմքով քառանիստ սյուն է՝ հարդարված եռանկունի ծակոտիկներով և գծազարդերով։ Խարսխի ծայրաթևերը ավարտվում են մեծաբերան, դուրս պրծած աչքերով մեկական գորտերի ոճավորված մանրաքանդակներով։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* [Լճաշենի մշակույթի զարգացման հիմնական էտապները](http://hpj.asj-oa.am/780/1/65-2(95).pdf) 

## Աղբյուրներ
* Հայացք բրոնզե դարից, Ալբոմ-կատալոգ, Հայաստանի պատմության թանգարան, 2010։ 
* Հարություն Մնացականյան, Լճաշենի մշակույթի զարգացման հիմնական էտապները, Երևան, 1968։
* Հասմիկ Իսրայելյան - Պաշտամունքն ու հավատալիքները ուշ բրոնզեդարյան Հայաստանում, Երևան, 1973։

Կատեգորիա:Հայաստանի պատմության թանգարանի նմուշներ
Կատեգորիա:Հնագիտական գտածոներ
Անոթ կափարիչով՝ եռագույն (մ․թ․ա․ 16-15-րդ դարեր, Քարաշամբ)

**Անոթ կափարիչով՝ եռագույն**, մ․թ․ա․ 16-15-րդ դարերում Քարաշամբում հայտնաբերված անոթ, որը ներառված է Հայաստանի պատմության թանգարանի հավաքածուում 3060-200 համարի ներքո։

## Նկարագրություն
Տակառի ձև ունեցող անոթ է։ Շուրթը ուղիղ է, կտրած, շրթեզրին ունի երկու զույգ միջանցիկ անցքեր կախելու համար։ Իրանի մակերեսը սև է, անգոբապատ, փայլեցված և բաժանված չորս սեկտորների, որոնք մեկընդմեջ հարդարված են կարմիր օխրայով և սպիտակ ներկով ընդելուզված եռանկուններով։ Սեկտորները մեկը մյուսից առանձնացված են ուղղահայց զույգ գծերի մեջ ներառված ալիքազարդերով։ Կափարիչը սկավառաձև է, գոգավոր՝ հարդարված չորս եռանկյուններից կազմված հավասարաթև խաչի պատկերով։ Խաչաթևերի հատման կետում միջանցիկ անցք է արված։

## Ծանոթագրություններ

## Աղբյուրներ
* Հայացք բրոնզե դարից, Ալբոմ-կատալոգ, Հայաստանի պատմության թանգարան, 2010։

Կատեգորիա:Հայաստանի պատմության թանգարանի նմուշներ
Կատեգորիա:Հնագիտական գտածոներ
Այծի արձանիկ (մ․թ․ա․ 14-13-րդ դարեր, Ներքին Գետաշեն)

** Այծի արձանիկ**, մ․թ․ա․ 14-13-րդ դարերի արձանիկ, որը հայտնաբերվել է Ներքին Գետաշենում։ Ներառված է Հայաստանի պատմության թանգարանի հավաքածուում 10 համարի ներքո։

## Նկարագրություն
Ձողաձև հիմքով քառանկյունի հարթակի վրա կանգնած այծի ձուլածո քանդակ է։ Կեցվածքը հանգիստ է։ Բարձր պարզած գլուխը զարդարված է ետ կեռված եղջյուրներով։ Երկարականջ է, քթանցքները և աչքերը ընդգծված են կլոր փոսիկներով, բերանը՝ ակոսով։ Պոչը կարճ է՝ դեպի վեր ոլորված։ Գիրուկ իրանը երկու կողներին ունի անկյունաձև բացվածքներ։ Ֆիգուրան սնամեջ է, ներսում ունի բրոնզե գնդիկներ՝ ձայն արձակելու համար։

## Ծանոթագրություններ

## Աղբյուրներ
* Հայացք բրոնզե դարից, Ալբոմ-կատալոգ, Հայաստանի պատմության թանգարան, 2010։

Կատեգորիա:Հայաստանի պատմության թանգարանի նմուշներ
Կատեգորիա:Հնագիտական գտածոներ
Սափոր գունազարդ (մ․թ․ա․ 18-17-րդ դարեր, Ներքին Գետաշեն)

**Սափոր գունազարդ**, մ․թ․ա․ 18-17-րդ դարերում Ներքին Գետաշենում հայտնաբերված սափոր, որը ներառված է Հայաստանի պատմության թանգարանի հավաքածուում 2431-18 համարի ներքո։

## Նկարագրություն
Փոքրադիր կարասաձև անոթ է՝ ուռուցիկ ձգված իրանով։ Լայնաբերան է, դուրս ծալված, կլոր շրթնապսակով, կարճ պարանոցով, հարթ նստուկով։ Մակերեսը անգոբապատ է, կարմիր, փայլեցված։

Պարանոցը հարդարված է շրթնապսակից ուղղահայաց իջնող ժապավենազարդով և հորիզոնական երեք գոտիներով։ Իրանի վերին մասում պատկերված են վեց կենդանի՝ դինամիկ ընթացքի մեջ։ Շարքը գլխավորում է արու և էգ եղջերուների զույգը։ Եղջերուն հսկայամարմին է, գլուխը պսակված բազմաճյուղ շքեղ եղջյուրներով։ Նրա առջևից ընթանում է նրբիրան էգը։ Եղջերուներին հետևում է արու և էգ քարայծների զույգը։ Էգ քարայծի գավակից վեր պատկերված է արև խորհրդանշող սկավառակ։ Սրանց հետապնդում են բաց երախներով երկու արու գայլեր։ Կենդանիներից վեր պատկերված է դեպի ձախ ընթացող վեց թռչունների շարքը (յուրաքանչյուր կենդանուն՝ համապատասխանաբար մեկ թռչուն)։

## Ծանոթագրություններ

## Աղբյուրներ
* Հայացք բրոնզե դարից, Ալբոմ-կատալոգ, Հայաստանի պատմության թանգարան, 2010։

Կատեգորիա:Հայաստանի պատմության թանգարանի նմուշներ
Կատեգորիա:Հնագիտական գտածոներ
Սափոր գունազարդ (մ․թ․ա․ 19-18-րդ դարեր, Տավուշ, Արծվաբերդ)

**Սափոր գունազարդ**, մ․թ․ա․ 19-18-րդ դարերում Տավուշի մարզի Արծվաբերդ գյուղում հայտնաբերված սափոր, որը ներառված է Հայաստանի պատմության թանգարանի հավաքածուում 2311-1 համարի ներքո։

## Նկարագրություն
Կարասաձև խոշոր անոթ է՝ կարմիր անգոբապատ։ Լայնաբերեն է՝ ոչ բարձր պարանոցով, դեպի դուրս թեքված կլոր շրթապսակով, հարթ նստուկով։ Իրանը բոլորված է ալիքաձև զարդանախշով հարդարված քառանկյուներով, զիգզագ ժապավեններով և թռչնապատկերներով։ Նկարազարդումը արված է կարմիր հիմնագույնի վրա սև փայլաներկով։

Զարդանկարի սյուժեն երկնային և երկրային հորիզոնների վերաբերյալ հնագույն աստեղային պատկերացումներն են։ Վերին հորիզոնում՝ երկնային օվկիանոսը՝ ջուրը, ներկայացված է պարանոցի հիմքի ալիքավոր գծերով և արեգակը՝ թռչուններով։ Ստորին երկու գոտիները զիգզագներով, եռանկյունիներով և նրանց մոտ լողացող թռչուններով, խորհրդանշում են երկիրը և ջուր-ստորին ծով գաղափարը։

## Ծանոթագրություններ

## Աղբյուրներ
* Հայացք բրոնզե դարից, Ալբոմ-կատալոգ, Հայաստանի պատմության թանգարան, 2010։

Կատեգորիա:Հայաստանի պատմության թանգարանի նմուշներ
Կատեգորիա:Հնագիտական գտածոներ
Սափոր ծիսական (մ․թ․ա․ 10-9-րդ դարեր, Դվին)

**Սափոր ծիսական**, մ․թ․ա․ 10-9-րդ դարերում Դվինում հայտնաբերված սափոր, որը ներառված է Հայաստանի պատմության թանգարանի հավաքածուում 2121-281 համարի ներքո։

## Նկարագրություն
Բիկոնիկ իրանով, փայլեցված մակերեսով անոթ է՝ աննշան կարճ պարանոցով, դուրս ծալվող շրթնապսակով, հարթ նստուկով։ Իրանի վերին մասը մեկընդմեջ զարդարված է երեք ոճավորված ցլակերպ գլուխներով և անոթի մակերեսից բարձրացող ելուստներով։ Նրանցից ցած սափորի իրանը շուրջանակի բոլորված է փորագիր՝ հորիզոնական զուգահեռներից և թեք կանելյուրազարդից կազմված երեք գլուխներով։ Սափորը զարդարող ցուլերի ծեփածո երեք գլուխները հավաստում են նրա պաշտամունքային նշանակությունը՝ հավանաբար գործածվել է ծիսական ուտեստի համար։

## Ծանոթագրություններ

## Աղբյուրներ
* Հայացք բրոնզե դարից, Ալբոմ-կատալոգ, Հայաստանի պատմության թանգարան, 2010։

Կատեգորիա:Հայաստանի պատմության թանգարանի նմուշներ
Կատեգորիա:Հնագիտական գտածոներ
Աշոտ Պետրոսյան (ֆիզիկոս)

**Աշոտ Գարեգինի Պետրոսյան** (), հայ ֆիզիկոս, ֆիզմաթ գիտությունների դոկտոր (1992)։

Մաթեմատիկայի պատմաբան Գարեգին Պետրոսյանի որդին։

## Կենսագրություն
Աշոտ Պետրոսյանը ծնվել է 1943 թվականին Երևանում։ 1969 թվականին ավարտել է Երևանի պետական համալսարանը։ 1968 թվականից աշխատում է ՀՀ ԳԱԱ ֆիզիկական հետազոտությունների ինստիտուտում, 1979 թվականից՝ լաբորատորիայի վարիչ։ 1994 թվականից Բյուրեղագետների միջազգային միության անդամ, 1998 թվականից ՌԴ բնական գիտությունների ակադեմիայի անդամ։

Աշխատանքները վերաբերում են միաբյուրեղների ստացման սկզբունքներին, բարձր ջերմաստիճանային բյուրեղների հատկությունների կառավարման նոր սկզբունքների մշակմանը։

## Պարգևներ
* Հայաստանի գիտությունների ակադեմիայի պատվոգիր, 2005,
* Հայաստանի կրթության և գիտության նախարարության ոսկե մեդալ, 2014,
* Պողոսյան մրցանակ, 2018,
* Անանիա Շիրակացու մեդալ, 2023։

## Երկեր
* Физика и спектроскоия лазерных кристаллов. Москва, 1986. (համահեղինակ)

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Անանիա Շիրակացու մեդալակիրներ
Կատեգորիա:ԵՊՀ շրջանավարտներ
Կատեգորիա:Հայ ֆիզիկոսներ
Կատեգորիա:Պողոսյան մրցանակի դափնեկիրներ
Կատեգորիա:Ֆիզիկամաթեմատիկական գիտությունների դոկտորներ
Աշոտ Պետրոսյան (գեներալ)

**Աշոտ Սեդրակի Պետրոսյան** (), ՀՀ բանակի գեներալ-մայոր (1995)։

## Կենսագրություն
Աշոտ Պետրոսյանը ծնվել է 1956 թվականին Շահնազար գյուղում (այժմ՝ ՀՀ Լոռու մարզի Մեծավան գյուղ)։ 1963-1973 թվականներին ընդունվել և ավարտել է Մեծավանի միջնակարգ դպրոցը։ 1979 թվականին ավարտել է Նովոսիբիրսկի բարձրագույն ռազմաքաղաքական ուսումնարանը, 1989 թվականին՝ Մոսկվայի Վ. Ի. Լենինի անվան ռազմաքաղաքական ակադեմիան։ 1979-1991 թվականներին ծառայել է Հունգարիայում տեղակայված ԽՍՀՄ զորախմբում,Հեռավորարևելյան, Անդրկովկասյան ռազմական օկրուգներում։ 1990-1991 թվականներին եղել է Երևանի մայրաքաղաքային գնդի հրամանատարի տեղակալ։ 1991-1992 թվականներին՝ «Հատուկ գնդի», 1992-1993 թվականներին՝ դեսանտագրոհային գնդի, բրիգադի հրամանատար, 1993-1995 թվականներին՝ ՀՀ պաշտպանության նախարարի տեղակալ. 1995-1996 թվականներին՝ գլխավոր շտաբի պետի տեղակալ. 1996-1997 թվականներին՝ ռազմական ուսումնարանի (ապա՝ ինստիտուտի) պետ, 1999-2001 թվականներին՝ «Հայփոստի» գործադիր տնօրեն, 2001 թվականից՝ ՀՀ առևտրի և տնտեսական զարգացման նախարարության աշխատանքների անվտանգ կատարման և լեռնային հսկողության վարչության պետ, 2008 թվականի մայիսի 15-ից՝ ՀՀ արտակարգ իրավիճակների նախարարության «Տեխնիկական անվտանգության ազգային կենտրոն» ՊՈԱԿ-ի տնօրեն։

1991-1994 թվականներին մասնակցել է ՀՀ Նոյեմբերյանի, Տավուշի, Գորիսի, Կապանի, Մեղրիի և ԼՂՀ Շահումյանի, Լաչինի (հարավային սահմաններ) շրջանների ինքնապաշտպանական և ազատագրական մարտերին, ինչպես նաև ՀՀ բանակաշինությանը։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:ՀՀ զինված ուժերի գեներալ-մայորներ
Ժան Բարատ

**Ժան Բարատ** (, ), ֆրանսիացի ֆուտբոլիստ։ Խաղացել է հարձակվողի դիրքում։ Առավել հայտնի է որպես ֆրանսիական «Լիլ» ակումբի ֆուտբոլիստ։ Երկու անգամ մասնակցել է Ֆրանսիայի առաջնությանը, չորս անգամ պայքարել Ֆրանսիայի գավաթի համար։

## Ձեռքբերումներ
* Ֆրանսիայի չեմպիոն (**2**)։ 1945/46, 1953/54
* Ֆրանսիայի գավաթի հաղթող (**4**)։ 1945/46, 1946/47, 1947/48, 1952/53
* Ֆրանսիայի առաջնության լավագույն ռմբարկու (**2**)։ 1948, 1949
* «Լիլ» ակումբի պատմության լավագույն ռմբարկու՝ 218 գոլ
* «Լիլ» ակումբի լավագույն ռմբարկու՝ 167 գոլ

## Ելույթների վիճակագրությունը

***<u>Աղբյուր։</u>***
* 

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Պրոֆիլը Footballdatabase.eu կայքում 

Կատեգորիա:Լիլի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Տղամարդկանց ֆուտբոլի հարձակվողներ
Կատեգորիա:Ֆուտբոլային մարզիչներ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Ֆրանսիայի հավաքականի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Ֆրանսիացի ֆուտբոլային մարզիչներ
Կատեգորիա:Ֆրանսիացի ֆուտբոլիստներ
Աշոտ Մելիք-Շահնազարյան

**Աշոտ Զարեհի Մելիք-Շահնազարյան** (), հայ դիվանագետ, գրող։ ԽՍՀՄ (1989), ՀՀ (1997) արտակարգ և լիազոր դեսպան։

## Կենսագրություն
Աշոտ Մելիք-Շահնազարյանը ծնվել է 1931 թվականին Թբիլիսիում։ 1956 թվականին ավարտել է Մոսկվայի միջազգային հարաբերությունների ինստիտուտը, 1971 թվականին՝ Բարձրագույն դիվանագիտական դպրոցը, 1981 թվականին՝ դիվանագիտական ղեկավար աշխատողների բարձրագույն դասընթացը։ 1960-1992 թվականներին աշխատել է ԽՍՀՄ ԱԳՆ կենտրոնական ապարատում, Եվրոպայի, Ասիայի, Աֆրիկայի տարբեր երկրների ԽՍՀՄ դեսպանատներում։ 1992-1998 թվականներին եղել է ՀՀ արտաքին գործերի նախարարի խորհրդական, Ժնևում ՄԱԿ-ի եվրոպական բաժանմունքում Հայաստանի մշտական ներկայացուցիչ, միջազգային կազմակերպությունների վարչության պետ, 1998-2000 թվականներին՝ հատուկ հանձնարարություններով դեսպան, 2000 թվականից, միաժամանակ՝ Մեքսիկայի Միացյալ Նահանգներում և Կուբայի Հանրապետությունում ՀՀ արտակարգ և լիազոր դեսպան։ 1997 թվականին եղել է «Համահայկական խաղերի համաշխարհային կոմիտեի» առաջին նախագահը։ Մելիք-Շահնազարյանի ղեկավարությամբ Երևանում անցկացվել են Համահայկական առաջին (1999) և երկրորդ (2001) խաղերը։ Մելիք-Շահնազարյանը գործուն մասնակցություն է ունեցել ԼՂՀ ԱԳՆ ստեղծման և կազմավորման աշխատանքներին, ԼՂ հիմնահարցի կարգավորման գործընթացներին։

Մելիք-Շահնազարյանը եղել է նախկին ԽՍՀՄ-ի ժամանակակից հնգամարտի ֆեդերացիայի փոխնախագահ, Մոսկվայում XXII Օլիմպիական խաղերի մամլո կենտրոնի գլխավոր տնօրենի տեղակալ, սուսերամարտի միջազգային կարգի մրցավար, սուսերամարտի ազգային ֆեդերացիայի նախագահ։

«Արտաշատցի օլիմպիականը» պատմավեպի հեղինակն է։

## Երկեր
* Արտաշատցի օլիմպիականը, Երևան, 1984, 224 էջ։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Խորհրդային դիվանագետներ
Կատեգորիա:Հայ դիվանագետներ
Կատեգորիա:Մոսկվայի միջազգային հարաբերությունների պետական ինստիտուտի շրջանավարտներ
Ռեդվուդ (ազգային պարկ)

**Ռեդվուդ-ազգային պարկ** (), ազգային պարկ, որը գտնվում է ԱՄՆ Կալիֆորնիա նահանգում, Սան Ֆրանցիսկոյի հյուսիսում։

Ստեղծվել է 1968 թվականի հոկտեմբերի 2-ին, երբ նախագահ Լինդոն Ջոնսոնը ստորագրեց ազգային արգելոց ստեղծելու հրամանը։ Ընդհանուր մակերեսը 23500 հա է։ Այգու տարածքը ընդգրկում է սեկվոյաների 3 հիմնական այգիներ (Ջեդեդի Սմիթ, Դել Նորտե և Պրերի Քրիք)։ 1978 թվականին ազգային կոնգրեսը ընդունեց որոշում՝ ազգային այգին ընդլայնել շուրջ 19400 հեկտարով։

«Աստղային պատերազմներ» ֆիլմի մոլորակ Էնդորի տեսարանները նկարահանվել են Ռեդվուդ ազգային պարկում, հատկապես լանդշաֆտների տեսարանները։

Այգում աճում են հնագույն սեկվոյանների անտառներ։ Այս ծառերը համարվում են աշխարհի ամենահզոր ծառատեսակները։ Բացի սեկվոյայի անտառներից, պարկում պահպանվում են նաև յուրահատուկ ֆլորա և ֆաունա, մոխրահողերի արոտավայրերը, քաղաքակրթության հետքեր, գետերի և առվակների մասերը, ինչպես նաև 60 կմ երկարություն ունեցող չօգտագործված ափեզրերը։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Ազգային պարկեր
Կատեգորիա:Կատեգորիա ԲՊՀՄ II
Կատեգորիա:Համաշխարհային ժառանգություն ԱՄՆ-ում
Կատեգորիա:ԱՄՆ-ի ազգային այգիներ
Կատեգորիա:ԱՄՆ-ի անտառներ
Կատեգորիա:1968 հիմնադրված բնության հատուկ պահպանվող տարածքներ‎
Չիմբորասո

**Չիմբորասո** (), հանգած ստրատոհրաբուխ Անդյան լեռների Արևմտյան Կորդիլերայի շրջանում։ Ենթադրվում է, որ վերջին ժայթքումը եղել է մ. թ. 550 թվականին։

6,263 մետր գագաթի բարձրությամբ այն Էկվադորի ամենաբարձր լեռն է։ Հասարակածին մոտ ամենաբարձր կետն է։ Չիմբորասոն ծովի մակարդակից աշխարհի ամենաբարձր լեռը չէ, բայց, գտնվելով հասարակածային ուռուցիկության վրա, այն երկրի կենտրոնից ամենահեռու կետն է։

## Ստուգաբանություն
մինի|Չիմբորասոն Ռիոբամբայից։
Չիմբորասո լեռան անվան ծագման մասին կան մի քանի տեսություններ։ Քուչուայի կամ Քուեչուայի շատ բարբառներում «չիմբա»-ն նշանակում է «այլ կողմում» որպես «գետի այն կողում» կամ «կետափի հակառակ կողմում»։ Այլ բարբառներում այս բառը արտասանվում է «չիմպա»։ «Չասու»-ն նշանակում է «սառույց» կամ «ձյուն»։ Ըստ տեղացի քուիչուայով խոսողների՝ չիմբորասոն չիմբարազու անվան իսպանացված ձևն է, որը նշանակում է «ձյունն այն կեղմում»։ Այլ տեսության համաձայն՝ այն չապալաչի լեզվի շինգվու (կին) և քուիչուայի րազո (ձյուն/սառույց) բառերի համակցությունն է։ Այլ տեսության համաձայն՝ ջիվարոն լեզվի չիմբո (Աստված/Տիրոջ գահ) բառից է, այսինքն՝ *Աստծո սառցե գահ*։ Տեղացիները լեռը նաև կոչում են *Urcurazu* (*Urcu*-ն քուիչուայով նշանակում է լեռ), այսինքն՝ *Սառցե լեռ*։

## Պատմություն
Մինչև 19-րդ համարվում էր, որ Չիմբորասոն Երկրի ամենաբարձր լեռն է՝ հաշված ծովի մակարդակից։ Այս համբավի պատճառով շատերը փորձել են հասնել լեռան գագաթը 17-18-րդ դարերում։

1746 թվականին հրաբուխը ուսումնասիրել են Ֆրանսիական գեոդեզիական առաքելության ժամանակ։ Խումբը փորձում էր որոշել Երկրի գնդաձևությունը։ Լապլանդիայում մեկ այլ խմբի հետ իրենց համատեղ աշխատաքները ցույց տվեին, որ Երկիրը էլիպսաձև է, ոչ թե գնդաձև։ Սակայն, նրանք չեն հասել Չիմբորասոյի գագաթին։

1802 թվականին Հարավային Ամերիկա իրենցարշի ժամանակ Ալեքսանդր Հումբոլդտը, Աիմե Բոնպլանդի և էկվադորցի Կարլոս Մոնտուդարի ուղեկցությամբ, փորձել են բարձրանալ լեռան գագաթ։

Լեռան իր նկարագրութնից կարելի է դատել, որ նրանք մինչև լեռնային հիվանդության պատճառով հետ դառնալը հասել են 5,875 մ բարձրության, որը նախկինում էկվադորցիների գրանցված արդյունքնեց ամենաբարձրն էր (Ինկերը շատ ավելի են բարձրացել)։ 1831 թվականին Ժան Բատիստ Բուսենգոն և Կոլոնել Հոլը նվաճել են նոր «ամենաբարձր կետ», մոտ 6,006 մ։

1880 թվականի հունվարի 4–ին անգլիացի ալպինիստ Էդվարդ Ուիմպերը հասել է Չիմբորասոյի գագաթին։ Ուիմպերի բարձրացած ուղին այժմ հայտնի է Ուիմպերի ուղի անվամբ։ Էդվարդ Ուիմպերը և իր իտալացի ուղեկցողներ Լուիս Կերլն ու Ժան–Անտոինե Կերելը առաջին եվրոպացիներն են, որոնք բարձրացել են 20,000 ֆուտից ավելի բարձր լեռ։ Քանի որ շատ քննադատներ չէին հավատում, որ Ուիմպերը հասել է գագաթին, նա նույն թվականին կրկին բարձրացավ լեռան գագաթ՝ ընտրելով այլ ճանապարհ։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* 
* 
* 
* 

Կատեգորիա:Երկրագնդի էքստրեմումի կետեր
Կատեգորիա:Էկվադորի լեռներ
Կատեգորիա:Էկվադորի հրաբուխներ
Կատեգորիա:Հանգած հրաբուխներ
Կատեգորիա:Պետության ամենաբարձր կետեր
Կատեգորիա:Ստրատոհրաբուխներ
Մերիլին Մոնրոյի սպիտակ զգեստ

250px|thumb|Մերիլին Մոնրոն կեցվածք է ընդունում սպիտակ զգեստով
Ամերիկացի կինոդերասանուհի, երգչուհի և սեքս սիմվոլ **[[Մերիլին Մոնրո]]ն** հագել էր **սպիտակ զգեստ** «Յոթերորդ տարվա քոր» ֆիլմում, որը նկարահանվել է 1955 թվականին ռեժիսոր Բիլի Ուայդլերի կողմից։ Զգեստը ստեղծվել էր կոստյումների դիզայներ Ուիլյամ Տրավիլայի կողմից և օգտագործվել էր ֆիլմի ամենահայտնի տեսարանում։ Սպիտակ զգեստը իկոնա է համաշխարհային կինեմատոգրաֆում, իսկ Մոնրոյի կերպարը, որը կանգնած է մետրոյի ճաղավանդակի վրա քամուց ծածանվող այդ զգեստով, նկարագրվում է որպես 20-րդ դարի ամենանշանակալի կերպարներից մեկը։

## Պատմություն
Մինչ այն, երբ կոստյումների դիզայներ Ուիլյամ Տրավիլան սկսեց համագործակցել Մերիլինի Մոնրոյի հետ, նա արժանացել էր «Օսկարի» «Կոստյումների լավագույն դիզայն» անվակարգում «Դոն Ժուանի արկածները» ֆիլմի համար։ Առաջին անգամ Տրավիլան սկսել է աշխատել Մոնրոյի հետ 1952 թվականին, երբ նկարահանվել է «Կարելի է մտնել առանց թակոցի» ֆիլմում։ Այդ ժամանակ նա 20th Century Fox-ի կոստյումների բազմաթիվ դիզայներներից մեկն էր։ Տրավիլան հագուստներ էր ստեղծել Մերիլինի ութ ֆիլմերի համար և, համաձայն իր սեփական հաստատմամբ, նրա հետ կարճատև սիրային հարաբերությունների մեջ էր գտնվում։ 1955 թվականին նա երեկոյան սպիտակ զգեստ է ստեղծել Մոնրոյի համար, որը մինչև իր կյանքի վերջ մնացել է իր ամենահայտնի աշխատանքը։  Սակայն, համաձայն լրագրող Դիանա Վրիլանդի փաստերի և Դեյլ Մաքոնաթիի քննադատության՝ Տրավիլան այդ զգեստի դիզայները չէր, և իրականում նա ձեռք էր բերել դա պատրաստի վիճակով։ Ինքը Տրավիլան միշտ հերքում էր այդ փաստերը։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Հագուստ
Կատեգորիա:Մերիլին Մոնրո
Գրիգոր Բաղրամյան

**Գրիգոր Ալեքսանդրի** **Բաղրամյան** (), հայ խորհրդային ինժեներ–հիդրոտեխնիկ։ Տեխնիկական գիտությունների դոկտոր  (1972 թվական)։ ՀԽՍՀ վաստակավոր իռիգատոր (1963):

## Կենսագրություն
Ավարտել է Երևանի պոլիտեխնիկական ինստիտուտը (1939 թվականին)։ 1954 թվականից ՀԽՍՀ մելիորացիայի և ջրային տնտեսության նախարար։ ՀԿԿ ԿԿ անդամ (1960 թվականից)։ Աշխատությունները վերաբերում են ՀԽՍՀ հիդրոտեխնիկական կառույցների, հողերի մելիորացիայի, ջրային ռեսուրսների (այդ թվում ստորերկրյա ջրերի) օգտագործման, իռիգացիայի ու գյուղատնտային պատմության տարբեր հարցերին։ ՀԽՍՀ 4-րդ, 6-րդ, 7-րդ, 8-րդ գումարումների Գերագույն խորհրդի դեպուտատ։

Մշակել է ստորերկրյա ջրերի օգտագործման համար հիդրոտեխնիկական կառույցների հաշվարկի, գյուղատնտեսական բույսերի ոռոգման նորմաների արդյունավետ ընտրության մաթեմատիկական նոր մեթոդներ։ Տեխնիկական հաշվարկմամբ հիմնավորել է Սևանա լճի մակարդակի բարձրացման անհրաժեշտությունը և առաջարկել այն իրականացնելու կոնկրետ միջոցառումներ։

## Պարգևներ
Պարգևատրվել է Լենինի, Հոկտեմբերյան հեղափոխության, Աշխատանքային կարմիր դրոշի, լեհական «Քաջերի խաչ» շքանշաններով։

## Երկեր
* Սևանի անցյալը, ներկան և ապագան,  Երևան, Հայաստան, 1971։ 
* Ջրային տնտեսության վիճակը և զարգացման հեռանկարները Հայկական ՍՍՌ-ում, Երևան, Հայպետհրատ, 1962։
* Քիմիական արդյունաբերության զարգացումը Սովետական Հայաստանում, Երևան, Պետական գիտա-տեխնիկական հրատարակչություն, 1960։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Տեխնիկական գիտությունների դոկտորներ
Կատեգորիա:Հայ ճարտարագետներ
Կատեգորիա:ԽՄԿԿ անդամներ
Կատեգորիա:«Մարտական ծառայությունների համար» մեդալով պարգևատրվածներ
Կատեգորիա:Հայրենական պատերազմի 2-րդ աստիճանի շքանշանակիրներ
Կատեգորիա:Հայրենական պատերազմի 1-ին աստիճանի շքանշանակիրներ
Կատեգորիա:Կարմիր աստղի շքանշանի ասպետներ
Կատեգորիա:Հայկական ԽՍՀ Գերագույն Խորհրդի 7-րդ գումարման պատգամավորներ
Կատեգորիա:Հայկական ԽՍՀ Գերագույն Խորհրդի 4-րդ գումարման պատգամավորներ
Կատեգորիա:Հայկական ԽՍՀ Գերագույն Խորհրդի 8-րդ գումարման պատգամավորներ
Կատեգորիա:Հայկական ԽՍՀ Գերագույն Խորհրդի 6-րդ գումարման պատգամավորներ
Կատեգորիա:Հայկական ԽՍՀ Գերագույն Խորհրդի 5-րդ գումարման պատգամավորներ
Կատեգորիա:«Մոսկվայի պաշտպանության համար» մեդալով պարգևատրվածներ
Ռանգել Սենտ Էլայաս

**Ռանգել Սենտ Էլայաս**, Ալյասկա նահանգի ազգային պարկ, որը գտնվում է ԱՄՆ-ի հարավարևելյան մասում։ Այն հիմնվել է 1980 թվականի դեկտեմբերի 2-ին։ 1978 թվականից այգին համարվում է ՅՈՒՆԵՍԿՕ-ի համաշխարհային ժառանգության անձեռնմխելի մաս։ Այն հանդիսանում է ԱՄՆ ամենամեծ մակերես ունեցող ազգային պարկը։ Զբաղեցնում է 53321 կմ² տարածք։ Այստեղ է գտնվում նաև ԱՄՆ իր բարձրությամբ 2-րդ լեռը՝ Սուրբ իշխան լեռը, որի բարձրությունը հասնում է (5489մ)։ Ազգային պարկը սահմանակից է Կանադայի Քլուեյն ազգային պարկին։

Անքորիջ քաղաք,որը ամենամոտն է ազգային պարկին, կարելի է հասնել ավտոմոբիլային ճանապարհով։ Երկու ասֆալտապատ ճանապարհները անցնում են ազգային պարկի կողքով, որտեղ ստեղծված են հարմարություններ զբոսաշրջիկների համար։ 2007 թվականին ազգային պարկ են այցելել 61085 զբոսաշրջիկ:.

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Կատեգորիա ԲՊՀՄ II
Կատեգորիա:ԱՄՆ-ի ազգային այգիներ
Կատեգորիա:Համաշխարհային ժառանգություն ԱՄՆ-ում
Կատեգորիա:1980 հիմնադրված բնության հատուկ պահպանվող տարածքներ‎
Կատեգորիա:Համաշխարհային ժառանգության օբյեկտներ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Համաշխարհային ժառանգություն Կանադայում
Օրգանների հայելային դասավորություն

250x250px|մինի|Սրտի և թոքերի հայելային դիրք
**Օրգանների հայելային դասավորություն** (), հազվադեպ հանդիպող բնածին արատ, որի դեպքում հիմնական ներքին օրգաններն ունենում են հայելային դասավորություն, այսինքն՝ նորմայից հակառակ դիրքում են գտնվում (սիրտն աջ կողմում է, լյարդը՝ ձախ, ստամոքսն՝ աջ)։ Խիստ հազվադեպ դեպքերում հանդիպում է նաև խառը դասավորվածություն։ Չնայած որ այս արատն ունեցող մարդկանց մոտ առավել հաճախ են հանդիպում սրտային խնդիրներ, դրանց մեծ մասն իրենց հիվանդության արդյունքը չէ։ Աշխարհի բնակչության տաս հազար մարդուց միայն մեկն է տառապում այս հիվանդությամբ։

## Ախտանիշեր
##### Մարդկանց մոտ
Սրտի բնածին արատների բացակայության դեպքում օրգանների հայելային դասավորություն ունեցող մարդիկ ապրում են նորմալ, առողջ կյանքով, առանց իրենց բժշկական վիճակի հետ կապված որևէ բարդությունների։ Հավանականությունը, որ օրգանների հայելային դասավորությամբ մարդիկ կունենան բնածին սրտի արատներ, 5-10 % է։ Շատ մարդիկ այդպես էլ չեն իմանում իրենց տարօրինակ անատոմիայի մասին, մինչև տարբեր գանգատներով բժշկին դիմելը, օրինակ՝ կույր աղիքի բորբոքում կամ կողերի կոտրվածք։ Օրգանների հակառակ դիրքը կարող է սխալ ախտորոշման պատճառ հանդիսանալ։ Այն նաև բարդություններ է առաջ բերում օրգանների փոխպատվաստման ժամանակ, քանի որ մեծ հավանականությամբ դոնորը կլինի նորմալ անատոմիա ունեցող անձ։ Օրինակ սրտի փոխպատվաստման դեպքում անհրաժեշտ է փոխպատվաստել անգամ արյունատար անոթները, քանի որ դրանք էլ են գտնվում հակառակ դիրքում։

##### Կենդանիների մոտ
«Խխունջների|Խխունջների թագավոր» կոչվող կենդանիների մոտ սիրտը, շնչառական և սեռական օրգանները նույնպես գտնվում են հակառակ դիրքում։

## Պատմություն
Դեքստրոկարդիան (կրծքավանդակում սրտի աջ դիրքը) առաջին անգամ նկատել և նկարել է Լեոնարդո դա Վինչին (1452–1519) , և հետագայում՝ 1643 թվականին, հաստատել է Մարկ Աուրելիո Սեվերինոն։ Սակայն օրգանների հայելային դասավորությունն առավել մանրամասնորեն ուսումնասիրել և նկարագրել է Մեթյու Բեյլին ավելի քան մեկ դար անց։

Կատեգորիա:Անատոմիա
Կատեգորիա:Բժշկական ախտորոշում
Կատեգորիա:Բնածին արատներ
Կատեգորիա:Ժառանգական հիվանդություններ
Կատեգորիա:Կառուցվածքային շեղումներ
Կատեգորիա:Հազվադեպ հանդիպող հիվանդություններ
Կատեգորիա:Հիվանդություններ
Բիզ Սթոուն

**Քրիստոֆեր Այսեք «Բիզ» Սթոուն**(, ), Թվիթթերի, Օբվիըսի (Obvious), Մեդիումի և Ջելլիի համահիմնադիրն է։ Իր առաջին սթարթափը ստեղծել է 1999 թվականին և կոչել է Քսենգա (Xanga)։ Սթոունը Բեն Ֆինքելի հետ ստեղծել է իր մինչև հիմա եղած հավելվածներից վերջինը՝ Ջելլին։ Ջելլին գործարկվել է 2014 թվականին և բնորոշվում է որպես որոնողական գործիք այն առանցքային ենթադրությամբ, որ յուրաքանչյուր հարցի դեպքում կա մի մարդ, որն ունի պատասխան։ Սթոունը Ջելլիի գործադիր տնօրենն է։

## Կրթություն
Սթոունն ավարտել է Ուեզլիի ավագ դպրոցը Ուեզլիում։ Հաճախել է Մասսաչուսեթսի Հյուսիսարևելյան համալսարան, ինչպես նաև Մասսաչուսեթսի Բոստոն համալսարան, սակայն երկու համալսարաններում էլ ուսումը չի ավարտել։

## Կարիերա
Բացի Թվիթթերի գործունեությունից, Սթոունը նաև ներդրող է բիզնես ոլորտում և սթարթափների խորհրդատու է։ Նա աշխատել է Square, Slack, Մեդիում, Նեսթ, Բիյոնդ Միթ, Փինթերեսթ, Ինթերքոմ և Ֆարադեյ ծառայութունների և սթարթափների շրջանակներում։

Սթոունն իր ռեժիսորական նորամուտն ունեցավ աշխատելով Ռոն Հովարդի և Canon USA-ի հետ։ Սթոունը նկարագրել է այդ հնարավորությունը որպես երկար սպասված ստեղծագործելու անդիմադրելի ցանկությունը իրականացնելու շանս։ Սթոունը խորհրդատու է Զոիք Ստուդիայում և գործադիր պրոդյուսեր է «Ուտելով կենդանիներին» փաստագրական ֆիլմում։ Ֆիլմի շրջանակներում նա աշխատում է Նատալի Փորտմանի հետ։

2003-2005 թվականներին Սթոունն աշխատել է Գուգլ ընկերությունում։

2006 թվականին Սթոունը, Էվան Ուիլյամսը, Ջեք Դորսին և Odeo ընկերության այլ անդամներ ստեղծում են «Obvious Corporation»-ը և ձեռք բերում Odeo-ի բոլոր ակտիվները՝ այդ թվում և Odeo.com, Twitter.com կայքերը։

## Անձնական կյանք
Սթոունն ակտիվ բարերար է և ներդրումներ է կատարում բնապահպանության, աղքատության վերացման, առողջության և կրթության ոլորտներում։

Սթոունն իր կնոջ՝ Լիվիայի և որդու՝ Ջեյքոբի հետ ապրում է Մարին շրջանում։ Սթոունն իր կնոջ հետ ստեղծել է «Բիզ և Լիվիա Սթոուն հիմնադրամը», որը գործում է Կալիֆոռնիայում։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:ԱՄՆ-ի ինֆորմատիկայի ոլորտի գիտնականներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի բլոգերներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի գործարարներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի ինտերնետային աստղեր
Կատեգորիա:Ամերիկացի ծրագրավորողներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի ճարտարագետներ
Կատեգորիա:21-րդ դարի ամերիկացի հրեաներ
Լայոնել Ադամս

**Լայոնել Ռասակովիչ Ադամս** (, ), ռուս ֆուտբոլիստ, կենտրոնական պաշտպան։

## Կարիերա
8 տարեկանից հանդիսանում է ֆուտբոլային ակումբ ԲԿՄԱ-ի մանկապատանեկան սպորտային դպրոցի սան։ 18 տարեկանից հանդես է գալիս ԲԿՄԱ-ի երկրորդ կազմում։ Հաջող ելույթների շնորհիվ հրավիրվել է պատանեկան հավաքականներ։ 2 մրցաշրջան երկրորդ կազմում հանդես գալուց հետո տեղափոխվեց առաջին կազմ։ 2014 թվականին տեղափոխվել է Ենիսեյ ֆուտբոլային ակումբ։ 2015 թվականին, չկարողանալով բավարար խաղաժամանակ ստանալ առաջին թիմում, վարձավճարով տեղափոխվել է Տվերի «Վոլգա» ակումբ։ «Վոլգա»-ի կազմում ընդամենը 5 խաղ անցկացնելուց հետո Ադամսի միակ հիշվող գործողությունը եղավ «Տեկստիլշչիկ»-ի դեմ խաղում ստացած կարմիր քարտը։

2015 թվականի ամռանը վերադառնալով Ռուսաստանի Պրեմիեր Լիգա՝ ազատ գործակալի կարգավիճակով տեղափոխվեց «Կամազ» ֆուտբոլային ակումբ, որտեղ խաղաց ընդամենը 2 խաղ։ 2016 թվականին տեղափոխվեց հայկական «Բանանց» ֆուտբոլային ակումբ։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:ԲԿՄԱ Մոսկվայի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Ուրարտուի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Ռուս ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Տղամարդկանց ֆուտբոլի պաշտպաններ
Միխայիլ Կոսիցին

**Միխայիլ Վիկտորովիչ Կոսիցին** (), երաժիշտ, կատարող, մենակատար, մանկավարժ՝ Նովոսիբիրսկի ֆիլարմոնիայի սիմֆոնիկ օրկեստրում, Նովոսիբիրսկի երաժշտական կոմեդիայի թատրոնում օրկեստրի անդամ է, Նովոսիբիրսկյան կոնսերվատորիայի պրոֆեսոր, ՌԽՖՍՀ-ի արժանի գործիչ է, կավալեր է (2007)։

## Կենսագրություն
1968 թվականին Կոսիցինը ավարտել է  Նովոսիբիրսկի Մուրֆովի անվան երաժշտական քոլեջը  և Նովոսիբիրսկի Գլինկի անվան պետական կոնսերվատորիան՝ փողահար Իոսիֆ Բոբրովսկու և Պետրուշենկոյի դասարանում, 1978 թվականին ավարտել է ասպիրանտուրան։ 1965 թվականից մինչև 1970 թվականը նվագել է Նովոսիբիրսկի ֆիլարմոնիայում։ 1970 թվականին նա դարձել է Նովոսիբիրսկի ֆիլարմոնիայի սիմֆոնիկ օրկեստրի անդամ, իսկ 1973 թվականին օրկեստրի մենակատար։ 1974 թվականից Միխայիլ Կոսիցինը սկսեց դասավանդել Նովոսիբիրսկի կոնսերվատորիայում։ Նրա աշակերտներից Վասիլի Սոկոլովը Ռուսաստանի վաստակավոր արտիստ է ճանաչվել։ Նաև դասավանդել է Նովոսիբիրսկի պետական կոնսերվատորիայի հատուկ դպրոցում։ 1982 թվականին նա արդեն ուներ վաստակավորի կոչում։ 2007 թվականին պարգևատրվել է Պատվո շքանշանով։

## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն
* 

Կատեգորիա:ՌԽՖՍՀ վաստակավոր արտիստներ
Կատեգորիա:Խորհրդային երաժիշտներ
Կատեգորիա:Խորհրդային մանկավարժներ
Կատեգորիա:Պատվո շքանշանի ասպետներ (Ռուսաստան)
Անշահախնդիր սիրո արահետով (ֆիլմ)

**«Անշահախնդիր սիրո արահետով»** (), խորհրդային մանկական ֆիլմ՝ նկարահանված 1971 թվականին։ Ֆիլմի ռեժիսորն է Աղասի Բաբայանը։ Առաջին եռապատում ֆիլմն է ձեռնասուն լուսանի մասին, որի անունն էր Կունակ։ Սյուժեի հիմքում ընկած է Վիտալի Բիանկիի պատմվածքը։

## Սյուժե
Էգ լուսանը փորձելով պաշտպանել իր ձագերին հարձակվող արջից, մահանում է անհավասար պայքարից։ Փոքրիկ անհասկացող լուսանի ձագին իր մոտ է վերցնում անտառապահ Միխալիչը։ Վերջինս ձագին բերում է իր տուն, կերակրում է ու անվանում «Կունակ»։ Ձագուկը սկսում է հետազոտել անտառապահի տունը, իսկ հետո նաև շրջակայքն ու անտառը։ Նա ծանոթանում և ընկերանում է տիրոջ շան հետ։ Անցնում է մեկ տարի։ Լուրը, որ անտառապահի տանը ապրում է լուսան, տարածվում է ամբողջ տարածաշրջանում։ Միխալիչին առաջարկում են մեծ գումարներ, սական «բարեկամներին չեն վաճառում»։

Օրերից մի օր Միխալիչին հաջողվում է անտառում բռնել որսագողերի վտանգավոր մի խմբավորման։ Նրանցից մեկին տեղափոխում են մեկ տարով բանտախուց։ Վերջինս որոշում է կայացնում, որ բանտից ազատվելուց հետո, պետք է վրեժ լուծի սկզբունքային անտառապահից։ Հանցագործներին հաջողվում է մուտք գործել անտառապահի մոտ և առևանգել Կունակին։ Այդ որսագողերի խումբը հազվագյուտ կենդանիներին վաճառում էր կրկեսին։ Միխալիչին, ով կարոտում էր իր սիրելի լուսանին, ընկերները հայտնում են, որ Կունակին տեսել են քաղաքում։

## Դերերում
* Դմիտրի Օռլովսկի՝ *անտառապահ Միխալիչ*
* Արկադի Տոլբուզին՝ *Վիկտոր, որսագող*
* Բորիս Սիչկին՝ *Միխալիչի հյուրը*
* Գալինա Ռիբակ՝ *Միխալիչի հյուրը*
* Եվգենի Զոսիմով՝ *որսագող*
* Ֆիլիմոն Սերգեև՝ *տեղամասի ոստիկան Ֆյոդոր Գավրիլով*
* Սերգեյ Յուրտայկին՝ *որսագող Լյոխա*
* Վլադիմիր Կովալ

## Նկարահանող խումբ
* Բեմադրող ռեժիսոր՝ Աղասի Բաբայան
* Սցենարիստ՝ Լեոնիդ Բելոկուռով
* Օպերատոր՝ Անատոլի Կազնին
* Կոմպոզիտոր՝ Մերաբ Պարցխալաձե
* Խորհրդատու՝ Ա. Ն. Զախլեբնի
* Խմբագիր՝ Վ. Ռուսսո
* Ձայնի օպերատոր՝ Ն. Կուզնեցով
* Մոնտաժ՝ Վ. Բլիզգարևա
* Նկարիչներ՝ Յա. Բենին, Օ. Անտիպով
* Գրիմ՝ Վ. Ռումյանցևա
* Լուսավորության վարպետ՝ Ի. Շիդակով
* Ֆիլմի տնօրեն՝ Լ. Օսնոս

## Պարգևներ
* Երեխաների համար ֆիլմերի միջազգային կինոփառատոնի գլխավոր մրցանակ — Հնդկաստան, 1974 թվական։

## Լրացուցիչ տեղեկություններ
Ֆիլմի մյուս սերիաներն են՝
* Անշահախնդիր սիրո արահետով (1971)
* Լուսանը ելնում է արահետ (1982)
* Լուսանը վերադառնում է (1986)
* Լուսանը գնում է հետքերով (1994)
Բոլոր ֆիլմերը նվիրված են Վիտալի Բիանկիի հիշատակին։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* 

Կատեգորիա:1970-ականների ռուսերեն ֆիլմեր
Կատեգորիա:1971 ֆիլմեր
Կատեգորիա:Աղասի Բաբայանի ֆիլմեր
Կատեգորիա:Խորհրդային մանկական ֆիլմեր
Կատեգորիա:Խորհրդային արկածային ֆիլմեր
Կատեգորիա:Ֆիլմեր կենդանիների մասին
Գերի Գիլմոր

**Գերի Մարկ Գիլմոր** (, ), հանցագործ, որը մեղավոր է ճանաչվել մի քանի գողություններում և երկու սպանություններում։ Գնդակահարվել է Յուտա նահանգում 1977 թվականի հունվարի 17-ին։ Հայտնի է դարձել՝ շնորհիվ այն բանի, որ նրա գնդակահարությունը դարձել է ԱՄՆ-ում մահապատժի առաջին իրագործումը 1967 թվականին։ Գիլմորի սպանությունն իրականացրել է գնդակահարող խումբը։ Մահապատժի իրագործման նման ձևը Յուտայում գործում էր մինչև XXI դարի սկիզբը։

## Հանցագործություններ
1976 թվականի հուլիսի 19-ի երեկոյան Գիլմորը թալանել և սպանել էր Մաքս Ջենսենին՝ բենզալցակայանի աշխատակցին։ Հաջորդ երեկոյան նա թալանել և սպանել էր Բենի Բուշնելին՝ Պրովո մոթելի մենեջերին։ Նա սպանել էր այդ մարդկանց՝ չնայած այն բանին, որ նրանք կատարել էին իր բոլոր պահանջները։ Իր զենքից ազատվելով՝ Գիլմորը պատահաբար կրակել էր իր ձեռքի վրա և արյան հետքեր էր թողել հանցագործության վայրում մինչև ավտոտնակ, որտեղ թողել էր իր բեռնատարը՝ Բուշնելի սպանությունից առաջ։ Ավտոտնակի սեփականատերը, տեսնելով արյունը, գրառել էր Գիլմորի բեռնատարի համարը և ոստիկանություն էր կանչել։ Շուտով նրան ձերբակալեցին։

Գիլմորն առաջին հանցագործն էր, որ գլխատվել էր այն բանից հետո, ինչ ԱՄՆ Վերին ատյանի դատարանը վերականգնել էր մահապատիժը, որը անվավեր էր ճանաչվել ավելի վաղ՝ 1972 թվականին։ Գիլմորը սեփական կամքով ընտրել էր մահը, հրաժարվել էր ներում խնդրելուց, չնայած նրան խնդրել էին փոխել դիրքորոշումը, օրինակ, փոփ աստղ Ջոնի Քեշը։ Գիլմորը գնդակահարվել էր Յուտա նահանգում 1977 թվականի հունվարի 17-ին։

## Զանգվածային մշակույթում
* Մարդասպանի կյանքի պատմությունը ընկած է Նորման Մեյլերի «*Դահճի երգը*» գրքի հիմքում, որի հիման վրա ավելի ուշ նկարահանվել է Թոմի Լի Ջոնսի մասնակցությամբ ֆիլմ։

## Փաստեր
* Իր վերջին ընթրիքի համար Գիլմորը պատվիրել էր համբուրգեր, պինդ եփած ձվեր, տապակած կարտոֆիլ, մի քանի բաժակ սուրճ և վիսկի։
* Գնդակահարվածի եղբայրը՝ Մայքլը, որը գնդակահարությունից հետո ստացել էր Գիլմորի հագուստը, փաստում էր, որ նրա վրա կար 5 հրազենային գնդակի անցք։ Դա բացառիկ փաստ է Յուտա նահանգի համար, քանի որ ըստ տեղի ավանդույթի՝ հինգ գնդակահարողներից մեկին տրվում էին դատարկ փամփուշտներ (որպեսզի նրանցից ոչ ոք վստահ չլիներ այն բանում, որ հենց ինքն է սպանել այդ մարդուն)։
* «*[[Բրաունինգ (ատրճանակ)|Browning]]*» ատրճանակը, որից Գիլմորը գնդակահարել էր երկու մարդու, ԱՄՆ-ում 2006 թվականին աճուրդի էր հանվել։ Դրա առաջնային գինը կազմել էր մեկ միլիոն դոլար։
* 1977 թվականի հունվարի 17-ին Գիլմորը կանգնել էր գնդակահարող խմբի առջև։ Գիլմորի վերջին խոսքերն էին․ «Եկե՛ք անենք դա»։ Արտահայտությունը որոշակի փոփոխություններով դարձել է Nike ֆիրմայի գովազդային արշավի կարգախոսը։ Առաջին անգամ «Պարզապես անենք դա» կարգախոսը հայտնվել է 1988 թվականի գովազդում։ Հոլովակում, որին սպասում էին մեծ հաջողություններ, նկարահանվել էր 80-ամյա վազորդ Ուոլթ Սթաքը։

## Տես նաև
* Ջոն Սպենքելինք

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Gary Mark Gilmore — Summary of Execution
* Crime Library

Կատեգորիա:Մարդասպաններ
Գոնսալո Տոռենտե Բայեստեր

**Գոնսալո Տոռենտե Բայեստեր** (, ), իսպանացի գրող, նովելիստ, դրամատուրգ և գրաքննադատ, եղել է Իսպանիայի գրական «36-ի սերնդից» ():

## Կենսագրություն
Ծնվել է 1910 թվականին՝ Իսպանիայի Գալիսիա ինքնավար համայնքի Ֆեռոլ քաղաքում։ Նախնական կրթությունն ստացել է ծննդավայրի Մայր Ողորմությանց վարժարանում, ապա Լա Կորունյայի ճեմարաններից մեկում։ 1926 թվականին հաճախել է է Սանտյագո դե Կոմպոստելայի համալսարանը որպես ազադ ունկնդիր ու այնտեղ ծանոթացել է Ֆրիդրիխ Նիցշեի և Օսվալդ Շպենգլերի գրական աշխատություններին։ Երկու տարի անց, ընտանիքին հետ տեղափոխվել է Օվիեդո ու տեղի համալսարանում սովորել է իրավաբանության ֆակուլտետում։ Օվիեդոյում ուսման տարիներին Բայեստերը սկսել է շփումներ ունենալ գրականության հայտնի դեմքերի հետ։ Այստեղ, նա աշխատել է որպես լրագրող քաղաքի «Էլ Կարբայոն» թերթում։ 1928 թվականին տեղափոխվել է Վիգո, որտեղ սկսել է ծանոթանալ Ջեյմս Ջոյսի, Մարսել Պրուստի, Միգել դե Ունամունոյի և Խոսե Օրտեգա ի Գասետի գրական ստեղծագործություններին։ 1929 թվականին տեղափոխվել է մայրաքաղաք Մադրիդ։

1930-ականներց եղել է Ֆրանցիսկո Ֆրանկոյի Փաղանքավորների կուսակցության եռանդուն ջատագովներից։ Այնուամենայնիվ, Բայեստերը հեռու է մնացել կուսակցական գործունեությունից։ 1939 թվականից դասախոսել է Սանտյագո դե Կոմպոստելայի համալսարանում։ 1943 թվականին հրապարակել է իր առաջին նովելը՝ «Խավիեր Մարինյո»։
thumb|250px|ձախից|Գոնսալո Տոռենտե Բայեստերի արձանը Սալամանկայի «Կաֆե Նովելտի» գրական սրճարանում որտեղ գրողը հաճախ էր նստում և ստեղծագործում
1962 թվականին, Բայեստերը կոչերով ու բողոքներով հանդես է եկել ի շահ Աստուրիայում գործադուլ հայտարարած հանքափորներին, որի պատճառով կորցրել է համալսարանում զբաղեցրած դասախոսի պաշտոնը։ 1966 թվականին լքելով Իսպանիան անցել է ԱՄՆ, որտեղ դասախոսել է Ալբանիի համալսարանում։ 1973 թվականին ստացել է պրոֆեսորի կոչում։

1975 թվականին վերադառնալով Իսպանիա, ընտրվել է Իսպանիայի թագավորական ակադեմիայի անդամ։ Հաստատվել է Սալամանկայում, որտեղ ապրել ու գործել է մինչև իր մահը՝ 1999 թ.:

1985 թվականին արժանացել է «Միգել դե Սերվանտես մրցանակին»։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Արվեստի և գրականության ֆրանսիական շքանշանի ասպետներ
Կատեգորիա:Գալիսացի գրողներ
Կատեգորիա:Գրաքննադատներ
Կատեգորիա:Թատերական քննադատներ
Կատեգորիա:Իսպանալեզու գրողներ
Կատեգորիա:Իսպանացի գրողներ
Կատեգորիա:Իսպանացի դրամատուրգներ
Կատեգորիա:Իսպանացի թարգմանիչներ
Կատեգորիա:Իսպանացի լրագրողներ
Կատեգորիա:Իսպանացի սցենարիստներ
Ֆրիգգ (դիցաբանություն)

[thumb|Ֆրիգը նստած է գահին ու նայում էր նիզակակիր աստվածուհի [Գնային]]
**Ֆրիգգ**, աստվածուհի գերմանական դիցաբանության մեջ։ Գրեթե բլոր աղբյուրներում նա Օդինի կինն է համարվում։ Հին բարձր գերմաներենում և հին սկանդինավյան աղբյուրներում նա նաև կապ ունի Ֆուլա աստվածուհու հետ։ Անգլերենում «friday» (ուրբաթ) շաբաթվա օրը կապված է նրա անվան հետ, որ թարգմանաբար նշանակումա է Ֆրիգգի օր։

Սկանդինավյան դիցաբանության Ֆրիգը կապված է կանխատեսման ու իմաստության հետ։

Ֆրիգգը գլխավոր աստված Օդինի կինն է և բնակվում է Ֆենսալիրի ճահճուտներում, և հայտի է իր կանխագուշակումներով կապված Ֆուլլայի, Լոֆնի, Հլինի, Գնայի հետ և երկդիմորեն կապված է Երկիր մոլորակի հետ, այլ ձևերում նա հստակ կերպով կապված է Երկրի հետ։
ֆրիգի և օդինի երեխաներից է Բալդրը։

Քրիստոնեության ընդունումից հետո Ֆրիգը շարունակեց գոյություն ունենալ սկանդինավյան ժողովրդական բանահյուսության մեջ։ Ներկայումս Ֆրիգը հայտնվում է ժամանակակից հանրամատչելի արվեստում, որպես արվեստի ինչ որ թեմա և երբեմն էլ այն ընդունվում է որպես պաշտամունքի առարկա գերմանական նորոհեթանոսության մեջ։

## Ստուգաբանություն
Ֆրիգ և ֆրիջ աստվածային անունները ազգակից բառեր են, որոնք երկուսն էլ ծագում են նախագերմանական *ֆրիջազ* (frijaz) սանսկրիտ priyā կնոջ անունից և ավեստան fryā կնոջ անվանումից, որոնք երկուսն էլ նշանակում են *սիրելի*, *պաշտելի*։

Ներկայումս լատիներ *ա* թեքման պատկանող բառերը երբեմն վերաբերում են իգական սեռին, որի արդյունքում ստացվել է Ֆրիգգա անվանումը։ Այս ձևը նաև օգնում է տարբերակել աստվածաուհուն անգլերեն բառից տարբերակելու համար։

Անգլերեն շաբաթվա օրվա անվանումը (Friday) ծագում է հին անգլերենից, որ նշանակում է Ֆրիգգի օր։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Աստվածուհիներ
Թրիփ հոփ

**Թրիփ֊հոփ** (), էլեկտրոնային երաժշտության ժանր։ Ծագել է 1990-ական թվականների սկզբում  Մեծ Բրիտանիայում, հասել է իր հայնտության գագաթնակետին 1990֊ական թվականների վերջերում։

Թրիփ֊հոփը ներառում է տարբեր երաժշտական ոճերի տարրեր, հիփ հոփի, ջազի, ռոքի, դաբի, սոուլի համադրություն։ Թրիփ֊հոփին բնորոշ է դանդաղ ռիթմը, պարզ լսվող բասը և նաև հին մեղեդիներից որոշ կտորների օգտագործումը (հիմնականում ջազից, սոուլից)։ Բացի այդ թրիփ֊հոփին բնորոշ է մռայլ դեպրեսիոն տրամադրության առկայությունը և վոկալային մասի որոշակի անջատականությունը։

Կատարողներից առաջին հերթին պետք է նշել «Massive Attack» և «Portishead» խմբերը, ինչպես նաև «Mov'ax» լեյբլը։

Ժամանակակից կատարողները հաճախակի են օգտագործում թրիփ֊հոփի տարրերը այլ ժանրերի հետ խառնելով։

## Ծագում
Առաջին անգամ «թրիփ֊հոփ» տերմինը օգտագործվել է 1994 թվականի հունիսին լրագրող Էնդի Պեմբերտոնի կողմից բրիտանական երաժշտությանը նվիրված «Mixmag» ամսագրում։ Որպես երաժշտական ժանր ծագել է Բրիստոլի շրջակայքում 1990֊ական թվականների սկսզբում։ Զարգացման ընթացքում թրիփ֊հոփը շեղվեց իր սկսբնական ուղղվածությունից և շարժվեց դեպի էյսիդ ջազ։

Թրիփ֊հոփը հիմնականում ճանաչում ստացավ Massive Attack խմբի «Blue lines» ալբոմից հետո (1991թվական.), որը դարձավ շատ հայտնի Մեծ Բրիտանիայում։ «Massive Attack» խմբի հաջորդ ալբոմը թողարկվեց 1994 թվականին, որը միայն ամրապնդեց նրանց ունեցաց հաջողությունը։ Հենց այդ տարի առաջին անգամ գործածվեց «թրիփ֊հոփ» տերմինը, որով հայտնի լրագրող Էնդի Պեմբերտոնը բնութագրեց DJ Shadow֊ի «In/Flux» սինգլը։ Նույն 1994 թվականին էլ «Portishead» խումբը թողարկում է իր առաջին ալբոմը՝ «Dummy»։ «Portishead» խումբը առանձնանում էր մռայլ, ռետրո֊ջազային մեղեդիների վրա հիմնված երաժշտությամբ։ Հաջորդ տարի 1995 թվականին «Dummy» ալբոմը արժանանում է «Mercury Prize» մրցանակին։

## Զարգացման անկում և ազդեցություն
150px|մինի|Բլորկ, 2007 թվական

Չնայած նրան, որ տվյալ ոճի ներկայացուցիչները շարունակում էին թողարկել հաջողված և քննադատների կողմից համակրանքի արժանացած ալբոմներ (օրինակ՝ «Massive Attack» խմբի «Mezzanine» ալբոմը 1998 թվականին), 1994-1995 թվականների վերելքից հետո երաժշատական այս ոճի զարգացումը սկսեց անկում ապրել։

Հայտնի դառնալուց հետո թրիփ֊հոփը սկսում է օգտագործվել փոփ երաժշտության մեջ։ Թրիփ֊հոփի տարրերով երգեր և ալբոմներ սկսում են թողարկել Մադոննան, Ժանետ Ջեքսոնը, Քայլի Մինոուգը, և նաև էքսպերեմենտալ փոփ֊երգչուհի  Բյորկը։ Միևնույն ժամանակ թրիփ֊հոփը լուրջ ազդեցություն է ունենում էլեկտրոնային երաժշտության հաջորդ սերունդների վրա։ 2002 թվականին բրիտանական հայտնի «The Independent» օրաթերթը օգտագործեց «պոստ֊թրիփ֊հոփ» տերմինը «Second Person» խմբի ստեղծագործությունները նկարագրելու համար։

## Թրիփ֊հոփին բնորոշ ալբոմներ
*1991 — Blue Lines (Massive Attack)
*1994 — Dummy (Portishead)
*1995 — Maxinquaye (Tricky)
*1996 — Endtroducing... (DJ Shadow)
*1996 — Londinium (Archive)
*1997 — Portishead (Portishead)
*1998 — Mezzanine (Massive Attack)

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Էլեկտրոնային երաժշտության ենթաոճեր
Կատեգորիա:Հիփ հոփի ժանրեր
Adobe software ծրագրերի ցանկ

Adobe Systems ծրագրերի ցանկ։

## Օգտագործվող ծրագրեր

## Տես նաև
* Adobe

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Adobe ծրագրային ապահովումներ
Լռություն (ֆիլմ, 2016)

**«Լռություն»** (), ռեժիսոր Մարտին Սկորսեզեի ֆիլմը։ Ացենարը գրված է Ջեյ Կոկսի և Մարտին Սկորսեզեի կողմից և հիմնված է Սյուսակու Էնդոյի համանուն վեպի հիման վրա։ Ֆիլմի համաշխարհային պրեմիերան կայացել է՝ 2016 թվականի դեկտեմբերի 23-ին։

## Սյուժե
17-րդ դարում երկու եզվիտ ժամանում են օտարեկրացիների համար փակ Ճապոնիա, որոնելու համար իրենց ուսուցչին։ Ծագող արևի երկրում կառավարում է՝ Սյոգունատ Տոկուգավան, ով արգելում է կաթոլիկությունը։ Իշխանությունը ցանկանում է մաքրել պետությունը օտար կրոնի ազդեցությունից և կազմակերպում է ճապոնական քրիստոնյաների հալածանք։ Վանականները տեսնում են անհամար տանջանքներ, որոնց ենթարկվում են իրենց դավանակիցները։ Մինչդեռ քահանաները չեն դադարում քարոզել իրենց փորձերը, ինչի արդյունքում նույնպես ընդարհվում են չարության և բռնությունների հետ։ Ներխուժելով թշնամու սահմաններ, դրամայի հերոսների մոտ հարց է ծագում, թե ինչո՞ւ է Աստված լռում այն ժամանակ, երբ նրա զավակները տանջվում են։

## Դերերում
* Էնդրյու Գարֆիլդ - Տեր Սեբաստիան Ռոդրիգես
* Ադամ Դրայվեր - Տեր Ֆրանցիսկո Գարուպե
* Լիամ Նիսոն - Տեր Քրիշտովան Ֆերրեյրա
* Քիարան Հայնդս
* Թադանոբու Ասանո
* Սինյա Ցուկամատո

## Արտադրություն
2013 թվականի մայիսին հայտնի դարձավ, որ Էնդրյու Գարֆիլդն ու Կեն Վատանաբեն պետք է նկարահանվեն ֆիլմում։ 2015 թվականի հունվարին Թադանոբուն զբաղեցրեց Վատանաբեի տեղը ֆիլմում։

Ֆիլմի նկարահանումները սկսվեցին 2015 թվականի հունվարի 30-ին Թայվան կղզում և ավարտվեցին մայիսին։

Առաջին թրեյլերը հայտնվեց էկրաններին 2016 թվականի նոյեմբերի 23-ին՝ պրեմիերայից մի ամիս առաջ։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:2010-ականների ամերիկյան ֆիլմեր
Կատեգորիա:2010-ականների անգլերեն ֆիլմեր
Կատեգորիա:2016 դրամա ֆիլմեր
Կատեգորիա:2016 ֆիլմեր
Կատեգորիա:Paramount Pictures ֆիլմեր
Կատեգորիա:StudioCanal ֆիլմեր
Կատեգորիա:Ամերիկյան դրամա ֆիլմեր
Կատեգորիա:Ամերիկյան պատմական ֆիլմեր
Կատեգորիա:Ճապոներեն ֆիլմեր
Կատեգորիա:Մարտին Սկորսեզեի ֆիլմեր
Կատեգորիա:2010-ականների ճապոներեն ֆիլմեր
Կատեգորիա:Ֆիլմեր, որոնց գործողությունները տեղի են ունենում 1660-ականներին
Կատեգորիա:Ֆիլմեր, որոնց գործողությունները տեղի են ունենում 1640-ականներին
Կատեգորիա:Ֆիլմեր, որոնց գործողությունները տեղի են ունենում 1630-ականներին
Կատեգորիա:Ֆիլմեր քրիստոնեության մասին
Ինչո՞ւ նա (ֆիլմ)

«**Ինչո՞ւ Նա**» (), ամերիկյան կոմիկական գեղարվեստական ֆիլմ։ Ռեժիսորն է Ջոն Համբուրգը։ Ֆիլմի պրեմիերան տեղի է ունեցել 2016 թվականի դեկտեմբերին ԱՄՆ-ում, իսկ 2017 թվականի հունվարի 12-ին արդեն Ռուսաստանում։

## Սյուժե
Նեդ Ֆլեմինգը գնում է Սթենֆորդ, որպեսզի հանդիպի իր  ավագ դստերը։ Այնտեղ նա հանդիպում է նրա բոյֆրենդին (ընկերոջը)՝ կատարյալ միլիարդատիրոջ Լայերդ Մեյհյուին, որի վարքը Նեդի մոտ դժգոհություն է առաջացնում և որի պատճառով նրանց միջև մրցակցություն է սկսվում ու խորանում նրանով, որ Լայերդը պատրաստվում է իր սիրեցյալին առաջարկություն անել։
Սուրբ ծննդյան օրը Լայերդի արարքը զարմացնում է բոլորին։ Նա ուղղաթիռով վայրէջք է կատարում ճիշտ Ֆլեմինգների փողոցի կենտրոնում՝ ցանկանալով խոսել և Նեդի, և Ստեֆանիի հետ ու նրան տանել իր տուն, Սուրբ ծնունդը միասին նշելու համար։ Սակայն Ստեֆանին հոր և Լայերդի հակամարտությունից վիրավորված մերժում է նրան և չի ցանկանում խոսել ոչ մեկի հետ։ Նիքի և Լայերդի երկար խոսակցությունից հետո Լայերդին հաջողվում է ստանալ Նիքի օրհնությունը։ Ստեֆանին մերժում է Լայերդի ամուսնության առաջարկը, պատճառաբանելով, որ ինքը դեռ պատրաստ չէ ամուսնության, բայց համաձայնվում է հանդիպել նրա հետ։ 
Ավելի ուշ խնջույքի ընթացքում Նեդն ու Սքոթը Լայերդին նոր շահավետ բիզնես առաջարկ են անում, և որից էլ Լայերդը չի հրաժարվում՝ իրեն արդեն համարելով Նիքի փեսա։

## Դերերում
***Ջեյմս Ֆրանկո** - Լայերդ Մեյհյու, Սթեֆանիի ընկեր
***Բրայան Քրանսթոն** - Նեդ Ֆլեմինգ, Սթեֆանիի հայրն ու Բարբի ամուսինը
***Ջոյ Դյուչ** - Սթեֆանի Ֆլեմինգ, Լայերդի ընկերուհին, Նեդի և Բարբի դուստրը և Սքոթիի ավագ քույրը
***Մեգան Մուլալի** - Բարբ Ֆլեմինգ, Նեդի կինն ու Սթեֆանիի մայրը
***Գրիֆին Գլաք** - Սքոթ Ֆլեմինգ, Սթեֆանիի 15-ամյա եղբայրը, Նեդի և Բարբի որդին
***Քիգան-Մայքլ Քի** - Գուստավ, Լայերդի լավագույն ընկորը
***Զաք Փիրլման** - Քեյվին Դինգլ
***Սեդրիք** - Նեդի ընկերը
***Քելի Քուքո** - Ջասթինի ձայնը
***Քէյզի Ուիլսոն** - Միսսի Փեդըրման

## Ֆիլմարտադրություն
Ֆիլմի թրեյլերը համացանցում հայտնվել է 2016 թվականի հունիսի 30-ին։

## Հետաքրքիր փաստեր
*Սա Ջոն Համբուրգի առաջին լիամետրաժ ֆիլմն է, «Սիրում եմ քեզ հիմարիկ» ֆիլմից 7 տարի անց։ 
*Այս ֆիլմը երաժիշտ Սթիվ Աոկիի առաջին աշխատանքն է եղել լիամետրաժ ֆիլմում։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:2010-ականների ամերիկյան ֆիլմեր
Կատեգորիա:2010-ականների անգլերեն ֆիլմեր
Կատեգորիա:2010-ականների ռոմանտիկ կինոկատակերգություններ
Կատեգորիա:2016 ֆիլմեր
Կատեգորիա:20th Century Fox ֆիլմեր
Կատեգորիա:Ամերիկյան կինոկատակերգություններ
Կատեգորիա:Ամերիկյան ռոմանտիկ կինոկատակերգություններ
Կատեգորիա:Լոս Անջելեսում նկարահանված ֆիլմեր
Կատեգորիա:Սուրբծննդյան ֆիլմեր
Կատեգորիա:Ֆիլմեր, որոնց գործողությունները տեղի են ունենում Կալիֆոռնիայում
Կատեգորիա:Ֆիլմեր, որոնց գործողությունները տեղի են ունենում Միչիգանում
Կատեգորիա:Ֆիլմեր հայր-դուստր հարաբերությունների մասին
Կատեգորիա:Ֆիլմեր ամուսնության մասին