Սողացող Սուրբ ծնունդ

[մինի|[Մոռլի, Մեծ Բրիտանիա, հոկտեմբեր, 2010]]
[մինի|[Սանկտ Պետերբուրգ, Ռուսաստան, նոյեմբեր, 2025։ Լենինի հրապարակը՝ Նոր տարվա զարդարանքով]]
**«Սողացող Սուրբ ծնունդ»** (նաև **«գաղտագողի Սուրբ ծնունդ»**, **«տարածվող Սուրբ ծնունդ»** կամ **«Սուրբ ծնունդը նախապես»**, ), երևույթ, որը վերաբերում է սուրբծննդյան տոնակատարությունների մեկնարկին՝ տոնի օրվանից շատ առաջ։ *Christmas creep* տերմինը նշանակում է, որ Սուրբ ծնունդը «սկսվում է» շատ ավելի վաղ՝ պայմանավորված խանութների ցուցափեղկերում սուրբծննդյան ապրանքների հայտնվելով և տոնից մի քանի ամիս առաջ սուրբծննդյան երգերով ու զարդարանքներով:

## Ծագում
*Christmas creep* արտահայտությունը հայերեն կարելի է թարգմանել որպես «Սուրբ ծննդի տարածում» կամ «Սուրբ ծննդի առաջխաղացում»․ «Սուրբ ծնունդ, որը սողալով ավելի ու ավելի է մոտենում»։ Այդ արտահայտությունը նկարագրում է այն երևույթը, երբ սուրբծննդյան տոնական զարդարանքը, երաժշտությունը և առևտուրը տարեցտարի ավելի ու ավելի շուտ են սկսվում՝ աստիճանաբար «սողալով» դեպի աշնան ամիսները (հոկտեմբեր, նույնիսկ սեպտեմբեր), երբ դեռ Հելոուինը կամ Գոհաբանության օրը չեն նշվել, որոնցից հետո է ԱՄՆ-ում ընդունված բացել Սուրբ ծննդին կամ Ամանորին նախորդող ժամակահատվածը:

Ընդունված է համարել, որ «Christmas creep» («Սողացող Սուրբ ծնունդ») տերմինը առաջին անգամ սկսել են օգտագործել 1980-ական թվականներին ԱՄՆ-ում: 

Այսպես, 1981 թվականին Ջոն Ռոուան անունով ընթերցողը նյույորքյան Newsday թերթին հաղորդել է իր դիտարկումները. «Ամեն տարվա վերջում ես հետևում եմ նշաններին, որոնք տեղեկացնում են Սուրբ ծննդի մոտենալու մասին՝ հիմնականում գովազդին: Ամեն տարի այդ նշանները հայտնվում են ավելի ու ավելի վաղ: Ես դա անվանում եմ *Christmas creep*»: 

Այդ արտահայտության ծագման նախադրյալները կարելի է դիտել դեռևս 1960-ական թվականների սկզբներին. օրինակ, մի ընթերցողուհի The Arkansas Gazette թերթին ուղարկած նամակում բողոքում էր, որ իր քաղաքի վաճառականները «տառապում են *creeping Christmas* անունով հիվանդությունից», ինչպես նաև բողոքում էր, որ ամեն տարի տոնական զարդերը տեղական հանրախանութի ցուցափեղկերում ցուցադրվում են ավելի ու ավելի վաղ:

## Երևույթի դրսևորումներ
### Երգեր
The Guardian-ի վերլուծությունը հաստատել է նշված երևույթի գոյությունը: 2024 թվականին հրատարակության իրականացրած հետազոտության արդյունքներով պարզվել է, որ Սուրբծննդյան թեմայով երգերի հայտնվելը բրիտանական UK Top 40 երաժշտական ցանկում հավաստում է «սողացող Սուրբ ծննդի» աստիճանական տարածումը՝ սկսած 1990-ական թվականներից: 

Այսպես, 2023 թվականին նոյեմբերի 10-ից սկսվող շաբաթվա ընթացքում ցանկեր է մտել սուրբծննդյան թեմայով միաժամանակ երկու երգ՝ «Last Christmas» (Wham!, 37-րդ տեղ) և «All I Want for Christmas Is You» (Մրայա Քերի): 

The Guardian-ի հրապարակման մեջ նշվում էր, որ 1990-ականներին և 2000-ական թվականների սկզբին միայն տարվա վերջին երկու շաբաթներին էին սուրբծննդյան երգերը հաճախ հայտնվնում Top-40-ում: 

Սուրբծննդյան ամենավաղ հիթը, The Guardian-ի տվյալների համաձայն, եղել է Ջասթին Բիբերի Mistletoe երգը, որը Top-40 է մտել 2011 թվականի հոկտեմբերի 23-ին:

### Առևտուր
The Guardian-ի տեղեկության համաձայն՝ մանրածախ առևտրում «սողացող Սուրբ ծնունդը» հայտնվել է ավելի վաղ. օրինակ, եթե սուրբծննդյան սեզոնի սկզբի նշան համարել սուրբծննդյան կարկանդակների ու պուդինգների վաճառքի մեկնարկը, ապա «սողացող Սուրբ ծնունդն» արդեն հասել է աշնան սկզբին, ինչը վկայում են մանրածախ առևտրի վերլուծությամբ զբաղվող *Assosia* ընկերության տվյալները. օրինակ, բրիտանական խոշոր Tesco, Sainsbury's, Asda և Morrisons առևտրային ցանցերում այդ ապրանքները 2024 թվականին վաճառքի են հանվել արդեն սեպտեմբերի 7-ին (համեմատության համար՝ 2023 թվականին սուրբծննդյան խորտիկները հայտնվել են սեպտեմբերի 9-ին, 2020 թվականին՝ սեպտեմբերի 28-ին): 

### Զարդարանք
2022 թվականի հոկտեմբերի 17-ին լոնդոնյան Selfridges հանրախանութը տեղադրել է սուրբծննդյան ֆուտուրիստական զարդեր, որոնք հղվում էին մանկական հանրաճանաչ հեքիաթներին, ներառյալ «Մոխրոտը» և «Ռապունցելը», դրանով իսկ ռեկորդ սահմանելով և դառնալով աշխարհում առաջին խոշոր մանրածախ ընկերությունը, որը փոխել է իր տարածքի ձևավորումը տոնականի Սուրբ ծննդից 69 օր առաջ:

## Հայաստանում
Վերջին տարիներին այս երևույթը սկսել է նկատվել նաև Հայաստանում։ Օրինակ, 2025 թվականին Հայաստանի գլխավոր տոնածառի տեղադրումը սկսվել էր հոկտեմբերին։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Սուրբ ծնունդ