Ֆանտազիա (սրճարան)

**Սրճարան «Ֆանտազիա»** (), Բաթումում առավել հայտնի է, որպես **«Ռվափեխա»** ( — «ութոտնուկ») անվանմամբ, նախկին սրճարան, որը գտնվում է Բաթումում (Աջարիայի հանրապետություն, Վրաստան)։ Կառույցը տեղադրված է ծովափին մոտ գտնվող ծառուղում` Բաթումի համալսարանի կողքին։ Ավելի վաղ այստեղ է գտնվել «Բաթումի» առողջարանը, որի փոխարեն այսօր կառուցվում է «Բաթումի-Հիլտոն» հյուրանոցը։

## Պատմություն
Ներկայումս բացօթյա քանդակ  հանդիսացող սրճարանի շենքի հիմնադիրներից են ճարտարապետ Գեորգի Չախավան և Գեղարվեստի ակադեմիայի պրոֆեսոր, Վրաստանի վաստակավոր նկարիչ Զուրաբ Կապանաձեն։ Սրճարանի շենքի նախագծմամբ զբաղվող ստեղծագործական խմբում են եղել նաև ճարտարապետ Զուրաբ Ջալագոնիան և «Նիանգի» ամսագրի գլխավոր նկարիչ, Վրաստանի վաստակավոր նկարիչ Նոդար Մալազոնիան։  Նախագծի վրա աշխատել է նաև տրանսպորտային ինժեներ Պաատա Դոբորջգինիձեն։ Շինարարությունը տևել է մոտ ութ ամիս։

Աշխատանքներն ավարտվել են 1975 թվականին։ Բացումից հետո «Ֆանտազիա» սրճարանը դարձել է Բաթումի բնակիչների և նավահանգստային քաղաքի բազմաթիվ հյուրերի հանգստի և հանդիպման ճանաչված վայր։ Այն հատուկ ճանաչվածություն ուներ երիտասարդության շրջանում։

Խորհրդային ժամանակներում այստեղ մատուցվում էին թուրքական սուրճ, լցնովի պաղպաղակ և ոչ ալկոհոլային խմիչքներ։ Քանի որ «Ութոտնուկ» սրճարանը շատ մոտ էր Խորհրդային Միության և Թուրքիայի սահմանին` երեկոյան 10-ից հետո արգելվում էր այցելությունները սրճարան։

## Ճարտարապետական և գեղարվեստական արժեք
Կառույցն իրենից ներկայացնում է 8 հենասյուների վրա կանգնած և կոնստրուկցիայի ութ խորշ ունեցող երկաթե կարկաս, որը ամրացվել է հենց տեղում նախագծային աշխատանքների ընթացքում մշակված հատուկ էսքիզների հիման վրա։ Կարկասը ծածկված է հղկված և գույնզգույն մոզաիկ քարերով` գունախճիկներով զարդարված մետաղական ցանցով։ Գունախճիկները պատրաստվել են Լենինգրադում պատենտավորված և մշակված հատուկ տեխնոլոգիաներով։ Կառույցը փաստացի թեթև կոնստրուկցիա է հանդիսանում, քանի որ նրա միջնամասը խոռոչ է, համապատասխանաբար այն պետք է ստացվեր փխրուն, չնայած մի շարք կոնստրուկտիվ առանձնահատկությունների շնորհիվ ճարտարապետներին հաջողվել է հասնել որոշակի ամրության։ Այդպիսի որոշումն է ինքնատիպ դարձրել  կորագիծ ձևերի ծածկույթը, ճարտարապետի խոսքերով *«դրա առանձնահատկությունն այն է, որ նրա հաստությունը, մյուս չափումների հետ համեմատած, աննշան է, այդ պատճառով էլ հնարավոր է դարձել ստեղծել զարմանալիորեն էլեգանտ, նուրբ և ձևով բարդ կոնստրուկցիա։ [[Վրաստան]]ում նմանատիպ կոնստրուկցիաների առկայությունը ցույց է տալիս, որ մեր մոտ այդ դարաշրջանում տեղ ունեին այնպիսի գործառույթներ, ինչպիսիք [[Եվրոպա]]յում, չնայած նրան, որ մենք ապրում էինք [[երկաթյա վարագույր]]ի ետևում»*։

## Նկարագրություն
«Ութոտնուկի», «մարմնին», որի վրա կառուցված է սրճարանը և որի մակերևույթը կարծես արտացոլում է ծովը, «տեղադրված» են տարատեսակ ծովային բնակիչներ, որոնց թվում Բաթումի խորհրդանիշներ դելֆինները, նաև ծովաձիեր, ծովաստղեր և գույնզգույն ձկներ։

Կառույցը բարձրացված է հատուկ առանձնացված նեղ աստիճաններով ու կասկադով մակերևույթի վրա, որը տանում է հյուրանոցից դեպի «Ութոտնուկ»։ Հարթակը ծածկված է բաց գույնի սալիկներով։

## Ժամանակակից տեսք
2000 թվականից սրճարանը չի գործում, դատարկ է, որն էլ պատճառ դարձավ շենքի մակերևութային վնասվածքների և տարածքի սանիտարահիգիենիկ վիճակի վատացման։ Կառույցը չկա ճարտարապետական հուշարձանների ոչ մի ցանկում։

Լրատվամիջոցների տարածած տեղեկությունների համաձայն,  *Hilton* ընկերությունը պլանավորում է ներդրումներ կատարել հարակից տարածքն իր սեփական կարիքների համար օգտագործելու։ Ենթադրվում է, որ սրճարանի վերակառուցումը կհանգեցնի «Ութոտնուկի» վերացման։

Բաթումի բնակչությունը, ճարտարապետները և վրաց հասարակական գործիչները հանդես են եկել նոր շինարարության դեմ։ Տեղի է ունեցել ստորագրահավաք։

Մասնագետները Hilton-ի ներկայացուցիչներին խորհուրդ են տվել գնահատել կառույցի գեղարվեստական արժեքը և կատարել տարածքի վերակառուցում` նրա մեջ ներառելով «Ֆանտազիա» սրճարանը։ Մասնագետների կարծիքով գույնզգույն ապակիով երեսպատված հյուրանոցային ճակատամասերը արդեն իսկ համապատասխանում են սրճարանի մոզաիկային։

2014 թվականի դեկտեմբերի 6-ի «Հիլթոն-Բաթումի» և «Տուրինվեստ» ՍՊԸ համատեղ հայտարարության մեջ ասվում է. ««Ֆանտազիա» սրճարանի քանդումը երբեք չի մտել մեր մտադրությունների մեջ»։

## Արվեստում
«Ֆանտազիա» սրճարանը կարելի է տեսնել «Սեր և աղավնիներ» ֆիլմի դրվագներից մեկում։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* ცაგო კახაბერიძე, «ჰილტონ ბათუმი», რვაფეხა და ოფშორი, ბათუმელები, 2014.05.27 = Цаго Кахаберидзе *«Хилтон-Батуми», осьминог и море*, «Батумелеби», 27 мая 2014 года.
* ლელა დუმბაძე, მიტოვებული კაფე «რვაფეხა», ბათუმელები, 2012.08.29 = Лела Думбадзе *Заброшенное кафе «Осьминог»*, «Батумелеби», 29 августа 2012 года.
* «ბათუმელები», «დაიცავი რვაფეხა!» — ბათუმში აქცია იგეგმება, 2014.12.03, ბათუმელები = «Батумелеби», *«Защитим „Осьминога“!» — запланированная акция в Батуми*, «Батумелеби», 3 декабря 2014 года.
* ნანა კვაჭაძე, «რვაფეხა» სააგენტოს გადაწყვეტილების მოლოდინში,   ბათუმელები, 2014.12.27 = Нана Квачадзе *«Осьминог» в ожидании решения*, «Батумелеби», 27 декабря 2014 года.

Կատեգորիա:Վրաստանի տեսարժան վայրեր
Կատեգորիա:Բաթումի շենքեր և կառույցներ