Հայկ Մարտիրոսյան (երաժիշտ)

**Հայկ Մարտիրոսյան** (, ), ամերիկահայ երաժիշտ, համերգային երգեհոնահար, կոմպոզիտոր և դիրիժոր, Տամպայի համալսարանի արվեստի և գրականության քոլեջի դեկան, Վաշինգտոնի Ամերիկյան համալսարանի պրոֆեսոր։ Հանդես է եկել Հյուսիսային Ամերիկայի և Եվրոպայի ամենանշանավոր բեմերում։ Ունի ավելի քան մեկ տասնյակ առևտրային ձայնագրություններ, որոնք ներառում են Բախի, Բրամսի, Լիստի, Պետր Էբենի և Ժան Լանգլեի երգեհոնային ստեղծագործությունների հայտնի կատարումները։

## Կատարողական կարիերա
1977 թվականին Հայկ Մարտիրոսյանը հրավիրվում է ելույթ ունենալու Գերմանիայի Բոնն քաղաքում անցկացվող երգեհոնի միջազգային շաբաթին՝ դառնալով դրան մասնակցած առաջին ամերիկացին։ 1989 թվականին նա երկու ամերիկացիներից մեկն էր, որոնք ելույթ ունեցան խորհրդա-ամերիկյան երգեհոնային երաժշտության առաջին (և միակ) փառատոնում։ 1999 թվականին նրան շնորհվեց շվեյցարա-ամերիկյան մշակութային փոխանակման գործընկերային *Ensemble Corund*-ի դրամաշնորհ, որը հանգեցրեց ուսումնական և հյուրախաղային շրջագայության Շվեյցարիայում։ Ընդհանուր առմամբ նա տվել է ավելի քան 500 մենահամերգ իր կարիերայի ամենակարևոր վայրերում և ներկայացուցչական կազմակերպությունների հովանավորությամբ, այդ թվում՝ Ամերիկյան երգեհոնահարների գիլդիայի և Կանադայի երգեհոնահարների թագավորական քոլեջի հովանավորությամբ։

Որպես կոմպոզիտոր, դիրիժոր և երգեհոնահար Մարտիրոսյանը հնչել է WDR-ով, BBC-ով, Բելգիայի ռադիոյով, «Ամերիկայի ձայնով», ABC-ով, Ազգային հանրային ռադիոյով և Ամերիկյան հանրային մեդիայով։ Դրանք ներառում են Հարվարդի համալսարանի հայտնի Բուշ-Ռայզինգեր թանգարանից արված կարևոր հեռարձակումները։

Երգչախմբի, լարային և հարվածային գործիքների համար նրա նոր «Ռեքվիեմի» պրեմիերան տեղի է ունեցել 2007 թվականի նոյեմբերին Վաշինգտոնում։

## Մամուլում
Մարտիրոսյանը 25 տարի որպես քննադատ աշխատել է *Fanfare Magazine*-ում՝ ձայնագրությունների մասին Ամերիկայի Միացյալ Նահանգների առաջատար ամսագրում, 26 տարի *The American Organist*-ում նա գրել է ձայնագրությունների, պարտիտուրների, գրքերի և նոր մեդիաների վերաբերյալ ակնարկներ։ Դրանց հրապարակումը նա շարունակում է իր ամսական խմբագրական սյունակում՝ *Vox Humana*-ում։ Նա նաև հոդվածներ է հրապարակել *The Diapason*-ում և *The Journal of American Organbuilding*-ում։

1993 թվականին Մարտիրոսյանը մեկնել է Ստոկհոլմ՝ Շվեդական ինստիտուտի դրամաշնորհի հովանու ներքո ուսումնասիրելու և գրելու Օտտո Օլսոնի երաժշտության մասին։ Ընդհանուր առմամբ նա հրապարակել է ավելի քան 1900 հոդված։ Նա նաև ակտիվ է որպես խողովակային երգեհոնների նախագծման և կառուցման խորհրդատու։

## Ձայնագրություններ
Հայկ Մարտիրոսյանը ձայնագրվել է *Centaur Records*-ի համար։ Ձայնագրությունները ներառում են Օռլանդ դե Լասուսի մոտետներով երկու մեսսաները, որտեղ Մարտիրոսյանը ղեկավարում է Համբարձման և Սուրբ Ագնեսի եկեղեցու երգչախումբը (Վաշինգտոն)։ Նա նաև ձայնագրել է երգեհոնային սյուիտների հավաքածու, չեխ կոմպոզիտոր Պետր Էբենի երաժշտությունը և Յոհան Սեբաստիան Բախի, *Clavierübung*-ի III մասը։ 2008 թվականի աշնանը նա կարիերայում երկրորդ անգամ ձայնագրել է Յոհաննես Բրամսի երգեհոնային ստեղծագործությունները։

Հայկ Մարտիրոսյանը նախկինում եղել է Վաշինգտոնի Ամերիկյան համալսարանի ակադեմիական հարցերով դեկանը և երաժշտության պրոֆեսոր, ինչպես նաև Համբարձման և Սուրբ Ագնեսի եկեղեցու (Վաշինգտոն ԿՇ) երգեհոնահար և խմբավար, որտեղ ղեկավարել է պրոֆեսիոնալ երգչախումբը, որը հայտնի է պատարագային երգացանկի գլուխգործոցների բարդ ու յուրահատուկ մեկնաբանություններով։ 2016 թվականից Մարտիրոսյանը Տամպայի Սուրբ Անդրեաս եպիսկոպոսական եկեղեցու երգեհոնահարն է։

## Սկավառակագրություն
* Mors et Ressurectio [sic], Chant Requiem and Mass for Easter, Centaur Records CRC 3028
* Brahms, Complete Organ Works, Centaur Records CRC 2996
* Lo in the Time Appointed, A&StA 0601
* Bach, Clavierübung III, Centaur Records CRC 2667
* Choral Works of Orlande de Lassus, Centaur Records CRC 2477
* The Washington Organ Book, Gothic Records CD 49059
* Organ Suites, Centaur Records CRC 2368
* Eben and Langlais Organ Works, Centaur Records CRC 2042
* Mozart, Vespers and Mass, Centaur Records CRC 2074
* Works of Mendelssohn, Schroder, Organophon Records E 90018
* Organ Music of Liszt, Mitra Records, M 16182
* 20th Century English Organ Music, Musical Heritage Society MHS 3265
* English Organ Voluntaries of the 18th Century, Musical Heritage Society, MHS 1854
* Organ Works of Johannes Brahms, Musical Heritage Society, MHS 1751

## Գրքեր
* *Vox Humana: Essays about the World of the Pipe Organ and Those who Play it,* St. Louis: Morningstar Music Publishers, 2017.
* *J. Michael Barone and Pipedreams,* New York: The American Guild of Organists Monograph Series, No. 1, 2018.
* *The Organ on Campus,*New York: The American Guild of Organists Monograph Series, No. 2, 2018 (in preparation).
* *The Making of a Virtuoso,* New York: The American Guild of Organists Monograph Series, No. 3, 2018 (in preparation).

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Ամերիկահայ դիրիժորներ
Կատեգորիա:Ամերիկահայ երաժիշտներ
Կատեգորիա:Ամերիկահայ երգեհոնահարներ
Կատեգորիա:Ամերիկահայ կոմպոզիտորներ