Պրեսլավի գրադպրոց

[thumb|300px|right|<center>[Այբբենական աղոթք*[[կոնստանտին Պրեսլավսկի]]*]]
**Պրեսլավի գրադպրոց**, համարվում է աշխարհի առաջին սլավոնական գրադպրոցը։ Այն ստեղծել է Կյուրեղի և Մեթոդիոսի աշակերտներից մեկը՝ սուրբ Նաումին 886 թվականին բուլղարական մայրաքաղաք Պլիսկայում։ Դպրոցը հիմնադրվել է բուլղար իշխան Բորիս 1-ինի հրամանով, որը հարգանքով ընդունեց Կյուրեղի և Մեթոդիոսի երեք աշակերտներ Կլիմենտ Օրխիդացուն, սուրբ Նաումին և Անգելարիուսին` դուրս շպրտված գերմանացի կաթոլիկական հոգևորականների կողմից արևմտյան սլավոնների մեջ ժամասացություն տարածելու համար։ 893 թվականին Սիմեոն 1-ինը դպրոցի հիմնական գործունեությունը տեղափոխեց բուլղարական նոր մայրաքաղաք Պրեսլավ։

Աշխարհում կիրիլիցայով ամենահին գրանմուշները գտնվել են Պրեսլավի մոտ, այն հաստատում է *Պրեսլավի գրադպրոցի* ձեռքբերումը, որը համարվում է ժամանակակից սլավոներեն գրի  կիրիլիցայի ստեղծումը։ Գոյություն ունի նաև այլ ենթադրություն, համաձայն որի կիրիլիցան ստեղծել է Կիրիլի և Մեթոդիոսի աշակերտ Կլիմենտ Օխրիդեցին Օխրիդի գրադպրոցում։

*Պրեսլավի գրադպրոցը* համարվում է Բուլղարական առաջին կայսրության և 9-10-րդ դարերի բոլոր սլավոնական ժողովուրդների ամենակարևոր գրական և մշակութային կենտրոնը։ Դպրոցի հիմնական գործունեությունը թարգմանչությունն էր, այնտեղ թարգմանում էին Աստվածաշունչը և քրիստոնեական սուրբ գրքերը բոլոր սլավոններին հասկանալի Հին սլավոներեն լեզվով։

Բացի թարգմանչական գործունեությունից, դպրոցում անց էին կացվում ակտիվ ստեղծագործական, ուսումնական և գեղարվեստական աշխատանքներ։ Այնտեղ գրվում էին ինքնատիպ գրական ստեղծագործություններ, ուսուցանվում էին աշակերտներ, ստեղծվում էին կերամիկական աշխատանքներ։ *Պրեսլավի գրադպրոցի* լավագույն պոետներից մեկը համարվում էր Կոնստանտին Պրեսլավեցին, որը գրեց '''Այբբենական աղոթքը'''։ Դպրոցի հանրաճանաչ ստեղծագործողների մեջ հանդիպում են անուններ ինչպիսիք են Չերնորիզեց Խրաբրը, Յոհանն Էկզարխը և ուրիշներ։

*Պրեսլավի գրադպրոցի* գործունեությունը դադարեցվեց 972 թվականին, երբ այն ամբողջությամբ հրկիզվեց Բյուզանդիայի կայսր Հովհաննես Չմշկիկի կողմից։

## Տես նաև
* Օխրիդի գրադպրոց

## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն
[thumb|240px|[Ֆյոդոր Ստրատիլատի կերամիկական սրբապատկեր, 10-րդ դար, հայտնաբերված Պրեսլավի մոտ]]
* Галина Баранкова. Роль памятников *Преславской книжной школы* в истории развития русского языка и литературы, Страницы 7:3, изд. ББИ св. апостола Андрея
* Преславска книжовна школа. Т. 1, София, 1995 г. — сборник с материали от международни симпозиуми «Йоан Екзарх Български» (септември 1979 г.) и «Преславска книжовна школа» (септември 1981 г.).
* 1100 години Велики Преслав. Т. 2, Шумен, 1995 г. — сборник с материали от научната сесия, проведена в гр. Велики Преслав през 1993 г.по случай 1100 години от Великопреславския църковно-народен събор.
* Медиевистични изследвания в памет на Пейо Димитров. Шумен, 1996 г. — сборник с материали от IV младежка медиевистична конференция, 1 — 3 декември 1994 г. 
* Преславска книжовна школа. Т. 2, Шумен, 1997 г. — сборник с материали от Международната медиевистична конференция "Библиотеката на цар Симеон " — 2.
* Преславска книжовна школа. Т. 3., Шумен, 1998 г. — сборник с материали от международната конференция, посветена на 1090 години от смъртта на княз Борис I и 20-годишнината от създаването на НЦ «Преславска книжовна школа».
* Преславска книжовна школа. Т. 4., Шумен, 1999 г. — сборник с материали от Национална конференция «Свети Йоан Рилски — епоха и традиции» — 1996 г., проведена на 5 — 6 април 1996 г., и материали по преславска проблематика.
* Преславска книжовна школа. Т. 5. Изследвания в чест на проф. д. ист. н. Тотю Тотев. София, 2001.
* Преславска книжовна школа. Т. 6. София, 2002.

## Արտաքին հղումներ
* Болгарские книжные школы и их роль в развитии письменности
* Научен център «Преславска книжовна школа»  

Կատեգորիա:Կրթությունը Բուլղարիայում
Կատեգորիա:Բուլղարիայի պատմություն
Կատեգորիա:Բուլղարիայի մշակույթ
Կատեգորիա:Բուլղարիայի գրականություն
Կատեգորիա:880-ականների հիմնադրումներ
Կատեգորիա:9-րդ դարում հիմնադրված կրթական հաստատություններ