Մահվան խումբ

**Մահվան խումբ** (, ), խմբային փուլի մարզական մրցաշարերում թիմերի խումբ, որտեղ բարձրակարգ թիմերի թիվն ավելի մեծ է, քան մրցաշարի հաջորդ տուրերում պայքարը շարունակելու իրավունք տվող տեղերը։ Խմբային փուլում դա նշանակում է, որ մրցաշարի ֆավորիտ թիմերից մեկն անխուսափելիորեն լքելու է այն վաղ փուլերում։ Այս տերմինն առաջին անգամ օգտագործվել է 1970 թվականի ֆուտբոլի աշխարհի առաջնությունում, սակայն ժամանակի ընթացքում այն տարածվել է նաև այլ մարզաձևերի և մրցաշարերի վրա։ Կարծիքները, թե մրցաշարի խմբերից որ մեկը կարող է համապատասխանել «մահվան խմբի» նկարագրությանը, հաճախ տարբեր են, քանի որ թիմերի ուժը միշտ հարաբերական է, և չկա «մահվան խմբի» մեկ սահմանում։ Արդյունքում, տարբեր լրագրողներ կարող են անվանել մահվան մի քանի խմբեր կամ նույնիսկ չառանձնացնել որևէ մեկը մրցաշարում։ «Մահվան խումբ» արտահայտությունը դարձել է լրագրողական կլիշե, որն իրենից ներկայացնում է մրցաշարի մասնակիցների պարզեցված ընկալում ֆավորիտների, անակնկալի ունակ և ակնհայտ հետնապահների տեսքով։

## Ծագում
«Մահվան խումբ» արտահայտությունն առաջին անգամ հայտնվել է իսպաներենում (grupo de la muerte) մեքսիկացի լրագրողների նյութերում, որոնք նվիրված են 1970 թվականի ֆուտբոլի աշխարհի առաջնության 3-րդ խմբին՝ Անգլիա (աշխարհի գործող չեմպիոն), Բրազիլիա (1958 և 1962 թվականների աշխարհի չեմպիոն), Չեխոսլովակիա (1962 թվականի աշխարհի առաջնության արծաթե մեդալակիր) և Ռումինիա (անակնկալի ունակ թիմ)։ Բրազիլացիները, որոնց կազմում խաղում էին Պելեն, Ժաիրզինյոն, Տոստաոն, Ռիվելինոն և Կառլոս Ալբերտոն, խմբից դուրս եկան առաջին տեղից և հաղթեցին առաջնությունում։ Նմանապես, Իսպանիայում 1982 թվականի աշխարհի առաջնության երկրորդ փուլի C խումբը կոչվեց մահվան խումբ՝ Արգենտինա (գործող չեմպիոն), Իտալիա (ապագա չեմպիոն) և Բրազիլիա, որը հայտնվեց որպես ֆավորիտներից մեկը։ Բրազիլացիները, որոնց կազմում խաղացել են այնպիսի աստղեր, ինչպիսիք են Զիկոն, Սոկրատեսը, Ֆալկաոն, Էդերը, Ժունիորը և Օսկարը, դուրս չեն եկել կիսաեզրափակիչ, իսկ Իտալիան Պաոլո Ռոսսիի գլխավորությամբ, որը հեթ-տրիկ է ձևակերպել բրազիլացիների հետ խաղում, ի վերջո հաղթել է առաջնությունում։ 2007 թվականին The Guardian-ը այս խումբն անվանել է ամենաուժեղը աշխարհի առաջնությունների պատմության մեջ։

1986 թվականի աշխարհի առաջնության վիճակահանությունը ամրագրել է «մահվան խումբ» հասկացության մասսայականացումը Ուրուգվայի հավաքականի գլխավոր մարզիչ Օմար Բորասի (Հարավային Ամերիկայի չեմպիոններ) խոսքերից, որի թիմը E խմբում հայտնվել է Գերմանիայի (1982 թվականի աշխարհի փոխչեմպիոններ), Դանիայի (անցած եվրոյի բրոնզե մեդալակիրներ) և Շոտլանդիայի հետ։ «Մահվան խումբ» արտահայտությունն ավելի ուշ վերցրել են անգլալեզու ԶԼՄ-ները՝ բոլոր թիմերը, բացի շոտլանդացիներից, այն ժամանակ ոչ պաշտոնապես աշխարհի 10 լավագույն հավաքականների թվում էին։ 1986 թվականի կանոնների համաձայն՝ խմբից դուրս էին գալիս երաշխավորված 1-ին և 2-րդ տեղերը զբաղեցրած թիմերը, իսկ 3-րդ տեղից թիմը կարող էր դուրս գալ միայն այն դեպքում, եթե լրացուցիչ ցուցանիշներով առաջ անցներ մյուս «երրորդ թիմերից»։ Արդյունքում «չորրորդ ավելորդը» Շոտլանդիայի հավաքականն էր, ընդ որում՝ Ուրուգվայի հավաքականի խաղացողներին մեղադրում էին շոտլանդացիների դեմ միտումնավոր կոպիտ խաղի մեջ, իսկ Օմար Բորասը նույնիսկ որակազրկվել էր մրցավար Ժոել Կինյային «մահվան խմբում մարդասպան» անվանելու համար։ Գերմանիան այն ժամանակ հասավ եզրափակիչ՝ պարտվելով Արգենտինայի հավաքականին։

## Վիճակահանություն
Սպորտում վիճակահանությունը թույլ է տալիս միևնույն մրցաշարում քիչ թե շատ հավասարաչափ բաշխել ուժեղ և թույլ թիմերը տարբեր խմբերի։ Ֆուտբոլում կարող են կիրառվել թիմերի դասակարգման տարբեր մեթոդներ, որոնք չեն տարբերվում բարձր ճշգրտությամբ։ Մինչև 2018 թվականը ֆուտբոլի աշխարհի առաջնության եզրափակիչ փուլերի վիճակահանությունը նախատեսում էր յուրաքանչյուր խմբում բաշխել մեկ սերմացու թիմ և երեք ոչ սերմացու՝ ոչ սերմացուն ընտրվում էր տարածաշրջանային Կոնֆեդերացիաների զամբյուղներից։ Շնորհիվ այն բանի, որ ԿՈՆԿԱԿԱՖ-ի (Հյուսիսային Ամերիկա), ԱՖԿ-ի (Աֆրիկա) և ԱՖԿ-ի (Ասիա) Կոնֆեդերացիաների որոշ հավաքականներ իրենց իսկ Կոնֆեդերացիաների մյուս թիմերից մեկ գլխով ավելի ուժեղ են, աշխարհի առաջնություններում որոշ խմբերի կազմը մյուսների համեմատ շատ ավելի ուժեղ է եղել։ 2018 թվականից վիճակահանության համակարգը հիմնված է ՖԻՖԱ-ի դասակարգման աղյուսակի վրա՝ կոնֆեդերացիաների որոշ սահմանափակումներով։

Մրցաշարում ցանված թիմերին են պատկանում աշխարհի գործող չեմպիոնը և հյուրընկալող երկիրը (կամ երկու կամ ավելի հյուրընկալող երկիր)։ Այսպես, 2008 թվականի ֆուտբոլի Եվրոպայի առաջնության վիճակահանության առաջին զամբյուղում հայտնվել են Հունաստանը՝ որպես Եվրոպայի գործող չեմպիոն, Ավստրիան և Շվեյցարիան, թեև այս երեք երկրներն էլ ուժեղ թիմեր չեն եղել։ Քանի որ այս որոշումը կայացվել էր նույնիսկ Եվրոպայի առաջնության ընտրական մրցաշարի ավարտից առաջ, շատ ուժեղ թիմեր փորձեցին հնարավորինս վատ խաղալ որակավորման փուլում, որպեսզի, չնայած առաջնության ուղեգիր նվաճելուն, խուսափեն առաջին զամբյուղում հայտնվելուց և հնարավորություն ունենան խաղալ պայմանականորեն թույլ հակառակորդների դեմ։ Առաջին զամբյուղ գնալու ցանկության պատճառը եղել է այն փաստը, որ ոչ մասնակիցների թվում եղել են անցած աշխարհի առաջնության մասնակիցներ Ֆրանսիայից և Իտալիայից։ Արդյունքում առաջին զամբյուղում հայտնվեց Նիդեռլանդների հավաքականը, որը նույնիսկ որակավորման փուլում ամեն ինչ անում էր, որպեսզի փոքր քանակությամբ խփած գոլերով խուսափի առաջին զամբյուղում հայտնվելուց։ Ավելին, Նիդեռլանդներն ու Ռումինիան, որոնք հանդես էին գալիս նույն ընտրական խմբում, հենց նույն խմբում էին հայտնվել ֆրանսիացիների ու իտալացիների մոտ, որոնք նույնպես հանդես էին գալիս նույն ընտրական խմբում, և եվրոյի դիմաց ձևավորեցին հենց այն «մահվան խումբը», որում հետնապահի դերը վերապահվում էր Ռումինիային։

Բայց նույնիսկ այն մրցումներում, որտեղ չկան սերմնացան թիմեր, և որտեղ գործող չեմպիոններին որևէ ֆորա չի տրամադրվում, չի բացառվում մահվան խումբ ստեղծելու հնարավորությունը։ Այսպիսով, ռեգբիի աշխարհի առաջնության խմբային փուլի վիճակահանության ժամանակ զամբյուղները ստեղծվում են բացառապես World Rugby հավաքականների վարկանիշի հիման վրա, չնայած այն անցկացվում է մրցաշարի մեկնարկից գրեթե երեք տարի առաջ։ Օրինակ, 2015 թվականի աշխարհի առաջնության վիճակահանությունը տեղի է ունեցել 2012 թվականի դեկտեմբերին և Անգլիային (5-րդ տեղ) ուղարկել է նույն խմբում Ավստրալիայի (3-րդ տեղ) և նոյեմբերին դիրքերը կորցրած Ուելսի (9-րդ տեղ) հետ։ 2015 թվականի օգոստոսին World Rugby-ի գործադիր տնօրեն Բրեթ Գոսպերը հայտարարել էր, որ լրջորեն դիտարկվում էր կրկնակի վիճակահանության անցկացման հնարավորությունը աշխարհի առաջնությունից անմիջապես առաջ։ Այնուամենայնիվ, 2019 թվականի աշխարհի առաջնության նախաշեմին վիճակահանությունը փոխել չհաջողվեց, քանի որ կազմակերպիչները վախենում էին Տոկիոյի Օլիմպիադայի հետ կապված տոմսերի հնարավոր խնդիրներից։

## Օրինակներ ֆուտբոլում
### Օրինակներ աշխարհի և Եվրոպայի առաջնություններում
Ֆուտբոլի աշխարհի առաջնության և ՈՒԵՖԱ-ի Չեմպիոնների լիգայի ընթացիկ կանոնակարգի համաձայն, որոնց եզրափակիչ փուլերին պարբերաբար մասնակցում են 32 թիմեր, այս բոլոր թիմերը բաժանված են 4 թիմերից բաղկացած 8 խմբերի։ Յուրաքանչյուր խմբից երկու թիմ դուրս է գալիս մրցաշարի հաջորդ փուլ և այնուհետև շարունակում պայքարը օլիմպիական համակարգով։ Որոշ լրագրողների կարծիքով, «մահվան խումբ» ստեղծելու համար պետք է լինեն չորս հզոր թիմեր, որոնք բացարձակապես հավասար հնարավորություններ ունեն հաջորդ փուլ դուրս գալու համար, մյուսների կարծիքով՝ երեք կամ նույնիսկ երկու հզոր թիմեր, որոնք երաշխավորված են հաջորդ փուլ դուրս գալու համար՝ դրանով իսկ մյուս մասնակիցներին վերածելով «միավորների մատակարարների» և զրկելով նրանց դուրս գալու գործնական հնարավորություններից։ Ինչ վերաբերում է այն թիմերին, որոնք հայտնվում են «ակնոցների մատակարարների» դերում, ըստ սպորտային լրագրող Ալլի Մաքքոյստի և Գլազգոյի The Herald թերթի, նման խումբը կարելի է անվանել «ակնթարթային մահվան խումբ» (անգլ.՝ group of certain death)՝ այսպես են անվանել B խումբը, որում ընդգրկվել է Շոտլանդիան 1992 թվականի Եվրոպայի առաջնությունում (մրցակիցներ՝ Գերմանիա, ԱՊՀ, Նիդեռլանդներ)։ Նմանապես, Իան Փոլը ՈՒԵՖԱ-ի Չեմպիոնների լիգայի 1992/1993 մրցաշրջանի կիսաեզրափակիչ B խումբը անվանեց «մահվան խումբ» երեք թիմերի համար՝ «Միլանի», «Գյոտեբորգի», «Պորտուի» և ՊՍՎ-ի հետ խմբից։ Նա հստակ նախապատվություն տվեց «Միլանի» դուրս գալուն, ինչը, ի վերջո, տեղի ունեցավ (6 հաղթանակ 6 հնարավորից և 1993 թվականի եզրափակիչ)։ Ինչ վերաբերում է ՈՒԵՖԱ-ի գոտու ընտրական մրցաշարերին, ապա վիճակահանությունն ու զամբյուղների ցանումն այնտեղ ավելի մանրակրկիտ է և թույլ թիմերն անպայման որակավորման խումբ են ուղարկում։ Այսպես, Եվրո-2008-ի ընտրության B խումբը նույն շոտլանդացիների համար անվանվեց հերթական «մահվան խումբ», քանի որ շոտլանդացիների թվում էին ոչ միայն ԱԱ-2006-ի եզրափակչի մասնակիցները՝ ի դեմս Ֆրանսիայի և Իտալիայի, այլև քառորդ եզրափակիչ հասած Ուկրաինան (մյուսները՝ Լիտվան, Վրաստանը և Ֆարերները, մրցակից չէին համարվում)։ Այնուամենայնիվ, Շոտլանդիան մինչև վերջին տուրը հավակնում էր եվրոյի դուրս գալ Ֆրանսիայի նկատմամբ երկու հաղթանակների ֆոնին, բայց վերջին երկու տուրերում Վրաստանից և Իտալիայից կրած պարտությունները շոտլանդացիներին թողեցին առանց Եվրոյի։

Հաճախ ենթադրվում է, որ ցանկացած մրցաշարում անպայման պետք է լինի մահվան առնվազն մեկ խումբ։ Այսպիսով, 1994-ին ԱՄՆ-ում կայացած աշխարհի առաջնությունում մամուլը E խումբը համարեց Իտալիայի, Իռլանդիայի, Մեքսիկայի և Նորվեգիայի հետ, երբեմն այն անվանելով ավելի մեղմ տերմին՝ «անակնկալների խումբ» (), չնայած երեք թիմեր վստահ տեղեր էին զբաղեցնում ՖԻՖԱ-ի այն ժամանակվա վարկանիշային աղյուսակի Թոփ-10-ում (Իտալիա՝ 2 - րդ, Նորվեգիա՝ 4-րդ, Իռլանդիա՝ 10-րդ)։ Մեկ այլ վարկածի համաձայն՝ «մահվան խումբ» էր համարվում նաև B խումբը, որտեղ խաղում էին Բրազիլիան, Շվեդիան, Ռուսաստանը և Կամերունը, և լրագրողների այս տարբերակը կիսում էր նույնիսկ բրազիլացիների մարզիչ Կառլոս Ալբերտո Պարեյրան։ 1994-ի աշխարհի առաջնության եզրափակչում հավաքվեցին իրենց խումբը հաղթած Բրազիլիան և լրացուցիչ ցուցանիշներով փլեյ-օֆֆ անցած Իտալիան, իսկ 11 մետրանոցներով հաղթանակ տարան բրազիլացիները։ Սակայն եղել են նաև դեպքեր, երբ մամուլը միաձայն պնդել է, որ ինչ-որ մրցաշարում մահվան խումբ պարզապես չէր կարող լինել՝ օրինակ է դարձել 2010 թվականի աշխարհի առաջնությունը, որի վիճակահանության պարզության մասին խոսել են որոշ փորձագետներ։ Sports Illustrated ամսագիրը որպես այդպիսին առանձնացրել է G խումբը, որտեղ խաղացել են Բրազիլիան, Պորտուգալիան, Կոտ դ'Իվուարը և ԿԺԴՀ-ն («ոչ կենսունակ հետնապահ»), թեև Christian Science Monitor-ից Էնդրյու Դոունին հերքել է այդ տեսակետը։ 2014-ին Իսպանիայի հավաքականի մարզիչ Վիսենտե դել Բոսկեն Բրազիլիայում կայացած աշխարհի գավաթի ամենաբարդ խումբն անվանեց իր B խումբը (Իսպանիա, Նիդեռլանդներ, Չիլի և Ավստրալիա), բայց կոչ արեց այն չանվանել «մահվան խումբ»։

Եթե մենք ելնում ենք «մահվան խումբ» հասկացությունից՝ որպես ամենաուժեղ թիմեր ունեցող խումբ, ապա այն որոշելու համար անհրաժեշտ է հաշվի առնել ՖԻՖԱ-ի ազգային հավաքականների վարկանիշը ըստ տարիների։ The Guardian թերթի տեսանկյունից (2007 թվականի դրությամբ) ամենաուժեղը համարվում էր 1996 թվականի Եվրոպայի առաջնության C խումբը Անգլիայում, որտեղ խաղում էին Գերմանիան (2-րդ տեղը ՖԻՖԱ-ի դասակարգման աղյուսակում), Ռուսաստանը (3-րդ), Իտալիան (7-րդ) և Չեխիան (10-րդ)։ Այնուամենայնիվ, 2012-ի մայիսին, վարկանիշի թարմացումից հետո, Լեհաստանում և Ուկրաինայում Եվրոպայի առաջնության B խումբը դարձավ այդպիսին՝ խմբում ընդգրկված էին Գերմանիան (2-րդ տեղ), Նիդեռլանդները (4-րդ), Պորտուգալիան (5-րդ) և Դանիան (10-րդ), չնայած հունիսին Գերմանիան և Պորտուգալիան կորցրեցին դիրքերը, իսկ Դանիան բարձրացավ։ Կանանց ֆուտբոլում նման օրինակ կա 2007 թվականի աշխարհի առաջնությունում, երբ նույն խմբում հայտնվեցին Թոփ-5-ի երեք թիմեր՝ ի դեմս ԱՄՆ-ի (1-ին տեղ), Շվեդիայի (3-րդ տեղ), ԿԺԴՀ-ի (5-րդ տեղ) և հետնապահ՝ ի դեմս Նիգերիայի (24-րդ տեղ)։ Եթե սկսում ենք այն դրույթից, որ նման խմբից դուրս գալու համար պայքարը չի դադարում մինչև վերջին վայրկյանը, ապա մրցաշարի ավարտից հետո կարող եք խումբը անվանել «մահվան խումբ»։ Օրինակ են 1990 թվականի աշխարհի առաջնության F խումբը, որում հինգ հանդիպում ոչ-ոքի է ավարտվել, և 1994 թվականի աշխարհի առաջնության E խումբը, որում թիմերը հավաքել են միանգամայն նույն քանակությամբ միավորներ, իսկ Գոլերի տարբերությունը բոլորի համար նույնն է եղել։ Սակայն ավելի հաճախ «մահվան խումբ» բառակապակցությունը բացասական իմաստ է կրում՝ Սայմոն Բերնթոնի կարծիքով, միայն այդ բառակապակցության հիշատակումը կարող է նույնիսկ ուժեղ թիմին հասցնել խուճապի վիճակի և հանգեցնել խմբից դուրս գալու կամ խնդրահարույց դուրս գալու։ Դևիդ Լեյսին պնդում էր, որ «մահվան խմբերի» մասին կարելի է խոսել միայն մրցաշարի ավարտից հետո և միայն այն ուժեղ թիմերի համար, որոնք վճարել են խմբից չհեռանալու համար մրցակցին թերագնահատելու համար, ինչպես նաև մրցաշարերում, բացի «մահվան խմբերից», առանձնացրել է նաև այսպես կոչված «մեռնելու ցանկություն ունեցող խմբերը» (): D խումբը (Նիդեռլանդներ՝ 1988-ի չեմպիոն և մրցաշարի սեփականատեր), Ֆրանսիա՝ 1984-ի չեմպիոն և 2000-ի ապագա չեմպիոն, Չեխիա՝ 1996-ի փոխչեմպիոն և Դանիա-1992-ի չեմպիոն) կարելի է վերագրել «մահվան խմբերին», եթե կարծում եք, որ այդպիսի խմբերն ունեն կոշտ մրցակցություն՝ A խումբը պարզվեց, որ «մահվան խումբ» է Գերմանիայի (1996-ի գործող չեմպիոն) և Անգլիայի (նախորդ Եվրոյի սեփականատեր)համար, ովքեր ձախողվեցին։

«Մահվան խումբ» տերմինի իմաստի երկիմաստության պատճառով երկրպագուների և լրագրողների շրջանում լուրջ վեճեր են բորբոքվում այն մասին, թե ընդհանրապես ինչ կարելի է վերագրել նման խմբերին։ 2002 թվականին The Guardian-ը «մահվան խմբեր» է անվանել E (Շվեդիա, Անգլիա, Արգենտինա և Նիգերիա) և F (Գերմանիա, Իռլանդիա, Կամերուն և Սաուդյան Արաբիա) խմբերը՝ ի տարբերություն «կյանքի խմբի» H (Ճապոնիա, Բելգիա, Ռուսաստան, Թունիս)։ Հարավային Կորեայի երկրպագուներն իրենց D խումբն անվանել են «մահվան խումբ», որտեղ իրենց հավաքականից բացի խաղացել են ԱՄՆ-ը, Լեհաստանը և Պորտուգալիան։ 2006 թվականին Գերմանիայում կայացած աշխարհի առաջնությունում «մահվան խմբի» սահմանման տակ են հայտնվել C (Արգենտինա, Նիդերլանդներ, Կոտ Դիվուար, Սերբիա և Չեռնոգորիա) և E (Իտալիա, Գանա, Չեխիա և ԱՄՆ) խմբերը, 2014 թվականին Բրազիլիայում այդպիսիք մամուլը հաշվել է երեք՝ B (Իսպանիա, Նիդեռլանդներ, Չիլի, Ավստրալիա), D (Ուրուգվայ, Կոստա Ռիկա, Անգլիա և Իտալիա) և G (Գերմանիա, Պորտուգալիա, Գանա և ԱՄՆ) խմբերը։ G խումբը ամերիկյան ԶԼՄ-ների կողմից կոչվում էր «մահվան խումբ» առաջին հերթին ԱՄՆ-ի հավաքականի համար, քանի որ երկու տարի անընդմեջ ամերիկացիները դուրս չէին գալիս հաջորդ փուլ՝ պարտվելով Գանային, բայց այս անգամ ամերիկացիները խմբից դուրս եկան մրցաշարի ապագա չեմպիոնների՝ գերմանացիների հետ միասին։ Վերջապես, 2018-ին Ռուսաստանում կայացած աշխարհի առաջնությունում պորտալի կողմից Goal.com անվանվեցին ևս երեք «մահվան խմբեր»՝ D խումբ (Արգենտինա, Խորվաթիա, Նիգերիա և Իսլանդիա), E խումբ (Բրազիլիա, Կոստա Ռիկա, Սերբիա և Շվեյցարիա) և F խումբ (Գերմանիան աշխարհի չեմպիոնի իրավունքով, Մեքսիկա, Հարավային Կորեա և Շվեդիա)։

### ՈՒԵՖԱ Չեմպիոնների լիգա
ՈՒԵՖԱ-ի Չեմպիոնների լիգայի 1998/1999 խմբային փուլում գոյություն ուներ 4 թիմից բաղկացած վեց խումբ, ինչպես 1986-1994 թվականների աշխարհի առաջնություններում, որոնցից փլեյ-օֆֆ դուրս եկան, սակայն, միայն խմբերի հաղթողները և երկրորդ տեղը զբաղեցրած երկու լավագույն թիմերը։ Մահվան խմբերի սահմանման տակ են հայտնվել C խումբը («Ռեալը»՝ որպես գործող հաղթող, «Ինտերը»՝ որպես 1998 թվականի Գավաթակիրների գավաթակիր, Մոսկվայի «Սպարտակը»՝ որպես ՈՒԵՖԱ-ի 1998 թվականի Գավաթի կիսաեզրափակչի մասնակից և համեստ «Շտուրմը») և D խումբը («Բարսելոնան»՝ որպես Իսպանիայի չեմպիոն, «Մանչեսթեր Յունայթեդը» և «Բավարիան»՝ որպես եվրոպական Չեմպիոնների նախկին գավաթակիր և համեստ «Բրոնդբյուն»)։ «Մանչեսթեր Յունայթեդն» ու «Բավարիան», ի վերջո, միավորվեցին եզրափակիչում «Կամպ Նոու» մարզադաշտում, որը պայքարից դուրս մնացած «Բարսելոնայի» տնային մարզադաշտն էր։ ՈՒԵՖԱ-ի Չեմպիոնների լիգայի 2017/2018 թվականների խմբային փուլում «մահվան խմբի» սահմանման տակ հայտնվեց H խումբը («Ռեալ», «Տոտտենհեմ», «Բորուսիա» և ԱՊՕԷԼ), իսկ 2019/2020 թվականների մրցաշրջանում H խումբը կրկին այդպիսին էր, բայց այլ կազմով («Այաքս», «Չելսի», «Վալենսիա» և «Լիլ»)։

Ջորջ Վեքսիի կարծիքով, «մահվան խումբ» ֆուտբոլային երկրպագուները երկրպագուներն առաջին հերթին անվանում են հզոր թիմեր ունեցող խումբ, եթե այնտեղ է հայտնվում իրենց սիրելի թիմը, ինչի արդյունքում Դևիդ Ուորենը կարծում է, որ մահվան խմբում հայտնվելու հավանականությունը կարող է նվազեցնել միայն ավելի բարձր զամբյուղում թիմի հայտնվելը կամ նույնիսկ «սերմնացան թիմի» կարգավիճակը։

## Օրինակներ այլ մարզաձևերում
### Բասկետբոլ
* Բասկետբոլի աշխարհի առաջնություն 1994, Ա խումբ՝ ֆավորիտների թվում են ԱՄՆ-ը, Իսպանիան և Բրազիլիան, Չինաստանը՝ հետնապահների թվում (1992 թվականին Օլիմպիական խաղերում 12-րդ տեղ)
* 2010 NCAA I դիվիզիոնի առաջնություն, Midwest գոտի (Սենթ Լուիս, Միսսուրի)
* 2014 NCAA առաջնություն, I դիվիզիոն, միջին Արևմուտքի գոտի (Ինդիանապոլիս, Ինդիանա). ֆավորիտ՝ ի դեմս Ուայչիթ սթեյթ Ուորիորս (թիվ 1 սերմնացան) և Նրան հաջորդում են Միչիգան Վոլվերայնսը (թիվ 2), Դյուկ Բլյու Դևիլսը (թիվ 3) և Լուիսվիլ Կարդինալսը (թիվ 4) ընդդեմ Կենտուկի Ուայլդքեթսի մութ ձիու (թիվ 8)
* 2016 NCAA դիվիզոնի, I բաժին, «Արևելք» գոտի (Ֆիլադելֆիա)
* Բասկետբոլի աշխարհի առաջնություն 2019, H խումբ՝ Կանադա, Ավստրալիա, Լիտվա և Սենեգալ

### Ռեգբի
* Ռեգբիի աշխարհի առաջնություն 1995, խումբ B՝ Անգլիա, Արևմտյան Սամոա, Իտալիա, Արգենտինա
* Հեյնեկենի գավաթ 2001/2002, խումբ 6՝ «Լենստեր», «Նյուպորտ», «Թուլուզ» և «Նյուքասլ Ֆալկոնս»
* Ռեգբիի աշխարհի առաջնություն 2003, խումբ A՝ Ավստրալիա (տանտերեր և գործող չեմպիոններ), Իռլանդիա («մահվան խմբում»), Արգենտինա, Ռումինիա և Նամիբիա
* Ռեգբիի աշխարհի առաջնություն 2007, D խումբ՝ Արգենտինա, Ֆրանսիա (տանտերեր), Իռլանդիա, Վրաստան և Նամիբիա
* Հեյնեկենի գավաթ 2011/2012, խումբ 3՝ «Գլազգո Ուորիորս», «Լենստեր» (չեմպիոն), «Բատ» (անդերդոգ) և «Մոնպելյե Էրո» (վերջին զամբյուղի թիմերից լավագույնը)
* Ռեգբիի աշխարհի առաջնություն 2011, խումբ B՝ Անգլիա, Արգենտինա, Շոտլանդիա, Վրաստան, Ռումինիա
* Ռեգբիի աշխարհի առաջնություն 2015, խումբ A՝ Ավստրալիա (2-րդ տեղ World Rugby վարկանիշում), Անգլիա (տանտերեր, 3-րդ տեղ), Ուելս (4-րդ տեղ), Ֆիջի, Ուրուգվայ
* Ռեգբիի աշխարհի առաջնություն 2019, խումբ C՝ Անգլիա, Ֆրանսիա, Արգենտինա, Տոնգա, ԱՄՆ

### Պարալիմպիկ ֆուտբոլ
* Ֆուտբոլ (7-ական մարդ) 2012 թվականի ամառային պարալիմպիկ խաղերում, խումբ B՝ Ուկրաինա, Բրազիլիա, Մեծ Բրիտանիա, ԱՄՆ
* Ֆուտբոլ (7-ական մարդ) 2016 թվականի ամառային պարալիմպիկ խաղերում, խումբ A՝ Ուկրաինա, Բրազիլիա, Մեծ Բրիտանիա, Իռլանդիա
* Ֆուտբոլ (5-ական հոգի) 2016 թվականի ամառային պարալիմպիկ խաղերում, խումբ B՝ Արգենտինա, Չինաստան, Իսպանիա, Մեքսիկա

### Ռեգբիլիգ
* Ռեգբիլիգի աշխարհի առաջնություն 1995, խումբ 3՝ Նոր Զելանդիա, Տոնգա, Պապուա Նոր Գվինեա
* Ռեգբիլիգի աշխարհի առաջնություն 2008, խումբ A՝ Ավստրալիա, Նոր Զելանդիա, Անգլիա, Պապուա Նոր Գվինեա (բոլորը վիճակահանության պահին ունեին International Rugby League-ի ամենաբարձր վարկանիշը)

### Կրիկետ
* Twenty20 գավաթ 2008 (Հյուսիսային դիվիզիոն)
* 2009 Twenty20 աշխարհի առաջնություն, խումբ C՝ Ավստրալիա, Արևմտյան Հնդկաստան, Շրի Լանկա
* 2012 Twenty20 աշխարհի առաջնություն, Սուպերութնյակ փուլի 2-րդ խումբ՝ Ավստրալիա, Հնդկաստան, Պակիստան, ՀԱՀ

### Տափօղակով հոկեյ
* 2010 թվականի Օլիմպիական խաղերի որակավորում, եզրափակիչ փուլի խումբ G՝ Դանիա, Ղազախստան, Նորվեգիա, Ֆրանսիա

## Տարբերակներ
### Սահմանման ընտրանքներ
* «Մահվան խումբ» մականունը ստացել է Անգլիայի ֆուտբոլային լիգայի գավաթի 1990/1991 մրցաշրջանի «Հարավ» գոտու 5-րդ խումբը, քանի որ որոշ հանդիպումներ պետք է վերախաղարկվեին, իսկ դրանց ներկա էին ռեկորդային ցածր թվով հանդիսատեսներ, ինչը կարելի էր անվանել նաև մահկանացու ձանձրույթ։ Ռոբերտ Փրայսը նման խմբին անվանել է «լրիվ դիակային կոշտության խումբ»։
* 1992 թվականի Եվրոպայի առաջնության ընտրության 2-րդ խումբը ստացել է «մահվան խումբ» Մականունը Շոտլանդիայի հավաքականի գլխավոր մարզիչ Էնդի Ռոքսբուրգի մատուցմամբ, քանի որ «Հեմպդեն Պարկ» մարզադաշտում մեծ լսարան հավաքելը գրեթե անհնար էր այն պատճառով, որ շոտլանդացիների հակառակորդները՝ ի դեմս Ռումինիայի, Բուլղարիայի կամ Շվեյցարիայի, հայտնի չէին (հաշվի չառնելով Սան Մարինոյի հետնորդներին)։ Այնուամենայնիվ, Ռոքսբուրգը կարծում էր, որ հավաքականի համար ելույթների նպատակը Եվրո-1992-ին մասնակցելն էր, այլ ոչ թե հաճախելիության բարձրացումը։
* 1994 թվականի աշխարհի գավաթի խաղարկության ԱՖԿ-ի ընտրության եզրափակիչ փուլը ներառում էր երկու խումբ՝ ծայրահեղ լարված քաղաքական հարաբերությունների մեջ գտնվող թիմերով՝ Իրանը, Իրաքը և Սաուդյան Արաբիան մեկ խմբում՝ ԿԺԴՀ-ն, Կորեայի Հանրապետությունը և Ճապոնիան մեկ այլ խմբում։ Սրախոսներն այս խմբերը անվանել են «մահվան խմբեր», չնայած համապատասխան խմբերի թիմերի խաղացողները միմյանց նկատմամբ ագրեսիա չեն ցուցաբերել՝ միասին նախաճաշելով և շփվելով։ Նմանատիպ խմբի մեկ այլ օրինակ էր 1998 թվականի աշխարհի առաջնության եվրոպական ընտրության 1-ին խումբը, որտեղ կային միանգամից երեք նախկին հարավսլավական հավաքականներ (Բոսնիա և Հերցեգովինա, Սլովենիա և Խորվաթիա) և Հունաստանի հավաքականը, որը սերբերին համակրում էր երկրի քաղաքական դրդապատճառներով։

### Այլ պայմաններ
#### Կյանքի խումբ
Ընդհանուր առմամբ, կա նմանատիպ տերմին, որը կոչվում է «կյանքի խումբ» (), որն ունի երկու իմաստ։ Առաջինը ենթադրում է մի խումբ, որից կոնկրետ թիմը դուրս է եկել հեշտությամբ, հակառակ բոլոր բացասական կանխատեսումների, երկրորդը՝ մասնակիցների համար իդեալական խումբ (հիմնականում թույլ թիմերով), որից բացարձակապես բոլորը կարող են դուրս գալ առանց որևէ հատուկ խնդիրների՝ լարված պայքարի և հնարավոր դրամատիկ հանգուցալուծման տեսքով։ Առաջին իմաստով առանձնանում են F խումբը Անգլիայի համար 2002 թվականի աշխարհի գավաթի խաղարկությունում, ըստ Փոլ Ուիլսոնի, և C խումբը Արգենտինայի համար 2006 թվականի աշխարհի գավաթի խաղարկությունում, ըստ Գարի Լինեկերի։ Երկրորդ իմաստով առանձնանում են 2002 թվականի աշխարհի առաջնության H խումբը («կյանքի խումբ» խմբից դուրս եկած Ճապոնիայի համար, և Ռուսաստանը, որն այդ խմբից դուրս չեկավ՝ երկրորդ տեղը կորցնելով Բելգիային), 2006 թվականի աշխարհի առաջնության եվրոպական ընտրության գոտու 6-րդ որակավորման խումբը (Անգլիան և Լեհաստանը առանց խնդիրների մտան եզրափակիչ փուլ, Լեհաստանը շրջանցեց անցումային խաղերը, նույն մրցաշարի D խումբը (Պորտուգալիայի և Մեքսիկայի դուրս գալը), 2010 թվականի աշխարհի առաջնության C խումբ (Անգլիա, Սլովենիա, ԱՄՆ, Ալժիր) և 2018 թվականի աշխարհի առաջնության A խումբ (Ռուսաստան, Ուրուգվայ, Եգիպտոս, Սաուդյան Արաբիա՝ ՖԻՖԱ-ի դասակարգման աղյուսակում տեղերին համապատասխանող համարների գումարը 180 է)։ Անգլիայի խումբը 2006 թվականի աշխարհի առաջնությունում բրիտանական ԶԼՄ-ները հասցրել են հեգնական և նույնիսկ հեգնական կերպով այն անվանել «հանգստության խումբ» և նույնիսկ «այնքան աննշան մանրուքների խումբ, որ մենք երեկ ամբողջ օրը հետևում էինք մետատարսային մելոդրամային, այլ ոչ թե Տրինիդադ և Տոբագոյին»։ Նմանապես, Radio Télévision Suisse հեռուստառադիոընկերությունը Radio Télévision Suisse հեռուստառադիոընկերությունն անվանել է 2014 թվականի աշխարհի առաջնության և խումբ (Ֆրանսիա, Շվեյցարիա, Էկվադոր, Հոնդուրաս)։ Լեհական ԶԼՄ-ներում Եվրո-2012-ի և Եվրո-2016-ի Լեհաստանի խմբերը անվանել են «երազանքի խումբ» ():

#### Այլ
* 1998 թվականին Խավիեր Կլեմենտեն, Խոսելով Ֆրանսիայում կայացած աշխարհի գավաթի խաղարկության D խմբի մասին, որտեղ խաղում էին նրա Իսպանիայի հավաքականը, ինչպես նաև Նիգերիան, Պարագվայը և Բուլղարիան, ասաց, որ դա ոչ թե «մահվան խումբ» է, այլ իրական «սրտի կաթվածի խումբ»՝ Իսպանիայի անարտահայտիչ խաղը, որն իրեն դրսևորեց նիգերիացիներից 2:3 հաշվով պարտությամբ և Պարագվայի դեմ 0:0 հաշվով ոչ-ոքիով, հանգեցրեց իսպանացիների։
* 1986 թվականի ֆուտբոլի աշխարհի առաջնության F խումբը (Անգլիա, Լեհաստան, Պորտուգալիա, Մարոկկո) ստացել է «քնկոտ խումբ» (անգլ.՝ Group of Sleep), քանի որ, չնայած հզոր թիմերի առատությանը, այս խմբում առաջին չորս հանդիպումների ընթացքում գրանցվել է ընդամենը երկու գոլ։
* 2007 թվականի ռեգբիի աշխարհի առաջնության A խումբը (Հարավային Աֆրիկա, Անգլիա, Տոնգա, Սամոա, ԱՄՆ) ստացել է «հյուծման խումբ» մականունը, քանի որ, չնայած դասի ակնհայտ տարբերությանը, Սամոայի թիմի մարզիչը մրցաշարից առաջ խոսում էր Հարավային Աֆրիկայի հավաքականը սպառելու մտադրության մասին։
* Ֆինանսական վերլուծաբան Քրիս Սլոուլին (անգլ.՝ Chris Sloley) հեգնանքով նշել է, որ տեսականորեն PIGS բլոկի երկրները կարող են եվրոյի դիմաց կազմել մեկ խումբ, որը կոչվում է «պարտքերի խումբ» (անգլ.՝ group of debt): Եվրո-2012 թվականի ապագա եզրափակիչները՝ ի դեմս Իսպանիայի և Իտալիայի, ինչպես նաև ուժեղ Իռլանդիան, հայտնվեցին C խմբում՝ Խորվաթիայի ուժեղ թիմի հետ միասին, մի երկիր, որն անցել էր եվրոպական պարտքային ճգնաժամը։ Հունաստանի և Պորտուգալիայի թիմերը, որոնց երկրները նույնպես հաճախ պատկանում են PIGS-ին, հայտնվել են այլ խմբերում։
* ՈՒԵՖԱ-ի Չեմպիոնների լիգայում «մահվան խումբը», որում հանդես են գալիս միայն այս գավաթակիրները կամ միայն իրենց երկրների չեմպիոնները, երբեմն անվանում են «չեմպիոնների խումբ»։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* 
* 
* 
* 

Կատեգորիա:Ֆուտբոլային եզրույթներ
Կատեգորիա:Սպորտային եզրույթներ
Կատեգորիա:Ֆուտբոլի աշխարհի առաջնություն
Կատեգորիա:ՖԻՖԱ
Կատեգորիա:Ֆուտբոլ
Կատեգորիա:Սպորտ