Իրենա Վեյսայտե

**Իրենա Իզիդորովնա Վեյսայտե** (, ), խորհրդային լիտվացի գրականագետ, թատերագետ և թատերական քննադատ, հասարակական գործիչ։ Արևմտյան Եվրոպայի գրականության և թատրոնի պատմության վերաբերյալ աշխատությունների հեղինակ։

## Կենսագրություն
Ծնվել է Կաունասում՝ հրեական ընտանիքում։ 1934-1941 թվականներին սովորել է Կաունասի Շոլոմ Ալեյխեմի անվան գիմնազիայում՝ իդիշերենի ուսուցմամբ։ Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի ժամանակ նա կորցրել է ծնողներին Կաունասի գետտոյում։ Մայրը կարողացել է նրան հանձնել լիտվացի մի ընտանիքի, որը նրան ապաստան է տվել մինչև Կարմիր բանակի կողմից քաղաքի գրավումը։

1947 թվականին ավարտել է Վիլնյուսի Սալոմեա Ներիսի անվան միջնակարգ դպրոցը, 1953 թվականին՝ Մոսկվայի պետական համալսարանը, որտեղ սովորել է գերմաներեն լեզու և գրականություն։ 1963 թվականին Լենինգրադի պետական համալսարանում պաշտպանել է ատենախոսություն բանասիրական գիտությունների թեկնածուի գիտական աստիճանի համար («Հայնեի ուշ քնարերգությունը՝ „ Ռոմանսերո“»)։

1953-1997 թվականներին դասավանդել է Վիլնյուսի մանկավարժական ինստիտուտում (1992 թվականին վերակազմավորվել է Վիլնյուսի մանկավարժական համալսարան) արևմտաեվրոպական գրականության, գերմանական գրականության և 20-րդ դարի թատրոնի պատմության դասընթացներ։ 1965 թվականից եղել է դոցենտ, 1999 թվականին նրան շնորհվել է Վիլնյուսի մանկավարժական համալսարանի պատվավոր պրոֆեսորի կոչում։ 1963-1964 թվականներին հայտնի է եղել որպես թատերական քննադատ։

Իրենա Վեյսայտեն մահացել է 93 տարեկանում 2020 թվականի դեկտեմբերի 11-ին Վիլնյուսում՝ կորոնավիրուսային վարակի հետևանքներից։

## Գիտական գործունեություն
Նա ավելի քան 200 հոդված է հրապարակել Լիտվայի և այլ երկրների մամուլում։ Մի քանի գրքերի կազմող, դպրոցական դասագրքերի համահեղինակ է։

## Հասարակական գործունեություն
1990 թվականին պրոֆեսոր Չեսլովաս Կուդաբայի հետ համատեղ հիմնել են «Լիտվայի Բաց հիմնադրամը» (): Մինչև 1993 թվականը եղել է Լիտվայի Բաց հիմնադրամի խորհրդի փոխնախագահ, 1993-2000 թվականներին՝ խորհրդի նախագահ, եղել է Բաց հասարակության ինստիտուտի (Բուդապեշտ) և այլ միջազգային ոչ կառավարական կազմակերպությունների խորհրդի անդամ, Նիդի Թոմաս Ման մշակութային կենտրոնի կուրատորիումի անդամ, ՅՈՒՆԵՍԿՕ-ի Լիտվայի ազգային կոմիտեի, Լիտվայի մշակույթի նախարարության գեղարվեստական խորհրդի անդամ։

## Պարգևներ և կոչումներ
*1995 - Լիտվայի Մեծ իշխան Գեդիմինասի շքանշանի ասպետ,
*2006 - Բարբարա Ռաձվիլի մեդալ մշակույթի և կրթության բնագավառում ունեցած վաստակի համար,
*2008 - Լիտվայի գիտության և կրթության նախարարության պատվո նշան,
*2012 - Գյոթեի մեդալ Լիտվա-գերմանական մշակութային փոխանակման գործունեության և քաղաքացիական արիության համար,
*2015 - Լիտվայի կառավարության մրցանակ մշակույթի և արվեստի բնագավառում,
*2018 - Լիտվայի բարօրության համար շքանշանի մեծ ասպետ,
*2020 - Գերմանիայի Դաշնային Հանրապետության բարօրության համար շքանշանի ասպետ։

## Գրքեր
* *Ауримас Шведас, Ирена Вейсайте*. Жизнь должна быть чистой. Перевод с литовского Анна Георгиевна Герасимовой. М.: Пробел-2000, 2019.

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Gediminas Zemlickas. «Mokslas be sąžinės — pragaištingas»
* Irenai Veisaitei — Barboros Radvilaitės medalis už nuopelnus kultūrai ir švietimui
* Vytautas Toleikis «Irenos fenomenas»
* Fotokronika
* Irena Veisaitė «Holokaustas mano gyvenime»

Կատեգորիա:Հոլոքոստից փրկվածներ
Կատեգորիա:Խորհրդային գրականագետներ
Կատեգորիա:Լիտվացի գրականագետներ
Կատեգորիա:Բանասիրական գիտությունների թեկնածուներ
Կատեգորիա:Լիտվացի հասարակական գործիչներ
Կատեգորիա:Լիտվացի կին գրողներ
Կատեգորիա:Թատերական քննադատներ
Կատեգորիա:Լիտվացի գիտնականներ
Կատեգորիա:Լիտվացի ակադեմիկոսներ
Կատեգորիա:Լիտվացի մանկավարժներ