Ժորժ Դարիեն

**Ժորժ Դարիեն,** (, ), ֆրանսիացի գրող, անարխիստական և գեորգիստական գաղափարների կողմնակից։

Այսօր նա հատկապես հայտնի է իր «Գողը» (Le Voleur) վեպով, որը 1967 թվականին կինոյում էկրանավորել է ֆրանսիացի ռեժիսոր Լուի Մալը։ Նրա գրական ժառանգությունը, որը ներառում է պատմվածքներ, պամֆլետներ և թատերական ստեղծագործություններ, ամբողջությամբ պարուրված է անարդարության և հասարակական կեղծավորության դեմ ուղղված ընդվզման գաղափարով

## Կենսագրություն
Դարիենը ծնվել է Փարիզում՝ Երկրորդ կայսրության ժամանակաշրջանում։ Նա Օ-Շառլ Ադրիենի՝ նորաձև իրերի խանութպանի , և Ֆրանսուազա-Սիդոնի Շատելի երկու որդիներից առաջնեկն էր։ Նրա մայրը մահացել է, երբ նա ընդամենը յոթ տարեկան էր։ Ավելի ուշ՝ իր առաջին կենսագրի հավաքած վկայության համաձայն,, նրան մեծացրել է խիստ կաթոլիկ խորթ մայրը, ինչը, հավանաբար, պատճառ է դարձել Դարիենի խոր արմատացած հակակղերական վերաբերմունքի:

1881 թվականի մարտին, զորակոչին ընդառաջելով, նա կամավոր զինվորագրվեց։ Սակայն 1883 թվականի հունիսի 23-ին անհնազանդության պատճառով կանգնեցվեց ռազմական դատարանի առաջ, որը նրան դատապարտեց երեսուն ամիս ծառայելու Թունիսում գտնվող կարգապահական գումարտակում՝ Բիրիբիում: Հետագայում հենց այս անունն էլ նա տվեց իր առաջին վեպին՝ «Բիրիբի» (Biribi), որտեղ նկարագրում է իր և իր ծառայակից ընկերների ծանր կյանքն ու փորձությունները։ Վեպը ավարտվել է 1888 թվականին, սակայն հրատարակվել է միայն երկու տարի անց՝ հրատարակիչ Սավինի կողմից, որը համաձայնեց այն տպագրել միայն այն բանից հետո, երբ տեղի ունեցավ Լյուսիեն Դեսկավի «Sous-Offs» վեպի դատավարությունն ու դրան հաջորդած հաջողությունը:

Իր «Փարիսեցիները» (Les Pharisiens, 1891) վեպում Դարիենը կտրուկ քննադատության է ենթարկում Էդուար Դրյումոնին և հակասեմական շրջանակներին, որոնց մեջ էր մտնում նաև նրա առաջին հրատարակիչը՝ Ալբեր Սավինը։

Հետագայում նա միանում է «Բատինյոլի հովազը» (La Panthère des Batignolles) անարխիստական խմբին, որը ղեկավարում էր Կլեման Դյուվալը:

1891-ից մինչև 1897 թվականը նա հեռանում է Փարիզից և բնակվում Բելգիայում, Գերմանիայում ու Անգլիայում, հատկապես Լոնդոնում, որտեղ գրում է իր «Գողը» (Le Voleur) վեպը և «Գեղեցիկ Ֆրանսիա» (La Belle France) պամֆլետը։ Չնայած վերջերս հրապարակված երկրորդ կենսագրությանը,նրա կյանքի այս շրջանի մասին քիչ տեղեկություններ են պահպանվել, ինչն ազատ տեղ է թողնում տարբեր ենթադրությունների և երևակայական պատմությունների համար, որոնք գրողի կյանքը կապում են «Գողի» հերոսի կենսագրության հետ։ Ալֆրեդ Ժարրիի, Ալֆոնս Ալլեի և ավելի ուշ Անդրե Բրետոնի կողմից հիացմունքի արժանացած Ժորժ Դարիենը աստիճանաբար դառնում է ազատական (լիբերտարական) մտավորական շրջանակներում գնահատված հեղինակ։

Բացի իր վեպերից, Դարիենը հայտնի էր նաև որպես խիստ ու կտրուկ պամֆլետագիր։ Նա համագործակցել է մի շարք կարճատև գոյություն կյանք ունեցած անարխիստական պարբերականների հետ, որոնցից էին Զո դ’Աքսայի «Դրսում» (1891–1893), «Փոխհրաձգություն»-ը (1893–1894), որի միակ խմբագիրն ու հեղինակը հենց ինքն էր, ինչպես նաև «Դողովրդի թշնամին»-ը (1903–1904):

1906 և 1912 թվականներին Ժորժ Դարիենը մասնակցում է խորհրդարանական ընտրություններին՝ որպես «Միակ հարկի թեկնածու», նպատակ ունենալով Փարիզի առաջին շրջանում առաջադրել Հենրի Ջորջի գաղափարները, սակայն այդ փորձերը հաջողությամբ չեն պսակվում: Այդ ժամանակաշրջանում նա հիմնականում գրում է թատերական ստեղծագործություններ և հիմնում Դրամատիկական արվեստագետների արհմիութենական միությունը:

1919 թվականին մահանում է Սյուզան Դարիենը, ում հետ նա ամուսնացել էր 1899 թվականին։ 1921 թվականի մարտի 19-ին, մահվանից ընդամենը մի քանի ամիս առաջ, նա կրկին ամուսնանում է՝ Ժյուլի Դելպյեշի հետ: Նա նկարիչ Անրի Գաստոն Դարիենի եղբայրն էր։

Գրողի ստեղծագործությունները նորից ուշադրության կենտրոնում հայտնվեցին այն բանից հետո, երբ հրատարակիչ Ժան-Ժակ Պովերը 1955 թվականին վերահրատարակեց «Գողը» վեպը, իսկ 1957 թվականին՝ «Խոնարհեցրե՛ք սրտերը» (Bas les cœurs!) ստեղծագործությունը։ 1955 թվականին Ժորժ Դարիենի ամբողջ գրական ժառանգությունը հետմահու արժանացավ «Բուկինիստների մրցանակին» (Prix des bouquinistes)։

## Ստեղծագործություններ
** Սրտերը ցած! , Փարիզ, Սավին, 1889։
** Բիրիբի, Փարիզ, Սավին, 1890:
** Փարիսեցիները, Փարիզ, Ժենոնսո, 1891։
** Գողը, Փարիզ, Ստոկ, 1897։
** (անգլերեն) Գոթլիբ Կրումմ, «Պատրաստված Անգլիայում», Լոնդոն, Ռ. Ա. Էվերետ և Ընկերություն, 1904։ (Վեպը առաջին անգամ ֆրանսերեն է թարգմանվել 1984 թվականին՝ Վալտեր Ռեդֆերնի կողմից)։
** Էպոլետը, Փարիզ, Ֆասկել, 1905։

### Պամֆլետներ, հոդվածներ և բրոշյուրներ
** *Իսկական ենթասպայականներ*, Էդուար Դյուբյուսի հետ համատեղ, Փարիզ, Սավին, 1890։
** *Գեղեցիկ Ֆրանսիա*, Փարիզ, Ստոկ, 1900։
** *(անգլերեն)* (համատեղ հեղինակությամբ), Լոնդոն, Հայնեման, 1899։ *(կարդալ առցանց)*
** *Ժողովրդի թշնամին*, Դարիենի կողմից այս անարխիստական հանդեսում 1903–1904 թթ. գրված հոդվածների ժողովածու, «Սուբվերսիայի դասականներ» մատենաշար, Շամ Լիբր հրատարակչություն, 1972։  Վերահրատարակություն՝ «Լ’Աժ դ’Օմ» հրատարակչություն, 2009։

### Թատրոն
** *Բակալավրիատ ստացած աղջիկը* (Գաբրիել-Ալբեր Օրիեի հետ համատեղ), 1887 (չբեմադրված)
** *Կապոններ* (Լյուսիեն Դեսկավի հետ համատեղ), Փարիզ, Ստոկ, 1890
** *Կարգի բարեկամը*, Փարիզ, Ստոկ, 1898
** *Հասարակությունից վեր բարձրացածը* (Ժյուլ Մևիստոյի հետ համատեղ), 1906
** *Զուգվելու արարողությունը* (Ժյուլ Մևիստոյի հետ համատեղ), 1906
** *Բիրիբի* (Մարսել Լորասի հետ համատեղ), 1906
** *Աստծու բարի հացը*, 1907 (չբեմադրված)
** *Կրակի համար միս*, 1907 (չբեմադրված)
** *Հիշողությունը*, 1907 (չբեմադրված)
** *Պարտադիր մեղքը*, 1907 (չբեմադրված)
** *Ո՛չ, նա մեղավոր չէ՛*, 1909
** *Բառերը պատերի վրա*, 1910
** *Երիքովի պատերը*, 1910 (չբեմադրված)
** *Կալանավոր կանայք*, 1910 (չբեմադրված)
** *Աճեցեք և բազմացեք*, 1911 (չբեմադրված)

### Վերջին հրատարակություններ
** *Գողե՛ր*, Օմնիբուս , 2005, 1369 էջ՝ նկարազարդված, 20 սմ  *(Ներառում է հեղինակի բոլոր վեպերը ամբողջությամբ)*
** *Անարխիայի ժամանակաշրջանում․ մարտական թատրոն, 1880–1914*, Séguier-Archimbaud, 2001 (3 հատոր)։  Երկրորդ հատորը պարունակում է Դարիենի յոթ պիեսներ՝ *Կապոններ*, *Կարգի բարեկամը*, *Աճեցեք և բազմացեք*, *Աստծու բարի հացը*, *Պարտադիր մեղքը*, *Հասարակությունից վեր բարձրացածը*, *Բիրիբի*։
** Գործերը՝ Gallica թվային գրադարանում։

### Մատենագրություն
* David Bosc, *Georges Darien*, éditions Sulliver, 1996
* 
* Valia Gréau, « Georges Darien romancier et militant anarchiste », *[[:fr:Revue_d'histoire_littéraire_de_la_France|Revue d'histoire littéraire de la France]]*,  année, , « Anarchisme et création littéraire », Presses universitaires de France, 1999,  
* Jean-Pierre Brèthes, *D'un auteur l'autre*, L'Harmattan, 2009, *A genoux, jamais !*, 
* 
* René Bianco, « 100 ans de presse anarchiste » : contributions aux périodiques
* 
* 
* Des archives provenant de Georges Darien (et de Lucien Descaves) sont conservées aux Archives nationales à Pierrefitte-sur-Seine : inventaire du fonds sous la cote 15AR.
* Fédération internationale des centres d'études et de documentation libertaires : notice bibliographique
* 

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:20-րդ դարի ֆրանսիացի գրողներ
Կատեգորիա:Փարիզ քաղաքում ծնվածներ
Կատեգորիա:Փարիզ քաղաքում մահացածներ
Կատեգորիա:Ֆրանսալեզու գրողներ
Կատեգորիա:Ֆրանսիացիներ