open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
1935 թվականը գրականության մեջ

## Մրցանակներ
### Ֆրանսիա
* Գոնկուրյան մրցանակ - Ժոզեֆ Պիեր, «Արյուն և լույս»
* Ռենոդո մրցանակ - Ֆրանսուա դը Ռու, *Jours sans gloire*
* Ֆեմինա մրցանակ - Կլոդ Սիլվ, *Bénédiction*

## Գրքեր
* *«Ռազմական գաղտնիք»* - Արկադի Գայդար
* *«Գիմնազիստներ»* - Կոնստանտին Տրենյով
* *«Տուն Պասիում»* - Բորիս Զայցև

### Վեպեր
* *«Օդանավ»* - Ալեքսանդր Բելյաև
* *«Վախեցած տղամարդկանց լիգա»* - Ռեքս Ստաուտ
* *«Մահ ամպերում»* - Ագաթա Քրիստի
* *«Ողբերգություն երեք ակտով»* - Ագաթա Քրիստի
* *«Մեզ մոտ դա անհնար է»* - Սինքլեր Լյուիս
* *«Կախարդական պատուհան»* - Ալեքսանդր Բելյաև

### Վիպակներ
* *«Աֆրիկայի կանաչ բլուրները»* - Էռնեստ Հեմինգուեյ
* *«Ոսկե բանալի կամ Բուրատինոյի արկածները»* - Ալեքսեյ Տոլստոյ
* *«Բաց կապույտ ծաղիկներ»*, Վահան Թոթովենց
* *«Հեղնար աղբյուր»*, Մկրտիչ Արմեն

### Պատմվածքներ
**«Գիրք ծաղկանց»*, Դերենիկ Դեմիրճյան
### Պիեսներ
* *«Վասա Ժելեզնովա»* - Մաքսիմ Գորկի (երկրորդ հրատարակություն)
* *«Երկար ճանապարհ»* - Ալեքսեյ Արբուզով
* *«Տրոյական կոն»* - Ֆրիդրիխ Վոլֆ
* *«Վախկոտը»* - Ալեքսանդր Կրոն
* *«Վեց սիրելիներ»* - Ալեքսեյ Արբուզով

### Պոեզիա
* *«Գարնանամուտ»*, Հովհաննես Շիրազի բանաստեղծությունների առաջին ժողովածուն
* *«Կյանքի բազմազանություն»* () - Ռոլֆ Յակոբսեն
* *«Միջօրե»*, Գեղամ Սարյանի բանաստեղծությունների ժողովածուն
* *«Սիամանթո և Խջեզարե»*, Հովհաննես Շիրազի պոեմը

## Ծնունդներ
* Հունվարի 15 - Ռոբերտ Սիլվերբերգ, ամերիկյացի ֆանտաստ գրող
* Հունվարի 31 - Կենդզաբուրո Օէ, ճապոնացի գրող, գրականության համար Նոբելյան մրցանակի դափնեկիր (1994 թվական)
* Փետրվարի 10 - Զորի Բալայան, հայ գրող, լրագրող
* Փետրվարի 12 - Հրանտ Մաթևոսյան, հայ գրող, արձակագիր, կինոսցենարիստ (վ. 2002)
* Փետրվարի 24 - Ժոզեֆ Ալեքսանդր Ուոլքեր, ավրոամերիկացի դրամատուրգ, ռեժիսոր և պրոֆեսոր
* Փետրվարի 24 - Րիգոր (Գրիգորի) Իվանովիչ Բորոդուլին, Բելառուսիայի ժողովրդական բանաստեղծ
* Ապրիլի 6 - Հիլ Դուգլաս, կանադացի և բրիտանացի ֆանտաստ գրող, խմբագիր և գրախոս
* Հունիսի 21 - Ֆրանսուազ Սագան (Françoise Sagan), ֆրանսիացի գրող (վ. 2004)

## Մահեր
* Օգոստոսի 7 - Ալեքսանդր Շիրվանզադե, գրող, դրամատուրգ (ծ. 1858)
* Օգոստոսի 30 - Անրի Բարբյուս, ֆրանսիացի գրող, լրագրող, հասարակական գործիչ (ծ. 1873)
* Հոկտեմբերի 8 - Խնկո Ապեր, (Աթաբեկ Խնկոյան), հայ մանկագիր (ծ. 1870)
* Հոկտեմբերի 15 - Ալամպա (Սոֆրոնով Անեմպոդիստ Իվանովիչ) - յակուտ բանաստեղծ, դրամատուրգ, վիպասան, յակուտական գրականության հիմնադիրներից մեկը

## Պատկերասրահ

Պատկեր:Friedrich Wolf (Chorleiter).jpg|Ֆրիդրիխ Վոլֆ
Պատկեր:Alexander Belayev.jpg|Ալեքսանդր Բելյաև
Պատկեր:Maxim Gorky authographed portrait.jpg|Մաքսիմ Գորկի
|Արկադի Գայդար
Պատկեր:Zajcev, Boris Konstantinovich.jpg|Բորիս Զայցև
Պատկեր:Lewis-Sinclair-LOC.jpg|Սինկլեր Լյուիս
Պատկեր:Ernest Hemingway 1923 passport photo.jpg|Էռնեստ Հեմինգուեյ
Պատկեր:ANTolstoy.jpg|Ալեքսեյ Տոլստոյ
Պատկեր:Bundesarchiv Bild 183-14811-0013, Berlin, 3. Deutscher Schriftsteller-Kongress cropped.jpg|Ֆրիդրիխ Վոլֆ
Պատկեր:Rolf Jacobsen by Gro Jarto.jpg|Ռոլֆ Յակոբսեն
Պատկեր:Paris - Salon du livre 2012 - Kenzaburō Ōe - 003.jpg|Կենդզաբուրո Օէ
Պատկեր:Robert Silverberg 2005.JPG|Ռոբերտ Սիլվերբերգ
Պատկեր:Ryhor Baradulin.jpg|Գրիգորի Իվանովիչ Բորոդուլին
Լես Պլանես դ'Օստոլես

**Լես Պլանես դ'Օստոլես** (, , ), մունիցիպալիտետ Իսպանիայում, գտնվում է Խիրոնա պրովինցիայում (Կատալոնիա ինքնավար համայնքում)։ Մունիցիպալիտետը գտնվում է *Լա Գառոչա* շրջանում։ Տարածքը կազմում է 37,5 կմ²։ Բնակչությունը ՝ 1727 մարդ (2010 թվականի տվյալներով)։

## Բնակչություն

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Ayuntamiento de Las Planas
* Instituto de Estadística de Cataluña
* Web sobre Las Planas 
* Primera página web de Las Planas: noticias e información
* Ràdio Les Planes, emisora municipal de Las Planas

Կատեգորիա:Իսպանիայի բնակավայրեր
1992 թվականը գրականության մեջ

## Մրցանակներ
### Միջազգային
*Գրականության նոբելյան մրցանակ- Դերեկ Ուոլկոտտ
*Ագատա մրցանակ- Մարգարետ Մերոն, «Bootlegger’s Daughter» վեպ

### Ավստրիա
*Եվրոպական գրականության ավստրիական պետական մրցանակ- Սալման Ռուշդի
*Էրիխ Դրիդի մրցանակ- Պաուլ Պարին

### Նորվեգիա
*Իբսենի մրցանակ - Բյորգ Վինկ

### Ռուսաստան
*«Ռուսական Բուկեր»- Մարկ Հարինտոն

### ԱՄՆ
Համաշխարհային ֆանտազիա մրցանակ, որը տրվել է Ռոբերտ Մակկամմոնին «Տղաների կյանքը» վեպի համար։

### Ֆրանսիա
*Գոնկուրյան մրցանակ- Պատրիկ Շամուազո «Տեկսակո»
*Մեդիչի մրցանակ- Միշել Ռիո, Tlacuilo
*Ռենոդո մրցանակ- Ֆրանսուա Վեյգանս La Démence du boxeur
*Ֆեմինա մրցանակ- Աննա Մարիա Հարա, Aden
*Ֆենոենա մրցանակ- Տիերրի Լաժե

## Գրքեր
*«Կարանտին»- Գրեգ Իգանա
*«Պրեֆեսսոր Կրիմլան»- Մալկոլմ Բրեդբերի

### Վեպեր
*Տիկնայք և պարոնայք- Տերրի Պրատչետտա
*Փոքր աստվածներ- Տերրի Պրատչետտա
*Սողոմոնի աստվածներ- Դեյվիդ Զինդելլա

### Պատմվածքներ
*Ծիածանի յոթ գույները- Սերգեյ Լուկյանենկոյի պատմվածքը

### Պոեզիա
*Վիդեոմ- Անդրեյ Վոզնեսնենկովայի բանաստեղծությունների շարք
*Արդեն ամբողջը ձյուն է- Գեննադիա Այգայի բանաստեղծությունների շարքը

## Մահեր
*հունվարի 8- Զոյա Իվանովնա Վոսկրեսենկայա, խորհրդային մանկական գրող (ծնվել է 1907)
*ապրիլի 6- Այզեկ Ազիմով, ամերիկացի գրող (ծնվել է 1920)
*հունիսի 23- Կուկեբալ Էրիկ, էստոնացի պոետ
*սեպտեմբերի 5- Ֆրից Լեյբեր, ամերիկացի գրող (ծնվել է 1910)
*դեկտեմբերի 2- Գերման Բորիսովիչ Պլիցեսկի, ռուս գրող, թարգմանիչ (ծնվել է 1931)
Կաստել դե Մուր

**Կաստել դե Մուր** (), մունիցիպալիտետ Իսպանիայում, գտնվում է Լիդիա պրովինցիայում (Կատալոնիա ինքնավար համայնքում)։ Մունիցիպալիտետը գտնվում է *Պալարս Խուսա* շրջանում։ Տարածքը կազմում է 63,05 կմ²։ Բնակչությունը՝ 182 մարդ (2010 թվականի տվյալներով)։

## Ժողովրդագրություն

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Página web del Ayuntamiento
* Información de la Generalitat de Catalunya 
* Información del Institut d'Estadística de Catalunya

Կատեգորիա:Իսպանիայի բնակավայրեր
Կասա դե լա Սելվա

**Կասա դե լա Սելվա** (), մունիցիպալիտետ Իսպանիայում։ Գտնվում է Ժիրոնա պրովինցիայում, Կատալոնիա ինքնավար համայնքի կազմում։ Տարածքը կազմում է 45,16 կմ²։ Բնակչությունը՝ 9637 մարդ։

## Բնակչություն

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Պաշտոնական էջ 
* Ràdio Cassà de la Selva (Radiofórmula Topgironès) 
* Informació de la Generalitat de Catalunya 
* Informació de l'Institut d'Estadística de Catalunya
* ParcArt, Parc de les Arts Contemporànies Cassà

Կատեգորիա:Իսպանիայի բնակավայրեր
Acleris nigrilineana

**Acleris nigrilinean**, թիթեռների տեսակ է, պատկանում է տերևափաթաթուկ ընտանիքին։ Նրան նաև անվանում են տաքսոնի տեսակ, քանի որ կասկածներ կան, հավանաբար, միայն այս տեսակներ են  փոխում իրենց ձևը, տերևափաթաթուկները հարթ զուգված են։ Առավել տարածված են Ֆեննոսկանդիյում, Դանիայում, Լեհաստանում, արևմուտքում՝ Ռուսաստանի եվրոպական մասում, հարավում՝ Պրիմորյա տարածքում, Ճապոնիայում և Կորեական թերակղում։ Թրթուրները ապրում են հյուսված ապաստաններում, և ուտում են սախալին եղևնու ասեղներ։ Թիթեռների թևերի բացվածքը՝ 20-22 մմ։

Կատեգորիա:Միջատներ
Գառիգելյա

** Գառիգելյա ** (), մունիցիպալիտետ Իսպանիայում։ Գտնվում է Ժիրոնա պրովինցիայում (Կատալոնիա ինքնավար համայնքում)։ Մունիցիպալիտետը գտնվում է Ալտ Էմպորդա շրջանում։ Տարածքը կազմում է 21 կմ²։ Բնակչությունը՝ 858 (2010 թվականի տվյալներով)։

## Բնակչություն

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Ayuntamiento de Garriguella 
* Instituto de Estadística de Cataluña
* Monasterio de Santa Maria del Camp

Կատեգորիա:Իսպանիայի բնակավայրեր
Նատրիումի օրթովանադատ

**Նատրիումի օրթովանադատ**, ոչ օրգանական միացություն, նատրիումի և գոյություն չունեցող օրթովանադական թթվի աղը, սպիտակ բյուրեղներ, լավ լուծվում է սառը ջրում։ Տաք ջրում քայքայվում է։ Առաջացնում է բյուրեղահիդրատներ։ Բանաձևն է՝ Na3VO4։

## Ստացում
* Լուծում վանադիումի օքսիդ(V) նատրիումի հիդրօքսիդի լուծույթի մեջ։
::\mathsf{V_2O_5 + 6NaOH \ \xrightarrow{}\ 2Na_3VO_4 + 3H_2O }

* Ռեակցիա նատրիումի մետավանադատ նատրիումի հիդրօքսիդի լուծույթի մեջ։
::\mathsf{NaVO_3 + 2NaOH \ \xrightarrow{}\ Na_3VO_4 + H_2O }

* Ռեակցիա ամոնիումի մետավանադատ նատրիումի հիդրօքսիդի լուծույթի հետ։
::\mathsf{NH_4VO_3 + 3NaOH \ \xrightarrow{100^oC}\ Na_3VO_4 + NH_3\uparrow + 2H_2O }

## Ֆիզիկական հատկությունները
Նատրիումի օրտավանադատը ստեղծում է սպիտակ բյուրեղներ։

Լավ լուծվում է ջրի մեջ հիդրոլիզով ըստ անիոնի, չի լուծվում էթանոլում.

Ստեղծում է բյուրեղահիդրատ հետևյալ կառուցվածքով՝ NaVO•*n* HO, որտեղ *n* = 7, 9, 10, 12, 13 և 16.

## Քիմիական միացություններ
* Անջուր աղը ստանում են բյուրեղահիդրատի քայքայմամբ։
::\mathsf{Na_3VO_4\cdot 10H_2O \ \xrightarrow{300^oC}\ Na_3VO_4 + 10H_2O }

* Քայքայվում է տաք ջրի մեջ։
::\mathsf{Na_3VO_4 + H_2O \ \xrightarrow{100^oC}\ NaVO_3 + 2NaOH }

* Լուծվող ծծմբաթթվի հետ ստեղծում է նարնջագույն նատրիումի դեկավանադատ։
::\mathsf{10Na_3VO_4 + 12H_2SO_4 \ \xrightarrow{}\ Na_6V_{10}O_{28} + 12Na_2SO_4 + 12H_2O }

* Ծծմբաթթուն աղը քանդում է միացությունը մինչև օքսիդ։
::\mathsf{2Na_3VO_4 + 6H_2SO_4 \ \xrightarrow{}\ V_2O_5\downarrow + 6Na_2SO_4 + 3H_2O }

* Վերականգնվում է ցինկի օգնությամբ մինչև վանադիլի սուլֆատ։
::\mathsf{2Na_3VO_4 + Zn + 6H_2SO_4 \ \xrightarrow{\tau}\ 2VOSO_4 + 3Na_2SO_4 + ZnSO_4 + 6H_2O }

## Ծանոթագրություններ

Նատրիում
Կատեգորիա:Նատրիումի միացություններ
Կատեգորիա:Անօրգանական միացություններ
Hail to the Thief

**Hail to the Thief**, Radiohead ռոք խմբի 6-րդ ալբոմը։ «Hail to the Thief» ալբոմը լույս է տեսել 2003 թվականին։ Այս ալբոմի ամենահայտնի երգերն են՝ «2 + 2 = 5»-ը, «We Suck Young Blood»-ը և «Go to Sleep »-ը։ Այս ալբոմում հիմնականում պատմվում է այն մասին, թե մարդիկ գտնվում են գերմանացիների տիրապետության տակ և գերմանաից իշխում են ամբողջ աշխարհը։ Կան նաև այլ երգեր, որոնք նույնպես հայտնություն են ձեռք բերել, դրանք են՝ «Where I End and You Begin» և «I Will» երգերը։

## Երգացանկ
* 2 + 2 = 5 (The Lukewarm.)
* Sit Down. Stand Up. (Snakes & Ladders.)
* Sail to the Moon (Brush the Cobwebs Out of the Sky.)
* Backdrifts (Honeymoon Is Over.)
* Go to Sleep (Little Man Being Erased.)
* Where I End and You Begin (The Sky Is Falling In.)
* We Suck Young Blood (Your Time Is Up.)
* The Gloaming (Softly Open Our Mouths in the Cold.)
* There There (The Boney King of Nowhere.)
* I Will (No Man’s Land.)
* A Punchup at a Wedding (No No No No No No No No.)
* Myxomatosis (Judge, Jury & Executioner.)
* Scatterbrain (As Dead as Leaves.)
* A Wolf at the Door (It Girl. Rag Doll.)

## Սինգլներ
* There There (The Boney King of Nowhere.) - մայիսի 26, 2003
* Go to Sleep (Little Man Being Erased.) - օգոստոսի 18, 2003
* 2 + 2 = 5 (The Lukewarm.) - նոյեմբերի 17, 2003
## Չարթեր

## Տես նաև
* Թոմ Յորք
** Pablo Honey (ալբոմ)
** OK Computer (ալբոմ)
** The Bends (ալբոմ)
** The King of Limbs (ալբոմ)

## Արտաքին հղումներ
* Radiohead - Amnesiac | Music Review | Tiny Mix Tapes

Կատեգորիա:Երաժշտական ալբոմներ
Կատեգորիա:Անգլալեզու ալբոմներ
Կատեգորիա:2003 ալբոմներ
JVC

**JVC (Japan Victor Company Ltd.)** (), ճապոնական ընկերություն, հիմնված 1927 թվականին։ Ընկերությունը զբաղվում է կենցաղային, աուդիո և վիդեոտեխնիկայի, ծրագրային ապահովման և մեդիա սարքավորումների արտադրանքով։ Հայտնի դարձավ 1950-ական թվականներին, երբ թողարկեցին ճապոնական շուկա առաջին զանգվածային հեռուստացույցը։

Շտաբ-գրասենյակը գտնվում է Յոկոհամայում (Ճապոնիա)։ Աշխատողների ընդհանուր թիվը կազմում է 19.000 մարդ (2008)։ 2004-2005 ֆինանսական տարում եկամուտը կազմել է 840 միլիարդ իեն։

## Դուստր ընկերություններ
*  JVC America Inc.
*  JVC Americas Corp
*  JVC Canada Inc.
*  JVC Asia
*  JVC Australia
*  JVC Europe
*  JVC China
*  JVC Middle-East
*  JVC Latin America, S.A.'
*  JVC do Brasil Ltda.
*  JVC International
*  Victor Entertainment

## Պատկերասրահ

JVC-HR3300EG.jpg|JVC վիդեոմագնիտոլա (1976)
JVC GR-DX57EK 20080316.jpg|JVC տեսախցիկ
JVC K Series 20051001 (crop rotate perspective).jpg|JVC հեռուստացույց


## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* www.jvckenwood.co.jp - Ճապոնիայի գրասենյակի պաշտոնական կայքը
* www.jvc.com — JVC ԱՄՆ-ի պաշտոնական կայքը
* pro.jvc.com — Պաշտոնական կայք JVC Professional
* www.jvc.ru — Պաշտոնական կայք JVC Ռուսաստան

Կատեգորիա:Էլեկտրոնիկա արտադրողներ
Կատեգորիա:Ճապոնական ապրանքանիշեր
Կատեգորիա:Ճապոնական ընկերություններ
Պակս դել Պանադես

**Պակս դել Պանադես** (կատ.՝ Pacs del Penedès), մունիցիպալիտետ Իսպանիայում, գտնվում է Բարսելոնա պրովինցիայում (Կատալոնիա ինքնավար համայնքում)։ Մունիցիպալիտետը մտնում է Ալտ Պենեդես շրջանի կազմի մեջ։ Տարածքը կազմում է 6,27կմ2։ Բնակչությունը 881 մարդ (2010 թվականի տվյալներով)։

## Արտաքին հղումներ
* պաշտոնական կայք 
* Datos estadísticos
* Información general 

Կատեգորիա:Իսպանիայի բնակավայրեր
Anoplodera rufipes

**Anoplodera rufipes**, բեղավորների ընտանիքի և բեղիկավորների ենթաընտանիքի բզեզ։

## Նկարագրություն
Բզեզի երկարությունը 7-12 միլիմետր է։ Չվում է մայիսից հունիս ընկած ժամանակահատվածում։
մինի|ձախից|Anoplodera rufipes

## Տարածվածություն
Հանդիիպում է Եվրոպայում, Կովկասում, Թուրքիայում և Իրանում։

## Բնապահպանություն բնակվելու վայր
Կյանքի տևողությունը 2 տարի է։ Ապրում են տերևաշատ ծառերի վրա։

## Արտաքին հղումներ
* cerambyx.uochb.cz *Anoplodera rufipes* (Schaller, 1783) [= Leptura rufipes Schaller, 1783]
* Триба Lepturini: Anoplodera (s.str.) rufipes (Schall., 1783) 

Կատեգորիա:Բզեզներ
Միաեղջյուր

[մինի|Դոմենիկինո. Կույսը միաեղջյուրի հետ (որմնանկարի հատված, [1602)|234x234px]]
288x288px|մինի|Ռաֆայել. Կինը միաեղջյուրի հետ
220x220px|մինի|Այծքաղ օրիքս
մինի|Միաեղջյուրի պատկերը Ամբերդինյան բեստիարիայում, XII դար|263x263px
**Միաեղջյուր**, առասպելական արարած, խորհրդանշում է ողջախոհություն, լայն իմաստով՝ նաև հոգեկան մաքրությունը։ Նրան պատկերում են ճակատի հատվածում մեկ եղջյուր ունեցող ձիու տեսքով։

## Խորհրդանիշ
Միջնադարյան հերալդիկայում և արվեստում միաեղջյուրի կերպարը հաճախ է հանդիպում։ Այս առասպելական կենդանին խորհրդանշել է զգուշություն, շրջահայացություն, խոհեմություն, ամբասիրություն, մաքրություն, խստություն, դաժանություն։ Շատերը հավատացել են նրա գոյությանը։ Նույնիսկ առասպել է ծագել, թե որսորդը երբեք չի կարող որսալ միաեղջյուրին և որ նրան կարող է նվաճել միայն Անաղարտ Կույսը։ Քրիստոնեական ստեղծագործություններում միաեղջյուրին հիշատակել են որպես Ավետիս և Կույսից ծնված Քրիստոսի մարմնավորում։ Միջնադարում միաեղջյուրը համարվել է Մարիամ Աստվածածնի, սուրբ Հուստինիանոս Պադուացու և սուրբ Հուստիանոս Անտիոքցու խորհրդանիշ։

## Նկարագրությունն ու սիմվոլիկան
### Անտիկ հեղինակների մոտ
Միաեղջյուրների ամենահին պատկերներն ավելի քան 4 հազար տարեկան են։ Գտնվել են Հնդկաստանում։ Հետագայում սկսեցին հայտնվել նաև Արևմտյան Ասիայում։ Հին Հունաստանում ու Հին Հռոմում գոյություն ունեցող կենդանիներ էին համարվում։ Միաեղջյուրի պատկերները, որոնք հանդիպում են հին եգիպտական հուշարձաններում ու աֆրիկական ժայռերում, իրենցից ներկայացնում են ուղիղ եղջյուրներով այծքաղներ։

## Գիտահանրամատչելի գրականությունում
* Օդել Շեպարդ «Ուսուցում միաեղջյուրների մասին» (1930)
* Ռիչարդ Էթինդաուզեն «Միաեղջյուր» (1950)
* Ռոբերտ Ռիդիգեր Բիր «Միաեղջյուր. միֆ և իրականություն» (1972)
* Յուրգեն Էյնհորն «Միաեղջյուրի հոգին» (1976)
* Մարգարետ Ֆրիման «Միաեղջյուրի պատկերմամբ գոբելեններ» (1976)
* Փիթեր Բիգլ «Վերջին միաեղջյուրը» (1982)

## Տես նաև
* Ինդրիկ, մտացածին կենդանի սլավոնական միֆոլոգիայում
* Նարվալ, կամ ծովային միաեղջյուր՝ հենց նրա ժանիքին էին միջին դարերում անվանում «միաեղջյուրի եղջյուր»
* Էլասմոտերիումներ, սառցային դարաշրջանի «միաեղջյուր», որը հավանաբար, ապրել է հին ժամանակներում
* Անտեսանելի վարդագույն միաեղջյուր
* Ցիլին, միաեղջյուրի չինական տարբերակը
* Կիրին, միաեղջյուրի ճապոնական տարբերակը։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* 
* Ռուս հայտնիները, ովքեր XVII դարում պատկերել են միաեղջյուրներ 
* Экзотическая зоология 
* Туфанова О. А. Символ «Инорога» во «Временнике» Ивана Тимофеева // Древняя Русь. Вопросы медиевистики. 2008. № 2 (32). С. 118—128.
* 

Կատեգորիա:Դիցաբանական ձիեր
Կատեգորիա:Խորհրդանիշներ
Agapanthia intermedia

**Agapanthia intermedia**, կարծրաթևերի տեսակ բեղավորների ընտանիքից։

## Տարածում
Տարածված է Կենտրոնական Եվրոպայում։

## Նկարագիր
Բզեզի երկարությունը 7-ից 13 մմ։ Թռչելու ժամանակը մայիսից մինչ օգոստոս։

## Զարգացում
Տեսակի կյանքի տևողությունը տևում է մեկ տարի։

## Պատկերասրահ

պատկեր:Agapanthia intermedia bl2.jpg
պատկեր:Agapanthia intermedia bl3.jpg
պատկեր:Agapanthia intermedia side.jpg


Կատեգորիա:Երկարաբեղիկներ
Կատեգորիա:Կենդանիներ այբբենական կարգով
Aporinellus

**Aporinellus**, ճանապարհային մեղուների ցեղ է (Pompilidae)։

## Տարածումը
Պալեարկտիկա։ Եվրոպայում կա երկու տեսակ։

## Նկարագրություն
Որսում են և ձվեր են դնում սարդերի վրա, որոնց պարալիզացնում են իրենց խայթոցներով։ Թռթուռները սարդերի էկդոպորազիդներն են։ Հիմքի բեղիկները ավելի մոտիկ են կլիպեուսին, քան աչքերը։ Ճանկերը հավասարաչափ կորացած են։ Հետին կոնքերի գագաթը կրում է 1-5 կարճ փշիկներ։

## Դասակարգ
* 
* 
* 

## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն
Harris, A. C. 1987. Pompilidae (Insecta։ Hymenoptera). Fauna of New Zealand. DSIR Science Information Publishing Centre. 12։1-154.

## Արտաքին հղումներ
* Տեսակները 
* Pompilidae

Կատեգորիա:Ճանապարհային կրետներ
Նատրիումի դիսելենիդ

**Նատրիումի դիսելենիդ**, անօրգանական նատրիումի և սելենի միացություն (բանաձևն է՝ Na2Se2), մուգ-մոխրագույն բյուրեղներ, որոնք լուծվում են ջրի մեջ։

## Ստացում
* Նատրիումի սելենիդի և սելենի ձուլում.
::\mathsf{ Na_2Se + Se \ \xrightarrow{500^oC}\ Na_2Se_2 }

## Ֆիզիկական հատկություններ
Նատրիումի դիսելենիդը առաջացնում է մուգ մոխրագույն հիգրոսկոպիկ բյուրեղներ։ Բյուրեղացանցի տարրական բջջի պարամետրերն են՝ a = 0,4685 նմ, c = 1,0530 նմ, Z = 2։

Լավ լուծվում է ջրում՝ կարմիր գույնի լուծույթներ դառնալով, որոնք օդում արագ քայքայվում են՝ առանձնացնելով սելենը։

## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն
* Руководство по неорганическому синтезу։ В 6-ти т. / Ред. Брауэр Г.. — М.։ Мир, 1985. — Т. 2. — 338 с.
* Диаграммы состояния двойных металлических систем / Под ред. Н. П. Лякишева. — М.։ Машиностроение, 2001. — Т. 3 Книга 1. — 972 с. — ISBN 5-217-02843-

Կատեգորիա:Նատրիումի սելենիդներ
Բրենդան Փերրի

**Բրենդան Մայքլ Փերրի** (, ), երաժիշտ, վոկալիստ և կոմպոզիտոր։ Համաշխարհային ճանաչում է ձեռք բերել որպես աշխարհահռչակ Dead Can Dance խմբի հիմնադիր և անդամ՝ համագործակցելով Լիզա Ջերարդի հետ։

## Կենսագրություն
1992 թվականին Բրենդանը Իռլանդիայում ձեռք է բերում Quivy Church լքված եկեղեցին, կահավորում է այն, որպես ձայնագրման կենտրոն և այն դարձնում է ստեղծագործական լաբորատորիա՝ իր և իր նախագծերի համար։

1997 թվականին Բրենդանը ստեղծում է երաժշտություն «Sunset Heights» գեղարվեստական ֆիլմի համար։

1999 թվականի հոկտեմբերին լույս է տեսնում Բրենդանի առաջին սոլո ալբոմը՝ «Eye of the Hunter» («Որսորդի աչքը»), 4AD լեյբլում։

2010 թվականին հրատարակվում է «Ark» ալբոմը՝ Cooking Vinil լեյբլում, որը հիմնականում էլեկտրական հնչողությամբ է և էլեկտրական գործիքներով։

2010 թվականին համերգային շրջագայությամբ Բրենդանը եղել է Մոսկվայում և Պետերբուրգում։
## Դիսկագրություն
* 1999 Eye Of The Hunter
* 2010 Ark
## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* В ковчег - без пары: Брендан Перри выступил в Москве. "КП-онлайн", 9 апреля 2010
* [Լուսանկարներ համերգից [Մոսկվա] Ապրիլի 7]

Կատեգորիա:Բրիտանացի երաժիշտներ
Կատեգորիա:Անգլիացի բարիտոններ
Կատեգորիա:Բրիտանացի երգիչներ
Կատեգորիա:Անգլիացի կոմպոզիտորներ
Կատեգորիա:Բրիտանացի բարիտոններ
Լա Վալ դե Բիանյա

**Լա Վալ դե Բիանյա** (), մունիցիպալիտետ Իսպանիայում։ Գտնցում է Ժիրոնա պրովինցիայում, Կատալոնիա ինքնավար համայքնի կազմում։ Տարածքը կազմում է 93,68 կմ²։ Բնակչությունը՝ 1&nbsp;320 մարդ։

## Բնակչություն

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Պաշտոնական էջ 

Կատեգորիա:Իսպանիայի բնակավայրեր
Alosterna ingrica

***Alosterna ingrica***, բզեզ, որը պատկանում է եկրարաբեղիկների ենթաընտանիքին և Lepturinae ընատանիքին։

## Նկարագրություն
Բզեզի երկարությունը 6-10 մմ է։

## Տարածվածություն
Տարածված է Լեհաստանից մինչև Օդենբուրգ շրջանը։

## Արտաքին հղումներ
* cerambyx.uochb.cz *Alosterna ingrica* (Baeckmann, 1902)
* Триба Lepturini: Alosterna ingrica (Baeckm., 1902)

Կատեգորիա:Երկարաբեղիկներ
1962 թվականը գրականության մեջ

1962 թվականի իրադարձությունների ցանկ, որ կապված են գրականության հետ։

## Մրցանակներ
*Գրականության Նոբելյան մրցանակ - Ջոն Ստեյնբեկ, «Իրատեսական և բանաստեղծական շնորհի համար, որ զուգորդվում է նուրբ հումորով և սոցիալական սուր տեսողությամբ»։
*Մրցանակ «Հյուգո»
**Ռոբերտ Հայնլայն - լավագույն վեպի համար - «Պանդուխտ եմ օտար երկրում»
**Բրայան Օլդիս - լավագույն պատմվածքի համար - «Ջերմոց»

## ԽՍՀՄ
*Գրականության Լենինյան մրցանակ՝
**Պյոտր Բրովկա - «Իսկ օրերն անցնում են...» բանաստեղծությունների գրքի համար
**Էդուարդաս Մեժելայտիս - «Մարդը» բանաստեղծությունների ժողովածուի համար
**Կուրնեյ Չուկովսկի - «Նեկրասովի վարպետությունը» գրքի համար

### ԱՄՆ
*Պուլիտցերյան մրցանակ *գեղարվեստական ստեղծագործություն` գրված ամերիկացի գրողի կողմից* անվանակարգում - Էդվին Օ'Կոննոր, «Ողբերգության եզրը»
*Պուլիտցերյան մրցանակ *թատրոնի դրամատիկական ստեղծագործություն* անվանակարգում -Ֆրենկ Լեսսեր և Աբի Բարաուզ «Ինչպես հաջողության հասնել բիզնեսում` չանելով ոչինչ»
*Պուլիտցերյան մրցանակ *պոեզիա* անվանակարգում - Ալան Դուգան

### Ֆրանսիա
*Գոնկուրյան մրցանակ - Աննա Լանգֆյուս «Ավազե ուղեբեռ»
*Ռենոդո մրցանակ - Simonne Jacquemard, Le Veilleur de nuit
*Ֆեմինա մրցանակ - Yves Berger, Le Sud

## Գրքեր
*«Նամակներ Երկրից» Մարկ Տվենի` հրատարակված առաջին գիրքը, որ քննադատում էր կրոնական դոգմաները (գրված է 1910 թվականին)

### Վեպ
*«Տոմսը, որ պայթեց» - Ուիլյամ Բերոուզ
*«Գունատ հրդեհ» - Վլադիմիր Նաբոկով
*«Ուրիշ երկրի» - Գեյմս Բոլդուին
*«Գործարանային նարինջ» - Էնթոնի Բյորջեսս
*«Առնետների թագավորը» - Ջեյմս Կլավել
*«Գողերը» - Ուիլյամ Ֆոլքներ
*«Թռչելով կկվի բնի վրայով» - Կեն Կիզի
*«Կարմիր բարակ գիծ» — Ջեյմս Ջոնս
*«Լրտեսը, ով սիրում էր ինձ» - Յան Ֆլեմինգ
*«Էրև» - Էլի Շեխտման
### Պոեզիա
*«Եվ այր մի` Մաշտոց անուն», Պարույր Սևակի պոեմը
*«Լիրիկա», Մարո Մարգարյանի բանաստեղծությունների ժողովածուն
*«Երկու ճամփա», Գևորգ Էմինի բանաստեղծությունների ժողովածուն

## Ծնվել են
*Փետրվարի 21 - Չակ Պալանիկ, ամերիկացի գրող
*Նոյեմբերի 22 - Վիկտոր Պելեվին, ռուս գրող

## Մահացել են
*Հուլիսի 6 - Ուիլյամ Ֆոլքներ, ամերիկացի գրող, Նոբելյան մրցանակի և Պուլիտցերյան երկու մրցանակների դափնեկիր (ծնվել է 1897 թ.) 
*Հուլիսի 6 - Ռիչարդ Օլդինգտոն, բրիտանացի բանաստեղծ, արձակագիր և քննադատ (ծնվել է 1892 թ.)
*Օգոստոսի 9 - Հերման Հեսսե, գերմանացի և շվեյցարացի գրող, Նոբելյան մրցանակի դափնեկիր (ծնվել է 1877 թ.)
* Դեկտեմբերի 23 - Վիոլետ Գրիգորյան, հայ բանաստեղծուհի, էսսեիստ
Լես Վալս դե Ագիլար

**Լես Վալս դե Ագիլար** (), մունիցիպալիտետ Իսպանիայում։ Գտնցում է Լիեյդա պրովինցիայում, Կատալոնիա ինքնավար համայքնի կազմում։
Տարածքը կազմում է 123,8 կմ²։ Բնակչությունը՝ 304 մարդ։

## Բնակչություն

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Datos generales
* Datos estadísticos

Կատեգորիա:Իսպանիայի բնակավայրեր
1986 թվականը գրականության մեջ

## Իրադարձություններ
*Նորվեգիայում հաստատվեց Իբսենի մրցանակը։

## Մրցանակներ
### Միջազգային
*Գրականության նոբելյան մրցանակ - Վոլե Շոյինկա, «Մշակութային մեծ հեռանկարներ ունեցող թատրոնի և պոեզիայի ստեղծման համար»։

### Իսրայել
*Իսրայելի պետական մրցանակ ճամփորդական նոթերի և լրագրության համար
**Իեշայախու Ավրեխ
**Շալոմ Ռոզենֆելդ

### Նորվեգիա
*Իբսենի մրցանակ - Առնե Սկոուեն

### ԱՄՆ
*Համաշխարհային ֆանտազիա մրցանակ լավագույն վեպի համար, տրվել է Դեն Սիմոնսին «Կալիի երգը» վեպի համար։

### Ֆրանսիա
*Գոնկուրյան մրցանակ - Միշել Գոստ, «Գիշերային ծառայող»
*Դալի անվան մրցանակ - Յուրի Կարաբիչեսկի, «Մայակովսկու հարությունը»

## Գրքեր
*«Մեֆիստո» () - Ջոն Բենվիլ
*«Շոգենավը եգիպտացորենի արտում» - Ջոն Հարտֆորդի մանկական պատկերազարդ գիրքը
*«Օբյեկտիվ-18» - Աղասի Այվազյանի ժողովածուն 
### Վեպեր
*«Խենթ աստղ» - Թերի Պրաթչետի ֆանտաստիկ վեպը
*«Սպանդ»- Դիկ Ֆրենսիս
*«Ռեդվոլի մարտիկը» - Բրայան Ջեյքս 
*«Նրանց ձայնը, ովքեր չկան» (), Օրսոն Սքոթ Կարդ
*«Պարոն Ֆո» () - Ջոն Մաքսվելլ Կուտզե 
*«Մոսկվա 2042» - Վլադիմիր Վոյնովիչ
*«Կարմիր փոթորիկի բարձրացումը» - Թոմա Քլես
*«Նա» - Սթիվեն Քինգ 
*«Կառափնարան» - Չինգիզ Այթմատով
*«Ֆիասկո» - Լեմ Ստանիսլավ
*«Քայլող կողպեքը» - Դիանա Ուին Ջոնս
*«Թրթուրը» - Ջոն Ֆաուլզ
*«Նկարիչը անկայուն աշխարհում» - Կաձուո Իսիգուրո
*«Էթանը Աֆոնից» - Լոիս Մակմաստեր Բուջոլդ
*«Կամուրջ» - շոտլանդացի գրող Իեն Բենկս

### Վիպակներ
*«Տասներեքերորդ քաղաքը» - Սերգեյ Լուկյանենկո (հրատ. է 1990 թ.)

### Փոքր արձակ

*«Կատուն ներսում» - Վիլյամ Բերոուզի ինքնակենսագրական նորավեպը 
*«Պատմվածքներ օդաչու Պիրքսի մասին» - Ստանիսլավ Լեմ

### Պիեսներ
*«Երգող շատրվաններ»- Նիկոլայ Կոլդ
*«Անմարդաբնակ է մեր ծովը, կամ հիմարների  նավ»- Նիկոլայ Կոլդյադա
*«Մենք ապրում ենք հարևանությամբ»- Ստեփան Լոբոզյորով

### Պոեզիա
*«Խրամատ» - Անդրեյ Վոզնեսենսկի
*«Արևամուտ» - Մուշեղ Իշխանի բանաստեղծությունների ժողովածուն
*«Դաղձի ծաղիկ» - Համո Սահյանի բանաստեղծությունների ժողովածուն

## Մահեր

*հունվարի 10 - Յարոսլավ Սեյֆերտ, չեխ գրող
*հունվարի 24 - Ռոն Հաբերթ, ամերիկացի գրող
*փետրվարի 7 - Ֆրենկ Հերբերտ, ամերիկացի գրող
*փետրվարի 17 - Ջիդու Կրիշնամուրտի, հնդիկ փիլիսոփա և գրող
*ապրիլի 12 - Վալենտին Կատաև, ռուս, խորհրդային գրող
*հունիսի 14 - Խորխե Լուիս Բորխես, ամերիկացի
In Rainbows

**In Rainbows**, Radiohead ռոք խմբի 7-րդ ալբոմը։ «In Rainbows» ալբոմը լույս է տեսել 2007 թվականին։ Այս ալբոմի ամենահայտնի երգերն են՝ «15 Step»-ը, «Nude»-ը և «All I Need»-ը։ Այս ալբոմի երգերը ձայնագրվել են՝ Լոնդոնում, Սոմերսետեում, Օքսֆորդիշեում։ Կան նաև այլ երգեր, որոնք նույնպես հայտնություն են ձեռք բերել, դրանք են՝ «Faust Arp» և «Videotape» երգերը։

## Կոմպոզիցիաների ցանկ
* «15 Step» - 3։58
* «Bodysnatchers» - 4։02
* «Nude» - 4։15
* «Weird Fishes/Arpeggi» - 5։18
* «All I Need» - 3։48
* «Faust Arp» - 2։09
* «Reckoner» - 4։50
* «House of Cards» - 5։28
* «Jigsaw Falling Into Place» - 4։09
* «Videotape» - 4։42

## Չարտեր

## Տես նաև
* Թոմ Յորք
** Pablo Honey (ալբոմ)
** OK Computer (ալբոմ)
** The Bends (ալբոմ)
** The King of Limbs (ալբոմ)
** Hail to the Thief (ալբոմ)

## Արտաքին հղումներ
* Radiohead–ի In Rainbows ձայնասկավառակի պաշտոնական կայք
* Radiohead խմբի In Rainbows ձայնասկավառակը գնել են 3 միլիոն մարդիկ 

Կատեգորիա:Երաժշտական ալբոմներ
Կատեգորիա:Անգլալեզու ալբոմներ
Կատեգորիա:2007 ալբոմներ
Agabus striolatus

**Ագաբուս ստռիոլատւս**, լողաբզեզների տեսակ է։ Պատկանում Ագաբիների ենթաընտանիքին։
Տարածված է Ավստրիայում, Բելառուսիաում, Բելգիայում, Բրիտանական կղզիներում, Խորվաթիայում, Չեխիայում, Դանիայում, Էստոնիայում, Ֆինլանդիայում, Ֆրանսիայում, Գերմանիայում, Հունգարիայում, Իտալիայում, Լատվիայում, Լիտվայում, Լեհաստանում, Ռուսաստանում, Սլովակիայում, Շվեդիայում, Նիդերլանդներում և Ուկրաինայում.

Կատեգորիա:Միջատներ
Aedia funesta

**Aedia funesta**, թիթեռի տեսակ բվիկների ընտանիքից։ Տարածված են Կենտրոնական և Հարավային Եվրոպայից մինչև Կենտրոնական Սիբիր և Իրան, ինչպես նաև Լիտվիայում, Իսրաելում և Սիրիայում։ Բնակվում են թփերով լեցուն ցածրադիր տափաստաններում։ Բնակվում են հարուստ բուսականությամբ տաք և խոնավ վայրերում։ Թրթուրները զարգանում են պատատուկների վրա։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Թիթեռներ
Գնա խաղաղությամբ (ֆիլմ)

**Գնա խաղաղությամբ**, 1999 թվականին «Հայֆիլմի» կողմից (Նյու-Յորքի Կինոարվեստի ակադեմիայի հետ համատեղ) նկարահանված հայկական ֆիլմ։

## Սյուժե
Ֆիլմը պատմում է երկնային ու երկրային թագավորությունների միջև տանջալից ընտրության մասին։

## Դերերում
* վանական - Վլադիմիր Մսրյան
* տրակտորիստ - Կարեն Ջանիբեկյան
* երեխաներ՝ Է. Գալստյան, Ա. Ղազարյան

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:1999 ֆիլմեր
Կատեգորիա:«Հայֆիլմ» ստուդիայի ֆիլմեր
Կատեգորիա:Հայկական ֆիլմեր
Մահվան հույսեր (ֆիլմ)

**Մահվան հույսեր**, 1998 թվականին «Հայֆիլմի» («Է-ֆիլմ» ստուդիայի հետ համատեղ) նկարահանված հայկական ֆիլմ։

## Սյուժե
Ֆիլմը քնարական արտացոլումն է Հայաստանի 1992-1995 թվականների բարդ, ողբերգական իրադարձությունների։

## Դերերում
* Շ. Դանիելյան
* Գ. Ղազարյան
*Ս. Խաչատրյան
* Ռ. Առաքելյան
* Կ. Ամիրխանյան
*Վ. Ղազարյան

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:1998 ֆիլմեր
Կատեգորիա:«Հայֆիլմ» ստուդիայի ֆիլմեր
Կատեգորիա:Հայկական ֆիլմեր
Նատրիումի դեկակարբոնիլդիվոլֆրամատ

**Նատրիումի դեկակարբոնիլդիվոլֆրամատ**, Na[W(CO)] քիմիական բանաձևով նատրիումի և վոլֆրամի կարբոնիլային կոմպլեքս։ Առաջացնում է դեղին բյուրեղներ, լավ է լուծվում ջրում, ինքնաբռնկվում է օդում։

## Ստացում
* Տետրահիդրոֆուրանում նատրիումի սուսպենզիայի փոխազդեցությունը 2,2'-դիպիրիդիլի ներկայությամբ վոլֆրամի հեքսակարբոնիլի հետ
::\mathsf{ 2Na + 2W(CO)_6 \ \xrightarrow{}\ Na_2[W_2(CO)_{10}] + 2CO\uparrow }

## Ֆիզիկական հատկություններ
Նատրիումի դեկակարբոնիլդիվոլֆրամատը առաջացնում է դեղին բյուրեղներ, անկայուն է օդում (դյուրավառություն)։ Լուծվում է ջրում, տետրահիդրոֆուրանում, պիրիդինում, ացետոնում, ացետոնիտրիլում, չի լուծվում դիօքսանում, դիէթիլ եթերում։

## Գրականություն
* Руководство по неорганическому синтезу, Брауэр Г., 1986

Կատեգորիա:Նատրիումի միացություններ
Կատեգորիա:Վոլֆրամի կարբոնիլային կոմպլեքսներ
Կատեգորիա:Վոլֆրամատներ
Նատրիումի օզոնիդ

**Նատրիումի օզոնիդ** բինար անօրգանական միացություն, կազմված նատրիումի և թթվածնի ատոմներից։ Բանաձևը՝ NaO, բյուրեղ։

## Ստացում
* Նատրիումի գերպերօքսիդի և օզոնի փոխազդեցությունից ստացվում է նատրիումի օզոնիդ և անջատվում է թթվածին։
 
::\mathsf{ NaO_2 + O_3 \ \xrightarrow{-33^oC}\ NaO_3 + O_2\uparrow }

* Հոսող օզոնը փոխազդելով նատրիումի հիդրոքսիդի հետ առաջացնում է նատրիումի օզոնիդ, ջուր և անջատվում է թթվածին։

::\mathsf{ 4NaOH + 4O_3 \ \xrightarrow{-33^oC}\ 4NaO_3 + O_2\uparrow + 2H_2O }

## Ֆիզիկական հատկություններ
Նատրիումի օզոնիդի բյուրեղացանցում բյուրեղները քառանկյուններ են, որի պարամետրերն են a = 1,165 նմ, c = 0,766 նմ, Z = 14։

Լուծվում է ամոնիակում։

## Քիմիական հատկություններ
Քայքայվում է ցածր ջերմաստիճանում։

::\mathsf{ 2NaO_3 \ \xrightarrow{-10^oC}\ 2NaO_2 + O_2 }

## Գրականություն
* Химическая энциклопедия / Редкол.։ Кнунянц И.Л. и др.. — М.։ Советская энциклопедия, 1992. — Т. 3. — 639 с. — ISBN 5-82270-039-8.
* Диаграммы состояния двойных металлических систем / Под ред. Н. П. Лякишева. — М.։ Машиностроение, 2001. — Т. 3 Книга 1. — 972 с. — ISBN 5-217-02843-2.

Կատեգորիա:Նատրիումի միացություններ
Կատեգորիա:Օզոնիդներ
1916 թվականը գրականության մեջ

## Մրցանակներ
### Միջազգային
* Գրականության Նոբելյան մրցանակը շնորհվեց Կարլ Գուստավ Վերներ ֆոն Հեյդենստամին՝ «որպես նոր դարաշրջանի համաշխարհային գրականության առավել հայտնի ներկայացուցչ»ի։

### Ֆրանսիա
* Գոնկուրյան մրցանակ- Անրի Բարբյուս, «Կրակ»

## Գրքեր
*«Поэзия Армении» (), Վալերի Բրյուսովի կազմած ժողովածուն։ 
*«Հայ գրականության ժողովածու», խմբագիր՝ Մաքսիմ Գորկի, (Մոսկվա)։
* «Հայրենիքիս հետ», Հովհաննես Թումանյանի բանաստեղծությունների ժողովածուն։
* «Մարդկանց մեջ»- Մաքսիմ Գորկու պատմվածքը
* «Իգո պատերազմներ»- Լեոնիդ Անդրեևի ստեղծագործությունը
* «Մառա. թխվածքաբլիթ որբացած երեխաներին»- Մարկ Տվենի պատմվածքը
* «Գաղտնի իրադարձություն Սթայլզում»- Ագաթա Քրիստիի վեպը (հրատարակվել է 1920 թվականին)
* «Խորհրդավոր անծանոթը»- Մարկ Տվենի պատմվածքը
### Դրամաներ
*«Կայսր», Լևոն Շանթի դրաման։
*«Դատաստան», Դերենիկ Դեմիրճյանի դրաման։

### Պատմվածքներ
* Հրատարակվել է Գովարդ Ֆիլլիպս Լավկրաֆտի «Ալքիմիկոս» պատմվածքը
### Պեոզիա
*«Դանթեական առասպել», Եղիշե Չարենցի պոեմը։
*«Վահագն», Եղիշե Չարենցի պոեմը։

## Ծնվել են
* Մայիսի 21- Գարոլդ Ռոբբինս, ամերիկյան գրող (մահացել է 1997 թվականին)
* Օգոստոսի 28- Ջեկ Վենս, ամերիկյան գրող-ֆանտաստ
* Օգոստոսի 22- Անատոլի Կալինին, ռուս խորհրդային վիպասան, բանաստեղծ և ակնարկագիր (մահացել է 2008 թվականին)
* Նոյեմբերի 20 - Սերո Խանզադյան, հայ գրող (վ. 1998)
* Դեկտեմբերի 15 - Վիգեն Խեչումյան, հայ արձակագիր (վ. 1975)

## Մահացել են
* Օգոստոսի 28- Գաբրիելյուս Լանդսբերգիս-Ժյամկալնիս (Gabrielius Landsbergis-Žemkalnis), լիտվացի դրամատուրգ, թատրոնի դերասան, հրապարակախոս (ծնվել է 1852 թվականին)
* դեկտեմբերի 9- Նացումե Սոսեկի, ճապոնացի գրող (ծնվել է 1867 թվականին)

Կատեգորիա:1916
1993 թվականը գրականության մեջ

## Մրցանակներ
### Միջազգային
* Գրականության նոբելյան մրցանակ - Տոնի Մարրիսոն
* Ագատա մրցանակ- Կարոլին Հարտ, «Dead Man’s Island» վեպ

### Իսրայել
* Իսրայելի պետական մրցանակ - Դան Միրոն, Գերշոն Շակեդ

### Նորվեգիա
*Իբսենա մրցանակ - Բորվալդ Տվիտ

### Ռուսաստան
*Ռուսական Բուկեր - Վլադիմիր Մականին

### ԱՄՆ
Համաշխարհային ֆանտազիա մրցանակ, որը տրվել է Տիմ Պաուերսին «Last Call» վեպի համար։

### Ֆրանսիա
*Գոնկուրյան մրցանակ - Ամին Մաալուֆ

## Գրքեր
*«Ավելի, քան կրակ» - Ֆիլիպ Հոսե Ֆարմեր
*«Պահուստային տարբերա» - Իվան Հմելևսկոյի վեպը
*«Լեշեր»- Էնն Ռայսի վեպը

## Մահեր
*հունվարի 22 - Կոբո Աբե, ճապոնացի գրող (ծնվել է 1924)
*հոկտեմբերի 30 - Անտանաս Ռամոնաս, լիտվացի գրող (ծնվել է 1947)
Anthaxia helvetica

**Anthaxia helvetica** (լատ․), ոսկեբզեզներ տեսակ։ Հասուն միջատի մարմնի երկարությունը 5–8 մմ։ Մարմինը վերևից բաց բրոնզագույն, ներքևից բրոնզե–կանաչ։ Ճակատային մասում մազիկները սև են։ Բազմանում են փշատերևների, հիմնականում եղևնիների և խեժափիճիի վրա։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Ոսկեբզեզներ
Իվոռա

**Իվոռա ** (, , ), մունիցիպալիտետ Իսպանիայում, գտնվում է Լեյդա պրովինցիայում (Կատալոնիա ինքնավար համայնքում)։ Մունիցիպալիտետը գտնվում է *Սեգառա* շրջանում։ Տարածքը կազմում է 15,4 կմ²։ Բնակչությունը ՝ 122 մարդ (2010 թվականի տվյալներով)։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Página web del Ayuntamiento
* Información de la Generalitat sobre Ivorra 
* Información del Institut d'Estadística de Catalunya

Կատեգորիա:Իսպանիայի բնակավայրեր
Կամպելյես

**Կամպելյես ** (), մունիցիպալիտետ Իսպանիայում։ Գտնցում է Ժիրոնա պրովինցիայում, Կատալոնիա ինքնավար համայքնի կազմում։ Տարածքը կազմում է 18,6 կմ²։ Բնակչությունը՝ 127 մարդ։

## Արտաքին հղումներ
* Քաղաքապետարանի կայքը 
* Կատալոնիայի կառավարություն 
* Informació de l'Institut d'Estadística de Catalunya

Կատեգորիա:Իսպանիայի բնակավայրեր
Acanthoderes krueperi

**Acanthoderes krueperi** (), Բզեզների տեսակ՝ երկարաբեղիկների ընտանիքից։ Բզեզների թռիչքի ժամանակաշրջանն է մայիսից մինչև հունիսը։

## Տարածում
Տարածված են Հունաստանի մայրցամաքային մասում։

## Նկարագիր
Բզեզի երկարությունն է 12-16 մմ։

## Զարգացում
Գլխավոր կերային բույսը կաղնին (Quercus) է։

## Արտաքին հղումներ
* cerambyx.uochb.cz *Aegomorphus krueperi* Kraatz, 1859 [= *Acanthoderes krueperi* (Kraatz, 1859)]

Կատեգորիա:Միջատներ
Alphitophagus bifasciatus

***Alphitophagus bifasciatus*** , բզեզների տեսակ։ Երկարությունը կազմում է 2,2-2,7 մմ։ Գագաթը և վերնաթևերի երկու հիմքերը սև են։ Զարգանում են փտած ծառերի տակ, ծառի սնկերի և հացահատիկի մեջ։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Միջատներ
Նատրիումի պոլիակրիլատ

**Նատրիումի պոլիակրիլատ**, նյութ, պոլիակրիլաթթվի նատրիումական միացություն, քիմիական բանաձևը -CH<sub>2</sub>-CH(COONa)-n է։ Լայնորեն օգտագործվում է սպառողական ապրանքների արտադրելու համար. Միացության հիմնական առանձնահատկությունն է կլանել սեփական քաշից 200-300 անգամ մեծ հեղուկներ։

Իրենից ներկայացնում է անիոնական պոլիէլեկտրոլիտ, որը հիմնական շղթայում բացասաբար լիցքավորված է կարբոքսիլային խմբով։ Ավելի հաճախ օգտագործվում է պոլիակրիլաթթվի նատրիումական աղը, սակայն գոյություն ունեն նաև լիթիումի, կալիումի, ամոնիումի աղեր։

## Oգտագործման բնագավառները
* լվացնող միջոցներ
* խտացուցիչներ
* տարբեր ներկերի բաղադրության մեջ
* արհեստական ձյուն
* լոգանքի գելեր
* գերկլանիչ պոլիմերներ, ստեղծված պոլիակրիլատի նատրիումի հիման վրա, հանդիսանում են մանկական տակդիրների հիմնական հավելիչները։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Նատրիումի միացություններ
Կատեգորիա:Պոլիմերներ
Լիորակ

**Լիորակ ** (), մունիցիպալիտետ Կատալոնիայում։ Գտնվում է Տառագոնիա պրովինցիայում, Կատալոնիա ինքնավար համայնքի կազմում։
Տարածքը կազմում է 23,33 կմ²։ 2014 թվականի դրությամբ բնակչությունը կազմում է 112 մարդ։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Պաշտոնական էջ 
* Fotografías de Llorac

Կատեգորիա:Իսպանիայի բնակավայրեր
Իվարս դ'Ուրժել

**Իվարս դ'Ուրժել** (), մունիցիպալիտետ Իսպանիայում։ Գտնցում է Լիեյդա պրովինցիայում, Կատալոնիա ինքնավար համայքնի կազմում։
Տարածքը կազմում է 24,3 կմ²։ Բնակչությունը՝ 1716 մարդ։

## Արտաքին հղումներ
* Página oficial del Ayuntamiento
* Información de la Generalitat de Catalunya 
* Información del Institut d’Estadística de Catalunya

Կատեգորիա:Իսպանիայի բնակավայրեր
Լա Մասո

**Լա Մասո** (իսպ.` La Masó), մունիցիպալիտետ Իսպանիայում։ Գտնվում է Տառագոնա պրովինցիայում (Կատալոնիա ինքնավար համայնքում)։ Մունիցիպալիտետը գտնվում է Էլ Ալտ Կամպ շրջանում։ Զբաղեցնում է 3,64 կմ2 տարածք։ Բնակչությունը` 300 մարդ (2010 թվականի տվյալներով)։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Պաշտոնական կայք
* Página web del Ayuntamiento
* Información de la ''Generalitat de Catalunya'' 
* Información del ''Institut d'Estadística de Catalunya''
* Información sobre Masó en www.altcamp.info 
* Mapa de La Masó en Google Maps

Կատեգորիա:Իսպանիայի բնակավայրեր
Նատրիումի պերիոդատ

**Նատրիումի պերիոդատ** - անօրգանական բարդ, սոդայի մետաղական պարբերական թթու, նատրիումի բանաձև NaIO4, անգույն բյուրեղներով, ջրի մեջ լուծվող, խոնավացած ձևեր։

## Ստացում
* Էլեկտրոլիզմ իոդատա նատրիումը ծծմբային թթվի մեջ՝
::\mathsf{NaIO_3 + H_2O \ \xrightarrow{e^-}\ NaIO_4 + H_2 }
* Դիգիդրոորտոպերիոդատա նատրիումի արձագանքը ազոտական թթվի լուծման սենյակային ջերմաստիճանում՝
::\mathsf{Na_3H_2IO_6 + 2HNO_3 \ \xrightarrow{20^oC}\ NaIO_3 + 2NaNO_3 + 2H_2O }

## Ֆիզիկական հատկություններ
Նատրիումի պերիոդատը անգույն, քառանկյուն բյուրեղ է, տիեզերական խումբը՝ **I 41/a**։ Բջջային պարամետրերը a = 0,5322 նմ, c = 1,193 նմ, Z = 4։ Այն լուծելի են ջրում, ինչպես նաև մասնակի փոփոխության է ենթարկվում։ Ձևավորում է բյուրեղային կառուցվածք՝ NaIO4•3H2O։

## Քիմիական հատկություններ
* Անջուր բյուրեղային աղ, պատրաստում են վակումային չոր տեղում՝
::\mathsf{NaIO_4\cdot 3H_2O \ \xrightarrow{110^oC, vacuum}\ NaIO_4 + H_2O }
* Ջեռուցվում է օդում և առաջացնում է բաժանում՝
::\mathsf{2(NaIO_4\cdot 3H_2O) \ \xrightarrow{175^oC}\ 2NaIO_3 + O_2 + 6H_2O }
* Քայաքայվում է, երբ ջեռուցվում է՝
::\mathsf{2NaIO_4 \ \xrightarrow{300-325^oC}\ 2NaIO_3 + O_2 }
* Ջրային լուծույթներ ենթարկվում է շրջելի փոփոխությունների՝
::\mathsf{IO_4^- + 3H_2O \ \rightleftarrows\ H_3IO_6^{2-} + H_3O^+ \ \ \ \ \ pK = 9,73 }
::\mathsf{IO_4^- + 2H_2O \ \rightleftarrows\ H_4IO_6^- + H_3O^+ \ \ \ \ \ \ pK = 1,43 }
* Հակազդում է տաք ազոտային թթվին՝
::\mathsf{NaIO_4 + HNO_3 + 2H_2O \ \xrightarrow{80^oC}\ H_5IO_6 + NaNO_3 }
* Զգայուն է ջիկացած նատրիումի հիդրօքսիդին՝
::\mathsf{NaIO_4 + 2NaOH \ \xrightarrow{}\ Na_3H_2IO_6\downarrow }
* Ուժեղ օքսիդացնող թթու է՝
::\mathsf{5NaIO_4 + 2MnSO_4 + 3H_2O \ \xrightarrow{}\ 2HMnO_4 + 5NaIO_3 + 2H_2SO_4 }
* Գրանցված է փոխանակման ռեակցիաների նիտրատների այլ ալկալիական մետաղներ մեջ՝
::\mathsf{5NaIO_4 + KNO_3 \ \xrightarrow{}\ KIO_4\downarrow + NaNO_3 }
* Եռակալելիության ընթացքում ձևավորել է նատրիումի օքսիդ, նատրիումի օրտոպերիոդատ՝
::\mathsf{NaIO_4 + 2Na_2O \ \xrightarrow{}\ Na_5IO_6 }

## Գրականություն
* Справочник химика / Редкол.։ Никольский Б.П. и др.. — 2-е изд., испр. — М.-Л.։ Химия, 1966. — Т. 1. — 1072 с.
* Справочник химика / Редкол.։ Никольский Б.П. и др.. — 3-е изд., испр. — Л.։ Химия, 1971. — Т. 2. — 1168 с.
* Лидин Р.А. и др. Химические свойства неорганических веществ։ Учеб. пособие для вузов. — 3-е изд., испр. — М.։ Химия, 2000. — 480 с. — ISBN 5-7245-1163-0.

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Նատրիումի միացություններ
Կատեգորիա:Պերիոդատներ
Anaglyptus mysticus

**Anaglyptus mysticus** - բեղիկավոր բզեզի տեսակ՝ իսկական բեղիկավորների ենթաընտանիքից։ Լայն տարածում ունի Եվրոպայում, Կովկասում, Հարավային Կովկասում, Թուրքիայում և Հյուսիսային Աֆրիկայում։ Չափահաս թրթուրների մարմնի երկարությունը 8-15 մմ է։ Հիմնականում սնվում են բազմազան լայնատերև ծառերով և թփերով՝ հաճարենի, թխկի, լաստենի, ալոճենի, արոսենի, վարդ, կաղնի և այլն։

## Արտաքին հղումներ
*  

Կատեգորիա:1758 նկարագրված կենդանիներ
Կատեգորիա:Բզեզներ
Ռոգոզիխա (գետ)

**Ռոգոզիխա** (), գետ Ռուսաստանում, հոսում է Ալթայի երկրամասում, Ալթայի Հանրապետությունում։ Գետաբերանը տեղակայված է Կասմալա գետի ձախ ափով՝ 50 կմ հեռավորության վրա։ Գետի երկարությունը 20 կմ է։

## Ջրային գրանցամատյանի տվյալներ
Ռուսաստանի ջրային գրանցամատյանի տվյալների համաձայն՝ պատկանում է Վերխնեոբսկոմի ավազանային շրջանին, գետի ջրատնտեսային տեղամասը Օբ գետն է, գետի ենթաավազանը Բիա և Կատուն գետերն են։ Գետի գետային ավազանը (Վերին) Օբ գետն է՝ մինչև Իրտիշի հետ միախառնման կետը։

Տվյալներն ըստ ջրային ռեսուրսների ֆեդերատիվ տեսչության
* *Ջրային օբյեկտի, պետական ջրային գրանցման կոդը* - **13010200512115200001625**
* *Հիդրոլոգիական ուսումնասիրությունների կոդը* - **115200162**
* *Ավազանի կոդը* - **13.01.02.005**
* *Հիդրոլոգիական ուսումնասիրությունների հատորի համարը* - **15**
* *Թողարկումն ըստ հիդրոլոգիական ուսումնասիրությունների* - **1**

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* ՌԴ ջրային ռեսուրսների էկոլոգիան 

Կատեգորիա:Ռուսաստանի գետեր
Կատեգորիա:Վերին Օբի ավազանային շրջանի գետեր
Կասերես (Տառագոնա)

**Կասերես ** (), մունիցիպալիտետ Կատալոնիայում։ Գտնվում է Տառագոնիա պրովինցիայում, Կատալոնիա ինքնավար համայքնի կազմում։
Տարածքը կազմում է 42,9 կմ²։ Բնակչությունը՝ 294 մարդ։

Կատեգորիա:Իսպանիայի բնակավայրեր
Drill

**Drill** (թարգմանաբար նշանակում է գայլիկոն, շաղափիչ), Radiohead ռոք խմբի 2-րդ մինի-ալբոմը։ «Drill» ալբոմը լույս է տեսել 1992 թվականին։ Այս ալբոմում կա ընդամենը 4 երգ։ Եվ հենց այդ 4 երգերը իրենցից ներկայացնում են դեմո-տարբերակներ, որոնք ոչ լիովին նման են այս խմբի մյուս երգերին։ Այս ալբոմի երգերը հետագայում միանալով, խմբի անդամները ստեղծում են իրենց առաջին՝ «Pablo Honey» ալբոմը։

## Երգացանկ
* Prove Yourself» - 2։32
* «Stupid Car» - 2։21
* «You» - 3։22
* «Thinking About You» - 2։17

## Արտաքին հղումներ
* Drill на discogs.com

Կատեգորիա:Երաժշտական ալբոմներ
Լա Ֆուլիոլա

** Լա Ֆուլիոլա ** (), մունիցիպալիտետ Իսպանիայում։ Գտնվում է Լեյդա պրովինցիայում (Կատալոնիա ինքնավար համայնքում)։ Մունիցիպալիտետը գտնվում է Ուրժել շրջանում։ Տարածքը կազմում է 11,1 կմ² ։ Բնակչությունը՝ 1270 (2010 թվականի տվյալներով)։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Իսպանիայի բնակավայրեր
Յարովկա (Ինյայի վտակ)

**Յարովկա (Ինյայի վտակ)** (), գետ Ռուսաստանում, հոսում է Ալթայի երկրամասում, Ալթայի Հանրապետությունում։ Գետաբերանը տեղակայված է Ինյա գետի աջ ափով՝ 27 կմ հեռավորության վրա։ Գետի երկարությունը 33 կմ է։

## Ջրային գրանցամատյանի տվյալներ
Ռուսաստանի ջրային գրանցման պետական տվյալների համաձայն՝ գետը պատկանում է Վերին Օբի ավազանային շրջանին, Օբ գետի ջրօգտագործման մասն է Բիա և Կատուն գետերի՝ մինչև Բարնաուլ թափվելը։ Վերին Օբի գետային ենթաավազանն է մինչև Տոմի թափվելը։ Վերին Օբի գետային ավազանն է մինչև Իրտիշ թափվելը։

Տվյալներն ըստ ջրային ռեսուրսների ֆեդերատիվ տեսչության
* *Ջրային օբյեկտի, պետական ջրային գրանցման կոդը* - **13010200312115100009549**
* *Հիդրոլոգիական ուսումնասիրությունների կոդը* - **115100954**
* *Ավազանի կոդը* - **13.01.02.003**
* *Հիդրոլոգիական ուսումնասիրությունների հատորի համարը* - **15**
* *Թողարկումն ըստ հիդրոլոգիական ուսումնասիրությունների* - **1**

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* ՌԴ ջրային ռեսուրսների էկոլոգիան 

Կատեգորիա:Ռուսաստանի գետեր
Կատեգորիա:Վերին Օբի ավազանային շրջանի գետեր
Պրոպիլեն

**Պրոպիլեն** (**պրոպեն**, **մեթիլէթիլեն**), C3H6 քիմիական բանաձևով չհագեցած ածխաջրածին։ Ունի մի կրկնակի կապ և ալկենների դասի երկրորդ ներակայացուցիչն է։

## Հանդիպումը բնության մեջ
Պրոպենը հանդիպում է բնության մեջ ազատ վիճակում և առաջանում է տարբեր ֆերմենտատիվ պրոցեսներից։ Չնչին քանակներով պրոպեն հայտնաբերել են Տիտանի մթնոլորտում։ 2013 թվականի սեպտեմբերի 30-ին ՆԱՍԱ-ն հայտարարել է, որ Կասինի-Հյուգենս միսիայի Կասինիի տիեզերանավը, օգտագործելով սպեկտրոսկոպիա, հայտնաբերել է պրոպենի չնչին քանակություն Տիտանի մթնոլորտում։

## Ֆիզիկական հատկություններ
Պրոպիլենը իրենից ներկայացնում է ցածր եռման ջերմաստիճանով (tեռ= −47,6&nbsp;°C) և հալման ջերմաստիճանով (tհալ= −187,6&nbsp;°C) գազային միացություն։ Օպտիկական խտությունը կազմում է d204=0,5193։

## Քիմիական հատկություններ
Պրոպիլենն ունի մեծ ռեակցիոն ունակություն։ Նրա քիմիական հատկությունները բնորոշվում են կրկնակի կապով։ p-կապը, որպես քիչ կայուն կապ, ռեագենտի ազդման ժամանակ քանդվում է, իսկ ածխածնի ատոմների ազատված վալենտային էլեկտրոնները միացնում են ռեագենտին իրենց։

Շատ հաճախ միացման ռեակցիաները ընթանում են հետերոլիտիկ մեխանիզմով (էլեկտրոֆիլ միացման ռեակցիաներ)։

### Հալոգենների միացում (հալոգենացում)
Հալոգենացման ռեակցիաները սովորաբար ընթանում են սենյակային ջերմաստիճանում։
Ամենաարագը միանում են քլորը և բրոմը, ավելի դանդաղ՝ յոդը։ Ֆտորը ռեակցվում է պայթյունով։

300px

### Ջրածնի միացում (հիդրում)
: \mathsf{H_2C=CH-CH_3+H_2}\rightarrow\mathsf{H_3C-CH_2-CH_3}

Կատալիզատորի (Pt, Pd, Ni) ներկայությամբ պրոպիլենին ջրածին միացնելիս, այն փոխարկվում է պրոպանի։

### Ջրի միացում (Հիդրատացում)
400px

Պրոպիլենը ռեակցվում է ջրի հետ առաջացնելով միատոմ սպիրտ՝ իզոպրոպիլսպիրտ։

### Հալոգենաջրածինների միացում (HHal)
Այս ռեակցիան կատարվում է Մարկովնիկովի կանոնի համաձայն։

left|350px

### Այրումը օդում
2СН2=СНСН3 + 9О2 → 6СО2 + 6Н2О.

### Օքսիդացում
430px

Թույլ հիմնային կամ չեզոք միջավայրում կալիումի պերմանգանատով պրոպիլենը օքսիդացվում է մինչև գլիկոլներ։

### Պոլիմերացում
Ռեակցիայի պայմաններն են տաքացումը և կատալիզատորների ներկայությունը։

### Օդի թթվածնով օքսիդացում
Պրոպիլենը օքսիդանում է օդի թթվածնով մինչև պրոպիլենօքսիդ։

## Դեղաբանություն
Պրոպենը՝ GABAA ռեցեպտորի ալոստերային ագոնիզմով, հանդիսանում է կենտրոնական նյարդային համակարգի դեպրեսանտ։ Պրոպենի ավելցուկը կարող է առաջացնել ամնեզիա, կոմա, իսկ շարունակական օգտագործումը կարող է հանգեցնել մահվան բենզոդիազեպինի մեխանիզմով։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Ալկեններ
Կատեգորիա:Նավթամթերքներ
Կիտմա

**Կիտմա**, գետ Ռուսաստանում, հոսում է Ալթայի երկրամասով։ Գետաբերանը գտնվում է Կումիր գետի ձախ ափից 31 կմ հեռավորության վրա։ Գետի երկարությունը 26 կիլոմետր է։

## Ջրային գրանցամատյանի տվյալներ
Ռուսաստանի ջրային գրանցման պետական տվյալների համաձայն՝ գետը պատկանում է Վերին Օբի ավազանային շրջանին, Օբ գետի ջրօգտագործման մասն է Բիա և Կատուն գետերի՝ մինչև Բարնաուլ թափվելը։ Վերին Օբի գետային ենթաավազանն է մինչև Տոմի թափվելը։ Վերին Օբի գետային ավազանն է մինչև Իրտիշ թափվելը։

Տվյալներն ըստ ջրային ռեսուրսների ֆեդերատիվ տեսչության՝

* Ջրային օբյեկտի կոդը հանրային գրանցմամբ - 13010200312115100009051
* Կոդը ըստ հիդրոլոգիական հետազոտության (ՌԴ) - 115100905
* Ավազանի կոդը - 13.01.02.003
* Ծավալի համարը ըստ ՌԴ-ի - 15
* Թողարկումը ըստ ՌԴ-ի - 1

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
*В статье использована информация, предоставленная Федеральным агентством водных ресурсов из перечня водных объектов, зарегистрированных в государственном водном реестре по состоянию на 29.03.2009.

Կատեգորիա:Ռուսաստանի գետեր
Կատեգորիա:Վերին Օբի ավազանային շրջանի գետեր
Aphodius plagiatus

**Aphodius plagiatus**, աֆոդին ենթաընտանիքի թերթաբեղիկավորների տեսակ։ Բնակվում են յուղոտ հողերում։
Իմագոն ունի 3-4.1 մմ երկարություն։ Մարմինը սև է։ Ենթաթևերը սովորաբար ունեն բրոնզագույն փայլ, շատ հազվադեպ երկայնական կարմիր լանջագոտիով։ Ենթաթևերը շատ նուրբ են, որի կետերը ատամնավորում են ակոսիկի եզրերը։ Ակոսիկների միջև ընկած տարածությունը հարթ է։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Թերթաբեղիկավորներ
Նատրիումի դիթիոնատ

**Նատրիումի դիթիոնատ**, անօրգանական միացություն, նատրիումի աղ դիթիոնային թթվի, անգույն բյուրեղներ, լուծվում են ջրում, առաջացնում են բյուրեղահիդրատներ։

## Ֆիզիկական հատկություններ
Նատրիումի դիթիոնատն առաջացնում է անգույն բյուրեղներ, լուծվում է ջրում, չի լուծվում էտալոնում։ Առաջացնում է բյուրեղահիդրատ բաղադրությունը Na2S2O6•2H2O, որը կորցնում է ջուր 110°С աստիճանի դեպքում։

### Քիմիական հատկություններ
Տաքացման պայմաններում քայքայվում է՝ առաջացնելով նատրիումի սուլֆատ և ծծմբի օքսիդ՝

Na2S2O6 → Na2SO4 + SO2

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Նատրիումի միացություններ
Կատեգորիա:Դիթիոնատներ
Anthaxia godeti

***Anthaxia godeti***  - Ոսկե բզեզների տեսակ։ Իմագոների մարմնի երկարությունը 4-6 մմ. Մարմինը մեջքի կողմից բաց-բռոնզագույն կամ պղնձե գույն ունի։ Զարգանում են փշատերև ծառերի վրա, իսկ ավելի կոկրետ սոճու և գիհի վրա.

## Նշումներ

Կատեգորիա:1847 նկարագրված կենդանիներ
Կատեգորիա:Եվրոպայի միջատներ
Լա Վանսա ի Ֆորնոլս

**Լա Վանսա ի Ֆորնոլս** (), մունիցիպալիտետ Իսպանիայում։ Գտնցում է Լիեյդա պրովինցիայում, Կատալոնիա ինքնավար համայքնի կազմում։
Տարածքը կազմում է 106,1 կմ²։ Բնակչությունը՝ 219 մարդ։

## Բնակչություն

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Datos generales
* Datos estadísticos

Կատեգորիա:Իսպանիայի բնակավայրեր
Յարլիկ (Կարագայի վտակ)

**Յարլիկ (Կարագայի վտակ)** (), գետ Ռուսաստանում, հոսում է Ալթայի երկրամասում, Ալթայի Հանրապետությունում։ Գետաբերանը տեղակայված է Կարագա գետի աջ ափով՝ 13 կմ հեռավորության վրա։ Գետի երկարությունը 11 կմ է։

## Ջրային գրանցամատյանի տվյալներ
Ռուսաստանի ջրային գրանցամատյանի տվյալների համաձայն՝ պատկանում է Վերխնեոբսկոմի ավազանային շրջանին, գետի ջրատնտեսային տեղամասը Կատուն գետն է, գետի ենթաավազանը Բիա և Կատուն գետերն են։ Գետի գետային ավազանը (Վերին) Օբ գետն է՝ մինչև Իրտիշի հետ միախառնման կետը։

Տվյալներն ըստ ջրային ռեսուրսների ֆեդերատիվ տեսչության
* *Ջրային օբյեկտի, պետական ջրային գրանցման կոդը* - **13010100312115100003601**
* *Հիդրոլոգիական ուսումնասիրությունների կոդը* - **115100360**
* *Ավազանի կոդը* - **13.01.02.003**
* *Հիդրոլոգիական ուսումնասիրությունների հատորի համարը* - **15**
* *Թողարկումն ըստ հիդրոլոգիական ուսումնասիրությունների* - **1**

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* ՌԴ ջրային ռեսուրսների էկոլոգիան 

Կատեգորիա:Ռուսաստանի գետեր
Կատեգորիա:Վերին Օբի ավազանային շրջանի գետեր
1995 թվականը գրականության մեջ

## Մրցանակներ
### Միջազգային
*Գրականության նոբելյան մրցանակ - Շեյմաս Հանի
 
### Մեծ Բրիտանիա
*Բուկերովսկայի մրցանակ - Պետ Յարկեր

### Ռուսաստան
*Ռուսական Բուկեր - Գեորգի Վլադիմով
*Ինտերպրեսսկոն, Բելյաևյան մրցանակ, Ֆանկոն - Սվյատոսլով Լոգին

### ԱՄՆ
*Պուլիտցերովսկյան մրցանակ պոեզիայի համար - Ֆիլիպ Լևայն, The Simple Truth

### Ֆրանսիա
*Գոնկուրյան մրցանակ - Անդրեյ Մակին
*Ռենոդո մրցանակ - Պատրիկ Բեսսոն
*Ֆեմինա մրցանակ - Jeroen Brouwers, Rouge décanté

## Գրքեր
### Վեպեր
*Երկիր առանց ուրախության- Նիկ Պերումովի վեպը
*Դիմակահանդես- Տեռռի Պրատչետտա
*Առաջին մարդ- Ալբեր Կամյուի վեպը
*Մայքրոսեֆտի ստրուկներ- Դուգկաս Կոուպլենդի վեպը

## Մահեր
*փետրվարի 4 - Պատրիցյա Հայսմիթ, ամերիկացի գրող (ծնվել է 1921)
*փետրվարի 23 - Ջեյմս Հերրիոտ, անգլիացի գրող (ծնվել է 1916)
*հունիսի 14 - Ռոջեր Ժելյազնի, ամերիկացի գրող (ծնվել է 1937)
*օգոստոսի 29 - Միծայի Էնդ, գերմանացի գրող (ծնվել է 1929)
*հոկտեմբերի 22 - Կինգսլի Էմիս, բրիտանացի պոետ (ծնվել է 1922)
*դեկտեմբերի 2 - Ռոբերտսոն Դևիս, կանադացի գրող (ծնվել է 1913).