open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Կակինոմոտո Հիտոմարո

**Կակինոմոտո Հիտոմարո** (柿本 人麻呂, VII-րդ դ. վերջ - VIII-րդ դարի սկիզբ), ճապոնական նշանավոր բանաստեղծներից։ Հռչակվել է իբրև նագաութայի («Երկար երգ») լավագույն վարպետներից մեկը։ Պալատում վարել է համեստ պաշտոն։ Կյանքի վերջին տարիներն անցկացրել է Իվաճի գավառում։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Ճապոնացի բանաստեղծներ
Նևերլանդ

աջից|300px|մինի|2008 թվականի փետրվար

**Նևերլանդ** (անցյալում՝ **Սիկամոր Վալլի**), ռանչոն գտնվում է Սանտա Բարբարա քաղաքից դեպի հյուսիս-արևմուտք։ Հայտնի է տիրոջ՝ Մայքլ Ջեքսոնի շնորհիվ։ Ռանչոն նրան է պատկանել 1988 թվականից մինչև 2005 թվականը։ Ռանչոն անվանվել է Մայքլի սիրելի հերոս Փիթեր Փենի երկրի պատվին։

Երկար ժամանակ ռանչոյի տերն է եղել Մայքլը։ 1988 թվականին տարբեր տեղեկություններով 16,5-30 միլիոն դոլարով նա գնել է 10,83 կմ² հողատարածք։
 
Ռանչոյի տարածքում, որը 5 անգամ մեծ է Մոնակոյից, Ջեքսոնը կառուցել է զվարճալիքների այգի և մասնավոր կենդանաբանական այգի։ Երգիչը ապրում էր հենց ռանչոյում։ Ռանչոյի պահպանումն ամսական արժենում էր 120 000 դոլար։ 2006 թվականին աշխատանքից ազատվեցին մի քանի աշխատողներ, դրա հետ մեկտեղ փակվեց ռանչոյի մի մասը. այդ ամենը պայմանավորված էր ֆինանսական դժվարություններով։

2008 թվականին Մայքլը ռանչոն ստիպված վաճառեց Colony Capital LLC ընկերությանը (այդ ընկերության տերը Մայքլի մոտ ընկեր Թոմաս Բարաքն էր)։ Ավելի ուշ Colony Capital LLC-ը գնեց ռանչոյի գրավաթղթերը, ինչն արժեցավ 24,5 մլն. դոլար։
ձախից|300px|մինի|Նախկին գազանանոցը, 2009 թվականի հուլիս

## Աղբյուրներ

## Տես նաև
* Photographs of the Neverland interior, taken on July 2, 2009.
* Satellite Images of Neverland
* Night images of Neverland Ranch
* Aerial photos of Neverland, before and after removal of rides
* Neverland Ranch fan site 

Կատեգորիա:Մայքլ Ջեքսոն
Օտոմո Յակամուտի

**Օտոմո Յակամուտի** (718 - 785), 8-րդ դարի ճապոնական հինգ նշանավոր բանաստեղծներից մեկը։ Ծառայել է պալատում, գրավել բարձր պաշտոններ։ Իշխող դինաստիայի դեմ պատրաստվող դավադրությանը մասնակցելու կասկածով հեռացվել է մայրաքաղաքից և երկար ժամանակ գտնվել շնորհազրկման մեջ։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Ճապոնացի բանաստեղծներ
Կի Նո Ցուրայուկի

**Կի Նո Ցուրայուկի** (, 859 - 945), ճապոնացի մեծ բանաստեղծ, «Կոկինսյու» անթոլոգիայի կազմողը։ Գրել է թանկաներ։ Համարվում է երեսունվեց անմահ պոետներից մեկը։

## Համառոտ տեղեկատվություն
Կի Նո Ցուրայուկին պատկանել է ազնվականների դասին, զբաղեցրել զանազան պաշտոններ մայրաքաղաքում և գավառներում։ Եղել է կայսերական գրադարանի վերակացու, գրագիր, Տոսա նահանգի կառավարիչ, կայսերական պալատի ատաղձագործության գործակալության ժամանակավոր ղեկավար։ Դեռ իր կենդանության օրոք համարվել է իր ժամանակների լավագույն ճապոնացի բանաստեղծը։

Կի Նո Տոմոնորիի, Օսիկոտինո Միցունեի և Միբու Նո Տադամինեի հետ կարգի է բերել «Ճապոնական հին ու նոր երգերի ժողովածու»-ն, ճապոնական կանա այբուբենով գրել այդ ժողովածուի առաջաբանը, որը համարվում է դարի առաջին քննադատական հոդվածը։

«Օրագրեր Տոսայից» գրքի հեղինակն է։ Նրան են վերագրվում մի շարք այլ երկեր ևս։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* * e-texts of Tsurayuki's works at Aozora Bunko
* A Note on the English Translation : an example of his poem from the Hyakunin Isshu with seven different translations,
* Primitive and Mediaeval Japanese Texts translated into English by F. V. Dickins. Clarendon Press, Oxford, 1906. pp 379–391. 

Կատեգորիա:Բանաստեղծներ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Ճապոնացի բանաստեղծներ
Մարտունի (այլ կիրառումներ)

**Մարտունի** կամ **Մարտունու շրջան** անվանումները կարող են վերաբերել.
* Մարտունի՝ շրջան Արցախի Հանրապետությունում,
* Մարտունի՝ շրջան նախկին Լեռնային Ղարաբաղի ինքնավար մարզում,
* Մարտունի՝ շրջան նախկին Խորհրդային Հայաստանում,
* Մարտունի՝ քաղաք Հայաստանի Գեղարքունիքի մարզում,
* Մարտունի՝ քաղաք Արցախի Հանրապետության Մարտունու շրջանում,
* Մարտունի՝ գյուղ Հայաստանի Գեղարքունիքի մարզում,
* Մարտունի՝ գյուղ Վրաստանի Սամցխե-Ջավախքի մարզում,
* Մարտունի՝ գետ Հայաստանի Գեղարքունիքի մարզում՝ Սևանա լճի ավազանում։

## Տես նաև
* Մարտունաշեն (այլ կիրառումներ)
Hello World: The Motown Solo Collection

***Hello World։ The Motown Solo Collection***-ը եռահատոր հավաքածու է, որը պարունակում է 71 երգ։

## Երգացանկ
#### Սկավառակ 1

* 1-10 երգերը *[[Got to Be There]]* ալբոմից են
* 11-20 երգերը *[[Ben]]* ալբոմից են
** 18-րդ երգը չի թողարկվել օրգինալ ալբոմում
* 21 և 23 երգերը թողարկվել են *[[Anthology]]*

#### Սկավառակ 2

* 1-10 երգերը *[[Music & Me]]* ալբոմից են
* 11-20 երգերը *[[Forever, Michael]]* ալբոմից են
* 23 երգը թողարկվել *[[Anthology]]*

#### Սկավառակ 3

* 1-12 երգերը *[[Looking Back to Yesterday]]* ալբոմից են
* 15-րդ երգը *[[The Original Soul of Michael Jackson]]* ալբոմից է
* 16-24 երգերը *[[Farewell My Summer Love]]* ալբոմից են

## Տես նաև
* ''Hello World: The Motown Solo Collection'' on Hip-O Select 

## Աղբյուրներ

Կատեգորիա:2009 ալբոմներ
Կատեգորիա:Մայքլ Ջեքսոնի հավաքածուներ
This Is It (ալբոմ)

***Michael Jackson's This Is It*** (կամ ***This Is It***), ը ամերիկյան փոփ երգիչ Մայքլ Ջեքսոնի երկսվառականի հավաքածու է, որը թողարկվել է 2009 թվականի հոկտեմբերի 26-ին Epic Records-ի կողմից։ *This Is It*-ը հիմնականում պարունակում է նախկինում թողարկված երգեր և 6 նախկինում չթողարկված երգ։ *This Is It*-ը 6-րդ ետմահու թողարկված ալբոմն է, ետմահու թողարկված ալբոմներն են «The Collection», «Hello World։ The Motown Solo Collection», «The Stripped Mixes», «The Definitive Collection» և «The Remix Suite»։

*This Is It*-ը տարբեր քննադատությունների է արժանացել, թե ինչպես դրական, այնպես էլ բացասական։ Որոշ քննադատներ համարում են, որ այս ալբոմը գումար աշխատելու միջոց է։ *This Is It*-ը ինչպես սկավառակի տոսքով է լույս տեսել, այնպես էլ համացանցից բեռնելու հնավորությամբ (թվային)։ 11 երկրներում ալբոմը դեբյուտացվել է համար 1 հորիզոնականի ներքո, այդ թվում ԱՄՆ-ում, Միացյալ Թագավորությունում, Կանադայում, Ճապոնիայում, Իտալիայում և Ֆրանսիայում։

*This Is It*'-ը դարձել է ոսկե, պլատինե, կրկնակի պլատինե մի քանի երկրներում։ Ներկա պահին ալբոմը ամբողջ աշխարհում վաճառվել է 5 մլն. օրինակով։

## Երգացանկ
Առաջին սկավառակ

;Երկրորդ սկավառակ

* Վերցված է 1982 թվականի *[[Thriller]]* ալբոմից
** Վերցված է 1991 թվականի *[[Dangerous]]* ալբոմից
*** Վերցված է 1995 թվականի ** ալբոմից
**** Վերցված է 1987 թվականի *[[Bad]]* ալբոմից
***** Վերցված է The Jacksons խմբի 1978 թվականի *[[Destiny]]* ալբոմից

## Հիթ շքերթներ, վաճառք, սերտեֆիկացիա

### Հիթ շքերթներ

### Սերտեֆիկացիա և վաճառք

### Տարեվերջյան արդյունքները

## Թողարկումը

## Աղբյուրներ

Կատեգորիա:2009 ալբոմներ
Կատեգորիա:Billboard 200 գլխավորած ալբոմներ
Կատեգորիա:Մայքլ Ջեքսոնի հավաքածուներ
Զենոն-Արտաշես

**Զենոն-Արտաշես** (երբեմն կոչվում է **Արտաշես Գ**), Մեծ Հայքի թագավոր մ.թ. 18-34/35 թվականներին, Պոնտոսի և Փոքր Հայքի թագավոր Պոլեմոնի որդի։ Ըստ Տակիտոսի՝ Զենոն-Արտաշեսը մեծացել է հայկական միջավայրում և հարմարվել հայերի կենցաղին ու բարքերին։ Հնարավոր է, որ Զենոնը մեծացել է Փոքր Հայքում, որը նրա հոր տիրակալության մաս էր կազմում մ․թ․ա․ 35 թվականից։ Հայաստանի գահը ստացել է Հռոմի Տիբերիոս կայսեր և նրա զորավար Գերմանիկոսի օժանդակությամբ և հայ նախարարների համաձայնությամբ։ Զենոնի գահակալական իրավունքը ճանաչել է նաև Պարթևաց Արտավան Գ թագավորը։ Զենոնն ընդունել է հայերին հարազատ Արտաշես անունը։ Մեկ պատմաբանի կարծիքով՝ սրանով նա հղում էր անում հռոմեացիներին կոտորած Արտաշես Բ արքային։ Զենոնը վարել է խաղաղ և, համեմատաբար, ինքնուրույն քաղաքականություն։ Արտաշեսյան արքայատան անկումից հետո Զենոնը միակ դրածո թագավորն էր, որին հայերը հանդուրժեցին Հայոց գահին։ Ի դեմս Զենոնի, հայ ավագանին փորձել է վերականգնել Հռոմի ռազմական միջամտությամբ կործանված հայկական թագավորությունը։ Նրա մահից հետո Արտաշատում գահակալում են Պարթևստանի և Հռոմի դրածո թագավորները։

## Աղբյուրներ
* 

Կատեգորիա:Հայոց արքաներ
Կատեգորիա:1-ին դարի հայեր
Կատեգորիա:Մ․թ․ա․ 1-ին դարի հայեր
Պիետրո Մասկանյի

**Պիետրո Մասկանյի** (, ), իտալացի կոմպոզիտոր, գրել է 17 օպերա, օպերայում «վերիզմ» ուղղության հիմնադիրներից մեկը, գրել է 17 օպերա և օպերետ, որոնցից համաշխարհային հռչակ է վայելում և այսօր էլ հաճախ բեմադրրվում է «Գեղջկական ասպետություն» (Cavalleria rusticana, 1890, ըստ Ջովաննի Վերգայի համանուն պիեսի) օպերան։ Բացի նշված օպերայից հայտնի են նրա «Ընկեր Ֆրից» (L’amico Fritz, 1891) և «Իրիս» (Iris, 1898) օպերաները։

Սովորել է Միլանի երաժշտանոցում, աշխատել դիրիժոր։ Ճանաչում է ձեռք բերում 1890 թ.՝ «Գեղջկական ասպետություն» օպերան գրելուց հետո, որը Հռոմի օպերային թատրոնում առաջին բեմադրությունից հետո անմիջապես նվաճում է Եվրոպայի, Ռուսաստանի և Ամերիկայի բեմերը։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:20-րդ դարի դասական կոմպոզիտորներ
Կատեգորիա:Իտալացի դիրիժորներ
Կատեգորիա:Իտալացի կոմպոզիտորներ
Կատեգորիա:Օպերային կոմպոզիտորներ
Կատեգորիա:Իտալացի երաժիշտներ
Բուշ (դամբանաթումբ)

մինի|ձախից|մինի|Բուշ դամբանաթմբի գտածոներից՝ ոսկե մեծ շեղանկյան գծանկարը
**Բուշ դամբանաթումբ**  - Մեծ Բրիտանիայում վաղ բրոնզե դարի դամբանաթումբ (մ. թ. ա. 2000 թ.), որտեղ հայտնաբերվել է ոսկեղենի հարուստ գտածո, գտնվում է Լոնդոնից 130 կմ հարավ-արևմուտք, Ուիլտշիր (Wiltshire) կոմսությունում։ Առավել արժեքավորներից է Սթոունհենջին կից հնէաբանական հուշարձանների շարքում։ 1986 թվականից ընդգրկված է ՅՈՒՆԵՍԿՕ-ի համաշխարհային ժառանգության օբյեկտների ցանկում Սթոունհենջի հետ մեկտեղ։ Գտածոները ցուցադրվում են Ուիլտշիր կոմսության Դեվիզես քաղաքում։

Դամբանաթումբը պեղվել է 1808 թվականին։ Գտնվել է տղամարդու կմախք, բազմաթիվ հուղակավորության նվերներով, այդ թվում ոսկե շեղանկյուն զարդեր, նետի և վահանի մնացորդներ։

## Ծանոթագրություններ

## Տես նաև
* Սթոունհենջ
* Էյվբերի

Կատեգորիա:Համաշխարհային ժառանգություն Միացյալ Թագավորությունում
Կատեգորիա:Բրոնզի դարի արվեստ
Ռուջերո Լեոնկավալո

**Ռուջերո Լեոնկավալո** (, ), իտալացի երգահան, «վերիզմի» ուղղության հետևորդ և ականավոր ներկայացուցիչ։ Գրել է 20-ից ավելի օպերա, որոնցից ամենահայտնին շրջիկ թատերախմբի մասին պատմող «Պայացներ» օպերան է (սեփական լիբրետտոյի հիման վրա, 1892 թ., առաջին բեմադրությունը՝ «Դալ Վերմե» թատրոն, Միլան)։ Արժանի են հիշատակման նաև նրա «Բոհեմ» (1897 թ.), «Զազա» (1900 թ.) օպերաները։ Գրել է նաև «Վարդերի թագուհի» (1912 թ.) օպերետը, «Մարիոնետի կյանքը» բալետը, ռոմանսներ, դաշնամուրային ստեղծագործություններ։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Անձինք այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Իտալացի կոմպոզիտորներ
Կատեգորիա:1857 ծնունդներ
Կատեգորիա:Ապրիլի 23 ծնունդներ
Կատեգորիա:1919 մահեր
Կատեգորիա:Օգոստոսի 9 մահեր
Կատեգորիա:Օպերային կոմպոզիտորներ
Կատեգորիա:20-րդ դարի դասական կոմպոզիտորներ
Կատեգորիա:Իտալացի դաշնակահարներ
Կատեգորիա:Իտալացի երգահաններ
Կատեգորիա:Իտալացի երաժիշտներ
Կատեգորիա:Իտալացի սցենարիստներ
Դատավորներ (գիրք)

**Դատավորներ** (հին եբրայերեն՝ Sefer Shoftim ספר שופטים), Աստվածաշունչ մատյանի Հին կտակարանի յոթերորդ գիրքը, ընդգրկում է Քանանի երկրում հրեաների հաստատումից մինչև նրանց առաջին թագավորության հիմնադրման ժամանակաշրջանը (մ.թ.ա. 1200–1040) և վերաբերում է այդ ընթացքում Իսրայելում կառավարող և օրինականություն հաստատող դատավորների գործունեությանը։ Ըստ հուդայական ու քրիստոնեական ավանդության այս և Հին Կտակարանի հաջորդ երեք գրքի հեղինակը Սամուել մարգարեն է։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Դատավորներ գիրքը աշխարհաբար թարգմանությամբ

Կատեգորիա:Հին Կտակարանի գրքեր
Looking Back to Yesterday

***Looking Back to Yesterday,*** հավաքածու է, որը թողարկվել է 1986 թվականին, այն ներառում է Մայքլ Ջեքսոնի և The Jackson 5 խմբի երգերը։ Բացի "Love's Gone Bad" և "I Was Made To Love Her" երգերի մնացած բոլորը չէին թողարկվել, ալտերնատիվ տարբերակնեը թողարկվել են 1979 թվականին Motown-ի *Boogie* ալբոմում։

Ալբոմը վերաթողարկվել է 1991 թվականին *Looking Back To Yesterday: A Young Michael* անվան ներքո և վաճառվել է կես միլիոնից ավել քանակով։ Այն նորից թողարկվել է *[[Hello World: The Motown Solo Collection]]* եռահատոր հավաքածուի շրջանակներում 2009 թվականին։

## Երգացանկ
Բոլոր երգերը Մայքլ Ջեքսոնինն են բացառությամբ 2, 3, 4, 7, 9 և 11 երգերի, բոլոր երգերի պրոդյուսերն է Հել Դեվիսը բացառությամբ 6-րդ երգի (Մերրի Մարսելինո և Մել Լարսոն) և 12-րդ երգի (Բոբ Կրյուվ)։

## Սինգլներ
*Love's Gone Bad* (b/w *I Hear a Symphony*) (թողարկվել է պրոմո տարբերակով Կանադայում)

## Արտաքին հղումներ
* Looking Back to Yesterday info 

Կատեգորիա:1996 ալբոմներ
Կատեգորիա:Ամերիկյան ալբոմներ
Կատեգորիա:Անգլալեզու ալբոմներ
Կատեգորիա:Մայքլ Ջեքսոնի ալբոմներ
Եպիփան Կիպրացի

**Եպիփան Կիպրացի** (, ), ընդհանրական եկեղեցու վարդապետ, հայ եկեղեցու տոնելի սուրբ (հիշատակը նշվում է 2 անգամ՝ Հոգեգալստյան 3-րդ կիրակիին հաջորդող երկուշաբթի օրը և հոկտեմբերի վերջին շաբաթ օրը), Կիպրոսի եպիսկոպոսապետ (367 թ-ից)։ Ծնվել է Պաղեստինում, հռչակվել է իր աղքատասիրությամբ, անբասիր կյանքով, պայքարել է հերետիկոսությունների, մասնավորապես՝ գնոստիկության, Որոգինեսի ուսմունքի դեմ, պաշտպանել է ուղղափառ դավանությունն ու հավատի Նիկիո հանգանակը, թողել է հարուստ գրական ժառանգություն։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
Եպիփան Կիպրացու մասին «Լուսամուտ»ի կայքում 

Կատեգորիա:4-րդ դարի հռոմեացիներ
Կատեգորիա:4-րդ դարի քրիստոնեական աստվածաբաններ
Կատեգորիա:4-րդ դարի քրիստոնեական սրբեր
Կատեգորիա:Եկեղեցական հայրեր
Կատեգորիա:Եկեղեցու հայրեր
Կատեգորիա:Եկեղեցու ուսուցիչներ
Կատեգորիա:Քրիստոնյա ագնոստիկներ
Լեզու (այլ կիրառումներ)

Կարող է վերաբերել՝
* Լեզու - հաղորդակցման միջոց
* Լեզու (օրգան) - անատոմիական օրգան
* Մաթեմատիկական լեզվաբանություն
Փոխադրամիջոց

Փոխադրամիջոցները լինում են 5 տեսակ՝
# Երկաթուղային
# Ջրային
# Ավտոմոբիլային
# Խողովակային
# Օդային

## Երկաթուղային
Երկաթուղային ճանապարհները համարվում են ամենախոշոր բեռնափոխադրիչները։ Հիմնականում այս փոխադրամիջոցով տեղափոխվում են քարածուխ, 
գյուղատնտեսական և անտառային արտադրանքներ, ավտոմեքենաներ, քիմիկատներ և այլն։

## Ջրային փոխադրամիջոց
Զգալի քանակությամբ ապրանքներ փոխադրվում են նավերով և լաստանավերով (քարածուխ, ցորեն, մետաղներ, նավթ)

## Ավտոմոբիլային տրանսպորտ
Տեղափոխում են հագուստ, գրականություն, համակարգիչ, սննդամթերք, ապահովում են բարձր օպերատիվ ծառայություններով։ Ամենահարմար փոխադրամիջոցներից է, քանի որ ի վիճակի է ապրանքը տեղափոխել «դռնից դուռ»։

## Խողովակային փոխադրամիջոց
Սպեցիֆիկ փոխադրամիջոց է նավթի, քարածուխի և քիմիկատներ տեղափոխելու նպատակով (տեղում առաջացած վայրից մինչև շուկաներ)։ 
Այս փոխադրամիջոցով նավթի տեղափոխումը ավելի էժան է քան երկաթուղայինով և ավելի թանկ քան ջրային փոխադրամիջոցով։

## Օդային փոխադրամիջոց
Ամենաթանկ տարիֆներով փոխադրամիջոցն է։ Համարվում է իդեալական այն դեպքում, երբ հիմնական նշանակությունը համարվում է արագությունը և անհրաժեշտ է հասցնել առանձին շուկաներ։

Կատեգորիա:Տրանսպորտի տեսակներ
Էյվբերի

**Էյվբերի** (), Մեծ Բրիտանիայում վաղ բրոնզե դարի և նեոլիթի շրջանի հուշարձան։ Խոշոր կրոմլեխ է, որը կազմված է մեգալիթյան դամբարաններից և սրբավայրերից։ Անվանումը ստացել է մոտակա գյուղի անունից։

## Տես նաև
* Բուշ (դամբանաթումբ)
* Կրոմլեխ

## Արտաքին հղումներ

* Avebury Concise History from Wiltshire County Council 
* Avebury information at the National Trust 
* ''Day Out: Avebury and Marlborough'' 
* National Trust information for Avebury & Alexander Keiller Museum

Կատեգորիա:Դամբարաններ
Կատեգորիա:Համաշխարհային ժառանգություն Միացյալ Թագավորությունում
Յունոնա

**Յունոնա** (լատիներեն՝ Iuno), ամուսնության, ծննդյան, մայրության, կանանց և կնոջ կենսատու ուժի հռոմեական դիցուհի, Յուպիտերի կինը (համապատասխանում է հունական Հերային՝ Զևսի կնոջը), հովանավորում էր կանանց և ընտանեկաննքը։ Յունոնայի անունից է ծագում հունիս ամսվա անունը։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Աստվածներ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Հերա
Կատեգորիա:Հունիս
Կատեգորիա:Հռոմեական դիցարանի աստվածուհիներ
Հռոմեական դիցարանի աստվածների ցանկ

Հին հռոմեական դիցարանը հարուստ էր աստվածներով։ Մարդկային կենսագործունեության յուրաքանչյուր ոլորտ՝ գյուղատնտեսության, երկրագործության գրեթե յուրաքանչյուր գործողություն ունեցել է իր աստված-հովանավորին։

## Աստվածներ
* Յուպիտեր—Գերագույն աստված, լույսի, որոտի հովանավոր
* Յունոնա—Անձրևի, հաղթանակի աստվածուհի, Յուպիտերի կինը։
* Միներվա—Արհեստների, արվեստի, գիտության աստվածուհի։
* Դիանա—Որսի և պտղաբերության դիցուհի։
* Յանուս—Արևի, մուտքի և ելքի աստված։ 
* Վեստա—Սրբազան կրակի դիցուհին։ 
* Վուլկան—Ավերիչ կրակի, դարբինների հովանավոր աստվածը։
* Սատուռնոս—Երկրագործության և ժամանակի հովանավոր աստված։
* Ֆաունա—Անտառների դիցուհի։
* Մարս—Պատերազմի աստված։
* Վեներա—Ամուսնական սիրո աստվածուհի։ 
* Էրոս —Սիրային զգացմունքները գրգռող աստված։
* Մերկուրիուս—Առևտրի և ճանապարհների հովանավոր աստված։
* Ցերերա—Հողի, մայր երկրի դիցուհի։
* Բոնա դեա - Պտղաբերության,կանանց հովանավոր աստված։ 
* Կարմենտա—voqar
* Նեպտուն—Ծովերի, ձիաբուժության, ձիարշավների աստված։
* Պլուտոն—Ստորերկրյա աշխարհի աստված։
* Պոմպոնա -- 
* Պորտունես -- 
* Պրոզերպինա—Բերրիության և ստորգետնյա աշխարհի աստվածուհի 
* Ուրան --

## Այլ աստվածներ
* Օրկուս—voqar
* Թելիուս --
* Ֆորտունա—Ճակատագրի, հաջողության աստվածուհի
* Ֆիդես --
* Կոնկորդիա -Պետության, քաղաքացիներ համերաշխության աստվածություն։
* Սպես --
* Ֆլորա—Բնության, երիտասարդության ասվածուհի։

Կատեգորիա:Ցանկեր:Կրոն
Գնեուս Նևիուս

**Գնեուս Նևիուս** (, մ.թ.ա. 270 – 201 թթ.), հռոմեական պոետ, դրամատուրգ, հռոմեական գրականության ականավոր ներկայացուցիչ։ Մասնակցել է Առաջին Պունիկյան պատերազմին։ Դրա մասին էլ գրել է իր առաջին՝ «Պունիկյան պատերազմ» (Bellum Punicum) էպիկական պոեմը, որը մեծ ազդեցություն է ունեցել հռոմեական գրականության վրա։ Նևիուսը գրել է նաև 37 կատակերգություն («Ագիտատորիա», «Տարենտուհի» և այլն), հունական դիցաբանության վրա հիմնված 5-6 ողբերգություն («Իֆիգենիա», «Ալեքսանդր», «Այաքս», «Հեկուբա», «Մեդեան վտարանդի») և առնվազն 2 ազգային ողբերգություն-պրետեքստա («Կլաստիդիում», «Հռեմուսի և Հռոմուլոսի սնուցումը»)։

Նևիուսի ստեղծագործական ժառանգությունից մեզ են հասել միայն չնչին պատառիկներ։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Հռոմեացի բանաստեղծներ
Կատեգորիա:Հռոմեացի դրամատուրգներ
Կատեգորիա:Հին հռոմեացի գրողներ
Կոկինսյու

**Կոկինսյու** (ճապոներեն՝ 古今和歌集, こきんわかしゅう - Ճապոնիայի հին և նոր երգերի ժողովածու), «Կոկինսյու» անթոլոգիայի կազմումը կապված է 9-րդ դարավերջի և 10-րդ դարասկզբի բանաստեղծների՝ Ցուրայուկիի, Տադամինեի, Տոնոմորիի, Միցունեի անունների հետ։ Անթոլոգիայում հավաքված են այդ բանաստեղծների և նրանց ժամանակակիցների, ինչպես նաև նախորդ շրջանի նշանավոր բանաստեղծների, այսպես կոչված «վեց անմահների» (Ռոկկասեն), ստեղծագործությունները (Արիվարա Նարիքարա, Օնո Կոմատի, Սոձրո Խենձյու, Բունյա Յասուհիդե, Կիսենխոսի և Օտոմո Կուրինիսի)։

Անթոլոգիայի 1100 բանաստեղծություններից 1091-ը թանկաներ են։

## Աղբյուրներ

Կատեգորիա:Ճապոնիայի մշակույթ
Ռեդ Դոթ

մինի|մինի|250px|Ռեդ Դոթի պատկերանիշը
մինի|250px|Էսսենի Դիզայնի կենտրոնի «Ռեդ Դոթ» թանգարանի շենքը
**Ռեդ Դոթ դիզայնի մրցանակ** (), դիզայնի պատվավոր մրցանակ է։ Մրցանակաբաշխությունը անց է կացվում Հյուսիսային Ռեյն-Վեստֆալիայի դիզայնի կենտրոնը (), որը գտնվում է Գերմանիայի Էսսեն քաղաքում։ Մրցանակը տրվում է դիզայներներին և արտադրող-ընկերություններին՝ լայն սպառման առարկաների երևելի դիզայնի և առանձնահատուկ որակի համար։ Մրցանակակիր առարկաները ցուցադրվում են Էսսենի դիզայնի կենտրոնի «Ռեդ Դոթ» թանգարանում, որն աշխարհում ժամանակակից դիզայնի ամենամեծ հավաքածուն է։

## Մրցանակներ
Մրցանակները բաշխվում են երեք կատեգորիաներում՝ 
* Դիզայն արտադրանք () - կահույք, տնային տեխնիկա, ավտոմեքենա, գործիքներ և այլն։ 
* Կոմունիկացիոն դիզայն () - կորպորատիվ դիզայն, գովազդ, ձայնի դիզայն։
* Կոնցեպտի դիզայն () - ընտրվում է մրցանակաբաշխությանը ներկայացված առարկայի կոնցեպտը։

## Պատմություն
Առաջին մրցանակաբաշխությունը կայացել է 1955 թվականին։ Սկզբում միայն մեկ կատեգորիա էր՝ «ինովացիոն դիզայն» (), որը 2000 թվականին վերանվանվեց «արտադրանքի դիզայն»։ Կոմունիկացիոն դիզայնի մրցանակաբաշխությունը սկսել է 1993 թվականից, իսկ կոնցեպտի դիզայնինը 2005-ին։ «Red Dot Design Awards»-ի գլխավոր պատկերանիշը՝ կարմիր կետը (), նախագծել է Օթլ Այհերը 1991 թվականին, վերջնական խմբագրումը՝ Պիտեր Շմիթի 2000 թվականին։ 2005 թվականից Սինգապուրում գործում է Ռեդ Դոթի դիզայնի երկրորդ թանգարանը։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Դիզայնի թանգարաններ
Կատեգորիա:Դիզայնի մրցանակներ
Բագրատ Ստաֆֆի

**Բագրատ Ստաֆֆի** (*Բագրատ Հմայակի Մելքոնյան*, ), հայ արձակագիր, ԽՍՀՄ գրողների միության անդամ 1938 թվականից։ ԽՄԿԿ անդամ 1939 թվականից։ Ստաֆֆի գրական անունն ընտրել է Րաֆֆի անվան նմանությամբ։

## Կենսագրություն
Ծնվել է 1913 թվականին, Կարսի մարզի Մավրակ գյուղում։ Վաղ հասակում զրկվել է ծնողներից և մեծացել մանկատներում։ 1931 թվականին եղել է «Բանվոր գրող» ամսագրի (Լենինական) խմբագիրը։ 1932 թվականին ավարտել է Լենինականի մանկավարժական տեխնիկումը, 1935 թվականին՝ Մոսկվայի պատմության և գրականության ինստիտուտը։ Երկար տարիներ աշխատել է Լենինականի և Կիրովականի թերթերի, «Սովետական Հայաստան» օրաթերթի և «Սովետական Հայաստան» ամսագրի խմբագրությունում։ Մահացել է Երևանում։

## Երկերի մատենագիտություն
* Կանաչ քաղաք (պատմվածքներ), Երևան, Պետհրատ, 1932, 58 էջ։
* Նովելներ, Երևան, Պետհրատ, 1938, 56 էջ։
* Վիեննական անտառի հեքիաթները (նովելներ), Երևան, Հայպետհրատ, 1946, 109 էջ։
* Արևաշող հովիտ (վիպակ), Երևան, Հայպետհրատ, 1947, 163 էջ։
* Ստեփան Շահումյան (վեպ), Երևան, Հայպետհրատ, 1947, 390 էջ։
* Փորձություն (վեպ), Երևան, Հայպետհրատ, 1950, 348 էջ։
* Նովելներ և վիպակներ, Երևան, Հայպետհրատ, 1954, 288 էջ։
* Նովելներ և վիպակներ, Երևան, Հայպետհրատ, 1957, 291 էջ։
* Ստեփան Շահումյան (վեպ), Երևան, Հայպետհրատ, 1960, 404 էջ։

## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն
* Սուրեն Աղաբաբյան, Անհաջող գիրք (գրախոսություն Ստաֆֆիի «Արևաշող հովիտ» գրքի մասին)։ «Գրական թերթ», 1948, № 5:

Կատեգորիա:1913 ծնունդներ
Կատեգորիա:1951 մահեր
Կատեգորիա:20-րդ դարի արևելահայ արձակագիրներ
Կատեգորիա:Գրական կեղծանուններով հայտնի հեղինակներ
Կատեգորիա:Երևան քաղաքում մահացածներ
Կատեգորիա:ԽՄԿԿ անդամներ
Կատեգորիա:ԽՍՀՄ գրողների միության անդամներ
Կատեգորիա:Հայ խմբագիրներ
IO Interactive

**IO Interactive**,  դանիական համակարգչային խաղերի ծրագրավորման ոլորտում աշխատող ընկերություն է, որը պատկանում է Eidos Interactive ընկերությանը։ IO Interactive ընկերությունը ստեղծվել է 1998 սեպտեմբերին, նրա գլխավոր աշխատանքն է համարվում Hitman խաղերի շարքը, որը ստեղծված է IO Interactive-ի սեփական Glacier խաղային շարժիչի օգնությամբ։

## Պատմություն
### Առաջին քայլերը
Երիտասարդ ստուդիայի առաջին նախագիծը գաղտագողի հրաձիգ -ն էր, որը թողարկվեց 2000 թվականին և դարձավ բեկումնային խաղ շատ առումներով։ Այն առաջիններից էր, ով կիրառեց ragdoll տեխնոլոգիան և ներկայացրեց «սոցիալական գաղտագողի խաղ» ենթաժանրը, որում կարևոր դեր է խաղում քողարկումը և ամբոխի մեջ մոլորվելու ունակությունը։ Hitman 2. Silent Assassin-ի շարունակությունը, որը հաջորդեց 2002 թվականին, ամրացրեց սերիայի հաջողությունը՝ շտկելով առաջին խաղի թերություններից շատերը։
### Eidos և Square Enix
2003 թվականին Freedom Fighters-ի թողարկումից հետո IO Interactive-ը գնվեց հրատարակիչ Eidos Interactive-ի կողմից։ Այս ընթացքում թողարկվել է Hitman շարքի երրորդ մասը՝ Contracts (2004 թ.)։

2006 թվականին ստուդիան թողարկեց -ը, որը Hitman խաղերի ամբողջ շարքի մի տեսակ գագաթնակետ է, որը քննադատների կողմից ստացավ շատ լավ գնահատական բոլոր թողարկված հարթակներում. Metacritic ագրեգատորում խաղն ունի 81-82% գնահատական։ կախված հարթակից։ 2000-ականների երկրորդ կեսին թողարկվեցին նաև Kane & Lynch: Dead Men (2007) և Mini Ninjas (2009) ֆիլմերը։

2009 թվականին ստուդիան ստանձնում է Square Enix-ը ձեռք բերված Eidos Interactive մայր ընկերության հետ միասին։ 2010 թվականի հոկտեմբերի վերջին Eurogamer կայքը հայտնեց, որ մի քանի օր առաջ IO Interactive-ի աշխատակազմը կրճատվել է 35 հոգով, այդ թվում՝ ընկերության ղեկավարը և Hitman շարքի առաջին չորս խաղերի կես դրույքով գլխավոր խաղային դիզայները։ Այս տեղեկատվության աղբյուրը 3D Realms-ի հիմնադիրներից Ջորջ Բրուսարդն էր, ով համապատասխան հաղորդագրություն է թողել Twitter-ի իր էջում։ Բացի այդ, Բրուսարդն ասաց, որ կրճատումների հետ միաժամանակ մի նախագիծ չեղարկվել է։

2012 թվականին թողարկվեց -ը, որը թեև ջերմորեն ընդունվեց քննադատների կողմից, բայց կոմերցիոն առումով հաջողություն չունեցավ։ 2013 թվականի հունիսի 18-ին հայտնի դարձավ, որ IO Interactive նահանգում հերթական կրճատումը. Քանի որ -ի վաճառքները չեն բավարարել հրապարակող Square Enix-ի պլանները, ստուդիայի աշխատակիցների մոտ 50%-ը հեռացվել է աշխատանքից։

Ընկերությունը մեծ հույսեր էր կապում ստուդիայի հաջորդ նախագծի՝ Hitman խաղի հետ, որը թողարկվել է 2016 թվականին. անցկացվել են թիրախային լսարանի սոցիալական հարցումներ, անցկացվել են փակ բետա թեստավորում և մեծ ուշադրություն է դարձվել խաղային շարքի ավանդական բաղադրիչներին։

2017 թվականի հունիսի 16-ին ստուդիան հայտարարեց իրեն անկախ Square Enix-ից՝ գնելով իրեն՝ պահպանելով *Hitman* խաղերի շարքի իրավունքները։

## Խաղեր

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Պաշտոնական կայք

Կատեգորիա:Համակարգչային ընկերություններ
Կատեգորիա:Համակարգչային խաղեր արտադրողներ այբբենական կարգով
Տարբերանշան

[մինի|[Հայերեն Վիքիպեդիայի տարբերանշանը]]
**Տարբերանշան** կամ **պատկերանիշ,** **լոգոտիպ** (կրճատ** լոգո)** ( - բառ +  - դաջվածք, տպված), կազմակերպության կամ ապրանքի լրիվ կամ կրճատ անվանման ինքնօրինակ ուրվագիրը։

## Պատմություն
Տարբերանշան անվանումն ի հայտ է եկել 19-րդ դարի սկզբին տպագրության մեջ որպես լիգատուրա բառի հոմանիշ, քանի որ նշանակում էր երկու կամ ավել տպագրական տառատեսակի միավորների միացություն։ Առաջացել է արտադրության զարգացման, ապրանքի արտահանման և մրցակցության ժամանակաշրջանում։ 19-րդ դարի երկրորդ կեսին տարբերանշան էին անվանում ցանկացած կլիշե, որը հարկավոր չէր ամեն անգամ հավաքել։

20-րդ դարում տարբերանշան էին անվանում կազմակերպության կամ ապրանքի անվանման ուրվագիրը, կամ այն ներկայացնող պայմանական նշանը։ Ներկայումս ոմանք տարբերանշանը համարում են ապրանքանիշի միայն բառային մասը, իսկ այլք՝ գրաֆիկական և տառատեսակային մասերը միասին։

## Նշանակություն
Տարբերանշանը մեծ դեր ունի շուկայում ընկերության կամ ապրանքի նույնականացման համար։ Գրանցված ապրանքանիշը ընկերությանը պաշտպանում է անազնիվ մրցակցությունից։ Սպառողի ընկալմամբ տարբերանշանի կամ ապրանքանիշի առկայությունը այս կամ այն ապրանքի որակի երաշխիքն է։ Առանց տարբերանշանի արտադրանքը կոչվում է անանուն ()։

## Տարբերանշանների տեսակներ
* Կազմակերպության կամ ապրանքի լրիվ կամ կրճատ անվանման ինքնօրինակ ուրվագիրը,
* Ապրանքանիշ տառերով կազմված,
* Ընկերության նշանը նշանի և անվանման համադրումով։


Պատկեր:Coca-Cola logo.svg|Հայկական Կոկա-Կոլայիանվանման ինքնօրինակ ուրվագիրը
Պատկեր:IBM logo.svg|IBM կազմակերպության.տառերով կազմված ապրանքանիշը
Պատկեր:Fictitiouslogo.png|«Aqua Systems»ընկերության ապրանքանիշը


## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Պատկերանիշներ
Լոգո (այլ կիրառումներ)

**Լոգո** եզրը կարող է վերաբերել.

* Տարբերանշան, տարբերանշան, լոգո կամ լոգոտիպ
* Լոգո (ծրագրավորման լեզու), ուսուցողական ծրագրավորման լեզու
* Լոգո (լեզու), կենդանի լեզու Կոնգոյի Դեմոկրատական Հանրապետությունում
Աբսուրդի թատրոն

**Աբսուրդի թատրոն** կամ **Աբսուրդի դրամա**, **Ավանգարդիստական դրամա** ( «անհեթեթ, անմիտ»), 20-րդ դարի 50-60-ականների արևմտաեվրոպական թատրոնի և դրամատուրգիայի աբսուրդիստական ուղղություն և ավանգարդային երևույթ։

«Աբսուրդ» հասկացությունը, որը գալիս է էկզիստենցիալիզմի փիլիսոփայությունից (Ալբեր Քամյու, Ժան Պոլ Սարտր), աբսուրդի դրաման դարձնում է իրականության հիմնական ատրիբուտը, որը հանրային ճգնաժամի պատճառով զրկված է ներքին իմաստից և պատճառահետևանքային կապերից։ Տվյալ ուղղության պիեսներում աշխարհը ներկայացված է անիմաստ, տրամաբանությունից զուրկ փաստերով, գործողություններով և ճակատագրերով լի։ Տերմինը ծագել և ամենավառ արտահայտությունն է գտել ռումինա-ֆրանսիական դրամատուրգ Էժեն Իոնեսկուի «Ճաղատ երգչուհին» (*La cantatrice chauve*, 1950) և իռլանդացի գրող Սեմյուել Բեքեթի Գոդոյին սպասելիս պիեսների փարիզյան առաջին ներկայացումներից հետո։ Դրանցում դրսևորվեցին աբսուրդի դրամայի հիմնական գծերը՝ գրոտեսկային կոմիկական միջոցներով արտաքին ձևերի (նաև լեզվական) կեղծության ու անիմաստության պատկերումը, որոնց մեջ է ընթանում «միջին մարդու» առտնին կեցությունը, և որոնցով նա փորձում է մեկուսանալ մարդկային ճակատագրի անելանելի ողբերգությունից, ինչպես նաև այնպիսի շոկային վիճակների մետաֆորիկ պատկերումների, որոնք առաջանում են մահվան ու դաժանության նկատմամբ կյանքի արժեքների անիմաստության գիտակցումից։

Աբսուրդի դրամայի հեղինակների շարքն են դասվում նաև Ժան Ժենյեն, Բորիս Վիանը, մասամբ՝ Արթյուր Ադամովը, Դինո Բուցատին, Հարոլդ Փինթերը, Բեռնարդ Շոուն։

## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն
* Ackerley, C. J. and S. E. Gontarski, ed. *The Grove Companion to Samuel Beckett.* New York։ Grove P, 2004.
* Baker, William, and John C. Ross, comp. *Harold Pinter: A Bibliographical History*. London։ The British Library and New Castle, DE։ Oak Knoll P, 2005. ISBN 1-58456-156-4 (10). ISBN 978-1-58456-156-9 (13).
* Bennett, Michael Y. *Reassessing the Theatre of the Absurd: Camus, Beckett, Ionesco, Genet, and Pinter.* New York։ Palgrave Macmillan, 2011. ISBN 978-0-230-11338-1
* Brook, Peter. *The Empty Space: A Book About the Theatre: Deadly, Holy, Rough, Immediate*. Touchstone, 1995. ISBN 0-684-82957-6 (10).
* Caselli, Daniela. *Beckett's Dantes: Intertextuality in the Fiction and Criticism*. ISBN 0-7190-7156-9.

Կատեգորիա:Աբսուրդի թատրոն
Կատեգորիա:Էքզիստենցիալիզմ
Կատեգորիա:Աբսուրդիզմ
Ժյուլ Մասնե

**Ժյուլ Էմիլ Ֆրեդերիկ Մասնե** (, ), ֆրանսիացի երգահան։ Գրել է 34 օպերա, ստեղծագործություններ դաշնամուրի և նվագախմբի համար, բալետային երաժշտություն, 200-ից ավել երգեր և ռոմանսներ։

Առավելապես հայտնի են և այսօր էլ տարբեր հաճախականությամբ բեմադրվում են նրա «Հերովդիադե» (Hérodiade, 1881 թ.) «Մանոն» (Manon, 1884 թ.), «Սիդ» (Le Cid, 1885 թ.), «Վերթեր» (1892 թ.), «Թայիս» (1894 թ.), «Աստվածամոր աճպարարը» (1902 թ.), «Դոն Կիխոտ» (1910 թ., գրվել է հատուկ աշխարհահռչակ ռուս երգիչ (բաս) Ֆեոդոր Շալյապինի համար) օպերաները։ Մասնեի երաժշտությանը հատուկ է մեղեդային հարստություն, ինչի շնորհիվ այն մեծ ժողովրդայնություն է վայելել XIX դարի վերջին և XX դարի սկզբներին։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Ֆրանսիացի կոմպոզիտորներ
Կատեգորիա:Պատվո լեգեոնի շքանշանի կոմանդորներ
Կատեգորիա:20-րդ դարի դասական կոմպոզիտորներ
Կատեգորիա:Ֆրանսիացի երաժշտագետներ
Կատեգորիա:Ֆրանսիացի դաշնակահարներ
Կատեգորիա:Ֆրանսիացի երգեհոնահարներ
Կատեգորիա:Ֆրանսիացի մանկավարժներ
Կատեգորիա:Պատվո լեգեոնի շքանշանի ասպետներ
Կատեգորիա:Պատվո լեգեոնի շքանշանի սպաներ
Կատեգորիա:Երաժշտական մանկավարժներ
Կատեգորիա:Անձինք նամականիշերի վրա
Կատեգորիա:Քաղցկեղից մահացածներ
Հոմանիշ

**Հոմանիշներ**, ձևով տարբեր, իմաստով մոտ բառեր և բառաձևեր։ Զանազանում են ոճականորեն չեզոք և ոճականորեն տարբերակված հոմանիշներ, որոնք մեծ մասամբ արտահայտում են միևնույն առարկան, երևույթը, հատկանիշը և այլն։ Հոմանիշները կարող են օգտագործվել ոճական նկատառումներով, հատկանիշի կամ երևույթի դրսևորման չափերը նշելու, սուբյեկտի հուզական երանգները արտահայտելու համար։

Տարբերում են հոմանիշների երկու տարատեսակներ՝ նույնանիշներ և համանիշներ։
Հոմանիշների օրինակներ են՝
*Բառային՝
**քաջ - արի - խիզախ,
**մազ - հեր - վարս - ծամ,
*Բառադարձվածքայինն՝
**հաջողվել - գլուխ գալ,
**խռովել - երես դարձնել,
*Քերականական՝
**հոմանիշ ձևույթներ՝
***եր -ներ - ք - ենք,
***ի - վա - ոջ,
**Բառաձևեր՝
***կանգնած եմ - կանգնել եմ,
***գրելու եմ - պիտի գրեմ,
**Բառակապակցություններ՝
***գիրքը դնել սեղանին - գիրքը դնել սեղանի վրա,
**Նախադասություններ՝
***Հեռվից նկատելի է; - Հեռվից նկատվում է։

## Արտաքին հղումներ
* ՀԱՅՈՑ ԼԵԶՎԻ ՀՈՄԱՆԻՇՆԵՐԻ ԲԱՌԱՐԱՆ, Աշոտ Մուրադի Սուքիասյան, Երևան, 1967 (մոտ 83,000 բառ և դարձվածաբանական միավոր)։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Բառագիտություն
Կատեգորիա:Բառարանագրություն
Կատեգորիա:Հայոց լեզու
Լուիջի Քերուբինի

**Լուիջի Քերուբինի** (լրիվ անունը՝ Մարիա Լուիջի Կարլո Զենոբիո Սալվատորե Քերուբինի, իտալերեն՝ Maria Luigi Carlo Zenobio Salvatore Cherubini, ), իտալական ծագմամբ ֆրանսիացի կլասիցիստ և ռոմանտիկ երգահան և երաժշտական տեսաբան, Ֆրանսիական մեծ հեղափոխության շրջանում սկզբնավորված փրկության օպերա ժանրի գլխավոր ներկայացուցիչ։ Առավել արժևորվել և արժևորվում են նրա օպերաները և հոգևոր երաժշտությունը: Լյուդվիգ վան Բեթհովենը Քերուբինիին համարել է իր դարաշրջանում ապրող կոմպոզիտորներից մեծագույնը: Նրա օպերաները չափազանց բարձր է գնահատել Ռոսինին:

## Կենսագրություն
Սովորել է Բոլոնիայում Ջուզեպպե Սարտիի մոտ, ստեղծագործել է մանկությունից, առաջին օպերան բեմադրել է 1778 թվականին՝ 18 տարեկան հասակում։ Քիչ անց Քերուբինին թողնում է Իտալիան՝ այլևս երբեք չվերադառնալով հայրենիք։ 1784-1786 թվականներին ապրում է Լոնդոնում՝ նշանակվելով արքունի երգահան, 1788 թվականին վերջնականապես հաստատվում է Փարիզում։ 1795 թվականին դառնում Փարիզի երաժշտանոցի դասախոս, 1816 թվականին՝ պրոֆեսոր, 1822 թվականին՝ տնօրեն։ Քերուբինիի մոտ ուսանել են Ֆրանսուա Օբերը, Ֆրոմենտալ Հալևին, նա ողջունել է երիտասարդ Մենդելսոնին։ Թաղված է Պեր-Լաշեզ գերեզմանատանը։

Քերուբինիի ստեղծագործություններից առանձնանում են՝ «Մեդեա» («Médée», 1797), «Երկու օր» («Les deux journées», 1800), «Անակրեոն կամ Վաղանցիկ սեր» («Anacreon, ou L'Amour fugitif», 1803) օպերաները։ Հայտնի է և հաճախ կատարվում է երգահանի «Ռեքվիեմը» (դո մինոր, 1816)։ Այն համարվում է տվյալ ժանրին պատկանող լավագույն ստեղծագործություններից մեկը և բարձր է գնահատվել մի շարք երգահանների, այդ թվում՝ Բեթհովենի կողմից։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:1760 ծնունդներ
Կատեգորիա:1842 մահեր
Կատեգորիա:Մարտի 15 մահեր
Կատեգորիա:Նիդերլանդների արվեստի և գիտությունների թագավորական ակադեմիայի անդամներ
Կատեգորիա:Պեր Լաշեզ գերեզմանատանը թաղվածներ
Կատեգորիա:Սեպտեմբերի 14 ծնունդներ
Կատեգորիա:Օպերային կոմպոզիտորներ
Կատեգորիա:Ֆլորենցիա քաղաքում ծնվածներ
Կատեգորիա:Ֆրանսիացի դիրիժորներ
Կատեգորիա:Ֆրանսիացի երաժշտագետներ
Կատեգորիա:Ֆրանսիացի կոմպոզիտորներ
Կատեգորիա:Ֆրանսիացի մանկավարժներ
Ժոզեֆ Ֆուշե

**Ժոզեֆ Ֆուշե, Օտրանտի առաջին դուքս** (, ), նապոլեոնյան դարաշրջանի ֆրանսիացի քաղաքական և պետական գործիչ։

## Գործունեություն
Ստացել է հոգևոր կրթություն։ 1791 թվականին դարձել է Յակոբինյան ակումբի անդամ (Նանտում)։ 1792 թվականին ընտրվել է Կոնվենտի անդամ, սկզբում մոտ էր ժիրոնդիստներին, այնուհետև հարել է յակոբինյաններին։ Քվեարկել է Լյուդովիկոս XVI-ի մահապատժի օգտին։ Անօրինակ դաժանությամբ ճնշել է հակահեղափոխական ելույթները դեպարտամենտներում՝ մահապատժի ենթարկելով նաև անմեղներին։

Եղել է Տերմիդորյան հեղաշրջման (1794) կազմակերպիչներից ու ղեկավարներից։ Դիրեկտորիայի ժամանակաշրջանում (1795—1799) զբաղեցրել է դիվանագիտական պաշտոններ, 1799 թ.-ին նշանակվել ոստիկանության մինիստր։ Աջակցել է գեներալ Բոնապարտին՝ իրականացնելու Բրյումերի տասնութի (1799 թվականի նոյեմբերի 9-10) պետական հեղաշրջումը։ Լյուդովիկոս XVIII-ի վերադարձից (1815) հետո նշանակվել է ոստիկանության մինիստր, սակայն շուտով հանվել պաշտոնից։

«Արքայասպաններին» Ֆրանսիայից արտաքսելու մասին 1816 թ. ընդունված դեկրետի հրապարակումից հետո մեկնել է Տրիեստ և ընդունել ավստրիական հպատակություն։

## Դերը Նապոլեոնի կայսրությունում

Նրա մասին այսպես էին ասում

Հենց այս պատճառով է, որ Նապոլեոնը Ֆուշեի հետ մնալուց նողկանք էր ապրում, իսկ առանց նրա իր անձի հանդեպ վտանգ զգում։ Մի քանի անգամ հեռացնելով Ոստիկանության մինիստրի պաշտոնից, Նապոլեոնն այդպես էլ վճռականություն չունեցավ վերջնականապես վտարելու Ֆուշեին։ 
Ֆուշեն հաջողեցրեց մնալ Կայսրության ոստիկանապետ միայն իր խելքի շնորհիվ։ Վերջապես, Ստեֆան Ցվայգը տվել է Ֆուշեի հետևյալ բնութագրումը. «թող իրեն ծաղրեն, բայց միայն ենթարկվեն ու վախենան իրենից»։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Ֆրանսիայի քաղաքական գործիչներ
Կատեգորիա:Ֆրանսիացի դիվանագետներ
Կատեգորիա:1759 ծնունդներ
Կատեգորիա:Մայիսի 21 ծնունդներ
Կատեգորիա:1820 մահեր
Կատեգորիա:Դեկտեմբերի 25 մահեր
Կատեգորիա:Ֆրանսիացի պետական գործիչներ
Կատեգորիա:Ֆրանսիացի փաստաբաններ
Կատեգորիա:Ֆրանսիացի մանկավարժներ
Աբրակադաբրա

**Աբրակադաբրան** մոգական խոսք է կամ հմայախոսք, որը ներկայումս օգտագործվում է ձեռնածուների կամ աճպարարների կողմից բեմականացված ֆոկուսների ցուցադրման ժամանակ, և որին հին ժամանակներում բուժիչ կարողություններ էին վերագրում՝ գրելով համայիլների վրա։ Նման համայիլները կամ թալիսմանները հին հայկական ավանդույթներով կոչվում էին նաև շարժմակներ կամ բադնազարներ։

## Բառի պատմություն
ԱԲՐԱԿԱԴԱԲՐԱ բառի առաջին հայտնի հիշատակումը եղել է մ.թ. 2-րդ դարում *De Medicina Praecepta* կոչվող բանաստեղծական գործի մեջ, ձոնված հռոմեական կայսր Կարակալային, որի հեղինակն էր բժիշկ Սերենուս Սամոնիկուսը։ Լինելով Կարակալա կայսեր անձնական բժիշկը, Սերենուս Սամոնիկուսը բանաստեղծական ոճով դեղատոմս էր գրել, որտեղ բացատրել էր, որ եռանկյունու տեսքով փորագրված ԱԲՐԱԿԱԴԱԲՐԱ բառով համայիլ կրողը կբուժվի իր հիվանդությունից http://www.bartleby.com/61/21/A0022100.html 



Ա - Բ - Ր - Ա - Կ - Ա - Դ - Ա - Բ - Ր - Ա
Ա - Բ - Ր - Ա - Կ - Ա - Դ - Ա - Բ - Ր
Ա - Բ - Ր - Ա - Կ - Ա - Դ - Ա - Բ
Ա - Բ - Ր - Ա - Կ - Ա - Դ - Ա
Ա - Բ - Ր - Ա - Կ - Ա - Դ
Ա - Բ - Ր - Ա - Կ - Ա
Ա - Բ - Ր - Ա - Կ
Ա - Բ - Ր - Ա
Ա - Բ - Ր
Ա - Բ
Ա


Նա ասում էր, իբր այս համայիլը նվազեցնում է հիվանդ մարդու վրա հիվանդության ոգու ունեցած ազդեցությունը։ Հայտնի է, որ այլ հռոմեական կայսրեր, այդ թվում Պուբլիուս Սեպտիմիուս Գետան և Ալեքսանդր Սիվերուսը, Սերենուս Սամոնիկուսի բժշկական ուսմունքների հետևորդներն են եղել և ամենայն հավանականությամբ նույնպես օգտվել են այս հմայախոսքից։

### Բառի ծագումնաբանություն
Կան ենթադրություններ, որ բառը սեմական ծագում ունի.

Ըստ *1911 թ. Էնսայքլոփիդիա Բրիտանիկա* հանրագիտարանի բառը կիրառվել է որպես մոգական բանաձև Բասիլիդես աղանդի գնոստիկների կողմից, որով նրանք ոգեկանչել են բարերար ոգիների օգնությունը հիվանդությունների և փորձանքների դեմ։ Այն գտնվել է աբրաքսաս կոչվող մոգական քարերի վրա, որոնց մարդիկ կրում էին որպես հմայական պահպանակներ կամ թալիսմաններ։ Հետագայում բառը կորցրել է գնոստիկների կողմից օգտագործված նախնական նշանակությունը և օգտագործվել ավելի շուտ նսեմացնող իմաստով (օրինակ էվոլյուցիայի տեսության վաղ շրջանի հակառակորդների կողմից), նշանավորելով մի հայեցակարգ կամ հիպոթեզ, որը փորձում է հասարակ լուծում առաջարկել ակնհայտորեն անլուծելի երևույթների համար, կամ մի բան, որն իբր իմաստալից հնչողություն ունի, բայց անհասկանալի է ու անհեթեթ։

### Բառի ժամանակակից գործածում
Մեր ժամանակներում բառը սովորաբար օգտագործվում է որպես բեմական հմայախոսք աճպարարների կամ նրանց կրկնօրինակող երգիծաբանների կողմից։

Աբրակադաբրա բառը արամերեն կամ արամեական լեզվով հնչում է. «*Ավրահ քեդաբրա*», և մոտավոր բառացի թարգմանությամբ նշանակում է «*Ասելով արարում եմ*»։

## Տես նաև

* Հմայագիր
* Հմայիլ
* Աղոթք հմայական
* Կիպրիանոս (գրիմուար)
* Խարդախություն
* Մոգություն
* SATOR քառակուսի
* Սիմ-Սի՛մ, բացվի՛ր
* Հարրի Փոթերի աշխարհի կախարդանք

## Ծանոթագրություններ

## Աղբյուրներ
# Michael Quinion, World Wide Words
# *Abracadabra* Robert Todd Carroll, *Skeptic's Dictionary*
# Գագիկ Արծրունի. "Դիցարան հայոց" հանրագիտարանային բառարան (Արամազդ մատենաշար գիրք1), Երևան, 2003

## Արտաքին հղումներ
* http://www.skepdic.com/abracadabra.html *Abracadabra* Robert Todd Carroll, *Skeptic's Dictionary*

Կատեգորիա:Հմայախոսքեր
Կատեգորիա:Մոգություն
Կատեգորիա:Աբսուրդիզմ
Իլինոյս (այլ կիրառումներ)

**Իլինոյս** կարող է վերաբերել՝

* Իլինոյս - նահանգ ԱՄՆ-ում։
* Իլինյոս գետ - գետ ԱՄՆ-ում, Միսսիսիպիի ձախ վտակը։
Կարապետ Իբրըիլյանու

մինի|250px
**Կարապետ Իբրըիլյանու** (*Garabet Ibrăileanu*, ), ծագումով հայ ռումինական գրող, բանասեր, թարգմանիչ։

Ծնվել է Ռումինիայի Տրգու Ֆրումոս ավանում, հայկական ընտանիքում։ 1890 թվականից սովորել է Յաշի համալսարանի գրականության և փիլիսոփայության բաժնում։ Համալսարանն ավարտելուց հետո միառժամանակ զբաղվել է ուսուցչությամբ, ապա ամբողջովին նվիրվել գրական-բանասիրական, թարգմանչական աշխատանքի։

Գրել է բազմաթիվ աշխատություններ ռումինական գրականության տարբեր հարցերի և առանձին գրողների մասին։ Առավել նշանակալից գործերից են՝ «Քննադատական ոգին ռումինական մշակույթում», «Գրողներ և հոսանքներ», «Մշակույթ և գրականություն», «Ռումինացի և օտար գրողներ» և այլն, որոնք լույս են տեսել 1910-30-ական թթ. և լայն հետաքրքրություն ստեղծել նրա անվան շուրջ։ Նրա ուսումնասիրությունները նպաստել են ռուսական և եվրոպական գրականության, մասնավորապես Լև Տոլստոյի, Իվան Տուրգենևի, Մաքսիմ Գորկու, Անատոլ Ֆրանսի, Էմիլ Զոլայի և այլոց երկերի ծանոթացմանը ռումինացի ընթերցողին։

Թարգմանել է Գի դը Մոպասանի «Սիրելի բարեկամը» և այլ գեղարվեստական ստեղծագործություններ։

Գրել է արձակ ստեղծագործություններ, որոնցից «Ադելա» վեպը տպագրվել է 1933 թվականին և արժանացել ռումինական մեծ մրցանակի։

Հետմահու՝ 1948 թվականին ռումինական կառավարությունը նրան շնորհել է ռումինական ակադեմիայի իսկական անդամի կոչում։

Կապված է եղել հայկական շրջանների հետ, իր խմբագրած «Ռումինական կյանք» հանդեսում հաճախ է անդրադարձել հայ արվեստի, գրականության հարցերին։

Նրա ծննդյան 100-ամյակը նշվել է համաշխարհային չափանիշով, ՅՈւՆԵՍԿՕ-ի որոշմամբ։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:20-րդ դարի թարգմանիչներ
Կատեգորիա:Ռումինագիր հայ գրողներ
Կատեգորիա:Ռումինահայ արձակագիրներ
Կատեգորիա:Ռումինահայ բանասերներ
Կատեգորիա:Ռումինահայ թարգմանիչներ
Կատեգորիա:Ռումինահայ մանկավարժներ
Կատեգորիա:Ռումինահայ պատմաբաններ
Կատեգորիա:Ռումինացի գրականագետներ
Կատեգորիա:Ռումինացի լեզվաբաններ
Կատեգորիա:Ռումինացի խմբագիրներ
Կատեգորիա:Ռումինացի սոցիոլոգներ
Իշտվան Շանդորֆի

**Իսթվան Սանդորֆին** (, , ), հունգարացի հիպերռեալիստ նկարիչ։

## Կենսագրություն
### Վաղ կյանքը
Իսթվան Սանդորֆիի հայրը աշխատում էր ամերիկյան մի կազմակերպության վրա և այդ պատճառով դատապարտված էր եղել 5 տարով և բանտից դուրս էր եկել միայն 1956 թվականին՝ հեղափոխությունից մի քանի օր շուտ։ 1956 թվականին իրենց ընտանիքը լքել էր Հունգարիան, սկզբից՝ Ավստրիա, հետո՝ Գերմանիա և 1958 թ. վերջապես՝ Ֆրանսիա։ Իսթվանը սկսեց զբաղվել նկարչությամբ 8 տարեկանում և ավարտել է Փարիզի École nationale supérieure des Beaux-Arts նկարչական ուսումնարանը։ Ունեցել է երկու աղջիկ՝ Անժե (ծնվ. 1974) և Քանուն (ծնվ. 1979)։ Իսթվան Շանդորֆին մահացել էր 2007 թվականի դեկտեմբերի 26-ին և, համաձայն իր սեփական ցանկության թաղվել է Բուդապեշտում։

### Արվեստը և աշխատանքները
Շանդորֆիի առաջին ցուցահանդեսը բացվել է 1973 թվականին Փարիզի Դե լա Վիլ դե Պարի ժամանակակից մշակույթի թանգարանում։ Դրանից հետո Իսթվանի աշխատանքները ցուցադրվել են Կոպենհագենում, Հռոմում, Մյունխենում, Բրյուսելում, Բազելում, Նյու Յորքում, Լոս Անջելեսում և Սան Ֆրանցիսկոյում։

## Ցուցահանդեսներ

* 1966 - Galerie des Jeunes, Փարիզ • Galerie de la Barbière, Le Barroux
* 1970 - Galerie 3+2, Փարիզ
* 1973 - Musée d'Art Moderne de la Ville de Paris
* 1974 - Galerie Daniel Gervis, Փարիզ
* 1975 - Galerie Beaubourg, Փարիզ
* 1976 - Bucholz Galerie, Մյունխեն
* 1977, 1980 - Galerie Isy Brachot, Բրյուսել
* 1978, 1981, 1983 - Galerie Isy Brachot, Փարիզ
* 1979 - FIAC, Galerie Isy Brachot, Փարիզ
* 1981 - Galerie Isy Brachot, Բազել
* 1982 - Amaury Taitinger Gallery, Նյու Յորք
* 1984 - FIAC, Galerie Isy Brachot, Փարիզ
* 1986 - Galerie Lavignes-Bastille, Փարիզ - Galerie de Bellecour, Լիոն
* 1987 - Lavignes-Bastille Gallery, Los Angeles - Hôtel de Ville, Նանսի
* 1988 - Armory Show '88, Lavignes-Bastille Gallery, Նյու Յորք - Abbaye des Cordeliers, Châteauroux (retrospektív) - Louis K. Meisel Gallery, Նյու Յորք - FIAC, Galerie Lavignes-Bastille, Փարիզ
* 1991 - Galerie Prazan-Fitussi, Փարիզ
* 1993 - Galerie Guénéguaud, Փարիզ - Galerie Mann, Փարիզ
* 1994, 1997 - Jane Kahan Gallery, Նյու Յորք
* 1999 - Galerie Tempera, Բրյուսել
* 1999-2000 - Gallerihuset, Կոպենհագեն
* 2006 - Erdész-Maklári Galéria, Բուդապեշտ
* 2007 - A test színeváltozása. Életműkiállítás, MODEM, Դեբրեչեն.


## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Artportál: Sándorfi István 
* Fans of Sándorfi's Art 
* Some of his painting
* His paintings 
* Sándorfi István died 
* In Memoriam István Sándorfi 

Կատեգորիա:Հունգարացի նկարիչներ
Կատեգորիա:Փարիզի գեղարվեստի ազգային բարձրագույն դպրոցի շրջանավարտներ
Կատեգորիա:Հունգարացի արվեստագետներ
Դօրիան

**Դօրիան** (իրական անունը՝ **Գրիգոր Մուրադյան**, ), հայ արձակագիր, բանաստեղծ, բլոգեր

## Կենսագրություն
Ծնվել է 1988 թվականի օգոստոսի 27-ին, Երևանում։ 2009 թվականից համացանցում հանդես գալով Դօրիան կեղծանվան տակ, դառնում է բացառապես առցանց գրականություն ներկայացնելով ճանաչում ձեռք բերած առաջին հայ հեղինակը։ Նրա առաջին աշխատանքները հրապարակվում են «YES!» երիտասարդական ամսագրում։ 2009 թվականին «Սատանան մայրամուտին» վիպակի շնորհիվ դառնում է «Ինքնագիր» գրական մրցանակի առաջին մրցանակակիրը։ Նույն թվականի նոյեմբերի 25-ին Երևանի պետական տիկնիկային թատրոնում ցուցադրվում է նրա «Կապտուկներ հոգուն» պիեսի բեմադրությունը։ 2010 թվականի նոյեմբերի 24-ին Երևանի Պետական Դրամատիկական թատրոնի բեմ է բարձրացվում հեղինակի երկրորդ՝ «Արհեստական արբանյակը» պիեսի բեմադրույթունը։ Նույն ամսում նրա «Սատանան մայրամուտին» վիպակը հրապարակվում է «Ինքնագիր» գրական հանդեսի 6-րդ համարում։ 2011 թվականի դեկտեմբերին լույս է տեսնում Դօրիանի առաջին՝ «Իսկ գիշերվանից հետո՝ շուշաններ» գիրքը։ Նույն ամսին հայկական հեռուստաընկերություններից մեկով ցուցադրվող «ՓՈՓ հանրագիտարան» հաղորդաշարի շրջանակներում առաջին անգամ ցուցադրվում է Դօրիանի դեմքը և հնչում է իրական անուն ազգանունը։ Հաղորդմանը հաջորդած իր հարցազրույցում Գրիգոր Մուրադյանը նշում է, որ անկախ բացահայտվելու հանգամանքից շարունակելու է հանդես գալ Դօրիան կեղծանվան տակ։

## Առավել հայտնի ստեղծագործությունները

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Դօրիանը մեմերի հանրագիտարանում

Կատեգորիա:Գրական կեղծանուններով հայտնի հեղինակներ
Կատեգորիա:Հայ արձակագիրներ
Կատեգորիա:Հայ բանաստեղծներ
Կատեգորիա:Հայ բլոգերներ
Կատեգորիա:Հայ գրողներ
Անձինք Չիլիի մետաղադրամների վրա

**Անձինք Չիլիի մետաղադրամների վրա**

## Գաղութատիրական ժամանակաշրջան

**[[Չիլի]]ի ժամանակակից տարածքը՝ [[Իսպանիա]]յի գերիշխանության ներքո։**

## Չիլիի Հանրապետություն

*(շարունակելի)*

## Աղբյուրներ
* *Chester L. Krause and Clifford Mishler. Standard Catalog of World Coins. Iola, WI. (18th Century), Pages 142-145*
* *Chester L. Krause and Clifford Mishler. Standard Catalog of World Coins. Iola, WI. (19th Century), 2nd Edition. Page 184-187*
* *Chester L. Krause and Clifford Mishler. Standard Catalog of World Coins. Iola, WI. 2002 Edition (20th Century). Pages 341-346*

## Արտաքին հղումներ
* Չիլիի թղթադրամները և մետաղադրամները  *(իսպաներեն)*

Կատեգորիա:Մետաղադրամ
Կատեգորիա:Պղնձե դրամներ
Կատեգորիա:Արծաթե դրամներ
Կատեգորիա:Ոսկե դրամներ
Կատեգորիա:Երկմետաղյա դրամներ
Կատեգորիա:Ռեալ
Կատեգորիա:Էսկուդո
Կատեգորիա:Պեսո
Կատեգորիա:Չիլիական պեսո
Կատեգորիա:Չիլիի մետաղադրամներ
Կատեգորիա:Հոբելյանական դրամներ
Կատեգորիա:Անձինք մետաղադրամների վրա
Նուռ Լինուքս

**ՆՈՒՌ Լինուքսը** (NUR: Nur's Ubuntu Reconstructed) հանդիսանում է Լինուքս օպերացիոն համակարգի հայկականացված տարբերակը։ Այն մշակվում է Հայ-Ռուսական (Սլավոնական) Համալսարանի Համակարգային Ծրագրավորման Լաբորատորիայի կողմից։ Այն հիմնված է Ուբունտու բաշխման վրա։

## Մշակողների խումբը
ՆՈՒՌ Լինուքսը մշակվում է Հայ-Ռուսական (Սլավոնական) Համալսարանի Համակարգային Ծրագրավորման Լաբորատորիայի կողմից։ Լաբորատորիան հիմնադրվել է 2007 թվականին որպես Հայ-Ռուսական (Սլավոնական) Համալսարանի և Ռուսաստանի Գիտությունների Ակադեմիայի Համակարգային Ծրագրավորման Ինստիտուտի համատեղ նախագիծ։ Լաբորատորիայի աշխատակազմը ներառում է գիտության թեկնածուների, ասպիրանտների և մագիստրանտների։ Լաբորատորիան զբաղվում է Լինուքս օպերացիոն համակարգում մեծ տարածում գտած ծրագրային գրադարանների համար ավտոմատացված թեստերի մշակմամբ։

## ՆՈՒՌ Լինուքսի տարբերակները
ՆՈՒՌ Լինուքս համակարգի առաջնային նպատակն է հնարավորինս հեշտացնել հայ օգտագործողի անցումը այլ համակարգերից Լինուքս համակարգին։ Այդ նպատակով մշակողների խումբը հարմար է գտել իրականացնել համակարգի մի քանի տարբերակներ։ Մասնավորապես իրականացվում են Office, Home, Developer, Education տարբերակները։ Նրանցից յուրաքանչյուրը նախատեսած է համապատասխան բնագավառում օգտագործողի հարմարավետության բարձրացման համար։ Օրինակ՝ Developer տարբերակը տեղադրելուց անմիջապես հետո պատրաստ կլինի ծրագրային ապահովման մշակողների կողմից գրեթե առանց որևէ փոփոխության օգտագործման համար։ Այնտեղ ներառված են ինչպես կոմպիլյատորներ և ինտերպրետատորներ ամենատարբեր լեզուների համար (ներառյալ՝ C, C++, C#, Java, PHP, PERL, TCL, Python, Awk), այնպես էլ մի շարք գրադարաններ (ներառյալ՝ GLib, GObject, GTK+, Mono Runtime, JDK) և ծրագրերի մշակման ինտեգրացված միջավայրեր (ներառյալ՝ Geany, Eclipse, NetBeans)

## Սեփական նախագծեր
ՆՈՒՌ Լինուքս համակարգում բացի Ուբունտու համակարգից փոխառված ծրագրերից նախատեսվում է (և արդեն մասամբ իրականացված է) ունենալ լաբորատորիայի կողմից մշակված սեփական ծրագրեր։ Մասնավորապես արդեն մշակված է հայկական ոչ-յունիքոդ ստեղնաշարը, որը թույլ կտա հայ օգտագործողին փոփոխել հին փաստաթղթերը և ստեղծել նորերը արդեն սովոր միջավայրում։ Իհարկե, քանի որ ոչ-յունիքոդ փաստաթղթերը քիչ-քիչ անցնում են պատմության գիրկը, ՆՈՒՌ Լինուքս համակարգում ներառված է նաև ծրագիր, որը կարող է փոխարկել հայերեն և ռուսերեն ոչ-յունիքոդ տեքստը յունիքոդ տեքսետի և հակառակը։

Բացի նշված հնարավարություններից ՆՈՒՌ Լինուքս համակարգում նախատեսվում է ունենալ նաև այլ սեփական ծրագրեր։ Մասնավորապես արդեն մշակվում է հեռախոսի միջոցով համակարգչի հեռակառավարման ծրագիր։ Այն թույլ կտա կառավարել ինչպես օպերացիոն համակարգի որոշ ֆունկցիաներ, այնպես էլ որոշ կոնկրետ ծրագրեր, ինչպիսիք են նվագարկիչները կամ ներկայացումներ ցուցադրող ծրագրերը։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Լինուքս հիմնադրամ
* Linux Standard Base

Կատեգորիա:Լինուքս
Հականիշ

մինի|264x264px|Մեծը փոքրի հականիշն է
**Հականիշներ**, բառային զույգեր, որոնք արտասանությամբ տարբեր են, իմաստով՝ հակառակ **(գագաթ - ստորոտ, չոր - թաց)**։ Ձևով տարբեր, իմաստով հակառակ բառերը կոչվում է հականիշ։ Հականիշների յուրաքանչյուր զույգ պատկանում է միևնույն խոսքի մասին՝

* *[[գոյական]]*
** **պատերազմ - խաղաղություն**
* *[[բայ]]*
** **մոտենալ - հեռանալ**
* *[[ածական]]*
** **գեղեցիկ - տգեղ**
* *[[մակբայ]]*
** **շատ - քիչ**
* *[[կապ]]*
** **հանուն - ընդդեմ**

Հականիշները կարող են լինել տարարմատ՝ **ներս - դուրս,** և համարմատ՝ **կիրթ - անկիրթ։** 
Բազմիմաստ բառերն ըստ գործածվող իմաստի կարող են ունենալ տարբեր հականիշներ՝

** **դատարկ - լի** *(բաժակ),*
** **դատարկ - զբաղեցրած** *(տեղ, աթոռ),*
** **դատարկ - բովանդակալից** *(խոսք),*
** **դատարկ - ճոխ** *(սեղան):*

Իբրև ոճական հնարանք հականիշներն օգտագործվում են հակաթեզներում, որոնք սովորական հակադրությունից տարբերվում են իրենց արտահայտչականությամբ, խիստ հակադրությամբ և հստակ ռիթմով՝ **«Սիրուն մանկիկ, ես գնում եմ, դու գալիս ես այս աշխարհ», «Շատ գիտես, քիչ խոսիր»։** Հականիշներն օգտագործվում են նաև առածներում, ասացվածքներում։

## Գրականություն
* Հականիշների առձեռն բառարան - Հովհաննես Զաքարյան
* Ալեքսանդր Մարգարյան, Հայոց լեզվի հականիշները, Ե., Լույս, 1987, 159 էջ։

## Աղբյուրներ
* Շալունց Ռ. Ն., Հականիշ բառերը ժամանակակից հայերենում, Երևան, 1978։
* Հայկական սովետականx հանրագիտարան, հ. 6, 1980, էջ 62։

Կատեգորիա:Բառագիտություն