Ռոյ Ուելֆորդ

**Ռոյ Լի Ուելֆորդ** (), բժիշկ, UCLA-ի բժշկական դպրոցի պաթոլոգիայի պրոֆեսոր, կալորիականության սահմանափակման առաջատար կողմնակից՝ կյանքը երկարացնելու և առողջությունը բարելավելու համար, Բիօսֆերա-2-ի անձնակազմի անդամ:

## Կարիերայի նվաճումներ
Ուելֆորդին է պատկանում ծերացման հետազոտությունները զգալիորեն առաջ տանելու վաստակը՝ շնորհիվ նրա հայտնաբերման, որ լաբորատոր մկները, երբ սնվում էին սննդակարգով, որը սահմանափակում էր կալորիաների ընդունումը 50%-ով՝ պահպանելով սննդային կարիքները, գրեթե կրկնապատկել են ականկալվող կյանքի տևողությունը:

Նա բժշկական աստիճան է ստացել Չիկագոյի համալսարանում 1948 թվականին։ Նա պրակտիկա է անցել Պանամայի Գորգաս հիվանդանոցում և օրդինատուրա Բժշկական կենտրոնում: Այնուհետև նա երկու տարի ծառայել է ԱՄՆ ռազմաօդային ուժերում Կորեական պատերազմի ժամանակ։

1954 թվականին Ուելֆորդն աշխատանքի է անցնում Լոս Անջելեսի Կալիֆոռնիայի համալսարանում (UCLA)։  1966 թվականին նա դարձավ Լոս Անջելեսի Կալիֆոռնիայի համալսարանի բժշկական դպրոցի պաթոլոգիայի պրոֆեսոր։ Նա դարձավ Լոս Անջելեսի Կալիֆորնիա համալսարանի  պաթոլոգիայի և լաբորատոր բժշկության պատվավոր պրոֆեսոր, երբ 1991 թվականին հեռացավ՝ միանալու Բիոսֆերա-2-ի անձնակազմին:

Աշխատելով Լոս Անջելեսի Կալիֆոռնիայի համալսարանում՝ Ուելֆորդը զբաղեցրեց հետևյալ պաշտոնները՝
* Արյան բանկի և կլինիկական լաբորատորիաների արյունաբանական բաժանմունքի տնօրեն (1959-1980թվականներին),
* Բժշկական տեխնոլոգիաների դպրոցի տնօրեն (1962-1972),
* Վիվարիների կոմիտեի նախագահ (1965-1968 թվականներին):

Բացի Կալիֆոռնիայի համալսարանում աշխատելուց, նա եղել է խորհրդական Առողջապահության համաշխարհային կազմակերպության իմունաբանության փորձագետ  1969-1984 թվականներին, 1981 թվականին Սպիտակ տան ծերացման համաժողովում Սենատի պատվիրակ էր և ծերացման ազգային ինստիտուտի անդամ: Նա նաև աշխատել է որպես իմունոլոգիայի մասնագետ:

Պարգևներ՝
* Կլինիկական պաթոլոգիայի ամերիկյան հասարակության Լևինի մրցանակ,
* Ամերիկյան ծերացման ասոցիացիայի հետազոտական մրցանակ,
* Ամերիկայի գերոնտոլոգիական ընկերության Kleemeier մրցանակ,
* Հենդերսոնի մրցանակ ամերիկյան ծերանոցային ընկերության կողմից,
* 1998 թվականին Foundation IPSEN հիմնադրամի երկարակեցության մրցանակ,
* Սենատոր Ալան Քրենսթոնի մրցանակ (Senator Ալան Cranston Award),
* «Անվերջություն»  հակատարիքային բժշկության ամերիկյան ակադեմիա,
* 1986 թվականին նրա պատվին անվանակոչվել է թիվ 4629 աստերոիդը (Է. Հելեն)։

Ուելֆորդը և նրա աշխատանքը տպագրվել են տասնյակ հոդվածներով այնպիսի հանրաճանաչ հրատարակություններում, ինչպիսիք են Omni', Discover և Scientific American: Իր կյանքի ընթացքում  նա նաև տասնյակ ելույթներ է ունեցել տարբեր հեռուստատեսային շոուներում:

## Պտուտախաղի շահում
1947 թվականին, գտնվելով արձակուրդում բժշկական դպրոցում սովորելիս, Ուելֆորդը և Ալբերտ Հիբսը, ասպիրանտ-մաթեմատիկոս, ռենոյում «բանկը կոտրելու» համար օգտագործեց կողմնակալ պտուտախաղ անիվների վիճակագրական վերլուծություն: Նրանք հետևեցին պտույտների արդյունքներին, որոշեցին, թե որ անիվներն են տեղաշարժվել, այնուհետև մեծ խաղադրույքներ կատարեցին անհավասարակշռվածների վրա: Ի վերջո, խաղատները հասկացան, որ Ուելֆորդը և նրա ընկերը գիտեն, թե ինչ են անում, և նրանց դուրս հանեցին: Life Magazine-ի լուսանկարիչը լուսանկարել է մի զույգի, ովքեր կաթ են խմում և հաշվում իրենց չիպսերը 1947 թվականի դեկտեմբերի 8-ի համարում հրապարակված լուսանկարում: Նրանց մեթոդները հիշատակվել են նաև The Eudaemonic Pie' Thomas Bass ռուլետկա գրքում: Ըստ տարբեր աղբյուրների՝ զույգը շահել է 6500 դոլարից մինչև 42 000$։ Ավելի հավանական է, որ բարձր գինը, քանի որ Ուելֆորդը, ըստ լուրերի, վճարել է իր բժշկական դպրոցի ուսման մի մասը և տունը իր շահումից: Զույգը նաև զբոսանավ է գնել և մեկ տարուց ավելի նավարկել Կարիբյան ավազանում։

## Բիոսֆերա-2
Ուելֆորդը ութ «անձնակազմի անդամներից» մեկն էր, ովքեր կնքված էին ներսում Բիոսֆերա-2, որտեղ նրանք ապրում էին 1991 թվականի սեպտեմբերի 26-ից մինչև 1993 թվականի սեպտեմբերի 26-ը: Ուելֆորդը ծառայում էր որպես անձնակազմի բժիշկ: Բիոսֆերա-2-ում գտնվելու ընթացքում անձնակազմը պարզեց, որ չի կարող աճեցնել այնքան սնունդ, որքան ենթադրվում էր, ուստի Ուելֆորդը համոզեց անձնակազմին հետևել իր կալորիաներով սահմանափակված սննդակարգին: Առաջին տարվա նոյեմբերին անձնակազմը որոշեց բացել պղպջակից դուրս աճեցված սննդի արտակարգ պաշարների պահոց՝ իրենց սակավ սննդակարգը լրացնելու համար։

## Կյանքի վերջ
79 տարեկան հասակում Ռոյ Ուելֆորդը մահացավ շնչառական անբավարարությունից՝ որպես բարդություններ կողմնային ամիոտրոֆիկ սկլերոզ։ (Als), որը լայնորեն հայտնի է որպես Լու Գերիգի հիվանդություն: Նա դիակիզվեց, և նրա մոխիրը ցրվեց ծովում։

Ըստ Ուելֆորդի ընկերոջ և գործընկերոջ՝ Քեթլին Հոլլի, ALS-ի ախտորոշումը կատարվել է այն բանի արդյունքում, որ նա խստորեն խորհուրդ է տվել նրան դիմել բժշկի, երբ նկատել է «Ռոյի քայլվածքի տարօրինակությունները» Նա ասում է, որ մահից առաջ Ուելֆորդը «շարունակել է գրել, հաճախել է կինոարտադրության դասընթացների։ Նա ինձ տարավ ամբողջ Նյու Յորք և Դալլաս՝ փնտրելով ճիշտ բեմադրված կադրեր»:Միևնույն ժամանակ, Հոլը հիշում է, որ «ես և Ռոյը, նրա դուստրը՝ Լիզան և նրա ընկերները թիակով թիակեցինք ամբողջ գրականությունը՝ փնտրելով բուժում, լուծում։ Ես փորփրում էի Նյու Յորքի Չինաթաունի նրբանցքները՝ փնտրելով որոշակի սունկ, փնտրելով ավելի լավ խոտ, որը կօգնի նրան հաղթահարել ցավը»: Նույնիսկ ALS-ի զարգացումից առաջ Ուելֆորդը խորթ չէր «խոտաբույսերին»։ Իր գրքում «Ապուր հավերժության: Inside the Quest to End Aging, Գրեգ Քրիտսերը ասում է, որ «սպառման մարիխուանա Walford լեգենդար»*:*

Ուելֆորդից ողջ են մնացել Նրա երեք երեխաները՝ Փիթերը, Մորգանը և Լիզա Ուելֆորդը։ Նրանց մայրը Մարթա Սիլվիա Շվալբն էր, որի հետ Ուելֆորդն ամուսնացած էր 20 տարի՝ մինչև 1970-ականների ամուսնալուծությունը:

## Հրատարակված աշխատանքներ
Ուելֆորդը մի քանի գրքերի հեղինակ է, իսկ իր դիետիկ համոզմունքները շարադրել է «120-ամյա սննդակարգից այն կողմ» բեսթսելերում։  Բացի այդ, նա հրատարակել է առնվազն 340 գիտական աշխատություններ, որոնք հիմնականում նվիրված են ծերացման կենսաբանությանը:

Ուելֆորդը հետևյալ գրքերի հեղինակն է կամ համահեղինակը։

* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* UCLA «In Memoriam, Roy Walford, M.D.» tribute page, retrieved September 28, 2005
* 
* Dr. Walford’s website

Կատեգորիա:Ամերիկացի բժիշկներ
Կատեգորիա:Անձինք այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Գիտնականներ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Չիկագոյի համալսարանի շրջանավարտներ
Կատեգորիա:Բնօրինակում անաղբյուր հոդվածներ