open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Սալերանո Կանավեզե

**Սալերանո Կանավեզե** (), կոմունա Իտալիայում՝ Պիեմոնտ մարզի Թուրինի գավառում։ Բնակչությունը ըստ 2008 թվականի տվյալների՝ 532մարդ։ Զբաղեցնում է 2 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը՝ 226 մարդ/կմ²։ Փոստային ինդեքսը՝10010 ։ Հեռախոսային կոդը՝ 0125։

## Ժողովրդագրություն
Բնակչության շարժը.

Colors=
 id:lightgrey value:gray(0.9)
 id:darkgrey value:gray(0.7)
 id:sfondo value:rgb(1,1,1)
 id:barra value:rgb(0.6,0.8,0.6)
ImageSize = width:455 height:373
PlotArea = left:50 bottom:50 top:30 right:30
DateFormat = x.y
Period = from:0 till:600
TimeAxis = orientation:vertical
AlignBars = justify
ScaleMajor = gridcolor:darkgrey increment:50 start:0
ScaleMinor = gridcolor:lightgrey increment:10 start:0
BackgroundColors = canvas:sfondo
BarData=
 bar:1861 text:1861
 bar:1871 text:1871
 bar:1881 text:1881
 bar:1901 text:1901
 bar:1911 text:1911
 bar:1921 text:1921
 bar:1931 text:1931
 bar:1936 text:1936
 bar:1951 text:1951
 bar:1961 text:1961
 bar:1971 text:1971
 bar:1981 text:1981
 bar:1991 text:1991
 bar:2001 text:2001
PlotData=
 color:barra width:20 align:left
 bar:1861 from:0 till: 496
 bar:1871 from:0 till: 507
 bar:1881 from:0 till: 516
 bar:1901 from:0 till: 489
 bar:1911 from:0 till: 505
 bar:1921 from:0 till: 428
 bar:1931 from:0 till: 421
 bar:1936 from:0 till: 440
 bar:1951 from:0 till: 473
 bar:1961 from:0 till: 505
 bar:1971 from:0 till: 465
 bar:1981 from:0 till: 427
 bar:1991 from:0 till: 550
 bar:2001 from:0 till: 532
PlotData=
 bar:1861 at: 496 fontsize:S text: 496 shift:(-8,5)
 bar:1871 at: 507 fontsize:S text: 507 shift:(-10,5)
 bar:1881 at: 516 fontsize:S text: 516 shift:(-10,5)
 bar:1901 at: 489 fontsize:S text: 489 shift:(-10,5)
 bar:1911 at: 505 fontsize:S text: 505 shift:(-10,5)
 bar:1921 at: 428 fontsize:S text: 428 shift:(-10,5)
 bar:1931 at: 421 fontsize:S text: 421 shift:(-10,5)
 bar:1936 at: 440 fontsize:S text: 440 shift:(-10,5)
 bar:1951 at: 473 fontsize:S text: 473 shift:(-10,5)
 bar:1961 at: 505 fontsize:S text: 505 shift:(-10,5)
 bar:1971 at: 465 fontsize:S text: 465 shift:(-10,5)
 bar:1981 at: 427 fontsize:S text: 427 shift:(-10,5)
 bar:1991 at: 550 fontsize:S text: 550 shift:(-10,5)
 bar:2001 at: 532 fontsize:S text: 532 shift:(-10,5)
TextData=
 fontsize:S pos:(20,20)
 text:Տրված ISTAT


## Տվյալներ
* Հեռախոսային կոդ - 0125 53123
* էլեկտրոնային փոստ - SALERANO.CANAVESE@reteunitaria.piemonte.it
* Պաշտոնական կայք - http://www.comune.saleranocanavese.to.it

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Պաշտոնական կայք 
* Ազգային ինստիտուտ վիճակագրության 
* http://www.istat.it/english/ 

Կատեգորիա:Իտալիայի քաղաքներ
Չիկոնիո

**Չիկոնիո ** (իտալ․՝ **Ciconio**), կոմունա Իտալիայում՝ Պիեմոնտ մարզի Թուրին գավառում։

Բնակչությունը՝ 345 մարդ (2008 թվականի տվյալներով)։ Բնակչության խտությունը՝ 115 մարդ/կմ²։ Տարածքը՝ 3 կմ²։ Փոստային ինդեքսը՝ 10080։ Հեռախոսային կոդը՝ 0124։

Բնակավայրի հովանավորն է համարվում սուրբ Պողոս առաքյալը։

## Ժողովրդագրություն
Բնակչության թվաքանակի փոփոխությունները.

Colors=
 id:lightgrey value:gray(0.9)
 id:darkgrey value:gray(0.7)
 id:sfondo value:rgb(1,1,1)
 id:barra value:rgb(0.6,0.8,0.6)
ImageSize = width:455 height:373
PlotArea = left:50 bottom:50 top:30 right:30
DateFormat = x.y
Period = from:0 till:600
TimeAxis = orientation:vertical
AlignBars = justify
ScaleMajor = gridcolor:darkgrey increment:50 start:0
ScaleMinor = gridcolor:lightgrey increment:10 start:0
BackgroundColors = canvas:sfondo
BarData=
 bar:1861 text:1861
 bar:1871 text:1871
 bar:1881 text:1881
 bar:1901 text:1901
 bar:1911 text:1911
 bar:1921 text:1921
 bar:1931 text:1931
 bar:1936 text:1936
 bar:1951 text:1951
 bar:1961 text:1961
 bar:1971 text:1971
 bar:1981 text:1981
 bar:1991 text:1991
 bar:2001 text:2001
PlotData=
 color:barra width:20 align:left
 bar:1861 from:0 till: 503
 bar:1871 from:0 till: 554
 bar:1881 from:0 till: 578
 bar:1901 from:0 till: 566
 bar:1911 from:0 till: 530
 bar:1921 from:0 till: 478
 bar:1931 from:0 till: 490
 bar:1936 from:0 till: 458
 bar:1951 from:0 till: 410
 bar:1961 from:0 till: 388
 bar:1971 from:0 till: 398
 bar:1981 from:0 till: 386
 bar:1991 from:0 till: 347
 bar:2001 from:0 till: 345
PlotData=
 bar:1861 at: 503 fontsize:S text: 503 shift:(-8,5)
 bar:1871 at: 554 fontsize:S text: 554 shift:(-10,5)
 bar:1881 at: 578 fontsize:S text: 578 shift:(-10,5)
 bar:1901 at: 566 fontsize:S text: 566 shift:(-10,5)
 bar:1911 at: 530 fontsize:S text: 530 shift:(-10,5)
 bar:1921 at: 478 fontsize:S text: 478 shift:(-10,5)
 bar:1931 at: 490 fontsize:S text: 490 shift:(-10,5)
 bar:1936 at: 458 fontsize:S text: 458 shift:(-10,5)
 bar:1951 at: 410 fontsize:S text: 410 shift:(-10,5)
 bar:1961 at: 388 fontsize:S text: 388 shift:(-10,5)
 bar:1971 at: 398 fontsize:S text: 398 shift:(-10,5)
 bar:1981 at: 386 fontsize:S text: 386 shift:(-10,5)
 bar:1991 at: 347 fontsize:S text: 347 shift:(-10,5)
 bar:2001 at: 345 fontsize:S text: 345 shift:(-10,5)
TextData=
 fontsize:S pos:(20,20)
 text:Ըստ ISTAT-ի տվյալների


## Կոմուանյի վարչակազմ
Պաշտոնական կայք։ http://www.comune.ciconio.to.it/

## Արտաքին հղումներ
* Բնակավայրի պաշտոնական կայք 
* Վիճակագրության ազգային ինստիտուտ 
* http://www.istat.it/english/ 

Կատեգորիա:Իտալիայի բնակավայրեր
Սամորա

**Սամորա** (), քաղաք և մունիցիպալիտետ Դուերո գետ վրա, որով այստեղ 14-րդ դարում ձգվում էր կամարե 16 կամուրջ։

## Տեղեկատու տվյալներ
Մտնում է Կատալոնիա պրովինցիայի կազմում, ինչպես նաև Կաստելիա և Լեոն ինքնավար մարզերի մեջ։ Մունիցիպալիտետը գտնվում է Տերրա դել Պան շրջանում։ Տարածքը՝ 10,5 կմ²։ Բնակչությունը՝ 65998 մարդ (2010 թվականի տվյալներով)։ Քաղաքը պրովինցիայի վարչական կենտրոնից գտնվում է 250 կմ հեռավորության վրա։

## Պատմություն
Քաղաքը հիմնադրվել է 852 թվականին արաբների կողմից։ Ֆերդինանդ 1-ին Մեծը հողերի բաժանման ժամանակ, Սամորան բաժանեց Ուրակեի աղջիկների միջև։ Նրա եղբայրը՝ Սանչո 2-րդը, Սիդայի օգնությամբ միավորեղ իր հոր հողերը և իշխեց նրանց վրա, բացի Սամորայից։ Երբ նա իր զորքերը ուղղեց դեպի Սամորա, սպանվեց դավադիրների կողմից։ Հաջորդ տարի (1073) Սամորան ղեկավարեց Ալֆոնս 6-րդը։

Պատերազմի ժամանակ Սամորայում կաստիլյական ժառանգությունը մինչև 1475 թվականը ղեկավարեցին պորտուգալացիները, ովքեր չէին ընդունում Իզաբելլային չէինընդունում որպես Կաստիլիայի օրենքով թագուհի։

## Տեսարժան վայրեր
* Հաճախ Սամորան անվանում են «ռոմանական թանգարան»։ Հին քաղաքում պահպանվել են 10-13-րդ դարերի ավելի քան 10 եկեղեցի։
* Ռունական ավերակները Կաստիլիո այգում, որոնք դրբել են արաբների կողմից 10-րդ դարում։
* Սամորայի տաճարը - շրջանում ամենահինը։
* Պուերտա Տրասոնի պարիսպներով ամուր պատը։ 1072 թվականին նրանց մոտ դավադիրները սպանել են Սանչո 2-րդ թագավորին։

## Պատկերա սրահ

Duero-Zamora.jpg|
Catedral de Zamora (fachada principal)2.JPG|
Castillodezamora.jpg|


## Բնակչություն

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Պաշտոնական կայք 

Կատեգորիա:852 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր
Կատեգորիա:Իսպանիայի քաղաքներ
Սարգիս Ստեփանյան (բժիշկ)

**Սարգիս Ստեփանյան** (), հայ բժիշկ, դեղագործ։

## Կենսագրություն
Ծնվել է Հա­լե­պի նա­հան­գի Մա­րա­շի գա­վա­ռի Չեր­քեշ բնա­կա­վայ­րում։ Դե­ղա­գոր­ծա­կան կրթու­թյուն է ու­նե­ցել և դե­ղա­գործ աշ­խա­տել։

Մա­հա­ցել է 1916 թվականի մա­յի­սի 11-ին, Իրա­քում, Քութ-էլ Ամա­րա­յի հի­վան­դա­նո­ցում, ժան­տախ­տից։

## Գրականություն
Հայ բժշկու­թե­ան տո­ւած զո­հե­րը, ցու­ցա­կագ­րո­ւած վա­ւե­րա­կան փաս­տե­րով, Կ. Պո­լիս, 1919։

## Աղբյուր

Կատեգորիա:Հայ բժիշկներ
Կատեգորիա:Հայ դեղագործներ
Կատեգորիա:1916 մահեր
Կատեգորիա:Մայիսի 11 մահեր
Կատեգորիա:Ժանտախտից մահացածներ
Երաժշտական պարբերույթ

**Պարբերույթ**, երաժշտության մեջ՝ մտքի բարձր կազմակերպված, հարաբերականորեն ինքնուրույն և ավարտված, էքսպոզիցիոն շարադրանքը, հիմնականում հոմոֆոնիայում։ Կառուցվածքը, մեծ մասամբ, քառակուսի է՝ կազմված երկու նախադասությունից, որոնք, որպես կանոն, սկսվում են միանման, բայց ավարտվում տարբեր կադանսներով (երկրորդը՝ լրիվ կադանսով)։ Միանման նախադասություններից կազմված պարբերույթը կոչվում է չկրկնվող կառուցվածքի պարբերույթը։ Տոնայնականառումով պարբերույթն լինում է միատոն այն ական և մոդուլացվող։ Անհավասարաչափ նախադասություններից կազմված պարբերույթի մեջ, մեծ մասամբ, ընդլայնված է լինում երկրորդը։ Եթե պարբերույթը պարզորոշ չի բաժանվում նախադասությունների, կոչվում է միաձույլ։ Սովորաբար, պարբերույթը կազմում է խոշոր ստեղծագործության բաղկացուցիչ մաս, սակայն կարող է հանդես գալ նաև որպես ավարտված ստեղծագործություն (պրելյուդ, պար, երգ և այլն)։ Որպես երաժշտության մտքի կառուցվածքային տարր, պարբերույթն առաջ է եկել ժողովրդական ստեղծագործության մեջ, որտեղ, մինչև այժմ էլ, պահպանվում է հատվածների հարաբերության, տևականության և մեղեդիական նյութի կրկնման ու հանգավորման սկզբունքներով ավելի ազատ և բազմազան ձևերով։ Հայ գեղջուկ երաժշտության մեջ պարբերույթը, հաճախ, ամբողջական երգն է, բաղկացած մի դեպքում՝ մեղեդիապես նման, բայց տարբեր հանգավորվող նախադասությունների, այլ դեպքում՝ միանման հանգավորվող տարբեր նախադասությունների հաջորդականությունից։ Բնորոշ է անհավասարաչափությունը։ Աշուղական և հոգևոր մոնոդիկ երաժշտության մեջ հանդիպում են համեմատաբար բարդ կառուցվածքի բազմահատված պարբորույթներ։

Կատեգորիա:Երաժշտություն
Ալեքսանդր Պալադին

**Պալադին Ալեքսանդր Վլադիմիրովիչ** (), խորհրդային կենսաքիմիկոս։ ԽՍՀՄ (1942) և ՈւԽՍՀ ԳԱ (1928), ԽՍՀՄ ԲԳԱ (1944) ակադեմիկոս, 1946-1962 թվականին Ուկրաինական ԽՍՀ ԳԱ նախագահ, Բելառուսական ԽՍՀ ԳԱ պատվավոր ակադեմիկոս (1950), սոցիալիստական աշխատանքի հերոս (1955)։ Կենսաքիմիկոս Վլադիմիր Պալադինի որդին։

Ավարտել է Պետերբուրգի համալսարանը (1908)։ 1925 թվականից եղել է իր նախաձեռնությամբ հիմնադրված Ուկրաինաի ԽՍՀ կենսաքիմիայի ինստիտուտի տնօրեն, 1934-1954 թվականին Կիևի համալսարանի պրոֆեսոր։ Համարվում է Խորհրդային Ուկրաինայում կենսաքիմիկոսների գիտական դպրոցի հիմնադիրը։

Գիտական աշխատանքները հիմնականում վերաբերում են մկանների, վիտամինների, ներբջջային նյութափոխանակության, նյարդային համակարգի կենսաքիմիայի հարցերին։ Պալադինը ԽՍՀՄ երկրորդից հինգի գումարումների գերագույն սովետի դեպուտատ էր, արտասահմանյան մի շարք ԳԱ պատվավոր անդամ։

Արժանացել է Լենինի անվան մրցանակի (1929), պարգևատրվել է Լենինի հինգին, Հոկտեմբերյան հեղափոխության շքանշաններով։

Կատեգորիա:Ռուս կենսաքիմիկոսներ
Կատեգորիա:Խորհրդային կենսաքիմիկոսներ
Կատեգորիա:ԽՍՀՄ ԳԱ իսկական անդամներ
Կատեգորիա:Սանկտ Պետերբուրգի պետական համալսարանի շրջանավարտներ
Կատեգորիա:Հայդելբերգի համալսարանի շրջանավարտներ
Կատեգորիա:ԽՍՀՄ ԳԽ պատգամավորներ
Կատեգորիա:Լենինյան մրցանակի դափնեկիրներ
Կատեգորիա:ԽՍՀՄ ԳԽ 5-րդ գումարման պատգամավորներ
Կատեգորիա:Ուկրաինացի գիտնականներ
Կատեգորիա:ԽՍՀՄ ԳԽ 2-րդ գումարման պատգամավորներ
Կատեգորիա:ԽՍՀՄ ԳԽ 4-րդ գումարման պատգամավորներ
Կատեգորիա:ԽՍՀՄ ԳԽ 3-րդ գումարման պատգամավորներ
Կատեգորիա:Խորհրդային գիտնականներ
Կատեգորիա:ԽՄԿԿ 21-րդ համագումարի պատվիրակներ
Կատեգորիա:ԽՄԿԿ 20-րդ համագումարի պատվիրակներ
Կատեգորիա:ԽՄԿԿ 22-րդ համագումարի պատվիրակներ
Կատեգորիա:ԽՄԿԿ 19-րդ համագումարի պատվիրակներ
Կատեգորիա:Հունգարիայի գիտությունների ակադեմիայի անդամներ
Կատեգորիա:Բուլղարիայի գիտությունների ակադեմիայի անդամներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գիտությունների ակադեմիայի անդամներ
Կատեգորիա:Խարկովի ազգային համալսարանի շրջանավարտներ
Պանդեկտային իրավունք

**Պանդեկտային իրավունք** (գերմաներեն՝ *Pandektenrecht*, ուշ լատիներեն՝ *modernus pandectarum*), մասնավոր իրավունք, որը կիրառվել է Գերմանիայում՝ 16-18-րդ դարերում։ Անվանումն ստացել է պանդեկտներից։ Պանդեկտային իրավունքի համար աղբյուր են ծառայել հռոմեական իրավունքը գլոսատորների վերամշակմամբ, կանոնական իրավունքն ու գերմանական ավատատիրական սովորութային իրավունքը։ Պանդեկտային իրավունքը դիտվել է որպես համագերմանական իրավունք, որոշակի դեր ունեցել այդ երկրում կապիտալիստական հարաբերությունների զարգացման գործում։ Պանդեկտային իրավունք պաշտպանում էր մասնավոր սեփականությունը, նախատեսում քաղաքացիաիրավական պայմանագրերի հիմնական տեսակները, ժառանգման իրավունքը, կտակի ինստիտուտում և այլն։ Դրա հիման վրա մի շարք երկրներում ընդունվել են օրենքներ, մշակվել քաղաքացիական իրավունքի տեսությունը։

## Տես նաև
* Կորպուս յուրիս ցիվիլիս
* Հռոմեական իրավունք

Կատեգորիա:Քաղաքացիական իրավունք
Խորվիրապ

**Խորվիրապ**, բլուր Հայաստանի Արարատի մարզում, Արաքս գետի ձախ ափին, Փոքր Վեդի գյուղից 2,5 կմ հարավ–արևմուտք։ Բարձրությունը 875 մ է։ Բլուրի ստորին հարավային լանջին գտնվում է Խոր Վիրապի վանքը։ Դեպի հարավ-արևելք՝ Լուսառատ գյուղը, դեպի հարավ՝ քաղաքատեղի Արտաշատ, դեպի արևմուտք Հայաստան-Թուրքիա սահմանը, դեպի հյուսիս Ճլանոց ճահիչը, դեպի հյուսիս-արևելք՝ Փոքր Վեդի գյուղը։

## Պատկերասրահ

Khor Virap (5144250242).jpg|Խորվիրապ բլուր և Խոր Վիրապի վանքը
File:Khor Virap - Armenia (2911406199).jpg|Խորվիրապ բլուր և Խոր Վիրապի վանքը


## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Բլուրներ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Հայաստանի բլուրներ
Կատեգորիա:Արարատի մարզի լեռնագրություն
Պալարապտղավորներ

**Պալարապտղավորներ**, բույսերի խումբ, որոնց ստորգետնյա ցողունների կամ կողմնային արմատների վրա գոյանում են որպես սնունդ, կեր կամ վերամշական հումք օգտագործվող պալարներ։

Պալարապտղավորները առաջացել են հիմնականում արևադարձային երկրներում և պատկանում են տարբեր ընտանիքների։ Կարտոֆիլի (մորմազգիների ընտանիք), գետնախնձորի (բարդածաղկավորներ) պալարները ցողունային ծագում ունեն, այգածաղկինը (պատատուկազգիներ) և հացարմատինը (իշակաթնուկազգիներ)՝ արմատային։

Պալարապտղավորների մեծ մասի պալարներում կուտակվում են գլխավորապես ածխաջրեր՝ օսլայի (կարտոֆիլինը՝ մինչև 19%, այգածաղկինը՝ 24-28%, հացարմատինը՝ 35%) կամ ինուլինի (գետնախնձորինը՝ 12%) գերակշռությամբ, ինչպես նաև սպիտակուց, ճարպ, վիտամիններ։ Բարեխառն գոտու համար կարևորագույն նշանակություն ունի կարտոֆիլը, արևադարձային գոտում՝ այգածաղիկը, հացարմատը։

Պալարապտղավորներ բազմացնում են պալարներով կամ դրանց զարգացած բողբոջներ ունեցող մասերով, ինչպես նաև սերմերով և կտրոններով։ Պալարապտղավորներից ՀՀ-ում մշակում են հիմնականում կարտոֆիլ և գետնախնձոր։

Կատեգորիա:Բույսեր
Կատեգորիա:Արմատապտուղներ
Նիկոլայ Պավլովսկի

**Նիկոլայ Նիկոլաևիչ Պավլովսկի** (, ), հիդրավլիկայի և հիդրոտեխնիկայի բնագավառի խորհրդային գիտնական։ ԽՍՀՄ ԳԱ ակադեմիկոս (1932)։ Ավարտել է Պետերբուրգի հաղորդակցության ճանապարհների ինժեներների ինստիտուտը Ն․ Ն․ Պավլովսկի (1912)։ 1919 թվականից՝ նույն ինստիտուտի և Անտառային ինստիտուտի, 1921 թվականից՝ Պետրոգրադի պոլիտեխնիկական ինստիտուտի պրոֆեսոր։ Աշխատությունները վերաբերում են գրունտային ջրերի, բաց հոսքերի, ծծանցման հիդրավլիկային։ Առաջադրել է հիդրո-տեխ․ կառույցների նախագծման նոր սկզբունքներ։ Մասնակցել է խոշոր ՀԷԿ-երի (Վոլխովի, Դնեպրի և այլն), Մոսկվայի մետրոպոլիտենի շինարարությանը։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:ԽՍՀՄ ԳԱ իսկական անդամներ
Կատեգորիա:Խորհրդային գիտնականներ
Կատեգորիա:ԽՍՀՄ ԳԱ ակադեմիկոսներ
Տրդատ Պալյան

**Տրդատ Սարգսի Պալյան**, (1850, Թալաս, Կեսարիայի մոտ - հուլիսի 2, 1923, Աթենք), հայ բանասեր-մատենագետ, բանահավաք, Հայաստանյայց եկեղեցու եպիսկոպոս։

## Կենսագրություն
Մանուկ հասակում ծնողների հետ տեղափոխվել է Զմյուռնիա, սովորել Ներսիսյան նախավարժարանում։ Ավարտելուց հետո անցել է Երուսաղեմ, ընդունել հոգևորական կարգ, օծվել վարդապետ։
* 1884-1887 թվականներին եղել է տեղի Սուրբ Հակոբյանց վանքի ավագ թարգմանիչը։
* 1887 թվականին ընտրվել է Կեսարիայի թեմի առաջնորդ։ Կեսարիայի Ս․ Կարապետ վանքում 1888 թ. բացել է Ժառանգավորաց վարժարան, որը գործել է մինչև 1915 թվականը։

Այն դարձել է Կեսարիայի և շրջակայքի հայության կրթական և մշակութային կենտրոնը։ Վարժարանին կից հիմնել է գրադարան-թանգարան, որտեղ հավաքել է հայ հին ձեռագրեր, հնատիպեր, այլ գրականություն, հին իրեր։ Պալյանը շրջել է Փոքր Ասիայի, Կիլիկիայի, Պաղեստինի հայաբնակ վայրերը, գրի առել հայ ժող․ բանահյուսության նմուշներ։

1910 թվականին հրաժարվել է առաջնորդի պաշտոնից, տեղափոխվել նախ Երուսաղեմ, ապա՝ Մաղնիսա (Զմյուռնիայի մոտ)։

1922 թվականի սեպտեմբերյան հալածանքների ու ջարդերի ժամանակ Զմյուռնիայում բռնագրավել են Պալյանի անտիպ գործերը, հին ձեռագրերը, գրականությունը, իրերը։ Գաղթականության հետ փախել է Աթենք։

1900-ական թվականների սկզբներից թղթակցել է «Բազմավեպ», «Հանդես ամսօրյա», «Բյուզանդիոն», «Լույս», «Բանասեր», «Արևելյան մամուլ», «Բյուրակն» պարբերականներին՝ հրապարակել բանասիրական հոդվածներ, ձեռագրացուցակներ, մատենագիտական ցանկեր, նյութեր հայոց եկեղեցիների մասին և այլն։

Հայտնաբերել է մի շարք հայ հնատիպ գրքեր և հրապարակել դրանց ցուցակները, կարևոր դեր կատարել Հակոբ Մեղապարտի հրատարակությունների ժամանակը որոշելու գործում։ Առանձին գրքերով հրատարակված ուսումնասիրություններից են․ «Սուրբ երկիր» (հտ․ 1, ԿՊ, 1892 թ.), «Ցուցակ հայերեն ձեռագրաց ի Թուրքիա» (հտ․ 1, տետր 1-2, ԿՊ, 1892-1893 թթ.), «Հայ աշուղներ, Զմյուռնիա» (հտ․ 1-2, 1911-1912 թթ.), «Հայ վանօրայք ի Թուրքիա. մասն Ա. Գաղատիոյ, Սեբաստիոյ եւ Տրապիզօնի կուսակալութեան մէջ եղած վանօրայք», Զմիւռնիա, տպ. Քէշիշեանի, 1914 թ., Ը, 200 էջ)։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Հայ առաքելական եպիսկոպոսներ
Կատեգորիա:Հայ բանասերներ
Կատեգորիա:Հայ բանահավաքներ
Կատեգորիա:Հայ մատենագետներ
Քաստել (Ստորին Ֆրանկոնիա)

**Քաստել (Ստորին Ֆրանկոնիա) ** (), կոմունա Գերմանիայում, Բավարիա երկրամասում։

Գտնվում է Ստորին Ֆրանկոնիա վարչական շրջանի ենթակայության ներքո։ Կոմունան գտնվում է Կիտցինգեն շրջանում։ Բնակչությունը կազմում է 828 մարդ (2010 թվականի 31 դեկտեմբերի տվյալներով), տարածքը՝ 22,93։ Պաշտոնական կոդը՝ *09 6 75 116*։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* պաշտոնական կայք

Կատեգորիա:Գերմանիայի բնակավայրեր
Պաղլեղներ

**Պաղլեղներ**, շիբեր, ծծմբական թթվի կրկնակի աղերի բյուրեղահիդրատները՝ M1[M=(S04)2•12H2O, որտեղ (M1 = K+, Na+, NH+4, M1 U = A13+, Cr3+, Fe3+ և այլն)։

Կոմպլեքսային միացություններ են, ջրում լուծվող, տտիպ թթվահամ բյուրեղական նյութեր։ Քիմիապես կայուն են։ Տաքացնելիս կորցնում են բյուրեղաջուրը, օդում դանդաղ հողմնահարվում են։ Նոսր լուծույթներում դիսոցվում են M1+, М3+ և Տ024- իոնների։

Ալյումինական պաղլեղներ անգույն են, քրոմականը՝ մուգ, իսկ երկաթինը՝ բաց մանուշակագույն։ Պաղլեղներ հայտնի են շատ վաղուց, հիշատակվում են Ալեքսանդրիայի գրադարանի տեղեկատուներում, Պլինիոս Ավագի (2379) գրքում, ալքիմիական ձեռագրերում (տես նկ․ Ալքիմիա հոդվածում)։ Հայաստանում պաղլեղներ օգտագործվում էին որդան կարմիր և այլ ներկեր պատրաստելու, կաշին դաբաղելու համար և բժշկության մեջ։

## Ստացում
Ստացվում են համապատասխան սուլֆատների խառնուրդներից։ Օգտագործվում են որպես դաբաղանյութեր (կաշվի և լուսանկարչական արտադրություն), որպես արծնիչներ, թուղթը սոսնձելու համար և այլն։ Կալիում-ալյումինական պաղլեղներ օգտագործվում են բժշկության մեջ՝ փոքր վնասվածքների, արյունահոսությունը դադարեցնելու համար, իսկ լուծույթները՝ ողողումների, թրջոցների և այլնի նպատակով։

Կատեգորիա:Սուլֆատներ
Վասակ Պապաջանյան

**Վասակ Պապաջանյան** (), հայ խմբագիր, մանկավարժ, հասարակական գործիչ։ Եղել է Երևանի առաջին պարբերական «Պսակ» լրագրի խմբագիր-հրատարակիչը։

## Կենսագրություն
Ավարտել է Թիֆլիսի դասական գիմնազիան, ուսումը շարունակել Հայդելբերգի, Բոննի, Լայպցիգի համալսարաններում, ստացել դոկտորի աստիճան։ 1876 թվականին վերադարձել և 1877 թվականին ստանձնել է Շուշիի թեմական դպրոցի տեսչի պաշտոնը։ Եվրոպական մանկավարժության սկզբունքներով կազմել է դպրոցական նոր ծրագիր։ Առաջադիմական հայացքները հարուցել են Ղարաբաղի հոգևոր թեմի և էջմիածնի սինոդի դժգոհությունը, և Վասակ Պապաջանյանը 1878 թվականին հեռացվել է տեսչությունից։ Հրատարակել է «Պսակ» պարբերականը, աշխատակցել «Հայկական աշխարհ» հանդեսին։ 1882—1883 թվականներին Գևորգյան ճեմարանում վարել է փիլիսոփայության և մանկավարժության դասընթացներ։  1883 թվականին սարքավորել է իր սեփական տպարանը, որտեղ նույն թվականին տպագրվել է բժիշկ Լևոն Տիգրանյանի «Առողջապահական թերթ»-ը։ «Հայասեր-ազգասեր» հայրենասիրական խմբակին գործակցելու համար 1885 թվականին արտաքսվել է Կովկասից, 1889 թվականին վերադարձել Երևան, 1893 թվականին բնակություն հաստատել Դարաչիչակ գյուղում (այժմ՝  Ծաղկաձոր), որտեղ էլ մահացել է։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Լայպցիգի համալսարանի շրջանավարտներ
Կատեգորիա:Հայ խմբագիրներ
Կատեգորիա:Հայ հասարակական գործիչներ
Կատեգորիա:Հայ մանկավարժներ
Կատեգորիա:Հայդելբերգի համալսարանի շրջանավարտներ
Յուհո Պաասիկիվի

**Յուհո Կուստի Պաասիկիվի** (, ի ծնե՝ **Յուհան Գյուստաֆ Հելստեն** [Հելստեն ազգանունը կրել է մինչև 1887 թվականը], ( ), ֆինլանդացի պետական գործիչ։ 1918 թվականի մայիս-նոյեմբերին եղել է Ֆինլանդիայի վարչապետը։ 1946-1956 թվականներին եղել է Ֆինլանդայի 7-րդ նախագահը։

Խորհրդա-ֆինանսական բանակցություններում Պաասիկիվին ղեկավարել է ֆիննական պատվիրակությունը, որը ստորագրել է ՌԽՖՍՀ-ի և Ֆինլանդիայի միջև 1920 թվականի հոկտեմբերի 14-ի հաշտության պայմանագիրը։ 1934-1936 թվականին եղել է Ազգային կոալիցիոն կուսակցության նախագահ։ 1940 թվականի մարտի 12-ին մասնակցել է խորհրդա-ֆինանսական հաշտության պայմանագրի կնքմանը։ 1940 թվականի ապրիլից 1941 թվականի մայիսը եղել է Ֆինլանդիայի դեսպանորդը Խորհրդային Միությունում։ Հարել է խաղաղ օպոզիցիային, որի պահանջն էր Ֆինլանդիայի պատերազմից դուրս գալը։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Ֆինն պետական գործիչներ
Կատեգորիա:Հելսինկիի համալսարանի շրջանավարտներ
Կատեգորիա:Ֆինն դիվանագետներ
Կատեգորիա:Ֆինլանդիայի քաղաքական գործիչներ
Կատեգորիա:Լենինի շքանշանի ասպետներ
Կատեգորիա:Ֆինլանդիայի նախագահներ
Կատեգորիա:Ֆինլանդիայի վարչապետներ
Կատեգորիա:Ֆինն իրավաբաններ
Կատեգորիա:Անձինք նամականիշերի վրա
Կատեգորիա:Պատվո լեգեոնի շքանշանի Մեծ խաչի ասպետներ
Կատեգորիա:Լենինյան մրցանակի դափնեկիրներ
Կատեգորիա:Իրավաբանական գիտությունների դոկտորներ
Կատեգորիա:Քաղաքական կեղծանուններ
Կատեգորիա:Անձինք մետաղադրամների վրա
Սյումեն էֆենդի

**Սյումեն էֆենդի** (), հայ բժիշկ, դեղագործ։

## Կենսագրություն
Ծնվել է 1890 թվականին։ Դեղագործական կրթություն է ունեցել և դեղագործ աշխատել։

1914 թվականի Առա­ջին հա­մաշ­խար­հա­յին պա­տե­րազմ­ի ժամանակ զորակոչվել է օսմանյան բանակ և 2-րդ պահեստների վաշտի հիվանդանոցի դեղագործ ծառայել՝ լեյտենանտի աստիճանով։

Մահացել է 1917 թվականի ապրիլի 17-ին, ժանտախտից՝ 27 տարեկանում։

## Գրականություն
Յարման Արսեն, Հայերը օսմանյան առողջապահության ծառայության մեջ և պատմություն սուրբ Փրկիչ հայոց հիվանդանոցի (թուրքերեն), Ստամբուլ, 2001։

## Աղբյուր

Կատեգորիա:Հայ բժիշկներ
Կատեգորիա:1890 ծնունդներ
Կատեգորիա:1917 մահեր
Կատեգորիա:Ապրիլի 17 մահեր
Կատեգորիա:Ժանտախտից մահացածներ
Կատեգորիա:Հայ դեղագործներ
Պատագոնյան Անդեր

**Պատագոնյան Անդեր,** Անդերի հարավային մասը Հարավային Ամերիկայում՝ Չիլիում և Արգենտինայում, հարավային լայնության 39°-ից հարավ։ Բարձրությունը 2-3 հազար մ է, առավելագույնը՝ 4058 մ (Սան Վալենտին լեռ)։ Կազմված է մեզոզոյի նստվածքային և հրաբխային շերտերից։ Հյուսիսային մասին բնորոշ են խիստ սեյսմիկությունն ու ակտիվ հրաբխականությունը (Լյայմա, Օսորնո, Կալբուկո, Կորկովադո և այլ հրաբուխներ)։ Կլիման բարեխառն է, օվկիանոսային խոնավ (տարեկան տեղումներն ավելի քան 5000 մմ են)։ Պատագոնյան Անդերում կան սառցադաշտեր (ընդհանուր տարածությունը մոտ 20 հազար կմ²)։ Ձյան գծի սահմանը հյուսւսում գտնվում է 2000 մ-ի, հարավում՝ 600—1000 մ-ի վրա։ Շատ կան վերջնային սառցադաշտային լճեր (Լյանկիուե, Նաուել, Ուապի և այլն)։ Արևմտյան խոնավ լանջերը ծածկված են մշտականաչ, արևելյան լանջերը՝ խառն անտառներով։

Կատեգորիա:Արգենտինայի լեռներ
Կատեգորիա:Չիլիի լեռներ
Պալիական գրականություն

**Պալիական գրականություն**, պալի լեզվով տարբեր ժանրի ստեղծագործություններ, որոնք մեր թվարկության սկզբին երևան են եկել Հնդկաստանում և Շրի Լանկա կղզում, ապա բուդդայականության տարածման հետ՝ Բիրմայում, Թաիլանդում, Լաոսում, Կամպուլիայում։

Պալիական գրականությանյան միջուկը բուդդայական կանոնն է՝ տիպիտական, որը կապվում է թերավադինների աղանդի հետ։ Կազմված է «Վինայա պիտակա» (բուդդայական վարքի կանոններ), «Աբհիդհամմւս պիտակա» (շարադրված են բուդդայական դհամմա ուսմունքի հիմունքերը) և «Սուտտա պիտակա» (տարբեր ժանրի ու ոճի կանոնական գրվածքներ) բաժիններից։

Այս հավաքածուի ստեղծագործություններից առանձնանում են «Դհամմապադան» (բանաստեղծական ասույթների ժողովածու), «Սուտտանիպատան» (Բուդդայի մտքերը՝ «փըրկության ուղու» վերաբերյալ) «Ջաթակին» (մեծ մասամբ բանահյուսական ծագման մոտ 550 լեգենդպատմություն Բուդդայի մարմնավորումների վերաբերյալ), «Դհամմպադա»-ն (պարունակում է Բուդդայի հայտնի Բենարեսյան քարոզը) և այլն։

Կանոնին սերտորեն հարում է «Պարիտտան»֊ (թովչությունների և մոգական գործողությունների համար օգտագործվող տեքստերի ժողովածուն)։ Անկանոն (ապոկրիֆ) գրականության մեջ առանձնանում են «Միլինդապանհյան» - (երկրորդ դարի համաշխարհային փիլիսոփայության․ մտքի գլուխգործոցներից մեկը) և պատմական քրոնիկները։ հինգերորդ դարի Պալիական գյան ծաղկումը Շրի Լանկա կղզում կապված է մեկնողական գրականության Երևան գալու հետ։ տասնմեկերորդ դարին սկսվում է Պալիական գրականություն նոր շրջան («Զինաչարիտա»՝ պոեմ Բուդդայի մասին, քերականական աշխատություններ, երկրորդական մեկնողական գրականություն և այլն)։ Պալիական գրականություն Քիրմայում և Հնդկաչինում զարգացել է ավելի ուշ։

Պալիական գրականությունն այժմ ուսումնասիրվում է Եվրոպայում, Ամերիկայում, Հնդկաստանում և այլուր։

Կատեգորիա:Ստեղծագործություններ
Էդուարդ Վանս Պալմեր

**Էդուարդ Վիվիան (Վանս) Պալմեր** (, ), ավստրալիացի գրող։

Առաջին գիրքը «Մարդկանց աշխարհը» (1915), պատմվածքների և սկետչների ժողովածու է։ Պալմերի պիեսները, որոնք բեմադրվել են «Պիոներ դերասանների» միացյալ գրական թատրոնում (մինչև 1926), սկզբնավորել են ավստրալիական դրաման («Սե ձին և այլ պիեսներ», 1924, ժողովածու)։ «Համիլթոն անունով մարդը» (1928), «Մարդիկ մարդկային են» (1930), «Անցում» (1930), «Գոլքոն-դա» (1948), «Ցանքի ժամանակը» (1957), «Ականավոր գործիչը» (1959) եռերգությունը և այլ վեպեր հերոսապատումներ են Ավստրալիայի բանվոր դասակարգի մասին։

Համարվում է ավստրալիական սոցիալական վեպի հիմնադիրներից։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Ավստրալիայի գրողներ
Կատեգորիա:Ավստրալիացի բանաստեղծներ
Սիմոն էֆենդի

**Սիմոն էֆենդի** (), հայ բժիշկ։

## Կենսագրություն
1914 թվականի Առաջին համաշխարհային պատերազմի ժամանակ զորակոչվել է օսմանյան բանակ և Բաղ­դա­դի հիվանդանոցում զինվորական բժիշկ ծառայել՝ կապիտանի աստիճանով։

1916 թվականի ապ­րի­լի 17-ին Բեյթ-ուլ-Արիսում հակահարձակման ժամանակ զոհվել է։

## Գրականություն
Յարման Արսեն, Հայերը օսմանյան առողջապահության ծառայության մեջ և պատմություն սուրբ Փրկիչ հայոց հիվանդանոցի (թուրքերեն), Ստամբուլ, 2001։

## Աղբյուր

Կատեգորիա:Հայ բժիշկներ
Կատեգորիա:1916 մահեր
Կատեգորիա:Ապրիլի 17 մահեր
Վլադիմիր Պալադին

**Վլադիմիր Իվանովիչ Պալադին** (, ), ռուս բուսաբան, կենսաքիմիկոս, Պետերբուրգի ԳԱ ակադեմիկոս (1914)։

## Կենսագրություն
Ավարտել է Մոսկվայի համալսարանը (1883), աշակերտել Կ․ Տիմիրյազևին։ Եղել է Իյարկովի (1889), Վարշավայի (1897), Պետերբուրգի (1901-1914) համալսարանների պրոֆեսոր։

Բույսերի շնչառության տեսության ստեղծողներից է։ Պալադինը բույսերի շնչառությունը դիտել է որպես ֆերմենտային պրոցեսների ամբողջություն, որն իրականանում է օքսիդազների և դեհիդրոգենազների համակարգով։

Ուսումնասիրել է ֆերմենտների առաջացման և դրանց գործունեության կոորդինացման պրոցեսները։ Բույսերի ֆիզիոլոգների և կենսաքիմիկոսների ռուսական դպրոցի հիմնադիրն է։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Ռուս բուսաբաններ
Կատեգորիա:Խորհրդային կենսաքիմիկոսներ
Կատեգորիա:Ռուս քիմիկոսներ
Կատեգորիա:Մոսկվայի պետական համալսարանի շրջանավարտներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գիտությունների ակադեմիայի անդամներ
Կատեգորիա:Սանկտ Պետերբուրգի գիտությունների ակադեմիայի իսկական անդամներ
Կատեգորիա:Գիտությունների դոկտորներ
Կատեգորիա:Խորհրդային մանկավարժներ
Սետիմո Ռոտարո

**Սետիմո Ռոտարո** (), կոմունա Իտալիայում՝ Պիեմոնտ մարզի Թուրինի գավառում։ Բնակչությունը ըստ 2008 թվականի տվյալների՝ 515 մարդ։ Զբաղեցնում է 6 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը՝ 86 մարդ/կմ²։ Փոստային ինդեքսը՝10010 ։ Հեռախոսային կոդը՝ +39 0125։

Բնակավայրի հովանավորն է Սուրբ Բոնոնիո Աբատեն։

## Ժողովրդագրություն
Բնակչության շարժը.

Colors=
 id:lightgrey value:gray(0.9)
 id:darkgrey value:gray(0.7)
 id:sfondo value:rgb(1,1,1)
 id:barra value:rgb(0.6,0.8,0.6)
ImageSize = width:455 height:373
PlotArea = left:50 bottom:50 top:30 right:30
DateFormat = x.y
Period = from:0 till:1500
TimeAxis = orientation:vertical
AlignBars = justify
ScaleMajor = gridcolor:darkgrey increment:500 start:0
ScaleMinor = gridcolor:lightgrey increment:100 start:0
BackgroundColors = canvas:sfondo
BarData=
 bar:1861 text:1861
 bar:1871 text:1871
 bar:1881 text:1881
 bar:1901 text:1901
 bar:1911 text:1911
 bar:1921 text:1921
 bar:1931 text:1931
 bar:1936 text:1936
 bar:1951 text:1951
 bar:1961 text:1961
 bar:1971 text:1971
 bar:1981 text:1981
 bar:1991 text:1991
 bar:2001 text:2001
PlotData=
 color:barra width:20 align:left
 bar:1861 from:0 till: 956
 bar:1871 from:0 till: 942
 bar:1881 from:0 till: 1019
 bar:1901 from:0 till: 1067
 bar:1911 from:0 till: 1040
 bar:1921 from:0 till: 985
 bar:1931 from:0 till: 845
 bar:1936 from:0 till: 840
 bar:1951 from:0 till: 716
 bar:1961 from:0 till: 651
 bar:1971 from:0 till: 613
 bar:1981 from:0 till: 566
 bar:1991 from:0 till: 543
 bar:2001 from:0 till: 517
PlotData=
 bar:1861 at: 956 fontsize:S text: 956 shift:(-8,5)
 bar:1871 at: 942 fontsize:S text: 942 shift:(-10,5)
 bar:1881 at: 1019 fontsize:S text: 1.019 shift:(-10,5)
 bar:1901 at: 1067 fontsize:S text: 1.067 shift:(-10,5)
 bar:1911 at: 1040 fontsize:S text: 1.040 shift:(-10,5)
 bar:1921 at: 985 fontsize:S text: 985 shift:(-10,5)
 bar:1931 at: 845 fontsize:S text: 845 shift:(-10,5)
 bar:1936 at: 840 fontsize:S text: 840 shift:(-10,5)
 bar:1951 at: 716 fontsize:S text: 716 shift:(-10,5)
 bar:1961 at: 651 fontsize:S text: 651 shift:(-10,5)
 bar:1971 at: 613 fontsize:S text: 613 shift:(-10,5)
 bar:1981 at: 566 fontsize:S text: 566 shift:(-10,5)
 bar:1991 at: 543 fontsize:S text: 543 shift:(-10,5)
 bar:2001 at: 517 fontsize:S text: 517 shift:(-10,5)
TextData=
 fontsize:S pos:(20,20)
 text: ISTAT տվյալներ


## Տվյալներ
* Հեռախոսային կոդ - անհայտ
* էլեկտրոնային փոստ - անհայտ
* Պաշտոնական կայք - http://www.intornoallago.it/portale/i-comuni-d/settimo-ro/ 

## Արտաքին հղումներ
* Պաշտոնական կայք 
* Ազգային ինստիտուտ վիճակագրության 
* http://www.istat.it/english/ 

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Իտալիայի քաղաքներ
Սան Ջորիո դի Սուզա

**Սան Ջորիո դի Սուզա** (), կոմունա Իտալիայում՝ Պիեմոնտ մարզի Թուրինի գավառում։ Բնակչությունը ըստ 2008 թվականի տվյալների՝ 949 մարդ։ Զբաղեցնում է 2 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը՝ 50 մարդ/կմ²։ Փոստային ինդեքսը՝ 10010 ։ Հեռախոսային կոդը՝ 0122։

Կոմունայի հովանավորն է Սուրբ Գևորգը։ Տոնը նշվում է ապրիլի 23-ին։

## Ժողովրդագրություն
Բնակչության շարժը.

Colors=
 id:lightgrey value:gray(0.9)
 id:darkgrey value:gray(0.7)
 id:sfondo value:rgb(1,1,1)
 id:barra value:rgb(0.6,0.8,0.6)
ImageSize = width:455 height:373
PlotArea = left:50 bottom:50 top:30 right:30
DateFormat = x.y
Period = from:0 till:2500
TimeAxis = orientation:vertical
AlignBars = justify
ScaleMajor = gridcolor:darkgrey increment:500 start:0
ScaleMinor = gridcolor:lightgrey increment:100 start:0
BackgroundColors = canvas:sfondo
BarData=
 bar:1861 text:1861
 bar:1871 text:1871
 bar:1881 text:1881
 bar:1901 text:1901
 bar:1911 text:1911
 bar:1921 text:1921
 bar:1931 text:1931
 bar:1936 text:1936
 bar:1951 text:1951
 bar:1961 text:1961
 bar:1971 text:1971
 bar:1981 text:1981
 bar:1991 text:1991
 bar:2001 text:2001
PlotData=
 color:barra width:20 align:left
 bar:1861 from:0 till: 2140
 bar:1871 from:0 till: 2258
 bar:1881 from:0 till: 2260
 bar:1901 from:0 till: 2127
 bar:1911 from:0 till: 1908
 bar:1921 from:0 till: 1794
 bar:1931 from:0 till: 1582
 bar:1936 from:0 till: 1512
 bar:1951 from:0 till: 1378
 bar:1961 from:0 till: 1157
 bar:1971 from:0 till: 917
 bar:1981 from:0 till: 827
 bar:1991 from:0 till: 905
 bar:2001 from:0 till: 949
PlotData=
 bar:1861 at: 2140 fontsize:S text: 2.140 shift:(-8,5)
 bar:1871 at: 2258 fontsize:S text: 2.258 shift:(-10,5)
 bar:1881 at: 2260 fontsize:S text: 2.260 shift:(-10,5)
 bar:1901 at: 2127 fontsize:S text: 2.127 shift:(-10,5)
 bar:1911 at: 1908 fontsize:S text: 1.908 shift:(-10,5)
 bar:1921 at: 1794 fontsize:S text: 1.794 shift:(-10,5)
 bar:1931 at: 1582 fontsize:S text: 1.582 shift:(-10,5)
 bar:1936 at: 1512 fontsize:S text: 1.512 shift:(-10,5)
 bar:1951 at: 1378 fontsize:S text: 1.378 shift:(-10,5)
 bar:1961 at: 1157 fontsize:S text: 1.157 shift:(-10,5)
 bar:1971 at: 917 fontsize:S text: 917 shift:(-10,5)
 bar:1981 at: 827 fontsize:S text: 827 shift:(-10,5)
 bar:1991 at: 905 fontsize:S text: 905 shift:(-10,5)
 bar:2001 at: 949 fontsize:S text: 949 shift:(-10,5)
TextData=
 fontsize:S pos:(20,20)
 text:Տրված ISTAT


## Պատկերասրահ

San Giorio di Susa TO Castello visto da sud.jpg
San Giorio di Susa TO Panoramica.jpg


## Տվյալներ
* Պաշտոնական կայք -http://www.comune.sangioriodisusa.to.it/

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Պաշտոնական կայք 
* Ազգային ինստիտուտի վիճակագրություն 
* http://www.istat.it/english/ 

Կատեգորիա:Իտալիայի քաղաքներ
Քաֆր Լահա

**Քաֆր Լահա** (), քաղաք Սիրիայի Արաբական Հանրապետության Հոմսի մարզում։ Հանդիսանում է Թալդուի գավառի 3  շրջաններից մեկի՝ Քաֆր Լահայի շրջանի կենտրոնը։

## Բնակչություն
2004 թվականի Սիրիայիում անցկացված մարդահամարի տվյալներով շրջանն ուներ 20,041 բնակիչ։ Բնակչության մեծամասնությունն սուննի իսլամադավաներ են։

## Աշխարահգրություն
Քաղաքն գտնվում է երկրի արևմուտքում, հյուսիսում գտնվում են՝ Քալլաֆ և Դահաբ, հյուսիս-արևմուտքում՝ Ակրաբա, արևմուտքում՝ Կարմաս և Մարյամին, հարավ-արևմուտքում՝ Ալ-Թայաբա ալ-Ղարիբիյա գյուղերը, հարավ-արևելքում՝ Թալդու քաղաքը։

## Տես նաև
* Սիրիայի քաղաքներ

## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն
* Սմիթ, Էլի. Ռոբինսոն, Էդվարդ (1841)։ Բիբլիական հետազոտություններ Պաղեստինում, Սինա լեռան մոտ Ճանապարհորդությունների 1838 3։

Կատեգորիա:Թալդուի գավառ
Կատեգորիա:Սիրիայի քաղաքներ
Պահեստային վնասատուներ

**Պահեստային վնասատուներ**, պահեստակյաց վնասատուներ, կենդանիներ, որոնք փչացնում կամ ոչնչացնում են պահեստավորված և փոխադրվող հացահատիկը, հատիկային մթերքները, չոր մրգերը, բանջարեղենը, դեղանյութերի, կաշվի, ծխախոտի հումքը և այլն։

Դրանցից առավել վտանգավոր են ասուրի, երկարավուն և սովորական մազապատ աղերը, ամբարային և բրնձի երկարակնճիթը, գողձևացողը, սուրինամի ալրակերը, մավրիտանական բզեզը, ալյուրի մեծ և փոքր բզեզը, հարավային ամբարային հրաթիթեռը, ալյուրի հրաթիթեռը, ամբարային ցեցը, հացահատիկային ցեցը և այլն, թռչուններից՝ տնային աղավնին և ճնճղուկը, կրծողներից՝ մկները, դաշտամկները և այլն։

Հացահատիկային պաշարների բոլոր վնասատուներին պայմանականորեն բաժանում են 3 խմբի․

* վնասատուներ, որոնք բազմանում են միայն բնական պայմաններում (դաշտերում) և պահեստներն են ընկնում հավաքվող բերքի հետ (հացահատիկային բվիկ, սիսեռի հատիկակեր և այլն)։
* Վնասատուներ, որոնք բազմանում են և՝ բնական, և՝ արհեստական պայմաններում (հացահատիկային ցեց, լոբու հատիկակեր, տզեր)։
* Վնասատուներ, որոնք զարգանում են միայն պահեստային պայմաններում (ամբարային երկարակնճիթ, հացահատիկի սրիչ, հրաթիթեռներ, ամբարային ցեց)։

Միջատներով և տզերով վարակված սերմերը կորցնում են ծլունակությունը մինչև 50 % (վնասվում է հատիկի սաղմը և էնդոսպերմը), նվազում հատիկների քաշը (35-60 %-ով), վատանում դրանց սնևդային և հացաթխման որակը։ Ամբարային երկարակնճիթը և տզերը կարող են փոխանցել կարծր մրիկի սպորներ և այլ հիվանդություններ։ Առնետները և մկները։

Կատեգորիա:Վնասատուներ
Առևտրական պալատ

thumb|Չինաստանի առևտրական պալատի շենքը

**Առևտրական պալատ**, հասարակական կազմակերպություն, որը փորձում է նպաստել տարբեր երկրների միջև տնտեսական և հատկապես՝ արտաքին-առևտրական կապերի զարգացմանը։

Առևտրական պալատի իրավական դրությունն ու գործառույթները, կառավարման մարմինների կազմակերպման կարգը յուրաքանչյուր երկրում որոշվում են համապատասխան կանոնագրքով։ Կան նաև խառը կազմակերպություններ, որոնց մեջ միավորվում են երկու Երկրների գործարար շրջաններ (օրինակ, ֆրանսխորհրդային)։ Հանդիսանում է առևտրաարդյունաբերական շրջանների միավորման ձևերից։

Խնդիրն է՝ պարզել առևտրի և արդյունաբերության իրավիճակը, որոնել վաճառահանման շուկաներ և այլն։ Ըստ իրավական դրության, առևտրական պալատը կարող է լինել կամ կամավոր կազմակերպվող ասոցիացիա (այսպես կոչված, մասնավորի բավական), կամ պետական կազմակերպություն (այսպես կոչված, հանրային-իրավական)։ 1919 թվականին հիմնադրվել է միջազգային առևտրական պալատը։ 

Կատեգորիա:Առևտրային պալատներ
Վերա Պանովա

**Վերա Ֆեոդորովնա Պանովա** (, ), ռուս խորհրդային գրող։

1940 թվականից ապրել է Լենինգրադում (այժմ՝ Սանկտ Պետերբուրգ)։ 1941-1945 թվականներին աշխատել է Պերմում։ Հայտնի է դարձել «Ուղեկիցներ» (1946 թվականին, ԽՍՀՄ պետական մրցանակ, 1947 թվականին, հայկական հրատարակչության 1948 թվական, կինոնկար՝ «Գթության գնացք», 1964 թվական) վիպակով։ Պենևայի առավել հայտնի ստեղծագործությունները ստեղծվել են ետպատերազմյան տարիներին․ «Կրուժիլիխա» (1947 թվականին, ԽԱՀՄ պետական մրցանակ, 1948 թվականին, հայկական հրատարակչություն 1950 թվական), «Տարվա եղանակները» (1953 թվական, կինոնկար՝ «Նահանջ տարի», 1962 թվական), «Սենտիմենտալ վեպ» (1958 թվական) վեպերը, «Պայծառ ափ» (1949 թվականին, ԽՍՀՄ պետական մրցանակ, 1950 թվականին, հայկական հրատարակչություն 1951 թվական), «Սերյոժա» (1955 թվական, հայկական հրատարակչություն 1957 թվական), համանուն կինոնկար, 1960 թվական, 12-րդ միջազգային կինոփառատոնի (Կարլովի Վարի) «Բյուրեղապակյա գլոբուս» գլխավոր մրցանակ, 1960 թվական] վիպակները։ Երիտասարդ մարդու դաստիարակության թեմային են նվիրված «Վալյա» և «Վոլոդյա» (1960 թվական, կինոնկար՝ «Մուտք», 1962 թվական), «Երեք տղա դարպասի մոտ» և այլ պատմվածքներ։ Պանևայի ստեղծագործությանը բնորոշ են ճշմարտացիությունը, արդիականության սուր զգացումը, կյանքի բախումների դրամատիզմը վերարտադրելու կարողությունը։ 1960-ական թվականներին Պանևան դիմել է պատմական ժանրին «Ով է մեռնում», 1965 թվականին, «Ասք Օլգայի մասին», 1966 թվականին, «Ասք Թեոդոսիայի մասին», 1966 թվականին, «Տրեդյակովսկին և Վոլինսկին», 1968 թվականին և այլն։ Պանևաի ստեղծագործություններից թարգմանվել են շատ լեզուներով։ Պարգևատրվել է 2 շքանշանով։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:20-րդ դարի լրագրողներ
Կատեգորիա:20-րդ դարի կին գրողներ
Կատեգորիա:ԽՍՀՄ Պետական մրցանակի դափնեկիրներ
Կատեգորիա:ԽՍՀՄ գրողների միության անդամներ
Կատեգորիա:Խորհրդային գրողներ
Կատեգորիա:Խորհրդային դրամատուրգներ
Կատեգորիա:Խորհրդային պատմվածքագիրներ
Կատեգորիա:Խորհրդային սցենարիստներ
Կատեգորիա:Խորհրդային վիպասաններ
Կատեգորիա:Կին դրամատուրգներ
Կատեգորիա:Կոմունիստ կին գրողներ
Կատեգորիա:Ռուս լրագրողներ
Կատեգորիա:Ռուս կին գրողներ
Կատեգորիա:Ստալինյան մրցանակի դափնեկիրներ
Գեորգ Վիլհելմ Պաբստ

**Գեորգ Վիլհելմ Պաբստ** (, ), գերմանացի կինոռեժիսոր։

Ստեղծագործական գործունեությունն սկսել է 1905 թվականին, դրամատիկական թատրոններում, 1921 թվականից՝ կինոյում, 1923 թվականից՝ ռեժիսոր։

## Կենսագրություն
Ճանաչվել է «Տխուր նրբանցք» (1925) սուր սոցիալական ֆիլմով։ Ֆաշիստական վարչակարգին նախորդած տարիներին Պաբստը կապված է եղել առաջադեմ կինեմատոգրաֆիստների միջազգային շրջանակներին, եղել Գերմանիայի կինոյի միության անդամ (կազմակերպվել է 1928 թվականին), որը պրոպագանդել է հեղափոխական կինեմատոգրաֆիայի նվաճումները։ «Արևմտյան ռազմաճակատ 1918» ֆիլմով (1930) հակադրվել է այդ տարիներին գերմանական կինոյում տիրող ուղղությանը։

## Աշխատանքներ
1931 թվականին ստեղծել է «Երեք գրոշանոց օպերա» (ըստ Բրեխտի) և «Համերաշխություն» (նվիրված ֆրանսիական և գերմանական հանքափորների պրոլետարական եղբայրությանը) ֆիլմերը։ 1933 թ. նացիստների հետապնդումից փախել է Գերմանիայից, աշխատել Ֆրանսիայում, ԱՄՆ-ում, 1939 թ. տեղափոխվել Ավստրիա։ Նկարահանել է «Խեղկատակներ» (1941), «Դատավարություն» (1948), «Լռության տուն» (1950) և այլ կինոնկարներ։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Գերմանացի ռեժիսորներ
Կատեգորիա:Ավստրիացի սցենարիստներ
Կատեգորիա:Ավստրիացի կինոռեժիսորներ
Կատեգորիա:Գերմանացի դերասաններ
Կատեգորիա:Թատրոնի դերասաններ
Կատեգորիա:Թատերական ռեժիսորներ այբբենական կարգով
Արփի լիճ ազգային պարկ

**Արփի լիճ ազգային պարկ**, ստեղծվել է 2009 թվականին։ Գտնվում է Շիրակի մարզում, Ամասիայի և Աշոցքի տարածաշրջաններում, Եղնախաղի լեռնաշղթայի արևելյան և Ջավախքի լեռնաշղթայի հարավարևմտյան լանջերին։ Ազգային պարկն զբաղեցնում է մոտ 25 000 հա տարածք։

Ազգային պարկն ստեղծվել է Ջավախք-Շիրակ բարձրավանդակի ուրույն կենսաբազմազանության պահպանման համար։ Այստեղ է գտնվում հայկական որորի ամենամեծ գաղութը աշխարհում և գանգրափետուր հավալուսնի միակ բնակավայրը Հայաստանում։

Տարածքում կան մոտ 670 տեսակի բույսեր՝ (խոլորձ, թրաշուշան, հիրիկ, կակաչ, շուշան), որոնցից 25-ը ներառված են ՀՀ Կարմիր գրքում։ Դրանցից 22-ը էնդեմիկ տեսակներ են։ Պարկում կան կաթնասունների 30 տեսակ (եվրոպական ջրասամույր, խայտաքիս)։

Արփի լճի ջրահավաք ավազանի մշակովի լանդշաֆտները կազմված են հիմնականում հացահատիկի և վուշի դաշտերից։

## Պատկերասրահ

File:Արփի լիճ ազգային պարկ (Gor Navoyan).jpg|thumb|Արփի լիճ ազգային պարկ
File:Արփի լիճ ազգային պարկ 3 (Gor Navoyan).jpg|thumb|Արփի լիճ ազգային պարկ
File:Արփի լիճ ազգային պարկ 1 (Gor Navoyan).jpg|thumb|Արփի լիճ ազգային պարկ
File:Արփի լիճ ազգային պարկ 2 (Gor Navoyan).jpg|thumb|Արփի լիճ ազգային պարկ
File:Արփի լիճ ազգային պարկ 9 (Gor Navoyan).jpg|thumb|Արփի լիճ ազգային պարկ
File:Արփի լիճ ազգային պարկ 8 (Gor Navoyan).jpg|thumb|Արփի լիճ ազգային պարկ
File:Արփի լիճ ազգային պարկ 7 (Gor Navoyan).jpg|thumb|Արփի լիճ ազգային պարկ
File:Արփի լիճ ազգային պարկ 6 (Gor Navoyan).jpg|thumb|Արփի լիճ ազգային պարկ



## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Կատեգորիա ԲՊՀՄ II
Կատեգորիա:Հայաստանի ազգային պարկեր
Կատեգորիա:2009 հիմնադրված բնության հատուկ պահպանվող տարածքներ
Սերխիո Մարգարյան

**Սերխիո Աբրահամ Մարգարյան Աբրահամյան** (, ), ուրուգվայցի ֆուտբոլային մարզիչ, նախկին ֆուտբոլիստ։ Ազգությամբ հայ։ 2015 թվականի փետրվարից՝ Հունաստանի ազգային հավաքականի գլխավոր մարզիչը։ Նա 1992-1993 թթ. և 1999-2002 թթ. գլխավորել է Պարագվայի, իսկ 2010-2013 թթ. Պերուի ազգային հավաքականները։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Ուրուգվայցի ֆուտբոլային մարզիչներ
Արևիք ազգային պարկ

**Արևիկ ազգային պարկ**, ստեղծվել է 2009 թվականին։ Գտնվում է Սյունիքի մարզում՝ Զանգեզուրի լեռնաշղթայի Մեղրի լեռնաբազուկի հարավային լանջին, ինչպես նաև Աստղաձոր և Նյուվադի գետերի ջրահավաք ավազանում։ Մակերեսը կազմում է 34 401․8 հեկտար։ Պահպանության օբյեկտը Մեղրիի եզակի բուսական և կենդանական աշխարհն է։

Ազգային պարկի տարածքում առկա են ուղղաձիգ բնական գոտիներ և լանդշաֆտների տարբեր տեսակներ՝ ալպյան մարգագետիններ, լեռնային տափաստաններ, անտառային զանգվածներ, կիսաանապատներ։ Ունի հարուստ կենսաբազմազանություն՝ առաջավորասիական ընձառյուծ, բեզոարյան այծ, հայկական մուֆլոն, միջերկրածովային կրիա, հայկական իժ, կովկասյան ջրասամույր, կասպիական հնդկահավ, կովկասյան մայրեհավ։

Բուսական աշխարհը նույնպես հարուստ է։ Կարմիր գրքում գրանցված տեսակներից հանդիպում են չորապտեր արծվապտերային, Գրիֆիթի հուդայածառ, վայրի ձմերուկ, անմեռուկ կլորատերև, կատվադաղձ լերդախոտատերև, թրաշուշան աղասեր, սագասոխուկ ցողունավոր, սարդակիր կովկասյան, խոլորձ Շելկոնովիկի, սարդակիր կովկասյան։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:2009 հիմնադրումներ Սյունիքի մարզում
Կատեգորիա:2009 հիմնադրված բնության հատուկ պահպանվող տարածքներ
Կատեգորիա:Կատեգորիա ԲՊՀՄ II
Կատեգորիա:Հայաստանի ազգային պարկեր
Կատեգորիա:Սյունիքի մարզի աշխարհագրություն
Կատեգորիա:Սյունիքի մարզի տեսարժան վայրեր
Ջեսսի Ուեր

**Ջեսսիկա Լոիս Ուեր** (, ), անգլիացի երգչուհի և երգահան։ 2012 թվականին թողարկել է իր առաջնելութային «Devotion» ստուդիական ալբոմը, որը զբաղեցրել է 5-րդ հորիզոնականը բրիտանական ալբոմների հիթ շքերթում։ 2014 թվականին թողարկվել է նրա երկրորդ` «Tough Love» ալբոմը։

Երգչուհին մի քանի անգամ առաջադրվել է BRIT և MOBO մրցանակների, սակայն դեռ չի հաղթել որևէ անվանակարգում։ Նա բազմիցս համագործակցել է նաև անգլիացի երաժիշտ և երաժշտական պրոդյուսեր SBTRKT-ի հետ։

## Սկավառակագրություն
### Ստուդիական ալբոմներ
*«Devotion» (2012)
*«Tough Love» (2014)
* «Glasshouse» (2017)
* «What's Your Pleasure?» (2020)
* «That! Feels Good!» (2023)

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
*Պաշտոնական կայք

Կատեգորիա:1984 ծնունդներ
Կատեգորիա:Անգլիացի երգչուհիներ
Կատեգորիա:Բրիտանացի երգահաններ
Կատեգորիա:Լոնդոն քաղաքում ծնվածներ
Կատեգորիա:Հոկտեմբերի 15 ծնունդներ
Կատեգորիա:Հրեա երգիչներ
Ասպիրակ ճապոնական

**Ասպիրակ ճապոնական** (), վարդազգիների ընտանիքին պատկանող, մինչև 1,5 մ բարձրությամբ, հակադարձ ձվաձև պսակով թուփ է, բնության մեջ աճում է Ճապոնիայում և Չինաստանում։

## Կենսաբանական նկարագիր
Տերևները ձվաձև են, հիմքում՝ սեպաձև, գագաթում՝ սրված, 3-7 սմ երկարության, գարնանն ունենում են վարդա-կարմրավուն, իսկ աշնանը՝ խայտաբղետ գունավորում։ Ծաղիկները կարմրավարդագույն են, մանր, հավաքված բարդ վահանման ծաղկաբույլերում։ Երևանում ծաղկում է հունիսի վերջին՝ շուրջ 2 ամիս տևողությամբ։ Ունի բազմաթիվ պարտիզային ձևեր, որոնք աչքի են ընկնում ծաղիկների և տերևների բազմազանությամբ և գունագեղությամբ։

## Նշանակություն
Ճապոնական ասպիրակը համեմատաբար քիչ ցրտադիմացկուն է, լուսասեր, չափավոր չորադիմացկուն, քիչ պահանջկոտ հողի նկատմամբ, աչքի է ընկնում գազադիմացկունությամբ և փոշեդիմացկունությամբ։ Հաջողությամբ բազմանում է կտրոններով։ Կարելի է օգտագործել մեր հանրապետության գրեթե բոլոր (բացառությամբ լեռնային) գոտիների տարբեր տիպի կանաչ տնկարկներում՝ խմբերի, առանձնյակների և ծաղկող ցանկապատերի տեսքով։

## Պատկերասրահ

Spiraea japonica a1.JPG
Spiraea japonica Gold Mound1.jpg
Spiraea japonica 'Crispa' a1.jpg
Spiraea japonica Goldflame A.jpg
Spiraea-bumalda.JPG
Spiraea japonica Golden Princess A.jpg


## Գրականություն
* Ծառագիտություն, Ժ. Հ. Վարդանյան

Կատեգորիա:Վարդազգիներ
Բրազիլիայի պողոտա (հեռուստասերիալ)

**Բրազիլիայի պողոտա** Ռեդե Գլոբոյի հեղինակած հեռուստասերիալը, որը ցուցադրվեց աշխարհի 150 երկրներում։ Հեռուստասերիալը ամենահաջողվածներից էր ընկերության պատմության մեջ։ Սցենարի հեղինակ՝ Ժուաո Էմանուել Կարնեյրո Հեռուստասերիալի կարոգախոսն էր «ես արդարություն եմ ուզում»։ Հայաստանում այն հեռարձակվել է Արմենիա (հեռուստաընկերություն) եթերում որը 150 երկրների հետ միասին Ռեդե Գլոբո-ից գնեց հեռուստասերիալը։

## Սյուժե
Պատմությունը սկսվում է այսպես՝ ամուրի Խենեսյոն (Թոնի Ռամոս) դուրս գալով Բրազիլիայի պողոտա՝ ընկնում է Թայֆունի ավտոմեքենայի տակ եւ մահանում։ Նրա կինը Կարմեն Լուսիան (Կարմինա, (Ադրիանա Էստևես) սիրավեպ է սկսում Թայֆունի (Մուրիլու Բենիսիուի) հետ։ Իսկ փոքր դստերը Ռիտային (Մել Մայա) աղբանոց հանձնում։

## Դերերում
* Մուրիլու Բենիսիու,
* Ադրիանա Էստևես,
* Էլիանե Ժիարդինի
* Ժուկա դե Օլիվեյրա,
* Դեբորա Ֆալաբելլա,
* Կայա Ռայմոնդ,
* Իսիս Վալվերդի,
* Դեբորա Բլոք,
* Թոնի Ռամոս,
* Բրունու Գիսսոնի,
* Մարսելո Նովայիս
* Մել Մայա

## Համաշխարհային ցուցադրություն

Կատեգորիա:Բրազիլական հեռուստասերիալներ
Սետիմո Տորինեզե

**Սետիմո Տորինեզե** (), կոմունա Իտալիայում՝ Պիեմոնտ մարզի Թուրինի գավառում։ Բնակչությունը ըստ 2008 թվականի տվյալների՝ 515 մարդ։ Զբաղեցնում է 6 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը՝  86 մարդ/կմ²։ Փոստային ինդեքսը՝ 10036։ Հեռախոսային կոդը՝ +39 011։

## Պատկերասրահ

Settimo torinese municipio 02.jpg
Settimo torinese municipio 01.jpg


## Ժողովրդագրություն
Բնակչության շարժը.

Colors=
 id:lightgrey value:gray(0.9)
 id:darkgrey value:gray(0.7)
 id:sfondo value:rgb(1,1,1)
 id:barra value:rgb(0.6,0.8,0.6)
ImageSize = width:455 height:373
PlotArea = left:50 bottom:50 top:30 right:30
DateFormat = x.y
Period = from:0 till:50000
TimeAxis = orientation:vertical
AlignBars = justify
ScaleMajor = gridcolor:darkgrey increment:5000 start:0
ScaleMinor = gridcolor:lightgrey increment:1000 start:0
BackgroundColors = canvas:sfondo
BarData=
 bar:1861 text:1861
 bar:1871 text:1871
 bar:1881 text:1881
 bar:1901 text:1901
 bar:1911 text:1911
 bar:1921 text:1921
 bar:1931 text:1931
 bar:1936 text:1936
 bar:1951 text:1951
 bar:1961 text:1961
 bar:1971 text:1971
 bar:1981 text:1981
 bar:1991 text:1991
 bar:2001 text:2001
PlotData=
 color:barra width:20 align:left
 bar:1861 from:0 till: 3983
 bar:1871 from:0 till: 4318
 bar:1881 from:0 till: 4338
 bar:1901 from:0 till: 5288
 bar:1911 from:0 till: 5739
 bar:1921 from:0 till: 6656
 bar:1931 from:0 till: 9116
 bar:1936 from:0 till: 8735
 bar:1951 from:0 till: 11217
 bar:1961 from:0 till: 18292
 bar:1971 from:0 till: 42710
 bar:1981 from:0 till: 44210
 bar:1991 from:0 till: 45984
 bar:2001 from:0 till: 46982
PlotData=
 bar:1861 at: 3983 fontsize:S text: 3.983 shift:(-8,5)
 bar:1871 at: 4318 fontsize:S text: 4.318 shift:(-10,5)
 bar:1881 at: 4338 fontsize:S text: 4.338 shift:(-10,5)
 bar:1901 at: 5288 fontsize:S text: 5.288 shift:(-10,5)
 bar:1911 at: 5739 fontsize:S text: 5.739 shift:(-10,5)
 bar:1921 at: 6656 fontsize:S text: 6.656 shift:(-10,5)
 bar:1931 at: 9116 fontsize:S text: 9.116 shift:(-10,5)
 bar:1936 at: 8735 fontsize:S text: 8.735 shift:(-10,5)
 bar:1951 at: 11217 fontsize:S text: 11.217 shift:(-10,5)
 bar:1961 at: 18292 fontsize:S text: 18.292 shift:(-10,5)
 bar:1971 at: 42710 fontsize:S text: 42.710 shift:(-10,5)
 bar:1981 at: 44210 fontsize:S text: 44.210 shift:(-10,5)
 bar:1991 at: 45984 fontsize:S text: 45.984 shift:(-10,5)
 bar:2001 at: 46982 fontsize:S text: 46.982 shift:(-10,5)
TextData=
 fontsize:S pos:(20,20)
 text: ISTAT տվյալներ


## Քույր քաղաքներ
*  Վալս (Տառագոնա), Իսպանիա
*  Շավալ, Ֆրանիսա
*  Յանչոու, ՉԺՀ
*  Մոնտալտո Դորա, Իտալիա
*  Կավարձերե, Իտալիա
*  Մոնտեսիլվանո, Իտալիա
*  Իսկիտելլա, Իտալիա
*  Ռիոներե ին Վուլտուրե, Իտալիա

## Տվյալներ
* Հեռախոսային կոդ - 011 8028211
* էլեկտրոնային փոստ - sindaco@comune.settimo-torinese.to.it
* Պաշտոնական կայք - http://www.comune.settimo-torinese.to.it/

## Արտաքին հղումներ
* Պաշտոնական կայք 
* Ազգային ինստիտուտ վիճակագրության 
* http://www.istat.it/english/ 

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Իտալիայի քաղաքներ
Սուրեն Պարթևյան

**Սուրեն Պարթևյան** (Սիսակ Պարտիզպանյան, ), հայ գրող, հրապարակախոս։

## Կենսագրություն
Սովորել է Կ․ Պոլսի Պերպերյան և Կեդրոնական վարժարաններում։ 1895 թվականին անցել է Եվրոպա, 1903 թվականին՝ ԱՄՆ, 1908 թվականին՝ Թուրքիա, ապա՝ Եգիպտոս։ Այդ տարիներին խմբագրել է «Ազգ», «Դաշինք», «Անապատին հուշարձանը» և այլ պարբերականներ։ Հրապարակախոսական երկերում արծարծել է ազգային-ազատագրական շարժման հարցեր։ Գրել է տպավորությունների մի շարք՝ կապված Ադանայի կոտորածի հետ («Կիլիկյան արհավիրքը», 1909)։ Պարթևյանի պատմվածքների, նովելների ու վիպակների թեման 1894-1896 թվականների կոտորածների, Մեծ եղեռնի իրադարձությունների, հայ ժողովրդի ընդվզումի ու պայքարի դրվագներն են։ Պարթևյանը գործածել է Տերտունի, Մ․ Պարթեյանի գրական ծածկանունները։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Հայ տղամարդ գրողներ
Կատեգորիա:Հայ հրապարակախոսներ
Կատեգորիա:Գրական կեղծանուններով հայտնի հեղինակներ
Ձգտող տոն

**Ձգտող տոն** չաղի անկայուն հնչյունները, որ գտնվելով նրա հիմնաձայնից (տոնիկայից) մեկ աստիճան վեր (վերևի ձգտող տոն) կամ վար (ներքևի ձգտող տոն) ձգտում է դեպի այն։

## Տեսակներ
Զգտողականությունը լինում է՝
* ամբողջ տոնային («բնական») 
*կիսաաոնային («հարմոնիկ»)։

Հատկապես լարված մեղեդիական ձգաողականությամբ է օժաված լադի գլխավոր հնչյունից կես տոն վար գտնվող ձգտող տոն (բնական և հարմոնիկ մաժորի և հարմոնիկ մինորի 7-րդ աստիճանը)։ Հայկական ժողովրդական երաժշտության մեջ մեղեդին եզրափակող հատվածներում լարված ձգտողականություն են հանդես բերում նաև մեդիանտներճ փոխարինելով ձգտող տոնին։

Կատեգորիա:Հնչյունաբանություն