open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
1976-77 NBA մրցաշրջան

**1976-77 NBA մրցաշրջան**, դարձել է Բասկետբոլի ազգային ասոցիացիայի 31-րդ մրցաշրջանը։ Մրցաշրջանի չեմպիոնը դարձել է «Պորտլենդ Թրեյլ Բլեյզերս» ակումբը։ Եզրափակչում՝ վեց խաղերի արդյունքնում, «Պորտլենդ»-ը հաղթել է «Ֆիլադելֆիա-76»-ին։

1976 թվականի NBA դրաֆթի «Հյուստոն Ռոքեթս» ակումբի կողմից՝ առաջին համարի ներքո ընտրվել է խաղարկող Ջոն Լուկասը։ Դրաֆի ժամանակ 6-րդ համարի ներքո ընտրվել է Էդրիան Դենթլին, 8-րդ համարի ներքո՝ Ռոբերտ Փերիշը, 23-րդ համարի ներքո՝ Ալեքս Ինգլիշը, իսկ 29-րդ համարի ներքո՝ Դենիս Ջոնսոնը։

Այս մրցաշրջանում տեղի է ունեցել ABA և NBA միաձուլումը, որի արդյունքում NBA է տեղափոխվել է չորս ակումբ՝ Նյու Յորք Նեթս, Դենվեր Նագեթս, Ինդիանա Փեյսերս և Սան Անտոնիո Սփըրս։ Ակումբների քանակըշի բարձրացման պատճառով փլեյ օֆ սկսեցին դուրս գալ ոչ թե 10, այլ 12 ակումբ։

## Պարբերական առաջնություն

### Ըստ դիվիզիոննների
: *Հ = Հաղթանակներ, Պ = Պարտություններ, Տ% = Հաղթած խաղերի տոկոս*

### Ըստ կոնֆերենցիաների

## Փլեյ Օֆ

## Ցուցանիշներով առաջնորդներ

## Մրցանակներ՝ ըստ մրցաշրջանի արդյունքներ
* **NBA ամենաթանկ խաղացող:** Քարիմ Աբդուլ-Ջաբար, Լոս Անջելես Լեյքերս
* **Եզրափակչի ամենաթանկ խաղացող:** Բիլ Ուոլթոն, Պորտլենդ Թրեյլ Բլեյզերս
* **[[NBA տարվա սկսնակ]]:** Էդրիան Դենթլի, Բաֆալո Բրեյվզ
* **[[NBA տարվա մարզիչ|Տարվա մարզիչ]]:** Թոմ Նիսալկե, Հյուստոն Ռոքեթս

* **[[NBA բոլոր աստղերի հավաքական|Բոլոր աստղերի առաջին հավաքական]]:**
** Հ Էլվին Հեյզ
** Հ Դևիդ Թոմփսոն
** Կ Քարիմ Աբդուլ-Ջաբար
** Պ Պիտ Մարավիչ
** Պ Փոլ Ուեսթֆալ

* **[[NBA բոլոր աստղերի հավաքական|Բոլոր աստղերի երկրորդ հավաքական]]:**
** Հ Ջուլիուս Իրվինգ
** Հ Ջորջ Մակգինիս
** Կ Բիլ Ուոլթոն
** Պ Ջորջ Գերվին
** Պ Ջո Ջո Ուայթ

* **[[NBA սկսնակների հավաքական]]**
** Էդրիան Դենթլի
** Սքոթ Մեյ
** Միտչ Կուպչակ
** Ջոն Լուկաս
** Ռոն Լի

* **[[NBA բոլոր աստղերի պաշտպանության հավաքական|Բոլոր աստղերի ապշտպանության առաջին հավաքական]]:**
** Բոբի Ջոնս
** Ի Սի Քոուլմեն
** Բիլ Ուոլթոն
** Դոն Բյուզ
** Նորմ Վան Լիր

* **[[NBA բոլոր աստղերի պաշտպանության հավաքական|Բոլոր աստղերի ապշտպանության երկրորդ հավաքական]]:**
** Ջիմ Բրյուեր
** Ջամալ Ուիլքս
** Քարիմ Աբդուլ-Ջաբար
** Բրայան Թեյլոր
** Դոն Չեյնի

## Մեկնաբանություններ

## Աղբյուրներ
* 1976-77 NBA Season Summary 

Կատեգորիա:Բասկետբոլի ազգային ասոցիացիայի դրաֆթներ
Արմենուհի Ղամբարյան

**Արմենուհի Արտաշեսի Ղամբարյան** (), հայ թարգմանչուհի, ԽՍՀՄ գրողների միության անդամ 1978 թվականից, ԽՄԿԿ անդամ 1955 թվականից։

## Կենսագրություն
Արմենուհի Ղամբարյանը ծնվել է 1925 թվականի հունիսի 16-ին, Լենինականում։ Փոքր հասակում ընտանիքով փոխադրվել է Թիֆլիս։ 1946 թվականին ավարտել է Թբիլիսիի պետական համալսարանի բանասիրական ֆակուլտետը։ 1948-1951 թվականներին ռուսաց լեզու և գրականություն է դասավանդել Թբիլիսիի համար 6 միջնակարգ դպրոցում։ 1951 թվականին ընտանիքով փոխադրվել է Երևան։ 1951-1955 թվականներին աշխատել է Երևանի «Ստալինեց» («Կոմսոմոլեց») թերթում` որպես սովորող երիտասարդության բաժնի վարիչ։ 1955-1958 թվականներին սովորել է Երևանի Խաչատուր Աբովյանի անվան հայկական մանկավարժական ինստիտուտի ասպիրանտուրայում (ուսումնառությունը՝ Մոսկվայի Լոմոնոսովի անվան պետական համալսարանում)։ Նրա թարգմանությամբ (հայերենից) ռուսերեն լույս են տեսել Աբիգ Ավագյանի «Թախիծը» (Երևան, 1960), «Բենդ գյուղի վերջին բնակիչը» (Մոսկվա, 1968), Վարդգես Պետրոսյանի «Ճանապարհին» (Երևան, 1960), Գևորգ Էմինի «Յոթ երգ Հայաստանի մասին» (Մոսկվա, 1967, Երևան, 1970, Մոսկվա, 1979), Եղիշե Չարենցի «Հատընտիրը» (տողացի, Երևան, 1967), Կոստան Զարյանի «Վենետիկյան նորավեպ» (Լիտերատուրնայա Արմենիա» ամսագիր, 1969, համար 7), Գևորգ Էմինի «Հայկական սիմֆոնիա» («Լիտերատուրնայա Արմենիա» ամսագիր, 1970 համար 11), Լուսիկ Մելիքյանի (ամերիկահայ գրող) «Ամանորի գիշեր» («Լիտերատուրնայա Արմենիա» ամսագիր, 1975, համար 1) ստեղծագործությունները։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Թբիլիսիի պետական համալսարանի շրջանավարտներ
Կատեգորիա:ԽՄԿԿ անդամներ
Կատեգորիա:ԽՍՀՄ գրողների միության անդամներ
Կատեգորիա:ՀՊՄՀ շրջանավարտներ
Կատեգորիա:Հայ թարգմանիչներ
Լենինի հուշարձան (Մոսկվա, Կազանի կայարան)

**Վ. Ի. Լենինի հուշարձան** (),  հուշարձան Ռուսաստանի մայրաքաղաք Մոսկվայում, որը նվիրված է ռուս հեղափոխական գործիչ, բոլշևիկ, Հոկտեմբերյան հեղափոխության առաջնորդ Վլադիմիր Լենինին։ Քանդակը պատրաստված է գիպսից, այն պատճենվել է քանդակագործ Գեորգի Ալեքսեևի քանդակից, ճարտարապետ Սերգեյ Չեռնիշովն այն տեղադրել է ցածր պատվանդանի վրա` Մոսկվայի Կազանի կայարանի կենտրոնական սպասասրահի մուտքի մոտ։

## Պատմություն
Հուշարձանի բնօրինակը ստեղծել է քանդակագործ Գեորգի Ալեքսեևը «Պրոլետարկա» գործարանի աշխատակիցների միջոցներով և տեղադրել Տվեր քաղաքում 1925 թվականի մայիսի 1-ին։ Քանդակագործն անձամբ է եկել Տվեր՝ մասնակցելու արձանի տեղադրմանը։  Հետագայում քանդակից պատրաստվել է գիպսե կրկնօրինակ, որը տեղադրվել է Մոսկվայի Կազանի կայարանում։ «Կոչ անող առաջնորդ» աշխատանքին հավանություն է տվել Լենինի հիշատակը հավերժացնելու հանձնաժողովը՝ ԽՍՀՄ բազմաթիվ քաղաքներում «վերարտադրելու և տարածելու համար»։

Լենինի պատկերաքանդակը պատրաստված է գիպսից՝ 19-րդ դարի ռեալիստական քանդակի ավանդույթներով և ունի մոտ երկու մետր բարձրություն։ Հորինվածքի բնութագրիչ առանձնահատկությունը Լենինի պարզած ձեռքի կոչ անող ժեստն է։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Կազանի կայարանում Լենինի հուշարձանի լուսանկարը

## Գրականություն
*  
*  
*  
* 

Կատեգորիա:1925 հիմնադրումներ
Կատեգորիա:Մոսկվայի հուշարձաններ
Կատեգորիա:Քանդակներ այբբենական կարգով
Տոկուսիմա

, քաղաք Ճապոնիայում, Տուկուսիմա պրեֆեկտուրայի քաղաքամայր։

2016 թվականի հոկտեմբերի 1-ի տվյալների համաձայն՝ քաղաքի բնակչությունը կազմում 258 237 մարդ, իսկ բնակչության խտությունը՝ 1400 մարդ/կմ2։ Քաղաքը զբաղեցնում է 191,23 կմ2 տարածք։

Տոկուսիմա քաղաքը հիմնադրվել է 1889 թվականի հոկտեմբերի 1-ին։ Այդ ժամանակ այն Ճապոնիայի՝ մեծությամբ 10-րդ քաղաքն էր։ Քաղաքում է գտնվում Տոկուսիմա օդանավակայանը։

## Կլիմա
Տոկուսիմայում տիրում է մերձհասարակածային մուսսոնային կլիմա։ Բնութագրվում է շոգ ամառներով և զով ձմեռներով։ Նկատվում են առատ տեղումներ։

## Պատկերասրահ

File:Tokushima Station Bus Terminal.jpg|Տոկուսիմայի ավտոբուսային կայարան
File:Awa-odori in Tokushima City.jpg|Պարային փառատոն
File:Tokushima Hachisuka Iemasa M3753.jpg|Այեմասայի արձանը


## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Tokushima City official website 
* Tokushima City official website 
* 

Կատեգորիա:1889 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր
Կատեգորիա:Ճապոնիայի նավահանգստային բնակավայրեր
Կատեգորիա:Ճապոնիայի քաղաքներ
Քոսա Երեց

**Քոսա Երեց**, 17-րդ դարի հայ մեծ բանաստեղծ։

Կենսագրական տեղեկություններ գրեթե իսպառ բացակայում են, հայտնի չեն ոչ ծննդյան և մահվան, ոչ էլ նույնիսկ բանաստեղծի իրական անունը (Քոսա Երեցը մականունն է և նշանակում է «անմորուք քահանա»)։ Նրա բանաստեղծություններից կարելի է միայն պնդել, որ եղել է քահանա, ապրել և ստեղծագործել է Բասեն պատմական գավառում։ Գրել է տիպիկ ֆոլկլորային ոճով, եթե նրա բանաստեղծությունները մեզ հասած լինեին առանց նշելու հեղինակին, նրանք վստահ պետք է դասվեին ժողովրդական երգերի շարքում։

Ընդհանուր առմամբ պահպանվել են Քոսա Երեցի տասը բանաստեղծությունները, որոնցից ութը՝ ձեռագիր, երկուսը հայտնաբերվել են ազգագրագետների կողմից և հրատարակվել 19-րդ դարավերջին։ Առավել ուշագրավ է «Կիտուր» բանաստեղծությունը, որտեղ հեղինակը պատմում է հողագործների դժվարին կյանքի մասին։

;վաղ հրապարակումներ
* «Մասիս» ամսագիր, Կոստանդնուպոլիս, 1884 թվական, էջ 1045 («Կիտուր»)
*Երվանդ Լալայան «Ջավախքի բուրմունք», Թիֆլիս, 1892 թվական, էջ 22
;ձեռագրեր
*Մատենադարան, ձեռագիր № 9266, թ. 2б-4б (5 բանաստեղծություն)
*Մատենադարան, ձեռագիր № 7715, թ. 49ա-496 (1 բանաստեղծություն)
*Մատենադարան, ձեռագիր № 3826, թ. 160ա-161ա (2 բանաստեղծություն)

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Քոսա Երեցի բանաստեղծությունները

Կատեգորիա:Հայ բանաստեղծներ
Սայաթ-Նովա աշուղական երգի անսամբլ

**Սայաթ-Նովա աշուղական երգի վաստակավոր անսամբլ**, ստեղծվել է 1927 թվականին երգիչ Շարա Տալյանի կողմից։

## Պատմություն
1942-1972 թվականներին անսամբլը ղեկավարել է ՀՀ ժողովրդական արտիստ Վաղարշակ Սահակյանը։ 1972 թվականին անսամբլը դադարեցրել է գործունեությունը։ 1992 թվականին Թովմաս Պողոսյանն իր շուրջն է համախմբել մի խումբ արհեստավարժ երգիչների ու երաժիշտների և վերստեղծել անսամբլը։

Անսամբլի երգացանկն ընդգրկում է տարբեր ժամանակների ստեղծագործող աշուղների շուրջ 400 և ավելի երգեր։ 2005 թվականին անսամբլի երգացանկը համալրվել է իրանահայ (փերիահայ) աշուղների 24 ստեղծագործություններով, որոնց հիմնական մասն ունկնդրին անհայտ է եղել։ Բացի համերգը, նույն ծրագիրը թողարկվել է ԱՄՆ-ում՝ ձայնասկավառակով (CD) և տեսասկավառակներով (DVD): Ձայնագրվել և թողարկվել են նաև Սայաթ Նովայի 31 ստեղծագործություններ` 2 ձայնասկավառակով։ ԱՄՆ-ում Սայաթ-Նովա աշուղական երգի վաստակավոր անսամբլի կատարմամբ թողարկվել է «Հայ աշուղների ազգային հայրենասիրական երգեր» ձայնասկավառակը։ Սայաթ-Նովա անսամբլը համերգներով հանդես է եկել Հայաստանի և սփյուռքի տարբեր բնակավայրերում` Ռուսաստան, Վրաստան, Իրան, Սիրիա, Լիբանան, ԱՄՆ և այլուր։ 2012 թվականին Սայաթ Նովայի ծննդյան 300-ամյա հոբելյանի կապակցությամբ անսամբլը բարեգործական համերգներով հանդես է եկել Արցախում։

Անսամբլի գեղարվեստական ղեկավարն է ՀՀ ժողովրդական արտիստ, պրոֆեսոր Թովմաս Պողոսյանը, գործիքային մասի ղեկավարը Հայաստանի վաստակավոր արտիստ Վարդան Բաղդասարյանն է։

**Անսամբլի կազմը 2020 թվականին`**

**Երաժիշտներ`**

* Վարդան Բաղդասարյան` քյամանչա
* Րաֆֆի Հակոբյան` քյամանի
* Մխիթար Խաչատրյան` քյամանչա
* Արսեն Եսայան` դափ
* Խաչատուր Աբրահամյան` թառ
* Արտակ Դավթյան` սազ
* Վլադիմիր Պապիկյան`  սանթուր
* Իզաբելա Ինջյան` սանթուր 
* Մարզպետ Փոթոյան` բաս քանոն

**Երգիչներ`**

* Անանիա Հովսեփյան
* Սարգիս Խաչատրյան
* Արթուր Մնացականյան
* Հովհաննես Մանուչարյան
* Մկրտիչ Աֆրիկյան
* Դավիթ Շեկոյան
* Սուրեն Գևորգյան
* Թեհմինե Գրիգորյան
* Լուսինե Գասպարյան
* Լուսինե Պողոսյան
* Տաթև Սարգսյան
* Անգինե Ավագյան

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* 
* Facebook - https://www.facebook.com/sayatnovaculturalunion/
* Youtube - https://www.youtube.com/channel/UCvKuIPzAjzyOUHBnW3Fy-2A

Կատեգորիա:1927 հիմնադրումներ Հայաստանում
Կատեգորիա:Հայկական համույթներ
Կատեգորիա:Հայկական մշակույթ
Թաղիքասար

**Թաղիքասար**, լեռնագագաթ Հայաստանի Տավուշի մարզում, Արեգունի լեռներում, Խաչարձան գետի աջափնյակում, Խաչարձան գյուղից 2 կմ հարավ։ Բարձրություն 1549 մ։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Լեռներ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Հայաստանի լեռնագագաթներ
Կատեգորիա:Տավուշի մարզի լեռներ
Լենինի հուշարձան (Մոսկվա, Կրեմլ)

**Վ. Ի. Լենինի հուշարձան Կրեմլում** (), հուշարձան Ռուսաստանի մայրաքաղաք Մոսկվայում, որը նվիրված է ռուս հեղափոխական գործիչ, բոլշևիկ, Հոկտեմբերյան հեղափոխության առաջնորդ Վլադիմիր Լենինին։ Գտնվել է Մոսկովյան Կրեմլում, Տայնիցկի այգում։ 1995 թվականին ապամոնտաժվել է և տեղափոխվել Լենինսկիե Գորկի։

## Պատմություն
1967 թվականին, Հոկտեմբերյան հեղափոխության 50-ամյակի տարում, անցկացվեց Մոսկովյան Կրեմլում Վ. Ի. Լենինի լավագույն հուշարձանի մրցույթ, որին մասնակցեց ավելի քան 50 հեղինակ։ Լավագույնը ճանաչվեց լենինգրադցիներ` քանդակագործ Վենիամին Պինչուկի և ճարտարապետ Սերգեյ Սպերանսկու աշխատանքը։

Հուշարձանը հանդիսավորությամբ բացվեց 1967 թվականի նոյեմբերի 2-ին, Տայնիցկի այգում։ Այն պատրաստված էր բրոնզից, իսկ պատվանդանը` Ուկրաինայում արդյունահաված մուգ մոխրագույն գրանիտից, հարթակը հուշարձանի շուրջը սալապատված էր լաբրադորիտե ողորկված սալերով։

Վ. Բ. Պինչուկը երկար տարիներ աշխատել է Լենինի կերպարի վրա։ Հայտնի են նրա «Վ. Ի. Լենինը Ռազլիվում» (1935), «Վ. Ի. Լենինը ամբիոնի մոտ» (1973) աշխատանքները։ Այդ իսկ պատճառով Կրեմլի տարածքում կառուցված հուշարձանում նրան հաջողվել էր ստեղծել Լենինի պատմականորեն նույնական կերպարը։ Հեղինակը պատմում էր, որ ցանկացել է Լենինին ցույց տալ պուրակում նստարանին նստած, որ դիտողը ցանկանար կանգնել հուշարձանի մոտ։

Լենինն ապրել ու աշխատել է Կրեմլում ավելի քան հինգ տարի` 1918 թվականի մարտից, երբ մայրաքաղաքը տեղափոխվեց Մոսկվա, մինչև 1923 թվականի մայիս։ Լենինի անձնական բնակարանը և գրասենյակը գտնվում էին Սենատի նախկին շենքի երրորդ հարկում։ 1955-1994 թվականներին դա թանգարան էր, որն այցելել էր ավելի քան երկու միլիոն մարդ։

1898-1918 թվականներին Տայնիցկի այգում գտնվել է կայսր Ալեքսանդր II-ի հուշարձանը։ Այստեղ 1920 թվականի մայիսի 1-ին անցկացվել է համառուսաստանյան շաբաթօրյակ, որին մասնակցել է Լենինը և անձամբ կազմակերպել մեծ իշխան Սերգեյ Ալեքսանդրովիչի հուշարձանի քանդումը։

1995 թվականին Լենինի հուշարձանը ապամոնտաժվել է, քանդակը տեղափոխվել է Կրիմսկայա առափնյա փողոցում գտնվող «Արվեստների զբոսայգի» («Մուզեոն»), այնուհետև` Լենինսկիե Գորկի, որտեղ այն գտնվում է մինչ օրս։

## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն
*  
* 

Կատեգորիա:1967 հիմնադրումներ Ռուսաստանում
Կատեգորիա:Հուշարձաններ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Մոսկվայի հուշարձաններ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի մշակութային ժառանգության օբյեկտներ
Լենինի հուշարձան (Մոսկվա, Պավելի փողոց)

**Վ. Ի. Լենինի հուշարձան** (), հուշարձան Ռուսաստանի մայրաքաղաք Մոսկվայում, որը նվիրված է ռուս հեղափոխական գործիչ, բոլշևիկ, Հոկտեմբերյան հեղափոխության առաջնորդ Վլադիմիր Լենինին։ Տեղադրվել է 1967 թվականին՝ Պավելի փողոցում, Մոսկվայի Վլադիմիր Իլյիչի անվան էլեկտրամեխանիկական գործարանի դիմաց։ 1918 թվականի օգոստոսի 30-ին այդ վայրից ոչ հեռու Լենինի դեմ մահափորձ է իրականացվել։ Հուշարձանի հեղինակներն են քանդակագործ Վալենտին Թոփուրիձեն և ճարտարապետ Կ. Տ. Թոփուրիձեն։ Հուշարձանն ունի դաշնային նշանակության մշակութային ժառանգության օբյեկտի կարգավիճակ։

## Պատմություն
Վլադիմիր Լենինը բազմիցս այցելել է Միխելսոնի գործարանը, որտեղ ելույթ է ունեցել աշխատակիցների առջև։ Այստեղ 1918 թվականի օգոստոսի 30-ին Լենինի դեմ մահափորձ է իրականացվել, որի հետևանքով նա ծանր վիրավորվել է։

1922 թվականին այդ մահափորձի վայրում գործարանի աշխատակիցները տեղադրել են կարմիր ողորկված գրանիտից պատրաստված հուշաքար։ Նրա դիմերեսին փորագրված են հետևյալ բառերը. *«Համաշխարհային պրոլետարիատի առաջնորդ Վլադիմիր Իլյիչ Լենինի դեմ մահափորձի վայրում հուշարձանի առաջին քարը։ 1918 թվականի օգոստոսի 30 - 1922 թվականի նոյեմբերի 1»:* Դարձերեսին գրված է. *«Թող ամբողջ աշխարհի ճնշվածներն իմանան, որ այս վայրում կապիտալիստական հակահեղափոխության գնդակը փորձում էր ընդհատել համաշխարհային պրոլետարիատի առաջնորդ Վլադիմիր Իլյիչ Լենինի կյանքն ու գործունեությունը»*։

1947 թվականի նոյեմբերի 7-ին գործարանի դիմացի հրապարակում, հուշաքարից ոչ հեռու, տեղադրվել է քանդակագործ Սերգեյ Մերկուրովի և ճարտարապետ Անատոլի Ժուկովի հեղինակած Լենինի հուշարձանը։ 1960 թվականին, Լենինի ծննդյան 90-ամյակի առթիվ, հուշարձանի շուրջ պուրակը զգալիորեն ընդլայնվել է։ 1967 թվականին Սերգեյ Մերկուրովի ստեղծած հուշարձանը տեղափոխվել է գործարանի տարածք, իսկ նրա տեղում տեղադրվել է քանդակագործ Վալենտին Թոփուրիձեի և ճարտարապետ Կոնստանտին Թոփուրիձեի հեղինակած ներկայիս հուշակոթողը։

Պավելի փողոցում գտնվող Լենինի հուշարձանը տեղադրվել է Վլադիմիր Իլյիչի անվան գործարանի հին բոլշևիկների նախաձեռնությամբ։ Քանդակագործը և ճարտարապետը հուշարձանի ստեղծման աշխատանքներն իրականացրել են հենց գործարանի արտադրամասերից մեկում, որտեղ նրանց խորհուրդներ են տվել վետերանները, որոնք անձամբ ներկա են եղել Լենինի ելույթներին։ Վլադիմիր Իլյիչի անվան գործարանի աշխատակիցները կատարել են քանդակը ստեղծելու համար անհրաժեշտ բոլոր կաղապարները, որոնք այնուհետև ուղարկվել են Լենինգրադի «Մոնումենտսկուլպտուրա» գործարան` քանդակը բրոնզից ձուլելու համար։

Լենինի հուշարձանը հանդիսավորությամբ բացվել է 1967 թվականի նոյեմբերի 1-ին` Հոկտեմբերյան հեղափոխության 50-ամյակի նախօրեին։ Հինգմետրանոց բրոնզե քանդակը տեղադրված է գրանիտե բարձր պատվանդանի վրա։ Լենինը պատկերված է ողջ հասակով, նրա հագին վերարկու է, գլխին` գլխարկ։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:1967 հիմնադրումներ Ռուսաստանում
Կատեգորիա:Հուշարձաններ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Մոսկվայի հուշարձաններ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի մշակութային ժառանգության օբյեկտներ
Թառակամ

**Թառակամ**, լեռ Հայաստանի Տավուշի մարզում՝ Գուգարաց լեռների միջին մասում, Ծաղկաշատ գյուղից 12 կմ հարավ-արևելք։ Ունի 1711 մ բարձրություն։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Տավուշի մարզի լեռներ
Թեժդրունք

**Թեժդրունք**, լեռնագագաթ Հայաստանի Վայոց ձորի մարզում, Վարդենիսի լեռներում, Ելփին գետի աջափնյակում, Ելփին գյուղից 3,5 կմ հարավ։ Բարձրություն 2050 մ։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Լեռներ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Հայաստանի լեռնագագաթներ
Կատեգորիա:Վայոց ձորի մարզի լեռներ
Կատեգորիա:Նախիջևանի լեռներ
Սուբարու

**Subaru** (), «Subaru Corporation» ընկերությանը պատկանող մեքենաշինական բրենդ։ 2011 թվականին արտադրության ծավալը կազմել է 528 234 թեթև մարդատար և 57 027 առևտրային ավտոմեքենա։

## Անվան պատմություն
«Fuji Heavy Industries» ընկերության հիմնադիր և առաջին նախագահ Քենձի Քիթը ավտոմոբիլաշինության սիրահար էր և 1954 թվականին անձամբ մասնակցեց P-1 ուղևորատար ավտոմեքենայի առաջին նախատիպի ստեղծմանը։ 
 
Երբ P-1-ը ստեղծվեց, Քիթը, կարծելով, թե ճապոնական մեքենան պետք է կրի ճապոնական անուն, մրցույթ հայտարարեց P-1-ի լավագույն անվան համար։ Սակայն մրցութային անվանումներից ոչ մեկը չգոհացրեց նրան։ Արդյունքում Քիթն անձամբ անուն մտածեց։

Քենձի Քիթը ֆրանսիական «Renault» ավտոընկերությունից ձեռք բերեց գծագրեր և արտոնագրեր, որոնց հիման վրա էլ ստեղծվեցին առաջին «Subaru» ավտոմեքենաները։

«Subaru» անվանումը Ցուլի համաստեղության Բազմունք աստղակույտի ճապոնական անվանումն է։ Դրա աստղերից շուրջ տասը գիշերային երկնքում կարելի է տեսնել անզեն աչքով, իսկ աստղադիտակի միջոցով՝ շուրջ 250-ը։ Բրենդի անունը գրառելու համար ընկերությունը կանձի չի օգտագործում և սահմանափակվում է լատիներենով և կատականայով։ Բրենդը և նրա ապրանքանիշը վերագրում են նաև Բազումքի մեկ այլ ճապոնական հնագույն անվանը՝ միցուրաբոսի ճապոնական Պլեյադեր անվանը (, «վեց աստղ»)՝ նկատի ունենալով այն վեց ընկերությունները, որոնց միավորման արդյունքում ձևավորվեց «Fuji Heavy Industries» ընկերությունը։

## Թողարկվող մոդելներ
thumb|right|Ընկերության ամենահայտնի մոդելը՝ «Impreza WRX STI»
thumb|right|Subaru Forester
* Subaru 360 (1958-1971)
* Subaru Alcyone (1985-1991)
* Subaru Alcyone SVX (1991-1997)
* Subaru Baja (2003-2006)
* Subaru BRAT (1978-1993)
* Subaru BRZ (2011 թվականից)
* Subaru Domingo (1983-1998), 1994 թվականի հունիսից՝ նոր թափքով, ձախ ղեկով տարբերակ՝ Libero
* Subaru FF-1 Star (1970-1973)
* Subaru FF-1 G (1971-1973)
* Subaru Exiga (2008 թվականից) - արտադրվում է ճապոնական շուկայի համար
* Subaru Forester (1997 թվականից)
* Subaru G3X Justy (2003 թվականից)
* Subaru Impreza (1992 թվականից)
** Subaru Impreza WRX
** Subaru Impreza WRX STI
** Subaru Impreza XV (2010-2011)
* Subaru Justy (1984 թվականից)
* Subaru Legacy (1989 թվականից)
** Subaru Outback (1995 թվականից)
** Subaru Legacy (1998 թվականից)
* Subaru Leone (1971-1994)
* Subaru Levorg (2014 թվականից)
* Subaru Pleo (1998 թվականից) - արտադրվում է ճապոնական շուկայի համար, արտահանվել է ԱՄՆ ձախակողմյան ղեկով
* Subaru R1 (2005-2010) - արտադրվել է ճապոնական շուկայի համար
* Subaru R2 (2003-2010) - արտադրվել է ճապոնական շուկայի համար 
* Subaru Rex (1972-1992)
* Subaru Sambar (1990 թվականից) - արտադրվում է ճապոնական շուկայի համար 
* Subaru Stella (2006 թվականից) - արտադրվում է ճապոնական շուկայի համար
* Traviq (2001-2004) - փաստացի «Opel Zafira» ճապոնական շուկայի համար 
* Subaru Tribeca (2005-2014)
* Subaru Vivio (1992-1998)
* Subaru XV (2011 թվականից)
Արտադրվող ավտոմեքենաների մեծ մասը ունի ամբողջական շարժակ և օպպոզիտային շարժիչ։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Ընկերության պաշտոնական կայք  

Կատեգորիա:1954 հիմնադրումներ Ասիայում
Կատեգորիա:Ավտոարտադրողներ
Կատեգորիա:Ճապոնական ապրանքանիշեր
Թեժքար

**Թեժքար**, լեռ Հայաստանի Արարատի մարզում, Արածոգետի աջափնյակում, Տիգրանաշեն գյուղի անմիջական հարևանությամբ, Պարույր Սևակ գյուղից 1,5 կմ հյուսիս-արևելք։ Բարձրություն 1735 մ։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Արարատի մարզի լեռներ
Որոշման ընդունում

**Որոշման ընդունում**, իմացական գործընթաց է, որի արդյունքը կարծիքի կամ գործողության ընթացքի ընտրությունն է մի քանի այլընտրանքներից։  Յուրաքանչյուր որոշման կայացում ենթադրում է վերջնական ընտրություն, որն իր հերթին կարող է դրդել կամ չդրդել գործողության։ Որոշման կայացումը  որոշում կայացնողի արժեքների և նախասիրությունների հիման վրա այլընտրանքների հայտնաբերման և դրանց մեջ ընտրություն կատարելու գործընթացն է։

## Ընդհանուր բնութագիր
Որոշում կայացնելը կարող է դիտվել որպես խնդրի լուծում , որը ավարտվել է խնդրի պահանջի բավարարմամբ :

Որոշման ընդունման  վերաբերյալ մարդկային գործունեությունը ակտիվ քննարկման առարկա է եղել մի քանի տեսանկյունից.

* հոգեբանական; 
* ճանաչողական; 
* կարգավորիչ։

Որոշումների կայացման կարևոր մասը ներառում է գնահատման չափանիշներով նկարագրված այլընտրանքների վերջնական փաթեթի վերլուծությունը։

## Որոշումներ կայացնելու առօրյա մեթոդներ
Որոշումների ընդունման մեթոդները կարելի է բաժանել երկու լայն կատեգորիաների՝ խմբային և անհատական։ Անհատական մեթոդները հաճախ կարող են կիրառվել նաև խմբի կողմից։

### Խմբային որոշումների կայացման մեթոդներ
* Համաձայնության մեթոդը
* Մեթոդներ,որոնք հիմնված են քվեարկության վրա 
* Դելֆի մեթոդ

### Անհատական որոշումների կայացման մեթոդներ
* *Որոշումների հաշվեկշռի ցուցակ*՝ յուրաքանչյուր տարբերակի առավելությունների ու թերությունների (ծախսերի և օգուտների, պլյուսների և մինուսների) ցուցակագրում, ինչպես առաջարկում են Պլատոնիը՝ «Պրոտագորաս»–ում, և Բենջամին Ֆրանկլինը։
* *Պարզ առաջնահերթություն*՝ առավելագույն հավանականության օգտակարությամբ այլընտրանք ընտրելը։
* *Բավարարում*՝ այլընտրանքների հետազոտում՝ մինչև առաջինը ընդունելի տարբերակի հայտնաբերում։ Այս մեթոդին հակադրվում է մաքսիմիզացիան՝ ըստ որի բոլոր այլընտրանքները հետազոտովում են մինչև լավագույնի ընտրութուն։
* *Հեղինակությանը կամ «փորձագետին» զիջում*՝ պատվերների կամ հրահանգների իրականացում։ 
* *Անտիավտորիտարիզմ*՝ հեղինակության տված խորհրդի հակադիր գործուներության ընտրություն։
* *Ֆլիպիզմ*՝ նետել մետաղադրամ, խաղաքարտերի կապոցը կիսել կամ այլ պատահական մեթոդներ. աղոթքները, տառաքարտերը, աստղագուշակությունը, հայտնությունները կամ այլ գուշակություններ, սնահավատության կամ պսևդոգիտության այլ ձևերը։ 
* *Որոշումների ավտոմատացված աջակցություն*՝ ավտոմատացված որոշումների համար չափորոշիչների սահմանում։

## Որոշման ընդունման փուլեր
Որոշում կայացնելու փուլերը՝ ըստ Ջանիսի և Մաննի.

# խնդրի գնահատում
# տարբերակների վերանայում (ակտուալիզացիա)
# տարբերակների գնահատում (կշռում) 
# ընտրված գործողությունների մասին ուրիշներին զգուշացում
# որոշման կայացում՝ անկախ ռիսկի գործոնից

## Գրականություն
* 

Կատեգորիա:Միտք
Վագրի աչք (միներալ)

**Վագրի աչք**, հիմնական բաղադրիչը՝ սիլիցիումի երկօքսիդ (SiO2), գունավորումը պայմանավորված է հիմնականում երկաթի օքսիդով (Fe2O3), ոսկեգույնից մինչև կարմրադարչնագույն մետամորֆ ապար՝ մետաքսի փայլով, ցուցաբերում է լուսային խաղ։ Խտությունը տատանվում է 2.64-2.71 սահմանում։ Լինելով քվարցի տարատեսակ վագրի աչք և կապույտ գույնի բազեի աչք՝ միներալները իրենց մատաքսի փայլը ստանում են քվարցի բյուրեղների զուգահեռ սերտաճումների և ամֆիբոլների փոփոխված մանրաթելերի շնորհիվ։

[thumb|left|alt="Photograph of a chunk of rock containing horizontal bands which contain golden fibers which are positioned vertically within the bands"|Անմշակ վագրի աչք [Հարավային Աֆրիկայից]] 
thumb|left|alt="Photograph of a polished ovoid stone with bands containing shimmering golden fibers"|Օվալաձև մշակած երկաթի օքսիդի շերտերով վագրի աչք
thumb|left|alt="Photograph of the surface of a stone which shows horizontal alternating bands of red and black with a band of golden-colored fibers in a band across the center"|«Երկաթե վագր»
thumb|alt="A photograph of a green stone with a pink fibrous band going across the surface diagonally"|Սերպենտին վագրի աչք Արիզոնայից

## Վագրի աչքի այլ տեսակներ, հանքեր
*Երկաթե վագրը* ձևափոխված քար է, որը հիմնականում բաղկացած է վագրի աչքից, կարմիր յաշմայից և սև հեմատիտից։ Գույների ալիքաձև կոնտրաստ զոլերը և փայլը ստեղծում են գրավիչ մոտիվներ և հիմնականում օգտագործվում են ոսկերչության մեջ։ *Երկաթե վագրը* տարածված դեկորատիվ քար է, որն օգտագործվում է ամենատարբեր ոլորտներում՝ սկսած ուլունքներից, վերջացրած դանակի բռնակոթերով։ Արդյունահանվում է հիմնականում Հարավային Աֆրիկայում, Արևմտյան Ավստրալիայում, Բիրմայում, Հնդկաստանում, Նամիբիայում, ԱՄՆ-ում, Բրազիլիայում, Կանադայում, Չինաստանում, Կորեայում և Իսպանիայում։

ԱՄՆ Արիզոնա և Կալիֆոռնիա նահանգներում սերպենտինի նստվածքներում ժամանակ առ ժամանակ հայտնաբերվում է կատվի աչք միներալը՝ քրիզոլիտի թելիկներով։ Դրանք արդյունահանվում ու վաճառվում են որպես «Արիզոնայի վագրի աչք» և «Կալիֆոռնիայի վագրի աչք»։ Իսկ անորակ խալցեդոնը, որը պարունակում է ամֆիբոլային թելիկներ, գովազդում են որպես Նամիբիայից և Չինաստանից բերված վագրի աչք։

Որոշ երկրներում համարում են, որ այս քարը քշում է չար աչքը։

## Մշակման փուլեր, նմանակումներ
Սովարաբար ակնեղենը ձևավորում են կաբոշոնի տեսքով, որպեսզի առավելագույնս ցուցադրվի նրանց գրավչությունը։ Կարմիր քարերը սկզբում զգուշորեն ենթարկում են ջերմային մշակման։ Մուգ քարերի գույնը արհեստականորեն բացում են ազոտական թթվի օգնությամբ (HNO3):

Մեղրագույն քարերն օգտագործվում են քրիզոբերիլի ավելի արժեքավոր քարերի ընդօրինակման համար, օրինակ՝ կատվի աչք, բայց նմանությունը այդքան էլ համոզիչ չէ։ Արհեստական թելապակին վագրի աչքի սովարական նմանակումն է, որն արտադրվում է գույների լայն տեսականիով։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ

* New interpretation of the origin of tiger's-eye: Comment and Reply

Կատեգորիա:Երկրաբանություն
Կատեգորիա:Թանկարժեք քարերի մշակում
Կատեգորիա:Միներալներ
Կատեգորիա:Քիմիա
Ռոբերտ Աբրահամյան (սերժանտ)

**Ռոբերտ Աբրահամի Աբրահամյան** (), զինվորական, սերժանտ, քառօրյա պատերազմի մասնակից։

## Կենսագրություն
Ծնվել է 1993 թվականի դեկտեմբերի 20-ին Արարատի մարզի Տափերական գյուղում։ 2010 թվականին ավարտել է տեղի դպրոցը և մեկ տարի անց զորակոչվել Հայաստանի զինված ուժեր, ծառայությունն անցնել է Արցախի Հանրապետությունում՝ Հադրութում։ 2013 թվականին, ծառայությունն ավարտելուց հետո աշխատելու նպատակով մեկնել է Ռուսաստան։ Ամուսնացել է  և 2015 թվականին դեկտեմբերի 20-ին ծնվել է  նրա առաջնեկը։ 2016 թվականի ապրիլի 1-ին՝ որպես պայմանագրային զինծառայող ծառայության է անցել  խաղաղապահ զորքերում։ Կոչումով սերժանտ էր։

2016 թվականի ապրիլի 10-ին N զորամասի պահպանության տակ գտնվող մարտական դիրքում գլխի շրջանում ստացել է հրազենային մահացու վիրավորում։

## Պարգևներ
Հետմահու Հայաստանի նախագահի կողմից պարգևատրվել է «Մարտական ծառայություն» և Արցախի Հանրապետության նախագահի կողմից «Արիության համար» մեդալներով։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
*Ռոբերտ Աբրահամի Աբրահամյան 

Կատեգորիա:Մարտական ծառայության մեդալակիրներ
Կատեգորիա:Քառօրյա պատերազմի մասնակիցներ հայկական կողմից
Լենինն անիվների վրա

**Լենինի հուշարձան Օկտյաբրսկայա երկաթուղու դեպոյի մոտ** (**«Լենինն անիվների վրա»**, ), հուշարձան Ռուսաստանի մայրաքաղաք Մոսկվայում, որը նվիրված է ռուս հեղափոխական գործիչ, բոլշևիկ, Հոկտեմբերյան հեղափոխության առաջնորդ Վլադիմիր Լենինին։ Գտնվում է Լենինգրադյան կայարանի հարևանությամբ, Օկտյաբրսկայա երկաթուղու դեպոյի դիմաց։ Քանդակը տեղադրված է երկաթուղասայլակի վրա և այդպիսով շարժական է։ Հուշարձանի հեղինակն է քանդակագործ Իսաակ Աբրամովիչ Մենդելևիչը։ Սա Մոսկվայում համաշխարհային պրոլետարիատի առաջնորդի առաջին հուշարձաններից մեկն է և աշխարհում միակ Լենինն անիվների վրա։

*Հուշարձանի հասցեն`* ք. Մոսկվա, Կոմսոմոլսկայա հրապարակի պողոտա, 3բ։

## Պատմություն
Հոկտեմբերյան հեղափոխության 8-րդ տարեդարձի տոնակատարությանը նախապատրաստվելու ընթացքում երկաթուղային բանվորներն առաջարկել են դեպոյի տարածքում տեղադրել Վլադիմիր Լենինի հուշարձանը։ Այդ գաղափարը աջակցության է արժանացել։ Ոչաշխատանքային ժամերին բանվորները երկաթուղային մանրամասերից պատվանդան էին պատրաստում։ Պատվանդանի նախագծի հեղինակն էր հինգերորդ քարշատեղամասի ղեկավար Յակովլևը։ Մտահղացման համաձայն` հուշարձանը պետք է ոչ միայն կարողանար շարժվել երկաթուղով, այլև պտտվել սեփական առանցքի շուրջը, որի համար նախատեսված է հատուկ լծակ։

Քանդակի համար գումարը բանվորները հավաքել են մետաղի ջարդոն հանձնելով և վագոնների վերանորոգման շաբաթօրյակների ժամանակ։ Այնուամենայնիվ, երբ անհրաժեշտ միջոցները հավաքվեցին, պարզվեց, որ մինչև տարեդարձը քիչ ժամանակ է մնացել, և քանդակագործները չեն հասցնի պատրաստել հուշարձանը։ Որոշվեց պատվանդանի վրա տեղադրել Լենինգրադյան կայարանի նախասրահի քանդակը։ Ավելի ուշ կայարանում տեղադրվեց ավելի կոթողային հուշարձան։

## Նկարագրություն
Հուշարձանը պատրաստված է գիպսից և երանգավորված է բրոնզագույն։ Լենինը կանգնած է ողջ հասակով` բարձր պատվանդանի վրա։ Նրա ձախ ձեռքը բռունցքված է և հենվում է սյանը, իսկ աջ ձեռքը տաբատի գրպանում է։ Պատվանդանը պատրաստված է շոգեքարշի եռակցված շարժաձողերից, սահալծակներից, դարձիչներից, որդնակային փոխանցիչներից։ Այն կանգնած է դուրս գրված տենդերի (ջրի և վառելիքի պահեստավագոն) երկաթուղային չորս անիվների վրա։ Պատվանդանի մանրամասերը ներկված են սև և կարմիր։ Պատվանդանի հիմքին փակցված է մետաղական տախտակ` հետևյալ գրությամբ. *«Կանգնեցված է Օկտյաբրսկայա երկաթուղու 5-րդ քարշատեղամասի լոկոմոտիվային և վագոնային արհեստանոցների բանվորների կողմից 5.XI - 1925»*։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:1925 հիմնադրումներ
Կատեգորիա:Մոսկվայի հուշարձաններ
Իվանա Անդրլովա

**Իվանա Անդրլովա** (, ), թատրոնի, կինոյի, հեռուստատեսության չեխ  հնչյունավորող դերասանուհի։

## Կենսագրություն
Ծնվել է Չեխիայի Վիսկո-Միտոյում։ Պրահայի թատրոնի դերասանուհի է։ Բարձրագույն կրթությունը ստացել է Պրահայի կոնսերվատորիայում։

## Ընտրված ֆիլմաշար
#### դերասանուհի
* 1976 — Ենթավարձակալ (ֆիլմ) (Podnájemníci)
* 1978 — Արքայազնը և երեկոյան աստղը (ֆիլմ) / (Princ a Večernice)
* 1979 — Արաբելլա (հեռուստասերիալ)  (Arabela) 
* 1980 — Մայոր Զեմանի երեսուն պատահարները (հեռուստաֆիլմ) (30 případů majora Zemana) 
* 1981 — Հյուրեր գալակտիկայից  (Monstrum z galaxie Arkana)
* 1982 — Կանաչ փողոցը (ֆիլմ) / (Zelená vlna)
* 1982 — Վիշապի ցանկապատի համար  Za humny je drak
* 1982 — Լավ ջուրը (ֆիլմ)  (Dobrá Voda)
* 1984 — Շտապօգնություն (հեռուստաֆիլմ, Չեխոսլովակիա) (Sanitka) 
* 1986 — Ջահել գինին (ֆիլմ)  (Mladé víno)
* 1992 — Վզնոց (հեռուստաֆիլմ)  (Náhrdelník)

## Չեխական դուբլ
* Բևեռլի Հիլզ, 90210, Ժանդարմ և ժանդարմետկաներ, Քինգսայզ, Նյույորքյան պատմություն, Էլլի Մաքբիլլ և այլք։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Актриса  на сайте okino.ru 
* Актриса на сайте csfd.cz 
* Актриса озвучивания на сайте dabingforum.cz 

Կատեգորիա:Չեխ դերասաններ
Կատեգորիա:Կինոդերասաններ
Կատեգորիա:Թատրոնի դերասաններ
Կատեգորիա:Պրահայի կոնսերվատորիայի շրջանավարտներ
Կատեգորիա:Հեռուստատեսային դերասանուհիներ
Կատեգորիա:Հնչյունավորողներ
Մալչիշ-Կիբալչիշի հուշարձան

200px|մինի
**Մալչիշ-Կիբալչիշի հուշարձան** (), հուշարձան Ռուսաստանի մայրաքաղաք Մոսկվայում, որը նվիրված է Արկադի Գայդարի հեքիաթի հերոս Մալչիշ-Կիբալչիշին։ Տեղադրվել է Վորոբյովի գորիում, Կոսիգինի փողոցի և Վերնադսկու պողոտայի խաչմերուկում, Մոսկվայի մանկական (պատանեկան) ստեղծագործության քաղաքային պալատի մոտ։

## Նկարագրություն
Արձանի բարձրությունը 5 մետր է։ Մալչիշը պատկերված է շարժման մեջ, նա ոտաբոբիկ է, հագին կարճ շալվար է, պարզ շապիկ, գլխին բուդյոնովկա է, աջ ձեռքին սուր է, ձախին` շեփոր, և նա, կարծես, պատրաստվում է քայլ անել և կանչում է իր հետևից։ Պատրաստված է կռած պղնձից։

Հեղինակներն են քանդակագործ Վ. Կ. Ֆրոլովը և ճարտարապետ Վ. Ս. Կուբասովը։

## Պատմություն
Հուշարձանը տեղադրվել է 1972 թվականի մայիսի 19-ին` ի պատիվ Լենինի անվան համամիութենական պիոներական կազմակերպության 50-ամյակի։

Մալչիշ-Կիբալչիշի հուշարձանը խորհրդային շրջանի խորհրդանիշներից մեկն է։ Սակայն այն արտացոլում է ոչ միայն այդ ժամանակաշրջանի արվեստը. այստեղ էլ կարելի է տեսնել և՛ խորհրդային իդեալները, և՛ երիտասարդների պատրաստակամությունը սխրանքների, և՛ խորհրդային ժողովրդի միասնության ուժը։ Այսօր այս հուշարձանը հետաքրքիր է ոչ միայն տարեց մարդկանց, որոնց համար դա ամբողջ դարաշրջանի իսկական խորհրդանիշն է։ Ժամանակաից երիտասարդության համար այս քանդակը կարող է ծառայել որպես բարոյական իդեալ և ավելի լավ հասկանալ պատերազմի ամբողջ ողբերգությունը և գնահատել պատերազմում հաղթանակած ժողովրդի սխրանքը։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* 
* 

Կատեգորիա:1972 հիմնադրումներ Ռուսաստանում
Կատեգորիա:Գրական հերոսների արձաններ
Կատեգորիա:Հուշարձաններ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Մոսկվայի հուշարձաններ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի մշակութային ժառանգության օբյեկտներ
Հապալոպիլուս զաֆրանադեղին

**Հապալոպիլուս զաֆրանադեղին** (), Poriaceae ընտանիքին պատկանող սունկ, որը գրանցված է Հայաստանի Կարմիր գրքում։

## Նկարագրություն
20 սմ լայնությամբ, 15 սմ երկարությամբ և 6 սմ հաստությամբ գլխարկը սկզբում բաց նարնջագույն է, զաֆրանադեղին և մազմզոտ, հետո նարնջագորշավուն է և հարթ։ Կիսատ, բարձիկաձև կամ տափակ պտղամարմինները կողքային են։ Պտղամիսը թարմ վիճակում բաց նարնջագույն է և փափուկ, չորացնելուց հետո դեղնավուն երանգով է, կարծր կամ փխրուն։ Հիմենոֆորը խողովակաձև է, պտղամսի գույնին, խողովակները 0,5-1 սմ երկարությամբ են, կազմված՝ բավականին մանր անցքերից (միջինը՝ 2-3 անցք 1 մմ վրա), որոնք կլորավուն են, նուրբ, վառ նարնջագույն եզրերով։ Անգույն, լայն էլիպսաձև սպորները 4-6 x 3-4 մկմ են։

## Տարածվածություն
Ընդհանուր արեալը ընդգրկում է Եվրոպան, Ասիան, Հյուսիսային Ամերիկան, Հարավային Կովկասը (Վրաստանը, Հայաստանը)։ Հայաստանում հայտնաբերված է Իջևանի ֆլորիստիկական շրջանում՝ Գանձաքարի շրջակայքում։

## Էկոլոգիա
Հանդիպում է հազվադեպ, կենդանի և մահացած կաղնու և շագանակենու բների վրա, լայնատերև և խառը անտառներում, 1100-1700 մ բարձրությունների վրա, օգոստոս-սեպտեմբեր ամիսներին։ Քսիլոտրոֆ է և առաջացնում է սպիտակ փտում։

## Պահպանություն
Կրիտիկական վիճակում գտնվող տեսակ է։

## Ծանոթագրություններ
Աղասի Ասատրյան (զինվորական)

**Աղասի Սարմենի Ասատրյան** (), զինվորական, շարքային, քառօրյա պատերազմի մասնակից։

## Կենսագրություն
2012 թվականին ստացել է 9 ամյա կրթություն և ընդունվել Մասիսի Պետական Գյուղատնտեսական քոլեջ։ Զբաղվել է քիքբոքսինգ մարտարվեստով, գրանցել է բազմաթիվ հաջողություններ՝ արժանանալով մեդալների և պատվոգրերի։ Քոլոջն ավարտելուց հետո, 2014 թվականին պարտադիր զինվորական ծառայության է անցել, ծառայել է ԼՂՀ` Մատաղիսի պաշտպանական շրջանի զորամասերից մեկում, որպես հետախույզ-դիպուկահար՝ այնուհետև տեղափոխվել է Թալիշի պաշտպանական շրջան, ծառայել է որպես  ավագ-լեյտենանտ  Մերուժան Ստեփանյանի դասակում։

Զոհվել է 2016 թվականի ապրիլին՝  լայնամասշտաբ ռազմական գործողությունների ժամանակ։

ՀՀ Նախագահի կողմից հետմահու պարգևատրվել է  «Մարտական խաչ» 1-ին աստիճանի շքանշանով, ԼՂՀ նախագահի նախագահի կողմից՝ «Արիության համար» մեդալով։

Աղասիի անունով է կոչվում Մասիս քաղաքի փողոցներից մեկը և իր դպրոցի դասասենյակներից մեկը՝ որտեղ սովորել է նա։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
*Հերոս Աղասի Ասատրյանը
*Աղասի Սարմենի Ասատրյան 
*Շարքային Աղասի Ասատրյան. նրանց դիրքն առաջիններից էր, որ գրոհի ենթարկվեց հակառակորդի կողմից

Կատեգորիա:1996 ծնունդներ
Կատեգորիա:2016 մահեր
Կատեգորիա:Ապրիլի 2 մահեր
Կատեգորիա:Մասիս քաղաքում ծնվածներ
Կատեգորիա:Մարտական ծառայության մեդալակիրներ
Թեղենյաց

**Թեղենյաց**, լեռնագագաթ Հայաստանի Կոտայքի մարզում, Թեղենյաց լեռների հարավային մասում, Բուժական գյուղից 6 կմ հյուսիս-արևելք։ Բարձրություն 2659 մ։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Լեռներ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Հայաստանի լեռնագագաթներ
Կատեգորիա:Կոտայքի մարզի լեռներ
Հյուսիսային Արցախ (գիրք)

**«Հյուսիսային Արցախ»** (, ), Հայկական ճարտարապետությունն ուսումնասիրող կազմակերպության կողմից 2004 թվականին հրատարակված «ՀՃՈՒ գիտական ուսումնասիրություններ» շարքի թվով 6-րդ գիրքը (Գիրք Զ)։ Այն հեղինակել է հուշարձանագետ, պատմաբան, բանահավաք, Հայկական ճարտարապետությունն ուսումնասիրող հիմնադրամի երևանյան գրասենյակի ղեկավար Սամվել Կարապետյանը։ Տպագրվել է եռալեզու տարբերակով՝ հայերեն (2004թ.), անգլերեն (2007թ.), ռուսերեն (2018թ.): Աշխատությունը ներկայացնում է Պատմական Հայաստանի հյուսիսային հատվածը կազմող Գարդմանքի (հեղինակն այն անվանում է Հյուսիսային Արցախ, իրենից ներկայացնում է ներկայիս Ադրբեջանի Հանրապետության արևելյան մասը) գրեթե բոլոր բնակավայրերի պատմությանն ու պատմական հուշարձաններին։ Գիրքը նախատեսված է Պատմական Հայաստանի Արևելից Կողմանց, վերջինի բնիկների և օտարամուտ ցեղերի ու ժողովուրդների պատմությամբ հետաքրքրվող մասնագետների, ինչպես նաև Գարդմանքի մասին ճանաչողական գիտելիքներ ստանալ ցանկացողների համար։

«Հյուսիսային Արցախ» գիրքը հրատարակվել է Հայաստանի գիտությունների ազգային ակադեմիայի Պատմության ինստիտուտի գիտական խորհրդի երաշխավորությամբ և տպագրվել ՀՀ ԳԱԱ «Գիտություն» հրատարակչությունում։

2004 թվականին Հյուսիսային Արցախ գիրքն արժանացել է Արցախի Հանրապետության Եղիշեի անվան գրական մրցանակի։

Գրքի բովանդակությանն անդրադառնալիս հեղինակ Սամվել Կարապետյանը ասել է՝ «Գրքում խոսվում է մեր հայրենիքի հատկապես այն տարածքների մասին, որոնք մեր պետականության սահմաններից դուրս են, այսինքն՝  ներառված են մեր հարևան պետությունների տիրույթների մեջ, իսկ ինչ վերաբերում է կոնկրետ Հյուսիսային Արցախին, սա պարզապես բռնազավթված տարածք է և հայաթափվել է 1988-1892 թվականներին»։

## Տես նաև
* Հայկական ճարտարապետությունն ուսումնասիրող հիմնադրամ
* Սամվել Կարապետյան

## Արտաքին հղումներ
* Հուշարձանագետ Սամվել Կարապետյանը պատմում է «Հյուսիսային Արցախ» գրքի մասին (տեսանյութ) *([https://web.archive.org/web/20190206140815/https://www.youtube.com/watch?v=YIupK3sk-7A արխիվացված])*

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:ՀՃՈՒ գիտական ուսումնասիրություններ (գրքաշար)
Կատեգորիա:Հայերեն գրքեր
Կատեգորիա:Անգլերեն գրքեր
Կատեգորիա:Գրքեր Հայաստանի պատմության մասին
Կատեգորիա:2004 գրքեր
Կոբրեզիա պարսկական

**Կոբրեզիա պարսկական** (), բոշխազգիների ընտանիքին պատկանող ծածկասերմ բույս։ Գրանցված է Հայաստանի Կարմիր գրքում։

## Նկարագրություն
3-10 սմ բարձրությամբ խիտ ճիմ առաջացնող բույս է։ Տերևները գծային են, 0,5 սմ երկարությամբ և դեղնավուն տերևապատյաններով։ Թիթեղների լայնությունը 1-2 մմ է։ Ծաղկաբույլը կազմված է սակավածաղիկ հասկիկներից։ Ծածկող թեփերը շագանակագույն են, առանց սպիտակ-թաղանթային եզրերի։ Պտուղը էլիպսաձև է և 2-2,5 մմ երկարությամբ։

## Տարածում
Հանդիպում է Ապարանի ֆլորիստիկական շրջանում։ Ընդհանուր արեալն ընդգրկում է Նախասկովկասը, Դաղստանը, Հարավային Անդրկովկասը, Ղարաբաղը, Թալիշը, Միջին Ասիան և Իրանը։

## Էկոլոգիա
Աճում է ալպյան գոտում՝ ծովի մակարդակից 3000 և ավելի մետր բարձրությունների վրա։ Ծաղկում է հուլիսին, պտղաբերում՝ օգոստոսին։

## Պահպանություն
Կրիտիկական վիճակում գտնվող տեսակ է։ Հայտնի է միայն մեկ պոպուլյացիա։ Տարածման և բնակության շրջանների մակերեսը 10 կմ²-ից պակաս է։ Հիմնական սպառնալիքը կլիմայի գլոբալ փոփուխությունն է։ Հայաստանի Կարմիր գրքի առաջին հրատարակության մեջ, CITES-ի և Բեռնի կոնվենցիաների հավելվածներում ընդգրկված չէ։

Պահպանություն չի իրականացվում։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Կրիտիկական վիճակում գտնվող տեսակներ
Կատեգորիա:Ծածկասերմեր
Կատեգորիա:Բոշխազգիներ
Կատեգորիա:ՀՀ Կարմիր գրքում գրանցված բույսեր
Խլածաղիկ Թախտաջյանի

**Խլածաղիկ Թախտաջյանի** (), խլածաղկազգիների ընտանիքին պատկանող ծածկասերմ բույս։ Գրանցված է Հայաստանի Կարմիր գրքում։

## Նկարագրություն
8-20 սմ բարձրությամբ կիսաթփիկ բույս է։ Ցողունները լինում են 1-5 հատ, սովորաբար պարզ և մուգ մանուշակագույն։ 2-3 զույգերով տերևները հակադիր են, կոթունները՝ մուգ մանուշակագույն։ 7-15 ծաղիկներով ծաղկաբույլը ողկույզանման է։ Պսակը վառ կանաչ է և մուգ ծիրանագույն վերին շուրթերով։

## Տարածում
Հայաստանում հանդիպում է միայն Մեղրու ֆլորիստիկական շրջանում՝ Արծվաբերդ գյուղի շրջակայքում։

## Էկոլոգիա
Աճում է ենթալպյան գոտում՝ ծովի մակարդակից 2300-2700 մ բարձրությունների վրա։ Ծաղկում է հունիս ամսին, պտղաբերում՝ հուլիսին։

## Պահպանություն
Կրիտիկական վիճակում գտնվող տեսակ է։ Հայաստանի էնդեմիկ է։ Հայտնի է մեկ փոքր պոպուլյացիա։ Տարածման և բնակության շրջանների մակերեսը 10 կմ²-ից պակաս է։ Աճելավայրերի փոփոխության հետևանքով տեսակին սպառնում է տարածման և բնակության շրջանների կրճատում։ Հայաստանի Կարմիր գրքի առաջին հրատարակության մեջ ընդգրկված էր որպես հազվագյուտ տեսակ։ CITES-ի և Բեռնի կոնվենցիաների հավելվածներում ընդգրկած չէ։

Պոպուլյացիայի մի մասը պահպանվում է «Արևիկ» ազգային պարկի սահմաններում։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Կրիտիկական վիճակում գտնվող տեսակներ
Կատեգորիա:Ծածկասերմեր
Կատեգորիա:Խլածաղկազգիներ
Կատեգորիա:ՀՀ Կարմիր գրքում գրանցված բույսեր
Ստալինի հուշարձան (Մուզեոն)

**Իոսիֆ Ստալինի հուշարձան** (), հուշարձան Ռուսաստանի մայրաքաղաք Մոսկվայում, որը նվիրված է խորհրդային կուսակցական, քաղաքական գործիչ, կոմունիստական կուսակցության առաջնորդ, ԽՄԿԿ կենտկոմի գլխավոր քարտուղար Իոսիֆ Ստալինին։ Հեղինակն է քանդակագործ Սերգեյ Մերկուրովը։ Գտնվում է Մոսկվայի «Մուզեոն» արվեստների այգում։

## Պատմություն
Քանդակագործ Մերկուրովը Ստալինի հուշարձանը սկսել է ստեղծել 1930-ական թվականների սկզբին։ Նախ նա պատրաստել է գրանիտե կիսանդրին։

1937 թվականին Դուբնայում, Մոսկվայի անվան ջրանցքում, տեղադրվել են Լենինի և Ստալինի հուշարձանները։ Սերգեյ Մերկուրովն այսպես էր նկարագրում իր քանդակը

Այդ հուշարձանների փոքրացված պատճենները ցուցադրվել են Նյու Յորքի 1939 թվականի համաշխարհային ցուցահանդեսում։ Արվեստների այգում ներկայացված Ստալինի հուշարձանի չափսերը, նյութն ու հորինվածքը համընկնում են նյույորքյան ցուցահանդեսում ներկայացվածին։ Իսկ այնտեղ ցուցադրված Լենինի հուշարձանը 1946 թվականին տեղադրվել է Կիևի Բեսարաբյան հրապարակում։

Միջազգային ցուցահանդեսի ավարտից հետո Ստալինի քանդակը վերադարձվել է Մոսկվա և տեղադրվել Ի. Վ. Ստալինի անվան մշակույթի և հանգստի զբոսայգում (այժմ` Իզմայլովյան զբոսայգի)։

Մոսկվայի ժողովրդական պատգամավորների քաղաքային խորհրդի 1991 թվականի հոկտեմբերի 24-ի որոշմամբ Ստալինի հուշարձանը տեղափոխվել է Արվեստների այգի։ Քանդակը լրջորեն վնասված էր, ուստի կատարվեց նրա վերականգնում։

1998 թվականին Ստալինի հուշարձանի կողքին քանդակագործ Եվգենի Չուբարովը ստեղծեց հորինվածք, որը նվիրված է ստալինյան բռնաճնշումների զոհերին։

## Հուշարձանի նկարագրություն
Պատրաստված է վարդագույն գրանիտից։ Կոտրված են Ստալինի քիթն ու ոտնաթաթերը։

Հուշարձանն ունի պատմական և գեղարվեստական արժեք։ Քանդակը հիշատակվում է մոնումենտալ արվեստի բազմաթիվ դասագրքերում։ Հուշարձանը ստալինյան դարաշրջանի հուշակոթողների նմուշներից մեկն է։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:1938 քանդակներ
Կատեգորիա:Սերգեյ Մերկուրովի քանդակներ
Կատեգորիա:Քանդակներ այբբենական կարգով
Fire on Fire

«**Fire on Fire**», անգլիացի երգիչ և երգահան Սեմ Սմիթի երգը, որի պրոդյուսերը Սթիվ Մաքն է։ Համահեղինակները Սմիթն ու Մաքն են, ովքեր Netflix հեռուստաալիքի համար վերարտադրել են 1972 թվականի վեպ Watership Down-ը։ "Fire on Fire"-ը թողարկվել է որպես սինգլ 2018 թվականի դեկտեմբերի 21-ին՝ Capitol Records-ի միջոցով։

## Բեքգրաունդ
Երգը գրվել է Սեմ Սմիթի և պրոդյուսեր-երգահան Սթիվ Մաքի կողմից, ձայնագրվել է 2018 թվականի սեպտեմբերին Լոնդոնի Abbey Road Studios-ում՝ BBC համերգային երգչախմբի հետ։ Սմիթը հայտարարել է. «Ես շատ հուզված եմ և պատիվ ունեմ, որ կազմում եմ Watership Down-ի վերարտադրության մի փոքր մասնիկը։ Այս պատմությունը շատ հզոր և անժամանակ է, և շատ հաճելի էր աշխատել Նոամ Մուրոյի, նրա թիմի հետ և Սթիվ Մաքի հետ։ Հույս ունեմ բոլորս հավանել եք այս երգը այնքան, ինչքան՝ ես»։

## Քննադատների արձագանքը
Գիլ Քոֆմանը՝ Billboard-ից, "Fire on Fire"-ը անվանել է գրավող և հուզիչ բալլադ։ Նա գրել է, որ Սմիթի երգերի էմոցիոնալ թեման վերաբերում է պատմության վախին, հույսին և ընկերությանը։

## Տեսահոլովակ
"Fire on Fire" երգի տեսահոլովակը թողարկվել է 2018 թվականի դեկտեմբերի 21-ին։

## Հիթ-շքերթներ

## Հավաստագրեր

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
*

Կատեգորիա:2018 երգեր
Կատեգորիա:Սեմ Սմիթի երգեր
Գարադիոլուս փուփուլիկակիր

**Գարադիոլուս փուփուլիկակիր** (), բարդածաղկավորների ընտանիքին պատկանող ծածկասերմ բույս, որը գրանցված է Հայաստանի Կարմիր գրքում։

Վտանգման սպառնացող վիճակին մոտ գտնվող տեսակ է։ Հանդիպում է միայն Երևանի ֆլորիստիկական շրջանում։ Վեգետատիվ զարգացման շրջանը վաղ գարունն է։ Հիմնական արեալը շատ մեծ է և ընդգրկում է Հին միջերկրածովյան շրջանը, որի պատճառով սպառնալիքի կարգավիճակը իջեցվել է։ Ընդգրկված չէ Հայաստանի Կարմիր գրքի հրատարակության մեջ, CITES-ի և Բեռնի կոնվենցիաների հավելվածներում։
## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Բարդածաղկավորներ
Կատեգորիա:Ծածկասերմեր
Կատեգորիա:ՀՀ Կարմիր գրքում գրանցված բույսեր
1975-76 NBA մրցաշրջան

**1975-76 NBA մրցաշրջան**, դարձել է Բասկետբոլի ազգային ասոցիացիայի 30-րդ մրցաշրջանը։ Մրցաշրջանի չեմպիոնը դարձել է «Բոստոն Սելտիքս» ակումբը։ Եզրափակչում՝ վեց խաղերի արդյունքնում, «Սելտիքս»-ը հաղթել է «Ֆինիքս Սանս»-ին։

1975 թվականի NBA դրաֆթի «Ատլանտա Հոքս» ակումբի կողմից՝ առաջին համարի ներքո ընտրվել է հարձակվող պաշտպան Դևիդ Թոմփսոնը։ Դրաֆի ժամանակ 6-րդ համարի ներքո ընտրվել է Լայնել Հոլինզը, իսկ 23-րդ համարի ներքո՝ Ուորլդ Բի Ֆրին։

Այս մրցաշրջանը համարավում է վերջինը, որի ժամանակ փլեյ օֆ է դուրս եկել 10 ակումբ։ Հաջորդ մրցաշրջանից՝ ABA և NBA միձաուլման հետևանքով ակումբների թիվը բարձրացավ, իսկ փլեյ օֆ սկսեցին դուրս գալ 12 ակումբ։

## Պարբերական առաջնություն

### Ըստ դիվիզիոննների
: *Հ = Հաղթանակներ, Պ = Պարտություններ, Տ% = Հաղթած խաղերի տոկոս*

### Ըստ կոնֆերենցիաների

## Փլեյ Օֆ

## Ցուցանիշներով առաջնորդներ

## Մրցանակներ՝ ըստ մրցաշրջանի արդյունքներ
* **NBA ամենաթանկ խաղացող:** Քարիմ Աբդուլ-Ջաբար, Լոս Անջելես Լեյքերս
* **Եզրափակչի ամենաթանկ խաղացող:** Ջո Ջո Ուայթ, Բոստոն Սելտիքս
* **[[NBA տարվա սկսնակ]]:** Էլվան Ադամս, Ֆինիքս Սանս
* **[[NBA տարվա մարզիչ|Տարվա մարզիչ]]:** Բիլ Ֆիտչ, Կլիվլենդ Կավալիերս

* **[[NBA բոլոր աստղերի հավաքական|Բոլոր աստղերի առաջին հավաքական]]:**
** Հ Ռիկ Բերի
** Հ Ջորջ Մակգինիս
** Կ Քարիմ Աբդուլ-Ջաբար
** Պ Նեյթ Արչիբալդ
** Պ Պիտ Մարավիչ

* **[[NBA բոլոր աստղերի հավաքական|Բոլոր աստղերի երկրորդ հավաքական]]:**
** Հ Էլվին Հեյզ
** Հ Ջոն Հավլիչեկ
** Կ Դեյվ Քոուենս
** Պ Ռենդի Սմիթ
** Պ Ֆիլ Սմիթ

* **[[NBA սկսնակների հավաքական]]**
** Էլվան Ադամս
** Գաս Ուիլյամս
** Ջո Մերիուեզեր
** Ջոն Շումեյթ
** Լայնել Հոլինզ

* **[[NBA բոլոր աստղերի հավաքական|Բոլոր աստղերի առաջին հավաքական]]:**
** Փոլ Սայլաս
** Ջոն Հավլիչեկ
** Դեյվ Քոուենս
** Նորմ Վան Լիր
** Սլիք Ուոթս

* **[[NBA բոլոր աստղերի հավաքական|Բոլոր աստղերի երկրորդ հավաքական]]:**
** Ջիմ Բրյուեր
** Ջամալ Ուիլքս
** Քարիմ Աբդուլ-Ջաբար
** Ջիմ Կլիմոնս
** Ֆիլ Սմիթ

## Մեկնաբանություններ

## Աղբյուրներ
* 1975-76 NBA Season Summary 

Կատեգորիա:Բասկետբոլի ազգային ասոցիացիայի դրաֆթներ
Նավարշավ Սենտ-Ադրեսում

**«Նավարշավ Սենտ-Ադրեսում»** (), ֆրանսիացի նկարիչ Կլոդ Մոնեի՝ 1867 թվականին վրձնած նկարը (, 1840—1926)։ Նկարի չափսերն են՝ 75,2 × 101,6 սմ։

## Պատմություն և նկարագրություն
1867 թվականի ամռանը Մոնեն իր ընտանիքով բնակվել է Սենտ–Ադրես փոքրիկ քաղաքում, որը գտնվում է Լա Մանշի մերձափնյա շրջանում՝ Հավրից 3-4 կիլոմետր դեպի հյուսիս։ Այնտեղ նա վրձնել է մի շարք բնապատկերներ, որոնցից էր նաև «Նավարշավ Սենտ-Ադրեսում» նկարը (հայտնի է նաև «Սենտ–Անդրեսի լողափը») անվանումով։

Մոնեն իր գործընկեր Ֆրեդերիկ Բազիլին ուղարկված նամակում այսպես է նկարագրել բնապատկերը․ «Ծովային բնապատկերների թվում ես նկարել եմ Հավրի առագաստանավերի մրցաշարը՝ ափին կանգնած մարդկանցով և նախանավահանգստով, որը ծածկված է բազմաթիվ փոքրիկ առագաստներով»։ «Նավարշավ Սենտ-Ադրեսում» բնապատկերում դեպի ափ ուղղված համարձակ հայացքը բնանկարի ոճային բազմաթիվ հնարքներից միայն մեկն է, որը հետագայում քննադատների կողմից ստացել է արհամարհական անվանում՝ «իմպրեսիոնիզմ»։

Մոնեի նկարի թեման, որը պատկերել է ինչպես բնության գրկում հանգստացողներին, այնպես էլ՝ ինքնին բնությունը, իմպրեսիոնիստների շրջանում շատ հայտնի է դարձել։ Ջրի կապտավուն և կանաչավուն պատկերի լայն ներկապնակը, նկարի առաջին պլանում մարդկանց հետնամասի կապույտ ստվերը և բոլորովին այլ կապույտը, որն օգտագործվել է ափի նավակների պատկերման համար, վկայում են այն մասին, որ նկարիչը մեծ հետաքրքրություն է ցուցաբերել լույսին և առանձին մթնոլորտային պայմաններին գույնի հաղորդմանը։

Նույն թվականին և գրեթե նույն կետից Մոնեն վրձնել է ևս մեկ նկար՝ «Սենտ–Անդրեսի լողափը () (չափսը՝ 75.8 × 102.5 սմ)։ Թեմայի և չափսերի նույնատիպ լինելու պատճառով «Լողափը» և «Առագաստանավերի մրցաշար» կտավները երբեմն դիտարկվում են որպես «զույգ նկարներ»։ Ներկայումս «Սենտ-Ադրեսի լողափը» պատկանում է Չիկագոյի արվեստի ինստիտուտին։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* «Նավարշավ Սենտ-Ադրեսում» Մետրոպոլիտեն թանգարանի տվյալների շտեմարանում

Կատեգորիա:1867 նկարներ
Կատեգորիա:Կլոդ Մոնեի նկարներ
Կատեգորիա:Մետրոպոլիտեն թանգարանի նկարներ
Թագուհի Ղազարյան

**Թագուհի Արարատի Ղազարյան** (), հայ գրականագետ, քաղաքական գործիչ, ՀՀ ԱԺ 7-րդ գումարման պատգամավոր։

## Կենսագրություն
2013 թվականին ավարտել է Երեւանի պետական համալսարանի հայ բանասիրության ֆակուլտետը, իսկ 2015 թվականին նույն ֆակուլտետի մագիստրատուրան։ Այժմ սովորում է նույն ֆակուլտետի հայ նորագույն գրականության ամբիոնի ասպիրանտուրայում։

2013-2015 թվականներին եղել է մի շարք մարզական կայքերի լրագրող և թարգմանիչ, 2014-2015 թվականներին զբոսաշրջային կազմակերպության էքսկուրսավար, 2016-2018 թվականներին՝ «Birthright Armenia» կազմակերպության հայոց լեզվի ուսուցիչ՝ անգլախոս և ռուսախոս ուսանողների համար։ 2016 թվականից համագործակցում է «Դարակ» հրատարակչության հետ։ 2017-2018 թվականներին եղել է Եղիշե Չարենցի տուն-թանգարանի գիտաշխատող, ցուցադրությունների և հանրահռչակման բաժնի վարիչ, 2018 թվականի օգոստոս-նոյեմբերին՝ ՀՀ վարչապետի աշխատակազմի հանրային կապերի և տեղեկատվության ՊՈԱԿ-ի հետազոտող։ 2018 թվականից ՀՀ մշակույթի նախարարությանը կից գրականության հանրահռչակման ոլորտի մասնագիտական խորհրդի անդամ է։ 2018 թ. դեկտեմբերի 9-ին ԱԺ պատգամավոր է ընտրվել «Իմ քայլը» կուսակցությունների դաշինքի համապետական ընտրական ցուցակով։

Գիտական մի շարք հոդվածների, գրական հրապարակումների հեղինակ է։

«Մերժիր Սերժին» նախաձեռնության անդամ։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Թագուհի Ղազարյանի հրապարակումները Գրանիշում
* Թագուհի Ղազարյան. Ընկերներիս, որ երազեցին այս հեղափոխությունը 
* Թագուհի Ղազարյան. Դավաճանե՞լ էր արդյոք վեպին
* Չարենցի՝ 1922-24թթ. գործունեությանը ժամանակի արձագանքը 

Կատեգորիա:ՀՀ ԱԺ 7-րդ գումարման պատգամավորներ
Կատեգորիա:ՀՀ ԱԺ 8-րդ գումարման պատգամավորներ
Կատեգորիա:Հայ գրականագետներ
Կատեգորիա:Հայ խմբագիրներ
Կատեգորիա:Հայ բանասերներ
Կատեգորիա:Հայ քաղաքական գործիչներ
Կատեգորիա:Քաղաքացիական պայմանագիր կուսակցության անդամներ
Կատեգորիա:21-րդ դարի հայ քաղաքական գործիչներ