Յուրի Խուդոնոգով

**Յուրի Իվանովիչ Խուդոնոգով** (, ), խորհրդային և ռուս նկարիչ, լանդշաֆտի և նատյուրմորտի վարպետ, վաթսունական թվականների սովետական արվեստի վառ ներկայացուցիչ։

## Կենսագրություն
Յուրի Խուդոնոգովը ծնվել է 1924 թվականի հոկտեմբերի 14-ին Կրասնոյարսկում։ 1936-1940 թվականներին սովորել է Կրասնոյարսկի գեղարվեստի դպրոցում՝ Արխիպ Կուինջիի աշակերտ Դմիտրի Կարատանովի և Կոնստանտին Յուոնի ուսանող Քսենյա Մատվեևայի մոտ։ 1942 թվականին մեկնել է ռազմաճակատ։ 1944 թվականին Քյոնիգսբերգ ի մոտ ծանր վիրավորվել է։

1947-1952 թվականներին սովորել է Լենինգրադի գեղարվեստի ուսումնարանում։ Ուսումնարանն ավարտելուց հետո, չնայած Գեղարվեստի ակադեմիայում կրթությունը շարունակելու առաջարկին, վերադարձել է Կրասնոյարսկ։

Դասավանդել է գեղարվեստի դպրոցում, 1952-1960 թվականներին` Կրասնոյարսկի Վ. Սուրիկովի անվան գեղարվեստի ուսումնարանում։ 1949 թվականից սկսած նա բազմիցս մեկնել է Կրասնոյարսկի երկրամասի հարավ` Խակասիա։

1952 թվականից մասնակցել է երկրամասային, հանրապետական, համամիութենական, միջազգային ցուցահանդեսների։

1960 թվականին եղել է ՌԽՖՍՀ Նկարիչների միության Կրասնոյարսկի կազմակերպության խորհրդի նախագահ։

Ծանր դեպրեսիայի պահին ինքնասպան է եղել 1967 թվականի փետրվարի 12-ին։ Թաղված է Կրասնոյարսկի Տրոիցկի գերեզմանատանը։

## Նկարչություն
Յուրի Խուդոնոգովը սիբիրյան բնանկարի ու նատյուրմորտի վարպետ է կերպարվեստի լեզվի վառ արտահայտված անհատական ոճով։

Արվեստագետ, պրոֆեսոր Ե. Խուդոնոգովան գրել է. 
*Յուրի Խուդոնոգովի գեղանկարչության մեջ տեղի է ունենում մտավոր և հոգևոր խնդիրների օրգանական միահյուսում, այն տոգորված է խորապես անձնական աշխարհընկալմամբ և կենդանի բնական զգացումով։ Գույնը ձեռք է բերում սիմֆոնիկ նշանակություն. յուրաքանչյուր մեղեդի հնչում է ինքնուրույն, բայց միասին՝ դա բազմաձայնություն է։ Կտավը պահում է գունային ձայնի գեղեցկությունն ու արտահայտչականությունը։ Գունապնակի էքսպրեսիան, լարվածությունն ու դինամիկան սրում են առարկայի ընկալումը՝ հանդիսատեսի համար բացահայտելով իր գոյության բոլորովին այլ որակներ:*

Յուրի Խուդոնոգովի հայտնի աշխատանքներից են՝

* «Թռչում են կռունկները» (, կտավ, յուղաներկ, 1961)
* «Քաղաք» (, կտավ, յուղաներկ)
* «Արևածաղիկներ» (, կտավ, յուղաներկ)
* «Աթոռներ» (, կտավ, յուղաներկ, 1966)
* «Անցան անձրևները» («Прошли дожди», կտավ, յուղաներկ, 1964)

Բոլորը պահվում են Կրասնոյարսկի Վ. Սուրիկովի անվան պետական պատկերասրահում։

## Ֆիլմ
2009 թվականին Կրասնոյարսկի «Արխիպելագ» ստուդիայում ռեժիսոր Իրինա Զայցևան նկարահանել է «Իվան Խուդոնոգով» ֆիլմը՝ նվիրված նկարչի կյանքին ու ստեղծագործությանը։

## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն

* Юрий Иванович Худоногов // Давыденко, И. М. Художники Красноярска / И. М. Давыденко. — Красноярск : Красноярское книжное издательство, 1978. — С. 71-74.
* Худоногова, Е. Ю. Худоногов Юрий Иванович / Е. Ю. Худоногова //Енисейский энциклопедический словарь / Глав. ред. Н. И. Дроздов. — Красноярск : Русская энциклопедия, 1998. — С. 671.
* Худоногов Юрий Иванович // Художники земли Красноярской : каталог / Сост. Т. М. Ломанова. — Красноярск : Поликор, 2007. — С. 316.
* Художники земли Красноярской : [каталог] / сост., авт. вступ. ст. Т. М. Ломанова. — Красноярск, 2007. — С. 162—163 : ил.
* Образцова, И. Он рисовал время с болью в сердце и надеждой в душе / Ирина Образцова // Антиквариат, предметы искусства и коллекционирования. — 2008. — № 5. — С. 92-98 : ил.
* Острой, О. С. Изобразительное и прикладное искусство: рус. справ. изд. середины XVIII — конца XX вв. : аннотир. указ. / О. С. Острой, И. Х. Саксонова ; Рос. нац. б-ка. — СПб., 2002. — 903, [1] с.
* Худоногова, Е. Юрий Иванович Худоногов / Елена Худоногова // Палитра. — Красноярск, 2002. — № 1 (2001) : Сент. 2000 / 2001 сент. — С. 15-17 : ил.
* Красноярские художники-участники Великой Отечественной войны / сост. и вступ. ст.: Т. М. Ломанова. — Красноярск, 2000. — С. 26 : портр.
* Юрий Худоногов. Живопись: каталог / М-во культуры Рос. Федерации, Краснояр. худож. музей им. В. И. Сурикова, Краснояр. гос. худож. ин-т [и др.]. — Красноярск, 1999. — 126 с. : цв. ил.
* Томский областной художественный музей: каталог / сост. Л. И. Овчинникова, В. М. Флегонтова. — Томск, 1993.
* Художники Красноярской организации СХ РСФСР : справочник, 1990 / авт. вступ. ст. и сост. Т. М. Ломанова. — М, 1991. — С. 129.
* Давыденко, И. М. Художники Красноярска / И. М. Давыденко. — Л., 1980. — С. 82-83.
* Комсомольский-на-Амуре музей советского изобразительного искусства: каталог. — Л., 1974.
* Каталог произведений изобразительного и прикладного искусства, переданных Союзом художников СССР музеям и учреждениям страны. Вып. 1 / Союз художников СССР. — М., 1971. — 96 с.

## Արտաքին հղումներ
* Юрий Иванович Худоногов

Կատեգորիա:Խորհրդային նկարիչներ
Կատեգորիա:Կարմիր աստղի շքանշանի ասպետներ
Կատեգորիա:Հայրենական պատերազմի 1-ին աստիճանի շքանշանակիրներ
Կատեգորիա:Ռուս նկարիչներ