Գրետա Կնուտսոն

**Գրետա Կնուտսոն**  (, ), շվեդ վիզուալ մոդեռն նկարչուհի, արվեստի քննադատ, գրող և բանաստեղծուհի։

## Կենսագրություն
Գրետա Կնուտսոնը ծնվել է Ստոկհոլմում 1899 թվականին։ Նա Կնուտ և Սիգնե  Անդերսոնների երկրորդ երեխան էր։ Չնայած նա ծնվել էր հարուստ, մշակույթ ունեցող ընտանիքում և տիրապետում էր մի քանի լեզուների (շվեդերեն, ֆրանսերեն և գերմաներեն), հայրը նրան թույլ չտվեց, որ  լեզվաբանություն սովորի. նա  *Kungliga Konsthögskolan*-ում սովորեց գեղանկարչություն և որոշ ժամանակ հաճախում էր Ազատ արվեստների թագավորական ակադեմիա։ 1920 թվականին Գրետան մեկնում է Փարիզ և ֆրանսիացի նկարիչ և մանկավարժ Անդրե Լոտի մոտ մեկ տարի սովորում գեղանկարչություն։ Նա բնակվում էր Փարիզում` երբեմն հազվադեպ վերադառնալով Շվեդիա։

1923 կամ 1924 թվականներին նա հանդիպեց Տրիստան Տցարային, իսկ 1925 թվականի օգոստոսի 8-ին ամուսնացավ նրա հետ։ 1927 թվականին ծնվեց նրանց որդին` Քրիստոֆ Տցարը։ Հարուստ ժառանգություն ունենալով` Գրետան Մոնմարտրում տուն է կառուցում։ Այս տանը հավաքվում էին ֆրանսիացի նկարիչներ, ովքեր աշխատում էին սյուրռեալիզմի ժանրում։ Գրետան, սակայն, սկզբում հավատարիմ մնաց իր գեղանկարչական ոճին։ Նա նկարում էր յուղաներկով, նրա վրա մեծ ազդեցություն թողեցին մոդեռնիզմը, պոստկուբիզմը և աբստրակցիոնիզմը և նա անցավ սյուրռեալիզմի 1930-ականներին։ 1928 թվականին Ստոկհոլմում անցկացվեց նրա ստեղծագործությունների ցուցահանդեսը։

1937 թվականին Գրետան և Տրիստանը ամուսնալուծվեցին, չնայած ամուսնալուծությունը պաշտոնապես գրանցվեց միայն 1942 թվականին։ Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի սկզբում Գրետան հեռացավ Փարիզից և մեկնեց Ֆրանսիայի հարավ, որտեղ միացավ Ֆրանսիական  դիմադրության շարժմանը։ Այստեղ Գրետան երկար սիրային կապ ունեցավ  բանաստեղծի և Ֆրանսիայի դիմադրության շարժման մեկ այլ անդամ Ռենե Շարի հետ։ Գրետան հեռացավ սյուրռեալիզմից և սկսեց հետաքրքրվել ֆենոմենոլոգիայով, հատկապես փիլիսոփաներ Էդմունդ Հուսերլի և Մարտին Հայդեգերի գաղափարներով։ Նրա նկարներում գերակշռում էին դասական թեմաները նատյուրմորտները, ինտերիերներն ու  դիմանկարները։

Գրետա Կնուտսոնն իրեն դրսևորեց նաև որպես արվեստի պատմության գրող, նրա հոդվածները տպագրվում էին շվեդական *Konstrevy* ամսագրում։ Նա գրել է նաև վեպեր և արձակ բանաստեղծություններ։ Գուննար Էկելյոֆի հետ միասին նա թարգմանում էր շվեդական գրականությունը ֆրանսերեն, իսկ ֆրանսիական գրականությունը` շվեդերեն։ 1980 թվականին կայացավ նրա նկարների վերջին ցուցահանդեսը *Thielska galleriet*-ում (Ստոկհոլմ)։ Այնուհետև նրա ստեղծագործությունները հրապարակվում են գերմաներեն «*Bestien*» ժողովածուում։

Վերջին տարիներին նկարիչը միայնակ ապրել է Փարիզում։ 1983 թվականին նա ինքնասպանություն է գործել։

Գրետա Կնուտսոնի աշխատանքները ներկայացված են Շվեդիայի ազգային թանգարանի, Գյոտեբորգի գեղարվեստի թանգարանի, Նորորգոպինգի գեղարվեստի թանգարանի և Պոմպիդու կենտրոնի հավաքածուներում։

## Գրական գործեր
* Bestien (1980)
* Lunaires (1985)
* Månstycken, i svensk översättning av Lasse Söderberg (ellerströms, 2006)

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
*Greta Knutson at the Museum of Modern Art

Կատեգորիա:20-րդ դարի թարգմանիչներ
Կատեգորիա:20-րդ դարի նկարչուհիներ
Կատեգորիա:20-րդ դարի պատմվածքագիրներ
Կատեգորիա:Կուբիզմ
Կատեգորիա:Շվեդ բանաստեղծներ
Կատեգորիա:Շվեդ բանաստեղծուհիներ
Կատեգորիա:Շվեդ գրողներ
Կատեգորիա:Շվեդ թարգմանիչներ
Կատեգորիա:Շվեդ լեզվաբաններ
Կատեգորիա:Շվեդ կին արվեստագետներ
Կատեգորիա:Շվեդ նկարչուհիներ
Կատեգորիա:Շվեդիայի գեղարվեստի թագավորական ակադեմիայի անդամներ