Լեոնիդ Արոնզոն

**Լեոնիդ Լվովիչ Արոնզոն** (, ), ռուս բանաստեղծ։

## Կենսագրություն
Նա ծնվել է Լենինգրադում՝ ինժեներ Լև Մոիսեևիչ Արոնզոնի (?—1975) և բժիշկ Խանա Խայմովնայի (Աննա Եֆիմովնա) Արոնզոնի (ծնվ. Գելլեր, 1902—1989), բնիկ Մոգիլևի ընտանիքում։ Մոգիլյովի իսկական դպրոցն ավարտելուց հետո հայրս սովորել է Լենինգրադի շինարարական ինստիտուտում, ավարտել Մոսկվայի բարձրագույն տեխնիկական ուսումնարանը, մասնագիտացել է կամուրջների ու թունելների նախագծման մեջ։ Նրա մայրը՝ 2-րդ գիլդիայի մոգիլյով վաճառական Խայմ Նեյխովիչ Գելլերի դուստրը և երկու կողմերի ռաբբիների թոռնուհին, ավարտել է Լենինգրադի պետական ​​բժշկական գիտելիքի ինստիտուտը։ Ծնողները ամուսնացել են 1926 թվականին Լենինգրադում։ Ընտանիքն ապրում էր 2-րդ Սովետսկայա փողոցում, տուն 27։

1941 թվականի հուլիսի վերջին հայրը և երկու որդիները՝ Լեոնիդը և Վիտալին, տարհանվեցին Ալյումին-Մագնեզիումի նախագծման համամիութենական ինստիտուտի հետ միասին՝ «Giproaluminium», որտեղ հայրն աշխատում էր, Լենվա, մայրը, այդ ժամանակ զինվորական բժիշկ, բժշկական ծառայության մայոր, մնաց պաշարված Լենինգրադում, ծառայեց դաշտային հիվանդանոցներում Լենինգրադի և Վոլխովի ճակատներում, հետագայում դարձավ Լենվայի և Դեդյուխինոյի տարհանման հիվանդանոցների ղեկավարը, իսկ 1944 թվականից կրկին Լենինգրադում; պարգևատրվել է Կարմիր աստղի շքանշանով (1945)։ 1944 թվականի օգոստոսի վերջին Լեոնիդը և նրա եղբայրը վերադարձան իրենց մոր մոտ՝ Լենինգրադ։

1957 թվականին ավարտել է թիվ 167 միջնակարգ դպրոցը։ 1963 թվականին ավարտել է Լենինգրադի մանկավարժական ինստիտուտը (նախ սովորել է կենսաբանության և հողի բաժնում, ապա տեղափոխվել բանասիրական, իսկ 1959 թվականին՝ ինստիտուտի հեռակա բաժինը)։ Ուսման ընթացքում նա ծանոթանում է իր ապագա կնոջ հետ՝ Ռիտա Մոիսեևնա Պուրիշինսկայայի հետ (1935-1983), ում հետ ամուսնությունը գրանցում է 1958 թվականի նոյեմբերի 26-ին։ 1960 թվականին նա յոթ ամիս անցկացրեց հիվանդանոցում՝ ոտքի օստեոմիելիտի պատճառով, որից հետո մնաց հաշմանդամ։ Նա դասավանդել է երեկոյան դպրոցում և գումար աշխատելու համար գրել գիտահանրամատչելի ֆիլմերի սցենարներ։ 1960-ականների սկզբին նա շփվեց Ջոզեֆ Բրոդսկու հետ (ով 1960-ին օգնեց նրան աշխատանքի անցնել երկրաբանական հետախուզական արշավախմբում), 1965-ին մտերմացավ Վլադիմիր Էրլի և Մալայա Սադովաայի այլ բանաստեղծների հետ, ընկերացավ Է. Միխնով-Վոյտենկոյի հետ։ and A. Altshuler. 1960-1970-ական թվականներին նա տառապում էր ծանր դեպրեսիայից։

Ըստ պաշտոնական վարկածի՝ նա Կենտրոնական Ասիա կատարած ուղևորության ժամանակ որսորդական հրացանից կրակել է իր վրա։ Սակայն վնասվածքի բնույթը, ըստ ախտաբանական հետազոտության արդյունքների, վկայում է ատրճանակի հետ անզգույշ վարվելու հետևանքով առաջացած վթարի մասին։ Նա մահացել է Գազալքենթի հիվանդանոցներից մեկում։ Թաղվել է Սանկտ Պետերբուրգում՝ հունվարի 9-ի զոհերի հիշատակին նվիրված գերեզմանատանը։

## Ստեղծագործություն
Ինչպես իր հասակակիցներից շատերը, նա կլանեց Պաստեռնակի, Ախմատովայի, Մանդելշտամի պոետիկայի տարրերը, բայց առանձնահատուկ ուշադրությամբ զարգացրեց Խլեբնիկովի, Զաբոլոցկու (Արոնզոնն իր ինստիտուտի դիպլոմը նվիրեց վերջինիս աշխատանքին) և այլ օբերիուտների ավանդույթները։ Արոնզոնի պոեզիայի կենտրոնում դրախտի մոտիվն է, մինչդեռ նրա երգերը, հատկապես վերջին տարիներին, խորապես ողբերգական են, մահվան և դատարկության թեմաներով ավելի ու ավելի համառորեն հայտնվում են: 1960-ականների կեսերին նա սկսեց արձակ գրել։

2018 թվականին Մոսկվայի MasterskayaYAYu թատրոնը բեմադրեց «Ով բարձրացավ բլրի գագաթը» ներկայացումը։ Սա Լեոնիդ Արոնզոնի ստեղծագործությունների վրա հիմնված առաջին թատերական բեմադրությունն է։

## Ճանաչում և ազդեցություն
Իր կենդանության օրոք նա գործնականում երբեք չի տպագրվել բաց մամուլում։ Նա համարվում էր Լենինգրադյան չգրաքննված գրականության առաջնորդներից մեկը: Նա նկատելի ազդեցություն է ունեցել իր ժամանակակիցների և ռուս բանաստեղծների երիտասարդ սերնդի վրա։ 1979 թվականին նրա բանաստեղծությունների ժողովածուն՝ կազմված Է. Շվարցի կողմից, լույս է տեսել որպես լրացում «Chasy» (Ժամացույց) սամիզդատ ամսագրի, իսկ ավելի ուշ լրացումներով վերատպվել է Երուսաղեմում (Maler Publishing House, տեքստի պատրաստում Իրենա Օրլովայի կողմից։, 1985) եւ Սանկտ Պետերբուրգ (Պահեստասենյակ, 1994)։

1990 թվականին լույս տեսավ «Բանաստեղծություններ» գիրքը, որը կազմեց Վլ. Էրլեմ. 1998 թվականին լույս է տեսել Լեոնիդ Արոնզոնի «Թիթեռի մահը» բանաստեղծությունների երկլեզու գիրքը. զուգահեռ թարգմանությունը անգլերեն՝ Ռիչարդ Մաքքեյնի, առաջաբանը՝ Վիկտորյա Անդրեևայի, կազմված՝ Վիկտորյա Անդրեևայի և Արկադի Ռովների կողմից (M: Gnosis Press & Diamond Press): Հրատարակիչներ): Արոնզոնի աշխատանքն առավել ամբողջական կերպով ներկայացված է այսօր ծանոթագրված «Հավաքածուներ» երկհատորյակում (Սանկտ Պետերբուրգ: Ivan Limbach Publishing House, 2006):

2009 թվականին գերմաներեն լույս տեսավ Արոնսոնի բանաստեղծությունների առաջին գրքի հրատարակությունը՝ Լեոնիդ Արոնսոն։ Ձեռքի ներքին փեղկ. Ավստրալիայի դ. Ռուս. v. Ժիզելա Շուլտե ու. Մարինա Բորդնե. Edition ERATA | Leipzig Literary Press: Leipzig 2009 (երկլեզու հրատարակություն). Գիրքը մեծ հետաքրքրություն առաջացրեց և գրախոսվեց գերմանախոս տարածքի խոշոր թերթերի մեծ մասի կողմից: Նույն թվականին լույս է տեսել Վիեննայի սլավոնական ալմանախի հատորը՝ ամբողջությամբ նվիրված Լեոնիդ Արոնզոնի աշխատանքին և անձին՝ Յոհաննա Ռենատա Դորինգ, Իլյա Կուկույ (կազմ.)։ Լեոնիդ Արոնզոն. Վերադարձ դրախտ. ։ Wiener Slawistischer Almanac. Հատոր 62. Մյունխեն, 2008. Կարելի է ասել, որ 2009 թվականին Լեոնիդ Արոնզոնը, ով մինչ այդ գերմանալեզու երկրներում գրեթե անհայտ էր, այստեղ ճանաչվեց որպես 20-րդ դարի նշանավոր բանաստեղծներից մեկը:

2011 թվականի հուլիսի 3-ին Հեսյան ռադիոն (Մայն Ֆրանկֆուրտ) հեռարձակեց Օլգա Մարտինովայի և Օլեգ Յուրիևի «Petersburger Zwillinge» (գերմաներեն «Պետերբուրգյան երկվորյակներ») պիեսը նվիրված Լեոնիդ Արոնզոնին և Յոզեֆ Բրոդսկուն:

2019 թվականի մարտի 24-ին Շատրվանների տանը գտնվող Աննա Ախմատովայի թանգարանում տեղի ունեցավ «Արոնզոնի օրը»: Ծրագրին մասնակցում էին գրող Վալերի Շուբինսկին, կոմպոզիտոր Լեոնիդ Դեսյատնիկովը, գրականագետ Պետր Կազարնովսկին, գրականագետ Յուլիա Վալիևան, ռեժիսորներ Մաքսիմ և Ֆելիքս Յակուբսոնները և հրատարակիչ Իրինա Տարխանովան։ Երեկոն ներառում էր Արոնզոնի նոր գրքերի շնորհանդեսը՝ «Գրաֆիկա» և «Ռիտայի նամակները» (Մոսկվա. Բարբարիս, 2018–2019):

2019 թվականի հոկտեմբերի 12-ին Սանկտ Պետերբուրգում՝ Արոնզոնի մահվան 49-րդ տարելիցի նախօրեին, Գրաֆսկի նրբանցք 10 / Վլադիմիրսկի պողոտա 11 հասցեում, որտեղ Լեոնիդ Արոնզոնն ապրել է 1963-1967 թվականներին, տեղադրվել է հուշատախտակ, համեստ մանրանկարչական հուշատախտակ։, ստեղծված ըստ հին քաղաքային տների ցուցանակների՝ «Դրախտային բանաստեղծ Արոնզոնին, սիրահարված գեղեցկությանը»: Գրատախտակը պատկերում է Արոնզոնի սեփական նկարազարդման վերարտադրությունը: Նշանի ստեղծման և տեղադրման նախաձեռնողները տեղի բնակիչներն էին, հասարակ քաղաքացիները՝ թոշակառու Վալերի Պետրովը, ուսուցիչ Միխայիլ Լովը և կոմպոզիտոր Վլադիմիր Ռաննևը։

## Մեջբերումներ բանաստեղծի մասին
«Արոնզոնի պոեզիան ունի խիստ ձև, տխրություն և զգայունություն, կարծես նա քնել է Փարիզում 1843 թվականին և հիմա արթնացել է, և այս ամբողջ ընթացքում նա իրականում երազում էր։ Բայց նույնիսկ նրա սոնետներն են իրենց հետ կրում ժամանակակից լավագույն պոեզիայի արձագանքն ու ինտենսիվությունը… Նրա ձայնը միշտ չէ, որ այդքան հանդարտ է: Նրա բանաստեղծություններում գարունն ու սերը հրաբխային պայթյուններ են ստեղծում։ «Միգուցե ռուսական պոեզիան մարմնավորել է հունական ամառը և հունական լույսը», - այս տողերը պատկանում են հայտնի Օքսֆորդի գրականագետ Փիթեր Լևիին:

«Անձամբ ինձ համար Արոնզոնը այն քչերից մեկն է Եվգենի Բարատինսկու, Ալեքսանդր Վվեդենսկու, Ստանիսլավ Կրասովիցկու հետ, գուցե ևս երկու-երեք անուն՝ բանաստեղծ-լպինիստներից, ովքեր սանդուղք են նետում երկինք... Նա տանում է իր հետ։ այլ աշխարհների օդը և միանգամայն «եզակի վավերականություն է…», - նրա մասին գրում է բանաստեղծ և գրականագետ Վիկտորյա Անդրեևան Արոնզոնի «Թիթեռի մահը» երկլեզու բանաստեղծությունների գրքի նախաբանում։

Նրա անգլերեն թարգմանիչ Ռիչարդ Մաքքեյնը գրում է նրա մասին. «Արոնզոնի համար բնությունն իր ողջ վեհությամբ, այնուամենայնիվ, փոխաբերական է… Նա վառ տեսողական, նույնիսկ տեսլական բանաստեղծ է: Նրա հումորի զգացումը սահմանակից է սյուրռեալիստականին: Նա նաև վաթսունականների արդյունք է, և նրա սեփական «ծաղկող ուժը» ստեղծել է այդ տասնամյակի, թերևս, ամենահաջող պոեզիան: Ընթերցողների մեծ մասի, նույնիսկ ռուսների համար նա անծանոթ է, և ես նախանձում եմ նրանց ճանապարհորդությունը և Արոնզոնի հայտնագործությունը, որն ինձ համար սկսվել է քսան տարի առաջ»։

Արոնզոնի մահից երեսուներեք տարի անց Սանկտ Պետերբուրգի գրող և քննադատ Վլադիմիր Լապենկովը նշում է, որ «... այնպիսի «սենյակային» բանաստեղծ, ինչպիսին Լեոնիդ Արոնզոնն է, Բրոդսկուց պակաս «ունիվերսալիստ» չէ (և նա ազդեցություն է ունեցել « Լենինգրադի դպրոց» պոեզիայի, գուցե և ավելին); նրա բանաստեղծություններում քնարական սկզբունքը համակցված է փիլիսոփայականի հետ, լուրջը հեգնականի ու խաղայինի հետ, ընդհանուրը հոսում է դեպի եզակի մանրամասների սերը»։

## Ընտանիք
* Կինը՝ Մարգարիտա Մոյսեևնա Պուրիշինսկայա (1935-1983), բանաստեղծուհի և թարգմանիչ։
* Քեռի (մոր եղբայրը) - Իսահակ Խայմովիչ Գելլեր (1909-1980), էլեկտրատեխնիկայի բնագավառի գիտնական, Մոսկվայի բարձրագույն տեխնիկական դպրոցի դոցենտ, «Սելենի ուղղիչներ» գրքի հեղինակ (1964, 1966), Ստալինի դափնեկիր։ մրցանակ (1952)։
* Եղբայր՝ Վիտալի Լվովիչ Արոնզոն (1935-2022), ինժեներ, տեխնիկական գիտությունների թեկնածու, ՌՍՖՍՀ վաստակավոր գյուտարար, ԽՍՀՄ Նախարարների խորհրդի մրցանակի դափնեկիր, մի շարք գիտական ​​աշխատությունների հեղինակ։ Գրական արխիվի պահակ և Լեոնիդ Արոնզոնի ստեղծագործությունների հրատարակիչ։

## Մատենագիտություն
* Aronzon L. L. Բանաստեղծություններ / կոմպ. Վլ. կոմս. - Լենինգրադ: Լենինգրադի գրողների կոմիտե, 1990. - 79 էջ. — ISBN 5-85490-009-2
* Aronzon L. L. Հավաքածուներ. 2 հատորով / Կազմում, տեքստերի և նշումների պատրաստում P. A. Kazarnovsky, I. S. Kukuy, V. I. Erl. - Սանկտ Պետերբուրգ: Իվան Լիմբախ հրատարակչություն, 2006. - 1. - 560 էջ. — 2000 օրինակ։ — ISBN 5-89059-094-4
* Aronzon L. L. Հավաքածուներ. 2 հատորով / Կազմում, տեքստերի և նշումների պատրաստում P. A. Kazarnovsky, I. S. Kukuy, V. I. Erl. - Սանկտ Պետերբուրգ: Ivan Limbakh Publishing House, 2006. - Vol. 2. - 328 p. — 2000 օրինակ։ — ISBN 5-89059-091-X

## Բանաստեղծի մասին ընտրված գրականություն
* Լեոնիդ Արոնզոնի հիշատակին / Կոմպ. Ա.Ստեփանով, Վլ. Էրլ («Ժամացույցներ» ամսագրի հավելված, 1985)
* Ավալիանի Դ. Լեոնիդ Արոնզոնի մասին // Նոր գրական ակնարկ. — 1995. — Թիվ 14։
* Zvyagin E. Leonid Aronzon // Ditto. Նամակ իմ լավագույն ընկերոջը. Սանկտ Պետերբուրգ: Borey-Art, 1995 թ.
* Կրիվուլին Վ. Լեոնիդ Արոնզոն - Ջոզեֆ Բրոդսկու մրցակիցը // Նույն տեղում: Մամոնտի որս. Սանկտ Պետերբուրգ: Blitz, 1998. - P. 152-158.
* Սամիզդատ Լենինգրադ / գեներալ. խմբ. Դ.Յա.Սևերյուխինա. M.: New Literary Review, 2003. - P. 80-81:
* Նոր դասականներ. Լեոնիդ Արոնզոն // Կրիտիկական զանգված. - 2006. - No 4. - P. 52-64:
* Իվանով, Բորիս Ինչ լավ է լքված վայրերում... (Լեոնիդ Արոնզոն, 1939-1970) // Պետերբուրգյան պոեզիան դեմքերում. էսսեներ / Իվանով, Բորիս, կոմպ. - Մոսկվա: Նոր գրական ակնարկ, 2011. - էջ 158–238: — 392 էջ. — ISBN 9785867937980

## Ծանոթագրություններ

 
Կատեգորիա:20-րդ դարի ռուս բանաստեղծներ
Կատեգորիա:Խորհրդային բանաստեղծներ