Սարգիս Գուրզադյան

**Սարգիս Արամի Գուրզադյան** (), հայ ճարտարապետ։ ՀԽՍՀ վաստակավոր ճարտարապետ (1970)։

ՀԽՍՀ Գիտության Ազգային Ակադեմիայի ակադեմիկոս Գրիգոր Գուրզադյանի եղբայրն է։

## Կենսագրություն
1946 թվականին ավարտել է Երևանի Ավետիք Իսահակյանի անվան միջնակարգ դպրոցը։ 1946-1951 թվականներին սովորել է Երևանի պոլիտեխնիկական ինստիտուտի շինարարական ֆակուլտետի ճարտարապետական բաժնում, 1962 թվականից՝ դասախոս, դոցենտ)։ 1951 թվականին աշխատանքի է ընդունվել Հայնախագիծ ինստիտուտում՝ Սամվել Սաֆարյանի արվեստանոց, 1969 թվականից՝ «Հայպետնախագիծ» ինստիտուտի № 1 ճարտարապետական արվեստանոցի ղեկավար։ 1974-1979 թվականներին՝ ՀՃՄ վարչության քարտուղար, 1994 թվականին նշանակվել է «Հայնախագիծ» ԲԲԸ խորհրդի նախագահ։ 2002 թվականին արժանացել է Ճարտարապետության միջազգային ակադեմիայի պրոֆեսորի կոչման։

## Իրականացված շենքեր
### Քաղաքաշինական նախագծեր
Սարգիս Գուրզադյանի նախագծերով իրականացվել են
* Թամանյան փողոցի բարեկարգման նախագիծ Երևանում («Կասկադ» համալիր, Ջիմ Թորոսյանի և Ասլան Մխիթարյանի համահեղինակությամբ, 1975-1980 թվականներ, 1995-2000 թվականներ)
* Պոլիտեխնիկական ինստիտուտի համալիր 12000 ուսանողի համար Երևանի Ավան թաղամասում (Կ. Մատինյանի համահեղինակությամբ, 1970-ական թվականներ)

### Բնակելի շենքեր
* Գործվածքային կոմբինատի բնակելի տուն Երևանում (1951-1953 թվականներ)
* Բնակելի շենք Երևանի Կոմիտասի պողոտայում (1960 թվական)
* Բնակելի շենք Երևանի Չարենցի փողոցում (Ս. Բարսեղյանի և Ս. Նազարյանի համահեղինակությամբ, 2003 թվական)

### Հասարակական շենքեր
* Մի շարք շենքեր Բյուրականի աստղադիտարանում (Հայելային Մեծ և Փոքր հեռադիտակների աշտարակներ (1976 թվական), գիտաժողովների դահլիճ, լաբորատոր մասնաշենք (1985 թվական), մասնակցություն Սամվել Սաֆարյանի և Ռաֆայել Իսրայելյանի նախագծած հյուրանոցի և գլխավոր գիտական մասնաշենքի աշխատանքային գծագրերի կատարմանը և մանրամասների մշակմանը, 1953-1970 թվականներ)
* ՀԽՍՀ ԳԱ ռադիոֆիզիկայի և էլեկտրոնիկայի ինստիտուտի համալիր (Ս. Մանուելյանի համահեղինակությամբ, 1960-ական թվականների վերջ)
* Մշակույթի տուն 800 տեղով Կապանում (Կ. Մատինյանի և Մ. Մուրզայի համահեղինակությամբ, 1972 թվական)
* Մշակույթի տուն 800 տեղով Արտաշատում (Կ. Մատինյանի և Մ. Մուրզայի համահեղինակությամբ, 1982 թվական)
* Մշակույթի տուն 600 տեղով Գորիսում (Կ. Մատինյանի և Մ. Մուրզայի համահեղինակությամբ, 1970-1971 թվականներ)
* Կինոթատրոն Էջմիածնում (Մ. Ալեքսանյանի համահեղինակությամբ, 1978 թվական)
* Մանկավարժական ինստիտուտի շենք 2000 ուսանողի համար Գորիսում (Կ. Մատինյանի և Ռ. Սարուխանյանի համահեղինակությամբ, 1968 թվական)
* 240 տեղով հյուրանոց Սևանում (Մ. Մուրզայի համահեղինակությամբ, 1970-1985 թվականներ)
* Մենատուն Գառնիում (1974-1975 թվականներ)
* «Արարատ-պարկ Հայաթ» հյուրանոց. ճակատների մշակում և եկեղեցի -աղոթարան 9-րդ հարկում (2000-2002 թվականներ)
* Եկեղեցի Ասկերանում (2003 թվական)

### Հուշարձաններ
* Հայաստանի պետականացման հուշարձանը Երևանում (Ջիմ Թորոսյանի համահեղինակությաբ, 1967 թվական)
* Գայի հուշարձանը Երևանի Նոր Նորքի 1-ին զանգվածում (քանդակագործ՝ Սուրեն Նազարյան)
* Հայ բռնադատված զոհերի հուշարձանը Երևանում (Ջիմ Թորոսյանի համահեղինակությամբ, 2008 թվական)

### Չիրականացված շենքերի նախագծեր
* Վանաձորի մշակութային թանգարան, 1999 
* Ազգային ժողովի շենք Երևանում, 1994
* Պոլիտեխնիկական ինստիտուտի լսարանների համալիր Երևանի Ավան թաղամասում, 1997 
* Մատենադարանի շենք Էջմիածնում, 1998 
* Եկեղեցի Նորապատ գյուղում, 2000 
* Եկեղեցի Հաթերքում, Արցախ, 2004 
* Գյումրիի «Պատվո բլուր» հուշահամալիրի ճարտարապետություն, 2008

## Պարգևներ
* 1962-1967 թվականներին խորհրդային ճարտարապետության նվաճումների դափնեկիր
* «Տարվա լավագույն ստեղծագործություն» (1982 թվական) համամիութենական ստուգատեսների դափնեկիր
* Խորհրդային կարգերի հաստատման 40-ամյակին նվիրված հուշակոթողի նախագծի համար հայտարարված հանրապետական մրցույթի 1-ին մրցանակ (Ջիմ Թորոսյանի համահեղինակությամբ), 1960 
* ՀԽՍՀ վաստակավոր ճարտարապետ, 1970 
* Կառուցված օբյեկտների ԺՏՆՑ մրցույթում (Մոսկվա) Բյուրականի աստղադիտարանի Հայելային տելեսկոպի շենքի ճարտարապետության համար արծաթե մեդալ, 1972 
* «Պատվո նշան» շքանշան
* Վանաձորի մշակութային թանգարանի շենքի մրցույթի մրցանակ, 1990
* Ազգային Ժողովի շենքի մրցույթի մրցանակ, 1994

## Ջրաներկ աշխատանքներ
* «Սանկտ Պետերբուրգ։ Անիչքով կամուրջը»
* «Փողոց Աշտարակում»
* «Սանկ Պետերբուրգ։ Վասիլևյան կղզի»
* «Աշտարակ։ Կարմրավոր եկեղեցի»
* «Հովհաննավանքի գավիթի ներքին տեսքը»
* «Սուրբ Իսահակի տաճարը Սանկտ Պետերբուրգում»
* «Սանկտ-Պետերբուրգյան տեսարան ֆիննական ծովածոցի ափից»
* «Տեղերի վանքի գավթի մուտքը»
* « Աշտարակ։ Կարմրավոր եկեղեցի»

## Գրականություն
* А. Плутник, Башня Саргиса, "Известия", 31 анваря, 1968 г..
* Ա. Տեր-Մինասյան, Անմնացորդ նվիրումով, «Ճարտարապետություն, շինարարություն», 2007, № 2։
* Ա. Տեր-Մինասյան, Սարգիս Գուրզադյան, Երևան, 2009 ։

## Պատկերասրահ

Gay 3.JPG|Գայի (Հայկ Բժշկյանց) հուշարձան (Երևան)
Հայ բռնադատված զոհերի հուշարձան, Երևան (1).jpg|Հայ բռնադատված զոհերի հուշարձանը Երևանում (Ջիմ Թորոսյանի համահեղինակությամբ, 2008)


## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Հանդիպում Սարգիս Գուրզադյանի հետ, ACTV

Կատեգորիա:Հայ ճարտարապետներ
Կատեգորիա:ՀՊՃՀ շրջանավարտներ
Կատեգորիա:ՀԽՍՀ վաստակավոր ճարտարապետներ