Մենամարտ (պատմվածք)

**«Մենամարտ»**, Անտոն Պավլովիչ Չեխովի ամենամեծ պատմվածքներից։ Առաջին անգամ հրատարակվել է 1891 թվականին «Նոր ժամանակներ» թերթում։ Պատմվածքի իրադարձությունները տեղի են ունենում Կովկասում, Սև ծովի ափին։

## Աշխատանք պատմվածքի վրա
Առաջին հիշատակումները գաղափարի մասին, որոնք հիշեցնում են «Մենամարտ»-ի բովանդակությունը, գտնվում են 1888 թվականի նամակում։ Կովկաս կատարած ուղևորությունից հետո, 1888 թվականի նոյեմբերին Չեխովը գրում է Ա. Ս. Սուվորինին։ «Օհ՜ թե ինչպես եմ սկսել պատմվածքը։ Գրում եմ սիրո մասին։ Ընտրել եմ ֆելիետոնային-վիպագրական ձևը։ Մի պարկեշտ մարդ հափշտակել է պարկեշտ մարդու կնոջը և դրա մասին գրում է իր կարծիքը։ Թեթևակի խոսում եմ թատրոնի մասին, համոզմունքների տարբերության, վրացական ռազմական մայրուղու, ընտանեկան կյանքի, ժամանակակից մտավորականների կյանքին պատրաստ չլինելու մասին, *Պեչորինի, Օնեգինի, Կովկասի* մասին»։ Պատմվածքի վրա աշխատանքը սկսել է 1890 թվականի վերջին, Չեխովի Սախալինից Մոսկվա վերադառնալուց անմիջապես հետո։

## Կերպարներ
* Հիմնական կերպարներ
* **Իվան Անդրեևիչ Լաևսկի**՝ քսանութ տարեկան երիտասարդ, ում բնորոշ է անգիտակցական սուտը։ Ինչպես գրում է Ա. Մ. Սկանիչևսկին նա «բարոյապես շփացած, ծույլ և կնամոլ է։» Պատմվածքի վերջում նրա հետ կերպարանափոխություն է կատարվում և նա դառնում է «օրինակելի քաղաքացի»
* **Նադեժդա Ֆեոդորովնա**՝ Լաևսկու կենակցուհին։ 
* **Ֆոն Կորեն**՝ երիտասարդ կենդանաբան։ Ամուր անձնավորություն, բռնակալական գաղափարներով։ Հերբերտ Սփենսերի բնական ընտրության հզորության մասին  հայացքների փոխանցողը։
* «Մենամարտ»- ի երկրորդական կերպարները չարժանացան քննադատների հատուկ ուշադրությանը։ Չնայած որոշները նշեցին, որ հեղինակը հմտորեն պատկերել է պատմվածքի երկրորդական կերպարներին։
* **Սամոյլենկո**՝ ռազմական բժիշկ, սրճարանի սեփականատեր։
* **Սարկավագ Պոբեդով**՝ երիտասարդ, ով նոր է ավարտել ճեմարանը։
* **Կիրիլին**՝ ոստիկանական պրիստավ, Նադեժդա Ֆեդորովնայի սիրեկանը։

## Քննադատություն

Չեխովյան հայտնի զոիլոս Սկաբիչևսկին գրում . «Չեխովի գեղարվեստական տաղանդի ուժը՝ կերպարների վարպետորեն նկարագրումն է, բայց մտքերը, որոնք ներկայացված են վերջին ստեղծագործություններում, ապշեցնում են իրենց թշվառությամբ»։ Գրական քննադատ Ա. Բ. Դերմանը պնդում է, որ ստեղծագործության մեջ «Զգացվում է հեղինակի ներքին համոզմունքը այն դոգմայի հանդեպ, որին նա ենթարկել է իր հերոսների գործողությունները և այստեղից վերջաբանի  անկենդանությունը, սխեմատիկությունը, ճմռթվածությունը»։ «Մենամարտ»-ը  Չեխովի ձախողումների շարքին է դասել նաև Դ. Միրսկին։

Գ. Պ. Բերդնիկովը նշում է Չեխովի շեղումը «Տոլստոյի բարոյախոսությունից»։ Լեվսկոյի և Նադեժդա Ֆեդորովայի ներաշխարհի բացահայտման հետ ի հայտ է գալիս ավելի սուր հակամարտություն՝ յուրաքանչյուրը իր խղճի հետ, այդ հակամարտությունը գրականագետի կարծիքով նախապատրաստում է, հոգևոր մաքրման ճգնաժամը, որը  վերապրում են նրանք՝ մենամարտի նախօրեին։

## Էկրանավորում
* Վատ լավ մարդը (1973 թվական, ռեժիսոր Իոսիֆ Խեյֆից, նկարահանումները կատարվել են Եվպատորիայում և Գագրայում)
* «Մենամարտ» (2010 թվական, ռեժիսոր Դովեր Կոշաշվիլի, նկարահանումները կատարվել են Խորվաթիայում)
* Ձիերը ինձ տանում են... (1996 թվական, ռեժիսոր Վլադիմիր Մոտլ)
* «Մենամարտ» (1962 թվական, ռեժիսորներ՝  Տատյանա Բերեզանցևա, Լև Ռուդնիկ)

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
*The Duel and Other Stories by Anton Pavlovich Chekhov

Կատեգորիա:Անտոն Չեխովի ստեղծագործություններ
Կատեգորիա:Գրական ստեղծագործությունների էկրանավորումներ
Կատեգորիա:1891 պատմվածքներ
Կատեգորիա:Էկրանավորված ռուսական վեպեր