Կրոնի ազատությունը Ճապոնիայում

Ճապոնիայի Սահմանադրության 20-րդ հոդվածը սահմանում է կրոնի ազատությունը Ճապոնիայում:

2023 թվականին երկիրը կրոնական ազատության համար ստացել է 4-ից 4 միավոր:

## Կրոնական ժողովրդագրություն
Ճապոնիայի կառավարությունը չի պահանջում, որ կրոնական խմբերը հայտարարագրեն իրենց անդամակցության մասին, ուստի դժվար էր ճշգրիտ որոշել տարբեր կրոնական խմբերի հետևորդների թիվը։ Մշակութային գործերի գործակալությունը հայտնել է, որ 2017 թվականին կրոնական խմբերի անդամակցության դիմումների ընդհանուր թիվը կազմել է 182 միլիոն: Սա 127 միլիոն ընդհանուր բնակչությունից է, բայց հաշվի չի առնում անդամակցությունների համընկնումը (որոշ ընտանիքներ կարող են գրանցված լինել և՛ բուդդայական տաճարում, և՛ սինտոական սրբավայրում) կամ հասցեի փոփոխության պատճառով կրկնակի անդամակցությունները։ Այս թիվը, որը գրեթե կրկնակի գերազանցում է Ճապոնիայի բնակչության թիվը, արտացոլում է այն փաստը, որ շատ քաղաքացիներ պատկանում են մի քանի կրոնների: Օրինակ, ճապոնացիների համար շատ տարածված է միաժամանակ պահպանել բուդդայական և սինտոական ծեսերը:

Գործակալության տարեկան զեկույցի համաձայն՝ 2020 թվականին 88 միլիոն մարդ իրեն նույնականացրել է որպես սինտոիստ, 84 միլիոնը՝ որպես բուդդիստ, 2 միլիոնը՝ որպես քրիստոնյա և ավելի քան 7 միլիոնը՝ որպես «այլ» կրոնների հետևորդ, այդ թվում՝ «Տենրիկյոն», «Սեյչո-նո-Իեն», «Աշխարհի Մեսիայի Եկեղեցին» և «PL Կյոդանը»: Գիտնականները հաշվարկել են, որ Ճապոնիայում ապրում է 230,000 մուսուլման, որոնց 20%-ը Ճապոնիայի քաղաքացիներ են, հաշվարկի համաձայն՝ երկրում մոտավորապես 2000-ից 4000 հրեա է ապրում։

2017 թվականի դեկտեմբերի դրությամբ, կառավարությունը ճանաչել է բուդդայականության 157 դպրոցներ՝ համաձայն 1951 թվականի կրոնական կազմակերպությունների մասին օրենքի: Բուդդայականության վեց հիմնական դպրոցներն են՝ Թենդայը, Սինգոնը, Ջոդոն (Ջոդո-շու և Ջոդո Շինշու աղանդները), Զենը (Սոտո և Ռինզայի աղանդները), Նիչիրենը և Նանտո Ռոկուշուն։ Բացի այդ, կան մի շարք բուդդայական աշխարհիկ կազմակերպություններ, այդ թվում՝ Սոկա Գակկայը, որը պնդում է, որ ունի ութ միլիոն անդամ։ Սինտոյի երկու հիմնական դպրոցներն են Սինտո սրբավայրերի ասոցիացիան և Կյոհաշինտոն։ Ավելին, պատերազմից հետո կատարված իրավական փոփոխությունները վերջ դրեցին ճապոնական կայսերական ռեժիմի կողմից «ոչ կրոնական» (հիշուկյո) դիսկուրսների օգտագործմանը՝ պետության կողմից հովանավորվող սինտոիստական շարժումների կրոնական արտոնությունները պաշտպանելու համար:

## Կրոնական ազատության կարգավիճակը
### Իրավական և քաղաքական շրջանակներ
Սահմանադրությունը նախատեսում է կրոնի ազատություն, և կառավարությունը գործնականում հարգում է այս իրավունքը։ Ճապոնիայի կառավարությունը ձգտում է լիովին պաշտպանել այս իրավունքը բոլոր մակարդակներում և չի հանդուրժում դրա չարաշահումը ո՛չ պետական, ո՛չ էլ մասնավոր անձանց կողմից։

Մշակութային գործերի գործակալության տվյալների համաձայն՝ 2022 թվականի դեկտեմբերի դրությամբ, կառավարության կողմից 180,544 կրոնական խմբեր հավաստագրվել են որպես կորպորատիվ կարգավիճակ ունեցող կրոնական կազմակերպություններ: Կառավարությունը չի պահանջում, որ կրոնական խմբերը գրանցվեն կամ դիմեն հավաստագրման համար, սակայն հավաստագրված կրոնական կազմակերպությունները ստանում են հարկային արտոնություններ։ 2016 թվականին կրոնական խմբերի ավելի քան 83 տոկոսը հավաստագրված էր։

Ճապոնիայի օրենքը սահմանում է, որ պետական դպրոցները չեն կարող կրոն դասավանդել, մինչդեռ մասնավոր դպրոցներին թույլատրվում է դասավանդել որոշակի կրոններ:

1995 թվականին Տոկիոյի մետրոյում Աում Շինրիկյոյի կողմից սարին գազով հարձակումից հետո 1996 թվականին փոփոխվեց «Կրոնական իրավաբանական անձանց մասին» օրենքը՝ կառավարությանը լիազորություն տալով վերահսկել հավաստագրված կրոնական խմբերը։ Փոփոխված օրենքը պահանջում է, որ հավաստագրված կրոնական կազմակերպությունները կառավարությանը հայտնեն իրենց ակտիվները և կառավարությանը լիազորում է հետաքննել առևտրային գործունեությունը կարգավորող կանոնների հնարավոր խախտումները։ Իշխանությունները իրավունք ունեն կասեցնել կրոնական կազմակերպության առևտրային գործունեությունը, եթե այն խախտում է այս կանոնները։

### Հարկադիր դավանափոխություն
ԱՄՆ Պետդեպարտամենտը հղում է կատարել CESNUR-ի հետ կապված «Մարդու իրավունքներ առանց սահմանների» միջազգային կազմակերպության զեկույցին, 2011 թվականի Ճապոնիային ուղղված միջազգային կրոնական ազատության մասին ամենամյա զեկույցում ամփոփվել է, որ ծրագրավորողները մի քանի տարի շարունակ համագործակցել են ընտանիքի անդամների հետ Միավորման եկեղեցու և այլ փոքրամասնությունների կրոնական խմբերի անդամների «առևանգումների» հարցում։ Նույն զեկույցում մեջբերվում են այլ ՀԿ-ների զեկույցներ, որոնք մեղադրում են Միավորման եկեղեցուն էթիկայի կանոններն անտեսող ծրագրավորումից ազատվելու փորձերի մասին զեկույցները «չափազանցնելու կամ կեղծելու» մեջ:

### Այլ դեպքեր
2011 թվականին 14 մուսուլման դատական հայց ներկայացրեց կառավարության դեմ այն բանից հետո, երբ արտահոսած փաստաթղթերը ցույց տվեցին, որ Տոկիոյի Մետրոպոլիտենի ոստիկանության դեպարտամենտը և Ազգային ոստիկանական գործակալությունը համակարգված կերպով հավաքել են նրանց անձնական տվյալները, կրոնական գործունեության և միությունների մասին տեղեկությունները՝ ենթադրաբար իրենց հավատքի պատճառով: Գործը կարճվեց 2014 թվականի հունվարին, դատարանը որոշեց, որ ոստիկանական միջամտող հսկողությունը «անհրաժեշտ և անխուսափելի» էր Ճապոնիան միջազգային ահաբեկչության սպառնալիքից պաշտպանելու համար, չնայած այն պարզեց, որ ոստիկանությունը անփույթ է եղել իրենց հավաքած տեղեկատվության պաշտպանության հարցում և վճռեց հայցվորներին փոխհատուցում վճարել։

Պահպանողական Լիբերալ-դեմոկրատական կուսակցությունը հիմնադրվել է Նոբուսուկե Կիշիի կողմից, իսկ ավելի ուշ ղեկավարվել է նրա թոռան՝ նախկին վարչապետ Շինզո Աբեի կողմից։ Լիբերալ-դեմոկրատական կուսակցությունը պատմականորեն կապված է եղել Միավորման եկեղեցու հետ: 2022 թվականի հուլիսին Աբեն սպանվեց Տեցույա Յամագամիի կողմից, ով պնդում էր, որ դժգոհություն ունի Միավորման եկեղեցու նկատմամբ, քանի որ իր մայրը «ստիպված» է եղել մեծ նվիրատվություն կատարել կազմակերպությանը, ինչը դժվարություններ է ստեղծել նրա ընտանիքի համար: 2022 թվականի հոկտեմբերին հայտարարվեց, որ Ճապոնիայի կառավարությունը հետաքննություն կսկսի Աբեի և Միավորման եկեղեցու կապերի մակարդակի վերաբերյալ: «LDP»-ն նաև հայտարարեց, որ իր կազմակերպությունից կհեռացնի ցանկացած անդամի, ով չի խզի կապը Միավորման եկեղեցու հետ: Ճապոնիայի ընդդիմադիր Սահմանադրական ժողովրդավարական կուսակցությունը, Ժողովրդի դեմոկրատական կուսակցությունը և Ճապոնիայի կոմունիստական կուսակցությունը պլանավորում են սկսել իրենց սեփական հետաքննությունները Միավորման եկեղեցու քաղաքական ազդեցության և ճապոնական քաղաքականության հետ դրա կապերի վերաբերյալ:

## Ծանոթագրություններ
* United States Bureau of Democracy, Human Rights and Labor. Japan: International Religious Freedom Report 2007 and Japan: International Religious Freedom Report 2010. *This article incorporates text from these sources, which are in the [[public domain]].*


Կատեգորիա:Կրոնը Ճապոնիայում