Աիդա Ռոստամի

**Աիդա Ռոստամի** (, ), 36-ամյա իրանցի բժիշկ, որը առևանգվել, մահացու ծեծի է ենթարկվել և սպանվել Իրանի Իսլամական Հանրապետության անվտանգության ուժերի կողմից՝ Մահսա Ամինիի ցույցերի ժամանակ վիրավորված ցուցարարներին բուժելու համար։ Բողոքի ցույցերի ընթացքում անվտանգության ուժերին օգնություն ցուցաբերելու իրանական հիվանդանոցների և բժիշկների նկատմամբ աճող պահանջների և  սպառնալիքների լույսի ներքո Աիդա Ռոստամին ոգեշնչող գործիչ է դարձել Մահսա Ամինիի բողոքի ցույցերի հետ կապված բժիշկների շրջանում։

## Նախապատմություն
Իրանում համազգային բողոքի ցույցեր են տեղի ունեցել 22-ամյա կնոջ՝ Մահսա Ամինիի մահից հետո, ով ձերբակալվել և սպանվել է 2022 թվականի սեպտեմբերի 16-ին Իրանի կառավարության առաջնորդության պարեկային ծառայության՝ կրոնական բարոյականության ոստիկանության կալանքի տակ գտնվելու ժամանակ։ Այս բողոքի ցույցերի ընթացքում Իսլամական Հանրապետության անվտանգության ուժերը սպանել են հարյուրավոր ցուցարարների և ձերբակալել ու վիրավորել հազարավորներին։ Բողոքի ցույցերի ժամանակ անվտանգության ուժերի կողմից վիրավորված իրանցիները խուսափել են բուժօգնություն փնտրել երկրի հիվանդանոցներում՝ վախենալով ձերբակալվել, խոշտանգվել, հետապնդվել կամ սպանվել: Բժիշկները, ովքեր պատրաստ են եղել ռիսկի դիմել վիրավորներին օգնելու համար, ցուցարարներին բուժել են իրենց աշխատավայրերում, ցուցարարների տներում կամ այլուր։ Ռոստամին բուժում էր ցուցարարներին Թեհրանի Էքբատան և Թեհրանի արևմտյան այլ թաղամասերում։

## Միջադեպ
2022 թվականի դեկտեմբերի 12-ին՝ երկուշաբթի երեկոյան, ժամը յոթին, Ռոստամին հիվանդանոցից, որտեղ նա աշխատում էր, զանգահարել է իր մորը։ Նա հարցրել է, թե արդյոք ինչ-որ բան պետք տան համար։ Սակայն նա տուն չի հասել։ Հաջորդ օրը նրա ընտանիքը զանգ է ստացել Թեհրանի Էքբաթան թաղամասի ոստիկանության բաժնից՝ խնդրելով ներկայանալ բաժին։ Նրանց հանձնել են նամակ, որտեղ տեղեկացվում էր, որ Աիդա Ռոստամին մահացել է վթարի հետևանքով և պահանջում էին գնալ դատաբժշկական գրասենյակ՝ նրա դիակը վերցնելու։ Երբ նրա ընտանիքը տեսել է դիակը, նրա դեմքը եղել է վատ վիճակում, ձեռքը՝ կոտրված, իսկ ձախ աչքը՝ հեռացված։ Դատաբժշկական զեկույցի համաձայն՝ մահվան պատճառը եղել է ծանր առարկայով հարվածը։ Անհասկանալի կոշտ իրի մասին հարցին ասել եմ, որ մանրամասները կհաղորդեն ավելի ուշ։ «Բժշկական փորձաքննությունը նրա ընտանիքին ասել է, որ իրենց հրահանգել են չբացահայտել Աիդայի մահվան իրական պատճառը, ասել են, որ նա ավտովթարից չի մահացել, սպանել են։ Դեկտեմբերի 16-ին « IranWire»-ին տեղական աղբյուրները, ովքեր հետազոտել են նրա դիակը հայտնել են, որ նրա ընտանիքի անդամներից մեկը ասել է՝ «Հնարավոր չէ, որ երբ դու մեքենա ես վարում և վթարի ես ենթարկվում, քո երկու ձեռքերը կոտրվեն, քո ստորին մասում կապտած լինի, և քո աչքն ամբողջությամբ դուրս գա»։ 

2022 թվականի դեկտեմբերի 16-ին Իրանի Իսլամական Հանրապետության դատական համակարգի «Միզան» լրատվական գործակալությունը հայտնել է, որ Աիդա Ռոստամիի սիրեկանը նրան նետել է կամրջից։ Իրանի իշխանությունները հաճախ են որդեգրել նմանատիպ պատմություններ երիտասարդ կանանց համար, ովքեր մահացել են Մահսա Ամինիի բողոքի ցույցերի ժամանակ, ինչպիսին է Նիկա Շաքարամին։

## Արձագանքներ
մինի|Աիդա Ռոստամին հայտնվել է Նազարեթում Իրանի իսլամական ռեժիմի զոհերի հիշատակին նվիրված որմնանկարում։ (երրորդը՝ ձախից վեր)
2022 թվականի դեկտեմբերի 19-ին գերմանական բժշկական կազմակերպությունների դաշինքը դատապարտել է բժիշկ Աիդա Ռոստամիի «սպանությունը»՝ «ցուցարարներին բժշկական օգնություն ցուցաբերելու համար»։ Նրանք նաև բաց նամակ են հրապարակել կանցլեր Օլաֆ Շոլցին՝ համերաշխություն հայտնելով իրանցի բժշկական մասնագետներին և նրանց լուրջ մտահոգությունը «Իրանի խաղաղ բնակչության առջև ծառացած մարդու իրավունքների և բժշկական իրավիճակի վերաբերյալ»։

Իրանի առողջապահական համակարգի մի քանի աշխատակիցներ սոցցանցերում նշել են, որ գործադուլ են սկսելու՝ ի նշան բողոքի Աիդա Ռոստամի մահվան։

## Տես նաև
* Մահսա Ամինիի մահը

## Ծանոթագրություններ

 
Կատեգորիա:2022 Իրանում
Կատեգորիա:2022 մահեր
Կատեգորիա:Իրանցի բժիշկներ
Կատեգորիա:Կանանց իրավունքներն Իրանում