Խոսեպ դե Տոգորես (ավագ)

**Խոսեպ դե Տոգորես Մունտադես** (), իսպանացի մարզիկ, կինոռեժիսոր, արվեստի գործերի հավաքորդ և սիրողական նկարիչ, Կատալոնիայի ֆուտբոլի ֆեդերացիայի երկրորդ նախագահը (1904-1905) և Էլ Մունդո Դեպորտիվո թերթի () համահիմնադիրը (1906): 

Խոսեպ դե Տոգորեսը կարևոր դեմք էր Կատալոնիայում սիրողական ֆուտբոլի և ընդհանրապես՝ Կատալոնական մի շարք սպորտաձևերի հիմնադրներից։

## Կենսագրություն
### Վաղ հետաքրքրություններ
Խոսեպը ծնվել է Բարսելոնայում ՝ Սևիլիայից Ալեխո դե Տոգորեսի և Բարսելոնայից Ջոանա Բապտիստա Մունտադես Վիլարդելի ընտանիքում։ Կատալոնիայում մի քանի մարզաձևերի հմնադիրը լինելով՝ նա եղել է թիավարության և հրաձգային սպորտի չեմպիոն,  բայց նաև զբաղվել է լողով, հունահռոմեական ըմբշամարտով և սուսերամարտով։  Տոգորեսը եղել է «Սպորտսմենների ակումբի» փոխնախագահը, Բարսելոնայի ֆուտբոլային ակումբների ասոցիացիայի երկրորդ նախագահը (1904-05) և *«Մունդո Դեպորտիվոյի»* համահիմնադիրը (1906)։

Տոգորեսը լայն մշակույթի տեր մարդ էր, և որպես այդպիսին, սպորտից բացի, նա նաև հետաքրքրված է եղել երաժշտությամբ։ Մտերիմ է եղել Կամիլ Սեն-Սանսի, Ժոակիմ Մալատի և Էնրիկ Գրանադոսի հետ։ Նրանց հետ համերգներ է կազմակերպել իր տանը։ Նա նաև արվեստի գործեր է հավաքել և նկարել որպես հոբբի։ 

Տոգորեսը բելգիական *Solvay* ընկերության ներկայացուցիչն էր Բարսելոնայում և  տարածաշրջանային քաղաքական խմբի անդամ։ Իսպանացի գրող Էուջենիո դ'Օրսը նրան նկարագրել է որպես եվրոպականացված կատալոնացու օրինակելի մոդել: 

### Կինեմատոգրաֆ
Մի քանի անհաջող բիզնես ծրագրերից հետո՝ 1910-ականների սկզբին, Խոսեպ դե Տոգորեսի եկամուտը սկսել է նվազել, 1914 թվականին նա կինոյի և կինոարտադրության աշխարհում տեսել է մի ուղի, որը համապատասխանում էր իր անհատականությանը։ Նա սկսել է իր կինեմատոգրաֆիկ աշխատանքը *«Ցորենի փառատոն*» (, 1914) ֆիլմով, որը հիմնված էր Անխել Գիմերայի պիեսի վրա և բեմադրվել էր Condor Films ընկերությունում։ Դրան հաջորդել են *«Dansa fatal»* (1914) և *«El pollo Tejada*» (1915) ֆիլմերը, որոնց սյուժեն ոգեշնչված էր Կառլոս Արնիչեսի համանուն սարսուելայից (իսպանական ավանդական երաժշտական թատրոնի ժանր), Օպերատորները եղել են Ջովաննի Դորիան և Խոսեպ Մարիա Մարիստանը։ Segre Films պրոդյուսերական ընկերության հետ Տոգորեսը նկարահանել է ութ ֆիլմ։ «*El cuervo del campamento»* (1915) ֆիլմը նա նկարահանել է Ֆրուկտուոս Գելաբերտի հետ։ 

*«Ձկնորսական սերը»* (, 1915) ֆիլմում խաղացել են հայտնի դերասաններ,, սակայն կինոաշխարհի վրա ամենամեծ տպավորությունը թողել է *«Միայնակ սիրտ»* (, 1915) ֆիլմը, որտեղ գլխավոր դերերում էր Գուերերո-Մենդոսա ամուսնական զույգ։  Որոշ հոդվածներում Տոգորեսը արտահայտել է իսպանական կինոյի մեծ հնարավորությունը պայմանավորված Առաջին համաշխարհային պատերազմով։ Նա գտել է, որ իսպանացի կին ռեժիսորները պետք է ցույց տան իրենց կենսունակությունը՝ ստեղծելով ժապավեններ, որոնք կարող են փոխարինել արտասահմանյան ֆիլմերի բացարձակ պակասը։ Տոգորեսի վերջին խոշոր ֆիլմը *«Ոսկե սաղմոն*» (, 1916) ֆիլմն էր, որի գլխավոր դերում հանդես է եկել հայտնի պարուհի Ստասիա Նապիերկովսկան։ 

Նրա հաջորդ ֆիլմերն են եղել *«Ծովափնյա ծաղկի ծաղիկը»* *(, 1916)*, *«Ծովափնյա գաղտնիքները*» (, 1916) ֆիլմերը, *«Տրագիկ ապացույցը»* *(**)*, որը ներկայացնում է գլուխներով շարք՝ *«Մրցավազքի դրամա»*, *«Տոսայի ձկնորսը»*, *«Կասարոխայի* *ասպետը*», *«Ծովափնյա թագավորը»*, *«Արևը կորը»* և *«Գոլֆը»*, որը նկարահանվել է Բիլբաոյում և Սան Սեբաստիանում և Մադրիդում։ Նրա կինոն համարվում է բարձր որակի՝ լավ տեխնիկական համագործակցողներով, հավակնոտ և ընդարձակ թեմաներով, շքեղ ներկայացմամբ և այնպիսի հիանալի դերասաններով ու դերասանուհիներով, ինչպիսիք են Ֆեռնանդո Դիաս դե Մենդոսան, Մարիա Գերերոն, Լոլա Պարիսը, Պաստորա Իմպերիոն և ուրիշներ։ Նրա ոճը դասակարգվում էր որպես դրամա (իտալական ձևով), և այս հայեցակարգը ամրապնդվեց Ջովաննի Դորիայի աշխատանքային թիմին միանալով։ Նա փորձել է գրավել որակյալ լսարան թատերական ոճով (նույնիսկ երբ այն մոտենում էր ռեալիզմին), բայց չնայած նրա ֆիլմերը լի էին դինամիզմով, դրանք ընդհանուր առմամբ կապված էին երևակայական և արհեստական թեմաների հետ, որոնք քիչ կինեմատոգրաֆիկ հետաքրքրություն են ներկայացնել։

## Հետագա կյանք
Տասնվեց ֆիլմ նկարահանելուց հետո կինոաշխարհը նրան ավելի շատ դժվարություններ է բերել, քան ֆինանսական օգուտներ ընտանիքի համար։ Տնտեսական անկայունության պատճառով նա որոշել է  Փարիզում բնակվող որդու՝ Խոսեպ դը Տոգորես կրտսերի նկարչական կարիերայի առաջխաղացմանն աջակցել  և դարձել է արվեստի հավաքորդ։   

Ծանր հիվանդությունից հետո նա տեղափոխվել է Սեն Տրոպե, որտեղ և մահացել է 1926 թվականին։ Նրա աշխատանքների վերաբերյալ շատ քիչ ուսումնասիրություններ կան, և դրանց մասին գրեթե ոչ մի վկայություն չկա, բացառությամբ որոշ վերականգնողական աշխատանքների, ինչպիսիք են *«Էլ պոլլո դե Տեխադա»*-ն և *«Էլ Գոլֆո»-ն*։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Իսպանացի կինոռեժիսորներ