Հումանիստական լուսանկարչություն

**Հումանիստական լուսանկարչություն** () (հայտնի նաև հումանիստական լուսանկարչության դպրոց), որը սոցիալական վավերագրական արվեստի միջոցով արտահայտում է լուսավորության փիլիսոփայությունը՝ կենտրոնանալով սոցիալական փոփոխությունների ընկալման վրա։ Այն առաջացել է 20-րդ դարի կեսերին և թեև այն համաշխարհային շարժում է եղել՝ առավել բնորոշ է Եվրոպային, մասնավորապես Ֆրանսիային, որտեղ ծագել են երկու համաշխարհային պատերազմների ցնցումները։

Ի տարբերություն ֆոտոլրագրության, որը նույնպես ռեպորտաժի ենթատեսակ է ու շեշտը դնում է լուրերի արժանի իրադարձությունների վրա, հումանիստական լուսանկարչությունը ավելի շատ կենտրոնանում է մարդկային առօրյա փորձի, սովորույթների և ավանդույթների վրա։ Թեև լուսանկարիչները նպատակ ունեն արտացոլելու սոցիալական պայմաններն ու միտումները, նրանք հիմնականում կենտրոնանում են այն մարդկանց վրա, ովքեր տուժել են հակամարտություններից, տնտեսական դժվարություններից կամ խտրականությունից։ Հումանիստական լուսանկարչությունը «հաստատում է համընդհանուր մարդկային բնույթի գաղափարը»։ Ժան Կլոդ Գոտրանը հումանիստական լուսանկարչությունը նկարագրում է որպես.

## Պատմական համատեքստ
Առաջին համաշխարհային պատերազմից հետո լուսանկարչությունը մեծ թափ է ստացել՝ նպատակ ունենալով բավարարելու մարդկային գոյության նկատմամբ հետաքրքրությունը՝ այնպիսի կոնֆլիկտից հետո, որը մեծ թվով կյանքեր էր խլել։ Արդյունաբերական ակտիվ աճի ֆոնին, որը փոխել էր ոչ միայն շրջակա միջավայրը, այլև հասարակական նորմերը, մարդիկ սկսել են կասկածի տակ դնել գոյության իմաստը։ 1920-ականներին լուսանկարչությունը նոր արժեքներ և ձևեր է փնտրել, ինչի արդյունքում 1920-1930-ական թվականներին լուսանկարիչների մի ամբողջ սերունդ է մուտք գործել արվեստի ասպարեզ։ Չնայած նրանք երբեք իրենց որևէ «դպրոցի» հետ չեն նույնացրել, մանիֆեստներ չեն ստորագրել կամ իրենց գաղափարները պաշտոնական տեքստերում չեն արտահայտել, նրանք ոգեշնչվել էին 1936 թվականի Ժողովրդական ճակատի լավատեսությամբ (նրանցից շատերը կոմունիստներ էին) և աշխատավորական թաղամասերի կյանքի ոգով ու դաժանությամբ, որտեղ նրանք գտել էին թաքնված, բանաստեղծական գեղեցկություն։ Օգտագործելով իրենց ժամանակի փոքրիկ ֆոտոխցիկները՝ արվեստագետները լուսանկարել են փողոցում կամ բիստրոյում՝ հիմնականում սև-սպիտակ և բնական լույսի ներքո։ Այս ոճը նրանց թույլ է տվել բացահայտել այն, ինչ գրող Պիեռ Մակ Օրլանը (1882-1970) անվանել է «փողոցի սոցիալական ֆանտաստիկա» ()։ Նրանց ոճը կարեկցանք է փոխանցել եվրոպացի, մասնավորապես Փարիզի, հասարակ մարդկանց կենսակերպի նկատմամբ։

Ֆրանսիայում 1930-1960 թվականներին հումանիստական լուսանկարչությունը զարգացրել է ինքնատիպություն և շարունակականություն՝ դառնալով ճանաչված պատմական շարժում։ Այն ոճական առումով մոտ է «Պոետական ռեալիզմ» տերմինին, որով Անդրե Բազենը բնորոշում էր 1930-1945 թվականների ֆրանսիական կինոն (Ժակ Ֆեյդեր, Ժան Ռենուար, Ժյուլիեն Դյուվիվիե և Մարսել Կառնե՝ բանաստեղծ/սցենարիստ Ժակ Պրևերի մասնակցությամբ), որի օրինակ են 1938 թվականի «Մառախուղի ափը» () և «Հյուսիսային հյուրանոց» () ֆիլմերը։ Համապատասխանաբար, Համիլթոնը պնդել է, որ դա «մշակութային լուսանկարչություն էր, պատկերների մի համակարգ, որը ստեղծում էր պատկերացումների համակարգ այն մասին, թե տվյալ դարաշրջանում ինչն էր Ֆրանսիան ֆրանսիական դարձնում»։

## Փիլիսոփայական հիմքեր
մինի|Անդրե Քերթես (1920 թ. մայիսի 19) կրկես, Բուդապեշտ։
Առաջին համաշխարհային պատերազմից հետո սկսվել է առօրյա կյանքի նկատմամբ հետաքրքրության նոր ալիք։ Ի պատասխան պատերազմի վայրագությունների՝ Փարիզը դարձել է ինտելեկտուալ, մշակութային և գեղարվեստական կյանքի կենտրոն՝ գրավելով արվեստագետների ողջ Եվրոպայից և ԱՄՆ-ից։ Leica և Contax հեռաչափային առաջին ֆոտոխցիկների թողարկմամբ լուսանկարիչները դուրս են եկան փողոց և սկսել վավերագրել կյանքը ցերեկով ու գիշերով։ Երկու համաշխարհային պատերազմների միջև ընկած ժամանակահատվածում, պատկերազարդ մամուլի («Vu» և «Regards» ամսագրեր) շնորհիվ, ի հայտ են եկել այնպիսի լուսանկարիչներ, ինչպիսիք են Անդրե Քերթեսը, Բրասաին և Անրի Կարտիե-Բրեսոնը։ Սյուրռեալիստների և Բերենիս Աբբոտի շնորհիվ նաև մեծ ազդեցություն է ձեռք բերել Էժեն Ատժեի ողջ կյանքի աշխատանքը՝ Փարիզի դատարկ փողոցներում։

Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի ավարտից հետո՝ 1946 թվականին, ֆրանսիացի մտավորականներ Ժան-Պոլ Սարտրը և Անդրե Մալրոն ընդունել են հումանիզմի գաղափարները։ Սարտրը պնդել է, որ էքզիստենցիալիզմը հումանիզմի մի տեսակ է, որը ենթադրում է ընտրության ազատություն և սեփական անձը սահմանելու պատասխանատվություն, մինչդեռ Մալրոն, ՅՈՒՆԵՍԿՕ-ի հովանու ներքո Սորբոնում ունեցած իր ելույթում, մարդկային մշակույթը ներկայացրել է որպես «ողբերգական հումանիզմ»՝ պայքար ընդդեմ կենսաբանական քայքայման և պատմական աղետի։

Դաժան համաշխարհային հակամարտությունից հետո մարդիկ ցանկացել են նյութական և մշակութային վերակառուցում։ Հումանիզմի կոչն ուղղված է եղել արժանապատվության, հավասարության և հանդուրժողականության արժեքներին, ինչը խորհրդանշվել է 1948 թվականի դեկտեմբերի 10-ին Փարիզում ՄԱԿ-ի Գլխավոր ասամբլեայի կողմից Մարդու իրավունքների համընդհանուր հռչակագրի ընդունմամբ։ 1958 թվականին ՅՈՒՆԵՍԿՕ-ի համաժողովում քննարկվել է այն գաղափարը, որ լուսանկարչական պատկերը կարող է դառնալ համընդհանուր լեզու՝ համահունչ այս սկզբունքներին։

## Առաջացում
մինի|Անրի Կարտիե-Բրեսոն (1947) պարող փախստականներ Կուրուկշետրա ճամբարում, Փանջաբ։
Մինչ Ֆրանսիան, ինչպես նաև Բելգիան և Նիդեռլանդները, դուրս էին գալիս օկուպացիայի մութ ժամանակաշրջանից (1940-1944), 1944 թվականի օգոստոսին  Փարիզի ապստամբությունը հնարավորություն է տվել լուսանկարիչներին արձագանքելու վերակառուցմանը և Չորրորդ հանրապետության (1947–59) ձգտմանը՝ վերասահմանելու ֆրանսիական ինքնությունը՝ պատերազմից, պարտությունից, օկուպացիայից և համագործակցությունից հետո։ Լուսանկարիչների համար օկուպացիայի փորձը ծանր է եղել, քանի որ նացիստական իշխանությունները տեսողական արտահայտման բոլոր միջոցները խստորեն վերահսկել են, իսկ Վիշիի կառավարությունը խիստ վերահսկել է մնացածներին։ Նրանք գոյատևել են դիմանկարչության, ինչպես նաև պաշտոնապես թույլատրված առևտրային և խմբագրական լուսանկարչության շնորհիվ, թեև առանձին անձինք 1941 թվականից միացել են Դիմադրության շարժմանը, այդ թվում՝ Ռոբերտ Կապան, Կարտիե-Բրեսոնը և Ժան Դյոզայդը։ Որոշ լուսանկարիչներ, այդ թվում՝ Ռոբեր Դուանոն, Հանս Բելմերը և Ադոլֆո Կամինսկին, կեղծել են անցագրեր և փաստաթղթեր։

Փարիզը մոդեռնիստական մշակույթի խաչմերուկ է եղել, և հումանիստական լուսանկարչության մեջ առատ էին կոսմոպոլիտ ազդեցությունները։ Շարժմանը միացել են ներգաղթյալներ, որոնք իրենց կնիքն են դրել ֆրանսիական լուսանկարչության վրա։ Նրանցից ամենավաղը հունգարացի Անդրե Քերթեսն էր, ով հայտնվել էր ասպարեզում 1920-ականների կեսերին, նրան հետևել են նրա հայրենակիցներ Էրժի Լանդաուն, Բրասաին (Գյուլա Հալաս) և Ռոբերտ Կապան (Էնդրե Ֆրիդման), ինչպես նաև լեհ «Չիմ» Սեյմուրը (Դավիդ Շիմին) 1930-ականներին։ 1940-ականների վերջին և 50-ականներին եղալ է օտարերկրյա լուսանկարիչների նոր ներհոսք, որոնք համակիր էին այս շարժմանը։ Նրանցից էր հոլանդացի Էդ վան դեր Էլսկենը, ով արձանագրել է փոխազդեցությունները «Chez Moineau» բիստրոյում՝ բոհեմական երիտասարդների և Գի Դեբորի, Միշել Բեռնշտեյնի, Ժիլ Ժ. Վոլմանի, Իվան Շչեգլովի և լետտրիստական ինտերնացիոնալի այլ անդամների էժանագին ապաստանում։ Այդ ժամանակ ձևավորվող սիտուացիոնիստների «դերիվե» () տեսությունը համահունչ էր հումանիստ փողոցային լուսանկարչի աշխատանքային մեթոդին։
մինի|Էդուարդ Բուբա, 1947թ. — «La petite fille aux feuilles mortes» (Փոքրիկ աղջիկը՝ մեռած տերևներով), Փարիզ։

## Լուսանկարչական ամսագրեր, ռեպորտաժներ և լուսանկարչական ակնարկներ
Հումանիստական լուսանկարչությունն առաջացել և տարածվել է 1920-ականներից հետո՝ զանգվածային տպաքանակով պատկերազարդ ամսագրերի թողարկման հետ մեկտեղ։ Այդ ժամանակ լուսանկարիչները ստեղծել են միավորումներ, ինչպիսին էր «Le Groupe des XV»-ը (որը 1946-1957 թվականներին ամեն տարի ցուցահանդեսներ է կազմակերպել), կամ անդամագրվել են գործակալություններին, որոնք առաջ են մղել նրանց աշխատանքը և բավարարել թերթերի ու ամսագրերի լսարանների պահանջը։ Այս ամենը շարունակվել է մինչև 1960-ականների վերջին հեռուստահեռարձակման առաջացումը, որը արագորեն դուրս է մղել այդ լսարաններին։ Այս հրատարակությունները, որոնք մրցակցել են միմյանց հետ՝ ավելի ու ավելի մեծ տեղ հատկացնելով ֆոտոպատմություններին, ներառել են Berliner Illustrirte Zeitung, Vu, Point de Vue, Regards, Paris Match, Picture Post, Life, Look, Le Monde illustré, Plaisir de France և Réalités։ Այս ամսագրերը տպագրել են ընդարձակ և առատորեն պատկերազարդված հոդվածներ ու խմբագրականներ, կամ էլ նյութեր, որոնք բաղկացած են բացառապես ենթագրերով լուսանկարներից։ Հաճախ նյութի վրա աշխատել է ընդամենը մեկ լուսանկարիչ, որի անունը նշվել է լրագրողի կողքին, կամ էլ նա ինքն է տրամադրել գրավոր տեքստը՝ պատկերների հետ մեկտեղ։

## Ֆոտոալբոմներ և գրական կապեր
Հրատարակվել են մի շարք խորհրդանշական ֆոտոալբոմներ, որոնցից կարելի է առանձնացնել՝

* Ռոբերտ Դուանոյի «Banlieue de Paris» («Փարիզի արվարձանները», 1949 թ.),
* Իզիսի «Paris des rêves» («Երազանքների Փարիզը», 1950 թ.),
* Վիլի Ռոնիսի «Belleville‐Ménilmontant» (Փարիզի թաղամասեր, 1954 թ.),
* Անրի Կարտիե-Բրեսոնի «Images à la sauvette» («Շտապողական պատկերներ», 1952 թ.), որն ավելի հայտնի է իր անգլերեն անվանումով՝ «The Decisive Moment» («Վճռական պահը»)։ Այս վերնագիրը բնորոշում է լուսանկարիչների գեղարվեստական ուղղվածությունը։

## Ցուցահանդեսներ
Թեև Ֆրանսիայում լուսանկարչական ցուցադրությունները հիմնականում կենտրոնացած են եղել լուսանկարչության՝ որպես կերպարվեստի, վրա և հազվադեպ են անդրադարձել այդ ժանրին, Երկրորդ համաշխարհային պատերազմից հետո ցուցահանդեսների շնորհիվ հումանիստական լուսանկարչությունը մեծ ճանաչում է ստացել։ Հումանիստական լուսանկարչության զարգացման գործում առանձնահատուկ կարևորություն է ունեցել «Մարդկային ցեղը» () հսկայական շրջիկ ցուցահանդեսը։ Այն համադրվել էր Էդվարդ Սթայհենի կողմից՝ MoMA-ի (Նյու Յորքի Ժամանակակից արվեստի թանգարան) համար և իրենից ներկայացրել է միավորող հումանիստական հրովարտակ՝ ընտրված բառացիորեն միլիոնավոր պատկերներից։ «Մարդկային ցեղը» ցուցահանդեսում տեղ գտած 31 ֆրանսիական լուսանկարները կազմել են շոուի եվրոպական լուսանկարների գրեթե մեկ երրորդը։

Իր՝ Եվրոպայում լուսանկարիչների հետ հանդիպումների փորձի հիման վրա, երբ նա ցուցահանդեսի համար փնտրել է «առօրյականության» պատկերներ, որը սահմանել է որպես «այն իրերի գեղեցկությունը, որոնք լցնում են մեր կյանքը», Սթայքենն ասել է, որ միայն ֆրանսիացի լուսանկարիչներն էին, ովքեր մանրակրկիտ կերպով լուսանկարել էին առօրյա կյանքի տեսարանները։ Նա հիացել է այս արվեստագետներով՝ նրանց «նուրբ պարզության, թեթև հումորի, ջերմ խանդավառության... և համոզիչ կենդանության» համար։ Իր հերթին, «Մարդկային ցեղը» ցուցահանդեսի այս ճանաչումը ոգեշնչել է հումանիստ լուսանկարիչների մի նոր սերնդի։

* 1946–1957 թթ.՝ «Le Groupe des XV» (Մարսել Ամսոն, Ժան Մարի Օրադոն, Մարսել Բովիս, Լուի Կայյո, Իվոն Շևալյե, Ժան Դյոզայդ, Ռոբեր Դուանո, Անդրե Գարբան, Էդիթ Ժերեն, Ռենե-Ժակ (Ռենե Ժիտոն), Պիեռ Ժահան, Անրի Լաշրուա, Թերեզ Լե Պրատ, Լյուսիեն Լորել, Դանիել Մասկլե, Ֆիլիպ Պոտիե, Վիլի Ռոնիս, Ժան Սեբերժեր, Ռենե Սերվան, Էմանուել Սուժե, Ֆրանսուա Տյուֆեր) ամեն տարի ցուցահանդեսներ է կազմակերպել Փարիզում։
* 1951 թ.՝ Եվրոպայում լուսանկարներ հավաքելիս՝ Էդվարդ Սթայքենը MoMA-ում (Նյու Յորքի Ժամանակակից արվեստի թանգարան) կազմակերպել է «Հինգ ֆրանսիացի լուսանկարիչներ. Բրասսաի, Կարտիե-Բրեսոն, Դուանո, Ռոնիս, Իզիս» ցուցահանդեսը (1951 թվականի դեկտեմբեր - 1952 թվականի փետրվարի 24)։
* 1953 թ.՝ Սթայքենը MoMA-ում ներկայացրել է երկրորդ ցուցահանդեսը՝ «Հետպատերազմյան եվրոպական լուսանկարչություն» (մայիսի 27 - օգոստոսի 2)։
* 1955 թ.՝ Սթայքենը մեծ թվով եվրոպացի հումանիստ և ամերիկացի հումանիստական լուսանկարներ է օգտագործել «Մարդկային ցեղը» ցուցահանդեսի համար, որը հռչակվել է որպես համաշխարհային ընտանիքի կարեկցող պատկեր և շրջագայել է ամբողջ աշխարհով։
* 1982 թ.՝ «Փարիզ 1950. լուսանկարված Le Groupe des XV-ի կողմից» ցուցահանդեսը տեղի ունեցավ Փարիզի քաղաքի պատմական գրադարանում (1982 թվականի նոյեմբերի 5 - 1983 թվականի հունվարի 29)։
* 1996 թ.՝ ապրիլին բացվել է Ռոբերտ Դուանոյի անվան լուսանկարչության տունը, որի բացման ցուցահանդեսը՝ «Այսպես են ապրում մարդիկ. հումանիզմ և լուսանկարչություն» վերնագրով, ներկայացրել է 17 տարբեր երկրների 80 լուսանկարչի և ընդգրկել 1905 թվականից մինչև մեր օրերն ընկած ժամանակաշրջանը։ Ռոբերտ Դուանոյի անվան լուսանկարչության տունը նվիրված է հումանիստական լուսանկարչությանը՝ վերաիմաստավորելով այս հայեցակարգը և ներառելով բոլոր երկրներն ու դարաշրջանները։
* 2006 թ.՝ «Հումանիստական պատկերը (1945-1968)» ցուցահանդեսը, որտեղ ներկայացվել են Իզիսը, Բուբան, Բրասսաին, Դուանոն, Ռոնիսը և այլք, տեղի է ունեցել Mois de Photo փառատոնի շրջանակներում 2006 թվականի հոկտեմբերի 31-ից մինչև 2007 թվականի հունվարի 28-ը՝ Ֆրանսիայի ազգային գրադարանում (Richelieu մասնաճյուղ)։

## Հումանիստական լուսանկարչությունը Ֆրանսիայից դուրս
### Անգլիա
Դարի առաջին կեսին, բախվելով նույն սպառնալիքներին ու հակամարտություններին, ինչ մյուս եվրոպական երկրները, Մեծ Բրիտանիան իր հայտնի «Picture Post» ամսագրի (1938–1957) միջոցով մեծապես նպաստել է հումանիստական պատկերների տարածմանը։ Այն հրատարակել է այնպիսի լուսանկարիչների աշխատանքներ, ինչպիսիք էին Բերտ Հարդին, Կուրտ Հաթոնը, Ֆելիքս Հ. Մանը (կամ Հանս Բաուման), Ֆրենսիս Ռայսը, Թերսթոն Հոփքինսը, Ջոն Չիլլինգվորթը, Գրեյս Ռոբերթսոնը և Լեոնարդ Մակկոմբը, ով հետագայում միացել է «Life Magazine»-ի անձնակազմին։ Ամսագրի հիմնադիր Շտեֆան Լորանտը բացատրել է իր մոտիվացիան՝ ասելով.

### ԱՄՆ
Միացյալ Նահանգներում հումանիստական լուսանկարչությունը նշանակալիորեն տարբերվել է ժամանակակից գեղարվեստական լուսանկարչությունից, քանի որ երկիրն ուղղակիորեն չէր բախվել այն տրավմային, որը ոգեշնչել էր եվրոպական հումանիստական փիլիսոփայությունը։ Այնուամենայնիվ, լուսանկարչության մեջ հումանիզմի հոսանք է զարգացել նաև ԱՄՆ-ում՝ սկիզբ առնելով 20-րդ դարի սկզբին Յակոբ Ռիսի, ապա Լյուիս Հայնի աշխատանքներից։ Այն հետագայում շարունակել են Գյուղատնտեսական անվտանգության վարչության () և Նյու Յորքի լուսանկարչական լիգայի (որի անդամներից էր նաև Աարոն Սիսկինդը) լուսանկարիչները, որոնց գործերը ցուցադրվել են Limelight պատկերասրահում։

Ինչպես Ֆրանսիայում, Միացյալ Նահանգներում ևս պատկերազարդ մամուլն առանցքային դեր է ունեցել հումանիստական լուսանկարչության տարածման գործում։ Հրատարակվել են բազմաթիվ ֆոտոալբոմներ, ինչպիսիք են՝ Դորոթեա Լանժի և Փոլ Թեյլորի «An American Exodus» (1939 թ.), Ուոքեր Էվանսի և Ջեյմս Էյջիի «Let Us Now Praise Famous Men» (1941 թ.), Մարգարետ Բուրք-Ուայթի և Էրսկին Կոլդուելի «You Have Seen Their Faces» (1937 թ.), ինչպես նաև Արթուր Ռոթշթայնի և Վիլյամ Սարոյանի «Look At Us» (1967 թ.)։ Ռոբերտ Ֆրանկի «The Americans» գլուխգործոցը, որը հրատարակվել է Ֆրանսիայում 1958 թվականին և ԱՄՆ-ում հաջորդ տարի՝ Գուգենհայմի երկու դրամաշնորհի արդյունքում, նույնպես համարվել է հումանիստական լուսանկարչության շարունակություն, որն էական ազդեցություն է ունեցել ամերիկյան լուսանկարչության վրա։

Չնայած 1950-ականների «Կարմիր սպառնալիքին» և մաքարթիզմին, որոնց պատճառով արգելվել է լուսանկարչական լիգան, հումանիստական էթոսն ու տեսլականը շարունակել են տարածվել «Մարդկային ցեղը» ցուցահանդեսի համաշխարհային շրջագայության միջոցով։ Այն հստակորեն դրսևորվել է Ուիլյամ Յուջին Սմիթի կողմից 1950-ականներին մշակված լուսանկարչական էսսեներում, Հելեն Լևիթի, Վիվիան Մեյերի և այլոց փողոցային լուսանկարչության մեջ, ինչպես նաև Բրյուս Դևիդսոնի («East 100th Street» շարք), Յուջին Ռիչարդսի և Մերի-Էլեն Մարկի՝ 50-ականներից մինչև 90-ականներ ստեղծած աշխատանքներում։ Ու. Յուջին Սմիթի անվան մրցանակը շարունակել է շնորհվել մարդասիրական և հումանիստական լուսանկարչության համար։

## Հատկանիշներ
Հումանիստական լուսանկարիչները հմտորեն համադրում են լուսանկարի նկարագրական և հուզական ներուժը՝ դիտողին միաժամանակ տեղեկացնելու և հուզելու համար, որպեսզի նա կարողանա նույնականանալ պատկերի հերոսի հետ։ Նրանց աշխատանքները գնահատվում են որպես մարդկային փորձի սոցիալական կամ վավերագրական արձանագրություններ, որոնք շարունակում են նախապատերազմյան ֆոտոռեպորտաժի ավանդույթները։ Այն գովերգվում է հումանիստական արժեքներ արտահայտելու համար, ինչպիսիք են՝ ապրումակցումը, համերաշխությունը, երբեմն՝ հումորը, ինչպես նաև լուսանկարչի և լուսանկարվողի միջև փոխադարձ հարգանքը։ Այս ամենը լուսանկարչին, ով հաճախ աշխատում էր որպես անկախ լրագրող, հավասարեցնում էր այլ արվեստագետների՝ ճանաչելով նրան որպես ստեղծագործության հեղինակի։

Տեխնոլոգիական զարգացումները մեծապես նպաստել են հումանիստական լուսանկարչության զարգացմանը։ 1920-ականների վերջին հասանելի են դարձել մանրակերտ և դյուրակիր ֆոտոխցիկներ՝ Ermanox-ը՝ իր արագ f/1.8 և f/2 օբյեկտիվներով (6 x 4.5 սմ ֆորմատ, 1924 թ.), և 35 մմ Leica-ն (1925 թ.)։ Դրանց հաջորդել են միջին ֆորմատի Rolleiflex-ը (1929 թ.) և 35 մմ Contax-ը (1936 թ.)։ Այս նորարարությունները հեղափոխել են վավերագրական լուսանկարչության և ռեպորտաժի մեթոդները՝ լուսանկարիչներին հնարավորություն տալով արագ և աննկատ լուսանկարել ցանկացած պայմաններում։ Սա թույլ է տվել «որսալ» «վճռական պահը», որը Անրի Կարտիե-Բրեսոնը սահմանել է որպես «աչքիս առջև բացվող որևէ իրավիճակի ամբողջ էությունը՝ մեկ լուսանկարի սահմաններում»։ Այս մոտեցումն իր հերթին հիմք է դարձել Քորնել Կապայի «մտահոգ լուսանկարչության» գաղափարի համար, որը նկարագրվել է որպես «աշխատանք, որի նպատակն է նպաստել մարդկության բարօրությանը կամ հասկանալ այն»։

## Անկում
Հումանիստական լուսանկարչության հոսանքը շարունակվել է մինչև 1960-ականների վերջը և 70-ականների սկիզբը, այդ թվում՝ Միացյալ Նահանգներում, երբ Ամերիկան սկսել է գերիշխել այս ոլորտում։ Այդ ժամանակ լուսանկարչությունը սկսել է ինստիտուցիոնալացվել ակադեմիական և արվեստի պատմության ծրագրերում, օրինակ՝ Visual Studies Workshop-ում։ Այնուհետև ուշադրությունը տեղափոխվել է լուսանկարչության՝ որպես կերպարվեստի ճանաչմանը, իսկ վավերագրական լուսանկարչությունը պոստմոդեռնիզմի ազդեցությամբ վերանայվել է ու վերափոխվել։

## Հումանիստ լուսանկարիչներ
Ստորև ներկայացված ցանկը ամբողջական չէ, բայց ներկայացնում է այն լուսանկարիչներին, որոնք կարող են մասամբ կամ ամբողջությամբ կապված լինել այս շարժման հետ.

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:20-րդ դարը Ֆրանսիայում
Կատեգորիա:Լուսանկարչության ժանրեր
Կատեգորիա:Հումանիզմ
Կատեգորիա:Սոցիալական տեսություններ
Կատեգորիա:Ֆոտոլրագրություն