2024 թվականն Ադրբեջանում

Ստորև ներկայացված է **[[2024]] թվականին [[Ադրբեջան]]ում** տեղի ունեցած իրադարձությունները։

## Գործող պաշտոնյաներ

## Իրադարձություններ
### Հունվար
* Հունվարի 1 - Ադրբեջանի նախագահ Իլհամ Ալիևը ամանորյա տեսաուղերձում հայտարարում է, որ 2024 թվականին ռազմական արտադրության ոլորտում մոտ 1 մլրդ մանաթ (588 մլն դոլար) կներդրվի։

### Փետրվար
* Փետրվարի 7 - Ադրբեջանի նախագահական ընտրություններում նախագահ Իլհամ Ալիևը վերընտրվում է ձայների ավելի քան 92%-ով։
* փետրվարի 12 - Ադրբեջանական լրատվամիջոցները հայտնում են իբր թե Հայաստանի զինված ուժերը Զանգելանի շրջանի (օկուպացված՝ Կովսական համայնք) ուղղությամբ խախտել է հրադադարի պահպանման ռեժիմը։ Ադրբեջանական կողմը հայտնում է, որ պետական սահմանապահ ծառայության զորքերից մեկ վիրավոր ունեն։ ՀՀ ՊՆ ռազմական ոստիկանությունը հայտնում է, որ հետաքննվում է հայ-ադրբեջանական շփման գծի Կապան-Կովսական հատվածում նույն օրը հայաստանցի դիրքապահների կողմից կրակ բացելու մասին ադրբեջանական լրատվամիջոցների տարածած տեղեկատվությունը։
* Փետրվարի 13 - Հայաստանի Սյունիքի մարզի Ներքին Հանդ գյուղի սահմանամերձ մարտական դիրքերում Հայաստանի զինված ուժերի և Ադրբեջանի զինված ուժեր միջև տեղ է ունենում ռազմական բախում։ Ադրբեջանի զինված ուժերի ստորաբաժանումները հրաձգային զենքերից կրակ են բացում Ներքին Հանդի հատվածում տեղակայված հայկական դիրքերի ուղղությամբ, ինչի հետևանքով, հայկական կողմն ունենում է 4 զոհ և 1 վիրավոր։

### Մարտ
* Մարտի 1 - Թուրքիայի Անթալիա քաղաքում՝ Դիվանագիտական ֆորումի շրջանակներում տեղի է ունենում «Խաղաղություն, զարգացում և փոխկապակցվածություն Հարավային Կովկասում» թեմայով քննարկում, որին մասնակցում են Հայաստանի ազգային ժողովի նախագահի տեղակալ Ռուբեն Ռուբինյանը և Ադրբեջանի նախագահի օգնական Հիքմեթ Հաջիևը։ Ֆորումի ժամանակ Հիքմեթ Հաջիևը ներկայացնում է Ադրբեջանի պահանջները` ըստ որի պետք է փոխվի Հայաստանի Սահմանադրությունը, որպեսզի Հայաստանը չունենան տարածքային պահանջներ Ադրբեջանի նկատմամբ։ Նրան ի պատասխան` Ռուբեն Ռուբինյանը հայտարարում է, որ ըստ խաղաղության պայմանագրի դրույթների` Հայաստանի Սահմանադրությունը չի ազդում խաղաղ բանակցությունների գործընթացի վրա, և սա Հայաստանի ներքին խնդիրն է։
* Մարտի 7 - հայ-ադրբեջանական շփման գծում տեղի է ունենում Հայաստանի և Ադրբեջանի միջև պետական սահմանի սահմանազատման ու սահմանային անվտանգության հարցերով հանձնաժողովի և Ադրբեջանի ու Հայաստանի միջև պետական սահմանի սահմանազատման պետական հանձնաժողովի 7-րդ հանդիպումը՝ Հայաստանի փոխվարչապետ Մհեր Գրիգորյանի և Ադրբեջանի փոխվարչապետ Շահին Մուստաֆաևի նախագահությամբ։ 
* Մարտի 9 -Ադրբեջանի փոխվարչապետ Շահին Մուստաֆաևի մամուլի ծառայությունը հաղորդագրություն է տարածում Հայաստանի 4 գյուղերը՝ Բաղանիս Այրումը, Ներքին Ոսկեպարը, Խեյրիմլին և Ղըզըլհաջըլին անհապաղ իրենց հանձնելու վերաբերյալ։
* Մարտի 18 - Հայաստանի վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանը հայտարարում է, որ Ադրբեջանից վերջնագիր է ստացել՝ վերադարձնել վիճելի տարածքները, հակառակ դեպքում՝ կբախվի պատերազմի։
* Մարտի 26 - Ղրղզստանի նախկին պատգամավոր Ռայիմբեկ Մատրայիմովը ձերբակալվում է Բաքվում և արտահանձնվում Բիշքեկ։

### Ապրիլ
* Ապրիլի 5
** Ադրբեջանի նախագահ Իլհամ Ալիևը ՆԱՏՕ-ի Խորհրդարանական վեհաժողովում Թուրքիայի խորհրդարանի ներկայացուցիչ Մևլյութ Չավուշօղլուի հետ հանդիպմանը հայտնում է, որ նույն օրը Բրյուսելում մեկնարկած եռակողմ հանդիպումն ուղղված է Ադրբեջանի մեկուսացմանը և «կարող է աղետի հանգեցնել»։
** Հայաստանի պաշտպանության նախարարությունը հաղորդում է, որ ապրիլի 5-ին՝ ժամը 17։ 05-ին, Չինարիի (Տավուշի մարզ), իսկ ժամը 17։ 30-ին Վերին Շորժայի (Գեղարքունիքի մարզ) հատվածում ադրբեջանական զինված ուժերի ստորաբաժանումները հրաձգային զենքերից կրակ են բացել հայկական դիրքերի ուղղությամբ։
* Ապրիլի 17 - Ռուսաստանը սկսում է իր խաղաղապահների դուրսբերումը Ադրբեջանի կողմից օկուպացված Արցախից։

### Մայիս
* Մայիսի 3 - ԱՄՆ ներկայացուցիչ Հենրի Կուելարին մեղադրանք է առաջադրվում Ադրբեջանից ավելի քան 600,000 դոլարի կաշառք ստանալու համար։
* Մայիսի 24 - Ադրբեջանը վերականգնում է վիճելի սահմանամերձ՝ Բաղանիս Այրում (Բաղանիս), Ներքին Ոսկեպար (Ոսկեպար), Խեյրիմլի (Կիրանց) և Ղըզըլհաջըլի (Բերքաբեր) գյուղերի վերահսկողությունը Հայաստանից՝ վերջնական խաղաղության համաձայնագրի հասնելու ջանքերի շրջանակում։

### Հունիս
* Հունիսի 8 - Ադրբեջանի արտաքին գործերի նախարարության մամուլի քարտուղար Այխան Հաջիզադեն մեկնաբանելով Հայաստանի արտաքին գործերի նախարարության հունիսի 7-ի հայտարարությունը, գրում է, որ «Հայաստանի արտաքին գործերի նախարարության հայտարարությունը, որով վիճարկվում է այս երկրի տարածքային հավակնություններն իր հարևանների նկատմամբ, իրականում ոչ այլ ինչ է, քան որպես միջազգային հանրության ուշադրությունը շեղելու մտադրություն այն մարտահրավերներից, որոնք խոչընդոտ են հանդիսանում Ադրբեջանի և Հայաստանի միջև խաղաղության հասնելու համար։ Այսօր իրական գլխավոր խնդիրը Ադրբեջանի դեմ շարունակվող «տարածքային պահանջներն են, որոնք ամրագրված են Հայաստանի բազմաթիվ իրավական և քաղաքական փաստաթղթերում, հատկապես Հայաստանի Սահմանադրության մեջ, որն ուղղակիորեն վերաբերում է Հայաստանի անկախության ակտին»։ Ըստ Այխան Հաջիզադեի՝ Ադրբեջանը օրինական իրավունք ունի պահանջելու Սահմանադրությունից բացառել այն դրույթը, որը ըստ իրենց «շոշափում է անվտանգությունը, և դա չի կարելի անվանել միջամտություն Հայաստանի ներքին գործերին»։ Մամուլի քարտուղարը նշել է նաև, որ «Հայաստանի փորձերը վերականգնելու Մինսկի խումբը, որը հանդիսանում է անցյալ հակամարտության մասունքը», և «ռազմականացման քաղաքականության շարունակությունը» ցույց են տալիս, որ Հայաստանն ունի «թաքնված օրակարգ՝ ուղղված Ադրբեջանի դեմ»։
* Հունիսի 12 - Ռուսաստանն ավարտում է իր խաղաղապահների դուրսբերումը Ադրբեջանի կողմից օկուպացված Արցախից։

## Տոներ

* Հունվարի 1-2 - Ամանորյա տոներ
* Հունվարի 19-20 - Սև հունվար
* Մարտի 8 - Կանանց միջազգային օր
* Մարտի 20-24 - Նովրուզի տոներ
* Ապրիլի 10-11 - Ռամազան Բայրամի տոներ
* Մայիսի 9 - Հաղթանակի օր
* Մայիսի 28 - Անկախության օր
* Հունիսի 15 - Ազգային փրկության օր
* Հունիսի 16-17 - Կուրբան Բայրամ
* Հունիսի 26 - Զինված ուժերի օր
* Նոյեմբերի 8 - Հաղթանակի օր
* Նոյեմբերի 9 - Պետական ​​դրոշի օր
* Դեկտեմբերի 31 - Աշխարհի ադրբեջանցիների համերաշխության օր

## Տես նաև
* 2023 թվականն Ադրբեջանում
* 2025 թվականն Ադրբեջանում

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:2020-ականներ Ադրբեջանում
Կատեգորիա:2024 Ադրբեջանում
Կատեգորիա:2024 Ասիայում
Կատեգորիա:2024 Եվրոպայում
Կատեգորիա:21-րդ դարի տարեթվեր Ադրբեջանում