open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Անտալ Սաբո

**Անտալ Սաբո** (, ), հունգարացի ֆուտբոլիստ, 1930-ական թվականների Հունգարիայի ֆուտբոլի ազգային հավաքականի ֆուտբոլիստ։ Համարվում է Հունգարիայի ֆուտբոլի պատմության լավագույն դարպասապահներից մեկը։

## Գործունեություն
### Ակումբային
Մեծագույն գործունեության մասը անցկացրել է Բուդապեշտի «ՄՏԿ» ակումբում։ Նաև հանդես է եկել «Չեպել ՍԿ», «Լամպարտ», «Սենտլյորինցա ԱԿ» և «Չեպելի ՄՏԿ» ակումբները։

### Հավաքականի կազմում
Հանդես է եկել Հունգարիայի հավաքականի կազմում, հանրագումարային անցկացրել է 42 հանդիպում։ Մասնակցել է 1934 և 1938 թվականների աշխարհի առաջնություններին, երկու մրցաշարերի բոլոր խաղերում հանդես է եկել որպես հիմնական դարպասապահ։ 1938 թվականին հավաքականի հետ հասել է մինչև եզրափակիչ։ 1938 թվականի Ֆրանսիայում ընթացող աշխարհի առաջնության ժամանակ բաց է թողել 5 գնդակ, որից 4-ը՝ եզրափակչում։

## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն
* Antal Zoltán – Hoffer József: Alberttől Zsákig, Budapest, Sportkiadó, 1968
* Rejtő László – Lukács László – Szepesi György: Felejthetetlen 90 percek, Budapest, Sportkiadó, 1977, ISBN 963-253-501-4
* Hegyi Tamás: A magyar futball legjobb 50 labdarúgója (Aréna 2000 - Budapest, 2008) ISBN 978-963-9729-82-7
* Nádori László főszerkesztő: Sportlexikon L-Z – Sport, 1986 – ISBN 963 253 441 7
* Szabó Antal. eu-football.info. (Hozzáférés: 2012. augusztus 1.)

## Արտաքին հղումներ
* 
* Էջը Worldfootball.net կայքում
* Էջը Ceroacero.es կայքում

Կատեգորիա:Հունգարացի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Հունգարիայի հավաքականի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Տղամարդկանց ֆուտբոլի դարպասապահներ
Միկեններ

**Միկեններ կամ Միկենք** (, ), հնադարյան քաղաք Արգոլիդայում, Միկենյան մշակույթի, իսկ ավելի ուշ` հունական քաղաքակրթության կենտրոններից մեկը։ Թվագրվում է մ.թ.ա. 3 հարյուրամյակով։ Գտնվում է Աթենքից 90 կմ դեպի հարավ-արևմուտք։ Ներկայումս ավերակների մեջ է։

Ըստ ավանդության՝ քաղաքը կառուցել է Պերսևսը։ Այստեղ ապրել են Դանաոսի ժառանգները և Հելիդայից վերաբնակեցված ամիֆաոնիդները, այնուհետև նաև պելոնիդները, որոնց օրոք հարևան Արգոսը իրեն է ենթարկել Միկեններին։

Հերակլիդների վերադարձից հետո քաղաքը սկսեց անկում ապրել, իսկ հույն-պարսկական պատերազմների ժամանակ վերջնականապես կործանվել է։

Մինչ անտիկ շրջանը Միկենները եղել են Միկենյան քաղաքակրթության խոշոր կենտրոններից մեկը, որը կործանվել է բրոնզի դարի ճգնաժամի արդյունքում։

Մ.թ.ա. 1350 թվականին Միկեններն ունեին 30 000 բնակիչ և 32 հեկտար տարածք։

## Նկարագրություն
Քաղաքը տեղադրված էր երեք բլուրների վրա, որոնցից մեկի վրա՝ միջնաբերդը։ Միջնաբերդն իր մոտավորապես եռանկյունաձև պարագծով շրջապատված էր կիկլոպյան տեխնիկայով կառուցված պարիսպներով։ Պաշտպանական կառուցվածքների շնորհիվ նա բավականաչափ անառիկ էր։ Գլխավոր մուտքը (այսպես կոչված «առյուծների դարպասը») գտնվում էր հյուսիսարևելյան անկյունում։

Հենրիխ Շլիմանի պեղումների միջոցով հայտնաբերվել են բարձրարվեստ իրերով հարուստ դամբարաններ, որոնք շրջապատված էին քարե օղակաձև պատով։ «Առյուծնրի դարպասը» ամփոփված է հաստ պատերի արանքում։ Նրա լայն բացվածքը ծածկված էր քարե մեծ հեծանով՝ վրան բեռաթափման եռանկյունի, որում ավելի ուշ տեղավորված է առյուծների բարձրաքանդակը։ Պալատը տեղավորված է բլրի գագաթին։ Պալատական համալիրը բաղկացած էր մի քանի սենյակներից, սանդղքատնից և այլն։ Պալատի իշխող դիրքը և լավ տեսանելիությունը բոլոր կողմերից ընդգծում էր նրա նշանակությունը Միկենի միջնաբերդի ճարտարապետական համալիրում։ Միջնաբերդում կային նաև բնակելի և տնտեսական շենքեր։

## Միկենյան դամբարաններ
Ամրոցների և քաղաքների կառուցումից առաջ միկենացիները իրենց թագավորներին թաղում էին գմբեթավոր դամբարաններում, որոնք կառուցվում էին մեծ քարե սալիկներից և իրենց ձևով հիշեցնում էին հսկա գմբեթներ։

## Վայրէջք և անկում
Մ.թ.ա. մոտ 1450 թվականին միկենացիները գրավել են Կրետեն և Եգեյան ծովի ափին, Հռոդոս և Կիպրոս կղզիներում սկսել են գաղութներ հիմնել։ Առևտուրն ընթանում էր ողջ Միջերկրածովյան տարածաշրջանում, մասնավորապես Փյունիկիայի, Եգիպտոսի և Իտալիայի հետ։ Համաձայն դիցաբանական ավանդույթի, մ.թ.ա. 13-րդ դարում Միկենները եղել են մայրցամաքային Հունաստանի ուժեղագույն պետությունը և, հնարավոր է, նրանց կառավարիչները գլխավորում էին պելոպենեսյան թագավորությունների կոնֆեդերացիան, ինչպիսին է միկենյանը։ Այդ ներկայացումների հետ համընկնում են նաև այդ ժամանակաշրջանում Միկեններում կառուցված նոր ամրոցները, որոնց կիկլոպական պատերը պահպանվել են մինչ օրս։ Սակայն մ.թ.ա. մոտ 1200 թվականին Միկենյան քաղաքակրթության պալատական կենտրոնների մեծ մասը ավերվել է։ Միկենների բնակիչները ստիպված էին արտագաղթել այլ երկրներ։


The acropolis at Mycenae, Dec. 2001.jpg|Միկենյան ակրոպոլիս, 2001 թվական


## Տես նաև
* Միկենյան քաղաքակրթություն
* Հունաստանի պատմություն

## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն
* Բրոքհաուզի և Եֆրոնի հանրագիտական բառարան

## Արտաքին հղումներ
* Միկենների լուսանկարներ

Կատեգորիա:Անհետացած քաղաքներ
Կատեգորիա:Հին Հունաստանի քաղաքներ
Կատեգորիա:Համաշխարհային ժառանգություն Հունաստանում
Կատեգորիա:Հին Հունաստանի աշխարհագրություն
Սաար

**Սաար** (, ), տարածք Գերմանիայում, որը սահմանակցում է Ֆրանսիային և Լյուքսեմբուրգին, ինչպես նաև Ռայնլանդ-Պֆալց երկրամասին։ Իր անունը ստացել է Սաար գետի անունից։ Մայրաքաղաք՝ Սաարբրյուքեն։

Առանձնանում է բլրավետ տեղանքով։

## Պատմություն
XVII և XVIII դարերում Սաարը երկու անգամ օկուպացվեց Ֆրանսիայի կողմից, իսկ 1815 թվականին Նապոլեոնի վերջնական ջախջախումից հետո բաժանվեց Պրուսիայի և Բավարիայի միջև։ Առաջին համաշխարհային պատերազմում Գերմանիայի պարտությունից հետո Սաարը անցավ Ազգերի լիգայի վերահսկողության տակ, իսկ դրա ածխահանքերը հայտարարվել էին Ֆրանսիայի սեփականություն։ 1920-1935 թվականներին Սաարի տարածքը նորից համարվում էր Գերմանիայի մասը, սակայն օկուպացված էր դաշնակիցների վարչության կողմից։ Իսկ հետագայում հանրաքվեի որոշմամբ մտավ հիտլերյան Երրորդ Ռայխ կազմը, որպես «Արևմտյան սահմանային մարկա»։

Երկրորդ համաշխարհային պատերազմից հետո Սաարը նորից օկուպացված էր դաշնակիցների կողմից, դառնալով ֆրանսիական պրոտեկտորատ։ Նույնիսկ հասցրեց մասնակցել օլիմպիական խաղերին, որպես անկախ պետություն։ ԱՄՆ-ն և Մեծ Բրիտանիան ձգտում էին, Էլզասից և Լոթարինգիայից անմիջապես հետո, Սաարը մտցնել Ֆրանսիայի կազմ։ Այն ժամանակ հենց Ֆրանսիան էր հանդես գալիս, որ Սաարը դառնա սահմանային անկախ պետություն, Լյուքսեմբուրգին նման։ Այդ վերջին առաջարկն ընդունվել է հանրաքվեով և մերժվել 65 % սաարցիների կողմից, որոնք ձգտում էին միանալ ԳՖՀ-ին։ 1957 թվականի հունվարի 1-ին դաժան հասարակական բանավեճից և նոր հանրաքվեից հետո Սաարը մտավ ԳՖՀ-ի կազմ, դառնալով 10-րդ ֆեդերալ տարածք։

## Վարչական բաժանում
thumb|աջից|250px|Սաարի վարչական քարտեզը
Սաարի տարածքը բաժանվում է շրջանների () և ազատ քաղաքների (), շրջանները՝ քաղաքների () և համայնքների (), քաղաքները՝ քաղաքային օկրուգների (), համայնքները՝ համայնքային օկրուգների ():

### Շրջաններ
# Մերցիգ Վադերն (MZG)
# Նոյնկիրխեն (NK)
# ազատ քաղաք () Սաարբրյուկեն (SB)
# Սաարլուիս (SLS)
# Սաարպֆալց (HOM)
# Սանկտ Վենդել (WND)

### Քաղաքները, որոնց բնակչությունը 20 հազարից բարձր է
2010 թվականի սեպտեմբերի 30-ի դրությամբ

## Լեզու
Այստեղ խոսում են երկու բարբառով՝ Մոզոլ ֆրանկական և ռեյն ֆրանկական։ Գոյություն ունի նաև սահման (Das-Dat-Grenze)։

## Էկոնոմիկա
* Պարտքեր․€7012 (2002)
* Ընդհանուր պարտքեր․ €7,5 մլրդ (2002)

## Գիտություն
Սաարբրյուկեն քաղաքում տեղակայված է Սաարական համալսարանը։ Նրա տարածքում են մի շարք Գերմանիայի գիտական կազմակերպություններ․ DFKI, Մաքս Պլանկի գիտական ընկերությունը, Լեյբնիցի անվան համալսարանը և այլն։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:1947 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր
Կատեգորիա:Գերմանիայի հողեր
Կատեգորիա:Սաար
Կոնստանտին Դանիելյան

**Կոնստանտին Գրիգորի Դանիելյան** (), հայ հոգեբույժ։ Բժշկական գիտությունների դոկտոր (1980), պրոֆեսոր (1985)։

## Կենսագրություն
Կոնստանտին Դանիելյանը ծնվել է Հայաստանի Տավուշի մարզի Թովուզ գյուղում։ 1961 թվականին ավարտել է Երևանի բժշկական ինստիտուտը։
1975 թվականից աշխատել է Երևանի բժիշկների կատարելագործման ինստիտուտում, 1985 թվականից՝ Առողջապահության ազգային ինստիտուտի հոգեբուժության, հոգեթերապիայի և բժշկական հոգեբանության ամբիոնի վարիչ։

1996 թվականից Ժնևի հոգեբուժական բարեփոխման անդամ է, 1998 թվականից՝ Նյու Յորքի ԳԱ ակադեմիայի անդամ, 1999 թվականից՝ Վաղ պսիխոզների միջազգային ընկերակցության անդամ, 2001 թվականից՝ Հոգեբույժների միջազգային ընկերակցության անդամ։

Աշխատանքները վերաբերում են շիզոֆրենիայի, ալկոհոլամոլության, ալկոհոլային հոգեգարության, թմրամոլության հարցերին, հոգեսեռական խանգարումներին, արտածին օրգանական պսիխոզներին։ Առաջարկել է ոչ սովորական ալկոհոլային պսիխոզների նոր դասակարգում։

Գիտական աշխատանքների և մենագրությունների հեղինակ է։

## Երկեր
* Ալկոհոլային հոգեօրգանական համախտանիշ, ռուսերեն, ուսումնական ձեռնարկ, 1988։
* Գիտակցության ալկոհոլային բնույթի երազանման խանգարումներ, 1987 (համահեղինակ)։
* Էպիլեպսիան և նրա բուժման հարցերը, 1995։
* Атипичные алкогольные психозы и атипичные психозы сложной этиологии, Ереван, 1980.
* Алкогольный онейроид, Ереван, 1989.
* Алкогольный делирий и делириозно-онейроидные психозы сложной структуры, Ереван, 1977.
* Клиника, дифференциальная диагностика и лечение типичных и структурно-слобных разидуально-органических психозов, Ереван, 1996 (համահեղինակ).

## Գրականություն
* Айриян А.П. Армянские учёные-медики // Ер., 1998 - 

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Բժշկական գիտությունների դոկտորներ
Կատեգորիա:Երևանի պետական բժշկական համալսարանի շրջանավարտներ
Կատեգորիա:Հայ բժիշկներ
Կատեգորիա:Հայ գիտնականներ
Կատեգորիա:Հայ հոգեբույժներ
Կատեգորիա:Հայ պրոֆեսորներ
Կատեգորիա:Ոչ գեղարվեստական գրողներ
Յալովա

thumb|280x280px|Մախաչկալա այգին Յալովայում
**Յալովա** (), քաղաք և շրջան Թուրքիայի հյուսիսարևմտյան մասում, Յալովայի մարզկենտրոն։ Բնակչությունը կազմում է 70 858 մարդ, իսկ շրջանում բնակվում է ընդհանուր առմամբ մոտ 190 000 մարդ։ Քաղաքը գտնվում է Մարմարա ծովի ափին։

## Պատմություն
Յալովայի շրջանում առաջին բնակավայրը եղել է դեռևս մեր թվարկությունից առաջ 3-րդ հազարամյակում։ Մ.թ.ա. 2-րդ հազարամյակում տարածքը անցել է խեթերի վերահսկողության ներքո, այնուհետև գրավվել է փռյուգիացիների կողմից։ Հույները այստեղ հիմնադրել են Պիֆիա քաղաքը (): Մ.թ.ա. 74 թվականին Պիֆիան և նրա շրջակայքը անցել է Հռոմեական կայսրության կազմը։

395 թվականին Հռոմեական կայսրության բաժանումից հետո, Յալովայի տարածքը անցել է Բյուզանդական կայսրության կազմը և շարունակել պահպանել Պիֆիա անվանումը։ Պիֆիայի տաք աղբյուրներ հաճախ այցելել են բյուզանդացի կայսրերը։ Ուշ միջնադարում Պիֆիա անվանումը դուրս է գալիս գործածությունից և ի սկսվում է օգտագործվել «Յալովա» անվանումը, որը հավանաբար առաջացել է հունարեն «Յալոս»՝ «ծովափ» բառից։ 1070- 1097 թվականներին քաղաքը եղել է Սելջուկների վերահսկողության ներքո։ 1302 թվականին Յալովան վերջնականապես անցել է Օսմանյան կայսրության կազմը։ Ի դեպ այն առաջին խոշոր բնակավայրերից մեկն էր, որ թուրքերը գրավել էին բյուզանդացիներից։

1912 թվականին Յալովայում բնակվել են 14894 հույներ, 5000 թուրքեր և 1000 հայեր։

## Պատկերասրահ


Image:Yalova-17Aug1999Monument.jpg|Հուշարձան Յալովայում 1999 թվական
Image:Yalova-Sudüşen2.jpg
Image:Ataturk and Fethi Okyar.jpg



## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Քաղաքի պաշտոնական կայք էջը
* Շրջանի պաշտոնական կայք էջը

Կատեգորիա:Թուրքիայի ծովափնյա հանգստավայրեր
Կատեգորիա:Թուրքիայի ձկնորսական համայնքներ
Կատեգորիա:Թուրքիայի քաղաքներ
Լևոն Ասմարյան

**Լևոն Աշոտի Ասմարյան** (, թաղված է Արմավիր գյուղում), հայ գրականագետ։ Բանասիրական գիտությունների դոկտոր (1984)։

## Կենսագրություն
Լևոն Ասմարյանը ծնվել է 1922 թվականին Էջմիածնի գավառի Արմավիր գյուղում։ 1945 թվականին ավարտել է Երևանի պետական համալսարանը։ 1959 թվականից եղել է ՀՀ ԳԱԱ գրականության ինստիտուտի գիտաշխատող։

Ասմարյանի ուսումնասիրությունները վերաբերում են հայ գրականության նոր և նորագույն շրջանին։ «Հայ նոր գրականության պատմություն» բազմահատորյակի հեղինակներից է։

## Պարգևներ
* ՀԽՍՀ պետական մրցանակ, 1980 թվական

## Երկեր
* Վահան Թեքեյան, Երևան։ ՀԽՍՀ «Գիտելիք» ընկերություն, 1978 թվական։
* Վահան Թեքեյան։ Կյանքը և ստեղծագործությունը, Երևան։ ՀՀ ԳԱ հրատ., 1971 թվական։
* Ավետիք Իսահակյան, Երևան։ Գիտելիք, 1975 թվական։
* Մաշտոցից մինչև Նարեկացի, Ղազինյան, Արշալույս Աբելի; Ասմարյան, Լևոն Աշոտի,  Երևան։ Գիտելիք, 1988 թվական։
* Հովհաննես Հովհաննիսյան։ [Կյանքը և ստեղծագործությունը], Երևան։ ՀԽՍՌ ԳԱ հրատ., 1963 թվական։
* Ակնարկներ հայ գրականության պատմության։ Մանուկյան, Սարիբեկ Արմենակի, Ասմարյան, Լևոն Աշոտի, Գամաղելյան, Տիգրան Միհրանի։  Երևան։ Լույս, 1984 թվական։
* Հայ-ռուսական գրական փոխառնչությունները, Մադոյան, Արշակ Գևորգի, հայագետ; Ասմարյան, Լևոն Աշոտի,  Երևան։ Ա. հ, 1985 թվական։
* Հայ գրական քննադատությունը XIX դարի 70-80-ական թվականներին, Երևան։ ՀԽՍՀ ԳԱ հրատ., 1979 թվական։
* Երկու զրույց։ [Բանաստեղծ.], Ասմարյան, Լևոն Աշոտի; Հովհաննես, Շավարշ, Երևան։ Հայպետհրատ, 1946 թվական։
* Երկերի լիակատար ժողովածու։ 3 հ, Վարուժան, Դանիել; Միրզաբեկյան, Ջ. Մ; Վարժապետյան, Ի. Դ. Ասմարյան, Լևոն Աշոտի, Դավթյան, Վահագն Արմենակի, Շարուրյան, Ալբերտ Սրապիոնի, Ջրբաշյան, Էդվարդ Մկրտչի, Երևան։ ԳԱԱ հրատ., 1986 թվական։
* Գաբրիել Սունդուկյան։ Կյանքը և ստեղծագործությունը, Ասմարյան, Լևոն Աշոտի, Կիրակոսյան, Վ. Ա, Շտիկյան, Ս. Ա, Սարինյան, Սերգեյ Ներսեսի, Երևան։ ՀԽՍՀ ԳԱ հրատ., 1980 թվական։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Բանասիրական գիտությունների դոկտորներ
Կատեգորիա:Հայ գրականագետներ
Թութակով կինը (նկար, Կուրբե)

**«Թութակով կինը»** (, ), կերպարվեստում ռեալիզմի հիմնադիրներից Գյուստավ Կուրբեի (, 1819-1877) վրձնին պատկանող ստեղծագործություններից։ Հեղինակը նկարը ստեղծել է 1866 թվականին։ Կտավը ներկա դրությամբ  պահպանվում և ցուցադրվում է Նյու Յորքի Մետրոպոլիտեն թանգարանում։ Նկարիչ չափերն են՝   :

## Պատմություն
Ոգեշնչված Ալեքսանդր Կաբանելի «Վեներայի ծնունդը» կտավից, որը հասարակության համար ցուցադրվել է 1863 թվականին Փարիզի գեղարվեստական սալոնում, Կուրբեն ցանկացավ կրկնել այդ ստեղծագործությունը՝ նկարելով հոլանի կնոջ մարմին։ Այդ գաղափարը նրա մոտ չհաջողվեց, քանի որ 1864 թվականին նրա «Վեներան և Պսիքեն» կտավը ժյուրիի անդամների կողմից մերժվեց։  Երկու տարի անց Գյուստավ Կուրբեն ներկայացրեց լրիվ նոր նկար՝ «Թութակով կինը», որը դիմագրավեց հույժ խիստ ժյուրիի ընտրությունը։ Այսպիսով, 1866 թվականին այս ստեղծագործությունը ցուցադրվեց հասարակության համար Փարիզյան սալոնում։

1870 թվականի գարնանը նկարիչը վաճառեց կտավը  ֆրանկով Ժյուլ Բորդեին (*Jules Bordet*): 1898 թվականի ապրիլին նկարը  ֆրանկով գնեց հայտնի հավաքորդ Պոլ Դյուրան Ռյուելը  (*Paul Durand-Ruel*): Վերջինս արագորեն վերավաճառեց «Թութակով կինը»  դոլարով նյույորքցի արդյունաբերող և հավաքորդ Հենրի Օսբորն Հավեմայերին (*Henry Osborne Havemeyer*) ու նրա կնոջը՝ Լուիզինա Հավեմայերին (*Louisine Havemeyer*): Հավեմայերի մահվանից հետո, 1907 թվականին նկարը մնաց կնոջ մոտ, իսկ նրա մահվանից հետո՝ 1929 թվականին, թողած կտակի համաձայն, այն փոխանցվեց Մետրոպոլիտեն թանգարանի հավաքածուին։

## Նկարագիր
«Թութակով կինը» նկարում պատկերված է մահճակալին պառկած մորեմերկ մի կին՝ հերարձակ վիճակում։ Վերջինս պառկած է մեջքի վրա։ Ձախ ձեռքը վեր է բարձրացված, որի վրա կանգնել է թևատարած թութակը։ Մահճակալից աջ դրված է թութակի համար նախատեսնված թառը։

Նկարի հայտնվելուց հետո քննադատները մերկ կնոջ նկարը որակեցին որպես նորամուծություն («իսկական, կենդանի ֆրանսուհի»)՝ ի տարբերություն շատ անգամ նկարված եվաների և վեներաների, որոնք վրձնել են այլ ակադեմիստ նկարիչներ։

Կան ենթադրություններ, որ «Թութակով կինը» կտավի բնորդուհին իռլանդուհի Ջոաննա Հիֆերմանն է, ով բազմիցս կեցվածք է ընդունել Կուրբեի համար, այդ թվում և Կուրբեի ամենահայտնի ստեղծագործություններից մեկի՝ «Հիասքանչ իռլանդուհին» (կամ «Ջոյի դիմանկարը», 1866) համար։

## Տես նաև
* Թութակով կինը (նկար, Դելակրուա)

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Woman with a Parrot, 1866, Gustave Courbet, Google Cultural Institute
*''Europe in the age of enlightenment and revolution'', a catalog from The Metropolitan Museum of Art Libraries (fully available online as PDF)

Կատեգորիա:1866 նկարներ
Կատեգորիա:Գյուստավ Կուրբեի նկարներ
Կատեգորիա:Մետրոպոլիտեն թանգարանի նկարներ
Կատեգորիա:Մերկ կանանց պատկերով նկարներ
Քլազինա Մարիա Հոորնիկ

**Քլազինա Մարիա Հոորնիկ** (, ավելի հայտնի է որպես **Սին** () ), հաագացի մարմնավաճառ։ 1882 թվականի փետրվարից մինչև 1883 թվականը Վինսենթ վան Գոգի կինն էր։

## Կենսագրություն
### Ծանոթություն Վան Գոգի հետ
1882 թվականի սկզբին Վինսենթ վան Գոգը նյարդային պոռթկման եզրին էր։ «Ես անհապաղ պետք է ինձ կին գտնեմ,― ասում էր նկարիչը, նկատի ունենալով մարմնավաճառի,― հակառակ դեպքում ես կսառեմ և քար կդառնամ»։ Վան Գոգը նախընտրում էր ոչ երիտասարդ և ոչ այնքան գեղեցիկ մարմնավաճառների, որոնց կարող էր նա «դաստիարակել»։

1882 թվականի փետրվարին Վան Գոգը և Քլազինան ծանոթանում են Հաագա քաղաքում։ Շուտով նրանց միջև բուռն սիրավեպ է առաջանում. որոշ ժամանակ անց Սինը, ինչպես անվանում էր նրան Վինսենթը, հղի լինելով, տեղափոխվում է նրա տուն։

### Համատեղ կյանք
Եղբորը՝ Թեոյին ուղղված նամակներում Վան Գոգը կողակցի մասին շատ ջերմ և հարգալից է արտահայտվում, պատմում է Սինի երեխաների նկատմամբ կապվածություն ունենալու մասին։ Չնայած նրան, որ զույգն ապրում էր բացարձակ աղքատության մեջ, երկուսն էլ, ինչպես Վինսենթը, այնպես էլ Սինը, ունեին անկայուն բնավորություն, նրանց համատեղ կյանքը տևում է մեկ ու կես տարի։ Ավելին, Վան Գոգը մտածում էր պաշտոնական ամուսնություն կնքելու մասին, ինչին կտրականապես դեմ էին նկարչի հարազատները։ Վինսենթին չի կանգնեցնում նույնիսկ այն, որ ընկերուհին նրան վարակում է սուսանակով (գոնորեա), որի պատճառով երեք շաբաթ հիվանդանոցում է պառկում։

### Բաժանում
1883 թվականի վերջում Սինի և Վինսենթի հարաբերությունների աստիճանաբար վատանում են։ Վան Գոգի և Սինի միջև խաղաղ հարաբերությունները վերջանում են, և նա ժամանակի ընթացքում դադարում է կոչել նրան նրա անունով, նախընտրում է «կին, որի հետ ես ապրում եմ» կամ պարզապես «կին» բառերը։ 1883 թվականի սեպտեմբերին, եղբոր՝ Թեոյի դրդմամբ Վան Գոգը որոշում է կայացնում խզել Սինի հետ հարաբերությունները, և, հեռանալով նրանից լքում է Հաագան։ Նկարիչը, որը ոչ միայն  կապված էր մարմնավաճառի, այլև նրա երեխաների հետ, շատ ծանր է տանում բաժանումը։

### Սինը Վան Գոգի ստեղծագործություններում
Սինի կողքին անցկացրած ամիսների ընթացքում Վան Գոգը զգալիորեն աճում է որպես նկարիչ։ Նա իր սիրուն, երեխաներին և սիրո մորն է նվիրել մի քանի տասնյակ աշխատանքներ, հիմնականում գրաֆիկական բնույթի։


Van Gogh - Sien mit Zigarre, am Boden neben der Feuerstelle sitzend.jpeg|*«Սինը սիգարով նստած է գետնին՝ կրակի դիմաց» (ապրիլ, 1882)*
Sien Nursing Baby.jpg|*«Սինը խնամում է երեխային» (սեպտեմբեր, 1882)*
Van Gogh - Siens Tochter mit Schal.jpeg|*«Շալի մեջ փաթաթված Սինի աղջիկը» (հունվար, 1883)*


## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Վինսենթ վան Գոգի ընտանիք
Բեյ Դաո

**Բեյ Դաո** (, իսկական անունը՝ Չժաո Չժենկայ, , ), չին բանաստեղծ։

## Կենսագրություն
Բեյ Դաոն ծնվել է 1949 թվականի օգոստոսի 2-ին Պեկինում։ Անդամակցել է Խունվեյբիններին, սակայն հետագայում փոխել է իր քաղաքական դիրքորոշումը։ Մասնակցել է 1976 թվականի ապրիլի 5-ին Պեկինի Տյանանմեն հրապարակում տեղի ունեցած բողոքին։ 1989 թվականի հունիսի 4-ին նույն հրապարակում տեղի ունեցած ցույցի ճնշման ժամանակ Բեյ Դաոն գտնվում էր Բեռլինում, որտեղ մասնակցում էր գրական գիտաժողովի։ Այս իրադարձության ազդեցության տակ նա որոշում է այլևս չվերադառնալ հայրենիք։ Որոշ ժամանակ բնակվել է Մեծ Բրիտանիայում, Գերմանիայում, Նորվեգիայում, Նիդերլանդներում, Ֆրանսիայում և ԱՄՆ-ում։ Դասավանդել է ամերիկյան մի շարք համալսարաններում և Հոնկոնգի չինական համալսարանում։ 2006 թվականին բնակության է վերադարձել Չինաստան։

## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն
* Tony Barnstone (Hrsg.): *Out of the Howling Storm. The New Chinese Poetry*. Wesleyan University Press, Hanover / London 1993.
* Séan Golden, John Minford: *Yang Lian and the Chinese Tradition*. In: Howard Goldblatt (Hrsg.): *Worlds Apart. Recent Chinese Writing and its Audiences*. Sharpe, Armonk 1990, S. 119–137.
* Peter Hoffmann: *Gu Cheng*. In: Heinz Ludwig Arnold (Hrsg.): *Kritisches Lexikon zur fremdsprachigen Literatur*. Edition Text und Kritik, München 1983–.
* Ronald R. Janssen,: *What History Cannot Write: Bei Dao and Recent Chinese Poetry*. In: *Critical Asian Studies*, 34, Bd. 2, 2002, S. 259–277.
* Wolfgang Kubin: *Bei Dao*. In: Heinz Ludwig Arnold (Hrsg.): *Kritisches Lexikon zur fremdsprachigen Literatur*. Edition Text und Kritik, München 1983–.
* Wolfgang Kubin: *Wort, Erde, Zoll. Notizen zu Yang Lians Zyklus „Konzentrische Kreise“*. In: *Orientierungen*, 1, 1999, S. 112–117.
* Kwai-Cheung Lo: *Writing the Otherness of Nature: Chinese Misty Poetry and the Alternative Modernist Practice*. In: *Tamkam Review*, 29, Bd. 2, 1998, S. 87–117.
* Simon Patton: *Premonition In Poetry: Elements of Gu Cheng’s Menglong Aesthetic*. In: *Journal of the Oriental Society of Australia*, 22+23, 1990–91, S. 133–145.
* Mark Renné: *Yang Lian*. In: Heinz Ludwig Arnold (Hrsg.): *Kritisches Lexikon zur fremdsprachigen Literatur*. Edition Text und Kritik, München 1983–.
* William Tay: *Obscure Poetry: a Controversy in Post-Mao China*. In: Jeffrey Kinkley (Hrsg.): *After Mao: Chinese Literature and Society 1978-1981*. Harvard University Press, Cambridge MA 1985.
* Michelle Yeh: *Misty Poetry*. In: Joshua S. Mostow (Hrsg.): *The Columbia Companion to Modern East Asian Literature*. Columbia University Press, New York 2003, S. 520–526.
* Wai-lim Yip: *Crisis Poetry: An Introduction to Yang Lian, Jiang He and Misty Poetry*. In: *Renditions*, 23, 1985, S. 120–130.

Կատեգորիա:Չինացի գրողներ
Կատեգորիա:Չինացի բանաստեղծներ
Կատեգորիա:Գրական կեղծանուններով հայտնի հեղինակներ
Վինի Հառլոու

**Վինի Հառլոու** (ծնվ. **Շանթել Բրաուն Յանգ**, ), կանադացի ֆոտոմոդել և ակտիվիստ։ Հայտնի է դարձել շնորհիվ «Թոփ մոդել ամերիկյան ձևով» նախագծի 21-րդ եթերաշրջանին մասնակցությամբ, հայտնի է նրանով, որ դարձել է մոդել՝ ունենալով վիտիլիգո հիվանդություն։ Ներկայումս հանդիսանում է հանգուստի Desigual բրենդի դեմքը Բարսելոնայում՝ բրազիլացի սուպերմոդել Ադրիանա Լիմայի հետ միասին։

## Ընտանիք և մանկություն
Հառլոուն ծնվել է 1994 թվականի հուլիսի 27-ին Տորոնտոյում, Օնտարիո, Լիզա Բրաունի և Վինդզոր Յանգի ընտանիքում, նա ունի ճամայական արմատներ, և ունի երկու քույր։ Վինիի մոտ կանխորոշված է մաշկի մշտական վիճակ՝ վիտիլիգո, որը բնութագրվում է մարմնի առանձին մասին դեպիգմենտացիայով։ Չորս տարեկան հասակից Հառլոուն այլ երեխաների կողմից ծաղրանքի է ենթարկվել, նրան անվանել են «կով», «զեբր» և այլն ողջ մանկության ընթացքում։ Հասակակիցների կողմից ծաղրանքի ենթարկվելու պատճառով շատ անգամներ լքել է դպրոցը և նույնիսկ մտածել է ինքնասպանության մասին։

## Կարիերա
### Մոդելային բիզնես
Վինի Հառլոուն իր բացահայտման համար պարտական է *[[Թոփ մոդել ամերիկյան ձևով]]* հեռուստաշոուի հաղորդավար և հեղինակ Թայրա Բենքսին, որը նկար էր տեղադրել Ինստագրամում։ Դրա հետևանքով Հառլոուն դարձավ Թոփ մոդել ամերիկյան ձևով հեռուստաշոուի եզրափակիչ անցած 14 մասնակիցներից մեկը 2014 թվականին։ Դա նրա համար բեկումնային փուլ էր, և նա հարուստ դարձավ։

Շոուից դուրս մնալուց հետո (արդյունքում նա զբաղեցրեց 6-րդ հորիզոնականը), Հառլոուն նկարահանվեց Desigual հագուստի իսպանական բրենդի համար և դարձավ բրենդի պաշտոնական ներկայացուցիչը։ Նա նաև նկարահանվեց նորաձևության մի շարք ամսագրերի համար, ինչպիսիք էին *i-D-ն* և *[[Dazed]]-ը*, ինչպես նաև Showstudio.com կայքը։ 2015 թվականին Հառլոուն նկարահանվեց Diesel հագուստի իտալական բրենդի 2015 թվականի գարուն-ամառ հավաքածուի համար. լուսանկարիչը ֆեշն-լուսանկարիչ Նիկ Նայթն էր Նա նկարահանվել է իսպանական և իտալական *[[Glamour]]* ամսագրերի համար և հայտնվել է *Complex* ամսագրի 2015 թվականի օգոստոս/սեպտեմբեր համարում։ 2015 թվականի օգոստոսին նա նկարահանվել է *[[Cosmopolitan]]*-ի համար, ապա՝ Vogue Italia կայքի համար, որին նա նաև հարցազրույց է տվել։ Նույն ամսվա ընթացքում նա հայտնվել է Ebony ամսագրի շապիկին։ 2016 թվականին Հառլոուն նկարահանվել է Sprite-ի գովազդում։

### Այլ աշխատանքներ
Հառլոուն հայտնվել է JMSN «The One» տեսահոլովակում և Էմինեմի «Guts Over Fear»-ում, ինչպես նաև Բիյոնսեի ''Lemonade'' «վիզուալ ալբոմում»։

### Հանրային ելույթներ
2011 թվականի հուլիսին Հառլոուն YouTube-ում հոլովակ հրապարակեց «Վիտիլիգո. մաշկի վիճակ, բայց ոչ կյանքի խորտակում» վերնագրով, որտեղ նա պատմում էր ր պատասխանում հարցերի վիտիլիոգոյով կյանքի մասին։ 2014 թվականի նոյեմբերին Հառլոուն հանդես եկավ TED ներկայացմամբ՝ պատմելով իր կյանքի մասին։

## Ֆիլմագրություն
### Հեռուստատեսություն

### Տեսահոլովակներ

## Մրցանակներ և առաջադրումներ

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* 
* Վինի Հառլոուդե в Models.com (այն)
* Վինի Հառլոուի կայք
* 

Կատեգորիա:BBC 100 կին
Կատեգորիա:Կանադացի լրագրողներ
Կատեգորիա:Կանադացի հասարակական գործիչներ
Կատեգորիա:Կանադացի մոդելներ
Կատեգորիա:Կին ակտիվիստներ
Կատեգորիա:Մոդելներ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Ստեղծագործական կեղծանուններ
Կատեգորիա:Ֆոտոմոդելներ
Ֆու Հուան

**Ֆու Հուան** ( ), չինացի ֆուտբոլիստ, ով հանդես է գալիս Չինաստանի սուպեր լիգայում։ Հուանը Չինական Շանհայ ֆուտբոլային ակումբի պաշտպան է։

## Ակումբային կարիերա
Հուանը ծնվել է Շանհայում։ 2005 թվականին միացել է Գենբաո ֆուտբոլային ակադեմիային։ 2011 թվականին նա ընդգրկվել է «Շանհայ» ֆուտբոլային ակումբի կազմ։ 2011 թվականի հոկտեմբերի 15-ին նա նշել է իր նորամուտը Չինական լիգայում։ Ունեցել է ոչ այնքան լավ նորամուտ՝ խաղը ավարտվել է 0:0 հաշվով, փոխարինման է դուրս եկել 58-րդ րոպեին Ժյան Յիլինի փոխարեն։ 2012 թվականի հունիսի 2-ին Չինական Գավաթի համար պայքարում նա դարձել է իր առաջին գոլի հեղինակը, որտեղ իր թիմը ուղղակի կոտրեց հակառակորդին 6:0 հաշվով։ 2012 թվականի մրցաշրջանում նա մասնակցել է 6 գավաթային խաղերի։

## Ակումբի վիճակագրությունը

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Շանհայ քաղաքում ծնվածներ
Կատեգորիա:Չինացի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Տղամարդկանց ֆուտբոլի պաշտպաններ
Պենջարի (ազգային պարկ)

**Ազգային պարկ Պենջարի** (), բուսաբանական արգելոց Բենինի տարածքում։

Պենջարի արգելոցը հիմնադրվել է 1954 թվականին, իսկ 1961 թվականին ստացել է Ազգային պարկի կարգավիճակ, 1986 թվականին ՅՈՒՆԵՍԿՕ-ի կողմից հայտարարվել է որպես կենսոլորտային արգելոց։ Գտնվում է Բենինի հյուսիս-հարավային մասում, Ատակորա լեռների և Բուրկինա-Ֆասո միջև, Պենջարի գետի ավազանում, ծովի մակարդակից 100-500 մետր բարձրության վրա։ Նրա հարևանությամբ են գտնվում Արլի ազգային պարկը,  արգելոցը, նաև  արգելոցը։

Պենջարի ազգային պարկն ունի 2755 քառ. կմ մակերես։ Բնական լանդշաֆտն անտառապատ սավաննա է, ճահճացած և խոտածածկ մարգագետիններ։ Տարեկան տեղումների քանակը 1000 մմ է։ Արգելոցի հպարտությունն են հանդիսանում այստեղ պահպանվող հեպարդները։ Բացի այդ արգելոցում կարելի է տեսնել առյուծներ, փղեր, լեոպարդներ, գետաձիեր, կոկորդիլոսներ, պիթոններ, ջրային այծեր և տարբեր տեսակի այծքաղներ։

Ամեն տարի Պենջարի ազգային պարկ են այցելում մինչև 6000 զբոսաշրջիկներ։

## Պատկերասրահ

Պատկեր:Pendjari.JPG
Պատկեր:Elefanten Benin.JPG
File:Pendjari fluss.JPG
File:West African male lion.jpg
File:Pendjari büffel.JPG


## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Համաշխարհային ժառանգության օբյեկտներ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Բենինի ազգային պարկեր
Կատեգորիա:ՅՈՒՆԵՍԿՕ-ի Համաշխարհային ժառանգություն
Կատեգորիա:Կատեգորիա ԲՊՀՄ II
Կատեգորիա:Համաշխարհային ժառանգություն Բենինում
Կատեգորիա:1954 հիմնադրված բնության հատուկ պահպանվող տարածքներ‎
«Մեղու» հայերենի մրցույթ

**«Մեղու․ հայերենը բոլորի համար» մրցույթ**, զանգվածային դպրոցական մրցույթ հայոց լեզվից, որն անցկացվում է ամեն տարի Հայաստանի և Արցախի՝ բոլոր ցանկացող քաղաքային և համայնքային դպրոցներում։ Մրցույթի նպատակն է համընդհանուր հետաքրքրություն առաջացնել հայոց լեզու առարկայի հանդեպ, այն առավել գրավիչ ու սիրելի դարձնել երեխաների համար, նորովի մատուցել հայոց լեզուն՝ ցույց տալով նրա ողջ հմայքը և գեղեցկությունը, ինչպես նաև բարձրացնել երեխաների լեզվամտածողական և լեզվագիտական ունակությունները։

## Պատմություն
2009 թվականից «Այբ» կրթական հիմնադրամը Հայաստանում և Արցախում կազմակերպում և անցկացնում է «Կենգուրու» և «Ռուսական արջուկ» դպրոցական միջազգային զանգվածային մրցույթները։ Հաշվի առնելով այս փորձը՝ «Այբ»-ը ստեղծեց և 2014 թվականից ամեն տարի հոկտեմբերին անցկացնում է ևս մեկ նմանատիպ մրցույթ հայերենից։

Առաջին տարում «Մեղու» մրցույթին մասնակցել են ընդհանուր թվով **44411** աշակերտներ Հայաստանի բոլոր մարզերի և Արցախի **961** դպրոցներից։

## Ձևաչափ
Մրցույթն անցկացվում է տարին մեկ անգամ, նույն օրը՝ անմիջականորեն բոլոր մասնակից դպրոցներում։

Մրցույթը թեստային է։ Թեստերը մեծ մասամբ հայոց լեզու առարկայից են, ինչպես նաև կարող են ընդգրկվել այնպիսի հարցեր գրականությունից, որոնք ունեն լեզվամտածողական և լեզվագիտական ուղղվածություն և չեն պահանջում գրական գործի իմացություն։ Յուրաքանչյուր թեստ ունի պատասխանների 5 տարբերակ, որոնցից միայն մեկն է ճիշտ։

Մրցույթին կարող են մասնակցել 3-12-րդ դասարանցի բոլոր ցանկացող աշակերտները՝ անկախ դպրոցում իրենց առաջադիմությունից։ Երեխաները մրցույթին մասնակցեում են 3-4-րդ դաս., 5-6-րդ դաս., 7-8-րդ դաս., 9-10-րդ դաս., 11-12-րդ դաս․ տարիքային խմբերով։ 3-4-րդ տարիքային խմբի երեխաների խնդիրների փաթեթում ընդգրկված է 28, իսկ մնացած տարիքային խմբերի խնդիրների փաթեթում՝ 30-ական թեստային խնդիր։ Մրցույթին մասնակցող 3-4-րդ դասարանցիները կարող են վաստակել առավելագույնը 110, իսկ մյուսները` 120 միավոր։

Դպրոցների արդյունքներն իրար հետ չեն համեմատվում։ Յուրաքանչյուր մասնակից դպրոց ստանում է ամփոփ հաշվետվություն միայն իր մասնակից աշակերտների արդյունքների վերաբերյալ։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Այբ կրթական հիմնադրամի կայքէջ
* «Մեղու» մրցույթի կայքէջ 

Կատեգորիա:Առարկայական օլիմպիադաներ
Արմենակ Խրիմլյան

**Արմենակ Իվանի Խրիմլյան** (), հայ խորհրդային վիրաբույժ, առողջապահության կազմակերպիչ։ Բժշկական գիտությունների դոկտոր (1969)։ ՀԽՍՀ վաստակավոր բժիշկ (1960)։

Վիրաբույժ-սրտաբան Յուլի Խրիմլյանի հայրը։

## Կենսագրություն
Արմենակ Խրիմլյանը ծնվել է 1906 թվականին Նոր Նախիջևանում։ 1930 թվականին ավարտել է Երևանի պետական համալսարանի բժշկական ֆակուլտետը։ 1931-1933 թվականներին եղել է Երևանի վիրաբուժական կլինիկայի օրդինատորը, 1933-1938 թվականներին՝ Կապանի շրջանային հիվանդանոցի գլխավոր բժիշկ, 1938-1940 թվականներին՝ Լենինգրադի պրոֆեսոր Ն. Ն. Պետրովի անվան վիրաբուժական կլինիկայի օրդինատոր, 1940 թվականին նշանակվել է ՀԽԱՀ առողջապահության նախարարի տեղակալ, 1949-1960 թվականներին՝ նախարար։ 1961-1969 թվականներին եղել է ԽՍՀՄ առողջապահության նախարարության 4-րդ գլխավոր վարչության կենտրոնական կլինիկայի հիվանդանոցի գլխավոր բժիշկ, 1969-1971 թվականներին՝ Մոսկվայի Սանիտարական կրթության գլխավոր ինստիտուտի տնօրենի գիտական գծով տեղակալ, 1971-1975 թվականներին՝ ՀԽՍՀ առողջապահության նախարարության Ընդհանուր հիգիենայի
և մասնագիտական հիվանդությունների գիտահետազոտական ինստիտուտի տնօրեն։ 1975 թվականից մինչև կյանքի վերջը գլխավորել է նույն ինստիտուտի երեխաների և դեռահասների սոցիալական և առողջապահական ուսումնասիրությունների լաբորատորիան։ Աշխատանքները վերաբերում են սոցիալական հիգենայի և առողջապահության կազմակերպման հարցերին։

## Պարգևներ
* ՀԽՍՀ վաստակավոր բժիշկ, 1960
* «Պատվո նշան» շքանշան
* Աշխատանքային կարմիր դրոշի շքանշան (2)
* Աշխատանքի II աստիճանի շքանշան

## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն
* Айриян А. П. Армянские учёные-медики. - Ер., 1998 - 276 с. ISBN 99930-1-001-7

Կատեգորիա:Աշխատանքային կարմիր դրոշի շքանշանի ասպետներ
Կատեգորիա:Բժշկական գիտությունների դոկտորներ
Կատեգորիա:ԵՊՀ շրջանավարտներ
Կատեգորիա:ՀԽՍՀ վաստակավոր բժիշկներ
Կատեգորիա:Հայ բժիշկներ
Կատեգորիա:Հայ վիրաբույժներ
Ոսկե ատրճանակով մարդը (այլ կիրառումներ)

**Ոսկե ատրճանակով մարդը**, կարող է վերաբերել՝
* Ոսկե ատրճանակով մարդը - ռեժիսոր Գայ Հեմիլտոնի ֆիլմերից
* Ոսկե ատրճանակով մարդը - Յան Ֆլեմինգի տասներկուերորդ վեպը Ջեյմս Բոնդի մասին
Որդան Կարմիր (այլ կիրառումներ)

**Որդան Կարմիր**, կարող է վերաբերել՝
* Որդան Կարմիր - հայկական Որդան Կարմիր ռոք-խմբի առաջին պաշտոնական մինիալբոմը
* Որդան Կարմիր - հայկական ալտերնատիվ-մետալ խումբ
Որդուար (այլ կիրառումներ)

**Որդուար**, կարող է վերաբերել՝
* Որդուար - քաղաք ներկայիս Ադրբեջանական Հանրապետության կազմում
* Որդուար - գետ Գողթն գավառում
Որիզ (այլ կիրառումներ)

**Որիզ**, կարող է վերաբերել՝
* Որիզ - գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Բիթլիսի վիլայեթի Խիզանի գավառակում
* Որիզ - գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Վանի վիլայեթի Վանի գավառում
Որորներ (այլ կիրառումներ)

**Որորներ**, կարող է վերաբերել՝
* Որորներ - քարադրանմանների կարգի թռչունների ընտանիք
* Որորներ - որորների ընտանիքի ցեղ
Ուայթ շրջան (այլ կիրառումներ)

**Ուայթ շրջան**, կարող է վերաբերել՝
* Ուայթ շրջան - ԱՄՆ Թենեսի նահանգի 95 վարչական միավորներից մեկը
* Ուայթ շրջան - ԱՄՆ Ջորջիա նահանգի 159 վարչական միավորներից մեկը
Ուայոմինգ շրջան (այլ կիրառումներ)

**Ուայոմինգ շրջան**, կարող է վերաբերել՝
* Ուայոմինգ շրջան - ԱՄՆ Արևմտյան Վիրջինիա նահանգի 55 վարչական միավորներից մեկը
* Ուայոմինգ շրջան - ԱՄՆ Նյու Յորք նահանգի 62 վարչական միավորներից մեկը
Ուայտ շրջան (այլ կիրառումներ)

**Ուայտ շրջան**, կարող է վերաբերել՝
* Ուայտ շրջան - ԱՄՆ Իլինոյս նահանգի 102 վարչական միավորներից մեկը
* Ուայտ շրջան - ԱՄՆ Ինդիանա նահանգի 92 վարչական միավորներից մեկը
Ուգլովոե (այլ կիրառումներ)

**Ուգլովոե**, կարող է վերաբերել՝
* Ուգլովոե - գյուղ Ռուսաստանի Պրիմորիեի երկրամասի Արտյոմ քաղաքային օկրուգի կազմում
* Ուգլովոե - գյուղ Ուկրաինայի Ղրիմի Ինքնավար Հանրապետության Բախչիսարայի շրջանում
Ուդելնայա (այլ կիրառումներ)

**Ուդելնայա**, կարող է վերաբերել՝
* Ուդելնայա - գետ Ռուսաստանում, Գոլուբայայի վտակը
* Ուդելնայա - քաղաքատիպ ավան Ռուսաստանի Մոսկվայի մարզի Ռամենսկի շրջանի կազմում
Ուդի (այլ կիրառումներ)

**Ուդի**, կարող է վերաբերել՝
* Ուդի - գետ Ռուսաստանի Դաշնություն, Ուկրաինայում (Սլոբոժանշչինա, Բելգորոդի մարզ, Խարկովի մարզ)
* Ուդի - գյուղ Ուկրաինայի Խարկովի մարզի Զոլոչևի շրջանում
Ուելս (այլ կիրառումներ)

**Ուելս**, կարող է վերաբերել՝
* Ուելս - Միացյալ Թագավորության չորս կարևոր վարչա-դիվանագիտական մասերից մեկը
* Ուելս - ոչ մեծ թեմական քաղաք և համայնք, անգլիական Սոմերսետ կոմսության Մենդիլ շրջանի վարչական կենտրոնը
* Ուելս - թերակղզի Մեծ Բրիտանիայի արևմուտքում
Ուբա (այլ կիրառումներ)

**Ուբա**, կարող է վերաբերել՝
* Ուբա - գետ Ռուսաստանում, Բաչատի վտակը
* Ուբա - գետ Ռուսաստանում, Փոքր Իշայի վտակը
Ութ (այլ կիրառումներ)

**Ութ**, կարող է վերաբերել՝
* Ութ - բնական թիվ
* Ութ - Քետրին Նևիլլի վեպը՝ գրված 1970-ական թվականներին
Ադամ Զագաևսկի

**Ադամ Զագաևսկի** (, ծնվ. ), լեհ գրող, բանաստեղծ, ակնարկագիր։

## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն
* Borkowska, Ewa. "'In the beauty created by others': Polish post-war emigration poetry: Adam Zagajewski". The writing of exile. Edited and introduced by Wojciech Kalaga and Tadeusz Rachwal. Katowice, Poland: Slask. 2001, pp.&nbsp;51–64.
* Carpenter, Bogdana. “A Tribute to Adam Zagajewski.” *World Literature Today: A Literary Quarterly of the University of Oklahoma*. 2005 May-Aug; 79 (2): 14-15.
* Cavanagh, Clare. “Lyric and Public: The Case of Adam Zagajewski.” *World Literature Today: A Literary Quarterly of the University of Oklahoma*, 2005 May-Aug; 79 (2): 16-19.
* Kay, Magdalena. “Place and Imagination in the Poetry of Adam Zagajewski.” *World Literature Today: A Literary Quarterly of the University of Oklahoma*, 2005 May-Aug; 79 (2): 20-22.
* Kay, Magdalena. *Knowing One's Place in Contemporary Irish and Polish Poetry: Zagajewski, Mahon, Heaney, Hartwig*. New York, NY: Continuum; 2012.
* Krivak, Andrew. "The Language of Redemption: The Catholic Poets Adam Zagajewski, Marie Ponsot & Lawrence Joseph." *Commonweal*, 2003 May 9; 130 (9): 12-16.
* Shallcross, Bozena. *Through the Poet's Eye: The Travels of Zagajewski, Herbert, and Brodsky*. Evanston, IL: Northwestern UP; 2002.

Կատեգորիա:Լեհ գրողներ
Կատեգորիա:Լեհ բանաստեղծներ
Կատեգորիա:20-րդ դարի բանաստեղծներ
Կատեգորիա:Լեհ լեզվաբաններ
Կատեգորիա:Լեհ թարգմանիչներ
Կատեգորիա:Կրակովի համալսարանի շրջանավարտներ
Կատեգորիա:Բեռլինի գեղարվեստի ակադեմիայի անդամներ
Կատեգորիա:Արվեստի և գիտության ոլորտում ունեցած վաստակի շքանշանակիրներ
Կատեգորիա:Լեզվի և պոեզիայի գերմանական ակադեմիայի անդամներ
Կատեգորիա:Լեհ արձակագիրներ
Կատեգորիա:Արվեստի և գրականության ամերիկյան ակադեմիայի անդամներ
Սև Աչք

**M 64** (**Messier 64**, **Мессье 64**, այլ նշանակումներ՝ **NGC 4826**, **ZWG 130.1**, **UGC 8062**, **KARA 559**, **MCG 4-31-1**, **IRAS12542+2157**, **PGC 44182**, **Քնած Գեղեցկուհի գալակտիկա**, **Սև Աչք գալակտիկա**), գալակտիկա Բերենիկեի Գես համաստեղությունում։

Այդ օբյեկտի յուրահատկությունը նրանում է, որ առաջացել է երկու տարբեր կողմ պտտվող միաձուլված գալակտիկաներից։ Դրա արդյունքում կենտրոնային գազափոշային սկավառակը պտտվում է պերեֆիրայի աստղերի ու գազերի ուղղությանը հակառակ։

Այս օբյեկտը ներառվում է «Նոր ընդհանուր կատալոգի» օբյեկտների ցանկի մեջ։

## Դիտարկումներ
thumb|left|200px|M 64 գալակտիկան Վերոնիկայի Վարսեր համաստեղությունում
M 64-ը շնորհիվ իր գեղեցիկ արտաքին տեսքի օբյեկտը դարձավ սիրողական դիտարկումների առարկա։ Դիտարկումների լավագույն ժամանակը ձմեռվա վերջից մինչև ամառվա սկիզբն ընկած ժամանակահատվածն է։ Օբյեկտը գտնելը այդքան էլ դժվար չէ՝ α — γ երևակայան Վերոնիկայի Վարսերը գծի վրա (մոտ է α-ին) պարզկա գիշերը հազիվ երևում է ոչ պայծառ 35 Com աստղը (5m): «Սև աչքը» պետք է գտնել դրանից արևելք-հարավ-արևելք ուղղությամբ։ Օպտիկական աստղադիտակով կամ հեռադիտակով այն աչքի չի ընկնում։

Սիրողական աստղադիտակով սկզբում երևում է գալակտիկայի ձգված ձվածրաձևի տեսքը և պայծառ աստղաձև միջուկը։ Լավ գիշերը (առանց արհեստական և բնական լուսավորման) աստղադիտակի ապերտուրայի 200-300 մմ-ից ուշադիր դիտելու դեպքում, միջուկից հյուսիս-արևելք ընկած տարածքում լավ երևում է գոյացությունը, որը տվել է այդ օբյեկտի անվանումը։ Ձգված մութ մասը լուսավորում է միջուկը, գալակտիկային տալով արտահայտիչ տեսք։ Գալակտիկայի անկյունից գտնվող մութ բծի հարևանությամբ գտնվում է ավելի պայծառ (11m) աստղ, առաջին գծում։

### Հարևան օբյեկտներ Մեսյեի կատալոգից
* M 53 — (5 աստիճանով հարավ-արևելք, у α Com) պայծառ և խիտ գնդե կուտակում;
* M 85, M 100, M 88, M 60, M 59, M 58, M 89 և M 90 — (հարավ-արևմուտք) գալակտիկաների կուտակում Կույսի համաստեղությունում;
* M 3 — (հյուսիս-արևելք, Որսկան շներ համաստեղությունում) պայծառ գնդե կուտակում։

## Տես նաև
* Նոր ընդհանուր կատալոգ

## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն
# 
# 
# 
# 

## Արտաքին հղումներ
* M 64-ը WikiSky կայքում
* M 64: Քնած գեղեցկուհի գալակտիկա

Կատեգորիա:Գալակտիկաներ
Կատեգորիա:Նոր ընդհանուր կատալոգի օբյեկտներ
Լևոն Ալթունյան

**Լևոն Ալթունյան** (), հայ բժիշկ անեսթեզիոլոգ, Հայաստանի առողջապահության նախարար (2016 սեպտեմբերի 27-ից)։ Հայաստանի Հանրապետական կուսակցության անդամ է։

## Կենսագրություն
Ծնվել է 1958 թվականի հոկտեմբերի 26-ին Երևանում։ 1976-1978 թվականներին ծառայել է ԽՍՀՄ Զինված ուժերում։ 1979-1985 թվականներին սովորել է Երևանի պետական բժշկական ինստիտուտում։

Լևոն Ալթունյանը 1986-1987 թվականներին Հրազդանի կենտրոնական շրջանային հիվանդանոցում աշխատել է որպես շտապօգնության բժիշկ օրդինատոր, 1987-1989 թվականներին՝ որպես բժիշկ անեսթեզիոլոգ։ Դրանից հետո՝ մինչև 1995 թվականը, որպես բժիշկ անեսթեզիոլոգ աշխատել է Երևանի վնասվածքաբանության և օրթոպեդիայի գիտահետազոտական ինստիտուտում։

1995-1999 Լևոն Ալթունյանը եղել է Արգո ՍՊԸ-ի տնօրենը, 1996-2016 թվականներին՝ «Էֆես» ապահովագրական ՓԲԸ-ի (2004-ից՝ «Ինգո Արմենիա» ապահովագրական ՓԲԸ) գործադիր տնօրենը։ 2002-2006 թվականներին եղել է «Ապահովագրական շուկայի ասոցիացիայի» (ԻԱՄ) հիմնադիր նախագահ, 2012-2016 թվականներին՝ Հայաստանում գյուղական տարածքների տնտեսական զարգացման հիմնադրամի հոգաբարձուների խորհրդի անդամ, 2014-2016 թվականներին՝ Հայաստանի արդյունաբերողների և գործարարների (գործատուների) միության նախագահության անդամ։

2016 թվականի սեպտեմբերի 27-ին նշանակվել է ՀՀ առողջապահության նախարար։

## Անձնական տվյալներ
Ամուսնացած է, ունի մեկ որդի՝ Նորայր Ալթունյանը։ Տիրապետում է անգլերենին և ռուսերենին։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Երևանի պետական բժշկական համալսարանի շրջանավարտներ
Կատեգորիա:ՀՀԿ անդամներ
Կատեգորիա:Հայ անեսթեզիոլոգներ
Կատեգորիա:Հայ քաղաքական գործիչներ
Կատեգորիա:Հայաստանի առողջապահության նախարարներ
Կատեգորիա:Հայաստանի նախարարներ
Ալբերտոզավր

**Ալբերտոզավր** () - տիրանոզավրերի ընտանիքի Տերապոդներ ցեղից։ Ապրել են Հյուսիսային Ամերիկայի արևմտյան մասում (Ալյասկայից մինչև Տեխաս) վերին կավճի դարաշրջանում (76 - 65 միլիոն տարի առաջ)։ Albertosaurus sarcophagus տեսակի արեալն ընկած է եղել ժամանակակից Կանադայի Ալբերտա նահանգում, այստեղից էլ եկել է նրա անվանումը։

Ինչպես մյուս տիրանոզավրանմանները, ալբերտոզավրը եղել է երկոտանի գիշատիչ, ուներ առաջնային 2 փոքր թաթեր, զանգվածային գլուխ՝ տասնյակ մեծ ատամներով։ Համարվում է, որ ալբերտոզավրը շրջակա միջավայրում եղել է գերիշխող։ Լինելով տերապոդների համար համեմատաբար խոշոր, զիջում էր իր ազգակից տիրանոզավրին։ Ալբերտոզավրի միջին զանգվածը կազմում էր երկու տոննա։

Այս տեսակի ուսումնասիրությունները կատարվում են 1884 թվականից, հայտնաբերվել է ընդամենը երեսուն դինոզավրի մնացորդներ, ինչ թույլատրել է գիտնականներին ավելի լավ ուսումնասիրել ալբերտոզավրի անատոմիան, քան նրա ազգակիցներինը։ Մի վայրում գտնված քսան տարբեր տարիքի մարմինները (որը կարող է ապացույց լինել այն բանին, որ նրանք ապրել են խմբերով) թույլատրում է ուսումնասիրել ալբերտոզավրի օնտոգենեզը և պոպուլացիոն կենսաբանությունը։

Կատեգորիա:Դինոզավրեր
Կերստի Կալյուլայդ

մինի|Կերստի Կալյուլայդ (2021)
**Կերստի Կալյուլայդ** (, ), էստոնացի քաղաքական գործիչ, 2016 թվականի հոկտեմբերի 3-ին ընտրվել է Էստոնիայի նախագահ։ Պաշտոնը զբաղեցնում է 2016 թվականի հոկտեմբերի 10-ից։

## Կենսագրություն
Կալյուլայդը ծնվել է 1969 թվականի դեկտեմբերի 30-ին Տարտու քաղաքում և հանդիսանում է Էստոնիայի քաղաքացի։ 1987 թվականին ավարտել է Տալինի № 44 միջնակարգ դպրոցը, իսկ 1992 թվականին՝ Տարտուի համալսարանի կենսաբանության ֆակուլտետը։ 2001 թվականին նույն համալսարանում ստանում է գործնական վարչարարության մագիստրոսի աստիճան։

Եղել է Էստոնիայի գենային հիմնադրամի և Տարտուի համալսարանի հոգաբարձուների խորհրդի անդամ։ 2011 թվականից գլխավորում է Տարտուի համալսարանի խորհուրդը։

1998-1999 թվականներին աշխատել է Hansapank Markets-ի բանկային ներդրումների բաժնում՝ որպես նախագծի ղեկավար։ 1999 թվականին վարչապետ Մարտա Լաարայի խորհրդատուն էր՝ տնտեսական գծով։

2002 թվականի փետրվարին նշանակվել է «Իրու» էլեկտրակայանի վարչական հաշվառման բաժնի ղեկավար։ 2002 թվականի սեպտեմբերին նշանակվել է նույն էլեկտրակայանի տնօրեն։

2001-2004 թվականներին «Հայրենիքի միություն» կուսակցության անդամն էր։

2004 թվականի մայիսից մինչև 2016 թվականի սեպտեմբերն Էստոնիայի ներկայացուցիչն էր Եվրոպայի աուդիտորների պալատում։ 2010-2014 թվականներին պատասխանատու էր վերահսկման մեթոդների և տարեկան հաշվետվությունների համար։ 2014 թվականից ղեկավարում էր գյուղատնտեսության ոլորտում կատարվող աուդիտը և պալատի կառուցվածքի փոփոխությունների իրականացումը։

2016 թվականի սեպտեմբերից գլխավորում էր Ռիյգիկոգու դիվանատանը կից ձևավորված Զարգացման մոնիտորինգի խորհուրդը։

Ռիյգիկոնգուի նախագահական ընտրությունների 3 և Ընտրողների կոլեգիայի 2 անարդյունք փուլերից հետո Էստոնիայի պառլամենտի ավագանիների խորհուրդը սեպտեմբերի 27-ին Կալյուլայդին առաջադրեց որպես երկրի ղեկավարի միակ թեկնածու։ 2016 թվականի հոկտեմբերի 3-ին Էստոնիայի նախագահական ընտրություններում՝ Ռիյգիկոնգուում հավաքեց 81 ձայն 101-ից և դարձավ երկրի առաջին կին նախագահը։ Երկրի ղեկավար ընտրվելուց հետո Կալյուլայդը ցանկություն հայտնեց շարունակել ապրել իր տանը՝ Տալինի Նիմե թաղամասում և չտեղափոխվել Կադրիորգ նախագահական պալատ։

Պաշտոնը ստանձնելուց հետո Կալյուլայդը նախատեսում է առաջին պաշտոնական այցերը կատարել Ֆինլանդիա և Լատվիա։

## Ընտանիք
2011 թվականից ամուսնացած է Գեորգի Ռենե Մաքսիմովսկու հետ։ Ունի 4 զավակ (առաջին ամուսնությունից՝ որդի և դուստր, Գեորգի Ռենե Մաքսիմովսկու հետ ամուսնությունից՝ 2 որդի)։

Կերստի Կալյուլայդը եղբայր ունի՝ Ռայմոնդ Կալյուլայդը, որը 2016 թվականի մարտից զբաղեցնում է Տալինի Պիխիա Տալին թաղամասի ավագանու պաշտոնը։

## Այլ
Տիրապետում է էստոներեն, անգլերեն և ռուսերեն լեզուների։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Էստոնիայի նախագահ
* Կերստի Կալյուլայդի կենսագրությունը

Կատեգորիա:«Իտալիայի Հանրապետությանը մատուցած ծառայությունների համար» շքանշանի մեծ խաչի ասպետներ
Կատեգորիա:Էստոնիայի կին քաղաքական գործիչներ
Կատեգորիա:Էստոնիայի նախագահներ
Կատեգորիա:Կին նախագահներ
Կատեգորիա:Պետության գործող ղեկավարներ
Կատեգորիա:Պետության կին ղեկավարներ
Կատեգորիա:Տարտուի համալսարանի շրջանավարտներ
Փոփոխությունների կառավարում

**Փոփոխությունների կառավարումը** (ՓԿ) վերաբերում է ցանկացած մոտեցման՝ անհատների, թիմերի և կազմակերպությունների տեղափոխման համար՝ օգտագործելով մեթոդներ, որոնք վերաուղղում են ռեսուրսների, բիզնես գործընթացների, բյուջետային միջոցների կամ աշխատանքի այլ ռեժիմների, որ նշանակալիորեն ձևափոխում են կազմակերպությունը կամ ընկերությունը։ Փոփոխությունների կազմակերպական կառավարումը (ՓԿԿ) դիտարկում է ամբողջական կազմակերպում և այն ամենը, ինչը փոփոխության կարիք ունի։  Փոփոխությունների կազմակերպական կառավարման սկզբունքներն ու մեթոդները ընդգրկում են փոփոխությունների կառավարումը՝ որպես փոփոխության գործիք՝ որոշակիացած բացառապես անհատի վրա։

ՓԿ-ն կենտրոնանում է նրա վրա, թե մարդկանց և թիմերի վրա ինչպես է ազդում կազմակերպական անցումը։ Խոսքը բազում հայեցակարգերի մասին է՝ սկսած վարքաբանականից և սոցիալական գիտություններից՝ վերջացրած տեղեկատվական տեխնոլոգիաներով և բիզնես որոշումներով։ Նախագծերի կառավարման ենթատեքստում փոփոխությունների կառավարման գործընթացը կարող է վերաբերել փոփոխությունների վերահսկողության գործընթացին, որտեղ նախագծի շրջանակներում փոփոխությունները պաշտոնապես ներկայացված են և հաստատված։

## Պատմություն
### 1960-ականներ

Փոփոխությունների կառավարման շատ մոդելներ և գործընթացներ իրենց արմատներով ձգվում են դեպի սուգի հետազոտությունների։ Ինչպես խորհրդատուները կոռելյացիա տեսան սուգի և խնդիրների միջև, որոնք կապված են առողջության հետ և կազմակերպության աշխատակիցների շրջանում սուգի հետ՝ աշխատատեղերի և լիազորությունների կորստյան պատճառով, փոփոխությունների շատ վաղ մոդելներ գրավեցին մարդկային էմոցիաների ողջ պնակը, քանի որ աշխատակիցները տանջվում էին աշխատանքի հետ կապված  փոփոխությունների պատճառով։

Էվերեթ Ռոջերսն իր «Նորարությունների դիֆուզիա» աշխատանքում հաստատում էր, որ փոփոխությունը կարող է հասկացվել ժամանակի, կոմունիկացիոն կապուղիների և բոլոր «տառապած» աշխատակիցների վրա ազդեցության ենթատեքստում։ Մտածողության փոփոխության հիման վրա մարդկան տեղափոխումը հիմնարար ներդրում է համարվում փոփոխությունների կառավարման հայեցակարգի մշակման մեջ։ Նա առանձնացրել է չորս խմբեր, թե ինչպես են մարդիկ պատասխանում փոփոխությանը՝ վաղ հետևորդներ վաղ մեծամասնություն, ուշ մեծամասնություն և հետամնացներ։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Մենեջմենթ
Յուլի Խրիմլյան

**Յուլի Արմենակի Խրիմլյան** (), հայ վիրաբույժ-սրտաբան։ Բժշկական գիտությունների դոկտոր։

Վիրաբույժ Արմենակ Խրիմլյանի որդին։

## Կենսագրություն
Յուլի Խրիմլյանը ծնվել է 1933 թվականին վիրաբույժ Արմենակ Խրիմլյանի ընտանիքում։ 1957 թվականին ավարտել է Երևանի պետական բժշկական ինստիտուտը։ 1965-1974 թվականներին աշխատել է ԽՍՀՄ Բժշկական գիտությունների ակադեմիայի սրտաբանության գիտահետազոտական ինստիտուտում, 1975-1986 թվականներին՝ Երևանի սրտաբանության ինստիտուտի բաժանմունքի վարիչ, 1986-1991 թվականներին՝ ԽՍՀՄ Բժշկական գիտությունների ակադեմիայի սիրտանոթային վիրաբուժության ինստիտուտի ավագ գիտաշխատող, 1992 թվականից՝ Օրգանների և հյուսվածների փոխպատվաստան ինստիտուտի և Եկատերինբուրգի սրտաբանական կենտրոնի գիտական խորհրդատու։ Աշխատանքները վերաբերում են սրտի և խոշոր անոթների վերակառուցողական վիրահատությունների, ախտանշանային գերճնշման և սրտի իշեմիկ հիվանդության բուժման վիրաբուժական եղանակների մշակմանը։ Շուրջ 130 գիտական հրապարակումների և մեկ մենագրության հեղինակ է

## Երկեր
* Коарктаци аорты, Е., 1968 (համահեղինակ).

## Գրականություն
* Айриян А. П. Армянские учёные-медики. - Ер., 1998 - 276 с. ISBN 99930-1-001-7

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Բժշկական գիտությունների դոկտորներ
Կատեգորիա:Երևանի պետական բժշկական համալսարանի շրջանավարտներ
Կատեգորիա:Հայ բժիշկներ
Կատեգորիա:Հայ սրտաբաններ
Կատեգորիա:Հայ վիրաբույժներ
Շանդոր Ռոժնյոյի

**Շանդոր Ռոժնյոյի** (, 24 նոյեմբերի, 1930, Զալաեգերսեգ, Հունգարիա - 2 սեպտեմբերի, 2014, Սիդնեյ, Նոր Հարավային Ուելս, Ավստրալիա), հունգարացի թեթև ատլետ, 1956 թվականին Մելբուրնում անկացված Օլիմպիական խաղերի արծաթե մեդալակիր 3000 մետր արգելավազքում, Եվրոպայի չեմպիոն (1954)։

## Կենսագրություն
1954 թվականին առաջին անգամ գրանցվել է համաշխարհային ռեկորդ 3000 մետր արգելավազքում (դրանից առաջ այդ մարզաձևում գոյություն չեն ունեցոլ խիստ կանոններ և արգելքների պարամետրեր), և դա եղել է Շանդոր Ռոժնյոյի ցույց տված ժամանակը՝ 8.49,6 րոպե. ռեկորդը նա սահմանել էր Բեռնում անցկացվող Եվրոպայի առաջնությունում՝ արժանանալով ոսկե մեդալի (1954)։ Երկու անգամ ճանաչվել է Հունգարիայի չեմպիոն (1954 և 1955)։

Հետագա տարիներին աշխարհի ռեկորդը մի քանի անգամ թարմացվել է, և Շանդոր Ռոժնյոյին 1956 թվականի սեպտեմբերի 16-ին Բուդապեշտում անցկացված մրցությունների ժամանակ սահմանել է համաշխարհային նոր ռեկորդ՝ 8.35,6 րոպե։ 1956 թվականի Մելբուրում անցկացված Ամառային Օլիմպիական խաղերին նա մասնակցել է ոչ լավ մարզավիճակում և անգլիացի Քրիս Բրեշերի () ու գերմանացի Հայնց Լաուֆերի () հետ մրցամարտում զբաղեցրել է երրորդ տեղը։ Սակայն առաջին երկու մասնակիցները որակազրկվել են մրցակիցներին խանգարելու պատճառով։ Բողոքարկումից հետո հարցը վերանայվել է, և Բրեշերը ճանաչվել է չեմպիոն, իսկ արծաթե մեդալը հանձնվել է Շանդոր Ռոժնյոյին։

Օլիմպիական խաղերի ավարտից հետո Շանդոր Ռոժնյոյին չի վերադարձել Հունգարիա սկսված հեղափոխության ու Խորհրդային զորքերի՝ երկիր ներխուժման պատճառով։ Նա տեղափոխվել է Ավստրիա, 1958 թվականին դարձել է երկրի չեմպիոն 5000 մետր մրցատարածությունում։ Երբ Հունգարիայի ֆեդերացիան չի թույլատրել 1958 թվականի Եվրոպայի առաջնությանը մասնակցել Ավստրիայի դրոշի ներքո, Շանդոր Ռոժնյոյին որոշել է ավարտել մարզական կարիերան։ Նրա սահմանած Ավստրիայի ազգային ռեկորդը (14.16,8 րոպե) 5000 մետր վազքատարածությունում հաղթահարվել է միայն 1971 թվականին։

1960 թվականից եղել է Ավստրիայի օլիմպիական հավաքականի մարզիչ։ 1962-1963 թվականներին Վիեննայի համալսարանում սովորել է աշխարհագրություն։ 1964 թվականին տեղափոխվել է Ավստրալիա, որտեղ աշխատել է որպես ֆիզկուլտուրայի ուսուցիչ և թենիսի մարզիչ։

Շանդոր Ռոժնյոյին մահացել է 2014 թվականի սեպտեմբերի 2-ին Սիդնեյում։

## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն
* Sportlexikon II. (L–Z). Főszerk. Nádori László. Budapest: Sport. 1986. ISBN 963-253-441-7 
* Rózsaligeti László: Magyar olimpiai lexikon. Budapest: Datus. 2000. ISBN 963-00-5577-5 
* Révai új lexikona XVI. (Rac–Sy). Főszerk. Kollega Tarsoly István. Szekszárd: Babits. 2005. ISBN 963-9556-26-2 

## Արտաքին հղումներ
* Շանդոր Ռոժնյոյի  – օլիմպիական վիճակագրությունը Sports-Reference.com կայքում 
* Շանդոր Ռոժնյոյի 
* Rozsnyói on melbourne56.origo.hu  
* Profile on nssz.hu  
* szentkoronaradio.com: Interview with Rozsnyói about the olympic final  

Կատեգորիա:Հունգարացի թեթև ատլետներ
Ուժովկա (այլ կիրառումներ)

**Ուժովկա**, կարող է վերաբերել՝
* Ուժովկա - գյուղ Ուկրաինայի Ժիտոմիրի մարզի Չեռվոնոարմեյսկի շրջանում
* Ուժովկա - գյուղ Ռուսաստանի Նիժնի Նովգորոդի մարզի Պոչինկովսկի շրջանի կազմում
Ուիլեր շրջան (այլ կիրառումներ)

**Ուիլեր շրջան**, կարող է վերաբերել՝
* Ուիլեր շրջան - ԱՄՆ Նեբրասկա նահանգի 93 վարչական միավորներից մեկը
* Ուիլեր շրջան - ԱՄՆ Ջորջիա նահանգի 159 վարչական միավորներից մեկը
* Ուիլեր շրջան - ԱՄՆ Տեխաս նահանգի 254 վարչական միավորներից մեկը
* Ուիլեր շրջան - ԱՄՆ Օրեգոն նահանգի 36 վարչական միավորներից մեկը