Բիգֆուտ

thumb|upright|Բիգֆուտի արձանը Իլինոյս նահանգի Հերոդ քաղաքի Շաունի ազգային պարկում գտնվող Բնության աստվածների այգում
**Բիգֆուտ** ( ), հայտնի նաև **Սասկվոչ** անունով (սալիշերեն՝ վայրի մարդիկ), առասպելական մարդանման կենդանի, իբր ԱՄՆ-ի հյուսիս-արևմուտքում և արևմտյան Կանադայում ապրող կրիպտիդ։ Սովորաբար նկարագրվում է որպես մեծ, բրդոտ հոմինիդ, որը քայլում է 2 ոտքերի վրա։ Հաճախ համարվում սառցե մարդու տեղային (հյուսիսամերիկյան) տարբերակը։

Կա կարծիք, որ այն վերապրուկային հոմինիդ է կամ, ավելի քիչ հավանական՝ պահպանել է հենց մարդու հին տեսքը նախապատմական ժամանակներից մինչև մեր օրերը։ Բիգֆուտը համարվում է ամենահայտնի տեսակներից մեկը, որի գոյությունը ընդունում են կրիպտոզաբանության կողմնակիցները։ Սակայն դրա գոյության ապացույցները բացակայում են։ Բացի դրանից, գիտնականները նշում են, որ նման «գաղտնի տեսակների» գոյությունը ծայրաստիճան քիչ հավանական է, քանի որ պոպուլյացիայի պահպանության համար անհրաժեշտ է առանձնյակների այնպիսի մեծ թիվ, որը հեշտությամբ հայտնաբերվում է, իսկ կլիմայական պայմանները և ուտելիքի աղբյուրների առանձնահատկությունները նույն հատկություններով նկարագրվող կենդանիների գոյատևումը դարձնում են քիչ հավանական։ Հետևյալ պատճառներով Բիգֆուտի մասին պատկերացումները գիտնականների կողմից հաճախ դիտարկվում են որպես ժամանակակից առասպելներից մեկը։ Գիտական միությունը կարծում է, որ Բիգֆուտի մասին հաղորդագրությունները իրենց մեջ ներառում են  միայն ժաղովրդական ավանդություններ, սխալ նույնականացումներ և խարդախություններ։

## Նկարագրություն
Տեսնողների նկարագրությամբ Բիգֆուտը նման է մեծ մարդանման կապիկի, որի բարձրությունը 1,8-ից 3 մետր է, իսկ քաշը՝ 200 կգ, պատված է մուգ շագանակագւյն, մուգ շիկակարմիր, կամ մոխրագույն մորթով։ Ենթադրյալ ականատեսները իրենց նկարագրությունների մեջ հիշատակում են այնպիսի հատկանիշներ, ինչպիսիք են մեծ աչքեր, արտահայտիչ վերհոնքային աղեղներ և մեծ, ցածրադիր ճակատ։ Սովորաբար ականատեսները հիշատակում են էակին ուղեկցող ուժեղ տհաճ հոտ։

Նշվում է, որ Բիգֆուտը թողնում է մեծ չափերի հետքեր (այդտեղից է անունը, որը բառացի նշանակում է «մեծ ոտք»)։ Դրանց երկարությունը հասնում է 60 սմ-ի, իսկ լայությունը՝ 20 սմ-ի։ Փոս ընկած հետքերի մեծ մասը հինգմատնանի է, բայց կան նաև հետքեր, որոնցում կա 2-6 մատ։ Որոշ հետքերում կան ճանկերի հետքեր, որոնք ցույց են տալիս, որ դրանք կարող էին թողնել արջերը։ Բիգֆուտի գոյության կողմնակիցները հայտարարում են, որ այն ամենակեր է և հիմնականում վարում է գիշերային կյանք։

Բիգֆուտի գոյությանը հակառակ է այն փաստը, որ ամերիկյան կապիկները՝ ի տարբերություն նեղքթերի, դասվում են լայնաքիթ կապիկների շարքին, որոնց են պատկանում հոմինիդները՝ ներառյալ մարդկանց։

## Պատմություն
Հյուսիսային Ամերիկայում XIX և XX դարերի ընթացքում տեղեկություններ են ստացվել արջանման, բայց հետևի վերջույթների վրա տեղաշարժվող մի արարածի մասին։ Սասկվոչի հետքերի առաջին հայտնաբերումը հաճախ վերագրվում է 1811 թվականին և կցագրվում է բրիտանացի հետազոտող Դեյվիդ Թոմսոնին։ Այդ ժամանակներից ի վեր հայտանբերվել են հարյուրավոր հետքեր, որոքն իբր թողել է Բիգֆուտը։ Նման արարածի մասին, որին սպանել է Տրապերը, գրել է ԱՄՆ-ի նախագահ Թեոդոր Ռուզվելտը իր «Անկենդան տարածքների որսորդը» գրքում։ Շատ հաճախ այս ենթադրյալ հանդիպումները եղել են Բրիտանական Կոլումբիայում։

Երկար ժամանակ Բիգֆուտի գոյություն ունենալու մասին ամենահամոզիչ փաստերից մեկը կարճամետրաժ գունավոր ֆիլմն էր՝ նկարահանված Ռոջեր Պատերսոնի և Բոբ Հիմլինի կողմից 1967 թվականին Հյուսիսային Կալիֆորնիայում։ Ժապավենի վրա, ինչպես նշվում էր, պատկերված էր էգ յետի (սարցե մարդ)։ Սակայն 2002 թվականին՝ Ռեյ Ուոլեսի մահից հետո, ում համար էլ  արվել էին նկարահանումները, ի հայտ եկան հարազատների և ծանոթների վկայություններ, որոնցում ասվում էր, որ «Ամերիկյան յետիի» հետ կապված ամբողջ պատմությունը սկզբից մինչև վերջ կեղծված էր. 40 սանտիմետրանոց հետքերը արվում էին արհեստական ճանապարհով, իսկ նկարահանումը՝ բեմադրական դրվագ էր՝ հատուկ կոստյում հագած մարդու մասնակցությամբ։

## Տես նաև
* Սառցե մարդ

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Ժողովրդական բանահյուսություն
Կատեգորիա:Հրեշներ