open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Անրի Դենյո

**Անրի Դենյո** (, ), ֆրանսիացի ճարտարապետ։

## Կենսագրություն և գործունեություն
Անրի Դենյոն ծնվել է 1874 թվականին Ռեյմսում։ 1892 թվականին մասնակցել է Ռեյմսի տաճարում իրականացվող աշխատանքներին։ 1898 թվականին տեղափոխվել է Փարիզ։ 1905 թվականին հաղթել է պատմական հուշարձանների գլխավոր ճարտարապետի համար հայտարարված մրցույթում։ 1913 թվականին Փարիզում կառուցել է շքեղ դեկորատիվ տուն՝ հայտնի որպես Դենյոյի տուն։

1915 թվականին Դենյոն նշանակվեց Ռեյմսի պատմական հուշակոթողների պատասխանատուի պաշտոնում։ Նա թողեց մնացյալ բոլոր պաշտոնները և ընդհուպ մինչև 1938 թվականն իրեն նվիրեց բացառապես տաճարին և այդ քաղաքի հուշակոթողներին։ Հենց նա է վերականգնել Ռեյմսի տաճարը, որը փլուզվել էր 1914 թվականի ռմբակոծումից։ Նրա ղեկավարության ներքո իրականացվել են երկրաբանական հետազոտություններ, որոնք թույլ էին տալիս հետևելու և ուսումնասիրելու կրոնական շենքերի կառուցման շրջափուլերն այն տեղում, որտեղ գտնվում է ժամանակակից տաճարը։

Անրի Դենյոյի անունն է կրում Ռեյմսի տաճարի ետևի կողմում գտնվող այգին։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* 
* 

Կատեգորիա:Ֆրանսիացի ճարտարապետներ
Միտո

thumb|Միտոյի կայարանը

, քաղաք Ճապոնիայում՝ Կանտո տարածաշրջանում, Իբարակի պրեֆեկտուրայի վարչական կենտրոնը։

2015 թվականի սեպտեմբերի տվյալների համաձայն՝ քաղաքի բնակչությունը կազմում է 270 953 մարդ, իսկ բնակչության խտությունը՝ 1 250 մարդ/կմ2։ Քաղաքը զբաղեցնում է 217,32 կմ2 տարածք։

## Աշխարհագրություն
Միտոն տեղակայված է Իբարակի պրեֆեկտուրայի կենտրոնում։

### Հարևան քաղաքներ
* Իբարակի պրեֆեկտուրա
** Հիտաչինակա
** Կասամա
** Նակա
** Իբարակի
** Օարաի
** Սիրոսատո

## Կլիմա
Միտոյում կլիման մերձարևադարձային մուսսոնային է։ Բնութագրվում է շոգ ամառներով և զով ձմեռներով։ Տեղումները նկատվում են ողջ տարվա ընթացքում, սակայն ձմեռային ամիսները համեմատաբար չոր են։

## Քույր քաղաքներ
* – Անահայմ, Կալիֆորնիա, Ամերիկայի Միացյալ Նահանգներ, 1976 թվականի դեկտեմբերի 21-ից
* – Չունցին, Չինաստան, 2000 թվականի հունիսի 6-ից
* – Ցուրուգա, Ճապոնիա, 1964 թվականի հոկտեմբերի 10-ից

## Պատկերասրահ

File:Mito Art Tower.JPG|Միտոյի արվեստի աշտարակ
File:MitoPlumFestival.jpg|*Ումե* փառատոնը Կիրականուեն այգում
File:Daidarabou.JPG|
File:水戸・千波湖 - panoramio.jpg|Սենբա լիճ
File:Senbacho, Mito, Ibaraki Prefecture 310-0851, Japan - panoramio (4).jpg|Սենբա լիճ
File:View from Art Tower Mito south.jpg|Միտոյի արվարձան


## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
*Միտո քաղաքի պաշտոնական կայք 
*Public Interest Incorporated Foundation The Tokugawa Museum 

Կատեգորիա:1889 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր
Կատեգորիա:Ճապոնիայի բնակավայրեր
Կատեգորիա:Ճապոնիայի հատուկ քաղաքներ
Կատեգորիա:Ճապոնիայի քաղաքներ
Սպիտակ արջերի զանգվածային հարձակումներ Ռուսաստանում

**Սպիտակ արջերի զանգվածային հարձակումները Ռուսաստանում** տեղի է ունեցել 2019 թվականի փետրվարին, երբ Արխանգելսկի մարզի մի շարք բնակավայրեր ենթարկվել են բևեռային գիշատիչների մասսայական ներխուժումներին։ Նովայա Զեմլյան Հյուսիսային սառուցյալ օվկիանոսի ավազանին պատկանող ռուսական կղզեխումբ է, որի ցամաքային հատվածի բնակչությունը կազմում է շուրջ 3 հազար մարդ։ Սպիտակ արջերը այս երկրամասում ներխուժել են տներ, հանրային շինություններ և բնակելի տարածքներ։ Փետրվարի 16-ին Արխանգելսկի մարզի կառավարման մարմինը վարչական միավորում հայտարարել է արտակարգ իրավիճակ։

Սպիտակ արջերը սովորաբար ծնվում են ցամաքում, սակայն իրենց կենսագործունեությունը մեծապես ծավալում են ծովերի ջրերում։ Վերջիններս գլխավորապես սնվում են ձկներով և փոկերով։ Բելուշյա Գուբա քաղաքատիպ ավան ներխուժել են թվով 52 սպիտակ արջեր, որոնք հաստատվել են բնակավայրի կենտրոնական բնակեցված շրջաններում և թաղամասերում։ Հետազոտությունները ցույց են տալիս, որ ծովային կաթնասունների տեղաշարժի պատճառը սննդի բավարար քանակության բացակայությունն է։

Ըստ Արխանգելի մարզպետ Ալեքսանդր Մինաևի՝ թվով 6-ից մինչև 10 սպիտակ արջեր շրջում են նաև մարզկենտրոնի փողոցներով։ Նրանք շրջում են հասարակական վայրերում և ներխուժում մարդկանց շենքեր։ Այս կապակցությամբ Մինաևը ասել է․ 
Մարզի կառավարչապետը նաև հավելել է, որ *«կենդանիները բառացիորեն զավթել են մարդկանց տարածությունները»*։ Տեղական վարչության պետ Ժիգանշա Մուսինի խոսքերով 1983 թվականից ի վեր Արխանգելսկի մարզը չի ենթարկվել սպիտակ արջերի նման ծավալի հարձակումների։

Ռուսաստանի Դաշնությունում սպիտակ արջերի ուղղությամբ կրակ բացելը ցանկացած դեպքում անթույլատրելի է և ենթադրում է քրեական պատասխանատվություն։ Իշխանությունները սպասում են մասնագետների ժամանմանը։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Կենդանիների հարձակումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի կենդանական աշխարհ
Հովհան Տիբերացի

**Հովհան Տիբերացի** (, ), Կիլիկիայի հայոց թագավորության անվանական մարաջախտ (1387-1402), պաշտոնավարել Կիպրոսի թագավորությունից։

## Տապանաքար
Հովհան Տիբերացու տապանաքարը գտնվում է Նիկոսիայի Սուրբ Աստվածածին եկեղեցում։ Տապանաքարի վրա միջին ֆրանսերենով գրված է.

"+ Ci git le noble chevalier monsigneur Jehan de Tabarie noble maurechau dou roiaume d'Ermenie, qui traspesse le mercredi le XXII jours d'Ahoust, l'en de MCCCII de Crist. Que Dien ait l'arme. Amen."

## Ծանոթագրություններ

## Աղբյուրներ
* «Հայոց անձնանունների բառարան», Հրաչյա Աճառյան, 1942 թ., Հատոր 3, Ցուցակ 1, Էջ 627․
* «Սիսուան», Ղևոնդ Ալիշան, Վենետիկ, 1885, էջ 485ա․
* [«Արմենիա», շաբաթաթերթ, Մարսել, 1897](http://tert.nla.am/archive/armenia%20marsel/1897/1897(14).pdf)
* The Minorities of Cyprus: Development Patterns and the Identity of the Internal-Exclusion EDITED BY ANDREKOS VARNAVA, NICHOLAS COUREAS AND MARINA ELIA, Newcastle: Cambridge Scholars Publishing, 2009, էջ 82.
* A History of the Crusades: The Impact of the Crusades on Europe, Kenneth Meyer Setton, Harry W. Hazard, Norman P. Zacour, The University of Wisconsin Press, 1989, էջ 153․

Կատեգորիա:Կիլիկիայի մարաջախտներ
Կիրովի փողոց (Յալթա)

**Կիրովի փողոց** (), փողոց Ղրիմի Յալթա քաղաքում։ Անվանվել է ի պատիվ կոմունիստական կուսակցության և խորհրդային պետության գործիչ, ԱՄԿ(բ)Կ ԿԿ քարտուղար և կազմբյուրոյի անդամ, ԽՍՀՄ ԿԴԿ նախագահության անդամ Սերգեյ Միրոնովիչ Կիրովի (1886-1934)։ Կիրովի փողոցը ժամանակակից Յալթայի ամենաերկար փողոցն է՝ 3,4 կմ։

## Պատմություն
Կիրովի փողոցը Յալթայի բարձրաստիճան տիտղոսներ և կոչումներ կրողների խիտ բնակեցվածությամբ փողոց էր։ 19-րդ դարի վերջին - 20-րդ դարի սկզբին այստեղով անցնում էր Աուտկա գյուղը (այժմ՝ Չեխովո ավան) Դերեկոյ գյուղին (այժմ՝ Ուշչելնոյե) կապող ճանապարհը։ Ճանապարհի ձախ կողմում ձգվում էին խաղողի այգիներ։ 1880-ական թվականներին, երբ ճանապարհի երկու կողմերում հայտնվեցին առաջին ամառանոցները, ճանապարհի մի մասը սկսեց կոչվել Աուտսկայա, իսկ մյուս մասը՝ Սադովայա փողոց։ Խորհրդային տարիներին Աուտսկայա փողոցը վերանվանվեց Կիրովի փողոց։

## Նշանակալի շենքեր և շինություններ
* **Կիրովի փողոց, 13**՝ երկհարկանի ինքնատիպ ճարտարապետական այս շինությունը կառուցվել է նախկին սեփականատիրոջ՝ Ղրիմի հնությունների ռուս անվանի ուսումնասիրող, պատմաբան և դրամագետ Ալեքսանդր Լվովիչ Բերտիե-Դելագարդի նախագծով և ղեկավարությամբ։ Պավլենկոն այս տան մասին գրել է. *«...Ա. Լ. Բերտիե-Դելագարդ գիտնականի, որի հիշատակը երբեք չի մահանա Ղրիմի հնություններն ուսումնասիրողների շրջանում, տունը Յալթայի բարձրակարգ հիշարժան վայր է»*։
* **Կիրովի փողոց, 17**՝ Բերտիե-Դելագարդի կալվածքի խորքում գտնվում է մեկ այլ տուն, որտեղ ապրել է ռուս կոմպոզիտոր Վասիլի Սերգեևիչ Կալիննիկովը։ Նրա փոքրիկ բնակարանը երկրորդ հարկում էր։
* **Կիրովի փողոց, 31**՝ այն շենքը, որտեղ այժմ գտնվում է «Մագարաչ» ինստիտուտը, կառուցվել է 1898 թվականին արական գիմնազիայի համար։ Այնտեղ 1905-1906 թվականներին սովորել է Պյոտր Լազարևիչ Վոյկովը՝ հետագայում խորհրդային անվանի դիվանագետ, որը 1927 թվականին սպանվել է Վարշավայում սպիտակգվարդիականի կրակոցից։ Նույն ուսումնական հաստատությունում 1904-1906 թվականներին սովորել է խորհրդային անվանի բանաստեղծ Սամուիլ Յակովլևիչ Մարշակը։
* **Կիրովի փողոց, 32**՝ Յալթայի կենտրոնում է գտնվում կեղծգոթական ոճով կառուցված այս հինավուրց մեծ առանձնատունը։ Սա 1888 թվականին կառուցված «Օմյուր» նախկին ամառանոցն է, որը պատկանել է Կապիտոլինա Իլովայսկայային։ 1898 թվականի հոկտեմբերից մինչև 1899 թվականի ապրիլ այս տան առաջին հարկի երկու սենյակներում ապրել և աշխատել է մեծանուն գրող Անտոն Պավլովիչ Չեխովը։
* **Կիրովի փողոց, 112**՝ սա համաշխարհային նշանակության հուշարձան է. Ա. Պ. Չեխովի հիշատակային թանգարանը այցելուներին ծանոթացնում է ռուս մեծ գրողի ստեղծագործական կյանքին։ Այստեղ ամեն ինչ պահպանվել է այնպես, ինչպես եղել է Ա. Պ. Չեխովի կենդանության օրոք։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Յալթայի փողոցներ
Աբել աբեղա

**Աբել աբեղա** (գրաբար՝ **Աբել աբեղայ**, 14-րդ դարի վերջ - 15-րդ դարի սկիզբ), հայ հոգևորական, գրիչ։ 1410 թվականին Սարկավագաց վանքում ընդօրինակել է Գրիգոր Տաթևացու «Մատթևոսի ավետարանի մեկնություն» (Մեկնութիւն աւետարանին Մատթէոսի) աշխատությունը։

## Ծանոթագրություններ

## Աղբյուրներ
* «Հայոց անձնանունների բառարան», Հրաչյա Աճառյան, Հատոր 1, Ցուցակ 1, Էջ 18․
* «Ցուցակ հայերէն ձեռագրների Թիֆլիզի Ներսիսեան հոգեւոր դպրանոցի». կազմեց Ստեփան Կանայեանց, Թիֆլիզ, 1863, էջ 156.
* «Հայաստանի եւ հարակից շրջանների տեղանունների բառարան», Թ.Խ. Հակոբյան, Ստ.Տ. Մելիք-Բախշյան, Հ.Խ. Բարսեղյան։ Երեւանի Համալսարանի Հրատարակչություն, Երեւան, 1998։ Հատոր 4, Ցուցակ 1, Էջ 540.

Կատեգորիա:Հայ առաքելական եկեղեցու աբեղաներ
Կատեգորիա:Հայ գրիչներ
Կոմունարների փողոց (Յալթա)

**Կոմունարների փողոց** (), փողոց Ղրիմի Յալթա քաղաքում։ Անվանվել է 1920-ական թվականներին, երբ Յալթայում և նրա մերձակայքում բուժվել ու աշխատել են բազմաթիվ հին բոլշևիկներ, քաղաքացիական պատերազմի հերոսներ, նախկին քաղաքական աքսորյալներ։
280px|մինի

Կոմունարների փողոցը սկսվում է «Օրեանդա» հյուրանոցի հետնամասից, Ծովափնյա զբոսայգու մուտքի մոտ գտնվող կոթողից դեպի աջ, և ավարտվում Լիվադիայում։

## Նշանակալի շենքեր և շինություններ
Փողոցի հենց սկզբում, աջ կողմում, գեղարվեստական ֆիլմերի Յալթայի նախկին կինոստուդիայի տաղավարներն են։ Կինոստուդիան եղել է այն վայրում, որտեղ նախահեղափոխական ժամանակներում գործում էր փոքրիկ, պարզունակ սարքավորումներով, Ռուսաստանում առաջին կինոստուդիաներից մեկը։

Կինոստուդիայի տարածքին հարում է ջրաբուժարանի երկհարկանի շենքը, որը շահագործման է հանձնվել 1961 թվականին։ Ջրաբուժարանն ունի մեծ թվով բուժիչ վաննաներ (ծովային, թթվածնային, մարգարտե, ստորջրյա և այլն) և բուժասենյակներ (մեխանոթերապիայի և ջրաբուժական), լողավազան, որում միաժամանակ կարող է լողալ 20-30 մարդ։

Ջրաբուժարանի դիմաց, բակի խորքում, կանգնած է երկհարկանի թիվ 2/1 տունը, որտեղ ապրել է բելառուս բանաստեղծ Մաքսիմ Ադամովիչ Բոգդանովիչը։ Նա բուժվելու համար Ղրիմում եղել է 1909, 1915 և 1917 թվականներին։
 
Այնուհետև փողոցն անցնում է սյունաշարի, «Զարյա» պանսիոնատի, «Ռոսիա» առողջարանի, որը պատկանում է Ղրիմի խորհրդարանին, «Լիվադիա» խորտնտեսություն-գործարանի խաղողի այգիների մոտով և, ամենավերևում, տաքսու նախկին հավաքակայանի մոտ, ճյուղավորվում է դեպի Լիվադիական պալատ, Յալթա-Սևաստոպոլ մայրուղի և Սևաստոպոլի հին ճանապարհ։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Յալթայի փողոցներ
Fête de la Musique

thumb|right|250px
**Fête de la Musique** , (հանդիպում է նաև «Երաժշտության օր» անվամբ, *«The World Music Day»*), յուրաքանչյուր տարի հունիսի 21-ին՝ արևակայության օրը, անցկացվող երաժշտական փառատոն՝ ուղղված բնակչության շրջանում երաժշտության տարածմանը։

## Fête de la Musique-ի պատմություն
Առաջին անգամ «Երաժշտության տոն»-ը կազմակերպվել է 1982 թվականին Փարիզում՝ Ֆրանսիայի մշակույթի նախարար Ժակ Լանգի նախաձեռնությամբ։ Ավելի քան 30-ամյա պատմությամբ փառատոնը դուրս եկավ ազգային սահմաններից և երաժշտության բնագավառում դարձավ համաշխարհային իրադարձություն։ Այժմ ամբողջ աշխարհում ավելի քան 100 պետություն և 340 քաղաք յուրաքանչյուր տարի անցկացնում են կենդանի համերգներ՝ *«Fête de la Musique»*-ի շրջանակներում։

## Առանձնահատկություններ
*«Fête de la Musique»*-ի հիմնական բնորոշիչ գիծը պրոֆեսիոնալների և սիրողական մակարդակի երգիչների՝ նույն բեմահարթակի վրա ելույթ ունենալն է։ Տոնակատարության շրջանակներում իրականացվող բոլոր համերգներն անցկացվում են բացօթյա՝ պուրակներում, զբոսապուրակներում և հրապարակներում։ Խրախուսվում են երաժիշտների՝ փողոցային ինքնաբուխ համերգները, ինչն ստեղծում է երաժշտական տոնի մթնոլորտ։

## Fête de la Musique-ը Ռուսաստանում
Ռուսաստանում *«Fête de la Musique»*-ն առաջին անգամ անցկացվել է 2011 թվականին, Վորոնեժում։ Տեղացի երաժշտասերների նախաձեռնությամբ՝ քաղաքի կենտրոնում պատրաստվեցին երեք բեմահարթակներ, որտեղ ելույթ էին ունենում Ռուսաստանի, Ուկրաինայի և Գերմանիայի տարբեր քաղաքների երաժիշտներ։ 2012 թվականին Ռուսաստանի Դաշնությունում Ֆրանսիայի դեսպանատունը «Երաժշտության տոն» դաշնային ծրագրի շրջանակներում կազմակերպեց ֆրանսիացի երաժիշտների ելույթները՝ Մոսկվայից մինչև Վլադիվոստոկ՝ ընդհանուր առմամբ 13 քաղաքներում։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Երաժշտության օրը Ֆրանսիայում
* Fête de la Musique-ը Բեռլինում
* Երաժշտության տոնը Ռուսաստանում 
* Fête de la Musique-ը Վորոնեժում 

Կատեգորիա:Երաժշտական փառատոներ
Կատեգորիա:Միջազգային օրեր
Կատեգորիա:Ֆրանսիայի մշակույթ
Կրասնովի փողոց (Յալթա)

**Կրասնովի փողոց** (), փողոց Ղրիմի Յալթա քաղաքում։ Անվանվել է ճարտարապետ, ճարտարապետության ակադեմիկոս Նիկոլայ Պետրովիչ Կրասնովի պատվին, որի նախագծած շինություններից շատերը Յալթայի տեսարժան վայրերից են։

## Պատմություն
Կրասնովի փողոցը գտնվում է Յալթայի կենտրոնում։ Այն չափազանց կարճ է. երկարությունը 200 մետրից քիչ պակաս է։ Փողոցը սկսվում է Լենինի անվան առափնյա փողոցից։ Փողոցը 1980-ական թվականների վերջին անվանակոչվել է Նիկոլայ Պետրովիչ Կրասնովի անունով՝ ճարտարապետի ծննդյան 125-ամյակի տոնակատարության ժամանակ։ Նա շատ բան է արել Յալթա բուժավայրը ստեղծելու համար՝ այնտեղ աշխատելով ավելի քան 30 տարի։

## Նշանակալի շենքեր և շինություններ
Կրասնովի փողոցում արևելյան ճակատով կանգնած է «Վիլլա Ելենա» հյուրանոցը։ 1877 թվականից մինչև 1907 թվականը ներկայիս «Վիլլա Ելենայի» տեղում «Դարսանա» ամառանոցն էր, որը 1907 թվականին գնում է սարատովցի վաճառական Իվան Վասիլևիչ Տիխոմիրովը։ Որոշ ժամանակ անց Տիխոմիրովը որոշում է ամբողջությամբ վերակառուցել շենքը։ Նախագիծը նա պատվիրում է յալթացի հայտնի ճարտարապետ Լև Նիկոլաևիչ Շապովալովին (1873-1957)։

Վիլլայի շինարարությունն ավարտվել է 1912 թվականի աշնանը։ Այդ պահին «Վիլլան» Յալթայի ամենաբարձր շենքն էր, ուներ սեփական այգի և վերելակ։ 1912-1918 թվականներին «Վիլլա Ելենան» հյուրընկալել է նշանավոր մարդկանց` որպես 1-ին կարգի հյուրանոց, որը ղեկավարում էր վաճառական Տիխոմիրովի կինը` Ելիզավետա Իվանովնան։

Խորհրդային իշխանության հաստատումից հետո, 1920 թվականի աշնանը, «Վիլլա Ելենան» ազգայնացվեց։

Խորհրդային իշխանության օրոք շենքն օգտագործվել է որպես առողջարան, իսկ ավելի ուշ` որպես առողջարանային պոլիկլինիկա։ 2000 թվականին սկսվել է շենքի հիմնանորոգումը։ Տարածքն ընդլայնվել է, խախտվել է ճարտարապետական ոճը։ 2007 թվականին «Վիլլա Ելենան» վերաբացվել է որպես *Villa Elena Hotel & Residences*։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Յալթայի փողոցներ
Փոլ Իգնեյշըս ռազմանավ

**Փոլ Իգնեյշըս** (USS *Paul Ignatius*), կամ **Փոլ Իգնաթիուս** (Փոլ Իգնատոսյան) հրթիռային հածանավ, ԱՄՆ–ի 36-րդ նախագահ Լինդըն Ջոնսընի օրոք 1967-1969 թթ․ ռազմածովային նախարար և Երկրորդ Աշխարհամարտին որպես ռազմածովային լեյտենանտ մասնակցած հայազգի Փոլ Ռոբերտ Իգնատիոսյանի (Paul Ignatius) անվամբ կոչվող հզոր արդիական ռազմանավ։

## Պատմություն
Նավը կառուցվել է Ինգալս Շիփբիլդինգում՝ Ingalls Shipbuilding, որը ԱՄՆ-ի ամենահզոր և հայտնի ռազմական նավաշինարաններից մեկն է, եթե ոչ ամենաառաջնակարգը։ Նավը հիմնադրվել է 2015 թվականի հոկտեմբերի 20-ին։
Այն ջրարկվել է 2016 թ. նոյեմբերի 12-ին։
Նավի հովանավորն է Նենսի Իգնատոսյանը՝ Nancy W. Ignatius, ով ԱՄՆ-ի 1967-1969 թթ. հայազգի ռազմածովային նախարար Փոլ Ռոբերտ Իգնատոսյանի՝ Փոլ Իգնեյշըսի տիկինն է։
Նավը օծվել է քրիստոնեական ծեսով 2017 թ. ապրիլի 8-ին։

Նավի գործարկումը և ԱՄՆ ռազմածովային նավատորմի կազմում ծառայության անցնելը տեղի է ունեցել 2019 թվականին, երբ ավարտվել է նրա անձնակազմի լիակատար համալրումը։

## Մարտավարատեխնիկական բնութագրիչներ
մինի|Ռազմանավի զինանշան

Այս ռազմանավը պատկանում է ԱՄՆ-ի ռազմածովային նավատորմի ներկայիս ամենատարածված ու հզոր դասին՝ Արլեյ Բյորք՝ Arleigh Burke, հանդիսանում է էսկադրային ականակիր, իսկ իրականում՝ հրթիռային հզոր հածանավ է, ենթադասը՝ Flight IIA:
* Ջրատարողությունը՝ 9200 LT:
* Երկարությունը՝ 510 ոտնաչափ։
* Ջրանստվածքը՝ 33 ոտնաչափ։
* Շարժիչ համակարգը՝ 4 հատ General Electric LM2500-30 գազատուրբիններ, 2 շաֆթերով, հզորությունը՝ 100000 shp|MW|lk=in
Նավի անձնակազմը՝ 380 նավասպա և նավաստի։

### Սպառազինություն
Այս ռազմանավի սպառազինությունը արդիական և հզոր է, դարձնելով այն ԱՄՆ ռազմածովային նավատորմի հզորագույն հարվածային ուժերից մեկը։
*1 × 32 cell, 1 × 64 cell Mk 41 ուղղահայաց արձակման համակարգեր, 96 × RIM-66 Standard կամ RIM-66 SM-2 հրթիռներ, BGM-109 Tomahawk հրթիռներ կամ RUM-139 VL-Asroc հրթիռներ
*1 × 5"/54 տրամաչափի Mark 45 թնդանոթ 5 դյույմանոց, 2 × M242 Բուշմաստեր՝ Bushmaster#Naval|25&nbsp;mm Mk 38]], 4 × M2 Browning|.50 cal (12.7&nbsp;mm) թնդանոթներ,
*2 × Mark 46 տորպեդներ՝ torpedo|Mk 46՝ եռակի տորպեդային արձակման սարք,
*1 × 20մմ տրամաչափի Phalanx CIWS

Ռազմանավի վրա կա երկու հատ  SH-60 Սի Հոք՝ Sea Hawk ուղղաթիռ՝ մարտական, հետախուզական և ընդհանուր ապահովման նպատակներով։

## Այլ փաստեր
*Փոլ Իգնեյշըս*՝ *Paul Ignatius* ռազմանավը կլինի 2-րդը նախապես պլանավորված 8 միավոր Flight IIA "technology insertion" նավերի շարքում, որը կպարունակի Flight III ենթադասի ռազմանավերի տարրեր, որոնք կսկվեն DDG-124 ռազմանավով։

## Տես նաև
## Գրականություն

## Պատկերասրահ
## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ

Կատեգորիա:ԱՄՆ-ի զինված ուժեր
Կատեգորիա:ԱՄՆ-ի ռազմանավեր
Կատեգորիա:Ռազմածովային նավատորմ
«Ճկուն» (Agile) ծրագրային ապահովման ստեղծման մեթոդաբանություն

**«Ճկուն» ծրագրային ապահովման ստեղծումը**  () մոտեցում է ծրագրային ապահովման ստեղծման, որի շրջանակներում պահանջները և լուծումները զարգանում են ինքնակազմակերպման և խաչաձև ֆունկցիոնալ թիմերի և նրանց պատվիրատուի (ներ) / վերջնական օգտագործողի համատեղ ջանքերով։  Այն նպաստում է հարմարվողական պլանավորմանը, էվոլյուցիոն զարգացմանը և շարունակական բարելավմանը, և այն խրախուսում է արագ և ճկուն արձանքելու փոփոխություններին։

Տվյալ տեքստի «Ճկուն» () տերմինը այս իմաստով, Ծ*րագրային ապահովման  Ճկուն ստեղծման մանիֆեստ*։  Այս մանիֆեստում ընդգրկված արժեքներն ու սկզբունքները ստացան և հիմնավորեցին ծրագրերի մշակման մեթոդաբանություն լայն շրջանակ, ներառյալ Scrum և Kanban։

## Պատմություն
2001 թ. Փետրվարին ԱՄՆ-ի Յուտա նահանգում թողակվեց «Ծրագրային ապահովման  Ճկուն ստեղծման մանիֆեստ»։ Դա այլընտրանք է փաստաթղթային հենարանային «ծանր քաշային» ծրագրերի մշակման պրակտիկային, ինչպիսիք են «ջրվեժի մեթոդը» , ''որը ժամանակի ծրագրային ապահովման  ստեղծմաոսկու ստանդարտն էր։ Այս մանիֆեստը հաստատվել և ստորագրվել է մեթոդաբանության ներկայացուցիչների կողմից. Extreme Programming, Crystal Clear [DS], DSDM, Feature Driving Development, Scrum, Adaptive Software Development, Pragmatic Programming: Մանիֆեստի ընդունումից առաջ շատ ընկերություններ օգտագործեցին ճկուն զարգացման մեթոդաբանություն, սակայն, արագաշարժ զարգացման ընդգրկումը զանգվածային լրատվամիջոցներին ընդամենը տեղի ունեցավ այս իրադարձությունից հետո։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Ծրագրային ապահովում
Քնած է փետրախոտը…

**«Քնած է փետրախոտը…»**, Սերգեյ Եսենինի բանաստեղծությունը։

## Հրատարակման պատմություն
Գրվել է 1925 թվականի հուլիսին, առաջին անգամ հրատարակվել է «Բակինսկի ռաբոչի» թերթում (1925 թվականի հուլիսի 20, № 161), ապա տպագրվել է «Օգոնյոկ» և «Կրասնայա նիվա» ամսագրերում։ Բանաստեղծությունը գրված է հնգոտնյա քորեյ հանգավորմամբ, և իր մեջ ներառում է 24 բանաստեղծություն։

## Երգի օգտագործում
Երաժշտությունը ստեղծվել է Ռոստիսլավ Բոյկոյի (1996), Վլադիմիր Ուսպենսկու (1996), Եվգենի Պոպովի, Յուրի Զացարնիի կողմից։

## Կատարողական երգեր
* Ե․ Պոպովի անվան Ռյազանի պետական ռուսական ժողովրդական երգչախումբ (երաժիշտ՝ Եվգենի Պոպով)
* Մոսկվայի կոնսերվատորիայի կամերային երգչախումբ (երաժիշտ՝ Ռոստիսլավ Բոյկո)
* «Ռելիկտ» (տրիո) (երաժիշտ՝ Յուրի Զացարնի)
* Բորիս Ռոշին (երաժիշտ՝ Ե․ Կուզնեցով)

## Հետաքրքրիր փաստեր
* Ընգրկված է Ռուսաստանի միջնակարգ հանրակրթական դպրոցի գրականության բաժնում և գրակնության պետական միասնական քննության հարցաշարում, ընդ որում պետական միասնական քննություններում այս բանաստեղծության վերաբերյալ մասնագետները բազմիցս քննադատել են։
* Պոեմի ձայնագրությունը կատարվել է Ռուսաստանի վաստակավոր արտիստ Նիկոլայ Դենիսովի կողմից։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Սերգեյ Եսենինի ստեղծագործություններ
Պուշկինի փողոց (Յալթա)

**Պուշկինի փողոց**, նաև՝  **Պուշկինի բուլվար** (), փողոց Ղրիմի Յալթա քաղաքում։ Անվանվել է 1887 թվականին՝ ի հիշատակ ռուս մեծ բանաստեղծ Ալեքսանդր Պուշկինի մահվան 50-րդ տարելիցի։

## Նկարագրություն
Պուշկինի փողոցը մոտ 750 մետր երկարությամբ հետիոտնային փողոց է։ Այն հաճախ անվանում են Պուշկինի բուլվար։ Սկսվում է «Սպարտակ» կինոթատրոնի մոտից և ձգվում մինչև Լենինի անվան առափնյա փողոց։

## Պատմություն
Պուշկինի հրապարակը միակն էր նախահեղափոխական Յալթայում։ Փետրվարյան հեղափոխությունից հետո այնտեղ հաճախ էին կայանում քաղաքի աշխատավորների հանրահավաքները։ Այստեղ էին գտնվում հին ու նոր ժողովրդական տները։

Յալթայում զինված ապստամբությունից կարճ ժամանակ առաջ հին ժողովրդական տանը տեղակայված էին տարբեր բանվորական կազմակերպություններ։ Հետագայում Պուշկինի հրապարակի հին շենքն օգտագործվել է որպես հացի գործարան, իսկ այժմ այն խարխլվել է և պետք է ապամոնտաժվի։ Նախկին նոր ժողովրդական տանը գործում է «Սպարտակ» կինոթատրոնը։

Պուշկինի հրապարակից դեպի Լենինի անվան առափնյա փողոց ձգվում է Պուշկինի փողոցը։ Այն հիմնադրվել է 19-րդ դարի 80-ականներին՝ որպես փողոց-բուլվար։ Դեկորատիվ բույսերով բուլվարը ձգվում էր Ուչան Սու գետի ձախ ափով։

20-րդ դարի 70-ական թվականներին փակվեց տրանսպորտի երթևեկությունը Պուշկինի փողոցում և իրականացվեց վերակառուցում։ Ճանապարհը և բուլվարը դարձան նույն մակարդակի վրա, իսկ առաջացած լայն փողոցը սալապատվեց։ Փողոցը կանաչապատվեց, վերացան փողոցի տեսքը խաթարող բակային ցանկապատերը, և փողոցը կրկին ավելի շատ նմանվեց բուլվարի։

Ձախ կողմում գտնվող բոլոր տներն ունեն կենտ համարներ, իսկ աջ կողմում տներ չկան, քանի որ այնտեղ հոսում է գետը։

2007-2008 թվականներին իրականացվել է ևս մեկ վերակառուցում. Պուշկինի բուլվարը դարձել է Առափնյա փողոցի շարունակությունը, այն ամբողջովին պատվել է գրանիտե սալիկներով։ Կառուցվել են մի քանի շատրվաններ, վերանորոգվել են շենքերի ճակատները և վերականգնվել է Պուշկինի զրուցարանը։

2010 թվականի փետրվարի 10-ին, Պուշկինի հիշատակի օրը, Յալթայի Պուշկինի բուլվարում բացվեց ռուս մեծ բանաստեղծի՝ սիմֆերոպոլցի քանդակագործ Վիկտոր Գորդեևի հեղինակած բրոնզե հուշարձանը։

2011 թվականի օգոստոսի 26-ին Բոտկինի և Պուշկինի փողոցների խաչմերուկում տեղի ունեցավ Յալթայի կինոստուդիայի հիմնադիր Ալեքսանդր Խանժոնկովի հուշարձանի բացումը։

## Պատկերասրահ

Памятник А.С. Пушкину - panoramio (1).jpg|Ալեքսանդր Պուշկինի հուշարձանը
Ялта-Александр Ханжонков.jpg|Ալեքսանդր Խանժոնկովի հուշարձանը


## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Յալթայի փողոցներ
Կապուտակ եռաբլթակ

**Կապուտակ եռաբլթակ ** (), նեխուրազգիների ընտանիքին պատկանող դեղաբույս։

## Նկարագրություն
170 սմ բարձրությամբ, գլանաձև մերկ ցողունով և փետրաձև մասնատված տերևներով բազմամյա խոտաբույս է։ Արմատավզիկը ծածկված է չորացած տերևների մնացորդներով։ Երկար կոթուններով արմատամերձ տերևները խոշոր են, իսկ նստադիր, եռամասնյա, աղեղնաեզր ցողունայինները՝ փոքր։ Տերևների վերին մակերեսը կանաչ է, իսկ ստորինը՝ գորշակապույտ։ Խոշոր, բազմաճառագայթ, երկարակոթ հովանոցներում հավաքված ծաղիկները սպիտակ կամ կարմրավուն են։ Կողավոր պտղիկներից կազմված հարթ պտուղները երկարավուն են։

## Տարածվածություն
Աճում է ստորին լեռնային գոտու անտառներում, թփուտներում։ Հանդիպում է Լոռու, Սյունիքի մարզերում և Արցախում։ Գեղազարդային և մեղրատու բույս է։

## Նշանակություն
Բուժական նպատակներով օգտագործում են խոտային մասը, արմատներն ու պտուղները։ Պտուղներից պատրաստված եփուկը խթանում է նյարդային համակարգի գործունեությունը, ունի նաև հիպոտենզիվ ազդեցություն։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Դեղաբույսեր
Կատեգորիա:Ծածկասերմեր
Կատեգորիա:Հովանոցավորներ
Կատեգորիա:Բազմամյա բույսեր
Կատեգորիա:Խոտաբույսեր
Հրեշների կրկես (ֆիլմ)

**Հրեշների կրկես** (), ռեժիսոր Թրուդի Սթայլերի ամերիկյան անկախ դրամատիկական տրագիկոմեդիան, որը նկարահանվել է ըստ Ջեյմս Սենթ Ջեյմսի համանուն ստեղծագործության։ Պրեմիերան կայացել է 2017 թվականի փետրվարի 13-ին Բեռլինի կինոփառատոնում։ Գլխավոր դերերում նկարահանվել են Ալեքս Լոուտերը, Էբիգեյլ Բրեսլինը, Աննասոֆիա Ռոբը և Բեթ Միդլերը։

## Սյուժե
Էքսցենտրիկ դեռահաս Բիլլի Բլումը (Ալեքս Լոուտեր) մեկ ուսումնական կիսամյակով տեղափոխվում է խիստ պահպանողական դպրոց՝ այսպես կոչված, «կարմիր նահանգներից» մեկում։ Համադասարանցիների հետ հարաբերությունները հենց սկզբից չեն ստացվում, քանի որ նրանք զարմացած են այն փաստից, որ Բիլլին կանացի հագուստ է կրում։ Տղային ընկերաբար վերաբերվող միակ մարդիկ ֆուտբոլի աստղը և շատախոս աշակերտուհին են։ Ընդ որում՝ Բիլլին իր համար բազմաթիվ թշնամիներ է ձեռք բերում՝ ի դեմս Լիննեթի (Աբիգեյլ Բրեսլինի) և նրա ընկերուհիների։ Բիլլին որոշում է բոլորին վերջնականապես զարմացնել` մասնակցելով «Դպրոցի թագուհի» մրցույթին։

## Դերերում
* Ալեքս Լոյտեր` Բիլի Բլում, դպրոցի նոր աշակերտ։
* Էբիգայլ Բրեսլին` Լիննե Ֆրանց, Բիլլիի գլխավոր մրցակիցը։
* Աննասոֆիա Ռոբ` *Blah Blah Blah*
* Բեթ Միդլեր` Բիլիի մայրը, դերասանուհի
* Իեն Նելսոն` Մարկ «Ֆլիպ» Քելլի
* Լորեյն Տուսեն` Ֆլոսի
* Լավերնա Կոկս` Ֆելիցիա, լրագրող
* Սելիյա Ուեսթոն` Ֆլորենս
* Լարի Պայն` Բիլիի հայրը, ալկոհոլիկ
* Ջոն Մաքինրոյ` Կարտեր, դպրոցի մարզիչը

## Ստեղծման պատմություն
2015 թվականի հոկտեմբերի 2-ին հայտարարվել է, որ Թրուդի Սթայլերն կնկարահանի իր առաջին լիամետրաժ ֆիլմը՝ ըստ Ջեյմս Սենթ Ջեյմսի «Հրեշների կրկեսը» պատմվածքի։ Հայտնի է դարձել, որ Դրյու Բերրումորը կլինի ֆիլմի պրոդյուսերը։

Նկարահանումները սկսվել են 2015 թվականի հոկտեմբերի 27-ին Նյու Յորքում։ Ֆիլմի երաժշտությունը գրել է երաժիշտ Դեն Ռոմերը։

Ֆիլմի տեսարաններից մեկում կարելի է տեսնել Լեոնարդո դա Վինչիի «Խորհրդավոր ընթրիքը» նկարը, որտեղ Բիլին նստած է սեղանի կենտրոնում։

## Թողարկում
2017 թվականին Բեռլինի կինոփառատոնում՝ պրեմիերայից անմիջապես հետո, *IFC Films* ընկերությունը գնել է ԱՄՆ-ում ֆիլմի ցուցադրման իրավունքները։ Թողարկումը տեղի է ունեցել 2018 թվականի հունվարի 12-ին։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ

Կատեգորիա:2010-ականների ամերիկյան ֆիլմեր
Կատեգորիա:2010-ականների անգլերեն ֆիլմեր
Կատեգորիա:2017 ֆիլմեր
Կատեգորիա:Ամերիկյան ԼԳԲՏ ֆիլմեր
Կատեգորիա:Ամերիկյան պատանեկան կինոկատակերգություններ
Կատեգորիա:Ամերիկյան վեպերի էկրանավորումներ
Կատեգորիա:Ամերիկյան ֆիլմեր հասունացման տարիքի մասին
Կատեգորիա:ԼԳԲՏ ֆիլմեր
Կատեգորիա:Նյու Յորքում նկարահանված ֆիլմեր
Կատեգորիա:Ֆիլմեր դպրոցի մասին
Կատեգորիա:Ֆիլմեր, որոնց գործողությունները տեղի են ունենում Նյու Յորքում
Դերիկ (Նորդուզի գավառ)

**Դերիկ**, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Վանի վիլայեթի Նորդուզի գավառակում։

## Բնակչություն
Հնում հայաբնակ էր։ XX դարի սկզբին ուներ 16 քուրդ բնակիչ։

## Տնտեսություն
Բնակչության հիմնական զբաղմունքը անասնապահությունն էր։

## Պատմամշակութային կառույցներ
Մինչև XX դարի սկիզբը պահպանվել էր հայկական եկեղեցին։

## Տես նաև
* Վանի նահանգի հայաբնակ բնակավայրեր

## Ծանոթագրություններ

## Աղբյուրներ
* «Հայաստանի և հարակից շրջանների տեղանունների բառարան» (5 հատորով), 1986-2001 թթ., Երևանի Համալսարանի հրատարակչություն
* Արեւմտահայաստանի եւ Արեւմտահայութեան Հարցերու Ուսումնասիրութեան Կեդրոն

Կատեգորիա:Արևմտյան Հայաստանի գյուղեր
Ռասիմ Օջաղով

**Ռասիմ Միրգասիմ օկլի Օջաղով** (, ), ադրբեջանցի կինոռեժիսոր, օպերատոր, սցենարիստ։ Ադրբեջանի ժողովրդական արտիստ (1982), Ադրբեջանական ԽՍՀ (1967) և Չեչեն-Ինգուշյան ԽՍՀՄ (1964) արվեստի վաստակավոր գործիչ, Ադրբեջանական ԽՍՀ պետական մրցանակի դափնեկիր (1980), ԽՍՀՄ Պետական մրցանակի դափնեկիր (1981):

## Կենսագրություն
thumb|150px|ձախից|Ռասիմ Օջաղովի հուշատախտակ (Շաքի)
Ռասիմ Օջաղովը ծնվել է 1933 թվականի նոյեմբերի 22-ին Ադրբեջանի Շաքի քաղաքում։ 1951-1956 թվականներին սովորել է Մոսկվայի Գերասիմովի անվան կինեմատոգրաֆիայի համառուսական պետական ինստիտուտի կինոօպերատորական ֆակուլտետում։ Հետագայում ավարտել է Միրզաղա Ալիևի անվան Ադրբեջանի մշակույթի և արվեստի պետական համալսարանի ռեժիսորական ֆակուլտետը։ 1956 թվականից աշխատել է որպես օպերատոր, 1973 թվականից`որպես ռեժիսոր «Ադրբեջանֆիլմ» ստուդիայում։

Որպես ռեժիսոր` առաջին ֆիլմը ստեղծել է 1975 թվականին («Գանձաբասարցի վրիժառու»)։ Ռասիմ Օջաղովին հատկապես մեծ հռչակ է բերել 1975 թվականին ստեղծված «Թյութակի ձայնը» ֆիլմը։ «Թյութակի ձայնը» Ադրբեջանի կինոյին շատ նորարարություններ է բերել իր բնօրինակ տեսարաններով։

Ռասիմ Օջաղովը մահացել է 2006 թվականին Բաքվում։ 2013 թվականի նոյեմբերի 22-ին Բաքվում`Ռասիմ Օջաղովի տանը, տեղի ունեցավ ռեժիսորի խորաքանդակի բացման արարողությունը։

## Ֆիլմեր

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:20-րդ դարի սցենարիստներ
Կատեգորիա:Ադրբեջանական ԽՍՀ ժողովրդական արտիստներ
Կատեգորիա:Ադրբեջանցի կինոռեժիսորներ
Կատեգորիա:ԽՍՀՄ Պետական մրցանակի դափնեկիրներ
Կատեգորիա:Խորհրդային կինոռեժիսորներ
Կատեգորիա:Խորհրդային սցենարիստներ
Կատեգորիա:ՎԳԻԿ-ի շրջանավարտներ
Կուսածաղիկ փոքր

**Կուսածաղիկ փոքր** (), շնամեռուկազգիների ընտանիքին պատկանող դեղաբույս։

## Նկարագրություն
Մշտադալար, բարակ հորիզոնական կոճղարմատով բազմամյա խոտաբույս է։ Քուղանման հավելյալ արմատները փնջերով աճում են 70 սմ երկարությամբ կոճղարմատի հանգույցներից։ Պառկած ցողունը ճյուղավոր է և 60 սմ երկարությամբ։ Ծաղկակիր ընձյուղները փռվող են և ուղղահայաց։ Հակադիր դասավորված, մերկ, կաշվեկերպ, կարճակոթ տերևների ծայրերը սրված են։ Կանաչ բաժակով և ձագարաձև կապտամանուշակագույն պսակով գեղեցիկ հնգանդամ ծաղիկներն աճում են տերևածոցերում՝ երկար ծաղկակիրների վրա։ Պսակի երկար նեղ խողովակն ավարտվում է լայնացած հետծալքով։ Տերևապտուղները երկարավուն են։

## Տարածվածություն
Կուսածաղիկը այգիներում և պուրակներում աճեցվող գեղազարդային թունավոր բույս է։ Հանդիպում է Երևանի շրջակայքում և բուսաբանական այգու տարածքում։

## Նշանակություն
Բուժական նպատակներով օգտագործում են բույսի վերգետնյա մասը, հաճախ տերևները։ Արտաքին կիրառման եղանակով օգտագործում են ցաների և մաշկային այլ հիվանդությունների բուժման համար։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Դեղաբույսեր
Կատեգորիա:Ծածկասերմեր
Կատեգորիա:Շնամեռուկազգիներ
Կատեգորիա:Բազմամյա բույսեր
Կատեգորիա:Խոտաբույսեր
Դերիկ (Վանի գավառ)

**Դերիկ**, ավերակ գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Վանի վիլայեթի Վանի գավառում։ Գտնվում էր Վան քաղաքից 14 կմ հյուսիս-արևելք, լեռնանցում, Արճակ լճի հարավային ափից 3 կմ հեռու։

Ըստ որոշ աղբյուրների մինչև 1915 թվականի Մեծ եղեռնը եղել է շեն գյուղ։

## Տես նաև
* Վանի նահանգի հայաբնակ բնակավայրեր

## Ծանոթագրություններ

## Աղբյուրներ
* «Հայաստանի և հարակից շրջանների տեղանունների բառարան» (5 հատորով), 1986-2001 թթ., Երևանի Համալսարանի հրատարակչություն
* Արեւմտահայաստանի եւ Արեւմտահայութեան Հարցերու Ուսումնասիրութեան Կեդրոն

Կատեգորիա:Արևմտյան Հայաստանի գյուղեր
Ջրկոտեմ դեղատու

**Ջրկոտեմ դեղատու** (), խաչածաղկավորների ընտանիքին պատկանող դեղաբույս։

## Նկարագրություն
Մինչև 60 սմ բարձրությամբ, հաստ սնամեջ ցողունով և արագ աճող հավելյալ արմատներով բազմամյա խոտաբույս է։ Կենտ-փետրաձև տերևները կազմված են 2-7 զույգ օվալաձև տերևիկներից։ Խոշոր և ձվաձև գագաթնային տերևիկը կոթունավոր է։ Կարճ ողկույզներում հավաքված են ծաղիկները, որոնք սպիտակ են և քառանդամ։ Պսակը բաժակից կրկնակի երկար է, իսկ առէջաթելերը մանուշակագույն են։ Սերմերը դասավորված են երկու շարքերով՝ կարճ, գծային փքված պատիճակներում։

## Տարածվածություն
Մեղրատու բույս է, որն աճում է ստորին լեռնային գոտու խոնավ վայրերում, աղբյուրների մոտ, գետափերին, հաճախ նաև ջրում։ Հանդիպում է Տավուշի, Լուռու, Արմավիրի, Արարատի, Կոտայքի, Սյունիքի մարզերում, Երևանում։ Որպես բանջարեղենային բույս աճեցվում է որոշ եվրոպական երկրներում։

## Նշանակություն
Գլիկոզիդներ, ալկալոիդներ, սապոնիններ, կալիումի, երկաթի, ֆոսֆորի աղեր պարունակող վիտամիններով հարուստ բույս է։ Սերմերից ստանում են մանանեխի փոխարեն օգտագործվող ճարպային և եթերային յուղ («մանանեխային յուղ»)։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Դեղաբույսեր
Կատեգորիա:Ծածկասերմեր
Կատեգորիա:Խաչածաղկավորներ
Կատեգորիա:Խոտաբույսեր
Կատեգորիա:Բազմամյա բույսեր
Կատեգորիա:Եվրոպայի բուսական աշխարհ
Կատեգորիա:Ասիայի բուսական աշխարհ
Խոզակնճիթ դեղատու

**Խոզակնճիթ դեղատու** (), խաչածաղկավորների ընտանիքին պատկանող դեղաբույս։

## Նկաարգրություն
10-60 սմ բարձրությամբ միամյա խոտաբույս է, որի ճյուղավոր ցողունը ծածկված է կոշտ մազիկներով։ Սպիտակ արմատը առանցքային է։ Ստորին կոթունավոր տերևները փետրաձև հատված են, գագաթնային հատվածը խոշոր է կողքայիններից։ Վերին տերևները նստադիր են և նիզակաձև։ Ցողունների գագաթնային ողկույզներում հավաքված չորսանդամ ծաղիկները դեղին են և մանր։ Երկարավուն միաշարք սերմերով պտուղները բզաձև մազապատ պատիճներ են։

## Տարածվածություն
Աճում է միջին լեռնային գոտու աղբավայրերում։ Հանդիպում է Լոռու, Գեղարքունիքի, Սյունիքի մարզերում։

## Նշանակություն
Խողակնճիթի տերևները հարուստ են C վիտամինով։ Բուժական նպատակներով օգտագործում են վերգետնյա մասը և երբեմն արմատները։ Երիտասարդ տերևներից և ցողուններից պատրաստում են աղցաններ, իսկ մանրացրած սերմերից՝ մանանեխին փոխարինող համեմունք։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Դեղաբույսեր
Կատեգորիա:Միամյա բույսեր
Կատեգորիա:Խոտաբույսեր
Կատեգորիա:Ծածկասերմեր
Կատեգորիա:Խաչածաղկավորներ
Կատեգորիա:1753 թվականին նկարագրված բույսեր
Կատեգորիա:Եվրոպայի բուսական աշխարհ
Ուղտափուշ պարսկական

**Ուղտափուշ պարսկական** (), լոբազգիների ընտանիքին պատկանող դեղաբույս։

## Նկարագրություն
30-80 սմ բարձրությամբ ակոսավոր ցողուններով, կարճ ճյուղերով, փշոտ մոխրագույն կիսաթուփ է։ Հողի մեջ խորը թափանցող արմատները երկար են։ Մերկ ցողունի վրա, ուղիղ անկյան տակ աճում են 2-3 մանուշակագույն կամ կարմրավուն, հնգանդամ ծաղիկներ առաջացնող 2-6 սմ երկարությամբ ամուր, սրածայր ընձյուղները։ Նշտարաձև կամ երկարավուն, տերևները պտղաբերության ժամանակ բութ գագաթով են և չեն թափվում։ Երիկամաձև սերմերով, մերկ, թեքված, համիրչանման պտուղը չբացվող ունդ է։

## Տարածվածություն
Աճում է ստորին լեռնային գոտու չոր լանջերին, կիսաանապատներում, կավային կամ քարքարոտ հարթավայրերում։ Հանդիպում է Վայոց ձորի, Արմավիրի, Արարատի մարզերում։

## Նշանակություն
Բուժական նպատակներով օգտագործում են սապոնիններ, ալկալոիդներ, դաբաղանյութեր, կումարիններ և C վիտամին պարունակող ուղտափշի կանաչ զանգվածն ու արմատները։ Ուղտափշի պատրաստուկներն ունեն մանրէասպան ազդեցություն։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Դեղաբույսեր
Կատեգորիա:Ծածկասերմեր
Կատեգորիա:Հավամրգազգիներ
Կատեգորիա:Կիսաթփեր
Իշառվույտ դեղատու

**Իշառվույտ դեղատու** (), բակլազգիների ընտանիքին պատկանող դեղաբույս։

## Նկարագրություն
Ճյուղավոր առանցքային արմատով, մեղրատու երկամյա խոտաբույս է։ 1 մ բարձրությամբ թավոտ ցողունը նույնպես ճյուղավոր է։ Երկար կոթուններով, հերթադիր տերևներն եռամասնյա են, իսկ սղոցաեզր, անհավասար ատամիկներով տերևիկները՝ կլորավուն կամ նշտարաձև։ Բազմածաղիկ երկար ողկույզներում հավաքված մանր ծաղիկները դեղին են։ Պսակը կազմված է հինգ անհավասար պսակաթերթերից։ Մեկ կամ երկու դեղին սերմերով պտուղները կնճռոտ ունդեր են։

## Տարածվածություն
Աճում է նախալեռնային և ստորին լեռնային գոտիների թփուտներում, ցանքսերում և առուների ափերին։ Հանդիպում է Տավուշի, Լոռու, Արմավիրի, Գեղարքունիքի, Շիրակի, Արագածոտնի, Սյունիքի, Վայոց ձորի մարզերում։

## Նշանակություն
Բուժական նպատակներով օգտագործում են հաճելի հոտ և դառը աղահամ ունեցող ծաղկող ընձյուղների վերին մասը։ Իշառվույտի թուրմը օգտագործում են հազի, փքվածության և անքնության բուժման համար։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Դեղաբույսեր
Կատեգորիա:Խոտաբույսեր
Կատեգորիա:Երկամյա բույսեր
Կատեգորիա:Ծածկասերմեր
Կատեգորիա:Բակլազգիներ
Կատեգորիա:Եվրոպայի բուսական աշխարհ
Կատեգորիա:Ասիայի բուսական աշխարհ
Թանթռնիկ դառն

**Թանթռնիկ դառն ** (), թանձրատերևազգիների ընտանիքին պատկանող դեղաբույս։

## Նկարագրություն
5-15 սմ բարձրությամբ, սողացաղ կոճղարմատով բազմամյա խոտաբույս է։ Նստադիր մսոտ ձվաձև տերևները դասավորված են հերթադիր բազմաթիվ ցողունների վրա։ Վերին տերևների անութներում աճում են դեղին հնգանդամ ծաղիկները՝ առաջացնելով վահանիկաձև ծաղկաբույլեր։ Առէջները տեղադրված են երկու շրջաններով։ Պտուղը կազմված է աստղաձև դասավորված հինգ տերևապտուղներից։

## Տարածվածություն
Աճում է նախալեռնային և ստորին լեռնային գոտիների չոր քարքարոտ լանջերին։ Հանդիպում է Գեղարքունիքի մարզում։ Թունավոր բույս է։

## Նշանակություն
Բուժական նպատակներով օգտագործվում է բույսի վերգետնյա մասը։ Որոշ դեպքերում բույսի պատրաստուկներն օգտագործում են ուռուցքների, նորագոյացությունների բուժման նպատակով։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Դեղաբույսեր
Կատեգորիա:Ծածկասերմեր
Կատեգորիա:Թանձրատերևազգիներ
Կատեգորիա:Խոտաբույսեր
Կատեգորիա:Բազմամյա բույսեր
Կատեգորիա:1753 թվականին նկարագրված բույսեր
Կատեգորիա:Եվրոպայի բուսական աշխարհ
Պոլիդոր

**Պոլիդոր** (՝ «շնորհված հարստությամբ»), Սպարտայի թագավորն է Ագիադով տոհմից, կառավարել է մ.թ.ա. 730-720 թվականներին։ Նա Ալկամենի տղան է։ Մի շարք գիտնականների կարծիքով՝ ապրել է ավելի վաղ, քան մ.թ.ա. 7-րդ դարը։

Պոլիդորի կառավարման հիմնական իրադարձությունը առաջին Մեսենյան պատերազմն է:Նա ղեկավարել է սպարտացիներին Ֆեոպոմպի (Սպարտայի մեկ այլ թագավոր Եվրոպոնդիտների արքայատոհմից) մ.թ.ա. 739 թվականի պատերազմում։ Համաձայն Պոլիենի՝ նախքան ճակատամարտերից մեկը՝ նա ուղարկել էր սուրհանդակ դասալիքների մոտ՝ հայտնելով սուտ տեղեկություն իր և Ֆեոպոմպի կռվի մասին, իսկ Ֆեոպոմպը թաքցրել է իր զորքը։ Հետո դասալիքները հարձակվեցին Պոլիդորի զորքերից մեկի վրա, բայց պարտություն կրեցին Ֆեոպոմպի կողմից, որոնք զբաղեցնում էին բերդը։

Նրա մի քանի ասացվածքներ պահպանել է Պլուտարքոսը.

Պոլիդորը և Ֆեոպոմպը ուղղում կատարեցին Լակոգուրի սահմանադրությունում՝ հերոնտների իրավունքների մասին։

Նրա կառավարման տարիներին լակեդեմոնցիները հիմնեցին երկու գաղութներ՝ Կրոտոնեում և Էֆիրեյան լոկրաներում։ Հաղթանակից հետո Պլոլիդորը իրականացրեց հողերի բաժանում՝ տալով 3000 կամ 4500 հատկացումներ։ Պատերազմի ավարտից հետո նա սպանվեց սպարտացի Պոլեմարխի կողմից։ Պավսիանոսը պնդում է, որ նա մեծ ժողովրդականություն էր վայելում։ Նրա արձանը եղել է Սպարտայի հրապարակում, իսկ Սպարտայի պետական կնիքում նրա նկարն էր պատկերված։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Հայտնի սպանվածներ
Կատեգորիա:Սպանված միապետներ
Ավելուկ գանգուր

**Ավելուկ գանգուր** (), մատիտեղազգիների ընտանիքին պատկանող դեղաբույս։

## Նկարագրություն
Առանցքային ամուր արմատային համակարգով արմատով, խոշոր տերևներով, 50-120 սմ բարձրությամբ և ակոսավոր ցողունով բազմամյա խոտաբույս է։ Մինչև 25 սմ բարձրությամբ, երկարավուն նշտարաձև, երկարակոթ արմատամերձ տերևները սրածայր են, իսկ ցողունայինները՝ նստդիր։ Տերևների եզրերը գանգուր-ալիքավոր են։ Տերևապատ, երկար և նեղ հուրաններում օղակաձև դասավորված ծաղիկները մանր կանաչավուն են և աննշմար։ Պտուղը եռանիստ ընկուզիկ է։

## Տարածվածություն
Որպես մոլախոտ աճում է ստորին և միջին լեռնային գոտիների խոնավ վայրերում, գետափերին, ճանապարհների եզրերին, մարգագետիններում և բանջարանոցներում։ Տարածված է Լոռու, Գեղարքունիքի, Արարատի, Արագածոտնի, Վայոց ձորի, Սյունիքի մարզերում և Արցախում։

## Նշանակություն
Բուժական նպատակներով օգտագործվում են կանաչ զանգվածը ծաղիկներով և արմատները։ Արմատները հարուստ են դաբաղանյութերով։ Օգտագործվում են սահմանափակ քանակություններով։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Դեղաբույսեր
Կատեգորիա:Ծածկասերմեր
Կատեգորիա:Հնդկացորենազգիներ
Կատեգորիա:Բազմամյա բույսեր
Կատեգորիա:1753 թվականին նկարագրված բույսեր
Կատեգորիա:Եվրոպայի բուսական աշխարհ
Կատեգորիա:Արևմտյան Ասիայի բուսական աշխարհ
Բոշխ կարճաքիթ

**Բոշխ կարճաքիթ** (), բոշխազգիների ընտանիքին պատկանող դեղաբույս։

## Նկարագրություն
Հորիզոնական ճյուղավոր կոճղարմատով բազմամյա խոտաբույս է։ Ունի 20-40 սմ չոր եռանկյունաձև բարձրությամբ ցողուններ, երկար տերևաթիթեղներով և կաշվեկերպ տերևապատյանով կանաչ տերևներ։ Ստորին տերևները գորշ են, թեփուկանման։ Հասկանման երկար ծաղկաբույլերում հավաքված են միասեռ, ծաղկապատ չունեցող ծաղիկները։ Շագանակագույն, երկարավուն վերին հասկիկը արական է։ Ստորին, երկու-երեք երկարավուն-ձվաձև հասկիկները կազմված են իգական, կանաչավուն-դարչնագույն ծաղիկներից։ Արական ծաղիկներում կան 3 առէջներ, իգականներում՝ 3 սպիներով սռնակ։ Վարսանդավոր ծաղիկներում առաջանում են դեղնավուն-գորշ, եռանկյունաձև, փոքր պարկեր կարճ ատամնաձև քթիկով։ Պտուղները չոր ընկուզիկներ են։ Բազմանում է կոճղարմատներով՝ վեգետատիվ ճանապարհով։

## Տարածվածություն
Աճում է վերին լեռնային գոտու խոտածածկ լանջերին, քարքարոտ վայրերում, մերձալպյան մարգագետիններում։ Հանդիպում է Շիրակի, Արագածոտնի, Տավուշի, Գեղարքունիքի մարզերում։

## Նշանակություն
Բուժական նպատակներով օգտագործում են բույսի կոճղարմատները և տերևները, որոնք պարունակում են ալկալոիդներ։ Բույսը թունավոր է նաև անասունների համար։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Դեղաբույսեր
Կատեգորիա:Ծածկասերմեր
Կատեգորիա:Բոշխազգիներ
Կատեգորիա:Բազմամյա բույսեր
Կատեգորիա:Խոտաբույսեր
Սապնարմատ երկգույն

**Սապնարմատ երկգույն** (), մեխակազգիների ընտանիքին պատկանող դեղաբույս։

## Նկարագրություն
1մ բարձրությամբ, հաստ առանցքային արմատով և ճյուղավոր թխակապույտ ցողուններով բազմամյա խոտաբույս է։ Նստադիր, սրածայր, գծային-նշտարաձև, ուռուցիկ միջին ջղերով և հակադիր տերևադասավորությամբ։ Վահանիկաձև-հուրանաձև ծաղկաբույլերում հավաքված են բարակ ծաղկակոթերով մանր հնգանդամ ծաղիկները։ Բաժակաթերթիկներից կրկնակի երկար պսակաթերթիկները սպիտակ են, իսկ բաժակը՝ լայն զանգականման։ Բազմաթիվ սերմերով պտուղները  գնդաձև կամ ձվաձև չորսփեղկավոր տուփիկներ են։ Թունավոր, մեղրատու և գեղազարդային բույս է, որի լավ զարգացած արմատային համակարգը նպաստում է ավազայինհողերի ամրացմանը։

## Տարածվածություն
Աճում է ստորին լեռնային գոտու չոր սարալանջերին, ավազոտ հողերում, երբեմն նաև ցանքսերում։ Հանդիպում է Արմավիրի, Արարատի, Կոտայքի, Սյունիքի մարզերում և Արցախում։

## Նշանակություն
Բուժական նպատակներով օգտագործում են արմատներն ու կանաչ զանգվածը։ Բույսի արմատներն գործածում են որպես վերքամոքիչ միջոց։ Բույսն երբեմն օգտագործում են սննդարդյունաբերության մեջ փրփուր առաջացնող որոշ քաղցր ըմպելիքներ և գարեջուր պատրաստելու համար։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Դեղաբույսեր
Կատեգորիա:Ծածկասերմեր
Կատեգորիա:Մեխակազգիներ
Կատեգորիա:Բազմամյա բույսեր
Կատեգորիա:Խոտաբույսեր
Կատեգորիա:Դեկորատիվ բույսեր
Վահանապտեր արական

**Վահանապտեր արական** (), բազմաոտիկազգիների ընտանիքին պատկանող դեղաբույս։

## Նկարագրություն
Առանց ցողունի, հաստ և կարճ կոճղարմատով և բազմաթիվ բարակ արմատներով բազմամյա խոտաբույս է։ Երկարավուն-էլիպսաձև, մուգ կանաչ տերևները աճում են կոճղարմատից։ Բացված տերևներն ունեն երկար կոթունով խոշոր փետրաձև հատվածավոր տերևաթիթեղ։ Տերևների ստորին մակերեսի վրա ամռան վերջում առաջանում են սպորանգիումների գորշ ծածկույթով կույտեր, որտեղ գտնվում են մուգ գորշ սպորներով օվալաձև սպորանգիումներ։

## Տարածվածություն
Աճում է ստվերաշատ անտառներում։ Հանդիպում է Լոռու և Արագածոտնի մարզերում։ Գեղազարդային և թունավոր բույս է։

## Նշանակություն
Բուժական նպատակներով օգտագործվում են թարմ գորշ, ներսից կանաչ և քաղցրավուն  կոճղարմատները։ Կոճղարմատն օգտագործում են թարմ վիճակում կաշին դաբաղելու և դեղին ներկելու համար։ Երկար պահելուց հետո այն դառնում է գորշագույն և կորցնում ակտիվությունը։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Դեղաբույսեր
Կատեգորիա:Բազմաոտիկազգիներ
Կատեգորիա:Բազմամյա բույսեր
Կատեգորիա:Դեկորատիվ բույսեր
Կատեգորիա:1753 թվականին նկարագրված բույսեր
Հուշագրական ժառանգություն (գիրք)

**Հուշագրական ժառանգություն** (, ), Հայկական ճարտարապետությունն ուսումնասիրող հիմնադրամի կողմից 2011 թվականին հրատարակված «ՀՃՈՒ գիտական ուսումնասիրություններ» շարքի թվով 14-րդ գիրքը (Գիրք ԺԴ)։ Գրքի նախագծի հեղինակն է հուշարձանագետ, պատմաբան, բանահավաք, Հայկական ճարտարապետությունն ուսումնասիրող հիմնադրամի երևանյան գրասենյակի ղեկավար Սամվել Կարապետյանը, գիտական խմբագիրն է Էմմա Աբրահամյանը։ Տպագրվել է եռալեզու տարբերակով՝ հայերեն, անգլերեն և ռուսերեն։ Աշխատությունը ներկայացնում է հիմնականում Արևմտյան Հայաստանի (ներկայիս Թուրքիայի Հանրապետության արևելյան հատվածի) տարբեր գավառներում ծնված և 1914-1923 թվականների Հայոց ցեղասպանությունը վերապրած անհատների հուշագրությունները, որոնք հրատարակվում են առաջին անգամ։ Այն հասցեագրված է հայ ժողովրդի պատմությամբ և հայրենագիտությամբ հետաքրքրվող մասնագետներին և ընթերցող լայն շրջանակներին։ Գրքում ներկայացված են նաև բովանդակությանն առնչվող արժեքավոր լուսանկարներ, այդ թվում նաև՝ պատմական։

«Հուշագրական ժառանգություն» գիրքը հրատարակվել է Հայկական ճարտարապետությունն ուսումնասիրող հիմնադրամի գիտական խորհրդի երաշխավորությամբ և տպագրվել Հայաստանի մշակույթի նախարարության հովանավորությամբ։ Այն նվիրվում է սեփական հայրենիքում ծնվելու բախտ ունեցած, սակայն ցեղասպանության պատճառով հայրենիքի վերջին ներկայացուցիչները դարձած հայերին։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Հայերեն գրքեր
Կատեգորիա:Անգլերեն գրքեր
Կատեգորիա:Ռուսերեն գրքեր
Կատեգորիա:Գրքեր Հայաստանի պատմության մասին
Կատեգորիա:Գրական գործեր Հայոց ցեղասպանության մասին
Կատեգորիա:ՀՃՈՒ գիտական ուսումնասիրություններ (գրքաշար)
Կատեգորիա:2011 գրքեր
Բինգո Սմիթ

**Ռոբերտ «Բինգո» Սմիթ** (, ), ամերիկացի պրոֆեսիոնալ բասկետբոլիստ։

## Վաղ տարիներ
Բինգո Սմիթը ծնվել է 1946 թվականի փետրվարի 26-ին Թենեսի նահանգի Մեմֆիս քաղաքում։ Սովորել է Մելրոուզի դպրոցում, որտեղ հանդես է եկել տեղի բասկետբոլիային ակումբի կազմում։

## Խաղացողի կարիերա
Խաղացել է թեթև հարձակվողի և հարձակվող պաշտպանի դիրքերում։ Սովորել է Թալսի համալսարանում։ 1969 թվականի NBA դրաֆթի ժամանակ ընտրվել է «Սան Դիեգո Ռոքեթս» ակումբի կողմից՝ 6-րդ համարի ներքո։ Հետագայում հանդես է եկել «Կլիվլենդ Կավալիերս» և «Սան Դիեգո Կլիպերս» ակումբների կազմերում։ NBA-ում, ընդհանուր առմամբ, անցկացրել է 11 մրցաշրջան։ 1969 թվականին Missouri Valley կոնֆերենցիայի ուսանողների միջև ճանաչվել է տարվա բասկետբոլիստ։ «Կավալիերս»-ում նրա կողմից անմահացված է 7-րդ համարը։ NBA կարիերայի ընթացքում, ընդհանուր առմամբ, խաղացել է 865 խաղ, որոնց ժամանակ հավաքել է 10 882 միավոր (12,6 մ/խ), կատարել 3630 անդրադարձ, 1734 փոխանցում, 431 խլում և 167 բլոկշոտ։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Վիճակագրությունը NBA.com կայքում

Կատեգորիա:Ամերիկացի բասկետբոլիստներ
Կատեգորիա:ԲԱԱ-ի բասկետբոլիստներ
Կատեգորիա:Հյուստոն Ռոքեթսի բասկետբոլիստներ
Կատեգորիա:Կլիվլենդ Կավալիերսի բասկետբոլիստներ
Կատեգորիա:Լոս Անջելես Կլիպերսի բասկետբոլիստներ
Կատեգորիա:Չօգտագործվող համարներով NBA բասկետբոլիստներ
Յոնագո

, քաղաք Ճապոնիայում՝ Տոտորի պրեֆեկտուրայի արևմուտքում։ Սահամանակցում է Ճապոնական ծովի և Նակաումի լճի հետ։ Համարվում է պրեֆեկտուրայի երկրորդ ամենամեծ քաղաքը՝ Տոտորիից հետո։ Տոտորի պրեֆեկտուրայի արևմտյան մասի առևտրական կենտրոնն է։

2017 թվականի հոկտեմբերի 1-ի տվյալների համաձայն՝ քաղաքի բնակչությունը կազմում է 148 720 մարդ, իսկ բնակչության խտությունը՝ 1 100 մարդ/կմ2։ Քաղաքը զբացեցնում է 132,21 կմ2 տարածք։

Այստեղ է գտնվում է «Յոնագոյի արվեստի թանգարան»-ը։ Յոնագոյի մի մասն է համարվում Կայկե Օնսենը, որը համարվում է Ճապոնիայում բազմամարտի ծննդավայրը։

## Ստուգաբանություն
Յոնագո բառը ճապոներենում բաղկացած է երկու հիերոգլիֆներից։ Առաջին հիերոգլիֆը (米) նշանակում է «բրինձ», իսկ երկրորդը (子)՝ «երեխա»։

## Պատմություն
Յոնագոն, որպես քաղաք, ձևավորվել է 1888 թվականին, սակայն նախկինում այստեղ եղել է բնակավայր։ 1872 թվականին այստեղ կառուցվել է փոստային գրասենյակ, 1877 թվականին՝ բանտ, իսկ դատարանը հիմնադրվել է 1884 թվականին։ Երկաթուղին ստեղծվել է 1902 թվականին։

Ներկայիս քաղաքը վարչականորեն հիմնադրվել է 1927 թվականի ապրիլի 1-ին։ 2005 թվականի մարտի 31-ին քաղաքի մեջ է ներառվել Յոդոե բնակավայրը։

## Տնտեսություն
Յոնագոյի աշխատուժի 70 %-ից ավելին աշխատում է սպասարկման ոլորտում։

Յոնագոյում գտնվում է *«Oji Paper»* ընկերության գործարաններից մեկը։ Քաղաքում է գտնվում նաև հեռուստացույցներ արտադրող *«Sharp Yonago»* ընկերությունը։

## Տրանսպորտ

Յոնագոն համարվում է տարածաշրջանի ճանապարհային և երկաթգծի ուղիների համար կարևոր հանգույց։ Յոնագոյի կայարանը սպասարկում է երեք երկաթուղային գիծ (Սակաի, Հաբուկի և Սանին)։ Քաղաքը ունի նաև նավահանգիստ։ Քաղաքը սպասարկող Միհո Յոնագո օդանավակայանը տեղակայված է հարևան Սակաիմինատո քաղաքում։

## Կլիմա
Յոնագոյի կլիման մերձարևադարձային մուսսոնային է։ Բնութագրվում է շոգ ամառներով և զով ձմեռներով։ Տեղումները նկատվում են ողջ տարվա ընթացքում, իսկ առավելագույն քանակի են հասնում հուլիս և սեպտեմբեր ամիսներին։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Յոնագոյի զբոսաշրջային ուղեցույց (*Ճապոներեն*)
* 

Կատեգորիա:1888 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր
Կատեգորիա:Ճապոնիայի նավահանգստային բնակավայրեր
Կատեգորիա:Ճապոնիայի քաղաքներ
Ուղեգնացական ակնարկներ (գիրք)

**Ուղեգնացական ակնարկներ** (, ), Հայկական ճարտարապետությունն ուսումնասիրող հիմնադրամի կողմից 2010 թվականին հրատարակված «ՀՃՈՒ գիտական ուսումնասիրություններ» շարքի թվով 13-րդ գիրքը (Գիրք ԺԳ)։ Գրքի հեղինակն է Եղիշե Գեղամյանց Հայկունին։ Տպագրվել է եռալեզու տարբերակով՝ հայերեն, անգլերեն և ռուսերեն։

Աշխատությունը ներկայացնում է Արցախի պատմական, վիմագրական, ազգագրական, բանահյուսական, վիճակագրական, կրթական և տնտեսական կացությանը վերաբերող տվյալներ։ Ուշագրավ աշխատությունն առաջին և եզակի անգամ լույս է տեսել 1885 թվականին «Մեղու Հայաստանի» երկօրյա պարբերականում 43 հոդվածներով։ Հեղինակին կենդանության օրոք (1840-1920) չի հաջողվել հոդվածաշարն ի մի բերել առանձին գրքով։ Վերահրատարակման ժամանակ խմբագրության կողմից կատարվել են մասնակի միջամտություններ և որոշ ճշգրտումներ։ Բնագրին կցվել են հեղինակի այցելած վայրերին առնչվող լուսանկարներ, ինչպես նաև անցած երթուղին լուսաբանող քարտեզ։

«Ուղեգնացական ակնարկներ» գիրքը հրատարակվել է Հայկական ճարտարապետությունն ուսումնասիրող հիմնադրամի գիտական խորհրդի երաշխավորությամբ։ Նախահրատարակչական աշխատանքները հովանավորել է Հայաստանի մշակույթի նախարարությունը, իսկ տպագրության հովանավորն է Արցախի Հանրապետության կառավարությանն առընթեր զբոսաշրջության վարչությունը։ Գիրքը նվիրվում է Եղիշե ավագ քահանա Գեղամյանցի (Հայկունի) հիշատակին՝ նրա ծննդյան 166-ամյակի և մահվան 90-րդ տարելիցի կապակցությամբ։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Հայերեն գրքեր
Կատեգորիա:Անգլերեն գրքեր
Կատեգորիա:Ռուսերեն գրքեր
Կատեգորիա:ՀՃՈՒ գիտական ուսումնասիրություններ (գրքաշար)
Կատեգորիա:Գրքեր Հայաստանի պատմության մասին
Կատեգորիա:2010 գրքեր
Գուրգեն Ստամբոլցյան

**Գուրգեն Արտաշեսի Ստամբոլցյան** (), հայ բանաստեղծ, թարգմանիչ։ ԽՍՀՄ գրողների միության անդամ 1980 թվականից։ ԽՄԿԿ անդամ 1963 թվականից։

## Կենսագրություն
Գուրգեն Ստամբոլցյանը ծնվել է 1917 թվականի հունվարի 17-ին, Զաքաթալա քաղաքում։ 1938 թվականին ավարտել է Երևանի ռուսական մանկավարժական ինստիտուտը։ 1938-1939 թվականներին աշխատել է Երևանի թիվ 45 միջնակարգ դպրոցում՝ որպես ռուսերենի և գերմաներենի ուսուցիչ։ 1955 թվականից աշխատում է Երևանի թիվ 50 միջնակարգ դպրոցում՝ որպես ռուսաց լեզվի և գրականության ուսուցիչ։

Մահացել է 1982 թվականին։ Թաղված է Երևանի Նուբարաշենի գերեզմանատանը։

## Երկեր
* «Ճանապարհորդություն շաքարի հետ», Երևան, Հայպետհրատ, 1961, 64 էջ։
* «Մանուշակները», Երևան, «Հայաստան», 1971, 32 էջ։
* «Անթեղված կրակներ», Երևան, «Սովետական գրող, 1977, 64 էջ։
* «Լսեք, անտառը հեքիաթ է պատմում», Երևան, «Սովետական գրող», 1980, 24 էջ։
*«Ծանրաշարժների վերջին օրը», Երևան։ Սովետական գրող, 1981, 175 էջ։
*Խարույկ ձյան վրա։ [Բանաստեղծություններ]։ Ստամբոլցյան, Գուրգեն Արտաշեսի, Մկրտչյան, Մ. Ա., Երևան։ Սովետական գրող, 1983։

### Թարգմանություններ (ռուսերենից)
* Ռոնի-Ավագ Ժոզեֆ, Քարանձավային առյուծը, Երևան, «Հայաստան», 1965, 204 էջ։
* Ռոնի-Ավագ Ժոզեֆ, Վամիրեխ, Երևան, «Հայաստան», 1971, 120 էջ։
* Աբրամով Ֆ., Երկու ձմեռ և երեք ամառ, Երևան, «Սովետական գրող», 1978, 368 էջ։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:ԵՊԼՀ շրջանավարտներ
Կատեգորիա:Երևան քաղաքում մահացածներ
Կատեգորիա:ԽՄԿԿ անդամներ
Կատեգորիա:ԽՍՀՄ գրողների միության անդամներ
Կատեգորիա:Հայ բանաստեղծներ
Կատեգորիա:Հայ թարգմանիչներ
Կատեգորիա:Նուբարաշենի գերեզմանատանը թաղվածներ