Աղավնի Ստեփանյան

**Աղավնի Հակոբի Ստեփանյան**(15 նոյեմբերի, 1906, Դիլիջան- 24 հուլիս, 1980, Երևան), Հայաստանի ազգային գրադարանի տնօրեն, Դիլիջանի դպրոցի կոմերիտական բջջի քարտուղար, Դիլիջանի պիոներական գավառային շտաբի պետի տեղակալ, Դարալագյազի և Էջմիածնի ԼԿԵՄ գավառային կոմիտեի ագիտացիայի և պրոպագանդայի բաժնի վարիչ։

## Կենսագրություն
Աղավնի Հակոբի Ստեփանյանը ծնվել է 1906 թվականին Դիլիջանում։ Միջնակարգ կրթությունը ստացել է ծննդավայրում և այստեղ էլ հաղորդակցվել կոմունիստական գաղափարախոսությանը։ 1923թ. եղել է դպրոցի կոմերիտական բջջի քարտուղար, ապա Դիլիջանի պիոներական գավառային շտաբի պետի տեղակալ։ 1926թ. նշանակվել է Դարալագյազի ԼԿԵՄ գավառային կոմիտեի ագիտացիայի և պրոպագանդայի բաժնի վարիչ։ Երկու տարի աշխատելուց հետո նույն պաշտոնով տեղափոխվել է Էջմիածին։ 1929թ. ՀԼԿԵՄ Կենտկոմը Ա. Ստեփանյանին գործուղել է Մոսկվա սովորելու «Պրավդայի» անվան ժուռնալիստիկայի համամիութենական ինստիտուտում։ 1937թվականին քաղաքական հետապնդումների ծանր պայմաններում ՀԿԿ Կենտկոմը նրան նշանակել է Ալ. Մյասնիկյանի անվան Հանրային գրադարանի տնօրեն։ 1942թ. համատեղության կարգով մարքսիզմ-լենինիզմ է դասախոսել բժշկական, պոլիտեխնիկական ինստիտուտներում, իսկ 1953թ. նաև պետական համալսարանում։ Ա. Ստեփանյանը ընտրվել է կուսակցական, հասարակական, պետական օրգաններում պատմագավոր, պլենումների անդամ, «Գիտելիք» ընկերության նախագահ և այլն։ 

## Գործունեություն

Սկսած 1926 թվականից՝ Աղավնի Ստեփանյանը 100-ից ավելի գրախոսություններ և հոդվածներ է տպագրել։ Սակայն, դասախոսական աշխատանքից առավել գնահատելի է Ալ. Մյասնիկյանի անվան գրադարանի տնօրենի նրա պաշտոնավարությունը։ Նա տնտեսապես և կազմակերպչորեն ամրապնդել է գրադարանը, որը դարձել է գիտության կարևոր կենտրոններից մեկը՝ պետական համալսարանից հետո։

Աղավնի Ստեփանյանն աշխատել  է «Սոցիալիստական անասնապահություն», «Ավանգարդ», «Սոցիալիստական գյուղատնտեսություն», «Բոլշևիստկայա պեչատ» և այլ պարբերականների խմբագրություններում։ 

1933թ. աշխատանքի է նշանակվել Ղամարլուի (Արտաշատ) մեքենատրակտորային կայանի քաղաքական բաժնի «Բոլշևիկյան կոլխոզ» թերթի խմբագրությունում։ Մեկ տարի անց սկսել է աշխատել «Խորհրդային Հայաստան», «Կոմունիստ», «Խորհրդային դպրոց» թերթերի խմբագրություններում։

### Հայաստանի Ալ. Մյասնիկյանի անվան հանրային (այժմ՝ ազգային) գրադարանի տնօրեն
1937թվականին քաղաքական հետապնդումների ծանր պայմաններում ՀԿԿ Կենտկոմը Աղավնի Ստեփանյանին նշանակել է Ալ. Մյասնիկյանի անվան Հանրային գրադարանի տնօրեն։ 

1940 թվականին նոյեմբերի 22-ին տեղի է ունեցել գրադարանի նոր շենքի բացումը, որին ներկա են եղել ակադեմիկոսներ՝ Հովսեփ Օրբելին, Ս.Դ.Գրեկովը, Էզրաս Հասրաթյանը, Մանուկ Աբեղյանը և շատ այլ ճանաչված գիտնականներ։ Պետական արխիվներում պահպանվում են Ա. Ստեփանյանի, Ա. Բաբայանի և այլոց ստորագրություններով գրություններ, զեկուցագրեր գրադարանի պրոբլեմները լուծելու մասին։ 

1940թ. օգոստոսի 16-ին ՀԿ(բ)Կ Կենտկոմը որոշում է ընդունել, որ գրադարանը ազգային գրապահոց է և պետք է ձեռք բերել այլ երկրներում տպագրված գրքեր, որի համար անհրաժեշտ է ստեղծել «Դեզիդերատ» (պակասող գրքերի) գրացուցակ և ձեռք բերել, համալրել։ 1935թ. գրադարանը համարվել է մեթոդական կենտրոն հանրապետության բոլոր գրադարանների համար։ Այդ իրագործելու նպատակով 1947թ. սկսվել է տպագրել «Նշանավոր և հիշարժան տարեթվերի օրացույցները» եռամսյակը մեկ անգամ, որը խմբագրում էր Աղավնի Ստեփանյանը։ Նա գրել և կազմել է գրադարանագիտական, մատենագիտական գրքեր ու ձեռնարկներ։ 1953 թվականին անցնում է պետական համալսարան դասախոսական աշխատանքի։

Աղավնի Ստեփանյանը հանրային գրադարանում աշխատելու տարիների գրել է մի շարք հոդվածներ.

* Հայաստանի հանրային գրադարանի 30 տարին։ «Լենինյան դրոշ» 1951, թիվ 75, էջ 2։
* Հայկական ՍՍՌ պետական հանրային գրադարան։ «Սովետական գրականություն և արվեստ» 1951, թիվ 7, էջ 144-150։
* Պետական հանրային գրադարան։ «Սովետական Հայաստան» 1946, թիվ 7, էջ 29-31։
* Պետական հանրային գրադարան։ «Սովետական Հայաստան» 1951, թիվ 146, էջ 3։

## Ծանոթագրություններ

 
Կատեգորիա:Հայաստանի ազգային գրադարանի տնօրեններ