Ինսբրուքի համալսարան

**Ինսբրուքի Լեոպոլդի և Ֆրանցի համալսարան** (առավել հայտնի է **Ինսբրուքի համալսարան**, ), համալսարան Ավստրիայի Տիրոլ նահանգի Ինսբրուք քաղաքում, համալսարանի կարգավիճակ է ստացել 1669 թվականին։

Ինսբրուքի համալսարանը ներկա դրությամբ հանդիսանում է Ավստրիայի Տիրոլ նահանգի ամենախոշոր կրթական հաստատությունը և երրորդը ամբողջ Ավստրիայում սովորող ուսանողների քանակով (Վիեննայի և Գրացի համալսարաններից հետո)։

## Պատմություն
1562 թվականին Հալ ին Տիրոլ քաղաքի աղի հանքերի ֆինանսավորմամբ Ինսբրուք քաղաքում հիմնադրվում է Հիսուսի միաբանության քերականության դպրոց (ներկայում՝ «Ինսբրուքի ակադեմիական գիմնազիա»)։ 1669 թվականին Լեոպոլդ I կայսեր հրամանով դպրոցը վերափոխվում է չորս ֆակուլտետից կազմված համալսարանի։ Հետագայում ուսումնական հաստատության կարգավիճակը իջեցվում է մինչև լիցեյ, բայց 1826 թվականին Ֆրանց II կայսեր կարգադրությամբ «Ինսբրուքի համալսարան» անունով կրկին ստանում է համալսարանի կարգավիճակ։ Պատմական այս իրադարձությունների հետ կապված՝ այսօր համալսարանի պաշտոնական անվան մեջ առկա է հաստատության երկու հիմնադիրների՝ Լեոպոլդ I և Ֆրանց II կայսրերի անունները։

2005 թվականին համալսարանի գրադարանում հայտնաբերվեցին Ֆրիդրիխ II և կոնրադ IV կայսրերի 
ձեռքով գրված նամակների պատճենները, որոնք համալսարանի գրադարան էին բերվել 18-րդ դարում Սենալես քաղաքի վանական հաստատության կրճատումից հետո։

## Ֆակուլտետներ
2004 թվականին համալսարանը վերակազմավորվում է և նախկինում գործող վեց ֆակուլտետները բաժանվում են 15 ֆակուլտետի։ Ներկա դրությամբ Ինսբրուքի համալսարանում գործում են հետևյալ ֆակուլտետները՝
* Կաթոլիկ աստվածաբանության ֆակուլտետ, 
* Իրավագիտության ֆակուլտետ,
* Մարքեթինգի ֆակուլտետ,
* Քաղաքագիտության և սոցոլոգիայի ֆակուլտետ,
* Տնտեսագիտության և վիճակագրության ֆակուլտետ,
* Կրթություն, աշխատանքային հաղորդակցության և հոգեթերապիայի ֆակուլտետ,
* Փիլիսոփայության պատմության ֆակուլտետ,
* Բանասիրության և մշակութաբանության ֆակուլտետ,
* Կենսաբանության ֆակուլտետ,
* Քիմիայի և դեղագիտության ֆակուլտետ,
* Աշխարհագրության և մթնոլորտի ֆակուլտետ,
* Մաթեմատիկայի, ինֆորմատիկայի և ֆիզիկայի ֆակուլտետ,
* Հոգեբանության և սպորտի ֆակուլտետ,
* Ճարտարապետության ֆակուլտետ,
* Շինարարության ֆակուլտետ։

2004 թվականի հունվարի 1-ին համալսարանի բժշկագիտության ֆակուլտետը կրճատվեց և դարձավ Ինսբրուքի բժշկական համալսարան անունով առանձին բարձրագույն ուսումնական հաստատություն։

## Շինություն և հետաքրքիր վայրեր
Ինսբրուքի համալսարանը չունի ուսանողական ավան, քանի որ համալսարանի շինությունները տեղակայված են քաղաքի տարբեր հատվածներում։ Դրանցից ամենակարևորներն են
* Աստվածաբանության ֆակուլտետի շենք։ Բացվել է 1562 թվականին Հիսուսի միաբանության դպրոց, ինչպես նաև միաբանության եկեղեցի։ 
* Համալսարանական գրադարան։ Բացվել է 1924 թվականին։
* Գիտական և շինարարական ֆակուլտետների շենք։ Բացվել է 1969 թվականին։ 
* «Geiwi tower» գլխավոր շենքին կից շինություն։ Նախկինում եղել է պարանորմալ գիտությունների ֆակուլտետի շենք։ Բացվել է 1976 թվականին։ 
* Հասարակական գիտությունների ֆակուլտետի շենք։ Կառուցվել է նախկին բարաքների տեղում 1997 թվականին։ 
* Բժշկական համալսարանի մի քանի կլինիկաներ, որոնք դարձել են Տիրոլի պետական հիվանդանոցներ։
* Համալսարանի բուսաբանական այգիներ։

## Համալսարանի հռչակավոր դասախոսներ
Տարբեր ժամանակներում Ինսբրուքի համալսարանում դասավանդել են բազմաթիվ աշխարհահռչակ գիտնականներ։ Ստորև ներկայացված է նրանցից մի քանիսի անունը

* Հերման Իգնաց Բիդերման (1831-1892 թթ.) - ավստրիացի վիճակագիր և ուսուցիչ, պետական և սահմանադրական իրավունքի պրոֆեսոր,
* Յոզեֆ Գեորգ Բյոմ (1807-1868 թթ.) - ավստրիացի աստղագետ, աստրոֆիզիկ, մաթեմատիկ, համալսարանի ռեկտոր,
* Վիկտոր Հեսս (1883-1964 թթ.) ֆիզիկոս, 1936 թվականի Ֆիզիկայի Նոբելյան մրցանակի դափնեկիր,
* Թեոդոր Գարտներ (1843-1925 թթ.) պրոֆեսոր, ռոմանական բանասիրության ամբիոնի վարիչ,
* Լեոպոլդ Հեգենբաեր (1849-1903 թթ.) - մաթեմատիկայի պրոֆեսոր,
* Ալբերտ Իեգեր (1801-1891 թթ.) բենեդիկտյան միաբան, պատմության պրոֆեսոր,
* Հանս Ֆիշեր (1881-1945 թթ.) - քիմիկոս, 1930 թվականի Քիմիայի Նոբելյան մրցանակի դափնեկիր,
* Էգոն ֆոն Շվեյդլեր (1873–1948 թթ.) – ֆիզիկոս, ռոկտոր։


Hauptgebaeude der uni innsbruck.jpg|Գլխավոր մասնաշենք
Im hauptgebaeude der uni innsbruck.jpg|Գլխավոր մասնաշենքի սրահ
Universitaets und landesbibliothek tirol.jpg|Գրադարանի շենք
Ccb innsbruck.JPG|Քիմիայի ֆակուլտետի մասնաշենքն ու պուրակը
Atrium langer weg innsbruck.JPG|Հնագույն մշակույթների կենտրոն



Campus universitaetsstrasse innsbruck.JPG|Համալսարանի ուսանողական այգի
Innsbruck, Theologische Fakultät, Westteil.JPG|Աստվածաբանության ֆակուլտետի շենք
Lesesaal ULB-Tirol.JPG|Գրադարանի ընթերցասրահ
Innsbruck-Botanik-Verwalterhaus.JPG|Բուսաբանական այգի


## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Ինսբրուքի Լեոպոլդի և Ֆրանցի համալսարան, 
* Ինսբրուքի բժշկական համալսարան
* Ինսբրուքի համալսարանի գրադարան

Կատեգորիա:Ավստրիայի համալսարաններ
Կատեգորիա:Ինսբրուքի համալսարան
Կատեգորիա:Համալսարաններ այբբենական կարգով