Էլեկտրոնային հաղորդակցության կոնվենցիա

**Միջազգային պայմանագրերում էլեկտրոնային հաղորդակցության օգտագործման մասին** ՄԱԿ-ի կոնվենցիան («Էլեկտրոնային հաղորդակցության կոնվենցիա», ECC կամ e-cc), պայմանագիր է, որի նպատակն է դյուրացնել էլեկտրոնային հաղորդակցության օգտագործումը միջազգային առևտրում:Այն պատրաստվել է Միավորված ազգերի կազմակերպության Միջազգային առևտրային իրավունքի հանձնաժողովի (UNCITRAL) կողմից և ընդունվել է Միավորված ազգերի կազմակերպության Գլխավոր ասամբլեայի կողմից 2005 թվականի նոյեմբերի 23-ին։ Համաձայն 23-րդ հոդվածի՝ այն ուժի մեջ է մտել 2013 թվականի մարտի 1-ին՝ երեք մասնակից պետությունների՝ Դոմինիկյան Հանրապետության, Հոնդուրասի և Սինգապուրի կողմից ընդունումից վեց ամիս հետո ամսվա առաջին օրը։

ECC-ի առաջնային նպատակն է բարձրացնել էլեկտրոնային հաղորդակցության արդյունավետությունն ու հուսալիությունը միջազգային պայմանագրերում: Տրամադրելով իրավական դաշտ, որը ճանաչում է էլեկտրոնային հաղորդակցության վավերականությունը և կիրառելիությունը, կոնվենցիան օգնում է հաղթահարել իրավական խոչընդոտները, որոնք այլ կերպ կարող են խոչընդոտել թվային տեխնոլոգիաների կիրառմանը միջսահմանային առևտրում: Կոնվենցիան կիրառվում է էլեկտրոնային հաղորդակցության միջոցով ձևավորված կամ կնքված պայմանագրերի նկատմամբ, և այն ընդգրկում է նման գործարքների տարբեր ասպեկտներ, ներառյալ պայմանագրերի ձևավորումը, վավերականությունը և կատարողականը: 

ECC-ի ուժի մեջ մտնելը կարևոր քայլ է միջազգային առևտրում էլեկտրոնային հաղորդակցության գլոբալ ճանաչման և կարգավորման գործում: Այն ապահովում է, որ էլեկտրոնային պայմանագրերին տրվի նույն իրավական կարգավիճակը, ինչ ավանդական թղթային պայմանագրերը, դրանով իսկ նվազեցնելով անորոշությունը և խթանելով միջազգային գործարքների համար էլեկտրոնային միջոցների օգտագործման նկատմամբ վստահությունը:

## Ընդունումը
Հետևյալ պետությունները իրավահաջորդության կարգով վավերացրել են, ընդունել, հաստատել, միացել կամ դարձել են Էլեկտրոնային հաղորդակցության կոնվենցիայի մասնակիցներ՝  

Միավորված ազգերի կազմակերպության կոնվենցիան միջազգային պայմանագրերում էլեկտրոնային հաղորդակցության օգտագործման մասին (ECC) շարունակում է ազդել համաշխարհային առևտրի վրա, նույնիսկ երբ մի քանի երկրներ ստորագրել են, բայց դեռ չեն վավերացրել այն։ Այդ երկրներն են Կենտրոնաաֆրիկյան Հանրապետությունը, Չինաստանը, Կոլումբիան, Իրանը, Լիբանանը, Մադագասկարը, Պանաման, Կորեայի Հանրապետությունը, Սաուդյան Արաբիան, Սենեգալը և Սիերա Լեոնեն։ Իրանը ավարտել է ներպետական ​​վավերացման ընթացակարգը։

Ավստրալիան, Մավրիկիոսը  և Թաիլանդը հրապարակայնորեն հայտարարել են ECC-ն ընդունելու իրենց մտադրությունների մասին: Ավստրալիայում բոլոր նահանգները, տարածքները և Համագործակցությունն արդեն ընդունել են փոփոխվող օրենսդրություն՝ կոնվենցիայի հետ համապատասխանեցնելու համար՝ ցույց տալով նրա սկզբունքներին ամուր հավատարմությունը: Կանադան զգալի քայլեր է ձեռնարկել՝ հեշտացնելու ECC-ի ընդունումը՝ մարզային մակարդակում միասնական օրենսդրություն պատրաստելով: Օնտարիոն  և Սասկաչևանը  ընդունել են այս օրենսդրությունը՝ ճանապարհ հարթելով մյուս նահանգների համար։ Միացյալ Նահանգներում նմանատիպ ջանքեր են իրականացվում: 2016 թվականի փետրվարի 10-ին այն ժամանակվա նախագահ Բարաք Օբաման ուղերձ հղեց Սենատին՝ կոչ անելով միանալ ECC-ին։ Սա արտացոլում է զգալի քայլ դեպի պաշտոնական ընդունում, թեև գործընթացը դեռ պետք է ավարտվի։ 

Կոնվենցիայի արդիականությունը դուրս է գալիս որպես միջազգային պայմանագրի պաշտոնական ընդունումից դուրս: Դրա բովանդակային դրույթները երկրի ներսում ընդունվել են ավելի քան 20 պետությունների կողմից: Այս համատարած կիրառումը նպաստում է էլեկտրոնային գործարքների մասին օրենքների արդիականացմանն ու ներդաշնակեցմանը տարբեր իրավասություններում, նույնիսկ այն երկրներում, որոնք դեռ չեն վավերացրել կոնվենցիան։ Որպեսզի ECC-ն ունենա միջազգային իրավական ամբողջական ուժ, այն պետք է պաշտոնապես ընդունվի ստորագրող պետությունների կողմից: Ընդունումը կամրապնդի իր սկզբունքները որպես միջազգային իրավունքի մաս՝ էլ ավելի կընդլայնի միջազգային պայմանագրերում էլեկտրոնային հաղորդակցության իրավական դաշտը:

## Նախապատմությունը և քաղաքականության նպատակները
UNCITRAL-ը 1980-ական թվականներից ակտիվ գործունեություն է ծավալել առևտրում էլեկտրոնային հաղորդակցության օգտագործման միասնական օրենսդրական ստանդարտների ձևակերպման գործում։ Նման աշխատանքի առաջին արդյունքը UNCITRAL-ի Էլեկտրոնային առևտրի մասին օրինակելի օրենքի ընդունումն էր, 1996 թվականին, որին հաջորդում է UNCITRAL-ի օրինակելի օրենքը էլեկտրոնային ստորագրության մասին (MLES), 2001 թվականին։ MLEC-ը UNCITRAL-ի սկզբնական ջանքերից մեկն էր` ուղղված էլեկտրոնային առևտրի իրավական ասպեկտներին: Այն նպատակ ուներ ապահովել գործարքներում էլեկտրոնային գրառումների և ստորագրությունների օգտագործման շրջանակ՝ ապահովելով, որ էլեկտրոնային հաղորդակցությունները ճանաչվեն որպես վավեր և կիրառելի, ինչպես ավանդական թղթային հաղորդակցությունները: Այն սահմանեց էլեկտրոնային առևտրի հիմնարար սկզբունքները, սակայն դրա դրույթները, ի վերջո, անբավարար ճանաչվեցին թվային գործարքների բոլոր առաջացող խնդիրները լուծելու համար: 

Այնուամենայնիվ, մի շարք խնդիրներ մնացին չլուծված, մասնավորապես՝ հնարավորություն ընձեռելու էլեկտրոնային հաղորդակցության օգտագործումը այն դեպքերում, երբ պաշտոնական գրավոր պահանջը պարտադրված է մեկ այլ պայմանագրով, որը սովորաբար մշակվում է մինչև էլեկտրոնային միջոցների համատարած օգտագործումը: Ավելին, քանի որ օրինակելի օրենքները կարող են ընդունվել տարբեր իրավասությունների տարբեր ոլորտներում, զգացվում էր, որ ընդհանուր դրույթների հիմքի ստեղծումը կբարձրացնի միջազգային առևտրային իրավունքի միատեսակությունը և, հետևաբար, կանխատեսելիությունը: Ի վերջո, զգացվում էր, որ MLEC-ի և MLES-ի որոշ դրույթներ կարող են հնացած և լրացվել։

Արդյունքում, Էլեկտրոնային հաղորդակցության կոնվենցիան անդրադառնում է քաղաքականության տարբեր նպատակներին՝

1) Պաշտոնական պահանջների հասցեագրում։ Շատ միջազգային առևտրային պայմանագրեր և համաձայնագրեր, որոնք մշակվել են մինչև էլեկտրոնային միջոցների լայն կիրառումը, պարունակում են պաշտոնական պահանջներ, որոնք կարող են չհամապատասխանել թվային հաղորդակցությանը: Սա խոչընդոտներ է ստեղծում նման պայմանագրերով կարգավորվող գործարքներում էլեկտրոնային մեթոդների կիրառման համար: Էլեկտրոնային հաղորդակցության կոնվենցիան (ECC) նպատակ ունի վերացնել այդ խոչընդոտները` անդրադառնալով միջազգային առևտրում էլեկտրոնային հաղորդակցության ընդունմանը խոչընդոտող պաշտոնական պահանջներին:

2) Էլեկտրոնային հաղորդակցության կոնվենցիան (ECC) նպատակ ունի վերացնել այդ խոչընդոտները` անդրադառնալով միջազգային առևտրում էլեկտրոնային հաղորդակցության ընդունմանը խոչընդոտող պաշտոնական պահանջներին: Մոդելային օրենքները, ինչպիսիք են MLEC-ը և MLES-ը, կարող են ընդունվել տարբեր իրավասությունների տարբեր ոլորտներում, ինչը հանգեցնում է միջազգային առևտրային իրավունքի անհամապատասխանությունների և անկանխատեսելիության: ECC-ն ապահովում է բովանդակային դրույթների մի շարք, որոնք ապահովում են միատեսակության ավելի բարձր մակարդակ ինչպես օրենսդրական տեքստերում, այնպես էլ դրանց մեկնաբանության մեջ: Այս միատեսակությունը բարձրացնում է կանխատեսելիությունն ու հետևողականությունը էլեկտրոնային հաղորդակցության օրենքների կիրառման հարցում:

3) Նախորդ մոդելների թարմացում և լրացում։ MLEC-ի և MLES-ի որոշ դրույթներ համարվում էին հնացած կամ թերի էլեկտրոնային հաղորդակցության զարգացող լանդշաֆտը լուծելու համար: ECC-ը թարմացնում և լրացնում է MLEC-ի և MLES-ի առկա դրույթները՝ ավելի լավ արտացոլելու ընթացիկ պրակտիկան և տեխնոլոգիական առաջընթացը:

4) Պետությունների հիմնական օրենսդրությունը: որոշ պետություններ չունեն էլեկտրոնային հաղորդակցության վերաբերյալ համապարփակ օրենսդրություն կամ ունեն միայն մասնակի և անբավարար դրույթներ: ECC-ն այս պետություններին տրամադրում է հիմնական օրենսդրություն՝ օգնելով նրանց ստեղծել կամ կատարելագործել էլեկտրոնային հաղորդակցության իրենց իրավական շրջանակները՝ այդպիսով աջակցելով ավելի լայն գլոբալ ընդունմանը և ինտեգրմանը:

Անդրխաղաղօվկիանոսյան գործընկերության համապարփակ և առաջադեմ համաձայնագիրը (CPTPP) և Տարածաշրջանային համապարփակ տնտեսական գործընկերությունը (RCEP) երկուսն էլ ներառում են դրույթներ, որոնք ընդգծում են էլեկտրոնային գործարքների իրավական դաշտի պահպանման կարևորությունը: Այս դրույթները կոչված են ապահովելու, որ անդամ երկրները ունենան հետևողական և արդյունավետ իրավական կառույցներ, որոնք համահունչ են միջազգայնորեն ճանաչված չափանիշներին: 

Անդրխաղաղօվկիանոսյան գործընկերության համապարփակ և առաջադիմական համաձայնագրի հոդված 14.5.1-ը սահմանում է, որ «Յուրաքանչյուր Կողմ պետք է պահպանի էլեկտրոնային գործարքները կարգավորող իրավական դաշտը, որը համահունչ է 1996 թվականի Էլեկտրոնային առևտրի մասին UNCITRAL օրենքի սկզբունքներին կամ «Միջազգային պայմանագրերում էլեկտրոնային հաղորդակցությունների օգտագործման մասին» ՄԱԿ-ի կոնվենցիայի սկզբունքներին, որը կազմվել է Նյու Յորքում 2005 թվականի նոյեմբերի 23-ին»։ Այս հոդվածը պահանջում է, որ CPTPP-ի յուրաքանչյուր անդամ երկիր պետք է ունենա էլեկտրոնային գործարքների իրավական դաշտ, որը համահունչ է միջազգայնորեն ճանաչված չափանիշներին: Պահանջելով համապատասխանություն այս չափանիշներին, CPTPP-ն նպատակ ունի ներդաշնակեցնել էլեկտրոնային գործարքների օրենքներն իր անդամ երկրների միջև՝ խթանելով ավելի հարթ և կանխատեսելի միջսահմանային էլեկտրոնային առևտուրը:

Տարածաշրջանային համապարփակ տնտեսական գործընկերության հոդված 12.10-ը սահմանում է, որ «Յուրաքանչյուր Կողմ պետք է ընդունի կամ պահպանի էլեկտրոնային գործարքները կարգավորող իրավական դաշտ՝ հաշվի առնելով 1996 թվականի Էլեկտրոնային առևտրի մասին UNCITRAL-ի օրենքը, միջազգային պայմանագրերում էլեկտրոնային հաղորդակցությունների օգտագործման մասին ՄԱԿ-ի կոնվենցիան, որն ընդունվել է Նյու Յորքում նոյեմբերի 23-ին կամ էլեկտրոնային առևտրին վերաբերող այլ կիրառելի միջազգային կոնվենցիաներ և օրենքներ»։ CPTPP-ի նման, RCEP-ը պահանջում է իր անդամ երկրներից ունենալ էլեկտրոնային գործարքների իրավական դաշտ։ Այնուամենայնիվ, RCEP-ի դրույթը մի փոքր ավելի լայն է, որը թույլ է տալիս ընդունել շրջանակներ, որոնք հիմնված են ոչ միայն UNCITRAL մոդելի օրենքի կամ Միավորված ազգերի կազմակերպության կոնվենցիայի, այլ նաև էլեկտրոնային առևտրի հետ կապված այլ կիրառելի միջազգային կոնվենցիաների և օրինակելի օրենքների վրա: Այս ճկունությունը ճանաչում է իրավական ավանդույթների և զարգացման փուլերի բազմազանությունը RCEP անդամ երկրների միջև՝ միաժամանակ խրախուսելով համապատասխանեցումը սահմանված միջազգային չափանիշներին: «Հաշվի առնելով» արտահայտության ընդգրկումը հուշում է, որ թեև այս չափանիշները խիստ խորհուրդ են տրվում, երկրներն ունեն որոշակի ազատություն՝ իրենց ազգային օրենքները համապատասխանեցնելու այս միջազգային շրջանակներին:

## Դրույթներ
### Ընդհանուր դրույթներ
Էլեկտրոնային հաղորդակցության կոնվենցիան (ECC) ներառում է և հիմնվում է հիմնարար սկզբունքների և հատուկ դրույթների վրա, որոնք մշակվել են UNCITRAL-ի կողմից էլեկտրոնային առևտրի վերաբերյալ իր նախկին աշխատանքում, ինչպես նաև ոգեշնչվելով Միավորված ազգերի կազմակերպության՝ Ապրանքների միջազգային վաճառքի պայմանագրերի մասին կոնվենցիայից (CISG): Ահա, թե ինչպես է ECC-ն ընդլայնում և հարմարեցնում այս սկզբունքներն ու դրույթները։

Խտրականության բացակայության սկզբունքի համաձայն էլեկտրոնային հաղորդակցությունների իրավական ուժը չպետք է մերժել, ինչպես նաև դրանց վավերականությունը կամ կիրառելիությունը բացառապես այն պատճառով, որ դրանք էլեկտրոնային ձևով են: Այս սկզբունքը հիմնարար է և՛ Էլեկտրոնային առևտրի մասին UNCITRAL օրենքի (MLEC), և՛ ECC-ի համար:

Տեխնոլոգիական չեզոքության սկզբունքի համաձայն էլեկտրոնային գործարքները կարգավորող օրենքները չպետք է նպաստեն կամ պարտադրեն որոշակի տեխնոլոգիայի օգտագործումը: ECC-ը հիմնվում է այս սկզբունքի վրա՝ ապահովելով, որ իրավական դաշտը մնա հարմարվողական տեխնոլոգիական առաջընթացներին:

Ֆունկցիոնալ համարժեքությա սկզբունքը ենթադրում է, որ էլեկտրոնային հաղորդակցությունը պետք է կատարի նույն գործառույթները, ինչ իրենց թղթի վրա հիմնված գործընկերները (օրինակ՝ ստորագրություն, գրություն կամ փաստաթուղթ): Այս սկզբունքը թույլ է տալիս էլեկտրոնային գրառումները և ստորագրությունները ծառայել որպես ավանդական մեթոդների օրինական ճանաչված փոխարինողներ:

Ծագման վայրի անտեղիությունը  անդրադառնում է էլեկտրոնային հաղորդակցության գլոբալ բնույթին` ապահովելով, որ էլեկտրոնային գործարքների իրավական հետևանքները կախված չեն աշխարհագրական դիրքից, որտեղից ուղարկվել է հաղորդակցությունը: Սա հատկապես կարևոր է միջսահմանային գործարքների դեպքում:

ECC-ի 6-րդ հոդվածը CISG-ում սկզբնապես ներդրված «գործունեության վայր» հասկացությունը էլեկտրոնային միջավայրին: ECC-ն սահմանում է, որ սարքավորումների և տեխնոլոգիաների ֆիզիկական գտնվելու վայրը, կամ որտեղ կարելի է մուտք գործել տեղեկատվական համակարգ, չի որոշում միայն «գործունեության վայրը»: Փոխարենը, բիզնեսի վայրն այն է, որտեղ իրականացվում են բիզնեսի հիմնական գործունեությունը, նույնիսկ եթե տեխնոլոգիան հասանելի է այլ վայրից: Այս հարմարեցումը շատ կարևոր է թվային աշխարհում, որտեղ բիզնեսները կարող են գործել բազմաթիվ վայրերում կամ օգտագործել ամպի վրա հիմնված ծառայություններ, ինչը դժվարացնում է բիզնեսի մեկ ֆիզիկական վայրի որոշումը:

ECC-ի Հոդված 6-ի մանրամասների աղբյուրները գտնվում են MLEC-ի Հոդված 15(4)(ա) և (բ)-ում՝ ապահովելով UNCITRAL-ի նախկին աշխատանքի հետ համապատասխանությունը:

ECC-ի 3-րդ հոդվածը համապատասխանում է CISG-ի 6-րդ հոդվածին, որը պահպանում է կուսակցական ինքնավարության սկզբունքը: Այս սկզբունքը թույլ է տալիս պայմանագրի կողմերին բացառել ECC-ի կիրառումը կամ փոխադարձ համաձայնությամբ փոխել դրա ազդեցությունը: Այն ապահովում է, որ կոնվենցիան ապահովում է ճկուն շրջանակ, որը կողմերը կարող են հարմարեցնել իրենց հատուկ կարիքներին։

ECC-ի 5-րդ հոդվածը մոդելավորվել է CISG 7-րդ հոդվածի օրինակով: Այն սահմանում է Կոնվենցիայի միասնական մեկնաբանման պարտականություն՝ դրա կիրառման հետևողականությունն ու կանխատեսելիությունը խթանելու համար: Այս հոդվածը նաև սահմանում է մեկնաբանության օժանդակ չափորոշիչներ՝ առաջնորդելով դատարաններին և արբիտրներին Կոնվենցիայի միջազգային բնույթին և հիմքում ընկած սկզբունքներին համահունչ կերպով կիրառելու հարցում:

### Կիրառման շրջանակը
ECC-ի Հոդված 1-ը սահմանում է կոնվենցիայի կիրառման շրջանակը։ Այս հոդվածի ոգեշնչման աղբյուրը հստակորեն ՄԱԿ-ի «Ապրանքների միջազգային վաճառքի պայմանագրերի մասին» կոնվենցիայի 1-ին հոդվածն է (CISG)։ Ե՛վ ECC-ն, և՛ CISG-ն կենտրոնանում են միջազգային պայմանագրերի վրա, սակայն դրանց շրջանակում էական տարբերություն կա: CISG-ն պահանջում է, որ պայմանագրում ներգրավված կողմերն ունենան իրենց գործունեության վայրերը CISG-ի կողմ հանդիսացող պետություններում: Ի հակադրություն, ECC-ն չունի այս պահանջը։ ECC-ն կիրառվում է, եթե հաղորդագրությունները կարգավորող օրենքը ECC-ի մասնակից պետության օրենքն է: Եթե կողմերը համաձայնում են կիրառել ECC-ին մասնակից պետության օրենքը, ապա կիրառվում է ECC-ն: ECC-ի բովանդակային դրույթները կարող են կիրառվել, եթե կողմերն ընտրեն համաձայնության միջոցով:

4(ա) հոդվածը ներառում է ցանկացած հայտարարություն, հայտարարություն, պահանջ, ծանուցում կամ խնդրանք՝ կապված պայմանագրի ձևավորման կամ կատարման հետ: Հատկանշական է, որ ECC-ն չի պահանջում, որ պայմանագիրն ամբողջությամբ ձևավորվի, որպեսզի այդ հաղորդակցությունները մտնեն դրա շրջանակում։ Նույնիսկ մեկ դրույթ, ինչպիսին արբիտրաժային դրույթն է, էլեկտրոնային ձևով կարող է բավարար լինել:

Էլեկտրոնային հաղորդակցություն Հոդված 4(բ))-ն վերաբերում է տվյալների հաղորդագրությունների միջոցով իրականացվող ցանկացած հաղորդակցությանը, որը կարող է ներառել SMS, թվային աուդիո և տեսագրություններ: Տվյալների հաղորդագրություն (հոդված 4(գ))-ն սահմանված է Էլեկտրոնային առևտրի օրինակելի օրենքի (MLEC) և Էլեկտրոնային ստորագրության օրինակելի օրենքի (MLES) սահմանումների նման, տվյալների հաղորդագրությունը լայնորեն մեկնաբանվում է որպես էլեկտրոնային հաղորդակցության համար օգտագործվող տարբեր տեխնոլոգիաներ:

Էլեկտրոնային հաղորդակցության կոնվենցիայի (ECC) 2(1)(ա) հոդվածը ներշնչված է Միավորված ազգերի կազմակերպության ապրանքների միջազգային վաճառքի պայմանագրերի մասին կոնվենցիայի (CISG) հոդված 2(ա)-ից։ Հոդված 2(1)(ա) դրույթը, ինչպես CISG-ի 2(ա) հոդվածը, կոչված է բացառելու սպառողական գործարքները ECC-ի շրջանակից: Երկու կոնվենցիաներն էլ նպատակ ունեն կարգավորել ձեռնարկությունների միջև առևտրային գործարքները և, հետևաբար, բացահայտորեն բացառել սպառողների հետ կապված գործարքները (այսինքն՝ անհատներ, ովքեր ապրանքներ կամ ծառայություններ են գնում անձնական օգտագործման համար): Հոդված 2(1)(բ)  բացառում է որոշ ոլորտներ իր կիրառությունից, որտեղ արդեն գոյություն ունեն միասնական իրավական չափանիշներ: Սա ներառում է այնպիսի ոլորտներ, ինչպիսիք են Միջազգային վճարային համակարգերը և Միջնորդի հետ պահվող արժեթղթերի հետ կապված պայմանագրերը։ Հոդված 2(2)-ը բացառում է էլեկտրոնային փոխանցվող գրառումները կոնվենցիայի շրջանակից: Էլեկտրոնային փոխանցվող գրառումները էլեկտրոնային գրառումներ են, որոնք իրավունք են տալիս սեփականատիրոջը ստանալ ապրանքներ կամ վճարումներ՝ ըստ էության փոխարինելով ավանդական թղթային գործիքներին, ինչպիսիք են բեռնագրերը կամ մուրհակները: ECC-Ն բացառում է այս գրառումները, քանի որ «տիրապետումը» հասկացությունների էլեկտրոնային համարժեքների իրավական չափորոշիչները դեռ ամբողջությամբ մշակված չեն: Այս բացառումն արտացոլում է շարունակական աշխատանքը՝ ուղղված էլեկտրոնային գրառումների համար հետևողական իրավական շրջանակների ստեղծմանը, որոնք կարող են կատարել նույն գործառույթները, ինչ իրենց թղթային գործընկերները: UNCITRAL աշխատանքային IV խումբը 2011 թվականից աշխատում է այս ստանդարտների մշակման վրա՝ ապահովելու, որ էլեկտրոնային փոխանցվող գրառումները կարող են վերաբերվել նույն իրավական որոշակիությամբ, ինչ ֆիզիկական փաստաթղթերը միջազգային առևտրի և առևտրի համատեքստում:

Պետությունները կարող են փոխել կոնվենցիայի կիրառման շրջանակը՝ ներկայացնելով հայտարարություններ։ Այսպիսով, 19(1)(ա) հոդվածով նախատեսված հայտարարությունը սահմանափակում է կոնվենցիայի կիրառումը այն դեպքերով, երբ բոլոր այն պետությունները, որտեղ գործարքում ներգրավված կողմերն ունեն իրենց գործունեության վայրը, պայմանավորվող պետություններ են: Սա նույն մեխանիզմն է, որը նախատեսված է CISG-ի 1(1)(ա) հոդվածով: 19(1)(բ) հոդվածը սահմանափակում է Կոնվենցիայի կիրառումը այն դեպքերով, երբ կողմերն այդպես են ընտրում:

19-րդ հոդվածի 2-րդ կետը պետություններին հնարավորություն է տալիս որոշ հարցեր բացառել ECC-ի կիրառման շրջանակից: Այս բացառությունները կարող են նման լինել համապատասխան ազգային օրենսդրության մեջ արվածներին. Սինգապուրը նման տիպի հայտարարություն է ներկայացրել Էլեկտրոնային հաղորդակցության կոնվենցիայի վավերացումից հետո:

Վերջին, բայց ոչ պակաս կարևորը, Կողմերը կարող են փոխել կամ շեղել Կոնվենցիայի ցանկացած դրույթ՝ համաձայն դրա 3-րդ հոդվածի: Սա միջազգային առևտրային իրավունքի պայմանագրերում տարածված դրույթ է, որտեղ պայմանագրերի ազատությունը համարվում է գերակա սկզբունք: Այնուամենայնիվ, գործնականում կարող են լինել հասարակական կարգի սահմանափակումներ կամ այլ պարտադիր դրույթներ, որոնք կարող են սահմանափակել կողմերի ազատությունը:

### Էական դրույթներ
Հոդված 8-ը միջազգային մակարդակով սահմանում է էլեկտրոնային հաղորդակցության առանց խտրականության սկզբունքը, որն արդեն հաստատված է ազգային օրենսդրության համար MLEC-ի 5-րդ հոդվածում:

Հոդված 9 ECC-ի հիմնական դրույթն է, որը սահմանում է էլեկտրոնային և թղթային հաղորդակցությունների միջև ֆունկցիոնալ համարժեքության պարամետրերը:

Մասնավորապես, ECC-ի 9(2) հոդվածը վերաբերում է «գրավոր ձև» հասկացության գործառական համարժեքությանը: Դրույթը հետևում է MLEC-ի 6(1) հոդվածի դրույթին:

ECC-ի 9(3) հոդվածը հեշտացնում է էլեկտրոնային ստորագրությունների ճանաչումը տարբեր իրավասություններում` ապահովելով, դրանց իրավաբանորեն վավերությունը միջազգային գործարքների համար: Դա անելու համար, հոդված 9(3) շեղվում է UNCITRAL-ի և՛ UNCITRAL-ի համապատասխան նախադեպերից, ինչպիսիք են՝ MLEC-ի 7(1) հոդվածը և MLES-ի հոդված 12-ը: MLEC-ի 7(1) հոդվածում ներդրվել են երկու հիմնական նորամուծություններ․ ա) «անձի համաձայնություն» հասկացությունը փոխարինվել է «կողմի մտադրության» հասկացությամբ՝ ավելի լավ արտացոլելու ստորագրությունների հետ կապված տարբեր գործառույթները, որոնք շատ ավելին են, քան զուտ հաստատումը. և բ) ECC-ի 9(3)(բ)(2) հոդվածում ներդրվել է անվտանգության դրույթ՝ ապահովելու, որ էլեկտրոնային ստորագրություններն ապահովում են կողմին նույնականացնելու և կողմի մտադրությունը մատնանշելու և այդ գործառույթն իրականում իրականացնելու մեթոդ՝ իրենց կողմից կամ այլ ապացույցների հետ համատեղելը չի ​​կարող վիճարկվել: Այլ կերպ ասած, եթե էլեկտրոնային հաղորդագրության ստորագրողը կարող է նույնականացվել, ապա այդ ստորագրողը չի կարող վիճարկել ստորագրությունը՝ ելնելով ստորագրության մեթոդից կամ բնույթից:

Հոդված 9(4) և (5)-ը նախատեսում է բնօրինակի գործառական համարժեքը` MLEC-ի 8(1) և (3) հոդվածի համաձայն:

Հոդված 10-ը վերաբերում է էլեկտրոնային հաղորդակցության ուղարկման և ստացման ժամանակին և վայրին: Նրա նախորդը MLEC 15-րդ հոդվածն է:

Հոդված 10(1)-ը նորամուծություններ է մտցնում MLEC-ի 15(1) հոդվածի վերաբերյալ. ECC-ում էլեկտրոնային հաղորդակցությունը տարածվում է, երբ այն դուրս է գալիս համակարգից սկզբնավորողի հսկողության տակ, մինչդեռ MLEC-ում այն ​​պետք է մտնի հեղինակի հսկողությունից դուրս համակարգ. կանոնը փոխվել է սկզբնավորողի համար հետևանքներից խուսափելու համար, երբ հաղորդագրությունը չի կարող մուտք գործել տեղեկատվական համակարգ՝ հեղինակի կողմից չվերահսկվող պատճառներով։

Հոդված 10(2) ECC հետևում է MLEC-ի 15(2) հոդվածին, երբ սահմանում է տարբերություն նշանակված և չնշված էլփոստի հասցեների միջև՝ էլփոստի հաղորդագրություն ստանալու ժամանակը որոշելու համար: Հոդված 10(2)-ը պարունակում է նոր տարր՝ պահանջելով, որ ստացողը պետք է տեղյակ լինի, որ հաղորդագրությունն ուղարկվել է (և հաղորդագրությունը կարող է առբերվել), մինչդեռ MLEC-ի դրույթը պահանջում է փաստացի առբերում հասցեատիրոջ կողմից, ինչը կարող է կրկին սկզբնավորողին պատասխանատվության ենթարկել հասցեատիրոջ վերահսկողության տակ գտնվող հանգամանքների համար:

Հոդված 10(3)-ը համապատասխանում է MLEC-ի 15(4) հոդվածին:

### Վերջնական դրույթներ
Էլեկտրոնային հաղորդակցության կոնվենցիան իր IV գլխում պարունակում է բավականին մանրամասն վերջնական կետեր: Կոնվենցիայի կիրառման շրջանակը փոփոխելուն ուղղված եզրափակիչ կետերը քննարկվել են վերևում:

#### Տարածաշրջանային օրենսդրության հետ կապված
Հոդված 17-ը կոչված է հավասարակշռելու իրավազորական լիազորությունները REIO-ների և առանձին ազգային պետությունների միջև, երբ խոսքը վերաբերում է ECC-ի կողմից ընդգրկված էլեկտրոնային հաղորդակցություններին: Կոնվենցիան նպատակ ունի ապահովելու, որ այն չմիջամտի REIO-ների կողմից ստեղծված տարածաշրջանային իրավական շրջանակներին: Օրինակ, եթե REIO-ն ունի էլեկտրոնային հաղորդակցությունը կարգավորող կանոնների իր փաթեթը, այդ կանոնները գերակայություն կունենան, և ECC-ը չի կիրառվի առևտրային հարաբերությունների վրա, որոնք կարգավորվում են REIO-ի օրենսդրությամբ: Օրենսդիր իշխանության հստակեցումը պարզաբանում է, թե ինչպես է օրենսդրական իշխանությունը բաշխվում REIO-ների և նրանց անդամ պետությունների միջև: Սա կարևոր է որոշելու, թե երբ է ECC-ը կիրառվում միջսահմանային էլեկտրոնային հաղորդակցությունների համար:

17(2) հոդվածը պահանջում է, որ REIO-ն, որը մտադիր է դառնալ ECC-ի կողմ, ի պահ հանձնի հայտարարություն REIO-ի և նրա անդամ պետությունների միջև իրավասությունների բաշխման վերաբերյալ: Ենթադրվում է, որ REIO անդամ երկրները նույնն անեն: Հոդված 17(4)-ը պարունակում է «անջատման դրույթ», որը պետք է ապահովի, որ REIO-ների իրավական ռեժիմները չեն ազդում Էլեկտրոնային հաղորդակցության կոնվենցիայի գործողության վրա:

Այս հարցը կարևոր գործնական հետևանքներ ունի: Փաստորեն, Եվրամիության և նրա անդամ երկրների միջև լիազորությունների բաշխման վերաբերյալ համաձայնեցված հռչակագրի բացակայությունը խանգարեց այդ պետություններին ստորագրել կամ դառնալ Էլեկտրոնային հաղորդակցության կոնվենցիայի կողմ: Կոնվենցիան ստորագրած կամ ստորագրած 20 պետություններից ոչ մեկը ԵՄ անդամ երկիր չէ։

#### Փոխազդեցություն միջազգային առևտրային իրավունքի այլ պայմանագրերի հետ
ECC-ի նպատակն է թարմացնել և «էլեկտրականացնել» ավելի հին պայմանագրերը, որոնք ներառում են պաշտոնական պահանջներ (օրինակ՝ գրավոր ձև, ստորագրություններ), որոնք նախատեսված են թղթային հաղորդակցության համար: Ընդունելով ECC-ը, այս ֆորմալ պահանջներն այժմ կարող են կատարվել էլեկտրոնային հաղորդակցության միջոցով, ինչը միջազգային առևտուրն ավելի արդյունավետ է դարձնում և համապատասխանեցնում ժամանակակից տեխնոլոգիական պրակտիկաներին: ECC-ի 20-րդ հոդվածը թվարկում է մի քանի պայմանագրեր, որոնք ինքնաբերաբար կթարմացվեն կամ «էլեկտրականացվեն» ECC-ի ընդունումից հետո: Սա նշանակում է, որ այս պայմանագրերի ֆորմալ պահանջները կբավարարվեն էլեկտրոնային միջոցների միջոցով, քանի դեռ դրանք համապատասխանում են ECC-ի կողմից սահմանված պայմաններին։

Երկու պայմանագրերը, որոնց փոխգործակցությունը ECC-ի հետ ամենաշատն է քննարկվել, դրանք են՝ ապրանքների միջազգային վաճառքի պայմանագրերի մասին ՄԱԿ-ի կոնվենցիան (CISG) և Օտարերկրյա արբիտրաժային վճիռների ճանաչման և կատարման մասին կոնվենցիան (Նյու Յորքի կոնվենցիա)։ ECC-ի և CISG-ի միջև փոխգործակցությունը վերաբերում է պայմանագրերի ձևավորմանը, ներառյալ էլեկտրոնային հաղորդակցությունների ուղարկման և ստացման ժամանակը և վայրը: Սա կարևոր է որոշելու համար, թե երբ և որտեղ է համարվում պայմանագիրը կնքված, հատկապես անդրսահմանային գործարքներում: ECC-ը նաև դիտարկում է ավտոմատացված համակարգերի օգտագործումը պայմանագրերի ձևավորման ժամանակ, ինչը գնալով ավելի տարածված է միջազգային առևտրում: ECC-ը թույլ է տալիս «գրավոր», «բնօրինակ» և «ստորագրված» պահանջները կատարել էլեկտրոնային միջոցների միջոցով՝ օգտագործելով ֆունկցիոնալ համարժեքության հայեցակարգը: Սա նշանակում է, որ էլեկտրոնային գրառումներն ու ստորագրությունները համարվում են օրինականորեն համարժեք իրենց թղթային գործընկերներին։ ECC-ի և Նյու Յորքի կոնվենցիայի միջև փոխհարաբերությունները վերաբերում են այնպիսի հարցերի, ինչպիսիք են արբիտրաժային համաձայնագրերի և արբիտրաժային վճիռների ճանաչումն ու կիրարկումը էլեկտրոնային ձևով։

UNCITRAL-ի որոշ պայմանագրեր բացառված են 20-րդ հոդվածի ցանկից, մասնավորապես՝ 1978 թվականի ծովային բեռների փոխադրման մասին ՄԱԿ-ի կոնվենցիան («Համբուրգի կանոններ») և ՄԱԿ-ի միջազգային օրինագծերի և միջազգային մուրհակների մասին կոնվենցիան։ Բացառման պատճառն այն է, որ այդ երկու պայմանագրերը պարունակում են դրույթներ սակարկելի փաստաթղթերի վերաբերյալ, որոնք բացառված են ECC-ի շրջանակից (հոդված 2(2)): Միավորված ազգերի կազմակերպության կոնվենցիան 2008 թվականին՝ ամբողջությամբ կամ մասնակի ծովով ապրանքների միջազգային փոխադրման մասին («Ռոտերդամի կանոններ»), որը նույնպես պատրաստվել է UNCITRAL-ի կողմից և պարունակում է դրույթներ էլեկտրոնային փոխանցվող գրառումների վերաբերյալ, կնքվել է ECC-ից հետո:

ECC-ի 20(2) հոդվածը նշում է, որ կոնվենցիան կկիրառվի նաև բոլոր այլ պայմանագրերի նկատմամբ, որտեղ տեղին է էլեկտրոնային հաղորդակցության փոխանակումը, բացառությամբ այն դեպքերի, երբ պետությունը չի հայտարարում, որ պարտավորված չէ սույն դրույթով: Նույնիսկ եթե այս «հրաժարվելու» հայտարարությունն արվի, հայտարարող պետությունը դեռևս կարող է ընտրել ECC-ի 20(3) հոդվածի համաձայն որոշ պայմանագրեր, որոնց նկատմամբ կկիրառվի ECC-ն:

20-րդ հոդվածի 4-րդ կետը տալիս է պետությանը հնարավորություն՝ կանխելու ECC-ի փոխազդեցությունը տվյալ պայմանագրի հետ, նույնիսկ եթե պետությունը որևէ այլ հայտարարություն չի ներկայացրել Կոնվենցիայի կիրառման շրջանակի վերաբերյալ: Այլ կերպ ասած, ECC-ի 20(3) հոդվածի համաձայն՝ պետությունը կատարում է համընդհանուր հրաժարում և ընտրովի ընտրություն, մինչդեռ 20-րդ հոդվածի 4-րդ մասով պետությունը կատարում է ընդհանուր ընտրություն և ընտրովի հրաժարում:

## Գրականություն
*The UNCITRAL իրավաբանական գրադարանի մատենագիտություն
*Միավորված ազգերի կազմակերպության Առևտրի և զարգացման համաժողովի զեկույց, «Տեղեկատվական տնտեսության զեկույց 2006 թվական. զարգացման հեռանկարը»." (2006 թվական), Գլուխ 8։
*Ամելիա Հ. Բոս և Վոլֆգանգ Կիլիան (խմբ.), *Միջազգային պայմանագրերում էլեկտրոնային հաղորդակցության օգտագործման մասին ՄԱԿ-ի կոնվենցիան:* խորը ուղեցույց և սկզբնաղբյուր: (2008) տրամադրում է կոնվենցիայի դրույթների և հարակից այլ ասպեկտների մանրամասն մեկնաբանություն:

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Պայմանագրի տեքստը
* Ստորագրություններ և վավերացում  Միավորված ազգերի կազմակերպության պայմանագրի տվյալների բազա
* UNCITRAL Էլեկտրոնային հաղորդակցության կոնվենցիայի էջը UNCITRAL կայքում:
* Խոսե Անջելո Էստրելլա-Ֆարիա, Էլեկտրոնային առևտրի իրավական ասպեկտները միջազգային առևտրում , Մաս I և II, Միավորված ազգերի կազմակերպության Միջազգային իրավունքի աուդիովիզուալ գրադարան։

Կատեգորիա:ՄԱԿ-ի կոնվենցիաներ
Կատեգորիա:Նյու Յորք