Հերոին

[thumb|250px| ''[Քիմիական անվանումը*՝ (5α,6α)-7,8-դիդեհիդրո-4,5-էպոքսի-17-մեթիլ-մորֆինան-3,6-դիօլ դիացետատ, *Քիմիական բանաձևը*՝ C<sub>21</sub>H<sub>23</sub>NO<sub>5</sub>, *Մոլեկուլային զանգվածը*՝ 369,41755 գ/մոլ, *Հալման ջերմաստիճանը*՝ 170°C, *Կախվածություն առաջացնելու հատկությունը*՝ Բարձր, *Գործածման եղանակները*՝ Ներշնչում, տրանսմուկոզային (լորձաթաղանթի միջոցով), ներերակային, բերանի միջոցով, ներքթային, ներմկանային]]
*'Հերոին*', *դիացետիլմորֆին, մորֆինի 3,6-դիացետիլային ածանցյալ կամ դիամորֆին* ([[անգլերեն]]՝ *diamorphine*), կիսասինթետիկ ափիոնատիպ [[թմրամիջոց]] (առօրյայում հայտնի H, smack՝ հոտ կամ համ, տղա, ձի, դարչնագույն, սև, խեժ և այլ անվանումներով), որը XIX դարի վերջին-20-րդ դարի սկզբին կիրառվում էր որպես դեղամիջոց։

Դիացետիլմորֆինն իրենից ներկայացնում է C<sub>21</sub>H<sub>23</sub>NO<sub>5</sub> քիմիական բանաձևով նյութ, որն առավել հաճախ գործածվում է հիմքի կամ դիացետիլմորֆինի հիդրոքլորիդի տեսքով։ Ներկայումս ափիոնային թմրամոլների գերակշիռ մասը գործածում է հերոին, ինչը պայմանավորված է վերջինիս արտահայտված թմրաբանական ազդեցությամբ, համեմատական մատչելիությամբ և արագ զարգացող կախվածության առաջացմամբ։ Այն երբեմն հասանելի է ազատ հիմքային ձևով՝ անփայլ սպիտակ փոշու տեսքով։ Ցածր եռման աստիճանի շնորհիվ հերոինի ազատ հիմքային ձևը հնարավոր է գործածել ծխելու միջոցով։ Այն տարածված է հատկապես [[Աֆղանստան]]ում։ Ընդ որում, այդ երկիրը հանդիսանում է անօրինական ափիոնի հումքի համաշխարհային առաջարկի հիմնական ապահովողը։

Ափիոնատիպ մյուս [[թմրամիջոց]]ների նման՝ դիացետիլմորֆինը ևս գործածվում է ինչպես որպես ցավազրկող, այնպես էլ որպես հաճույք ապահովող միջոց։ Հաճախակի և կանոնավոր գործածումը հանգեցնում է կախվածության առաջացման։ Միջազգայնորեն դիացետիլմորֆինը վերահսկվում է «[[Թմրամիջոց]]ների մասին միասնական» կոնվենցիայի 1-ին և 2-րդ ցուցակների համաձայն։ Դիացետիլմորֆինի անօրինական արտադրությունը, պահպանումը կամ վաճառքը առանց համապատասխան արտոնագրի արգելվում է աշխարհի գրեթե բոլոր երկրներում։

[[Միացյալ Թագավորություն]]ում, [[Նիդերլանդներ]]ում, [[Շվեյցարիա]]յում, [[Գերմանիա]]յում և [[Դանիա]]յում հերոինը հասանելի է նաև դեղատոմսով՝ երկարաժամկետ գործածողների համար՝ որպես սոցիալ-հոգեբանական խնամքին զուգահեռ ափիոնային փոխարինող բուժման ձև. այնպես, ինչպես [[մեթադոն]]ն ու [[բուպրենորֆին]]ն են գործածվում [[ԱՄՆ]]-ում և [[Կանադա]]յում։

== Պատմություն ==
[[Պատկեր:Bayer Heroin bottle.jpg|thumb|200px| Bayer AG ընկերության կողմից արտադրված հերոինի շիշը]]
Ափիոնային [[կակաչ]]ը՝ խաշխաշ, մշակվել է [[Միջագետք]]ում մեր թվարկությունից դեռևս 3400 տարի առաջ։ 19-րդ դարում [[ափիոն]]ի քիմիական հետազոտությունը բացահայտեց, որ դրա գործողության հիմնական մասը կարելի է վերագրել երկու ալկալոիդների՝ [[կոդեին]] և [[մորֆին]]։

Դիացետիլմորֆինն առաջին անգամ սինթեզվել է [[Լոնդոն]]ում [[1874]] թվականին անգլիացի քիմիկոս [[Ալդեր Րայթ]]ի կողմից։ Նա փորձարկում էր [[մորֆին]]ի համակցումը տարբեր թթուների հետ։ Ափիոնային խաշխաշում առկա [[մորֆին]]ի [[մոլեկուլ]]ին ացետիլային 2 խմբեր ավելացնելուց և մի քանի ժամ եռացնելուց հետո Րայթը ստացավ [[մորֆին]]ի առավել հզոր, ացետիլացված ձև, որը կոչվեց դիացետիլմորֆին կամ մորֆինի դիացետատ։ Սակայն Րայթի հայտնագործությունը հանրաճանաչություն չգտավ։ 
[[Պատկեր:BayerHeroin.png|thumb|200px| Bayer-ի հերոինի գովազդը]]
Որպես [[հազ]]ի դեմ դեղամիջոց՝ դիացետիլմորֆինն ուսումնասիրել է գերմանացի քիմիկոս [[Ֆելիքս Հոֆֆմանն]]ը։ Այն արտադրել է գերմանական [[Bayer AG]] դեղագիտական ընկերությունը [[1898]] թվականին «Հերոին» ապրանքային նշանի ներքո։ Վերջինս [[մորֆին]]ի ացետիլացված ձևն էր, որը 1,5 անգամ ավելի ուժեղ էր, քան [[մորֆին]]ը։ Bayer ընկերության հետազոտությունների բաժնի ղեկավարը նոր դեղամիջոցին տվեց «հերոին» անվանումը՝ [[գերմաներեն]] *heroisch*՝ «հերոսական», «ուժեղ» բառից։ Դեղամիջոցը վաճառվում էր որպես հանգստացնող միջոց [[հազ]]ի դեպքում, որը հանդիսանում էր [[մորֆին]]ի՝ կախվածություն չառաջացնող փոխարինիչ։ Դա պայմանավորված էր այն հանգամանքով, որ հերոինն առաջ էր բերում համեմատաբար մեղմ բերկրաթմբիր ([[էյֆորիա]])՝ վարքագծում և բանականության մեջ նվազագույն շեղումներով (ոչ հաճախ գործածման դեպքում)։ 1898-1910 թվականներին հերոինը վաճառվում էր որպես [[մորֆին]]ի փոխարինիչ և [[հազ]]ի դեմ դեղամիջոց երեխաների համար։ Տարիներ շարունակ [[բժիշկ]]ները չէին նկատում հերոինի օգտագործման վտանգը։ Ավելի ուշ հայտնաբերվեց, որ հերոինը [[լյարդ]]ում վեր է ածվում [[մորֆին]]ի։ Դա դարձավ Bayer-ի պատմական սխալը։ [[1913]] թվականին հերոինի արտադրությունը դադարեցվեց։ [[Առաջին համաշխարհային պատերազմ]]ում [[Գերմանիա]]յի պարտությունից հետո [[1919]] թվականին [[Վերսալյան պայմանագիր|Վերսալյան պայմանագրի]] ներքո [[Ասպիրին]]ի հետ միասին Bayer-ը կորցրեց նաև հերոին ապրանքանշանի [[հեղինակային իրավունք]]ների մի մասը։

[[ԱՄՆ]]-ում ափիոնատիպ նյութերի նկատմամբ վերահսկողությունը սահմանվել է [[1914]] թվականից։ Դրանք գործածվում էին բացառապես բժշկական նպատակներով։ [[1924]] թվականին [[ԱՄՆ]] դաշնային օրենքը հերոինի ցանկացած գործածում սահմանեց անօրինական։ Իսկ ամբողջ աշխարհում 1925-1930 թվականներին վաճառվել է 34 տոննա հերոին։ 1920-1930-ական թվականներին հերոինը մի շարք երկրներում օգտագործվում էր որպես փոխարինող բուժման միջոց [[մորֆին]]ային և [[կոկաին]]ային թմրամոլությամբ տառապող հիվանդների համար։ Մինչև [[1971]] թվականը հերոին հնարավոր էր գնել գերմանական դեղատներից։

Ներկայումս աշխարհում ոչ մի կազմակերպություն չի արտադրում և վաճառում հերոին՝ որպես դեղամիջոց։ Այն օգտագործվում է միայն հետազոտական նպատակներով և որպես անհույս հիվանդների [[պալիատիվ օգնություն|պալիատիվ օգնության]] միջոց։

== Սինթեզ ==
[[Մորֆին]]ի ացետիլացման ռեակցիաների սխեման հետևյալն է.

[[Պատկեր:Heroin.svg|center|600px]]
[[Պատկեր:Heroin2.svg|center|600px]]

Հերոինի արտադրական կամ լաբորատոր սինթեզի հումք է հանդիսանում [[մորֆին]]ը։ [[Քացախաթթվի անհիդրիդ]]ով և ացետիլքլորիդով ացետիլացումը տեղի է ունենում տաքացման միջոցով։ Ռեակցիան շրջելի է, այդ իսկ պատճառով հավասարակշռության պահպանման համար օգտագործվում է [[քացախաթթվի անհիդրիդ]]ի զգալի ավելցուկը։ Ացետիլքլորիդի մեծ քանակությամբ ավելցուկի անհրաժեշտություն չկա, քանի որ այդ դեպքում առաջացող [[ջրածնային քլորիդ]]ը մասնակիորեն միանում է մորֆինային միջուկի [[ազոտ]]ային հիմքին և մասնակիորեն դուրս է գալիս խառնուրդից գազի տեսքով, ինչը գրեթե ամբողջովին ապահովում է հավասարակշռություն դեացետիլային ածանցյալի օգտին։ Ստացված դիացետիլմորֆինի հիդրոքլորիդը կամ ացետատը փոխարկում են հիմքի և մաքրում անջուր [[էթիլ սպիրտ]]ով վերաբյուրեղացման միջոցով՝ ավելացնելով [[ակտիվացված ածուխ]]։

Ռեակցիայի արդյունքը կազմում է մինչև 95,5%։

== Ֆիզիկական և քիմիական հատկություններ ==
[[Պատկեր:Heroin asian.jpg|thumb|250px| Հերոին]]

Մաքրված վիճակում հերոինը սպիտակ բյուրեղային փոշի է։ Չմաքրված վիճակում այն դառը, մոխրադարչնագույն փոշի է՝ տհաճ հոտով մանր բյուրեղիկների տեսքով։

Հալման ջերմաստիճանը 170&nbsp;°C է, լուծելիությունը.

* [[Ջուր|ջրում]]՝ 0,058 գ/100 գ (20&nbsp;°C),
* [[դիէթիլային եթեր]]ում՝ 1,4 գ/100 գ (20&nbsp;°C),
* [[էթիլ սպիրտ]]ում՝ 4 գ/100 գ (20&nbsp;°C)։

Հերոինը ավելի դժվար է լուծվում ջրում, քան [[մորֆին]]ը, սակայն ավելի հեշտ է լուծվում ածխաջրածիններում։

== Գործածման եղանակներ ==
Հերոինի ազդեցությունը կախված է դրա գործածման եղանակից։ Ուսումնասիրությունները ցույց են տվել, որ ներերակային ներարկումը հերոինի ազդեցության տեսանկյունից ամենաարագն է։ Դրա դեպքում հերոինի ավելի փոքր դեղաչափ է գործածվում՝ ապահովելով առավելագույն արդյունք։ Ներերակային գործածմանը հաջորդում են ծխելը, անալ կամ վագինալ տեղադրումը, քթով ներշնչումը, կլման միջոցով ընդունումը։

Կլման միջոցով երկարատև գործածման դեպքում թմբիր չի առաջանում այնքան արագ, որքան ներերակային գործածման դեպքում։ Մինչ ներարկման դեպքում թմբիրն առաջանում է վայրկյաններ անց, կլման միջոցով գործածման դեպքում անհրաժեշտ է լինում մոտավորապես կես ժամ։ Հետևաբար, որքան մեծ է գործածվող դեղաչափը և արագ ազդեցության եղանակը, այնքան արագ է զարգանում կախվածությունը։

Հերոինի մեծ դեղաչափերը կարող են առաջացնել [[շնչառական համակարգ]]ի դեպրեսիա՝ ունենալով ճակատագրական հետևանքներ՝ [[ինքնասպանություն]] կամ սպանության փորձ։ Կարող է առաջ գալ նաև մահ գերդոզավորման արդյունքում։
[[Պատկեր:Heroin.JPG|thumb|150px|Հերոինի նախապատրաստումը ներարկման]]
[[Պատկեր:Anal Heroin.jpg|thumb|150px|Ձևափոխված ներարկիչ անալ ուղիով գործածելու համար]]
 
Թմրամոլները հերոին գործածում են տարբեր եղանակներով.

* *Ենթալեզվային*. հերոին ընդգրկող խառնուրդների ծամում, որն առաջ է բերում բավական ազդեցիկ էֆեկտ,
* *Ինհալացիոն ներշնչման միջոցով*. հերոինի ուղղակի ներշնչում,
* *Ծխելու միջոցով*. հերոինը կարելի է խառնել որևէ լցանյութի, օրինակ՝ [[ծխախոտ]]ի հետ,
* *Բերանի միջոցով*. հերոինը մաքուր վիճակում կամ 30-40 %-անոց [[սպիրտ]]ի լուծույթում։ Կարող է օգտագործվել ցանկացած այլ ոչ թունավոր լուծիչ։ [[Էթիլ սպիրտ]]ը որոշ դեպքերում կարող է հանգեցնել հերոինի էֆեկտիվության 2-3 անգամ անկման։ 
* *Սկարիֆիկացիոն եղանակ*. մաշկի վրա ոչ մեծ կտրվածք է արվում, որին քսվում է հերոին։ 
* *Անալ կամ վագինալ տեղադրում մոմիկների միջոցով*,
* *Ներերակային ներարկում*. [[թմրամիջոց]]ի դեղաչափը լուծում են ջրում և եռացնում մանրէազերծման ու առավել լավ լուծելու համար։ Հերոինը, որպես կանոն, ներարկվում է [[վերջույթ]]ների մակերեսային [[երակ]]ներ, բայց այն կարող է ներարկվել ցանկացած այլ [[երակ]], քանի որ ներարկային թմրամոլների մոտ սովորաբար առկա է լինում [[երակ]]ների լայնամասշտաբ վնասվածություն. հաճախ շատ դժվար է գտնել ներարկման տեղ (այստեղից էլ առաջացել է «երակը կորել է» արտահայտությունը։

Միջին վիճակագրական մարդու համար հերոինի միջին մահացու դոզա (դեղաչափ) է համարվում մարմնի զանգվածի յուրաքանանչյուր 1 կիլոգրամի նկատմամբ 22 մգ-ը։

Հաճախ հանդիպում է, երբ առաջին ներարկումից հետո մարդը չի զգում հերոինի էյֆորիկ և ցնորածին (հալյուցինոգեն) հատկությունները։ Դիտվում է միայն ցավազրկում, հանգստացում, որոշ դեպքերում [[սրտխառնոց]] և [[փսխում]]։ Հաճույք ստանալու համար անհրաժեշտ է լինում 2-3 ներարկում։

Շատ հաճախ հերոինը գործածվում է այլ [[թմրամիջոց]]ների հետ միասին։ Առավել հայտնի խառնուրդ է հանդիսանում [[սպիդբոլ]]ը՝ կրեկի և հերոինի խառնուրդը։

== Նյութափոխանակությունը մարդու օրգանիզմում ==

[[Պատկեր:6-monoacetilmorfin.svg|thumb|200px|6-մոնոացետիլմորֆին]]

Օրգանիզմ ներթափանցելուց հետո հերոինը ենթարկվում է արագ կենսափոխարկման, և հայտնաբերման հնարավոր ժամանակը կազմում է ներարկումից ոչ ավել, քան 3-7 րոպե, ինչից հետո տեղի է ունենում դեացետիլացում՝ 6-մոնոացետիլմորֆինի, [[մորֆին]]ի և գլյուկուրոնային թթվով [[մորֆին]]ի կոնյուգատների (մորֆին-6-գլյուկուրոնիդ և մորֆին-3-գլյուկուրոնիդ) ձևավորմամբ։ Օրգանիզմ ներթափանցելուց հետո 24 ժամվա ընթացքում հերոինի մոտավորապես 80%-ը դուրս է գալիս [[մեզ]]ի միջոցով՝ մորֆին-3-գլյուկուրոնիդի, [[մորֆին]]ի և 6-մոնոացետիլմորֆինի տեսքով։

== Ժամանակակից բժշկական կիրառությունը ==
[[Պատկեր:Diamorphine ampoules.JPG|thumb|200px|[[Բժշկություն|Բժշկության]] մեջ կիրառվող դիամորֆինի ամպուլներ]]

Չնայած այն հանգամանքին, որ հերոինը ներկայումս հայտնի [[թմրամիջոց]] է, որոշ հետազոտողներ ([[բժիշկ]]ներ և [[դեղագետ]]ներ) քննարկում են [[մորֆին]]ը հերոինով փոխարինելու տարբերակը։ Վերջին կլինիկական փորձարկումները հիմք են տալիս ենթադրելու, որ այն կարող է ավելի անվտանգ լինել, քանի [[մորֆին]]ի որոշ [[աղ]]եր։

[[Մեծ Բրիտանիա]]յում մաքրված հերոինը դիամորֆին անվանման ներքո գործածվում է որպես ցավազրկող, հատկապես [[պալլիատիվ]] պրակտիկայում։ Մյուս երկրներում նախընտրում են գործածել [[մորֆին]]։

Ներկայումս [[Գերմանիա]]յում և [[Շվեյցարիա]]յում փոխարինող բուժման ծրագրի բարելավման շրջանակներում քննարկվում է [[մեթադոն]]ի փոխարինումը քիմիապես մաքուր հերոինով։ Այդ կապակցությամբ [[Գերմանիա]]յի մի շարք [[քաղաք]]ներում, այդ թվում՝ [[Մայնի Ֆրանկֆուրտ]]ում, [[2005]] թվականից իրականացվում է այսպես կոչված «հերոինային ծրագիր» ([[գերմաներեն]]՝ *Heroinprojekt*), որի համաձայն խիստ կախվածություն ունեցող թմրամոլները բժշկի հսկողության ներքո արտահիվանդանոցային հատուկ պայմաններում ստանում են որակյալ հերոին՝ ափիոնային թմրամոլությունը հերոինային փոխարինող բուժման միջոցով հաղթահարելու վերաբերյալ ուսումնասիրություններ կատարելու համար։ [[2009]] թվականին [[Գերմանիա]]յի [[Բունդեսթագ]]ը [[օրենք]] ընդունեց դիամորֆինը որպես բուժման միջոց ընդունելու վերաբերյալ։ Սակայն [[2014]] թվականի դրությամբ փոխարինող բուժում ստացողներից ոչ ոք չի բուժվում հերոինային փոխարինող բուժմամբ (նրանք անցնում են [[մեթադոն]]ային և [[բուպրենորֆին]]ային փոխարինող բուժում)։

== Արտադրությունը և տարածվածությունը ==
Ներկայումս աշխարհում առկա են հերոինի արտադրության 3 հիմնական կենտրոններ. [[Հարավային Ամերիկա]]՝ ([[Կոլումբիա]], [[Վենեսուելա]], [[Բոլիվիա]]), [[Հարավարևմտյան Ասիա]]՝ այսպես կոչված «[[ոսկե կիսալուսին]]»՝ [[Աֆղանստան]], [[Պակիստան]], [[Իրան]] և [[Հարավարևելյան Ասիա]]՝ այսպես կոչված «[[ոսկե եռանկյունի]]»՝ [[Մյանմա]], [[Թայլանդ]], [[Լաոս]]։ 
 
Հերոինի հիմնական արտադրող ներկայումս հանդիսանում է [[Աֆղանստան]]ը։ Ամբողջ աշխարհում հերոինի շուրջ 90%-ը ստացվում է [[Աֆղանստան]]ի հարավային մի քանի նահանգներից։ Այնտեղ աճող խաշխաշից ստացվում է տարեկան մոտավորապես 380 տոննա հերոին։ Եվս 50 տոննա արտադրվում է [[Բիրմա]]յում և [[Լաոս]]ում։ Տարեկան ամբողջ աշխարհում արտադրվում է ավելի քան 430 տոննա հերոին, որից մոտավորապես 1%-ն է բռնագրավվում։ Մնացած մասը [[Պակիստան]]ի, [[Իրան]]ի, [[Տաջիկստան]]ի, [[Ուզբեկստան]]ի և [[Թուրքմենստան]]ի միջոցով տարածվում է ամբողջ աշխարհով մեկ։
[[Պատկեր:Opium poppies in Helmand -a.jpg|thumb|400px|[[Աֆղանստան]], Հիլմենդ նահանգ. հերոինի արտադրության խոշորագույն կենտրոններից մեկը]]

[[Աֆղանստան]]ում հերոինի նման տարածվածությունը պայմանավորված է մի քանի հանգամանքներով։ Նախևառաջ, [[Թալիբանի վարչակարգի]] տապալումից հետո կենտրոնական ամուր իշխանությունը կորսվեց, [[ՆԱՏՕ|ՆԱՏՕ-ի]] զորքերը չեն վերահսկում իրավիճակը երկրի լեռնային շրջաններում, ինչը թույլ է տալիս [[թմրամիջոց]] արտադրողներին կազմակերպել հերոինի արտադրության ամբողջական շրջափուլ.

* *ափիոնային խաշխաշի աճեցում*,
* *հում ափիոնի զտում և մաքրում*,
* *մաքրված որակյալ ափիոնի արտադրական ացետիլացում*,
* *ստացված դիացետիլմորֆինի ամբողջական մաքրում խառնուրդներից և ծանր նյութերից*,
* *թմրամիջոցների պահպանման, տեղափոխման և վաճառքի պատրաստի արդյունավետ համակարգի առկայություն''։

Այս ամենն աֆղանական արտադրողներին թույլ է տալիս մնալ հերոինի համաշխարհային շուկայի առաջատար։ Արտադրանքի բարձր որակը, ցածր գինը և մեծ ծավալը թույլ են տալիս դուրս մղել բոլոր մյուս մրցակիցներին։

Սահմաններով հերոինի տեղափոխման տարածված ձև է հանդիսանում տեղափոխումը նարկոկուրյերների (թմրառաքիչ) միջոցով։ Առավել հասանելի և տարածված է հերոինի տեղափոխումը ստամոքսում և աղիներում։

Հերոինի անօրինական շրջանառությունը մեծ վտանգ է ներկայացնում Ռուսաստանի համար, որը հերոինի շուկայի ծավալով աշխարհում առաջին տեղն է զբաղեցնում։ Երկրորդ տեղում Հարավարևելյան Ասիայի երկրներն են, երրորդում՝ Հարավային Ամերիկայի երկրները (դա պայմանավորված է այն հանգամանքով, որ նրանք միտված են դեպի կոկաինի արտադրություն)։

## Հերոինը Հայաստանում
Հայաստանում թմրամիջոցների ներարկային օգտագործողների գերակշիռ մեծամասնությունը գործածում է ափիոնատիպ նյութեր, այդ թվում՝ հերոին։ Հերոինն ընդգրկված է ՀՀ կառավարության 2003 թվականի oգոuտոuի 21-ի «Հայաստանի Հանրապետությունում հuկման ենթակա թմրամիջոցների, հոգեմետ նյութերի և դրանց պրեկուրuորների կազմը (ցանկը) հաuտատելու մաuին» N 1129-Ն որոշմամբ հաստատված Հայաստանի Հանրապետությունում հսկման ենթակա թմրամիջոցների, հոգեմետ նյութերի և դրանց պրեկուրսորների կազմի (ցանկի) N 1՝ «Թմրամիջոցների և հոգեմետ նյութերի, որոնց շրջանառությունը Հայաստանի Հանրապետության տարածքում արգելվում է» ցուցակում։

Հանրապետության «սև» շուկաներում հերոինի 1 գրամի գինը կազմում է մոտավորապես 100-110 ԱՄՆ դոլար։ Հանրապետությունում հերոին գործածողների մեծ մասը թմրամիջոցի գնային անհասանելիության պատճառով անցնում է դեզոմորֆինի կամ դիմում բուժման, մասնավորապես՝ մեթադոնային փոխարինող բուժում։

2014 թվականի հունվարի 17-ին Մեղրիի մաքսատանը Իրանից Հայաստանի տարածքով տարանցիկ դեպի Վրաստան ուղևորվող բեռնատարի զննման արդյունքում հայտնաբերվեց առանձնապես խոշոր չափերի՝ 927 կգ հերոին։ Դա առաջին խոշորամասշտաբ առգրավումն էր տարածաշրջանում։

## Ծանոթագրություններ


Կատեգորիա:Ալկալոիդներ
Կատեգորիա:Ացետատներ (եթերներ)
Կատեգորիա:Բրիտանական հայտնագործություններ
Կատեգորիա:Օպիատներ