Եվա Հեսսե

**Եվա Հեսսե** (, ), հրեական ծագմամբ ամերիկացի նկարչուհի և աբստրակցիոնիստ քանդակագործ։ Ստեղծագործական առումով ակտիվ է եղել 1960-ական թվականների գեղարվեստական այնպիսի ուղղություններում, ինչպես՝ պրոցես-արտը և արտե պովերան։ Համբավ է ձեռք բերել հատկապես մինիմալիզմի և պոստմինիմալիզմի ոճով կատարած նորարարական աշխատանքներով, որոնցում օգտագործել է լատեքս, ապակեթել, պլաստմասսաներ։

## Կենսագրություն
Եվա Հեսսեն ծնվել է 1936 թվականի հունվարի 19-ին, Համբուրգում, հրեա փաստաբանի ընտանիքում։ Երբ նացիստական Գերմանիայում հրաների նկատմամբ հալածանքները սաստկացել են, ծնողները Եվային ու նրա ավագ քրոջը *«Կինդերտրանսպորտ»* ծրագրով ուղարկել են Նիդերլանդներ։ Մի քանի ամիս անց ընտանիքի մյուս անդամներն էլ են տեղափոխվել այնտեղ, և միասին մեկնել են Անգլիա։ 1939 թվականին Հեսսե ընտանիքը ժամանել է Նյու Յորք։ 1946 թվականին Եվայի մայրը, որ տևական հալածանքների ու փախուստի հետևանքով հոգեկան խանգարում էր ստացել, վերջ է տվել իր կյանքին։

Միջնակարգ դպրոցն ավարտելուց հետո Եվան նկարչություն է ուսումնասիրել նախ՝ Նյու Յորքի Քուփեր Յունիոն ուսումնարանում, ապա Եյլի համալսարանի արվեստների ու ճարտարապետության դպրոցում, մասնավորապես՝ Յոզեֆ Ալբերսի մոտ։ 1960-ական թվականների սկզբին նա գտնվել է Մարսել Դյուշանի ստեղծագործության ազդեցության տակ։

1961 թվականին Եվան ամուսնացել է քանդակագործ Թոմ Դոյլի հետ։ 1964-1965 թվականներին ամուսնական զույգն ապրել է Գերմանիայում՝ Էսսենի մերձակայքում գտնվող Կետվիգ քաղաքում և շատ է աշխատել՝ ստեղծելով առաջին եռապրոյեկցիա գեղարվեստական առարկաները։ Վերադառնալով Նյու Յորք՝ Եվա Հեսսեն իր ժամանակը հիմնականում հատկացրել է քանդակագործությանը, ընդ որում՝ սկսել է կիրառել մինչ այդ անսովոր համարված նյութեր՝ կաուչուկ, պլաստմասսաներ, ապակեպլաստիկ․․․ Կին արվեստագետն ու նրա նորարարական արվեստը դրա շնորհիվ լայն ճանաչման են արժանացել աշխարհի արվեստագետների ու արվեստասերների շրջանում։

Եվա Հեսսեն մահացել է երիտասարդ՝ ընդամենը 34 տարեկան հասակում, ուղեղի քաղցկեղից։ Հետմահու՝ նրա ստեղծագործությունները ներկայացվել են արդի արվեստի ցուցահանդեսներում, այդ թվում՝ Կասսելում անցկացված *documenta 5*-ում (1972 թ․) և *documenta 6*-ում (1977 թ․)։

## Ֆիլմագրություն
* *Four Artists: [[Robert Ryman]], Eva Hesse, [[Bruce Nauman]], [[Susan Rothenberg]]*. 47 min, Documentary USA 1988. Regie Michael Blackwood 
* *Eva Hesse.* USA/D 2016. Dokumentarfilm, R Marcie Begleiter, 105 min, OmdUT Real fiction, ausführliche Beschreibung , mit tabell. Biografie Hesses

## Գրականություն
* Lucy Lippard: *Eva Hesse*. Da Capo Press, New York 1992
* Michael Jürgs: *Eine berührbare Frau. Das atemlose Leben der Künstlerin Eva Hesse*. Bertelsmann, Gütersloh 2007, ISBN 3-570-00929-7
* Ulrike Haage: *alles aber anders*. Nach Aufzeichnungen von Eva Hesse. Hörspiel. Sans Soleil, Bonn 2009, ISBN 978-3-88030-044-6
* Р. Краусс: Холостяки. Прогресс-Традиция, Москва 2004.

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Եվա Հեսսեի ժամանակագրությունը Նյու Յորքի Հրեական թանգարանի կայքէջում
* Ландихова А. Ева Гессе: вырисовывая себя // Art Ukraine. — 2011. — 26 авг.
* Совместная выставка Гего и Е. Гессе в Гамбургском кунстхалле
* Եվա Հեսսեի աշխատանքները Վիսբադենի ցուցահանդեսում, 2002
* Лекция Ирины Кулик в Музее «Гараж». Эва Гессе — Сара Лукас

* Entry for Eva Hesse on the Union List of Artist Names
* Eva Hesse Documentary
* Eva Hesse: MoMA
*Eva Hesse on Artcyclopedia
*Eva Hesse: Random Notes *Essay by Leslie Dick published in X-TRA*
*oneroom.org , *Source with some more references*
*Eva Hesse Chronology
*Eva Hesse: Sculpture  Exhibition (2006) at The Jewish Museum (New York)
*audio interview with Marcie Begeiter with Irit Krygier discussing her journey directing and co-producing with Karen S. Shapiro the documentary film, Eva Hesse

Կատեգորիա:20-րդ դարի նկարչուհիներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի կին քանդակագործներ
Կատեգորիա:Եյլի համալսարանի շրջանավարտներ
Կատեգորիա:Ժամանակակից արվեստագետներ
Կատեգորիա:Հրեա արվեստագետներ
Կատեգորիա:Հրեա կին քանդակագործներ
Կատեգորիա:Հրեա նկարիչներ
Կատեգորիա:Ֆեմինիստ արվեստագետներ