Դյունի երեխաները (վեպ)

**Դյունի երեխաները** Ֆրենկ Հերբերտի 1976 թվականի գիտաֆանտաստիկ  վեպ է, որը նրա «Դյուն» վեց վեպերից բաղկացած շարքից երրորդն է: Սկզբնապես մասերով տպագրվել է Analog Science Fiction and Fact  ամսագրում 1976 թվականին, այն «Դյունի» վեպերի վերջին մասերով տպագրումն  էր մինչև գրքի հրատարակումը։

*[[Դյունի մեսիան|Դյունի Մեսիա]]*-ի վերջում Փոլ Ատրեյդեսը կույր մարդու հետ մտնում է անապատ՝ թողնելով իր քրոջը՝ Ալիային, կառավարելու տիեզերքը որպես իր երկվորյակ երեխաների՝ Լետո II-ի և Գանիմայի խնամակալ:  Համեմունքի միջոցով արգանդում արթնանալով՝ երեխաները դառնում են Փոլի կանխատեսողական տեսլականի ժառանգորդները տիեզերքի ճակատագրի մասին, մի դեր, որը Ալիան հուսահատորեն ցանկանում է: Կորինոյի տոհմը ծրագրում է վերադառնալ գահին, մինչդեռ Բենե Գեսերիտները համագործակցում է Տլեյլաքսուի և տիեզերական միության հետ՝ Սպայկի և Փոլի երեխաների նկատմամբ վերահսկողությունը ստանձնելու համար։

Սկզբում վաճառվելով ավելի քան 75,000 օրինակով՝ այն դարձավ գիտաֆանտաստիկայի առաջին կոշտ կազմով բեսթսելլեր: Վեպը լավ ընդունվեց քննադատների կողմից իր սյուժեի, գործողությունների և մթնոլորտի համար և 1977 թվականին առաջադրվեց Հյուգո մրցանակի՝ որպես լավագույն վեպ: «Դյունի Մեսիան» (1969) և «Դյունի երեխաները» վեպերը համատեղ էկրանավորվեցին Sci-Fi Channel-ի կողմից 2003 թվականին՝ վերածվելով մինի-սերիալի՝ Ֆրենկ Հերբերտի «Դյունի երեխաները» վերնագրով:

## Սյուժե
Ինը տարի անց այն բանից հետո, երբ կայսր Փոլ «Մուադ'Դիբ» Ատրեյդեսը մտավ անապատ, Դյուն մոլորակի  էկոլոգիական վերափոխումը հասել է այն կետին, որ որոշ ֆրեմեններ ապրում են առանց համազգեստի ավելի քիչ չորային կլիմայական պայմաններում և սկսել են դուրս գալ սիետչերից և տեղափոխվել գյուղեր ու քաղաքներ: Քանի որ հին սովորույթները աստիճանաբար վերանում  են, ավելի ու ավելի շատ ուխտավորներ են ժամանում Մուադ'Դիբի մոլորակը տեսնելու համար: Կայսերական բարձրագույն խորհուրդը կորցրել է իր քաղաքական հզորությունը և անզոր է վերահսկել ջիհադը։

Փոլի երկվորյակ երեխաները՝ Լետո II-ը և Գանիման, եզրակացրել են, որ իրենց մորաքույրը և խնամակալ Ալիան ենթարկվել է «Աբոմինացիայի»՝ իր պապի  բարոն Վլադիմիր Հարկոնենի տիրապետությանը, և վախենում են, որ նմանատիպ ճակատագիր է սպասվում իրենց: Նրանք (և Ալիան) նաև գիտակցում են, որ Դյունի տերրաֆորմացումը  կսպանի բոլոր ավազորդերին՝ այդպիսով ոչնչացնելով համեմունքի աղբյուրը, բայց բարոնը ցանկանում է հենց այդ  արդյունքը: Լետոն նաև վախենում է, որ իր հոր նման, նա կհայտնվի իր կանխատեսման թակարդում։

Մինչդեռ, անապատում ի հայտ է եկել մի նոր կրոնական դեմք՝ «Քարոզիչ» անունով, որը միավորում է մարդկանց  կրոնական կառավարության անարդարությունների և Ֆրեմենների շրջանում տեղի ունեցող փոփոխությունների դեմ: Որոշ Ֆրեմեններ կարծում են, որ նա Փոլ Ատրեյդեսն է: Սալուսա Սեկունդուսի անկում ապրած Կորինո տոհմի արքայադուստր Վենսիցիան դավադրություն է կազմակերպում երկվորյակների սպանության և իր տան համար իշխանությունը վերականգնելու համար:

Լեդի Ջեսիկան վերադառնում է Արրակիս և հասկանում, որ իր դուստրը դիվահարված է, բայց երկվորյակների մոտ նողկանքի նշաններ չի գտնում։ Լետոն կազմակերպում է, որ Ֆրեմենների առաջնորդ Ստիլգարը պաշտպանի Գանիմային, եթե նրանց կյանքի դեմ մահափորձ լինի։ Քարոզիչը մեկնում է Սալուսա Սեկունդուս՝ Վենսիցիայի որդի Ֆարադնին հանդիպելու, և դրա դիմաց Դունկան Այդահոյի ղոլային խոստանում է որպես Կորինո տան գործակալ։ Ալիան փորձում է սպանել Ջեսիկային, որը Դունկանի օգնությամբ փախչում է անապատ՝ հրահրելով ապստամբություն Ֆրեմենների շրջանում։ Երկվորյակները կանխատեսում և ողջ են մնում Կորինոյի սպանության դավադրությունից՝ կեղծելով Լետոյի մահը։

Լետոն մեկնում է փնտրելու Ջակուրուտուին՝ միֆական Ֆրեմենների սիետչին և Քարոզչի հնարավոր հետապնդողին, մինչդեռ Գանիման, ինքնահիպնոսի միջոցով փոխելով իր հիշողությունը, հայտնում է (և հավատում է), որ իր եղբայրը սպանվել է։ Դունկանը և Ջեսիկան փախչում են Սալուսա Սեկունդուս, որտեղ Ջեսիկան սկսում է Ֆարադնին ուսուցանել Բենե Գեսերիտի ձևերով։ Նա անտեսում և հրապարակով դատապարտում է իր խնամակալ մորը՝ Վենսիցիային, մահափորձի համար, և դաշնակցում է Բենե Գեսերիտի հետ, որոնք խոստանում են նրան ամուսնացնել Գանիմայի հետ և աջակցել նրա կայսր դառնալու ձգտմանը։

Ֆրեմենների մի խումբ բռնում է Լետոյին և ստիպում նրան անցնել համեմունքային տրանսի՝ Գուրնի Հալեքի առաջարկով, որը ներթափանցել է խումբ Ջեսիկայի հրամանով։ Լետոյի համեմունքային տեսիլքները նրան ցույց են տալիս բազմաթիվ հնարավոր ապագաներ, որտեղ մարդկությունը վերանում է, և միայն մեկը, որտեղ այն գոյատևում է։ Նա այս ապագան անվանում է «Ոսկե ուղի» և որոշում է իրականացնել այն, ինչը նրա հայրը, որն արդեն տեսել էր այս ապագան, հրաժարվել էր անել։ Նա փախչում է իր գերեվարողներից և զոհաբերում է իր մարդկությունը՝ հետապնդելով Ոսկե ուղուն՝ ֆիզիկապես միաձուլվելով ավազակախեցգետնի թրթուրային ձևի՝ ավազային իշխանի խմբի հետ, այդ ընթացքում ձեռք բերելով գերմարդկային ուժ և գրեթե անխոցելիություն։ Նա ճանապարհորդում է անապատով՝ ոչնչացնելով քանաթներ՝ Դյունի էկոլոգիական վերափոխումը դանդաղեցնելու համար, և ի վերջո բախվում է Քարոզչի հետ, որը իրականում Փոլն է։

Դունկանը վերադառնում է Արրակիս և Ստիլգարին հրահրում է սպանել իրեն, որպեսզի Ստիլգարը ստիպված լինի վերցնել Գանիմային և թաքնվել։ Սակայն, ի վերջո, Ալիան վերստին բռնում է Գանիմային և կազմակերպում նրա ամուսնությունը Ֆարադնի հետ՝ պլանավորելով օգտագործել սպասվող քաոսը, երբ Գանիման սպանում է նրան՝  եղբոր սպանության վրեժը լուծելու համար։ Փոլն ու Լետոն վերադառնում են մայրաքաղաք, որտեղ Ջեսիկան և Ֆարադնը ժամանել էին նրա նշանադրության համար Գանիմայի հետ՝ Ալիային դիմակայելու համար։ Հասնելով այնտեղ՝ Փոլը հրապարակայնորեն սպանվում է Ալիայի կառավարության գործակալների կողմից, ինչը սարսափեցնում է նրան։ Լետոն բացահայտում է իրեն՝ ցուցադրելով գերմարդկային ուժ և խթանելով Գանիմայի իսկական հիշողությունների վերադարձը։ Նա դիմակայում է Ալիային և առաջարկում օգնել նրան հաղթահարել իր տիրապետությունը, բայց բարոնը դիմադրում է։ Ալիան, բարոնի տիրապետության դեմ պայքարելիս, կարողանում է իրեն նետել բարձր պատշգամբից՝ սպանելով և՛ իրեն, և՛ բարոնին։

Լետոն իրեն հռչակում է կայսր և հաստատում է Ֆրեմենների նկատմամբ վերահսկողությունը։ Ֆարադնը միանում է նրա ծառայությանը և հանձնում Կորինոյի բանակների և իր Սարդաուկարի վերահսկողությունը։ Ֆարադն տանող Ոսկե ուղին նկարագրելիս Լետոն բացահայտում է, որ կապրի հազարավոր տարիներ՝ իր մեջ պարուրված ավազե որդերի մաշկի և գենետիկայի շնորհիվ։ Լետոն ամուսնանում է Գանիմայի հետ՝ իշխանությունը ամրապնդելու համար, բայց քանի որ նրա ավազե որդերի մաշկը ոչնչացնում է իր բազմանալու ունակությունը, նա թույլ է տալիս Ֆարադնին լինել նրա իսկական ամուսինը, որպեսզի Ատրեյդեների տոհմը կարողանա շարունակվել։ Գանիման հիշում է, որ երկվորյակներից մեկը պետք է հետևի ուղուն, բայց Լետոն միշտ ամենաուժեղն է եղել։

## Հրատարակման պատմություն
«*[[Դյունի մեսիան|Դյունի Մեսիան]]*» և «Դյունի երեխաները» վեպերի որոշ մասեր գրվել են «Դյունի» ավարտից առաջ։«Դյունի երեխաները» սկզբնապես հրատարակվել է Analog Science Fiction and Fact ամսագրում 1976 թվականին և եղել է «Դյուն» վեպի վերջին հրատարակությունը գրքի հրատարակումից առաջ։ «Դյունի Մեսիան» և «Դյունի երեխաները» մեկ հատորով հրատարակվել են իScience Fiction Book  ակումբի կողմից 2002 թվականին։

## Վերլուծություն
Հերբերտը վեպերի սկզբնական եռագրությունը (Դյուն, Դյունի մեսիան և Դյունի երեխաները) համեմատեց ֆուգայի հետ. Դյունը հերոսական մեղեդի էր, Դյունի մեսիան՝ դրա շրջադարձը, մինչդեռ Դյունի երեխաները ընդլայնում են փոխկապակցված թեմաների քանակը: Փոլը Դյունում իշխանության է գալիս՝ վերահսկողությունը ստանձնելով տիեզերքի միակ կարևոր ռեսուրսի՝ մելանժի ​​վրա: Նրա թշնամիները մահացած են կամ տապալված, և նա պատրաստվում է իշխանության ղեկը վերցնել և տիեզերքին բերել կոշտ, բայց լուսավորյալ խաղաղություն: Հաջորդած գրքերում Հերբերտը որոշեց խաթարել  Փոլի հաղթանակը՝ մի շարք ձախողումներով և փիլիսոփայական պարադոքսներով։

## Քննադատական ​​​​ընդունելություն
Սկզբում վաճառվելով ավելի քան 75,000 օրինակով՝ «Դյունի երեխաները» դարձավ գիտաֆանտաստիկայի ոլորտի առաջին կոշտ կազմով բեսթսելլեր գիրքը։ Վեպը քննադատների կողմից լավ ընդունվեց իր գրավիչ սյուժեի, գործողությունների և մթնոլորտի համար,և 1977 թվականին առաջադրվեց Հյուգո մրցանակ՝ որպես լավագույն վեպ։

The *Los Angeles Times* –ը «Դյունի երեխաները» անվանեց «մեծ իրադարձություն», իսկ *Challenging Destiny– ն*   նշեց, որ «Հերբերտը բավականաչափ նոր շրջադարձեր և պտույտներ է ավելացնում շարունակվող սագային, որ կրկնվող տարրերի հետ ծանոթությունը հաճույք է պատճառում»։ «Publishers Weekly»-ն գրել է. «Պալատական ​​​​ինտրիգներից և անապատային հետապնդումներից մինչև կրոնական ենթադրություններ և տիեզերքի գերագույն ինտելեկտի հետ բախումներ՝ այստեղ կա ինչ-որ բան գիտաֆանտաստիկայի բոլոր երկրպագուների համար»։.1976 թվականի ակնարկում Սպայդեր Ռոբինսոնը «Դյունի երեխաները» համարեց անբավարար՝ քննադատելով ավարտը որպես անհամոզիչ և թեմատիկորեն չափազանց ծանոթ։ Վեպի մասին հիշատակվում է Ժիլ Դելյոզ  և Ֆելիքս Գուատարիի «Հազար սարահարթ» (1980) վեպում։ Դեյվիդ Փրինգլը վեպին տվել է չորսից երկու գնահատական ​​և նկարագրել այն որպես «մռայլ և խճճված պատմություն»։

## Ադապտացիա
«*[[Դյունի մեսիան|Դյունի Մեսիան]]*» (1969) և «Դյունի երեխաները»  համատեղ ադապտացվել են Sci-Fi Channel-ի կողմից 2003 թվականին՝ Ֆրենկ Հերբերտի «Դյունի երեխաները» վերնագրով մինի-սերիալի մեջ։ Երեք մասից բաղկացած, չորսուկես ժամ տևողությամբ մինի-սերիալը առաջին մասում լուսաբանում է «Դյուն Մեսիայի» սյուժեի մեծ մասը, իսկ երկրորդ և երրորդ մասերում՝ «Դյունի երեխաները»։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:1976 գրքեր
Կատեգորիա:1976 վեպեր
Կատեգորիա:Ամերիկյան գիտաֆանտաստիկ վեպեր
Կատեգորիա:Ամերիկյան վեպեր
Կատեգորիա:Անգլերեն վեպեր
Կատեգորիա:Գիտաֆանտաստիկ վեպեր
Կատեգորիա:Էկրանավորված ամերիկյան վեպեր
Կատեգորիա:Հեռուստասերիալների հիմք ծառայած վեպեր