Ստրկուհու վաճառքը

**«Ստրկուհու վաճառքը»** (), ֆրանսիացի նկարիչ Ժան Լեոն Ժերոմի նկարը՝ ստեղծված 1884 թվականին։ Այժմ գտնվում է Պետական Էրմիտաժի հավաքածուում (Սանկտ Պետերբուրգ, Ռուսաստան)։

## Պատմություն և ստեղծում
Ֆրանսիացի գեղանկարիչ Ժան Լեոն Ժերոմը (1824-1904) եղել է հայտնի նկարիչներ Պոլ Դելարոշի և Շառլ Գլեյրի աշակերտը, որոնցից նա իր ողջ մնացած կյանքի համար վերցրել է կիրքն առ ճամփորդություններ, տարբեր ազգերի սովորույթների ուսումնասիրություն, ինչպես նաև առանձնահատուկ սերն Արևելքի հանդեպ։ Ժերոմի վաղ շրջանի նկարները դրական է գնահատել ժամանակի ամենահարգված և հեղինակավոր գեղարվեստական քննադատներից մեկը՝ Թեոֆիլ Գոթիեն, որը հետագայում դարձել է նկարչի ընկերը։ Զանգվածային մշակույթի սկզբնավորման ընթացքում գավառական Ժերոմն սկսել է արտացոլել բուժուազական Ֆրանսիայի ձևավորվող նոր հասարակության ակնկալիքները՝ սալոնային արիստոկրատիայի շրջանում հայտնի դառնալով իր ինչպես ակադեմիստական դիմանկարների և մելոդրամատիկ կտավների շնորհիվ, այնպես էլ նապոլեոնյան արշավանքների և արաբական շուկաների կյանքի նկարներով, ինչպես նաև դիցաբանական և էրոտիկ թեմաներով աշխատանքներով։ Իր ստեղծագործական գործունեության բարձրակետում Ժերոմը եղել է կայսերական ընտանիքի մշտական հյուրը և եղել է Նրբագեղ արվեստների դպրոցի պրոֆեսեր։ Նրա ստուդիան նկարիչների, դերասանների և գրողների հանդիպման վայր էր, իսկ Ժերոմն ինքը դարձել է լեգենդար և հարգված վարպետ՝ հայտնի իր թունոտ սրամտությամբ, կանոնակարգվածության հանդեպ քամահրական վերաբերմունքով, սակայն խիստ կանոնակարգված ուսուցման մեթոդներով և իմպրեսիոնիզմի հանդեպ ծայրահեղ թշնամանքով։

Միևնույն ժամանակ Ֆրանսիայում պատմական նկարչություն նոր մոտեցման պահանջարկ է ծագել, որն արտահայտված էր պատմաբան Պրոսպեր դը Բարանտի խոսքերով, որը նշել է, թե «մենք բոլորս ուզում ենք իմանալ, թե ինչպես են ապրել ավելի վաղ հասարակություններն ու անհատները։ Պահանջում ենք, որ մեր երևակայության մեջ հստակ տեսանելի լինի նրանց կերպարը և նրանք կենդանի երևան մեր աչքի առաջ»։ Սկսած 1850-ականների վերջից՝ Ժերոմն աներևակայելի նախաձեռնող է եղել իր հայտնի պատմական թեմաների ընտրության հարցում՝ սկսած Հին Հունաստանից մինչև Հռոմ։ Նաև Ժերոմը թվում է, թե արձագանքել է Բարանտի կոչին՝ բավականին էկլեկտիկ վերաիմաստավորում տալով իր ակադեմիզմին՝ հիմնականում Ժան-Օգյուստ-Դոմինիկ Էնգրի ազդեցությամբ, որն իր նկարներն ստեղծել է անձնական և առօրյա կյանքի պրիզմայով, ինչպես նաև իր ուսուցչի՝ Դելարոշի ազդեցությամբ, որն ավելի թատերական մոտեցում է ընտրել պատմական թեմաներով նկարելու համար։ Ժերոմն սկսել է աշխատել գրեթե վավերագրական ռեալիզմի և պատմական իրադարձությունների երևակայական վերակառուցման գիտական ​​մոտեցման միջև հավասարակշռություն ձեռք բերելու համար՝ իր մեջ զարգացնելով իր նկարների սյուժեների պատմողական ներուժը վարպետորեն կառավարելու կարողությունը, ինչի շնորհիվ դրանք անջնջելի տպավորություն են թողել դիտողի վրա։ Միևնույն ժամանակ նա հրաժարվել է բանաստեղծական ընդհանրացումներից և գլխավոր հերոսների իդեալականացումից, բայց նկարչի հավասարակշռված և մանրակրկիտ նկարչական տեխնիկան մարդկանց գործնականորեն դարձրել է անցյալի իրադարձությունների անմիջական վկաներ։ Հին Հռոմի կյանքի տեսարանները զգալի տեղ են գրավել Ժերոմի ստեղծագործության մեջ, որը գիտեր, թե ինչպես իր ստեղծագործությունների կոմպոզիցիաներին տալ ավարտուն ամբողջականություն և թատերական տեսարան՝ համակցված սահուն և հստակ նկարչական տեխնիկայի, ինչպես նաև կերպարների թվացյալ քանդակային մոդելավորման հետ։ Նկարչին հաճախ մեղադրել են հանրության կարիքների համար աշխատելու և իր նկարների թեմաների ապագա արդիականության մասին չմտածելու մեջ։

1854 թվականին Ժերոմը հերթական ուղևորություն է կատարել Թուրքիա, իսկ 1856 թվականին նա այցելել է Եգիպտոս՝ գնալով նաև Մերձավոր Արևելքի այլ երկրներ որպես եվրոպացի նկարիչ, որը մեծ հետաքրքրություն էր ցուցաբերում էկզոտիկայի նկատմամբ, ինչը մեծ պահանջարկ ուներ ռոմանտիզմի դարաշրջանում։ Արդյունքում նա զգալի քանակությամբ նյութ է հավաքել ապագա նկարների համար՝ արևելյան մերկ գեղեցկուհիների պատկերներով, այդ թվում՝ ստրկության և կանանց շահագործման թեմայով, հատկապես սպիտակամորթների, այդ թվում նաև իսլամական աշխարհում, որոնց գիտական ​​ճշգրտությունը համակցվել է անսովոր երևակայության հետ։

Gérôme, Achat d'une esclave, 1857 (5613508015).jpg|«Ստրկուհու գնում»
Jean-Léon Gérôme - Le Marché d'esclaves.jpg|«Ստրկուհիների արաբական շուկա»
Jean-Léon Gérôme - A Roman Slave Market - Walters 37885.jpg|«Գերիների հռոմեական շուկա»
Jean-Léon Gérôme, Phryne revealed before the Areopagus (1861) - 01.jpg|«Փրինան արեոպագների առաջ»

Ներկայումս հայտնի են Ժերոմի՝ ստրկական շուկաների թեմայով մի շարք նկարներ, որոնց գործողությունների տեղի համար նա ընտրել է Հին Հռոմը կամ 19-րդ դարի Ստամբուլը։ Այդ շարքում կարելի է առանձնացնել 1857 թվականի «Ստրկուհու գնումը» (մասնավոր հավաքածու) և 1866 թվականի ««Հարճերի արաբական շուկա»» (Մասաչուսեթսի Ստեռլինգ և Ֆրանսին Քլարքների արվեստի ինստիտուտ) նկարները։ «Ստրկուհու վաճառքը» նկարն ստեղծվել է 1884 թվականին։ Գրեթե միաժամանակ այդ նույն թեմայով Ժերոմն ստեղծել է մեկ այլ աշխատանք՝ կոչելով «Գերիների հռոմեական շուկա» (Ուոլթերսի գեղարվեստի թանգարան), որում ստրկուհին պատկերված է մեջքից, ինչի շնորհիվ դիտողը կարող է ուսումնասիրել ստրկավաճառների դեմքերը։ Կոմպոզիցիայի նմանության մասին կարելի է դատել նաև գոյություն ունեցող մատիտային ուրվանկարներով, որոնցում պատկերված են ստրկավաճառի և ստրկատիրոջ կերպարները, որոնք Ժերոմը հետո առանձին նկարել է այս երկու կտավներում։ Միևնույն ժամանակ այս երկու նկարների կոմպոզիցիան հղում են դիտողին Ժերոմի ավելի վաղ և հայտնի մեկ այլ աշխատանքի՝ 1861 թվականի «Փրինան արեոպագների առաջ» նկարին (Համբուրգի պատկերասրահ)։ Նա «Փրինան» նկարել է Նադարի մերկ կանանց աշխատանքների լուսանկարի հիման վրա (Նադարը հայտնի էր գրողների, նկարիչների և քաղաքագետների իր դիմանկարներով)։ Լուսանկարի բնորդուհին եղել է Մարի-Քրիստին Լերուն՝ մեկն այն երեք կանանցից, որոնց Նադարն իր գործունեության ընթացքում մերկ է լուսանկարել։


Standing Female Nude.jpg|Նադարի լուսանկարչական աշխատանք
Jean-Léon Gérôme - Study for "Slave Market at Rome" - Walters 372620.jpg|Ժերոմի ուրվանկար
Jean-Léon Gérôme - Slave Market - Walters 372783.jpg|Ժերոմի ուրվանկար


## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն

* 
* 
* 
* 
* 
* 

## Արտաքին հղումներ
* 

Կատեգորիա:1884 նկարներ
Կատեգորիա:Էրմիտաժի նկարներ
Կատեգորիա:Ժան Լեոն Ժերոմի նկարներ
Կատեգորիա:Մերկ կանանց պատկերով նկարներ
Կատեգորիա:Ստրկություն