open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Առնո (գետ)

**Առնո** (), գետ Կենտրոնական Իտալիայի Տոսկանա մարզում։ Նրա երկարությունը 241 կիլոմետր է։ Գլխավոր ձախափնյա վտակներն են Գրևե, Պեզա և Էլսա, իսկ աջափնյա՝ Սիևե, Բիզենցիո և Օմբրոնե գետերը։ Ավազանի մակերեսը 8247 կմ² է։ Սկիզբ է առնում Տոսկանայի Ապենինյան լեռների Մոնտե Ֆալտերոնա լեռան հարավային լանջից։ Վերին հոսանքում հոսում է դեպի հարավ՝ Կասենտո կոչվող նախկին լճի ավազանի միջով, ապա Արեցոյի մոտ թեքվում է դեպի արևմուտք և հյուսիս։ Անցնում է Ֆլորենցիա քաղաքի միջով, ապա մտնում է Գոլֆոլինայի կիրճը։ Այստեղից սկսվում է գետի ստորին հոսանքը դեպի արևմուտք։ Այն անցնում է Էմպոլիի և Պիզայի կողքով և Մարինա դի Պիզայի մոտ թափվում Լիգուրյան ծովը։ Հնագույն դելտան չորացվել է․ այժմ մեկ բերանով է թափվում ծովը: 

Առնոյի կենտրոնական հոսանքում կան հակաջրհեղեղային կառույցներ, որոնցից մի մասը նախագծել է Լեոնարդո դա Վինչին։ 1966 թվականի նոյեմբերին տեղի ունեցած ջրհեղեղի ժամանակ ջրի մակարդակը բարձրացել է 11 մետրով՝ ջրի տակ առնելով Ֆլորենցիայի զգալի մասը։ Նավարկելի է մի կարճ հատվածում՝ Պիզայի և Պոնտեդերայի միջև։ Կիանի գետի հետ միախառնման կետի և Մոնտևարկի քաղաքի միջև հատվածում կառուցվել է երկու հիդրոէլեկտրակայան։

## Աղբյուրներ
* 
* 
* 

Կատեգորիա:Իտալիայի գետեր
Խորխե Կուեստա

**Խորխե Մատեո Կուեստա Պորտե-Պետիտ** (, ), մեքսիկացի քիմիկոս, գրող և խմբագիր։

## Կենսագրություն
Կուեստան դպրոց է հաճախել իր հայրենի քաղաքում, նախքան Մեքսիկայի ազգային ինքնավար համալսարանի (UNAM) քիմիայի ֆակուլտետում մինչև 1925 թվականն ուսանելը: 1924 թվականին նա իր առաջին պատմվածքը հրատարակել է ամսագրում։ Երբ ավարտել է ուսումը, կարճ ժամանակով վերադարձել է Կորդոբա։

1927 թվականին, վերադառնալով Մեխիկո, նա հանդիպել է Գվադալուպե Մարինին (հետագայում իր կնոջը), որն այդ ժամանակ ամուսնացած էր Դիեգո Ռիվերայի հետ։ 1928 թվականին նա ճանապարհորդել է Եվրոպայում, որտեղ հանդիպել է Օկտավիո Բարեդային, Կառլոս Լուկինին, Անդրե Բրետոնին, Կառլոս Պելիսերին, Սամուել Ռամոսին և Ագուստին Լազոյին։ Վերադառնալով Մեքսիկա՝ Կուեստան ամուսնացել է Մարինի հետ 1928 թվականի նոյեմբերի 9-ին։ Նա «Ժամանակակիցները» խմբի համահիմնադիրն էր։ Կուեստան, ով աշխատել է մի քանի ամսագրերի համար, 1932 թվականին ստեղծել է իր սեփական ամսագիրը, որը կոչվել է *Examen*։ 1930 թվականին ծնվել է նրա միակ որդին՝ Լուչիո Անտոնիո Կուեստա Մարինը։ 1933 թվականին նա ամուսնալուծվել է Մարինից։

Խելագարության նոպայից հետո, որն ուղեկցվել է ինքն իրեն ամորձատելու փորձով, Կուեստան հոսպիտալացվել է և հետագայում կախել է իրեն՝ օգտագործելով առողջարանի սավանները, որտեղ նրան պահում էին։ Նա թաղված է Մեխիկոյի Ֆրանսիական պանթեոնում։

## Ընտրված ստեղծագործություններ/հրատարակումներ
* *Canto a un Dios Mineral*
* *A Pesar del Oscuro Silencio*
* *La Calle del Amor*
* *Poeta, Funde tu Campana*
* *El plan contra Calles*, 1934
* *Poesía de Jorge Cuesta*, 1942
* *Crítica de la reforma del Artículo Tercero*, (1943

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ

Կատեգորիա:Գրողներ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Մեքսիկացի քիմիկոսներ
Կլաստերոսպորիոզ

**Կլաստերոսպորիոզ**, ծակոտկեն բծավորություն, կորիզապտղավոր մշակաբույսերի հիվանդություն։ Հարուցիչը *Clasterosporium carpophilum* սունկն է։ Ընձյուղների և տերևների վրա առաջանում են կլոր կամ երկարացած բծեր, որոնք վերափոխվում են վերքերի ու խոցերի, որոնցից էլ խեժ է արտազատվում։ Տերևների վրա այն գորշերիզով բաց դարչնագույն է, պտուղների վրա՝ կարմրագորշ, գորտնուկանման կամ հարթ։ Բալենու և կեռասենու Կլաստերոսպորիոզի ժամանակ պտուղների պտղամիսը չորանում է։ Կլաստերոսպորիոզի լայնորեն տարածված է հարավային շրջաններում, առավել վնաս է պատճառում դեղձենուն և ծիրանենուն։

## Պայքարի միջոցառումներ
Ախտահարված ընձյուղների ու ճյուղերի էտ և այրում: Առնվազն 3 սրսկում՝ մինչև բողբոջների բացվելը, ծաղկումից անմիջապես հետո և 15–20 օր անց՝ բորդոյան խառնուրդով, պղնձի քլորօքսիդով, պոլտիգլիայով, պրիմակոլով և այլն։ Եթե մինչև բողբոջների բացվելը բուժումն անցկացրել են այլ պատրաստուկներով, ապա 2 սրսկումը՝ վեգետացիայի շրջանում։

Կատեգորիա:Գյուղատնտեսություն
Կատեգորիա:Գյուղատնտեսական աշխատանք
Կատեգորիա:Բույսեր
Կերի սննդարարություն

**Կերի սննդարարություն**, 1. կենդանիների սննդանյութերի պահանջը բավարարելու կերի հատկությունը։ 2. Յուրացվող սննդանյութերի քանակի և որակի համապատասխանության աստիճանը կենդանիների պահանջներին։ Տարբեր ուղղության մթերատվության և տեսակի կենդանիների համար կերի սննդարարությունը բազմաձև է։ Կերի սննդարարության գիտական գնահատման հիմքում ընկած են նրա քիմիական բաղադրության, մարսելիության, էներգետիկ արժեքի արդյունավետ ազդեցության և լիարժեքության մասին տվյալները։ Ընդհանուր կերի սննդարարության գնահատման եղանակներն են. շնչառությունը, որոնց միջոցով որոշում են կենդանիների էներգետիկ հաշվեկշիռը և կերերի մարսելիության ուսումնասիրության գիտատնտեսական փորձերը։ Որպես կերի ընդհանուր սննդարարության միավոր՝ Հայաստանում ընդունված է վարսակի կերային միավորը։ Կերի սննդարարությունը արտահայտում են կերում էներգիայի պարունակությամբ։ Կերի ընդհանուր սննդարարությունը և կենդանիների սննդանյութերի ընդհանուր պահանջները որոշելիս միաժամանակ պարզում են նաև կերակրման մեջ առանձին նյութերի դերը։ Բացահայտված է, որ պրոտեինի, ճարպերի և ածխաջրերի անբավարարությունը, ավելցուկը կամ անլիարժեքությունը նվազեցնում են կերի լրիվ օգտագործումը, մեծացնում նյութերի և էներգիայի կորուստները նյութափոխանակության ժամանակ և հաճախ առաջացնում վերջինի խանգարումներ։ 

## Կերային միավորով կերի սննդարարության գնահատումը
Սա արտահայտում է ընդհանուր սննդարարությունը, լրացվում է սպիտակուցային, հանքերով և վիտամիններով սննդարարության տվյալներով (տես՝ Ամինաթթվային սնուցում, Բույսերի հանքանյութային սնուցում, Պրոտեինային սնուցում, Վիտամինային սնուցում)։ 

## Անասնաբուծական վերլուծություն
Անասնաբուծական վերլուծության մեջ նախատեսվում է կերերում ջրի, չոր նյութի, պրոտեինի, ճարպերի, բջջանյութի, անազոտ մզվածք.

## Նյութերի և մոխրի պարունակության որոշում
Առավել խորը վերլուծության դեպքում ուսումնասիրում են նյութերի առանձին զտամասերը (տես՝ Կերերի վերլուծություն)։ Կերի սննդարարության գնահատման համար կերի քիմիական բաղադրության մասին մանրամասն տեղեկությունների հետ միաժամանակ որոշվում են նաև նրա ֆիզիոլոգիական արժեքի բաղադրիչ տարրերը՝ ուտելիությունը, մարսելիությունը, յուրացվելիությունը։ Կերի սննդարարությունը  կախված է բազմաթիվ գործոններից։ Օրինակ՝ խոտի քիմիական բաղադրության, հետևաբար նաև նրա սննդարարության վրա ազդում են բույսերի աճելավայրի պայմանները, խոտհնձի փուլերն ու պահածոյացման տեխնոլոգիան։ Կերի սննդարարության և օրակերի գնահատման հիմնական ցուցանիշներն են. կենդանիների ֆիզիոլոգիական վիճակը, մթերատվությունը և ստացված մթերքի որակը։ Նույն կերի սննդարարությունը կարող է տարբեր լինել տարբեր տեսակի և մթերատվության ուղղության կենդանիների համար։ Կարևոր նշանակություն ունեն նաև կերակրման պայմանները։ կերի սննդարարության որոշման փորձերը կատարվում են միայն հաշվեկշռված օրակերի համար, որոնք բնորոշ են որոշակի տնտեսական պայմաններին։

Կատեգորիա:Գյուղատնտեսություն
Կատեգորիա:Գյուղատնտեսական աշխատանք
Կատեգորիա:Կեր
Հենրի Բաթլեր Կլարկ

**Հենրի Բաթլեր Կլարկ** (), 1890-1894 թվականներին Օքսֆորդի համալսարանի Թեյլոր ինստիտուտում իսպաներենի դասախոս և իսպանական գրականության և պատմության մասին գրքերի հեղինակ։ Նրա ամենահայտնի աշխատությունն է *«Ժամանակակից Իսպանիա»-ն (1815-1898)*, որը հրատարակվել է հետմահու1906 թվականին։

## Կյանք
Կլարկը մասամբ մեծացել է Սեն-Ժան-դե-Լուզում, ֆրանս-իսպանական սահմանին, որտեղ նրա հայրը կաթոլիկ քահանա էր։ Սովորել է Օքսֆորդի համալսարանում, իսկ 1890 թվականին նշանակվել է Թեյլոր ինստիտուտի իսպաներենի դասախոս։ 1894 թվականին նա թողել է դասախոսի իր աշխատանքը առողջական խնդիրների պատճառով, բայց մնացել է Օքսֆորդի Սենթ Ջոնս քոլեջի Ֆերեդեյի անդամ և շարունակել է գրել և հետազոտություններ անել։ 1898 թվականին նրան հրավիրել են կարդալու Թեյլորյան ամենամյա դասախոսությունը՝ որպես թեմա ընտրելով խաբեբայապատումը։ Մահացել է Տորկիում 1904 թվականին։

Նրա մահից հետո Սենթ Ջոնս քոլեջից ձեռք բերված նրա գրադարանի մասը գրանցել է թեյլորյան իսպաներենի ուսուցիչ Ֆերնանդո դե Արտեագա ի Պերեյրան, ով նաև 1914 թվականին վերանայել է Կլարկի *«Իսպանական քերականությունը դպրոցների համար»* երկրորդ հրատարակությունը։

## Ստեղծագործություններ
**A First Spanish Reader and Writer*. London: Swan Sonnenschein & Co., 1891. Available at Internet Archive.
**A Spanish grammar for schools based on the principles and requirements of the Grammatical Society*. London: Swan Sonnenschein, 1892. Reprinted 1909. Second edition (edited by Fernando de Arteaga y Pereira) 1914.
**Spanish Literature: An Elementary Handbook*. London: Swan, Sonnenschein and Co., 1893. Reprinted 1921, 1970. Available at Internet Archive.
**Lazarillo de Tormes*. Oxford: B. H. Blackwell, 1897.
**The Cid Campeador and the Waning of the Crescent in the West*. In the series "Heroes of the Nations". New York: G.P. Putnam's Sons, 1897. Reprinted 1978. Available at Internet Archive.
*"The Catholic Kings", in *Cambridge Modern History*, vol.1, 1902, chapter XI. Available at Internet Archive.
**Modern Spain, 1815-1898*, 1906. Reprinted 1969. Partial preview on Google Books.
*"The Spanish Gipsy. Edited with critical essay and notes by H. Butler Clarke", in Charles Mills Gayley (ed.), *Representative English Comedies*, vol. 3. London: Macmillan, 1914.

## Աղբյուրներ
* Obituary in the *Chicago Daily Tribune*, Oct. 6, 1904.
* Rev. W.H. Hutton, "Memoir", prefaced to *Modern Spain* (1906).
* Article (in Spanish) by Dra. Matilde Gallardo about the Taylor Institute.

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Օքսֆորդի համալսարանի ակադեմիկոսներ
Կատեգորիա:Օքսֆորդի համալսարանի շրջանավարտներ
Մոհսեն Հաբաշա

**Մոհսեն Հաբաշա** (, ; ), թունիսցի ֆուտբոլիստ, պաշտպան, մարզիչ:

## Կենսագրություն
Մոհսեն Հաբաշան ծնվել է 1942 թվականի հունվարի 25-ին Թունիսի Սուս քաղաքում։

Ֆուտբոլ խաղացել է պաշտպանի դիրքում։ 1960-1969 թվականներին հանդես է եկել Սուսի «Էտուալ դյու Սահել» ակումբում։ Նրա կազմում հաղթել Է Թունիսի առաջնությունը 1963 և 1966 թվականներին, Թունիսի գավաթը՝ 1963 թվականին։

1969 թվականին տեղափոխվել է ֆրանսիական «Այաչո», սակայն Ֆրանսիայի առաջնությունում անցկացրել է ընդամենը 2 հանդիպում, խփել 1 գոլ։

1970 թվականին վերադարձել է Էտյուալ դյու Սահել, նրա կազմում անցկացրել է չորս մրցաշրջան։ 1972 թվականին նվաճել Է Թունիսի առաջնության ևս մեկ ոսկե մեդալ, 1974 թվականին՝ Երկրի գավաթը։ 1973 թվականին դարձել է Մագրիբի չեմպիոնների գավաթակիր։

Հանդես է եկել Թունիսի հավաքականում։ Նրա կազմում 1963 թվականին մասնակցել է Գանայում կայացած Աֆրիկյան ազգերի գավաթին, 1965 թվականին դարձել է Աֆրիկյան ազգերի տնային գավաթի արծաթե մեդալակիր։

Խաղային կարիերան ավարտելուց հետո՝ 1974 թվականին, դարձել է մարզիչ։ Մարզել է «Էտուալ դյու Սահելը», 1981 և 1983 թվականներին նրա հետ հաղթել Է Թունիսի երկու գավաթ։

Մահացել է 2025 թվականի հունվարի 4-ին 82 տարեկան հասակում։

## Ձեռքբերումներ
### Որպես խաղացող
** Էտուալ դյու Սահել**

* Թունիսի չեմպիոն (3)՝ 1963, 1966, 1972։
* Թունիսի գավաթակիր (2)՝ 1963, 1974։
* Մագրիբի չեմպիոնների գավաթակիր (1)՝ 1973։

** Թունիսի հավաքական**

* Աֆրիկայի ազգերի գավաթի արծաթե մեդալակիր (1)՝ 1965։

### Որպես մարզիչ
** Էտուալ դյու Սահել**

* Թունիսի չեմպիոն (2)՝ 1981, 1983։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* 

 
Կատեգորիա:2024 մահեր
Կատեգորիա:Թունիսի հավաքականի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Թունիսցի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Տղամարդկանց ֆուտբոլի պաշտպաններ
Կատեգորիա:Ֆուտբոլային մարզիչներ այբբենական կարգով
Ինգրիդա Արմոնայտե

**Ինգրիդա-Օնա Արմոնայտե** (, ), լիտվացի ջութակահար և երաժշտության ուսուցիչ:

## Կենսագրություն
Ծնվել է երաժիշտների ընտանիքում՝ հայրը՝ ֆլեյտահար Աուգուստինաս Արմոնաս (1922-2017), մայրը՝ ջութակի ուսուցիչ Էմիլիա Պիլոտայտե-Արմոնեն, եղբայրը՝ թավջութակահար Ռիմանտաս Արմոնաս (1952)։ Ավարտել է Մ․ Կ․ Չյուրլենիսի անվան արվեստի ազգային դպրոցը (1980), Մոսկվայի կոնսերվատորիան (1985)։ Մինչև 1987 թվականը կատարելագործել է վարպետությունը Մոսկվայի կոնսերվատորիայի ասպիրանտուրայում՝ Վալերի Կլիմովի մոտ։

1972 և 1976 թվականներին առաջին մրցանակի է արժանացել Ուստի նադ Օրլիցիում (Չեխիա) Յարոսլավ Կոցիանի անվան ջութակահարների պատանեկան միջազգային մրցույթում, 1979 թվականին Առաջին մրցանակի է արժանացել կատարողների հանրապետական մրցույթում, 1985 թվականին Զագրեբում հաղթել է Վացլավ Հումլի անվան ջութակահարների մրցույթում։

Շրջագայել է Եվրոպայի շատ երկրներում՝ Ավստրիայում, Գերմանիայում, Շվեդիայում, Շվեյցարիայում, Իտալիայում, Բուլղարիայում, Հունգարիայում, Չեխիայում, Սլովակիայում, Հարավսլավիայում, Լեհաստանում, Ռումինիայում, Էստոնիայում, Լատվիայում, Ռուսաստանում և ԱՊՀ շատ երկրներում։ Լիտվայում և արտերկրում փառատոների մշտական մասնակից: Հանդես է եկել Բուխարեստի, Տիմիշոարայի (Ռումինիա), Պրահայի (Չեխիա), Կոշիցեի (Սլովակիա) ֆիլհարմոնիկ նվագախմբերի, Զագրեբի կամերային և Զագրեբի հեռուստատեսության սիմֆոնիկ նվագախմբերի, Խարկովի (Ուկրաինա), Ռիգայի (Լատվիա), Կլայպեդայի, Սուրբ Քրիստափորի կամերային նվագախմբերի, Լիտվայի կամերային նվագախմբի, փոքր Լիտվայի սիմֆոնիկ նվագախմբի և Լիտվայի ազգային սիմֆոնիկ նվագախմբի հետ։

Ջութակահարի ընդարձակ երգացանկը ներառում էր համերգներ, սոնատներ և տարբեր դարաշրջանների այլ ժանրերի ստեղծագործություններ՝ Բարոկկոյից մինչև ժամանակակիցների ստեղծագործություններ: Հաճախ հանդես է եկել «Արմոնաս տրիոյի» («Armonų trio») կազմում։ 1985-1993 թվականներին նրա մշտական գործընկերը դաշնակահարուհի Լարիսա Լոբկովան էր, ավելի ուշ ելույթ է ունեցել դաշնակահարներ Աուշրա Բանայտիտեի, Ինդրե Բայկշտիտեի, Լեոնիդ Դորֆմանի հետ։ Եղել է նաև «Trio advance» միջազգային կամերային անսամբլի անդամ:

Իրականացրել է մի շարք ձայնագրություններ տարբեր երկրներում, հիմնականում լիտվացի ժամանակակից կոմպոզիտորների (Էդուարդաս Բալսիս, Օնուտե Նարբուտայտե, Յուրգիս Հյուզապայտիս և այլն) ստեղծագործությունները՝ որպես մեներգչուհի և անսամբլիստ:

2011 թվականին դարձել է Լիտվայի երաժիշտների միության «Ոսկե սկավառակի» դափնեկիր։

1988 թվականից դասավանդել է Մ․ Կ․Չյուրլենիսի անվան արվեստի ազգային դպրոցում և Լիտվայի երաժշտության և թատրոնի ակադեմիայի լարային գործիքների ամբիոնում, 1999 թվականից՝ այդ ամբիոնի դոցենտ, իսկ 2010 թվականից՝ պրոֆեսոր։

Մահացել է 2025 թվականի հունվարի 1-ին 62 տարեկան հասակում։ Թաղված է Վիլնյուսի Կայրենայսկի գերեզմանատանը։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Биография на сайте Союза музыкантов Литвы
* Страница на сайте Информационного центра музыкантов-исполнителей Литвы
* Страница на сайте Литовской академии музыки и театра

Կատեգորիա:Անձինք այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Երաժիշտներ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Լիտվացի մանկավարժներ
Կատեգորիա:Կին ջութակահարներ
Կատեգորիա:Մանկավարժներ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Մոսկվայի կոնսերվատորիայի շրջանավարտներ
Կատեգորիա:Վիլնյուս քաղաքում մահացածներ
Փոլ Նըրս

**Սըր Փոլ Մաքսիմ Նըրս** () անգլիացի գենետիկ, Թագավորական ընկերության նախկին նախագահ և Ֆրենսիս Քրիքի ինստիտուտի գլխավոր գործադիր տնօրեն։ 2001 թվականին նա, Լելանդ Հարթուելի և Թիմ Հանթի հետ համատեղ, արժանացել է ֆիզիոլոգիայի կամ բժշկության Նոբելյան մրցանակի՝ բջջային ցիկլի բջիջների բաժանումը վերահսկող սպիտակուցի մոլեկուլների հայտնագործության համար։

## Վաղ կյանք և կրթություն
Նըրսի մայրը 18 տարեկանում, անօրինական ծնունդը թաքցնելու համար, Լոնդոնից գնաց Նորվիչ և ապրեց հարազատների հետ՝ սպասելով Փոլի ծննդին։։ Իրենց կյանքի ընթացքում նրա մայրական տատիկը ձևացել է, որպես Նըրսի մայր, իսկ մայրը՝ որպես քույր։

Փոլը դաստիարակվել է տատիկի և պապիկի կողմից (որոնց նա համարել է որպես իր ծնողներ) Հյուսիս-արևմտյան Լոնդոնում։ Նա կրթություն է ստացել Ալպերտոնի Լիոն Պարկ դպրոցում և Հարոու շրջանի քերականական դպրոցում։ 1970 թվականին Բիրմինգհեմի համալսարանից նա ստացել է կենսաբանության բակալավրի կոչում։ իսկ 1973 թվականին՝ դոկտորի կոչում՝ Արևելյան Անգլիայի համալսարանից՝ *Candida utilis*-ի վերաբերյալ հետազոտության համար։ Այնուհետ նա հետդոկտորական աշխատանք է կատարել Բեռնի, Էդինբուրգի և Սասեքսի համալսարաններում։

Նըրսը մինչև 50 տարեկանը չգիտեր, որ իր «քույրն» իրականում իր մայրն է։ Նրա «ծնողներն» երկուսն էլ արդեն մահացել էին, իսկ «քույրը»՝ Միրիամը, որն իրենից տասնութ տարով էր մեծ, վաղաժամ մահացել էր ցրված սկլերոզից։ ԱՄՆ-ի կացության համար գրին քարտ ստանալու նրա դիմումը, երբ Ռոքֆելլերի համալսարանի նախագահն էր, ի զարմանս իրեն, մերժվեց, չնայած որ նա Նոբելյան մրցանակի դափնեկիր էր, համալսարանի նախագահ և ասպետ. Պատճառն այն էր, որ  Մեծ Բրիտանիայի սեղմ ծննդյան վկայականի մեջ, նրա ծնողների անունները չկային։ Երբ նա դիմեց լրիվ ծննդյան վկայականի համար,, ի զարմանս իրեն, պարզեց որ իր քույրը իր մայրն է եղել։.

## Կարիերա և հետազոտություն
Հաջորդ վեց տարիներին (1973–1979) Նըրսը շարունակեց իր հետդոկտորական հետազոտությունը Էդինբուրգի համալսարանի Մերդոկ Միթչիսոնի լաբորատորիայում։

1984 թվականին Նըրսը միացավ Քաղցկեղի Հետազոտությունների  Կայսերական ​​Հիմնադրամին (ICRF, այժմ՝ Cancer Research UK):  1988 թվականին նա ստանձնեց Օքսֆորդի համալսարանի մանրէաբանության ամբիոնի վարիչի պաշտոնը։ Այնուհետև  1993 թվականին նա վերադարձավ ICRF որպես հետազոտությունների տնօրեն, իսկ 1996-ին նշանակվեց ICRF-ի գլխավոր տնօրեն, որը 2002 թվականին դարձավ Միացյալ Թագավորության Քաղցկեղի հետազոտությունների ֆոնդ։ 2003 թվականին նա դարձավ Նյու Յորքի Ռոքֆելլերի համալսարանի նախագահ։

2010 թվականի նոյեմբերի 30-ին Նըրսը Թագավորական ընկերության նախագահի պաշտոնում փոխարինեց աստղաֆիզիկոս Մարտին Ռիսին հինգ տարի ժամկետով՝  մինչև 2015 թվականը։

Նըրսը ասել է, որ լավ գիտնականը պետք է կիրք ունենա «իմանալու իրեն հետաքրքրող հարցերի պատասխանը», ինչպես նաև լավ տեխնիկական կարողություն և մի շարք հատկություններ՝ ազնվություն, ինքնաքննադատություն, լայնախոհություն և թերահավատություն։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Բրիտանացի գենետիկներ
Կատեգորիա:Անգլիացի կենսաքիմիկոսներ
Կատեգորիա:ԱՄՆ-ի գիտությունների ազգային ակադեմիայի արտասահմանյան անդամներ
Կատեգորիա:Անգլիացի կենսաբաններ
Կատեգորիա:Բրիտանացի քիմիկոսներ
Կատեգորիա:Բրիտանացի գիտնականներ
Կատեգորիա:Օքսֆորդի համալսարանի պատվավոր դոկտորներ
Կատեգորիա:Ամերիկյան փիլիսոփայական ընկերության անդամներ
Կատեգորիա:Բրիտանական ակադեմիայի անդամներ
Սուլեյման Նուրի

**Սուլեյման Նուրի** ({{lang-az|}Süleyman Nuri}, ), Օսմանյան թուրք կոմունիստ քաղաքական գործիչ և Մուստաֆա Սուբհիի գլխավորած Կոմունիստական ​​կուսակցության համահիմնադիր, Հայկական ԽՍՀ առաջին արդարադատության նախարար։

## Կենսագրություն
Նուրին ծնվել է 1895 թվականին գյուղացու ընտանիքում։ Ավարտել է ենթասպաների դպրոցը և ավարտելուց հետո միացել օսմանյան բանակին։

Առաջին համաշխարհային պատերազմի ժամանակ Նուրին նշանակվել է Արևելյան Անատոլիայի բանակի մասնաճյուղ, որտեղ վիրավորվել է։ Այս դեպքից հետո Նուրին թողել է բանակը և 1917 թվականի փետրվարին միացել ռուսական ուժերին։ Ընդունել է ռուս ուղղափառ քրիստոնեություն և նաև դարձել Ռուսաստանի քաղաքացի։ 1917 թվականի վերջին նա հաստատվել է Բաքվում, որտեղ աշխատել է նավերի վրա որպես մեխանիկ։ Երբ 1918 թվականի օգոստոսին Բաքուն գրավեցին անգլիացիները, նա ձերբակալվել է և կալանավորվել։ Նա շուտով ազատվել է բանտից և սկսել աշխատել Դաղստանում Կարմիր բանակում։ 1919 թվականին թուրք հեղափոխականների կողմից անցկացված Էրզրումի համագումարում ներկայացրել է Կովկասի բոլշևիկներին։ Նա եղել է 1920 թվականի մայիսին Բաքվում ստեղծված Կոմունիստական ​​կուսակցության հիմնադիրներից։ 

1920 թվականին Բաքվում Արևելքի ժողովուրդների համագումարում ընտրվել է գործողության և քարոզչության խորհրդի անդամ։ Նույն թվականին նա բանտարկվել է Խորհրդային Ադրբեջանի Նարգին կղզում։ Ծառայել է ռազմահեղափոխական կոմիտեում և որպես պատվիրակ մասնակցել Կոմինտերնի երրորդ համաշխարհային համագումարին, որը տեղի է ունեցել Մոսկվայում 1921 թվականի հունիսից հուլիս ամիսներին։ 1925 թվականին կարճ ժամանակով սովորել է Արևելքի աշխատավորների կոմունիստական ​​համալսարանում, բայց շուտով այլ թուրք կոմունիստների հետ հեռացվել է։ Մինչև 1936 թվականը Նուրին աշխատել է որպես ինժեներ-մեխանիկ Խորհրդային Ադրբեջանում։ 

Մահացել է Մոսկվայում 1966 թվականին:

## Ծանոթագրություններ
Միլուտին Ուսկոկովիչ

**Միլուտին Ուսկոկովիչ** (, ), սերբ վիպասան, պատմվածքների հեղինակ և զինվորական։

## Կենսագրություն
Միլուտին Ուսկոկովիչը ծնվել է Սերբիայի Ուժիցե քաղաքում 1884 թվականի հունիսի 4-ին և ինքնասպան է եղել 1915 թվականի հոկտեմբերի 15-ին Սերբիայի հարավում գտնվող Կուրշումլիյա քաղաքում՝ ականատես լինելով սերբական բանակի ողբերգական նահանջը։ Նրա ինքնասպանության երկտողի մեջ գրված էր. «Ես այլևս չեմ կարող հանդուրժել իմ հայրենիքի կործանումը»:

1910 թվականին ավարտել է Ժնևի համալսարանի իրավաբանական դպրոցը՝ ստանալով իրավագիտության դոկտորի աստիճան։

Ինչպես Վելկո Միլիչևիչը, այնպես էլ Ուսկոկովիչը գեղարվեստական գրականությունը համատեղել է լրագրության հետ։ Սերբական բանակում ծառայել է որպես պատերազմի թղթակից` ներգրավվելովԲալկանյան պատերազմներում և Առաջին համաշխարհային պատերազմում: Թե՛ լրագրության, թե՛ գեղարվեստական գրականության մեջ նա անսովոր հարուստ և բազմազան պատրաստություն է ցուցաբերել:

Որպես վիպասան և պատմվածքներ գրող՝ Ուսկոկովիչը հարել է գեղարվեստական գրականության նպատակի և արժեքի որոշակի տեսությունների, որոնք նա շարադրել է իր մահից հետո հավաքված էսսեներում։ Գրել է կարճ պատմվածքներ (1901թ․) և արձակ բանաստեղծություններ «Կյանքի ներքո» (1905) և «Կյանքի բեկորներ» (1908)։ Նրա «Երբ վարդերը ծաղկում են» (1911 թ․) պատմվածքներն առաջին անգամ լույս են տեսել ամսագրերում։ Դրան հաջորդել են երկու վեպ՝ «Չեդոմիր Իլիչը», որը հրատարակվել է 1914 թվականին, և «Դոսլյաչի», որը հետմահու լույս է տեսել 1919 թվականին։

## Ստեղծագործություններ
* *Pod životom*: crtice, pesme u prozi, pesme, članci o književnosti, 1905
* *Vitae fragmenta*, 1908
* *Došljaci* (Settlers), նրա առաջին վեպը, 1910
* *Kad ruže cvetaju*, 1912
* *Les traites d Union douaniere en droit international*, 1910
* *Čedomir Ilić*, նրա երկրորդ վեպը, 1914
* *Dela*, 1932
* *Usput*, 1978

## Ծանոթագրություններ

## Աղբյուրներ
* Jovan Skerlić, *Istorija nove srpske književnosti* (Belgrade, 1914/1921) page 466

Կատեգորիա:Սերբ գրողներ
Կատեգորիա:Ռազմական թղթակիցներ
Բարբարա Ռիլսկա

**Բարբարա Ռիլսկա** (, ), թատրոնի, կինոյի և ձայնի լեհ դերասանուհի։

## Կենսագրություն
Ծնվել է 1936 թվականի նոյեմբերի 20-ին Վարշավայում:

Սովորել է Ալեքսանդր Զելվերովիչի անվան թատերական ակադեմիայում, որն ավարտել է 1959 թվականին, որից հետո անմիջապես հանդես է եկել որպես դերասանուհի: Խաղացել է Վարշավայի այնպիսի թատրոններում, ինչպիսիք են «Կոմեդիա» թատրոնը, «Ժողովրդական թատրոնը» և «Հրապարակը»: Նա նաև նկարահանվել է հեռուստատեսային ֆիլմերում, և նրա մասնակցությամբ ամենահայտնիներից մեկը «Հետախուզվող, հետախուզվող», որտեղ նա խաղում էր հավերժական ռեժիսորի կնոջ դերը:

Մահացել է 2025 թվականի հունվարի 11-ին 88 տարեկանում:

## Ստեղծագործություն
#### Հնչյունավորում

* 1951 թվական՝ Ալիսը հրաշքների աշխարհում՝ Ալիս (ձայն, Լեհական կրկնօրինակում)
* 1963 թվական՝ Հարրին և Բաթլերը (ձայն, Լեհական կրկնօրինակում)

#### Ֆիլմագրություն
* 1963 թվական՝ Առանձնատուն կանաչի վրա, երգչուհի Քրիստինա՝ գլխավոր դեր
* 1963 թվական՝ Անհանգիստ զարմուհի՝ Ստեֆա
* 1963 թվական՝ Ամուսնալուծություններ չեն լինի՝ Բոժենա (1 նովել)
* 1967 թվական՝ Յուլիա, Աննա, Գենովեֆա...՝ երգչուհի Ռենատա Սենյավսկա
* 1972 թվական՝ Փնտրված, հետախուզվող՝ հավերժական տնօրենի կինը
* 2000 թվական՝ Բնակիչները՝ մորաքույրը Ամերիկայից (Սերիա 19)
* 2001-2002 թվական՝ Ադամն ու Եվան՝ Մելանյա
* 2001 թվական՝ Որդեգրող ընտանիք՝ մորաքույր Ադելա

## Ձեռքբերումներ
* Արծաթե Դիմակ «Էքսպրես Վեչորնի»  պլեբիսցիտի ժամանակ (1963):
* «Ոսկե դիմակ» «Էքսպրես Վեչորնի» պլեբիսցիտում հեռուստատեսության ամենահայտնի դերասանների համար (1964):
* Արծաթե դիմակ «Էքսպրես Վեչորնի» պլեբիսցիտի ժամանակ (1965):
* Արծաթե Դիմակ «Էքսպրես Վեչորնի» պլեբիսցիտի ժամանակ 1965 թվականի ամենահայտնի դերասանուհու կոչման համար (1966):

## Ծանոթագրություններ


## Արտաքին հղումներ
* .
* Барбара Рыльска // Энциклопедия польского театра.
* Барбара Рыльска // фотогалерея в базе данных Национального киноархива «Фототека».

Կատեգորիա:Անձինք այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Լեհ դերասաններ
Կատեգորիա:Լեհ դերասանուհիներ
Ֆուրիո Կոլոմբո

**Մարկո Ֆուրիո Կոլոմբո** (; ), հայտնի է նաև **Մարկ Սաուդադե** կեղծանունով (), իտալացի լրագրող, գրող, էսսեիստ, քաղաքական գործիչ, քաղաքական մեկնաբան և Կոլումբիայի համալսարանի լրագրության դպրոցի դասախոս։

## Կենսագրություն
Ծնվել է 1931 թվականի հունվարի 1-ին։ ԱՄՆ-ից և Իտալիայից դուրս Ֆուրիո Կոլոմբոն հայտնի է որպես իտալական խոշորագույն ձախակողմյան «Ունիտա» թերթի գլխավոր խմբագիր (L’Unita)։ Տպագրվել է այնպիսի հրատարակություններում, ինչպիսիք են «il Mondo», «La Stampa», «Commentary», «Repubblica», «Espresso» և «The New York Review of Books»։

Իտալիայի խորհրդարանում պատգամավոր է ընտրվել ձախ դեմոկրատների կուսակցությունից։ Լինելով լուսանկարչության պատմաբան՝ նա պնդում էր, որ ֆոտոռեպորտաժը, որպես անկախ ժանր, զանգվածային տարածում է ստացել իսպանական պատերազմից ի վեր։ Ումբերտո Էկոյի «Միջնադարը սկսվել է» աշխատության մեջ հիշատակվում և մեջբերվում է որպես «Իշխանությունը, խմբերը և հակամարտությունը նեոֆեոդալ հասարակության մեջ» էսսեի հեղինակ։ Կոլումբիայի համալսարանի պրոֆեսոր Ֆուրիո Կոլոմբոն և գրող Ումբերտո Էկոն կաստաների և միջնադարյան կլանային ոգու վերածննդի մեջ տեսնում էին նոր միջնադարի պարտադիր քաղաքային հատկանիշ։

Նրա նախաձեռնությամբ 2001 թվականին սահմանվել է Անտոնիո Ռուսոյի անվան միջազգային մրցանակ ռազմական թղթակիցների համար, ով սպանվել է Վրաստանում 2000 թվականի վերջին։ Տարածքների «վիետնամականացում» հասկացության հեղինակը, որը, հավանաբար, կապված է Չեչնիայում Ռուսաստանի դաշնային ուժերի ձգձգված հակամարտության համառուսաստանյան հետևանքների հետ։

Մահացել է 2025 թվականի հունվարի 14-ին Հռոմում՝ 94 տարեկան հասակում։ Հուղարկավորությունը տեղի է ունեցել 2025 թվականի հունվարի 15-ին Հռոմի ոչ կաթոլիկ գերեզմանատանը։

## Աշխատանքներ
* God in America: Religion and Politics in the United States (1984)
* Confucio nel computer (Roma, 1995)
* Gli altri, che farne (1995)
* Il treno della Cina. Dispacci di un viaggio (1995)
* La nuova legge sulle telecomunicazioni in USA (New York, 1996)
* Come procede la rivoluzione tecnologica? (Torino, 1997)
* Le nuove tecnologie nella societa (Roma, 1999)

## Քաղվածքներ
«Եթե ուշադրություն դարձնեք նրա գործելաոճին, ապա այն ամենը, ինչ նա անում է, նման է անհնարին նյութերի հետ վտանգավոր խաղի, ավելի ճիշտ՝ նյութերի մշակման անհնարին եղանակների...»:

## Ծանոթագրություններ

 
 
Կատեգորիա:20-րդ դարի իտալացի գրողներ
Կատեգորիա:20-րդ դարի իտալացի քաղաքական գործիչներ
Կատեգորիա:20-րդ դարի լրագրողներ
Կատեգորիա:20-րդ դարի սցենարիստներ
Կատեգորիա:21-րդ դարի իտալացի գրողներ
Կատեգորիա:21-րդ դարի իտալացի քաղաքական գործիչներ
Կատեգորիա:21-րդ դարի լրագրողներ
Կատեգորիա:Իտալացի գրողներ
Կատեգորիա:Իտալացի լրագրողներ
Կատեգորիա:Իտալացի սցենարիստներ
Կատեգորիա:Իտալիայի Հանրապետության սենատորներ
Կատեգորիա:Իտալիայի սենատորներ
Կատեգորիա:Իտալիայի քաղաքական գործիչներ
Կատեգորիա:Լրագրողներ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Կոլումբիայի համալսարանի դասախոսներ
Կատեգորիա:Կոլումբիայի համալսարանի շրջանավարտներ
Կատեգորիա:Սցենարիստներ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Քաղաքական գործիչներ
Դադիյանց

**Դադիյանց**, հայկական ազգանուն։

## Ազգանվան ստուգաբանություն
Դադիյանց ազգանունը կազմված է՝
# *Դադա, Դադամ, Դադաշ* (Դադայան, Դադամյան, Դադաշյան) ձևերի *Դադի* հնչյունափոխմամբ և -յանց վերջածանցով։
# Թադևոս → Դադի անցումով և -յանց վերջածանցով։

## Ազգանունը կրողներ
* Ավետիս Բաղդասարի Դադիյանց (1887-1921), Գարեգին Նժդեհի թիկնապահը։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Ազգանուններ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Անձնանվանական հիմքով ազգանուններ
Կատեգորիա:Հայկական ազգանուններ
Կատեգորիա:Յանց վերջածանցով ազգանուններ
Լյուսիեն-Անատոլ Պրևո-Պարադոլ

**Լյուսիեն-Անատոլ Պրևո-Պարադոլ** ( , ), 19-րդ դարի 2-րդ կեսի ֆրանսիացի լրագրող և էսսեիստ։

## Նախապատմություն
Պրևո-Պարադոլը ծնվել է Ֆրանսիայի մայրաքաղաք Փարիզում,  օպերային երգչուհի Լյուսինդա Պարադոլի և գրող Լեոն Հալևիի միջև եղած անկանոն կապի արդյունքում: Ավելի ուշ՝ երբ Հալևին ամուսնացել է Ալեքսանդրինա Լը Բասի հետ, վերջինս համաձայնել է որդեգրել երեխային, որը մեծացել է իրենց երեխաների հետ:

## Կրթություն և աշխատություններ
Պրևո-Պարադոլը սովորել է Բուրբոն քոլեջում, ապա ընդունվել է նշանավոր Էկոլ Նորմալ   բարձրագույն դպրոցը: 1855 թվականին նշանակվել է Էքսի համալսարանի ֆրանսիական գրականության պրոֆեսոր։ Նա այդ պաշտոնն զբաղեցրել է հազիվ մեկ տարի, ապա թողնելով այն՝ դարձել է *«Journal des debats»* ամսագրի առաջատար թղթակիցը: Նա գրել է նաև *«Courrier du dimanche»*, շատ կարճ ժամանակ` *«La Presse»* թերթերի համար:

Պրևո-Պարադոլի գլխավոր աշխատություններն են՝ *«Essais de politique et de littérature»*-ը (երեք մաս, 1859–1866) և *«Essais sur les moralistes français»֊ը* (1864)։ Նա, սակայն, ավելի շատ եղել է լրագրող, քան գրքերի հեղինակ, ինչպես նաև եղել է կայսրության գլխավոր ընդդիմախոսներից մեկը և հանդես է եկել չափավոր լիբերալիզմի դիրքերից: Այդ ռեժիմի օրոք նա անցել է լրագրողի սովորական դժվարությունները, նույնիսկ՝ բանտարկվել։ 1865 թվականին նա ընտրվել է ֆրանսիական ակադեմիայի անդամ։

Իր հասարակական և գրական գործունեության սկզբում լինելով կայսրության հակառակորդ՝ Պրևո-Պարադոլն աստիճանաբար իջեցրել է քննադատության տոնայնությունը և, ի վերջո, 1870 թվականին Էմիլ Օլիվյեի կառավարության ձևավորումից հետո դարձել է դրա ջերմ պաշտպանը: Այս հանգամանքը հաշվի առնելով՝ նրան նշանակել են Ֆրանսիայի դեսպան Ամերիկայի Միացյալ Նահանգներում: Բայց հազիվ է անցել իր նոր պարտականությունների կատարմանը, երբ ստացել է Ֆրանսիայի վրա Գերմանիայի հարձակման լուրը: Երկրի խաղաղ զարգացման նրա հույսերը միանգամից խորտակվել են, նա խզել է կապերը հին ընկերների հետ, նորերից էլ կարճ ժամանակ անց հիասթափվել է և աղետը հաղթահարելու ուժ չգտնելով իր մեջ՝ ինքնասպանություն է գործել:

## Մահ
Պրևո-Պարադոլը ինքնասպանություն է գործել Վաշինգտոնում հրազենային կրակոցով։ 1870 թվականի հուլիսի 11-ին նա Ֆրանս-պրուսական պատերազմի պատճառով կրակել է ինքն իր վրա և ինը օր անց մահացել Միացյալ Նահանգներում, որտեղ եղել է որպես Ֆրանսիայի դեսպանի պաշտոնակատար։

## Երկեր

* «Essai sur l’histoire universelle» (Փարիզ, 1854; 3֊րդ հրատարակչութուն, 1875)
* «Essais de politique et de littérature» (Փարիզ, 1859—93)
* «Du rôle de la famille dans l’éducation» (Փարիզ, 1857)
* «Quelques pages d’hist. contemporaine. Lettres politiques» (Փարիզ, 1862—66; 2֊րդ հրատարակչութուն 1872)
2
* «Études sur les moralistes français» (1865, 3֊րդ հրատարակչութուն, 1873)
* «La France nouvelle» (1868, նոր հրատարակչութուն, 1876)

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ

* Works by or about Lucien-Anatole Prévost-Paradol at the Internet Archive

Կատեգորիա:1870 մահեր
Կատեգորիա:1829 ծնունդներ
Կատեգորիա:Ֆրանսիական ակադեմիայի անդամներ
Կատեգորիա:Ֆրանսիացի դիվանագետներ
Կատեգորիա:Ինքնասպան գրողներ
Կատեգորիա:Ֆրանսիացի լրագրողներ
Կատեգորիա:Գրողներ այբբենական կարգով
Ռաֆալ Վոյաչեկ

**Ռաֆալ Վոյաչեկ** (, ), հետպատերազմյան սերնդի լեհ բանաստեղծ։ Ծնվել է Վերին Սիլեզիայում հարգված ընտանիքում: Իր կյանքի ընթացքում Ռաֆալը տառապել է ալկոհոլիզմով, դեպրեսիայով, բազում անգամ ունեցել է ինքնասպանության փորձեր, որոնցից վերջինը ավարտվել է հաջողությամբ։ Դասվում է այնպիսի գրողների շարքին, ինչպիսիք են Էդվարդ Ստախուրան, Մարեկ Հլասկոն և Թադեուշ Բորովսկին:

## Աշխատանքներ
Վոյաչեկի աշխատանքները պատմում են Լեհաստանի քաղաքական կյանքի մասին: Իր ստեղծագործությունները հաճախ համեմատվել են Լոտրեամոնի և Ռեմբոյի ստեղծագործությունների հետ։ Վոյաչեկի սկզբնական աշխատանքները Ռոբերտ Լոուելը անվանել է «հում»։

Վոյաչեկը յոթ բանաստեղծություններով առաջին անգամ հանդես է եկել *Poezja* պոեզիայի ամսագրի առաջին համարում 1965 թվականի դեկտեմբերին հետևյալ հատորներով.

* *Sezon (Սեզոն)*, 1969 թվական
* *Inna bajka (Ուրիշ հեքիաթ)*, 1970 թվական
* *Nie skończona krucjata (Անավարտ խաչակրաց արշավանք* ), 1972 թվական
* *Którego nie było (Ով չէր)*, 1972 թվական

Վոյաչեկի աշխատանքները հրատարակվել են 1999 թվականին PIW-ի կողմից, և 2005 թվականին վերահրատարակվել Zebra-ի կողմից։

## Մշակույթի մեջ
1999 թվականին նկարահանված լեհական *«Վոյաչեկ»* ֆիլմը իր կենսագրականն է և հիմնված է նրա կյանքի և ստեղծագործությունների վրա: Վոյաչեկի դերն խաղացել է Քշիշտոֆ Սիվչիկը և առաջադրվել Եվրոպական Կինոյի Լավագույն Դերասանի Մրցանակի համար։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Ռաֆալ Վոյաչեկի պրոֆիլը Culture.pl-ում
* Ռաֆալ Վոյաչեկը poezja.org-ում

Կատեգորիա:1945 ծնունդներ
Կատեգորիա:1971 մահեր
Կատեգորիա:Ինքնասպան գրողներ
Կատեգորիա:Լեհ բանաստեղծներ
Կատեգորիա:Լեհ գրականագետներ
Կատեգորիա:Լեհ գրողներ
Մետրոյում առանց տաբատի

**«Մետրոյում առանց տաբատի»** **(****,**  ԱՄՆ-ում կամ   Միացյալ Թագավորությունում**),** ամենամյա միջոցառում, որն անցկացվում է հունվարին (ճշգրիտ ամսաթիվը հայտարարվում է մեկ ամիս առաջ) ֆլեշմոբի տեսքով, որի ժամանակ մարդիկ մետրո են նստում առանց տաբատ կամ կիսաշրջազգեստ հագնելու և միևնույն ժամանակ փորձում. իրենց պահել սովորականի պես։ Միջոցառումը կազմակերպում է Նյու Յորքում գործող «Բարելավել ամենուր» () արվեստի խումբը, որն ունի համակարգողներ աշխարհի տարբեր քաղաքներում:

## Պատմություն
Առաջին «No Pants Subway» զբոսանքը տեղի է ունեցել 2002 թվականին, երբ յոթ մարդ առանց տաբատի նստել է Նյու Յորքի մետրո: 2006 թվականին նրանք արդեն 150-ն էին, և ոստիկանությունը խուլիգանության համար բերման էր ենթարկել ութ մասնակցի, բայց հետո նրանց նկատմամբ մեղադրանքը հանվել է։ 2013 թվականին միջոցառումը տեղի է ունեցել աշխարհի 60 քաղաքներում, որտեղ եղել են համակարգողներ, իսկ մասնակիցների թիվը հասել է տասնյակ հազարների։

2016 թվականի հունվարին միջոցառումն առաջին անգամ տեղի ունեցավ Ռուսաստանում, Մոսկվայում: Մասնակիցները ոստիկանությունում հետաքննվել են «զանգվածային անկարգություններ հրահրելու» հոդվածով։

2018 թվականի հունվարին *[[The Guardian|The Guardian-ը]]* հրապարակել է աշխարհի վաթսուն քաղաքներից մի քանիսի մետրոներում ֆլեշմոբի  մասնակիցների լուսանկարների ֆոտոմոնտաժ՝ միջոցառումն անվանելով «Առանց տաբատի միջազգային օր»:

2021 թվականին և հաջորդ տարիներին տոնակատարությունները չեղարկվել են COVID-19 համաճարակի պատճառով, բայց վերսկսել են 2025 թվականին թեև ոչ Նյու Յորքում: 

Պատկեր:No Pants Skytrain Ride 2012 (6663764717).jpg|Նյու Յորք, 2012 
Պատկեր:2015 No Pants Light Rail Ride (16073868590).jpg|Սիեթլ, 2015
Պատկեր:ViajesinPantalones2015 07.JPG|Մեխիկո, 2015


## Գրականություն
* 

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:2002 հիմնադրումներ
Կատեգորիա:Ամենամյա իրադարձություններ
Կատեգորիա:Համայնքային կազմակերպում
Կատեգորիա:Մետրոպոլիտեն
Կատեգորիա:Մշակութային իրադարձություններ
Կատեգորիա:Ոչ պաշտոնական տոներ
Քրիսիպոս

**Քրիսիպոս Սոլից** (; 281/278 մ․թ․ա․, Սոլեր (կամ Տարսոս) Կիլիկիայում — 208/205 մ․թ․ա․, Աթենք), փիլիսոփա, վաղ ստոիկների ներկայացուցիչ։ Ղեկավարել է ստոիկյան դպրոցը, ինչպես նաև համարվել է նրա երկրորդ հիմնադիրը (համակարգողը), նրա արժանիքներից են ստոիցիզմի վերջնական ձևավորումը։ Եղել է Կլեանթեսի աշակերտն ու իրավահաջորդը:

## Կենսագրություն
Ոմն Ապոլոնիոսի որդին։ Զբաղվել է վազքով։ Սովորել է Աթենքում ստոիկ Կլեանթեսի, ինչպես նաև ակադեմիկոսներ Արկեսիլաոսի և Լակիդի մոտ։ Կլեանթեսի մահից հետո նա գլխավորել է դպրոցը։ Նա ապրել է 73 տարի և մահացել 143 օլիմպիական խաղերում:

Ըստ Դիոգենես Լայերտացու, գոյություն ունի Քրիսիպոսի մահվան երկու վարկած։ Նրանցից մեկի համաձայն, երբ Քրիսիպոսը «դասեր էր անցկացնում Օդեոնում […] աշակերտներից մեկը նրան կանչել է զոհաբերության խնջույքի։ Այստեղ նա խմում է չմշակված գինի, գլխապտույտ զգում և հինգերորդ օրը բաժանվում կյանքից»։ Մեկ այլ վարկածի համաձայն՝ նա մահացել է ծիծաղի նոպայից. «տեսնելով, թե ինչպես է էշը խժռել իր թզենին, նա բղավել է պառավին, որ հիմա պետք է էշին մաքուր գինի տալ, որ կոկորդը լվանա, ծիծաղելով գլորվել է և ոգի է տվել»։

## Վարդապետություն
Նա հայտնի էր իր դիալեկտիկայով։ Քրիսիպոսը ստեղծել է Աստծո կողմից աշխարհի պարբերական այրման և վերածննդի վարդապետությունը: Էթիկայի մեջ Քրիսիպոսը պնդում էր հոգու միասնությունը և, ի տարբերություն Զենոն Կիտիոնացու, կրքերի մեջ տեսնում էր ոչ թե սխալ դատողությունների հետևանք, այլ հենց սխալ դատողություններ։ Զենոնի հետ հռչակել է առաքինի կյանքի Իդեալ՝ «կյանքը բնության հետ ներդաշնակ»։

Քրիսիպոսը կարծում էր, որ ընդամենը երկու իմաստուններ են եղել՝ Սոկրատեսը և Ստոյական դպրոցի հիմնադիր Զենոնը։

## Ստեղծագործություններ
Քրիսիպոսը գրել է հսկայական քանակությամբ գրություններ (705 գիրք Դիոգենես Լայերտացու հաղորդման համաձայն), բայց դրանցից ոչ մեկը չի հասել մեր ժամանակններ։ Այնուամենայնիվ, ֆոն Արնիմայի հրատարակության մեջ 1216 կտորներ վերագրվում են Քրիսիպոսին՝ ավելին, քան վաղ ստոիկներից որևէ մեկը: Նրա աշակերտներն էին Դիոգենես Բաբելոնացին և Արիստոկրեոնը։

Առաջին անգամ օգտագործեց «բնազդ» տերմինը ՝ թռչունների և այլ կենդանիների վարքը բնութագրելու ցանկության կամ մղման իմաստով:

## Ծանոթագրություններ

## Գրականության ցանկ
* Վաղ ստոիկների կտորներ: / Պեր. և Կոմ. Ա. Ա. Ստոլյարով. - Մ.: հունա-լատինական կաբինետ. - Հ.2(1): Քրիսիպոս Սոլից, Տրամաբանական և ֆիզիկական կտորներ (1999). Հ. 2 (2): Քրիսիպոս Սոլից. Ֆիզիկական կտորներ. (2002).
* *[[Դիոգենես Լայերտացի]]*. Փիլիսոփաների կյանքի մասին: — ԿՆ. 7.
* Ա. Ա. Ստոլյարով. Քրիսիպոս / / նոր փիլիսոփայական հանրագիտարան. գիտական- խմբ. խորհուրդ Վ. Ս. Ստեպին. — 2-րդ հր., հայտն. - Մ.: Միսլ, 2010. --  — 2816 էջ:
* Քրիսիպոս / / «Կրուգոսվետ» Հանրագիտարան. (Մարիա Սոլոպովա):

Կատեգորիա:Անտիկ դարաշրջանի հույն փիլիսոփաներ
Կատեգորիա:Հույն փիլիսոփաներ
Կատեգորիա:Փիլիսոփայություն
Կատեգորիա:Փիլիսոփաներ այբբենական կարգով
Միխայլո Ստելմախ

**Միխայլո Անդրեևիչ Ստելմախ** (), խորհրդային և ուկրաինացի ֆուտբոլիստ և մարզիչ։ ԽՍՀՄ սպորտի վարպետ (1990)։

## Խաղային կարիերա
Նա իր խաղային կարիերան սկսել է «Դինամո» (Իրպեն) թիմում, իսկ 1988 թվականին տեղափոխվել է «Դինամո» (Կիև)։ ԽՍՀՄ առաջնության բարձրագույն լիգայում իր նորամուտը նշել է 1988 թվականին։ Ընդհանուր առմամբ կիևյան թիմի կազմում նա անցկացրել է 12 խաղ։ Հետո որոշ ժամանակ խաղացել է Գալիսիայում (Դրոհոբիչ) և Դոնեցկի «Շախտյոր»-ում։ 1991/92 մրցաշրջանում տեղափոխվել է ՀՍՖՀ, որտեղ ուժեղացրել է «Սպարտակ» (Սուբոտիցա) թիմը։ 1992 թվականի ամռանը նա վերադարձել է Ուկրաինա, որտեղ պաշտպանել է Կարպատի (Լվով), Էվիս (Նիկոլաև), ՖԱ Բորիսպիլ, ԲԿՄԱ-Բորիսֆեն (Կիև) և Վորսկլա (Պոլտավա) թիմերի գույները։ 1998 թվականին նա ավարտեց իր խաղային կարիերան Կիևի ԲԿՄԱ-ի պահեստային թիմում։

## Մարզչական կարիերա
2000 թվականից աշխատել է ԲԿՄԱ-ի մարզչական շտաբում։ 2005 թվականից՝ «Խարկով» ֆուտբոլային ակումբի շտաբում։

Այս թիմում աշխատել է հիմնադրման օրվանից։  2006 թվականի նոյեմբերին նա հանդես է եկել որպես գլխավոր մարզիչ, իսկ 2008 թվականի հուլիսից մինչև 2010 թվականի ապրիլի 18-ը մարզել է Խարկովյան ակումբը։ 2014 թվականի հունվարին հրավեր է ստացել Կիևի մարզի լավագույն սիրողական ակումբներից մեկից՝ «Դինազ»-ից։

Մահացել է 2025 թվականի հունվարի 13-ին 58 տարեկան հասակում։

## Ծանոթագրություններ


## Արտաքին հղումներ
*  на сайте *Ukr-Football.org.ua*
 
Կատեգորիա:Անձինք այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Արսենալ Կիևի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Դինամո Կիևի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Խորհրդային ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Կիև քաղաքում ծնվածներ
Կատեգորիա:Շախտյոր Դոնեցկի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Ուկրաինացի ֆուտբոլային մարզիչներ
Կատեգորիա:Ուկրաինացի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Վորսկլայի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Տղամարդկանց ֆուտբոլի կիսապաշտպաններ
Կատեգորիա:Ֆուտբոլային մարզիչներ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Ֆուտբոլիստներ այբբենական կարգով
Ռոսս Լոքրիջ

**Ռոսս Ֆրանկլին Լոքրիջ** կրտսեր (, ), ամերիկացի պատմվածքագիր, որը հայտնի է դարձել «Ռեյնթրի շրջան» վեպի շնորհիվ։ Վեպի հանրաճանաչության գագաթնակետը համընկել է հեղինակի ինքնասպանության հետ։

## Կենսագրություն
Ռոսսը ծնվել և մեծացել է Ինդիանա նահանգի Բլումինգթոնում։ Նա Էլսի Շոկլի Լոքրիջի և պատմաբան Ռոսս Լոքրիջ ավագի չորս երեխաներից ամենափոքրն է եղել։ Նա եղել է ապագա գրող Մերի Ջեյն Ուորդի զարմիկը։ Քոլեջում նա ստացել է «Ա-պլուս Լոքրիջ» () մականունը։

Ռոսս Ֆրանկլին Լոքրիջը 1935 թվականին ավարտել է Ինդիանայի համալսարանը և ստանացել համալսարանի պատմության ամենաբարձր միավորը։

1940 թվականին Լոքրիջն ընտանիքի հետ տեղափոխվել է Քեմբրիջ քաղաք, որտեղ գրել է «Երկաթե մարմնի երազանքը» վեպը։ Գրականագետներն այդ ստեղծագործությունը գնահատել են որպես «անընթեռնելի 400 էջանոց ստեղծագործություն»։ 1941 թվականին նա առաջարկել է այդ աշխատությունը «Houghton Mifflin Harcourt» հրատարակչությանը, սակայն վերջինս հրաժարվել է այն հրատարակել։

1944 թվականին, երբ Լոքրիջն արդեն երեք երեխայի հայր էր, նրան կանչել են զորակոչային հանձնաժողով՝ Երկրորդ համաշխարհային պատերազմին մասնակցելու համար։ Այդ ժամանակ ԱՄՆ-ը պատրաստվում էր հարձակվել Գերմանիայի վրա։ Գրողը ստացել է առողջական պատճառներով ոչ պիտանի զինվորական ծառայության համար կարգավիճակ։ Այդ ժամանակ նա գրել է իր ամենահայտնի վեպը՝ «Ռեյնթրի շրջանը»։

1948 թվականի մարտի 6-ին՝ երկարատև դեպրեսիայի մեջ գտնվելուց հետո  Ռոսս Լոքրիջը ինքնասպան է եղել ածխածնի երկօքսիդի թունավորմամբ։ Նա թաղվել է Բլումինգթոնի Ռոուզ Հիլ գերեզմանատանը։

Լոքրիջի ստեղծագործությունները վերահրատարակվել են նրա մահից հետո։ «Ռեյնթրի շրջանը» մի շարք գրաքննադատների կողմից գնահատվել է որպես Ամերիկայի մեծագույն վեպի տիտղոսի հավակնող ստեղծագործություն։ 1957 թվականին վեպի հիման վրա նկարահանվել է համանուն կինոֆիլմը։

## Գրականություն
*Ernest Lockridge. Skeleton Key to the Suicide of My Father, Ross Lockridge Jr., Kindle edition, 2011, loc. 1725, 1748. The first and second quotes are confirmed by reproductions from his father’s journal.
*Leggett, John. Ross and Tom: Two American Tragedies (неопр.). — New York: Simon and Schuster, 1974. — ISBN 0-671-21733-X.
*Lockridge, Larry. Shade of the Raintree: The Life and Death of Ross Lockridge Jr (англ.). — New York: Viking Penguin, 1994. — ISBN 0-670-85440-9.
*Lockridge, Ernest. Travels with Ernest: Crossing the Literary/Sociological Divide (англ.). — New York: Rowman & Littlefield, 2004. — ISBN 0-7591-0596-0.
*Lockridge, Ernest. Skeleton Key to the Suicide of My Father, Ross Lockridge Jr., author of Raintree County (англ.). — Charleston: Global Enterprises, 2011. — ISBN 978-1-4609-0976-8.
*Ernest Lockridge. The Suicide of Ross Lockridge, Jr. publisher=The South Street Press, Worthington, Ohio|year=2019 | isbn=978-1793-1111-73

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
*Ռոսս Ֆրանկլին Լոքրիջ Ավագ և Ռոսս Ֆրանկլին Լոքրիջ Կրտսեր

 
Կատեգորիա:20-րդ դարի ամերիկացի գրողներ
Կատեգորիա:20-րդ դարի ամերիկացի վիպասաններ
Կատեգորիա:20-րդ դարի ամերիկացի տղամարդ գրողներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի գրողներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի տղամարդ վիպասաններ
Կատեգորիա:Գրողներ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Ինդիանայի համալսարանի շրջանավարտներ
Կատեգորիա:Ինքնասպան գրողներ
Կատեգորիա:Ինքնասպաններ
Հենրի Ջոզեֆ Սթիլ Բրեդֆիլդ

մինի|''Հենրի Ջոզեֆ Բրեդֆիլդի'' ջրաներկ, 1845 թ.
**Հենրի Ջոզեֆ Սթիլ Բրեդֆիլդ** (1805–1852), անգլիացի պաշտոնյա և գրող։

Բրեդֆիլդը ծնվել է 1805 թվականի մայիսի 18-ին Վեսթմինսթեր նահանգի Դերբի փողոցի տներից մեկում։ Նրա հայրը՝ Թոմաս Բրեդֆիլդը, ածխի վաճառական էր։ Դեռևս անչափահաս տարիքում՝ 1825 թվականին, հրատարակեց «*Վաթերլո, կամ Բրիտանական Մինստրել»* բանաստեղծությունը*։* Նա սովորեց վիրաբուժության, և 1826 թվականի ապրիլի 26-ին լորդ Կոքրեյնի հետ միասին ուղևորվեց դեպի Հունաստան: Վերադարձից հետո նա 1830 թվականին հրատարակեց *«Աթենաիդը, կամ ժամանակակից հույներ» և «Կիկլադների հեքիաթներ»* բանաստեղծությունները։ 1839  թվականին նա խմբագրել է*՝«Ռուսի պատասխանը»* աշխատությունը՝ ի պատասխան *Մարկիզ դը Կուստինի «Ռուսաստան»* աշխատությանը*։*

1832 թվականի սեպտեմբերի 1-ին նա Բելգիայի թագավոր Լեոպոլդից ստացավ սուս-լեյտենանտ կոչում՝ միանալով Բելգիայի *Բատայլոն Էտրանգերի* 1-ին գնդին: Նա վարել է Արևմտյան Միդլսեքս թագավորական միլիցիայի հանձնաժողովը: 1835 թվականի դեկտեմբերի 31-ին արժանացել է մագիստրատային դրամաշնորհին և տեղափոխվել Տոբագո, և տեղափոխվել Տրինիդադ 1836 թվականի մայիսի 13-ին։ 1839 թվականի ապրիլի 13-ին նա աշխատանքի է Սեդրոս թաղամասում, բայց շուտով վերադարձել է Անգլիա։

1841 թվականին նա մեկնել է Վեստ Ինդիա՝ որպես Դոմինիկայի փոխնահանգապետ Մակդոնալդի մասնավոր քարտուղար։ 1842 թվականին Բարբադոսում աշխատանքի անցավ որպես գաղութային քարտուղար։

Այդ շրջանում նա ապրում էր ֆինանսապես շատ անապահով կյանք։ Նա սկսեց աշխատել «*Gentleman’s Magazine*» ամսագրի հետ և 1843 թվականի հունվարին նրանց ներկայացրեց իր «Պալեոլոգոսների վերջինը» հոդվածը։ Նույն տարվա հոկտեմբերին հրապարակեց «Գնդապետ-գեներալ Թոմաս Դանդասի և Գվադելուպայի արշավանքի մասին հուշագրություն» հոդվածը։

1852 թվականի հոկտեմբերի 11-ին Բրեդֆիլդը ինքնասպան է եղել՝ խմելով ցիանական թթվի մի ամբողջ շիշ, երբ գտնվում էր Վեստմինստերում, Սուրբ Ջեյմսի հրապարակի Սուրբ Ալբանի հյուրանոցում։

## Արտաքին հղումներ

Կատեգորիա:1852 մահեր
Կատեգորիա:1805 ծնունդներ
Կատեգորիա:Ինքնասպան գրողներ
Կատեգորիա:Անգլիացի գրողներ
Կատեգորիա:Անգլիացի գրականագետներ
Թինի Ռյոյս

**Մարտինուս Յոհաննես Մարիա (Թինի) Ռյոյս** (), հոլանդացի ֆուտբոլային մարզիչ:

## Կենսագրություն
Որպես ֆուտբոլիստ հանդես է եկել ՆԵԿ-ի և Սիտարդի «Ֆորտունա»-ի կազմում։

Կարիերան ավարտելուց հետո ընդգրկվել է «Ֆորտունա»-ի մարզչական շտաբում, որտեղ աշխատել է երկար տարիներ: 2001 թվականին Ռեյսը գլխավորել Է Արաբական Միացյալ Էմիրությունների ֆուտբոլի ազգային հավաքականը։  Ավելի ուշ աշխատել է Մերձավոր Արևելքի ակումբների երիտասարդական կազմերի հետ։ Հայրենիք վերադառնալուց հետո մարզել է «Ֆորտունա» և «МВВ Մաստրիխտ» թմերը: 2015-2017 թվականներին աշխատել է փոքր լիգայի «СВ Մերսեն» թիմի հետ: Այնուհետև մարզիչը կրկին մեկնել է պատանեկան ֆուտբոլ։

Մահացել է 2025 թվականի հունվարին 67 տարեկան հասակում:

## Ծանոթագրություններ


## Արտաքին հղումներ
* Профиль на сайте ''ererat.nl''
* Профиль тренера на сайте Transfermarkt
 
Կատեգորիա:Անձինք այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Հոլանդացի ֆուտբոլային մարզիչներ
Կատեգորիա:Հոլանդացի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:ՆԵԿ-ի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Սպորտի մարզիչներ
Կատեգորիա:Ֆորտունա Սիտարդի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Ֆուտբոլային մարզիչներ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Ֆուտբոլիստներ այբբենական կարգով
Լի Ճի

**Լի Ճի**, (, ), որը հայտնի է նաև «Լի Ճուո-վու» կեղծանունով (李卓吾) - չինացի փիլիսոփա, պատմաբան, գրող և գրականագետ Մին դինաստիայի անկման ժամանակ։ Նա կոմֆորմիստ չէր և հանդիսանում էր Չան բուդդիզմի հետևորդը: Լի Ճիի հակառակորդները նրա ուսմունքն անվանել են «խելագար Չան»։

## Կենսագրություն
Լի Ցզին ծնվել է Ֆուցզյան նահանգի Ցզինցզյան գավառում, որտեղ հակակոնֆուցիական տրամադրությունները տարածված էին։ Ճին պատկանել է իր ընտանիքի Լին ճյուղին և ի սկզբանե կոչվել է Լին Զայժի, բայց 1552 թվականին նա ընդունել է Լի ազգանունը՝ դրանով իսկ դառնալով Լի Զայժի։ Հետագայում, երբ Ճին դարձել է պաշտոնյա, նա ստիպված է եղել փոխել իր անունը Զայժիից Ժի։

1555 թվականին Լին դարձել է կրթության տեսուչ Հենան նահանգի Գոնչեն գավառում: 1560 թվականին Լին Չինաստանի հարավային մայրաքաղաք Նանջինգի պետական ​​ակադեմիայի բժիշկ էր, իսկ 1566 թվականին նա դարձել է հյուսիսային մայրաքաղաք Պեկինի ծեսերի նախարարության գրասենյակի ղեկավարը։

1580 թվականին Լի Ճին դարձել է Չանի նորեկը՝ թողնելով իր պաշտոնական կարիերան, թողնելով ընտանիքը և հրաժարվելով ընտանիքի, հասարակության և պետության կողմից իրեն վերապահված ավանդական պարտականություններից։ Այն ժամանակ Չինաստանում նման գործողությունը համարվում էր «գրեթե աներևակայելի»։

Հետագայում Լի Ճին սկսել է ծաղրել ցանկացած հեղինակավոր անձնավորության։ Նա ընդհանրապես չի արժևորել գրքային գիտելիքները, և ի պատասխան սովորած հարցերի, նա առաջարկել է հարց տվողին՝ ավելի լավ երգել և պարել։ Նա իրեն նկարագրել է որպես «համարձակ բարքերի, կոպիտ խոսքի, շռայլ մտքի և դիտավորյալ վարքի տեր մարդ»։ Միևնույն ժամանակ, Լի Ճին պնդել է, որ «միայն նա է իր մեջ կրում  բոլոր ժամանակների իմաստությունը, քանի որ «արթուն սրտի» կամքը վեր է բարձրանում ոգու բոլոր բրածոներից, որոնք էլ կազմում են պատմությունը»։

Լի Ճիի հակառակորդները մեղադրում էին նրան սեռական անառակության և ագահության մեջ և կարծում էին, որ Լի Ճին դարձել է «խելագար Չանի» կողմնակիցը, որը նույնական է գաղափարական նիհիլիզմին: Միևնույն ժամանակ, «խելագար Չանի» նման ուսմունքն ամենևին էլ ամոթալի բան չէր համարվում ակադեմիական շրջանակներին հարող շատ չինացիների կողմից: Նման գիտնականները նշել են, որ «խելագար Չանը» ցույց է տալիս «մշակույթի և սոցիալական ինստիտուտների պատրանքային բնույթը» և «հասարակության կյանքը վերադարձնելու ցանկությունը»։

Հետագայում նա հետապնդվել է որպես հերետիկոս: Նա ինքնասպանություն է գործել բանտում՝ կտրելով կոկորդը որպես վերջին բողոք։ Ճիի ստեղծագործություններն արգելված էին մինչև 20-րդ դարը։

## Մատենագրություն
* Թաքնված գիրքը (1599 թ.)
* Գիրք այրման համար (հրատարակվել է 1600 թ., թողարկումից հետո գիրքն արգելվել է
* Այրվող գրքի շարունակություն (1618 հրատարակություն)
* Սալորի ծաղիկները ոսկե ծաղկամանի մեջ

## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն
* 
*
Մատյո-Ֆրանսուա Պիդանսա դը Մարիոբեր

**Մատյո-Ֆրանսուա Պիդանսա դը Մարիոբեր** (), ֆրանսիացի գրող։

## Կենսագրություն
Իր հայրը Ֆրանսուա Պիեռ Պիդանսան էր, ով Օմոնի դքսության հարկադիր կատարող էր և Փարիզի քաղաքապետարանի կոմիսար լեյտենանտ դատավոր (1727)։ Մայրը Նիկոլ Պիկարդատն էր։ Նա նաև Ժան Նիկոլա Ժակ Պարիզոյի (1757-1838) քեռին էր։

Մեծացել է Պերսանում, որտեղ նրա  դաստիարակն էր Մարի Անն Դուբլեն, ում նա իր մայրն էր համարում: Նա զբաղեցրել է թագավորական գրաքննիչի պաշտոնը և ծառայել է որպես թագավորի քարտուղար Շարտրի դուքսի ներքո: Մինչ իր մահը նա աշխատել է մշակութային և քաղաքական «*Հիշողությունների գաղտնիքները*» տարեգրության համար, որն հեղինակը է Լուի Պետիտ դե Բաշոմոնն էր։ «*Parti Patriote*» կուսկցության և Ռետիֆ դե լա Բրետոնիի հետ սերտ կապերը հանգեցրին ոստիկանության հսկողության:

1779 թվականին նա ներքաշվեց Մարկիզ դե Բրունու դատական գործում, որի հանդեպ նա որպես վարկատու ուներ զգալի գումարային պահանջ։ Թեև ենթադրվում էր, որ նա գործում էր ավելի բարձր իշխանության անունից, Փարիզի Պառլամենտը 1779 թվականի մարտի 27-ին հրապարակային նկատողություն արեց նրան։ Խայտառակված լինելով, Մարիոբերը նույն երեկո գնաց բաղնիք, որտեղ նախ կտրեց իր երակները, ապա ինքնասպան եղավ՝ ինքն իրեն կրակելով։ Փարիզի Սուրբ Էստաշ եկեղեցու ծխական քահանան համաձայնեց նրան թաղել միայն թագավորի ուղիղ հրահանգը ստանալուց հետո։ Ռեստիֆ դը լա Բրետոնը խորապես վշտացավ նրա կորստից և ամեն տարի նրա ինքնասպանության տարելիցի օրը այցելում էր նրա տուն։

## Աշխատություններ

* *«Querelle de MM de Voltaire et de Maupertuis»* (1753)
* *«Correspondance secrète, et familière duchancier de Maupeou avec Sorhouet»* (1771), գրքույկ, որը վերահրատարակվել է «*Maupeouana»* վերնագրով (1773)
* *«[http://pagesperso-orange.fr/vieillemarine/histoire/pidansat/pidansat.htm Principes sur la Marine]»*, (1775)։
* «Anecdotes sur la comtesse du Barry» (Լոնդոն, 1775), հաճախ հեղինակությունը վերագրվում է Չարլզ Թեվենո դը Մորանդին ։
* *«L'Observateur anglais»* (Լոնդոն/Ամստերդամ, 1777/1778), մի քանի անգամ վերահրատարակվել է «*l'Espion anglais»* վերնագրով (  )
* *«Lettres de «Madame du Barry»»* (Լոնդոն, 1779)։
Կատեգորիա:18-րդ դարի ֆրանսիացի գրողներ
Կատեգորիա:1779 մահեր
Կատեգորիա:1727 ծնունդներ
Կատեգորիա:Ֆրանսիական գրականություն
Կատեգորիա:Ֆրանսիական գրականության պատմություն
Կատեգորիա:Ֆրանսիացի գրողներ
Կատեգորիա:Ֆրանսիացի գրողներ ըստ ժանրի
Կատեգորիա:Ֆրանսիացի գրողներ ըստ դարի
Կատեգորիա:Ֆրանսիացի գրողներ ըստ ժամանակաշրջանի
Կատեգորիա:Ֆրանսիացի վիպասաններ
Կատեգորիա:Ֆրանսիացի լրագրողներ

## Ծանոթագրություններ