Բանկային մրցակցություն

**Բանկային մրցակցություն**, վարկային կազմակերպությունների և ֆինանսական շուկայի այլ մասնակիցների փոխգործակցության և մրցակցության տնտեսական գործընթաց, որի ընթացքում հաճախորդների բազմազան կարիքները առավելագույնս բավարարելու և առավելագույն շահույթ ստանալու նպատակով նրանք ձգտում են իրենց կայուն դիրքը ապահովել բանկային ծառայությունների շուկայում։

Բանկային մրցակցությունը պետք է դիտարկել որպես ընդհանրապես մրցակցության տեսակ, ընդ որում, հաշվի առնելով բանկային ծառայությունների շուկայի առանձնահատկությունները, բանկային համակարգի զարգացման օրինաչափությունները ընդհանուր առմամբ։ Բանկային մրցակցության ոլորտը բանկային շուկան է, որն իրենից ներկայացնում է բանկային ծառայությունների իրացման շուկաների ամբողջությունը։ Դրա յուրահատկությունն այն է, որ դա շատ բարդ կրթություն է, որն ունի շատ լայն սահմաններ և բաղկացած է բազմաթիվ տարրերից։

## Բանկային մրցակցության առանձնացնող հատկությունները
Բանկային մրցակցության տարբեր առանձնահատկությունների թվին են դասվում՝
# «Ապրանք», որը շրջանառվում է բանկային ծառայությունների շուկայում․ դրանք են փողերը և դրանց հետ կապված ֆինանսական գործիքները։
# Փոխկապակցված է ոչ միայն տնտեսության, այլ նաև քաղաքականության հետ։ Վարկային կազմակերպությունների միջև մրցակցությունը երկրի ներսում ազդում է ինչպես ներքին, այնպես էլ արտաքին քաղաքականության վրա։
# Մրցակցային պայքարի «Դաշտի նեղություն»․ դա պայմանավորված է տրամադրվող բանկային ծառայությունների ցանկի սահմանափակմամբ և բանկային գործունեության՝ որպես արտադրական, առևտրային և ապահովագրական գործունեության հետ համատեղում թույլ չտալու բացառիկ գործունեության իրավական ձևակերպման հետևանք է։
# Բանկերի միջև մրցակցությունը տեղի է ունենում ավելի կոշտ՝ այլ ֆինանսական շուկաների համեմատ, պետության կողմից կարգավորող ազդեցության պայմաններում, այդ թվում՝ ավելի կոշտ՝ բանկային վերահսկողության պայմաններում։
# Վարկային կազմակերպությունների միջև մրցակցային պայքարն ընդգրկում է ոչ միայն ռեսուրսների ներգրավման, այլ նաև դրանց տեղաբաշխման ոլորտը։
# Բանկային մրցակցությունը բնութագրվում է կախված հաճախորդների վստահությունից։
# Բանկերը մրցակցային պայքարում երբեք ամբողջությամբ չեն վերացնում իրենց մրցակցին։

## Բանկային մրցակցության զարգացում համաշխարհային ֆինանսական ճգնաժամի պայմաններում
Բանկերիի մրցակցության վիճակը կարելի է բնութագրել հատևյալ կերպ․
# շուկայի տարբեր մասնակիցների միջև մրցակցային պայքարի կտրուկ ուժեղացում
# առաջատար դիրքերը պահպանում են այն բանկերը, որոնց կարելի է դասել «կայուններ» կատեգորիային
# հաճախորդների բազայի պահպանման և ընդլայնման կողմնորոշում
# բանկերի կողմնորոշումը ֆիզիկական անձանց ընդլայնված սպասարկման վրա՝ հաշվի առնելով յուրաքանչյուր հաճախորդի նկատմամբ անհատական մոտեցումը
# կադրերի որակավորման պահանջների բարձրացում
# բանկերի կողմնորոշումը լրացուցիչ բանկային ծառայությունների լայն շրջանակի, կորպորատիվ հաճախորդների սպասարկման համար իր ապրանքների և ծառայությունների շարքի ընդլայնման համար
# բանկերի իմիջի բարելավման կողմնորոշում
# ծառայության ծրագրերի փաթեթի ընդլայնում։

Բանկերի մեծ մասի աշխատանքի հիմնական թերությունները նախկինի պես համարվում է անձնակազմի ոչ պրոֆեսիոնալ աշխատանքը, բանկոմատների անբավարար քանակը, աշխատանքի անհարմար ռեժիմը և այլն։ Բանկի ընտրության ժամանակ պոտենցիալ հաճախորդների համար ամենակարևորը բանկի կողմից առաջարկվող ծառայությունների սպեկտրի մեծությունն է, ինչպես նաև կարևորագույն գործոններից մեկը բանկի մասին ընկերների և ծանոթների մոտ ձևավորված կարծիքն է։

## Բանկի մրցակցային ռազմավարությունը որպես մրցակցային առավելության գործիք
**Մրցակցային ռազմավարությունը** իրենից ներկայացնում է բանկի նպատակաուղղված գործողությունները, որոնք ուղղված են բանկային ծառայությունների շուկայում երկարաժամկետ առավելությունների ձեռքբերմանը՝ բանկային արտադրանքի և ծառայությունների իրացման լավագույն հնարավորություններն ապահովելու և ստեղծված պայմաններում առավել շահույթ ստանալու նպատակով։

Մրցակցային ռազմավարությունը բանկային ռազմավարության բաղկացուցիչ մասն է։

Բանկերի ամենատարածված մրցակցային ռազմավարությունների թվին են դասվում՝
# տարբերակման ռազմավարություն
# համակենտրոնացման ռազմավարություն
# ծախսերի նվազեցման ռազմավարություն։

Մրցակցային ռազմավարություններից յուրաքանչյուրը իրենից ներկայացնում է մի հիմնարար հատուկ մոտեցում  մրցակցային առավելություններ ստանալու համար, և թե ինչպես պետք է պահել դրանք համար երկար ժամանակ։ Ըստ Պորտերի կանոնական տեսության՝ շուկայում մրցակցային առավելությունը առաջանում է սպառողներին նույն արժեքի դիմաց մեծ արժեք տվող արտադրանքի ներկայացման հիման վրա (տարբերակման ռազմավարություն) կամ հավասար արժեքի տրամադրում, բայց պակաս գնով (ծախսերի նվազեցման ռազմավարություն)։

## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն
# Федеральный Закон «О банках и банковской деятельности» от 02.12.1990 г. № 395-1, ст.№ 5
# «Политика поддержки конкуренции» Учебное пособие // под ред. Авдашевой С., 2004 г.
# «Конкуренция: анализ, стратегия и практика»// Азоев Г. Л., издательство «М», 1996 г.
# «Аналитический банковский журнал» № 7, июль 2007 г.// Зражевский В. «Конкурентоспособность российских банков»
#  «Банковское дело» № 8, 2007г// Моисеев С. Р. «Конкуренция в российском банковском секторе» 
# «Банковское обозрение» № 9, сентябрь 2007г// Орлов Д. «Банки и общество: обязательства вне коммерции»
# «Деньги и кредит» № 5, 2001 г.// Попков В. В. «О поддержании равноправной конкуренции на рынке банковских услуг»
# *[[Портер, Майкл|Портер М.]]* Конкурентная стратегия: Методика анализа отраслей и конкурентов. — М.: «Альпина Паблишер», 2011, ISBN 978-5-9614-1605-3
# *[[Портер, Майкл|Портер М.]]* Конкурентное преимущество: Как достичь высокого результата и обеспечить его устойчивость. — М.: «Альпина Паблишер», 2008, ISBN 978-5-9614-0760-0
# «Экономические науки», июль, 2007г// Роговицкий А. А. «Банковская конкуренция: новые вызовы и тенденции развития»
# 
# 
# 

Կատեգորիա:Բանկային գործ
Կատեգորիա:Մրցակցություն