Նինա Ալյոշինա

**Նինա Ալեքսանդրովնա Ալյոշինա** (ծննդյամբ՝ Ուսպենսկայա, ), խորհրդային և ռուս ճարտարապետ, Մոսկվայի մետրոյի վերգետնյա և ստորգետնյա կառույցների նախագծող։ ՌՍՖՍՀ վաստակավոր ճարտարապետ (1985)։

## Կենսագրություն
Ծնվել է 1924 թվականի հուլիսի 17-ին Մոսկվայում։ 1942 թվականին ընդունվել է Մոսկվայի  Դ․ Ի․ Մենդելեևի անվան քիմիական տեխնոլոգիական ինստիտուտ։ Երկու տարի այնտեղ սովորելուց հետո թողել է ինստիտուտը և հանձնել ընդունելության քննություններ Մոսկվայի ճարտարապետության ինստիտուտում։ Սովորել է Բորիս Մեզենցևի մոտ։ 1950 թվականին ավարտել է ինստիտուտը՝ պաշտպանելով «Ստալինգրադի երկաթուղային կայարան» թեմայով դիպլոմային աշխատանքը։

Աշխատանքային գործունեությունը սկսել է Ալեքսեյ Դուշկինի արվեստանոցում՝ աշխատելով Նովոսլոբոդսկայա կայարանի նախագծի վրա: Պատրաստել է ուղեգծերի պատերի և հենասյուների հիմքերի երեսպատման, ինչպես նաև բացվածքների և վիտրաժների մետաղական մասերի գծագրեր, իսկ նրա ամուսինը՝ նկարիչ Նիկոլայ Իվանովիչ Ալյոշինը, օգնել է Պավել Կորինին վիտրաժների համար ուրվագծերի պատրաստման գործում։

Ճարտարապետական հավատամքը ձևակերպել է հետևյալ կերպ․ «պետք է անել այնպես, կարծես ինչ-որ բան մի փոքր պակասում է»։ Նախագծել է մետրոյի 19 կայարան, որոնցից ինը կատարվել են Ն. Կ. Սամոյլովայի հետ համատեղ: 1975 թվականին բացված «Կուզնեցկի մոստ» կայարանի նախագծման համար Ալյոշինը և Սամոիլովան 1977 թվականին արժանացել են ԽՍՀՄ Նախարարների խորհրդի մրցանակի։ Միևնույն ժամանակ, Ձերժինսկայա կայարանի վերակառուցման նախագծային լուծման և Կուզնեցկի մոստ տեղափոխվելու համար կենտրոնական դահլիճ ստեղծելու (Ալեքսանդր Ստրելկովի հետ համատեղ) նախագիծը քննադատության է ենթարկվել Նիկոլայ Լադովսկու հեղինակած սկզբնական տեսքի կորստի պատճառով։

մինի|«Շչուկինսկայա»։ Ուղեգծային պատ

1970-ականների սկզբից մետրոյի կայարաններ նախագծելու նրա սիրելի տեխնիկան եղել է մետաղի լայնածավալ օգտագործումը։ «Օկտյաբրսկոյե պոլե» կայարանում (1972  առաջին անգամ  մետրոպոլիտենում սյուները պատվել են անոդացված ալյումինով։ Շչուկինսկայա կայարանում, որը բացվել է  երեք տարի անց, ուղեգծային պատերը պատված են բրոնզե անոդացված ալյումինով։ Մեդվեդկովո կայարանում (1978), Ռիժսկիի շառավղային գծի վրա, բաց բրոնզե անոդացված ալյումինից դրոշմված մետաղական բուրգերը խորհրդանշում են սառցե մեծաբեկորներ։

Կալինինյան գծի «Մարքսիստսկայա» կայարանի սյուների և ուղեգծերի պատերի երեսպատման համար օգտագործվել է վարդագույն «բուրովշչինա» տեսակի մարմար (1979, համահեղինակներ՝ Վ. Ս. Վոլովիչ, Նատալյա Սամոյլովա և Ռ. Պ. Տկաչևա): Նա անձամբ նշել է անհրաժեշտ քարե բլոկները Իրկուտսկի մարզի քարհանքում՝ այլ գույների նվազագույն ներառմամբ: Կայարանի լուսատուները ուղղահայաց դասավորված լյումինեսցենտային լամպերի պարույրներ են, որոնք խորհրդանշում են մարքսիզմի օրենքներից մեկը՝ պարույրային զարգացման սկզբունքը: Հատակի երեսապատման համար օգտագործվել է մոխրագույն մարմար, իսկ կայարանի ամբողջ պարագծով ձևավորվել է Բեթղեհեմյան աստղ (ութաթև): 

1981 թվականին Ալյոշինան նշանակվել է Սերպուխովսկի-Տիմիրյազևսկի գծի գլխավոր ճարտարապետ, և այդ ընթացքում փաստացի ղեկավարել է «Մետրոգիպրոտրանս» ինստիտուտի ճարտարապետական բաժինը: 1985-1991 թվականներին եղել է ինստիտուտի գլխավոր ճարտարապետը:

«Պերովո» մետրոյի կայարանը (1979 թ.) ունի մեկթաղ կամարային կառուցվածք և գտնվում է մակերեսին մոտ։ Կայարանի հիմնական թեման ժողովրդական ստեղծագործությունն է։ Նախագծի համահեղինակներն են Վ. Ս. Վոլովիչը, Ն. Կ. Սամոյլովան և Ռ. Պ. Տկաչյովան, իսկ ձևավորման նկարիչներն են Լ. Ա. Նովիկովան և Վ. Ի. Ֆիլատովը։ 1980 թվականին նրա նախագիծը արժանացել էր ԽՍՀՄ ճարտարապետների միության դիպլոմին։

1983 թվականին բացված Չերտանովսկայա կայարանի նախագծումը և ձևավորումը Ալյոշինան նվիրել է Ա. Ն. Դուշկինին: Մենդելեևսկայա կայարանի ուղեգծերի պատերը զարդարված են ատոմային և մոլեկուլային կառուցվածքների ոճավորված պատկերներով և ներդիրներով: Կայարանը զարդարված է յուրօրինակ լուսամփոփներով, որոնց կառուցվածքը նման է բյուրեղային ցանցի կառուցվածքին։

Մոսկվայի մետրոյում նրա վերջին կատարված նախագիծը Չկալովսկայա կայարանն է (1995, Լ. Լ. Բորզենկովի և Ա. Լ. Վիգդորովի համահեղինակությամբ): Երեսպատման քարե բլոկների՝ ներոդրամա տեսակի մարմարի, ընտրության համար նա անձամբ մեկնել է Հյուսիսային Հունաստանում գտնվող քարհանք։

«Մետրոգիպրոտրանս»-ում աշխատել է մինչև կյանքի վերջին օրերը: 1990-2000-ական թվականներին ակտիվորեն մասնակցել է Մոսկվայի ժառանգության կոմիտեի համար ճարտարապետական հուշարձաններ համարվող մետրոյի կայարանների փաստաթղթերի պատրաստմանը: Տասնյոթ կայարան այդ կարգավիճակը ստացել են հիմնականում Ալյոշինայի ջանքերի շնորհիվ:

Մահացել է 2012 թվականի նոյեմբերի 17-ին Մոսկվայում: Թաղվել է Վվեդենսկոե գերեզմանատանը՝ ամուսնու և դստեր կողքին (տեղամաս № 19):

## Ընտանիք
* Ամուսին` Նիկոլայ Իվանովիչ Ալյոշին (5 մայիսի, 1923 – 30 հուլիսի, 1984), նկարիչ:
* Դուստր` Տատյանա Նիկոլաևնա Ալյոշինա (17 մայիսի, 1955 – 9 դեկտեմբերի, 1981), նկարչուհի:
* Եղբայր՝ Բորիս Ուսպենսկի, նկարիչ-պլակատիստ։

## Պարգևներ
* ԽՍՀՄ Նախարարների խորհրդի երկու մրցանակի դափնեկիր։ 
* Պարգևատրվել է Պատվո նշանի շքանշանով և «Աշխատանքային արիության համար» մեդալով։ «Ճարտարապետություն-2001» միջազգային ճարտարապետական փառատոնի ոսկե դիպլոմ՝  Լյուբլինսկայա գծի   նախագծի համար։

## Պատկերասրահ

Vestibule of Leninsky Prospekt station (Вестибюль станции Ленинский Проспект) (5376997291).jpg|«Լենինսկի պողոտա»
Октябрьская КРЛ 1.jpg|«Օկտյաբրսկայա»
Ryazanskiy Prospekt 2007.JPG|«Ռյազանսկի պողոտա»
Таганская-радиальная 18.jpg|«Տագանսկայա»
Varshavskaya1.jpg|«Վարշավսկայա»
Oktpole-mm.jpg|«Օկրյաբերսկոե պոլե»
Kuzmost-mm.jpg|«Կուզնեցկի մոստ»
Kuznetsky Most (Кузнецкий мост) (4890401596).jpg|«Կուզնեցկի մոստ», սյուններ
Shchukinskaya (Щукинская) (5158204607).jpg|«Շչուկինսկայա»
Medvedkovo Moscow Metro Station.jpg|«Մեդվեդկովո»
Medvedkovo (Медведково) (5330270096).jpg|«Մեդվեդկովո»
Марксистская 14.jpg|«Մարքսիստկայա»
Марксистская 03.jpg|«Մարքսիստկայա»
Perovo (Перово) (5078401219).jpg
Perovo-mm.jpg
Метро Чертановская 01.jpg|«Չերտանովսկայա»
Метро Чертановская 13.jpg|«Չերտանովսկայա»։ Նախասրահ
MosMetro Domodedovskaya platform 01-2016.jpg|«Դոմոդեդովսկայա»
Mendeleevskaya (Менделеевская) (6192377258).jpg|«Մենդելևսկայա»
Mendeleevskaya (Менделеевская) (6192377406).jpg|«Մենդելևսկայա»։ Լամպ
Podbelskogo-mm.jpg|«Ռոկոսովսկու բուլվար»
Chkal 04.jpg|«Չկալովսկայա»
Chkalovskaya 03.jpg|«Չկալովսկայա»


## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Խորհրդային ճարտարապետներ
Կատեգորիա:Կին ճարտարապետներ
Կատեգորիա:Ռուս ճարտարապետներ