Պերմ

**Պերմ** (), քաղաք Ռուսաստանի եվրոպական մասում՝ Ուրալյան նախալեռներում՝ Կամա գետի վրա։ Պերմի երկրամասի և նույնանուն շրջանի վարչական կենտրոնն է, տրանսպորտային հանգույց (կայարան անդրսիբիրյան երկաթուղու վրա, գետային նավահանգիստ)։ Ունի երկրամասային նշանակության քաղաքի և Ռուսաստանի Դաշնության քաղաքային շրջանի կարգավիճակ, բազմաճյուղ, զարգացած արդյունաբերություն։
 
Բնակչության թվաքանակը դեռևս 2013 թվականին անցել է մեկ միլիոնից, 2021 թվականի հունվարի 1-ի տվյալներով կազմել է 1 049 199։

Պերմը մշակութային, գիտակրթական կենտրոն է։ Ուրալյան տարածաշրջանում առաջին համալսարանը հիմնվել է Պերմում (1916 թվականին)։

Բնակավայրը հիմնադրվել է 1723 թվականին։ 1940-1957 թվականներին կոչվել է Մոլոտով։

Ռուսաստանի Դաշնության նախագահի 2020 թվականի հուլիսի 2-ի հրամանագրով Պերմին շնորհվել է «*Աշխատանքային անձնվիրության քաղաք*» («*Город трудовой доблести*“») կոչումը.

## Պատմություն
Քաղաքի ներկայիս տարածքում ու շրջակայքում մարդիկ բնակություն են հաստատել հնագույն ժամանակերից սկսած։ Այստեղ հայտնաբերվել են 130-ից ավել հնագիտական հուշարձաններ, որոնք թվագրվում են քարեդարյան ժամանակներից մինչև ուշ միջնադար։

Պերմի հիմնադրման օր ընդունված է համարել Եգոշիխա գյուղի մերձակայքում պղնձաձուլական գործարանի հիմնադրման օրը՝ 1723 թվականի մայիսի 4-ը։ Նորաստեղծ բնակավայրին 1781 թվականին շնորհվել է քաղաքի կարգավիճակ։ Նրա աշխարհագրական բարենպաստ դիրքը՝ Կամա գետի նավարկելի հատվածի ափին ընկած լինելը, Ռուսաստանի եվրոպական մասը Ուրալյան լեռնաշղթայի հաղթահարումով Սիբիրին կապող ճանապարհների վրա գտնվելը նպաստել են, որ կարճ ժամանակամիջոցում դառնա առևտրի ու արտադրության կենտրոն։ Խորհրդային իշխանության տարիներին քաղաքն աճել է չափազանց արագ տեմպերով։ Ներկայումս բազմաճյուղ արդյունաբերություն ունեցող կենտրոն է։ Ունի մետաղաձուլական, մեքենաշինական, սարքաշինական խոշոր գործարաններ, քիմիական արդյունաբերության ձեռնարկություններ, որոնք պարարտանյութեր, ներկեր են թողարկում։ Պերմում արտադրվում են նաև տարաբնույթ նշանակության մեքենաներ, սարքեր, սարքավորումներ, գործիքներ, որոնք օգտագործվում են նավթի, ածխի արդյունահանման, գյուղատնտեսության և այլ բնագավառներում։ Կան նաև նավթավերամշակման խոշոր ձեռնարկություններ, որտեղ մշակվում է սիբիրյան նավթահանքերի նավթը։ Բացի այդ, Պերմով են անցնում  այդ նավթը Սիբիրից եվրոպական մաս տեղափոխող գլխավոր խողովակաշարերը։

## Կլիմա
Պերմին բնորոշ է տաք ամառներով մայրցամաքային խոնավ կլիման, որը *[[Կյոպպենի կլիմաների դասակարգում|Կյոպպենի կլիմաների դասակարգմամբ]]* կրում է *Dfb* նիշը։ Ձմեռները երկարատև են, ձնառատ, ցրտաշունչ, ամառները համեմատաբար տաք են ու կարճատև, գիշերները սառնությունն իրեն դարձյալ զգացնել է տալիս։ 
 

## Քույր քաղաքներ
Պերմը բարեկամական սերտ հարաբերություններ ունի հետևյալ քաղաքների հետ.
*  Ագրիջենդո), Իտալիա
*  Չերկասի, Ուկրաինա
*  Օքսֆորդ, Մեծ Բրիտանիա
*  Լուիսվիլ, ԱՄՆ

## Գործընկեր քաղաքներ
*  Ցինդաո, Չինաստան

## Պատկերասրահ

Perm Russia.jpg|Տեսարան քաղաքի կենտրոնից
Sergei Mikhailovich Prokudin-Gorskii - City of Perm. General view (1910).jpg|Քաղաքի համայնապատկերը (1910 թ.)
Perm. Mary Magdalene Church.png|Մարիամ Մագթաղենացու եկեղեցին
Пермская художественная галерея. Вид с Камы.jpg|Պատկերասրահը
Perm asv2019-05 img32 Perm-I station.jpg|Երկաթուղային կայարանը
Стадион «Динамо», 2009.jpg|«Դինամո» մարզադաշտը


## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն
* 
* *Верхоланцев В. С.* Город Пермь, его прошлое и настоящее. — Пермь, 1913.
* Иллюстрированная Россия. Вся Россия (особое приложение), Типография газеты «Россия». — С.-Пб., 1905, — 800 колон. РНБ
* *Абашев В. В.* Пермь как текст: пермский текст в русской культуре и литературе XX века. — Пермь, 2000.
* Пермь от основания до наших дней: исторические очерки. — М.: Книжный мир, 2000.
* Дней и лет круговорот: Календарь-справочник города Перми и Пермского края. Пермь: Пушка, 2015.
* *Торопов С. А.* Пермь: путеводитель. — Пермь: Кн. издательство, 1986.
* *Корчагин П. А.* Губернская столица Пермь. — Пермь: Книжный мир, 2006.
* Пермь политическая / под ред Л. А. Фадеевой. — Пермь: Пушка, 2004.
* Пермь торговая / под ред Л. А. Фадеевой. — Пермь: Пушка, 2002.
* Календарь знаменательных и памятных дат Пермского края на 2007 год. / Сост. О. С. Баранова; Пермская обл. библиотека им. А. М. Горького. — Пермь, 2006.
* *Никитин А.* Пермь — родина российского либерализма. — М.: Московская школа политических исследований, 2004.
* Страницы истории художественной культуры Прикамья. — Пермь: Книжный мир, 2006.
* *Спешилова Е. А.* Старая Пермь: Дома. Улицы. Люди. 1723—1917. — Пермь: Курсив, 1999. — 580 с.
* Pera maa — дальняя земля. Книга открытий. — Пермь: Сота, 2009.

## Արտաքին հղումներ
*Քաղաքի պաշտոնական կայքէջը 
*Քաղաքային դումայի պաշտոնական կայքէջը  
*Street View of Perm
*Perm Chamber of Commerce and Industry
*The Western Ural Photographic Album 
*Virtual museum of Romanov in Perm
*History of Perm
*The city of Perm - The poem of the town
*Article about Perm Ballet
*S. Kishkovsky "Modern Dance and Art Bring a Burst of Color to a Gray City"
*Unofficial website of Perm 

Կատեգորիա:1723 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր
Կատեգորիա:1723 հիմնադրումներ Ռուսաստանում
Կատեգորիա:Ռուսաստանի քաղաքներ