Բանկոր

**Բանկորը** վերազգային արժույթ էր, որը Ջոն Մեյնարդ Քեյնսը և Է.Ֆ. Շումախերը հայեցակարգել են 1940–1942 թվականներին, և որը Միացյալ Թագավորությունն առաջարկել է ներմուծել Երկրորդ համաշխարհային պատերազմից հետո։ Անունը ոգեշնչվել է ֆրանսիական «banque or»–ից («բանկային ոսկի»)։ Այս նորաստեղծ վերազգային արժույթն այնուհետև պետք է օգտագործվեր միջազգային առևտրում որպես հաշվապահական հաշվառման միավոր բազմակողմ քլիրինգային համակարգի՝ Միջազգային քլիրինգային միության շրջանակներում, որը նույնպես պետք է ստեղծվեր։

## Ընդհանուր ակնարկ
Ջոն Մեյնարդ Քեյնսն առաջարկել է բացատրություն դրամավարկային քաղաքականության անարդյունավետության համար՝ կանխելու Մեծ ճգնաժամը, ինչպես նաև դեպրեսիայի ոչ դրամավարկային մեկնաբանություն և վերջապես դեպրեսիայի դեմ պայքարի դրամավարկային քաղաքականության այլընտրանք։ Քեյնսը կարծում էր, որ ծանր գործազրկության ժամանակ տոկոսադրույքները չեն կարող իջեցվել դրամավարկային քաղաքականության միջոցով։ Ամենաբարձր տոկոսադրույքին ձգտող երկրների միջև կապիտալի տեղափոխման հնարավորությունը հիասթափեցրել է Քեյնսյան քաղաքականությունը։ Միջազգային առևտրի և դրամական միջոցների տեղաշարժի նկատմամբ կառավարության ավելի սերտ վերահսկողությամբ՝ քեյնսյան քաղաքականությունն ավելի արդյունավետ կլիներ առանձին տնտեսությունների խթանման համար։

Բանկորը միջազգային արժույթ չէր լինելու։ Այն ավելի շուտ պետք է լիներ հաշվառման միավոր, որն օգտագործվում է ակտիվների և պարտավորությունների միջազգային հոսքերին հետևելու համար, որոնք պետք է իրականացվեին Միջազգային քլիրինգային միության միջոցով։ Ոսկին կարելի էր փոխանակել բանկորների հետ, բայց բանկորները ոսկով չէին կարող փոխանակվել։ Անհատները չէին կարող բանկով պահել կամ առևտուր անել։ Ամբողջ միջազգային առևտուրը պետք է գնահատվեր և մաքսազերծվեր բանկով։ Ավելցուկային բանկային ակտիվներով և դեֆիցիտի ավելցուկային պարտավորություններ ունեցող երկրներին երկուսն էլ գանձվելու էին՝ սիմետրիկ խթաններ տրամադրելու նրանց՝ հավասարակշռված առևտուրը վերականգնելու համար քայլեր ձեռնարկելու համար։ Բեն Սթայլի խոսքերով.

Անդամ երկրի արտահանած յուրաքանչյուր ապրանք կավելացներ բանկորներ իր ICB հաշվին, և յուրաքանչյուր ապրանք, որը նա ներմուծեց, կհաներ բանկորները։ Սահմանափակումներ կսահմանվեն այն բանկային գումարի վրա, որը երկիրը կարող է կուտակել՝ արտասահմանում ավելի շատ վաճառելով, քան գնել է, և բանկային պարտքի չափի վրա, որը նա կարող է կուտակել՝ գնելով ավելի շատ, քան վաճառել է։ Սա պետք է դադարեցնի երկրներին ավելորդ ավելցուկներ կամ դեֆիցիտներ ստեղծելուց։ Յուրաքանչյուր երկրի սահմանները համամասնական կլինեն համաշխարհային առևտրի իր մասնաբաժինին… Հենց սկզբնական սահմանները խախտվեն, դեֆիցիտ ունեցող երկրներին թույլ կտան արժեզրկվել, իսկ ավելցուկային երկրներին՝ արժևորել իրենց արժույթները։ Սա կնպաստի երկրի դեֆիցիտային ապրանքների էժանացմանը և երկրի ավելցուկային ապրանքների թանկացմանը՝ նպատակ ունենալով խթանել առևտրի վերաբալանսը։ Բանկորի դեբետային կամ վարկային դիրքի հետագա խախտումները կառաջարկեն պարտադիր գործողություն։ Խրոնիկ պարտապանների համար դա կներառի արժույթի պարտադիր արժեզրկումը, ICB պահուստային հիմնադրամին տոկոսների վճարումների աճը, ոսկու հարկադիր վաճառքը և կապիտալի արտահանման սահմանափակումները։ Խրոնիկ վարկատուների համար այն կներառի արժույթի արժևորումը և նվազագույնը 5 տոկոս տոկոսագումարի վճարումը ICB-ի պահուստային ֆոնդին ավելցուկային վարկերի համար, որը կբարձրանա մինչև 10 տոկոս ավելի մեծ ավելցուկային վարկերի դեպքում։ Քեյնսը երբեք չէր հավատում, որ պարտատերերն իրականում կվճարեն այն, ինչ իրականում տուգանքներ էին։ Ավելի շուտ, նա հավատում էր, որ նրանք կձեռնարկեն անհրաժեշտ գործողություններ… դրանցից խուսափելու համար։ 

## Բրետտոն Վուդսի համաժողով
Քեյնսը կարողացել է իր առաջարկը դարձնել Միացյալ Թագավորության պաշտոնական առաջարկը Բրետտոն Վուդսի համաժողովում, սակայն այն չի ընդունվել։

## Առաջարկվող վերածնունդ
2007–2008 թվականների ֆինանսական ճգնաժամից հետո Քեյնսի առաջարկը վերածնվել է։ Դրա ջատագովները պնդում են, որ Բրետոն-Վուդսյան համակարգի ավարտից ի վեր, երբ ԱՄՆ դոլարը անջատված էր ոսկուց, Միացյալ Նահանգները խրախուսվել են բարձր պետական ծախսեր և բարձր դեֆիցիտներ վարելու, ինչը անկայուն է դարձրել համաշխարհային ֆինանսական համակարգը։ 2009 թվականի մարտին արտասանած ելույթում, որը վերնագրված էր «Բարեփոխել միջազգային արժութային համակարգը», Չինաստանի ազգային բանկի կառավարիչ Չժոու Սյաոչուանը Քեյնսի բանկային մոտեցումն անվանել է «հեռատես» և առաջարկել ընդունել Արժույթի միջազգային հիմնադրամի (ԱՄՀ) հատուկ փոխառության իրավունքները, որպես համաշխարհային պահուստային արժույթ՝ որպես պատասխան 2007-2010 թվականների ֆինանսական ճգնաժամին։ ԱՄՆ ֆինանսների նախարար Թիմոթի Գայթները հետաքրքրություն է հայտնել SDR-ների ավելի մեծ օգտագործման գաղափարի նկատմամբ որպես պահուստ։ Սակայն դրա համար նրան խիստ քննադատել են ԱՄՆ-ում, և նրա հայտարարություններից հետո դոլարը եվրոյի նկատմամբ կորցրել է 5 ցենտ։ Նա և նախագահ Բարաք Օբաման կարճ ժամանակ անց հետ են կանգնել Գեյթների մեկնաբանություններից։  

Նա պնդում էր, որ ազգային արժույթը պիտանի չէ որպես համաշխարհային պահուստային արժույթ՝ Թրիֆֆին երկընտրանքի պատճառով, որը ներկայացնում է պահուստային արժույթ թողարկողների դժվարությունը՝ միաժամանակ փորձելով հասնել իրենց ներքին դրամավարկային քաղաքականության նպատակներին և բավարարել այլ երկրների պահուստային արժույթի պահանջարկը։  Նմանատիպ վերլուծություն կարելի է գտնել ՄԱԿ-ի «Միջազգային արժութային և ֆինանսական համակարգի բարեփոխումների փորձագետների» զեկույցում,  ինչպես նաև 2010 թվականի ապրիլի 13-ին հրապարակված ԱՄՀ -ի ուսումնասիրության մեջ։

## Տես նաև
* Սպեսմիլո

## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն
* 
*