Ռեջեփ Քոսյա

**Ռեջեփ Քոսյա** (ալբաներեն՝ **Rexhep Qosja.** ծնվ. հունիսի 25, 1936, Վուսանջե , Հարավսլավիայի Թագավորություն, այժմ՝ Չեռնոգորիա ), ալբանացի գրող, գրականագետ և մշակութայբան։ Նրա *Vdekja më vjen prej syve të të telë* վեպը, որը թարգմանվել է շուրջ մեկ տասնյակ լեզուներով, համարվում է ալբաներեն լույս տեսած առաջին պոստմոդեռնիստական գրական ստեղծագործությունը։ Քոսյայի առավել հիշարժան երկերից է նաև ալբանական գրականության պատմությունն ընդգրկող եռահատոր գրականագիտական աշխատությունը, որտեղ մանրակրկիտ ուսումնասիրված է հատկապես ռոմանտիզմի շրջանը։ Կարևոր է նշել նաև, որ նա քաղաքական գործիչ Հաշիմ Թաչիի հետ ներգրավված է եղել 1999 թվականին Կոսովոյում պատերազմի ավարտի համար տարվող խաղաղ բանակցություններում։

Ռեջեփ Քոսյան իր երկերից շատերում սուր քննադատության է ենթարկել  Կոսովոյի ազատագրական բանակի դեմ հանդես եկողներին և նրանց, ովքեր չեն պայքարել ալբանական փոքրամասնության իրավունքների ճանաչման համար։

## Կենսագրություն
Ռեջեփ Քոսյան ալբանագիտություն է սովորել Պրիշտինայի համալսարանում, ապա ուսանել է Բելգրադի համալսարանում, որն ավարտել է մագիստրոսի աստիճանով։ Հետագայում՝ 1971 թվականին Պրիշտինայի համալսարանում ստացել է դոկտորի գիտական աստիճան՝ այդպիսով դառնալով բանասիրական գիտությունների առաջին դոկտորը Կոսովոյում : Դոկտորանտուրան ավարտելուց հետո նշանակվել է ալբանագիտության ինստիտուտի ղեկավար և այդ պաշտոնը զբաղեցրել է մինչև 1981 թվականը։ Կոսովոյի գիտությունների և արվեստների ակադեմիայի անդամ է։

Ռեջեփ Քոսյան գրել է բազմաթիվ էսսեներ, բանաստեղծություններ և արձակ ստեղծագործություններ։ Նրա երկերից շատերը նվիրված են ազգային և քաղաքական խնդիրներին։ Նրա « *Մահն ընկած է այդպիսի աչքերում»* վեպը համարվում է ժամանակակից ալբանական գրականության նշանավոր գործերից մեկը։

1990-ականներին Քոսյան ակտիվ գործունեություն է ծավալել  Մարդու իրավունքների լիգայում. պաշտպանում էր Կոսովոյի ալբանացիներին սերբերի հակաալբանական գործողություններից։ Այդ ժամանակից ի վեր նա նաև հանդես է եկել ալբանական միասնական պետության ձևավորման օգտին, որը կընդգրկի ալբանական բնակավայրերի ամբողջ տարածքը։ Վերջերս ալբանացիների շրջանում ուշադրություն են գրավել գրող Իսմայիլ Կադարեի հետ նրա հակասությունները, որոնք վերաբերում են  ալբանացիների մշակութային ինքնության հիմնախնդիրներին։ Մինչ Կադարեն ալբանացիներին համարում է բացառապես արևմտյան ազգ և իսլամը բնութագրում է որպես *ոչ ալբանական*, Քոսյան հանդես է գալիս ինտեգրացիոն տեսակետով, ըստ որի՝ ալբանացիների վրա հավասարապես ազդել և ազդում են Արևմուտքի և Արևելքի ավանդույթները։ Ներկայումս Քոսյան ապրում է Կոսովոյի մայրաքաղաքում՝ Պրիշտինայում ։

Ռեջեփ Քոսյայի եղբայրը՝ Իսան, կինոռեժիսոր է

## Գեղարվեստական երկեր
* *Vdekja më vjen prej syve të tillë* (1974), /Այդպիսի աչքերում մահ կա
* *Strategjia e bashkimit* National /Ազգային միասնության ռազմավարություն, 1992)
* *Çështja shqiptare: Historia dhe politika* /Ալբանացիների իրավիճակը.պատմություն և քաղաքականություն, 1994)
* *Fjalor demokratik / Ժողովրդավարական բառարան* /Democratic Dictionary, 1997)
* *Një dashuri dhe shtatë faje* (վեպ, 2001)

## Պատմագիտական և լրագրողական աշխատանքներ
**Պատմագիտական**։
* The Albanian question - history and politics,
* Serbian programs for the deportation of Albanians, Bloody Peace,
* The shock of the first century, the century Shock 2,
* Second Renaissance .

**Լրագրողական**։
* People detained,
* Albanian unification strategy,
* Discourses progressive,
* Democratic Glossary 2
* Democracy abused,
* Intellectuals, ethics and politics.

## Արտաքին հղումներ

* Ռեջեփ Քոսյայի կենսագրությունը Կոսովոյի գիտությունների և արվեստների ակադեմիայի կայքում
* Regular members of ASHAK(Kosovo
* Rexhep Qasja "Shqip", Tirana
* interview given Blendi Fevziu Ismail Kadare in TV Klan
* R.Qoses interviews to Daily "Shqip", Tirana
* Literatur von und über Rexhep Qosja im Katalog der Deutschen Nationalbibliothek
* The Albanian question and its solution. (1994)

## Ծանոթագրություններ


## Գրականություն Ռ. Քոսյայի մասին
*Ag Apolloni, Parabola postmoderne, 2010
*Robert Elsie, Historia e letërsisë shqiptare, 2001.

Կատեգորիա:1936 ծնունդներ
Կատեգորիա:20-րդ դարի տղամարդ գրողներ
Կատեգորիա:Ալբանացի գրողներ
Կատեգորիա:Բանասիրական գիտությունների դոկտորներ
Կատեգորիա:Բելգրադի համալսարանի շրջանավարտներ