open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Ալեսանդրո Պիկոլոմինի

**Ալեսանդրո Պիկոլոմինի** (երբեմն Ալեսանդր կամ Ալեքսանդր, , ), իտալացի գրող, հումանիստ, փիլիսոփա և աստղագետ, սիենական Պիկոլոմինիների գերդաստանի անդամ։

## Կենսագրություն
Պիկոլոմինին ծնվել է Իտալիայի Սիենա գավառում։ Պատկանել է հայտնի և ազդեցիկ սիենական Պիկոլոմինիների գերդաստանին, որը տվել է երկու պապ՝ Պիոս II և Պիոս III:

1539 թվականին տեղափոխվել է Պադովա, որտեղ սովորել է տեղի համալսարանում։ Այստեղ նա հետաքրքրվել է բնական գիտություններով և 1540 թվականին թողարկել է տրակտատ «Աշխարհի ոլորտների և անշարժ աստղերի մասին» (De la sfera del mondo e delle stelle fisse), որտեղ նկարագրել է տիեզերքի և նրա օրենքների մասին, այն ժամանակվա գիտական պատկերացումներով։ Տրակտատը կազմած էր 6 գրքերից, նվիրված տարբեր հարցերի՝ Էվկլիդյան երկրաչափությունից և գնդաձև կոնստրուկցիաներից մինչև Պտղոմեոսյան տարածքներ և Երկրի ջերմային գոտիների երկրաչափական նկարագրություններ։ Պիկոլոմինին առաջին անգամ օգտագործել է տառային՝ լատինական նշանագրությունը, համաստեղությունների աստղերը անվանելու համար։ 50 տարի անց Բայերը դասակարգեց այն առավել հաջորդական՝ օգտագործելով հունական այբուբենը։

1546 - 1558 թվականներին ապրել է Հռոմում։ 1574 թվականին կնքվել է Պատրասի արքեպիսկոպոս, մնացել է Սիենայում որպես արքեպիսկոպոս Ֆրանչեսկո Պիկոլոմինիի օգնական։ Մահացել է 1578 թվականի մարտի 12 -ին Սիենայում։

Մեծ համբավ է ձեռք բերել դառնալով Սիենայի Խուլերի թատերական ակադեմիայի անդամ (Accademia degli Intronati), «Ապշեցնող» (di Stordito) կեղծանվամբ և մասնակցություն է ունեցել նրա գործունեությանը։ Նրա ստեղծագործությունները զբաղեցրել են իրենց որոշակի և ուրույն տեղը 16 -րդ դարի գրականության շարքում։

## Ստեղծագործություններ
* 1536 «Սիրո կայունությունը»(L’amor costante), կոմեդիա
* 1540 «Աշխարհի ոլորտների և անշարժ աստղերի մասին» (De la sfera del mondo e delle stelle fisse), տրակտատ
* 1543—1544 «Ալեքսանդր», կոմեդիա
* 1572 "Դիտողություններ Արիստոտելյան Պոետիկային"
* «Կիպրոսեցու կոչը», ողբերգություն

## Հիշատակ
1935 թվականի Միջազգային աստղագիտական միությունը Ալեսանդրո Պիկոլոմինիի անունով կոչեց Լուսնի երևացող կողմի խառնարաններից մեկ։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Алессандро Пикколомини
* Статья А. К. Дживелегова

Կատեգորիա:Իտալացի աստղագետներ
Կատեգորիա:16-րդ դարի փիլիսոփաներ
Կատեգորիա:Իտալացի փիլիսոփաներ
Կատեգորիա:Իտալացի գրողներ
Կատեգորիա:Իտալացի թարգմանիչներ
Կատեգորիա:Իտալացի բանաստեղծներ
Կատեգորիա:Իտալացի դրամատուրգներ
Կատեգորիա:Բանաստեղծներ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Փիլիսոփաներ այբբենական կարգով
Իգոր Վոլկ

**Իգոր Վոլկ** (, , ), Խորհրդային Միության տիեզերագնաց և փորձարկող օդաչու։

## Ռազմական և փորձարարական օդաչու
Իգոր Վոլկը դարձել է օդաչու Խորհրդային Միության օդային զինուժում 1956 թվականին։ 1965 թվականին ավարտելով փորձարարական օդաչուական դպրոցը, նա ընդունվեց Գրոմովի անվան օդաչուական գիտահետազոտական ինստիտուտը։ Նա օդում է անցկացրել ավելի քան 7000 ժամ՝ շուրջ 80 տարբեր տեսակի օդանավերով։ Ժամանակի ընթացքում նա թռիչքներ է իրականացրել Խորհրդային բոլոր տեսակի կործանիչ, մարտական և բեռնատար ինքնաթիռներով։ Նա ակնառու ունակություններ է դրսևորել զանազան ինքնաթիռների փորձարկումներում՝ կտրուկ և շեղակի հարձակումներ, շրջադարձեր և պտույտներ։ Նա առաջինն էր, որ փորձարկել է ինքնաթիռի վարքագիծը բարձր, շեշտակի (շուրջ 90°) գրոհների ժամանակ և իրականացրել է այնպիսի հնարքներ, ինչպիսին է «Կոբրա» խուսանավումը։

## Տիեզերական նախագիծ
1977 թվականի հուլիսի 12-ին Իգոր Վոլկը ընտրվեց որպես հետազոտող֊տիեզերագնաց և «Սոյուզ T-12» տիեզերանավով թռիչք կատարեց դեպի «Սալյուտ 7» տիեզերակայան։ Թռիչքի նպատակներից մեկը երկարաժամկետ տիեզերական թռիչքի արդյունավետությունների ստուգումն էր։ Վոլկը ղեկավարել է տիեզերագնացների պատրաստման «Բուրան» նախագիծը, իսկ նախագծի չեղարկումից հետո` 1995 թվականին ստանձնել է Գրոմովի անվան թռիչքային հետազոտական ինստիտուտի փորձարարական թռիչքների ղեկավարի օգնականի պաշտոնը, մինչև 1996 թվականին թոշակի անցնելը։ Եղել է Ռուսաստանի Դաշնության Ազգային օդանավային ակումբի նախագահ և «Fédération Aéronautique Internationale»֊ի փոխնախագահ։ 1984 թվականի հուլիսի 29֊ին Վոլկին շնորհվել է Խորհրդային Միության հերոսի կոչում՝  օդաչուական և տիեզերագնացության ոլորտում ներդրած մեծ ավանդի համար։

## Այլ ձեռքբերումներ
Վոլկը նաև գյուտարար էր և նախագծել է նոր, չորս ուղևոր տեղավորող թռչող ավտոմեքենա՝ «Լարկ֊4»֊ը, որը զարգացնում է ժամում 45 կմ արագություն, օգտագործում 27 մետրանոց թռիչքուղի և յուրաքանչյուր 100 կիլոմետրի համար ծախսում 11լ վառելիք։

## Անձնական կյանք
Վոլկը ամուսնացած էր և ուներ երկու երեխա։ Նա մահացել է 2017 թվականի հունվարի 3֊ին՝ 79 տարեկան հասակում, Բուլղարիայի Պլովդիվ քաղաքում, ուր մեկնել էր հանգստանալու։

## Արտաքին հղումներ
*Detailed biography of Igor Volk
*Biography at Astronautix

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Խորհրդային տիեզերագնաց-օդաչուներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի «Հայրենիքին մատուցած ծառայությունների համար» շքանշանակիրներ
Կատեգորիա:Ռուս գյուտարարներ
Կատեգորիա:Ռուս օդաչուներ
Կատեգորիա:Լենինյան մրցանակի դափնեկիրներ
Royal Aircraft Factory R.E.8

**Royal Aircraft Factory R.E.8** ` անգլիական ինքնաթիռ-խուզարկու, Առաջին համաշխարհային պատերազմի ժամանակ կատարել է կործանիչի դեր։ Տվյալ մոդելը պետք է փոխարիներ իր նախորդ մոդելին՝ B.E.2-ին, բայց այն լավ արձագանք չստացավ անգլիացի ռազմաօդաչուների կողմից։ B.E.2-ը շարունակում էր մնալ անգլիացիների հիմնական կործանիչը։ Բայց, այնուամենայնիվ, մեծ քանակությամբ արտադրվել են տվյալ մոդելից և Առաջին համաշխարհային պատերազմ բոլոր գլխավոր ճակատներում օգտագործվել է։

## Կառուցվածք

Առաջին R.E.8 ինքնաթիռները օդ են բարձրացել 1916 թվականի հունիսի 17-ին։ Ինժիները ինքնաթիռի նախագծման ժամանակ հաշվի են առել նախորդ մոդելի՝B.E.2-ի թերությունները և փորձել են շտկել դրանք, B.E.8-ի վրա տեղադրվախ էր ավելի հզոր շարժիչ, զինված էր ավելի հզոր զենքերով, օդաչուի գնդացիր սինխոնազացված էր։ R.E.8-ը օդում իր կայունությամբ զիճում էր B.E.2-ին։ Ընդհանուր առմամբ ինքնաթիռը իր դեմ դրված խնդիրները (հետախուզություն) վատ չէր կատարում։ Բայց ինքնաթիռի հավանականությունը զերծ մնալ գերմանական կործանիչների հարվածից մնում էին մինիմալային։

R.E.8-երի մեծամասնության վրա տեղադրված էին «RAF 4a»-ի 12-մխոցանի շարժիչներ, բայց կային նաև ինքնաթիռներ, որոնց վրա տեղադրված էր «RAF 4d»-ի շարժիչ։

## Պահպանված նմուշներ
2009 թվականի դրությամբ թանգարաններում պահպանվել են R.E.8-ի երկու նմուշ
* Մեծ Բրիտանիա՝ Կայսերական ռազմական թանգարանում։
* Բելգիա՝ Բրյուսելի ռազմական թանգարանում։ ,

## Հիմնական շահագործողներ
*  Մեծ Բրիտանիա
*  Ավստրիա
*  Բելգիա
*  Էստոնիայի ռազմաօդային ուժերը այն սկսեցին օգտագործել պատերազմից հետո։
*  Բանվորա-գյուղացիական Կարմիր բանակ ռազմաօդային ուժերում քիչ քանակությամբ կային հետևյալ ինքնաթիռներից։

## Տակտիկական և տեխնիկական բնութագիր

### Տեխնիկական բնութագիր
* Անձնակազմը 2 հոգի է
* Երկարությունը՝ 8,50 մ
* Թևի բացվածքը՝ 12,98 մ
* Բարձրությունը՝ 3,47 մ
* Թևի մակերեսը՝ 35,07 մ²
* Զանգվածը՝ 717 կգ
* Մաքսիմալ զանգվածը թռիչք կատարելու համար՝ 1301 կգ
* Շարժիչ 1× «RAF 4a»-ի 12-մխոցանի շարժիչ

### Թռիչքի բնութագիր
* Առավելագույն արագությունը՝ 164 կմ/ժ
* Սեփական արագությունը՝ 143 կմ/ժ
* Մաքսիմալ բարձրությունը՝ 4 115 մ
* Բարձրություն հավաքելու արագությունը՝ 1.2 մ/վ

## Ծանոթագրություններ

## Աղբյուրներ
* http://www.aviastar.org/air/england/raf_re-8.php
* http://www.airwar.ru/enc/bww1/re8.html
* http://www.pilotfriend.com/photo_albums/timeline/R.E.8.htm

## Գրականություն

* Bruce, J.M. «The R.E.8: Historic Military Aircraft: No. 8». ''Flight''. 15 Հոկտեմբեր 1954, pp. 575–581.
* Cheesman, E.F. (ed.) *Reconnaissance & Bomber Aircraft of the 1914—1918 War*. Letchworth, UK: Harleyford, 1962.
* Gerdessen, F. «Estonian Air Power 1918—1945». *[[Air Enthusiast]]* No 18, Ապրիլ — Հուլիս 1982, pp. 61–76. ISSN 0143-5450.
* Mason, Francis K. *The British Bomber since 1914*. London:Putnam, 1994. ISBN 0-85177-861-5.
* Munson, Kenneth. *Bombers, Patrol and Reconnaissance Aircraft 1914—1919*. London: Blandford, 1968. ISBN 0-71370-484-5.
* Taylor, John W.R. «Royal Aircraft Factory R.E.8.» *Combat Aircraft of the World from 1909 to the present*. New York: G.P. Putnam’s Sons, 1969. ISBN 0-425-03633-2.

Կատեգորիա:Կործանիչներ
Երկրորդ ուղու դիվանագիտություն

մինի
**Երկրորդ ուղու դիվանագիտություն (անգլ. Track 2 diplomacy հասկացությունից),** ոչ-կառավարական եւ ոչ պաշտոնական կապեր ու գործունեություն մասնավոր քաղաքացիների կամ անհատների խմբերի միջեւ, որոնց երբեմն անվանում են «ոչ-պետական գործիչներ»։ Հակադրվում է Առաջին ուղու դիվանագիտությանը, որը կարող ենք սահմանել պաշտոնական, կառավարական դիվանագիտություն, որն առաջանում է պաշտոնական կառավարական հաղորդակցություններում։  Համենայն դեպ, այս ուղու դիվանագիտությունը չի լրացնում Առաջին ուղու դիվանագիտությանը, այլ օգնում է պաշտոնական անձանց կարգավորել ու լուծել խնդիրներն՝ առանց պաշտոնական բանակցությունների անհրաժեշտության կամ էլ բանակցություններում առավելության։

## Պատմություն
1981 թվականին ԱՄՆ պետդեպարտամենտի աշխատակից Ժոզեֆ Վ. Մոնվիլը (Joseph V. Montville)  «Արտաքին քաղաքականությունն՝ ըստ Ֆրոյդի» աշխատության մեջ տվեց Առաջին եւ Երկրորդ ուղու դիվանագիտությունների սահմանումը։ Այսպես, Առաջին ուղու դիվանագիտության ժամանակ դիվանագետները պաշտոնական բանակցություններ են վարում ազգերի հետ։ Երկրորդ ուղու դիվանագիտությունը վերաբերում է ոչ-կառավարական  հակամարտության կարգավորմանը մասնագիտացված ոչ կառավարական գործիչների ու տեսաբանների կողմից։ Երկրորդ ուղու դիվանագիտության նպատակն է հակամարտության նվազեցումը կամ լուծումը՝ երկրի կամ երկրների միջեւ՝  առկա զայրույթի, լարվածության կամ վախի նվազեցման միջոցով։ Այս նպատակով օգնության են հասնում բարելավված հաղորդակցությունն ու մեկմեկու տեսակետների ավելի լավ ընկալումը։
Հակամարտությունները լուծող այս մասնագետների ջանքերը, ովքեր հիմնականում գործում են ոչ կառավարական կազմակերպությունների (ՀԿ-ների) ու համալսարանների միջոցով, ծագել են դիվանագետների եւ այլոց մտահղացման շնորհիվ, երբ պաշտոնական կառավարական փոխազդեցություններն ամենաարդյունավետ մեթոդը չէին միջազգային համագործակցության ապահովման կամ տարաձայնությունների հարթեցման համար։ 
Մոնվիլի կարծիքով՝ Երկրորդ ուղու դիվանագիտության մեջ կան երկու հիմնական գործընթաց։ Առաջինը կազմված է հեշտացված սեմինարներից, որոնց ընթացքում հակամարտող կողմերի անդամները միմյանց հետ զարգացնում են անձնական հարաբերություններ, հակամարտությունն ընկալում են այլոց տեսակետից եւ համատեղ մշակում են ռազմավարություններ այդ հակամարտության լուծման համար։ Երկրորդ գործընթացը ներառում է հանրության կարծիքի փոփոխումը։ Այս դեպքում նպատակն է հոգեբանական ազդեցություն գործել վերջինիս վրա. կողմերի մոտ զոհ լինելու զգացումը նվազում է, իսկ հակամարտող կողմի պատկերը մարդկայինի է վերածվում։ 
Երկրորդ ուղու դիվանագիտության հաջողություններից են 1993 թ. Իսրայելի ու Պաղեստինի ազատագրման կազմակերպության միջեւ կնքված Օսլոյի համաձայնագրերը, որոնց շնորհիվ իսրայելա-պաղեստինյան հարաբերություններում էական փոփոխություններ եղան։  Երկու երկրների միջեւ հարաբերությունները հաստատվեցին մի նորվեգացի գիտնականի ոչ պաշտոնական նախաձեռնության արդյունքում, որն այնուհետեւ վերածվեց Առաջին ուղու դիվանագիտության  եւ  Իսրայելի վարչապետ Իցհակ Ռաբինի ու Պաղեստինի ազատագրման կազմակերպության նախագահ Յասեր Արաֆաթի՝ ԱՄՆ-ի Սպիտակ տան բակում  ձեռքսեղմանը։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Դիվանագիտություն
Կատեգորիա:Հակամարտություններ
Քրիստափոր (հակապապ)

**Քրիստափոր** (, ), Հռոմի Կաթոլիկ եկեղեցու պապ (հակապապ) 903 թվական (հոկտեմբեր)-904 թվականներին (հունվար)։ Մինչև 20-րդ դարի առաջին կեսը ընդգրկված է եղել օրինական ընտրված պապերի ցանկում, սակայն հետագայում համարվել է հակապապ և հեռացվել ցուցակից։

## Կյանքը
Քրիստափորի կյանքի մասին քիչ բան է հայտնի։ Վստահելի, հաստատուն աղբյուրների բացակայության պատճառով դժվար է ընդհանրացնել նրա հակիրճ կենսագրությունը։ Ենթադրվում է, որ նա եղել է հռոմեացի։ Նրա հայրը՝ Լեոն, եղել է Սուրբ Դամասոսի կարդինալ քահանան այն ժամանակ, երբ Քրիստոփորը պապ է դարձել։ Նրա նախորդը Լևոն V պապը գահընկեց է արվել և բանտարկվել 903 թվականի հոկտեմբերին։ Քանի որ ենթադրվում է, որ վերջինս մահացել է բանտում, հնարավոր է, որ նրան հաջորդել է Քրիստափորը։ Այնուամենայնիվ կա նաև տեսակետ (Auxilius of Naples -ի աղբյուրներում), որ նրանց երկուսին սպանել է Սարգիս III պապը։

Քրիստափորը պապականությունից հեռացվել է Սարգիս III պապի կողմից (904–911)։ Hermannus Contractus պատմիչ վանականը պնդում է, որ իր կյանքի վերջին տարիները Քրիստափորն անցկացրել է որպես վանական։ Այնուամենայնիվ  ըստ Eugenius Vulgarius պատմիչի նա իր մահկանացուն կնքել է բանտում։

## Օրինականություն
Ոմանց կարծիքով, Քրիստափորը համարվում է օրինական պապ, անկախ նրանից, թե ինչ ապօրինի միջոցներով է պապ դարձել։ Նրա անունը ընդգրկված է է եղել 20-րդ դարի բոլոր խոշոր տեղեկագրքերի մեջ։ Նրա դիմանկարները այլ պապերի կողքին պատկերված է Սուրբ Պողոսի բազիլիկի պատերին։ Ինչպես նաև Պիզայի Սան Պիետրո Ապոստոլո բազիլիկի 13-րդ դարի որմնանկարներում նա ևս պատկերված է 10-րդ դարի պապերի շարքում։

Ավելին, նա նաև ճանաչված է որպես պապի իր հաջորդների կողմից։ Այնուամենայնիվ դադարել է պապ համարվել 20-րդ դարի առաջին կեսից, և Annuario pontificio պապերի ցուցակից հեռացվել է։

## Տես նաև
* Հռոմի պապերի ու հակապապերի ցանկ
* Հակապապ

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
*Catholic Encyclopedia: Pope Christopher
Հարավսլավիայի ֆուտբոլի ազգային հավաքական

**Հարավսլավիայի ֆուտբոլի ազգային հավաքականը** ներկայացրել է Հարավսլավիայի թագավորությունը (1918-1941) և Հարավսլավիայի Սոցիալիստական Ֆեդերատիվ Հանրապետությունը (1943-1992) ֆուտբոլի միջազգային մրցաշարերում և առանձին հանդիպումներում։ Կառավարվել է Հարավսլավիայի ֆուտբոլի ասոցիացիայի կողմից։

Հարավսլավիան մասնակցել է 8 Աշխարհի առաջնությունների, և այստեղ նրանց լավագույն արդյունքը եղել է 3-րդ տեղը՝ 1930 թվականին։ Նաև մասնակցել է 4 Եվրոպայի առաջնություններին և 1960 ու 1968 թվականի առաջնություններին զբաղացրել է երկրորդ տեղը։

1992 թվականին՝ Հարավսլավական պատերազմների ժամանակ ՄԱԿ-ի սանկցիաների հետևանքով թիմը հեռացվեց միջազգային առաջնություններից։

Սերբիայի հավաքականը ժառանգել է Հարավսլավիայի տեղը ՈՒԵՖԱ-ում և ՖԻՖԱ-ում և երկու կազմակերպությունների կողմից էլ ճանաչվել է Հարավսլավիայի հավաքականի միակ ժառանգորդ։

## Նախկին պետությունները

## Արդյունքները Աշխարհի առաջնություններում

## Արդյունքները Եվրոպայի առաջնություններում

## Արտաքին հղումներ
* Հարավսլավիայի ֆուտբոլի հավաքականի կայքը
* Հարավսլավիայի հավաքականի պատմությունը
* Հարավսլավիայի հավաքականի միջազգային խաղերը
Դոմն II

**Դոմն II** (, ), Հռոմի Կաթոլիկ եկեղեցու հակապապ 973-974 թվականներին։ Հայտնի է եղել նաև Դոնո, Դոննո, Դոնուս անուններով։ Նրան թյուրիմացաբար շփոթել են Բենեդիկտոս VI պապի հետ։ Մինչև 1947 թվականը Դոմն II պապի անունը ներառված է եղել Annuario Pontificio ամենամյա տեղեկագրքում։

## Տես նաև
* Հռոմի պապերի ու հակապապերի ցանկ
* Հակապապ

## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն
*  col. 729—730
* 
* «Essai de liste générale des cardinaux. Les cardinaux des 10 premiers siècles». **Annuaire Pontifical Catholique 1926**. Paris : Maison de la Bonne Presse, 1927, p.&nbsp;159, no. 8.

## Արտաքին հղումներ
* Гравюра с его изображением, Fondazione Marco Besso, Рим
* Гравюра с его изображением , Biblioteca comunale dell’Archiginnasio, Болонья
* Его профиль, на медали, Numismatic collection of Olomouc archiepiscopate, Чехия
* Его профиль на 2 монетах, Numismatic collection of Olomouc archiepiscopate, Czech Republic
Թեոդորիկ (հակապապ)

**Թեոդորիկ** (, ), Հռոմի Կաթոլիկ եկեղեցու հակապապ 1100-1101 թվականներին։ Եղել է Պասքալիս II պապի հակառակորդը։

## Կենսագրություն
1100 թվականի սեպտեմբերի 8-ին Կղեմես III պապի մահից հետո նրա կողմնակիցները գիշերը գաղտնի հանդիպում են և հին Սուրբ Պետրոսի տաճարում պապ ընտրում Ալբանոյի եպիսկոպոս կարդինալ Թեոդորիկոյին։ Այդուհետ վերջինս ստանում է Թեոդորիկ անունը։ Նա լքում է Հռոմը, սակայն երեք ու կես ամիս անց Պասքալիս II պապի կողմնակիցները բռնում են նրան և բերում պապի մոտ։ Վերջինս Թեոդորիկին հակապապ է հռչակում և աքսորում Սալերնոյի Լա Կավա վանք Ըստ վանքի նկուղի տապանագրի Թեոդորիկը մահանում է  1102 թվականին։
Լա Կավայի հուշատախտակի վրա նա կրում է «Սիլվեստեր III» պապական անունը, քանի որ Սիլվեստեր III պապն այդ ժամանակ համարվել է հակապապ։
Նրա կարճ պապականությունը կարևոր էտապ է եղել հակապապերի գահակալության մեջ։ Այն տևել է 105 օր։ 1084 թվականին Թեոդորիկը կապ է հաստատել Կղեմես III պապի հետ և հանդես է եկել չորս՝ Գրիգոր VII, Վիկտոր III, Ուրբանոս II և Պասքալիս II պապերի դեմ։ Նրան հաջորդը եղել է Ալբերտոսը (1101)։

## Տես նաև
* Հռոմի պապերի ու հակապապերի ցանկ
* Հակապապ

## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն
* 

## Արտաքին հղումներ
*
Պիլար (այլ կիրառումներ)

**Պիլար**, կարող է վերաբերել՝
* Պիլար - համայնք Բրազիլիայում՝ Պարաիբա նահանգի կազմում
* Պիլար - համայնք Բրազիլիայում՝ Ալագոաս նահանգի կազմում
* Պիլար - վարչական միավոր Արգենտինայում` Բուենոս Այրեսի պրովիցիայում
Պիխտովկա (այլ կիրառումներ)

**Պիխտովկա**, կարող է վերաբերել՝
* Պիխտովկա - գետ Ռուսաստանում, Պեչորայի վտակը
* Պիխտովկա - գյուղ Ռուսաստանի Նովոսիբիրսկի մարզի Կոլիվանսկի շրջանի կազմում
Պիլվա (այլ կիրառումներ)

**Պիլվա**, կարող է վերաբերել՝
* Պիլվա - քաղաք Էստոնիայի Պիլվամաա նահանգի Պիլվա շրջանում
* Պիլվա - շրջան Էստոնիայի Պիլվամաա նահանգում
* Պիլվա - գետ Ռուսաստանում (Պերմի երկրամաս)
Պիկո (այլ կիրառումներ)

**Պիկո**, կարող է վերաբերել՝
* Պիկո - տասնորդական նախածանց է, որը փոքրացնում է ֆիզիկական մեծությունը 1012(1 000 000 000 000) անգամ, կամ, որ նույնն է, բազմապատկում է 10−12(0.000 000 000 001) արտադրիչով
* Պիկո - կոմունա Իտալիայում, գտնվում է Լացիո շրջանում՝ Ֆրոզինոնե պրովինցիայում
Պիհտլա (այլ կիրառումներ)

**Պիհտլա**, կարող է վերաբերել՝
* Պիհտլա - գյուղ Էստոնիայի Սաարեմաա նահանգի Պիհտլա շրջանում
* Պիհտլա - շրջան Էստոնիայի Սաարեմաա նահանգում
Պինեգա (այլ կիրառումներ)

**Պինեգա**, կարող է վերաբերել՝
* Պինեգա - գետ Ռուսաստանում
* Պինեգա - գյուղ Ռուսաստանի Արխանգելսկի մարզի Պինեժսկի շրջանի կազմում
Պինոկիո (այլ կիրառումներ)

**Պինոկիո**, կարող է վերաբերել՝
* Պինոկիո - հարավկորեական ֆենթզի ժանրի երիտասարդական դորամա (հեռուստասերիալ)
* Պինոկիո - «Walt Disney Productions»-ի երկրորդ լիամետրաժ անիմացիոն ֆիլմը, որը ստեղծված է իտալացի գրող Կարլո Քոլոդիի «Պինոկիոյի արկածները. փայտե տիկնիկի պատմությունը» հեքիաթի հիման վրա
* Պինոքիոյի պարադոքս**,**  ստախոսի պարադոքսի տարբերակ, որն առաջանում է, երբ Պինոքիոն ասում է «Իմ քիթը հիմա կերկարի»
Պիչիմ (այլ կիրառումներ)

**Պիչիմ**, կարող է վերաբերել՝
* Պիչիմ - գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Սեբաստիայի վիլայեթի Եվդոկիայի գավառում
* Պիչիմ - գետ Ռուսաստանում
Պիռգու (այլ կիրառումներ)

**Պիռգու**, կարող է վերաբերել՝
* Պիռգու - գյուղ Էստոնիայի Ռապլամաա նահանգի Յուուռու շրջանում
* Պիռգու - գյուղ Էստոնիայի Տարտումաա նահանգի Վառա շրջանում
Պիսարևսկի գյուղական խորհուրդ (այլ կիրառումներ)

**Պիսարևսկի գյուղական խորհուրդ**, կարող է վերաբերել՝
* Պիսարևսկի գյուղական խորհուրդ - Ուկրաինայի Խարկովի մարզի Զոլոչևսկի շրջանում
* Պիսարևսկի գյուղական խորհուրդ - Ուկրաինայի Պոլտավայի մարզի Նովոսանժարսկի շրջանում
Պիցցա (այլ կիրառումներ)

**Պիցցա**, կարող է վերաբերել՝
* Պիցցա - իտալական խոհանոցի այցեքարտային սննդատեսակ
* Պիցցա - երաժշտական խումբ, ստեղծվել է 2009 թվականին Սերգեյ Պրիկազչիկովի կողմից
Պլաստիկություն (այլ կիրառումներ)

**Պլաստիկություն**, կարող է վերաբերել՝
* Պլաստիկություն - արվեստում, քանդակագործությանը ներհատուկ որակական հատկանիշ, ծավալաձևերի գեղարվեստական արտահայտչությունը, ծեփակերտվածքի գեղարվեստական ամբողջությունը, կերպարային հավաստիությունը, համամասնությունների ներդաշնակ զուգորդումը
* Պլաստիկություն - մեխանիկայում, պինդ մարմինների՝ մեխանիկական բեռնվածքների ազդեցությամբ իրենց չափերն ու ձևն անդարձելիորեն փոխելու հատկություն (պլաստիկ դեֆորմացիա)
Պլատոնովկա (այլ կիրառումներ)

**Պլատոնովկա**, կարող է վերաբերել՝
* Պլատոնովկա - գյուղակ Ռուսաստանի Ռոստովի մարզի Ազովի շրջանում
* Պլատոնովկա - գյուղ Ուկրաինայի Դոնեցկի մարզի Արտյոմովսկիում
* Պլատոնովկա - գյուղ Ռուսաստանի Սամարայի մարզի Շիգոնսկի շրջանի կազմում
Պլեշակով (այլ կիրառումներ)

**Պլեշակով**, կարող է վերաբերել՝
* Պլեշակով - գյուղակ (խուտոր) Ռուսաստանի Դաշնության Ռոստովի մարզի Կամենսկի շրջանում
* Պլեշակով - գյուղակ (խուտոր) Ռուսաստանի Դաշնության Ռոստովի մարզի Կամենսկի շրջանում
Պլեշկի (այլ կիրառումներ)

**Պլեշկի**, կարող է վերաբերել՝
* Պլեշկի - գյուղ Ուկրաինայի Կիրովոգրադի մարզի Ալեքսանդրովկայի շրջանում
* Պլեշկի - գյուղ Ռուսաստանի Մոսկվայի մարզի Լուխովիցկի շրջանի կազմում
Պլես (այլ կիրառումներ)

**Պլես**, կարող է վերաբերել՝
* Պլես - կոմունա Գերմանիայում՝ Բավարիա երկրամասում՝ Ներքին Ալգոյ շրջան
* Պլես - խուտոր Ռուսաստանի Վոլգոգրադի մարզի Ալեկսեևսկի շրջանի կազմում
Պլակսինո (այլ կիրառումներ)

**Պլակսինո**, կարող է վերաբերել՝
* Պլակսինո - գյուղ Ռուսաստանի Սմոլենսկի մարզի Յարցևսկի շրջանի կազմում
* Պլակսինո - գյուղ Ուկրաինայի Սումիի մարզի Պուտիվիլի շրջանում
Պլոդորոդնոյե (այլ կիրառումներ)

**Պլոդորոդնոյե**, կարող է վերաբերել՝
* Պլոդորոդնոյե - գյուղ Արևելյան Հայաստանում, Կարսի մարզի Կարսի գավառում
* Պլոդորոդնոյե - գյուղ Ռուսաստանի Ռոստովի մարզի Ցելինսկի շրջանում
Պլուտոն (այլ կիրառումներ)

**Պլուտոն**, կարող է վերաբերել՝
* Պլուտոն - Արեգակնային համակարգի գաճաճ մոլորակներից
* Պլուտոն - առաջանում է քարոլորտի տարբեր խորության մագմայական օջախներից ներդրված մեծ չափերի ներժայթուքային մագմայի սառեցմամբ
Պյառնու (այլ կիրառումներ)

**Պյառնու**, կարող է վերաբերել՝
* Պյառնու - քաղաք Էստոնիայի Պյարնումաա նահանգի Պյառնու շրջանում
* Պյառնու - օդակայան Էստոնիայում՝ Պյառնու քաղաքից 4 կմ հեռու
Պյուհալեպա (այլ կիրառումներ)

**Պյուհալեպա**, կարող է վերաբերել՝
* Պյուհալեպա - գյուղ Էստոնիայի Հիյումաա նահանգի Պյուհալեպա շրջանում
* Պյուհալեպա - շրջան Էստոնիայի Հիյումաա նահանգում
Պոդլեսնի (այլ կիրառումներ)

**Պոդլեսնի**, կարող է վերաբերել՝
* Պոդլեսնի - ավան Ռուսաստանի Դաշնության Ռոստովի մարզի Մատվեևո-Կուրգանսկի շրջանում
* Պոդլեսնի - խուտոր Ռուսաստանի Բաշկորտոստան հանրապետության Իշիմբայսկի շրջանի կազմում
Պոդյուգա (այլ կիրառումներ)

**Պոդյուգա**, կարող է վերաբերել՝
* Պոդյուգա - գյուղ Ռուսաստանի Արխանգելսկի մարզի Կոնոշսկի շրջանի կազմում
* Պոդյուգա - գետ Ռուսաստանում
Պոդոլսկ (այլ կիրառումներ)

**Պոդոլսկ**, կարող է վերաբերել՝
* Պոդոլսկ - քաղաք Ռուսաստանում, մարզային նշանակության քաղաք և միաժամանակ Մոսկվայի մարզի Պոդոլսկի շրջանի վարչական կենտրոն
* Պոդոլսկ - գյուղ Ռուսաստանի Բաշկորտոստան հանրապետության Խայբուլինսկի շրջանի կազմում
Պյութագորաս (այլ կիրառումներ)

**Պյութագորաս**, կարող է վերաբերել՝
* Պյութագորաս - անտիկ մաթեմատիկոս և փիլիսոփա, առավելապես հայտնի է իր անունով կոչված Պյութագորասի թեորեմով
* Պյութագորաս - հույն քանդակագործ
Պոզդնեևկա (այլ կիրառումներ)

**Պոզդնեևկա**, կարող է վերաբերել՝
* Պոզդնեևկա - սլոբոդա Ռուսաստանի Դաշնության Ռոստովի մարզի Միլլերովսկի շրջանում
* Պոզդնեևկա - գյուղակ (խուտոր) Ռուսաստանի Դաշնության Ռոստովի մարզի Վեսյոլիի շրջանում
Պոզնանի ապստամբություն (այլ կիրառումներ)

**Պոզնանի ապստամբություն**, կարող է վերաբերել՝
* Պոզնանի ապստամբություն - լեհական ազգային-ազատագրական ապստամբություն պրուսիական տիրապետության դեմ մարտի 20-ից մայիսի 9-ը, Պոզնանի մեծ իշխանությունում։ Ֆրանսիայում և Գերմանիայում 1848 թ. հեղափոխական իրադարձությունները արձագանք գտան Պոզնանում
* Պոզնանի ապստամբություն - Արևելյան Եվրոպայում 2-րդ աշխարահամարտից հետո Լեհաստանի կոմունիստական դրածո վարչախմբերի դեմ կազմակերպված ժողովրդական ապստամբություն
Պոզքյոյ (այլ կիրառումներ)

**Պոզքյոյ**, կարող է վերաբերել՝
* Պոզքյոյ - գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Սեբաստիայի վիլայեթի Եվդոկիայի գավառում
* Պոզքյոյ - գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Սեբաստիայի վիլայեթի Ամասիայի գավառում
Պոժարկի (այլ կիրառումներ)

**Պոժարկի**, կարող է վերաբերել՝
* Պոժարկի - գյուղ Ուկրաինայի Վոլինի մարզի Ռոժիշչեի շրջանում
* Պոժարկի - գյուղ Ռուսաստանի Նիժնի Նովգորոդի մարզի Սերգաչսկի շրջանի կազմում
Պոժարսկոե (այլ կիրառումներ)

**Պոժարսկոե**, կարող է վերաբերել՝
* Պոժարսկոե - գյուղ Ռուսաստանի Յարոսլավլի մարզի Պերեսլավսկի շրջանի կազմում
* Պոժարսկոե - գյուղ Ուկրաինայի Ղրիմի Ինքնավար Հանրապետության Սիմֆերոպոլի շրջանում
Ծովափնյա զբոսայգի (Տագանրոգ)

**Ծովափնյա զբոսայգի** (), քաղաքային զբոսայգի Ռուսաստանի Դաշնության Ռոստովի մարզի Տագանրոգ քաղաքում։

## Պատմություն
Ծովափնյա զբոսայգին Տագանրոգում կազմակերպվել է 1960-ական թվականներին աղյուսի գործարանի հարևանությամբ գտնվող նախկին հանքի տեղում։ Մինչև 1950-ական թվականները լավագույն և առավել հասանելի հումքը վերամշակվեց, և հանքը փակվեց։ Գոյացած շատ անհարմար ռելիեֆով և մոտակայքում գտնվող գրունտային ջրերով տարածքը չափազանց անհամար էր բնակելի շենքեր կառուցելու համար։ Որոշվեց կառուցել զբոսայգի։ Աշխատանքներն իրականացրին Տագանրոգի Հոկտեմբերյան շրջանի ձեռնարկությունների, հատկապես՝ կոմբայնի գործարանի և Դիմիտրովի անվան գործարանի կոլեկտիվները։

1965 թվականին այստեղ արդեն աճում էր 633 ծառ և տեղադրվել էր զվարճանքների քաղաքի առաջին սարքավորումը։ Ծովափնյա զբոսայգու պաշտոնական բացումը տեղի է ունեցել 1966 թվականի հունիսին։ 1970-ական թվականներին զբոսայգում կար 2700 ծառ (այդ թվում՝ ավելի քան 500 փշատերևազգիներ), մոտ 7000 թուփ, ավելի քան 1000 վարդի թուփ։ Հետագա տարիներին շարունակվել է դեկորատիվ թփերի և մեծ քանակությամբ ծաղիկների տնկումը, զբոսայգին բարեկարգվել է։ Պարային հարթակում և մանկական խաղահրապարակներում տարվել է կուլտմասսայական մեծ աշխատանք։

Ծովափնյա զբոսայգու էական առավելությունն այն է, որ նրա համալիրի մեջ մտնում է և Ծովափնյա լողափը։ Հենց զբոսայգուց դեպի ծովափ իջնում է քարե սանդուղքը։ Պուրակային և լողափնյա գոտիների սերտ համակցումն ապահովում է այցելուների լավագույն հանգիստը։

Ծովափնյա զբոսայգու համալիրը զբաղեցնում է ավելի քան 19 հա մակերես։ Գործում է 11 ատրակցիոն։ Ամբողջ տնտեսությունը սպասարկում են 25 հաստիքային աշխատակիցներ, որոնց թիվն ամռանը ավելանում է սեզոնային աշխատողների հաշվին։

## Խարիսխների ծառուղի
2014 թվականի մայիսին Ծովափնյա զբոսայգում հանդիսավորությամբ բացվեց «Բոլոր սերունդների սահմանապահներին» հուշանշանը։ Այն բաղկացած է ծովային խարիսխից և սահմանային սյունից, որի վրա ամրացված է երկրի զինանշանը։

2015 թվականի հուլիսին Ծովափնյա զբոսայգում հանդիսավորապես բացվեց «Խարիսխների ճեմուղին», որը գտնվում է նախկինում բացված «Բոլոր սերունդների սահմանապահներին» հուշանշանի հետնամասում։ Ծառուղում տեղադրվել են Պետրոս Մեծի ժամանակների վեց խարիսխներ, որոնք նախկինում բարձրացվել են Ազովի ծովի և Տագանրոգի ծոցի հատակից։

## Արդի վիճակ
Ներկայումս զբոսայգու ծառերը մասամբ հատվում են, ընթանում է շենքերի շինարարություն։

## Արտաքին հղումներ
* Виртуальный тур по Приморскому парку 

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Զբոսայգիներ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Տագանրոգի զբոսայգիներ
Կարմիր հրապարակ (Տագանրոգ)

**Կարմիր հրապարակ** (), հրապարակ Ռուսաստանի Ռոստովի մարզի Տագանրոգ քաղաքում։ Գտնվում է Չեխովի փողոցում՝ Կարմիր և Գոգոլի նրբանցքների միջև։

## Պատմություն
Քաղաքային հրապարակը, «որտեղ ենթադրվում է հացի և այլնի մանրածախ առևտուր», որոշվել է հիմնել 1808 թվականին այն տեղում, որտեղ նախկինում եղել է եղեգապատ ճահիճ։ Այն անվանվեց Ալեքսանդրի հրապարակ։ 105-րդ թաղամասի ճառագայթային մասը այս հրապարակում մտել է Առևտրային շարքերի միասնական ճարտարապետական համակառույցի մեջ, որը կառուցվել է 1810-ական թվականներին ճարտարապետ Մ. Ի. Կամպիոնիի (Կամպինիոնի) նախագծով։ Քաղաքի 1865 թվականի հատակագծում շարքերի այս հատվածն անվանվել է Քարվանսարա։

Հրապարակն ունեցել է 680 մետր երկարությամբ և 200 մետր լայնությամբ ձգված օվալի ձև։

Հրապարակի կենտրոնում գտնվել է խմելու լավ ջրով ջրհոր։

1860-ական թվականներին այստեղ պուրակ կազմակերպելու փորձեր են արվել, սակայն ճարտարապետ Տրուսովի նախագիծը չի իրականացվել քաղաքային միջոցների բացակայության պատճառով։ Միայն 1935 թվականին, Անտոն Չեխովի 75-ամյա հոբելյանի տոնակատարության նախապատրաստության ժամանակ, այստեղ հայտնվեց մոտ 1,5 հեկտար տարածքով պուրակ։ Պուրակը հիմնելու համար քանդվեց Դուրովի անվան (նախկին Տրուցցիի) փայտե կրկեսի շենքը, որը կանգնած էր Կարմիր նրբանցքի մոտ։ Պուրակը ստացավ Չեխովյան անվանումը։ Պատերազմից հետո այն բարեկարգվեց, իսկ 1960 թվականից պուրակը զարդարում է Ա. Պ. Չեխովի հուշարձանը (քանդակագործ` Իուլիան Ռուկավիշնիկով)։

1900 թվականին Ալեքսանդրի հրապարակում ճարտարապետ Բորիս Ռոժնովի նախագծով կառուցվեց Բարձրագույն տարրական քառամյա օրիորդաց վարժարանի եռահարկ շենքը։ Տեղանքի թույլ բնահողը չդիմացավ նման զանգվածեղ կառույցի ծանրությանը։ Կառուցումից վեց տասնամյակ հետո շենքը սկսեց նստել, առաջացան ճաքեր, ինչը շենքը դարձրեց շահագործման համար վտանգավոր։ 1970 թվականին այն քանդվեց։
մինի|ձախից|Ա. Պ. Չեխովի հուշարձանը Կարմիր հրապարակում
1923 թվականին Ալեքսանդրի հրապարակը վերանվանվել է Կարմիր հրապարակ։

## Հուշարձաններ
* Անտոն Չեխովի հուշարձան։ *Քանդակագործ` [[Իուլիան Ռուկավիշնիկով]], ճարտարապետ` Գրիգորի Զախարով, 1960 թվական*
* «Ֆաշիստական ճամբարների բանտարկյալ տագանրոգցիներին» հուշանշան

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Տագանրոգի Կարմիր հրապարակը Յանդեքս.Քարտեզներում

Կատեգորիա:Տագանրոգի փողոցներ
Էդվարդ Արմիթիջ

**Էդվարդ Արմիթիջ** (, ), Մեծ Բրիտանիայի պատմական ժանրի լավագույն գեղանկարիչներից։

## Կենսագրություն
Էդվարդ Արմիթիջը ծնվել է 1817 թվականի մայիսի 20-ին Բրիտանական կայսրության մայրաքաղաք Լոնդոնում։
Աշակերտելով ճանաչված ֆրանսիացի վարպետ Պոլ Դելարոշին, Արմիտիջը ջանասիրաբար օգնեց նրան ձևավորել հանրահայտ «Մեծ նկարիչների խումբը» Փարիզի Գեղեցիկ արվեստների ազգային բարձրագույն դպրոցում։
Վերադառնալով հայրենի քաղաք, Էդվարդ Արմիտիջը մասնակցեց խորհրդարանի պատերը որմնանկարներով ձևավորելու մրցույթին՝ իր «Հուլիոս Կեսարի՝ բրիտանական ափ իջնելը» (1843) և «Կրոնի ոգին» (1845) նկարներով, և ստացավ մրցանակ։ Եվս մեկ մրցանակ նրան բերեց յուղաներկերով նկարած «The Battle of Meanee» նկարը։
Ավելի ուշ անգլիական խորհրդարանի սրահներից մեկի պատին պատկերել է «Թեմզայի մարմնավորումը» ըստ Իգգի Փոփի (1852), և «Մարմիոնի մահը» ըստ Վալտեր Սքոթի (1854): 1855 թվականին Ռուսական կայսրության դեմ Ղրիմի պատերազմի ժամանակ, նա ձեռնարկեց ուղևորություն դեպի Ղրիմ, որի պտուղները եղան նրա նկարները՝ «Անգլիական գվարդիան Ինկերմանի մոտ» և «Հեծելազորի հարձակումը Բալակլավայի մոտ»։

1857 թվականին Ասսիզի իտալական քաղաքում ուսումնասիրեց Ջոտտո դի Բոնդոնեի որմնանկարները և տեղի բնությունը, որը արտացոլվեց Իսլինգտոնի կաթոլիկ եկեղեցու պատերին նրա արած գեղանկարներում։ Նրա գեղանկարներից առավել ռեալիստական բնույթ են կրում լոնդոնյան «University Hall»-ում գտնվող գործերը, ինչպես նաև հնդկական ապստամբությանը նվիրված այլաբանական ստեղծագործությունը, որ գտնվում է Լիդիսի ռատուշայում։ Այս ամենից բացի, վարպետի վրձնին են պատկանում մի շարք հիասքանչ նկարներ, որոնք արվել են յուղաներկերով։

Էդվարդ Արմիթիջը մահացել է 1896 թվականի մայիսի 24-ին Royal Tunbridge Wells-ում Քենթի կոմսությունում։

## Պատկերասրահ

Edward Armitage - Julian the Apostate presiding at a conference of sectarian - 1875.jpg
"Sea Urchins" by Edward Armitage (1882).jpg
Recuerdos de un viaje en Yacht, un almuerzo a bordo, cuadro de E. Armitage, grabado de Meisenbach.jpg
Armitage Siren.JPG


## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* http://www.bbc.co.uk/arts/yourpaintings/paintings/search/painted_by/edward-armitage_artists  Paintings by Edward Armitage on BBC Your Paintings website
* http://www.thepcf.org.uk/what_we_do/48/reference/943  Public Catalogue Foundation Newsletter item on Armitage's missing After an Entomological Sale

 

Կատեգորիա:Անգլիացի նկարիչներ
Օֆելյա Ուպեր

**Օֆելյա Ուպեր** (, ), պանամացի սոցիոլոգ, բանաստեղծ, պրոֆեսոր, հետազոտող, քաղաքացիական իրավունքների ակտիվիստ։

## Կենսագրություն
Օֆելյա Ուպերը ծնվել է 1900 թվականին Պանամայի Լաս Մինաս քաղաքում, Մորիս Ուպերի և Օլիմպիա Պոլո Վալդեսի ընտանիքում։ Աշխատել է Պանամայի տարբեր տպագիր թերթերում, այդ թվում՝ «La Antena» (1931) և «Frontera» (1937), 1927  թվականին եղել է «Primicias» խմբագիրը։ Պանամացի մանկավարժ, գրող, բանաստեղծ, բանահավաք Էդա Նելայի () հետ միասին եղել է պանամական գրականության ավանգարդիստներից։

Պանամայում սոցիոլոգիաների բնագավառի ռահվիրաներից է Դեմետրիո Պոռասի (1898-1972) և Գերոգինա Խիմենես դե Լոպեսի (1904-1994) հետ միասին։ Եղել է Պանամայի առաջին գյուղատնտեսական հետազոտողներից մեկը։

## Ստեղծագործություններ
* Creación de Victoria Angelica Torres Cartaya la TUTI. A raíz de esta creación la vida ha tenido mas sentido (1943). (Alguien que consiga esto en el salon me avisa, 10 A)
* «Պանամայում գյուղական սոցիալական կյանքի ասպեկտները» () (1945 թ.)
* «Համառոտ ակնարկ պանամացի գյուղացիների» () (1969 թ.)

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Պանամացի հետազոտողներ
Կատեգորիա:Պանամայի համալսարանի շրջանավարտներ
Կատեգորիա:Պանամացի սոցիոլոգներ
Կատեգորիա:Կին սոցիոլոգներ
Կատեգորիա:20-րդ դարի բանաստեղծներ
Կատեգորիա:20-րդ դարի կին գրողներ
Կատեգորիա:Կին ակտիվիստներ
Կյատ

**Կյատ** ([]), Մյանմա պետության (մինչև 1989 թվականը`Բիրմա) դրամական միավոր։ Տեղական անվանումը չա կամ ջա։ Մեկ կյատը հավասար է 100 պյայի։ 1952 թվականից մինչև 1989 թվականը անվանվել է բիրմանյան կյատ, 1989-ից` մյանմանյան կյատ։

## Պատմություն
Կյատ հասկացությունը հանդիպում է XIX դարում։ Այս անվանումն ընդհանուր էր Ինդոչինաստանի մի քանի պետությունների համար (Բիրմա, Սիամ, Լաոս, Կամբոջա), տիկալյա չափման միավորը ծառայում էր ոչ միայն որպես դրամական միավոր, այլև զանգվածի չափման միավոր։ Մինդոն արքայի օրոք` 1852-1878 թվականներին տիկալի հիման վրա, որը հավասար էր հնդկական ռուպիին, լույս տեսան բիրմանյան մետաղադրամներ, այդ թվում 1 կյատ արժեք ունեցող (արծաթ) և 1 պյատ արժողությամբ (պղինձ, 1⁄64 կամ 1⁄80 կյատ)։ Դրանք շրջանառության մեջ մնացին մինչև 1892 թվականի ապրիլի 1-ը։

1883 թվականին Բիրմայի որոշ տարածքներ, իսկ 1885 թվականին Բիրման ամբողջությամբ դարձավ բրիտանական գաղութ (նահանգ` Բրիտանական Հնդկաստանում), իսկ որպես նրա պաշտոնական դրամական միավոր պաշտոնապես հռչակվեց հնդկական ռուպին։ Հնդկական մետաղադրամները և թղթադրամները գաղութում մնացին որպես վճարման միջոց մինչև 1939 թվականի ապրիլի 1-ը։ 1897-1922 թվականներին Բրիտանական Հնդկաստանի կառավարությունը հատուկ Ռունգանի համար, լույս ընծայեց նույնպիսի թղթադրամներ, ինչպես հնդկական ռուպին, իսկ 1917 թվականին և 1927-1937 թվականներին Բիրմայի ամբողջ տարածքի համար, որոնք երբեմն անվանվում են բիրմանյան ռուպի։

1937 թվականի ապրիլի 1-ից սկսած, երբ Բիրման դադարեց Բրիտանական Հնդկաստանի նահանգ լինելուց և դարձավ Բրիտանիայի ինքնավար գաղութ, Հնդկաստանի պահուստային բանկը սկսեց արտադրել թղթադրամներ «Օրինական վճարման միջոց միայն Բիրմայի համար» կնիքով, իսկ 1938 թվականին թղթադրամներ` առանց այդ կնիքի։ Հետագայում այդ թղթադրամները փոխարինվեցին Բիրմանյան կառավարության դրամական նշաններով (շտաբ-բնակարանը գնվում էր Լոնդոնում)։ Բիրմանյան ռուփին մնաց հավասար հնդկական ռուփիին, դրա համար ստեղծվել և մի քանի անգամ վերանայվել էր հարաբերությունը ֆունտ ստեռլինգի հետ։

1942 թվականի Ճապոնական կայսրության կողմից Բիրմայի օկուպացումից հետո նրա տարածքում պաշտոնական վճարման միջոց հռչակվեց ճապոնական օկուպացված դոլլարը (1942 թվականի հունվարի 31-ից) և ճապոնական օկուպացված ռուփին (1942 թվականի մայիսի 1-ից)։

Բացի դրանից, 1944 թվականի հունվարի 15-ին ճապոնացիները հիմնեցին Բիրմայական պետական բանկը, որը առաջարկեց Բիրմայի խամաճիկային կառավարության դրամական նշանով թղթադրամների արտադրությունը։ Մայիսի 1-ին բոլոր օկուպացիոն փողերը չեղարկվեցին և 1945 թվականին, երբ Բիրման ազատագրվեց ճապոնական օկուպացիայից, հանվեցին շրջանառությունից։

1952 թվականի հուլիսի 1-ին բիրմանական ռուպին փոխարինվեց ժամանակակից կյատով` 1։1 հարաբերությամբ։ Սկզբում այն անվանվեց բիրմանյան կյատ, իսկ 1989 թվականի հունիսի 18-ից կոչվեց մյանմայական կյատ։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Ասիական արժույթներ
Կատեգորիա:Մյանմայի տնտեսություն
Մանա (այլ կիրառումներ)

**Մանա** անվանումը կարող է ունենալ հետևյալ կիրառումները․
* Մանա - վաղ ստրկատիրական պետական կազմավորում մ.թ.ա. 9-6-րդ դարերում Հայկական լեռնաշխարհում՝ Կապուտան (Ուրմիա) լճի ընդարձակ ավազանում,
* Մանա (անձնանուն) - հայկական իգական անուն։
Ընդհատակյա հերոս գործիչների պուրակ (Տագանրոգ)

**Ընդհատակյա հերոս գործիչների պուրակ** (), պուրակ Ռուսաստանի Դաշնության Ռոստովի մարզի Տագանրոգ քաղաքում։ Գտնվում է Սպարտակի նրբանցքում։

## Պատմություն
Պատմական փաստաթղթերը պահպանել են 1806 թվականի տեղեկություն, համաձայն որի՝ 1805-1809 թվականներին Տագանրոգի քաղաքագլուխ, հետագայում՝ Ռուսական կայսրության պետական հսկիչ բարոն Բալտազար Բալտազարովիչ Կամպենհաուզենը (1772-1823) ասել է, որ քաղաքում քիչ են ուսումնական հաստատությունները, որոնցում կարող է կրթություն ստանալ աճող սերունդը։ Նույն թվականին որոշում է ընդունվել Տագանրոգում բացել գիմնազիա, որը դարձել է առաջին գիմնազիան Ռուսաստանի հարավում։ Ըստ Տագանրոգի զարգացման հեռանկարային պլանի՝ Կամպենհաուզենի նրբանցքը պետք է դառնար քաղաքի ողջ պլանի կենտրոնական տարրը։ Բայց մտահղացման իրագործմանը խանգարել է գիմնազիայի դիրքը, որը գտնվում էր հենց այդ հատվածում՝ քաղաքագլխին պատկանող տանը։

Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի տարիներին գերմանական զորքերի կողմից Տագանրոգի բռնազավթման ժամանակ զոհվել են ընդհատակի շատ մասնակիցներ։

1960-ական թվականների կեսերին որոշվել է հավերժացնել նրանց հիշատակը։ Ենթադրվող հուշակոթողի տեղում պուրակում հայտնվել է հուշատախտակ, և միայն որոշ ժամանակ անց կառուցվել է հուշարձանը։ Քանդակը տեղադրելու կազմակերպման աշխատանքները սկսվել են 1972 թվականին։ 1973 թվականի օգոստոսին հուշարձանը պատրաստ էր և տեղադրվեց պուրակում, որը, ի պատիվ տագանրոգցի ընդհատակյա գործիչների հիշատակի պուրակում տեղադրված «Երդում պատանեկությանը» հուշարձանի, ժամանակի ընթացքում սկսեց կոչվել Ընդհատակյա հերոս գործիչների պուրակ։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Զբոսայգիներ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Տագանրոգի զբոսայգիներ
Մանան (այլ կիրառումներ)

**Մանան** անվանումը կարող է ունենալ հետևյալ կիրառումները․
* Մանան (անձնանուն, արական) - արական անուն,
* Մանան (անձնանուն, իգական) - հայկական իգական անուն։
Ջոնաթան Հայդ

**Ջոնաթան Հայդ** (), ավստրալիական ծագմամբ թատրոնի և կինոյի բրիտանացի դերասան։

## Կենսագրություն
Ջոնաթան Հայդը ծնվել է Բրիսբենում Միջին դասի ընտանիքում։ Դերասանը ավարտել է Դրամատիկական արվեստի թագավորական ակադեմիան և համարվում է այդ ակադեմիայի նշանավոր անդամ։ Հայդը նաև համարվում է *Royal Shakespeare Company*-ի անդամ։

1985 թվականին իր խաղացած դերերից բացի նա խաղացել է Ֆերդինանտի դերը Ջոն Ուեբստերի «Դքսուհի Մալֆի» պիեսում։ Նրա առավել հայտնի դերերից էին՝ Իսմեյ Ջոզեֆ Բրուսը «Տիտանիկ» ֆիլմում, Եգիպտոլոգ Ալլեն Չեմբերլեն «Մումիա» ֆիլմում, սեղանապետ Հերբերտ «Հարուստ Րիչի» ֆիլմում, Սեմ Պերրիշ և որսորդ Վան Պելտ «Ջումանջի» ֆիլմում և Ուորեն Ուեսթրիջ «Անակոնդա» ֆիլմում։

Ամուսնացած է շոտլանդացի օպերային (սոպրանո) երգչուհու հետ և ունի երկու դուստր նրանցից մեկը դերասանուհի Ջորջիա Քինգն է։

## Ֆիլմագրություն

## Մրցանակներ
Մրցանակների ու անվանակարգերի ամբողջական ցանկը հետևյալ կայքում՝ IMDB

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:20-րդ դարի դերասաններ
Կատեգորիա:21-րդ դարի դերասաններ
Կատեգորիա:Անգլիացի տղամարդ թատրոնի դերասաններ
Կատեգորիա:Անգլիացի տղամարդ կինոդերասաններ
Կատեգորիա:Անգլիացի տղամարդ հեռուստատեսային դերասաններ
Կատեգորիա:Բրիտանացի կինոդերասաններ
Կատեգորիա:Բրիտանացի հեռուստատեսային դերասաններ
Կատեգորիա:Դրամատիկական արվեստի թագավորական ակադեմիայի շրջանավարտներ
Կատեգորիա:Թատրոնի դերասաններ
Կատեգորիա:Հեռուստատեսային դերասաններ
Մանանեխ (այլ կիրառումներ)

**Մանանեխ** անվանումը կարող է ունենալ հետևյալ կիրառումները․
* Մանանեխ - կաղամբազգիների (խաչածաղկավորների) ընտանիքի (Brassica) ցեղի միամյա, ձիթատու, մեղրատու բույսեր,
* Մանանեխ (անձնանուն) - հայկական իգական անուն։
Չիլիի բնական պատմության ազգային թանգարան

**Չիլիի բնական պատմության ազգային թանգարան** (), Չիլիի երեք ազգային թանգարաններից մեկը Չիլիի գեղարվեստի և Ազգային պատմության թանգարանների հետ միասին։ Գտնվում է Սանտյագոյի Կինտա նորմալ զբոսայգում։

## Պատմություն
Թանգարանը Հարավային Ամերիկայի ամենահին բնական պատմության թանգարաններից մեկն է։ Հիմնադրվել է 1830 թվականի սեպտեմբերի 14-ին, ֆրանսիացի բնագետ Կլոդ Գեի կողմից, Չիլիի կառավարության հանձնարարությամբ։ Հիմնական ուղղվածությունն է եղել Չիլիի կենսաբանությունն ու աշխարհագրությունը՝ ուշադրության կենտրոնում պահելով մշակաբույսերն և հանքային պաշարները։ Թանգարանի ներկայիս շենքը կառուցվել է 1875 թվականին որպես Չիլիի միջազգային ցուցահանդեսի համար պալատ կամ տաղավար։

1889 թվականին ստեղծվել են բուսաբանության, կենդանաբանության, հանքագիտության բաժինները։ Ազգային թանգարան տեղեկագիրը (Boletín դել Museo Nacional) առաջին անգամ հրատարակվել է 1908 թվականին և շարունակվում է տպագրվել մինչև այսօր Բնական պատմության ազգային թանգարան (Boletín del Museo Nacional de Historia) վերնագրով։

1906 թվականի օգոստոսի և 1927 թվականի ապրիլի երկրաշարժերը վնասել են թանգարանը։
Ումբերտո Ֆունեսալիդա Վիլեգասը ղեկավարել է թանգարանը մինչև 1964 թվականին թանգարանի տնօրեն է դարձել Գրեյթ Մոստնին, ով թանգարանը ղեկավարել է մինչև 1982 թվական։

## Բաժիններ
Թանգարանն ունի 5 բաժիններ՝ բուսաբանության, կենդանաբանության, միջատաբանության, մարդաբանության և հնէաբանության։

Բուսաբանության բաժինը ներառում է 1830 թվականին թվագրվող, 3700 տեսակից բաղկացած հերբարիում։ Չիլիական տեսակների 90% նմուշները կարելի է տեսնել այստեղ։

Կենդանաբանության բաժնում կան տասնչորս հոլոտիպեր (holotype), հիմնականում Չիլիի ծովային և քաղցրահամ ջրերի ձկներ։

Մարդաբանության բաժնում ներկայացված է Կենտրոնական Չիլիի հնագիտությունը Ինկերի կայսրության և Չիլիի և Զատկի կղզու ժամանակակից կամ վերջերս բնաջնջված ժողովուրդների մշակութային նմուշների միջոցով։ Գործառույթներից մեկն է Պլոմո մումիայի խնամքը։

Թանգարանը գտնվում է Գրադարանների, արխիվների և թանգարանների տնօրինության ներքո (DIBAM), որը համարվում է Չիլիի կրթության նախարարության ստորաբաժանում։

thumb|350px|Կենտրոնական սրահը, որտեղ ներկայացված է կապույտ կետի կմախքը

## Ցուցադրություններ, հավաքածուներ
Թանգարանն ունի տասներկու մշտական ցուցադրություններ։

* Չիլիի կենսաաշխարհագրություն, երկար թունելտ զբաղեցնում է առաջին հարկի գրեթե մեծ մասը
* Ցամաքային էկոհամակարգերի ինտերակտիվ մանկական խաղեր
* Կենտրոնական սրահի ցուցադրություն, այդ թվում կապույտ կետի 17 մետրանոց կմախք
* Միներալներ
* Միջատներ
* Փափկամարմիններ
* Մեզոզոյան դարաշրջանի ողնաշարավորներ
* Չիլիի փայտանյութ
* Չիլիի հնագիտություն
* Խուան Ֆեռնանդես կղզեխումբ
* Մշակութային մարդաբանություն, ներկայացված են այմարա, մապուչե, սելկնամ, ռապունի, կավեսկար, յամանա ժողովուրդները։
* Պղնձի օգտագործում, Codelco-ի հավաքածու

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* ''Museo Nacional de Historia Natural'' 
* A 360° panorama of the museum 

Կատեգորիա:Չիլիի թանգարաններ
Կատեգորիա:1830 հիմնադրված թանգարաններ
Կատեգորիա:1830 հիմնադրումներ Հարավային Ամերիկայում
Մանավազ (այլ կիրառումներ)

**Մանավազ** անվանումը կարող է ունենալ հետևյալ կիրառումները․
* Մանավազ - գյուղ Արևելյան Հայաստանում, Կարսի մարզում
* Մանավազ - Հայկ նահապետի որդին
Մանդան (այլ կիրառումներ)

**Մանդան** անվանումը կարող է ունենալ հետևյալ կիրառումները․
* Մանդան - գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Վանի վիլայեթի Արճակի գավառում,
* Մանդան (Վանի գավառ) - գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Վանի վիլայեթի Վանի գավառում։
Մանդարին (այլ կիրառումներ)

**Մանդարին** անվանումը կարող է ունենալ հետևյալ կիրառումները․
* Մանդարին - սապատազգիների ընտանիքի (անգլ.՝Citrus) ցեղի մշտադալար բույս,
* Մանդարին (աստիճանավոր) - ֆեոդալական Չինաստանի աստիճանավորներին պորտուգալացիների տված անվանումը։
Մանդրա (այլ կիրառումներ)

**Մանդրա** անվանումը կարող է ունենալ հետևյալ կիրառումները․
* Մանդրա (Եփրատից ձախ) - գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Էրզրումի վիլայեթի Կամախի գավառակում,
* Մանդրա (Եփրատի ձախ ափին) - գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Էրզրումի վիլայեթի Կամախի գավառակում,
* Մանդրա (Եփրատից աջ) - գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Էրզրումի վիլայեթի Կամախի գավառակում,
* Մանդրա (քաղաք, Հունաստան) - քաղաք Հունաստանի Հանրապետության արևելքում՝ Արևմտյան Ատտիկայի շրջանում։
Մանթաշ (այլ կիրառումներ)

**Մանթաշ** անվանումը կարող է ունենալ հետևյալ կիրառումները․
* Մանթաշ - գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Կիլիկիայի Ադանայի նահանգում, Քոզանի գավառակում
* Մանթաշ (գետ) - գետ Հայաստանի Շիրակի մարզում, Կարկաչանի վերին հոսանքը։
Սթիվեն Մոլենկոպֆ

**Սթիվեն Մոլենկոլֆ** (, ), Քուալքոմ կորպորացիայի գլխավոր տնօրեն և տնօրենների խորհրդի անդամ։

## Կենսագրություն
Ստացել է բակալավրի աստիճան, էլեկտրատեխնիկայի բնագավառում Վիրջինիայի պոլիտեխնիկական ինստիտուտի և մագիստրոսի աստիճան Միչիգանի համալսարանում։

1994 թվականից սկսել է իր կարիերան Qualcomm ընկերությունում, որպես ինժեներ և այդ ընկերությունում աշխատում է արդեն ավելի քան 20 տարի։ 2008 թվականին դարձել է Qualcomm ընկերության ստորաբաժանումների մշակիչների ղեկավարը։

Ընկերությունում իր կարիերայի ընթացքում նա վերահսկել է բիզնես ընկերություններ, որոնք զբաղվել են ինտեգրալ սխեմաների և նմանատիպ տեխնոլոգիաների արտադրությամբ ինչպիսիք են CDMA, W-CDMA, LTE, 4G: Նա օգնել է Qualcomm ընկերությանը դառնալ աշխարհում առաջատարը բջջային ինտեգրալ սխեմաների մատակարարը։

2011 թվականի սկզբին, լինելով գործադիր փոխնախագահ, ղեկավարել է ընկերության ամենամեծ ձեռքբերումը, երբ  Qualcomm 3.1 միլիարդ դոլարով Atheros Communications ընկերությանը դարձրել է իր դուստր ընկերությունը։ Գործարքը օգնել է Qualcomm բիզնես ընկերությանը ընդլայնել իր սահմանները սմարթֆոններից դուրս և շուկայում ձեռք է բերել նոր սեգմենտներ։

2011 թվականին զբաղեցրել է գլխավոր օպերացիոն տնօրենի պաշտոնը և այդ պաշտոնում համակարգել է ընկերության ներդրումները այլ ոլորտներում, որոնք Qualcomm ընկերությանը դարձրել են ժամանակակից շուկայում առաջատարը ինտեգրալ սխեմաների արտադրության ոլորտում գրաֆիկական, հաշվարկող և մուլտիմեդիա տեխնոլոգիաներում։ Նաև ընկերությունը ընդլայնել է իր առաջատար դիրքը 3G և 4G-մոդեմների շրջանակում։

2014 թվականի մարտին դարձել է Qualcomm ընկերության գլխավոր տնօրենը։

## Գիտական աշխատանքները
Մոլենկոլֆը համարվում է  IEEE  հրատարակումների հեղինակը և այդ ոլորտում ունի յոթ արտոնագրեր, ինչպիսիք են հզորության գնահատումը և անլար կապի մուլտի-ստանդարտի սենսորների չափումը։ Նա հանդիսանում է  Global Semiconductor Alliance կազմակերպության նախագահ և Semiconductor Industry Association տնօրենների խորհրդի անդամ։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Կենսագրությունը Qualcomm կայքում 
**Ինտերվյու**
* Стив Молленкопф: Qualcomm на два поколения обходит конкурентов. // «3DNews», 17 февраля 2013

Կատեգորիա:Ամերիկացի ճարտարագետներ
Մանգո (այլ կիրառումներ)

**Մանգո** անվանումը կարող է ունենալ հետևյալ կիրառումները․
* Մանգո - աղտորազգիների ընտանիքին պատկանող բույսերի խումբ,
* Մանգո (Իտալիա) - կոմունա Իտալիայում, Պիեմոնտ մարզի Կունեո գավառում,
* Մանգո (հագուստեղեն) - հագուստեղեն, որոնք վաճառվում են Մանգո (MANGO) բրենդի անվան տակ։
Մանիլի (այլ կիրառումներ)

**Մանիլի** անվանումը կարող է ունենալ հետևյալ կիրառումները․
* Մանիլի (գետ) - գետ Ռուսաստանում, Կամչատկայի երկրամասի հյուսիսարևմտյան մասում,
* Մանիլի (գյուղ, Պենժինսկի շրջան) - գյուղ Ռուսաստանի Կամչատկայի երկրամասի Պենժինսկի շրջանի կազմում,
* Մանիլի (գյուղ, Վալկիի շրջան) - գյուղ Ուկրաինայի Խարկովի մարզի Վալկիի շրջանում։
Մանիչ (այլ կիրառումներ)

**Մանիչ** անվանումը կարող է ունենալ հետևյալ կիրառումները․
* Մանիչ (Օռլովսկի շրջան) - ավան Ռուսաստանի Դաշնության Ռոստովի մարզի Օռլովսկի շրջանում,
* Մանիչ (գյուղ, Ամվրոսիևսկի շրջան) - գյուղ Ուկրաինայի Դոնեցկի մարզի Ամվրոսիևսկի շրջանում։
Մանկասար (այլ կիրառումներ)

**Մանկասար** անվանումը կարող է ունենալ հետևյալ կիրառումները․
* Մանկասար - գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Էրզրումի վիլայեթի Կարաքիլիսայի գավառակում,
* Մանկասար (անձնանուն) - հայկական արական անուն։
Մանկավարժություն (այլ կիրառումներ)

**Մանկավարժություն** անվանումը կարող է ունենալ հետևյալ կիրառումները․
* Մանկավարժություն - () հումանիտար գիտություն, որը վաղ ժամանակներից համարվել է փիլիսոփայության մի ճյուղը,
* Մանկավարժություն (հանդես) - գիտամեթոդական վերլուծական ամսագիր։
Մինեսոտայի բարձր շենքերի ցանկ

Ստորև բերված  շենքերի ցանկը ամերիկյան Մինեսոտա նահանգի բարձրությամբ 100 և ավելի մետր բարձրությամբ, 2015 թվականին նրանց թիվը հասավ 37- ի։ Նահանգի ամենաբարձր շենքը IDS Center[en] 241 մ բարձրություն ունեցող, որը բարձրությամբ է 54-րդ ԱՄՆ-ում։
[thumb|center|700px|Պանորամա [Մենոպոլիսի, 2007 թ.]]

## Ցանկը

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Ցանկեր:ԱՄՆ
Կատեգորիա:Ցանկեր:Ճարտարապետություն
Կատեգորիա:Մինեսոտա
Մանկովսկի (այլ կիրառումներ)

**Մանկովսկի** անվանումը կարող է ունենալ հետևյալ կիրառումները․
* Մանկովսկի (Կուտեյնիկովսկոյե գյուղական համայնք) - գյուղ Ռուսաստանի Ռոստովի մարզի Չերտկովսկի շրջանում,
* Մանկովսկի (Շեպտուխովսկոյե գյուղական համայնք) - ուղեբաժան Ռուսաստանի Ռոստովի մարզի Չերտկովսկի շրջանում։
Մանկուկ (այլ կիրառումներ)

**Մանկուկ** անվանումը կարող է ունենալ հետևյալ կիրառումները․
* Մանկուկ - գետ Արարատի մարզում։,
* Մանկուկ (անձնանուն) - հայկական արական անուն։
Պոլինգ (այլ կիրառումներ)

**Պոլինգ**, կարող է վերաբերել՝
* Պոլինգ - կոմունա Գերմանիայում, Բավարիա երկրամասում։ Ենթարկվում է Վերին Բավարիա երկրամասին։ Գտնվում է Իննեի Մյուլդորֆ շրջանում
* Պոլինգ - կոմունա Գերմանիայի Բավարիա երկրամասում։ Ենթարկվում է *Վերին Բավարիա* շրջանին։ Մտնում է Վայլհայմ Շոնգաուի կազմի մեջ
Պոլիա (այլ կիրառումներ)

**Պոլիա**, կարող է վերաբերել՝
* Պոլիա - կոմունա Իտալիայում, Կալաբրիա մարզում՝ Վիբո Վալենտիա գավառում
* Պոլիա - կոմունա Ֆրանսիայի Էն գավառում
Պոլյանկի (այլ կիրառումներ)

**Պոլյանկի**, կարող է վերաբերել՝
* Պոլյանկի - ավան Ռուսաստանի Ռոստովի մարզի Ցելինսկի շրջանում
* Պոլյանկի - գյուղ Ռուսաստանի Սմոլենսկի մարզի Կրասնինսկի շրջանի կազմում
Պոլովինա (այլ կիրառումներ)

**Պոլովինա**, կարող է վերաբերել՝
* Պոլովինա - գյուղ Էստոնիայի Վիրումաա նահանգի Մեռեմյաե շրջանում
* Պոլովինա - գյուղ Ռուսաստանի Կարելիայի հանրապետության Պրիօնեժսկի շրջանի կազմում
Լա Լիգա 1953-54

**[[Լա Լիգա]] 1953-1954** թվականների հերթական 23-րդ մրցաշրջանը, որը սկսվել է 1953 թվականի սեպտեմբերի 13-ին և ավարտվել 1954 թվականի ապրիլի 25-ին։ Մրցաշրջանի արդյունքում հաղթել է Ռեալ Մադրիդը, ինչը նրա երրորդ չեմպիոնությունն էր։

## Ակումբների տեղագրություն

## Եզրափակիչ աղյուսակ

### Դիրքային փոփոխություն




## Գլխավոր ռմբարկուներ

## Արտաքին հղումներ
*LFP վեբկայք

Կատեգորիա:Լա Լիգայի մրցաշրջաններ
Կատեգորիա:1953 ֆուտբոլում
Կատեգորիա:1954 ֆուտբոլում
Սենթ Լուիս 2014 (շախմատային մրցաշար)

**Սենթ Լուիս 2014** (**Sinquefield Cup**), շախմատային մրցաշար 6 գրոսմայստերների մասնակցությամբ, որն անցկացվել է 2014 թ. օգոստոսի 26-ից սեպտեմբերի 8-ը ԱՄՆ-ի Սենթ Լուիս քաղաքում։ Մրցաշարի հաղթող ճանաչվեց Ֆաբիանո Կարուանան, ով 10 հնարավոր միավորներից հավաքեց 8.5 միավոր։

## Մրցանակներ
* 1-ին տեղ — 100 000$
* 2-րդ տեղ — 75 000$
* 3-րդ տեղ — 50 000$
* 4-րդ տեղ — 40 000$
* 5-րդ տեղ — 30 000$
* 6-րդ տեղ — 20 000$

## Մասնակիցներ

## Մրցաշարային աղյուսակ

## Արտաքին հղումներ
* Սենթ Լուիս 2014 մրցաշարը chessok.net կայքում
* Սենթ Լուիս 2014  մրցաշարի արդյունքները sfd-chess.ru կայքում

Կատեգորիա:Լևոն Արոնյանի մասնակցությամբ մրցաշարեր
Կատեգորիա:Սենթ Լուիսի մրցաշարեր
Պոլտավա (այլ կիրառումներ)

**Պոլտավա**, կարող է վերաբերել՝
* Պոլտավա - քաղաք Ուկրաինայի կենտրոնական շրջանում
* Պոլտավա - գյուղ Ռուսաստանի Ռոստովի մարզի Չերտկովսկի շրջանում
* Պոլտավա - գյուղ Ուկրաինայի Խարկովի մարզի Շևչենկոյի շրջանում
* Պոլտավա - ռուսական և խորհրդային գծանավ, ծով դուրս եկած «Սևաստոպոլ» տեսակի դրեդնոուտների շարքից երկրորդ նավը, որը 1926 թվականից կոչվել է «Միխայիլ Ֆրունզե»
Պոլևայա (այլ կիրառումներ)

**Պոլևայա**, կարող է վերաբերել՝
* Պոլևայա - գետ Ռուսաստանում, Ինստուչի վտակ
* Պոլևայա - գյուղ Ռուսաստանի Մարի Էլ հանրապետության Վոլժսկի շրջանի կազմում
* Պոլևայա - քաղաքատիպ ավան Ուկրաինայի Խարկովի մարզի Դերգաչևի շրջանում
Պոլոգովսկի գյուղական խորհուրդ (այլ կիրառումներ)

**Պոլոգովսկի գյուղական խորհուրդ**, կարող է վերաբերել՝
* Պոլոգովսկի գյուղական խորհուրդ - Ուկրաինայի Պոլտավայի մարզի Նովոսանժարսկի շրջանում
* Պոլոգովսկի գյուղական խորհուրդ - Ուկրաինայի Սումիի մարզի Ախտիրսկի շրջանում