open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Գվինեական սկյուռ

**Գվինեական սկյուռ**(), պատկանում են կրծողների տեսակի սկյուռների ցեղին։

## Արեալը
Գվինեական սկյուռը Հարավային Ամերիկայի էնդեմիկներից է։ Հանդիպում են Արգենտինայի հյուսիս-արևելքում, Բրազիլիայում, Գայանայում, Ֆրանսիական Գվիանայում, Սուրինամում և Վենեսուելայում։ Ապրում են տարբեր տեսակների անտառներում, ինչպես նաև քաղաքային այգիներում։

## Կենսաբանական նկարագիրը
Մարմնի երկարությունը 20 սմ է, պոչինը՝ 18.3 սմ։ Միջին քաշը 180 գ է։ Մորթին մուգ շագանակագույն է։

## Սնունդը
Հիմնականում սնվում է պտուղներով և ընկույզներով, բայց նրանք կարող են նաև գողանալ ձվեր և ճտեր։

## Ենթատեսակները
Այս տեսակը ներառում է հետևյալ ենթատեսակները՝
* *S. a. aestuans*
* *S. a. alphonsei*
* *S. a. garbei*
* *S. a. georgihernandezi*
* *S. a. henseli*
* *S. a. ingrami*
* *S. a. macconnelli*
* *S. a. poaiae*
* *S. a. quelchii*
* *S. a. venustus*

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Amori, G., Koprowski, J. & Roth, L. 2008. Sciurus aestuans. In: IUCN 2011 
* *Virginia Hayssen* Patterns of body and tail length and body mass in sciuridae. - Journal of Mammalogy, 89(4)։852–873, 2008
* *Virginia Hayssen* Reproductive effort in squirrels։ ecological, phylogenetic, allometric, and latitudinal patterns. - Journal of Mammalogy, 89(3)։582–606, 2008
* John F. Eisenberg and Kent H. Redford, 2000. Mammals of Neotropics։ Ecuador, Bolivia and Brazil.

Կատեգորիա:Կրծողներ
Ակսել Բակունցի կիսանդրի (Գորիս)

**Ակսել Բակունցի կիսանդրի**, գտնվում է Սյունիքի մարզի Գորիս քաղաքում, Բակունցի անվան հրապարակում։ Հուշարձանը տեղադրվել է 1963-ական թվականներին։ Ընդգրկված է Գորիսի պատմության և մշակույթի անշարժ հուշարձանների ցանկում։

## Հեղինակ
* Քանդակագործ՝ Գրիգոր Բադալյան
* Ճարտարապետ՝ Զորի Տոնիկյան

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Ակսել Բակունց
Կատեգորիա:Արա Հարությունյանի քանդակներ
Կատեգորիա:Գորիսի շենքեր և կառույցներ
Կատեգորիա:Սյունիքի մարզի հուշարձաններ
Սերգեյ Իլյուշին

**Սերգեյ Վլադիմիրովիչ Իլյուշին** (, ), խորհրդային ավիակոնստրուկտոր, ԽՍՀՄ ԳԱ ակադեմիկոս (1968), ինժեներա-տեխնիկական ծառայության գեներալ-գնդապետ (1967), սոցիալիստական աշխատանքի կրկնակի հերոս (1941, 1957)։

1926 թվականին ավարտել է Ն. Ե. Ժուկովսկու անվան ռազմաօդային ինժեներական ակադեմիան։ Իլյուշինի ստեղծած ինքնաթիռները 1938-1939 թվականներին կատարել են Մոսկվա-Վլադիվոստոկի շրջան և Մոսկվա-Միսկա կղզի (Հյուսիսային Ամերիկա) անվայրէջք թռիչքներ։ «Իլ-4» բազմանպատակ ինքնաթիռը Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի տարիներին Խորհրդային Միության հիմնական հեռավոր ռմբակոծիչն ու տորպեդակիրն էր։ 1939 թվականին ստեղծել է «Իլ-2» զրահապատ, ապա՝ «Իլ-8» (1943), «Իլ-10» (1943), «Իլ-16» գրոհիչները և ավիացիայի պատմության մեջ առաջին «Իլ-40» ռեակտիվ գրոհիչը։ Այնուհետև ստեղծվեցին «Իլ-6»-ը (1943), փորձնական ռեակտիվ «Իլ-22»-ը, սերիական թողարկմամբ առաջին հայրենական «Իլ-28» ռեակտիվ ռմբակոծիչը։ «Իլ-12» և «Իլ-14» մարդատար ինքնաթիռները թողարկվել են 1946 թվականին և 1951 թվականին։ Տուրբապտուտակավոր բազմատեղ Իլ-18-ը 1957 թվականից հիմնական մարդատար ինքնաթիռն է, իսկ տուրբաօդափոխիչ տրանսմայրցամաքային Իլ-62-ը (1962)՝ աերոֆլոտի ֆլագմանը։ Իլուշինը հիմնել է ինքնաթիռաշինության իր դպրոցը։

Եղել է նաև ԽՍՀՄ I-VII գումարումների Գերագույն սովետի դեպուտատ։ Արժանացել է ԽԱՀՄ պետական (1941, 1942, 1943, 1946, 1947, 1950, 1952) և Լենինյան (1960) մրցանակների։ Պարգևատրվել է Լենինի 7 շքանշանով։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Խորհրդային ավիակոնստրուկտորներ
Կատեգորիա:ԽՄԿԿ անդամներ
Կատեգորիա:ԽՍՀՄ ԳԽ 1-ին գումարման պատգամավորներ
Կատեգորիա:ԽՍՀՄ ԳԽ 2-րդ գումարման պատգամավորներ
Կատեգորիա:ԽՍՀՄ ԳԽ 3-րդ գումարման պատգամավորներ
Կատեգորիա:ԽՍՀՄ ԳԽ 4-րդ գումարման պատգամավորներ
Կատեգորիա:ԽՍՀՄ ԳԽ 5-րդ գումարման պատգամավորներ
Կատեգորիա:ԽՍՀՄ ԳԽ 6-րդ գումարման պատգամավորներ
Կատեգորիա:ԽՍՀՄ ԳԽ 7-րդ գումարման պատգամավորներ
Կատեգորիա:ԽՍՀՄ ԳԱ իսկական անդամներ
Կատեգորիա:Նովոդևիչյան գերեզմանատանը թաղվածներ
Կատեգորիա:Տեխնիկական գիտությունների դոկտորներ
Կատեգորիա:Խորհրդային ճարտարագետներ
Կատեգորիա:ԽՍՀՄ քաղաքական գործիչներ
Կատեգորիա:Խորհրդային ռազմական գործիչներ
Կատեգորիա:ԽՍՀՄ ԳԱ ակադեմիկոսներ
Կատեգորիա:Սոցիալիստական աշխատանքի հերոսներ
Կատեգորիա:Աերոտիեզերական ճարտարագետներ
Կատեգորիա:Ռուս գիտնականներ
Կատեգորիա:Ռուս գյուտարարներ
Կատեգորիա:Առաջին համաշխարհային պատերազմին մասնակցած ռուսական ռազմական գործիչներ
Կատեգորիա:Ազգային ակադեմիաների անդամներ
Կատեգորիա:Պատվո շքանշանի ասպետներ (ԽՍՀՄ)
Կատեգորիա:Խորհրդային Միության հերոսներ
Կատեգորիա:Ստալինյան մրցանակի դափնեկիրներ
Կատեգորիա:ԽՄԿԿ 22-րդ համագումարի պատվիրակներ
Կատեգորիա:ԽՄԿԿ 23-րդ համագումարի պատվիրակներ
Տադասի Իմաի

**Իմաի Տադասի** (, ), ճապոնացի կինոռեժիսոր։

## Կենսագրություն
Իմաի Տադասին ծնվել է 1912 թվականին, Տոկիոյում։ Սովորել է Տոկիոյի համալսարանում։ 1939 թվականին «Նումաձուի ծովային ակադեմիան» նկարով մուտք է գործել կինոարվեստ։ Ֆիլմերից են՝ «Ժողովրդի թշնամիները» (1946), «Կապույտ լեռները» (1949), «Մինչև մեր հաջորդ հանդիպումը» (1950), «Եվ, այնուամենայնիվ, մենք ապրում ենք» (1951), «Բրինձ» (1957), «Կենդանի ենք» (1957), «Վրեժ» (1964), «Առանց կամրջի գետը» (1969, 1-2 սերիաներ), «Նրա անունը Օ-էն էր» (1971, ըստ Ջ. Օ'Խարեի), 1956 թվականին Կարլովի Վարիի 9-րդ միջազգային, ինչպես նաև 1957 թվականին Մոսկվայում կայացած երիտասարդության և ուսանողության համաշխարհային փառատոներում մրցանակների արժանացած «Մթության օրը ցերեկով»  (1956), «Պատմվածք անաղարտ սիրո մասին» (1957), «Կիկուն և Իսամուն» (1959), «Էշիգոյի պատմությունը» (1964), «Սպասավորը» (1969), «Առանց ապրելու իրավունքի» (1969), «Էն անունով կինը» (1971), «Ռազմա-ծովային նավատորմի երիտասարդ զինվորները» (1972) և «Եղբայր և քույր» (1979) կինոնկարները։ Իմաիի ֆիլմերում արտացոլված են Ճապոնիայի սոցիալական պրոբլեմները՝ հյուծիչ աշխատանքը, գործազրկությունը, խոշոր կոնցերների մեքենայությունները։

Մահացել է 1991 թվականի  նոյեմբերի 22-ին Տոկիոյում։

Արժանացել է խաղաղության մրցանակի (1951)։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Ճապոնացի ռեժիսորներ
Կատեգորիա:Սցենարիստներ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Կինոռեժիսորներ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Մարքսիստներ
Կատեգորիա:Տոկիոյի համալսարանի շրջանավարտներ
Աբու Ջաֆար (այլ կիրառումներ)

**Աբու Ջաֆար** անունը կարող է վերաբերել.

* Աբու Ջաֆար - Աբբասյան խալիֆ 754-775
* Աբու Ջաֆար - արաբ միջնադարյան աստղագետ
* Աբու Ջաֆար - արաբ պատմիչ և աստվածաբան
Իմամություն (այլ կիրառումներ)

**Իմամությունը** (արաբերեն իմամ-առաջնորդ բառից), 
# մուսուլմանական աստվածապետական պետությունների ղեկավարների՝ արաբական Օմայան (632-750), Աբբասյան (750-1517) և Ֆաթիմյան (909-1171) խալիֆների, Օսմանյան սուլթանների (1517-1922) և Զեյդական միապետների (Հյուսիսային Իրանում՝ 9-12-րդ դարերում, Եմենում՝ 901-1962) հոգևոր գերագույն պետի պաշտոնը։ 
# Իսլամի շիա ուղղության գերագույն առաջնորդի պաշտոնը, որը 661-878 թվականներինին Ալի խալիֆից ժառանգաբար փոխանցվել է նրա տոհմի ավագ ներկայացուցիչներին։ Իսմաիլական-կարմաթական աղանդի համար 7, իսկ իմամական աղանդի համար 12 իմամներից հետո իմամությունը դառնում է «թաքուն» և վերածվում մահդիականության (մեսիականության)։ 
# Իսլամի սուննի ուղղության կրոնա-իրավական 4 հոսանքների հիմնադիրների՝ Աբու Հանիֆայի (699-767), Մալիք իբն Անասի (715- 795), Շաֆիի (767-820) և Ահմադ իբն Հանբալի (780-855) պատվավոր տիտղոսը։ 
# Ցարիզմի գաղութատիրական քաղաքականության դեմ Հյուսիսային Կովկասի լեռնականների պայքարի ժամանակաշրջանում 1820 թվականների վերջից մյուրիդականության ստեղծած պետությունը։

Կատեգորիա:Իսլամական տերմիններ
Կատեգորիա:Շիա իսլամ
Կատեգորիա:Իսլամական աստվածաբանություն
Կատեգորիա:Կրոնական տերմինաբանություն
Կատեգորիա:Պետական կարգեր
Բառնիմ (շրջան)

**Բառնիմ** (), շրջան Գերմանիայում։ Տեղակայված է Բրանդենբուրգի սարահարթի վրա։ Շրջանը բաժանված է 25 կոմունաների։

Շրջանի կենտրոնը համարվում է Էբերսվալդե քաղաքը։ Բնակչությունը կազմում է 176,900 մարդ (2010 թվականի դեկտեմբերի 31-ի տվյալներով)։ Տարածքը կազմում է 1494 կմ2։ Պաշտոնական կոդը՝ 12 0 60։

## Ժողովրդագրություն

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Պաշտոնական կայք 

Կատեգորիա:1993 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր
Կատեգորիա:Գերմանիայի քաղաքներ
Սուրբ Օհան վանք (Կարճևան)

**Սուրբ Օհան վանք**, վանք Հայաստանի Սյունիքի մարզի Կարճևան գյուղից 3,5 կմ հեռավորության վրա։ Հիշատակվում է ռուսական աղբյուրներում։

## Տես նաև
* Կարճևանի պատմության և մշակույթի անշարժ հուշարձանների ցանկ (Սյունիքի մարզ)

## Ծանոթագրություններ

օ
Կատեգորիա:Վանքեր այբբենական կարգով
Վարաժնունիք (այլ կիրառումներ)

**Վարաժնունիք** տեղանունը կարող է վերաբերվել.
* Վարաժնունիք, Մեծ Հայքի Այրարատ նահանգի գավառ։
* Վարաժնունիք, Մեծ Հայքի Վասպուրական նահանգի գավառ։
* Վարաժնունիք, Մեծ Հայքի Տուրուբերան նահանգի գավառ։
Գալագո

**Գալագո** (), պրիմատների ցեղ գալագոյանմանների ընտանիքից։ Նրանք հավանաբար հանդիսանում են Աֆրիկայի ամենաբազմաթիվ պրիմատները։ Ինչպես նաև ապրում են սավաննայում, անտառներում, մեծ գետերի շրջաններում։ Տարածքը նշում են մեզոտ ձեռքերով շոշափելով իրենց տարածքի ճյուղերը։

## Նկարագիրը
Մորթին շագանակագույն է։ Աչքերի շրջանում մորթին մուգ է։ Ապրում են ծառերի վրա, երբեմն իջնում են նաև ծառերից և անցնում չորեքթաթ շարժման։ Կարող են շփվել ձայների միջոցով, արձակում են 18 տարբեր ձայն։ Սնվում են միջատներով և ծառերի հյութով, որոշ տեսակներ սնվում են անողնաշարավորներով։

## Դասկարգումը
*  ցեղ
** 
** 
** 
** 
** 
** 
** 
** 
** 
** 
** 
** 
** 
** 

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Galago senegalensis
* Bearder Simon։Calls of the Wild։Natural History 1995
* Primate Info Net ''Galago'' Factsheet

Կատեգորիա:Պրիմատներ
Թանձրահավ

**Թանձրահավ**(), ջրային թռչուններ են *Մաքրահավազգիների* ընտանիքից։ Չթռչող անթև թանձրահավերի ոչնչացումից հետո այս տեսակը միակն է թանձրահավերի(*Alca*) ցեղում։

## Արտաքին կառուցվածքը
Հասուն առանձնյակները հասնում են 38-43 սմ երկարության և ունեն 60-69 սմ թևերի երկարություն։ Մեջքը և գլուխը գունավորված են սև գույնով, իսկ փորը և թևերի ներքին մասը՝ սպիտակ։ Ձմռանը դեմքը նույնպես ներկվում է սպիտակ։

## Վարքը
Թանձրահավերը բնադրում են Ատլանտյան օվկիանոսի հյուսիսային հատվածում։ Ավելի հարավային պոպուլյացիաները հանդիպում են Ֆրանսիայի հյուսիսային ափերում, ինչպես նաև ԱՄՆ-ի Մեն նահանգում։ Ձմռանը եվրոպական թանձրահավերը չվում են Միջերկրական ծովի արևմտյան շրջանը, իսկ ամերիկականները՝ Նյուֆաունդլենդ կղզի և Նոր Անգլիա։ Էգերը դնում են մեկ մեծ ձու։ Բույնը տեղակայված է ժայռի ելուստներին կամ ներփքումներում։

## Սնունդը
Թանձրահավաը սնունդը հայթայթում է ջրից։ Նա սնվում է խեցգետիններով և ծովային որդերով։

## Պահպանությունը
Շոտլանդիա Ֆուլա կղզում կա որսարգելոց, որում արգելված է որսալ թանձրահավերին։

## Պատկերասրահ

Alca torda Roest 2003.jpg|Չվող թանրահավեր
Tordalke01.jpg|Լողող թանձրահավեր
Alca torda.jpg|Թանձրահավը ժայռի վրա
Alke pho.jpg|Թանձրահավը սնվելու ժամանակ
Alca torda MHNT Île Rouzic.jpg|*Alca torda*
Razorbill (Alca torda) (W1CDR0001424 BD7).ogg


## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Ռուսաստանի ողնաշարավոր կենդանիները:Թանձրահավ 

Կատեգորիա:Եվրոպայի թռչուններ
Կատեգորիա:Քարադրանմաններ
Օձի խազինա

**Օձի խազինա**, բլուր և ուխտատեղի Մեծ Հայքի Տուրուբերան նահանգի Վարաժնունիք գավառում (օսմանյան բաժանմամբ՝ Խնուսի գավառում)։ Ըստ ավանդության, ամեն տարի Համբարձման տոնի օրը այստեղ շատ օձեր էին հավաքվում, իսկ գիշերը՝ անհետանում։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Թուրքիայի հայկական գոյություն չունեցող եկեղեցիներ
Կատեգորիա:Մատուռներ
Կատեգորիա:Մուշի մարզ
Կասա դե կաբայերոս ի օֆիսիոս

**Կասա դե կաբայերոս ի օֆիսիոս** (), շինություն Առանխուես քաղաքում, Իսպանիա։ Շենքի կառուցումն սկսվել է Կառլոս III թագավորի օրոք։ Գտնվում է Առանխուեսի թագավորական պալատի մոտ։ 1931 թվականի հունիսի 3-ին ճանաչվել է որպես Իսպանիայի պատմամշակութային հուշարձան։

## Պատմություն
Շինարարությունն սկսվել է 16-րդ դարում և համարվում է ճարտարապետ Խուան Բաուտիստա դե Տոլեդոյի և ավելի ուշ Խուան դե Էռերայի առաջին աշխատանքներից մեկը։ Թեև 17-րդ դարում շինարարությունների ռիթմն ընկնում է, սակայն 18-րդ դարում կրկին թափ է առնում՝ 1730-ական թվականներին կրկնօրինակելով իտալացի վարպետ Սանտիագո Բոնավիայի ոճը։ Կասա դե կաբայերոս ի օֆիսիոսի շինարարությունը 1762 կամ 1767 թվականներին կապված էր ֆրանսիացի վարպետ Ժայմե Մարկեի հետ։ Շենքում պետք է տեղակայվեր դատարանը և նախարարությունները։ Կառույցը կապված էր թագավորական պալատի հետ։ Շենքը բաղկացած էր 2 մասից, որից փոքրը՝ Օֆիսիոն, գտնվում էր համալիրի հյուսիսային մասում։

## Գրականություն
thumb|Շենքի մոտ գտնվող ծառուղին
* 
* 
* 
* 
* 
* 

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Իսպանիայի պատմամշակութային հուշարձաններ
Ոստեղավանք

**Ոստեղավանք** (*Սուրբ Լուսավորիչ վանք*), վանք Մեծ Հայքի Բարձր Հայք նահանգի Սպեր գավառի Օձտեղ (Օստեղ) գյուղում, քարաժայռի վրա։

Վանքի եկեղեցու և քարաժայռի վրա 19-րդ դարի առաջին կեսերին պահպանվում էին իրար փաթաթված օձերի քանդակներ։ Ըստ ավանության այստեղ շատ օձեր են եկել, որոնք մի ճգնավորի սուրբ աղոթքով քարացել են, որից էլ առաջացել են գյուղի և վանքի անունները։ Գրիգոր Դարանաղցին (17-րդ դար) հիշատակում է Ոստեղավանք ձևով։ Ղևոնդ Ալիշանը սխալմամբ Օձտեղ և Վահանաշեն գյուղերը նույնացնելով նրան՝ դարձյալ սխալմամբ նույնացվել են նաև այս և Վահանաշենի Սուրբ Ստեփանոս վանքերը։

## Սուրբ Օհան
Ոստեղավանքի մոտ գտնվել է սուրբ Օհան անունով ուխտատեղի։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:17-րդ դարի հայկական վանքեր և եկեղեցիներ
Կատեգորիա:Էրզրումի մարզի հայկական վանքեր և եկեղեցիներ
Կատեգորիա:Թուրքիայի հայկական գոյություն չունեցող եկեղեցիներ
Կատեգորիա:Վանքեր այբբենական կարգով
Ստեփան Շահումյանի հուշարձան (Ստեփանավան)

**Ստեփան Շահումյանի հուշարձան**, գտնվում է Լոռու մարզի Ստեփանավան քաղաքի կենտրոնում։ Հուշարձանը տեղադրվել է 1982 թվականին։ Ընդգրկված է Ստեփանավանի պատմության և մշակույթի անշարժ հուշարձանների ցանկում։

## Հեղինակներ
* Քանդակագործ՝ Արա Հարությունյան
* Քարտաշ վարպետներ՝ Սարգիս և Վահե Դերմենդջյաններ
## Տես նաև
* Ստեփան Շահումյանի հուշարձան (Երևան, Շահումյանի հրապարակ)
* Ստեփան Շահումյանի հուշարձան (Գյումրի)
* Ստեփան Շահումյանի կիսանդրի (Երևան, Կենտրոն)
* Ստեփան Շահումյանի կիսանդրի (Երևան, Մալաթիա-Սեբաստիա)
* Ստեփան Շահումյանի կիսանդրի (Սիսիան)
* Ստեփան Շահումյանի կիսանդրի (Վաղարշապատ)

## Պատկերասրահ

Shaumyan1.jpg
Ստեփան Շահումյանի հուշարձան, Ստեփանավան.jpg
Ստեփան Շահումյանի հուշարձան, Ստեփանավան (1).jpg
Ստեփան Շահումյանի հուշարձան, Ստեփանավան (2).jpg


## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Լոռու մարզի հուշարձաններ
Կատեգորիա:Արա Հարությունյանի քանդակներ
Կատեգորիա:Ստեփանավանի շենքեր և կառույցներ
1-ին հյուսիսային զուգահեռական

**1-ին հյուսիսային զուգահեռականը** այն կետերից կազմված շրջանագիծն է, որոնք որպես գագաթ հանդիսացող Երկրի կենտրոնով և հասարակածի վրայի համապատասխան կետերի հետ կազմում են 1°-ի անկյուն։ 
Անցնում է Աֆրիկայով, Հնդկական օվկիանոսով, Խաղաղ օվկիանոսով, Հարավային Ամերիկայով և Ատլանտյան օվկիանոսով։ 
* Բոլոր կետերն ունեն հյուսիսային լայնության 1° (հս.լ. 1°) կոորդինատը։
* Լայնության մեկ աստիճանին համապատասխանում է 111 302 մ, երկարության 77%-ն անցնում է ջրային տարածքներով, հասարակածից հեռավորությունն է 111 կմ։

### Ցերեկվա տևողությունը
Երկրի վրա գտնվող այս լայնության կետերից նայելիս արևը հորիզոնից վերև է գտնվում՝
* ամառվա արևադարձի ժամանակ՝ 12 ժամ 11 րոպե
* ձմեռվա արևադարձի ժամանակ՝ 12 ժամ 04 րոպե

## Սահմաններ
:

## Հատվող տարածքները

:


## Տես նաև`
* 2-րդ հյուսիսային զուգահեռական
* 1-ին հարավային զուգահեռական

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Հյուսիսային զուգահեռականներ
Լաբրադոր տուն

**Լաբրադոր տուն** (), թագավորական ընտանիքի նստավայրերից մեկը Առանխուես քաղաքում, Իսպանիա։ Նեոդասական ոճի պալատ է։ 2001 թվականին ճանաչվել է որպես Իսպանիայի պատմամշակութային հուշարձան։

Շինարարությունն սկսվել է 18-րդ դարի վերջերին։ Նախագծի նախնական հեղինակը ճարտարապետ Խուան դե Վիլյանուևան էր։ Շենքի վերջնական արտաքին տեսքը տվել է Իսիդրո Գոնսալես Վելասկեսը։ Ներքին շքեղ հարդարանքի հեղինակը հիմնականում Ժան Դեմոսթեն Դուգորն էր։ Նկարների հեղինակներից մեկը Մարիանո Սալվադոր Մաելյան էր։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:1803 ճարտարապետություն
Կատեգորիա:Իսպանիայի թագավորական նստավայրեր
Կատեգորիա:Իսպանիայի պալատներ
Կատեգորիա:Իսպանիայի պատմամշակութային հուշարձաններ
Կատեգորիա:Նեոդասական պալատներ
Ալֆարո

**Ալֆարո** (), քաղաք և մունիցիպալիտետ Իսպանիայում, մտնում է Ռիոխա նահանգի, ինչպես նաև Ռիոխա(Լորգոնո) ինքնավար մարզի մեջ։ Մունիցիպալիտետը գտնվում է Ալֆարո շրջանում։ Տարածքը՝ 194,23 կմ² ։ Բնակաչությունը 9813 մարդ (2010 թվականի տվյալներով)։ Քաղաքը պրովինցիայի կենտրոնից հեռու է 73 կմ։

## Պատմություն
Քաղաքը հիմնադրվել է 179 թվականին։

## Փառատոններ
* Արագիլների օր–Տոնվում է փետրվարի առաջին շաբաթին
* Սան Իսիդրո–Գարնանային փառատոն–Տոնվում է մայիսի 15–ին
* Սան Ռոքյուե–Ամառային փառատոն–Տոնվում է օգոստոսի 14–ին
* Սուրբ Մարիամ Բուրգո–Սեպտեմբերյան փառատոն–Տոնվում է սեպտեմբերի 9–ին

## Արտաքին հղումներ
* Պաշտոնական էջ 
* Ayuntamiento de Alfaro 
* Página con informacion sobre la ciudad y el deporte alfareño 

## Պատկերասրահ

Պատկեր:Alfaro-Ninfeo.JPG|
Պատկեր:Alfaro-Sotos.JPG|
Պատկեր:Alfaro-Sotos-Sendero.JPG|
Պատկեր:White Stork (Ciconia ciconia).jpg|
Պատկեր:Alfaro-Fiestas.JPG|
Պատկեր:Cigüeñas_de_Alfaro.JPG
Պատկեր:Alfaro_-_Colegiata,_cigüeñas_12.jpg
Պատկեր:Alfaro_-_Colegiata_de_San_Miguel_02.JPG
Պատկեր:Alfaro_-_Convento_de_San_Francisco_14.jpg
Պատկեր:Ermita_de_San_Roque-Alfaro-12325.jpg
Պատկեր:Alfaro_-_Iglesia_de_Nuestra_Señora_del_Burgo_05.jpg
Պատկեր:Ermita_de_la_Virgen_del_Pilar-Alfaro-12303.jpg


Կատեգորիա:179 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր
Կատեգորիա:Լա Ռիոխայի (Իսպանիա) մունիցիպալիտետներ
Shabba (երգ)

«**Shabba**», ամերիկացի ռեփեր ASAP Ferg-ի երգն է, համագործակցությամբ ASAP Rocky-ի հետ։ Այն թողարկվել է 2013 թվականի հուլիսի 16-ին, որպես ASAP Ferg-ի «Trap Lord» անվանումը կրող դեբյուտային ստուդիական ալբոմի երկրորդ սինգլ։ Երգը գրվել է ASAP Ferg-ի, ASAP Rocky-ի, Հերշել Գորդոն Լյուիսի, Կերտիս Սեմյուելի և Մեթյու Վաշինգտոնի կողմից, իսկ երգի պրոդյուսերն է Snugsworth-ը։ Երգը վերնագիրը կրում է ճամայկացի դենսհոլ ժանրի երաժիշտ Շաբա Ռենքսին (Shabba Ranks) անունը, ով նաև նկարահանվել է երգի տեսահոլովակի մի փոքր հատվածում։

## Քննադատական արձագանքներ
Երգի հիմնականում դրակական արձագանքների է արժանացել երաժշտական քննադատների կողմից։ Complex ամսագիրը այն անվանել է 2013 թվականի ընթացքում թողարկված 3-րդ լավագույն երգը։ Pitchfork Media ինտերնետ հրատարակչության կազմած 2013-ի լավագույն 100 երգերի ցանկում այն զբաղեցրել է 23-րդ հորիզոնականը։

## Տեսահոլովակ
Երգի տեսահոլովակը, որի ռեժիսորներն են ASAP Ferg-ը և ASAP Rocky-ն, թողարկվել է 2013 թվականի հուլիսի 15-ին։ Տեսահոլովակի մի քանի կադրում նկարահանվել են ASAP Mob խմբի անդամները և Շաբա Ռենքսը։

## Հիթ շքերթներ

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Երգի տեսահոլովակը ՅուԹուբում

Կատեգորիա:2013 երգեր
Կատեգորիա:2013 սինգլներ
Կատեգորիա:ASAP Ferg երգեր
Կատեգորիա:ASAP Rocky երգեր
Ֆորտունա (քաղաք)

**Ֆորտունա** (), քաղաք և մունիցիպալիտետ Իսպանիայում, մտնում է Մուրսիա ինքնավար համայնքի մեջ։ Մունիցիպալիտետը գտնվում է Կոմարկա Օրենտալ շրջանում։ Տարածքը՝ 148,5 կմ² ։ Բնակաչությունը 9813 մարդ (2010 թվականի տվյալներով)։

## Բնակչություն

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Պաշտոնական էջ
* Ayuntamiento de Fortuna

Կատեգորիա:Իսպանիայի քաղաքներ
Ցիկլոբութան

**Ցիկլոբութան**, ցիկլոալկանների դասին պատկանող օրգանական միացություն։ Այն անգույն, թույլ հոտով գազ է։ Չի լուծվում ջրում, բայց լուծվում է օրգանական լուծիչներում։ Պայթյունավտանգ է։ Ցիկլոբութանի ածանցյալներից մեկը՝ օկտաֆտորցիկլոբութանը (C4F8), համարվում է ֆրեոն գազ։

## Կառուցվածք
Մոլեկուլն ունի ոչ հարթ կառուցվածք, նրան բնորոշ է "թիթեռի" կոնֆորմացիան։

370px

## Ցիկլոբութանները բնության մեջ և բիոտեխնոլոգիայում
* Պենտացիկլոանամոքսալաթթուն կարևոր դեր է կատարում յուրահատուկ բակտերայի մետաբոլիզմի մեջ։
370px
* Ցիկլոբութանի ֆոտոդիմերները կարևոր նշանակություն ունեն բույսերի որոշ տեսակների համար
370px
* Կարբոպլատինը համարվում է հակաքաղցկեղային պրեպարատ 
170px

## Ստացում
* դիբրոմբութանից պոկելով երկու մոլեկուլ բրոմաջրածնական թթու
* ալկենների դիմերումից

## Տես նաև
* Բութան
* Ցիկլոպրոպան
* Ցիկլոպենտան

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Ցիլոբութան

Կատեգորիա:Հագեցած ածխաջրածիններ
Կատեգորիա:Ցիկլոալկաններ
Սուբիետա

**Սուբիետա** (), քաղաք և մունիցիպալիտետ Իսպանիայում, մտնում է Նավառա նահանգի մեջ։ Մունիցիպալիտետը գտնվում է Մալերրեկա շրջանում։ Տարածքը՝ 18,6 կմ² ։ Բնակաչությունը 315 մարդ (2010 թվականի տվյալներով)։ Քաղաքը պրովինցիայի կենտրոնից հեռու է 60 կմ։

## Պատկերասրահ

Պատկեր:Zubieta.jpg
Պատկեր:Zubieta-place.jpg
Պատկեր:Amestia-fougere.jpg


## Բնակչություն

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Պաշտոնական էջ 
* Zubieta 
* Zubieta

Կատեգորիա:Իսպանիայի քաղաքներ
1-ին հարավային զուգահեռական

**1-ին հարավային զուգահեռականը** հասարակածից 1°-ով դեպի հարավ գտնվող լայնությունների շրջանագիծն է։
Անցնում է Աֆրիկայով, Հնդկական օվկիանոսով, Խաղաղ օվկիանոսով, Հարավային Ամերիկայով և Ատլանտյան օվկիանոսով։ 
* Լայնության մեկ աստիճանին համապատասխանում է 111 303 մ, հասարակածից հեռավորությունն է 111 կմ։

## Սահմաններ
:

## Հատվող տարածքները
:

## Տես նաև`
* 2-րդ հարավային զուգահեռական
* 1-ին հյուսիսային զուգահեռական

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Հարավային զուգահեռականներ
Սուրբ Անտոնիոյի եկեղեցի

**Սուրբ Անտոնիոյի եկեղեցի** (), եկեղեցի Առանխուես քաղաքում, Իսպանիա։ 2003 թվականի հունվարի 18-ին ճանաչվել է որպես Իսպանիայի պատմամշակութային հուշարձան։

## Պատմություն
Իսպանիայի թագավոր Ֆերդինանդ VI-ը կառուցեց մի ժամատուն՝ նվիրված Պադուայի սուրբ Անտոնիոյին, որը պետք է փոխարիներ նախկին մասնավոր ժամատանը, որը կառուցվել էր Ֆիլիպ IV-ի իշխանության օրոք։ Եկեղեցին գտնվում է Մարիբլանկա կոչվող մեծ հրապարակում, որը տանում է դեպի Պլասա դե Պարեխաս կոչվող թագավորական պալատի բակ։ Նոր շենքը նախագծվել է Սանտիագո Բոնավիայի կողմից մոտ 1752 թվականին, որը պետք է ծառայեր թե ժողովրդին թե արքային։ Կառլոս III-ը ընդարձակեց ժամատունը՝ կառուցելով քառակուսի մեծ գմբեթ։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Առանխուեսի եկեղեցիներ
Կատեգորիա:Եկեղեցիներ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Իսպանիայի պատմամշակութային հուշարձաններ
Հրասախ

**Հրասախ** կամ *փարսախ*, երկարության չափման միավոր, որը հավասար է 5.250 մետրի։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Երկարության չափման միավորներ
Իկոնիայի սուլթանություն

**Իկոնիայի սուլթանություն**, **Ռումի սուլթանություն**, **Փոքր Ասիայի սելջուկյան պետություն**, սելջուկների ավատատիրական պետություն Փոքր Ասիայում (1074-1307)։ Հիմնել է Գթլմուշ բեգի որդի Սուլայմանը։ Սկզբում մայրաքաղաքը Նիկիան էր, ապա՝ Իկոնիան (Կոնիա)։

1157 թվականին Իկոնիայի սուլթանությունն իրեն ենթարկեց Դանիշմանների ամիրայության տարածքը, 1207 թվականին գրավեց Անթալիան, 1214 թվականին՝ Սինոպը։ Ռազմաքաղաքական հզորության գագաթնակետին հասավ Ալա-ադ-Դին Քեյ-Քուբադի ժամանակ (1219-1236) թվականին։

1243 թվականին Իկոնիայի սուլթանության ուժերը Քյոսեդաղի մոտ պարտվեցին մոնղոլներին, և Իկոնիայի սուլթանությունը դարձավ նրանց վասալը։ 1299 թվականին Իկոնիայի սուլթանությունը ծանր հարված ստացավ Օսման բեգի գլխավորած թուրքական ցեղախմբից, իսկ 1307 թվականին վերացավ պատմության ասպարեզից։ Օսմանի հիմնած բեգությունը դարձավ օսմանյան պետության կորիզը։

12-րդ դարում Իկոնիայի սուլթանության զորքերը մի քանի անգամ ներխուժել են Կիլիկիայի հայկական իշխանապետության տարածքը, բայց հաջողություն չեն ունեցել։ Սուլթան Ռուքն ադ-Դինը (1196-1204) Կարինը գրավելուց հետո արշավեց Վրաստան, սակայն Բասենի դաշտում պարտվեց հայ-վրացական զորքերին։ 1214-1219 թվականներին սուլթան Քեյքաուզը փորձեց գրավել Կիլիկիայի հայկական թագավորության սահմանամերձ Լուլուա և Կապան բերդերը, սակայն 1219 թվականին պարտության մատնվեցին Լևոն Բ–ի կողմից։

Կատեգորիա:Իկոնիայի սուլթանություն
Կատեգորիա:Թուրքիայի պատմություն
Կատեգորիա:Միջնադարի պատմական երկրներ
Կատեգորիա:Պատմական թյուրքական պետություններ
Կատեգորիա:Մերձավոր Արևելքի պատմական պետություններ
Օվասափ

**Օվասափ** կամ *Ովասափ*, մատուռ այժմյան Ադրբեջանի Հանրապետության Գյոյգյոլի շրջանի Միրզիկ գյուղի հարավային կողմում։ Կառուցված էր անտաշ քարերով և 19-րդ դարի վերջերից ավերված էր։ Խորանում աճել էր մի մեծ կաղնի ծառ, որը պաշտվում էր։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Ադրբեջանում ոչնչացված հայկական հուշարձաններ
Կատեգորիա:Գյոյգյոլի շրջանի վանքեր և եկեղեցիներ
Կատեգորիա:Մատուռներ
Կատեգորիա:Միրզիկ
Տաֆալյա

**Տաֆալյա** (), քաղաք և մունիցիպալիտետ Իսպանիայում, մտնում է Նավարիա նահանգի մեջ։ Մունիցիպալիտետը գտնվում է Տաֆալյա շրջանում։ Տարածքը՝ 98,29 կմ²։ Բնակաչությունը 11413 մարդ (2010 թվականի տվյալներով)։ Քաղաքը պրովինցիայի կենտրոնից հեռու է 35 կմ։

## Ժողովրդագրություն

## Պատկերասրահ

Պատկեր:Tafalla_-_Plaza_de_Don_Francisco_de_Navarra_6.jpg
Պատկեր:Tafalla_-_Iglesia_de_Santa_Maria_01.JPG
Պատկեր:Tafalla_-_San_Pedro_06.jpg
Պատկեր:Tafalla_-_Cº_de_Concepcionistas_Recoletas_o_de_la_Purisima_Concepcion_3.jpg


## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Պաշտտոնական էջ
* Ayuntamiento de Tafalla
* Tafalla 
* Tafalla
* Tafalla

Կատեգորիա:Իսպանիայի քաղաքներ
Տյոյն դե Ֆրիս

**Տյոյն դե Ֆրիս** (. ), նիդերլանդացի գրող։ 1936 թվականից՝ կոմունիստ։

1925 թվականին հրատարակել է «Ֆրիսլանդական սագաներ» գիրքը, 1930 թվականին՝ «Վեստերյան գիշերներ» բանաստեղծությունների ժողովածուն։ Ուշագրավ են «խորթ հողը» (1936), «Բախտի անիվը» (1938), «Ազատությունն ընթանում է կարմիր հանդերձով» (1945) վեպերը։ 1848 թվականի հեղափոխության 100-ամյակի առիթով գրել է «Հրե մկրտություն» եռագրությունը (1948-1954)։ 1960 թվականին լույս է տեսել նրա «Մոտետ՝ կարդինալի համար» պատմավեպը։ 1949-1963 թվականներին Դե Ֆրիսը եղել է Նիդերլանդներ-ՍՍՀՄ ընկերության նախագահը։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Կոմունիստներ
Կատեգորիա:Նիդերլանդների քաղաքական գործիչներ
Կատեգորիա:Հոլանդացի բանաստեղծներ
Կատեգորիա:Հոլանդացի գրողներ
Իլմեն

**Իլմեն** (ըստ տարեգրությունների՝ Իլմեն, հին սլավոնների մոտ՝ Սլովենյան ծով), լիճ Ռուսաստանի Նովգորոդի մարզում, մոտ 81 մ բարձրության վրա։

Տարածությունը 982 կմ2 է, երկարությունը՝ 45 կմ, լայնությունը՝ մինչև 35 կմ, խորությունը ափերի մոտ 3-4 մ է, կենտրոնական մասում՝ 6-10 մ։ Իլմենի մեջ է թափվում մոտ 50 գետ (Մստա, Պոլա, Լովատ, Պսիժա, Շելոն և այլն)։ Իլմենից սկիզբ է առնում Վոլխովը։

## Անվանում
Ռուսերեն *Իլմեն* են անվանում գետնահունում գոյացած լճերը։ Մինչև 16-րդ դարի տարեգրություններում հիշատակվում է *Իլմեր* ձևով։ Ենթադրում են, որ անվանումը առաջացել է ֆիններեն ilma, էստոներեն ilm «օդ, եղանակ» և jarvi (jarv) «լիճ» բառերի զուգակցումից, այսինքն նշանակում է «եղանակ ստեղծող լիճ» (հին էստոնները հավատում էին, որ լիճն ի վիճակի է անձրև ստեղծել երաշտի ժամանակ, իհարկե՝ հատուկ ծեսակատարություններից հետո)։

Հին սլավոններին հայտնի է եղել *Սլովենյան ծով* անունով․ այդպես է կոչվել 6-10-րդ դարերում այս մասերում բնակվող սլովենների կամ իլմենյան սլավոնների անունով)։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Եվրոպայի լճեր
Կատեգորիա:Լճեր այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Ռուսաստանի լճեր
Ծխաբույս

**Ծխաբույս** (), տերուկ, ծխաբուսազգիների ընտանիքի միամյա խոտաբույսերի ցեղ։ Հայտնի է մոտ 50, Հայաստանում՝ 4 տեսակ՝ Վալյանտի ծխաբույս (*Fumaria vaillantii*), Շլեյխերի ծխաբույս (*Fumaria schleicheri*), դեղագործական ծխաբույս (*Fumaria officinalis*) և անբաժակ ծխաբույս (*Fumaria asepala*)։

## Կենսաբանական նկարագիր
մինի|ձախից|Ծխաբույս, Բուսաբանական նկարազարդումը Հակոբը Շտուրմ «''Deutschlands Flora in Abbildungen''» գրքի, 1796
Ցողունը ճյուղավորվող է, բարձր.՝ մինչև 30 սմ։ Տերևները հերթադիր են, բազմակի փետրաբաժան, կապտականաչավուն։ Ծաղկաբույլը ողկույզ է, ծաղիկները՝ մանուշակավարդագույն։ Ծաղկում է ապրիլ-մայիսին։ Պտուղը միասերմ ընկուզիկ է։

Քրոմոսոմների թիվ՝ 2n = 16, 32, 48, 64, 72, 80, 112։

## Արեալ
Առավել մեծ քանակով հայտնաբերվել են Միջերկրական և Հյուսիսային Աֆրիկա։ Մի տեսակ հանդիպում է Հիմալայներում, ևս մեկ տեսակ Արևելյան Աֆրիկայում։

Տարածված է Շիրակի, Լոռու, Գեղարքունիքի, Սյունիքի, Կոտայքի և այլ մարգերում։ Աճում է դաշտերում, այգիներում, մարզերում, աղբոտում ցանքերը։

## Բժշկության մեջ
Որոշ տեսակներ դեղաբույսեր են. պարունակում են ալկալոիդներ, վիտամիններ C, E, կարոտին (A-նախավիտամին), ներկանյութ և այլն։ Պատրաստուկներն օգտագործվում են որպես միզամուղ, քրտնաբեր միջոց ծխածաղիկ հիբրիդային ծնեբեկ ծխախոտի տնկարկ և մաշկ, հիվանդությունների ժամանակ և այլն։

Կատեգորիա:Ծխաբուսազգիներ
Ծվծվուկ

**Ծվծվուկ** (), ծտի փլավ, կաթնիկ, մեխակազգիների (*Caryophyllaceae*) ընտանիքի միամյա կամ բազմամյա խոտաբույսերի ցեղ։

## Կենսաբանական նկարագիր
Ցողունը կանգուն է, վերին մասում՝ ճյուղավորվող, բարձրանում է՝ մինչև 70 սմ։ Տերևները հակադիր են, ամբողջական, գծաձև կամ նշտարաձև, մազմզուկապատ։ Ծաղկաբույլը՝ ողկուզանման, գլխիկանման, վահանանման և այլն, ծաղիկները՝ երկսեռ, հազվադեպ՝ միասեռ, միատուն կամ երկտուն, սպիտակ, վարդագույն, դեղնականաչավուն։ Ծաղկում է ապրիլ-օգոստոսին։ Պտուղը եռաբուն տուփիկ է։ Սերմերը տափակ երիկամաձև են։

## Տարածում
Տարածված է գրեթե բոլոր մարզերում։ Աճում է ստորին լեռնայինից մինչև ենթալպյան գոտու քարքարոտ լանջերին, թփուտներում, անտառեզրերին, մարգագետիններում և այլն, աղբոտում է ցանքերը։ Որոշ տեսակներ՝ ծվծվուկ Թալիշի (*Տ. talyschensis*) և ծվծվուկ Տատյանայի (*Տ. tatjanae*) և այլն, բնաշխարհիկներ են։

## Նշանակություն
Որոշ տեսակներ դեղաբույսեր են. պարունակում են սապոնիններ, վիտամիններ C, E, կարոտին (A-նախավիտամին են) և այլն։ Պատրաստուկներն օգտագործվում են որպես խորխաբեր միջոց, «կարմիր քամի» հիվանդության ժամանակ և այլն։ Որոշ տեսակների մատղաշ ընձյուղներն ու տերևներն օգտագործվում են սննդի մեջ (Silene multifida / Ծվծվուկ բազմահատ (ժղվ. Փափուկ, Ոռափափուկ, Փափկաոռիկ); Silene latifolia / Ծծվուկ լայնատերեւ; Silene vulgaris / Ծվծվուկ սովորական), իսկ որոշ տեսակներ մշակվում են որպես գեղազարդիչ բույս։

## Տեսակներ
Հայտնի է մոտ 450.
(այլ տվյալներով՝ 400), Հայաստանում՝ 33 տեսակ՝ 
* Ծվծվուկ ավազուտային (*Տ. arenosa*),
* Ծվծվուկ արարատյան (*Տ. araratica*),
* Ծվծվուկ Սիսիանի (*Տ. sisianica*), 
* Ծվծվուկ թավածաղիկ (*Տ. lasiantha*),
* Ծվծվուկ լայնատերեվ (*Silene latifolia*),
*Ծվծվուկ Արաքսի (*Silene araxina*),
*Ծվծվուկ Ռադդեի (*Silene raddeana*),
*Ծվծվուկ խուստուփյան (*Silene chustupica*),
*Ծվծվուկ Մեյերի (*Silene meyeri*),
*Ծվծվուկ հայկական (*Silene armena*),
*Ծվծվուկ ցածր (*Silene depressa*),
*Ծվծվուկ մեխականման (*Silene dianthoides*),
*Ծվծվուկ գիշերային (*Silene noctiflora*),
*Ծվծվուկ սովորական (*Silene vulgaris*),
*Ծվծվուկ բազմահատ (*Silene multifida*), այլն։

## Ծանոթագրություններ

*

Կատեգորիա:Մեխակազգիներ
4-րդ հարավային զուգահեռական

**4-րդ հարավային զուգահեռականը** հասարակածից 4° դեպի հարավ գտնվող լայնությունների շրջանագիծն է։
Անցնում է Աֆրիկայով, Հնդկական օվկիանոսով, Խաղաղ օվկիանոսով, Հարավային Ամերիկայով և Ատլանտյան օվկիանոսով։ 
* Լայնության մեկ աստիճանին համապատասխանում է 111 490 մ։ 
* Հասարակածից հեռավորությունն է 442 կմ։
* Երկարության 75%-ն անցնում է ջրային տարածքներով։

## Հատվող տարածքները
:

## Տես նաև`
* 5-րդ հարավային զուգահեռական
* 3-րդ հարավային զուգահեռական

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Հարավային զուգահեռականներ
Վիրտուալ մասնիկներ

**Վիրտուալ մասնիկներ**, տարրական մասնիկներ, որոնք գոյություն ունեն միայն փոխազդեցության պրոցեսների միջանկյալ վիճակներում և չեն կարող գրանցվել մասնիկների դետեկտորներով կամ հաշվիչներով։ Վիրտուալ մասնիկ հասկացությունը դաշտի քվանտային տեսության և տարրական մասնիկների տեսության հիմնական հասկացություններից է։ Վիրտուալ մասնիկի բնորոշ առանձնահատկությունն այն է, որ դրանց առաքման և կլանման պրոցեսում խախտվում են էներգիայի և իմպուլսի պահպանման օրենքները։ Հարաբերականության հատուկ տեսության մեջ դա հավասարազոր է մասնիկի հանգստի զանգվածի, իմպուլսի և էներգիայի միջև եղած առնչության խախտմանը։ Նշված խախտումը, ինչպես և վիրտուալ մասնիկների բուն գոյությունը, որոնք դասական ֆիզիկայի տեսանկյունից անհնար են, անորոշությունների քվանտամեխանիկական սկզբունքի դրսևորումներից են։ Միևնույն ժամանակ, անորոշությունների առնչությունները սահմանափակում են վիրտուալ մասնիկների միջին գոյատևողությունը։

Կատեգորիա:Տարրական մասնիկների ֆիզիկա
Կատեգորիա:Դաշտի քվանտային տեսություն
Կատեգորիա:Ֆիզիկայի հասկացություններ
Կազմորի

մինի
մինի
**Կազմորի** (), փայլասենի, փշախոտ, դաշտավլուկազգիների (հացազգիներ) ընտանիքի բազմամյա խոտաբույսերի ցեղ։ Հայտնի է 1 տեսակ՝ կազմորի ցցված (*N. stricta*)։

## Տարածում
Հայաստանում տարածված է բարձրլեռնային գոտիների (2300-3500 մ բարձրություններում) մարգագետիններում և մարգագետնատափաստաններում։ Չարորակ մոլախոտ է։ Աճում է թթու, աղքատ, մոխրակերպ հողերում։

## Կենսաբանական նկարագիր
Կարճ, սողացող կոճղարմատով բույս է, առաջացնում է գորշ կանաչավուն խիտ ճիմ։ Ցողունն ուղիղ է, կոշտ և մերկ՝ առանց հանգույցների, բարձրանում է՝ 10-30 սմ։ Տերևներն արմատամերձ են, բարակ, սուր, կոշտ։ Ծաղկաբույլը միակողմանի, նոսր, միածաղիկ հասկիկներով հասկ է։ Ծաղկում է հուլիսի վերջին։ Պտուղը եռանիստ կեղծ հատիկ է։

## Կիրառություն
Արագ աճի շնորհիվ մարգագետիններում ճնշում է արժեքավոր խոտաբույսերի աճը։ Նպաստում է մարգագետինների ճմակալմանը, ամրացնում ավազուտները։

Կատեգորիա:Հացազգիներ
Կատեգորիա:Բույսեր այբբենական կարգով
Իշառվույտ

**Իշառվույտ** (), բակլազգիների (թիթեռնածաղկավորներ) ընտանիքի միամյա, երկամյա, հազվադեպ՝ բազմամյա խոտաբույսերի ցեղ։

## Տարածում
Տարածված է Սյունիքի, Վայոց ձորի, Գեղարքունիքի, Արարատի և այլ մարզերում։ Աճում է մարգագետիններում, այգիներում, թփուտներում, ճամփեզրերին, ջրանցքների և առվակների ափերին, հատկապես կրով հարուստ հողերում։ Կայուն է վնասատուների նկատմամբ։ Հիվանդա-, ցրտա-, չորադիմացկուն է։

## Կենսաբանական նկարագիր
Ցողունն ուղղաձիգ է, ճյուղավորվող, հարթ, բարձրությամբ՝ մինչև 3 մ։ Տերևները եռմասնյա են, ատամնաեզր։ Ծաղկաբույլը երկար ողկույզ է, ծաղիկները՝ մանր, սպիտակ կամ դեղին։ Ծաղկում է հունիս-օգոստոսին։ Պտուղը մանր, կնճռոտ, չբացվող ունդ է։

## Տեսակներ
Հայտնի է մոտ 20, Հայաստանում՝ 5 տեսակ է հայտնի՝
* նեապոլիտանական (*M. neapolitanus*), 
* դեղատու (*M. officinalis*), 
*սպիտակ (*M. albus*)
**

## Բուժիչ նշանակություն
Պարունակում է ֆենոլկարբոնային թթուներ, կումարիններ, ֆլավոնոիդներ և այլն։ Այլ խառնուրդների հետ օգտագործվում է փորկապության, շնչառական ուղիների հիվանդությունների, անքնության, հոդային ռևմատիզմի, հիպերտոնիկ հիվանդության դեպքերում, նաև որպես ջերմիջեցնող, միզամուղ, վերքերն ապաքինող, խորխաբեր, ցավազրկող միջոց։ Միջատասպան, մեղրատու, կերաբույս է։ Իշառվույի մեղրը սպիտակ գույն ունի, նրա բույրը հիշեցնում է վանիլինի բույրին։

Որպես դեղաբույս օգտագործում են այս բույսի ծաղկող գագաթները։ Բույսի չորանալուց հետո գոյանում է կումարին։ Ցավազրկող, հանգստացնող, հակաջղակծկումային հատկություն շնորհիվ գործածվում է գլխացավերի, դաշտանադադարային նևրոզի, մելամաղձության, նևրասթենիայի, փորացավերի և միզապարկի բորբոքման և ցավերի ժամանակ։

Իշառվույտը օգտագործում են անպտղության, ցավոտ ամսականի դեպքում, նաև որպես ամսականը կարգավորող միջոց։ Բույսը ավելացնում է կերակրող մայրերի կաթը, ունի նաև փքահան ազդեցություն։ Իշառվույտի պատրաստուկները լավացնում են սրտի մկանների և որովայնի օրգանների արյան մատակարարումը, արագացնում լյարդի բջիջների վերականգնումը։

Այս բույսը հաճախ մտցնում են դեղաբույսերից կազմված փնջերի մեջ և գործածում ռևմատիզմի բուժման համար։

Չոր տերևների փոշին, նաև թարմ մանրացրած խոտը կիրառում են թարախակալած վերքերի, հոդերի, ուռուցքների բուժման դեպքում։

Բուսական յուղով եռացրած իշառվույտի խոտը արագացնում է թարախապալարների ձևավորումը։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Բակլազգիներ
Կատեգորիա:Դեղաբույսեր
Կանգար

**Կանգար** (), աստղածաղկազգիների (*Asteraceae*) (բարդածաղկավորներ) ընտանիքի բազմամյա խոտաբույսերի ցեղ։

## Կենսաբանական նկարագիր
Արմատը հաստացած է, պարունակում է կաթնահյութ։ Ցողունը կոպիտ է, պարզ, վերին մասում՝ թույլ ճյուղավորվող, բարձրանում է՝ 15-60 (100) սմ. Տերևները խոշոր են, կոշտ, կաշեկերպ, փետրաձև կտրտված կամ բլթակավոր։ Ծաղկաբույլը գնդաձև կամ երկարավուն գլխիկանման զամբյուղ է, ծաղիկները՝ վառ կարմիր, երբեմն՝ վարդագույն, սպիտակ, կանաչադեղնավուն։ Ծաղկում է մայիս-հունիսին։ Պտուղը հարթ, ձվաձև, ամուր թաղանթով պատված սերմիկ է։ Դալար ցողուններն ուտելի են։

## Կիրառություն
Հայաստանում հանդիպում է առավելապես Կոտայքի մարզում։ Աճում է ստորին և միջին լեռնային գոտիներում, չոր և քարքարոտ, երբեմն՝ խոտածածկ լանջերին։ Գրանցված է Հայաստանի Կարմիր գրքում։

Ուտելի է սկսած մարտ ամսից, երբ դեռ նորածիլ է կամ մատղաշ։ Ամռանը բույսը կոշտանում և փշապատվում է։ Ամռան վերջին ծաղկում է, սերմերը տարածվում են քամու միջոցով։

Իսրայելում բույսը համարվում է պաշտպանված և արգելված հավաքչության համար։

Իրականում ուտելի են Կանգարի ոչ միայն ցողունները, այլ բոլոր մասերը դալար վիճակում (տերևներ, արմատներ)։ Հատկապես յուրահատուկ են չհասունացած ծաղկագլխիկները։

Դեղաբույս է, նաև անասնակեր՝ չնայած փշոտ լինելու հանգամանքին։

## Դասակարգում
Որոշ տեսակներ՝

**[[Կանգար վարդագույն]]** *[[Gundelia rosea]]

*'Կանգար Արագածի** ''[[Gundelia aragatsi]]''  ''& al.'', 2009
::*''Gundelia aragatsi'' subsp. ''steineri''  ''& al.''
**Կանգար Տուրնեֆորի*' *Gundelia tournefortii* L., *Sp. Pl.*, vol. 2, p. 814, 1753 [http://biodiversitylibrary.org/page/358835]
::**Gundelia tournefortii* var. *armata''

Նշվում է, որ հայտնի է ընդամենը 1 տեսակ՝ Կանգար Տուրնեֆորի, մնացածը այս տեսակի ենթատեսակներ են։

## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն
*Karis, P. O., Eldenäs, P. & Källersjö, M. (2001). "New evidence for the systematic position of Gundelia L.". Taxon 50։ 105–114. ISSN 0040-0262.

## Արտաքին հղումներ
* Shroud of Turin reveals images of two crowns of thorns 
* Gundelia tournefortii Flowers in Israel

Կատեգորիա:Աստղածաղկազգիներ
Կատեգորիա:Արևմտյան Ասիայի բուսական աշխարհ
Առանխուեսի թագավորական պալատ

**Առանխուեսի թագավորական պալատ** (), իսպանական թագավորների պալատ Առանխուես քաղաքում, Մադրիդից 48 կմ հարավ, Իսպանիա։ Պալատը բաց է հասարակության համար որպես թագավորական տեսարժան վայրերից մեկը։ 1931 թվականին ճանաչվել է որպես Իսպանիայի պատմամշակութային հուշարձան։

## Պատմություն
Կառուցվել է ամբողջ 17-րդ դարում՝ հիմնականում որպես պատասխան Վերսալին։ Շինարարության ավարտից հետո պալատի վերջնական տեսքը քիչ ընդհանրություն ուներ նախագծի հետ, որն արժանացել էր Ֆիլիպ II-ի հավանությանը։ Պալատի շուրջբոլորը լայնարձակ զբոսայգի է․ որտեղ ցուցադրվում են նաև այն նավերը, որոնցով թագավորական ընտանիքի անդամները սիրում էին զբոսնել Տախո գետի վրա։ Ֆիլիպ II-ը պալատի կառուցումը հանձնարարեց ճարտարապետ Խուան Բաուտիստա դե Տոլեդոյին, ում հետո փոխարինեց Խուան դե Էռերան, ով արդեն նման փորձ ուներ՝ կառուցելով Էլ Էսկորիալը։

Բուրբոնների՝ իշխանության գլուխ գալով, իսպանական թագավորների ամառային նստավայրը տեղափոխվեց Լա Գրանխա պալատ՝ Սան Իլդեֆոնսո։ 2001 թվականին Առանխուեսի համալիրը մտավ Համաշխարհային ժառանգության հուշարձանների մեջ։

## Պատկերասրահ

File:Aranjuez_Palacio_Real_1.jpg|Առանխուեսի թագավորական պալատ
File:Palacio Aranjuez LaRia.jpg|Լա Ռիա
Image:Aranjuez JardinPrincipe CasaLabrador ParteTrasera.jpg|Կասա դե Լաբրադորի ճակատային մասը հետևից
File:Aranjuez JardinParterre FachadaOrientalPalacio.jpg|Արևելյան ճակատ
Image:Palacio Real de Aranjuez - Interior 03.jpg|Պալատի սենյակներից մեկը
File:Palacio Real de Aranjuez - Interior 05.jpg|Ներքին հարդարանք
Image:Aranjuez fuente de narciso.jpg|Narcissus շատրվանը Արքայազնի այգում
File:Kioscos chinescos aranjuez.jpg|Չինական կիոսկները Արքայազնի այգում


## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Պաշտոնական կայք 
* Պալատի պատմությունը
* Առանխուեսի թագավորական պալատի այգին, ուղեցույց 
* Առանխուեսի թագավորական պալատի նկարներ
* Palacio Real de Aranjuez, horarios y precios 2013

Կատեգորիա:Իսպանիայի թագավորական նստավայրեր
Կատեգորիա:Իսպանիայի թանգարաններ
Կատեգորիա:Իսպանիայի պալատներ
Կատեգորիա:Իսպանիայի պատմամշակութային հուշարձաններ
Կատեգորիա:ՅՈՒՆԵՍԿՕ-ի Համաշխարհային ժառանգություն
Կանդիդա

**Կանդիդա** (), անկատար սնկերի ցեղ։

## Բազմացում
Բազմանում է բողբոջմամբ, ընդունակ է առաջացնել կեղծ միցելիում։ Հարուցում է մարդկանց և կենդանիների կանդիդոզներ, որոնք լինում են մակերեսային՝ ախտահարում են բերանի, սեռական օրգանների լորձաթաղանթները, և խորը՝ ներքին օրգանները։ Կանդիդան օրգանիզմ է թափանցում շրջապատող միջավայրից, սննդամթերքի, բժշկական գործիքների միջոցով և այլն։

## Բնակության միջավայր
Ընդունակ է բնակվել ջրում, հողում։ Կանդիդոզի հարուցիչներից առավել հայտնի է 
* Կանդիդա ալբիկանսը (*C. albicans*), որի առաջացրած հիվանդությունը հաճախ հակաբիոտիկներով բուժման հետևանք է։

## Ներկայացուցիչներ
մինի|Կանդիդա շտամը
մինի
մինի
Առանձնացնում են 186 տեսակ։ *C.stellata* կարող է պարունակվել թեյում։ *C. kefyr* /*Kluyveromyces marxianus*, *C. firmetaria*/ *Pichia fermentans, C. lipolytica* / *Yarrowia lipolytica*, *C. krusei* / *Issatchenkia orientalis* և նրանցից մի քանիսը կարող են պարունակվել սովորական կեֆիրում։ *C. albicans*, *C. pseudotropicalis, C. tropicalis, C. krusei, C. parapsilosis, C. quillermondii, C. glabrata, C. lusitaniae* կարող են հիվանդությունների պատճառ դառնալ։ *Candida albicans (Robin) Ber Khout* (հոմանիշներ։ *Monilia albicans, Oidium albicans, Candida claussenii, Candida langezoni*) - պայմանականորեն պաթոգեն սնկեր են։

;Որոշ տեսակներ
*[[Candida albicans|C. albicans]]*
*[[Candida ascalaphidarum|C. ascalaphidarum]]<br />
*C. amphixiae*<br />
*C. antarctica*<br />
*C. atlantica
*[[Candida atmosphaerica|C. atmosphaerica]]*
*[[Candida blattae|C. blattae]]* 
*[[Candida carpophila|C. carpophila]]* 
*[[Candida cerambycidarum|C. cerambycidarum]]*
*[[Candida chauliodes|C. chauliodes]]*
*[[Candida corydali|C. corydali]]*
*[[Candida dosseyi|C. dosseyi]]* 
*[[Candida dubliniensis|C. dubliniensis]]*
*[[Candida ergatensis|C. ergatensis]]*
*[[Candida fructus|C. fructus]]*
*[[Candida glabrata|C. glabrata]]*
*[[Candida fermentati|C. fermentati]]<br />
*C. guilliermondii*<br />
*C. haemulonii*<br />
*C. insectamens*<br />
*C. insectorum*<br />
*C. intermedia*<br />
*C. jeffresii*<br />
*C. kefyr*<br />
*C. krusei*<br />
*C. lusitaniae*<br />
*C. lyxosophila*<br />
*C. maltosa*<br />
*C. marina*<br />
*C. membranifaciens*<br />
*C. milleri*<br />
*C. oleophila*<br />
*C. oregonensis*<br />
*C. parapsilosis*<br />
*C. quercitrusa*<br />
*C. sake*<br />
*C. shehatea*<br />
*C. temnochilae*<br />
*C. tenuis*<br />
*C. tropicalis*<br />
*C. tsuchiyae*<br />
*C. sinolaborantium*<br />
*C. sojae*<br />
*C. viswanathii
*[[Candida utilis|C. utilis]]*

## Հետաքրքիր փաստեր
*Candy* տերմինը անգլիական տարբերակով նշանակում է «քաղցր բամբակ», ամերիկայում՝ «կոնֆետ»։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Խմորասնկեր
Կատեգորիա:Ասկոմիցետներ
6-րդ հարավային զուգահեռական

**6-րդ հարավային զուգահեռական,** հասարակածից 6° դեպի հարավ գտնվող լայնությունների շրջանագիծն է։
Անցնում է Աֆրիկայով, Հնդկական օվկիանոսով, Խաղաղ օվկիանոսով, Հարավային Ամերիկայով և Ատլանտյան օվկիանոսով։ 
* Լայնության մեկ աստիճանին համապատասխանում է 110 713 մ երկարություն։ 
* Հասարակածից հեռավորությունը կազմում է 663 կմ։

## Զուգահեռականով հատվող տարածքները
Գրինվիչի միջօրեականից սկսած դեպի արևելք՝
:

## Տես նաև`
* 7-րդ հարավային զուգահեռական
* 5-րդ հարավային զուգահեռական

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Հարավային զուգահեռականներ
Կապնդեղ

**Կապնդեղ** (), նեխուրազգիների (հովանոցավորներ (*Apiaceae*)) ընտանիքի բազմամյա, հազվադեպ՝ երկամյա խոտաբույսերի ցեղ։

## Տարածում
Տարածված է Արագածոնի, Շիրակի, Լոռու, Տավուշի, Գեղարքունիքի, Սյունիքի մարզերում։ Աճում է թփուտներում, անտառի բացատներում, չոր, քարքարոտ, կրային լանջերին։

## Կենսաբանական նկարագիր
Ցողունը ճյուղավորվող է, բարձրանում է՝ մինչև 1 մ։ Տերևները կրկնակի-եռակի փետրաձև հատված են։ Ծաղկաբույլը հովանոց է, ծաղիկները՝ սպիտակ, մանուշակագույն, հազվադեպ՝ դեղնավուն։ Ծաղկում է հունիս-հուլիսին։ Պտուղը ձվաձև կամ երկարավուն ձվաձև, մեջքի կողմից սեղմված, մերկ կամ մազածածկ սերմնապտուղ է։

## Նշանակություն և կիրառում
Դեղաբույս է. պարունակում է եթերայուղեր, կումարին, ածխաջրեր, թթուներ։ Օգտագործում են շնչարգելության, կծկանքի, նևրոզների և սրտային այլ հիվանդությունների ժամանակ, նաև որպես հակաքաղցկեղային միջոց։ Մեծաջրանցքիկ կապնդեղ (հանդիպում է միայն Արագած լեռան վրա) և նրբաճյուղ կապնդեղ (բնաշխարհիկ է, հանդիպում է Վայոց ձորի մարզում) տեսակները գրանցված են ՀՀ Կարմիր գրքում։

## Որոշ տեսակներ
Հայտնի է 48, Հայաստանում՝ 3 տեսակ՝ 
*Կապնդեղ մեծաջրանցքիկ (*Տ. grandivittatum*), 
*Կապնդեղ նրբաճյուղ (*Տ. leptocladum*), 
*Կապնդեղ մանանեխանման (*Տ. peucedanoides*)։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* BioLib entry

Կատեգորիա:Հովանոցավորներ
Կատեգորիա:Դեղամիջոցներ այբբենական կարգով
Սմիռնիոպսիս

**Սմիռնիոպսիս** (), նեխուրազգիների (հովանոցավորներ) ընտանիքի բազմամյա խոտաբույսերի ցեղ։ Հայտնի է 4 տեսակ։

## Հայաստանում
Հայաստանում՝ 1 տեսակ՝
* Սմիռնիոպսիս հայկական ()։
Հանդիպում է միայն Սուլեմայի լեռնանցքի հարավային լանջին (2200-2300 մ բարձրներում) և Գետիկվանք գյուղի (Վայոց ձորի մարզ) շրջակայքում։ Աճում է չոր, քարքարոտ կամ խճապատ լանջերին, թփուտներում։ Հայաստանին բնաշխարհիկ է, գրանցված է Հայաստանի Կարմիր գրքում։

## Կենսաբանական նկարագիր
Արմատը խոշոր է, առանցքային, արմատապտղանման։ Ցողունը մերկ է, ճյուղավորվող, բարձրությունը՝ մինչև 2,5 մ։ Տերևները կրկնակի-եռակի փետրաբաժան են։ Ծաղկաբույլը տարածված հովանոցանման է, ծաղիկները՝ դեղին։

Ծաղկում է հուլիս-օգոստոսին։ Պտուղը սերմիկ է՝ դարչնի յուրահատուկ հոտով։

## Նշանակություն
Դեղաբույս է. պարունակում է կումարինի ածանցյալներ, գլիկոզիդներ, աղաղանյութեր, ալկալոիդներ։

Ժողովրդական բժշկության մեջ պատրաստուկներն օգտագործել են հեղձուկի, ստամոքսաղիքային հիվանդությունների, նորագոյացությունների ժամանակ։

Կատեգորիա:Հովանոցավորներ
Սխտորասունկ

**Սխտորասունկ** (), բազիդիավոր սնկերի շարքասնկայինների ընտանիքի տեսակ։ ՀՀ- ում հանդիպում է հյուսիսարևելյան մարզերի սաղարթավոր անտառներում՝ փռոցաշերտի կամ փտած բնափայտի վրա, կոճղերի մոտ՝ մայիս-սեպտեմբերին (1100-1850 մ բարձրություններում)։

## Նկարագիր
մինի|ձախից|''M. alliaceus''
Գլխարկը (տրամագիծը՝ 2-5 սմ) զանգակաձև է՝ լայն ուռուցիկ թմբիկով, գորշավուն, երբեմն (երիտասարդ պտղամարմիններին)՝ կեղտոտ կաթնագույն, ապա՝ մուգ։ Գլխարկի պտղամիսը սպիտակ է, ոտիկինը՝ գորշաշագանակագույն, գրեթե սև, սուր սխտորի հոտով և համով։ Թիթեղները սկզբում կպած են ոտիկին, հետագայում ազատ են, սպիտակավուն, նոսր։ Ոտիկը (երկարությունը՝ 5-15 սմ, հաստությունը՝ 0,2- 0,4 սմ) գորշադարչնագույն է, վերևում՝ թավշանման, ստորին մասում՝ թեթևակի հաստացած, թելանման, ավելի մուգ, ուղիղ կամ ծռված, երբեմն՝ արմատաձև երկարացած։ Սպորների փոշին ուն ի սպիտակ գույն։

## Նմանատիպ տեսակներ
Դասի այլ ներկայացուցիչ է հանդիսանում Marasmius։

;Հոմանիշներ
* 
* 

## Կիրառություն
Ուտելի է. օգտագործվում է թարմ և չորացրած (որպես համեմունք)։

## Տես նաև
* Կոճղասունկ

## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն
* 
* Hawksworth, D. L. et al.։ *Ainsworth & Bisby’s Dictionary of the Fungi.* volume 8, CAB, Wallingford 1995.
* Winkler, R.։ *2000 Pilze einfach bestimmen.* AT, Aarau 1993.

## Արտաքին հղումներ
* http://www.pilz-baden.ch/galerie/alliaceus.html 

Կատեգորիա:Ագարիկայիններ
Կատեգորիա:Ուտելի սնկեր
Իմաժինիզմ

**Իմաժինիզմ** (իմաժիզմ), գրական խումբ, ստեղծվել է 1919 թվականի սկզբներին, Ռուսաստանում։ Իմաժինիստների առաջին դեկլարացիան ստորագրել են բանաստեղծներ Մ. Եսենինը, Ռ. Իվնևը, Ա. Մարիենգոֆը, Վ. Շերշենևիչը, նկարիչներ Գ. Ցակուլովը, Բ. էրդմանը և ուրիշներ։ Նրանք քննադատում էին ետհոկտեմբերյան ֆուտուրիզմը, բանաստեղծական արվեստի հիմնական արժանիքը համարում «ինքնանպատակ պատկերը»։ Իմաժինզմի ծրագրի հիմքը ձևն էր և հետամտում էր «արվեստն արվեստի համար» նպատակ։ «Իմաժինիստներ» հրատարակչությունը տպագրել է խմբի մասնակիցների 20-ից ավելի գրքույկ։ Նրանք լույս են ընծայել նաև «Հյուրանոց՝ գեղեցիկի աշխարհում ճանապարհորդողների համար» (1922-1924 թվականներին) հանդեսը։ 1927 թվականին դադարել է խմբի գոյությունը։

Կատեգորիա:Գրական խմբավորումներ
Կաստել դի Տորա

**Կաստել դի Տորա** () , կոմունա Իտալիայում, գտնվում է Լազիո շրջանում՝ Ռիետի պրովինցիայում։ Բնակությունը կազմում է 296 մարդ (2008 թվականին), խտություննը կազմում է 19 մարդ/կմ²։ Տարածքը կազմում է 16 կմ²։ Փոստային ինդեքս՝ 2020։ Հեռախոսսյին կոդ՝ 0765։ Քաղաքի հովանավոր սուրբը Սուրբ Անատոլիան է (Santa Anatolia)։

## Ժողովրդագրություն

Colors=
  id:lightgrey value:gray(0.9)
  id:darkgrey  value:gray(0.7)
  id:sfondo value:rgb(1,1,1)
  id:barra value:rgb(0.6,0.8,0.6)
ImageSize = width:455 height:373
PlotArea = left:50 bottom:50 top:30 right:30
DateFormat = x.y
Period = from:0 till:1500
TimeAxis = orientation:vertical
AlignBars = justify
ScaleMajor = gridcolor:darkgrey increment:500 start:0
ScaleMinor = gridcolor:lightgrey increment:100 start:0
BackgroundColors = canvas:sfondo
BarData=
  bar:1861 text:1861
  bar:1871 text:1871
  bar:1881 text:1881
  bar:1901 text:1901
  bar:1911 text:1911
  bar:1921 text:1921
  bar:1931 text:1931
  bar:1936 text:1936
  bar:1951 text:1951
  bar:1961 text:1961
  bar:1971 text:1971
  bar:1981 text:1981
  bar:1991 text:1991
  bar:2001 text:2001
PlotData=
  color:barra width:20 align:left
  bar:1861 from:0 till:1009
  bar:1871 from:0 till:1085
  bar:1881 from:0 till:1036
  bar:1901 from:0 till:1011
  bar:1911 from:0 till:1020
  bar:1921 from:0 till:964
  bar:1931 from:0 till:960
  bar:1936 from:0 till:890
  bar:1951 from:0 till:826
  bar:1961 from:0 till:584
  bar:1971 from:0 till:489
  bar:1981 from:0 till:387
  bar:1991 from:0 till:330
  bar:2001 from:0 till:286
PlotData=
  bar:1861 at: 1009 fontsize:S text:1.009 shift:(-8,5)
  bar:1871 at: 1085 fontsize:S text:1.085 shift:(-10,5)
  bar:1881 at: 1036 fontsize:S text:1.036 shift:(-10,5)
  bar:1901 at: 1011 fontsize:S text:1.011 shift:(-10,5)
  bar:1911 at: 1020 fontsize:S text:1.020 shift:(-10,5)
  bar:1921 at: 964 fontsize:S text:964 shift:(-10,5)
  bar:1931 at: 960 fontsize:S text:960 shift:(-10,5)
  bar:1936 at: 890 fontsize:S text:890 shift:(-10,5)
  bar:1951 at: 826 fontsize:S text:826 shift:(-10,5)
  bar:1961 at: 584 fontsize:S text:584 shift:(-10,5)
  bar:1971 at: 489 fontsize:S text:489 shift:(-10,5)
  bar:1981 at: 387 fontsize:S text:387 shift:(-10,5)
  bar:1991 at: 330 fontsize:S text:330 shift:(-10,5)
  bar:2001 at: 286 fontsize:S text:286 shift:(-10,5)
TextData=
  fontsize:S pos:(20,20)
  text:


## Համայնքի վարչակազմ
* Հեռախոս։ 0765 716313
* Պաշտոնական կայք։ http://www.comune.castelditora.ri.it/

## Արտաքին հղումներ
* Բնակչության պաշտոնական կայք
* Վիճակագրության պաշտոնական կայք 
* http://www.istat.it/english/ 

Կատեգորիա:Իտալիայի քաղաքներ