open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Կռունկներ (հուշարձան, Կիսլովոդսկ)

**«Կռունկներ» հուշարձան** (), հուշարձան Ռուսաստանի Ստավրոպոլի երկրամասի Կիսլովոդսկ քաղաքում։ Գտնվում է Կոլցովի պուրակում, Սուրբ Նիկողայոս տաճարից ոչ հեռու։ Կառուցվել է 1978 թվականին։

## Պատմություն
«Կռունկներ» հուշարձանը կառուցվել է Կիսլովոդսկի այն բնակիչների պատվին, որոնք Հայրենական մեծ պատերազմի տարիներին մեկնել են ռազմաճակատ։ Նրանցից շատերը չեն վերադարձել տուն։ Հենց այս պուրակից էին զինվորները մեկնում կայարան, և այդ պատճառով որոշվեց այստեղ կառուցել հուշարձան։ Հուշարձանի կառուցման համար գումարը հավաքել են քաղաքի բնակիչները, առանց քաղաքի վարչակազմի որևէ մասնակցության։ Հուշարձանի բացումը տեղի է ունեցել 1978 թվականի հոկտեմբերի 6-ին։

Համալիրի հեղինակներն են քանդակագործ եղբայրներ Մարկ և Լև Ռոբերմանները, ճարտարապետը՝ Կազիմիր Վալյարովսկին։

## Նկարագրություն
Հուշարձանը 12 մետր բարձրությամբ կոթող է, որը պսակում են երեք թռչող կռունկներ։ Թռչունները խորհրդանշում են մահացածների հավերժական հիշատակը, որոնք, չխնայելով կյանքը, պաշտպանում էին իրենց հայրենիքը։ Կոթողի հիմքի մոտ կնոջ պատկերաքանդակ է. դա բոլոր կանանց՝ մայրերի, կանանց, դուստրերի, քույրերի հավաքական կերպարն է։ Դրանք այն կանայք էին, որոնք իրենց սիրելիներին ճանապարհում էին ռազմաճակատ, սպասում և հավատում, որ իրենց սիրելիներին ոչինչ չի պատահի։

Պատվանդանին արված է հետևյալ մակագրությունը.

Հուշարձանի մոտ կա հավերժական կրակ, որտեղ գալիս են հարգելու հիշատակը։ Հաղթանակի 60-ամյակի տարում հուշարձանի մոտ կանգնեցվել է «Հիշատակի պատը», որի վրա փորագրված են պատերազմից չվերադարձած 5,5 հազարից ավելի կիսլովոդսկցիների ազգանունները։ «Հիշատակի պատին» մեծ տառերով գրված է.

## Պատկերասրահ

Журавли, памятник Кисловодска.JPG|Կոթողի տեսքը կողքից. հետին պլանում Սուրբ Նիկողայոս տաճարն է
Журавли.JPG|Դրվագ
Мемориал ВОВ, Журавли, Кисловодск.JPG|Պատերազմի մասնակիցների լուսանկարներով տախտակ


## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:1978 հիմնադրումներ
Կատեգորիա:Կիսլովոդսկի հուշարձաններ
Ցինկի սուլֆատ (բժշկական կիրառում)

**Ցինկի սուլֆատ**, բժշկության մեջ կիրառվող որպես սննդային հավելում։ Մասնավորապես այն օգտագործվում է  ցինկի անբավարարությունը բուժելու և պրոֆիլակտիկ կանխարգելման համար՝ բարձր ռիսկով անձանց մոտ։ Այն ներառում է  օռալ ռեհիդրատացիոն թերապիայի հետ միաժամանակ ընդունումը այն երեխաների մոտ, ովքեր ունեն դիարեա։ Համընդհանուր օգտագործումը խորհուրդ չի տրվում։ Այն կարելի է ընդունել խմելու ձևով կամ երակից ներարկման միջոցով։

Կողմնակի ազդեցությունները կարող են ներառել որովայնի ցավերը, փսխումը, գլխացավը և հոգնածության զգացումը։ Մինչդեռ չափավոր դոզաներով ընդունումը համարվում է անվտանգ հղիության և կրծքով կերակրման ժամանակ, երկարաժամկետ ընդունման անվտանգությունը պարզաբանված չէ։ Երիկամային խնդիրների ժամանակ անհրաժեշտ է ավելի մեծ խնամք։ Ցինկը ինչպես մարդկանց, այնպես էլ կենդանիների մոտ հանդիսանում է էսենցիալ հանքային տարր։

Ցինկի բժշկական կիրառումը սկսվել է 1600-ական թվականներին։ Այն Առողջապահության համաշխարհային կազմակերպության էսենցիալ դեղամիջոցների ցանկում  է՝ առողջապահական համակարգում անհրաժեշտ ամենաարդյունավետ և անվտանգ դեղամիջոցներից մեկն է։ Ցինկի սուլֆատը հասանելի է որպես ընդհանուր դեղորայք և բաց է թողնվում առանց դեղատոմսի։ Զարգացող աշխարհում օրական մեծածախ գինը կազմում է շուրջ 0.01–18 դոլար։ Միացյալ Թագավորությունում՝ Ազգային առողջապահական համակարգում, տասնօրյա բուժումը արժե շուրջ 4.32 ֆունտ։

## Բժշկական կիրառում
Ցինկի սուլֆատի հավելումների օգտագործումը օռալ ռեհիդրատացիոն թերապիայի հետ միասին նվազեցնում է աղիների շարժողականությունը և այն ժամանակահատվածը, մինչ երեխան դիարեայի դեպքում վերադառնում է նորմալ  վիճակի։ Սա համընդհանուր օգտագործումն է նմանատիպ իրավիճակներում, որը խորհուրդ է տրվում Առողջապահության համաշխարհային կազմակերպության կողմից։

Ցինկի սուլֆատը նաև պարէնտերալ սնուցման  կարևոր մասն է կազմում։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* https://dic.academic.ru/dic.nsf/enc3p/321190

Կատեգորիա:Սննդային հավելումներ
Կատեգորիա:Ցինկ
Գնացքի բախում Անկարայում

**Գնացքի բախում Անկարայում**, տրանսպորտային աղետ, որը տեղի է ունեցել 2018 թվականի դեկտեմբերի 13-ին Թուրքիայի Անկարա քաղաքի Յենիմահալ շրջանում արագընթաց գնացքը և լոկոմոտիվի բախման հետևանքով։ Գնացքի երեք ինժեներ և 5 ուղևոր մահացել են տեղում, 84-ը ստացել են տարբեր աստիճանի վիրավորում։ Մեկ ուղևոր մահացել է հիվանդանոցում։ 34 ուղևոր, որից 2-ը ծանր վիճակում, տեղափոխվել են մի քանի հիվանդանոցներ։

## Հետևանքներ
Շտապ օգնության ավելի քան 40 մեքենա, 20 հրշեջ մեքենա, ոստիկաններ և փրկարար խմբեր են ժամանել վթարի վայր։

Անկարայի գլխավոր դատախազը հետաքննություն է սկսել վթարի հանգամանքները պարզելուն ուղղված։ Երկաթուղու երեք աշխատակից ձերբակալվել է անփութության մեղադրանքով։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:2018 Թուրքիայում
Կատեգորիա:Թուրքիայի պատմություն
Մանուել Մարին

**Մանուել Գոնզալես Մարին** (, ), իսպանացի քաղաքական գործիչ։

## Քաղաքական կարիերա
### Իսպանիայում
2004 թվականի ապրիլից մինչև 2007 թվականի նոյեմբեր 15-ը եղել է Իսպանիայի Պատգամավորների կոնգրեսի նախագահ։

### Եվրամիությունում
Մարինը հանդիսանում է «Էրազմուս» ծրագրի հեղինակ։

Ժակ Սանտերի նախագահի պաշտոնից հրաժարվելուց հետո և մինչև իր հաջորդի՝ Ռոմանո Պրոդիի երդմնակալությունը, 1999 թվականի մարտ-սեպտեմբեր ամիսներին եղել է Եվրոպական հանձնաժողովի նախագահի պաշտոնակատար։

Քաղաքականությունից հեռանալուց հետո իրեն նվիրել է  կլիմայի փոփոխության գլոբալ պայքարին։ 2008 թվականի հուլիսի 22-ին «Iberdrola» ընկերության նախագահ Իգնասիո Սանչես Գալանի առաջարկությամբ, նշանակվել է «Iberdrola» հիմնադրամի նախագահ։

## Մրցանակներ
* Իզաբելլա I-ի Մեծ խաչ շքանշանի դափնեկիր։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Եվրոպական հանձնաժողովի նախագահներ
Կատեգորիա:Մադրիդի Կոմպլուտենսե համալսարանի շրջանավարտներ
Կատեգորիա:Թոքի քաղցկեղից մահացածներ
Կատեգորիա:Իսպանիայի քաղաքական գործիչներ
Կատեգորիա:Իսպանացի իրավաբաններ
Կատեգորիա:Իսպանիայի համալսարանների շրջանավարտներ
Գավաշի գավառակ

**Գավաշ**, գավառակ Արևմտյան Հայաստանում, Վանի վիլայեթի Վանի գավառում։ Գտնվում էր Վանա լճի հյուսիսային կողմում։ Կենտրոնը պատմական Ոստան ավանն էր, որտեղ նստում էր գավառակի կառավարիչը՝ գայմագամը։

Տարածքով մոտավորապես համապատասխանում էր Մեծ Հայքի Վասպուրական աշխարհի Ռշտունիք գավառին։ Երբեմն կենտրոնի անունով կոչվել է նաև Ոստան գավառ։

## Անվան ստուգաբանություն
Գավառակն իր անվանումը ստացել է համանուն (կամ Կավաշ) հին գյուղի անվանումից, որի ավերակները նշմարվում են դեռ XXI դարի դրությամբ։

## Աշխարհագրություն
Տարածվում է Վանա լճի հարավային կողմում։ Գավառի կազմում են մտնում նաև Աղթամար և Առտեր կղզիները։ Մակերևույթը հիմնականում լեռնային է։ Լեռնալանջերը պատված են անտառներով։

Գավաշի տարածքով հոսում են Ոստան, Փշավանց, Մոխրաբերդ և այլ գետակները։

Գավառում, Վանա լճի հարավային ափի մոտ գտնվում է համանուն սարավանդ։

## Կլիմա
Ունի բարեխաոռն ցամաքային կլիմա։

## Բնակչություն
1909 թվականին ուներ 6741 զուտ հայ բնակիչ։

## Տնտեսություն
Բնակչության հիմնական զբաղմունքը երկրագործությունն ու այգեգործությունն էր։ Նաև զբաղվում էին շալագործությամբ և ձկնորսությամբ։

Հացահատիկի մշակությամբ աչքի էին ընկնում Փշավանց, Նոր-գյուղ, Տախմանց և մի քանի այլ գյուղեր, շալագործությամբ՝ Նարեկն ու Նոր-գյուղը, ձկնորսությամբ՝ Մոխրաբերդն ու Փշավանցը։

## Օգտակար հանածոներ
Գավառակում կան երկաթի, կապարի, զառիկի և քարածխի պաշարներ։

## Պատմամշակութային կառույցներ
Գյավաշի նշանավոր հնություններից էին Նարեկա վանքը, Աղթամարը և Ս. Նշան վանքը։

## Վարչական բաժանում
1909 թվականին ուներ 23 գյուղ, որոնք բոլորն էլ հայաբնակ էին։

## Տես նաև
* Վանի նահանգի հայաբնակ բնակավայրեր

## Ծանոթագրություններ

## Աղբյուրներ
* «Հայաստանի և հարակից շրջանների տեղանունների բառարան» (5 հատորով), 1986-2001 թթ., Երևանի Համալսարանի հրատարակչություն

Կատեգորիա:Արևմտյան Հայաստանի գավառներ
Ցյուրիխի ամանորյա մարաթոն

**Ցյուրիխի ամանորյա մարաթոն** (), ամենամյա մարաթոն, որ սկսած 2005 թվականից տեղի է ունենում Ցյուրիխում՝ ամեն տարի հունվարի 1-ին։ Սկիզբը տրվում է ուղիղ կեսգիշերին՝ ճիշտ Նոր տարվա սկզբին։ Սկիզբն ու ավարտը տեղակայված է Շլիրեն քաղաքում՝ Ցյուրիխի մոտակայքում։ Վազքուղին բաղկացած է Լիմմատ գետի երկայնքով չորս շրջանից։ 1 շրջանի երկարությունը 10.55 կմ է։ Մարաթոնից բացի, կա նաև կիսամարաթոն (երկու շրջան), 10 կմ (մեկ շրջան), ինչպես նաև մարաթոնային էստաֆետ։ Մարաթոնի բոլոր հեռավորությունների մեկնարկը և ավարտը գտնվում է մարզադահլիճի ներսում։ Մասնակիցները յուրաքանչյուր շրջանից հետո անցնում են մարզադահլիճով։ Նախատեսված ժամանակը 5 ժամ է, որը կարող է ավելացվել վատ եղանակային պայմանների դեպքում (ձյուն, սառույց)։ Միջազգային մարաթոնների և վազքի ասոցիացիայի անդամ է։

## Հաղթողներ

### Մարաթոն

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Ամանոր
Կատեգորիա:Աթլետիկա
Ոսկե դրամ

thumb|Միխայիլ Ֆյոդորովիչի ոսկե դրամը (դիմերես)|alt=INC-1566-a Золотая деньга Михаил Фёдорович (аверс).png
thumb|Միխայիլ Ֆյոդորովիչի ոսկե դրամը (դարձերես)
**Ոսկե դրամ** կամ **ոսկե կոպեկանոց**, 17-րդ դարի ռուսական դրամ։ Ըստ ձևավորման և զանգվածի՝ համապատասխանում է արծաթե դրամին։

## Պատմություն
Առաջին անգամ շրջանառության մեջ է դրվել Վասիլի Շույսկու կոմից՝ ոսկե մետաղադրամների հետ միաժամանակ։ Թողարկումը կապված էր գանձարանում արծաթի անբավարար քանակի հետ, ինչով վճարում էին շվեդացի վարձկաններին։ Արժեը հավասարեցվում էր արծաթե 10 դրամին կամ 5-կոպեկանոցին։ Ոսկե դրամը թե՛ տեսքով, թե՛ քաշով համապատասխանում էր արծաթե դրամին։ Պաշտոնապես շրջանառության մեջ է մտել Շույսկու հրամանով՝ 1610 թվականի մայիսին։ Հրամանագրում նշված էր, որ դրամը նախատեսված էր ծառայողական անձանց և արտասահմանցիներին վճարելու համար, ինչպես նաև դրանք կիրառվում էին հարկերի և գանձարանայի վճարների համար։  Մետաղադրոշմումը տեղի էր ունենում Մոսկվայում։ Թողարկումը կարճ տևեց՝ մինչ 
ույսկու տապալումը։ Ռուսական պատմության մեջ ոսկե դրամներն առաջին անգամ ներմուծվեցին ներկա դրամաշրջանառության մեջ, ավելի վաղ ոսկե դրամները մետաղադրոշմվում էին, բայց կիրառվում էին որպես պարգևներ և հուշանվերներ,բայց ոչ որպես իրական վճարման միջոցներ։ Ինչպես նաև հենց ոսկե դրամների թողարկման հետ են կապում վարձկանների խռովությունը, ովքեր ծառայում էին շվեդ ռազմահրամանատար Դելագարդիի հրամանատարության ներքո․ երբ սկու մասին շշուկները տարածվեցին, զինվորները հետ շրջվեցին, թալանեցին գումակը և փախան, իսկ Դելագարդին հարկադրված հաշտություն կնքեց Ստանիսլավ Ժոլկևսկու հետ։ Հանդիպում են նաև ավելի հին ոսկե դրամներ, օրինակ՝ Միխայիլ Ֆյոդորովիչի ժամանակաշրջանի, ինչպես նաև ժամանակակից նմուշներ։ Դրանց թողարկման հանգամանքները հայտնի չեն։

## Նկարագիր
Դրամի քաշը պետք է կազմեր 0,34 գրամ։

## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն
* 
* 

Կատեգորիա:Դրամական միավորներ
Կատեգորիա:Ռուսական թագավորություն
Կապույտ ձու-ժամացույց օձով (Ֆաբերժեի ձու)

**«Կապույտ ձու-ժամացույց օձով»** (), ոսկերչական ձու, որը դարձավ Ֆաբերժեի 52 զատկական ձվերից մեկը՝ պատրաստված Կարլ Ֆաբերժեի ընկերությունում Ռուսաստանի կայսերական ընտանիքի համար։ Այն ստեղծվել է 1895 թվականին և համարվում է առաջին ձուն, որը Նիկոլայ II կայսրը նվիրել է մորը՝ այրի արքայամայր Մարիա Ֆեոդորովնային։ Այս ձվի դիզայնը օգտագործվել է Ֆաբերժեի կողմից, երբ 1902 թվականին ստեղծվել է «Մալբորո դքսուհու ժամացույց-ձուն»։

Այսօր «Կապույտ ձու-ժամացույց օձով» կայսերական ոսկերչական ձուն գտնվում է Մոնակոյի իշխան Ալբեր II-ի հավաքածուում (Մոնտե Կառլո, Մոնակո)։

## Դիզայն
«Կապույտ ձու-ժամացույց օձով» ոսկերչական ձուն պատրաստել է Միխայիլ Պերխինը՝ Կարլ Ֆաբերժեի ֆիրմայի ոսկերիչներից մեկը։ Ձուն տեղադրված է ոսկե տակդիրի վրա՝ զարդարված օպալագույն սպիտակ էմալե զարդանախշերով։ Տակդիրի երեք տախտակադրվագները պատված են չորս գույնի ոսկով, որը խորհրդանշում է արվեստն ու գիտությունը։ Ոսկե՝ ադամանդներով դրվագազարդված օձը փաթաթված է տակդիրին և հասնում է մինչև ձվի կեսը։ Օձի գլուխը և լեզուն ցույց է տալիս տվյալ պահի ժամանակը։ Ժամացույցի թվերը հռոմեական են, որոնք տեղադրված են սպիտակ պտտվող հարթակի վրա։ Ձվի մեծ մասը պատված է կիսաթափանցիկ կապույտ էմալով և ադամանդակուռ ոսկե երիզներով։ Ձվի երկու կողմերին տեղադրված են ոսկե կամարաձև բռնակներ՝ «C» տառի տեսքով, որոնք ագուցված են վերին հատվածից մինչև մեջտեղի հատվածը։ Հետաքրքիր է այն, որ ձուն շափյուղա չի պարունակում, սակայն ռուսական պատմական արխիվներում, որոնք վերաբերում են կայսերական հարստությանը, նշված է, որ շափյուղա կա դրա վրա։

## Անակնկալ
Քանի որ այս ձուն իրենից ներկայացնում է ժամացույց և աշխատող մեխանիզմ, չի պարունակում անակնկալ։

## Պատմություն
Ըստ էության Ալեքսանդր III կայսրը 1894 թվականին Ֆաբերժեին պատվիրել է ոսկերչական ձուն, սակայն կայսեր ողբերգական մահից հետո «Կապույտ ձու-ժամացույց օձով» ձուն Նիկոլայ II-ը Զատկին հանձնել է մորը՝ այրի կայսրուհի Մարիա Ֆեոդորովնային՝ 1895 թվականին։ Ձուն պահպանվել է Անիչկովների պալատում ընդհուպ մինչև 1917 թվականի Ռուսական հեղափոխությունը։ Այդ ժամանակ՝ 1917 թվականի սեպտեմբերի կեսին հեղափոխականները հափշտակեցին կայսերական զարդերի հավաքածուն, որոնց մեջ էր նաև այս ձուն, և ուղարկեցին Կրեմլի զինապալատ։ 1922 թվականին ձուն վաճառքի է հանվում։ Առաջին գնորդը Միշել Նորմանն էր «Australian Pearl» ընկերությունից։ 1950 թվականին այն գնում է Էմանուել Սնոումենը, որը ներկայացնում էր  «Wartski» ընկերությունը։ «Wartski» պատկերասրահը 1972 թվականին ձուն վաճառում է մագնատ Ստավրոս Նիակրոսին։ 1974 թվականին Մոնակոյի իշխան Ռենե III-ը այն նվեր է ստանում՝ ի պատիվ կառավարման քսանհինգամյակի և նվիրում է կնոջը՝ իշխանուհի Գրեյս Քելլիին։ Ռենե III-ի մահից հետո՝ 2005 թվականին Ալբեր II-ը ժառանգեց ոսկերչական ձուն։ 2008 թվականից ձուն հասարակությանն է ներկայացվում զանազան ցուցահանդեսների ժամանակ։

1902 թվականին Ֆաբերժեն «Մալբորո դքսուհու ժամացույց-ձուն» պատրաստում է այս ձվի նմանությամբ Մալբորոյի դքսուհի Կոնսուելո Վանդերբիլտի համար։ Այն ավելի մեծ էր և պատված էր վարդագույն էմալով։

## Տես նաև
* Ֆաբերժեի ձվեր

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Կապույտ ձու-ժամացույց օձով

Կատեգորիա:Ոսկերչություն
Կատեգորիա:Ռուսաստանի պատմություն
Կատեգորիա:Վեկսելբերգի հավաքածու
Կատեգորիա:1895 աշխատություններ
Կատեգորիա:Ֆաբերժեի ձվեր
Կատեգորիա:Ֆաբերժե
Տիգրանուհի Ալիխանյան

**Տիգրանուհի Պատվականի Ալիխանյան** (), հայ բջջաբան։ Բժշկական գիտությունների դոկտոր (2000)։ 
ՀՀ ԱՆ «Ակադեմիկոս Սուրեն Ավդալբեկյանի անվան առողջապահության ազգային ինստիտուտի» Կլինիկական լաբորատոր ախտորոշման ամբիոնի վարիչ։

## Կենսագրություն
Տիգրանուհի Ալիխանյանը ծնվել է 1950 թվականի հուլիսի 9-ին, Երևանում։ 1973 թվականին ավարտել է Երևանի բժշկական ինստիտուտը։
1979 թվականից աշխատում է Երևանի «Շտապ օգնության» հիվանդանոցում (2004 թվականից՝ «Սուրբ Գրիգոր Լուսավորիչ» բժշկական կենտրոն), 
1989 թվականից` լաբորատոր բաժանմունքի վարիչ, 1991 թվականից, միաժամանակ` ՀՀ ԱՆ ակադեմիկոս Ս. Ք. Ավդալբեկյանի անվան առողջապահության ազգային ինստիտուտի կլինիկալաբորատոր ախտորոշման ամբիոնի պրոֆեսոր։

Աշխատանքները վերաբերում են տարբեր օրգան-համակարգերի ուռուցքների և նախաուռուցքային վիճակների կլինիկական, բջջաբանական ախտորոշմանն ու կլինիկական արյունաբանությանը։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Բժշկական գիտությունների դոկտորներ
Կատեգորիա:Երևանի պետական բժշկական համալսարանի շրջանավարտներ
Կատեգորիա:Հայ բժիշկներ
Կատեգորիա:Հայ բջջաբաններ
Գազ բասիանիական

**Գազ բասիանիական** (), լոբազգիներին պատկանող ծածկասերմ բույս է։ Գրանցված է Հայաստանի Կարմիր գրքում։

## Նկարագրություն
Տրագականտային թուփ է՝ 10-20 սմ բարձրությամբ, ճյուղավորված, թավոտ և փշոտ։ Տերևների առանցքը բարակ է, 8-22 սմ երկարությամբ, մանր փշով վերջացող։ Տերևիկները 5-9 ական զույգ են, էլիպսաձև և ուռուցիկ ջղերով։ Ծաղկաբույլը տափակացած և գնդաձև է, իսկ բաժակը՝ խավոտ, 8-10 մմ երկարությամբ, ատամիկների ծայրերը դեպի ներս ուղղված։ Պսակը վարդագույն է, իսկ դրոշը՝ 14-17 մմ երկարությամբ ականջուկներով։ Ունդերը ձվաձև և երկարավուն են, խավոտ 4-8 մմ երկարությամբ։

## Տարածվածություն
Հանդիպում է Գեղամի (Գեղարդ գյուղի շրջակայք, Փրկի եկեղեցու ավերակներում) և Երևանի (Ողջաբերդ և Գառնի գյուղերի շրջակայք) ֆլորիստիկական շրջաններում։ Աճում է Հյուսիսարևելյան Անատոլիայում, Հյուսիսային Իրաքում և Իրանում։

## Էկոլոգիա
Աճում է միջին լեռնային գոտում՝ ծովի մակարդակից 1300-1900 մ բարձրությունների վրա, չոր խճաքարոտ լանջերին, թփուտների մեջ։ Ծաղկում է հունիս-հուլիս ամիսներին, պտղաբերում՝ հուլիս-օգոստոսին։

## Պահպանություն
Վտանգված տեսակ է։ Հայտնի է ընդամենը մեկ պոպուլյացիա 500կմ²-ից պակաս տարածման և բնակության շրջաններով։ Հայաստանի Կարմիր գրքի առաջին հրատարակության մեջ ընդգրկված չէր։ Ընդգրկված չէ նաև CITES-ի և Բեռնի կոնվենցիաների հավելվածներում։

Պոպուլյացիայի մեծ մասը պահպանվում է «Խոսրովի անտառ» պետական արգելոցի տարածքում։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Կրիտիկական վիճակում գտնվող տեսակներ
Կատեգորիա:Ծածկասերմեր
Կատեգորիա:Լոբազգիներ
Կատեգորիա:Բազմամյա բույսեր
Կատեգորիա:ՀՀ Կարմիր գրքում գրանցված բույսեր
Գազ բթաթեփուկ

**Գազ բթաթեփուկ** (), լոբազգիների ընտանիքին պատկանող ծածկասերմ բույս։ Հայաստանի Կարմիր գրքում գրանցված է։

## Նկարագրություն
Տրագականտային, 10-35 սմ բարձրությամբ, ճյուղավորված, թաղիքե խավով, փշոտ թուփ է։ Տերևների երկարությունը 6-11 սմ է։ Տերևիկները 6-8-ական զույգ են, էլիպսաձև, ուռուցիկ ջեղերով։ Ծաղկաբույլը գնդաձև է և բազմածաղիկ։ Բաժակը խավոտ է, 6-9 մմ երկարությամբ, ատամիկները դեպի ներս ուղղված։ Պսակը վարդագույն է, դրոշի երկարությունը՝ 13-14 մմ, ականջուկանման։ Ունդերը ձվաձև-երկարավուն են, 6-8 մմ երկարությամբ։

## Տարածվածություն
Աճում է Գեղամի ֆլորիստիկական շրջանում (Գեղարդ գյուղի շրջակայքում և Փրկիչ եկեղեցու ավերակներում)։ Աճում է նաև Արևելյան և Հարավային Անատոլիայում, Հյուսիսային Իրաքում և Հյուսիսային Իրանում։

## Էկոլոգիա
Աճում է վերին լեռնային գոտում՝ ծովի մակարդակից 1700-1900 մ բարձրությունների վրա, խճաքարոտ լանջերին, թփուտներում։ Ծաղկում է հունիս-հուլիս ամիսներին, պտղաբերում է հուլիս-օգոստոսին։

## Պահպանություն
Կրիտիկական վիճակում գտնվող տեսակ է։ Հայտնի է ընդամենը 1 փոքրիկ պոպուլյացիա՝ 10 կմ²-ից պակաս տարածման և բնակության շրջանների մակերեսով։ Հայաստանի Կարմիր գրքի առաջին հրատարակություն մեջ ընդգրկված չէր։ Ընդգրկված չէ նաև CITES-ի և Բեռնի կոնվենցիաների հավելվածներում։

Պոպուլյացիայի մի մասը պահպանվում է «Խոսրովի անտառ» պետական արգելոցի տարածքում։

## Ծանոթագրություններ
  

Կատեգորիա:Կրիտիկական վիճակում գտնվող տեսակներ
Կատեգորիա:Ծածկասերմեր
Կատեգորիա:Լոբազգիներ
Կատեգորիա:ՀՀ Կարմիր գրքում գրանցված բույսեր
Ձյունե թագուհին (անիմե)

, Օսամու Դէդզակիի անիմեն, որն ստեղծվել է Հանս Քրիստիան Անդերսենի Ձյունե թագուհին համանուն հեքիաթի մոտիվներով։ Այս շարքի պրեմիերան տեղի է ունեցել 2005 թվականի մայիսին, NHK հեռուստաալիքով։ Կերպարների ոճաբանն է Ակիո Սուգինոն։

## Բովանդակություն
Գերդան և Կայը հարևաններ և լավ ընկերներ են, ովքեր ապրում էին երջանիկ երեխաների սովորական կյանքով։ Ամեն ինչ փոխվում է, երբ ճաքում է Ձյունե թագուհու հայելին։ Փշրված բեկորները տարածվում են ամբողջ աշխարհով, որոնցից յուրաքանչյուրը իր մեջ չարիք էր կրում։ Եթե բեկորը ընկնում է աչքի մեջ, ապա այն սիրտը սառույց է դարձնում։ Այդպիսի մի բեկոր ընկնում է Կայի աչքի մեջ, որից հետո նա դառնում է անտարբեր մտերիմ մարդկանց հանդեպ։ Մի գիշեր նրա մոտ է գալիս հենց ինքը՝ թագուհին։ Նա Կային նստեցնում է կառքը և տանում սառցե ամրոց, որը գտնվում էր հեռավոր հյուսիսում։

## Դերերը հնչեցնում են
* Այակո Կավասումի՝ *Գերդա*
* Մայո Սուդզուկադզե՝ *Ձյունե թագուհի*
* Ռիո Նացուկի՝ *Մաթիլդա*
* Նորիկո Խիդակա՝ *Նինա*
* Թորու Նակամուրա՝ *Ռագի Բարդ Նարրաթոր*
* Մասակո Ջո՝ *Յոհանե (Կայի փոքրիկ քույրիկը)*
* Մասահիրո Տակաշիմա՝ *Կարլ (Կայի հայրը)*

## Երաժշտություն
*Մուտքի թեմա․
:Մարիկո Չիսումիի "Snow Diamond" 
*Ավարտի թեմա․
:Կազումասա Օդայի  "Daisuki na kimi ni" (Towards You, My Beloved)  
Երաժշտությունը՝ Ակիրա Սենջույի։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Страница аниме  на сайте телекомпании NHK.
* Сайт Vap’s Snow Queen  
* Ревью на сайте THEM Anime 

Կատեգորիա:Ամանորյա մուլտֆիլմեր
Կատեգորիա:Հանս Քրիստիան Անդերսենի ստեղծագործությունների էկրանավորումներ
Կատեգորիա:Ճապոնական մուլտֆիլմեր
Աննա Պերեննա

**Աննա Պերեննա** (, annus՝ տարի և perennis՝ հավերժ, անընդհատ, տևական բառերից), հռոմեական դիցաբանության մեջ գալիք նոր տարվա աստվածուհին։

Ըստ հռոմեական օրացույցի՝ տոնը  տեղի է ունեցել մարտյան իդերին (մարտի 15-ին)։ Այդ օրը պետական և մասնավոր անձինք զոհաբերություն են արել աստվածուհու պատվին, աղոթել նրան։ Տոները կազմակերպվում էին Մարսի դաշտում։ Տիբերի ափին թարմ խոտից վրաններ էին պատրաստում, տեղավորվում էին նրանց մեջ կամ բաց երկնքի տակ, մարդիկ գրկախառնվում էին, շատ խմում, երգում ծիծաղելի և անպարկեշտ երգեր։ Գոյություն ունի զզվելի պառավի կերպարով Աննա Պերեննային այրելու ավանդույթ, որը մինչև այսօր պահպանվել է Իտալիայի հին քաղաքներում։

Աստվածուհու ծագումը հստակ չէ։ Ենթադրվում է, որ նա առաջացել է որոշ ոչ հնդեվրոպական ժողովուրդների հավատալիքներից, ովքեր բնակվել են թերակղզում մինչև լատինացիների, իլլիրիացիների, ումբրների և հույների բնակեցումից։

Աննա Պերեննան համարվում է լուսնի մարմնավորումներից մեկը, նա տարին լրացնում է ամսվա կտորներով։ Լուսինը կամ Դիանան համարվում էին Յանուսի կանացի համարժեքները։

Պուբլիուս Օվիդիուս Նասոն Աննա Պերենոայի հետ կապված երեք առասպել է ներկայացնում.

# Աննա Պերեննան նույնականացվել է Դիդոնի քրոջ՝ Աննայի հետ։ Նա սիրում էր Էնեային և Կարթագենից եկել է նրա մոտ՝ Իտալիա։ Փախչելով նրա կնոջ՝ Լավինայի զայրույթից, խնդրում է գետերի Աստված Նումիայի հովանավորությունը, հետո խեղդվում Նումիցիա գետում և դառնում գետի հավերժահարսը՝ Պերեննա անունով։ Մարտին գետը վարարում է։
# Հռոմեական կայսրության վաղ շրջանում պլեբեյները պայքարում էին ազնվականների դեմ իրենց իրավունքների համար։ Արդյունքում հասարակ մարդիկ հեռանում էին քաղաքից, գնում Սրբազան լեռան մոտ և սոված մնում։ Պառավ Աննան ամեն օր Բովիլ կալվածքից նրանց համար թարմ թխած հաց էր բերում։ Նրա պատվին պաշտամունք է ձևավորվում։
# Աստվածուհի Աննա Պերեննային, որը պառավ կին էր, դիմում է Մարսը և խնդրում նրան օգնել ստանալ երիտասարդ և անմեղ Միներվայի բարեհաճությունը։ Աննան խոստանում է օգնել։ Մի որոշ ժամանակ անց Միներվան իսկապես գալիս է Մարսի մոտ՝ հասնացուի պես հագնված։ Մարսը շտապում է համբուրել նրան, ծածկոցն ընկնում է, և նրա առջև կանգնում է Աննան, որն սկսում է ծաղրել Մարսին՝ չհետևելով արտահայտություններին։ Մարտի 15-ին նրա պատվին հռոմեացի աղջիկները անպարկեշտ երգեր էին երգում։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* A Cyclopaedia of Female Biography/Anna, Perenna
* Anna Perenna, the Roman Goddess of the Eternal Year

Կատեգորիա:Աստվածուհիներ
Կատեգորիա:Հռոմեական աստվածներ և աստվածուհիներ
Կատեգորիա:Ամանոր
Գազ խառն

**Գազ խառն** (), լոբազգիների ընտանիքին պատկանող ծածկասերմ բույս։ Գրանցված է Հայաստանի Կարմիր գրքում։

## Նկարագրություն
Մինչև 10 սմ բարձրությամբ, կարճ ցցված մազիկներով խիտ ծածկված, միամյա բույս է։ Տերևներն ունեն 2-7 սմ երկարություն։ 3-7 զույգ տերևիկները բթացած գագաթով են կամ հազիվ նկատելի փորվածքով։ Ծաղկաբույլը 1-5 ծաղիկներով է, պսակը՝ բաց մանուշակագույն։ 1-3 սմ երկարությամբ, 3 մմ լայնությամբ գծային տերևները մանգաղաձև կորացած են, թեքված կտուցով և կարճաթավոտ։

## Տարածվածություն
Հայաստանում հանդիպում է Երևանի ֆլորիստիկական շրջանում (Երախի լեռնաշղթայի արևմտյան ծայրամասում)։ Աճում է նաև Նախիջևանում, Անատոլիայում, Հարավարևմտյան և Միջին Ասիայում, Իրանում, Աֆղանստանում և Պակիստանում։

## Էկոլոգիա
Աճում է ստորին լեռնային գոտում՝ ծովի մակարդակից 900 մ բարձրության վրա, կավոտ, խճաքարոտ լանջերին, ֆրիգանանման բուսականության մեջ։ Ծաղկում է մարտ-ապրիլ ամիսներին, պտղաբերում՝ ապրիլ-հունիսին։

## Պահպանություն
Կրիտիկական վիճակում գտնվող տեսակ է։ Հարավային Անդրկովկասում տեսակը գտնվում է իր ընդհանուր արեալի հյուսիսային սահմանում։ Հայաստանում հայտնի է մեկ պոպուլյացիա, որի տարածման և բնակության շրջանների մակերեսոը 10 կմ²-ից պակաս է։ Հայաստանի Կարմիր գրքի առաջին հրատարակության մեջ ընդգրկված չէր։ Ընդգրկված չէ նաև CITES-ի և Բեռնի կոնվենցիաների հավելվածներում։

Պահպանություն չի իրականացվում։ Անհրաժեշտ է ստեղծել նոր ԲՀՊՏ Երախի լեռնաշղթայի վրա։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Կրիտիկական վիճակում գտնվող տեսակներ
Կատեգորիա:Ծածկասերմեր
Կատեգորիա:Միամյա բույսեր
Կատեգորիա:Լոբազգիներ
Կատեգորիա:ՀՀ Կարմիր գրքում գրանցված բույսեր
Գազ արծվասարային

**Գազ արծվասարային** (), լոբազգիների ընտանիքին պատկանող ծածկասերմ բույս։ Գրանցված է Հայաստանի Կարմիր գրքում։

## Նկարագրություն
8 սմ բարձրությամբ, երկծայր մազիկներով ծածկված, անցողուն, թխակապույտ բազմամյա բույս է։ Տերևները բազմաթիվ են։ Տերևիկները 5-10 զույգ են, 2-6 մմ երկարությամբ, 2-4 մմ լայնությամբ, երկու կողմից, հազվադեպ՝ միայն տակից առսեղմ մազոտ։ Ծաղկակիրները տերևներից կարճ են, 2-8 սմ երկարությամբ և 4-10 ծաղիկներով։ Պսակը սպիտակավուն է, նավակի ծայրը՝ մանուշակագույն։ Դրոշը ունի 20-26 մմ երկարություն։ Ունդը գծային է, կողքերից թեթևակի սեղմված, 12-24 մմ երկարությամբ։

## Տարածվածություն
Աճում է Երևանի (Ուրծի լեռնաշղթա, Տիգրանաշեն և Զանգակատուն գյուղերի շրջակայք) և Դարեղեգիսի (Խաչիկ) ֆլորիստիկական շրջաններում։ Աճում է նաև Նախիջևանում։

## Էկոլոգիա
Աճում է վերին լեռնային գոտում` ծովի մակարդակից 1600-2000 մ բարձրությունների վրա, կրաքարային լանջերին, ժայռերի ճեղքերում։ Ծաղկում է ապրիլ-մայիս ամիսներին, պտղաբերում՝ մայիս-հունիսին։

## Պահպանություն
Վտանգված տեսակ է։ Հարավային Անդրկովկասի էնդեմիկ է։ Հայտնի է մեկ մասնատված պոպուլյացիա։ Տարածման և բնակության շրջանների մակերեսը 500  կմ²-ից պակաս է։ Հայաստանի Կարմիր գրքի առաջին հրատարակության մեջ ընդգրկված չէր։ Ընդգրկված չէ նաև CITES-ի և Բեռնի կոնվենցիաների հավելվածներում։

Պահպանություն չի իրականացվում։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Վտանգված տեսակներ
Կատեգորիա:Լոբազգիներ
Կատեգորիա:Ծածկասերմեր
Կատեգորիա:Բազմամյա բույսեր
Կատեգորիա:ՀՀ Կարմիր գրքում գրանցված բույսեր
Գազ թրաձև

**Գազ թրաձև** (), լոբազգիների ընտանիքին պատկանող ծածկասերմ բույս։ Գրանցված է Հայաստանի Կարմիր գրքում։

## Նկարագրություն
Մոխրականաչ, ոչ բարձր փայտացող ճյուղավորվող բնիկով կիսաթուփ է, որը ծածկված է առսեղմ երկար մազիկներով և ունի 30-60 սմ երկարություն։ Տերևների երկարությունը 3–6 սմ է։ Տերևիկները գծային են, 3-5-ական։ Ծաղկակիրները տերևներից բավական երկար են։ Ծաղկաբույլը նոսր է։ Բաժակի երկարությունը 13-15 մմ է, կառուցվածքով խողովակաձև է, ատամները խողովակից բավական կարճ են։ Պսակի երկարությունը 20-25 մմ է։ Պսակաթերթի վերին կեսը սպիտակ է, ներքևինը՝ բաց մանուշակագույն։ Ունդերը բզաձև–գծային են, 3-6,5 սմ երկարությամբ, հորիզոնական անուղղված կամ հետ թեքված, ուղիղ կամ կորացած։

## Տարածվածություն
Հայաստանում հանդիպում է միայն Զանգեզուրի ֆլորիստիկական շրջանում (Դարբասի կիրճ, Զորաց քարեր, Շամբ գյուղի շրջակայք)։

## Էկոլոգիա
Բույսը աճում է միջին լեռնային գոտում՝ ծովի մակարդակից 1300-1800 մ բարձրությունների վրա, տափաստաններում, չոր քարքարոտ լանջերին։ Ծաղկում է հունիս-հուլիս ամիսներին, պտղաբերում՝ հուլիս–օգոստոսին։

## Պահպանություն
Վտանգված տեսակ է։ Անդրկովկասի էնդեմիկ։ Տարածման և բնակության շրջանների մակերեսը 500 կմ²-ից պակաս է։ Աճում է հողերի ինտենսիվ յուրացվող գոտում։ Հայաստանի Կարմիր գրքի առաջին հրատարակության մեջ ընդգրկված չէր։ Ընդգրկված չէ նաև CITES-ի Բեռնի կոնվենցիաների հավելվածներում

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Վտանգված տեսակներ
Կատեգորիա:Ծածկասերմեր
Կատեգորիա:Բազմամյա բույսեր
Կատեգորիա:Լոբազգիներ
Կատեգորիա:ՀՀ Կարմիր գրքում գրանցված բույսեր
Ալեքսանդր Պուշկինի հուշարձան (Կիսլովոդսկ)

**Ալեքսանդր Պուշկինի հուշարձան** (), հուշարձան Ռուսաստանի Ստավրոպոլի երկրամասի Կիսլովոդսկ քաղաքում։ Գտնվում է առողջարանային քաղաքի զբոսայգում։ Հեղինակն է հայ քանդակագործ Գուրգեն Կյուրեղյանը։ Արձանը տեղադրվել է 1999 թվականին։

## Պատմություն
Ռուս մեծանուն բանաստեղծ Ալեքսանդր Սերգեևիչ Պուշկինը Կիսլովոդսկում եղել է երկու անգամ իր Հարավային ճամփորդության ընթացքում՝ 1820 և 1829 թվականներին։ Նա բարձր էր գնահատում Կովկասի հանքային ջրերի բուժիչ հատկությունները։ Իսկ լեռնային բնապատկերները գրավել էին բանաստեղծի սիրտը, ինչը բազմիցս արտացոլվել է նրա ստեղծագործություններում։ Առաջին անգամ Պուշկինը Հյուսիսային Կովկաս է այցելել անվանի գեներալ Նիկոլայ Ռաևսկու ընտանիքի հետ։ Նրանք կանգ են առել Ա. Ֆ. Ռեբրովի առանձնատանը։

## Նկարագրություն
Հուշարձանը զբոսայգում բացվել է բանաստեղծի 200-ամյակի տարում՝ 1999 թվականին։ Հեղինակը հայ քանդակագործ Գուրգեն Կյուրեղյանն է։ Նա բանաստեղծին պատկերել է ամբողջ հասակով կանգնած։ Պուշկինը մտահոգ նայում է սիրելի Կովկասի լեռներին։ Հուշարձանը տեղադրվել է Կիսլովոդսկի զբոսայգու գեղատեսիլ մի հատվածում, որտեղ վառ ծաղկանոցներ են, կարմիր ավազից ճեմուղիներ, հարմարավետ նստարաններ։ Ծառերի ստվերի ներքո փոքր հարթակում կանգնած է Պուշկինի քանդակը։

Հունիսի 6-ին՝ բանաստեղծի ծննդյան օրը, արձանի մոտ հավաքվում են պոեզիայի սիրահարները և նրա տաղանդի գնահատողները և կազմակերպում տարբեր միջոցառումներ։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:1999 հիմնադրումներ Ռուսաստանում
Կատեգորիա:Կիսլովոդսկի հուշարձաններ
Գազ Վեդու

**Գազ Վեդու** (), լոբազգիների ընտանիքին պատկանող ծածկասերմ բույս։ Գրանցված է Հայաստանի Կարմիր գրքում։

## Նկարագրություն
15-35 սմ բարձրությամբ, քիչ ճյուղավորված թուփ է։ Տերևների առանցքը բարակ է, սովորաբար նարնջակարմիր և փոքրիկ փշիկով վերջացող։ Տերևիկները 4-6-ական զույգերով են, խավոտ, էլիպսաձև, հաստավուն, հետ թեքված առանցքներով։ Ծաղիկները հավաքված են խիստ մոտեցած տերևների անութներում և առաջացնում են 2-3 սմ տրամագծով գնդաձև ծաղկաբույլ։ Բաժակը խավոտ է, ատամիկները՝ խողովակից շատ երկար, խոզանաձև, երկար թարթիչավոր։ Պսակը դժգույն վարդագույն է, դրոշը բաժակին չգերազանցող, առանց ականջուկների։

## Տարածվածություն
Աճում է Երևանի ֆլորիստիկական շրջանում (Երանոս, Քաղցրաշեն, Երասխ, Վեդի, Ուրծի լեռնաշղթա)։ Աճում է նաև Նախիջևանում։ Ծաղկում է հունիս-հուլիս ամիսներին, պտղաբերում՝ հուլիս-օգոստոսին։

## Էկոլոգիա
Աճում է ստորին լեռնային գոտում՝ ծովի մակարդակից 800-1000 մ բարձրությունների վրա, քարաթափվածքների, կրաքարային և տրավերտինային տեղերում։

## Պահպանություն
Վտանգված տեսակ է, որի տարածման և բնակության շրջանների մակերեսը 500 կմ²-ից պակաս է։ Համարվում է Հարավային Անդրկովկասի էնդեմիկ։ Հայաստանի Կարմիր գրքի առաջին հրատարակության մեջ ընդգրկված չէր։ Ընդգրկված չէ նաև CITES-ի և Բեռնի կոնվենցիաների հավելվածներում։

Անհրաժեշտ է ստեղծել նոր ԲՀՊՏ Երախի լեռնաշղթայի վրա։ Պահպանության գործողություններ չեն իրականացվում։
## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Վտանգված տեսակներ
Կատեգորիա:Ծածկասերմեր
Կատեգորիա:Լոբազգիներ
Կատեգորիա:ՀՀ Կարմիր գրքում գրանցված բույսեր
Գազ կորաեղջյուրավոր

**Գազ կորաեղջյուրավոր** (), լոբազգիների ընտանիքին պատկանող ծածկասերմ բույս, որը գրանցված է Հայաստանի Կարմիր գրքում։

## Նկարագրություն
5-20 սմ բարձրությամբ միամյա բույս է։ Տերևը 3-7 սմ երկարությամբ են։ Տերևիկները 7-12-ական զույգ են, սեպաձև և գոգավոր գագաթով։ Ծաղկակիրները 1-2  ծաղիկներով են։ Պսակը դեղնավուն է, 1,5-3 սմ երկարությամբ ունդերը կորացած են, գծային և կեռիկանման թեքված կտուցով։

## Տարածվածություն
Հայաստանում աճում է Երևանի (Երևանի և Վեդու շրջակայք) և Դարեղեգիսի (Եղեգնաձոր շրջակայք) ֆլորիստիկական շրջաններում։ Աճում է նաև Նախիջևանում, Անատոլիայում, Իրանում և Միջին Ասիայում։

## Էկոլոգիա
Աճում է ծովի մակարդակից 1000-1500 մ բարձրությունների վրա, միջին լեռնային գոտում, չոր կավային և աղակալված տեղերում, կիսաանապատում և տափաստային բուսականության մեջ։ Ծաղկում է ապրիլ-մայիսին, պտղաբերում է մայիս-հունիս ամիսներին։

## Պահպանություն
Վտանգաված տեսակ է։ Հայտնի է միայն երկու ֆլորիստիկական շրջաններում։ Արեալը խիստ մասնատված է։ Տարածման և բնակության շրջանների մակերեսը 500 կմ²-ից պակաս է։ Ընդգրկված չէ Հայաստանի Կարմիր գրքի առաջին հրատարակության մեջ և CITES-ի և Բեռնի կոնվենցիաների հավելվածներում։

Պոպուլյացիայի մի մասը պահպանվում է «Էրեբունի» պետական արգելոցի տարածքում։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Վտանգված տեսակներ
Կատեգորիա:Ծածկասերմեր
Կատեգորիա:Լոբազգիներ
Կատեգորիա:ՀՀ Կարմիր գրքում գրանցված բույսեր
Տոնածառ (միջոցառում)

**Ամանորյա տոնածառ** (), տոնական միջոցառում երեխաների համար, որն անցկացվել է ԽՍՀՄ-ում, ժամանակակից Ռուսաստանում և հետխորհրդային այլ երկրներում։

Երեխաների համար այս անունով միջոցառումներն սկսել են անցկացվել ՀԱՄԿ(բ)Կ ԿԿ կազմակերպական բյուրոյի անդամության թեկնածու Պավել Պոստիշևի նախաձեռնությամբ` սկսած 1935 թվականից, Սուրբ Ծննդյան միջոցառման փոխարեն (տե՛ս Ամանորը Ռուսաստանում)։

## Երկրի գլխավոր տոնածառ
ԽՍՀՄ-ի գլխավոր տոնածառը միջոցառում էր, որը 1937 թվականից սկսած անց էր կացվում Միությունների տանը, իսկ 1954 թվականից տեղափոխվել էր Կրեմլ. նախ` Կրեմլի Մեծ պալատ, իսկ հետո` Կրեմլի պետական գումարումների նոր պալատ։ Այս միջոցառման տոմսերը բաժանվում էին դպրոցների գերազանցիկներին, ինչպես նաև` ժամանակի վերնախավի երեխաներին։ Երկրի գլխավոր տոնածառի միջոցառումը հեռարձակվում էր Կենտրոնական հեռուստաընկերությամբ։

Մեծ տոնակատարություններն անց են կացվել սպորտի պալատներում։ Փոքր միջոցառումներ եղել են նաև գործարանների, ֆաբրիկաների մշակույթի տներում, դպրոցներում։

Խորհրդային տարիներին ամանորյա միջոցառումներ կազմակերպում էին պետությունը, կուսակցական կազմակերպությունները, արհմիությունները։ Կախված տոնը հովանավորող կազմակերպության հեղինակությունից` տվյալ միջոցառումն ուներ համապատասխան մասշտաբ, դրանից էին կախված նաև հրավիրվածներին տրվող ամանորյա նվերները։
Մեր օրերում ամանորյա միջոցառումներ կազմակերպում են ինչպես պետական, այնպես էլ տարբեր կոմերցիոն կառույցների միջոցով։

## Ձմեռ պապը Կրեմլի տոնակատարությանը
thumb|350px|Ձմեռ պապն ու Ձյունանուշը 2016/2017 թվականների Կրեմլյան ամանորյա միջոցառման ժամանակ
ԽՍՀՄ-ի առաջին ձմեռ պապը դարձել է Միխայիլ Գարկավին` 1937 թվականին։ 1938 թվականից գլխավոր ամանորյա հրաշագործը դարձել է Սերգեյ Պրեոբրաժենսկին։ Այդ դերում նա աշխատել է մոտ 20 տարի։ 60-ական թվականներից ձմեռ պապ է դարձել Ալեքսանդր Խվիլյան։ Խորհրդային Միության վերջին Ձմեռ պապը եղել է Ռոման Ֆիլիպովը (վերջին անգամ` 1992 թվականին)։ Ռուսական առաջին Ձմեռ պապն է դարձել Դմիտրի Նազարովը։ Կրեմլի տոնակատարության այսօրվա Ձմեռ պապըի ինքնությունը հայտնի չէ։ Ոչ պաշտոնական տվյալներով դա դերասան Ստանիսլավ Դուժնիկովն է։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Деды Морозы в истории страны

Կատեգորիա:Ամանոր
Գազ Սուկաչովի

**Գազ Սուկաչովի** (), լոբազգիների ընտանիքին պատկանող ծածկասերմ բույս, որը գրանցված է Հայաստանի Կարմիր գրքում։

## Նկարագրություն
5-20 սմ երկարությամբ բազմայա անցողուն և երկծայր մազիկներով ծածկված բույս է։ Տերևները պարզ են, հազվադեպ՝ 1-3 զույգ, մոխրականաչ տերևիկներով և երկու կողմից խիտ ծածկված առսեղմ մազիկներով։ 4-20 սմ երկարությամբ ծաղկակիրները դուրս են գալիս վարդակից։ Ծաղկաբույլն ունի 5-20 ծաղիկ։ Պսակը ծաղկման սկզբում դեղին է, իսկ հետագայում՝ դեղնադարչնագույն։ Ունդերը գծային են։

## Տարածվածություն
Աճում է Սևանի (Դարանակ և Արտանիշ գյուղերի շրջակայք) և Երևանի (լեռնաշղթա Երանոս, Արտաշատի շրջակայք) ֆլորստիկական շրջաններում։ Հանդիպում է նաև Նախիջևանում։

## Էկոլոգիա
Աճում է ծովի մակարդակից 1200-2000 մ բարձրությունների վրա, միջին և վերին լեռնային գոտում, կրաքարային, խճաքարոտ լանջերին, կիսանապատային բուսականության կազմում, կաղնու և գիհու նոսրանտառներում։ Ծաղկում է ապրիլ-մայիսին, պտղաբերում է մայիս-հունիս ամիսներին։

## Պահպանություն
Խոցելի տեսակ է։ Արեալը խիստ մասնատված է։ Տարածման շրջանի մակերեսը 5000 կմ²-ից պակաս է, իսկ բնակության շրջանի մակերեսը՝ 500 կմ²ից պակաս։ Ընդգրկված չէ Հայաստանի Կարմիր գրքի առաջին հրատարակության մեջ, CITES-ի և Բեռնի կոնվենցիաների հավելվածներում։

Պոպուլյացիայի մի մասը պահպանվում է «Սևան» ազգային պարկի տարածքում։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Խոցելի տեսակներ
Կատեգորիա:Ծածկասերմեր
Կատեգորիա:Լոբազգիներ
Կատեգորիա:ՀՀ Կարմիր գրքում գրանցված բույսեր
Սիսեռ անատոլիական

**Սիսեռ անատոլիական** (), լոբազգիների ընտանիքին պատկանող ծածկասերմ բույս։ Գրանցված է Հայաստանի Կարմիր գրքում։

## Նկարագրություն
25-70 սմ բարձրությամբ, գեղձային թավոտությամբ, ուժեղ ճյուղավորված ցողուններով կիսաթփիկ բույս է։ Տերևները զույգ փետրաձև են, բեղիկով վերջացող։ 4-9-ական զույգ տերևիկները կեսից վերև ատամնավոր եզրերով են։ Ծաղկակիրները 1-2-ական ծաղիկներով են։ Պսակը մուգ կապտմանուշակագույն է և ունի 17-21 մմ երկարություն։ Առէջաթելերը գագաթի մոտ լայնացող են։ 18-33 մմ երկարությամբ և 7-13 մմ լայնությամբ ունդերը էլիպսաձև են, փքված, 2-3 հատ, սև և կնճռոտ սերմերով։

## Տարածվածություն
Հանդիպում է Գեղամի (Ուղտու ակունք), Դարեղեգիսի (Մարտիրոս, Գնդեվազ) և Մեղրու (Բուղաքար, Վահրավար) ֆլորիստիկական շրջաններում։ Աճում է նաև Նախիջևանում, Անատոլիայում, Իրաքում, Արևմտյան և Հյուսիսարևմտյան Իրանում։

## Էկոլոգիա
Աճում է վերին և ենթալպյան գոտիներում՝ ծովի մակարդակից 1800-2550 մ բարձրությունների վրա, ինչպես նաև ժայռոտ տեղերում, քարքարոտ լանջերին, քարաթափվածքների վրա և թփուտներում։ Ծաղկում է հունիս-հուլիս ամիսներին, պտղաբերում՝ հուլիս-օգոստոսին։

## Պահպանություն
Խիստ մասնատված արեալով վտանգված տեսակ է։ Տարածման շրջանի մակերեսը 5000 կմ²-ից պակաս է, բնակության շրջանի մակերեսը՝ 500 կմ²-ից պակաս։ Աճում է ինտենսիվ յուրացնող տարածքներում։ Հայաստանի Կարմիր գրքի առաջին հրատարակության մեջ ընդգրկված էր որպես ոչնչացման ապառնալիքի ենթակա տեսակ։ Ընդգրկված չէ CITES-ի և Բեռնի կոնվենցիաների հավելվածներում։

Պոպուլյացիայի մի մասը պահպանվում է «Խոսրովի անտառ» պետական արգելոցի և «Արևիկ» ազգային պարկի տարածքներում։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Ծածկասերմեր
Կատեգորիա:Լոբազգիներ
Կատեգորիա:ՀՀ Կարմիր գրքում գրանցված բույսեր
Ֆելս

[250px|մինի|աջից|[Օմայյան խալիֆայություն|Օմայյան խալիֆայության ֆելս]]
[250px|մինի|աջից|Ֆելս [Սամանիների պետությունից, հատված Բուխարայում, Հիջրայի 353 թվականին (մ.թ. 964): Տրամագիծ՝ 22 մմ (0.87 դյույմ), քաշ՝ 2.1 գ (0.074 ունցիա):]]
**Ֆելս**, փոքր պղնձե արաբական միջնադարյան մանրուն մետաղադրամ է։ VII դարում հայտնվել է որպես բյուզանդական ֆոլիսի ընդօրինակում։ Ֆելսը հատվել է Օմայյան, ապա Աբբասյան խալիֆայություններում։ Թողարկման ընթացքում ֆելսի քաշը տատանվում էր 1-ից 9 գ-ի սահմաններում։ Մետաղադրամները պարունակում էին բացառապես մակագրություններ, այնպիսիք, ինչպիսիք են Ղուրանից մեջբերումներ, դրամահատարանի տեղը, թողարկման տարեթիվը, խալիֆի անունը և այլն։

Աբբասի դինաստիան սկսեց Կենտրոնական Ասիայի գրաված տարածքների կառավարման մեջ ներգրավել տեղացի արիստոկրատներին։ Այսպես են առաջացել հիմնադիրների անունով կոչված պետությունները՝ Թահիրիների էմիրություն (821-873), Նիշապուր մայրաքաղաքով, և Սամանիդյան (819-999)` Սամարղանդ մայրաքաղաքով, իսկ ավելի ուշ՝ Բուխարայում, որտեղ դրամաշրջանառության մեջ օգտագործվում են պղնձե *ֆելսեր* կամ ժամանակակից արտասանությամբ՝ *ֆալսեր*։ 10-րդ դարի վերջում Կարախանիների պետության առաջացման հետ, որն ընդունեց իսլամը, ապա արաբական դրամական համակարգը, Արևելյան Թուրքեստանից մինչև Բուխարա ձգվող ընդարձակ տարածքում հատվում էին ֆելսեր։

Սկզբում 48 պղնձե մետաղադրամը համապատասխանում էր 1 դիրհամի։ 11-րդ դարի առաջին քառորդում սկսված «արծաթե ճգնաժամը» արժեզրկեց արծաթե դիրհամն ու տարբեր փոքր մասերի դրա մանրելու անհրաժեշտությունը վերացավ։ XI դարից սկսած ֆելս անունը հազվադեպ է հանդիպում։ Ֆելսի բառի բազմազանությունը արաբերենում հնչում է որպես «ֆուլուս»։ Մի շարք միջնադարյան իսլամական երկրներում «ֆուլուս» բառը օգտագործվել է պղնձե մետաղադրամներ նշելու համար։ Արդյունքումում «Ֆուլուս» (արաբերեն՝ فلوس) բառը  արաբերենում սկսեց նշանակել փող, դրամ։

## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն
* 

Կատեգորիա:Մետաղադրամ
Կատեգորիա:Միջնադար
Սա պատահել է ձմռանը

**«Սա պատահել է ձմռանը»** (), խորհրդային նկարված մուլտֆիլմ՝ ստեղծված 1968 թվականին Նիկոլայ Նոսովի «Երեք որսորդ» պատմվածքի հիման վրա ռեժիսորներ Վլադիմիր Պեկարի ու Վլադիմիր Պոպովի կողմից։

## Սյուժե
Մի անգամ հանդիպման ժամանակ երեք որսորդ ընկերներ պատմում են ծիծաղելի ու հետաքրքիր պատմություններ, որ պատահել են իրենց հետ որսի ժամանակ։ Օրինակ՝ մեկը ստիպված է լինում փախչել գայլերից, նստել ծառի վրա դաժան ցրտին՝ փրկվելով գազաններից։ Սառչելով՝ նա ծառից ընկնում է ձյունակույտի մեջ, որի տակ, ինչպես պարզվում է, արջի որջն էր։ Արջը ցրում է գայլերին, սակայն դրանց հետո որսորդն ստիպված է լինում փախչել արջից՝ վազելով մինչ իր տուն։

## Նկարահանող խումբ

## Վերաթողարկում DVD-ով
Մուլտֆիլմը բազմիցս վերաթողարկվել է DVD-ով մուլտֆիլմերի տարբեր հավաքածուներում.
* *«Зимушка-Зима»*, Սոյուզմուլտֆիլմ, սկավառակում ընդգրկված մուլտֆիլմեր՝ «Ձեռնոցը» (, 1967), «Փոստատար ձնեմարդը» (, 1955), «Ձյունանուշ» (, 1969), «Ձյունե ուղիներ» (, 1963), «Արի սահադաշտ» (, 1981), «Սա պատահել է ձմռանը» (, 1968), «Արջուկը» (, 1964), «Արծաթե սմբակ» (, 1977),
* *«Երբ վառվում են տոնածառի լույսերը»*, «Սոյուզմուլտֆիլմ», DVD, տարածող՝ «Союз», սկավառակում ընդգրկված մուլտֆիլմեր՝ «Երբ վառվում են տոնածառի լույսերը» (, 1950), «Ամանորի գիշեր» (, 1948), «Ամանորյա ճանապարհորդություն» (, 1959), «Փոստատար ձնեմարդը» (, 1955),  «Հեքիաթ Ձյունանուշի մասին» (, 1957), «Ձյունանուշ» (, 1969), «Տարվա եղանակներ» (, 1969), «Սա պատահել է ձմռանը» (, 1968), «Ամանորյա հեքիաթ» (, 1972), «Սուրբ ծննդյան ֆանտազիա» (, 1993),

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* 
* Энциклопедия отечественной мультипликации (авт. Сергей Капков, «Алгоритм», 2006)

Կատեգորիա:1968 մուլտֆիլմեր
Կատեգորիա:«Սոյուզմուլտֆիլմ» ստուդիայի մուլտֆիլմեր
Կատեգորիա:Խորհրդային մուլտֆիլմեր
Ֆրեդերիկ Բուսկե

**Ֆրեդերիկ Բուսկե** (, ), ազատ և բատերֆլայ ոճերի ֆրանսիացի լողորդ, ազատ ոճում 20, 94 վայրկյանում հաղթահարել է 50 մետր ջրային տարածքը և դարձել համաշխարհային ռեկորդակիր, որը հետագայում գերազանցվել է։ Ռեկորդը գրանցվել է 2009 թվականի ապրիլի 26-ին՝ Ֆրանսիայի առաջնության եզրափակչի ժամանակ։ Նա դարձել է նաև առաջին լողորդը, ով մինչև 21 վայրկյանում անցել է այդ տարածությունը։

2004 թվականին Ուսանողական սպորտի ազգային ասոցիացիայի (NCCA) լողի տղամարդկանց առաջին դիվիզիոնի առաջնության ժամանակ նա սահմանել է ռեկորդ՝ 50 մետր ջրային կարճ տարածությունը հաղթահարելով 21,10 վայրկյանում։ Այդ ռեկորդը չի հաղթահարվել շուրջ երկու տարի։

Ջրային սպորտի 2009 թվականի աշխարհի առաջնության ժամանակ, որը տեղի էր ունենում Հռոմում, Բուսկեն մրցակցել է 50 և 100 մետր հեռավորությունների ժամանակ։ Նա 50 մետր լողի ժամանակ նվաճել է արծաթ, իսկ 100 մետր մրցույթում՝ բրոնզե մեդալ։

Բուսկեն 2001-2005 թվականներին հանդես է եկել Օբուրն քաղաքի համալսարանական՝ «Օբուրնի վագրեր» թիմում։ 2005 թվականին Ազատ ոճի ԱՄՆ առաջնության ժամանակ հաղթել է 50 յարդ ջրային տարածությունը և սահմանել ռեկորդ՝ 18,74 վայրկյան՝ հաղթահարելով նախորդ 19,05 վայրկյանը, որը 1990 թվականին սահմանել էր Թոմ Ջեգերը։ Բուսկեն դարձել է առաջին մարդը, ով ազատ ոճում 19 վայրկյանում հաղթահարել է 50 յարդ ջրային տարածությունը, իսկ 21 վայրկյանում՝ 50 մետր ջրային տարածությունը։

2010 թվականի ապրիլին Ֆրեդերիկ Բուսկեն լողի օլիմպիական չեմպիոն Լոր Մանանդուից ունեցել է դուստր՝ Մանոնին։

## Անձնական ռեկորդներ
* Ջրային երկար տարածք
** 50 մ, ազատ ոճ՝ 20,94
** 100 մ, ազատ ոճ՝ 47,15
** 50 մ բատերֆլայ՝ 22,84
** 100 մ բատերֆլայ՝ 51,50
* Ջրային կարճ տարածք
** 50 յարդ, ազատ ոճ՝ 18.74
** 50 մ, ազատ ոճ՝ 20,63
** 100 յարդ, ազատ ոճ՝ 41.83
** 100 մ, ազատ ոճ՝ 46,87

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:2008 թվականի Ամառային օլիմպիական խաղերի արծաթե մեդալակիրներ
Կատեգորիա:Ֆրանսիացի լողորդներ
Ֆրանկո Մարիա Մալֆատի

**Ֆրանկո Մարիա Մալֆատի դի Մոնտետրետո** (, ), իտալացի պետական գործիչ, Եվրոպական հանձնաժողովի նախագահ (1970-1972), Իտալիայի արտաքին գործերի նախարար (1979-1980։

## Կենսագրություն
1951 թվականից Իտալիայի Քրիստոնեա-դեմոկրատական կուսակցության անդամ, «Nuove Cronache» խմբի ներկայացուցիչ, որը գլխավորում է Ամինտորե Ֆանֆանին։ 1958 թվականից Ազգային խորհրդարանի պատգամավորների պալատի անդամ։
* 1963-1964 և 1966-1968 թթ.՝ արդյունաբերության և առևտրի նախարարի տեղակալ,
* 1968 թ.՝ արտաքին գործերի նախարարի տեղակալ,
* 1968-1969 թթ.՝  բյուջեի հարցերով պետական քարտուղար,
* 1969-1970 թթ.՝ պետական գույքի հարցերով նախարար,
* 1970 թվական՝ Իտալիայի փոստի և հեռահաղորդակցության հարցերով նախարար,
* 1970-1972 թթ.՝ Եվրոպական հանձնաժողովի նախագահ, միաժամանակ՝ Իտալիայի եվրոկոմիսար։ Հենց նրա պաշտոնավարման ընթացքում ավարտվեցին բանակցությունները Մեծ Բրիտանիայի, Իռլանդիայի, Դանիայի և Նորվեգիայի Եվրամիություն մտնելու մասին։ Նաև որոշվել էր դրամավարկային քաղաքականության տնտեսական ինտեգրման և համակարգման ուժեղացման մասին հարցը։ Հրաժարական է տվել, որպեսզի օգնի Քրիստոնեա-դեմոկրատական կուսակցությանը համընդհանուր ընտրություններին նախապատրաստվելու համար։
* 1972-1973 թթ.՝ Պատգամավորների պալատի բյուջեի և ֆինանսների կոմիտեի նախագահ, 
* 1973-1978 թթ.՝ կրթության և գիտության նախարար,
* 1978-1979 թթ.՝ ֆինանսների նախարար,
* 1979-1980 թթ.՝ արտգործնախարար։ Հրաժարական է տվել առողջական խնդիրների պատճառով։

1987 թվականին Եվրոխորհրդի և Արևմտաեվրոպական միության նիստերին եղել է Իտալիայի խորհրդարանական պատվիրակության ղեկավար, 1989 թվականից՝  քրիստոնյա դեմոկրատների քաղաքական քարտուղարության ղեկավար։

Նրա ընտանիքը Պերուջիայի համալսարանին որպես պարգև փոխանցել է իրենց մեծ գրադարանը։

## Մրցանակներ
* Մեծ խաչ շքանշանի ասպետ «Իտալական Հանրապետությանը մատուցած ծառայությունների համար» (1970 թվականի դեկտեմբերի 24)։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Биография на сайте Centro studi politici e sociali Malfatti
* Биография на сайте Associazione nazionale dei democratici cristiani

Կատեգորիա:«Իտալիայի Հանրապետությանը մատուցած ծառայությունների համար» շքանշանի մեծ խաչի ասպետներ
Կատեգորիա:Եվրոպական հանձնաժողովի նախագահներ
Կատեգորիա:Իտալիայի պետական գործիչներ
Կատեգորիա:Իտալիայի քաղաքական գործիչներ
Կատեգորիա:Իտալացի լրագրողներ
Կատեգորիա:Իտալացի դիվանագետներ
Կատեգորիա:Իտալիայի նախարարներ
Յամակասի

**Յամակասի** (լինգալա՝ Ya makási), ֆրանսիական թիմ, խումբ, որը զբաղվում է պարկուրով։

## Անվան ծագումնաբանություն
Յամակասի բառը ծագել է լինգալա լեզվից։ *Ya makási* բառը թարգմանաբար նշանակում է «ուժեղ մարմին» «ուժեղ ոգի», «ուժեղ տղամարդ» կամ նույնիսկ «դիմացկունություն»։

## Թիմի անդամներ
Թիմը հիմնվել է 1987 թվականին՝ Դավիդ Բելլի և Սեբաստիեն Ֆուկանի կողմից։ Թիմի կազմում եղել են․
* Դավիդ Բելլ (David Belle)
* Սեբաստիեն Ֆուկան (Sébastien Foucan)
* Յան Նոտրա (Yann Hnautra)
* Շեռլ Պերիեր (Charles Perrière)
* Մալիկ Դիուֆ (Malik Diouf)
* Լորան Պիեմոնտեզի (Laurent Piemontesi)
* Գիլեն Նգուբա Բոյեկե (Guylain N’Guba-Boyeke)
* Շաու Բել Դին (Châu Belle Dinh)
* Ուիլյամ Բելլ (William Belle)

Այս կազմով թիմը երկար կյանք չի ունեցել։ Թիմի ձևավորումից որոշ ժամանակ անց Բելլը և Ֆուկանը լքել են թիմը՝ «Notre-Dame de Paris» մյուզիքլում թիմի մասնակցության շուրջ տարաձայնությունների պատճառով։

«Յամակասի» թիմը իր գործունեությունը դադարեցրել է՝ խմբի գործունեության առևտրայնացման վերաբերյալ մասնակիցների ունեցած տարակարծությունների պատճառով։

## Majestic Force
Յամակասի թիմի նախկին անդամները ստեղծել են նոր **Majestic Force** պրոյեկտը։

* Majestic Force-ի անդամներ *'

* Յան Նոտրա (Yann Hnautra)
* Լորան Պիեմոնտեզի (Laurent Piemontesi)
* Շաու Բել Դին (Châu Belle Dinh)
* Ուիլյամ Բել (Williams Belle)

## Ֆիլմեր
Յամակասի թիմի մասին նկարահանվել են մի շարք գեղարվեստական ֆիլմեր, որտեղ առաջին անգամ ցուցադրվել են պարկուրային հնարքներ․

* Յամակասի․ նոր սամուրայներ
* Յամակասի 2․ քամու երեխաները

## Ծանոթագրություններ

## Տես նաև
* Պարկուր
* Ֆրիռան
* Դավիդ Բելլ
* Սեբաստիեն Ֆուկան
* Յան Նոտրա

## Արտաքին հղումներ
* История команды Ямакаси
* Сайт Majestic Force

Կատեգորիա:Պարկուր
Գարնանային և աշնանային ծաղիկներ

«**Գարնանային և աշնանային ծաղիկներ**» (), նախշանկար փայտի վրա՝ ստեղծված ճապոնացի նկարիչ Օգատա Կորինի կողմից,  18-րդ դարի սկզբին։ Ստեղծագործությունը Մերի և Ջեքսոն Բյորկ հիմնադրամի կողմից նվիրաբերվել է  Նյու Յորքի Մետրոպոլիտեն թանգարանին և գտնվում է նրա հավաքածուում։

## Նկարագրություն
«Գարնանային և աշնանային ծաղիկներ» երկփեղկ նախշանկարը իր մեջ համատեղում է Օգատա Կորինի ստեղծագործության երկու կարևոր տարրեր՝ ծաղիկների դեկորատիվ պատկերումը և չինացի նկարիչների ոճով թանաքով գեղանկարչությունը։ Բույսերի մասին ստեղծագործությունների շնորհիվ Օգատա Կորինը դարձավ իր ժամանակաշրջանի նշանավոր նկարիչներից մեկը։  Նախշանկարը բաղկացած է երկու առանձին փայտյա վահանակներից, որոնց վրա  պատկերված են գարնանային և աշնանային ծաղիկներ և բույսեր։  Հնարավոր է ստեղծագործությունը նախապես բաղկացած է եղել չորս վահանակներից, որոնցից յուրաքանչյուրը ներկայացրել է տարվա առանձին եղանակ, բայց դրանցից երկուսը հետագայում կորել են։  Ստեղծագործության աջ մասում պատկերված է վաղ ծաղկող ճապոնական սալորի սպիտակ ծաղիկները՝ գարնան ավետաբերը, որոնք առանձնանում են վահանակի գաղտնագրի ֆոնին։ Կոմպոզիցիան բավականին հասարակ է, նկարիչն օգտագործել է միայն սև և սպիտակ գույներ։ Նման միագույնությունը համապատասխանում է Ճապոնիայում վաղ գարնան վիճակին, երբ դրսում չկա խոտ և ծաղիկներ։  Ձախ վահանակին պատկերված են ծաղիկներ և խոտ, որոնք ներկայացնում են ամռան վերջը և աշնան սկիզբը, այգածաղիկներ, սպիտակ և կապույտ զանգակներ և քրիզանթեմներ։  Վառ սպիտակ, վարդագույն և կարմիր քրիզանթեմներն առանձնանում են փայտի մուգ ֆոնի վրա, իսկ մյուս ծաղիկները պատկերված են ավելի խամրած երանգներով։

Երկու վահանակները փոքր ինչ թեքված են, այդ իսկ պատճառով էլ դժվար է դատել ինտերիերում դրա ենթադրյալ դերի մասին։  Այդ ժամանակաշրջանի տների ինտերիերում հանդիպող փայտի վրայի նախշանկարները նման էին վահանակների, որոնք կախված էին կորացված սյուներից և ծառայում էին որպես շրջանակ անկողնախորշի համար։ Սակայն «Գարնանային և աշնանային ծաղիկներ» գործն իր չափերով չափազանց լայն էր մեկ սյունից կախելու համար, այն կարող էր գտնվել որմնախորշի տարբեր կողմերում։

Աջ փեղկի ներքին աջ անկյունում դրված է «Հոկկյո Կորին» ստորագրությունը, իսկ երկու վահանակների վրա դրված է նկարչի կլոր կնիքը «Կորեսուկե» մակագրությամբ։ Նախշանկարի ոճը և վրձնով աշխատանքը, ստորագրությունը և կնիքը վկայում են, որ նկարը ստեղծվել է այն բանից հետո, երբ Օգատա Կորինը ստացել է  հոկկյո («Դհարմայի կամուրջ») պատվավոր կոչումը, որը շնորհվում է  գեղանկարչության բնագավառում նվաճումների համար։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:1701 նկարներ
Կատեգորիա:Ճապոնիայի կերպարվեստ
Կատեգորիա:Մետրոպոլիտեն թանգարանի նկարներ
Ժակ Սանտեր

**Ժակ Սանտեր** (, ), լյուքսեմբուրգյան քաղաքական գործիչ, 1984-1994 թվականներին Լյուքսեմբուրգի վարչապետ։

Իր քաղաքական կարիերան սկսել է Քրիստոնեա-սոցիալական կուսակցության շարքերում, 1966-1972 թվականներին եղել է նրա խմբակցության քարտուղար, իսկ 1972 թվականին դարձել է սոցիալական և մշակութային քաղաքականության պետական քարտուղար։ 1974 թվականին Սանտերը դարձել է Եվրոպական խորհրդարանի պատգամավոր, 1975-1977 թվականներին զբաղեցնելով փոխնախագահի պաշտոնը։ 1974-1982 թվականներին նա եղել է Քրիստոնեա-սոցիալական ժողովրդական կուսակցության նախագահ (Լյուքսեմբուրգ), իսկ 1979 թվականի խորհրդարանական ընտրություններում հաղթանակ տանելուց հետո դարձել է ֆինանսների նախարար։ 1984 թվականին Պյեր Վերների հրաժարականից հետո Սանտերը դարձավ երկրի նոր վարչապետը, մինչև 1989 թվականը մնալով նաև ֆինանսների նախարար։ 1995 թվականին Սանտերը թողեց վարչապետի պաշտոնը, որպեսզի դառնա Եվրոպական հանձնաժողովի նախագահ։ Նրա թեկնածությունը դարձավ փոխզիջումային։ Այդ պաշտոնում նա իրականացրեց եվրոյի ներդրման աշխատանքը։ 1999 թվականին անկախ պատգամավորների հանձնաժողովում կոռուպցիայի զարգացման մասին զեկույցի հրապարակումից հետո Սանտերը հրաժարական տվեց և մինչև 2004 թվականը եղել է Եվրոպական խորհրդարանի պատգամավոր։

## Մրցանակներ
* Սոկոլի շքանշանի Մեծ խաչի շքանշանակիր (Իսլանդիա, սեպտեմբերի 10, 1990 թվական)։
## Ծանոթագրություններ

|-

Կատեգորիա:Լյուքսեմբուրգի վարչապետներ
Կատեգորիա:Ստրասբուրգի համալսարանի շրջանավարտներ
Կատեգորիա:Եվրոպական հանձնաժողովի նախագահներ
Կատեգորիա:«Իտալիայի Հանրապետությանը մատուցած ծառայությունների համար» շքանշանի մեծ խաչի ասպետներ
Կատեգորիա:Պատվո լեգեոնի շքանշանի Մեծ խաչի ասպետներ
Կատեգորիա:Քաղաքական գործիչներ
Կատեգորիա:Ֆինանսների նախարարներ