open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Ջրահարսը (ֆիլմ, 2023)

**«Ջրահարսը»** (), ամերիկացի ռեժիսոր Ռոբ Մարշալի երաժշտական ֆենտեզի ֆիլմը։ Այն նկարահանվել է 1989 թվականի համանուն մուլտֆիլմի հիման վրա, որն իր հերթին հիմնված է Հանս Քրիստիան Անդերսենի համանուն հեքիաթի վրա։ Պրեմիերան տեղի է ունեցել 2023 թվականին։

## Սյուժե
Ծովում բնակվող երիտասարդ ջրահարս Արիելը, որը նաև Տրիտոն թագավորի դուստրն է, երազում է դառնալ մարդ։ Մի օր հոր հետ վիճելուց հետո նա փախչում է պալատից։ Հենց այդ պահին սկսվում է փոթորիկ և Արիելը փրկում է խորտակվող արքայազն Էրիկին ու սիրահարվում է նրան։ Տղայի հետ ցամաքում ապրելու համար Արիելը Ուրսուլա կախարդին է տալիս իր ձայնը՝ մարդու ոտքեր ունենալու համար։

## Դերերում

## Արտադրություն
2016 թվականի մայիսին Deadline Hollywood-ը հայտնել է, որ Disney-ը որոշել է մուլտֆիլմի հիման վրա թողարկել ֆիլմ։ Երեք ամիս անց հայտարարվել է, որ Ալան Մենքենը վերադառնալու է որպես ֆիլմի կոմպոզիտոր և նոր երգեր է գրելու Լին Մանուել Միրանդայի հետ, որը նույնպես համատեղ ֆիլմ է թողարկելու Marc Platt Productions-ի հետ։ Նախագծի վրա աշխատել են Լինդսի Լոհանը և Քրիս Էվանսը։ 2017 թվականի դեկտեմբերին հայտնի է դարձել, որ Ռոբ Մարշալը լինելու է ֆիլմի ռեժիսորը, իսկ Ջեյն Գոլդմանը գրելու է սցենարը։ 2019 թվականի հուլիսի 3-ին հայտարարվել է, որ ֆիլմում ջրահարսի դերը մարմնավորելու է աֆրոամերիկացի դերասանուհի Հոլլի Բեյլին։ Նույն ամսին հայտարարվել է նաև, որ Հարրի Սթայլսը և Խավիեր Բարդեմը բանակցում են արքայազն Էրիկի և թագավոր Տրիտոնի դերերը խաղալու համար։ Այնուամենայնիվ, օգոստոսին պարզվել է, որ Սթայլսը հրաժարվել Է դերից, քանի որ կենտրոնացած է իր երաժշտական կարիերայի վրա։

Սեպտեմբերին հայտնի է դարձել, որ Քեմերոն Կաֆեն և Իոնա Հաուեր Քինգը երկու վերջին թեկնածուներն են արքայազն Էրիկի դերի համար։ 2019 թվականի նոյեմբերին Հաուեր Քինգը պաշտոնապես հայտարարվել է Էրիկի դերի համար։ Հոկտեմբերին Դեյվիդ Բիգսը նաև հայտարարել է, որ բանակցություններ է վարում Սեբաստյանի ձայնը հնչեցնելու համար։ Նկարահանումները նախատեսվում էր սկսել 2020 թվականի ապրիլին, սակայն 2020 թվականի մարտին արտադրությունը դադարեցվել է կորոնավիրուսի համավարակի պատճառով։ Ավելի ուշ նկարահանումները սկսվել են 2020 թվականի օգոստոսին։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:2020-ականների ամերիկյան ֆիլմեր
Կատեգորիա:2020-ականների անգլերեն ֆիլմեր
Կատեգորիա:2023 ֆիլմեր
Կատեգորիա:IMAX ֆիլմեր
Կատեգորիա:Pinewood Studios-ում նկարահանված ֆիլմեր
Կատեգորիա:Walt Disney Pictures ֆիլմեր
Կատեգորիա:Ամերիկյան երաժշտական ֆիլմեր
Կատեգորիա:Ամերիկյան ֆենտեզի ֆիլմեր
Կատեգորիա:Ամերիկյան ֆիլմեր հասունացման տարիքի մասին
Կատեգորիա:Անգլերեն ֆիլմեր
Կատեգորիա:Դիսնեյյան ֆիլմեր
Կատեգորիա:Հանս Քրիստիան Անդերսենի ստեղծագործությունների էկրանավորումներ
Կատեգորիա:Ռոբ Մարշալի ֆիլմեր
Կատեգորիա:Ֆիլմեր երեխաների մասին
Կատեգորիա:Ֆիլմեր վհուկների մասին
Կատեգորիա:Ֆիլմեր ձկների մասին
Կատեգորիա:Ֆիլմեր, որոնց գործողությունները տեղի են ունենում 1830-ականներին
Կատեգորիա:Ամերիկյան ռիմեյք ֆիլմեր
Կատեգորիա:Ֆիլմեր թռչունների մասին
Կատեգորիա:Ամերիկյան եռաչափ ֆիլմեր
Կատեգորիա:4DX ֆիլմեր
Կատեգորիա:Ֆիլմեր, որոնց գործողությունները տեղի են ունենում 19-րդ դարում
Կատեգորիա:Ֆիլմեր հայր-դուստր հարաբերությունների մասին
Աննա Ջորդանո

**Աննա Ջորդանո** (, ), իտալացի բնապահպան։ Սիցիլիայի Վայրի բնության համաշխարհային հիմնադրամի առաջնորդ, արժանացել է Գոլդմանի մրցանակի (1998)։

Ջորդանոն արհեստավարժ թռչնաբան է, բնական գիտությունների դոկտոր, առավելապես հայտնի է վայրի թռչուններին պաշտպանության և Մեսիանայի նեղուցի վրայով կամրջի կառուցման դեմ պայքարի իր աշխատանքով, ինչը, նրա կարծիքով, անուղղելի վնաս կհասցնի կենդանիներին և շրջակա միջավայրին։

## Կենսագրություն
Վեց տարեկան հասակում Ջորդանոն միացավ *[[LIPU]]*-ին (Թռչունների պաշտպանության իտալական լիգա)։ 1981 թվականին՝ 15 տարեկանում, Աննան ականատես եղավ որսագողերի կողմից թռչունների ավանդական հրաձգությանը, որոնք թռչում էին Սիցիլիայի և մայրցամաքային Իտալիայի միջև գտնվող նեղուցի վրայով։ Ըստ լեգենդի, այն մարդը, ով նեղուցի վրա գոնե մեկ միջատակեր  չի սպանել, այդ տարի կդառնա եղջյուրակիր( կինը կդավաճանի նրան)։ Ամեն տարի ծիսական որսը հանգեցնում էր հազարավոր թռչունների մահվան, այդ թվում՝ ծիծեռնակներ, պիրոլներ և արագիլներ։ Ջորդանոն այդ օրը երդվեց վերջ դնել այդ ավանդույթին։

Որպես կանոն, չնայած համապատասխան գործող օրենքների առկայությանը, որսագողերը երբեք չեն հետապնդվել դատական կարգով։ 1980-ականների սկզբին Ջորդանոն կամավորներ հավաքեց իր շուրջը` կանխելու ապօրինի որսը և ամեն տարի մշտադիտարկում իրականացնելու թռչունների վրա։ Սկզբում նրան լուրջ չէին վերաբերվում, բայց ավելի ուշ որսորդներին դիմակայելը պատճառ դարձավ բացահայտ թշնամություն Ջորդանոյի նկատմամբ։ 1986 թվականին նրա մեքենան հրկիզվեց հրավառ նյութերով լցված շշերով, այնուհետև ավերվեց նրա տունը, և նա ստացավ սատկած բազե` գրությամբ. «Քաջությունդ թանկ կարժենա քեզ»։ Այն բանից հետո, երբ Ջորդանոն  մի խումբ կամավորների հետ հայտնվեցին հրետակոծության տակ, տեղական իշխանությունները առաջարկեցին օգնել նրան։

## Թռչունների պաշտպանություն
Ջորդանոյի թիմի դիտարկումների համաձայն, 1984 թվականին, երբ նրանք առաջին անգամ սկսեցին իրենց աշխատանքը, տարածաշրջանում հաշվվում էր 3100 գիշատիչ թռչուն և արագիլ և արձանագրվել էր որսագողության 1100 դեպք, 2000 թվականին համապատասխանաբար` 35000 գիշատիչ  և արագիլ և 5 ապօրինի որս։

Աննա Ջորդանոյի աշխատանքի շնորհիվ  Սիցիլիայում տարեկան ապօրինի ոչնչածված թռչունների թիվը հինգ հազարից նվազել է հասնելով  մի քանի հարյուրի։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* WWF Italia

Կատեգորիա:Իտալացի թռչնաբաններ
Կատեգորիա:Բնապահպաններ
Գրեհեմ Քոլին Սվիֆթ

**Գրեհեմ Քոլին Սվիֆթ** (, ), անգլիացի գրող։

## Կենսագրություն
Սվիվթը ծնվել է 1949 թվականի մայիսի 4-ին Լոնդոնում։ Կրթությունը ստացել է Դալվիչ քոլեջում (Լոնդոն), Քուինս քոլեջում (Քեմբրիջի համալսարան) և ավելի ուշ՝ Նյու Յորքի համալսարանում։

## Ստեղծագործություններ
Սվիֆթի գրքերից մի քանիսը էկրանավորվել են՝ «Ջրաշխարհը» (Waterland, 1992), «Անջատիչը» (Shuttlecock, 1993) և «Վերջին ցանկությունները» (Last orders, 1996)։ Նրա «Վերջին ցանկությունները» վեպը գեղարվեստական գրականության 
համատեղ հաղթող էր Ջեյմս Թեյդ Բլեքի հուշամրցանակին՝ 1996թվականի բուքեր մրցանակի, շնորհիվ ՈՒիլյամ Ֆոլքների «Քանի, որ ես պառկեցի մեռնելու» սյուժեի նմանությունների շնորհիվ։

«Ջրաշխարհի» (Waterland) մրցանակը տեղադրված է «The Fens-ում»։ Դա մի վեպ է բնանկարի, պատմության և ընտանիքի, այն հաճախ նշվում, վկայակոչվում է որպես հետպատերազմյան նշանավոր բրիտանական վիպակներից մեկը, եղել է բրիտանական դպրոցներում անգլիական գրականության դասագրքերի շարադրված տեքստ։ Գրող Պատրիկ Մաքգրատը հարցազրույցի ընթացքում հարցրեց Սվիֆթին ՈԻայթլենդում «մոգություն զգալու մասին»։ Սվիֆթը պատասխանել է. «Բոլոր բառակապակցությունների արտահայտությունը մոգական ռեալիզմ է, որը հիմա դարձել է մի փոքր թույլ։ Բայց մյուս կողմից կասկած չկա, որ իմ սերնդի անգլիացի գրողների վրա մեծ ազդեցություն են ունեցել արտերկրյա գրողները, ովքեր ստացել են այս սյուրռեալիստական որակը, ինչպիսիք են Բորխեսը, Մարկեսը, Գրասը և դա խթանող է։ Կարծում եմ, ընդհանուր առմամբ, դա լավ բան է, քանի որ մենք, ինչպես միշտ, ահավոր պարոքսալ ենք, ինքնազբաղված և մեկուսացված, մշակութային առումով այս երկրում։ Ժամանակն է, որ մենք սկսենք ներծծել իրերը դրսից»։

Սվիֆթը ծանոթ էր Թեդ Հյուզին և ինքն է հրատարակել բանաստեղծություններ, որոնք ներառված են «Պատրաստելով փիղ» ժողովածուում։

## Աշխատություններ
### Վեպեր

* «Քաղցրավենիքի խանութի սեփականատերը» (*The Sweet-Shop Owner*, 1980)
* «Անջատիչը» (Shuttlecock 1981 Ջեֆրի Ֆաբերի հուշամրցանակի հաղթող)
* «Ջրաշխարհը» ( Waterland 1983)
* «Այս աշխարհից դուրս» ( Out of This World 1988)
* «Հետո երբեք» (Ever After 1992)
* «Վերջին պատվերները » ( Last Orders 1996 գրքի մրցանակի հաղթող )
* «Օրվա լույսը» (The Light of Day 2003)
* «Վաղը» (Tomorrow 2007)
* «Մայրության կիրակի» ( *Mothering Sunday* 2016)
* «Ահա և մենք» (Here We Are 2020)

### Կարճ պատմություններ
* «Լողալ սովորել» (Learning to Swim 1982)
* «Քիմիա » (Chemistry 2008 )
* «Անգլիան և այլ պատմություններ» (England and Other Stories 2014)

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:20-րդ դարի անգլիացի վիպասաններ
Կատեգորիա:20-րդ դարի բրիտանացի գրողներ
Կատեգորիա:Անգլիացի գրողներ
Կատեգորիա:Պոստմոդեռնիստ գրողներ
Կատեգորիա:Քեմբրիջի համալսարանի շրջանավարտներ
Հարավկորեական վոն

**Հարավկորեական վոն** (, վոն)` Կորեայի Հանրապետության դրամական միավոր։ Շրջանառության մեջ են 1000, 5000, 10000 և 50000 վոն անվանական գնով թղթադրամները և 1, 5, 10, 50, 100 և 500 վոն անվանական գնով մետաղադրամները։ Քանի որ 1 և 5 վոն արժողությամբ մետաղադրամները հազվադեպ են հանդիպում, հաշվարկը թույլատրվում է կլորացնել մինչև 10 վոն։

## Պատմություն
Վոնը կրկին  շրջանառության մեջ է դրվել 1962 թվականի հունիսի 9-ից։ Նոր արժույթի փոխանակումը  կատարվել է հետևյալ հարաբերակցությամբ` 1վոն = 10խվան։ 1975 թվականի մարտի 22-ին, երբ շրջանառությունից հանվեց խվան անվանական գնով  վերջին մետաղադրամը, վոնը դարձավ միակ օրինական վճարային միջոցը։ Նրան վերագրվում է ISO 4217 կոդը` KRW: 1962 թվականին, երբ շրջանառության մեջ դրվեց վոնը, դրա փոխարժեքը ամրացված էր ԱՄՆ դոլարի փոխարժեքին` 125 վոն=1 դոլար հարաբերակցությամբ։ Ամրացված փոխարժեքը 1962 թվականից մինչև 1980 թվականը ներկայացված է ներքոհիշյալ աղյուսակում.

Շրջանառության մեջ էր նաև «չոն»() մետաղադրամը` 1/100 վոն արժողությամբ, սակայն կապված վոնի արժեզրկման հետ այն չի կիրառվում։

1980 թվականի փետրվարի 27-ից քայլեր ձեռնարկեցին լողացող փոխարժեքի կուրսին անցնելու համար։ Վերջնական անցումը ազատ փոխարժեքին տեղի ունեցավ 1997 թվականի դեկտեմբերի 24-ին, երբ ձեռք էր բերվել համաձայնություն Արժույթի միջազգային հիմնադրամի հետ։ Դրանից որոշ ժամանակ անց, կապված ասիական ֆինանսական ճգնաժամի հետ, վոնը արժեզրկվեց գրեթե երկու անգամ։

## Մետաղադրամներ
Մինչև 1966 թվականը շրջանառության մեջ գտնվող միակ մետաղադրամները 10 և 50 խվան անվանական գներոով մետաղադրամներն էին, համապատասխանաբար գործածվում  էր  1 և 5 վոն։ Նոր մետաղադրամները, վոն անվանական գնով, Կորեայի Բանկի կողմից թողարկվեց 1966 թվականի օգոստոսի 16-ին։ Դրանք էին`1, 5 և 10 վոն։ Այդ մետաղադրամներում առաջին անգամ  չկիրառվեց կորեական օրացույցը, տարեթվերը  հաշվարկվեցին  մեր թվարկության սկզբից։ 10 և 50 խվան արժողությամբ մետաղադրամները շրջանառությունից հանվել են 1975 թվականի մարտի 22-ին։

1968 թվականին 1 վոն արժողությամբ արույրից մետաղադրամը փոխարինվեց  ալյումինե մետաղադրամով, որի արդյունքում նրա իրական գինը գերազանցեց անվանական գնին։ Նպատակ ունենալով հետագայում թողարկված մետաղադրամների արժեքը իջեցնել, 1970 թվականին թողարկվեցին նոր մետաղադրամներ 5 և 10 վոն արժողությամբ, արույրը փոխարինելով բրոնզով։ Նույն թվականին շրջանառության մեջ դրվեց պղնձանիկելային 100 վոն արժողությամբ մետաղադրամը, իսկ 1972 թվականին՝ 50 վոն։

1982 թվականի հունիսի 12-ին ինֆլյացիայի պատճառով և առևտրային ավտոմատների տարածման արդյունքում շրջանառության մեջ դրվեց 500 վոն արժողությամբ մետաղադրամը:1983 թվականի հունվարին, նպատակ ունենալով կայունացնել մետաղադրամների համակարգը, թողարկվեց մետաղադրամների նոր շարք` 1, 5, 10, 50 և 100 վոն արժողությամբ։ Մետաղադրամները թողարկեցին նույն կառուցվածքով  ինչ 500 վոնը, բայց պահպանեցին հին մետաղադրամների թեմաները։

## Թղթադրամներ

## Փոխարժեքի ռեժիմ
Ներկայումս Հարավային Կորեայում գործում է  փոխարժեքի լողացող կուրսի ռեժիմը։ Վարած քաղաքականության արդյունավետությունը երևում է ինֆլյացիայի ցուցանիշները։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Галерея банкнот Южной Кореи

Կատեգորիա:Ասիական արժույթներ
Կատեգորիա:Հարավային Կորեայի տնտեսություն
Կատեգորիա:Դրամական միավորներ
Կատեգորիա:1962 հայտնություններ
Էբրու Թիմթիկ

**Էբրու Թիմթիկ** , ծագումով քուրդ թուրք իրավաբան և ակտիվիստ, որը զբաղվում էր մարդու իրավունքների պաշտպանությամբ, ձերբակալվել էր Անկարայի կողմից ահաբեկչական համարվող խմբավորման մաս կազմելու մեղադրանքով, դատապարտվել է 13 տարի 6 ամիս ազատազրկման ժամկետով, արդար դատավարության պահանջով հացադուլ է հայտարարել բանտում, մահացել հացադուլից 238 օր անց՝ 2020 թվականի օգոստոսի 27-ին։

## Կենսագրություն
Թիմթիկը 18 փաստաբաններից բաղկացած խմբում էր, որոնք ձերբակալվել էին 2017 թվականի սեպտեմբերին։ Խմբի անդամները եղել են «Առաջադեմ իրավաբանների ասոցիացիա» կամ «Ժողովրդի իրավաբանական բյուրո» կուսակցությունների անդամներ։

Գործը կապված էր նրա՝ նույն մեղադրանքով դատապարտված ակտիվիստների հետ, որոնք անդամակցում էին անօրինական ճանաչված Հեղափոխական ժողովուրդների ազատագրման կուսակցություն-ճակատին։

Թիմթիկը 2019 թվականին դատարանի որոշմամբ դատապարտվել էր 13 տարի 6 ամիս ազատազրկման ժամկետով։

2020 թվականի հունվարի 2-ին իր 7 գործընկերների հետ միասին հացադուլ էր սկսել։ 3 ամիս անց՝ ապրիլի 5-ին նա հրաժարվել էր շաքարի հավելումներ ընդունելուց։

Թիմթիկի բողոքարկումը Ստամբուլի շրջանային վերաքննիչ դատարան մերժվել էր, մահվան պահին նրա գործը քննվում էր  Թուրքիայի Գերագույն դատարանի կողմից։

## Հացադուլ
2020 թվականի հունվարի 2-ին Թիմթիկը հացադուլ էր հայտարարել արդար դատաքննության համար։ Փետրվարի 2-ին նրան է միացել իրավաբան Այտաչ Յունսալը։ Հուլիսի 30-ին Թիմթիկը բանտից տեղափոխվել են Ստամբուլի առանձին հիվանդանոց։ Օգոստոսի 12-ին  իրավաբանների եվրոպական ասոցիացիան բաց նամակ է հղել Միավորված ազգերի կազմակերպությանը, արտահայտելով իր լուրջ մտահոգությունը հացադուլավոր փաստաբանների վերաբերյալ։

2020 թվականի օգոստոսի 27-ին ՝ հացադուլից մոտ  238 օր հետո  Էբրու Թիմթիկը մահացել է հիվանդանոցում։ Նա դարձել է չորրորդ թուրք բանտարկյալը, որը  2020 թվականին  մահացել է հացադուլից։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
*Էբրու Թիմթիկի հուղարկավորումը

Կատեգորիա:Քրդական ծագմամբ թուրքեր
Կատեգորիա:Ակտիվիստներ
Կատեգորիա:Բնօրինակում անաղբյուր հոդվածներ
Կատեգորիա:Թուրք իրավաբաններ
Կատեգորիա:Կին իրավագետներ
Կատեգորիա:Մարդու իրավունքների թուրք ակտիվիստներ
Կատեգորիա:Մարդու իրավունքների պաշտպաններ
Արցախի Հանրապետության Պետական նախարար

**Արցախի Հանրապետության պետական նախարար**, քաղաքական պաշտոն Արցախի Հանրապետությունում։ Համարվում է Արցախի Հանրապետության գործադիր մարմնի ղեկավարը։ Պաշտոնը ստեղծվել է 2017 թվականի սեպտեմբերի 25-ին՝ համաձայն 2017 թվականի փետրվարին ընդունված Արցախի Հանրապետության նոր սահմանադրության, որը հաստատվել էր 2017 թվականի փետրվարի 20-ին տեղի ունեցած սահմանադրական հանրաքվեով Արցախի վարչապետի պաշտոնը վերացնելուց հետո։ Առաջին Պետական նախարար նշանակվել է Արայիկ Հարությունյանը։ 2023 թվականի սեպտեմբերի 18-ից մինչև 2025 թվականի մայիսի 20-ը պետական նախարար է եղել Արթուր Հարությունյանը։ 

2025 թվականի մայիսի 20-ին, Արցախի նախագահ Սամվել Շահրամանյանի հրամանագրով Արցախցիների իրավունքների պաշտպանության խորհրդի անդամ Նժդեհ Իսկանդարյանը նշանակվել է Արցախի Հանրապետության Պետական նախարար։

## Պատմություն
Մինչ այդ, պաշտոնը կոչվել է Լեռնային Ղարաբաղի Հանրապետության նախարարների խորհրդի ղեկավար, իսկ այնուհետև՝ Լեռնային Ղարաբաղի վարչապետ։ Պաշտոնը ստեղծվել է 1992 թվականի հունվարի 18-ին՝ Արցախի Հանրապետության Գերագույն խորհուրդի առաջին գումարման անդրանիկ նստաշրջանում։ Չնայած ծայրահեղ վտանգավոր պայմաններին կազմակերպած համընդհանուր ընտրություններում ընտրվում է նորանկախ Արցախի առաջին օրենսդիր մարմինը, որն իր հերթին կազմավորում է նախարարների խորհուրդ, որի ղեկավար է նշանակվում Օլեգ Եսայանը։

## Արցախի վարչապետների ցանկ (1992-2017)
Մինչ օրս գործած Արցախի վարչապետների ցանկը՝

* Օլեգ Եսայան (1992) 
* Ռոբերտ Քոչարյան (1992-1994) 
* Լեոնարդ Պետրոսյան (1994-1998) 
* Ժիրայր Պողոսյան (1998-1999) 
* Անուշավան Դանիելյան (1999-2007) 
* Արայիկ Հարությունյան (2007-2017)

## Արցախի պետական նախարարների ցանկ

## Տես նաև
* Արցախի Հանրապետության կառավարություն
* Արցախի նախագահ

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Արցախի Հանրապետության կառավարություն 

Կատեգորիա:Արցախի Հանրապետության կառավարության գործադիր մարմին
Կատեգորիա:Արցախի Հանրապետության պետական կառավարման մարմիններ
Կատեգորիա:2017 հիմնադրումներ Արցախում
Բարտոլոմեո Սկապի

thumb|150px|1622 թվականի հրատարակություն|alt=
**Բարտոլոմեո Սկապի** (, ), Վերածննդի դարաշրջանի իտալացի հայտնի խոհարար։ Նրա ծագումը մտորումների առարկա է եղել, սակայն վերջին հետազոտությունը ցույց է տվել, որ նա Լոմբարդիայի Դումենցա քաղաքից է եղել, ըստ Լուինո եկեղեցու՝ քարե ափսեի վրա թողած մակագրության։ Մինչ այս նրա մասին առաջին հայտնի փաստը եղել է այն, որ 1536 թվականի ապրիլին կազմակերպել է հանդիսավոր ճաշկերույթ, երբ  ծառայելիս է եղել Կարդինալ Լորենցո Կամպեջոյի մոտ, դրանից հետո ծառայել է մի քանի այլ կարդինալների, այնուհետև ծառայել է Պիուս IV Պապի մոտ՝ մտնելով Վատիկանի խոհանոցային ծառայություն։ Շարունակել է աշխատել որպես խոհարար Պիուս V Պապի համար։ Սկապին հաճախ է համարվել  միջազգային նշանավոր խոհարարներից մեկը։

1570 թվականին ձեռք է բերել համբավ, երբ հրատարակվել է նրա «Օպերա» խոհանոցային գիրքը, որտեղ զետեղված է եղել Վերածննդի դարաշրջանի խոհանոցի մոտ 1000 բաղադրատոմս և նկարագրել է խոհանոցային տեխնիկան և գործիքները՝ տալով պատառաքաղի առաջին հայտնի պատկերը։ Հայտարարել է, որ պարմեզանը պետք է լինի աշխարհի ամենալավ պանիրը, և նշել է, որ «հրեաները մեծացնում են ընտանի սագի լյարդը՝ հասցնելով ծայրահեղ չափսի և կշռի՝ 2-3 ֆունտ», ցույց տալով, որ այդ ժամանակ հրեաները զբաղվել են սագերի գերսնմամբ ֆուա-գրա («ճարպոտ լյարդ») արտադրելու համար։ «Օպերա» խոհարարական գրքի վերատպումը մշտապես արվել է 1570 թվականից մինչև 1643 թվականը։

Սկապին մահացել է 1577 թվականի ապրիլի 13-ին և հուղարկավորվել է խոհարարներին նվիրված Սուրբ Աստվածամայր եկեղեցու գերեզմանատանը ՝ Վինչենցո և Անտաստասիո ալլա Ռեգոլա։

«Օպերա» խոհարարական գիրքը մասամբ թարգմանվել է իսպաներեն (Դիեգո Գրանադո Մալդոնդո,1599 թվական) և հոլանդերեն (Անտոնիուս Մագիրուս, 1612 թվական)։

Անգլերեն թարգմանությունն արվել է սննդի պատմությամբ զբաղվող Տերենս Սկալիի կողմից 2008 թվականին։ Հոլանդերեն թարգմանություն արել է նաև Իկա Սիալոնան 2015 թվականին։

## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն
*.
*.
*.
*.
*.
*.

Կատեգորիա:Իտալացիներ
Կատեգորիա:Խոհարարներ
Կատեգորիա:Վերածնունդ
Սպիտակ ռուսական կոկտեյլ

**«Սպիտակ ռուսական»** (), կոկտեյլ  սերուցքային կոկտեյլների խմբից, որը պատրաստվում է օղու  և սուրճի լիկյորի հիման վրա։

«Մեծ Լեբովսկի» ֆիլմից Ջեֆրի Լեբովսկու սիրած ըմպելիքն է։ Ֆիլմի թողարկումից հետո կոկտեյլը ձեռք է բերել ժողովրդականություն՝ դադարելով համարվել «կանանց» կոկտեյլ։

## Պատմություն
Այս խմիչքի մասին առաջին տպագիր հիշատակումը հանդիպում է *Oakland Tribune* թերթի 1965 թվականի նոյեմբեր 21-ի համարում։ Այդ ժամանակ էլ այն ներառվել է IBA-ի (Բարմենների միջազգային ասոցիացիա) ժողովածուում հետևյալ բաղադրատոմսով. «5/10 չեզոք օղին և 5/10 սուրճի լիկյորը լցնել սառույցով լի օլդ ֆեենի մեջ, ավելացնել մեկ թեյի գդալ հարած սերուցք և չխառնել»։ 1993 թվականին ժողովածուում բաղադրատոմսը ներկայացվել է հետևյալ կերպ. «5/10 օղի, 3/10 սուրճի լիկյոր և 2/10 հարած սերուցք»։

IBA-ի ժամանակակից բաղադրատոմսի համաձայն՝ պետք է ավելացնել թարմ սերուցք, ոչ թե հարած, ապա նրբորեն խառնել։

### Տարբերակներ
«Սպիտակ ռուսական» կոկտեյլի հիման վրա ստեղծվել են մի շարք կոկտեյլներ, որոնք տարբերվում են հիմնական բաղադրիչներով.
* «Սպիտակ կուբացի» (White Cuban) — օղու փոխարեն օգտագործվում է ռոմ,
* «Սպիտակ աղբ» (White Trash) — օղու փոխարեն օգտագործվում է վիսկի,
* «Կապույտ ռուսական» (Gay Russian) — Կալուա լիկյորի  փոխարեն օգտագործվում է բալի լիկյոր,
* «Կեղտոտ ռուսական» (Dirty Russian) — սերուցքը փոխարինվում է շոկոլադային կաթով։

## Մշակույթում
* Ջեֆրի Լեբովսկու սիրած ըմպելիքն է «Մեծ Լեբովսկի» ֆիլմում։
* «The IT Crowd» հեռուստասերիալի հերոս Մորիս Մոսիի սիրված ըմպելիքն է։
* Լոուրենս Մեդոքսի սիրած ըմպելիքն է «Ինչպե՞ս կորցնել ընկերներին և բոլորին ստիպել քեզ ատել» ֆիլմում։
* «Խենթ երեսնյակ» ֆիլմի հերոս Քեյթի սիրելի ըմպելիքն է։
* Կոկտեյլ, որը խմում է «Marillion» խմբի տեքստերի և երաժշտության հեղինակ Ֆիշը (Fish) (սկավառակ «Clutching At Straws», 1987)։
* «Կատու կինը» ֆիլմում գլխավոր հերոսուհին  սրճարանում պատվիրում է այս կոկտեյլը, միևնույն ժամանակ հերթականությամբ չեղարկելով բոլոր բաղադրիչները, բացառությամբ սերուցքի։

## Ծանոթագրություն

## Արտաքին հղումներ
* White Russian 

Կատեգորիա:Կոկտեյլներ
Կատեգորիա:Սուրճի մշակույթ
Ջոս

**Ջոս**  (), 19-րդ խոշորագույն քաղաքը Նիգերիայի հանրապետությունում։ Գտնվում է Ջոս հարթավայրի բարձրադիր մասում՝ այսպես կոչված Կենտրոնական Նիգերիայում՝ երկրի գրեթե սրտում։ Նաև Նիգերիայի Պլատո նահանգի վարչական կենտրոնն է հանդիսանում։

## Պատմություն
Դեռ բրիտանական գաղութային կառավարման տարիներին Ջոսը դարձավ գունավոր մետաղների արդյունահանման կարևոր կենտրոն (անագ և այլն)։ Չինաստանում և այլ զարգացող երկրներում մետաղների աճող պահանջարկը հանգեցրել է վերջին երկու տասնամյակների ընթացքում տարածաշրջանում հանքարդյունաբերության վերածնմանը, ինչը հանգեցրել է երկրի շատ այլ տարածաշրջաններից միգրանտների ներհոսքին։ Տարածաշրջանի բնիկ ժողովուրդները՝ տիվ, ֆուլբե և ջունկուն ցեղերը, այժմ լրացնում են հաուսա, յորուբա, իգբո և ուրիշ ցեղերին։ Բնակչության աճի բարձր տեմպերի (տարեկան 3-4 տոկոս) և բնակություն հաստատած քրիստոնյաների և կիսաքոչվոր մուսուլմանների միջև կրոնական հակասությունների պատճառով քաղաքում շատ լարված է ազգամիջյան իրադրությունը։ Վերջին տարիներին (2001, 2008 և 2010) տեղի են ունեցել արյունալի կրոնական բախումներ քրիստոնյաների և մուսուլմանների միջև։

### Ահաբեկչություն
Ջոսը գտնվում է երկրի քրիստոնեական և իսլամական մասերի միջև, այդ իսկ պատճառով այնտեղ հաճախ ահաբեկչություններ են տեղի ունենում։

*2010 թվականի դեկտեմբերի 26-ին Ջոսում տեղի է ունեցել ահաբեկչական գործողություն, որի հետևանքով զոհվել է 38 մարդ, ևս 74-ը վիրավորվել են։ Պայթյունները տեղի են ունեցել երկու քրիստոնեական եկեղեցիներում, հարձակման օբյեկտ են դարձել ուխտավոր քրիստոնյաները։
* 2014 թվականի մայիսի 20-ին Ջոսում կրկնակի ահաբեկչություն է տեղի ունեցել, որի հետևանքով ավելի քան 160 մարդ Է զոհվել, վիրավորվել է ավելի քան 50 մարդ։

## Ժողովրդագրություն
Քաղաքի բնակչությունը ըստ տարիների։

## Կլիմա

## Պատկերասրահ

Պատկեր:CENTRAL MOSQUE JOS NIGERIA - panoramio.jpg|Ջոսի կենտրոնական մզկիթը
Պատկեր:Residential Area In Tudun Wada, Jos, Plateau State (cropped).jpg|Ջոսի բնակելի թաղամասը
Պատկեր:Nasco Corporate Headquarters.jpg|Nasco ընկերության կենտրոնակայանը Ջոսում
Պատկեր:Jos nigeria05.jpg|Մրգերի վաճառք այգու շուկայում
Պատկեր:AHMADU BELLO WAY ROUND ABOUT JOS NIGERIA - panoramio.jpg|Շրջանցիկ ճանապարհը Ջոսի կենտրոնում


## Տես նաև
Կրոնական հակամարտություն Նիգերիայում

Իգբո լեզու

## Ծանոթագրություն

## Արտաքին հղումներ

Կատեգորիա:Աֆրիկայի բնակավայրեր
Կատեգորիա:Նիգերիայի բնակավայրեր
Կատեգորիա:Նիգերիայի քաղաքներ
Ալթա Բեյթս

**Ալթա Ալիս Միներ Բեյթս** (), ամերիկացի անեսթեզիոլոգ և Ալթա Բեյթս Սամմիթ բժշկական կենտրոնի հիմնադիր։ Նա Կալիֆոռնիայի Հումբոլդտ շրջանում առաջին գրանցված, իսկ ավելի ուշ՝ Սան Ֆրանցիսկոյի ծովածոցի առաջին անեսթեզիոլոգ բուժքույր։ 1905-1949 թվականներին Բեյթսը Ալթա Բեյթսի հիվանդանոցի տնօրենն էր։

## Վաղ կյանք և կրթություն
Բեյթսը ծնվել է 1879 թվականին՝ Միչիգան նահանգի Լապիրի շրջանում։ Ընտանիքի հետ հետագայում տեղափոխվել է Հյուսիսային Կալիֆոռնիա։

23 տարեկանում Բեյթսն առաջին բուժքույրն էր, որն ավարտել է բուժքույրերի «Էվրիկա» ուսումնական դպրոցը։ 1903 թվականին Սեկոիա հիվանդանոցում և Կալիֆոռնիայի Էվրիկա դպրոցում ավարտել է ուսումը։

## Կարիերա
1904 թվականին Բեյթսը Կալիֆոռնիայի Բերկլի քաղաքի Վալնաթ փողոցում գտնվող ծնողների տանը խնամում էր կանանց և նրանց նորածիններին։ Այն ժամանակ տեղական հիվանդանոց չկար։

Բեյթսը հաջորդ տարի կանանց և երեխաների համար 2314 *Dwight Way*-ում հիմնել է *eight-bed* առողջարան։ Ներդնելով մոտ 100 դոլար՝ Bates Sanitarium-ը նաև ծառայել է որպես բուժքույրերի դպրոց։ Բուժքույրերի առաջին դասարանն ավարտել է 1906 թվականին։

Տպավորվելով նրա աշխատանքից՝ տեղական բժիշկներն ու համայնքի ղեկավարները Բեյթսին օգնեցին՝ ֆինանսավորելով շենքի ընդլայնումը։ 1908 թվականին բացվել է նոր եռահարկ կառույցը։ 1928 թվականին շենքն ընդարձակվել է և Ռեջենտ ու Ուեբսթեր փողոցներում վերածվել վեց հարկանի շենքի։ 112 մահճակալաներով հիվանդանոցը վերանվանվել է Ալթա Բեյթսի հիվանդանոց։ 1946 թվականին հիվանդանոցը վերանվանվել է Ալթա Բեյթսի համայնքային հիվանդանոց և ստեղծվել որպես շահույթ չհետապնդող կազմակերպություն։

Հիվանդանոցի և բուժքույրական դպրոցի տնօրեն լինելուց բացի, Բեյթսը հիվանդանոցի գլխավոր անեսթեզիոլոգն էր։

1934 թվականին ավելի քան 330 բուժքույր վերապատրաստելուց հետո Բեյթսի բուժքույրական դպրոցը փակվել է։

1949 թվականին առողջական խնդիրների պատճառով Բեյթսը հեռացել է  հիվանդանոցի տնօրենի պաշտոնից։

## Անձնական կյանք
Բեյթսն ապրում էր մոր՝ Ուրսուլայի, եղբոր՝ Լուի և իր որդեգրած երեխաների՝ Չարլիի և Փեգիի հետ։

## Մահ
Թոշակի անցնելուց հետո Բեյթսն ապրում էր Բերկլիի Ուեբսթեր փողոցում գտնվող ծերանոցում, որտեղ նրան խնամում էին նախկին ուսանողները։ Նա մահացել է 1955 թվականին՝ 75 տարեկան հասակում։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
*Profile: Alta Alice Miner Bates 

Կատեգորիա:Ամերիկացի բուժքույրեր
Եգիպտացորենի յուղ

thumb|Եգիպտացորենի յուղ, հինգ լիտր|alt=
thumb|Պլաստիկ ամաններ, ստվարաթղթե տուփերում, յուրաքանչյուրը 15 կգ|alt=

**Եգիպտացորենի յուղ**, ստանում են եգիպտացորենի սերմերից։ Այն օգտագործվում է հիմնականում խոհարարության մեջ, քանի որ տաքանալուց այն արագ ծխում է, զտված տարբերակը արժեքավոր է համարվում տապակի համար։ Այն նաև որոշ մարգարինների հիմնական բաղադրիչն է։ Եգիպտացորենի յուղը ընդհանուր առմամբ ավելի մատչելի է, քան բուսական յուղերի շատ տեսակներ։

Եգիպտացորենի յուղը նաև համարվում է հումք բիոդիզելի արտադորւթյան մեջ։ Եգիպտացորենի յուղը օգտագործում են նաև արդյունաբերության մեջ՝ օճառ, բալասան, ներկ, ռետին, չժանգոտվող նյութ մետաղյա մակերեսների համար, թանաքների, տեքստիլի, նիտրոգլիցերինի և միջատասպանների համար։ Այն երբեմն օգտագործվում է որպես դեղորայքի մոլեկուլների կրող` դեղագործական պատրաստուկներում։

## Արտադրություն
Գրեթե բոլոր եգիպտացորենի յուղերը սեղմվում են, այնուհետև լուծիչը մզվում է օգտագործելով հեքսան կամ 2-մեթիլպանտան։ Լուծիչը գոլորշիանում է եգիպտացորենի յուղից, վերականգնվում և վերաօգտագործվում։ Նյութերը հանելուց և մզելուց հետո, եգիպտացորենի յուղը զտվում է, որի արդյունքում դուրս են գալիս ֆոսֆադիտները։ Ալկալիի օգնությամբ չեզոքացնում են ճարպաթթուները և վերացնում գույնը (սպիտակեցում)։ Զտման վերջին փուլը ներառում է սառեցումը (մոմերի հեռացում) և բարձր վակուումում յուղի գոլորշու թորման միջոցով դեզոդորիզացում  :

Որոշ մասնագիտացված յուղեր արտադրողներ արտադրում են չզտված, 100% եգիպտացորենի յուղ։ Սա ավելի թանկ արտադրանք է, քանի որ արդյունքում շատ քիչ յուղ է ստացվում, քան մզված և զտված տարբերակի դեպքում և պահանջարկը շուկայում քիչ է։

## Բաղադրություն և համեմատություն
* Հագեցած ճարպաթթուներով, 80% պալմիտինաթթու (Լիպիդների քանակը of C16:0), 14% ստեարինաթթու(C18:0) և 3% արախիդոնաթթու (C20:0).
* Միահագեցած ճարպաթթուների մոտ 99%  օլեինաթթուն է (C18:1 *cis*-9)
* Բազմահագեցած ճարպաթթուների 98%  օմեգա 6 լինոլաթթուն է (C18:2 n-6).

## Յուղերի հատկություններ և այրման կետ

## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն
* 

## Արտաքին հղումներ
* Կազմակերպություն, որը զբաղվում է ուտելի յուղերով
* Եգիպտացորենի էջ

Կատեգորիա:Արտադրություն
Կատեգորիա:Յուղեր
Կատեգորիա:Սննդամթերք
Սոկոտո (քաղաք)

**Սոկոտո**, քաղաք Նիգերիայում, նույնանուն նահանգի վարչական կենտրոնն է։ Քաղաքը գտնվում է Սոկոտո եւ Ռիմա գետերի  միախառնման տեղում։ Բնակչությունը կազմում է 427 760 մարդ (2006 թվականի մարդահամարով)։

## Պատմություն
Սոկոտոն հիմնադրվել է 1804 թվականին որպես շեյխ Օսման դան Ֆոդիոյի ռազմական շտաբ, որը գլխավորել է սրբազան պատերազմը (Ջիհադ) ֆուլբե անհավատների դեմ։ 1809 թվականին քաղաքը ժամանակավորապես դարձավ պետության մայրաքաղաք։ Քաղաքում է գտնվում Սուլթան Օսման դան Ֆոդիոյի գերեզմանը։

Քաղաքը բարգավաճման գագաթնակետին հասավ 1820-ական թվականներին, սակայն հետո սկսեց անկում ապրել։ 1903 թվականին Սոկոտոն բրիտանական զորքերի կողմից գրավվեց Ֆրեդերիկ Լուգարդի ղեկավարությամբ։

## Նորագույն ժամանակաշրջան
Քաղաքի շրջակայքում տարբեր գյուղատնտեսական մշակաբույսեր են աճեցվում, օրինակ` յամսը, արախիսը և մանյոկը։ Քաղաքում կա համալսարան և օդանավակայան։

## Կլիմա

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* 

Կատեգորիա:Նախկին մայրաքաղաքներ
Կատեգորիա:Նիգերիայի բնակավայրեր
Կատեգորիա:Նիգերիայի քաղաքներ
Նոր Շոտլանդիա (այլ կիրառումներ)

**Նոր Շոտլանդիա**, կարող է վերաբերել՝

## Աշխարհագրություն
* Նոր Շոտլանդիա - նահանգ Կանադայի հարավ-արևելքում։
* Նոր Շոտլանդիա - թերակղզի Կանադայի հարավ-արևելքում։
Վիլլի Հերման

**Վիլլի Հերման** (), շվեյցարացի ռեժիսոր և սցենարիստ։ 1969 թվականին նա ստացել է Լոնդոնի կինոտեխնոլոգիական դպրոցի աստիճան։ Աշխատել է Շվեցարական հեռուստաընկերությունում։ 1961 թվականին ստեղծել է  *Imagofilm Lugano* ընկերությունը։  Իր 1981 թվականին «Անտունը» ֆիլմը մասնակցել է Մոսկվայի 13-րդ միջազգային կինոփառատոնին։ Նրա 1989 թվականի «Բանկոմատ» ֆիլմը մասնակցել է Բեռլինի 39-րդ միջազգային կինոփառատոնին։ Ակտիվ ներգրաված է Միջազգային քաղաքացիական ծառայության աշխատանքներում։

## Ընտրյալ ֆիլմեր
* *Անտունը* (1981)
* *Բանկոմատ* (1989)

## Ֆիլմարտադրություն
* *[https://www.imdb.com/title/tt8050084/?ref_=fn_al_tt_1La Bataille d'Alger, un film dans l'Histoire]* (2017) by *Malek Bensmaïl*
* *[https://www.imdb.com/title/tt10056564/?ref_=nv_sr_1?ref_=nv_sr_1 La fin da la val l'è mia la fin dal mund]* (2018) by *Peter Frei*
* *[https://www.imdb.com/title/tt8575428/?ref_=nv_sr_1?ref_=nv_sr_1 Cronofobia]* (2018) by *Francesco Rizzi*
* *[https://www.imdb.com/title/tt9861480/?ref_=nm_flmg_dr_1 Atlas]* (2020) by *[http://www.niccolocastelli.ch/ Niccolò Castelli]*

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
*
*

Կատեգորիա:Շվեյցարացի ռեժիսորներ
Կատեգորիա:Ապրող անձինք
Կատեգորիա:Շվեյցարացի լուսանկարիչներ
Կատեգորիա:Շվեյցարացի կինոռեժիսորներ
Կատեգորիա:Շվեյցարացի սցենարիստներ
Նադեժդա Դուրաչենկո

**Նադեժդա Վլադիմիրովնա Դուրաչենկո** (, ), ռուս զինվորական բուժքույր։ Ծառայողական պարտականությունները կատարելիս ողբերգորեն զոհվել է Սիրիայում։

## Կենսագրություն
Ծնվել է լրագրող Տատյանա Մոշկինայի և զինվորական բժշկի ընտանիքում։ Նա ընտանիքի ավագն էր, եղբայրը 16 տարով փոքր էր։ Քոլեջն ավարտելուց անմիջապես հետո նա ամուսնացել է։ Ունեցել է բարձրագույն բժշկահոգեբանական կրթություն։

2016 թվականի դեկտեմբերի 5-ին Հալեպում գտնվող ռուսական դաշտային հիվանդանոցի ընդունարան բաժանմունքը գրոհայինների կողմից հրետանային կրակի տակ է ընկել։ Նադեժդա Դուրաչենկոն տեղում մահացել է։ Նրա հետ միասին զոհվել է նրա գործընկերուհի և մտերիմ ընկեր Գալինա Միխայլովան։

Բուժքույրերի մարմինները տեղափոխվել են Հրեական ինքնավար մարզ։ Առավոտյան մարմինները  տեղափոխող ուղղաթիռին օդանավակայանում դիմավորել են պատվո պահակախմբի  և զինվորական նվագախմբի դասակը։ Զոհված բուժքույրերի հուղարկավորության օրը Հրեական ինքնավար մարզում հայտարարվել է սգո օր։ Զոհված կանանց հուղարկավորել են զինվորական պատիվներով։

## Ընտանիք
Նադեժդա Դուրաչենկոն մահվան ժամանակ ունեցել է ամուսին և դուստր՝ Նատալյան, որը  եղել է 19-տարեկան, Վլադիվոստոկի ինստիտուտի ուսանող։

## Հիշատակում
* Ռուսաստանի Դաշնության նախագահի հրամանով կրտսեր սերժանտ Նադեժդա Դուրաչենկոն և կրտսեր սերժանտ Գալինա Միխայլովան հետմահու պարգևատրվել են «Արիության շքանշանով»` մարտական հերթապահություն կատարելիս ցուցաբերած արիության, քաջության և նվիրվածության համար։
* Բժշկական քոլեջի շենքի վրա, որն ավարտել են Միխայլովան և Դուրաչենկոն, տեղադրվել է հուշատախտակ։
* Բիրոբիջանում գտնվող ռազմական հիվանդանոցի տարածքում կանգնեցվել է Սիրիայում զոհված բուժքույրեր  ավագ սերժանտ Նադեժդա Դուրաչենկոյին և  սերժանտ Գալինա Միխայլովային նվիրված հուշարձան։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Прощайте, сестрички!
* Землю с того места в Сирии, где погибли биробиджанские медсестры, возложат на их могилы
* Памятник погибшим в Сирии медсестрам открыли в Биробиджане

Կատեգորիա:Բուժքույրեր
Կատեգորիա:Ռուս զինվորական բուժքույրեր
Ռոլֆ Զիվերտ

**Ռոլֆ Մաքսիմիլիան Զիվերտ** (, ), շվեդ ռադիոֆիզիկոս, ուսումնասիրել է կենսաբանական օրգանիզմների վրա ռադիացիոն ճառագայթման ազդեցությունը, ռադիոկենսաբանության հիմնադիրներից մեկն է։

Զիվերտը ծնվել է Շվեդիայում՝ Ստոկհոլմում։ 1914 թվականից սովորել է Կարոլինսկա ինստիտուտում և Շվեդիայի գիտությունների թագավորական ակադեմիայի ինժեներական ինստիտուտում։ 1924-1937 թվականներին գլխավորել է շվեդական «Radiumhemmet» ֆիզիկական լաբորատորիան, որտեղ հետազոտություններ են իրականացվել քաղցկեղի ոչ վիրահատական բուժման և ռադիոթերապիայի ուղղությամբ։  Այնուհետև ղեկավարել է Կարոլինսկա ինստիտուտի ռադիացիոն ֆիզիկայի բաժինը։ Նա խոշոր ներդրում է ունեցել քաղցկեղի ախտորոշման ու բուժման ժամանակ օգտագործվող իոնացնող ճառագայթների չափաբաժինների չափման աշխատանքներում։

1979 թվականին՝ Չափման միավորների XVI  գլխավոր գիտաժողովի ժամանակ, Զիվերտի պատվին նրա անունով կոչվեց  Միավորների միջազգային համակարգի արդյունավետ ու համարժեք իոնացնող ճառագայթման չափաբաժնի չափման միավորը․ զիվերտ՝ նշանակվելով Զվ, Sv:

Զիվերտի անունով ոչ պաշտոնապես անվանում են նաև «Ռադիացիայի դեմ պայքարի» համար տրվող շքանանշանը։ Զիվերտի նախաձեռնությամբ Շվեդիայի գիտությունների թագավորական ակադեմիան  այդ շքանշանով սկսել է պարգևատրել 1862 թվականից։ Ի տարբերություն Շվեդիայի ակադեմիայի մյուս ավելի հայտնի մրցանակաբաշխության՝ Նոբելյան մրցանակի, «Զիվերտի շքանշանի» դափնեկիները շատ ավելի քիչ են. 2003 թվականի դրությամբ ընդհանուր 10 մարդ։

1964 թվականին Զիվերտը հիմնադրել է Ռադիացիայի պաշտպանության միջազգային ասոցիացիան (International Radiation Protection Association): Նա նաև գլխավորել է ՄԱԿ-ի՝ ատոմային ռադիացիայի հարցերով գիտական կոմիտեն։

## Տես նաև՝
* Զիվերտ (չափման միավոր)

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Rolf Sievert, the man and the unit 

Կատեգորիա:Բնօրինակում անաղբյուր հոդվածներ
Կատեգորիա:Շվեդ գիտնականներ
Կատեգորիա:Շվեդ ֆիզիկոսներ
Կատեգորիա:Շվեդիայի գիտությունների թագավորական ակադեմիայի անդամներ
Կատեգորիա:Շվեդիայի ճարտարագիտական գիտությունների թագավորական ակադեմիայի անդամներ
Կառլա Ռիվերո

**Կառլա Սոլեդադ Ռիվերո** (հայտնի է նաև **Կալու** կեղծանվամբ,  ), արգենտինացի դերասանուհի, մոդել, դիզայներ և դիջեյ։

2007 թվականին Ռիվերոն դարձել է Կատամարկայից առաջին դերասանուհին, որը հայտնվել է ազգային հեռուստատեսությունում։ Դրա շնորհիվ նրան անվանել են Ռեկրեոյի պատվավոր քաղաքացի։

## Վաղ տարիներ
Կառլա Սոլեդադ Ռիվերոն ծնվել է 1987 թվականի ապրիլի 5-ին Ռեկրեո (Կատամարկա նահանգ) քաղաքում։ Սակայն 6 տարեկան հասակում ընտանիքի հետ տեղափոխվել է Կորդովա։ Նրան «Կալու» մականունը տվել է նրա ավագ քույրը՝ «Տիկ Տակ» չիլիական սերիալի Կալու հերոսի պատճառով։

## Կարիերա
### 2006-2007 թվականներ։ Կարիերայի սկիզբ
Ավարտելով միջնակարգ դպրոցը՝ Ռիվերան սկսել է Կորդովայի ազգային համալսարանում դրամատիկ արվեստ սովորել։ Քանի որ հագուստներ շատ էր սիրում, 19 տարեկան հասակում նա վարել է նորաձևության մասին հեռուստաշոու։

2006 թվականին Ռիվերոն տեղափոխվել է Բուենոս Այրես, որպեսզի շարունակի իր դերասանական կարիերան և սկսի դրամայի դասեր վերցնել Նորման Բրիսկիից։ 2007 թվականին «Սին դե Ֆերրո» և «Լալոլա» ֆիլմերում նա ընտրվել է ժամանակավոր աշխատանքի՝ որպես մասսայական տեսարանների դերասանուհի։

### 2007-2011 թվականներ։ ''Անճոռնի ճուտիկ'', մոդելային և դերասանական բեկում
2007 թվականի օգոստոսին Ռիվերոյի համար հեռուստատեսությունում բեկումնային է եղել «Անճոռնի ճուտիկը» ֆիլմում խաղացած չարագործի դերը։ Կերպարը սկսել է հայտնի դառնալ, և որպես արդյունք Ռիվերոն սկսել է երկրպագուներ ձեռք բերել։ Նկարահանվել է նաև «Ատրապադոս», «12 չեմպիոններ», «Գրեթե հրեշտակներ» և «Նա, ով սիրում է ինձ» հեռուստասերիալներում։

Ռիվերոյի մոդելային կարիերան վերելք է ապրել, նա դարձել է ազգային և միջազգային ընկերությունների դեմքը, ինչպիսիք են Նայքը, *Toms Shoes*, Ագաթա Ռուիս դե լա Պրադան, Լա Կասա դե լաս Բոտասը, *Sweet Victorian-ը*, *Todo Moda-ը*, *47 Street and Roho-ն*։

### 2011 թվականից մինչ օրս։ ԶԼՄ-ների լայն ուշադրություն և քննադատների հաջողություն
2011 թվականին Ռիվորեն ընտրվել է Պաբլո Էչարիի «Ընտրյալը» ֆիլմի համար։ Նրա դերն նրան տվել է քննադատների կողմից ճանաչում։ Փետրվարին Ռիվերոն մշակել է իր ձմեռային հավաքածուն արգենտինական *Դավադրություն* նորաձևության համար։

2011 թվականի կեսերին Ռիվերոն նկարահանվել է արգենտինական *պոնչո* խմբի *«Please Me»* տեսահոլովակում։ Երգը շատ հաջողակ էր Արգենտինայում և  դարձել է 2012 թվականի ամռան հիթը։ Այդ փաստը բարձրացրել էր Կառլա Ռիվերոյի համբավը։

2011 թվականի վերջին Կալու Ռիվերոն դարձել է Արգենտինայի ամենապահանջված դերասաններից մեկը՝ դառնալով նոր ազգային «Այս աղջիկը» և նորաձևության կուռքը։

2012 թվականին նա միացել է *TELEFEВ*-ի կողմից հեռարձակվող «Քաղցր սեր» հաջողակ սերիալի դերասանական կազմին։

2013 թվականին Ռիկարդո Դարինի հետ հայտնվել է Էրանա Գոլֆրիդի «*Սպանության կասկածանքով*» (*[[:en: Tesis sobre un homicidio|Tesis sobre un homicidio]]*) թրիլլերում։

### Հեռուստատեսություն

### Կինո

## Ծանոթագրություն

## Արտաքին հղումներ
* calurivero.com :: web oficial 

Կատեգորիա:20-րդ դարի դերասանուհիներ
Կատեգորիա:21-րդ դարի դերասանուհիներ
Կատեգորիա:Արգենտինացի դերասանուհիներ
Կատեգորիա:Արգենտինացի մոդելներ
Կատեգորիա:Դերասանուհիներ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Հեռուստատեսային դերասաններ
Կատեգորիա:Մոդելներ այբբենական կարգով
Պատրիկ Գեդդես

**Պատրիկ Գեդդես** (անգլ. Patrick Geddes, ), շոտլանդացի կենսաբան, սոցիոլոգ և քաղաքաշինարար:ձախից|մինի|alt=|153x153px
## Կենսագրություն
Ծնվել է Շոտլանդիայում, որոշ ժամանակ ապրել է Ավստրալիայում։ Սովորել է Էդինբուրգում, Լոնդոնում և Փարիզում։ Լոնդոնում լսել է Թոմաս Հեքսլիի դասախոսությունները։ 1880-ականների վերջին հայտնի է դարձել որպես սեքսոլոգիայի պիոներներից մեկը («Գենդերային էվոլյուցիա»  գրքի շնորհիվ) և հանդիսացել է Էդինբուրգի «Դիտարան» թանգարանի կազմակերպիչը։ 1892 թվականին հիմնադրել է սոցիոլոգիական լաբորատորիա։ Նամակագրական կապ է ունեցել բազմաթիվ հայտնի մտածողների, այդ թվում, Պյոտր Կրոպոտկինի հետ։ Գեդդեսի բազմաթիվ սոցիոլոգիական աշխատանքներ մինչ օրս արդիական են, մասնավորապես, դրանք մեծ ազդեցություն են ունեցել Լ.Մամֆորդի փիլիսոփայության վրա։

Սոցիոլոգիայի միջոցով Գեդդեսը հասնում է քաղաքաշինությանը՝ տեսնելով սերտ կապ սոցիալական գործընթացների և ուրբանիզացիայի միջև։ Նա ներկայացնում է շրջապատման գաղափարը՝ մոտենում է թաղամասի պլանավորման, լանդշաֆտային ճարտարապետության և գլոբալ քաղաքի խնդիրներին։ 1911 թվականին Գեդդեսը ստեղծեց «Քաղաքաշինություն» ցուցահանդեսը, իսկ 1919 թվականից աշխատել է Հնդկաստանում, մասնակցել Երուսաղեմի, Թել Ավիվի և Մումբայի գլխավոր հատակագծերի ստեղծման պրոցեսին։
[մինի|159x159px|[Թել Ավիվի առաջին գլխավոր հատակագիծը։ Նախագծված է Պատրիկ Գեդեսի կողմից 1925 թվականին։|alt=]]
Գեդդեսը շրջակա միջավայրի ակտիվ ջատագով է եղել և համարվում է կանաչ շարժման նախահայրերից մեկը։

## Հրատարակություններ

* Գենդերային էվոլյուցիան (1889, համահեղինակությամբ)։
* Քաղաքի զարգացումը (1904)։
* Քաղաքները զարգացման մեջ (1915).
* Սըր Ջագդիշ Բոշի կյանքն ու աշխատությունները (1920)։
* Կենսաբանություն (1925, համահեղինակությամբ)։

## Ծանոթագրություններ

[մինի|90x90px|[1909 թվականին Գեդդեսի կողմից մշակված ծրագրի մի հատվածը:|alt=]]

## Արտաքին հղումներ
* Patrick Geddes Institute for Urban Research 
* The online Journal of Civics & Generalism, is an international collaborative project with extensive essays and graphic material inspired by the work of Patrick Geddes in a modern context
* Geddes as a pioneer landscape architect
* The Geddes Institute at Dundee University, Scotland 
* 
* Sir Patrick Geddes Memorial Trust
* Geddes' «The Scots Renascense»
* Records relating to Sir Patrick Geddes at Dundee University Archives 
* National Library of Scotland Learning Zone, Patrick Geddes: By Living We Learn
* Escuela de Vida «Vivendo discimus», Ceuta (Spain)

Կատեգորիա:Անգլիացի աշխարհագետներ
Կատեգորիա:Բրիտանացի սոցիոլոգներ
Կատեգորիա:Շոտլանդացի ճարտարապետներ
Կատեգորիա:Շոտլանդացի երկրաբաններ
Կատեգորիա:Շոտլանդացի գիտնականներ
Կատեգորիա:Կենսաբաններ
Կատեգորիա:Բրիտանական ակադեմիայի անդամներ
Դոնալդ Ջոզեֆ Քուոլս

**Դոնալդ Ջոզեֆ Քուոլս** (), առավել հայտնի է որպես **Դի Ջեյ Քուոլս** ( ), ամերիկացի դերասան և պրոդյուսեր։

## Կենսագրություն
Դոնալդ Ջոզեֆ Քուոլսը () ծնվել է 1978 թվականի հունիսի 12-ին Թենեսի նահանգի Նաշվիլ քաղաքում։ 1992 թվականին միջնակարգ դպրոցը ավարտելուց հետո Դոնալդն ընդունվել է Լոնդոնի համալսարան։ 1993 թվականին Քուոլսի մոտ հայտնաբերվել է Հոջկինի լիմֆոմա։ Նույն թվականին Դոնալդը վերադարձել է Նեշվիլ, որտեղ ընդունվել է Բելմոնտի մասնավոր համալսարան ()։

1994 թվականին Դի Ջեյը փոքր դերակատարություն է ունեցել *[[HBO]]*-ի համար։ 1998 թվականին «Մայր Ֆլորայի ընտանիքը» () ֆիլմում Դոնալդը խաղացել է Ջեյսոնի դերը։ 2000 թվականին նա Թոդ Ֆիլիպսի «Ճանապարհային արկածներ» ֆիլմում ստացել է գլխավոր դերերից մեկը։ Ֆիլմի թողարկումից հետո Քուոլսին նկատել են լուսանկարիչներ Դեյվիդ Լաշապելը և Սթիվեն Քլեյնը ()։ Այսպիսով Դի Ջեյը սկսել է հայտնվել ամսագրերի շապիկներին, որոշ ժամանակ որպես մոդել համագործակցել է Քելվին Քլայնի հետ։

Քուոլսի ամենահայտնի դերը համարվում է Էդվարդ Դեքտերի () «Պինդ տղան» ֆիլմում խաղացած գլխավոր դերը։ 2003 թվականին նա  «Երկրային միջուկ։ Թռիչք դեպի դժոխք» ֆանտաստիկ ֆիլմում խաղացել է Թեոդոր Դոնալդ Ֆինչի դերը։

## Անձնական կյանք
2020 թվականի հունվարին դերասանն իր թվիթթերում քամինգաութ է արել որպես գեյ, տեղեկացնելով, որ նա հոգնել է անհանգստանալ այն մասին, թե ինչ կմտածեն այլ մարդիկ։

## Ֆիլմագրություն
### Դերասան

### Երաժշտական տեսանյութ

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* 

Կատեգորիա:20-րդ դարի ամերիկացի դերասաններ
Կատեգորիա:20-րդ դարի ամերիկացի տղամարդ դերասաններ
Կատեգորիա:21-րդ դարի ամերիկացի դերասաններ
Կատեգորիա:21-րդ դարի ամերիկացի տղամարդ դերասաններ
Կատեգորիա:Ամերիկացի կինոպրոդյուսերներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի կինոռեժիսորներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի մոդելներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի պրոդյուսերներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի տղամարդ կինոդերասաններ
Կատեգորիա:Ամերիկացի տղամարդ հեռուստատեսային դերասաններ
Կատեգորիա:Դերասաններ այբբենական կարգով
Մաքսիմ Ուերտա

**Մաքսիմ Ուերտա Էռնանդես** ( ), իսպանացի լրագրող և բանաստեղծ։ 2018 թվականի հունիսին մեկ շաբաթ ժամկետով զբաղեցրել Է Իսպանիայի մշակույթի և սպորտի նախարարի պաշտոնը Պեդրո Սանչեսի կառավարությունում։ Հրաժարական է տվել նրա՝ հարկերից խուսափելու մասին տեղեկատվություն հրապարակումից հետո։

## Կենսագրություն
Մաքսիմ Ուերտան եղել է լրատվամիջոցների ոլորտի դիպլոմավորված մասնագետ, Վալենսիայի Սուրբ Պողոս համալսարանի շրջանավարտ, հրատարակչական գործում գրաֆիկական դիզայնի և նկարազարդումների ոլորտում բիզնես կառավարման մագիստրոս։ Իսպանիայի հեռուստատեսային գիտությունների և արվեստի ակադեմիայի անդամ։

Նա պրոֆեսիոնալ գործունեություն սկսել է հայրենի Ութիլում ռադիոյում և մամուլում։ 1997 թվականին նա աշխատանքի է անցել հեռուստատեսությունում՝ *Canal Nou* մարզային հեռուստաալիքում, որտեղ վարել և խմբագրել է տեղեկատվական ծրագրերը։ 2000 թվականին աշխատանքի է անցել *[[Telecinco]]* հեռուստաալիքում, նախ Վալենսիայում, ապա՝ Մադրիդի կենտրոնական տեղեկատվական խմբագրությունում։ 2005 թվականին աշխատանքի է անցել առավոտյան ծրագրի վարող Անա Ռոզա Քվինտանայի թիմում, որտեղ մինչև 2015 թվականը մասնագիտացել է աշխարհիկ կյանքի նորությունների մեջ։ Միաժամանակ աշխատել է ռադիոյում և զբաղվել  է գրական գործունեությամբ։ Յոթ վեպերի հեղինակ է և Գարնանային մրցանակի դափնեկիր՝ 2014 թվականի լավագույն սիրավեպի համար։ Նա չի թաքցրել իր ոչ ավանդական սեռական կողմնորոշումը։

2018 թվականի հունիսի 7-ին Մաքսիմ Ուերտան Պեդրո Սանչեսի կառավարությունում նշանակվել է Իսպանիայի մշակույթի և սպորտի նախարար։ Մեկ շաբաթ անց նա հրաժարական է տվել հարկային մեքենայությունների մեղադրանքների պատճառով՝ դրանով իսկ ռեկորդ սահմանելով դեմոկրատական Իսպանիայում նախարարի պաշտոնավարության ամենակարճ ցուցանիշով։ Հայտնի է դարձել, որ իր հիմնադրած ընկերության միջոցով խուսափել է ավելի քան 218 հազար եվրոյի չափով հարկերից։ Մշակույթի և սպորտի նախարարի պաշտոնում Ուերտային փոխարինել է Խոսե Գիրաոն, որը 1994-2001 թվականներին եղել է Ռեյնա Սոֆիա թանգարանի տնօրենը։

## Ծանոթագրություն

## Արտաքին հղումներ
* Максим Уэрта на сайте Испанской академии телевизионных наук и искусств
* Eldiario.es Максим Уэрта
* El Mundo: Максим Уэрта уходит с поста министра культуры в связи с налоговыми махинациями и заявляет, что стал жертвой травли

Կատեգորիա:Իսպանացի լրագրողներ
Կատեգորիա:Իսպանացի գրողներ
Կատեգորիա:Իսպանիայի քաղաքական գործիչներ
Կատեգորիա:Իսպանացի մանկագիրներ
Կատեգորիա:Իսպանացի բանաստեղծներ
Կատեգորիա:Իսպանալեզու գրողներ
Աննա Շաբոնովա

**Աննա Շաբանովան** (), ռուս կին մանկաբույժ և Կանանց իրավունքների պաշտպանության պայքարում ակտիվիստ։

## Կենսագրություն
Աննա Շաբանովան եղել է հարուստ հողատերերի դուստր։ Դեռ երիտասարդ հասակում միացել է մի արմատական քաղաքական խմբի, որը քննադատել է ցարին, և 1865 թվականին ձերբակալվել է և բանտարկվել վեց ամսով։ Շաբանովան ցանկանում էր բժիշկ դառնալ, բայց չի կարողացել սովորել Ռուսաստանում, որտեղ կանանց համար նախատեսված ուսուցում չկար։ Տեղափոխվել է Ֆինլանդիա Հելսինկի՝ այնտեղ սովորելու, բայց վերադարձել է 1873 թվականին, երբ Սանկտ Պետերբուրգում սկսվել է կանանց բժշկական նոր կուրս։

Շաբանովան բժշկության դոկտոր է դարձել այն բանից հետո, երբ 1878 թվականին ստացել է Սանկտ Պետերբուրգի Բարձրագույն բժշկական դասընթացներ։ Եղել է Ռուսաստանում առաջին կանանցից մեկը, որը որակավորվել է որպես բժիշկ։ Իր ամբողջ կարիերան անց է կացրել Սանկտ Պետերբուրգի Օլդենբուրգի մանկական հիվանդանոցում, որտեղ, ի վերջո, դարձել է հիվանդանոցի ավագ բժիշկը։

Շաբանովան հիմնել է *Քրոնիկ հիվանդ երեխաների բուժման ընկերություն* և բացել մանկական Կլինիկաներ Գաթչինում (1882) և Վինդավայում (1900)։

Նաև հիմնել է Ռուսաստանի կանանց բարեգործական փոխօգնության միությունը՝ 1895 թվականին։ Նրա մասնակցությունը Ռուսաստանի կանանց շարժմանը հանգեցրեցլ է նրան, որ Աննան զբաղեցրել է մի շարք պաշտոններ կանանց առաջատար միջազգային կազմակերպություններում։ Շաբանովան բազում շնորհակալագրեր է ստացել իր մասնագիտական աշխատանքի համար, ներառյալ 1928 թվականին Ռուսաստանի աշխատանքի հերոսի մեդալը և 1929 թվականին Ֆիլադելֆիայում Ամերիկյան հասարակական գիտությունների ակադեմիայի անդամությունը։

## Քաղաքական հայացքներ
1905 թվականից Ռուսաստանի կանանց փոխադարձ բարեգործական հասարակությունը դրդել է քաղաքականության՝ կոչ անելով իր անդամներին քարոզարշավ անցկացնել կանանց ներկայացուցչության համար՝ ապագա ցանկացած ազգային ժողովում, որը կարող է ձևավորվել։ Ստեղծել և կազմակերպել է առաջին համառուսաստանյան կանանց կոնգրեսը 1908 թվականի դեկտեմբերի 10-ից 16-ը, որն անցել է ոստիկանության գրաքննիչների ուշադրության տակ։ Համաժողովին նրա փորձերը՝ կանանց ազգային կազմակերպություն հիմնելու և միջազգային կազմակերպություններին պատկանելիության համար, արգելափակվել են սոցիալիստական խմբերի կողմից։

Խիստ քննադատել է Նիկոլայ II-ին և ավտոկրատ միապետությանը։ Շաբոնովան ցանկացել է, որ Ռուսաստանը ունենա համընդհանուր ընտրական իրավունք, և որ Ռուսաստանի կառավարությունը թույլ տա խոսքի ազատություն և վերջ տալ թերթերի և գրքերի քաղաքական գրաքննությանը։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Ռուս բժշկուհիներ
Կատեգորիա:Ռուս մանկաբույժներ
Կատեգորիա:Ռուս ֆեմինիստներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի քաղաքական գործիչներ
Կատեգորիա:Խորհրդային մանկաբույժներ
Կատեգորիա:Կանանց իրավունքների ակտիվիստներ
Կատեգորիա:Երկարակյացներ
Գալինա Միխայլովա

**Գալինա Վիկտորովնա Միխայլովա** (,), ռուս զինվորական բուժքույր։ Ունեցել է սերժանտի կոչում։ Սիրիայում ծառայողական պարտականությունները կատարելիս ողբերգորեն զոհվել է։

## Կենսագրություն
Գալինան ունեցել է երեք քույր։ Նրա մայրն ու փոքր քույրը նույնպես աշխատել են բուժքույր։ Նա աշխատել է իր մոր հետ՝ ռազմական հոսպիտալում, եղել է անեսթեզիոլոգ։ Եղել է Բիրոբիջանում գտնվող ռազմական հոսպիտալի բուժքույր։ Նա ներգրավված է եղել Հալեպում տեղակայված շարժական հոսպիտալի բրիգադի կազմի մեջ։

Հալեպում դեկտեմբերի 5-ին գտնվող ռուսական դաշտային հոսպիտալի ընդունարանը  գնդակոծման է ենթարկվել զինյալների կողմից։ Գալինա Միխայլովան լուրջ վնասվածքներ էր ստացել և կարճ ժամանակ անց մահացել։ Նրա հետ զոհվել է նրա գործընկերուհի և մտերիմ ընկերուհի Նադեժդա Դուրաչենկոն։

Բուժքույրերի մարմինները տեղափոխվել են Հրեական ինքնավար մարզ։ Առավոտյան ուղղաթիռին դիմավորել են պատվո պահակախումբն ու զինվորական նվագախումբը։ Զոհված բուժքույրերի հուղարկավորման օրը Հրեական ինքնավար մարզում հայտարարվել է սգո օր։ Զոհված բուժքույրերին հուղարկավորել են ռազմական պատվով։

## Ընտանիք
Մահանալու ժամանակ Գալինան ամուսնացած չէր, ուներ 15-ամյա որդի։

## Հիշատակում
* Ռուսաստանի Դաշնության նախագահի հրամանով ռազմական պարտքի կատարման ժամանակ ցուցաբերած արիության, խիզախության և նվիրվածության համար կրտսեր սերժանտ Նադեժդա Դուրաչենկոն և կրտսեր սերժանտ Գալինա Միխայլովնան հետմահու պարգևատրվել  Արիության շքանշանով։
* Միխայլովայի և Դուրաչենկոյի ավարտած քոլեջի շենքում տեղադրվել է հուշատախտակ։
* Բիրոբիջանում ռազմական հոսպիտալի տարածքում Սիրիայում զոհված բուժքույրեր ավագ սերժանտ Նադեժդա Դուրաչենկոյի և սերժանտ Գալինա Միխայլովնայի պատվին կանգնեցվել է հուշարձան։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Прощайте, сестрички!
* Землю с того места в Сирии, где погибли биробиджанские медсестры, возложат на их могилы
* Памятник погибшим в Сирии медсестрам открыли в Биробиджане

Կատեգորիա:Ռուս ռազմական գործիչներ
Կատեգորիա:Ռուս զինվորական բուժքույրեր
Անորոշ դերանուն

**Անորոշ դերանուն**, ցույց է տալիս անորոշ անձ, առարկա և կամ անձի ու առարկայի անորոշ հատկություն, քանակ` առանց դրանք անվանելու, անորոշ դերանունները քերականական հատկանիշներ չունեն։
 
* Օրինակ՝
Հեռվում ինչ-որ բան էր օրորվում։
Ժամանակակից հայերենում անորոշ դերանուններն են` *ինչ-որ*, *ինչ-ինչ, ոմն, մեկը, մեկնումեկը, մի, մի քանի*, *մի քանիսը*, *ուրիշ*, *այլ*, *այսինչ*, *այնինչ*, *որոշ*, *որևէ*, *ովևէ*, *երբևէ*, *երբևիցե*, *որևիցե*։
  
*Այն* անորոշ դերանունները, որոնք գործածվում են գոյականի փոխարեն, հոդ են ստանում, հոլովվում են` ենթարկվելով *ի*  հոլովման՝ *ուրիշի, մի քանիսից, այսինչինև* այլն։
  
*Ոմն*  դերանվան միայն հոգնակին է գործածվում գոյական անվան փոխարեն և ենթարկվում է *ց* հոլովման, այն է` *ոմանց*, *ոմանցից, ոմանցով*։
 
Անորոշ դերանունների հիմնական մասը փոխարինում է ածականին՝  *ինչ-որ*, այլ։
 
Որոշիչ հոդով դերանունները, նաև այլ դերանվան հոգնակին՝ *այլք*, հիմնականում փոխարինում են գոյականին՝ *մեկը, ուրիշը*։
*Երբևէ, երբևիցե*  դերանունները փոխարինում են ժամանակի մակբայներին, քանի որ պատասխանում են *երբ* հարցին։
  
*Մի քանի, մի քանիսը*  դերանունները փոխարինում են թվականին և հարաբերակցվելով անորոշ քանակային հատկանիշ են ցույց տալիս՝ որոշ դերանուններ և նախադասության մեջ լինում են որոշիչ՝ երբեմն նաև՝ չափ ու քանակի պարագա, ինչպես՝ *Մի քանի կոճղեր դրեց կրակին*։
Անորոշ դերանունները նախադասության մեջ լինում են`

* ենթակա`
* Օրինակ՝ 
Ոմանք նրան մի անունով էին դիմում, ուրիշները՝ մի անունով։
* ստորոգյալի մաս`
* Օրինակ՝ 
Բարձր գնահատականներ ստացածները մի քանիսն են։
* բայի լրացում`
* Օրինակ՝ 
Երբևէ չէի մտածել այդ մասին։
* գոյականի լրացում`
* Օրինակ՝ 
Հետո եկան ուրիշ օրեր։
 
**Անորոշ դերանունների գրությունը**
* *ինչ-ինչ, ինչ-որ*  դերանունները գրվում են գծիկով,
* *մի* դերանվան հարադրությամբ կազմվածները գրվում են անջատ՝ *մի երկու, մի երկուսը, մի շարք, մի խումբ*,
* *ով, որ, երբ*  դերանուններից ու *և* շաղկապից կազմված *ովևէ, որևէ, երբևէ*  դերանունները վերջանում են է *-ով*, որովհետև դրանց վերջին բաղադրիչը *է* բ այն է, իսկ *երբևիցե, որևիցե*  դերանունները՝ *ե* -ով։ Դրանց վերջին բաղադրիչը գրաբարյան *իցե* բայաձև է։

*Ինչևէ, ինչևիցե* անորոշ դերանունները հաճախ կարող են եղանակավորող բառերի արժեք ունենալ։
* Օրինակ՝ 
*Ինչևէ, (ինչևիցե)*, անցածը վերադարձնել հնարավոր չէ։ *Ինչևէ*, հիմա տեսնենք, թե ինչ ենք անելու։

## Տես նաև
* Դերանուն
* Անձնական դերանուն
* Ցուցական դերանուն
* Հարցական և հարաբերական դերանուններ
* Որոշյալ դերանուն

## Ծանոթագրություններ

:Կատեգորիա:Խոսքի մասեր
:Կատեգորիա:Ձևաբանություն
:Կատեգորիա:Քերականություն

Կատեգորիա:Խոսքի մասեր