open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Չուայի շղթա

**Չուայի շղթա**, **Չուայի սխեմա**, պարզորոշ էլեկտրական շղթա, որը ներկայացնում է քաոսային տատանումներ։

Առաջարկվել է Կալիֆորնիայի համալսարանի պրոֆեսոր Լեոն Չուայի կողմից 1983 թվականին։

Շղթան կազմված է 2 կոնդեսատորից, ինդուկտիվության մեկ կոճից, գծային ռեզիստորից և բացասական դիմադրությամբ ոչ գծային ռեզիստորից (սովորաբար անվանում են Չուայի դիոդ)։

## Մաթեմատիկական մոդել
Շղթայի հավասարումը ունի հետևյալ տեսքը՝

 \left \{ \begin{matrix} C_1\frac{d v_{C_1}}{dt}=G(v_{C_2}-v_{C_1}), g(v_{C_1})\\ C_2\frac{d v_{C_2}}{dt}=G(v_{C_1}-v_{C_2})+i_{L} \\ L \frac{di_{L}}{dt}=-v_{C_2} \end{matrix} \right. ,

որտեղ g(v_{C_1})-ն կիսագծային ֆունկցիա է, որը որոշվում է հետևյալ կերպ՝
: g(v_{C_1})=G_b v_{C_1} + \frac{1}{2} (G_a - G_b)( |v_{C_1}+E| - |v_{C_1}-E| )
մինի|300x300փքս|Նկար 3` Չուայի դիոդի վոլտամպերային բնութագիծ:
գրաֆիկորեն պատկերված է նկար 2-ում։

Կատարենք հետևյալ փոխարինումը՝

m_0=\frac{G_a}{G} ; m_1=\frac{G_b}{G}; \alpha=\frac{C_2}{C_1};\beta=\frac{C_2}{L G^2} 

\tau = \frac{t G}{C_2}; x=\frac{v_{C_1}}{E}; y=\frac{v_{C_2}}{E};z=\frac{i_L}{E G}:

Հավասարումների հիմնական համակարգի համար կստացվի՝

 \left \{ \begin{matrix} \frac{dx}{d\tau}=\alpha( y-x-h(x)) \\ \frac{dy}{d\tau}=x-y+z \\ \frac{dz}{d\tau}=-\beta y \end{matrix} \right. ,

որտեղ
: h(x)=m_1 x+\frac{1}{2}(m_0-m_1)[ |x+1|-|x-1|] :

## Չուայի օսցիլյատոր
«Չուայի օսցիլյատոր» տերմինը օգտագործվում է ինդուկտիվության L կոճի ակտիվ դիմադրության հաշվառմամբ Չուայի շղթայի ուսումնասիրության համար։

Այս սխեման ունի բազմազան ռեժիմներ և կարող է գործնականորեն իրականացվել (նկար 7)։

R0-ն վերցնելով որպես L ինդուկտիվությամբ կոճի սեփական դիմադրություն, կարելի է գրել՝
մինի|300x300փքս|Նկար 3՝ Չուայի օսցիլյատորի գործնական սխեմա:

 \left \{ \begin{matrix} C_1\frac{d v_{c_1}}{dt}=G(v_{C_2}-v_{C_1}), g(v_{C_1}) \\ C_2\frac{d v_{c_2}}{dt}=G(v_{C_1}-v_{C_2})+i_{L} \\ L \frac{di_{L}}{dt}=-v_{C_2}+R_{0} i_{L} \end{matrix} \right. 

Գործնականորեն իրականացնելու պարզությունը և մաթեմատիկական համեմատաբար հեշտ մոդելի առկայությունը Չուայի շղթան դարձնում են քաոսի ուսումնասիրման համար հարմար մոդել։

## Տես նաև
* Մեմրիստոր

## Գրականություն
* Кузнецов А.П. Наглядные образы хаоса // Соросовский образовательный журнал, 2000, № 11, с. 104-110;
* Бугаевский М. Ю., Пономаренко В. И. Исследование поведения цепи Чуа. Учебно-методическое пособие,  — Саратов: Издательство ГосУНЦ «Колледж», 1998. — 29 с.
* Matsumoto, T. A Chaotic Attractor from Chua’s Circuit, IEEE Transactions on Circuits & Systems, 1984, vol.CAS-31, no.12, pp.1055-1058.
* Chua, L.O., Komuro, M., Matsumoto, T. "The Double Scroll Family, " IEEE Transactions on Circuits & Systems, 1986, vol.CAS-33, no.11, pp.1073-1118.
* T. Matsumoto, L. O. Chua, M. Komuro «Birth and death of the double scroll» Physica D Volume 24, Issue 1-3 (Jan. / Feb. 1987)

## Արտաքին հղումներ
* Chua’s Circuit diagrams, equations, simulation and pictures Чуа Схемы, формулы, моделирования и фотографии
* Chua’s Circuit: Diagram and discussion 
* NOEL laboratory. Leon O. Chua’s laboratory at the University of California, Berkeley
* References
* ТИИЭР Том 75 № 8 Август 1987

Կատեգորիա:Դինամիկ համակարգեր
Կատեգորիա:Քաոսի տեսություն
Հմայաթաս (մ․թ․ա․ 3-րդ հազարամյակ, Շենգավիթ)

**Հմայաթաս**, մ․թ․ա․ 3-րդ հազարամյակում Շենգավիթում հայտնաբերված հմայաթաս, որը ներառված է Հայաստանի պատմության թանգարանի հավաքածուում 2392-36 համարի ներքո։

## Նկարագրություն
Շենգավիթի թասը պաշտամունքային ծեսին նվիրված հմայական նշանակություն ունեցող առարկա է, որի զարդանկարում իրենց արտահայտությունն են գտել բնության տարերքի, պտղաբերության հետ կապված պատկերներ։
Հորինվածքի կենտրոնում կրակի պաշտամունքային կլոր օջախն է`եռաթև ելուստներով, նրա շուրջը թռչուններ են՝ զուգակցված օձանման մարմինների, սվաստիկայի և Լուսինը խորհրդանշող թաս-շրջանակի հետ։ Օձը մեկ դեպքում թռչունի ոտքին է միացած, մեկ այլ դեպքում՝ թռչունի վզին կամ կտուցին։ Եվ՛ թռչունը, և՛ վիշապ-օձը զույգ են պատկերված։ Զույգ լինելն արտահայտված է զույգ կտուցով, իսկ օձը՝ զույգ զիգզագով։ Կեռխաչ արտահայտող զարդանկարը նույնպես զույգ թռչուն է պատկերում։ 
 
Եռաթև օջախը, հավանաբար, եռաստվածություն է խորհրդանշում, ծնող-զույգերը՝ երկիրը, երկինքը և նրանց պտուղը՝ զավակը։ Թռչունների եռանկյունաձև իրանը նույնպես պտղաբերության, մայրության խորհրդանիշ է, որը դարերի ընթացքում պահպանել է իր իմաստը, դարձել նաև Անահիտ աստվածուհու խորհրդանիշը և խարանվել նրան զոհաբերվող ցուլերի ճակատին։ Նման թասերը դեպի երկինք պարզելը կապված է եղել պտղաբերությանն ուղղված հմայական ծեսի հետ (ըստ Էմմա Խանզադյանի)։

## Ծանոթագրություններ

## Աղբյուրներ
* Հայացք բրոնզե դարից, Ալբոմ-կատալոգ, Հայաստանի պատմության թանգարան, 2016, 160 էջ։ A Glance from the Bronze Age. Yerevan, History Museum of Armenia, 2016, 160 pages.

Կատեգորիա:Հայաստանի պատմության թանգարանի նմուշներ
Կատեգորիա:Հնագիտական գտածոներ
Ֆրիդրիխ ֆոն Ֆլոտով

**Ֆրիդրիխ Ադոլֆ Ֆերդինանդ ֆօն Ֆլոտով** (, ), գերմանացի կոմպոզիտոր, ռոմանտիզմի ուղղության ներկայացուցիչ։ Նրա ստեղծագործություններից առավել հայտնի է «Մարտա» օպերան և նրա մի մաս կազմող Լիոնելի մեներգը ():

## Կենսագրությունը
Ֆրիդրիխ ֆոն Ֆլոտովը ծնվել է Մեկլենբուրգում, ազնվականական ընտանիքում։  Սկզբնապես պատրաստվում էր դիվանագիտական կարիերայի, սակայն հետաքրքրվելով երաժշտությամբ 1828 թ. մեկնել է Փարիզ, որտեղ մինչև 1830 թ. ուսանել է Փարիզի երաժշտանոցում։ Անտոնին Ռայխի մոտ։ Վերադառնալով Գերմանիա՝ հռչակ է ձեռք բերում ֆրանսերեն լիբրետոներով գրված իր առաջին օպերաներով («Պիեռ և Կոլոմբինա» (1835), «Ռոբ Ռոյ» և  «Դուքս դը Գիզ»)։ 1838 Փարիզի Վերածննդի թատրոնում կայանում է Ֆլոտովի առաջին նշանավոր ստեղծագործության՝ ««Մեդուզայի» կործանումը» օպերայի առաջնախաղը։

1844 թ. Ֆլոտովը ավարտին է հասցնում երկու կարևոր բեմական ստեղծագործություններ՝ «Լեդի Հարիեթ» բալետի առաջին գործողությունը և «Ալեսանդրո Ստրադելա» գերմաներեն օպերան (բեմադրվել է Համբուրգում)։ Վերջինիս լիբրետտոյի հեղինակը՝ Ֆրիդրիխ Ռիզեն, համոզում է Ֆլոտովին «Լեդի Հարիեթ» բալետի սյուժեի հիման վրա օպերա ստեղծել, և 1847 թ. Վիեննայում կայանում է «Մարթա, կամ Ռիչմոնդի տոնավաճառը» օպերայի առաջնախաղը։ Այս օպերան մեծ ժողովրդականություն է ձեռք բերում՝ բեմադրվելով Գերմանիայի և եվրոպական այլ երկրների օպերային թատրոններում։ 1853 թ. Ֆրանկֆուրտում բեմադրվում է Ֆլոտովի վերջին նշանակալից ստեղծագործությունը՝ «Ռյուբեցալ» օպերան ըստ գերմանական առասպելների։

1856—1863 թթ. Ֆլոտովը զբաղեցնում է Շվերինի արքունական թատրոնի ինտենդանտի պաշտոնը, այնուհետև տեղափոխվում է Փարիզ՝ որոշ ժամանակ անցկացնելով նաև Վիեննայում և ներկա գտնվելով տարբեր քաղաքներում իր օպերաների բեմադրությանը։

Բացի օպերաներից և բալետներից Ֆլոտովը երկու դաշնամուրային համերգի, մի քանի նախերգանքի և կամերային ստեղծագործությունների հեղինակ է։

Ֆլոտովի ստեղծագործությունը գտնվում է ֆրանսիական կոմիկական օպերային դպրոցի, հատկապես Դանիել Օբերի ազդեցության տակ, առանձնանում է նրբագեղ մեղեդայնությամբ և հմուտ ու պարզ գործիքավորմամբ։

## Ստեղծագործությունների ցուցակ

### Օպերաներ
* Ընդամենը մոտ 30
** «Մեդուզայի» կործանումը (), Փարիզ, 1838
** Ալեսանդրո Ստրադելա (), Համբուրգ, 1844
** Մարթա, կամ Ռիչմոնդի տոնավաճառը (), Վիեննա, 1847
** Ռյուբենցալ (), Ֆրանկֆուրտ, 1853
** Այրի Գրիպեն (), Փարիզ, 1859
** Պիանելլա (), Փարիզ, 1860
** Ցիլդա (), Փարիզ, 1866

### Բալետներ
* Ընդամենը 4
** Լեդի Հարիեթ կամ Գրինվիչյան սպասուհին (, Փարիզ, 1844
** Դոլորես (), Բադ-Դոբերան, 1856

### Այլ
* Երաժշտություն Շեքսպիրի «Ձմեռային հեքիաթ» պիեսի բեմադրության համար (1861)
* նվագախմբային նախերգանքներ
* դաշնամուրային տրիո
* երգեր

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Կոմպոզիտորներ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Գերմանացի կոմպոզիտորներ
Կատեգորիա:Օպերային կոմպոզիտորներ
Կատեգորիա:Բալետային կոմպոզիտորներ
Երվանդ Գասպարյան (պատմաբան)

**Երվանդ Արամի Գասպարյան** (), հայ պատմաբան։ Պատմական գիտությունների դոկտոր (2001):

## Կենսագրություն
Երվանդ Գասպարյանը ծնվել է 1953 թվականին Երևանում։ 1975 թվականին ավարտել է Երևանի պետական համալսարանը։ 1986-1991 թվականներին աշխատել է Երևանի բժշկական ինստիտուտում, 1993-1996 թվականներին՝ եղել է Ազգային հարցերի և ցեղասպանության ուսումնասիրության կենտրոնի տնօրեն։ 1994-1996 թվականներին դասավանդել է ԵՊՀ Իջևանի մասնաճյուղում, 1996-2001 թվականներին՝ ԵՊՀ պատմության ֆակուլտետում։

Աշխատությունները վերաբերում են Հայոց Ցեղասպանության հանդեպ Ֆրանսիայի քաղաքականությանը, ազգային-ազատագրական շարժման գործիչներին, հայոց պետականության հիմնահարցերին։

## Երկեր
* Ֆրանսիան և մեծ եղեռնը։ Գասպարյան Երվանդ Արամի, Հակոբյան Հակոբ Վահանի, Երևան, Հայինֆո, 1997։
* Հայասիրական շարժումը Ֆրանսիայում Առաջին աշխարհամարտի տարիներին, Երևան, 1999։
* Ֆրանսիան և Մեծ Եղեռնը (1915-1918), Երևան, 2000։
* Մեծ Եղեռնը և Ֆրանսիան, Երևան, 2001։
* Անատոլ Ֆրանսը և հայ ժողովուրդը, Երևան, 2003։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Հայ պատմաբաններ
Կատեգորիա:ԵՊՀ շրջանավարտներ
Կատեգորիա:Պատմական գիտությունների դոկտորներ
Ֆոնոավտոգրաֆ

250px|մինի|Ֆոնոավտոգրաֆ
**Ֆոնոավտոգրաֆ**, աշխարհում առաջին ձայնագրող սարք։ Հայտնագործվել է Էդուար Լեոն Սքոթ դե Մարտենվիլի կողմից 1857 թվականին։

1857 թվականինի մարտի 25֊ին ֆրանսիական իշխանությունը Լեոն Սքոթին տվեց «ֆոնոավտոգրաֆ» (phonoautograph) կոչվող սարքը ստեղծելու արտոոնագիր։ Այն կազմված էր ակուստիկական կոնից և թրթռումներ առաջացնող թաղանթից, որոնք միացված էին ասեղով։ Ասեղը հպվում էր ձեռքով պտտվող ապակյա գլանին, որը ծածկված էր ածխածնով և թղթով։ Ձայնային ալիքները անցնելով կոնի միջով ստիպում էին թաղանթին թրթռալ, տատանումները տալով ասեղին, որը ածխածնի վրա կատարում էր նշումներ։ Սարքը թույլ էր տալիս պատկերել ձայնային ազդանշանանները, սակայն չէր տալիս դրանք նվագարկելու հնարավորություն։

Հետագայում ֆոնոավտոգրաֆի կառույցը հիմք վերցվեց ավելի կատարելագործված ձայնագրող սարքերի ստեղծման համար։

2008 թվականին Փարիզում նվագարկվել է արխիվում գտնված 1860 թվականի ապրիլի 9֊ին ձայնագրված 10 վայրկյանանոց գրառումը, որտեղ հենց ինքը՝ սարքի ստեղծողը երգում է հատված հայտնի ֆրանսիական «Au Clair de la Lune» երգից։ Հետաքրքիր է, որ նվագարկման ժամանակ հետազոտողները գրանցել են անհայտ երգչուհու կամ դեռահասի կատարում, սակայն հետագայում 2009 թվականի հետազոտությունները թույլ տվեցին պարզել, որ նվագարկման արագությունը գերազանցված էր, և դա հենց Սքոթի ձայն էր, ով երգում էր շատ  դանդաղ։

## Գտնված գրառումներ
* 1960 թվականի ապրիլի 9֊ին - ֆրանսիական ազգային «Լույսնի գույն» երգը։
* 1960 թվականի մայիսի 4 - Թասսոյի «Ամինտա» պոեմից հատվածներ։
* 1960 թվականի սեպտեմբեր - օպերային «Թռիր, մեղվիկ» (Vole, Petite Abeille) երգը։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Ձայնագրություն
Դավիթ Լևոնյան

**Դավիթ Լևոնյան** (), հայ ֆուտբոլիստ, Երևանի «Փյունիկի» պաշտպան։

## Ակումբային կարիերա
Դավիդ Լևոնյանը «Փյունիկ» ֆուտբոլային ակումբի սան է։ 1010 թվականին Լևոնյանը ընտրվել է Փյունիկ-3-ի կազմում, որը հանդես է գալի Առաջին լիգայում։ Լևոնյանը թիմի կազմում անցկացրել է 13 խաղ և հաջորդ մրցաշրջանում ընդգրկվել է «Փյունիկի» հիմնական կազմում։ Իր նորամուտը նշել է Հայաստանի Պրեմիեր լիգայում 2011 թվականի հոկտեմբերի 12-ին «Շիրակ» ակումբի դեմ խաղում։ Լևոնյանը խաղադաշտ է դուրս եկել հանդիպման 87-րդ րոպեին՝ փոխարինելով Կամո Հովհանիսյանին. դա միակ խաղն էր «Փյունիկի» կազմում այդ մրցաշրջանում, որովհետև թիմի ֆուտբոլիստների միջև մեծ մրցակցություն կար։ 2012-2013 մրցաշրջանում Լևոնյանը դարձավ ավելի մրցունակ, թեև դաշտ էր դուրս գալիս հիմնականում որպես փոխարինող։

## Ելույթների վիճակագրություն
*Ըստ 2012 թվականի հոկտեմբերի 20-ի*

## Կարիերան հավաքականում
Առաջին լիգայում հանդես գալու ժամանակ Լևոնյանն արժանացել է մինչև 17 տարեկանների հավաքականի մարզչական շտաբի ուշադրությանը։ Հավաքականում իր նորամուտը նշել է 2010 թվականի սեպտեմբերի 22-ին Թուրքիայի դեմ խաղում, որում հայ պատանիները պարտվել էն 0:3 հաշվով։ Մի քանի օր անց նա մասնակցել է չեխ պատանիների դեմ խաղին,  իսկ հետագայում՝ իսլանդացիների դեմ խաղին. Լևոնյանը բոլոր երեք խաղերին մասնակցել է առանց փոխարինման։

Երկու տարի անց Լևոնյանը նշեց իր նորամուտը մինչև 19 տարեկանների հավաքականում։ Առաջին խաղն անցկացրել է Շոտլանդիայի երիտասարդական հավաքականի դեմ 2012 թվականի օգոստոսի 9-ին։ Այս անգամ ևս հայերը պարտություն կրեցին (0:4)։ Լևոնյանը խաղադաշտ դուրս եկավ հանդիպման 72-րդ րոպեին՝ փոխարինելով Արթուր Պետրոսյանին։ Հաջորդ երկու խաղերում, որ տեղի են ունեցել օգոստոսի 11-ին և օգոստոսի 14-ին, Լեվոնյանը դաշտ է դուրս եկել հիմնական կազմում՝ մասնակցելով Շվեյցարիայի ու Ռումինիայի երիտասարդական հավաքականների դեմ խաղերին։

## Ձեռքբերումներ
* Հայաստանի գավաթակիր – 2014

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
*  Ֆուտբոլիսի էջը ՀՖՖ պաշտոնական կայքում 
* Ֆուտբոլիստի էջը footballdatabase.eu կայքում 
* Ֆուտբոլիստի էջը soccerway.com կայքում 

Կատեգորիա:Հայ ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Տղամարդկանց ֆուտբոլի պաշտպաններ
Կատեգորիա:Փյունիկի ֆուտբոլիստներ
Adobe Audition

**Adobe Audition** (նախկինում *Cool Edit Pro*), աուդիոխմբագրիչ, թողարկվել է Adobe ընկերության կողմից։  Հիմնականում աշխատում է բոլոր ձայնային ֆորմատներով։ Մտնում է Adobe Creative Suite-ի մեջ։

## Պատմություն
Syntrillium Software հիմնվել է 1990-ականների սկզբին։ Ստեղծվել է Ռոբերտ Էլիսոնի և Դավիթ Ջոնսոնի կողմից, որոնք նախկինում աշխատում էին Microsoft կազմակերպությունում։ Սկզբնական մշակվածությունը` Syntrillium Software, ինչպես Cool Edit, ծրագիրը տարածվել է ինչպես crippleware(Cool Edit-ի դեպքում միանգամից կարելի է եղել օգտագործել միայն երկու էֆեկտ, որոնք կարելի է ընտրել միացնելու ժամանակ)։ Ամբողջական տարբերակը եղել է օգտակար, հատկապես այն տարինների համար։ Հնարավոր էր աշխատել միանգամից մի քանի թրեքերի հետ։ Իսկ վերջում Adobe-ը գնեց Syntrillium Software-ից վերջին` Cool Edit Pro v2.1 տարբերակը 2003 թվականի մայիսին՝ 16,5 միլիոն դոլարով։ Շուտով այն վերանվանվել է Adobe Audition.

Audition CC արտադրվել է միայն 64x բիթային տարբերակով։

## Տես նաև
* Adobe
* Adobe Illustrator
* Adobe Photoshop
* Adobe Premiere Pro
* Adobe After Effects
* Adobe Photoshop Lightroom

## Արտաքին Հղումներ
* Adobe Audition Պաշտոնական կայք
* Adobe Audition CS6 դասագիրքը

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Adobe Creative Suite
Կատեգորիա:Adobe
Կատեգորիա:Adobe Systems
Կատեգորիա:C++-ով գրված ծրագրեր
Կատեգորիա:Ծրագրային ապահովում այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Գրաֆիկական ծրագրային ապահովումներ
Կատեգորիա:Տեղեկատվական տեխնոլոգիաներ
Կատեգորիա:Syntrillium Software
Վենեսուելայի նախագահների ցանկ

## Վենեսուելայի նախագահի պաշտոնը ստանձնած անձանց ցանկ ժամանակակգրական հաջորդականությամբ
1811 թվական անկախության ձեռքբերումից սկսած Վենեսուելան ունեցել է 48 նախագահ, ովքեր զբաղեցրել են այդ պաշտոնը 52 վարչություններում։
 

## Նախագահական ընտրություններ 1998 թվական
1998 թվականի դեկտեմբերի 6-ի ընտրություններում հաղթանակ տարավ խարիզմատիկ զինվորական առաջնորդ Ուգո Չավեսը, ով ներկայացավ 1997 թվականին ստեղծված նոր կազմակերպության՝ «Հինգերորդ Հանրապետության շարժում» անունից և ավաքեց ընտրողների ավելի քան 55% ձայները։ Չավեսի հակառակորդ Էնրիկե Սալաս Ռյոմեր հանդես էր եկել Աջ կենտրոնամետ քաղաքական միավորման *Վենեսուելա նախագիծ* անունից, հավաքելով ձայների գրեթե 40%-ը։

## Նախագահական ընտրություններ 2000 թվական
Նոր սահմանադրությունը ընդունելուց հետո 2000 թվականին երկրում անցկացվեցին նոր նախագահական և խորհրդարանական ընտրություններ, որում հաղթեց *Հինգերորդ Հանրապետության շարժումը*։ Գործող նախագահ Ուգո Չավեսը հավաքեց ձայների մոտ 60%-ը։

## Նախագահական ընտրություններ 2006 թվական
Անցած 2006 թվականի դեկտեմբերի 3-ի ընտրություներում հաղթեց գործող նախագահ Ուգո Չավեսը, հավաքելով ձայների 62,8%-ը և 2007 թ-ին գլխավորեց նոր քաղաքական միավորում` «Միացյալ սոցիալիստական կուսակցությունը», որն աջակցում էր «Բոլիվարյան սոցիալական շարժմանը»։
Ընդիմության միակ թեկնածուն համարվում է Սուլիյա Մանուել Ռոսալեսիի Մարզպետը։

2007 թվական հունվարի 18-ին Բենեսուելայի Ազգային ժողովը միաձայն քվեարկեց այն օրենքի օգտին, որը ներկայացրել էր Չավեսի դեմ օրենսդրական խախտման համար, 1,5 տարի ժամկետով:2009 թ-ի Փետրվարի 15-ին տեղի ունեցած Ռեֆերենդումի ժամանակ քաղաքացիների 54,7% կողմ քվեարկեց Ուգո Չավեցի սահմանադրական փոփոխությունների օրինագծին, որոնք թույ են տալիս նախագահին վերընտրել նախագահ անժամկետ ռեժիմով։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Official portal for the President 
* Official government site (Government Online) 

Կատեգորիա:Վենեսուելայի նախագահներ
Կատեգորիա:Նախագահների ցանկեր
Արթուր Հովհաննիսյան (այլ կիրառումներ)

**Արթուր Հովհաննիսյան** անունը կարող է վերաբերել հետևյալ անձանց.

* Արթուր Հովհաննեսի Հովհաննիսյան (1949), հայ ֆիզիկոս։
* Արթուր Աղասու Հովհաննիսյան (1984), հայ նկարիչ։
* Արթուր Հովհաննիսյան (1996), հայ բռնցքամարտիկ։
* Արթուր Հովհաննիսյան (1980), հայ իրավաբան, ՀՀ ԱՆ առաջին տեղակալ։
* Արթուր Հովհաննիսյան (1975), Կյոկուսինկայ կարատեի 5-րդ դանի մարզիկ, սպորտի միջազգային վարպետ, Եվրոպայի չեմպիոն։
Աֆրիկյան ազգերի գավաթ 2017

**[[Գաբոն]]ում անցկացվող Աֆրիկյան ազգերի գավաթ 2017**, Աֆրիկյան ազգերի գավաթի խաղարկության թվով 31-րդ մրցաշարը։ Ի սկզբանե որոշված էր մրցաշարն անցկացնել Լիբիայում, սակայն ներքին քաղաքական խնդիրների պատճառով երկիրը հրաժարվեց հյուրընկալել։

2015 թվականի ապրիլի 8-ին Կահիրեում ընտրվեց մրցաշարի նոր հյուրընկալող երկիր՝ Գաբոնը, ինչպես նաև անցկացվեց վիճակահանությունը (13 խումբ 4-ական մասնակցով, որոնցից առաջին տեղում գտնվող հավաքականները և ամենաբարձր վարկանիշ ունեցող երկրների 2-րդ տեղում գտնվող հավաքականները դուրս են գալիս մեկ ութերորդ եզրափակիչ)։

Մրցաշարն անց է կացվում հունվարի 14-ից փետրվարի 5-ը աֆրիկյան 4 քաղաքներում` Լիբրևիլում, Ֆրանսվիլում, Պորտ Ժանտիլում և Օյեմում։ Մրցաշարի հաղթողը անմիջապես կորակավորվի Ռուսաստանում անցկացվող 2018 թվականի Ֆուտբոլի աշխարհի առաջնության խմբային փուլ։

Այս մրցաշարը նվիրված է Աֆրիկյան ազգերի գավաթի վաթսունամյակին։ Մրցաշարը Գաբոնում կազմակերպելու հետ առաջացան դժգոհություններ՝ կապված Գաբոնի աշխարհագրական դիրքի հետ։ Վերջին տասնամյակի ընթացքում մրցաշարը անց է կացվել 3 անգամ` 2012, 2015, 2017 թվականներին։

### Մրցաշարի հյուրընկալող երկրների թեկնածուներ

## Մարզադաշտեր
Ի սկզբանե որոշված էր մրցաշարի առաջին և վերջին խաղերը անցկացնել Լիբրևիլի Օմար Բոնյո մարզադաշտում, բայց աշխատանքների կատարման ուշացման հետևանքով մարզադաշտը պատրաստ չէր լինի առաջին խաղի համար։

Այդ պատճառով մրցաշարի կազմակերպման կոմիտեն 2016 թվականի հոկտեմբերի 13-ին որակազրկեց Օմար Բոնյո մարզադաշտը։ Որպես բացման խաղի մարզադաշտ ընտրվեց Ամիտիե մարզադաշտը, որտեղ արդեն անց էին կացվել 2012 թվականի Աֆրիկյան ազգերի գավաթի խաղերը։

## Խորհրդանիշ
2016 թվականի մարտի 25-ին Ֆրանսվիլում Ֆիֆայի նախագահ Ջաննի Ինֆանտինոն հայտարարեց մրցաշարի խորհրդանշին՝ *Սամբա* անունով դեղին շապիկով և կապույտ շորտով սև հովազին։

## Որակավորվածներ

Գվինեա Բիսաուի հավաքականը, խմբում գրավելով առաջին տեղը՝ առաջ անցնելով նախկին 2 չեմպիոններից՝ Զամբիայից և Կոնգոյից, իր պատմության մեջ առաջին անգամ է որակավորվել Աֆրիկայի ազգերի գավաթի առաջին եզրափակիչ փուլի համար։ Եգիպտոսի հավաքականը, վերջին 3 մրցաշարերը բաց թողնելուց հետո, կմասնակցի իր 23-րդ միջազգային մրցաշարին։ Աֆրիկայի եռակի չեմպիոն Նիգերիան արդեն 2 տարի է, ինչ որակավորման առաջին փուլից մրցաշարից դուրս է մնում։ 1970 թվականի չեմպիոն Սուդանը և 1996 թվականի չեմպիոն Հարավաֆրիկյան Հանրապետությունը ևս բաց կթողնեն մրցաշարի եզրափակիչ փուլերը։

2015 թվականի Աֆրիկյան ազգերի գավաթի մասնակից 16 թիմերից 10 մասնակցում են 2017 թվականի մրցաշարին։

## Վիճակահանություն

Վիճակահանությունը տեղի է ունեցել Լիբրևիլում 2016 թվականի հոկտեմբերի 19-ին

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:2017 ֆուտբոլում
Կատեգորիա:Աֆրիկայի ազգերի գավաթ
Արթուր Հովհաննիսյան (մաթեմատիկոս)

**Արթուր Հովհաննեսի Հովհաննիսյան** (), հայ մաթեմատիկոս։ Ֆիզմաթ գիտությունների դոկտոր (1992)։

## Կենսագրություն
Արթուր Հովհաննիսյանը ծնվել է 1949 թվականին Լենինականում։ 1971 թվականին ավարտել է Երևանի պետական համալսարանը։ 1971-1974 թվականներին սովորել է ԵՊՀ ֆիզիկայի ֆակուլտետի ասպիրանտուրայում։ 1975 թվականին պաշտպանել է թեկնածուական թեզ՝ «Կոշիի խնդրի կոռեկտությունը թույլ հիպերբոլական տիպի հավասարումների համար» թեմայով, 1992 թվականին՝ դոկտորական թեզ՝ «Հյուգենսի սկզբունքը և Կոշիի սինգուլյար խնդիրը» թեմայով։ 1974 թվականից դասավանդել է Երևանի պետական համալսարանում, 1974-1993 թվականներին եղել է ասիստենտ, դոցենտ, 1993-1999 թվականներին պրոֆեսոր։ 1999-2001 թվականներին եղել է Ռուս-հայկական (Սլավոնական) պետական համալսարանի պրոռեկտոր, 2002 թվականից՝ ԵՊՀ Բարձրագույն մաթեմատիկայի ամբիոնի վարիչ։

Աշխատանքները վերաբերում են մասնակի ածանցյալներով հիպերբոլային տիպի հավասարումներին։ Համահեղինակ է սովորական դիֆերենցիալ և մաթեմատիկական ֆիզիկայի հավասարումների դասագրքերի և խնդրագրքի։

## Անդամակցություն
* Ամերիկյան մաթեմատիկական ընկերություն (ԱՄՄ)
* Հայկական մաթեմատիկական միություն (ՀՄՄ)

## Երկեր
* Մաթեմատիկական ֆիզիկա, 2-րդ հրատարակություն, Երևան, 1988։
* Սովորական դիֆերենցիալ հավասարումներ, Երևան, 1988։
* Սովորական դիֆերենցիալ հավասարումներ, Երևան, 2002։
* Սովորական դիֆերենցյալ հավասարումներ, դասագիրք, 2002։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Հայ ֆիզիկոսներ
Կատեգորիա:ԵՊՀ շրջանավարտներ
Կատեգորիա:Ֆիզիկամաթեմատիկական գիտությունների դոկտորներ
Կատեգորիա:Հայ մաթեմատիկոսներ
Կատեգորիա:ԵՊՀ դասախոսներ
Կատեգորիա:Դասագրքերի հեղինակներ
Սափոր գունազարդ (մ․թ․ա․ 19-18-րդ դարեր, Էջմիածին)

**Սափոր գունազարդ**, մ․թ․ա․ 19-18-րդ դարերում Էջմիածնում հայտնաբերված սափոր, որը ներառված է Հայաստանի պատմության թանգարանի հավաքածուում 556-1 համարի ներքո։

## Նկարագրություն
Դեղնավուն մակերեսով, հարթ նստուկով, կարճ պարանոցով դեպի դուրս ծալվող կլոր շրթով պոլիխրոմ, երկկոնաձև իրանով սափոր է, որի ուռուցիկ իրանի վերին մասը շուրջանակի բոլորված է մեկընդմեջ կարմիր և շագանակագույն երկարավիզ, կարապանման թռչունների շարքով։ Շարքի վերևից կախված են մեկընդմեջ կարմիր և շագանակագույն սեպաշարերի խմբեր։ Կենտրոնական այս հորինվածքը վերևում կարմիր, վարի մասում` շագանակագույն գույներով շրջանակված է հորիզոնական ժապավենի ձև ունեցող գոտիներով։

## Ծանոթագրություններ

## Աղբյուրներ
* Հայացք բրոնզե դարից, Ալբոմ-կատալոգ, Հայաստանի պատմության թանգարան, 2010։

Կատեգորիա:Հայաստանի պատմության թանգարանի նմուշներ
Կատեգորիա:Հնագիտական գտածոներ
Շելդոն Բերման

**Շելդոն Լեոնարդ «Շերլլի» Բերման** (, ), ամերիկացի դերասան, կատակերգու և կինոպրոդյուսեր։

## Կենսագրություն
Շելդոն Լեոնարդ Բերմանը ծնվել է 1925 թվականի փետրվարի 3-ին Չիկագոյում (Իլինոյս նահանգ, ԱՄՆ) հրեաների ընտանիքում։

## Կարիերա
Շերլին 1954 թվականից սկսած նկարահանվել է ֆիլմերում։

## Անձնական կյանք
1947 թվականի ապրիլի 19-ից Շելլին ամուսնացած է Սառա Հերմանի հետ։ Ամուսինները 1960-ական թվականներին որդեգրել են 2 երեխա՝ Ջոշուա Բերման (ծնվել է 1965 թվականին-մահացել 1977 թվականին, 12 տարեկան հասակում ուղեղի քաղցկեղից) և դուստր Ռեյչել Բերման։

## Ընտրված ֆիլմագրություն

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* 

Կատեգորիա:1925 ծնունդներ
Կատեգորիա:«Գրեմմի» մրցանակի դափնեկիրներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի կատակերգուներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի կինոպրոդյուսերներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի կինոռեժիսորներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի տղամարդ կինոդերասաններ
Կատեգորիա:Ամերիկացի տղամարդ հեռուստատեսային դերասաններ
Կատեգորիա:Անձինք այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Դերասաններ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Կինոռեժիսորներ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Չիկագո քաղաքում ծնվածներ
Կատեգորիա:Փետրվարի 3 ծնունդներ
Էսենլեր

**Էսենլեր** (), շրջան Ստամբուլի մարզի եվրոպական հատվածում։ Բաղկացած է 18 թաղամասերից, որոնք ընդհանուր առմամբ զբաղեցնում են 5227 հեկտար տարածք։ 2011 թվականի տվյալներով, Էսենլերի բնակչությունը կազմել է 461 382 մարդ։ Սահմանակից է Գազիօսմանփաշա, Գյունգյորեն և Բաղջըլար շրջաններին։ Շրջանի ղեկավարը Թեֆվիք Գյոքսուն է։

## Պատմություն
Օսմանյան կայսրության ժամանակ շրջանում՝ քաղաքի սահմաններից դուրս գտնվել են Լիտրոս և Ավաս գյուղերը, որոնք հիմնականում բնակեցված են եղել հույն գյուղատնտեսներով։ Բնակիչները տեղահանվել և Թուրքիայից Հունաստան են արտագաղթել Հույն-թուրքական բնակչության փոխանակության ժամանակ։ Էսենլերը հիմնականում բնակեցված է հունական Մակեդոնիայից ներգաղթած թուրքերով։

## Գրականություն
* 
* 

Կատեգորիա:Ստամբուլի մարզի բնակավայրեր
Կատեգորիա:Թուրքիայի քաղաքներ
Կանանց երթ (2017)

**Կանանց երթ** (), ցույցերի շարք, որը տեղի է ունեցել աշխարհի մի շարք երկրներում։ ԱՄՆ 45-րդ նախագահ Դոնալդ Թրամփի երդմնակալության արարողության հաջորդ օրը մայրաքաղաք Վաշինգտոնում և ԱՄՆ մնացած քաղաքներում տեղի են ունեցել լայնամասշտաբ բողոքի ցույցեր, որոնք կոչվել են **«Կանանց երթ»**։ Ցույցերին մասնակցել են շուրջ երկու միլիոն մարդ։ «Կանանց երթը» դարձավ ԱՄՆ պատմության ամենազանգվածային բողոքի ցույցը։ Երթին մասնակիցների թվում եղել է հայտնի փոփ երգչուհի Մադոննան, ով մշտապես հանդես է եկել հակաթրամփյան հայտարարություններով։ Երթի ժամանակ երգչուհին հայհոյել է ԱՄՆ նորընտիր նախագահին, ինչպես նաև հայտարարել է, որ կպայթեցնի Սպիտակ տունը։ Երթին նաև մասնակցել են Քեթի Փերրին, Հոլզին, Թրոյ Սիվանը, Բո Բյորնեմը, Սքարլեթ Յոհանսոնը, Էմի Շումերը, Պատրիսիա Արքեթ և Մայքլ Մուրը։ Ցույցին բացասական արձագանք է տվել Ջեսսի Ջեյմսը։

Երթերը տեղի են ունեցել Միացյալ Նահանգների խոշոր քաղաքներում՝ Լոս Անջելեսում, Սան Ֆրանցիսկոյում, Չիկագոյում, Բոստոնում, Սիեթլում, Դենվերում, Դալլասում, Նեշվիլում, Փարք սիթիում, Քլիվլենդ (Օհայո)ում, Լաս Վեգասում և այլ քաղաքներում։ Երթեր տեղի են ունեցել նաև աշխարհի 66 երկրների տարբեր քաղաքներում, այդ թվում՝ Տորոնտոյում, Վանկուվերում, Քեյփթաունում, Բանգկոկում, Բուենոս Այրեսում, Լոնդոնում, Դուբլինում, Փարիզում, Ամստերդամում, Հռոմում, Լիսաբոնում, Մադրիդում, Բեռլինում, Ստոկհոլմում, Հելսինկիում, Օսլոյում, Թել Ավիվում, Թբիլիսիում, Նայրոբիում և այլ քաղաքներում։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Pussyhat Project
* Womens March On Washington Photo Gallery. Magnet Voice.

Կատեգորիա:Բողոքի ակցիաներ
Կատեգորիա:Դոնալդ Թրամփի նախագահություն
Կատեգորիա:Ֆեմինիզմ
Պրովեն

**Պրովեն** (), հին քաղաք Ֆրանսիայի պատմական Իլ դը Ֆրանս երկրամասում, ներկայիս Սեն-է-Մարն դեպարտամենտի Շամպայն նահանգում։ Միջնադարյան եվրոպական առևտրային քաղաքի լավագույն օրինակ է։ Բնակչությունը կազմում է 11.667 մարդ (1999)։ 2001 թվականին ընդգրկվել է ՅՈՒՆԵՍԿՕ-ի համաշխարհային ժառանգության ցանկում։

## Պատմություն
250px|մինի|ձախից|Միջնադարյան ամրոցի պատեր
Բլրի վրա գտնվող հնամենի քաղաքը. որ  մինչ օրս շրջապատված է միջնադարյան ամրոցով, 13-րդ դարում եղել է ամենամյա տոնավաճառի անցկացման վայր, որ հանրահայտ է եղել ոչ միայն Շամպայնում, այլև ամբողջ Ֆրանսիայում։ Այն ժամանակներում քաղաքի բնակչությունը 6-7 անգամ ավելին է եղել ներկայիս բնակչության թվից։ Այստեղ բուրդ են մշակել և աճեցրել ալ վարդեր, որ խաչակիրները բերել էին 
Սուրբ Երկրից։ Էդմունդ Կուզիկը, լինելով քաղաքի սյուզերենը, ալ վարդը դարձնում է Լանկաստերների տոհմանշանի խորհրդանիշ։ 13-րդ դարի վերջին խզվում են Պրովենի կապերը Շամպայնի կոմսության հետ, քաղաքը զրկվում է իր առևտրական արտոնություններից և դրա հետ նաև տնտեսական նշանակությունից։

## Պատմական հուշարձաններ
Բացի քաղաքային ամրոցից` միջնադարից մեր օրեր են հասել Սուրբ Կիրյակի անավարտ վանքը` 17-րդ դարի գմբեթով, 12-րդ դարի «տասնապետական պահեստը», որում ցուցադրված են միջնադարյան արձաններ և հռոմեական ամրության տեղում կառուցված «Կեսարի աշտարակը» (12-րդ դար)։ Ներքին քաղաքը, որ 9-րդ դարում հիմնել են վիկինգներից փրկված եկեղեցականները, այնքան էլ հարուստ չէ պատմական հուշարձաններով։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Քաղաքի պաշտոնական կայք 
* Պրովենի լուսանկարներ
* Պրովենը Ֆրանսիայի մշակույթի նախարարության կայքում

Կատեգորիա:Համաշխարհային ժառանգություն Ֆրանսիայում
Կատեգորիա:Ռոմանական ճարտարապետություն
Կատեգորիա:Ֆրանսիայի բնակավայրեր
Կատեգորիա:Ֆրանսիայի քաղաքներ
Խոզերի լողափ (Բահամներ)

**Խոզերի լողափ** կամ **Խոզերի կղզի** (), անբնակ կղզի, գտնվում է Բահամյան Կղզիներում՝ Էքսումայում։

## Աշխարհագրություն և առանձնահատկություններ

Էքսուման մոտավորապես 360 կղզիներից բաղկացած  շրջան է Բահամյան կղզիներում։ Կղզու վրա գոյություն ունեն երեք քաղցրահամ աղբյուրներ։

## Զավեշտալի պատմություն
Ասում են՝ նավաստիները խոզերին գցել են Մեծ ծանծաղուտ, որպեսզի, երբ ետ վերադառնային, ուտեին նրանց։ Սակայն նավաստիներն այդպես էլ չվերադարձան, իսկ խոզերը փրկվեցին անցնող նավերից թափվող ավելորդ սննդի շնորհիվ։ Մեկ այլ առասպել պատմում է, որ խոզերը փրկվել էին նավի խորտակման ժամանակ և կարողացել էին լողալ դեպի ափ։ Մեկ այլ առասպել էլ պատմում է, որ խոզերը փախել էին մոտակա կղզյակից։ Ուրիշներն ասում են, որ խոզերը բիզնեսային նշանակություն ունեն Բահամյան կղզիներում. դրանք հանդիսանում են տուրիստներին գրավելու միջոց։ Այժմ խոզերին կերակրում են տեղացիներն ու տուրիստները։

## Ժողովրդագրություն և կենդանական աշխարհ
Մեծ գլխավոր ծանծաղուտը անմարդաբնակ կղզի է։ Կղզում ապրում են մոտ 20 խոզ ու խոճկոր։ Նաև մի քանի կատուներ ու այծեր կարող են հանդիպել կղզում։

## Համաշխարհային մշակույթում
Ռ․ Ջենիֆեր Նոլանի հեղինակած «Խոզերի կղու առեղծվածը» մանկական գիրքը պատմում է մի տղայի մասին, ով մի լողացող խոզից լսելով կղզում բնակվող խոզերի մասին, ճանապարհ է ընկնում դեպի խոզերի դրախտ, որպեսզի անձամբ հանդիպի նրանց։ 
Մանկական գրականության ճանաչված հեղինակ Սանդրա Բոյթոնը իր «Պարող Ֆիլադելֆիա ճուտիկներ» գրքում գրել է մի երգ Խոզերի կղզու մասին։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Անմարդաբնակ կղզիներ
Կատեգորիա:Ատլանտյան օվկիանոսի կղզիներ
Կատեգորիա:Բահամյան Կղզիների կղզիներ
Կատեգորիա:Կարիբյան ծովի կղզիներ
Գարի Բոկալի

**Գարի Բոկալի** (, ), ֆրանսիացի ֆուտբոլիստ, հանդես է գալիս աջ պաշտպանի դիրքում։

## Կարիերա
### «Մարսել»
Իր պրոֆեսիոնալ կարիերան Գարին սկսել է 2005 թվականին որպես աջ պաշտպան։

### «Լիբուրն»
Ավելի փորձառու պաշտպաններ ձեռք բերելով՝ այդ թվում Լորան Բոնարին, «Մարսել»-ը վաճառեց Գարիին։ Բոկալին տեղափոխվեց «Լիբուրն» ֆուտբոլային ակումբ։ Ակումբում նա խաղաց 229 խաղ և կարողացավ դառնալ 1 գոլի հեղինակ։ Գարին գոլը տոնել է 2007 թվականի սեպտեմբերի 24-ին «Նանտ» ակումբի դեմ խաղում։ Չնայած այդպիսի որակյալ խաղի, որը օգնեց նրան երկարաձգել պայմանագիրը «Մարսելում», թիմը մրցաշարային աղյուսակում զբաղեցրեց 19-րդ տեղը, այդ իսկ պատճառով դուրս մնալով ազգային առաջնությանը մասնակցելու հնարավորությունից։ Մեկամյա վարձակալումից հետո Գարին վերադարձավ «Մարսել»։

### «Մոնպելյե»
Հաջորդ մրցաշրջանում Գարին վարձակալվեց «Մոնպելյե» ակումբի կողմից։ Ակումբում կես մրցաշրջան անցկացնելուց հետո որոշեց պայմանագիր ստորագրել նրա հետ։ Այդ պահից Բոկալին դարձավ ակումբի լիդերներից մեկը։ Նա 2 մրցաշրջան անցկացրեց ակումբում՝ 2010 և 2012 թվականին։ 2012 թվականին կարողացավ դառնալ Ֆանսիայի չեմպիոն, բացի դրանից՝ 2007 թվականին կայացած առաջնությունում դարձել էր փոխչեմպիոն։ Գարին 2009 թվականին կայացած Երկրորդ լիգայի մեդալակիր է, կարողացել է մասնակցել նաև 2011 թվականի Ֆրանսիայի գավաթի առաջնությանը։

### Միջազգային
Գարին խաղացել է շատ տարիքային խմբերում՝ 16-ից մինչև 21 տարեկան։ Նա 19 տարեկանում Ֆրանսիայի հավաքականի ֆուտբոլիստ էր, մասնակցել է Եվրոպայի առաջնությանը և հասել մինչև կիսաեզրափակիչ։ Գարին երիտասարդական հավաքականում դեբյուտել է 2008 թվականի մարտի 26-ին Չեխիայի դեմ խաղում։

## Մրցանակներ
### Ակումբային
;Մոնպելյե
* 2011/12 մրցաշրջանի Ֆրանսիայի չեմպիոն

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* 
* Պրոֆիլը lequipe.fr players stats կայքում
* Պրոֆիլը soccernet.espn.go.com կայքում 

Կատեգորիա:Արլ-Ավինյոնի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Մոնպելիեի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Տղամարդկանց ֆուտբոլի պաշտպաններ
Կատեգորիա:Օլիմպիկ Մարսելի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Ֆրանսիացի ֆուտբոլիստներ
Շիրին Էբադի

**Շիրին Էբադի** ( — *Širin Ebâdi*), (), իրանցի իրավաբան, դատավոր, մարդու իրավունքների ակտիվիստ, գրող, Նոբելյան մրցանակի դափնեկիր (2003), նախկին քաղբանտարկյալ, Ավրորա մրցանակի ընտրող հանձնաժողովի անդամ։

## Կենսագրություն
Շիրին Էբադին ծնվել է 1947 թվականին Համադան քաղաքում, կոմերցիոն իրավունքի պրոֆեսոր Մուհամմադ Ալի Էբադի ընտանիքում, որը եղել է Համադանի նախկին գլխավոր նոտարը։ 1969 թվականին Շիրին Էբադն ավարտել է Թեհրանի համալսարանի իրավունքի և քաղաքագիտության ֆակուլտետը և կես տարի փորձաշրջան անցնելուց հետո նշանակվում է դատավոր։ 1971 թվականին նա պաշտպանել է դիսերտացիա և 1975 թվականին դարձել է առաջին կին դատավորը, որը գլխավորել է Թեհրանի քաղաքային դատարանը։ Շատ իրանցիների պես ի սկզբանե ողջունած լինելով իրանական հեղափոխությունը՝ նա շուտով դառնում է հեղափոխության դաժան քննադատը, քանի որ ըստ նոր իշխանության կինը չպետք է որոշումներ կայացնի տղամարդկանց համար։ Էբադին տաս տարուց ավելի չի կարողանում աշխատել իրավական ոլորտում, բայց այդ ընթացքում նա անվճար իրավաբանական գործունեություն է ծավալում։ Երկար տարիներ Էբադին անցկացնելով մենախցում՝ դարձավ Իրանի մարդու իրավունքների թիվ մեկ ակտիվիստը, հիմնեց Մարդու իրավունքների պաշտպանի կենտրոնը և օգնեց կազմակերպելու «Մեկ միլիոն ստորագրություն» ժողովրդական նախաձեռնությունը։ [left|thumb|200px| Հանդիպում Արգենտինայի նախագահը Մաուրիսիո Մակրիի հետ [2016 թվական]]1990 թվականին նա հնարավորություն ստացավ դասախոսելու Թեհրանի համալսարանում։ Նա մեծ դեր խաղաց Իրանի 5-րդ նախագահ Մոհամադ Խաթամիի 1997 թվականի նախագահական ընտրությունների ժամանակ։ Էբադին համարվում է արևելքի մի շարք երկրների, այդ թվում նաև Բրիտանական Կոլուբիայի համալսարանի, Տորոնտոյի համալսարանի պատվավոր դոկտոր։ 2009 թվականի հունիսին Իրանում աճող բռնաճնշումների հետևանքով ստիպված լքել է երկիրը։ 2004 թվականին Forbes պարբերականի կողմից Շիրին Էբադին ընդգրկվել է «Աշխարհի հզորագույն 100 կանանց» ցանկում։ Նա ընդգրկված է նաև «Բոլոր ժամանակների 100 ամենաազդեցիկ կանանց» ցուցակում։

## Ծանոթագրություններ

## Աղբյուրներ
* https://auroraprize.com/hy/prize/judge/shirin-ebadi 

Կատեգորիա:Նոբելյան մրցանակի դափնեկիրներ
Կատեգորիա:Իրանցի կին ակտիվիստներ
Կատեգորիա:Նոբելյան մրցանակի կին դափնեկիրներ
Կատեգորիա:Փարիզի պատվավոր քաղաքացիներ
Կատեգորիա:Իրանցի կին գրողներ
Կատեգորիա:Իրանցի իրավապաշտպաններ
Կատեգորիա:Իրանի քաղաքական գործիչներ
Կատեգորիա:Թեհրանի համալսարանի շրջանավարտներ
Կատեգորիա:Իրանցի ֆեմինիստներ
Կատեգորիա:Իրանցի հասարակական գործիչներ
Կատեգորիա:Կանանց իրավունքների իրավապաշտպաններ
Րաֆֆի Բեսալյան

**Րաֆֆի Բեսալյան** (), հայ դաշնակահար։

## Կենսագրություն
Րաֆֆի Բեսալյանը ծնվել է 1972 թվականին Երևանում։ Վրաստանի պետական համալսարանում դաշնամուրի կատարման պրոֆեսոր է։ Նախկինում եղել է ֆակուլտետի անդամ Նյու Ջերսիի Ռուան համալսարանի և Վիսկոնսին-Սթիվենսի համալսարանում։ Բեսալյանը ստացել է բակալավրի, մագիստրոսի և դոկտորի աստիճաններ Երևանի պետական երաժշտական կոսներվատորիաում, մագիստրոսի աստիճան Ռուան համալսարանում և Բայրոն Ջենիսի և Սառա Դևիս Բուչների հետ սովորել է Մանհեթենի երաժշտական դպրոցում։

Բեսալյանը արժանացել է մրցանակների մի քանի ազգային և միջազգային մրցույթներում։ Դրանց թվին են պատկանում «MTNA» միջազգային մրցույթը, «Josef Hofmann» միջազգային դաշնամուրային մրցույթը, «Frinna Awerbuch» միջազգային մրցույթը և «Artists» միջազգային մրցույթը Նյու Յորքում։

Բեսալյանը Նյու Յորքում իր ներածական նորամուտը կատարել է 2003 թվականին Carnegie Recital դահլիճում բարձր քննադատական ողջույններով։ Նա կանոնավոր կերպով ներկայանում է Հայուսիսային Ամերիկայում, Եվրոպայում, Ռուսաստանում և Ասիայում։ Ճապոնիայում Բեսալյանը ներկայացվում է Tokyo IMC-ի և MAS management-ի կողմից։ Օսակայի և Յամանայի The Takatsuki երաժշտության ուսուցիչների ընկերության հյուր երաժիշտ/ուսուցիչ է։

Րաֆֆի Բեսալյանը Յամանա արտիստ է։

## Համերգային արձագանքներ
«Ռուսական դաշնամուրային արվեստի իրական հետևորդ, ծնունդով հայ դաշնակահար Բեսալյանը արձակում է դաշնամուրի հիրավի պարզ և գեղեցիկ հնչյուններ, որոնք հիշեցնում են կատարելապես համապատասխան մարգարիտներ։ Ռախմանինովի խմբի առաջին կեսում էր, երբ դաշնակահարը ցուցադրեց այս որակը հսկայական համոզմունքով։ Op.23 No.5 սոլ մինոր պրելուդիայի  թափանցող ակորդներով ու սուր հարմոնիաներով ուղղորդված գեղեցիկ երաժշտությունը վեր բարձրացավ և բռնկվեց օդում` դուրս հանելով խորը անձնական, ասսփոփ զգացմունքները։ Op.32 No.12 սոլ դիեզ մինոր պրելուդիայի բասի հիմքում ընկած է բարձր ռեգիստրում փայլուն արպեջիոների շուքի հակադրությունը։

Հանդիսատեսը ապշած և լիովին հմայված էր Բեսալյանի զանգականման հնչյուններով։ Նա կատարեց հայ կոմպոզիտորներ Կամիտասի և Բաղդասարյանի երաժշտություններից` հոյակապ երևակայությամբ և տոնայնության շքեզ գունավոր փոփոխություններով։

Գերշվինի երգերի Earl Wild համաձայնեցումները եռանդուն և ճաշակով էին։

Ես պետք է ասեմ, որ Բեսալյանը ռուսական դաշնամուրի ուսուցման հիրավի ժառանգն է, նման Հորովիցին»» (Իզումի համերգասրահ, ապրիլի 13, 2008թ.) Senshi Yokohara Chopin ամսագիր

Հուլիս 2008թ.

«Դաշնակահարը զարմացնում է հանդիսատեսի Ռախմանինովի «Standing ovation» դաշնամուրային կոնցերտի կատարման ժամանակ և «բրավո»-ների և «կրկին»-ների ճիչեր են հնչում Բեսալյանի հասցեին։ Նա հիպնոսացնում է հանդիսատեսին Ռախմանինովի 3-րդ կոնցերտի` իր       
քնքուշ, նուրբ և այդուհանդերձ հզոր կատարումով Նյու Յորք Սիթիում։

Բաղդասարյանի պրելուդիայի հնչյունների հոսքը վայրկենական փոխեցին Իզումի համերգասրահի գույնն ու օդը։ Ամբողջ համերգասրահը կլանված էր Բեսալյանի հուզիչ և բյուրեղային հնչյուններով։ Բեսալյանը լոկ րէև նվագում։ Նա ստեղծում էր հոյակապ արվեստ և վերաբերվում էր դաշնամուրին դեպի երաժշտությունը ունեցած իր սիրով։» Sotokuan մամուլ, Օսակա, Ճապոնիա

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Հայ դաշնակահարներ
Սուրբ Նիկողայոս եկեղեցի (Նոր Նախիջևան)

**Սուրբ Նիկողայոս եկեղեցի**, հայ ուղղափառ տաճար Նոր Նախիջևան քաղաքում (այժմ` Դոնի Ռոստովի Պրոլետարսկի շրջանի կազմում)։ Գտնվել է 1-ին գծի և Պրոլետարական 1-ին փողոցի անկյունում։ Եկեղեցին քանդվել է խորհրդային իշխանությունների կողմից 1930-ական թվականներին։

## Պատմություն
Սուրբ Նիկողայոս փայտե եկեղեցու հիմքը գցվել է 1781 թվականին և օծվել 1783 թվականի սեպտեմբերի 10-ին։ Դա Նոր Նախիջևանի առաջին եկեղեցիներից էր։ Այն փողոցը, որտեղ գտնվում էր եկեղեցին, ստացել է նրա անունը` *Նիկոլսկայա* (այժմ դա Լիստոպադովի փողոցն է)։ Որոշ ժամանակ անց փայտե եկեղեցու փոխարեն կառուցեցին քարե տաճար, որը գտնվում էր փոքր-ինչ դեպի հյուսիս` 1-ին գծի և Ուսպենսկայա 1-ին փողոցի (այժմ` Պրոլետարական) անկյունում։

Տաճարն ուներ քառասյուն նախասրահներով երեք մուտք։ Գլխավոր (արևմտյան) մուտքի վրա խոյանում էր զանգակատունը։ Տաճարի գլխավոր ծավալը և զանգակատունը ավարտում էին դասական գմբեթները։ 1862 թվականին տաճարում տեղի ունեցավ հիմնանորոգում։ XIX դարի վերջում տաճարի գմբեթները փոխարինվեցին ավանդական հայկական ութանիստ վրանածածկերով։ 1902 թվականի ապրիլի 28-ին եկեղեցու զանգակատանը տեղադրվեց ամենամեծ զանգը` 41 փութ 30 ֆունտ քաշով (մոտ 650 կգ)։

Տաճարին կից գործել է հայկական գերեզմանատուն, որտեղ թաղված են եղել քաղաքի բազմաթիվ հայտնի բնակիչներ. պատգամավոր Հովհաննես Աբրահամյանը, որը մեկնել էր Սանկտ Պետերբուրգ Եկատերինա II-ի հրամանագիրը բերելու, քաղաքագլուխ Հարություն Խալիբյանը, վաճառական Մակար Հայրապետյանը` Միքայել Նալբանդյանի մտերիմ ընկերը։ 1873 թվականին տաճարում կնքել են ապագա բանաստեղծ Օնոպրիոս Անոպյանին։

1883 թվականին հանդիսավորությամբ նշվել է տաճարի հարյուրամյակը։
250px|մինի|ձախից
Տաճարին կից գործել է ծխական տարրական դպրոց։ Տաճարում եղել է գրադարան, որտեղ պահվել են եկեղեցական ձեռագիր մագաղաթյա գրքեր։

Տաճարը փակվել է 1930-ական թվականների սկզբին։ Շենքը սկսեցին աստիճանաբար քանդել։ Տաճարի ավերակները վերջնականապես քանդվեցին Հայրենական մեծ պատերազմից հետո։ Նրա տեղում կառուցվել է հինգհարկանի բնակելի շենք (1-ին գիծ, № 56)։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:18-րդ դարի հայկական վանքեր և եկեղեցիներ
Կատեգորիա:Դոնի Ռոստովի հայկական վանքեր և եկեղեցիներ
Կատեգորիա:Եկեղեցիներ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Ռուսաստանի հայկական կորուսյալ վանքեր և եկեղեցիներ
Ջոն Ուիլյամ Ուոթերհաուս

**Ջոն Ուիլյամ Ուոթերհաուս** (, ), անգլիացի նկարիչ, ում ստեղծագործությունները վերաբերում են պրեռաֆայելիտների ուշ շրջանին։ Առավել հայտնի է դիցաբանական և գրական կին հերոսների նկարներով։

## Կենսագրություն
Ջոն Ուիլյամ Ուոթերհաուսը ծնվել է 1849 թվականի ապրիլի 6-ին Իտալիայի մայրաքաղաք Հռոմում՝ նկարիչների ընտանիքում։ Ավելի ուշ տեղափոխվել են բնակության Միացյալ Թագավորություն՝ Լոնդոն, որտեղ Ջոն Ուիլյամն անցկացրեց առաջիկա ամբողջ կյանքը։ Նախնական նկարչական դասեր նրան տվել է հայրը 1870 թվականին պատանի Ուոթերհաուսն ընդունվում է Գեղարվեստի թագավորական ակադեմիա։

Նկարչի վաղ շրջանի ստեղծագործություններում զգացվում է Լոուրենս Ալմա-Թադեմայի և Ֆրեդերիկ Լեյթոնի  ազդեցությունը։ 1874 թվականին, քսանհինգ տարեկան հասակում, Ջոն Ուիլյամ Ուոթերհաուսը ցուցահանդեսին է ներկայացրել «Քունը և նրա խորթ եղբայր Մահը», որն այնքան դրական ընդունելության արժանացավ քննադատների կողմից, որ գրեթե ամեն տարի մասնակցեց ցուցահանդեսների, մինչև նկարչի մահը։

1883 թվականին Ջոն Ուիլյամ Ուոթերհաուսն ամուսնանում է նկարչուհի Էսթեր Քենուորթի հետ, ում նկարները նույնպես հայտնվել են Թագավորական ակադեմիայի ցուցահանդեսներին։ Նրանք ունեցան երկու երեխաներ, որոնք վաղ մահացան, բայց դա չխանգարեց, որ ամուսնությունը երջանիկ ընթացք ունենան։

1895 թվականին  Ջոն Ուիլյամ Ուոթերհաուսն ընտրվում է Թագավորական ակադեմիայի անդամ։

Նկարիչն իր մահկանացուն կնքել է 1917 թվականի փետրվարի 10-ին Լոնդոնում՝ վաթսունյոթ տարեկան հասակում։

## Արվեստ
Ջոն Ուիլյամ Ուոթերհաուսի ամենահայտնի նկարների շարքին են պատկանում «Լեդին Շալոտից», «Չեչիլիա Հռոմեացի», «Օֆելիա» և այլն։

## Ընտիր ստեղծագործություններ
* «Քունը և նրա խորթ եղբայր Մահը», 1874
* «Պատգամախոսի խնդրանքը», 1884 (Թեյթ պատկերասրահ, Լոնդոն)
* «Կախարդական շրջան», 1886 (Թեյթ պատկերասրահ, Լոնդոն)
* «Լեդին Շալոտից», 1888 (Թեյթ պատկերասրահ, Լոնդոն)
* «Օֆելիա», 1889, 1894, 1910
* «Ոդիսևսն ու ծովահարսերը», 1891 (Վիկտորյայի ազգային պատկերասրահ, Մելբուրն)
* «La Belle Dame sans Merci», 1893
* «Նարկիսոսն ու Էքոն», 1903
* «Վարդերն արագ քաղեք», 1909

## Պատկերասրահ

Image:Waterhouse-sleep and his half-brother death-1874.jpg|«Քունը և նրա խորթ եղբայր Մահը», 1874
Image:John William Waterhouse The Lady of Shalott.jpg|«Լեդին Շալոտից», 1888
Image:John william waterhouse destiny.jpg|«Ճակատագիր», 1900
Image:John William Waterhouse - Psyche Opening the Door into Cupid's Garden, 1903.jpg|«Պսիքեն բացում է Էրոսի այգու դուռը», 1903


## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն
*.
*.
*.

## Արտաքին հղումներ
* John William Waterhouse.net 
* John William Waterhouse (The Art and Life of JW Waterhouse); 
* John William Waterhouse (Comprehensive Painting Gallery)
* John William Waterhouse (1849-1917)
* John William Waterhouse Style and Technique
* Waterhouse at Tate Britain 
* ''Echo and Narcissus'' (1903)
* Ten Dreams Galleries
* John William Waterhouse in the "History of Art" 
* Profile on Royal Academy of Arts Collections

Կատեգորիա:19-րդ դարի նկարիչներ
Կատեգորիա:Անգլիացի նկարիչներ
Կատեգորիա:Բրիտանացի նկարիչներ
Կատեգորիա:Պրեռաֆայելիտներ
Կատեգորիա:Վիկտորյական դարաշրջանի անձինք
Ալիծ Ռուբինյան

**Ալիս Ռուբինյան** (), Կիլիկիայի հայկական թագավորության արքայադուստր։

Ռուբեն Գ-ի դուստրը, Թորոն ամրոցի տիրուհին։

Կատեգորիա:12-րդ դարի հայեր
Կատեգորիա:Հայ քաղաքական գործիչներ
Կատեգորիա:13-րդ դարի հայեր
Սար (Ֆրանսիա)

**Սար** (), կոմունա Ֆրանսիայում, որը գտնվում է Ակվիտանյա շրջանում, ատլանտյան Պիրենեյ դեպարտամենտում ։ Մտնում է Յուստարից Վալլե դը Նիվ և Նիվել կանտոնի կազմի մեջ։ Հանդիսանում է Բայոն շրջանը։

Համայնքի INSEE կոդ՝ 64504։

## Աշխարհագրություն
ձախից|մինի|200x200փքս|Կոմունայի քարտեզ
Կոմունան գտնվում է Փարիզից հարավ-արևմուտք 690 կմ հեռավորության վրա, Բորդոյից հարավ-արևմուտք 190 կմ, իսկ Պոյից արևմուտք`100 կմ։

## Կլիմա
Կլիման տաք օվկիանոսային է։ Ձմեռը մեղմ է, հունվարի միջին ջերմաստիճանը +5°С -ից մինչև+13°С է, −10&nbsp;°C-ից ցածր հազվադեպ է լինում։ Տարեկան տեղումների քանակը թափվում է 15 օրերի ընթացքում՝ նոյեմբերից ապրիլ ամիսներին՝ ձյան տեսքով։ Առավելագույն ջերմաստիճանը ամռանը 20-30&nbsp;°C է, իսկ 35&nbsp;°C-ից բարձր հազվադեպ է լինում։ Տեղումների տարեկան քանակը բարձր է և կազմում է 1100 մմ։ Կոմունայում գերակշռում են անհողմ եղանակները, ուժեղ քամիները հազվադեպ են։

## Բնակչություն
Համայնքի բնակչությունը 2010 թվականին կազմում էր 2508 մարդ։

## Տնտեսություն
2010 թվականի տվյալներով 1578 աշխատունակ տարիքի մարդկանցից (15-64 տարեկան) 1182-ը տնտեսապես ակտիվ էին, 396-ը անգործ (ակտիվության ցուցանիշը 74,9 %, 1999 թվականին եղել է՝ 70,1%)։ 1182 աշխատունակ բնակիչներից 1103-ը աշխատում էին (606 տղամարդ և 497 կին), անաշխատանք էին 79 -ը (37 տղամարդ և 42 կին)։ 396 անգործ մարդկանցից 101-ը աշակերտներ կամ ուսանողներ են, 183-ը թոշակառու, 112-ը չէին աշխատում այլ պատճառներով։

## Քույր քաղաքներ
*  Սուգարամուրդի (1995)
*  Ուրդակս (1995)

## Պատկերասրահ

Պատկեր:Sare village overview.jpg|Սար
Պատկեր:Sare Eglise 2.JPG|Սուրբ Մարտինի եկեղեցի
Պատկեր:Sare - 14.JPG|Սուրբ Մարտին եկեղեցու ինտերիերը
Պատկեր:Sare - Oratoire Saint-Isidore.JPG|Սուրբ Իսիդորի աղոթատունը
Պատկեր:Sare - 12.JPG|քաղաքապետարան
Պատկեր:Sare Ecole.JPG|Տարրական դպրոց
Պատկեր:Gare de Saint-Jean-de-Luz - Ciboure (Lunon).jpg|Սեն Ժան դը Լյուզ, Սիբուր կայարանը
Պատկեր:Sare Fronton 2012.jpg|Ֆրոնտոն
Պատկեր:Sare Victor Ithurria.JPG|Զինվորական հուշարձան
Պատկեր:Sare - 28.JPG|Լիզյունյագակո գետի կամուրջը


## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* 
* 
* 

Կատեգորիա:Ֆրանսիայի կոմունաներ
Կնոջ արձանիկ (մ․թ․ա․ 6-5-րդ դարեր, Այրում)

**Կնոջ արձանիկ**, մ․թ․ա․ 6-5-րդ դդ. Այրումում հայտնաբերված բրոնզե արձանիկ, որը ներառված է Հայաստանի պատմության թանգարանի հավաքածուում 2225-1 համարի ներքո։

## Նկարագրություն
Քառանկյունաձև հարթակին կանգնած կնոջ մինատյուր ձուլածո մերկ ֆիգուրա է, որն ունի երկար ոտքեր, բարձր սանրվածք, տափակ դեմք, ուղիղ խոշոր քիթ։ Կլորակ փոսիկով ընդգծված են ականջները, աչքերը։ Վզին ունի ոլորուն հաստ մանյակ։ Առաջ մեկնած ձախ ձեռքում տանձաձև սափոր է, արմունկում ծալված աջում բռնել է եղջյուրաձև գավաթ։ Կանացի աստվածություն կերպավորող այսպիսի ֆիգուրաները տաճարներում օգտագործվում էին ծիսական տարբեր արարողությունների համար։ Մերկամարմին կանանց արձանները կապված էին ծիսական պտղաբերության հավատալիքների հետ և միավորում էին Անահիտ աստվածուհուն, որն իբրև մայր-աստվածուհի` ներառում էր նաև ռազմի,  պտղաբերության և սիրո աստվածուհու ֆունկցիաները` հանդիսանալով այգեգործության, հացահատիկի և կենդանիների հովանավոր դիցուհի։

## Ծանոթագրություններ

## Աղբյուրներ
* Հայացք բրոնզե դարից, Ալբոմ-կատալոգ, Հայաստանի պատմության թանգարան, 2010։
* Հասմիկ Իսրայելյան - Պաշտամունքն ու հավատալիքները ուշ բրոնզեդարյան Հայաստանում, Երևան, 1973։

Կատեգորիա:Հնագիտություն
Կատեգորիա:Հնագիտական գտածոներ
Կատեգորիա:Հայաստանի պատմության թանգարանի նմուշներ
Կատեգորիա:Հայկական արվեստ
Կատեգորիա:Մ.թ.ա. 6-րդ դարի քանդակներ
Կատեգորիա:Մ.թ.ա. 5-րդ դարի քանդակներ
Կատեգորիա:Բրոնզի դարի արվեստ
Վյոլսունգների սագա

**Վյոլսունգների սագա** (), XIII դարի իսլանդական սագա, որն ամենաճանաչվածն է «Հին ժամանակների մասին սագաներից»։ Այն ընդգրկում է Սկանդինավիայի առասպելական պատմությունները, որոնք դասվում են համագերմանական դիցաբանության շարքին։ Նրանում շարադրված է Վյոլսունգների ծագումը (Սիգմունդ և Սիգուրդ), այդ թվում՝ Բուրգունդյան տան կործանման և Բրյունհիլդի պատմությունը։ Սագան հիմնված է վիպական ասքի վրա։ Մեզ հայտնի սյուժեի վերաբերյալ ամենահին գծապատկերը հայտնաբերվել է Շվեդիայում, այսպես կոչված, Սիգուրդյան քարերում (Զիգֆրիդյան քարեր) և վերաբերում է 11-րդ դարին։ Սակայն պատումն ավելի հին շրջանի է և նկարագրում է դեպքեր, որոնք կատարվել են Եվրոպայում V դարում։
Սագայի միակ պահպանված ձեռագիրը (Ny kgl. Saml. 1824 b 4to,) վերաբերում է շուրջ 1400 թվականին։ Նրանում Վյոլսունգների սագան ուղղակի մտնում է Ռագնար Լոդբրոկ ի սագայի մեջ։ Վյոլսունգների սագայում կրկնվում են սյուժեներ, որոնք կային «Ավագ Էդդա»-յում։ Այստեղ իրադարձությունները զարգանում են մեկ սյուժետային գծով։
Վյոլսունգների սագայի սյուժեի ամենահայտնի մասն ընդգրկում է միջին գերմաներենով գրված Նիբելունգների երգից  մինչև Վյոլսունգների սագան, որի գտնված ձեռագիրը թվագրվում է 13-րդ դարով։ Նիբելունգների երգում գործածված են հերոսների այլ անուններ, ինչպես օրինակ՝ Սիգմունդի փոխարեն Զիգմունդ, Սիգուրդի փոխարեն՝ Զիգֆրիդ։ «Վյոլսունգների սագա»յի ազդեցությունն ակներև է կոմպոզիտոր Ռիխարդ Վագների Նիբելունգի մատանին քառագրությունում՝ անիծյալ մատանու մասին։
Վյոլսունգների սագան հատկանշական է նրանով, որ նրա սյուժեում հաճախ վառ կերպարներով հանդես են գալիս Օդինն ու այլ անձինք՝ սկանդինավյան առասպելներից։ Դրա առնչությամբ դժվար է սյուժեի պատմական հիմքը տարբերել դիցաբանականից։ Դրա հետ մեկտեղ, տեքստում առկա դիցաբանական կերպարները սագան դարձնում են արժեքավոր աղբյուր՝ ուսումնասիրելու համար նախաքրիստոնեական սկանդինավյան հավատալիքն ու ծեսերը։ Այսպես, 6-րդ գլխում, հավանաբար, տեսնում ենք ծիսական սովորույթի արձագանք, որի համաձայն երիտասարդ զորականներն ապրում են անտառում՝ «գայլային կյանքով»։

## Աղբյուրներ
*«Վյոլսունգների սագան», ռուսերեն թարգմանություն՝ ըստ Բորիս Յարխոյի, 1920 թ.:
*Fornaldarsögur Norðurlanda and Völsunga saga in Old Norse from «Kulturformidlingen norrøne tekster og kvad» Norway.
*Timeless Myths: Volsunga Saga
Ատիխիֆոբիա

**Ատիխիֆոբիա** (լատ․ atyches — «դժբախտ» և  — «վախ»), հիվանդագին և անհիմն վախ անհաջողությունից։ Կործանարար ազդեցություն է ունենում մարդու կենսակերպի և որոշումների վրա։
Մարդիկ, որոնք ենթարկվում են անտիխիֆոբիայի, միշտ տեսնում են ուղիղ կապ հնարավոր անհաջողության և մրցակցության մեջ, նրանք գտնում են, որ անհաջողությունից խուսափելու համար ավելի լավ է չբախվել խնդիրների։ Հաջողության հասնելը նրանց համար գրեթե անհնարին է։ Իրենց հանդեպ նվազեցնելով վստահությունը և մոտիվացիայի կորուստը կարող է հասցնել ընկճվածության, իսկ հետո ավելի լուրջ հոգեկան խանգարումների։
Ատիխիֆոբիան կարելի է զգալ մի քանի ախտանիշներից՝ անկանոն սրտի աշխատանք, սրտխառնոց, նյարդային վիճակ, թուլություն, ուժեղ քրտնարտադրություն, ստամոքսի խանգարում, մկանների լարվածություն։ Այս ախտանիշները հայտնվում են, երբ մարդիկ այս վախի պատճառով հանդիպում են անհաջողության. օրինակ, երբ նրանց խնդրում են ինչ-որ առաջադրանք կատարել, իրենց կարծիքով իրենք չեն կարող հաջող կատարել այն։
մեծ մասամբ ատիխոֆոբիան դրսևորվում է այն վայրերում, որտեղ մարդիկ մրցակցում են ինչ-որ պարգևների համար․ դրանք են՝ դպրոցները, բարձրագույն ուսումնական հաստատությունները։

## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն
* 

Կատեգորիա:Ֆոբիաներ