Միոդրագ Բուլատովիչ

**Միոդրագ Բուլատովիչ** (*Miodrag Bulatović*, . ), ծնունդով չեռնոգորիացի սերբ գրող, ժուռնալիստ, քաղաքական գործիչ։ Համարվում է սերբ լավագույն վիպասաններից և շարունակում է մնալ առավել շատ թարգմանված սերբ հեղինակներից մեկը։

## Կենսագրություն
Ծնվել է չեռնոգորիական Բիելո Պոլե քաղաքում։ Մանուկ հասակում տառապել է ընկնավորության նոպաներից, կարդալ-գրել ուշ է սովորել։ Ավարտել է Կրուշևացի գիմնազիան, ապա Բելգրադի համալսարանում գրականություն ու հոգեբանություն է ուսումնասիրել։ Համալսարանն ավարտելուց հետո աշխատել է որպես ժուռնալիստ, այդ թվում՝ ռադիոյում։ Գրականություն մուտք է գործել 1956 թվականին հրատարակած *Djavoli dolaze* («Դևերն են գալիս») պատմվածքների ժողովածուով, որն արժանացել է Սերբիայի գրողների միության մրցանակին։ Բուլատովիչի «Կարմիր աքլորն ուղիղ երկինք է թռչում» («*Crveni petao leti prema nebu*», 1959 թ.) վեպը, որի գործողությունները ծավալվում են Հյուսիսարևելյան Չեռնոգորիայում, թարգմանվել է քսանից ավելի լեզուներով։ Դրանից հետո գրողը երկար ժամանակ հրաժարվել է իր գործերը հրատարակել՝ բողոքելով իր ստեղծագործությանը գրաքննության միջամտության դեմ։ Տևական ընդմիջումից հետո լույս տեսած հաջորդ՝ «Հերոսն էշի վրա» (*Heroj na magarcu*, 1967) վեպը, որը հեղինակի բնորոշմամբ՝ «պատերազմի մասին մռայլ ու շիկացած մղձավանջ է», նախ տպագրվել է արտասահմանում և դրանից չորս տարի անց միայն՝ Հարավսլավիայում։

Բուլատովիչի երկերում հազվադեպ չէ դևերի, սատանաների, չարքերի հանդես գալը. նա հաճախ է դիմում գրոտեսկի, սև հումորի գրական հնարքներին։ Գրականագետները նրա ստեղծագործությունը բնորոշում են որպես ֆանտաստիկ-գրոտեսկային, գտնում են, որ նա շարունակել ու զարգացրել է եվրոպական խաբեբայական վեպի, Բոկաչչոյի, Ռաբլեի, Սերվանտեսի, Էդգար Պոյի, Գոգոլի, Կաֆկայի, Գյունտեր Գրասի, մոգական ռեալիզմի գրական ավանդույթները։ Իսկ 1966 թվականին լույս տեսած «Ահա և Գոդոն» թատերգությունը գրված է Սեմյուել Բեքեթի «Գոդոյին սպասելիս» պիեսի մոտիվներով։

1970-ական թվականներին Բուլատովիչը մամուլում հարձակումներ է գործել Դանիլո Կիշի դեմ։ Կյանքի վերջին տարիներին անդամագրվել է Սերբիայի սոցիալիստական կուսակցությանը, դարձել դրա եռանդուն ղեկավար գործիչներից մեկը, հանդես եկել ծայրահեղ ազգայնական դիրքերից, որի պատճառով արժանացել է Հարավսլավիայի ոչ սերբ ժողովուրդների թշնամական վերաբերմունքին։

Բուլատովիչի՝ 1975 թվականին հրատարակած «Չորսմատնանի մարդիկ» (*Ljudi sa četiri prsta*, 1975) վեպը, որը պատկերում է վտարանդիների (էմիգրանտների, ներգաղթյալների) կյանքը, ճանաչվել է «Տարվա վեպ» և հեղինակին բերել *NIN Prize* մրցանակ։ Լույս է տեսել նաև այդ երկի շարունակությունը հանդիսացող *«Հինգերորդ մատը»* (*Peti prst*, 1977) վեպը։

## Մեծարանք
Միոդրագ Բուլատովիչի ստեղծագործությունները թարգմանվել ու հրատարակվել են աշխարհի բազմաթիվ ժողովուրդների լեզուներով։ Սերբիայում՝ Բելգրադի շրջանում գտնվող Ռակովիցա քաղաքի կենտրոնական գրադարանը կոչվել է նրա անունով։

## Երկեր
* *Դևերն են գալիս* (Djavoli dolaze, 1956)
* *Գայլն ու զանգը* (Vuk i zvono, 1958)
* *«Կարմիր աքլորն ուղիղ երկինք է թռչում»* (Crveni petao leti prema nebu, 1959) 
* *«Ահա և Գոդոն»* (Godo je došao, 1966)
* *«Հերոսն էշի վրա»* (Heroj na magarcu, 1967) 
* *Պատերազմն ավելի լավ էր* (Rat je bio bolji, 1968)
* *«Չորսմատնանի մարդիկ»* (Ljudi sa četiri prsta, 1975)
* *«Հինգերորդ մատը»* (Peti prst, 1977)
* *Gullo gullo* (1981)
* *Մահվան սիրեկանը* - a series of articles in *[[Politika]]* newspaper (Ljubavnik smrti, 1990)

## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն
*Bienek H. Borges, Bulatović, Canetti. München: Hanser, 1965
*Miodrag Bulatović u srpskog književnosti/ Prired. Dragomir Brajkovic, Dragoljub Šćekić. Andrijevica: Stupovi; Beograd: Mladost, 1997
*Pijanović P. Poetika groteske: pripovedačka umetnost Miodraga Bulatovića. Beograd: Narodna knj./Alfa, 2001
*Шукало М.  Одмрзавање језика: поетика страности у дјелу Миодрага Булатовића. Banja Luka: Grafid; Beograd: Prosveta, 2002

## Արտաքին հղումներ
*К 80-летию писателя

Կատեգորիա:Բելգրադի համալսարանի շրջանավարտներ
Կատեգորիա:Չեռնոգորիայի մշակույթ
Կատեգորիա:Սերբ արձակագիրներ
Կատեգորիա:Սերբ գրողներ
Կատեգորիա:Սերբ դրամատուրգներ
Կատեգորիա:Սերբ լրագրողներ
Կատեգորիա:Սերբիայի քաղաքական գործիչներ