Ֆերդինանդ Ռուշչից

**Ֆերդինանդ Ռուշչից** (, ), լեհական Լիս («*Աղվես*») ազնվականական տոհմից սերած լեհա-բելառուսական նկարիչ

## Կենսագրություն
Ծնվել է Բոգդանով գյուղում, որ այն ժամանակ գտնվում էր ցարական Ռուսաստանի, իսկ ներկայումս՝ Բելառուսի Հանրապետության տարածքում։ Մինսկի գիմնազիան ավարտելուց հետո ուսումը շարունակել է նախ՝ Սանկտ Պետերբուրգի համալսարանում, որտեղ ուսումնասիրել է իրավագիտություն, այնուհետև նկարչության դասեր է առել գեղարվեստի կայսերական ակադեմիայում, որտեղ նրան դասավանդել են ռուս անվանի բնանկարիչներ Իվան Շիշկինը,  Արխիպ Կուինջին։ Ակադեմիայում սովորելու տարիներին՝ արձակուրդների ընթացքում ճամփորդել է Ղրիմում, այցելել Բալթիկ ծովի կղզիներ, Շվեդիա, բնանկարներ արել։ Ուսումնառությունն ավարտելուց հետո հաճախակի ճամփորդել է Արևմտյան Եվրոպայում, տևական ժամանակ կանգ առել Բեռլինում, խորությամբ ուսումնասիրել խորհրդապաշտ (սիմվոլիստ) նկարիչների, մասնավորապես՝ Առնոլդ Բոկլինի արվեստը, որոշակի տարրեր ընդօրինակել, զարգացրել իր ստեղծագործություններում։

## Հասարակական և մանկավարժական գործունեությունը

Կազիմեժ Ստաբրովսկու, Քսավերի Դունիկովսկու, Կոնրադ Կժիժանովսկու և Կարոլ Տիխիի հետ Ֆերդինանդ Ռուշչիցը նշանակալի ավանդ է ներդրել Վարշավայի գեղարվեստի ակադեմիայի հիմնադրման ու կայացման գործում, որոշ ժամանակ էլ դասավանդել է այնտեղ։ 1907–1908 թվականներին բնանկարչի վարպետության դասեր է տվել Կրակովի Յան Մատեյկոյի անվան գեղարվեստի ակադեմիայում։

1908 թվականին, Յուզեֆ Մեհոֆերի հետ համատեղ, լեհական կերպարվեստի ցուցահանդես է կազմակերպել Վիեննայում։ Որոշ ժամանակ անց բնակություն է հաստատել Վիլնոյում (ներկայումս՝ Վիլնյուս) և իրեն նվիրել նկարչության դասավանդման գործին (այստեղ նրան աշակերտել է նաև հետագայում անվանի քանդակագործ դարձած Իսահակ Իտկինդը)։ Ռուշչիցը միաժամանակ մշակութային միջոցառումներ է կազմակերպել, գրաֆիկական երկեր ու պլակատներ ստեղծել, աշխատել որպես պատկերազարդող, թատերական ներկայացումներ ձևավորող, կերպարների տարազներ ստեղծող... Նա եղել է Ադամ Միցկևիչի հուշարձանի պահպանման կոմիտեի անդամ։ 1918-1919 թվականներին մասնակցել է Վիլնյուսի Ստեֆան Բատորիի անվան համալսարանի գեղարվեստի ֆակուլտետի հիմնադրման աշխատանքներին, դարձել այդ ֆակուլտետի առաջին դեկանը։ Այդտեղ նրան աշակերտել է նաև Չեսլավ Զնամերովսկին, ով հետագայում դարձել է անվանի նկարիչ։

## Գրականություն
* *Wileńskie środowisko artystyczne 1919–1945*, Kazimierz Brakoniecki, Jan Kotłowski, Lech Lechowicz, Olsztyn 1989.
* Anna Bernat - Ferdynand Ruszczyc |data = 2007 |isbn = 978-83-7477-221-1 |inni = Ferdynand Ruszczyc |miejsce = Warszawa |wydawca = Edipresse Polska |oclc = 312403436 }}

## Պատկերասրահ

File:Ruszczyc Old apple trees.jpg|*Ծեր խնձորենիներ*
File:Ferdynand Ruszczyc. Nec mergitur.jpg|"*Nec Mergitur*" (Չի ընկղմվի)
File:Ruszczyc Forest brook.jpg|*Առվակ՝ անտառում*
File:Ruszczyc Old house.jpg|*Հին տունը*
File:Ruszczyc Soil.png|*Հողը*
File:Mlyn zima 3.jpg|*Ձմեռային բնանկար*
File:Mlyn zima 1.jpg|*Ալրաղացը ձմռանը*
File:Bajka zimowa.jpg|*Ձմեռային բնանկար*
File:Krzyz w sniegu.jpg|*Ձմեռային բնանկար*
File:Ferdynand Ruszczyc - Krym - brzeg morza - Google Art Project.jpg|*Ղրիմյան ծովափ*
File:Ferdynand Ruszczyc. Sobotki.jpg|*Շաբաթ օր*
File:Ferdynand Ruszczyc. Pustka.jpg|*Դատարկություն*
File:Z brzegow Wilejki.jpg|*Վիլեյկայի ափերին*
File:Ferdynand Ruszczyc. Most zima.jpg|*Ձմեռային բնանկար*
File:Ferdynand Ruszczyc. Morze i skaly.jpg|*Ծով և ժայռեր*
File:W swiat.jpg|*Դեպի աշխարհի ներսը*
File:Dom w Bohdanowie.jpg|*Տուն Բոգդանովում*
File:Ferdynand Ruszczyc - Stare gniazdo (1898).jpg|*Հին բույնը*


## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Ferdynand Ruszczyc – czarodziej nastrojowego krajobrazu. biografia na portalu NiezlaSztuka.net
* ruszczyc.narod.ru  – Ռուշչիցին նվիրված ռուսական կայքէջ.
*Ferdynand Ruszczyc – հոդված *Kultura polska*-ում.
* Ferdynand Ruszczyc. Bohdanów 1870-1936 – prace z Bohdanowa na stronie prywatnej – Լեհական կերպարվեստի պատկերասրահ.
* Ֆերդինանդ Ռուշչիցի գործերը Wolne Lektury-ում 

Կատեգորիա:Բելառուս նկարիչներ
Կատեգորիա:Լեհ նկարիչներ
Կատեգորիա:Ռուսական կայսրության նկարիչներ
Կատեգորիա:Սանկտ Պետերբուրգի գեղարվեստի ակադեմիայի շրջանավարտներ
Կատեգորիա:Նամականիշերի դիզայներներ
Կատեգորիա:Սիմվոլիստ նկարիչներ
Կատեգորիա:Լեհ մանկավարժներ
Կատեգորիա:Անձինք նամականիշերի վրա