Օզերլագ

**Լճային ուղղիչ-աշխատանքային ճամբար** (, Օզերլագ (), Հատուկ ճամբար № 7), հատուկ ճամբար քաղաքական բանտարկյալների համար, մտել է Գուլագի ճամբարների համակարգի մեջ։

## Պատմություն
Կազմակերպվել է 1948 թվականին, բաժանվել է ճամբարային կետերի, որ տեղակայվել են Տայշետի ու Բրատսկի միջև։ Օզերլագում միաժամանակ պահվել են 50 019 կալանավորներ (ըստ 1949 թվականի հունվարի 1-ի տվյալների), որ աշխատել են Բայկալ-Ամուրի մայրուղու Բրատսկ-Տայշետ հատվածում և մինչև Ուստ Կուտ, ինչպես նաև փայտամթերման, փայտամշակման, սղոցանյութերի, փայտակոճերի ու հավաքովի փայտե տների արտադրության և մատակարարման ոլորտներում։

## Կառուցվածք
### Բաժանմունքներ
* Ճամբարային բաժանմունք № 1 — վարչություն Սեդանովոյում, ստեղծվել է 1963 թվականին,
:: ճամբարային կետ № 1 (ընդհանուր ռեժիմ), գտնվել է Սեդանովոյից 6 կմ հեռավորության վրա (ղեկավար՝ մայոր Դերգաչյով),
:: ճամբարային կետ № 2 (խստացված ռեժիմ), գտնվել է Նիժնի Իլիմսկի շրջանի Վորոբևո գյուղից 14 կմ հեռավորության վրա (ղեկավար՝ կապիտան Դոբրենկո)
* ճամբարային բաժանմունք № 3 — վարչություն Բրատսկի շրջանի Անզյոբա գյուղում, գործադուլ 1954 թվականին,
:: ճամբարային կետ № 307 (հատուկ ռեժիմի հատուկ ճամբարային կետ, տուգանային), նույն Բրատսկի շրջանի Անզյոբա գյուղում տուգանային ճամբար ճամբարային ապստամբությունների մասնակիցների համար, գործադուլ 1954 թվականի վերջին,
* ճամբարային բաժանմունք № 8 — Բրատսկի ջրամբարի հունի մաքրում, գործադուլ 1960 թվականի հունվար-ապրիլին։

### Ճամբարային կետեր, որ պատկանել են անհայտ բաժանմունքների

* Վիխորևկա — ճամբարային կետ № 010,
* ճամբարային կետ № 014 — նոր տուգանային,
* ճամբարային կետ № 025 — տայշետյան առաքաբանտ.
* ճամբարային կետ № 033 — կալանավորների թվում է եղել գեներալ Վլադիմիր Կրյուկովը,
* ճամբարային կետ № 038 — անտառհատում,
* ճամբարային կետ № 04,
* Տայշետ — ճամբարային կետ № 048 — կենտրոնական մեքենավերանորոգման արհեստանոցներ, հետագայում՝ Տայշետի ճանապարհաշինական տեխնիկայի վերանորոգման գործարան, այնտեղ է եղել նաև կենտրոնական կուլտբրիգադը,
* ճամբարային կետ № 05,
* ճամբարային կետ № 058,
* ճամբարային կետ № 06 — աղյուսի գործարան,
* ճամբարային կետ № 07 — փայտամշակման կոմբինատ,
* Տայշետ — ճամբարային կետ № 101.
* Վիխորևկա — տուգանային ճամբարային կետ № 410,
* Տայշետ — ճամբարային կետ № 420, 1950-ական թվականների վերջին այնտեղ պահվել են հիմնականում հավատացյալներ,
* Տայշետ — ճամբարային կետ № 601, պահվել են արտասահմանցիներ, ավելի ուշ՝ «կարմիժապավենավորներ», այդ թվում մի քանի բերիականներ (Չեռնովը և ուրիշներ)։

## Ղեկավարներ
* Միխայիլ Վասիլևիչ Ֆիլիմոնով, փոխգնդապետ, 1948 թվականի դեկտեմբերի 7-ից մինչև 1949 թվականի դեկտեմբերի 22 (համատեղության կարգով եղել է Անգարլագի ղեկավար),
* Սերգեյ Կուզմիչ Եվստիգնեև, փոխգնդապետ, գնդապետ, 1949 թվականի դեկտեմբերի 22 – 1957 թվականի դեկտեմբերի 3-ից ոչ վաղ, (1954 թվականի սեպտեմբերի 20-ից համատեղության կագով եղել է Միջին մեքենաշինության նախարարության 823 կոմբինատի շինարարության ղեկավար),
* Ա. Ա. Կռիլով, փոխգնդապետ (հիշատակվում է որպես պաշտոնակատար՝ 26 ապրիլի, 1952, 13 հուլիսի, 1954),
* ?. ?. Կոչետկով, փոխգնդապետ (հիշատակվում է որպես պաշտոնակատար՝ 13 օգոստոսի, 1955)։

### Ղեկավարի տեղակալներ
* Գրիգորի Ալեքսեևիչ Մարին, փոխգնդապետ, գնդապետ, 1948 թվականի դեկտեմբերի 7-ից մինչև 1950 թվականի դեկտեմբերի 28։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* «Система исправительно-трудовых лагерей в СССР». Составитель М. Б. Смирнов М.: ''Звенья'', 1998.
* Е. С. Селезнёв, Т. А. Селезнёва. Лагерное прошлое Тайшета 
* *Озерлаг: Как это было* Сост. Л. С. Мухин. Иркутск : Вост.-Сиб. кн. изд-во, 172с. 1992
* Энциклопедия Сибирского ГУЛАГа /Сост. Л. Мухин. Иркутск, 2005. — электрон. опт. диск (CD-ROM).
* Мухин Л. Тайны лагерей /Л. Мухин // газета Красное знамя. 1989. 18 янв.
* Мухин Л. Уголок империи ГУЛАГ / Л. Мухин // газета Красное знамя. 1989. 18 янв.
* Тимохина М. В. «Не погаснет памяти свеча…» Сценарий тематической программы об узниках Озерлага. 2006
* Хава Волович Новые Лагеря 
* *Миронова В. Г.* Я другой такой страны не знаю // Тайга. Журнал о современной Сибири. 2003 год

Կատեգորիա:Բայկալ-Ամուրյան երկաթուղային մայրուղի