open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Ռիսիերա դի Սան Սաբա

**Ռիսիերա դի Սան Սաբա** (), նացիստական համակենտրոնացման ճամբար։ Այն ստեղծվել է 1943 թվականի սեպտեմբերին Իտալիայի հյուսիսում գտնվող Տրիեստ քաղաքում՝ Սլովենիայի սահմանին մոտ։ Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի տարիներին ճամբար են տեղափոխվել 25․000 մարդ, որոնցից 3000-ից 5000-ին կտտանքների են ենթարկել և սպանել։

## Պատմություն
Այս շինությունը կառուցվել է 1913 թվականին և նախատեսված էր բրնձի կեղևահանման համար (այստեղից է անվանումը՝ )։ 1943 թվականի աշնանը նացիստներն այս շինությունը դարձրին համակենտրոնացման ճամբար՝ նախատեսված հրեաների, պարտիզանների, քաղաքական ու այլ բանտարկյալների համար։ Ճամբարի կենտրոնական շինությունում գտնվել է Գերմանիայի և Իտալիայի ՍՍ-ի զինվորների զորանոցը։

Ռիսիերա դի Սան Սաբա համակենտրոնացման ճամբարի կալանավորների մեծ մասը տեղափոխվեցին այլ մահվան ճամբարներ՝ Դախաու, Մաուտհաուզեն, Օսվենցիմ։

Այս ճամբարում, ըստ տարբեր աղբյուրների, խոշտանգվել և սպանվել են մոտավորապես 3․000-5000 անձինք։ 1944 թվականի ապրիլի 4-ից ճամբարում սկսեց գործել դիակիզարանը, որտեղ հենց առաջին օրը 70 դիակներ այրեցին․ որոնց սպանել էին Օպիչինայում մեկ օր առաջ։

1945 թվականի ապրիլի 29-ի լույս 30-ի գիշերը պարտիզաններից նահանջող նացիստները պայթեցրին դիակիզարանի շենքը, որպեսզի քողարկեն հանցագործության հետքերը։ Փլատակների տակից գտնվեցին թղթե երեք պարկեր, որոնցում կային սպանվածների մոխիրներն ու ոսկորները։

Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի ավարտից երեսուն տարի անց, 1976 թվականի ապրիլին դատական գործ սկսվեց Ռիսիերա դի Սան Սաբա համակենտրոնացման ճամբարի ղեկավարների հետ։ Սակայն մեղադրյալներ Դիտրիխ Ալլերսին ու մյունխենցի գարեջրագործ Յոզեֆ Օբերհաուզերին չարտահանձնեցին Իտալիային։

1965 թվականին Ռիսիերա դի Սան Սաբայի շենքը հայտարարվել է որպես ազգային հուշարձան, իսկ 1975 թվականից ցայսօր բանտի տարածքում տեղակայված է քաղաքային թանգարանը։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* http://www.risierasansabba.it/english/ , http://www.risierasansabba.it/english  
* Photos: The Risiera di San Sabba, I, A Teacher’s Guide to the Holocaust, University of South Florida 
* Risiera di San Sabba, deathcamps.org 

Կատեգորիա:Երրորդ ռայխի համակենտրոնացման ճամբարներ
Կատեգորիա:Իտալիայի պատմություն
Կատեգորիա:Հոլոքոստ
Կատեգորիա:Նացիստական Գերմանիայի համակենտրոնացման ճամբարներ
Պրտենա

**Պրտենա** (, կարդացվում է *Պտենա*), գյուղ Վրաստանի Ախալքալաքի շրջանում,  Ախալքալաք քաղաքից 7 կմ հյուսիս-արևմուտք, Փարվանա գետի ձախ ձորալանջին, ծովի մակարդակից 1680 մ բարձրության վրա։ Համարվում է Ջավախքի վրացաբնակ գյուղերից։

## Բնակչություն
1595 թվականին Պրտենան ունեցել է 16 տուն։ Հայտնի է, որ 16-րդ դարում Պրտենան ունեցել է նաև հայ բնակչություն։ 16-րդ դարի վերջերին բնակչությունը բռնի իսլամացվել է։

1914 թվականին գյուղն ունեցել է 497 բնակիչ, իսկ 1987-ին՝  182։

2002 թվականին գյուղն ունեցել է 310 բնակիչ, իսկ 2014 թվականի մարդահամարի տվյալներով՝ 242։

## Երկրորդ համաշխարհային պատերազմ
Երկրորդ համաշխարհային պատերազմին մասնակցած 84 պրտենացիներից 33-ը զոհվել է։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Ախալցխայի շրջան
Կատեգորիա:Վրաստանի գյուղեր
Սուլթան Էյուփի մզկիթ

**Սուլթան Էյուփի մզկիթ** (), մզկիթ Ստամբուլի Էյուփ շրջանում։ Գտնվում է քաղաքի եվրոպական հատվածում՝ Ոսկեղջյուրի մոտ, Կոստանդնուպոլսի պարիսպների մոտ։

## Կառուցում
Մզկիթը կառուցվել է 1458 թվականին սուլթան Մեհմեդ II Ֆաթիհի հրամանով։ Սա առաջին մզկիթն է, որը կառուցվել է Կոստանդնուպոլսում քաղաքի անկումից հետո։

## Մասունքներ
Էյուփ Սուլթանի մզկիթը կառուցվել է այն վայրում, որտեղ Մուհամմադ մարգարեի դրոշակակիր Աբու Այուբ ալ Անսարին թաղվել է Կոստանդնուպոլսի պաշարումից հետո։ Նրա գերեզմանը սրբատեղի է մուսուլման հավատացյալների համար։ Մուհամմեդ մարգարեի անձնական որոշ իրեր պահվում են դամբարանում։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Էյուփ Սուլթանի մզկիթի լուսանկարները 
* Էյուփ Սուլթանի մզկիթի շրջանաձև պանորաման 

Կատեգորիա:Գմբեթավոր կրոնական շենքեր և կառույցներ
Կատեգորիա:Ոսկեղջյուր
Կատեգորիա:Ստամբուլի մզկիթներ
Կատեգորիա:Ստամբուլի շենքեր և կառույցներ
Կատեգորիա:Ստամբուլի օսմանյան մզկիթներ
Ալեքսանդրի եկեղեցի (Ուֆա)

**Ալեքսանդրի եկեղեցի** (), ավերված հուշարձան Ռուսաստանի Դաշնության Ուֆա քաղաքում։ Քաղաքում քիչ պահպանված ուղղափառ եկեղեցիներից մեկը։ Գտնվում է Ալեքսանդրովսկի հրապարակում։ Իր անվանումը ստացել էի պատիվ Ալեքսանդր Նևսկու։

Ունեցել է երկու մատուռ՝ սուրբ նահատակ Պանտելեյմոնի և սուրբ նահատակ Եկատերինայի անուններով։

Ներկայումս տարածքում կանգնեցված է Խորհրդային Միության պրոֆմիություն ՀԲ-ի շենքը (Կիրովի փողոց, 1)։

## Պատմություն
Եկեղեցին հիմնվել է 1824 թվականի սեպտեմբերի 18-ին։ Կառուցման առաջին քարը տեղադրել է Ալեքսանդր I կայսրըՙ երբ Ուֆայում էր գտնվում իր առաջին այցով։

Եկեղեցին օծվել է Իոննիկի կողմից, 1836 թվականին։

Կառուցվել է Ուֆայի ազնվական ճարտարապետ Վիսկոնտի ծրագրերի և ժողովի արդյունքում։

Սկզբում եկեղեցին կառուցվել է միագմբեթ։ Զանգակատունը իր 8 զանգերով ձուլված է եղել չուգունից՝ պարսպապատված քարե սյուներով։ 1868 թվականին տեղադրվել են եռահարկ սրբապատկերակալ։

Եկեղեցում եղել է 3 գահ։ Գլխավորը ստեղծվել է 1836 թվականին, Ալեքսանդր Նևսկովի անվամբ։ Հաջորդ գահը անվանվել է ի պատիվ մեծ նահատակ Պանտելեյմոնի, ստեղծվել է 1897 թվականին և տեղադրված է աջ թևում։ Սուրբ Եկատերինայի անվամբ գահը ստեղծվել է 1899 թվականին։ Տեղադրված է ձախ կողմում։ Այստեղ գտնվել է նաև Կազանի Աստվածամոր կեղծ պատկերը։

1881 թվականին տաճարում էր գտնվում կարիքավորների հոգաբարձուների խորհուրդը։ 1916 թվականից եկեղեցում արդեն հիմնված էր մեծերի կիրակնօրյա դպրոցը։

1941 թվականին անավարտ շենքը հանդիսացել է Ռիբինսկում որպես ցածր լարման սարքավորումների գործարան (հետագայում համաժողովրդականորեն կոչվել է որպես «Այրված գործարան»)։

1980-ական թվականներին գործարանը տեղափոխվել է այլ շենք, իսկ հինը՝ ընդհանուր վերանորգման է ենթարկվել և ստացել է Բաշկիրսկի մարզային սովետի պրոֆմիությունը։

## Պատկերասրահ

Պատկեր:Уфа Александровская церковь 2.jpg|Ալեքսանդրի եկեղեցին հին բացիկների վրա
Պատկեր:Уфа Александровская церковь 3.png|Ալեքսանդրի եկեղեցին հին բացիկների վրա
Պատկեր:Уфа Александровская церковь 4.jpg|Ալեքսանդրի եկեղեցին հին բացիկների վրա
Պատկեր:Уфа Александровская церковь 5.jpg|Ալեքսանդրի եկեղեցին հին բացիկների վրա
Պատկեր:Уфа Александровская церковь 6.jpg|Ալեքսանդրի եկեղեցին հին բացիկների վրա


## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Եկեղեցիներ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:1836 հիմնադրումներ
Պաշորտ

**Պաշորտ**, նախկին հայաբնակ, ներկայում լքված գյուղ Սիրիայի Արաբական Հանրապետության Լաթակիայի մարզի Քեսաբի շրջանում, վարչական կենտրոն Քեսաբից 7 կմ արևմուտք։ Ամռան ամիսներին գյուղի տարածքում ժամանակավորապես բնակություն են հաստատում քիչ թվով բնակիչներ, հիմնականում՝ ամառանոցատերեր։

## Բնակչություն
Պաշորտի բնակչությունը նախքան գյուղի լքվելը, եղել է հայկական։

1911 թվականի մարդահամարի համաձայն Պաշորտ գյուղի բնակչությունըկազմում էր 85 մարդ (13 տուն)։

1915 թվականին Քեսաբի շրջանի բնակչությունը տեղահանվում է և ենթարկվում ցեղասպանության։ 1918 թվականից հետո ցեղասպանությունից փրկվածները սկսում են վերադառնալ հայրենի գյուղ։ 1920 թվականին Սիմոն Այանյանի կողմից կատարված մարդահամարի արդյունքներից ակնհայտ է, որ բնակչության թիվը 1911 թվականի համեմատ նվազել է։

Ըստ 1920 թվականի մարդահամարի արդյունքների՝ Պաշորտն ուներ 7 տուն բնակիչ։

1947 թվականին շրջանի բնակչության մոտավորապես երկու երրորդը փոխադրվում է Խորհրդային Հայաստան։ Պաշորտ գյուղն ամբողջովին դատարկվում է, քանի որ բնակավայրիամբողջ բնակչությունը՝ 46 մարդ, արտագաղթում են արտագաղթում են։

## Հուշարձաններ
Գյուղի տարածքում կան մի շարք հուշարձաններ, որոնցից է լքված և անտառածածկ գերեզմանատունը։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Լաթակիայի մարզ
Գիլոֆոբիա

**Գիլոֆոբիա**՝ հոգեկան խանգարում, որն առաջանում է ծառերի և անտառի հանդեպ իռացիոնալ վախից։

## Ստուգաբանություն
«Գիլոֆոբիա» բառը առաջացել է հունարեն *«ὕλη»* (ծառ, անտառ) և *«φόβος»* (վախ) բառերից։

## Առաջացման պատճառներ
Ֆոբիաների մեծ մասն առաջանում են մանկության հիշողություններից կամ պատահարներից և գիլոֆոբիան բացառություն չէ։ Որպես կանոն գիլոֆոբիան առաջանում է այն մարդկանց մոտ, ովքեր անտառում հարձակման են ենթարկվել կամ ծանր վիրավորվել են փայտե գործիքով։

## Բուժում
Գիլոֆոբիան բուժվում է թերապիայով, որը ստիպում է վերադառնալ դեպքի վայր և կատարվածին նայել հասուն մարդու կարգավիճակից։ Եթե տեղի ունեցած պատահարը մոռացվել է, ապա կիրառվում է հիպնոս կամ հանգստացնող դեղամիջոցներ։

## Մշակույթում
«Նոր հնարքներ» հեռուստասերիալում (BBC ալիք) Ջերի Ստենդինգ անունով հերոսը խոստովանում է, որ տառապում է գիլոֆոբիայով։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Ֆոբիաներ
Ուրսինոս (հակապապ)

**Ուրսինոս** կամ **Ուրսիցինոս** (, ), հռոմեացի հակապապ 366-367 թվականներին։ 366 թվականին բռնությամբ վիճարկված ընտրություններում պապ է ընտրվել, որպես Դամասոս I պապի մրցակից։ Կառավարել է մի քանի ամիս, որից հետո հակապապ է հռչակվել։ Մահացել է 381 թվականին։

## Պատմություն
355 թվականին Լիբերիոս պապն աքսորվում Կոստանդիոս II կայսեր հետ ունեցած կոնֆլիկտի պատճառով, որը վերաբերում էր Արիոսականությանը։ Փելիքս II հակապապը ձեռնադրվում է որպես նրան հաջորդող։ Սակայն, երբ կայսրը մահանում է, Լիբերիոսը վերականգնվում է, իսկ Փելիքսը արտաքսվում Հռոմից։ Այնուամենայնիվ մրցակից կուսակցությունները մնում են բավականին բևեռված։

366 թվականի սեպտեմբերի 24-ին Լիբերիոսը մահանում է։ Վաղ եկեղեցու նոր Հռոմի պապերը սովորաբար ընտրվում էին մյուս թեմերի կարգով, այսինքն, հոգևորականները թեմի ժողովրդի հետ ընտրում էին նոր եպիսկոպոս մարզերի մյուս եպիսկոպոսների ներկայությամբ։ Սա պարզ մեթոդ էր քրիստոնյաների փոքր համայնքում։

Բայց, քանի որ Հռոմի քրիստոնեական ժողովը բավականին աճել էր, նոր եպիսկոպոսի ընտրությունն ընթանում է տարաձայնություններով։ Մրցակից հայցվորների և պատրիկյան ու ռամիկ թեկնածուների որոշակի դասի միջև կային չլուծված եպիսկոպոսական ընտրություններ։ Միևնույն ժամանակ, 4-րդ դարի կայսրերն իրենք էին հաստատում բոլոր նոր պապերին։

Փելիքսի բարձր դասի աջակիցներն ընտրում էին Դամասոսին, իսկ ընդիմադիր Լիբերիոսի կողմնակիցները՝ սարկավագներն ու ժողովուրդը, աջակցում էին Ուրսինոսին։ Երկուսն էլ ընտրվեցին միաժամանակ, ընդվզումների մթնոլորտում։ Կողմնակիցները հոկտեմբերի սկզբին արդեն բախվել էին։ Այնուհետև հաջորդում է բռնություններ ու արյունահեղություն, և երբ այն հասնում է մինչև արվարձաններ, 137 մարդ է սպանվում Սիցինինուսի բազիլիկում (ըստ Ամմիանուս Մարցելինուսի)։ Կուսակալներն Ուրսինոսին աքսորում են Գալիա։ Երբ նա վերադառնում է, նորից սկսվում են ընդվզումները, և նրան կրկին աքսորում են։

Այնպիսի քրիստոնյա պատմիչներ, ինչպիսին էին Հիերոնիմոսն ու Ռուֆինոսն աջակցում էին Դամասոսին։ 378 թվականի ժողովում Ուրսինոսին դատապարտում են, և իրական պապ է հռչակվում Դամասոսը։ Մի քանի տարի ևս նախկին հակապապը շարունակում է բանսարկել Դամասոսին։ Ըստ Ամբրոսիոս Մեդիոլանցիի Ուրսինոսը Միլանում եղել է Արիոսական ուսմունքի հետևորդներից։

Սիմմաքոս պապի 502 հրամանագրով որոշվում է, որ աշխարհականներն այլևս չպետք է քվեարկեն պապերին, և միայն բարձրակարգ հոգևորականները պետք է ունենան ընտրության իրավունք։

## Տես նաև
* Հռոմի պապերի ու հակապապերի ցանկ

## Արտաքին հղումներ
* Henry Wace, ''Dictionary of Christian Biography'': as "Ursinus"; a balanced historical account, with a detailed quote from the impartial pagan historian Ammianus Marcellinus.
* Антипапа Урсин на сайте «Хронос»

Կատեգորիա:4-րդ դարի հռոմեացիներ
Կանցերոֆոբիա

**Կանցերոֆոբիա** ( և , «վախ»), ինչպես նաև կարցինոֆոբիա՝ իռացիոնալ վախ հիվանդանալ չարորակ նորագոյացություններով, նոզոֆոբիայի տարատեսակ (վախ հիվանդանալուց)։ Հանդիպում է նևրոզների, օբսեսիայի, փսիխաստենիայի, սևամաղձային նևրոզի դեպքում։

Կանցերոֆոբիան հաճախ առաջանում է փսիխոգեն։ Քաղցկեղի պատճառով հարազատի մահից հետո կամ հիվանդի ստուգման ընթացքում բժշկի անզգույշ խոսքը կարող է հիվանդի մոտ միտք առաջանալ, որ նա հիվանդ է քաղցկեղով։ Ցանկացած հիվանդության ախտանիշ, կանցերոֆոբիայով տառափողները մեկնաբանում են որպես ուռուցքի առաջացում, ինչը նրանց մոտ առաջացնում է խուճապ, իսկ քաղցկեղի մասի ցանկացած հիշատակություն հանգեցնում է տրամադրության անկման։

Չարորակ ուռուցքների առկայությունը ստուգելու համար հետազոտությունների անցումը, որպես կանոն չի թեթևացնում կանցերոֆոբիան. հիվանդների մոտ հաճախ միտք է ծագում, որ բժիշկները ճիշտ ախտորոշումը չեն ասում, քանի որ նա բժշկի է դիմել շատ ուշ և այլևս հնարավոր չէ նրան օգնել։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* **[http://www.psyportal.net/5371/kantserofobiya/ Կանցերոֆոբիա՝]**հոդված PsyPortal հոգեբանական պորտալում

Կատեգորիա:Ֆոբիաներ
Բեյլերբեյի պալատ

thumb|Բեյլերբեյի պալատի ներքին տեսքը
thumb|ձախից|Սուլթանի ննջասենյակը

**Բեյլերբեյի պալատ** (), օսմանյան սուլթանների ամառային նստավայրը, որը գտնվում է Բոսֆորի ասիական հատվածում։ 

Պատվիրվել է օսմանյան սուլթան Աբդուլ Ազիզի կողմից և կառուցվել 1861- 1865 թվականներին։ Պալատի ճարտարապետական ոճը նեոբարոկկո է։ Կառուցվել ավանդական օսմանյան առանձնատան ոճով, որոնք բնորոշ էին Օսմանյան կայսրությանը 19-րդ դարի երկրորդ կեսին։ Ամառային ամիսներին Օսմանյան կայսրություն այցելած բարձրաստիճան պաշտոնյաները իջևանել են պալատում։ Սուլթանները նախընտրել են մնալ Դոլմաբահչե պալատում ձմեռային ամիսներին և այցելել Բեյլերբեյի՝ տեղի զով կլիմայի պատճառով։ Պալատի հատակը ծածկված է Եգիպտոսից բերված խսիրե հյուսվածքներով, որոնք ձմռանը պաշտպանում են հատակը խոնավությունից, իսկ ամռանը՝ շոգից։ Կան նաև մեծ գորգեր (Հերևքեյի նման), որոնք զարդարում են հատակը։ Բոհեմյան բյուրեղապակե ջահերը, ֆրանսիական ժամացույցները, ինչպես նաև չինական, ճապոնական, ֆրանսիական և թուրքական ճենապակե սափորները զարդարում են պալատը։ Պալատի բակում առկա են ծառերի մի քանի տեսակներ։ Բակից գեղեցիկ տեսարան է բացվում դեպի Բոսֆոր։

## Արտաքին հղումներ
* Türkiye Diyanet Vakfı İslam Ansiklopedisi, Cilt 6, İstanbul,1992
* Dünden Bugüne İstanbul Ansiklopedisi, Cilt 2, Kültür Bakanlığı ve Tarih Vakfı Yayınları, İstanbul, 1994
* Ana Britannica Genel Kültür Ansiklopedisi, Cilt 5, Ana Yayıncılık, İstanbul, 1994
* Temel Britannica, Cilt 3, Ana Yayıncılık, İstanbul, 1992
* "Milli Saraylar" 
* "Kültür Bakanlığı" 

Կատեգորիա:Ստամբուլի թանգարաններ
Կատեգորիա:Բոսֆոր
Կատեգորիա:Օսմանյան կայսրության կառավարություն
Կատեգորիա:Ստամբուլի շենքեր և կառույցներ
Կատեգորիա:Զբոսաշրջությունն Ստամբուլում
Կատեգորիա:Ստամբուլի օսմանյան պալատներ
Գաբրիել (ֆիլմ, 2013)

**«Գաբրիել»** ()՝ կանադական ֆիլմ, որի ռեժիսորը Լուիզ Արշամբոն է, թողարկվել է 2013 թվականին։ Ֆիլմը վեց անգամ առաջադրվել է «Ջինի» մրցանակի։

## Սյուժե
«Les Muses de Montréal» երգչախմբի անդամները Ուիլյամս սինդրոմի կրողներ են՝ գենետիկ հիվանդություն, որով տառապողները ունեն հատուկ արտաքին և բանականության որոշ ոլորտների զարգացման ընթացքում բնորոշվում են մտավոր զարգացման հետամնացությամբ։ Նրանցից է Գաբրիել Դերոշը, ով սիրահարված է իր գործընկերոջը՝ Մարտին Բուսկեին։ Սակայն նրանց ծնողները դեմ են այդ հարաբերություններին։ Արդյունքում երիտասարդները պետք է ապացուցեն հասարակությանը, որ չնայած հիվնդությանը, նրանք նույնպես սիրելու իրավունք ունեն։

## Դերերում

## Պարգևներ
* 2014 թվական առաջադրվել է Ջինի մրցանակի, որպես լավագույն ֆիլմ
* 2014 թվական առաջադրվել է «Ջինի» մրցանակի, կնոջ լավագույն դերի համար
* 2013 թվական՝ առաջադրվել է «Ջինի» մրցանակի, տղամարդու լավագույն դերի համար
* 2013 թվական՝ առաջադրվել է «Ջինի» մրցանակի լավագույն մոնտաժի համար
* 2013 թվական՝ առաջադրվել է «Ջինի» մրցանակի լավագույն լավագույն ձայի համար
* 2013 թվական՝ առաջադրվել է «Ջինի» մրցանակի ձայի լավագույն մոնտաժի համար

## Հետաքրքիր փաստեր
* Գլխավոր դերի դերակատար՝ Գաբրիել Մարիոն Ռիվարը իսկապես Ուիլյամս սինդրոմի կրող է։
* Հնդկական դպրոցի տեսարանները նկարահանվել են Jeunes musiciens du monde-ում (աշխարհի երիտասարդ երաժիշտների դպրոց), որը գտնվում է հնդկական Կառնատակա նահանգում։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:2013 դրամա ֆիլմեր
Կատեգորիա:2013 ֆիլմեր
Կատեգորիա:Անգլերեն ֆիլմեր
Կատեգորիա:Կանադական դրամա ֆիլմեր
Կատեգորիա:Կանադական մելոդրամա ֆիլմեր
Կատեգորիա:Ֆիլմեր հաշմանդամության մասին
Կատեգորիա:Ֆրանսերեն ֆիլմեր
Կատեգորիա:2010-ականների ֆրանսերեն ֆիլմեր
Կատեգորիա:2010-ականների կանադական ֆիլմեր
Ստվարաթղթե գիրք

thumb|left|Տիպիկ ուռուցիկ գիրք` էջերի քանակը շատ քիչ է և դրանց հաստությունը 1 մմ-ից ավելի է
 
thumb|Նույն գիրքը բրայլյան և ստանդարտ հրատարակչությամբ
**Ստվարաթղթե գիրքը** կամ **խավաքարտե գիրքը** գրքի մի տեսակ է, որը տպագրված է խիտ ստվարաթղթի վրա։ Ստվարաթուղթն օգտագործվում է ինչպես կազմի, այնպես էլ ներսի էջերի համար։ Թերթի ամեն էջը բաղկացած է նվազագույնը ստվարաթղթի մեկ շերտից։ Ի տարբերություն թղթե գրքերի` ստվարաթղթե գրքերը կազմելիս չեն օգտագործվում կարեր կամ տաք սոսնձում, դրա թերթերը ծալվում են և միացվում իրար։ Ստվարաթղթե գրքերը պինդ են և ըստ այդմ` նախատեսված են երեխաների համար, որոնք սովորաբար նուրբ չեն վարվում գրքերի հետ։ Ստվարաթղթե գրքի տարատեսակներ են փոփափ (կամ` օրիգամի) գրքերը, ուռուցիկ նկարներով գրքերը, չտեսնող մարդկանց համար տպագրվող գրքերը։ Փոփափ գրքերի մեջ ստվարաթղթի կտորներն ընդարձակվում են գիրքը բացելիս և դառնում եռաչափ պատկերներ, իսկ գիրքը փակելիս` դրանք ծալվում են։ Այդ գրքերը պատրաստելիս օգտագործվում է թղթային ինժեներիա, որն իր տեխնոլոգիայով նման է օրիգամիի պատրաստմանը։ Կույրերի համար տպագրվող գրքերն ստվարաթղթե են հաշվի առնելով այն, որ դրանք տպագրվում են բրայլյան գրատիպով։ Ուռուցիկ նկարներով գրերը կարող են տպագրվել ինչպես չտեսնողների, այնպես էլ երեխաների համար` ավելի հետաքրքիր դարձնելով դրա բովանդակությունը։

Ստվարաթղթե գրքերի հիմնական արտադրությունը գտնվում է Չինաստանում և Մեքսիկայում; այդուամենայնիվ ստվարաթղթե գրքերի մեկ տպագրություն դեռ կա ԱՄՆ-ում և մի քանիսն էլ` Եվրոպայում։

## Ծանոթագրություններ
https://www.bookprintingchina.com/blog/the-basics-knowledge-of-childrens-board-book-printing
Կատեգորիա:Գրքեր ըստ տեսակի
Սերգեյ Բաբկին

**Սերգեյ Նիկոլայի Բաբկին** (, ), ուկրաինացի երաժիշտ, դերասան, հեղինակ և կատարող։ «5’nizza» խմբի անդամ։ «Ուկրաինայի ձայնը» նախագծի 7-րդ եթերաշրջանի մարզիչ։

## Կինոյի դերասան
Կինոյում նկարահանումների առաջին հաջողակ փորձը եղել է էպիզոդիկ դերը «Ռուսական» (Մոսֆիլմ, 2005) ֆիլմը։ Ֆիլմը նկարահանվել է Էդուարդ Լիմոնովի ստեղծագործությունների հիման վրա։ Նկարահանումներն անցկացվել են Խարկովում։

2007 թվականին մասնակցել է «Ռադիոյի օրը» ֆիլմի նկարահանումներին, որտեղ խաղացել է ինքն իր դերը։

2009 թվականին գլխավոր դերն է խաղացել Վլադիմիր Լերտի «Թողտվություն» ֆիլմում։ Բաբկինի հետ միասին նկարահանվել է Բոգդան Ստուպկան, «Թողտվություն» ֆիլմի սաունդթրեքի հեղինակը «Բումբոքս» խումբն է։ Նրանց «Наодинцi» տեսահոլովակը նկարահանվել է ֆիլմի նկարահանման հրապարակում, իսկ ֆիլմի գլխավոր հերոսներից մեկը Սերգեյ Բաբկինն է։

2014 թվականին կնոջ՝ Սնեժանա Բաբկինայի հետ միասին մասնակցել է «Ալեքսանդր Դովժենկո։ Օդեսսայի արշալույս» (2014) ֆիլմին։

Բացի այդ՝ Սերգեյ Բաբկինը էպիզոդիկ դերեր է տանում հետևյալ ֆիլմերում.

«Ինչպես կին ձեռք բերել» (2013)՝ գերեզմանափոր

«Հեփի էնդ» (2013) - մաֆիա խաղացող

«Գանձ։ Սարսափելի ամանորյա հեքիաթ» (ТВ, 2007) Մաքս

«Ֆենոմեն» (2005)։

## Ընտանիք
Իր ապագա կնոջ՝ Սնեժանա Բաբկինայի (օրիորդական ազգանուն՝ Վարդանյան) հետ Սերգեյ Բաբկինը ծանոթացել է 2007 թվականին, երբ նա միացել է «Թատրոն 19»-ին։

2008 թվականի մայիսի 11-ին Սերգեյը և Սնեժանան պսակվել են։

2009 թվականի մարտի 27-ին պաշտոնապես ամուսնացան։

Սերգեյը և Սնեժանան դաստիարակում են երկու երեխաների՝ դստերը՝ Վեսելինային և որդուն՝ Արթուրին։

Բաբկինը հաճախ խոստովանում է, որ ընտանիքն իր համար կյանքում ամենակարևորն է։ Ամուսինները փորձում են իրենց ողջ ազատ ժամանակն անցկացնել երեխաների հետ՝ կազմելով հյուրախաղային գրաֆիկներն այնպես, որպեսզի հաճախ լինեն տանը և որքան հնարավոր է քիչ բացակայեն։ Հարևանները երկար ժամանակ վստահ էին այն բանում, որ Սերգեյ Բաբկինը գործազուրկ է, քանի որ անընդհատ զբոսնում էր երեխաների հետ։

## Սկավառակագրություն
### Ալբոմներ
* УРА! (2004)
* БИС! (2005)
* Сын (2005)
* Мотор (2007)
* Аминь.ru (2008)
* Взблатнулось (2008)
* Снаружи и внутри (2010)
* STAR`YO (2012)
* Сергевна (2013)
* #неубивай (2016)

### Սինգլներ
* СН.Г.! (2005)
* Моя Любовь (2012)
* ГГГ (2016)
* Петя (2016)

### K.P.S.S.
* Свинец (ալբոմ) (2010)

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Պաշտոնական կայք
* Պաշտոնական էջը Վկոնտակտեում
* Պաշտոնական էջը Ինստագրամում
* Պաշտոնական էջը Ֆեյսբուքում

Կատեգորիա:Բանաստեղծներ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Ուկրաինացի բանաստեղծներ
Կատեգորիա:Ուկրաինացի դերասաններ
Կատեգորիա:Ուկրաինացի երաժիշտներ
Կատեգորիա:Ուկրաինացի երգիչներ
Ալեքսանդր Գրինս

**Ալեքսանդր Գրինս** (, իսկական անունը՝ **Е́каб** (), ), լատվիացի գրող և ռազմական գործիչ, Առաջին համաշխարհային պատերազմի մարտական գործողությունների մասնակից։ Համագործակցել է «Այսօր» թերթի հետ։

## Կենսագրություն
Ալեքսանդր Գրինսը ծնվել է Բիրժսկի վոլոստում (Եկատերինբուրգի մարզի Կալնսկի վոլոստ)։ Ցեսիսի դպրոցն ավարտելուց հետո կամավոր մտել է ռուսական կայսերական բանակ։ Մասնակցել է Առաջին համաշխարհային պատերազմի մարտերին։ Ավարտել է Մոսկովյան ռազմական ուսումնարաններից մեկը, ստացել պրապորշչիկի կոչում (1915), ուսումնարանն ավարտելուց հետո գործուղվել է ռազմաճակատ։ Հետագայում փոխադրվել է նոր ձևավորված լատիշական հրաձիգների գումարտակ։ 1917 թվականի հուլիսին ծանր վիրավորվում է և Արևմտյան ռազմաճակատի լուծարումից հետո տարհանվում է Պետրոգրադ։

Լատվիա է վերադառնում Բրեստի հաշտության համաձայնագրի կնքումից հետո։ 1919 թվականի գարնանը Գրինսը հավաքագրվում է Լատվիական ԽՍՀ բանակ, սակայն դրա նահանջի ժամանակ անցնում է Լատվական հանրապետության զորքերի կողմը։ 1920 թվականին Ալեքսանդր Գրինսը ստանում է լատվիական բանակի կապիտանի աստիճան, 1920-1924 թվականներին եղել է ռազմական լրագրող, լատվիական բանակի Latvijas kareivis ամսագրի գլխավոր խմբագրի տեղակալը։

1924 թվականին Ալեքսանդր Գրինսը զորացրվում է և սկսում պրոֆեսիոնալ գրողի կարիերան։ 1932-1934 թվականներին նա հրատարակել է Առաջին Համաշխարհային պատերազմի մասին «Հոգիները ձյունամրրիկում» վեպի երկհատորյակը (լատիշ. Dvēseļu putenis)։ 1939 թվականին Ալեքսանդր Գրինը վերադառնում է զինվորական ծառայության և մասնակցում Լատվիայի սահմանների պաշտպանությանը։ Խորհրդային Միության կողմից Լատվիայի բռնակցումից հետո 1941 թվականի հունիսին Ալեքսանդր Գրինը կալանավորվում է ԽՍՀՄ Ներքին գործերի ժողովրդական կոմիսարիատի աշխատակիցների կողմից և փոխադրվում է Աստրախան, որտեղ էլ գնդակահարվում է։

## Հիշատակ
Ալեքսանդր Գրինի անվամբ է կոչվել Ռիգայի փողոցներից մեկը։

## Հրատարակություններ
* Nameja gredzens (Նամեյայի օղակը, 1931)
* Dvēseļu putenis (Սառցե հոգիները, մաս I, 1933)
* Debesu ugunis (Երկնային կրակներ, անավարտ, 1934)
* Dvēseļu putenis (մաս II, 1934)
* Tobago (Տոբագո, 1934)
* Трилогия Saderinātie (Նշանվածները)
** Մաս I։ Pelēkais jātnieks (Գունատ նժույգի հեծյալը, 1938)
** Մաս II։ Sarkanais jātnieks (Կարմիր նժույգի հեծյալ, 1938)
** Մաս II։ Melnais jātnieks (Սև նժույգի հեծյալ, 1940)
* Trīs vanagi (Երեք բազե, 1938)
* Zemes atjaunotāji (Երկիրը վերականգնողները)
** Մաս I։ Meža bērni (Անտառի զավակները, 1939)
** Մաս II։ Atdzimusī cilts (Վերակենդանացած ցեղ, 1939)
* Pārnākšana (Վերադարձ, 1941)

## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն
* Roszkowski W., Кофман J. (ed.), Биографический словарь Центральной и Восточной Европы ХХ века, Варшава 2005. ISBN 83-7399-084-4

Կատեգորիա:Լատիշ գրողներ
Կատեգորիա:Առաջին համաշխարհային պատերազմի մասնակիցներ
Կատեգորիա:Առաջին համաշխարհային պատերազմին մասնակցած ռուսական ռազմական գործիչներ
Կատեգորիա:Խորհրդային լրագրողներ
Կատեգորիա:Խորհրդային ռազմական գործիչներ
Կատեգորիա:Լատիշ թարգմանիչներ
Կատեգորիա:20-րդ դարի լրագրողներ
Կատեգորիա:Մահապատժի ենթարկված քաղաքական գործիչներ
Կատեգորիա:ԽՍՀՄ-ում գնդակահարվածներ
Կատեգորիա:Լատիշ դրամատուրգներ
Կատեգորիա:Լատվիայի քաղաքական գործիչներ
Կատեգորիա:Ռազմական թղթակիցներ
Կատեգորիա:Լատվիական հրաձիգներ
Վերմինոֆոբիա

**Վերմինոֆոբիա** (, մակաբույծ և , վախ), հոգեբանության ֆոբիաներից մեկը,  միկրոօրգանիզմներից, բակտերիաներիցից, մանրէներից և վիրուսներից ինչ որ հիվանդությամբ վարակվելու վախ։ Այդ ֆոբիայի հայտնի կրողներից էին Մայկովսկին և Նիկոլայ II։ Մայկովսկու մոտ այդ ֆոբիան առաջացավ այն ժամանակ, երբ նրա հայրը մահացավ արյան վարակից։ Հաճախ այդ ֆոբիան շահագործում են լվացող միջոցներ, փոշեկուլներ, խնամքի պարագաներ արտադրողները, առաջարկելով հակամիկրոբային ապրանքներ, որոնք իրենց պնդմամբ վերացնում են գրեթե ամբողջ միկրոօրգանիզմները։ Իրականում այդպիսի միջոցները վերացնում են միկրոօրգանիզմների միայն մի մասը, որոնք սովորաբար վնասակար չեն առողջ մարդու համար։ Պահպանվում են առավել դիմացկուն միկրոօրգանիզմները, որոնց դեմ դժվար է պայքարել։ Բացի այդ, մանրէազերծ միջավայրում, առանց միկրոբների, մարդու իմունային համակարգը աստիճանաբար դադարում է կատարել իր ֆունկցիաները, քանի որ ոչնչի դեմ չի պայքարում և մարդը դառնում է դյուրընկալ  տարբեր վարակների նկատմամբ։

## Տես նաև
* Հինգ վայրկյանի կանոն
* Միզոֆոբիա
* Ֆրիգանիզմ

Կատեգորիա:Ֆոբիաներ
Մերգիմ Մավրայ

**Մերգիմ Մավրայ** (ալբ.՝ Mërgim Mavraj, ), ալբանացի պրոֆեսիոնալ ֆուտբոլիստ, կենտրոնական պաշտպան։ Հանդես է գալիս գերմանական «Համբուրգ» ֆուտբոլային ակումբում և Ալբանիայի ֆուտբոլի ազգային հավաքականում։

## Կարիերա
### Ակումբային
2005-2007 թվականներին հանդես է եկել գերմանական «Դարմշտադտ 98» ակումբի կազմում։ 2007-2010 թվականներին հանդես է եկել գերմանական «Բոխում» ֆուտբոլային ակումբում (2007-2008 թվականներին վարձավճարով հանդես է եկել նույն թիմի 2-րդ կազմում՝ «Բոխում 2»-ում)։ 2011-2014 թվականներին հանդես է եկել գերմանական «Գրոյտեր Ֆյուրտ»-ի կազմում։ 2014-2016 թվականներին հանդես է եկել գերմանական «Քյոլն»-ի կազմում (2015 թվականին 4 խաղ է անցկացրել «Քյոլն 2»-ի կազմում)։ 2017 թվականից մինչև հիմա հանդես է գալիս գերմանական «Համբուրգ» ֆուտբոլային ակումբի կազմում։

### Ազգային հավաքական
2012 թվականից մինչև հիմա հանդես է գալիս Ալբանիայի ֆուտբոլի ազգային հավաքականում։

## Ելույթների վիճակագրություն

**Ընդհանուր՝ 26 խաղ / 3 գոլ**

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* 
* 
* 

Կատեգորիա:Ալբանացի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Բունդեսլիգայի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:ՈՒԵՖԱ Եվրո 2016-ի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Տղամարդկանց ֆուտբոլի պաշտպաններ
Կատեգորիա:Քյոլնի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Համբուրգի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Բոխումի ֆուտբոլիստներ
Շախմատային օլիմպիադա 1937

**Շախմատային 7-րդ օլիմպիադա**, անցկացվել է 1937 հուլիսի 31 - օգոստոսի 14։ Մասնակից պետությունների քանականը ՝ 19, մեկով քիչ քան նախորդ օլիմպիադային։

Շախմատիստներին տրամարդվել էր ՙՙԳրանդ հոթել ռոյալ՚՚ հյուրանոցը։ Չնայած նրան, որ շվեդական թիմը ի սկզբանե մրցանակային տեղի չէր հավակնում, այնուամենայնիվ հանդիսատեսի հետաքրքրությունը ամբողջ առաջնության ընթացքում չէր նվազում։ Առաջնությունը անցկացվեց 2 տարի առաջ Վարշավայում Ֆիդեի համաժողովի ժամանակ ընդունված կանոնակարգով, որը նախորդի համեմատ բավականին բարդածված էր (2 ժամ ՝ 36 քայլի համար և մեկ ժամ հետագա ամբողջ քայլերի համար)։ Առաջնությունում չկային նորեկներ, բայց նրանց փորձը բավականին տարբերվում էր միմյանցից, որոշ մասնակիցներ (օրինակ դանիացիները), որոնք երբեք բաց չեն թողել ոչ մի օլիմպիադա, իսկ որոշների համար (օրինակ էստոնացիների) սա իրենց երկրորդ մրցաշարն էր։ Թիմերի միջին տարիքը գնալով նվազում էր, ինչը Ֆ.Մարշալին տվեց կատակելու առիթ

ՙՙՕ, ես այստեղ այլևս չեմ տեսնում ծանոթ մարդկանց՚՚

Մրցաշարին չէր ներկայացել Ֆրանսիայի հավաքականը, որը հավանաբար չէր մասնակցել իրենց թիմակցի ՝ աշխարհի նախկին չեմպիոն Ա.Ա. Ալեխինի պատճառով, ով հրաժարվել էր մասնակցել մրցույթին, քանի որ մրցույթի ավարտից երկու շաբաթ անց պետք է ունենար ռեվանշ - խաղ։ Դրան ի հակառակ Հոլանդիայի հավաքականը բավականին լավ մարզավիճակում էր։ Այն գլխավորում էր աշխարհի չեմպիոն Մ. Էիվեն (+8-2=3)։

Կատեգորիա:1937 սպորտում
Ստերլինգ արծաթ

մինի|353x353փքս|պատառաքաղ պատրաստված ստերլինգ արծաթից
**Ստերլինգի արծաթը՝** արծաթի համաձուլվածք է կազմված 92.5% (և ավելի) արծաթից և 7.5% ուրիշ մետաղներից, մասնավորապես՝ պղնձից։ Ստերլինգի արծաթը նույն 925 հարգի արծաթն է։ 999 հարգի արծաթը չափազանց փափուկ է մեծ զարդեր պատրաստելու համար, այդ պատճառով էլ մաքուր արծաթին ավելացվում է պղինձ, որպեսզի մետաղին հաղորդեն ամրություն, պահպանեն դրա ճկունությունը և թանկարժեք մետաղի գեղեցկությունը։

Որպես լիգերացնող կոմպոնենտ, պղնձի հետ միասին կարելի է օգտագործել նաև ուրիշ մետաղներ՝ որակի բարելավման, ճաքելու հատկությունը նվազեցնելու, տոկունությունը բարձրացնելու, հաճելի գույնը պահպանելու և մետաղը սևացումից պաշտպանելու համար։ Այդ նպատակով օգտագործվող մետաղներն են գերմանիումը, ցինկը, պլատինը կամ տիտանը, և այլ տարբեր լրացումներ, որոնք են՝սիլիցիումը և բորը։ Այնուամենայնիվ, իրական ստանդարտ խառնուրդը ստացվում է պղնձի ավելացումից։

## Ստուգաբանություն
Գոյություն ունի մի քանի տարբերակ կապված անվան ծագման հետ։ Ըստ Բրիտանիկա հանրագիտարանի անվանումը ի հայտ է եկել XII դարում և սկզբնապես եղել է անգլիական արծաթյա դրամների անվանումը, 1 ֆունտ արծաթից հատվել է 240 հատ մետաղադրամ («Tower pound»ստանդարտի որոնք պահվել են թագավորական բանկում)։

1955թ-ից Օքսֆորդի անգլերեն լեզվի բառարանում տարբերակ է առաջարկվել, որի համաձայն «Ստերլինգ» անվանումը թվագրվում է մոտ 1300 թվականից և ստացել է Նորմանյան ընտանիքի արծաթե դրամների անունը, որի վրա կային փոքր աստղիկներ (հին անգլերենով *steorling*)։

Առավել տարածված է Ուոլտեր դի Պինչեբեկայի տարբերակը (Walter de Pinchebek), որի համաձայն՝ նախկինում օգտագործվել է *«Easterling Silver» («Արևելյան հողերի արծաթ»),* որը նշանակում է 925 հարգի արծաթի համաձուլվածքից պատրաստված դրամներ՝ հյուսիսային Գերմանիայում։ Մարզը բաղկացած հինգ քաղաքից անգլիացիները կոչել են «Easterling», XII դարում մարզը մտել է Հենզայի միության կազմի մեջ։ Տարածքի բնակիչները ակտիվ առևտրական հարաբերությունների մեջ են եղել անգլիացիների հետ, ապրանքների դիմաց վճարվել են տեղական դրամներով, որոնք ունեցել են բարձր որակ և ամրություն (մաքուր արծաթը չափազանց փափուկ է և շուտ է վնասվում)։ Հենրիխ II թագավորը, սկսած 1158 թվականից, սահմանել է նման ստանդարտ՝ դրամի համաձուլվածքի համար: Հետագայում, աստիճամաբար, խոսակցության մեջ համաձուլվածքի *«Sterling Silver»* անվանումը փոխարինվել և անվանվել է «դրամի արծաթ»։

Կատեգորիա:Արծաթի միացություններ
Կատեգորիա:Ձեռագործություն
Ցլագլխիկ

**Ցլագլխիկ** ( (*Bloch, 1782*)), արհեստական, դեկորատիվ, ակվարիումային «Ոսկե ձկնիկ» ձկնատեսակներից։

## Նկարագիր
Ձկան մարմինն ունի փքված ձև։ Գլուխը ծածկված է գերաճներով, սրանք նրան տալիս են քառակուսու տեսք և նմանեցնում ցլի գլխի, իսկ հաճախ էլ զրահագլխարկի։ Այդ ամենի  հետ մեկտեղ գերաճած էպիթելները շատ նոր են և ունեն թավշային ծածկույթ։ Պոչը շատ կարճ է, վեր ցցված, իսկ հաճախ երկկողմանի։ Բացառությամբ գլխի գերաճների, նա նման է Օռանդի։ Մեջքի լողակը բացակայում է, իսկ մյուսներն էլ շատ կարճ են։ Հետույքային և պոչի լողակները զույգվում են։

Ցլագլխիկը առյուծագլխիկից տարբերվում է ուռած և բարձր մեջքով, ընդ որում պոչի սկզբնամասը խիստ կտրված է։

### Գույնը
Ձկան մարմինը ծածկված է վառ, դեղնակիտրոնագույն թեփուկներով, որոնցից յուրաքանչյուրը պատված է կարմիր եզրերով։ Գլուխը վառ կարմիր գույն ունի և նման է հասած լոլիկի գույնի։ Պոչը և լողակները կարմիր են և սպիտակ եզրերով։

## Պահպանման պայմանները և բազմացումը
Առյուծագլխիկների բուծման համար կարևոր են.
* Ջրի կարծրությունը  (GH) - մինչև 20°,
* Ջրի թթվայնությունը  (pH) 6,5-8,0,
* Ջերմաստիճանը  (t) 12-28&nbsp;°C.
Շատ զգայուն են ջրի ցածր ջերմաստիճանի նկատմամբ։

### Կերակրումը
Կերերի հանդեպ զգայուն չեն, ուտում են կենդանի, բուսական և չոր կերեր։

### Բազմացումը
Նրանց հասունացումը և բազմացումը լինում է 1 տարի անց, երբ խավիարներից ծնվում են մանրաձկները։ Ձվադրման նախապատրաստումը նույնատիպ է նաև մյուս ծածանանմանների համար։ Ձվադրողը 100-150 լիտր պարունակությամբ ակվարիումի մեջ տեղադրում է ձվադրման ցանցը, մեկ կամ երկու հեղուկացիր և կենտրոնում խրձով մանր տերևավոր բույսեր։ Մեկ էգին համապատասխանում է երկու արու։ Նրանք ունեն 2000-10000 ձվիկներ։ Մանրաձկները դուրս են գալիս 2 օր հետո։ Արդեն 5-րդ օրը սկսում են լողալ։ Նրանց կերակրում են անվաորդերով։ Բուծման համար կարևոր է.
* Ջրի կարծրությունը (GH) 8-15°,
* Ջրի թթվայնությունը (pH) 7,0-8,0,
* Ջերմաստիճանը  (t) 22-28&nbsp;°C.

## Ակվարիումային և ֆերմերային տնտեսություններում
Այս ձկան աճի համար բարենպաստ են սառը ջրային ավազանները,  աճեցման համար կարևոր է լողալու մեծ տարածքը։ Այս ձկները շատ դիմացկուն են և դրա համար կարող են ապրել նաև դրսում՝ ավազանի մեջ։ Նրանց համար նախընտրելի է վառ լույսը և շատ մեծ տարածքը։ Արդյունավետ է նաև զտումը և ջրի կանոնավոր փոփոխությունը։ Այս ձկների ավազանները կարող են ձևավորել քարերով, բնական կամ արհեստական կանաչներով, բայց պետք է զերծ լինել ծակող սուր ծայրեր ունեցող առարկաներից։

## Տես նաև
* Ոսկե ձկնիկ
* Շղարշապոչ

## Գրականություն
* Н. Ф. Золотницкий (1851—1920) «Аквариум любителя»
* Fancy Goldfish։ A Complete Guide to Care and Collecting" by Dr. Erik L. Johnson, D.V.M. and Richard E. Hess, Weatherhill, Shambala Publications, Inc., 2006. — ISBN 0-8348-0448-4
* «An Interpet Guide to Fancy Goldfish» by Dr. Chris Andrews, Interpet Publishing, 2002. — ISBN 1-902389-64-6

Կատեգորիա:Ակվարիումային ձկներ
Պետրոգրադի հեղափոխական պաշտպանության կոմիտե

**Պետրոգրադի հեղափոխական պաշտպանության կոմիտե**, արտակարգ մարմին, գործել է Պետրոխորհրդի և բոլշևիկյան կառավարության ժամանակ՝ 1918 թ. փետրվարի 21-ից մինչև մարտ։ Կոմիտեն կազմավորվեց այն ժամանակ, երբ Առաջին համաշխարհային պատերազմի ընթացքում Գերմանական կայսրության ղեկավարությունը խախտեց զինադադարը և հարձակում սկսեց ռուսական բանակի Հյուսիսային ճակատի ուղղությամբ։ Կոմիտեն գտնվում էր Պետրոգրադում Սմոլնյան ինստիտուտի շենքում։ Կոմիտեն կազմված էր Բյուրոյից և կոմիտեի անդամներից։ Կոմիտեի նախագահն էր Գ. Ե. Զինովևը, քարտուղարը՝ Ս. Ի. Գուսևը։ Կոմիտեն դադարեցրել է իր գոյությունը Բրեստ-Լիտովսկի խաղաղության  պայմանագրի ստորագրումից հետո։

## Պատմություն
1918 թ. հունվարի 28-ին խորհրդային պատվիրակությունը Լ. Դ. Տրոցկու գլխավորությամբ, «դադարեցնում ենք պատերազմը, զորացնում ենք բանակը, սակայն խաղաղություն չենք ստորագորում» կարգախոսով ընդհատեց բանակցությունները Բրեստ-Լիտովսկում։ Դրան ի պատասխան գերմանական զորքերը ամբողջ ճակատով հարձակման անցան։ Փետրվարի 21-ին գերմանական զորքերը պաշարեցին Պսկովը, Պետրոգրադը և Պետրոգրադի ռազմական շրջանը։ Նույն օրը Ժողովրդական կոմիսարների խորհուրդը հրապարակեց «Սոցիալիստական հայրենիքը վտանգի մեջ է» դեկրետը։ Կոմիտեն սուղ ժամանակահատվածում կազմակերպեց Կարմիր գվարդիայի ջոկատների ստեղծումը, Կարմիր բանակի զորամասերի և հեղափոխական զինվորների ինքնապաշտպանական դրուժինաները (գնդերը)։ Հրամանների կատարման համար Կոմիտեի ղեկավարությունը Հյուսիսային ճակատի շատ վայրեր ուղարկում էր կոմիսարների։

## Կոմիտեի կազմը
* Ե. Գ. Զինովև- նախագահ
* Ս. Ի. Գուսև- քարտուղար

### Կոմիտեի Բյուրոյի անդամներ
* Յ. Մ. Սվերդլով - Համառուսաստանյան ԿԴԿ-ի նախագահ
* Վ. Դ. Բոնչ-Բրուևիչ- ՌԽՖՍՀ Ժողովրդական կոմիսարների խորհրդի գործադիր ղեկավար
* Կ. Ս. Երեմև - Պետրոգրադի ռազմական շրջանի զորքերի հրամանատար
* Ն. Վ. Կրիլենկո- ենթասպա
* Ն. Պ. Կոմարով- Պետերոգրադի հեղափոխական ռազմական տրիբունալի պատգամավոր
* Մ. Մ. Լաշևիչ- Համառուսաստանյան կենտրոնական գործադիր կոմիտեի նախագահության անդամ
* Կ. Ա. Մեխոնոշին-  ՌԽՖՍ Ռազմական գործերի Ժողովրդական կոմիսարիատի կոլեգիայի անդամ
* Ն. Ի. Պոդվոյսկի -  ՌԽՖՍ Ռազմական գործերի Ժողովրդական կոմիսար
* Մ. Ա. Սպիրիդոնովա- Ձախ Էսեռների կուսակցության Կենտրոնական կոմիտեի անդամ
* Մ. Ս. Ուրիցկի - Պետրոգրադի ռազմական շրջանի Արտակարգ շտաբի ղեկավար 
* Յ. Մ. Ֆիշման - Ռուս հեղափոխական, քաղաքական գործիչ
* Մ. Ա. Լևին- էսեռական
* Վ. Մ. Սմիրնով- ՌԽՖՍՀ Առևտրի և արդյունաբերության ժողովրդական կոմիսար

### Կոմիտեի անդամներ
* Գ. Ի. Բոկիի- Պետրոգրադի ռազմահեղափոխական կոմիտեի անդամ
* Վ. Ի. Զոֆ- Պետրոխորհրդի անդամ
* Մ. Դ. Բոնչ-Բուրևիչ- Գեներալ մայոր

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* http://encspb.ru/object/2804022875

Կատեգորիա:Ռուսաստանի պատմություն
Պիրմին Շվեգլեր

**Պիրմին Շվեգլեր** (գերմ.՝ Pirmin Schwegler, , Շվեյցարիա), շվեյցարիացի ֆուտբոլիստ, կիսապաշտպան։ Հանդես է գալիս գերմանական «*Հոֆֆենհայմ*ի» և Շվեյցարիայի ազգային հավաքականի կազմում։

Հավաքականի կազմում մասնակցել է ԱԱ-2010-ին։

## Ակումբային կարիերա
Պիրմինը իր կարիերան սկսել է շվեյցարական «*Լյուցերն*ի» կազմում։ Թիմի հիմնական կազմում անցկացրել է 2 մրցաշրջան։

2005-2006 մրցաշրջանում Շվեգլերը հանդես է եկել «Յանգ Բոյզ»-ի կազմում։

2006 թվականին Պիրմին Շվեգլերը պայմանագիր է կնքել գերմանական «Բայեր 04»-ի հետ։ Թիմի կազմում 3 մրցաշրջանի ընթացքում մասնակցել է 46 հանդիպման։

2009-2014 թվականների ընթացքում Պիրմինը հանդես է եկել «Այնթրախտ»-ի կազմում։

2014 թվականի ամռանը Պիրմին Շվեգլերը տեղափոխվել է «Հոֆենհայմ»։ Նա թիմի հետ կնքել է 3-ամյա պայմանագիր։

## Միջազգային կարիերա
Շվեյցարիայի ազգային հավաքականի կազմում Շվեգլերը իր դեբյուտը նշել է 2009 թվականին։

## Անձնական կյանք
Պիրմինի եղբայրը՝ Կրիստիան նույնպես ֆուտբոլիստ է։ Նա հանդես է գալիս «Ռեդ Բուլլ» ֆուտբոլային ակումբի կազմում։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
*  

Կատեգորիա:Այնտրախտ Ֆրանկֆուրտի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Բայեր Լևերկուզենի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Բունդեսլիգայի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Լյուցերնի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Շվեյցարիայի հավաքականի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Տղամարդկանց ֆուտբոլի կիսապաշտպաններ
Կատեգորիա:Յանգ Բոյզի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Հոֆենհայմի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Շվեյցարացի ֆուտբոլիստներ
Արցախաշեն

300px|մինի|աջից|Արցախի Հանրապետության քարտեզը, որտեղ մուգ շագանակագույնով պատկերված են Ադրբեջանի զինված ուժերի վերահսկողության ներքո գտնվող տարածքները, իսկ մարմնագույնով՝ Արցախի վերահսկողության ներքո գտնվող տարածքները 2021 թվականի հունվարի 1-ի դրությամբ
**Արցախաշեն** (նախկինում՝ Դաշբուլաղ), գյուղ Արցախի Ասկերանի շրջանում։

## Աշխարհագրական դիրք
Գյուղը գտնվում է Ասկերանից 12 կմ, իսկ Ստեփանակերտից` 20 կմ հեռավորության վրա։ Գյուղի դիրքը նախալեռնային է, բարձրությունը ծովի մակերևույթից 800 մ է, կլիմայական պայմանները նպաստավոր են։

## Պատմական տեղեկություններ
Մինչև թուրք սելջուկների հարձակումները գյուղը կոչվել է Քարաղբյուր։ Հետագայում կոչվել է Դաշբուլաղ, իսկ 1988 թվականից կոչվում է Արցախաշեն։ Այս պատմական գյուղում եղել է Խրիմյան Հայրիկը (1898 թվականի օգոստոսի 25-26-ին)։

Գյուղի պատմական կառույցներից նշանավոր են 368-371 թվականներին կառուցված եկեղեցին և Ֆրանգյուլի վանքը։ Վերջինս կառուցվել է Մելիք Ֆրանգյուլի` այս գյուղ այցելելու պատվին։

1920 թվականին գյուղում կար 450 տուն, 1600 բնակիչ, 1987 թվականին՝ 208 տուն, 703 բնակիչ։ Գյուղը միշտ հայկական է եղել։ Էլեկտրաֆիկացվել է 1961 թ.։

## Մասնակցություն Հայրենական մեծ պատերազմին
Հայրենական մեծ պատերազմին մասնակցել է 400 մարդ, զոհվել է 126-ը, որոնց հիշատակին կառուցված է հուշարձան։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Ասկերանի շրջանի բնակավայրեր
Յըլդըզ զբոսայգի

**Յըլդըզ զբոսայգի** (), պատմական զբոսայգի Ստամբուլի Բեշիկթաշ շրջանում։ Ստամբուլի ամենախոշոր զբոսայգիներից մեկն է։ Գտնվում է Յըլդըզ թաղամասում՝ Յըլդըզ և Չըրաղան պալատների միջև։

## Պատմություն
Յըլդըզ զբոսայգին երբեք չի եղել Յըլդըզ պալատի մի մասը։ Այն նախատեսված է եղել միայն կառավարող դինաստիայի սուլթանների զբոսանքի համար։

Բյուզանդիայի ժամանակ զբոսայգու տարածքում եղել է անտառ։ Սուլեյման I-ի կառավարման ժամանակ, անտառը հայտարավել է որպես սուլթանների անձնական որսավայր։ Հաջորդ դարերի ընթացքում, զբոսայգին օգտագործվել է որպես երկու պալատները իրար կապող պուրակ։ Տեղանքը ակտիվորեն զարգացել է Յըլդըզ պալատի () շինարարության հետ մեկտեղ։ Վերջինս կառուցվել է 19-րդ դարում սուլթան Սելիմ III-ի հրամանով։

Պալատի մոտ կառուցվել է զբոսայգի (0,10 կմ2), որը շրջափակված է եղել բարձր պարիսպներով, որոնք առանձնացվել են պուրակից սուլթան Աբդուլ Համիդ II-ի կառավարման ժամանակ։ Այգում կառուցվել են նաև արհեստական լճակ, տաղավարներ, ամառային տնակներ և ճենապակու գործարան։

Ներկայումս Յըլդըզ զբոսայգին պալատական զբոսայգի է, որտեղ կուլտիվացվել են աշխարհի տարբեր տարածաշրջաններից բերված ծաղիկներ, բույսեր և ծառեր։ Զբոսայգին իր ժամանակակից տեսքը ստացել է դեռևս Օսմանյան կայսրության անկման ժամանակաշրջանում։ Զբոսայգուց տեսարան է բացվում դեպի Բոսֆորի նեղուցը։ Զբոսայգին ստամբուլաբնակների սիրելի զբոսավայրերից մեկն է։ «Չադիր» և «Մալթական կրպակ» տաղավարներում գործում են սրճարաններ։

Զբոսայգին բաղկացած է երկու հատվածներից։ Այգու ներքին հատվածը բաց է հասարակության համար և ներառում է Շալեն, Չադիրը և Մալթական կրպակը, ինչպես նաև ճենապակու մանուֆակտուրան։ Զբոսայգում աճում են մագնոլիա, դափնի, ցերցիս եվրոպական, լայմ և ձիակասկ։ Բացի այդ, այգում աճում են նաև կաղնի, կիպարիս, սոճի, կենի, մայրի և հացենի։ Այստեղ գործում են արհեստական երկու պուրակներ։

## Պատկերասրահ

Cadir Kiosk garden March 2008b.JPG|ПՉադըր տաղավարը
Malta Pavilion 01.jpg|Մալթական կրպակը
Sale Pavilion 01.jpg|Շալե տաղավարի գլխավոր մուտքը
Yildiz Porcelain Factory 01.jpg|Ճենապակու մշակման մանուֆակտուրա
Yildiz Park 02.jpg|Տեղի մանուֆակտուրա տանող ճանապարհը
Ciragan Palace 1840.JPG|Չիրաղան պալատը և Յըլդըզ այգին 19-րդ դարում


## Աղբյուրներ
* Официальный сайт Правительства Стамбула — Парк и дворец Йылдыз 

Կատեգորիա:Ստամբուլի այգիներ
Կատեգորիա:Բեշիքթաշ
Կատեգորիա:Ստամբուլի շենքեր և կառույցներ
Բորչքա

**Բորչքա** (լազերեն։ ბორჩხა/Borçxa; վրացերեն։ ბორჩხა/Բորչքա, նաև ფორჩხა/Փորչփա), քաղաք Թուրքիայի հյուսիսարևելյան հատվածում, Արդվինի մարզում։ Քաղաքը գտնվում է Թուրքիայի Սևծովյան տարածաշրջանում՝ Վրաստանի հետ մինչպետական սահմանագծի մոտ։

Բորչքա կարելի է հասնել Սև ծովի հատվածից՝ Ճորոխ գետի ափագծով։ Ճորոխ գետի վրա, քաղաքի մոտ պահպանվել է միջնադարյան կամուրջ, որն իրար է կապում Բորչքա գետի երկու հատվածները։

Բորչքա լիճ հաճախ այցելում են Արդվին ժամանած զբոսաշրջիկները։

## Արտաքին հղումներ
* Governor's Office
* the Municipality

Կատեգորիա:Արդվինի մարզ
Կատեգորիա:Թուրքիայի քաղաքներ
Սուրբ Գաբրիել եկեղեցի (Վարդաշեն)

**Սուրբ Գաբրիել եկեղեցի**, հայկական առաքելական կիսավեր եկեղեցի Ադրբեջանի Հանրապետության Գյոյգյոլի շրջանի Վարդաշեն գյուղում։

## Պատմություն
Գյուղամիջում գտնվող Սուրբ Գաբրիել եկեղեցին, ըստ մուտքից վեր փորագրված շինարարական արձանագրության, կառուցվել է 1674 թ։

1928 թվականին Խորհրդային Ադրբեջանի իշխանությունների որոշմամբ եկեղեցին փակվել է Ադրբեջանական ԽՍՀ տարածքում գտնվող հայկական այլ եկեղեցիների հետ։

Մինչև բռնագաղթն կանգուն էր։

## Ճարտարապետություն
Սուրբ Գաբրիել եկեղեցին ունի եռանավ թաղածածկ բազիլիկի հորինվածք։ Խորանի երկու կողմերում տեղակայված են մեկական ավանդատներ։ Ավանդական տեղում է մկրտարանի խորշը։ Կամարակապ միակ մուտքը բացված է հարավային ճակատից։ Եկեղեցու լուսավորությունն իրականացված է դեպի ներս լայնացող 6 լուսամուտների միջոցով։ Կառուցված է կոփածո քարով, կրաշաղախով։ Անկյունաքարերը և բացվածքների եզրակալները սրբատաշ են։

19-րդ դարավերջի այցելուներից Ե. Լալայանը եկեղեցին բնորոշել է որպես փոքրիկ, խոնավ կառույց, իսկ մեկ ուրիշ ականատեսի եկեղեցին ներկայացել է որպես չորս հոյակապ սյուների վրա կառուցված փառավոր տաճար։

Սուրբ Գաբրիել եկեղեցին ունի եռանավ թաղածածկ բազիլիկի հորինվածք։ Խորանի երկու կողմերում մեկական ավանդատներ են։ Ավանդական տեղում է մկրտարանի խորշը։ Կամարակապ միակ մուտքը բացված է հարավային ճակատից։ Եեղեցու լուսավորությունն իրականացված է դեպի ներս լայնացող 6 լուսամուտների միջոցով։ Կառուցված է կոփածո քարով, կրաշաղախով։ Անկյունաքարերը և բացվածքների եզրակալները սրբատաշ են։

1880-ական թվականների սկզբներին մուտքի կից, սրբատաշ քարով կառուցվել է կրկնահարկ զանգակատուն, որն առաջին հարկում քառասյուն է, իսկ երկրորդում ունի սրածայր վեղարով ավարտվող վեցասյուն ռոտոնդա։ Եկեղեցու որմերին առկա էին բազմաթիվ վավերագրեր։

1928 թվականին Ադրբեջանի խորհդային իշխանությունների որոշմամբ եկեղեցին փակվել է։ Մինչև բռնագաղթն այն կանգուն էր։

## Վերանորոգումներ
Հայտնի է, որ եկեղեցում վերանորոգման աշխատանքներ են իրականացվել 1863 և 1910 թվականի վերջին, երբ եկեղեցու գումարներով սվաղել էին ներսի պատերը։

## Քահանա
Մարտիրոս Եղիազարյան Եպիսկոպոսյանց. 1871-1879 թթ. կրթվել է Փիբի Սուրբ Գևորգյան դպրոցում։ Քահանա է ձեռնադրվել 1897 թվականի հունվարի 21-ին և հովվել Սուրբ Գաբրիել եկեղեցու ծուխն առնվազն մինչև 1905 թվականը։

## Տես նաև
*Վարդաշեն (Միրզիկ)

## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն
#Ս. Կարապետյան, ՀՅՈՒՍԻՍԱՅԻՆ ԱՐՑԱԽ, էջ 396-398։
# Բարխուտարեանց Մ., Արցախ, էջ 321։
# Լալայեան Ե., Գանձակի գաւառ, էջ 343։

Կատեգորիա:17-րդ դարի հայկական վանքեր և եկեղեցիներ
Կատեգորիա:Գյոյգյոլի շրջանի վանքեր և եկեղեցիներ
Կատեգորիա:Եկեղեցիներ այբբենական կարգով
Մահվան մեքենա

**«Մահվան մեքենա»** (), կիբերպանկ ոճի ֆանտաստիկ մարտական ֆիլմ, որը նկարահանված է 1994 թվականին բրիտանացի ռեժիսոր Սթիվեն Նորրինգթոնի ձեռագրով, իսկ բեմադրող ֆիլմ են հանդիսացել՝ «Բլեյդ» (1997) ֆիլմը և «Երևելի ջենտլմենների լիգա» ֆիլմը (2003)։

## Սցենար
Մոտ ապագայում։ Խելագար հանճար Ջեք Դանթեն ստեղծում է մարդասպանների համար աշխատանք և նրանց հրահրում է հարձակման մարդկանց վրա։ Ճակատագրի թելադրանքով նրանք ընկնում են մահացու լաբիրինթոս կորպորացիայի շենքի մեջ, որը զբաղվում էր մարտական տեխնոլոգիաներով։
Թողնելով կատաղի մեխանիզմը խելագար գիտնականի մոտ, կարելի է հաղթահարել սեփական վախերը և վերադառնալով անցյալից ներկա, բայց արդեն սարսափազդու տեսքով։

## Դերերում
* Բրեդ Դուրիֆ – *Ջեք Դանթե*
* Էլի Փոջեթ – *Հեյդեն Քեյլ*
* Ուիլյամ Հութկինս– *Ջոն Կարպենթեր*
* Ջոն Շարիա– *Սեմ Ռեյմ*
* Մարտին ՄաքԴուգալ– *Յուտան*
* Անդրես Վիշնևսկի– *Ուեյլանդ*
* Ռիչարդ Բրեյք– *Սքոթ Ռիդլ*
* Ալեքս Բրուքս – *ոստիկանապետ Դիկսոն*
* Ռեյչել Ուայզ – *կրտսեր կատարող*

## Նկարահանող թիմ
* Ռեժիսոր՝ Սթիվեն Նորրինգթոն
* Սցենարիստ՝ Սթիվեն Նորրինգթոն
* Պրոդյուսեր՝ Դոմինիկ Անչիանո, Ջիմ Բիչ և Ռեյ Բերդիս
* Օպերատոր՝ Ջոն դե Բորման
* Կոմպոզիտոր՝ Քրիստիան Մերրելլ
* Գեղանկարիչ՝ Քրիս Էդվարդս և Սու Ուայթաքեր
* Մոնտաժ՝ Փոլ Էնդեքոթ

## Հետաքրքիր փաստեր
* Ռեյչել Ուայզի դեբյուտային նկարը
* Հանդիսանալով սցենարի հեղինակ Սթիվեն Նորրինգթոնը հերոսներին անվանել է հայտնի ռեժիսորների անուններով՝ Ջոն Կարպենտեր, Սեմ Ռեյմի, Ռիդլի Սքոթ ինչպես նաև «Օտարը» ֆիլմի հերոսների անվանումներով, որում աշխատել է որպես հատուկ էֆեկտների մասնագետ։ Չարլզ Բիշոպ Ուեյլանդ և Ջոն Յութանի, «Ուեյլան-Յութանի» ընկերության հիմնադիր, նա նշվել է «Օտարը» ֆիլմի ցանկացած եթերաշրջանում։

## Մրցանակներ և նոմինացիաներ
* 1995՝ Կատալոնիայի միջազգային փառատոն «Sitges Film Festival» նոմինացիաները եղել են՝ «Լավագույն հատուկ էֆեկտներ», «Լավագույն դերասան» (Բրեդ Դուրիֆ) կատեգորիաներում,
* 1995՝ Միջազգային գեղարվեստական գիտությունների փառատոնը Իտալիայում «Fantafestival»՝ «Լավագույն հատուկ էֆեկտներ» կատեգորիայի հաղթող

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
*  

Կատեգորիա:1990-ականների անգլերեն ֆիլմեր
Կատեգորիա:1994 ֆիլմեր
Կատեգորիա:Pinewood Studios-ում նկարահանված ֆիլմեր
Կատեգորիա:Բրիտանական ֆանտաստիկ ֆիլմեր
Կատեգորիա:Բրիտանական ֆիլմեր
Կատեգորիա:Սթիվեն Նորինգթոնի ֆիլմեր
Կատեգորիա:Ֆիլմեր, որոնց գործողությունները տեղի են ունենում ապագայում
Կատեգորիա:Ֆիլմեր, որոնց գործողությունները տեղի են ունենում 2003 թվականին
Կատեգորիա:1990-ականների բրիտանական ֆիլմեր
Դասավանդի՛ր, Հայաստան

**Դասավանդի՛ր, Հայաստան** (), Teach for All միջազգային կրթական կազմակերպության Հայաստանյան ծրագիր։ Ծրագիրը գործում է աշխարհի շուրջ 40 երկրներում։ Նպատակն է որակյալ կրթության հասանելիության և տարածվածության ապահովումը աշխարհի յուրաքանչյուր ծայրում։ Ծրագիրը Հայաստանում գործում է 2015 թվականից։

Ծրագիրը Հայաստանում հիմնադրվել է 2013-ից, իսկ արդեն 2015-ից ծրագրի շրջանակներում, շուրջ 14 մասնակիցներ, համապատասխան վերապատրաստում անցնելուց հետո ուղևորվեցին իրենց նոր համայնքներ, որտեղ պետք է գործունեություն ծավալեին առաջիկա երկու տարիների ընթացքում, որոնց արդեն հաջորդ տարի միացան նոր՝ 28 մասնակիցներ, տեղաբաշխվելով Հայաստանի հինգ մարզերում ՝ Լոռի, Տավուշ, Գեղարքունիք, Արագածոտն, Արմավիր։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ

Կատեգորիա:Կրթությունը Հայաստանում
Բուրդուր

**Բուրդուր** (նաև **Բիլդուր**), քաղաք Թուրքիայի հարավարևմտյան մասում, Բուրդուրի մարզկենտրոն։ Քաղաքի մոտ է գտնվում Բուրդուրի լիճը։ Բնակչությունը՝ ։

## Պատմություն
1912 թվականին քաղաքում և հարակից շրջանում բնակվել են 88600 թուրքեր և 2565 հույներ։

Քաղաքից 25 կիլոմետր հեռավորության վրա է գտնվում Հաջիլար հնավայրը, որը մարդկության պատմության բնօրաններից մեկն է համարվում։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Պաշտոնական կայք էջ
* http://www.baliandbaliworks.com/burdur97/ 

Կատեգորիա:Բուրդուրի մարզի բնակավայրեր
Կատեգորիա:Թուրքիայի Միջերկրածովյան տարածաշրջան
Կատեգորիա:Թուրքիայի քաղաքներ
Դամալ

**Դամալ** (, նախկինում՝ **Փեթերեքե**), քաղաք Թուրքիայի հյուսիսարևելյան հատվածում, Արդահանի մարզում։ Գտնվում է Կարսից Պոսոֆ ընկած ճանապարհին։

## Պատմություն
Դամալի տարածքը ընկած է եղել Մետաքսի ճանապարհի վրա, որը կապում էր Կովկասը Եվրոպայի և Կենտրոնական Ասիայի հետ։ Տարբեր ժամանակներում այն գտնվել է Միդիայի, Հռոմեական կայսրության, Պարսկաստանի, Մեծ Հայքի, Բյուզանդական կայսրության, Օսմանյան կայսրության։ Տարածքը որոշ ժամանակ եղել է նաև Ցարական Ռուսաստանի կազմում։ Առաջին համաշխարհային պատերազմից Դամալի տարածքը վերադարձվել է Թուրքիային։

## Աշխարհագրություն
Դամալի տարածքը բարձր լեռնային է։ Ձմռանը շրջանի ջերմաստիճանը իջնում է մինչև -38&nbsp;°C (36,4&nbsp;°F)։

Դամալում արտադրվող տիկնիկները ցուցադրվում են երկրում տեղի ունեցող փառատոներում։.

## Դամալի գյուղերը
* Բուրմադերե
* Դերեքյոյ
* Էսքիքըլըչ
* Իքիզդերե
* Օթաղլը
* Սեյիթյորեն
* Թեփեքյոյ
* Յուչդերե

Կատեգորիա:Թուրքիայի քաղաքներ