open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Կոլա Իդրոմենո

**Կոլա Իդրոմենո** ( / **Կոլ Իդրոմենո** , ), ալբանացի նկարիչ, բնանկարիչ, ճարտարապետ, բեմանկարիչ, քանդակագործ, լուսանկարիչ, գծանկարիչ։

## Կենսագրություն
Կոլա Իդրոմենոն ծնվել է 1860 թվականի օգոստոսի 15-ին Շկոդերում (Օսմանյան կայսրության եվրոպական մասում, այժմ` Հյուսիսարևմտյան Ալբանիա)։ Նրա պապը` Անդրեա Իդրոմենոն, եղել է գեղանկարիչ և աստվածաբանության դոկտոր, իսկ հայրը Արսեն Իդրոմենոն կահույքի դիզայներ և նույնպես գեղանկարիչ։

## Գեղանկարիչ
[thumb|200px|left|<small>Նկարչի [Քույր Տոնա|քրոջ դիմանկարը*(նկարը հայտնի է նաև որպես «Ալբանական Մոնա Լիզա»), 1883. կտավ/յուղաներկ 75 × 60 սմ*]]
thumb|270px|<small>Շկոդերի տեսքը 1910 թվականին, փոստային բացիկ (նկարը` Կոլա Իդրոմենոյի)''</small>
1871 թվականից մինչև 1875 թվականին պատանին մասնավոր դասեր է ստացել շկոդերցի նկարիչ և լուսանկարիչ իտալացի էմիգրանտ Պետրո Մարուբիի (1834-1903) ստուդիայում։ 1875 թվականին Կոլան հաղթել է Վենետիկի գեղարվեստի ակադեմիայում սովորելու համար հայտարարված մրցույթում։ Վենետիկում Իդրոմենոն ծանոթացել է ճարտարապետության, գեղանկարչության և քանդակագործության գլուխգործոցների հետ, որոնցում միախառնված էին բյուզանդական և գոթական միջնադարի, Ռենեսանսի և Բարոկկոյի ավանդույթները։ 1878 թվականին վերադարձել է Շկոդեր և ակտիվորեն մասնակցել քաղաքի մշակութային և հայրենասիրական շարժմանը։

[thumb|ձախից|270px|<small>Կոլա Իդրոմենո հետիոտնային փողոցը (''Rruga Kolë Idromeno'')  [Շկոդերում]]

1883 թվականին Իդրոմենոն ստեղծել է քրոջ` Տոնայի դիմանկարը, որը դարձել է գեղանկարչի ամենամեծ ձեռքբերումներից մեկը և համարվել ալբանական ազգային արվեստի Վերածննդի ժամանակաշրջանի առաջին հոգեբանական դիմանկարը։ Բնորդուհին հագել է սկուտարցի աղջկա ավանդական տարազ, որը ընդգծում է նրա ամոթխածությունը և հոգեկան մաքրությունը։ Կոլա Իդրոմենոյին համարում են 19-20-րդ դարերի ալբանական ռեալիստական գեղանկարչության հիմնադիրը։

## Ճարտարապետ
Իդրոմենոն որքան որ լայնորեն հայտնի է որպես գեղանկարիչ, այնքան էլ քիչ հայտնի է որպես ճարտարապետ։ 20-րդ դարի առաջին տարիներին շինարարական նախագծերի նրա պատվերները մասնակիորեն պահպանվել են արխիվում։ Մասնագետները ենթադրում են, որ նա կյանքի վերջին տարիներին Շկոդերում կառուցվող շինությունների համար մշակել է ավելի քան 100 նախագիծ։ 2013 թվականին կայացած ցուցահանդեսում ցուցադրվել են հեղինակի կողմից կատարված նկարչական էսքիզների 50 լուսանկարների պատճեններ և 25 հեղինակային լուսանկարներ, որոնք մամնավորում են մինչև 1939 թվականը իրականացված նախագծեր։

## Հիշատակ
Շկոդերում գոյություն ունի Կոլա Իդրոմենոյի հետիոտնային փողոց, որտեղ պահպանվել են 20-րդ դարի սկզբի վավերական պատկերներ http://wikimapia.org/14171490/Kol%C3%AB-Idromeno-pedestrian-street#/photo/979979http://www.panoramio.com/photo_explorer#view=photo&position=268&with_photo_id=66416764&order=date_desc&user=232369 https://pbs.twimg.com/media/BXHT4VJCQAE9prm.jpg:large:

## Նշումներ

## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն
* 
* 
* 

## Արտաքին հղումներ
* Документальный фильм, 1988 *(VIDEO, 19 мин.)* 1 и  2 *: «Кола Идромено» — жизнь албанского художника, архитектора и фотографа*
* Экспозиция Кола Идромено: документы, проекты, живопись *(VIDEO, 4 мин.)*

Կատեգորիա:Ալբանացի երաժիշտներ
Կատեգորիա:Ալբանացի լուսանկարիչներ
Կատեգորիա:Ալբանացի ճարտարապետներ
Կատեգորիա:Ալբանացի նկարիչներ
Կատեգորիա:Ալբանացի քանդակագործներ
Ռեբեկա Կոհա

**Ռեբեկա Կոհա** (լատիշ. Rebeka Koha, ), մինչև 58 կգ քաշային կարգում հանդես եկող լատվիացի ծանրորդուհի, Եվրոպայի 2018 և 2019 թվականների ծանրամարտի առաջնությունների չեմպիոն։ Աշխարհի և Եվրոպայի առաջնությունների մրցանակակիր։ Ռիո դե Ժանեյրոյում տեղի ունեցած ամառային Օլիմպիական խաղերի մասնակից։

## Կենսագրություն
Ռեբեկա Կոհան ծնվել է 1998 թվականի մայիսի 19-ին Վենտսպիլսում։ Ծանրամարտով սկսել է զբաղվել 12 տարեկանից։ Ներկայումս Ռիգայի Ստրադինի անվան համալսարանի ուսանողուհի է։

Եվրոպայի և աշխարհի պատանիների չեմպիոն։

2014 թվականին նորամուտը նշել է մեծահասակների առաջնությունում։ 2014 թվականի Եվրոպայի առաջնությունում զբաղեցրել է 7-րդ հորիզոնականը մինչև 48 կգ քաշային կարգում։

Ռիո դե Ժանեյրոյի Օլիմպիական խաղերի մասնակից է։ Մինչև 53 կգ քաշային կարգում Ռեբեկա Կոհան դարձավ չորրորդը՝ բրոնզե մեդալակիր Յուն Ջին Հին զիջելով ընդամենը 2 կգ։

2018 թվականի նոյեմբերի սկզբին Աշխաբադում կայացած աշխարհի առաջնությունում մինչև 59 կգ քաշային կարգում նվաճել է բրոնզե մեդալ՝ եչրկամարտի 227 կգ-ով, ինչպես նաև նվաճել է փոքր բրոնզե մեդալ պոկում վարժությունում (103 կգ)։

2019 թվականին Եվրոպայի առաջնությունում Ռեբեկան նվաճեց ոսկե մեդալ՝ երկամարտի 221 կգ արդյունքով։ Երկու վարժություններում էլ նա նվաճեց փոքր ոսկե մեդալներ։

## Սպորտային արդյունքներ

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Ռեբեկա Կոհան  IWF կայքում
* 

Կատեգորիա:Լատիշ ծանրամարտիկներ
Կատեգորիա:Ծանրամարտի Եվրոպայի չեմպիոններ
Կատեգորիա:Մարզիկներ այբբենական կարգով
Փոստ (մուլտֆիլմ, 1929)

**«Փոստ»** (), 1929 թվականի մուլտիպլիկացիոն ֆիլմ, որը նկարահանվել է ԽՍՀՄ-ում և ընկած է խորհրդային մուլտիպլիկացիայի պատմության հնչուն շրջանի սահմանին։

Միխայիլ Ցեխանովսկու առաջին կինոաշխատանքն է, որը հիմնված է Սամուիլ Մարշակի՝ 1927 թվականին հրատարակված բանաստեղծության համար իր ստեղծած նկարազարդումների վրա, որ արվել են գրքում արտացոլում գտած կոնստրուկտիվիզմի գրաֆիկական ոճի դինամիկայով։

Մուլտֆիլմի թողարկումից հետո փոխվել է վերաբերմունքը մուլտիպլիկացիայի նկատմամբ, այն սկսել են համարել արվեստի ինքնուրույն ճյուղ։

«Փոստը» դարձել է խորհրդային առաջին մուլտֆիլմը զանգվածային վարձույթում, առաջին խորհրդային մուլտֆիլմը, որ լայնորեն ցուցադրվել է արտասահմանում, իսկ գունավոր տարբերակը՝ խորհրդային առաջին գունավոր մուլտֆիլմը։ Ֆիլմում առկա նորարարություններից են նաև անսպասելի անկյունագծային ռակուրսները և նկարի ռիթմիկ, ձայնի հետ համաձայնեցված կազմակերպումը։

## Սյուժե
Ճանապարհորդող Բորիս Պրուտկովին (Մարշալի բանաստեղծության մեջ՝ գրող Բորիս Ժիտկովին) հասցեագրված նամակը նրա հետևից շրջում է աշխարհի տարբեր երկրներում և հասնում հասցեատիրոջը միայն նրա՝ Լենինգրադ վերադառնալուց հետո։

## Ֆիլմի տարբերակներ
1929 թվականի նոյեմբերի 25-ին էկրան բարձրացած մուլտֆիլմը նախապես եղել է համր (միջանկյալ տիտրերով) և սև-սպիտակ։

Արդեն 1930 թվականին թողարկվել է ֆիլմի հնչուն տարբերակը՝ Դանիել Խարմսի ասմունքով և կոմպոզիտոր Վլադիմիր Դեշևովի երաժշտությամբ, որը դարձել է խորհրդային առաջին հնչուն մուլտֆիլմը։

Գոյություն ունի նաև գունավոր, ձեռքով ներկված (դրական) տարբերակ։

1964 թվականին Միխայիլ Ցեխանովսկին կնոջ՝ Վերա Ցեխանովսկայայի հետ համատեղ «Սոյուզմուլտֆիլմ» կինոստուդիայում նկարահանել է ֆիլմի հեղինակային ռեմեյքը լայնէկրան ձևաչափով։
480px|center|thumb|thumbtime=39|Մուլտֆիլմի ամբողջական համր տարբերակը (1929)

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* 
* [Самуил Маршак. Почта (Борису Житкову)](http://wikilivres.ca/wiki/Почта_(Маршак))  — текст стихотворения на wikilivres.ca
* 
* Документальный фильм «В поисках утраченной „Почты“». Первая серия. Вторая серия.

Կատեգորիա:1920-ականների ռուսերեն ֆիլմեր
Կատեգորիա:1929 մուլտֆիլմեր
Կատեգորիա:Խորհրդային մուլտֆիլմեր
Կատեգորիա:Մուլտֆիլմեր երեխաների մասին
Կատեգորիա:1920-ականների խորհրդային ֆիլմեր
Կատեգորիա:1929 ֆիլմեր
Մարիա Բելկինա

**Մարիա Իոսիֆովնա (Օսիպովնա) Բելկինա** (, ), ռուս գրող, հուշավիպագիր և գրականագետ։ ԽՍՀՄ գրողների միության (1961) և Մոսկվայի գրողների միության անդամ։

## Կենսագրություն
Մարիա Բելկինան ծնվել է 1912 թվականի հունիսի 12-ին Եկատերինբուրգում (Ռուսական կայսրություն)։ 1940 թվականին ավարտել է Մոսկվայի Մաքսիմ Գորկու անվան փիլիսոփայության, գրականության և պատմության ինստիտուտ-ը։

«Մարինա Ցվետաևայի ճակատագրի մասին» գրքի հեղինակ։

Մարիա Բելկինան մահացել է 2008 թվականի հունվարի 26-ին 95 տարեկան հասակում՝ Մոսկվայում։ Հուղարկավորվել է Նովոդևիչյան գերեզմանատանը։

## Անձնական կյանք
Ամուսինը եղել է գրաքննդատ և գրականագետ Անատոլի Տարասենկովը, իսկ որդին՝ գրող և լրագրող Դմիտրի Տարասենկովը։

## Երկեր
### Արձակ
* Степняки: Очерки. М., Молодая гвардия, 1957
* Перекрестки: Очерки. М., Советский писатель, 1960
* Случай в степи: Очерки. М., Правда, 1960
* Дороге нет конца. М., Политиздат, 1965 (Ժամանակը և մարդիկ)
* Человек и гора: Очерки. М., Советский писатель, 1965
* Дождь перестал: Очерки., М., Советский писатель,1968
* Дождь перестал. М., 1975.
* Скрещение судеб. М., Книга, 1988
* Скрещение судеб. М., 1992
* Скрещение судеб. изд. 3-е, перераб. и доп. М.: Изд-во А и Б, 1999
* Скрещение судеб. М. Эллис Лак. 2008

## Ֆիլմագրություն
* 1990 - «Մարինա Ցվետաևա»

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:20-րդ դարի գրողներ
Կատեգորիա:ԽՍՀՄ գրողների միության անդամներ
Կատեգորիա:Խորհրդային գրականագետներ
Կատեգորիա:Խորհրդային հուշագիրներ
Կատեգորիա:Մոսկվայի գրողների միության անդամներ
Կատեգորիա:Նովոդևիչյան գերեզմանատանը թաղվածներ
Կատեգորիա:Ռուս գրականագետներ
Կատեգորիա:Ռուս գրաքննադատներ
Կատեգորիա:Ռուս գրողներ
Կատեգորիա:Ռուս հուշավիպագիրներ
Գիշերը Disco ոճով

**«Գիշերը Disco ոճով»** (), ամանորյա երաժշտական ֆիլմ, որ ցուցադրվել է 2004 թվականի դեկտեմբերի 31-ի լույս 2005 թվականի հունվարի 1-ի գիշերը СТС (Ռուսաստան) և 1+1 (Ուկրաինա) ալիքներով։ Այն СТС ալիքի և Դիսկո ռադիոյի համատեղ արտադրություն է։ Նկարահանվել է 2004 թվականի նոյեմբերի 2-13-ը «Մոսֆիլմի» տաղավարներից մեկում։ Որպես պրոդյուսեր հանդես է եկել Ալեքսանդր Ցեկալոն, իսկ որպես բեմադրող ռեժիսորներ հրավիրվել են Ֆելիքս Միխայլովն ու Եգոր Դրուժինինը։

Ֆիլմը ներկայացնում է 1980-ական թվականների մթնոլորտը դիսկո ոճի հիթերի ու փոխված գործիքավորման, ինչպես նաև վառ հագուստների ու դեկորացիաների միջոցով։ «Գիշերը Disco ոճով» ֆիլմը թողարկվել է VHS և DVD կրիչներով։

## Սյուժե
Չորս ընկերներ, որոնց մարմնավորում են О.С.П. ստուդիայի մասնակիցները (Տատյանա Լազարևա, Միխայիլ Շաց, Սերգեյ Բելոգոլովցև, Պավել Կաբանով), գնում են համերգ, նրանց դիմավորում է դիջեյ և քաղաքագլուխ Դիսկո Փուփը, որը հետագայում հանդես է գալիս որպես մատուցող (Անդրեյ Բոչարով) և մեքենան վերածում բզեզի, իսկ խիստ ոճի հագուստները՝ գույնզգույն վերնաշապիկների ու տաբատների։ Նրանք զվարճանում են, ընկնում անհարմար դրությունների մեջ, ունկնդրում աստղերի հիթային երգերի կատարումները, ապա իրենք էլ հայտնվում են բեմում։ Վերջում բոլոր կատարողները հավաքվում են ամանորյա տոնածառի մոտ և կատարում եզրափակիչ երգը տոնածառի մասին։

## Երգեր
* Գլյուկոզա – «Я шагаю по Москве» («Ես քայլում եմ Մոսկվայով» ֆիլմից)
* Քրիստինա Օրբակայտե – «Катюша»
* Гости из будущего – «Наш сосед»
* ՎԻԱ Գրա և Ալեքսանդր Ցեկալո – «Если б я был султан»
* Руки Вверх! – «Если у вас нету тёти» («Ճակատագրի հեգնանք, կամ բաղնիքդ անուշ» ֆիլմից)
* О.С.П.-ստուդիա –  հատվածներ «Moscou», «Midnight», «Dancer» երգերից
* Նիկոլայ Բասկով – «DISCO»
* Բորիս Մոիսեև և Блестящие – «Честно говоря»
* Լեոնիդ Ագուտին և Անժելիկա Վառում – «Сердце»
* Անաստասիա Ստոցկայա – «Мий ридний край»
* Վալերի Սյուտկին – «Постой, паровоз»
* Премьер-министр – «Подмосковные вечера»
* Smash!! – «Last Christmas»
* Ալեքսեյ Կորտնև – «Мой адрес – Советский Союз»
* Ռուսլանա – «Besame Mucho»
* «Ումաթուրման» – «Главное, ребята»
* Վլադիմիր Պրեսնյակով և Сливки – «Sunny»
* «Звери» – «Несе Галя воду»
* Секрет – «Back in the U.S.S.R.»
* Отпетые мошенники և Կատյա Լել – «Маруся, раз, два, три, калина»
* Иванушки Int. – «Venus»
* Чай вдвоём և Мурзилки Int. – հատվածներ շանսոն երգերից
* Непара – «Червона рута»
* REFLEX և Դմիտրի Կլիմաշենկո – «Белые розы»
* Օլեգ Սկրիպկա – «Ты ж мене пидманула»
* Դիմա Բիլան և Динамит – «Крутится, вертится шар голубой...»
* Անի Լորակ – «Топ, топ, топает малыш»
* Բոլոր աստղերը – հատվածներ «В лесу родилась ёлочка» և «Jingle Bells» երգերից

## Այլ դերասաններ
* Իլյա Ավերբուխ
* Իրինա Լոբաչովա
* Ալեքսանդր Սեմչև

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:2000-ականների ռուսերեն ֆիլմեր
Կատեգորիա:2004 ֆիլմեր
Կատեգորիա:Ամանորյա ֆիլմեր
Կատեգորիա:Ռուսական ֆիլմեր
Ն․ Բարաթաշվիլու դամբանի վերա

**«Ն․ Բարաթաշվիլու դամբանի վերա»,** Հովհաննես Թումանյանի ստեղծագործություններից։ Այն հայտնի է նաև «*Մխիթարությո՜ւն, սգավոր Վրաստան․․․*» անվանումով։

## Ստեղծման պատմություն
Հովհաննես Թումանյանն այս ստեղծագործությունը գրել է 1893 թվականի ապրիլի 25-ին։ Եղիշե Չարենցի անվան գրականության և արվեստի թանգարանի Թումանյանի ֆոնդում համար 19-ի 31-ում պահպանվում է ինքնագիր՝ հետևյալ ծանոթությամբ․ «Կարդացված ապրիլի 25-ին»։

Առաջին անգամ տպագրվել է«Մուրճ» ամսագրում, 1893 թվականին։ Արտատպվել է «Մուրճից»։ Թումանյանը, լինելով «Մուրճ» ամսագրի ներկայացուցիչ, այս բանաստեղծությունը կարդացել է վրացի բանաստեղծ Ն․ Բարաթաշվիլու շիրիմը Գանձակից Թիֆլիս տեղափոխելու սգո արարողության ժամանակ։ Նույն ժամանակ բանաստեղծությունը թարգմանված տարբերակով կարդացել է հանձնաժողովի ներկայացուցիչ Ախնազարովը։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Բանաստեղծություններ
Այստեղ մի վսեմ խորհուրդ է ապրում

**«Այստեղ մի վսեմ խորհուրդ է ապրում»**, Հովհաննես Թումանյանի բանաստեղծություններից։ Ինքնագիրը չի պահպանվել։ Առաջին անգամ տպագրվել է 1949 թվականին «Գրական թերթում»։

## Ստեղծում
Հովհաննես Թումանյանի մասին իր հուշերում Բենյամին Ցրտատարյանը նկարագրում է Օշականում 1904 թվականի Թարգմանչաց տոնին նվիրված հանդեսը և վկայում․

Եղիշե Չարենցի անվան գրականության և արվեստի թանգարանի Թումանյանի Ֆոնդ №1521 ա-ում պահվում է բացիկ Մ․ Խրիմյանի դիմանկարով, որտեղ Թումանյանը գրել է․ 

Այսինքն՝ Թումանյանը հունիսի 21-ին արդեն գտնվել է Էջմիածնում։ Ենթադրվում է, որ Թումանյանը հունիսի 19-ի Թարգմանչաց տոնի հանդիսություններին մասնակցելուց հետո է Օշականից մեկնել Էջմիածին։ Դրանից հետևում է, որ բանաստեղծությունը պիտի գրված լինի Օշականում հունիսի 19-ին կամ 20-ին։ Բանաստեղծությունն առաջին անգամ տպագրվել է «Գրական թերթում» 1949 թվականին, թվագրված՝ «1904 թվական Երևան»։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Բանաստեղծություններ
Նմանություն (բանաստեղծություն)

**«Նմանություն»**, Հովհաննես Թումանյանի բանաստեղծություններից, որը գրվել է 1894 թվականին։

## Ստեղծման պատմություն
Բանաստեղժության ինքնագիրը չի պահպանվել։ Հեղինակի սեփական օրինակը, որտեղ գրողը մեկ ուղղում է արել, ջնջել չորրորդ տունը և վերևում մատիտով գրել «Նման․», պահվում է Եղիշե Չարենցի անվան գրականության և արվեստի թանգարանի Թումանյանի ֆոնդի №1355-ում։ Բանաստեղծությունը գրելիս Թումանյանն աչքի առաջ ունեցել է իտալացի բանաստեղծ Լորենցո Սթեքեթթիի լայն տարածում գտած և ռուսերեն թարգմանված մի ոտանավոր (այս փաստի վրա ուշադրություն է հրավիրել Հ․ Ս․ Երեմյանը՝ իր «Հովհաննես Թումանյան» հոդվածում)։ Այն հեղինակի սիրած կնոջն ուղղված քնարական-սիրային բանաստեղծություն է։ Թումանյանի բանաստեղծությունը, նվիրված լինելով հոգեկից ընկերոջը, ավելի խոհական բնույթ ունի։

## Հրատարակում
Առաջին անգամ «Նմանություն» վերնագրով ստեղծագործությունը տպագրվել է «Դաշնակ, փոփոխված»-ում, որը թվագրված է «1896», այնուհետև, երեք տուն կրճատված և «Եթե մի օր, անուշ ընկեր» վերնագրով՝ Թիֆլիսում հրատարակված «Բանաստեղծություններ» գրքի 27-րդ էջում։ Հետո առանց վերնագրի բանաստեղծության 16 տողը տպագրվել է Բաքվում հրատարակված «Բանաստեղծություններ» գրքի 40-րդ էջում, ապա Հովհաննես Թումանյանի «Երկերի ժողովածուի» առաջին հատորում։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Բանաստեղծություններ
Քրիստոս հարյավ... Ա՜խ, և այս հոծ...

**«Քրիստոս հարյավ... Ա՜խ, և այս հոծ...»**, Հովհաննես Թումանյանի ստեղծագործություններից, որը գրվել է 1893 թվականի մարտի 28-ին։

Օ. Գիրգիդյանի ալբոմը և դրա մեջ ինքնագիրը՝ թվագրված «1893 III/28, (Զատիկ)», պահվում են Եղիշե Չարենցի անվան գրականության և արվեստի թանգարանի Թումանյանի №3010 (260) ֆոնդում։ Եվս մեկ ինքնագիր՝ «Քրիստոս Հարյավ» վերնագրով, պահվում է Թումանյանի թանգարանի գլխավոր գույքմատյանում։ Արտագրված է Օ. Գիրգիդյանի ալբոմից։ Վերնագրից առաջ Թումանյանը գրել է. «Օսանի ալբոմից, գրած «1893 III/28, Զատկին, экспромонт»:

Առաջին անգամ տպագրվել է Տարազ շաբաթաթերթում՝ 1901 թվականին, այնուհետև՝ Երկերի լիակատար ժողովածուի առաջին հատորի 104-րդ էջում։

Արտատպվում է Տարազ շաբաթաթերթից։

## Ստեղծման պատմություն
Բանաստեղծությունը գրվել է 1893 թվականին, Սուրբ Հարության տոնի օրը։ Հիմնական գաղափարը Քրիստոսի հարությամբ նաև իր հոգու հարության մեջ է։

9-16-րդ տողերում Սուրբ Հարության խորհրդին համահունչ ի պատասխան նշվում է՝ ինչպես որ խաչված Քրիստոս հարյավ, այնպես էլ թող հառնեն իր խաչված ցնորքները։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Բանաստեղծություններ
Լոռու ձորում

«**Լոռու ձորում»**, Հովհաննես Թումանյանի անավարտ բանաստեղծություններից մեկը։ Այս բանաստեղծության ինքնագիրը պահվում է Եղիշե Չարենցի անվան գրականության և արվեստի թանգարանի Թումանյանի ֆոնդի №18-ում։

## Հրատարակում
Առաջին անգամ տպագրվել է «Երկերի լիակատար ժողովածու»-ի 4-րդ հատորի հավելվածում։ Առաջին քառյակը ջնջված է շեղ գծով։ Ստեղծագործությունը գրված է այն նույն թղթի վրա, որտեղ ավարտվում է «Հաշտություն» բանաստեղծության ինքնագիրը։ Ըստ Էդվարդ Ջրբաշյանի՝ գրվել է 1892-1893 թվականներին, քանի որ նրա «Հաշտություն» բանաստեղծությունը գրվել է վերոնշյալ թվականներին և համարակալված է 7, իսկ «Լոռու ձորում» բանաստեղծությունը՝ 8 թվով։ Հետևաբար Թումանյանը մտադիր է եղել այդ բանաստեղծությունները զետեղել մի շարքի մեջ, որոնց նախորդող 6 բանաստեղծությունները հայտնի չեն։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Բանաստեղծություններ
Մի հառաչանք

**Մի հառաչանք**, Հովհաննես Թումանյանի բանաստեղծություններից մեկը, որը գրվել է 1894 թվականին։ Առաջին անգամ տպագրվել է «Հորիզոն» հանդեսում, ապա «Դաշնակներ փոփոխված»-ում, Բաքվում հրատարակված Բանաստեղծություններ շարքում, Հովհաննես Թումանյանի երկկերի լիակատար ժողովածուում։

## Ստեղծման պատմությունը
Ստեղծագործության ինքնագիրը չի պահապանվել, սակայն Եղիշե Չարենցի անվան գրականության և արվեստի թանգարանի Թումանյանի ֆոնդի № 1355-ում պահպանվում է հեղինակի սեփական օրինակը, որտեղ հեղինակը ուղղումներ է կատարել։ Բաքվում հրատարակված Բանաստեղծություններ շարքում տպագրվել է Թումանյանի ուղղած բնագիրը։ Դժվար է ասել, թե որ հայ ծովանկարչի որ նկարն ի նկատի ունի հեղինակը։ «Սև ծովի ափերը» անունով նկար գրականության մեջ չի հիշատակվում, սակայն նույն թեմաներով աշխատանքները շատ են։ Բանաստեղծը, իրեն ոգեշնչած նկարը, պետք է տեսած լինի մեկ այլ անձի մոտ, քանի որ մինչև 1894 թվականը Այվազովսկու ստեղծագործությունների ցուցահանդես բացվել է միայն մեկ անգամ՝ 1869 թվականին, Թիֆլիսում։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Բանաստեղծություններ
Աղջիկը փնտրում է հորը

«**Աղջիկը փնտրում է հորը**» (), ռեժիսոր Լև Գոլուբի ֆիլմը, որը նկարահանվել է «Բելառուսֆիլմ» կինոստուդիայում 1959 թվականին Եվգենի Ռիսսի համանուն պիեսի հիման վրա, որը հետագայում գրողի կողմից վերամշակվել է համանուն վիպակի։

## Սյուժե
Ֆիլմը պատմում է պարտիզանների հրամանատար Պանասի փոքրիկ դստեր մասին, որը Հայրենական մեծ պատերազմի ժամանակ մնում է մենակ գերմանացիների կողմից օկուպացված Բելառուսիայում։ Աղջկան անտառային տնակում թաքցնում է ծեր անտառապահը։ Գերմանացիները փնտրում են Լենային՝ ցանկանալով նրան օգտագործել որպես պատանդ։ Զոհված անտառապահի թոռը՝ Յանկան, վտանգելով իր կյանքը, պարտիզանի աղջկան փրկում է ֆաշիստներից։ Ֆիլմի հիմքում ընկած են գեստապոյից քառամյա աղջկան փրկելու ընթացքում տեղի ունեցած իրադարձությունները։

## Դերերում

## Մրցանակներ
* Մար դել Պլատայի միջազգային կինոփառատոնի հատուկ մրցանակ Աննա Կամենկովային մանկական լավագույն դերակատարման համար, Արգենտինա, 1960 թվական
* Վիչենցայում անցկացված ընտանիքի մասին ֆիլմերի ІІ միջազգային կինոփառատոնի 2-րդ մրցանակ ֆիլմին, «Ոսկե ձայնապնակ» մրցանակ նկարիչ Յուրի Բուլիչևին, Իտալիա, 1965 թվական։

## Նկարահանումների վայր
Ֆիլմը նկարահանվել է Մոզիր քաղաքում և նրա շրջակայքում 1958 թվականին։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Текст повести на сайте Либ.ру

Կատեգորիա:1950-ականների խորհրդային ֆիլմեր
Կատեգորիա:1950-ականների ռուսերեն ֆիլմեր
Կատեգորիա:1959 դրամա ֆիլմեր
Կատեգորիա:1959 ֆիլմեր
Կատեգորիա:«Բելառուսֆիլմ» ստուդիայի ֆիլմեր
Կատեգորիա:Խորհրդային դրամա ֆիլմեր
Կատեգորիա:Խորհրդային մանկական ֆիլմեր
Կատեգորիա:Խորհրդային ֆիլմեր
Կատեգորիա:Խորհրդային ֆիլմեր Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի մասին
Կատեգորիա:Ռուսական ֆիլմեր
Կատեգորիա:Ֆիլմեր Հայրենական մեծ պատերազմի մասին
Այն ժամանակ երբ վարում էի․․․

«**Այն ժամանակ երբ վարում էի․․․»**, Հովհաննես Թումանյանի ստեղծագործություններից մեկը, որը գրվել է 1891 թվականին։

## Ստեղծման պատմություն
Ստեղծագործության հիմք է հանդիսացել Գրիգոր Արծրունու՝ Ասիացի ստորագրությամբ ֆելիետոնը, որտեղ ծաղրվում են «Մուրճում» տպագրված բանաստեղծությունները, այդ թվում նաև Թումանյանի «Կուրծքս երբեմն եռ է գալիս և հուզվում․․․» ոտանավորը։ Այդ ոտանավորի շուրջ բանաստեղծը վեճեր է ունեցել մշակականների հետ։ Այդ վեճերի բովանդակությունը հետևյալն է․

Թումանյանի կողմից հիշատակված Հարոն «Մշակի»՝ Փարիզի թղթակիցն էր։

Քառատողը երկերի հետ տպագրվել է Երկերի լիակատար ժողովածուի 9-րդ հատորում։ Արտատպվել է Երկերի լիակատար ժողովածուի 9-րդ հատորից։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Բանաստեղծություններ
Անմահությանը

**«Անմահությանը»**, Հովհաննես Թումանյանի ստեղածագործություններից։ Ստեղծման թվականը ստույգ հայտնի չէ։ Թվագրվել է 1894 թվականին՝ Հովհաննես Թումանյանի երկերի ժողովածուի հրատարակության 1-ին հատորում։

Ստեղծագործությունը հայտնի է նաև որպես «Այստեղ, անցվոր աշխարհում...»:

## Փաստեր
Եղիշե Չարենցի անվան գրականության և արվեստի թանգարանի Թումանյանի ֆոնդ №43 6ա-ում պահպանվել է «Դեպի Անհունը» պոեմի՝ «Մուրճ» ամսագրի կտրոնը 1903, №11, որի մեջ Թումանյանն ուղղումներ է կատարել, որից հետո ավելացրել է քսան տող ինքնագիր՝ վերնագրված «Նախերգանք»։ Հետագայում «Նախերգանք» բառից վեր, որպես վերնագիր, գրել է «Անմահություն»։ Ինքնագրի վրա գիծ է քաշել և ինչ-ինչ  պատճառներով չի զետեղել պոեմի հետագա հրատարակությունների մեջ։

Առաջին անգամ տպագրվել է Հովհաննես Թումանյանի երկերի ժողովածուի 1-ին հատորի 455-րդ էջում։ Տպագրվել է ինքնագրից։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Բանաստեղծություններ
Օջախի երգը

**Օջախի երգը**, Հովհաննես Թումանյանի ստեղծագործություններից։ Գրվել է 1900 թվականի մայիսի 30-ին Բաքվում։ Մեկ ինքնագիր պահվում է Եղիշե Չարենցի անվան գրականության և արվեստի թանգարանի Թումանյանի ֆոնդում՝ №33(52)-ում։ Ինքնագիրը թանգարանին նվիրել է Արամ Նազարեթյանը, թեև այն եղել է Արսեն Բալայանի սեփականությունը, քանի որ վրան կա նրա անձնական կնիքը։

## Հրատարակում
Առաջին անգամ տպագրվել է 1935 թվականին «Խորհրդային գրականություն»-ում՝ 4-րդ համարի 79-րդ էջում, այնուհետև՝ «Երկերի ժողովածու»-ի 1-ին հատորի 495-րդ էջում։

## Պատմություն
«Օջախ»-ը կազմվել է 1890-ական թվականներին Բաքվի հայ մտավորկաններից։ Թումանյանը մտերիմ է եղել «Օջախ»-ի անդամներ Մկրտիչ Բեգլարյանի, Արամ Նազարեթյանի, Սիմեոն Հովվյանի, Սեդրակ (Արսեն) Բալայանի և Սահակ Մատինյանի հետ։ Բացի Օհայանից և Բեգլարյանից, մյուսները եղել են Հռիփսիմյան և Մեսրոպյան դպրոցների ուսուցիչներ։ Թումանյանը երկու անգամ է այցելել «Օջախ»-ի հանդիպումներին՝ 1895 թվականի գարնանը և 1900 թվականի մայիսին։

Սիմեոն Հովվյանի վկայությամբ՝ Թումանյանը ուրախ հումորով հորինված ոտանավորներ է նվիրել և՛ «Օջախ»-ին, և՛ առաջին անգամ «Օջախ» մտած հյուրերին։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Բանաստեղծություններ
Դու քո ճամփեն գընա, քույրիկ...

**«Դու քո ճամփեն գընա, քույրիկ...»,** Հովհաննես Թումանյանի ստեղծագործություններից մեկը։

## Ստեղծման պատմություն
Հովհաննես Թումանյանն այս բանաստեղծությունը գրել է 1902 թվականի ապրիլի 29-ին։ Եղիշե Չարենցի անվան Գրականության և արվեստի թանգարանի Թումանյան ֆոնդի, №(57)-ում պահվում է մեկ ինքնագիր, վերնագրված՝ «N-ին», թվագրված՝ «29 ապրիլ»։ Առաջին անգամ, «Դու քո ճամփեն գընա» վերնագրով, տպագրվել է 1903 թվականին «Լույս» օրացույց-հանդեսում (էջ 313), այնուհետև, մշակված, «Դու քո ճամփեն» վերնագրով 1903 թվականին Թբիլիսիում «Բանաստեղծություններ» գրքում (էջ 38), առանց վերնագրի 1908 թվականին Բաքվում «Բանաստեղծություններ» գրքում (էջ 54), 1922 թվականին՝ Կոստանդնուպոլսում՝ «Բանաստեղծություններ» շարքում (էջ 27-28), ապա՝ Հովհաննես Թումանյանի երկերի լիակատար ժողովածուում։

Այդ ստեղծագործությունը արտատպվել է 1922 թվականին Պոլսում լույս տեսած «Բանաստեղծություններ» գրքում։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Բանաստեղծություններ
Լիդյա Վալենտին

**Լիդյա Վալենտին** (, ), մինչև 75 կգ քաշային կարգում հանդես եկող իսպանացի ծանրորդ, օլիմպիական չեմպիոն (2012), Եվրոպայի քառակի չեմպիոն (2014, 2015, 2017 և 2018), ծանրամարտի աշխարհի կրկնակի չեմպիոն (2017 և 2018)։

## Կենսագրություն
Լիդյա Վալենտինը ծնվել է 1985 թվականի փետրվարի 10-ին Պոնֆերադա քաղաքում։ Ծանրամարտով սկսել է զբաղվել 11 տարեկանից Իսահակ Ալվարեսի ղեկավարությամբ։ Նրա մարզական կարիերայի առաջին նշանակալի հաջողությունը Ստրասբուրգում (2007) Եվրոպայի առաջնության բրոնզե մեդալն էր։ 2008 թվականին Պեկինի Օլիմպիական խաղերում զբաղեցրել է 5-րդ տեղը, ինչն այդ պահին լավագույն արդյունքն էր իսպանացի ծանրորդների անցկացրած օլիմպիադաներում։ Հաջորդ Օլիմպիական փուլի ընթացքում նա ևս երեք անգամ դարձել Է Եվրոպայի առաջնությունների մրցանակակիր, իսկ Լոնդոնի Օլիմպիական խաղերում մոտ է եղել մեդալների նվաճմանը, սակայն մնացել է չորրորդ հորիզոնականում։ Այնուամենայնիվ, բոլոր երեք մրցանակակիրներին դոպինգ օգտագործելու համար մեդալներից զրկելուց հետո Լիդյա Վալենտինը տեղափոխվեց առաջին հորիզոնական և դարձավ օլիմպիական չեմպիոն։ Հատկանշական է, որ բրոնզե մեդալն այս մրցույթում բաժին է հասել B խմբի մարզուհուն։

2013 թվականին Վրոցլավի աշխարհի առաջնությունում զբաղեցրել է չորրորդ հորիզոնականը, սակայն ռուսաստանցի Օլգա Զուբովայի որակազրկումից հետո դարձել է բրոնզե մեդալակիր։ 2014 թվականին Թել Ավիվում կայացած Եվրոպայի առաջնությունում առաջին անգամ նվաճեց Եվրոպայի չեմպիոնի կոչումը, իսկ 2015 թվականին պաշտպանեց այդ տիտղոսը։

2018 թվականի նոյեմբերի սկզբին Աշխաբադում կայացած աշխարհի առաջնությունում իսպանացի մարզուհին, մինչև 81 կգ քաշային կարգում երկամարտի 249 կգ արդյունքով նվաճել է ոսկե մեդալ։ Ընդ որում հրում վարժությունում նա փոքր բրոնզե մեդալ է նվաճել 136 կգ քաշով, իսկ պոկում վարժությունում փոքր ոսկե մեդալ է նվաճել 113 կգ արդյունքով։

2019 թվականի Բաթումում կայացած Եվրոպայի առաջնությունում Լիդյան նվաճեց արծաթե մեդալ՝ 1 կգ զիջելով բելառուս Դարյա Նաումովային։ Պոկում վարժությունում նա նվաճեց փոքր ոսկե (108 կգ), իսկ հրում վարժությունում փոքր արծաթե (133 կգ) մեդալներ։

## Հիմնական արդյունքներ

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* 
* էջը IWF կայքում 
* Valentin Perez, Lidia
* IWRP — profile

Կատեգորիա:2008 թվականի Ամառային օլիմպիական խաղերի արծաթե մեդալակիրներ
Կատեգորիա:2012 թվականի Ամառային օլիմպիական խաղերի չեմպիոններ
Կատեգորիա:2016 թվականի Ամառային օլիմպիական խաղերի բրոնզե մեդալակիրներ
Կատեգորիա:Իսպանացի կին մարզիկներ
Կատեգորիա:Իսպանացի օլիմպիական մարզիկներ
Կատեգորիա:Իսպանացի օլիմպիական մեդալակիրներ
Կատեգորիա:Իսպանիացի օլիմպիական չեմպիոններ
Կատեգորիա:Ծանրամարտի Եվրոպայի չեմպիոններ
Կատեգորիա:Ծանրամարտի աշխարհի չեմպիոններ
Մարթա Թորն

**Մարթա Թորն** (, ), ամերիկացի ճարտարապետ ակադեմիկոս, դասախոս, հեղինակ և խմբագիր։ Նա Պրիցկերի ճարտարապետական մրցանակի հիմնադիր տնօրենն է և Մադրիդի IE համալսարանի դեկանը։ Եղել է Չիկագոյի արվեստի ինստիտուտի դասախոս։

## Կենսագրություն
Թորնը պահպանում է իր գիտական աստիճանները Բուֆալոյում գտնվող Նյու Յորքի (արվեստի բակալավր, քաղաքաշինություն) և Փենսիլվանիայի (մագիստրոսի աստիճան, քաղաքային պլանավորում) համալսարաներում սովորելու տարիներից։ Նա շարունակել է իր կրթությունը Լոնդոնի տնտեսագիտական համալսարանում։

2005 թվականից սկսած Թորնը Պրիցկերի ճարտարապետական մրցանակի հիմնադիր տնօրենն է։ 1996-ից մինչև 2005 թվականները եղել է Չիկագոյի արվեստի ինստիտուտի ճարտարապետության բաժնի դասախոս։ Եղել է նաև Գրեհեմ բարձրագույն գիտությունների հիմնադրամի հոգաբարձուների խորհրդի անդամ և աշխատել Ճարտարապետության խորհրդատուների խորհրդի կանանց միջազգային արխիվում։ 2015 թվականից Մադրիդի և Սեգովիայի ճարտարապետության և դիզայնի համալսարանի դեկանն է, աշխատել է որպես արտաքին հարաբերությունների գծով դեկան՝ IE ճարտարապետության դպրոցում։

## Աշխատանքներ
*1992, *Visiones para Madrid: cinco ideas arquitectónicas, Zaha Hadid, Mikko Heikkinen & Markku Komonen, Hans Hollein, Alvaro Siza, Stanley Tigerman: [exposition], Centro Cultural Conde Duque, 16 noviembre-10 enero 1993*
*1994, *Museos y arquitectura : nuevas perspectivas [Exposición del 10.05 al 12.06.1994 en la sala de exposiciones del Círculo de Bellas Artes, Madrid / comisaria Martha Thorne]*
*1999, *The Pritzker Architecture Prize : the first twenty years* (with Colin Amery; et al.)
*2000, *Rafael Moneo, Audrey Jones Beck Building, the Museum of Fine Arts, Houston* (with Joe C Aker; Gary Zvonkovic; José Rafael Moneo)
*2001, *Modern trains and splendid stations: Architecture, design and rail travel for the twenty-first century* 
*2002, *David Adler, architect : the elements of style* (with Richard Guy Wilson; Pauline C Metcalf)
*2004, *Unbuilt Chicago* (with Art Institute of Chicago)
*2006, *Informe sobre el fomento de la arquitectura. Anexo* (with Fundación Arquitectura Contemporánea)

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:20-րդ դարի ամերիկացի կին գրողներ
Կատեգորիա:21-րդ դարի ամերիկացի գրողներ
Կատեգորիա:21-րդ դարի ամերիկացի կին գրողներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի խմբագիրներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի կին խմբագիրներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի ճարտարապետներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի մանկավարժներ
Կատեգորիա:Լոնդոնի տնտեսագիտության և քաղաքական գիտությունների դպրոցի շրջանավարտներ
Կատեգորիա:Կին ճարտարապետներ
Անգար-7

300px|մինի|Անգար-7-ի տեսքը գիշերով
300px|մինի|Ցուցասրահում
«**Անգար-7**» (ֆր.՝ Hangar-7), կառույց ավստրիական Զալցբուրգ քաղաքում, որտեղ պահվում են պատմական օդանավերի, ուղղաթիռների և «Ֆորմուլա-1» ավտոմրցարշավների մասնակցած մեքենաների հավաքածուներ։ Այն միաժամանակ սպասարկում է *Flying Bulls* մասնավոր ավիափոխադրող ընկերությանը, որի հենակայանը գտնվում է Զալցբուրգում։ *Անգար-7*-ը պատկանում է *Red Bull*-ի հիմնադիր Դիտրիխ Մատեշիցին։ Այնտեղ գործում են նաև երկու բար, ժամանցի կենտրոն և Միշլեն աստղի արժանացած *Ikarus* ռեստորանը։ Շինությունը, որ աերոդինամիկ պրոֆիլի տեսք ունի, պատրաստվել է 1200 տոննա պողպատից և 75 հազար քառակուսի ոտնաչափ հատուկ ապակուց։ Հարևանությամբ և նրա նմանությամբ, սակայն ավելի փոքր չափերով կառուցվել է *Անգար-8*-ը, որը ծառայեցվում է թռչող մեքենաների ու սարքերի վերանորոգման և դրանց տեխնիկական սպասարկման նպատակներին։ Ի տարբերություն *Անգար 7*-ի, որտեղ այցելուների մուտքն ազատ է, և տարեկան 200 հազարից ավելի զբոսաշրջիկ է այցելում, *Անգար-8* սովորաբար կողմնակի անձանց չի թույլատրվում  մուտք գործել։

*Անգար-7*-ի նախագծման աշխատանքներն սկսվել են 1999 թվականի հոկտեմբերին, այն բանից հետո, երբ ակնհայտ դարձավ, որ *Flying Bulls* ընկերության ինքնաթիռների քանակն այնքան է ավելացել, որ Ինսբրուկի օդանավակայանում այլևս ազատ տեղ չկա դրանց համար։ Սկզբնապես պլանավորվել էր, որ *Անգար-7*-ը ծառայելու է որպես *Flying Bulls*-ի ինքնաթիռների տնային հանգրվան։ Նախագծերը պատրաստեց ավստրիացի ճարտարապետ Ֆոլկմար Բուրգշտալլերը, և 2001 թվականի հունվարին Զալցբուրգի օդանավակայանում սկսվեցին շինարարական աշխատանքները։ 2003 թվականի օգոստոսի 22-ին տեղի ունեցավ կառույցի պաշտոնական բացումը։

Կառույցն իր արտաքին տեսքով թև է հիշեցնում։ 1200 տոննանոց պողպատե կրող կոնստրուկցիան պատրաստվել է *Waagner Biro AG*-ի կողմից, որը հետագայում պատրաստել է նաև *Անգար-8*-ի կրող կոնստրուկցիան՝ ըստ *ATELIER Volkmar Burgstaller*-ի նախագծի։ Շինության երեսպատման նպատակով օգտագործվել է մոտավորապես 380 տոննա ընդհանուր քաշով 1754 հատուկ ապակե սալ (պանել), և չնայած ահռելի քաշին՝ շենքը դինամիզմ ու անկշռություն է ճառագում։ Այցելուներին այնպես է թվում, թե ցուցանմուշների վերևում ձգվում է երկնքի կամարը։ Ցուցասրահը ներսից ունի ձվածիրի ձև, ավելի քան 100 մետր երկարություն, 14,5 մետր բարձրություն և 67 մետր լայնություն։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Offizielle Website
* Offizieller Online-Shop des Hangar-7
* Bildergalerie von Hangar 7, Mai 2008
* Übersichtsbild des Hangars
* Waagner-Biro – Projekt Hangar 7 
* Official English Website

Կատեգորիա:Ավստրիայի ճարտարապետություն
Մահանալը սարսափելի չէ

**Մահանալը սարսափելի չէ** (), սովետական գեղարվեստական կինոնկար, որն արտադրվել է Մաքսիմ Գորկու անվան կինոստուդիայում։

## Սյուժե
ԽՍՀՄ, 1935 թվական։ Այդ տարիներին չափազանց դժվար և տագնապալի կյանքով էին ապրում մարդիկ. ձերբակալություններ, աքսոր, մատնություններ։ Կսենիային հրավիրում են Ներքին գորերի բաժին՝ հարցաքննության։  Կսենյան մտածում է, որ իրեն կձերբակալեն, քանի որ վերջին օրերին ձերբակալել էին նախկին կալվածատիրոջ աղջկան։ Իսկ դրանից առաջ ռեպրեսիայի էր ենթարկվել նրա ամուսինը։ Սակայն այս անգամ քննիչը բարի գտնվեց և ազատ թողեց աղջկան։ Կյանքը ընթանում էր բնականոն հունով։ Կսենյան ապրում էր իր հոր և աղջիկների հետ։ Որոշ ժամանակ այդպես հանգիստ ապրելուց հետո հանկարծ ձերբակալում են Կսենիայի հայրիկին, իսկ իրեն պարտադրում են դառնալ գեստապոյի լրտու (իրազեկիչ) ...

## Գլխավոր դերերում

*Օլգա Կաբո - *Կսենիա* 
*Միխաիլ Գլուզսկի - *Նիկոլայ Միխայլովիչ, Կսենիայի հայրը*
*Եկատերինա և Եվգենիա Կուլիջանովներ - *Կսենիայի աղջիկները*
*Յուրի Բելյաև - *քննիչ Ֆեդորենկո* 
*Գեորգի Տարատորկին - *Կսենիայի գործընկերը, երաժիշտ*
*Լյուդմիլա Չուրսինա - *Իրինա*
*Սերգեյ Նիկոնենկո - *աղքատ թափառաշրջիկ  Իվան Կարաս*

## Նկարահանող խումբ
*Լև Կուլիջանով - *ռեժիսոր*
*Գրիգորի Ռիմալիս - *պրոդյուսեր*
*Նատալյա Ֆոկինա - *սցենարիստ*
*Սերգեյ Օնուֆրիև - *օպերատոր*
*վլադիմիր Կորչագին - *կոմպոզիտոր*
*Ալոքսանդր Պոպով - *նկարիչ*

## Պրեմիերա
Ֆիլմի պրեմիերան կայացավ 1991 թվականի հոկտեմբերին։

## Արտաքին հղումներ
*Մահանալը սարսափելի չի 
*Ко Дню памяти жертв политических репрессий Государственный музей истории ГУЛАГа и Москино покажут в кинотеатре Звезда фильм «Умирать не страшно».
*Умирать не страшно



## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:ԽՍՀՄ 1991 թվականի ֆիլմեր
Կատեգորիա:Մաքսիմ Գորկու անվան կինոստուդիայի ֆիլմեր
Կատեգորիա:Ռուսերեն ֆիլմեր
Մոնիկա Ֆեյն

**Մոնիկա Հայդի Ֆեյն** (, ), արգենտինացի կենսաքիմիկոս և սոցիալիստական քաղաքական գործիչ։ 2011 թվականից զբաղեցնում է Ռոսարիոյի քաղաքապետի պաշտոնը։

## Կենսագրություն
Ֆեյնը ծնվել է Այրեսի Լուխանում։ Քաղաքականապես ակտիվ է պատանեկությունից, 17 տարեկանում անդամակցել է Արգենտինայի Սոցիալիստական կուսակցությանը։ Մասնակցել է Ազգային բարեփոխումների շարժման աշխատանքներին՝ որպես Ռոսարիոյի ազգային համալսարանի կենսաքիմիայի և դեղագործության դպրոցի ուսանողական կենտրոնի նախագահ, որը նա ավարտել է կենսաքիմիայի ոլորտում աստիճանով։ Այնուհետև կատարել է ուսանողների բարեկեցության հարցերով քարտուղարի և համալսարանի ընդլայնման հարցերով քարտուղարի պարտականությունները։

Հանրային առողջապահության ոլորտում իր ուսումը սկսել է Լասարտի ինստիտուտում։ Մասնակցել է 1992 թվականին Ռոսարիո քաղաքում արտոնագրված դեղերի լաբորատորիայի (*LEM*) ստեղծմանը, *LEM*-ը, որը համակարգում է իր զարգացումը գիտական շրջանակների հետ, կդառնա դեղամիջոցների հասարակական արտադրության ազգային մոդել։ Նշանակվել է քաղաքային սանիտարական բաժնի տնօրեն 1995 թվականին՝ այդ պաշտոնում հասնելով Սննդամթերքի անվտանգության նկատմամբ վերահսկողության բարձրացմանը՝ սննդամթերքի ինստիտուտի զարգացման միջոցով։

Նրա Սոցիալիստական կուսակցության ընկեր դոկտոր Հերմես Բինները քաղաքապետի ընտրվելուց հետո 1997 թվականին Ֆեյնին նշանակել է հանրային առողջապահության հարցերով քարտուղար։ Այն ամրապնդեց տեղի առաջին բուժօգնության ցանցը, կենտրոնացրեց ջանքերը հիվանդանոցային ստանդարտների ապահովման վրա և սկսեց Ռոսարիո ամբուլատոր բժշկական մասնագիտությունների կենտրոն (*CEMAR*): Նա գլխավորել է սոցիալիստական կուսակցության կուսակցական ցուցակը քաղաքային խորհրդի 2001 թվականի ընտրություններում և պաշտոնավարել մինչև 2003 թվականը, որը հանդես է գալիս որպես բժշկական հանձնաժողովի նախագահ։

Հաջորդ քաղաքապետ-սոցիալիստ Միգել Լիֆշիցը Ֆեյնին թողել է առողջապահության հարցերով քարտուղարի պաշտոնում։ Նրա ղեկավարությամբ կառուցված Մարտին նոր ծննդատան շինարարությունը բարձր գնահատականի արժանացավ Առողջապահության համաշխարհային կազմակերպության կողմից։ Արգենտինայի պատգամավորների պալատ է ընտրվել 2007 թվականին Քաղաքացիական և սոցիալական առաջադիմական ճակատից՝ Սանտա Ֆե նահանգում գործող ձախ կենտրոնամետ ուժերի կոալիցիայից լիբերալ դեմոկրատական-առաջադիմական կուսակցությունից և քաղաքացիական արմատական միությունից մինչև հարավից ազատների ձախ շարժումները և Արգենտինայի կոմունիստական կուսակցության խմբակցությունները։ Այն ղեկավարում էր Սոցիալիստական կուսակցության խումբը։  Նշանակվել է սոցիալական և առողջապահության հարցերի հանձնաժողովի քարտուղար, ինչպես նաև ընդգրկվել է կանոնակարգի, հարկերի, սահմանադրական գործերի, ընդհանուր օրենսդրության, բնակչության և մարդկային ներուժի զարգացման, թոշակառուների և տարեցների կոմիտեներում։

2011 թվականի մայիսի 22-ին Ռոսարիո քաղաքի քաղաքապետի թեկնածու է առաջադրվել քաղաքացիական և սոցիալական առաջադեմ ճակատով։ Հուլիսի 24-ին ընտրվել է ձայների 52,2 %-ով՝ հաղթելով երկրորդ տեղը գրաված հուստիսիալիստների թեկնածու Էկտոր Կավալյերոյին 22 %-ով։ Դարձել է առաջին կին սոցիալիստուհին, որն ընտրվել է քաղաքապետ Արգենտինայի պատմության մեջ։

Ամուսնացած է, ունի երկու երեխա։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Արգենտինայի կին քաղաքական գործիչներ
Կատեգորիա:Արգենտինայի քաղաքական գործիչներ
Կատեգորիա:Արգենտինացի կին գիտնականներ
Ռիս Իֆանս

**Ռիս Իֆանս** (, ), ուելսցի դերասան և երաժիշտ։

## Կենսագրություն
### Վաղ կյանք
Ռիս Իֆանսը ծնվել է 1967 թվականին հուլիսի 22-ին հարուստ ընտանիքում, Պեմբրուքշիրում։ Ռիսը մեծացել է հյուսիսային Ուելսի Ռիտնի քաղաքում և սկզբնական կրթությունը ստացել *Ysgol Pentrececleyn*  դպրոցում, որտեղ նաև աշխատում էր նրա մայրը։ Դրանից հետո Իֆանսն ընդունվել է *Ysgol Maes Garmon* դպրոցը։ Ռիսը որոշ ժամանակ ուսումնասիրել է դերասանական վարպետությունը՝ տարբեր թատերական միավորումներում։

### Անձնական կյանք
Ռիսի փոքր եղբայրը՝ Լիլը, նույնպես դերասան է։ Եղբայրները միասին նկարահանվել են «Քաղաք Երկվորյակ» ֆիլմում։
* Եղել է հարաբերությունների մեջ Սիեննա Միլլերի հետ և անգամ խնդրել է նրա ձեռքը։
* Զույգը բաժանվեց․ Սիեննա Միլլերը խոստովանում է, որ «նրանց հարաբերությունները երբեք լուրջ չէին․․․ և նա պատրաստ չէր ամուսնության»։
* 2011-2013 թվականներին հանդիպում է Աննա Դիլրի հետ։

## Կարիերա
Ռիս Իֆանսը 1990 թվականին մասնակցություն է ունեցել մանկական վիկտորինայում և այդ ժամանակ գրավել է երկրպագուների ուշադրությունը։ Դրանից հետո Ռիսը մասնակցել է շատ հեռուստատեսային նախագծերի և դրանից հետո սկսեց նկարահանվել ֆիլմերում և խաղալ Լոնդոնի ազգային թագավորական թատրոնում։ Իֆանսը իննսունականների կեսերին և նոր հազարամյակի սկզբին խաղացել է «Փողոցային կյանք» (1995), «Օգոստոս» (1996), «Քաղաք երկվորյակ» (1997), «Պարեր Լունազիի ժամանակ» (1998), «Կաշառակերություն» (1999), «Նոթինգ Հիլ» (1999), «Ժանգոտվող ալումին» (2000), «Քևինը և Փերրին զարմացրեցին բոլորին» (2000), «Փոխարինողը» (2000), «Ֆորմուլա 51» (2001), «Փառամոլության տոնավաճառ» (2004) և «Հաննիբալ․ Վերելք» (2007)։

## Ֆիլմագրություն

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:BAFTA մրցանակի դափնեկիրներ
Կատեգորիա:Բրիտանացի դերասաններ
Կատեգորիա:Բրիտանացի կինոդերասաններ
Կատեգորիա:Բրիտանացի հեռուստատեսային դերասաններ
Կատեգորիա:Բրիտանացի ռոք երաժիշտներ
Կատեգորիա:Թատրոնի դերասաններ
Կատեգորիա:Ուելսցի դերասաններ
Արպադ

**Արպադ** (, ), 9-10-րդ դարերում Եվրոպա գաղթած մագյարական (հունգարական) վաչկատուն ցեղախմբերի երկրորդ առաջնորդը, ով ունեցել է «նադֆեյեդելեմ» տեղական տիտղոսը (համարժեք է «հունգարաց իշխանի» պաշտոնին)։

Կառավարել է 889-907 թվականներին և իր կառավարման ընթացքում ձեռնարկել է բազմաթիվ նվաճողական արշավանքներ՝ ասպատակելով հարևան տերությունների սահմանային երկրամասերը։

## Կենսագրություն
Արպադը եղել է հունգարների գյուլա (մարզպան) Ալմոշի որդին, ով հոր մահից հետո ժառանգել է առաջնորդի տիտղոսը։ Ըստ հունգարացի պատմաբան Դյուլա Կրիստոյի՝ զորավարի անունը ծագում է հունգարերեն «արպա» բառից, որը թարգմանաբար նշանակում է «գարեհատ»։ Ըստ հունգարական ավանդության՝ մինչև 904 թվականն Արպադը հորից ժառանգած իշխանությունը կիսում էր Կուրսանի հետ, ով ուներ «կունդու-խաքան»-ի տիտղոս։

Իր կառավարման ընթացքում Արպադը ձեռնարկել է բազմաթիվ արշավանքներ, որոնք մեծ մասամբ պսակվել են բացարձակ հաջողությամբ։ 892 թվականին նրա գլխավորած բանակը ասպատակել է Մեծ Մորավական տերության սահմանները, ապա նվաճել թագավորության սահմանամերձ շրջանները և միացրել իր իշխանությանը։

894-896 թվականներին Արպադը փոխել է իր վերաբերմունքը հոր գլխավոր ախոյանի՝ Բյուզանդական կայսրության հանդեպ և բյուզանդա-բուլղարական պատերազմում ակնհայտորեն օժանդակել Մակեդոնական հարստության պատվավոր ներկայացուցիչ Լևոն Զ կայսերը։

Այս շրջափուլը Հունգարիայի պատմության մեջ հայտնի է *«Դանուբյան շրջաններում հայրենիքի նվաճման»* ժամանակաշրջան անվանումով, երբ բազմաթիվ ռազմական հաջողությունների արդյունքում մագյարները կարողանում են վերջնականապես հաստատվել Եվրոպա աշխարհամասի կենտրոնական շրջաններում։ 900-901 թվականներին մագյարները կործանում են արևելյան սլավոնների կողմից հիմնադրված Բլատենյան իշխանությունը և սկսում առաջանալ Տրանսիլվանիայի ուղղությամբ։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Արպադներ
Կատեգորիա:Հունգարիայի թագավորներ
Ռոբ Փայք

**Ռոբ Փայք** (, ), կանադացի ծրագրավորող և գրող։ Նա հիմնականում հայտնի է իր՝ Bell Labs-ում և Go ծրագրավորման լեզվի վրա կատարված աշխատանքի համար։ Bell Labs-ում նա Unix թիմի անդամ էր, ընդգրկված էր Plan 9 և Inferno օպերացիոն համակարգերի, ինչպես նաև Limbo ծրագրավորման լեզվի ստեղծման մեջ։

Նա նաև Unix-ի համար նախատեսված Blit գրաֆիկական տերմինալի համամշակող է եղել. մինչ այդ նա 1981 թվականին գրել է Unix-ի համար նախատեսված առաջին պատուհանային համակարգը։ Պայկը AT&T-ի 4,555,775-րդ արտոնագրի կամ «աջակցման խանութի արտոնագրի» միակ գյուտարարն է՝ X գրաֆիկական համակարգի պրոտոկոլի մասը և ամենաառաջին ծրագրային արտոնագրերից մեկը։

Տարիների ընթացքում Պայկն աշխատել է բազում տեքստային խմբագրիչների վրա․ sam-ը և acme-ն ամենահայտնիներն են և մինչ այժմ ակտիվ օգտագործան և մշակման մեջ են։

Փայքը՝ Բրայան Կերնիգանի հետ, *«The Practice of Programming»* և *«The Unix Programming Environment»* գրքերի համահեղինակն է։ Կեն Թոմպսոնի հետ UTF-8-ի համահեղինակն է։ Պայկը նաև մշակել է ավելի փոքր համակարգեր, ինչպիսիք են, օրինակ, էլեկտրոնային փոստերի սեփականատերերի դեմքերի ցուցադրման համար նախատեսված vismon ծրագիրը։

փայքը նաև մի անգամ հայտնվել է *[[Late Night with David Letterman]]*-ում՝ որպես Penn & Teller կատակերգական դուետ տեխնիկական օգնական։

Փայքն աշխատում է Google-ում, որտեղ նա ընդգրկված է Go և Sawzall ծրագրավորման լեզուների ստեղծման մեջ։

Պայկն ամուսնացած է գրող և նկարազարդող Ռենի Ֆրենչի հետ․ զույգն ապրում է թե՛ ԱՄՆ-ում, թե՛ Ավստրալիայում։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Ծրագրավորողներ
Կատեգորիա:Ծրագրավորման լեզուների դիզայներներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի ծրագրավորողներ
Կատեգորիա:Կանադացի գրողներ
Կատեգորիա:Գուգլ ընկերության աշխատակիցներ
Կատեգորիա:ԱՄՆ-ի ինֆորմատիկայի ոլորտի գիտնականներ
Աղջիկ, որն ամեն ինչ ուներ

**«Աղջիկ, որն ամեն ինչ ուներ»** ( ), 1953 թվականի ֆիլմ, որի գլխավոր դերում Էլիզաբեթ Թեյլորն է։ «Ազատ հոգի» (1931 թվական) ֆիլմի վերաստեղծումը, որտեղ նկարահանվել են Քլարկ Գեյբլը և Նորմա Շիրերը։ Ադելա Ռոջերս Սթ. Ջոնսի ստեղծագործության էկրանավորումը։

## Գլխավոր դերերում

## Սյուժե
Սթիվ Լատիմեր (*William Powell*, նրա վերջին դերերից մեկը) գանգստերների պաշտպանության վրա հարստացած հաջողակ փաստաբան է։ Նա միայնակ է մեծացնում իր դստերը՝ Ջեյնին (*Elizabeth Taylor*), մի աղջկա, որը միշտ հասնում է իր ուզածին։ Վեյնս Քյորթը (*Gig Young*) վաղուց սպասում է իր ամուսնության առաջարկի ընդունմանը, բայց Ջեյնը շատ է սիրում իր հասարակական ազատ կյանքը և դրա համար խնդրում է մի քիչ էլ սպասել։

Վիկտոր Ռայմոնդին՝ Սթիվի հաճախորդը, մեղադրվում է խաղարկային բիզնեսին անօրինական տիրանալու համար։ Ջեյնը ծանոթանում է նրա հետ, և երիտասարդները սիրահարվում են։ Վիկը աճուրդի ժամանակ Վեյնսից վերցնում է նրա ձին՝ նվիրում Ջեյնին, քաղաքից հեռու առանձնատուն գնում և ուզում հեռանալ նախկին հանցավոր կյանքից։ Ջեյնի հայրը հավանություն չի տալիս դստեր և գանգստերի հարաբերություններին, բայց, այնուամենայնիվ, զույգը պատրաստվում է ամուսնանալ։ Նրանք հաճախում են մի աշխարհիկ երեկույթի, որտեղ Ջեյնի բոլոր ծանոթներն ու ընկերները նրան տեսնում են Վիկտորի հետ։

Ջեյնը և Վիկտորը գալիս են Նյու Յորք։ Վիկի հանցակիցները նրան հրավիրում են հանդիպման, որտեղ նա հայտարարում է, որ ուզում է հեռանալ և թողնել ղեկավարի պաշտոնը։ Այնուամենայնիվ, Սթիվ Լաթիմերը պատրաստվում է ցուցմունք տալ Ռայմոնդիի դեմ, որը կհայտնաբերի նրա բոլոր հանցակիցներին ևս։ Սթիվը և Վիկտորը վիճում են, և բանը հասնում է կռվի։ Սթիվի հեռանալուց հետո՝ Ջեյնը նույնպես ուզում է գնալ, սակայն Վիկը նրան բաց չի թողնում և արդյունքում ապտակում է նրան։ Ջեյնը փախչում է։

Վիկտորն իր մեքենայով շրջում էր քաղաքում, լուսամփոփի տակ նրա կողքին մի բեռնատար է կանգնում, որից նրան կրակոցով սպանում են։

Լաթիմերների տունը լցված է լրագրողներով, Սթիվը չի շտապում պատմել գործի մանրամասների մասին, որպեսզի դստերը չներգրավի գործի մեջ, բայց Ջեյնը ինքն է դուրս գալիս լրագրողների մոտ և պատմում իր սխալի մասին։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* 

Կատեգորիա:1950-ականների անգլերեն ֆիլմեր
Կատեգորիա:1950-ականների ֆիլմեր
Կատեգորիա:1953 ֆիլմեր
Կատեգորիա:MGM ֆիլմեր
Կատեգորիա:Ամերիկյան դրամա ֆիլմեր
Կատեգորիա:Ամերիկյան մելոդրամա ֆիլմեր
Կատեգորիա:Ամերիկյան ռիմեյք ֆիլմեր
Կատեգորիա:Ամերիկյան ռոմանտիկ ֆիլմեր
Կատեգորիա:Ամերիկյան սև-սպիտակ ֆիլմեր
Կատեգորիա:Գրական ստեղծագործությունների էկրանավորումներ
Կատեգորիա:Պիեսների հիման վրա նկարահանված ամերիկյան ֆիլմեր
Կատեգորիա:Սև-սպիտակ ֆիլմեր
Կատեգորիա:Ֆիլմեր, որոնց գործողությունները տեղի են ունենում Նյու Յորքում
Կատեգորիա:Ֆիլմեր, որոնց գործողությունները տեղի են ունենում Վաշինգտոն ԿՇ-ում
Կատեգորիա:1950-ականների ամերիկյան ֆիլմեր
Արսեն Գուլամիրյան

**Արսեն Գուլամիրյան** (), ծանրքաշային կարգում հանդես եկող հայազգի ֆրանսիացի պրոֆեսիոնալ բռնցքամարտիկ։ *WBA*-ի վարկածով մայրցամաքային չեմպիոն, Ֆրանսիայի չեմպիոն, *WBA*-ի աշխարհի չեմպիոն (2018 թվականից մինչև այսօր)։

## Կարիերա
Արսեն Գուլամիրյանը 2011 թվականի մայիսի 27-ին պրոֆեսիոնալ ռինգում ելույթ ունեցավ լեհ բռնցքամարտիկ Ադրիանա Բլեսզունսկիի դեմ։ Պայքարը տեղի ունեցավ ծանրքաշայինների միջև և ավարտվեց Գուլամիրյանի հաղթանակով։ Նա 1-ին ռաունդում կարողացավ նոկաուտի ենթարկել իր մրցակցին։ 2016 թվականի մարտի 5-ին նա պայքարում է մայրցամաքային չեմպիոնի գոտու համար՝ կռվելով չեխ բռնցքամարտիկ Լյուբոս Սուդայի դեմ։ Հաջորդ պայքարում, որը տեղի ունեցավ 2016 թվականի ապրիլի 16-ին, Արսենը առաջին ծանրքաշայինների կարգում դառնում է Ֆրանսիայի չեմպիոն։ 2016 թվականի մարտի 20-ին նա պաշտպանում է մայրցամաքային չեմպիոնի տիտղոսը՝ պայքարելով ռուս Անդրեյ Կնյազևի դեմ։

2018 թվականի մարտի 24-ին 11-րդ ռաունդում տեխնիկական նոկաուտով հաղթում է բելգիացի բռնցքամարտիկ Ռիադ Մերհիին և դառնում է *WBA*-ի չեմպիոն՝ առաջին ծանրքաշային կարգում։ 2018 թվականի հոկտեմբերի 20-ին 9-րդ ռաունդում նոկաուտի  է  ենթարկել Մարկ Ֆլենագանային և պաշտպանել *WBA*-ի չեմպիոնի տիտղոսը։

## Պրոֆեսիոնալ մարտերի թիվ

* 

Կատեգորիա:Ֆրանսահայ մարզիկներ
Կատեգորիա:Ֆրանսիացի բռնցքամարտիկներ
Կատեգորիա:Բռնցքամարտիկներ այբբենական կարգով
Մարսիա Հայդե

**Մարսիա Հայդե** (, ), բրազիլացի բալետի պարուհի, պարուսույց, բալետի ռեժիսոր։

## Կենսագրություն
Մարսիա Հայդեն ծնվել է 1937 թվականի ապրիլի 18-ին Նիտերոյում (Բրազիլիա)՝ բժիշկի ընտանիքում։ Երեք տարեկան հասակում սկսել է զբաղվել պարով։ Բալետային կրթությունն ստացել է Թագավորական բալետի դպրոցում (Լոնդոն)։ 1953 թվականից պարել է Ռիո դե Ժանեյրոյի քաղաքային թատրոնում, իսկ 1957-ից՝ Մարկիզ դե Կուևասի բալետում (Մոնակո)։ 1961 թվականից Ջոն Կրանկոյի գլխավորությամբ աշխատել է Շտուտգարտի բալետում, իսկ 1962 թվականից համարվել է այդ բալետի պարուհի։ Նաև պարել է Մորիս Բեժարի «XX դարի բալետում»։

1976-1995 թվականներին գլխավորել է Շտուտգարտի բալետը։

### Անձնական կյանք
մինի|ձախից|Մարսիա Հայդե։ Էվա Ցիպելի քանդակ
Մարսիա Հայդեն ամուսնացած է եղել պարող Ռիչարդ Կրեգանոմի հետ։ 1995 թվականին ամուսնացել է յոգայի ուսուցիչ Գյունտեր Շյոբերլի հետ։

## Երկեր
* Marcia Haydée. John Cranko. Belser, Stuttgart 1973
* Marcia Haydée. Mein Leben für den Tanz. DVA, Stuttgart 1996

## Մրցանակներ
* «Բադեն-Վյուրթեմբերգ երկրամասին մատուցած ծառայությունների համար» շքանշան
* «Գերմանիայի Դաշնային Հանրապետությանը մատուցած ծառայությունների համար» շքանշանի սպայական մեծ խաչ
* Շտուտգարտի համալսարանի պատվավոր դոկտոր

## Ֆիլմագրություն
* M. for Marcia. Marcia Haydée — die Tanzlegende des 20. Jahrhunderts (2006)
* Marcia Haydée — Das Schönste kommt noch! (2007)

## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն
* Cornelia Stilling-Andreoli: *Marcia Haydée – Divine.* Fotografien von Gundel Kilian, Henschel-Verlag, Berlin 2005, 216 pp. 
* Felipe J. Alcoceba und Brigitte Schneider: *Dance & dancers Stuttgart Ballet*. Edition Braus, Heidelberg 1997 Catalogue of an exhibition at the Württembergische Landesbibliothek in collaboration with the Stuttgarter Ballett for the Stuttgart Ballet Festival: *Hommage à John Cranko* and the project *TanzRegion* of the cultural region Stuttgart 1997), 
* Maurice Béjart und Rainer Woihsyk (ed): *Marcia Haydée.* Belser, Stuttgart, Zürich 1987, 136 p., 
* : *Stuttgarter Ballett. Auf neuen Wegen.* Kunstverlag Weingarten, Weingarten 1981, 271 pp. 
* Hannes Kilian, Heinz-Ludwig Schneiders, Horst Koegler, John Percival: *Marcia Haydee. Porträt einer großen Tänzerin.* Thorbecke Verlag, Sigmaringen 1975, 

## Արտաքին հղումներ
* Հոդված կանանց կենսագրական բառարանում
* Հարցազրույց, 2001
* Մարիա Կալաս
* Բենուա դե լյա դանս կայքում 

Կատեգորիա:20-րդ դարի բալետի արտիստներ
Կատեգորիա:Բալետի արտիստներ
Կատեգորիա:Բրազիլացի արվեստագետներ
Կատեգորիա:Բրազիլացի բալետի արտիստներ
Կատեգորիա:Բրազիլացի խորեոգրաֆներ
Մուկո

, Ճապոնիայի Կիոտո պրեֆեկտուրայում գտնվող քաղաք։ Քաղաքի մակերեսը կազմում է 7,72 կմ², բնակչությունը՝ 55 729 մարդ (2017 թվականի հոկտեմբերի 1-ի տվյալների համաձայն), բնակչության խտությունը՝ 7218,78 մարդ/կմ²։

## Աշխարհագրական դիրք
325px|մինի|Մուկո քաղաքի քաղաքապետարան
Քաղաքը տեղակայված է Հոնսյու կղզու Կինկի տարածաշրջանի Կիոտո պրեֆեկտուրայում։ Այս քաղաքի հետ սահմանակցում են Կիոտո և Նագաոկակյո քաղաքները։

## Բնակչություն
Քաղաքի բնակչությունը կազմում է 55 729 մարդ (2017 թվականի հոկտեմբերի 1-ի տվյալների համաձայն), իսկ խտությունը՝ 7218,78 մարդ/կմ²։ Բնակչության թվաքանակի փոփոխությունը՝ 1970-2015 թվականներին.

## Սիմվոլիկա
Քաղաքը խորհրդանշող ծառ է համարվում սակուրան, ծաղիկ՝ միամյա արևածաղիկը։

## Քույր քաղաքներ
*  Սարատոգա (Կալիֆոռնիա, ԱՄՆ, 1983 թվականից)
*  Հանչժոու (Չժեցզյան, Չինաստան)

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* * Մուկո քաղաքի պաշտոնական վեբկայք 

Կատեգորիա:1972 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր
Կատեգորիա:Ճապոնիայի քաղաքներ
Հագնված մախա (նկար, Գոյա)

**«Հագնված մախա»** (), իսպանացի նկարիչ Ֆրանցիսկո Գոյայի նկարն է, վրձնել է  1800-1805 թվականներին։ Համարվում է «Մերկ մախա» նկարի զույգ նկարը։ Երկու նկարները պատկանել են Իսպանիայի առաջին նախարար, հայտնի կնամոլ Մանուել Գոդոյին, հանդիսացել են նրա մերկ բնորդներով նկարների հավաքածուի մի մասը, ընդ որում, «Մերկ մախա» նկարը ծածկված է եղել «Հագնված մախա» նկարով, այնպես, որ ցանկացած պահի հնարավոր լինել հանդիսատեսին ներկայացնել հատուկ տեխնիկայի օգնությամբ։ Իսպանական ինկվիզիցիայի կողմից Գոդոյի հավաքածուն բռնագրավելուց հետո երկու նկարները պահպանվել են Սան Ֆերնանդոյի գեղարվեստի թագավորական ակադեմիայում, իսկ 1901 թվականից կողք կողքի ցուցադրվում են Պրադո թանգարանում։

Մախա անվանել են 18-19-րդ դարերի ցածր խավի իսպանացի քաղաքաբնակ կանանց, որոնք հայտնի էին իրենց պճնամոլությամբ և ուրախ բնավորությամբ, սակայն սկզբում նկարներն անվանվել են «Գնչուհիները», դա երևում է Գոդոյի գույքի 1808 թվականի գույքացուցակից։ Ավելի վաղ համարվել է, որ նկարներում պատկերված է Մարիա Կաետանա Դե Սիլվան, 13-րդ դքսուհի Ալբան, սակայն հիմա արվեստաբաններն ավելի հավանական են համարում, որ որպես մոդել է հանդես եկել Պեպիտա Տուդոն՝ Գոդոյի սիրուհին, որը հետո դարձել է նրա կինը։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* «Հագնված մախան» Պրադո թանգարանում

Կատեգորիա:1805 նկարներ
Կատեգորիա:Կանանց դիմապատկերներ
Կատեգորիա:Պրադո թանգարանի նկարներ
Կատեգորիա:Ֆրանցիսկո Գոյայի նկարներ