open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Միլոնիտ

մինի|աջից|Միլոնիտի հանք Ուրալի ափին
**Միլոնիտ** (հուն․՝երկանաքար), ճմլված, փշրված ապար, առաջանում է խզումնային խախտումների, հատկապես վրաշարժերի և վերնետվածքների զոնաներում։ Կատակլիզիտից տարբերվում է մանրատվածության աստիճանով և զուգահեռ տեքստուրաների գարգացմամբ։ Միլոնիտները հիմնականում կապված են խոշոր ռեգիոնալ խախտումների գոտիների հետ (Ուրալ, Տյան Շան, Կովկաս, Ալթայ և այլն)։ Սովորաբար ձգվում են տասնյակ կիլոմետրեր և ունեն մի քանի հարյուր մետր լայնություն։

Կատեգորիա:Ապարներ
Պավել Միլյուկով

**Պավել Նիկոլաևիչ Միլյուկով** (, ), ռուս քաղաքական գործիչ, պատմաբան և հրապարակախոս։ Կադետական կուսակցության հիմնադիրներից, կուսակցության ԿԿ նախագահը (1907-ից) և կուսակցության օրգան «Ռեչ» թերթի խմբագիրը։ 3-րդ և 4-րդ Պետական դումաների անդամ։ 1905-1907 թվականների Ռուսական հեղափոխության պարտությունից հետո ունեցել է հակաբոլշևիկյան դիրքորոշում։ 1917 թվականի Փետրվարյան հեղափոխության օրերին պայքարել է հանուն միապետության պահպանման։

Ռուսաստանի ժամանակավոր կառավարության առաջին կաբինետի կազմում եղել է արտաքին գործերի նախարար։ 1917 թվականի Հոկտեմբերյան հեղափոխությունից հետո գործակցել է սպիտակ գվարդիականների հետ։ 1920 թվականից՝ վտարանդի (Լոնդոն, Փարիզ)։ Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի ժամանակ հանդես է եկել ֆաշիստների հետ ռուս վտարանդիների համագործակցության դեմ, ողջունել կարմիր բանակի հաջողությունները։ Չընդունելով պատմության զարգացման օրինաչափությունները՝ Միլյուկովը պատմության մեթոդաբանության հարցում մոտեցել է կանտական պոզիտիվիզմին։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Ռուս քաղաքական գործիչներ
Կատեգորիա:Ռուս պատմաբաններ
Կատեգորիա:Ռուս հրապարակախոսներ
Կատեգորիա:1859 ծնունդներ
Կատեգորիա:1943 մահեր
Կատեգորիա:Մոսկվայի պետական համալսարանի շրջանավարտներ
Կատեգորիա:Ռուս լրագրողներ
Կատեգորիա:Ռուս դիվանագետներ
Կատեգորիա:Մոսկվայի պետական համալսարանի դասախոսներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի պետական դումայի անդամներ
Կատեգորիա:Ռուս հեղափոխականներ
Կատեգորիա:Ռուս հուշավիպագիրներ
Մատեի Միլլո

**Մատեի Միլլո** (, ), ռումինացի դերասան և դրամատուրգ։ Ռեալիստական դպրոցի առաջին ռումինացի դերասանը։

1857 թվականին կազմակերպել է սեփական թատերախումբ և ելույթներ ունեցել Բուխարեստում ու գավառներում։ 1852-1877 թվականներին (ընդհատումներով) Ազգային թատրոնի (Բուխարեստ) տնօրենն էր և դերասան։ Խաղացել է վոդևիլներում, ֆարսերում, Վ․ Ալեքսանդրի կոմեդիաներում, իր, ինչպես և Մոլիերի, Հյուգոյի, Շեքսպիրի պիեսներում։ Եղել է ռումին թատրոնի ռեֆորմատորը, նպաստել ազգային դերասանական դպրոցի ձևավորմանը։ Հեղինակ է պիեսների, երգիծական կոմեդիաների և ֆարսերի («Նիշկորեսկու», «Հին զգեստներ, քաղաքական ցնցոտիներ» և այլն)։

Կատեգորիա:Ռումինացի դերասաններ
Կատեգորիա:Ռումինացի դրամատուրգներ
Կատեգորիա:Ռումինացի մանկավարժներ
Կատեգորիա:Թատրոնի դերասաններ
Կատեգորիա:Ռումինացի թարգմանիչներ
Կատեգորիա:Անձինք նամականիշերի վրա
RC4WD

**RC4WD**, ռադիո վերահսկվող մոդելային մասերի, տրանսպորտային միջոցների և սարքավորումների արտադրող և վաճառող։ Այն հիմնադրվել է 2001 թվականին Սան Ֆրանցիսկոյի տարածքում։ Նրանց արտադրանքը արդեն ընտրվել է NASA-ի կողմից և հայտնվել է բազմաթիվ երկրների հեռուստատեսությունում և ամսագրերում։ Ընկերությունը պատրաստում է ամենաարագ մարտկոցով սնվող ռադիո վերահսկվող մեքենայի մասեր։
* Տեղեկություն։
* Անվանում - RC4WD
* Հիմնադրվել – Սան-Ժոսե, Կալիֆոռնիա, Միացյալ Նահանգներ, 2001
* Սպասարկման տարածք – ամբողջ աշխարհում
* Աշխատակիցների քանակ - < 100
* Ապրանքներ - ռադիո վերահսկվող մեքենաներ
## RC4WD Պատմություն
RC4WD հիմնադրվել է 2001 թվականին Սան Ֆրանցիսկոյի տարածքում, Կալիֆոռնիա, ԱՄՆ, մի ավտոտնակում։ Սկզբում RC4WD սկսել է որպես « One Stop Shop » (Վեբ կայքը) RC Monster Truck aftermarket-ի և կատարողական մասերի համար։ Բիզնեսն աճել է RCMT.net ֆորում համայնքի շնորհիվ՝ նվիրված RC հրեշ բեռնատարի սիրահարներին։ 2005 թ - ից, բիզնեսը մատակարարում էր շուրջ 800 մաս Thundertech Racing , JPS , New Era Models , Imex , Defiance Racing , RC Alloy , Vertigo Performance պես ընկերություններից։ 2007 թ RC4WD-ը վերջապես տեղափոխվեց մի փոքր պահեստ Սան Խոսեում. -2010 թ. հուլիսին դուրս եկավ առաջին արտոնագրված արտադրանք, The Dick Cepek « Mud Country » 1.9. Հաջորդ տարի՝ 2011 թ. փետրվարին, Horizon Hobby սկսեց տարածել RC4WD արտադրանքը։ 2014 թ. մարտին Towerhobbies-ը սկսեց վաճառել RC4WD արտադրանքը.

## RC որոնում
* 1/10 Trail Finder Truck
* 1/10 Gelande Truck
* 1/5 Killer Krawler 
* 1/10 Subzero Truck
* 1/10 Boyer Truggy
* 1/10 Worminator 6x6 Truck
* 1/10 Gelande D110 Truck
* 1/10 Fracture Truck with V8 engine
* 1/10 Bully Crawler
* 1/10 Timberwolf Scale Truck
* 1/10 Trail Stomper Truck
* 1/10 Trail Finder II Truck
* 1/10 Gelande II Truck

## RC4WD է ԶԼՄ - ներում

### Ճանաչումը և պարգևներ
* 2010 մայիս - Wired ամսագիր -"Editor's Pick" RC4WD Killer Krawler
* 2011 թ. նոյեմբեր - [ NASA ] RC Rover Robotic Arm - RC4WD Killer Krawler

### Հեռուստատեսությամբ
* 2012 թ. հուլիս - RC4WD Stacey David's Gears (Speed Channel)-ում

### Ամսագրերում
* 2008 թ. նոյեմբեր - Max bashing ինտերակտիվ թվային ամսագիր - RC4WD Diablo
* 2008 թ. նոյեմբեր - RC Ամսագիր (Ճապոնիա ) - RC4WD Trail Finder
* 2010 թ. մայիս - MAKE ամսագիր - RC4WD Killer Krawler
* 2010 թ. հունիս - XTREME RC CARS Ամսագիր - RC4WD Gelande
* 2010 թ. հուլիս - TRUCMODELL ամսագիր (Գերմանիա) - RC4WD Gelande
* 2013 թ. փետրվար - RACER ամսագրի (Անգլիա) - RC4WD Trail Finder 2

## Աղբյուրներ

## Արտաքին հղումներ
* Official webpage

Կատեգորիա:Ընկերություններ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Ամերիկյան ընկերություններ
Կատեգորիա:2001 հիմնադրումներ
Յուղաներկեր

**Յուղաներկեր** (), անօրգանական գունանյութերի (պիգմենտների) և լցոնների կախույթները օլիֆներում։
մինի|աջից|Գեղարվեստական յուղաներկեր
Հաճախ օգտագործվող գունանյութերն են՝ տիտանի (IV) օքսիդը, օքրան, երկաթի սուսրը, քրոմի (III) օքսիդը, կապարի քրոմաներկը և այլն։ Լցոնները (տալկ, կաոլին, փայլար) ավելացվում են յուղաներկերին որոշակի մածուցիկություն հաղորդելու և գունանյութերի ծախսը փոքրացնելու նպատակով։ Յուղաներկերին խառնում են նաև մակերևութային ակտիվ նյութեր, որոնք հեշտացնում են կախույթի առաջացումը, և սիկատիվներ, որոնք յուղաներկերի չորացման արագացուցիչներ են (կոբալտի, մանգանի, կապարի օլիֆում լուծվող աղեր)։ Յուղաներկի չորացման արագությունը կախված է նրա տեսակից և չորացման պայմաններից։ Սենյակային պայմաններում չորացնելիս յուղաներկի շերտը քիչ ջրակայուն է, 250-300&nbsp;°C-ում չորացրածը կայուն է անգամ ալկալիների նոսր լուծույթների նկատմամբ։

Արտադրվում են հեղուկ և մածուկային յուղաներկեր։ Կիրառվում են պատերը, տանիքները, փայտը և այլն ներկելու համար։

## Գեղարվեստական յուղաներկեր
Գեղարվեստական յուղաներկերը պատրաստում են գունանյութերը կտավատի ձեթի հետ տրորելով։ Երբեմն ավելացնում են նաև ընկույզի և արևածաղկի ձեթեր։ Այդպիսի յուղաներկերով նկարում են հիմնաներկով պատած կտավի, փայտի, մետաղի (հաստոցային գեղանկարչություն), ծեփված պատի (մոնումենտալ գեղանկարչություն) վրա։
Յուղաներկով նկարելիս, առավելապես քան գեղանկարչության որևէ այլ տեխնիկայով, հնարավոր է հարթ մակերեսի վրա ստանալ ծավալի և տարածության տեսողական պատրանք, գունային հարուստ էֆեկտներ, նկարին հաղորդել ավելի խոր արտահայտչականություն։
մինի|աջից|Յուղաներկերի ներկապնակ
Յուղաներկերի օգտագործման տեխնիկական եղանակները տարբեր են։ Գունաբծերը կարող են լինել ոչ թափանցիկ և հակառակը, կիպ քսված և ռելիեֆ (ֆակտուրային), նուրբ և հարթ։ Մինչև 19-րդ դարից յուղաներկերով նկարելիս կիրառել են բազմաշերտ քսվածքը՝ լաքերի օգտագործումով, վերջում լաքապատելով նկարի մակերեսը։

19-րդ դարի սկզբից հիմնականում կիրառվում է մաքուր աստառի կամ նուրբ նախաներկված, տոնայնացված հենքի վրա ներկերը քսելու «ալլա պրիմա» (մեկ սեանսով) եղանակը․ լաքեր օգտագործվում են սակավ։

Յուղաներկերի կիրառման մասին գրավոր սուղ տեղեկություններ պահպանվել են անտիկ և միջնադարյան ձեռագրերում։ Յուղաներկերով գեղանկարչությունը տարածվել է 15-րդ դարի 2-րդ կեսից Յան վան Էյքի կատարելագործումից հետո, 16-րդ դարից դարձել գեղանկարչության առաջատար տեխնիկա։

Կատեգորիա:Գեղանկարչական տեխնիկաներ
Կատեգորիա:Ներկանյութեր
Սվարանցի երկաթի հանքավայր

**Սվարանցի երկաթի հանքավայր**, հանքավայր Հայաստանի Սյունիքի մարզի Սվարանց գյուղից 5&nbsp;կմ հարավ՝ Արամազդ լեռան հյուսիսային լանջին։

## Բնութագիր
Մագմայական, տիտանամագնետիտային հանքավայր է։ Հարուստ է վանադիումով և համարվում է Կաչկանարի (Ուրալ) երկաթի հանքանյութի նմանակը։ Երկաթի հանքանյութի կանխատեսված պաշարներով (մոտ՝ 800 միլիոն տ, հետախուզված՝ 137, 7 միլիոն տ) ամենախոշորն է Կովկասում։ Հայտնաբերված ավելի քան 30 ոսպնյակաձև, դայքանման հանքամարմիններից 13-ն ունեն 10-70&nbsp;մ հաստություն, 260-350 (երբեմն՝ 1200-1400)&nbsp;մ երկարություն։

## Կազմություն
Հանքանյութը կազմված է հիմնականում մագնետիտ, տիտանամագնետիտ, ձիթակն, օձաքար, մասամբ՝ իլմենիտ և շպինել միներալներից։ Առանձնացվում են երկաթի պարունակությամբ աղքատ, միջին հարստության և հարուստ հանքանյութեր, որոնցում գլխավոր բաղադրամասերի միջին պարունակությունն է՝ 18-25% Fe, 1-3, 8% Ti02 և 0, 02-0, 65% V205։

Հանքանյութը որակյալ բնական հումք է լեգիրված վանադիումային պողպատ ստանալու համար։

Կատեգորիա:Հանքավայրեր այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Հայաստանի հանքավայրեր
Սերգեյ Միխալկով

**Սերգեյ Վլադիմիրովիչ Միխալկով** (), ռուս խորհրդային գրող, հասարակական գործիչ։ ԽՍՀՄ մանկավարժական ԳԱ ակադեմիկոս (1971), ՌՍՖՍՀ արվեստի վաստակավոր գործիչ (1967), սոցիալիստական աշխատանքի հերոս (1973)։

Սովորել է Մ․ Գորկու անվան գրականության ինստիտուտում (1935—1937)։ Հայտնի են Միխալկովի մանկական ստեղծագործությունները։ Հայրենական մեծ պատերազմի տարիներին Միխալկովը եղել է ռազմաճակատային թերթերի թղթակից։ Հեղինակ է բազմաթիվ ակնարկների, պատմվածքների, երգիծական բանաստեղծությունների, ֆելիետոնների, առակների։ Գրել է պիեսներ մանկական թատրոնի համար՝ «Թոմ Քենտի» (1938), «Հատուկ հանձնարարություն» (1945), «Սոմբրերո» (1957), «Սիրելի տղա» (1971), և մեծերի համար՝ «Իլյա Գոլովին» (1950), «Որսորդը» (1956), «Վայրենիներ» (1958), «Խեցգետինները և կոկորդիլոսը» (1960)և այլն։ Սովետական երիտասարդ սերնդի դաստիարակության խորհրդածություններին է նվիրված նրա «Ամեն ինչ սկսվում է մանկուց» (1968) մանկավարժական հոդվածների ու գրառումների ժողովածուն։ 1976 թվականին լույս է տեսել Միխալկով «Ժամանակի նշանները» գիրքը (արդի գրական հարցեր)։ 1970 թվականից՝ ԽՍՀՄ Գերագույն խորհրդի պատգամավոր։ ԽՍՀՄ գրողների միության վարչության քարտուղար, ՌՍՖՍՀ գրողների միության Մոսկվայի կազմակերպության վարչության առաջին քարտուղար (1965-1970), ՌՍՖՍՀ գրողների միության նախագահ (1970 թվականից)։ «Ֆիտիլ» երգիծական կինոժուռնալի գլխավոր խմբագիր (1962 թվականից)։

ԽՍՀՄ պետական մրցանակի (1941, 1942, 1950, 1978) և Լենինյան մրցանակի (1970) դափնեկիր։ Պարգևատրվել է Լենինի 3, Հոկտեմբերյան հեղափոխության և այլ շքանշաններով։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Ռուս գրողներ
Կատեգորիա:Մոսկվա քաղաքում մահացածներ
Կատեգորիա:ԽՍՀՄ Պետական մրցանակի դափնեկիրներ
Կատեգորիա:Ռուս բանաստեղծներ
Կատեգորիա:ԽՍՀՄ գրողների միության անդամներ
Կատեգորիա:Խորհրդային մանկագիրներ
Կատեգորիա:ԽՄԿԿ անդամներ
Կատեգորիա:ԽՍՀՄ ԳԽ 8-րդ գումարման պատգամավորներ
Կատեգորիա:ԽՍՀՄ ԳԽ 9-րդ գումարման պատգամավորներ
Կատեգորիա:ԽՍՀՄ ԳԽ 10-րդ գումարման պատգամավորներ
Կատեգորիա:Նովոդևիչյան գերեզմանատանը թաղվածներ
Կատեգորիա:ՌԽՖՍՀ Կոնստանտին Ստանիսլավսկու անվան պետական մրցանակի դափնեկիրներ
Կատեգորիա:Ռուս լրագրողներ
Կատեգորիա:Խորհրդային բանաստեղծներ
Կատեգորիա:Խորհրդային լրագրողներ
Կատեգորիա:ԽՍՀՄ ԳԽ 11-րդ գումարման պատգամավորներ
Կատեգորիա:20-րդ դարի տղամարդ գրողներ
Կատեգորիա:Խորհրդային տղամարդ գրողներ
Կատեգորիա:Խորհրդային հասարակական գործիչներ
Կատեգորիա:ԽՍՀՄ քաղաքական գործիչներ
Կատեգորիա:20-րդ դարի ռուս բանաստեղծներ
Կատեգորիա:Բանաստեղծներ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Ռուս դրամատուրգներ
Կատեգորիա:Ռուս առակագիրներ
Կատեգորիա:Ռուս հրապարակախոսներ
Կատեգորիա:ԽՄԿԿ 25-րդ համագումարի պատվիրակներ
Կատեգորիա:ԽՄԿԿ 27-րդ համագումարի պատվիրակներ
Կատեգորիա:ԽՄԿԿ 26-րդ համագումարի պատվիրակներ
Կատեգորիա:ԽՄԿԿ 24-րդ համագումարի պատվիրակներ
Կատեգորիա:ԽՄԿԿ 23-րդ համագումարի պատվիրակներ
Կատեգորիա:Ռուս թարգմանիչներ
Կատեգորիա:Ռազմական թղթակիցներ
Կատեգորիա:Երկարակյացներ
Մետաղական հաստոցների փորձարարական ինստիտուտի Անդրկովկասի մասնաճյուղ

**[[Մետաղահատ հաստոցների փորձարարական ինստիտուտ]]ի անդրկովկասյան մասնաճյուղ** (ՄՀՓԻԱՄ), խորհրդային շրջանի գիտահետազոտական ինստիտուտ Երևանում, ստեղծվել է 1961 թվականին՝ «Հայմեքշինգիտինստիտուտի» կոնստրուկտորա-տեխնոլոգիական բաժնի հիման վրա։ 1978 թվականին դարձել է ինքնուրույն ինստիտուտ և «Հայհաստոց» միավորման գլխամասային կազմակերպությունը։ 1971 թվականին ստեղծվել է ինստիտուտի փորձնական բազան՝ Մոսկվայի «Ստանկոկոնստրուկցիա» գործարանի Երևանի մասնաճյուղը (1973 թվականից՝ Երևանի փորձնական հաստոցաշինական գործարան)։ ՄՀՓԻԱՄ-ն ունեցել է ծրագրերի պատրաստման փնջային կենտրոն, հաշվողական կենտրոն, 5 գիտական բաժին (մետաղահատ հաստոցների հետազոտման, էլեկտրաքիմիական մշակման, հավասարակշռման և դիագնոստիկայի, հղկանյութային եղանակներով մշակման, էլեկտրաավտոմատիկայի) և 10 պրոբլեմային լաբորատորիա։ 1978 թվականից ինստիտուտը հրատարակել է գիտական աշխատությունների ժողովածու (Труды Закавказского филиала ЭНИМС)։ ՄՀՓԻԱՄ-ում մշակված հաստոցները թողարկվել են Կիրովականի ճշգրիւո հաստոցների գործարանում (16Տ02Պ, 16Տ02 Ա և 9Ա711, 9712 մակնիշների հավասարակշռման հաստոցներ), Հոկտեմբերյանի հաստոցաշինական գործարանում (2Ե52, 2Լ53, 2Ա53ՈԻ մակնիշների շառավղային գայլիկոնիչ հաստոցներ), Բաքվի հաստոցաշինական գործարանում (4405, 4406, 4407 մակնիշների էլեկտրաքիմիական մշակման հաստոցների տեսակախումբ)։ Ինստիտուտի բաժիններում նախագծված և փորձնական գործարանում ստեղծված «Արարատ-1», «Արարատ-2» մակնիշի էլեկտրաքիմիական հաստոցները առաքվել են Արևելյան Գերմանիա, ԷԶ-105 մակնիշի հավասարակշռման ավտոմատ հաստոցը՝ Չեխոսլովակիա և Լեհաստան, ԷԶ-106 մակնիշի հղկանյութա-հեղուկային կիսաավտոմատ հաստոցը՝ ԽՍՀՄ տարբեր ձեռնարկություններին։ 

Կատեգորիա:Գիտությունը Հայաստանում
Հենրի Գարուկյան

**Հենրի Հայորդու Գարուկյան** (), հայ նկարիչ։

## Կենսագրություն
1973 թվականին ավարտել է Երևանի գեղարվեստա-թատերական ինստիտուտը։ 1984 թվականից եղել է Հայաստանի նկարիչների միության անդամ։ Կատարել է ներկայացումների, ամսագրերի, ինչպես նաև ինտերիերի ձևավորումներ կերամիկայի, գոբելենի և քանդակի ժանրերում։

## Ցուցահանդեսներ
1973-1984 թվականներին մասնակցել է բազմաթիվ հանրապետական և միջազգային ցուցահանդեսների։

### Անհատական ցուցահանդեսներ
*1975 թվականին Ժամանակակից արվեստի թանգարան (Երևան)
*1984 թվականին Հայաստանի նկարիչների միություն
*1990 թվականին Լոս Անջելես, ԱՄՆ

### Խմբակային ցուցահանդեսներ
*1991 թվականին Ֆրանսիա, Սուդան
*1992 թվականին Հոլանդիա
*1993 թվականին Լոնդոն
*1994 թվականին Լիբանան, Բեյրութ
*1995 թվականին Մոսկվա, Ռուսաստան
*1996 թվականին Աբու Դաբի, ԱՄԷ
*1997 թվականին Անտվերպեն, Բելգիա
*1998 թվականին Աթենք, Հունաստան

## Պատկերասրահ

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Նկարիչ Հենրի Գարուկյան. Հարկավոր է տատիկի սնդուկներից հանել մշակութային գոհարները

Կատեգորիա:Հայ նկարիչներ
Կատեգորիա:Հայաստանի նկարիչների միության անդամներ
Կատեգորիա:Երևանի պետական գեղարվեստաթատերական ինստիտուտի շրջանավարտներ
Միգմատիտ

մինի|Միգմատիտ
**Միգմատիտ** (< հուն․ μίγματος- խառնուրդ), բարդ կազմության մագմատիկ ապար։ Առաջանում է մագմայի՝ շրջապատի ապարների մեջ ներդրման շնորհիվ (սովորաբար մագման ներթափանցում է ապարների շերտավորությունների մեջ)։ Զանազանում են մի քանի տարբերակներ՝ ագմատիտներ, արտերիաներ, դիկտիոնիտներ, նեբուլիտներ, պտիգմատիտներ են։ Միգմատիտները սերտորեն կապված են գրանիտացման պրոցեսների հետ և սովորաբար լայն տարածում ունեն հատկապես գրանիտոիդային համալիրների զարգացման շրջանում (Ֆինլանդիա, Կոլա թերակղզի)։

Կատեգորիա:Մագմատիկ ապարներ
Կատեգորիա:Փոխակերպված ապարներ
Միգդոնիա

[250px|մինի|Արուաստանը [Մեծ Հայքի, Հռոմեական կայսրության և Սասանյանների երկրի սահմանների հատման կետում։]]
**Միգդոնիա** (, պատմական երկիր Հյուսիսային Միջագետքում։

## Անվանումներ
Միգդոնիան հայկական աղբյուրներում նշվում է որպես Արուաստան կամ Արվաստան, ասորական աղբյուրներում՝ Բեյթ Արաբայե կամ Ղարոբ, բյուզանդական աղբյուրներում՝ Բեթարաբայե։

## Աշխարհագրություն
Գտնվել է Միջագետքի հյուսիսարևելյան մասում (Հայկական Միջագետք) և տարածվել Մասիոս լեռներից ու Խաբուր գետից արևելք՝ մինչև Տիգրիս (5850 կմ2 տարածություն)։ Խաբուր գետով բաժանվել է Օսրոենեից։

## Պատմություն
Արվաստան-Միգդոնիան եղել է Սելևկյան, ապա՝ Պարթևական պետությունների կազմում։ Մ․ թ․ ա․ 88 թվականին Տիգրան Մեծը Արվաստանը վերամիավորել է Մեծ Հայքին, որը պաշտոնապես ճանաչվեց մ․ թ․ ա․ 66 թվականի Արտաշատի հայ-հռոմեական դաշնագրով։ Մինչև մ․ թ․ 37 թվականը՝ ավելի քան մեկ դար, Միգդոնիան եղել է Մեծ Հայքի կազմում և հանդիսացել Հայաստանի հարավային սահմանի կարևոր նահանգներից մեկը։ 37 թվականին պարթևաց արքա Արտավան Գ-ն Միգդոնիան անջատել է Հայաստանից և կցել Ադիաբենեի թագավորությանը։ Միգդոնիայի մայրաքաղաքը Մծբինն էր, որը հունական աղբյուրներում կոչվել է նաև Միգդոնիա-Անտիոք։ Վերջինս բնակեցված է եղել հայերով, ովքեր գերիշխող են եղել նաև միջին դարերում։

## Տես նաև
* Ադիաբենե
* Օսրոյենե

## Գրականություն
* Markwart J․, Eransahr nach der Geographie des ps․ Moses Xorenaci, B․, 1901․

Կատեգորիա:Հայոց Միջագետք
Կատեգորիա:Վերին Միջագետք
Պիետրո Մետաստազիո

**Պիետրո Անտոնիո Դոմենիկո Բոնավենտուրա Տրապասի** (, ), առավել հայտնի **Պիետրո Մետաստազիո** (*Pietro Metastasio*) կեղծանվամբ, իտալացի բանաստեղծ և դրամատուրգ-լիբրետիստ։ 1730 թվականից՝ պալատական բանաստեղծ Վիեննայում։

Ստեղծել է սերիա-օպերա ժանրի լիբրետոյի դասական նմուշներ։ 1712 թվականին հրատարակել է «Հուստինոս» առաջին ողբերգությունը, 1718 թվականին՝ քնարական բանաստեղծությունների առաջին ժողովածուն։ Մետրաստազիոի 27 օպերային լիբրետոներից բազմիցս երաժշտականացվել են «Լքված Դիդոնան» (1724), «Սիրոե» (1726), «Էցիո» (1728), «Ճանաչված Շամիրամը» (1729), «Ալեքսանդրը Հնդկաստանում» (1729), «Արտաքսերքսես» (1730), «Դեմետրիո» (1731), «Դեմոֆոնտե» (1733), «Տիտոսի գթասրտությունը (1734), «Ճանաչված Կյուրոսը» (1736), «Թեմիստոկլեսը» (1736, հայ․ հրտ․ 1886), «Անտիգոնե» (1743), «Թագավոր Հովիվը» (1751) ստեղծագործությունները։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Իտալացի բանաստեղծներ
Կատեգորիա:Իտալացի դրամատուրգներ
Կատեգորիա:Իտալացի գրողներ
Կատեգորիա:Իտալացի կոմպոզիտորներ
Կատեգորիա:Գրական կեղծանուններով հայտնի հեղինակներ
Կատեգորիա:Իտալացի երգահաններ
Ռոբերտ Միլիկեն

**Ռոբերտ Էնդրյուս Միլիքեն** (, ), ամերիկացի ֆիզիկոս։

## Կենսագրություն
1891 թվականին ավարտել է Օբեռլինի քոլեջը (Օհայո)։ Կոլումբիայի համալսարանում ստացել է դոկտորի աստիճան (1895)։ 1895-1896 թվականներին աշխատել է Բեռլինի և Դյոթինգենի, 1896 թվականից՝ Չիկագոյի համալսարաններում։ Առաջին համաշխարհային պատերազմի տարիներին (1914-1818) եղել է Ազգային հետազոտական խորհրդի նախագահի տեղակալը (մշակել է սուզանավերի հայտնաբերման և օդերևութաբանական սարքեր)։ 1921-1945 թվականներին եղել է Կալիֆոռնիայի տեխնոլոգիական ինստիտուտի Նորման Բրիջի լաբորատորիայի տնօրենը։ Իր մշակած մեթոդով ճշգրիտ չափել է էլեկտրոնի լիցքը։ Փորձով ստուգել է Էյնշտեյնի ֆոտոէֆեկտի հավասարումը, առաջինը որոշել Պչանկի հաստատումի թվային արժեքը (1912-1915)։ Մշակել է հեռավոր ուլտրամանուշակագույն տիրույթի ատոմային սպեկտրոսկոպիայի մեթոդիկան։ Իոնացման խցիկով հետազոտել է տիեզերական ճառագայթները։ Արժանացել է նոբելյան մրցանակի (1923)։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Ամերիկացի ֆիզիկոսներ
Կատեգորիա:Կոլումբիայի համալսարանի շրջանավարտներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի նոբելյան մրցանակակիրներ
Կատեգորիա:Ֆիզիկոսներ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:ԽՍՀՄ ԳԱ թղթակից անդամներ
Կատեգորիա:Ֆրանսիայի գիտությունների ակադեմիայի անդամներ
Կատեգորիա:20-րդ դարի ֆիզիկոսներ
Կատեգորիա:Փորձարարական ֆիզիկոսներ
Կատեգորիա:Չիկագոյի համալսարանի շրջանավարտներ
Կատեգորիա:Ամերիկայի արվեստների և գիտությունների ակադեմիայի անդամներ
Կատեգորիա:Գյոթինգենի համալսարանի շրջանավարտներ
Կատեգորիա:ԱՄՆ-ի գիտությունների ազգային ակադեմիայի անդամներ
Կատեգորիա:Հումբոլդտի համալսարանի շրջանավարտներ
Կատեգորիա:Ամերիկյան փիլիսոփայական ընկերության անդամներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գիտությունների ակադեմիայի անդամներ
Կատեգորիա:Ֆրանսիայի Գիտությունների ակադեմիայի թղթակից անդամներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի ԳԱ թղթակից անդամներ
Կատեգորիա:Բավարիայի գիտությունների ակադեմիայի անդամներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գիտությունների ակադեմիայի արտասահմանյան անդամներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի գիտնականներ
Կատեգորիա:Լեոպոլդինայի անդամներ
Միլիմետրական ալիքներ

**Միլիմետրական ալիքներ** 1—10 մմ ալիքի երկարության էլեկտրամագնիսական տատանումներ։ Կրող մեծ հաճախականության (30—300 Գհց) շնորհիվ միլիմետրական ալիքների օգտագործումը հնարավորություն է տալիս խիստ մեծացնել հաղորդման ինֆորմացիոն տարողությունը։ Միլիմետրական ալիքների ուղղագիծ տարածման պատճառով նրանցով ռադիոկապ կարելի է ապահովել միայն ուղիղ տեսանելիության սահմաններում։ Միլիմետրական ալիքներով մեծ տարածությունների վրա կայուն կապ ապահովելու համար օգտվում են ռադիոռելեային գծերով հաղորդման սկզբունքից։ Մթնոլորտի բացասական ազդեցությունը ալիքների տարածման, վրա վերացնելու համար կարելի է միլիմետրական ալիքներ հաղորդել չոր ազոտով լցված մետաղական խողովակներով՝ ալիքտարներով, քանի որ ազոտը, ի տարբերություն թթվածնի և ջրային գոլորշիների, միլիմետրական ալիքներ չի կլանում։ Մարումը չափազանց փոքր է լինում (1 դբ/կմ), երբ միլիմետրական ալիքները հաղորդվում են պարուրաձև․ ալիքատարներով՝ TE01 տիպի ալիքով։ Միլիմետրական ալիքների կարևոր առանձնահատկություններից մեկն էլ այն է, որ համեմատաբար փոքր չափերի անտենայով հնարավոր է ճառագայթումը կենտրոնացնել շատ նեղ փնջում և զգալի մեծացնել ուղղորդվածությունը։ Այս սկզբունքով կառուցված ռադիոլոկատորները կարող են հայտնաբերել փոքր չափերի օբյեկտներ և որոշել նրանց տարածական կոորդինատները։ Միլիմետրական ալիքներն օգտագործվում են ոչ միայն ռադիոտեխնիկական նպատակներով, այլև ֆիզիկայի ու տեխնիկայի տարբեր բնագավառներում, ինչպես նաև աստղագիտության, բժշկության մեջ։

Կատեգորիա:Էլեկտրամագնիսական ճառագայթում
Մետաղաչափական հանույթ

**Մետաղաչափական հանույթ**, լիթոերկրաքիմիական հանույթ, օգտակար հանածոների որոնման կարևորագույն երկրաքիմիական մեթոդ, հիմնված է ապարների և նրանց հողմահարման արգասիքների քիմիական կազմի պլանաչափ հետազոտության վրա։ Մետաղաչափական հանույթը․ հնարավորություն է ընձեռում բացահայտել օգտակար հանածոյի անտեսանելի հատկանիշները որոշակի ցանցով վերցված նմուշների գերզգայուն (օրինակ, սպեկտրալ) էքսպրես վերլուծության միջոցով։ Դրա հետևանքով հայտնաբերվում են լիթոերկրաքիմիական անոմալիաներ՝ օգտակար հանածոյի արժեքավոր կամ ուղեկցող տարրերի բարձր (սակավ՝ ցածր) պարունակություններ։ Այդ անոմալիաների մեջ երկրաբանաորոնողական նշանակություն ունեն երկրորդային (հիպերգեն) հոսքերն ու ցրման պսակները, որոնք առաջանում են հողմահարման կեղևում հանքային տարրերի միգրացման շնորհիվ, և հանքավայրերի առաջնային, մասնավորապես ներծին, պսակները, որոնք ձևավորվում են հանքառաջացման պրոցեսում։ Մանրազնին ուսումնասիրությունից հետո, բարենպաստ երկրաբանական գնահատման դեպքում, լիթոերկրաքիմիական անոմալիայի զոնայում տրվում են հանքափորվածքներ կամ հորատանցքեր օգտակար հանածոյի բացման և հետագա արդ. գնահատման համար։ Մետաղաչափական հանույթ իրականացվում է երկրաբանահետախուզական աշխատանքների բոլոր փուլերում։ Այն սովորաբար զուգակցվում է նույն կամ մոտ մասշտաբի երկրաբանական և երկրաֆիզիկական հանույթների հետ։ Մետաղաչափական հանույթի տվյալներով կազմվում են քարտեզներ, կտրվածքներ, գրաֆիկներ, որոնց վրա, հաշվի առնելով տեղական երկրաքիմիական ֆոնի վիճակագրական պարամետրերը և հանքահսկող ստրուկտուրաների ուղղությունը, առանձնացվում են լիթոերկրաքիմիական անոմալիաներ։ Մետաղաչափական հանույթի օգնությամբ ամբողջ աշխարհում հայտնաբերվել են գունավոր և հազվագյուտ մետաղների բազմաթիվ հանքավայրեր։

Կատեգորիա:Մետաղագիտություն
Մերձվոլգյան բարձրավայր

**Մերձվոլգյան բարձրություն**, գտնվում է Վոլգայի աջ ափին, Գորկուց մինչև Վոլգոգրադ։ Բարձրությունը մինչև 375 մ է (ժիգուլներ)։ Կազմված է մեզոզոյի և պալեոգենի ավազներից, կավերից, մերգելներից, կավճից, տեղ-տեղ՝ պալեոզոյի կրաքարերից և դոլոմիտներից։ Արևելյան և հյուսիսային լանջերը զառիթափ են, արևմտյան լանջը՝ զառիկող։ Գերակշռում են էրոզիոն ռելիեֆը, Վոլգայի ափին՝ սողանքները։ Մի շարք վայրերում զարգացած է կարստը։ Լանդշաֆտը անտառատափաստանային և տափաստանային է։ Տարածքը հերկված է։ Օգտակար հանածոներից կան նավթ, այրվող գազեր, թերթաքարեր, ֆոսֆորիտներ, հանքային շինանյութեր։

Կատեգորիա:Ռուսաստանի բարձրավայրեր
Միխայիլ Միլիոնշչիկով

**Միխայիլ Դմիտրևիչ Միլիոնեչիկով** (, ), խորհրդային գիտնական և հասարակական գործիչ, մեխանիկայի և կիրառական ֆիզիկայի մասնագետ։ ԽՍՀՄ ԳԱ ակադեմիկոս (1962, թղթակից անդամ 1953 թվականից)։ ԽՍՀՄ ԳԱ փոխնախագահ (1962 թվականից)։ Սոցիալիստական աշխատանքի հերոս (1967)։

## Կենսագրություն
1932 թվականին ավարտել է Գրոզնու նավթի ինստիտուտը։ Դասավանդել է Մոսկվայի ավիացիոն (1934-1943 թվականներին), այնուհետև ինժեներաֆիզիկական ինստիտուտներում։ 1944-1949 թվականներին աշխատել է ԽՍՀՄ ԳԱ մեխանիկայի, այնուհետև ատոմային էներգիայի ինստիտուտներում (1960 թվականից՝ տնօրենի տեղակալ)։

Աշխատանքները վերաբերում են տուրբուլենտության տեսության, կիրառական գազային դինամիկայի, միջուկային էներգետիկայի հարցերին։ ԽՍՀՄ ԳԱ խմբագրական-հրատարակչական խորհրդի նախագահ (1966 թվականից)։

1967 թվականից դարձել է Սովետական մեծ հանրագիտարանի գլխավոր խմբագրության անդամ։ Պագուոշի խորհրդային կոմիտեի նախագահ (1964 թվականից)։ ԱՄՆ-ի գիտությունների և արվեստի ակադեմիայի պատվավոր անդամ (1968 թվականից)։ Բեռլինի գերմանական ԳԱ արտասահմանյան անդամ (1971 թվականից)։

Եղել է ՌԽՖՍՀ 7-րդ և 8-րդ գումարումների Գերագույն խորհրդի նախագահ։

Արժանացել է ԽՍՀՄ պետական (1951, 1954) և լենինյան (1961) մրցանակների։

Պարգևատրվել է Լենինի 5 շքանշանով։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Խորհրդային գիտնականներ
Կատեգորիա:Մոսկվա քաղաքում մահացածներ
Կատեգորիա:Խորհրդային մեխանիկներ
Կատեգորիա:ԽՄԿԿ անդամներ
Կատեգորիա:ԽՍՀՄ ԳԱ ակադեմիկոսներ
Կատեգորիա:20-րդ դարի ֆիզիկոսներ
Կատեգորիա:ԽՍՀՄ ԳԱ իսկական անդամներ
Կատեգորիա:Տեխնիկական գիտությունների դոկտորներ
Կատեգորիա:ԽՍՀՄ Պետական մրցանակի դափնեկիրներ
Կատեգորիա:Խորհրդային ֆիզիկոսներ
Կատեգորիա:Խորհրդային հասարակական գործիչներ
Կատեգորիա:ԽՄԿԿ 23-րդ համագումարի պատվիրակներ
Կատեգորիա:ԽՄԿԿ 24-րդ համագումարի պատվիրակներ
Կատեգորիա:Ստալինյան մրցանակի դափնեկիրներ
Կատեգորիա:Անձինք նամականիշերի վրա
Կապեր (այլ կիրառումներ)

**Կապեր**, կարող է վերաբերվել

* Կապեր,  կարկասի հիմնական (կրող) կոնստրուկցիաների կայունությունն ու ամբողջ կառույցի տարածական կոշտությունն ապահովող միացնող տարրեր։
* Կապեր, տարածության մեջ մեխանիկական համակարգի դիրքի կամ շարժման սահմանափակումներ։
ՀՀ ԳԱԱ մեխանիկայի ինստիտուտ

**ՀՀ ԳԱԱ մեխանիկայի ինստիտուտ**, գիտահետազոտական հիմնարկություն Երևանում։

## Պատմություն
Կազմակերպվել է 1971 թվականին, ՀԽՍՀ ԳԱ մաթեմատիկայի և մեխանիկայի ինստիտուտի (1944-1955 թվականներին՝ ՀԽՍՀ ԳԱ մաթեմատիկայի և մեխանիկայի սեկտոր) հիման վրա։ Ինստիտուտում կատարվել են հիմնարար հետազոտություններ առաձգականության մաթեմատիկական տեսության, նյութերի սողքի, անիզոտրոպ թաղանթների և սալերի տեսությունների զարգացման ուղղությամբ։ Տարվել են նաև գործնական նշանակություն ունեցող տեսական աշխատանքներ առաձգականության մաթեմատիկական տեսության, հիդրոդինամիկայի որոշ հարցերի, բարակ մարմինների մագնիսաառաձգականության, պլաստիկության և ոչ գծային առաձգականության տեսության բնագավառում։ Ուսումնասիրվել են շերտավոր սալերի և թաղանթների ամրությանը, կայունությանը, տատանումներին և օպտիմալ նախագծմանը, առաձգականության տեսության խառը և կոնտակտային խնդիրներին վերաբերող հարցեր։ Փորձարարական հետազոտություններ են կատարվել բետոնի, մետաղների, կոմպոզիցիոն պլաստիկ նյութերի և բնահողերի սողքի և այլ հատկությունների ուսումսասիրության բնագավառում։ Ինստիտուտն ունի առաձգականության և պլաստիկության տեսության, թաղանթների և սալերի տեսության բաժիններ, նյութերի սողքի և ամրության լաբորատորիա, հոծ միջավայրի մեխանիկայի և դեֆորմացվող հոծ մարմինների էլեկտրադինամիկայի բաժիններ, էլեկտրաչափիչ սարքերի լաբորատորիա, մեխանիկական արհեստանոց։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
*Պաշտոնական կայքը

Կատեգորիա:Գիտահետազոտական ինստիտուտներ
Կատեգորիա:ՀՀ ԳԱԱ ինստիտուտներ ու կազմակերպություններ
Կարլ Միլլես

**Կարլ Էմիլ Վիլհելմ Միլլես** (, ), շվեդ քանդակագործ։

Սովորել է Փարիզում (1897-1904) և Մյունխենում (1905- 1906)։ 1920-1931 թվականներին Ստոկհոլմի Թագավորական գեղարվեստի ակադեմիայի պրոֆեսոր։ 1931 թվականից ստեղծագործել է ԱՄՆ-ում։ 1910-ական թթ․ վերջերից ստեղծել է դեկորատիվ-մոնումենտալ քանդակներ (հիմնականում շատրվանների) ոչ սակավ՝ սալոնային Էֆեկտներով։ Միլլեսի շատրվանային կոմպոզիցիաները (հիմնականում դիցաբանական սյուժեներով) առանձնանում են գեղանկարչությամբ, որի ստեղծման համար մեծ դեր են կատարում ջրաշիթերը («Պոսեյդոն», 1930 թվական, Գյոտեբորգ, «Օրփեոս», 1936 թվական, Ստոկհոլմ, «Ջրերի հանդիպումը», 1940 թվական, Սենթ Լուիս, Միսուրի, ԱՄՆ, բոլորը՝ բրոնզ)։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Շվեդ քանդակագործներ
Կատեգորիա:1875 ծնունդներ
Կատեգորիա:1955 մահեր
Կատեգորիա:Շվեդ ճարտարապետներ
Կատեգորիա:Շվեդ արվեստագետներ
Կատեգորիա:Շվեդիայի գեղարվեստի թագավորական ակադեմիայի անդամներ
Միլի դաշտավայր

**Միլի դաշտավայր** կամ Միլի տափաստան, Կուր-Արաքսյան դաշտավայրի մասը։ Գտնվում է Ադրբեջանում՝ Կուրի աջ ափին, Արաքսի ստորին հոսանքից արեմուտք։ Հայտնի է նաև Արցախի դաշտավայր անունով։

## Կլիմա
Կիսաանապատային հարթավայր է, արևմուտքում բարձրադիր, մասնատված չոր հեղեղատներով, հյուսիս-արևելքում՝ օվկիանոսի մակարդակից ցածր։ Կլիման չորային է, շոգ ամառով, տարեկան մոտ 300 մմ տեղումներով։ Հողերը գորշ դարչնագույն են, գորշ, գորշ մարգագետնային, տեղ-տեղ՝ աղակալած, անապատային։ Բուսականությունը կիսաանապատային է, տափաստանային։ Ոռոգելի հողագործության և անասնապահության շրջան է։

2003 թվականին այստեղ ձևավորվել է Աղ Գյոլի ազգային պարկը։

## Վարչական բաժանում
Ադրբեջանի վարչական բաժանման համաձայն՝ այստեղ են գտնվում Բարդայի, Բեյլագանի, Աղջաբեդի, Իմիշլիի, Ֆիզուլիի և Աղդամի շրջանները։ Վերջին երկուսի մեծ մասը գտնվում են Արցախի պաշտպանության բանակի հսկողության տակ։ Քաղաքականապես հայտնի է որպես «Դաշտային Ղարաբաղ»։

Այժմ այստեղ բնակվում է ավելի քան կես միլիոն մարդ, որոնց մի մասը քաղաքներում՝ Աղջաբեդի (40 հազար), Բարդա (39 հազար), Իմիշլի (36 հազար), Բեյլագան (35 հազար)։

## Պատմություն
Միլի դաշտավայրի տարածքում հայտնաբերվել է բրոնզեդարյան բնակատեղի Նարգիզթեփեն, ինչպես նաև վաղ միջնադարյան ամրոց Օրեն կալան, որը համապատասխանում է Մեծ Հայքի Փայտակարան քաղաքին։ Միջին դարերում այստեղ հաստատվել են թյուրքախոս ցեղեր՝ օթուզ-իքի, իգիրմի-դյորթ և այլն, որոնք դեպի լեռներն են մղել տեղացի հայ և ուտի բնակչությանը, հետագայում դարձել են ադրբեջանցի ժողովրդի մի մասը։ Նրանց գլխավոր զբաղմունքը եղել է կիսաքոչվոր անասնապահությունը, իսկ արհեստական ոռոգման ցանցի կառուցման շնորհիվ 20-րդ դարի երկրորդ կեսից նրանք սկսել են զբաղվել երկրագործությամբ։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Ադրբեջանի դաշտավայրեր
Ցախուտ (գետ)

**Ցախուտ**, գետակ Հայաստանի Սյունիքի մարզում, Արաքս գետի ձախ օժանդակը։ Սկիզբ է առնում Մեղրի քաղաքից 3 կմ հյուսիս–արևելքում գտնվող աղբյուրներից և թափվում մայր գետը։ Երկարությունը՝ 3 կմ։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Սյունիքի մարզի գետեր
Կատեգորիա:Արաքս գետի վտակներ
Կապիտալ (այլ կիրառումներ)

**Կապիտալ**, կարող է վերաբերվել

* Կապիտալ, տնտեսական կատեգորիա, արժեք, որը վարձու աշխատուժի շահագործմամբ հավելյալ արժեք է բերում, ինքնաճում է։
* «Կապիտալ», Կարլ Մարքսի գլխավոր աշխատությունը։
Ցածիգետ

**Ցածիգետ**, գետակ Հայաստանի Սյունիքի մարզում, Զոհաջրի օժանդակը։ Սկիզբ է առնում Կարծրաքար լեռան արևելյան լանջերից և մայր գետին է միանում Սալվարդ գյուղի մոտ։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Սյունիքի մարզի գետեր
Կատեգորիա:Զոհաջուր գետի վտակներ
Ցիցքարիջուր

**Ցիցքարիջուր**, գետակ Հայաստանի Գեղարքունիքի մարզում, Խաչիջուր գետի օժանդակը։ Սկիզբ է առնում Արծվաշեն համայնքի հյուսիսային մասում և Արծվաշեն գյուղի հարավային եզրին միախառնվում մայր գետին։ Երկարությունը՝ 3 կմ։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Գեղարքունիքի մարզի գետեր
Կատեգորիա:Խաչիջուր գետի վտակներ
Ցլաջուր

**Ցլաջուր**, գետ Հայաստանի Տավուշի մարզում։ Սկիզբ է առնում Գուգարաց լեռների միջնամասի արևելյան լանջերից և Ենոքավան գյուղից 6 կմ հարավ-արևմուտք ձախից միախառնվելով Խաչաղբյուր գետին՝ կազմավորում է Սառնաջուր գետը։ Երկարությունը՝ 17 կմ։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Տավուշի մարզի գետեր
Կատեգորիա:Խաչաղբյուր գետի վտակներ
Կառուցվածք (այլ կիրառումներ)

**Կառուցվածք**, կարող է վերաբերվել։

* Կառուցվածք, մաթեմատիկական համակարգերի առավել ընդհանուր հասկացություն, որի միջոցով հնարավոր է միանման եղանակներով կառուցել աքսիոմների համախմբությամբ նկարագրված համակարգեր։
* Կառուցվածք, որևէ ամբողջի մասերի կապի կամ դասավորության եղանակ։
Ցողամարգ (գետ)

**Ցողամարգ**, *Ճզըխլար, Ճզխլար*, գետ Հայաստանի Շիրակի մարզում։ Սկիզբ է առնում Ցողասարի լեռներից և Ամասիա գյուղի արևելյան կողմում ձախից միախառնվում Ախուրյան գետին։ Երկարությունը՝ 12 կմ։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Շիրակի մարզի գետեր
Կատեգորիա:Ախուրյան գետի վտակներ
Կառնո (այլ կիրառումներ)

**Կառնո**, ֆրանսիական ազգանուն։

* Լազար Նիկոլա Կառնո, ֆրանսիական պետական և ռազմական գործիչ, մաթեմատիկոս (1753-1823)։
* Նիկոլա Լեոնար Սադի Կառնո, ֆրանսիացի ֆիզիկոս, թերմոդինամիկայի հիմնադիրներից (1796-1832)։
Կառնուտ (այլ կիրառումներ)

**Կառնուտ**, կարող է վերաբերվել

* Կառնուտ, գյուղ Հայաստանի Շիրակի մարզում, մարզկենտրոնից 10 կմ հյուսի-արևելք, Փամբակի լեռների ստորոտին։
* Կառնուտ, ջրամբար Հայաստանի Շիրակի մարզում, Կառնուտ գյուղի մոտ։
Կասյան

**Կասյան**, հայկական ազգանուն։

## Ազգանունը կրողներ
* Կասյան Ռոման - ուկրաինացի ռեժիսոր, օպերատոր, սցենարիստ։
* Ալեքսանդր Կասյան (ֆուտբոլիստ) (1989), ուկրաինացի ֆուտբոլիստ, «Ֆակել» ակումբի հարձակվող։
* Ալեքսանդր Կասյան (ճարտարագետ) (1934), ճարտարագետ-մեխանիկոս, արտադրության կազմակերպիչ։* Աննա Հովհաննեսի Կասյան (1981), օպերային երգչուհի (սոպրանո)։
* Զավեն Պողոսի Կասյան (1931-2013), գրող, բանաստեղծ։ 
* Մարտին Վահանի Կասյան (1905-1995), մեխանիկ։ 
* Սարգիս Հովհաննեսի Կասյան, (1876-1937), կուսակցական, պետական գործիչ, հրապարակախոս։
* Վլադիմիր Սուրենի Կասյան (1955), պետական գործիչ։

## Տեղանուններ
* Կասյան փողոց, փողոց Երևանի Արաբկիր վարչական շրջանում։ Անվանվել է ի պատիվ Սարգիս Կասյանի։

## Գրական հերոսներ
* **Վ. Կասյան**, Վահե Ղուկասյանի «Գրողի տարածը» վիպակի հերոսներից։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Հայկական ազգանուններ
Կատեգորիա:Ազգանուններ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Մականվանական հիմքով ազգանուններ
Կատեգորիա:Պարսկերեն հիմքով ազգանուններ
Կատեգորիա:Յան վերջածանցով ազգանուններ
Ցորնաջուր

**Ցորնաջուր**, գետակ Հայաստանի Գեղարքունիքի մարզում։ Սկիզբ է առնում Սևանի լեռներից և Ադրբեջանի տարածքում միախառնվում Կապտալիճ գետին։ Երկարությունը՝ 3 կմ, Հայաստանի տարածքում՝ 1,5 կմ։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Գեղարքունիքի մարզի գետեր
Կատեգորիա:Կապտալիճ գետի վտակներ
Ցրտագետ

**Ցրտագետ**, գետակ Հայաստանի Գեղարքունիքի մարզում, Տոնաձոր գետի ձախ օժանդակը։ Սկիզբ է առնում Դիվանց լեռնանցքի հյուսիսարևմտյան կողմից և Ջիլ գյուղից 6 կմ հյուսիս-արևմուտքում միանում մայր գետին։ Երկարությունը՝ 2,5 կմ։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Գեղարքունիքի մարզի գետեր
Կատեգորիա:Տոնաձոր գետի վտակներ
Կասպարով (այլ կիրառումներ)

**Կասպարով**, ազգանուն։

* Սուրեն Կասպարով, գվարդիայի սերժանտ, Խորհրդային Միության հերոս (1924-1999)։
* Վլադիսլավ Կասպարով, անդրկովկասյան և ռուսական հեղափոխական շարժման գործիչ (1884-1917)։
Ցուրիգետ

**Ցուրիգետ**, գետ Հայաստանի Սյունիքի մարզում։ Սկիզբ է առնում Մեղրու լեռների հարավային լանջից և Նռնաձոր գյուղից 5 կմ արևմուտքում աջից միախառնվում Շավիղ գետին։ Երկարությունը՝ 13 կմ։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Սյունիքի մարզի գետեր
Կատեգորիա:Շավիղ գետի վտակներ
Կաստրո Ռուս (այլ կիրառումներ)

**Կաստրո Ռուս**, իսպանական ազգանուն։

* Ռաուլ Կաստրո Ռուս, Կուբայի պետական, քաղաքական և ռազմական գործիչ (1931)։
* Ֆիդել Կաստրո Ռուս, կուբացի հեղափոխական և Կուբայի նախկին նախագահը (1926)։
Ցողամարգ (այլ կիրառումներ)

**Ցողամարգ** անվանումը կարող է վերաբերել.

* Ցողամարգ (գետ), գետ Հայաստանի Շիրակի մարզում։
* Ցողամարգ (գյուղ), գյուղ Հայաստանի Շիրակի մարզում։
Տաշտուն (գետ)

**Տաշտուն**, *Դաշտոն, Դաշտուն, Տաշտոն*, գետ Հայաստանի Սյունիքի մարզում։ Սկիզբ է առնում Մեղրու լեռներից և աջից միախառնվում Գոզգոզ գետին։ Երկարությունը՝ 13 կմ Հովտում գտնվում էր Տաշտուն գյուղը։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Սյունիքի մարզի գետեր
Կատեգորիա:Գոզգոզ գետի վտակներ
Ներսես Մելիք-Փաշայան

**Ներսես Հովհաննեսի Մելիք-Փաշաև** (Մելիք-Փաշայան)  (), թռչող ապարատների շարժիչների տեսության բնագավառի հայ խորհրդային գիտնական։ Տեխնիկական գիտությունների դոկտոր (1964), պրոֆեսոր (1967)։ ԽՄԿԿ անդամ 1947 թվականից։

Հովհաննես Մելիք-Փաշաևի որդին։

## Կենսագրություն
1948 թվականին ավարտել է Ն․ Ե․ Ժուկովսկու անվան ռազմաօդային ինժեներական ակադեմիան և 1952-1989 թվականներին դասախոսել նույն տեղում։ Ռեակտիվ շարժիչների հետազոտման աշխատանքների համար արժանացել է Ն․ Ե. Ժուկովսկու անվան մրցանակի։ «Ռեակտիվ շարժիչներ» (1976) գրքի հեղինակներից է։

## Երկեր
* Мелик-Пашаев Н.О., Жидкостные и реактивные двигатели. М.. 1959.
* Мелик-Пашаев Н.О., Ракетные двигатели. М., 1976 (համահեղինակ).

## Գրականություն
* Саркиян А.Е. Армяне-военные ученые, конструкторы, производственники и испытатели XX века. Ер.,1988, с.163-165
* Саркисян С. Т. Энциклопедия Арцах-Карабаха. Спб., 2005. - 312 с.: ил. ISBN 5-9676-0034-5

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Հայ գիտնականներ
Կատեգորիա:Հայ պրոֆեսորներ
Կատեգորիա:Տեխնիկական գիտությունների դոկտորներ
Տափաձոր

**Տափաձոր**, գետ Հայաստանի Սյունիքի մարզում։ Սկիզբ է առնում Բարգուշատի լեռների արևելյան մասի ճյուղավորություններից և Արցախի տարածքում աջից միախառնվում Որոտան գետին։ Երկարությունը՝ 24 կմ։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Սյունիքի մարզի գետեր
Կատեգորիա:Որոտան գետի վտակներ
Կասումով (այլ կիրառումներ)

**Կասումով**, ադրբեջանական ազգանուն։

* Իմրան Կասումով, ադրբեջանցի խորհրդային գրող, դրամատուրգ, հասարակական գործիչ (1918-1981)։
* Միր Բաշիր Ֆատահ օղլի Կասումով, խորհրդային կուսակցական, պետական գործիչ (1879-1949)։
Կատաև (այլ կիրառումներ)

**Կատաև**, ռուսական ազգանուն։

* Իվան Կատաև, ռուս խորհրդային գրող (1902-1939)։
* Վալենտին Կատաև, ռուս խորհրդային գրող (1897-1986)։
Տիգաջուր

**Տիգաջուր** (Նեյզասու), գետակ Հայաստանի Գեղարքունիքի մարզում, Գետիկի ձախ օժանդակը։ Սկիզբ է առնում Ցիցքար լեռան հյուսիսարևելյան լանջերից և Ձորավանք գյուղի արևելյան մասում միախառնվում մայր գետին։ Երկարությունը՝ 6,5 կմ։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Գեղարքունիքի մարզի գետեր
Կատեգորիա:Գետիկ գետի վտակներ
Միլեթյան դպրոց

**Միլեթյան դպրոց**, հին հունական պարզունակ մատերիալիստական դպրոց։ Ձևավորվել է Միլեթ քաղաքում, մ․թ․ա․ 6-րդ դարում։ Հակադրվելով կրոնա-առասպելական մտածողությանը, Միլեթյան դպրոցիի ներկայացուցիչները՝ Թալեսը, Անաքսիմանդրոսը, Անաքսիմենեսը, աշխարհը բացատրում էին հենց իրենով։ Բնության նախահիմք էին համարում որևէ կոնկրետ նյութական գոյ (ջուր, ապեյրոն, օդ), իսկ որակական բազմազանությունը հանգեցնում այդ նախահիմքի տարբեր դրսևորումներին։ Միլեթացիների հայացքներում արտահայտվել են հակադրությունների, քանակական փոփոխություններից նոր որակի անցման, անհրաժեշտության, համընդհանուր օրինաչափության մասին գաղափարներ։ Միլեթյան դպրոցում կիրառվում է Հոնիայում ձևավորված հոնիական դպրոցի մեջ՝ նկատի ունենալով միլեթացիների և Հերակլիտ Եփեսացու փիլիսոփայությունը որպես մեկ ամբողջական ուղղություն։ Միլեթյան դպրոցի ուսմունքին V դարից սկսած անդրադարձել են հայ մտածողները, շեշտելով նյութական սուբստանցի մշտական գոյության մասին դրույթը, որը կրոնա-իդեալիստական դիրքերից քննադատել են Եղիշեն, Հովհաննես Իմաստասերը, Հովհաննես Երզնկացին, Հովհան Որոտնեցին, Գրիգոր Տաթևացին և ուրիշներ։

Կատեգորիա:Միլեթյան դպրոց
Կատեգորիա:Կոսմոգոնիա
Կատեգորիա:Հին Հունաստանի փիլիսոփայություն
Կատեգորիա:Նախասոկրատեսյան փիլիսոփաներ
Կատեգորիա:Հին միլեթացիներ
Տեղեր (գետ)

**Տեղեր**, գետ Հայաստանի Արագածոտնի մարզում։ Սկիզբ է առնում Արագած լեռան հարավային լանջերից և Տեղեր գյուղից 3 կմ հարավ-արևելքում աջից միախառնվում Ամբերդ գետին։ Երկարությունը՝ 12 կմ։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Արագածոտնի մարզի գետեր
Կատեգորիա:Ամբերդ գետի վտակներ
Ալեքսանդր Միդենդորֆ

**Ալեքսանդր Ֆեոդորովիչ Միդենդորֆ** (, , ), ռուս բնախույզ, ճանապարհորդ։

Պետերբուրգի ԳԱ ակադեմիկոս (1850)։ 1842-1845 թվականներին ճանապարհորդել է հյուսիսային ու Արևելյան Սիբիրում, Հեռավոր Արևելքում։ Միդենդորֆ ճանապարհորդական հաշվետվությունն իր ժամանակի համար եղել է Սիբիրի առավել լրիվ բնապատմական նկարագրությունը, հատկապես կարևոր էին Սիբիրում հավերժական սառածության տարածման և բուսականության գոտիական տեղաբաշխվածության մասին նրա եզրակացությունները։ 1870 թվականին ուսումնասիրել է Բարաբայի տափաստանը, 1878 թվականին՝ Ֆերգանայի հովիտը։ 1883-1885 թվականներին ղեկավարել է Ռուսաստանում անասնապահության վիճակն ուսումնասիրող արշավախումբը։ Զբաղվել է ձիաբուծության և տավարաբուծության սելեկցիայի հարցերով։ Միդենդորֆի անունով են կոչվում հրվանդան Նոր երկիր կղզում և ծոց՝ Թայմիր թերակղզում։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Ռուս ճանապարհորդներ
Կատեգորիա:Տարտուի համալսարանի շրջանավարտներ
Կատեգորիա:Հումբոլդտի համալսարանի շրջանավարտներ
Կատեգորիա:Վիեննայի համալսարանի շրջանավարտներ
Կատեգորիա:Ռուս բնախույզներ
Կատեգորիա:Ռուս բուսաբաններ
Կատեգորիա:Ռուս կենդանաբաններ
Կատեգորիա:Ռուս կենսաբաններ
Կատեգորիա:Սանկտ Պետերբուրգի գիտությունների ակադեմիայի պատվավոր անդամներ
Կատեգորիա:Սանկտ Պետերբուրգի գիտությունների ակադեմիայի իսկական անդամներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գիտությունների ակադեմիայի անդամներ
Կատեգորիա:Բավարիայի գիտությունների ակադեմիայի անդամներ
Կատեգորիա:Դորպատի կայսերական համալսարանի շրջանավարտներ
Կատեգորիա:Գերմանացի կենդանաբաններ
Կատեգորիա:Գերմանացի աշխարհագրագետներ
Կատեգորիա:Գերմանացի ճանապարհորդներ
Կատեգորիա:Ռուս գիտնականներ
Տիրոջաղբյուր (գետ)

**Տիրոջաղբյուր**, Հայաստանի գետակ Գեղարքունիքի մարզում, Ծակքար գետի ձախ օժանդակը։ Սկիզբ է առնում համանուն աղբյուրից, Ճարտար լեռան հյուսիսարևելյան լանջից և Ծովասար գյուղի հարավային մասում միանում մայր գետին։ Երկարությունը՝ 2 կմ։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Գեղարքունիքի մարզի գետեր
Կատեգորիա:Ծակքար գետի վտակներ
Կատոն (այլ կիրառումներ)

**Կատոն**, իտալական ազգանուն։

* Մարկոս Պորկիոս Կատոն Կրտսեր, հռոմեական պետական քաղաքական գործիչ (մ.թ.ա. 95-մ.թ.ա. 46)։
* Կատոն Մարկոս Պորկիոս Ավագ, հռոմեական քաղաքական գործիչ, գրող (մ. թ. ա, 234-149)։
Տափառու

**Տափառու**,  *Նամազլու*, գետ Հայաստանի Վայոց ձորի մարզում։ Սկիզբ է առնում Քարկատար լեռների հարավային լանջերից և Արփի գյուղի արևելյան կողմում աջից միախառնվում Արփա գետին։ Երկարությունը՝ 14 կմ։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Արփա գետի վտակներ
Կատեգորիա:Վայոց ձորի մարզի գետեր
Տոպար

**Տոպար**, գետակ Հայաստանի Շիրակի մարզում, Չիչխան գետի օժանդակը։ Սկիզբ է առնում Շիրակի լեռների Ցողասարի արևմտյան լանջերից և Կաքավասար գյուղից 0,5 կմ արևմուտք, ձախից միախառնվում մայր գետին։ Երկարությունը՝ 4,5 կմ։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Շիրակի մարզի գետեր
Կատեգորիա:Չիչխան գետի վտակներ
Տոնաձոր

**Տոնաձոր**, գետակ Հայաստանի Գեղարքունիքի մարզում։ Սկիզբ է առնում Արեգունի լեռների հարավային լանջերից և Արտանիշ գյուղից արևելքում թափվում Սևանա լիճ։ Երկարությունը՝ 4 կմ։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Գեղարքունիքի մարզի գետեր
Կատեգորիա:Սևանա լճի ավազանի գետեր
Լիանա Հունանյան

**Լիանա Ալեքսանդրի Հունանյան** (), Հայաստանի պետական գործիչ։

## Կրթություն
*1994-1998 թվականներին սովորել և ավարտել է Հայաստանի պետական ճարտարագիտական համալսարանի մետալուրգիայի ֆակուլտետը։
*2004-2006 թվականներին սովորել և ավարտել է Հայաստանի ամերիկյան համալսարանը՝ ստանալով Գործարար ղեկավարման մագիստրոսի կոչում «Ֆինանսներ և հաշվապահություն» մասնագիտացմամբ։

## Աշխատանքային գործունեությունը
*1998-2000 թվականներին «Մելլաթ բանկ» դ/բ ՓԲԸ SWIFT-ի թղթավարության գծով պատասխանատու աշխատակից։
*2001-2005 թվականներին զբաղեցրել է ՀՀ կենտրոնական բանկի ֆինանսական գործառնությունների դեպարտամենտի մասնագետի, ռիսկերի կառավարման վարչության մասնագետի, ռիսկերի կառավարման վարչության դրամավարկային կարճաժամկետ ծրագրավորման և ներքին ռիսկերի կառավարման բաժնի ռիսկերի կառավարչի պաշտոնները։
*2005-2007 թվականներին՝ ՀՀ Կենտրոնական բանկի տնտեսական հետազոտությունների վարչության տնտեսական հետազոտությունների և դրամավարկային քաղաքականության բաժնի տնտեսագետ, ֆինանսական վերլուծաբան։
*2007-2010 թվականներին՝ ՀՀ Կենտրոնական բանկի վիճակագրության վարչության տնտեսական վիճակագրության զարգացման բաժնի ֆինանսական վերլուծաբան։
*2010 թվականի մարտից մինչև 2010 սեպտեմբեր - ՀՀ կառավարության աշխատակազմի ֆինանսատնտեսագիտական վարչության պետի տեղակալ։
*2010 թվականի սեպտեմբերին նշանակվել է ՀՀ կառավարության աշխատակազմի ֆինանսատնտեսագիտական վարչության պետ։
*2012 թվականի հոկտեմբերի 30-ին ՀՀ վարչապետի որոշմամբ ազատվել է Հայաստանի Հանրապետության կառավարության աշխատակազմի ֆինանսատնտեսագիտական վարչության պետի պաշտոնից՝ այլ աշխատանքի անցնելու կապակցությամբ։
*2012 թվականի հոկտեմբերի 30-ին ՀՀ վարչապետի որոշմամբ նշանակվել է ՀՀ ֆինանսների նախարարի տեղակալ։
*2014 թվականի մայիսի 17-ին ՀՀ վարչապետի որոշմամբ ազատվել է Հայաստանի Հանրապետության ֆինանսների նախարարի տեղակալի պաշտոնից։
*2014 թվականի սեպտեմբերի 1-ին նշանակվել է ՀՀ գյուղատնտեսության նախարարի խորհրդական։

## Պարգևներ
*ՀՀ վարչապետի հուշանվեր (2014)։

Տիրապետում է հայերեն, ռուսերեն և անգլերեն լեզուներին։

Հայաստանի Հանրապետական կուսակցության անդամ է։

Ամուսնացած է, ունի 2 որդի։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:1977 ծնունդներ
Կատեգորիա:Երևան քաղաքում ծնվածներ
Կատեգորիա:ՀԱՀ շրջանավարտներ
Կատեգորիա:ՀՀԿ անդամներ
Կատեգորիա:ՀՊՃՀ շրջանավարտներ
Կատեգորիա:Հայ պետական գործիչներ
Կատեգորիա:Հայ տնտեսագետներ
Կատեգորիա:Մարտի 28 ծնունդներ
Վահագնի (գետ)

**Վահագնի**, գետ Հայաստանի Լոռու մարզում։ Սկիզբ է առնում Բազումի լեռնաշղթայի Վահագնի լեռների լանջերից և Վահագնաձոր գյուղի հարավային մասում ձախից միախառնվում Փամբակ գետին։ Երկարությունը՝ 12 կմ։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Լոռու մարզի գետեր
Կատեգորիա:Փամբակ գետի վտակներ
Դետալների միացումներ

**Դետալների միացումներ**, դետալների կոնստրուկտիվ ամրակում՝ նրանցից մեխանիզմներ, ագրեգատներ, սարքեր պատրաստելու նպատակով։ Շարժական միացումները կազմում են կինեմատիկական զույգեր (լիսեռն առանցքակալում, պտուտակը մանեկում են)։ Անշարժ միացումների օգնությամբ պարզ դետալներից ամրակման միջոցով ստացվում են բարդ դետալներ։ Դետալների անշարժ միացումները լինում են երկատվող (պտուտակային և հեղյուսային միացումներ) և չերկատվող (կատարվում են մամլակցման, եռակցման և գամային միացման միշոցով)։ 

Կատեգորիա:Տեխնիկա
Վահրավար (գետ)

**Վահրավար**, *Լեհվազ, Լևազի ձոր, Վարհավար*, գետ Հայաստանի Սյունիքի մարզում։ Սկիզբ է առնում Զանգեզուրի լեռների արևելյան լանջերից և Լեհվազ գյուղում աջից միախառնվում Մեղրի գետին։ Երկարությունը՝ 11 կմ։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Սյունիքի մարզի գետեր
Կատեգորիա:Մեղրի գետի վտակներ
Արմեն Հ. Հայրապետյան

**Արմեն Հրայրի Հայրապետյան** (), հայ պետական գործիչ, տնտեսագետ։ ՀՀ ֆինանսների նախարարի նախկին տեղակալ։ ՀՀ սննդամթերքի անվտանգության տեսչական մարմնի ղեկավար։

## Կրթություն
* 1987-1992 թթ. սովորել և ավարտել է Երևանի ժողովրդական տնտեսության ինստիտուտը` «Աշխատանքի կազմակերպում և նորմավորում» մասնագիտացմամբ, տնտեսագետի որակավորմամբ։

## Աշխատանքային գործունեությունը
* 1992-1993 թթ. ծառայել է ՀՀ զինված ուժերում։
* 1994-1998 թթ. - Հայխնայբանկի Արարատի բաժանմունքի վարկային բաժնի ավագ տնտեսագետ։
* 1998-1999 թթ. - ՀՀ ֆինանսների և էկոնոմիկայի նախարարության պետական եկամուտների քաղաքականության գլխավոր վարչության պետական տուրքերի և ոչ հարկային եկամուտների քաղաքականության բաժնի պետ։
* 1999-2000 թթ. - ՀՀ ֆինանսների նախարարության պետական տուրքերի և ոչ հարկային եկամուտների քաղաքականության վարչության պետ։
* 2000-2002 թթ. - ՀՀ ֆինանսների նախարարության պետական եկամուտների քաղաքականության գլխավոր վարչության պետական տուրքերի և ոչ հարկային եկամուտների քաղաքականության վարչության պետ։
* 2002-2008 թթ. - ՀՀ ֆինանսների և էկոնոմիկայի նախարարության աշխատակազմի մակրոտնտեսական քաղաքականության վարչության պետ։
* 2008-2014 թթ. փետրվարի 5 - ՀՀ ֆինանսների նախարարության աշխատակազմի մակրոտնտեսական քաղաքականության վարչության պետ։
* 2014 թ. փետրվարի 5-ին ՀՀ վարչապետի որոշմամբ նշանակվել է ՀՀ ֆինանսների նախարարի տեղակալ։
* 2014 թ. մայիսի 17-ին ՀՀ վարչապետի որոշմամբ ազատվել է Հայաստանի Հանրապետության ֆինանսների նախարարի տեղակալի պաշտոնից։
* 2016 թվականին ՀՀ վարչապետի 918-Ա որոշմամբ նշանակցվել է ՀՀ ֆինանսների նախարարի տեղակալ։
* 2016 թ. hոկտեմբերից 2023 թ․ հունվար ՀՀ ֆինանսների նախարարի տեղակալ
* 2023 թ․ հունվարից 2023 թ․փետրվար ՀՀ ֆինանսների նախարարի խորհրդական
* 2023 թ․ փետրվարի 7-ից ՀՀ սննդամթերքի անվտանգության տեսչական մարմնի ղեկավար

Տիրապետում է հայերեն, ռուսերեն և անգլերեն լեզուներին։

Անկուսակցական է։

Ամուսնացած է, ունի երկու որդի, մեկ դուստր։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:1970 ծնունդներ
Կատեգորիա:Արթիկ քաղաքում ծնվածներ
Կատեգորիա:ՀՊՏՀ շրջանավարտներ
Կատեգորիա:Հայ պետական գործիչներ
Կատեգորիա:Հայ տնտեսագետներ
Կատեգորիա:Հուլիսի 12 ծնունդներ
Վահրավար (այլ կիրառումներ)

**Վահրավար** անվանումը կարող է վերաբերել.

* Վահրավար (գետ), գետ Հայաստանի Սյունիքի մարզում։
* Վահրավար (գյուղ), գյուղ Հայաստանի Սյունիքի մարզում։
Մաքսային օրենսգիրք

**Մաքսային օրենսգիրք**, իրավաբանական համահավաք ակտ, որով կարգավորվում են մաքսային հիմնարկների կազմակերպման և գործունեության իրավահարաբերություններր։ 	

Մաքսային օրենսդրությունը ներառում է տարիֆները և այլ միջոցառումներ, որոնք դեպի երկիր և երկրից ապրանքների հոսքը դուրս օգտագործվում են կարգավորելու համար։

Կատեգորիա:Օրենսգրքեր
Միացումներ

**Միացումներ** շինարարական կոնստրուկցիաներում, կոնստրուկցիան կազմող տարրերի ամրակումներ։ Միացումների միշոցով կոնստրուկցիայի մի տարրից ճիգերը փոխանցվում են մյուսին։ Պողպատե կոնստրուկցիաներում հիմնականում կիրառվում են եռակցովի, գամային և հեղյուսային միացումներ։ Հավաքովի երկաթ-բետոնե կոնստրուկցիաներում օգտագործվում են եռակցովի, հազվադեպ՝ հեղյուսային և բետոնով լցրած կարանով (միաձուլած) միացումներ (տես Երկաթբետոնե կոնստրուկցիաներ և շինվածքներ)։ Փայտե կոնստրուկցիաներում տարածված են թործերով, երիթներով, փայտամեխերով, հեղույսներով, սոսինձներով միացումներ։

Կատեգորիա:Ֆիզիկա
Վաղատուր (գետ)

**Վաղատուր**, գետ Հայաստանի Սյունիքի մարզում, Աղավնո գետի աջակողմյան վտակը։ Սկիզբ է առնում Սյունիքի բարձրավանդակից և Արցախի տարածքում միախառնվում մայր գետին։ Երկարությունը՝ 14 կմ։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Սյունիքի մարզի գետեր
Կատեգորիա:Աղավնո գետի վտակներ
Կարաև (այլ կիրառումներ)

**Կարաև**, ազգանուն։

* Կարա Աբդուլֆազ օղլի Կարաև, ադրբեջանցի խորհրդային կոմպոզիտոր, ԽՍՀՄ ժողովրդական արտիստ (1918)։
* Ռուբեն Կարաև, հայ խորհրդային էլեկտրատեխնիկ (1908)։
* Աբուլֆաս Կարաև, Ադրբեջանի մշակույթի նախարարը
Նիկոլայ Մաքսիմով

**Նիկոլայ Ալեքսանդրովիչ Մաքսիմով** (Николай Александрович Максимов, ), խորհրդային բուսաբան։ Բույսերի էկոլոգիական ֆիզիոլոգիայի հիմնադիրներից։ ԽՍՀՄ ԳԱ ակադեմիկոս (1946, թղթակից անդամ՝ 1932 թվականից)։

1902 թ. ավարտել է Պետերբուրգի համալսարանը։ 1917 թվականից Թիֆլիսի, Կրասնոդարի, Պետրոգրադի, Սարատովի, Մոսկվայի բուհերի պրոֆեսոր և բույսերի ֆիզիոլոգիայի իր հիմնադրած լաբորատորիաների վարիչ։ 1939 թվականից աշխատել է ԽՍՀՄ ԳԱ Կլիմենտ Տիմիրյազևի անվան բույսերի ֆիզիոլոգիայի ինստիտուտում (1946-1952 թթ.՝ տնօրեն)։ Մաքսիմովի գիտական աշխատանքները հիմնականում վերաբերում են բույսերի երաշտակայունության և ցրտադիմացկունության հարցերին։ 1930 թ. «Բույսերի երաշտակայունության ֆիզիոլոգիական հիմունքները» (1926) մենագրության համար արժանացել է Լենինի անվան մրցանակի (1930)։ Պարգևատրվել է Աշխատանքային կարմիր դրոշի շքանշանով։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Լենինյան մրցանակի դափնեկիրներ
Կատեգորիա:ԽՍՀՄ ԳԱ ակադեմիկոսներ
Կատեգորիա:ԽՍՀՄ ԳԱ իսկական անդամներ
Կատեգորիա:Խորհրդային բուսաբաններ
Կատեգորիա:Մոսկվա քաղաքում մահացածներ
Կատեգորիա:Սանկտ Պետերբուրգի համալսարանի ֆիզիկամաթեմատիկական ֆակուլտետի շրջանավարտներ
Կատեգորիա:Ռուս ֆիզիոլոգներ
Կատեգորիա:Սանկտ Պետերբուրգի պետական համալսարանի շրջանավարտներ
Կատեգորիա:ԽՍՀՄ ԳԱ թղթակից անդամներ