Սուա Սուլուապե Պաուլո II

**Սուա Սուլուապե Պաուլո II** (), «Tufuga ta tatau» (վարպետ դաջվածագործ)՝ ծնված Մատաֆա'այում՝ Լեֆագայի մոտ: Նա ծնվել է Սամոայում լավագույն դաջվածքներ անող ընտանիքներից մեկում։ 20-րդ դարի վերջին և 21-րդ դարի սկզբին tufuga ta tatau-ն միջազգայնորեն հայտնի էր իր մշակութային առանձնահատուկ և բարձր հմուտ աշխատանքով: Ենթադրվում է, որ դաջվածք բառը ծագել է tatau բառից: Սամոական դիցաբանության մեջ տատուի ծագումը պատմվում է երկու քույրերի՝ Թիլաֆայգայի և Տաեմայի մասին լեգենդում, որոնք Սամոա են բերել դաջվածքի գործիքներն ու գիտելիքները։

Պաուլոն մահացու հարված է ստացել իր կնոջ՝ Էպիֆանիա Սուլուապեի կողմից, երբ վերջինս պարզել է, որ նա պատրաստվում է թողնել իրեն և կյանքը կապել իր շվեդ սիրեկանի՝ Հայդի Հեյի հետ:

## Վաղ կարիերա
Սուլուապե Պաուլոյի հայրը՝ Սուլուապե Պաուլո I-ն, Սամոայում ճանաչված և հարգված դաջվածքագործ էր: Պաուլոյի եղբայրները՝ Սուա Սուլուապե Պետելոն, Սուա Սուլուապե Ալաիվաա Պետելոն և Սուա Սուլուապե Լաֆաելեն, այսօր նույնպես վարպետ դաջվածագործներ են և մեծ հեղինակություն են վայելում իրենց գործում:

Պաուլոն իր պատանեկության տարիներին սովորել է Շանել քոլեջում՝ Ապիայի մոտ գտնվող կաթոլիկ գիշերօթիկ դպրոցում: Նա սկսեց դաջվածքներ անել 1967 թվականից, իսկ 1973 թվականին տեղափոխվեց Օքլենդ, Նոր Զելանդիա: Օքլենդում նա աշխատում էր ցերեկային ժամերին, իսկ երեկոյան և հանգստյան օրերին զբաղվում էր դաջվածքագործությամբ՝ սպասարկելով Սամոայի աճող համայնքի ներկայացուցիչներին:

Պաուլոն դաջել է Սամոայի համայնքի մի շարք նշանավոր մարդկանց, այդ թվում՝ հայտնի նկարիչ Ֆատու Ֆեուին, ակտիվիստ և իրավաբան Ֆուիմաոնո Տույասաուին: Նա նաև իր վարպետությունն է ցուցաբերել՝ դաջվածքներ անելով Նոր Զելանդիայի ճանաչված նկարիչ Թոնի Ֆոմիսոնին և զարգացրեց ամուր կապեր Նոր Զելանդիայի բնիկ մաորիների հետ:

## Միջազգային կապեր
1985 թվականին Պաուլոյի եղբայրը՝ Սուա Սուլուապե Ալաիվա Պետելոն, մասնակցեց Հռոմում անցկացված դաջվածքների համաժողովին՝ ամերիկացի դաջվածքագործ Դոն Էդ Հարդիի հրավերով: Հաջորդ տասնամյակում Սուլուապե Պաուլոն շարունակեց իր եղբոր ճանապարհը՝ Եվրոպայում իր արվեստը և գիտելիքները տարածելու նոր հնարավորություններ գտնելով:

Նա համագործակցություններ հաստատեց աշխարհի տարբեր դաջվածքագործների հետ, ինչի շնորհիվ Սուլուապե ընտանիքի անունը լայնորեն ճանաչվեց Եվրոպայի դաջվածքների համաժողովներում: Պաուլոն հրավիրվեց ռեզիդենտ դառնալ Ամստերդամի դաջվածքների թանգարանում՝ հայտնի դաջվածքագործ Հենկ Շիֆմախերի նախաձեռնությամբ: Նա նաև ընդունում էր միջազգային հյուրերի և հաճախորդների իր Օքլենդի տանը՝ շարունակելով իր մասնագիտական և մշակութային ազդեցությունը տարածել աշխարհի տարբեր անկյուններում: Սուլուապեն և նրա եղբայրները կարևոր դեր էին խաղում Սամոայի աճող սփյուռքի սպասարկման գործում Նոր Զելանդիայում, Ավստրալիայում և Միացյալ Նահանգներում: Պաուլոն մեծ ճանաչում ուներ Սամոացիների շրջանում և հաճախ համարվում էր հակասական անձնավորություն՝ իր աշխատանքում կատարած նորարարությունների և Սամոական համայնքից դուրս դաջվածքագործության այս արվեստի տարածման ջանքերի համար: 1999 թվականին Պաուլոյի անսպասելի մահից հետո Սուա Սուլուապե Ալաիվաա Պետելոն շարունակել է պահպանել և ընդլայնել Սուլուապե ընտանիքի ազդեցությունը ինչպես Խաղաղօվկիանոսյան տարածաշրջանում, այնպես էլ միջազգային մակարդակում: Նրան միացել են իր որդիները, ովքեր նույնպես ստանձնել են դաջվածքագործության վարպետության գործիքները՝ շարունակելով ընտանիքի հարուստ ավանդույթները:

## Լուսանկարչական գրառում
2009 թվականին Սուա Սուլուապե Պաուլոյի կյանքը և դաջվածքագործության գործունեությունը ներկայացվեցին լուսանկարների գրքում՝ **"Tatau: Samoan Tattoo, New Zealand Art, Global Culture"**, որը հրատարակեց Te Papa Press-ը: Գրքում ներկայացված են նոր զելանդացի լուսանկարիչ Մարկ Ադամսի լուսանկարները, ով Սուլուապեի մտերիմ ընկերն էր և շուրջ 30 տարի հետևել է նրա աշխատանքին: Գիրքը ներառում է նաև հարցազրույցներ և հոդվածներ, որոնք անդրադառնում են նրա դաջվածքագործության կարիերային և ազդեցությանը:

## Սպանություն
1999 թվականի նոյեմբերին Սուա Սուլուապե Պաուլոյի կինը՝ Էպիֆանիա Սուլուապեն, մահացու հարվածեց նրան կացնի բութ ծայրով այն բանից հետո, երբ Պաուլոն հայտարարեց, որ պատրաստվում է թողնել նրան և կյանքը կապել իր շվեդ սիրեկանի՝ Հայդի Հեյի հետ: Սուլուապեի դատավարությունը Նոր Զելանդիայում լայնորեն լուսաբանվեց որպես խոշոր լրատվական իրադարձություն: Նա մեղավոր ճանաչվեց չկանխամտածված սպանության համար և դատապարտվեց 7,5 տարվա ազատազրկման:

## Ծանոթագրություններ

## Այլ աղբյուրներ
Samoan Tattooing - Museum of New Zealand Te Papa Tongarewa http://collections.tepapa.govt.nz/topic/1560

Կատեգորիա:Դաջվածքի վարպետներ