open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Կոշկակարը (ֆիլմ)

**«Կոշկակարը»** (), Թոմաս Մակքարթնիի դրաման։ Գլխավոր դերը մարմնավորել է Ադամ Սենդլերը, ֆիլմում նկարահանվել են նաև Սթիվ Բուշեմին, Դասստին Հոֆմանը, Էլլեն Բարկին և այլք։

## Սյուժե
Գլխավոր հերոսը իրենց տոհմի 4-րդ սերնդից է, որը նկուղում գտնում է իր հոր կախարդական կարի մեքենան, որը թույլ է տալիս նրան կերպարանափոխվել և ընդունել այն մարդու տեսքը, որի կոշիկը նա կարել է։

## Դերերում

## Թողարկում
2013 թվականի սեպտեմբերի 19-ին Ադամ Սենդլերը հանդիպեց Թոմաս Մակքարթնիի՝ ռեժիսորի հետ, որպեսզի քննարկի իր մասնակցությունը «Կոշկակարը» ֆիլմում։ Նկարահանումները պետք է սկսվեին նոյեմբերին։ Նոյեմբերի 12-ին նրանց միացավ Դեն Սթիվենսը, իսկ նոյեմբերի 18-ին Սթիվ Բուշեմին և Դասթին Հոֆմանը

### Նկարահանումներ
Նկարահանումներն սկսեցին 2013 թվականի նոյեմբերի 11-ին՝ Նյու Յորք քաղաքում։

## Բացթողումներ
Այն տեսարանում, որտեղ գլխավոր հերոսը գնում է մետրոյով, հետևի պլանում ցույց է տրվում գովազդային պաստառը, բայց համբուրվողներին ցույց տալուց հետո պաստառը փոխվում է։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:2010-ականների ամերիկյան ֆիլմեր
Կատեգորիա:2010-ականների անգլերեն ֆիլմեր
Կատեգորիա:2010-ականների ֆենտեզի ֆիլմեր
Կատեգորիա:2014 ֆիլմեր
Կատեգորիա:Netflix-ի արտադրության ֆիլմեր
Կատեգորիա:Ամերիկյան կատակերգական դրամա ֆիլմեր
Կատեգորիա:Ամերիկյան ֆենտեզի կինոկատակերգություններ
Կատեգորիա:Նյու Յորքում նկարահանված ֆիլմեր
Կատեգորիա:Ֆիլմեր, որոնց գործողությունները տեղի են ունենում Նյու Յորքում
Կատեգորիա:Ֆիլմեր, որոնց գործողությունները տեղի են ունենում 1903 թվականին
Մեքսիկայի կոմունիստական կուսակցություն

**Մեքսիկայի կոմունիստական կուսակցություն, ՄԿԿ** ()  կոմունիստական կուսակցություն Մեքսիկայում 1917-1981 թվականներին։

Ստեղծվել է 1917 թվականին, **Սոցիալիստական բանվորական կուսակցություն** (*Partido Socialista Obrero, PSO*) անվամբ, հնդիկ կոմունիստ Մանաբենդրա Ռոյի նախաջեռնությամբ։ Վերանվանվել է 1919 թվականին։ 1925 թվականին ՄԿԿ գործունեությոնն արգելվել է։ 1935 թվականին կուսակցության գործունեությունը կրկին օրինական է ճանաչվել Լասարո Կարդենասի նախագահության օրոք։

1929 թվականին մասնակցել է մեքսիկական միացյալ արհմիութենական կոնֆեդերացիայի ստեղծմանը։ Նույն թվականին էլ ստեղծվել է բանվորական գյուղացիական բլոկը, որի մեջ մտան ՄԿԿ, ՄՄԱԿ, ԱԳԼ և տեղական բանվորական և գյուղացիական այլ կազմակերպություններ։ 1930-ական և 1940-ական թվականներին երկրում բազմաթիվ ցույցեր է կազմակերպել։ 

Կատեգորիա:Մեքսիկայի կուսակցություն
Կատեգորիա:Կոմունիստական կուսակցություններն ըստ երկրի
Քենիական գրականություն

**Քենիական գրականություն**, բազմալեզու գրականություն։ Զարգանում է բանահյուսության հիման վրա։ 17-րդ դարում սկզբնավորվել է գրավոր գրկականությունը (սվահիլի լեզվով), որտեղ զգալի տեղ են գրավում պոեմ-արարքները («ութենդիներ»)՝ հերոսական, կրոն, և այլն։ 19-րդ դարում հանդես են եկել բանաստեղծներ Մույյակա բեն Հաջի ալ Հասանին (1776-1840) և Մվանե Կուպոնան (մահացել է 1860)։ 20-րդ դարում ևս իշխել է պոեզիան։ Ներկայումս սվահիլի լեզվով գրող բանաստեղծները պահպանում են ժողովրդական պոեզիայի ոգին ու ավանդական ձևերը։ Արձակը գտնվում է ձևավորման շրջանում։ 1939-1945 թվականներիի երկրորդ համաշխարհային պատերազմից հետո ստեղծվել է տեղական լեզուներով գրականության հարցերը կարգավորող Արևելաաֆրիկյան գրական բյուրո։ Գրողների մեծ մասը գրում է անգլերենով։ 1958 թվականին տպագրվել է Մուգա Գիկարուի «Արևի երկիր» պամֆլետ-վիպակը, որը պատկերում է անգլիացիների կողմից Քենիայի գաղութացումը, դեմոկրատական ուժերի պայքարը ազատագրության համար։ 60-ական թվականների կեսերին լույս են տեսել Զ․ Նգուգիի «Լաց մի լինիր, փոքրիկ», «Մեր միջև ընկած գետը» և «Ցորենի հատիկ» ժամանակակից թեմայով վեպերը, Նա հանդես է գալիս նաև որպես դրամատուրգ։ Գնալով ավելանում է սվահիլի (Գենրի Կուրիա, Ջեյմս Մբոտելա), կամբա (Ջոն Մբետի) և տեղական այլ լեզուներով գրողների թիվը։ Քենիայի ժամանակակից առավել հայտնի գրողներն են Նգուգի Վա Թիոնգոն, Զոնաթան Կարիարան, Զոզիա Կարիուկին, Ջոզեֆ Վաիգուրուն, Գրեյս Օգոտը։
Հեռուստատեսությունը Մեքսիկայում

մինի|Televisión Mexiquense-ի պատկերանշանը
**Հեռուստատեսությունը Մեքսիկայում**, հեռուստատեսությունը հաճելի ժամանց է Մեքսիկայում և կարևոր դեր է խաղում միացյալ ազգային մշակույթ ստեղծելու գործում։

## Հեռուստատեսային ցանց
Մեքսիկայում կան 4 ազգային առևտրային հեռուստացանցեր, որոնք հասանելի են բնակչության 75%-ին։ Դրանցից 2-ը պատկանում են «Տելեվիսային»՝ Canal de las Estrellas և Canal 5, իսկ Ացտեկային է պատկանում Azteca 7 և Azteca Trece հեռուստացանցերը։ Cadenatres-ը այժմ հասանելի է միայն Մեխիկոյում և Մեքսիկայի հյուսիսային այլ քաղաքներում։ Ցանցը կընդլայնվի 2016 թվականին։

Կան այլ հեռուստացանցեր, որոնք նույնպես հասանելի են բնակչության 75%-ին։ Դրանցից առավել հայտնի են Gala TV-ին և Multimedios Televisión-ը, որը հեռարձակվում է հիմնականում հյուսիսարևելյան Մեքսիկայում։

Ոչ առևտրային Canal 11գործարկվում է Ազգային պոլիտեխնիկ ինստիտուտի կողմից և համարվում է ամենահին կրթական հեռուստաալիքը Լատինական Ամերիկայում։ Մեքսիկայի հանրային հեռարձակման համակարգը գործարկում է թվային փոխադրիչ ցանց, որն առաջարկում է բազմաթիվ հանրային հեռուստակայաններ՝ ներառյալ Canal 22, XHUNAM-TDT, Ingenio և իր սեփական Una Voz con Todos։

## Պատմություն
Մեքսիկայում հեռուստատեսությունը գործարկվել է 1946 թվականի օգոստոսի 19-ին, Մեխիկոյում, երբ Գիլերմո Գոնսալես Կամարենան Լատինական Ամերիկայում հեռարձակեց առաջին հեռուստատեսային ազդանշանն իր տան լոգասենյակից։ 1946 թվականի սեպտեմբերի 7-ին, ժամը 20։30 Մեքսիկայում և Լատինական Ամերիկայում հիմնադրվեց առաջին փորձնական հեռուստակայանը և տրվեց XE1GC ազդանշանը։ Այս փորձնական կայանը հեռարձակում էր արտիստիկ ծրագրեր և հարցազրույցներ կիրակի օրերին երկու տարի շարունակ։

Մեքսիկայի առաջին կոմերցիոն կայանը՝ XHTV channel 4, գործարկվեց 1950 թվականի օգոստոսի 31-ին։ Այն սկսեց հեռարձակել կանոնավոր ծրագրեր գործարկման հաջորդ իսկ օրից։ Մեքսիկան առաջին իսպանախոս երկիրն էր, որտեղ գործարկվեց հեռուստատեսությունը։ Առաջինը հեռարձակվեց նախագահ Միգել Ալեման Վալդեսի IV Informe de Gobierno (Կառավարության IV զեկույցը)։ Առաջին գունավոր հեռարձակումը կատարեց González Camarena's XHGC Canal 5-ը։ 1955 թվականին երեք հեռուստաընկերություններ ստեղծեցին հեռուստատեսային միություն՝ Telesistema Mexicano (TSM), Televisa նախորդը։ 1959 թվականին գործարկվեց XEIPN-TV channel 11, որը հանդիսանում է Canal 11 ցանցի հենքը և Լատինական Ամերիկայում առաջին կրթական հեռուստաալիքն է։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Official Mexican TDT portal 

Կատեգորիա:Մեքսիկա
Դիվիզա Նովա

**Դիվիզա Նովա** (), համայնք Բրազիլիայում՝ Մինաս Ժերայս նահանգի կազմում։ Գտնվում է Ժեկիտինոնյա նահանգի Կենտրոնական մասում։ Մտնում է Դիամանտինա գավառի կազմի մեջ։ Բնակչությունը կազմում է 6527 մարդ՝ 2006 թվականի տվյալներով։ Գրավում է 216,697 կմ2 տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում է՝ 27,7 մարդ/կմ2։

## Պատմություն
Քաղաքը հիմնադրվել է 1938 թվականի դեկտեմբերի 17-ին։

## Վիճակագրություն
*Համախառն ներքին արդյունքը, 2003 թվականի դրությամբ, կազմում է՝ 22.739.315,00 ռեալ (տվյալները Բրազիլիայի աշխարհագրության և վիճակագրության ինստիտուտի)
*Համախառն ներքին արդյունքը մեկ շնչի հաշվով, 2003 թվականի դրությամբ, կազմում է՝ 3.928,70 ռեալ (տվյալները Բրազիլիայի աշխարհագրության և վիճակագրության ինստիտուտի)
*Մարդկային ներուժի զարգացման ինդեքսը, 2000 թվականի դրությամբ, կազմում է՝ 0,735 (տվյալները ՄԱԿ-ի զարգացման ծրագրի)։

Կատեգորիա:Բրազիլիայի բնակավայրեր
Կատեգորիա:Մինաս Ժերաիս նահանգի բնակավայրեր
Քենիական թատրոն

**Քենիական թատրոն**։ Բնիկները հնուց ունեցել են պարի զարգացած արվեստ։ 1948 թվականից Նայրոբիում գոյություն ունի անգլերեն պրոֆեսիոնալ թատրոն, որը ղեկավարում է Դ․ Մաուլը։ 1952 թվականին կառուցվել է Ազգային թատրոնի շենքը (գտնվում է Մշակութային կենտրոնի տնօրինության ներքո), ուր ելույթ են ունենում զանազան սիրողական կոլեկտիվներ, կազմակերպվում են ստուգատեսներ, փառատոներ։ Անկախություն ձեռք բերելուց (1963) հետո, Քենիայում երևան են եկել աֆրիկական և հնդկական թատերական կոլեկտիվներ։ Ազգային թատրոնի զարգացմանը նպաստել է Ե․ Մպահլելեի գործունեությունը։ Նա ղեկավարել է «Չեմչեմի» («Աղբյուր») թատերախումբը։ Գործում է «Տաուսի» դրամատիկական ակումբը (ստեղծվել է 1963 թվականին), ուր բեմադրվում են ազգային հեղինակների պիեսներ (սվահիլի լեզվով)։ Համընդհանուր ճանաչում ունեն կիկույյու ժողովրդի դրամատուրգներ Դ․ Նգուգին և Ռ․ Նջաուն։ Կոլեկտիվների մեջ հանրաճանաչ է հնդկական Արևելյան արվեստի խմբակը (ներկայացումները հինդի և հուջարաթի լեզուներով)։ 1968 թվականին առաջին անգամ թատրոնի տնօրեն է նշանակվել քենիացի Մեթ Ադադալան, որի ղեկավարությամբ ստեղծվել է Դրասայի դպրոց։ Այդ դպրոցի սաներից 1970 թվականին կազմակերպվել է Ազգային թատերախումբը, որը Քենիայում շրջում է Վ․ Շոյինկի, Նգուգիի և այլոց պիեսների բեմադրություններով։
Քերի երևույթ

**Քերի երևույթ**, համասեռ էլեկտրական դաշտի ազդեցությամբ երկբեկման երևույթի առաջացումը օպտիկապես իզոտրոպ նյութերում (հեղուկներում, գազերում)։ Հայտնաբերել է շոտլանդացի ֆիզիկոս Ջոն Քերը (J․ Kerr, 1824-1907), 1875 թվականին։ Էլեկտրական դաշտի ազդեցությամբ նյութը (հեղուկ կամ գազ) նմանվում է միառանցք բյուրեղի, որի օպտիկական առանցքն ուղղված է էլեկտրական դաշտի լարվածության ուղղությամբ։ Քերի երևույթի բացատրությունը տվել են Պոլ Լանժևենը (1910) և Մաքս Բոռնը (1918)։

Արտաքին Էլեկտրական դաշտի ազդեցությամբ նյութի մոլեկուլները ձեռք են բերում լրացուցիչ դիպոլային մոմենտ, իսկ դիպոլային մոմենտ ունեցողները կողմնորոշվում են դաշտի ուղղությամբ։ Մոլեկուլների կողմնորոշման և ապակողմնորոշման մեծ արագությունը (10−9-10−10 վրկ) հնարավորություն է տալիս Քերի երևույթը դիտելու ոչ միայն փոփոխական Էլեկտրական դաշտում, այլև հզոր լազերային լույսի դաշտում (օպտիկական երևույթ)։ Էլեկտրաօպտիկական երևույթից բացի, Քերը 1876 թվականին հայտնաբերել է նաև մագնիսաօպտիկական երևույթ, որը բնույթով նման է Ֆարադեյի երևույթին (տես մագնիսաօպտիկա) և բացատրվում է քվանտային տեսությամբ։

Կատեգորիա:Օպտիկական երևույթներ
Կատեգորիա:Էլեկտրական երևույթներ
Քիլիազմ

**Քիլիազմ** կամ **միլենարիզմ**, աստվածաբանական ուսմունք քրիստոնեական վախճանաբանության մեջ կապված Հիսուս Քրիստոսի երկրորդ գալուստի և հազարամյակի (հազար տարվա ժամանակաշրջանի) հաստատման հետ։

## Ստուգաբանություն

**Քիլիազմ** տերմինն առաջացել է հին հունարեն *χιλίας* («խիլիազ»՝ հազար), *χιλιασμός* («խիլիասմոս»՝ հազարանյակ) բառերից։
Գործածվում է հիմնականում հույն եկեղեցական գրականության մեջ և հատկապես արևելյան աստվածաբանության շրջանակում՝ սկսած 2-րդ դարից։ Այն կիրառել են Հուստինոս Նահատակը, Հիրենեոս Լիոնացին և այլոք։

**Միլենարիզմ** տերմինը ծագում է լատիներեն *mille* ՝ «հազար» և *annus*՝ «տարի» բառերից։ *millenarismus*՝ «հազարամյակի վարդապետություն»։ Մյուս ձևերը՝ միլենարիստ, միլենարիստական, նույնպես ձևավորվել են նույն արմատից։
Տերմինն առաջացել է ավելի ուշ՝ Լատինական ավանդույթում, օգտագործվում է միջնադարում, սակայն լայն տարածում է ստանում XVI–XVII-րդ դարերից, հատկապես ռեֆորմացիոն դարաշրջանում՝ որպես դավանական-հասարակական շարժումների նկարագրություն։ Լատիներեն առաջին հիշատակումները 16-րդ դարից են։

Թեպետ երկու տերմինները հաճախ փոխարինում են միմյանց, որոշ հեղինակներ տարբերություն են դնում դրանց կիրառման մեջ՝
«Քիլիազմ»՝ հաճախ նշում է առավել բառացի մեկնաբանումը՝ Քրիստոսի ֆիզիկական վերադարձով և երկրային թագավորության հաստատմամբ։
«Միլենարիզմ»՝ երբեմն օգտագործվում է ավելի լայն՝ ներառելու նաև քաղաքական կամ մեսիական շարժումներ, որոնք սպասում են երկրի վրա ապագա բարենորոգման «հազարամյակի»։

## Աստվածաշնչում

Կանոնական Աստվածաշնչում հազարամյակի մասին խոսվում է միայն Հովհաննես առաքյալի կողմից առաջին դարի 90-ական թվականների կեսին գրված Հայտնություն գրքի 20-րդ գլխում 6 անգամ։

## Տես նաև
*Պրեմիլենարիզմ
*Հիսուս Քրիստոսի երկրորդ գալուստ

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Կրոնական ուսմունք
Կատեգորիա:Քրիստոնեություն
Բուկեմ Վուդբայն

**Բուկեմ Վուդբայն** (, ), կինոյի և հեռուստատեսության ամերիկացի դերասան։

## Անձնական կյանքը
Վուդբայնը ծնվել է Հառլեմում, Նյու Յորք նահանգում։ Նա ավարտել է հեղինակավոր Դալթոն դպրոցը, ապա տեղափոխվել է կրկին հեղինակավոր «Fiorello H. LaGuardia-ի միջնակարգ դպրոց» քաղաքում։ Նա եղել է երաժշտական խմբի գործիքային երաժշտության գլխավոր և մենակատար։

Բուկեմը, "Բու" մականուով, նա տաղանդավոր ռոք երաժիշտ է եղել, ստեղծագործել է երգեր և կիթառ է նվագել իր "13 վարդագույն վիշապ" խմբում։

Նա նաև մարտարվեստի ահարկու վարպետ է, պահպանում է իր կազմվածքը Շաոլին Կունգ Ֆուի միջոցով Շիֆու Շի Յանմինի հսկողության ներքո, ով Շաոլինյան տաճարի 34 սերունդների ռազմիկ-վանական է։

Բուկեմ Վուդբայնը ամուսնացած է Մահիլի Վուդբայնի հետ։

## Կարիերա
### Ֆիլմեր/հեռուստատեսություն
Դերասանուհի մոր աջակցությամբ Վուդբայնը մտավ շոու բիզնես 19 տարեկանում՝ կրկնորդիչի կարգավիճակում Էռնեստ Դիքերսոնի ռեժիսորական դեբյուտում՝ «Հյութ» (1992) հիփ հոփ ֆիլմում, որի գլխավոր դերերում էին Թուփաք Շակուրը և Օմար Էփսը։ 1993 թվականին նա առաջին անգամ որպես դերասան հանդես եկավ «CBS» հեռուստալիքի «Սեր առանց սահմանների» հեռուստասերիալում։ Նա նկատվեց քասթինգի ռեժիսոր Ջեքի Բրաուն Կարմանի կողմից, ով ավելի ուշ խորհուրդ տվեց Ֆորեսթ Ուիտակերին վերցնել Վուդբայնին «Վտանգի մեջ» (HBO, 1993) ֆիլմում, որում նա նկարահանվեց Մայքլ Բինի հետ։

## Ֆիլմագրություն

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* 

Կատեգորիա:1973 ծնունդներ
Կատեգորիա:20-րդ դարի ամերիկացի տղամարդ դերասաններ
Կատեգորիա:21-րդ դարի ամերիկացի տղամարդ դերասաններ
Կատեգորիա:Ամերիկացի տղամարդ կինոդերասաններ
Կատեգորիա:Ամերիկացի տղամարդ հեռուստատեսային դերասաններ
Կատեգորիա:Ամերիկացի տղամարդ հնչյունավորողներ
Կատեգորիա:Ապրիլի 13 ծնունդներ
Գվադալուպե (Կասերես)

**Գվադալուպե** (), համայնք Իսպանիայի Կասերես պրովինցիայում։ Ունի 2000 բնակիչ։ Այստեղ է գտնվում Սանտա Մարիա դե Գվադալուպե թագավորական համալիրը։

Քաղաքի մոտ է գտնվում Գվադալուպե գետը։ Ամենաբարձր կետը Վիլուերկա գագաթն է՝ 1603 մ բարձրությամբ։

ձախից|մինի
ձախից|մինի|Գվադալուպեն տոնում է Իսպանիայի ազգային տոնը, 2003

## Գրականություն
Гвадалупа // Энциклопедический словарь Брокгауза и Ефрона ։ в 86 т. (82 т. и 4 доп.). — СПб., 1890—1907

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Պաշտոնական կայքը

Կատեգորիա:Էստրեմադուրայի բնակավայրեր
Կատեգորիա:Իսպանիայի բնակավայրեր
Կատեգորիա:Կասերես պրովինցիայի բնակավայրեր
Լոսիխա (Մեծ Անյույի վտակ)

**Լոսիխա** ()-գետ Ռուսաստանի Չուկոտկայի ինքնավար օկրուգի Բիլիբինսկի շրջանում։ Գետաբերանը գտնվում է Մեծ Անյույ գետի աջ ափին՝ 529 կմ հեռավորության վրա։ Գետի երկարությունը կազմում է 28 կմ։

## Ջրագրության տվյալներ
Ռուսաստանի ջրային գրանցամատյանի տեղեկությունների համաձայն՝ գետը պատկանում է Անադիրո Կոլիմսկի ավազանային շրջանին, գետի ջրատնտեսային տեղամասը՝ Անյույ գետն է, Մեծ և Փոքր Անյույ գետերը միացաված։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Ռուսաստանի գետեր
Մանուել Տոլսա

**Մանուել Տոլսա** (, ), մեքսիկացի նեոդասական ճարտարապետ և քանդակագործ։

## Կենսագրություն
Մանուել Տոլսան սովորել է Վալենսիայի Սան Կառլոս Թագավորական ակադեմիայում և Մադրիդի Սան Ֆեռնանդոյի Թագավորական ակադեմիայում։ Քանդակագործություն է ուսուցանել Խոսե Պուչոլի մոտ, ճարտարապետություն՝ Ռիբելեսի, Գասկոյի և Ջիլաբերտի մոտ։ Իսպանիայում եղել է թագավորական պալատի քանդակագործ և Սան Ֆեռնանդոյի ակադեմիկոս։ 1790 թվականին նշանակվել է Մեխիկոյի Սան Կառլոս ակադեմիայի տնօրեն։ 1791 թվականին Կադիսից ճամփորդելով իր հետ Նոր Իսպանիա է բերել գրքեր, դասախոսական ցուցումներ, Վատիկանի թանգարանից դասական քանդակագործության գիպսե պատճեններ։ Ամուսանցած է եղել Մարիա Լուիզա դե Սանս Տելսեզ Գիրոն ի Էսպինոզայի հետ։

Մեխիկո ժամանելով՝ Տալսան քաղաքի կառավարման խորհրդի կողմից նշանակվում է ջրային համակարգերի մատակարարման և ոռոգման վերահսկիչ, և նրան է հանձնարարվում Ալամեդա սենտրալ զբոսայգու կանաչապատումը։ Այս պաշտոնի համար նա փոխհատուցում չէր ստանում։ Այնուհետև նա իրեն նվիրում է արվեստին։

Ստեղծել է նաև կահույք, զարդեր խորանների համար, բացել բաղնիքներ։ Սան Կառլոս ակադեմիային է նվիրել շուրջ 300 մետաղադրամ և մեդալ։

## Մահ
Տոլսան մահացել է 1816 թվականին՝ ստամոքսի խոցից։ Աճյունն ամփոփված է եղել Սանտա Վերակրուս եկեղեցում, հետագայում տեղափոխել են Սան Ֆեռնանդո։

[thumb|right|200px|[Կառլ IV-ի ձիարձան|El Caballito ձիարձանը Մանուել Տոլսա հրապարակում]] 
thumb|ձախից|200px|Hospicio Cabañas համաշխարհային ժառանգություն 1997 թվականից

## Ստեղծագործություններ Մեքսիկայում
*Մեխիկոյի տաճարի աշխատանքներ (գմբեթ և ճակատային հատված)։ Աշխատանքներն ավարտել է 1811 թվականին։
* Մեխիկոյի հանքային թանգարան (1797-1813)
* Կառլ IV-ի ձիարձան (1796-1803)
* Վուենավիստային հին պալատը (այժմ՝ Սան Կառլոս թանգարան)
*Պուեբլայի տաճարի գլխավոր խորանը
* Սան Դոմինգո եկեղեցու գլխավոր խորանը 
* Լա Պրոֆեսա եկեղեցու գլխավոր խորանը
* La Purísima Concepción եկեղեցու գլխավոր խորանը
* San Felipe de Jesús-ին նվիրված Carmelite մենաստանի գլխավոր խորանը (չի պահպանվել)
* Դեպի Տոլուկա տանող ճանապարհի սկզբնամասի ցայտաղբյուր, կոթող և բուրգ (չի պահպանվել)
* Կիսանդրի Էռնան Կորտեսի գերեզմանին
*Մորելիա տաճարում Հիսուսի բրոնզե արձաններ
* Լորետո եկեղեցու նեոդասական դիզայն

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
*Տոլսայի կենսագրականը 

Կատեգորիա:Իսպանացի ճարտարապետներ
Կատեգորիա:Իսպանացի նկարիչներ
Կատեգորիա:Իսպանացի քանդակագործներ
Կատեգորիա:Մեխիկո քաղաքում մահացածներ
Կատեգորիա:Մեքսիկացի ճարտարապետներ
Կատեգորիա:Մեքսիկացի քանդակագործներ
Սյուզյույոլ

**Սյուզյույոլ** (), գետ Ռուսաստանում, հոսում է Կոմի Հանրապետությունով։ Գետաբերանը գտնվում է Սյուզյու գետի աջ ափին՝ 10 կմ հեռավորության վրա։ Գետի երկարությունը կազմում է 16 կմ։

## Ջրագրության տվյալներ
Ռուսաստանի ջրային գրանցամատյանի տեղեկությունների համաձայն՝ գետը պատկանում է Դվինսկո Պեչարսկի ավազանային շրջանին, գետի ջրատնտեսային տեղամասը՝ Պեչորա, գետի ենթաավազանը՝ Պեչորա գետի ավազաների վտակները մինչև թափվելը Ուսա, գետի գետային ավազանը՝ Պեչորա։

Ըստ աշխարհագրական տեղեկատվական համակարգի՝ ջրային բաժնի տարածքում Ռուսաստանի Դաշնության պատրաստած դաշնային գործակալության ջրային ռեսուրսների՝

* Ջրային օբյեկտի կոդը հանրային գրանցմամբ — 03050300112103000076851
* Կոդը ըստ հիդրոլոգիական հետազոտության (ՌԴ) — 103007685
* Ավազանի կոդը — 03.05.03.001
* Ծավալի համարը ըստ ՌԴ-ի — 03
* Թողարկումը ըստ ՌԴ-ի — 0

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Դվինսկո Պեչարսկի ավազանային շրջանի գետեր
Կատեգորիա:Կոմի Հանրապետության գետեր
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գետեր
Մեքսիկական պեսո

**Մեքսիկական պեսո,** Մեքսիկա պետության արժույթը և դրամական միավորը։ Իր անվանումը՝ Մեքսիկական պեսո, ստացել է 1999 թվականին։ Մեքսիկական պեսոն կազմված է 100 սենտերից։ Մեքսիկական տարադրամների տեսակները երկուսն են՝ մետաղադրամ և թղթադրամ։ Մետաղադրամները բաժանվում են երկու խմբերի՝ սենտեր և պեսոներ։

Մետաղադրամ սենտերն են՝5, 10, 20, 50, իսկ պեսոները՝1, 2, 5, 10 և 20։ Թղթադրամները լինում են միայն պեսոներ՝ 20, 50, 100, 200, 500 և 1000։ 2008 թվականի մայիսի 27-ին Մեքսիկական պեսոն դարձավ ազատ կիրառելի տարադրամ և մուտք գործեց համաշխարհային շուկա։

Մեքսիկական պեսոյի նշանը, ինչպես ԱՄՆ դոլարինը —$։ Այդ նշանը փոխարինել է ¢ նշանին։

## Պատմություն
Մեքսիկական պեսոն նորացվել է ժամանակի ընթացքում։ Մեքսիկայի Հանրապետության նախագահ Կառլոս Սալինաս դե Գորտերին ստեղծեց հավասարություն $ 1-ի և նախկին $ 1000 պեսոյի միջև։

Անցումը կատարվել է դժվարությամբ, քանի որ նոր պեսոյի ուժի մեջ դրվելը, նվազեցրեց նախկին դիրքերը և վերջ ի վերջո հին մեքսիկական պեսոն կորցրեց իր դիրքերը։ Այս գործընթացը կատարվել է 1993 թվականի հունվարի 1-ից 1996 թվականի հունվարի 1-ը ընկած ժամանակահատվածը։ Նախկին տարադրամից պահպանվեց միայն անվանումը՝ պեսո։

## Արտաքին հղումներ
*Mexican Paper Money description of the Mexican banknotes of the Bank of Mexico issued from 1925 until now.
*Banknotes and coins  at the site of Banco de México (Mexico's Central Bank)
* Images of historic and modern Mexican coins

Կատեգորիա:Պեսո
Կատեգորիա:Դրամական միավորներ
Կատեգորիա:Հյուսիսամերիկյան արժույթներ
Կատեգորիա:Մեքսիկայի տնտեսություն
Գրիգոր Ավագյան (այլ կիրառումներ)

**Գրիգոր Ավագյան** անուն ազգանունը կրողներից են՝

* Գրիգոր Ավագյան (19-20-րդ դար), թղթակից։ 
* Գրիգոր Ավագյան, տնտեսագետ, աշխարհագրագետ, պրոֆեսոր (1974), աշխարհագրական գիտությունների դոկտոր (1972), Հայաստանի Հանրապետության Գիտությունների Ազգային Ակադեմիայի ակադեմիկոս (1992)։
* Գրիգոր Ավագյան, հայ հնագետ, պատմաբան, հրապարակագիր և թարգմանիչ Ռումինիայում (պատմագիտության դոկտոր-պրոֆեսոր)։

## Ծանոթագրություններ
Ֆուլֆորդի ճակատամարտ

**Ֆուլֆորդի ճակատամարտ,** ճակատամարտ Նորվեգիայի և Անգլիայի միջև։ Ճակատամարտի պատճառը Նորվեգիայի թագավոր և Վիկինգների առաջնորդ Հարալդ III-ի խռովություններն էր Անգլիայի կառավարության հետ։ Այն հանդիսացավ պատճառ, որ 1066 թվականի սեպտեմբերի 20-ին Անգլիայի Ֆուլֆորդ համայնքում տեղի ունեցավ կարճատև ճակատամարտ, որի արդյունքում նորվեգացի վիկինգները հաստատվեցին Մեծ Բրիտանիա կղզու ափերի մետ։ Անգլիայի այս պարտությունը հիմք հանդիսացավ մյուս վիկինգների արշավանքների համար։

## Գրականություն
* 
* 
*
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 

## Արտաքին հղումներ
* Сражения 1066 г. (англ. яз.) 
* Битва при Фулфорде (англ. яз.)
* Harold: This Insane Englishman, сообщения средневековых авторов про битву при Фулфорде (на англ.)

Կատեգորիա:Անգլիայի ճակատամարտեր
Կատեգորիա:Նորվեգիայի ճակատամարտեր
Ակտոր (Էլիդայի թագավոր)

**Ակտոր** (), հին հունական դիցաբանության կերպար։ Ֆորբանտի (Լապֆայի որդին) և Հիրմինայի որդին, Էլիդայի թագավոր (Պոսեյդոնի բաժան որդին), ըստ Գեսիոդի՝ Միրմիդոնայի և Պիսիդիկիի որդին, Մոլիոնայի ամուսինը և Մոլիոնիդներ Եվրիտայի ու Կտեատայի հոգեհայրը։ Հիշատակվում է «Իլիական» պոեմում (II 621),

Ավգիյի եղբայրը։ Ավգիյի բաժան դաշնակիցը։ Հանուն մայրերի հիմնել է Գիրմինան։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Հին հունական առասպելների հերոսներ
Կատեգորիա:Հին հունական դիցաբանություն
Ռժանիցայի ճակատամարտ

**Ռժանիցայի ճակատամարտ,** ճակատամարտ Չեռնոգորիայի Ռժանիցա գետի մոտակայքում։ Չեռնոգորիայի թագավոր Նիկոլայ I-ը Չեռնոգորիայի իշխանությունը Օսմանյան կայսրությունից ինքնավար հռչակելուց հետո զորք հավաքեց և մտավ Օսմանյան տիրապետության տակ գտնվող Ալբանիա։ Նույն թվականին՝ 1878 թվականին, Բեռլինի կոնգրեսը վճռել էր Թուրքիայի կապիտուլացիան, որը առիթ հանդիսացավ չեռնոգորացիների անկախության պատերազմի մղման։

Օսմանյան կայսրությունը ստանալով Գերմանիայի և Ալբանիայի օգնությունը կարողացավ ճնշել Չեռնոգորիայի առաջխաղացումը և Չեռնոգորիան զրկվեց իր կիսանկախ վիճակից։

Ճակատամարտից հետո Չեռնոգորիայում սկսվեց քաղաքացիական պատերազմ, որը թուլացրեց երկիրը։ Չեռնոգորիան արողանալ անկախանալ Օսմանյան Թուրքիայից միայն 20-րդ դարում՝ 1910 թվականի օգոստոսի 28-ին։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Ալբանիայի ճակատամարտեր
Կատեգորիա:Չեռնոգորիայի ճակատամարտեր
Կատեգորիա:Օսմանյան կայսրության ճակատամարտեր
Դելֆինների լեզու

մինի|աջից|200px|Երիտասարդ դելֆինը ծովափին
մինի|աջից|200px|Դելֆինները մարդու բարեկամներն են
**Դելֆինների լեզու,** դելֆինների հաղորդակցման, փոխհարաբերության և շփման լեզուն։ Դելֆինների շփման լեզուն ընդհանրապես նման չէ մարդկային լեզվին, սակայն մարդկային խոսքի պես դելֆինները ևս կարող են արտաբերել հնչյուններ, վանկեր, բառեր, բառակապակցություններ, նախադասություններ՝ կարող են հրամայել և բացականչել.:

Դելֆինների լեզուները բաժանվում են երկու խմբերի։ Առաջին խումբը դելֆինների լեզվի ժեստերի լեզուն է, երբ երկու և ավելի դելֆիններ մարմնի և այլ մասերի շարժումների միջոցով կարողանում են հասկացնեմ միմյանց իրենց ասելիքը։ Ավելի տարածված ձև է ձայների մեթոդը, որբ դելֆինները ձայներ արձակելով հասկանում են միմյանց։

Ամերիկայի Միացյալ Նահանգներում անցկացված հետազոտությունները ապացուցել են, որ դելֆինների մի մաս ունեն նաև սեփական անունը ու ազգանունը։ Այդ ապացուցումից որոշ ժամանակ անց Ֆլորիդայի գիտնականները ապացուցեցին, որ դելֆինների պես անուններ ունեն նաև կետերը, ինչպես նաև դելֆինները և կետերը խոսում են նույն լեզվով։ Դելֆինները նաև զգայուն են սուլոցների նկատմամբ։

## Քննադատություն
Չնայած նրան, որ երկար տարիների հետազոտությունները գրեթե լիովին կարողացան վերծանել դելֆինների լեզուն, այս ու ամենայնիվ կան որոշ գիտնականներ, որոնք թերահավատությամբ են մոտենում այս վարկածին։ Նշանավոր ակվարիումիստ Ջո Մարտոնը ասել է.

## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն
* Louis M. Herman: Language Learning (ang.). The Dolphin Institute. 
* Do dolphins have a language? (ang.). Dolphin Communication Project. 
* Strona poświęcona badaniom języka delfinów: Le langage des dauphins

Կատեգորիա:Կենդանիների լեզուներ
Ակտեուս

**Ակտեուս** ()-հին հունական դիցաբանության կերպար։ Ատտիկայում առաջին արքան։ Եղել է Ֆորբանտի ժամանակորդը։Ագլավարայի հայրը, Կեկրոպսի աները։ Հին ժամանակներում Ատտիկան կոչվել է *Ակտա* и *Ակտիկա*։ Միկենյան տեքստերում հանդիպում է **a-ka-ta-jo** անվանումը (ենթադրաբար Ակտեուս)։

Ակտեուսի անունը նաև կրել է Տելամոնի հայրը (Ֆերիկիդի տարբերակով)։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Հին հունական առասպելների հերոսներ
Կատեգորիա:Հին հունական դիցաբանություն
Վարժեն Գրանդի դու Ռիու Պարդու

**Վարժեն Գրանդի դու Ռիու Պարդու** (), համայնք Բրազիլիայում՝ Մինաս Ժերայս նահանգի կազմում։ Գտնվում է Մինաս Ժերայս նահանգի Հարավ-արևմտյան մասում։ Մտնում է Անդրելանդիյա գավառի կազմի մեջ։ Բնակչությունը կազմում է 4957 մարդ՝ 2006 թվականի տվյալներով։ Գրավում է 494,089 կմ2 տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում է՝ 10,0 մարդ/կմ2։

## Պատմություն
Քաղաքը հիմնադրվել է 1995 թվականի դեկտեմբերի 21-ին։

## Վիճակագրություն
*Համախառն ներքին արդյունքը, 2003 թվականի դրությամբ, կազմում է՝ 13.548.952,00 ռեալ (տվյալները Բրազիլիայի աշխարհագրության և վիճակագրության ինստիտուտի)
*Համախառն ներքին արդյունքը մեկ շնչի հաշվով, 2003 թվականի դրությամբ, կազմում է՝ 2.865,68 ռեալ (տվյալները Բրազիլիայի աշխարհագրության և վիճակագրության ինստիտուտի)
*Մարդկային ներուժի զարգացման ինդեքսը, 2000 թվականի դրությամբ, կազմում է՝ 0,598 (տվյալները ՄԱԿ-ի զարգացման ծրագրի)։

Կատեգորիա:Բրազիլիայի բնակավայրեր
Կատեգորիա:Մինաս Ժերաիս նահանգի բնակավայրեր
Միքայել Խորասանջյան

**Միքայել Խորասանջյան** (), հայ վիրաբույժ, մանկավարժ, հասարակական գործիչ։

## Կենսագրություն
1859 թվականին ավարտել է Փարիզի համալսարանի բժշկական ֆակուլտետը։ Սամաթիայում զբաղվել է վիրաբուժությամբ, այնուհետև Կ. Պոլսում ծավալել է բժշկական, գիտամանկավարժական և հասարակական գործունեություն։ 1866 թվականին ընտրվել է Կայսերական բժշկական ընկերության անդամ։ 1873-1902 թվականներին դասավանդել է Կ.Պոլսի բժշկական բարձրագույն դպրոցում։ Բեռլինում մասնակցել է Ռոբերտ Կոխի առաջարկած տուբերկուլինի ուսումնասիրության աշխատանքներին։ Եղել է Սուլթան Համիդի պալատական բժիշկը։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:1835 ծնունդներ
Կատեգորիա:1903 մահեր
Կատեգորիա:Ապրիլի 5 մահեր
Կատեգորիա:Կոստանդնուպոլիս քաղաքում ծնվածներ
Կատեգորիա:Կոստանդնուպոլիս քաղաքում մահացածներ
Կատեգորիա:Հայ բժիշկներ
Կատեգորիա:Հայ հասարակական գործիչներ
Կատեգորիա:Հայ մանկավարժներ
Կատեգորիա:Հայ վիրաբույժներ
Կատեգորիա:Փարիզի համալսարանի շրջանավարտներ
Դիվինոպոլիս

**Դիվինոպոլիս** (), համայնք Բրազիլիայում՝ Մինաս Ժերայս նահանգի կազմում։ Գտնվում է Վալի դու Ռիու Դոսիի հարավարևմտյան մասում։ Բնակչությունը կազմում է 207 000 մարդ՝ 2007 թվականի տվյալներով։ Գրավում է 708,909կմ2 տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում է՝ 293,4 մարդ/կմ2։

## Պատմություն
Քաղաքը հիմնադրվել է 1912 թվականի հունիսի 1-ին։

## Վիճակագրություն
*Համախառն ներքին արդյունքը, 2003 թվականի դրությամբ, կազմում է՝ 16.589.704,00 ռեալ (տվյալները Բրազիլիայի աշխարհագրության և վիճակագրության ինստիտուտի)
*Համախառն ներքին արդյունքը մեկ շնչի հաշվով, 2003 թվականի դրությամբ, կազմում է՝ 2.479,04 ռեալ (տվյալները Բրազիլիայի աշխարհագրության և վիճակագրության ինստիտուտի)
*Մարդկային ներուժի զարգացման ինդեքսը, 2000 թվականի դրությամբ, կազմում է՝ 0,705 (տվյալները ՄԱԿ-ի զարգացման ծրագրի)։

Կատեգորիա:1767 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր
Կատեգորիա:Բրազիլիայի բնակավայրեր
Կատեգորիա:Մինաս Ժերաիս նահանգի բնակավայրեր
Լևոն Կաթրջյան

**Լևոն Պողոսի Կաթրջյան** (), հայ երգիչ։

## Կենսագրություն
1963-1966 թվականներին սովորել է Բեյրութի պետական կոնսերվատորիայում։ Ճանաչվել է ժողովրդական և աշուղական, հատկապես Սայաթ-Նովայի երգերի կատարումներով։ Համերգներով հանդես է եկել Եգիպտոսում, Քուվեյթում, Իրանում, Կիպրոսում, ԱՄՆ-ում և այլուր։ Հայկական երգացանկով հանդես է եկել Փարիզի «Օլիմպիա» սրահում։ 1971 թվականից երգել է նաև Հայաստանում, կատարել ձայնագրություններ, մասնակցել Սայաթ-Նովային նվիրված փառատոնին, ի նպաստ Արցախի հանդես եկել համերգներով (1988)։

Հեղինակ է բազմաթիվ երգերի։ «Մելոդիա» ընկերությունը 1987 թվականին թողարկել է Կաթրջյանի ձայնասկավառակը։ 1975 թվականից բնակվում է Լոս-Անջելեսում, ԱՄՆ։

2010 թվականին համերգային ծրագրով հանդես է եկել Հայաստանում և Արցախում։

Մահացել է 2022 թվականի հուլիսի 2֊ին։

## Մրցանակներ
*Մեծի Տանն Կիլիկիո կաթողիկոսության Սուրբ Մեսրոպ Մաշտոց շքանշան, 2005

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
*«Իմ անուշ մայրիկ»

Կատեգորիա:1940 ծնունդներ
Կատեգորիա:Բեյրութի պետական կոնսերվատորիայի շրջանավարտներ
Կատեգորիա:Հալեպ քաղաքում ծնվածներ
Կատեգորիա:Հայ երգիչներ
Կատեգորիա:Հուլիսի 10 ծնունդներ
Կատեգորիա:Հայ երաժիշտներ
Իպատինգա

** Իպատինգա** (), համայնք Բրազիլիայում՝ Մինաս Ժերայս նահանգի կազմում։ Գտնվում է Վալի դու Ասու նահանգի հարավարևմտյան մասում։ Բնակչությունը կազմում է  238 397 մարդ՝ 2007 թվականի տվյալներով։ Գրավում է 165,509 կմ2 տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում է՝ 1.440,4 մարդ/կմ2։

## Պատմություն
Քաղաքը հիմնադրվել է 1964 թվականի ապրիլի 29-ին։

## Վիճակագրություն
*Համախառն ներքին արդյունքը, 2005 թվականի դրությամբ, կազմում է՝ 4 422 997 000 ռեալ (տվյալները Բրազիլիայի աշխարհագրության և վիճակագրության ինստիտուտի)
*Համախառն ներքին արդյունքը մեկ շնչի հաշվով, 2005 թվականի դրությամբ, կազմում է՝ 18 998,00 ռեալ (տվյալները Բրազիլիայի աշխարհագրության և վիճակագրության ինստիտուտի)
*Մարդկային ներուժի զարգացման ինդեքսը, 2006 թվականի դրությամբ, կազմում է՝ 0,806 (տվյալները ՄԱԿ-ի զարգացման ծրագրի)։

Կատեգորիա:1964 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր
Կատեգորիա:Բրազիլիայի բնակավայրեր
Կատեգորիա:Մինաս Ժերաիս նահանգի բնակավայրեր
Մարիաննա Հարությունյան

**Մարիաննա Հարությունի Հարությունյան** (), հայ դաշնակահարուհի, օպերային երգչուհի, մանկավարժ։ ՀԽՍՀ վաստակավոր արտիստ (1967)։

Հայկանուշ Դանիելյանի դուստրը, շեփորահար Միքայել Խաչատրյանի կինը։

## Կենսագրություն
1948 թվականին ավարտել է Երևանի կոնսերվատորիայի դաշնամուրի բաժինը, 1953 թվականին՝ մեներգեցողության բաժինը։ 1948 թվականից եղել է Երևանի կոնսերվատորիայի կոնցերտմայստեր, 1952-1959 թվականներին՝ Երևանի օպերայի և բալետի թատրոնի մենակատար։ 1963 թվականից դասավանդել է Երևանի կոնսերվատորիայում, 1985 թվականից՝ պրոֆեսոր։

Կատարել է Արամ Խաչատրյանի դաշնամուրային կոնցերտը, Անուշի՝ Արմեն Տիգրանյանի «Անուշ», Ռոզինայի՝ Ռոսսինիի «Սևիլյան սափրիչ» դերերգերը։

Մարիաննա Հարությունյանի սաններից են Մելանյա Աբովյանը, Անահիտ Ներսիսյանը, Արմեն Բուդաղյանը, Օլգա Գաբայանը, Լիլյա Օվչյանը, Ջուլիետ Գալստյանը, Սուրեն Շահիջանյանը, Նարինե Օջախյանը, Էլլադա Չախոյանը, Դավիթ Վարժապետյանը, Արաքս Մանսուրյանը, Հ. Սիմոնյանը։

Ելույթներ է ունեցել Զարուհի Դոլուխանյանի, Մակվալա Կասրաշվիլու (Ռուսաստան), Մանուկ Բարիկյանի (Անգլիա), Տիգրան Ժամկոչյանի (Իտալիա), Ժանետ Գույումջյանի (Եգիպտոս), Լիլի Չուգասզյանի (ԱՄՆ), Դավիթ Վարժապետյանի (Կանադա) հետ, ստեղծագործական կապերի մեջ է եղել Լուսինե Զաքարյանի, Մեդեա Աբրահամյանի, Ռուբեն Ահարոնյանի, Զոյա Պետրոսյանի, Գոհար Գալաչյանի, Օլգա Գաբայանի, Վահան Միրաքյանի հետ։

Հյուրախաղերով շրջագայել է ԱՄՆ-ում, Կանադայում, Արգենտինայում, Ֆրանսիայում, Գերմանիայում, Ռուսաստանում, Եգիպտոսում, Իրաքում և այլ երկրներում։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Հայ դաշնակահարներ
Կատեգորիա:Հայ մանկավարժներ
Կատեգորիա:Հայ օպերային երգչուհիներ
Իտաբիրա

**Իտաբիրա** (),համայնք Բրազիլիայում՝ Մինաս Ժերայս նահանգի կազմում։ Գտնվում է Մինաս Ժերայս նահանգի հարավարևմտյան մասում։ Բնակչությունը կազմում է 107 721 մարդ՝ 2006 թվականի տվյալներով։ Գրավում է 1 256,496 կմ2 տարածք։

## Պատմություն
Քաղաքը հիմնադրվել է 1848 թվական-ին։

## Վիճակագրություն
*Համախառն ներքին արդյունքը, 2006 թվականի դրությամբ, կազմում է՝ 1 538 727 169,00ռեալ (տվյալները Բրազիլիայի աշխարհագրության և վիճակագրության ինստիտուտի)
*Համախառն ներքին արդյունքը մեկ շնչի հաշվով, 2006 թվականի դրությամբ, կազմում է՝ 14 879,87 ռեալ (տվյալները Բրազիլիայի աշխարհագրության և վիճակագրության ինստիտուտի)
*Մարդկային ներուժի զարգացման ինդեքսը, 2000 թվականի դրությամբ, կազմում է՝ 0,800 (տվյալները ՄԱԿ-ի զարգացման ծրագրի)։

Կատեգորիա:Բրազիլիայի բնակավայրեր
Կատեգորիա:Մինաս Ժերաիս նահանգի բնակավայրեր
Խոսե Մարիա Իգլեսիաս

**Խոսե Մարիա Իգլեսիաս** (, ), մեքսիկացի փաստաբան, պրոֆեսոր, ժուրնալիստ և պետական գործիչ։ 1876 թվականի հոկտեմբերի 31-ից մինչև 1877 թվականի հունվարի 23-ը եղել է Մեքսիկայի նախագահ։

## Կենսագրություն
Խոսե Մարիա Իգլեսիասը ծնվել է Մեխիկոյի հարուստ ընտանիքում։ Երբ նա 12 տարեկան էր՝ մահացավ նրա հայրը, իսկ 5 տարի հետո նաև մայրը։ Նրա խնամակալությունը իր վրա վերցրեց Խոսե Մարիա Իգլեսիասի հորեղբայրը։ Նա ստեցել է իրավաբանի և փաստաբանի կրթություն, ապա 1844 թվականին անցել փաստաբանի գործին։

Ավելի ուշ, Իգլեսիասը դարավ Սան Գրեգորիայի օրենքի քոլեջի պրոֆեսոր։ Նա գրել է քննադատական աշխատություններ, որտեղ նա քննադատել է Անտոնիո դե Սանտա Աննային։ 1846 թվականին եղել է Մեխիկոյում ավագանու թեկնածու։ Ամերիկյան զորքերի Մեքսիկա ներխուժումից հետո, նույն տարում նա ստանում է գերագույն ռազմական տրիբունի կոչում։

## Գրականոււթյուն
* García Puron, Manuel, *México y sus gobernantes*, v. 2. Mexico City: Joaquín Porrua, 1984.
* Orozco Linares, Fernando, *Gobernantes de México*. Mexico City: Panorama Editorial, 1985, ISBN 968-38-0260-5.

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Մեքսիկայի նախագահներ
Կատեգորիա:Մեխիկո քաղաքում ծնվածներ
Կատեգորիա:Մեխիկո քաղաքում մահացածներ
Կատեգորիա:Մեքսիկացի սցենարիստներ
Կատեգորիա:Մեքսիկայի քաղաքական գործիչներ
Մեքսիկայի նախագահ

**Մեքսիկայի նախագահ** (), Մեքսիկայի բարձրագույն պետական պաշտոնը։ Մեքսիկայի նախագահը ընտրվում է 6 տարի ժամկետով, իսկ ընտրությունները անցկացվում են մեկ փուլով։ Հաղթողը որոշվում է հավաքած ձայների մեծամասնությամբ։ 2018 թվականին նախագահ ընտրվեց Անդրես Մանուել Լոպես Օբրադորը։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
*President of México - Official government website 

Կատեգորիա:Մեքսիկայի քաղաքականություն
Կուներսդորֆի ճակատամարտ

**Կուներսդորֆի ճակատամարտ,** Յոթամյա պատերազմի վճռական ճակատամարտերից մեկը, որը տեղի է ունեցել 1759 թվականի օգոստոսի 12-ին Լեհաստանի տարածքում։ Ռուս-ավստրիական զորքերը կարողացան վճռական ճակատամարտում ջախջախել Ֆրիդրիխ II-ի գլխավորած պրուսիական զորքերին և հաղթել Յոթամյա պատերազմում։ Պատերազմի վայրը գտնվում էր 4 կմ դեպի արևելք Ֆրանկֆուրտ քաղաքից։

## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն
* Мерников А. Г., Спектор А. А. Всемирная история войн. — Минск., 2005.
* Масловский, Дмитрий Федорович: Русская армия в Семилетнюю войну, Выпуск 1, Типография В. Березовского, Москва 1891.
* И. В. фон Архенгольц. Сражение семилетней войны. Москва, 2001.

## Արտաքին հղումներ
* Реляция П. С. Салтыкова о победе при Кунерсдорфе
* Пальцигско-Кунерсдорфская операция. Масловский

Կատեգորիա:Ճակատամարտեր Լեհաստանում
Կատեգորիա:Ռուսաստանի ճակատամարտեր
Կատեգորիա:Սրբազան Հռոմեական կայսրության ճակատամարտեր
Կատեգորիա:Պրուսիայի ճակատամարտեր
Օլեգ Աղասյան

**Օլեգ Անդրեասի Աղասյան** (), Հայաստանի պետական գործիչ, Հայաստանի կենտրոնական բանկի խորհրդի անդամ։

## Կրթություն
*1977-1982 թթ. - սովորել և գերազանցությամբ ավարտել է Երևանի Կ. Մարքսի անվան պոլիտեխնիկական ինստիտուտի տեխնիկական կիբերնետիկայի ֆակուլտետը՝ ինժեներ-էլեկտրիկի որակավորմամբ։ 
*2000-2001 թթ. - սովորել և ավարտել է Երևանի պետական տնտեսագիտական ինստիտուտը։ Տնտեսագիտության թեկնածու։
*Վերապատրաստվել է Ավստրիայում, ԱՄՆ-ում, Չեխիայում, Մեծ Բրիտանիայում, Ֆրանսիայում, Նիդերլանդներում։
 
## Աշխատանքային գործունեություն
*1981 թ. - աշխատել է Երևանի Կ. Մարքսի անվան պոլիտեխնիկական ինստիտուտում որպես լաբորանտ։
*1982-1984 թթ. - աշխատել է Երևանի Կ. Մարքսի անվան պոլիտեխնիկական ինստիտուտի ավտոմատացմանև հեռամեխամիկայի ամբիոնում որպես ստաժոր-հետազոտող։
*1984-1986 թթ. - աշխատել է «Ռելե» հայկական արտադրական միավորումում որպես արտադրության տեխնոլոգիական նախապատրաստման միասնական համակարգի բյուրոյի պետ։
*1986-1988 թթ. - աշխատել է «Ռելե» հայկական արտադրական միավորումում որպես ինժեներ-տեխնոլոգ։
*1988 թ. - «Дальняя связь» գիտաարտադրական միավորման «Սիրենա» գործարանի 3271-1 սեկտորի վարիչ։
*1988-1991 թթ. - «Дальняя связь» գիտաարտադրական միավորման «Սիրենա» գործարանի արտադրության ավտոմատացման և մեխանիզացման սեկտորի վարիչ։
*1991 թ. - «Սիրենա» պետական փոքր ձեռնարկության արտադրության ավտոմատացման և մեխանիզացման սեկտորի վարիչ։
*1991 թ. - «Սիրենա» պետական փոքր ձեռնարկության արտադրության տեխնոլոգիական բաժնի պետ։
*1991-1992 թթ. - «Սիրենա» պետական փոքր ձեռնարկության արտադրության գլխավոր ինժեներ։
*1992 թ. - «Էպրիկոտ» փոքր ձեռնարկության տնօրենի ընդհանուր հարցերով տեղակալ։ 
*1992-1993 թթ. - ՀՀ կենտրոնական բանկի բանկային աշխատանքների ավտոմատացման բաժնի գլխավոր ինժեներ։
*1993 թ. - ՀՀ կենտրոնական բանկի տեղեկատվության և համակարգչային տեխնիկայի վարչության գլխավոր ինժեներ։
*1993-1995 թթ. - «Գոլդ» բաժնետիրական բանկի վարչության նախագահ։
*1995-2001 թթ. - ՀՀ կենտրոնական բանկի հաշվարկների և բանկային տեխնոլոգիաների զարգացման դեպարտամենտի հաշվարկային համակարգի զարգացման վարչության պետ։
*2001-2011 թթ. - ՀՀ կենտրոնական բանկի աշխատակազմի ղեկավար։
*2011 թ. սեպտեմբերի 1-ին ՀՀ Նախագահի հրամանագրով նշանակվել է ՀՀ կենտրոնական բանկի խորհրդի անդամ՝ հինգ տարի ժամկետով։

Ամուսնացած է, ունի երկու դուստր և երեք թոռնիկ։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Հայ տնտեսագետներ
Կատեգորիա:Հայ բանկիրներ
Կատեգորիա:ՀՀ ԿԲ խորհրդի անդամներ
Կատեգորիա:1960 ծնունդներ
Կատեգորիա:Դեկտեմբերի 13 ծնունդներ
Կատեգորիա:ՀՊՏՀ շրջանավարտներ
Կատեգորիա:Տնտեսագիտության թեկնածուներ
Կատեգորիա:Հայ պետական գործիչներ
Իրաի դի Մինաս

** Դոն Ժոակին** (), համայնք Բրազիլիայում՝ Մինաս Ժերայս նահանգի կազմում։ Գտնվում է Մինաս Ժերայս նահանգի հարավարևմտյան մասում։ Բնակչությունը կազմում է 6958 մարդ՝ 2006 թվականի տվյալներով։ Գրավում է 357,575կմ2 տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում է՝ 19,5 մարդ/կմ2։

## Պատմություն
Քաղաքը հիմնադրվել է 1962 թվականի դեկտեմբերի 30-ին։

## Վիճակագրություն
*Համախառն ներքին արդյունքը, 2003 թվականի դրությամբ, կազմում է՝ 45.353.411,00 ռեալ (տվյալները Բրազիլիայի աշխարհագրության և վիճակագրության ինստիտուտի)
*Համախառն ներքին արդյունքը մեկ շնչի հաշվով, 2003 թվականի դրությամբ, կազմում է՝ 7.005,47 ռեալ (տվյալները Բրազիլիայի աշխարհագրության և վիճակագրության ինստիտուտի)
*Մարդկային ներուժի զարգացման ինդեքսը, 2000 թվականի դրությամբ, կազմում է՝ 0,758 (տվյալները ՄԱԿ-ի զարգացման ծրագրի)։

Կատեգորիա:Բրազիլիայի բնակավայրեր
Կատեգորիա:Մինաս Ժերաիս նահանգի բնակավայրեր
Գևորգ Փիրումյան (այլ կիրառումներ)

**Գևորգ Փիրումյան** անվամբ հայտնի են մի քանի անձնավորություններ.

* Գևորգ Նիկողայոսի Փիրումյան — հայ դերասան։
* Գևորգ Պետրոսի Փիրումյան — հայ քիմիկոս, ՀՀ գիտության վաստակավոր գործիչ։
Ice Princess (երգ)

«**Ice Princess**» (), ամերիկացի ռեփեր Ազիլիա Բենքսի երգը։ Այն թողարկվել է 2015 թվականի մարտի 23-ին՝ որպես նրա դեբյուտային «Broke with Expensive Taste» ստուդիական ալբոմի չորրորդ սինգլ։

## Կառուցվածք
thumb|150px|left|Երգում Բենքսը պարծենում է իր հարստությամբ։
Երգը գրվել է Ազիլիա Բենքսի, Քևին Ջեյմսի և Ջոնաթան Հարիսի կողմից, իսկ երգի պրոդյուսերն է AraabMuzik-ը։ Երգում Բենքսը պարծենում է իր հարստությամբ։ Ըստ «Spin» ամսագրի լրագրող Կարլի Բրենանի՝ սա թրեպ ժանրի երգ է։ Երգի երաժշտությունն ու կրկներգը վերցված է ամերիկացի պրոգրեսիվ հաուս դիջեյ Մորգան Փեյջի «In the Air» երգից, որը թողարկվել է 2011 թվականին։

## Տեսահոլովակ
thumb|230px|right|Բենքսը երգի տեսահոլովակում։
Երգի տեսահոլովակը, որի ռեժիսորն է WeWereMonkeys դուետը, նկարահանվել է 2015 թվականի փետրվարի սկզբին և ներկայացվել է մարտի 31-ին Բենքսի VEVO ալիքում։ Տեսահոլովակի նկարահանումից առաջ Բենքսը լուսանկարներ է հրապարակում համացանցում, որոնցում նրա դեմքը սպիտակեցված է ներկով։ Այդ լուսանկարները քննադատության են արժանանում լրատվամիջոցների և հանդիսատեսի կողմից, քանի որ Բենքսը գրում է, որ ունի «ստիպակ դեմք»։ Ի վերջո Բենքսը պարզաբանում է, որ փորձել է ծաղրել լրատվամիջոցներին և իրականում դրանք նրա չվերջացրած դիմահարդարումից են «Ice Princess» տեսահոլովակի նկարահանման համար։

Տեսահոլովակում Բենքսը սառցե մեդուսա է, ում մազերը վերածվել են օձերի։ Նա ունի ռոբոտների իր բանակը, որոնց հետ միասին պայքարում է գույնզգույն ամպեր ժայթքող հրաբխի դեմ։ Բենքսը նստելով իր սառցե հսկա օձի վրա դուրս է գալիս ճակատամարտի հրաբխի դեմ։ Նա հրաբխի արտադրած գույնզգույն ամպերի մի մասը վերածում է սառույցի, սակայն վերջում պարտվում է, քանի որ հրաբուխը ժայթքում է ավելի մեծ թվով ամպեր և Բենքսը հալվում է։

## Կենդանի կատարումներ
2015 թվականի ապրիլի 10-ին Բենքսը կատարել է երգը Coachella փառատոնի ժամանակ, իսկ նույն տարվա հուլիսի 10-ին նաև Bilbao BBK Live փառատոնի ժամանակ, որը անցկացվել է Իսպանիայի Բիլբաո քաղաքում։ Երգը նաև ներառված է եղել Բենքսի Broke with Expensive Taste Tour համերգային շրջագայության երգացանկում։

## Ստեղծագործական կազմ
* Ազիլիա Բենքս - հեղինակ, կատարող
* Քևին Ջեյմս - հեղինակ
* Ջոնաթան Հարիս - հեղինակ
* AraabMuzik - պրոդյուսեր
* WeWereMonkeys - տեսահոլովակի ռեժիսոր

**Այլ նշումներ**
* Երգում օգտագործվել է դիջեյ Մորգան Փեյջի «In the Air» երգի երաժշտությունն ու կրկներգը։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Երգի տեսահոլովակը ՅուԹյուբ վիդեոհոսթինգում
* Երգի բառերը  MetroLyrics կայքում

Կատեգորիա:2012 երգեր
Կատեգորիա:2015 սինգլներ
Կատեգորիա:Ազիլիա Բենքսի երգեր
Իպանեմա (Մինաս Ժերայս)

** Իպանեմա** (),համայնք Բրազիլիայում՝ Մինաս Ժերայս նահանգի կազմում։ Գտնվում է Վալի դու Ռիու Դոսի նահանգի հարավարևմտյան մասում։ Բնակչությունը կազմում է 16 956 մարդ՝ 2006 թվականի տվյալներով։ Գրավում է 458,590 կմ2 տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում է՝ 37,0 մարդ/կմ2։

## Պատմություն
Քաղաքը հիմնադրվել է 1912 թվականի սեպտեմբերի 7-ին։

## Վիճակագրություն
*Համախառն ներքին արդյունքը, 2005 թվականի դրությամբ, կազմում է՝ 57.781.576,00 ռեալ (տվյալները Բրազիլիայի աշխարհագրության և վիճակագրության ինստիտուտի)
*Համախառն ներքին արդյունքը մեկ շնչի հաշվով, 2005 թվականի դրությամբ, կազմում է՝3.447,34 ռեալ (տվյալները Բրազիլիայի աշխարհագրության և վիճակագրության ինստիտուտի)
*Մարդկային ներուժի զարգացման ինդեքսը, 2006 թվականի դրությամբ, կազմում է՝ 0,790 (տվյալները ՄԱԿ-ի զարգացման ծրագրի)։

Կատեգորիա:Բրազիլիայի բնակավայրեր
Կատեգորիա:Մինաս Ժերաիս նահանգի բնակավայրեր
Կոլիմա (հրաբուխ)

**Կոլիմա** (), հրաբուխ Հյուսիսային Ամերիկայում` Մեքսիկայի արևմուտքում։ Գտնվում է Մեքսիկայի Խալիսկո նահանգում, Խաղաղ օվկիանոսից 80 կմ հեռավորության վրա։ Կոլիման Մեքսիկայի ամենաակտիվ հրաբուխներից է։ 1576 թվականին այն ժայթքել է ավելի քան 40 անգամ։

Հրաբուխը բաղկացած է երկու կոնաձև պիկերից։ Նրանցից ամենաբարձրը Նևադա դե Կոլիման է` 4525 մետր բարձրությամբ։ Այն հանգած հրաբուխ է և տարվա մեծ մասը ծածկված է ձյունով։ Մյուս պիկը բուն Կոլիման կամ Ֆուեգո դե Կոլիմա հրաբուխն է՝ 3846 մետր բարձրությամբ և հայտնի է որպես «Մեքսիկական Վեզուվ»։

Կոլիմա հրաբուխը վերջին անգամ ժայթքել է 2015 թվականի հուլիսի 12-ին։

## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն
* Domínguez T., Ramírez J.J., Breton M. (2003), *Present Stage Of Activity At Colima Volcano, Mexico*, American Geophysical Union, Fall Meeting 2003, abstract #V42B-0350

## Արտաքին հղումներ

* Global Volcanism Program Colima (англ.) 
* Universidad de Colima, Observatorio Vulcanológico  (in Spanish) 
* Universidad de Colima, Centro de Intercambio e Investigación en Vulcanología  (in English and Spanish)
* Experiments at Colima by the Alaska Volcano Observatory 

## Պատկերասրահ

Colima_Volcano_Mexican_Flag.jpg
Colimados.jpg
Colima_volcano_aero_colors_adjusted.JPG
Volcan_de_Colima_Sept_2009.JPG
Exhalación.jpg


Կատեգորիա:Ակտիվ հրաբուխներ
Կատեգորիա:Մեքսիկայի հրաբուխներ
Կատեգորիա:Ստրատոհրաբուխներ
Կորոնադո (հրաբուխ)

**Կորոնադո,** հրաբուխ Կալիֆոռնիայի ծոցում՝ Մեքսիկայի Ներքին Կալիֆոռնիա նահանգում։ Կորոնադոն գործող հրաբուխ է, սակայն աչքի չի ընկնում իր հաճախակի ժայթքումներով։ Այն կազմված է հիմնականում բազալտից և գրանիտից։

Խառնարանից հեռավորությունը կկազմում է 200 մետր, իսկ հրաբուխի գագաթի բարձրությունը հասնում է 440 մետրի։ Հրաբխի վերջին ժայթքումը արձանագրվել է 1539 թվականին։

## Ծանոթագրություններ
*Coronado Island and the Gulf of California, Mexico . This article incorporates text from this public domain NASA webpage.
*Full-size image of Coronado Island, from NASA's Earth Observatory.

## Գրականություն
*Steinbeck, John. Ricketts, Edward F. (1941). *Sea of Cortez: A leisurely journal of travel and research, with a scientific appendix comprising materials for a source book on the marine animals of the Panamic faunal province*. Reprinted by Paul P Appel Pub. 1971. ISBN 0-911858-08-3

Կատեգորիա:Մեքսիկայի հրաբուխներ
Կատեգորիա:Ստրատոհրաբուխներ
Սան Մարտին (հրաբուխ)

**Սան Մարտին,** գործող հրաբուխ Մեքսիկայում՝ Յուկատան թերակղզում։ Հրաբուխը ամբողջովին կազմված է բազալտից և գրանիտից։ Նրա վերջին ժայթոքումը արձանագրվել է 1792 թվականին։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Volcano Live
Իբիրիտե

**Իբիրիտե** (), համայնք Բրազիլիայում՝ Մինաս Ժերայս նահանգի կազմում։ Գտնվում է Կամպու դաս Վերտենտիսի հարավարևմտյան մասում։ Բնակչությունը կազմում է 179 745 մարդ՝ 2007 թվականի տվյալներով։ Գրավում է 73,027 կմ2 տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում է՝ 2.377,4 մարդ/կմ2։

## Պատմություն
Քաղաքը հիմնադրվել է 1963 թվականի մարտի 1-ին։

## Վիճակագրություն
*Համախառն ներքին արդյունքը, 2003 թվականի դրությամբ, կազմում է՝ 592 791 089,00 ռեալ (տվյալները Բրազիլիայի աշխարհագրության և վիճակագրության ինստիտուտի)
*Համախառն ներքին արդյունքը մեկ շնչի հաշվով, 2003 թվականի դրությամբ, կազմում է՝ 3 824,21 ռեալ (տվյալները Բրազիլիայի աշխարհագրության և վիճակագրության ինստիտուտի)
*Մարդկային ներուժի զարգացման ինդեքսը, 2006 թվականի դրությամբ, կազմում է՝ 0,729 (տվյալները ՄԱԿ-ի զարգացման ծրագրի)։

Կատեգորիա:Բրազիլիայի բնակավայրեր
Կատեգորիա:Մինաս Ժերաիս նահանգի բնակավայրեր
Երևանի քիմիական ռեակտիվների գործարան

**Երևանի քիմիական ռեակտիվների գործարան**, խորհրդային շրջանի արդյունաբերական ձեռնարկություն ՀՀ մայրաքաղաք Երևանում։ Հանդիսացել է «Սոյուզռեակտիվ» համամիութենական արտադրական միավորման ձեռնարկությունը։

Հիմնադրվել է 1963 թվականին, առաջին արտադրանքը թողարկել 1966 թվականին։ Արտադրել է մոտ 1000 տեսակի օրգանական քիմիական ռեակտիվներ՝ սինթետիկ գինեթթու և դրա աղերը, սաթաթթու, մորֆոլին, մետագինեթթու, ամինաթթուներ և դրանց աղերը, մակերևութաակտիվ (ացետոմոնոգլիցերիդներ) և փայլեցնող (լիկոնդաներ) նյութեր, կիտրոնաթթվի աղեր, թթվածին, քլոր և ազոտ պարունակող նյութեր։ Պատրաստի արտադրանքն օգտագործվել է սննդի, քիմիադեղագործական, պարֆյումերիայի, ռադիոէլեկտրոնային արդյունաբերության, մեքենաշինության և գյուղատնտեսության մեջ։

Արտադրանքն իրացվել է խորհրդային բոլոր հանրապետություններում, ինչպես նաև առաքվել Բուլղարիա, Կուբա, Լեհաստան, Հարավսլավիա, Հնդկաստան, Արևմտյան Բեռլին, Սինգապուր և այլուր։

Գործարանը գիտաարտադրական կապերի մեջ է եղել ԽՍՀՄ մի շարք քաղաքների ճյուղային ԳՀԻ-ների և ուսումնական հաստատությունների հետ։

Կատեգորիա:Երևանի գործարաններ
Կատեգորիա:1963 հիմնադրումներ Հայաստանում
Իբիրասի

**Իբիրասի** (),համայնք Բրազիլիայում՝ Մինաս Ժերայս նահանգի կազմում։ Գտնվում է Մինաս Ժերայս նահանգի հարավարևմտյան մասում։ Բնակչությունը կազմում է 11 491 մարդ՝ 2006 թվականի տվյալներով։ Գրավում է 598,801 կմ2 տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում է՝ 8,4 մարդ/կմ2։

## Պատմություն
Քաղաքը հիմնադրվել է 1923 թվականի ապրիլի 6-ին։

## Վիճակագրություն
*Համախառն ներքին արդյունքը, 2003 թվականի դրությամբ, կազմում է՝ 177.382.261,00 ռեալ (տվյալները Բրազիլիայի աշխարհագրության և վիճակագրության ինստիտուտի)
*Համախառն ներքին արդյունքը մեկ շնչի հաշվով, 2003 թվականի դրությամբ, կազմում է՝ 16.255,71 ռեալ (տվյալները Բրազիլիայի աշխարհագրության և վիճակագրության ինստիտուտի)
*Մարդկային ներուժի զարգացման ինդեքսը, 2006 թվականի դրությամբ, կազմում է՝ 0,762 (տվյալները ՄԱԿ-ի զարգացման ծրագրի)։

Կատեգորիա:1923 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր
Կատեգորիա:Բրազիլիայի բնակավայրեր
Կատեգորիա:Մինաս Ժերաիս նահանգի բնակավայրեր
Ժանուարիա

**Ժանուարիա** (), համայնք Բրազիլիայում՝ Մինաս Ժերայս նահանգի կազմում։ Գտնվում է Մինաս Ժերայս նահանգի Հարավ-արևմտյան մասում։ Մտնում է Անդրելանդիյա գավառի կազմի մեջ։ Բնակչությունը կազմում է 63 605 մարդ՝ 2006 թվականի տվյալներով։ Գրավում է 7 299,48 կմ2 տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում է՝ 9,3 մարդ/կմ2։

## Պատմություն
Քաղաքը հիմնադրվել է 1833 թվականի հունիսի 30-ին։

## Վիճակագրություն
*Համախառն ներքին արդյունքը, 2003 թվականի դրությամբ, կազմում է՝ 146.859.856,00 ռեալ (տվյալները Բրազիլիայի աշխարհագրության և վիճակագրության ինստիտուտի)
*Համախառն ներքին արդյունքը մեկ շնչի հաշվով, 2003 թվականի դրությամբ, կազմում է՝ 2 330,55 ռեալ (տվյալները Բրազիլիայի աշխարհագրության և վիճակագրության ինստիտուտի)
*Մարդկային ներուժի զարգացման ինդեքսը, 2000 թվականի դրությամբ, կազմում է՝ 0,699 (տվյալները ՄԱԿ-ի զարգացման ծրագրի)։

Կատեգորիա:1860 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր
Կատեգորիա:Բրազիլիայի բնակավայրեր
Կատեգորիա:Մինաս Ժերաիս նահանգի բնակավայրեր
Շանվալդ

**Շանվալդը** () գյուղական բնակավայր է Լիխտենշտայնում` ընդգրկված Մաուրեն համայնքի սահմաններում։ Բնակչության թիվը մոտ հազար մարդ է։ Փոստային ինդեքսն է` 9493։

Գյուղը տեղակայված է երկրի հյուսիս-արևելքում՝ ավստրիական Ֆելդկիրխ քաղաքի մոտակայքում։ Նրա տարածքով է անցնում Ֆելդկիրխը շվեյցարական Բուկս քաղաքին միացնող ճանապարհը, որը շարունակվում է Շան համայնքի տարածքով։ Մոտակա բնակավայրերն են՝ Մաուրեն, Ֆելդկիրխ և Նենդելն։

Բացի ավտոմոբիլային ճանապարհներից, գյուղով անցնում է նաև երկաթուղի, գործում է փոքր կայարան։ Ճանապարհները իրար հետ հատվում են ավտոմոբիլային և երկաթուղային կամուրջների տեսքով։ Հենց գյուղը ճանապարհներից դեպի հարավ արևելք է տեղակայված։

Միջին բացարձակ բարձրությունը կազմում է 450 մ, գյուղի հարավ-արևելքում այն հասնում է 500 մ-ի։

Բնակավայրի տարածքում կան երեք ավտոկայաններ՝ «Schaanwald, Zollamt» (սահմանի մոտ), «Schaanwald, Zuschg» (կայարանի մոտ) и «Schaanwald, Waldstrasse». Ավտոբուսները երթևեկում են ժամը 6-ից մինչև 23-ը, կես ժամը մեկ անգամ։

Գյուղում են գտնվում «SLT Speditions Anstalt» տրանսպորտային ընկերությունը և շարժական քայլող էքսկավատորներ ու կոյուղու հետ աշխատանքների համար տեխնիկա արտադրող «Kaiser AG Fahrzeugwerk» ընկերության գրասենյակը։

Սահմանին տեղակայված է մաքսակետ։

## Ծանոթագրություն

## Հղումներ
* Պաշտոնական կայք

Կատեգորիա:Լիխտենշտայնի գյուղեր