Քաղաքական հետազոտությունների ինստիտուտ (Փարիզ)

**Քաղաքական հետազոտությունների ինստիտուտ (Փարիզ)** (), հաճախ անվանվում է ***Sciences Po***, Ֆրանսիայի քաղաքական և դիվանագիտական էլիտայի դարբնոց։

Այնտեղ ուշադրությունը կենտրոնացվում է ոչ միայն քաղաքական և տնտեսական գիտությունների, այլև իրավունքի, հաղորդակցության, ֆինանսական, ձեռնարկատիրական գործունեության, ղեկավարման և լրագրության վրա։

Ինստիտուտը գտնվում է Սենայից ոչ հեռու, Սեն-Ժերմեն և Ռասպայ ծառուղիների միջև, Փարիզի բազմաթիվ տեսարժանություններից, ինչպիսիք են Փարիզի Աստվածամոր տաճարը և Ազգային ժողովը, մի քանի րոպե քայլի վրա։

Ինստիտուտը գտնվում է 17-րդ և 18-րդ դարերի առանձնատներում, որոնք գտնվում են Սենայի ձախ ափին, 7-րդ շրջանում։

## Պատմություն
[thumb|350px| Sciences Po-ի հիմնադիր [Էմիլ Բուտմին]]
thumb|right|250px|Sciences Po-ի այգին, ''Սեն-Գիյոմ''  և ''Սեն-Պերե'' փողոցների միջև
thumb|left|250px|Մուտքը Սեն-Գիյոմ, 27 փողոցից
*Sciences Po* անվանումը վերաբերում է երեք առանփին, բայց միմյանց փոխլրացնող ինստիտուտների.
* *[[Քաղաքական գիտությունների ազատ դպրոց]]*, որը 1975 թվականին փոխարինվեց հետևյալով.
** *[[Քաղաքական գիտությունների ազգային ֆոնդ]]* (*FNSP*), հետազոտական կենտրոն; և
** *Քաղաքական հետազոտությունների ինստիտուտ (Փարիզ)* (*IEP Paris*), այստեղ էլ անմիջապես անց է կացվում ուսանողների ուսուցումը։

### 1872—1945
*Sciences Po*-ն ստեղծվել է 1872 թվականին որպես Քաղաքական գիտությաւոնների ազատ դպրոց (*École Libre des Sciences Politiques*)` ֆրանսիացի ինտելեկտուալների, քաղաքագետների և բիզնեսմենների խմբի կողմից, նրանց թվում են եղել Հիպոլիտ Տենը, Էգնեստ Ռենանը, Ալբերտ Սորելը, Պիեռ Լերուա-Բոլյոն, Ֆրանսուա Գիզոն` Էմիլ Բութմիի գլխավորությամբ։ 1870 թվականի Փարիզյան կոմունայի, Նապոլեոն III-ի պարտությունից հետո այս մարդիկ ձգտեցին բարեփոխել ֆրանսիական քաղաքագետների նախապատրաստման համակարգը։ Այս ձգտումը ելնում էր վախից, որ Ֆրանսիայի քաղաքական և տնտեսական միջազգային դիրքը կորստյան կմատնվեր իր քաղաքական և դիվանագիտական մասնաճյուղերի ոչ բավարար ուսուցման պատճառով։ Դպրոցը նպատակ ուներ ծառայել որպես «սնուցիչ միջավայր, որտեղ կսովորեր պետության էլիտան»։

Ուսուցման ծրագիրը աչքի էր ընկնում հատուկ մարդասիրությամբ և լավատեսությամբ. դասավանդման համար հրավիրվում էին գիտնականներ, նաև նախարարներ, բարձրաստիճան պետական գործիչներ և բիզնեսմեններ։ Ներմուծվել էին նոր դիսցիպլիններ, այնպիսիք, ինչպես միջազգային հարաբերություններ, միջազգային իրավունք, քաղաքատնտեսություն և համեմատական կառավարություն։

### 1945 — մինչև օրս
1945 թվականի հոկտեմբերի 5-ին, Շառլ դը Գոլի 45-2284 որոշման համաձայն,  *Sciences Po*-ի հիման վրա ստեղծվեցին երկու ինստիտուտներ. Քաղաքական գիտությունների ազգային ֆոնդը (FNSP) և Փարիզի Քաղաքական հետազոտությունների ինստիտուտը (IEP Paris) (IEP Paris): Երկու ինստիտուտների առջև էլ ֆրանսիական ղեկավարությունը խնդիր էր դրել ապահովել քաղաքագիտության, տնտեսագիտության և սոցիոլոգիայի զարգացումն ու տարածումը ինչպես երկրում, այնպես էլ երկրից դուրս»։

*Sciences Po* անվանումը օգտագործվում էր երկու հաստատությունների համար էլ։ *ELSP*-ի ուսուցման ծրագրերն ու մեթոդիկան օրինակ հանդիսացան ողջ Ֆրանսիայում քաղաքական հետազոտությունների ինստիտուտների համակարգի համար, հատկապես Ստրասբուրգում, Լիոնում, Էքսեում, Գրենոբլում, Թուլուզում։

*FNSP*-ն հետագայում ևս ամրապնդեց իր դերը. նրա հեղինակությունը ամրապնդում են այնպիսի հրատարակություններ, ինչպես *Revue française de science politique, le Bulletin analytique de documentation, la Chronologie politique africaine*-ը և *Cahiers de la Fondation*-ը, նաև նրա յոթ գիտահետազոտական կենտրոնները և հիմանական հրատարակությունը *[http://www.sciences-po.fr/edition  Presses de Sciences Po]*.:

## Գրադարան և հրատարակություններ
thumb|right|250px|Ինստիտուտի մասնաշենքերից մեկը

### Գրադարան (Bibliothèque de Sciences Po)
Հետազոտությունների դպրոցի կորիզն է հանդիսանում 1871 թվականին հիմնադրված *Bibliothèque de Sciences Po*-ը, որտեղ կա 650 000 գիրք սոցիալական գիտությունների մասին և 4500 ամսագիր և ամենամյա հրատարակություններ, չնայած ցանկացած պահի դրանց մոտ 1/15 մասն է հասանելի ուսանողներին։ Գրադարանում է գտնվում նաև Վավերագրական ծառայությունը, որը պարունակում է 18 000 գործ։ 1982 թվականին Կրթության նախարարությունը այստեղ հիմնեց Գրադարանային կենտրոն, իսկ 1994 թվականից գրադարանը սերտ կապեր ուներ Ֆրանսիայի ազգային գրադարանի հետ :

### Հրատարակություն/Presses de Sciences Po
*[http://www.pressesdesciencespo.fr/  Presses de Sciences-Po]* -ն ինստիտուտի սեփական հրատարակությունն է։ Այնտեղ հրատարակվում են գիտական աշխատանքներ, այն պետական քաղաքականության, միջազգային հարաբերությունների, ֆրանսիական քաղաքականության և տնտեսության ոլորտում ֆրանսիական առաջատար հրատարակություն է հանդիսանում : Այն հրատարակում է ֆրանսիական 6 գիտական ամսագրեր և կատալոգում ունի 900 անվանում, բացի այդ ամեն տարի ավելանում են 30 նոր անվանումներ։

## Հայտնի դասավանդողներ և շրջանավարտներ
: *Տես` [[Քաղաքական հետազոտությունների ինստիտուտի շրջանավարտների ցանկ (Փարիզ)]]*

«Rue Saint Guillaume»-ն Sciences Po-ի շրջանավարտների ամսագիրն է։

Sciences Po-ի շրջանավարտների և նախկին համագործակիցների մեջ են մտնում պետությունների 28 ղեկավարներ, մասնավորապես Ֆրանսիայի երեք նախագահները` Ժակ Շիրակը, Ֆրանսուա Միտտերանը, Ֆրանսուա Օլանդը, Ֆրանսիայի 13 վարչապետները, օտարերկրյա պետությունների 12 ղեկավարներ, նաև Միավորված ազգերի կազմակերպության նախկին Գլխավոր քարտուղարը և Թուլուզի նախկին քաղաքապետ Դոմինիկ Բոդին։ Ֆրանսիայի յուրաքանչյուր քաղաքական գործիչ և դիվանագետ այցելել է Sciences Po (դպրոցի բացման օրվանից)։

Շատ ֆրանսիացի ուսանողներ շարունակում են իրենց ուսումը *École Nationale d’Administration* -ում (ENA), որը համարվում է որպես պարտադիր աստիճան` ֆրանսիական քաղաքականության կամ դիվանագիտության մեջ մտնելու համար։ *Sciences Po*-ում դասախոսների և պրոֆեսորների մեծամասնությունը ENA-ի շրջանավարտներն են հանդիսանում։

## Գրականություն
* 
* Richard Descoings, *Sciences Po. De la Courneuve à Shanghai* :fr:Richard Descoings#Publications, préface de René Rémond, Presses de Sciences Po, Paris, 2007 (ISBN 2-7246-0990-5)
* Jacques Chapsal, " L’Institut d'études politiques de l’Université de Paris ", *Annales de l’Université de Paris*, n° 1, 1950
* " Centenaire de l’Institut d'études politiques de Paris (1872—1972) ", brochure de l’Institut d'études politiques de Paris, 1972
* http://www.monde-diplomatique.fr/carnet/2006-02-21-Sciences-Po, A Sciences-Po, les voyages forment la jeunesse, Monde Diplomatique, Février 2006
* Pierre Favre, *Cent dix années de cours à l'École libre des sciences politiques et à l’Institut d'études politiques de Paris (1871—1982)*, thèse de doctorat, 2 volumes, 1986
* Gérard Vincent, *Sciences Po. Histoire d’une réussite*, Orban, Paris, 1987
* Marie-Estelle Leroty, *L’Enseignement de l’histoire à l'École libre des sciences politiques et à l’Institut d'études politiques de l’Université de Paris de 1943 à 1968*, mémoire de diplôme d'études approfondies dirigé par Jean-François Sirinelli, Institut d'études politiques de Paris, 2000
* Anne Muxel (direction), *Les Étudiants de Sciences Po*, Presses de Sciences Po, Paris, 2004, ISBN 2-7246-0937-9 : Résultats d’une grande enquête menée en janvier 2002 auprès des élèves par le Cevipof
* Comité national d'évaluation des établissements publics à caractère scientifique, culturel et professionnel, septembre 2005
* Cyril Delhay, *Promotion ZEP. Des quartiers à Sciences Po*,Hachette, Paris, 2006, ISBN 2-01-235949-3

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Англоязычная версия официального сайта
* Краткая история
* Шестнадцатая годовщина разделения Sciences Po

Կատեգորիա:Ֆրանսիայի համալսարաններ