Իոսիֆ Սիսակյան

**Իոսիֆ Նորայրի Սիսակյան** (), հայ ֆիզիկոս։ Ֆիզմաթ գիտությունների դոկտոր (1982)։

Կենսաֆիզիկոս, տիեզերական կենսաբանության հիմնադիրներից մեկի՝ Նորայր Սիսակյանի որդին է, ֆիզիկոս-տեսաբան, ֆիզմաթ գիտությունների դոկտոր, պրոֆեսոր, ՀՀ ԳԱԱ արտասահմանյան, ՌԳԱ թղթակից անդամ Ալեքսեյ Սիսակյանի եղբայրը։

## Կենսագրություն
1955-1961 թվականներին սովորել է Մոսկվայի Լոմոնոսովի անվան պետական համալսարանի Ֆիզիկայի ֆակուլտետում։
1969 թվականին Սիսակյանին շնորհվել է ֆիզիկամաթեմատիկական գիտությունների թեկնածուի գիտական աստիճան (Բարձր էներգիայի հադրոնների փոխազդեցությունը վիճակագրական տեսության մեջ)։ 1961-1982 թվականներին եղել է ասպիրանտ, կրտսեր գիտաշխատող, ինստիտուտի գիտքարտուղար, ԽՍՀՄ ԳԱ Պ. Ն. Լեբեդևի անվան  Ֆիզիկական ինստիտուտի բաժնի վարիչ (ФИАН)։ 1982 թվականին ստացել է ֆիզիկամաթեմատիկական գիտությունների դոկտորի գիտական աստիճան (Երկայնական և լայնակի անհամասեռ միջավայրերում համահունչ էլեկտրամագնիսական ճառագայթման ալիքային ճակատների ձևավորում)։ 1982-1986 թվականներին եղել է ԽՍՀՄ ԳԱ ընդհանուր ֆիզիկայի ինստիտուտի լաբորատորիայի վարիչ, այնուհետև՝ բաժնի վարիչ, 1986-1995 թվականներին՝ Ռուսաստանի գիտությունների ակադեմիայի եզակի գործիքաշինության կենտրոնական կոնստրուկտորական բյուրոյի գլխավոր կոնստրուկտոր։ 1992 թվականին Սիսակյանին շնորհվել է պրոֆեսորի գիտական կոչում «Ֆիզիկական փորձարարական տեխնիկա, գործիքների ֆիզիկա, հետազոտությունների ավտոմատացում» մասնագիտությամբ:

1992 թվականին արժանացել է Ռուսաստանի Դաշնության Պետական մրցանակի գիտության և տեխնիկայի բնագավառում «Ավիացիայի և տիեզերական նպատակների համար նոր սարքավորումներ ստեղծելու համար ինտեգրված լազերային և պլազմային տեխնոլոգիաների մշակման և ներդրման համար»։

Թաղված է Մոսկվայում, Նովոդեվիչյա գերեզմանատանը։

## Գիտական գործունեություն
Սիսակյանը սկսել է իր ակտիվ գիտական աշխատանքը Իգոր Եվգենիևիչ Տամմի ղեկավարությամբ և Լեբեդևի անվան Ֆիզիկական ինստիտուտի տեսական բաժնի ասպիրանտից, հաջորդաբար հասել ԽՍՀՄ ԳԱ գործիքաշինության ինստիտուտի առաջատար գլխավոր կոնստրուկտորի և գիտական գործիքաշինության բնագավառում դարձել գիտնականների նոր դպրոցի հիմնադիր։

Սիսակյանը հիմնարար և կիրառական հետազոտությունների նոր բնագավառի՝ համակարգչային օպտիկայի հիմնադիրներից մեկն  է։ Նրա աշխատանքն այդ ոլորտում հնարավորություն է տվել ստեղծել հիմնովին նոր օպտիկական տարրեր և դրանց հիման վրա տեխնիկական միջոցներ լազերային ֆիզիկայի, օպտիկայի, համակարգչային տեխնիկայի, գործիքաշինության, ռոբոտաշինության և բժշկության համար:

Սիսակյանն աշխատանքներ է տարել նաև օպտիկական տարրերի և դրանց հիման վրա բարձրորակ համալիրների հաշվարկման, նախագծման և ներդրման ավտոմատ համակարգերի ստեղծման ուղղությամբ: Գիտական հանրությանը լայնորեն հայտնի են նրա հիմնարար աշխատանքները ոչ գծային կապուղիներով տեղեկատվության փոխանցման և մշակման միջոցների մշակման վերաբերյալ, որոնք ցույց են տալիս ոչ գծային համակարգերի սկզբունքորեն նոր տեղեկատվական հնարավորություններ։ Նա առաջինն է, ով նշել է ոչ գծային համակարգերին բնորոշ ազդանշանների և դրանց համապատասխան կոդերի տեսակները, ինչը թույլ է տվել զգալիորեն մեծացնել տեղեկատվության փոխանցման և մշակման արագությունը փոքր աղավաղումներով։ Նրա գիտական ղեկավարությամբ մշակվել է օպտիկական հաշվողական համակարգերի նախագծման նոր մոտեցում՝ հիմնված տեղեկատվության փոխանցման համար իմպուլսային ձևերի և ալիքատար ռեժիմների հատուկ ընտրության վրա։ Այդ արդյունքները նշանակալի ներդրում ունեցան տեղեկատվության փոխանցման տեսության նոր գիտական ուղղության զարգացման և ավտոմատացված համակարգերի ստեղծման գործում։

Սիսակյանն առաջարկել և արդյունավետ օգտագործել է հիբրիդային ավտոմատացման համակարգեր, որոնք համատեղում են տեղեկատվության մշակման օպտիկական անալոգային համակարգերը թվային մշակման և կառավարման մեթոդների հետ:

Հեղինակ է քան 300 գիտական հրապարակումների, գյուտերի և արտոնագրերի։ Եղել է «Ակադեմպրիբոր» ասոցիացիայի տնօրենների խորհրդի նախագահը, որը համակարգել է ԽՍՀՄ-ում (Ռուսաստան) գիտական գործիքաշինության աշխատանքները։

Սիսակյանը մեծ ուշադրություն է դարձրել գիտական կադրերի պատրաստմանը։ Երկար տարիներ եղել է Մոսկվայի ֆիզիկատեխնիկական ինստիտուտի պրոֆեսոր, նրա ղեկավարությամբ գործել են բազմաթիվ դոկտորներ և գիտությունների թեկնածուներ, եղել է «Համակարգչային օպտիկա» միջազգային ժողովածուի հրատարակության կազմակերպիչներից մեկը և գլխավոր խմբագիրը, «Գիտական սարքաշինություն» ամսագրի խմբագրական խորհրդի անդամ։

## Ծանոթագրություններ

## Աղբյուրներ
# 70 лет профессору Иосифу Норайровичу Сисакяну // Компьютерная оптика. — 2008. — Т. 32, № 1. — С. 5—8. — ISSN 01342452.
# *Башилов И. П., Григорьев Ю. В.* 10 лет Ассоциации приборостроительных организаций «Академприбор» РАН // Научное приборостроение. 2002. — Т. 12, № 1. — С. 3 — 6. — ISSN 08685886.
# Прыжок перекатом : Памяти профессора И .Н. Сисакяна / В. А. Сойфер, В. Ю. Хомич (общ. ред.) ; А. Н. Сисакян, Г. М. Арзуманян (сост.). — Дубна : ОИЯИ, 2005. — 86 с. ISBN 5-9530-0097-9.

Կատեգորիա:20-րդ դարի ֆիզիկոսներ
Կատեգորիա:Խորհրդային ֆիզիկոսներ
Կատեգորիա:Հայ պրոֆեսորներ
Կատեգորիա:Հայ ֆիզիկոսներ
Կատեգորիա:Մոսկվայի պետական համալսարանի շրջանավարտներ
Կատեգորիա:ՌԴ պետական մրցանակի դափնեկիրներ
Կատեգորիա:Ռուս ֆիզիկոսներ
Կատեգորիա:Ֆիզիկամաթեմատիկական գիտությունների դոկտորներ