Ֆորտ Նոքս

**Ֆորտ Նոքս**, Կենտուկիում տեղակայված Միացյալ Նահանգների բանակ է, Լուիսվիլից հարավ և Էլիզաբեթթաունից հյուսիս։ Այն հարակից է նաև Միացյալ Նահանգների ձուլակտորների շտեմարանին, որն օգտագործվում է Միացյալ Նահանգների պաշտոնական ոսկու պահուստների մեծ խմբաքանակի պահպանման համար։ 109,000 ակր (170 մղոն2, 441 կմ2) մակերեսով բազան ներառում է Բուլիտ, Հարդին և Միդ վարչական շրջանների մի մասը։ Ներկայումս այն բանակի մարդկային ռեսուրսների բարձր որակի կենտրոն է բանակի մարդկային ռեսուրսների հրամանատարության ընդգրկմամբ։

60 տարիների ընթացքում Ֆորտ Նոքսը ԱՄՆ բանակի սպառազինության կենտրոնի և ԱՄՆ բանակի սպառազինության դպրոցի (այժմ տեղափոխվել է Ֆորտ Բեննինգ) կացարան է եղել և օգտագործվել է թե Բանակի, թե Ծովային կորպուսի կողմից՝ M1 Abrams հիմնական մարտական տանկի վրա անձնակազմի ուսուցումն անցկացնելու համար։ Միացյալ Նահանգների բանակի Հեծելազորի ու զինված ուժերի  և գեներալ Ջորջ Ս. Փեթթոնի կարիերայի պատմությունը գտնվում է Գեներալ Ջորջ Փեթթոնի թանգարանում, որը տեղակայված է Ֆորտ Նոքսի հրապարակում։

## Ձուլակտորների շտեմարան
250px|մինի|ձախից|ԱՄՆ ոսկու ձուլակտորների շտեմարան

ԱՄՆ Գանձապետական բաժանմունքը 1937 թվականից ի վեր տեղում պահպանել է Ոսկու ձուլակտորների շտեմարանը։

## Բնակավայր բնորոշված մարդահամարով
Հարդինի և Միդի շրջաններում գտնվող բազայի մասերը ձևավորում են բնակավայրը բնորոշող մարդահամարը , որը 2000 թվականի մարդահամարի տվյալներով ուներ 12,377 բնակչություն, իսկ 2010 թվականի մարդահամարի տվյալներով՝ 10,124 մարդ։

## Փեթթոն թանգարան
Ջորջ Ս. Փեթթոնի թանգարանն ու Ֆորտ Նոքսի ղեկավարության կենտրոնը ներառում են ցուցանմուշներ, որոնք ընդգծում են ղեկավարության խնդիրները, որ հայտնվել են 2001 թվականի սեպտեմբերի 11-ի հարձակումներից, որոնք ներառում են երկու հրշեջ մեքենա։ Նրանցից մեկը, որը նշված է որպես «Փրփուր 161», մասամբ վնասվել է և հալվել Պենտագոնի վրա հարձակման ժամանակ։ Ֆորտ Նոքսը նաև Միացյալ Նահանգների բանակի մարդկային ռեսուրսների հրամանատարության «Տիմոթեոս Մաուդ» մեծ վարպետության կենտրոնի գտնվելու վայրն է, որն անվանակոչվել է ԱՄՆ զինված ուժերի բարձրաստիճան անդամ, 2001 թվականի սեպտեմբերի 11-ի հարձակումների ժամանակ զոհված գեներալ-լեյտենանտ Տիմոթի Մոուդի պատվին։
2012 թվականին ԱՄՆ բանակի սպառազինության դպրոցը տեղափոխվեց «Մեծ վարպետության զորաշարժերի կենտրոն» Բեննինգում։

## Պատմություն
### Ամրաշինություն

Ամրությունները կառուցվել են բնակավայրի մերձակայքում քաղաքացիական պատերազմի ընթացքում 1861 թվականին, երբ կառուցվել է Ֆորտ Դաֆիլդը։ Ֆորտ Դաֆիլդը գտնվում էր մեզ Մալդրո Հիլ անունով հայտնի ռազմավարական կետում, որը բացվում էր դեպի Սոլթ ու Օհայո գետերի միախառնման տեղը և Լուիսվիլի և Նաշվիլի ուղեկալը։ Տարածքը վիճարկվել է Միացյալ Նահանգների և դաշնակից ուժերի կողմից։ Պատերազմի ընթացքում հանցագործներից կազմակերպված հրոսակախմբերը հաճախ էին  հարձակվում տարածքի վրա։ Դաշնակից բանակի 2-րդ հեծելազորի հրամանատար Ջոն Հանտ Մորգանը ներխուժեց տարածք իր Ինդիանա և Օհայո ներխուժումից առաջ, որը հայտնի էր որպես Մորգանի արշավանք։

### Հետպատերազմական ժամանակաշրջան
Պատերազմից հետո արդեն բանակի կողմից զավթված տարածքում եղել են մարդկանց տարբեր փոքր համայնքների բնակավայր։ 1903 թվականի հոկտեմբերին կանոնավոր բանակի և տարբեր պետությունների ազգային գվարդիայի համար անցկացված զինվորական զորավարժությունները գրավեցին Վեստ Փոյնթը, Կենտուկի, և շրջակայքը։ 1918 թվականի ապրիլին Զաքարի Թեյլորի ճամբարից Վեստ Փոյնթ ժամանեցին դաշտային հրետանու զորամիավորումները ուսումնական վարժանք անցկացնելու համար։ Սթիթթոն գյուղի մոտ 20,000 ակր (8,100 հա) տարածք վարձակալված էր կառավարության կողմից, իսկ մշտական ուսումնական կենտրոնի շինարարությունը սկսվել է 1918 թվականի հուլիսին։

### Նոր ճամբար
Նոր ճամբարն անվանվել է Հեղափոխական պատերազմի ընթացքում հրետանային զորքերի հրամանատար և երկրի առաջին քարտուղար Հենրի Նոքսի անունով։ Ճամբարը ընդարձակվել էր 1918 թվականի հունիսին ձեռք բերված ավելի քան 40,000 ակր (16,000 հա) տարածքի վրա, իսկ շինարարությունը պատշաճ կերպով սկսվել է 1918 թվականի հուլիսին։ Շինարարական ծրագիրը կրճատվել է պատերազմի ավարտից, իսկ հետագայում նաև 1920 թվականի Ազգային պաշտպանության որոշման արդյունքում 1921 թվականի բանակի կրճատումներից հետո։ Ճամբարը մեծապես կրճատվեց և դարձավ 5-րդ կորպուսի վերապատրաստման կիսամշտական կենտրոն, Ազգային գվարդիայի և քաղաքացիական ռազմական ուժերի վերապատրաստման ճամբար։ Կարճ ժամանակահատվածում, 1925-1928 թվականներին, տարածքը կոչվել է «Հենրի Նոքսի ճամբար Ազգային անտառ»։

### Օդային զորամիավորումների օգտագործում
Տեղանքն ընդգրկում է Սուրբ բանակ կոչվող թռիչքուղի, որն օգտագործվել է Միացյալ Նահանգների Բանակի օդային զորամիավորումների և նրան փոխարինած ԱՄՆ բանակի օդային ուժերի կողմից Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի ժամանակ՝ որպես ուսումնական բազա։ Այն պատերազմից հետո տարբեր տարիներ օգտագործվել է Կենտուկիի Ազգային գվարդիայի կողմից անց, մինչև նրանք տեղափոխվեցին Սթենդիֆորդ ֆիլդ, Լուիսվիլ։ Օդանավակայանը դեռ օգտագործվում է Միացյալ Նահանգների բանակի ավիացիոն մասնաճյուղի կողմից։

### Ամերիկայի հիմնարար փաստաթղթերի պահպանություն
250px|մինի|աջից|Ֆորտ Նոքսի տանկիստ 1942 թվականին

1941 թ.-ին Պիրլ-Հարբորի վրա ճապոնական հարձակումից պաշտպանության ժամանակ Անկախության հռչակագիրը, ԱՄՆ Սահմանադրությունը և Գետտիսբուրգի ուղերձը տեղափոխվեցին Միացյալ Նահանգների ձուլակտորների շտեմարան պահպանությ համար մինչև հրամանատար Վ․ Ս․ Հատֆիլդը 1944 թվականի սեպտեմբերին ազատագրեց նավամատույցները։

### Ռազմական ուժերի մեքենայացված միավորումների աշխատանքը
250px|մինի|աջից|Բրոդի սաղավարտ հագած հետևակի զինվոր ծնկած M3 տանկի անվաշղթայի կողքին՝ ձեռքին բռնած M1 Garand հրացան 1942 թվականին
1931 թվականին մեքենայացված հեծելազորի մի փոքրիկ միավորման զորավարժություն նշանակվեց Ֆորտ Նոքսի ճամբարում՝ որպես ուսումնական վայր։ Ճամբարը 1932 թվականին հունվարին վերածվեց մշտական կայազորի և վերանվանվեց Ֆորտ Նոքս։ Առաջին հեծելազորային գունդը ժամանել է մեկ ամիս հետո, դառնալով Առաջին հեծելազորային (մեքենայացված) գունդը։

### Ֆիլմի պատմություն
Այնպիսի ֆիլմեր, ինչպիսիք են Ոսկե մատներ (1964) և Ուսադիրներ (1981), նկարահանվել են Ֆորտ Նոքսում։

### 1993 թվականի կրակոցներ
1993 թվականի հոկտեմբերի 18-ին Արթուր Հիլը կրակահերթեր էր արձակել, սպանելով երեք, վիրավորելով երկու հոգու, այնուհետև ինքնասպանություն գործեց, կրակելով և դաժանորեն իրեն խոցելով։ Կրակոցները տեղի են ունեցել Ֆորտ Նոքսի ուսուցման աջակցության կենտրոնում։ Նախքան միջադեպը, Հիլի հետ աշխատողները պնդում էին, որ վախենում են հոգեկան անկայուն անձից, ով աշխատում էր իրենց հետ։ Հիլը մահացել է հոկտեմբերի 21-ին, ինքնասպանության հասցրած հրազենային վնասվածքից։

## Մարդկային ռեսուրսների հրամանատարություն

Բանակի մարդկային ռեսուրսների հրամանատարության կենտրոնը վերատեղակայվել է Ֆորտ Նոքս 2009 թվականի սկզբին Վաշինգտոնից։ Ֆորտ Նոքսում ամենուրեք նոր կառույցների շինարարություն էր, ինչպես Բանակի մարդկային ռեսուրսների կենտրոնը, որը Ֆորտ Նոքսի պատմության մեջ ամենամեծ շինարարական նախագիծն է։ Այն կազմում է 185 մլն դոլար, երեք հարկանի՝ 880,000 քառակուսի ֆուտ (82,000 մ2) վեց փոխկապակցված շենք, 104 ակր (42 հա)։

2010 թվականի մայիսին Ֆորտ Նոքսում բացվեց Մեծ վարպետության մարդկային ռեսուրսների կենտրոն, պետության ամենախոշոր գրասենյակային շենքը՝ բացված ֆորտ Նոքսում։ Նոր կենտրոնում աշխատում է շուրջ 4 300 զինվոր և քաղաքացիական անձ։

## Ֆորտ Նոքսի բարձրագույն դպրոց

Ֆորտ Նոքսը տեղակայված չորս բանակներից (մյուսներն են՝ Ֆորտ Քեմփբել, Կենտուկի; Ֆորտ Միդ, Մերիլենդ և Ֆորտ Սեմ Հյուսթ, Տեխաս) միակն է, որ դեռևս ունի այդտեղ տեղակայված ավագ դպրոց։ 9-12 դասարանների համար նախատեսված ավագ դպրոցը  կառուցվել է 1958 թվականին և հիմնադրման օրվանից քիչ փոփոխությունների է ենթարկվել, այդ թվում նաեւ նոր շենքը, որն ավարտվել է 2007 թվականին։

## Աշխարհագրություն
Ֆորտ Նոքսը տեղակայված է 37°54'09.96" հյուսիս, 85°57'09.11" արևմուտք, Օհայո գետի երկայնքով. Շտեմարանը տեղակայված է  37°52'59.59" հյուսիս, 85°57'55.31" արևմուտք։
Միացյալ Նահանգների մՄարդահամարի գրասենյակի տվյալներով բազան ունի 20․94 մղոն2 (54.23 կմ2) ընդհանուր տարածք, որից 20․92 մղոն2 (54.18 կմ2) ցամաք է, իսկ 0․03 մղոն2 (0․08 կմ2)՝ 0․14 տոկոսը՝ ջրային տարածք։ Ֆորտ Նոքսի մոտ գտնվող համայնքները ներառում են Բրանդենբուրգը, Էլիզաբետտաունը, Հոդգենվիլը, Լուիսվիլը, Ռեդկլիֆը, Շեֆերդսվիլը և Կենտուկին։ Մալդրոուի Միդ վարչական քաղաքն ամբողջությամբ շրջապատված է Ֆորտ Նոքսի կողմից։

### Կլիմա
Կլիման այս բնագավայրում բնութագրվում է տաք, խոնավ ամառներով և ընդհանուր առմամբ մեղմ՝ սառը ձմեռներով։ Կյոպպենյան կլիմայական դասակարգման համակարգի համաձայն, Ֆորտ Նոքսն ունի խոնավ մերձտոպիկական կլիմա, կլիմայի քարտեզների վրա կրճատ՝ "Cfa"։

## Ժողովրդագրություն
2000 թվականի մարդահամարի տվյալների համաձայն, կար 12,377 մարդ, 2 748 ընտանիք և բազայում բնակվող 2,596 ընտանիք։ Բնակչության խտությունը մեկ քառակուսի մղոնի վրա (228.5 կմ2) 591.7 բնակիչ էր։ Կար 3,015 բնակելի միավոր, 144,1 քառակուսի մղոն (55,6 կմ2) միջին խտությամբ։ Ըստ բազայի ռասայական բաշխվածության՝ 66.3% սպիտակամորթ են, 23.1% աֆրիկյան ամերիկացի, 0.7% բնիկ ամերիկացի, 1.7% ասիացի, 0.4% խաղաղօվկիանոսյան կղզիների, 4.3% այլ ցեղերի և 3.6% երկու կամ ավելի ցեղերի ներկայացուցիչներ։ Այլ ցեղերի սպանախոսները կամ լատինախոսները բնակչության 10.4%-ն են կազմում։

## Հիմնական օգտագործում
Ամերիկյան անգլերենում, "Ֆորտ Նոքս" տերմինը հիմնական քննարկումներում օգտագործվում է որպես անվտանգ տեղանքի հոմանիշ։

## Տես նաև
* ԱՄՆ դրամահատարան
* Դրամահատարան

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ

* Official website 
* Fort Knox area booming
* Patton Museum, (at Fort Knox)
* Ireland Army Community Hospital, (at Fort Knox)
* Official Base information from the DOD Military Installations website 
* Fort Knox Morale, Welfare, and Recreation 

Կատեգորիա:1861 հիմնադրումներ ըստ երկրի
Կատեգորիա:ԱՄՆ ռազմաբազաներ