open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Դանիայի օրհներգ

**Der er et yndigt land-ը** (Այս հիանալի երկիրը), Դանիայի պետական օրհներգն է։ Հիմնականում գործածական է օրհներգի կարճ տարբերակը։ Խոսքերի հեղինակը Ադամ Էլենշլեգերն է, իսկ երգահանը՝ Հանս Կրոյերը։ Երգի բառերը գրվել են 1819 թ-ին, իսկ արդեն 1835 թ-ին այն հաստատվել է՝ որպես պետական օրհներգ։ Բացի պետական օրհներգից, կա նաև Դանիայի թագուհու օրհներգը։
__TOC__
## Օրհներգի տեքստը

## Հղումներ

Դանիա
Օրհներգ
Կենձո Սուզուկի

**Կենձո Սուզուկի** (, ), ճապոնացի սիրող-աստղագետ և աստերոիդների հայտնաբերող, ծնվել է 1950 թվականին Տոյոտա քաղաքում Այճի պրեֆեկտուրայում։ Համատեղ իր կոլեգաներ Տակեշի Ուրատայի և Թոշիմասա Ֆուրութայի հետ Կանի քաղաքի աստղադիտարանից 1984-ից մինչև 1992 թվականները նա հայտնաբերել է 42 աստերոիդ, այդ թվում նաև (3533) Տոյոտա աստերոիդը, որը նա անվանել է ի պատիվ իր հարազատ քաղաքի։

Նրա պատվին է անվանվել (5526) Կենձո աստերոիդը։

## Տես նաև
* Տակեշի Ուրատա

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Աստերոիդ հայտնաբերողներ
Կատեգորիա:Ճապոնացի աստղագետներ
Էրիկ Էլստ

**Էրիկ Վալտեր Էլստ** (, ), բելգիացի աստղագետ, հայտնաբերել է ավելին քան 3600 աստերոիդ։ Աշխատում է Բելգիայի թագավորական աստղադիտարանում։

Նրա հայտնաբերած աստերոիդներից են՝ (4486) Միթրա (համատեղ Վլադիմիր Շկոդրովի հետ), (7968) Էլստ-Պիսառո և 25 Յուպիտերի տրոյացի աստերոիդներ։

Նրա պատվին է անվանվել (3936) Էլստ աստերոիդը։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Գիտնականի էջը

Կատեգորիա:Բելգիացի աստղագետներ
Կատեգորիա:Աստերոիդ հայտնաբերողներ
Կատեգորիա:20-րդ դարի աստղագետներ
Կատեգորիա:Գիսաստղ հայտնաբերողներ
Կատեգորիա:Բելգիացի գիտնականներ
Ինքնորոշում

**Ազգերի ինքնորոշման իրավունք**, ժողովուրդների հիմնարար իրավունք, ազգերի պետական կազմավորման իրավակարգիարտաքին քաղաքականության, մշակութային, կրոնական, տնտեսական հարցերն ինքնուրույնաբար տնօրինելու, ընդհուպ մինչև այլ ազգերից անջատվելու և անկախ պետություն կազմելու իրավունք։ Դա ժամանակակից միջազգային իրավունքի հիմնարար սկզբունքն է։ Ազգերի ինքնորոշման իրավունքը ամրագրված է Միավորված ազգերի կազմակերպության (ՄԱԿ) Գլխավոր ասամբլեայի հռչակագրերում, Մարդու իրավունքների միջազգային համաձայնագրերում 1966։ Համաձայն ՄԱԿ-ի կանոնադրության (հոդված 1-ին կետ 2) և Մարդու իրավունքների համաձայնագրի (հոդված 1-ին, կետ 1)՝ ինքնորոշման իրավունքը հռչակվում է որպես միակողմանի գործողության հնարավորություն՝ ուղղորդված ժողովրդի ազատությանը և վարչական տարածքի որոշակի քաղաքական կարգավիճակին, առանց որևէ ենթատեքստի և սահմանափակման։ Այն հայտարարում է, որ համաձայն ժողովուրդների հավասար իրավունքների և արդարացի հավասարության հնարավորությունների իրավունք ունեն ազատորեն  ընտրել անկախություն և միջազգային քաղաքական կարգավիճակ առանց արտաքին հարկադրման և  միջամտության։

«Ազգերի ինքնորոշում» տերմինն առաջին անգամ հնչել է Բեռլինի կոնգրեսում 1878, երբ որոշվում էր անկախ ճանաչել կամ ինքնավարություն տալ Օսմանյան Կայսրության տիրապետության տակ գտնվող մի շարք ազզերի և վարչական բարենորոգումներ անցկացնել Արևմտյան Հայաստանում։ Ինքնորոշման գաղափարը լայն տարածում է գտել հատկապես գաղութային և կախյալ երկրներում ազգային-ազատագրական շարժումների ժամանակ՝ հատկապես Երկարդ համաշխարհային պատերազմի 1939-1945 և հետպատերազմյան շրջանում։ ՄԱԿ-ի գլխավոր ասամբլեայի 7-րդ նստաշրջանում (դեկտեմբերի 16 1952) ընդունվել է «ժողովուրդների և ազգերի ինքնորոշման մասին» բանաձև 637։ Ինքնորոշման իրավունքն ամրագրված է նաև «ԽՍՀՄ կազմից միութենական հանրապետությունների դուրս գալու կապի մասին» օրենքում (ապրիլի 3 1990)։ 1960 թվականին ՄԱԿ-ի գլխավոր ասամբլեան ընդունել է գաղութային երկրներին ու ժողովորոլներին անհապաղ անկախություն շնորհելու ԽՍՀՄ-ի սաաջարկած հռչակագիրը։ Յուրաքանչյուր ազգ միջազգային իրակունքի պաշտպանություն է ստանում՝ ինքնորոշման մասին իր կամքն արտահայտելու պահից։ Ազգերի ինքնորոշման իրավունքը իրավական նորմ է, պարտադիր է ՄԱԿ-ի անդամ պետությունների, ինչպես նաև այն պետության համար, որի կազմում ինքնորոշվել է ազգը։ ԼՂ ժողովուրդը 1991 թվականի սեպտեմբերի 2-ին, հիմք ընդունելով նաև ՄԱԿ-ի կանոնադրությամբ ամրագրված ինքնորոշման մասին դրույթները, հռչակել է իր անկախ պետականությունը։ ժողովրդի կողմից իրականացված Ազգերի ինքնորոշման իրավունքը տալիս է անկախ պետականության հռչակման միջազգային իրավազորություն, անկախ այլ պետությունների կողմից դրա ճանաչման փաստից։

Կատեգորիա:Ինքնիշխանություն
Կատեգորիա:Միջազգային իրավունք
Կատեգորիա:Քաղաքական տեսություններ
Կատեգորիա:Սեցեսիա
Կատեգորիա:Անկախության շարժումներ
Կատեգորիա:Անարխիստական տեսություն
Կատեգորիա:Մաոիզմ
Կատեգորիա:Ինքնավարություն
Կաձուրո Վատանաբե

**Կազուրո Վատանաբե** (, ), ճապոնացի սիրող-աստղագետ և աստերոիդներ հայտնաբերող, ծնվել է Հոկայդո կղզում։ «Ճապոնական աստղագիտական միության» և «Արևելյան աստղագիտական ասոցիացիայի» անդամ է։

Վատանաբեն ամենահաջողակ աստերոիդներ հայտնաբերողներից է։ Իր դիտարկումների ընթացքում, ճապոնացի այլ աստղագետների հետ միասին, նա հայտնաբերել է ընդհանուր առմամբ 669 աստերոիդ։

Նաև հեղինակ կամ համահեղինակ է այնպիսի ճապոնական գրքերի, ինչպիսիք են «Աստերոիդներ որսողը» (), «Երկնային մարմինները լուսանկարելու ուղեցույց» (), «Մեր երազանքի աստղային երկինքը» ({{lang-ja|僕らの夢の星空) և այլն։ Ինչպես նաև Վատանաբեն հաճախ հրատարակում է հոդվածներ ճապոնական «Ամսական աստղագիտական ուղեկից» () ամսագրում։

Նրա անունով է (4155) Վատանաբե աստերոիդը։

## Տես նաև
* Տակեշի Ուրատա
* Ացուա Ասամի
* Մինորու Կիձավա
* Մասայուկի Յանայ

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:20-րդ դարի աստղագետներ
Կատեգորիա:Աստերոիդ հայտնաբերողներ
Կատեգորիա:Ճապոնացի աստղագետներ
Կատեգորիա:Սիրողական աստղագետներ
Դանիական երաժշտություն

մինի|ձախից|Դանիական նվագախմբի անձնակազմ
**Դանիական երաժշտությունը** հնագույններից է Եվրոպայում։ Մինչև 12-րդ դար այն սահմանափակվում էր ժողովրդական ժանրերով, իսկ հետագայում սկսում է զարգանալ նաև աշխարհիկ և հոգևոր երաժշտությունը։ 16-րդ դարից ի վեր Դանիայում զարգանում է դասական երաժշտությունը։ Դանիացիները Կառլ Նիլսոնին համարում են իրենց երկրի ամենամեծ երագահան։ Բալետի ոլորտում հարկավոր է հիշատակել պարուսուցիչ Ավգուստ Բուռնովիլին, ում շնորհիվ դանիական բալետը հասել է վարպետության գագաթնակետին։ Դանիական կատարողների երկրում հայտնի են Aqua, The Raveonettes, Alphabeat, Mew, Iron Fire, Mercyful Fate երաժշտական կոլեկտվիները և այլն։ Շատ ժողովրդաճանաչ է ջազը, որի արդյունքում Կոպենհագենում անցնում է Ջազի ամենամյա փառատոն (Copenhagen Jazz Festival)։ Ռոսկիլլե քաղաքում ամեն ամառ ռոք փառատոն է անցնում, որում մասնակցում են համաշխարհային ռոքի բազմաթիվ աստղեր։

## Ծանոթագրություններ


Կատեգորիա:Դանիական մշակույթ
Ալեքսանդր Նելիդով

**Ալեքսանդր Իվանովիչ Նելիդով** (, ), ռուս դիվանագետ։

1877-1878 թվականների ռուս-թուրքական պատերազմից առաջ՝ Կ. Պոլսի ռուսական դեսպանության խորհրդական, պատերազմի ժամանակ՝ Բալկանյան թերակղզում գործող բանակի գլխավոր հրամանատարի դիվանագիտական գրասենյակի պետ, 1883-1897 թվականներին՝ դեսպան Թուրքիայում։ 1877 թվականի նոյեմբերին կազմել է Թուրքիայի հետ հաշտության նախնական պայմանները, որոնք ընկան նրա ստորագրած՝ 1877 թվականի Սան Ստեֆանոյի պայմանագրի հիմքում։

19-րդ դարի 90-ական թվականների կեսին ակտիվ դիրքորոշում է ունեցել Հայկական հարցում։ Հայկական ջարդերի կապակցությամբ ռուսական կառավարությանը հորդորել է (1895 թվականի հոկտեմբերի 12) օգնություն ցույց տալ աղետյալներին։ 1895 թվականի նոյեմբերի 11-ինտերությունների ներկայացուցիչների ժողովում խորհուրդ է տվել դեսպաններին՝ համոզել իրենց կառավարություններին ռազմանավեր մտցնել Բոսֆորի և Դարդանելի նեղուցները։ Նրա կարծիքով, այդ քայլը կզսպեր սուլթանին և հնարավորություն կընձեռեր խուսափել քաղաքական բարդություններից։ Ընդհանրապես Նելիդովը կրքոտ կողմնակից էր Ռուսաստանի կողմից սևծովյան նեղուցների գրավման և իր խորհուրդներով Նիկոլայ Երկրորդ ցարին մղում էր այդ քայլին։ Բայց Ֆրանսիայի ընդդիմադիր դիրքորոշումն ու Ռուսաստանի ֆինանսների նախարար Ս. Վիտտեի ուժեղ հակազդեցությունը ցարին հետ պահեցին (1896) այդ քայլից։ Նելիդովի 1895-1896 թվականների հաղորդագրությունները Կ. Պոլսի հայկական ջարդերի մասին փաստական հարուստ նյութ են պարունակում և կարևոր սկզբնաղբյուր են Օսմանյան կայսրությունում հայերի վիճակը ուսումնասիրելու համար։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Ռուս դիվանագետներ
Կատեգորիա:Դիվանագետներ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Սանկտ Պետերբուրգի պետական համալսարանի շրջանավարտներ
Կատեգորիա:Սանկտ Պետերբուրգի գիտությունների ակադեմիայի թղթակից անդամներ
Կատեգորիա:Սանկտ Պետերբուրգի գիտությունների ակադեմիայի պատվավոր անդամներ
Ալան Տամ

**Վինգ-Լուն Տամ** (, ), hոնկոնգցի դերասան, պրոդյուսեր, երգիչ։ Հանդիսատեսին հայտնի է «Աստծո ասպազենք» ֆիլմից։

## Ֆիլմագրություն
### Դերակատարումներ

### Պրոդյուսեր

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:1950 ծնունդներ
Կատեգորիա:21-րդ դարի երգիչներ
Կատեգորիա:Հոնկոնգցի դերասաններ
Կատեգորիա:Չինացի երգիչներ
Կատեգորիա:Չինացի պրոդյուսերներ
Կատեգորիա:Օգոստոսի 23 ծնունդներ
Ռոզամունդ Կվան

**Գուան Գա Վեյ** (, ), հոնկոնգցի դերասանուհի։ Հանդիսատեսին հայտնի է «Աստծո ասպազենք», «Պրեկտ Ա. Մաս 2» և «Մի անգամ Չինաստանում» ֆիլմերից։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:1962 ծնունդներ
Կատեգորիա:Հոնկոնգցի դերասանուհիներ
Կատեգորիա:Սեպտեմբերի 24 ծնունդներ
Բիշքեկյան արձանագրություն

**Բիշքեկյան արձանագրություն**, ԱՊՀ խորհրդարանական վեհաժողովի, Ղրղզստանի Հանրապետության խորհրդարանի, Ռուսաստանի Դաշնության Դաշնային ժողովի և Արտաքին գործերի նախարարության նախաձեռնությամբ 1994 թվականի մայիսի 4-5-ը Բիշքեկ քաղաքում անցկացված հանդիպման արդյունքում հաստատված փաստաթուղթ, որով մասնակից կողմերը վճռականություն հայտեցին ամեն կերպ օժանդակել Լեռնային Ղարաբաղում և նրա շուրջը զինված հակամարտության դադարեցմանը, քանի որ վերջինս ոչ միայն անուղղելի վնաս էր հասցնում ադրբեջանական և հայ ժողովուրդներին, այլև շոշափում էր տարածաշրջանային այլ պետությունների շահերը և բարդացնում էր միջազգային իրավիճակը։ Դրանով կոչ էր արվում հակամարտող կողմերին մայիսի 8-ի լույս 9-ի գիշերը դադարեցնել կրակը՝ հիմնվելով 1994 թվականի փետրվարի 18-ի արձանագրության վրա։ Արձանագրությամբ որոշվեց կնքել շուտափույթ համաձայնություն, որով կդադարեցվեր զինված հակամարտությունը և կվերացվեին դրա հետևանքները։ Համաձայնագրով նախատեսվում էր՝

# ստեղծել ռազմական գործողությունները չվերսկսելու ապահովման մեխանիզմ,
# դուրս բերել զորքերը գրավված տարածքներից,
# վերականգնել հաղորդակցման ուղիների գործունեությունը,
# ապահովել փախստականների անվտանգ վերադարձը։

Կողմերը նաև նպատակահարմար գտան պարբերաբար կազմակերպել նմանատիպ հանդիպումներ՝ հակամարտության խաղաղ կարգավորմանն աջակցելու նպատակով։

Կատեգորիա:Ադրբեջանի պայմանագրեր
Կատեգորիա:Արցախյան հակամարտություն
Կատեգորիա:Արցախյան պատերազմ
Կատեգորիա:Հայաստանի պայմանագրեր
Պավել Գրաչով

**Պավել Սերգեևիչ Գրաչով** (), Ռուսաստանի Դաշնության ռազմական գործիչ։ ՌԴ բանակի գեներալ (1992), Խորհրդային Միության հերոս (1988)։

Ավարտել է Ռյազանի բարձրագույն օդադեսանտային հրամանատարական ուսումնարանը (1970), Մոսկվայի Մ. Ֆրունզեի անվան ռազմական (1981) և գլխավոր շտաբի ակադեմիաները (1990)։ Զբաղեցրել է տարբեր հրամանատարական պաշտոններ ԽՍՀՄ օդադեսանտային զորքերի համակարգում։ 1992-1996 թթ.-ին՝ ՌԴ պաշտպանության նախարար։ Պաշտոնաթողությունից հետո աշխատել է «Росвооружение» (այժմ՝ «Рособоронэкспорт») ընկերությունում՝ որպես խորհրդական։ 
Պավել Գրաչովն իր պաշտոնավարման ժամանակաշրջանում էապես նպաստել է նաև հայ-ռուսական ռազմական համագործակցության հաստատմանն ու ամրապնդմանը, ինչը նաև խթանվում էր նրա և Վազգեն Սարգսյանի անձնական մտերմությամբ։ Շատերը Գրաչովի անվան հետ են կապում նաև Հայաստանին վաճառված սպառազինության «ռոխլինյան ցուցակը»։ 1999 թ.-ին Պավել Գրաչովին շնորհվել է Երևանի պատվավոր քաղաքացի կոչումը։

Ղարաբաղյան հակամարտության կարգավորման գործընթացում հանդես է եկել միջնորդական նախաձեռնություններով։ Արդյունքում հաստատվել է 1994 թ.-ի փետրվարի 18-ի արձանագրությունը, որը 1994 թ.-ի մայիսին հաստատված զինադադարի հիմքն է եղել։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:1948 ծնունդներ
Կատեգորիա:2012 մահեր
Կատեգորիա:Ռուս ռազմական գործիչներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի պետական գործիչներ
Կատեգորիա:Երևանի պատվավոր քաղաքացիներ
Կատեգորիա:Կարմիր աստղի շքանշանի ասպետներ
Կատեգորիա:Մոսկվայի 850-ամյակի հուշամեդալով պարգևատրվածներ
Կատեգորիա:Կարմիր դրոշի շքանշանի ասպետներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի պաշտպանության նախարարներ
Կատեգորիա:ԽՄԿԿ անդամներ
Կատեգորիա:Պատվո շքանշանի ասպետներ (ԽՍՀՄ)
Կատեգորիա:Ռուսաստանի քաղաքական գործիչներ
Կատեգորիա:Լենինյան մրցանակի դափնեկիրներ
Կատեգորիա:Ինֆեկցիոն հիվանդություններից մահացածներ
Օրհուս

**Օրհուս** ( ), Դանիայի երկրորդ քաղաքն ըստ մեծության և երկրորդ նավահանգիստն ըստ կարևորության։ Տեղակայված է Յուտլանդիա թերակղզու արևելքում՝ Օրհուս-Բուգտ ծովախորշի ափին։ Վարչական կենտրոնն է Օրհուսը։ Բնակչությունը՝ 310,956 մարդ։

## Անվանումը
Անվան () հիմքում ընկած է *ar-os* «գետաբերան» բառը. ենթադրում են, որ անվան hus բաղադրիչն ավելի ուշ ժամանակների վերաիմաստավորման արդյունք է՝ ստորին գերմաներենի տեղանվանաբանության մեջ հաճախակի հանդիպող «տուն, բնակատեղ» տարրի ազդեցության ներքո։

## Պատմություն
Առաջին անգամ հիշատակվում է 948 թվականին։

## Ճարտարապետությունը
Պահպանվել են ռոմանո-գոթական տաճար և եկեցիներ (XI - XV դդ.):

## Քույր քաղաքներ
*  **[[Բերգեն]]**, Նորվեգիա
*  **[[Գյոթեբուրգ]]**, Շվեդիա
*  **[[Տուրկու]]**, Ֆինլանդիա
*  **[[Կույալլեկ]]**, Գրենլանդիա
*  **[[Հարբին]]**, Չինաստան
*  **[[Սանկտ Պետերբուրգ]]**, Ռուսաստան
*  **[[Ռոստոկ]]**, Գերմանիա

## Աղբյուրներ

## Արտաքին հղումներ
* Օրհուսի համալսարանի կայք , 

Կատեգորիա:Դանիայի քաղաքներ
Տնտեսական համագործակցության և զարգացման կազմակերպություն

**Տնտեսական համագործակցության և զարգացման կազմակերպություն** (, ), սոցիալ-տնտեսական համագործակցությունը խթանելու նպատակով հիմնված կազմակերպություն է, որի անդամ է 38 պետություն։ Անդամ պետոությունները փորձում են համատեղ լուծում տալ տարբեր սոցիալ-տնտեսական խնդիրների և իրենց արտաքին քաղաքականությունը համապատասխանեցնել այդ գործընթացներին։

Հիմնվել է 1947 թվականին որպես մի շարք եվրոպական պետությունների համագործակցության հարթակ և այն ժամանակ կոչվում էր «Տնտեսական համագործակցության եվրոպական կազմակերպություն» (ՏՀԵԿ)։ Այս հարթակնի հիմնական նպատակն էր Երկրորդ աշխարհամարտից հետո Եվրոպայի վերակառուցումը՝ Մարշալ ծրագրի իրականացմամբ։ 1961 թվականին այն վերակազմավորվեց և դարձավ ներկայիս ՏՀԶԿ-ն, որի անդամ կարող էին դառնալ նաև ոչ եվրոպական երկրներ։ 2006 թվականի հունիսի 1-ից կազմակերպության գլխավոր քարտուղարն է մեքսիկացի Խոսե Անխել Գուրիան։ Նրանից առաջ, 1996 թվականից, գլխավոր քարտուղար էր Դոնալդ Ջոնսթոնը։

Կազմակերպությունը հայտնի է նաև իր հրապարակած վիճակագրական տվյալներով և ցանկերով, ինչպես օրինակ՝ Better Live Index-ը։

## Անդամ պետություններ

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղում
* կազմակերպության կայքը 

Կատեգորիա:Միջազգային տնտեսական կազմակերպություններ
Կատեգորիա:Միջկառավարական կազմակերպություններ
Դանիայի քաղաքական կառուցվածք

մինի|200px|աջից|Դանիայի թագուհի Մարգրետե II-ը
Դանիայի քաղաքականությունն իրականացվում է խորհրդարանական համակարգի և ներկայացուցչական ժողովրդավարության շրջանակներում։ Դանիայի թագավորությունը սահմանադրական միապետություն է, որտեղ միապետը՝ այժմ թագուհին Մարգրետե II-ը պետության ղեկավարն է։ Գործադիր իշխանությունն իրականացվում է կառավարության () միջոցով, որը ղեկավարում է վարչապետը, ով համարվում է երկրի առաջին դեմքը։ Օրենսդիր իշխանությունն իրականացնում է ֆոլկետինգը՝ միապալատ խորհրդարանը։ Դատական իշխանությունը անկախ է գործում, պաշտոնապես նշանակվում է միապետի կողմից և աշխատում է մինչև թոշակի անցնելը։

Դանիան բազմակուսակցական պետություն է։ Ոչ մի կուսակցություն բացարձակ մեծամասնություն չի կազմել ֆոլկետինգում 20-րդ դարից սկսած և ոչ մի կուսակցություն միայնակ կառավարություն չի կազմել սկսած 1982 թվականից։ Քանի որ միայն 4 հետպատերազմյան կոալիցիոն կառավարություններ են մեծամասնություն կազմել, շատ քիչ օրինագծեր են դառնում օրենքներ առանց ընդդիմադիր կուսակցությունների հետ քննարկման։ Ֆոլկետինգը ավելի հզոր է այստեղ քան օրենսդիր մարմինները ԵՄ այլ երկրներում։ Սահմանադրությունը իրավունք չի ընձեռում դատական իշխանությանը վերանայել օրենսդրությունը, թեև դատարանները դա իրականացնում են իշխանության մյուս ճյուղերի հետ համաձայնեցնելով։ Քանի որ չկան սահմանադրական և վարչական դատարաններ, գերագույն դատարանն է զբաղվում սահմանադրական հարցերով։

Իշխանությունների թափանցիկությունը և հաշվետվողականությունը արտահայտվում է հասարակության գոհունակությամբ իշխող մարմինների նկատմամբ․ ըստ միջազգային կազմակերպությունների՝ Դանիան նաև համարվում է աշխարհի ամենաքիչ կոռումպացված պետություններից մեկը։

Բազմաթիվ հարցերի լուծման համար քաղաքական կուսակցություններն ընտրել են համագործակցության ճանապարհը, և սոցիալական պետության դանիական մոդելը ստանում է խորհրդարանի աջակցությունը։ Սա թույլ է տալիս կենտրոնանալ հասարակական ոլորտի արդյունավետության վրա, ինչպես նաև տարածաշրջանային և քաղաքային մակարդակներում տեղական ինքնակառավարման մարմինների պարտականությունների վրա։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Դանիայի քաղաքական համակարգ
Մայրաքաղաքային տարածաշրջան (Դանիա)

**Մայրաքաղաքային տարածաշրջանը** (), Դանիայի վարչական մարզերից մեկն է, որը գտնվում է երկրի արևելյան մասում։ Ստեղծվել է 2007 թվականի հունվարի 1-ին՝ մունիցիպալ բարեփոխումների շրջանակներում։ Այն ներառում է 23 մունիցիպալիտետներ։ Գտնվում է Զելանդիա կղզու հյուսիսարևելյան մասում։

## Մունիցիպալիտետներ
thumb|left|425px|Մայրաքաղաքային տարածաշրջանի վարչական քարտեզ
* Ալերյոդ (Allerød)
* Ալբերտսլուն (Albertslund)
* Բալերուպ (Ballerup)
* Բորնհոլմ (Bornholm)
* Բրյոնբյու (Brøndby)
* Վալենսբեկ (Vallensbæk)
* Վիդովրե (Hvidovre)
* Գենտոֆտե (Gentofte)
* Գլադսաքսե (Gladsaxe)
* Գլոստրուպ (Glostrup)
* Գրիբսկով (Gribskov)
* Դրագյոր (Dragør)
* Իսհյոյ (Ishøj)
* Կոպենհագեն (København)
* Լյունգբյու Տորբեկ (Lyngby-Taarbæk)
* Ռյոդովրե (Rødovre)
* Ռուդերսդալ (Rudersdal)
* Տորնբյու (Tårnby)
* Ֆրեդենսբորգ (Fredensborg)
* Ֆրեդերիկսբերգ (Frederiksberg)
* Ֆրեդերիկսսուն (Frederikssund)
* Ֆուրեսյո (Furesø)
* Հալսնես (Halsnæs)
* Հյոյե Տոստրուպ (Høje-Taastrup)
* Հելսինգյոր (Helsingør)
* Հերլև (Herlev)
* Հյորսհոլմ (Hørsholm)
* Հիլերյոդ (Hillerød)
* Էգեդալ (Egedal)

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Դանիայի վարչական բաժանում
Կենտրոնական Յուտլանդիա տարածաշրջան

**Կենտրոնական Յուտլանդիան** (), Դանիայի վարչական մարզերից մեկն է, որը ստեղծվել է 2007 թվականի հունվարի 1-ին։ Գտնվում է երկրի կենտրոնական մասում՝ Յուտլանդիա թերակղզու վրա։ Այն ներառում է 19 մունիցիպալիտետներ։ Կենտրոնը Վիբորգ քաղաքն է։

## Մունիցիպալիտետներ
thumb|left|390px|Կենտրոնական Յուտլանդիա շրջանի վարչական քարտեզ
* Վիբորգ (Viborg)
* Իկաստ Բրանե (Ikast-Brande)
* Լեմվիգ (Lemvig)
* Նորդդյուրս (Norddjurs)
* Օդեր (Odder)
* Օրհուս (Århus)
* Ռաներս (Randers)
* Ռինգկյոբինգ Սկյերն (Ringkøbing-Skjern)
* Սամսյո (Samsø)
* Սիլկեբորգ (Silkeborg)
* Սկաներբորգ (Skanderborg)
* Սկիվե (Skive)
* Ստրուեր (Struer)
* Սյուդդյուրս (Syddjurs)
* Ֆավրսկով (Favrskov)
* Հեդենստեդ (Hedensted)
* Հերնինգ (Herning)
* Հոլստեբրո (Holstebro)
* Հորսենս (Horsens)

Կատեգորիա:Դանիայի վարչական բաժանում
Windows Server 2008 R2

**Windows Server 2008 R2** - Սերվերային օպերացիոն համակարգ է։ Համարվում է Windows Server 2008-ի կատարելագործված տարբերակը։ Վաճառքի է հանձնվել 2009 թ. հոկտեմբերի 22-ին։ Ինչպես Windows 7-ը, Windows Server 2008 R2-ը օգտագործում է Windows 6.1 միջուկը։ Նոր հնարավորությունները իրենց մեջ ներառում են վիրտուալիզացիայի բարելավումը, նաև Active Directory և Internet Information Service 7.5 նոր տարբերակները։ Ապահովում է մինչև 256 պրոցեսորներ։ Windows Server 2008 R2-ը առաջին օպերացիոն համակարգն է, որը հասանելի է միայն 64 բիթային համակարգին։

## Պատմություն
Microsoft Professional Developers կոնֆերանսի ժամանակ ներկայացվեց Windows Server 2008 R2-ը, որպես Windows 7-ի սերվերային տարբերակ։
2009 թ. հունվարի 7-ին Windows Server 2008 R2-ի նախնական տարբերակը հասանելի դարձավ MSDN և Microsoft TechNet բաժանորդներին, ովքեր մասնակցում էին Windows 7 նախնական ուսումնական ծրագրին։
2009 թ. հունվարի 9-ին բոլորը արդեն կարող էին բեռնել նախնական տարբերակը Մայքրոսոֆթի բեռնավորման կենտրրոնից։
2009 թ. ապրիլի 30-ին Windows Server 2008 RC տարբերակը հասանելի դարձավ MSDN և TechNet բաժանորդներին։
2009 թ. մայիսի 5-ին Windows Server 2008 R2 հասանելի էր Մայքրոսոֆթի բեռնավորման կենտրոնում։
2009 թ. հուլիսի 14-ին ստեղծվեց GRMEXVOL_RU_DVD։
2009 թ. օգոստոսի 6-ին հասանելի էր արդեն Windows Server 2008 R2 RTM-ը, որը հասանելի էր միայն MSDN և TechNet բաժանորդներին։
2009 թ. օգոստոսի 20-ին բոլոր ցանկացողներին հասանելի արդեն 180 օր անվճար տարբերակը։ 
2009 թ. սեպտեմբերի 1-ին Windows Server 2008 R2 կարող էին նախապատվիրել։ Իսկ վաճառքը կայացավ 2009 թ. հոկտեմբերի 22-ին։

## Նոր բաղադրիչներ
Windows Server 2008 R2-ի նոր բաղադրիչներն են՝ Live Migration, Cluster Shared Volums և Hyper V ծրագրային ապահովումները։ Ջնջված օբյեկտների զամբյուղը ապահովում է Active Directory-ին։ Նոր բաղադրիչներից են նաև Internet Information Services 7.5-ը - դա նոր FTP սերվեր է, DNS-ը՝ անվտանգության ընդլայնումը և DirectAccess-ը։ Ինչպես նշված էր՝ ապահովում է 256 պրոցեսորներ նախկին սերվերային օպերացիոն համակարգը՝Windows Server 2003 ապահովում էր միայն 64-ը։ Այս կամ այն սերվերի դերում ապահովում է ֆայլի դասավորությունը։ Ապահովում է նաև մի քանի տիպի դասակարգումներ մեկ ֆայլում։
* Windows PowerShell 2.0;
* Հնարավորություն է տալիս ջնջել GUI տեղադրելուց հետո;
* iSCSI ապահովում;
* Կլասիկ ինտերֆեյս և Windows 7 ծրագիր։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Microsoft Windows
Դանիայի զինանշան

**Դանիայի զինանշան** (), պետական խորհրդանիշերից մեկն է։ Իր ներկայիս տեսքով ընդունվել է 1972 թ.։ Նա բաղկացած է երեք կապույտ ընձառյուծներից և ինը կարմիր սրտերից՝ ոսկե վահանի վրա։ Զինանշանի վերևում գտնվում է արքայական թագը։

## Հղումներ
* Государственные символы Дании
* Королевский герб Дании на странице датской королевской семьи 
* Описание королевского герба и короны на странице государственного архива Дании 

զինանշան
Ֆոլկետինգ

**Ֆոլկետինգ** (), Դանիայի միապալատ խորհրդարանը։ Կազմված է 4 տարով ընտրվող 179 պատգամավորից։

## Ընտրական համակարգ
Ֆոլկետինգի 179 պատգամավորները ընտրվում են համեմատական համակարգով համընդհանուր ընտրության արդյունքում 23 ընտրատարածքում, որի համար օգտագործվում է դը'Օնդտի մեթոդը։ Խորհրդարանի 40 еեղը բաշխվում է ընտրատարածքներում ոչ բավարար ձայներ ստացած թեկնածուների միջև, որի համար օգտագործվում է Սենտ Լագյուի մեթոդը։ Խորհրդարանի ամեն երկու անդամը ընտրվում են Ֆարերյան կղզիներից և Գրենլանդիայից։ Ընտրող է համարվում Դանիայում մշտական բնակություն հաստատած և 21 տարեկանից տղամարդիկ և կանայք։

## Խորհրդարանի կազմը
Ֆոլկետինգի վերջին ընտրությունները անցել են 2011 թվականի սեպտեմբերի 15
### Ղեկավարող կոալիցիա
* Սոցիալ-դեմոկրատներ - 44 տեղ
* Ռադիկալ Վենստրե - 17 տեղ
* Սոցիալիստական ժողովրդական կուսակցություն - 16 տեղ
* Կարմիրա-կանաչ կուսակցություն - 12 տեղ
* Սոցիալ-դեմոկրատական կուսակցություն (Ֆարերյան կղզիներ) - 1 տեղ
* Ժողովրդական հասարակություն (Գրենլանդիավ) - 1 տեղ
* Առաջ (Գրենլանդիա) - 1 տեղ

### Ընդդիմություն
* Վենստրե - 47 տեղ
* Դանիայի ժողովրդական կուսակցություն - 22 տեղ
* Ազատական ալիանս - 9 տեղ
* Պահպանողական ժողովրդական կուսակցություն - 8 տեղ
* Միության կուսակցություն (Ֆարերյան կղզիներ) - 1 տեղ

## Արտաքին հղումներ
* Պաշտոնական կայք 

Կատեգորիա:Դանիայի քաղաքական համակարգ
Հյուսիսային Դանիա տարածաշրջան

**Հյուսիսային Դանիա տարածաշրջան** (), Դանիայի վարչական մարզերից մեկն է, որը գտնվում է երկրի հյուսիսային մասում՝ Յուտլանդիա թերակղզու հյուսիսային մասում։ Ստեղծվել է 2007 թ-ին՝ մունիցիպալ բարենորոգումների արդյունքում։ Կազմված է 11 մունիցիպալիտետներից։ Վարչական կենտրոնը Օլբորգ քաղաքն է։ Հաճախ անվանվում է նաև Հյուսիսային Յուտլանդիայի տարածաշրջան։

## Մունիցիպալիտետներ
thumb|left|390px|Հյուսիսային Դանիա տաածաշրջանի վարչական քարտեզ
* Բրյոներսլև (Brønderslev)
* Վեստիմերլան (Vesthimmerland)
* Յորինգ (Hjørring)
* Լեսյո (Læsø)
* Մարիագերֆյորդ (Mariagerfjord)
* Մորսյո (Morsø)
* Ольборг (Aalborg)
* Ռեբիլ (Rebild)
* Թիստեդ (Thisted)
* Ֆրեդերիկսհաուն (Frederikshavn)
* Յամերբուգտ (Jammerbugt)

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Դանիայի վարչական բաժանում
Զելանդիա տարածաշրջան

**Զելանդիան** (), Դանիայի վարչական մարզերից մեկն է, որը գտնվում է երկրի արևելյան մասում՝ Զելանդիա կղզու վրա։ Ստեղծվել է 2007 թ-ի հունվարի 1-ին՝ մունիցիպալ բարենորոգումների արդյունքում։ Կազմված է 17 մունիցիպալիտետներից։ Վարչական կենտրոնը Սորյո քաղաքն է։ Տարածքը 7273 կմ² է, իսկ բնակչությունը՝ 819 427 մարդ։

## Մունիցիպալիտետներ
thumb|left|355px|Զելանդիա շրջանի վարչական քարտեզ
* Վորդինբորգ (Vordingborg)
* Գրևե (Greve)
* Գուլբորգսուն (Guldborgsund)
* Կալունբորգ (Kalundborg)
* Կյոգե (Køge)
* Լայրե (Lejre)
* Լոլան (Lolland)
* Նեստվեդ (Næstved)
* Օդսհերեդ (Odsherred)
* Ռինգստեդ (Ringsted)
* Ռոսկիլե (Roskilde)
* Սլագելսե (Slagelse)
* Սոլրյոդ (Solrød)
* Սորյո (Sorø)
* Ստևնս (Stevns)
* Ֆաքսե (Faxe)
* Հոլբեկ (Holbæk)

Կատեգորիա:Դանիայի վարչական բաժանում
Հարավային Դանիա տարածաշրջան

**Հարավային Դանիան** (), Դանիայի վարչական մարզերից մեկն է, որը գտնվում է Յուտլանդիա թերակղզու հարավային մասում։ Ստեղծվել է 2007 թվականին մունիցիպալ բարենորոգումների արդյունքում։ Բաղկացած է 22 մունիցիպալիտետներից։ Կենտրոնը Վայլե քաղաքն է։ Տարածքը 12 191 կմ² է, իսկ բնակչությունը՝ 1 189 817 մարդ (2007 թվականի տվյալներով)։

## Մունիցիպալիտետներ
thumb|left|390px|Հարավային Դանիա շրջանի վարչական քարտեզ
* Ասենս (Assens)
* Բիլուն (Billund)
* Վայեն (Vejen)
* Վայլե (Vejle)
* Վարդե (Varde)
* Կերտեմինե (Kerteminde)
* Կոլինգ (Kolding)
* Լանգելան (Langeland)
* Միդելֆարտ (Middelfart)
* Նորֆյունս (Nordfyns)
* Նյուբորգ (Nyborg)
* Օբենրո (Aabenraa)
* Օդենսե (Odense)
* Սվենբորգ (Svendborg)
* Սյոներբորգ (Sønderborg)
* Տյոներ (Tønder)
* Ֆանյո (Fanø)
* Ֆոբորգ Միտֆյուն (Faaborg-Midtfyn)
* Ֆրեդերիսիա (Fredericia)
* Հադերսլև (Haderslev)
* Էրյո (Ærø)
* Էսբյերգ (Esbjerg)

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Դանիայի վարչական բաժանում
Դանիայի գետերի ցանկ

մինի|աջից|250px|Գուդենո
մինի|աջից|250px|Ստորա
մինի|աջից|250px|Օդենսե
Ստորև ներկայացված է Դանիայի գետերի ցանկը։

## Դանիայի խոշոր գետերը

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Գետերի ցանկեր ըստ երկրի
Կատեգորիա:Դանիայի գետեր
Կատեգորիա:Ցանկեր:Դանիա
Սկագերակ

մինի|400px
մինի
**Սկագերակ** (*Skagerrak*), նեղուց Սկանդինավյան թերակղզու նորվեգիական ափեզրի և Յուտլանդիա թերակղզու միջև, որը միացնում է Հյուսիսային ծովը Բալթիկ ծովի հետ Կատեգատ նեղուցով։

Սկագերակի երկարությունն է 240 կմ, լայնությունը՝ 80-90 կմ։ Խորությունը հասնում է 700 մետրի Նորվեգիական խրամատի շրջանում։

Ջրի աղիությունը նեղուցում կազմում է 30 ‰։ Ֆլորան և ֆաունան ներկայացված են մոտ 2000 տեսակներով։

Սկագերակը եղել է ռազմավարական կարևորագույն դիրք Գերմանիայի համար երկու համաշխարհային պատերազմների ժամանակ։ Առաջին համաշխարհային պատերազմի ժամանակ այստեղ է տեղի ունեցել խոշորագույն ծովային ճակատամարտերից մեկը՝ Յուտլանդական ճակատամարտը։ Այս նեղուցի վերահսկողության անհրաժեշտությունը հանդիսացավ Գերմանիայի համար Դանիայի և Նորվեգիայի վրա հարձակման պատճառներից մեկը Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի ժամանակ։

## Կենդանական աշխարհի ներկայացուցիչներ

Պատկեր:Heringsschwarm.gif|*[[Clupea harengus]]*
Պատկեր:Scsco u0.gif|*[[Scomber scombrus]]*
Պատկեր:Pandborealisind.jpg|*[[Pandalus borealis]]*


## Պատկերասրահ

Պատկեր:Jylland.Skagerrak.jpg
Պատկեր:Jytland.Skagerrak2.jpg
Պատկեր:VKyhn_Kandestederne.jpg
Պատկեր:Skagerrak-2005-IV-13_ubt.jpeg


Կատեգորիա:Դանիայի նեղուցներ
Կատեգորիա:Շվեդիայի նեղուցներ
Կատեգորիա:Նեղուցներ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Նորվեգիայի նեղուցներ
Ֆրանսիական համբույր (ֆիլմ)

**«Ֆրանսիական համբույր» **(), ռեժիսոր Լոուրենս Կեզդանի ֆիլմերից, որի գլխավոր դերերը մարմնավորում են Մեգ Ռայանը, Քևին Քլայնը, Տիմոթի Հաթոնը, Ժան Ռենոն, Ֆրանսուա Կլյուզեն, Սյուզեն Անբեն, Ռենե Համֆրին, Մայքլ Ռայլին, Լորեն Շպիլֆոգելը, Վիկտոր Գարիվեն։

Չարլին կոնֆերանսի համար թռչում է Փարիզ, բայց նրա ընկերուհին չի թռչում, քանի որ վախենում է ինքնաթիռներից։ Մի քանի օր անց տղան զանգում է իր ընկերուհուն և ասում, որ սիրում է ուրիշին։ Քեյթը միանգամից ինքնաթիռ է նստում և նրան վախն հաղթահարելու հարցում օգնում է Լյուկը՝ մի կոպիտ ֆրանսիացի, որը գող է և կոնտրաբանդիստ։ Նա իր գողոնը տեղափոխում է Քեյթի պայուսակով, որպեսզի խուսափի մաքսատան հետ ավելորդ բարդություններից։ Արդյունքում Քեյթը և Լեոն սիրահարվում են մեկմեկու։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* 
* 

Կատեգորիա:1990-ականների ամերիկյան ֆիլմեր
Կատեգորիա:1990-ականների անգլերեն ֆիլմեր
Կատեգորիա:1995 ֆիլմեր
Կատեգորիա:20th Century Fox ֆիլմեր
Կատեգորիա:Ամերիկյան կինոկատակերգություններ
Կատեգորիա:Ամերիկյան մելոդրամա ֆիլմեր
Կատեգորիա:Ամերիկյան ռոմանտիկ կինոկատակերգություններ
Կատեգորիա:Բրիտանական ֆիլմեր
Կատեգորիա:Լոուրենս Կեզդանի ֆիլմեր
Կատեգորիա:Փարիզում նկարահանված ֆիլմեր
Կատեգորիա:Ֆիլմեր, որոնց գործողությունները տեղի են ունենում Ֆրանսիայում
Կատեգորիա:Ֆրանսերեն ֆիլմեր
Կատեգորիա:Ֆրանսիայում նկարահանված ֆիլմեր
Կատեգորիա:Ֆիլմեր Փարիզի մասին
Կատեգորիա:1990-ականների բրիտանական ֆիլմեր
Կատեգորիա:1990-ականների ֆրանսերեն ֆիլմեր
Կատեգատ

մինի
**Կատեգատ** (, ), նեղուց Յուտլանդիա թերակղզու արևելյան ափեզրի և Սկանդինավիան թերակղզու հարավարևմտյան մասին միջև։ Միացնում է Հյուսիսային ծովը Սկագերակ նեղուցով Բալթիկ ծովի հետ Էրեսուն, Փոքր Բելտ և Մեծ Բելտ նեղուցներով։ Երկարությունը մոտ 200 կմ, լայնությունը՝ 60 կմ հյուսիսում և մինչև 122 կմ հարավում։ Խորությունը կազմում է 10 - 30 մետր, հյուսիսային մասում ավելին քան 50 մ։

Կատեգատ նեղուց են թափվում Գյոտա-Էլվ, Լագան, Նիսան, Էտրան, Վիսկան գետերը Շվեդիայի կողմից, և Գուդենո գետը Դանիայի կողմից։

Նեղուցում գտնվող խոշորագույն կղզիներն են Սամսյոն, Ուրուստը, Լեսյոն, Անհոլտը։ Վերջին երկուսը անվանում են նաև դանիական «անապատային գոտի» նրանց չոր ամառային կլիմայի պատճառով։

Նեղուցում գոյություն ունեն երկու հոսանք՝ հյուսիս ուղղված ավելի քիչ աղի ջրի մակերևույթին մոտ և ավելի աղի խորքային հոսանք, որն ուղղված է դեպի հարավ։ Ափամերձ ջրերը ձմռանը սառչում են։

## Անվանում
*Kattegat* անվանումը առաջացել է նիդերլանդերեն *Kat* (կատու) և *Gat* (անցք) բառերից։ Այս անվանման ծագումը գալիս է Միջին դարերից, երբ նավապետները անվանում էին այս նեղուցը նեղ ինչպես «կատվի անցումը», քանի որ այստեղ կան շատ ծանծաղուտներ և նավարկելի տարածքը չափազանց նեղ է։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Բալթիկ ծովի նեղուցներ
Կատեգորիա:Դանիայի նեղուցներ
Կատեգորիա:Նեղուցներ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Շվեդիայի նեղուցներ
Էրեսուն

մինի|աջից|220px|Էրսունը և նրա վրայով կամուրջը
մինի|աջից|220px|Էրսունի վրայով կամուրջ

**Էրեսուն** (, ), նաև **Զունդ** (), Նեղուց Զելանդիա կղզու (Դանիա) և Սկանդինավյան թերակղզու (Շվեդիա) միջև։ Մյուս Դանիական նեղուցների հետ միացնում է Բալթիկ և Հյուսիսային ծովերը։

Էրեսունի մոտ են գտնվում երկու խոշոր քաղաքներ՝ Կոպենհագենը և Մալմյոն, որոնք իրար են միացված Յորսունդ կամուրջով, որը բաղկացած է կամրջից և թունելից։

## Անվանում
Անվանումն առաջացել է ընդհանուր գերմաներեն Sund «նեղուց» բառից։ Նեղուցը գերմաներեն կոչվում է Զունդ (Sund):

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Դանիայի նեղուցներ
Կատեգորիա:Նեղուցներ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Շվեդիայի նեղուցներ
Հունգարական խոհանոց

մինի|Սալամի՝ հունգարական երշիկ
մինի|300px|Հունգարական շնիցել

**Հունգարական խոհանոց**, ընդգրկում է ապուրների, աղանդերի, հրուշակեղենի և լցոնած բլիթների տարբեր տեսակներ։ Ապրուրի պարտրաստման հայտնի տեսակներից մեկը մրգայինն է, որը մատուցվում է սառը վիճակում։

Աղացած խոզի միսը, տավարի միսը, հավի միսը, գառան միսը կամ հունգարական երշիկը իրենց կարևոր տեղն են զբաղեցնում հունգարական ճաշատեսակներում։

Շնիցելը հայտնի ավստրո-հունգարական ուտեստ է, որը պատրաստում են հորթի, խոզի, գառան կամ հավի մսով և տեղադրում թավայում։ Ուտեստը եփվելուց հետո դառնում է փխրուն և ստանում նարնջագույն տեսք։

Կատեգորիա:Հունգարական խոհանոց
Կատեգորիա:Եվրոպական խոհանոց
Գուդենո

**Գուդենոն** (), գետ Դանիայում` Յուտլանդիա թերակղզու արևելյան մասում։ Այն Դանիայի ամենաերկար գետն է։ Գետի վրա գտնվում են Ռաններս և Սիլկեբորգ քաղաքները։ Հոսելով մի քանի գետերի միջով` այն թափվում է Կատեգատ նեղուցը։ Գետը նավարկելի է։ Երկարությունը 176 կմ է։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Ատլանտյան օվկիանոսի ավազանի գետեր
Կատեգորիա:Դանիայի գետեր
Դանիական Հնդկաստան

**Դանիական Հնդկաստան**, Դանիայի թագավորության գաղութները Հնդկաստանում։ Դրանք ընդգրկել են Տրանկեբարը, Սերամպուրը և Արևմտյան Բենգալիայում և Նիկոբարյան կղզիները։

## Պատմություն
աջից|մինի|Դանսբորգ ամրությունը Տրանկեբարում
Հնդկաստանում դանիական գաղութները հիմնել է Դանիական Օստ-Հնդկական ընկերությունը։ Մայրաքաղաքն է Դանսբորգը բերդ Տրանկեբարում, որը հիմնվել է 1620 թվականին։

## Տես նաև
* Դանիայի տիրույթներ

## Արտաքին հղումներ
* WorldStatesmen- India

Կատեգորիա:Դանիայի պատմություն
Կատեգորիա:Անդամանյան և Նիկոբարյան կղզիներ
Կատեգորիա:Արևմտյան Բենգալիայի պատմություն
Կատեգորիա:Դանիայի նախկին գաղութներ
Ստորա

**Ստորան** (, *Մեծ վտակ*), գետ Դանիայի կենտրոնական մասում։ Պատկանում է Հյուսիսային ծովի ավազանին։ Ակունքը գտնվում է Իկաստ քաղաքից հարավ-արևելք՝ Գլուդստեդ պլանտացիայում։ Երկարությունը 104 կմ է, իսկ ավազանի մակերեսը՝ 825 կմ², ջրի միջին ծախսը՝ 10 մ³/վ. Այն իր երկարությամբ երկրորդն է Դանիայում։ Գետը նավարկելի չէ։

2015 թվականին առատ տեղումների պատճառով գետի մակարդակը 2,5 մետրով բարձրացել է, և ափին գնվող բնակավայրերի մարդիկ հարկադրված են եղել ավազով լցված պարկերով պատնեշել հեղեղաջրերի թափանցումը իրենց տների ներքնահարկեր։ Այդուհանդերձ՝ Հոլստեբրո քաղաքի որոշ օբյեկտներ (երաժշտական թատրոնի շենքը, *Buddy Holly* դիսկոտեկը, *Hotel Royal* հյուրանոցը...) որոշակի վնասներ են կրել։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* 

Կատեգորիա:Դանիայի գետեր
Կատեգորիա:Հյուսիսային ծովի ավազանի գետեր
Սկեռն

**Սկեռն** (), գետ Դանիայում։ Հոսում է Դանիայի կենտրոնական մասով
։ Պատկանում է Հյուսիսային ծովի ավազանին։ Երկարությունը 94 կմ է, ավազանի տարածքը՝ 100 կմ², ջրի միջին ծախսը 36 մ³/վ։ Գետը թափվում է Հյուսիսային ծովը։ Այն նավարկելի չէ։ Գետաբերանի մոտ դելտա է ստեղծում։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Map of the river delta 
* Sense the West Coast: Skjern Å - A Unique Piece of Nature  Info-page on nature- and tourists experiences in the river delta.
* Skjern Å - The river of Westernjutland, visited 20.01.2015, 
*"The restoration of Skjern River
*The River Restoration Center article on the Skjern 

Կատեգորիա:Դանիայի գետեր
Կատեգորիա:Հյուսիսային ծովի ավազանի գետեր
Օդենսե

**Օդենսե** (), գետ Դանիայում։ Գտնվում է Ֆյուն կղզում՝ Դանիայի կենտրոնական մասում։ Ափին գտնվում է նշանավոր հեքիաթագիր Հանս Քրիստիան Անդերսենի ծննդավայրը՝ Օդենսե քաղաքը, որի անունով էլ կոչվել է։ Պատկանում է Բալթիկ ծովի ավազանին։ Երկարությունը 55 կմ է։ Գետի վրա անցկացվում են ոչ մեծ
նավերով էքսկուրսիաներ։ Ափերին կան մի քանի ջրաղացներ ու լվացքատներ, որոնցից մեկը եղել է անվանի հեքիաթագրի մոր աշխատավայրը, ինչպես նաև նրա նորավեպերից մեկի («Կորած կինը») գործողությունների ծավալման վայրը։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
# Geografiske data vedrørende Odense Å på OpenStreetMap

Կատեգորիա:Բալթիկ ծովի ավազանի գետեր
Կատեգորիա:Դանիայի գետեր
Աբասբեյլի

**Աբասբեյլի** (), գյուղ ներկայիս Ադրբեջանական Հանրապետության Ղազախի շրջանում։

## Աշխարհագրություն
Գտնվում է Աղստև գետի ձախակողմյան վտակ Ձոդազի ափին։

## Պատմություն
Մտել է Ռուսական կայսրության Ելիզավետպոլի նահանգի Ղազախի գավառի կազմի մեջ։

## Բնակչություն
1907 թվականին ուներ 125 բնակիչ։

## Տես նաև
* Ղազախի շրջան
* Գանձակ-Ղազախի տնտեսական շրջան
* Ադրբեջանի վարչական բաժանում
* Ելիզավետպոլի նահանգի հայաբնակ բնակավայրեր

## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն
* «Հայաստանի և հարակից շրջանների տեղանունների բառարան» (5 հատորով), 1986-2001 թթ., Երևանի Համալսարանի հրատարակչություն

## Արտաքին հղումներ
* 
* Արբանյակային պատկերը Maplandia.com կայքում

Կատեգորիա:Ղազախի շրջանի բնակավայրեր
Կատեգորիա:Արևելյան Հայաստանի գյուղեր
Բերդ (Ղազախի շրջան)

**Բերդ**, կամ **Ալփութ**, **Ալփոուտ** (), գյուղ Մեծ Հայքի Ուտիք նահանգի Տավուշ գավառում, ներկայիս Ադրբեջանական Հանրապետության Ղազախի շրջանում։ Գտնվում է Ղազախ քաղաքից 12 կմ արևմուտք՝ Աղստևի փախակողմյան վտակ Ջողազ գետի ձախ ափին։

## Բնակչություն
1907 թվականին ուներ 165 ադրբեջանցի բնակիչ։

## Տնտեսություն
20-րդ դարասկզբին բնակչության հիմնական զբաղմունքը անասնապահությունն ու դաշտավարությունն էր։

## Տես նաև
* Ղազախի շրջան
* Գանձակ-Ղազախի տնտեսական շրջան
* Ադրբեջանի վարչական բաժանում
* Ելիզավետպոլի նահանգի հայաբնակ բնակավայրեր

## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն
* «Հայաստանի և հարակից շրջանների տեղանունների բառարան» (5 հատորով), 1986-2001 թթ., Երևանի Համալսարանի հրատարակչություն

## Արտաքին հղումներ
* 

Կատեգորիա:Ղազախի շրջանի բնակավայրեր
Կատեգորիա:Արևելյան Հայաստանի գյուղեր
Դանիացի նոբելյան մրցանակակիրներ

Ստորև ներկայացված են այն դանիացիներ, ովքեր ստացել են Նոբելյան մրցանակ։
## Մրցանակակիրներ

## Ծանոթագրություններ

### Հղումներ
* Նոբելյան մրցանակի պաշտոնական կայք էջ

Կատեգորիա:Դանիացի նոբելյան մրցանակակիրներ
Փիթեր Հյոգ

**Փիթեր Հյոգ** (, ), հայտնի ժամանակակից դանիացի գրող, ով հայտնի է դարձել 1992 թվականին հրապարակված «Սմիլլան և նրա ձյան զգացմունքը» վեպով։

Փոթեր Հյոգը ծնվել է 1957 թվականի մայիսի 17-ին Կոպենհագենում։ Մինչև գրող դառնալը նա բազմաթիվ մասնագիտություններ է փոխել, նա եղել է. ծովագնաց, բալետի արտիստ, ալպինիստ։ Հնարավոր է, որ իրադարձությունների այդ լի անցյալն է նրա հնարավորություն տվել նկարագրել առաջին տեսքից ամենասովորական պահեր շատ մելանխոլիկ կերպով։

Հյոգը ժամանակակից միակ դանիացի գրողն է, ում գրքերը թարգմանվել է ավելի քան 30 լեզուների։ Նրա գրքերը լույս են տեսնում միլիոնավոր տպաքանակներով։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Փիթեր Հյոգի կենսագրությունը 

Կատեգորիա:Դանիացի գրողներ
Կատեգորիա:Կոպենհագենի համալսարանի շրջանավարտներ
Կատեգորիա:Ծովագնացներ
Կատեգորիա:Բալետի արտիստներ
Կատեգորիա:Ալպինիստներ
Կատեգորիա:20-րդ դարի դանիացի վիպասաններ
Կատեգորիա:Դանիացի վիպասաններ
Արիստիդ Բրիան

**Արիստիդ Բրիան** (, ), Ֆրանսիայի պետական գործիչ, դիվանագետ։ Մասնագիտությամբ՝ փաստաբան։ Խաղաղության Նոբելյան մրցանակի դափնեկիր (1926)։

Քաղաքական գործունեությունը սկսելով 1880-ական թվականներին՝ մտել է սոցիալիստական կուսակցության մեջ, սակայն հետո հեռացել է։ Քանիցս եղել է վարչապետ (1909-1911, 1913, 1915-1917, 1921-1922), արտաքին գործերի նախարար (1915-1917, 1921-1922, 1925-1931)։ Աջակցել է Անտանտի ստեղծմանն ու ամրապնդմանը։ 1914-1918 թվականների առաջին համաշխարհային պատերազմի ժամանակ, երբ թուրքական իշխանությունները իրականացնում էին արևմտահայերի ցեղասպանությունը, Բրիանը հանդես է եկել հայ ժողովրդի «պաշտպանի» դերում, խոստացել բավարարել հայերի օրինական պահանջները և «ապահովել նրանց գոյությունը, առաջընթացը և խաղաղությունը»։ Սակայն 1921-1922 թվականներին շատ ջանքեր է գործադրել՝ հասնելու Ֆրանսիայի և քեմալական Թուրքիայի մերձեցմանը, ստորագրել է անջատ պայմանագիր և ֆրանսիական զորքերը դուրս բերել Կիլիկիայից, որի հետևանքով տեղի հայերը ստիպված լքել են իրենց հայրենիքը, նրանց հետ հեռացել են նաև հույն բնակիչները։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Ֆրանսիացի պետական գործիչներ
Կատեգորիա:Խաղաղության Նոբելյան մրցանակի դափնեկիրներ
Կատեգորիա:Ֆրանսիացի դիվանագետներ
Կատեգորիա:Նոբելյան մրցանակի դափնեկիրներ
Կատեգորիա:Ֆրանսիայի վարչապետներ
Կատեգորիա:Ֆրանսիացի իրավաբաններ
Կատեգորիա:Ֆրանսիայի քաղաքական գործիչներ
Կատեգորիա:Ֆրանսիացի լրագրողներ
Կատեգորիա:Ֆրանսիացի փաստաբաններ
Կատեգորիա:Ֆրանսիացի նոբելյան մրցանակակիրներ
Հակասեմականությունը Թուրքիայում

**Հակասեմությունը Թուրքիայում**, հրեաների ազգային և կրոնական պատկանելիության պատճառով թշնամության արտահայտությունը Թուրքիայում։

2009 թվականի դրությամբ Թուրքիայում բնակվում էր իսլամադավան երկրներում ամենամեծ հրեական համայնքներից մեկը, ունենալով 23 հազար մարդ։ Դա կազմում է երկրի բնակչության ընդամենը 0,03%-ը։ 2010 թվականի սեպտեմբերին Իսրայել հայրենադարձի արդյունքու համայնքի թիվը նվազել է և հասել 17 հազար մարդ։ Թուրքիայի հրեաների մեծամասնությունը ապրում է Ստամբուլում։ Այժմ Թուրքիայում գործում է 23 սինագոգ, այդ թվում է 16-ը Ստամբուլում։

Չնայած Թուրքիայում հրեական բնակչության չնչին թվի, հակասեմական տրամադրությունները շատ ուժեղ են Թուրքիայի հասարակության մեջ։ Նման տրամադրությունների բուռն արթնացում է նկատվել 2006 թվականին տեղի ունեցած Երկրորդ լիբանանյան պատերազմի, Իրայելի կողմից Գազայի հատվածում 2008 թ. դեկտեմբերին - 2009 թ. հունվարին իրականացված «Ձուլածո կապար» գործողության, ինչպես նաև «Խաղաղության նավատորմի» շուրջ հակամարտության պատճառով։ Խնդիրներից մեկն այն է, որ իսրայելի քաղաքականության քննադատությունը հաճախակի վերածվում է ընդհանրապես հրեաների նկատմամբ թշնամանքի։

## Արտաքին հղումներ
* 
* *Rifat N. Bali.* Das bestgehütete Geheimnis der Türkei: Antisemitismus 
* 

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Թուրք-իսրայելական հարաբերություններ
Բազումի լեռներ

**Բազումի լեռներ**, *Բազումի լեռնաշղթա, Բեզոբդալ, Բզովդալ, Զամանալուի լեռնաշղթա, Պեսովդալ*, լեռնաշղթա Հայաստանի հյուսիսային մասում։

Սկսվում է Խոնավ լեռների հարավային մասից՝ Քարախաչի լեռնանցքից և զուգահեռականի ուղղությամբ ձգվում դեպի արևմուտք՝ մինչև Գայլաձոր կիրճը, Ախուրյան գետի վերին հոսանքից մինչև Աղստև գետի միջին հոսանքը՝ շուրջ 90 կմ երկարությամբ, լայնություն 15—20 կմ։ Ամենաբարձր գագաթը Ուրասար լեռն է (2992 մ), միջին բարձրություն 2800 մ։

Բազումի լեռներ մեջ են մտնում Գոդարան և Չքնաղի լեռները, ամենաբարձր լեռնանցք Պուշկին (2038 մ), որի տակով անցնում է ավտոխճուղային թունելը՝ 1830 մ երկարությամբ։ Լեռնաշղթան մասնատված է Փամբակ, Վահագնի, Ձորագետ, Չքնաղ, Գարգառ գետերի ու գետակների խոր ձորերով։ Հարուստ է պղնձի, գրանիտի, կվարցիտի, քրոմիտի և տուֆի պաշարներով ու հանքային ջրերով։ Արևելյան լանջերին առկա են լայնատերև անտառներ

։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Լոռու մարզի լեռնաշղթաներ
Օրվա ասպետը

**«Օրվա ասպետը» **(), ռեժիսոր Ջեյմս Մենգոլդի ֆիլմերից, որի գլխավոր դերերը մարմնավորում են Թոմ Քրուզը, Քեմերոն Դիազը, Փիթեր Սարսգաարդը, Հորդի Մոլյան, Վիոլա Դևիսը, Պոլ Դանոն, Ֆալկ Հենշելը, Մարկ Բլուկասը, Լենի Լոֆտինը, Մեգի Գրեյսը։

## Սյուժե
Միայնակ կնոջ Ջուն Հևենսի և հմայիչ գործակալ Միլլերի հանդիպումն օդանավակայանում բերում է նրան, որ նրանք ստիպված են թափառել ամբողջ աշխարհով մեկ՝ խուսափելով վարձու մարդասպաններից։ Բացի այդ նրանք ջանում են թաքցնել մի հզոր մարտկոց, որն ի վիճակի է մի մեծ քաղաքի մատակարարել լույսով։ Անթիվ արկածների և նեղ դրությունների մեջ ընկնելով Ջուն Հևենսը դժվարանում է կողմոնորոշվել, թե ով է իրականում Միլլերը՝ աշխարհի փրկիչ, դավաճան, թե՝ պարզապես խելագար։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* 
* 

Կատեգորիա:2010 ֆիլմեր
Կատեգորիա:2010-ականների ամերիկյան ֆիլմեր
Կատեգորիա:2010-ականների անգլերեն ֆիլմեր
Կատեգորիա:20th Century Fox ֆիլմեր
Կատեգորիա:Ամերիկյան արկածային ֆիլմեր
Կատեգորիա:Ամերիկյան էքշն թրիլեր ֆիլմեր
Կատեգորիա:Ամերիկյան էքշն կինոկատակերգություններ
Կատեգորիա:Ամերիկյան կինոկատակերգություններ
Կատեգորիա:Ամերիկյան մարտաֆիլմեր
Կատեգորիա:Ամերիկյան մելոդրամա ֆիլմեր
Կատեգորիա:Կալիֆոռնիայում նկարահանված ֆիլմեր
Կատեգորիա:Ջեյմս Մենգոլդի ֆիլմեր
Կատեգորիա:Ֆիլմեր, որոնց գործողությունները տեղի են ունենում Վաշինգտոն ԿՇ-ում
Կատեգորիա:Ֆիլմեր, որոնց գործողությունները տեղի են ունենում Կանզասում
Կատեգորիա:Dune Entertainment ֆիլմեր
Կատեգորիա:Մասաչուսեթսում նկարահանված ֆիլմեր
Կատեգորիա:Իլինոյսում նկարահանված ֆիլմեր
Կատեգորիա:Ֆիլմեր ԿՀՎ-ի մասին
Էրեսունդի կամուրջ

**Էրեսունդի կամուրջ** (, ), կամուրջ, որը կապում է Դանիայի մայրաքաղաք Կոպենհագենը և Շվեդիայի մեծությամբ երրորդ քաղաք՝ Մալմյոն։

Կամրջի բացումը տեղի է ունեցել 2000 թվականի հուլիսի 1-ին։ Այն ունի 7.845 մետր երկարություն և համարվում է Եվրոպայի ամենաերկար կամուրջը։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:2000 հիմնադրումներ Դանիայում
Կատեգորիա:Դանիայի կամուրջներ
Կատեգորիա:Մալմյոյի շենքեր և կառույցներ
Կատեգորիա:Շվեդիայի կամուրջներ
Կատեգորիա:Սահմանային կամուրջներ
Կատեգորիա:Սկոնե
Կատեգորիա:Ստորջրյա թունելներ
Լոլա Ֆորներ

**Մարիա Դոլորես Ֆորներ** (, , իսպանացի դերասանուհի, մոդել։ Հանդիսատեսին հայտնի է «Աստծո ասպազենք» և «Խորտկանոց անիվների վրա» ֆիլմերից։

## Ֆիլմագրություն
### Դերակատարումներ

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Իսպանացի դերասանուհիներ
Կատեգորիա:Իսպանացի մոդելներ
Կատեգորիա:Իսպանացի կինոդերասանուհիներ
Կատեգորիա:Իսպանացի հեռուստատեսային դերասանուհիներ
Կատեգորիա:20-րդ դարի դերասանուհիներ
Կատեգորիա:21-րդ դարի դերասանուհիներ
Չորս վերջին երգեր

մինի
**Չորս վերջին երգերը** () սոպրանոյի և նվագախմբի համար, ավստրիացի երգահան Ռիխարդ Շտրաուսի վերջին ավարտուն ստեղծագործությունը։ Ստեղծվել է 1948 թ., երբ երգահանը 84 տարեկան էր։ Երգերում Շտրաուսն արտահայտում է իր խոհերը մահվան մասին։

Շտրաուսը մահացել է 1949 թ. սեպտեմբերին։ Ստեղծագործությունն առաջին անգամ կատարվել է 1950 թ. մայիսի 22-ին Լոնդոնի «Ալբերտ հոլ» համերգասրահում Կիրստեն Ֆլագսթադի կողմից։ Նվագախումբը ղեկավարում էր Վիլհելմ Ֆորտվենգլերը։

Երգերն են՝ «Գարուն» (, տեքստը՝ Հերման Հեսսե), «Սեպտեմբեր» (, Հերման Հեսսե), «Պատրաստություն քնին» (, Հերման Հեսսե) և «Մայրամուտին» (, Յոզեֆ ֆոն Էշենդորֆ).

## Արտաքին հղումներ
* Չորս վերջին երգերը Լյուչիա Պոպպի կատարմամբ

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Ռիխարդ Շտրաուսի երգեր
Ալեքսեյ Լոբանով-Ռոստովսկի

**Ալեքսեյ Բորիսովիչ Լոբանով-Ռոստովսկի** (, 1824, ), ռուս դիվանագետ, իշխան։

1878-1879 թվականներին` դեսպան Թուրքիայում, 1879-1882 թվականներին՝ Անգլիայում, 1882-1895 թվականներին՝ Ավստրո-Հունգարիայում, 1895 թվականին՝ Գերմանիայում։ 1895-1896 թվականներին՝ Ռուսաստանի արտաքին գործերի նախարար։ Ի հակադրություն Ալեքսանդր Գորչակովի, նրա քաղաքական հավատամքն էր՝ եթե Ռուսաստանը պետք է զիջումների գնա իր արևելյան քաղաքականության մեջ, ապա ավելի լավ է այդ զիջումները կատարի ոչ թե եվրոպական երկրներին, այլ հենց Թուրքիային, որպեսզի իր խիստ պահանջներով նրան չմղի Անգլիայի և Ավստրո-Հունգարիայի գիրկը։ Արևմտյան Հայաստանում «նոր Բուլղարիա» թույլ չտալու մտահոգությամբ՝ նա դեմ էր հայկական արմատական բարեփոխումներին և խրախուսում էր «Հայաստանն առանց հայերի» ցարական քաղաքականությունը, որն արձակեց սուլթան Աբդուլ Համիդ II-ի ձեռքերը՝ իրագործելու արևմտահայերի 1894-1896 թվականների ջարդերը։

Հավաքել և հրատարակել է արխիվային նյութեր (18-19-րդ դդ.), զբաղվել ռուսական ազնվական ընտանիքների (այդ թվում՝ հայազգի Դելյանովների) տոհմագրությամբ։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Ռուս դիվանագետներ
Կատեգորիա:Դիվանագետներ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Մոսկվա քաղաքում թաղվածներ
Կատեգորիա:Ռուս քաղաքական գործիչներ
ԵՊԲՀ Ընդհանուր բժշկություն ֆակուլտետ

**Ընդհանուր բժշկություն ֆակուլտետը** (ԸԲՖ), ԵՊԲՀ ամենահին և ամենամեծ ֆակուլտետն է։ Ստեղծվել է 1920 թ.։ Երևանում բժշկական ֆակուլտետի բացման որոշումը կայացրել է Առաջին Հանրապետության նախարարների խորհուրդը 1919 թ. մայիսի 16-ին։ Առաջին շրջանավարտները տվել է 1927 թվականին՝ 32 հոգի։

Ֆակուլտետի առաջին դեկանը եղել է կազմակերպիչ, բժիշկ Սպանդարատ Կամսարականը, իսկ պրոֆեսորադասախոսական կազմը սկզբնական փուլի համար բաղկացած էր 17 հոգուց՝ 6 պրոֆեսոր, 3 դոցենտ, 8 ասիստենտ:

2024 թվականին ֆակուլտետի անընդհատ և ինտեգրացված (հայալեզու, անգլալեզու և ռուսալեզու) երեք կրթական ծրագրերը ստացան WFME միջազգային չափորոշիչներին համապատասխան ծրագրային հավատարմագրում:

Ուսման տևողությունը 6 տարի է:

Ներկայումս ֆակուլտետի դեկանը բ.գ.թ, դոցենտ Կարինե Բարոյանն է:

## Ուսուցում
Ընդհանուր բժշկության ֆակուլտետի կրթությունը ներկայումս կազմակերպվում է 6 տարի տևողությամբ անընդհատ ինտեգրված ծրագրով: Դրան հաջորդում է կրթության հետդիպլոմային փուլը՝ մինչև 4 տարի տևողությամբ կլինիկական օրդինատուրայի ձևով: Ուսուցումը կազմակերպվում է հայերենով, ռուսերենով և անգլերենով: Ֆակուլտետում սովորում են շուրջ 4000 ուսանողներ, որոնցից 1200 օտարերկրացի են: 

2022-2023 ուսումնական տարվանից սկսած ամփոփիչ ատեստավորման գործնական ունակությունների ստուգման փուլն իրականացվում է ՕԿԿՔ (OSCE) ձևաչափով:

2023-2024 ուսումնական տարվանից առաջին կուրսում ուսումնառությունը իրականացվում է մոդուլային ձևաչափով:

## Ծանոթագրություններ


Կատեգորիա:Երևանի պետական բժշկական համալսարան
Դանիայի զինված ուժեր

**Զինված ուժերը** () Դանիայի թագավորության զորքերի միասնությունն է, որը նախատեսված է երկրի ազատության, անկախության և տարածքային ամբողջականության պաշտպանության համար։ Կազմված է ցամաքային, ռազմածովային և ռազմաօդային ուժերից։

### Ցամաքային ուժեր
Դանիայի թագավորության բանակը դանիական պաշտպանության ուժերի ցամաքային ստորաբաժանումն է։

Վերջին տասնամյակում թագավորական բանակի կառուցվածքը, կրթական մեթոդները էապես վերակազմավորվել են՝ հրաժարվելով ներխուժումից պաշտպանվելու ավանդական ռազմավարությոինց և դրա փոխարեն կենտրոնանալով արտասահմանյան գործողությունների վրա։ Ռեզերվները կրճատվեցին և ավելացավ կանոնավոր բանակի թվաքանակը։ Այդ բարեփոխման արդյունքում ռեզերվային, աջակցող և կանոնավոր բանակի ստորաբաժանումների հարաբերակցությունը փոխվեց 60%-40%-ից հակառակի՝ 40% ռեզերվային և աջակցող ստորաբաժանումների և 60% կանոնավոր բանակի ստորաբաժանման։ Ծրագրի ավարտին դանիական բանակը ի վիճակի կլինի տեղակայել 1500 մշտական զինծառայող և ևս 5000 զինծառայող կարճ ժամանակահատվածում։ Միջազգային գործողությունների ժամանակ այս տեղակայումը կիրականացվի առանց օրինակ՝ խորհրդարանի կողմից ռազմական բյուջեի հաստատման։

### Ռազմածովային ուժեր
Դանիայի թագավորական ռազմածովային ուժերը (պաշտոնապես դան՝․ Kongelige Danske Marine, ոչ պաշտոնապես՝ Søværnet) հանդիսանում է դանիական պաշտպանության նախարարության ծովային ստորաբաժանումը, որը պատասխանատու է Դանիայի, Գրենլանդիայի և Ֆարերյան կղզիների ծովային պաշտպանության համար, ինչպես նաև որոնման և փրկարարական աշխատանքների, սառցահատման աշխատանքների, կանխարգելման և միջազգային ուժային խմբերում մասնակցության համար։

1509-1814 թթ, երբ Դանիան Նորվեգիայի հետ միություն էր կազմում, դանիական նավատորմը մտնում էր դանիա-նորվեգիական թագավորական նավատորմի կազմի մեջ։ Մինչ 1807 թվականը այս նավատորմը եվրոպական տարածաշրջանի ամենաազդեցիկ ուժերից մեկն էր, սակայն հետո նավատորմի թիվը կրճատվեց։ Սառը պատերազմի ավարտից հետո մնացած նավերի կողքին կան նաև մեծ ժամանակակից նավեր։

Ռազմածովային նավերի վրա նշվում է Kongelige Danske Marine, որը թարգմանվում է որպես Դանիական Փառապանծության նավեր։ Դանիան հանդիսանում է ՆԱՏՕ-ի այն մի քանի երկրներից մեկը, որը չունի սուզանավեր։

### Ռազմաօդային ուժեր
Դանիայի թագավորական ռազմաօդային ուժերը (դան՝ Flyvevåbnet) պատասխանատու են ներքին անվտանգության և միջազգային գործողությունների ժամանակ ազգային անվտանգության համար։ Ներկայումս դանիական ռազմաօդային ուժերում կա 3400 մշտական ծառայող և ևս 100 զորակոչիկներ, 119 ինքնաթիռներ և ուղղաթիռներ՝ համապատասխանաբար ամերիկյան և եվրոպական արտադրության։

## Արտաքին հղումներ
* Դանիայի պաշտպանության նախարարության պաշտոնական կայքը 

*
Ալելուիա

thumb|right|400px|— Բրիտանական գրադարան, Add. 43725.

**Ալելուիա** ( բառից), հուդայական և քրիստոնեական համատեսքստում օգտագործվող բառ։ Բառացի նշանակում է «Գովաբանեք Յահին (Եհովային)»։ Կազմված է *հալելու* և *Յահ* բառերից․ վերջինս Աստծո անվան՝ Եհովա կրճատ ձևն է։ Օգտագործվում է նաև *Հալելույահ*, «восхваляйте Бога» ձևը։

[եբր. hallelǔ jǎh hallelǔ - գովեցեք, jǎh (կրճատված jǎhve-ից) Տիրոջը (Եհովային), հուն. άλληλ–ούια], երաժշտության մեջ. ցնծուն օրհներգություն, առաջացել է եբրայական ժամերգության գոհաբանական բացականչություններից, ապա մտել քրիստոնեական պաշտամունքի մեջ։

## Աստվածաշունչ մատյանում
[thumb|[Պատարագ, Ալելույա]]
Այս արտահայտությունը Աստվածաշնչի եբրայերեն գրություններում (Հին Կտակարան) հանդիպում է 24 անգամ. 1 անգամ Տարեգրությունում (Գիրք Մնացորդաց) և 23 անգամ Սաղմոսներում։ 113-118 (112-117) սաղմոսները կոչվում են նաև *հալելներ* (օրհներգեր)։

Իսկ Հունարեն գրություններում (Նոր Կտակարան) ալելույա բառը, գրված կոյնե հունարենով, 4 անգամ հանդիպում է Հայտնություն գրքում (19։1,3,4,6)։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Աստվածաշունչ
Կատեգորիա:Եբրայերեն բառեր և արտահայտություններ