Միխայիլ Ուսպենսկի

**Միխայիլ Գլեբովիչ Ուսպենսկի** (ռուսերեն՝ **Михаи́л Гле́бович Успе́нский.** ), ռուս գրող և լրագրող։ Բնորոշվում է որպես ֆանտաստիկայի վարպետ, ով իր ստեղծագործություններում համադրում է ծաղրերգությունն ու բաֆոնադը, ինվերսիան ու լուբոկը: Գրական մրցանակների դափնեկիր է։

## Կենսագրություն
Ծնվել է Բառնաուլում։ Ապրել է Սիբիրի տարբեր քաղաքներում։ Ավարտել է Իրկուտսկի Ա.Ա.Ժդանովի անվան պետական համալսարանի ժուռնալիստիկայի ֆակուլտետը։

Տպագրվել սկսել է 1967 թվականից (պոեզիա)։ Պատմվածքներ հրատարակել է 1978 թվականից. դրանք լույս են տեսել տեղական մամուլում, «Մոսկովսկի կոմսոմոլեց», «Լիտերատուրնայա Ռոսիա», «Լիտերատուրնայա գազետա » թերթերում և « Սմենա », «Յունոստ » և «Օգոնյոկ» ամսագրերում։ 1988 թվականին Կրասնոյարսկի գրահրատարակչությունը լույս է ընծայել նրա պատմվածքների «Չար աչք» ժողովածուն։ Ուստինովի որոշ պատմվածքներ բեմից հնչեցրել է Գենադի Խազանովը։ 1989 թվականին մի քանի պատմվածքներ լույս են տեսել   հրատարակչության տպագրած  կոլեկտիվ ժողովածուում : 1990 թվականին Օգոնյոկի գրադարան մատենաշարով հրատարակվել է «Սեմյոն Կորյաբեդայի գրառումներից» ժողովածուն։ Հետագայում տպագրվել է  «Տեքստ» հրատարակչության լույս ընծայած «Մարդու թանգարան» և «Անտեսանելի մարդը» ժողովածուներում։ 1995 թվականին լույս է տեսել «Ժիխարի արկածները» եռերգություն-ժողովածուն (« Այնտեղ, որտեղ մենք չենք » վեպը և  «Ժամանակն է» և «Ում ուղարկել մահվան ետևից» վիպակները)։

1993 թվականին Ուսպենսկին արժանացել է Բորիս Ստրուգացկու անձնական մրցանակին՝ Բրոնզե խխունջին, իր «Չուգունե ձիավորը» վիպակի համար։ 1995 թվականին ստացել է ֆանտաստիկայի բնագավառի երկու մասնագիտական՝ « Թափառող-1995» մրցանակ՝ «Սիրելի ընկեր թագավոր» վիպակի և «Այնտեղ, որտեղ մենք չկանք» վեպի համար; Բացի այդ, «Այնտեղ, որտեղ մենք չկանք» վեպը «Սուրը քարի մեջ» հատուկ մրցանակի է արժանացել՝ որպես  ֆենտեզի ժանրի լավագույն ստեղծագործություն, և « Ոսկե Օստապ»-ի՝ հումորային ֆանտաստիկայի համար: 1996 թվականին «Այնտեղ, որտեղ մենք չկանք» վեպն արժանացել է նաև  հումորի և երգիծանքի «Ոսկե Օստապ» միջազգային փառատոնի մրցանակին։ 1999 թվականին Միխայիլ Ուսպենսկին արժանացել է Ստրուգացկի եղբայրների АБС մրցանակին։

1996 թվականին Միխայիլ Ուսպենսկին «Ուսանողների ժամանակը 1» ժողովածուում հրատարակել է «Օձի կաթը» վիպակը, որը գրվել է Ստրուգացկի եղբայրների «Կեսօրվա աշխարհ»-ի հիման վրա։ 2013 թվականին լույս է տեսել նրա առասպելական ֆանտաստիկ վեպը՝ «Կոստյա Ժիխարևի դյուցազնականը»՝ հիմնված ռուսական էպոսների վրա։

Ուսպենսկին ապրել է Կրասնոյարսկում և աշխատել որպես «Կոմոկ» թերթի լրագրող (քաղաքական մեկնաբան)։ Ակտիվ քաղաքացիական դիրքորոշում է ցուցաբերել, մասնակցել ընդդիմադիր միջոցառումներին, այդ թվում՝ Ուկրաինայի հետ խաղաղ հարաբերություններ հաստատելու նշանաբանով կազմակերպված «Խաղաղության երթին»։

Մահացել է 2014 թվականի դեկտեմբերի 13-ին  Կրասնոյարսկում։ Ըստ գրողի այրու՝ Նելլի Ռատկևիչի, վերջին տարիներին գրողի մոտ ախտորոշվել են սրտի անբավարարություն, արյան բարձր ճնշում և տախիկարդիա . Միխայիլ Ուսպենսկին մահացել է քնի պահին։

Միխայիլ Գլեբովիչը թաղված է Կրասնոյարսկի Բադալիկյան գերեզմանատան Փառքի ծառուղում։

## Մրցանակներ
* « Ոսկե հորթ »՝ «Լիտերատուրնայա գազետա»-ի (« 12 աթոռների ակումբ ») (1983)։
* « Բրոնզե խխունջ » ( 1992, 1998):
* «Թափառողը » ( 1995, 1999, 2005, 2006, 2008)։
* « Ոսկե Օստապ » ( 1996 ):
* « Ինտերպրեսկոն » ( 1997, 1999, 2010)։
* «АБС մրցանակ » (Ստրուգացկի եղբայրների մրցանակ, 1999, 2003, 2010 ):
* « Աստղային կամուրջ » ( 1999, 2010):
* « Մեծ Զիլանտ » ( 2010 ):
* « Կիր Բուլիչևի հուշամրցանակ » (2010):
* « Արծաթե նետ » (2010  ).

## Մատենագրություն
* «Дурной глаз» / «Չար աչք», Կրասնոյարսկ, 1988 (ժողովածու)
* «Из записок Семена Корябеды» / «Սեմյոն Կորյաբեդայի գրառումներից». Մ., Պրավդա, 1990 (ժողովածու)

### Ժիխարի արկածները
* «Там, где нас нет» / «Այնտեղ, որտեղ մենք չկանք» (Մոսկվա, 1995 թ .)
* «Время Оно» / «Ժամանակն է» ( 1997 )
* «Кого за смертью посылать» / «Ում ուղարկել մահվան ետևից» (Սանկտ Պետերբուրգ, 1998 թ .) - « Աստղային կամուրջ » փառատոնի 3-րդ տեղ (1999) «Լավագույն վիպաշար, սերիալ և շարունակություն ունեցող վեպ» անվանակարգում։
* «Սպիտակ ծովաբողկ կանեփի դաշտում» (վեպի գործողությունները տեղի են ունենում նույն երկրում և քաղաքում, բայց տարբեր կերպարներով և մի քանի դար անց, 2001 թ .)
* «Ոսկու տոպրակով անմեղ աղջիկը» (նույն վայրը, բայց ավելի մոտ Պետրոս I- ի դարաշրջանին, 2005 թ. )
* «Կոստյա Ժիխարևի դյուցազնականը» (2013 թ .):
* «Կոստյա Ժիխարևի ալքիմիան» (2014 թ .):

### Հումորային ֆանտաստիկա
* «Семь разговоров в Атлантиде» /«Յոթ զրույց Ատլանտիդայում» ( 1986 )
* «Чугунный всадник» / «Թուջե ձիավորը» ( 1989 )
* «Дорогой товарищ король» / «Սիրելի ընկեր թագավոր» ( 1992 )
* «Մորդովիայի կոմերիտական» դեղին սուզանավը ( Անդրեյ Լազարչուկի հեղինակակցությամբ, 1997 թ. )

### Հումորային ֆենտեզի
* «Устав соколиной охоты» / «Բազեով որսորդության կանոնագիրք» ( 1990 )

### Գիտական ֆանտաստիկա
* «Посмотри в глаза чудовищ» / « Նայի՛ր հրեշների աչքերի մեջ » ( Սանկտ Պետերբուրգ, 1997, Անդրեյ Լազարչուկի համահեղինակությամբ)
* «Гиперборейская чума» / « Հիպերբորյան ժանտախտ » ( СПб., 1999, Անդրեյ Լազարչուկի համահեղինակությամբ)
* «Марш экклезиастов»/ «Ժողովողների երթը» ( 2006, Անդրեյ Լազարչուկի և Իրինա Անդրոնատիի համահեղինակությամբ)
* «Райская машина»/ «Դրախտային մեքենա » ( 2009 )
* «Весь этот джакч» ( 2013, Անդրեյ Լազարչուկի համահեղինակությամբ)
** «Соль Саракша» / «Սարակշի աղը» (2016)
** «Любовь и свобода» / «Սեր և ազատություն» (2016)
** «Стеклянный меч» / «Ապակե թուրը» (2017)

### Ֆանտաստիկ դետեկտիվ
* «Три холма, охраняющие Край Света» / «Աշխարհի ծայրը պահպանող երեք բլուրները» ( 2007 )

### Ֆանտաստիկ մարտավեպ
* «Մնացածը ճակատագիր է» (2010 թ. )

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Михаил Успенский на сайте «Лаборатория Фантастики»
* 
* 
* Владимир Ларионов. Разговор с Михаилом Успенским из книги «Беседы с фантастами»

Կատեգորիա:1950 ծնունդներ
Կատեգորիա:20-րդ դարի գրողներ
Կատեգորիա:20-րդ դարի լրագրողներ
Կատեգորիա:2014 մահեր
Կատեգորիա:21-րդ դարի գրողներ
Կատեգորիա:21-րդ դարի լրագրողներ
Կատեգորիա:Անձինք այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Դեկտեմբերի 13 մահեր
Կատեգորիա:Լրագրողներ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Խորհրդային գրողներ
Կատեգորիա:Խորհրդային լրագրողներ
Կատեգորիա:Կրասնոյարսկ քաղաքում մահացածներ
Կատեգորիա:Նոյեմբերի 29 ծնունդներ
Կատեգորիա:Ռուս արձակագիրներ
Կատեգորիա:Ռուս գիտաֆանտաստիկ գրողներ
Կատեգորիա:Ռուս լրագրողներ