Բյալա Պոդլյասկա

**Բյալա Պոդլյասկա** (, , ), քաղաք Լեհաստոնում։ Մտնում է Լյուբլինի վոևոդության մեջ։ Մակերեսը 49.46 կմ² է, բնակչությունը`57.471 մարդ (2014)։

## Աշխարհագրություն
Քաղաքը գտնվում է Հարավպոդլյանսկի սարահարթի ու Արևմտյան Պոլեսիեի կցվածքում։ 2009 թվականի հունվարի 1-ի դրությամբ քաղաքի մակերեսը 49.4 կմ² է, և այն Հարավային Պոդլեսիեի ամենամեծ քաղաքն է։

Քաղաքով հուսում են մի քանի գետեր, որոնցից խոշորագույնը Կշնան է` Բուգի ձախ վտակը, ինչպես նաև նրա վտակները` Կլյուկովկան ու Ռուդկան։

## Պատմություն
Քաղաքի մասին առաջին հիշատակությունները վերաբերում են 1345 թվականին։ 16-րդ դարում բնակավայրը հիշատակվում է *Բելայա Ռաձիվիլովսկա* () կամ *Բելայա Կնյաժեկա* () անվանումներով։ 1569 թվականին այն որպես ժառանգություն Իլյինիչներից անցել է Ռաձիվիլներին` ի դեմս Նիկոլայ Սիրոտկայի։

1933 թվականին Ալեքսանդր Լյուդվիգ Ռաձիվիլը իր նստավայրը Նեսվիժսկի ամրոցից տեղափոխել է Բյալա, որն ավելի մոտ էր Վարշավային։ Ամրոցի շինրարությունը շարունակվել է ամբողջ 17-րդ դարի ընթացքում։ Բյալայի ամրոցն իր վերջնական տեսքը ստացել է 18-րդ դարի կեսերին Հիերոնիմ Ֆլորիանի և Մախաիլ Կազիմիր Ռաձիվիլների օրոք։ Ռեչ Պոսպոլիտայի շրջանում քաղաքը մտել է Բրեստի վոևոդության մեջ։ 1837-1841 թվականներին այն ընդգրկվել է Պոդլյասի նահանգի, ապա Սեդլեցկի նահանգի մեջ։

1890 թվականի քաղաքի բնակչությունը 10.029 մարդ է եղել։ Այստեղ աշխատել են օճառի արտադրության, երկու կաշեգործական և գարեջրի գործարաններ, արական գիմնազիա, երկու մանկատուն, երկու ուսումնարան և հիվանդանոց։

1919-1939 թվականներին քաղաքն ընդգրկվել է Լյուբլինի վոևոդության մեջ։ Երբ 1939 թվականին նացիստական Գերմանիան ներխուժել է Լեհաստան, քաղաքն ընդգրկվել է գեներալ-նահանգապետության մեջ։

1944 թվականին՝ խորհրդային զորքերի մուտքից հետո, կատարվել են օդանավակայանի ընդարձակման աշխատանքներ։

1946-1975 թվականներին մտել է Լյուբլինի վոևոդության մեջ։ 1975-1998 թվականներին քաղաքը համարվել է Բյալոպոդլյասկի վոևոդության կենտրոն։

## Տեսարժան վայրեր
* Սուրբ Մարիամ Աստվածածնի եկեղեցի
* Ռաձիվիլների պալատական համալիր
* Էկլեկտիկ ոճի բնակելի տներ (19-րդ դար - 20-րդ դարի սկիզբ)
* Սուրբ Աննայի եկեղեցի (1572)
* Սուրբ Անտոնիոսի եկեղեցի (1672)
* Յու. Կրաշևսկու հուշարձան (1928)
* Հարավային պոդլյասի թանգարան
* Փայտե վիլլաներ Նարուտովիչի, Կոլեյով փողոցներում
* Հրեական դամբարան (18-րդ դար)
* Աուստերիա
* Մագիստրոսի շենք (1935)
* Առաջին համաշխարհային պատերազմում զոհված գերմանացի և ավստրիացի զինվորների դամբարան

## Ժողովրդագրություն

ImageSize = width:630 height:300
PlotArea = left:50 right:20 top:25 bottom:30
TimeAxis = orientation:vertical
AlignBars = late
Colors =
  id:linegrey2 value:gray(0.9)
  id:linegrey value:gray(0.7)
  id:cobar value:rgb(0.0,0.7,0.8)
  id:cobar2 value:rgb(0.6,0.9,0.6)
DateFormat = yyyy
Period = from:0 till:60000
ScaleMajor = unit:year increment:5000 start:0 gridcolor:linegrey
ScaleMinor = unit:year increment:1000 start:0 gridcolor:linegrey2
PlotData =
  color:cobar width:19 align:left
  bar:1841 from:0 till:3588
  bar:1897 from:0 till:13090
  bar:1921 from:0 till:13000
  bar:1931 from:0 till:10697
  bar:1939 from:0 till:19300
  bar:1946 from:0 till:15007
  bar:1950 from:0 till:13345
  bar:1955 from:0 till:15714
  bar:1960 from:0 till:20148
  bar:1965 from:0 till:22570
  bar:1970 from:0 till:26500
  bar:1975 from:0 till:31765
  bar:1985 from:0 till:47027
  bar:1995 from:0 till:56453
  bar:2001 color:cobar2 from:0 till:59325
  bar:2007 from:0 till:57783 
  bar:2008 from:0 till:57780
PlotData=
  textcolor:black fontsize:S
  bar:1841 at: 3588 text: 3.588 shift:(-11,5) 
  bar:1897 at: 13090 text: 13.090 shift:(-14,5)
  bar:1921 at: 13000 text: 13.000 shift:(-14,5)
  bar:1931 at: 10697 text: 10.697 shift:(-14,5)
  bar:1939 at: 19300 text: 19.300 shift:(-14,5)
  bar:1946 at: 15007 text: 15.007 shift:(-14,5)
  bar:1950 at: 13345 text: 13.345 shift:(-14,5)
  bar:1955 at: 15714 text: 15.714 shift:(-14,5)
  bar:1960 at: 20148 text: 20.148 shift:(-14,5)
  bar:1965 at: 22570 text: 22.570 shift:(-14,5)
  bar:1970 at: 26500 text: 26.500 shift:(-14,5)
  bar:1975 at: 31765 text: 31.765 shift:(-14,5)
  bar:1985 at: 47027 text: 47.027 shift:(-14,5)
  bar:1995 at: 56453 text: 56.453 shift:(-14,5)
  bar:2001 at: 59325 text: 59.325 shift:(-14,5)
  bar:2007 at: 57783 text: 57.783 shift:(-14,5)
  bar:2008 at: 57780 text: 57.780 shift:(-14,5)


## Նշանավոր բնակիչներ
* Յուլիան Բարտոշևիչ (1821—1870) — լեհ պատմաբան, մանկավարժ
* Քսենիա Դենիկինա (1892—1973) — ռուս զորավար Անտոն Դենիկինի կինը
* Պավել Կորոլ (1890 — ?) — լեհ բժիշկ, III հավաքի Սեյմի պատգամավոր (1928—1930).
* Ջեք Տվորկով (1900—1982) — ծագումով լեհ ամերիկացի նկարիչ, աբստրակտ իմչեսիոնիստ 
* Վլադիսլավ Հոլևինսկի (1834—1919) — լեհ իրավաբան, քաղաքացիական իրավունքի պրոֆեսոր 
* Ալեքսանդր Ճիժևսկի (1897—1964) — ռուս գիտնական բանաստեղծ, գյուտարար, փիլիսոփա
* Լեոնիդ Չիժևսկի (1861—1929) — գեներալ, գյուտարար-հրետանավոր

## Քույր քաղաքներ
*  Բրեստ
*  Բարանովիչի
*  Նյոր
*  Սմոլենսկ

## Պատկերասրահ

File:Biala-Podlaska-fontanna-rynek.jpg|Գլխավոր հրապարակ
File:Bp-rynek-plac-wolnosci.jpg|Ազատության հրապարակ
File:Biala Podlaska kosciol sw. Anny corr.jpg|Սուրբ Աննայի եկեղեցի, 1572
File:POL Biała Podlaska city symbols.jpg|Միքայել Հրեշտակապետը կռվում է վիշապների դեմ
File:Biala-Podlaska-dworzec-od-ulicy.jpg|Երկաթուղային կայարան


## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Քաղաքի պաշտոնական կայք
* Բյալա Պոդլյասկա և շրջակայք, ֆոտոալբոմ
* 
* 

Կատեգորիա:Լեհաստանի քաղաքներ