Կառլ Բլեգեն

**Կառլ Ուիլյամ Բլեգեն** (**, ), ամերիկացի հնագետ, որն աշխատել է Հունաստանի Պիլոսի և ժամանակակից Թուրքիայի Տրոյայի տարածքում։ 1932-1938 թվականներին ղեկավարել է Ցինցինատիի համալսարանի՝ Տրոյայի տարածքում գտնվող Հիսարլիկ բլրի պեղումները։

## Կենսագրություն
Կառլ Բլեգենը ծնվել է Մինեսոտա նահանգի Մինեապոլիս քաղաքում, Աննա Ռեջինի և Ջոն Բլեգենի վեց երեխաներից ավագն է, ծնողները գաղթել են Նորվեգիայի Լիլեհամեր քաղաքից։ Նրա կրտսեր եղբայրը պատմաբան Թեոդոր Բլեգենն է։ Հայրն ավելի քան 30 տարի Մինեապոլիսի Աուգսբուրգ քոլեջի պրոֆեսոր է եղել և մեծ դեր է խաղացել Ամերիկայում Նորվեգական լյութերական եկեղեցում։ 1904 թվականին Բլեգենը ստացել է բակալավրի աստիճան Մինեսոտայի համալսարանում, 1907 թվականին սկսել է ուսումը Եյլի համալսարանում։

## Գործունեություն
right|200px|thumb|Բլեգենի գրադարանը Ցինցինատիի համալսարանում
1911-1913 թվականներին Հունաստանում եղել է Աթենքի դասական ուսումնասիրությունների ամերիկյան դպրոցի գիտաշխատող, ընթացքում աշխատել է Լոկրիսում, Կորինթոսում և Կորինթիայում պեղումների վրա: Առաջին համաշխարհային պատերազմի ժամանակ Բլեգենը մասնակցել է Բուլղարիայում և Մակեդոնիայում իրականացվող փրկարարական աշխատանքներին, և 1919 թվականին Հունաստանը նրան շնորհել է *Փրկչի շքանշանը*: 1920 թվականին՝ պատերազմից հետո ստացել է դոկտորական աստիճան Եյլի համալսարանում: 

1920-1926 թվականներին եղել է Ամերիկյան դպրոցի տնօրենի օգնական. իր պաշտոնավարման ընթացքում պեղումներ է կատարել Զիգուրիսում, Ֆլիուսում, Պրոսիմնում և Հիմետտոսում: 1927 թվականին Բլեգենը միացել է Ցինցինատիի համալսարանի դասախոսական կազմին: 1927–1957 թվականներին եղել է դասական հնագիտության պրոֆեսոր Ցինցինատիի համալսարանում: Նրա պեղումները Տրոյայում իրականացվել են 1932-1938 թվականներին, որին հաջորդել են Հունաստանի Պիլոս քաղաքի Նեստորի պալատում պեղումները, որոնք սկսվել են 1939 թվականին և վերսկսվել 1952 թվականին՝ Երկրորդ համաշխարհային պատերազմից հետո, շարունակվելով մինչև 1966 թվականը: Պեղումների արդյունքում հայտնաբերված գտածոների մեծ մասը պահվում է Խորայի հնագիտական թանգարանում: 1957 թվականին Բլեգենը թոշակի է անցել։

1951 թվականին ստացել է Օսլոյի և Սալոնիկի համալսարանների պատվավոր կոչումներ, 1957 թվականին՝ Օքսֆորդի համալսարանից՝ գրականության դոկտորի պատվավոր կոչում, իսկ 1958 թվականին՝ Ցինցինատիի համալսարանից՝ իրավագիտության դոկտորի պատվավոր կոչում։ 1963 թվականին ստացել է այլ պատվավոր կոչումներ՝ գրականության դոկտորի աստիճան Քեմբրիջից, Աթենքի համալսարանից, Հրեական միության քոլեջից և Երուսաղեմի հրեական կրոնի ինստիտուտից։ 1965 թվականին Բլեգենը դարձել է Ամերիկայի հնագիտական ինստիտուտի ոսկե մեդալի առաջին դափնեկիրը՝ հնագիտական նվաճումների համար։

1941 թվականին Բլեգենը միացել է Ամերիկյան փիլիսոփայական ընկերության կազմին, իսկ 1959 թվականին՝ Արվեստների և գիտությունների ամերիկյան ակադեմիայի։

Կառլ Բլեգենի գրադարանը գտնվում է Ցինցինատիի համալսարանի տարածքում: Գրադարանը կազմակերպել է «Կառլ Բլեգենի բացահայտումը» խորագրով ցուցահանդես, որը ներառում է լուսանկարներ Բլեգենի Տրոյայի և Պիլոսի խոշոր արշավանքներից, ինչպես նաև նրա աշխատանքից և կյանքից Կալիֆոռնիայի համալսարանում և արտերկրում: Աթենքի Ամերիկյան դասական ուսումնասիրությունների դպրոցի Բլեգենի գրադարանը նույնպես անվանակոչվել է Կառլ Բլեգենի անունով: Մինեսոտայի համալսարանի Թվին Սիթիի մասնաճյուղի Բլեգեն դահլիճը անվանակոչվել է նրա եղբոր՝ Թեոդոր Բլեգենի անունով:

## Անձնական կյանք
*The Literary Digest* ամսագիրը Բլեգենին հարցրել է, թե ինչպես արտասանել նրա անունը, որին նա պատասխանել է․ «Հեթանոս (*pagan*) փնտրելիս գտնում եք բժիշկ Բլեգենին (*blay'gen*)»:

1923 թվականին Բլեգենն ամուսնության առաջարկ է արել Էլիզաբեթ Դենի Փիրսին, որին հանդիպել է Աթենքի դասական ուսումնասիրությունների ամերիկյան դպրոցում։ Փիրսը սկզբում համաձայնել է, բայց հետո խզել է նշանադրությունը, քանի որ չի ցանկացել վերջ տալ իր երկարատև հարաբերություններին Իդա Թալոնի հետ։ Բլեգենը, Փիրսը և Բերտ Հոջ Հիլը (որը, ենթադրաբար, անպատասխան ռոմանտիկ զգացմունքներ է ունեցել Բլեգենի հանդեպ) պլանավորել էին, որ Հոջ Հիլը և Թալոնը ամուսնանալու են Փիրսի և Բլեգենի հետ միաժամանակ, և չորսը ապրելու են միասին։ Թալոնը համաձայնվել է այն պայմանով, որ ինքն ու Փիրսը շարունակելու են ճանապարհորդել և ժամանակ անցկացնել միասին՝ իրենց ամուսիններից առանձին։ 1924 թվականին երկու զույգերն ամուսնացել են և միասին բնակություն են հաստատել Աթենքում՝ իրենց հարաբերություններն անվանելով *«Ընտանիք»*, *«Քառյակ»* կամ *«Pro Par»* (կրճատ՝ «Professional Partnership»՝ «Մասնագիտական գործընկերություն»)։
thumb|Կառլ Բլեգենի և Էլիզաբեթ Դենի Փիրս Բլեգենի գերեզմանը Աթենքի առաջին գերեզմանատանը

1966 թվականին ի վեր կնոջ մահից հետո այրիացած Կառլ Բլեգենը մահացել է Աթենքում 1971 թվականի օգոստոսի 24-ին՝ 84 տարեկան հասակում։ Թաղված է Աթենքի առաջին գերեզմանատան բողոքական անկյունում՝ Էլիզաբեթ Փիրս Բլեգենի հետ միասին։ Իդա Թալոնի և Բերտ Հոջ Հիլի գերեզմանները նույնպես գտնվում են այդ անկյունում։ Կառլ Բլեգենն իր փաստաթղթերի մեծ հավաքածուն կտակել է Աթենքի դասական ուսումնասիրությունների ամերիկյան դպրոցին։

## Մատենագրություն
*1921. *Korakou: A Prehistoric Settlement Near Corinth* (The American School of Classical Studies at Athens)
*1928. *Zygouries; a prehistoric settlement in the valley of Cleonae* (The American School of Classical Studies at Athens)
*1937. *Prosymna: the Helladic Settlement Preceding the Argive Heraeum.* (Cambridge University Press). 2 vols.
*1941. *Studies in the Arts and Architecture* (University of Pennsylvania)
*1950–1958. *Troy: Excavations Conducted by the University of Cincinnati, 1932–38*, 4 vols.
*1963. *Troy and the Trojans* (Praeger)
*1966-1973. *The Palace of Nestor at Pylos in Western Messinia* (with Marion Rawson. 3 vols.)

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Petrakis, Susan L. *Ayioryitika: The 1928 Excavations of Carl Blegen at a Neolithic to Early Helladic Settlement in Arcadia* (INSTAP Academic Press. 2002)
* Vogeikoff-Brogan, Natalia, Jack L. Davis, and Vassiliki Florou 2014. *Carl W. Blegen: personal and archaeological narratives.* Lockwood Press.

## Աղբյուրներ
*New Title from ISD and Lockwood Press -- Carl W. Blegen: Personal and Archaeological Narratives 
* Blegen Library at the American School of Classical Studies at Athens
*Carl Blegen Library at the University of Cincinnati
*Finding Aid for Carl W. Blegen papers, Archives and Rare Books Library, University of Cincinnati, Cincinnati, Ohio

 
Կատեգորիա:Ամերիկացի հնագետներ
Կատեգորիա:Ամերիկյան փիլիսոփայական ընկերության անդամներ
Կատեգորիա:Բրիտանական ակադեմիայի թղթակից-անդամներ
Կատեգորիա:Գիտնականներ այբբենական կարգով