open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Սմբատ Մկրտչյան

**Սմբատ Ավանեսի Մկրտչյան** (դեկտեմբերի 12, 1914, Տաթև, Գորիս-հունիսի 26, 1970, Գորիս), Հայրենական մեծ պատերազմի մասնակից, օդաչու, ավիաէսկադրիլիայի հրամանատարի տեղակալ, կատարել է 400-ից ավելի մարտական թռիչք։

## Կենսագրություն
Սմբատ  Մկրտչյանը ծնվել է 1914 թվականին Գորիսի Տաթև գյուղում։ Մեկ տարեկանում զրկվել է հորից և մոր հետ տեղափոխվել է Գորիս։ Մի քանի տարի անց Սմբատը տեղափոխվել է Բաքու, սովորել դպրոցում և Բաքվի Լենինի անվան արհեստագործական ուսումնարանում։ 1931-1935 թվականներին  աշխատել է «Բաքվի աշխատավոր» գործարանում՝ որպես  ատաղձագործ։ 1935 թվականին զորակոչվել է կարմիր բանակ և երկու տարի  եղել է Լուգանսկի ռազմական ավիացիայի օդաչուների դպրոցի կուրսանտ։ Ծառայել է Անդրկովկասյան ռազմական օկրուգի տարբեր զորամասերում, եղել է Երևանի կապի 16-րդ առանձին ավիացիոն էսկադրիլիայի կրտսեր օդաչու (1938),  Երևանի ռազմաօդային ջոկատի օդաչուներ վերապատրաստող հրամանատար  (1939), Լենինական  քաղաքի  45-րդ բանակի ջոկի հրամանատար (1941)։

Հայրենական մեծ պատերազմի տարիներին Սմբատ  Մկրտչյանին  ուղարկում են Ղրիմի ճակատ, եղել է ավիաջոկատի, հետագայում` ավիաէսկադրիլիայի հրամանատարի տեղակալ, կատարել է 400-ից ավելի մարտական թռիչք։

## Պատերազմից հետո

1946 թվականին Սմբատ  Մկրտչյանը զորացրվել է բանակից և վերադարձել Գորիս։ 1947-1950 թվականներին աշխատել է   Գորիսի մեխանիկական գործարանում, 1951 թվականից մինչև 1962 թվականը եղել է  Գորիսի սեյսմիկ կայանի  լաբորանտ,  1962 թվականից աշխատել է ՀԽՍՀ քաղաքացիական ավիացիայի համակարգում։ 1965 թվականից  մինչև  կյանքի վերջը եղել է  Եղեգնաձորի օդանավակայանի պետ։

Մահացել է 1970 թվականին։

## Պարգևներ
* «Հայրենական պատերազմի երկրորդ աստիճանի մեդալ»
* «Կարմիր դրոշի շքանշան»
* «Բեռլինի գրավման համար մեդալ»
*  «1941-45թթ. Հայրենական մեծ պատերազմում Գերմանիայի դեմ հաղթանակի համար մեդալ»

## Ընտանիք
*Կինը՝ Նոյեմ Հայրապետյան
*Որդիները՝ Էռնեստ Մկրտչյան և Գագիկ Մկրտչյան
*Դուստրը՝ Մարո Մկրտչյան

## Ծանոթագրություններ

## Աղբյուրներ
*Книга приурочена к 65-летию победы в Великой Отечественной войне
*ՍՅՈՒՆԵՑԻ ՍԱՎԱՌՆՈՐԴԻ 100-ԱՄՅԱԿԸ
*Սմբատ Մկրտչյանի մարտական ուղի

Կատեգորիա:Հայրենական մեծ պատերազմի հայ մասնակիցներ
Կատեգորիա:Հայ օդաչուներ
Ականթ դիոսկորեանման

**Ականթ դիոսկորեանման** (), ականթազգիների ընտանիքին պատկանող ծածկասերմ բույս։ Գրանցված է Հայաստանի Հանրապետության Կարմիր գրքում։

## Նկարագրություն
Բազմամյա գեղազարդային խոտաբույս է, որն ունի ուղիղ կանգնած 30-40 սմ բարձրությամբ ցողուն։ Տերևները ամբողջական են։ Պսակը՝ միաշուրթ, ծիրանի–վարդագույն։ Ծաղկաբույլը՝ խիտ, երկարավուն։ Ծաղկակիցները՝ փշոտ–ատամնավոր են, հաճախ՝ մանուշակագույն։

## Տարածվածություն
Հայաստանում հանդիպում է Գեղամի ֆլորիստիկական շրջանում, Հատիս լեռնագագաթի ստորոտում։ Աճում է նաև Արևելյան Անատոլիայում, Հյուսիսային Իրաքում և Արևմտյան Իրանում։

## Էկոլոգիա
Աճում է միջին լեռնային գոտում՝ ծովի մակարդակից 1600–1700 մ բարձրությունների վրա, քարքարոտ աճելավայրերում, դաշտերի եզրերին։ Ծաղկում է հունիս ամսին, պտղաբերում՝ հուլիս–օգոստոս ամիսներին։

## Պահպանություն
Կրիտիկական վիճակում գտնվող տեսակ է։ Հայտնի է ընդամենը մեկ ոչ մեծ պոպուլյացիա, որի տարածման և բնակության  շրջանների մակերեսը 10 կմ²–ից էլ փոքր է։ Հայաստանի Կարմիր գրքի առաջին հրատարակության մեջ ընդգրկված չէր։ Ընդգրկված չէ CITES–ի և Բեռնի կոնվենցիաների հավելվածներում։

Պահպանության միջոցառումներ չեն իրականացվում։ Անհրաժեշտ է իրականացնել պոպուլյացիայի վիճակի մոնիթորինգ։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Կրիտիկական վիճակում գտնվող տեսակներ
Կատեգորիա:Ծածկասերմեր
Կատեգորիա:Ականթազգիներ
Կատեգորիա:ՀՀ Կարմիր գրքում գրանցված բույսեր
Մանկական ալբոմ (մուլտֆիլմ)

**Մանկական ալբոմ**, խորհրդային երաժշտական մուլտիպլիկացիոն ֆիլմ։ Մուլտֆիլմում  ոչ մի բառ չի արտասանվում, հնչում է միայն երաժշտություն։

## Սյուժե
Քաղաքային մեծ տան մանկասենյակում աղջիկը դաշնամուր էր նվագում, փոքրիկ եղբայրը և քույրիկը լսում էին երաժշտությունը։ Նրանց շուրջը խաղալիքներ էին` տիկնիկներ, ձիեր, զինվորիկներ և այլն։ Դրանից հետո երեխաները նկարում են ըստ իրենց երևակայության, հետո պարում են։ Երեկոյան լսում են դայակի հեքիաթները և քնում։

### Մուլտֆիլմի երաժշտություն
Մուլտֆիլմի ամբողջ ընթացքում հնչում է Պյոտր Չայկովսկու` դաշնամուրի համար գրված մանկական երաժշտություն «Մանկական ալբոմ» հավաքածուից։ Լուսագրերում ներկայացված է երաժշտական պիեսների ցանկը։

# Քաղցր երազանք
# Խաղում ենք ձիուկ
# Փայտե զինվորների երթը
# Վալս
# Երգեհոնիկահարը երգում է
# Իտալական երգ
# Հին ֆրանսիական երգ
# Գերմանական երգեր
# Նեապոլիտանական երգ
# Դայակի հեքիաթը
# Բաբա յագա
# Ռուսական երգ
# Կամարիչյան պար

## Հեղինակներ

* Հեղինակները ներկայացված են ըստ մուլտֆիլմի լուսագրերի։

## Թողարկում
2005 թվականին թողարկվել է «Թե ինչպես էին առյուծիկն ու կրիան երգում» մուլտֆիլմի ժողովածուն DVD ձևաչափով։ Մուլտֆիլմի հավաքածուի մեջ ընդգրկվել են «Փոքր նավակ», «Նավահանգստում», «Կամարիչյան պար», «Տիկնիկների պարը», «Թե ինչպես էին առյուծիկն ու կրիան երգում», «Մանկական ալբոմ», «Նկարներ ցուցահանդեսից» մուլտֆիլմերը։

2006 թվականին թողարկվել է «Մանկական ալբոմ» մուլտֆիլմերի հավաքածուն` DVD ձևաչափով։ Մուլտֆիլմի հավաքածուի մեջ ընդգրկվել են «Սիրամարգի պոչ», «Մանկական ալբոմ», «Վանյան և կոկորդիլոսը», «Արտասովոր մրցախաղ», «Տիկնիկների պար» մուլտֆիլմները։

2006 թվականին թողարկվել է «Երգող զարդատուփ» մուլտֆիլմերի հավաքածուն։ Մուլտֆիմի հավաքածուի մեջ ընդգրկվել են հետևյալ մուլտֆիլմերը․ «Գաղտնիքով զարդատուփ», «Տիկնիկների պար», «Մանկական ալբոմ», «Բաժանվածները», «Թռչում էին երկու ուղտեր»։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* 
* 
* 
* «Մանկական ալբոմ»-Մուլտֆիլմեր

Կատեգորիա:1976 մուլտֆիլմեր
Կատեգորիա:«Սոյուզմուլտֆիլմ» ստուդիայի մուլտֆիլմեր
Թագավորը և թռչունը

**«Թագավորը և թռչունը»**» (), սկզբում թողարկվել է **«Հովվուհին ու Ծխնելույզ մաքրողը»** () վերնագրով), 1952/1980 թվականին ռեժիսոր Պոլ Գրիմոյի կողմից նկարահանված ֆրանսիական առաջին լիամետրաժ անիմացիոն ֆիլմը։

## Ստեղծման պատմություն
Մուլտֆիլմը նկարահանվել է Պոլ Գրիմոյի սեփական միջոցներով Ժակ Պրևերի սցենարով և Հանս Քրիստիան Անդերսենի համանուն հեքիաթի մոտիվներով ու Ժոզեֆ Կոսմայի երաժշտությամբ։ Արտադրությունն սկսվել է 1947 թվականին, սակայն էկրաններին մուլտֆիլմի պրեմիերան կայացել է  միայն 1952 թվականին։ Հեղինակների միջև եղած տարաձայնությունների պատճառով մուլտֆիլմը թողարկվել է անավարտ, և նրա տևողությունը կազմել է 63 րոպե։ Տարաձայնությունները հանգեցրել են «Les Gémeaux» ստուդիայի լուծարմանը և Անդրե Սարուտի ու Պոլ Գրիմոյի հարաբերությունների խզմանը։ Անգլալեզու երկրներում մուլտֆիլմը վարձույթի է հանվել «The Curious Adventures of Mr. Wonderbird» (Միստր Ուանդերբյորդի զվարճալի արկածները) խորագրով։

1967 թվականին Գրիմոն վերադարձրել է մուլտֆիլմի վրա իր իրավունքները հետագա տասը տարիների համար և փորձել գտնել ֆինանսավորում, որ թողարկի մուլտֆիլմը նախապես ծրագրված տեսքով։ 1977 թվականին նա վերջապես գտել է գումար և 1977-1979 թվականների նկարվել է լրացուցիչ տեսաշար։ Նոր՝ ընդլայնված տարբերակի պրեմիերան կայացել է 1980 թվականին։ Այդ տարբերակը ներառում է 42 րոպե 1952 թվականի 63 րոպեանոց մուլտֆիլմից և 82 րոպե նոր նյութ։

## Սյուժե
Երկար տարիներ Տախիկարդիայի փառավոր թագավորությունում տիրում է բռնապետ Կառլ V+III=VIII+VIII=XVI-ը։ Նրան ատում են բոլորը, բայց միայն քաջ թռչուն Ծաղրասայրակը չի վախենում ասել, որ թագավորը հիմար է, ծիծաղելի ու շիլ։ Ոչ ոք չգիտի, որ Կառլը գաղտնի սիրում է հմայիչ Հովվուհուն, որի դիմանկարը պահում է իր հարկաբաժնում։ Իսկ դրա դիմաց կախված է ատելի Ծխնելույզ մաքրողի դիմանկարը, որը սիրահարված է Հովվուհուն։

Մի գիշեր Հովվուհին ու Ծխնելույզ մաքրողը կենդանանում են ու փախչում պալատից։ Այդ ժամանակ կենդանանում է նաև Կառլի դիմանկարը, որն զբաղեցնում է իսկական թագավորի տեղը և հրամայում ամեն գնով բռնել փախստականներին։ Վերջիններիս միակ հույսն իմաստուն Ծաղրասայրակն է, որը դժբախտության մեջ չի լքում իր նոր ընկերներին։

## Վերլուծություն
Ֆիլմում կան բամզաթիվ մշակութային ակնարկներ։ Ամրոցը նման է XIX դարի հեքիաթային ամրոցներին, մասնավորապես Նոյշվանշտայնին։ Մռայլ, հակաուտոպիական քաղաքը հիշեցնում է «Մետրոպոլիս» ֆիլմը, իսկ ֆաբրիկայում տեղի ունեցող տեսարանը հղում է Չառլի Չապլինի «Նոր ժամանակներ» ֆիլմին։

## Վերաթողարկում
Արտոնագրված DVD-ով մուլտֆիլմը թողարկվել է «CP Digital» ընկերության կողմից։

## Հետաքրքիր փաստեր
* «Թագավորը և թռչունը» մուլտֆիլմի բոլոր օրինակները 21-րդ դարի սկզբին գտնվում էին վատ վիճակում։ StudioCanal-ը երկուսուկես տարվա ընթացքում (2001 թվականի հունվարից մինչև 2003 թվականի հուլիս) զբաղվել է ֆիլմի վերականգնմամբ։ Կատարվել է պատկերի ու ֆոնոգրամայի լուսաքիմիական ու թվային վերականգնում, որն անցկացվել է Béatrice Valbin-ի վերահսկողությամբ։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Ֆրանսիական մուլտֆիլմեր
Կատեգորիա:1952 մուլտֆիլմեր
Կատեգորիա:1952 ֆիլմեր
Կատեգորիա:1980 մուլտֆիլմեր
Կատեգորիա:Հանս Քրիստիան Անդերսենի ստեղծագործությունների էկրանավորումներ
Կատեգորիա:Ֆրանսիական ֆիլմեր
Կատեգորիա:Ֆրանսերեն ֆիլմեր
Կատեգորիա:1980 ֆիլմեր
Կատեգորիա:Մուլտֆիլմեր երեխաների մասին
Կատեգորիա:1950-ականների ֆրանսերեն ֆիլմեր
Կատեգորիա:Մուլտֆիլմեր թռչունների մասին
Կուբո․ լեգենդ Սամուրայի մասին

**«Կուբո․ լեգենդ Սամուրայի մասին»**, (), ամերիկյան լիամետրաժ տիկնիկային անիմացիոն ֆիլմ, որը նկարահանվել է ռեժիսոր Թրեվիլ Նայթի կողմից։ ԱՄՆ-ում պրիեմիերան տեղի է ունեցել 2016 թվականի օգոստոսի 19-ին։ Ռուսաստանում կինոթատրոնային պրիեմիերան կայացավ 2016 թվականի հոկտեմբերի 20-ին։

## Սյուժե
Պատմող Կուբոն հզոր տոհմի ժառանգ է, բայց երբ անցյալի՝ վրեժի ծարավով լի հոգիները վերադառնում են, նրա պաշտպանության համար կանգնում են միայն մի քանի պահապաններ՝ սպիտակ կապիկը և մարտական բզեզը։ Կուբոյի փրկության միակ հնարավորությունն է փնտրել իր հոր՝ լեգենդար սամուրայի կախարդական զենք ու զրահը։

## Դերերը հնչյունավորել են
* Արթ Փարկինսոն - *Կուբո, կարատե (պատմող)*
* Շարլիզ Սթերոն - *Կապիկ/Սարիացու, Կուբոյի մայրը*
* Մեթյու Մակքոնահի - *Բզեզ/Հանձո, Կուբոյի հայրը*
* Մառա Ռունի - *Կարասու և Վասի, Սարիացուի քույրերը*
* Ռեյֆ Ֆայնս- *Ռայդեն, Լուսնային թագավոր և գլխավոր հակամարտիկ*
* Ջորջ Թակեի - *Հոսաթո*
* Քերի-Հիրոյուկի Տագավա - *Հասի*

## Արտադրություն
2014 թվականի դեկտեմբերի 22-ին Laika Entertainment և Focus Features ընկերությունները հայտարարեցին *«Կուբոն և երկու լարերը»* վերնագրով անիմացիոն ֆիլմի արտադրության մասին։

## Հավելյալ փաստեր
* Ֆիլմի վերջաբանում հնչում է Beatles խմբի «While My Guitar Gently Weeps» երգը Սպեկտոր Ռեգինայի կատարմամբ։

## Պարգևներ և անվանակարգեր

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* 

Կատեգորիա:2010-ականների անգլերեն ֆիլմեր
Կատեգորիա:2010-ականների ֆենտեզի ֆիլմեր
Կատեգորիա:2016 մուլտֆիլմեր
Կատեգորիա:3D մուլտֆիլմեր
Կատեգորիա:Ամերիկյան եռաչափ ֆիլմեր
Կատեգորիա:Ամերիկյան էքշն արկածային ֆիլմեր
Կատեգորիա:Ամերիկյան մուլտֆիլմեր
Կատեգորիա:Ամերիկյան ֆենտեզի արկածային ֆիլմեր
Կատեգորիա:Ֆիլմեր դիսֆունկցիոնալ ընտանիքների մասին
Մեր տոնածառի ծանոթները

**«Մեր տոնածառի ծանոթները»**, ռուսական կարճամետրաժ նկարված մուլտֆիմ, արտադրվել է «Սոյուզմուլտֆիլմ» ստուդիայում։ 
Մուլտֆիլմը մասնակցել է «Սյուզալ-2005» փառատոնի տեղեկատվական ծրագրին։

## Սյուժե
Երիտասարդ ընտանիքը զարդարում է Նոր տարվա տոնածառը։ Հետո հայրը գնում է հեռուստացույց դիտելու, մայրը՝ հեռախոսով խոսելու, իսկ փոքրիկ որդին տխրում է՝ մտածելով, որ իր առաջին Ամանորը ձանձրալի կլինի, առանց հյուրերի, «նեղ ընտանեկան շրջանում»։ Հանկարծ հնչում է դռան զանգը, և բնակարանի շեմին հայտնվում Արջը՝ պնդելով, որ նա այն տոնածառի ծանոթն է, որը նրանք զարդարել են։ Սիրալիր ու եղելությունից մի քիչ ցնցված ընտանիքը նրան նստացնում է սեղանի մոտ։ Արջը պատմում է՝ որքան տխուր է նշել Ամանորը անտառում՝ իր որջում։ Մայրիկն առաջարկում է Արջին իրենց հետ դիմավորել Ամանորը։ Արջն անմիջապես համաձայնվում է, և պատրաստվում քնել՝ իր հետ վերցնելով տորթը։ Դրան հետևում է դռան երկրորդ զանգը, և բնակարանի դիմաց հայտնվում է նապաստակը։ Նապաստակին հյուրասիրում են կաղամբով և գազարով, և նա սկսում է ասել, որ պետք չէ կանչել այլ կենդանիներին՝ աղվեսին, վայրի խոզին, վեհանձն եղջերուին և արջին, սակայն, իմանալով, որ արջն արդեն այդտեղ է, միանգամից փոխում է իր դիրքորոշումը։

Կեսգիշեր է։ Մինչ հայրն իր որդու հետ զանգի ղողանջների ներքո սեղանն էին գցում, մայրը գնում է իրեն կարգի բերելու և վերադառնում է կարմիր երեկոյան զգեստով և մի տորթ ձեռքին։ Տանտերը և հյուրերը նստում են սեղանի շուրջ, երբ հանկարծ լսվում է դռան երրորդ զանգը, և հայտնվում է եղջյուրներով մի տարօրինակ արարած, ով, ինչպես պարզվեց, ամանորյա դիմակով տատիկն էր։ Նրան ուրախությամբ դիմավորում են, իսկ հետո բոլորն ուրախանում և պարում են, իսկ բոլորից շատ՝ փոքրիկ տղան։

Կինոնկարի ժամանակ ցուցադրվում են այլ բնակարանների պատուհաններ՝ պարող մարդկանց ուրվագծերով։

## Մուլտֆիլմի մասին
Դ. Լազարևի «Մեր տոնածառի ծանոթները» ժամանակակից ընտանեկան հեքիաթի ավանդույթի շարունակության փորձն է։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* 
* 

Կատեգորիա:2004 մուլտֆիլմեր
Կատեգորիա:«Սոյուզմուլտֆիլմ» ստուդիայի մուլտֆիլմեր
Կատեգորիա:Ամանորյա մուլտֆիլմեր
Կատեգորիա:Ռուսական մուլտֆիլմեր
Կատեգորիա:Ռուսերեն մուլտֆիլմեր
Կապիկներն ու կողոպտիչները

**«Կապիկներն ու կողոպտիչները»** (), «Կապիկները» մուլտիպլիկացիոն սերիալի երրորդ մուլտֆիլմը։ Երգը կատարում է «Մաշինա վրեմենի» խումբը։

Մուլտֆիլմի տիտրերում գրված է 1985 թվական, սակայն այն թողարկվել է 1987 թվականին։

## Սյուժե
Կապիկները նորից չարաճճիություններ են անում Կենդանաբանական այգում, բայց հանկարծ տեսնում են, թե ինչպես երկու կողոպտիչներ ներխուժում են հրուշակեղենի խանութ։ Ատրճանակով սպառնալով վաճառականին՝ նրանք հավաքում ու մեծ պարկն են լցնում տարբեր քաղցրավենիքներ։ Կապիկները չեն կարողանում անտարբեր նայել ու գաղտնի մտնում են նրանց ավտոմեքենան։ Խուճապահար Մայր կապիկը վերցնում է ոստիկանների մոտոցիկլետն ու ընկնում նրանց հետևից։ Ոստիկանները նույնպես սլանում են նրանց հետևից։ Կապիկներն ավտոմեքենայում անկարգություններ են անում և կողոպտիչներին հասցնում ապակողմնորոշված վիճակի, այնուհետև նույնիսկ ղեկին են տիրանում, բայց անսպասելի բախվում են ծառին, և դիմակներից զրկված կողոպտիչները վերցնում են պարկն ու կատերով փախչում։ Բայց կապիկները գտնում են նրանց հասնելու հնարը. նրանք նստում են ավտոմեքենայի անվադողի վրա և սկսում թիավարել։ Նրանք գրեթե հասնում են կատերին, բայց ամենափոքր կապիկի հետաքրքրասիրության պատճառով սուզվում են։ Կողոպտիչներն ուրախանում են, խարիսխը ջրից հանում և փողերով պարկը թաքցնում նավամբարում։

Մայր կապիկը ցատկում է կատերի տախտակամածի վրա և կռվի բռնվում կողոպտիչների հետ։ Նա հեշտությամբ հաշվեհարդար է տեսնում հաստլիկի հետ, բայց նիհար կողոպտիչը նրան գցում է ցանցը։ Այդ պահին կատերը բախվում է ափին մոտ գտնվող ժայռին, և խողովակից դուրս են թռչում սև դեքերով կապիկները։ Նրանց տեսնելով՝ կողոպտիչները ձեռքերը բարձրացնում են։ Տեսնելով Մայր կապիկին՝ փոքրիկներն ուրախացած վազում են նրա մոտ ու սկսում գրկախառնվել։ Հաստլիկը հուզմունքից լաց է լինում, այնուհետև երկուսով փախչում են, բայց կապիկները, այնուամենայնիվ, վազում են նրանց բռնելու, այս անգամ ցանցով, որով բռնել էին Մայր կապիկին։ Կողոպտիչները վազում են ճանապարհով և մտնում բեռնատար-ֆուրգոնի մեջ։ Նրանք սկսում են կապիկներին բարկացնել ու լեզու ցույց տալ՝ չկասկածելով, որ նստել են հանցագործների համար նախատեսված ոստիկանական մեքենա։ Մայրն ու փոքրիկ կապիկները գողացված քաղցրավենիքներով պարկը տանում են հրուշակեղենի խանութ, բայց վաճառողն ու Մայր կապիկը միանգամից ուշաթափվում են, քանի որ ամենափոքր կապիկն ամբողջը կերել էր։

## Ստեղծողներ

* Ստեղծողների ցանկը կազմված է ըստ մուլտֆիլմի տիտրերի։

## Փառատոներ և մրցանակներ
* Մինսկի Համամիութենական XVIII կինոփառատոնի առաջին մրցանակ

## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն
*  . Книга о Леониде Шварцмане и о созданных им мультфильмах
* .

## Արտաքին հղումներ
* 

Կատեգորիա:1987 մուլտֆիլմեր
Կատեգորիա:«Սոյուզմուլտֆիլմ» ստուդիայի մուլտֆիլմեր
Կատեգորիա:Լեոնիդ Շվարցմանի մուլտֆիլմեր
Կատեգորիա:Խորհրդային մուլտֆիլմեր
Կատեգորիա:Կապիկները
Կատեգորիա:Մուլտֆիլմեր կապիկների մասին
Կատեգորիա:Ռուսերեն մուլտֆիլմեր
Կոշկավոր կատուն (մուլտֆիլմ, 1938)

**«Կոշկավոր կատուն»**, մուլտիպլիկացիոն ֆիլմ, որը թողարկվել է 1938 թվականին «Սոյուզմուլտֆիլմ» ընկերությունում Վալենտինա և Զինաիդա Բրումբերգների կողմից։ Այն Շառլ Պերոյի հեքիաթի երաժշտական էկրանավորումն է։ Երաժշտության հեղինակը Նիկիտա Բոգոսլովսկին է։

## Սյուժե
*Եթե խորամանկությամբ թշնամուդ հաղթես, երբեք չես կորչի։*

Ջրաղացպանը մահանալուց հետո իր տղաներին ժառանգություն է թողնում։ Ավագին նա թողնում է ջրաղաց, միջնեկին` ավանակ, իսկ փոքրին` կատու։

Խորամանկ կատուն հագնում է տիրոջ երկարաճիտ կոշիկներն ու գլխարկը, վստահ ուղևորվում դեպի թագավորական պալատ և նվերների օգնությամբ իր տիրոջ նկատմամբ հետաքրքրություն արթնացնում։ Նրան կոչում էր մարկիզ Կարաբաս։

Հետաքրքրված միապետի ընտանիքը ուղևորվում է սիրալիր պալատականի մոտ։ Ճանապարհին հնձվորներն ու կանայք, ինչպես նրանց նախապատրաստել էր կատուն, ասում են, որ դաշտերը, որտեղ նրանք աշխատում են, պատկանում են մարկիզ Կարաբասին։ Ջրաղացպանի տղան մտնում է լիճը և կատվի հրահրմամբ ձևացնում, թե խեղդվում է։ Նրան փրկում են, թանկարժեք հագուստ հագցնում, այնուհետև շարունակում իրենց ճանապարհը։ 
 
Առջևում մնում էր միայն ամրոցը։ Պարզվում է, որ այն մարդակերի բնակավայրն է։ Կատուն խնդրում է իր կախարդության հմտություններով հայտնի հրեշին վերածվել առյուծի, այնուհետև մկան, ինչից հետո նրան հեշտությամբ խեղդում է։ Ժամանած արքայի առջև վեր է խոյանում մարկիզ Կարաբասի՝ իր աղջկա փեսացուի հրաշալի ամրոցը։

## Աշխատակազմ
* Սցենարիստներ` Ա. Կարպով, Վալենտինա Բրումբերգ, Զինաիդա Բրումբերգ
* Ռեժիսորներ` Վալենտինա Բրումբերգ, Զինաիդա Բրումբերգ
* Նկարիչներ` Կոնստանտին Մալիշև, Նադեժդա Պրիվալովա, Լիդիա Ռեզցովա, Ֆաինա Եպիֆանովա
* Օպերատոր` Կ. Կռիլովա
* Կոմպոզիտոր` Նիկիտա Բոգոսլովսկի 
* Ձայնային օպերատոր` Ս. Ռենսկի

## Տեխնիկական տվյալներ
* Մուլտֆիլմը սև-սպիտակ է (գունավոր տարբերակը չի պահպանվել), ձայնային։

## Հետաքրքիր փաստեր
* 1968 թվականին Բրումբերգները վերստեղծեցին այս մուլտֆիլմը նոր սերնդի համար. գունավոր «Կոշկավոր կատուն»։
* 2015 թվականին Գոսֆիլմաֆոնդում բացվեց «Սպիտակ սյուներ» արխիվային կինոյի 19-րդ փառատոնը։

Տեղի է ունեցել Բրումբերգ քույրերի «Կոշկավոր կատուն» (1938) երաժշտական ֆիլմի գունավոր տարբերակի երկրորդ պրեմիերան, որը վերականգնել է Նիկոլայ Մայրովը։ Մինչ այդ ֆիլմը հնարավոր էր տեսնել միայն սև-սպիտակ տարբերակով։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* «Կոշկավոր կատուն» «Аниматор.ру» կայքում

Կատեգորիա:Մուլտֆիլմեր այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Վալենտինա և Զինաիդա Բրումբերգների մուլտֆիլմեր
Կատեգորիա:«Սոյուզմուլտֆիլմ» ստուդիայի մուլտֆիլմեր
Հարավային դաշնային համալսարանի գլխավոր մասնաշենք

**Հարավային դաշնային համալսարանի գլխավոր մասնաշենք** (**Վաճառական Կիստովի եկամտաբեր տուն**, ), շենք Ռուսաստանի Դոնի Ռոստով քաղաքում, որը կառուցվել է ճարտարապետ Գրիգորի Վասիլևի նախագծով։ Ներկայումս Հարավային դաշնային համալսարանի գլխավոր մասնաշենքն է։ Շենքն ունի մշակութային ժառանգության դաշնային նշանակության օբյեկտի կարգավիճակ։

## Պատմություն
Համարվում է, որ դոնցի վաճառական և փայտարդյունաբերող Գ. Յ. Կիստովի եկամտաբեր տունը Բոլշայա Սադովայա փողոցում կառուցվել է 1914 թվականին։ Սակայն «Ներքին գործերի նախարարության տեխնիկական շինարարության կոմիտեի Դոնի Ռոստովի քաղաքապետի համար տուն կառուցելու մասին գործից» հետևում է, որ 1915 թվականի փետրվարի 15-ին տեխնիկական շինարարության կոմիտեի նախագահ Ա. Ի. Նովիկովի անունով Ռոստովի քաղաքապետը տեղեկացնում էր.

Առաջին համաշխարհային պատերազմի տարիներին շենքը վարձակալել է հրետանային բրիգադի դեպոն։ Հոկտեմբերյան հեղափոխությունից և Քաղաքացիական պատերազմիցհետո այն զբաղեցրել է «Դոնսովգորխոզ» կազմակերպությունը, 1924 թվականից՝ Դոնի գործադիր կոմիտեն։ 1920-ական թվականների վերջին - 1930 թվականների սկզբին շենքում տեղակայված էին «Դոնվնուտորգը», Դոնի բանվորագյուղացիական տեսչությունը, Երկրամասային հողային կառավարչությունը, Առողջապահության երկրամասային բաժինը, Ժողովրդական կրթության երկրամասային բաժինը։

1935 թվականին Ռոստովի քաղխորհրդի և ՀամԿԿ(բ) քաղկոմի 31.07.1935 թ. որոշմամբ, ինչպես նաև ՌԽՖՍՀ խորժողկոմի 5.08.1935 թ. որոշմամբ շենքը փոխանցվել է Ռոստովի պետական համալսարանին։ Համալսարանի հետ միաժամանակ այնտեղ գործել են «Չերկավստրոյտրեստ», «Պրոմստրոյպրոյեկտ» կազմակերպությունները և երկրամասային արխիվը։ 1940-ական թվականների կեսերին շենքը ժամանակավորապես զբաղեցրել է Պետական անվտանգության ժողովրդական կոմիսարիատը, իսկ հետո այնտեղ տեղակայվել են համալսարանի վարչատնտեսական աշխատակազմը, նրա մի քանի ֆակուլտետներ և լաբորատորիաներ։

## Ճարտարապետություն
Հինգհարկանի շենքը անկյունային դիրք է զբաղեցնում Բոլշայա Սադովայա փողոցի (նախկինում՝ Էնգելսի փողոց) և Համալսարանական նրբանցքի խաչմերուկում։ Ճակատի անկյունային հատվածը, որտեղ սկզբնապես շքամուտքն էր, ընդգծվում է հոնիական օրդերի երեք հարկերի բարձրությամբ երեք կիսասյուներով (այժմ գլխավոր մուտքը Բոլշայա Սադովայա փողոցի կողմից է)։ Ճակատի ուղղահայաց բաժանման համար օգտագործվել են երկրորդից մինչև չորրորդ հարկն արված ելուստավորումներն ու կիսաշրջանաձև էրկերները։ Ճակատի հարկային բաժանումն ընդգծվում է տարբեր ձևերի և չափերի պատուհաններով։ Շինության ճակատին կան ծեփածո խորհրդանիշեր, դեկորատիվ ծաղկամաններ, դրասանգներ, կալունակներ, քիվեր, պատշգամբներ։ Շենքի ճարտարապետական ոճը միավորում է մոդեռնի և նեոդասականության տարրեր։ Շենքն ունի նախագծման միջանցքային համակարգ։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Доходный дом Г. Я . Кистова
* Дом купца Кистова
* Ростовские университеты

Կատեգորիա:1914 հիմնադրումներ
Կատեգորիա:Դոնի Ռոստովի շենքեր և կառույցներ
Կատեգորիա:Դոնի Ռոստովի տեսարժան վայրեր
Ֆլորա Քերիմովա

**Ֆլորա Ալեքպեր ղիզի Քերիմովա** (, ), Ադրբեջանի էստրադային և օպերային երգչուհի, հասարակական գործիչ, Ադրբեջանի ժողովրդական արտիստ (1992)։

## Կենսագրություն
Ֆլորա Քերիմովան ծնվել է 1941 թվականի հուլիսի 23-ին Բաքվում։ 1964 թվականին ավարտել է Ասեֆ Զեյնալլու անվան Բաքվի Երաժշտական տեխնիկումը։ 1971 թվականին ավարտել է Ադրբեջանի պետական բժշկական համալսարանը։ 1977 թվականին ավարտել է Ադրբեջանի պետական կոնսերվատորիան։ 1960-ականներին հանդես է եկել Ադրբեջանի պետական ֆիլհարմոնիկում։

1960-ականներին հանդես է եկել Ադրբեջանի պետական ֆիլհարմոնիկում։ 1983 թվականից հանդիսանում է Ադրբեջանի Հեռուստատեսության և ռադիոյի ընկերության մենակատար։ Դասական եվրոպական օպերայի, ազգային օպերային ժանրի, ժողովրդական երգերի, կոմպոզիտորական երգերի կատարողն է։ Կոմպոզիտոր Էլզա Իբրահիմովան գրեց օպերան «Աֆեթ», հատկապես Ֆլորա Քերիմովայի ձայնի համար։

Ֆլորա Քերիմովան կատարեց որոշ հայտնի ադրբեջանական կոմպոզիտորների (Ֆիքրեթ Ամիրով, Թոֆիկ Կուլիև, Էմին Սաբիթօղլի, Էլզա Իբրահիմովա, Օքտայ Ռաջաբով, Ռամիզ Միրիշլի, Շաֆիղա Ախունդովա, Օքտայ Քյազիմի, Էլդար Մանսուրով, Ֆաիկ Սուջադդինով, Ռաուֆ Հաջիև) երգերը։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* FLORA KERIMOVA
* Флора Керимова - Судьба моя
* Flora Kərimova - Ana (Մայր) 1966

Կատեգորիա:Ադրբեջանցի երգչուհիներ
Մատվեյ Պլատովի հուշարձան (այլ կիրառումներ)

Գոյություն ունեն Մատվեյ Պլատովի հետևյալ հուշարձանների մասին հոդվածները.

* Մատվեյ Պլատովի հուշարձան (Մոսկվա)
* Մատվեյ Պլատովի հուշարձան (Նովոչերկասկ)
* Մատվեյ Պլատովի հուշարձան (Սեմիկարակորսկ)
* Մատվեյ Պլատովի կիսանդրի (Կամենսկ-Շախտինսկի)
Առաջին դասը

**«Առաջին դասը»** (), 1948 թվականին ստեղծված խորհրդային նկարված մուլտիպլիկացիոն ֆիլմ, որ պատմում է արջերի ու մեղուների մասին։

## Սյուժե
Անտառում առավոտ է։ Մեղուների պարսը դուրս է գալիս բնից և գնում նեկտար հավաքելու մարգագետնում, որտեղ բազմաթիվ ծաղկած ծաղիկներ կան։ Մեղուներից մեկը թռչում է դեպի անտառի բացատ։ Ուսուցիչ արջն արջուկներին պատմում է մեղուների մասին, որոնք կարող են օգուտ տալ արջերին կամ վնաս պատճառել. «Անցնենք մեղրի, բնության մեջ դրա դերի ու նշանակության մասին ուսմունքին։ Անուշահոտ քաղցրավենիքը մեղր բերող մեղուն խնամքով թաքցնում է մոմե բջիջներում»։

Հանկարծ բացատի վերևում հայտնվում է մեղուն։ Արջերը, թողնելով դասը, սկսում են հետապնդել նրան։ Նրանք երկար վազում են և հասնում մեղվի բնի մոտ։ Մինչ արջուկները մեղր են հանում բնից, մեղուն օգնության է կանչում մյուս մեղուներին, և հավաքված պարսը խայթում ու հեռու է քշում արջուկներին։

Խայթված արջուկները նույն բացատում շարունակում են մեղրին նվիրված դասի ունկնդրումը, սակայն այժմ նրանք ավելի շատ գիտեն մեղուների մասին։

## Ստեղծողներ
* *Սցենարի հեղինակ* – Վլադիմիր Նեմոլյաև
* *Ռեժիսոր* – Լամիս Բրեդիս
* *Բեմադրող նկարիչ* – Սյուզաննա Բլյակովսկայա
* *Նկարիչ-մուլտիպլիկատորներ* – Բորիս Մեերովիչ, Նադեժդա Պրիվալովա, Բորիս Տիտով, Վադիմ Դոլգիխ, Լև Պոպով, Ֆաինա Եպիֆանովա, Տատյանա Տարանովիչ 
* *Օպերատոր* – Անատոլի Վելիկոխատկո
* *Կոմպոզիտոր* – Միխայիլ Ստարոկադոմսկի
* *Հնչյունային օպերատոր* – Նիկոլայ Պրիլուցկի
* *Տեքստի հեղինակ* – Միխայիլ Վոլպին
* *Ռեժիսորի օգնական* – Վ. Շիլինա
* *Ֆիլմի տնօրեն* – Ն. Ցոֆնաս

## Վերաթողարկում
1990-ական թվականների կեսերին մուլտֆիլմը թողարկվել է տեսաերիզներով «Լավագույն խորհրդային մուլտֆիլմեր» հավաքածուում Studio PRO Video-ի և «Սոյուզմուլտֆիլմ» ստուդիայի մուլտֆիլմերի հավաքածուում «Союз Видео» ստուդիայի կողմից PAL համակարգում։

2002 թվականին մուլտֆիլմը վերաթողարկվել է VHS, Video CD և DVD կրիչներով «Ողջո՛ւյն, դպրոց» մուլտֆիլմերի հավաքածուում, որում ընդգրկվել են նաև «Ստորակետի ու կետի արկածները» (), «Պրոդելկինը դպրոցում», «Վերջին նստարանին» (VHS-ով միայն առաջին երկու թողարկումները, DVD-ով՝ բոլորը), «Մարդուկին ես եմ նկարել» և «Ի՞նչ դառնալ» մուլտֆիլմերը։

## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն
* 

Կատեգորիա:1948 մուլտֆիլմեր
Կատեգորիա:«Սոյուզմուլտֆիլմ» ստուդիայի մուլտֆիլմեր
Կատեգորիա:Խորհրդային մուլտֆիլմեր
Կատեգորիա:Մուլտֆիլմեր արջերի մասին
Աննա Բըրնս

**Աննա Բըրնս** (անգլ․՝ Anna Burns, ), իռլանդացի գրող, 2018 թվականի Բուքերյան մրցանակի դափնեկիր։

## Կենսագրություն
Նա ծնվել է 1962 թվականին՝ Բելֆաստում։ Սովորել է Սրբ․ Ջեմմայի անվան ավագ դպրոցում։ 1987 թվականին տեղափոխվել է Լոնդոն։ Այժմ ապրում է Արևելյան Սասիքսում։

## Ստեղծագործությունները
Նրա առաջին վեպը՝ «No bones»-ը, հյուսիսիռլանդական հակամարտության տարիներին Բելֆաստում ապրող  աղջկա մասին գրավիչ մի պատմություն է։ Հյուսիսային Իռանդիայում տեղի ունեցած հակամարտությունը նկարագրող գործերի թվում «No Bones»-ը համարվում է կարևորագույններից մեկը․ այն նույնիսկ համեմատում են Ջեյմս Ջոյսի «Դուբլինցիներ»-ի հետ։

Աննա Բըրնսի երկրորդ գործը՝ «Փոքրիկ կառույցները» հրատարակվել է 2007 թվականին։ Այն հանցագործ ընտանիքում ծնված կնոջ մասին զավեշտալի մի պատմություն է։

2018 թվականին Աննա Բըրնսը ստացել է Բուքերյան մրցանակ «Կաթնավաճառը» վեպի համար և դարձել այդ մրցանակին արժանացած առաջին հյուսիսիռլանդացի գրողը։ Մրցանակաբաշխությունից հետո նա հայտարարել է, որ հրատարակելու է «Կաթնավաճառը» ԱՄՆ-ում, 2018 թվականի դեկտեմբերի 11-ին։

Վեպում Բըրնսը պատմում է անանուն, 18-ամյա աղջկա մասին է, որին հետապնդում է իրենից տարիքով ավելի մեծ մի տղամարդ՝ «Կաթնավաճառը»։ Դեպքերը կրկին տեղի են ունենում հյուսիսիռլանդական հակամարտության տարիներին։

## Ստեղծագործություններ
### Վեպեր

* *No Bones* (2001)
* *Փոքրիկ Կառույցներ (Little Constructions)* (2007)
* *Կաթնավաճառը ([[:en:Milkman (novel)|Milkman]])* (2018)

### Նովելներ
* *Mostly Hero* (2014)

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Բրիտանացի կին վիպասաններ
Կատեգորիա:Իռլանդացի գրողներ
Վասյան և դինոզավրը

**«Վասյան և դինոզավրը»,** խորհրդային տիկնիկային մուլտֆիլմ՝ նկարահանված 1971 թվականին, պիոներ տղայի և նրա արկածների մասին, որոնք հայտնվել էին նախապատմական ժամանակաշրջանում։

Ուկրաինացի հայտնի ռեժիսոր-մուլտիպլիկատոր Վալենտինա Կոստլյովայի դեբյուտային աշխատանքն է։

## Սյուժե
Գավառագիտական թանգարանում  գիտնական հնէաբանը մանրակրկիտ հետազոտություն է անցկացնում։ Նա զբաղվում է հնագույն էակներով, որոնք երբևէ բնակվել են մեր մոլորակի վրա։ Շատ միլիոնավոր տարիներ են անցել, և դինոզավրերի, պտերոդակտիլների, մամոնտների մասին տեղեկությունը, որը հասել է մեր օրեր բավականին քիչ է։ Գիտնականները փշուրներով են հավաքում դրանք, վերստեղծելով կենդանիների արտաքին տեսքը, ինչպես նաև նրանց կյանքի եղանակը՝ գտած մնացորդների միջոցով։ Հենց նման աշխատանքի ժամանակ Վասյան գտնում է թանգարանի մասնագետին։ Քարածուկը, որը հայտնվել էր տղայի տեսադաշտում, պարզվում է ոչ այլ ինչ է, ինչպես դինոզավրի մաս։ Զարմանալի է, բայց հենց այդ քարի նմուշով հետաքրքրվեց Վասիայի շունը, բայց բացառապես ինչպես նոր խաղալիք։

Ոչ գիտնականին, ոչ էլ տղային չի հաջողվում վերցնել շան ավարը։ Իսկ ցուցադրանմուշի հետապնդումը  պիոների համար վերջանում է հսկա ավազե ժամի մեջ վայրէջք կատարելով, այդտեղ է հայտնվում շունը, նրանք միասին կախարդությամբ հայտնվում են շատ միլիոնավոր տարիներ հետ,  որտեղ հանդիպում են նախապատմական ժամանակաշրջանի արտասովոր բուսական աշխարհի և անհավատալի ֆաունայի հետ, երբ դեռ ապրում էին դինոզավրերը։

## Ֆիլմի վրա աշխատել են
* Ռեժիսոր - Վալենտինա Կոստլյովա
* Սցենարի հեղինակ - Վ. Կուպով, Ա. Վասիլենկո
* Նկարիչ բեմադրող - Յա. Գորբաչենկո
* Նկարիչ մուլտիկնիկատորներ - Ա. Օրշանսկի, Էլեանորա Լիսիցկայա, Ա. Տրիֆոնով, Ժան Տարան
* Օպերատոր -Պյոտր Ռակիտին
* Տնօրեն - Մ. Գլադկովա
* Կոմպոզիտոր - Ալեքսանդր Կաներշտեյն
*  Միխայիլ Պետրենկո
* Խմբագիր - Սվետլանա Կուցենկո
* Տիկնիկներ և դեկորացիա - Անատոլի Ռադչենկո, Վ. Յակովենկո, Յա. Գորբաչենկո, Ի. Կուտին, Ա. Նազարենկո
* Մոնտաժոր - Օ. Դերյաժնա

## Թողարկում DVD-ով
* Մուլտֆիլմը թողարկվել է DVD–ի վրա «Վասյան և դինոզավրը» մուլտֆիլմի ժողովածուում։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* 

Կատեգորիա:Խորհրդային մուլտֆիլմեր
Կատեգորիա:1971 մուլտֆիլմեր
Կատեգորիա:«Կիևնաուչֆիլմ» ստուդիայի մուլտֆիլմեր
Կատեգորիա:Մուլտֆիլմեր դինոզավրերի մասին
Սոխ թալիշյան

**Սոխ թալիշյան** (), սոխազգիների ընտանիքին պատկանող ծածկասերմ բույս։ Գրանցված է Հայաստանի Կարմիր գրքում։

## Նկարագրություն
Սոխուկավոր բույս է, որի ցողունի բարձրությունը հասնում է 10-30 սմ-ի։ Տերևները տափակ են։ Ծաղկաբույլը՝ գլխիկանման։ Ծաղկապատը՝ գնդաձև–զանգականման, մասերը՝ սպիտակ, ամուր, ծիրանագույն ջղով։ Սոխուկները փոքրաթիվ են, մանր, դեղնավուն, փայլուն, գրեթե հարթ։

## Տարածվածություն
Հայաստանում հանդիպում է միայն Դարեղեգիսի ֆլորիստիկական շրջանում՝ Խաչիկ և Գնիշիկ գյուղերի միջև։ Աճում է նաև Թալիշում։

## Էկոլոգիա
Աճում է ենթալպյան գոտում՝ ծովի մակարդակից 2200-2400 մ բարձրությունների վրա, քարքարոտ լանջերին։ Ծաղկում է հունիս–հուլիս ամիսներին, պտղաբերում՝ հուլիսից օգոստոս ընկած ժամանակահատվածում։

## Պահպանություն
Կրիտիկական վիճակում գտնվող տեսակ է, որի տարածման և բնակության շրջանների մակերեսը 10 կմ²–ից պակաս է։ Այն համարվում է Հարավային Կովկասի էնդեմիկ։ Հայաստանում հայտնի է մեկ պոպուլյացիա։ Տեսակին ներքին գործոնների, պատահականության և արածեցման պատճառով սպառնում է միակ աճելավայրի կորուստ։ GITES-ի և Բեռնի կոնվենցիաների հավելվածներում ընդգրկված չէ։

Պահպանության գործողություններ չեն իրականացվում։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Կրիտիկական վիճակում գտնվող տեսակներ
Կատեգորիա:Ծածկասերմեր
Կատեգորիա:Սոխազգիներ
Կատեգորիա:ՀՀ Կարմիր գրքում գրանցված բույսեր
Աղվեսն ու Նապաստակը

**«Աղվեսն ու Նապաստակը»** (), Յուրի Նորշտեյնի խորհրդային անիմացիոն ֆիլմ ռուսական ժողովրդական հեքիաթի՝ Վլադիմիր Դալի մշակմամբ։

## Սյուժե
Ձմեռ։ Անտառում ապրում են Աղվեսը և Նապաստակը։ Առաջինն ապրում է «սառցե խրճիթում», երկրորդը՝ «կեղևում»։ Աղվեսի խրճիթը գեղեցիկ է, բայց, ցավոք, գարնանը այն հալվում է, և Աղվեսը որոշում է խլել Նապաստակի տունը։ Օգտագործելով իր ֆիզիկական առավելությունը՝ նա դրան հասնում է առանց մեծ ջանքերի, և անտուն նապաստակը գնում է «որտեղ աչքը կտրի»։ Նա ճանապարհին հանդիպում է Գայլին, որն անսպասելիորեն որոշում է օգնել խեղճացած Նապաստակին և դուրս անել անկոչ զավթողին, բայց Աղվեսը, օգտագործելով բանավոր սպառնալիքներ, հեռացնում է և նրան։

Այնուհետև պատմությունը կրկնվում է, երբ Նապաստակը հանդիպում է Արջին։

Այնուհետև փորձում է օգնել Ցուլը։ Եվ նորից անհաջող։

Հետո Նապաստակը հանդիպում է Աքաղաղին, որը ևս գնում է դուրս անելու Աղվեսին։ Օգտագործելով իր սուսերը և արիությունը՝ Աքաղաղը քշում է Աղվեսին և մնում է ապրելու Նապաստակի հետ։

## Ստեղծում
«Աղվեսն ու նապաստակը» մուլտֆիլմը եղել է խորհրդային ռեժիսոր Յուրի Նորշտեյնի և նրա արվեստագետ կնոջ՝ Ֆրանչեսկա Յարբուսովայի առաջին համատեղ աշխատանքը։ «Աշխարհի անիմացիան կամ անիմացիոն աշխարհ» ծրագրում Ֆրանչեսկան հիշում է ֆիլմի մասին. «Նրանք չէին ընդունում «Աղվեսն ու Նապաստակը», քանի որ ասում էին, թե Նապաստակն ունի հրեական տխուր աչքեր»։

Ֆիլմը ստեղծվել է ռուսական ժողովրդական հեքիաթի հիման վրա։ Հեղինակի տեքստը կարդացել է Վիկտոր Խոխրյակովը։

## Փառատոնի պարգևներ
* 1974՝ Անիմացիոն ֆիլմերի Զագրեբի II միջազգային փառատոնի (Հարավսլավիա), ստացել է առաջին մրցանակ՝ որպես լավագույն մանկական ֆիլմ և Զագրեբի հատուկ մրցանակ,
* 1974՝ Համամիութենական VII կինոփառատոն Բաքվում, ստացել է մուլտֆիլմերի բաժնի առաջին մրցանակը։

## Փաստեր
* Աքաղաղը ծխամորճ էր ծխում, ինչն անբնական է մանկական մուլտֆիլմերի համար, ինչպես նաև Աքաղաղի և Աղվեսի կռվի ժամանակ Նապաստակը փորձում է ծխել նրա թողած դեռ վառվող ծխամորճը։
* Նապաստակի տնակը մեզ ցուցադրվում էր հատվածքով, այնտեղ չկա նախասենյակ և գյուղական (խորը անտառում եղող) տան այլ անհրաժեշտ օժանդակ շենքեր։

## Վիդեո
Մուլտֆիլմը թողարկվել է Յուրի Նորշտեյնի մուլտֆիլմերի DVD հավաքածուներում։

2002 թվականին թողարկվել է անգլերեն ենթագրերով «Ռուսական անիմացիայի վարպետներ» հավաքածուում VHS և Video CD ձևաչափով, հետագայում՝ DVD։ «Masters of Russian Animation Volume 2»։ Հավաքածուի մուլտֆիլմերն էին՝ «Տարվա եղանակներ», «Պարուհին նավի վրա», «Մարտը Կերժենցի մոտ», «Գեղադիտակ-71։ Պահարան», «Թիթեռ», «Կղզի», «Աղվեսն ու Նապաստակը», «Ձկնկուլն ու Կռունկը», «Ոզնին մշուշում», «Կռունկի փետուրները» «Հրաձգարան» և «Կապ»։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* 
* 
* 

Կատեգորիա:1973 մուլտֆիլմեր
Կատեգորիա:Խորհրդային մուլտֆիլմեր
Կատեգորիա:Ռուսերեն մուլտֆիլմեր
Կատեգորիա:«Սոյուզմուլտֆիլմ» ստուդիայի մուլտֆիլմեր
Ծովոսպ լողացող

**Ծովոսպ լողացող** (), ծովոսպազգիների ընտանիքին պատկանող պտերանման բույս։ Գրանցված է Հայաստանի Կարմիր գրքում։

## Նկարագրություն
Ջրի մակերեսին լողացող օվալապտերաձև ոչ մեծ պտեր։ Տերևները դասավորված են օղակաձև, 3-ական, երկուսը՝ ջրի մակերեսին լողացող, մեկը`  բաժանված թելանման, կախված ջրում։ Սորուսները 4-8-ական են, ստորջրյա տերևների հիմքերի մոտ։

## Տարածվածություն
Հայաստանում հանդիպում է միայն Լոռու ֆլորիստիկական շրջանում և Լոռու սարահարթի լճերում։ Հանդիպում է նաև Նախակովկասում, Հարավային Կովկասում, Թալիշում, Եվրոպայում, Հյուսիսային Աֆրիկայում, Արևմտյան Սիբիրում, Միջին Ասիայում, Հեռավոր Արևելքում, Չինաստանում, Հնդկաստանում և Հյուսիսային Ամերիկայում։

## Էկոլոգիա
Հայաստանում աճում է միջին լեռնային գոտում՝ծովի մակարդակից 1300-1400 մ բարձրությունների վրա, լճերում։

## Պահպանություն
Կրիտիկական վիճակում գտնվող տեսակ է։ Հայտնի է ընդամենը 1 պոպուլյացիա, որի տարածման մակերեսը 10 քառ․ կմ-ից պակաս է։ Հայաստանի Կարմիր գրքի առաջին հրատարակությունում գրանցված է որպես ոչնչացման անմիջական վտանգի ենթակա տեսակ։ CITES-ի կոնվենցիայի հավելվածներում ընդգրկված չէ։

Պահպանման միջոցառումներ չեն իրականացվում։ Անհրաժեշտ է ստեղծել նոր ԲՀՊՏ Լոռու սարահարթում։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Կրիտիկական վիճակում գտնվող տեսակներ
Կատեգորիա:Պտերանմաններ
Կատեգորիա:Ծովոսպազգիներ
Կատեգորիա:ՀՀ Կարմիր գրքում գրանցված բույսեր
Կատեգորիա:Եվրոպայի բուսական աշխարհ
Կատեգորիա:Ասիայի բուսական աշխարհ
Հանա Ռովինա

thumb|Սոլ Յուրոկ և Հանա Ռովինա (1954)
**Հանա Ռովինա** (&lrm, ), հայտնի է նաև՝ **Ռոբինա**, իսրայելցի դերասանուհի։ Հաճախ նրան անվանում են «հրեական թատրոնի առաջին լեդի»։

## Կենսագրություն
Հանա Ռովինան ծնվել է Բերեզինոյում, Մինսկի շրջան (նահանգ), Բելառուս, Ռուսական կայսրություն։ Նախքան Առաջին համաշխարհային պատերազմը Վարշավայում անցել է նախադպրոցական մանկավարժների համար նախատեսված եբրայերենով դասընթացը։

Հրեա գրող Ալեքսանդր Պեննից 1937 թվականին դուստր է ունեցել՝ Իլանային։

## Գործունեություն
Դերասանական կարիերան սկսել է Նահամ Ցեմախի անվան հրեական թատրոնում։ 1917 թվականին, Հաբիմա թատրոնի բացման հետ մեկտեղ, միացել է նրան և մասնակցել նախնական թատերական գործընթացներին, եղել թատրոնի հիմնադիրներից, աշակերտել Կոնստանտին Ստանիսլավսկուն, Եվգենի Վախթանգովին, խաղացել Եվգենի Վախթանգովի պիեսում։ Հայտնի է դարձել Սեմյոն Անսկիի *The Dybbuk* (Երկու աշխարհների միջև) պիեսում մարմնավորած Լեայի դերով։

1928 թվականին Ռովինան և Հաբիմա թատրոնի այլ դերակատարներ ներգաղթել են Պաղեստին։ Հաբիմա թատրոնը դարձել է նոր ազգային թատերական շարժման առաջատար, իսկ Ռովինան ճանաչվել է որպես շարժման առաջատար դերասանուհի։ Մոսկվայում *The Dybbuk* պիեսի կատարմամբ (Լեայի դերակատարմամբ, սպիտակ զգեստով, երկար սև հյուսերով), Ռովինայի կերպար դարձավ ի հայտ եկող հրեական թատրոնի իկոն։

thumb|Ռովինայի հանդերձարանը Հաբինա թատրոնում

Ռովինան շատ լուրջ էր վերաբերվում իր գործին և փորձում էր ապրել հերոսների կյանքով։

Նիսիմ Ալոնին Ռովինայի համար գրել է «Մորաքույր Լիզա» պիեսը, որտեղ նա մարմնավորել է գլխավոր հերոսին։

Ռովինան հանդիսատեսից մեծ ուշադրություն է պահանջել։ Նա հաճախակի դադարեցնում էր խաղը, եթե զգում էր, որ հանդիսատեսը բավական ուշադիր չէ։ Մի անգամ բեմում նա դադարեցրել է ներկայացումը և դիմելով պատանի հանդիսատեսին՝ խնդրել դադարեցնել արևածաղկի սերմեր ծամելը։

## Սցենոգրաֆիա
* Հավերժական երգ (1914)
* Պարահանդես ակունքներում (1918)
* Դիբբուկ (1922) - *Լեա*

## Ֆիլմագրություն
* «Սաբրա» («Ցաբար») (ռեժիսոր՝ Ալեքսանդր Ֆորդ, 1933)

## Մրցանակներ և ճանաչում
1956 թվականին թատերական գործունեության համար արժանացել է Իսրայելի մրցանակի։ Բեմում ակտիվ գործունեություն է ծավալել մինչև մահը՝ 1980 թվականը։ Մահացել է Թել Ավիվում, 91 տարեկանում։

## Տես նաև
*Իսրայելի թատրոն

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Բելառուս հրեաներ
Կատեգորիա:Բեմական կեղծանուններ
Կատեգորիա:Երկարակյացներ
Կատեգորիա:Իսրայելի հրեաներ
Կատեգորիա:Իսրայելցի թատրոնի դերասանուհիներ
Կատեգորիա:Խորհրդային հրեաներ
Կատեգորիա:Հրեա դերասանուհիներ
Շոգեքարշը Ռոմաշկովոյից

**«Շոգեքարշը Ռոմաշկովոյից»** (), խորհրդային նկարված մուլիպլիկացիոն ֆիլմ՝ ստեղծված «Սոյուզմուլտֆիլմ» կինոստուդիայում 1967 թվականին։

## Սյուժե
Մուլտֆիլմը պատմում է փոքրիկ Շոգեքարշիկի մասին, որը երեխաներին տանում է Ռոմաշկովո կայարան։ Պատմությունն սկսվում է կառամատույցում, որտեղ ուղևորներն ու նրա բնակիչները, աայդ թվում նաև խոսող բարձրախոսն ու կայարանի հերթապահն սպասում են գնացքի ժամանմանը։ Որոշ ժամանակ անց ուշացած Շոգեքարշիկը վագոնների հետ հայտնվում, երեխաները նստում են և սկսվում է ուղևորությունը։ Երթերի ընթացքում Շոգեքարշիկին այնքան է դուր գալիս հիանալ շրջապատող աշխարհի գեղեցկությամբ, որ նա չի կարողանում իրեն զսպել, որպեսզի չկանգնի, դուրս չգա ռելսերից ու չգնա անտառ։ Սյուժեի ընթացքում նա վայելում է գարնանային հովտաշուշանների բույրը, ունկնդրում սոխակի գեղգեղուն դայլայլն ու դիմավորում արևածագը՝ «միակը կյանքում»։ Իր բնավորության պատճառով Շոգեքարշիկը մշտապես ուշանում է, ինչի պատճառով արժանանում է տնօրենի, իսկ սկզբնական շրջանում նաև ուղևորների կշտամբանքին։ Նա ամաչում է, որ միշտ ուշանում է, բայց խոստանում է, որ այլևս այդպես չի լինի, ինքը կաշխատի կայարան հասնել ժամանակին։ Եվ երբ կանգառներից մեկի ժամանակ ուղևորները, որոնց Շոգեքարշիկից փոխանցվել էր սերը դեպի բնությունը, կանգ են առնում, որպեսզի ավելի երկար հիանան արևածագով, Շոգեքարշիկը, հիշելով իր խոստումը, ասում է. «Պետք է գնալ։ Ախր մենք կուշանանք...»

## Ստեղծողներ

## Երաժշտություն
Մուլտֆիլմում հնչում է «Շոգեքարշիկի երգը» (, երաժշտությունը՝ Վլադիմիր Յուրովսկու, տեքստը՝ Հենրիխ Սապգիրի, Գենադի Ցիֆերովի), որը կատարում են Շոգեքարշիկի դերը հնչյունավորող Կլարա Ռումյանովան ու մանկական երգչախումբը։

## Վերաթողարկում
Մուլտֆիլմը բազմիցս վերաթողարկվել է DVD-ով մուլտֆիլմերի հավաքածուներում, որոնցից են՝ «Машинки» (տարածող՝ «Союз»), «Տատիկի հեքիաթները» (, տարածող՝ «Союз»), «Մանուկներին մանուկների մասին» (, թողարկում 3, տարածող՝ «Крупный план»)։

## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն
*  На обложке полное название книжной серии «Союзмультфильм представляет: впервые — легендарные мультфильмы в книгах!»


## Արտաքին հղումներ
* «Շոգեքարշը Ռոմաշկովոյից» մուլտֆիլմը Յութուբում
* Песенка паровозика

Կատեգորիա:1967 մուլտֆիլմեր
Կատեգորիա:«Սոյուզմուլտֆիլմ» ստուդիայի մուլտֆիլմեր
Կատեգորիա:Խորհրդային մուլտֆիլմեր
Կատեգորիա:Վլադիմիր Դեգտյարյովի մուլտֆիլմեր
Մուշեղ Աբեյան

**Մուշեղ Աբեյան** (19-րդ դար, Ագուլիս-1940-ական թվականներ), հայ ազգային և հասարակակն գործիչ։

## Կենսագրություն
Սմբատ Աբեյանը ծնվել է 19-րդ դարում Նախիջևանի Ագուլիս բնակավայրում։ Մոսկվայում ստացել է բարձրագույն կրթություն։ Աշխատանքային գործունեությունը ծավալել է Մոսկվայում, Երևանում, Թիֆլիսում, ինչպես նաև Պարսկաստանում։ Նորանկախ Հայաստանի Հանրապետությունում վարել է որոշ կարևոր պաշտոններ, ինչից հետո հեռացել է երկրից և հաստատվել Պարսկաստանում։

Մահացել է 1940-ական թվականներին։

## Ընտանիք
Որդին՝ Սմբատ Աբեյանը՝ ավարտելով Թեհրանի և ԱՄՆ-ի մաթեմատիկական գիտությունների համալսարանները, ունեցել է լայն ճանաչում։ Դուստրը՝ Գոհար Աբեյանը նույնպես սովորել է Թեհրանում՝ պետական երաժշտական կոնսերվատորիայում. դասավանդել է այդտեղ։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Հայ հասարակական գործիչներ
Ուղտուպար

**Ուղտուպար** (նաև՝ *Բալխու, Դավաբոյնու, Դավագյոզ, Դավագյոզի լեռնաբագուկ, Դևեբոյնու, Դևեգյոգի լեռնաբագուկ, Ուղտի պարանոց*), լեռնաբագուկ Հայաստանում, Գեղամա լեռնաշղթայում, Երևան քաղաքից 35-40 կմ հարավ-արևելք, Ազատ գետի վերնագավառում, Ուղտուակունք գետի ակունքների շրջանակում։ Բարձրագույն կետը հյուսիս–արևելյան կողմում գտնվող Գեղասար լեռնագագաթն է (3443 մ), երկարությունը 12 կմ։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Արարատի մարզի լեռնաշղթաներ
Կարլ Ֆրիչ

**Կարլ Ֆրիչ** (), ավստրիացի բուսաբան, սնկաբան։

## Կենսագրություն
Կարլ Ֆրիչը ծնվել է քաղաք Վիեննայում, 1884 թվականի փետրվարի 24-ին։

Նա սկսեց ուսումնասիրել բուսաբանությունը Ինսբրուքի Լեոպոլդի և Ֆրանցի համալսարանում։ Հետագայում Կարլ Ֆրիչը բուսաբանությունը ուսումնասիրել է Վիեննայի համալսարանում։ 1886 թվականին նա ստացել է փիլիսոփայության դոկտորի գիտական  աստիճան։ Ֆրիչը մեծ ներդրում է ունեցել բուսաբանության բաժնում՝ ներկայացնելով մեծ թվով բույսերի տեսակներ։

Կարլ Ֆրիչը մահացել է Գրացում, 1934 թվականի հունվարի 17-ին։

## Գիտական գործունեություն
Կարլ Ֆրիչը մասնագիտացել է պտերազիգների, սերմնավոր բույսերի և սնկաբանության մեջ։

## Գրականություն
* Helmut Dolezal: *Fritsch, Karl*. In: *Neue Deutsche Biographie* (NDB). Band 5, Duncker & Humblot, Berlin 1961, S. 626 f.
* *Fritsch Karl*. In: *Österreichisches Biographisches Lexikon 1815—1950* (ÖBL). Band 1, Verlag der Österreichischen Akademie der Wissenschaften, Wien 1957, S. 371.

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Allgemeine deutsche Biographie & Neue deutsche Biographie (Digitale Register): Karl Fritsch
* Hofrat Prof. Dr. Karl Fritsch 
* Hofrat Prof. Dr. Karl Fritsch

Կատեգորիա:Ավստրիացի բուսաբաններ
Կատեգորիա:Ավստրիացի գիտնականներ
Կատեգորիա:Ավստրիացի փիլիսոփաներ
Կատեգորիա:Գրացի համալսարանի դասախոսներ
Կատեգորիա:Վիեննայի համալսարանի շրջանավարտներ
Չվերթ համար 13

**Չվերթ համար 13** (), խորհրդային երգիծական նկարված մուլտֆիլմ սնահավատությունների մասին։ Նկարահանվել է ռեժիսոր Իվան Ակսենչուկի կողմից 1960 թվականին։ Մուլտֆիլմում կենդանիներն ծաղրում են մարդկանց արատները։

## Սյուժե
Տրուսոխվոստիկ (Վախապոչիկ) նապաստակը հավատում է վատ նախանշաններին և վախենում անախորժություններից։ Արթնանալով երկուշաբթի օրը՝ ամսի 13-ին, նա ջարդում է հայելին ու ստանում հեռագիր այն մասին, որ շուտով պետք է ինքնաթիռով մեկնի այլ քաղաք։ Օդանավակայանում նա հանդիպում է սև կատվի։ Ինքնաթիռի կողային համարը 13-13 է, թռիչքի ընթացքում կռռացնում և ինքնաթիռի թևին նստում է ագռավը։ Սարսափած նապաստակը խմում է մի ամբողջ շիշ քնաբեր։

Երազում նապաստակի բոլոր վատ կանխազգացումներն իրականանում են. նայելով օդաչուների խցիկի ներսը՝ նա տեսնում է, որ օդաչուն (արձը) քնել է, ինքնաթիռը մնացել է առանց ղեկավարման։ Չենթարկվելով խուճապի՝ նապաստակը խիզախորեն զբաղեցնում է նրա տեղն ու փրկում ինքնաթիռն ու նրա ուղևորներին անխուսափելի կործանումից։

Երբ քնած ուղևորին արթնացնում է օդաչուն, նապաստակը հասկանում է, որ ինքնաթիռը բարեհաջող վայրէջք է կատարել ժամը 13:00, իր սխրանքը միայն երազ է եղել, իսկ նախանշաններին հավատալը հիմարություն է։

## Ստեղծողներ
* Սցենարի հեղինակ – *[[Սերգեյ Միխալկով]]*
* Ռեժիսոր – *[[Իվան Ակսենչուկ]]*
* Բեմադրող նկարիչ – *Վիտոլդ Բորձիլովսկի*
* Կոմպոզիտոր – *Մերաբ Փարցխալաձե
* Օպերատոր – *Միխայիլ Դրույան*
* Հնչյունային օպերատոր – *Գեորգի Մարտինյուկ*
* Ռեժիսորի օգնական – *Լիդիա Կովալևսկայա*
* Նկարչի օգնական – *Օլգա Մենչուկովա*
* Մոնտաժողի օգնական – *Լյուբով Կուկինա*
* Նկարիչ-մուլտիպլիկատորներ՝ *Ելիզավետա Կոմովա, Իգոր Պոդգորսկի, Վլադիմիր Բալաշով, Վլադիմիր Զարուբին, Տատյանա Ֆեոդորովա
* Նկարիչ-դեկորատոր՝ *Իրինա Սվետլիցա*
* Խմբագիր – *Բորիս Վորոնով*

## Դերերը հնչյունավորել են
* Գեորգի Վիցին – նապաստակ, այծ
* Գրիգորի Շպիգել – խոզ
* Գեորգի Միլյար – կեռնեխ
* Յուրի Խրժանովսկի – շուն
* Էմանուիլ Կամինկա – հեղինակի խոսք

## Վերաթողարկում
1990-ական թվականների կեսերին մուլտֆիլմն ընդգրկվել է խորհրդային լավագույն մուլտֆիլմերի հավաքածուում, որ թողարկվել է Studio PRO Video-ն տեսաերիզներով։

## Արձագանքներ
Ակսենչուկի արվեստում կարելի է առանձնացնել երեք ժանրային «ալիքներ»... Երկրորդ ուղղությունըն սատիրան է։ Մի ժանր, որը կարևորագույնն է 1960-ական թվականների մուլտիպլիկացիայի համար։ Ակսենչուկը փորձել է այդ նյութերը դեռ 1950-ականներին։ «Անտառային էստրադայում», «Չվերթ համար 13», «Ձեր առողջությունը», «Դրախտ խրճիթում», «Ապրում էին պապն ու տատը»… Ակսենչուկի բազմաթիվ հեքիաթային ու պլակատային ֆիլմերում առկա է երգիծական տարրը (հիշենք թեկուզ «Ջրահարսի» նախաբանը)։ Եվ, իհարկե, այդ ցանկում են սյուժեները «Պատրույգ» կինոամսագրի համար։

## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն
 (полное название серии: *Союзмультфильм представляет: впервые — легендарные мультфильмы в книгах!*)

## Արտաքին հղումներ
* 
* 
* 

Կատեգորիա:1960 մուլտֆիլմեր
Կատեգորիա:«Սոյուզմուլտֆիլմ» ստուդիայի մուլտֆիլմեր
Կատեգորիա:Իվան Ակսենչուկի մուլտֆիլմեր
Կատեգորիա:Խորհրդային մուլտֆիլմեր
Կատեգորիա:Մուլտֆիլմեր նապաստակների մասին
Խորհուրդներ տալ սիրող նապաստակը

**«Խորհուրդներ տալ սիրող նապաստակը»**, խորհրդային կարճամետրաժ մուլտֆիլմ, էքսցենտրիկ կատակերգություն, որը ծաղրում է հիմարությունն ու անքաղաքավարությունը։

Մուլտֆիլմում հնչում է Գեորգի Սվիրիդովի «Ռազմական քայլերգ»-ը համամիութենական ռադիոի և կենտրոնական հեռուստատեսության սիմֆոնիկ նվագախմբի կատարմամբ (դիրիժոր՝ Վ. Ֆեդոսեև)։

## Սյուժե
Մուլտֆիլմում պատմվում է մի նապաստակի մասին, որը կյանքում ոչինչ չի կարողանում անել, բացի անպետք և հիմար խորհուրդներ տալուց և ուրիշներին սովորեցնելուց։

Առավոտյան նա կովին սովորեցնում է բառաչել, իսկ կովը նրան պոզահարում է։ Քառասնոտանուն փորձում է սովորեցնել ճիշտ քայլել, բայց արդյունքում նրան դարձնում է հենակներով քայլող հաշմանդամ։ Լողալ սովորող գայլաձկանը տեսնելով՝ Նապաստակը նրան ջրից ափ է հանում և փորձում նրան սովորեցնել ճիշտ լողալ։ Այդ պահին գալիս է մայր-գայլաձուկը, փրկում է փոքրիկին և քշում Նապաստակին։ Լսելով ջութակ նվագող ծղրիդին և երգող սոխակին՝ նա ծղրիդից խլում է ջութակը և սկսում նրան նվագել սովորեցնել, իսկ սոխակին՝ ճիշտ երգել։ Այդ խորհրդից հետո Նապաստակին նորից վտարում են։ Տեսնելով, թե ինչպես է գայլը սողում գառնուկի հետևից, նրան խորհուրդ է տալիս մորը ծննդյան օրվա առթիվ ցուլ նվիրել։ Բայց վերջինս չի ցանկանում նվեր դառնալ և մի կողմ է շպրտում գայլին, իսկ գայլը գլխով զարկվում է ծառին։ Հերթական անպիտան խորհրդի համար գայլը բռնում է Նապաստակի ականջներից, իսկ երբ նա խնդրում է իրեն առանց ձեռքերի թողնել, գայլը բաց է թողնում նրա ականջները և ոտքով մի կողմ շպրտում։ Գետի ափին հայտնվելով՝ նա նկատում է աշխատասեր կուղբին, ով ամբարտակ էր կառուցում։ Որոշելով, որ նա սխալ է լողում, Նապաստակը, վզին քար կապելով, ցատկում է գետը և խեղդվում։ Այս վերջին խորհուրդը հանգեցնում է աներես, հիմար և անքաղաքավարի նապաստակի ողբերգական մահվանը։

## Նկարահանող խումբ

## Տեսագրություն
* Մուլտֆիլմը DVD տարբերակով թողարկվել է «Зайчишка - плутишка» մուլֆիլմերի ժողովածուի մեջ։

## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն
* Липскеров Михаил. Заяц, который любил давать советы. — АСТ, 2011. — 48 с. — (СОЮЗМУЛЬТФИЛЬМ представляет). — ISBN 978-5-17-075622-3

## Արտաքին հղումներ
* 
* Հայրենական մուլտիպլիկացիաների հանրագիտարան (հեղինակ՝ Սերգեյ Կապկով, «Алгоритм», 2006)

Կատեգորիա:Մուլտֆիլմեր նապաստակների մասին
Կատեգորիա:Խորհրդային մուլտֆիլմեր
Կատեգորիա:«Սոյուզմուլտֆիլմ» ստուդիայի մուլտֆիլմեր
Ընտանեկան դիմանկար (նկար)

**«Ընտանեկան դիմանկար»** (), ֆլամանդացի նկարիչ և փորագրող, բարոկկոյի կարկառուն ներկայացուցիչ Յակոբ Յորդանսի նկարը։ Հեղինակը կտավը վրձնել է 1650 - 1652 թվականներն ընկած ժամանակահատվածում։ Յուղաներկով կտավի չափերն են՝ 178,4 × 152,3 սմ։

Այսօր «Ընտանեկան դիմանկար» ստեղծագործությունը պահպանվում և ցուցադրվում է Էրմիտաժում (Սանկտ Պետերբուրգ, Ռուսաստան)։

## Նկարագիր
Կտավի կենտրոնում պատկերված է կին՝ ճոխ հանդերձանքով։ Կինը հենված է իրեն գրկած տղամարդուն։ Աջ կողմում պատկերված կինը նման է գլխավոր հերոսուհուն, ըստ երևույթին նրանք քույրեր են։

Ըստ ժամանակակից արվեստաբանների՝ նկարն իրենից ներկայացնում է նշանադրության կամ ամուսնության այլաբանական ներկայացում։ Դա է վկայում պատկերված Էրոսը՝ նետը ձեռքին, որն ուղղված է դեպի կնոջ կուրծքը։ Նկարի ֆոնի ձախ կողմում վրձնած մեխակները դեռևս հին ժամանակներից խորհրդանշում են պսակադրությունը։ Դրասանգները ավանդաբար համարվում են մաքրության և առաքինության խորհրդանիշը։ Կնոջ ձեռքին կանգնած թութակը խորհրդանշում է ամուսնության հավատարմությունը։

## Ստեղծման պատմություն
«Ընտանեկան դիմանկար» ստեղծագործությունը ստեղծվել է 1650-ական թվականների սկզբին։ Հետո այն մնացել է նկարչի որդուն։ Հետո այն պատկանել է պրուսացի առևտրական Յոհան Գոցկովսկուն, որը 1764 թվականին՝ պարտքի դիմաց Եկատերինա II կայսրուհուն է տալիս գեղանկարների իր հավաքածուն, որոնց թվում էր նաև այս կտավը։ Արդյունքում «Ընտանեկան դիմանկար» ստեղծագործությունը համարվեց ապագա Էրմիտաժի առաջին նկարներից մեկը։

Երբ կտավը հասավ Սանկտ Պետերբուրգ՝ Էրմիտաժում կարծում էին, որ այն Յորդանսի ընտանիքի դիմանկարն է։ 1902 թվականին հրատարակվել է պատկերասրահի քարտագրացուցակը, որը կազմել էր Անդրեյ Սոմովը։ Այդ կատալոգում նկարը նշվել է որպես «Ընտանեկան դիմանկար», իսկ հետո նաև «Այլաբանական ընտանեկան դիմանկար», որպեսզի չշոփոթեն Յորդանսի մեկ այլ՝ «Ինքնադիմանկար ծնողների, եղբայրների և քույրերի հետ» կտավի հետ, որը նույնպես կոչում են «Ընտանեկան դիմանկար»։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
*  Էրմիտաժի պաշտոնական կայք   

Կատեգորիա:1650 նկարներ
Կատեգորիա:Էրմիտաժի նկարներ
Կատեգորիա:Յակոբ Յորդանսի նկարներ
Կատեգորիա:Նիդերլանդների արվեստ