Մանոն (ֆիլմ, 1949)

«Մանոն» (), ֆրանսիացի ռեժիսոր Անրի Ժորժ Կլուզոյի 1949 թվականի սև-սպիտակ ֆիլմը, որը հիմնված է Անտուան Ֆրանսուա Պրևոյի «Ասպետ դե Գրիյոյի և Մանոն Լեսկոյի պատմությունը» () (1731) վեպի վրա։

## Սյուժե
Վեպի սյուժեի հիմքում Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի ժամանակահատվածն է։ Հրեա տարագիրներին Պաղեստին տեղափոխող նավի վրա հայտնաբերվել են երիտասարդ անտոմս ուղևորներ Ռոբեր դե Գրիոն և Մանոն Լեսկոն: Ռոբերը հետախուզվում է սպանության համար։ Նավապետին համոզելու համար, որպեսզի վերջինս չդիմի իշխանություններին, Ռոբերը պատմում է իր պատմությունը։ Նա ֆրանսիական դիմադրության մարտիկ է և Մանոնին փրկել է Նորմանդիայի գյուղացիներից, որոնք նրան համարում են նացիստների համախոհ․ աղջկան մեղադրում էին մոր սրճարան այցելող գերմանացիների հետ կապեր ունենալու համար: 

Դրանից հետո նրանք վերադառնում են Փարիզ, որտեղ նա դառնում է տեղի սև շուկայի «արքայի» սիրուհին։ Մանոնը, որը սիրում էր շքեղություն և հեշտ կյանք, այդ որոշումով նախընտրում է հրաժարվել վատ վարձատրվող այն աշխատանքից, որը Ռոբերը գտել էր նրա համար: Բացահայտելով Մանոնի գաղտնիքը՝ Ռոբերը ստիպում է նրան տեղափոխվել: Մանոնը չկար, և Ռոբերը նրան գտնում է այն տանը, որտեղ նա աշխատում էր: Հանուն Մանոնի հանդեպ իր կրքոտ սիրո՝ նա սկսում է զբաղվել տարբեր մութ գործերով սև շուկայում և պենիցիլինի ընդհատակյա առևտրով։

Մանոնին սիրատածում էր մի ամերիկացի, որն օգնում է Ռոբերին պենիցիլինի հարցում (նա շփոթում է Ռոբերին իր եղբոր հետ): Նա համաձայնում է, իր իսկ խոսքերով, միայն ժամանակավոր ամուսնանալ ամերիկացու հետ, որը պատրաստվում էր վերադառնալ իր հայրենի երկիր, որտեղ մի քանի գործարան ուներ, և հեռանալ նրա հետ: Լեոն՝ Մանոնի եղբայրը, որը մանր խուլիգան էր և զբաղվում էր տարաբնույթ անվայել գործերով, փակում է Ռոբերին, որպեսզի թույլ չտա նրան կալանավորել նրան։ Ռոբերտը նրան խեղդամահ է անում հեռախոսային լարով և փախչում Մարսել՝ այնտեղից երկիրը լքելու համար։ Մանոնը շտապում է փնտրել նրան և գտնում է լեփ-լեցուն գնացքում։

Պատմությունն ավարտվում է: Կապիտանը սիրահարներին թողնում է տարագիրների մեջ։ Նրանք իջնում են պաղեստինյան հողի վրա և պետք է ոտքով անցնեն անապատը։ Մանոնը մահացու վիրավորվում է ինչ-որ արաբի արձակած գնդակից։ Հետո գնդակահարվում են նաև մյուս հրեաները։ Ռոբերը Մանոնին թաղում է ավազի մեջ։

## Դերասանական կազմ
* Միշել Օկլեր՝ Ռոբեր դե Գրիո
* Օբրի Սեսիլ՝ Մանոն Լեսկո
* Սերժ Ռեջիանի՝ Լեոն Լեսկո՝ Մանոնի եղբայր
* Գաբրիել Դորզիա՝ մադամ Ագնես
* Ռայմոնդ Սուպլեքս՝ պարոն Փոլ
* Սիմոն Վալեր՝ Իսե՝ սպասուհի
* Գաբրիել Ֆոնտան՝ պճնված վաճառողուհի
* Անդրե Վալմին՝ լեյտենանտ Բեսնար/ավազակների պարագլուխ
* Ռոզի Վարդ՝ փոքրիկ դեր
* Միշել Բուկե՝ երկրորդական դերում
* Ժան Էբեյ՝ հյուրանոցատեր
* Ռոբեր Դալբան՝ հյուրանոցի կառավարիչ
* Լյուսիեն Ժան Տեմերսոն՝ դռնապան «Մոգությունից»
* Ժակ Դինամ՝ նավաստի
* Անդրեքս՝ վաճառական
* Մաքս Էլլոյ՝ մատուցող ռեստորանում

## Ֆիլմի գնահատում
Ֆիլմը բավականին հաջողություն է ունեցել հանդիսատեսի մոտ. իր սկզբնական թողարկման ընթացքում այն ​​Ֆրանսիայում դիտել է առնվազն 3,4 միլիոն հեռուստադիտող (ըստ գնված տոմսերի քանակի)։

Այդ մասին կինոգետների շրջանում կարծիքները կիսվել են: Ֆրանսիացի կինոքննադատ Ժակ Լուրսելը, հատկապես ընդգծելով գնացքում և անապատում վարպետորեն բեմադրված տեսարանները, գրել է, որ Կլուզոն «շատ ազատ է վերաբերվում աբբա Պրևոյի վեպին, որը գրական դասականության նրբագեղ օրինակ է, սակայն, այնուամենայնիվ, այն բացառապես ռոմանտիկ ֆիլմ է՝ հագեցած քնարականությամբ, ծայրահեղություններով, միամտությամբ և նույնիսկ երբեմն ծիծաղելի անբնականություններով, որոնք խստորեն կապված են այս ոճին»: 1940-1960-ականների հայտնի կինոքննադատ Բոսլի Քրաուզերը, նշելով, որ նմանատիպ պատմություններում ներկայացման համոզչությունը հիմնականում կախված է կերպարների զարգացման որակից, զարմանք է արտահայտել երկու գլխավոր հերոսների վերաբերյալ, որոնք չեն համոզում իրենց հատկություններով (Մանոնի՝ իր զուգընկերոջը հիմար արարքների մղելու կարողությունը, ինչպես նաև Ռոբեր Դե Գրիոյի՝ հանուն սիրո իր կյանքը ոչնչացնելու հակումը): Նման գնահատական է տվել ֆիլմի հիմքին նաև Դենիս Շվարցը, որը նշել է ինչպես գլխավոր հերոս զույգի անճշմարտացիությունը, այնպես էլ կերպարների մեծ մասի սխեմատիկությունը՝ որպես ամբողջություն և չմշակված սցենարը: Միևնույն ժամանակ, երկուսն էլ ընդգծել են ֆիլմի ստեղծողների լավ աշխատանքը հետպատերազմյան Փարիզի էության մթնոլորտը փոխանցելու հարցում, ենթադրելով, որ հենց դա է համոզել Վենետիկի կինոփառատոնի կազմակերպչական կոմիտեին ֆիլմին շնորհելու գլխավոր մրցանակը:

Ի տարբերություն Կլուզոյի այլ խոշոր աշխատանքների՝ 2013 թվականի դրությամբ ֆիլմը չի թողարկվել ավելի ժամանակակից կրիչների վրա, թեև դրա պատճենները երբեմն ցուցադրվում են արտհաուս կինոթատրոններում և հասանելի են հետազոտողների համար Փարիզի և Բրյուսելի կինոարխիվներում։ Ներկայումս ֆիլմը ռեժիսորի՝ հանրությանը քիչ հայտնի ստեղծագործություններից մեկն է։

### Փառատոնային մրցանակներ
* 1949 թվական․ Վենետիկի 10-րդ կինոփառատոնում «Սան Մարկոյի առյուծ» մրցանակ (հետագայում հայտնի որպես «Ոսկե առյուծ»․ այս գլխավոր մրցանակի առաջին պարգևատրումը) Անրի Ժորժ Կլուզոյին
* 1950 թվական․ ֆրանսիական կինոքննադատների սինդիկատի մրցանակ լավագույն ֆրանսիական ֆիլմի համար՝ Անրի Ժորժ Կլուզոյին

## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն
* 
* *Лурселль Ж.* Авторская энциклопедия фильмов. Т. I-II. - СПб.-М.: Rosebud Publishing, 2009. - ISBN 978-5-904175-02-3
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 

## Գրախոսություններ
* 
* 

## Արտաքին հղումներ
* 

Կատեգորիա:1940-ականների ֆրանսիական ֆիլմեր
Կատեգորիա:Գրքերի էկրանավորումներ
Կատեգորիա:Մարոկկոյում նկարահանված ֆիլմեր
Կատեգորիա:Պատմական ֆիլմեր
Կատեգորիա:Սև-սպիտակ ֆիլմեր
Կատեգորիա:Վեպերի էկրանավորումներ
Կատեգորիա:Ֆիլմեր Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի մասին
Կատեգորիա:Ֆրանսիական դրամա ֆիլմեր
Կատեգորիա:Ֆրանսիական մելոդրամա ֆիլմեր
Կատեգորիա:Ֆրանսիական ռոմանտիկ ֆիլմեր
Կատեգորիա:Ֆրանսիական քրեական ֆիլմեր