Խաղացողների քանակ (ֆուտբոլ)

right|300 px
Ֆուտբոլ խաղալու կանոնների **3-րդ կանոնը** կարգավորում է խաղին մասնակցող խաղացողների թիվը, ինչպես նաև խաղի ընթացքում խաղացողներին փոխարինելու կարգը:

## Խաղացողների քանակը
Ֆուտբոլային խաղին մասնակցում են երկու թիմեր, որոնցից յուրաքանչյուրը բաղկացած է ոչ ավելի, քան 11 խաղացողից, ներառյալ դարպասապահը: Հանդիպումը չի կարող սկսվել, եթե թիմերից որևէ մեկի կազմում 7-ից պակաս խաղացող կա: Լրացուցիչ խաղացողների առավելագույն քանակը, որոնք կարող են դիմել խաղին, որոշվում է մրցույթի կանոնակարգով և կազմում է երեքից տասնհինգ մարդ:

## Փոխարինումների առավելագույն քանակ
thumb|Պահեստային խաղացողները նստարանին
* ՖԻՖԱ-ի կամ ազգային ֆեդերացիաների հովանու ներքո անցկացվող խաղերում փոխարինումների առավելագույն քանակը հավասար է հինգի:
* Ազգային լիգաների հանդիպումներում փոխարինումների առավելագույն քանակը կարող է ավելացվել լիգայի կանոնակարգի համաձայն:
* Մնացած հանդիպումներում, ըստ պայմանավորվածության, թույլատրվում է կատարել նաև ավելի մեծ թվով փոխարինումներ, պայմանով, որ մրցավարը նախազգուշացված է այդ պայմանավորվածության մասին մինչև խաղի մեկնարկը: Եթե մրցավարը զգուշացված չէ, կամ թիմերին չի հաջողվել համաձայնության գալ, ապա թույլատրվում է կատարել ոչ ավելի, քան վեց փոխարինում:

Բոլոր դեպքերում, պահեստային խաղացողների անունները պետք է որոշվի մինչև խաղի սկիզբը: Խաղացողը չի կարող մասնակցել խաղին, եթե նա նշված չէ պահեստային խաղացողների ցանկում, որը պետք է փոխանցվի մրցավարին մինչև խաղի մեկնարկը:

## Փոխարինման կարգը
* Մրցավարը պետք է նախազգուշացվի փոխարինման մասին:
* Փոխարինումը թույլատրվում է միայն դաշտի միջին գծից և միայն խաղի դադարեցման ժամանակ:
* Պահեստային խաղացողը խաղադաշտ է դուրս գալիս միայն այն խաղացողի հեռանալուց հետո, որին փոխարինում են՝ նախապես ազդանշան ստանալով մրցավարից: Այդ պահից փոխարինված խաղացողը հետագա մասնակցություն չի ունենում հանդիպմանը:
* Բոլոր պահեստային և փոխարինված խաղացողները ենթակա են մրցավարի իրավասությանը՝ անկախ նրանից՝ նրանք մասնակցում են խաղին, թե ոչ:

## Դարպասապահի փոխարինում
Ցանկացած խաղացող կարող է փոխել տեղերը դարպասապահի հետ խաղի դադարեցման ժամանակ: Մրցավարը պետք է նախազգուշացվի նման փոխարինման մասին:

Եթե դաշտային խաղացողը փոխվել է դարպասապահի հետ, դա չի ազդում փոխարինումների ընդհանուր քանակի վրա:

Դարպասապահի և դաշտային խաղացողի փոխարինումը կարող է կատարվել անսահմանափակ քանակությամբ:

## Խախտումներ և պատիժներ
Եթե պահեստային խաղացողը խաղադաշտ է մտնում առանց թույլտվության, խաղը դադարում է, պահեստային խաղացողը պատժվում է դեղին քարտի ցուցադրմամբ նախազգուշացմամբ և հրահանգվում է լքել դաշտը: Խաղը վերսկսվում է հակառակ թիմի կողմից կատարված ազատ հարվածով այն վայրից, որտեղ գնդակը գտնվում էր խաղի դադարեցման պահին:

Դարպասապահի չարտոնված փոփոխության դեպքում խաղը շարունակվում է: Խաղի հաջորդ դադարեցման պահին երկու խաղացողներն էլ պատժվում են դեղին քարտի ցուցադրման նախազգուշացմամբ։

Այս կանոնի ցանկացած այլ խախտման համար համապատասխան խաղացողները պատժվում են դեղին քարտի ցուցադրման նախազգուշացմամբ:

## Հեռացված հիմնական կազմի խաղացողներ և պահեստայիններ
Եթե խաղացողը հեռացվել է մինչև խաղի իրական սկիզբը, ապա այն կարող է փոխարինվել խաղի համար հայտարարված պահեստային խաղացողներից մեկով, փոխարինման սահմանը պահպանվում է: Այն դեպքում, երբ խաղացողը հեռացվել է խաղի ընթացքում, ապա թիմը սկսում  է խաղալ փոքր քանակով:

## Կողմնակի մասնակիցներ
մինի|աջից|Կողմնակի անձը դաշտում
Կողմնակի են համարվում բոլոր այն անձինք, ովքեր արձանագրության մեջ չեն ընդգրկվել որպես խաղացող, պահեստային խաղացող, մարզիչ կամ թիմի պաշտոնական անձ:

Եթե խաղադաշտում, առանց մրցավարի թույլտվության, հայտնվում է կողմնակի անձ, պաշտոնյա, հեռավոր կամ պահեստային խաղացող, խաղը պետք է դադարեցվի, եթե այդ անձը խանգարում է խաղին: Դադարեցման պահին մրցավարը պետք է կարգապահական տույժ նշանակի և խախտողին հեռացնի խաղադաշտից: Եթե դա կողմնակի անձ է, ապա խաղը պետք է վերսկսվի ազատ հարվածով, եթե այդ անձը արձանագրությունից է՝ տուգանային կամ 11 մետրանոց հարվածով:

## Խաղադաշտից դուրս խաղացող
Երբ նախկինում խաղից հեռացած խաղացողը վերադառնում է խաղադաշտ առանց մրցավարի թույլտվության, ապա մրցավարը պետք է դադարեցնի խաղը հարմար պահին, եթե այդ խաղացողը չի միջամտում խաղի իրադարձություններին, խախտողին նախազգուշացում տալ և հրահանգել լքել դաշտի սահմանները: Կանոնը չի կիրառվում, եթե խաղացողը խաղադաշտից դուրս է եկել խաղային գործողությունների արդյունքում (կատարել է նետում, բախման արդյունքում դուրս է վազել կամ փորձել է հասնել գնդակին և այլն): Դադարեցված խաղը վերսկսվում է ազատ հարվածով այն վայրում, որտեղ այն ընդհատվել է:

## Ավելորդի առկայության ժամանակ խփված գոլը
Եթե խաղադաշտում ավելորդ դեմքի առկայության ժամանակ գոլ է խփվել, ապա մրցավարը պետք է չեղյալ հայտարարի այն, եթե այդ անձը եղել է գնդակը դարպասին խփած թիմի արձանագրությունից կամ խաղին միջամտած կողմնակի անձ: Մնացած դեպքերում գոլը պետք է հաշվել:

## Ավագ
Թիմի ավագը պատասխանատու է խաղադաշտում նրա պահվածքի համար, բայց չունի որևէ առավելություն կամ լրացուցիչ լիազորություն:

## Ծանոթագրություններ

## Տես նաև
* Փոխարինում (ֆուտբոլ)

## Գրականություն

Կատեգորիա:Ֆուտբոլի կանոններ