Դենիս Հոփեր

**Դենիս Լի Հոփեր** (, ), ամերիկացի կինոդերասան, կինոռեժիսոր, սցենարիստ, նկարիչ և լուսանկարիչ։

Իր ամբողջ կինոկարիերայում, որն սկսվել է 1955 թվականին, Հոփերը նկարահանվել է 150 ֆիլմերում, այդ թվում՝ այնպիսի ռեժիսորների ֆիլմերում, ինչպիսիք են Քլինթ Իսթվուդը («Բարձրացրեք նրանց»), Ֆրենսիս Ֆորդ Կոպպոլան («Ապոկալիպսիսը հիմա») և Դեյվիդ Լինչը («Կապույտ թավիշ»)։ Նրա նկարահանած առաջին կինոնկարը՝ «Անհոգ հեծյալը», արժանացել է Կաննի կինոփառատոնի մրցանակին և առաջադրվել «Օսկարի»։

## Կենսագրություն
Հոփերը Հոլիվուդում նորամուտը նշել է 1950-ական թվականների կեսերին՝ նկարահանվելով «Ապստամբ առանց պատճառի» (1955) և «Հսկան» (1956) ֆիլմերում՝ իր ընկեր և կուռք Ջեյմս Դինի հետ միասին։

Հոփերը կիսել է ֆրանսիացի խռովարար ռեժիսորների որոշ գաղափարներ և «Դժոխքից Տեխաս» ֆիլմի նկարահանումների ժամանակ պահանջել է, որ իր մասնակցությամբ յուրաքանչյուր տեսարան վերանկարահանվի տասնյակ անգամ։ Ռեժիսորները սկսել են նրան վերաբերվել որպես «անհարմար» և «նյարդային» դերասանի։ Թեև նա երբեմն նկարահանվել է վեսթերններում և պսիխոդելիայի դարաշրջանի երաժշտական ֆիլմերում, նրա համբավը մնացել է անցյալում։ Հոփերը տարվել է լուսանկարչությամբ և պոեզիայով, իսկ 1969 թվականին նկարահանել է կուլտային փոքր բյուջետային «Անհոգ հեծյալը» ֆիլմը, որում գլխավոր դերերը կատարել են նրա ընկերները՝ Փիթեր Ֆոնդան և Ջեք Նիկոլսոնը։

70-ական թվականներին Հոփերը լուրջ ալկոհոլային և թմրադեղերի կախվածության մեջ է ընկել։ Նրա համար ամրապնդվել է հոգեկան անկայուն դերասանի հեղինակությունը։ Նրա դերերն այդ ժամանակահատվածում շատ քիչ են. նա նկարահանվել է Վիմ Վենդերսի «Ամերիկացի ընկերոջը» ֆիլմում (1977) և Ֆրենսիս Ֆորդ Կոպպոլայի «Ապոկալիպսիսը հիմա» ֆիլմում (1979)։

1983 թվականին դերասանը վերականգնողական կուրս է անցել և վերադարձել ակտիվ նկարահանումների («Կռվան ձուկ», 1983)։ Քննադատները բարձր են գնահատել Դեյվիդ Լինչի «Կապույտ թավիշ» (1986) դետեկտիվ թրիլերում Ֆրենկ Բուտի մարդասպան թմրամոլի դերը, որտեղ վերամարմնավորման համար առաջադրվել է «Ոսկե գլոբուս» մրցանակի, բայց անտեսվել է կինոակադեմիկոսների կողմից։ կինոմամուլում այս որոշումը բազմիցս կոչվել է պատմության մեջ կինոակադեմիայի անդամների մեծագույն վրիպումներից մեկը։

Երկու տարի անց թողարկվել է Հոփերի նոր ռեժիսորական աշխատանքը՝ «Գույներ» սոցիալական դրաման՝ Շոն Փենի գլխավոր դերում։ Հաջորդ տասնամյակում Հոփերը չի հրաժարվել կատարել օպերետային չարագործների դերեր այնպիսի բլոկբաստերներում, ինչպիսիք են «Արագություն» և «Ջրաշխարհ» ֆիլմերը։

Վերջին ժամանակներում Հոփերը զգալի ժամանակ է հատկացրել իր սիրելի զբաղմունքին. նա նկարել է նկարներ և հավաքել ժամանակակից արվեստի գործեր։ 2007 թվականի հունիս-օգոստոս ամիսներին Պետական Էրմիտաժում տեղի է ունեցել Դենիս Հոփերի լուսանկարների և նկարների ցուցահանդեսը։ Նրա ձայնը կարելի է լսել Gorillaz խմբի «Fire Coming Out of the Monkey’s Head» թրեքում։ 2006 թվականին 71-ամյա դերասանը նկարահանվել է Gnarls Barkley պարային նախագծի «Smiley Faces» տեսահոլովակում։

2009 թվականի հոկտեմբերին հայտնի է դարձել, որ դերասանի մոտ ախտորոշվել է շագանակագեղձի քաղցկեղ, ընդ որում՝ բավականին լուրջ փուլում։ Այն բանից հետո, երբ պարզ է դարձել, որ քաղցկեղային ուռուցքը տարածվել է ոսկրային հյուսվածքներում, Դենիս Հոփերը հայտարարել է, որ անհույս հիվանդ է և շուտով կմահանա։ 2010 թվականի հունվարին նա հավաքել է իր ընկերներին, պատմել իր անբուժելի ախտորոշման մասին և հայտնել, որ կարող է հանգիստ մահանալ իր վերջին «Բախում» (Crash) հեռուստասերիալում աշխատանքն ավարտելուց հետո։ Նա իր մեջ ուժ է գտել ավարտելու իր արած լուսանկարների 546 էջանոց գրքի խմբագրումը։ Դենիսն այն անվանել է «իր ժառանգությունը» և ուրախ է եղել, որ հասցրել է ավարտել այն։

Նրա հիշատակի նվիրված է «Ալֆա և Օմեգա։ Ժանիքավոր եղբայրություն» մուլտֆիլմը, որում նա հնչունավորել է դերերից մեկը։

## Անձնական կյանք
Ըստ *Rolling Stone* ամսագրի, նա եղել է կորած հոլիվուդյան թմրամոլներից մեկն ավելի քան քսան տարի, 1970-ական թվականների մեծ մասը և 1980-ական թվականների սկզբին բնակվել է մի փոքրիկ քաղաքում՝ որպես վտարանդի։ Նա վայելել է փառք «Անհոգ հեծյալը» ֆիլմից հետո։ Հոփերը հայտնի է եղել իր սիրային արկածներով։ Միշել Ֆիլիպսի հետ ամուսնությունը տևել է մեկ շաբաթ։ Հոփերն ամուսնացած է եղել հինգ անգամ (իր մահվան պահին նա ամուսնալուծության գործընթացում էր Վիկտորիա Դաֆիի հետ) և թողել է չորս ժառանգ։

* Բրուք Հեյվորդ (ծնված 1937 թվականին), Լիլենդ Հեյվորդի և Մարգարետ Սալավանի դուստրը, ամուսնացած են եղել 1961-1969 թվականներին։ Ամուսնալուծվել են
** Դուստր՝ Մերի Հոփեր (ծնված 1962 թվականի հունիսի 26-ին)
* Միշել Ֆիլիպս (ծնված 1944 թվականին), ամուսնացել են 1970 թվականի հոկտեմբերի 31-ին։ Ամուսնալուծվել են 1970 թվականի նոյեմբերի 8-ին
* Դերիա Հալպրին (ծնված 1948 թվականին), ամուսնացած են եղել 1972-1976 թվականներին։ Ամուսնալուծվել են
** Դուստր՝ Ռութանա Հոփեր (ծնված 1972 թվականի դեկտեմբերի 5-ին)
* Քեթրին Լանասա (ծնված 1966 թվականին), ամուսնացել են 1989 թվականի հունիսի 17-ին։ Ամուսնալուծվել են 1992 թվականի ապրիլին
** Որդի՝ Հենրի Հոփեր (ծնված 1990 թվականի սեպտեմբերի 11-ին)
* Վիկտորյա Դաֆի (ծնված 1968 թվականին), ամուսնացել են 1996 թվականի ապրիլի 13-ին։ Ամուսնալուծվել են 2010 թվականի հունվարի 12-ին
** Դուստր՝ Գլեն Գրիր Հոփեր (ծնված 2003 թվականի մարտի 26-ին)

Հոփերն ունի երկու թոռնիկ՝ Վայոլեթ Գոլդսթոուն և Էլլա Բրիլ։

## Ամուսնալուծություն Վիկտորյա Դաֆիի հետ
2010 թվականի հունվարի 14-ին Հոփերն ամուսնալուծության հայց է ներկայացրել իր հինգերորդ կնոջ՝ Վիկտորիա Դաֆիի հետ։ Հոփերն անդրադարձել է կնոջ ոչ ադեկվատ վարքագծին և 2010 թվականի փետրվարի 11-ին հասել է դատական արգելքի։ Վիկտորյային արգելվել է մոտենալ Հոփերին ավելի քան 10 Ֆուտ։ 2010 թվականի մարտի 9-ից Դաֆին հրաժարվել է տնից դուրս գալ, չնայած դատարանի որոշմանը։ Նա տնից դուրս է եկել միայն մարտի 15-ին։

2010 թվականի մարտի 23-ին Հոփերը դատարան է ներկայացրել փաստաթղթեր՝ բողոքելով, որ Դաֆին թաքնվել է 1,500,000 դոլար արժողությամբ արվեստի գործերի հետ և հրաժարվել է վերադարձնել դրանք։ 2010 թվականի մարտին դատավորը վճռել է, որ Դաֆին չպետք է մոտենա տանն ավելի քան 10 մետր։

2010 թվականի ապրիլի 5-ին դատարանը վճռել է, որ Դաֆին կարող է ապրել Հոփերի տանը, և որ նա պետք է ամսական 12 հազար դոլար վճարի Հելենի կնոջ և դստեր համար։ Հոփերը լսումներին ներկա չի գտնվել։ 2010 թվականի մայիսի 12-ին դատավոր Էմի Պելմանի նախագահությամբ Լոս Անջելեսի շրջանի Գերագույն դատարանում տեղի է ունեցել լսումներ, որտեղ որոշվել է, թե ով կդառնա Հոփերի ապահովագրական պոլիսի ժառանգորդը։ Լսման պահին ժառանգորդը եղել է նրա կինը։ Հոփերն առողջական վիճակի պատճառով չի կարողացել ներկայանալ դատարան, և դատավորը որոշել է, որ ապահովագրության պայմանները չեն փոխվի։

## Հոլիվուդի փառքի ծառուղին
2010 թվականի մարտի 18-ին հայտարարվել է, որ Հոփերը Հոլիվուդի Փառքի ծառուղում կարժանանա 2403-րդ աստղին՝ Հոլիվուդի հայտնի Գրաումանի թատրոնի դիմաց։ Միջոցառումը տեղի է ունեցել մարտի 26-ին։ Դենիսը շրջապատված է եղել ընկերներով, ինչպիսիք են Ջեք Նիկոլսոնը, Վիգգո Մորտենսենը, Դեյվիդ Լինչը, Մայքլ Մեդսենը, ընտանիքով և երկրպագուներով։ Արարողության ժամանակ նրանք ոգևորել են Հոփերին, երբ կանգնած են եղել նոր տեղադրված աստղի մոտ գտնվող մայթին։

## Հիվանդություն և մահ
2009 թվականի սեպտեմբեր 30-ին ԶԼՄ-ները հաղորդել են, որ Հոփերը տեղափոխվել է Նյու Յորքի հիվանդանոց ծանր վիճակում։ Հոփերը 73 տարեկան էր, երբ նրան շտապօգնությունը հասցրել է Մանհեթենի հիվանդանոց, որտեղ միացրել են սարքերին ու կաթոցիկից։ Հոկտեմբերի 2-ին՝ ջրազրկումից բուժվելուց հետո, նրան դուրս են գրել։

Հոկտեմբեր 29-ին մենեջերը հաղորդում է, որ Հոփերի մոտ ախտորոշվել է շագանակագեղձի քաղցկեղ։ 2010 թվականի հունվարին հաղորդվել, որ քաղցկեղը տարածվել է նաև ոսկորների վրա։

2010 թվականի մարտի 23-ի դրությամբ Հոփերը, ըստ հաղորդումների, կշռել է ընդամենը 100 ֆունտ (45 կգ) և ի վիճակի չի եղել երկար խոսակցություններ վարել։ Ամուսնալուծության գործով դատարանի փաստաթղթերի համաձայն՝ Հոփերը մահացու հիվանդ է եղել և չի կարողացել քիմիաթերապիա անցնել շագանակագեղձի բուժման համար։ Նրա փաստաբանը մարտի 25-ին հայտնել է, որ նա մահացել է քաղցկեղից։

2010 թվականի մայիսի 29-ի առավոտյան Հոփերը մահացել է Լոս Անջելեսի իր տանը՝ Վենետիկի ափամերձ շրջանում, շագանակագեղձի քաղցկեղի բարդույթնների հետևանքով։ Հունիսի 3-ին մարմինը տեղափոխվել է Նյու Մեքսիկո, Թաոս, և տեղի Սուրբ Ֆրանցիսկա Ասիզի եկեղեցում հոգեհանգստյան արարողությունից հետո Դենիս Հոփփերը թաղվել է Հիսուս Նազարյանի տեղական գերեզմանատանը։

## Դերասանական աշխատանքներ

### Կինո
#### 1950-ական թվականներ
* 1954՝ Ջոնի կիթառ / *Johnny Guitar* … տիտրերում նշված չէ
* 1955՝ Ապստամբություն առանց պատճառի / *Rebel Without a Cause … Goon*
* 1955՝ Ես մահացել են հազար անգամ / *I Died a Thousand Times … Joe*, տիտրերում նշված չէ
* 1956՝ Հսկան / *Giant … Ջորդան Բենեդիկտ III*
* 1957՝ Փոխհրաձգություն Օ. Կ. Կորալում / *Gunfight at the O.K. Corral … Billy Clanton*
* 1957՝ Մարդկանց պատմությունը / *Story of Mankind, The … Napoleon Bonaparte*
* 1957՝ Սայոնարա/ *Sayonara … 1st MP*, ձայնային, տիտրերում նշված չէ
* 1958՝ Դժոխքից Տեխաս / *From Hell to Texas … Tom Boyd*
* 1959՝ Երիտասարդ երկիր / *Young Land, The … Hatfield Carnes*

#### 1960-ական թվականներ
* 1960՝ Գլխավոր վկան / *Key Witness … William 'Cowboy' Tomkins*
* 1961՝ Գիշերային ընթացք / *Night Tide … Johnny Drake*
* 1964՝ Տարզանն ու Ջեյնը վերադարձվել են ... կարծես / *Tarzan and Jane Regained… Sort of … Unbilled double for Tarzan*
* 1965՝ Քեթի Էլդերի որդիները / *Sons of Katie Elder, The … Dave Hastings*
* 1966՝ Վամպիրների մոլորակ / *Queen of Blood … Paul Grant*
* 1967՝ Ճանապարհորդություն / *Trip, The … Max*
* 1967՝ Սառնարյուն Լյուկը / *Cool Hand Luke … Babalugats*
* 1967՝ Ստոմպերների համբավը / *The Glory Stompers* … *Չինո*
* 1968՝ Բարձրացրեք նրանց / *Hang 'Em High … The Prophet*
* 1968՝ Խուճապ քաղաքում / *Panic in the City … Goff*
* 1969՝ Անհոգ հեծյալ / *Easy Rider* … *Բիլի*
* 1969՝ Իսկական քաջություն / *True Grit … Moon*

#### 1970-ական թվականներ
* 1971՝ Վերջին ֆիլմը / *Last Movie, The … Kansas*
* 1972՝ Կոտրված ապացույց / *Crush Proof*
* 1972՝ Քամու մյուս կողմը / *Other Side of the Wind, The*
* 1973՝ Բլու երեխան / *Kid Blue … Bickford Waner*
* 1976՝ Կատաղած շուն Մորգանը / *Mad Dog Morgan … Daniel Morgan*
* 1976՝ Հետքեր / *Tracks … 1st Sgt. Jack Falen*
* 1977՝ Ամերիկացի ընկերոջը / *Amerikanische Freund, Der … Թոմ Ռիփլի*
* 1977՝ Կախարդների աշակերտները / *Apprentis sorciers, Les … A spy*
* 1978՝ Աշխարհի կարգն ու անվտանգությունը /*Ordre et la sécurité du monde, L' … Medford*
* 1978՝ Մարմնի գույն / *Couleur chair … Mel*
* 1979՝ Ապոկալիպսիսը հիմա / *Apocalypse Now … Photojournalist*
* 1979՝ Ծաղիկների արատ / *Flores del vicio, Las … Chicken*

#### 1980-ական թվականներ
* 1980՝ Առանց ետ նայելու / *Out of the Blue … Don Barnes*
* 1981՝ Լեռների արքա / *King of the Mountain … Cal*
* 1981՝ Վերածնված / *Reborn … Rev. Tom Hartley*
* 1983՝ Կռվան ձուկ / *Rumble Fish … Father*
* 1983՝ Օստերմանի ուիքենդ / *Osterman Weekend, The … Ռիչարդ Թրիմեյն*
* 1984՝ Նրանց ճանապարհը դժոխքի միջով է անցնում / *Euer Weg führt durch die Hölle* … տիտրերում նշված չէ
* 1985՝ Իմ գիտական նախագիծը / *My Science Project … Bob Roberts*
* 1986՝ Տեխասի բենզասղոցով կոտորած 2 / *Texas Chainsaw Massacre 2, The … Lieutenant 'Lefty' Enright*
* 1986՝ Գետի ափին / *River’s Edge … Feck*
* 1986՝ Կապույտ բարխատ / *Blue Velvet … Frank Booth*
* 1986՝ Թիմ Ինդիանա նահանգից / *Hoosiers … Shooter*
* 1986՝ Ամպրոպային հեծյալներ / *Riders of the Storm … The Captain*
* 1987՝ Սև այրին / *Black Widow … Ben Dumers*
* 1987՝ Ուղիղ դեպի դժոխք / *Straight to Hell … I.G. Farben*
* 1987՝ Սննդի մասնագետ / *Pick-up Artist, The … Flash Jensen*
* 1989՝ Կարմիր, ինչպես արյունը / *Blood Red … William Bradford Berrigan*
* 1989՝ Չաթագոչի / *Chattahoochee … Walker Benson*

#### 1990-ական թվականներ
* 1990՝ Ուրացող / *Catchfire … Milo*
* 1990՝ Հայացք անցյալին / *Flashback … Huey Walker*
* 1991՝ Փերիս Թրաուտ / *Paris Trout… Paris Trout*
* 1991՝ Վազում հնդիկ / *The Indian Runner… Caesar*
* 1991՝ Փոթորիկի աչքերը/ *Eye of the Storm … Marvin Gladstone*
* 1991՝ Կեսգիշերային տապ / *Sunset Heat … Carl Madson*
* 1992՝ Կարմիր ժայռից դեպի արևմուտք / *Red Rock West … Lyle from Dallas*
* 1993՝ Եռման կետ / *Boiling Point … Rudolph 'Red' Diamond*
* 1993՝ Գերեղբայրներ Մարիո / *Super Mario Bros. … King Koopa*
* 1993՝ Իսկական սեր / *True Romance … Clifford Worley*
* 1994՝ *Chasers … Doggie*
* 1994՝ Վհուկների որս / *Witch Hunt … Lovecraft*
* 1994՝ Արագություն / *Speed… Howard Payne*
* 1995՝ Գտնել և վերացնել / *Search and Destroy … Dr. Luther Waxling*
* 1995՝ Ջրային աշխարհ / *Waterworld … De*acon
* 1996՝ Սիրահրապույր / *Carried Away … Joseph Svenden*
* 1996՝ Բասկիյա / *Basquiat … Bruno Bischofberger*
* 1996՝ Ֆրենկիի վերջին օրերը «Թռիչք» մականունով / *Last Days of Frankie the Fly*
* 1996՝ Տիեզերական բեռնատարի վարորդ / *Space Truckers… John Canyon*
* 1997՝ Հիշողության կորուստ / *Blackout, The … Mickey Wayne*
* 1997՝ Փակուղում / *Road Ends … Sheriff Ben Gilchrist*
* 1997՝ Իմ փոքրիկ Հոլիվուդը/ *Good Life, The … Mr. Golf*
* 1997՝ Աշխարհի տանիքը / *Top of the World … Charles Atlas*
* 1998՝ Դիմավորեք Դիդլներին / *Meet the Deedles … Frank Slater*
* 1998՝ Մարդասպանի ձեռագիր / *Michael Angel … Lewis Garou*
* 1999՝ Էդը հեռուստացույցից / *EDtv … Henry 'Hank' Pekurny*
* 1999՝ Անվրեպ հրաձիգ/ *Straight Shooter … Frank Hector*
* 1999՝ Հիսուսի որդին / *Jesus' Son … Bill*
* 1999՝ Վեներայի նախագիծը/ *Venice Project, The … Roland / Salvatore*
* 1999՝ Վատ քաղաքային բլյուզ/ *Bad City Blues … Cleveland Carter*
* 1999՝ Շորթագործություն / *Lured Innocence … Rick Chambers*
* 1999՝ Մահվան մարգարե/ *Prophet’s Game, The … Vincent Swan*

#### 2000-ականներից մինչև 2010-ական թվականներ
* 2000՝ Վախ քաղաքի նկատմամբ / *The Spreading Ground … Det. Ed DeLongpre*
* 2000՝ Գողը միշտ գող է / *Luck of the Draw … Giani Ponti*
* 2000՝ Պատանդներ / *Held for Ransom … JD*
* 2000՝ Բարի գալուստ Հոլիվուդ
* 2001՝ Ժամային մեխանիզմ/ *Ticker … Alex Swan*
* 2001՝ Հանցակիցներ / *Choke … Henry Clark*
* 2001՝ Լոս Անջելեսի ոստիկանությունը / *L.A.P.D.: To Protect and to Serve … Captain Elsworth*
* 2001՝ *Knockaround Guys … Benny Chains*
* 2002՝ Լեո / *Leo … Horace*
* 2002՝ Վիրտուոզ / *Piano Player, The … Robert Nile*
* 2002՝ Լուռ աղաղակ / *Unspeakable … Warden Earl Blakely*
* 2003՝ Գիշերը, որը մենք կոչեցինք ցերեկ / *Night We Called It a Day, The … Frank Sinatra*
* 2004՝ Պահապան / *The Keeper … Krebs*
* 2004՝ Մեռյալ սեզոն / *Out of Season … Harry Barlow*
* 2004՝ Ժառանգություն / *Legacy … CHP Officer*
* 2005՝ Մահացու լաբիրինթոս / *House of 9 … Father Duffy*
* 2005՝ Ամերիկանո / *Americano … Riccardo*
* 2005՝ Ագռավ 4. Դաժան մասնակցություն / *Crow: Wicked Prayer, The … El Niño*
* 2005՝ Մահացածների երկիր / *Land of the Dead … Kaufman*
* 2005՝ Կորած քաղաք / *Hoboken Hollow … Sheriff Greer*
* 2006՝ *10th & Wolf … Matty Matello*
* 2006՝ Հիշողությունբ / *Memory … Max Lichtenstein*
* 2008՝ Դժոխային ուղևորություն / *Hell Ride … Eddie 'Scratch' Zero*
* 2008՝ Լուսնոտություն / *Sleepwalking … Mr. Reedy*
* 2008՝ Տխրություն / *Elegy … George O’Hearn*
* 2008՝ Սթափ գլխով / *Swing Vote … Donald Greenleaf*
* 2008՝ Չելսի-հյուրանոց / *Chelsea on the Rocks*
* 2008՝ Նկարահանումներ Պալերմոյում/ *Palermo Shooting … Frank*
* 2008՝ Ամերիկյան հեքիաթ / *An American Carol*
* 2009՝ Հավերժություն / *Forever*
* 2010՝ Ալֆա և Օմեգա / *Alpha and Omega … Tony*
* 2016՝ Վերջին կինոփառատոն

### Հեռուստատեսություն
* 1959-1973՝ Բոնանցա (սերիալ) / *Bonanza … Dev Farnum*
* 1959-1964՝ Աղջամղջային գոտի / *Twilight Zone, The… Peter Vollmer*
* 1961-1965՝ Պաշտպաններ (սերիալ) / *Defenders, The… Alfred Carter Jr.*
* 1963-1964՝ Երկրի ամենամեծ շոուն (սերիալ) / *Greatest Show on Earth, The… Rhymer*
* 1975-2008՝ Շաբաթ երեկոյան ուղիղ եթերում (սերիալ) / *Saturday Night Live… Guest Host*
* 1980՝ Վայրի ժամանակներ (TV) / *Wild Times … Doc Holliday*
* 1988՝ Սև կաշվե բաճկոն (TV) / *Black Leather Jacket*… պատմիչ, հնչյունավորում
* 1991՝ *Doublecrossed … Barry Seal*
* 1992՝ Հարին «Մեխ» մականունով / *Nails… Harry 'Nails' Niles*
* 1992՝ Սրտի արդարություն / *The Heart Of Justice… Austin Blair*
* 1994՝ Վհուկների որս / *Witch Hunt… H. Phillip Lovecraft*
* 1994՝ 2008՝ HBO: Առաջին հայացք (սերիալ) / *HBO First Look… Host*
* 1996՝ Սամսոն և Դալիլա / *Samson and Delilah … Generale Tariq*
* 1998՝ Հարված տիեզերքից / *Tycus … Peter Crawford*
* 1999՝ Արդարություն (TV) / *Justice* … նշված չէ տիտրերում
* 2000՝ Յասոն և արգոնավորդներ (TV) / *Jason and the Argonauts…*
* 2002՝ Հայացքով բոցավառող 2 / *Firestarter 2: Rekindled… James Richardson*
* 2002՝ 24 ժամ (հեռուստասերիալ) / *24* (2001-2010), 5 էպիզոդ… *Victor Drazen*
* 2004՝ Վերջին ուղևորություն / *The Last Ride … Ronnie Purnell*
* 2004՝ Լաս Վեգաս (հեռուստասերիալ) / *Las Vegas* (2003-2008), 1 էպիզոդ*(New Orleans)… Jon Castille*
* 2008-2009՝ Բախում / «Crash», սերիալ 2 սեզոն

## Ռեժիսորական աշխատանքներ
* 1994՝ *Chasers*
* 1990՝ Տաք տեղ / *Hot Spot, The*
* 1989՝ Ուրացող / *Catchfire*
* 1988՝ Գույներ /*Colors*
* 1980՝ Առանց ետ նայելու / *Out of the Blue*
* 1971՝ Վերջին ֆիլմը / *Last Movie, The*
* 1969՝ Անհոգ հեծյալ /*Easy Rider*

## Մրցանակներ
; Օսկար

* (1970) Անվանակարգ՝ Լավագույն օրիգինալ սցենար / *Անհոգ հեծյալ* (Փիթեր Ֆոնդայի և и Թերրի Սաուզենի հետ միասին)
* (1987) Անվանակարգ՝ Երկրորդ պլանի լավագույն տղամարդու դեր / *Թիմ Ինդիանա նահանգից*

; Ոսկե գլոբուս

* (1987) Անվանակարգ՝ Երկրորդ պլանի լավագույն դերասան / *Թիմ Ինդիանա նահանգից*
* (1987) Անվանակարգ՝ Երկրորդ պլանի լավագույն դերասան / *Կապույտ թավիշ*

; Էմմի (մրցանակաբաշխություն)

* (1991) Անվանակարգ՝ մինի-սերալի կամ կինոֆիլմի երկրորդ պլանի լավագույն դերասան / Փեթրիս Թրաութ

; Կաննի կինոփառատոն

* (1969) **Հաղթանակ**՝ Լավագույն առաջին աշխատանք/ *Անհոգ հեծյալ*
* (1969) Անվանակարգ՝ Ոսկյա արմավենու ճյուղ / *Անհոգ հեծյալ*
* (1980) Անվանակարգ՝ Ոսկյա արմավենու ճյուղ / *Առանց ետ նայելու*

; Directors Guild of America Award

* (1970) Անվանակարգ՝ Outstanding Directing՝ Feature Film / *Անհոգ հեծյալ*

; Անկախ ոգի

* (1987) Անվանակարգ՝ Լավագույն տղամարդու դեր/ *Կապույտ թավիշ*

; Boston Society of Film Critics Awards

* (1987) **Հաղթանակ**՝ Best Supporting Actor / *Կապույտ թավիշ*

; Los Angeles Film Critics Association Awards

* (1987) **Հաղթանակ**՝ Best Supporting Actor / *Կապույտ թավիշ* և *Ինդիանայի տղաները*

; MTV Movie Awards

* (1995) Հաղթանակ՝ MTV Movie Award for Best Villain / *Արագություն*

; National Society of Film Critics Awards

* (1970) **Հաղթանակ**՝ Հատուկ մրցանակ («For the director, co-writer and co-star») / *Անհոգ հեծյալ*
* (1987) **Հաղթանակ**՝ National Society of Film Critics Award for Best Supporting Actor / *Կապույտ թավիշ*

; Writers Guild of America Award

* (1970) Անվանակարգ՝ Best Drama Written Directly for the Screen / *Անհոգ հեծյալ* (Փիթեր Ֆոնդայի և и Թերրի Սաուզենի հետ միասին)

## Գրականություն
; Գրքեր
* Biskind, Peter. *Easy Riders, Raging Bulls: How the Sex-Drugs-and-Rock 'N' Roll Generation Saved Hollywood*, Simon and Schuster (1999)
* Hoberman, J. *Dennis Hopper: From Method to Madness*, Walker Art Center (1988)
* Hopper, Dennis. *Dennis Hopper: Out of the Sixties*, Twelvetrees Press (1986)
* Rodriguez, Elean. *Dennis Hopper: A Madness to his Method*, St. Martin’s Press (1988)

; Հարցազրույցներ Հոփերի հետ
* "Dennis Hopper, Riding High, " *Playboy* (Chicago), Dec. 1969
* Interview with G. O’Brien and M. Netter, in *Inter/View* (New York), Feb. 1972
* Interview in *Cahiers du Cinema (Paris), July-August 1980
* «How Far to the Last Movie?,» *Monthly Film Bulleting (London) Oct. 1982
* "Citizen Hopper, " interview with C. Hodenfield, in *Film Comment* (New York) Nov/Dec. 1986
* Interview with B. Kelly, in *American Film* (Los Angeles) March 1988
* Interview with David Denicolo, in *Interview* (New York), Feb. 1990
* "Sean Penn, " interview with Julian Schnabel and Dennis Hopper, *Interview* (New York) Sept. 1991
* "Gary Oldman, " in *Interview* (New York), Jan. 1992

; Հոդվածներ Հոփերի մասին
* Macklin, F. A., "Easy Rider: The Initiation of Dennis Hopper, " in *Film Heritage* (Dayton, Ohio), Fall 1969
* Burke, Tom, "Dennis Hopper Saves the Movies, " in *Esquire (New York), Dec. 1970
* Burns, Dan E., "Dennis Hopper’s *The Last Movie*: Beginning of the End, ", in *Literature/Film Quarterly, 1979
* Algar, N., "Hopper at Birmingham, " in *Sight and Sound* (London), Summer 1982
* Herring, H. D., "Out of the Dream and into the Nightmare: Dennis Hopper’s Apocalyptic Vision of America, " in *Journal of Popular Film* (Washington, D.C.), Winter 1983
* Scharres, B., "From Out of the Blue: The Return of Dennis Hopper, " in *Journal of the University Film and Video Assoc. (Carbondale, IL), Spring 1983
* *Current Biography* 1987, New York, 1987
* Martin, A., "Dennis Hopper: Out of the Blue and into the Black, " in *Cinema Papers (Melbourne), July 1987
* Weber, Bruce, "A Wild Man is Mellowing, Albeit Not on Screen, " in *New York Times, Sept. 8, 1994

; Տեսանյութեր
* James Lipton (1994)  (10 րոպե)
* James Lipton (1994)  (10 րոպե)
* James Lipton (1994)  (2 րոպե)

== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
* 
* 
*  Առաջ և հետո
* - սլայդ-շոու *Life magazine''-ում
* 

Կատեգորիա:20-րդ դարի ամերիկացի գրողներ
Կատեգորիա:20-րդ դարի ամերիկացի տղամարդ դերասաններ
Կատեգորիա:«Ոսկե ազնվամորի» մրցանակի դափնեկիրներ
Կատեգորիա:ԱՄՆ-ի հանրապետական կուսակցության անդամներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի արվեստագետներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի լուսանկարիչներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի կինոպրոդյուսերներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի կինոռեժիսորներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի կինոսցենարիստներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի ռեժիսորներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի սցենարիստներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի տղամարդ կինոդերասաններ
Կատեգորիա:Ամերիկացի տղամարդ հեռուստատեսային դերասաններ
Կատեգորիա:Ամերիկացի տղամարդ հնչյունավորողներ
Կատեգորիա:Դերասաններ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Կինոռեժիսորներ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Հոլիվուդյան փառքի ծառուղի
Կատեգորիա:Սցենարիստներ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Քաղցկեղից մահացածներ