Դեղաձև

**Դեղաձևեր** (նաև կոչվում են **միավոր [[դեղաչափ]]եր**) դեղագործական արտադրանքներ, որոնք ներկայացված են օգտագործման համար նախատեսված որոշակի ձևով: Դրանք պարունակում են ակտիվ բաղադրիչների և ոչ ակտիվ բաղադրիչների (օժանդակ նյութերի) խառնուրդ, որոնք դասավորված են որոշակի ձևով (օրինակ՝ պարկուճի պատյան) և բաշխված են որոշակի դեղաչափի մեջ: Օրինակ, երկու արտադրանք կարող են լինել ամոքսիցիլին, բայց մեկը կարող է լինել 500 մգ պարկուճների, իսկ մյուսը՝ 250 մգ ծամվող հաբերի տեսքով:

«**Միավոր դեղաչափ**» տերմինը կարող է նաև վերաբերել միանգամյա օգտագործման փաթեթավորմանը, մասնավորապես, երբ յուրաքանչյուր դեղամիջոց առանձին փաթեթավորված է։ Սակայն, FDA-ն սա տարբերակում է՝ անվանելով այն միավոր դեղաչափի «փաթեթավորում» կամ «բաշխում»։ Կախված համատեքստից, բազմակի միավոր դեղաչափը կարող է վերաբերել միասին փաթեթավորված մի քանի տարբեր դեղամիջոցների կամ մեկ արտադրանքի, որը պարունակում է բազմաթիվ դեղամիջոցներ և/կամ դեղաչափեր։

## Ձևակերպումներ
«**Դեղաձև**» տերմինը երբեմն կարող է նաև վերաբերել միայն դեղագործական արտադրանքի բաղադրիչ նյութերի դեղագործական բանաձևին՝ առանց հաշվի առնելու դրա վերջնական կոնֆիգուրացիան որպես սպառվող արտադրանք (օրինակ՝ պարկուճ, պլաստիր և այլն): Դեղագործական արդյունաբերության մեջ այս տերմինների որոշ չափով երկիմաստ բնույթի և համընկնման պատճառով, զգուշություն է պետք ցուցաբերել դրանք քննարկելիս այլ անձանց հետ, ովքեր կարող են տերմինաբանությունը տարբեր կերպ մեկնաբանաել:

## Տեսակներ
Դեղաձևերը տարբերվում են՝ կախված ընդունման եղանակից/ուղիից, որոնք կարող են ներառել հեղուկ, պինդ և կիսապինդ ձևերի բազմաթիվ տեսակներ: Տարածված դեղաձևերից են՝ դեղահաբերը, պարկուճները, ըմպելիքները, լուծույթները, կախոցներ, և օշարակներ, ի թիվս այլոց:

Համակցված դեղամիջոցը (կամ ֆիքսված դեղաչափի համակցությունը; FDC) այնպիսի դեղամիջոց է, որը պարունակում է մեկից ավելի ակտիվ բաղադրիչ (օրինակ՝ մեկ դեղահաբ, մեկ պարկուճ կամ մեկ օշարակ՝ մի քանի դեղամիջոցների հետ միասին):

Բնաթերապիայի մեջ դեղաչափերը կարող են լինել թուրմերի և բուսական թեյերի տեսքով, բացի վերը նշված ավելի ավանդական մեթոդներից:

## Կիրառման ուղի
Դեղամիջոցի ներարկման ուղին (ROA) կախված է նյութի դեղաչափային ձևից: Որոշակի դեղամիջոցի համար կարող են հասանելի լինել տարբեր դեղաչափային ձևեր, հատկապես, եթե որոշակի պայմաններ սահմանափակում են ROA-ն: Օրինակ, եթե հիվանդը անգիտակից է կամ ունի մշտական սրտխառնոց և փսխում, բանավոր ընդունումը կարող է հնարավոր չլինել, ինչը անհրաժեշտ կդարձնի այլընտրանքային ուղիների օգտագործումը, ինչպիսիք են ինհալացիոն, այտային, ենթալեզվային, քթային, մոմիկային կամ պարենտերալ:

Հատուկ դեղաչափի ձև կարող է պահանջվել նաև քիմիական կայունության կամ դեղագործական հատկությունների նման խնդիրների պատճառով: Օրինակ, ինսուլինը չի կարող ընդունվել բանավոր, քանի որ այն լայնորեն մետաբոլիզացվում է ստամոքս-աղիքային տրակտում (GIT)՝ նախքան արյան մեջ հայտնվելը, ինչը թույլ չի տալիս այն հասնել թերապևտիկ նպատակային վայրերին: Նմանապես, պարացետամոլի նման դեղամիջոցի բանավոր և ներերակային դեղաչափերը տարբերվում են նույն պատճառով։

## Բերանի
մինի|Պլանշետ բլիստերային փաթեթով
մինի|Մեկ միավոր փաթեթներ՝ լրիվ նույնականացմամբ (տեքստային և շտրիխ կոդերով)

* Հաբեր, այսինքն՝ դեղահաբեր կամ պարկուճներ
* Հեղուկներ, ինչպիսիք են օշարակները, լուծույթները, էլիքսերները, էմուլսիաները և թուրմերը
* Հեղուկներ, ինչպիսիք են թուրմերը և բուսական թեյերը
* Բերանի խոռոչում լուծվող դեղահաբեր
* Պաստիլներ կամ կոնֆետներ (էլեկտուրներ)
* Բարակ թաղանթներ (օրինակ՝ Listerine Pocketpaks, նիտրոգլիցերին)՝ լեզվի վերևում կամ տակ, ինչպես նաև այտի վրա տեղադրելու համար
* Փոշիներ կամ փրփրացող փոշի կամ հաբեր, որոնք հաճախ հրահանգված են խառնել սննդի մեջ
* Բույսեր կամ սերմեր, որոնք պատրաստված են տարբեր եղանակներով, օրինակ՝ կանեփի ուտելիքի համար
* Մածուկներ, ինչպիսիք են բարձր ֆտորային ատամի մածուկները
* Գազեր, ինչպիսիք են թթվածինը (կարող է նաև մատակարարվել քթի միջոցով)

## Աչքի
մինի|Աչքի կաթիլների սրվակներ միանգամյա օգտագործման համար

* Աչքի կաթիլներ
* Լոսյոններ
* Քսուքներ
* Էմուլսիաներ

## Ինհալացիա
* Աէրոզոլային դեղամիջոցներ
* Չոր փոշի ՝ ինհալյատորներ 
* Նեբուլայզերով ներարկվող դեղամիջոցներ
* Ծխել
* Վապոնզերով ներարկվող դեղամիջոց

### Անցանկալի բաղադրիչներ
Տալկը հաճախ օգտագործվում է դեղագործական հաբերում, որոնք կարող են մանրացվել՝ բժշկական խորհրդատվությանը հակառակ կամ հանգստի նպատակով օգտագործելու համար: Բացի այդ, սպիտակ փոշու տեսքով մաքուր տեսքով հանդիպող ապօրինի թմրանյութերը հաճախ կտրատվում են էժան տալկով: Բնական տալկը էժան է, բայց պարունակում է ասբեստ, մինչդեռ ասբեստ չպարունակող տալկն ավելի թանկ է: Ասբեստ պարունակող ինհալացիոն տալկը, ընդհանուր առմամբ, համարվում է, որ ներշնչման դեպքում կարող է առաջացնել թոքերի քաղցկեղ: Ասբեստ չպարունակող տալկի վերաբերյալ ապացույցները պակաս հստակ են, ըստ Ամերիկյան քաղցկեղի ընկերության։

## Ներարկում
մինի|Ատրոպինի ներարկում պարունակող ամպուլ 1 մլ/0.5 մգ

### Պարենտերալ
* Մաշկի մեջ ներարկվող 
* Ենթամաշկային ներարկում
* Միջմկանային ներարկում
* Ներոսկրային ներարկում
* Ներորովայնային ներարկում
* Ներերակային ներարկում
* Ներկայամարմնային ծոցային ներարկում

Սրանք սովորաբար լուծույթներ և կախոցներ են։

### Անցանկալի բաղադրիչներ
#### Պաշտպանված
Աչքի կաթիլները (միանգամյա օգտագործման փաթեթներով ֆիզիոլոգիական լուծույթ) բաշխվում են ներարկիչներ օգտագործողներին ասեղների փոխանակման ծրագրերի միջոցով։

#### Չպաշտպանված
Թալկի ներարկումը մանրացված դեղահաբերից կապված է թոքային տալկոզի հետ ներերակային թմրամիջոցներ օգտագործողների մոտ։

## Թեմատիկ
* Կրեմներ, լինիմենտներ, բալզամներ (օրինակ՝ շրթունքների բալզամ կամ հակաքրտինքային միջոցներ և դեզոդորանտներ), լոսյոններ կամ քսուքներ և այլն:
* Գելեր և հիդրոգելներ
* Ականջի կաթիլներ
* Մաշկին քսվող ենթամաշկային և մաշկային պլաստիրներ
* Փոշիներ

### Անցանկալի օգտագործում
* Անվտանգ չէ հաշվարկել բաժանված դեղաչափերը՝ կտրելով և կշռելով բժշկական մաշկային հատվածները, քանի որ չկա երաշխիք, որ նյութը հավասարաչափ բաշխված է հատվածի մակերեսին։ Օրինակ՝ ֆենտանիլի տրանսդերմալ պլաստիրները նախատեսված են նյութը 3 օրվա ընթացքում դանդաղորեն արտազատելու համար։ Հայտնի է, որ ֆենտանիլի բերանացի ընդունման դեպքում դրա օգտագործումը կարող է առաջացնել չափից մեծ դոզա և մահեր։
* Լուծիչներից ներարկվող ապօրինի թմրանյութերի միանվագ թուղթերը նույնպես կարող են անհավասար բաշխում առաջացնել մակերեսին։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղում
*
* Dosage From Development

Կատեգորիա:Դեղագիտություն
Կատեգորիա:Դեղագործություն