open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Մերկանտուր

**Մերկանտուր ազգային պարկ** (), Ֆրանսիայի տասը ազգային պարկերից մեկը։ Ստեղծվել է 1979 թվականից, և այդ ժամանակից ի վեր Մերկանտուրը հանրաճանաչ վայր է։ Այստեղ այցելում են տարեկան 800000 զբոսաշրջիկներ։

## Տարածք
Պաշտպանված տարածքն ընդգրկում է 685 քառ. կմ տարածք, որը բաղկացած է կենտրոնական անմարդաբնակ գոտուց և յոթ հովիտներից, ինչպիսիք են Ռոյան, Բևերան, Վեզյուբին, Տինեն, Վարը (Ծովափնյա Ալպերում), Վերդոնը և Ուբայը։ Ծայրամասային գոտում կա 28 գյուղ։ Գյուղերից շատերը բարձրադիր են, ինչպես օրինակ՝ Բելվեդերեն Գորդոլասքյու հովտի սկզբում, որտեղ կան հիանալի ճարտարապետական հարստություններ (բազմաթիվ եկեղեցիներ, որոնք Նիսի նկարիչները զարդարել են որմնանկարչությամբ)։ Ավելի քան 150 գյուղական վայրեր են տեղակայված պարկում։ Բեգո լեռան շրջակայքում կան ժայռապատկերներ։ Դրանք թվագրվում են նեոլիթի և բրոնզի դարի վերջին։

## Աշխարհագրություն
Լեռնագագաթների շրջանում (Ժելան երրորդ ամենաբարձր լեռն է Ծովային Ալպերում` 3143 մ բարձրությամբ) գտնվում է մի պատմական հուշարձան՝ *Vallée des merveilles*, որը հայտնի է որպես «հրաշքների հովիտ»։ Բեգո լեռան ստորոտում լեռնագնացները կարող են տեսնել 37000 ժայռապատկերներ, որոնք թվագրվում են բրոնզե դարին։ Դրանցում պատկերված զենքերը, կենդանիները և մարդիկ երբեմն շատ առեղծվածային են։ Մերկանտուր ազգային պարկի պատմական ցուցանմուշներն ու քարե դարի իրերը ցուցադրվում են Տենդեի Musée des Merveilles թանգարանում։

## Բուսական աշխարհ
Բացի քարային կաղնուց, այստեղ աճում են միջերկրածովյան ձիթենին, մրտավարդը, եղևին, եղևնին, շվեյցարական սոճին և ամեն ինչից շատ խեժափիճին։ Մերկանտուրը նաև օժտված է 2000 տեսակի բուսատեսակներով, որոնցից 200-ը հազվագյուտ են։ Դրանք են՝ ալպյան ձնծաղիկը, շուշանը, բայց կան նաև երփներանգ ծաղիկներ ինչպիսիք են` քարբեկը, գառնադմակը, բոգը, սրանք գարնանը ստեղծում են գեղեցիկ գունապնակ։ Մերկանտուրը կազմել է բոլոր կենդանիների կենսաբազմազանության գույքագրման և մոնիտորինգի ծրագիր՝ հայտնաբերելու կենդանիների անհետացած տեսակները։

## Կենդանական աշխարհ
Քայլողները կարող են հեշտությամբ նկատել քարայծերի, որոնցից մի քանի հազարը ապրում են այգում և կարող են լսել արջամկների ձայնը։ Սպիտակ կզաքիսը, եղջերուն և մուֆլոնը հազվադեպ են հանդիպում, սակայն դրանց կարելի է տեսնել ամռան ամենաշոգ օրերին։ Մերկանտուրում կենդանական աշխարհը բազմազան է. տեղի մացառուտներում կան ազնիվ եղջերու և այծյամ, նապաստակներ, վարազներ, կաքավներ, արծիվներ, ճուռակներ, թիթեռների բազմաթիվ տեսակներ ու ավելի քան 50 իտալական գայլեր։

## Պատկերասրահ

Baisse des Cinq Lacs, Mercantour.jpg
Au coeur du Boréon.jpg
Lac long (Parc du Mercantour).jpg
Full Double rainbow.jpg


## Տես նաև
* Ֆրանսիայի ազգային պարկերի ցանկ

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Պաշտոնական կայք 

Կատեգորիա:1979 հիմնադրված բնության հատուկ պահպանվող տարածքներ‎
Կատեգորիա:Ալպեր
Կատեգորիա:Կատեգորիա ԲՊՀՄ II
Կատեգորիա:Ֆրանսիայի ազգային պարկեր
Կատեգորիա:Ֆրանսիայի աշխարհագրություն
Զաբիվակա

մինի
**Զաբիվակա,** մասկոտ, 2018 թվականին Ռուսաստանում անցկացվող ֆուտբոլի աշխարհի առաջնության պաշտոնական թալիսմանը։

## Արտաքին տեսք
Զաբիվական անձնավորված գայլ է՝ դարչնասպիտակ մորթով և երկնագույն աչքերով։ Նրա հագին «RUSSIA 2018» սև գույնի գրությամբ կապտասպիտակ մարզաշապիկ է և կարմիր կիսատաբատ։ Աչքերին կամ ճակատին կրում է նարնջագույն մարզական ակնոց։ Սպիտակի, կապույտի ու կարմիրի համադրությունը խորհրդանշում է Ռուսաստանի դրոշի գույները։

## Պատմություն
Մասկոտը մշակվել է Տոմսկի պետական համալսարանի գրաֆիկական դիզայնի ամբիոնի ուսանողուհի Եկատերինա Բոչարովայի կողմից։ Ֆուտբոլի աշխարհի առաջնության պաշտոնական խորհրդանիշն ընտրվել է օնլայն քվեարկությամբ։ Քվեարկության արդյունքները հայտարարվել են 2016 թվականի հոկտեմբերի 22-ին Առաջին ալիքի «Вечерний Ургант» հաղորդման ժամանակ։

Գայլը հավաքել է ձայների 53 %-ը՝ առաջ անցնելով վագրից (27 %)։ Կատուն 20 %-ով զբաղեցրել է երրորդ տեղը։ Քվեարկությանը, որին մասնակցել է ավելի քան 1 միլիոն մարդ, վերջին ամիսներին անցկացվել է ՖԻՖԱ-ի հարթակներում, ինչպես նաև Առաջին ալիքով անցկացված ուղիղ եթերից առաջ ու դրա ընթացքում, որի ժամանակ ամփոփվել են մրցույթի արդյունքները։ Զաբիվակայի անունը առաջին անգամ արտասանել է 2018 թվականի աշխարհի առաջնության կազմկոմիտեի ղեկավար Վիտալի Մուտկոն Առաջին ալիքի եթերում։

2016 թվականի հոկտեմբերին մասկոտի իրավունքները Եկատերինա Բոչարովից 500 դոլարով գնել է Ֆուտբոլային ասոցիացիաների միջազգային ֆեդերացիան (ՖԻՖԱ):

Զաբիվակայի քանդակները տեղադրվել են այն քաղաքներում, որտեղ պետք է անցկացվեին 2018 թվականի ֆուտբոլի աշխարհի առաջնության խաղերը։

## Քննադատություն
Զաբիվակայի գրաֆիկական պատկերը ծաղրվել է «Прожекторперисхилтон» հաղորդման 2017 թվականի մարտի 4-ի թողարկման ժամանակ։ Հաղորդավար Սերգեյ Սվետլակովը ծաղրել է Զաբիվակայի ակնոցը (որ կոչել է լեռնադահուկային) և այն դիրքը, որով պատկերված է խորհրդանիշը. ըստ Սվետլակովի՝ թվում է, թե բացակայում է Զաբիվակայի մեկ ոտքը։ Խորհրդանիշը քննադատվել է նաև  «Уральские пельмени» շոուի մասնակիցների կողմից։

## Քրեական գործ ապրանքանիշի ապօրինի օգտագործման համար
Թաթարստանի ոստիկանությունը քրեական գործ է հարուցել Ռուսաստանի Դաշնության քրեական օրենսգրքի 180 հոդվածի առաջին մասով՝ «Ապրանքների (աշխատանքների, ծառայությունների) նույնականացման միջոցների անօրինական օգտագործման» համար Կազանի 49-ամյա բնակչուհի, դերձակ Իրինա Զինգարովայի դեմ, որը համաձայնել է 70 հազար ռուբլով պատրաստել Զաբիվակային պատկերող երեք տիկնիկ մի մարդու պատվերով, որը ներկայացել է որպես Էլդար Գայնուլին։ Պատվիրատուն պարբերաբար այցելել է, առաջարկել փոփոխություններ և պահանջել, որ տիկնիկները հարյուր տոկոսով նման լինեն բնօրինակին։ Երբ տիկնիկները պատրաստ էին, պարզվել է, որ պատվիրատուն ոստիկանության մայոր, ավագ օպերլիազոր Իլդար Գայնուտդինովն է։ Զինգարովան ձերբակալվել է և տեղափոխվել բաժին։ Քանի որ պատվիրված էին մի քանի տիկնիկներ, գումարը եղել է մեծ, և հարուցվել է քրեական գործ։ Վնասը, որն իբր հասցվել է ՖԻՖԱ-ին, կազմել է 378 հազար։ Եթե դատարանը մեղավոր ճանաչի Զինգարովային, նրան սպառնում է ոչ միայն տուգանք, այլև երկու տարվա ազատազրկում։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Волк Забивака стал талисманом чемпионата мира по футболу 2018 года.

Կատեգորիա:Ֆուտբոլի աշխարհի առաջնություն 2018
Անդրե Քլավո

**Անդրե Քլավո** (, ), ֆրանսիացի  երգիչ  և  դերասան, հայտնի է եղել 1940-60-ական թվականներին։

## Կենսագրություն
Սկսել է իր կարիերան որպես ոսկերչական զարդերի դիզայներ, բեմանկարիչ և ազդագրերի նկարիչ։ 1936 թվականին հաղթել է սիրողական երգիչների մրցույթում։ Քլավոն հաջողության հասավ Երկրորդ աշխարհամարտի ժամանակ։ Փարիզի ազատագրումից հետո 1944 թվականին նա սկսեց աշխատել ռադիոում։  Ձեռք բերեց հայտնիություն հատկապես կանացի լսարանի մոտ իր փափուկ տեմբրի և սենտիմենտալ երգերի շնորհիվ։ Նա դարձավ ֆրանսիական շանսոնի հայտնի դեմքերից մեկը, իսկ հետո սկսեց նաև ֆիլմերում նկարահանվել։ Քլավոն 1958 թվականին դարձել է Եվրատեսիլի երրորդ մրցույթի հաղթող «Dors mon amour» երգով։

1960-ական թվականներին նա հեռացավ հասարակական կյանքից և իր կյանքի վերջին օրերն ապրեց Բրասսակ քաղաքում՝ ճգնավորի կյանքով։

## Ֆիլմագրություն

## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն
* 2014 : *André Claveau, ne m'oubliez pas*, de Pierre-Yves Paris, ABM Editions, préface de Pierre Bellemare.

## Արտաքին հղումներ
* 

Կատեգորիա:Ֆրանսիացի դերասաններ
Կատեգորիա:Ֆրանսիացի երգիչներ
Կատեգորիա:Եվրատեսիլ 1958 երգի մրցույթ
Կատեգորիա:Ֆրանսիացի երաժիշտներ
Sweet Dreams

**«Sweet Dreams»,** ամերիկացի երգչուհի Բիյոնսեի երգը՝ թողարկված 2009 թվականի հունիսի 2-ին որպես նրա *[[I Am… Sasha Fierce]]* երրորդ ստուդիական ալբոմի 6-րդ սինգլ։

Եղել է առաջին երգերից մեկը, որ գրվել է թողարկվելիք ալբոմի համար։ Երգի առաջին անվանումը եղել է «Beautiful Nightmare»: Ձայնագրումից մեկ օր անց դեմո տարբերակը հայտնվել է համացանցում։ Որպես *I Am… Sasha Fierce* ալբոմի վեցերորդ սինգլ նախատեսվում էր թողարկել Broken-Hearted Girl երգը, սակայն վերջին պահին ընտրվել է ավելի պարային «Sweet Dreams» երգը։

## Ձևաչափեր և երգացանկ

***US Ego/Sweet Dreams Singles and Dance Mixes**
# "Ego"&nbsp;– 3:57
# "Ego" (DJ Escape & Johnny Vicious Club Remix) &nbsp;– 8:22
# "Ego" (Slang "Big Ego" Club Remix)&nbsp;– 6:18
# "Sweet Dreams"&nbsp;– 3:28
# "Sweet Dreams" (OK DAC Club Remix) &nbsp;– 5:14
# "Sweet Dreams" (Karmatronic Club Remix) &nbsp;– 6:36

***Germany Digital EP**
# "Sweet Dreams"&nbsp;– 3:28
# "Sweet Dreams" (Groove Police Remix – Radio Edit) &nbsp;– 3:10
# "Ego"&nbsp;– 3:57
# "Ego" (Remix) feat. Kanye West&nbsp;– 4:43
# "Sweet Dreams" (Video)&nbsp;– 4:00
# "Ego" (Remix) feat. Kanye West (Video)&nbsp;– 4:52

***UK Digital EP**
# "Sweet Dreams" (Dave Spoon Remix) &nbsp;– 7:07
# "Sweet Dreams" (Steve Pitron & Max Sanna Remix – Radio Edit) &nbsp;– 3:37
# "Sweet Dreams" (Steve Pitron & Max Sanna Club Remix) &nbsp;– 7:38
# "Sweet Dreams" (Oli Collins & Fred Portelli Remix) &nbsp;– 5:38
# "Sweet Dreams"&nbsp;– 3:28

***Europe Single EP 1**
# "Sweet Dreams"&nbsp;– 3:28
# "Sweet Dreams" (Medicin Club Remix) &nbsp;– 6:18
# "Sweet Dreams" (Groove Police Club Remix) &nbsp;– 7:05
# "Sweet Dreams" (Ok Dac Club Remix) &nbsp;– 5:11
# "Sweet Dreams" (DJ Escape & Tony Coluccio Club Remix) &nbsp;– 8:39
# "Sweet Dreams" (Maurice's NuSoul Club Remix) &nbsp;– 7:09

***Europe Single EP 2**
# "Sweet Dreams"&nbsp;– 3:28
# "Sweet Dreams" (Dave Spoon Remix) &nbsp;– 7:07
# "Sweet Dreams" (Steve Pitron & Max Sanna Remix – Radio Edit) &nbsp;– 3:37
# "Sweet Dreams" (Steve Pitron & Max Sanna Club Remix) &nbsp;– 7:38
# "Sweet Dreams" (Oli Collins & Fred Portelli Remix) &nbsp;– 5:38

***Oceania and Europe digital single/Germany and UK CD single**

# "Sweet Dreams"&nbsp;– 3:28
# "Sweet Dreams" (Steve Pitron & Max Sanna Remix) [Radio Edit]&nbsp;– 3:35

***UK Download Single**

# "Sweet Dreams"&nbsp;– 3:28

## Ձայնագրման մասնակիցներ
Մասնակիցները եղել են *I Am... Sasha Fierce* ալբոմի մասնակիցները.
*Բեյոնսե – գլխավոր վեկալ, երգի պրոդյուսեր, հեղինակ
*Ռիկո Լով – վոկալային պրոդյուսեր, երգի պրոդյուսեր, հեղինակ, լրացուցիչ վոկալ
*Ջիմ Կարուանա – ձայնագրման ինժեներ
*Ջեյմս Շեֆֆեր – երգի պրոդյուսեր, հեղինակ
*Ուեյն Ուիլքինս – հեղինակ, աուդիո միքս ստեղծող, երգի պրոդյուսեր

## Հիթ-շքերթներ

### Շաբաթական հիթ-շքերթներ

### Տարեվերջյան հիթ-շքերթներ

## Հավաստագրեր

## Թողարկման պատմություն

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Բիյոնսեի երգեր
Սեմյոնովի պատմա-գեղարվեստական թանգարան

**Սեմյոնովի պատմա-գեղարվեստական թանգարան** (), թանգարան Նիժնի Նովգորոդի մարզի Սեմյոնով քաղաքում։

## Պատմություն
Սեմյոնովի պատմա-գեղարվեստական գավառագիտական թանգարանը հիմնադրվել է 1934 թվականին, նկարիչ Գեորգի Պետրովիչ Մատվեևի կողմից։ Թանգարանի ցուցասրահները ի սկզբանե գտնվում էին Մատվեև փողոցի վրա գտնվող հին երկհարկանի շենքում։ 1991 թվականին թանգարանը տեղափոխվել է կարմիր աղյուսից երկհարկանի առանձնատուն Վանեև փողոցի վրա, որը կառուցվել է 19-րդ դարի վերջում և նախկինում պատկանել է հնադավան վաճառական Պետրոս Պետրովիչ Շարիգինը։

Սեմյոնով քաղաքը վաղուց եղել է փայտի գեղարվեստական մշակման կենտրոն։ 18-րդ դարից սկսած կենտրոնացել են խաղալիքների, խառատի և գդալաշինության արհեստների վրա։ Թանգարանի ցուցադրություններում ներկայացված են տեղացիների ձեռքբերումները, քաղաքի և նրա բնակիչների պատմությունը։

## Ցուցադրություն
Առևտրային սենյակը գտնվում է թանգարանի առաջին հարկում։ Այնտեղ ներկայացված է քաղաքացու նախահեղափոխական առևտրային կյանքը։
Սենյակը կահավորված է քաղաքի նախահեղափոխական շրջանի առարկաներով։

Երկրորդ հարկի ցուցասրահը պատմում է Սեմյոնով քաղաքի և նրա ժողովրդի մասին քաղաքի հիմնադրման օրվանից մինչև այսօր։ Ցուցադրությունում ներկայացված են Սեմյոնով ավանի պատմության նյութերը` սկսած բնակեցումից, միջնադարից, հնադավանների կյանքից։

Սեմյոնովի փայտափորագրողների արտադրանքը (Դ. Ն. Մազինա, Ի. Տ. Աբրամով, Լ. Պ. Լևին), սկսած այս արհեստի ծննդից։ 20-րդ դարի ցուցադրությունում ներկայացված են  հուշանվերներ, փայտյա կենցաղային իրեր, փայտից պատրաստված խաղալիքներ, պապյե-մաշե, ֆեոդոսևյան կոպիտ խաղալիքներ, հյուսնի և խառատի խաղալիքների նմուշներ։

Սեմյոնովցի բանաստեղծ Բորիս Պետրովիչ Կորնիլովին առնչվող ցուցադրություն։ 1937 թվականին բանաստեղծը ձերբակալվել է կեղծ տեղեկության հիման վրա և գնդակահարվել։

Խորհրդային և հետագա ժամանակաշրջանի պատմության սրահը լի է դպրոցական առարկաների մակետներով՝ գլոբուս, աշակերտական սեղան, գրատախտակ, խորհրդային ժամանակաշրջանի դպրոցական համազգեստ և կարմիր փողկապ։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Об историко-художественном музее

Կատեգորիա:1934 հիմնադրումներ Ռուսաստանում
Կատեգորիա:1934 հիմնադրված թանգարաններ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի մշակութային ժառանգության օբյեկտներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի մշակութային ժառանգություն
Պուանսեի ամրոց

**Պուանսեի ամրոց** (), Անժուում երկրորդ խոշորագույն միջնադարյան ամրոցը (առաջինն Անժերյան դղյակն է)։ Տեղակայված է Վերզե գետի հովտում, Պուանսե քաղաքից վեր, Շատոբրիանից 16 կիլոմետր հեռավորության վրա՝ այսպես կոչված «Քառանկյուն»ում, որը ձևավորվել է Ռեն, Լավալ, Անժեր և Նանտ քաղաքներով։ Ավերակները ընդգրկված են Ֆրանսիայի պատմական հուշարձանների ցանկում։

Առաջին ամրոցները կառուցվել են 11-րդ դարում՝ Անժուի կոմսերի կողմից։ Մի քանի մեծ աշտարակներ, ինչպես նաև պաշտպանական առանցքային կետեր, Պուանսեին տալիս են վիթխարի տեսք։ Ամրոցի տարածքը զբաղեցնում է ավելի քան երեք հեկտար։ Հիմնականում  բնակավայրեր են և օժանդակ շինություններ, որոնք կառուցվել են 13-14-րդ դարերում։ Ամրոցը բազմիցս ենթարկվել է պաշարման։ Հարյուրամյա պատերազմի ընթացքում, 1379 թվականին, հարձակման է ենթարկվել է Ժան 5-րդ-ի բանակի կողմից։

Ամրոցն անմարդաբնակ է դեռ 18-րդ դարից։ Ֆրանսիական հեղափոխության տարիներին այն զգալիորեն ավերվեց։ 20-րդ դարի կեսերին գործնականում ջնջվեց երկրի երեսից։ 1960-ական թվականներին սկսվեց ամրոցի վերականգնումը, որը տևեց քառասուն տարի։

## Պատկերասրահ

Château pouancé entré.JPG
Ouvertures quadrilobees.JPG
Logis chateau pouance.JPG
Pouancé - Château - Couloir d'accès à la glacière.JPG


## Արտաքին հղումներ
* Страница в базе Мериме

Կատեգորիա:12-րդ դարում կառուցումն ավարտված շենքեր և կառույցներ
Կատեգորիա:15-րդ դարում կառուցումն ավարտված շենքեր և կառույցներ
Կատեգորիա:1379 կառուցումն ավարտված շենքեր և կառույցներ
Քևին Ազաիս

**Քևին Ազաիս** (, ), ֆրանսիացի դերասան։

## Կենսագրություն և կարիերա
Քևին Ազաիսը ծնվել է ֆրանսիական Դովիլ բնակավայրում 1992 թվականի օգոստոսի 16-ին։ Կինոյում դեբյուտը տեղի է ունեցել 2008 թվականին. նա խաղաց Ժան-Պոլ Լիլիենֆելդի «Վերջին դասը» ֆիլմում։ Այս ֆիլմում նա Իզաբել Աջանիի հետ խաղաց գլխավոր դերը։ Քևինի հաջողակ դերերից էր Գայմոն Կանեի դեբյուտային աշխատանքում՝ «Կործանիչները» ֆիլմում խաղացած դերը։ Այս ֆիլմի համար 2015 թվականին դերասանն արժանանում է «Սեզար» և «Լյումիեր» մրցանակների, որպես «Ամենահեռանկարային երիտասարդ դերասան»։

Քևին Ազաիսը ֆրանսիացի դերասան Վենսան Ռոթյեի եղբայրն է։

## Ընտիր ֆիլմեր
* 2014 - Կործանիչները / *Les Combattants*
* 2015 - Ոչ երկնքում, ոչ ցամաքում/ *Ni le ciel ni la terre*
* 2015 - Մեր ամառը / *La Belle Saison*
* 2016 - Հուշանվեր/ *Souvenir*

## Մրցանակներ

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* 
* Биография Кевина Азаиса на сайте *AlloCiné*
* Кевин Азаис на сайте *oKino.ua*

Կատեգորիա:20-րդ դարի ֆրանսիացիներ
Կատեգորիա:«Սեզար» մրցանակի դափնեկիրներ
Կատեգորիա:Ֆրանսիացի դերասաններ
Կատեգորիա:Ֆրանսիացի կինոդերասաններ
Եվգենի Վախթանգով (նկարիչ)

**Եվգենի Սերգեյի Վախթանգով** (), հայ գեղանկարիչ, բեմանկարիչ, Մոսկվայի նկարիչների միության անդամ (1974), Ռուսաստանի գեղարվեստի ակադեմիայի ակադեմիկոս (գեղանկարչության բաժին, 2012), Եվգենի Վախթանգովի անվան պետական ակադեմիական թատրոնի հիմնադիր՝ Եվգենի Վախթանգովի թոռը։

## Կենսագրություն
Եվգենի Վախթանգովը ծնվել է 1942 թվականի դեկտեմբերի 15-ին Օմսկ քաղաքում։ 1970 թվականին ավարտել է Սուրիկովի անվան Մոսկվայի արվեստի պետական ինստիտուտը։ 1972 թվականից մասնակցել է նկարչական ցուցահանդեսների։ 1974 թվականից եղել է Մոսկվայի նկարիչների միության անդամ։ Աշխատել է դիմանկարի, նատյուրմորտի, բնանկարի ժանրերում, վերջին շրջանում զբաղվել է նաև աբստրակտ պուանտիլիզմով։ Ապրել և աշխատել է Մոսկվա քաղաքում։ 1995-2011 թվականներին աշխատել է Ռուսաստանի թատերական արվեստի համալսարանի Բեմանկարչության ֆակուլտետում, որպես բնանկարչության դասախոս։ 2012 թվականից աշխատել է Ռուսաստանի գեղարվեստի ակադեմիայում՝ գեղանկարչության բաժնում, որպես ակադեմիկոս։

Եվգենի Վախթանգովը մահացել է 2018 թվականի հունիսի 19-ին, 75 տարեկան հասակում՝ երկարատև հիվանդությունից հետո։

## Ստեղծագործություններ
Եվգենի Վախթանգովի ստեղծագործությունները ներառված են Մոսկվայի Պետական Տրետյակովյան պատկերասրահի, Սանկտ-Պետերբուրգի Պետական ռուսական թանգարանի հավաքածուներում, ինչպես նաև՝ մասնավոր հավաքածուներում Ռուսաստանում, Ֆրանսիայում, ԱՄՆ-ում, Գերմանիայում, Շվեդիայում, Ավստրիայում, Ֆինլանդիայում, Շվեյցարիայում, Ավստրալիայում։

* «Праздничный вечер» (1976 թ.), 
* «Плач» (1988 թ.), 
* «Улица Горького» (1981-1984 թթ.) 
* «Ночь. Красная площадь», (1987 թ.), 
* «Все будет хорошо»(2006 թ.), 
* «Модерн», (1993 թ.), 
* «Катаклизм» (1993 թ.), 
* «Спонтансюрр №10» (1991 թ.), 
* «Ценники-2» (2006 թ.):

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Կյանքից հեռացել է նկարիչ Եվգենի Վախթանգովը
* ВАХТАНГОВ ЕВГЕНИЙ СЕРГЕЕВИЧ

Կատեգորիա:Հայ գեղանկարիչներ
Կատեգորիա:Հայ բեմանկարիչներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի թատերական արվեստի ինստիտուտի մանկավարժներ
Արա Ավագյան

**Արա Սերյոժայի Ավագյան** (մարտական անունը՝ **Գիժ**, հունվարի 1, 1960 - մարտի 2, 2010), հայ ազատամարտիկ, Արցախյան առաջին պատերազմի մասնակից,  5-րդ բրիգադի Երևանի գումարտակի հրամանատար։

## Կենսագրություն
Ծնվել է Երևանում, ստացել միջնակարգ մասնագիտական կրթություն։

1989 թվականից մասնակցել է Շահումյանի շրջանի ինքնապաշտպանությանը։ Գլխի հատվածում ստացել է ծանր վիրավորում, ենթարկվել պլաստիկ վիրահատման։

Ապաքինվելուց հետո եղել է Վարդենիսի, Նոյեմբերի, ապա կրկին Շահումյանի պաշտպտպանական դիրքերում։ Միացել է պարտիզանական ջոկատներին և մասնակցել Գյուլիստանի գրավմանը։ Ավելի ուշ մասնակցություն է ունեցել Շուշիի, Ասկերանի, Աղբուլաղի, Քոլատակի, Մարտակերտի, Կիչանի, Սրխավենդի, Խազանչիի, Բաշ-Գյունափայի, Հադրութի, Մարտակերտի շրջանների գյուղերի մարտերին և ազատագրմանը։

Ինքնասպան է եղել 2010 թվականին՝ ձեռքի նռնակով պայթեցնելով իրեն։

Աճյունն ամփոփված է «Եռաբլուր» զինվորական պանթեոնում։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* «Խաչն ափի մեջ». մաս 1-ին

Կատեգորիա:Արցախյան պատերազմի մասնակիցներ հայկական կողմից
Կատեգորիա:Ինքնասպաններ
Կատեգորիա:Հայ ազատամարտիկներ
Երկնագույն շեղում

Երկնագույն շեղումը(անգլ․ blue shift կամ hypsochromic shift) կիսահաղորդիչներում լույսի կլանման գծի շեղումն է բարձրհաճախային գոտի՝ մասնիկների չափսերը փոքրացնելիս։

## Նկարագրությունը
[մինի|400x400փքս|'''а''' —Արգելված գոտու լայնության մեծացման էներգետիկ [դիագրամն է ավելի մեծ մասնիկներից բաղկացած կիսահաղորդչից նանոմասնիկներից բաղկացած կիսահաղորդիչ անցման ժամանակ։ **ВЗ** —վալենտականության գոտի, ** ЗЗ** — արգելված գոտի,** ЗП** — հաղորդչի գոտի, **ВЗМО** վերևից լցված մոլեկուլյար օրբիտալներ, **НСМО** — ներքևից ազատ մոլեկուլայր օրբիտալներ։ **б** — CdS մասնիկների ուլտրամանուշակագույն և տեսանելի տիրույթում կլանման սպեկտրները։ Կլանման գծերի երկնագույն շեղում դիտվում   է նանոմասնիկների չափսերը փոքրացնելիս։]]
Երևույթը տեղի ունի, քանի որ կիսահաղորդչի բյուրեղի չափսերը փոքրացնելիս դիտվում է արգելված գոտու լայնացում։ Ընդ որում, վալենտականության գոտուց հաղորդականության գոտի էլեկտրոնների անցման համար անհրաժեշտ է կլանված քվանտի  մեծ էներգիա, և ինչպես հետևանք նկատվում է կլանման գծերի սահմանի շեղում։

Երկնագույն շեղման երևույթի բացատրման համար առաջարկվել էին մի քանի մոդելներ։ Պատմականորեն երկնագույն շեղումը բացատրող առաջին մոդելը կառուցվել էր ծակոտկեն ապակու վրա սինթեզված CuCl2 նանոմասնիկների համար։ Մոդելը լիցքակիրներին (էլեկտրոններ և խոռոչներ), որոնք դառնում են ազատ լույսի քվանտ կլանելիս, դիտարկում էր որպես մասնիկներ, որոնք գտնվում են պոտեցիալ փոսում։ Պոտենցիալ փոսի չասփսերն, իրենց հերթին, համապատասխանում էին նանոմասնիկների չափսերին։ 

Նանոմասնիկների չափսերի ազդեցությունը երևույթի վրա դիտվում է նաև հակառակ պրոցեսի ժամանակ՝ էլեկտրոնի "վերադարձ" խոռոչ՝ ալիքի ճառագայթմամբ (լյումինեսցենցում), որի ալիքի երկարությունը նույնպես կախված է մասնիկների չափսերից։ Երկանգույն շեղման երևույթն ավելի ցայտուն արտահայտվում է երբ բյուրեղի չափսերը փոքրացվում են մինչև մեծ զանգվածներով մասնիկներից բաղկացած կիսահաղորդիչներում էքսիտոնի շառավղին մոտ չափսերի (2-30 նմ), այդպիսի մասնիկներն անվանում են քվանտային կետեր։ Նանոմասնիկներում կարող է դիտվել կազմավորված կաղուցվածքից անցում դիսկրետ էլեկտրոնային մակարդակներ(տես նկար 1), ինչը բերում է կլանման գծերի սահմանի փոփոխության՝ մինչև կլանման մաքսիմումը՝ մասնիկների չափսերը փոքրացնելիս։

## Գրականություն

* Эфрос А. Л., Эфрос А. Л. // ФТП. 1982. Т. 16. С. 772.
* (англ.) Weller H. «Colloidal semiconductor Q-particles: chemistry in the transition region between solid state» // Angew. Chem. Int. Ed. Engl. 1993. V 32. P. 41-53.

## Տես նաև

* Կարմիր շեղում
* Կապույտ շեղում

Կատեգորիա:Սպեկտրասկոպիա
Եվգենի Վախթանգով (այլ կիրառումներ)

**Եվգենի Վախթանգով** անունով անձինք են՝

* Եվգենի Վախթանգով (փետրվարի 13, 1883 - մայիսի 29, 1922), հայ ռեժիսոր, Վախթանգովի անվան թատրոնի հիմնադիրը.
* Եվգենի Վախթանգով (դեկտեմբերի 15, 1942 - հունիսի 19, 2018), հայ գեղանկարիչ, բեմանկարիչ, Ռուսաստանի գեղարվեստի ակադեմիայի ակադեմիկոս (2012), Եվգենի Վախթանգովի թոռը։
Հենլոնի ածելի

մինի|331x331փքս|Ժերար դը Լարես, «Հիմարության դատարան»
**Հենլոնի ածելի** (), հայեցակարգ, համաձայն որի՝ ոչ հաճելի իրադարձությունների պատճառների որոնումների ժամանակ պետք է առաջին հերթին ուշադրություն դարձնել մարդկային սխալների վրա, և միայն դրանից հետո՝ որևէ մեկի գիտակցված չարամիտ գործողությունների։ Սովորաբար ներկայացվում է «Երբեք մի՛ վերագրեք չար մտքին այն, ինչը կարող է բացատրվել հիմարությամբ» արտահայտության միջոցով։

## Սկզբունքի ձևակերպում
«Հենլոնի ածելիի» դասական ձևակերպումը հետևյալն է.

Երբեք մի՛ վերագրեք չար մտքին այն, ինչը կարող է բացատրվել հիմարությամբ։

## Ծագում և նմանատիպ արտահայտություններ
Ըստ Իոսիֆ Բիգլերի՝ ձևակերպումը առաջին անգամ օգտագործվել է Ռոբերտ Ջ. Հենլոնի կողմից՝ որպես բնաբան Մերֆիի օրենքի հետ կապ ունեցող տարբեր հումորների ժողովածուի՝ հրապարակված 1980 թվականին «Մերֆիի Օրենքների երկրորդ գիրք, կամ Ավելի շատ պատճառներ, ըստ որոնց գործերը վատ են ընթանում»
 (A character in Heinlein's story described the "devil theory" fallacy, explaining, "You have attributed conditions to villainy that simply result from stupidity.")
: Բնաբանը մտածվել է «Օկամայի ածելիի» հետ համեմատությամբ
:

Նմանատիպ արտահայտություն է հանդիպում Ռոբերտ Հայնլայնի «Կայսրության տրամաբանությունը» պատմվածքում (1941): «Դուք չարամտությամբ փորձում եք բացատրել այն, ինչը սովորական հիմարության արդյունք է»։ Այդ արտահայտությունը առանձին մեջբերման է վերածվել 1995 թվականին (հինգ տարի առավել շուտ, քան Բիգլերը
 հեղինակությունը վերապահեց Ռոբերտ Ջ. Հենլոնին)։ Ըստ էության, «Հենլոնի ածելին» «Հայնլայնի ածելիի» աղճատված տարբերակն է։ «Հայնլայնի ածելիի» բնորոշումը այդ ժամանակներից հնչում է որպես «Երբեք մի՛ վերագրիր չարամտությանը այն, ինչը կարող է բացատրվել հիմարությամբ. սակայն մի՛ բացառիր չարամտությունը»։

Նման մեկ այլ միտք է արտահայտել Գյոթեն «Երիտասարդ Վերթերի տառապանքները» վեպում (1774 թվական)։ «…թյուրիմացությունները և անփութությունը ավելի մեծ խճճվածություն են ստեղծում այս աշխարհւմ, քան խորամանկությունն ու չարությունը։ Ամեն դեպքում, վերջին երկուսը, անկասկած, հանդիպում են ավելի հազվադեպ»։

Մեկ այլ նմանատիպ արտահայտություն հաճախ վերագրվում է Նապոլեոն Բոնապարտին.

Երբեք չարամտությանը մի՛ վերագրիր այն, ինչը կարելի է բացատրել ոչ կոմպետենտությամբ։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* .
* Jargon File entry for «Hanlon’s Razor».

Կատեգորիա:Թերահավատություն
Կատեգորիա:Տրամաբանություն
Քրիստիան Պավոն

**Քրիստիան Պավոն** (, ), արգենտինացի պրոֆեսիոնալ ֆուտբոլիստ։ Ներկայումս հանդես է գալիս Բոկա Խունիորսի և Արգենտինայի ազգային հավաքականի կազմում։ Խաղում է աջ վինգերի դիրքում։

## Ակումբային կարիերա
### Տալյերես Կորդովա
Պավոնը Տալյերես Կորդովայի ակադեմիայի սան է։ Իր առաջին պրոֆեսիոնալ պայմանագիրը կնքել է 2012 թվականի փետրվարի 7-ին՝ 16 տարեկան հասակում։ Պրոֆեսիոնալ դեբյուտը նշել է 2013 թվականի դեկտեմբերի 8-ին՝ Արգենտինայի երկրորդ դիվիզիոնի Վիլա Սան Կառլոսի դեմ խաղում։ Իր առաջին գոլը խփեց 2014 թվականի մարտի 4-ին՝ Կրուսերո դել Նորտեի դեմ խաղում։ Տալյերեսի կազմում Պավոնը անցկացրեց 20 հանդիպում՝ դառնալով 4 գոլի հեղինակ։

### Բոկա Խունիորս
2014 թվականի հուլիսի 9-ին Պավոնը 1․3 միլիոն եվրոյի դիմաց տեղափոխվեց Բոկա Խունիորս։ Տրանսֆերից հետո նա վարձավճարով միացավ Կոլոնին խաղաժամանակ ստանալու համար։ Իր դեբյուտը ակումբի կազմում նշեց օգոստոսի 9-ին՝ Ինստիտուտոյի դեմ խաղում՝ Կոլոնի կազմում անցկացնելով 21 հանդիպում և դառնալով 5 գոլի հեղինակ։

2015 թվականի սկզբում Պավոնը վերադարձավ Բոկա Խունիորս։ Իր դեբյուտը նշեց ապրիլի 5-ին՝ Ատլետիկո Հուրականի դեմ խաղում։ Իր առաջին գոլը ակումբի կազմում խփեց ապրիլի 20-ին՝ Լանուսի դեմ խաղում։ Իր առաջին հանդիպումը Լիբերտադորեսի գավաթում անցկացրեց մայիսի 8-ին՝ Ռիվեր Փլեյթի դեմ խաղում։ 2016 թվականի հուլիսի 15-ին՝ Լիբերտադորեսի գավաթի կիսաեզրափակչի Ինդեպենդիենտե դել Վալյեի դեմ պատասխան խաղում Պավոնը դարձավ դուբլի հեղինակ, սակայն Բոկա Խունիորսի պարտվեց 2-3 հաշվով և դուրս մնաց մրցաշարից։

## Միջազգային կարիերա
Արգենտինայի Մ23 հավաքականի կազմում Պավոնը մասնակցել է 2016 թվականի Օլիմպիական խաղերին, սակայն այստեղ Արգենտինան չկարողացավ անցնել խմբային փուլի արգելքը։

Արգենտինայի ազգային հավաքականի կազմում իր դեբյուտը նշել է 2017 թվականի նոյեմբերի 11-ին՝ Ռուսաստանի դեմ խաղում։ Իր առաջին հանդիպումը հավաքականի մեկնարկային կազմում անցկացրեց նոյեմբերի 14-ին՝ Նիգերիայի դեմ խաղում՝ այս խաղում դառնալով գոլային փոխանցման հեղինակ։

2018 թվականի մայիսին Պավոնը ընդգրկվեց Արգենտինայի՝ աշխարհի առաջնության համար վերջնական կազմում։ Իր դեբյուտը առաջնությունում նշեց հունիսի 16-ին՝ Արգենտինայի առաջին՝ Իսլանդիայի դեմ խաղում՝ փոխարինելով Անխել դի Մարիային հանդիպման 75-րդ րոպեին։

## Կարիերայի վիճակագրություն
### Ակումբային վիճակագրություն
*2018 թվականի հունիսի 19-ի դրությամբ*

### Միջազգային վիճակագրություն
*2018 թվականի հունիսի 19-ի դրությամբ*

## Նվաճումներ
### Ակումբային
**Բոկա Խունիորս**

* Արգենտինայի առաջնություն․ 2016–17, 2017–18

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Պավոնի պաշտոնական Ինստագրամի էջը
* Պավոնը transfermarkt-ում
* Պավոնը soccerbase.com-ում
* Պավոնը WhoScored.com կայքում
* Պավոնը Բոկա Խունիորսի պաշտոնական կայքում
* Պավոնը ՖԻՖԱ-ի պաշտոնական կայքում 

Կատեգորիա:2018 թվականի ֆուտբոլի աշխարհի առաջնության մասնակիցներ
Կատեգորիա:Արգենտինայի հավաքականի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Արգենտինացի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Բոկա Խունիորսի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Կոլոնի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Տալյերես Կորդովայի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Տղամարդկանց ֆուտբոլի հարձակվողներ
Յույա Օսակո

**Յույա Օսակո** (,), ճապոնական ֆուտբոլիստ «Վերդեր Բրեմեն» ակումբի և Ճապոնիայի ֆուտբոլի ազգային հավաքականի հարձակվող։ 2014 և 2018 թվականների Ֆուտբոլի աշխարհի առաջնությունների մասնակից։

## Ակումբային Կարիերա
### «Մյունխեն 1860»
2014 թվականի հունվարի 6-ին Օսակոն դարձավ «Մյունխեն 1860» ակումբի ֆուտբոլիստ։
### «Քյոլն»
2014 թվականի հունիսին համալրեց  «Քյոլնի» կազմը։
### «Վերդեր Բրեմեն»
2018 թվականի մայիսի16-ին Օսակոն պայմանագիր կնքեց բերմենյան «Վերդերի » հետ։

## Ձեռքբերումներ
#### «Կասիմա Անտլերս»
* Ճապոնիայի ֆուտբոլի առաջնության չեմպիոն (1)` 2009,
* Կայսեր Գավաթի գավաթակիր (1)` 2010,
* Ջեյ Լիգայի Գավաթի գավաթակիր (2)` 2011, 2012,
* Ճապոնիայի Սուպերգավաթի գավաթակիր (2)` 2009, 2010,
* Սուրուգա բանկի Գավաթի գավաթակիր (2)` 2012, 2013։
#### Ճապոնիայի հավաքական
* Արևելյան Ասիայի Գավաթի գավաթակիր (1)` 2013։

## Վիճակագրություն
### Ակումբային

### Գոլերը հավաքականի կազմում

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:2018 թվականի ֆուտբոլի աշխարհի առաջնության մասնակիցներ
Կատեգորիա:Բունդեսլիգայի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Ճապոնացի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Ճապոնիայի ֆուտբոլի հավաքականի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Մյունխեն 1860-ի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Վերդերի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Տղամարդկանց ֆուտբոլի հարձակվողներ
Կատեգորիա:Քյոլնի ֆուտբոլիստներ
Կարլ Մարքսի փողոց (Եկատերինբուրգ)

**Կարլ Մարքսի փողոց** (, մինչև 1919 թվականը՝  Խաչվերաց փողոց), տեղակայված է Եկատերինբուրգի կենտրոնական բնակելի շրջանում, Միչուրինի և Սպլավնոյ առափնյա փողոցների միջև։ Փողոցի երկարությունն արևմուտքից դեպի արևելք կազմում է 1720 մետր։ Իր ներկայիս անվանումը փողոցը ստացել է Կարլ Մարքսի պատվին։

## Պատմություն և տեսարժան վայրեր
Քաղաքի նախագծում փողոցը կարելի է դիտարկել արդեն 1785 թվականից, սակայն եկատերինբուրգցի գավառագետ Վ. Մ. Սլուկինի կարծիքով ամենայն հավանականությամբ հայտնվել է 1760-ական թվականներին Բաննոյ գյուղարվարձանում Ի. Ի Սուսորովի նախագծով «դարբինների շարքի» շինարարությունը սկսելուց հետո։
   
Փողոցը հիմնականում կառուցապատված էր մեկ և երկու հարկանի շենքերով։ Փողոցի վրա գտնվող շենքերից հայտնի են` Ե. Պ. Մարշինի «Գինու և օղու» առևտրական ընկերության շենքը, Խաչվերաց եկեղեցին Կարլ Մարքսի և Լունաչարսկու փողոցների հատման տեղում, Ի. Գ. Ռյաբով-Կլիմենտևայի և Լ. Ֆ. Ռեյնֆելդի առանձնատունը (բնակելի տուն, կրպակ, ծառայություններ), (ճարտարապետներ՝ Մ. Լ. Ռեուտով, Ե. Մ. Կոսյակով), տեղական ինքնավարության ընդունարանի շենքը (ճարտարապետ՝ Մ. Լ. Ռեուտով),   Ե. Վ. Ֆիլիտցի տունը (ճարտարապետ՝ Յու. О. Դյուտել), Պոկրովսկու պողոտայից տեղափոխված առանձնատունը, 19-20-րդ դարերի քաղաքի փայտե ճարտարապետության նմուշներ։ Փողոցում է գտնվում նաև նախկին № 65 դպրոցի շենքը, որտեղ սովորել են շատ հայտնի եկատերինբուրգցիներ, գիտնականներ, գրողներ, հասարակական գործիչներ։

## Գրականություն
* 
*
*

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Եկատերինբուրգի փողոցներ
Խըտիր մզկիթ

**Խըտիր մզկիթ** (), 14-րդ դարի մզկիթ է, որը գտնվում է Բաքվի Իչարի Շահար տարածքում։ Պատկանում է Իչարի Շահար պետական պատմական արգելավայրին։

## Պատմություն
150px|thumb|left|Խըտիր մզկիթի տեսակետը
Մզկիթը կառուցվել է 1895 թվականին Իչարի Շահար տարածքում։ Մզկիթը գտնվում է Շիրվանշահերի ապարանքների համալիրի մոտ։ Մզկիթը ներառում է արևելյան և տեղական ճարտարապետության բոլոր հատկանիշները։ 1988 թվականին մզկիթի տարածքում կատարվել են հնագիտական պեղումներ և վերականգնողական աշխատանքներ։ Մզկիթը զուգահեռանիստ է։ Հարավային մասում կան երկու փոքր պատուհանները։ Մզկիթի հյուսիս-արևելյան մասում կա Աղոթքային դահլիճ։ Մզկիթը վերականգնվել է 1988-ին։ 1988 թվականին վերանորոգման ընթացքում մզկիթի հարավային մասում հայտնաբերվել է հուշարձանի մնացորդները։ Հուշարձանը բաղկացած է փոքր նկուղից և Աղոթքային դահլիճից։

## Պատկերասրահ

Xıdır məscidi (iyul 2016)-4.jpg|Խըտիր մզկիթ
Xıdır məscidi (1).JPG|Մզկիթ վերանորոգման ընթացքում
Xıdır məscidinin ikinci mərtəbəsinin yan tərəfi.JPG|Մզկիթը
Xıdır məscidinin yan qapısı.JPG|Խըտիր մզկիթի դուռը


## Տես նաև
* Իչարի Շահար (Բաքվի թաղամաս)
* Ջումա մզկիթ (Բաքու)
* Շիրվանշահերի ապարանքներ

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Բաքվի մզկիթներ
Կատեգորիա:Համաշխարհային ժառանգության օբյեկտներ այբբենական կարգով
Յումիկո Իգարասի

, ճապոնացի մանգակա և նկարչուհի։ Բնակվում է Սապորոյում, Հոկայդո։ 1977 թվականին  Kodansha հրատարակչության կողմից «Քենդի-Քենդի» աշխատանքի համար արժանացել է Կոդանսիա Մանգա մրցանակի։

## Կենսագրություն
Յումիկո Իգարասին ծնվել է 1950 թվականին Ասախիկավայում։ 1968 թվականին, երբ Ասաի Գաոկա ավագ դպրոցի ուսանող էր, առաջին անգամ Shiroi Same no iru Shima աշխատանքով ներկայացել է Shueisha կորպորացիայի *Ribon* մանգա ամսագրում։ 1977 թվականին «Քենդի-Քենդի» ստեղծագործության համար ստացել է Կոդանսիա Մանգա մրցանակ։

1990-ական թվականների վերջերին Իգարասը ներգրավվել է մի շարք իրավական քաշքշուկներում՝ կապված որպես նկարիչ նրա մտավոր սեփականության իրավունքի հետ։ Իգարասին պնդել է, որ իր նկարազարդած շարքի համար ինքը պետք է հանդիսանա հեղինակային իրավունքի միակ սեփականատեր։ 1999 թվականին Քենդի-Քենդի կերպարների դիզայնի վիճաբանության ժամանակ դատարանը դատավճիռ է կայացրել Իգարասիի դեմ` նշելով, որ նա և գրող Կյոկո Միձուկին հավասար իրավունքներ են ունեցել կերպարների նկատմամբ և Միձուկիին տվել է փոխհատուցում` հավասար 3% ռոյալթիների ամբողջ աշխատանքի համար, որը ստեղծվել է առանց նրա համաձայնության։ Այս իրավական պայքարը տապալեց մի քանի տարիների արտոնությունները՝ խոչընդոտելով Toei-ի «Քենդի Քենդի» անիմեի արտադրանքին՝ դժվարացնելով նոր ապրանքատեսակի ստեղծումը դատարանի որոշման պատճառով. բոլոր ապրանքատեսակները հավանության  պետք է արժանանան ինչպես Իգարասիի, այնպես էլ Միձուկիի կողմից։

## Ստեղծագործություններ
* 1968 թվական՝ Shiroi Same no iru Shima
* 1974 թվական՝ Վաղը Ացուկոյի մոտ
* 1975 թվական՝ Բանզայ սենսեյ
* 1975 թվական՝ Քենդի-Քենդի (սյուժեի հեղինակ՝ Կյոկո Միձուկի)
* 1979 թվական՝ Mayme Angel
* 1981 թվական՝ Tim Tim Circus (սյուժեի հեղինակ՝ Կյոկո Միձուկի)
* 1982 թվական՝ Georgie! (սյուժեի հեղինակ՝ Մեն Իձավա)
* 1982-1983 թվականներ՝ Koronde Pockle
* 1984 թվական՝ Magical Mami
* 1984 թվական՝ Twinkle Star 2
* 1985-1986 թվականներ՝ Anne wa Anne
* 1986 թվական՝ Պարոսի սուրը (սյուժեի հեղինակ՝ Կաորու Կուրիմոտո)
* 1988 թվական՝ Totteoki no Seishun
* 1993-1994 թվականներ՝ Muka Muka Paradise (սյուժեի հեղինակ՝ Ֆումիկո Սիբա)
* 1997 թվական՝ Աննա Կարենինա (ըստ Լև Տոլստոյի վեպի)
* 1997 թվական՝ Մադամ Բովարի (ըստ Գյուստավ Ֆլոբերի վեպի)
* 1997-1998 թվականներ՝ Աննան կանաչ կտուրներից (ըստ Լյուսի Մոդ Մոնտգոմերի վեպի)
* 1998 թվական՝ Օզ երկրի հրաշագործը (ըստ Լ. Ֆ. Բաումի հեքիաթի)

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Յումիկո Իգարասի կայքէջ
* Yumiko IGARASHI
* ''Josephine the French Rose''  at Japan Authors' Gallery

Կատեգորիա:20-րդ դարի նկարչուհիներ
Կատեգորիա:Ճապոնացի կին գրողներ
Կատեգորիա:Ճապոնացի նկարչուհիներ
Ռոբերտ Ռիդ

**Ռոբերտ Ռիդ**   (, ), ամերիկացի նկարիչ։

## Կենսագրություն

Ծնվել է 1862 թվականի հուլիսի 29-ին Մասսաչուսեթս նահանգի Սթոքբրիջ քաղաքում։ Կրթություն է ստացել Բոստոնի գեղարվեստի թանգարանի գեղարվեստի դպրոցներում և Նյու Յորքի արվեստի ուսանողական լիգայում, այնուհետև եղել է Գուստավ Բուլանժեի և Լեֆևրի աշակերտը Փարիզում։ Նրա առաջին նկարները եղել են ֆրանսիացի գյուղացիների դիմանկարներ, որոնք նա նկարել է Էտապլում, սակայն արդյունքում նա հայտնի է դարձել որպես վիտրաժի դիզայներ և որմնանկարչության վարպետ։ Ազատ արվեստների շենքի գմբեթի որմնանկարներով 1893 թվականին մասնակցել է Չիկագոյի համաշխարհային ցուցահանդեսին։ Բացի այդ, կտավներ է նկարել Վաշինգտոնի Կոնգրեսի գրադարանի, Նյու Յորքի վերաքննիչ դատարանի շենքի և Բոստոնի Կապիտոլիումի համար, որտեղ էլ գտնվում են նրա երեք մեծ որմնանկարները` «Ջեյմս Օտիսը ելույթ է ունենում օգնության հրամանի դեմ», «Պոլ Ռեվիրի արշավը» և «Բոստոնյան թեյախմություն»։ Նա 1990 թվականի Փարիզի ցուցահանդեսում ամերիկյան տաղավարի համար նկարել է պաննո, իսկ 1906 թվականին ավարտել է Մասսաչուսեթս նահանգի Ֆերհեյվենի եկեղեցու համար պատկերվող 10 վիտրաժները։ 1906 թվականին դարձել է Դիզայնի ազգային ակադեմիայի լիիրավ անդամ։ 1915 թվականին Սան Ֆրանցիսկոյում ցուցահանդեսի համար նկարել է մոնումենտալ կտավներ, որոնք զարդարում են Գեղարվեստի պալատի պատերը։ Մահացել է 1929 թվականի դեկտեմբերի 2-ին Նյու Յորք նահանգի Քլիֆթոն-Սփրինգս քաղաքում։ Թաղված է Սթոքբրիջի Stockbridge Cemetery գերեզմանատանը։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Robert Reid 

Կատեգորիա:Ամերիկացի նկարիչներ
Կատեգորիա:Ժյուլիանի ակադեմիայի շրջանավարտներ
Կատեգորիա:19-րդ դարի ամերիկացի նկարիչներ
Ջոն Ուիքլիֆ

thumb|right|Ջոն Ուիքլիֆ
thumb|right|Ջոն Ուիքլիֆի արձանը

**Ջոն Ուիքլիֆ** (, ), անգլիացի աստվածաբան։ Նա եղել է առաջիններից մեկը, որ թարգմանել է Աստվածաշունչը բոլորին հասանելի անգլերենով։ Այն հայտնի է որպես «Ուիքլիֆի Աստվածաշունչ»։ Նրա անունը կրող միսիոներական գործակալությունը շարունակում է թարգմանել ձեռագրերը աշխարհի տարբեր լեզուներով։ 
Ուիքլիֆը գրել է, որ աշխարհիկ իշխանություն ստանձնելու Հռոմի Պապի ձգտումները որևէ կերպով չեն հենվում Աստվածաշնչի վրա, և որ միայն Աստվածաշունչը պետք է լինի քրիստոնեական հավատքի հիմքը։

Ջոն Ուիքլիֆի ընտանիքը ցածր սոցիալական դասից էր, ինչը նշանակում էր, որ նրանք շատ հարուստ չէին, բայց նրանք նաև աղքատ չէին։ Ավելի ուշ Ուիքլիֆի մեծանալուց հետո, նա հաճախել է Օքսֆորդի համալսարան, որտեղ նա ստացել է աստվածաբանության բակալավրի աստիճան։ 1361 թվականին նա ստացել է Օքսֆորդի քոլեջի մագիստրոսի կոչում։ Նրան նաև տրվել է Լինքոլնշիրի եկեղեցական ծուխը, ինչը նշանակում էր, որ նա պիտի հրաժարվեր մագիստրոսի աստիճանից։ Նա իր կյանքի մեծ մասն ապրել է Օքսֆորդում, որպես ռեկտոր տեղական եկեղեցիներում։ Նրա որոշ գաղափարներ չէին ընդունվում եկեղեցու կողմից, բայց նա ուներ Հովհան Գոնտիացու աջակցությունը, ով այդ ժամանակ ղեկավարում էր Անգլիան և օգտագործում էր Ուիքլիֆի գաղափարները սեփական շահի համար։

Ուիքլիֆը պնդել է, թե եկեղեցականները պետք է ապրեն աղքատության մեջ և ինքն էլ մի քանի անգամ հրաժարվել է իր ունեցվածքից և ապրել աղքատի կյանքով։ Սակայն ոչ բոլորն էին համաձայն այս գաղափարին։ Իր ուշ գրվածքներում նա գրել է, որ Աստվածաշունչը եկեղեցական կրոնի, այլ ոչ թե եկեղեցու իշխանությունն է։ 1382 թվականին Ուիքլիֆի հետևորդները` «լոլարդները» օգնել են նրան թարգմանել Աստվածաշունչը։ Անգլիական եկեղեցու առաջին անդամները նրան անվանել են առաջին մեծ ռեֆորմիստ։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Փիլիսոփաներ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Օքսֆորդի համալսարանի շրջանավարտներ
Կատեգորիա:Մեծ Բրիտանիայի պատմություն
Կատեգորիա:14-րդ դարի անգլիացիներ
Կատեգորիա:Անգլիացի թարգմանիչներ
Կատեգորիա:Անգլիացի փիլիսոփաներ
Կատեգորիա:Աստվածաշնչի թարգմանիչներ
Կատեգորիա:Անգլիացի գրողներ
Կատեգորիա:Բրիտանական ակադեմիայի անդամներ
Կատեգորիա:Բրիտանացի գիտնականներ
Մ. Պ. Արբուզովայի դաստակերտ

**Մ. Պ. Արբուզովայի դաստակերտ** (), դաստակերտ Մոսկվայում։ Հասցեն` Զնամենկա փողոց, տուն 8/13, շինություն 2։ Մշակութային ժառանգության դաշնային նշանակության օբյեկտ է։

## Պատմություն
Զնամենկայի և ժամանակակից Ստարովագանկովսկի նրբանցքի անկյունում գտնվող հողակտորը, որն առաջացել էր ավելի խոշոր` Լևաշովի հողակտորի մասնատման արդյունքում, 1828 թվականին գնել է վաճառականուհի Մ. Պ. Արբուզովան։ Նրա ամուսինը` Դմիտրի Նիկոլաևիչը, եղել է փոխգնդապետ, Սուրբ Գևորգի շքանշանի IV աստիճանի ասպետ։ 1829 թվականի հատակագծում այդ վայրում արդեն պատկերվում է ամպիր ոճով կառուցված դաստակերտը։ П-աձև հատակագծով երկհարկանի գլխավոր տունը կողմնորոշված էր դեպի Զնամենկա և կանգնած էր նրա կարմիր գծով։ Բակում եղել է այգի, Վագանկովսկի նրբանցքի երկայնքով կառուցված էին մեկհարկանի դաստակերտային շինություններ։ Տան երկու կողմերում դրված էր դարպասով քարե ցանկապատ։ Դաստակերտի ճակատները դեղին էին, երկրորդ` գլխավոր հարկն աչքի է ընկնում բարձր պատուհաններով։ Նրանց վերևում հավասար հեռավորությունների վրա գտնվում էին դեկորատիվ տարրերը` ժապավեններով ծաղկեպսակներ, կողպեքային քարի վերևում պրոֆիլավորված գոտիներ և առատության եղջյուրներով մեդալիոններ։

1833 թվականին Վագանկովսկի նրբանցքի շինությանը վարձակալությամբ հանձնելու նպատակով վերնահարկ է կառուցվել, ինչի հետևանքով կալվածքի նկարագիրը փոքր-ինչ հեռացել է դասականից։ 1884 թվականին տնատիրությունը բաժանվել է երկու մասի։ Հյուսիսայինը, որտեղ նախկինում այգի էր գտնվում, վաճառվել է ժառանգական պատվավոր քաղաքացուհի Վարվառա Լեպյոշկինային և առանձնացվել է համատարած ցանկապատով։ Ճարտարապետ Բ. Վ. Ֆրեյդենբերգը այս նոր կալվածքում կառուցել է երկհարկանի շենք (№ 10, շինություն 1), որը 1930-ական թվականներին վերնակառուցվել է` դառնալով քառահարկ։ Վարվառա Լեպյոշկինայի մահվան պահին` 1901 թվականին, Արբուզովայի նախկին կալվածքը ևս նրա սեփականությունն էր։ 1909-1911 թվականներին դաստակերտի գլխավոր տանը կից, փողոցի և նրբանցքի անկյունում, ճարտարապետներ Նիկոլայ Բլագովեշչենսկին և Ֆեոդոր Շեխտելը կառուցել են Ալեքսանդր Շամշինի վեցհարկանի եկամտաբեր տունը։ Արդյունքում դաստակերտի շինություններից մեր օրերն է հասել միայն գլխավոր տունը։

## Պատկերասրահ

File:Moscow, Znamenka Street 8 b 2, 2.JPG|Գլխավոր ճակատը
File:Moscow, Znamenka Street 8 b 2, 3.JPG|Դարպասը
File:Moscow, Znamenka Street 8 b 2, 4.JPG|Երկրորդ հարկի պատուհանների դեկորը
File:Moscow, Znamenka Street 8 b 2, 5.JPG|Առաջին հարկի պատուհանների դեկորը


## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Մոսկվայի շենքեր և կառույցներ
Աղվեսն ու գայլը (մուլտֆիլմ)

**«Աղվեսն ու գայլը»** (), խորհրդային մուլտֆիլմ, ռեժիսորը Պյոտր Նոսովն է, ստեղծվել է «Սոյուզմուլտֆիլմ» ստուդիայում, 1958 թվականին։ Մուլտֆիլմը նկարահանվել է ըստ ռուսական ժողովրդական հեքիաթի մոտիվների։

## Սյուժե
Մի ձմռան օր աղվեսը որսի է դուրս գալիս։ Նա փորձում է բռնել անտառաքլոր Տերենտիային, բայց վերջինս չի խաբվում աղվեսի դավադիր խոսքերին, և աղվեսը մնում է ձեռնունայն։ Հնարամիտ աղվեսը տեսնելով, թե ինչպես է մարդը ձուկ որսում, որոշում է հիմարեցնել նրան. պառկում է ճանապարհի մեջտեղում և սատկած ձևանում։ Մարդը վերադառնալով վերցնում է աղվեսին, դնում սայլակի մեջ և մտածում. «Իմ պառավի քուրքի համար լավ օձիք կլինի»։
Իսկ աղվեսն այդ ժամանակա սայլից դուրս է նետում ամբողջ ձուկը, իսկ հետո ինքը դուրս է գալիս սայլից և վայելում հեշտ որսը։ Սոված գայլը տեսնում է դա, խորամանկ աղվեսը ոչինչ չի տալիս նրան, փոխարենը որոշում է հիմարեցնել գայլին և սովորեցնել նրան ջրափոսում պոչով ձուկ բռնել։ Անխելք գայլը, հավատում է աղվեսի խոսքերին։ Արդյունքում նրա պոչը սառչում է և կպչում ջրափոսին։ Ջրի եկած կանայք ծեծում են գայլին։ Գայլը, դաժան պատժից փախչելով, թողնում է իր պոչը և հեռանում։ Աղվեսն այլ արկածների մեջ ընկելուց հետո կրկին հանդիպում է գայլին, և վերջինս փորձում է վրեժ լուծել նրանից։ Աղվեսը, սակայն, նորից հիմարեցնում է նրան։ Խորամանկ աղվեսի վերջը տալիս է շունը։

## Հեղինակներ
* Սցենարի հեղինակ – Նիկոլայ Աբրամով
* Ռեժիսոր – Պյոտր Նոսով
* Նկարիչ – բեմադրիչնե – Վասիլի Ռյաբչիկով, Իգոր Զնամենսկի
* Կոմպոզիտոր – Յուրի Նիկոլսկի
* Օպերատոր –  Եկատիրինա Ռիզո
* Հնչունային օպերատեր – Գեորգի Մարտինյուկ
* Ռեժիսորի օգնականներ – Գալինա Բրոդսկայա, Ա. Ֆիրսովա
* Նկարիչ-մուլտիպլիկատորներ – Իգոր Պոտգորսկի, Վասիլի Ռյաբչիկով, Վիկտոր Լիխաչով, Վյաչեսլավ Կոտյոնոչկին, Ելիզավետա Կոմովա, Վլադիմիր Պեկար

## Թողարկում տեսաերիզով
Մուլտֆիլմը մի քանի անգամ թողարկվել է DVD ձևաչափով, մուլտֆիլմերի տարբեր հավաքածուներում. «Գայլի և աղվեսի մասին» («Սոյուզմուլտֆիլմ»), «Աղվես Պատրիկեևնա» («Սոյուզմուտֆիլմ»)։

## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն
*

## Արտաքին հղումներ
* 

Կատեգորիա:1958 մուլտֆիլմեր
Կատեգորիա:«Սոյուզմուլտֆիլմ» ստուդիայի մուլտֆիլմեր
Կատեգորիա:Խորհրդային մուլտֆիլմեր
Կատեգորիա:Պյոտր Նոսովի մուլտֆիլմեր
Իվան Դուկե Մարկես

**Իվան Դուկե Մարկես** (, ), կոլումբիացի պետական և քաղաքական գործիչ, 2018 թվականի օգոստոսի 7-ից՝ Կոլումբիայի նախագահ։ Նախկինում եղել է բարձրագույն օրենսդիր մարմնի սենատոր։

## Կենսագրություն
Իվան Դուկե Մարտինեսը ծնվել է 1976 թվականի օգոստոսի 1-ին Կոլումբիայի մայրաքաղաք Բոգոտայում։ Նրա հայրը՝ Իվան Դուկե Էսկոբարը, Բելիսարիո Բետանկուր Կուարտասի նախագահության տարիներին եղել է Հանրապետական Կոլումբիայի բնական պաշարների և հանքային ռեսուրսների նախարարը, ինչպես նաև Անտյոկիայի երկրամասի նահանգապետը (1981-1982)։

Նախնական կրթությունն ստանալուց հետո ընդունվել է Կոլումբիայի Սերխիո Արբոլեդիի անվան համալսարանի իրավագիտության ֆակուլտետ, որից հետո ուսումը շարունակել է Ամերիկայի Միացյալ Նահանգներում։ Միացյալ Նահանգներում նախ և առաջ ուսանել է քաղաքամայր Վաշինգտոնի «Ամերիկյան համալսարան»-ում (տնտեսական իրավունքի բաժնում), այնուհետև նաև Ջորջթաունի համալսարանում և Հարվարդի համալսարանի բիզնես դպրոցում։

1999 թվականին դարձել է Կոլումբիայի ֆինանսների նախարար (հետագայում՝ նախագահ) Խուան Մանուել Սանտոսի գլխավոր խորհրդականը։ 2001-2013 թվականներին աշխատել է համաամերիկյան զարգացման բանկում։ Դրանից հետո աշխատել է որպես Կոլումբիայում, Պերուում և Էկվադորում ԱՄՆ պետքարտուղարի գլխավոր տեղակալ։ 2014 թվականին տեղի ունեցած խորհրդարանական ընտրությունների արդյունքում ընտրվել է բարձրագույն օրենսդիր մարմնի սենատոր։

## 2018 թվականի նախագահական ընտրություններ
2017 թվականին պարզ դարձավ, որ Իվան Դուկե Մարկեսը կլինի Կոլումբիայի դեմոկրատական կենտրոն կուսակցության թեկնածուն հաջորդ տարում տեղի ունեցող նախագահական ընտրություններում։ 2018 թվականի նախագահական ընտրություններում Մարկեսը հավաքեց ձայերի 53,97%-ը՝ ընտրվելով Կոլումբիայի նախագահ։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Կոլումբիայի նախագահներ
Կատեգորիա:Կոլումբիայի քաղաքական գործիչներ
Կատեգորիա:Կոլումբիացի գրողներ
Կատեգորիա:Հարվարդի համալսարանի շրջանավարտներ
Կատեգորիա:Պետության ղեկավարներ
Կատեգորիա:Ջորջթաունի համալսարանի շրջանավարտներ
Մուրթուզա Մուխտարով մզկիթ

**Մուրթուզա Մուխտարով մզկիթ** (), 20-րդ դարի սկզբին կառուցված մզկիթ է, որը գտնվում է Բաքվի Սուրախանը շրջանի տարածքում։

## Պատմություն
150px|thumb|left|Մուրթուզա Մուփտարով մզկիթ
Մզկիթի շինարարությունը կապված է նավթային միլիարդատեր Մուրթուզա Մուխտարովի անվան հետ։ 1901 թվականին տեղական բնակչությունը սկսեց մզկիթ կառուցել։ Բայց նրանք չեն կարող ավարտել շինարարությունը։ Շարունակելու համար անհրաժեշտ էր նյութական օգնություն։ Մուրթուզա Մուխտարովը շարունակեց մզկիթի կառուցումը։ 1908 թվականին մզկիթը կառուցվել է ճարտարապետ Զիվար բեկ Ահմեդբեկովի կողմից։

Մզկիթը ունի 2 մինարեթ, 47 մետր բարձրություն։ Մզկիթում միհրաբի  բարձրությունը 9 մետր է։ Գմբեթի բարձրությունը 19 մետր է։ Իսկ մզկիթի մուտքի դուռի բարձրությունը 6 մետր է։

## Պատկերասրահ

Պատկեր:Murtuza Muxtarov məscidi12.jpg|Մզկիթի ներքին տեսքը
Պատկեր:Murtuza Muxtarov məscidi13.jpg|Մզկիթը ներկա պահին
Պատկեր:Murtuza Muxtarov məscidi9.jpg|Մզկիթի մինարեթ
Պատկեր:Murtuza Muxtarov məscidi4.jpg|«Մուրթուզա Մուփտարով մզկիթ»


## Տես նաև
* Իչարի Շահար (Բաքվի թաղամաս)
* Ջումա մզկիթ (Բաքու)
* Շիրվանշահերի ապարանքներ

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Բաքվի մզկիթներ
Կատեգորիա:Համաշխարհային ժառանգության օբյեկտներ այբբենական կարգով
Հին Կասկադի ջրվեժի խճանկար (Երևան)

**Հին Կասկադի ջրվեժի խճանկար**, ջրվեժի խճանկար, որ գտնվել է Կասկադ համալիրի տեղում՝ մինչև համալիրի կառուցումը։ Հեղինակը հայ քանդակագործ, ՀԽՍՀ վաստակավոր նկարիչ (1967) Դերենիկ Դանիելյանն է։

## Պատմություն
Խճանկարը տեղադրված է եղել ներկայիս Կասկադ համալիրի առաջին հարթակի տեղում գտնված ջրվեժի դիմաց։ Խճանկարում պատկերված են եղել ջրից վեր ցատկող ձկներ՝ տարբեր գույների։ Խճանկարը պատրաստված է եղել ջնարակապատ ձեռագործ սալերից։

Ապամոնտաժվեց 1980-ական թվականներին Կասկադ համալիրի շինարարական աշխատանքների ժամանակ։ Խճանկարի պահպանության վերաբերյալ տեղեկություն չի պահպանվել։

Խճանկարի պատկերը պահպանվել է լուսանկարներում, վավերագրական և գեղարվեստական ֆիլմերում։

## Հին Կասկադ խճանկար-ինստալացիա
left|200px|thumb|Երևանի Կասկադ համալիրի տեղում եղած ջրվեժի խճանկարի վերակազմություն-ինստալիացիան
2018 թվականի հունիսի 1-ին Գաֆէսճեան արվեստի կենտրոնի կողմից կազմակերպված Երեխաների պաշտպանության միջազգային օրվա շրջանակներում Գաֆէսճեան քանդակների պարտեզում տեղադրվեց «Հին Կասկադ» խճանկար-ինստալացիան, որը հավաքվել և ներկվել էր հենց երեխաների կողմից։ Այն նվիրված է Երևան քաղաքի հիմնադրման 2800-ամյակին։

## Հին Երևան. կենդանի հիշողություն
«Հին Երևան. կենդանի հիշողություն» նախագծի շրջանակներում Գաֆէսճեան արվեստի կենտրոնի կողմից ստեղծվել է լրացված իրականության (augmented reality) հարթակ, որը հնարավորություն է տալիս հեռախոսային հավելվածի միջոցով «կենդանացնել» Դերենիկ Դանիելյանի հեղինակած խճանկարը՝ օգտագործելով արխիվային լուսանկարներ, դրվագներ ֆիլմերից, ինչպես նաև խճանկարի անիմացիոն տարբերակը։

## Պատկերասրահ

Yerevan Cascade mosaic.jpg
Mosaic installation2.jpg
Old Cascade 02.jpg
Old Cascade 03.jpg
Old Cascade 04.jpg
Old Cascade 05.jpg
Old Cascade 06.jpg
Old Cascade 07.jpg
Old Cascade 08.jpg
Old Cascade 09.jpg
Old Cascade 10.jpg


## Ծանոթագրություններ
Վերնատնակ (մուլտֆիլմ)

**«Վերնատնակ»**, ռուսական տիկնիկային մուլտիպլիկացիոն ֆիլմ, նկարահանված 1995 թվականին։ Նկարահանվել է ըստ ռուսական «Վերնատնակ» ժողովրդական հեքիաթի մոտիվների։ Մուլտֆիլմը 1996 թվականին մասնակցել է Անիմացիոն կինոյի ռուսական բաց փառատոնին։ «Ուրախ կառուսել» N 29 մուլտիպլիկացիոն ալմանախի երկու սյուժեներից երկրորդն է։

## Սյուժե

Մուլտֆիլմը պատմում է մի արջի մասին, որը գտել է մի հին ճաշարան և բնակվել այնտեղ։ Մեկը մյուսի հետևից նրան հյուր են գալիս գայլը, աղվեսը, նապաստակը, ոզնին, մուկը և գորտը, բայց ծուռթաթը ոչ մեկի հետ չի ցանկանում ապրել, քանի որ նրա կարծիքով նրանք բոլորը շատ են ուտում։ Գիշերը ձանձրանալով՝ նա իր տուն է հրավիրում  իր կողքով թռչող մոծակին, չհասկանալով, թե ինչ վտանգավոր է նրա հետ ընկերանալը։ Մոծակը կծում է նրան, ինչպես մեղուն, արջը ջարդում է խրճիթը և մնում ձեռնունայն։

## Հեղինակներ

## Փաստեր
Արդյունքում ռեժիսորը նկարել է ևս չորս մուլտֆիլմ նույն հերոսներով. "Տուփ", "Տոն ", "Սունկ", "Խաղ": Մուլտֆիլմերը նկարահանվել են «Սոյուզմուլտֆիլմ» ստուդիայում 2000-2004 թվականներին։
 
## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:«Սոյուզմուլտֆիլմ» ստուդիայի մուլտֆիլմեր
Կատեգորիա:1995 մուլտֆիլմեր
Կալինինի փողոց (Արզամաս)

**Կալինինի փողոց**  (), փողոց Արզամասի կենտրոնում։ Սկսվում է Ստանցիոնայա փողոցից և հասնում մինչև Զավոդսկայա փողոց։

## Տրանսպորտ
Փողոցով անցնում են երկու ավտոբուսային երթուղիներ
* **№ 4:** Տաճարի հրապարակ - Արզամաս III - Տաճարի հրապարակ - 408 կմ
* **№ 6:** Մայիսի 9 - 408 կմ

## Տեսարժանություն
thumb|250px|Խորհրդային իշխանության համար պայքարող զինվորների հուշարձանը այգու ֆոնի վրա
thumb|250px|Արզամասի պոլիտեխնիկական ինստիտուտ
thumb|250px|Շտապ բժշկական օգնության քաղաքային հիվանդանոց
thumb|250px|«Օմեգա» առևտրի համալիր
### Արզամասի դրամատիկական թատրոն

Արզամասի մունիցիպալ դրամատիկ թատրոնը բացվել է 1943 թվականին։ Համարվում է քաղաքի ամենակարևոր լուսավորչական հաստատություններից մեկը։ Հասցե՝ Կիրովի փողոց 35։

### Հուշահամալիր
Խորհրդային իշխանության համար պայքարող զինվորների հուշարձանը տեղադրվել է 1967 թվականին, Գայդարի անվան այգու մուտքի մոտ։

### Արզամասի պոլիտեխնիկական ինստիտուտ

Արզամասի պոլիտեխնիկական ինստիտուտը գտնվում է Կիրովի և Կալինինի փողոցների խաչմերուկի մոտակայքում՝ մայիսի 1-ին հրապարակում (հասցե` Կալինինի փողոց 19)։

### Մ. Ֆ. Վլադիմիրսկու անվան շտապ բժշկական օգնության քաղաքային հիվանդանոց
Շտապ բժշկական օգնության քաղաքային հիվանդանոցը բացվել է 1957 թվականի հոկտեմբերի 25-ին։ Շտապ բուժօգնություն է տրամադրում Արզամաս քաղաքի բնակչությանը (105,8 հազար մարդ), Արզամաս շրջանին, Նիժնի Նովգորոդի շրջանի հարավային մասի բնակչությանը, ինչպես նաև Նիժնի Նովգորոդ-Սարանսկի, Նիժնի Նովգորոդ-Դիվևոյի ավտոճանապարհներին տուժածներին։ Հասցե՝ Կիրովի փողոց 58 (Կալինինի փողոցի անկյուն)։

### Մայակովսկու անվան մշակույթի և հանգստի կենտրոնական այգի

Այգին գտնվում է Լենինի պողոտայի, Կալինինի, Ժուկովսկու և Պարկովայայի փողոցների միջև։ Այգին գտնվում է Արզամասի կենտրոնում։ 30 հեկտար տարածքում կա ասֆալտապատ ճանապարհներով կանաչ գոտի, լճակ, «Փոքրիկ երկիր» մանկական խաղահրապարակը, ատրակցիոներ, շախմատի ակումբ, հուշային գոտի և մի քանի հուշարձաններ։

### «Դրոշ» մարզադաշտ
«Դրոշ» մարզադաշտը Արզամաս ֆուտբոլային ակումբի տնային խաղադաշտն է։

### «Արզամասի հաց» ՓԲԸ
Արզամասի քաղաքի հացի գործարան

### «Օմեգա» առևտրի համալիր
25 հազար քառակուսի մետր տարածք ունեցող երկհարկանի առևտրի համալիր։ «Լումեն-ֆիլմ» եռասրահ կինոթատրոնն ունի 350 տեղ հանդիսատեսի համար։ Շինարարության պատվիրատու՝ «Մեգա Գրուպ» ԲԲԸ։

## Ծանոթագրություններ

## Աղբյուրներ
* Ирина Огнева. Улицы мои. Выпуск 1. Серия дайджестов печати. С. 22-34.

Կատեգորիա:Արզամասի փողոցներ