Նաիրա Համբարձումյան

**Նաիրա Վալերիկի Համբարձումյան** (), ժամանակակից հայ բանաստեղծ, թարգմանիչ, գրաքննադատ։

## Կենսագրություն
Ծնվել է Երևանում։ 1991 թվականին ավարտել է Երևանի թիվ 174 միջնակարգ դպրոցը։

1991 թվականին ընդունվել և1996 թվականին ավարտել է Երևանի պետական մանկավարժական համալսարանի հայոց լեզվի և գրականության ֆակուլտետը։

2003 թվականին պաշտպանել է ատենախոսական թեզ և ստացել բանասիրական գիտությունների թեկնածուի գիտական աստիճան։

2003 - 2011 թթ. դասախոսել է «Հրաչյա Աճառյան» համալսարանում։

2008 թվականին ստացել է դոցենտի պաշտոն։

2009 թվականից՝ ՀԳՄ անդամ։

2009 - 2010 թթ. որպես կամավոր համագործակցել է «Նոյան Տապան» լրատվական գործակալության հետ և պատրաստել ՀՀ Սփյուռքի նախարարության «Հայերն այսօր» էլեկտրոնային թերթի գրական և մանկական էջերը։

2010 թվականից աշխատում է ՀՀ ԳԱԱ Մանուկ Աբեղյանի անվան գրականության ինստիտուտի Սփյուռքահայ գրականության բաժնում որպես ավագ գիտաշխատող։

Նաիրա Համբարձումյանի բանաստեղծություններն առաջին անգամ տպագրել է 1999 թվականին «Գարուն» ամսագրում։

Գիտական հետաքրքրությունների տիրույթում են հայ գրականության տեսության, քննադատության և պատմության հիմնախնդիրները, ինչպես նաև՝ փիլիսոփայության, հոգեվերլուծության, լեզվահոգեբանության բնագավառներին առնչվող հարցերը։ Գիտական մամուլում (2002-2019) տպագրել է շուրջ չորս տասնյակ գիտական հոդվածներ։ Հեղինակ է մեկ մենագրության, երեք բանաստեղծական, երկու մանկական, երեք թարգմանական և մեկ գիտական հոդվածների և ուսումնասիրությունների ժողովածուների։

Նաիրա Համբարձումյանի բանաստեղծությունները, հեքիաթները, թարգմանությունները և հոդվածները տպագրվել են «Գրական թերթ», «Նորք», «Նոյյան տապան», «Նարցիս», «Առաքյալ», «Բագին», «Գեղarm», «Աղբյուր», «Կանչ», «Բում-բումիկ», «Հանդես հայագիտության», «Նոր Դար», «Հայաստանի Հանրապետություն», «Հույս», «Հայաստանի զրուցակից», «Ազգ», «Արտասահմանյան գրականություն» ևն պարբերականներում։

## Մատենագրություն
### Բանաստեղծական ժողովածուներ
* 2004 Կանաչ կառեթներ (բանաստեղծություններ), Երևան, Լուսակն
* 2008 Ես բառ եմ դարձել (բանաստեղծություններ), Երևան, Լուսակն։
* 2012 Մետեմպսիխոզ (չափածո վիպակ), Երևան, Լուսակն։

### Էսսեներ
* 2009 «Գույնը… գտավ առեղծվածը», Առաքյալ, Ե., թիվ 5։
* 2011 «Էֆեմեր իրականություն», Գարուն, Ե., թիվ 5-6։
* 2012 «Aritmia», Գրական թերթ, Ե., 19 հոկտեմբերի [հավելված]։
* 2012 «Liber penitentialis», Հրապարակ, Ե., 15 նոյեմբերի։
* 2013 «Vote», Հրապարակ, Ե., 8 փետրվարի։

### Գիտական մենագրություններ
* 2003 Մարո Մարգարյանի քնարերգությունը, Ե., Լուսակն, 140 էջ։
*2013 Տեքստ և մեկնություն, հոդվածներ և ուսումնասիրություններ, Ե., Տիր, 174 էջ։

### Գիտական հոդվածներ
* 2009 «Լույս - Ա - Պտույտ», Գրական թերթ, Ե., թիվ 17։
* 2010 «Ժամանակակից միֆի հետքերով», Գրական թերթ, Ե., թիվ 37։
* 2010 «Հացի բանաստեղծություն», Հույս, Թեհրան, թիվ 8։
* 2010 «Նեղացող եռանկյունուց դուրս», Գարուն, Ե., թիվ 7-8։
* 2010 «Ես հորինեցի քեզ, ես ապրում եմ», Գարուն, Ե., թիվ 5-6։
* 2010 «Մոսկովյան դժոխքից ավետյաց երկիր», Հանդես հայագիտության, թիվ 2։
* 2010 «Ինչպես պատահեց դա», Գեղarm, Ստեփանակերտ, թիվ 43։
* 2010 «Բանաստեղծի հայտնությունը», Գարուն, Ե., թիվ 5-6։
* 2010 «Որոնում… բոլոր դռների խաչմերուկում», Գարուն, Ե., թիվ 1-2։
* 2012 «El objecto y su sombra», Գարուն, Ե., թիվ 1-2։
* 2012 «Ընթերցող - տեքստ - հեղինակ», Ե., Գարուն, թիվ 5-6։
* 2012 «Homo Historicus is lost», Գրեթերթ, Ե., թիվ 3։
* 2012 «Դրսմորֆոմանիա», Գարուն, Ե., թիվ 7-8։
* 2012 «Memory traces. Ps-D», Գարուն, Ե., թիվ 9-10։
* 2013 «Հիշողության պոետիկա», Գարուն, Ե., թիվ 3-4։
* 2013 «Քննադատությունը՝ ինքնասպան», Գրական թերթ, Ե., թիվ 16։
* 2013 «Vocalis score», Գարուն, Ե., թիվ 5-6։

### Մանկական գրքեր
* 2008 Կանաչուկը, Երևան, Էդիթ Փրինթ։
* 2010 Կարմիր հողմաղացներ, Երևան, Իրավունք։

### Հեքիաթներ
* 2008 «Դեպի երկինք», Աղբյուր, Ե., թիվ 9-10։
* 2009 «Փղիկը», Կանչ, Ե., թիվ 4։
* 2009 «Կարմիր հողմաղացներ», Աղբյուր, Ե., թիվ 7-8։
* 2009 «Հավերժության կամուրջը», Կանչ, Ե., թիվ 9։
* 2009 «Փոքրիկ կիկին», Բում բումիկ, Ե., թիվ 1։
* 2010 «Տիեզերքի երգը», Բում բումիկ, Ե., թիվ 1։
* 2010 «Լուսինն ու արփին», Բում բումիկ, Ե., թիվ 2 [3], 3 [4]։
* 2012 «Աղջիկն ու ջութակը», Աղբյուր, Ե., թիվ 9-10։

## Ն. Համբարձումյանի կատարած թարգմանությունները
* 2009 Խուլիո Կորտասար, Խոսե՛ք, դուք ունեք երեք րոպե (բանաստեղծություններ), Երևան, Լուսակն։
* 2010 Ալֆոնսինա Սթորնի, Թռիչք մեռած հողում (բանաստեղծություններ), Երևան, Լուսակն։
* 2011 Խորխե Կարերա Անդրադե, Լուրեր ծովից ու ցամաքից (բանաստեղծություններ) Երևան, Լուսակն։
* 2011 Խուլիո Կորտասար, Բանաստեղծություններ, Երևան, Իրավունք։

## Արտաքին հղումներ
*Ն. Համբարձումյանի մասին ՀԳՄ կայք

Կատեգորիա:21-րդ դարի արևելահայ բանաստեղծներ
Կատեգորիա:Հայ գրականագետներ
Կատեգորիա:Հայ մանկագիրներ
Կատեգորիա:Հայ թարգմանիչներ
Կատեգորիա:Հայ կին գրողներ
Կատեգորիա:Հայ գրաքննադատներ
Կատեգորիա:Բանասիրական գիտությունների թեկնածուներ
Կատեգորիա:Հայաստանի գրողների միության անդամներ