open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Ազազել (սատանա)

**Ազազել** *(, , ազազիլ),* «Մեղքերի քավության նոխազ» հին ծիսակատարության անվանումն է, ապա հին հրեաների հավատալիքներով` ընկած հրեշտակ, սատանա, մասնավորապես անապատի սատանա։

## Հրեշտակ
Ազազելի՝ որպես ընկած հրեշտակներից մեկի մասին պատմությունները ծագել են շատ ուշ (մ.թ.ա. 3-րդ դարից ոչ վաղ) հրեաների ֆոլկլորում և մասնավորապես ֆիքսված է Ենոքի հայտնի, անստույգ գրքում։ Այս գրքում Ազազելը ստորջրյա հսկաների առաջնորդն է, ովքեր ապստամբել են Աստծու դեմ։ Նա տղամարդկանց սովորեցրեց զինագործական արվեստ, կռվել, իսկ կանանց սովորեցրեց հարդարվել, թարկարժեք քերերից զարդեր պատրաստել, ինչպես նաև ստի արվեստին։ Մարդկանց աթեիզմի հետևորդ դարձրեց և սովորեցրեց այլասերվածություն։

Ազազելն առաջին ընկած հրեշտակներից մեկն էր, ով չվախեցավ Աստծուց և նրա կամքից, ինչից հետո հրեշտակապետերին հրամայվեց սպանել նրան, բայց ոչ ոք նրանից ուժեղ չէր, և այդ ժամանակ Աստված հրամայեց Ռաֆայել հրեշտակապետին կտրել նրա թևերը և ուղարկել դժոխք։ «Եվ ասաց Աստված Ռաֆայելին. «Կապի՛ր Ազազելի ձեռքերն ու ոտքերը և նետի՛ր նրան մթության մեջ, մի անցք արա անապատում, որ գտնվում է Դուդաելում և նրան այնտեղ բաց թող։ Եվ նրա վրա կոպիտ և սուր մի քա՛ր դիր և նրան մթությամբ պատի՛ր, որ նա այնտեղ մնա հավերժ և փակիր նրա դեմքը, որպեսզի նա լույս չտեսնի։ Մեծ դատաստանի օրը նա կընկնի կրակի մեջ»։ Աստծու հրամանով նրան կապել են անապատի ժայռին։

Կասկածներ չկան, որ «Ազազել» անունը միայն այս հերոսի ուշ անվանումն է։ Մի քանի տեքստերում նա Նաասի (օձ) դերն է կատարում, իրեն նաև նմանացնում են Պրոմեթևսին, կամ ստանդարտ հերոսի։ Ազազելին հաճախ նաև նմանեցնում են ստորերկրյա թագավորության աստվածներին, ավելի ուշ նաև Լյուցիֆերին։

Կան լեգենդներ, որ Ազազելը մարդկանց սովորեցրել է կախարդանքի, որպեսզի նրանք երկնքից աստղերը, լուսինն ու արևը ավելի մոտ բերեն և դրանք դառնան ավելի մոտ պաշտամունքի առարկա, քան Աստված։

## Ծիսակատարություն
Ազազելի հետ է կապված ամենահին ամենամյա հրեական ծեսերից մեկը` քավության նոխազ։ Ամեն տարի ծիսակատարության համար հրեաները մի կենդանի էին մորթում ազգի մեղքերի համար, իսկ մի սև ոչխար տանում անապատ։ Հավանաբար հենց այնտեղից է ծագել սատանայի տեսքը, որպես այրվող ցուլ, ասես նրա վրայից հանել են կաշին։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Դևեր
«Fox Searchlight Pictures» կինոընկերության ֆիլմերի ցանկ

**«Fox Searchlight Pictures» կինոընկերության բոլոր ֆիլմերի ցանկ**, որոնք ֆինանսավորել է «Fox Searchlight Pictures» ընկերությունը, 1994-2015 թվականների հունվար ընկերությունը իրավապես հիմնելուց հետո։

## 1990-ականներ

## 2000-ականներ

Կատեգորիա:Կինեմատոգրաֆիական ցուցակներ
Բուրոս

**Բուրոս** ()՝ քաղաք Շվեդիայի արևմուտքում։ Գտնվում է Բիսկան գետի վրա։

## Տնտեսություն
Քաղաքը տեքստիլ և հագուստի արդյունաբերության, մեքենաշինական և էլեկտրատեխնիկական գործարանների կենտրոն է։

## Սպորտ
1958 թվականի ֆուտբոլի աշխարհի առաջնության մրցախաղերի մի մասը անցկացվել է Բուրոսի Ռյուալավեն մարզադաշտում։ Մինչև 2005 թվականը Շվեդիայի վեցակի չեմպիոն Էլֆսբորգ ակումբի տնային հանդիպումների վայրն էր։ Այնուհետև ակումբը տեղափոխվել է  «Borås Arena» -ի հարևանությամբ կից կառույց։

2003 թվականի Բասկետբոլի Եվրոպայի առաջնության մրցախաղերի մի մասը տեղի է ունեցել Բուրոսհալեն կոմպլեքսում։

## Քաղաքի բնիկներ
* Կառլոս Ինգվար՝ Շվեդիայի վարչապետը
* Եվրատեսիլ երգի մրցույթի հաղթող՝ Ելենա Պապարիզու
* Քրիստեր Բյորքման շվեդացի երգիչ
* Յոնաս Երեբկո՝ Բասկետբոլի ազգային ասոցիացիայի (NBA) բասկետբոլիստ

## Պատկերասրահ

Borås Rådhus 2.jpg
Boras Krokshallstorget.jpg
Borås Vattentorn 2.jpg|ջրմուղ աշտարակ
Textilmuseet, Borås.jpg|տեքստիլ թանգարան


## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Պաշտոնական կայք 
* 

## Գրականություն
* 

Կատեգորիա:1621 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր
Կատեգորիա:Բնակավայրեր այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Շվեդիայի քաղաքներ
Արխիպ Տեսլենկո

**Արխիպ Եֆիմովիչ Տեսլենկո** (, ), ուկրաինացի գրող։

## Կենսագրություն
Արխիպ Տեսլենկոն ծնվել է 1882 թվականին Պոլտավայի մարզի Խարկովցի գյուղում, աղքատ գյուղացու ընտանիքում։ Ծնողները, չնայած իրենց աղքատությանը, աշխատում են որդուն կրթություն տալ։ 1897 թվականի փետրվարին Տեսլենկոյի «հերետիկոսության ու ազատամտության» համար վտարվել է տեղի ծխական դպրոցից։ Այնուհետև կուլակների մոտ բատրակություն է արել, աշխատել որպես գրագիր, հեռագրիչ։ 1904-1905 թվականներին Տեսլենկոն գրել է մի շարք պատմվածքներ գյուղական չքավորության կյանքից, որոնք տպագրվել են 1907 թվականին։ 1905 թվականին Տեսլենկոյին ձերբակալում են գյուղացիների մեջ հեղափոխական թռուցիկներ տարածելու համար։ Հինգ շաբաթ նա նստում է բանտում։ Բանտից ազատվելուց հետո Տեսլենկոն շարունակում է իր հեղափոխական գործունեությունը։ Կուլակները հետապնդում են նրան, և ստիպված նա փախչում է։ 1906 թվականի հոկտեմբերին նրան կրկին ձերբակալում են և աքսորում Վյատկայի նահանգ։ Աքսորից տանջված, թոքախտով հիվանդ՝ Տեսլենկոն 1910 թվականին վերադառնում է հայրենիք, ապրում ծայրահեղ աղքատության մեջ, բայց և այնպես, շարունակում է իր գրական գործունեությունը։ Չքավոր երիտասարդությունը, շահագործումից ու դաժան ճնշումից խորտակված նրա կյանքը Տեսլենկոյի հիմնական թեման է։

մինի|Արխիպ Տեսլենկոյի հուշարձանը Լոխովիցայում

## Հիշատակ
* Խարկովցի գյուղում հիմնադրվել է Տեսլենկոյի անվան գրական թանգարան։
* 1974 թվականին Լոխովիցայի շրջկենտրոնում՝ Մշակույթի տան դիմաց բացվել է Արխիպ Տեսլենկոյի հուշարձանը (քանդակագործ՝ Իննա Կոլոմիեց)։
* Կիևի այն տանը, որտեղ 1905-1909 թվականներին ապրել է Տեսլենկոն, փակցվել է նրա հուշատախտակը (գրանիտ, ճարտարապետ՝ Ի. Ի. Մակուշենկո)։

## Ծանոթագրություններ

## Աղբյուրներ
* Енциклопедія українознавства. В 10 т. / Гол. ред. В. Кубійович. - Париж; Нью-Йорк: Молоде Життя, 1954-1989

## Գրականություն
* Євшан М. А. Тесленко // ЛНВ. - Ч. 4. - Львів, 1912.
* Півторадні В. Архип Тесленко. - К., 1991 1 1956.
* Сарана Ф. Бібліографія творів і літератури про А. Тесленка // Архип Тесленко. Твори. - К., 1956.
* Смілянська В. Архип Тесленко. - К., 1971.
* Степан Процюк про Василя Стефаника, Карла-Густава Юнга, Володимира Винниченка, Архипа Тесленка, Ніку Турбіну / С. Процюк. - Київ : Грані-Т, 2008. - 96 с. - (Серія «Життя видатних дітей»). - ISBN 978-966-465-155-1

Կատեգորիա:Ուկրաինացի գրողներ
Կատեգորիա:Տուբերկուլոզից մահացածներ
Գերմանական Ավստրիա՝ սքանչելի երկիր

**«Գերմանական Ավստրիա՝ սքանչելի երկիր»** (), հայտնի է նաև, որպես **Ռեներ-Կինցլի օրհներգ**, Ավստրիայի ազգային խորհրդանիշերից մեկը՝ օրհներգը, որն օգտագործվել է 1920-1929 թվականներին։

Բառերի հեղինակը եղել է Ավստրիայի առաջին դաշնային կանցլերը՝ Կառլ Ռեները։ Երաժշտությունը հեղինակել է Վիլհելմ Կինցլը։
մինի|Ավստրիայի դրոշը
*«Գերմանական Ավստրիա՝ սքանչելի երկիր»* հայրենասիրական երգը պաշտոնապես հաստատված չի եղել, սակայն փաստացիորեն այն համարվել է Ավստրիայի Առաջին Հանրապետության օրհներգը։ Պաշտոնապես չճանաչված լինելը պայմանավորված էր այն հանգամանքով, որ 1919 թվականին կնքված Սեն-Ժերմենի հաշտության պայմանագրով արգելվում էր Գերմանական Ավստրիա եզրույթի կիրառությունը։

Օրհներգը եղել է չափազանց հասարակական և պարզ՝ Ավստրիայի սոցիալական տարբեր խավերին բնորոշ։ 1929 թվականից Ավստրիան աստիճանաբար զուգամիտվել է Գերմանիայի հետ։ 1938 թվականին տեղի ունեցած Անշլյուսից հետո Ավստրիան դարձավ Գերմանիայի ենթակա տարածք և ավստրիացիները սկսեցին օգտագործել Գերմանիայի ազգային օրհներգը։

## Տեքստը գերմաներեն

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Ավստրիայի երաժշտություն
Կատեգորիա:Ավստրիայի պետական խորհրդանիշեր
Կատեգորիա:Նախկին օրհներգեր
Կառլ Ռեններ

**Կառլ Ռեններ** (, ), ավստրիացի պետական և քաղաքական գործիչ, սոցիալ-դեմոկրատ, ավստրոմարքսիզմի տեսաբան։

Ավստրիայի առաջին դաշնային կանցլերն Ավստրո-Հունգարիայի կայսրության անկումից հետո և Ավստրիայի առաջին նախագահը Երկրորդ համաշխարհային պատերազմից հետո։

## Կենսագրություն
Ծնվել է 1870 թվականի դեկտեմբերի 14-ին՝ չեխ գյուղացու ընտանիքում։ Եղել է ընտանիքի տասնութերորդ զավակը։

Նախնական կրթություն ստանալուց հետո Վիեննայում ուսումնասիրել է իրավագիտություն և ապա դարձել է իրավաբանական գիտությունների դոկտոր։

1896-1932 թվականներին աշխատել է, որպես Ավստրիայի խորհրդարանի գրադարանի գրադարանավար։ 1894 թվականին դարձել է սոցիալ-դեմոկրատական կուսակցության անդամ, իսկ 1907 թվականին՝ Ավստրիայի խորհրդարանի ստորին պալատի պատգամավոր։ 1934 թվականին մասնակցել է նորանկախ Ավստրիայի իշխանական մարմինների ձևավորման գործին։  1918-1920 թվականներին եղել է պետական խորհրդի ղեկավար և կանցլեր։ 1930 թվականին ընտրվել է Ավստրիայի Հանրապետության խորհրդարանի նախագահ։ Ունեցել է հակաֆաշիստական կողմնորոշում և Ավստրիայի ազատագրումից հետո վերստին դարձել է Ավստրիայի կառավարության նախագահ։

Մահացել է 1950 թվականի դեկտեմբերի 31-ին՝ 80 տարեկան հասակում։

Կառլ Ռենները բազմիցս ղեկավարել է Ավստրիայի սոցիալ-դեմոկրատական կուսակցությունը։ Եղել է ավստրոմարքսիզմի տեսաբան և մի շարք աշխատությունների հեղինակ։ Աշխատությունների մեծ մասը նվիրված է եղել ազգային հարցերին։ Նա հավատարիմ է եղել այն համոզմունքին, ով բազմազգ պետությունների պետք է հիմնված լինեն քաղաքական հավասարության և ժողովուրդների մշակութային կապերի վրա։

Կառլ Ռենները եղել է  «Գերմանական Ավստրիա՝ սքանչելի երկիր» հայրենասիրական երգի բառերի հեղինակը, որը դարձել է Ավստրիայի Առաջին Հանրապետության դե ֆակտո օրհներգը։

## Տես նաև
* Գերմանական Ավստրիա՝ սքանչելի երկիր

## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն
* *Ватлин А. Ю.* Австрия в XX веке: учеб. Пособие для вузов. М., 2006
* *Ватлин А. Ю., Котов Б. С., Сорокин А. К.* *(и др.)* СССР и Австрия на пути к Государственному договору. Страницы документальной истории 1945—1955. М.: Политическая энциклопедия. 2015—455 с.
* *Воцелка К.* История Австрии. Культура, общество, политика. М. 2007
* *Жиряков И. Г.* Советская оккупация Австрии: некоторые политико-правовые выводы и обобщения. // «Право и жизнь», № 112 (7), 2007
* *Котов Б. С.* Переписка Сталина и Реннера/Историк, № 5, 2016

Կատեգորիա:Վիեննայի համալսարանի շրջանավարտներ
Կատեգորիա:Ավստրիայի քաղաքական գործիչներ
Կատեգորիա:Ավստրիացի դիվանագետներ
Կատեգորիա:Ավստրիայի նախագահներ
Կատեգորիա:Ավստրիայի կանցլերներ
Կատեգորիա:Ավստրիայի արտաքին գործերի նախարարներ
Կատեգորիա:Ավստրիացի իրավաբաններ
Կատեգորիա:Օրհներգերի հեղինակներ
Կատեգորիա:Ավստրիացի ակադեմիկոսներ
Կատեգորիա:Գիտությունների դոկտորներ
Նոր Արաբկիր (զբոսայգի)

**Նոր Արաբկիր զբոսայգի** (կամ Մալականի), հանրային զբոսայգի Երևան քաղաքի Արաբկիր վարչական շրջանում։ Այն զբաղեցնում է Փափազյան փողոցին հարակից տարածքը և ձգվում է մինչև Հրազդանի կիրճը։

## Պատմություն
*Ընդհանուր և կանաչապատ մակերեսների փոփոխությունը (1990 - 2007 թթ)*

## Պատկերասրահ

Nor Arakbir Park2.jpg|Ծառուղի
Nor Arakbir Park.jpg|Հուշաքանդակ
Գերեզման Նոր Արաբկիր այգում.jpg|Այգու տարածքում նախկինում գտնված գերեզմանոցի տապանաքարերից


## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Վիրտուալ զբոսանք «Նոր Արաբկիր» այգում
Նոր Արաբկիր (այլ կիրառումներ)

**Նոր Արաբկիր** անվանումը կարող է ունենալ հետևյալ կիրառումները․
* Նոր Արաբկիր - հանրային զբոսայգի Երևան քաղաքում,
* Նոր Արաբկիր - տեղեկատու, ամերիկաբնակ արաբկիրցիների միության կենտրոնական վարչության, ապա՝ «Արաբկիր» միության կիսամսյա պաշտոնաթերթ,
* Նոր Արաբկիր - թաղամաս Երևանի Արաբկիր վարչական շրջանում։
Օտտոկար Կերնշթոք

**Օտտոկար Կերնշթոք** (, ), ավստրիացի բանաստեղծ և կաթոլիկ հոգևորական։

Նա գրել է արխայիկ ոճի բանաստեղծություններ, որոնք տոգորված էին գերմանական ազգայնականության գաղափարներով։ 1929-1938 թվականների Ավստրիայի օրհներգը գրվել է վերջինիս հեղինակային բանաստեղծության հիման վրա։

Ողջունել է Գերմանիայում զարգացող նացիստական շարժմանը։ Երկրորդ համաշխարհային պատերազմում Ավստրիայի ազատագրումից հետո նրա անունը գնալով մոռացվեց։

Եղել է ավստրիական կաթոլիկ եկեղեցու հոգևորական սպասավոր՝ քահանա։

## Ստեղծագործություններ
* *Verloren und Wiedergefunden*, Märchen, 1894
* *Die wehrhafte Nachtigall*, 1900
* *Aus dem Zwingergärtlein*, 1901
* *Unter der Linde*, 1905
* *Turmschwalben*, 1908
* *Aus der Festenburg*, 1911
* *Tageweisen*, 1912
* *Schwertlilien aus dem Zwingergärtlein*, 1915
* *Steirischer Waffensegen*, 1916
* *Der redende Born*, 1922

## Տես նաև
* Ավստրիական գրականություն

## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն
* Oswald Floeck: *Der Sänger auf der Festenburg (Ottokar Kernstock). Sein Leben und sein Werk*. Graz u.a.: Styria 1915.
* Pius Fank: *Ehrenrettung des verleumdeten Priesterdichters Ottokar Kernstock † 1928*. In: Österreichisches Klerusblatt. 1967, 9.
* Charlotte Grollegg-Edler: *Ottokar Kernstock — ein «politischer Dichter»?* In: Österreich in Geschichte und Literatur, Graz, 30 (1986), S. 139—149.
* Charlotte Grollegg-Edler: *Die wehrhaft Nachtigall. Ottokar Kernstock (1848—1928). Eine Studie über Leben, Werk und Wirkung*. Graz: Univ. Diss. 2002. (Zusammenfassung des Inhalts )

Կատեգորիա:Ավստրիացի գրողներ
Կատեգորիա:Գրողներ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Ավստրիացի բանաստեղծներ
Տեկուչովի փողոց (Դոնի Ռոստով)

**Տեկուչովի փողոց** (), Ռուսաստանի Դոնի Ռոստով քաղաքի կարևորագույն մայրուղիներից մեկը, որն անցնում է քաղաքի չորս շրջաններով։

## Պատմություն
 
Հայտնվել է քաղաքի ծայրամասում՝ Նոր բնակատեղիում, XX դարի սկզբին «Տասներորդ փողոց» անվանումով։ «Ողջ Ռոստովը և Նոր Նախիջևանը» տեղեկատուում 1914 թվականի համար ներկայացվում են տվյալներ այդ փողոցի մասին. այն սկսվել է Առաջին նրբանցքից Նոր բնակատեղիում և ավարտվել է Նիկոլսկի նրբանցքի մոտ (այժմ՝ Խալտուրինի նրբանցք)։ Տներն այստեղ եղել են միայն զույգ կողմում։

1908 թվականի սեպտեմբերին Նախիջևանի սահմանի մոտ (այժմ այստեղով անցնում է Տեատրալնի պողոտան) հայտնվել են սպանդանոցներ (այսօր՝ «Տավր» մսի կոմբինատ), որոնք կառուցել էր ինժեներ-տեխնոլոգ Պ. Ֆ. Գորբաչովը (քաղաքագլուխը 1902-1905 թվականներին)։ Գավառագետ և պատմաբան Ա. Մ. Իլյինի «Դոնի Ռոստով քաղաքի պատմությունը» գրքի 1914 թվականի «Ամփոփ տեղեկություններ» բաժիններից մեկում ասվում է.

1946 թվականին Տասներորդ փողոցը վերանվանվել է ի պատիվ Ռոստովի գնդի ժողովրդական ապստամբության վաշտի քաղղեկ Վասիլի Պետրովիչ Տեկուչովի (1904-1944)։ Նա աչքի է ընկել Ռոստովի մատույցներում տեղի ունեցած մարտերում։ Վիրավորվել է Կովկասի համար մարտերի ժամանակ, զոհվել է 1944 թվականի հուլիսին Բելառուսիան ազատագրելու մարտերում։
[240 px|right|thumb|Շրջադարձ դեպի Տեկուչովի փողոց [Կրասնոարմեյսկայա փողոց (Դոնի Ռոստով)|Կրասնոարմեյսկայա փողոցի կողմից]]
1960-ական թվականներին Գագարինի հրապարակից դեպի քաղաքի արևելք կառուցվել է տրամվայի գիծ, որը գոյատևել է մինչև XX դարի վերջ։

Ներկայումս փողոցն ունի կարևոր տրանսպորտային նշանակություն Դոնի Ռոստովի համար։ Նրանով միշտ ընթանում է ավտոմեքենաների հոսք Տագանրոգից, օդանավակայանի կողմից, Հյուսիսային բնակելի զանգվածից, Լենինի պողոտայից և հակառակը։ Հատկապես լարված է փողոցի Գագարինի հրապարակով անցնող հատվածը, որտեղ հատվում են ավտոբուսների և տրոլեյբուսների երթուղիները։ Ավտոմոբիլային Տեկուչովյան կամուրջը, հատում է Տեմեռնիկ գետը և երկաթուղին։

## Փողոցում գտնվում են
* Ռոստովի ձիարշավարան
* Հրեական-թաթարական գերեզմանատուն

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Улица Текучёва
* Загадки улицы Текучёва

Կատեգորիա:Դոնի Ռոստովի փողոցներ
Անորսալի վրիժառուները

**Անորսալի վրիժառուները** ( ռուսերեն՝ Неуловимые мстители), խորհրդային արկածային կինոնկար, որը նկարահանվել է Էդմոնդ Քեոսայանի կողմից` 1966 թվականին, Պավել Բլյախինի «Սատանայի կարմիր ճտերը» պատմվածքի հիման վրա։ Այն պատմում է Ռուսաստանի քաղաքացիական պատերազմի տարիներին` չորս դեռահասների արկածների մասին։ Ֆիլմի համար Էդմոնդ Քեոսայանը 1968 թվականին արժանացել է Լենինյան Կոմերիտմիության մրցանակի։

## Սյուժեն
Կինոնկարի իրադարձությունները տեղի են ունենում Ռուսաստանում` քաղաքացիական պատերազմի տարիներին, Մերձսևծովյան հյուսիսային տարածքներում (Խերսոնի նահանգի տափաստաններում)։ Ատաման Բուրնաշի ջոկատը կողոպտում է խաղաղ բնակչությանը։

Նախկին գիմնազիստ Վալերկան, գնչու Յաշկան, ինչպես նաև գյուղացի պատանի Դանկան և իր քույր Քսանկան, ովքեր որբ էին մնացել ատաման Սիդոր Լյուտիի կողմից իրենց հոր գնդակահարությունից հետո, երդվում են վրեժ լուծել Բուրնաշից և նրա ավազակախմբից` իրենց հոր մահվան համար։ Ավազակների ջոկատի հետ փոխհրաձգության արդյունքում, նրանք սպանում են իրենց հասակակցին` ատամանի հին ընկերոջ որդուն։ Վերջինիս անունով Դանկան թափանցում է թշնամու դիրքեր և փորձում շահել ատամանի վստահությունը։ Սակայն ավազակներն իմանում են այդ մասին։

Դանկային մահապատիժ է սպասվում, սակայն նրա ընկերները փորձում են փրկել նրան։ «Վրիժառուների» սխրանքների մասին տեղեկանում է Սեմյոն Բուդյոննին և նրանց ընդգրկում Կարմիր բանակի շարքերը։

## Դերասանական կազմ

## Նկարահանող խումբ

## Հետաքրքիր փաստեր
Ֆիլմի երաժշտության հեղինակը Բորիս Մոկրոուսովն է, իսկ երգերի խոսքերը գրել է Ռոբերտ Ռոժդեստվենսկին։ Խարտյաշ Ժոզիի ռոմանսի բառերի հեղինակը Էդմոնդ Քեոսայանն է։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:1960-ականների ռուսերեն ֆիլմեր
Կատեգորիա:1966 ֆիլմեր
Կատեգորիա:«Մոսֆիլմ» ստուդիայի ֆիլմեր
Կատեգորիա:Գրական ստեղծագործությունների էկրանավորումներ
Կատեգորիա:Էդմոնդ Քեոսայանի ֆիլմեր
Կատեգորիա:Խորհրդային արկածային ֆիլմեր
Կատեգորիա:Խորհրդային ֆիլմեր
Կատեգորիա:1967 ֆիլմեր
Կատեգորիա:1960-ականների խորհրդային ֆիլմեր
Մայր Թերեզայի թանգարան

**Մայր Թերեզայի թանգարան** (), մարդասեր, Խաղաղության Նոբելյան մրցանակի դափնեկիր Մայր Թերեզային նվիրված թանգարան-հուշահամալիր Մակեդոնիայում՝ իր հայրենի Սկոպյե քաղաքում, որտեղ նա ապրել է 1910-1928 թվականներին։ Հուշահամալիրը կառուցվել է Մակեդոնիայի Սենտար շրջանի հայտնի փողոցում՝ նախկին հռոմեական կաթոլիկ եկեղեցու տեղում, որտեղ մկրտվել է Մայր Թերեզան։ Թանգարանը գտնվում է Ռիստիկ պալատից և Մակեդոնիայի հրապարակից արևելք։ Գործունեության առաջին երեք շաբաթների ընթացքում թանգարանն ունեցել է 12000 այցելու։

## Բացում
մինի|Մայր Թերեզայի արձանը թանգարանի մոտ
Երկու միլիոն եվրո արժողությամբ հուշատուն-թանգարանը բացվել է 2009 թվականի հունվարի 30-ին։ Բացման արարողությունը կատարել է Մակեդոնիայի վարչապետ Նիկոլա Գրուևսկին։ Բացմանը ներկա են գտնվել օտարերկրյա պատվիրակություններ, Մակեդոնիայի Հռոմեական կաթոլիկ եկեղեցու  և Մակեդոնիայի ուղղափառ եկեղեցու անդամներ։ Թանգարանի բացումից մեկ շաբաթ առաջ Մակեդոնիայի արտաքին գործերի նախարար Անտոնիո  Միլոշոսկին Մայր Թերեզայի՝ Կալկաթայում գտնվող գերեզմանի մոտ տեղադրել է հուշատախտակ, որտեղ գրված է.

## Ճարտարապետություն
Թանգարանի կառուցման աշխատանքները սկսվել են 2008 թվականի մայիսին։ Ծրագիրը ֆինանսավորել է Մակեդոնիայի կառավարությունը, իրականացրել է Մակեդոնիայի մշակույթի նախարարությունը։ Այն  Մայր Թերեզայի ծնված տան բազմաֆունկցիոնալ, ժամանակակից փոխակերպված, սակայն ծիսական բնույթի տարբերակն է։ Տան ներսում պահպանվում են մասունքների մի մասը, որոնք Սկոպյե են փոխադրվել Սկոպյեի հռոմեական կաթոլիկ եկեղեցու  աջակցությամբ, որի մասին Նիկոլա Գրուևսկին կանխավ պայմանավորվածություն էր ձեռք բերել։ Թանգարանային հատվածում կա սրահ, որտեղ ներկայացված են Մայր Թերեզայի և նրա ընտանիքի անդամների քանդակները։ Քանդակներից մեկում Մայր Թերեզան տասը տարեկան է՝ աղավնին ձեռքերում նստած մի քարի վրա։ Թանգարան-հուշահամալիրում կազմակերպվում են նաև մշակութային ցուցադրություններ։ Շենքում գործում է պատկերասրահ։ Շենքի ճարտարապետն է Վանգել Բոժինսովսկին։

## Պատկերասրահ

Mother Theresa's Memorial House.jpg
Spomen kuka - Majka tereza (5).jpg
Memorijalna kuka majka Tereza (35).JPG
Majka Tereza memorial house 01.jpg
Majka Tereza memorial house 05.jpg
Mother Teresa Memorial home in Skopje.JPG


## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
*Թանգարանի պաշտոնական կայք

Կատեգորիա:2009 հիմնադրումներ Հյուսիսային Մակեդոնիայում
Կատեգորիա:2009 հիմնադրված թանգարաններ
Կատեգորիա:Կենսագրական թանգարաններ
Կատեգորիա:Կինը Հյուսիսային Մակեդոնիայում
Կատեգորիա:Հյուսիսային Մակեդոնիայի թանգարաններ
Կատեգորիա:Սկոպիե
Սուրբ Հովհաննես եկեղեցի (Կանեո)

**Կանեոյի Սուրբ Հովհաննես եկեղեցի** (),  մակեդոնական ուղղափառ եկեղեցի, որը
գտնվում է Օհրիդ քաղաքում` Մակեդոնիայի Հանրապետությունում։ Նվիրված է Հովհաննես Պատմոսացուն` Հայտնության հեղինակին, որը նույն ինքը` Հովհաննես առաքյալն է։ Եկեղեցու կառուցման թվականը մնացել է անհայտ, բայց փաստաթղթերը մանրամասնում են, որ եկեղեցին կառուցվել է 1447 թվականից առաջ։ Հնագետները հավաստում են, որ եկեղեցին կառուցվել է Օսմանյան կայսրության ի հայտ գալուց առաջ` շատ հավանական է` 13-րդ դարում։ 1964 թվականին վերականգնողական աշխատանքներ են տարվել եկեղեցում որմնանկարների հայտնագործման ուղղությամբ։

## Պատմություն

Եկեղեցին ուղղանկյուն հիմք ունեցող խաչաձև կառույց է, արևելյան կողմում ունի աբսիդ։ Անհայտ է, թե ով է եկեղեցու ճարտարապետը, բայց հատակագիծը բյուզանդական ոճի է, կրում է նաև հայկական ճարտարապետության ազդեցությունը. նրանում կան հայկական ճարտարապետության տարրեր։ Մինչև թուրքերի հայտնվելը 15-րդ դարում կատարվել են վերականգնողական աշխատանքներ։ Ըստ տարեգրությունների հաղորդումների` եկեղեցին հեռու չէ Սուրբ Կոնստանտինի և Ելենայի եկեղեցուց։


Iglesia San Juan Kaneo, Ohrid, Macedonia, 2014-04-17, DD 23.JPG|Աստվածաբան Սուրբ Հովհաննեսի եկեղեցին Կանեո ժայռի վրա
Iglesia San Juan Kaneo, Ohrid, Macedonia, 2014-04-17, DD 20.JPG|Աստվածաբան Սուրբ Հովհաննեսի եկեղեցին Կանեո ժայռի վրա
Iglesia San Juan Kaneo, Ohrid, Macedonia, 2014-04-17, DD 16.JPG|Եկեղեցու տեսքը հիմքից
Sveti Jovan Kaneo na razglednica.jpg|Օհրիդ Կանեոն 1930-ական թվականներին



## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Եկեղեցիներ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Մակեդոնիայի Հանրապետության տեսարժան վայրեր
Գենտի համալսարանի գրադարան

**Գենտի համալսարանի գրադարան** (), Գենտի համալսարանի գրադարանը, որը գտնվում է Բելգիայի Գենտ քաղաքում։ Համալսարանի գրադարանի ծառայություններից օգտվում են համալսարանականներն ու գիտական հետազոտողները։

## Պատմություն
1817 թվականին Գենտի համալսարանի հիմնադրումից հետո Ֆրանսիական հեղափոխության ժամանակ առգրավված գրքերը տրվեցին համալսարանին։ 1942 թվականին բացվեց Գիրք-աշտարակը (Boekentoren), որը գտնվում է Գենտի համալսարանի Blandijn համալիրի կողքին։ Այստեղ են գտնվում համալսարանի արվեստի և փիլիսոփայության ֆակուլտետները։ Շենքի ձևավորումն իրականացրել է ճարտարապետ Անրի վան դե Վելդեն։ Շենքն աչքի է ընկնում իր ճարտարապետական գրադարանային առանձնահատկությամբ։ Վերջին տարիներին գրադարանը ծավալել է բուռն գործունեություն՝ ուշադրության կենտրոնում պահելով գրադարանի ապակենտրոնացումն ու ցանցային գործունեությունը։ Գրքերի որոշ հավաքածուներ կարելի է ձեռք բերել ֆակուլտետների գրադարաններից, սակայն որոշ գրքեր պայմանական հավաքված են համալսարանի գրադարանում։ Մի շարք էլեկտրոնային ռեսուրսներ հասանելի են UGent ցանցում՝ որպես «թվային գրադարանի» մի մաս։

Գրադարանը միացել է Google գրքերի ծրագրին, որը թվայնացնում է գրքեր, հետագայում դրանք համացանցում հասանելի դարձնելու նպատակով։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Library (in English)
* The European Library

Կատեգորիա:Բելգիայի գրադարաններ
Կատեգորիա:Համալսարանական գրադարաններ
Աշուշա բդեշխ

**Աշուշա Բ** (ծննդյան թվականն անհայտ - 470, 5-րդ դար), Գուգարաց բդեշխ (455 - 470 թվականներ), Տաշիրի իշխան, Միհրանյանների իշխանական տոհմից։ Աշուշան Գուգարաց բդեշխ Բակուր Ա-ի որդին է, Անուշվռամ Արծրունու ամուսինը և Վազգեն բդեշխի ու Ջոջիկի հայրը։

Աշուշա բդեշխը հրավիրել է Մեսրոպ Մաշտոցին իր իշխանությունը (Տաշիր)՝ լուսավորությունը տարածելու համար։ Նա եղել է այն նախարարների մեջ, որոնք 450 թվականին Հազկերտ Բ-ի հրամանով կանչվել էին Տիզբոն։ Մահապատժի սպառնալիքի տակ բոլոր նախարարները առերես ուրացել են իրենց հավատքը։ Հազկերտ Բ-ն, պատանդ պահելով մարզպան Վասակ Սյունու որդիներին ու Գուգարքի բդեշխ Աշուշային, հայ նախարարներին 700 մոգերի և հսկիչ զորախմբի ուղեկցությամբ ճանապարհել է Հայաստան՝ հանձնարարելով 1 տարում եկեղեցիները վերածել մեհյանների ու կրակատների և կառուցել ատրուշաններ։ Հայ նախարարները վերադարձել են հայրենիք՝ անհրաժեշտ դիմադրություն կազմակերպելու հույսով։ Վարդանանց պատերազմից հետո 455 թվականին, Աշուշան խնդրեց Հազկերտ Բ-ին և ազատեց Վահան, Վասակ և Արտաշես Մամիկոնյաններին, որոնք պատանդ էին Պարսից արքունիքում և որոնց իր հետ տանելով, պահում է իր մոտ։

Աշուշա բդեշխից մնացել է իր կնիքը՝ այս հունարեն արձանագրությամբ. «Ασουσας πιτιαξης Ιβιρων Καρχηδων?»:

## Աշուշայի ընտանիքը
Աշուշան ամուսնացել էր Անուշվռամ (Անույշվռամ) Արծրունու հետ, որից ծնվել էին՝
* Վազգեն բդեշխ X Շուշանիկ Մամիկոնյան՝ Վարդան Մամիկոնյանի դուստրը (3 որդի)
* Ջոջիկ
Նրա կինը քույրն էր Աղան Արծրունու և Ձվիկ Արծրունու, որը Հմայակ Մամիկոնյանի կինն էր։

## Տես նաև
* Վարդանանք (պատմավեպ)
* Վարդանի և հայոց պատերազմի մասին

## Ծանոթագրություններ

## Աղբյուրներ
* Հայոց անձնանունների բառարան, Հրաչյա Աճառյան, 1942 թ. Հատոր 1, Ցուցակ 1, Էջ 191-192
* Կորյուն «Վարք Մաշտոցի», 20
* Ստեփանոս Օրբելյան «Պատմութիւն տանն Սիսական», ժզ
* Մովսես Կաղանկատվացի «Պատմութիւն Աղուանից աշխարհի», Բ. գ. Հաշտուշտ (Էմինի հրատ.), Աշուշայի (Շահն. հրատ.)
* Սիմեոն Ապարանցի «Վիպասանություն», 49.
* Մովսես Խորենացի «Հայոց Պատմություն», Գ. կ. (Աշուշայէ)
* Միքայել Չամչյան հատոր Ա - 508, 518, հատոր Բ - 32, 38, 40, 121
* Ֆերդինանդ Հուստի «Iranisches Namenbuch» (Marburg, 1895), 48 ա
* Վրացական աղբյուրներ, Ա. 11

Կատեգորիա:Միհրանյաններ
Կատեգորիա:Գուգարքի բդեշխներ
Կատեգորիա:470 մահեր
Զինվորական գերեզմանատուն № 222 (Բժոստեկ)

**Զինվորական գերեզմանատուն № 222** (լեհ. Cmentarz wojenny nr 222), զինվորական գերեզմանատուն, գտնվում է Բժոստեկ քաղաքում։ Քաղաքը Լեհաստանի Կարպատյան վոևոդությունում է։ Գերեզմանատունը մտնում է Առաջին համաշխարհային պատերազմի շրջանի Արևմտագալինցյան գերեզմանների խմբի մեջ։ Գերեզմանատանը թաղված են Ավստրո-Վենգերյան բանակի զինվորականները, ովքեր զոհվել են 1915 թվականի մայիսին՝ Առաջին աշխարհամարտի ժամանակ։

## Պատմություն
Գերեզմանատան 72 քառակուսի մետր տարածքում գտնվում է 3 եղբայրական գերեզմաններ, որտեղ թաղված են 46 ավստրիացի զինվորներ։ Գերեզմանատան հեղինակն է ավստրիացի ճարտարապետ Գուստավ Ռոսմանը։

1996 թվականի նոյեմբերի 29-ին գերեզմանատունը մտցվել է Կարպատյան վոևոդության մշակույթի հուշարձանների ցուցակ։

## Աղբյուրներ
* Oktawian Duda: Cmentarze I wojny światowej w Galicji Zachodniej. Warszawa: Ośrodek Ochrony Zabytkowego Krajobrazu, 1995. ISBN 83-85548-33-5.
* Roman Frodyma Galicyjskie Cmentarze wojenne t. II Okolice Tarnowa (Okręgi V—VII), Oficyna Wydawnicza «Rewasz», Pruszków 1998, ISBN 83-85557-38-5

## Արտաքին հղումներ
* Գերեզմանատան «ծննդյան վկայականը» 
* Տեղեկություն գերեզմանատան մասին  

Կատեգորիա:Առաջին համաշխարհային պատերազմի հուշարձաններ
Ադալեթ Աղաօղլու

**Ադալեթ Աղաօղլու** (ի ծնե **Սյումեր**, ), թուրք գրող և դրամատուրգ։ Համարվում է 20-րդ դարի թուրքական գրականության ամենահայտնի վիպասաններից մեկը։ Նա նաև գրել է էսսեներ, հիշողություններ և պատմվածքներ։

## Կենսագրություն
Ֆաթմա Ինայթ («Ադալեթ») Սումերը ծնվել է Անկարայի նահանգի Նալլըհան գյուղում, որտեղ հաճախել է տեղի տարրական դպրոցը։ Ընտանիքի հետ միասին տեղափոխվել է Անկարա, որտեղ ստացել է միջնակարգ կրթություն և հաճախել գիմնազիա։ Երիտասարդ տարիքում նրա վրա մեծ ազդեցություն է ունեցել Ռեշատ Նուրի Գյունթեքինի «Ցախասարյակ` երգող թռչուն» վեպը։ Անկարայի համալսարանում սովորել է ֆրանսերեն լեզու և գրականություն։ Մասնակցություն է ունեցել քաղաքի գրական կյանքին, հաճախել է Յահա Քեմալ Բեյաթլիի, Ահմեդ Համդի Տանպընարի և Օրհան Վելիի ցերեկույթներին։

1951 թվականին Ադալեթը աշխատանքի է անցել Անկարայի պետական ռադիոյում (TRT-ի նախորդը)։ Այնտեղ աշխատել է որպես դրամատուրգ և թարգմանիչ։ Այս ժամանակաշրջանում նա գրել է իր գրական առաջին ստեղծագործությունները։ 1955 թվականին ամուսնացել է ինժեներ Հալիմ Աղաօղլուի հետ, որի հետ երկու տարի բնակվել է Միացյալ Նահանգներում։ Բացի ռադիոյի աշխատանքից, 1961 թվականին ընկերների հետ միասին հիմնել է Անկարայի առաջին մասնավոր թատրոնը՝ «Meydan Sahnesi»: Չնայած դրան, նրա առաջին բեմադրությունը մեծ հաջողություն չի ունեցել։

1970 թվականին նա թողել է ռադիոյի իր աշխատանքը և գրել իր առաջին «*Պառկել և մահանալ*» վեպը, որը 1973 թվականին տպագրվել է Ստամբուլում։ Դրան հաջորդել են փոքր ծավալի պատմվածքների 4 հատորներ և ևս 8 վեպեր, որոնք արժանացել են գրական տարբեր մրցանակների։ 1975 թվականին նրա «Բարձր լարվածություն» պատմվածքների ժողովածուն () ստացել է Սաիտ Ֆաիքի գրական մրցանակ, իսկ նրա «*Իմ կարոտի փափուկ վարդը»* () վեպը ստացել է Մադարալիի մրցանակ։ 1980 թվականին ստացել է Օրհան Քեմալի գրական մրցանակ։ 1983 թվականին գրողը Անկարայից տեղափոխվել է Ստամբուլ։

1998 թվականին Աղաօղլուն ստացել է Անատոլիայի և Օհայոյի համալսարանների պատվավոր դոկտորի գիտական աստիճան։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:20-րդ դարի թուրք պատմվածագիրներ
Կատեգորիա:Անկարայի համալսարանի շրջանավարտներ
Կատեգորիա:Անձինք Անկարայից
Կատեգորիա:Թուրք աթեիստներ
Կատեգորիա:Թուրք գրողներ
Կատեգորիա:Թուրք դրամատուրգներ
Կատեգորիա:Թուրք լրագրողներ
Կատեգորիա:Թուրք կին գրողներ
Կատեգորիա:Թուրք նախկին մուսուլմաններ
Կատեգորիա:Թուրք վիպասաններ
Կատեգորիա:Կին դրամատուրգներ
Օլգա Արնտգոլց

**Օլգա Ալբերտովնա Արնտգոլց** (, ), կինոյի և թատրոնի ռուս դերասանուհի։

## Կենսագրություն
Օլգա Արնտգոլցը ծնվել է 1982 թվականի մարտի 18-ին Կալինինգրադում, Կալինինգրադի մարզային դրամատիկական թատրոնի դերասանների՝ Ռուսաստանի Դաշնության վաստակավոր արտիստ Ալբերտ Արնտգոլցի ու դերասանուհի Վալենտինա Գալիչի ընտանիքում։ Օլգա Արնտգոլցն ավարտել է Կալինինգրադի № 49 լիցեյի թատերական դասարանը (Բորիս Բեյնենսոնի ղեկավարությամբ)։ Դրանից հետո նա իր երկվորյակ քրոջ՝ Տատյանա Արնտգոլցի հետ ընդունվել է Մ. Ս. Շչեպկինի անվան բարձրագույն թատերական ուսումնարան, որն ավարտել է 2003 թվականին։

Օլգա Արնտգոլցը մասնակցել է Ռուսաստանի Առաջին ալիքի «Սառցե դարաշրջան» հեռուստանախագծին Մաքսիմ Ստավսոկու հետ միասին (նա փոխարինել է քրոջը՝ Տատյանա Արնտգոլցին, ով հղիության պատճառով դադարեցրել էր մասնակցությունը նախագծին)։

## Ընտանիք
2009 թվականի ամռանը Օլգա Արնտգոլցն ամուսնացել է Վախթանգ Բերիձեի հետ։ 2013 թվականի հոկտեմբերի 1-ին ծնվել է նրանց դուստրը՝ Աննան։ 2015 թվականի սեպտեմբերին Օլգա Արնտգոլցը ամուսնալուծության դիմում է ներկայացրել։

2016 թվականին հայտնի է դարձել, որ Օլգա Արնտգոլցը երկրորդ երեխան է ունենալու, որի հայրը ռեժիսոր Դմիտրի Պետրունն է։ 2016 թվականի դեկտեմբերի 21-ին ծնվել է դերասանուհու որդին՝ Ակիմը։

## Արվեստ
### Դերեր թատրոնում
* «Խանումա», Ավքսենտի Ցագարելի, ռեժիսոր՝ *Ռոբերտ Մանուկյան* – *Սոնա*
* «Մի՛ արթնացրեք քնած շանը», Ջոն Բոյնթոն Փրիսթլի, ռեժիսոր՝ *Օլգա Շվեդովա*
* «Կապույտ վարդ» (ըստ Թենեսի Ուիլյամսի «Ապակե գազանանոց» պիեսի), ռեժիսոր՝ *Ալեքսանդր Մարին* – *Լորա Վինգֆիլդ, «Կապույտ վարդ»*

### Ֆիլմագրություն

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* 
* 
* Օլգա Արնտգոլցի կենսագրությունը
* Օլգա Արնտգոլցի մասին  
* Известия: Հարցազրույց Օլգա Արնտգոլցի հետ  (տեսանյութ)

Կատեգորիա:Ռուս դերասանուհիներ
Կատեգորիա:Ռուս հեռուստատեսային դերասանուհիներ
Զևգմայի խճանկարի թանգարան

**Զևգմայի խճանկարի թանգարան** (), անտիկ Զևգմա քաղաքի խճանկարի թանգարան, որը գտնվում է Թուրքիայի Գազիանթեփ քաղաքում։ Թանգարանը ունի մոտ 1700 մետր երկարություն ունեցող խճանկարային գեղանկարների հավաքածու2։ Բացվել է 2011 թվականի սեպտեմբերի 9-ին։

Թանգարանի հիմքում ընկած են Զևգմա քաղաքի պեղումներից հայտնաբերված գտածոները, հատկապես խճանկարները, որոնք հայտնաբերվել են Բիրեջիք ամբարտակի կառուցման ժամանակ։  Եփրատ գետի վրա՝ պատմական Կոմագենե երկրամասի Զևգմա քաղաքի մոտ, գտնվում է նաև կամուրջ։

## Պատմություն
Զևգմայի տարածքում առաջին բնակավայրը եղել է մ.թ.ա. III դարում։ Այն հիմնադրել է Սելևկիոս I Նիկատորը («Հաղթող»), ով եղել է Ալեքսանդր Մակեդոնացու զորավարներից մեկը։ Բնակավայրը կոչվել Սելևկիոս։ Մ.թ.ա. 64 թվականին հռոմեացիները գրավել են բնակավայրը և վերանվանել Զևգմա, ինչը հին հունարեն նշանակում է կամուրջ կամ անցում։ Սելևկյանների կայսրության անկումից հետո, հռոմեացիները Զևգմայի տարածքը միացրել են Կոմմագենեի թագավոր Անտիոքոս I Թեոսի տարածքին։

Հետագայում Զևգմայում տեղակայված են եղել հռոմեական երկու լեգիոններ։ Բնակավայրի բնակչությունը կազմել է 20- 30 հազար մարդ։ 253 թվականին քաղաքի վրա հարձակվել են Սասանյանները՝ շքեղ առանձնատները վերածելով ավերակների։

1980-ական թվականներին նախատեսվում էր Թուրքիայի հարավային շրջանները ապահովել խմելու մշտական ջրով և էներգիայով՝ ամբարտակի կառուցման միջոցով։ Մտավախություն կար, որ ձախողման արդյունքում անտիկ քաղաքի հիմնական մասը և խճանկարները կարող էին հայտնվել ջրի տակ : Ամբարտակի կառուցումը սկսվել է 1996 թվականին, սակայն մինչ այդ Զեվգմայում կատարվել են հնագիտական լայնամասշտաբ հետազոտություններ։ Բոլոր գտածոները հավաքվել են Գազիանթեփի թանգարանում։ 2008 թվականին սկսվել է նոր թանգարանի կառուցման աշխատանքները։ 2011 թվականի մայիսի 27-ին բացվել է նոր թանգարանի շենքը։ Բացման ժամանակ ներկա է եղել նաև Թուրքիայի վարչապետ Ռեջեփ Թայիփ Էրդողանը։

## Պատկերասրահ
 
File:ZeugmaMuseum13.jpg |Թանգարանի ներքին տեսքը
File:Antep_erased2.jpg |Խճանկարների թանգարանի ցուցադրանմուշներից մեկը
File:ZeugmaMuseum2.jpg|Խճանկարների թանգարանի ցուցադրանմուշներից մեկը
File:ZeugmaMuseum17.jpg|Խճանկարների թանգարանի ցուցադրանմուշներից մեկը
File:Mosaik Gaziantep.JPG|Խճանկարների թանգարանի ցուցադրանմուշներից մեկը
File:The Kidnapping of Europa Mosaic.jpg|Խճանկարների թանգարանի ցուցադրանմուշներից մեկը
File:Okeanos ve Tethys.jpg|Օվկիանոս և Թետիս: Խճանկարների թանգարանի ցուցադրանմուշներից մեկը 
File:ZeugmaMuseum11.jpg|Էրոս և Պսիխեա: Խճանկարների թանգարանի ցուցադրանմուշներից մեկը
File:ZeugmaMuseum7.jpg |Մարսի արձանը
File:ZeugmaMuseum12.jpg|Խճանկարների թանգարանի ցուցադրանմուշներից մեկը
File:ZeugmaMuseum14.jpg|Խճանկարների թանգարանի ցուցադրանմուշներից մեկը


## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:2011 հիմնադրումներ Թուրքիայում
Կատեգորիա:2011 հիմնադրված թանգարաններ
Կատեգորիա:Այնթապ
Կատեգորիա:Թուրքիայի թանգարաններ
Կատեգորիա:Կոմմագենե
Բարվախոս

**Բարվախոս** ( <բարք + խոս), բարոյախոս (<բարոյք + խոս), բնախոս (<բուն + խոս), առակների և առակատիպ զրույցների հին հունական ժողովածու։ Կազմվել է հավանաբար 2-րդ դարում, Ալեքսանդրիայում (Եգիպտոս)։ Սկզբնաբար իր նյութն առել է միայն կենդանական աշխարհից, բայց հետագա խմբագրություններում պատահում են նաև ծառերի, քարերի, ինչպես նաև մարդկանց անուններ։ Կենդանիների օրինակով այլաբանորեն ուսանելի ընդհանրացումներ է անում։ Առակներին ու զրույցներին երբեմն տրվում են կենցաղային, իսկ երբեմն՝ կրոնաբարոյական մեկնաբանություններ։ Միջին դարերում բարվախոս տարածված էր շատ լեզուներով։ Հայտնի են լատիներեն, ասորերեն, հայերեն, ղպտիերեն, եթովպերեն, արաբերեն և այլ հին թարգմանություններ ու խմբագրություններ։ Հայերեն թարգմանությունը հավանաբար կատարվել է 5–6-րդ դարերում։ Այդ թարգմանությունից հայտնի են ձեռագիր բազմաթիվ օրինակներ ։ Հայերեն առաջին անգամ հրատարակվել է 1855 թվականին։ Նիկողայոս Մառը 1894 թվականին և 1904 թվականին տարբեր ձեռագրերի հիման վրա տվել է երկու նոր հրատարակություն, որոնք բնագրի տարբեր խմբագրություններ են։ Մառն ապացուցել է, որ վրացերեն բարվախոսը հայերենից է թարգմանվել։ Հեղինակը հայտնի չէ։ Այդ մասին բանասիրության մեջ գոյություն ունեն տարբեր կարծիքներ, վերագրվում է Եպիփանես Կիպրացուն կամ Պետրոս Աղեքսանդրացուն, Բարսեղ Կեսարացուն, Հովհաննես Ոսկեբերանին և ուրիշների։ Հայերեն ձեռագրերում բարվախոսը մեծ մասամբ անանուն է և հաճախ խորագրված՝ «Ի»րատք իմաստասիրաց և ուղղափառ վարդապետաց», «Բանք խրատականք ասացեալ յիմաստնոց» և այլն։

Կատեգորիա:Հին հունական գրականություն
Կատեգորիա:Կենսաբանության պատմություն
Էդգար Կրան

**Էդգար Կրան** (, )՝ էստոնացի մաթեմատիկոս։

## Կենսագրություն
Էդգար Կրանը ծնվել է 1894 թվականին Սոտագա գյուղում (այժմ՝ Յիգևամաայի Լաիուսե ավան), գործակատարի ընտանիքում։ Նրա ծնողներն ունեցել են էստոնա-գերմանական բալթյան ծագում։ 1912 թվականին ավարտել է Դերպտի (Տարտուի) միջնակարգ դպրոցը, այնուհետև մաթեմատիկա և ֆիզիկա է ուսանել Դորպատի համալսարանում։ 1918 թվականին ավարտել է համալսարանը և որպես ուսուցիչ աշխատել Դերպտում և Ռևելեում (Տալլին)։ 1922 թվականի ձմեռային կիսամյակից սովորել է Գյոթինգենի համալսարանում, որտեղ 1926 թվականին Ռիխարդ Կուրանտի ղեկավարությամբ պաշտպանել է թեկնածուական ատենախոսություն (Über Minimaleigenschaften der Kugel in drei und mehr Dimensionen): Հերման Յաակսոնից (1891-1964 թթ.) հետո Կրանը երկրորդ էստոնացին է, որը ստացել է մաթեմատիկայի դոկտորի գիտական աստիճան։ Դերպտում Կրանը  դարձել է պրոֆեսոր։ 1940-ական թվականներին Գյոթինգենում աշխատել է Աէրոդինամիկ հետազոտությունների ինստիտուտում, որտեղ նա (ինչպես հետագայում Մեծ Բրիտանիայում և ԱՄՆ-ում) հիդրոմեխանիկայի բնագավառում զբաղվել է հետազոտություններով։ 1950-ականներին սկզբում Կրանն աշխատել է Մեծ Բրիտանիայի Ծովակալության գիտահետազոտական լաբորատորիայում, այնուհետև՝ ԱՄՆ Մերիլենդ նահանգի Ուայթ Օուկի Ռազմածովային հրետանիների լաբորատորիայում։

Կրանը զբաղվել է դիֆերենցիալ հավասարումներով, դիֆերենցիալ երկրաչափությամբ, գրաֆների տեսությամբ, ապահովագրական մաթեմատիկայով (հատկապես շինարարական ընկերությունների համար), հավանականությունների տեսությամբ, գազային դինամիկայով և առաձգականության տեսությամբ։ Կրանը համարվում է Ռելեյ-Ֆաբեր-Կրան անհավասարության համահեղինակներից։

## Հիշատակ
1983 թվականին Կրանի այրին Մերիլենդի համալսարանի մաթեմատիկայի ուսանողների համար հիմնել է Էդգար Կրանի անվան կրթաթոշակ։

## Գրականություն
* Edgar Krahn 1894-1961: A Centenary Volume. IOS Press, 1994.
* Album Academicum Universitatis Tartuensis. III köide. Tartu 1994. Lk. 134.
* Ulo Lumiste, Jaak Peetre (Herausgeber): *Edgar Krahn 1894—1961. A Centenary Volume.* IOS Press, Amsterdam 1994 (in Zusammenarbeit mit der Estnischen Mathematischen Gesellschaft).

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:20-րդ դարի մաթեմատիկոսներ
Կատեգորիա:Գյոթինգենի համալսարանի շրջանավարտներ
Կատեգորիա:Էստոնացի գիտնականներ
Կատեգորիա:Էստոնացի մաթեմատիկոսներ
Կատեգորիա:Մաթեմատիկական անալիզի մասնագետներ
Կատեգորիա:Տարտուի համալսարանի շրջանավարտներ
Վլադիմիր Նիկիտին

** Վլադիմիր Օլեգովիչ Նիկիտին** (, ), ռուս բռնցքամարտիկ ամենաթեթև քաշային կարգում, ելույթ է ունենում 2009 թվականի Ռուսաստանի  հավաքականի կազմում։ Բրոնզե մեդալակիր 2016 թվականի օլիմպիական խաղում, արծաթե մեդալակիր աշխարհի առաջնություններում, բրոնզե եռակի մեդալակիր Եվրոպայի առաջնության,  Ռուսաստանի առաջնության բռնցքամարտի չեմպիոն (2012, 2014, 2015), հաղթող է ճանաչվել բազմաթիվ մրցաշարերի ազգային և միջազգային կարևորության ներքո։ Երևանի ժամը մրցույթում ճանաչվել է  սպորտի վաստակավոր վարպետ։

## Կենսագրություն
Վլադիմիր Նիկիտինը ծնվել է 1990 թվականի մարտի 25-ին Վերին Մակսակովնայի Կոմի հանրապետությունում։ Սակայն որոշ ժամանակ անց տեղափոխվել է և հիմնական բնակություն է հաստատել Բելգորոդի մարզի Հին Օսկոլ գյուղում։

## Կարիերա
Վերապատրաստվել է սիկտիրկարսկոյ մանկապատանեկան №1  ինտեգրացված կրտսեր դպրոցում Մայքլ Արիֆովիչ Մարտինովի ղեկավարությամբ։ Առաջին խոշոր հաջողությունը ձեռք է բերվել 2004 թվականին, Երբ նա հաղթեց Ռուսաստանի ավագ պատանիների  առաջնությունում։

2009, 2010 և 2011 թվականներին Ռուսաստանի մեծահասակների առաջնություններում նրանք  երեք անգամ անընդմեջ նվաճել են բրոնզե մեդալներ՝ տարբեր երեք վարկածներով դարձել են  աշխարհի չեմպիոն։  2012 թվականին առաջին անգամ նա դարձել է Ռուսաստանի բռնցքամարտի չեմպիոն, հաղթելով իր բոլոր մրցակիցներին, ամենաթեթև քաշային կարգում, ինչպես նաև Կալինինգրադում անցկացված երիտասարդական առաջնությունում զբաղեցրել է առաջին տեղը։

Առավել հաջող սեզոնը նրա համար 2013 թվականն էր, երբ, մի շարք հաջող ելույթների շնորհիվ, նա ձեռք է բերել երկրի պատիվը պաշտպանելու իրավունքը։  Մինսկում կայացած Եվրոպայի առաջնությունում և Ալմաթայում կայացած աշխարհի առաջնությունում նվաճել է բրոնզե մեդալ, պարտվելով կիսաեզրափակիչ փուլում իռլանդացի Ջոն Նեվինին, իսկ համաշխարհային առաջնությունում նվաճել է արծաթե մեդալ։ 2014 թվականին դարձել է կրկին Ռուսաստանի չեմպիոն թեթևագույն քաշային կարգում։

Սկսած 2012 թվականից, Նիկիտինը պարբերաբար մասնակցում է  World Series բռնցքամարտի մրցաշարերին։  Այսպիսով, 2013/2014 թվականների մրցաշրջանում, նա boxed է playoff շարքի, քառորդ եզրափակիչում պարտության մատնեց ուկրաինացի Նիկոլայ Բուցենկոյին, իսկ կիսաեզրափակիչ փուլում հաղթեց Կուբացի Նորլանոմ Երոյին։  Այնուամենայնիվ, չնայած նրա հաղթանակի կիսաեզրափակիչում Ռուսաստանը պարտվեց Կուբային։  2015 թվականի սեզոնի ընթացքում Ռուսաստանի թիմի կազմում 7 խաղից 6-ում հաղթեց և սեզոնի արդյունքներով թեթևագույն քաշային կարգում համաշխարհային անհատական վարկանիշով  թույլտվություն ստանալով մասնակցելու 2016 թվականին Ռիո դե Ժանեյրոյի ամառային օլիմպիական խաղերին։

Համառ ակնառու մարզական ձեռքբերումներից հետո Նիկիտինին շնորհվել է պատվավոր կոչում. «Ռուսաստանի սպորտի վաստակավոր վարպետ»
».

## Պարգևներ
* Ստացել է  II կարգի մեդալ  «Հայրենիքին մատուցած Ծառայությունների համար»  Օգոստոսի 25-ին 2016-թվականին։    "համար բարձր նվաճումների սպորտային խաղերում XXXI օլիմպիադայի ի 2016 թվականին Ռիո դե Ժանեյրոյում   Բրազիլիա, դրսևորվում կամքը հաղթելու և նպատակասլացություն''։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:2016 թվականի Ամառային օլիմպիական խաղերի բրոնզե մեդալակիրներ
Կատեգորիա:«Հայրենիքին մատուցած ծառայությունների համար» շքանշանի 2-րդ աստիճանի մեդալով պարգևատրվածներ
Կատեգորիա:Բռնցքամարտիկներ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Ռուս բռնցքամարտիկներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի սպորտի վաստակավոր վարպետներ
Վխուտեմաս

մինի|Վխուտեմասի նախկին շենքը, այժմ՝ Գեղանկարչության, քանդակագործության և ճարտարապետության ռուսական ակադեմիա, Մյասնիցկայա փողոց, 2016
**Վխուտեմաս** (, , Բարձրագույն գեղարվեստա-տեխնիկական արվեստանոցներ, դասընթացներ),  ուսումնական հաստատություն Մոսկվայում, որը ստեղծվել է 1920 թվականին՝ Առաջին և Երկրորդ պետական ազատ արվեստանոցների միավորման արդյունքում (նախկինում ձևավորված Ստրոգանովսկու գեղարվեստա-արդյունաբերական ուսումնարանի և Գեղանկարչության, քանդակագործության և ճարտարապետության ռուսական ակադեմիայի հիման վրա)։ 1926 թվականին վերակազմավորվել է որպես *Վխուտեին* (Լենինգրադի բարձրագույն գեղարվեստա-տեխնիկական ինստիտուտ)։

## Պատմություն
1918 թվականի աշնանը գեղարվեստական կրթության համակարգի վերակազմավորման ընթացքում Կայսերական Ստրոգանովյան կենտրոնական գեղարվեստա-արդյունաբերական ուսումնարանի և Մոսկվայի գեղանկարչության, քանդակագործության և ճարտարապետության ուսումնարանի հիման վրա ձևավորվել են համապատասխանաբար Առաջին և Երկրորդ պետական ազատ արվեստանոցները (ГСХМ): 1920 թվականի աշնանը Առաջին և Երկրորդ պետական ազատ արվեստանոցները վերածվել են մեկ ուսումնական հաստատության՝ Վխուտեմաս-ի (Բարձրագույն գեղարվեստա-տեխնիկական արվեստանոցներ)։ Նոր ուսումնական հաստատությունում կազմավորվել են ութ ֆակուլտետներ՝ ճարտարապետության, արվեստի (գեղանկար, քանդակ) և արտադրության (տպագրություն, տեքստիլ, կերամիկա, փայտամշակում, մետաղական աշխատանքները)։ Ակադեմիական շենքերը գտնվել են Ռոժդեստվենսկա 11 և Մյասնիցկայա 21 հասցեներում։

## Ռեկտորներ
* Ե. Վ. Ռավդել (1920-1923)
* Վ. Ա. Ֆավորսկի (1923-1926)
* Պ. Ի. Նովիցկի (1926, 1926-1930 թթ. Վխուտեինի ռեկտոր)

## Գրականություն
* Жадова Л. А. ВХУТЕМАС - ВХУТЕИН. Страницы истории // Декоративное искусство СССР. - 1970. - № 11.
* Хан-Магомедов С. О. ВХУТЕМАС. М.: Ладья, 2000. ISBN 5-7068-0085-5
* Хан-Магомедов С. О. Сто шедевров советского архитектурного авангарда. - М.: Билингва, Едиториал УРСС, 2005. - 456 с. - ISBN 5-354-00892-1.
* История промышленного дизайна, ВХУТЕМАС
* Хан-Магомедов С. О. Архитектура советского авангарда: Книга 1: Проблемы формообразования. Мастера и течения. - М.: Стройиздат, 1996. - 709 с. - ISBN 5-274-02045-3.

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* ВХУТЕМАС на сайте '''ARTRU.INFO''' 

Կատեգորիա:Ռուսաստանի արվեստի դպրոցներ
Կատեգորիա:Կոնստրուկտիվիստ ճարտարապետություն
Կատեգորիա:1920 հիմնադրված կրթական հաստատություններ
Ելենա Շվարց

**Ելենա Շվարց** (, ), ռուս բանաստեղծուհի, արձակագիր, թարգմանիչ։ 1970-1980-ական թվականների լենինգրադյան ոչ պաշտոնական մշակույթի կարկառուն ներկայացուցիչներից։

## Կենսագրություն

Ծնվել է 1948 թվականին Լենինգրադում։ Մայրը՝ Դինա Շվարցը, գրական գործիչ էր, ղեկավարել է Գ․ Տովստոնոգովի անվան դրամատիկական մեծ թատրոնի գրական բաժինը։ Հայրը՝ Անդրեյ Ջեջուլան (1913-1971), Կիևի համալսարանում պատմության պրոֆեսոր էր։ Ելենա Շվարցի խոսքերով՝ ինքը հորը երբեք չի տեսել։ Պապը՝ Մորիս Շվարցը, ղեկավարել է Մյունցենբերգի անվան կարի ֆաբրիկան, գնդակահարվել է 1937 թվականի մայիսին «կարի արտադրությունը տապալելու համար»։ Տատը նույնպես եղել է բռնադատված։

Որոշ հայտնի գործեր գրել է դեռևս դեռահասության տարիքում՝ «Бурлюк», «О море милое, тебя пересолили!»: Որոշ ժամանակ սովորել է Լենինգրադի համալսարանի բանասիրական ֆակուլտետում։ 1971 հեռակա կերպով ավարտել է Լենինգրադի թատրոնի, երաժշտության և կինոմատոգրաֆիայի ինստիտուտի թատերագիտական բաժինը։

Պաշտոնապես ոչ մի տեղ չի աշխատել, դրամ է վաստակել լենինգրադյան թատրոնների համար պիեսներ թարգմանելով։ Մինչև վերակառուցումը ԽՍՀՄ-ում տպագրվել է միայն ինքնահրատով (սամիզդատ)։ Ելենա Շվարցի մոտիկ շրջապատում էին Վիկտոր Կրիվուլինը, Դմիտրի Բոբիշևը, Սերգեյ Ստրատանովսկին, Յուրի Կուբլանովսկին, Միխայիլ Շվարցմանը։

2001-2002 թվականների ձմռանը Բրոդսկու ֆոնդը հրավիրում է ապրել Մեդիչիի վիլլայում։

Մահացել է 2010 թվականի մարտի 11-ին։ Հոգեհանգիստը տեղի է ունեցել մարտի 14-ին Սանկտ-Պետերբուրգի Ս. Երրորդության տաճարում։

## Մրցանակներ
* Անդրեյ Բելիի մրցանակ (1979)։
* Հյուսիսային Պալմիրա (1999)։
* «Զվեզդա» ամսագրի մրցանակ (2000)։
* «Տրիումֆ» մրցանակ (2003)։
* «Զնամյա» ամսագրի մրցանակ (2006)։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Ռուս բանաստեղծուհիներ
Կատեգորիա:Ռուս արձակագիրներ
Կատեգորիա:Ռուս թարգմանիչներ
Կատեգորիա:20-րդ դարի բանաստեղծներ
Կատեգորիա:20-րդ դարի կին գրողներ
Կատեգորիա:Խորհրդային բանաստեղծուհիներ
Կատեգորիա:Անդրեյ Բելիի անվան մրցանակի դափնեկիրներ
Կատեգորիա:Բանաստեղծներ այբբենական կարգով
Ռադիկա

**Ռադիկա** (), գետ Մակեդոնիայի Հանրապետությունի արևմուտքում և Կոսովոյի հարավում, Սև Դրին գետի աջ վտակը։ Ձևավորվում է Ցրնի Կամեն և Չաֆա Կադիս գետերի միախառնումով։

Հենց Ռադիկա գետի երկարությունը կազմում է 52 կմ, բայց եթե այն չափեն ամենաերկար վտակի՝ Ցրնի Կամեն վտակի հետ միասին, ապա Ռադիկայի երկությունը կկազմի 70 կմ։

## Վտակներ

Ցրնի Կամենը (Սև քար) սկիզբ է առնում Վրացայի լեռնաշղթայի հյուսիսային լանջերից, Շար Պլանինա լեռան հարավային լեռնաճյուղավորումից, Վրացա գագաթի (2582 մ) ստորոտից։ Ցրնի Կամենը սկզբում Գորա շրջանով հոսում է արևմուտք, շրջանցում Վրացային և կտրուկ թեքվում է հարավ, միախառնվում է Չաֆա Կադիս գետի հետ։

Չաֆա Կադիսը սկիզբ է առնում Վրացա լեռնաշղթայի հարավային և Մանգուլովա Կուլա լեռների հյուսիսային լանջերից, ինչպես նաև Շար Պլանինա լեռան լեռնաճյուղավորումից։ Նա հոսում է արևմուտքից հյուսիս Նիչիպուրսկա Պլանինա լեռների ստորոտի հյուսիսային մասով և միախառնվում է Ցրնի Կամեն գետի հետ։

## Վերին Ռադիկա

Վերին Ռադիկան ունի ընդամենը 8 կմ երկարություն։ Հոսքի կարգավորման աշխատանքների պատճառով նա պատկանում է Էգեյան ծովի ավազանին, երբ միևնույն ժամանակ Ստորին Ռադիկան պատկանում է Ադրիատիկ ծովի ավազանին։ Ձևավորվելով Ցրնի Կամեն և Չաֆա Կադիս գետերի միախառնումով՝ Վերին Ռադիկան հոսում է հարավ՝ արևմուտքում Կորաբ լեռների և արևելքում Նիչիպուրսկա Պլանինա լեռների միջով։ Վոլկովիա գյուղում ստեղծված է գետի արհեստական երկճյուղություն, որի շնորհիվ Վերին Ռադիկայի ջրերը արհեստական հունով թափվում են ձեռակերտ Մավրովո լիճը Մավրովի Խանովի գետի մոտ, իսկ այդտեղից Մավրովյան հիդրոէլեկտրակայանային համակարգով՝ Վարդար գետը։

## Ստորին Ռադիկա

Գետի ստորին հատվածի երկարությունը 44 կմ է։ Ռադիկան շարունակում է իր հոսքը դեպի հարավ։ Նա ձևավորում է երկար և խոր (մինչև 1 կմ) կիրճ Կորաբ և Դեշատ լեռների միջև արևմուտքում և Բիստրայի՝ արևելքում։ Ռադիկայի հովտի երկարությամբ կան բազմաթիվ դիտարժան վայրեր, որոնցից են Վելե Բրդո գյուղը, Ռոստուշան, Յանչեն, Պրիսոյնիցան, Սկիդրինեն, Բիգորսկի վանքը, Կոսովրաշտի բաղնիքը տաք սուլֆիդային ջրերով և յուրօրինակ Ալչիա ալաբաստրով քարանձավը։ Ալաբաստրն առատ է շրջակա ողջ տարածքում, արդյունահանվում է արդյունաբերական և առևտրային նպատակներով Դեբար քաղաքում։

Կիրճից հետո Ռադիկան ձախից ընդունում է խոշոր վտակ Մալա Ռեկա գետին, ապա ընթանում է հարավ-արևմուտք Ստոգովո լեռների հյուսիսային լանջերի ուղղությամբ։ Դոլնի Կոսովրաշտի, Դոլնի Մելնիչանե, Գորենցի և Ռայչիցա գյուղերից հետո Ռադիկան Դեբարի հարավում թափվում է Սև Դրինայի մեջ։ Գետաբերանի մոտ կառուցված է ամբարտակ, որը ձևավորում է Դեբար արհեստական լիճը։

Ընդհանուր առմամբ Ռադիկան պատկանում է Ադրիատիկ ծովի ավազանին, ջրահավաք մակերեսը կազմում է 665 կմ², նավարկելի չէ։

Ռադիկայի ջրերը ՀԷԿ-ի միջոցով էլեկտրականություն ստանալու մեծ ներուժ ունեն, ինչն էլ մասամբ կիրառվում է վերին հոսանքում։ Բացի այդ՝ գետահովտով անցնում է ավտոճանապարհ, որը կապում է Պոլոգ և Օխրիդ շրջանները։

## Գրականություն

* *Mala Prosvetina Enciklopedija*, Third edition (1985); Prosveta; ISBN 86-07-00001-2
* Jovan Đ. Marković (1990): *Enciklopedijski geografski leksikon Jugoslavije*; Svjetlost-Sarajevo; ISBN 86-01-02651-6

Կատեգորիա:Հյուսիսային Մակեդոնիայի գետեր
Կատեգորիա:Եվրոպայի գետեր
Կատեգորիա:Կոսովոյի գետեր
Անորսալիների նոր արկածները

**Անորսալիների նոր արկածները** ( ռուսերեն՝ Новые приключения неуловимых), խորհրդային արկածային կինոնկար, որը նկարահանվել է 1968 թվականին՝ Էդմոնդ Քեոսայանի կողմից։ Համարվում է ԽՍՀՄ-ում հայտնի «Անորսալի վրիժառուները» կինոնկարի շարունակությունը և նկարահանվել է բազմաթիվ հանդիսատեսների խնդրանքով։ Առաջին ցուցադրությունը տեղի է ունեցել 1968 թվականի նոյեմբերի 4-ին։

## Սյուժե
Ֆիլմի գործողությունները ընթանում են 1920 թվականին՝ Ռուսաստանի քաղաքացիական պատերազմի ժամանակ։ Պատանի «վրիժառուները» հերթական առաջադրանքից վերադառնալու ճանապարհին, կարողանում են ցած գցել սպիտակգվարդիական ինքնաթիռը։ Գերևարված օդաչուի մոտից նրանք առգրավում են փաստաթղթեր, որոնք վկայում էին Ղրիմի շուրջ սպիտակգվարդիականների կողմից գաղտնի պաշտպանական ամրություններ կառուցելու և Պերեկոպի պարանոցը ամրացնելու մասին։

Չորս պատանի հետախույզ-հերոսները ուղևորվում են Յալթա (որտեղ ի դեպ գտնվում էր բարոն Վրանգելը), որը գտնվում էր սպիտակների ազդեցության գոտում։ Նրանց նպատակն է Սպիտակ բանակի շտաբը և հակահետախուզության պետ, գնդապետ Կուդասովի աշխատասենյակում գտնվող չհրկիզվող պահարանը, որտեղ պահվում է սպիտակների կողմից պաշտպանական ամրություններով շրջափակված շրջանների նախագիծը։

«Վրիժառուները» ներթափանցում են Ղրիմ և կանգ առնում ձկնորսական գյուղակում։ Դանկան փորձում է միջնորդի միջոցով դուրս գալ կոշկակար Սերդյուկի վրա, սակայն վերջինս զոհվում է։ Գնդապետի պահարանից նախագիծը հափշտակելու խորամանկորեն մշակված ծրագրի մեջ մտնում էր նաև գնդապետի օգնական, շտաբս-կապիտան Օվեչկինի հետ ծանոթությունը և հավաքագրումը, որի մասին «վրիժառուներին» հայտնել էր իրենց հին ծանոթ Բուբա Կաստորսկին։ Սակայն հերոսների ծրագիրը քիչ է մնում ձախողվեր, քանի որ Դանկային քաղաքում տեսնելով, նրան ճանաչել էր իրենց հին թշնամին` ատաման Բուրնաշը, ով գնդապետ Կուդասովին հայտնում է «վրիժառուների» մասին։ Դանկային հսկողության տակ են առնում, իսկ Բուբան մեծ դժվարությամբ է կարողանում դուրս պրծնել հակահետախուզության պետի ձեռքերից։ Այդ ընթացքում Օվեչկինը բացահայտում է նաև Վալերկայի ինքնությունը։

Կինոնկարը ավարտվում է «վրիժառուների» հերթական հաղթանակով, որը, սակայն, մռայլվում է Բուբա Կաստորսկու զոհվելով։

## Դերասանական կազմը

## Նկարահանող խումբ

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:1960-ականների ռուսերեն ֆիլմեր
Կատեգորիա:1968 ֆիլմեր
Կատեգորիա:«Մոսֆիլմ» ստուդիայի ֆիլմեր
Կատեգորիա:Էդմոնդ Քեոսայանի ֆիլմեր
Կատեգորիա:Խորհրդային արկածային ֆիլմեր
Կատեգորիա:Խորհրդային ֆիլմեր
Կատեգորիա:1960-ականների խորհրդային ֆիլմեր
Զարդիդարա (այլ կիրառումներ)

**Զարդիդարա**, կարող է վերաբերել՝
* Զարդիդարա - գետակ Արաքսի ավազանում, Արփայի աջակողմյան վտակը։
* Զարդիդարա - լեռ Հայկական լեռնաշխարհում, Գեղամա լեռնահամակարգում, նրա հարավային ծայրաշրջանում
Լա Լիգա 1949-50

**[[Լա Լիգա]] 1949-50** մրցաշրջանը սկսվել է 1949 թվականի սեպտեմբերի 4-ին և ավարտվել 1950 թվականի ապրիլի 23-ին։ Մրցաշրջանի արդյունքում հաղթել է Ատլետիկո Մադրիդ-ը, ինչը նրա երրորդ չեմպիոնությունն էր։

Մրցաշրջանին մասնակցել են հետևյալ ակումբները`

## Ակումբների տեղագրություն

## Եզրափակիչ աղյուսակ

### Դիրքային փոփոխություն

  


## Գլխավոր ռմբարկուներ

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
*LFP վեբկայք

Կատեգորիա:Լա Լիգայի մրցաշրջաններ
Կատեգորիա:1949 ֆուտբոլում
Կատեգորիա:1950 ֆուտբոլում
Զարեհավան (այլ կիրառումներ)

**Զարեհավան**, կարող է վերաբերել՝
* Զարեհավան - քաղաք Մեծ Հայքի Այրարատ նահանգի Ծաղկոտն գավառում
* Զարեհավան - գավառ Մեծ Հայքի Պարսկահայք նահանգի կազմում