«Միդաս» գործողություն

**«Միդաս» գործողություն** (), Ուկրաինայի ազգային հակակոռուպցիոն բյուրոյի (ՈՒԱՀԲ) և մասնագիտացված հակակոռուպցիոն դատախազության կոռուպցիայի դեմ պայքարի հետաքննություն, որը սկսվել է 2024 թվականին: Հետաքննությունը վերաբերում է ռուս-ուկրաինական պատերազմի ժամանակ Ուկրաինայի էներգետիկ ոլորտում խոշոր չափերի կաշառակերությանը։ 15-ամսյա գործողության ընթացքում անցկացվել է ավելի քան 70 խուզարկություն, առգրավվել է 4 միլիոն ԱՄՆ դոլար, և ձեռք են բերվել մեղադրյալների միջև զրույցների մոտ 1000 ժամ տևողությամբ աուդիոձայնագրություններ: «Միդաս» գործողությունը համարվում է պատերազմական ժամանակաշրջանի կոռուպցիայի դեմ պայքարի ամենաաղմկոտ հետաքննություններից մեկը:

## Իրադարձությունների ընթացք
2025 թվականի նոյեմբերի 10-ին ՈՒԱՀԲ-ն միաժամանակյա խուզարկություններ է անցկացրել մի քանի բարձրաստիճան պաշտոնյաների և գործարարների մոտ։ Հետաքննությունը պարզել է, որ կոռուպցիոն սխեմա է գործել «Էներգոատոմ» պետական ընկերությունում, որը Ուկրաինայի ատոմակայանների հիմնական օպերատորն է և արտադրում է երկրի էլեկտրաէներգիայի կեսից ավելին: Խմբի անդամները վերահսկողություն են հաստատել «Էներգոատոմ»-ի գնումների նկատմամբ և համակարգված կերպով պահանջել են կաշառքներ՝ պայմանագրի արժեքի 10-15%-ի չափով: Վճարելուց հրաժարվող մատակարարների վճարումները կասեցվել են կամ հեռացվել են գործընկերների ցանկից: Ներքին մակարդակով սխեման կոչվել է «Պատնեշ»: ՈՒԱՀԲ-ն խումբը բնութագրել է որպես էներգետիկայի և պաշտպանության ոլորտներում գործող «բարձր մակարդակի հանցավոր համայնք», որը զբաղվում է կոռուպցիայով, փողերի լվացմամբ և անօրինական հարստացմամբ:

Հրապարակվել են մեղադրյալների միջև զրույցների աուդիոձայնագրություններ, որոնցում նրանք քննարկում էին կաշառքի չափերը և միլիարդավոր դոլարների նախագծերը: 2025 թվականի սեպտեմբերին թվագրվող մի դրվագում մասնակիցները, դժգոհ լինելով 3 միլիարդ գրիվնայի պայմանագրից ստացված 90,000 դոլարի կաշառքից, որոշում են հետաձգել 4 միլիարդ գրիվնայի նոր պայմանագիրը՝ կաշառքը 10%-ից 15%-ի հասցնելու համար: Քննարկումը վերաբերել է էներգետիկ օբյեկտների պաշտպանիչ կառույցների կառուցմանը: Ենթակառուցվածքների պաշտպանության վերաբերյալ պաշտոնական հանդիպումներին զուգահեռ, խմբի անդամները պլանավորել են ավելացնել Խմելնիցկիի ատոմակայանում ապաստարանների կառուցման իրենց տոկոսը:

Հետաքննիչների կարծիքով, խումբը սկսել է գործել Ռուսաստանի լայնածավալ ներխուժման սկզբում՝ օգտվելով պաշտպանության և էներգետիկայի մատակարարման «քաոսից» և հրատապությունից: 2023 թվականին տնային տնտեսությունների համար էլեկտրաէներգիայի սակագների բարձրացումը զգալիորեն մեծացրել է «Էներգոատոմի» եկամուտները՝ ստեղծելով գողության լրացուցիչ հնարավորություններ:

Հիմնական դեմք Իգոր Միրոնյուկը ավելի քան 10 տարի ծառայել է որպես ռուսամետ պատգամավոր Անդրեյ Դերկաչի օգնական, որը մեղադրվում է դավաճանության մեջ: Դերկաչի հետ կապված գրասենյակը օգտագործվել է փողերի լվացման համար, և գումարը վերածվել է կանխիկի կեղծ ընկերությունների ցանցի միջոցով:

2025 թվականի նոյեմբերի 11-ին նախկին փոխվարչապետին մեղադրանք է առաջադրվել անօրինական հարստացման համար: Ուկրաինայի նախարարների կաբինետը վաղաժամկետ դադարեցրել է «Էներգոատոմ» ընկերության վերահսկիչ խորհրդի լիազորությունները:

2025 թվականի նոյեմբերի 12-ին Ուկրաինայի Բարձրագույն հակակոռուպցիոն դատարանը կալանքի տակ է վերցրել էներգետիկայի նախարարի նախկին խորհրդական Իգոր Միրոնյուկին մինչև 2026 թվականի հունվարի 8-ը՝ 126 միլիոն գրիվնայի չափով գրավի հնարավորությամբ: «Էներգոատոմ» ընկերության անվտանգության գործադիր տնօրեն Դմիտրո Բասովը կալանավորվել է 60 օրով՝ սահմանվելով 40 միլիոն գրիվնայի չափով գրավ: Դատարանը նաև կալանավորել է Իգոր Ֆուրսենկոյին, որին քննիչները նկարագրում են որպես ընկերության «հետևի գրասենյակի» հաշվապահ, 95 միլիոն գրիվնայի չափով գրավով: Կասկածյալ Լեսիա Ուստիմենկոն նույնպես կալանավորվել է՝ 25 միլիոն գրիվնայի չափով գրավի հնարավորությամբ:

Էներգետիկայի ոլորտում կոռուպցիոն սկանդալի ֆոնին Ուկրաինայի նախագահ Վլադիմիր Զելենսկին կոչ է արել արդարադատության նախարար Հերման Գալուշչենկոյի և էներգետիկայի նախարար Սվետլանա Գրինչուկի հրաժարականը:

2025 թվականի նոյեմբերի 13-ին Բարձրագույն հակակոռուպցիոն դատարանը ձերբակալել է Լյուդմիլա Զորինային՝ որպես այլընտրանք սահմանելով 12 միլիոն գրիվնայի գրավ: Հետաքննության տվյալներով՝ Զորինան պատասխանատու է եղել վերահսկվող ընկերությունների հաշվապահության, փաստաթղթերի և հաշվետվությունների պատրաստման, լիազորագրերի մոնիթորինգի համար, ինչպես նաև ներգրավված է եղել փողերի լվացման մեջ:

Ուկրաինայի նախագահ Վլադիմիր Զելենսկին ստորագրել է Ուկրաինայի Ազգային անվտանգության և պաշտպանության խորհրդի որոշումը՝ Թիմուր Մինդիչի և Ալեքսանդր Ցուկերմանի՝ որպես Իսրայելի քաղաքացիների, նկատմամբ անձնական պատժամիջոցներ կիրառելու մասին:

Լեսյա Ուստիմենկոյի և Լյուդմիլա Զորինայի համար նշանակվել է համապատասխանաբար 25 միլիոն և 12 միլիոն գրիվնա գրավ: «Սխեմաներ» ծրագրի լրագրողները, իրավապահ մարմինների աղբյուրների միջոցով, պարզել են, որ գրավը վճարած «Վանգարդ» ընկերությունը Կիևի 1000 գրիվնա կանոնադրական կապիտալով ֆիրմա է, որը հիմնադրվել է այս տարվա մայիսին:

2025 թվականի նոյեմբերի 14-ին Վլադիմիր Զելենսկին Հերման Գալուշչենկոյին և Սվետլանա Գրինչուկին հեռացրել է Ազգային անվտանգության և պաշտպանության խորհրդից: Ուկրաինայի ազգային կոռուպցիայի դեմ պայքարի բյուրոն և Ուկրաինայի մասնագիտացված կոռուպցիայի դեմ պայքարի դատախազությունը միջնորդություն են ներկայացրել նախկին փոխվարչապետ Ալեքսեյ Չեռնիշովի ձերբակալման վերաբերյալ։

Մասնագիտացված հակակոռուպցիոն դատախազության դատախազ Սերգեյ Սավիցկին հայտարարել է, որ Թիմուր Մինդիչը ազդեցություն է ունեցել էներգետիկայի նախարար Հերման Գալուշչենկոյի և Ազգային անվտանգության և պաշտպանության խորհրդի քարտուղար Ռուստեմ Ումերովի վրա: Մասնավորապես, մեղադրյալը փորձել է լոբբինգ անել նշված պահանջներին չհամապատասխանող զրահաբաճկոնների մատակարարման համար:

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:2024 Ուկրաինայում
Կատեգորիա:Ռուս-ուկրաինական պատերազմ
Կատեգորիա:2025 Ուկրաինայում