open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Ատրճանակով թակարդ

alt=A drawing showing a mouse leaving its burrow and stepping onto Williams's gun-loaded invention.|աջից|մինի|Նկար՝ ԱՄՆ-ի առաջին արտոնագրից (269766 համար), «Կենդանիների ծուղակ» անվանումով|270x270փքս
1882 թվականին ԱՄՆ-ում արտոնագիր է տրվել **[[ատրճանակ]]ով [[Մկներ|մկան]] թակարդի** համար, «որով կարելի է ոչնչացնել հողի մեջ թաղված կենդանիներին»։ Արտոնագրային հայտը ենթադրում է, որ սարքը կարող էր օգտագործվել նաև դուռը կամ պատուհանը բացող «ցանկացած անձի կամ առարկայի» սպանության համար։

## Դիզայն
ԱՄՆ-ում Ջեյմս Ուիլյամսին 269766 համարի արտոնագիրը տրվել է 1882 թվականի դեկտեմբերի 16-ին, արտոնագիրը նկարագրում էր շրջանակ, որի վրա ամրացված էին ատրճանակը, զսպանակը, լծակները և ձողը, որոնք գործի էին դնում արտճանակի ձգանը, երբ կենդանին ոտքը դնում էր թակարդի վրա։

Ուիլյամսն ասել է, որ գյուտը կարող է օգտագործվել նաև «ցանկացած անձի կամ առարկայի սպանության համար, որը բացում է այն դուռը կամ պատուհանը, որին կցված է»։ Նա դա համեմատել է նմանատիպ այլ գյուտերի հետ, որոնք օգտագործվել են որպես անվտանգության ազդանշան։ Իր արտոնագրային հայտում նշել է՝ դիզայնի մեկ այլ առանձնահատկությունն այն է, որ կրակոցը կգործի որպես տագնապի ազդանշան. թակարդի ատրճանակից կրակելիս կրակոցի ձայնը կտեղեկացնի օգտագործողին, որ թակարդը գործել է։

## Ընդունելություն
ԱՄՆ-ի արտոնագրային գերատեսչությունը մկան թակարդների ավելի քան 4400 արտոնագիր է տրամադրել։ Ատրճանակով աշխատող մկան թակարդը ավելի վատն էր, քան զսպանակով աշխատող մկան թակարդը, որը հիմնված էր Ուիլյամ Հուկերի 1894 թվականին ստացած արտոնագրի վրա։ Այնուամենայնիվ, 1882 թվականի արտոնագիրը շարունակում է հետաքրքրություն առաջացնել «ներառյալ դրա տարբերակը վավերականացնելու փորձերը», իր ոչ ավանդական դիզայնի պատճառով։ 2015 թվականին «Vox» կայքը Ուիլյամսի սարքը դասել է 5-րդ հորիզոնականում իր «լավագույն մկան թակարդ ստեղծելու 7 սարսափելի փորձեր» ցանկում, իսկ 2012 թվականին *[[Business Insider]]-ը* այն անվանել է «պատմության լավագույն մկան թակարդ»։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ

* 
* Youtube video: A Crazy 1882 Rodent Trap Design. "The World's Luckiest Rat"

Կատեգորիա:Կենցաղային սարքեր
Կատեգորիա:Սարքեր
Կատեգորիա:Տեխնիկա
Ֆրանկ Լըբյոֆ

**Ֆրանկ Լըբյոֆ**  (, ), ֆրանսիացի ֆուտբոլիստ, Ֆուտբոլի աշխարհի առաջնության և ՈՒԵՖԱ Եվրոպայի առաջնության չեմպիոն, իսկ վերջին շրջանում՝ թատրոնի և կինոյի դերասան։

## Կարիերա
### Ակումբային
Արդեն 16 տարեկանում Լըբյոֆը խաղացել է ֆրանսիական ցածր դիվիզիոնների ակումբներում։ 1988 թվականին տեղափոխվել է «Լավալ»։ Այդ ակումբում Լըբյոֆը մասնակցել է 69 հանդիպման, որոնցում պաշտպանի համար լավ արդյունավետություն է ցուցաբերել՝ խփելով 10 գոլ։ Լըբյոֆի հաջորդ ակումբը «Ստրասբուրգն» էր, որի կազմում նա անցկացրել է 5 մրցաշրջան և հասցրել դառնալ ակումբի ավագ ու առաջատարներից մեկը։

1996 թվականին Լըբյոֆը, լքելով Ֆրանսիան, տեղափոխվել է «Չելսի», որտեղ էլ անցել է նրա կարիերայի ամենահաջող հատվածը։ «Թոշակառուների» կազմում նա նվաճել է Անգլիայի երկու գավաթ, Ֆուտբոլային լիգայի գավաթ և Գավաթակիրների գավաթ։ Ընդհանուր առմամբ, «Չելսի»-ի կազմում Լըբյոֆը անցկացրել է 144 հանդիպում և խփել՝ 17 գնդակ, որոնց մեծ մասն անցկացրել է 11 մետրանոցներով։

2001 թվականին Ֆրանկը վերադարձել է Ֆրանսիա՝ իր հարազատ Մարսելի «Օլիմպիկ», սակայն մարզչական շտաբի հետ մշտական կոնֆլիկտների պատճառով Լըբյոֆը հիմնական կազմում հաստատուն տեղ չի ստացել։

### Հավաքական
Լըբյոֆի միջազգային կարիերան շատ հաջող է ընթացել։ Ֆրանսիայի ֆուտբոլի ազգային հավաքականի հետ նա հաղթել է բոլոր հնարավոր մրցաշարերում՝ Ֆուտբոլի աշխարհի առաջնություն 1998,  Ֆուտբոլի Եվրոպայի առաջնություն 2000 և Կոնֆեդերացիաների գավաթը 2001։ Բացի այդ, Լըբյոֆը հանդես է եկել Ֆուտբոլի Եվրոպայի առաջնություն 1996-ում և Ֆուտբոլի աշխարհի առաջնություն 2002-ում։  Ընդհանուր առմամբ, Լըբյոֆը հավաքականի կազմում անցկացրել է 50 հանդիպում և դարձել 5 գոլի հեղինակ։

## Ձեռքբերումներ
**Թիմային**

«**Ստրասբուրգ**»

* Ինտերտոտո գավաթի գավաթակիր

«**Չելսի**»

* Ֆուտբոլի Անգլիայի գավաթի գավաթակիր՝ 1997, 2000
* Ֆուտբոլային լիգայի գավաթի գավաթակիր՝ Ֆուտբոլային լիգայի գավաթի եզրափակիչ 1998
* Ֆուտբոլի Անգլիայի Սուպերգավաթի գավաթակիր՝ 2000
* ՈՒԵՖԱ սուպերգավաթի գավաթակիր՝ 1998

«**Ալ-Սադ**»

* Կատարի ֆուտբոլի առաջնության չեմպիոն՝ 2003/04

«**Ալ Վակրա**»

* Շեյխ Յասիմի գավաթի գավաթակիր

**Ֆրանսիայի հավաքական**

* Ֆուտբոլի աշխարհի առաջնության չեմպիոն՝ 1998
* ՈՒԵՖԱ Եվրոպայի առաջնության չեմպիոն՝ 2000
* ՖԻՖԱ Կոնֆեդերացիաների գավաթի գավաթակիր

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Չելսիի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Պրեմիեր Լիգայի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Ստրասբուրգի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Ֆրանսիայի հավաքականի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Օլիմպիկ Մարսելի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Ֆրանսիացի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Լավալի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Ֆուտբոլի աշխարհի չեմպիոններ
Կատեգորիա:Ֆուտբոլի Եվրոպայի չեմպիոններ
Կատեգորիա:Անգլիայի լեգեոներ ֆուտբոլիստներ
Բերե Արդանպոն

**Բերե Արդանպոն**, **Արդանպոն**, **Ֆերդինանտ**, տանձենու բելգիական սորտ, որը ստացվել է անհայտ սորտի սերմնացանքից։

## Ծագում
Սորտը 1759 թվականին ստացել է Նիկոլա Հարդենփոնը, որը քահանա էր և հոգևոր խարհրդական Բելգիայում՝ Մոնտ Պանիսելում։

## Նկարագրություն
Ծառը միջին բարձրության կամ բարձր է՝ բրգաձև խիտ սաղարթով։ Պտղաբերությունը՝ տնկման 10-12-րդ, գաճաճ պատվաստակալի վրա աճեցրածինը՝ 3-4-րդ տարում։ Պտուղը՝ խոշոր (150-400 գ), զանգակաձև, անհավասարակողմ։ Պտղի երկարությամբ ձգված են լայն, պարզ արտահայտված կողեր։ Մաշկը՝ հարթ, շատ նուրբ, միջին հաստության, փայլուն կամ փայլատ (խոնավ վայրերում), բերքահավաքի ժամանակ՝ բաց կանաչ, արևահայաց կողմում՝ աղյուսակարմիր շառագունած, լրիվ հասունացման ժամանակ՝ բաց դեղին։ Պտղամիսը՝ սպիտակ, շատ նուրբ, հյութալի, հալվող, քաղցր, հաճելի թթվությամբ ու բույրով և յուրահատուկ հաճելի թույլ տտիպությամբ, գերազանց աղանդերային որակի։ Բերքահավաքը՝ հոկտեմբերի կեսին։ Սպառողական հասունացումը՝ դեկտեմբեր-հունվարին, պահպանվում է մինչև հունվարի վերջը (սառնարանում՝ 6-7 ամիս)։ Բերքատվությունը՝ 150-200 ց/հա։ Համեմատաբար ցրտադիմացկուն է։ Ինքնամուլ է։ Լավագույն փոշոտիչներն են՝ տանձենու Բերեբոսկ, Վիլյամս, Կլապպիսիրելի, Պասս Կրասսա, Սեն Ժերմեն, Ձմեռնուկ սորտերը։ Պտուղներն օգտագործվում են թարմ վիճակում։

## Հոմանիշներ

* *Poire Beurré d'Ardenpont*
* *Beurré de Cambron*
* *Goulu morceau*
* *Glout Morceau*
* *Gloux Morceau*
* *Hardenponts Winterbutterbirne*
* *Beurré d'Hardenpont Belge*
* *Beurré de Kent*
* *Beurré Lombard*
* *Beurré d'Arenberg*

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Տանձենու սորտեր
Էվրի-Կուրկուրոն

**Էվրի-Կուրկուրոն** (ֆրանսերեն՝ *Évry-Courcouronnes*.  evʁi kuʁkuʁɔn), քաղաք և համայնք Ֆրանսիայում՝ Իլ դը Ֆրանս երկրամասի Էսսոն դեպարտամենտում, որի վարչական կենտրոնն է։

Համայնքը կազմավորվել է 2019 թվականի հունվարի 1-ին Էվրի և Կուրկուրոն բնակավայրերի միավորման արդյունքում։

Էվրի-Կուրկուրոնում է տեղակայված Genopole գիտահետազոտական կենտրոնը, որի կազմի մեջ ընդգրկված բազմաթիվ լաբորատորիաներում ու գիտական հաստատություններում ուսումնասիրություններ են կատարվում գենետիկայի, կենսատեխնոլոգիայի և դրանց հարակից գիտությունների ասպարեզում։

## Ժողովրդագրություն

## Զբոսայգին
Հանգստի, ժամանցի գրավիչ վայրերից է Parc-du-Lac Courcouronnes զբոսայգին՝ փոքրիկ լճով և նշանավոր մագլցման պատով (Dame du Lac), որը կառուցվել է ճարտարապետ Պիեռ Շեքլիի նախաձեռնությամբ, 1975 թվականին։ Թեև 21-րդ դարասկզբից հանրությանն արգելվել է օգտագործել պատը, այդուհանդերձ այդ արգելքը խախտողների պակաս չի զգացվում, ոմանք նույնիսկ կանոնավոր կերպով շարունակում են մագլցումները։

## Կրթություն
Համայնքում գործող ավագ և բարձրագույն կրթության համբավավոր օջախներից են բիզնես դպրոցը (Institut Mines-Télécom Business School), համակարգչային գիտությունների ազգային դպրոցը (National School of Computer Science for Industry and Business), Telecom SudParis հաստատությունը և Էվրի Վալ դ՛Էսսոն համալսարանը (University of Évry Val d'Essonne):

## Գործընկեր քաղաքներ
*  Բեքսլի 
*  Տրոյսդորֆ
*  Նովի Տարգ
*  Պաղեստին Խան Յունիս

## Պատկերասրահ

Gare Evry-Courcouronnes 20080323 IMG 3212.jpg|Երկաթուղային կայարանը
Télécom et Management SudParis - vue du campus 3.jpg|Télécom et Management SudParis կրթօջախի 3-րդ կամպուսը
EvryUniversité.JPG|Համալսարանը
EvryThéâtreAgora.JPG|Թատրոնը
Evry-Square-jean-paul II.jpg|Հովհաննես-Պողոս 2-րդի անվան հրապարակը և դոմինկյան վանքը


## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ

Կատեգորիա:Ֆրանսիայի բնակավայրեր
Կատեգորիա:Ֆրանսիայի քաղաքներ
Հարյավալտա

**Հարյավալտա** (), քաղաք Արևմտյան Ֆինլանդիայի Սատակունտա նահանգում։ Հիմնադրվել է 1869 թվականին և գտնվում է № 2՝ Հելսինկի-Պորի մայրուղու վրա՝ Պորի քաղաքից 30 կմ հեռավորության վրա։ Քաղաքի կարգավիճակ է ստացել 1977 թվականին։ Քաղաքի մակերեսը 127,76 կմ² է, բնակչությունը՝ 7540 մարդ, իսկ խտությունը՝ 61,07 մարդ/կմ²։

## Տեսարժան վայրեր
Քաղաքի տեսարժան վայրերից է Էմիլ Ցեդերկրեիցի թանգարանը (Emil Cedercreutz), ինչպես նաև Ուոթիլի (Uotila) հին տոհմական կալվածքը։

## Տնտեսություն
1920 թվականին Հարյավալտայում հիմնադրվել է «Puustelli» կոնցեռնը։ Կահույքի ֆաբրիկան խոհանոցային կահույքի արտադրության վրա աշխատում է արդեն 85 տարի և դրանում մեծ հաջողությունների է հասել։ Ֆինլանդիայում վաճառվող խոհանոցային կահույքի ավելի քան 30%-ը արտադրվում է «Puustelli»-ում։

Հարյավալտայում է գտնվում Ֆինլանդիայի նիկելի վերամշակման միակ գործարանը, որը կառուցվել է 1959 թվականին։ 2007 թվականին գործարանը ձեռք է բերել ռուսական «Նորնիկել» ընկերությունը՝ ամերիկյան OM Group ընկերության ակտիվների համար վճարելով 318 միլիոն եվրո։ Գործարանի հասույթը 2006 թվականին կազմել է 698 մլն եվրո, վաճառքից ստացված շահույթը՝ 147 մլն եվրո։ Կոմբինատում աշխատում է 215 մարդ։ Լրիվ բեռնվածության դեպքում Հարյավալտայի գործարանը արտադրում է շուրջ 60,000 տոննա նիկել։ Նախատեսվում է լրացուցիչ արտադրական հզորությունների կառուցում։ «Նորնիկելը» մտադիր է Հարյավալտայի գործարանի կոմերցիոն շրջանառությունը հասցնել տարեկան 1,20 մլրդ եվրոյի։ 2009 թվականին, Talvivaara Mining Company Plc-ի հումքի մատակարարման ժամանակացույցի ձախողման, Հարյավալտա գործարանի վերամշակման կարողությունների թերբեռնվածության պատճառով, նիկելի արտադրությունը զգալիորեն կրճատվել է։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Ֆինլանդիայի քաղաքներ
Կալցիտոնին

մինի|324x324փքս|Մարդու կալցիտոնինի պեպտիդը (սև) կապված կալցիտոնինի ընկալիչի հետ
**Կալցիտոնին** (), օրգանիզմի կալցիում-կարգավորիչ հորմոններից մեկը։

Այն պեպտիդային հորմոն է, կազմված է 32 ամինաթթվային մնացորդներից, հարաբերական մոլեկուլային զանգվածը 3400 է։ Կալցիտոնինի հիմնական թիրախ օրգաններն են ոսկրերը, երիկամները և աղիները։ Այն հիպոկալցիեմիա առաջացնող հորմոն է, քանի որ արյան պլազմայում նվազեցնում է իոնային կալցիումի քանակը։

## Ֆունկցիաները

# Ճնշում է ոսկրանյութը քայքայող օստեոկլաստների ակտիվությունն ու միաժամանակ ակտիվացնում ոսկրանյութի աճն ապահովող օստեոբլաստները։ Արդյունքում արյան պլազմայից կալցիումն անցնում է ոսկրեր։
# Աղիներում ընկճում է կալցիումի ներծծումը, իսկ երիկամներում՝ հետներծծումը։ Այս մեխանիզմները ևս հանգեցնում են արյան կալցիումի նվազեցմանը։
# Խթանում է ոսկրերի օրգանական հիմքի՝ կոլագենի սինթեզը և այն պաշտպանում քայքայումից։
# Արգելակում է ֆոսֆատների հետներծծումը երիկամներում և ներծծումը աղիներում, որը հանգեցնում է արյան անօրգանական ֆոսֆորի նվազեցմանը։
# Ունի թույլ արտահայտված նատրիում-միզամուղային ազդեցություն. նպաստում է Na+ իոնների՝ երիկամներով կորստին։
# Ընկճում է գաստրինի և աղաթթվի արտադրությունը ստամոքսում՝ հանգեցնելով ստամոքսահյութի թթվայնության նվազման։

## Կարգավորումը
Ի տարբերություն յոդ պարունակող հորմոնների՝ կալցիտոնինն ուղղակիորեն չի ենթարկվում հիպոթալամուս-հիպոֆիզային համալիրի ազդեցությանը։ Նրա սինթեզի կարգավորման հիմնական գործոնը արյան պլազմայի իոնացված կալցիումի(Ca2+) քանակն է, որի մեծացումը հետադարձ կապի սկզբունքով խթանում է հորմոնի սինթեզը։ Կալցիտոնինի արտադրությունը խթանվում է նաև ստամոքսում առաջացող գաստրին հորմոնով։ Կալցիտոնինը, ընդհակառակը, ընկճում է գաստրինի սինթեզը։ Կալցիտոնինը, երկարատև ճնշելով օստեոկլաստների ակտիվությունը, հանգեցնում է նաև օստեոբլաստների ապաակտիվացմանը։ Այսինքն՝ այս հորմոնը երկարատև ազդելիս սկսում է կորցնել իր ուժը։ Փոխարենը նրա անտագոնիստի՝ պարաթիրեոիդ հորմոնի դերը Ca2+ իոնների կարգավորման հարցում շատ ավելի կարևոր է։

## Աղբյուր
*<small>ՆՈՐՄԱԼ ՖԻԶԻՈԼՈԳԻԱ(գիրք)։ ԵՊԲՀ հրատարակչություն 2019թ։ Հեղինակներ՝ կ.գ.դ., պրոֆեսոր Հ.Ա. Հասրաթյան, կ.գ.դ., պրոֆեսոր Ա.Ս. Տեր-Մարկոսյան, բ.գ.թ., դոցենտ Հ.Կ. Ղամբարյան, կ.գ.թ., դոցենտ Ք.Ռ. Հարությունյան, ա.գ.թ., դոցենտ Գ.Ռ. Համբարձումյան, բ.գ.թ., դոցենտ Ա.Լ. Թորգոմյան, կ.գ.թ., ավագ դասախոս Կ.Վ. Մելքումյան։ ԵՊԲՀ Ֆիզիոլոգիայի ամբիոնի վարիչ, բ.գ.դ պրոֆեսոր [[Դրաստամատ Խուդավերդյան|Դ.Ն. Խուդավերդյանի]] խմբագրությամբ</small>*

Կատեգորիա:Հորմոններ
Կատեգորիա:Վահանագեղձի հորմոններ
Կատեգորիա:Ներզատական համակարգ
Բերքի ծրագրավորում

**Բերքի ծրագրավորում**, գիտականորեն հիմնավորված, փոխկապակցված միջոցառումների իրականացում, որի արդյունքում ստացվում է պլանավորված բարձրորակ բերք, ինչպես նաև բարձրանում է հողի բերրիությունը։

## Նկարագրություն
Բերքի ծրագրավորումը ագրոնոմիական գիտության ուղղություն է, որը միավորում է բուսաբուծության, երկրագործության, ագրոքիմիայի, հողագիտության, բույսերի ֆիզիոլոգիայի, պաշտպանության, գյուղատնտեսական մեքենաշինության, ֆիզիկայի, կիբեռնետիկայի, գյուղատնտեսագիտության նվաճումները։ Բերքի ծրագրավորումը  ենթադրում է բերքի ձևավորման ընթացքում միջավայրի տարբեր գործոնների և դրանց փոխազդեցության դերի ու նշանակության գնահատման նկատմամբ ինտեգրված համակարգի  մոտեցում։

## Աշխատանքի պլանավորում
Բերքի  ծրագրավորման աշխատանքները կատարվում են հատուկ փորձադաշտերում, էկոլոգիական հրապարակներում՝ ֆիտոտրոնների (բույսերի աճեցման կայանքներ), ջրանցաչափերի (լիզիմետր), համակարգչի տեխնիկայի օգտագործմամբ։ Բերքի ծրագրավորման 1-ին փուլում սահմանում են որոշակի հողակլիմայի սահմանափակող գործոնների համալիրը, բերքի մոդելավորման հիմքի վրա հիմնավորում են հնարավոր բերքատվությունը։ 2-րդ փուլում մշակում են համապատասխան ագրոտեխնիկայի միջոցառումների համալիր։ Ընդ որում՝ ընտրվում են արտադրության արդյունավետության կոնկրետ քանակի  չափանիշներ (առավելագույն հնարավոր բերքը, տրված բերքի ստացման առավելագույն եկամուտը կամ նվազագույն ծախսը)։ 3-րդ փուլում ապահովում են բերքի ձևավորման ընթացքի օպերատիվ դիտարկումներ,պլանավորված ագրոտեխնիկայի միջոցառումների համակարգում կատարում են անհրաժեշտ ճշգրտումներ` ստեղծված ագրոօդերևութաբանական իրավիճակին համապատասխան։ Ներկայում բերքի ծրագրավորման գործընթացներում լայնորեն կիրառվում են ժամանակակից համակարգիչներ և այլ տեխնոլոգիաներ։

Կատեգորիա:Գյուղատնտեսություն
Կատեգորիա:Ագրոտեխնիկա
Կատեգորիա:Գյուղատնտեսական տերմիններ
Change (երգ, Լանա Դել Ռեյ)

**«Change»** (), ամերիկացի երգչուհի և և երգերի հեղինակ Լանա Դել Ռեյի հինգերորդ *[[Lust for Life]]* ստուդիական ալբոմի երգերից։ Գրվել է Դել Ռեյի և Ռիկ Նովելսի կողմից, ամենավերջին երգն է՝ գրված ալբոմի համար։

## Ստեղծման պատմությունը
Պրոդյուսեր Ռիկ Նովելսը հայտարարեց, որ «Change»-ը գրված էր ալբոմի ավարտից մեկ օր առաջ, երբ այն պետք ուղարկվեր լեյբի համար։ Նրանք սկսեցին ձայնագրման աշխատանքները երեկոյան ժամը 8։ 00-ին և մինչև առավոտվա 2։ 00-ը ավարտեցին այն։ Այդպիսի սահմանափակ ժամանակում երգը կարող էր բաղկացած լինել միայն երգեցողությունից և դաշնամուրից։ Պատասխանելով՝ ինչի մասին է երգը հարցին՝ շվեդիական *BON* ամսագրի հարցազրույցում Դել Ռեյը բացատրեց, որ այն գրված է «*զգացմումների*» մասին, «*կարծես դուք պետք է փոխվեք տարբեր մակարդակների վրա։ Ի սկզբանե, պետք է ինչ-որ բան փոխվի աշխարհում, իսկ հետո ձեր մեջ»**։* Երգի կրկներգի չորս բառերը՝ *«Անկեղծ, ընդունակ, գեղեցիկ և կայուն*», ձևավորում է այն պատկերը, թե ով է նա ցանակնում դառնալ։

2017 թվականի դեկտեմբերի 26-ին Դել Ռեյը Ինստագրամում կիսվել է հինգ տեսահոլովակներով, որոնք նկարահանված են եղել իր կողմից «Change»-ի ձայնագրման ժամանակ, որտեղ նա ձայնագրել է երգի դեմո-տարբերակը։

## Կոմպոզիցիա և քննադատների արձագանքը
«Change»-ը կատարվում է մերկ ձայնով և դաշնամուրային բալլադով րոպեում մոտավորապես 85 հարված արագությամբ, տևում է ուղիղ 5 րոպե և 21 վայրկյան, ինչը այն դարձնում է ալբոմի ամենաերկար թրեքերից մեկը։

*PopCrush*-ից Ե. Ռ. Պուլգարը երգն անվանեց որպես «*նրա ամենաուժեղ ու սրտաճմլիկ, քանի որ նա փորձում է լինել ազնիվ, ընդունակ և գեղեցիկ անկայունության պայմաններում»**։* *[[Pitchfork]]-ից Մեգան Գարվին «երգն անվանեց ամենահուզիչ և թեմատիկորեն էական*» ալբոմի երգը «Get Free»-ի հետ միասին։

## Ձահնագրման մասնակիցները
* Լանա Դել Ռեյ, վոկալ, հեղինակ, պրոդյուսեր
* Ռիկ Նովելսը, հեղինակ, պրոդյուսեր, դաշնամուր, մելլոտրոն, չելեստա, բաս
* Կիրոն Մենզիս, պրոդյուսեր, ինժիներինգ, հարվածային գործիքներ, պերկուսիա, ստեղնաշարային գործիքներ
* Ադամ Այան, մաստերինգ

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:2017 երգեր
Կատեգորիա:Լանա Դել Ռեյի երգեր
Ծինթիեն

**Ծինթիեն** () քաղաք է Գուեիփինում, Գուանսի. Այն ներկա պահին ունի մոտ 9000 բնակչություն։ Այն 1851 թվականի Ծինթիեն ապստամբության վայրն էր, Տայպինյան ապստամբության սկիզբը։ Ծինթիենը նաև Ծինթիեն քաղաքի գյուղերից մեկի անունն է։ Քաղաքն ունի Հաքքա ժողովուրդի մեծ բնակչություն։

Քաղաքը արևելքում սահմանահատում է Ցյանկոու քաղաքիմ, հարավում՝ Նանմու քաղաքին, արևմուտքում՝ Ցիզին քաղաքին և Դունսին քաղաքին հյուսիսում։ Շրջանի տարածքը կազմում է 206,48 կմ2։ Ցին դինաստիայի վերջում և Չինաստանի Հանրապետության սկզբում այն ​​պատկանում էր Սուան Էրլիին, որը հետագայում քաղաքը կոչեց Դաքսուան։ 1984 թվականին այն վերանվանվեց Ծինթիեն քաղաք։ 2021 թվականի հոկտեմբերի դրությամբ Ծինթիեն քաղաքը իրավասություն ունի 1 համայնքի և 18 վարչական գյուղի նկատմամբ։ 2019 թվականին Ծինթիեն քաղաքում կար 3 արդյունաբերական ձեռնարկություն, այդ թվում՝ 1-ը նշված չափից բարձր, և 8 ընդհանուր խանութ կամ սուպերմարկետ՝ ավելի քան 50 քմ բիզնես տարածքով։

1851 թվականի առաջին լուսնային ամսվա 11-րդ օրը, որը նաև Հոն Սյուցուենի ծննդյան օրն էր, Կայսեր պաշտամունքի միությունը հայտարարեց Ծինթիենի ապստամբություն սկիզբը՝ հռչակելով Թայպինգի Երկնային Թագավորության ձևավորումը։

## Վարչական բաժանում
Ծինթիեն քաղաքը իրավասություն ունի հետևյալ ոլորտներում

Ծինթիեն համայնք, Լուոջյաո գյուղ, Գուդոն գյուղ, Ծիլին գյուղ, Կայկուն, Վուջին գյուղ, Դաքսյան գյուղ, Անչհոն գյուղ, Ծինթիեն գյուղ, Սինյան գյուղ, Հեյի գյուղ, Սինվան գյուղ, Կայվան գյուղ, Լի գյուղ, Չալին գյուղ, Լոնթանգ գյուղ, Մոլոն գյուղ Տյանցյան գյուղ և Սինվեյ գյուղ

## Ծանոթագրություններ
Ասկերանի Էդմոն Բարսեղյանի անվան թիվ 1 միջնակարգ դպրոց

**Ասկերանի Էդմոն Բարսեղյանի անվան թիվ 1 միջնակարգ դպրոց**, հանրակրթական միջնակարգ դպրոց Արցախի Հանրապետության Ասկերանի շրջանի Ասկերան քաղաքում։

## Պատմություն
Դպրոցի շենքը կառուցվել է 2009 թվականին՝ Արցախի Հանրապետության պետական բյուջեի միջոցներով։ 2021 թվականին Հայաստանի Կենտրոնական բանկի տնօրենի տեղակալ Ներսես Երիցյանի ջանքերով դպրոցում համակարգչային նոր դասասենյակ է բացվում, որը համալրվում է տաս համակարգչով։ 2022 թվականին Կարմիր խաչի միջազգային կոմիտեի աջակցությամբ դպրոցը համալրվել է համակարգչային տեխնիկայով։

Ըստ դպրոցի տնօրեն Մարելլա Ավանեսյանի տեղեկությունների՝ 2020-2021 ուսումնական տարում դպրոցում սովորում էր 401 աշակերտ, որից 65-ը՝ 44-օրյա պատերազմի հետևանքով Ավետարանոց, Ակնաղբյուր, Շուշի, Քարին տակ և Տումի համայնքներից տեղահանված ընտանիքների երեխաներն են։ 2021-2022 ուսումնական տարում դպրոցում սովորում էր 437 աշակերտ։ 44-օրյա պատերազմից հետո դպրոց են սկսել հաճախել տեղահանված ընտանիքների 118 երեխաներ, ովքեր անմիջապես ներգրավվել են կրթական գորընծացին։ Աշակերտների թվի աճով պայմանավորված՝ դպրոցի նյութատեխնիկական բազան թարմացնելու անհրաժեշտություն եղել։ Դպրոցը ունեցել է նաև գույքի կարիք։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* 

Կատեգորիա:Ասկերանի դպրոցներ
Sheryl Crow (ալբոմ)

**«Sheryl Crow»**, ամերիկացի երգչուհի Շերիլ Քրոուի երկրորդ ստուդիական ալբոմը, որը թողարկվել է 1996 թվականին։ 1997 թվականին սկավառակը ստացել է երկու Գրեմմի մրցանակ՝ «Լավագույն ռոք ալբոմի համար» և «Լավագույն կանացի վոկալ ռոք-կատարում»։ ԱՄՆ-ում ալբոմը հասել է Billboard 200 հիթ-շքերթի 6-րդ հորիզոնական։ Մինչև 2008 թվականի հունվարը վաճառվել է ալբոմի 2,9 մլն օրինակ, սկավառակը ստացել է 3 պլատինե հավաստագիր։ UK Album Chart-ում Քրոուի սկավառակը հասել է 5-րդ հորիզոնական։ 2008 թվականին Մեծ Բրիտանիայում վաճառվել է 880 344 օրինակ և այն նաև հավաստագրվել է եռակի պլատինե։ 2008 թվականին *[[Entertainment Weekly]]* ամսագիրը ալբոմը դասել է Վերջին 25 տարիների լավագույն 100 ալբոմների ցանկի (*Top 100 Best Albums of the past 25 years*) № 39-ում։ *[[Rolling Stone]]* ամսագիրը նաև 1999-ին ընտրել է տասնամյակի լավագույն ձայնասկավառակներից մեկը, իսկ 2002-ին այն անվանել է բոլոր ժամանակների 44-րդ ամենահաջողված ձայնասկավառակը երգչուհիների համար։

## Երգացանկ

## Չարթեր

### Տարեկան չարթեր

## Ձայնագրության մասնակիցներ
* Շերիլ Քրոու — վոկալ, ակուստիկ կիթառ, բաս կիթառ, էլեկտրակիթառ, ստեղնաշարային գործիքներ, երգեհոն
* Սթիվ Բեռլին — սաքսոֆոն
* Ռ. Ս. Բրայան — կիթառ
* Սթիվ Դոնելլի— կիթառ
* Դեյվ Դուգլաս— շեփոր
* Նիլ Ֆին — վոկալ
* Կուրտիս Ֆաուլքս— շեփոր
* Միտչել Ֆրում— հորմոն, ստեղնաշարային գործիքներ
* Ուոլի Ինգրամ— հարվածային գործիքներ
* Ջիմ Կելտներ— հարվածային գործիքներ
* Բրայան ՄաքԼաուդ— հարվածային գործիքներ
* Ջոշ Ռոզման— շեփոր
* Դեն Ռոտչայլդ — բաս կիթառ
* Անդերս Ռունդբլադ — բաս կիթառ, կիթառ
* Ջեյն Սկարպանտոնի — լարային գործիքներ
* Բոբ Ստյուարտ — հորն
* Փիթ Թոմաս— հարվածային գործիքներ
* Ջեֆ Թրոթ— կիթառ, վոկալ
* Մայքլ Ուրբանո — հարվածային գործիքներ
* Թեդ Ուեդհեմս— բաս կիթառ
* Թոդ Վոլֆ — կիթառ

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Официальный сайт

Կատեգորիա:1996 ալբոմներ
Կատեգորիա:Անգլալեզու ալբոմներ
Կատեգորիա:Ռոք ալբոմներ
Լիթլ Ֆրեդի Քինգ

**Լիթլ Ֆրեդի Քինգ **(իսկական անունը՝ **Ֆրիդ Յուջին Մարտին**, , ), ամերիկացի դելտա բլյուզ կիթառահար։ Նրա ոճը զարգացել է հիմնականում Ֆրեդի Քինգի ազդեցության ներքո, թեև քանթրի-բլյուզ երաժշտության ուղղությամբ Լիթլի մոտեցումը լիովին ինքնատիպ է ճանաչվել։

## Կենսագրություն
Լիթլ Ֆրեդին կիթառ նվագել է սովորել իր հորից։ Քինգի զարմիկը Լայթնին Հոփքինսն էր։ 1954 թվականին 14 տարեկանում նա տեղափոխվել է  Նոր Օռլեան, իր ընկերների՝ Բեյբ Սթովալի, Սլիմ Հարփի և չեմպիոն Ջեկ Դյուպրինի հետ բազմաթիվ ջուկ-ջոյնթներում նվագել է ինչպես ակուստիկ, այնպես էլ էլեկտրակիթառ։

1969 թվականին Քինգը Հարմոնիա Ուիլյամսի հետ միասին Նոր Օռլեանում ձայնագրել է առաջին էլեկտրիկ բլյուզ ալբոմը։ 1976 թվականին Բո Դիդլիի և Ջոն Լի Հուքերի հետ մասնակցել է եվրոպական շրջագայության։ Նրա հաջորդ ալբոմը՝ «Swamp Boogie»-ը հայտնվել է միայն քսանյոթ տարի անց՝ 1996 թվականին։ *«Sing Sang Sung»*  համերգային ալբոմը ձայնագրվել է 2020 թվականին *Dream Palace*-ում (Ֆոբուրգ Մարինի)։

Քինգը *New Orleans Jazz & Heritage Festival-*ի հիմնադիրներից մեկն է, որտեղ հանդես է եկել մոտ 42 տարի։ Նա նաև ընդգրկվել Է Լուիզիանա նահանգի երաժշտական Փառքի սրահում (Louisiana Music Hall of Fame)։ Երեք անգամ ճանաչվել է Նոր Օռլեանի Տարվա լավագույն բլյուզ կատարող։

2012 թվականի «*Chasing tha Blues»* ալբոմն 12-րդ ամենամյա *Independent Music Awards*-ում արժանացել է լավագույն բլյուզ ալբոմի մրցանակին։

Քինգի վերջին ալբոմը՝ «*Messin’ Around Tha Living Room»-ը,* թողարկվել է 2015 թվականին։

## Սկավառակագրություն
* *Harmonica Williams and Little Freddie King* (1969) — Ahura Mazda Records
* *Swamp Boogie* (1996) — Orleans Records
* *Sing Sang Sung* (live) (2000) — Orleans Records
* *FQF Live* (2003) — WWOZ (Library of Congress Recording)
* *You Don’t Know What I Know* (2005) — Fat Possum Records
* *Messin' Around tha House* (2008) — Madewright Records
* *Gotta Walk With Da King* (2010) — Madewright Records
* *Jazzfest Live* (2011) — MunckMix, Inc.
* *Back in Vinyl, LP* (2011) — APO Records
* *Chasing tha Blues* (2012) — Madewright Records
* *Messin’ Around Tha Living Room* (2015) — Madewright Records

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Ամերիկացի բլյուզ կիթառահարներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի երգիչներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի կիթառահարներ
Կատեգորիա:Բեմական կեղծանուններ
Կատեգորիա:Բլյուզ երաժիշտներ
Էլոդի Բուշե

**Էլոդի Բուշե-Բանգալտեր** (ֆրանսերեն՝ **Élodie Bouchez-Bangalter.** ), ֆրանսիացի դերասանուհի։ Միջազգային ճանաչում է ձեռք բերել *Ալիաս* հեռուստաշոուի հինգերորդ և վերջին եթերաշրջաններում Ռենե Ռիենի դերի և *«Վայրի եղեգներ»* ֆիլմում Մաիտե Ալվարեսի դերի տպավորիչ կատարումով։

## Կյանքի վաղ շրջան և կարիերա
Բուշեն ծնվել է Ֆրանսիայի Իլ դը Ֆրանս  երկրամասի Սեն-Սեն Դենի դեպարտամենտի Մոնտրո սու Բուա քաղաքում։ Նա հայտնի է Անդրե Տեշինեի *«Վայրի եղեգներ»* ֆիլմի գլխավոր հերոսուհու կերպարի մարմնավորումով (1994 թ.), որի համար արժանացել է  «Սեզար» մրցանակի՝ որպես ամենախոստումնալից դերասանուհի, և *«La Vie rêvée des anges»* ֆիլմում կատարած դերասանական տպավորիչ աշխատանքով, որի համար 1998 թ. Կաննի կինոփառատոնիում հեղինակավոր մրցանակ է ստացել «Լավագույն դերասանուհի» անվանակարգում։ Նա «Լավագույն դերասանուհի» մրցանակին արժանացել է նաև *«Poetical Refugee»* (բնօրինակ ֆրանսերեն անվանումը՝ *La faute à Voltaire* ) ֆիլմի համար Քյոլնի միջերկրածովյան կինոփառատոն-2001-ում։

2005 թվականի աշնանը Էլոդին միացել է ամերիկյան *Alias* հեռուստասերիալի դերասանական կազմին՝ հինգերորդ և վերջին եթերաշրջանի համար։ Նա մարմնավորել է Ռենե Ռիենին՝ մի մարդասպանի, ով ոչ պաշտոնապես աշխատում է ԿՀՎ- ում՝ սևամորթների նկատմամբ օպերատիվ հսկողության բաժանմունքում։  Բուշեն նկարահանվել է նաև Showtime հեռուստաընկերության *լեսբիական* դրամատիկական սերիալում, որտեղ նա մարմնավորել է ֆրանսիացի գրող Կլոդին։

Ճանաչված դերասանուհուն է նվիրված կոմպոզիտոր Դևիդ Միդի *Élodie* երգը։

## Անձնական կյանք
Բուշեն ամուսնացած է Թոմաս Բանգալտերի հետ, ով եղել է էլեկտրոնային երաժշտության Daft Punk դուետի անդամներից մեկը։ Զույգը երկու որդի ունի։

## Ֆիլմագրություն

մինի|Բուշեն 2000 թվականին Կաննի կինոփառատոնում ։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* 
* French site

Կատեգորիա:1973 ծնունդներ
Կատեգորիա:21-րդ դարի դերասանուհիներ
Կատեգորիա:«Սեզար» մրցանակի դափնեկիրներ
Կատեգորիա:Ապրող անձինք
Կատեգորիա:Դերասանուհիներ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Ֆրանսիացի կինոդերասանուհիներ
Կատեգորիա:Ֆրանսիացի հեռուստատեսային դերասանուհիներ
Կատեգորիա:Թատրոնի ֆրանսիացի դերասանուհիներ
Կատեգորիա:Ֆրանսիացի դերասանուհիներ
Կատեգորիա:Ֆրանսիացի պրոդյուսերներ
Կատեգորիա:Արվեստի և գրականության ֆրանսիական շքանշանի ասպետներ
Recovering

**«Recovering»,** Սելին Դիոնի երգը, որը 2016 թվականի սեպտեմբերի 9-ին թողարկել է Columbia Records լեյբլը։ Երգը հատուկ Դիոնի համար գրել է երգչուհի և երաժիշտ Փինքը՝ Ալեն Շամբլինի և Թոմ Դուգլասի համահեղինակությամբ և նվիրել է Դիոնի ամուսնուն՝ Ռենե Անժելիլին, որ մահացել էր քաղցկեղից այդ տարվա հունվարին։ Որպես պրոդյուսերներ հանդես են եկել Ումբերտո Գատիկան և Սքոթ Փրայսը։

## Ստեղծման պատմություն
2016 թվականի հունվարին Դիոնը վերապրել է իր 73-ամյա ամուսնու՝ Ռենե Անժելիլի կորուստը, որը մահացել էր կոկորդի քաղցկեղից։ Հուլիսին իր ամառային շրջագայության փարիզյան համերգից առաջ Դիոնը «Entertainment Tonight»-ին տված հարցազրույցում հայտնել էր, որ Փինքն իր համար երգ է գրել ի հիշատակ Անժելիլի։ Բազմաթիվ լրատվական պարբերականներ տարածել են լուրը։ Սեպտեմբերի 9-ին տեղի է ունեցել երգի թողարկումը։

## Կենդանի կատարումներ
«Recovering»-ի առաջին հրապարակային կատարումներից մեկը տեղի է ունեցել երգի թողարկման օրը՝ 2016 թվականի սեպտեմբերի 9-ին «Stand Up 2 Cancer» բարեգործական միջոցառման շրջանակներում, որի ուղիղ հեռարձակումն իրականացնում էր ավելի քան 40 հեռուստաալիք։ Միջոցառումն անցկացվել Է Լոս Անջելեսի Ուոլթ Դիսնեյի անվան համերգասրահում։ Հեռարձակումից հետո Փինքը շնորհակալություն է հայտնել երգչուհուն իր թվիթերյան էջում։ Առաջին անգամ Դիոնը երգը կատարել է դրանից մեկ օր առաջ՝ «Էլեն Դեջեներեսի շոուի» էպիզոդի ձայնագրման ժամանակ, որը ցուցադրվել էր սեպտեմբերի 12-ին։ Սեպտեմբերի 20-ին «Recovering»-ը ներառվել է Լաս Վեգասում Դիոնի շոուի սեթ-ցուցակում, իսկ 2017 թվականին նա կատարել է երգը իր ամառային եվրոպական շրջագայության շրջանակներում։

## Երգացանկ
* **Թվային բաշխում**

# «Recovering» — 3:24

## Հորիզոնականներ չարթերում

## Թողարկման ժամանակացույց

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Սելին Դիոնի երգեր
Happy Nation (երգ)

**«Happy Nation»** (), շվեդական Ace of Base խմբի սինգլը՝ իրենց դեբյուտային համանուն «*Happy Nation»* ալբոմից*։* Այն առաջին անգամ թողարկվել է Սկանդինավիայում 1992 թվականին, այնուհետև երկու անգամ՝ Մեծ Բրիտանիայում։ Առաջին հայտնվելը տեղի է ունեցել 1993 թվականի հոկտեմբերին, երբ այն զբաղեցրել է 42-րդ հորիզոնականը, իսկ տասներկու ամիս անց կրկին հայտնվել է 40-րդ հորիզոնականում։ Երգը 1993 և 1994 թվականներին Դանիայի, Ֆինլանդիայի, Ֆրանսիայի և Իսրայելի սինգլների հիթ-շքերթներում հասել է առաջին հորիզոնականին։ 2008 թվականին երգը վերահրատարակվել է։

## Քննադատություն
Քննադատները բարձր են գնահատել երգը։ *[[AllMusic]]-*ի խմբագիր Խոսե Պրոմիսն իր գրախոսության մեջ երգն անվանել է «աստղային»։ *[[People]]* ամսագիրը գրել է, որ երգը ապացուցում է, որ *Ace of Base* ավելի նշանակալի խումբ է, ոչ թե պարզապես ABBA-ի կլոնն է։ *Plugged In*-ից Բոբ Վալիշևսկին նշել է, որ այն նպաստում է միասնականությանը։ *[[USA Today]]-ից* Էդնա Գանդերսենը բնութագրել է այն որպես ուրախ։ *The Vindicator* թերթը գրել է, որ երգի մեղեդու և ռիթմի խառնուրդը պարզապես անդիմադրելի է։

## Երաժշտական տեսահոլովակ
Տեսահոլովակը նկարահանվել է Գյոթեբորգում 1993 թվականի հունվարին, ռեժիսորը Մեթ Բրեդլին է, որը նկարահանել է նաև «All That She Wants» երգի տեսահոլովակը։ Տեսահոլովակում ներկայացված են խաղաղության խորհրդանիշների պատկերներ, ռունական արձանագրություններ, եգիպտական հիերոգլիֆներ, սլավոնական նախշեր, բնիկ ավստրալացիների արվեստ, Բուդդան, կենդանակերպի նշաններ, Հիսուսի խաչելությունը, Ալ-Ֆաթիհուն և Չարլզ Դարվինի «Տեսակների ծագումը» գրքերը։ Այն վերբեռնվել է YouTube 2010 թվականի հոկտեմբերին, իսկ 2020 թվականի օգոստոսին հավաքել է ավելի քան 52,6 միլիոն դիտում, իսկ համերգային տարբերակը՝ ավելի քան 82 միլիոն (2021)։

## Երգացանկ

; CD single - UK
# "Happy Nation" (radio edit) — 3:32
# "Happy Nation" (12&nbsp;inch version) — 6:39
# "Happy Nation" (album version) — 4:11

; CD maxi
# "Happy Nation" (gold zone club mix)
# "Happy Nation" (gold zone 7" edit)
# "Happy Nation" (gold dub edit)
# "Happy Nation" (moody gold mix)

; 7" single
# "Happy Nation" (radio edit) — 3:32
# "Happy Nation" (album version) — 4:11

## Չարթեր և հավաստագրեր

### Շաբաթական չարթեր

### Տարեկան չարթեր

### Հավաստագրում

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* 
*

Կատեգորիա:1992 սինգլներ
Կատեգորիա:1993 սինգլներ
Կատեգորիա:Փոփ երգեր
Ալաստեր Ռեյդ

**Ալաստեր Ռեյդ** ( ), շոտլանդացի բանաստեղծ, հարավ-ամերիկյան գրականության գրականագետ։ Հայտնի է բանաստեղծությունների թեթևամիտ ոճով, ինչպես նաև հարավ-ամերիկյան բանստեղծներ Խորխե Լուիս Բորխեսի և Պաբլո Ներուդայի գործերի թարգմանությամբ։ Թեև առավելապես հայտնի է իր թարգմանություններով, Ռեյդը կենդանության օրոք ճանաչման է հասել նաև իր բանաստեղծություններով։ Ապրել է Իսպանիայում, Շվեյցարիայում, Հունաստանում, Մարոկկոյում, Արգենտինայում, Մեքսիկայում, Չիլիում, Դոմինիկյան Հանրապետությունում և Միացյալ Նահանգներում։ Ուիլյամ Շոնի խմբագրությամբ նա գրել է «The New Yorker» ամսագրի համար, սակայն նրա հիմնական եկամուտը ստացվում էր դասավանդումից։

## Կյանք
Ռեյդը ծնվել է Շոտլանդիայի Ուիթբորն քաղաքում, հոգևորականի ընտանիքում։ Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի ժամանակ ծառայել է Թագավորական նավատորմում՝ ապակոդավորելով ծածկագրեր։ Պատերազմից հետո Սենտ-Էնդրյուս համալսարանում դասական գրականություն է ուսումնասիրում, ապա նաև դասավանդում Նյու Յորքի Սառա Լոուրենս քոլեջում։ 1950-ականների կեսերին տեղափոխվում է Մալյորկա, որտեղ որոշ ժամանակ աշխատում է Ռոբերտ Գրեյվսի մոտ՝ որպես քարտուղար։
1984 թվականին «The Wall Street Journal»-ին տրված հարցազրույցի ժամանակ Ռեյդը խոստովանել է, որ «New Yorker»-ի համար Իսպանիայից իր ռեպորտաժի բազմաթիվ մանրամասներ  հորինել է, ներառյալ վայրեր հորինելը և մի շարք կերպարներին որոշ արտահայտություններ վերագրելը։ Նա նշել է, որ այս ստերը փորձ է ներկայացնելու «ավելի մեծ ճշմարտություն, որի մի մասն են կազմում փաստերը»։
Ռեյդը հրատարակել է ավելի քան քառասուն գիրք՝ բանաստեղծություններ, թարգմանություններ և ուղեգրություններ, ներառյալ «Ounce Dice Trice», բառացի՝ «Ունցիա, զառախաղ, երեք անգամ» գրական անհեթեթ մանկական բառախաղերի գիրքը և «Դուրսուներս․ ընտիր արձակ» ու «Ներսուդուրս․ ընտիր պոեզիա և թարգմանություններ» (երկուսն էլ 2008 թվականին) գրքերը։
1980-ական և 1990-ական թվականներին Ռեյդն իր ժամանակի մեծ մասն անցկացնում էր Դոմինիկյան Հանրապետության Սամանա շրջանում՝ կոճապղպեղի պլանտացիայում, մինչև 2003 թվականը, երբ շրջանում բուռն ծաղկում ապրեց զբոսաշրջությունը։
Ռեյդը մահացել է 2014 թվականի սեպտեմբերի 21-ին, 88 տարեկան հասակում՝ թոքաբորբի բուժման ընթացքում ստամոքսային արյունահոսության պատճառով։ Նրանից են մնացել իր երեխաները՝ Մայքլ Ռիդ Հանթերը և Ջասպեր Ռեյդը և կինը՝ Լեսլի Քլարկը։

## Ծանոթագրություններ

## Այլ աղբյուրներում
*Միջազգային «Ով ով է պոեզիայում» 2004թ

## Արտաքին հղումներ
*Alastair Reid at Scottish Poetry Library (spl.org.uk)
*"Curiosity", an original poem by Reid
Ջաղացպանյան

**Ջաղացպանյան**, հայկական ազգանուն։

## Ազգանունը կրողներ
* Գայանե Ազատի Ջաղացպանյան (ծնվ. 1945), դաշնակահարուհի։
* Գրիգոր Ջաղացպանյան (1900-1972), Մայիսյան խռովության, Հայաստանում խորհրդային կարգերի հաստատման աջակից։
* Կարինե Ազատի Ջաղացպանյան (ծնվ. 1943), երաժշտագետ։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Հայկական ազգանուններ
Կատեգորիա:Ազգանուններ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Մականվանական հիմքով ազգանուններ
Կատեգորիա:Հայերեն հիմքով ազգանուններ
Կատեգորիա:Յան վերջածանցով ազգանուններ
ԽՍՀՄ ժողովրդական տնտեսության նվաճումների ցուցահանդես

**Ժողովրդական տնտեսության նվաճումների ցուցահանդես (ԺՏՆՑ, ռուսերեն՝ ВДНХ)** 1939-1959 թթ.` **Համամիութենական գյուղատնտեսական ցուցահանդես (ՀԳՏՑ, ռուս. ВСХД)**, 1959-1992 թթ.` **ԽՍՀՄ ժողովրդական տնտեսության նվաճումների ցուցահանդես (ՎԴՆԽ),** 1992-2019 թթ.` **Համառուսական ցուցահանդեսային կենտրոն (ՀՑԿ, ռուս. ВВЦ)**, ցուցահանդեսային համալիր Մոսկվայի հյուսիսարևելյան վարչական շրջանի Օստանկինո շրջանում, քաղաքի ամենամեծ ցուցահանդեսային համալիրը։ Այն աշխարհի 50 խոշորագույն ցուցահանդեսային կենտրոններից մեկն է։ Տարեկան ԺՏՆՑ'ն այցելում է 30 միլիոն հյուր։

Աշխարհագրորեն ԺՏՆՑ-ի տարածքը միավորված է Օստանկինո այգու և Գլխավոր բուսաբանական այգու հետ (2014 թվականից), դրանց ընդհանուր տարածքը կազմում է գրեթե 700 հա։ Ցուցահանդեսի տարածքում կան բազմաթիվ ճարտարապետական գլուխգործոցներ՝ ԺՏՆՑ-ի տարածքի 49 օբյեկտ ճանաչվել է մշակութային ժառանգության հուշարձան։

Ստեղծված լինելով խորհրդային տարիներին՝ դրանք հանդիսանում են խորհրդային ժամանակաշրջանի հուշարձան, տարբեր ժամանակներում գերիշխող ճարտարապետական ուղղությունների օրինակ։

## ԽՍՀՄ ԺՏՆՑ մրցանակներ
ԽՍՀՄ ԺՏՆՑ-ի ստեղծումից հետո ցուցահանդեսի մասնակիցները սկսեցին ստանալ «ԽՍՀՄ ԺՏՆՑ-ի մասնակից» վկայականներ։  Մրցանակաբաշխությունն իրականացրել է ԽՍՀՄ տնտեսական նվաճումների ցուցահանդեսի գլխավոր կոմիտեն.

* 1959-1962 թվականներին - մեծ և փոքր ոսկե, մեծ և փոքր արծաթե մեդալներ «ԽՍՀՄ ժողովրդական տնտեսության մեջ հաջողության համար»։
* 1963-1986 թվականներին - ոսկե, արծաթե և բրոնզե մեդալներ «ԽՍՀՄ ժողովրդական տնտեսության մեջ հաջողության համար»։
* 1987 թվականից՝ «ԽՍՀՄ տնտեսական նվաճումների ցուցահանդեսի դափնեկիր» (1992 թվականից՝ Համառուսաստանյան Ցուցահանդեսային Կենտրոն, ВВЦ) երկու աստիճանի մեդալներ։

1999 թվականին ցուցահանդեսի մասնակիցները պարգևատրվել են «ԽՍՀՄ ՀԳՏՑ - ԺՏՆՑ 60 տարի» մեդալով։

## Միութենական հանրապետությունների և ռեգիոնների անալոգներ
Միութենական հանրապետություններն ու շրջաններն ունեին նաև իրենց ԺՏՆՑ-ները, ՎԴՆԽ-ները՝ Ուկրաինական ԽՍՀ, Ղազախական ԽՍՀ, Լիտվական ԽՍՀ, Ռյազան, Բառնաուլ, Կոստրոմա։

Ինչպես նաև Հայկական ԽՍՀ-ն ուներ իր Ժողովրդական տնտեսության նվաճումների ցուցահանդեսը։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:1939 կառուցումն ավարտված շենքեր և կառույցներ
Կատեգորիա:1939 հիմնադրումներ
Կատեգորիա:ԽՍՀՄ մշակույթ
Կատեգորիա:ԽՍՀՄ պատմություն
Կատեգորիա:ԽՍՀՄ տնտեսություն
Կատեգորիա:Խորհրդային արվեստ
Կատեգորիա:Խորհրդային դարձվածքներ
Կատեգորիա:Մոսկվայի շենքեր և կառույցներ
Կատեգորիա:Մոսկվայի տեսարժան վայրեր
Կատեգորիա:Ռուսաստանի մշակութային ժառանգության օբյեկտներ
Փարաքար համայնք

**Փարաքար**, համայնքի կարգավիճակով վարչատարածքային միավոր Հայաստանի Արմավիրի մարզում։

Փարաքար համայնքը կազմավորվել է 2021 թվականի դեկտեմբերի 5-ին Արմավիրի մարզում կայացած տեղական ինքնակառավարման մասին ընտրությունների արդյունքում՝ ««Հայաստանի Հանրապետության վարչատարածքային բաժանման մասին» Հայաստանի Հանրապետության օրենքում փոփոխություններ և լրացումներ կատարելու մասին» 2021 թվականի սեպտեմբերի 24-ի ՀՀ ՀՕ-328-Ն օրենքով։

## Վարչատարածքային բաժանում
Փարաքար համայնքը կազմված է 9 բնակավայրից՝ Այգեկ, Արևաշատ, Բաղրամյան, Թաիրով, Մերձավան, Մուսալեռ, Նորակերտ, Պտղունք և Փարաքար գյուղերից։ Վերջինը հանդիսանում է համայնքի վարչական կենտրոնը։

## Կառավարում
Համաձայն ՀՀ տեղական ինքնակառավարման օրենսգրքի՝ համայնքի բնակչությունը ընտրում է ավագանի, որը նշանակում է համայնքի ղեկավարին՝ համայնքապետին։ Արմավիրի մարզի Փարաքար համայնքի ավագանին բաղկացած է 21 անդամներից, որոնցից 10-ը Ապրելու երկիր կուսակցությունից,6-ը՝ «Քաղաքացիական պայմանագիր» կուսակցությունից, իսկ 5-ը Դավիթ Մինասյան դաշինքից։ Համայնքի ղեկավարը նույնանուն դաշինքի ղեկավար Դավիթ Մինասյանն է։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Փարաքար համայնք
Սամվել Առաքելյան (ֆուտբոլիստ)

**Սամվել Առաքելյան** (), հայ ֆուտբոլիստ, որը խաղացել է կիսապաշտպանի դիրքում։ Խարկովի «Մետալիստի» առաջին լեգեոներներից է։

## Կենսագրություն
Ֆուտբոլային կարիերան սկսել է 1983 թվականին Հոկտեմբերյանի «Սպարտակի» կազմում, որն այդ ժամանակ հանդես էր գալիս ԽՍՀՄ երկրորդ լիգայում։ Թիմում մասնակցել է 26 հանդիպման և դարձել 2 գոլի հեղինակ։ 1984-1986 թվականներին նրա կարիերայի մասին տվյալները բացակայում են։ 1987 թվականից կրկին հանդես է եկել Հոկտեմբերյանի «Սպարտակում», որը 1990 թվականին փոխել է իր անունը՝ դառնալով  «Արաքս»։

1991 թվականին դարձել Է «Կոտայք» ակումբի խաղացող։ Աբովյանի ակումբի մարզաշապիկով նորամուտը նշել է 1991 թվականի ապրիլի 8-ին Սուխումի «Դինամոյի» դեմ Առաջին լիգայի 2-րդ տուրի տնային խաղում։ Առաքելյանը խաղադաշտ է դուրս եկել 50-րդ րոպեին՝ փոխարինելով Էմիլ Մեսրոպյանին։ Հաջորդ տարի դարձել է Հայաստանի անկախ առաջնության առաջին խաղարկության մասնակից։ 1993 թվականին մեկնել է Ուկրաինա, որտեղ պայմանագիր է կնքել Խարկովի «Մետալիստի» հետ։ Խարկովի ակումբի մարզաշապիկով նորամուտը նշել է Դնեպրոպետրովսկի «Դնեպրի» դեմ Բարձրագույն խմբի առաջին տուրի տնային խաղում։ Առաքելյանը խաղադաշտ է դուրս եկել 58-րդ րոպեին՝ փոխարինելով Էրիկ Աշուրբեկովին։ «Մետալիստի» կազմում Ուկրաինայի առաջնությունում մասնակցել է ընդամենը 3 հանդիպման։

1994 թվականին վերադարձել է Հայաստան, որտեղ ավարտել է ֆուտբոլիստի կարիերան «Կոտայքի» մարզաշապիկով։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Ֆուտբոլիստի էջը   footbook.ru կայքում
* Ֆուտբոլիստի էջը  metalist-kh-stat.net.ua կայքում
* Ֆուտբոլիստի էջը footballfacts.ru կայքում

Կատեգորիա:Կոտայքի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Հայ ֆուտբոլիստներ
Բոջակ

**Բոջակ** (), սաղմոնաձկների ընտանիքի ձուկ։ Սևանի իշխանի 4 ենթատեսակներից։

## Տարածվածություն
Տարածված է միայն Սևանա լճում՝ փոքր Սևանում և Մեծ Սևանի արևմտյան ափերի մոտ։

## Նկարագրություն
Մարմնի կառուցվածքային հատկություններով նման է ձմեռային իշխանին, որից հիմնականում տարբերվում է գլխի երկարության 1/5-1/4 մասը կազմող մեծ աչքերով։ Միջին չափի ձուկ է։ Մարմնի երկարությունը՝ 20-25 սմ է (երբեմն՝ մինչև 32), զանգվածը 350 գրամ է։ Սևանի իշխանի մյուս ենթատեսակներից տարբերվում է դանդաղ աճով և մարմնի փոքր չափերով։ Ճարպային լողակը տեղադրված է մեջքային և պոչային լողակների միջև։ Ատամները թույլ են զարգացած, քան իշխանի մյուս ենթատեսակներինը։

Բազմացման շրջանում հաճախ հանդիպում են անատամ առանձնյակներ։ Թեփուկները մանր են, կողագծում՝ 105-108 հատ, առավել հաճախ՝ 111-113։ Մեջքային լողակում ճառագայթները 12-ն են, հետնալողակում՝ 10-12։ Խռիկային առաջին աղեղի վրա կան 15-20 կարճ ու թելանման առէջներ։ Ստերջ բոջակի մարմնի գունավորումը հիշեցնում է ձմեռային իշխանին, իսկ լողակներն ավելի մուգ են։ Բազմացման շրջանում մարմնի գունավորումը գրեթե չի փոխվում։ Նստակյաց է, ի տարբերություն մյուս ենթատեսակների՝ կերակրման ու բազմացման միգրացիաներ չի կատարում ո՛չ լճում, ո՛չ էլ նրա մեջ թափվող գետերում։ Բազմանում է հոկտեմբեր-մարտ ամիսներին՝ լճի խճապատ կամ խոշորահատիկ ավազով պատված հատակին՝ 1-20 մետր խորություններում։ Բեղունությունը՝ մինչև 900 ձկնկիթ։ Կենդանակեր է։ Մինչև 1970-ական թվականներին Սևանա լճում ունեցել է արդիական նշանակություն և որսված ձկների թվաքանակով զբաղեցրել է առաջին տեղը։ Ներկայում համարվում է վերացած ենթատեսակ (գերորսի և ձվադրավայրի կորստի հետևանքով)։

Կատեգորիա:Սաղմոնազգիներ
Կատեգորիա:Ձկներ
Կատեգորիա:Սևանի իշխան
Բերե Բոսկ

**Բերե Բոսկ**, **Բերե**, **Բերե Ապրեմոն**, **Բերե Ալեքսանդր**, **Ալեքսանդր**, տանձենու ֆրանսիական սորտ։ Ստեղծվել է ժողովրդական ընտրասեման ճանապարհով։ Մշակվում է հանրապետության գյուղատնտեսական բոլոր գոտիներում։

## Ծագում
Պարզ չէ, թե այս սորտը որտեղ է ծագել՝ Բելգիայում, թե՞ Ֆրանսիայում։ Բերե Բոսկը առաջին անգամ նկատվել է 1800-ականների սկզբին։

## Նկարագրություն
Ծառը միջին բարձրության է՝  լայն բրգաձև սաղարթով։ Պտղաբերությունը՝ տնկման 5-7-րդ տարում։ Պտուղը՝ խոշոր, շատ խոշոր կամ միջին մեծության (180-300 գ), երկար-տանձաձև, թեթևակի անհավասարակողմ, վերին մասում՝ բութ, թույլ արտահայտված լայն կողերով, գագաթը՝ լայն, տափակ, հիմքը՝ նեղ ու ձգված։ Մաշկը բարակ, նուրբ բերքահավաքի ժամանակ՝ բաց կանաչ, հասունացման ժամանակ՝ ոսկեգույն, ամբողջովին պատած ժանգաբծերով և մանր ժանգակետերով։ Պտղամիսը՝ սպիտակադեղնավուն, շատ նուրբ, հալվող, շատ հյութալի, քաղցր, դուրեկան թթվութամբ, նշի հաճելի բույրով։ Բացի այդ, տանձը չի պարունակում նատրիում, ճարպ և խոլեսթերին։ Բերքահավաքը՝ հոկտեմբերի կեսին։ Պահպանվում է մինչև նոյեմբերի վերջը։ Բերքատվությունը՝ 150-180 ց/հա։ Սերկևիլենու հետ չի սերտաճում։ Քոսով չի վարակվում։ Ինքնամուլ է։ Լավագույն փոշոտիչներն են՝ տանձենու Վիլյամս, Կլապի սիրելի, Բերե Արդանպոն, Կյուրե, Դեկանկա ձմեռային, Պասս Կրասսա, Սեն Ժերմեն սորտերը։ Պտուղներն օգտագործվում են թարմ վիճակում։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Բույսեր այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Տանձենու սորտեր
Լը Պոր

300px|մինի|Լը Պորի նոր նավահանգիստը
**Լը Պոր** (ֆրանսերեն՝ *Le Port*. ). lə pɔʁ}, քաղաք և համայնք Ֆրանսիայի անդրծովյան Ռեյունիոն դեպարտամենտում։ Ընկած է Ռեյունիոն կղզու ծայր հյուսիսարևմտյան անկյունում։ Զբաղեցնում է 16,62 քառակուսի կիլոմետր տարածք։ Բնակչության թվաքանակը 2017 թվականի տվյալներով եղել է 34 218։ Կղզու գլխավոր նավահանգստային քաղաքն է։

## Ժողովրդագրություն

## Կլիմա
Լը Պորին բնորոշ է կիսաչորային շոգ կլիման (Köppen climate classification-ի դասակարգմամբ՝ *BSh*): Համեմատաբար խոնավ է դեկտեմբերից ապրիլ ընկած ժամանակաշրջանը, իսկ մնացած ժամանակ եղանակը բավականին չորային է։ Եվ ամենախոնավ, և ամենատաք ամիսը փետրվարն է 31,9|C միջին ամսական ջերմաստիճանով։ Առավել չոր ու զով է հուլիսը՝ 22,9|C միջին ամսական ջերմաստիճանով։ Ամենաբարձր ջերմաստիճանն ինչպես քաղաքում, այնպես էլ ամբողջ Ռեյունիոնում արձանագրվել է 2004 թ. մարտի 6-ին՝ 36,9|C:

## Քույր քաղաքներ

## Քաղաքականություն
Ռեյունիոնում անցկացված ընտրությունների ժամանակ կոմունիստական կուսակցությունը առավել շատ ձայներ սովորաբար ստացել է Լը Պորում։ Այս քաղաքում է գտնվում կոմկուսի օրգանը հանդիսացող Temoignages թերթի խմբագրությունը։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
*Official website (in French)
* ''Port Louis, Port Réunion, Port Toamasina''. Thesis by Claude Lagier, PhD. (IOCL), 2009.

Կատեգորիա:Ֆրանսիայի համայնքներ
Կատեգորիա:Ֆրանսիայի քաղաքներ
Սուրբ Ստեփանոս եկեղեցի (Պլեթանց)

**Սուրբ Ստեփանոս**, 1651 թվականին կառուցված հայ առաքելական եկեղեցի Արցախի Հանրապետության Հադրութի շրջանի Պլեթանց գյուղի հյուսիսային եզրին, հարավահայաց լեռնալանջին։

## Հորինվածք
Սուրբ Ստեփանոս եկեղեցին հորինվածքով եռանավ, թաղակապ բազիլիկ կառույց է։ Շինության հատակագծի երկարությունը 17,2 մետր է, լայնությունը՝ 8,7 մետր։ Եկեղեցին կառուցված է տեղական կոպտատաշ և անմշակ քարերով։ Սրբատաշ են միայն մուտքի, լուսամուտների, սյուների, կամարների և որմնակամարների անկյունաքարերը։ Մեծ չափերի կիսամշակ կրաքարեր են օգտագործվել պատերի ստորին շարվածքում։ Պատերն ամրացված են կրաշաղախով։ Զույգ կամարները սրահը բաժանում են նավերի։ Մկրտության ավազանը գտնվում է հյուսիսային ավանդատան մուտքին կից որմնախորշի մեջ։ Շինության արևելքում է գտնվում կիսաշրջան խորանը և նրան կից ուղղանկյուն ավանդատները։ Խորանի և ավանդատների պատերին առկա են տարբեր չափերի որմնախորշեր։

Եկեղեցու միակ մուտքը հարավային ճակատի կենտրոնից է։ Լուսավորվում է արևելքից՝ երեք, արևմուտքից մեկ և հարավից բացված երկու փոքր լուսամուտներով։ Արևմտյան ճակատից բացված լուսամուտն արտաքինից ունի խաչաձև շրջանակ։ Հարավայաց լանջին գտնվող սուրբ Ստեփանոսի հյուսիսային պատն արտաքուստ ձուլված է թեք լանջին և ծածկված է հողով։ Եկեղեցուց հարավ մուտքից դեպի արևելք գտնվում է 1854 թվականի ուղղանկյունաձև մի տապանաքար, իսկ եկեղեցու մոտ պահպանվել են 17-րդ դարին վերաբերվող երկու խաչքար։

## Պատմություն
ձախից|մինի|Եկեղեցու տեսքը հարավ-արևմուտքից
Սուրբ Ստեփանոս եկեղեցու վերաբերյալ մեզ հասած տեղեկությունները վերաբերվում են 19-րդ դարին։ Մակար Բարխուդարյանը գրում է.

Եկեղեցին կառուցվել է 1651 թվականին։ Այդ մասին է վկայում մուտքի բարավորին փորագրված շինարարական արձանագրությունը (Թվ :ՌՃ:)։

## Վիճակ
Խորհրդային տարիներին եկեղեցին օգտագործվել է որպես պահեստ։ Արցախյան ազատամարտի տարիներին գյուղը մեծ վնասներ է կրել, սակայն եկեղեցին կանգուն է մնացել։

2020 թվականի հոկտեմբերին Ադրբեջանը օկուպացրել է Հադրութի շրջանը և նրա կազմում գտնվող Պլեթանց գյուղը։ 44-օրյա պատերազմի ժամանակ եկեղեցու շենքը չի վնասվել։ Սակայն որևէ տեղեկություններ չտան եկեղեցու շուրջը պահպանված գերեզմանային հուշարձանների ներկա վիճակի մասին։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:17-րդ դարի հայկական վանքեր և եկեղեցիներ
Կատեգորիա:Եկեղեցիներ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Հադրութի շրջանի վանքեր և եկեղեցիներ
Կատեգորիա:Պլեթանց
Քելիմանի

**Քելիմանի** ( , նախկինում՝ Սան Մարտինյո դի Քելիմանի / **San Martinho de Quelimane)**, քաղաք Մոզամբիկում։ Զամբեզիա նահանգի վարչական կենտրոնն է։

## Աշխարհագրություն
Ընկած է Հնդկական օվկիանոսի մոզամբիկյան ափի կենտրոնական մասում՝ Զամբեզիա նահանգում, ծովի մակերևույթին հավասար բարձրության վրա։ Օվկիանոսային և գետային նավահանգիստ է, խոշոր արդյունաբերական կենտրոն։ Քաղաքի շրջակայքում կան բազմաթիվ պլանտացիաներ, որտեղ աճեցվում են կոկոսյան արմավենիներ (արմավենու յուղը արտահանվող հիմնական ապրանքներից մեկն է), սիսալ և թեյ։ Ձկնորսությունը և ձկան պահածոների արտադրությունը նույնպես մեծ դեր են խաղում քաղաքի տնտեսության մեջ։ Քելիմանին Մոզամբիկի ներքին տարածքը օվկիանոսի ափին կապող երկաթուղու վերջնակետն է։ Կա օդանավակայան։ 1954 թվականից Քելիմանին դարձել է կաթոլիկ եպիսկոպոսության կենտրոն։

## Պատմություն
Քելիմանին հիմնադրվել է միջնադարում Օմանից և Զանզիբարից եկած արաբ վաճառականների կողմից։ 1498 թվականին՝ դեպի Հնդկաստան իր ճանապարհորդության ընթացքում, այդ բնակավայր է այցելել պորտուգալացի ծովագնաց Վասկո դա Գաման։ 1530 թվականին Քելիմանին անցել է Պորտուգալիայի տիրապետության տակ։ 1761 թվականին ստացել է քաղաքի կարգավիճակ, իսկ 1763 թվականին Քելիմանիում առաջին անգամ  քաղաքային խորհրդարան է ընտրվել։

18-19-րդ դարերում աֆրիկացի սևամորթ ստրուկների զանգվածային արտահանում է տեղի ունեցել Քելիմանիի նավահանգստի միջոցով։ 1862 թվականին Դեյվիդ Լիվինգսթոնը այդ քաղաքում նշանակվել է Անգլիայի հյուպատոս։

Քելիմանի քաղաքը գրավում է զբոսաշրջիկներին 18-19-րդ դարերի իր լավ պահպանված գաղութային ճարտարապետությամբ, որի լավագույն նմուշներից է  *[[Носса-Сеньора-ду-Вибраменту|Նոսսա Սինյորա դու Վիբրամենտու]] տաճարը*։

## Պատկերասրահ

Cine Teatro Aguia Quelimane (9516168590).jpg|
Prédio Montegiro, Quelimane, Moçambique.jpg|
Freddy 2023-02-19 0900Z.jpg|Արևադարձային Ֆրեդդի ցիկլոնը, որը 2023 թ. փետրվարի 19-ին ավերիչ ազդեցություն է գործել քաղաքի վրա
COLLECTIE TROPENMUSEUM Kerk TMnr 60033897.jpg|Քելիմանիի տաճարը 1890-1910 թթ. միջակայքում


## Բնակչություն
Քաղաքի բնակչության թվաքանակը 2007 թվականի տվյալներով եղել է 192 876, 2017 թվականի տվյալներով՝ 246,9 հազար։

## Քույր քաղաքներ
*  Սետուբալ, Պորտուգալիա (2005 թ.)
*  Լը Պոր, Ֆրանսիա, Ռեյունիոն (2003 թ.)

## Կլիմա
Քելիմանիին բնորոշ է արևադարձային սավաննաների կլիման (Köppen climate classification*-ի դասակարգմամբ՝ Aw*):

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
*
*quelimane.no.sapo.pt 
*

Կատեգորիա:Աֆրիկայի բնակավայրեր
Կատեգորիա:Մոզամբիկի բնակավայրեր
Կատեգորիա:Մոզամբիկի քաղաքներ
Կատեգորիա:Նավահանգստային քաղաքներ
Կատեգորիա:Պորտուգալիայի նախկին գաղութներ
Դևիդ Էդվարդս

**Դևիդ Էդվարդս «Հանիբոյ»** (, ), ամերիկացի դելտա բլյուզ կիթառահար և երգիչ, «Գրեմմի» մրցանակի կրկնակի դափնեկիր (2008 և 2010), Բլյուզի փառքի սրահում ունի անվանական աստղ։

## Կենսագրություն
Դևիդ Էդվարդսը ծնվել է Միսսիսիպի նահանգի Շոու քաղաքում։ Նվագել սովորել է ջութակահար և կիթառահար հորից։

Երիտասարդ տարիներին համագործակցել է բլյուզի հիմնադիրներից մեկի՝ Ռոբերտ Ջոնսոնի հետ և ներկա է եղել այն գիշերը, երբ Ջոնսոնը խմել է թունավորած վիսկին, ինչն էլ դարձել է նրա մահվան պատճառը։ Հետագայում Էդվարդսի պատմած վարկածն էր, որ սկիզբ է դրել Ռոբերտ Ջոնսոնի թունավորման մասին լուրերին։

Առաջին ալբոմը Էդվարդսը ձայնագրել է 1951 թվականին Քլարկսդեյլ քաղաքում (Միսսիսիպի նահանգ)։ Իր ողջ կյանքի ընթացքում երաժիշտը թողարկել է 14 երաժշտական ալբոմ, որոնցից վերջինը թողարկվել է 2008 թվականին։ Նույն թվականին Էդվարդսը առաջին անգամ դարձել է «Գրեմմի» մրցանակի դափնեկիր «Լավագույն բլյուզ ալբոմ» անվանակարգում։

2011 թվականի հուլիսի 17-ին երաժշտի մենեջեր Մայքլ Ֆրենկը հայտնել է, որ Էդվարդսը սրտի հիվանդության պատճառով ավարտում է իր կարիերան։

Դևիդ Էդվարդսը մահացել է 2011 թվականի օգոստոսի 29-ին Չիկագոյի իր տանը։ Մահվան պատճառ է դարձել սրտի կանգը։

## Սկավառակագրություն
* *Who May Be Your Regular Be* (1951)
* *Build A Cave* (1951)
* *Drop Down Mama* (1953)
* *Old Friends* (1979)
* *White Windows* (1988)
* *Delta Bluesman* (1992)
* *I’ve Been Around* (1995)
* *Crawling Kingsnake* (1997)
* *World Don’t Owe Me Nothing* (1997)
* *Don’t Mistreat a Fool* (1999)
* *Shake 'Em on Down* (2000)
* *Mississippi Delta Bluesman* (2001)
* *Back to the Roots* (2001)
* *Roamin' and Ramblin* (2008)

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:20-րդ դարի ամերիկացի երգիչներ
Կատեգորիա:«Գրեմմի» մրցանակի դափնեկիրներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի բլյուզ կիթառահարներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի երաժիշտներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի երգիչներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի կիթառահարներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի տղամարդ կինոդերասաններ