open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Մուլասեն

**Մուլասեն** (  ), լեռ Իսպանիայի հարավում, Պիրենեյան թերակղզու ամենաբարձր գագաթը (3479 մ): Գտնվում է Անդալուսյան լեռների ճյուղավորումներից մեկի՝ Սիեռա Նևադայի լեռնաշղթայում: Լեռան հյուսիսային լանջին ընկած է մի ոչ մեծ ավալանշային սառցադաշտ, որը համարվում է Եվրոպայում ամենահարավայինը, և որից սկիզբ է առնում Գվադալկիվիրի վտակ Խենիլ գետը։

Լեռը կոչվել է Նասրիների արքայատոհմի ներկայացուցիչ Աբու ալ-Հասսան Ալիի պատվին, ով կառավարել է Գրանադան 15-րդ դարում: Լեռանը տրվել է նրա իսպանական անունը՝ Muley *Hacén*: Ըստ մի ավանդազրույցի՝ Աբու ալ-Հասսան Ալին թաղվել է այդ լեռան գագաթին:

Մուլասենը հարաբերական բարձրությամբ Արևմտյան Եվրոպայի երրորդ գագաթն է` Մոնբլանից և Էտնայից հետո, իսկ համաշխարհային ցանկում այդ ցուցանիշով զբաղեցնում է 64-րդ տեղը։ Լեռան հարավային և արևմտյան լանջերը շատ ողորկ են, իսկ հյուսիսային լանջը հաղթահարելը հատուկ հմտություն է պահանջում։ Կապիլեյրա և Տրևելես գյուղերից հնարավոր է մեկ օրում բարձրանալ Մուլասեն:

Լեռը գտնվում է Սիեռա Նևադա ազգային պարկի տարածքում:

## Պատահարներ
2006 թվականի մարտի 5-ին բրիտանացի երեք լեռնագնացներ մահացել են Մուլասենի բարձունքը հաղթահարելիս, ենթադրաբար՝ հիպոթերմիայից: Այս պատահարի մասին առաջին հաղորդագրությունների հեղինակները, մեջբերելով իսպանական տեսչական համապատասխան մարմնի եզրակացությունը, պնդել են, որ վերոհիշյալ լեռնագնացները ապահովված չեն եղել ծայրահեղ պայմաններին դիմակայելու համար անհրաժեշտ հանդերձանքով: Սակայն այդ հայտարարությունը վիճարկվել ու ժխտվել է ալպինստների հարազատների, գործընկերներից մեկի ու փրկարարների կողմից: Այս պատահարի մասին պատմող մի հուշատախտակ է տեղադրվել լեռան գագաթին:

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Муласен — статья из Большой советской энциклопедии. 
* Маршрут на Муласен
* 
* Summitpost.org
* 

Կատեգորիա:Անդալուսիայի աշխարհագրություն
Կատեգորիա:Գրանադա պրովինցիա
Կատեգորիա:Եվրոպայի լեռներ
Կատեգորիա:Իսպանիայի լեռներ
Սուրբ Պողոս-Պետրոս եկեղեցի (Տոմարածին)

**Սուրբ Պողոս-Պետրոս եկեղեցի**, 19-րդ դարում կառուցված հայկական եկեղեցի Թուրքիայի Կայսերիի մարզի Թոմարզա շրջանի Տոմարածին գյուղում։ Եկեղեցին աղյուսաշեն է, կառուցվել է 1837 թվականին։ Հայոց ցեղասպանությունից հետո Սուրբ Պողոս-Պետրոսն օգտագործվել է որպես պահեստ և կինոսրահ, իսկ հետագա շրջանում այն լքվել է: Տոմարածին գյուղից վերջին հայերը հեռացել են 1929 թվականին՝ թվով 145 հոգի։ 

Եկեղեցին գտնվում է փլուզման վտանգի տակ, սակայն վերանորոգման աշխատանքներ չեն տարվում։ Կոտրվել են եկեղեցու քիվերը, տանիքը ծածկվել է խոտով: Ներքուստ այն պատկերազարդ է, հարուստ է որմնանկարներով և հայերեն գրություններով, որոնք նույնպես վտանգված են։ 

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Եկեղեցիներ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:19-րդ դարի հայկական վանքեր և եկեղեցիներ
Կատեգորիա:Կայսերիի մարզի հայկական վանքեր և եկեղեցիներ
Սելինդա Արեգուի

**Սելինդա Արեգուի դե Ռոդիսիո** (, ), չիլիացի ֆեմինիստ քաղաքական գործիչ, գրող, ուսուցիչ և ընտրական իրավունքի ակտիվիստ, որը առավել հայտնի է Չիլիում քաղաքական, սոցիալական և քաղաքացիական ոլորտներում կանանց իրավունքների օգտին իր աշխատանքով։

## Վաղ կյանք
Սելինդա Ադելա Արեգուի Կեզադան ծնվել է Սանտյագոյում, 1864 թվականի հուլիսի 25-ին։ Ծնողները եղել են՝ Բալբինո Արեգուին և Իզաբել Կեզադային։

1891 թվականի Չիլիի քաղաքացիական պատերազմի ժամանակա մասնակցել է որպես լրտես՝ օգտագործելով հեռագիրը Կիլոտայում Հեղափոխական կոմիտեի համար՝ հօգուտ Չիլիի ազգային կոնգրեսի։

1903 թվականի սեպտեմբերի 26-ին ամուսնացել է իսպանացի Պեգերտո Ռոդիսիո Պերեսի հետ։

## Կարիերա
1919 թվականին Էլոյսա Դիասի, Բեատրիս Լետելիեի, Հայրա Գերերո դե Սոմերվիլի, Իսաուրա Դինատորի, Խուանա դե Ագիրե Սերդայի, Կարմելա դե Լասոյի և Ֆրեսիա Էսկոբարի հետ միասին, հիմնել է Չիլիի կանանց ազգային խորհուրդը, որը ակտիվորեն մասնակցել է կանանց իրավունքների պաշտպանությանը։

1926 թվականին եղել է Կանանց դեմոկրատական կուսակցություն հիմնադիրներից մեկը՝ Ռեբեկա Վարասի, Է. Բրեյդիի և Գաբրիելա Բարոսի հետ, նրանք մշակել են առաջին օրինագծերից մեկը, որը ձգտում էր փոփոխել ընտրական օրենսդրությունը՝ կանանց ընտրելու իրավունք տալով։

1927 թվականին հիմնել է «Bando Femenino»-ն՝ մի հաստատություն, որը միավորել է մի քանի ֆեմինիստ կանանց խմբեր և որի նպատակն է եղել միավորել ուժերը 1920-ականների վերջին կանանց իրավունքների շարժման օգտին։

Նաև կազմակերպել է Կանանց միջամերիկյան կոնգրեսը, որը տեղի է ունեցել Սանտյագոյում 1929 թվականին:

## Ընտրված աշխատանքներ

* *Manual de telegrafía eléctrica, teórico práctico: con los últimos adelantos sobre la telegrafía sin hilos para los estudiantes del ramo* (Valparaíso: Impr. Gillet, 1901).
* *La telegrafia sin hilos: sistema Marconi y Telefunken prácticamente al alcance de todos* (Santiago: Editorial Zig-Zag, 1916).
* *Los niños vagabundos y la criminalidad infantil* (1918).
* *Laborando* (Santiago: Impr. Cervantes, 1921).

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ

Կատեգորիա:Չիլիացի ֆեմինիստներ
Կատեգորիա:Չիլիի քաղաքական գործիչներ
Կատեգորիա:Չիլիացի գրողներ
Դավիդ Անտոն Գիխարո

**Դավիդ Անտոն Գիխարո** (, ), իսպանացի շախմատիստ, գրոսմայստեր (2013)։

## Կենսագրություն
Դավիդ Անտոն Գիխարոն ծնվել է Մուրսիայում, մեծացել Մադրիդում։ Շախմատ սկսել է խաղալ 5 տարեկանից՝ հոր ղեկավարությամբ։

2012 թվականին Գիխարոն Պրահայում տեղի ունեցած մինչև 16 տարեկանների շախմատի Եվրոպայի պատանեկան առաջնությունում նվաճել է բրոնզե մեդալ։ Մեկ տարի անց նա արծաթե մեդալ է նվաճել Ալ-Այինում տեղի ունեցած շախմատի աշխարհի երիտասարդական առաջնության մինչև 18 տարեկանների խմբում։ Իսպանիայի շախմատի ազգային հավաքականի կազմում մասնակցել է Թրոմսյոյում տեղի ունեցած 41-րդ օլիմպիադային (2014թ.) և 2015-2017 թվականների Շախմատի Եվրոպայի թիմային առաջնությանը։ «Sestao Naturgas Energia XT» ակումբի կազմում 2014 թվականին մասնակցել է Բիլբաոյում տեղի ունեցած 30-րդ Շախմատի Եվրոպայի ակումբային գավաթին։ 

Շախմատիստը 2014, 2016-2019 թվականներին մասնակցլ է Շախմատի Եվրոպայի առաջնություններին։ 2014 թվականին Երևանում տեղի ունեցած Եվրոպայի առաջնությունում   արժանացել է արծաթե մեդալի։ Շախմատի աշխարհի 4 գավաթների մասնակից է։ 2020 թվականի հունվարին Գիխարոն հաղթել է Վեյկ ան Զեեի մրցաշարում և իրավունք ստացել մասնակցելու 2021 թվականի «Masters» մրցաշարին։ Նույն թվականին դարձել է դասական շախմատի Իսպանիայի չեմպիոն։

Իսպանիայի հավաքականի կազմում մասնակցել է 2024 թվականի շախմատի 45-րդ օլիմպիադային։

## Վարկանիշի փոփոխություն

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Выступления Д. А. Гихарро на шахматных олимпиадах
* Выступления Д. А. Гихарро в Кубках мира по шахматам
* Выступления Д. А. Гихарро в командных чемпионатах Европы
* Выступления Д. А. Гихарро в личных чемпионатах Европы
* Выступления Д. А. Гихарро в Кубках европейских клубов

Կատեգորիա:Իսպանացի շախմատիստներ
Կատեգորիա:Շախմատային օլիմպիադաների մասնակիցներ
Կատեգորիա:Շախմատի գրոսմայստերներ
Վիդիտ Սանտոշ Գուջրաթի

**Վիդիտ Սանտոշ Գուջրաթի** (, ), հնդիկ շախմատիստ, գրոսմայստեր (2013)։

## Կենսագրություն
Վիդիտ Սանտոշ Գուջրաթին ծնվել է Նասիկ քաղաքում՝ բժիշկներ Սանտոշ և Նիկիտա Գուջրաթիների ընտանիքում։ Փոքր տարիքից զբաղվել է շախմատով։

2008 թվականին Չեննայում տեղի ունեցած Հնդկաստանի 45-րդ առաջնությունում լրացրել է միջազգային վարպետի առաջին նորմը։ Շախմատիստը 13 հնարավորից վաստակել է 7 միավոր։ Նույն թվականին նա հաղթել է տղաների և աղջիկների աշխարհի առաջնության մինչև 14 տարեկանների բաց հատվածում և  դարձել առաջին հնդիկը, որը հաղթել է այդպիսի մրցաշարում։ Նա 11 հնարավորից վաստակել է 9 միավոր և լրացրել միջազգային վարպետի նորմը։

Հնդիկ շախմատիստը հանդես է եկել այլ մրցաշարերում, այդ թվում՝ 2008 թվականի Շախմատի Համագործակցության առաջնությունում։ Տարիների ընթացքում Վիդիթը վերապատրաստվել է միջազգային վարպետներ Անուպ Դեշմուխի, Ռոկտիմ Բանդոպադհայեի և գրոսմայստեր Ալոն Գրինֆելդի կողմից։ Նրան մարզել է նաև Աբխիջեթ Կունտեն։

2009 թվականին նա կիսեց 1-2-րդ տեղերը Մ16 տարեկանների աշխարհի առաջնությունում՝ պարտվելով Պանայապպան Սեթուրամանին։ 2011 թվականին Չեննայում կայացած Մ20 տարեկանների աշխարհի առաջնությունում նա 11 հնարավորից վաստակել է 8 միավոր և վաստակել գրոսմայստերի առաջին նորմը։

2011 թվականին Նագպուրի միջազգային բաց առաջնությունում նա 11 հնարավորից վաստակել է 8 միավոր։ Շախմատիստը 1 միավորով հետ է մնացել Զիաուր Ռահմանից և միաժամանակ լրացրել գրոսմայստերի երկրորդ նորմը։ Գրոսմայստերի վերջին նորմը նա լրացրել է 2012 թվականին՝ Rose Valley Kolkata Open-ի 8-րդ տուրում, որտեղ գրավել է 3-րդ տեղը։

2013 թվականին գրոսմայստերը նվաճել է բրոնզե մեդալ Մ20 տարեկանների աշխարհի առաջնությունում։ Հայդարաբադում տեղի ունեցած գրոսմայստերների միջազգային մրցաշարում նա գրավել երրորդ տեղը։

2019 թվականի նոյեմբերի 22-ից 25-ը ուայլդ-քարդ մասնակցել է «Tata Steel»-ի արագ և բլից մրցաշարերին։ Նա 8-րդ տեղը կիսել է Պենտալա Հարիկրիշնայի հետ։

Մասնակցել է Մագնուս Կառլսենի «Skilling Open»-ի 2020-21 մրցաշրջանի 1-ին մրցաշարին՝ $1 մլն մրցանակային ֆոնդով։

Նա Հնդկաստանի հավաքականի ավագն է եղել, որը ոսկե մեդալ է նվաճել 2020 թվականի շախմատի առցանց օլիմպիադայում։

2022 թվականին Հնդկաստանի երկրորդ թիմի կազմում բրոնզե մեդալ է նվաճել Շախմատի 44-րդ համաշխարհային օլիմպիադայում։

2023 թվականին նա հաղթել է Շվեյցարիայում տեղի ունեցած ՖԻԴԵ-ի Գրանդ մրցաշարում և իրավունք ստացել մասնակցելու հավակնորդների մրցաշարին։

2023 թվականի դեկտեմբերին Վիդիտ Սանտոշ Գուջրաթին դարձել է Հաշիմովի հուշամրցաշարի հաղթող։

Հնդկաստանի շախմատի հավաքականի կազմում Վիդիտ Սանտոշ Գուջրաթին 2024 թվականի սեպտեմբերին մասնակցել է Շախմատի 45-րդ համաշխարհային օլիմպիադային։

Նա YouTube-ում վարում է ուսումնական ալիք։

## Վարկանիշի փոփոխություն

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
*Անձնական քարտը ՖԻԴԵ-ի կայքում
*Պարտիաները Chessgames.com կայքում
*Անձնական քարտը 365chess.com կայքում

Կատեգորիա:Հնդիկներ
Կատեգորիա:Շախմատի գրոսմայստերներ
Կանճրակի ծաղկակեր

**Կանճրակի ծաղկակեր** (Meligetes aeneus), **կանճրակի ծաղկափոշեկեր**, կանճրակի փայլուն թիթեռների ընտանիքի թիթեռ, կաղամբազգիների ընտանիքի բույսերի սերմնարանների վնասատու։

## Տարածվածություն
Տարածված է ամենուրեք՝ կանճրակի, կաղամբի, մանանեխի մշակության շրջաններում։

## Նկարագրություն
Մարմինը (երկարությունը՝ 1,5–2,7 մմ)՝ տափակացած, մուգ կապույտ՝ կապտականաչավուն մետաղական փայլով։ Թրթուրը (երկարությունը՝ մինչև 4 մմ)՝ սպիտակ կամ մոխրագույն՝ մուգ մազիկների 3 շարքերով, գլուխն ու ոտքերը՝ մուգ։ Բուսական մնացորդների տակ ձմեռած բզեզները գարնանը սնվում են շատ բույսերի բացված ծաղիկների (այդ թվում՝ պտղատու մշակաբույսերի) կոկոններով, այնուհետև՝ կոկոնավորման փուլում անցնում են կաղամբազգիների ընտանիքի բույսերի վրա։ Թրթուրները զարգանում են միայն այդ բույսերի վրա, սնվում են առավելապես ծաղկափոշով, սակայն կարող են ուտել նաև կոկոնները և վնասել ծաղիկները։

## Պայքարի միջոցառումներ
Սերմնաբույսերի վաղ սածիլում, պարարտացում, հողի փխրեցում, միջատասպանների օգտագործում։
Կատեգորիա:Բզեզներ
Կատեգորիա:Միջատներ
Ալան Պիչոտ

**Ալան Պիչոտ** ( , ), արգենտինացի շախմատիստ, գրոսմայստեր (2016), Իսպանիայի շախմատի հավաքականի անդամ։

## Կենսագրություն
Պիչոն Արգենտինայի չեմպիոն է եղել Մ10, Մ12, Մ14 և Մ18 մակարդակներուՄ, վերջինիս հաղթանակը նվաճել Է 12 տարեկանում։ 16 տարեկանում Հարավային Աֆրիկայի Դուրբան քաղաքում տեղի ունեցած Մ16 տարեկանների աշխարհի առաջնությունում նա առաջին տեղն է զբաղեցրել։ Շախմատիստը 17 տարեկանում ստացել է գրոսմայստերի կոչում։

Արգենտինայի շախմատի հավաքականի կազմում մասնակցել է 2016 և 2018 թվականների Շախմատային օլիմպիադաներին ), ինչպես նաև 2020 թվականի առցանց օլիմպիադային։

2019 թվականի հուլիսին Պիչոն 8/11 (+6–1=4) հաշվով զբաղեցրել է հինգերորդ տեղը շախմատի Ամերիկայի մայրցամաքային առաջնությունում՝ ձեռք բերելով ՖԻԴԵ-ի 2019 թվականի աշխարհի գավաթի ուղեգիր։

2022 թվականին Պիչոտը հաղթել է Բուենոս Այրեսում անցկացված «Magistral 50 Aniversario Torre Blanc»a մրցաշարում՝ 8/9 (+7–0=2) հաշվով։

2023 թվականի օգոստոսին Պիչոն հայտարարել է ֆինանսական աջակցության բացակայության պատճառով Արգենտինայի շախմատի ֆեդերացիայից տեղափոխվելու իր որոշման մասին։ Այժմ շախմատիստը հանդե է գալիս է Իսպանիայի շախմատի ֆեդերացիայի ներքո, որի կազմում 2024 թվականին մասնակցել է շախմատի 45-րդ օլիմպիադային։

## Մարզական արդյունքներ

## Վարկանիշի փոփոխություն

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
*Անձնական քարտը ՖԻԴԵ-ի կայքում
*Պարտիաները Chessgames.com կայքում
*Անձնական քարտը 365chess.com կայքում

Կատեգորիա:Արգենտինացի շախմատիստներ
Կատեգորիա:Շախմատային օլիմպիադաների մասնակիցներ
Կատեգորիա:Շախմատի գրոսմայստերներ
Վլադիմիր Օնիշչուկ

**Վլադիմիր Վլադիմիրովիչ Օնիշչուկ** (), ուկրաինացի շախմատիստ, գրոսմայստեր (2012)։

## Կենսագրություն
Վլադիմիր Օնիշչուկը ծնվել է 1991 թվականին։ 2005 թվականին արժանացել է միջազգային վարպետի կոչման, իսկ յոթ տարի անց ստացել է գրոսմայստերի կոչում։

## Ձեռքբերումներ
*Մինչև 10 տարեկան տղաների Եվրոպայի չեմպիոն (2001 թ.)
* Աշխարհի մինչև 16 տարեկանների առաջնության արծաթե մեդալակիր (2006)
* Եվրոպայի մինչև 12 տարեկան պատանիների առաջնության արծաթե մեդալակիր (2003 թ.)
* Շախմատի համաշխարհային մանկական օլիմպիադայի հաղթող Ուկրաինայի հավաքականի կազմում ( Աղրը, Թուրքիա, 2006 թ.)
*Մինչև 12 տարեկան տղաների Ուկրաինայի չեմպիոն (2003 թ.)
* Ուկրաինայի մինչև 12 տարեկանների առաջնության արծաթե մեդալակիր (2001 և 2002), մինչև 16 տարեկան (2006 թ.)
* Ուկրաինայի մինչև 10 տարեկան երիտասարդների առաջնության բրոնզե մեդալակիր (2001 թ.)
* Ուկրաինայի շախմատի առաջնության արծաթե մեդալակիր (2017 թ.)։ Մրցաշարի վերջում նա Պետրո Գոլուբկայի հետ վաստակել է հավասար միավոր, սակայն լրացուցիչ ցուցանիշներով զիջել է վերջինիս՝ ի վերջո զբաղեցնելով աղյուսակի երկրորդ տեղը։
*2022 թվականին մասնակցել է շախմատի 44-րդ օլիմպիադային և պահեստային խաղատախտակին հանդես գալու համար ստացել անհատական բրոնզե մեդալ։
*2024 թվականի շախմատի 45-րդ օլիմպիադայի մասնակից

## Վարկանիշի փոփոխություն

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
*Անձնական քարտը ՖԻԴԵ-ի կայքում
*Պարտիաները Chessgames.com
*Պարտիաները 365chess.com կայքում
*Информация о Владимире Онищуке на сайте Харьковской областной федерации шахмат

 
Կատեգորիա:Շախմատային օլիմպիադաների մասնակիցներ
Կատեգորիա:Շախմատի գրոսմայստերներ
Կատեգորիա:Ուկրաինացի շախմատիստներ
Մեքսիկական ցատկող լոբի

մինի|287x287փքս|Ցատկող լոբի «դռնակով», փոսը մոտ 8 մմ խորություն ունի: Մեկի վրա «դուռը» առանձնացված է մյուսից դուռը դեռ լոբի վրա է։ Երկուսն էլ մոտ 10 մմ են: Նաև 2 ցեցa, ինչպես նաև նրանց պատյանները։
**Մեքսիկական ցատկող լոբի** ( ), Մեքսիկայում ցեցի թրթուրներով (*[[Cydia saltitans]]*) բնակեցված սերմերի փոքր պատիճներ: Պատիճը սովորաբար բաց շագանակագույն է: Նրանք *[[Սեբաստիանիա Պավոնիանա|Sebastiania pavoniana]]* թփից են, ինչը հաճախ անվանում են նաև «ցատկող լոբի»: Այնուամենայնիվ, դրանք ոչ թե իրական լոբի են, այլ իշակաթնուկազգիներ: Այս բույսի ունդերը համարվում են ոչ թունավոր, բայց սովորաբար չեն ուտում: Գարնանը, երբ թուփը ծաղկում է, ցեցերն իրենց ձվերը դնում են թփի կախված սերմերի վրա։ Երբ ձվերը դուրս են գալիս, փոքրիկ թրթուրները ծակում են չհասունացած կանաչ պատիճները և սկսում ուտել սերմերը: Պատիճները հասունանում են, ընկնում գետնին և բաժանվում երեք ավելի փոքր հատվածների, և այդ հատվածները կոչվում են մեքսիկական ցատկող լոբի: Երբ ներսի փոքրիկ թրթուրները ոլորվում և բացվում են, ապա գլխով հարվածում են պարկուճի պատին, և պատիճը «ցատկում է»: Ջերմաստիճանի բարձրացման հետ նրանք ավելի շատ են շարժվում, թրթուրը ուտում է լոբու ներսը և մետաքսանման թելով կպչում է պատիճի ներքին մակերեսին։

Սիեթլի համալսարանի ֆիզիկոսները, օգտագործելով Բրոունյան շարժումը որպես մոդել, ենթադրում են, որ թրթուրի պատահական քայլքը օգնում է ստվեր գտնել շոգ օրերին գոյատևելու համար: Թեև այն չի օպտիմիզացնում ստվերն արագ գտնելու համար, ռազմավարությունը նվազագույնի է հասցնում երբեք ստվեր չգտնելու հնարավորությունները։

Թրթուրը կարող է ամիսներ շարունակ ապրել պատիճի ներսում՝ քնելու տարբեր ժամանակաշրջաններով: Եթե թրթուրն ունի խոնավության և ջերմաստիճանի համապատասխան պայմաններ, այն կապրի այնքան երկար, որ սկսի կերպարանափոխության փուլ: Գարնանը ցեցն իրեն ստիպում է դուրս գալ լոբու միջից կլոր «ծուղակի դռնով»՝ թողնելով պատյանը։Կերպարանափոխությունից հետո փոքր, արծաթա-մոխրագույն ցեցը ապրում է ոչ ավելի, քան մի քանի օր:

Մեքսիկական ցատկող լոբի գալիս է Սոնորա, Սինալոա և Չիուահուա նահանգների լեռներից: Սոնորան իրեն անվանում է «Jumping Bean-ի աշխարհի մայրաքաղաք»:

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Թիթեռներ
Կատեգորիա:Իշակաթնուկազգիներ
Կատեգորիա:Մեքսիկայի մշակույթ
Սյորեն Քոլդինգ

**Սյորեն Քոլդինգ** (), դանիացի ֆուտբոլիստ, որը հանդես է եկել պաշտպանի դիրքում: Հայտնի է «Բրոնդբյուում», «Բոխումում» և Դանիայի ֆուտբոլի ազգային հավաքականում ելույթներով։  Ֆուտբոլի աշխարհի առաջնության 1998–ի և ֆուտբոլի Եվրոպայի առաջնություն 2000–ի մասնակից։

## Ակումբային կարիերա
Քոլդինգը ծնվել է Կոպենհագենի արվարձանում և կարիերան սկսել է «Ֆրեմ» ակումբում։ Հայտնի է դարձել 1992/1993 թվականներին «Սարագոսայի» դեմ ՈւԵՖԱ-ի գավաթի խաղից հետո, որտեղ նա դարձել է գոլի հեղինակ: 1993 թվականին «Ֆրեմը» սնանկացել է և Քոլդինգը տեղափոխվել է «Բրոնդբյու»։ Նոր ակումբում անցկացրել է 7 մրցաշրջան՝ երեք անգամ հաղթելով Դանիայի առաջնությունում և նվաճելով գավաթը։ 2000 թվականին 1,5 միլիոն դանիական կրոնով տեղափոխվել է գերմանական «Բոխում»։ Նոր ակումբի հետ մեկ մրցաշրջան անց դուրս է եկել Բունդեսլիգայից, բայց մնացել է թիմում և արժանացել ավագի մրցանակին: «Բոխումի» կազմում մասնակցել է ավելի քան 100 հանդիպման և ավարտել կարիերան 2006 թվականին:

## Միջազգային կարիերա
1996 թվականին նորամուտն է նշել Դանիայի ֆուտբոլի ազգային հավաքականում։ Ֆուտբոլի աշխարհի առաջնություն 1998 թվականին հայտավորվել է Ֆրանսիայում կայանալիք Աշխարհի առաջնությանը մասնակցելու համար։ Սերենը հիմնական ֆուտբոլիստն էր և մասնակցել Է ՀԱՀ-ի հավաքականների դեմ բոլոր 5 հանդիպումներին, Ֆրանսիայի ֆուտբոլի ազգային հավաքական, Նիգերիայի ֆուտբոլի ազգային հավաքական, Բրազիլիայի ֆուտբոլի ազգային հավաքական և Սաուդյան Արաբիայի ֆուտբոլի ազգային հավաքական։

2000 թվականին ընդգրկվել է թիմի հայտացուցակում Բելգիայում և Հոլանդիայում կայանալիք Եվրոպայի առաջնությանը մասնակցելու համար։ Մրցաշարին մեկնել է որպես հիմնական ֆուտբոլիստ և մասնակցել է Ֆրանսիայի, Նիդերլանդների ֆուտբոլի ազգային հավաքական և Չեխիայի ֆուտբոլի ազգային հավաքականների դեմ խաղերին։ 2004 թվականին ավարտել է կարիերան հավաքականում։

## Վիճակագրություն
### Հանդիպումներ Դանիայի հավաքականի կազմում

**Ընդհանուր ՝ 27 խաղ / 0 գոլ; 8 հաղթանակ, 7 Ոչ-ոքի, 12 պարտություն:**

## Ձեռքբերումներ
«**[[Բրոնդբյու ՖԱ|Բրոնդբյու]]**»
* Դանիայի ֆուտբոլի առաջնություն՝ 1995/96, 1996/97, 1997/98
* Դանիայի Գավաթի գավաթակիր՝ 1998

## Ծանոթագրություններ

 
Կատեգորիա:Բոխումի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Բունդեսլիգայի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Բրոնդբյուի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Դանիացի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Տղամարդկանց ֆուտբոլի պաշտպաններ
Խայմե Սանտոս Լատասա

**Խայմե Սանտոս Լատասա** (, ), իսպանացի շախմատիստ։  2018 թվականին ՖԻԴԵ-ի կողմից արժանացել է գրոսմայստերի կոչման։

## Կարիերա
Սանտոսը 2011 թվականին դարձել է ՖԻԴԵ-ի վարպետ, իսկ 2013 թվականի օգոստոսի 15-ին՝ միջազգային վարպետ։ 2006 թվականին դարձել է Իսպանիայի մինչև 10 տարեկանների չեմպիոն, իսկ 2008 թվականին՝ Իսպանիայի մինչև 12 տարեկանների չեմպիոն։ 2010 թվականին նույն հաջողությանը նա հասել է Իսպանիայի մինչև 14 տարեկանների խմբում։ Նա 2009 թվականին զբաղեցրել է 19-րդ տեղը Սան Սեբաստիանի բաց առաջնությունում։ 2014 թվականին Եվրոպայի Մ18 տարեկանների պատանիների առաջնությունում շախմատիստը զբաղեցրել է 3-րդ տեղը (4-րդ թայբրեյքում)։

2017 թվականին Դուբայի շախմատի բաց մրցաշարում 6 տուրից հետո 5,5 միավորով գլխավորել է աղյուսակը թեև մրցաշարն ավարտել է 20-րդ տեղով՝ 6,0/9։

2023 թվականի սեպտեմբերի դրությամբ Սանտոսը հինգերորդ ամենաբարձր վարկանիշ ունեցող իսպանացի շախմատիստն է եղել։

2022 թվականի դեկտեմբերի 18-ին Սանտոսը 11 հնարավորից 9,5 միավորով հաղթող է ճանաչվել Եվրոպայի արագ շախմատի առաջնությունում։

2024 թվականին Սանտոսը մասնակցել է շախմատի 45-րդ օլիմպիադային։

## Վարկանիշի փոփոխություն

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ

*Անձնական քարտը ՖԻԴԵ-ի կայքում
*Պարտիաները Chessgames.com կայքում
*Անձնական քարտը 365chess.com կայքում
*Պարտիաները Chess․com կայքում

Կատեգորիա:Իսպանացի շախմատիստներ
Կատեգորիա:Շախմատային օլիմպիադաների մասնակիցներ
Կատեգորիա:Շախմատի գրոսմայստերներ
Կատեգորիա:Շախմատի միջազգային վարպետներ
Կախեթ

**«Կախեթ»,** սև միլաղ, սև կախեթ, հայկական տեխնիկական խաղողի ուշահաս սորտ։ Ստեղծվել է ժողովրդական ընտրասերման ճանապարհով։ Մշակվում է հիմնականում Արարատի մարզում։

## Նկարագրություն
Տերևը՝ միջին մեծության, կլորավուն, հնգաբլթակ, խիստ կտրտված, կոշտ, լերկ, թույլ բշտիկավոր, ներքին մակերեսը՝ սպիտակ, ոստայնանման թավով։ Ծաղիկը՝ երկսեռ։ Ողկույզը՝ միջին մեծության, խիտ կամ միջին խտության, գլանաձև կամ գլանակոնաձև։ Պտուղը՝ միջին մեծության, կլորավուն, երբեմն` էլիպսաձև, սև, երբեմն` գինեկարմիր երանգով, մաշկը՝ կոշտ, փայլուն, առաձգական, պտղամսից հեշտությամբ անջատվող, հաստ մոմաշերտով, պտղամիսը՝ հյութալիմսալի, հյութը՝ անգույն։ Բողբոջումից մինչև պտղի լրիվ հասունացումը՝ 160-165 օր։ Բերքատվությունը՝ 250 ց/հա և ավելի։ Օգտագործում են սեղանի թունդ (մին չև 17-18°, որը ստացվում է բնական խմորման միջոցով) և թույլ, աղանդերային, լիկյոր, շամպայն, խերես, մադերա, պորտվեյն, մալագա տիպի գինիների, կոնյակի, գինենյութի և հյութի պատրաստման համար, նաև` թարմ։

Կատեգորիա:Գյուղատնտեսություն
Կատեգորիա:Գինեգործություն
Կատեգորիա:Խաղողի սորտեր
Պաու Վիկտոր

**Պաու Վիկտոր Դելգադո** (, ), իսպանացի ֆուտբոլիստ, «Բարսելոնա» ակումբի հարձակվող։

## Ակումբային կարիերա
Վիկտորը ծնվել է իսպանական Բարսելոնա նահանգի Սանտ Կուգատ դել Վալես քաղաքում և սկսել է մարզվել «Սաբադելի» ակադեմիայում, իսկ 2018 թվականին միացել է «Ժիրոնայի» ակադեմիային։ 2020 թվականի հուլիսի 20-ին, «Ժիրոնայի» պահեստային թիմում հաջող հանդես գալուց հետո, Պաուն իր պրոֆեսիոնալ նորամուտը նշել է «Ալկորկոնի» դեմ Սեգունդայի խաղում։

2022 թվականի օգոստոսի 29-ին Դելգադոն և նրա թիմակից Ալեքս Սալան վարձավճարով տրվել են «Սաբադելին»։ Հաջող մրցաշրջանից հետո Վիկտորը երկարաձգել է պայմանագիրը «Ժիրոնայի» հետ մինչև 2025 թվականը և 2023 թվականի օգոստոսի 17-ին վարձակալության է գնացել «Բարսելոնա Ատլետիկ»:

2024 թվականի հուլիսի 24-ին «Բարսելոնան» հայտարարել է Վիկտորի հետ պայմանագրի ստորագրման մասին մինչև 2029 թվականը։ 2024 թվականի հուլիսի 31-ին Պաուն նորոմուտն է նշել «Բարսելոնայի» հիմնական թիմի կազմում «Մանչեսթեր Սիթիի» դեմ ընկերական խաղում և աչքի ընկել գոլով: 2024 թվականի օգոստոսի 4-ին, արդեն իր հաջորդ խաղում, Դելգադոն երկու գոլ է «Ռեալ Մադրիդի» դարպասը և հաղթանակ բերել կատալոնացիներին: 2024 թվականի օգոստոսի 17-ին Վիկտորը խաղալ է իր առաջին պաշտոնական խաղը «Բարսելոնայի» կազմում Իսպանիայի առաջնության խաղում «Վալենսիայի» դեմ։

## Ծանոթագրություններ

 
Կատեգորիա:Բարսելոնա B-ի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Բարսելոնայի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Ժիրոնայի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Իսպանացի տղամարդ ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Լա Լիգայի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Տղամարդկանց ֆուտբոլի կիսապաշտպաններ
Կատեգորիա:Ֆուտբոլի հարձակվողներ
Կատեգորիա:Բրագայի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Կատալոնիայի հավաքականի ֆուտբոլիստներ
Հեկտոր Ֆորտ

**Հեկտոր Ֆորտ Գարսիա** (, ), իսպանացի ֆուտբոլիստ,  «Բարսելոնա» ակումբի պաշտպան։

## Ակումբային կարիերա
2023 թվականի դեկտեմբերի 13-ին Ֆորտը իր նորամուտը նշել է «Բարսելոնայի» ավագ թիմում՝ ՈՒԵՖԱ-ի Չեմպիոնների լիգայի «Անտվերպենի» դեմ խաղում։ 2024 թվականի հունվարի 7-ին Հեկտորն իր առաջին խաղն անցկացրել է «Բարսելոնայի» մեկնարկային կազմում «Բարբաստրոյի» դեմ Իսպանիայի գավաթի խաղում և գոլային փոխանցում կատարեց։ 2024 թվականի հունվարի 27-ին Ֆորտն առաջին անգամ խաղաց Իսպանիայի առաջնությունում՝ հայտնվելով մեկնարկային կազմում՝ «Վիլյառեալի» դեմ խաղում։

## Կատարողական վիճակագրություն
### Ակումբային կարիերա

## Ծանոթագրություններ

 
Կատեգորիա:Բարսելոնա B-ի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Բարսելոնայի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Իսպանացի տղամարդ ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Լա Լիգայի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Տղամարդկանց ֆուտբոլի պաշտպաններ
Խոտացանություն

**Խոտացանություն**, կերեր և սերմեր ստանալու նպատակով ցանովի բազմամյա և միամյակեր. խոտաբույսերի մշակումը դաշտերում (դաշտային խոտացանություն) կամ բնական կերային հողհանդակներում (մարգագետնային խոտացանություն). կատարում են դրանց արմատների բարելավման համար։ Այդ խոտաբույսերի մշակման հիմնական  նպատակը կանաչ զանգվածի ստացումը և անասունների արածեցման շրջանում լրակերի ապահովումն է, ինչպես նաև խոտ, սենաժ, սիլոս և խոտալ յուր պատրաստելը։ 

Խոտացանություն անասնապահությանը տալիս է ամենաէժան և լիարժեք սննդարարության կեր։ Բազմամյա բակլազգի խոտաբույսերի և դաշտավլուազգիների հետ դրանց խառնուրդի պարբերական մշակման դրական ազդեցության գիտատեսական հիմնավորումը տվել է ռուս գիտնական Վ. Ռ. Վիլյամսը։  

## Նշանակություն
Այդ խոտաբույսերի մշակումը վերականգնում և բարձրացնում է հողի բերրիությունը։ Խոտացանությունն նպաստում է հողի կառուցվածքի, ջրաթափանցիկության, ջրապահպանիչ հատկության, օդահագեցման և այլն բարելավմանը, կրճատում է ցանքերի աղբոտվածությունը, բարձրացնում խոտաբույսերից հետո մշակվող հացահատիկային, տեխնոլոգիական և այլ մշակաբույսերի բերքատվությունը։ Հարավային շրջաններում, ոռոգովի երկրագործության պայմաններում ցանքաշրջանառության մեջ առվույտի և դաշտավլուկազգի խոտաբույսերի հետ նրա խառնուրդների մշակումը կանխարգելում է հողերի աղակալումը, նպաստում դրա աղազերծմանը։ Դաշտային ցանքաշրջանառության մեջ բազմամյա խոտաբույսերով զբաղեցնում են 1–3 դաշտ, երբեմն խոտաբույսերը ցանում են հեռավոր տեղամասերում։ Կերային, ինչպես նաև հողապաշտպան ցանքաշրջանառության մեջ բազմամյա խոտաբույսերին հատկացնում են 2–3 դաշտից ոչ ավելի։ Միամյա խոտաբույսերը հիմնականում մշակում են զբաղված ցելերում, հնձած ու խոզանավոր ցանքերում։  

## Կիրառություն
Խոտացանություն կիրառում են նաև լանջերին, բաց տափաստաննրում ու տեղամասերում հողն էրոզիայից պաշտպանելու համար, ինչպես նաև բնակավայրերի, մարզադաշտերի ու օդանավակայանների կանաչապատման ու բարեկարգման, թեքությունների ամրացման (ամբարտակների, երկաթուղիների) և այլնի համար։ 

Խոտացանություն տարածված է ամբողջ աշխարհում։

Կատեգորիա:Գյուղատնտեսություն
Կատեգորիա:Բուսաբանություն
Կատեգորիա:Մշակաբույսեր
Սուրբ Գրիգոր Նարեկացի եկեղեցի (Ալավերդի)

**Սուրբ Գրիգոր Նարեկացի եկեղեցի**, 2001 թվականին կառուցված հայ առաքելական եկեղեցի Հայաստանի Լոռու մարզի Ալավերդի քաղաքում։
մինի
## Կառուցում
2000 թվականի հուլիսին Ալավերդիում նշվել է պղնձաարդյունաբերության 230-ամյակը, որից հետո տեղի է ունեցել նոր եկեղեցու հիմնարկեքը։ «Վալեքս» խմբի ընկերությունների նախագահ Վալերի Մեջլումյանի նախաձեռնությամբ և ֆինանսավորմամբ կոմբինատը փակվելու առթիվ տեղադրված հուշաքարի տեղում սկսվել է Սուրբ Գրիգոր Նարեկացի եկեղեցի կառուցելու շինարարությունը։

2001 թվականին եկեղեցին օծվել է ձեռամբ ամենայն հայոց կաթողիկոս Գարեգին Բ-ի։ 2021 թվականի հոկտեմբերի 31-ին հանդիսավոր կերպով նշվել է եկեղեցու հիմնադրման 20-ամյակը։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Եկեղեցիներ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:21-րդ դարի հայկական վանքեր և եկեղեցիներ
Կատեգորիա:Գուգարաց թեմի վանքեր և եկեղեցիներ
Մեդալի հակառակ կողմը

**«Մեդալի հակառակ կողմը»**, հայկական սպորտային դրամա աշխարհի չեմպիոն, Եվրոպայի կրկնակի չեմպիոն ծանրորդ Նազիկ Ավդալյանի կյանքի և սպորտային կարիերայի մասին։ Ֆիլմը հիմնված է իրական դեպքերի վրա։ Ֆիլմի պրեմիերան կայացել է 2024 թվականի սեպտեմբերի 12-ին։

## Սյուժե
Ավտովթարի հետևանքով ստանալով լուրջ վնասվածք՝ Նազիկ Ավդալյանը 7 տարի դուրս է մնում մեծ սպորտից, ապա վերադառնում և, չնայած շրջապատի անվստահությանը, մարմնական անմարդկային ցավերին, դառնում է Եվրոպայի կրկնակի չեմպիոն:

## Ստեղծագործական կազմ
### Նկարահանող խումբ

* Բեմադրող օպերատոր՝ Սուրեն Թադևոսյան
* Կոմպոզիտոր՝ Անդրանիկ Բերբերյան
* Նկարիչ՝ Արմեն Ղազարյան։

### Դերերում
* Աննա Մաքսիմ
* Խորեն Լևոնյան
* Սոս Ջանիբեկյան
* Մկրտիչ Արզումանյան
* Բաբկեն Չոբանյան
* Արտաշես Ալեքսանյան
* Անահիտ Քոչարյան
* Արուսիկ Գրիգորյան
* Կարեն Գիլոյան

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Նազիկ Ավդալյանի մասին «Մեդալի հակառակ կողմը» ֆիլմի պրեմիերան
* Հարցազրույց «Մեդալի հակառակ կողմը» ֆիլմի դերասանների հետ
* «Մեդալի հակառակ կողմը»

Կատեգորիա:Հայերեն ֆիլմեր
Կատեգորիա:Հայկական դրամա ֆիլմեր
Կատեգորիա:Հայկական ֆիլմեր
Կատեգորիա:Սպորտային ֆիլմեր
Հայկաշեն կաթողիկոսական ամառանոց

**«Հայկաշեն» կաթողիկոսական ամառանոց**, պատմամշակութային հուշարձան և կաթողիկոսական առանձնատուն Հայաստանի Արագածոտնի մարզի Բյուրական գյուղում, նրա արևելյան եզրին։ Հուշարձանն ընդգրկված է Բյուրականի պատմության և մշակույթի անշարժ հուշարձանների ցանկում։

## Պատմություն
Ամենայն Հայոց կաթողիկոս Վազգեն Ա-ն ծրագրել էր միաբանության անդամների ու հոգևոր ճեմարանի սաների ամառային հանգստի համար ամառանոց կառուցել։ Խորհրդային Հայաստանի կառավարությունը ծննդյան 50-ամյակի առթիվ Արագածի հարավային լանջին գտնվող Բյուրականում 2,5 հեկտար տարածությամբ հողամաս է նվիրում Վազգեն Ա-ին։ Հողամասը գտնվում է գյուղից դուրս, բարձրադիր վայրում, որտեղից համայնապատկեր է բացվում դեպի Արարատյան դաշտ։ 

Հայրապետական ամառանոցի շենքը նախագծում է ճարտարապետ Ռաֆայել Իսրայելյանը՝ 1968 թվականի դեկտեմբերին։ Ներկայացված նախագիծը արժանանում է Վազգեն Ա-ի և Մայր Աթոռի ճարտարապետների հանձնաժողովի հավանությանը։ Ամառանոցի կառուցումը հաջողությամբ է ավարտվում: Նրա շուրջը բարեկարգվում է, ստեղծվում են ծաղկանոցներ, տնկվում դեկորատիվ և պտղատու ծառեր: Ողջ հողամասը ցանկապատվում` հյուսիսային կողմից քարե պատով, որտեղ գտնվում է մուտքի գլխավոր դարպասը: Հայրապետական ամառանոցը անվանակոչվում է «Հայկաշեն»` ամերիկահայ ազգային բարերար Հայկ Քավուքչյանի անունով: Շենքը կահավորելուց հետո նրա բացումը կատարվեց 1972 թվականին:

## Ճարտարապետություն
մինի|Հայկաշեն կաթողիկոսական ամառանոցը 1978 թվականից հետո:
Հայկաշեն ամառանոցը երկհարկանի է` աջ թևում վերասլաց աշտարակով: Ձգված լինելով արևելքից արևմուտք` շենքն իր գլխավոր ճակատով ուղղված է դեպի հարավ` Արարատյան դաշտի կողմը: Առաջին հարկի աջ թևում գտնվում է նախասրահը` հետնամասի սանդղքատնով: Նույն նախասրահից ձախ գտնվում են հինգ ննջարանների մուտքերը, որոնց հաջորդում է երկրորդ նախասրահը: Բակի կողմից վերջինիս կից է խոհանոցը, իսկ սրան` ավտոտնակը: Բակի կողմից են նաև սանդուղքները, որոնք տանում են դեպի գետնահարկում տեղավորված կաթսայատունը:

Երկրորդ հարկն ամբողջապես հատկացված է ննջասենյակներին, որոնք ունեն նախամուտքեր և սանիտարական հանգույցներ: Սրանից դեպի ձախ ընկած ընդարձակ դահլիճը ծառայում է որպես հանրակացարան: Երկրորդ հարկից` կամարային բացվածքի վրայով, անցում է կատարվում դեպի աշտարակը և նրա վերնամասում տեղավորված մատուռը: Շենքի առավել կարևոր մասերը` ընդունելությունների դահլիճն ու կից ճաշասրահը, ձևավորված են եկեղեցուն հատուկ ճաշակով: Ամառանոցի շինության վրա կան երեք լոջիաներ, որոնք նայում են Արարատ սարին:

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Բյուրականի շենքեր և կառույցներ
Ալի Հաջիբեկով

**Ալի Ամրահի Հաջիբեկով** (, ), ռուս ֆուտբոլիստ, պաշտպան:

## Ակումբային կարիերա
Դաղստանի ֆուտբոլի սան է։ 2005 թվականին հանդես է եկել «Անժի-Խազար» սիրողական ակումբում, սակայն ակումբը շուտով փակվել է։ 2006 թվականին ընդգրկվել է «Անժիի» հայտացուցակում առաջին դիվիզիոնում հանդես գալու համար, որի կազմում նորամուտն է նշել 2006 թվականի հուլիսի 28-ին՝ փոխարինման դուրս գալով Էրիկ Կամդեմ Կամդեմին Մախաչկալայի «Դինամոյի» դեմ արտագնա խաղի 76-րդ րոպեին։ Հաջորդ մրցաշրջանում անցկացրել է 12 հանդիպում։ 2009 թվականի մրցաշրջանում, որում «Անժին» ձեռք է բերել Պրեմիեր լիգայում հանդես գալու իրավունք, մասնակցել է ընդամենը մեկ հանդիպման՝ Նովոռոսիյսկի «Չեռնոմորեցի» դեմ խաղում փոխարինման դուրս գալով Եվգենի Շչերբակովին։ Հաջորդ մրցաշրջանում անցկացրել է 12 հանդիպում։ 2009 թվականի մրցաշրջանում, որում «Անժին» հասել է Պրեմիեր լիգայում հանդես գալու իրավունքի, մասնակցել է ընդամենը մեկ հանդիպման՝ Նովոռոսիյսկի «Չեռնոմորեցի» դեմ խաղում փոխարինման դուրս գալով Եվգենի Շչերբակովին։ 2018 թվականի հուլիսի 20-ին պայմանագիր է կնքել Կրասնոյարսկի «Ենիսեյ» ակումբի հետ։ 2021 թվականի սեպտեմբերի սկզբին հայտնվել է Մախաչկալայի «Լեգիոն-Դինամոյի» հայտացուցակում։ 2022 թվականի հունվարին ազատ գործակալի կարգավիճակով տեղափոխվել է ղազախական «Աքսու»։

## Կարիերա հավաքականում
Հրավիրվել է Ռուսաստանի երկրորդ հավաքական՝ Ռուսաստանի երիտասարդական թիմի դեմ խաղին և մասնակցել այդ հանդիպմանը: 2011 թվականի օգոստոսի 31-ին հրավիրվել է Ռուսաստանի հիմնական հավաքական՝ 11-11-ին լիարժեք մարզում անցկացնելու համար, որից հետո վերադարձել է Ռուսաստանի երկրորդ հավաքականի գտնվելու վայրը։

## Ձեռքբերումներ
**«Անժի»**

* Առաջին դիվիզիոնի հաղթող՝ 2009
* Ռուսաստանի առաջնության բրոնզե մեդալակիր՝ 2012/13
* Ռուսաստանի գավաթի եզրափակչի մասնակից՝ 2012/13

## Անձնական կյանք
Մանուկ հասակում մոտ մեկ տարի զբաղվել է ազատ ոճի ըմբշամարտով, հետո մի որոշ ժամանակ էլ ՝ քիքբոքսինգով։ Հաջիբեկովի հայրն աշխատել է որպես պահեստապետ։  2012 թվականի մայիս 20-ին Ալին որդի է ունեցել, որին անվանել են Ամիր։ 2014 թվականի մարտի սկզբին Գաջիբեկովներ զույգը դուստր է ունեցել։ Նրա ավագ եղբայրը՝ Ալբերտը, նույնպես պրոֆեսիոնալ ֆուտբոլիստ է։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Անժիի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Ռուս ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի Պրեմիեր Լիգայի խաղացողներ
Կատեգորիա:Տղամարդկանց ֆուտբոլի կիսապաշտպաններ
Էդվարդ Լանսդեյլ

**Էդվարդ Գերի Լանսդեյլ** (, ), ԱՄՆ ռազմաօդային ուժերի սպա, գեներալ-մայոր, որը ծառայել է Ռազմավարական ծառայությունների գրասենյակում և Կենտրոնական հետախուզական վարչությունում: Հասել է գեներալ-մայորի կոչման և 1963 թվականին պարգևատրվել է «Գերազանց ծառայության» մեդալով։ Եղել է Սառը պատերազմում ԱՄՆ ավելի ագրեսիվ գործողությունների վաղ ջատագովներից։

Ծնվել է Միչիգան նահանգի Դետրոյթ քաղաքում, մահացել է Վիրջինիա նահանգի Մաքլին քաղաքում և թաղված է Արլինգթոնի ազգային գերեզմանատանը: Ամուսնացել է երկու անգամ, առաջին ամուսնությունից ունեցել է երկու որդի։ 1945-1948 թվականներին ծառայել է Ֆիլիպիններում, 1954-1957 թվականներին եղել է Հարավային Վիետնամի Սայգոնի ռազմական առաքելության ղեկավարը՝ ակտիվորեն մասնակցելով Վիետնամի ազգային բանակի վարժանքներին։ 1957-1963 թվականներին աշխատել է ԿՀՎ-ում, այդ թվում՝ մասնակցել Ֆիդել Կաստրոյի սպանության պլանավորված գործողությունների նախապատրաստմանը։ 1965-1968 թվականներին կրկին ծառայել է Վիետնամում: Հրատարակել է ինքնակենսագրություն և հուշեր։

Մի շարք աղբյուրներ ցույց են տալիս, որ Լենսդեյլը Գրեհեմ Գրինի «Հանգիստ ամերիկացին» վեպի հերոսի նախատիպերից մեկն է, սակայն Լենսդեյլը Վիետնամ է ժամանել 1954 թվականին, իսկ Գրինի վեպն ավարտվել է 1952 թվականին։

Հետախուզության պաշտոնաթող սպա և հետախուզության պատմաբան Լերոյ Ֆլետչեր Պրուտին պնդել է, որ գեներալ Լենսդեյլը նախագահ Քենեդու սպանության անմիջական կազմակերպիչն է եղել, որը կատարվել է ԿՀՎ-ի և զինվորականների միջև դավադրության արդյունքում:

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
*Մարկ Դ. Բերնշտեյն, History.net, 1950-ականների էդ Լենսդեյլի Սև պատերազմը Վիետնամում
* Հարցազրույց Կայսերական պատերազմի թանգարանում

Կատեգորիա:ԱՄՆ-ի ռազմաօդային ուժերի գեներալներ
Կատեգորիա:Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի մասնակիցներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի հակակոմունիստներ
Կատեգորիա:Վիետնամի պատերազմի մասնակիցներ
Աբդուլազիզ ալ-Օմարի

**Աբդուլազիզ ալ-Օմարի** (, ), Սաուդյան ահաբեկիչ, օդային առևանգիչ, 2001 թվականի սեպտեմբերի 11-ի ահաբեկչությունն իրականացրած 19 մահապարտ ահաբեկիչներից մեկը։ American Airlines ավիաընկերության 11 չվերթի հինգ առևանգողներից մեկը, որն ընկել է Համաշխարհային առևտրի կենտրոնի Հյուսիսային աշտարակի մեջ՝ համակարգված գրոհների շրջանակներում:

Ալ-Օմարին Միացյալ Նահանգներ է ժամանել 2001 թվականի հունիսին Visa Express ծրագրի միջոցով ստացված տուրիստական վիզայով։

## Վաղ կենսագրություն և կրթություն
Ալ-Օմարիի կենսագրության մասին շատ քիչ բան է հայտնի։ Որպես ծննդյան օր նա օգտագործել է 1979 թվականի մայիսի 28-ը։

## Նախապատրաստվելով հարձակման
Ըստ ԱՄՆ իշխանությունների՝ Աբդուլազիզ ալ-Օմարին եղել է Սաուդյան Արաբիայի մզկիթի իմամ։ Նրա հնարավոր դաստիարակը սալաֆի ուլեմա Սուլեյման ալ-Ուլվանն է, ում մզկիթը գտնվել է Սաուդյան Արաբիայի Ալ-Քասիմ նահանգում:

Համաձայն Թաուֆիք իբն Աթթաշ ալ-Օմարիի վկայության, նա եղել է հավանական առևանգողների խմբի մեջ, որոնք աշխատել են Կանդահարի օդանավակայանի անվտանգությունում՝ Ալ-Քաիդայի ճամբարում հիմնական վերապատրաստում անցնելուց հետո: Ըստ ԱՄՆ իշխանությունների, 2000 թվականին Կուալա Լումպուրում Աբդուլազիզ ալ-Օմարի անունով մի մարդ մասնակցել է Ալ-Քաիդայի գագաթնաժողովին։

2001 թվականի աշնանը՝ սեպտեմբերի 11-ի հարձակումներից հետո, Ալ Ջազիրան հեռարձակել է ալ-Օմարիի հետմահու ուղերձը։ Դրանում ահաբեկիչը հայտարարել է իր մոտալուտ մահվան մասին, շնորհակալություն հայտնել նրանց, ովքեր մարզել և օգնել են իրեն՝ հատկապես ընդգծելով առաջնորդ Շեյխ Ուսամա բեն Լադենին։

Ըստ ՀԴԲ տնօրեն Ռոբերտ Մյուլլերի և 9/11 հանձնաժողովի, ալ-Օմարին Դուբայից չվերթով ժամանել է Միացյալ Նահանգներ 2001 թվականի հունիսի 29-ին Սալիմ ալ-Հազմիի հետ՝ վայրէջք կատարելով Նյու Յորքում: Օգտվել է Visa Express ծրագրից՝ ԱՄՆ վիզա ստանալու համար։

Օմարին կեղծ նույնականացման քարտ է ստացել All Services Plus-ից Նյու Ջերսի նահանգի Պասայկ շրջանից: Կեղծ փաստաթղթեր վաճառող այս կազմակերպությունը կեղծ նույնականացման քարտ է տվել նաև մեկ այլ առևանգող՝ Խալիդ ալ-Միխդարին։

### Հարձակում
2001 թվականի սեպտեմբերի 10-ին Մուհամեդ Աթտան վերցրել է Օմարիին Բոստոնի Milner հյուրանոցից, և նրանք երկուսով գնացել են վարձված Nissan-ով դեպի Comfort Inn, որտեղ գիշերել են 232 սենյակում։

Սեպտեմբերի 11-ի վաղ առավոտյան նրանք ժամանել են Բոստոն՝ միանալու American Airlines 011 չվերթով տեղափոխվելու համար: Թռիչքից 15 րոպե անց ինքնաթիռը առևանգել են ալ-Օմարին և չորս այլ ահաբեկիչներ՝ պատրաստված օդաչու Մուհամմադ Աթայի գլխավորությամբ, որը Boeing 767-ով թռել է Համաշխարհային առևտրի կենտրոնի Հյուսիսային աշտարակ:

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ

Կատեգորիա:Ահաբեկիչներ
Սատամ ալ-Սուկամի

**Սատամ Մուհամմադ Աբդել Ռահման ալ-Սուկամի** (, ), Սաուդյան ահաբեկիչ, օդային առևանգիչ, 2001 թվականի սեպտեմբերի 11-ի ահաբեկչությունն իրականացրած 19 մահապարտ ահաբեկիչներից մեկը։ American Airlines ավիաընկերության 11 չվերթի հինգ առևանգողներից մեկը, որն ընկել է Համաշխարհային առևտրի կենտրոնի Հյուսիսային աշտարակի մեջ՝ համակարգված գրոհների շրջանակներում:

Սուկամին եղել է ուսանող, երբ հավաքագրվել է Ալ-Կաիդայի կողմից Մաջեդ Մոկիդի՝ մեկ այլ առևանգողի հետ և մեկնել Աֆղանստան: Այնտեղ ընտրվել է սեպտեմբերի 11-ի ահաբեկչությանը մասնակցելու համար։ ԱՄՆ է ժամանել 2001 թվականի ապրիլին։

## Վաղ կենսագրություն և կրթություն
Սաուդյան Արաբիայի մայրաքաղաք Ալ-Ռիադում ծնված Սուկամին Սաուդ թագավորի համալսարանի իրավաբանության ուսանող է եղել: Այնտեղ նա Մաջիդ Մոկիեդի հետ միասին, իր հնարավոր նախկին քոլեջի սենյակակիցը, հավաքագրվել են Ալ-Կաիդայի կողմից: Նրանք ժամանել են Խալդեն՝ Քաբուլի մոտ գտնվող մեծ ուսումնական համալիր, որը կազմակերպել է Իբն ալ-Շեյխ ալ-Լիբին: 2000 թվականի նոյեմբերին նրանք երկուսով Բահրեյնից թռել են Իրան։

## Նախապատրաստվելով հարձակման
ՀԴԲ-ի տվյալներով՝ Սուկամին առաջին անգամ Միացյալ Նահանգներ է ժամանել 2001 թվականի ապրիլի 23-ին՝ վիզայով, որը նրան թույլ է տվել երկրում մնալ մինչև մայիսի 21-ը: Այնուամենայնիվ, *Spanish Trace Apartments-*ի առնվազն հինգ բնակիչներ ճանաչել են Սուկամիի և Սալիմ ալ-Հազմիի լուսանկարները: Ըստ այլ աղբյուրների, Սուկամին ապրել է Վալիդ ալ-Շահրիի հետ Հոլիվուդում (Ֆլորիդա), որտեղ վարձել է սև Toyota Corolla ավտոմեքենա Alamo Rent a Car գործակալությունից:

Մայիսի 19-ին Սուկամին և Վալիդ ալ-Շահրին թռել են Ֆորտ Լոդերդեյլից Ֆրիպորտ, որտեղ նրանք ամրագրումներ են ունեցել *Princess Resort-* ում: Այնտեղ նրանք չեն ունեցել անհրաժեշտ փաստաթղթեր, և նրանց հետ են ուղարկել Ֆլորիդա։ Այնտեղ կարմիր Kia Rio են վարձել Avis Rent-A-Car-ից։

Սուկամին ինը առևանգողներից մեկն է եղել, ովքեր 2001 թվականի հունիսին բացել են բանկային ավանդային հաշիվ SunTrust-ում և հուլիսի 3-ին նրան տրվել է Ֆլորիդայի նույնականացման քարտ: Մոտավորապես միևնույն ժամանակ, նա օգտագործել է իր Սաուդյան Արաբիայի վարորդական իրավունքը Ֆլորիդայի վարորդական իրավունք ստանալու համար՝ նշելով նույն տան հասցեն, ինչ Վաիլ ալ-Շահրին:

Ամառվա ընթացքում Սուկամին Վաիլի և Վալիդ ալ-Շահրիի հետ մեկ ամիս մարզվելու է գնացել Բոյնթոն Բիչի մարզասրահում, որը պատկանել է Ջիմ Վուլարդին (Մուհամմադ Ատտան և Մարվան ալ-Շեհին նույնպես մարզվել են Վուլարդին պատկանող մարզասրահում, բայց Դելրեյ Բիչ քաղաքում)։

Ահաբեկչական հարձակումների նախապատրաստման ժամանակ Սուկամին հայտնի է եղել *Ազմի* մականունով։ Սուկամին առևանգողների այն մասնակիցներից է եղել, որոնք չպետք է ծառայեին որպես օդաչու։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ

Կատեգորիա:Ալ-Կաիդա
Նավաֆ ալ-Հազմի

**Նավաֆ Մուհամմադ Սալիմ ալ-Հազմի** (,  նաև հայտնի է որպես **Ռաբիա ալ-Մակի,** ), ահաբեկիչ, 77 չվերթի հինգ առևանգողներից մեկը, որը վթարի է ենթարկվել Պենտագոնի մեջ 2001 թվականի սեպտեմբերի 11-ին։

## Կենսագրություն
Սաուդյան Արաբիայում ծնված Նավաֆը և նրա մանկության ընկերը՝ Խալիդ ալ-Միհդարը, լքել են իրենց տները 1995 թվականին՝ կռվելու Բոսնիական պատերազմում: Ավելի ուշ Հազմին մեկնել է Աֆղանստան՝ թալիբների համար կռվելու Հյուսիսային դաշինքի դեմ։ 1998 թվականին Չեչնիայում ռազմական գործողություններին մասնակցելուց հետո, 1999 թվականին Նաուաֆ Հազմին վերադարձել է Սաուդյան Արաբիա։

Ապրիլին Հազմին ու Միխդարը զբոսաշրջային վիզաներ են ստացել ԱՄՆ-ից։ 1999 թվականի աշնանը Նավաֆը վերապատրաստվել է Ալ-Կաիդայի ուսումնամարզական ճամբարում, ապա 2000 թվականին մեկնել է Մալայզիա՝ Ալ-Կաիդայի գագաթնաժողովին։

2000 թվականի հունվարի 15-ին Հազմին և Միդարը ժամանում են Լոս Անջելես Բանգկոկից։ Մինչև 2000 թվականի մայիսը երկու ահաբեկիչները մնացել են Սան Դիեգոյում՝ անցնելով թռիչքային դպրոցում դասընթացներ։ Անգլերենի վատ իմացության և թռչելու հմտությունների պատճառով Միդհարն ու Հազմին կասկածներ են առաջացրել իրենց օդաչու հրահանգչի մոտ:

2000 թվականի հունիսին Միդհարը թռչում է Եմեն, իսկ Հազմին մնում է Կալիֆորնիայում մինչև նույն տարվա դեկտեմբեր: Դեկտեմբերին հանդիպել է Հենի Հենջորին և երկուսն էլ մեկնում են Ֆինիքս: Ավելի ուշ նրանք տեղափոխվում են Ֆոլս Չերչ՝ Վիրջինիա, որտեղ հավաքվել են 2001 թվականին ահաբեկչությունների բոլոր մասնակիցները։ 2001 թվականի ամռանը Հազմին բազմիցս հանդիպել է հարձակումների անմիջական ղեկավար Մուհամմադ Աթտային:

Հաղորդվում է, որ ԿՀՎ-ն ստացել է 19 անուններից բաղկացած ցուցակ, որոնք մոտ ապագայում պլանավորում էին հարձակումը: Այդ ցուցակի մեջ է եղել նաև Նավաֆ Ալ-Հազմի անունը։ Բայց ահաբեկիչների և այլ կասկածյալների որոնումները այնքան էլ հաջող չեն եղել:

2001 թվականի սեպտեմբերի 10-ին Հազմին, Միդհարը և Հանջորը տեղավորվել են Հերնդոնում գտնվող հյուրանոցում: Հաջորդ առավոտյան Նավաֆ ալ-Հազմին չորս այլ ահաբեկիչների հետ թռել է 77 չվերթով: Ինքնաթիռի առևանգումից հետո Հենի Հանջորն իր հսկողության տակ է վերցրել՝ ինքնաթիռն ուղղելով դեպի Պենտագոնի արևմտյան ճակատը։ Աղետի հետևանքով զոհվել են օդանավում գտնվող բոլոր 64 և նախարարության շենքում գտնվող 125 մարդիկ։ Հետագա հետաքննությունից հետո պարզվել է, որ Հազմին մեծ դեր է խաղացել գրավման պլանավորման մեջ: Նրա կրտսեր եղբայր Սալիմ ալ-Հազմին նույնպես եղել է 77-րդ չվերթի առևանգողներից մեկը:

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ

Կատեգորիա:Ալ-Կաիդա
Սաիդ ալ-Ղամդի

**Սաիդ** **Աբդուլլահ Ալի Սուլեյման ալ-Ղամդին** (, ) ահաբեկիչ, այն չորս առևանգողներից մեկը, ովքեր առևանգել են United Airlines 93 չվերթը 2001 թվականի սեպտեմբերի 11-ի ահաբեկչության ժամանակ։

## Կենսագրություն
Սաիդ ալ-Ղամդին ծնվել է Սաուդյան Արաբիայի Ալ-Բահա նահանգում և եղել է այլ առևանգողների՝ եղբայրներ Ահմեդ ալ-Ղամդիի և Համզա ալ-Ղամդիի, ինչպես նաև Ահմեդ ալ-Խազնաուիի հայրենակիցը: Ենթադրվում է, որ նա հանդիպել է երկու ալ-Ղամդիի և ալ-Խազնաուիի հետ դեռևս 1999 թվականին: Նրանք առևանգողների ամենակրոնական խումբն էին: Ալ-Ղամդին սովորել է Ալ Քասիմ նահանգում գտնվող քոլեջում: Այնտեղ գտնվելու ժամանակ նա, հավանաբար, կապ է հաստատել սաուդյան արմատական հոգևորական Սուլեյման ալ-Ուլվանի հետ, ինչպես և մի քանի այլ հավանական առևանգիչներ: Շուտով թողել է քոլեջը և դադարել է շփվել ընտանիքի հետ:

Իր տունը լքելուց հետո ալ-Ղամդին գնացել է Չեչնիա՝ կռվելու ռուսների դեմ, սակայն նրան ուղարկել են Աֆղանստան՝ վերապատրաստվելու ԱլԿաիդայի ճամբարում։ Այնտեղ էլ ընտրվել է Ուսամա բեն Լադենի կողմից սեպտեմբերի 11-ի հարձակումներին մասնակցելու համար:

### ԱՄՆ-ում
2001 թվականի հունիսի 27-ին Ֆայեզ Բանիհամմադի հետ ժամանելով ԱՄՆ՝ ապրել է Ահմեդ Ալ-Նամի հետ Ֆլորիդայի Դելրեյ Բիչում։ Մեկն էր այն 9 առևանգողներից, ովքեր SunTrust-ի բանկային հաշիվ էին բացել մոտավորապես 2001 թվականի հունիսին: Սեպտեմբերի 7-ին 93 չվերթի բոլոր չորս առևանգողները Ֆորտ Լոդերդեյլից թռել են Նյուարքի միջազգային օդանավակայան Spirit Airlines-ով:

### Հարձակում
2001 թվականի սեպտեմբերի 11-ի առավոտյան ալ-Ղամդին առանց միջադեպի բարձրացել է United Airlines 93 ինքնաթիռ: Մեկնումի հետաձգման շնորհիվ օդաչուներն ու անձնակազմը ծանուցվել են նախորդ առևանգումների մասին և նրանց ասվել է, որ զգոն լինեն: Մի քանի րոպե անց առևանգվել է նաև 93 չվերթը։

Հայտնի է, որ Զիադ Ջարրահը ստանձնել է օդաչուի դերը, իսկ ալ-Ղամդին, որը նույնպես վերապատրաստվել է թռիչքի սիմուլյատորների վրա, օգնել է նրան կառավարումներում (սա բխում է նրանից, որ Ջարրահը զանգահարել է մյուս առևանգողին՝ Սաիդին)։ Ահաբեկիչների թիրախը, ենթադրաբար, պետք է լիներ Կապիտոլիումի շենքը կամ Սպիտակ տունը։

Ուղևորները հեռախոսով տեղեկացել են առևանգված այլ ինքնաթիռների ճակատագրի մասին և փորձել վերականգնել իրենց վերահսկողությունը։ Հենց նրանք պատրաստվել են ներխուժել օդաչուների խցիկ, Զիադ Ջարրահն ուղղել է ինքնաթիռը դաշտ, և այն կործանվել է Փենսիլվանիայի Շենքսվիլի մոտակայքում:

Ինքնաթիռի բեկորների մեջ հայտնաբերվել է Ալ-Համդիի անձնագիրը։ Նրա մնացորդները (ինչպես նաև երեք այլ առևանգողներ), որոնք բացառման եղանակով առանձնացվել են ահաբեկչության 40 զոհերի ԴՆԹ-ով նույնականացված մնացորդներից, առգրավվել են ՀԴԲ-ի կողմից՝ որպես իրեղեն ապացույցներ:

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ

Կատեգորիա:2001 թվականի սեպտեմբերի 11-ի ահաբեկչական հարձակում
Կատեգորիա:Ալ-Կաիդա
Կարտոֆիլատեսակավորիչ մեքենա

**Կարտոֆիլատեսակավորիչ մեքենա**, կարտոֆիլի պալարները կազմամասերի բաժանող (տեսակավորող), հողակոշտերը, քարերը հեռացնող, վնասված և մայր պալարներն ընտրող մեքենա։ Հոլովակային կարտոֆի տեսակաորիչ մեքենայի բանող մարմինները շարժման մեջ են դրվում ներքին այրման շարժիչով։ Կարտոֆիիտեսակավորիչ մեքենայի արտադրողականությունը 10 տ/ժ է, մեքենան սպասարկում են 4-8 բանվոր։
Համզա ալ-Ղամդի

**Համզա ալ-Ղամդին** (, ), Ալ-Կաիդայի հետ կապված ահաբեկիչ, առևանգել է Չվերթ 175 United Airlines-ը, որի հետևանքով Բոինգ 767-ը մխրճվել է Համաշխարհային առևտրի կենտրոնի հարավային աշտարակի մեջ սեպտեմբերի 11-ի ահաբեկչության շրջանակներում: Ինքնաթիռում գտնվող հինգ առևանգողներից մեկը։

## Կենսագրություն
ձախից|մինի|160x160փքս|Համզա ալ-Ղամդի
Համզա ալ-Ղամդին ծնվել է Սաուդյան Արաբիայում, թողել է իր ընտանիքը՝ կռվելու Չեչնիայում և, հավանաբար, գնացել է Ալ-Կաիդայի ուսումնական ճամբարներ Աֆղանստանում, որտեղ ընտրվել է սեպտեմբերի 11-ի հարձակումներին մասնակցելու համար:

## 9/11 ահաբեկչություն
### Ժամանում ԱՄՆ
Ըստ որոշ աղբյուրների՝ 2000 թվականի սկզբին ալ-Ղամդին լքել է իր տունը՝ Չեչնիայում կռվելու ռուսների դեմ (այլ աղբյուրներ ասում են, որ հեռացել է 2001 թվականի հունվարին՝ մինչև 2001 թվականի վերջը մի քանի անգամ զանգահարել է՝ ասելով, որ Չեչնիայում է)։

Իր մարզումների ժամանակ հայտնի որպես Ջուլեյբիբ՝ ալ-Ղամդին 2000 թվականի վերջին մեկնել է ԱՄԷ, որտեղ ձեռք է բերել ճանապարհորդական չեկեր, որոնք իբր վճարել է Մուստաֆա ալ-Հավսավիին: Հինգ այլ առևանգողներ նույնպես անցել են ԱՄԷ-ով և ձեռք են բերել ճանապարհորդական չեկեր, այդ թվում՝ Մաջեդ Մոկիդը, Սայիդ ալ-Ղամդին, Վաիլ ալ-Շահրին, Ահմեդ ալ-Խազնաուին և Ահմեդ ալ Նամին:

Հետաքննությունների դաշնային բյուրոյի տնօրեն Ռոբերտ Մյուլլերի և սեպտեմբերի 11-ի հանձնաժողովի տվյալներով՝ Ալ-Ղամդին առաջին անգամ ԱՄՆ է մտել մայիսի 28-ին Լոնդոնի չվերթով Մոհանդ ալ-Շահրիի և Աբդուլազիզ ալ-Օմարիի հետ:

### Ապրելով ԱՄՆ-ում և սեպտեմբերի 11
Ալ-Ղամդին օգոստոսի 29-ին 175 չվերթի տոմս է գնել՝ օգտագործելով իր Visa քարտը։ ՀԴԲ-ն նաև պնդում է, որ նաև էլեկտրոնային տոմս է գնել 7950 չվերթի համար՝ Լոս Անջելեսից Սան Ֆրանցիսկո մեկնելու համար։

Համզան և Ահմեդ ալ-Ղամդին իջևանել են Մասաչուսեթսի Չարլզ հյուրանոցում։ Սեպտեմբերի 8-ին նրանք լքել են հյուրանոցը և տեղավորվել Բրայթոնի՝ Days Inn հյուրանոցում, որտեղ նրանք մնացել են մինչև ահաբեկչական հարձակումները։

2001 թվականի սեպտեմբերի 11-ի առավոտյան Համզա ալ-Ղամդին եղբոր հետ դուրս է եկել հյուրանոցից։ Նրանք տաքսիով գնացել են Լոգանի միջազգային օդանավակայան, որտեղ նստել են 175 չվերթ: Եղբայրները ուղևորներին և անձնակազմին ստիպել են գնալ ինքնաթիռի հետևի մաս, իսկ Ֆայեզ Բանիհամադն ու ալ-Շեհրին սպանել են օդաչուներ Վիկտոր Սարաչինին և Մայքլ Հորոքսին՝ թույլ տալով ալ-Շեհիին վերահսկել ինքնաթիռը:

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
Մերսիսայդ

**Մերսիսայդ** (,  ), արարողակարգային և մետրոպոլային կոմսություն Անգլիայի արևմուտքում։  Մտնում է Հյուսիսարևմտյան Անգլիա տարածաշրջանի կազմի մեջ: Փաստացի իրենից ներկայացնում է կոնուրբացիա, որը ներառում է Լիվերպուլը և Մերսիի գետաբերանի երկու կողմերում գտնվող մերձակա բնակավայրերը: Ամենամեծ քաղաքը Լիվերպուլն է։ 2007 թվականի տվյալներով բնակչության թվաքանակը եղել է 1.350.200, 2022 թվականի տվյալներով՝ 1,42 միլիոն. այդ ցուցանիշով 9-րդ տեղն է զբաղեցնում Անգլիայի կոմսությունների ցանկում։

## Աշխարհագրություն
Կոմսության զբաղեցրած տարածքի ընդհանուր մակերեսը  645 կմ² է (43-րդ տեղ)։

## Պատմություն
Կոմսությունը կազմավորվել է 1974 թվականին։

## Վարչական բաժանում
Կոմսությունը ներառում է 4 մետրոպոլային շրջան (բորո ).

## Անվանի մերսիսայդցիներ
* The Beatles
* Փիթ Բըրնս (1959) - երաժիշտ, բրիտանական Dead Or Alive փոփ խմբի մենակատար։
* Քիմ Մարշ / Kym Marsh (1976) անգլիացի դերասանուհի և երգչուհի 
* Սթիվեն Ջերարդ (1980) - ֆուտբոլիստ, խաղացել է «Լիվերպուլում» (1998-2015 թվականներ):
* Ռիկ Էսթլի (1966) բրիտանացի երգիչ

## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն
* Мерсисайд — статья из Большой советской энциклопедии. 
* 
* 

## Արտաքին հղումներ
* Merseyside Police Authority website
* Merseyside Fire and Rescue website
* Merseyside.com local guide, A-Z, street index
* Перепись населения Англии и Уэльса 2011 года.
* 

Կատեգորիա:1974 հիմնադրումներ Անգլիայում
Կատեգորիա:Անգլիայի կոմսություններ
Կատեգորիա:Մերսիսայդ
Կատեգորիա:Վիքիպեդիա:Հոդվածներ Վիքիտվյալներից աղբյուրներով