Իվան Բագմուտ

**Իվան Անդրիանովիչ Բագմուտ** (. ), ուկրաինացի խորհրդային գրող, լրագրող և դրամատուրգ։

## Կենսագրություն
Ծնվել է գյուղական ուսուցչի բազմանդամ ընտանիքում։ Ավարտել է ծխական դպրոցը և 1913 թվականից սովորել Նովոմոսկովսկի դասական գիմնազիայում։ 1919 թվականին ընդունվել է ուսուցչական ճեմարանի վերջին կուրսը, որն ավարտել է 1921 թվականին։

Աշխատել է որպես գյուղական ուսուցիչ և քաղաքական-լուսավորչական աշխատանքներ տարել վոլոստում (գավառակում)։ Հետագայում տեղափոխվել է Խարկով։ Աշխատել է որպես Ուկրաինական ԽՍՀ կրթության ժողովրդական կոմիսարիատի տեսուչ, ավելի ուշ՝ Ուկրաինայի պետական հրատարակչության մանկապատանեկան գրականության բաժնի խմբագիր, Համաուկրաինական ռադիովարչության գեղարվեստական բաժնի գրական խմբագիր, «Ուկրինֆորմ» գործակալության ռեֆերենտ: Միաժամանակ սովորել է Խարկովի գյուղատնտեսական ինստիտուտում, բայց ուսումը  հետագայում թողել է և գրողներ Ի.Միկիտենկոյի, Ի.Կուլիկի, Պ.Պանչի, Ա.Կոպիլենկոյի, Օ.Դոնչենկոյի, Յու. Սմոլիչի հետ ակտիվորեն մասնակցել Ուկրաինայի մայրաքաղաքի գրական կյանքին:

Անդամագրվել է Ուկրաինայի գրողների « Մոլոդնյակ », « Պրոլիտֆրոնտ » գրական կազմակերպություններին, Վ. Բլակիտնու անվան գրականագիտական ակումբին, մասնակցել է այն ժամանակների բանավեճերին։ Խարկովյան ամսագրերում լույս են տեսել Ի.Բագմուտի առաջին հոդվածներն ու ակնարկները։

1920-ականների վերջերին Ի. Բագմուտը ճանապարհորդել է երկրով մեկ, և արդյունքը եղել են էսսեների գրքեր, հրապարակումներ ամսագրերում և թերթերում («Подорож до Небесних гір» / «Ճանապարհորդություն դեպի Երկնային լեռներ», «Карелія» / Կարելիա, «Преріями та джунглями Біробіджана» / «Բիրոբիջանի պրերիաներով ու ջունգլիներով», «Вибухи на півночі» / «Կեսգիշերային պոռթկում» և այլն):
աջից|մինի|293x293փքս| Ի.Ա.Բագմուտի գերեզմանը Խարկովի քաղաքային 2-րդ գերեզմանատանը
1935 թվականի օգոստոսին Բագմուտը հակահեղափոխական գործունեության մեղադրանքով ձերբակալվել է Ուկրաինական ԽՍՀ ՆԿՎԴ Խարկովի վարչության կողմից։  Հատուկ նիստում վճռվել է նրան դատապարտել է 6 տարվա ազատազրկման։ Պատիժը կրել է Կոմիի ԻԽՍՀ ճամբարներում։ Պեչորայի երկաթուղու շինարարությունում աշխատել է որպես երկրաբան: 1941 թվականի մարտին ազատ արձակվելով՝ շարունակել է աշխատել այնտեղ որպես քաղաքացիական ծառայող։

Հայրենական մեծ պատերազմի առաջին իսկ օրերին դիմում է ներկայացրել՝ խնդրելով կամավոր ուղարկել ռազմաճակատ։ 1942 թվականի սեպտեմբերից մասնակցել է մարտական գործողություններին։ Հետախույզ է եղել Վորոնեժի ռազմաճակատում: 1943 թվականի փետրվարին ծանր վիրավորվել է։ Զինվորական հիվանդանոցում նրա ոտքն անդամահատել են, իսկ հետո երկար բուժում է անցել։ 1944 թվականին վերադարձել է Խարկով և աշխատել որպես Ուկրաինայի գրական հիմնադրամի տեղական մասնաճյուղի տնօրեն։

Խարկովում վերսկսել է իր գրական գործունեությունը։ 1946 թվականից անդամագրվել է Ուկրաինայի գրողների միությանը: Ապրել է գրողների «Սլովո» տանը։

1957 թվականի մարտին արդարացվել է։

Մահացել է 1975 թվականին Խարկովում: Թաղվել է քաղաքային թիվ 2 գերեզմանատանը։

## Պարգևներ

* «Արիության համար» մեդալ (01.02.1943)
* «Աշխատանքային արիության համար» մեդալ (24.11.1960)

## Ստեղծագործություն
Պատերազմից հետո Իվան Բագմուտը հիմնականում ստեղծագործել է մանկական գրականության ժանրում։

Հայրենական մեծ պատերազմի մասին երկերի, ուղեգրությունների, էսսեների, պիեսների, մանուկների ու պատանիների համար ստեղծագործությունների հեղինակ է։

## Երկերի ընտրանի
**Պատմվածքների ժողովածուներ**

* Гарячі джерела / Տաք աղբյուրներ (1947),
* Оповідання / Ծանուցում (1951),
* Шматок пирога / Մի կտոր կարկանդակ (1957)
* Злидні / Չարերը (1958),
* Знак на стіні / Նշան՝ պատի վրա (1961);

**Վիպակներ**

* Счастливый день суворовца Криничного / Սուվորովյան դպրոցի սովորող Կրինիչնիի երջանիկ օրը (1948),
* Хозяева Охотских гор / Օխոտսկի լեռների տերերը (1949),
* Служу Радянському Союзу / Ծառայում եմ Խորհրդային Միությանը (1950 թ.),
* Блакитне плесо (1959),
* Записки солдата / Զինվորի գրառումները,
* Наш отряд «Смерть фашистам» / Մեր ջոկատը՝ «Մահ ֆաշիստներին»
* Подвиг творився так / Սխրանքը կատարվեց այսպես (1961 թ.),
* Подвиг творився так / Սև կատու Լապչենկոյի արկածները՝ նկարագրված իր իսկ կողմից (1964 թ.),
* Життєпис слухняного хлопця / Լսող տղայի կյանքը (1968);

**Պիեսներ**

* Дорога мамочка / Սիրելի մայրիկ (1952),
* Степи цвітуть / Տափաստանները ծաղկում են (1959)
* Одного разу в колгоспі / Մի անգամ հիվանդանոցում,
* Ясне питання и др / Հստակ սնուցում և այլն:

Արժանացել է Լեսյա Ուկրաինկայի անվան գրական մրցանակի (1973)։

## Գրականություն

* Иван Андрианович Багмут: Некролог / Лит. Украина. — 1975. — 26 авг. / Իվան Անդրիանովիչ Բագմուտ. մահախոսական / Լիտ. Ուկրաինա. - 1975 թ. - օգոստոսի 26.

## Արտաքին հղումներ

* Իվան Բագմուտ. Մինչև ծննդյան 100-ամյակը 

Կատեգորիա:Ուկրաինացի մանկագիրներ
Կատեգորիա:Խորհրդային մանկագիրներ
Կատեգորիա:Ուկրաինացի դրամատուրգներ
Կատեգորիա:Ուկրաինացի լրագրողներ
Կատեգորիա:Խորհրդային գրողներ
Կատեգորիա:«Աշխատանքային արիության համար» մեդալակիրներ
Կատեգորիա:«Խիզախության համար» մեդալով պարգևատրվածներ (ԽՍՀՄ)
Կատեգորիա:Անձինք այբբենական կարգով
Կատեգորիա:1975 մահեր
Կատեգորիա:Օգոստոսի 20 մահեր
Կատեգորիա:1903 ծնունդներ
Կատեգորիա:Հունիսի 7 ծնունդներ
Կատեգորիա:Ուկրաինացի գրողներ
Կատեգորիա:Արիության մեդալակիրներ