Վահե Վահյան

**Վահե Վահյան** (Վահէ-Վահեան, ծնվ.՝ Սարգիս Աբդալյան ), հայ բանաստեղծ, գրող, խմբագիր, հասարակական գործիչ, մանկավարժ և հռետոր։

## Կենսագրություն
Վահե Վահյանը ծնվել է Սեբաստիայի նահանգի Կյուրին քաղաքում։ 1915 թվականի ջարդերի ժամանակ ենթարկվել է հայկական կոտորածների սարսափազդու արհավիրքներին։ 1918 թվականին վերադարձել է Այնթապ, մի քանի ամիս արհեստ է սովորել, մտել է Վարդանյան վարժարան, սակայն խռովությունների և կռիվների պատճառով չի ավարտել այն։ 1920 թվականին հաստատվել է Հալեպում, սովորել և ավարտել է ամերիկացիներին փոխանցած հայ բողոքականների վարժարանում։ 1925 թվականին նրան հաջողվել է մտնել Բեյրութի ամերիկյան համալսարան, հետևել ճարտարագիտության, մաթեմատիկայի և բնական գիտությունների դասընթացներին։ 1930 թվականին Պսակավոր արվեստից տիտղոսով ավարտել է համալսարանը։ Նույն թվականին աշխատել է Բրումմանայի անգլիական գիշերօթիկ երկրորդական վարժարանում՝ որպես մաթեմատիկայի, բնագիտության և տարրաբանության ուսուցիչ։ 1934 թվականին Անթիլիասի դպրեվանքում հայոց լեզու և գրականություն է դասավանդել։ 1935-1946 թվականներին պաշտոնավարել է Կիպրոսի Մելքոնյան կրթական հաստատությունում։

## Ստեղծագործական գործունեություն
Գրականություն է մուտք գործել *Սարգիս Մեհյան*, *Ս. Հ. Հարզվարթյան*, 1933 թվականից՝ *Վ-Վ*. գրական կեղծանուններով։ Աշխատակցել է «Անահիտ», «Զվարթնոց», «Արագած» և այլ պարբերականների։ Երկրորդ համաշխարհային պատերազմից հետո իր «Անի» ամսագրով դարձել է սփյուռքահայ գրական շարժման առաջնորդներից մեկը և միաժամանակ շարունակել ուսուցչական գործունեությունը Բեյրութի ՀԲԸՄ երկրորդական վարժարաններում։

Բանաստեղծությունների առաջին հատորը՝ «Արև-անձրև» ժողովածուն, լույս է տեսել 1933 թվականին Բեյրութում, երկրորդ հատորը՝ «Ոսկի կամուրջ»-ը, 1945 թվականին նույնպես Բեյրութում, որից հետո հրապարակել է «Հարալեզներու հաշտությունը» (1952) և բավական ընդմիջումից հետո՝ 1968 թվականին բանաստեղծությունների երրորդ ժողովածուն՝ «Մատյան սիրո և մորմոքի»։ 1974 թվականին Բեյրութում հրատարակել է չորրորդ ժողովածուն՝ «Հուշարձան Վահրամիս»-ը։ Կազմել և խմբագրել է բազմաթիվ պատկառելի և արժեքավոր գեղարվեստական հատորներ։

## Երկեր
### Բանաստեղծությունների ժողովածուներ
* Արև-անձրև, Բեյրութ, 1933
* Ոսկի կամուրջ, Բեյ­րութ, 1946։
* Ոսկի կամուրջ (բանաստեղծություններ, հուշեր և քննադատություն), Երևան, 1958։
* Մատեան սիրոյ և մորմոքի, Բեյրութ, 1968։
* Մատյան սիրո և մորմոքի, Երևան, 1971։
* Յուշարձան Վահրամիս Բեյրութ, 1977։
* Հատընտիր, Բեյրութ, 1986։ 
* Ղօղանջ ու մրմունջ վերջալուսային, Բեյրութ, 1990։

### Արձակ
* Յարալէզներու հաշտութիւնը (Հուշեր հայրենիք այցից), Բեյրութ, 1953
* Բերքահաւաք (էսսեներ 3 հատորով), հատ. I, Երուսաղեմ, 1978, հատ. II, Բեյրութ, 1987, հատ. III Բեյրութ, 1993

### Հետմահու հրատարակված գրքեր
* Հրաժեշտի քերթուածներ, Բեյրութ (Լիբանան), 2009։
* Բանաստեղծին սիրտը (նամակներ), Բեյրութ, 2012։

### Խմբագրումներ
* Հայ գրականութիւնը&nbsp;-&nbsp;պատմուածքներ, հատ. I, Բեյրութ (Լիբանան), 1978
* Ծաղկաքաղ արձակի (3 հատորով), Բեյրութ (Լիբանան), 1984, 1985 և 1988

### Թարգմանություններ
* Անծանօթ գլուխ-գործոցը (*Le Chef-d'Oeuvre Inconnu* Honore de Balzac, ֆրանսերեն բնօրինակից), Բեյրութ (Լիբանան), 1950
* Մարգարէն (*The Prophet* by Gebran Khalil Gebran, անգլերենից), Բեյրութ (Լիբանան), 1984
* Պարտիզպանը, Կիթանճալի և Մրգահաւաք (*The Gardener, Gitanjali & Fruit-gethering* Rabindranath Tagore, անգլերենից), Բեյրութ, 1985
* Տորիան Կրէյի պատկերը (*The Picture of Dorian Gray* Oscar Wilde, անգլերեն բնօրինակից), Բեյրութ (Լիբանան), 1992։

## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն
* Վահե-Վահյան, Ծննդյան 75 և գրական գործունեության 50-ամյակը, Նյու Յորք, 1985։

Կատեգորիա:20-րդ դարի հայ բանաստեղծներ
Կատեգորիա:20-րդ դարի հայ գրողներ
Կատեգորիա:20-րդ դարի տղամարդ գրողներ
Կատեգորիա:Լիբանանահայ արձակագիրներ
Կատեգորիա:Լիբանանահայ բանաստեղծներ
Կատեգորիա:Լիբանանահայ հասարակական գործիչներ
Կատեգորիա:Հայ թարգմանիչներ
Կատեգորիա:Հայ լրագրողներ
Կատեգորիա:Հայ խմբագիրներ
Կատեգորիա:Հայ մանկավարժներ
Կատեգորիա:Հայ տղամարդ բանաստեղծներ
Կատեգորիա:Հայ տղամարդ գրողներ
Կատեգորիա:Հայոց ցեղասպանության ականատեսներ
Կատեգորիա:Հայոց ցեղասպանությունից փրկվածներ