Դիկրոցելիոզ

**Դիկրոցելիոզ** (), մակաբուծական հիվանդություն, Դիքրոքելիում Դենդ*րիտիքում* (նշտարաձև ծխատար) և *[[Dicrocoelium hospes|D.hospes]]* — տրեմատոդների դասի հարթ որդեր։

Դիկրոցելիոզի հարուցիչը մանր որդն է, մակաբուծ է լյարդում և վայրի սմբակավոր կենդանիների լեղուղիներում,խոշոր եղջերավոր կենդանիներին և հազվադեպ  մարդկանց։ Պարազիտի երկարությունը լինում է 5-15 մմ, իսկ լայնությունը՝ 1,5-2,5 մմ։ Միջանկյալ տանտերերն են ցամաքային փափկամարմինները և մրջյունները:Երբ մրջյունները վարակվում են պարազիտի սերկարիաներով, տեղի է ունենում նրանց mandibulae-ի արմատների պառկում, ինչի արդյունքում նրանք մնում են փաթաթված խոտի վրա, և դրանց խորտակում են կենդանիները։

Մարդու վարակումը բավականին հազվադեպ է տեղի ունենում վարակված մրջյունների կլանման միջոցով, օրինակ՝ այգեգործական բանջարեղենների, հատապտուղների կամ դաշտային խոտերի միջոցով։ Որոշ դեպքերում կարող է տեղի ունենալ կեղծ վարակում, եթե բավականաչափ խաշած լյարդ է օգտագործվում։ Այդ դեպքում հիվանդի տուգումներում կարող են հայտնաբերվել պարազիտի ձվերը, սակայն երբ կերակուրից հանվում է լվացված լյարդը, ձվերի արտանետումը դադարում է։

## Սիմպտոմներ և նշաններ
Դիկրոցելիոզի կլինիկական դրսևորումները գրեթե նույնն են ֆասցիոլոզի հետ։  Սպառման դեպքում ախտանշաններ չեն լինում։ Լուրջ դեպքերում հիվանդները կարող են նշել ցավ և անհարմարություն աջ վերին հատվածում, կարող են դիտվել դիարխիա, փորկապություն, դեղնագույն մաշկի գույն, քաշի կորուստ։

Արձանագրվել են խրոնիկ փորլուծության դեպքեր։ և սուր եղնջացան,պայմանավորված է *Dicrocoelium dendriticum*.

Արյան թեստերը հիվանդների մոտ բացահայտում են էոզինոֆիլների քանակի ավելացում (բնորոշ բոլոր հելմինթիկ ինֆեստացիաներին),բիլիռուբին, իմունոգոլոբուլին E, երբեմն - տրանսամինազների մակարդակի բարձրացում։

## Ախտորոշում
Դիկրոցելիոզի ախտորոշումը հաստատվում է կղանքի մեջ մակաբույծ ձվերի հայտնաբերմամբ։ Ձվերը մուգ շագանակագույն են և ունեն հաստ կեղև; ձվի չափսը՝ 0,038–0,045 × 0,022–0,030 մմ։ Այնուամենայնիվ, երբեմն ձվերի արտազատումը կարող է նաև վկայել կեղծ վարակի մասին, եթե ձվերը մտնում են մարդու աղիքներ՝ որպես սնունդ օգտագործվող հում լյարդի հետ միասին: Այս դեպքում անհրաժեշտ է ամբողջությամբ բացառել այս մթերքը սննդակարգից և մի քանի օր անց վերահանձնել թեստը։

## Պաթոգենեզ
Հիվանդության ամենավաղ փուլերում փոփոխություններ են հաստատվում միայն լեղուղիների համակարգում։ Դրանցում առաջանում են կատարալային և արտադրողական բորբոքման երևույթները։ Նկատվում է նաև տեղային ծագման լիմֆոցիտների զգալի կուտակում, առաջանում են տեղային լիմֆոպոեզի օջախներ։

## Պաթոլոգիական փոփոխություններ
Նկատվում է մակաբույծ խոլանգիտ, որն արտահայտվում է պարկուճի տակ և լյարդի հատվածում ախտահարված լեղուղիների հաստ սպիտակավուն ոլորված թելերի տեսքով։ Ինտենսիվ ներխուժմամբ առաջանում է լեղուղիների ցիռոզ:

## Բուժում
Բուժումը դեղորայքային է. Տրիկլոբենդազոլը (Fasinex®), որն օգտագործվում է մեկ անգամ 10 մգ/կգ դոզանով, բարձր արդյունավետություն ունի մակաբույծի դեմ։ Պրազիկվանտելը նույնպես կարող է օգտագործվել։

## Գրականություն
* *Таршис М. Г., Черкасский Б. Л.* Մարդկանց համար վտանգավոր կենդանիների հիվանդությունները։ — M.: Колос, 1997. — 206 с. — С. 63—64. ISBN 5-10-003333-9
* Озерецковская Н. Н., Зальнова Н. С. и Тумольская Н. И. Клиника и лечение гельминтозов, Л., 1984.
* Տրոպիկական հիվանդությունների ուղեցույց, խմբ.. А. Я. Лысенко. с. 183, М., 1983.
* Тропические болезни, под ред. Е. П. Шуваловой, с. 370, М., 1974.

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Զոոնոզ
Կատեգորիա:Մակաբուծային հիվանդություններ