Եվրոպական Միության խթանման ծրագիր

2008 թվականի նոյեմբերի 26-ին Եվրոպական հանձնաժողովը առաջարկեց **եվրոպական խթանման ծրագիր** (նաև հայտնի է որպես **Եվրոպական տնտեսական վերականգնման ծրագիր** ), 200 միլիարդ եվրո գումարն ուղղվել է Եվրոպայում Մեծ ռեցեսիայի և 2008 թվականի ֆինանսական ճգնաժամի հետևանքները հաղթահարելու համար։ Այն նպատակ ուներ սահմանափակել Մեծ ռեցեսիայի հետևանքները ազգային տնտեսական քաղաքականության միջոցով, որի միջոցառումները տարածվում էին երկու տարվա ընթացքում։

## Ծրագրի ներկայացում
Եվրոպական հանձնաժողովը 2008 թվականի նոյեմբերի 26-ին հրապարակել է մի ծրագիր՝ արձագանքելով Միության 27 անդամ երկրներում առկա տնտեսական ճգնաժամին։ Ծրագիրը համատեղել է պահանջարկը խթանելու և աշխատատեղերը պահպանելու կարճաժամկետ միջոցառումները և ռազմավարական ոլորտներում, այդ թվում՝ հետազոտություններում և նորարարություններում ներդրումներ կատարելու երկարաժամկետ միջոցառումները։ Նպատակն եղել է խթանել աճը և ապահովել կայուն բարգավաճում։

Ծրագիրը ներառում էր 200 միլիարդ եվրոյի նպատակային և ժամանակավոր միջոցներ կամ ԵՄ ՀՆԱ-ի 1,5%-ը օգտագործելով ինչպես ազգային կառավարությունների ազգային բյուջեները, այնպես էլ ԵՄ-ի և Եվրոպական ներդրումային բանկի բյուջեները։ Ծրագիրը նաև հիմնված է եղել 2008 թվականի հունիսին հրապարակված «Եվրոպայի փոքր բիզնեսի մասին» օրենքի վրա, որը վերաբերում էր Եվրոպական Միության շրջանակներում փոքր բիզնեսի ոլորտին աջակցելուն։

## Միջոցառումներ
Ծրագիրը ներառում էր գործողությունների լայն շրջանակ ազգային և ԵՄ մակարդակներում՝ տնային տնտեսություններին և արդյունաբերական ընկերություններին (մասնավորապես՝ ավտոմոբիլային և շինարարական) օգնելու համար։

* Ռեֆլյացիա՝ հանձնաժողովը թույլ կտա անդամ պետություններին երկու կամ երեք տարով խախտել Կայունության և աճի պակտը։
* ներդրումների խթաններ՝ ծրագիրը ուրվագծում էր կլիմայի փոփոխության դեմ պայքարը խրախուսելու միջոցառումներ և խթանում շենքերում և էներգաարդյունավետ տեխնոլոգիաների ոլորտում ռազմավարական ներդրումները։
* ցածր տոկոսադրույքներ՝ ԵԿԲ-ին առաջարկվեց իջեցնել իր տոկոսադրույքները։
* հարկային զեղչեր՝ կանաչ տեխնոլոգիաների և էկոլոգիապես մաքուր մեքենաների հարկման նվազեցում,
* սոցիալական միջոցառումներ՝ Հանձնաժողովը առաջարկել է, որ կառավարությունները կարողանան ժամանակավորապես մեծացնել գործազրկության նպաստները և դրանց տևողությունը, ավելացնել տնային տնտեսություններին տրվող նպաստները, նվազեցնել ցածր եկամուտների հարկերը, նվազեցնել գործատուների կողմից ցածր աշխատավարձերի համար վճարվող սոցիալական ապահովագրության վճարները, կրճատել ցածր եկամուտ ունեցող աշխատողների կողմից վճարվող աշխատանքային ծախսերը, ընկերություններին տրամադրել սուբսիդավորված վարկեր կամ վարկային երաշխիքներ, ժամանակավորապես նվազեցնել ԱԱՀ դրույքաչափը՝ սպառումը աջակցելու համար։ Հանձնաժողովը հայտարարել է, որ մինչև 2009 թվականի մարտի կեսերը կընդունի առաջարկ՝ իջեցնելու ԱԱՀ դրույքաչափերը բարձր աշխատատարությամբ ծառայությունների համար (օրինակ՝ սննդի մատակարարման)։ Կիրառման վերաբերյալ Հանձնաժողովը խնդրել է անդամ պետությունների ղեկավարներին 2008 թվականի դեկտեմբերի 11-12-ը Եվրոպական Խորհրդի նիստում հաստատել ծրագիրը։

## Ազգային ծրագրեր
Ազգային ծրագրերը հաճախ մոտ են եղել ՀՆԱ-ի 1.2 տոկոսային կետին, ինչպես խորհուրդ է տվել Եվրոպական հանձնաժողովը։ Այնուամենայնիվ, Գերմանիան և Իսպանիան հայտարարել են իրենց ՀՆԱ-ի համապատասխանաբար 3.3%-ի (ընդհանուր առմամբ երկու ծրագիր) և 8.1%-ի չափով հարկաբյուջետային խթանման ծրագրերի մասին։

Նոյեմբերի վերջին Եվրահանձնաժողովի կողմից հայտարարված ծրագիրը խորհուրդ էր տալիս միջոցներ ձեռնարկել տնտեսությունը վերականգնելու համար, սակայն չէր մանրամասնում ծրագրերի բնույթը։ Որոշ ծրագրեր կենտրոնացած են պահանջարկի խթանման վրա (Միացյալ Թագավորություն, ավելի փոքր չափով՝ Իսպանիա, Իտալիա կամ երկրորդ գերմանական ծրագիրը), մյուս ծրագրերը ավելի շատ պնդում են մատակարարման խթանման վրա (Ֆրանսիական ծրագիրը, առաջին գերմանական ծրագիրը):

Պահանջարկը բարելավելու համար ծախսերի վերաբերյալ ձեռնարկված միջոցառումները սովորաբար ներառում են միջնաժամկետ աճը սատարելու միջոցառումներ՝ ենթակառուցվածքների (ճանապարհային ցանցեր և երկաթուղի) վրա պետական ծախսերի ավելացման և բնակարանային ոլորտին (մասնավորապես՝ շինարարության և վերանորոգման) օգնության միջոցով։ Մի քանի երկրներ նաև հայտարարել են կարճաժամկետ միջոցառումների մասին՝ ճգնաժամի ամենաաղքատ մարդկանց վրա ազդեցությունը մեղմելու համար (ցածր եկամուտ ունեցող և գործազուրկ ընտանիքներին տրամադրվող նպաստների և նպաստների ավելացում): Սակայն այս օգնությունները հաճախ սահմանափակ ազդեցություն ունեն տնտեսության վրա, քանի որ դրանց չափը աննշան է։

Այլ միջոցառումները ազդեցին ազգային հարկային համակարգերի վրա։ Մեծ Բրիտանիան միակ երկիրն էր, որը որոշեց ժամանակավորապես նվազեցնել ԱԱՀ-ի ստանդարտ դրույքաչափը՝ 2.5 տոկոսային կետով։ Գերմանիայում գործատուների կողմից կատարվող վճարումները նվազեցվել են։ Ծրագրերի մեծ մասը ներառում է ՓՄՁ-ների համար խրախուսական միջոցառումներ և կանաչ էներգիայի զարգացում։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Եվրոպական հանձնաժողովի կայքէջ

Կատեգորիա:Եվրոպական միություն