open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Ալ-Կունեյտրայի շրջան

**Ալ-Կունեյտրայի շրջան** (), Սիրիայի Արաբական Հանրապետության շրջանի կարգավիճակ ունեցող վարչական միավոր, որը հանդիսանում է Ալ-Կունեյտրայի գավառի չորս շրջաններից մեկը։ Վարչական կենտրոնն Ալ-Կունեյտրա քաղաքն է։ Բնակչության մասին տվյալներ չկան։

Ունի 7 գյուղ և ավան
* Ալ-Կունեյտրա ()
* Ռուեինե ()
* Համեիդիյե ()
* Արևելյան Սամադանիյե ()
* Բիր Աջամ ()
* Բրեիկա ()
* Կատանիյե ()

Կատեգորիա:Սիրիայի շրջաններ
Կատեգորիա:Ալ-Կունեյտրայի գավառ
Ղարաքեշիշյան (բժիշկ)

**Ղարաքեշիշյան**,  հայ բժիշկ։

## Կենսագրություն
Բժշկական կրթություն է ունեցել և բժիշկ աշխատել։ 1915 թվականին, Առա­ջին հա­մաշ­խար­հա­յին պա­տե­րազ­մի ժամանակ զորակոչվել է օսմանյան բանակ և զինվորական բժիշկ ծառայել։ Կարսի ռազմաճակատում փախել է օսմանյան բանակից, միացել ռուսական զորքին ու եկել Կարս։ Կարսի ձորի 3-րդ հայկական որբանոցի բժիշկ է աշխատել։

1920 թվականի հոկտեմբերի վերջին օրերին թուրք զինվորները մտել են ձորը և կրակ բացել որբանոցի վրա։ Այդ ընթացքում զոհվել է որբանոցի բժիշկ Գ. Սուրյանը։ Այնուհետև թուրքերը մտել են որբանոց ու կրակ բացել երեխաների ու մեծերի վրա։ Այստեղ քեմալականներն անմարդկային ու սարսափելի շատ բաներ են կատարել, շատ երեխաների ու քաղաքացիների սպանել։ Բժիշկ Ղարաքեշիշյանին ժանդարմները տարել են իրենց հետ… Բժիշկներ Գ. Սուրյանն ու Ղարաքեշիշյանը հրաշալի մարդիկ և փայլուն մասնագետներ են եղել։

## Գրականություն
*Ալեքսանդրյան Արտաշես, Կարս. 1920-1921, Երևան, 1986։
*Ալեքսանդրյան Արտաշես, Մղձավանջ, Երևան, 2001։

## Աղբյուրներ
*

Կատեգորիա:Առաջին համաշխարհային պատերազմին մասնակցած հայեր
Կատեգորիա:Հայ բժիշկներ
Կատեգորիա:Հայոց ցեղասպանության զոհեր
Միհրան էֆենդի (դեղագործ)

**Միհրան Էֆենդի** (), հայ բժիշկ։

Դեղագործական կրթություն է ունեցել։ 1912 թ. օսմանյան բանակի կապիտանի աստիճանով մասնակցել է Բալ­կա­նյան պա­տե­րազ­մին և Ռումելիի Մա­նաս­թըր քաղաքի Քոզանա հիվանդանոցում զինվորական դեղագործ ծառայել։ Ծառայության ընթացքում վարակվել և հիվանդացել է ժանտախտով։ Մահացել է 1912 թվականի հոկտեմբերի 7-ին, Մանասթըրում, ժանտախտից։

## Աղբյուրներ
* Յարման Արսեն, Հայերը օսմանյան առողջապահության ծառայության մեջ և պատմություն սուրբ Փրկիչ հայոց հիվանդանոցի (թուրքերեն), Ստամբուլ, 2001։
* 

Կատեգորիա:Հայ բժիշկներ
Կատեգորիա:1912 մահեր
Կատեգորիա:Ժանտախտից մահացածներ
Նրբենի

**Նրբենի** (, բառացի՝ «նուրբ մայր»), ուղեղային թաղանթներից ամենախորը տեղակայվածը, անմիջապես հպված է ուղեղին։ Այն ոստայնենու և կարծրենու հետ միասին բոլոր կողմերից ծածկում է գլխուղեղը և ողնուղեղը։ Այն, անմիջապես հպված լինելով ուղեղի արտաքին մակերեսին, մտնում է բոլոր ճեղքերը և ակոսները։ Կազմված է փուխր շարակցական հյուսվածքից, որի հաստության մեջ տեղակայված են ուղեղը սնուցող արյունատար անոթները։

Նրբենին միայն կաթնասունների մոտ է լրիվ ձևավորված։ Այլ քառոտանիների մոտ առկա է կարծր թաղանթ և ներքին փափուկ թաղանթ․ վերջինս էվոլյուցիայի ընթացքում կաթնասունների մոտ բաժանվել է ոստայնենու և նրբենու։

## Ծանոթագրություններ

## Տես նաև
* Ոստայնենի
* Կարծրենի

Կատեգորիա:Գլխուղեղ
Պրահայի լեզվաբանական խմբակ

[մինի|[Վիլեմ Մաթեզիուս]]
**Պրահայի լեզվաբանական խմբակ** () կամ **Պրահայի դպրոց**, կառուցվածքային լեզվաբանության կենտրոններից մեկը, որ գործել է 20-րդ դարի առաջին կեսին՝ Չեխիայի մայրաքաղաք Պրահայում։ Հիմնադրվել է 1926 թվականին՝ Վիլեմ Մատեզիուսի կողմից։ Կազմալուծվել է 1953 թվականին։

Լեզվաբանական խմբակում ակտիվ գործունեություն են ծավալել տարբեր ժողովուրդների ներկայացուցիչներ, առաջին հերթին՝ Հոկտեմբերյան հեղափոխությունից հետո Ռուսական կայսրությունը լքած լեզվաբաններ Նիկոլայ Տրուբեցկոյը, Ռոման Յակոբսոնը և ուրիշներ։

Պրահայի լեզվաբանական խմբակը հրատարակում էր իր «աշխատանքների» բազմալեզու շարքը (), իսկ 1935 թվականից՝ «Slovo i slovesnost» պարբերականը։

## Արտաքին հղումներ
* Պրահայի լեզվաբանական խմբակ. հոդվածների ժողովածու, ռուսերեն

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Կառուցվածքային լեզվաբանություն
Կատեգորիա:Պրահայի լեզվաբանական խմբակ
Քերովբե Ջեզվեջյան

**Քերովբե Ջեզվեջյան** (1883, Կ. Պոլիս-12 փետրվարի, 1942, Կ. Պոլիս), հայ բժիշկ։

## Կենսագրություն

Ծնվել է 1883 թվականին Կ. Պոլսի Մաքրիգյուղ թաղամասում։ Ավարտել է Կ. Պոլսի Կումկափու թաղամասի Պեզճյան դպրոցը, այնուհետև Կ. Պոլսի Օսմանյան կայսերական բժշկական վարժարանը։ Եղել է կանանց և մանկական հիվանդությունների բժիշկ։ 1909 թվականին Կիլիկիայի Ադանա քաղաքում բժիշկ է աշխատել։

1909 թվականի մարտի 28-ին՝ Ադանայում հրահրված հայկական կոտորածների նախօրյակին, թուրք սադրիչները քաղաքի Սաաթխանեի(ժամացույցի) հրապարակի մոտակայքում սպանել են Լութֆիկ անունով մի կեսարացի հայի, որի թլպատված լինելու մասին նախապես իմացել էին։ Ոճրագործությունից հետո թուրքերը քաղաքով մեկ լուր են տարածել, թե հայերը դարձյալ «իս­լամ» են սպանել։ Սակայն սպանվածին ճանաչող մի քանի թուրքեր կասկած են հայտնել, թե սպանվածը կարող է և հայ լինել։ Կառավարությունում ստիպված որոշել են դիակը բժշկական քննության ենթարկել և կանչել են բժիշկ Քերովբե Ջեզվեջյանին։ Բժիշկը դիազննումից հետո համարձակություն է ունեցել հայտարարելու, որ սպանվածը հայ է՝ ատաղձագործ Լութֆիկը, որին ինքը մի քանի օր առաջ վիրաբուժական գործողության էր ենթարկել, միաժամանակ ցույց է տվել հանգուցյալի թևի վրայի խաչանշանը։

1914 թվականին՝ Առաջին աշխարհամարտի ժամանակ, զորակոչվել է օսմանյան բանակ և Չանաքկալեի ռազմաճակատում զինվորական բժիշկ ծառայել։ Գերի է ընկել անգլիական բանակին և Հնդկաստան տարվել։ Չորս տարվա գերությունից հետո Կ. Պոլիս է վերադարձել։ Կ. Պոլսի Բեյօղլու (Բերա) թաղամասում բացել է սեփական բուժարան և բժիշկ աշխատել։ Որոշ ժամանակ աշխատել է նաև Կ. Պոլսի բուլղարական հիվանդանոցում։ Կ. Պոլսի հայկական համայնքում ճանաչված է եղել իր բարեգործություններով։

Մահացել է 1942 թվականին փետրվարի 12-ին, Կ. Պոլ­սում՝ 59 տարեկանում։

## Գրականություն

*[Սերոբեան] Մուշեղ եպիսկոպոս, Ատանայի ջարդը եւ պատասխանատուները, Պոսթոն, 1910։
*Յարման Արսեն, Հայերը օսմանյան առողջապահության ծառայության մեջ և պատմություն սուրբ Փրկիչ հայոց հիվանդանոցի (թուրքերեն), Ստամբուլ, 2001։
*Սիմոնյան Հրաչիկ, Հայերի զանգվածային կոտորածները Կիլիկիայում (1909 թ. ապրիլ), Երևան, 2009։

## Աղբյուր

Կատեգորիա:Հայ բժիշկներ
Կատեգորիա:1883 ծնունդներ
Կատեգորիա:Կոստանդնուպոլիս քաղաքում ծնվածներ
Կատեգորիա:1942 մահեր
Կատեգորիա:Փետրվարի 12 մահեր
Կատեգորիա:Կոստանդնուպոլիս քաղաքում մահացածներ
Անավարտ թռիչք (ֆիլմ)

**«Անավարտ թռիչք»**, Հայաստանի հանրային հեռուստաընկերության և «Շարմ» հոլդինգի համատեղ ջանքերով նկարահանված լիամետրաժ սիրային դրամա` հիմնված իրական պատմության վրա։ Ֆիլմը նվիրվել է Երևան-Սոչի չվերթի ինքնաթիռի աղետի (2006, մայիսի 3) զոհերի հիշատակին։

## Սյուժե
Պարարվեստի ուսումնարանի ուսանողուհի Արևիկի և բռնցքամարտիկ Սևակի միությանը խոչընդոտող հանգամանքները զարգանում են այնպես, որ սիրահարները ստիպված են լինում հեռանալ, փախչել երկրից, տղայի որոշմամբ՝ մեկնել Սոչի։ Բայց աղջկա հայրը կանխում է դստեր փախուստը. տղան օդանավակայանից միայնակ է ուղևորվում Սոչի։ Աղջիկն օդանավակայան է հասնում մի քանի րոպե ուշացումով, երբ ինքնաթիռն արդեն մեկնել էր։ Կարճ ժամանակ անց տարածվում է Airbus A320 ինքնաթիռի Սև ծովն ընկնելու մասին գույժը։ Աղջիկը կորցնում է սիրած տղային, բայց նախախնամության կամքով նրանց սերն ու միությունը շարունակվում է, շարունակվում է այն փոքրիկի մեջ, որը նրանց արգելված սիրո պտուղն է։

«Անավարտ թռիչք» ֆիլմի ավարտին գրվում են այն 113 ուղևորների անունները, որոնք 2006 թվականի մայիսի 3-ին ավիավթարի զոհ են դարձել։

## Դերերում
* Արևիկ - Տաթև Հովակիմյան
* Սևակ - Տիգրան Մակարյան
* Արևիկի մայրը - Լուիզա Ղամբարյան
* Արևիկի հայրը - Սերժ Ավետիքյան
* Գայանե Ասլամազյան
* Անի Երանյան
* Վարդան Հովսեփյան
* Արփինե Իսրայելյան

## Մեջբերումներ ֆիլմի մասին

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Ամբողջական ֆիլմը

Կատեգորիա:2014 ֆիլմեր
Կատեգորիա:Ելենա Արշակյանի ֆիլմեր
Կատեգորիա:Հայերեն ֆիլմեր
Կատեգորիա:Հայկական ֆիլմեր
Ոստայնենի

**Ոստայնենի** գլխուղեղի և ողնուղեղի երեք թաղանթներից մեկը։ Այն փափուկ թաղանթ է, որն արտաքինից ծածկում է գլխուղեղը և ողնուղեղը։

## Կառուցվածք
Այն տեղակայված է մյուս երկու ուղեղապատյանների միջև․ ավելի մակերեսորեն տեղակայված և ավելի հաստ կարծրենու և ավելի խորը տեղակայված նրբենու միջև, որից բաժանված է ենթաոստայնային տարածության միջոցով։ Ոստայնենին հպված է կարծրենու ներսային մակերեսին և բոլոր կողմերից ծածկում է գլխուղեղն ու ողնուղեղը։ Ոստայնենին չի մտնում գլխուղեղի գալարների միջև ձևավորվող ակսենրի խորքը, ինչպես նրբենին, այլ կամրջի նման անցնում է նրանց վրայով։ Ուղեղ-ողնուղեղային հեղուկը հոսում է ենթաոստայնային տարածությունով։ Ոստայնենուց ձևավորվում են պախիոնյան հատիկավորումները, որոնք ոստայնենու փոքր արտափքումներ են կարծր թաղանթի հաստության մեջ և հաղորդակցվում են կարծրենու երակածոցերի հետ և հնարավորություն են տալիս ուղեղ-ողնուղեղային հեղուկին ենթաոստայնային տարածությունից անցնել երակային հուն։

Ոստայնենին և կարծրենին բոլոր տեղամասերում սերտ հպված են միմյանց, իսկ սրբանային երկրորդ ողի մակարդակին միաձուլվում են որպես մեկ թաղանթ։ Կարծրենու և ոստայնենու միջև առկա են որոշ երակներ, որոնց միջոցով ուղեղի երակային համակարգը հաղորդակցվում է կարծրենու երակային համակարգի հետ։

Ոստայնենու՝ գլխուղեղը պատող հատվածը հայտնի է որպես *գլխուղեղի ոստայնենի* (), իսկ ողնուղեղը պատող հատվածը՝ *ողնուղեղի ոստայնենի* ()։ Հաճախ ոստայնենին և նրբենին միասին դիտարկում են գալիս որպես մեկ թաղանթ՝ *ուղեղի փափուկ թաղանթ* ()։

## Ֆունկցիա

Ուղեղ-ողնուղեղային հեղուկը շրջանառում է ենթաոստայնային տարածությունով (ոստայնենու և նրբենու միջև եղած տարածություն)։ Ուղեղ-ողնուղեղային հեղուկն արտադրվում է անոթային հյուսակների (անոթային հյուսակները գտնվում են գլխուղեղի փորոքներում, որոնք ուղղակիորեն հաղորդակցվում են ենթաոստայնային տարածության հետ, այսպիսով ուղեղ-ողնուղեղային հեղուկը ազատորեն շրջանառում է նյարդային համակարգով)։
Ուղեղ-ողնուղեղային հեղուկը թափանցիկ, անգույն հեղուկ է, օրվա ընթացքում արտադրվում մոտ 500 մլ հեղուկ։ Նրա մեջ էլեկտրոլիտների, գլյուկոզայի և pH-ի մակարդակները գրեթե համընկնում են արյան շիճուկում համապատասխան ցուցանիշերին, սակայն արյան առկայությունը ուղեղ-ողնուղեղային հեղուկում միշտ վկայում է ախտաբանության մասին

## Պատկերասրահ

Meninges-en.svg|Ուղեղի թաղանթները
Gray1196.png|Գանգաթաղի հատույթի գծապատկեր
Sobo 1909 590.png|Ոստայնենին տեղակայված է կարծրենու տակ, իսկ վերջինիս տակ տեղակայված են զարկերակները և երակները
Spinal_dura_mater_1.jpg|Ողնուղեղի կարծր թաղանթը հատված է, տեսանելի է ուղնուղեղի ոստայնենին։
Gray767.png|Ողնուղեղը և նրա թաղանթները
Slide5sese.GIF|Ողնուղեղ, ողնուղեղի թաղանթները և նյարդարմատները՝ պատկերված մեջքային կողմից
Slide6Neo.JPG|Ուղեղապատյանները և մակերեսային ուղեղային երակները՝ պատկերված վերևից
Slide7Neo.JPG|Ուղեղապատյանները և մակերեսային ուղեղային երակները՝ պատկերված վերևից


## Ծանոթագրություններ

## Աղբյուրներ
* Orlando Regional Healthcare, Education and Development. 2004. "Overview of Adult Traumatic Brain Injuries."  Retrieved on 2008-01-16.
* Ն․ Կ․ Լիսենկով, Վ․ Խ․ Բուշկովիչ, Մ․ Գ․ Պրիվես «Մարդու նորմալ անատոմիայի դասագիրք», «Լույս» հրատարակչություն, Երևան, 1974

Կատեգորիա:Անատոմիա
Տիգրան էֆենդի (դեղագործ)

**Տիգրան էֆենդի** (), հայ բժիշկ։

## Կենսագրություն
Ծնվել է 1873 թվականին, Սեբաստիա նահանգի կենտրոն Սե­բաս­տիա քաղաքում։
Բժշկական կրթություն է ունեցել և բժիշկ աշխատել։

1914 թվականին, Առա­ջին հա­մաշ­խար­հա­յին պա­տե­րազ­մի ժամանակ զորակոչվել է օսմանյան բանակ և Սեբաստիայի հիվանդանոցին կից
Կայադիբիի բուժարանում բժիշկ ծառայել՝ կապիտանի աստիճանով։

1917 թվականի հուն­վա­րի 2-ին սպանվել կամ մահացել է Սեբաստիայում՝ 44 տարեկանում։

## Աղբյուրներ

## Գրականություն
* Ատաշ Ադնան, 20-րդ դարի նահատակ եղած բժիշկները (թուրքերեն), Թուրքիա, 1997։ 
* Յարման Արսեն, Հայերը օսմանյան առողջապահության ծառայության մեջ և պատմություն սուրբ Փրկիչ հայոց հիվանդանոցի (թուրքերեն), Ստամբուլ, 2001։

Կատեգորիա:Հայ բժիշկներ
Կատեգորիա:Առաջին համաշխարհային պատերազմի մասնակիցներ
Դումա (քաղաք)

**Դումա** (), քաղաք Սիրիայի Արաբական Հանրապետության հարավ-արևելքում՝ Ռիֆ Դիմաշկի մարզում։ Դումայի գավառի վարչական կենտրոնն է։ 2004 թվականի տվյալներով՝ բնակչությունը կազմում է 110 893 մարդ։

Գտնվում է Դամասկոսից 10 կմ դեպի հյուսիս-արևելք։ Տեղակայված է ծովի մակարդակից 660 մ բարձրության վրա։

Դուման բավական պահպանողական իսլամադավանների քաղաք է։ Քաղաքի մասին հիշատակություններ կան դեռ արամեական ժամանակաշրջանից։ Դումայում գործում են ավելի քան 80 մզկիթներ, որոնցից շատերը պատմական նշանակություն ունեն։ Դուման արդյունաբերական-գյուղատնտեսական քաղաք է։ Քաղաքում կան մի շարք փոքր ձեռնարկություններ, զարգացած են արհեստները։ Քաղաքի ծայրամասերում աճեցնում են մրգատու ծառեր, հատկապես մեծ ճանաչում ունի այնտեղի խաղողը։

## Պատմություն
Սիրիական ճգնաժամի ընթացքում՝ 2011-2012 թվականներին, Դուման եղել է հակակառավարական ցույցերի անցկացման ու երկրի զինված ուժերի հետ բախումների հիմնական վայրերից։

2012 թվականի հունիսի 29-ին սիրիական բանակը Դումայում իրականացրեց կոտորած, որտեղ սպանվեց ավելի քան 50 մարդ։

Հաջողությամբ իրականացնելով Ռիֆ Դիմաշկի զինված ապստամբների դեմ ուղղված խոշոր օպերացիան՝ սիրիական բանակը 2012 թվականի հունվարի 30-ին քաղաքում հաստատել է իր վերահսկողությունը։

2012 թվականի հոկտեմբերի 18-ի դրությամբ Սիրիայի բանակը վերահսկում էր քաղաքի մեծ մասը, սակայն բախումներն ու պայթյունները շարունակվում էին։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Դումայի գավառ
Կատեգորիա:Սիրիայի քաղաքներ
Մովսես Տինանյան

**Մովսես Տինանյան** (1858, Ռոդոսթո, Թուրքիա-1935, Կ. Պոլիս), հայ բժիշկ։

## Կենսագրություն
Ծնվել է 1858 թվականին Թուրքիայի եվրոպական մասի Ռոդոսթո քաղաքում։ Բժիշկ Բարսեղ Տինանյանի հայրն է։ Ավարտել է Կ. Պոլ­սի Գաղատիա թաղամասի Կեդրոնական վարժարանը և եղել դրա առաջին շրջանավարտներից մեկը։ 1881 թվականին ավարտել է Կ. Պոլսի Օսմանյան կայսերական բժշկական վարժարանը։ Երկար տարիներ ազատ պրակտիկ բժիշկ է աշխատել իր ծննդավայրում։ Եղել է վիրաբույժ, ներքին հիվանդությունների մասնագետ և մանկաբարձ։ Եղել է Ռոդոսթոյի քաղաքապետական բժիշկը։ Հետագայում Կ. Պոլսում բժիշկ է աշխատել։

1915 թվականին՝ Առաջին համաշխարհային պատերազմի ժամանակ զորակոչվել է օսմանյան բանակ և զինվորական բժիշկ ծառայել՝ հարյուրապետի / կապիտանի աստիճանով։ 1915 թվականի ապրիլի 11-13-ը ձերբակալվել է, բանտարկվել ու աքսորվել Չանղըրը։ 1915 թվականի օգոստոսին, հրաշքով, նրան ազատելու և Կ. Պոլիս վերադարձնելու հրաման է ստացվել։ Իր խնամքի ու բուժմանտակ եղած չեթեջի արաբաջի Իսմայիլի աղջկա բուժումը շարունակելը թողել է բժիշկ Ռուբեն Սևակին, հույս ունենալով, որ չեթեջին, ի նշան երախտագիտության, բարյացակամ վերաբերմունք կունենա նրա նկատմամբ։

Մահացել է 1935 թվականին Կ. Պոլ­սում` 77 տա­րե­կա­նում։ Որ­դին` Բարսեղ Տինանյանը (1887-1965) և թոռը՝ Ժիրայր Տինանյանը ևս բժիշկ են եղել։

## Գրականություն
*Մեզպուրեան Արթօ, Հայ եւ ծագումով հայ բժիշկներ։ Այբուբենական համառօտ անուանացանկ (1688-1940), Իսթանպուլ, 1940։
*Կարոյեա ն Գասպար, Մեծ Եղեռնի նահատակ հայ բժիշկները (անոնց պատգամները), Պոսթոն, 1957։
*Շիկահեր Վարդ, Կիսադարեան պատմութիւն թրքահայ բժշկութեան, 19231975, Իսթանպուլ, 1975։
*Յարման Արսեն, Հայերը օսմանյան առողջապահության ծառայության մեջ և պատմություն սուրբ Փրկիչ հայոց հիվանդանոցի (թուրքերեն), Ստամբուլ, 2001։

## Աղբյուր

Կատեգորիա:Հայ բժիշկներ
Բարսեղ Տինանյան

**Բարսեղ Մովսեսի Տինանյան** (1887, Ռոդոսթո, Թուրքիա- փետրվարի 8, 1965, Կ. Պոլիս), հայ բժիշկ, հասարակական գործիչ, ուսուցիչ։

## Կենսագրություն

Ծնվել է 1887 թվականին Թուրքիայի եվրոպական մասի Ռոդոսթո քաղաքում՝ բժիշկ Մովսես Տինանյանի ընտանիքում։ 1906 թվականին ավարտել է Կ. Պոլ­սի ասիական կողմի Սկյուտար թաղամասի Պեր­պե­րյան վար­ժա­րա­նը։ 1911 թվականի փետրվարի 15-ին ավարտել է Փարիզի համալսարանի բժշկական ֆակուլտետը։ Եղել է ներքին հիվանդությունների մասնագետ։ 1911 թվականին վերադարձել է Կ. Պոլիս և բժիշկ աշխատել։

1912 թվականին՝ Բալկանյան պատերազմի ընթացքում Ադրիանապոլիս քաղաքում օսմանյան բանակի բժիշկ է ծառայել՝ հարյուրապետի աստիճանով։ 1913-1914 թվականներին մնայուն օգնական բժիշկ է աշխատել Կ. Պոլսի սբ. Փրկիչ ազգային հիվանդանոցի արտաքին բաժնում։ 1914 թվականին՝ Առաջին համաշխարհային պատերազմի ժամանակ ծառայել է Կ. Պոլսի Բուլղարական հիվանդանոցում։ Պարգևատրվել է բուլղարական արքունիքի «Կար­միր խաչ» շքանշանով։ 1915 թվականի ապրիլին բանտարկվել է Կ. Պոլսի կենտրոնական բանտում, ապա աքսորվել Չանղըրը։ Անունը փորագրվել է Չանղըրըի բանտում հավաքված համրիչի 99 հատիկներից 41-րդի վրա։ Վերապրել է։

Եղել է 1919 թվականի ապրիլի 11 (24)-ին՝ Մեծ Եղեռնին նվիրված առաջին սգահանդեսի կազմակերպիչ հանձնախմբի անդամներից։ Եղել է հանրային գործիչ, երկար տարիներ՝ «Կար­միր խա­չի» Կ. Պոլսի մասնաճյուղի ատենապետն ու Կա­րա­գյո­զյան տան (որբանոց) մնայուն բժիշկը։ Զբաղվել է նաև ուսուցչությամբ։ Կ. Պոլսի Էսայեան վարժարանում դասավանդել է առողջապահություն և կենսաբանություն առարկաները։ Իր նախաձեռնությամբ նույն վարժարանում հիվանդապահների դասընթաց է կազմակերպել և անցկացրել։ Տարեգրքերի և օրաթերթերի էջերում տպագրված բժշկագիտական և հրապարակախոսական հոդվածների հեղինակ է։ Եղել է լավ ջութակահար և բարձր գնահատանքի արժանացել արվեստասեր շրջանակներում։

Մահացել է 1965 թվականի փետրվարի 8-ին Կ. Պոլ­սում` 78 տա­րե­կա­նում։ Զա­վակ­նե­րից Ժիրայր Տինանյանը բնակ­վել է Փարիզում և եղել ներ­քին ու սրտա­յին հի­վան­դու­թյուն­նե­րի բժիշկ։

## Աշխատությունը
* Բժիշ­կի մը խորհր­դա­ծու­թիւն­նե­րը, Կ. Պո­լիս, 1941։

## Աղբյուր

## Գրականություն
* Պա­լա­քե­ան Գրի­գո­րիս ծ. վրդ., Հայ գող­գո­թան, Վի­են­նա, 1922։
* Ազ­գա­յին հի­ւան­դա­նո­ցի մէջ պաշ­տօ­նա­վա­րած բժիշկ­նե­րը, Ըն­դար­ձակ տա­րե­գիրք Ազ­գա­յին հի­ւան­դա­նո­ցի, Իս­թան­պուլ, 1939։
* Շի­կա­հեր Վարդ,Կի­սա­դա­րե­ան պատ­մու­թիւն թրքա­հայ բժշկու­թե­ան, 19231975, Իս­թան­պուլ, 1975։
* Սիմոն Հովի­ւեան, «Ապ­րի­լե­ան Նա­հա­տակ­նե­րուն Շա­ւի­ղով, Մեծ Եղեռ­նի 60-ամե­ա­կի Սե­մին», Պէյրութ, 1975, 349 էջ։
* Պալաքյան Գրիգորիս ծ. վրդ., Հայ գողգոթան, Երևան, 1991։
* Յարման Արսեն, Հայերը օսմանյան առողջապահության ծառայության մեջ և պատմություն սուրբ Փրկիչ հայոց հիվանդանոցի (թուրքերեն), Ստամբուլ, 2001։
* Ավագյան Կարինէ, Եղեռնահուշ մասունք կամ խոստովանողք և վկայք խաչի, Երևան, 2002։
* Ավագեա ն Կարինէ, «Չան­ղը­րըի 1915 թ. ապ­րի­լի 11, Յի­շա­տակ»… Թանգարանային ցուցանմոյշը, «Հան­դէս Ամ­սօ­րե­այ», 2008, հ. 1-12։
* Իսկահատեան Հ., Վկայարան հայկական ցեղասպանութեան, Գիրք Գ, Պէյրութ, 2011, 395 էջ։

Կատեգորիա:Հայ բժիշկներ
Կատեգորիա:1887 ծնունդներ
Կատեգորիա:Ռոդոսթո քաղաքում ծնվածներ
Կատեգորիա:Հայ հասարակական գործիչներ
Կատեգորիա:Փետրվարի 8 մահեր
Կատեգորիա:1965 մահեր
Կատեգորիա:Կոստանդնուպոլիս քաղաքում մահացածներ
Կատեգորիա:Փարիզի համալսարանի շրջանավարտներ
Կատեգորիա:Հայ ուսուցիչներ
Մեսրոպ էֆենդի

Մեսրոպ Էֆենդի, բժշկական կրթություն է ունեցել։ 1914 թվականին, Առա­ջին հա­մաշ­խար­հա­յին պա­տե­րազ­մի ժամանակ զորակոչվել է օսմանյան բանակ և ավագ լեյտենանտի աստիճանով ծառայել 13-րդ զորախմբի 2-րդ շրջիկ հիվանդանոցի դեղագործ։ Մահացել է 1916 թվականի փետրվարի 28-ին, ժանտախտից։

## Աղբյուրներ
* Յարման Արսեն, Հայերը օսմանյան առողջապահության ծառայության մեջ և պատմություն սուրբ Փրկիչ հայոց հիվանդանոցի (թուրքերեն), Ստամբուլ, 2001։
* 

Կատեգորիա:Հայ բժիշկներ
Կատեգորիա:1916 մահեր
Կատեգորիա:Փետրվարի 28 մահեր
Կատեգորիա:Հայ դեղագործներ
Կատեգորիա:Առաջին համաշխարհային պատերազմի մասնակիցներ
Կատեգորիա:Ժանտախտից մահացածներ
Խաչատուր Տեր-Մանվելյան

**Խաչատուր Տեր-Մանվելյան**, ազգանունը եղել է Նահիկյան (?), գրվել է նաև Էմանուելյան։ Ծնվել է մոտ 1875 թվականին,Խար­բեր­դի նա­հան­գի Խարբերդի գավառի Խարբերդ-Մեզիրե քաղաքում։ Մանկական տարիքում զրկվել է հորից և մեծացել մոր խնամքի տակ։

## Կենսագրություն
Նախնական կրթությունն ստացել է ծննդա­վայ­րի վար­ժա­րա­նում։ Սովորել է ամերիկացի միսիոներների Խարբերդի Եփ­րատ քո­լե­ջում։ Նույն քոլեջի ուսուցիչները նրան երաշխավորել են համալսարանական կրթություն ստանալու համար։ 1903 թվականի մայիսի 23-ին ավարտել է ԱՄՆ Փեն­սիլ­վա­նի­ա­յի հա­մալ­սա­րա­նի (Ֆի­լա­դել­ֆիա քա­ղաք) բժշկական ֆակուլտետը։ Որոշ ժամանակ հիվանդանոցներում մասնագիտացել է վիրաբուժության գծով, այնուհետև Նյու Յոր­քում սեփական բուժարանը բացել։ Տեղի տալով մոր խնդրանքներին՝ վերադարձել է հայրենի Մեզիրե, ուր բացել է սեփական կլինիկա և սիրված վիրաբույժի համբավ վաստակել կարճ ժամանակում։ Բժիշկ Էթքինսնի խնդրանքով, շաբաթը երկու օր այցելու բժիշկ է աշխատել 1909 թվականին բացված «Էնի Թրէյ­սի Րիգզ» ամերիկյան հիվանդանոցում։ Հաճախ հրավիրվել է Եփրատ քոլեջ՝ առողջապահական դասախոսություններ կարդալու։ 1913 թվականին ամուսնացել է Մեզիրեի անվանի ընտանիքներից մեկի՝ Ճեֆերյան Հովակիմի և Հռիփսիմեի դստեր՝ Մարի-Վենյուսի հետ։ 1914 թվականին, Առա­ջին հա­մաշ­խար­հա­յին պա­տե­րազմն սկսվելուն պես ուղարկվել է Կզլքիլիսե, Մանազկերտ, Փերի, Գյումյուշ-Մադեն և այլ քաղաքներ՝ բժիշկ ծառայելու։ Ութ ամիս ծառայելուց հետո արձակուրդ վերցնելով վերադարձել է Մեզիրե և նահանգապետի առաջին գրագրի կնոջ կյանքը փրկել։ Այդ դեպքից հետո բժիշկ է նշանակվել Կարմիր մահիկի հիվանդանոցում, ուր եռանդով զբաղվել է վիրավոր և հիվանդ հայ բանտարկյալների բուժմամբ, ոմանց էլ հիվանդանոցից ծածուկ ազատել և ուղարկել է Դեր­սիմ։

ԱՄՆ-ի քաղաքացիություն է ունեցել և ԱՄՆ-ի հյուպատոս Դեյվիդի ընտանեկան բժիշկը եղել։ 1915 թվականի հուլիսին հիվանդանոցից տուն վերադառնալու ժամանակ ձերբակալվել է, բանտարկվել ու Մե­լի­տի­նե աքսորվել։ Սպանվել է 1915 թվականի հուլիսի վերջին, Մելիտինեում կամ Խարբերդում՝ մոտ 40 տարեկանում։ Կինը՝ Մարի-Վենյուսը, նախազգալով վտանգը, թույն խմելով փորձել է ինքնասպան լինել, սակայն նրան փրկել է պատահաբար այցելած հարևանուհին։ 1929 թվականի դեկտեմբերի 29-ին, ԱՄՆ քաղաքացի Մարի-Վենյուսն ու նրա դուստր Թովինան այդ երկիրն են տեղափոխվել։

## Գրականություն
* Հայ բժշկութեան տուած զոհերը, ցուցակագրուած վաւերական փաստերով, Կ. Պոլիս, 1919։ 
* Կարոյեան Գասպար, Մեծ Եղեռնի նահատակ հայ բժիշկները (անոնց պատ գամները), պոսթոն, 1957։
* Թէոդիկ, Յուշարձան նահատակ մտաւոր ականութեան, Բ. տպագրութիւն, Երեւան, ապրիլ 24, 1985։ 
* Խաչատրյան Լուսինե և Բաբլումյան Արփինե (կազ մողներ), Ցուցակ Հայոց ցեղասպանության զոհեր (1915-1923 թվական), հ. 2, Խարբերդ ի նահանգ, Երևան, 2004։

## Աղբյուրներ
* 

Կատեգորիա:Հայ բժիշկներ
Կատեգորիա:1875 ծնունդներ
Կատեգորիա:Խարբերդ-Մեզիրե քաղաքում ծնվածներ
Կատեգորիա:1915 մահեր
Կատեգորիա:Մելիտինե քաղաքում մահացածներ
Մուհամբալի շրջան

**Մուհամբալի շրջան** (), շրջանի կարգավիճակ ունեցող վարչատարածքային միավոր Սիրիայի Արաբական Հանրապետությունում։ Գտնվում է երկրի հյուսիս-արևմուտքում՝ Իդլիբի մարզում։ Հանդիսանում է Առիհայի գավառի երեք շրջաններից մեկը։

Վարչական կենտրոնն Մուհամբալ քաղաքն է։ Ըստ 2004 թվականի պաշտոնական մարդահամարի տվյալներով շրջանը ունի 27,098 բնակչություն։ Քաղաքն ու շրջական ավանները կազմում են 27,098 քառ.կմ տարածք։

Ունի 22 գյուղ և ավան՝
* **Մուհամբալ** ()
* Շագուրիտ ()
* Օրա Կաբիլ-Էդվան ()
* Կնիշե ()
* Բալես ()
* Սարարիֆ ()
* Հյուսիսային Լաջ ()
* Մաթլե Արիհա ()
* Հմեիմատ ()
* Ջադրայա ()
* Բեֆտամուն ()
* Բասնկուլ ()
* Անբ ()
* Բաքլիդ ()
* Հլուլ ()
* Սաեն ()
* Հիլա ()
* Քաֆրմիդ ()
* Բայդար Շամուս ()
* Ալ-Մաթալա ()
* Ալ-Սիդ ալ-Աքիբ ()
* Ալ-Մարի ()

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Սիրիայի շրջաններ
Կատեգորիա:Առիհայի գավառ
Կարմիր ծաղիկ մը գարունի

**Կարմիր ծաղիկ մը գարունի**, հայկական էստրադային երգ։

Խոսքերի հեղինակն է արևմտահայ բանաստեղծ Միսաք Մեծարենցը (1886-1908)։ Երաժշտությունը գրվել է տասնամյակներ անց՝ Ռոբերտ Ամիրխանյանի կողմից։

Կատարվել է բազմաթիվ երգիչների ու երգչուհիների կողմից (Ռոբերտ Ամիրխանյան և Սյուզան Մարգարյան, Հարութ Փամբուկչյան և Ռուբեն Թևոսյան, և ուրիշներ)։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Հայկական երգեր
Դավիթ Վիրաբյան

**Դավիթ Ալեքսանդրի Վիրաբյան** (), հայ դիվանագետ, ՀՀ արտաքին գործերի նախարարության Եվրասիական տարածաշրջանի վարչության պետ

## Կրթություն
* 1999 թ. գերազանցությամբ ավարտել է Երևանի պետական համալսարանի արևելագիտության ֆակուլտետի արաբագիտության բաժինը։
* 2002 թ. ավարտել է ԵՊՀ  ասպիրանտուրան՝ պաշտպանելով «Հորդանանա-իսրայելյան հարաբերությունները 1948-1994 թթ.» խորագրով ատենախոսությունը։ Պատմական գիտությունների թեկնածու։

## Դիվանագիտական ծառայությունը
* 2000-2002 թթ. - ՀՀ արտաքին գործերի նախարարության Մերձավոր և Միջին Արևելքի վարչության արաբական երկրների և Իսրայելի բաժնի կցորդ։
* 2002-2005 թթ. - Լիբանանյան Հանրապետությունում ՀՀ դեսպանության երրորդ քարտուղար։
* 2005–2007 թթ. – ՀՀ արտաքին գործերի նախարարության Մերձավոր և Միջին Արևելքի վարչության արաբական երկրների և Իսրայելի բաժնի երրորդ, ապա՝ երկրորդ քարտուղար։
* 2007-2009 թթ. - ԱՊՀ կանոնադրական և այլ մարմիններում ՀՀ մշտական ներկայացուցչության երկրորդ քարտուղար։
* 2009-2010 թթ. - Բելառուսի Հանրապետությունում Հայաստանի Հանրապետության դեսպանության երկրորդ, այնուհետև՝ առաջին քարտուղար։
* 2010-2011 թթ. - ՀՀ արտաքին գործերի նախարարության սպառազինությունների վերահսկման և միջազգային անվտանգության վարչության ռազմաքաղաքական համագործակցության բաժնի վարիչ։
* 2011-2015 թթ. - ՀՀ արտաքին գործերի նախարարության ԱՊՀ վարչության ՀԱՊԿ բաժնի վարիչ։
* 2015-2018 թթ. - Հավաքական անվտանգության մասին Պայմանագրի կազմակերպությունում ՀՀ մշտական և լիազոր ներկայացուցիչ։
* 2018թ. դեկտեմբերի 1-ից - ՀՀ ԱԳ նախարարության ԱՊՀ երկրների և կառույցների հետ համագործակցության, ապա՝ Եվրասիական տարածաշրջանի վարչության պետ։

Տիրապետում է ռուսերեն, անգլերեն և արաբերեն լեզուներին։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:1977 ծնունդներ
Կատեգորիա:Դիվանագետներ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:ԵՊՀ շրջանավարտներ
Կատեգորիա:Հայ դիվանագետներ
Կատեգորիա:Հոկտեմբերի 16 ծնունդներ
Կատեգորիա:Պատմական գիտությունների թեկնածուներ
Բըրդմեն (այլ կիրառումներ)

**Բըրդմեն** կարող է վերաբերվել․

* «Բըրդմեն (ֆիլմ)», 2014 թվականին նկարահանված ամերիկյան սև հումոր ժանրի ֆիլմ։
* Birdman (ռեփեր), ամերիկացի ռեփեր։
* Քրիս Անդերսեն (ծ. 1978), ամերիկացի բասկետբոլիստ, հայտնի նաև «Մարդ-թռչուն» (Բըրդմեն) մականվամբ։
Հաբիբ Նազարյան

**Հաբիբ Նազարյան** (1881, Կեսարիա/Էվերեկ/Ֆենեսե- հուլիսի 30/31, 1915, Կեսարիա), հայ բժիշկ։

## Կենսագրություն
Ծնվել է 1881 թվականին Անկարայի նահանգի Կե­սա­րի­ա­յի գա­վա­ռի Կեսարիա քաղաքում /Կեսարիայի գավառի Էվե­րե­կի գա­վա­ռա­կի կենտրոն Էվերեկ ավանում / Էվերեկի գավառակի Ֆենեսե գյուղում՝ աղքատ ընտանիքում։ Նախնական կրթությունն ստացել է ծննդավայրում։ 1906 թվականին ավարտել է Կ. Պոլսի Օսմանյան կայսերական բժշկական վարժարանը։ Բժիշկ է աշխատել և շուտով բոլորից հարգված մասնագետ դարձել։ Ամուսնացել է և զավակներ ունեցել։ Եղել է Գևորգ Փամբուքչյանի մոր՝ Նազելի-Հաջիգյուլ հանըմի առաջին ամուսինը։ Եղել է ՀՅԴ անդամ և աչքի ընկել իր ազգային ազատական գաղափարներով։ Եղել է թիկնեղ և կրակոտ երիտասարդ, կորովի կամքի տեր, անվախ, առաջնակարգ ատենաբան և հավատացել խոսքի ազատությանն ու Սահ­մա­նադ­րու­թյա­նը։

Բալկանյան պատերազմ­ների ժամանակ զինվորական բժիշկ է ծառայել օսմանյան բանակում։ 1914 թվականին՝ Առաջին համաշխարհային պատերազմի ժամանակ, զորակոչվել է օսմանյան բանակ և Դարդանելի ռազմաճակատում զինվորական բժիշկ ծառայել։ 1915 թվականին ընկերների մատնությամբ ձերբակալվել է։ Ի թիվս 36 ձերբակալվածների, Կ. Պոլսից տարվել է Էվերեկի բանտը, որտեղ ենթարկվել է հարցաքննության։ Այնուհետև խիստ հսկողության տակ Կեսարիայի բանտն են տեղափոխվել։ Ըստ դոկտոր Լեփսիուսի` 1915 թվականի այն օրը, երբ Կ.Պոլ­սում 20 հնչա­կյան­ներ կա­խա­ղան բարձ­րաց­վե­ցին, Կե­սա­րի­այ­ում 12 կու­սակ­ցա­կան հա­յեր՝ որ­պես հե­ղա­փո­խա­կան, մահ­վան դա­տա­պարտ­վե­ցին։ Վեր­ջին­նե­րիս մեջ էր նաև բժիշկ Թո­րոս Նազ­լը­յա­նը։ 1915 թվականի հու­լի­սի 30/31-ին Պա­տե­րազ­մա­կան ատյա­նի դա­տավճ­ռով Կեսարիա­յում կա­խա­ղան է բարձ­րաց­վել 34 տա­րե­կա­նում։

## Գրականություն
*Հայ բժշկու­թե­ան տո­ւած զո­հե­րը, ցու­ցա­կագ­րո­ւած վա­ւե­րա­կան փաս­տե­րով, Կ. Պո­լիս, 1919։
*Ալ­պօ­յա­ճե­ան Արշակ, Պատ­մութիւն հայ Կե­սա­րի­ոյ, հ. Բ, Գա­հի­րէ, 1937։
*Մեզ­պու­րե­ան Ար­թօ, Հայ եւ ծա­գու­մով հայ բժիշկ­ներ։ Այ­բու­բե­նա­կան հա­մա­ռօտ անո­ւա­նա­ցանկ (1688-1940), Իս­թան­պուլ, 1940։
*Գալ­ֆա­յե­ան Կա­րա­պետ աւագ քա­հա­նայ, Գիրք ելից հա­յոց, Պէյ­րութ, 1955։
*Կա­րո­յե­ան Գաս­պար, Մեծ Եղեռ­նի նա­հա­տակ հայ բժիշկ­նե­րը (անոնց պատ­գամ­նե­րը), Պոս­թոն, 1957։
*Յու­շամատեան Մեծ Եղեռ­նի (1915-1965), պատ­րաս­տեց Գեր­սամ Ահա­րո­նե­ան, Պէյ­րութ, 1965։
*Թէ­ո­դիկ, Յու­շար­ձան նա­հա­տակ մտա­ւո­րա­կա­նու­թե­ան, Բ. տպագ­րու­թիւն, Երե­ւան, ապ­րիլ 24, 1985։
*Հին եւ նոր Կե­սա­րիա։ Յու­շա­մա­տե­ան, Փա­րիզ, 1989։
*Գէ­որգ Մի­քա­յէ­լի Բամ­բուք­ճե­ան, (Ինք­նա­կեն­սագ­րու­թիւն), «Սուրբ Փրկիչ», Ստամբուլ, մարտ-ապրիլ, 2003։
*Փամբուքջյան Գևորգ, Հայերը իրենց կենսագրականներով (թուրքերեն), Ստամբուլ, 2003։
*Շահբազյան Հասմիկ և Միրզոյան Անահիտ (կազմողներ), Ցուցակ Հայոց ցեղասպանության զոհերի (1915-1923 թթ.), հ. 3, Անկարայի նահանգ, Երևան, 2006։

## Աղբյուր

Կատեգորիա:Հայ բժիշկներ
Կատեգորիա:Հայոց ցեղասպանության զոհեր
Ռայման (բժիշկ)

**Ռայման**, այս անձը հրեա է, սակայն ներկայացնում ենք որպես թուր­քե­րի իրագործած ոճրագործությունների տիպիկ օրինակ։

## Կենսագրություն
Դեղագործական կրթություն է ունեցել։ Կարսի Ալեքսանդրովսկայա փողոցում ունեցել է սեփական տուն, որի մի փողոցահար սենյակը վերածել է դեղատան և դեղագործ աշխատել։ 1920 թ. հոկտեմբերի 30-ին, թուրքերը Կարսը գրավելուց հետո սկսել են հայերի զանգվածային կոտորածն ու թալանը։ Ռայմանը, տեսնելով քաղաքի բնակիչների փախուստը դեպի ձորը, կնոջը խորհուրդ է տվել երեխայի և հոր հետ մնալ տան սենյակներից մեկում, չմտնել դեղատուն, չերևալ թուրքերի աչքին։ Ինքը խալաթը հագին մտել է դեղատուն։ Քիչ անց դեղատուն են մտել մի քանի ասքյար ու նրան (հավանաբար կարծելով, թե հայ է) գազանաբար սպանել։ Լսելով ամուսնու ճիչը, կից սենյակից դուրս է թռչել դեղագործի կինը և ընկել թուրքերի ձեռքը։ Ասքյարները նրան բռնաբարելուց հետո կտրել են ստինքները, դրել վաճառասեղանի վրա ու գնացել։ Ծանր լսող ծերունի հայրը տեսնելով, որ աղջիկը ուշացավ, թոռնիկին թողել է սենյակում և մտել է դեղատուն, որտեղ տեսնելով զարհուրելի տեսարանը՝ կաթվածահար է եղել։ Հաջորդ օրը Չախմախ գյուղից Կարս եկած մի ռուս մա­լա­կան մտել է դեղատուն և տեսել մորթված ծնողների ու պապի դիակի մոտ կիսամեռ ընկած փոքրիկ աղջնակին։ Վերցրել է աղջնակին և ֆուրգոնով տարել Չախմախ։ Հետագա օրերին տունը թալանվել ու ավերվել է։

## Գրականություն
* Ալեքսանդրյան Ա., Կարս.1920-21, Երևան, 1986, 124 էջ։

## Աղբյուրներ
* 

Կատեգորիա:1920 մահեր
Կատեգորիա:Կարս քաղաքում մահացածներ
Իդլիբի շրջան

**Իդլիբի շրջան** (), շրջանի կարգավիճակ ունեցող վարչատարածքային միավոր Սիրիայի Արաբական Հանրապետությունում։ Գտնվում է երկրի հյուսիս-արևմուտքում՝ Իդլիբի մարզում։ Հանդիսանում է Իդլիբի գավառի յոթ շրջաններից մեկը։

Վարչական կենտրոնն Իդլիբ քաղաքն է։ Ըստ 2004 թվականի պաշտոնական մարդահամարի տվյալներով շրջանը ունի 126,284 բնակչություն։ Քաղաքն ու շրջական ավանները կազմում են 252,09 քառ.կմ տարածք։

Ունի 14 գյուղ և ավան՝
* Ակրաբաթ ()
* Նայրաբ ()
* Այն Շիբ ()
* Կրեիզ ()
* Թաբ Իսա ()
* Մաստումե ()
* **Իդլիբ** ()
* Սիջեր ()
* Հյուսիսային Օրա ()
* Արշանի ()
* կմինաս ()
* Ֆալյուն ()
* Մարտեին ()
* Քաֆրույին ()

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Սիրիայի շրջաններ
Կատեգորիա:Իդլիբի գավառ
Մերանժես

**Մերանժես** (), մունիցիպալիտետ Իսպանիայում։ Մտնում է Ժիրոնա պրովինցիայի մեջ՝ Կատալոնիա ինքնավար համայնքի կազմում։ Մունիցիպալիտետը գտնվում է Բաշա Սերդանիա շրջանում։ Զբաղեցնում է 37,38 կմ² տարածք։ Բնակչությունը կազմում է 89 մարդ (2010 թվականի տվյալներով)։

## Պատկերասրահ

Baixant de l'estany de Malniu P1300551.jpg
Castell dels Lladres des de l'estany de Malniu.jpg
El refugi de Malniu.JPG
La Carbassa.JPG
Vora el refugi de Malniu P1300571.jpg


## Բնակչություն

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Pàgina web de l'Ajuntament 
* Informació de la Generalitat de Catalunya 
* Informació de l'Institut d'Estadística de Catalunya

Կատեգորիա:Իսպանիայի բնակավայրեր
Պլանոլես

**Պլանոլես** (), մունիցիպալիտետ Իսպանիայում։ Մտնում է Ժիրոնա պրովինցիայի մեջ՝ Կատալոնիա ինքնավար համայնքի կազմում։ Մունիցիպալիտետը գտնվում է Ռիպոլես շրջանում։ Զբաղեցնում է 18,7 կմ² տարածք։ Բնակչությունը կազմում է 288 մարդ (2010 թվականի տվյալներով)։

## Պատկերասրահ

El Torreneules, a Núria, Vall de Ribes.jpg
Camps de Planoles 2, Planoles, Vall de Ribes.jpg
Camps de Planoles 3, Planoles, Vall de Ribes.jpg
Planoles P1340406.JPG
Planoles P1340408.JPG


## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Веб мэрии Планолесa 
* Տեղեկություն Կատալոնիայի մասին 
* Informació de l'Institut d'Estadística de Catalunya

Կատեգորիա:Իսպանիայի բնակավայրեր
Աբու ալ-Զուհուրի շրջան

**Աբու ալ-Զուհուրի շրջան** (), շրջանի կարգավիճակ ունեցող վարչատարածքային միավոր Սիրիայի Արաբական Հանրապետությունում։ Գտնվում է երկրի հյուսիս-արևմուտքում՝ Իդլիբի մարզում։ Հանդիսանում է Իդլիբի գավառի յոթ շրջաններից մեկը։

Վարչական կենտրոնն Աբու ալ-Զուհուր քաղաքն է։ Ըստ 2004 թվականի պաշտոնական մարդահամարի տվյալներով շրջանը ունի 38 869 բնակչություն։ Քաղաքն ու շրջակա ավանները կազմում են 328.68 քառ.կմ տարածք։

Ունի 26 գյուղ և ավան՝
* Աբու ալ-Զուհուր (), բնակչություն՝ 10,694
* Բալիսա (), բնակչություն՝ 1,218
* Բարաղեթի (), բնակչություն՝ 1,058
* Բարիսա (), բնակչություն՝ 714
* Մեծ Զաֆար (), բնակչություն՝ 444
* Բուսրա (), բնակչություն՝ 386
* Հարմալա (), բնակչություն՝ 1,380
* Հմեիմաթ Ալդայեր (), բնակչություն՝ 1,629
* Թել Կալբա (), բնակչություն՝ 2,419
* Ջալլաս (), բնակչություն՝ 404
* Ջդիդե Աբու Ալթուր (), բնակչություն՝
* Մշեյրֆե (), բնակչություն՝ 287
* Մուստարիա (), բնակչություն՝ 294
* Ռաս ալ-Այն (), բնակչություն՝ 2,914
* Ռասմ Աբեդ (), բնակչություն՝ 1372
* Թել Ալաղար (), բնակչություն՝ 733
* Թել Ֆուխար (), բնակչություն՝ 1,017
* Թել Սիլմո (), բնակչություն՝ 1,679
* Թել Սուլթան (), բնակչություն՝ 2,389
* Թել Թուֆան (), բնակչություն՝ 3,531
* Թելջինե (), բնակչություն՝ 436
* Թելխատրա (), բնակչություն՝ 794
* Թաուաինե (), բնակչություն՝ 624
* Թաուիլ ալ-Շեյխ (), բնակչություն՝ 760
* Թուեյմ (), բնակչություն՝ 183
* Թաույիլա (), բնակչություն՝ 175

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Իդլիբի գավառ
Կատեգորիա:Սիրիայի շրջաններ
Նուբլ

**Նուբլ** (), քաղաք Սիրիայի Արաբական Հանրապետության հյուսիսարևմտյան մասում՝ Հալեպի մարզի Ազազի գավառում։ Համանուն շրջանի վարչական կենտրոնն է։

## Աշխարհագրական դիրք
Քաղաքը գտնվում է մարզի հյուսիսարևմտյան մասում՝ ծովի մակարդակից 429 մ բարձրության վրա։ Նուբլը տեղակայված է մարզի վարչական կենտրոն Հալեպից 18 կմ դեպի հյուսիս-արևմուտք և երկրի մայրաքաղաք Դամասկոսից 320 կմ դեպի հյուսիս-հյուսիս-արևելք։

## Բնակչություն
2004 թվականի մարդահամարի տվյալների համաձայն՝ քաղաքի բնակչությունը կազմում է 21 039 մարդ։ Գերակշռում են շիա մուսուլմանները։

## Տրանսպորտ
Քաղաքացիական ամենամոտ օդանավակայանը՝ Հալեպի միջազգային օդանավակայան (), տեղակայված է Հալեպում։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Ազազի գավառ
Կատեգորիա:Սիրիայի քաղաքներ
Գալուստ Նաճարյան

**Գալուստ Նաճարյան** (1856, Մարաշ, Մարաշի գավառ, Հալեպի նահանգ, Օսմանյան կայսրություն- հունվար, 1920, Մարաշ), հայ բժիշկ։

## Կենսագրություն
Ծնվել է 1856 թվականին Օսմանյան կայսրության Հալեպի նահանգի Մարաշի գավառի կենտրոն Մարաշ քաղաքում։ Մայրենի լեզվի նախնական ծանոթությունն ստացել է մի ոստայնանկի մոտ աշխատելու ընթացքում։ Նախնական կրթությունն ստացել է թաղային ազգային վարժարանում։ Ավարտել է ամերիկացի միսիոներների Այնթապի Կենտրոնական Թուրքիայի քոլեջը, այնուհետև մեկ տարի սովորել Մարաշի աստվածաբանական ճեմարան,ապա՝ է Ամե­րի­կյան մի­սի­ո­նե­րա­կան հաս­տա­տու­թյան («Պորտ») Այնթապի նորաբաց բժշկական վարժարանում։ 1888 թվականին ավարտել է Բեյրութի ամերիկյան համալսարանի բժշկական ֆակուլտետը։ 1888 թվականին Կ. Պոլ­սում հանձնել է պետական քննությունները և բժշկի վկայական ստացել։ Այնուհետև հաստատվել է Մարաշում և զբաղվել բժշկությամբ։

1895 թվականի Մարաշի հայկական կոտորածների ժամանակ մեկնել է Շոտլանդիա և կատարելագործվել Էդինբուրգի բժշկական համալսարանում։ Մասնագիտական գիտելիքներով հարստացած՝ վերադարձել է ծննդավայր և Մարաշի գերմանական հիվանդանոցի բժիշկ-վիրաբույժ նշանակվել։ Շուրջ 40 տարի առանց ցեղի ու կրոնի խտրականության բարեխղճորեն բուժել է քաղաքի բնակչությանը։ 1920 թվականի հունվարին՝ Մարաշի հայկական կոտորածի ժամանակ, սրախողխող է արվել իր ընտանիքի ու զավակների հետ միասին՝ 64 տարեկանում։

## Գրականություն
* Գալուստեան Գրիգոր Հ., Մարաշ, Նիւ Եորք, 1934։
* Կարոյեան Գասպար, Մեծ Եղեռնի նահատակ հայ բժիշկները (անոնց պատգամները), Պոսթոն, 1957։
* Գալուստեան Գրիգոր Հ., Մարաշ կամ Գերմանիկ եւ հերոս Զէյթուն, Նիւ Եորք, 1988։
* Յարման Արսեն, Հայերը օսմանյան առողջապահության ծառայության մեջ և պատմություն սուրբ Փրկիչ հայոց հիվանդանոցի (թուրքերեն), Ստամբուլ, 2001։

## Աղբյուր

Կատեգորիա:Հայ բժիշկներ
Կատեգորիա:1856 ծնունդներ
Կատեգորիա:Մարաշ քաղաքում ծնվածներ
Կատեգորիա:1920 մահեր
Կատեգորիա:Մարաշ քաղաքում մահացածներ
Կատեգորիա:Բեյրութի ամերիկյան համալսարանի շրջանավարտներ
Բիննիշի շրջան

**Բիննիշի շրջան** (), շրջանի կարգավիճակ ունեցող վարչատարածքային միավոր Սիրիայի Արաբական Հանրապետությունում։ Գտնվում է երկրի հյուսիս-արևմուտքում՝ Իդլիբի մարզում։ Հանդիսանում է Իդլիբի գավառի յոթ շրջաններից մեկը։

Վարչական կենտրոնն Բիննիշ քաղաքն է։ Ըստ 2004 թվականի պաշտոնական մարդահամարի տվյալներով շրջանը ունի 35,166 բնակչություն։ Քաղաքն ու շրջական ավանները կազմում են 100,30 քառ.կմ տարածք։

Ունի 3 գյուղ ավան
* Բիննիշ (), բնակչություն՝ 21,848
* Ֆոահ (), բնակչություն՝ 10,264
* Թում (), բնակչություն՝ 3,054

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Սիրիայի շրջաններ
Կատեգորիա:Իդլիբի գավառ
Սարակիբի շրջան

**Սարակիբի շրջան** (), շրջանի կարգավիճակ ունեցող վարչատարածքային միավոր Սիրիայի Արաբական Հանրապետությունում։ Գտնվում է երկրի հյուսիս-արևմուտքում՝ Իդլիբի մարզում։ Հանդիսանում է Իդլիբ գավառի յոթ շրջաններից մեկը։

Վարչական կենտրոնն Սարակիբ քաղաքն է։ 2004 թվականի մարդահամարի տվյալներով շրջանը ունի 88,076 բնակչություն։ Քաղաքն ու շրջական ավանները կազմում են 377.35 քառ.կմ տարածք։

Ունի 24 գյուղ և ավան
* Աբու ալ-Խոս (), բնակչություն՝ 899
* Աֆս (), բնակչություն՝ 6,338
* Աջեզ (), բնակչություն՝ 1,108
* Անկրատի (), բնակչություն՝ 982
* Բիջֆաս (), բնակչություն՝ 513
* Բուեյթի (), բնակչություն՝ 784
* Դադիխ (), բնակչություն՝ 2,674
* Ջոբաս (), բնակչություն՝ 3,340
* Քաֆր Բատտիխ (), բնակչություն՝ 3,166
* Քաֆր Օմեիմ (), բնակչություն՝ 3,645
* Խան Ալսոբոլ (), բնակչություն՝ 6,551
* Խուարա (), բնակչություն՝ 937
* Լոֆ (), բնակչություն՝ 1,539
* Մաար Դիբսի (), բնակչություն՝ 7,074
* Մահարիմ (), բնակչություն՝ 922
* Մարդիխ (), բնակչություն՝ 2918
* Ռասաֆա (), բնակչություն՝ 1,148
* Ռայան (), բնակչություն՝ 1,816
* Սալամին (), բնակչություն՝ 1,022
* Սան (), բնակչություն՝ 199
* Սարակիբ (), բնակչություն՝ 32,495
* Շեյխ Իդրիս (), բնակչություն՝ 3,881
* Թել Կարատին (), բնակչություն՝ 1,502
* Տրոմբա (), բնակչություն՝ 3,623

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Սիրիայի շրջաններ
Կատեգորիա:Իդլիբի գավառ
Վալդեունկար

**Վալդեունկար** (), բնակավայր և մունիցիպալիտետ Իսպանիայում։ Մտնում է Կասեռես պրովինցիայի Էստռեմադուռա ինքնավար համայնքի կազմում։ Մունիցիպալիտետը գտնվում է *Կամպո Առանուելո* շրջանի կազմում։ Տարածքը զբաղեցնում է 26 կմ²։ Բնակչությունը՝ 209 մարդ (2010 թվականի տվյալներով)։ Հեռավորությունը ադմինիստրատական կենտրոնից՝ 127 կմ։

## Արտաքին հղումներ
Պաշտոնական կայք 

Կատեգորիա:Էստրեմադուրայի բնակավայրեր
Կատեգորիա:Իսպանիայի բնակավայրեր
Կատեգորիա:Կասերես պրովինցիայի բնակավայրեր
Սուրեն Նշանյան

**Սուրեն Նշանյան** (), բժիշկ։

## Կենսագրություն
Ծնվել է 1882 թվականին, Ան­կա­րա­յի նա­հան­գի Կեսարիայի գավառի Կերմիր գյուղում։ Նախնական կրթությունն ստացել է Կեսարիայի ազգային վարժարանում, միջնակարգը՝ Կեսարիայի Սուրբ Կարապետի վանքում։ 1907 թվականին ավարտել է Բեյրութի Սեն Ժոզեֆ Ֆրանսիական համալսարանի բժշկական ֆակուլտետը։ 1909-1911 թվականներին օգնական վիրաբույժ է աշխատել Կ. Պոլ­սի սուրբ Փրկիչ հայոց ազգային հիվանդանոցում։ 1911 թվականից հետո ևս շարունակել է բժիշկ աշխատել։ Աշխատակցել է հայկական մամուլին, հրապարակային բժշկական դասախոսություններ կարդացել։ Եղել է ՀՅԴ գործիչ։ 1914 թվականին, Առա­ջին հա­մաշ­խար­հա­յին պա­տե­րազ­մի ժամանակ զորակոչվել է օսմանյան բանակ և Ան­կա­րա­յում զինվորական բժիշկ ծառայել։ 1915 թվականի ապրիլին, Անկարայում, ծառայության ընթացքում ծանրորեն հիվանդացել է և անտանելի հոդացավերի պատճառով գամվել հիվանդանոցային մահճակալին։ Զեղծարարության զրպարտանքով, Անկարայում, ծանր հիվանդ վիճակում ձերբակալվել է Իթթիհադի ղեկավարներից դոկտոր Բե­հա­էդ­դին Շա­քի­րի կազմած 58 ականավոր հայ բժիշկների ցուցակով։ 1915 թվականին Անկարայից ծանր հիվանդ, անդամալույծ, կիսամեռ վիճակում Կե­սա­րիա է տարվել։ 1915 թվականի սեպտեմբերի 5-ին, շաբաթ գիշերով, Կեսարիայում, առանց դատ ու դատաստանի, մեծ դժվարությամբ կախաղան է բարձրացվել՝ 33 տարեկանում։

## Գրականություն
* Ղազարեան Վահան, Բժշկական եւ առողջապահական տարեցոյց, Կ. Պօլիս, 1914։
* Հայ բժշկութեան տուած զոհերը, ցուցակագրւած վաւերական փաստերով, Կ. Պոլիս, 1919։
* Ալպօյաճեան Արշակ, Պատմութիւն հայ Կեսարիոյ, Ա. հատոր, Գահիրէ, 1937։
* Ալպօյաճեան Արշակ, Պատմութիւն հայ Կեսարիոյ, Բ. հատոր, Գահիրէ, 1937։
* Կարոյեան Գասպար, Մեծ Եղեռնի նահատակ հայ բժիշկները (անոնց պատ գամները), Պոսթոն, 1957։
* Սահակյան Լիլիկ, Ոճրագործները չխնայեցին նույնիսկ մարդ ու կյանք ը փրկողներին, «Առող­ջա­պա­ հու­թյուն», Երևան, 1965, թվական 4։
* Յուշամատեան Մեծ Եղեռնի (1915-1965), պատ րաստեց Գերսամ Ահարոնե ան, Պէյրութ, 1965։
* Տէր Յովհաննէսեան Գրիգոր, Պատմագիրք Սիվրի-Հիսարի հայոց, Պէյրութ, 1965։
* Թէոդիկ, Յուշարձաննահատակ մտաւորականութեան, Բ. տպագրութիւն, Երեւան, ապրիլ 24, 1985։
* Հին եւ նոր Կեսարիա։ Յուշամատեան, Փարիզ, 1989։
* Հայրապետյան Վանիկ, Էջեր Հայաստանի դեղագործության պատմությունից, Երևան,1990, 221 էջ։
* Շահբազյան Հասմիկ և Միրզոյան Անահիտ (կազ մողներ), Ցուցակ Հայոց ցեղասպանությանզոհերի (1915-1923 թվական), հ. 3, Անկարայի նահանգ, Երևան, 2006։

## Աղբյուրներ

Կատեգորիա:1882 ծնունդներ
Կատեգորիա:1915 մահեր
Կատեգորիա:Հայոց ցեղասպանության զոհեր
Կատեգորիա:Հայ բժիշկներ
Ալ-Սուեյդայի շրջան

**Ալ-Սուեյդայի շրջան** (), շրջանի կարգավիճակ ունեցող վարչատարածքային միավոր Սիրիայի Արաբական Հանրապետությունում։ Գտնվում է երկրի հարավում՝ Ալ-Սուեյդայի մարզում։ Հանդիսանում է Ալ-Սուեյդայի գավառի երեք շրջաններից մեկը։ Ըստ 2004 թվականի պաշտոնական մարդահամարի տվյալներով շրջանի բնակչությունն կազմում է 212,463 մարդ։

Վարչական կենտրոնն Ալ-Սուեյդա քաղաքն է։ Գտնվում է մարզի արևելյան մասում։ Սահմանակից է հյուսիսում՝ Ալ-Մազրաայի շրջան, հյուսիս-արևելքում՝ Շահբայի շրջան, արևելքում՝ Ալ-Մուշաննաֆի շրջան, հարավ-արևելքում՝ Մալահի շրջան, հարավում՝ Սալխադի և Ալ-Կուրեյյայի շրջաներ, արևելքում՝ Ալ-Մուսեյֆիրայի շրջան։ Քաղաքն ու շրջական ավանները կազմում են 691.13 քառ.կմ տարածք։

Շրջանն ուննի 27 գյուղ և ավան (Բնակչության թվաքանակն ըստ 2004 թվականի պաշտոնական մարդահամարի տվյալներով է) դրանք են՝
* Ասլահա (), բնակչություն՝ 361
* **Ալ-Սուեյդա** (), բնակչություն՝ 73,641
* Աթիլ (), բնակչություն՝ 4,193
* Դառա (), բնակչություն՝ 1,243
* Հաբրաբ (), բնակչություն՝ 3,166
* Ջբիբ (), բնակչություն՝ 253
* Քաֆր (), բնակչություն՝ 7,458
* Քաֆր ալ-Լահաֆ (), բնակչություն՝ 1,375
* Քանաքեռ (), բնակչություն՝ 426
* Խերբա (), բնակչություն՝ 581
* Մաֆաալա (), բնակչություն՝ 4,168
* Մասադ (), բնակչություն՝ 4,585
* Մայամաս (), բնակչություն՝ 2,525
* Մջեյիներ (), բնակչություն՝ 2,746
* Օրա (), բնակչություն՝ 6,136
* Կանավատ (), բնակչություն՝ 8,324
* Ռահա (), բնակչություն՝ 5,711
* Ռասսաս (), բնակչություն՝ 3,332
* Ռիմա Հաեմ (), բնակչություն՝ 1,627
* Շուեյթ Բալատա (), բնակչություն՝ 2,647
* Շուեյթ ալ-Խոդար (), բնակչություն՝
* Սակակա (), բնակչություն՝ 254
* Սալիմ (), բնակչություն՝ 2,129
* Թալա (), բնակչություն՝ 4,569
* Վալղա (), բնակչություն՝ 1,482
* Ալ-Սամարաոա (), բնակչություն՝ 297
* Ալ-Հկրաոա (), բնակչություն՝ 292

## Պատկերասրահ

As Suwayda's town square.jpg|Ալ-Սուեյդա քաղաքի հրապարակ
Swaida city.jpg|Մայրամուտ Ալ-Սուեյդաում
As-Suwayda The Agora of Dionysias.jpg|Հռոմեական ամֆիթատրոն
As-Suwayda_The_Arch_of_Dionysias.jpg|Ավերված եկեղեցի


## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Սիրիայի շրջաններ
Կատեգորիա:Ալ-Սուեյդայի գավառ
Խաչիկ Մարտիրոսյան

**Խաչիկ Մարտիրոսյան** (), հայ բժիշկ։

## Կենսագրություն
Խաչիկ Մարտիրոսյանը ծնվել է 1875 թվականին, Բուլ­ղա­րի­այի Շու­մեն քաղաքում։ Մարտական անունը եղել է Շումենցի Խաչիկ։
Մասնագիտությամբ բժիշկ է եղել։

1903 թվականին կնոջն ու որդուն Շումենում թողնելով մեկնել է Կարս, այնտեղից Սա­սուն անցնելու և ժողովրդին օգնելու նպատակով։ 1903 թվականին, երբ կազմվել են Խանի ու Օննիկ Նևրուզի ֆիդայական խմբերը, բժիշկն ասել է. «Մե­ռաք` ես ձեզի հետ, վիրաւորուեցաք՝ ձեզի պահապան», և դեղորայքի պայուսակը ուսին միացել է ֆիդայիների խմբին։ 1903 թվականին Բասենի կռիվների ժամանակ եղել է առաջին զոհերից՝ 28 տարեկանում։

## Գրականություն
Յուշամատեան Հայ Յեղափոխական Դաշնակցութեան, Ալբոմ-ատլաս, Ա. հատոր, Դիւցազնամարտ, 1890-1914, Լոս Անճելըս, 1992։

## Աղբյուր
*

Կատեգորիա:Հայ բժիշկներ
Կատեգորիա:Շումեն քաղաքում ծնվածներ
Կատեգորիա:1875 ծնունդներ
Կատեգորիա:1903 մահեր
Ալ-Մուշաննաֆի շրջան

**Ալ-Մուշաննաֆի շրջան** (, շրջանի կարգավիճակ ունեցող վարչատարածքային միավոր Սիրիայի Արաբական Հանրապետությունում։ Գտնվում է երկրի հարավում՝ Ալ-Սուեյդայի մարզում։ Հանդիսանում է Ալ-Սուեյդայի գավառի երեք շրջաններից մեկը։ Ըստ 2004 թվականի պաշտոնական մարդահամարի տվյալների` շրջանի բնակչությունն կազմում է 17,134 մարդ։

Վարչական կենտրոնն Ալ-Մուշաննաֆ քաղաքն է։ Գտնվում է մարզի արևելյան մասում։ Սահմանակից է հյուսիս-արևելքում՝ Շահբայի շրջան, հյուսիսում՝ Շակկայի շրջան, հյուսիս-արևելքում՝ Ալ-Սաբաա Բիյարի շրջան, հարավում՝ Մալահի շրջան, արևմուտքում՝ Ալ-Սուեյդայի շրջան։ Քաղաքն ու շրջական ավանները կազմում են 1.910.57 քառ.կմ տարածք։

Շրջանն ուննի 14 գյուղ և ավան (Բնակչության թվաքանակն ըստ 2004 թվականի պաշտոնական մարդահամարի տվյալներով է) դրանք են՝
* Բոսան (), բնակչություն՝ 1,332
* Ղեյիդա (), բնակչություն՝ 35
* Քասիբ (), բնակչություն՝ 863
* **Ալ-Մուշաննաֆ** (), բնակչություն՝ 2,581
* Օջեյիլաթ (), բնակչություն՝ 790
* Ռամի (), բնակչություն՝ 1,432
* Ռաշիդե (), բնակչություն՝ 796
* Սաանա (), բնակչություն՝ 297
* Սալա (), բնակչություն՝ 1,781
* Շաբկի (), բնակչություն՝ 755
* Շրեի (), բնակչություն՝ 945
* Թարբա (), բնակչություն՝ 2,236
* Թիբա (), բնակչություն՝ 1,645
* Ում Ռիվակ (), բնակչություն՝ 1,296

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Սիրիայի շրջաններ
Կատեգորիա:Ալ-Սուեյդայի գավառ
Երրորդ համաշխարհային տեսություն

**Երրորդ համաշխարհային տեսություն**, քաղաքական տեսություն, որ ներկայացվել է Լիբիայի ղեկավար Մուամմար ալ-Կադդաֆիի կողմից՝ 1975 թվականին հրատարակված «Կանաչ գրքում»։ Այնտեղ ներկայացվել է Ջամահիրիա կառավարման ձևը։

«Կանաչ գրքում» Մուամմար ալ-Կադդաֆին փորձում է արդարության հասնել «Երրորդ համաշխարհային տեսության» հիման վրա հետևյալ երեք ճանապարհներով.

**Լուծել ժողովրդավարության խնդիրները` ուժեղացնելով ժողովրդական զանգվածներին, այդ զանգվածների արդարացի ներկայացուցիչ համարվող հանձնաժողովների ու համագումարների միջոցով։*
**Լուծել տնտեսական խնդիրները սոցիալիստական գաղափարներով, հիմնելով նոր սոցիալիստական հասարակություն։*
**Հանրային ոլորտը «Երրորդ համաշխարհային տեսության» համակարգում, ընդգրկելով զանազան կենսական և սոցիալական ոլորտներ, այդ թվում կանայք, կրթության համակարգը, սպորտի և ընդհուպ մինչև աշխարհի լեզուների միաձուլման գաղափարը։*

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Պետականության ձևեր
Կատեգորիա:Լիբիայի պատմություն
Թաֆթանազի շրջան

**Թաֆթանազի շրջան** (), շրջանի կարգավիճակ ունեցող վարչատարածքային միավոր Սիրիայի Արաբական Հանրապետությունում։ Գտնվում է երկրի հյուսիս-արևմուտքում՝ Իդլիբի մարզում։ Հանդիսանում է Իդլիբի գավառի յոթ շրջաններից մեկը։

Վարչական կենտրոնն Թաֆթանազ քաղաքն է։ Ըստ 2004 թվականի պաշտոնական մարդահամարի տվյալներով շրջանը ունի 24,145 բնակչություն։ Քաղաքն ու շրջական ավանները կազմում են 98.90 քառ.կմ տարածք։

Ունի 5 գյուղ և ավան
* Կետյան (), բնակչություն՝ 1,876
* Մաարեթ ալ-Նաասան (), բնակչություն՝ 8,375
* Շալլախ (), բնակչություն՝ 1,917
* Տալիյե (), բնակչություն՝ 3,437
* Թաֆթանազ (), բնակչություն՝ 8,540

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Սիրիայի շրջաններ
Կատեգորիա:Իդլիբի գավառ
Ռաջու

**Ռաջու** (, ), քաղաք Սիրիայի Արաբական Հանրապետության հյուսիսարևմտյան մասում՝ Հալեպի մարզի Աֆրինի գավառում։ Համանուն շրջանի վարչական կենտրոնն է։

## Աշխարհագրական դիրք
Քաղաքը գտնվում է մարզի հյուսիսարևմտյան մասում՝ Թուրքիայի հետ սահմանին մոտ։ Ռաջուն տեղակայված է Ալ-Ակրադ (Քուրդ-դաղ) կոչվող լեռնային վայրում՝ ծովի մակարդակից 551 մետր բարձրության վրա։
Առջուն տեղակայված է մարզի վարչական կենտրոն Հալեպից 62 կմ դեպի հյուսիս-արևմուտք և երկրի մայրաքաղաք Դամասկոսից 348 կմ դեպի հյուսիս-հյուսիս-արևելք։

## Բնակչություն
2004 թվականի մարդահամարի տվյալների համաձայն՝ քաղաքի բնակչությունը կազմում է 3122 մարդ՝ հիմնականում քրդեր։

## Տրանսպորտ
1912 թվականից Ռաջուով է անցնում Բաղդադի երկաթուղին։ Քաղաքում տեղակայված է երկաթուղու կայարաններից մեկը։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Աֆրինի գավառ
Կատեգորիա:Սիրիայի քաղաքներ
Էլեն ԴեՋեներեսի շոու

«**Էլեն Դեջեներեսի շոու**» (), ամերիկյան թոք շոու, որը վարում է հումորիստ/դերասանուհի Էլեն Դեջեներեսը։ Շոուն առաջին անգամ հեռարձակվել է 2003 թվականի սեպտեմբերի 8-ին և մինչև այժմ ունեցել է 12 եթերաշրջան։ Ստացել է բազմաթիվ մրցանակներ, այդ թվում՝ 38 Daytime Emmy Award և 14 People's Choice Award։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
*Պաշտոնական կայք 

Կատեգորիա:Անգլերեն հեռուստասերիալներ
Մաարրաթ Միսրինի շրջան

**Մաարրաթ Միսրինի շրջան** (), շրջանի կարգավիճակ ունեցող վարչատարածքային միավոր Սիրիայի Արաբական Հանրապետությունում։ Գտնվում է երկրի հյուսիս-արևմուտքում՝ Իդլիբի մարզում։ Հանդիսանում է Իդլիբի գավառի յոթ շրջաններից մեկը։

Վարչական կենտրոնն Մաարրաթ Միսրին քաղաքն է։ Ըստ 2004 թվականի պաշտոնական մարդահամարի տվյալներով շրջանը ունի 57,859 բնակչություն։ Քաղաքն ու շրջական ավանները կազմում են 235,04 քառ.կմ տարածք։

Ունի 16 գյուղ և ավան
* Բատենտա (), բնակչություն՝ 1,165
* Բորա (), բնակչություն՝ 1,341
* Հարանբուս (), բնակչություն՝ 3,785
* Հազանո (), բնակչություն՝ 2,593
* Քաֆրեհմուլ (), բնակչություն՝ 3,179
* Քաֆր Ջալելս (), բնակչություն՝ 2,770
* Քաֆր Նաբի (), բնակչություն՝ 1,542
* Քաֆրայա Մաար Տամսարին (), բնակչություն՝ 4,404
* Քաֆտին (), բնակչություն՝ 2,346
* Քելլի (), բնակչություն՝ 7,157
* **Մաարրաթ Միսրին** (), բնակչություն՝ 17,519
* Մաարաթ Ալ-Խուան (), բնակչություն՝ 1,831
* Մուրին (), բնակչություն՝ 46
* Ռամ Համդան (), բնակչություն՝ 1,774
* Տալտունե (), բնակչություն՝ 638
* Զարդան Մաշեհադ (), բնակչություն՝ 5,769

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Սիրիայի շրջաններ
Կատեգորիա:Իդլիբի գավառ
Բալատոն (այլ կիրառումներ)

**Բալատոն** անվանումը կարող է վերաբերել.

* Բալատոն (լիճ), լիճ Հունգարիայում։
* (2242) Բալատոն, աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։
Ալ-Խաշանիայի շրջան

**Ալ-Խաշանիայի շրջան** (), Սիրիայի Արաբական Հանրապետության շրջանի կարգավիճակ ունեցող վարչական միավոր, որը հանդիսանում է Ալ-Կունեյտրայի գավառի չորս շրջաններից մեկը։

Վարչական կենտրոնն է Ալ-Խաշանիա քաղաքը։ 2004 թվականի մարդահամարի տվյալներով շրջանը ունի 17,382 բնակչություն։ Տարածքը 346.15 կմ2։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Սիրիայի շրջաններ
Կատեգորիա:Ալ-Կունեյտրայի գավառ