open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Աուրելիա Իբառա Մանսոնի

**Աուրելիա Իբառա Մանսոնի** (, ), իսպանացի հնագետ, գրող, նկարիչ։

## Կենսագրություն
Աուրելիա Իբառա Մանսոնին ծնվել է Ալիկանտեում, այնուհետև ընտանիքը տեղափոխվել է Էլչե, որտեղ ստացել է սկզբնական կրթություն։ 1849 թվականին՝ 15 տարեկան հասակում ընդունվել է Բարսելոնայի գեղարվեստի ակադեմիա, աշակերտել Մանուել Միլային։ Ամուսնացել է գրող, քաղաքական գործիչ Էմիգդիո Սանտամարիայի քրոջ՝ Ռեյես Սանտամարիայի հետ։

Նրա հնագիտական հայտնագործություններից Գալատեայի խճանկարը գտնվում է Մադրիդի Ազգային հնագիտական թանգարանում, պեղումների այլ արդյունքներ գտնվում են նաև Կատալոնիայի հնագիտական թանգարանում։

Կյանքի վերջին տարիներին հաստատվել է հայրենի Ալիկանտեում, 1878-1885 թվականներին եղել է Caja de Ahorros de Alicante տնօրեն։

## Հիշատակ
Աուրելիա Իբառա Մանսոնիի եղբայրը՝ Պեդրո Իբառան (1859-1934), ցանկացել է գրել եղբոր կենսագրականը։ Plan General para el libro: “Aureliano Ibarra y Manzoni” անվանումով նրա ստեղծած գրքի նախագիծը պահպանվել է Էլչեի թանգարանում։

## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն
* Papí Rodes, Concha. Universidad de Alicante. Aureliano Ibarra y La Alcudía: una mirada a la arqueología del siglo XIX (en castellà), 2008. ISBN 9788479088477

Կատեգորիա:Իսպանացի գրողներ
Կատեգորիա:Իսպանացի հնագետներ
Կատեգորիա:Իսպանացի նկարիչներ
Centén segoviano (1633)

**Centén segoviano (1633)**, 100 էսկուդոսին համարժեք իսպանական ոսկե մետաղադրամ, որից արտադրվել է 7 կտոր, որոնցից մեկը գտնվում է Մադրիդի ազգային հնագիտական թանգարանում 108085 համարի ներքո :

## Նկարագրություն
Ոսկին հատվել է 1633 թվականին և համարվում է ամենամեծ ոսկե մետաղադրամը Եվրոպայում և արժեքավորը Իսպանիայում։ Օգտագործվել է որպես խորհրդանիշ։

ձախից|մինի|Ոսկեդրամի հակադարձ կողմը

* Թողարկում՝ Իսպանիա, 1633, Սեգովիա
* Նյութը՝ ոսկի
* Տրամագիծը՝ 7.5 սմ
* Քաշը՝ 338,05 գրամ

## Պահպանում
Նախկինում սենտենը պատկանել է Դոն Տոմաս Ֆրանցիսկոյի Պրիետոյին, ով 18-րդ դարում համարվել է հայտնի մետաղադրամ փորագրող վարպետ։ Նրա մահից հետո թագավոր Կառլոս III թագավորը ձեռք է բերել նրա ամբողջ հավաքածուն՝ այն Մադրիդի դրամահատարանում օգտագործելու համար, սակայն 1842 նվիրել է Ազգային գրադարանին պատկանող մեդալների թանգարանին, այժմ՝ հնագիտական թանգարան։
մինի|Միջնադարյան դրամահատարան
## Տես նաև
* Դրամագիտություն
* Ազգային հնագիտական թանգարան (Մադրիդ)
* Իսպանական էսկուդո

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Página del Centén segoviano del Museo Arqueológico Nacional.
* Artículo del diario español El País del día 21/10/2009.
* Artículo del diario español 20 minutos del día 21/10/2009.
* Web oficial de la Asociación Numismática de España

Կատեգորիա:Մադրիդի ազգային հնագիտական թանգարանի նմուշներ
Նատաշա ՄակԷլհոն

**Նատաշա ՄակԷլհոն** (, ), բրիտանացի դերասանուհի։ Առաջին անգամ հայտնվել է էկրաններին Էնթոնի Հոփքինսի հետ «Ապրել կյանք Պիկասոյի հետ» ֆիլմում 1993 թվականին։

## Կենսագրություն
Նատաշա ՄակԷլհոնը ծնվել է Լոնդոնի Ուոլթոն Թեմզայի վրա արվարձանում։ Երբ նա դարձել է 3 տարեկան, նրա ծնողները բաժանվել են, իսկ փոքրիկ Նատաշան իր մոր, խորթ հոր և եղբայր Դեյմոնի հետ տեղափոխվել է Բրայթոն։ Այնտեղ նա հաճախել է Սուրբ Մարիայի դպրոց՝ աղջիկների համար ()։ Նա շարունակել է կրթությունը Լոնդոնի երաժշտական և դրամատիկ արվեստների ակադեմիայում։ Ուսման ընթացքում նա խաղացել է մի քանի ներկայացումներում, որոնցից են՝ «Ռիչարդ III», «Կոմս Մոնտե-Քրիստո», «Բալի այգի», «Ամառային գիշերվա երազ»։ Ավարտելով ուսումը 1993 թվականին, Նատաշան առաջին անգամ հայտնվեց մեծ էկրաններին «Ապրել կյանք Պիկասոյի հետ» ֆիլմում, այնուհետև նկարահանվեց «Սատանայի սեփականություն», «Ռոնին» և համաշխարհային հռչակ ունեցող «Թրումանի շոուն» ֆիլմերում։

Չնայած նրան, որ Նատաշան նկարահանվում է հոլիվուդյան հայտնի այնպիսի դերասանների հետ, ինչպիսին են Ջորջ Քլունին, Բրեդ Փիթը, Ռոբերտ Դե Նիրոն, Քրիստիան Բեյլը, նա խուսափում է ուշադրությունից և ընտրում է դերեր քիչ բյուջե ունեցող ֆիլմերում, օրինակ՝ «Միսիս Դալլոուեյ», «Ապարդյուն սիրո փորձեր», «Ուրվականների քաղաք», «Սոլյարիս» և BBC-ի «Եվս մեկը Բոլեյն ծագմամբ»։

Նատաշայի վերջին աշխատանքներն են. «Մանուշակագույն հագած տիկնայք», որտեղ նա նկարահանվել է Ջուդի Դենչի և Մեգի Սմիթի հետ, «Իքս տղա», «Մեծ ձախողում», նաև «Խումբ» մինի-սերիայում, որի բեմադրությունը իրականացրել է Ռիդլի Սքոթը։ 2006 թվականի փետրվարին նա միացել է Դայանա Ռիգին «Պատիվ» պիեսում։ Նատաշա ՄակԷլհոնի ամենամեծ դերը վերջին տարիներին եղել է «Californication» հեռուստասերիալում, որում նա խաղացել է Դևիդ Դուխովնիի հետ։

«Californication» սերիալի երկրորդ սեզոնում նկարահանումների ժամանակ, 2008 թվականի մայիսի 20-ին Նատաշան, ով այդ ժամանակ հղի էր, վատ լուրեր ստացավ՝ նրա ամուսինը՝ Մարտին Հիրիգոյեն Կելլին մահացել էր իրենց Լոնդոնի տանը։ Դիահերձումը ցույց էր տվել, որ նա մահացել է սրտի հիվանդությունից։

Նատաշան ապրում է Լոնդոնում երեք որդիների՝ Տեոյի, Օտիսոմի և Ռեքսոմի հետ։

## Ֆիլմագրություն

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* 

Կատեգորիա:1969 ծնունդներ
Կատեգորիա:21-րդ դարի անգլիացի դերասանուհիներ
Կատեգորիա:Անգլիացի դերասանուհիներ
Կատեգորիա:Անգլիացի կինոդերասանուհիներ
Կատեգորիա:Բրիտանացի հեռուստատեսային դերասանուհիներ
Կատեգորիա:Դեկտեմբերի 14 ծնունդներ
Պոլինյակ (Ծովափնյա Շարանտի գավառ)

**Պոլինյակ** (), համայնք Ֆրանսիայում՝ Պուատու-Շարանտ մարզի Ծովափնյա Շարանտի գավառի Ժոնզակի շրջանում։ Մտնում է Մոնլյո լա Գարդ կանտոնի կազմի մեջ։

Համայնքի INSEE կոդ՝ 17281։

## Բնակչություն
Համայնքի բնակչությունը 2010 թվականին կազմում էր 146 մարդ։

## Ծանոթագրություններ

## Տես նաև
* Ֆրանսիայի շրջանների ցանկ

## Արտաքին հղումներ
* Վիճակագրության ազգային ինստիտուտ․ Պոլինյակ 

Կատեգորիա:Ֆրանսիայի համայնքներ
Պլասակ (Ծովափնյա Շարանտի գավառ)

**Պլասակ** (), համայնք Ֆրանսիայում, Պուատու Շարանտա մարզի Ծովափնյա Շարանտի գավառում։ Մտնում է Սեն Ժենի դը Սանտոնժ կանտոնի կազմի մեջ։ Հանդիսանում է Ժոնզակ շրջանը։

Համայնքի INSEE կոդ՝ 17279։

## Բնակչություն
Համայնքի բնակչությունը 2010 թվականին կազմում էր 630 մարդ։

## Ծանոթագրություններ

## Տես նաև
* Ֆրանսիայի շրջանների ցանկ

## Արտաքին հղումներ
* Վիճակագրության ազգային ինստիտուտ․ Պլասակ 

Կատեգորիա:Ֆրանսիայի համայնքներ
Ամորոզի

**Ամորոզի** (), կոմունա Իտալիայում, Կամպանիա մարզի Բենևենտո գավառում։

Բնակչությունը կազմում է 759 մարդ, բնակչության խտությունը կազմում է 251 մարդ կմ2: Զբաղեցնում է 11 կմ2 տարածք։ Փոստային ինդեքսը՝ 82031: Հեռախոսային կոդը՝ 00824:

Կոմունայի հովանավորն է Սուրբ Միքայել Հրեշտակապետը։ Տոնը նշվում է սեպտեմբերի 29-ին։

## Ժողովրդագրություն
'''Բնակչության թվաքանակի փոփոխությունները.


Colors=
 id:lightgrey value:gray(0.9)
 id:darkgrey value:gray(0.7)
 id:sfondo value:rgb(1,1,1)
 id:barra value:rgb(0.6,0.8,0.6)
ImageSize = width:455 height:373
PlotArea = left:50 bottom:50 top:30 right:30
DateFormat = x.y
Period = from:0 till:3500
TimeAxis = orientation:vertical
AlignBars = justify
ScaleMajor = gridcolor:darkgrey increment:500 start:0
ScaleMinor = gridcolor:lightgrey increment:100 start:0
BackgroundColors = canvas:sfondo
BarData=
 bar:1861 text:1861
 bar:1871 text:1871
 bar:1881 text:1881
 bar:1901 text:1901
 bar:1911 text:1911
 bar:1921 text:1921
 bar:1931 text:1931
 bar:1936 text:1936
 bar:1951 text:1951
 bar:1961 text:1961
 bar:1971 text:1971
 bar:1981 text:1981
 bar:1991 text:1991
 bar:2001 text:2001
 bar:2011 text:2011
PlotData=
 color:barra width:20 align:left
 bar:1861 from:0 till: 1642
 bar:1871 from:0 till: 1850
 bar:1881 from:0 till: 2103
 bar:1901 from:0 till: 2306
 bar:1911 from:0 till: 2547
 bar:1921 from:0 till: 2565
 bar:1931 from:0 till: 2675
 bar:1936 from:0 till: 2869
 bar:1951 from:0 till: 3296
 bar:1961 from:0 till: 2970
 bar:1971 from:0 till: 2626
 bar:1981 from:0 till: 2737
 bar:1991 from:0 till: 2808
 bar:2001 from:0 till: 2761
 bar:2011 from:0 till: 2836
PlotData=
 bar:1861 at: 1642 fontsize:S text: 1642 shift:(-8,5)
 bar:1871 at: 1850 fontsize:S text: 1850 shift:(-10,5)
 bar:1881 at: 2103 fontsize:S text: 2103 shift:(-10,5)
 bar:1901 at: 2306 fontsize:S text: 2306 shift:(-10,5)
 bar:1911 at: 2547 fontsize:S text: 2547 shift:(-10,5)
 bar:1921 at: 2565 fontsize:S text: 2565 shift:(-10,5)
 bar:1931 at: 2675 fontsize:S text: 2675 shift:(-10,5)
 bar:1936 at: 2869 fontsize:S text: 2869 shift:(-10,5)
 bar:1951 at: 3296 fontsize:S text: 3296 shift:(-10,5)
 bar:1961 at: 2970 fontsize:S text: 2970 shift:(-10,5)
 bar:1971 at: 2626 fontsize:S text: 2626 shift:(-10,5)
 bar:1981 at: 2737 fontsize:S text: 2737 shift:(-10,5)
 bar:1991 at: 2808 fontsize:S text: 2808 shift:(-10,5)
 bar:2001 at: 2761 fontsize:S text: 2761 shift:(-10,5)
 bar:2011 at: 2836 fontsize:S text: 2836 shift:(-10,5)
TextData=
 fontsize:S pos:(20,20)
 text:Ըստ ISTAT-ի տվյալների


## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Իտալիայի քաղաքներ
Pátera ibera de Perotito

**Pátera ibera de Perotito**, արծաթե պատերա, որը ստեղծվել է իբերիացիների կողմից մ. թ. ա. 11–րդ դար-մ. թ. ա. 1, հայտնաբերվել է Իսպանիայի Սանտիստեբան դել Պուերտո մունիցիպալիտետում գտնվող Պերոտիտո կոչվող վայրում։ 
մինի

## Պատմություն
Գտնվում է Մադրիդի ազգային հնագիտական թանգարանում 1917/39/1 համարի ներքո։ Օգտագործվել է կրոնական արարողությունների և ծիսակատարությունների ժամանակ։

## Նկարագրություն
* Ձևը՝ պատերա
* Նյութը՝ արծաթ
* Ժամանակաշրջան՝ երկաթի դար, իբերիական
* Տեխնիկա՝ փորագրություն
* Պատկերագրություն՝ որսի տեսարան, գայլ, կենտավրոս
* Բարձրություն՝ 2,8 սմ
* Տրամագիծը՝ 17,2 սմ
* Քաշը՝ 194,74 գրամ

## Տես նաև
* Երկաթի դար
* Սանտիստեբան դել Պուերտո
* Ազգային հնագիտական թանգարան (Մադրիդ)

## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն
* GRACIA, FRANCISCO (2008)։ "DE IBERIA A HISPANIA", ISBN 978-84-344-5256-5.
* LOPEZ DOMECH, RAMON (1996)։ "LA REGIÓN ORETANA : ESTRUCTURAS INDÍGENAS Y ORGANIZACIÓN ROMANA EN LA ALTA ANDALUCÍA". ISBN 978-84-7684-675-9.
* La sociedad ibérica a través de la imagen. Ministerio de Cultura. 1992. ISBN 84-7483-821-5.
* 

Կատեգորիա:Մադրիդի ազգային հնագիտական թանգարանի նմուշներ
Computer Magic

**Computer Magic**, էլեկտրոնային սոլո (մենակատար) նախագիծ, որը պատկանում է ամերիկացի երաժշտական պրոդյուսեր Դանիել «Danz» Ջոնսոնին (ծնվել է ԱՄՆ-ի Նյու Յորք նահանգի Բրուքլին քաղաքում)։ Danz-ը հայտնի է նաև որպես Նյու յորքյան DJ, բլոգեր, գծանկարչական դիզայներ։ *Computer Magic* նախագծի մեծ ազդեցություն է ունեցել Ռադիոհեդ բրիտանական ռոք խումբը, Ֆիլիպ Կինդրեդ Դիքը և Բարբարելլան։

## Կենսագրություն
Դանիել Ջոնսոնի մանկությունը անցել է Քաթսքիլլի լեռներում, ԱՄՆ-ի Նյու Յորք նահանգի Վուդրիջ քաղաքում։ Ավելի ուշ նա տեղափոխվում է Նյու Յորքի չինական թաղամաս, որտեղ պետք էր սովորեր Հանթերի քոլեջում։

Դեռ 15 տարեկանում, նա կառավարում էր իր «Mewzick» երաժշտական բլոգը և շարունակում էր իր բլոգերական աշխատանքները դեռևս դպրոցում և *zDanz* քոլեջում։ 18 տարեկանում նա Նյու Յորքի Tribeca Grand Hotel և The Annex-ում աշխատել է որպես դիջեյ։

Danz-ը սկսել է գրել երաժշտություն, երբ Նյու Յորքից մեկնել էր մոր մոտ Տամպա քաղաք։ Այստեղ նա ինքնուրույն սովորել է ստեղծել երաժշտություն նոթբուքում, օգտագործելով Ableton-ը, դրանով և սկսել է Computer Magic-ը։

Ըստ Danz-ի խոսքերի, Computer Magic նախագծի անվանումը առաջացել է Viv Savage-ի *[[This Is Spinal Tap]]*-ում կատարած քաղվածքից՝ «Quite exciting this computer magic!»։

## Սկավառակագրություն
### EP
* 2010: *Hiding From Our Time - EP*
* 2010: *Hiding From More of Our Time - EP*
* 2011: *Electronic Fences - EP* [Vinyl + Digital]
* 2011: *Spectronic - EP*
* 2012: *Kitsuné:Orion - EP*
* 2013: *A Million Years / Another Science - EP* [Vinyl + Digital]
* 2013: *Extra Stuff - EP* [Vinyl + Digital]

### Սինգլներ
* 2011: *The End of Time*

### Ձայներիզ
* 2011: *Get a Job: Green Version [Kill/Hurt]*
* 2011: *Get a Job: Yellow Version [Kill/Hurt]*
* 2014: *Extra Stuff EP: Orange Version [Kill/Hurt]*
* 2014: *Extra Stuff EP: Clear Version [Kill/Hurt]*

### Թողարկումներ միայն Ճապոնիայի համար
* 2012: *Scientific Experience*
* 2013: *Phonetics*

## Երաժշտական վիդեոներ
* 2011: *The End of Time*
* 2012: *Trinity*
* 2013: *A Million Years*
* 2013: *Moving Forward*
* 2014: *All I Ever Wanted*

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Danz-ի բլոգը

Կատեգորիա:2010 հիմնադրված երաժշտական խմբեր
Արամ Տեր-Հովհաննիսյան (այլ կիրառումներ)

**Արամ Տեր-Հովհաննիսյան** անունը կարող է վերաբերել հետևյալ անձանց.

* Արամ Արտեմի Տեր-Հովհաննիսյան (1886-1970), հայ խորհրդային դիրիժոր և խմբավար։
* Արամ Ավետիսի Տեր-Հովհաննիսյան (1906 - 1996), հայ խորհրդային մանկավարժ, մարզիկ։
Գարեգին Արամյան

**Գարեգին Նշանի Արամյան** (), հայ կինոօպերատոր։ ՀԽՍՀ արվեստի վաստակավոր գործիչ (1963)։

## Կենսագրություն
Գարեգին Արամյանը ծնվել է Սեբաստիայում։ 1934 թվականին ավարտել է Մոսկվայի Կինեմատոգրաֆիայի համամիութենական պետական ինստիտուտը։ 1934 թվականից եղել է Հայկինոյի օպերատոր, 1959 թվականից՝ Հայաստանի վավերագրական ֆիլմերի ստուդիայի օպերատոր։

## Ֆիլմերից
* «Ջրերը երգում են», 1964 
* «Առատություն», 1952 
* «Հայաստանի հանցագործները», 1966
* «Հայրենի օջախ» (1970, նաև՝ ռեժիսոր)
* «Վանո Խոջաբեկյան», 1971 
* Մեր կոլխոզի մարդիկ
* Լեռնային արշավ

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Հայ կինոօպերատորներ
Կատեգորիա:ՎԳԻԿ-ի շրջանավարտներ
Մանյակ Մութաֆյան

**Մանյակ Նորիկի Մութաֆյան** (սեպտեմբերի 7, 1977, Լենինական (այժմ՝ Գյումրի), հայ, Ֆիզմաթ գիտությունների թեկնածու 1999, դոցենտ 2009, Բարձրագույն մաթեմատիկայի և մաթեմատիկայի դասավանդման մեթոդիկայի ամբիոնի դասախոս, վաստակավոր մանկավարժ։ 

## Կենսագրություն
Մանյակ Մութաֆյանը ծնվել է 1977 թվականի սեպտեմբերի յոթին Լենինական (այժմ՝ Գյումրի քաղաքում։ Միջնակարգ կրթությունը ստացել է ծննդավայրում։ 1994–1999 թվականներին սովորել և գերազանցությամբ ավարտել է Գյումրու պետական Մանկավարժական Ինստիտուտը։
## Գիտական աստիճան
2005 թվականին շնորհվել է ֆիզիկամաթեմատիկական գիտությունների թեկնածուի գիտական աստիճան, իսկ 2009 թվականին դոցենտի գիտական կոչում։ 1999 թվականից առ այսօր աշխատում է «Ֆոտոն» վարժարանում որպես մաթեմատիկայի ուսուցչուհի, իսկ 2005 թվականից ԳՊՄԻ-ի Բարձրագույն մաթեմատիկայի և մաթեմատիկայի դասավանդման մեթոդիկայի ամբիոնի դասախոս է։

## Պարգևներ
2015 թվականի սեպտեմբերի 16-ին շնորհվել է Հայաստանի Հանրապետության վաստակավոր մանկավարժի պատվավոր կոչում։

2024 թվականի հունվարին արժանացել է ոսկե մեդալի Ղազախստանում կայացած «Ժաուտիկովյան» միջազգային 20-րդ օլիմպիադային ուսուցիչների միջազգային լիգայում։

## Հրատարակումներ
S. H. Sargsyan, A.G. Farmanyan, M.N.Mutafyan, S.A. Vardanyan- Some Problems of Statics,Termoelasticity and Dinamics of Micropolar Bars.APM” 2005.pp.&nbsp;135–143.

Դպրոցական մաթեմատիկայում պարբերական ֆունկցիայի թեմայի դասավանդման մի քանի մեթոդական կողմերի մասին։ Գյումրի 2009 թ․, էջ 159-164։

Ֆիբոնաչիի թվերի մի քանի կիրառությունները հանրահաշվի խնդիրներում։ Գյումրի 2009 թ․, էջ 154-159։

Թեյլորի բանաձևը և հաշվումներ նրա օգնությամբ։ Մեթոդական աշխատանք։ Գյումրի 2009 թ․, էջ 60։

Կոդավորման մեթոդները դպրոցական դասընթացում։ «Մխիթար Գոշ» ուսումնամեթոդական հոդվածներ։2015 թ․ էջ 58-62։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:ՀՀ վաստակավոր մանկավարժներ
Կատեգորիա:1977 ծնունդներ
Կատեգորիա:Հայ մաթեմատիկոսներ
Կատեգորիա:Հայ մանկավարժներ
Շոշափելիք

**Շոշափելիք** (շոշափելիքի զգացում), հինգ հիմնական զգայարաններից մեկը, որի միջոցով մարդն առնչվում է շրջակա միջավայրի առարկաների հետ հատուկ ընկալիչների միջոցով, որոնք գտնվում են մաշկում, մկաններում, լորձաթաղանթում։ Շփումներն ունենում են տարբեր գծեր, որովհետև առաջանում են հպման, ճնշման, վիբրացիայի ազդեցությամբ։ Պայմանավորված են մաշկի երկու տեսակի ընկալիչների աշխատանքով՝ նյարդային հանգույցներ, որոնք շրջապատում են մազարմատները, և կապսուլաներ, որոնք բաղկացած են շարակցական հյուսվածքներից։ Այլ կերպ մարդ չի կարող ընկալել շրջակա միջավայրի ազդակները։

## Ընկալման հոգեբանություն
Ըստ ինքնին ճանաչողության տեսության, հաստատված փորձարարական տվյալներով, մենք ընկալում ենք իրավիճակը կախված նրանից, թե ինչ օբյեկտի հետ ենք շփվում- օբյեկտների կառուցվածքը, որոնց մենք կպնում ենք, ազդում է մեր դատողությունների և գործողությունների վրա։ Օրինակ, անկողնու որակը և սպիտակությունը կարող են ազդել զուգընկերոջ հետ հարաբերությունների վրա, կամ հաճելի է խաղալ փափուկ խաղալիքով, փափուկ, նուրբ վերմակով քնել, և մոր քնքուշ ձեռքը կարող է հանգստացնել երեխային, փափուկ աթոռները բանակցողներին ավելի համոզվող են դարձնում և այլն։

## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն
* 
* Эпштейн, Михаил Наумович|*Эпштейн М.* Хаптика. Человек осязающий  // Эпштейн М. Н. Философия тела / Тульчинский Г. Л. Тело свободы. — СПб.: Алетейя, 2006, с. 16-38
* Рубинштейн С. Л. Основы общей психологии — СПб: Издательство «Питер», 2000—712 с.: ил. — (Серия «Мастера психологии»)
* Гранит Р., Электрофизиологическое исследование рецепции, пер. с англ., М., 1957; Есаков А. И., Дмитриева Т. М., Нейрофизиологические основы тактильного восприятия, М., 1971; Физиология сенсорных систем, ч. 2, Л., 1972 (Руководство по физиологии); Милнер П., Физиологическая психология, пер. с англ., М., 1973, гл. 8, 10.
* 

Կատեգորիա:Զգայական համակարգ
Կատեգորիա:Զգացմունքներ
Կատեգորիա:Զգացումներ
Կատեգորիա:Ընկալում
Կատեգորիա:Նյարդային համակարգ
The Horrors

**The Horrors**, անգլիական ռոք խումբ, որը ստեղծվել է 2005 թվականին Լոնդոնում։ 2007 թվականի մարտի 5-ին խումբը թողարկել է իր առաջին դեբյուտային ալբոմը՝ «Strange House», որը Մեծ Բրիտանիայի վարկանշային աղյուսակում զբաղեցրել է 37-րդ հորիզոնականը։

Խմբին ճանաչում է բերել 2006 թվականի ապրիլին առաջին սինգլի՝ «Sheena Is a Parasite» թողարկումը։ Այս երգի տեսահոլովակը նկարահանվել է հայտնի ռեժիսոր՝ Քրիս Քանինգեմի կողմից։ 2009 թվականի մայիսի 4-ին լույս տեսավ երկրորդ ալբոմը՝ *Primary Colours*, որը ձայնագրվել է Ջեֆ Բերոուի գլխավորությամբ։

## Խմբի կազմը
* Ֆերիս Ռոտեր - վոկալ
* Ջոշուա Երրորդ - կիթառ, դաշնամուր
* Տոմետի Ֆուրս - սինթեզ, բաս կիթառ, երգեհոն
* Սփայդեր Ուեբ - բաս կիթառ, երգեհոն
* Քոֆին Ջո - հարվածային գործիքներ, պերկուսիա

## Սկավառակագրություն

### Ալբոմներ
* *Strange House* (մարտի 5 2007)
* *Primary Colours* (մայիսի 4 2009)
* *Skying* (հուլիսի 11 2011)
* *Luminous* (մայիսի 5 2014)

### Մինի ալբոմներ
* *The Horrors EP* (հոկտեմբերի 24 2006)

### Սինգլներ
* «Sheena Is a Parasite» (ապրիլի 10 2006)
* «Death at the Chapel» (հուլիսի 31 2006)
* «Count in Fives» (հոկտեմբերի 30 2006)
* «Gloves» (փետրվարի 26 2007)
* «She is the New Thing» (հունիսի 20 2007)
* «Sea Within a Sea» (մարտի 17 2009)
* «Who Can Say» (մայիսի 11 2009)

## Արտաքին հղումներ
* Պաշտոնական կայք The Horrors
* The Horum
* Rolling stone ամսագրի արձագանքը ''Primary Colours'' ալբոմի մասին 

Կատեգորիա:NME Awards մրցանակի դափնեկիրներ
Բահադուր Շահ II

**Սիրաջ ուդ-Դին Աբու-լ-Մուզաֆֆար Մուհամմադ Զաֆար**, կամ **Բահադուր Շահ, Բահադուր Շահ II** (; ծնվել է 1775 թ. հոկտեմբերի 24-ին Դելիում վախճանվել 1862 թ. նոյեմբերի 7-ին, Մեծ Մողոլների կայսրության վերջին փադիշահը։ Կառավարել է 1837 թ. սեպտեմբերի 28-ից մինչև 1857 թ. սեպտեմբերի 14-ը հաջորդել է Աքբար II-ին։

1837 թվականի սեպտեմբերին իր հոր՝ Աքբար II-ի մահից հետո ժառանգում է գահը դառնալով Մեծ Մողոլների կայսրության վերջին փադիշահը։ Կառավարելու հիմնական ընթացքում չի ունեցել իրական իշխանություն, և ապրել է Բրիտանական Օստ-Հնդկական ընկերության կողմից հատկացված դրամական միջոցների հաշվին։ Հանդիսանում է ուրդու լեզվով բազմաթիվ բանաստեղծությունների հեղինակ։

Կյանքի 82-րդ տարում նրան վիճակվում առանցքային դեր խաղալ Հնդկական ժողովրդական ապստամբությունում։ 1857 թվականի մայիսի 11-ին սիփահիները գրավում են դելին, իսկ ապստամբների ճնշման ներքո Բահադուր Շահը հռչակում է Մեծ Մողոլների կայսրության իշխանության վերականգնումը և հնդիկներին կոչ անում միավորվել հանուն հայրենիքի։ Այսպիսով իր կամքին հակառակ հոգով և մարմնով տկար ծերունին դառնում է հակաամգլիական ապստամբության ղեկավարը։ Նրա որդիներին շնորհեցին բարձր պաշտոններ սիփահիների բանակում, իսկ ինքը՝ Բահադուր Շահը անցյալի պես զուրկ էր իրական իշխանությունից։

Ավելի ուշ, ապստամբության ճնշումից հետո Դելիում, երբ սկսվեցին դատական գործընթացները, Բահադուր Շահը դատարանում տված իր ցուցմունքի համաձայն նա ամբողջությամբ գտնվել է սիփահիների ազդեցության տակ՝


«Բոլոր փաստաթղթերը, որոնք անհրաժեշտ էին սիփահիներին, ստեղծվում էին վերջիններիս հրամանով։ Դրանից հետո ինձ ստիպում էին ստորագրել և կնքել։ Հաճախ ինձ ստձ ստիպում էին ստորագրել դատարկ թղթեր, իսկ երբ արքայազններ Միրազը, Միրզան, կամ Աբուբաքրը ինձ ներկայացնում էին փաստաթղթեր, նրանց ուղեկցում էին սիփահիների հրամանատարները ովքեր իրենց անհրաժեշտ հրամանները ներկայացնում էին ինձ գրված թղթերի վրա և ստիպում էին ինձ արտագրել դրանք»։


1857 թվականի սեպտեմբերին անգլիացիները ծանր պաշարումից հետո գրավում են Դելին, շահը հանձնվում է անգլիացիներին։ Նրա որդիներ Միրզա Մողոլը և Միրզա Հայր Սուլթանը, ինչպես նաև թոռը՝ Աբուբաքրը սպանվում են անգլիացիների կողմից։ Անգլիացիները հայտարարում են Մեծ Մողոլների կայսրության վերացման մասին։ Բահադուր Շահը ձերբակալվում է, նրան հանձնում են դատարանին, շահը աքսորվում է Բիրմա։

87-ամյա Բահադուր Շահը իր մահկանացուն կնքում է 1862 թվականին Յանգոնում։

## Տես նաև
Հնդկական ժողովրդական ապստամբություն

## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն
* Portrait of Bahadur Shah in 1840s  *The Delhi Book* of Sir Thomas Metcalfe, 4th Baronet
* 
* 

Կատեգորիա:Հնդկաստանի պատմություն
Crátera de la locura de Heracles

**Crátera de la locura de Heracles**, (Հերակլեսի խենթության կրատեր), Մեծ Հունաստան պատմական շրջանում ստեղծված կավե անոթ, որը թվագրվում է մ.թ.ա. 350 - 320:

## Պատմություն
100px|մինի
«Հերակլեսի խենթության կրատերը» հայտնաբերվել է Իտալիայի հարավ-արևելքում գտնվող հնագույն Պեստում քաղաքում, Սալեռնոյից հարավ-արևելք, գավառական մայրաքաղաքից 40 կմ հարավ, Նեապոլից` 92 կմ հեռավորության վրա։ 
մինի|ձախից
մինի|100px|Մեծ Հունաստանը մ. թ. .ա. 280

Գտնվում է Մադրիդի ազգային հնագիտական թանգարանում 11094 համարի ներքո։

Կրատերի Ա կողմում պատկերված է Հերակլեսը, ով խենթացած պատրաստվում է որդուն նետել մահվան կրակի մեջ, որտեղ արդեն այրվում են նրանց կեցաղային իրերը։

Բ կողմում դիոնիսոսյան պատկերներ են, աստվածներ, մաենադներ, սատիրներ։

## Նկարագրություն
Կրատերը (հունարեն` κρατηρ, մեծ տարողությամբ անոթ՝ ջրի և գինու խառնուրդի համար) ստեղծել է Հին Հունաստանի նկարիչ Աստեասը (ակտիվ գործունեություն է ծավալել մ. թ. ա. 350-320 թթ. Պեստումում)։

* Ոճը՝ անոթի տիպի ծաղկաբաժակ
* Տեխնիկա՝ կարմիր ֆիգուրներ
* Նյութը՝ կավ
* Չափերը՝ 55 սմ բարձրություն, 50 սմ տրամագիծ

## Տես նաև
* Մեծ Հունաստան
* Հերակլես
* Պեստում
* Կրատեր
* Ազգային հնագիտական թանգարան (Մադրիդ)

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Mapa Magna Grecia
* Mapa interactivo sobre las colonias griegas de Sicilia

Կատեգորիա:Մադրիդի ազգային հնագիտական թանգարանի նմուշներ
Մասսա-Կարարա

**Մասսա-Կարարա** (), Իտալիայի Տոսկանա գավառի նահանգ։

## Աշխարհագրություն
Նահանգը զբաղեցնում է 1156 կմ² տարածք։ Բնակչությունը կազմում է 200&nbsp;695 մարդ (2005 թվականին տվյալներով)։ Նահանգում կա 17 կոմունա։ 2005 թվականին հուլիսի 30-ի տվյալներով՝ ամենամեծ կոմունաներն են՝

## Արտաքին հղումներ
* http://portale.provincia.ms.it/

Կատեգորիա:Իտալիայի գավառներ
Կատեգորիա:Տոսկանայի գավառներ
Լը Բրեյ ան Բեսեն

**Լը Բրեյ ան Բեսեն** (), Ֆրանսիայում գտնվող համայնք, մտնում է Ստորին Նորմանդիա երկրամասի մեջ։ Համայնքի մտնում է Կալվադոս շրջանի մեջ։ Համայնքի շրջանն է համարվում նաև Բայե շրջանը։

Համայնքի INSEE ծածկագիրն է 14103։

## Աշխարհագրություն
Գտնվում է Փարիզ քաղաքից 240 կմ արևմուտք, Կան քաղաքից` 37 կմ արևմուտք։

## Բնակչություն
**Բնակչության քանակը ըստ տարիների**

Աղբյուրներ` Ֆրանսիայի սոցիոլոգիական գիտությունների բարձրագույն դպրոցի տվյալներ

## Տնտեսություն
2010 թվականին միջինը 268 մարդուց (15-64 տարեկան) 200 եղել են համայնքի ակտիվ տնտեսվարողներ, 68-ը եղել են ոչ ակտիվ (ակտիվության ցուցանիշը — 74,6 %, 1999 թվականին եղել է 71,6 %)։ 200 ակտիվ մարդկանցից աշխատել են միայն 173 մարդ (85 տղա և 88 կին), անաշխատունակները եղել են 27-ը (15 տղա և 12 կին)։ Միջինը 68 ոչ ակտիվ մարդկանցից 24-ը եղել են կամ աշակերտներ կամ էլ ուսանողներ, 26—ը եղել են թոշակառու, իսկ մնացած 18-ը եղել են ոչ ակտիվ այլ պատճառներով։

## Տես նաև
* Կալվադոս գավառի համայնքների ցանկ

## Արտաքին հղումներ
*INSEE

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Ֆրանսիայի բնակավայրեր
Կատեգորիա:Ֆրանսիայի համայնքներ
Իսարլես

**Իսարլես** (), համայնք Ֆրանսիայի Օվրեն-Ռոն-Ալպեր մարզի Արդեշ գավառում։

Բնակչությունը 2008 թվականի դրությամբ կազմում է 165 մարդ, բնակչության խտությունը` 8.95 մարդ/կմ²։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 18.44 կմ² տարածք։

## Աշխարհագրություն
Գտնվում է Փարիզ քաղաքից 470 կմ հարավ, Լիոն քաղաքից` 120 կմ հարավ-արևմուտք, Պրիվա քաղաքից` 50 կմ արևմուտք։

## Բնակչություն
**Բնակչության քանակը ըստ տարիների**

Աղբյուրներ` Ֆրանսիայի սոցիոլոգիական գիտությունների բարձրագույն դպրոցի տվյալներ

## Տնտեսություն
2010 թվականին ուներ 87 աշխատունակ (15-64 տարեկան)  բնակիչ, որոնցից ակտիվ էին 61-ը, իսկ ոչ ակտիվները` 26։ Ակտիվության ցուցանիշը կազմում է 70,1 %։ 61 աշխատունակ մարդկանցից աշխատել է 55 անձ (35 տղամարդ և 20 կին)։ Գործազուրկ են եղել 6 անձ (2 տղամարդ և 4 կին)։ 26 անաշխատունակներից 4-ը եղել են աշակերտներ կամ ուսանողներ, 13-ը` թոշակառուներ, իսկ 9-ը չեն աշխատել տարբեր պատճառներով։

## Տեսարժան վայրեր
* XI դարի եկեղեցի
* XIX դարի նախկին եկեղեցական դպրոց 
* Հին տներ, որոնք պատրաստված են եղել գրանիտից և գլխավերևում ունեն հին ժամ
* Ձորերում գտնվող հանքային աղբյուրներ

## Տես նաև
* Արդեշ գավառի համայնքների ցանկ

## Արտաքին հղումներ
*INSEE

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Ֆրանսիայի բնակավայրեր
Կատեգորիա:Ֆրանսիայի համայնքներ
Ուստիկա

**Ուստիկա** (), կոմունա Իտալիայի Սիցիլիա կղզու վրա՝ Սիցիլիա մարզի Պալերմո գավառում։ Ուստիկան գտնվում է նույնանուն կղզու վրա, որը գտնվում է Տիրենյան ծովում։

Համայնքի կարգավիճակ ունեցող կղզին 8,65 կմ² տարածք։ Ուստիկան գտնվում է ծովի մակարդակից 49 մետր բարձրության վրա։ Ըստ 2001 թվականի Իտալիայում անցկացված մարդահամարի տվյալների, համայնքի բնակչությունը կազմում է 1330 մարդ։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Կղզիներ այբբենական կարգով
Սենտ Մարգերիտ Լաֆիժեր

**Սենտ Մարգերիտ Լաֆիժեր** (), համայնք Ֆրանսիայի Օվրեն-Ռոն-Ալպեր մարզի Արդեշ գավառում։

Բնակչությունը 2008 թվականի դրությամբ կազմում է 80 մարդ, բնակչության խտությունը` 7.94 մարդ/կմ²։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 10.07 կմ² տարածք։

## Աշխարհագրություն
Գտնվում է Փարիզ քաղաքից 510 կմ հարավ, Լիոն քաղաքից` 160 կմ հարավ-արևմուտք, Պրիվա քաղաքից` 60 կմ հարավ-արևմուտք։

## Բնակչություն
**Բնակչության քանակը ըստ տարիների**

Աղբյուրներ` Ֆրանսիայի սոցիոլոգիական գիտությունների բարձրագույն դպրոցի տվյալներ

## Տնտեսություն
2010 թվականին ուներ 48 աշխատունակ (15-64 տարեկան)  բնակիչ, որոնցից ակտիվ էին 31-ը, իսկ ոչ ակտիվները` 17։ Ակտիվության ցուցանիշը կազմում է 64,6 %։ 31 աշխատունակ մարդկանցից աշխատել է 29 անձ (15 տղամարդ և 14 կին)։ Գործազուրկ են եղել 2 անձ (2 տղամարդ և 0 կին)։ 17 անաշխատունակներից 4-ը եղել են աշակերտներ կամ ուսանողներ, 7-ը` թոշակառուներ, իսկ 6-ը չեն աշխատել տարբեր պատճառներով։

## Պատկերասրահ

Պատկեր:Mmsaintemarguerite.jpg|Առաջին համաշխարհային պատերազմում զոհվածների հուշարձան
Պատկեր:Map commune FR insee code 07266.png|Համայնքի քարտեզ


## Տես նաև
* Արդեշ գավառի համայնքների ցանկ

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
*INSEE

Կատեգորիա:Ֆրանսիայի բնակավայրեր
Կատեգորիա:Ֆրանսիայի համայնքներ
Մեծ հոր

**Մեծ հոր**, երկրաբանական հուշարձան, բնության հուշարձան Հայաստանում, որը անձավային համակարգ է։ Բնության հուշարձանը գտնվում է Արարատի մարզի Շաղափ գյուղից 3 կմ հյուսիս-արևելք, ծովի մակարդակից 2200 մ բարձրության վրա։ Այն գրանցված է Հայաստանի Հանրապետության Բնապահպանության նախարարության բնության պետական հուշարձանների ցանկում։ Բնության պետական հուշարձանների ցանկում ներառվել է 2008 թվականի օգոստոսի 14-ին ընդունված «Հայաստանի հանրապետության բնության հուշարձանների ցանկը հաստատելու մասին» ՀՀ Կառավարության որոշման համաձայն։

## Ծանոթագրություններ

## Տես նաև
* Հայաստանի բնության հատուկ պահպանվող տարածքներ
* Բնության պետական հուշարձաններից ցանկը Վիքին սիրում է Երկիրը հուշարձանների ցանկում

Կատեգորիա:Բնության հուշարձաններ Արարատի մարզում
Եղևին կիլիկիական

**Եղևին կիլիկիական** (), սոճազգիների ընտանիքի, եղևին ցեղի բույս։

## Նկարագրություն
Ծառ է՝ մինչև 40 մ բարձրությամբ։ Սաղարթը խիտ է, կոնուսաձև, կեղևը մոխրագույն է ծառի երիտասարդ ճյուղերի վրա, հարթ և ճաքճքված' ավելի ծեր ճյուղերի վրա։ Ընձյուղները նարնջադեղնավուն են կամ բաց դարչնագույն, համարյա հարթ, մերկ, ծածկված կարճ մազմզուկներով։ Բողբոջները խեժապատ չեն, ձվաձև են սրածայր, 3-4 մմ երկարությամբ։ Փշատերևները նեղ են՝ 1,5 -1,8 մմ, երկարավուն' 20-30 մմ, փափուկ, դեպի առաջ են ուղղված և ծածկում են ճյուղերը, մուգ կանաչ են, վերևից փայլուն և ներքևից կապտավուն' հերձանցքների առաջացրած գծերի շնորհիվ։ Կոները նեղ-գլանաձև են, 20-25 սմ երկարությամբ և մոտ 5 սմ հաստությամբ, կարմրադարչնագույն, ընդ որում ծածկող թեփուկները կարճ են սերմնայինից։ Սերմնային թեփուկները ամբողջաեզր են։ Սերմերը շագանակագույն են, 13 -14 մմ երկարությամբ, ունեն բաց դարչնագույն թևիկներ։

## Տարածվածություն
Բնական պայմաններում աճում է Փոքր Ասիայի հարավում, Սիրիայի հյուսիսային մասերում, որտեղ Տավրոսի և Անտիտավրոսի լեռներում աճում է լիբանական մայրու, բազմաթիվ կաղնիների և գիհիների, ինչպես նաև կենու (կարմրածառ), սև սոճու հետ միասին, բարձրանալով դեպի լեռները մինչեւ 2000 մ բարձրության վրա։

Առաջին անգամ մշակվել է 1853 թվականին։ Կովկասում մշակվում է Սևծովյան ափերում (Ադլեր, Սոլխումի և այլն)։ Աճում է նաև Թբիլիսիում։

Մեր հանրապետությունում մշակվում է Իջևանի դենդրարիում, որտեղ միանգամայն հեռանկարային է։

## Կիրառություն
Չափազանց դեկորատիվ ծառ է։ Ուշադրության արժանի է երաշտադիմացկուն և հողերի նկատմամբ սակավապահանջ լինելու շնորհիվ։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Արևմտյան Ասիայի բուսական աշխարհ
Կատեգորիա:Սոճազգիներ
Արթուր Նիկողոսյան

**Արթուր Գարեգինի Նիկողոսյան** (), հայ աստղաֆիզիկոս։ Ֆիզիկա-մաթեմատիկական գիտությունների դոկտոր (1986)։

## Կենսագրություն
1959-1964 թվականներին սովորել է Երևանի պետական համալսարանի ֆիզիկայի ֆակուլտետում, 1966-1969 թվականներին եղել է Բյուրականի աստղադիտարանի ասպիրանտ։ 1986 թվականին Լենինգրադի պետական համալսարանում պաշտպանել է «Սպեկտրալ գծերի առաջացումը ըստ հաճախականությունների և ուղղությունների վերաբաշխման ընդհանուր օրենքների դեպքում», դոկտորական թեզը։

## Աշխատանքային գործունեություն
1965-1966 և 1969-1974 թվականներին եղել է ՀՀ ԳԱԱ Բյուրականի աստղադիտարանի կրտսեր գիտաշխատող, 1974-1983 թվականներին՝ ավագ գիտաշխատող, 1987-2006 թվականներին՝ առաջատար գիտաշխատող, 2006 թվականից՝ գլխավոր գիտաշխատող։ 1965-1994 թվականներին, համատեղությամբ դասավանդել է Երևանի պետական համալսարանի ֆիզիկայի ամբիոնում։ 2006 թվականից՝ ԵՊՀ ավագ դասախոս։ «Աստղաֆիզիկա» միջազգային գիտական հանդեսի խմբագրի տեղակալն է, ՀՀ ԳԱԱ Բյուրականի աստղադիտարանի «Աստղագիտություն» մասնագիտական խորհրդի նախագահի տեղակալը։ Միջազգային աստղագիտական միության անդամ է, Եվրոպական աստղագիտական միության անդամ։

## Գիտական գործունեություն
Աշխատանքները վերաբերում են գազային միգամածությունների ֆիզիկային, ճառագայթման տեղափոխման ոչ գծային խնդիրների լուծմանը և ոչ կոհերենտ ցրման տեսության մաթեմատիկական ապարատի ստեղծմանը, աստղային մթնոլորտներում բռնկումային երևույթների ֆիզիկային։

## Պարգևներ
Անանիա Շիրակացու մեդալ, 2011

## Երկեր
* Տեսական աստղաֆիզիկայի խնդիրների ժողովածու | էդիտ պրինտ, Երևան, 2013, 63 էջ
* A star called the Sun | "Bnaget", 2012, 1, 44-52

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Հայ աստղաֆիզիկոսներ
Կատեգորիա:Ֆիզիկամաթեմատիկական գիտությունների դոկտորներ
Mafia: The City of Lost Heaven

**Mafia: The City of Lost Heaven** (անգլ.-ից թարգմանած նշանակում է «Մաֆիա. Երկինքը կորցրած քաղաքը»), ավտոսիմուլյատորի տարրերով երրորդ դեմքի «աչքերով» կրակոց ժանրի համակարգչային խաղ, որը մշակված է Illusion Softworks (ավելի ուշ 2K Czech) չեխական ընկերության և Take-Two Interactive ամերիկյան ընկերության կողմից։ Ռուսաստանում և մոտակա երկրներում խաղի տեղայնացման և թողարկման հարցում մեծ դեր է ունեցել 1С ընկերությունը։

«Մաֆիան» պատմում է Թոմաս Անջելոյի՝ հասարակ տաքսիստի կյանքի պատմությունը, ով իր համար շատ անսպասելի կերպով ստիպված է լինում սկսել հանցավոր կարիերա` մտնելով քաղաքում ապրող երկու հիմնական և խոշոր հանցախմբերի կազմի մեջ։ Խաղը ստացել է շատ դրական գնահատականներ մասնագիտացված մամուլի աշխատողների կողմից, որոնք հետագայում խաղը անվանել են «պաշտամունքային», ինչպես նաև վաստակել է շատ երկրպագուներ իր կինեմատոգրաֆիական սյուժեի, 1930-ականների ԱՄՆ ճշգրիտ ներկայացման (Մեծ ճգնաժամ, «չոր կանոն») և խաղացողին ժամանակով հետ տանելու համար։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 

Կատեգորիա:Windows տեսախաղեր
Գանձ Գաստելուբեռիից

**Գանձ Գաստելուբեռիից** (), տարբեր մետաղներից (ոսկի, արծաթ, երկաթ) կազմված 52 մետաղադրամներ։

## Պատմություն
Գանձը հայտնաբերվել է 1960 թվականին Խուան Բերասատեգի ի Ուրկիայի և Էուխենիո Մարտին Զազոյի կողմից Իսպանիայի Գիպուսկոա նահանգի Սեգուրա քաղաքից։

Տեղայնքից դատելով ենթադրվել է, որ գանձը թաղվել է անկայուն ժամանակաշրջանում ապահովության համար։

Նմուշներ է ներառում Խուանա I Կաստիլացուց, Ֆիլիպ II Հաբսբուրգից, Իսպանիայի Կառլոս V թագավորից։ Ստեղծվել է Սևիլյայի դրամահատարանում։

Գտնվում է Մադրիդի ազգային հնագիտական թանգարանում 233 համարի ներքո։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Մադրիդի ազգային հնագիտական թանգարանի նմուշներ
Վանդել

**Վանդել** (), համայնք Ֆրանսիայում, Պիկարդիա մարզի Էնա գավառում։ Մտնում է Սեն-Կանտեն-1 կանտոնի կազմի մեջ։ Հանդիսանում է Սեն-Կանտեն շրջանի օկրուգը։

Համայնքի INSEE կոդ՝ *02774*։

## Բնակչություն
Համայնքի բնակչությունը 2010 թվականին կազմում էր 110 մարդ։

## Տնտեսություն
2010 թվականի տվյալներով 75 աշխատունակ տարիքի մարդկանցից (15-64 տարեկան) 54-ը տնտեսապես ակտիվ էին, 21-ը անգործունակ (Ակտիվության ցուցանիշը — 72,0 %, 1999 թվականին եղել է՝ 64,8 %)։ 54 աշխատունակ բնակիչներից 51-ը աշխատում էին (31 տղամարդ և 20 կին), անաշխատանք էին 3-ը (2 տղամարդ և 1 կին)։ 21 անգործունակ մարդկանցից 4-ը աշակերտներ կամ ուսանողներ են, 8-ը թոշակառու, 9-ը անաշխատունակ էին այլ պատճառներով։

## Տես նաև
*Ֆրանսիայի շրջանների ցանկ

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Վիճակագրության ազգային ինստիտուտ. Վանդել 

Կատեգորիա:Էնա դեպարտամենտի կանտոններ
Կատեգորիա:Ֆրանսիայի բնակավայրեր
Կատեգորիա:Ֆրանսիայի համայնքներ
Վինզակ

**Վինզակ** (), համայնք Ֆրանսիայի Օվրեն-Ռոն-Ալպեր մարզի Արդեշ գավառում։

Բնակչությունը 2008 թվականի դրությամբ կազմում է 1195 մարդ, բնակչության խտությունը` 109.53 մարդ/կմ²։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 10.91 կմ² տարածք։

## Աշխարհագրություն
Գտնվում է Փարիզ քաղաքից 510 կմ հարավ, Լիոն քաղաքից` 145 կմ հարավ, Պրիվա քաղաքից` 31 կմ հարավ-արևմուտք։

## Կլիմա
Համայնքի կլիման միջերկրածովային է։ Ամռանը հիմնականում շոգ է և չոր, իսկ աշնանը շատ են տեղումները, կան նաև փոթորիկների շափազանց բարձր տարափ։ Ձմռանը ավելի փափուկ եղանակ է, երբեմն նաև ձյուն է տեղում։

## Բնակչություն
**Բնակչության քանակը ըստ տարիների**

Աղբյուրներ` Ֆրանսիայի սոցիոլոգիական գիտությունների բարձրագույն դպրոցի տվյալներ

## Տնտեսություն
2010 թվականին ուներ 825 աշխատունակ (15-64 տարեկան)  բնակիչ, որոնցից ակտիվ էին 619-ը, իսկ ոչ ակտիվները` 206։ Ակտիվության ցուցանիշը կազմում է 75,0 %։ 619 աշխատունակ մարդկանցից աշխատել է 551 անձ (290 տղամարդ և 261 կին)։ Գործազուրկ են եղել 68 անձ (34 տղամարդ և 34 կին)։ 206 անաշխատունակներից 68-ը եղել են աշակերտներ կամ ուսանողներ, 83-ը` թոշակառուներ, իսկ 55-ը չեն աշխատել տարբեր պատճառներով։

## Տեսարժան վայրեր
* Ռոմանյան եկեղեցի Ավետման Տիրամոր պատվին, պատմական հուշարձան 
* Ժյուլենի ամրոցը 
** Դոնժոն (XII դար)
** Օղակավոր աշտարակ (XIV դար)
* Ռոմանյան ոճի Լա Մոտի ամրոց

## Պատկերասրահ

Պատկեր:Vinezac16.jpg|Վինզակ
Պատկեր:Notre-Dame_de_L'Annonciation_de_Vinezac.JPG|Ավետման Տիրամոր եկեղեցին
Պատկեր:Mmvinezac.jpg|Առաջին համաշխարհային պատերազմի ժամանակ զահվածների հուշարձան 
Պատկեր:Map commune FR insee code 07343.png|Համայնքի քարտեզ


## Տես նաև
* Արդեշ գավառի համայնքների ցանկ

## Արտաքին հղումներ
*INSEE

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Ֆրանսիայի բնակավայրեր
Կատեգորիա:Ֆրանսիայի համայնքներ
Ֆիբի Բուֆեյ

**Ֆիբի Բուֆեյ-Հենիգան** (), գեղարվեստական կերպար, ամերիկյան «Ընկերները» սիթքոմի վեց գլխավոր հերոսներից մեկը։ Ֆիբիի դերում հանդես է գալիս Լիզա Կուդրոուն։

Դերակատարման համար Կուդրոուն առաջադրվել է Ոսկե գլոբուս մրցանակի, ինչպես նաև արժանացել Պրայմթայմ Էմմի, Կինոդերասանների գիլդիայի, Սեթլայթ և Ամերիկյան կատակերգության մրցանակների։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Կերպարի էջը IMDb կայքում
* Էջը Friends.wikia.com կայքում

Կատեգորիա:«Ընկերների» կերպարներ
Կատեգորիա:Կերպարներ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Հորինված ամերիկացիներ
Կատեգորիա:Հորինված երգիչներ
Վանդրես Բոն

**Վանդրես Բոն** (), համայնք Ֆրանսիայի Պիկարդիա մարզի Էնա գավառում։ Մտնում է Գինիկուր կանտոնի կազմի մեջ։ Հանդիսանում է Լան շրջանի կոմունա։

Համայնքի INSEE կոդ՝ *02778*։

## Բնակչություն
Համայնքի բնակչությունը 2010 թվականին կազմում էր 117 մարդ։

## Տնտեսություն
2010 թվականի տվյալներով աշխատունակ տարիքի 67 մարդկանցից (15-64 տարեկան) 49-ը տնտեսապես ակտիվ էին, 18-ը՝ ոչ ակտիվ (ակտիվության ցուցանիշը՝ 73,1 %, 1999 թվականին եղել է՝ 73,3 %)։ 49 աշխատունակ բնակիչներից 41-ը աշխատում էին (24 տղամարդ և 17 կին), անաշխատանք էին 8-ը (4 տղամարդ և 4 կին)։ 18 անգործունակ մարդկանցից 6-ը աշակերտներ կամ ուսանողներ էին, 7-ը՝ թոշակառու, 5-ը անաշխատունակ էին այլ պատճառներով։

## Տես նաև
*Ֆրանսիայի շրջանների ցանկ

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Վիճակագրության ազգային ինստիտուտ – Վանդրես Բոն 

Կատեգորիա:Ֆրանսիայի բնակավայրեր
Կատեգորիա:Ֆրանսիայի համայնքներ
Վանդյուիլ

**Վանդյուիլ** (), համայնք Ֆրանսիայի Պիկարդիա մարզի Էնա գավառում։ Մտնում է Բոեն ան Վերմանդուա կանտոնի կազմի մեջ։ Շրջանը՝ Սեն Կանտեն։

Համայնքի INSEE կոդ՝ *02776*։

## Բնակչություն
Համայնքի բնակչությունը 2010 թվականին կազմում էր 531 մարդ։

## Տնտեսություն
2010 թվականի տվյալներով՝ աշխատունակ տարիքի 314 մարդկանցից (15-64 տարեկան) 224-ը տնտեսապես ակտիվ էին, 90-ը՝ ոչ ակտիվ (ակտիվության ցուցանիշը՝ 71,3 %, 1999 թվականին եղել է 63,2 %)։ 224 աշխատունակ բնակիչներից 196-ը աշխատում էին (109 տղամարդ և 87 կին), անաշխատանք էին 28-ը (10 տղամարդ և 18 կին)։ 90 անգործունակ մարդկանցից 22-ը աշակերտներ կամ ուսանողներ էին, 31-ը թոշակառու, 37-ը անաշխատունակ էին այլ պատճառներով։

## Տես նաև
*Ֆրանսիայի շրջանների ցանկ

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Վիճակագրության ազգային ինստիտուտ – Վանդյուիլ 

Կատեգորիա:Էնա դեպարտամենտի կանտոններ
Կատեգորիա:Ֆրանսիայի բնակավայրեր
Կատեգորիա:Ֆրանսիայի համայնքներ
Վանդյոյ

**Վանդյոյ** (), համայնք Ֆրանսիայում՝ Պիկարդիա մարզի Էնա գավառում։ Մտնում է Ռիմբոն կանտոնի կազմի մեջ։ Հանդիսանում է Սեն-Կանտեն շրջանի օկրուգը։

Համայնքի INSEE կոդ՝ *02775*։

## Բնակչություն
Համայնքի բնակչությունը 2010 թվականին կազմում էր 918 մարդ։

## Տնտեսություն
2010 թվականի տվյալներով 562 աշխատունակ տարիքի մարդկանցից (15-64 տարեկան) 391-ը տնտեսապես ակտիվ էին, 171-ը անգործունակ (ակտիվության ցուցանիշը՝ 69,6 %, 1999 թվականին եղել է 64,8 %)։ 391 աշխատունակ բնակիչներից 347-ը աշխատում էին (177 տղամարդ և 170 կին), անաշխատանք էին 44-ը (30 տղամարդ և 14 կին)։ 171 անգործունակ մարդկանցից 41-ը աշակերտներ կամ ուսանողներ էին, 77-ը թոշակառու, 53-ը անաշխատունակ էին այլ պատճառներով։

## Տես նաև
*Ֆրանսիայի շրջանների ցանկ

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Վիճակագրության ազգային ինստիտուտ – Վանդեյ 

Կատեգորիա:Էնա դեպարտամենտի կանտոններ
Կատեգորիա:Ֆրանսիայի բնակավայրեր
Կատեգորիա:Ֆրանսիայի համայնքներ
Վարիկուր

**Վարիկուր** (), համայնք Ֆրանսիայի Պիկարդիա մարզի Էնա գավառում։ Մտնում է Գինիկուր կանտոնի կազմի մեջ։ Հանդիսանում է Լան շրջանի կոմունա։

Համայնքի INSEE կոդ՝ *02761*։

## Բնակչություն
Համայնքի բնակչությունը 2010 թվականին կազմում էր 214 մարդ։

## Տնտեսություն
2010 թվականի տվյալներով աշխատունակ տարիքի 124 մարդկանցից (15-64 տարեկան) 97-ը տնտեսապես ակտիվ էին, 27-ը՝ ոչ ակտիվ (ակտիվության ցուցանիշը՝ 78,2 %, 1999 թվականին եղել է՝ 78,3 %)։ 97 աշխատունակ բնակիչներից 90-ը աշխատում էին (49 տղամարդ և 41 կին), անաշխատանք էին 7-ը (4 տղամարդ և 3 կին)։ 27 անգործունակ մարդկանցից 10-ը աշակերտներ կամ ուսանողներ էին, 6-ը՝ թոշակառու, 11-ը անաշխատունակ էին այլ պատճառներով։

## Տես նաև
*Ֆրանսիայի շրջանների ցանկ

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Վիճակագրության ազգային ինստիտուտ – Վարիկուր 

Կատեգորիա:Էնա դեպարտամենտի կանտոններ
Կատեգորիա:Ֆրանսիայի բնակավայրեր
Կատեգորիա:Ֆրանսիայի համայնքներ
Վանդիեր

**Վանդիեր** (), համայնք Ֆրանսիայի Պիկարդիա մարզի Էնա գավառում։ Մտնում է Էսոմ սյուր Մարն կանտոնի կազմի մեջ։ Հանդիսանում է Շատո Տերրի շրջանի կոմունա։

Համայնքի INSEE կոդ՝ *02777*։

## Բնակչություն
Համայնքի բնակչությունը 2010 թվականին կազմում էր 153 մարդ։

## Տնտեսություն
2010 թվականի տվյալներով՝ աշխատունակ տարիքի 102 մարդկանցից (15-64 տարեկան) 79-ը տնտեսապես ակտիվ էին, 23-ը՝ ոչ ակտիվ (ակտիվության ցուցանիշը՝ 77,5 %, 1999 թվականին եղել է 71,8 %)։ 79 աշխատունակ բնակիչներից 75-ը աշխատում էին (46 տղամարդ և 29 կին), անաշխատանք էին 4-ը (1 տղամարդ և 3 կին)։ 23 անգործունակ մարդկանցից 4-ը աշակերտներ կամ ուսանողներ էին, 9-ը՝ թոշակառու, 10-ը անաշխատունակ էին այլ պատճառներով։

## Տես նաև
*Ֆրանսիայի շրջանների ցանկ

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Վիճակագրության ազգային ինստիտուտ – Վանդիեր 

Կատեգորիա:Ֆրանսիայի բնակավայրեր
Կատեգորիա:Ֆրանսիայի համայնքներ
Մամիկոն Զարգարյան

**Մամիկոն Ջահանի Զարգարյան** (), Արցախյան պատերազմում զոհված ազատամարտիկ, Գեղարքունիքի մարզի Վահան գյուղի ինքնապաշտպանության նվիրյալ և մասնակից։

## Կենսագրություն
Ծնվել է Կրասնոսելսկի (այժմ՝ Ճամբարակի) շրջանի Օրջոնիկիձե (այժմ՝ Վահան)։ Ավարտել է տեղի միջնակարգ դպրոցը, ապա զորակոչվել խորհրդային բանակ։ Զորացրվելուց հետո՝ 1973-ին ընդունվել է Նոր Հաճընի գյուղատնտեսական տեխնիկումը։ 1976 թ. այն ավարտելով՝ աշխատանքի է ընդունվել Ճամբարակի «Պտուղ բանջառում»։ Այնուհետև տեղափոխվել է Ճամբարակի պետապտեսչություն, աշխատել որպես ավագ տեսուչ մինչև իր կյանքի վերջը՝ 1992 թ. դեկտեմբերի 30-ը։

Ամուսնացած է, ունի 3 երեխա (զավակներ՝ Վահե և Արայիկ, դուստր՝ Էմիլյա)։ Անմնացորդ նվիրումով մասնակցել է գյուղի ինքնապաշտպանությանը՝ թուրքերի դեմ դիրքային կռիվներին։

Երբ Վահան գյուղի անդորրը խախտվեց և արկերը պայթում էին տների մոտ, Մամիկոնն առաջինների շարքում գնաց պաշտպանելու հայրենիքի սահմանները և հերոսի մահով ընկավ դարանակալած թուրքի գնդակից։

## Տես նաև
* Արցախյան պատերազմի ժամանակագրություն

## Արտաքին հղումներ
* Վահանցիները հանդիսավորությամբ նշեցին իրենց գյուղի 90-րդ տարելիցը
* ՎԱՀԱՆԻ ՔԱՋՈՐԴԻՆԵՐԻ ՀԻՇԱՏԱԿԻՆ
* Արցախյան ազատամարտ  
* Վահան գյուղի մասին Գեղարքունիքի մարզպետարանի կայքում
* Դավիթ Տոնոյանն այցելել է հյուսիսարևելյան սահմանագոտի


Կատեգորիա:Հայ ազատամարտիկներ
Թիակներ Էլ Կաստիլյո քարանձավից

**Թիակներ Էլ Կաստիլյո քարանձավից**, (), 33 թիակներից բաղկացած հավաքածու, որոնք հայտնաբերվել են Էլ Կաստիլյո քարանձավում՝ փորագրված կենդանական, երկրաչափական պատկերներով, որոնք կազմել են Սոլյուտրեյան և Մադլենյան մշակույթների մաս և Ալտամիրա քարանձավի թիակների հետ միասին համարվում են տարածաշրջանի եզակի նմուշներ։

## Պատմություն
Թիակները հայտնաբերվել են 1911-1912 թվականներին 1910-1914 թվականներին Հյուգո Օբերմայերի, Հենրի Բրեյլի համագործակցությամբ կատարած պեղումների ժամանակ։ Այնուհետև ուսումնասիրության համար տեղափոխվել են Ֆրանսիա, մինչև 1976 թվականին Մարտին Ալմագրո Բաշը հրապարակել է դրանք։

Պահպանվում են Մադրիդի ազգային հնագիտական թանգարանում։

## Պատկերասրահ

Museo Arqueológico Nacional - 1951-37-100-2-1 - Omoplatos de la Cueva del Castillo 02.jpg
Museo Arqueológico Nacional - 1951-37-100-2-4 - Omoplatos de la Cueva del Castillo.jpg
Museo Arqueológico Nacional - 1951-37-100-2-9 - Omoplatos de la Cueva del Castillo 01.jpg
Museo Arqueológico Nacional - 1951-37-100-2-9 - Omoplatos de la Cueva del Castillo 02.jpg


## Տես նաև
* Ալտամիրա (քարանձավ)
* Էլ Կաստիլյո (քարանձավ)

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ

* Sobre Victoria Cabrera Valdés,
* Museo Arqueológico Nacional

Կատեգորիա:Մադրիդի ազգային հնագիտական թանգարանի նմուշներ
Մասիս (թերթ, Փասադենա)

**Մասիս**, հասարակական-քաղաքական շաբաթաթերթ։ Հրատարակվում է 1980-ից Փասադենայում, Կալիֆոռնիա, Ամերիկայի Միացյալ Նահանգներ հայերեն և անգլերեն։ Հանտիսանովմ է պաշտօնական օրգան Սոցիալ դեմոկրատ Հնչակյան կուսակցության Արևմտյան Ամերիկայի շրջանին։

## Արտագին հղումներ
* http://www.massisweekly.com/

Կատեգորիա:ԱՄՆ-ի հայկական շաբաթաթերթեր
Կատեգորիա:Հայկական հասարակական պարբերականներ
Կատեգորիա:Հայկական քաղաքական պարբերականներ
Կատեգորիա:Պարբերականներ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Սոցիալ-դեմոկրատ Հնչակյան կուսակցություն
Տանտիա Տոպի

**Տանտիա Տոպի** (, իրական անունը *Ռամչանդրա Փանդուրանգ*; ծնվել է մոտ 1814 — 1859 թ. ապրիլի 18-ին։ Հանդիսանում է 1857—1859 թթ. Հնդկական ժողովրդական ապստամբության գլխավոր ղեկավարներից մեկը։

Ծնվել է Մահարաշթրա նահանգի Եոլա գյուղում։ Ազգությամբ մարաթհի է։ Ծագում է փեշվա (հնդկական տիտղոս համապատասխանում է վարչապետի պաշտոնին) Բաջի Ռաո II-ին մտերիմ ընտանիքից։ Եղել է Բաջի Ռաոյի որդու՝ Նանա Սահիբի մանկության ընկերը։

Հնդկական ժողովրդական ապստամբության ընթացքում այն բանից հետո, երբ Կանպուրում ապստամբեց սիփահիների կայազորը, Նանա Սահիբը գլխավորեց ապստամբներին, իսկ Տանտիա Տոպիին նշանակեց զորահրամանատար։ Տոպին լուրջ քայլեր ձեռնարկեց տեղի առաջնորդներին մոբիլիզացնելու և ուղորդելու նպատակով։ Հանդիսանում է Կանպուրի պաշարման ղեկավարներից մեկը։

Անգլիացիների զորքերի կողմից Կանպուրի գրավումից հետո։ 1857 թվականին ղեկավարում է Գվալիորի ապստամբներին և շարժվում դեպի հարավ՝ ամրապնդվում է Կալպի քաղաքում։ Քաղաքից սկսում է լուրջ վնաս հասցնել ապստամբության ճնշման համար ուղարկված անգլիացիներին։ Լակշմի Բայի և այլ ռազմական գործիչների հետ Կալպիում, Կանպուրում և Գվալիորում վարում է պարտիզանական պատերազմ։ Ճկուն խելքը, անգլիացիների դեմ տածած անսահման ատելությունը և հնարամտությունը նրան մեծ փառքի են հասցնում։

1858 թվականի աշնանը փորձ է կատարում ներխուժել Դեկանի սարահարթ և ապստամբություն կազմակերպել, սակայն անհաջողության մատնվելով ստիպված է լինում նահանջել։ 1859 թվականին Գվալիորում ֆյոդալներից մեկի կողմից մատնվում է և հանձնվում է անգլիացիներին։ Ըստ անգլիական դատարանի դատավճռի Տանտիա Տոպին մահապատժի է ենթարկվում։

## Գրականություն
*

## Ծանոթագրություններ
Տատյանա Դենիսովա

**Տատյանա Վիկտորովնա Դենիսովա** (, ), ուկրաինացի խորեոգրաֆ, «JB ballet» խմբի հիմնադիր-տնօրեն, Գերմանիա, որտեղ պարում են միայն Ուկրաինացի մասնակիցները։ Ուկրաինայի «Танцюють всі!» «Պարում են բոլորը» ծրագրի ժյուրիի անդամ։ Ապրում է Քյոլնում, Գերմանիա։

## Կենսագրություն
Տատյանա Դենիսովան ծնվել է Կալինինգրադի մարզում, նավաստիի և մանկապարտեզի դաստիարակի ընտանիքում։ Երկու տարեկանում տեղափոխվել է Սևաստոպոլ, նրա հոր աշխատանքի պատճառով։ Տատյանան զբաղվել է մարմնամարզությամբ։ 10 տարեկանից սկսեց զբաղվել պարով։ Հետևաբար, անցնելով ընտրությունը (30 մարդկանց միջև), մտավ Լենինգրադի Պարարվեստի Դպրոց սովորելու։ Սակայն ընտանեկան հիմնախնդիրների պատճառով, չի ավարտել Լենինգրադի Պարարվեստի Դպրոցը։ Ավելի ուշ աշխատել է КНУКіМ-ում, որտեղ հավաքել է իր սեփական խումբը, որտեղ եղել է խմբի խորեոգրաֆ և պարուհի։ Այդ ժամանակ նա եղել է 21 տարեկան։

Շուրջ 3 տարի աշխատել է Կիևում որպես բալետի խորեոգրաֆ։ Դրան զուգահեռ, դասավանդել է կիևյան էստրադային-կրկեսային քոլեջում։ Հենց այստեղ են նրան նկատել օտարերկյա գործակալները և երկար ժամանակ նրան աշխատանք են առաջարկել։ Վերջապես, Տատյանան համաձայնվում է, և տեղափոխվում Գերմանիա։ Մայիսի 18-ին, 2011 թվականին ամուսնացել է Ալեքսանդր Կրիվոշապկոի հետ, սակայն հետո ամուսնալուծվել են։ 2009 թվականից մասնակցել է ուկրաինական պարային «Танцюють всі!» «Պարում են բոլորը»-2 նախագծին որպես խորեոգրաֆ և ժյուրի։ 2010 թվականից եղել  է նախագծի ժյուրիի անդամ։

## Ծանոթագրություններ

## Տատյանա Դենիսովան էջերում
* Տատյանա Դենիսովա կենսագրությունը, նկարներ և այլն

Կատեգորիա:Փետրվարի 11 ծնունդներ
Կատեգորիա:1980 ծնունդներ
Կատեգորիա:Ուկրաինացի պարուսույցներ
Կատեգորիա:Ուկրաինացի խորեոգրաֆներ
Կատեգորիա:Ուկրաինացի հաղորդավարներ
Քիմ (վեպ)

**Քիմ** (), անգլիացի գրող Ռեդյարդ Կիպլինգի ամենահայտնի վեպը։ Հրատարակվել է *Cassell’s Magazine* ամսագրում 1901 թվականի հունվարից մինչև նոյեմբեր։ Նույն թվականի հոկտեմբերին հրատարակվել է առանձին գրքով։ Պատկանում է Էդվարդյան ժամանակաշրջանին բնորոշ «տղաների համար նախատեսված» արկածային վիպակների տիպին։

## Սյուժե
Գլխավոր հերոսը իռլանդացի զինվորի որբացած որդին է։ Որբը ապրում է Լահորում և ապրուստի միջոցները հայթայթում է փողոցում մուրացկանություն անելով ինչպես նաև աֆղանստանցի ձի վաճառող՝ Մահբուբ Ալիի հանձնարարությունները կատարելով։ Ընթացքում պարզվում է, որ աֆղանստանցի վաճառականը կապված է բրիտանական հատուկ ծառայությունների հետ, իսկ նրանից Քիմը իմանում է «Մեծ խաղի» մասին, որը վարում են Ռուսական կայսրությունը և Բրիտանական կայսրությունը Ասիայում իրենց գերիշխանությունը հաստատելու նպատակով (հենց վեպի հրատարակելուց հետո տերմինը լայն տարածում գտավ)։

Վեպի սկզբում Քիմը դառնում է ծեր տիբեթցի լամայի (ուսուցչի) աշակերտը, իսկ Մահբուբ Ալին նրան հատուկ հանձնարարությամբ ուղարկում է Ամբալա բրիտանացի հրամանատարության մոտ։ Լամայի հետ ճանապարհորդության ընթացքում Քիմը հայտնվում է այն զորամասում, որտեղ ժամանակին ծառայել էր իր հայրը։ Զորամասի հոգևորականը հայտնաբերում է, որ Քիմը իր երբեմնի ծառայակցի որդին է նրան ուղարկում է Լակնհաուի կաթոլիկ դպրոց, իսկ ուսման ծախսերը հոգում է լաման։ Դպրոցական արձակուրդի ժամանակ Մահբուբ Ալին Քիմին ցույց է տալիս ողջ Հնդկաստանը և տանում գնդապետ Քրեյթոնի մոտ, վերջինս Քիմին ծանոթացնում է հետախույզի գործին և նրան հետախուզական գործին նախապատրաստում։ Դպրոցը ավարտելուց հետո Քիմին հատուկ առաջադրանքով ուղարկում են Հիմալայներ՝ ռուս հետախույզներին հիմարացնելու և նրանց գաղտնի փաստաթղթերը խլելու։

## Գրականություն
* Kipling, Rudyard. *Kim* (Harmondsworth: Penguin, 1987). ISBN 0-14-018352-3 With an introduction and notes by famed postcolonial critic Edward Said

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:1901 վեպեր
Կատեգորիա:Անգլերեն վեպեր
Կատեգորիա:Էկրանավորված բրիտանական վեպեր
Կատեգորիա:Անգլերեն գրքեր
Կատեգորիա:Անգլերեն գրականություն