Սպիտակ օձի լեգենդ

**«Սպիտակ օձի լեգենդ»** (), չինական ժողովրդական ավանդազրույց։ Այն «Մըն Ցզյան Նյույի լեգենդի», «Կովապահն ու Ջուլհակի» և «Լյան Շանբոյի և Չժու Ինթայի» հետ միասին, համարվում է Չինաստանի չորս մեծ ժողովրդական լեգենդներից մեկը։ Այն նաև հայտնի է «Սյու Սյանի և Սպիտակ տիկնոջ պատմություն» անունով։

## Տարածում
մինի|«Սպիտակ օձի լեգենդը» պիեսի Պեկինյան օպերայի տարբերակի երեք գլխավոր հերոսները։ Ձախից աջ՝ Սյու Սիան, Պայ Սուճեն և Սյաոցին։
Պատմությունը ձևավորվել է Հարավային Սուն դինաստիայի ժամանակաշրջանում կամ ավելի վաղ, իսկ Ցին դինաստիայի ժամանակ հասել է իր հասուն ու լայն տարածված ձևին։ Այն համարվում է չինական ժողովրդական հավաքական ստեղծագործության դասական օրինակ։ Սյուժեն նկարագրում է մարդու կերպարանք ընդունած օձ-դևի և մահկանացու մարդու միջև բարդ ու փորձություններով լի սիրո պատմություն։

«Սպիտակ օձի լեգենդը» ոչ միայն տարածվել է Չինաստանում, այլև Ճապոնիայում  նկարահանվել է դրա հիման վրա անիմացիոն ֆիլմ։

Այս լեգենդի մասին կա տեսակետ, որ այն կարող է կապված լինել հինդուիզմի հետ։ Հինդուիզմում աշխարհի ստեղծումն սկսվում է երկու մեծ օձերի (նագաների) կողմից Կաթնային ծովը խառնելուց։

Հարավարևելյան Ասիայում նույնպես կան «Սպիտակ օձի լեգենդին» նման պատմություններ։ Յուան դարաշրջանի Չժոու Դագուանի «Չենլայի երկրի սովորույթների գրառումներում» հիշատակվում է, որ Չենլայի թագավորը ուներ «երկնային պալատ», և ամեն գիշեր բարձրանում էր երկնային պալատում գտնվող ոսկե աշտարակ՝ միանալու կին կերպարանք ընդունած օձ-հոգուն։ Սա նույնպես մարդ–օձ սիրո պատմությունների նախատիպերից է։ Բացի այդ, 1819 թվականին Ջոն Քիթսի «Լամիա» ստեղծագործության մեջ Լամիան օձից կերպարանափոխված էակ է։ Ավելի ուշ նա ամուսնանում է երիտասարդ Լիսիուսի հետ, սակայն հարսանիքի օրը հայտնվում է Ապոլոնիոսը, որը բացահայտում է, որ Լամիան իրականում օձ է։

Այս ամենի հիման վրա որոշ գիտնականներ ենթադրում են, որ «Սպիտակ օձի լեգենդը» կարող է ձևավորված լինել չինական պատմությունների և հնդկական առասպելների միաձուլումից։

Ֆրանսիացի սինոլոգ Ստանիսլաս Ժյուլիենը նույնպես «Սպիտակ օձի լեգենդը» թարգմանել է ֆրանսերեն։

## Պատմական փոփոխություններ
Քանի որ «Սպիտակ օձի լեգենդը» պատմությունը սկզբնական փուլում հիմնականում բանավոր է փոխանցվել, ի հայտ են եկել տարբեր տարբերակներ և մանրամասներ։ Արդեն գոյություն ունեցող պատմությունների որոշ տարբերակներում պատմությունը ավարտվում է այնտեղ, որտեղ Պայ Սուճենը (Սպիտակ Օձը) ճնշվում է Լեյֆենգ աշտարակի տակ։ որտեղ կա Պայ Սուճենի երեխա ունենալու դրվագը, ինչպես նաև այնպիսի տարբերակներ, որտեղ ավելի ուշ Սպիտակ օձի որդին հասնում է պետական քննությունների ամենաբարձր աստիճանին՝ դառնում է առաջնակարգ գիտնական և հետո զոհասեղանի առաջ աղոթելով՝ ազատում է իր մորը աշտարակից, ինչից հետո ամեն ինչ երջանիկ ավարտ է ունենում։ Սակայն այս պատմության հիմնական տարրերը, ընդհանուր առմամբ, համարվում է, որ ձևավորվել էին դեռևս Հարավային Սուն դինաստիայի ժամանակաշրջանում։

### Թան դարաշրջանի լեգենդներ
Թան դինաստիայի ժամանակ արդեն կային չուանճի պատմություններ, որտեղ օձը կերպարանափոխվում էր մարդու և հարաբերության մեջ էր մտնում մարդու հետ։ Թան շրջանի չուանճի ժողովածու «Սպիտակ օձի լեգենդում» պատմվում է սպիտակ օձի և մարդու մասին մի պատմություն։

Լունսիի աղի և երկաթի գործերի պաշտոնյա Լի Սյունի որդեգիր Լի Հուանը,Չանանի արևելյան շուկայում հանդիպում է սպիտակ հագուստով մի աննկարագրելի գեղեցիկ կնոջ և հետևում նրան։ Սպիտակազգեստ կնոջ հետ երեք օր անընդմեջ խրախճանքից հետո նա վերադառնում է տուն, գլուխը ծանրանում է, պառկում է անկողին և այլևս չի կարողանում վեր կենալ։ Հետագայում նրա ամբողջ մարմինը ջրի է վերածվում, մնում է միայն գլուխը։ Պարզվում է՝ այդ կինը սպիտակ օձ էր, որը ոգի էր դարձել։

Մեկ այլ պատմություն այսպիսին է․ Ֆենսյանի զորավար Լի Թինի ազգական Լի Կուանը, երբ ծառայում էր որպես մայրաքաղաքի պահակազորի սպա, Յոննին թաղամասից զբոսանքի դուրս գալով հասնում է Անհուա դարպասի մոտ։ Այնտեղ տեսնում է սպիտակ եզներով արծաթյա կառք և դրա կողքին սպիտակ ձիերով ընթացող երկու կին։ Նա հետևում է նրանց, խոսք է բացում և գովում նրանց գեղեցկությունը։ Կանայք ասում են, որ իրենց տանը քույրեր կան, որոնք ավելի գեղեցիկ են, և Լի Կուանը նրանց հետ գնում է իրենց բնակավայրը։ Ամենուր բուրում է անուշ հոտ, և իսկապես այնտեղ տեսնում է մի չքնաղ գեղեցկուհու։ Տուն վերադառնալուց հետո Լի Կուանի գլուխը ցավից կարծես ճեղքվում է, և նա մահանում է։ Ընտանիքը հարցուփորձ է անում ծառաներին, որոնք ասում են․ «Տերը տարօրինակ բույր էր զգում, իսկ մենք միայն օձի հոտ էինք առնում»։ Ընտանիքը շտապում է կնոջ բնակավայրը, սակայն այնտեղ միայն լքված պարտեզ է տեսնում, որտեղ պտտվում է սպիտակ օձը։ Նրանք սպանում են օձին և վերադառնում։

Այս երկու չուանճի պատմություններում, թեև կա սպիտակ օձի և տղամարդու հանդիպման դրվագ, հիմնական բովանդակությունը օձ-ոգու կողմից գեղեցիկ կնոջ կերպարով տղամարդուն գայթակղելու մասին է և, ըստ էության, գրեթե կապ չունի «Սպիտակ օձի լեգենդի» հետ։ Պատմությունների հիմնական պատգամն այն է, որ երիտասարդ տղամարդիկ չպետք է տրվեն կանացի գեղեցկությանը և վարվեն թեթևամիտ կերպով։

### Սուն դինաստիայի ժողովրդական պատմվածքներ և տեղական ավանդազրույցներ
մինի|Արևմտյան Լճի Երեք Պագոդաների պատմությունը պատմում է Սպիտակ Օձ լեդիի՝ սպիտակ օձի ոգու մասին, որը որսում է երիտասարդ տղամարդկանց։
Սուն դինաստիայի գահակալ Ճան Շան Յինը գրում է.«Կես քարից սենյակ՝ խաղաղության ու մեդիտացիայի տեղ,

Ժամանակի պատիվն ու համբավը հեշտությամբ չեն մաշվում,

Սպիտակ օձը դառնում է վիշապ և վերադառնում ծովին,

Սարում մնում է միայն ծեր վանականը»։Սուն դինաստիայի ժամանակաշրջանից հետո, տարբեր խոսքաբանական պատմություններն ավելի հարուստ են դառնում: ««Քին Փին Շան թանի բանաստեղծական և խոսակցական գրառումներ» գրքի երրորդ հատորը հիշատակվում է օձ-հավերժական սարսափի հետ կապված մի պատմություն՝ «Սի Հուի երեք աշտարակների հիշատակությունը»:

Պատմությունն սկսվում է Լինան քաղաքի երիտասարդ Սի Սյուանցանի հետ, ով զբոսնում է Սի Հու լճի մոտ և փրկում աղջիկ Մաո Նուին: Աղջկան տուն վերադարձնելուց հետո նկատում է նրան Մաո Նուի մայրը՝ սպիտակ հագուստով տիկինը, և պատրաստվում է նրան ամուսնացնել Սի Սյուանցանի հետ: Սակայն այս ընթացքում հայտնվում է նոր, գեղեցիկ երիտասարդ և պատրաստվում են Սի Սյուանցանի սիրտը օգտագործել իրենց չար նպատակների համար:

Սի Սյուանցանը Մաո Նուի օգնությամբ փախչում է տուն, բայց կրկին բռնվում է և միայն հաջող փախուստով է փրկվում: Հետագայում նրա հորեղբայրը, Լոնգհուշանի Սի Ճենրենը, մոգական գործողություն է անում, և հրեշը բացահայտվում է իր իրաական կերպարում:

Սպիտակ հագած տիկինը իրականում սպիտակ օձ է, Մաո Նուն՝ սև հավի ոգի, իսկ մարդկանց բռնող ծեր կինը՝ ջրային նապաստակ: Վերջում Ճենրենը Սի Հու լճում կառուցում է երեք աշտարակ և այդ երեք հրեշներին ամրացնում է աշտարակների տակ։

Այս պատմության մեջ սպիտակ օձի կերպարը չի սիրահարվում տղամարդ գլխավոր հերոսին, այլ միայն ցանկանում է ամուսնանալ: Սա հակադարձ պատկեր է տալիս այն ժամանակների տղամարդապաշտ հասարակության պայմաններում կանանց ճակատագրին։ Կոնֆուցիանական ավանդույթներով ամուսնությունը ղեկավարվում էր տղամարդկանց կողմից, իսկ այստեղ՝ հակառակը, ամուսնությունը որոշում է կինն, ուստի նա բնականաբար համարվում է չար ոգի և, ի վերջո, ճնշվում է դաոսական քահանայի կողմից։

Բացի այդ, Հարավային Սուն դինաստիայի պալատային պատմասացների խոսքաբանական պատմություններում կա «Երկվորյակ ձկների երկրպագու»-ի պատմությունը, որտեղ հիշատակվում է ոգեղեն աղջիկ Կոնգ Շուդֆանը և Սյու Ջինգչունի սիրային պատմությունը (ոչ թե Սյու Սյենի հետ), որը նման է ավելի ուշ գրված «Սպիտակ օձի լեգենդին»

### Պատմության ձևավորում
Ներկայումս պարզված է, որ «Սպիտակ օձի լեգենդի» («白蛇传») ամենավաղ ձևավորված պատմության գրավոր արձանագրությունը հանդիպում է Մին դինաստիայի վերջում ապրած 冯梦龙-ի «警世通言» ժողովածուի 28-րդ գլխում՝ «白娘子永镇雷峰塔» վերնագրով պատմվածքում։ Ցին դինաստիայի սկզբում 黃圖珌-ի «雷峰塔» (Կանշանյուան հրատարակություն) ստեղծագործությունը դարձավ առաջին մշակված և գրավոր ձևով տարածված թատերական տարբերակը։ Նա պատմությունը ավարտում է այն պահին, երբ Սպիտակ օձը ճնշվում է Լեյֆընգ աշտարակի տակ․ այնտեղ դեռ չկա որդի ունենալու և աշտարակին զոհ մատուցելու դրվագը։ Նշվում է, որ «նույնիսկ դեռ ձեռագիրը չավարտած՝ դերասանները համառորեն խնդրում էին այն բեմադրել», և «միանգամից դարձավ շատ սիրված ու լայնորեն տարածվեց Ու և Յուե շրջաններում»։ Ֆան Չընփեյը գտնում էր, որ Հուանի տարբերակը «գիտակ ընթերցողների մոտ անխուսափելիորեն դժգոհություն էր առաջացնում՝ լեզուն կոպիտ էր, ոճը՝ անկատար»։ Ավելի ուշ հայտնվեց թատերական հին ձեռագիր տարբերակ (հնարավոր է՝ Չեն Ճյայանի և նրա դստեր ստեղծագործությունը, որի պահպանված նոտաները ամբողջական չեն)։ Այդ տարբերակը լայն տարածում գտավ և արդեն պարունակում էր Սպիտակ օձի որդի ունենալու դրվագը։ Ուշագրավ է, որ ներկայիս պատմության մեջ Սյաոցինը սկզբում ոչ թե կանաչ օձի ոգի էր, այլ՝ կանաչ ձուկ։ Դա հստակ նկարագրված է «双鱼扇坠» և «白娘子永镇雷峰塔» ստեղծագործություններում։ Հետագայում պատմությունը վերամշակվեց՝ ներկայացնելով, թե ինչպես Էմեյ լեռան վրա ճգնող Սպիտակ և Կանաչ օձերը միասին իջնում են Արևմտյան լիճ և այնտեղ հանդիպում Սյու Սյանին։ Սկզբում նրա անունը Սյու Սուան էր, որը հետագայում աստիճանաբար փոխվեց Սյու Սյան։ Պատմականորեն ամենավաղ «Սպիտակ օձի լեգենդ» օպերայում առաջին գործողությունը կոչվում էր «Երկու օձերի պայքար»։ Այնտեղ ասվում էր, որ Էմեյ լեռում ճգնած Սպիտակ օձ փերի Պայ Սուճենը կարոտում էր մարդկային աշխարհի գեղեցկությանը և ցանկանում էր վայելել երկրային երջանկությունը։ Ճանապարհին նա հեռվից տեսնում է մանուշակագույն լույս, որը բարձրանում էր լեռներից, և հասկանում է, որ այնտեղ ոգի է ճգնում։ Նա անցնում է լեռներն ու ձորերը, բայց Կանաչ օձը փակում է նրա ճանապարհը։ Այստեղ Սյաոցինը ներկայացվում է որպես Ցինֆըն լեռան Գուանհուա քարայրի Կանաչ օձ աստված, տղամարդու կերպարով։ Նա ցանկանում է Սպիտակ օձին կնության առնել և միասին հասնել լուսավորության։ Սպիտակ օձը մերժում է նրան, և նրանք սկսում են կռվել։ Քանի որ Սպիտակ օձը ուներ շուրջ յոթ հազար ինը հարյուր տարվա հոգևոր զորություն, Կանաչ օձը պարտվում է և վերածվում է գեղեցիկ երիտասարդ կնոջ, ապա դառնում է նրա երդվյալ քույրը և խոստանում ողջ կյանքում ծառայել նրան։ Ցին դինաստիայի Ցյանլուն կայսրի կառավարման 36-րդ տարում (1771 թ.) 方成培-ը վերամշակեց 34 գործողությունից բաղկացած «雷峰塔传奇» ստեղծագործությունը (Շույճուժյուան հրատարակություն)՝ բաժանելով այն չորս հատորի։ Առաջին հատորը՝ «Լեռ իջնելը», «Սյաոցինի ընդունումը» մինչև «Նավում հանդիպումը», «Դաշինք կնքելը»։ Երկրորդը՝ «Տուանյան տոնը», «Խոտ որոնելը»։ Երրորդը՝ «Վանականին այցելելը», «Ջրային դարպասը»։ Չորրորդը՝ «Կոտրված կամուրջը» մինչև «Աշտարակին զոհ մատուցելը»։ Ֆանը հեռացրեց երկրորդական դրվագները, կրճատեց բազմաթիվ բուժիչ բույսերի նկարագրությունները և ավելացրեց նոր տեսարաններ՝ «Գիշերային զրույց», «Տուանյան», «Խոտ որոնելը», «Կոտրված կամուրջը» և այլն, հարստացնելով սյուժեն։ Այդպիսով «Սպիտակ օձի լեգենդի» հիմնական սյուժետային կառուցվածքը վերջնականապես ձևավորվեց։ Ֆանը նշում էր. «Սկզբնական երգերի տասից իննը փոխել եմ, խոսակցական հատվածների տասից յոթը՝ նույնպես»։ Այս տարբերակը ներկայացվել է Ցյանլուն կայսրին նրա հարավային շրջագայության ժամանակ, և կայսերական ընթերցման փաստը նպաստեց, որ հասարակության բոլոր խավերը ճանաչեն «Սպիտակ օձի լեգենդի» պատմությունը։ Հետագայում, Ցզյաչին կառավարման 11-րդ տարում, Յուշան տիրակալը հրատարակեց միջին ծավալի «雷峰塔奇传» վեպը։ Ցզյաչին 14-րդ տարում հայտնվեց նաև «义妖传» բալլադը։ Այս փուլում օձ-ոգու պատմությունը վերջնականապես փոխվեց․ նա այլևս պարզապես մարդկանց մոլորեցնող դև չէր, այլ դարձավ սիրով ու հավատարմությամբ օժտված կին կերպար։

### Սպիտակ օձի ամբողջական լեգենդ
Ցին դինաստիայի անկումից մինչև Հանրապետության սկզբնական տարիները Ցզյան Ինսյանը, օգտագործելով «Մընհուա Գուանչժու» կեղծանունը, բազմաթիվ բանավոր ավանդությունների և գրական աղբյուրների հիման վրա վերախմբագրեց ու կազմեց խոսակցական լեզվով գրված գլուխավոր վեպ՝ «Յույան Ֆընշը Շոբու Ցյանհոու Բայշե Ցուան» վերնագրով։ Այն բաղկացած էր երկու մասից՝ «Առաջին Պայշե Ցուան»՝ 48 գլուխ, և «Հետին Պայշե Ցուան»՝ 16 գլուխ։ Հեղինակը լայնորեն տարածված Պայ Նյանցի լեգենդի հիման վրա ավելացրեց ավելի հագեցած սյուժետային գծեր և հետաքրքիր դրվագներ, ինչի շնորհիվ ամբողջ ստեղծագործության ընթերցելիությունը զգալիորեն բարձրացավ։ Հետագա դարաշրջաններում թատերական և կինեմատոգրաֆիական բազմաթիվ ստեղծագործություններ հենց այս տարբերակն են ընդունել որպես հիմք։ «Պայշե Ցուան» (Սպիտակ օձի ամբողջական պատմությունը) Պայ Սուճենը հազարամյա ճգնությամբ ուժ ստացած սպիտակ օձ էր։ Նա գողանում ու ուտում է Չանշու Ցզինի (գորտ-ոգու) անմահական դեղահատը և դրա շնորհիվ ձեռք բերում մեծ կախարդական ուժեր։ Նախորդ կյանքում ուսանող Սյու Սյանը փրկել էր նրա կյանքը, և երախտագիտությամբ Պար Սուճենը վերածվում է մարդու՝ նրան հատուցելու համար։ Ավելի ուշ նա հանդիպում է կանաչ օձի ոգի Սյաո Ցինին, և նրանք դառնում են ուղեկիցներ։ Պայ Սուճենը իր կախարդական ուժերով և խելացի հնարքներով ծանոթանում է Սյու Սյանին և ամուսնանում նրա հետ։ Չանշու Ցզինը վերածնվում է որպես Ցզինշան սիի վանական Ֆահայ։ Վրեժ լուծելու համար, քանի որ Պայ Սուճենը գողացել էր նրա անմահական դեղը, նա համոզում է Սյու Սյանին Դուանյան տոնի ժամանակ Պայ Սուճենին խմեցնել սյունհուան գինի։ Դրա ազդեցությունից Բայ Սուճենը ստիպված է լինում վերադառնալ իր իսկական օձի կերպարին, ինչից Սյու Սյանը մահանում է վախից։ Պար Սուճենը երկինք է բարձրանում և գողանում անմահական խոտը՝ Սյու Սյանին վերակենդանացնելու համար։ Ֆահայը խաբեությամբ Սյու Սյանին տանում է Ցզինշան սի և այնտեղ պահում կալանքի տակ։ Պայ Սուճենը և Սյաո Ցինը միասին պայքարում են Ֆահայի դեմ և ջրով հեղեղում են Ցզինշան սին, սակայն այդ ընթացքում վնաս են հասցնում այլ կենդանի էակների։ Պայ Սուճենը խախտում է երկնային օրենքները և, որդի ունենալուց հետո, Ֆահայի կողմից փակվում է նրա գավաթի մեջ և ճնշվում Լեյֆըն տայի տակ։ Ավելի ուշ նրա որդին մեծանում է, կայսերական քննություններում դառնում է առաջինը, գալիս է աշտարակի մոտ՝ մորը զոհ մատուցելու և վերջապես ազատում է նրան։ Ընտանիքը կրկին միավորվում է։  Ցին դինաստիայի վերջումից մինչև Հանրապետության սկզբնական տարիները Ցզյան Ինսյանը, օգտագործելով «Մընհուա Գուանչժու» կեղծանունը, բազմաթիվ բանավոր ավանդությունների և գրական աղբյուրների հիման վրա վերախմբագրեց ու կազմեց խոսակցական լեզվով գրված գլուխավոր վեպ՝ «Յույան Ֆընշը Շոբու Ցյանհոու Բայշե Ցուան» վերնագրով։ Այն բաղկացած էր երկու մասից՝ «Առաջին Բայշե Ցուան»՝ 48 գլուխ, և «Հետին Բայշե Ցուան»՝ 16 գլուխ։ Հեղինակը լայնորեն տարածված Բայ Նյանձըի լեգենդի հիման վրա ավելացրեց ավելի հագեցած սյուժետային գծեր և հետաքրքիր դրվագներ, ինչի շնորհիվ ամբողջ ստեղծագործության ընթերցելիությունը զգալիորեն բարձրացավ։ Հետագա դարաշրջաններում թատերական և կինեմատոգրաֆիական բազմաթիվ ստեղծագործություններ հենց այս տարբերակն են ընդունել որպես հիմք։

**«Պայշե Ցուան» (Սպիտակ օձի ամբողջական պատմությունը)**

Պայ Սուճենը հազարամյա ճգնությամբ ուժ ստացած սպիտակ օձ էր։ Նա գողանում ու ուտում է Չանշու Ցզինի (գորտ-ոգու) անմահական դեղահատը և դրա շնորհիվ ձեռք բերում մեծ կախարդական ուժեր։ Նախորդ կյանքում ուսանող Սյու Սյանը փրկել էր նրա կյանքը, և երախտագիտությամբ Բայ Սուչժենը վերածվում է մարդու՝ նրան հատուցելու համար։ Ավելի ուշ նա հանդիպում է կանաչ օձի ոգի Սյաո Ցինին, և նրանք դառնում են ուղեկիցներ։ Բայ Սուչժենը իր կախարդական ուժերով և խելացի հնարքներով ծանոթանում է Սյու Սյանին և ամուսնանում նրա հետ։ Չանշու Ցզինը վերածնվում է որպես Ցզինշան սիի վանական Ֆահայ։ Վրեժ լուծելու համար, քանի որ Բայ Սուչժենը գողացել էր նրա անմահական դեղահատը, նա համոզում է Սյու Սյանին Դուանյան տոնի ժամանակ Բայ Սուչժենին խմեցնել սյունհուան գինի։ Դրա ազդեցությունից Բայ Սուչժենը ստիպված է լինում վերադառնալ իր իսկական օձի կերպարին, ինչից Սյու Սյանը մահանում է վախից։ Բայ Սուչժենը երկինք է բարձրանում և գողանում անմահական խոտը՝ Սյու Սյանին վերակենդանացնելու համար։

Ֆահայը խաբեությամբ Սյու Սյանին տանում է Ցզինշան սի և այնտեղ պահում կալանքի տակ։ Բայ Սուչժենը և Սյաո Ցինը միասին պայքարում են Ֆահայի դեմ և ջրով հեղեղում են Ցզինշան սին, սակայն այդ ընթացքում վնաս են հասցնում այլ կենդանի էակների։ Բայ Սուչժենը խախտում է երկնային օրենքները և, որդի ունենալուց հետո, Ֆահայի կողմից փակվում է նրա գավաթի մեջ և ճնշվում Լեյֆըն տայի տակ։ Ավելի ուշ նրա որդին մեծանում է, կայսերական քննություններում դառնում է առաջինը (ժուանյուան), գալիս է աշտարակի մոտ՝ մորը զոհ մատուցելու և վերջապես ազատում է նրան։ Ընտանիքը կրկին միավորվում է։

### Ներշնչված ստեղծագործություններ
մինի|165x165փքս|«Սպիտակ օձի պատմությունը» մուլտֆիլմի հուշարձանը Տոկիոյի Ներիմա կայարանում, Ճապոնիա։
աջից|մինի|240x240փքս|Հույշանի կավե արձանիկի «Կոտրված կամուրջ» հատվածը, որը պահվում է Ուսիի թանգարանում։
մինի|Շյու Սիանի, Պայ Նյանցզիի և Սյաոցինի արձանները Հանգչժոուի Արևմտյան լճի ափին
Ճապոնիայի Տոկիո քաղաքում՝ Ներիմա կայարանի ներսում, տեղադրված է «Պայշե Ցուան» անիմացիոն ֆիլմի հուշարձանը։ Ցին դինաստիայի միջին շրջանից հետո «Պայշե Ցուան»-ը դարձավ հաճախ բեմադրվող ներկայացում։ Թունչժիի ժամանակաշրջանի «Ցզյուբու Ցյունյին» գրքից երևում է, որ այն ժամանակ «Պայշե Ցուան»-ը բեմադրվում էր պեկինյան օպերայի և Կունչյուի համադրությամբ, սակայն գերակշռողը Կունչյուն էր։ Միաժամանակ կարելի է նկատել, որ «աշտարակին զոհ մատուցելու» դրվագը պատմության մեջ ավելի ուշ ժամանակաշրջանում է ձևավորվել։ Ժամանակակից շրջանում «Պայշե Ցուան»-ի հիման վրա նկարահանվել է թայվանական «Սին Բայ Նյանծը Չուանզի» հեռուստասերիալը, որը հիմնականում հետևում է արդեն ձևավորված սյուժեին՝ ավելացնելով որոշ նոր դրվագներ։ Բացի այդ, Հոնկոնգի գրող Լի Բիխուայի «Ցինշե» վեպը նույնպես ստեղծվել է «Բայշե Ցուան»-ի հիման վրա։ Հետագայում այն էկրանավորվել է Հոնկոնգի հայտնի ռեժիսոր Սյու Կըի կողմից։ Թայվանի Մինհուայուան թատերախումբը «Պայշե Ցուան»-ը ներկայացնում է օպերայի բացօթյա ներկայացումների ձևաչափով՝ հաճախ Տուանյան տոնի շրջակայքում։ Սյուժեն մեծ փոփոխությունների չի ենթարկվում, սակայն բեմադրական ձևավորումների մեջ կան բազմաթիվ նորարարություններ։ Օրինակ՝ «Ջրհեղեղը Ցզինշան սիում» տեսարանում օգտագործվում են նույնիսկ հրշեջ մեքենաների ջրցան սարքեր, ինչպես նաև կախովի մետաղալարային համակարգեր՝ ստեղծելով Սպիտակ և Կանաչ օձերի ամպերի վրա սավառնելու տպավորություն։ Բացի այդ, այս պատմությունը ճապոնական Տոեյ անիմացիոն ստուդիայի կողմից վերածվել է համանուն անիմացիոն ֆիլմի՝ «Պայշե Ցուան» (1958 թ.)։ Այն Ճապոնիայի պատմության մեջ առաջին գունավոր լիամետրաժ անիմացիոն ֆիլմն էր և համարվում է ճապոնական անիմացիայի պատմության կարևոր հանգրվան։ Հետաքրքիր է, որ այս տարբերակում պահպանվել է նախնական սյուժետային տարբերակը, ըստ որի՝ Սյաո Ցինը կանաչ ձուկ էր, ոչ թե կանաչ օձ։ Այս պատմությունը մոտ հազար տարվա ընթացքում անցել է երկար զարգացման ուղի․ ոչ միայն սյուժեն է անընդհատ հարստացել, այլև կերպարների բնավորություններն են աստիճանաբար փոփոխվել։

## Հղումներ
### Ծանոթագրություններ

### Աղբյուրներ
* ［清］梦花馆主 著：《白蛇全传》，2004年出版发行，ISBN 978-7-80665-394-4 ISBN 978-7-80665-827-7
* 曹仕邦：〈淺論小說《白蛇傳》故事的佛教淵源〉。
* 周建渝：〈「色誘」：重讀〈白娘子永鎮雷峰塔〉 〉。
* 

## Արտաքին հղումներ
* 民間傳說之白蛇傳
* 論雷峰塔白蛇故事的演變

Կատեգորիա:Դիցաբանական օձեր
Կատեգորիա:Լեգենդներ
Կատեգորիա:Չինական գրականություն