open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Լևոն Թորգոմյան

**Լևոն Թորգոմյան** (1868, Սե­բաս­տի­ա­յի նա­հան­գի Սե­բաս­տիա - 1915), հայ բժիշկ։

## Կենսագրություն
Լևոն Թորգոմյանը ծնվել է 1868 թվականին, Սե­բաս­տի­ա­յի նա­հան­գի Սե­բաս­տիա քաղաքում՝ տեր Եփրեմ քահանայի ընտանիքում։

1906 թվականին ավարտել է Կ. Պոլսի Օսմանյան կայսերական բժշկական վարժարանը կամ Բեյրութի Ամերիկյան համալսարանի բժշկական ֆակուլտետը։ Շապին-Կարահիսարում, Տիվրիկում և Էնտիրեսում բժիշկ է աշխատել։

Սպանվել է 1915 թվականին՝ 47 տարեկանում։

## Գրականություն
* Յարման Ա., Հայերը օսմանյան առողջապահության ծառայության մեջ և պատմություն սուրբ Փրկիչ
հայոց հիվանդանոցի (թուրքերեն), Ստամբուլ, 2001։
* Խաչատրյան Լ. և ուրիշն., Ցուցակ Հայոց ցեղասպանության զոհերի (1915-1923 թթ.), գ.1, Սեբաստիայի նահանգ, Ե., 2004։

## Աղբյուրներ
*

Կատեգորիա:1868 ծնունդներ
Կատեգորիա:Սեբաստիա քաղաքում ծնվածներ
Կատեգորիա:1915 մահեր
Կատեգորիա:Հայ բժիշկներ
Կատեգորիա:Հայոց ցեղասպանության զոհեր
Ալ-Քարիմա

**Ալ-Քարիմա** (), քաղաք Սիրիայի Արաբական Հանրապետության Տարտուսի մարզում։ Հանդիսանում է Տարտուսի գավառի 7 շրջաններից մեկի՝ ալ-Քարիմայի շրջանի կենտրոնը։

2004 թվականի տվյալներով շրջանն ուներ 17 021 բնակիչ՝ հիմնականում արաբներ։ Քաղաքում ապրում էր նրանցից 7 000-ը, իսկ գյուղացիները մշակում էին 500 հա հողատարածք՝ այգեգործության և ցանքի նպատակով։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Սիրիայի քաղաքներ
Կատեգորիա:Տարտուսի գավառ
Սեբե

**Սեբե** կամ **Սաբա** (), քաղաք Սիրիայի Արաբական Հանրապետության Տարտուսի մարզում։ Հանդիսանում է Սաֆիթայի գավառի 6 շրջաններից մեկի՝ Սաֆիթայի շրջանի կենտրոնը։ 2004 թվականի դրությամբ շրջանում ապրում էր 2 820 մարդ։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Սիրիայի քաղաքներ
Կատեգորիա:Տարտուսի գավառ
Սաբա (այլ կիրառումներ)

**Սաբա** անվանումը կարող է վերաբերել՝

* Սաբա, փոքր քաղաք Սիրիայի Արաբական Հանրապետության Տարտուսի մարզում։
* Սաբա, քաղաք-պետություն հնադարյան Եմենում
* Սաբա, Նիդերլանդների թագավորության կազմի մեջ մտնող կղզի Կարիբյան ծովում
Մարիա Նալբանդյան

**Մարիա Նալպանտեան** (Արաբերեն |ماريا نالبنديان), , ), լիբանանայ հանրահայտ փոփ երգչուհի։ Ծնվել է 1985 թվականի օգոստոսի 1-ին։ Արաբական աշխարհում հայտնի է Մարիա անունով։

## Կենսագրություն
Մեծացել է հայկական ընտանիքում։ Ունի մեծ եղբայր։ Ստացել է կրթություն գործարարության և մարքեթինգի բնագավառներում։ Պատանեկան տարիքում նկարահանվել է բազմաթիվ գովազդային հոլովակներում։ 2003 թվականից երգելով արաբերեն, Մարիան թողարկում է ամբողջական 2 ալբոմ և 5 սինգլ, որն էլ բերում է մեծ հանրաճանաչություն՝ Արաբական աշխարհում։ "Elaab" առաջին երաժշտական հոլովակի ռեժիսորը հանրահայտ Ժադ Շվերին է (Անգլերեն |Jad Shwery)։ 2010 թվականին սկսելով Իր դերասանական կարիերան, նկարահանվում է երկու եգիպտական ֆիլմերում՝ " Bidoun Rakaba " և "Ahasees"։ 2015 թողարկվում է Նրա առաջին ամբողջական ալբոմը հայերեն լեզվով։ 2015 թվականին Մարիան ճանաչվում է աշխարհի ամենագեղեցիկ հայուհին։ Իսկ 2015 թվականին, Մարիան ձեռք է բերում Հայաստանի անձնագիր։

## Սկավառակագրություն
### արաբերեն ալբոմներ

### հայերեն ալբոմ

## Սինգլներ

## Երաժշտական հոլովակներ
## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
*"Maria Faces New Lawsuit, "  *Al Bawaba*, February 19, 2006
*Maria at ElCinema.com (Arabic)
*http://beauty-around.com/en/tops/item/20-most-beautiful-armenian-women
*https://en.wikipedia.org/wiki/Maria_Nalbandian

Կատեգորիա:21-րդ դարի երգչուհիներ
Կատեգորիա:Լիբանանահայ երգչուհիներ
P. S. (Հետգրություն)

**P. S. (Հետգրություն)**, 1993 թվականին Հայֆիլմ կինոստուդիայում նկարահանված հայկական ֆիլմ։

## Սյուժե
Ի սկզբանե... դրախտն էր։ Ներդաշնակություն։ Հետո աշխարհն աղավաղվել է, և մարդկությունն ընտրել է բռնությունների ու անբարոյականության ուղին։ Առաջին կնիքը – յոթերորդ կնիքը...։

## Դերերում
* ինքնասպան – Վլադիմիր Քոչարյան
* սև հրեշտակ – Ա. Մխիթարյան
* ինքնասպանի կինը – Կ. Սուքիասյան
* առաքյալ – Վ. Վարդանյան
* սպիտակ հրեշտակ – Ռ. Քոչարյան

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:1993 ֆիլմեր
Կատեգորիա:«Հայֆիլմ» ստուդիայի ֆիլմեր
Կատեգորիա:Հայկական ֆիլմեր
Կատեգորիա:Սուրեն Բաբայանի ֆիլմեր
Գայլաձոր (գետ)

**Գայլաձոր**, գետակ Սյունիքի մարզում, Արամազդ գետի ձախ օժանդակը։ Սկիզբ է առնում Բարգուշատի լեռներից և Գեղի գյուղից 2 կմ հյուսիս միախառնվում մայր գետին։ Երկարությունը 9 կմ է։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Արամազդ գետի վտակներ
Կատեգորիա:Սյունիքի մարզի գետեր
Մուրադ Ջանիբեկյան

**Մուրադ Վահրամի Ջանիբեկյան** (), հայ դերասան, Հայաստանի վաստակավոր արտիստ (2005)։

## Կենսագրություն
Մուրադ Ջանիբեկյանը ծնվել է 1956 թվականին, Երևան քաղաքում։ 1979 թվականին ավարտել է Երևանի գեղարվեստա-թատերական ինստիտուտը։ 1979-1997 թվականներին՝ Երևանի տարբեր թատրոնների, 1983-1984 թվականներին և 1997 թվականից՝ Սունդուկյանի անվան թատրոնի դերասան։

## Դերերը թատրոնում
* Մարկիզ դը Գրիե (Ֆեոդոր Դոստոևսկու «Խաղամոլը»)
* Կույր վանական (Լևոն Շանթի «Հին աստվածներ», «Արտավազդ» մրցանակ՝ 1999)
* Ստենլի (Թ. Ուիլյամսի «Ցանկություն» տրամվայ») 
* Զորավար Անդրանիկ (Ռոլանդ Շառոյանի «Մեր բաժին ուրախությունը» (ՀՀ մշակույթի նախարարության ոսկե մեդալ, համահայկական «Վահագն» մրցանակ, 2003)
* Ֆերոն (Բայերի «Դեպք մետրոյում», համամիութ. թատեր, փառատոնի Գլխավոր մրցանակ՝ 1988, Երևան)
* Սողոմոն Թեհլերյան (Պերճ Զեյթունցյանի «Ոտքի՛, դատարանն է գալիս»)

## Դերերը կինոյում
* «Չհարմարվող մարդը», 1978, Կիևի կինոստուդիա
* «Ձյունե հարսանիք», 1981, Կիևի կինոստուդիա,
* «Հատակում», 1987, Հայֆիլմ
* «Որտե՞ղ էիր, մարդ Աստծո», 1992, Հայֆիլմ
* «Հին արքաներ», 2016

## Պարգևներ, մրցանակներ
* ԱՄՆ-ի միջազգային կինոփառատոնի «Լավագույն դերասան» մրցանակ, 2005 («Համլետ» գեղարվեստական ֆիլմի համար, ըստ՝ Վ. Շեքսպիրի)
* ԱՄՆ-ի միջազգային կինոփառատոնի «Լավագույն ռեժիսոր» մրցանակ, 2005 
* ՀԹԳՄ «Արտավազդ» մրցանակ, 2000
* ՀՀ մշակույթի նախարարության ոսկե մեդալ, 2003
* «Վահագն» մրցանակ, 2003 
* ՀՀ վաստակավոր արտիստ, 2005
* ՀԹԳՄ Վահրամ Փափազյանի անվան Հատուկ մրցանակ, 2013
* Մովսես Խորենացու մեդալ (2013)

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:1956 ծնունդներ
Կատեգորիա:Դեկտեմբերի 3 ծնունդներ
Կատեգորիա:Երևան քաղաքում ծնվածներ
Կատեգորիա:Երևանի պետական գեղարվեստաթատերական ինստիտուտի շրջանավարտներ
Կատեգորիա:ՀՀ մշակույթի նախարարության ոսկե մեդալակիրներ
Կատեգորիա:Հայ դերասաններ
Կատեգորիա:Հայաստանի վաստակավոր արտիստներ
Կատեգորիա:Մովսես Խորենացու մեդալակիրներ
Տարտուս (այլ կիրառումներ)

**Տարտուս** () եզրույթը կարող է վերաբերել՝

* Տարտուս, մարզ Սիրիայում
* Տարտուս, գավառ Սիրիայում
* Տարտուս, շրջան Սիրիայում
* Տարտուս, քաղաք Սիրիայում
Լևոն Բոյաջյան

**Լևոն Անդրանիկի Բոյաջյան** (), հայ արձակագիր, թարգմանիչ, դերասան։ ԽՍՀՄ գրողների միության անդամ 1970 թվականից։

## Կենսագրություն
Լևոն Բոյաջյանը ծնվել է 1939 թվականին ՀԽՍՀ վաստակավոր մանկավարժ Անդրանիկ (Անդրեյ) Գրիգորի Բոյաջյանի ընտանիքում։ 1959-1964 թվականներին սովորել է Բրյուսովի անվան ռուսաց և օտար լեզուների ինստիտուտում և Մոսկվայի կինոմատոգրաֆիստների ինստիտուտում։ Եղել է «Հայֆիլմ» կինոստուդիայի դերասան, «Երևան» ստուդիայում՝ ռեժիսորի ասիստենտ։ 1966-1971 թվականներին եղել՝ «Գրական Հայաստան» ամսագրի պատասխանատու քարտուղար։ 1969 թվականին լույս է տեսել Բոյաջյանի "Сентябрь, город, горы" նովելը։ «Արմենֆիլմ» ստուդիայում Բոյաջյանի սցենարով նկարահանվել է «Երևան» ֆիլմը։ Հայերենից ռուսերեն է թարգմանել մի շարք գործեր։ 1970 թվականից եղել է ԽՍՀՄ Գրողների միության անդամ ։ 1980 թվականից «Եթերում է Երևանը» (ռուսերեն տարբերակ) թերթի խմբագիրն էր։ Ռուսերեն առանձին գրքով լույս է տեսել Բոյաջյանի «Սեպտեմբեր, քաղաք, լեռներ» (Երևան, 1969) պատմվածքների ժողովածուն։ Հայերենից ռուսերեն է թարգմանել Նար-Դոսի, Սերո Խանզադյանի, Ռաֆայել Արամյանի, Աղասի Այվազյանի և Ռուբեն Հովսեփյանի ստեղծագործություններից։

## Դերեր ֆիլմերում
* Օնիկ՝ «Երբ կողքիդ ընկերներ են» 1956 
* «Նվագախմբի տղաներըը», 1960 
* «Հյուսիսային ծիածան», 1960

## Թարգմանություններ

* Aрмянские народные сказки: Пер. с арм. /Сост. С. Арутюнян.- Ереван: Советакан грох, 1986.- 192 с.
* Бакунц Аксель. Альпийская фиалка: Сборник рассказов: Пер. с арм.- Ереван: Айастан, 1975.- 254 с.- Из содерж.: Овсепян Рубен. Самая теплая страна.
* Нар-Дос. Смерть: Роман.- Ереван: Советакан грох, 1984.- 320 с. 
* Овсепян Рубен. Крик.- Ереван: Айастан, 1975.- 172 с.

## Աղբյուրներ

Կատեգորիա:ԵՊԼՀ շրջանավարտներ
Կատեգորիա:ԽՍՀՄ գրողների միության անդամներ
Կատեգորիա:Հայ արձակագիրներ
Կատեգորիա:Հայ դերասաններ
Կատեգորիա:Հայ թարգմանիչներ
Կատեգորիա:Հայերենից ռուսերեն թարգմանիչներ
Կատեգորիա:ՎԳԻԿ-ի շրջանավարտներ
Նիկողայոս Յարամիշյան

**Նիկողայոս Յարամիշյան** (նաև *Երա­մի­շյան, Եա­րա­մա­ի­շե­ան*, ? - 23 մարտի, 1920, Շուշի), հայ բժիշկ, բանասեր, Շուշիում լույս տեսնող «Ղա­րա­բաղ» եռօրյա թերթի խմբագիրն ու հրատարակիչը։

## Կենսագրություն
1910 թվականին թերթ տպագրելու իրավունք ստանալու հույսով դիմել է Կովկասի փոխարքա իշխան Գոլիցինին։ 1910 թվականին Շուշիում հիմնադրված Մելքոն Բաբաջանյանի տպարանում վանեցի գրող Վրթանես Փափազյանի հետ տպագրել են մի քանի գրքույկներ։ 1911 թ. սեպտեմբերի 13-ին բժիշկ-բանասերը ստացել է թերթ հրատարակելու իրավունք։ Թերթի ստեղծման գործին բավական ջանք ու եռանդ են ներդրել ինքը՝ Նիկոլայ Յարամիշյանը, Վրթանես Փափազյանը, Մակար Բարխուդարյանը և ուրիշներ։

1911 թ. սեպտեմբերի 17-ից մինչև 1912 թ. որպես սեփականատեր և գլխավոր խմբագիր Շուշիում հրատարակել է «Ղա­րա­բաղ» եռօրյա թերթը, որի խմբագիրն էր Վ. Փափազյանը։ Թերթը լույս է տեսել շաբաթը 2 անգամ՝ երեքշաբթի և ուրբաթ օրերին։ 1909-1913 թվականներին Ստոլիպինյան ներքին քաղաքականության դժնդակ տարիներին տեղի ունեցած ազգամիջյան ընդհարումներից հետո այդ թերթը լույսի ու հույսի մի շող էր, որ ճառագում էր Արցախ աշխարհում։ Թերթի առաջին համարը լույս է տեսել 1911 թվականի սեպտեմբերի 17-ին, իսկ վերջին համարը՝ 1912 թվականին օգոստոսի 19-ին։

1918 թվականի դրությամբ շարունակել է Շուշիում աշխատել որպես բժիշկ։ Այդ ժամանակ արդեն համարվել է «քա­ղա­քի լա­վա­գույն դոկ­տո­րը»։ 1919 թ. դաշնակցական Ազգային Խորհրդի հրավերով մասնակցել է Շուշիում և գավառում բռնկված բծավոր տի­ֆի և «իս­պան­կա» հիվանդության համաճարակի դեմ պայքարին։ Տասնյակ տարիներ զբաղվել է ակտիվ հասարակական գործունեությամբ։ 1920 թվականի մարտի 23-ին Շուշիում, ի թիվս շուրջ 400 հայերի, սպանվել է թուրքերի կողմից իրականացված կոտորածի ժամանակ։

## Գրականություն
* Պոտուրեան Մ., Հայ հանրագիտակ, Պուքրէշ, 1938, 760 էջ
* Իշխանյան Ե., Լեռնային Ղարաբաղ (1917-1920), Ե., 1999։
* Հայերի կոտորածները Բաքվի և Ելիզավետպոլի նահանգներում 1918-1920 թթ., Կազմողներ Սոնա Միրզոյան և Ալվարդ Ղազիյան, Ե., 2003, 523 էջ։
* Եսայան Է. «Ղա­րա­բաղ» թերթի վանեցի խմբագիրը, «Դե­մո», 29-04-2006։
## Աղբյուրներ
* 

Կատեգորիա:Հայ բժիշկներ
Կատեգորիա:Հայ բանասերներ
Կատեգորիա:Հայ խմբագիրներ
Կատեգորիա:1920 մահեր
Կատեգորիա:Մարտի 23 մահեր
Կատեգորիա:Հայ հրատարակիչներ
Մուշաղբյուր (գետ)

**Մուշաղբյուր**, *Շուրուլաղ, Շուրբուլաղ*, գետ Հայաստանի Կոտայքի մարզում և Երևանում։ Սկիզբ է առնում Գեղամա լեռների արևմտյան ճյուղավորություններից և ձախից միախառնվում Ողջաբերդին։ Երկարությունը 10 կմ է։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Կոտայքի մարզի գետեր
Կատեգորիա:Երևանի ջրագրություն
Կատեգորիա:Ողջաբերդ գետի վտակներ
Ալ-Սիսինիա

**Ալ-Սիսինիա** (), քաղաք Սիրիայի Արաբական Հանրապետությունում։ Հանդիսանում է Տարտուսի մարզի Սաֆիթայի գավառի համանուն շրջանի վարչական կենտրոնը։

## Աշխարհագրություն
Ալ-Սիսինիայից հյուսիս գտնվում է գավառի կենտրոն Սաֆիթան, իսկ շրջակայքում կան մի քանի գյուղեր, որոնք կազմավորում են Ալ-Սիսինիայի շրջանը՝ 22 018 մարդ բնակչությամբ։

## Բնակչություն
2004 թվականի տվյալներով՝ ալ-Սիսինիայում բնակվում էր 2 667 մարդ, որոնց գերակշիռ մասը՝ ալավիներ և քրիստոնյաներ։

## Տնտեսություն
Բնակչության հիմնական զբաղմունքը գյուղատնտեսությունն է, ավելի կոնկրետ՝ երկրագործությունը։ Դրան նպաստում է միջերկրածովյան մեղմ ու խոնավ կլիման։ Տարածված է այգեգործությունը. մշակում են զեյթուն, արևադարձային և մերձարևադարձային մրգեր, կան ցորենի ու գարու դաշտեր։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Սաֆիթայի գավառ
Կատեգորիա:Սիրիայի քաղաքներ
Մինաս Յարմանյան

**Մինաս Յարմա(ն)յան** (մոտ 1880, Եվդոկիա, Սեբաստիայի նահանգ - հունիս, 1915, Երզնկա), հայ բժիշկ։

## Կենսագրություն
Մինաս Յարմանյանը ծնվել է մոտ 1880 թվականին Սեբաստիայի նահանգի Եվդոկիայի գավառի կենտրոն Եվդոկիա (Թոքաթ) քաղաքում։ Ստամբուլաբնակ գործարար և «Հա­յե­րը օս­մա­նյան առող­ջա­պա­հու­թյան ծա­ռա­յու­թյան մեջ և պատ­մու­թյուն սուրբ Փրկիչ հա­յոց հի­վան­դա­նո­ցի» աշխատության հեղինակ Արսեն Յարմանի պապի եղբայրն է։

Նախնական կրթությունն ստացել է Եվդոկիայի թաղային ազգային վարժարանում։ 1900 թվականին ավարտել է ամերիկացի միսիոներների Մարզվանի Անատոլիա քոլեջը։ 1904 (1906) թվականին ավարտել է Բեյրութի ամերիկյան համալսարանի բժշկական ֆակուլտետը և բժշկի վկայական ստացել։ 1904 թվականին վերադարձել է իր ծննդավայրը և բժիշկ է աշխատել՝ օգտակար լինելով իր համաքաղաքացիներին՝ անկախ կրոնական պատկանելությունից։

1914 թվականին՝ Առաջին համաշխարհային պատերազմն սկսվելուն պես զորակոչվել է օսմանյան բանակ և Երզնկայի Ազիզիեի զինվորական հիվանդանոցում զինվորական բժիշկ ծառայել։ 1915 թվականին հունիսին Ազիզիեի զինվորական հիվանդանոցի հանդիպակաց արտի (այգու) մեջ իր հիվանդի հետ զրուցելու ժամանակ, հիվանդանոցի գլխավոր բժիշկ-հարյուրապետի (հետագայում՝ հազարապետ) հրահանգով և մի հիվանդապահի ղեկավարությամբ սպանվել է սրերով ու փայտերով զինված թուրք զինվորների ձեռքով, բժշկապետի աչքի առաջ՝ մոտ 35 տարեկանում։

## Գրականություն
*Հայ բժշկութեան տուած զոհերը, ցուցակագրուած վաւերական փաստերով, Կ. Պոլիս, 1919։
*Ալպօյաճեան Արշակ, Պատմութիւն Եւդոկիոյ հայոց, Գահիրէ, 1952։
*Կարոյեան Գասպար, Մեծ Եղեռնի նահատակ հայ բժիշկները (անոնց պատգամները), Պոսթոն, 1957։
*Յուշամատեան Մեծ Եղեռնի (1915-1965), պատրաստեց Գերսամ Ահարոնեան, Պէյրութ, 1965։
*Թէոդիկ, Յուշարձան նահատակ մտաւորականութեան, Բ. տպագրութիւն, Երեւան, ապրիլ 24, 1985։
*Հայրապետյան Վանիկ, Էջեր Հայաստանի դեղագործության պատմությունից, Երևան, 1990։
*Ատաշ Ադնան, 20-րդ դարի նահատակ եղած բժիշկները (թուրքերեն), Թուրքիա, 1997։
*Յարման Արսեն, Հայերը օսմանյան առողջապահության ծառայության մեջ և պատմություն սուրբ Փրկիչ հայոց հիվանդանոցի (թուրերեն), Ստամբուլ, 2001։
*Խաչատրյան Լ. և ուրիշ., Ցուցակ Հայոց ցեղասպանության զոհերի (1915-1923 թթ.), գիրք 1, Սեբաստիայի նահանգ, Երևան, 2004։
*Մեծ Եղեռնի զոհեր, 1968։
*Քէստենեան Հրաչ, Պէյրութի Ամերիկեան Համալսարանէն Շրջանաւարտ Եւ Մեծ Եղեռնին Նահատակուած Հայ Բժիշկներ, “Ազդակ”, 01-11-2012։
## Աղբյուրներ
*

Կատեգորիա:Հայ բժիշկներ
Կատեգորիա:Եվդոկիա քաղաքում ծնվածներ
Կատեգորիա:1915 մահեր
Կատեգորիա:Երզնկա քաղաքում մահացածներ
Կատեգորիա:Հայոց ցեղասպանության զոհեր
Համմամ Վասել

**Համմամ Վասել** (), քաղաք Սիրիայի Արաբական Հանրապետությունում։ Հանդիսանում է Տարտուսի մարզի Բանիասի գավառի համանուն շրջանի վարչական կենտրոնը։

## Աշխարհագրություն
Համմամ Վասելից ոչ հեռու գտնվում են Այն ալ-Շարկիան և ալ-Բայդան՝ արևմուտքում, գավառի կենտրոն նավահանգիստ Բանիասը՝ հյուսիս-արևմուտքում, Աննազան՝ հյուսիսում և ալ-Կադմուսը՝ հյուսիս-արևելքում։ Հարավային մասում են գտնվում Վադի ալ-Ույուն, Ալ-Շեյխ Բադր և Ալ-Կամսիա քաղաքները։

## Բնակչություն
2004 թվականի տվյալներով՝ Համմամ Վասելում բնակվում էր 1 801 մարդ, հիմնականում՝ արաբներ։ Շրջակա գյուղերը կազմում են Համմամ-Վասելի շրջանը՝ 8 522 մարդ բնակչությամբ (շրջկենտրոնի հետ)։

## Տնտեսություն
Բնակչության հիմնական զբաղմունքը գյուղատնտեսությունն է, ավելի կոնկրետ՝ երկրագործությունը։ Դրան նպաստում է միջերկրածովյան մեղմ ու խոնավ կլիման։ Տարածված է այգեգործությունը. մշակում են ձիթապտուղ, արևադարձային և մերձարևադարձային մրգեր, կան ցորենի ու գարու դաշտեր։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Բանիասի գավառ
Կատեգորիա:Սիրիայի քաղաքներ
Ալ-Կամսիա

**Ալ-Կամսիա** (), քաղաք Սիրիայի Արաբական Հանրապետությունում։ Հանդիսանում է Տարտուսի մարզի ալ-Շեյխ Բադրի գավառի համանուն շրջանի վարչական կենտրոնը։

## Աշխարհագրություն
Ալ-Կամսիա քաղաքը գտնվում է ծովի մակարդակից 550 մ բարձրության վրա։ Նրանից ոչ հեռու գտնվում են ալ-Աննազա, Ալ-Շեյխ Բադր քաղաքները և մի քանի գյուղեր։

## Բնակչություն
2004 թվականի տվյալներով՝ Ալ-Կամսիայում բնակվում էր 2 244 մարդ, հիմնականում՝ արաբներ։ Շրջակա գյուղերը կազմում են Ալ-Կամսիայի շրջանը՝ 12 000 մարդ բնակչությամբ (շրջկենտրոնի հետ)։

## Տնտեսություն
Բնակչության հիմնական զբաղմունքը գյուղատնտեսությունն է, ավելի կոնկրետ՝ երկրագործությունը։ Դրան նպաստում է միջերկրածովյան մեղմ ու խոնավ կլիման։ Տարածված է այգեգործությունը. մշակում են զեյթուն, արևադարձային և մերձարևադարձային մրգեր, կան ցորենի ու գարու դաշտեր։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Ալ-Շեյխ Բադրի գավառ
Կատեգորիա:Սիրիայի քաղաքներ
Դաէլ

**Դաէլ** (), քաղաք Սիրիայի Արաբական Հանրապետության Դառաայի մարզում։ Հանդիսանում է Դառաայի մարզ 3 շրջաններից մեկի՝ Դաէլի շրջանի կենտրոնը։

## Աշխարհագրություն
Գտնվում է Դառաա քաղաքից 14 կմ հյուսիս, Դամասկոսից 86 կմ հարավ։ Բարձրությունը ծովի մակարդակից կազմում է 547 մ։

## Բնակչություն
2004 թվականի տվյալներով քաղաքն ունի 29 408 բնակիչ, իսկ համանուն շրջանի բնակչությունը 43 691 մարդ։ Բնակչության մեծամասնությունը սուննի իսլամադավաններ են։ Քաղաքի անվանում Արամերենից թարգմանաբար նշանակում է «Ասծո Տուն»։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Դառաայի գավառ
Կատեգորիա:Սիրիայի քաղաքներ
Գևորգ Յողուրթճյան

**Գևորգ Գ. Յողուրթճյան** (1883, Աֆիոն-Կարահիսար - 1962, Երևան), հայ դեղագործ։

## Կենսագրություն
Ծնվել է 1883 թվականին Փոքր Ասիայի արևմուտքում գտնվող Աֆիոն-Կարահիսար քաղաքում։ Նախնական կրթությունն ստացել է ծննդավայրի Սարկավագյան վարժարանում։ Որոշ ժամանակ հաճախել է թուրքական ռյուշդիե վարժարան (նախակրթարան)։ Ավարտել է Աֆիոն-Կարահիսարի ազգային վարժարանը։ 1900 թ. տեղափոխվել է Կոստանդնուպոլիս։ Ավարտել է Կ. Պոլսի ազգային վարժարաններից մեկը։ 1903-05 թթ. սովորել է Կ.Պոլսի Օսմանյան դեղագործական վարժարանում։ 1905 թ. վերադարձել է Աֆիոն-Կարահիսար և բացել սեփական դեղատուն և աշխատել։

Բալկանյան պատերազմի և Առաջին աշխարհամարտի ընթացքում որպես զինվորական դեղագործի տեղակալ ծառայել է օսմանյան, ապա՝ քեմալական բանակներում։ Ծառայության ընթացքում ամբաստանության պատճառով ձերբակալվել և դատապարտվել է մահվան։ Սակայն հետո ազատվել է բանտից և վերադարձել Աֆիոն-Կարահիսար։

1922 թ. սեպտեմբերին Զմյուռնիայի և շրջակա բնակավայրերի հայերի և հույների կոտորածի պատճառով գաղթել է Հունաստան և Սալոնիկ քաղաքում դեղատան տնօրեն աշխատել։ Այստեղ հայրենասիրական եռանդուն աշխատանք է տարել։

1932 թ. ընտանիքով հայրենադարձվել է Խորհր­դա­յին Հա­յաս­տան և բնակություն հաստատել Երևանում, ուր ընտանիք, զավակներ և հարազատներ է ունեցել։ Մինչև կյանքի վերջը Երևանում դեղատան վարիչ է աշխատել։

Մահացել է 1962 թվականին Երևանում։

Որդին՝ Մկրտիչ Յողուրթջյանը, Բաք­վում աշխատել է որպես բժիշկ։

## Գրականություն
*Մակարյան Ա., Յուշագիրք Թրակիոյ եւ Մակեդոնիոյ հայ գաղութներու, Սելանիկ։ Տպ. «,Հո­րի­զոն’’ օրաթերթի, *Պոտուրեան Մկրտիչ, Հայ հանրագիտակ, Պուքրէշ, 1938։
*Յարման Ա., Հայերը օսմանյան առողջապահության ծառայության մեջ և պատմություն սբ Փրկիչ հիվանդանոցի (թրք), Ստամբուլ, 2001։
## Աղբյուրներ
*

Կատեգորիա:Հայ դեղագործներ
Կատեգորիա:1883 ծնունդներ
Կատեգորիա:Աֆիոն-Կարահիսար քաղաքում ծնվածներ
Կատեգորիա:1962 մահեր
Կատեգորիա:Երևան քաղաքում մահացածներ
ㄱ

150px|մինի|Գիյոկ

**Գիյոկ** (հանգըլ՝ 기역, Հյուսիսային Կորեայում՝ 기윽), կորեական այբուբենի առաջին տառը։ Բառասկզբում կամ վանկի սկզբում արտասանվում է որպես խուլ ետնալեզվային պայթական բաղաձայն, ձայնավորների միջև կամ ձայնորդ բաղաձայններից հետո՝ ձայնեղ ետնալեզվային պայթական («գ»)։

## Սինոգլիֆ
* Կյաֆ (արաբական այբուբենի տառ) ― ﻙ
* Հայկական Կեն ― Կ, կ
* Կոկար — क
* Վրացական Կանի ― კ
* Կաֆ (եբրայական այբուբենի տառ) ― כ
* Կա (կանա) ― か

## Յունիկոդ

Կատեգորիա:Կորեերեն
Ալձոր (գետակ)

**Ալձոր**, գետակ Վայոց ձորի մարզում, Աղբերիք գետի ձախ օժանդակը։ Սկիզբ է առնում Վարդենիսի լեռների հարավային լանջերից և Աղնջաձոր գյուղից 0,5 կմ հյուսիս միանում մայր գետին։ Երկարությունը 6 կմ է։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Աղբերիք գետի վտակներ
Կատեգորիա:Վայոց ձորի մարզի գետեր
Ալ-Համիդիա

**Ալ-Համիդիա** (), քաղաք Սիրիայի Արաբական Հանրապետությունում։ Հանդիսանում է Տարտուսի մարզի Տարտուսի գավառի համանուն շրջանի վարչական կենտրոնը։

## Աշխարհագրություն
Ալ-Համիդիան գտնվում է Միջերկրական ծովի սիրիական ափին՝ Լիբանանի սահմանին կից։

## Բնակչություն
2004 թվականի տվյալներով՝ ալ-Համիդիայում բնակվում էր 7 404 մարդ, բոլորը՝ հույներ։ Նրանք դավանում են իսլամ և հայտնի են որպես «Կրետեի թուրքեր»։ Տեղափոխվել են օսմանյան Աբդուլ Համիդ II սուլթանի (1876-1909) հրամանով։

## Տնտեսություն
Բնակչության հիմնական զբաղմունքը գյուղատնտեսությունն է, ավելի կոնկրետ՝ երկրագործությունը։ Դրան նպաստում է միջերկրածովյան մեղմ ու խոնավ կլիման։ Տարածված է այգեգործությունը. մշակում են զեյթուն, արևադարձային և մերձարևադարձային մրգեր, կան ցորենի ու գարու դաշտեր։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Սիրիայի քաղաքներ
Կատեգորիա:Տարտուսի գավառ
Նաիրա Պետրոսյան

**Նաիրա Պետրոսյան** (), հայ աճպարար, բեմադրիչ, կենդանավարժ։ ՌԴ և Ֆրանսիայի կրկեսային գործիչների միության անդամ։

## Կենսագրություն
Նաիրա Պետրոսյանը ծնվել է 1974 թվականին Երևանում, Սոս Պետրոսյանի ընտանիքում։ 1985 թվականից սովորել է Երևանի Ալյումինագործների մշակույթի պալատի կրկեսային ստուդիայում, որի կազմում հյուրախաղերով հանդես է եկել ՀՀ մարզերում։
1991-1995 թվականներին սովորել է Երևանի Թատերական արվեստի պետական ինստիտուտի էստրադայի և կրկեսի բաժնում, ստանալով կրկեսի և էստրադայի դերասան որակավորումը։ 1994-1995 թվականներին որպես աճպարար պրակտիկ դասընթացներ է անցել Մոսկվայում ԽՍՀՄ ժողովրդական արտիստ՝ հայտնի աճպարար՝ Հարություն Հակոբյանի մոտ։ Որպես կենդանավարժ 2000-2001 թվականներին մասնակցել է Մոսկվայում ՌԴ ժողովրդական արտիստ՝ հայտնի կենդանավարժ՝ Միքայել Բաղդասարովի ղեկավարությամբ տեղի ունեցող դասընթացներին։

1995-1998 թվականներին եղել է Մոսկվայի «Յուրի Նիկուլինի» անվան կրկեսի օրիգինալ ժանրի դերասանուհի։ Նրա խաղընկերներն են եղել եղբայրը՝ Սոս (կրտսեր) և եղբոր կինը՝ Վիկտորյա Պետրոսյանները՝ միաժամանակ ստեղծելով «Իյլուզիոն մանրապատումներ» հայտնի կրկեսային տեսլականը։ Եղել է Երևանի պետական կրկեսի մենակատար։ 1998 թվականին Մոսկվայի «Կրկեսի և էքսցենտրիկայի թատրոն» խմբի հետ հայկական կրկեսային արվեստն է ներկայացրել 15 երկրներում։ Հայաստանի ազգային կրկեսում որպես աճպարար և օրիգինալ ժանրի դերասան ելույթ է ունեցել ԱՊՀ-ի տարբեր դերասանների հետ համատեղ։

2003 թվականին աճպարարության հետ համատեղ ստեղծել է «Կենդանիների աշխարհում» հայտնի համար - տեսարանը։ 2003 թվականից Երևանի կրկեսին կից Լեոնիդ Ենգիբարյանի անվան ստուդիա-դպրոցի գեղարվեստական ղեկավարն է։

1995 թվականից բարեգործական ծրագրով ելույթ է ունեցել Հայաստանի մարզերում, ինչպես նաև Հայաստանի և Լեռնային Ղարաբաղի զորամասերում, մանկատներում, դպրոցներում և մանկապարտեզներում։

Ելույթ է ունեցել աշխարհի տարբեր կրկեսներում՝ հանդես գալով կրկեսի մասին դասախոսություններով և ելույթներով։

## Մրցանակներ
Մոսկվայի, Տոկիոյի և Փարիզի կրկեսային միջազգային փառատոների դափնեկիր

## Գրականություն
* Սոս Պետրոսյան։ «Ժամանակակից Հայկական կրկեսը և նրա գեղարվեստական արժանիքները»
* Սոս Պետրոսյան։ «Հայկական Կրկես – Կրկեսի Սոսերը»
* Սոս Պետրոսյան։ Հայկական կրկեսը

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:1974 ծնունդներ
Կատեգորիա:Երևան քաղաքում ծնվածներ
Կատեգորիա:Կրկեսի հայ դերասաններ
Կատեգորիա:Հայ աճպարարներ
Կատեգորիա:Հայ բեմադրիչներ
Կատեգորիա:Հայ դերասաններ
Կատեգորիա:Փետրվարի 25 ծնունդներ
Կատեգորիա:Երևանի պետական գեղարվեստաթատերական ինստիտուտի շրջանավարտներ
Ախուրիկ (գետ)

**Ախուրիկ**, գետ *Բաջողլիչայ, Հայկավան*, Հայաստանի Շիրակի մարզում։ Սկիզբ է առնում Եղնախաղի լեռների հարավարևմտյան լանջերից և Ախուրիկ գյուղի մոտ աջից միախառնվում Ախուրյան գետին։ Երկարությունը 25 կմ է։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Շիրակի մարզի գետեր
Կատեգորիա:Ախուրյան գետի վտակներ
Ահնիձոր (գետ)

**Ահնիձոր**, գետ Հայաստանի Լոռու մարզում։ Սկիզբ է առնում Գուգարաց և Բովաքար լեռների հանգուցակետից և Ահնիձոր գյուղից ներքև ձախից միախառնվում Մարց գետին։ Երկարությունը 14 կմ է։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Լոռու մարզի գետեր
Կատեգորիա:Մարց գետի վտակներ
Աղաջուր (գետ)

**Աղաջուր**, գետ Սյունիքի մարզում, Այրիգետի ձախ օժանդակը։ Սկիզբ է առնում Սապատաձորի լեռնանցքից և Նժդեհ գյուղից արևելք միանում մայր գետին։ Երկարությունը 3,5 կմ է։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Սյունիքի մարզի գետեր
Կատեգորիա:Այրիգետի վտակներ
Աղավնաձոր (գետ)

**Աղավնաձոր**, գետ (ժամանակավոր ջրհավաք) Վայոց ձորի մարզում։ Սկիզբ ՝ առնում Քարկատար լեռների հարավային ճյուղավորություններից և Արենի գյուղից վերև աջից միախառնվում Արփային։ Երկարությունը 16 կմ է, ջրահավաք մակերեսը 24 կմ²։ Աղավնաձոր գետը կիսում է Աղավնաձորի սարավանդը երկու անհավասար մասի։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Արփա գետի վտակներ
Կատեգորիա:Վայոց ձորի մարզի գետեր
Աղնովատ (գետակ)

**Աղնովատ**, գետակ Հայաստանի Տավուշի մարզում, Գետիկի աջ օժանդակը։ Սկիզբ է առնում Միափորի լեռների հարավային լանջերից և Աղավնավանք գյուղի հարավային մասում միախառնվում մայր գետին։ Երկարությունը 5,5 կմ է։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Տավուշի մարզի գետեր
Կատեգորիա:Գետիկ գետի վտակներ
Արմեն Խանդիկյան

**Արմեն Սամվելի Խանդիկյան** (), հայ բեմադրիչ, Հայաստանի ժողովրդական արտիստ (2005)։

## Կենսագրություն
Արմեն Խանդիկյանը ծնվել է 1946 թվականին, Բեյրութում։ 1947 թվականին հայրենդարձել է։ 1965-1970 թվականներին սովորել է Երևանի գեղարվեստա-թատերական ինստիտուտի ռեժիսորական բաժնում։ 1968 թվականին ընդունվել է Երևանի Հրաչյա Ղափլանյանի անվան դրամատիկական թատրոն` որպես դերասան։ 1971 թվականին բեմադրել է առաջին ներկայացումը` Ժ. Անույի «Ուղևորն առանց ծանրոցի»։ 1985 թվականին Մոսկվայի Մոսսովետի անվան թատրոնում բեմադրել է Ալեքսանդր Պուշկինի «Փոքրիկ ողբերգությունները»։ 1986-1989 թվականներին եղել է Երևանի Հրաչյա Ղափլանյանի անվան դրամատիկական թատրոնի գլխավոր ռեժիսորը, 1989 թվականից մինչ օրս թատրոնի գեղարվեստական ղեկավարն է։ 1988 թվականին Մոսկվայում «Ավտոբուս» ներկայացման համար արժանացել է «Լավագույն ռեժիսուրա» մրցանակին։ 2002 թվականին բեմադրություններ է արել Մեծ Բրիտանիայի Բրիստոլ թատրոնում («Մոռանալ Հերոստրատին»): 

1980 թվականին բեմադրել է Ուիլյամ Շեքսպիրի «Համլետ» ողբերգությունը, Համլետի դերում հանդես է եկել ՀԽՍՀ ժողովրդական արտիստ Վլադիմիր Մսրյանը: Այս բեմադրությունը արժանացել է անվանի շեքսպիրագետների բարձր գնահատանքին: 1992 թվականին Արմեն Խանդիկյանն առաջին անգամ հայ թատրոն բերեց «Հուլիոս Կեսար» ողբերգության բեմադրությունը, որտեղ Հուլիոսի դերում հանդես եկավ Վլադիմիր Մսրյանը: Բեմադրությունն արժանացել է ՀՀ Պետական մրցանակի:  Այս ներկայացումով թատրոնը 2014 թվականին մասնակցեց Ռումինիայում տեղի ունեցող շեքսպիրյան փառատոնին:

1996 թվականին թատրոնի խաղացանկում համալրվեց «Ռոմեո և Ջուլիետ» ողբերգությունը` Արմեն Խանդիկյանի բեմադրությամբ:
2004 թվականին Արմեն Խանդիկյանը բեմադրեց «Մակբեթ» ողբերգությունը, որով թատրոնը մասնակցեց Լեհաստանում և Հունգարիայում կայացած շեքսպիրյան  փառատոններին: Մակբեթի դերում հանդես եկավ ՀՀ ժողովրդական արտիստ Արթուր Ութմազյանը։

## Բեմադրություններ

## Դերեր

## Մրցանակներ
* ՀԽՍՀ մշակույթի վաստակավոր գործիչ, 1990
* Մովսես Խորենացու մեդալ, 1997
* ՀՀ ժողովրդական արտիստ, 2005
* ՀՀ Պետական մրցանակ, 2011
* «Լավագույն ռեժիսոր» ՀԹԳՄ «Արտավազդ» մրցանակ
* «Հայրենիքին մատուցած ծառայությունների համար» 1-ին աստիճանի մեդալ, 2016

## Ընտանիք
* Եղբայրը՝ Տիգրան Լևոնյան
*
* Կինը՝ Գոհար Իգիթյան

## Մեջբերումներ Արմեն Խանդիկյանից

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:1946 ծնունդներ
Կատեգորիա:«Հայրենիքին մատուցած ծառայությունների համար» 1-ին աստիճանի մեդալակիրներ
Կատեգորիա:Երևանի պետական գեղարվեստաթատերական ինստիտուտի շրջանավարտներ
Կատեգորիա:ՀԽՍՀ արվեստի վաստակավոր գործիչներ
Կատեգորիա:ՀՀ ժողովրդական արտիստներ
Կատեգորիա:ՀՀ պետական մրցանակի դափնեկիրներ
Կատեգորիա:Հայ բեմադրիչներ
Կատեգորիա:Մովսես Խորենացու մեդալակիրներ
Կատեգորիա:Սեպտեմբերի 18 ծնունդներ
Լորետ դե Մար

** Լորետ դե Մար ** (), քաղաք և մունիցիպալիտետ Իսպանիայում, մտնում է Ժիրանա նահանգի, ինչպես նաև Կատալոնյա ինքնավար մարզի մեջ։ Մունիցիպալիտետը գտնվում է Սելվա շրջանում։ Տարածքը՝ 47,87 կմ²։ Բնակաչությունը 39794 մարդ (2010 թվականի տվյալներով)։ Գտնվում 75 կմ Բարսելոնաից հյուսիս Բարսելոնայում։ Հանդիսանում է ամենախոշոր և ամենահայտնի բոլոր իսպանական հանգստավայրերից մեկը և մեկը առավել հայտնի ծովափնյա շրջան։

## Բնակչություն

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Իսպանիայի քաղաքներ
Բրոսո

**Բրոս** (), կոմունա Իտալիայի Պիեմոնտ մարզի Թուրին գավառում։

Բնակչությունը՝ 475 մարդ (2008 թվականի տվյալներով)։ Բնակչության խտությունը՝ 43 մարդ/կմ²։ Տարածքը՝ 11 կմ²։ Փոստային ինդեքս՝ 10080։ Հեռախոսային կոդ՝ 0125։

Բնակավայրի հովանավորն է համարվում Միքայել Հրեշտակապետը։ Տոնը նշվում է սեպտեմբերի 26-ին։

## Ժողովրդագրություն
Բնակչության թվաքանակի փոփոխությունները.

Colors=
 id:lightgrey value:gray(0.9)
 id:darkgrey value:gray(0.7)
 id:sfondo value:rgb(1,1,1)
 id:barra value:rgb(0.6,0.8,0.6)
ImageSize = width:455 height:373
PlotArea = left:50 bottom:50 top:30 right:30
DateFormat = x.y
Period = from:0 till:1500
TimeAxis = orientation:vertical
AlignBars = justify
ScaleMajor = gridcolor:darkgrey increment:500 start:0
ScaleMinor = gridcolor:lightgrey increment:100 start:0
BackgroundColors = canvas:sfondo
BarData=
 bar:1861 text:1861
 bar:1871 text:1871
 bar:1881 text:1881
 bar:1901 text:1901
 bar:1911 text:1911
 bar:1921 text:1921
 bar:1931 text:1931
 bar:1936 text:1936
 bar:1951 text:1951
 bar:1961 text:1961
 bar:1971 text:1971
 bar:1981 text:1981
 bar:1991 text:1991
 bar:2001 text:2001
PlotData=
 color:barra width:20 align:left
 bar:1861 from:0 till: 1051
 bar:1871 from:0 till: 1032
 bar:1881 from:0 till: 1045
 bar:1901 from:0 till: 959
 bar:1911 from:0 till: 737
 bar:1921 from:0 till: 760
 bar:1931 from:0 till: 651
 bar:1936 from:0 till: 559
 bar:1951 from:0 till: 496
 bar:1961 from:0 till: 523
 bar:1971 from:0 till: 529
 bar:1981 from:0 till: 503
 bar:1991 from:0 till: 505
 bar:2001 from:0 till: 474
PlotData=
 bar:1861 at: 1051 fontsize:S text: 1.051 shift:(-8,5)
 bar:1871 at: 1032 fontsize:S text: 1.032 shift:(-10,5)
 bar:1881 at: 1045 fontsize:S text: 1.045 shift:(-10,5)
 bar:1901 at: 959 fontsize:S text: 959 shift:(-10,5)
 bar:1911 at: 737 fontsize:S text: 737 shift:(-10,5)
 bar:1921 at: 760 fontsize:S text: 760 shift:(-10,5)
 bar:1931 at: 651 fontsize:S text: 651 shift:(-10,5)
 bar:1936 at: 559 fontsize:S text: 559 shift:(-10,5)
 bar:1951 at: 496 fontsize:S text: 496 shift:(-10,5)
 bar:1961 at: 523 fontsize:S text: 523 shift:(-10,5)
 bar:1971 at: 529 fontsize:S text: 529 shift:(-10,5)
 bar:1981 at: 503 fontsize:S text: 503 shift:(-10,5)
 bar:1991 at: 505 fontsize:S text: 505 shift:(-10,5)
 bar:2001 at: 474 fontsize:S text: 474 shift:(-10,5)
TextData=
 fontsize:S pos:(20,20)
 text:Ըստ ISTAT-ի տվյալների


## Կոմունայի վարչակազմ
* Հեռախոսահամար։ 0125 795158
* Գլխավոր կայք։ http://www.comune.brosso.to.it/Default.cfm 

## Արտաքին հղումներ
* http://www.comune.brosso.to.it/Default.cfm 
* Ազգային վիճակագրության ինստիտուտ 
* http://www.istat.it/english/ 

Կատեգորիա:Իտալիայի բնակավայրեր
Ակոռի

**Ակոռի**, գյուղ Այրարատ նահանգի Մասյացոտն գավառում, Մեծ Մասիսի վիհի եզրին։

## Պատմություն
Ըստ տեղական ավանդության՝ Նոյ նահապետն այդ վայրում տնկել է ուռենի, այստեղից և՝ *Արկուռի – Ակոռի* անվանումը։

Առաջին անգամ հիշատակել է Ղազար Փարպեցին՝ 481-484 թվականների հայ-պարսկական պատերազմի կապակցությամբ։

703 թվականին Ակոռիի մոտ հայ ապստամբները հաղթել են արաբներին։

Միջին դարերում Ակոռին եղել է խոշոր ավան, Խոր Վիրապի եպիսկոպոսական թեմի կենտրոն, ավելի ուշ շրջանում, Զաքարիա Քանաքեռցու վկայությամբ, այնտեղ նստում էր այլազգի իշխող։

## Ավերիչ երկրաշարժ
1840 թվականի հուլիսի 2-ին Մեծ Մասիսի շրջանում տեղի ունեցած երկրաշարժի հետևանքով գյուղը թաղվել է ժայռաբեկորների հաստ շերտի տակ։

Աղետից առաջ գյուղն ունեցել է 2200 բնակիչ, որից 1600-ը՝ հայեր։ Բնակիչները հիմնականում զբաղվել են այգեգործությամբ։

Ակոռիում գործում էին երկու վարժարան։ Արարատ բարձրանալիս գյուղում եղել են ճանապարհորդներ Ֆրեդերիկ Դյուբուա դը Մոնպերյոն, Բուլլեյ լը Գուզը, Ֆրիդրիխ Պարրոտը։ Երկրաշարժի պատճառներն ուսումնասիրելու նպատակով 1844 թվականին Ակոռի է այցելել երկրաբան Հերման Աբիխը։

## Ճարտարապետություն
Անաստաս Ա Ակոռեցի կաթողիկոսը (661–667) Ակոռիում կառուցել է եկեղեցի, որը ոչ մեծ գմբեթավոր կառույց էր՝ երկու առանձին կանգնած մույթերով, արևելակողմի երկու ավանդատներով և ճակատային եռանկյունաձև խորշերով։ Ճարտարապետական մանրամասներն առնչվում են VII դարի ընդհանրացված ձևերին։ Այս եկեղեցին կործանվել է գյուղի հետ մեկտեղ։ Եկեղեցու հատակագիծը շատ մոտ նմանություն ու Անիի կաթողիկե եկեղեցուն, միայն ավանդատուները քառակուսի են, փոխանակ արևելյան կողմից խորանաձև լինելուն, արտաքին մասից (գուցե ներքին) մնացած սյուներից երևում է, որ շատ նման է Զվարթնոցի արտաքին որմնասյուներին՝ իր խոյակներով։

Ակոռիի մոտ, Մեծ Մասիսի հյուսիսարևելյան ստորոտին, գտնվում է Ս․ Հակոբի վանքը՝ բաղկացած խաչաձև գմբեթավոր փոքր եկեղեցուց և միաբանների կացարաններից։ Վանքի կառուցման ժամանակն անհայտ է։ Այնտեղ եղած արձանագրությունների մի մասը, որ հրատարակել է Դյուբուա դը Մոնպերյոն, թվագրված է XIII–XIV դարերով։

Կործանված Ակոռիից ոչ հեռու գտնվող Նոր Ակոռի գյուղը XIX դարի վերջին ուներ մոտ 50 տուն, եկեղեցի և ռուսական ամրոցաձև պահակատուն։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Այրարատի բնակավայրեր
Կատեգորիա:Քրդաբնակ տարածաշրջաններ
Գեորգի Լանգ

**Գեորգի Ֆեոդորովիչ Լանգ** (Георгий Фёдорович Ланг, ), խորհրդային թերապևտ, ԽՍՀՄ ԲԳԱ ակադեմիկոս (1945)։

## Կենսագրություն
1899 թ. ավարտել է Պետերբուրգի Ռազմա-բժշկական ակադեմիան։ Գիտական աշխատանքներն ընդգրկում են ներքին հիվանդությունների բոլոր բաժինները (հիմնականում՝ թոքաբանություն, արյունաբանություն և սրտաբանություն)։ Լանգը մշակել է սիրտ-անոթային համակարգի հիվանդությունների դասակարգումը և անվանացանկը, ուսումնասիրել սրտամկանում կենսաքիմիզմի վերադարձելի փոփոխությունները («սրտամկանի դիստրոֆիա»)։

## Աշխատանք
Հիմնել է հիպերտոնիկ հիվանդության մասին ուսմունք, ըստ որի այն դիտվել է որպես անոթային տոնուսը կարգավորող բարձրագույն նյարդային կենտրոնների նևրոզ, առաջարկել կանխարգելիչ միջոցառումների համակարգ։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Ռուս բժիշկներ
Կատեգորիա:Աշխատանքային կարմիր դրոշի շքանշանի ասպետներ
Կատեգորիա:Խորհրդային թերապևտներ
Կատեգորիա:Կարմիր աստղի շքանշանի ասպետներ
Կատեգորիա:Ս.Մ. Կիրովի անվան ռազմաբժշկական ակադեմիայի շրջանավարտներ
Կատեգորիա:Խորհրդային բժիշկներ
Աղձ (գետ)

**Աղձ**, գետ Հայաստանի Արարատի մարզում։ Սկիզբ է առնում Գեղամա լեռների հարավարևմտյան լանջերից և աջից միախառնվում Վեդի գետին։ Երկարությունը 16 կմ է։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Վեդի գետի վտակներ
Կատեգորիա:Արարատի մարզի գետեր
Այսլինգեն

**Այսլինգեն** (), կոմունա Գերմանիայի Բավարիա երկրամասում։

Ենթարկվում է *Շվաբիա* վարչական շրջանին։ Գտնվում է *Դանուբի Դիլինգենի* շրջանի կազմում։ Բնակչությունը կազմում է 1352 մարդ (ըստ 2010 թվականի դեկտեմբերի 31-ի)։ Տարածքը կազմում է 19.35 կմ²։ Պաշտոնական կոդ՝ 09 7 73 111։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Գերմանիայի քաղաքներ
Աղոթաձոր (գետ)

**Աղոթաձոր**, գետ Հայաստանի Գեղարքունիքի մարզում։ Սկիզբ է առնում Վարդենիս լեռնագագաթի հյուսիս-արևելյան լանջերից և Մաքենիս գյուղից ներքև ձախից միախառնվում Կարճաղբյուր գետին։ Երկարությունը 12 կմ է։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Գեղարքունիքի մարզի գետեր
Կատեգորիա:Կարճաղբյուր գետի վտակներ
Խաչատուր Թորգոմյան

**Խաչատուր Թորգոմյան** (1875, Սե­բաս­տի­ա­յի նա­հան­գի Սե­բաս­տիա քաղաք - 1915), հայ բժիշկ։

## Կենսագրություն
Խաչատուր Թորգոմյանը ծնվել 1875 թվականին, Սե­բաս­տի­ա­յի նա­հան­գի Սեբաստիա քաղաքում։ Դեղագործական կրթություն է ունեցել և Կ. Պոլսում դեղագործ է աշխատել։

Եղել է Կ. Պոլսի Բժշկական ընկերության նախագահը։

1915 թվականի ապ­րի­լի 24-25-ի գիշերը Կ. Պոլսում ձերբակալված 235 անվանի հայ մտավորականների մեջ է եղել։ 1915 թվականին սպանվել է Սեբաստիայում կամ քաղաքից դուրս՝ 40 տարեկանում։

## Գրականություն
* Հայ բժշկութեան տուած զոհերը, ցուցակագրուած վաւերական փաստերով, Կ. Պոլիս, 1919։
* Յուշամատեան Մեծ Եղեռնի (1915-1965), պատրաստեց Գերսամ Ահարոնեան, Պէյրութ, 1965։
* Թէոդիկ, Յուշարձան նահատակ մտաւորականութեան, Բ. տպագրութիւն, Երեւան, ապրիլ 24, 1985։
* Հայրապետյան Վանիկ, Էջեր Հայաստանի դեղագործության պատմությունից, Երևան, 1990։
* Խաչատրյան Լ. և ուրիշներ, Ցուցակ Հայոց ցեղասպանության զոհերի (1915-1923), գիրք 1, Սեբաստիայի նահանգ, Երևան, 2004։

## Աղբյուրներ
*

Կատեգորիա:Հայ դեղագործներ
Կատեգորիա:1875 ծնունդներ
Կատեգորիա:Սեբաստիա քաղաքում ծնվածներ
Կատեգորիա:1915 մահեր
Կատեգորիա:Հայ բժիշկներ
Կատեգորիա:Հայոց ցեղասպանության զոհեր
Մարտիրոս Փանոսյան

**Մարտիրոս Ռաթևոսի Փանոսյան** (), խորհրդային հայ ռեժիսոր, սցենարիստ, դերասան, պրոֆեսոր։

## Կենսագրություն
Մարտիրոս Փանոսյանը ծնվել է 1952 թվականին։ Ավարտել է ՎԳԻԿ-ի ռեժիսուրայի ֆակուլտետը։ ՌԴ կինեմատոգրաֆիստների միության անդամ է։ 2013 թվականի սեպտեմբերի 2-ին Հայրենիքին մատուցած ծառայությունների համար ստացել է երկրորդ աստիճանի մեդալ։ Ավելի քան 20 խաղարկային և փաստագրական ֆիլմերի ռեժիսոր և սցենարիստ է։

## Ֆիլմագրություն
### Ռեժիսոր

### Սցենարիստ

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:1952 ծնունդներ
Կատեգորիա:«Հայրենիքին մատուցած ծառայությունների համար» շքանշանի 2-րդ աստիճանի մեդալով պարգևատրվածներ
Կատեգորիա:Հայ դերասաններ
Կատեգորիա:Հայ ռեժիսորներ
Կատեգորիա:Հայ սցենարիստներ
Կատեգորիա:Հուլիսի 29 ծնունդներ
Կատեգորիա:ՎԳԻԿ-ի շրջանավարտներ
Աղվերձաջուր (գետ)

**Աղվերձաջուր**, գետ Սյունիքի մարզում։ Սկիզբ է առնում Բարգուշատի լեռներից և Լեռնաշեն գյուղի մոտից աջ միախառնվում Շենաթաղ գետին։ Երկարությունը 10 կմ է։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Սյունիքի մարզի գետեր
Կատեգորիա:Շենաթաղ գետի վտակներ
Բաղդասար Վարդանյան

**Բաղդասար Վարդանյան** (1883, Զմառա, Սեբաստիայի նահանգ - 1915, Սեբաստիայի մոտ), հայ բժիշկ։

## Կենսագրություն
Ծնվել է 1883 թվականին Սեբաստիայի նահանգի Սեբաստիայի գավառի Տիվրիկի գավառակի Զմառա ավանում։ Դեղագործ Վահան Վարդանյանի եղբայրն է։ Նախնական և միջնակարգ կրթությունն ստացել է ծննդավայրի Ազգային Արամյան վարժարանում։ Ավարտել է Հիսուսյան միաբանության Սեբաստիայի բարձրագույն վարժարանը (կոլեջ) և կատարելագործվել ֆրանսերեն լեզվի գծով։

1906 թվականին ավարտել է Բեյ­րութի Սեն Ժոզեֆ Ֆրանսիական համալսարանի բժշկական ֆակուլտետը։ 1906 թվականին վերադարձել է Սեբաստիա և բժիշկ աշխատել։ Ունեցել է ընտանիք։ Եղել է Սեբաստիայի ՀՅԴ կազմակերպության եռանդուն գործիչներից։

1915 թվականի մարտին Բաղդասար Վարդանյանը լուր է ստացել, թե հայդուկ Սե­բաս­տա­ցի Մու­րա­տը բծավոր տենդով ծանր հիվանդ է Սա­խա­րի լե­ռան վրա և անհետաձգելի բուժման կարիք ունի։ Բժիշկ Բաղդասարը և բժիշկ Արմենակ Հայրանյանը գաղտագողի բարձրացել են սարը և խոնավ քարայրում գտել ծանր հիվանդ Սեբաստացի Մուրատին։ Նշանակել են անհրաժեշտ բուժումը, դեղերը տվել և վերադարձել։ Մի քանի օրից Մուրատը լավացել է, և թուրքերի դեմ կռիվներում նորանոր սխրանքներ գործելով հասել մինչև Կովկաս։ Սակայն երկու բժիշկները ձերբակալվել են ու բանտարկվել։

1915 թվականի մայիսին կամ հունիսին, Սեբաստիայի մոտակայքում՝ Մաշարլար Երի վայրում, Սեբաստիայի արյունարբու նահանգապետ Մուամմերի հրահանգով թուրք ոստիկան-զինվորների ձեռքով ընտանիքի անդամների հետ միասին սրախողխող է արվել՝ 32 տարեկանում։ Այնուհետև նրանց մարմինները կտոր-կտոր են արել՝ ի սարսափ մյուս հայերի։

## Աղբյուրներ
* 

## Գրականություն
* Հայ բժշկութեան տուած զոհերը, ցուցակագրուած վաւերական փաստերով, Կ. Պոլիս, 1919։
* Համբարձումյան Վահան, Գիւղաշխարհ, Փարիզ, 1927։
* Կարոյեան Գասպար, Մեծ Եղեռնի նահատակ հայ բժիշկները (անոնց պատգամները), Պոսթոն, 1957։
* Յուշամատեան Մեծ Եղեռնի (1915-1965), պատրաստեց Գերսամ Ահարոնեան, Պէյրութ, 1965։
* Կազմեց Առաքել Ն. Պատրիկ, Պատմագիրք Յուշամատեան Սեբաստիոյ Եւ Գաւառի Հայութեան, հ. Ա., Նիւ Եորք, Պէյրութ, 1975, 880 էջ։
* Թէ­ո­դիկ, Յուշարձան նահատակ մտաւորականութեան, Բ. տպագրութիւն, Երեւան, ապրիլ 24, 1985։
* Հայրապետյան Վանիկ, Էջեր Հայաստանի դեղագործության պատմությունից, Երևան, 1990։
* Համբարձումյան Վահան, Գյուղաշխարհ, Երևան, 2000։
* Յարման Արսեն, Հայերը օսմանյան առողջապահության ծառայության մեջ և պատմություն սուրբ Փրկիչ հայոց հիւանդանոցի (թուրքերեն), Ստամբուլ, 2001։
* Խաչատրյան Լուսինե և Բաբլումյան Արփինե (կազմողներ), Ցուցակ հայոց ցեղասպանության զոհերի (1915-1923 թթ.), գիրք 1, Սեբաստիայի նահանգ, Երևան, 2004։
* Իսկահատեան Հ., Վկայարան հայկական ցեղասպանութեան, Գիրք Գ, Պէյրութ, 2011, 395 էջ։

Կատեգորիա:Հայ բժիշկներ
Կատեգորիա:1883 ծնունդներ
Կատեգորիա:Զմառա ավանում ծնվածներ
Կատեգորիա:1915 մահեր
Կատեգորիա:Հայոց ցեղասպանության զոհեր
Աղոջրիկ (գետ)

**Աղոջրիկ**, գետ Սյունիքի մարզում, Վարարակ գետի ձախ օժանդակը։ Սկիզբ է առնում Գորիս քաղաքից 3 կմ հյուսիս–արևելք գտնվող բլուրների լանջերից և քաղաքի մեջ միանում մայր գետին։ Երկարությունը 3,5 կմ է։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Սյունիքի մարզի գետեր
Կատեգորիա:Վարարակ գետի վտակներ
Մարիամ Չիլինկիրյան-Ամբակումյան

**Մարիամ Չիլինկիրյան-Ամբակումյան**, գթության քույր, Եդեսիայի հերոսամարտի մասնակից։

## Կենսագրություն
Թեթև կաղելու պատճառով նրան կոչել են «Թի­մուր ­լենկ» մականունով։ Եղել է Եդեսիայի Կարմիր խաչի սյուներից մեկը։ Եդեսիայի հերոսամարտի ընթացքում նշանավոր է դարձել ոչ միայն որպես տիպար գթության քույր, այլև՝ մարտիկների խիզախ գործընկեր։ Երբ թուրքերի դիրքերից ճերմակ դրոշակ պարզվեց և հայտարարվեց, թե Ֆախրի փաշան երկու հոգի է ուզում բանակցություն վարելու համար, Մարիամը խիզախորեն առաջ է անցել, որին հետևել է մտերիմ ընկերուհի Ազնիվ Միրզոյանը։ Երբ նրանք հասել են թուրք փաշայի մոտ, վերջինս շատ հարգալիր վերաբերմունք ցույց տալով ասել է. «Զա­վակ­նե՜րս, ձեր քա­ջու­թյան վրա հի­ա­նում եմ։ Ցա­վում եմ, որ ստիպ­ված եմ կռվել ձեզ պես հե­րոս­նե­րի և հե­րո­սու­հի­նե­րի դեմ։ Սա­կայն այլ կերպ չենք կա­րող վար­վել պե­տու­թյա­նը անհ­նա­զանդ լի­նող­նե­րի հետ։ Խղճում եմ ձեր ժո­ղովր­դին։ Ցան­կա­նում եմ, որ վե­րա­դառ­նաք ու խո­սեք ձեր հրա­մա­նա­տա­րի հետ։ Դուք ձեր ու­նե­ցած ու­ժե­րով ավե­լին չեք կա­րող անել մի բա­նա­կի դեմ»։ Երկու հերոսուհիները փաշային պատասխանել են. «Շատ լավ եք խո­սում։ Սա­կայն մո­ռա­նում եք, որ կռի­վը մե՜նք չենք սկսել։ Մեր երի­տա­սարդ­նե­րին ու առաջ­նոր­դին տա­րաք սպա­նե­ցիք։ Ձայն չհա­նե­ցինք։ Ինչ որ պա­հան­ջե­ցիք` տվեցինք։ Այլևս ի՞նչ եք ուզում մեզանից։ Ձեր կատարած անգթությունների փոխարեն, գերի ընկած թուրք զինվորներին պահում ենք առանց վնաս հասցնելու։ Դադարեցրե՜ք հարձակումները և մենք դարձյալ հավատարիմ հպատակներն ենք կառավարության»։
Թուրք փաշան չի ընդունել նրանց առաջարկը, սակայն հայ հերուսուհիների անվեհեր ու կորովի կեցվածքը խորապես տպավորել է նրան։ Ամբողջ հերոսամարտի ընթացքում Մարիամը կռվել է մարտիկներին հավասար, խնամել վիրավորներին, մխիթարել հուսահատներին։ Հերոսամարտից հետո ժողովրդի բեկորներին առաջնորդել է դեպի ապահով
թաքստոցներ կամ պատսպարել օտար հաստատություններում։ Շատերի պես Մարիամը ևս ձերբակալվել է ու դատապարտվել 101 տարվա բանտարկության։

1918 թվականին՝ Առաջին համաշխարհային պատերազմի ավարտից հետո ազատվել է բանտից։ Այնուհետև տեղափոխվել է ԱՄՆ և հետագայում ամուսնացել Ամբակումյանի հետ։

## Գրականություն
*Սահակեան Արամ, Դիւցազնական Ուրֆան եւ իր հայորդիները, Պէյրութ, 1955։
*Զէյթլեան Սոնա, Հայ կնոջ դերը հայ յեղափոխական շարժման մէջ, Անթիլիաս, 1968։

## Աղբյուրներ
*

Կատեգորիա:Հայ գթության քույրեր
Կատեգորիա:Հայոց ցեղասպանության ականատեսներ
Ամպաջուր (գետ)

**Ամպաջուր**, գետ Հայաստանի Կոտայքի մարզում, Թեժ գետի օժանդակը։ Սկիզբ է առնում Ամպասար լեռան արևելյան լանջերից և թափվում մայր գետը։ Երկարությունը 7 կմ է։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Կոտայքի մարզի գետեր
Կատեգորիա:Թեժ գետի վտակներ
Ամպասար

**Ամպասար**, լեռնագագաթ Լոռու և Կոտայքի մարզերի սահմանագլխին՝ Փամբակի լեռներում, Թեժլեռից արևելք, Մեղրաձոր գյուղից 7 կմ հյուսիս։ Բարձրությունը 3053 մ է։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Լեռներ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Հայաստանի լեռնագագաթներ
Կատեգորիա:Լոռու մարզի լեռնագրություն
Կատեգորիա:Կոտայքի մարզի լեռնագրություն
Միքայել Քեշիշյան

**Միքայել Քեշիշյան** (), հայ բժիշկ

## Կենսագրություն
Ծնվել է Խարբերդի նահանգի Մելիտինեի գավառի կենտրոն Մելիտինե քաղաքում։ Դեղագործ Խոսրով Քեշիշյանի եղբայրն է, դավանանքով՝ ավետարանական։ Նախնական կրթությունն ստացել է ամերիկացի միսիոներների Խարբերդի Եփրատ քոլեջում։ Բժշկական կրթություն է ունեցել և բժիշկ աշխատել։ Մելիտինեում եղբորը՝ Խոսրով Քեշիշյանին նյութական աջակցություն է ցուցաբերել բացելու սեփական դեղատուն։

1914 թվականին՝ Առաջին համաշխարհային պատերազմն սկսվելուն պես, օսմանյան իշխանությունները Միքայելին ուղարկել են ռուսական ռազմաճակատ որպես բժիշկ՝ հարյուրապետի աստիճանով։ Այստեղ նա արագորեն կազմակերպել է 200 մահճակալով զինվորական հիվանդանոց, որտեղ բժշկական օգնություն է ցուցաբերել օսմանյան բազմազգ բանակի վիրավոր ու հիվանդ զինվորներին, առանձնակի ուշադրություն դարձրել հայ զինվորների առողջության վերականգնմանը, ինչը աննկատ չի մնացել թուրքական զինվորական հրամանատարության ուշադրությունից։ Նրան շուտով ձերբակալում են ու բանտարկում։ Սակայն մի քանի ամիս անց, զգալով ռազմաբժշկական գործի հմուտ մասնագետի կարիքը, թուրքերը բժշկին ազատում են կալանքից ու կրկին ծառայության նշանակում բանակում։ Միքայելը հաջողում է փախչել Կովկասյան ռազմաճակատի թուրքական զինվորական հիվանդանոցից և գեներալ Անդրանիկ Օզանյանի զորամասին միանալ։ 1915 թ. թուրքերը այդ մասին իմանալով, անմիջապես ձերբակալել են եղբորը՝ դեղագործ Խոսրովին և 1915 թվականի հունիսի 15-ին, Մելիտինեի բանտում կացնահարելով դաժանաբար սպանել։

## Գրականություն
*Ալպօյաճեան Ա., Պատմութիւն Արաբկիրի հայոց, Պէյրութ, 1915։
*Հայ բժշկութեան տուած զոհերը, ցուցակագրուած վաւերական փաստերով, Կ. Պոլիս, 1919։
*Յուշամատեան Մեծ Եղեռնի (1915-1965), պատրաստեց Գերսամ Ահարոնեան, Պէյրութ, 1965։
*Թէոդիկ, Յուշարձան նահատակ մտաւորականութեան, Բ. տպագրութիւն, Երեւան, ապրիլ 24, 1985։
*Թէոդիկ, Գողգոթայ հայ հոգեւորականութեան, Նիւ Եորք, 1985։
*Հայրապետյան Վանիկ, Էջեր Հայաստանի դեղագործության պատմությունից, Երևան, 1990։
*Խաչատրյան Լ., Բաբլումյան Ա., Ցուցակ Հայոց ցեղասպանության զոհերի (1915-1923 թթ.), հ. 2, Խարբերդի նահանգ, Երևան, 2004։

## Աղբյուր
* 

Կատեգորիա:Առաջին համաշխարհային պատերազմին մասնակցած հայեր
Կատեգորիա:Հայ բժիշկներ
Կատեգորիա:Հայոց ցեղասպանության զոհեր
Դինգոլֆինգ

**Դինգոլֆինգ** (), քաղաք Գերմանիայում, Բավարիա երկրամասում։

Գտնվում է Ստորին Բավարիա վարչական շրջանի ենթակայության ներքո։ Մտնում է Դինգոլֆինգ Լանդաու շրջանի կազմի մեջ։ Բնակչությունը 18&nbsp;222 մարդ է (2010 թվականի դեկտեմբերի 31–ի տվյալներով)։ Զբաղեցնում է 44,04 կմ² տարածք։ Պաշտոնական կոդ՝ *09 2 79 112*։

Դինգոլֆում են գտնվում․
* BMW ավտոմոբիլային կոնցեռնի գործարանը։
* Արևային էլեկտրակայան 3.3 մեգավատտ հզորությամբ (Solara, Sharp և Kyocera)։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Պաշտոնական կայք

Կատեգորիա:Գերմանիայի բնակավայրեր
Նավա (քաղաք)

**Նավա** (), քաղաք Սիրիայի Արաբական Հանրապետության Դառաայի մարզում։ Հանդիսանում է Իզրաայի գավառի 3 շրջաններից մեկի՝ Նավայի շրջանի կենտրոնը։

## Աշխարհագրություն
Գտնվում է Դառաա քաղաքից 14 կմ հեռավորության վրա, Դամասկոսից 85 կմ։ Բարձրությունը ծովի մակարդակից կազմում է 600 մ։ Քաղաք շրջապատված է լեռներով։

## Բնակչություն
Բնակչության հիմնական մասը զբաղված է գյուղատնտեսությամբ. աճեցնում են բանջարեղեն (կարտոֆիլ, լոլիկ) և ձավարեղեն (աշորա, ցորեն, սիսեռ)։ Բացի այդ քաղաքի մոտակայքում կան ձիթենու ծառեր ու խաղողի այգիներ։ 2004 թվականի տվյալներով քաղաքն ունի 63676 բնակիչ։ Գոյություն ունի հիվանդանոց, մշակութային տուն, սպորտային ակումբ։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Ասիայի կաթոլիկ նստավայրեր
Կատեգորիա:Իզրաայի գավառ
Կատեգորիա:Սիրիայի քաղաքներ
Հարեմ (քաղաք)

**Հարեմ** (, , ), քաղաք Սիրիայի Արաբական Հանրապետության հյուսիսարևմտյան մասում՝ Իդլիբի մարզում։ Համանուն գավառի վարչական կենտրոնն է։ Ունի 21,934 բնակչություն (2008 թվականի տվյալներով)։ Գտնվում է թուրքական սահմանին՝ Հալեպից 55 կմ դեպի արևմուտք։

## Պատմություն
Անտիոքից Հալեպ ձգվող ճանապարհի կողքին գտնվող քաղաքը գոյություն ուներ դեռ բյուզանդական ժամանակաշրջանից։ Հարեմում կա մի ամրոց, որ կառուցված է ռազմական յուրօրինակ ոճով։ Ամրոցը կառուցվել է Նիկիֆոր III-ի կողմից և նախապես պատկանել է բյուզանդացիներին։ 959 թվականից հետո քաղաքը գրավել են արաբները, այնուհետև՝ սելջուկ-թուրքերը։ 1097 թվականին քաղաքն անցավ միութենական ընկերության անդամները, որոնք այն իրենց ձեռքում պահեցին մինչ 1119 թվականը՝ բացառությամբ 1098-ին մի կարճ ժամանակահատվածի, երբ քաղաքը գրավեցին իսլամադավան արաբները։

1149 թվականին Հարեմ քաղաքը գրավեց Նուր ալ-Դին Մահմուդը, սակայն 1158 թվականին այն կրկին անցավ միութենական ընկերության անդամներին, որից հետո Նուր ադ-Դին Մահմուդը կրկին գրավեց այն 1164 թվականին։ Երբ 13-րդ դարում մոնղոլների ներխուժման ժամանակ ավերվեց քաղաքի մեծ մասն ու ամրոցը։ Ամրոցից մնացած ավերակները վերբերում են 1164 և 1268 թվականներին, երբ այն վերականգնվել է Սալահ ալ-Դինի որդու՝ Մալիք Ալ Զեեր Ղազիի կողմից։

### Սիրիական ճգնաժամ
Սիրիական ճգնաժամի ժամանակ Հարեմ քաղաքը նույնպես ավերածությունների ենթարկվեց։

2012 թվականի հունիսից քաղաքի վերահսկողությունն անցավ կառավարական զորքերին։ Հոկտեմբերին ան-Նուսրայի ճակատը քաղաքում հաստատեց իր վերահսկողությունը, իսկ դեկտեմբերի 25-ին ամբողջովին իրեն ենթարկեց քաղաքը՝ 70 օր տևած կռիվներից հետո հաղթելով կառավարական ուժերին։

2013 թվականի դեկտեմբերին Իրաքի և Լևանտի իսլամական պետությունը հայտարարեց, որ քաղաքում իր վերահսկողության մասին։

2014 թվականի հունվարին բախումներ տեղի ունեցան Իսլամական պետության ու կառավարական ուժերի միջև։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Հարեմի գավառ
Կատեգորիա:Սիրիայի քաղաքներ
Էդուարդ Խաչատուրով

**Էդուարդ Իոսիֆի Խաչատուրով** (մարտի 27, 1936, Տաշքենդ, Ուզբեկական ԽՍՀ), խորհրդային, ուզբեկ, հայ ռեժիսոր, սցենարիստ, դերասան։ Ռեժիսոր Ալբերտ Խաչատուրովի կրտսեր եղբայրը։

## Կենսագրություն
Էդուարդ Խաչատուրովը ծնվել է 1936 թվականին Տաշքենդում։ 1958-1959 թվականներին աշխատել է Ուզբեկֆիլմում որպես ռեժիսորի օգնական։ 1959-1966 թվականներին սովորել է ՎԳԻԿ-ի ռեժիսուրայի ֆակուլտետում (Սերգեյ Գերասիմովի և Թամարա Մակարովայի արհեստանոցը)։ Դիպլոմային աշխատանքը իր սցենարի հիման վրա Թուքմենֆիլմում նկարահանած «Անապատը» գեղարվեստական ֆիլմն էր։

1965-1966 թվականներին աշխատել է Թուքմենֆիլմում որպես ռեժիսոր։ 1966-1968 թվականներին աշխատել է Տաշքենդի գիտահանրամատչելի և փաստագրական ֆիլմերի ստուդիայում, նկարահանել մոտ 20 կարճամետրաժ ֆիլմեր։

## Մրցանակներ և պարգևներ
* Ուզբեկստանի Լենինյան կոմերիտմիության մրցանակ «Ռինգ է հրավիրվում» գեղարվեստական ֆիլմի համար (Ա․ Բորոդինի և Ռ․ Ռիսկիևի հետ համատեղ) (1980)

## Ֆիլմագրություն
### Ռեժիսոր

### Դերերը կինոյում

### Սցենարիստ

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Эдуард Иосифович Хачатуров 

Կատեգորիա:1936 ծնունդներ
Կատեգորիա:Հայ դերասաններ
Կատեգորիա:Հայ ռեժիսորներ
Կատեգորիա:Հայ սցենարիստներ
Կատեգորիա:Մարտի 27 ծնունդներ
Կատեգորիա:Տաշքենդ քաղաքում ծնվածներ
Ջասիմ

**Ջասիմ** (), քաղաք Սիրիայի Արաբական Հանրապետության Դառաայի մարզում։ Հանդիսանում է Դառաայի մարզ 3 գավառներից մեկի՝ Ջասիմի շրջանի կենտրոնը։

## Աշխարհագրություն
Քաղաքը գտնվում է մարզի արևմտյան մասում, բարձրությունը ծովի մակարդակից 331 մետր է։ Դառաա քաղաքից 38 կմ հյուսիս-արևմուտք է, Դամասկոսից՝ 55 կմ հարավ-արևմուտք։ Մոտակա օդանավակայանը գտնվում է Ալ-Սուեյդա քաղաքում։

## Բնակչություն
Ըստ 2004 թ մարդահամարի տվյալներով, քաղաքի բնակչության 31 683 մարդ։

## Հայտնի տեղացիներ
* Աբու Թամմամ, միջնադարյան արաբ բանաստեղծ
* Վաել Նադեր ալ-Հալկի, Սիրիայի վարչապետ (14 ապրիլի, 2011-26 օգոստոսի, 2012)

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Իզրաայի գավառ
Կատեգորիա:Սիրիայի քաղաքներ