Ադրբեջանի էներգետիկայի նախարարություն

**Ադրբեջանի էներգետիկայի նախարարություն** (), պետական մարմին, որը կարգավորում է գործունեությունը Ադրբեջանում հանքարդյունաբերության և էներգետիկայի ոլորտում:

## Պատմություն
### Ադրբեջանական ԽՍՀ ժամանակաշրջան
Ադրբեջանում խորհրդային իշխանության հաստատումից հետո Ադրբեջանական ԽՍՀ Ժողովրդական կոմիսարների խորհրդի կազմում ստեղծվել է գյուղատնտեսության, առևտրի, արդյունաբերության և սննդի ժողովրդական կոմիսարիատ։

Ադրբեջանական ԽՍՀ 1921 թվականի Սահմանադրությամբ ստեղծվել է Նավթի կոմիսարիատը։

Ադրբեջանական ԽՍՀ 1927 թվականի Սահմանադրությամբ ստեղծվել է ժողովրդական տնտեսության բարձրագույն խորհուրդը։

Ադրբեջանական ԽՍՀ 1937 թվականի Սահմանադրությամբ ստեղծվել է նավթավերամշակման և նավթաքիմիական արդյունաբերության նախարարությունը։

Մինչեւ 1959 թվականը գործել է Ադրբեջանական ԽՍՀ նավթարդյունաբերության նախարարությունը։ 1959 թվականի հուլիսի 31-ին նախարարությունը վերացվել է։ Նրա լիազորությունները փոխանցվել են Ազգային տնտեսության խորհրդին։

### Ժամանակակից ժամանակաշրջան
1991 թվականից մինչև նախարարության ստեղծումը գործել է Վառելիքի պետական կոմիտեն։

2001 թվականի ապրիլի 18-ին ստեղծվել է վառելիքի և էներգետիկայի նախարարությունը։

2004 թվականի դեկտեմբերի 6-ին նախարարությունը վերակազմավորվել է արդյունաբերության և էներգետիկայի նախարարության։ Ադրբեջանի տնտեսական զարգացման նախարարության լիազորությունները արդյունաբերական կարգավորման ոլորտում փոխանցվել են նախարարությանը:

2013 թվականի հոկտեմբերի 22-ին այն վերափոխվել է Էներգետիկայի նախարարության։

## Ընդհանուր տեղեկություններ
Նախարարությունը կարգավորում է արտադրական և էներգետիկ արդյունաբերությունը։ Այս գործողությունները ներառում են հանքավայրերի հետախուզում և զարգացում, նավթի և գազի, էլեկտրական և ջերմային էներգիայի նավթավերամշակման գործարանների շահագործում, դրանց մատակարարում և բաշխում ամբողջ ցանցում:

Նախարարության հիմնական գործառույթներն են.

* պետական և տարածաշրջանային զարգացման ծրագրերի պատրաստման հեռանկարային ուղղությունների բացահայտում, դրանց իրականացումն ապահովելու համար
* էներգիայի տարբեր աղբյուրների արտադրության կանխատեսում
* մասնակցություն էներգետիկայի ոլորտի առանձին ոլորտներում միջազգային համագործակցության համաձայնագրերին
* Ստանդարտներին համապատասխան արդյունաբերական բոլոր ոլորտներին էներգիա մատակարարելու գործունեության նկատմամբ վերահսկողություն
* էներգետիկ ոլորտում արտաքին և ներքին ներդրումների համար բարենպաստ պայմանների ստեղծում
* լիցենզիաների տրամադրում
* ներքին շուկայում բավարար էներգիայի ապահովում
* էներգետիկայի հետազոտություն և զարգացում
* միջազգային չափանիշների և փորձի կիրառում երկրի ներսում
* էներգառեսուրսների արտադրության, փոխադրման, բաշխման և օգտագործման գործընթացում հնարավոր կորուստների նվազեցմանն ուղղված միջոցառումների նախապատրաստում
* Ադրբեջանի էներգետիկ անվտանգության ապահովմանն ուղղված ծրագրերի նախապատրաստում
* բնապահպանական անվտանգություն

### Կառուցվածք
Նախարարությունը բաղկացած է նախարարից, փոխնախարարից, ապարատից և կոլեգիայից։

Բաժանմունքներ՝

* Էներգաարդյունավետության վարչություն
* Էլեկտրաէներգիայի և ջերմային էներգիայի ճարտարագիտության բաժին
* Նավթի և գազի վարչություն
Հաշվետու կազմակերպություններ․

* Էներգետիկայի կարգավորման գործակալություն
* Վերականգնվող էներգիայի գործակալություն
2018 թվականի հունվարի 11-ին էներգետիկայի նախարարությունում կառուցվածքային փոփոխություններ են իրականացվել։ Ստեղծվել են նոր բաժիններ և ստորաբաժանումներ, այդ թվում՝ նավթի և քիմիայի և ներքին վերահսկողության վարչությունը։ Բացի այդ, վերակազմավորվեցին մի քանի այլ բաժիններ։

2020 թվականի սեպտեմբերի 22-ին նախարարությանը կից ստեղծվել է Վերականգնվող էներգիայի աղբյուրների պետական գործակալությունը։ 2020 թվականի հոկտեմբերի 5-ին գործակալության նախագահի պարտականությունները ժամանակավորապես դրվել են նախարարության աշխատակազմի ղեկավար Զաուր Մամեդովի վրա։

## Նախարարներ
* Մաջիդ Քերիմով (2001 թվականի ապրիլի 1- 2005 թվականի դեկտեմբերի 9)
* Նաթիկ Ալիև (2005 թվականի դեկտեմբերի 9 - 2017 թվականի հունիսի 9)
* Փարվիզ Շահբազով (2017 թվականի հոկտեմբերի 12 - մինչ օրս)

## Գործունեություն
Նախարարության պատվիրակությունը մասնակցել է 2023 թվականի դեկտեմբերի 4-5-ը ՄԱԿ-ի Կլիմայի փոփոխության 28-րդ համաժողովի վերականգնվող էներգետիկայի և էներգաարդյունավետության նախարարների կլոր սեղանին:

2024 թվականի ապրիլի 16-ից 18-ը նախարարության պատվիրակությունը մասնակցել է Կանաչ ջրածնի գագաթնաժողովին և Արաբական Միացյալ Էմիրություններում վերականգնվող էներգիայի միջազգային գործակալության 14-րդ նստաշրջանին:

## Միջազգային համագործակցություն
Ադրբեջանի արդյունաբերության և էներգետիկայի նախարարությունը պայմանագրեր է կնքել և համագործակցում է Եվրոպական էներգետիկ խարտիայի, Սևծովյան տնտեսական համագործակցության կազմակերպության, ԱՊՀ գործադիր կոմիտեի, Էներգետիկայի խորհրդի, Տնտեսական համագործակցության կազմակերպության, ԱՄՆ Միջազգային զարգացման գործակալության հետ:

### Գերմանիա
2018 թվականի փետրվարի 13-ին Ադրբեջանի էներգետիկայի նախարարությունը հանդիպում է ունեցել Գերմանիայի տնտեսության արևելյան կոմիտեի ներկայացուցիչների հետ։ Փարվիզ Շահբազովը նշել է, որ Ադրբեջանի և Գերմանիայի միջև տնտեսական և մշակութային համագործակցության պատմությունը սկսվել է 200 տարի առաջ, երբ Վյուրտեմբերգից գերմանացիները տեղափոխվել են Ադրբեջան։ Նաև նշել է, որ Ադրբեջանում գործում են ավելի քան 200 գերմանական ընկերություններ։ Uniper-ը նույնպես իր դերն ունի այս համագործակցության զարգացման գործում։ Սա նույնպես այն ընկերություններից է, որը պատրաստվում է գազ ստանալ «Շահ Դենիզ 2» հանքավայրից։ Ադրբեջանն ու Գերմանիան մտադիր են զարգացնել այլընտրանքային էներգետիկան:

### Սաուդյան Արաբիա
2018 թվականի հունվարի 16-ին ադրբեջանական պատվիրակությունը՝ Փարվիզ Շահբազովի գլխավորությամբ, այցելել է Սաուդյան Արաբիա։ Ադրբեջանական պատվիրակությունը հանդիպել է Սալման բեն Աբդուլազիզ ալ Սաուդի հետ։ Հանդիպման ընթացքում քննարկվել են էներգետիկայի ոլորտում համագործակցությունը։ Էներգետիկայի, արդյունաբերության և բնական պաշարների նախարար Խալիդ Աբդուլազիզ Ալ Ֆալիհը նշել է, որ Saudi Aramco-ն գործելու է Ադրբեջանում։

## Տես նաև
* Ադրբեջանի էներգետիկա

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ

Կատեգորիա:Ադրբեջանի կառավարություն
Կատեգորիա:Ադրբեջանի նախարարություններ
Կատեգորիա:Ադրբեջանի պետական ծառայություններ
Կատեգորիա:Արդյունաբերության նախարարություններ
Կատեգորիա:Էներգիա Ադրբեջանում
Կատեգորիա:2001 հիմնադրումներ Ադրբեջանում