Ջոն Պուհյատաու Պյուլե

**Ջոն Պուհյատաու Պյուլե** (, ), Նիուեի նկարիչ, արձակագիր և բանաստեղծ։ Քվինսլենդի արվեստի պատկերասրահը նրան նկարագրում է որպես «Խաղաղօվկիանոսյան ամենահայտնի նկարիչներից մեկը»։

## Վաղ կյանք
Պյուլը ծնվել է 1962 թվականի ապրիլի 13-ին Նիուեի Լիկու քաղաքում և ժամանել Նոր Զելանդիա 1964 թվականին։ Նա կրթություն է ստացել Օքլենդի Ալբերտ լեռան քերականություն դպրոցում։

## Գրականութուն
Նկարագրելով իր գրական գործունեության սկիզբը՝ Պյուլեն բացատրել է.

Նա նաև նկարագրել է իր գրածը որպես «մտքի ապագաղութացման» միջոց։ Նրա աշխատանքն արտահայտում է իր փորձը՝ որպես Նիուեացի Նոր Զելանդիայում. 

Պյուլեի առաջին վեպը՝ «Շնաձուկը, որը կերել է արևը» (*Ko E Mago Ne Kai E La*), հրատարկվել է 1992, Այրել իմ գլուխը դրախտում (*Tugi e ulu haaku he langi*) հաջորդել է դրան 2000 թվականին, իսկ «Անհանգիստ մարդիկ»  (*Tagata kapakiloi*), 2004 թվականին է հրատարակվել։

Նրա հրատարակծ պոեզիան ներառում է  «Սոնետներ Վան Գոգին և Պրովիդենսին» (1982), «Ծաղիկներ արևից հետո» (1984 թ.) և «Ժամանակի կապը; Էպիկական սիրային պոեմ» (1985, 2-րդ հրատ. 1998, 3-րդ հրտ. 2014):.

2000 թվականին Պյուլեն Օքլենդի համալսարանի գրական գիտաշխատող էր, իսկ 2002 թվականին ընդունվեց անվանի այցելու գրողի օրդինատուրան Հավայան կզիների համալսրանի  անգլերենի բաժնում։ 2005 թվականին նրան շնորհվել է գեղարվեստական օրդինատուրա Ռոմերապոտեկեում, Բազելում, Շվեյցարիայում։ իսկ 2004 թվականին նա արժանացել է Նոր Զելանդիայի արվեստի հիմնադրամի հեղինակավոր դափնեկիր մրցանակին:. 2012 թ. թագուհու ծննդյան և ադամանդե հոբելյանի պատվին Պյուլեն նշանակվել է Նոր Զելանդիայի արժանիքների շքանշանի սպա՝ որպես հեղինակ, բանաստեղծ և նկարիչ

2013 թվականին Քենթերբերիի համալսարանում նրան շնորհվել է Ուրսուլա Բեթելի ստեղծարար գրավոր ռեզիդենտացիա.

## Արվեստի գործեր
Պյուլեի արվեստի գործերը ներառում են նկարչություն, գծանկարչությունը, Ֆիմերի ստեղծումը  և բեմադրությունը. Նրա աշխատության թեմաները ներառում են նյուեի տիեզերագիտությունը և քրիստոնեությունը, ինչպես նաև միգրացիայի  և  գաղութատիրության վերաբերյալ հեռանակարները. նրա աշխատանքները ներառում էին ինպես կտավի վրա նկարելը  այնպես էլ Կևեղեղի կտորից նկարները, որը ավանդական  Պելինեզիական արվեստի ձև է.

2002 թվականի գարնանը նա հյուրընկալվում է որպես դասախոս Հավայան կզիների համալասրանում 2005 թվականին նա ավստրալացի գրող և մարդաբան Նիկոլաս Թոմասի հետ համատեղ գրել է *Hiapo. Past and present in Niuean barkcloth,* որը ուսումնասիրում է Նիուեի ավանդական արվեստի ձևը։

1991 թվականից սկսած Փուլի աշխատանքները լայնորեն ցուցադրել է Նոր Զելանդիայում, Ավստրալիայում, Եվրոպայում, ԱՄՆ-ում, Խաղաղ օվկիանոսում և Ասիայում:1996 թվականից առ այսօր անհատական ցուցահանդեսներ է անցկացրել Նոր Զելանդիայում, իսկ Ավստրալիայի Մելբուռնում՝  Կարեն Վուդբերի պատկերասրահում. 2005 թվականին նա ցուցադրել է Ցյուրիխի Ռոմերապոտեկե պատկերասրահում։.

Քվինսլենդի արվեստի պատկերասրահում, Բրիսբեն (2006, 2002, 1996), իսկ նրա նկարը՝ Tukulagi tukumuitea (Հավերժ և հավիտյան) (2005) նկարազարդվել է 2006 թվականի ցուցահանդեսի շապիկին։

Պյուլեի աշխատանքը ներկայացված է Ասիա-խաղաղօվկիանոսյան երեք տրիենալեներում  Քվիսլենդի արվեստի պատկերասրահում,Այլ ընտրված խմբակային ցուցահանդեսներից են *Amanakiaga,* Կարեն Վուդբերի պատկերասրահ, Մելբուրն (2007); տուրբուլենտություն, Օքլենդի 3-րդ տրիենալե, Օքլենդի արվեստի պատկերասրահ Toi o Tamaki (2007); *Paradise Now!*, Ասիայի հասարակության թանգարան,  Նյու Յորք (2004); Հարավային Խաղաղօվկիանոսյան արվեստի փառատոն, Բելաու (2004), Նոր Կալեդոնիա (2000) և Սամոա (1996);,, Ժամանակակից արվեստի կենտրոն, Վիլնյուս, Լիտվա (2003); մարդիկ պատրաստվեք, Oakland արվեստի թանգարան, (2000);, Տիբաու մշակութային կենտրոն, Նումեա (1998); Բիենալե Գվանջուում, Կորեա (1995); Բիենալե Յոհանեսբուրգում, Հարավային Աֆրիկա (1995); Bottled Ocean-ի շրջագայություններ, Նոր Զելանդիա ցուցահանդես (1994); Te moemoea no Iotefa, համադրող Rangihiroa Panajo համար Sarjeant արվեստի պատկերասրահում 1990 թ.:

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղում
* Karen Woodbury Gallery, Melbourne, Australia
* Artworks in the collection of the Museum of New Zealand Te Papa Tongarewa 
* A list of books by and about John Pule, with references to reviews of his books, "New Zealand Literature File", Library of the University of Auckland
* John Pule at the New Zealand Electronic Poetry Centre
* Example of Pule's painting at the Queensland Art Gallery
* Works by John Pule in the collection of Museum of New Zealand Te Papa Tongarewa
* About John Pule and his work, Christchurch Art Gallery
* John Pule on Artabase 
* John Pule at Gow Langsford Gallery
* Robert Leonard, UnnervedThe New Zealand Project, *Eyeline*, no. 73, 2011
* Interview with John Pule Standing Room Only, Radio New Zealand National, 2015
* John Pule 2012 exhibition
* John Pule 2009 exhibition
* John Pule 2007 exhibition
* I know of a shore 2009 
* Selected works

Կատեգորիա:20-րդ դարի գրողներ
Կատեգորիա:21-րդ դարի գրողներ
Կատեգորիա:20-րդ դարի բանաստեղծներ
Կատեգորիա:21-րդ դարի բանաստեղծներ
Կատեգորիա:20-րդ դարի նկարիչներ
Կատեգորիա:21-րդ դարի նկարիչներ
Կատեգորիա:Նորզելանդացի գրողներ
Կատեգորիա:Վիքիպեդիա:ԲՊՀ հոդվածներ 2023