Վերստին ծնվել

**Վերստին ծնվել**, արտահայտություն, որն օգտագործվում է հատկապես ավետարանական քրիստոնեության մեջ, որը վերաբերում է «հոգևոր վերածննդին» կամ մարդկային հոգու վերածնմանը: Ի տարբերություն մարդու ֆիզիկական ծննդյան, «վերստին ծնվելը» պայմանավորված է Սուրբ Հոգու ազդեցությամբ, և դա տեղի է ունենում, երբ մարդը հանձնում է իր կյանքը Քրիստոսին (Հովհաննես 3:5, Տիտոս 3:5): Թեև բոլոր քրիստոնյաները ծանոթ են Աստվածաշնչի հայեցակարգին, այն ավետարանական քրիստոնեական դավանանքների հետ միասին անաբապտիստական, մորավական, մեթոդիստ, բապտիստ, Պլիմութ եղբայրների և հիսունական եկեղեցիների դավանանքների հիմնական վարդապետությունն է: Այս եկեղեցիներն ընդգծում են Ավետարաններում Հիսուսի խոսքերը. «Մի՛ զարմացեք, որ ասացի ձեզ, թե «վերևից պետք է ծնվեք» (Հովհաննես 3։ 7)։ (Անգլերեն որոշ թարգմանություններում «վերստին ծնված» արտահայտությունը թարգմանվում է որպես «վերևից ծնված») Նրանց վարդապետությունները նաև պնդում են, որ «վերստին ծնվելու» և այդպիսով «փրկվելու» համար պետք է անձնական և մտերիմ հարաբերություններ ունենալ Հիսուս Քրիստոսի հետ։

Վերստին ծնված տերմինը գալիս է Նոր Կտակարանից: Պետրոսի առաջին թուղթը նաև նկարագրում է այս նոր ծնունդը որպես Աստծո Խոսքից ծագող՝ փոխաբերականորեն անվանելով այն «սերմ», որը տանում է դեպի հոգևոր վերափոխում: Նմանապես, Ղուկասի Ավետարանում Հիսուսը վերաբերում է Աստծո Խոսքին որպես «սերմ»՝ ամրապնդելով այն գաղափարը, որ հոգևոր վերածնունդը գալիս է Աստծո պատգամի հանդեպ հավատքի միջոցով։

Տարբեր քրիստոնեական ավանդույթներ վերստին ծնվելը հասկանում են մի փոքր տարբեր ձևերով։ Ավետարանական քրիստոնեությունը (ներառյալ անաբապտիստները, մորավացիները, մեթոդիստները, բապտիստները, պլիմուտյան եղբայրները, հիսունականները և ավետարանական այլ խմբեր) մեծ շեշտադրում է կատարում փրկության համար վերստին ծնվելու անհրաժեշտության վրա: Նրանք կարծում են, որ դա էական փորձ է, երբ մարդը խորը, անձնական կերպարանափոխության է ենթարկվում և անմիջական հարաբերությունների մեջ է մտնում Հիսուս Քրիստոսի հետ: Որոշ այլ քրիստոնեական ավանդույթներում «վերստին ծնվելը» սերտորեն կապված է մկրտության և մկրտության վերածննդի վարդապետության հետ: Այս տեսակետում ջրի մկրտությունը դիտվում է որպես միջոց, որով մարդը հոգեպես վերածնվում է: Ժամանակակից քրիստոնեության մեջ «վերստին ծնված» արտահայտությունը հաճախ օգտագործվում է նկարագրելու այն մարդուն, ով կյանքը փոխող հանդիպում է ունեցել Հիսուս Քրիստոսի հետ և զգացել է հոգևոր զարթոնք: Նրանք, ովքեր իրենց վերստին ծնված քրիստոնյա են համարում, հաճախ շեշտում են Հիսուսի հետ անձնական փոխհարաբերություններ ունենալը, ի տարբերություն կրոնական սովորույթներին կամ ավանդույթներին հավատարիմ մնալու։

## Ծագում

Տերմինը ծագել է Հովհաննեսի Ավետարանի մի դեպքից, որտեղ Հիսուսի խոսքերը չհասկացավ հրեա փարիսեցի Նիկոդեմոսը.

«Վերստին ծնված» արտահայտությունը գալիս է հունարեն ἄνωθεν (ánōthen) բառից, որն ունի երկու հնարավոր իմաստ՝ «վերստին ծնված»՝ նկատի ունենալով երկրորդ ծնունդը կամ «վերևից ծնված»՝ նկատի ունենալով Աստծուց հոգևոր ծնունդ։ Այս կրկնակի իմաստը ստեղծում է բառերի խաղ, որը Նիկոդեմոսը սխալ է հասկանում՝ բառացիորեն մեկնաբանելով՝ կարծելով, որ Հիսուսը խոսում է ֆիզիկական ծննդյան մասին, մինչդեռ Հիսուսն իրականում ակնարկում է վերափոխումը Աստծո Հոգու միջոցով: Աստվածաշնչի անգլերեն թարգմանությունները տարբերվում են իրենց ձևակերպման ընտրությամբ։ Տարբերակները, ինչպիսիք են NIV-ը, Թագավոր Ջեյմս տարբերակը և վերանայված տարբերակը օգտագործում են «վերածնվածը», մինչդեռ Նոր վերանայված ստանդարտ տարբերակը և Նոր անգլերեն թարգմանությունը նախընտրում են «վերևից ծնված»: Շատ թարգմանություններ ներառում են երկակի իմաստը բացատրող ծանոթագրություններ։

Աստվածաշնչագետ Էդվին Հոսկինսը պնդում է, որ «վերևից ծնվածը» ավելի լավ թարգմանություն է, քանի որ այն ընդգծում է, որ այս նոր ծնունդը տրվել է Աստծո կողմից: Այս մեկնաբանությունը համընկնում է աստվածաշնչյան այլ արտահայտությունների հետ, ինչպիսիք են «Հոգու ծնունդը» և«Աստծուց ծնունդը»։

Արտահայտության վերջնական օգտագործումը տեղի է ունենում Պետրոսի առաջին նամակում, որը թարգմանվել է Ջեյմս թագավորի տարբերակում այսպես.

Այստեղ հունարեն բառը թարգմանվում է որպես «վերստին ծնված» ἀναγεγεννημένοι (anagegennēménoi)։

### Մեկնաբանություններ
Փրկության մասին ավանդական հրեական ըմբռնումը հիմնված էր Աբրահամից ֆիզիկապես սերված լինելու վրա, ինչը նշանակում է, որ հրեա ժողովուրդը հավատում էր, որ իրենք Աստծո ընտրյալ ժողովրդի մաս են կազմում պարզապես իրենց ծագման պատճառով: Սակայն Նիկոդեմոսի հետ իր զրույցում Հիսուսը վիճարկեց այս գաղափարը՝ հայտարարելով, որ փրկությունը պահանջում է երկու ծնունդ՝ մեկը բնական (ֆիզիկական ծնունդ) և մեկ հոգևոր («ջրից և հոգուց ծնված լինելը»): Այս ուսմունքը դարձավ հիմնարար քրիստոնեական համոզմունք՝ շեշտելով, որ և՛ հրեաները, և՛ հեթանոսները պետք է հոգևոր վերածնունդ ապրեն Քրիստոսի միջոցով՝ Աստծո Թագավորություն մտնելու համար: Այս հայեցակարգն ավելի ամրապնդվում է Ա Պետրոս 1։ 23-ում, որտեղ խոսվում է Աստծո Խոսքի միջոցով «վերստին ծնվելու» մասին:

Կաթոլիկ հանրագիտարանում ասվում է, որ «նախնադարյան եկեղեցում հակասություններ են եղել Աբրահամի սերնդի արտահայտության մեկնաբանության շուրջ։ Թեև ոմանք կարծում էին, որ դա ուղղակիորեն վերաբերում է հրեական ծագմանը, քրիստոնեական ուսմունքն ավելի ու ավելի էր շեշտում, որ նրանք, ովքեր հավատում են Քրիստոսին, Աբրահամի խոստման իսկական ժառանգներն են: Այլ կերպ ասած, փրկությունը չէր սահմանափակվում միայն էթնիկ հրեաներով, այլ բաց էր բոլոր նրանց համար, ովքեր հավատում էին Հիսուսին։

Քրիստոնյա աստվածաբան Չարլզ Հոջը նկարագրել է Աստծո շնորհի բերած վերափոխումը, օգտագործելով աստվածաշնչյան տարբեր տերմիններ, ինչպիսիք են «նոր ծնունդ», «հարություն», «նոր կյանք», «նոր արարում» և «տեղափոխում խավարից լույս»։

Հիսուսի «ծնունդի» անալոգիան նպատակ ուներ ընդգծելու, որ այս հոգևոր նորացումը ծագում է Աստծուց, ոչ թե մարդկային ջանքերից։ Որոշ ժամանակակից աստվածաբաններ պնդում են, որ «վերևից ծնվածը» ավելի ճշգրիտ թարգմանություն է, քան «վերածնվածը», քանի որ այն ընդգծում է, որ այս նոր կյանքը գալիս է երկնքից, այլ ոչ թե պարզապես երկրորդ ծնունդ է։ Աստվածաբան Ֆրենկ Սթագը նշում է երկու պատճառ, թե ինչու է նոր թարգմանությունը նշանակալի.

# Նախ՝ «վերևից» արտահայտությունը կենտրոնանում է Աստծո վրա՝ որպես հոգևոր նորոգման աղբյուրի, մինչդեռ «կրկինը» պարզապես առաջարկում է կրկնություն՝ չմատնանշելով դրա աստվածային ծագումը
# հոգևոր վերածնունդը ոչ միայն ինքնակատարելագործման, այլ բոլորովին նոր ճակատագիր ստանալու հետ է կապված, որը գալիս է միայն Աստծուց։

«Նորից ծնված» արտահայտությունը լայնորեն կիրառվում է քրիստոնեական քարոզչության մեջ, մասնավորապես մեթոդիզմի հիմնադիր Ջոն Ուեսլիի միջոցով։ Նոր ծնունդ վերնագրված քարոզում նա գրում է. «Ոչ ոք չի կարող սուրբ լինել, եթե վերստին չծնվի», և «եթե նա նորից չծնվի, ոչ ոք չի կարող երջանիկ լինել նույնիսկ այս աշխարհում: Որովհետև չպետք է երջանիկ լինի այն մարդը, ով սուրբ չէ»։ Նաև՝ «Ես ասում եմ՝ մարդը կարող է նորից ծնվել և այդպիսով դառնալ փրկության ժառանգորդ»։ Ուեսլին նաև ասում է, որ մկրտված երեխաները նորից ծնվում են, բայց մեծահասակների համար դա այլ է.

Ի հակադրություն, 19-րդ դարում որոշ ունիտար աստվածաբաններ կասկածի տակ էին դնում «վերստին ծնվելու» շեշտադրումը։ Նրանք մատնանշեցին, որ արտահայտությունը հիմնականում հանդիպում է Հովհաննեսի Ավետարանում և 1 Պետրոս 1-ում, բայց չի հիշատակվում մյուս Ավետարաններում կամ Թղթերում: Նրանք պնդում էին, որ Հիսուսի զրույցը Նիկոդեմոսի հետ կարող էր ուղղված լինել հատուկ նրան, քան փրկության համընդհանուր պահանջ լինելը։ Չնայած տարբեր մեկնաբանություններին, «վերստին ծնվելու» գաղափարը մնում է կենտրոնական շատ քրիստոնեական դավանանքների, մասնավորապես ավետարանական և բողոքական ավանդույթների համար, որտեղ այն նշանակում է անձնական վերափոխում և նվիրվածություն Հիսուս Քրիստոսին:

### Պատմականություն
Պատմական գիտնականները, հատկապես նրանք, ովքեր ձգտում են որոշել, թե որքանով են աստվածաշնչյան պատմությունները համապատասխանում իրական պատմական իրադարձություններին, հաճախ թերահավատորեն են մոտենում Հիսուսի զրույցին Նիկոդեմոսի հետ Հովհաննես 3-ում: Դրա պատճառներից մեկն այն է, որ այն նկարագրվում է որպես մասնավոր զրույց, առանց որևէ ցուցման, որ Հիսուսի աշակերտներից որևէ մեկը ներկա է եղել։ Սա հարց է առաջացնում, թե ինչպես է փոխանցվել զրույցը և արդյոք այն արտացոլում է իրական պատմական իրադարձություն։ Մեկ այլ խնդիր այն է, որ այս պատմությունը հանդիպում է միայն Հովհաննեսի Ավետարանում և չի հիշատակվում որևէ այլ հին քրիստոնեական աղբյուրներում, այդ թվում՝ Սինոպտիկ Ավետարաններում (Մատթեոս, Մարկոս և Ղուկաս): Սա նշանակալից է, քանի որ Հովհաննեսի Ավետարանը հայտնի է իր ավելի աստվածաբանական և խորհրդանշական պատմվածքով, քան ուղղակի պատմական հաղորդումներով։ Նոր Կտակարանի գիտնական Բարտ Էրմանը մատնանշում է լրացուցիչ լեզվաբանական խնդիր. հունարեն ἄνωθεν (անոթեն) բառը, որը կարող է նշանակել և՛ «կրկին», և՛ «վերևից», առանցքային է Հիսուսի և Նիկոդեմոսի միջև թյուրըմբռնման համար։ Սակայն արամեերենում, որով հավանաբար խոսել են Հիսուսը և Նիկոդեմոսը, չկա համարժեք բառ, որն ունենար երկու իմաստն էլ։ Սա ենթադրում է, որ տեքստում Նիկոդեմոսի թյուրըմբռնումը հավանաբար չի եղել սկզբնական զրույցի մաս, այլ ներմուծվել է Հովհաննեսի ավետարանի հեղինակի կողմից՝ որպես գրական հնարք աստվածաբանական միտք արտահայտելու համար։ Քանի որ Երուսաղեմում երկու հրեաների միջև զրույցը տեղի է ունեցել, որտեղ մայրենի լեզուն արամեերենն էր, հիմքեր չկան մտածելու, որ նրանք կխոսեին հունարենով։ Սա ենթադրում է, որ նույնիսկ եթե հիմնված լինի իրական զրույցի վրա, Հովհաննեսի հեղինակը խիստ ձևափոխել է այն՝ ներառելով հունարեն բառախաղ և բառակապակցություն։

## Դավանական դիրքեր
### Անաբապտիզմ
Անաբապտիստական դավանանքները, ինչպիսիք են մենոնիտները, սովորեցնում են, որ ճշմարիտ հավատքը ներառում է նոր ծնունդ, որը հասկացվում է որպես Աստծո շնորհով և զորությամբ բերված հոգևոր վերածնունդ: Այս հավատքի համակարգում «հավատացյալները» նրանք են, ովքեր ենթարկվել են այս վերափոխմանը և դարձել են Աստծո հոգևոր զավակները։ Անաբապտիստական աստվածաբանության մեջ փրկությունը չի դիտվում որպես միանգամյա իրավական հայտարարություն, որը հիմնված է բացառապես հավատքի վրա, ինչպես բողոքական որոշ ավանդույթներում: Փոխարենը, այն դիտվում է որպես ամբողջ կյանքի ճանապարհորդություն, որը ներառում է ապաշխարություն, ինքնաժխտում, հավատք, վերածնունդ և հնազանդություն: Սա նշանակում է, որ «վերստին ծնվելը» ոչ միայն ինտելեկտուալ համոզմունք է, այլ պահանջում է մարդու կյանքի և գործողությունների արմատական վերափոխում։ Որպես այս գործընթացի մաս, անաբապտիստները հավատացյալների մկրտություն են անում, ինչը նշանակում է, որ անհատները մկրտվում են միայն նոր ծնունդն ապրելուց հետո: Այս մկրտությունը ծառայում է որպես հավատքի և Քրիստոսին հետևելու պարտավորության հրապարակային հայտարարություն՝ նշանավորելով Աստծո կամքին համաձայն ապրելու հավատացյալի գիտակցված որոշումը։

### Անգլիկանիզմ
«Վերածնված» արտահայտությունը հայտնվում է Անգլիկան եկեղեցու 39 Հոդվածներում, մասնավորապես XV Հոդվածում, որը կոչվում է «Միայն Քրիստոսը՝ առանց մեղքի»։ Մասնավորապես ասվում է․«Եթե ասենք՝ «Մենք ոչ մի մեղք չունենք», մենք մեզ ենք խաբում, և ճշմարտություն չկա մեր մեջ: Իսկ եթե խոստովանենք մեր մեղքերը, հավատարիմ է նա և արդար՝ մեր մեղքերը մեզ ներելու և մաքրելու համար մեզ ամեն անիրավությունից»։ Այս հոդվածն ընդունում է, որ թեև Քրիստոսն առանց մեղքի էր, բոլոր մյուս մարդիկ, չնայած մկրտված և Քրիստոսով վերածնված լինելուն, շարունակում են պայքարել մեղքի դեմ։ Սա համահունչ է Հովհաննես 3:3-ի հետ, որտեղ Հիսուսը խոսում է «վերածնվելու» անհրաժեշտության մասին՝ Աստծո արքայությունը տեսնելու համար։

Թեև «մկրտված և վերստին ծնված Քրիստոսով» արտահայտությունը հանդիպում է XV հոդվածում, հղումը հստակորեն վերաբերում է Հովհաննես 3.3-ի սուրբ գրության հատվածին։

Անգլիկանական ավանդույթը, հատկապես «1662 թվականի Ընդհանուր Աղոթքի Գիրքը», կապում է վերածնման գաղափարը մկրտության հետ։ Սա արտացոլում է «մկրտության վերածննդի» վարդապետությունը, որն ուսուցանում է, որ մկրտությունն է այն միջոցը, որի միջոցով մարդը հոգևոր վերածնունդ է ապրում։

Մկրտությունից առաջ աղոթքներն են․«Ոչ ոք չի կարող մտնել Աստծո արքայություն, եթե չվերածնվի և նորից չծնվի Ջրից և Սուրբ Հոգուց։ Աղաչում եմ ձեզ կանչել Աստծուն Հորը, մեր Տեր Հիսուս Քրիստոսի միջոցով, որ Իր առատ բարությամբ շնորհի այս անձանց այն, ինչ նրանք բնությամբ չեն կարող ունենալ, որպեսզի նրանք մկրտվեն Ջրով և Սուրբ Հոգով, ընդունվեն Քրիստոսի սուրբ Եկեղեցի և դառնան նրա կենդանի անդամներ»։

«Սիրելինե՛ր, լսում եք այս Ավետարանում մեր Փրկիչ Քրիստոսի հստակ խոսքերը, որ եթե մարդ չծնվի ջրից և Հոգուց, չի կարող մտնել Աստծո արքայություն։ Սրանով կարող եք ընկալել այս Խորհրդի մեծ անհրաժեշտությունը, երբ այն հնարավոր է ունենալ»։

Մկրտությունից հետո. «Քեզ խոնարհ գոհություն ենք մատուցում, ո՛վ երկնային Հայր, որ բարեհաճեցիր կանչել մեզ Քո շնորհի և Քո հանդեպ հավատի իմացությանը։ Ավելացրու այս իմացությունը և հաստատիր այս հավատը մեր մեջ հավիտյան։ Տուր Քո Սուրբ Հոգին այս անձանց, որ այժմ վերածնված լինելով և դառնալով հավիտենական փրկության ժառանգորդներ մեր Տեր Հիսուս Քրիստոսի միջոցով, նրանք շարունակեն մնալ Քո ծառաները և հասնեն Քո խոստումներին, նույն Տեր Հիսուս Քրիստոսի՝ Քո Որդու միջոցով, որ ապրում և թագավորում է Քեզ հետ, նույն Սուրբ Հոգու միությամբ, հավիտյանս հավիտենից։ Ամեն»։

### Բապտիստներ
Բապտիստները սովորեցնում են, որ մարդիկ վերածնվում են, երբ հավատում են, որ Հիսուսը մահացավ իրենց մեղքերի համար, թաղվեց և հարություն առավ, և որ Հիսուսի մահվան, թաղման և հարության հանդեպ հավատի/վստահության միջոցով հավիտենական կյանքը կշնորհվի որպես պարգև Աստծո կողմից։ Բապտիստական ուսմունքի համաձայն, նրանք, ովքեր վերածնվել են, գիտեն, որ իրենք «Աստծո [զավակներ] են, քանի որ Սուրբ Հոգին վկայում է նրանց այդ մասին» (հմմտ. հավաստիացում)։

### Կաթոլիկություն

Պատմականորեն Հովհաննես III-ի դասական տեքստը հետևողականորեն մեկնաբանվում էր վաղ եկեղեցու հայրերի կողմից որպես մկրտության հղում։ Ժամանակակից կաթոլիկ մեկնաբանները նշել են, որ «վերևից ծնված» կամ «վերստին ծնված» արտահայտությունը պարզաբանվում է որպես «ջրից և Հոգուց ծնված»։

Կաթոլիկ մեկնաբան Ջոն Ֆ. ՄաքՀյուն նշում է. «Վերածնունդը և այս նոր կյանքի սկիզբը, ասվում է, տեղի են ունենում ἐξ ὕδατος καὶ πνεύματος՝ ջրից և հոգուց։ Այս արտահայտությունը (առանց հոդի) վերաբերում է վերածննդին, որը վաղ Եկեղեցին դիտարկում էր որպես մկրտության միջոցով տեղի ունեցող»։

Կաթոլիկ Եկեղեցու կաթողիկոսությունը նշում է, որ քրիստոնեական նախաձեռնության էական տարրերն են. «Խոսքի հռչակումը, Ավետարանի ընդունումը, որը ներառում է դարձը, հավատի դավանանքը, բուն Մկրտությունը, Սուրբ Հոգու հեղումը և հաղորդության ընդունումը»։ Մկրտությունը անձին տալիս է բոլոր մեղքերի ներման շնորհը. այն նոր մկրտված մարդուն դարձնում է նոր արարած և Աստծո որդեգրված զավակ, միավորում է նրանց Քրիստոսի Մարմնի հետ և ստեղծում միության խորհրդանշական կապ՝ թողնելով անջնջելի նշան մարդու հոգու վրա։ «Մկրտությամբ Քրիստոսի մեջ լինելով, մկրտված անձը կերպարանակերպվում է Քրիստոսով։ Մկրտությունը կնքում է քրիստոնյային Քրիստոսին պատկանելության անջնջելի հոգևոր նշանով (բնույթով)։ Ոչ մի մեղք չի կարող ջնջել այս նշանը, նույնիսկ եթե մեղքը խոչընդոտում է Մկրտությանը՝ փրկության պտուղներ բերելու։ Մեկընդմիշտ տրված լինելով, Մկրտությունը չի կարող կրկնվել»։ Սուրբ Հոգին կապված է շնորհի շարժման յուրաքանչյուր կողմի հետ։ «Սուրբ Հոգու շնորհի առաջին գործը դարձն է։ Շնորհով շարժվելով՝ մարդը դառնում է դեպի Աստված և հեռանում մեղքից՝ այդպիսով ընդունելով վերևից եկող ներումն ու արդարությունը»։

Կաթոլիկ եկեղեցին նաև ուսուցանում է, որ հատուկ հանգամանքներում ջրի մկրտության անհրաժեշտությունը կարող է փոխարինվել Սուրբ Հոգու կողմից «ցանկության մկրտությամբ»:

Հովհաննես Պողոս II պապը «Catechesi Tradendae»-ում գրել է «մանկության հասակում մկրտված երեխաների խնդրի մասին, ովքեր գալիս են ծխական մկրտության՝ առանց հավատի որևէ այլ նախաձեռնության և դեռևս առանց Հիսուս Քրիստոսի հետ որևէ բացահայտ անձնական կապի»։ Նա նշել է, որ «քրիստոնյա լինել նշանակում է 'այո' ասել Հիսուս Քրիստոսին, բայց եկեք հիշենք, որ այս 'այո'-ն ունի երկու մակարդակ. այն բաղկացած է Աստծո խոսքին անձնատուր լինելուց և դրան ապավինելուց, բայց նաև նշանակում է, ավելի ուշ փուլում, ձգտել ավելի լավ ճանաչել այս խոսքի խորը իմաստը»։

«Վերածնված» լինելու ժամանակակից արտահայտությունն իրականում վերաբերում է «դարձի» հասկացությանը։
	
«The National Directory of Catechesis» (հրատարակվել է Միացյալ Նահանգների կաթոլիկ եպիսկոպոսների համաժողովի կողմից, USCCB) կրոնափոխությունը սահմանում է որպես «Քրիստոսի հետ անձնական հարաբերությունների ընդունում, անկեղծ հավատարմություն նրան և պատրաստակամություն՝ համապատասխանեցնելու սեփական կյանքը նրան»։ Ավելի պարզ ասած, «Դարձը դեպի Քրիստոսը ներառում է անկեղծ պարտավորություն նրա հանդեպ և անձնական որոշում՝ հետևել նրան որպես իր աշակերտ։

Կրկնելով Հռոմի պապ Հովհաննես Պողոս II-ի գրությունները՝ «The National Directory of Catechesis»-ը նկարագրում է «Նոր Ավետարանություն»-ը։ Այն ուղղված է եկեղեցուն, մկրտվածներին, ովքեր նախկինում երբեք արդյունավետ ձևով չեն ավետարանվել, նրանց, ովքեր երբեք չեն մոտեցել Քրիստոսին և Ավետարանին, նրանց, ովքեր ձևավորվել են աշխարհիկ մշակույթի արժեքներով, նրանց, ովքեր կորցրել են իրենց հավատի զգացումը և նրանց նկատմամբ, ովքեր օտարված են։

Դեկլան Օ'Սալիվանը՝ Կաթոլիկ Տղամարդկանց Միաբանության համահիմնադիրը և Մալթայի Ինքնիշխան Ռազմական Միաբանության ասպետը, գրել է, որ «Նոր Ավետարանչությունը շեշտադրում է Հիսուս Քրիստոսի հետ անձնական հանդիպումը որպես ավետարանը տարածելու նախապայման։ Վերածննդի փորձառությունը պարզապես հուզական, միստիկ վերելք չէ. իրականում կարևոր է այն, ինչ տեղի ունեցավ դարձի եկածի կյանքում արմատական փոփոխության պահից կամ ժամանակահատվածից հետո»։

### Եհովայի վկաներ
Եհովայի վկաները հավատում են «վերստին ծնվելու» հստակ ըմբռնմանը, որը տարբերվում է շատ այլ քրիստոնեական դավանանքներից: Եհովայի վկաները չեն հավատում, որ անհատները կարող են ինքնուրույն ընտրել «վերստին ծնվելը»: Փոխարենը, նրանք հավատում են, որ Աստված (Եհովան) է, ով կանչում և ընտրում է մարդկանց՝ վերստին ծնվելու համար, և ասվում է, որ այս կոչումը գալիս է «վերևից», ինչը նշանակում է, որ դա ավելի շուտ աստվածային կամքի գործողություն է, քան անձնական որոշումներ կայացնելը: Եհովայի վկաները սովորեցնում են, որ միայն 144,000 մարդկանցից բաղկացած սահմանափակ խումբ է ընտրված Աստծո կողմից՝ հատուկ ձևով նորից ծնվելու համար: Եհովայի վկաներն իրենց հետևորդներին բաժանում են երկու դասի՝ «օծյալ» դասի (նրանք, ովքեր նորից ծնվել են և 144000-ի մի մասն են կազմում) և «այլ ոչխարներ» (նրանք, ովքեր 144000-ի մաս չեն կազմում, բայց դեռ հավատարիմ են և ապրելու են Երկրի վրա՝ Աստծո Թագավորությունում): Թեև երկու խմբերից էլ ակնկալվում է, որ կհետևեն Աստծո ուսմունքներին, միայն 144,000-ն է ենթադրվում, որ կստանա վերստին ծնվելու հատուկ կոչում՝ դրախտ գնալու հույսով:

### Լյութերականություն
Լյութերականների համար մկրտությունը սոսկ խորհրդանշական գործողություն չէ, այլ միջոց, որի միջոցով Աստված մաքրում է անհատներին իրենց մեղքերից և դարձնում նրանց հոգեպես վերածնված: Ենթադրվում է, որ Սուրբ Հոգին աշխատում է մկրտության միջոցով, որպեսզի նորոգի մարդուն՝ նշանավորելով նրանց նոր կյանքի սկիզբը Քրիստոսում: «Հին Ադամ» և «Նոր մարդ» հասկացությունը կենտրոնական է լյութերական մտածողության մեջ: «Հին Ադամը» վերաբերում է Ադամից և Եվայից ժառանգած մեղավոր էությանը, որը շարունակում է ազդել մարդու վրա նույնիսկ մկրտությունից հետո: Դրա դեմ պայքարելու համար լյութերականները հավատում են ամենօրյա «զղջման և ապաշխարության» անհրաժեշտությանը, ինչը նշանակում է, որ ամեն օր քրիստոնյան պետք է ընդունի իր մեղքը և Աստծուց ներողություն խնդրի: Այս շարունակական ապաշխարությունը դիտվում է որպես «Հին Ադամին խեղդելու» միջոց՝ խորհրդանշելով մեղքի շարունակական մերժումը և արդար կյանքով ապրելու ջանքերը: Լյութերական վարդապետության համաձայն, ամենօրյա ապաշխարության և նորացման գործընթացը երաշխավորում է, որ մկրտված անհատը շարունակի ապրել Աստծուն հաճելի կյանքով: Եթե որևէ մեկը համառորեն ապրեր մեղքի մեջ՝ առանց ապաշխարության, որոշ պահպանողական լյութերականներ կարծում են, որ կկորցնեն այն շնորհը, որը ստացել են մկրտության ժամանակ: Այս տեսակետն ընդգծում է շարունակական հավատքի և ապաշխարության կարևորությունը՝ ենթադրելով, որ մկրտությունը միանգամյա իրադարձություն չէ, որը երաշխավորում է փրկությունը, այլ ավելի շուտ հավատքի, ապաշխարության և նորոգման ողջ կյանքի ճանապարհի սկիզբը:

### Մորավականություն
Մորավականների համար քրիստոնեություն ընդունելը դիտվում է որպես խորապես անձնական և ուրախ փորձառություն: Այն ներառում է «Քրիստոսին որպես Տեր ընդունելու» անհատական որոշում, որը նշանավորում է վերափոխված կյանքի սկիզբը: Այս դարձը սոսկ մտավոր կամ ձևական չէ, այլ դիտվում է որպես Քրիստոսի հանդեպ սրտանց պարտավորություն, որը բերում է ուրախություն և խաղաղություն: Այս դարձից հետո հավատքը դիտվում է որպես մի բան, որն ամեն օր աճում է անհատի ներսում՝ ընդգծելով շարունակական, կենդանի հարաբերությունը Քրիստոսի հետ: Մորավականները կարծում են, որ Քրիստոսի կյանքը ծառայում է որպես օրինակ կամ «հղում», թե ինչպես պետք է ապրեն քրիստոնյաները: Քանի որ Քրիստոսն ապրել է որպես մարդ, նրա գործողությունները, բնավորությունը և ուսմունքները դիտվում են որպես օրինակ, որին պետք է հետևել: Մորավականներն ուսուցանում են, որ դարձի գործընթացի միջոցով անհատները կոչված են ձգտելու ապրել Քրիստոսի պատկերով, ինչը նշանակում է, որ նրանց բնավորությունը, գործողությունները և ընտրությունները պետք է ավելի ու ավելի արտացոլեն Հիսուսի հատկությունները: Սա հոգևոր վերափոխման դինամիկ, շարունակական գործընթաց է, որտեղ դարձի եկած մարդն ամեն օր ձգտում է ավելի նմանվել Քրիստոսին։ Մորավական քրիստոնեությունը հաճախ նկարագրվում է որպես «սրտի կրոն»՝ ընդգծելով Աստծո հետ ներքին, անձնական և զգացմունքային կապը: Սա նշանակում է, որ հավատքը միայն վարդապետությունների կամ ծեսերի մասին չէ, այլ Հիսուս Քրիստոսի հետ խորը, անձնական հարաբերություններ զարգացնելու։ Մորական եկեղեցին մեծ պատմական ուշադրություն է դարձնում ավետարանչությանը, մասնավորապես միսիոներական աշխատանքին: Մորավականներն իր վաղ օրերից հավատարիմ են եղել քրիստոնեական հավատքի տարածմանը աշխարհի բոլոր անկյուններում: Ավետարանչության վրա նրանց շեշտադրումը հիմնված է այն համոզմունքի վրա, որ յուրաքանչյուր մարդ պետք է հնարավորություն ունենա զգալու Քրիստոսում նոր ծննդի փոխակերպիչ ուժը: Միսիոներական աշխատանքը դիտվում է որպես ավետարանով կիսվելու և համաշխարհային քրիստոնեական համայնք կառուցելու եկեղեցու առաքելության կարևոր մաս:

### Մեթոդիզմ

Մեթոդիզմում «նոր ծնունդը» վերաբերում է հոգևոր վերափոխմանը, որն էական է փրկության համար՝ նշանավորելով դեպի սրբություն քրիստոնեական ճանապարհորդության սկիզբը: Մեթոդիզմի հիմնադիր Ջոն Ուեսլին նոր ծնունդը սահմանեց որպես Աստծո գործողություն, որը մարդուն վերափոխում է հոգևոր մահվան վիճակից (մեղքի հետևանքով) հոգևոր կյանքի վիճակի (արդարության միջոցով): Այս փոխակերպումը դիտվում է որպես աստվածային շնորհի առաջին գործողություն մարդու կյանքում:  Ջոն Ուեսլին գտնում էր, որ Նոր Ծնունդը «այն մեծ փոփոխությունն է, որն Աստված կատարում է հոգու մեջ, երբ այն կյանքի է կոչում, երբ այն բարձրացնում է մեղքի մահից դեպի արդար կյանք»։ Մեթոդիստները նկարագրելով այս վարդապետությունը, հորդորում են անհատներին. «Դուք պետք է նորից ծնվեք»: Հանձնվեք Աստծուն, որպեսզի Նա կարողանա կատարել այս գործը ձեր սրտում։ Հավատացեք Տեր Հիսուս Քրիստոսին, և դուք կփրկվեք»:

Մեթոդիստական աստվածաբանության համատեքստում նոր ծնունդը բաղկացած է երկու էական փուլերից՝ արդարացում և վերածնում։ Արդարացումն այն գործողությունն է, որով Աստված ներում է շնորհում մարդուն, ջնջում մեղքի մեղքը և արդարացնում է մարդուն Իր աչքում: Սա ձեռք է բերվում Հիսուս Քրիստոսի և Նրա զոհաբերության հանդեպ հավատքի միջոցով: Այս փուլը հանում է մեղքի պատիժը: Վերածնունդը մարդու սրտի և բնավորության նորոգումն է, նրան մեղքի կյանքից բերելով դեպի արդար կյանք՝ զորացած Աստծո աստվածային շնորհով: Այն ներկայացնում է մարդու ցանկությունների և վարքի հիմնարար փոփոխություն՝ դրանք համապատասխանեցնելով Աստծո կամքին: Նոր ծնունդը դիտվում է որպես այս երկու փուլերի միաժամանակյա գործընթաց, թեև դրանք տարբեր գործողություններ են։ 

Այն պահին, երբ մարդը ապրում է Նոր Ծնունդը, նա «որդեգրվում է Աստծո ընտանիքում»։

### Պլիմութ եղբայրներ
Պլիմութ եղբայրներն ուսուցանում են, որ վերստին ծնունդը փրկություն է բերում, և նրանք, ովքեր վկայում են, որ վերստին ծնվել են, ապաշխարել են և հավատք ունեն Սուրբ Գրություններին, տրվում է ընկերակցության աջ ձեռքը, որից հետո նրանք կարող են ճաշակել Տիրոջ ընթրիքից։

### Պենտեկոստալիզմ
Սրբազան հիսունականները պատմականորեն սովորեցնում են նոր ծնունդը (շնորհքի առաջին գործը), ամբողջ սրբացումը (շնորհքի երկրորդ գործը) և Սուրբ Հոգով մկրտությունը։ Նոր ծնունդը, ըստ հիսունականների ուսմունքի, հաղորդում է «հոգևոր կյանք»՝ անհատին օգնելով անցում կատարել հոգևոր մահվան վիճակից կենդանի արդարության վիճակի: Ամբողջական սրբացումը (շնորհի երկրորդ աշխատանք) վերաբերում է հավատացյալի ամբողջական մաքրմանը մեղքի զորությունից և հոգևոր մաքրության խորացմանը: Սուրբ Հոգով մկրտությունը (շնորհի երրորդ աշխատանք) հիսունական աստվածաբանության մեջ դիտվում է որպես քրիստոնեական ծառայության և հոգևոր վկայության զորացնող փորձ: Այս մկրտությունը հաճախ վկայում է լեզվախոսությամբ (լեզուներով խոսելը), որը համարվում է Հոգու լցվածության նշան: Հոգեգալստականները սովորեցնում են, որ այս փորձառությունը հավատացյալներին զինում է համարձակությամբ և ծառայության համար շնորհներով և չպետք է շփոթել վերստին ծննդյան կամ սրբացման հետ։

### Քվակերներ
Այսօր աշխարհի քվակերների մեծամասնությունը հետևում է ավետարանական մոտեցմանը, որն ընդգծում է անձնական, վերստին ծնվելու փորձի կարևորությունը, ինչը նշանակում է, որ մարդը պետք է գիտակցաբար ընդունի Հիսուս Քրիստոսին որպես իրենց Փրկիչ, որպեսզի հոգևորապես փոխակերպվի: Ավետարանական ընկերների միջազգային եկեղեցին այս հավատքի համակարգի օրինակ է:

Ընկերների Կենտրոնական տարեկան ժողովը, որը քվակերական դավանանք է, ուսուցանում է, որ վերածնունդը կամ հոգեպես վերածնվելը փրկության առաջին քայլն է: Այս փոխակերպումը նկարագրվում է որպես մարդուն «նոր ստեղծագործություն Քրիստոսով» դարձնելը, ինչպես ասվում է Աստվածաշնչում (Բ Կորնթացիս 5:17, Կողոսացիս 1:27): Այս գործընթացը ներառում է նաև արդարացում, որը նշանակում է Աստծո հետ հաշտվել (Հռոմեացիս 5:18) և որդեգրում, որը նշանակում է դառնալ Աստծո զավակ (Հռոմեացիներ 8:15-16)։

Ջորջ Ֆոքսը, քվակեր շարժման հիմնադիրը, ուսուցանեց, որ այս նոր ծնունդն ապրելուց հետո հավատացյալը կարող է ավելի հեռուն գնալ և ակնթարթորեն մկրտվել Սուրբ Հոգով: Այս մկրտությունը թույլ է տալիս մարդուն ապրել սրբության մեջ, ինչը նշանակում է մաքրված սիրտ և մեղքից զերծ կյանք: Այս գաղափարը կապված է քրիստոնեական կատարելության հայեցակարգի հետ, որը սովորեցնում է, որ հավատացյալները կարող են հասնել Աստծուն լիակատար նվիրվածության վիճակի։

### Բարեփոխված աստվածաբանություն
Բարեփոխված աստվածաբանության մեջ Սուրբ Մկրտությունը համարվում է մարդու վերածննդի և՛ նշան, և՛ կնիք: Սա նշանակում է, որ մկրտությունն արտաքուստ ներկայացնում է հավատացյալի ներքին կերպարանափոխությունը և ծառայում է որպես Աստծո խոստման հաստատում: Այնուամենայնիվ, իրական պահը, երբ մարդը վերածնվում է (հոգեպես վերածնվում) անհայտ է, ինչպես ասվում է Դորտի կանոններում, որոնք ընդգծում են, որ վերածնումը առեղծված է մարդկային հասկացողությունից դուրս։

Վերստին ծնվելը, բարեփոխված ավանդույթի համաձայն, Սուրբ Հոգու ներքին գործն է, որը ստիպում է մարդուն արձագանքել Աստծո կոչին: Վեսթմինսթերյան կարճ կատեխիզմը բացատրում է, որ Քրիստոսը հայտնում է փրկության օգուտները իր արարողությունների միջոցով, ներառյալ Սուրբ Գրությունները, խորհուրդները և աղոթքը: Շնորհի այս միջոցները արդյունավետ են ընտրյալների համար, ինչը նշանակում է, որ դրանք հաջողությամբ փրկություն են բերում նրանց, ում Աստված ընտրել է։ Արդյունավետ կոչումը «Աստծո Հոգու գործն է, որով, համոզելով մեզ մեր մեղքի և թշվառության մեջ, լուսավորելով մեր միտքը Քրիստոսի մասին գիտելիքով և նորոգելով մեր կամքը, նա համոզում և հնարավորություն է տալիս մեզ ըն դունել Հիսուս Քրիստոսին, ով անվճար քարոզվում է մեզ ավետարանում»։

Բարեփոխված աստվածաբանության մեջ «վերածնումը նախորդում է հավատքին»։ Սա նշանակում է, որ մարդը նախ պետք է հոգեպես վերածնվի՝ նախքան Քրիստոսին հավատալը: Կալվինականները, ինչպես բացատրում է աստվածաբան Սամուել Սթորմսը, ուսուցանում են, որ այս վերածնումն ամբողջովին Աստծո գործն է. մարդիկ որևէ կերպ չեն նպաստում դրան և չեն պատրաստվում դրան: Աստված նախ փոխում է մարդու սիրտը, և միայն դրանից հետո մարդն արձագանքում է հավատալով: Այս տեսակետն ընդգծում է, որ փրկությունն ամբողջությամբ հիմնված է Աստծո գերիշխան կամքի վրա, այլ ոչ թե մարդկային ջանքերի վրա։

### Հիսուս Քրիստոսի Վերջին Օրերի Սրբերի Եկեղեցի
Մորմոնի Գիրքն ընդգծում է Աստծո կողմից վերածնվելու անհրաժեշտությունը։

Վերջին Օրերի Սրբերի հավատքի համաձայն՝ վերստին ծնվելը սերտորեն կապված է իսկական ապաշխարության հետ, որը նշանակում է մերժել մեղավոր ուղիները և ուխտ կապել Աստծո հետ՝ արդար ապրելու և Քրիստոսին հետևելու համար: Այս ուխտն առաջին անգամ կնքվում է ընկղմամբ մկրտության միջոցով, որը տեղի է ունենում հաշվետու տարիքում (8 տարեկան) կամ երբ մարդ ընդունում է հավատքը: Այնուհետև ուխտը շաբաթական նորոգվում է` մասնակցելով հաղորդությանը (նման է Հաղորդությանը) եկեղեցական ծառայության ժամանակ։

Հիսուս Քրիստոսի Վերջին Օրերի Սրբերի Եկեղեցու մասին տարածված թյուրիմացությունն այն է, որ մկրտությունը և հաղորդությունը «պահանջվող գործեր» են փրկության համար: Փոխարենը, այս եկեղեցու ուսմունքներն ընդգծում են, որ Քրիստոսն արդեն փրկել է ողջ մարդկությանը ֆիզիկական մահից՝ Իր քավության և հարության միջոցով։ Հոգևոր փրկությունը, սակայն, կախված է ապաշխարությունից և Աստծո պատվիրաններին հնազանդվելուց։

## Տարաձայնություններ դավանանքների միջև
«Վերստին ծնված» տերմինն օգտագործվում է մի քանի քրիստոնեական դավանանքների կողմից, սակայն տարաձայնություններ կան այն մասին, թե ինչ է նշանակում այդ տերմինը և արդյոք այլ դավանանքների անդամներն իրավունք ունեն իրենց վերստին ծնված քրիստոնյա անվանել:

Կաթոլիկ տեսակետի համաձայն՝

Ավետարանական բողոքական տեսակետ. Նորից ծնվել անձնական հավատքի միջոցով

Բարեփոխված (կալվինական) տեսակետ․

## Պատմություն և կիրառություն
Պատմականորեն քրիստոնեությունը օգտագործել է տարբեր փոխաբերություններ՝ նկարագրելու իր սկզբնավորման ծեսը, այսինքն՝ հոգևոր վերածնունդը մկրտության հաղորդության միջոցով ջրի և ոգու զորությամբ: Սա մնում է ընդհանուր ըմբռնումը քրիստոնեական աշխարհի մեծ մասում, որն առկա է, օրինակ, հռոմեական կաթոլիկության, արևելյան ուղղափառության, լյութերականության, անգլիական եկեղեցու  և բողոքականության այլ պատմական ճյուղերում:

Այնուամենայնիվ, Ռեֆորմացիայից որոշ ժամանակ անց ավետարանականները սկսեցին այլ իմաստ տալ «վերստին ծնված» արտահայտությանը, որպես կրոնափոխության փորձ, որը խորհրդանշվում էր միայն ջրում մկրտությամբ և պայմանավորված էր ավելի շուտ Հիսուս Քրիստոսի հանդեպ սեփական հավատքով՝ փրկության համար: Այս նույն համոզմունքը պատմականորեն եղել է մեթոդիստական ուսմունքի անբաժանելի մասը և կապված է արդարացման ուսմունքի հետ։

Ըստ Բրիտանիկա հանրագիտարանի․

Ըստ Ջ. Գորդոն Մելթոնի՝

Ըստ Էնդրյու Պերվեսի և Չարլզ Փարթիի՝

«Վերստին ծնված» տերմինը լայնորեն կապված է ավետարանական քրիստոնեական նորացման հետ՝ սկսած 1960-ականների վերջից, սկզբում Միացյալ Նահանգներում և հետագայում տարածվելով ամբողջ աշխարհում: Արտահայտությունը կապված էր այնպիսի շարժումների հետ, ինչպիսիք են Հիսուս ժողովուրդը և քրիստոնեական հակամշակույթը, որոնք կենտրոնացած էին հոգևոր դարձի և Հիսուս Քրիստոսի հետ անձնական հարաբերությունների վրա: Շատերի համար «վերստին ծնվելը» նշանակում է դարձի փորձ՝ մի իրադարձություն, որտեղ անհատը ընդունում է Հիսուսին որպես Տեր և Փրկիչ՝ նպատակ ունենալով փրկվել դժոխքից և ապահովել հավերժական կյանք դրախտում: Երբ այս գաղափարը ձեռք բերեց ժողովրդականություն, այն խորհրդանշեց բարեպաշտ ավետարանական քրիստոնյաների ինքնությունը։

1970-ականների կեսերին «վերստին ծնված» արտահայտությունը ավելի ու ավելի էր ճանաչվում հիմնական լրատվամիջոցների կողմից, որոնք հաճախ վերաբերում էին նորից ծնված շարժման անդամներին: Այս շարժումը սերտորեն կապված էր ավետարանական քրիստոնեության հետ։

Տերմինի համատարած ճանաչման կարևոր պահը տեղի ունեցավ 1976 թվականին, երբ Չակ Քոլսոնը՝ Ուոթերգեյթի նախկին դավադիրը, հրատարակեց իր «Նորից ծնված» գիրքը: Քոլսոնի գիրքը արժանացավ միջազգային ուշադրության և նպաստեց տերմինի աճող կարևորությանը: Փաստորեն, «Time» ամսագիրը հետագայում Քոլսոնին անվանեց Ամերիկայի 25 ամենաազդեցիկ ավետարանականներից մեկը։ «Նորից ծնված» արտահայտությունը քաղաքական հռետորաբանության մեջ մտավ նաև 1976 թվականի ԱՄՆ նախագահական ընտրությունների քարոզարշավի ժամանակ։ Դեմոկրատական կուսակցության թեկնածու Ջիմի Քարթերը «Playboy» ամսագրին տված հարցազրույցի ժամանակ հրապարակավ անվանեց իրեն «վերստին ծնված», ինչը նշանակալի պահ էր, երբ ԱՄՆ նախագահի թեկնածուն օգտագործեց տերմինը՝ նկարագրելու իր անձնական կրոնական փորձը: Սա օգնեց ամրապնդել տերմինի առկայությունը թե՛ կրոնական, թե՛ աշխարհիկ դիսկուրսներում:

Չակ Քոլսոնի նկարագրությունը դեպի հավատ տանող իր ճանապարհը տալիս է անձնական դարձի փորձի հզոր օրինակ, որը կենտրոնական դարձավ Միացյալ Նահանգներում «վերստին ծնված» ինքնության համար: Քոլսոնը, ով եղել է Ուոթերգեյթի սկանդալի առանցքային դեմքը և հետագայում բանտարկության ենթարկվել, պատմում է, թե ինչպես է ծավալվել իր հոգևոր ճանապարհորդությունը բանտում գտնվելու ընթացքում: Նրա փոխակերպումն անմիջապես չեղավ, և նա պայքարում էր «Աստծո հետ անձնական հանդիպում» ունենալու գաղափարի դեմ: Սակայն նրա հոգևոր զարթոնքի պահը եկավ, երբ ծովի մոտ մենակ նստած նա վերջապես աղոթեց՝ ասելով.

Այս խոցելի պահին Կոլսոնը խորը փոփոխություն ապրեց: Նրա պարզ աղոթքին հաջորդեց վստահության խորը զգացումը և նորահայտ ուժը: Նա դա նկարագրում է որպես հստակ, փոխակերպիչ տեղաշարժ ինչպես իր մտքում, այնպես էլ սրտում՝ փոփոխություն, որը նրան ոչ միայն նոր տեսանկյուն է տվել կյանքի, այլև աշխարհում իր տեղի մասին:

Ջիմի Քարթերը Միացյալ Նահանգների առաջին նախագահն էր, ով հրապարակայնորեն հայտարարեց, որ վերստին ծնվել է 1976 թվականին։ Նրա թեկնածությունն օգնեց ներմուծել և հանրահռչակել վերստին ծնված քրիստոնյայի գաղափարը ամերիկյան քաղաքականության մեջ: 1980 թվականի ընտրությունների ժամանակ բոլոր երեք հիմնական թեկնածուները՝ Քարթերը, Ռոնալդ Ռեյգանը և Ջոն Անդերսոնը, հրապարակայնորեն պնդում էին, որ նորից ծնվելու փորձառություն են ունեցել։

Սայդերը և Քնիփերսը նշում են, որ Ռոնալդ Ռեյգանի ընտրությանը հատկապես նպաստեցին սպիտակ բողոքական «վերածնված» քրիստոնյաների 61%-ի ձայները՝ ընդգծելով այս ժողովրդագրության աճող քաղաքական ուժը։

2000-ականների սկզբին Գելապի ինստիտուտի կողմից անցկացված հարցումների տվյալները ցույց են տվել, որ Ամերիկայի բնակչության զգալի մասը ճանաչվել է որպես վերստին ծնված կամ ավետարանական: 2003թ.-ին ԱՄՆ-ի չափահասների 42%-ը ճանաչվեց որպես այդպիսին, իսկ 2004թ.-ին աննշան նվազում էր մինչև 41%: Վերլուծությունը ցույց է տվել, որ սևամորթ ամերիկացիների դեպքում ավելի հավանական է, որ ճանաչեն իրենց որպես վերստին ծնված (63%), քան սպիտակամորթ ամերիկացիները (39%): Քաղաքական պատկանելությունը նույնպես դեր է խաղացել. հանրապետականների ավելի մեծ տոկոսը (52%) ճանաչվել է որպես «վերածնված» դեմոկրատների (36%) և անկախների (32%) համեմատ։

Օքսֆորդի «Կրոն և ամերիկյան քաղաքականություն» ձեռնարկը ընդգծում է կապը «վերածնված» անձանց քաղաքական հայացքների միջև։ Ձեռնարկն այնուհետև առաջարկում է, որ վերստին ծնված քրիստոնյաներն ունեն ամուր կարծիքներ տնտեսական հարցերի վերաբերյալ, որոնք ձևավորվում են իրենց կրոնական հայացքներով: Այս տեսակետները հաճախ համընկնում են պահպանողական տնտեսական սկզբունքների հետ, ինչպիսիք են ցածր հարկերը, ավելի քիչ պետական ծախսերը և ազատ շուկայական լուծումների նախապատվությունը։

## Անուններ, որոնք ստեղծվել են ոգեշնչվելով տերմինից
«Քրիստոսում վերածնվել» հասկացությունը ոչ միայն ազդել է աստվածաբանության, այլև մշակութային ավանդույթների վրա՝ ներշնչելով մի շարք ընդհանուր եվրոպական անուններ, որոնք արտահայտում են «վերածնված» լինելու գաղափարը: Օրինակները ներառում են ֆրանսիական անուններ, ինչպիսիք են René-ն և Renée-ն, հոլանդական անունները, ինչպիսիք են Renaat-ը և Renate-ն, և իտալական, իսպանական, պորտուգալական և խորվաթական անունները, ինչպիսիք են Renato-ն և Renata-ն, բոլորը բխում են լատիներեն Renatus/Renata-ից, որը նշանակում է «վերածնված» կամ «վերածնված»: Այս անունները արտացոլում են հավատքի միջոցով նորացման և վերափոխման հոգևոր հայեցակարգը:

«Վերստին ծնվելու» գաղափարը խելամիտ դեր է խաղում նաև տեխնոլոգիայի մեջ։ «Bash»-ը անվանվել է սկզբնական Bourne shell-ի անունից, բայց «Again» բառի ավելացմամբ՝ ցույց տալու համար, որ այն բնօրինակ ծրագրի թարմացված տարբերակն է: Բառախաղը նաև հումորի երանգ է հաղորդում՝ հղում անելով հոգևոր նորացման գաղափարին («վերստին ծնված»)՝ ակնարկելով, որ  «Bash»-ը հին ծրագրի նոր, վերակենդանացված կրկնությունն է:

## Վիճակագրություն
Օքսֆորդի «Կրոն և ամերիկյան քաղաքականություն» ձեռնարկի հատվածը ընդգծում է կրոնական ինքնության և փորձառությունների չափման բարդությունը, հատկապես «վերստին ծնված» լինելու հասկացության առումով։ Ընդհանուր սոցիալական հետազոտությունը (GSS), որն օգտագործվում է ամերիկյան հասարակության տարբեր ասպեկտների վերաբերյալ տվյալներ հավաքագրելու համար, երեք անգամ հարցվողներին հարցրել է՝ արդյոք նրանք ունեցել են «վերստին ծնված» լինելու կամ «վերստին ծնվելու փորձառություն»։ Հետազոտությունները ցույց են տալիս, որ այնպիսի խմբեր, ինչպիսիք են Ավետարանական, սևամորթ և լատինաամերիկյան բողոքականները, հակված են դրական արձագանքելու այս հարցին, և յուրաքանչյուր խմբի մոտ երկու երրորդը պնդում է, որ վերստին ծնվելու փորձ ունի: Ի հակադրություն, հիմնական բողոքականներն ու կաթոլիկները (և՛ անգլո, և՛ լատինաամերիկացիներ) հաստատման շատ ավելի ցածր տոկոս են ցույց տալիս, ընդ որում հիմնական բողոքականների միայն մեկ երրորդը և կաթոլիկների մեկ վեցերորդը պատասխանում են այո: Այնուամենայնիվ, Ձեռնարկը նշում է, որ այս «վերստին ծնվելու» հարցերը կարող են մարդկանց կրոնական ինքնությունը կամ հավատալիքները չափելու լավագույն միջոցը չլինել։ «Վերստին ծնված» տերմինը հաճախ կապված է անձնական հավատքի և վերափոխման հետ, սակայն հետազոտություններում դրա օգտագործման եղանակը կարող է լիովին չարտացոլել փորձառության խորությունը կամ նշանակությունը։ Օրինակ, որոշ անհատներ, ովքեր հաղորդում են «վերստին ծնվելու փորձառության» մասին, կարող են պարզապես օգտագործել այն որպես պիտակ կամ ինքնություն, այլ ոչ թե նշել հատուկ հոգևոր կամ աստվածաբանական վերափոխում։ Այսպիսով, հետազոտության արդյունքները կարող են արտացոլել ավետարանական կամ վերստին ծնված ինքնության հետ ինքնանույնականացում, այլ ոչ թե իսկական, չափելի հոգևոր փորձառություն։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Նոր ծնունդ, Ջոն Ուեսլի, քարոզ թիվ 45. Վերստին ծնվելու մասին Ուեսլիի ուսմունքը և փաստարկը, որ այն հիմնարար է քրիստոնեության համար:

Կատեգորիա:Նոր Կտակարան
Կատեգորիա:Քրիստոնեություն