Սուրբ Խաչ եկեղեցի (Սամարա)

**Սուրբ Խաչ եկեղեցի, Սամարա** քաղաքում գտնվող կրոնական կառույց։ Պատկանում է Մայր Աթոռ Սուրբ Էջմիածնի Ռուսաստանի և Նոր Նախիջևանի հայոց թեմին, գտնվում է Ռուսաստանի Սամարայի մարզում։ Համակարգում է Սամարայում բնակվող առաքելական ռուսահայության հոգևոր կյանքը։ Գտնվում է Պոստնիկովի ձորակում (նախկինում՝ Պոդպոլշիկովի ձորակ)։ Աշխարհագրական առումով առավել մոտ են նույն մարզի Տոլյատի քաղաքի սուրբ Աստվածածինը և հարակից մարզի մարզկենտրոն Օրենբուրգ քաղաքի սուրբ Հարությունը։

## Պատմություն
Կառույցի շինարարությունը սկսվել է 1998 թվականի հոկտեմբերին՝ Ռուսաստանի և Նոր Նախիջևանի թեմի առաջնորդ Տիգրան արքեպիսկոպոսի օրհնությամբ և ավարտվել է 2003 թվականին։ Սուրբ Խաչ եկեղեցու բացման արարողությունը և օծումը տեղի է ունեցել 2003 թվականի նոյեմբերի 16-ին։ Նորակառույց եկեղեցին օծել է Նոր Նախիջևանի և Ռուսաստանի թեմի հայ առաքելական եկեղեցու առաջնորդ եպիսկոպոս Եզրաս Ներսիսյանը։ Տեղադրվել է հուշարձան-կոթող՝ նվիրված 1915 թվականի Հայոց ցեղասպանության, ինչպես նաև՝ 1988 թվականի Սպիտակի երկրաշարժի անմեղ զոհերի հիշատակին։ Եկեղեցին կառուցվել է ձեռնարկատեր Արթուր Մարտիրոսյանի և Սամարայի մարզի վարչակազմի միջոցներով։

Եկեղեցու օծման արարողությունը բացել է Սամարայի քաղաքապետ Գեորգի Լիմանսկին։ Նա շնորհավորել է հավաքված հյուրերին և Սամարայի մարզում ապրող հայերին՝ այդ հիշարժան իրադարձության կապակցությամբ։ Քաղաքագլուխն իր ելույթում մասնավորապես նշել է, որ յուրաքանչյուր ազգի համար եկեղեցին հանդիսանում է հոգևոր ու ազգային մշակույթի, ժողովուրդների միաբանության վայր և սրբազան ծիսակատարությունների ու սովորույթների գանձարան։ Հայկական նոր եկեղեցու օծման արարողութրյունից անմիջապես հետո կնքել են երեխաներին և պսակադրել երիտասարդ զույգին։

Սուրբ Խաչ եկեղեցու օծման օրը՝ նոյեմբերի 16-ին, Սամարա են ժամանել մեծաթիվ հյուրեր Մոսկվայից, Սարատովից, Ուֆայից, Վոլգոգրադից, Կազանից և Ռուսաստանի այլ քաղաքներից։ Մոսկովյան պատվիրակությունը ներկայացնում էին եպիսկոպոս Եզրասը, Ռուսաստանի հայերի միության փոխնախագահ Գերման Ավանյանցը, ՌԴ-ում Հայաստանի դեսպանատան քարտուղար Մարիա Բաբայանը, ինչպես նաև՝ Ռուսաստանի՝ Բաշկորտոստանի Հանրապետության հայերի միության բաժնի վարիչ Արմեն Տոնոյանը և այլք։ Պատվարժան հյուրերի շարքում կային նաև Սամարայի և Սիզրանսկի Սերգեյ արքեպիսկոպոսը, Ռուսաստանի Դաշնության խորհրդի անդամ Լեոն Կովալսկին, ՌԴ Պետական Դումայի պատգամավոր Ալեքսանդր Բելոուսովը, Ռուսաստանի տարբեր քաղաքների հայկական տեղական կառավարման մարմինների ներկայացուցիչներ։

Ամբողջ արարողությունը և տոնական միջոցառումը` նվիրված եկեղեցու բացմանը, կազմակերպել է Սամարայի մարզի հայկական համայնքը՝ ՍՄՀՀ-ի կառավարման ներկայացուցիչ Արթուր Մարտիրոսյանի կողմից։

Այդ միջոցառումը համընկել է «Հայաստանը և հայերը Սամարայի նահանգում» գրքի հրատարակման հետ։ Թողարկվել են Հովհաննես Այվազովսկու և Մարտիրոս Սարյանի նկարների վերարտադրությամբ լուսանկարների ալբոմներ, որոնց շնորհանդեսը տեղի է ունեցել նույն օրը՝ երեկոյան, Կիրովի անվան մշակութի տանը։

Հանդիսավոր միջոցառումից հետո տեղի է ունեցել գալա-համերգ, որին մասնակցել է Մոսկվայի հայկական «Զվարթնոց» գեղագիտական կենտրոնը՝ Անժելա Ստեփանյանի ղեկավարությամբ։ Արտիստները կատարել են հայկական ժողովրդական պարեր և երգեր։

Եկեղեցին նշում է հայկական տոները, հիշարժան տարեթվերը։

## Արտաքին հղումներ
* '''Сайт Самарских армян'''
* Церковь на карте Самары 
* Духовное единство в культурном многообразии (этноконфессиональные группы в Поволжье)
* Новая церковь в Самаре 

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:21-րդ դարի հայկական վանքեր և եկեղեցիներ
Կատեգորիա:Եկեղեցիներ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Ռուսահայ առաքելական վանքեր և եկեղեցիներ (Ռուսաստան և Նոր Նախիջևան)
Կատեգորիա:Սամարայի եկեղեցիներ