open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Սյուրեյա օպերային թատրոն

**Սյուրեյա օպերային թատրոն**, նաև անվանում են ** Սյուրեյա մշակութային կենտրոն **(), օպերային թատրոն, որը գտնվում է Ստամբուլի Կադըկոյ թաղամասում։

Կառույցը նախագծվել է հայ ճարտարապետ Գեղամ Գավաֆյանի կողմից (Kegam Kavafyan)՝ Ստամբուլի քաղաքապետ Սուրեյ Իլմենյայի հանձնարարականով։ 1927 թվականին Ստամբուլի ասիական հատվածում ստեղծվել է առաջին երաժշտական թատրոնը։ Սակայն նորակառույց մշակութային կենտրոնում ներկայացումներ չէին բեմադրվում, քանի որ տարածքը մեծ չէր և համապատասխան սարքավորումները բացակայում էին։ Կառույցը որոշ ժամանակ օգտագործվել է որպես կինոթատրոն։ Եվ միայն 2007 թվականի վերջում վերանորոգումից հետ այստեղ սկսեց գործել օպերային թատրոնը։

## Պատմություն
Սուրեյ փաշան սկսել է մշակութային կենտրոնի շինարարությունը 1924 թվականին Կադըկոյում, որը գտնվում է Ստամբուլի ասիական հատվածում։ Նպատակը մշակութային և հասարակական միջոցառումների անցկացումն էր։ Եվրոպա կատարած այցելությունների ժամանակ փաշան հմայվել է եվրոպական օպերային ճարտարապետությամբ։ Շենքի արտաքին տեսքը մեծ ներազդեցություն է ունեցել թուրքական ճարտարապետական մշակույթի վրա։ Կառույցի ճեմասրահը հիշեցնում է Փարիզ Ելիսեյան պալատի ճեմասրահը։ Ներքին կահավորանքը արված է հիմնականում գերմանական ոճով։ Սուրեյ Իլմենյայի հրամանով կառույցի ճարտարապետ է նշանակվել Գեղամ Գավաֆյանը։ Կառուցումը ավարտվել է 1927 թվականին։«Süreyya Opereti» () անվամբ օպերային թատրոնը բացվել է 1927 թվականի մարտի 6-ին։ Այն առաջինն էր ասիական հատվածում և վեցերորդը ողջ Ստամբուլում։

Քանի որ, կառուցվող օպերայի բեմը ամբողջովին չէր կառուցվել, սկզբնական շրջանում երաժշտական միջոցառումներ չեն իրականացվել։ Շաբաթը մի քանի անգամ այստեղ ցուցադրվել են միայն թատերական ներկայացումներ։ 1930 թվականին կառույցում տեղադրվել է էկրան և կառույցը վերանվանել «Süreyya Sineması»։ Կինոթատրոնի առաջին տնօրենը եղել է հայտնի թուրք գրող Նազըմ Հիքմեթի հայրը՝ Հիքմեթ Նազըմ բեյը։

Կառույցի երկրորդ հարկում գտնվող պարահանդեսի սրահում գործել է բանկետի սրահ։ 1959 թվականին կառույցում ավելի քան հինգ տարի գործել է «Քադըքոյ ռիսեփշըն» թատերական խմբակը։ Այնուհետև կառույցում գործել է հագուստի կարման արտադրամաս։

1950 թվականին Սուրեյ Իլմենյան իր ողջ կարողությունը կտակել էր՝ ստեղծելու «Darüşşafaka Cemiyeti» հիմնադրամը և մահացել է 1955 թվականին։ Նրա կինը Ադալեթ Իլմենը մահացել է 1966 թվականին։

Սյուրեյա կինոթատրոնի հանդիսասրահւ վերանորոգվել է 1996 թվականին, իսկ նրա տեխնիկական սարքավորումները արդիականացվել են 2003 թվականին։ Կառույցի ներքին տեսքը վերանորոգման ժամանակ հիմնականում պահպանվել է։

## Վերանորոգում
right|thumb|250x250px|Օպերային թատրոնի ճեմասրահը
2006 թվականին Սելամի Օզթյուրքը, ով աշխատում է Կադըկոյի համայնքապետարանում, սկսել է կառույցի վերանախագծումը։ Վերանորոգումը ներառում էր առաստաղի և պատերի ֆրեսկոները և արտաքին տեսքի քանդակները։ Վերակառուցումը տևել է երկու տարի, իսկ վերանորոգման ծախսը եղել է մոտ 14 մլն թուրքական լիրա (մոտ 9 միլիոն դոլլար)։

Սյուրեյա օպերային թատրոնը բացվել է 2007 թվականի դեկտեմբերի 14-ին, որի բացմանը հնչել է Ահմեդ Ադնան Սայգունի «Օպուս 26» օպերան։ Սուրեյ Իլմենյայի երազանքը իրականացավ 80 տարի անց։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ

Կատեգորիա:Թուրքիայի մշակույթ
Կատեգորիա:Ստամբուլի մշակույթ
Կատեգորիա:Ստամբուլի շենքեր և կառույցներ
Բուենոս Այրեսի կենդանաբանական այգի

**Բուենոս Այրեսի կենդանաբանական այգի** (), կենդանաբանական այգի և զբոսայգի Արգենտինայի մայրաքաղաք Բուենոս Այրեսի Պալերմո վարչական շրջանում։

Ընդհանուր առմամբ կենդանաբանական այգին զբաղեցնում է 18 հեկտար հողատարածք։ Կենդանաբանական այգում պահվում են 89 տեսակի կաթնասունների, 49 տեսակի սողուններ և 175 տեսակի թռչուններ, ընդհանուր առմամբ ավելի քան 2500 առանձնյակ։

## Կենդանիներ
240px|thumb|Արա թութակ Բուենոս Այրեսի կենդանաբանական այգում
Կենդանաբանական այգու կանաչ տարածությունները լի են հայրենի թռչուններով և կրծողներով։ Ճահճակուղբերը, նապաստակները և սիրամարգերը կենդանաբանական այգում շրջում են ազատության մեջ։ Կապիկների և կապկազգիների մի մասը տեղավորված են վանդակների, իսկ մյուս մասը՝ այգու փոքր արհեստական լճերի վրա գտնվող կղզիների վրա։

Կենդանաբանական այգու առաջին հատվածը () նման է ագարակի։ Այստեղ այցելուները կարող են կերակրել ընտանի կենդանիներին՝ պոնիներին, էշերին, ոչխարներին և այծերին։ Այս բաժնի մի մասը համարվում է նաև հնդկահավերի, հավերի, խոզերի, նապաստակների, կովերի և ձիերի բնակավայրը։

Երկրորդ բաժինը կենդանաբանական այգու ակվարիումն է, որտեղ կարելի է հանդիպել նաև պինգվինների։ Ակվարիումների թարմ ջրերում բնակվում են արևադարձային ծովային ձկներ՝ այդ թվում և մարդակեր պիրանիաների։

Ակվարիումներում տեղի են ունենում նաև ցուցադրություններ և շոուներ, որի այցելուները պետք է վճարեն հավելյալ։

Երրորդ բաժնում ներկայացված են Արգենտինայի և աշխարհի տարբեր սողուններ, հիմնականում՝ օձեր։

Արևադարձային կենդանիներին նվիրված բաժնում ներկայացված են բազմաթիվ կատվազգիներ։ Ներկայացված գիշատիչ կատուներից են վագրերը, պումաները, վագրակատուները, յագուարները և առյուծները։ Առյուծները ապրում են «ամրոցի» նմանությամբ ստեղծված ազատավանդակում։

Բուենոս Այրեսի կենդանաբանական այգում բնակվում են բենգալյան վագրեր՝ թվով չորսը։ Բացի այս կենդանիներից, կենդանաբանական այգում բնակվում են նաև կարմիր պանդաներ, ուղտեր, բիզոններ, ընձուղտ, գետաձի, լեմուրները և փղեր։

Ուղտերի ազատավանդակի կառուցված են Մարոկկոյի ճարտարապետական ոճով, ֆլամինգոներինը՝ որպես բյուզանդական «ավերակներ»։ Կենգուրուների վանդակը շրջապատված է աբորիգենների նկարներով, իսկ փղերի ազատավանդակը՝ հնդկական շինություններով և ավերակներով։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Արգենտինայի կենդանաբանական այգիներ
Կատեգորիա:Բուենոս Այրեսի զբոսայգիներ
Դուռնագյոլ (Արդահանի գավառ)

**Դուռնագյոլ**, ավերակ գյուղ Արևելյան Հայաստանում, Կարսի մարզի Արդահանի գավառում։

Բնակչության մասին տվյալներ չեն պահպանվել։

## Աղբյուրներ
* «Հայաստանի և հարակից շրջանների տեղանունների բառարան» (5 հատորով), 1986-2001 թթ., Երևանի Համալսարանի հրատարակչություն

## Տես նաև
* Արեւմտահայաստանի եւ Արեւմտահայութեան Հարցերու Ուսումնասիրութեան Կեդրոն

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Արևելյան Հայաստանի գյուղեր
Դուռնագյոլ (Գյումուշխանեի գավառ)

**Դուռնագյոլ**, գյուղ Օսմանյան կայսրությունում, Տրապիզոնի վիլայեթի Գյումուշխանեի գավառում։ Գտնվում էր Գյումուշխանե-Տրապիզոն ճանապարհի վրա։

Տարածքը հարթավայրային էր։

Բնակչության մասին տվյալներ չեն պահպանվել։

## Տես նաև
* Տրապիզոնի նահանգի հայաբնակ բնակավայրեր

## Ծանոթագրություններ

## Աղբյուրներ
* «Հայաստանի և հարակից շրջանների տեղանունների բառարան» (5 հատորով), 1986-2001 թթ., Երևանի Համալսարանի հրատարակչություն
* Արեւմտահայաստանի եւ Արեւմտահայութեան Հարցերու Ուսումնասիրութեան Կեդրոն

Կատեգորիա:Օսմանյան կայսրության հայաբնակ գյուղեր
Շահնայ

thumb|Շահնայ նվագող Լոկեշ Անանդը
**Շահնայ**, փողային երաժշտական գործիք, հայտնի է հյուսիսային Հնդկաստանում։

Պատկանում է հոբոյների ընտանիքին, իրենից ներկայացնում է 30-50 սմ երկարությամբ խողովակ, կոնաձև է, անցքերով և երկակի պիպիչով (լեզվակ)։ Գործիքը պատրաստված է փայտից, ներքևի մասում ունի տափակեցված մետաղական փողալայնուկ։ Անցքերի քանակը 6-9 է, դիապազոնը` 2 օկտավա։

Շահնայի ձայնը յուրահատուկ է, երկյուղածության զգացմունք է ստեղծում։ Այն օգտագործվում է կրոնական և հարսանեկան արարողությունների ժամանակ։

Շահնայ նվագող ամենահայտնի երաժիշտներից է Բիսմիշահ Խանը () (1916—2006), վիրտուոզ, պարգևատրվել է Հնդկաստանի պետական ամենաբարձր պարգևով` «Բխարատ Ռատնա»։ Դեյվ Մեյսոնը այդ գործիքը նվագել է «The Rolling Stones» խմբի «Street Fighting Man» երգի ժամանակ։

## Արտաքին հղումներ
* Shehnai — статья из Britannica.com.
* Энциклопедия музыкальных инструментов — ШАХНАЙ
* 
* 

Կատեգորիա:Փողային երաժշտական գործիքներ
Կ-15

**Կ-15**,  հայկական արտադրության 12,7 մմ խոշոր տրամաչափի հեռահար դիպուկահար հրացան։

## Բնութագրություն
Խոշոր տրամաչափի հեռահար դիպուկահար հրացան Կ-15-ը առաջին անգամ արտադրվել է 2010 թվականին։ Հրացանի փամփուշտի տրամաչափը 12,7×108 մմ է։ Հրացանի երկարությունը 1500 մմ է,  փողինը՝ 1100 մմ, քաշը հենակի հետ՝ 18 կգ։  Հրացանի արագաձգությունը կազմում է 16 կրակոց րոպեում, փամփուշտի սկզբնական արագությունը՝ 810 մ/վ։ Կրակոցի էֆեկտիվ հեռավորությունը կազմում է՝ 1600 մ, մաքսիմալը՝ 2000 մ։ Կ-5 դիպուկահար հրացանը զինված է փողաբերանի արգելակով։

## Օգտագործում
*  — Հայաստանի Զինված Ուժեր

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* milkavkaz // Լուսանկարներ  Հայաստանի պաշտպանության նախարարության կողմից կազմակերպած ցուցադրությունից։

Կատեգորիա:Հայաստանի զինատեսակներ
Դուռնագյոլ (Խնուսի գավառ)

**Դուռնագյոլ**, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Էրզրումի վիլայեթի Խնուսի գավառում։ Գտնվում էր գավառակի հյուսիսային սահմանների մոտ։

## Բնակչություն
XX դարի սկզբին ուներ 20 տուն բնակիչ։

## Տես նաև
* Էրզրումի նահանգի հայաբնակ բնակավայրեր

## Ծանոթագրություններ

## Աղբյուրներ
* «Հայաստանի և հարակից շրջանների տեղանունների բառարան» (5 հատորով), 1986-2001 թթ., Երևանի Համալսարանի հրատարակչություն
* Արեւմտահայաստանի եւ Արեւմտահայութեան Հարցերու Ուսումնասիրութեան Կեդրոն

Կատեգորիա:Արևմտյան Հայաստանի գյուղեր
Կիմ Դասոմ

**Կիմ Դա Սոմ** (), ավելի հայտնի է իր **Դասոմ** մականունով, հարավկորեացի երգչուհի և դերասանուհի։ Նա հարավկորեական Starship Entertainment լեյբլի Sistar գյորլ բենդի անդամ է։ Նա նկարահանվել է ֆիլմերում և հեռուստասերիալներում, որոնցից են՝ «Ընտանիք» (2012–2013), «Սիրո մեղեդի» (2013–2014) և *«Տարօրինակ հարսնացու»* (2015)։

## Կարիերա
### Մինչ առաջնաելույթը
Մինչ Sistar խմբին միանալը, Դասոմը հաղթել է տարբեր պոեմների և երգեր գրելու մրցույթներում։

### Sistar

2010 թվականի հունիսին առաջնեույթ ունեցել, որպես Sistar խմբի անդամ, «Push Push» երգով։ Sistar խումբը թողարկել է երկու ստուդիական և հինգ մինի ալբոմ։

### Սոլո գործունեություն
Դասոմը մասնակցել է VIXX խմբի «Rock Ur Body» տեսահոլովակի նկարահանմանը, որը թողարկվել է 2012 թվականի օգոստոսի 23-ին։ Նա նաև մասնակցել է K.Will-ի «Please Don't...» տեսահոլովակի նկարահամանը, որն էլ թողարկվել է 2012 թվականի հոկտեմբերի 10-ին։

2013 թվականի հունվարի 15-ին և 16-ին Դասոմը Մալազիայում անցկացվող «Ոսկե սկավառակ» մրցանակաբաշխության հաղորդավարներից էր։ Նա K.Will-ի «Love Blossom» տեսահոլովակում խաղացել է գլխար հերոսուհու դերը, որը թողարկվել է ապրիլի 4-ին։

«Սիրո մեղեդի» դրամայում Դասոմը խաղացել է Գոն Դըլ Իմի դերը։

2015 թվականի ապրիլի 20-ին հայտարարվեց, որ Դասոմը 2AM խմբի վոկալիստ Ջինվունի հետ միանալու է «Ջունգլիի օրենքները» ռեալիթի շոուին։

2015 թվականի հունիսի 14-ին հայտարարվեց, որ Դասոմը միանալու է MBC հեռուստաալիքի «Իմ փոքրիկ հեռուստատեսությունը» շոուին, որպես հյուր։

2015 թվականի հուլիսի 6-ին Դասոմը ասաց, որ նկարահանվում է KBS հեռուստաալիքի «Տարօրինակ հարսնացու» դրամայում։ Նա խաղացել է Օհ Ին Յոնի դերը, ով նախկինում եղել է հայտնի գյորլ բենդի անդամ։

## Սկավառակագրություն

### Սաունդթրեքեր և սոլո երգեր

## Ֆիլմագրություն
### Ֆիլմ

### Հեռուստատեսային դրամաներ

### Շոուներ

### Մասնակցությունը այլ արտիստների տեսահոլովակներին

## Մրցանականեր և անվանակարգումներ

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Official Sistar Website 
* Կիմ Դասոմ on Ինստագրամ

Կատեգորիա:Հարավկորեացի դերասանուհիներ
Կատեգորիա:Հարավկորեացի երգչուհիներ
Կատեգորիա:Հարավկորեացի կինոդերասանուհիներ
Կատեգորիա:Հարավկորեացի հեռուստատեսային դերասանուհիներ
Կատեգորիա:Հարավկորեացի մոդելներ
Կատեգորիա:Հարավկորեացի պարուհիներ
Կատեգորիա:Հարավկորեացի պարային երաժիշտներ
Ռոման Վլասով

**Ռոման Անդրեևիչ Վլասով** (, ), ռուս հունահռոմեական ոճի ըմբշամարտիկ։ Օլիմպիական խաղերի կրկնակի չեմպպիոն է (2012, 2016):

Ռոման Վլասովը 2011 և 2015 թվականներին դարձել է Աշխարհի չեմպիոն։ Ինչպես նաև 2012 և 2013 թվականների Եվրոպայի չեմպիոն։

Ռուսաստանի կառավարության կողմից ստացել է Ռուսաստանի սպորտի վարպետի կոչում։

## Կենսագրություն
Ռոման Վլասովը ծնվել է 1990 թվականի հոկտեմբերի 6-ին՝ Նովոսիբիրսկում։ Եղբայրը՝ Արտյոմը նույնպես հունահռոմեական ոճի ըմբշամարտիկ է, ով դարձել է Աշխարհի կրկնակաի չեմպիոն։

Ռոմանը սկսել է զբաղվել ըմշամարտով 1997 թվականից՝ 6 տարեկան հասակում։ Նրա առաջին մարզիչը եղել է Վիկտոր Կուզենցովան։

2007-2013 թվականների ընթացքում սովորել է Նովոսիբիրսկի Գյուղատնտեսական համալսարանում։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Федерация спортивной борьбы России: Власов Р. А. 
* bio on fila-wrestling.com 

Կատեգորիա:1990 ծնունդներ
Կատեգորիա:2012 թվականի Ամառային օլիմպիական խաղերի չեմպիոններ
Կատեգորիա:2016 թվականի Ամառային օլիմպիական խաղերի չեմպիոններ
Կատեգորիա:Բարեկամության շքանշանի ասպետներ (Ռուսաստան)
Կատեգորիա:Հոկտեմբերի 6 ծնունդներ
Կատեգորիա:Ռուս օլիմպիական չեմպիոններ
Ջեյ Ռայան

**Ջեյ Բանիանը** (, ավելի հայտնի է Ջեյ Ռայան () անունով, ), դերասան, ծագումով Նոր Զելանդիայից, բնակվում է Ավստրալիայում։ Ավելի հայտնի է ավստրալիական Հարևանները օճառային օպերայում կատարած Ջեք Սքալլիի, նորզելանդական Առաջ աղջիկներ դրամատիկ կատակերգությունում կատարած Քևինի և ամերիկյան «Գեղեցկուհին և հրեշը» հեռուստասերիալում կատարած Վինսենթ Քեյլլերի դերերով։
մինի

## Կարիերա
2002 - 2005 թվականներին նկարահանվել է ավստրալիական Հարևանները օճառային օպերայում, կատարելով Ջեք Սքալլի դերը։ Տեղեկացվել է, որ այդ սերիալի համար նա հրաժարվել է խաղաալ գլխավոր դեր կանադական ֆիլմում։

Լոս Անջելեսի լսումների ժամանակ որոշվեց, որ նա կփոխի իր անունը։ 2007 թվականից սկսած Ռայանը կատարել է Բիլլ «Սարդ» Վեբբի դերը ավստրալիական «Ծովային պարեկ» սերիալում։

## Անձնական կյանք
2012 թվականին Ջեյ Ռայանը հաղորդեց, որ մի քանի տարի է ինչ հանդիպում է գրող Դայաննա Ֆյումանի հետ։ Նրանց աղջիկ Իվը ծնվել է 2013 թվականի մարտ ամսին։

## Ֆիլմագրություն
### Ֆիլմեր

### Հեռուստատեսություն

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Նորզելանդացի դերասաններ
Ցզունշան Ինցժեն

**Ցզունշան Ինցժեն** ("'Ցզունշան լեռան արծաթագույն ասեղներ'"),  չինական դեղին (կանաչ) թեյի տեսակ է։

Թեյը հավաքում են Ցզունշան կղզում, որը գտնվում է Դունտինխու լճում։ Թեյի անվանման երկրորդ մասը կապված է նրա հետ, որ թեյի տերևները փաթաթվում  և ստանում են ասեղի տեսք, իսկ գույնը պաjմանավորված է այն հանգամանքով, որ տերևները ծածկված են արծաթագույն մազմզիկներով։

## Տես նաև
* Կանաչ թեյ
* Թեյ

## Արտաքին հղումներ
* http://realchinatea.ru/shop/tea/junshanyinzhen
* http://www.tea-terra.ru/tag/цзюнь-шань-инь-чжэнь/

Կատեգորիա:Թեյ
Կիմ Մին Սուկ

**Կիմ Մին Սուկ** (հանգըլ՝ 김민석, կորեերենի նոր ռոմանականացում՝ Gim Min-seok, ), հարավկորեացի դերասան։ Նա նկարահանվել է մի շարք հեռուստասերիալներում, որոնցից են՝ *[[Լռիր և նվագիր]]ը* (2012), *[[Ով ես դու․ Դպրոց 2015|Ով ես դու․ Դպրոց 2015-]]ը* (2015), և հասավ փառքի այն բանից հետո, երբ նկարահանվեց *[[Արևի հետնորդները]]* (2016) հեռուստասերիալում։ 2016 թվականի հունիսից սկսել է նկարահանվել նոր կորեական *[[Բժիշկներ (հեռուստասերիալ, 2016)|Բժիշկներ]]ը* հեռուստասերիալում։

## Ֆիլմագրություն
### Ֆիլմեր

### Հեռուստասերիալներ

### Հեռուստահաղորդումներ

## Սկավառակագրություն
### Սաունդթրեկ

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
*
*

Կատեգորիա:Հարավկորեացի դերասաններ
Կատեգորիա:Հարավկորեացի հեռուստատեսային դերասաններ
Կատեգորիա:Հեռուստատեսային դերասաններ
Կատեգորիա:Հարավկորեացի երգիչներ
Աքսարայ

**Աքսարայ** (), քաղաք Թուրքիայի կենտրոնական հատվածում, Աքսարայի մարզկենտրոն։ 2000 թվականի մարդահամարի տվյալներով քաղաքում բնակվում է 129 949 մարդ, իսկ ամբողջ շրջանում 236 560 մարդ։

## Պատմություն
Աքսարայը եղել է Կապադովկիայի կարևորագույն քաղաքներից մեկը, որի միջով անցել է Մետաքսի ճանապարհը։ Քաղաքի նախկին անվանումը եղել է Գարսարուա։ Սելջուկյան սուլթան Քըլըչ Արսլան II-ը կառուցել է սպիտակ մարմարե պալատ, այդ իսկ պատճառով էլ քաղաքը ստացել է իր ներկայիս Աքսարայ (Սպիտակ պալատ) անվանումը։ Այնուհետև քաղաքը անցել է Կարամանօղլուների, իսկ 15-րդ դարում՝ Օսմանյան կայսրության տիրապետության տակ։

1989 թվականին քաղաքն անջատվել է Նիղդեի մարզից և դարձել է Աքսարայի մարզկենտրոնը։

## Ժամանակակից Աքսարայ
Ներկայումս Աքսարայը միջին մեծության քաղաք է Թուրքիայի կենտրոնական հատվածում։ Արական սեռի բնակչության մեծամասնությունը գտնվում է Մեծ Բրիտանիայում և Գերմանիայում արտագնա աշխատանքի մեջ։

Աքսարայի շրջակայքը՝ Իհլարի հովիտը և Կապադովկիան գրավիչ են զբոսաշրջիկների համար։ Սակայն բուն քաղաքում չկան տեսարժան վայրեր։ Վերջերս քաղաքում բացվել է ջրային պարկ՝ արհեստական ջրվեժով։

thumb|right|225px|Սուլթանխան քարավան- պալատի մուտքը

## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն
* Stierlin, Henry. 1998. Turkey: From the Selçuks to the Ottomans. New York: Taschen, 240.
* Sultan Han Aksaray
* Yavuz, Aysil Tükel. 1997. The Concepts that Shape Anatolian Seljuq Caravanserais. In Muqarnas XIV: An Annual on the Visual Culture of the Islamic World. Gülru Necipoglu (ed). Leiden: E.J. Brill, 80-95 (download )
* 
* 
* District governor’s official website  / 

## Արտաքին հղումներ

Կատեգորիա:Աքսարայի մարզի բնակավայրեր
Կատեգորիա:Թուրքիայի քաղաքներ
Կատեգորիա:Կապադովկիա
Կատեգորիա:Մետաքսի ճանապարհի բնակավայրեր
Շինսկե Նակամուրա

**Շինսկե Նակամուրա** ( [*Նակամուրա Շինսկե*], ), ճապոնացի պրոֆեսիոնալ ըմբշամարտիկ (ռեստլեր) և նախկին ընդհանուր մենամարտիկ (MMA)։ Ներկա պահին հանդես է գալիս «WWE» կազմակերպության «SmackDown!» ապրանքանիշում։

Առավելապես հայտնի է ճապոնական «New Japan Pro Wrestling» (NJPW) կազմակերպությունում ելույթ ունեցած տարիներից, որտեղ երեք անգամ նվաճել է IWGP ծանրքաշային, հինգ անգամ IWGP միջմայրցամաքային և մեկ անգամ՝ IWGP թիմային չեմպիոնական տիտղոսները, ինչպես նաև հաղթանակ տարել «G1 Tag League» (2006) և «New Japan Cup» (2014) մրցույթներում։ Համարվում է IWGP ծանրքաշային գոտու ամեներիտասարդ կրողը (23 տարեկանում)։

2015 թվականին ընդգրկվել է «Ռեստլինգ օբզեռվեր» պարբերականի Փառքի սրահում։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ

* Էջը WWE.com կայքում

Կատեգորիա:1980 ծնունդներ
Կատեգորիա:Կիոտո քաղաքում ծնվածներ
Կատեգորիա:Ճապոնացի ընդհանուր մենամարտիկներ
Կատեգորիա:Ճապոնացի պրոֆեսիոնալ ըմբշամարտիկներ
Կատեգորիա:Փետրվարի 24 ծնունդներ
Քոլին Քեսադի

230px|մինի|Էնզո Ամորեն, Քոլին Քեսադին և Կարմելան
**Ուիլիամ (Բիլ) Մորիսի** (, ), ամերիկացի պրոֆեսիոնալ ըմբշամարտիկ (ռեստլեր)։ Ներկա պահին հանդես է գալիս «Impact Wrestling» կազմակերպությում։ Հայտնի է նաև «WWE» կազմակերպությունում ունեցած ելույթներից, հանդես գալով **Քոլին Քեսադի** (*Colin Cassady*) և ավելի ուշ՝ **Բիգ Քես** (*Big Cass*) ռինգային անվամբ։

Ծնվել է Նյու Յորքի Քուինս թաղամասում։ Ունի իտալական և իռլանդական ծագում։ Դպրոցական և համալսարանային տարիներին զբաղվել է բասկետբոլով։ Ավարտել է Նյու Յորքի համալսարանը։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Էջը WWE.com կայքում

Կատեգորիա:1986 ծնունդներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի պրոֆեսիոնալ ըմբշամարտիկներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի տնտեսագետներ
Կատեգորիա:Ամերիկացիներ իռլանդական սերմամբ
Կատեգորիա:Օգոստոսի 16 ծնունդներ
Հինե նուի տե պո

[thumb|250px|Հինե նուի տե պոն, ըստ [մաորիների հավատքի, ստեղծել է մայրամուտի կարմիր գույնը: ]]
**Հինե նուի տե պո** (մաորի՝ Գիշերվա մեծ կին), մաորիների դիցաբանության մեջ գիշերվա ու մահվան աստվածուհի, ստորգետնյա աշխարհի տիրուհին։ Հինե նուի տե պոն անտառների աստված Տենեի դուստրն է. նա փախչում է ստորգետնյա աշխարհ` իմանալով, որ Տենեն, ում հետ ամուսնացել է, իր հայրն էր։ Հինե նուի տե պոն, ըստ մաորների հավատքի, ստեղծել է մայրամուտի կարմիր գույնը։

## Պատմություն
Հայր աստված Ռանգիի և մայր աստված Պապայի բոլոր երեխաները արական սեռի ներկայացուցիչներ էին։ Տենեն, թռչունների և անտառների աստվածը, եղբայրներից միակն էր, ով կնոջ անհրաժեշտություն էր զգում։ Նրա մայրը ցույց տվեց նրան, թե ինչպես ստեղծել կին կարմիր հողից։ Տանեն հողին շունչ տվեց և հետո ամուսնացավ այդ կնոջ հետ։

Երբ Հինեն իմացավ, որ իր ամուսինը, միաժամանակ հանդիսանում է նրա հայրը, նա ամոթից և զզվանքից փախչում է հոգիների աշխարհ։ Երբ Տենեն գալիս է հոգիների աշխարհ նրան գտնելու, Հինեն հրամայում է նրան ետ գնալ և դաստիարակել իր երեխաներին (մարդկանց), իսկ նա նրանց բոլորին կսպասի ստորերկրյա աշխարհում։ Ավելի ուշ, երբ Մաուին աշխարհ բերեց մահը, սկսվեց մահկանացուների անվերջ երթ դեպի Հինե նուի տե պոյի թագավորություն։

Մաուին փորձում էր մարդկությանը դարձնել անմահ, ցանկանալով մտնել քնած Հինեի մարմնի  մեջ, սակայն նա արթնանում է և սպանում է նրան. այսպիսով Մաուին դառնում է առաջին մահացած մարդը։

Հինե նուի տե պոն ստեղծել է նաև միջատներին։

## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն
*

Կատեգորիա:Աստվածներ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Մաորի դիցաբանություն
Բլուա (դղյակ)

**Բլուա** թագավորական դղյակ () ֆրանսիական Լուար և Շեր դեպարտամենտում, Լուարայի դղյակներից ամենամեծն է իր չափերով, եղել է ֆրանսիական թագավորներ Լյուդովիկոս XII-ի և Ֆրանցիսկոս I-ի սիրած նստավայրը։ Դղյակը գտնվում է Բլուա քաղաքի կենտրոնում, Լուարայի աջ ափին։ Լուարայի մի քանի այլ դղյակների հետ որպես Համաշխարհային ժառանգության հուշարձան գտնվում է ՅՈՒՆԵՍԿՈ-ի պահպանության տակ։

## Պատմություն
Ներկայումս գոյություն ունեցող պալատ-ամրոցի հիմնական մասը XV դարում կառուցել են Օռլեանի դուքսերը։ Նրանցից մեկը՝ Լյուդովիկոս XII (1498), երբ նստեց ֆրանսիական գահին,մնաց ապրելու Բլուայում։ Նրա դուստր Կլոդը նույնպես կապված էր Բլուայի նստավայրի հետ։ Նրա ամուսինը՝ Ֆրանցիսկոս I-ինը, միջոցներ է հատկացնում ուշ-գոթական պալատը իտալական վերածննդի ոգով նորացնելու համար։ Թագուհու մահից հետո դղյակի վերածննդյան թևը մնում է կիսակառույց։

Բուրբոնների ժամանակ Բլուան կորցնում է քաղաքական նշանակությունը։ Լյուդովիկոս XIIIը մայրաքաղաքից Բլուա է հեռացնում իր մորը՝ Մարիա Մեդիչիին։ Ավելի ուշ պալատին տիրում է նրա եղբայրը՝ Գաստոն Օռլեանցին, որը հանձնարարում է Ֆրանսուա Մանսարին պալատին կից կառուցել նոր բարոկկո ոճի շքասրահներ։ Այս աշխատանքն ավարտին չի հասցվում միջոցների սղության պատճառով։ XVIII դարի սկզբում պալատը հանձնվում է լեհական այրի թագուհի Մարիսենկայի տնօրինությանը։ XIX դարում Լուի-Ֆիլիպը վերականգնում է դղյակը, նորից կահավորում և գեղեցիկ զարդարում է հեղափոխության տարիներին սնանկացած թագավորական ննջարանը։

## Պատկերասրահ

Chambord pano.jpg
Blois LouisXII interior.jpg
Blois.schloss.jpg
France Loir-et-Cher Blois Chateau Facade des loges 02.JPG
SchlossBloisSchlafzimmerdesKoenigs.jpg
Château de Blois 05.jpg
SchlossBloisKapelleInnen.jpg
MBABlois01.jpg
Château de Blois 09.jpg
SchlossBloisGaleriederKoenigin.jpg
Chateau de blois.jpg
SchlossBloisBuesteGaston.jpg


## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Բլուայի դղյակի և թանգարանների պաշտոնական կայք 

Կատեգորիա:Դղյակներ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Ֆրանսիայի դղյակներ
Կատեգորիա:Համաշխարհային ժառանգություն Ֆրանսիայում
Կատեգորիա:Ֆրանսիայի թանգարաններ
Կատեգորիա:Ֆրանսիայի պատկերասրահներ
Wikipedia App

**Wikipedia App**, հանրագիտարանային ծառայություն, մշակվել է Վիքիմեդիա Հիմնադրամի կողմից, բջջային ինտերնետ սարքերի համար Վիքիպեդիա հանրագիտարանի պաշտոնական հավելվածը։

2015 թվականի տվյալներով՝ այն աշխատում է Android (տարածվում է Google Play-ի միջոցով), BlackBerry (BlackBerry World-ի միջոցով), iOS (App Store-ի միջոցով) և Windows 8 (Windows Store-ի միջոցով) օպերացիոն համակարգերում։

Վիքիմեդիա Հիմնադրամը թողարկել է նաև Wikimedia Commons հավելվածը՝ Վիքիպահեստում գրաֆիկական պատկերներ ներբեռնելու համար ։ Միևնույն ժամանակ պետք է նշել, որ պաշտոնական հավելվածներից զատ, անկախ մշակողները թողարկել են բազմաթիվ հավելվածներ, որոնք ոչ միայն թույլատրում են կարդալ Վիքիպեդիայի հոդվածները, այլև ուղղակիորեն ներբեռնել տվյալներ Վիքիպեդիայից․ մյուս ծրագրերը օգտագործում են API MediaWiki։

## Վիքիպեդիան iOS-ի և Android-ի համար
iOS օպերացիոն համակարգի համար նախատեսված հավելվածը կոչվում է «Wikipedia Mobile», իսկ Android-ի համար նախատեսվածը՝ «Wikipedia»։ Հավելվածներն անվճար են։ Դրանք հնարավորություն են տալիս Վիքիպեդիայի հոդվածները կարդալ։ Դրանք նաև թույլ են տալիս օգտվողներին քարտեզի վրայի աշխարհագրական նշումների միջոցով մոտակայքում գտնվող օբյեկտների մասին հոդվածներ գտնել։

## Ոչ պաշտոնական հավելվածներ
Հավելվածների հիմնական նպատակը հոդվածների ցուցադրումն է, ինչպես նաև մի քանի բնորոշ հնարավորություններ՝ հոդվածների որոնում, էջանիշներ, պատկերների մեծացում։ Նմանօրինակ հավելվածներից են․
* «All Of Wikipedia — Offline», Brilliant(ish) Software մշակողների կողմից,
* «WikiNodes», Institute for Dynamic Educational Advancement մշակողների կողմից,
* և այլն։

## Տես նաև
* Wikipedia Zero

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Wikipedia iOS-ի համար
* Wikipedia Android-ի համար
* Wikipedia BlackBerry-ի համար 
* Wikipedia Windows 8-ի համար
* Wikipedia Mobile Support and Development  GitHub-ում։

Կատեգորիա:Windows Phone
Կատեգորիա:Վիքիմեդիա
Թուրքական ավիաընկերությունների ցանկ

Ստորև ներկայացված է Թուրքիայի տարածքում գրանցված արտաքին և ներքին չվերթներ իրականացրած ավիաընկերությունների ցանկը։

## Ուղևորափոխադրող ավիաընկերություններ

## Կարգո

## Ծանոթագրություններ

## Նոթեր
*  Ավիաընկերությունը վերաանվանախոփվել է 2001 թվականին

Կատեգորիա:Թուրքական ավիաընկերություններ
Գյոկուրո

**Գյոկուրո** (, բառացի «թանկագին կաթիլ», «մարգարտյա կաթիլ»), ճապոնական ամենահայտնի և ամենաթանկ թեյերից է։ Աճեցվում է Ճապոնիայի հարավային նահանգներում։ Տարբեր տեղեր աճեցված գյոկուրո թեյի համերը խիստ տարբերվեւմ են։ Գյոկուրո թեյի 40%-ը աճեցվում է Ճապոնիայի Յամե քաղաքում։ Այն նաև աճեցվում է Սիձոկույում և Կիոտոյում։ Կիոտոն համարվում է գյոկուրո թեյի աճեցման ամենահին նահանգը։

Թեյը հավաքում են վաղ գարնանը։ Թեյի տերևը մշակվում է գոլորշիով 15-20 վայրկյան, որպեսզի պահպանի իր գույնը, հետո փաթաթում են, տալով ասեղի տեսք, և չորացնում։ Գյոկուրո թեյը պատրաստում են ասախի, օկումիդորի, յամակի, Ֆուձիսուբո, գոկոու տեսակի թեյերից։ Տերևները հավաքելուց 20 օր առաջ ծածկում են թփերը և պահում ստվերի տակ, որը խթանում է ամինաթթուների և կոֆեինի արտադրությանը։ Այս ընթացքում նվազում է նաև տերևների դառնությունը և նրանք դառնում են ավելի քաղցր։

Թեյին իր ներկայիս անվանումը տվել է« Յամամոտոյամա» թեյ արտադրող ընկերությունը, որի հիմնադիր Յամամոտո Կախեյը 1835 թվականին թեյը դարձրեց աշխարհահռչակ։

Թուրմի գույնը բաց կանաչ է։ Որպեսզի թեյը չկորցնի իր համն ու հոտը պետք է այն թրմել 60-70&nbsp;°C ջրով, իսկ որոշ տեսակներ նույնիսկ 40-50&nbsp;°C ջրով։ Այս թեյի թրման պրոցեսը մի քիչ ավելի երկար է քան մյուս թեյերինը։

## Տես նաև
* Թեյ
* Կանաչ թեյ
* Սպիտակ թեյ
* Ցզունշան Ինցժեն (կանաչ թեյի տեսակ)

## Արտաքին հղումներ
* Թեյ "Գյոկուրո" թեյի հանրագիտարան
* Թեյ "Գյոկուրո" - Յամե նահանգ
* Թեյ "Գյոկուրո" - Օկաբե շրջան
* Թեյ "Գյոկուրո" - Ուդզի շրջան

Կատեգորիա:Թեյ
Թորթախ (Խնուսի գավառ)

**Թորթախ**, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Էրզրումի վիլայեթի Խնուսի գավառում։ Գտնվում էր Արածանիի ավազանի Գյոքսու գետի ձախ կողմում։

## Աշխարհագրություն
Տարածքը հարթավայրային է։

## Բնակչություն
1912 թվականին ուներ 50 տուն բնակիչ։

## Տես նաև
* Էրզրումի նահանգի հայաբնակ բնակավայրեր

## Ծանոթագրություններ

## Աղբյուրներ
* «Հայաստանի և հարակից շրջանների տեղանունների բառարան» (5 հատորով), 1986-2001 թթ., Երևանի Համալսարանի հրատարակչություն
* Արեւմտահայաստանի եւ Արեւմտահայութեան Հարցերու Ուսումնասիրութեան Կեդրոն 

Կատեգորիա:Արևմտյան Հայաստանի գյուղեր
Էկանս

**Էկանս** (, ), թույն տեսակի պոկեմոն։ Պոկեմոն ապրանքանիշի՝ մանգայի և անիմե սերիաների կերպար։

Էկանսի համարը պոկեմոնների ցանկում՝ #23: Համարվում է Արբոկի զարգացման առաջին մակարդակը։ Հասակը կազմում է 200 սմ, իսկ քաշը՝ 6,9 կգ։

Ըստ Պոկեմոն մանգայի և անիմեի՝ Էկանսի հիմնական պոկեմարզիչը համարվում է «Ջեսսի և Ջեյս» զույգերից Ջեսսին, որը Էկանսին զարգացման արդյունքում դարձնում է Արբոկ։

## Նկարագրություն և հատկություններ
Էկանսը թույն տեսակի նենգ պոկեմոն է։ Զարգացման երկրորդ ձևը Արբոկն է։ Էկանսից Արբոկ հատկությունները գրեթե չեն փոխվում, նոր տեսակի հատկանիշներ չեն նկատվում, ավելանում են թույն պոկեմոնին բնորոշ հատկությունները։

Էկանսը տեխասյան շառաչող օձ է։ Պոկեմոնների պաշտոնական ցանկում նախորդում է Արբոկին և հաջորդում Ֆիրոուին։ Ըստ պոկեդեքսի՝ Արբոկը պարույրի պես գալարվում է դեպի վեր և ապա հանգստանում։ Ենթադրվում է, որ այդ դիրքում նա կարող է հեշտությամբ արձագանքել ցանկացած ուղղությունից եկող սպառնալիքներին։

Ունի մանուշակագույն գունավորում, բծավոր է։ Պոչի հատվածում նկատվում է օղակներ։ Աչքերը դեղին են, իսկ Էկանսի տեսողությունը այնքան էլ լավ չէ։

Հանդիպում է երկու տարբեր սեռերով (արական, իգական)։ Հիմնական կարողությունները երկուսն են՝ մաշկափոխութունը և վախեցնելը։ Մաշկափոխության էությունն այն է, որ անբարենպաստ պայմաններում ինքնուրույն կարող է բժշկել իրեն։ Չունենալով արդյունավետ հարձակման հնարավորություններ նա վեխեցնելու միջոցով կարողանում է նվազեցնել ընդդիմադիր պոկեմոնի հարձակման ուժգնությունը։

Արագությունը վիճակագրության մեջ գտանահտվում է բավարան։

Պոկեմոնի վրա առավել հզոր ազդեցություն ունեն հող և ֆիզիկ տեսակի պոկեմոնները։

## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն
* Պոկեմոններ, Պոկեմոն պլատինիում. պոկեմոնների պաշտոնական խաղ-ուղեցույց, պրիմա խաղեր, 2009, էջ 399, ISBN 978-0-7615-6208-5.

## Արտաքին հղումներ
* Տեսաֆիլմ. Էկանսի և Քոֆֆինգի զարգացումները
* Հատված անիմեից Էկանսի և Քոֆֆինգի մասին

Կատեգորիա:Մուլտհերոսներ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Պոկեմոններ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Թույն տեսակի պոկեմոններ
Տեկիլա

[thumb|[Ագավայի դաշտեր]]
thumb|Տեկիլայի տարբեր տեսակներ
**Տեկիլա** (), թունդ թորած ալկոհոլային ըմպելիք  (մեսկալ)։ Այն պատրաստված է կապույտ ագավայից (պերճածաղիկ) հիմնականում Տեկիլա քաղաքի տարածքի գործարաններում, 65 կմ  դեպի հյուսիս-արևմուտք Գվադալախարա քաղաքից, ինչպես նաև կենտրոնական արևմտյան Մեքսիկայի Խալիսկո նահանգի լեռներում (Los Altos): Չնայած նրան, որ տեկիլան նման է մեսկալ խմիչքին,  ժամանակակից տեկիլան որոշակիորեն տարբերվում է իր արտադրության մեթոդով, քանի որ օգտագործվում է միայն կապույտ ագավա բույսը, ինչպես նաև իր տարածաշրջանային առանձնահատկությամբ։

Տարածաշրջանի կարմիր հրաբխային հողը հատկապես պիտանի է կապույտ ագավայի աճի համար, և ավելի քան 300 միլիոն բույսեր են հավաքում այնտեղ ամեն տարի։  Տեկիլայի ագավան տարբերվում է՝ կախված տարածաշրջանից։ Los Altos բարձրավանդակում աճող կապույտ ագավան ավելի մեծ չափի է և ավելի քաղցր բուրմունք և համ ունի։ Ագավան, որի բերքահավաքը անցկացնում է հարթավայրերում, ունի ավելի բուսական բույր ու համ։

## Պաշտպանող օրենք
Ըստ Մեքսիկայի օրենքի` տեկիլան կարող է միայն արտադրվել Խալիսկո նահանգում և սահմանափակ քանակով տարածքներում՝ Գուանախուատո, Միչոական, Նայարիտ և Տամաուլիպաս նահանգներում։  Տեկիլան ճանաչվում է որպես մեքսիկական ծագման արտադրանք ավելի քան 40 երկրներում։ Այն պաշտպանված է NAFTA –ի միջոցով Կանադայում և Միացյալ Նահանգներում, երկկողմ համաձայնագրերով առանձին երկրներում, ինչպիսիք են Ճապոնիան ու Իսրայելը և պաշտպանվում է օրենքով Եվրոպական միության երկրներում սկսած  1997 թվականից։

## Սպիրտի պարունակություն
Ներքին սպառման համար առավել հաճախ տեկիլան արտադվում է 38% ալկոհոլի պարունակությամբ, սակայն կարող է արտադրվել մինչև 31 և 55% ալկոհոլի պարունակությամբ։ Համաձայն ԱՄՆ-ի օրենքի` այն տեկիլան, որը վաճառվում է ԱՄՆ-ում, պետք է պարունակի առնվազն 40% ալկոհոլ։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Ըմպելիքներ
Կատեգորիա:Թունդ ալկոհոլային խմիչքներ
Կատեգորիա:Մեքսիկական խոհանոց
Ինջա (Ղազախի գավառ)

**Ինջա**, ավան Արևելյան Հայաստանում, Ելիզավետպոլի նահանգի Ղազախի գավառում։

Բնակչության մասին տեղեկություններ հայտնի չեն։

## Աղբյուրներ
* «Հայաստանի և հարակից շրջանների տեղանունների բառարան» (5 հատորով), 1986-2001 թթ., Երևանի Համալսարանի հրատարակչություն

## Տես նաև
* Ելիզավետպոլի նահանգի հայաբնակ բնակավայրեր

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Արևելյան Հայաստանի գյուղեր
Ինջա (Օլթիի գավառ)

**Ինջա**, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Կարսի մարզի Օլթիի գավառում։ Գտնվում էր Ճորոխի ավազանի Ինջա գետի հովտում, Օլթի քաղաքից 16-17 կմ հյուսիս-արևմուտք։

## Աշխարհագրություն
Ինջայի տարածքը հարթավայրային էր և անտառապատ։

## Բնակչություն
1877-1878 թվականներին ուներ 23, իսկ XX դարի սկզբին` 30 տուն բնակիչ։

## Տես նաև
* Էրզրումի նահանգի հայաբնակ բնակավայրեր

## Ծանոթագրություններ

## Աղբյուրներ
* «Հայաստանի և հարակից շրջանների տեղանունների բառարան» (5 հատորով), 1986-2001 թթ., Երևանի Համալսարանի հրատարակչություն
* Արեւմտահայաստանի եւ Արեւմտահայութեան Հարցերու Ուսումնասիրութեան Կեդրոն

Կատեգորիա:Արևելյան Հայաստանի գյուղեր
The Baddest Female

«**The Baddest Female**» (), հարավկորեական 2NE1 խմբի անդամ CL-ի սոլո սինգլը։ Երգի հեղինակն ու պրոդյուսերը Թեդի Պակն է։ Սինգլը թողարկվել է 2013 թվականի մայիսի 28-ին, թվային ներբեռնման ֆորմատով։ Տեսահոլովակը թողարկվել է հենց այդ օրը։ Մեկ օրվա ընթացքում տեսահոլովակը հավաքել է 1 միլիոնից ավել դիտում։

## Տեղեկություններ երգի մասին
«The Baddest Female» երգը առնչվում է քեյ փոփ, հիփ հոփ, դաբստեպ և էլեկտրո ժանրերին։ Սկզբում որոշվել էր երգը անվանել «Bad Girl», բայց այն բանից հետո երգ Լի Հյո Ռին թողարկեց իր «Bad Girls» սինգլը, սինգլի անվանումը փոխեցին։

Տեսահոլովակի ռեժիսորը Սո Հյոն Սընն է։ Այնտեղ նկարահանվել են նաև G-Dragon-ը, Թեյանգը և Թեդի Պակը։ YG Entertainment լեյբլի հիմնադիր Յան Հյոն Սոկը ասել է. «Դա այն լավագույն տեսահոլովակներից մեկն է, որը ես երբևէ տեսել եմ»։

«The Baddest Female» սինգլը ստացել է «all-kill» կարգավիճակ, այն գլխավորել է գրեթե բոլոր կորեական չարթերը։ Այն նաև հայտնվել է ամերիկյան iTunes չարթում և թողարկումից 3 ժամ հետո զբաղեցրել է 75-րդ հորիզոնականը։

## Երգացանկ

## Թողարկման ժամանակագրություն

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* 

Կատեգորիա:2013 երգեր
Ուենուկու

մինի|400x400փքս|Ուենուկուն՝ ծիածանի աստված:
**Ուենուկու, **մաորիներների դիցաբանության մեջ ծիածանի աստված։ Նա մասնավորապես ավելի հատուկ է Տաինուի ցեղերի մոտ։

## Լեգենդ
Ուենուկուի մասին լեգենդը նման է շատ այլ անհետացող սիրեցյալների պատմություններին, ինչպիսիք են Պսիքեն կամ Գեղեցկուհին և Հրեշը։

Մի օր, վաղ առավոտյան, Ուենուկուն որսի ժամանակ տեսնում է մի գեղեցիկ աղջկա։ Թվում էր, թե նա հյուսված էր առավոտվա մառախուղից։ Նա համոզում է աղջկան մնալ և խոսել իր հետ, իսկ հետո խնդրում, որ գնա, բայց ամեն գիշեր գա այդ նույն վայրը։ Ահա այսպես նրանք հանդիպում էին ամեն գիշեր և սիրահարվում իրար։ Աղջիկն ամեն գիշեր գալիս էր պայմանավորված վայրը, սակայն լուսաբացին, մշուշոտ կույսը ստիպված է լինում լքել Ուենուկուին և գնալ իր տուն, որը գտնվում էր երկնքում։ Վերջիվերջո, նա համաձայնվում է դառնալ Ուենուկուի կինը մի պայմանով, այն է, որ նա ոչ մեկին դրա մասին չպետք է պատմի։

Մի քանի ամիս նրանք ապրում են երջանիկ, սակայն, ինչպես միշտ, նա գալիս է գիշերները, իսկ լուսաբացին՝ անհետանում։ Որոշ ժամանակ անց ծնվում է նրանց դուստրը։ Ուենուկուի ընկերները չէին հավատում կնոջ և դստեր գոյությանը։ Նա փորձում էր բացատրել նրանց, որ ամեն առավոտ նա անհետանում է, իսկ ընկերները նրան խորհուրդ են տալիս փակի տակ պահել նրա և փակել բոլոր դռներն ու լուսամուտները, որպեսզի աղջիկը չկարողանա տեսնել առավոտվա ծագող արևը։ Նա համաձայնեց նրանց հետ, բայց մշուշոտ կույսը բացահայտում է խաբեությունը և լքում նրան։

Ուենուկուն թափառում է ամբողջ աշխարհով մեկ, որպեսզի գտնի իր սիրեցյալին և իր դստերը։ Երբ երկնքի հայր աստված Ռանգին տեսնում է միայնակ, և արդեն ծերացած Ուենուկուին, խղճում է նրան և դարձնում ծիածան, որպեսզի նա կարողանա հասնել երկնքին՝ իր հարազատների մոտ։

## Արվեստի գործեր
Նոր Զելանդիայի Տե Ավամուտու թանգարանում գտնվում է մի մեծ քար, որում, ըստ իրենց հավատքի, ապրում է Ուենուկուի հոգին։ Տեղի լեգենդը փաստում է այն մասին, որ Ուենուկուի հոգին այստեղ է բերվել Տաինուի ցեղերի կողմից կանոեով։ Իր ծիսական նշանակության պատճառով, քարը լուսանկարելու համար անհրաժեշտ է ստանալ Մաորիներ կառավարության թույլատվությունը, այլապես այն նկարել արգելված է։

## Աղբյուրներ
* Te Awamutu Museum Online 
* Ward, Chrissie. "Uenuku and the Mist Maiden." 

Կատեգորիա:Աստվածներ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Մաորի դիցաբանություն
Տիրանիտար

**Տիրանիտար** (, ), քար և մութ տեսակի պոկեմոն։ Պոկեմոն ապրանքանիշի՝ մանգայի և անիմե սերիաների կերպար։ Գերհզոր պոկեմոններ Չարիզարդի և Ալակազամի հետ միասին (երեքն էլ պոկեմոնի զարգացման բարձրագույն մակարդակի են) ձևավորում է թիմ «A.C.T.»-ն։

Տիրանիտարի կարգաթիվը պոկեմոնների ցանկում՝ #248: Համարվում է Լարվիտարի զարգացման ամենավերջին մակարդակը։ Հասակը կազմում է 200 սմ, իսկ քաշը՝ 202 կգ։

Լարվիտարը զարգանալով դառնում է Պուպիտար, իսկ Պուպիտարը՝ Տիրանիտար։ Մեգա քարի առյակության դեպքում Տիրանիտարը կարող է վերածվել Մեգա Տիրանիտարի։

## Նկարագրություն և հատկություններ
Տիրանիտարը քար և մութ տեսակի պոկեմոն է։ Լարվիտար պոկեմոնի զարգացման երկրորդ՝ ամենավերջին ձևն է։ Տիրանիտարի և Լարվիտարի միջանկյալ ձևը Պուպիտարն է։ Լարվիտարից Պուպիտար հատկությունները գրեթե չեն փոխվում, սակայն ամրապնդվում են քար և հող պոկեմոնին բնորոշ հատկանիշները։ Պուպիտարից Տիրանիտար հատկությունները կտրուկ փոխվում են։ Տիրանիտարի մոտ հող հատկությունները վերանում են և ի հայտ են գալիս մութ պոկեմոնին բնորոշ ձևակերպումներ։

Տիրանիտարը գիգանոտոզավր է։ Պոկեմոնների պաշտոնական ցանկում նախորդում է Լուգիային և հաջորդում Պուպիտարին։ Ըստ պոկեդեքսի՝ Տիրանիտարը այնքան հզոր է, որ բույն կառուցելու համար կարող է նույնիսկ լեռներ տապալել։ Այս պոկեմոնը բնակվում է լեռներում և ժամանակ առ ժամանակ լեռներում շրջելիս փնտրում է նոր հակառակորդներ։

Ունի գորշ կանաչ, իսկ հաճախ նաև կանաչ գունավորում, մարմինը զրահապատ է։ Երկուստեք իր կրծքավանդակի կենտրոնում, մեջքի վրա և ծնկներին ունի երկու եռանկյունաձև անցքեր։ Պատրաստ է դիմակայել ցանկացած տեսակի փորձության։ Զայրացած ժամանակ նա երկրի վրա կարող է ահռեի երկրաշարժ սահմանել և նույնիսկ փոխել լանդշաֆտը։ Փորի հատվածում նկատվում է կապույտ զրահանման մարմին։

Հանդիպում է երկու տարբեր սեռերով (արական, իգական)։ Հիմնական կարողությունները երկուսն են՝ ավազարձակումը և փակումը։ Երկրորդ կարողության էությունն այն է, որ մրցակցության ժամանակ նա ավազահողմ կարող է բարձրացնել, որի միջոցով էլ կարողանում է հետ մղել դիմացինի հարվածը։

Արագությունը վիճակագրության մեջ գտանահատվում է լավ։

Պոկեմոնի վրա առավել հզոր ազդեցություն ունեն մարտական, միջատ, խոտ, հող, երկաթ, ջուր և փերի տեսակի պոկեմոնները։

## Տես նաև
* Պոկեմոն
* Չարիզարդ

## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն
* Պոկեմոններ, Պոկեմոն պլատինիում. պոկեմոնների պաշտոնական խաղ-ուղեցույց, պրիմա խաղեր, 2009, էջ 399, ISBN 978-0-7615-6208-5.

## Արտաքին հղումներ
* Տեսաֆիլմ. Չարիզարդը ընդդեմ Տիրանիտարի
* Լիամետրաժ մենամարտ. Պիկաչուն ընդդեմ գերհզոր պոկեմոն Տիրանիտարի

Կատեգորիա:Մութ տեսակի պոկեմոններ
Կատեգորիա:Մուլտհերոսներ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Պոկեմոններ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Քար պոկեմոններ
Ոչ պարբերական գիսաստղերի ցանկ

Ստորև բերված է գիսաստղերի ցանկ, որոնք ունեն շատ մեծ էքսցենտրիսիտետ (հիմնականում 0,99 կամ ավելին) և 1000 տարուց ավելի ուղեծրի պարբերություն, և որոնք չունեն բավարար արագություն, որպեսզի դուրս գան Արեգակնային համակարգից։ Հաճախ, այսպիսի գիսաստղերը իրենց չափազանց մեծ մեծ կիսաառանցքների և էքսցենտրիսիտետների պատճառով, չեն ենթարկվում զգալի ուղեծրային ձգողական ազդեցությունների մոլորակների և փոքր մոլորակների կողմից, որոնք հիմնականում ունենում են զգալի ազդեցություններ այլ գիսաստղերի վրա։ Այս գիսատղերը հավանաբար գալիս են Օորտի ամպից, մոտ ~10,000-ից մինչև 50,000 ա. մ. հեռավորությունից։

## Պարաբոլիկին մոտ գիսաստղերի ցանկ

## Տես նաև
* Գիսաստղերի ցանկեր ըստ տեսակի
* Հիպերբոլիկ գիսաստղերի ցանկ
* Պարբերական գիսաստղերի ցանկ
* Համարակալված գիսաստղերի ցանկ

Կատեգորիա:Գիսաստղերի ցանկեր
Խանո (Կարաքիլիսայի գավառ)

**Խանո**, գյուղակ Արևմտյան Հայաստանում, Էրզրումի վիլայեթի Կարաքիլիսայի գավառակում։ Գտնվում էր Շառյանա կոչվող վայրում, Խանո Ներքին և Խանո Վերին գյուղերի մոտակայքում։

Բնակչության մասին տվյալներ չեն պահպանվել։

## Տես նաև
* Էրզրումի նահանգի հայաբնակ բնակավայրեր

## Ծանոթագրություններ

## Աղբյուրներ
* «Հայաստանի և հարակից շրջանների տեղանունների բառարան» (5 հատորով), 1986-2001 թթ., Երևանի Համալսարանի հրատարակչություն
* Արեւմտահայաստանի եւ Արեւմտահայութեան Հարցերու Ուսումնասիրութեան Կեդրոն

Կատեգորիա:Արևմտյան Հայաստանի գյուղեր
Խանո (Տրապիզոնի գավառ)

**Խանո**, գյուղ Օսմանյան կայսրությունում, Տրապիզոնի վիլայեթի Տրապիզոնի գավառում։ Գտնվում էր Տրապիզոն քաղաքից արևելք, Ադինայի տարածքում, Ադինայից 8 կմ հարավ-արևելք։

Տարածքը ցածրադիր, ծովափնյա դաշտավայր էր, որը ծածկված էր անտառով։

Բնակչության մասին տվյալներ չեն պահպանվել։

## Տես նաև
* Տրապիզոնի նահանգի հայաբնակ բնակավայրեր

## Ծանոթագրություններ

## Աղբյուրներ
* «Հայաստանի և հարակից շրջանների տեղանունների բառարան» (5 հատորով), 1986-2001 թթ., Երևանի Համալսարանի հրատարակչություն
* Արեւմտահայաստանի եւ Արեւմտահայութեան Հարցերու Ուսումնասիրութեան Կեդրոն

Կատեգորիա:Օսմանյան կայսրության հայաբնակ գյուղեր
Եփովի խմոր

մինի|Եփովի խմորից կարկանդակ
մինի|Եփովի խմորով հաց` աշորայի ալյուրից

**Եփովի խմոր**, խմորի տեսակ, որի պատրաստման ժամանակ ալյուրի կամ նրա մի մասի վրա  նախապես լցնում են եռման ջուր և շոգեհարում  մի քանի ժամ։

Եփովի խմորը ալյուրաշատ հրուշակեղենի համար է, պատրաստվում է առանց շաքարի, անալի է, դրանից կարելի է պատրաստել տարատեսակ խմորեղեն։ Այսպիսի խմորը պատրաստվում է առանց փխրեցուցիչների։ Ցորենի ալյուրով պատրաստված եփովի խմորի առանձնահատկությունն այն է, որ խմորեղենը իր մեջ ունենում է մեծ անցքեր, որոնք լցվում են կրեմով կամ այլ միջուկով։ Եփովի  խմորից ամենատարածված խմորեղենը էկլերն է։

**Եփումը** հացաթխման արտադրությունում, ալյուրի մի մասը ծածկվում է եռման ջրով` ածիկի հետևողական ավելացմամբ։ Պատրաստման ընթացքում եփուկը սառեցվում է և աստիճանաբար ավելացնում են խմորը հունցելու ժամանակ։ Օգտագործվում է աշորայի ալյուրից  հացի մի քանի տեսակների պատրաստման ժամանակ և աշորա-հացահատիկային խառնուրդում։ Եփովի խմորի առավել հայտնի տեսակներից է «Բորոդինյան հացը»։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Խմոր
Հոձիտյա

**Հոձիտյա** (ճապ. ほうじ茶) կամ **հոձիչա,** կանաչ թեյի տեսակ, որն արտադրվում է Ճապոնիայում։ Պատրաստման համար օգտագործում են բանտյա, սենտյա կամ կուկիտյա թեյերի տերևները և առանց ֆերմենտացիայի ենթարկելու տապակում են ճենապակյա տարաներում։ Որպես վառելիք օգտագործում են փայտածուխը, որի հետևանքով թեյի տերևները ձեռք են բերում շագանակագույն երանգ,յուրահատուկ հոտ և համ։ Ջերմային մշակման հետևանքով թեյը պարունակում է շատ քիչ կոֆեին, որը հնարավորություն է տալիս այն ըմպել քնելուց առաջ։

Հոձիտյա թեյը հայտնագործվել է 20-րդ դարի 20-ական թվականներին, Կիոտոյի վաճառականների կողմից։ Այս թեյը Ճաապոնիայում շատ բարձր չի գնահատվում և համարյա չի օգտագործվում ճապոնական տոնական արարողությունում.:

Թրման համար խորհուրդ է տրվում օգտագործել 80-85&nbsp;°C ջուր, և թրմել 20 վայրկյան։

## Տես նաև
* Թեյ
* Կանաչ թեյ
* Սպիտակ Թեյ

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Կանաչ թեյ
Կատեգորիա:Ճապոնական թեյ
Կատեգորիա:Թեյ
Օնիքս

**Օնիքս** (, ), թույն տեսակի պոկեմոն։ Պոկեմոն ապրանքանիշի՝ մանգայի և անիմե սերիաների կերպար։

Օնիքսի համարը պոկեմոնների ցանկում՝ #095: Համարվում է Սթիլիքսի զարգացման առաջին մակարդակը։ Հասակը կազմում է 880 սմ, իսկ քաշը՝ 210 կգ։

Ըստ Պոկեմոն անիմեի՝ Օնիքսի հիմնական պոկեմարզիչը համարվում է Բրուքը՝ Էշի ընկերը։

Հազվադեպ հանդիպում է նաև Օնիքսի ադամանդե տեսակը։

## Նկարագրություն և հատկություններ
Օնիքսը հող և քար տեսակի պոկեմոն է։ Զարգացման երկրորդ ձևը Սթիլիքսն է։ Օնիքսից Սթիլիքս հատկությունները կտրուկ փոխվում են։ Սթիլիքսի մոտ հող հատկությունները ուժեղանում են, իսկ քար պոկեմոնին բնորոշ հատկանիշները փոխարինվում են պողպատով։

Օնիքսը քարե անձրևաորդ է։ Պոկեմոնների պաշտոնական ցանկում նախորդում է Դրոուզիին և հաջորդում Գենգարին։ Ըստ պոկեդեքսի՝ Օնիքսի գլխում կա մագնիս, որը ստիպում է պոկեմոնին երբև չկորցնել սթափ մտածելու կարողությունը։ Տարիքի աճելու հետ մեկտեղ նրա մարմինը դառնում է ավելի հզոր և հարթ։ Կարողանում է հեշտությամբ սողոսկել գետնի տակ։

Օնիքսի արտաքին տեսքը հիշեցնում է մեծ քարե շղթայի, որը դեպի ներքև գնալով փոքրանում է։ Այս պոկեմոնը ունի քարքարոտ ողնաշար, իսկ ուղեղին փոխարինում է մագնիտիկ մարմին, որը Օնիքիս մոտ ծառայում է, որպես «ներքին կողմնացույց»։ Նրա մարմնի մեջ ներծծվում են շատ ծանր առարկաներ՝ դարձնելով վերջինիս մարմինը չափազանց կոշտ և ծանր։

Օնիքսը կարող է խորանալ գետնի տակ մինչև 50 մղոն (80 կմ)՝ 1 ժամվա ընթացքում։ Մարտերի ընթացքում բազմիցս բղավում է՝ արձակելով չափազանց հզոր ձայն, որը ստիպում է հակառակորդ պոկեմոնին լքել մենամարտի դաշտը։ Օնիքսը սիրում է ուտել մեծ քարեր և ժայռի կտորներ։ Այս պոկեմոնը նույնիսկ ընդունակ է պտտել գլուխը և մարմնի բոլոր մասերը լիարժեք 360 աստիճանով։ Նա նաև շատ ագրեսիվ է և կարող է կամայական ժամանակ հարձակվել մարդկանց վրա։ Ապրում է լեռներում և քարայրներում, սակայն գերադասում է բնակվել ստորգետնյա թունելներում՝ քիչ լույսի ներքո։

Հանդիպում է երկու տարբեր սեռերով (արական, իգական)։ Հիմնական կարողությունները երկուսն են։ Երկրորդ կարողության գլխավոր առանձնահատկությունը այն է, որ պոկեմոնը չի կարող պարտվել ցանկացած պոկեմոնի առաջին հարվածից։

Արագությունը և պաշտպանությունը վիճակագրության մեջ գտանահատվում է գերազանց։

Պոկեմոնի վրա առավել հզոր ազդեցություն ունեն բուսական, ջուր, մարտական, հող, սառույց և պողպատ տեսակի պոկեմոնները։

## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն
* Պոկեմոններ, Պոկեմոն պլատինիում. պոկեմոնների պաշտոնական խաղ-ուղեցույց, պրիմա խաղեր, 2009, էջ 399, ISBN 978-0-7615-6208-5.

## Արտաքին հղումներ
* Էշը ընդդեմ Բրուքի. Պիկաչուն ընդդեմ Օնիքիս, Գեոդուդը ընդդեմ Պիջոտոյի
* Հատված անիմեից. Ի՞նչ է ադամանդե Օնիքսը

Կատեգորիա:Մուլտհերոսներ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Պոկեմոններ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Քար պոկեմոններ
Կատեգորիա:Հող պոկեմոններ
Ալակազամ

**Ալակազամ** (, ), ֆիզիկ տեսակի յուրահատուկ պոկեմոն։ Պոկեմոն ապրանքանիշի՝ մանգայի և անիմե սերիաների կերպար։

Ալակազամի համարը պոկեմոնների ցանկում՝ #065: Համարվում է Աբրայի զարգացման ամենավերջին մակարդակը։ Հասակը կազմում է 150 սմ, իսկ քաշը՝ 48 կգ։

Աբրան զարգանալով դառնում է Կադաբրա, իսկ Կադաբրան՝ Ալակազամ։ Մեգա քարի առյակության դեպքում Ալակազամը կարող է վերածվել Մեգա Ալակազամի։

## Նկարագրություն և հատկություններ
Ալակազամը ֆիզիկ պոկեմոն է։ Աբրա պոկեմոնի զարգացման երրորդ՝ ամենավերջին ձևն է։ Ալակազամի և Աբրայի միջանկյալ ձևը Կադաբրան է։ Աբրայից Կադաբրա հատկությունները գրեթե չեն փոխվում, սակայն ամրապնդվում են ֆիզիկ պոկեմոնին բնորոշ հատկանիշները, որը արտահայտվում է նրանով, որ Կադաբրայի ձեռքին ի հայտ է գալիս մեկ հեռակառավարման գդալ։ Կադաբրայից Ալակազամ հատկությունները փոփոխվում են։ Ալակազամի մոտ ֆիզիկ պոկեմոնի բնորոշ հատկանիշները հասնում են գագաթնակետին։ Ալակազամը համարվում է ֆիզիկ պոկեմոնի հիանալի օրինակ։

Ալակազամը իր ձեռքում պահում է երկու գդալ և նրա ուժի գաղտնիքը գդալների մեջ է։ Թույլ և խոցելի տեղը համարվում է երկար սերտաճած մորուքը։ Պոկեմոնների պաշտոնական ցանկում հաջորդում է Կադաբրային և նախորդում Մաչոպին։ Ըստ պոկեդեքսի՝ Ալակազամն իր ամբողջ կյանքի ընթացքում արգացնում է իր ուղեղը։ Նա ուզում է այնքան զարգացնել իր ուղեղը, որպեսզի այն օգնի պարանոցին։

Ալակազամը բնութագրվում է երկար բեղերով և մարդանման կառուցվածքով։ Իգական ձևերի բեղերը համեմատաբար ավելի կարճ են։ Մռութը երկար է ու բարակ։ Մտավոր կարողություններով ամենախելացին է բոլոր պոկեմոնների մեջ։ Ունի գորշ դեղին գունավորում։ Ամբողջ կյանքի ընթացքում ուղեղի զարգանալուն զուգընթաց աճում է նաև մորուքը։ Ալակազամը մարտի ժամանակ օգտագործում է հոգեկան ազդեցության բոլոր ձևերը՝ հակառակորդի նկատմամբ ճնշում գործադրելու համար։ Կարող է ցանկացած ժամանակ տելեկանացիայի միջոցով անհետանալ՝ օգտագործելով բավականին զարգացած մկանները։ Ի շնորհիվ շարունակաբար աճող ուղեղի՝ նա կարող է հիշել և զգալ իր հետ պատահած բոլոր դեպքերը և զգացումները։ Հանդիպում է քաղաքային բնակավայրերում։ Ճանաչված հնարքներից է գդալների պտույտների միջոցով հակահարվածը։

Հանդիպում է երկու տարբեր սեռերով (արական, իգական)։ Հիմնական կարողությունները երկուսն են՝ «ներքին ֆոկուս» հնարքը և համաժամանակացումը։ Առաջին հնարքը կրում է պաշտպանական բնույթ, իսկ երկրորդի էությունն այն է, որ Ալակազամը օգտագործելով թույնը կարողանում է մինչև կատվածի հասցնել հակառակորդ պոկեմոնին։

Արագությունը վիճակագրության մեջ գտանահատվում է գերազանց։

Պոկեմոնի վրա առավել հզոր ազդեցություն ունեն միջատ, մութ և ուրվական տեսակի պոկեմոնները։

## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն
* Պոկեմոններ, Պոկեմոն պլատինիում. պոկեմոնների պաշտոնական խաղ-ուղեցույց, պրիմա խաղեր, 2009, էջ 399, ISBN 978-0-7615-6208-5.

## Արտաքին հղումներ
* Պոկեմոնների տեսություն և աշխարհի դոմինանտություն. Ալակազամ
* Լիամետրաժ մենամարտ. Մաչամպը ընդդեմ գերհզոր պոկեմոն Ալակազամի

Կատեգորիա:Մուլտհերոսներ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Պոկեմոններ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Ֆիզիկ պոկեմոններ
Հայ-ղազախական հարաբերություններ

**Հայ-ղազախական հարաբերություններ** (), դիվանագիտական հարաբերությունները Հայաստանի և Ղազախստանի Հանրապետությունների միջև։

Երկու երկրների միջև դիվանագիտական հարաբերութունները հաստատվել են 1992 թվականի օգոստոսի 27-ին։ Հայաստանը և Ղազախստանը Անկախ Պետությունների Համագործակցության ակտիվ անդամներ են, ինչպես նաև անդամակցում են այնպիսի միջազգային կառույցների ինչպիսիք են Եվրոպայի անվտանգության և համագործակցության կազմակերպությունը և Միավորված Ազգերի կազմակերպությունը։

## Պատմություն
[աջից|200px|մինի|[Ղազախստան|Ղազախստանի Հանրապետության նախագահ Նուրսուլթան Նազարբաև]]
Ղազախստանը մասնակցել է 1991-1992 թվականների Արցախյան պատերազմի կարգավորմանը։ 1993 թվականից Երևանում գործում է Հայաստանի դեսպանատուն, իսկ Հայաստանի դեսպանությունը Ղազախստանում գործում է սկսած 2007 թվականի մարտից։

Հայաստանի նախագահ Ռոբերտ Քոչարյանը երկու անգամ այց է կատարել Ղազախստան. առաջին անգամ 1999 թվականին, իսկ երկրորդ անգամ՝ 2006 թվականի նոյեմբերին։ Հայաստանի ներկայիս նախագահ Սերժ Սարգսյանի այցը Ղազախստան տեղի է ունեցել 2008 թվականին։ Ղազախստանի նախագահ Նուրսուլթան Նազարբաևը այցելել է Հայաստան 2001 թվականին։

2013 թվականից Ղազախստանում Հայաստանի արտակարգ և լիազոր դեսպանի պաշտոնը զբաղեցնում է ՀՀ Ազգային ժողովի նախկին փոխխոսնակ Արա Սահակյանը։

2015 թվականից Հայաստանում Ղազախստանի արտակարգ և լիազոր դեսպանն է Այմդոս Բոզժիգիտովը։

Երկու պետությունների միջև տնտեսական համագործակցությունը ակտիվացել է 2014 թվականին։ Ըստ ՀՀ Ազգային վիճակագրական ծառայության տվյալների՝ Հայաստանի և Ղազախստանի միջև ապրանքաշրջանառության ընդհանուր ծավալը կազմում է 9,388,000 ԱՄՆ դոլար։

## Հայերը Ղազախստանում

Ղազախստանի հայ համայնքը ձևավորվել է այն բանից հետո, երբ Կենտրոնական Ասիայի երկրները մտած Ռուսական կայսրության կազմի մեջ։ Հայերի մեծ ներհոսք է գրանցվել Ղազախստան հատկապես խորհրդային տարիներին։

Ղազախահայերը բնակվում են այնպիսի քաղաքներում, ինչպիսիք են Կարագանդան, Ալմաթան, Աստանան և Պավլոդարը։ Ներկայումս Ղազախստանում բնակվում է 20-25 հազար հայ։ Ղազախստանում գործում է մի շարք կիրակնօրյա դպրոցներ, որտեղ սովորում են 300-400 մարդիկ։

2004 թվականին Ալմա-Աթայում ստեղծվել է «Նաիրի» մշակութային կենտրոնը՝ Արտուշ Կարապետյանի նախաձեռնությամբ։

Ղազախստանի հայերը ակտիվորեն ներգրավված են երկրի քաղաքական կյանքի մեջ։

## Դեսպանություններ

;Հայաստան
*Աստանա (դեսպանատուն) 
;Ղազախստան
*Երևան (դեսպանատուն)

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Ղազախստանում Հայաստանի դեսպանություն
* Հայաստանում Ղազախստանի դեսպանատուն 

Կատեգորիա:Հայ-ղազախական հարաբերություններ