open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Փղի ատամի մածուկ

աջից|thumbtime=0:42|մինի|280x280փքս|Փղի ատամի մածուկի ռեակցիան
**Փղի ատամի մածուկ** (), փրփրուն նյութ, որն առաջանում է ջրածնի պերօքսիդի արագ քայքայման արդյունքում (H2O2), դրա համար որպես կալատիզատոր օգտագործում են կալիումի յոդիդ (KI) կամ խմորիչ և տաք ջուր։ Թե որքան արագ կտևի ռեակցիան՝ կախված է ջրածնի պերօքսիդի կոնցենտրացիայից։

Քանի որ այն պահանջում է միայն փոքր քանակությամբ բաղադրիչներ և ստեղծում է «փրփուրի հրաբուխ»՝ երեխաների համար դա հանրաճանաչ փորձ է դպրոցում կամ երեկույթների ժամանակ:

## Բացատրություն
մինի|Փղի ատամի մածուկի փորձարկումը գունանյութերով

### Նկարագրություն
Մոտ 50 մլ խտացված (>12%) ջրածնի պերօքսիդը սկզբում խառնվում է հեղուկ օճառի կամ աման լվանալու միջոցի հետ։ Այնուհետև ավելացվում է կատալիզատոր՝ հաճախ մոտ 10 մլ կալիումի յոդիդի լուծույթ կամ կատալազ հացի խմորիչից, որպեսզի ջրածնի պերօքսիդը շատ արագ քայքայվի: Ջրածնի պերօքսիդը քայքայվում է թթվածնի և ջրի մեջ: Քանի որ ջրածնի պերօքսիդի փոքր քանակությունը առաջացնում է թթվածնի մեծ ծավալ, ապա թթվածինը արագ դուրս է մղվում տարայից։ Օճառաջուրը ճնշում է թթվածնի պղպջակները, ինչի արդյունքում ստեղծվում են փուչիկներ և վերածվում փրփուրի։ Մոտ 5-10 կաթիլ սննդի ներկ կարող է ավելացվել նաև կատալիզատորից առաջ՝ էֆեկտը ուժեղացնելու համար: Թե որքան արագ կլինի ռեակցիան կախված է օգտագործվող ջրածնի պերօքսիդի կոնցենտրացիայից։

### Քիմիական բացատրություն
Այս փորձը ցույց է տալիս ջրածնի պերօքսիդի կատալիզացված տարրալուծումը: Ջրածնի պերօքսիդը (H2O2) քայքայվում է ջրի և թթվածնային գազի, որը փրփուրի տեսք է ստանում, բայց սովորաբար ռեակցիան շատ դանդաղ է ընթանում։

: 2H2O2 -> 2H2O + O2 ^

Նորմալ պայմաններում այս ռեակցիան տեղի է ունենում շատ դանդաղ, հետևաբար ռեակցիան արագացնելու համար կատալիզատոր են ավելացնում, ինչը հանգեցնում է փրփուրի արագ ձևավորմանը։ Կալիումի յոդիդից յոդիդի իոնը գործում է որպես կատալիզատոր և արագացնում է ռեակցիան՝ միաժամանակ քիմիապես անփոփոխ մնալով ռեակցիայի գործընթացում։ Յոդիդի իոնը փոխում է ռեակցիայի առաջացման մեխանիզմը՝

: \begin{array}{llllll}
\ce{H2O2}
&+\ 
\ce{I-}
&\ce{->
H2O}
&+\ 
\ce{IO-}
\\
\ce{H2O2}
&+\ 
\ce{IO-}
&\ce{->
H2O}
&+\ 
\ce{O2 ^}
&+\ 
\ce{I-}
\\
\hline
\ce{2H2O2}
&
&\ce{->
2H2O}
&+\ 
\ce{O2 ^}
&
&\Delta_\mathrm{r}H^\circ = -196\text{ kJ/mol}
\end{array}


Ռեակցիան ջերմանջատիչ բնույթ է կրում և արտադրված փրփուրը տաք է (մոտ 75°C կամ 167°F)։ Շողացող սպլինտը ցույց է տալիս, որ արտադրված գազը թթվածին է։ Փրփուրի ձևավորման արագությունը, որը չափվում է ծավալով մեկ ժամանակի միավորի մեջ՝ դրական հարաբերակցություն ունի պերօքսիդի կոնցենտրացիայի հետ (v/V%), ինչը նշանակում է, որ ավելի շատ փրփուր կստեղծվի մեկ միավոր ժամանակում։
մինի|200x200փքս|Փորձի համար անհրաժեշտ նյութերը

## Այլ տարբերակներ
YouTube-ի գիտաշխատող Մարկ Ռոբերը ստեղծել է փորձի մի տարբերակ, որը կոչվում է «Սատանայի ատամի մածուկ», որն ունի շատ ավելի ընդլայնված արձագանք, քան այն տարբերակը, որը սովորաբար կատարվում է դասարանում։ Սատանայի ատամի մածուկի ռեակցիան ստեղծելու բաղադրիչները նույնն են, ինչ սովորական փղի ատամի մածուկի ռեակցիան, միակ տարբերությունը 50%-անոց H2O2-ի օգտագործումն է՝ սովորական 35%-ի փոխարեն։

## Տես նաև
* Շատրվան Կոկա-Կոլայից և Մենթոսից

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ

* Փղի ատամի մածուկի փորձարկումը sciencebob.com

Կատեգորիա:Գիտական փորձեր
Կատեգորիա:Կատալիզ
Կատեգորիա:Քիմիական ռեակցիաներ
Բուգոնիա (ֆիլմ)

**«Բուգոնիա»** (), գիտաֆանտաստիկ կատակերգություն, որը թողարկվելու է մոտ ապագայում։ Ֆիլմի ռեժիսորը Յորղոս Լանտիմոսն է,  սցենարի հեղինակը՝ Ուիլ Թրեյսին: Ֆիլմում նկարահանվելու են Էմմա Սթոունը և Ջեսի Պլեմոնսը։ Այն հարավկորեական «Փրկենք կանաչ մոլորակը» ֆիլմի ռիմեյք է լինելու։ Ֆիլմը կթողարկվի 2025 թվականի նոյեմբերի 7-ին։

## Սյուժե
Երիտասարդը առևանգում և հարցաքննում է մի գործարարի, որին համարում է այլմոլորակային զավթիչ: Առևանգողը և ընկերուհին, գործարարը և մասնավոր հետախույզը ներքաշվում են հոգեբանական լարված հակամարտության մեջ։

## Դերերում
* Էմմա Սթոուն
* Ջեսսի Պլեմոնս

## Ռիմեյքի մշակում
Հարավկորեական «Փրկենք կանաչ մոլորակը» ռիմեյքի մշակումն սկսվել է 2020 թվականին: 2024 թվականի փետրվարին հայտնի է դարձել, որ ֆիլմի ռեժիսորը կլինի Յորղոս Լանտիմոսը, իսկ գլխավոր դերերակատարներից մեկը՝ Էմմա Սթոունը։

2024 թվականի մարտին հայտնի է դարձել, որ Ջեսսի Պլեմոնսը նույնպես կնկարահանվի ֆիլմում։

Նկարահանումները կսկսվեն Նյու Յորքում և Մեծ Բրիտանիայում 2024 թվականի կեսերին։

2024 թվականի մայիսին Focus Features ընկերությունը ձեռք է բերել ֆիլմի միջազգային ցուցադրության իրավունք։

## Ծանոթագրություններ
Ռոբերտ Հորվից

**Ռոբերտ Հորվից** () ամերիկացի կենսաբան է, ում հետազոտությունը նեմատոդ որդը
Caenorhabditis elegans-ը 2002 թվականին Սիդնի Բրենների և Ջոն Սուլսթոնի հետ միասին արժանացել է ֆիզիոլոգիայի կամ բժշկության Նոբելյան մրցանակի։ Նրանց, «օրգանների զարգացման գենետիկական կարգավորման և ծրագրավորված բջիջների մահվան հետ կապված, հիմնական հայտնագործությունները» «կարևոր են բժշկական հետազոտությունների համար» և նոր լույս սփռեցին բազմաթիվ հիվանդությունների պաթոգենեզի վրա»։

## Վաղ կյանք և կրթություն
Հորվիցը ծնվել է Չիկագոյում, Իլինոյս նահանգում, հրեա ծնողներից, դպրոցի ուսուցչուհու և  GAO-ի հաշվապահի ընտանիքում։ Նա մասնագիտացել է մաթեմատիկայի մեջ Մասաչուսեթսի տեխնոլոգիական ինստիտուտում, որտեղ միացել է Alpha Epsilon Pi-ին և իր ամառներն անցկացրել՝ աշխատելով IBM-ում, սկզբում հաշվապահական հաշվառման մեքենաների համար վահանակներ է միացրել, իսկ հետագայում՝ աշխատել է IBM-ի խոսակցական ծրագրավորման համակարգի վրա։

Ավագ կուրսում Հորվիցն անցել է կենսաբանության իր առաջին դասընթացները և դասախոսների կողմից քաջալերվելով շարունակել է կենսաբանություն սովորել ասպիրանտուրայում։ 1968 թվականին բակալավրիատն ավարտելուց հետո նա ընդունվեց Հարվարդի համալսարանի կենսաբանության ասպիրանտուրան, որտեղ ուսումնասիրեց E. coli ՌՆԹ պոլիմերազի T4-ով պայմանավորված փոփոխությունները Ուոլտեր Գիլբերտի և Ջեյմս Ուոթսոնի ղեկավարությամբ։ 1974 թվականին նա ավարտել է իր թեկնածուական թեզը։

## Կարիերա
1974 թվականին Հորվիցը Անգլիայի Քեմբրիջի Մոլեկուլային կենսաբանության լաբորատորիայի (LMB) հետդոկտորանտ դարձավ, որտեղ նա աշխատեց իր ապագա համահեղինակ Նոբելյան մրցանակակիրներ Սիդնի Բրենների և Ջոն Սուլսթոնի հետ C. elegans-ի գենետիկայի և բջջային տոհմի վրա։ 1978 թվականին Հորվիցը MIT-ում դասավանդելու առաջարկ ստացավ և դարձավ կենսաբանության պրոֆեսոր և ՄակԳովերն ուղեղի հետազոտությունների ինստիտուտի անդամ։ Նա միաժամանակ Հովարդ Հյուզի բժշկական ինստիտուտի հետազոտող էր։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Ամերիկյան փիլիսոփայական ընկերության անդամներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի բժիշկներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի կենսաբաններ
Կատեգորիա:Ամերիկացի գիտնականներ
Կատեգորիա:Փիլիսոփայական գիտությունների դոկտորներ
Վալտեր Մարտոս

**Վալտեր Ռոջեր Մարտոս Ռուիս** (, ), պերուացի ռազմական և քաղաքական գործիչ, պաշտոնաթող դիվիզիոնի գեներալ։ Մինչև 2019 թվականը զբաղեցրել է բարձրագույն ղեկավարման պաշտոններ Պերուի ցամաքային զորքերում, մասնավորապես եղել է ցամաքային զորքերի շտաբի պետ։ Այնուհետև նախագահ Մարտին Վիսկարայի կողմից նշանակվել է կառավարություն, որտեղ նա ծառայել է որպես պաշտպանության նախարար (2019-2020) և Պերուի վարչապետ (2020 թվական օգոստոս-նոյեմբեր)։ 2020 թվականի նոյեմբերին, այն բանից հետո, երբ Պերուի Կոնգրեսը իմպիչմենթ հայտարարեց Վիսկարեին, հրաժարական տվեց ամբողջ կառավարության հետ միասին։

## Կենսագրություն
Ծնվել է 1957 թվականի փետրվարի 11-ին Պերուի հյուսիսում գտնվող Կախամարկա քաղաքում։ «Քրիստո Ռեյ Մարիստաս» միջնակարգ դպրոցն ավարտելուց հետո ընդունվել է Չորիլյոսի ռազմական ուսումնարան՝ «Ճարտարագիտություն» մասնագիտությամբ, որն ավարտել է 1978 թվականին։ Այնուհետև սովորել է ցամաքային զորքերի բարձրագույն ռազմական ուսումնարանում և բանակային գիտատեխնիկական ինստիտուտում, որն ավարտել է մագիստրոսի աստիճանով։

Պերուի ցամաքային զորքերում նա զբաղեցրել է Չորիլոսի ռազմական դպրոցի պետի, օտար լեզուների կենտրոնի տնօրենի, ցամաքային զորքերի հրամանատարության գլխավոր քարտուղարի, կրթության և վարդապետության հրամանատարության ղեկավարի պաշտոնները։ 2011 թվականին նշանակվել է Հյուսիսային ռազմական օկրուգի հրամանատար, 2013 թվականին՝ ցամաքային զորքերի շտաբի պետ և զինված ուժերի շտաբների պետերի միացյալ կոմիտեի նախագահ։

2019 թվականի հոկտեմբերի 3-ին նախագահ Մարտին Վիսկարան Մարտոսին ընդգրկել է նոր ձևավորված կառավարության կազմում՝ Վիսենտե Սեբալյոսի գլխավորությամբ՝ որպես պաշտպանության նախարար։ 2020 թվականի հուլիսին, երբ վարչապետ նշանակվեց Պեդրո Կատերիանոն, նոր կառավարությունում պահպանեց պաշտպանության նախարարի պաշտոնը։ Այնուամենայնիվ, Պերուի Կոնգրեսը մերժեց Կատերիանոյի կառավարության վստահությունը, որից հետո Վիսկարան նոր վարչապետ նշանակեց Մարտոսին։ Կառավարության ղեկավարի պաշտոնում Մարտոսը մնացել է երեք ամիս՝ 2020 թվականի նոյեմբերի 9-ին Վիսկարեի իմպիչմենտի հայտարարությունից հետո նա, իր ամբողջ կաբինետի հետ միասին, ստիպված է եղել հրաժարական տալ։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Պերուի վարչապետներ
Իմաստուն տղաները

«**Իմաստուն տղաները**» (), ամերիկյան գեղարվեստական ֆիլմը, որի ռեժիսորն է Բարրի Լևինսոնը, սցենարի հեղինակը՝ Նիկոլաս Պիլեջին։  Ռոբերտ դե Նիրոն ֆիլմում կատարել է երկու դեր՝ մանրմնավորելով 1950-ականների մաֆիայի ղեկավարներ Վիտո Ջենովեզեին և Ֆրենկ Կոստելլոյին։

Ֆիլմի պրեմիերան նախատեսված է 2025 թվականի մարտի 21-ին։

## Սյուժե
Վիտո Ջենովեզեն և Ֆրենկ Կոստելոն իտալա-ամերիկյան մաֆիայի մրցակից ղեկավարներն են։ Ջենովեզեն պատվիրում է Կոստելլոյի սպանությունը: Կոստելոն ողջ է մնում, բայց մահափորձի ժամանակ վիրավորվում է և արդյունքում որոշում է հեռանալ մաֆիայից։

## Դերերում

## Ստեղծում
Ֆիլմի վրա աշխատանքները տարվում էին դեռևս 1970-ական թվականներից, սակայն տասնամյակներ շարունակ դրանից հրաժարվում էին բոլոր խոշոր ստուդիաները։  Warner Bros. Pictures ընկերությունը սկսել է աշխատել ֆիլմի վրա 2022 թվականի մայիսին, իսկ արտադրությանը սկիզբ է տվել օգոստոսին։  Նիկոլաս Պիլեջին գրել է սցենարը, իսկ Բարի Լևինսոնը հանդես է եկել որպես ֆիլմի ռեժիսորը։ Ռոբերտ դե Նիրոն ֆիլմում խաղացել է երկու դեր։  2022 թվականի հոկտեմբերին դերասանական կազմին միացել են Դեբրա Մեսինգը և Կատրին Նարդուչին։  2023 թվականի հունվարին դերասանական կազմին միացել է Կոսմո Ջարվիսը։

Ֆիլմի նկարահանման ժամանակ օգտագործվել են վինիլային ժապավեններ 1950-ականների մարդատար և բեռնատար ավտոմեքենաների վրա, որպեսզի նրանց նոր տեսք հաղորդեն։  Նկարահանումները տեղի են ունեցել 2022 թվականի դեկտեմբերին Օհայոյում։  Նկարահանումների ընթացքում փակվել է Գրին շրջանի *US 35* մայրուղու մի մասը, ինչպես նաև Ցինցինատիի մոտ գտնվող *SR 123* մայրուղին, որից հետո նկարահանումները տեղափոխվել են արվարձան։

Ֆիլմի պրեմիերան նախատեսվել է է 2024 թվականի նոյեմբերի 15-ին։  Ի սկզբանե պրեմիերան պետք է տեղի ունենար 2024 թվականի փետրվարի 2-ին։  Սակայն 2023 թվականի հոկտեմբերի 24-ին Variety-ն հայտնել է, որ 2023 թվականին SAG-AFTRA գործադուլի պատճառով Warner ընկերությունը դիտարկում է ֆիլմի թողարկումը մինչև 2025 թվականը «Բիթլջուս Բիթլջուսի» հետ հետաձգելու հնարավորությունը։  Երեք օր անց թողարկումը պաշտոնապես հետաձգվել է մինչև 2024 թվականի նոյեմբերի 15-ը։

## Թողարկում
Ֆիլմի թողարկումը նախատեսվել է 2025 թվականի մարտի 21-ին։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:2020-ականների ամերիկյան ֆիլմեր
Կատեգորիա:2020-ականների անգլերեն ֆիլմեր
Կատեգորիա:2025 դրամա ֆիլմեր
Կատեգորիա:2025 ֆիլմեր
Կատեգորիա:Warner Bros. ֆիլմեր
Կատեգորիա:Ամերիկյան դրամա ֆիլմեր
Կատեգորիա:Ամերիկյան կենսագրական դրամա ֆիլմեր
Կատեգորիա:Ամերիկյան կենսագրական ֆիլմեր
Կատեգորիա:Ամերիկյան քրեական դրամա ֆիլմեր
Կատեգորիա:Ամերիկյան քրեական ֆիլմեր
Կատեգորիա:Անգլերեն ֆիլմեր
Կատեգորիա:Բարրի Լևինսոնի ֆիլմեր
Կատեգորիա:Օհայոյում նկարահանված ֆիլմեր
Կատեգորիա:Ֆիլմեր, որոնց գործողությունները տեղի են ունենում 1950-ականներին
Կատեգորիա:Ֆիլմեր, որոնց գործողությունները տեղի են ունենում Նյու Յորքում
Վրաց Արշակունիներ

**Վրաց Արշակունիներ** (՝ *արշակիանի*), պարթևական ծագում ունեցող Արշակունիների արքայատոհմի վրացական ճյուղը։ Վիրքում իշխել են մեկ դար՝ 189-284 թվականներին՝ հաջորդելով երկրի հիմնադիր արքայատոհմ Փառնավազյաններին (մ․թ․ա․ 302 - մ․թ․ 189)։

## Պատմություն
Երբ պարթև Արշակունիները, հայ Արշակունի թագավորներ Վաղարշ Բ-ի (186-198) և Խոսրով Ա-ի (198-216), ժառանգական հիմքով ամրապնդեցին իրենց դիրքերը հայոց գահին դեռևս մինչև 180 թվականը, նրանք մեծ հնարավորություն ստացան միջամտելու նաև Մեծ Հայքի հյուսիսային հարևան Վիրքի գործերին։ Ըստ միջնադարյան վրացական տարեգրության՝ Մեծ Հայքի թագավորը, ում պրոֆեսոր Կիրիլ Թումանովը նույնացնում է Վաղարշ Բ-ի հետ, օգնել է Վիրքի ապստամբ ազնվականներին գահընկեց անել իր կնոջ եղբայր՝ վերջին Փառնավազյան Համազասպ II-ին (185-189)։ Իրականում խոսքը վերաբերում է ոչ թե հայոց թագավոր Վաղարշ Բ-ին, այլ Պարթևստանի թագավոր Վաղարշ Դ-ին։ Նրա որդի Ռևը պայքարում է քեռու՝ վերջին Փառնավազյան Համազասպ II-ի դեմ, ստանում վրաց գահը (189-216) և հիմնադրում Արշակունիների արքայատոհմը։

226 թվականին Պարսկաստանում տեղի ունեցավ իշխանափոխություն և գահին բարձրացան Սասանյանները, սակայն Վիրքում և Մեծ Հայքում Արշակունիները շարունակեցին իշխել համապատասխանաբար մինչև 284 և 428 թվականները։ Անգամ 300 թվականներին Արշակունիներին հաջողվեց հաստատվել նաև Աղվանքում. ոչ պաշտոնապես՝ առանց կոնկրետ անձանց անվանումների, Արշակունիների սկիզբը Աղվանքում համարվում էր 1-2-րդ դարերը։ Թեև ավելի ուշ վրացական տարեգրությունները փաստում են այս իշխանափոխությունը, այդ ժամանակաշրջանի պատմությունը լի է անախրոնիզմներով և կիսառասպելական ակնարկներով, որոնք քիչ մանրամասնություններ են հաղորդում Արշակունիների Վիրքի վրա իրանական վերածննդի ազդեցության մասին: Այն, ինչ մենք գիտենք այդ ժամանակաշրջանի մասին, գալիս է դասական աղբյուրներից, ինչպես նաև Սասանյան արձանագրություններից:

Պարթևական թույլ տիրույթը փոխարինելով ուժեղ, կենտրոնացված պետությունով՝ Սասանյանները փոխեցին հռոմեամետ Վիրքի քաղաքական կողմնորոշումը և այն վերածեցին հարկային պետության։ Շապուհ I-ը (242-272) Վիրքի գահին դրեց վասալ Համազասպ III-ին (260-265), հավանաբար Միհրդատ II-ի հակառակորդ կամ հակաթագավոր։ 284 թվականին, Ասպագուր I-ի մահով, Արշակունիների վրացական տոհմն ավարտվեց, և Սասանյանները օգտվեցին Հռոմեական կայսրությունում քաղաքացիական բախումներից ու Վիրքի գահին հաստատեցին իրենց թեկնածուին՝ Խոսրովիանիների դինաստիայի ներկայացուցիչ Միհրան III-ին (284-361), ում վիճակված էր ընդունել քրիստոնեությունը։

## Արքաների ցանկ
* Ռև I, 189-216
* Վաչե I (որդի), 216-234
* Բակուր I (որդի), 234-249
* Միհրդատ II (որդի), 249-265 (Համազասպ III-ը 260-265 թվականներին նրա հակաթագավորն էր)
* Ասպակուր I (որդի), 265-284

## Տես նաև
* Արշակունիներ
* Վրաց Արտաշեսյաններ

## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն
* 
* 
* 
* 
* Giorgi Melikishvili, *et al.*. (1970), საქართველოს ისტორიის ნარკვევები (*Studies in the History of Georgia*), Vol. 1. Tbilisi: Sabch'ota Sakartvelo.

Կատեգորիա:Վրաց Արշակունիներ
Էլիսեո Ալվարես

**Էլիսեո Ալվարես** (, ), ուրուգվայցի ֆուտբոլիստ, որը «Նասիոնալ» ակումբում, ինչպես նաև Ուրուգվայի ազգային հավաքականում խաղացել է պաշտպանի դիրքում:

## Ակումբային կարիերա
Երիտասարդական մակարդակում խաղացել է հարազատ քաղաքի «Ֆերոկարիլ» ակումբում։ Այս թիմում խաղով գրավել է «Նասիոնալ» ակումբի մարզչական շտաբի ներկայացուցիչների ուշադրությունը, որին միացել է 1957 թվականին։ Թիմի կազմում հաղթել է Ուրուգվայի 1963 թվականի առաջնությունը։ 1964 թվականին մասնակցել է Լիբերտադորեսի գավաթի եզրափակիչ խաղին, որում ուրուգվայցիները պարտվել են արգենտինական «Ինդեպենդիենտեին»։ 1966 թվականին տեղափոխվել է «Ռամպլա Խունիորս»։ Դրանից հետո մեկնել է արտերկիր, որտեղ հանդես է եկել արգենտինական «Բանֆիլդ» (1967) և «Պլատենսե» (1968) ակումբներում։ Ապա վերադարձել է հայրենիք, որտեղ պաշտպանել է մայրաքաղաքային «Փյունիկ» ակումբի գույները։

1970-1971 թվականներին հանդես է եկել կոլումբիական «Ատլետիկո Խունիորում», իսկ 1972 թվականին տեղափոխվել է Էկվադորի «ԼԴՈՒ Կիտո», որտեղ ևս երկու անգամ դարձել է երկրի չեմպիոն։ Կարիերայի ավարտին ֆուտբոլիստը տեղափոխվել է Մեքսիկա, որտեղ 1976-1977 թվականներին հայրենակից Ռիկարդո դե Լեոնի գլխավորությամբ հանդես է եկել մայրաքաղաքային «Վերակրուսում»։ Մեքսիկայի բարձրագույն դիվիզիոնում մասնակցել է 23 հանդիպման։

## Կարիերա հավաքականում
1960 թվականի հունիսի 1-ին Ուրուգվայի ազգային հավաքականի կազմում Չիլիի դեմ ընկերական խաղում (3:2) նորամուտն է նշել պաշտոնական խաղերում։

1962 թվականին մասնակցել է Չիլիում կայացած աշխարհի առաջնությանը, որտեղ խմբային փուլում մասնակցել է Կոլումբիայի (2:1),  Հարավսլավիայի (1:3) և ԽՍՀՄ-ի հավաքականների դեմ բոլոր խաղերին (1:2)։ Վերջին հավաքականի դեմ խաղում ազդրի վնասվածք է ստացել, սակայն հրաժարվել է բուժօգնությունից։ Հետագայում նրան հաջողությամբ վիրահատել են։ Քանի որ այդ ժամանակ փոխարինումներ թույլ չէին տալիս, Էլիսեոն խաղն ավարտել է ձախ հարձակվողի դիրքում և խաղադաշտից հեռացել է միայն խաղի վերջում, երբ անցել է ցավազրկողների ազդեցությունը։ Դրանից հետո մեկնել է նաև 1966 թվականին Անգլիայում կայանալիք Աշխարհի առաջնությանը, սակայն մրցաշարում ոչ մի խաղ չի անցկացրել։

Ազգային հավաքականում կարիերայի ընթացքում, որը տևել է 7 տարի, իր մարզահագուստով անցկացրել է 10 հանդիպում։

Մահացել է 1999 թվականին Մոնտեվիդեո քաղաքում։

## Ձեռքբերումներ
**«Նասիոնալ»**

* Ուրուգվայի չեմպիոն (3)՝ 1957, 1963, 1966
* Լիբերտադորեսի Գավաթի Եզրափակչի մասնակից՝ 1964

**«ԼԴՈՒ Կիտո»**

* Էկվադորի չեմպիոն (2)՝ 1974, 1975

## Ծանոթագրություններ

 
Կատեգորիա:Բանֆիլդի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Նասիոնալ Մոնտեվիդեոյի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Ուրուգվայի հավաքականի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Ուրուգվայցի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Ֆուտբոլի պաշտպաններ
Իրական ցավ

«**Իրական ցավ**» (), Ջեսսի Այզենբերգի ամերիկյան գեղարվեստական ​​ֆիլմ։ Գլխավոր դերերը կատարել են ինքը՝ Այզենբերգը և Կիրան Կալկինը։ Ֆիլմի պրեմիերան կայացել է 2024 թվականի հունվարին «Սանդենս» 40-րդ կինոփառատոնում։

## Սյուժե
Ֆիլմի գլխավոր հերոսները երկու զարմիկներ են։ Կատարելով իրենց մահամերձ տատիկի ցանկությունը՝ նրանք այցելում են տատիկի տուն, որը գտնվում է Լեհաստանում և հայտնվում են Հոլոքոստի պատմության մեջ։ Սյուժեն ներկայացրել է հրեական պատմությունը վերջին հարյուրամյակի ընթացքում՝ շեշտը դնելով Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի իրադարձությունների վրա։

## Դերերում
* Ջեսսի Այզենբերգ — *Դեյվիդ Կապլան*
* Կիրան Կալկին — *Բենջի Կապլան*
* Ուիլլ Շարպ — *Ջեյմս*
* Ջենիֆեր Գրեյ — *Մարսիա*
* Էլլորա Տորչիա — *Պրիա*

## Թողարկում
Ֆիլմի պրեմիերան տեղի է ունեցել «Սանդենս» 40-րդ կինոփառատոնում 2024 թվականի հունվարի 20-ին։ Դրանից անմիջապես հետո *Searchlight Pictures*-ը փառատոնի աճուրդում 10 միլիոն դոլարով ձեռք բերեց ֆիլմի համաշխարհային ցուցադրության իրավունքը։

Օուեն Գլեյբերմանը բարձր է գնահատել Այզենբերգի դերակատարումը՝ կանխատեսելով նրա համար փայլուն կարիերա այս ոլորտում, ինչպես նաև արժևորել է Կալկինի դերակատարումը Բենջիի դերում։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:2020-ականների ամերիկյան ֆիլմեր
Կատեգորիա:2024 ֆիլմեր
Կատեգորիա:Ամերիկյան կինոկատակերգություններ
Կատեգորիա:Ամերիկյան ֆիլմեր
Կատեգորիա:Անգլերեն ֆիլմեր
Կատեգորիա:Լեհական ֆիլմեր
Կատեգորիա:Լեհաստանում նկարահանված ֆիլմեր
Կատեգորիա:Ֆիլմեր Հոլոքոստի մասին
Կատեգորիա:Ֆիլմեր այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Ֆիլմեր դիսֆունկցիոնալ ընտանիքների մասին
Կատեգորիա:Ֆիլմեր ընտանիքի մասին
Ոչ ոք 2

**«Ոչ ոք 2»** (), Դերեկ Կոլստադի կողմից գրված կատակերգական ամերիկյան ֆիլմի երկրորդ մասը: «Ոչ ոք» (2021) ֆիլմի շարունակությունը։ Բոբ Օդենքըրքը և Քոնի Նելսենը կմնան իրենց դերերում։

## Սյուժե
Սյուժեի մանրամասները գաղտնի են պահվում։

## Դերերում
* Բոբ Օդենքըրք - Հաթչերսոն «Ոչ ոք» Մենսել, ԿՀՎ նախկին մարդասպան
* Քոնի Նելսեն - Ռեբեկա «Բեքա» Մենսել՝ Հաթչիի կինը
* Շերոն Սթոուն
* Քրիստոֆեր Լլոյդ - Դեյվիդ Մենսելը՝ Հաթչիի և Հարրիի հայրը՝ ՀԴԲ նախկին սպա
* Քոլին Հենքս

## Արտադրություն
2021 թվականի մարտին Դերեկ Կոլստադը հայտարարել է, որ «Ջոն Ուիք»-ի ֆրանշիզայի և «Ոչ ոք»-ի միջև քրոսովերի ներուժ կա, բայց դա կարվի Զատկի ձվի տեսքով, այլ ոչ թե առանձին ֆիլմի։ Նույն ամսին, ավելի ուշ ռեժիսոր Իլյա Նայշուլերը մեկնաբանել է երկու քրոսովերները՝ նշելով, որ նույն ստեղծագործական թիմերն ու ստուդիաները նկարահանել են համապատասխան ֆիլմերը։ Հունիսին հայտարարվել է, որ Քոնի Նելսենը կկրկնի Բեքի Մենսելի դերը։ Իլյա Նայշուլերը չի վերադառնա ֆիլմի վրա աշխատելու, այդ իսկ պատճառով պրոդյուսերները նոր ռեժիսոր են փնտրել։ Ռեժիսորի պաշտոնը կզբաղեցնի Տիմո Տյահանտոն։ Հուլիսին հայտնի դարձավ, որ Շերոն Սթոունը ընտրվել է որպես չարագործ, և Քրիստոֆեր Լլոյդը կվերադառնա իր նախկին դերին։ Օգոստոսին նկարահանվելու է նաև Քոլին Հենքսը:

Հիմնական լուսանկարահանումը նախատեսվում է սկսել 2024 թվականի օգոստոսին` Վինիպեգում և Մանիտոբիաում, իսկ ավարտը նախատեսվել է հոկտեմբերին։

Ֆիլմի պրեմիերան նախատեսված է 2025 թվականի օգոստոսի 15-ին։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:2020-ականների ամերիկյան ֆիլմեր
Կատեգորիա:2020-ականների անգլերեն ֆիլմեր
Կատեգորիա:2025 ֆիլմեր
Կատեգորիա:Ամերիկյան թրիլեր ֆիլմեր
Կատեգորիա:Ամերիկյան մարտաֆիլմեր
Կատեգորիա:Ամերիկյան ֆիլմեր
Կատեգորիա:Ամերիկյան ֆիլմեր վրեժի մասին
Կատեգորիա:Անգլերեն ֆիլմեր
Կատեգորիա:Արտադրությունում գտնվող ֆիլմեր
Կատեգորիա:Թրիլեր ֆիլմեր
Կատեգորիա:Մարտաֆիլմեր
Կատեգորիա:Ֆիլմեր այբբենական կարգով
Լեգհոռն

thumb|Աքլոր և հավ
**Լեգհոռն** (; ), ձվատու հավերի ցեղ։ Ստացվել է 19-րդ դարում ԱՄՆ-ում՝ իտալական սպիտակ հավերի և մինորկաների, իսպանական, կռվան հավերի ցեղերի տրամախաչումից։ Ցեղի անվանումը՝ Իտալիայի Լիվոռնո (անգլ. Leghorn) նավահանգստի անունից է (որտեղից ԱՄՆ են ներկրվել տեղական հավերը)։ Փետրավորումը՝ սպիտակ, գորշ դարչնագույն, հարդագույն, սև, կապույտ, ավելի տարածված է սպիտակ լեգհոռնը, որը լավ կլիմայավարժվում է, դիմացկուն է և վաղահաս։ Աքլորների կենդանի զանգվածն 2,3–2,5 կգ է, հավերինը՝ 1,6–1,8։ Տարեկան միջին ձվատվությունը՝ 240 և ավելի ձու։ Ձվի զանգվածը՝ 57–60 գ։ Նախկին ԽՍՀՄ երկրներ ներմուծվել է 1925-ին ԱՄՆ-ից։ Լեգհոռնը սննդային ձվի արտադրության հիմնական ցեղն է։ Ձու ստանում են հիբրիդային ածաններից, որոնց տարեկան միջին ձվատվությունը 260–290 ձու է։ Ցեղը սահմանափակ քանակով տարածված է Հայաստանում։

## Պատմություն
thumb|Դարչնագույն լեգհոռն
Իտալիայում 19-րդ դարում ստացված այս ցեղատեսակը անվանվել է իտալական Լիվոռնո նավահանգստի անգլերեն անվան հիման վրա։ Այդ ժամանակ այս ցեղատեսակի հավերը դեռևս չէին առանձնանում բարձր ձվատվությամբ։

19-րդ դարի առաջին կեսին հավերը տեղափոխվում են ԱՄՆ, որտեղ ցեղատեսակը խաչասերվում է իսպանական, կռվան և սպիտակ մինորկա ցեղատեսակների, ինչպես նաև ճապոնական դեկորատիվ ցեղատեսակների (Յոկոհամա, Ֆենիքս) հետ։ Հետագայում կատարելագործված լեգհոռն ցեղատեսակի հավերը ԱՄՆ-ից արտահանվում էին բազմաթիվ երկրներ՝ Անգլիա, Նիդերլանդներ և այլ վայրեր։ Ստեղծվեցին լեգհոռնների պոպուլյացիաներ, որոնք անվանվեցին այն երկրների անուններով, որտեղ նրանց հետ իրականացվում էր հետագա բուծման աշխատանք։ Ավելի ուշ լեգհոռններ ներմուծվեցին Ճապոնիայից և Եվրոպական երկրներից։

## Ցեղատեսակի առանձնահատկությունները
Լեգհոռնները լավ են հարմարվում, դիմացկուն են և արագ հասունանում են։ Սպիտակ լեգհոռնները առանձնանում են բացառիկ հարմարվողականությամբ՝ հաջողությամբ ադապտացվելով ինչպես հյուսիսային գոտու, այնպես էլ հարավային շրջանների պայմաններին։ Չնայած արդյունաբերական թռչնաբուծության մեջ մասնագետների ջանքերն ուղղված են ցեղատեսակի համար օպտիմալ պայմաններ ստեղծելուն՝ անկախ կլիմայական գոտուց և տարվա եղանակից։

## Կիրառում
Լեգհոռնները հայտնի են սպիտակ ձվերի բարձր արտադրողականությամբ՝ տարեկան միջինը 280 ձու, երբեմն հասնելով 300–320-ի՝ առնվազն 55 գրամ քաշով։ Սպիտակ լեգհոռնները լայնորեն կիրառվել են կոմերցիոն և արդյունաբերական նպատակներով բարձր արտադրողական ձվատու հիբրիդներ ստեղծելու համար։

## Ծանոթագրություններ
Վերջին խոսքեր

**Վերջին խոսքեր,** մարդու մահից առաջ ասված խոսքեր: Իմաստը երբեմն ընդլայնվում է մահացողի կողմից ավելի վաղ արված արտահայտությունների վրա:

Երբեմն արձանագրվում են հայտնի կամ տխրահռչակ մարդկանց վերջին խոսքերը (թեև ոչ միշտ ճշգրիտ), որոնք հետո դառնում են պատմական և գրական տողեր: Ըստ Կառլ Գուտկեի, հանրային փաստաթղթերում արձանագրված վերջին խոսքերը հաճախ արտացոլում են տվյալ պահին մահվան նկատմամբ սոցիալական վերաբերմունքը: Հրապարակված վերջին բառերը կարող են արտացոլել այն խոսքերը, որոնք մահացողի մտերիմները կամ համախոհները ցանկացել են, որ իրենց վերջնական կտակը լիներ։

Իրական վերջին խոսքերը, որպես կանոն, ավելի քիչ շքեղ են, քան պատմական դեմքերին վերագրվողները, և նույնպես հազվադեպ են հրապարակվում: Մահացող մարդիկ հաճախ տառապում են զառանցանքից, մտավոր սրության նվազումից, հստակ խոսելու անկարողությունից կամ այս երեքը միաժամանակ: ՄաքԼեոդը հայտարարել է, որ մահացող և մահվանը մոտ գտնվող մարդիկ սովորաբար հոգեպես հասկանալի չեն արտահայտվում: Ոմանք մահից առաջ չեն խոսում։ «Մարդիկ կշշնջան, և նրանք կլինեն հակիրճ, մի քանի բառեր. ահա այն ամենը, ինչի համար նրանք ունեն էներգիա»:

Իրական արտասանված վերջին արտահայտությունները հաճախ կարճ են կամ դրանք դժվար է լինում մեկնաբանել: Թուլացած շնչառությունը կարող է սահմանափակել ձայնը, իսկ դեղամիջոցները, էներգիայի պակասը, բերանի չորությունը և ատամնաշարի բացակայությունը կարող են խանգարել խոսելուն: Վերջին բառերը սովորաբար ամուսինների կամ երեխաների անուններն են կամ տարօրինակ արտահայտություններ։

## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն
*
*
*
*
*
*

Կատեգորիա:Մահ
Կատեգորիա:Մահվան մշակութային ասպեկտներ
Հիմա դու տեսնում ես ինձ 3

**Հիմա դու տեսնում ես ինձ 3** (), ամերիկյան գեղարվեստական ֆիլմ, որի ռեժիսորն է Ռուբեն Ֆլեյշերը, իսկ սցենարը գրել է Սեթ Գրեհեմ-Սմիթը՝ Նիլ Ուայդեների և Գևին Ջեյմսի համահեղինակությամբ: Նկարահանումները տեղի են ունեցել Նյու Յորքում, Փարիզում, Բուդապեշտում և Անտվերպենում 2024 թվականի մայիսից նոյեմբեր։  Նախատեսվել  է, որ ֆիլմն ԱՄՆ-ում էկրան կբարձրանա 2025 թվականի նոյեմբերի 14-ին:

## Սյուժե
Քանի որ «Հիմա դու տեսնում ես ինձ 2» ֆիլմն ավարտվել է նրանով, որ չորս Հեծյալներն իմացել են գաղտնի տեղեկություններ «Աչքի» գաղտնի հասարակության մասին, որը ներառում է նշանավոր մոգեր, ենթադրում են, որ երրորդ մասում Մարկ Ռուֆալոյի կերպարը՝ Դիլան Ռոդսը, կարող է գլխավորել «Աչքը», իսկ մնացած Հեծյալները կարող են միանալ համայնքին: Գլխավոր դերակատար Ջեսի Էյզենբերգը հայտարարել է, որ ֆիլմը կպահպանի առաջին երկու մասերի տոնայնությունը՝ այն նկարագրելով որպես «ոչ բռնի, բայց հուզիչ»»։

## Դերերու

## Արտադրություն
2015 թվականի մայիսին Lionsgate-ի գլխավոր տնօրեն Ջոն Ֆելթհայմերը հայտարարել Է ֆրանշիզայի երրորդ մասի վրա աշխատանքի մեկնարկի մասին։  2016 թվականի ապրիլին հայտնի է դարձել, որ ֆիլմի ռեժիսորը կլինի Ջոն Չուն, իսկ սցենարը կգրեն Նիլ Ուայդեները և Գևին Ջեյմսը։  Նախագծին միացել են նաև պրոդյուսերներ Բոբ Քոենը, Ալեքս Կուրցմանը և Ջեբ Բրոդին։  Բացի այդ, հաստատվել է Բենեդիկտ Քամբերբեչի մասնակցությունը երկրորդական դերերից մեկում։

2020 թվականի ապրիլին եզրափակիչ տարբերակի սցենարիստ է դարձել Էրիկ Ուորեն Սինգերը։  2022 թվականի սեպտեմբերին Ռուբեն Ֆլեյշերը ռեժիսորի պաշտոնում փոխարինել է Ջոն Չուին, իսկ Սեթ Գրեմ-Սմիթը ձեռնամուխ է եղել սցենարի նոր տարբերակի ստեղծմանը։  2023 թվականի նոյեմբերին ֆիլմը ստացել է պաշտոնական անվանումը, իսկ հիմնական նկարահանումները սկսվել են 2024 թվականի գարնանը։  Միևնույն ժամանակ Ջեսսի Էյզենբերգը հաստատել է իր մասնակցությունը նոր ֆիլմում։  2024 թվականի ապրիլին CinemaCon-ում Lionsgate-ի ներկայացուցիչը հայտարարել է ակտիվ արտադրության մեկնարկի մասին։  Դերասանական կազմում ընդգրկվել են նաև Այլա Ֆիշերը, Ջասթիս Սմիթը, Դոմինիկ Սեսան և Արիանա Գրինբլատը։  2024 թվականի մայիսին նախագծին միացել է Ռոզամունդ Փայքը։

Արտադրությամբ զբաղվում է Secret Hideout ստուդիան՝ համագործակցելով the District-ի և Lionsgate-ի հետ։

### Նկարահանումներ
Նկարահանումները սկսվել են 2024 թվականի մայիսին Նյու Յորքում։  Հուլիսին դրանք շարունակվել են Բուդապեշտում, օպերատոր դարձել է Ջորջ Ռիչմոնդը։  Նկարահանումները տեղի են ունեցել նաև Փարիզում և Անտվերպենում։

## Պրեմիերա
ԱՄՆ-ում պրեմիերան նախատեսվել է 2025 թվականի նոյեմբերի 14-ն է՝ երկրորդ մասի թողարկումից 9 տարի անց։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* 

Կատեգորիա:2025 ֆիլմեր
Կատեգորիա:Lionsgate ֆիլմեր
Կատեգորիա:Summit Entertainment ֆիլմեր
Կատեգորիա:Ամերիկյան թրիլեր ֆիլմեր
Կատեգորիա:Ամերիկյան սիքվել ֆիլմեր
Կատեգորիա:Ամերիկյան քրեական թրիլեր ֆիլմեր
Կատեգորիա:Անգլերեն ֆիլմեր
Վալենտին Հրիստով

**Վալենտին Սնեժով Խրիստով** (, , ), ծագումով բուլղարացի սակայն Ադրբեջանցը ներկայացնող ծանրորդ, 2012 և 2015 թվականների Եվրոպայի չեմպիոն, 2011 թվականի աշխարհի առաջնության բրոնզե մեդալակիր։

2011 թվականին ճանաչվել է լավագույն ադրբեջանցի ծանրորդ։ Ներկայացրել է Ադրբեջանը 2012 թվականին Լոնդոնի Օլիմպիական խաղերում, որտեղ գրավել է երրորդ հորիզոնականը: 2012 թվականի օգոստոսի 31-ին Ադրբեջանի նախագահն ու Ազգային օլիմպիական կոմիտեն Իլհամ Ալիևը Հրիստովին պարգևատրել են «Տարագգի» (առաջընթաց) մեդալով։

2013 թվականին Տիրանայում դարձել է Եվրոպայի չեմպիոն։ Սակայն դոպինգ թեստի արդյունքում նրա արյան մեջ հայտնաբերվել է դեհիդրոմեթիլտեստոստերոն, ինչի համար Խրիստովը որակազրկվել է մինչև 2015 թվականի ապրիլ։

2015 թվականին հաղթել է Թբիլիսիում կայացած Եվրոպայի առաջնությունում։

2015 թվականի դեկտեմբերի 14-ին զրկվել է Հյուսթոնում կայացած աշխարհի առաջնության բրոնզե մեդալից և որակազրկվել է 8 տարով այն բանից հետո, երբ մարզիկի դոպինգ թեստը դրական արդյունք է ցույց տվել։ Ադրբեջանի հավաքականի չորս այլ մարզիկներ նույնպես դրական արդյունք են ունեցել, և արդյունքում ֆեդերացիան ստիպված է եղել 500,000 դոլար տուգանք վճարել:

2018 թվականի դեկտեմբերի 22-ին ԾՄՖ-ի մամուլի ծառայությունը հրապարակել է 2012 թվականի Օլիմպիական խաղերում վերցված մարզիկի դոպինգի նմուշի վերստուգման արդյունքները։ . Մարզիկի փորձանմուշում հայտնաբերվել է թուրինաբոլ։ 2019 թվականի մարտի 29-ին ՄՕԿ-ը որակազրկել է մարզիկին։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Անձնական տվյալները iwf.net-ում ****
* Տվյալները 2012 թվականի օլիմպիական խաղերի պաշտոնական կայքում
* Արդյունքները Եվրոպայի 2012 թվականի առաջնության պաշտոնական կայքում

 
Կատեգորիա:2012 թվականի Ամառային օլիմպիական խաղերի բրոնզե մեդալակիրներ
Կատեգորիա:2012 թվականի Ամառային օլիմպիական խաղերի մեդալակիրներ
Կատեգորիա:Բուլղարացի ծանրամարտիկներ
Կատեգորիա:Բուլղարիայում ծնվածներ
Կատեգորիա:Ծանրամարտի Եվրոպայի չեմպիոններ
Կատեգորիա:Ծանրամարտի աշխարհի չեմպիոններ
Հատկապես վտանգավոր ուղևոր

**«Հատկապես վտանգավոր ուղևոր»** (), ամերիկյան թրիլլեր, որի ռեժիսորն է Մել Գիբսոնը, սցենարի հեղինակը՝ Ջարեդ Ռոզենբերգը: Գլխավոր դերը խաղացել է Մարկ Ուոլբերգը։ Ֆիլմի պրեմիերան նախատեսված է 2025 թվականի հունվարի 24-ին։

## Սյուժե
Օդաչու տեղափոխում է վտանգավոր հանցագործին, որը պետք է ներկայացվի դատարան։

## Դերերում
* Մարկ Ուոլբերգ - Դերիլ Բութ, օդաչու և մարդասպան
* Թոֆեր Գրեյս - Ուինսթոն, տեղեկատու
* Միշել Դոկերի - Մեդելին Հարիս, ՀԴԲ գործակալ

## Արտադրություն
Հիմնական նկարահանումները սկսվել են Լաս Վեգասում 2023 թվականի հունիսի 16-ին։  2023 թվականի հուլիսին երկու օր նկարահանումներ են տեղի ունեցել Նևադա նահանգի Մեսքիթ քաղաքում։  Նկարահանումները տեղի են ունեցել նաև Ալյասկայում։  2023 թվականի օգոստոսին Ուոլբերգը հաստատել է, որ նկարահանումներն ավարտված են։  Քանի որ նկարահանումները տեղի են ունեցել SAG-AFTRA գործադուլի ժամանակ, SAG-AFTRA-ի ներկայացուցիչները ֆիլմի ստեղծողներին թույլտվություն են տվել նկարահանումներ անցկացնելու համար։  Ջարեդ Ռոզենբերգի սցենարն ընդգրկվել է այսպես կոչված 2020 թվականի լավագույն չիրականացված նախագծերի սև ցուցակում։  2024 թվականի հունվարին դերասանական կազմին միացել են Թոֆեր Գրեյսը և Միշել Դոկերին։

## Թողարկում
Lionsgate Films ընկերությունը նախատեսել է ֆիլմի թողարկումը ԱՄՆ-ում 2025 թվականի հունվարի 24-ին։  Ի սկզբանե ֆիլմը նախատեսվում էր կինոթատրոններում թողարկել 2024 թվականի հոկտեմբերի 18-ին։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:2025 ֆիլմեր
Կատեգորիա:Lionsgate ֆիլմեր
Կատեգորիա:Ամերիկյան թրիլեր ֆիլմեր
Կատեգորիա:Ամերիկյան մարտաֆիլմեր
Կատեգորիա:Անգլերեն ֆիլմեր
Կատեգորիա:Մել Գիբսոնի ֆիլմեր
Միհրան Ազարյան

**Միհրան Ազարյան** (), հայ ճարտարապետ Օսմանյան կայսրությունում, որն առավել հայտնի է Բույուքադա նավահանգստի և, հավանական է՝ Իզմիթ ժամացույցի աշտարակի նախագծմամբ և կառուցմամբ։

Միհրան Ազարյանը, իր հոր շնորհիվ հետաքրքրվել է ճարտարապետությամբ և արդեն 20-ական թվականներին սկսել է նախագծել կարևոր շենքեր։ 1894 թվականի Ստամբուլի երկրաշարժից հետո նրա հայրը՝ Պետրոս (Բեդրոս) Ազարյանը, Իզմիթում և Բահչեջիքում բազմաթիվ շինությունների կառուցման աշխատանքներ է իրականացրել։ 20-րդ դարի սկզբին Միհրան Ազարյանն էլ նախագծել է բազմաթիվ շինություններ Իզմիթում և Ստամբուլում։ Դրանց թվում են Իզմիթի ժամացույցի աշտարակը (1900-1901) և Բույուքադայի նավահանգիստը (1914-1915)։

Որոշ աղբյուրներում Միհրան Ազարյանին դասում են Առաջին ազգային ճարտարապետական շարժման առաջամարտիկների շարքը։

## Ընտանիք
Նա Ազարյան ընտանիքի ներկայացուցիչ է, ճարտարապետ Պետրոս (Բեդրոս) Կալֆա Ազարյանի որդին։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Հայ ճարտարապետներ
Կատեգորիա:Հայերն Օսմանյան կայսրությունում
Մեծ Արալյան ծով

**Մեծ Արալյան ծով (Մեծ Արալ),** հիպերգալային լճերի համակարգ՝ Արալյան ծովի բաժանված ավազանում**,** 1989 թվականին ստեղծվել է վերջինիս մակարդակի նվազման արդյունքում**:** 2001 թվականին Մեծ Արալյան ծովը բաժանվել է արևելյան և արևմտյան մասերի, որոնք միանում են ծովի մակարդակից 34 մ բարձրության վրա գտնվող Ուզուն

Արալ նեղ հոսանքով։ Ջրի հոսքի սկզբնական ուղղությունը՝ արևելքից դեպի արևմուտք, ամուդարյան ջրերի մուտքը դեպի լիճ դադարեցումից հետո փոխվել է հակառակ ուղղությամբ։ Մեծ Արալյան ծովի արևմտյան մասի տարածքը 3500–3800 կմ² է, միջին խորությունը՝ 14–15 մ, առավելագույնը՝ 37–40 մ։ Ծովի արևմտյան հատվածը փոքր-ինչ համալրվում է ստորերկրյա ջրերով, ինչը զգալիորեն դանդաղեցնում է դրա չորացումը։ Ստորերկրյա ջրերն ապահովում են տարեկան միջինը 2 կմ³ ջրի ներհոսք։ Համեմատաբար խոնավ տարիներին Արևելյան ծովը մասամբ վերականգնվում է, բայց գետի վարարումների ավարտից հետո այն արագորեն անհետանում է, արևմտյան մասում ջրի հոսքի և ջրի գոլորշիացման պատճառով ծանծաղ աղի ճահճի մեծ տարածքի վրա:

## Աղիություն
2007 թվականին Մեծ Արալյան ծովի արևմտյան մասում աղիությունը կազմել է 70 գ/լ, արևելյան մասում՝ 100 գ/լ, ինչը լիովին բացառում է տարածաշրջանում որևէ տնտեսական ակտիվություն։ 2009 թվականին ցուցանիշները հասել են համապատասխանաբար 100‰ և 200‰։ Մեծ Արալի պահպանման համար գոյություն ունեցող նախագծի համաձայն՝ Ամուդարյա ջրանցքի շեղումը դեպի Արևմտյան Մեծ Արալ կարող է նվազեցնել ջրի աղիությունը և վերականգնել ձկնորսությունը։

## Ջրամբարի դինամիկան
1992 թվականին Փոքր Արալյան ծովը առանձնացվել է Մեծ Կոկարալյան ամբարտակով, ինչը հանգեցրել է Փոքր Արալյան ծովի պահպանմանը, բայց առաջացրել է Մեծ Արալի չորացում։ 2009 թվականի մայիսին Արևելյան Արալյան ծովն ամբողջությամբ ցամաքել է։ 2009 թվականի աշնանը ջրանցքը չորացել է, և ջրի հոսքը Արևմտյան Մեծ Արալից դեպի Արևելյան Արալ դադարել է։ 2010 թվականին լիճը կրկին լցվել է Ամուդարյայի հալված ջրով, բայց չորս տարի անց նորից չորացել է։ 2015-ի գարնանը ժամանակավորապես վարարած լինելով (ամբողջ Արալյան ծովի 7300 կմ²-ից մինչև 10780 կմ² 2014-ին), 2015-ի աշնանը ջրամբարը նորից փոքրացել է, և Արևելյան Արալը նորից չորացել է (մինչև 8303 կմ² ամբողջ ծովի տարածքը)։ Արևելյան ծովը կա՛մ ամբողջությամբ կչորանա շոգ ամռանը, կա՛մ մասամբ կլցվի գետերի վարարումների ժամանակ, մինչդեռ Արևմտյան ծովը տարեցտարի շարունակում է շատ դանդաղ չորանալ։
Պատկեր:Aral_sea_from_space_in_2002.jpg|2002 թվականի հուլիս. առավել թեթև գույները ցույց են տալիս վերջին չորացումը
Պատկեր:Aral_Nasa.jpg|2003 թվականի նոյեմբեր. Արևելյան Արալյան ծովի մեծ մասը գոլորշիացել է
Պատկեր:Aral_Sea_Continues_to_Shrink,_August_2009.jpg|2009 թվականի օգոստոս. Արևելյան Արալյան ծովը ամբողջությամբ չորացել է, բացառությամբ արևմտյան ծովը միացնող ջրանցքի մոտ գտնվող նեղ հատվածի
Պատկեր:The_Shrinking_Aral_Sea_Recovers_2010.jpg|2010 թվականի օգոստոս. Արևելյան ծովը կրկին լցվել է Ամուդարյայի հալած ջրերով
Պատկեր:Aralsea_tmo_2014231_lrg.jpg|2014 թվականի օգոստոս․ Արևելյան Արալյան ծովն ամբողջությամբ չորացել է


## Տես նաև
* Արալկում

## Ծանոթագրություններ


Կատեգորիա:Արալյան ծովի ավազանի գետեր
Կատեգորիա:Լճեր
Կատեգորիա:Ծովեր
Սվետլանա Եվսեևա

**Սվետլանա Գեորգիևնա Եվսեևա** (, ), ռուս բանաստեղծուհի և թարգմանիչ։

## Կենսագրություն
Ծնվել է զինվորականի ընտանիքում։ Ավարտել է Տաշքենդի մանկավարժական ինստիտուտը (1956) և Մաքսիմ Գորկու անվան գրականության ինստիտուտը (1962)։

1962 թվականին ամուսնացել է բելառուսացի գրող Արթուր Վոլսկու հետ (1924-2002) և տեղափոխվել Մինսկ։  Բելառուս երաժիշտ Լյավոն Վոլսկու մայրը (ծնված 1965 թվականին)։

Մահացել է 2025 թվականի հուվարի 7-ին։

## Ստեղծագործություն
«Կինը խնձորի ծառի տակ» (1962) առաջին գիրքը ջերմորեն ընդունվեց ընթերցողների և քննադատների կողմից։ «Մի ամիս» (1965), «Կանչե» քնարական բանաստեղծությունների ժողովածուներ։ (1974), «Եվրասիա» (1979), «Վերջին հրաժեշտ» (1983), «Տղամարդ փնտրող» (1988) նույնպես հաստատեցին բանաստեղծուհու տաղանդը։

Դավիթ Սամոյլովը հիշում է նրան իր օրագրերում. Նրա մասին Վլադիմիր Նեկլյաևան ասել է. «Մոսկվայից Մինսկ ժամանած Սվետլանա Եվսեևան բավականին արագ դարձավ ոչ այնքան ռուս, որքան ռուսերեն գրող բելառուս բանաստեղծուհին»։

Նա ռուսերեն է թարգմանել Յանկա Կուպալայի, Յակուբ Կոլասի, Մաքսիմ Տանկի և այլոց բանաստեղծությունները։

## Ծամոթագրություններ


## Գրականություն
* *Вярцінскі А.* Узыходжанне // Літаратура і мастацтва, 1965, 29 кастрычніка
* *Дмитриев О.* Против инерции // Поэзия, 1976, выпуск 17
* Яўсеева Святлана Георгіеўна // Беларускія пісьменнікі: Біябібліяграфічны слоўнік. У 6 т. / пад рэд. А. І. Мальдзіса. Т. 6. — Мн.: БелЭн, 1992—1995.

## Արտաքին հղումներ
* Стихи Светланы Евсеевой на сайте Западная Русь
* Светлана Евсеева. Петь о себе − не о себе одной // Наш современник, 2017, № 7
* Светлана Евсеева: Моё счастье − мой русский язык // Западная Русь, 26 ноября 2011
* Светлана Евсеева. Письма к Максиму Танку // Неман, 2018, № 7
 
Կատեգորիա:20-րդ դարի բանաստեղծուհիներ
Կատեգորիա:20-րդ դարի կին գրողներ
Կատեգորիա:21-րդ դարի կին գրողներ
Կատեգորիա:Բանաստեղծներ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Բելառուս բանաստեղծներ
Կատեգորիա:Բելառուս գրողներ
Կատեգորիա:Բելառուս թարգմանիչներ
Կատեգորիա:Բելառուս կին գրողներ
Կատեգորիա:Խորհրդային բանաստեղծներ
Կատեգորիա:Խորհրդային բանաստեղծուհիներ
Կատեգորիա:Խորհրդային գրողներ
Կատեգորիա:Խորհրդային թարգմանիչներ
Կատեգորիա:Մաքսիմ Գորկու անվան գրականության ինստիտուտի շրջանավարտներ
Կատեգորիա:Ռուս բանաստեղծներ
Բասսետ

**Բասսետներ** (Bassett Hounds), կարճ ոտքերով բուծված շների ենթատեսակ, որոնք հիմնականում օգտագործվում են որսի համար։ Այս շները ունեն ուժեղ հոտառություն, ինչը նրանց շատ արդյունավետ է դարձնում որսորդության համար։

## Պատմություն
Բասսետները ի սկզբանե մշակվել են Ֆրանսիայում, որտեղից էլ նրանք տարածվել են ամբողջ Եվրոպայում և հետագայում՝ աշխարհով մեկ։ Basset անվանումը ծագել է ֆրանսերեն bas բառից, որը նշանակում է ցածր՝ հղում նրանց հասակին: Ենթադրվում է, որ բասսետները բուծվել են Սեն Հյուբերտի տեսակի շներից՝ որի արդյունքում կարճ ոտքեր են առաջացել։ Այս մուտացիայի շնորհիվ բուծողները զարգացրել են ավելի փոքր հասակ ունեցող, բայց չափազանց ուժեղ հոտառություն ունեցող շներ, որոնք իդեալ են որսի համար։ Բասսետների կարճ ոտքերը թույլ են տալիս նրանց հեշտությամբ շարժվել խորը խոտաբույսերով ու դժվարանցանելի տարածքներում՝ հետևելով որսի հետքերով։ Այս կարճ ոտքերով բասսետները դիտավորյալ բուծվել են այնպես, որ որսորդները կարողանան ուղեկցել նրանց ոտքով, ի տարբերություն ձիով որսին հետևելու։ Նրանց ավելի փոքր հասակը և կարճ ոտքերը դարձնում են նրանց ավելի դանդաղ, ինչը օգնում է որսորդներին ավելի հեշտությամբ հետևել նրանց և կառավարել դրանք։ Այս հատկությունը առավել արդյունավետ է եղել այն ժամանակ, երբ ձիով որսելը դժվար էր կամ հնարավոր չէր՝ հաշվի առնելով բնապահպանական պայմանները։

Բասսետների առաջին նկարագրությունը եղել է 16-րդ դարում Ժակ դյու Ֆույոյի կողմից իր La vénerie աշխատության մեջ՝ նշելով, որ դրանք հայտնաբերվել են Արտուայի և Ֆլանդրիայի շրջաններում։ 18-րդ դարի վերջին Ֆրանսիական հեղափոխությունից հետո, Ֆրանսիայում ոտքով որսը մեծ ժողովրդականություն է վայելել և Ֆրանսիայում:

## Նկարագրություն
Բասսետները մեծ նմանություն ունեն ավելի երկար ոտքերով շների ցեղատեսակների, մասնավորապես՝ Bloodhound-ի հետ, չնայած նրանց շատ ավելի փոքր հասակին: Բասսետների առջևի ոտքերը կարող են լինել կամ ծուռ, կամ ուղիղ՝ կախված ցեղատեսակից։

## Ցեղատեսակներ
Բասսետի ճանաչված ցեղատեսակները ներառում են հետևյալը՝

# **Ֆրանսիական Basset Artésien Normand**
# **Basset Bleu de Gascogne**
# **Basset Fauve de Bretagne**
# **Grand Basset Griffon Vendéen**
# **Petit Basset Griffon Vendéen**
# **Basset Hound** (Մեծ Բրիտանիայից)

Այս ցեղատեսակներն առանձնանում են իրենց առանձնահատուկ շերտերով, մարմնի կառուցվածքով և որսի համար նախատեսված հատկություններով, որոնցից յուրաքանչյուրն ունի իր յուրահատկությունները՝ ըստ միջավայրի և օգտագործման։

Այլ ոչ ֆրանսիական ծագում ունեցող ցեղատեսակներ, ներառում են.

# **Alpine Dachsbracke** (Ավստրիա)
# **Berner Niederlaufhund** (Շվեյցարիա)
# **Jura Niederlaufhund** (Շվեյցարիա)
# **Luzerner Niederlaufhund** (Շվեյցարիա)
# **Schwyzer Niederlaufhund** (Շվեյցարիա)
# **Drever** (Շվեդիա)
# **Dachsbracke** (Գերմանիա)

Այս ցեղատեսակները պատկանում են բուրավետ շների (scent hound) խմբին, որոնց բնորոշ հատկանիշներն են հոտառությունը, որսի համար հարմարեցված մարմնի կառուցվածքը և կամային հատկանիշները, որոնք թույլ են տալիս նրանց հետևել բույսերի կամ կենդանիների թողած հետքերով։

## Ծանոթագրություններ
Ճագարների թանգարան

**Ճագարների թանգարան (****),** ճագարներին նվիրված թանգարան, որն առաջին անգամ բացվել է հանրության համար 1998 թվականին Կալիֆոռնիայի Ալտադենա քաղաքում։

Մինչև 2025 թվականը թանգարանի 7000 քառակուսի ոտնաչափ տարածք ունեցող 16 սրահներում ցուցադրվել են ճագարների հետ կապված ավելի քան 35․000 իր։ Հավաքածուի մեջ եղել են կերամիկական ճագարներ, Ճագար պատկերող հնագիտական իրեր, լցոնված և թխվածքաբլիթ ճագարներ,, 9 «Վարդերի շքերթի» լողացող նապաստակներ, սառեցված չորացրած նապաստակներ և այլն: Թանգարանը 1999 թվականից ի վեր գրանցված է եղել Գինեսի ռեկորդների գրքում, որպես «աշխարհի ամենաշատ ճագար իրերի ունեցող»: Ժամանակի այդ պահին այնտեղ պահվել են 8473 կտոր ճագարային ցուցանմուշ: Թանգարանի կարգախոսն է եղել՝ «Աշխարհի ամենաուրախ վայրը»։ Այնտեղ նաև պահվել են երեք կենդանի ճագար:

## Ստեղծման պատմություն
Թանգարանը հիմնադրել է Քենդեյս Ֆրեյզի և Սթիվ Լուբանսկի ամուսնական զույգը, որոնք սկսել են հավաքել իրերը այն բանից հետո, երբ սկսել են ամեն օր միմյանց ճագարի թեմայով նոր նվերներ մատուցելու ավանդույթը։ Սկզբնապես ցուցանմուշները եղել են զույգի Փասադենայի բնակելի տանը։ Ավելի ուշ՝  2017 թվականին, թանգարանը տեղափոխվել է Ալտադենայում գտնվող ավելի մեծ տարածք։

2018 թվականին *[[Լոս Անջելես Թայմս|Լոս Անջելես Թայմսը]]* գրել է թանգարանի մասին. «Ճագարների շարքը կարող է թվալ, որ թեքվում է դեպի կիչ, բայց հսկայական պաշարը խորաթափանցություն է պարունակում և հաղորդում է տարօրինակ գրավիտացիա»: 

Թանգարանի շենքը, նրա բնօրինակ հավաքածուն և ցուցանմուշները այրվել են 2025 թվականին Իթոն հրդեհի հետևանքով։ Ֆրազին և Լուբանսկին հայտարարել են թանգարանը վերակառուցելու իրենց մտադրության մասին։ 

Պատկեր:The_Bunny_Museum,_Altadena_CA_-_2.jpg
Պատկեր:The_Bunny_Museum,_Altadena_CA_-_14.jpg
Պատկեր:The_Bunny_Museum,_Altadena_CA_-_4.jpg


## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:1998 հիմնադրված թանգարաններ
Կատեգորիա:Լոս Անջելեսի թանգարաններ
Կատեգորիա:Ճագարներ
Բժշկական գնդակ

մինի|Մարմնամարզություն բժշկական գնդակով
աջից|մինի|Բժշկական գնդակի վրա պլանկա
մինի|Տղամարդը, որը մարզվում է բժշկական գնդակով
**Բժշկական գնդակ**ը (կամ վարժությունների, բժշկական կամ ֆիթնեսի գնդակ), տրամագիծը մոտ է ուսերի լայնությանը (մոտ 350 մմ կամ 13,7 դյույմ): Այն հիմնականում օգտագործվում է վերականգնողական և ուժային մարզումների համար, քանի որ օգնում է տարբեր մկանային խմբեր ուժեղացնելու և բարելավելու շարժունակությունը։ Բժշկական գնդակը նաև կարևոր դեր է խաղում սպորտային բժշկության ոլորտում՝ բարելավելու ուժը և նյարդամկանային համակարգումը: Այն տարբերվում է փքված վարժությունների գնդակից, որը շատ ավելի թեթև է և ավելի մեծ (մինչև 910 մմ (36 դյույմ) տրամագծով):

Բժշկական գնդակները սովորաբար վաճառվում են 1-ից 11 կգ (2-ից 25 lb) քաշով և արդյունավետորեն օգտագործվում են բալիստիկ մարզումների ժամանակ՝ բարձրացնելու պայթուցիկ ուժը բոլոր մարզաձևերում մարզիկների մոտ։ Օրինակ, դրանք օգտագործվում են նետելու կամ ցատկելու վարժություններում, ինչն օգնում է զարգացնել ուժը և արագությունը։ Որոշ բժշկական գնդակներ կարող են հասնել մինչև 360 մմ (14 դյույմ) տրամագծի և կշռել մինչև 6 կգ (14 lb), և դրանք հաճախ ունենում են բասկետբոլի գնդակի տեսք, ինչը նրանց դարձնում է ավելի հեշտ և հարմար օգտագործման համար, հատկապես մարզադահլիճներում կամ մարզադաշտերում իրականացվող տարբեր վարժությունների ժամանակ։

## Պատմություն
մինի|Ահարոն Մոլինո Հյուլեթ, Հարվարդի քոլեջի գիմնազիայի տնօրեն մոտ. 1860 թ., բժշկական գնդակով և այլ սարքավորումներով
Ըստ որոշ աղբյուրների, Հիպոկրատը, հին հունական բժշկության հայտնի ներկայացուցիչը, օգտագործել է կենդանիների կաշիները՝ լցնելով դրանք տարբեր նյութերով, որպեսզի հիվանդները նետեին դրանք բուժիչ նպատակներով։ Սա մեկ այլ օրինակ է այն ժամանակվա բուժական փորձի, երբ բնական նյութերը և կենդանական տարրերը օգտագործվում էին տարբեր բուժման մեթոդներում։ Ասում էին, որ նմանատիպ մեծ գնդակներ օգտագործվել են Պարսկաստանում, մասնավորապես պարսիկ ըմբիշների, ինչպես նաև գլադիատորների կողմից։  «Բժշկական գնդակ» տերմինը ծագել է 1876 թվականից, Ամերիկյան մարմնամարզության և ակադեմիական գրառումներում, Ռոբերտ Ջենկինս Ռոբերթս կրտսերի կողմից: Բժշկական գնդակի առաջին լուսանկարը Միացյալ Նահանգներում արվել է 1866 թվականին և Հարվարդի մարզական հրահանգիչ Ահարոն Մոլինո Հյուլեթի կողմից:

## Ծանոթագրություններ
Նիկո Լեկիշվիլի

**Նիկոլոզ** (**Նիկո)** **Լեկիշվիլի** ( , ), վրացի քաղաքական գործիչ, պետական նախարար, Թբիլիսիի քաղաքապետ և Վրաստանի խորհրդարանի անդամ։

## Վաղ կյանք
Լեկիշվիլին ծնվել է 1947 թվականի ապրիլի 20-ին Թբիլիսիում, Վրաստան։ 1971 թվականին ավարտել է Վրաստանի պոլիտեխնիկական ինստիտուտը՝ ստանալով ջերմային և էներգետիկ ինժեների մասնագիտություն։ Այնուհետև աշխատանքի է անցել նույն ինստիտուտում՝ որպես բարձր ջերմաստիճանի ֆիզիկայի ամբիոնի գիտաշխատող և ավագ գիտաշխատող 1971-1972 թվականների ընթացքում։ 1972-1973 թթ.-ին եղել է Թբիլիսիի քաղաքային Կոմսոմոլ կոմիտեի ղեկավար։ 1973-1974 թվականներին եղել է Թբիլիսիի Պերվոմայսկի շրջանի Կոմսոմոլ կոմիտեի քարտուղար, ապա՝ գլխավոր քարտուղար։ 1974-1977 թվականներին աշխատել է Թբիլիսիի քաղաքային Կոմսոմոլ կոմիտեի քարտուղար և գլխավոր քարտուղար։ 1977 թվականից մինչև 1990 թվականը զբաղեցրել է վերահսկիչ պաշտոններ Վրաստանի Կոմունիստական կուսակցության և Խորհրդային կառավարական մարմիններում՝ որպես Պերվոմայսկի շրջանի կուսակցական կոմիտեի երկրորդ և գլխավոր քարտուղար, իսկ 1977-1989 թվականներին՝ շրջանի գործադիր կոմիտեի նախագահ, և որպես կուսակցական կոմիտեի երկրորդ և գլխավոր քարտուղար 1989-1990 թվականներին։

Իր կառավարական գործունեության ընթացքում 1988 թվականին նա ավարտել է նաև Մոսկվայի տնտեսագիտության ակադեմիան։
 
1990 թվականի վերջին, Լեկիշվիլին հիմնել է *Galo GM Co Ltd* ընկերությունը՝ 1991-ին միացնելով այն *Kavkasioni Co Ltd* ընկերությանը, որն այնուհետև վերակազմավորվել և վերածվել է *Coca Cola Bottlers* կազմակերպության*,* Վրաստան։ 1994 թվականին Լեկիշվիլիի ընտանիքը ընկերության կառավարումն իր ձեռքն է վերցրել։

## Քաղաքական կարիերա
1990 թվականին Լեկիշվիլին ընտրվել է Թբիլիսիի քաղաքային գործադիր կոմիտեի նախագահ, իսկ 1990-1991 թվականներին եղել է Վրաստանի Գերագույն խորհրդի նախագահի տեղակալ։ 1992 թվականի հունվարից մինչև նոյեմբեր նա աշխատել է որպես Վրաստանի կառավարության պետական խորհրդական։ Այնուհետև նա ընտրվել է Վրաստանի խորհրդարանի պատգամավոր 1992 թվականի խորհրդարանական ընտրություններում և մինչև 1995 թվականի նոյեմբեր եղել է խորհրդարանի անդամ։ 1993 թվականի սեպտեմբերից մինչև հոկտեմբեր եղել է Վրաստանի վարչապետի ներկայացուցիչը։ 1993 թվականի հոկտեմբերին նշանակվել է Թբիլիսիի քաղաքապետ։ 1995 թվականի դեկտեմբերի 8-ին նախագահ Էդուարդ Շևարդնաձեի կողմից նշանակվել է Վրաստանի վարչապետ։ Տնտեսական քաղաքականության և Աբխազիայի հարցի վերաբերյալ կառավարության քննադատության արդյունքում 1998 թվականի հուլիսի 26-ին Լեկիշվիլին հրաժարական է տվել։ Լեկիշվիլին այնուհետև վերընտրվել է խորհրդարանում և եղել է Տարածաշրջանային քաղաքականության և տեղական կառավարման կոմիտեի անդամ։ 1999 թվականից խորհրդարանում գլխավորել է *«Մեծամասնություն»* կոալիցիան և եղել է Վրաստանի Քաղաքացիների միության առաջնորդներից մեկը։ Մինչև 2004 թվականի վերջ նա ղեկավարել է խորհրդարանի տնտեսական քաղաքականության հանձնաժողովը։ 2004 թվականի «Վարդերի հեղափոխությունից» հետո Լեկիշվիլին լքել է խորհրդարանը։

## Անձնական կյանք և մահ
Լեկիշվիլին ամուսնացած էր և ուներ երկու դուստր։ Նա մահացել է 2025 թվականի հունվարի 3-ին, 77 տարեկան հասակում։

## Ծանոթագրություններ

 
Կատեգորիա:Վրաստանի խորհրդարանի պատգամավորներ
Կատեգորիա:Վրաստանի նախարարներ
Կատեգորիա:Վրաստանի վարչապետներ
Կատեգորիա:Վրաստանի քաղաքական գործիչներ
Մարդու իրավունքների միջազգային արվեստի շարժում

**Մարդու իրավունքների միջազգային Արվեստի շարժումը** (IHRAM) մարդու իրավունքների միջազգային արվեստի կազմակերպություն է, որը նվիրված է մարդու իրավունքների և սոցիալական արդարության խնդիրների բարձրաձայնմանը արվեստի խթանման միջոցով։

## Հասանելիություն
Կազմակերպության տարեկան գործունեություններից մեկն է Մարդու Իրավունքների Միջազգային Արվեստի Փառատոնը (IHRAF), ինչպես նաև դրա շրջանակներում անցկացվող Միասնության Արվեստ ստեղծագործական մրցանակաբաշխությունը, որը ներառում է արվեստի արտահայտման տարբեր ժանրեր։ Կազմակերպությունը հիմնված է Նյու Յորքում, ԱՄՆ, սակայն ունի լայն միջազգային ներգրավվածություն։

## Իրավական կարգավիճակ
Մարդու Իրավունքների Միջազգային Արվեստի Շարժումը, իր IHRAF գործունեության միջոցով, գրանցված է ԱՄՆ-ում որպես 501(c)(3) կազմակերպություն, որը ապահովում է հարկային արտոնություններ և ոչ առևտրային կառույցի ճանաչում։

## Համագործակիցներ
Կազմակերպության նշված համահովանավորների թվում են՝ Ալեքսանդրիա Օկասիո-Կորտես, Բեռնի Սանդրես, Չաք Շումեր, Բարբարա Ստրեյզանդ, Քեթլին Թըրներ և Վեյ Ցզինշեն։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Մարդու իրավունքներ
Կատեգորիա:Մարդու իրավունքներ ըստ երկրի
Կատեգորիա:Մարդու իրավունքներ ըստ խնդրի
Կատեգորիա:Մարդու իրավունքներ ըստ մայրցամաքի
Կատեգորիա:Մարդու իրավունքներ ըստ պատմական երկրի
Կատեգորիա:Մարդու իրավունքների գործիքներ
Կատեգորիա:Մարդու իրավունքների միջազգային կազմակերպություններ
Ջիդդայի մետրոպոլիտեն

**Ջիդդայի մետրոպոլիտեն,** Սաուդյան Արաբիայի Ջիդդա քաղաքում ներկայումս կառուցվող մետրոյի համակարգ։ Առնվազն հինգ տարվա ընթացքում կկառուցվեն մի քանի գծեր, որոնք ի վերջո նպատակ են հետապնդում բարձրացնել հասարակական տրանսպորտի ուղևորափոխադրումների բաժինը ներկայիս 1%-2%-ից մինչև 30%։

## Նախագծում
Մետրոպոլիտենը հաստատվել է 2013 թվականի մարտին։ 2014 թվականին SYSTRA-ն ընտրվել է որպես ծրագրի ինժեներ։ Այն ակնկալվում էր ավարտին հասցնել 2020 թվականին։ Այնուամենայնիվ, ավարտը հետաձգվել է մինչև 2025 թվականը։

Foster and Partners-ը պետք է նախագծի կայարանները, գնացքները և բրենդինգը։

## Ցանց
Ընդհանուր առմամբ նախատեսվում է երեք գիծ։ 1-ին փուլը կմիացնի Աբդուլազիզ թագավորի միջազգային օդանավակայանը արքայազն Աբդուլլահ Ալ-Ֆեյսալ մարզադաշտին, կենտրոնական Ալ-Ռուվեյսին և Ալ-Խոզամին։

* Գիծ 1
* Գիծ 2
* Գիծ 3

Նախատեսվում է նաև տրամվայի գիծ։

## Տես նաև
* Մետրոպոլիտենների ցանկ

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
*Jeddah Metro Company 

Կատեգորիա:2025 տրանսպորտում
Կատեգորիա:Կառուցվող շենքեր և կառույցներ
Կատեգորիա:Մետրոպոլիտեններ այբբենական կարգով