Ուզրական պոեզիա

**Ուզրական պոեզիա** (՝ «ալ-ղազալ ալ-ուզրի») բեդվինական սիրային պոեզիայի ժանր է, որն անվանակոչվել է արաբական Ուզրա (Բանու Ուզրա) ցեղի անունով։ Վերջինիս անդամներից շատերը բանաստեղծներ էին, մինչդեռ ուզրական բանաստեղծների շարքում են նաև այլ ցեղերի ներկայացուցիչներ: Հաջորդող Աբբասյանների ժամանակաշրջանում այս բանաստեղծները լեգենդար կենսագրական ավանդույթի առարկա էին։ Ուզրական սերը սովորաբար պատկերվել է որպես անարատ սեր։ Բանաստեղծների լեգենդար վերաբերմունքում այն ​​որոշակի նմանություն ունի արքունական սիրո ավելի ուշ շրջանի եվրոպական ավանդույթներին։ Ուզրական սիրո բեդվինական ծագումը հաճախ հակադրվում է այլ ավանդույթների քաղաքային արմատներին։ Քաղաքային օմարյան պոեզիայի հետ մեկտեղ, այն Հիջազի սիրային պոեզիայի երկու հիմնական ուղղություններից մեկն է 7-8-րդ դարերում։

Ուզրական պոեզիայի մասին հղումներ են հայտնվում եվրոպական գրականության մեջ 19-րդ դարում՝ սկսած Ստենդալի «Սերը» (1822) ստեղծագործությունից, որտեղ հիշատակվում են սիրուց մահացած «Բենու-Ազրան» (Բանու Ուդհրա): Հայտնի են նաև Հայնեի պոեզիան և Ռուբինշտեյնի երաժշտությունը։

## Բնութագիր
Ուզրական բանաստեղծների հիմնական թեման սիրահարների անարատ պլատոնական սերն էր, որոնք դատապարտված էին դժբախտության Արաբիայի դաժան ցեղային օրենքներով: Այս ճակատագրական սերը, որը բանաստեղծին ծանր հոգեկան տանջանքներ պատճառեց, դառնում է նրա երկրային կյանքի իմաստը, և նույնիսկ մահը չի կարող վերջ դնել նրա տանջանքներին: Ուզրական սիրային պոեզիայի նախապատմությունը մի ժամանակ հպարտ և պատերազմող բեդվինական ցեղի աղետալի գոյությունն է։

Այն, ինչ ուզրականներին տարբերակում է անցյալ դարերի հեթանոսական պոեզիայից՝ սիրելիի ֆիզիկական հատկանիշների միամիտ և անմիջական նկարագրություններով, և ժամանակի քաղաքային պոեզիայից՝ լի անպետքի ինքնավստահությամբ և ցինիզմով, այն է, որ նրանք նվիրվել են իրենց իդեալին անձնուրաց ծառայությանը՝ միայն դառնորեն բողոքելով իրենց բաժանող ճակատագրից: Սիրելիի աստվածացումը և նրա արտաքին հատկանիշների նկատմամբ անտարբերությունը բխում է այն փաստից, որ այս շարժման բանաստեղծների համար «սրտի տիկնայք» պարզապես սիրո վերացական զգացումը մարմնավորող պատկերներ էին:

## Ներկայացուցիչներ
Ուզրական ​​պոեզիան սկսում է Ուրվա իբն Հիզամից, որը մահացել է մոտ 650 թվականին։ Նրա բանաստեղծություններից միայն մի քանիսն են պահպանվել։ Ջամիլ իբն Մաամարի պոեզիայի ամբողջական դիվանը (անթոլոգիա) պահպանվել է հաջորդ տասնամյակներից։ Նա առաջատար ուզրական բանաստեղծն է և ցեղի անդամ էր։

Պոեզիայի ներկայացուցիչներից են Կայս իբն ալ-Մուլավահը («Մաջնուն Լեյլա» - «Լեյլայի կողմից խելագարված»), Ջամիլը («Ջամիլ Բուսայնի»), Կուսեյիրը («Քուսեյիր Ազզա»), Կայս իբն Զարիհը («Մաջնուն Լուբննամադ») և Աֆրա բինթ Մուհասիրը, Լեյլա ալ-Ահյալիյան և Թաուբա իբն ալ-Հումեյիրը և այլք: Ավանդույթը պահպանել է ոչ միայն բանաստեղծների անունները, այլև նրանց սիրահարները, որոնց նրանք նվիրել են իրենց բանաստեղծությունները և հավատարիմ են մնացել մինչև մահ։ Երբեմն ներառվում են Զու ալ-Ռումման և ալ-Աբբաս իբն ալ-Ահնաֆը, չնայած վերջինս նաև էրոտիկ պոեզիա է գրել։

Չնայած ուզրական սերը անավարտ է, այն զուտ հոգևոր չէ։ Ջամիլը գրում է. «Ես կցանկանայի, որ մենք կարողանայինք միասին ապրել, և երբ մենք մահանանք, իմ գերեզմանը կլիներ նրա գերեզմանի կողքին՝ մեռյալների մեջ»։ Սիրեցյալի մարմինը հաճախ մանրամասն նկարագրվում է։ Մաջնունին վերագրվող մի տող նկարագրում է նրա սիրեցյալի բերանը. «Ինչպես որ նրա բերանը լի է մեխակի և մշկի էությամբ. վաղ առավոտյան ամպերի անձրևի կաթիլներ են նրա բերանում»։

## Տես նաև
* Օմարյան պոեզիա

## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն
* 
*
*

Կատեգորիա:Արաբական պոեզիա
Կատեգորիա:Միջնադարյան պոեզիա
Կատեգորիա:Բնօրինակում անաղբյուր հոդվածներ