«Տոտալիտի» պլան

**«Տոտալիտի» պլան** (՝ ամբողջականություն), գաղտնի ռազմական պլան (մի տվյալներով կանխարգելիչ, այլ տվյալներով՝ պաշտպանական) ԽՍՀՄ-ի դեմ, որը որոշ հեղինակների տվյալներով չի նախատեսել միջուկային զենքի կիրառում, իսկ խորհրդային հեղինակների տվյալներով նախատեսել է Ծրագիրը մշակվել է ամերիկացի գեներալ Դուայթ Էյզենհաուերի շտաբում՝ նախագահ Հարի Թրումանի հրամանով։ Ծրագրի մշակումը սկսվել է 1945 թվականի հոկտեմբերից։

## Հետագա հետազոտություններ
«Տոտալիտի» ծրագրի հետ մեկտեղ Միտիո Կակուի և Դանիել Ակսելրոդի գրքում հիշատակվել է «ԽՍՀՄ ռազմավարական խոցելիությունը սահմանափակ օդային հարձակման համար» հետազոտությունը () (JIC 329/1, 1945 թվականի դեկտեմբեր), որում գնահատվել է 20-30 միջուկային ռումբերի արտանետումը խորհրդային 20 քաղաքների վրա․
# Մոսկվա,
# Նիժնի Նովգորոդ ,
# Սամարա,
# Եկատերինբուրգ,
# Նովոսիբիրսկ,
# Օմսկ,
# Սարատով,
# Կազան,
# Սանկտ Պետերբուրգ,
# Բաքու,
# Տաշքենդ,
# Չելյաբինսկ,
# Նիժնի Տագիլ,
# Մագնիտոգորսկ,
# Պերմ,
# Թբիլիսի,
# Նովոկուզնեցկ,
# Գրոզնի,
# Իրկուտսկ,
# Յարոսլավլ։

## Նախագծի նշանակություն
Հետագայում David Alan Rosenberg-ը 1979 թվականի «Journal of American History» գիտական պարբերագրում ծրագիրը ներկայացրել է ապատեղեկատվական հնարքով՝ նման հայացքները բացատրելով նրանով, որ միայն 1946 թվականին Միացյալ Նահանգների զինանոցում հայտնվել են ինը ատոմային ռումբ, ինչպես նաև քսանյոթ B-29, որոնք կարող էին դրանք հասցնել, և որ ծրագիրը Թրումենի «հսկայական ատոմային հերյուրանքի» մի մասն է կազմել, որն ուղղված էր Խորհրդային Միությանը։

Խորհրդային և ռուս պատմաբանների տեսանկյունից նման ծրագրեր չեն իրականացվել նաև ԽՍՀՄ-ում մշակվող հակազդեցության միջոցների (ոչ միջուկային սպառազինությունների, այդ թվում՝ ՀՕՊ միջոցների ուժեղացման, սեփական միջուկային զենքի ստեղծման) շնորհիվ։ ԱՄՆ-ի վաղ հետազոտությունները նաև նախատեսել են ԽՍՀՄ-ի մոտ միջուկային զենքի բացակայություն, սակայն 1949 թվականին այն մշակվել է։ Նման ծրագրերը նպաստել են սպառազինությունների մրցավազքի և սառը պատերազմի առաջացմանը։ Սպառազինությունների մրցավազքի համար հիմնարար թիվ 68 Ազգային անվտանգության խորհրդի հուշագիրը հիմնված էր այն ենթադրության վրա, որ ԽՍՀՄ ատոմային ռմբակոծության ժամանակ նախատեսված թիրախների նույնիսկ լիակատար պարտությունը չի կարող ապահովել Արևմտյան Եվրոպայում ԱՄՆ ցամաքային գործողությունների հաջողությունը, այլ միայն ժամանակավոր առավելություն կտա նրանց՝ խորհրդային զորքերի մատակարարման խախտումների պատճառով։

«Տոտալիտի» պլանը գլխավորել է ԽՍՀՄ-ի հետ ռազմական գործողությունների գծով ԱՄՆ-ի ղեկավարության կողմից հետագայում մշակվող ռազմական պլանների շարքը՝ ատոմային զենքի կիրառմամբ, ինչպիսիք են՝ «Պինչեր» (1946 թվականի մարտ-հունիս), «Բրոյլեր» (1947 թվական), «Բուշվեքեր» (1948 թվական), «Կրանկշաֆտ» (1948 թվական), «Հաֆմուն» (1948 թվական), «Ֆլիտվուդ» (, 1948 թվական), «Կոգվիլ» (1948 թվական), «Օֆթեք» (1948 թվական), «Չարիոտիր» (, 1948 թվական), «Դրոպշոտ» (, 1949 թվական), «Տրոյան» (, 1949 թվական)։

## Տես նաև
* Թրումենի դոկտրինա
* Բարբարոսա (ռազմական գործողություն)

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* *Սերգեյ Վարշավչիկ*, Ինչու չեն իրականացվել ԽՍՀՄ միջուկային ռմբակոծման պլանները // ՌԻԱ Նովոստի, 03.12.2015
* «Դրոպշոտի» նախորդները / Ալեքսանդր Մոսեսով, Աուրիկա Յացկո։ ԻԱ «ՏԱՍՍ»
* Պոտսդամից մինչև Ուֆա / «Ռեպլիկա» ծրագրի թողարկում 15.07.2015 թվականից / Ռոսիա 24 հեռուստաալիք

Կատեգորիա:Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի հետևանքներ
Կատեգորիա:ԽՍՀՄ-ԱՄՆ հարաբերություններ
Կատեգորիա:Պատերազմի օրենքներ
Կատեգորիա:Ռազմական ռազմավարություն
Կատեգորիա:Սառը պատերազմ