Ֆրանց ֆոն Շյոնտան

Բարոն **Ֆրանց ֆոն Շյոնտան, Էդլեր ֆոն Պեռնվալդ** ( . ), ավստրիական ծագմամբ գերմանացի թատերագիր, գրող, լրագրող և դերասան։

## Կենսագրություն
Ֆրանց ֆոն Շյոնտանը և նրա կրտսեր եղբայր Պաուլը, ընտանիքի գլխավորի պնդմամբ, 1867 թվականին ընդունվեցին ավստրիական կայսերական նավատորմ՝ որպես կուրսանտներ, սակայն չորս տարի անց Ֆրանցը հանուն բեմի թողեց ծառայությունը՝ պատճառաբանելով առողջական խնդիրները:
[ձախից|մինի|224x224փքս|<center> Ֆրանց ֆոն Շյոնտանը և [Գուստավ Կադելբուրգ|Գուստավ Կադելբուրգը (նկարիչ ՝ Կ. Վ. Ալերս )]]
Նա դերասանական վարպետության մասնավոր դասեր առավ և շուտով իր նորամուտը նշեց Դեսաուի արքունական թատրոնի բեմում։ Հետագայում խաղացել է մայրաքաղաքի թատրոններում, այդ թվում՝ Բեռլինի դրամատիկական թատրոնում։ Հիմնականում հանդես է եկել երիտասարդ սիրեկանների դերերի կատարմամբ:

Բեմական ելույթներին զուգահեռ՝ զբաղվել է գրական աշխատանքով։ Սկզբում հոդվածներ և ակնարկներ էր գրում տարբեր թերթերի ու ամսագրերի համար, ապա՝ ավելի ծավալուն ստեղծագործություններ, այդ թվում՝ պիեսներ։

Գրական ճանաչում ու համբավ է ձեռք բերել իր «Օտարերկրուհին» ( *«Das Mädchen aus der Fremde»* ) կատակերգության պրեմիերայից հետո, որը տեղի է ունեցել 1879 թվականի փետրվարի 20-ին, մեծ հաջողություն է ունեցել և Շյոնտանին դարձրել է գերմանացի ամենահայտնի թատերագիրներից մեկը։

Պրեմիերային ներկա է եղել Բեռլինի Թագավորական քաղաքային թատրոնի գլխավոր ռեժիսոր և տնօրեն Թեոդոր Լեբրենը, ով թատերագիր և դերասան Շյոնտանին հենց նույն երեկոյան առաջարկել է հանդես գալ իր թատրոնում։

Այդ ժամանակից սկսած Շյոնտանն ամբողջությամբ նվիրվել է թատրոնին։ 1883 թվականին նա նշանակվել է Վիեննայի քաղաքային թատրոնի տնօրեն, սակայն մեկ տարի անց թատրոնը հրդեհի ճարակ է դարձել, և նա կորցրել է աշխատանքը։

Նա թոշակի է անցել և որոշ ժամանակ ապրել է Պերխտոլդսդորֆի ( Ստորին Ավստրիա ) իր կալվածքում, ապա վերադարձել է Բեռլին, որտեղ 1887 թվականից աշխատել է «Berliner Lustigen Blätter» թերթի խմբագրությունում, բացի այդ՝ աշխատակցել է «Wiener Tagblatt»-ին։

## Ընտրված աշխատանքներ
Ֆ. Շյոնտանի գրած բազմաթիվ աշխույժ ու կենսուրախ ստեղծագործություններից լավագույններն են՝

* «Das Mädchen aus der Fremde» (1879),
* «Sodom u. Gomorrha» / «Սոդոմ և Գոմոր»,
* «Der Zugvogel»,
* «Krieg im Frieden» (1880),
* «Auf Tod und Leben» / «Ամբողջ կյանքից» (1881),
* «Unsere Frauen» / «Մեր տիկնայք»,
* «Kleine Humoresken» / «Փոքրիկ հումորեսկ»
* "Der Schwabenstreich / «Ճոճվող փողոցը,
* «Kleine Hände» / «Փոքր ձեռքեր»,
* «Roderich Heller» / «Ռոդերիխ Հելլեր»,
* «Villa Blancmignon» / «Վիլլա Բլանմինյոն»,
* «Der Raub der Sabinerinnen» / «Սաբինների Ռաուբը» (եղբոր՝ Պաուլի հեղինակակցությամբ, 1885թ.),
* «Die goldene Spinne» / «Ոսկե մանողը»
* «Kleine Münze» / «Փոքրիկ Մյունցեն»,
* «Der General» / «Գեներալը»,
* «Two Glückliche Tage» ( Գ. Կադելբուրգի հեղինակակցությամբ, 1893 թ.),
* «Պարոն սենատորը» (1894),
* «Կոմսուհի Գուկեռլ» (Քոպել-Էլֆելդի հեղինակակցությամբ, 1885),
* «Renaissance» / «Վերածնունդ»:։

1961 թվականին Ավստրիայի մայրաքաղաք Վիեննայի Դոնաուշտադտ թաղամասի փողոցներից մեկը կոչվել է Ֆրանց և Պաուլ Շյոնտան եղբայրների անունով:

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ

* 
* Биография Франца фон Шёнтан 

Կատեգորիա:Գերմանալեզու գրողներ
Կատեգորիա:20-րդ դարի դերասաններ
Կատեգորիա:19-րդ դարի դերասաններ
Կատեգորիա:Գերմանացի դերասաններ
Կատեգորիա:Դերասաններ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:20-րդ դարի լրագրողներ
Կատեգորիա:Գերմանացի լրագրողներ
Կատեգորիա:Լրագրողներ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:20-րդ դարի գրողներ
Կատեգորիա:Գրողներ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Գերմանացի դրամատուրգներ
Կատեգորիա:Ավստրիացի դրամատուրգներ
Կատեգորիա:Վիեննա քաղաքում մահացածներ
Կատեգորիա:1913 մահեր
Կատեգորիա:Դեկտեմբերի 2 մահեր
Կատեգորիա:Վիեննա քաղաքում ծնվածներ
Կատեգորիա:Անձինք այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Վիքիպեդիա:Հոդվածներ Վիքիտվյալներից աղբյուրներով
Կատեգորիա:1849 ծնունդներ
Կատեգորիա:Հունիսի 20 ծնունդներ
Կատեգորիա:Թատերական ռեժիսորներ
Կատեգորիա:Թատրոնի դերասաններ
Կատեգորիա:Ավստրիացի գրողներ