Սամիա Հալաբի

**Սամիա Ա. Հալաբի** (, ), պաղեստինա-ամերիկացի վիզուալ գեղանկարիչ, ակտիվիստ, մանկավարժ և գիտնական։ Հալաբին ճանաչված է որպես աբստրակտ նկարչության և թվային արվեստի առաջամարտիկ.  նա համագործակցում է երաժիշտների հետ և կենդանի հանդիսատեսի ներկայությամբ երաժշտությունը  համակարգչի միջոցով վերածում է արվեստի գործերի։

1950-ականների վերջին իր գեղարվեստական կարիերան սկսելուց ի վեր, նա ցուցադրվել է թանգարաններում, պատկերասրահներում և արվեստի տոնավաճառներում ամբողջ Եվրոպայում, Ասիայում և Հյուսիսային Ամերիկայում։ Նրա աշխատանքները պահվում են ամբողջ աշխարհի պետական և մասնավոր հավաքածուներում, ներառյալ Սողոմոն Ռ. Գուգենհայմի թանգարանը (Նյու Յորք), Արաբական ինստիտուտը (Փարիզ) և Պաղեստինյան թանգարանը (Բիրզեյթ)։ Նրա աշխատանքը ներառվել է 2024 թվականի Վենետիկի բիենալեում։

Նա իր ակադեմիական կրթությունն ստացել է ԱՄՆ-ի միջին արևմուտքում (դիզայնի բակալավր` Ցինցինատիի համալսարանում, Գեղանկարչության մագիտրոս` Միչիգանի պետական համալսարանում, կերպարվեստի մագիստրոս` Ինդիանայի համալսարանում), և ակտիվ գործունեություն է ծավալել ամերիկյան ակադեմիայում՝ դասավանդելով արվեստ համալսարաններում ավելի քան 20 տարի, որից մեկ տասնամյակ եղել է Յեյլի գեղարվեստի ակադեմիայի դոցենտ, որտեղ նա եղել է առաջին կին պրոֆեսորը (1972-2019)։ Նա նաև դասավանդել է Հավայան կղզիների համալսարանում, Ինդիանայի համալսարանում, Քուպետ Յունիոն քոլեջում, Միչիգանի համալսարանում և Կանզաս Սիթիի արվեստի ինստիտուտում։

1970-ականներից ի վեր Հալաբին բնակություն է  հաստատել Նյու Յորքում: Նա ակտիվ մասնակցություն է ունենում քաղաքի արվեստի կյանքում, հիմնականում անկախ և շահույթ չհետապնդող արվեստի տարածքների և նկարիչների կողմից ղեկավարվող նախաձեռնությունների միջոցով։ Բացի այդ, նա տարբեր նպատակներով մասնակցում է ձախ քաղաքական կազմակերպություններին։ Նա երկար տարիների ակտիվիստ է և 2019 թվականին նվիրաբերել է Սամիա Ա. Հալաբի հիմնադրամի միջոցները՝ աջակցելով բանվոր դասակարգին և պաղեստինյան ազատագրական շարժումներին։

Նա  աջակցում է պաղեստինյան խնդրին և պաշտպանում է վերադարձի իրավունքն իր ողջ կարիերայի ընթացքում։ Իսրայել-Գազա հակամարտության հետ կապված սոցիալական ցանցերում նրա գրառումների պատճառով Սամիա Հալաբիի առաջին ամերիկյան հետահայաց ցուցահանդեսը չեղարկվել է 2024 թվականի հունվարին Ինդիանայի համալսարանի պատկան մարմինների կողմից։

## Վաղ կյանք
Հալաբին ծնվել է Երուսաղեմում 1936 թվականին՝ Պաղեստինում բրիտանական մանդատի ժամանակ, Ասադ Հալաբիի և Ֆուտոնիե Աթալլահ Հալաբիի ընտանիքում։ Սամիան ունի երկու ավագ եղբայր՝ դոկտոր Սամի և դոկտոր Ֆուադ Հալաբիները, և կրտսեր քույր՝ դոկտոր Նահիդա Հալաբին։

Սամիայի հայրը որբ է եղել և երիտասարդ տարիքում կրել է իր եղբայրներին աջակցելու ֆինանսական պատասխանատվությունը։ Նա առաջին տաքսի ծառայությունն է սկսել Երուսաղեմում 1900-ականների սկզբին՝ ի վերջո դառնալով Lind & Halaby Ltd.-ի տնօրենը և  ԱՄՆ ավտոմեքենաշինական *Goodyear Tire and Rubber Company* ընկերության արտադրանքի վաճառողը։ Սամիայի մայրը կրթություն է ստացել Ռամալլահի Ընկերներ դպրոցում։ Նրան անվանում էին «ընտանիքի հանրագիտարան»։

Հալաբիի Պաղեստինից պահպանված կյանքի վառ տեսողական հիշողություններից են հատկապես Երուսաղեմում իր տատիկ Մարիամ Աթալլայի պարտեզի ծառերը և տերևները։ Փոքր տարիքում Սամիան ունեցել է գույների և ձևերի սինեսթեզային զգացողություն, որոնք փոխկապակցել է ընտանիքի տարբեր անդամների հետ։ Նա քրոջը զգացել է որպես կլորավուն և դեղնա-սպիտակ շողշողուն, իսկ Սամիային` մուգ մետալիկ կարմիր կողային երկաթուղի։

1948 թվականին Հալաբին և նրա ընտանիքը փախել են Յաֆաֆ նավահանգստային քաղաքի իրենց տնից՝ Իսրայել պետության ստեղծմամբ։ Նա 11 տարեկան էր, երբ նրա ընտանիքը փախել է Լիբանան՝ բնակվելով Բեյրութում մինչև 1951 թվականը, երբ նրանք ի վերջո հաստատվել են Օհայո նահանգի Ցինցինատի քաղաքում։

## Նկարչական ոճ
Հալաբին հիմնականում աշխատում է աբստրակտ ոճում, բայց նաև օգտագործում է վավերագրական ոճի փոխաբերական նկարչություն ավելի քաղաքական ուղղվածություն ունեցող ստեղծագործություններում, ինչպիսին է իր «Կաֆր Կասմ» շարքը։ Նա մշակել է տասնյակ քաղաքական պաստառներ և պաստառներ տարբեր հակապատերազմական նպատակների համար և ներկայացված է *The Design of Dissent* հրատարակության մեջ։ Նրա աշխատանքի զարգացումը վերջին հիսուն տարիների ընթացքում սերտորեն կապված է աբստրակցիայի բազմաթիվ սկզբունքների տեղակայման հետ բնության մեջ՝ օգտագործելով մատերիալիստական մոտեցումը։ Նրա մի շարք նկարներ ստեղծվել են՝ հիմնվելով աբստրակցիայի որոշակի պատմական կիրառությունների մեթոդների և ձևերի վրա, ինչպիսիք են ռուս կոնստրուկտիվիստները, արաբական ավանդական արվեստի և իսլամական ճարտարապետության օրինակները։ Պաղեստինի վիզուալ մշակույթը և նրա բնական միջավայրը նույնպես տեղ են գտել Հալաբիի նկարներում, ինչպես նաև Նյու Յորքի դինամիզմը, որը զգացվում է շարժման մեջ գտնվող մարդկանց տեսարաններում և նրա նկարած բանուկ փողոցներում։

Աբստրակցիայի նկատմամբ նրա մոտեցումը տատանվում է՝ սկսած երկրաչափական նատյուրմորտի տեսողական հատկություններն ուսումնասիրող աշխատանքներից մինչև ազատ ձևի նկարներ՝ կտավի կտորների տեսքով կոլաժավորված. նա միացնելով կտավի կտորտանքները՝ ստեղծում է ավելի մեծ աբստրակցիաներ, որոնք զերծ են ձգվելուց։ 2020 թվականի դրությամբ նա ունեցել է ավելի քան 3000 աշխատանք, այդ թվում՝ նկարներ, թվային մեդիա, եռաչափ կախովի քանդակներ, նկարիչների գրքեր, գծանկարներ և սահմանափակ տպաքանակով գեղարվեստական պրինտներ։

Դասավանդելուց հետո Հալաբին սկսել է փորձարկել էլեկտրոնային արվեստի ձևերը՝ սովորելով, թե ինչպես ծրագրավորել ''Basic'' և ''C'' ծրագրավորման լեզուները *Amiga* համակարգչի վրա, իսկ ավելի ուշ՝ անհատական համակարգչի վրա։ Ստեղծելով ծրագրեր, որոնք հեռուստադիտողներին թույլ կտան ականատես լինել համակարգչային կենդանի նկարչության գործընթացին, նա երաժիշտների օգնությանն է դիմել կինետիկ արվեստի ներկայացումների համար, որոնք ոգեշնչված էին ջեմ-սեսիաներից (տրված թեմայով իմպրովիզացիա)։ Նրա «Կինետիկ նկարչական խումբը» (*Kinetic Painting Group*) շատ հյուրախաղերով է հանդես եկել 1990-ականների վերջին, և տեսաֆիլմերը շարունակում են ցուցադրվել ամբողջ աշխարհում։

### Աբստրակտ գույն (1963–1965)
[մինի|[Ինդիանայի համալսարանի շրջանավարտների ցուցադրությունը 1963 թվականին]]
Ուսանողության վերջին տարիներին և դրանից հետո Հալաբիի մոտեցումը նկարչությանը բնութագրվել է հարթ գույնով։ Այս ստեղծագործություններում պայծառության և միաժամանակյա հակադրության հարաբերությունները ոգեշնչվել են մինիմալիստներից և Յոզեֆ Ալբերսի աշխատանքից և նրա *«Գույների փոխազդեցություն»* գրքից։ Ձևի առումով աշխատանքը հիմնականում կախվել է մարդկային կյանքում առկա ուղղանկյուն մակերևույթներից՝ լինեն դրանք պատեր, պատուհաններ, գրելու թուղթ, հատակ, բացիկներ կամ նրբորեն կախված գործվածքներ։ Սանդղակի և տեղաբաշխման բազմազանությունը ակնհայտորեն վերացական է մեր տեսած աշխարհը ուսումնասիրելու եղանակներից։ Այդ կարճ ժամանակահատվածում Հալաբին հեռացել է Բլումինգթոնից՝ դասավանդելու Հոնոլուլուում՝ Հավայան կղզիների համալսարանում, այնուհետև տեղափոխվել է Կանզաս Սիթի՝ դասավանդելու Կանզաս Սիթիի գեղարվեստի ինստիտուտում, որը նրա երկրորդ դասախոսական պաշտոնն է եղել։

### Երկրաչափական նատյուրմորտ (1966–1970)
1965 թվականից հետո նա սկսել է գիտական վերաբերմունք ցուցաբերել նրան, թե ինչպես ենք մենք դիտարկում և մեկնաբանում այն, ինչ տեսնում ենք։ Նա գրել է. «Ես սկսեցի զգալ, որ պետք է ամեն ինչ նորից սկսեմ և մտքերիցս մարեմ, ջնջեմ ուսուցիչներիս ու անցյալս»։ Այդ ժամանակ Հալաբին ապավինում էր թանգարաններում տեսածին և արվեստի պատմության իր գիտելիքներին՝ զարգացնելով իր նոր մտածելակերպը։ Նա ուսումնասիրել է Ռեմբրանդտին և նրա լույսի և գույնի օգտագործումը դիմանկարներում, և հատկապես տպավորվել է Կանզաս Սիթիի թանգարանի Հին վարպետների հավաքածուով։ Երկարատև և հիասթափեցնող հետախուզումից հետո պատուհանագոգին մի փոքրիկ նարինջ գրավել է Հալաբիի ուշադրությունը և այն դարձել է նոր շարքի սկիզբը։ Այս ոգեշնչումը կարելի է վերագրել Կանզաս Սիթիի Նելսոն-Աթկինսի արվեստի պատկերասրահի հավաքածուում ֆլամանդացի վարպետ Պետրուս Քրիստուսի *«Կույսն ու* *մանուկը կենցաղային պայմաններում»* (մոտ 1467-1469) նկարին։ Հալաբին այն ժամանակ դասավանդում էր Կանզաս Սիթիի արվեստի ինստիտուտում և ղեկավարում էր համարձակ փորձարարական ծրագիր առաջին կուրսի ուսանողների հետ։

Հետագա աշխատանքներում նկարագելով իր հետաքրքրվածությունը` Հալաբին պատմել է, որ նորից այցելել է թանգարան՝ ուսումնասիրելու, թե ինչպես են նկարիչները պատմականորեն վերաբերվել նկարի եզրերին։ Ցինցինատիի համալսարանում իր մանրակրկիտ կրթության շնորհիվ Հալաբին հասկացել է տեսադաշտի թերությունները։ Նա ուզում էր հստակ ըմբռնել, թե ինչ ենք մենք տեսնում, երբ մեր աչքն անցնում է գնդաձև կամ գլանաձև օբյեկտի մակերեսով, հասնում եզրին և հետո թռչում դեպի հեռավոր ֆոն։ Պատասխաններ չգտնելով՝ Հալաբին հասկացել է, որ այն, ինչ մենք տեսնում ենք, սովորեցված է։ Հազարամյակների ընթացքում արվեստագետները նպաստել են բազմաթիվ փոքր հայտնագործություններին, որոնք ստեղծել են տեսողական մշակույթի հուշարձան, որը մեզ սովորեցնում է տեսնել, ինչը Հալաբին անվանում է «տեսողական կապակցում»։ Դրանից հետո սա Հալաբիի համար դարձել է կարևոր մարտահրավեր, քանի որ նա պնդում է, որ նկարչությունը հետազոտություն է, ոչ թե կատարողականի ցուցադրում (*exploration not performance*)։

### Պարուրագծեր և ցիկլոիդներ (1971-1975)
մինի|''Շերտավոր ալիքներ'' (1973)
ձախից|մինի|Պտուտակաձև նկարչություն (1972)
«Երկրաչափական նատյուրմորտ» շարքը բավարարել է Հալաբիի  հետաքրքրասիրությունը, այդպիսով նա հայտնվել է իր գեղարվեստական ուղու գագաթնակետում։ Նա հասկացել է, որ կարող է ուսումնասիրել երկու ուղղություններից մեկը՝ կամ կենտրոնանալ անհատի և ես-ի վրա, կամ դրանից դուրս կյանքի վրա։ Նա փորձարկել է առաջին ուղղությունը. նկարել է ընկերոջ դիմանկարը, բայց արագորեն որոշել է ընտրել երկրորդ ուղին։ Նա մեկնաբանել է «ես»-ից դուրս կյանքի գաղափարը որպես գեղարվեստ, որն ընդլայնում է իր բովանդակությունը տարածվելով նկարի շրջանակից դուրս։

Որպես ուղեցույց՝ Հալաբին գնել էր մի քանի օգտագործված գրքեր երկրաչափության վերաբերյալ, որոնցից մի քանիսը նվիրված  խողովակների տեղադրմանը։ Գիրքը, որը ցույց էր տալիս, թե ինչպես կարելի է կտրել հարթ ձևեր և բարդ եռաչափ խողովակային կցամասեր պատրաստել, նրան հանգեցրել է պարուրաձև և ավելի ուշ ցիկլոիդ կորերով հրապուրվելուն։ Հալաբին այս կորերը գծել է միլիմետրովկայի մեծ թերթերի վրա, այնուհետև ընտրելով հատվածներ, դրանք գունավորել է։

### «Անկյունագծային թռիչք» (1974-1979)
ձախից|մինի|285x285փքս|''Անվերնագիր'', 1974 թ
Յեյլի Գեղարվեստի ակադեմիայում դասավանդելու ընթացքում Հալաբին աշխատել է նոր «Անկյունագծային թռիչք» (*Diagonal Flight*) շարքի վրա։ Վերնագիրը նրա մտքում հղացել է, երբ նայում էր, թե ինչպես են երեխաները վազում ձեռքերը պարզած, շարժիչի ձայներ հանելով, ինքնաթիռ ձևացնելով։ Նա մտահղացել է, թե որ ուղղությամբ պետք է թեքվեն իր նոր նկարների անկյունագծային հորիզոնները։ Եվ քանի որ երեխաները, հիմնականում աջլիկ լինելով, իրենց ինքնաթիռի թռիչքն ուղղում են դեպի աջ, նա որոշել է անմիջապես հետևել նրանց բնական սովորություններին։

Հալաբին թեև շարոնակել է գիտակցել, որ երկրաչափական նատյուրմորտներից առաջացող միակցման գաղափարին հետամուտ լինելու հակվածությունը մնում է, նա փորձարկել է պատկերի և ստվերի իռացիոնալությունը՝ ստեղծելով ճշգրիտ ստվերավորված տարածություն, որը մենք չենք կարող կարդալ մեր ստացած գիտելիքների հմտությունների միջոցով։ Ինչպե՞ս կարող են դիտողները տեսնել խնամքով ստվերագծված գլանը, եթե այն ձգվելով դուրս գա նկարի շրջանակից երկու ծայրերում։ Գլանի խորության մասին տեղեկատվությունը շատ կոնկրետ կտրամադրվի դիտողին կոր ծայրերով և ակնհայտ չէր լինի։ Արդյունքն այն էր, որ մասշտաբը դառնում է հարաբերական, և նկարների տարածությունը հեշտությամբ կարելի է կարդալ որպես տարբեր գույների հորիզոններ, ինչպիսին կարելի է տեսնել ինքնաթիռի պատուհանից դուրս։ Երկրաչափությունը և չափումների սերտաճումը շարունակել են գերիշխել Հալաբիի մտքերում։

### «Ժայռի գմբեթը» (1980–1982)
1979 թվականին Հալաբին զգացել է, որ հասել է «Անկյունագծային թռիչք» (*Diagonal Flight*) շարքի ավարտին։ Նոր ուղղություններով փորձարկելու փոխարեն, նա կարճ ժամանակով ամբողջությամբ դադարել է նկարել, այնուհետև առատորեն նկարել է, որի մեծ մասն ի վերջո ոչնչացրել է։ Դա կարևոր շրջադարձային պահ էր. նա անցել է իր գեղարվեստական կյանքի երկրորդ ընդարձակ փուլին՝ աբստրակցիա։ Հալաբին բացատրում է, որ դա ըստ էության մտապատկերի շարունակությունն է, բայց ժամանակի մեջ չորրորդ չափման միավորի ավելացումով։

Վերջապես, «Ժայռի գմբեթը» (*Dome of the Rock*) շարքը ոգեշնչվել է 1966 թվականին Երուսաղեմ կատարած այցելությունից: Անկյուններից դուրս են գալիս քառասունհինգ աստիճան կազմող անկյունագծեր, իսկ շեղանկյան գագաթները սկսվում և ավարտվում են պարագծով մեկ համաչափ տեղերում։ Այստեղ նա ավելացրել է գլաններ և տեքստուրաներ՝ ոգեշնչված արաբական արվեստով։

### «Աշնանային տերևներ և քաղաքային թաղամասեր» (1982–1983)
Մեկ այլ կարճ շարք, որը հիմնված է նկարչի շատ տարիներ առաջ կատարած հետազոտությունների վրա*, Աշնանային տերևներ ու քաղաքային* *թաղամասեր* (*Autumn Leaves and City Blocks*) շարքն է։ Նրա կենտրոնացումն աշնանային տերևների ջղերի միջև եղած բջիջների վրա և դրանց նմանեցումը Նյու Յորքի քաղաքային թաղամասերի միմյանց կապվելու ձևերի հետ, հիմք են հանդիսացել այս շարքի համար։ Այդ ժամանակ Հալաբին ապրում էր Նյու Յորքում և աշխատում էր Նյու Հևենում՝ դասավանդելով Յեյլի Գեղարվեստի ակադեմիայում։

Հալաբին նկատել է, որ մարդկանց շինարարությունում գերակշռում է ուղղանկյունը, սակայն մայրուղիների և քաղաքային թաղամասերի աճի ժամանակ այդ ուղիղ անկյուն ուղղանկյունները հաճախ խախտվում են և, հետևաբար, հատվում են բնական լանդշաֆտի պարտադրած անհրաժեշտությունների պատճառով։ Հալաբին դրանք նմանեցրել է թխկու տերևի ջղերի միջև ընկած բջիջներին։ Այն ուղիները, որոնցով կամուրջները հատում են գետերը, այնուհետև ուղիղ անկյան տակ թեքվում՝ ըստ լանդշաֆտի ձևավորման, նույնպես ոգեշնչման մի մասն են կազմել։ Հալաբին որոշել էր, որ իր նկարները բնության պես գեղեցիկ լինելու համար պետք է աճեն բնությունից քաղված սկզբունքների համաձայն։ Այսպիսով, այս շարքում եզակին այն է, որ այն հիմնված է բնության մեջ նրա նկատած աճի գործընթացի վրա։

### Աճող ձևեր և էներգիայի կենտրոններ (1984-1992)
մինի|320x320փքս|Հալաբին իր ստուդիայում 2016 թվականին
1980-ականներին նրա ստեղծագործության մեջ գերակշռել են աճի սկզբունքների ընդօրինակման վերաբերյալ գաղափարները։ Նա սկսել է թույլ տալ, որ գծերն ու ձևերը ակտիվորեն փոփոխեն իրար։ Ձևը, որը հատվում է գծով, կարող է բաժանվել երկու մասի։ Գիծը, որը ձև է առաջացրել, կարող է արտացոլվել ձևի ուրվագծում։ Գույնը և կոմպոզիցիան, ինչպես նաև նկարների պարագիծը բոլորն էլ մասնակցում են զարգացման այս գործընթացին։

Այդպիսով, Հալաբին սկսել է իր ուղին գտնել նոր տեսողության և աբստրակտ նկարներ ստեղծելու նոր ձևի միջոցով, որն ընդօրինակում է բնության սկզբունքները, այլ ոչ թե նրա արտաքին տեսքը։ Նրա աշխատանքն ավելի ակնառու է դարձել ազատ շարժվող ժեստերի մեջ, և նրա, ընդհանուր առմամբ, ավելի ինտուիտիվ կատարման մեջ, մինչդեռ նրա գաղափարները շարունակել են լինել խիստ կառուցվածքներ։

### Կինետիկ նկարչություն (1983–1995)
Ինդիանայի համալսարանի ասպիրանտ լինելու ժամանակներից ի վեր հիացած լինելով հաշվողական տեխնիկայով` Հալաբին սկսել է կենտրոնանալ իր ժամանակի տեխնոլոգիայի հետ արվեստի փոխհարաբերությունների վրա։ Դասավանդելուց հետո Հալաբին սկսել է փորձարկել էլեկտրոնային արվեստի ձևերը 1980-ականներին՝ սովորելով, թե ինչպես ծրագրավորել Basic և C ծրագրավորման լեզուները Amiga 2000 համակարգչի վրա։ Արդյունքները կարճ ծրագրեր էին, որոնք ինքնուրույն աշխատում էին աբստրակտ պատկերներով շարժման մեջ և ձայնով, որը նա անվանել է *կինետիկ նկարներ*։

Մի քանի տարի անց՝ 1990-ականների սկզբին, Հալաբին սկսել է ծրագրավորել համակարգչի վրա՝ ստեղնաշարը վերածելով աբստրակտ նկարչական դաշնամուրի։ Այս ծրագիրը կոչվել է նաև Կինետիկ նկարչություն և չի հրապարակվել, բայց մնացել է նկարչի անձնական գործիքը։ Նա այն օգտագործել է երաժիշտների հետ կենդանի ելույթ ունենալու համար։ Բազմաթիվ հարվածային գործիքների երաժիշտ Քևին Նաթանիել Հիլթոնը դարձել է նրա գլխավոր համագործակիցը, երբ նա սկսել է հանրային կատարողական գործընթացը՝ օգտագործելով իր ծրագիրը։ Երաժիշտ Հասան Բաքրի հետ նրանք ստեղծել են *Kinetic Painting Group*-ը և ելույթ ունեցել Բրոդվեյից դուրս գտնվող բազմաթիվ վայրերում, հաճախ այլ երաժիշտների ուղեկցությամբ նույնպես։

### Նկարչական աբստրակցիա (1991–2000)
1990 թվականի սկզբին Հալաբին վերանայել է իր ողջ պրակտիկան և եզրակացրել, որ եկել է նկարում տարածություն ստեղծելու ժամանակը և պետք է հենվել միայն վրձնահարվածների վրա՝ որպես աշխատանքի շինարարական բլոկների։ 1980-ականների սկզբին նա հեռացրել էր ստվերն ու պատկերը. այժմ նա հեռացրել է ձևը։ Միայն տարբեր չափերի վրձիններով և տարբեր գույներով վրձնահարվածներ բաշխելով տարածք ստեղծելն առանց պատկերների հղումների, և՛ դժվար էր, և՛ գեներացնող (ընթացակարգային)։

Աստճանաբար սկսել են ի հայտ գալ նոր տեսակետներ, թե ինչպես ենք մենք տեսնում։ Հալաբին հաճախ է խոսել այն մասին, թե ինչպես են մեր աչքերը տեղից տեղ փոխում կենտրոնացումը` քայլելու և շրջապատը ուսումնասիրելու ընթացքում։ Այսպիսով, նկարի թեմա է դարձել այն, թե ինչպես ենք մենք *տեսնում*, և ոչ թե ինչ ենք *նայում*։ Երբ դիտողները տեսնում են նկարի վրա վրձնահարվածների բաշխումը, նրանք ճանաչում են աշխարհին նայելու իրենց սովորությունները, իսկ այն ձևերով, որոնք ամբողջովին պարզ չեն, ի հայտ է գալիս աբստրակտ նկարում հարաբերական տարածության փորձը։

### «Առանց ենթաշրջանակի» (2000–2008)
Երկար և բեղուն գործունեության ընթացքում Սամիա Հալաբին միշտ ուշադրության կենտրոնում է պահել նկարի հարթությունը և դրա պարագիծը որպես հիմնական կոմպոզիցիոն հարթակ։ Այդ ժամ նա սկսել է մտածել դրա վերացման մասին։ Արդյունքում, ստեղծել է ենթաշրջանակից (կտավ քաշելու համար) ազատ աշխատանքների շարքը։

«Առանց ենթաշրջանակի» (*Free of the stretcher*) շարքում նախկինում ներկված կտավի կտորները նա կտրել և կարի միջոցով վերափոխել է։ Դրա համար երկու կողմերից ներկել է կտավի կտորները ինչպես կտրելուց առաջ, այնպես էլ հետո։ Առանձին կտորները հաճախ հանդես են եկել որպես ինքնին գեղանկարներ։ Կտորները հավաքելիս նա հաճախ ոգեշնչվել է այն գեղեցկությամբ, թե ինչպես են տերևները ձևավորում հոյակապ ծառեր։

#### «Կախովի այգիներ»
«Առանց ենթաշրջանակի» նկարների շարքից *աճել* են Հալաբիի «Կախովի այգիները», որոնք ստացել էր ներկված կտավի մասերը կտրել և վերամիավորելով։ Մասերը կոլաժ անելու անհրաժեշտությունից ելնելով դրանք իրար է միացրել կարելով։ Հերթական մասերի ամրացման մեթոդներն առաջացրել են ծառերի տերևների և ճյուղերի աճելու զգացողություն։ «Ես այնքան խորն էի ընկղմվել այս էսթետիկ հետազոտական զգացողությունների մեջ, կարծես ծառեր էի պատրաստում, որ չէի նկատել, որ ծառի աճելու ամենակարևոր սկզբունքին չէին համապատասխանում իմ դրած  փափուկ կարերը։ Այսպիսով, կախովի այգիներ ստեղծելու գաղափարն ինքնին առաջացավ»։

### Ինտուիտիվ որոնում (2008 թվականից հետո)
Սկսած Այյամ (Ayyam) պատկերասրահի հետ իր հարաբերություններից՝ Հալաբին ապավինել է իր ինտուիցիաներին՝ փորձելով օգտագործել իր ողջ փորձը՝ չպահանջելով, որ աճը լինի հայտնի գործընթաց կամ պլանավորված հետազոտություն։ Այն ամենի արձագանքները, ինչ նա սովորել էր երկար ճանապարհորդության ժամանակ, սկսել են հայտնվել ավելի մեծ կտավներում, քան նա արել էր նախկինում։ Այս վերջին շրջանը ներառում է որմնանկարչության առնվազն տասը գործ։ Սա պարզ աբստրակտ ձևով հարուստ զգացմունքների զեղում է, որը շոշափում է բնության և մարդկության ստեղծած գեղեցկությունները։

### Էներգիայի կենտրոններ (չեղարկված ցուցադրություն)
2024 թվականին նախատեսված էր Հալաբիի առաջին հետահայաց ցուցադրությունը ԱՄՆ-ում՝ Ինդիանայի համալսարանի Բլումինգթոնի Էսքենազի արվեստի թանգարանում, սակայն ցուցադրությունը չեղարկվել է 2023 թվականի դեկտեմբերին։ Համալսարանը նշել է, որ նրա ցուցադրությունը չեղարկելու պատճառը «անվտանգության հետ կապված մտահոգություններն» են։ Հալաբին հայտարարել է, որ իր ցուցադրության չեղարկման պատճառը պաղեստինցիների ձայնը ճնշելն էր Իսրայել-Համաս պատերազմի ժամանակ (2023–2024):

## Արձագանքներ վիզուալ մշակույթում
Ե՛վ ժամանակակից արաբական արվեստի ասպարեզում, և՛ ԱՄՆ-ում բնակվող ակտիվիստական համայնքում իր ճանաչման շնորհիվ Հալաբին դարձել է այլ արվեստագետների մի շարք արվեստի գործերի օբյեկտ։ Սիրիացի կինոռեժիսոր և կոնցեպտուալ նկարիչ Ամմար Ալ-Բեյքի 2008 թվականի *«Սամիա»* ֆիլմը ստեղծվել է նկարչի հետ ձայնագրված հարցազրույցի շուրջ։ Ալ Բեյքը ներառել է Հալաբիի մասին կադրեր Արևմտյան ափ կատարած ուղևորությունից, որտեղ նա պատմում է իր այնտեղ գտնվելու մասին, իսկ ավելի ուշ փաստագրում է Երուսաղեմում իր տատիկի բնակարան կատարած ուղևորությունը։ Սա միահյուսված է Ալ Բեյքի սեփական կադրերի հետ, որոնք ուսումնասիրում են ժամանակակից պաղեստինյան վիճակը։

2011 թվականին պաղեստինցի կոնցեպտուալ նկարիչ Խալիլ Ռաբահը ներառել է Հալաբիի դիմանկարը իր «պատրաստի արտադրանքների» («ready-mades») լայնածավալ նախագծի համար, որը ժամանակակից պաղեստինյան արվեստի պատմության «սուբյեկտիվ» ակնարկ է։ Ռաբահի դիմանկարը հիմնված է Հալաբիի արխիվի լուսանկարի վրա, որն արվել է 1960-ականներին նրա առաջին ցուցահանդեսներից մեկում։

## Ի նպաստ Պաղեստինյան արվեստի
Որպես անկախ գիտնական՝ նա նպաստել է քսաներորդ դարի պաղեստինյան արվեստի փաստագրմանը բազմաթիվ տեքստերի միջոցով, այդ թվում՝ իր 2001 թվականի *«*Պաղեստինի ազատագրման արվեստը. Պաղեստինյան նկարչությունն ու քանդակը 20-րդ դարի երկրորդ կեսին» գիրքը և «Երուսաղեմի պատկերավոր արվեստը 20-րդ դարի առաջին կեսին» վերնագրով գլուխը, որը տեղ է գտել 2012 թվականի «Երուսաղեմն ընդհատված. արդիականություն և գաղութային փոխակերպում 1917-ներկա» գրքում (խմբ. ), և ԱՄՆ-ում պաղեստինյան արվեստի մի քանի կազմակերպված ցուցահանդեսների միջոցով։ Նա նաև լայնորեն դասախոսություններ է կարդացել այդ թեմայով ԱՄՆ-ի պատկերասրահներում և համալսարաններում և արաբական աշխարհի վայրերում։

2000-ականների սկզբին նա կարևոր դերակատարում է ունեցել «Պատրաստված է Պաղեստինում» շրջադարձային ցուցահանդեսում, որը կազմակերպվել էր Հյուսթոնի Ժամանակակից արվեստի կայանի թանգարանի կողմից, որը համակարգել են Ջեյմս Հարիթասը, Տեքս Կերշենը և Գաբրիել Դելգադոն։ Հալաբին ակտիվորեն օգնել է համակարգողներին ուսումնասիրել պաղեստինցի նկարիչներին, ինչպես ԱՄՆ-ում, այնպես էլ արաբական աշխարհում, ծանոթացնելով նրանց, օրինակ, այնպիսի արվեստագետների, ինչպիսիք են հանգուցյալ Մուստաֆա Հալաջը Սիրիայում և Աբդուլ Հայ ալ Մուսսալամը Հորդանանում։ 2003 թվականին ԱՄՆ-ում կայացած «Պատրաստված է Պաղեստինում»  պաղեստինյան արվեստի առաջին թանգարանային ցուցահանդեսը շրջագայել է ողջ երկրով մեկ։

2004 թվականի «Պաղեստինի թեման» ցուցահանդեսը, որը Հալաբին համակարգել է *DePaul Art* գեղարվեստի թանգարանի համար, *Chicago Tribune* թերթը նկարագրել է որպես «16 ժամանակակից պաղեստինցի նկարիչների աշխատանքներ, որոնցից, նույնիսկ ամենաքիչ տեղեկացված մարդիկ, հավանաբար, կհեռանան այն զգացումով, որ նրանք տեսել և հասկացել են ինչ-որ կարևոր բան»։ Գրախոսականը շարունակել է շնորհավորել *DePaul Art* թանգարանին իր «սրաթափանց ներկայացման համար»։

## Հանրային հավաքածուներում
* Գուգենհայմի թանգարան (Նյու Յորք և Աբու Դաբի)
* Չիկագոյի արվեստի ինստիտուտ
* Դետրոյթի արվեստի ինստիտուտ
* Քլիվլենդի արվեստի թանգարան
* Ցինցինատիի արվեստի թանգարան
* Ինդիանապոլիսի արվեստի թանգարան
* Արվեստի կանանց ազգային թանգարան
* Մեդի արվեստի թանգարան
* Արաբական աշխարհի ինստիտուտ
* Մաթաֆ։ Արաբական ժամանակակից արվեստի թանգարան
* Էսքենազիի արվեստի թանգարան, Ինդիանայի համալսարան

## Պաղեստինյան արվեստի ցուցահանդեսներ
* 2005 թվականին *Պաղեստինի արվեստ*, Zeitgeist պատկերասրահ, Քեմբրիջ (համադրող)
* 2004 թվականին *Պաղեստինի թեման*, Depaul արվեստի թանգարան, Չիկագո (համադրող) (որն ավելի ուշ 2005 թվականին մեկնել է Վաշինգտոնում գտնվող Երուսաղեմի հիմնադրամի պատկերասրահ)
* 2003 թվականին *Պաղեստին. Դիմադրության արվեստ*, Ցեղերի պատկերասրահ, Մանհեթեն, Նյու Յորք ( Զենա Էլ-Խալիլի և Ջանին Ալ-Ջանաբիի հետ համադրող)
* 2002 թվականին *Ուիլյամսբուրգի պաղեստինյան կամուրջներ*, Ուիլյամսբուրգի արվեստի և պատմական կենտրոն, Բրուքլին, Նյու Յորք ( Զենա Էլ-Խալիլի հետ համահեղինակ)
* 2001 թվականին *Պաղեստինյան արվեստ*, Union DC 1707 կենտրոնական գրասենյակ, Մանհեթեն, Նյու Յորք (համադրող)

## Կինետիկ նկարչական խմբի ցուցադրություններ և շնորհանդեսներ
մինի|261x261փքս|Հալաբին և Կինետիկ նկարչական խումբը հանդես են գալիս Սիրիայում Մոնա Աթասի պատկերասրահում, 1997 թվականին
* 1993 և 1994 թվականներին Էլեկտրոնային արվեստի երրորդ և չորրորդ միջազգային սիմպոզիումներ, Մինեապոլիս, MN
* 1994 թվականին Բրուքլինի արվեստի թանգարան
* 1997 թվականին Ֆիլադելֆիայի արվեստի քոլեջ 
* 1997 թվականին Galerie Le Pont, Հալեպ, Սիրիա
* 1997 թվականին Աթասի պատկերասրահ, Դամասկոս, Սիրիա
* 1997 թվականին Sakakini Art Center, Sakakini Art Center, Ramallah, West Bank
* 1997 թվականին Բեյրզեյթի համալսարան, ԲեյրԶեյթ, Արևմտյան ափ
* 1997 թվականին Դարաթ ալ Ֆունուն, Ամման, Հորդանան
* 1998 թվականին Լիբանանի ամերիկյան համալսարան, Բեյրութ, Լիբանան
* 1998 թվականին Լինքոլն կենտրոն
* 1998 թվականին Ուիլյամսբուրգի արվեստի և պատմական կենտրոն, Բրուքլին, Նյու Յորք
* 2023 թվականի Թայբեյի կերպարվեստի թանգարան, Թայբեյ, Թայվան

## Նշումներ

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Նկարչի կայքը
* Սամիա Հալաբի. նկարչի բնութագիր Station Museum-ի Made in Palestine ցուցահանդեսից
* Սամիա Հալաբիի կոմերցիոն ներկայացուցիչ Ayyam պատկերասրահի կայքը
* 
* Բիրզեյթի համալսարանի առցանց գրադարան 
* Սամիա Հալաբին, որը խոսում է Ինքնագրաքննության մասին համացանցային տեսանյութի մասին, որն արվել է Գրաքննության դեմ ազգային կոալիցիայի և Նոր դպրոցի «Վերա Լիստ» արվեստի և քաղաքականության կենտրոնի հետ համատեղ:
* Հարցազրույց Սամիա Հալաբիի հետ ArteNews-ում ժամանակակից արաբ արվեստագետների հետ հարցուպատասխանի շարքի շրջանակներում
* 

Կատեգորիա:ԱՄՆ արտագաղթածներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի նկարիչներ
Կատեգորիա:Եյլի համալսարանի դասախոսներ
Կատեգորիա:Թվային արվեստագետներ
Կատեգորիա:Պաղեստինցի արվեստագետներ