open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Արա Մաթևոսյան

**Արա Մաթևոսյան** (), հայ դերասան, Հայաստանի վաստակավոր արտիստ (2008)։

## Կենսագրություն
Արա Մաթևոսյանը ծնվել է 1948 թվականին Լենինականում։ 1970 թվականին ավարտել է Երևանի գեղարվեստա-թատերական ինստիտուտը (Զավեն Տատինցյանի արվեստանոց)։ 1970-1980 թվականներին աշխատել է Պատանի հանդիսատեսի թատրոնում, 1980-1988 թվականներին՝ Գյումրու Վարդան Աճեմյանի անվան դրամատիկական թատրոնում` Խորեն Աբրահամյանի ղեկավարությամբ։ 1988 թվականից աշխատում է Պատանի հանդիսատեսի թատրոնում` Հակոբ Ղազանչյանի ղեկավարությամբ։

## Դերեր
* Պերսինե՝ «Ռոմանտիկները»
* Պավել՝ «Ռոմեո, Ջուլիետ և խավար»
* Լեոնիդ՝ «Երջանկություն որոնելիս»
* Մովսիսյանց՝ «Խաթաբալա»
* Ռոմի Օլեսկ՝ «Եվ այդ երիտասարդը ես եմ»
* Կիրիլ՝ «Մոսկովյան արձակուրդներ»
* Լևոն՝ «Ատամնաբույժն արևելյան»
* Սուտ խոսքեր՝ «Ամպեր»
* Ծերունի՝ «Հրեշը լուսնի վրա»
* Դեսպան, Սենեկապետ՝ «Քաջ Նազար»
* Վանունի՝ «Վերջին ուսուցիչը»
* Կոճակ Անդո՝ «Դպրոցական կատակերգություն»
* Ուրվական՝ «Համլետ»
* Ալֆրեդ Դուլիթլ՝ «Էլիզա»
* Թագավոր՝ «Բրեմենյան երաժիշտներ»
* Սենեկա՝ «Ներոն և Սենեկա»
*Քահանա՝ «Մեր թաղը(Սաքուլն ուխտ գնաց)»
*Թագավոր՝ «Ջրահարսը»
Նկարահանվել է՝ «Սպանության գինը» գեղարվեստական ֆիլմում, «Եվ այսպես էլ ապրում ենք» սերիալում, «Ընտանեկան պատմություններ» հեռուստաշարքում։

## Պարգևներ, մրցանակներ
* ՀԹԳՄ «Արտավազդ» ամենամյա թատերական մրցանակ «Տղամարդու երկրորդ պլանի լավագույն դերակատարման համար», 2011 թ.
* ՀՀ վաստակավոր արտիստ, 2008 թ.

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:1948 ծնունդներ
Կատեգորիա:Գյումրի քաղաքում ծնվածներ
Կատեգորիա:Երևանի պետական գեղարվեստաթատերական ինստիտուտի շրջանավարտներ
Կատեգորիա:Հայաստանի վաստակավոր արտիստներ
Կատեգորիա:Հայ դերասաններ
Կատեգորիա:Փետրվարի 26 ծնունդներ
Դանա կղզի

**Դանա**, () փոքր կղզի Միջերկրական ծովում; Պատկանում է Թուրքիային։ Գտնվում է Մերսինի մարզի կազմում, հարավային ափամերձ շրջաններում։ Կղզում կան մի քանի տների, եկեղեցիների ավերակներ։ Այժմ այդ ժայռոտ կղզում ոչ ոք չի բնակվում։ Կղզին ծածկված է դեղնականաչավուն անտառներով։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Թուրքիայի Միջերկրածովյան տարածաշրջան
Կատեգորիա:Թուրքիայի կղզիներ
Կատեգորիա:Կղզիներ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Միջերկրական ծովի կղզիներ
Այրիջուր

**Այրիջուր**, գետ Սյունիքի մարզում, Մեղրի գետի աջ օժանդակը։ Սկիզբ է առնում Զանգեզուրի լեռների հարավարևելյան լանջերից և Լիճք գյուղից հարավ միախառնվում մայր գետին։ Երկարությունը 11 կմ է։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Սյունիքի մարզի գետեր
Կատեգորիա:Մեղրի գետի վտակներ
Բոգսակ կղզի

thumb|350px
**Բոգսակ **(), փոքր կղզի Միջերկրական ծովում, Թուրքիայի կազմում։ Գտնվում է Մերսինի մարզի կազմում, հարավային ափամերձ շրջաններում։ Անմարդաբնակ է։

Կատեգորիա:Թուրքիայի Միջերկրածովյան տարածաշրջան
Կատեգորիա:Կղզիներ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Միջերկրական ծովի կղզիներ
Բիյկա (Կատունի վտակ)

**Բիյկա** (), գետ Ռուսաստանում, հոսում է Ալթայի երկրամասում, Ալթայի Հանրապետությունում։ Գետաբերանը տեղակայված է Կատուն գետի աջ ափով՝ 235 կմ հեռավորության վրա։ Գետի երկարությունը 11 կմ է։

## Ջրային գրանցամատյանի տվյալներ
Ռուսաստանի ջրային գրանցամատյանի տվյալների համաձայն՝ պատկանում է Վերխնեոբսկոմի ավազանային շրջանին, գետի ջրատնտեսային տեղամասը Կատուն գետն է, գետի ենթաավազանը Բիա և Կատուն գետերն են։ Գետի գետային ավազանը (Վերին) Օբ գետն է՝ մինչև Իրտիշի հետ միախառնման կետը։

Տվյալներն ըստ ջրային ռեսուրսների ֆեդերատիվ տեսչության
* *Ջրային օբյեկտի, պետական ջրային գրանցման կոդը* - **13010100312115100006695**

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* ՌԴ ջրային ռեսուրսների էկոլոգիան 

Կատեգորիա:Մինչև 50 կմ երկարությամբ գետեր
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գետեր
Կատեգորիա:Վերին Օբի ավազանային շրջանի գետեր
Ֆինինգեն

**Ֆինինգեն ** (), կոմունա Գերմանիայի Բավարիա երկրամասում։

Ենթարկվում է *Շվաբիա* վարչական շրջանին։ Գտնվում է *Դանուբի Դիլինգենի* շրջանի կազմում։ Բնակչությունը կազմում է 1646 մարդ (ըստ 2010 թվականի դեկտեմբերի 31-ի)։ Տարածքը կազմում է 27.84 կմ²։ Պաշտոնական կոդ՝ 09 7 73 150։

## Պատկերասրահ

Kirche_Oberfinningen.jpg
Kirche_Unterfinningen.jpg
Schloss_Unterfinningen.jpg


## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Գերմանիայի քաղաքներ
Մեծ Ամելիխա

**Մեծ Ամելիխա** (), գետ Ռուսաստանում, հոսում է Ալթայի երկրամասում, Ալթայի Հանրապետությունում։ Գետաբերանը տեղակայված է Բելայա գետի աջ ափով՝ 93 կմ հեռավորության վրա։ Գետի երկարությունը 13 կմ է։

## Ջրային գրանցամատյանի տվյալներ
Ռուսաստանի ջրային գրանցման պետական տվյալների համաձայն՝ գետը պատկանում է Վերին Օբի ավազանային շրջանին, Օբ գետի ջրօգտագործման մասն է Բիա և Կատուն գետերի՝ մինչև Բարնաուլ թափվելը։ Վերին Օբի գետային ենթաավազանն է մինչև Տոմի թափվելը։ Վերին Օբի գետային ավազանն է մինչև Իրտիշ թափվելը։

Տվյալներն ըստ ջրային ռեսուրսների ֆեդերատիվ տեսչության
* *Ջրային օբյեկտի, պետական ջրային գրանցման կոդը* - **13010200312115100009648**
* *Հիդրոլոգիական ուսումնասիրությունների կոդը* - **115100964**
* *Ավազանի կոդը* - **13.01.01.002<poem></poem>**
* *Հիդրոլոգիական ուսումնասիրությունների հատորի համարը* - **15**
* *Թողարկումն ըստ հիդրոլոգիական ուսումնասիրությունների* - **1**

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* ՌԴ ջրային ռեսուրսների էկոլոգիան 

Կատեգորիա:Մինչև 50 կմ երկարությամբ գետեր
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գետեր
Կատեգորիա:Վերին Օբի ավազանային շրջանի գետեր
Բրուձոլո

**Բրուձոլո** (), կոմունա Իտալիայի Պիեմոնտ մարզի Թուրին գավառում։

Բնակչությունը՝ 1.336 մարդ (2008 թվականի տվյալներով)։ Բնակչության խտությունը՝ 111 մարդ/կմ²։ Տարածքը՝ 12 կմ²։ Փոստային ինդեքս՝ 10050։ Հեռախոսային կոդ՝ 011։

Բնակավայրի հովանավորն է համարվում Հովհաննես առաքյալը։

## Ժողովրդագրություն
Բնակչության թվաքանակի փոփոխությունները.

Colors=
 id:lightgrey value:gray(0.9)
 id:darkgrey value:gray(0.7)
 id:sfondo value:rgb(1,1,1)
 id:barra value:rgb(0.6,0.8,0.6)
ImageSize = width:455 height:373
PlotArea = left:50 bottom:50 top:30 right:30
DateFormat = x.y
Period = from:0 till:2000
TimeAxis = orientation:vertical
AlignBars = justify
ScaleMajor = gridcolor:darkgrey increment:500 start:0
ScaleMinor = gridcolor:lightgrey increment:100 start:0
BackgroundColors = canvas:sfondo
BarData=
 bar:1861 text:1861
 bar:1871 text:1871
 bar:1881 text:1881
 bar:1901 text:1901
 bar:1911 text:1911
 bar:1921 text:1921
 bar:1931 text:1931
 bar:1936 text:1936
 bar:1951 text:1951
 bar:1961 text:1961
 bar:1971 text:1971
 bar:1981 text:1981
 bar:1991 text:1991
 bar:2001 text:2001
PlotData=
 color:barra width:20 align:left
 bar:1861 from:0 till: 1394
 bar:1871 from:0 till: 1436
 bar:1881 from:0 till: 1655
 bar:1901 from:0 till: 1725
 bar:1911 from:0 till: 1636
 bar:1921 from:0 till: 1465
 bar:1931 from:0 till: 1118
 bar:1936 from:0 till: 1120
 bar:1951 from:0 till: 1123
 bar:1961 from:0 till: 1064
 bar:1971 from:0 till: 1297
 bar:1981 from:0 till: 1273
 bar:1991 from:0 till: 1323
 bar:2001 from:0 till: 1337
PlotData=
 bar:1861 at: 1394 fontsize:S text: 1.394 shift:(-8,5)
 bar:1871 at: 1436 fontsize:S text: 1.436 shift:(-10,5)
 bar:1881 at: 1655 fontsize:S text: 1.655 shift:(-10,5)
 bar:1901 at: 1725 fontsize:S text: 1.725 shift:(-10,5)
 bar:1911 at: 1636 fontsize:S text: 1.636 shift:(-10,5)
 bar:1921 at: 1465 fontsize:S text: 1.465 shift:(-10,5)
 bar:1931 at: 1118 fontsize:S text: 1.118 shift:(-10,5)
 bar:1936 at: 1120 fontsize:S text: 1.120 shift:(-10,5)
 bar:1951 at: 1123 fontsize:S text: 1.123 shift:(-10,5)
 bar:1961 at: 1064 fontsize:S text: 1.064 shift:(-10,5)
 bar:1971 at: 1297 fontsize:S text: 1.297 shift:(-10,5)
 bar:1981 at: 1273 fontsize:S text: 1.273 shift:(-10,5)
 bar:1991 at: 1323 fontsize:S text: 1.323 shift:(-10,5)
 bar:2001 at: 1337 fontsize:S text: 1.337 shift:(-10,5)
TextData=
 fontsize:S pos:(20,20)
 text:Ըստ ISTAT-ի տվյալների


## Կոմունայի վարչակազմ
* Գլխավոր կայք։ http://www.comune.bruzolo.to.it/

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Բնակավայրի պաշտոնական կայք 
* Ազգային վիճակագրության ինստիտուտ 
* http://www.istat.it/english/ 

Կատեգորիա:Իտալիայի բնակավայրեր
Տոռեմեխիա

** Տոռեմեխիա ** (), քաղաք և մունիցիպալիտետ Իսպանիայում, մտնում է Բադախոս նահանգի, ինչպես նաև Էստրէմադուրա ինքնավար մարզի մեջ։ Մունիցիպալիտետը գտնվում է Տերրա դե Բարրոս շրջանում։ Տարածքը ՝ 23 կմ²։ Բնակաչությունը ՝ 2217 մարդ (2010 թվականի տվյալներով ) ։ Վարչական կենտրոնի հեռավորությունը մարզից 72 կմ է։ Քաղաքի Սուրբ Բարեխոս է համարվում Ինմակուլադա Կոնսերսիոն։

## Բնակչություն

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Բադախոս պրովինցիայի բնակավայրեր
Կատեգորիա:Էստրեմադուրայի բնակավայրեր
Կատեգորիա:Իսպանիայի բնակավայրեր
Կատեգորիա:Իսպանիայի քաղաքներ
Ֆուենլաբրադա դե լոս Մոնտես

** Ֆուենլաբրադա դե լոս Մոնտես** (), քաղաք և համայնք Իսպանիայում՝ Էստրեմադուրա ինքնավար մարզի Բադախոս պրովինցիայի Լա Սիբերիա շրջանում։ Տարածքը՝ 192 կմ²։ Բնակաչությունը՝ 1947 մարդ (2010 թվականի տվյալներով ) ։ Պրովինցիայի վարչական կենտրոնից հեռավորությունը՝ 216 կմ։

## Բնակչություն

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Իսպանիայի քաղաքներ
Սիրիայի մշակույթի նախարարություն

**Սիրիայի մշակույթի նախարարություն** ()**, **գործադիր իշխանություն Սիրիայի Արաբական Հանրապետությունում, որը մշակում և իրականացնում է մշակույթի բնագավառում կառավարության քաղաքականությունը։

## Նախկին նախարարաներ
* Նաջահ ալ-Ատտար (1976 – 2000 թթ.)
* Մահա Քանուտ (2000 թ. – 13 Դեկտենբերի 2001 թ.)
* Նաջվա Քասսաբ Հասսան (13 Դեկտեմբերի 2001 թ. – 10 Սեպտեմբերի 2003 թ.)
* Մուհամադ ալ-Սայիդ (10 Սեպտեմբերի 2003 թ. – 21 Փետրվարի 2006 թ.)
* Նայադ Ռասսան Աղա (21 Փետրվարի 2006 թ. – 3 Հոկտեմբերի 2010 թ.)
* Ռիադ Իսմատ (3 Հոկտեմբերի 2010 թ. – 23 Հունիսի 2012 թ.)
* Լուբանա Մաշավե (23 Հունիսի 2012 թ. – 27 Օգոստոսի 2014 թ.)
* Իսամ Խալիլ (27 Օգոստոսի 2014 թ. - *մին այսօր*)

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Պաշտոնական կայք

Կատեգորիա:Սիրիայի նախարարություններ
Կատեգորիա:Սիրիայի մշակույթ
Ժյուլիեն Օֆրե դը Լամետրի

**Ժյուլիեն Օֆրե դը Լամետրի** (, ), ֆրանսիական մատերիալիստ փիլիսոփա։

## Ուսումնասիրություններ
Ուսումնասիրել է աստվածաբանություն, ֆիզիկա, բժշկություն։ *«Հոգու բնական պատմություն»* 1745, *«Մարդ-մեքենա»* 1747, *«Էպիկուրի համակարգը»* 1751 երկերում Լամետրի Ֆրանսիայում առաջինն է տվել մեխանիստական մատերիալիզմի հետևողական շարադրանքը։ Ըստ նրա գոյություն ունի լոկ մատերիական սուբստանցը։ Մարդկային օրգանիզմը Լամետրի համարել է ինքնալար մեքենա՝ նման ժամացույցի մեխանիզմին։ Նրա ուսմունքում առկա են էվոլյուցիոն գաղափարներ։

Բարոյագիտության մեջ հարել է հեդոնիզմին։ Հասարակության զարգացումը բացատրել է նշանավոր մարդկանց գործունեությամբ և լուսավորության հաջողություններով։ Լամետրիի Փիլիսոփայությունը նպաստել է Դ. Գիդրոյի, Պ. Հոլբախի և Կ. Հելվեցիուսի հայացքների ձևավորմանը։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Ֆրանսիացի փիլիսոփաներ
Կատեգորիա:Պրուսիայի գիտությունների ակադեմիայի անդամներ
Կատեգորիա:Ֆրանսիացի բժիշկներ
Կատեգորիա:Ոչ գեղարվեստական գրողներ
Կատեգորիա:Ֆրանսիացի հասարակական գործիչներ
Կատեգորիա:Աթեիստ ակտիվիստներ
Կատեգորիա:Ֆրանսիացի գիտնականներ
Սամաուալ իբն Ադիյա

**Սամաուալ իբն Ադիյա** (), Նախաիսլամական Արաբիայի ամենահայտնի բանաստեղծներից։ Ապրել է 6-րդ դարի առաջին կիսում։ Դավանել է հուդայականություն։

Կատեգորիա:6-րդ դարի արաբներ
Կատեգորիա:Արաբ բանաստեղծներ
Միքի Մեդեն

**Մայքլ Ալլեն Մեդեն** (, ), ամերիկացի երաժիշտ, որը հայտնի է որպես Maroon 5 փոփ ռոք խմբի բաս կիթառահար։

## Անձնական կյանք
Միքի Մեդենը բուսակեր է և աջակցում է Farm Sanctuary կենդանիների պաշտպանությամբ զբաղվող կազմակերպությանը։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
*Maroon 5-ի պաշտոնական կայք

Կատեգորիա:Ալտերնատիվ ռոք երաժիշտներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի բաս կիթառահարներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի երաժիշտներ
Հաթիմ ալ-Տաի

**Հաթիմ ալ-Տաի** (, ), Նախաիսլամական Արաբիայի 6-րդ դարի հռչակավոր բանաստեղծ։ Եղել է քրիստոնյա։ Հայտնի է եղել չափազանց առատաձեռնությամբ և մեծահոգությամբ։ Նրա անունը մինչ օրս արաբների համար օրինակ է դարձել մեծահոգության, հարևաններին օգնության հասնելու ու բարոյական բարձր նկարագրի տեր լինելու առաքինության մեջ։

Ալ-Տաին Հազար ու մի գիշեր հեքիաթաշարի կերպարներից է։ Նրա մասին զանազան լեզուներով բազմաթիվ աշխատություններ են գրվել։ Նրա արկածախնդրությունների մասին ֆիլմեր են նկարվել։ Նրա հռչակը տարածվել է ամբողջ Միջին Արևելքում և Պարսկաստանում, ընդհուպ մինչև Հնդկաստան։ Նա հիշվել է նաև Մուհամմադի թողած հադիսներում։

Նրա բանաստեղծական տողերը փառաբանում են քաջությունն ու մեծահոգությունը։ Գրել է նաև սիրային կասիդաներ։

Թաղված է Հայիլի շրջանի Թովարեն գյուղում։ Նրա գերեզմանը կանգուն է մինչ այսօր։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Հաթիմ ալ-Տաիի բանաստեղծությունների ամբողջական ժողովածու
* Հաթիմ ալ-Տաի՝ Արաբների մեղահոգը

Կատեգորիա:6-րդ դարի արաբներ
Կատեգորիա:Արաբ բանաստեղծներ
Գրիգորի Լանդսբերգ

**Գրիգորի Սամուիլովիչ Լանդսբերգ** (, ), խորհրդային ֆիզիկոս, ԽՍՀՄ ակադեմիկոս (1946)։

## Կենսագրություն
Ավարտել է (1913) Մոսկվայի համալսարանը և 1913-1915, 1923-1945, 1947-1951 թվականներին դասավանդել է նույն համալսարանում (1923 թվականից՝ պրոֆեսոր)։ 1934 թվականից աշխատել է ԳԱ ֆիզիկայի ինստիտուտում։ Աշխատանքները վերաբերում են օպտիկային ու սպեկտրոսկոպիային։ 1926 թվականին առաջինն է հետազոտել լույսի մոլեկուլային ցրումը բյուրեղներում։

## Հայտնգործություններ
1928 թ. Լանդսբերգը Ի. Մանդելշտամի հետ հայտնագործել է լույսի կոմբինացիոն ցրման երևույթը (Չ. Ռամանից և Կ. Ս. Կրիշնանից անկախ), իսկ 1931 թ.՝ լույսի ընտրական ցրման երևույթը։

Օրգանական մոլեկուլների հայրենական սպեկտրոսկոպիայի հիմնադիրն է։ Մշակել է մետաղների ու համաձուլվածքների, ինչպես նաև օրգանական բարդ խառնուրդների սպեկտրային վերլուծության մեթոդները (ԽՍՀՄ պետական մրցանակ, 1941)։ Օպտիկայի հայտնի դասընթացի հեղինակն է, ֆիզիկայի տարրական դասագրքի (1-3 հատորներ) խմբագիրը։

## Պարգևներ
Պարգևատրվել է Լենինի 2 շքանշանով։

## Գրականություն
* *Гинзбург В. Л., Фабелинский И. Л.* «К истории открытия Комбинационного Рассеяния Света»
* Ландсберг, Григорий Самуилович на официальном сайте РАН
* Ландсберг Григорий — статья из Электронной еврейской энциклопедии
* Храмов Ю. А. Ландсберг Григорий Самуилович // Физики։ Биографический справочник / Под ред. А. И. Ахиезера. — Изд. 2-е, испр. и дополн. — М.։ Наука, 1983. — С. 153. — 400 с. — 200 000 экз. (в пер.)

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Խորհրդային ֆիզիկոսներ
Կատեգորիա:Մոսկվա քաղաքում մահացածներ
Կատեգորիա:Ռուս ֆիզիկոսներ
Կատեգորիա:Ֆիզիկոսներ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:20-րդ դարի ֆիզիկոսներ
Կատեգորիա:ԽՍՀՄ ԳԱ իսկական անդամներ
Կատեգորիա:Մոսկվայի պետական համալսարանի պրոֆեսորներ‎
Կատեգորիա:Խորհրդային գյուտարարներ
Կատեգորիա:Մոսկվայի պետական համալսարանի դասախոսներ
Կատեգորիա:Մոսկվայի պետական համալսարանի շրջանավարտներ
Կատեգորիա:Ռուս գյուտարարներ
Կատեգորիա:Ֆիզիկամաթեմատիկական գիտությունների դոկտորներ
Կատեգորիա:Խորհրդային ակադեմիկոսներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գիտությունների ակադեմիայի անդամներ
Կատեգորիա:Դասագրքերի հեղինակներ
Կատեգորիա:Խորհրդային գիտնականներ
Կազաչյա Սլեսարկա

**Կազաչյա Սլեսարկա** (), գետ Ռուսաստանում, հոսում է Ալթայի երկրամասում, Ալթայի Հանրապետությունում։ Գետաբերանը տեղակայված է Բելայա գետի աջ ափով՝ 103 կմ հեռավորության վրա։ Գետի երկարությունը 13 կմ է։

## Ջրային գրանցամատյանի տվյալներ
Ռուսաստանի ջրային գրանցման պետական տվյալների համաձայն՝ գետը պատկանում է Վերին Օբի ավազանային շրջանին, Օբ գետի ջրօգտագործման մասն է Բիա և Կատուն գետերի՝ մինչև Բարնաուլ թափվելը։ Վերին Օբի գետային ենթաավազանն է մինչև Տոմի թափվելը։ Վերին Օբի գետային ավազանն է մինչև Իրտիշ թափվելը։

Տվյալներն ըստ ջրային ռեսուրսների ֆեդերատիվ տեսչության
* *Ջրային օբյեկտի, պետական ջրային գրանցման կոդը* - **13010200312115100009624**
* *Հիդրոլոգիական ուսումնասիրությունների կոդը* - **115100962**
* *Ավազանի կոդը* - **13.01.02.003**
* *Հիդրոլոգիական ուսումնասիրությունների հատորի համարը* - **15**
* *Թողարկումն ըստ հիդրոլոգիական ուսումնասիրությունների* - **1**

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* ՌԴ ջրային ռեսուրսների էկոլոգիան 

Կատեգորիա:Ռուսաստանի գետեր
Կատեգորիա:Վերին Օբի ավազանային շրջանի գետեր
Ալ-Աշա

**Աշա Կայս** (), (ամբողջական անուն՝ , ), ), 7-րդ դարի արաբ պոետ, Նախաիսլամական Արաբիայի ամենահայտնի բանաստեղծներից։ Բանաստեղծի Աշա մականունը առաջացել է նրա վատ տեսողության պատճառով։

## Կենսագրություն
Պոետը ծնվել է 570 թվականին Արաբիայի Մանֆուհա գյուղում։ Շատ է ճանապարհորդել Արաբական թերակղզում, Միջագետքում, Սիրիայում, Եթովպիայում՝ վաստակելով բանաստեղծություններ գրելով։ Նրան սկսել են կոչել Աշա, որը նշանակում է «թույլ տեսողություն ունեցող» կամ կույր՝ տեսողությունը կորցնելուց հետո։ Նույնիսկ կուրանալուց հետո շարունակում է ճանապարհորդել՝ մասնավորապես Արաբական թերակղզու արևմտյան ափերին։ Հենց այդ ժամանակ էլ սկսում է պանեգիրիկներ գրել։

Լինելով նախաիսլամական մշակույթի պոետ՝ Աշան չէր ընդունում իսլամը, թեև ստեղծել էր կասիդա, որը փառաբանում էր Մուհամմադին։ Հիրայում մոտ էր նեստորականների հետ։ Համարվում է հին արաբական «գինու» պոեզիայի համահիմնադիրն ու լավագույն ներկայացուցիչներից մեկը։ Նրա կասիդաներից մեկը երբեմն ներառվում է վաղ արաբական գրականության բանաստեղծությունների ժողովածուի մեջ։

Մահացել է մոտ 629 թվականին։ Ըստ արաբական ավանդույթի՝ համարվում է հեդոնիզմի մարմնավորում․ այդ կերպով հանդիպում է Աբու ալ-Ալա ալ-Մաարրիի «Ներման ուղերձ»-ի մեջ։

## Տես նաև
* Մուալլականեր

## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն
* Rescher O., Abriss der arabischen Literaturgeschichte, Konstantinopel, 1925.

Կատեգորիա:Արաբ բանաստեղծներԿատեգորիա:6-րդ դարի արաբներ
Հասսան իբն Սաբիթ

**Հասսան իբն Սաբիթ** (ամբողջական անուն՝ ), նախաիսլամական և իսլամական Արաբիայի 6-րդ և 7-րդ դարերի ամենահայտնի բանաստեղծներից։

Հասսան իբն Սաբիթը Յասրիբի Խազրաջ ցեղից էր որոնք գաղթել էին Եմենից Հիջազ ու հաստատվել Յասրիբում։ Նախաիսլամական շրջանին եղել է Ղասսանի թագավորների պալատական բանաստեղծը։ Որոշ ժամանակ եղել է նաև Լախմիների մայրաքաղաք ալ-Հիրայի պալատում։ Իսլամանալուց հետո՝ լինելով Մոհամմադի մերձավորներից, Հասսան իբն Սաբիթը կրում է «մարգարեի բանաստեղծ» մականունը (شاعر الرسول Շաեր ալ-ռասուլ)։ Նրա կինը եղել է Ղպտի աղախին՝ Սիրին բինթ Շամունը որից ունեցել է մի տղազավակ՝ Աբդուլրահման իբն Հասսան իբն Սաբիթը։

Ըստ իսլամական ավանդության, Հասսան իբն Սաբիթը ապրել է 110-ից 120 տարի՝ 60 տարի որպես հեթանոս և 60 տարի որպես իսլամ։ Մահացել է խոր ծերության տարիքում Յասրիբում։

## Ստեղծագործական ժանրերը
Հասսան իբն Սաբիթի բանաստեղծական գործերը կարելի բաժանել հետևյալ կերպ՝ ըստ պատմական իրադարձություններին.
*Նախաիսլամական շրջան. սկզբնական շրջանում, լինելով Յասրեբ քաղաքում որը դարձել էր շրջանի երկու հիմնական ցեղերի՝ Խազրաջի և Աուսի միջև թշնամանքի կիզակետ, Հասսան իբն Սաբիթի գործերը հիմնականում նվիրված էին հարազատ Խազրաջ ցեղի փառաբանմանը (՝ ֆախր)։ Հետագայում նա սերտ կապեր հաստատեց հյուսիսում գտնվող Ղասսանիների թագավորության պալատականների հետ նրանց ձոնելով բազմաթիվ քնարերգական տողեր։
*Իսլամական շրջան. իսլամն ընդունելուց հետո, Հասսան իբն Սաբիթի գործերը հիմնականում ուղղված են Մուհամմադի և իսլամական կրոնի գովերգությանն ու անհավատների պարսավանքին։
***Ձոն* (արաբերեն՝ مدح, մադհ). նրա տողերը գովերգում են Մոհամմադ մարգարեին ու նրան հաջորդող խալիֆաներին։ Նա նաև նկարագրել է իսլամի առաքինությունները։
***Պարսավանք* (արաբերեն هِجَاء, հիջա). բանաստեղծի հիջաները ուղղված են Կուրայշ ցեղի անհավատներին որոնք չընդունելով իսլամական կրոնը թշնամացել էին Մուհամմադին։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:7-րդ դարի արաբներ
Կատեգորիա:Արաբ բանաստեղծներ
Կատեգորիա:Բանաստեղծներ այբբենական կարգով
Չարլզ Գլովեր Բարկլա

**Չարլզ Գլովեր Բարկլա** (, ), բրիտանացի ֆիզիկոս, 1917 թվականին «Քիմիական տարրերին բնորոշ ռենտգենյան ճառագայթման հայտնաբերման համար» ստացել է ֆիզիկայի նոբելյան մրցանակ։

## Կենսագրություն
Ծնվել է Անգլիայի Ուիդնես քաղաքում, հայրը՝ Ջոն Մարտին Բարկլան, Ատլաս քիմիական կազմակերպությունում քարտուղար էր, մայրը՝ Սարա Գլովերը, ժամագործի աղջիկ էր։ Չարլզ Բարկլան սովորել է տղաների համար Լիվերպուլի ինստիտուտում և Լիվերպուլի համալսարանում։ Օլիվեր Լոջի ղեկավարությամբ ֆիզիկայի մագիստրոսի դիպլոմ ստանալուց հետո սկսել է հետազոտություններ կատարել Քեմբրիջի համալսարանում գտնվող Կավենդիշի լաբորատորիայում։ 1899-1902 թվականներին աշխատել է Ջոզեֆ Ջոն Թոմսոնի ղեկավարության տակ, բայց 1902 թվականին վերադարձել է Լիվերպուլ։ 1909 թվականին Բարկլան Լոնդոնի թագավորական քոլեջում ստացել է ֆիզիկայի պրոֆեսորի կոչում։ 1913 թվականից մինչև կյանքի վերջը ղեկավարել է Էդինբուրգի համալսարանի բնափիլիսոփայության ֆակուլտետը։ 1907 թվականին ամուսնացել է Մերի Էստեր Քոուելի հետ, ունեցել են երկու տղա և մեկ աղջիկ։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Biography in Nobel website
* Obituary
* his discovery of the characteristic Röntgen radiation of the elements
* Biography at Encyclopedia.com

Կատեգորիա:Ֆիզիկոսներ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Անգլիացի ֆիզիկոսներ
Կատեգորիա:Անգլիացի նոբելյան մրցանակակիրներ
Կատեգորիա:Ուիդնես քաղաքում ծնվածներ
Կատեգորիա:20-րդ դարի ֆիզիկոսներ
Կատեգորիա:Լոնդոնի թագավորական ընկերության անդամներ
Կատեգորիա:Բրիտանացի ֆիզիկոսներ
Կատեգորիա:Քեմբրիջի համալսարանի շրջանավարտներ
Կատեգորիա:Բրիտանացի նոբելյան մրցանակակիրներ
Կատեգորիա:Բրիտանացի գիտնականներ
Կատեգորիա:Փորձարարական ֆիզիկոսներ
Պատրիկ Բլեկետ

**Պատրիկ Մեյնրդ Ստյուարտ Բլեկետ, բարոն Բլեկետ** (), ), անգլիացի տեսաբան ֆիզիկոս։ Հայտնի է Վիլսոնի խցիկի, տիեզերական ճառագայթման և հնէամագնիսականության վերաբերյալ իր աշխատանքների համար։ Մեծ ներդրում ունի նաև երկրորդ համաշխարհային պատերազմում ռազմավարության մշակման և գործողությունների հետազոտման գործում։

## Կենսագրություն
### Վաղ կյանք
Ծնվել է Քենսինգթոնում։ Հայրը՝ Արթուր Ստյուարտ Բլեկտը, բորսային միջնորդ էր, մայրը՝ Քերոլայն Մեյնրդն էր։ Կրտսեր քույրը հոգեվերլուծաբան Մարիոն Միլներն է։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:20-րդ դարի ֆիզիկոսներ
Կատեգորիա:ԱՄՆ-ի գիտությունների ազգային ակադեմիայի անդամներ
Կատեգորիա:ԱՄՆ-ի գիտությունների ազգային ակադեմիայի արտասահմանյան անդամներ
Կատեգորիա:Անգլիայի քաղաքական գործիչներ
Կատեգորիա:Անգլիացի աթեիստներ
Կատեգորիա:Անգլիացի նոբելյան մրցանակակիրներ
Կատեգորիա:Անգլիացի ֆիզիկոսներ
Կատեգորիա:Բրիտանացի նոբելյան մրցանակակիրներ
Կատեգորիա:ԽՍՀՄ ԳԱ արտասահմանյան անդամներ
Կատեգորիա:Փորձարարական ֆիզիկոսներ
Կատեգորիա:Ֆիզիկոսներ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Ֆրանսիայի Գիտությունների ակադեմիայի թղթակից անդամներ
Միսաք Փանոսյան

**Միսաք Փանոսյան** (), հայ բժիշկ, ուսուցիչ։

## Կենսագրություն
Ծնվել է 1890 թվականին Սեբաստիայի նահանգի Եվդոկիայի գավառի կենտրոն Եվդոկիա քաղաքում։ Նախնական կրթությունն ստացել է ծննդավայրի ազգային վարժարանում։ 1895 թվականին մտել է Արմաշի դպրեվանքը։ Երկար տարիներ արդյունավետ կերպով ուսուցիչ և դպրոցների տեսուչ է աշխատել Եվդոկիայում։ 1907-1911 թվականներին սովորել է Բեյրութի Սեն Ժոզեֆ ֆրանսիական համալսարանի բժշկական ֆակուլտետում։ 1911 թվականի հոկտեմբերին վերադարձել է Եվդոկիա և բժիշկ աշխատել։ Ամուսնացել է և զավակներ ունեցել։

1914 թվականին՝ Առաջին համաշխարհային պատերազմի ժամանակ զորակոչվել է օսմանյան բանակ և բժիշկ նշանակվել Եվդոկիայի զինվորական հիվանդանոցում, ուր ծառայում էին նաև բժիշկներ Արմենակ Սերայտարյանը և Հակոբ Էմինյանը։ Երեքն էլ հրաժարվել են իսլամություն ընդունելու առաջարկից։ 1915 թվականի ապրիլին Եվդոկիայում Շուուբերեիսի («Զինվորագրության բաժնի պետ») Քեորբինբաշիի («Կույր մայոր») հրահանգով, երեք բժիշկները ձերբակալվել և բանտարկվել են Իթթիհադի ղեկավարներից մեկի՝ դոկտոր Բեհաէդդին Շաքիրի կազմած 58 ականավոր հայ բժիշկների ցուցակով։ 1915 թվականի հունիսին, պոկելով երեք հայ բժիշկների սպայական ուսադիրները, նրանց տարել են Մալ Գայանի թաղի բլուրի վրա գտնվող պահակակետը, հանել զինվորական համազգեստները և համարյա մերկ վիճակում կախաղան բարձրացրել։ Մահվան ժամանակ Միսաք Փանոսյանը եղել է 25 տարեկան։ Այլ տվյալով՝ Միսաք Փանոսյանը, Արմենակ Սերայտարյանը և Հակոբ Էմինյանը սրախողխող են արվել թուրք ոստիկան զինվորների ձեռքով։

## Գրականություն
*Հայ բժշկութեան տուած զոհերը, ցուցակագրուած վաւերական փաստերով, Կ. Պոլիս, 1919։
*Մեզպուրեան Արթօ, Հայ եւ ծագումով հայ բժիշկներ։ Այբուբենական համառօտ անուանացանկ (1688-1940), Իսթանպուլ, 1940։
*Ալպօյաճեան Արշակ, Պատմութիւն Եւդոկիոյ հայոց, Գահիրէ, 1952։
*Կարոյեան Գասպար, Մեծ Եղեռնի նահատակ հայ բժիշկները (անոնց պատգամները), Պոսթոն, 1957։
*Յուշ ամ ատ եա ն Մեծ Եղեռնի (1915-1965), պատրաստեց Գերսամ Ահարոնեան, Պէյրութ, 1965։
*Թէոդիկ, Յուշարձան նահատակ մտաւորականութեան, Բ. տպագրութիւն, Երեւան, ապրիլ 24, 1985։
*Հայրապետյան Վանիկ, Էջեր Հայաստանի դեղագործության պատմությունից, Երևան,1990։
*Յարման Արսեն, Հայերը օսմանյան առողջապահության ծառայության մեջ և պատմություն սուրբ Փրկիչ հայոց հիվանդանոցի (թուրքերեն), Ստամբուլ, 2001։
*Խաչատրյան Լուսինե և Բաբլումյան Արփինե (կազմողներ), Ցուցակ հայոց ցեղասպանության զոհերի (1915-1923 թթ.), գիրք 1, Սեբաստիայի նահանգ, Երևան, 2004։

## Աղբյուր

Կատեգորիա:Առաջին համաշխարհային պատերազմին մասնակցած հայեր
Կատեգորիա:Հայ բժիշկներ
Կատեգորիա:Հայ ուսուցիչներ
Կատեգորիա:Հայոց ցեղասպանության զոհեր
Մակեդոնիա (Հունաստան)

**Մակեդոնիա**, պատմական երկրամաս Հունաստանում։

## Պատմություն
Մակեդոնիայի և Հունաստանի միջև չկային տարաձայնություններ և Մակեդոնիան գտնվելով Հունաստանի տիրապետության տակ չէր բարձրացնում ապստամբություններ։ Մակեդոնացիների լեզուն շատ նման էր հունարենին։ Հունասստանի երկու պոլիսների՝ Աթենքի և Սպարտայի միջև բռնկված հերթական խռովությունը թուլացրեց Հունաստանը, որի արդյունքում Հունաստանը կորցրեց որոշ տարածքներ։ Գնալով վատանում էր նաև հույների վերաբերմունքը մակեդոնացիների նկատմամբ։ Սակայն հույն-մակեդոնական հարաբերությունները ծայրահեղ վատացան երբ մակեդոնական գահը անցավ Ֆիլիպ II-ին։ Ֆիլիպը կարողացավ իր կողմը համախմբել մակեդոնական, իսկ հետագայում նաև ալբանական և խորվաթական հողերը։ Կարճ ժամանակ անց Ֆիլիպը գրավեց տարածքներ նաև Հունաստանից։ Մ.թ.ա. 346 թվականին Ֆիլիպի նախաձեռնությամբ ստեղծվում է մակեդոնական նավատորմը, որը կազմված էր մոտ 20,000 նավերից։

### Հույն-մակեդոնական խռովությունները
Երբեմնի հզոր տերությունը գնալով թուլանում էր և ստեղծված իրավիճակում անհրաժեշտ պայման էր հունական պոլիսների միավորումը, սակայն պոլիսները չէին դադարում իրենց խռովությունները։ Օգտվելով Հունաստանի այս իրավիճակից Մակեդոնիայի կառավարությունը որոշում է միջամտել պոլիսների պայքարին։ Ֆիլիպ II-ին հաջողվեց նվաճել Հյուսիսային և Միջին Հունաստանները։ Հունական պոլիսները՝ Աթենքը, Թեբենը, Սպարտան և Կրետեն  հասկացան իրենց սպառնացող վտանգը և վերջ տալով թշնամությանը միավորվեցին Մակեդոնիայի դեմ։ Ք.ա. 338 թվականին Քերոնեայում Ֆիլիպ II-ը ջախջախեց հունական զորքերին և նվաճեց հունական որոշ տարածքներ։

### Հունական պոլիսների միավորումը
Մակեդոնական նվաճումները չէին դադարում և ստիպված հունական պոլիսները Աթենքի գլխավորությամբ հաշտություն են խնդրում Ֆիլիպից։ Մ.թ.ա. 339 թվականին Թրակիայում կնքվում է պայմանագիր, որով Հունաստանին վերադարձվեց հունական գրաված տիրույթները՝ պոլիսներին տրվեց ձևական անկախություն։ Փաստորեն Հունաստանը ամբողջությամբ հաշվետու էր դառնում Մակեդոնիային։

### Մակեդոնիան Մ.թ.ա. IV դարի 30-ական թվականներին
Հունական պոլիսները չէին դադարում ըմբոստ տրամադրությունները, որից տուժում էր միմիայն Հունաստանը։ Շուտով Ֆիլիպ II-ը ժողով հրավիրեց և որոշեց միավորել հունական պոլիսները։ Մ.թ.ա. 337 թվականին Կորնթոսում գումարվում է ժողով, որտեղ քննարկվում է հունական պոլիսների միավորման և Պարսկաստանի դեմ հարձակման խնդիրները։ Մակեդոնացի արքային հաջողվում է միավորել հունական պոլիսներին և պետության գլուխ կանգնում է Աթենքը։ Այս ժողովի որոշմամբ նաև միավորվում են հունական և մակեդոնական բանակները և ստեղծում են մեկ միասնական բանակ, որոը պատրաստվում է ծովից արշավել Պարսկաստան։ Սակայն արշավանքից մեկ օր առաջ Ֆիլիպը սպանվում է սեփական թիկնապահի կողմից և արշավանքը խափանվում է։

## Արտաքին հղումներ
*Macedonia and Thrace region site  
*Ministry for Macedonia–Thrace 
*Region of Central Macedonia 
*Region of Western Macedonia 
*Region of Eastern Macedonia and Thrace 
*Municipality of Pella
*Serres Prefecture 
*City of Thessaloniki
*City of Edessa
*City of Serres
*Map of Macedonia 

Կատեգորիա:Պատմական մարզեր
Կատեգորիա:Հունաստանի քաղաքականություն
Քաաբ իբն Զուհեյր

**Քաաբ իբն Զուհեյր** (ամբողջական անուն՝ , նախաիսլամական և իսլամական Արաբիայի VII-րդ դարի ամենահայտնի բանաստեղծներից։

Կատեգորիա:7-րդ դարի արաբներ
Կատեգորիա:Արաբ բանաստեղծներ
Մեթ Ֆլին

**Մեթյու Ֆլին** (, ), ամերիկացի երաժիշտ, ով լավագույնս հայտնի է որպես Maroon 5 փոփ ռոք խմբի հարվածային գործիքներ նվագող։ Նա նաև նվագել է The B-52's և Gandhi խմբերում։ Համագործակցել է այնպիսի կատարողների և խմբերի հետ, ինչպիսիք են՝ K'naan-ը, Գևին Դեգրոն, Chicago, Botanica խմբերը և այլք։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
*Maroon 5-ի պաշտոնական կայք

Կատեգորիա:1970 ծնունդներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի երաժիշտներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի երաժշտական պրոդյուսերներ
Կատեգորիա:Մայիսի 23 ծնունդներ
Կատեգորիա:Նյու Յորք քաղաքում ծնվածներ
Բրիկերազիո

**Բրիկերազիո ** (), կոմունա Իտալիայի Պիեմոնտ մարզի Թուրին գավառում։

Բնակչությունը՝ 4.322 մարդ (2008 թվականի տվյալներով)։ Բնակչության խտությունը՝ 191 մարդ/կմ²։ Տարածքը՝ 23 կմ²։ Փոստային ինդեքս՝ 10060։ Հեռախոսային կոդ՝ 0121։

Բնակավայրում առանձնահատուկ շուքով է նշվում Մարիամ Աստվածածնի վերափոխման տոնը։

## Ժողովրդագրություն
Բնակչության թվաքանակի փոփոխությունները.

Colors=
 id:lightgrey value:gray(0.9)
 id:darkgrey value:gray(0.7)
 id:sfondo value:rgb(1,1,1)
 id:barra value:rgb(0.6,0.8,0.6)
ImageSize = width:455 height:373
PlotArea = left:50 bottom:50 top:30 right:30
DateFormat = x.y
Period = from:0 till:4500
TimeAxis = orientation:vertical
AlignBars = justify
ScaleMajor = gridcolor:darkgrey increment:500 start:0
ScaleMinor = gridcolor:lightgrey increment:100 start:0
BackgroundColors = canvas:sfondo
BarData=
 bar:1861 text:1861
 bar:1871 text:1871
 bar:1881 text:1881
 bar:1901 text:1901
 bar:1911 text:1911
 bar:1921 text:1921
 bar:1931 text:1931
 bar:1936 text:1936
 bar:1951 text:1951
 bar:1961 text:1961
 bar:1971 text:1971
 bar:1981 text:1981
 bar:1991 text:1991
 bar:2001 text:2001
PlotData=
 color:barra width:20 align:left
 bar:1861 from:0 till: 3555
 bar:1871 from:0 till: 3700
 bar:1881 from:0 till: 3880
 bar:1901 from:0 till: 3602
 bar:1911 from:0 till: 3405
 bar:1921 from:0 till: 3348
 bar:1931 from:0 till: 3043
 bar:1936 from:0 till: 3036
 bar:1951 from:0 till: 2926
 bar:1961 from:0 till: 2791
 bar:1971 from:0 till: 3040
 bar:1981 from:0 till: 3586
 bar:1991 from:0 till: 3921
 bar:2001 from:0 till: 4020
PlotData=
 bar:1861 at: 3555 fontsize:S text: 3.555 shift:(-8,5)
 bar:1871 at: 3700 fontsize:S text: 3.700 shift:(-10,5)
 bar:1881 at: 3880 fontsize:S text: 3.880 shift:(-10,5)
 bar:1901 at: 3602 fontsize:S text: 3.602 shift:(-10,5)
 bar:1911 at: 3405 fontsize:S text: 3.405 shift:(-10,5)
 bar:1921 at: 3348 fontsize:S text: 3.348 shift:(-10,5)
 bar:1931 at: 3043 fontsize:S text: 3.043 shift:(-10,5)
 bar:1936 at: 3036 fontsize:S text: 3.036 shift:(-10,5)
 bar:1951 at: 2926 fontsize:S text: 2.926 shift:(-10,5)
 bar:1961 at: 2791 fontsize:S text: 2.791 shift:(-10,5)
 bar:1971 at: 3040 fontsize:S text: 3.040 shift:(-10,5)
 bar:1981 at: 3586 fontsize:S text: 3.586 shift:(-10,5)
 bar:1991 at: 3921 fontsize:S text: 3.921 shift:(-10,5)
 bar:2001 at: 4020 fontsize:S text: 4.020 shift:(-10,5)
TextData=
 fontsize:S pos:(20,20)
 text:Ըստ ISTAT


## Կոմունայի վարչակազմ
* Էլեկտրոնային հասցե։ bricherasio@reteunitaria.piemonte.it
* Գլխավոր կայք։ http://www.comune.bricherasio.to.it/

## Արտաքին հղումներ
* Բնակավայրի գլխավոր կայք 
* Ազգային ինստիտուտի ղիճակագրոթւյուն
* http://www.istat.it/english/ 

Կատեգորիա:Իտալիայի բնակավայրեր
Բրոձոլո

**Բրոձոլո ** (), կոմունա Իտալիայի Պիեմոնտ մարզի Թուրին գավառում։

Բնակչությունը՝ 434 մարդ (2008 թվականի տվյալներով)։ Բնակչության խտությունը՝ 54 մարդ/կմ²։ Տարածքը՝ 8 կմ²։ Փոստային ինդեքս՝ 10020։ Հեռախոսային կոդ՝ 011։

Բնակավայրի հովանավորն է համարվում սուրբ Գևորգը։ Տոնը նշվում է ապրիլի 23-ին։
## Ժողովրդագուրթուն
Բնակչության թվաքանակի փոփոխությունները.

Colors=
 id:lightgrey value:gray(0.9)
 id:darkgrey value:gray(0.7)
 id:sfondo value:rgb(1,1,1)
 id:barra value:rgb(0.6,0.8,0.6)
ImageSize = width:455 height:373
PlotArea = left:50 bottom:50 top:30 right:30
DateFormat = x.y
Period = from:0 till:1500
TimeAxis = orientation:vertical
AlignBars = justify
ScaleMajor = gridcolor:darkgrey increment:500 start:0
ScaleMinor = gridcolor:lightgrey increment:100 start:0
BackgroundColors = canvas:sfondo
BarData=
 bar:1861 text:1861
 bar:1871 text:1871
 bar:1881 text:1881
 bar:1901 text:1901
 bar:1911 text:1911
 bar:1921 text:1921
 bar:1931 text:1931
 bar:1936 text:1936
 bar:1951 text:1951
 bar:1961 text:1961
 bar:1971 text:1971
 bar:1981 text:1981
 bar:1991 text:1991
 bar:2001 text:2001
PlotData=
 color:barra width:20 align:left
 bar:1861 from:0 till: 1005
 bar:1871 from:0 till: 1005
 bar:1881 from:0 till: 853
 bar:1901 from:0 till: 884
 bar:1911 from:0 till: 882
 bar:1921 from:0 till: 818
 bar:1931 from:0 till: 754
 bar:1936 from:0 till: 779
 bar:1951 from:0 till: 756
 bar:1961 from:0 till: 643
 bar:1971 from:0 till: 575
 bar:1981 from:0 till: 477
 bar:1991 from:0 till: 387
 bar:2001 from:0 till: 435
PlotData=
 bar:1861 at: 1005 fontsize:S text: 1.005 shift:(-8,5)
 bar:1871 at: 1005 fontsize:S text: 1.005 shift:(-10,5)
 bar:1881 at: 853 fontsize:S text: 853 shift:(-10,5)
 bar:1901 at: 884 fontsize:S text: 884 shift:(-10,5)
 bar:1911 at: 882 fontsize:S text: 882 shift:(-10,5)
 bar:1921 at: 818 fontsize:S text: 818 shift:(-10,5)
 bar:1931 at: 754 fontsize:S text: 754 shift:(-10,5)
 bar:1936 at: 779 fontsize:S text: 779 shift:(-10,5)
 bar:1951 at: 756 fontsize:S text: 756 shift:(-10,5)
 bar:1961 at: 643 fontsize:S text: 643 shift:(-10,5)
 bar:1971 at: 575 fontsize:S text: 575 shift:(-10,5)
 bar:1981 at: 477 fontsize:S text: 477 shift:(-10,5)
 bar:1991 at: 387 fontsize:S text: 387 shift:(-10,5)
 bar:2001 at: 435 fontsize:S text: 435 shift:(-10,5)
TextData=
 fontsize:S pos:(20,20)
 text:Ըստ ISTAT


## Կոմունայի վարչակազմ
* Հեռախոսահամար։ 011-9150086
* Գլխավոր կայք։ http://www.comune.brozolo.to.it/

## Արտաքին հղումներ
* գլխավոր կայք 
* Ազգային ինստիտուտի վիճակագրություն 
* http://www.istat.it/english/ 

Կատեգորիա:Իտալիայի բնակավայրեր
Գոթֆրիդինգ

**Գոթֆրիդինգ** (), կոմունա Գերմանիայում, Բավարիա երկրամասում։

Գտնվում է Ստորին Բավարիա վարչական շրջանի ենթակայության ներքո։ Մտնում է Դինգոլֆինգ Լանդաու շրջանի կազմի մեջ։ Բնակչությունը 2091 մարդ է (2010 թվականի դեկտեմբերի 31–ի տվյալներով)։ Զբաղեցնում է 27,07 կմ² տարածք։ Պաշտոնական կոդ՝ *09 2 79 116*։

Կոմունան ստորաբաժանվում է 13 գյուղական համայնքների։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Պաշտոնական կայք

Կատեգորիա:Գերմանիայի բնակավայրեր
Բրանդիցո

**Բրանդիցո ** (), կոմունա Իտալիայի Պիեմոնտ մարզի Թուրին գավառում։

Բնակչությունը՝ 8.007 մարդ (2008 թվականի տվյալներով)։ Բնակչության խտությունը՝ 1249.14 մարդ/կմ²։ Տարածքը՝ 6կմ²։ Փոստային ինդեքս՝ 10032։ Հեռախոսային կոդ՝ 011։

Բնակավայրի հովանավորն է համարվում սուրբ Հակոբոս առաքյալը։
## Ժողովրդագրություն
Բնակչության թվաքանակի փոփոխությունները.

Colors=
 id:lightgrey value:gray(0.9)
 id:darkgrey value:gray(0.7)
 id:sfondo value:rgb(1,1,1)
 id:barra value:rgb(0.6,0.8,0.6)
ImageSize = width:455 height:373
PlotArea = left:50 bottom:50 top:30 right:30
DateFormat = x.y
Period = from:0 till:7500
TimeAxis = orientation:vertical
AlignBars = justify
ScaleMajor = gridcolor:darkgrey increment:500 start:0
ScaleMinor = gridcolor:lightgrey increment:100 start:0
BackgroundColors = canvas:sfondo
BarData=
 bar:1861 text:1861
 bar:1871 text:1871
 bar:1881 text:1881
 bar:1901 text:1901
 bar:1911 text:1911
 bar:1921 text:1921
 bar:1931 text:1931
 bar:1936 text:1936
 bar:1951 text:1951
 bar:1961 text:1961
 bar:1971 text:1971
 bar:1981 text:1981
 bar:1991 text:1991
 bar:2001 text:2001
PlotData=
 color:barra width:20 align:left
 bar:1861 from:0 till: 1493
 bar:1871 from:0 till: 1512
 bar:1881 from:0 till: 1772
 bar:1901 from:0 till: 2122
 bar:1911 from:0 till: 2198
 bar:1921 from:0 till: 2419
 bar:1931 from:0 till: 2730
 bar:1936 from:0 till: 2607
 bar:1951 from:0 till: 3014
 bar:1961 from:0 till: 4096
 bar:1971 from:0 till: 6619
 bar:1981 from:0 till: 6802
 bar:1991 from:0 till: 7051
 bar:2001 from:0 till: 7430
PlotData=
 bar:1861 at: 1493 fontsize:S text: 1.493 shift:(-8,5)
 bar:1871 at: 1512 fontsize:S text: 1.512 shift:(-10,5)
 bar:1881 at: 1772 fontsize:S text: 1.772 shift:(-10,5)
 bar:1901 at: 2122 fontsize:S text: 2.122 shift:(-10,5)
 bar:1911 at: 2198 fontsize:S text: 2.198 shift:(-10,5)
 bar:1921 at: 2419 fontsize:S text: 2.419 shift:(-10,5)
 bar:1931 at: 2730 fontsize:S text: 2.730 shift:(-10,5)
 bar:1936 at: 2607 fontsize:S text: 2.607 shift:(-10,5)
 bar:1951 at: 3014 fontsize:S text: 3.014 shift:(-10,5)
 bar:1961 at: 4096 fontsize:S text: 4.096 shift:(-10,5)
 bar:1971 at: 6619 fontsize:S text: 6.619 shift:(-10,5)
 bar:1981 at: 6802 fontsize:S text: 6.802 shift:(-10,5)
 bar:1991 at: 7051 fontsize:S text: 7.051 shift:(-10,5)
 bar:2001 at: 7430 fontsize:S text: 7.430 shift:(-10,5)
TextData=
 fontsize:S pos:(20,20)
 text:Ըստ ISTAT


## Կոմունայի վարչակազմ

* Գլխավոր կայք։ http://www.comune.brandizzo.to.it/

## Արտաքին հղումներ
* Բնակավայրի գլխավոր կայք 
* Ազգային ինստիտուտի վիճակագրություն 
* http://www.istat.it/english/ 

Կատեգորիա:Իտալիայի բնակավայրեր
Խլորոֆիտում

**Խլորոֆիտում** (), պատկանում է շուշանազգիների (*Liliaceae*) ընտանիքին։ Հայրենիքը Աֆրիկան է (Բարեհուսո հրվանդան)։

## Կենսաբանական նկարագիր
Ջերմատնային, կախվող (ամպելային) խոտաբույս է, որի տերևափունջը, որ շատ նման է վիշապածառի տերևափնջին, սկիզբ է առնում անմիջապես արմատավզիկից։ Մշակության մեջ լայն տարածում է գտել *Ch.comosum Bak.* տեսակը, որի խայտաբղետ տերևավոր այլատեսակով, որը անվանվում է (*Ch.strenbergianum aureo-marginata*)։ Խլորաֆիտումներն արձակում են երկար, կախվող ծաղքասլաքներ, որոնց վրա բացի անդուր, մանր, սպիտակ ծաղիկներից, առաջանում են նաև նոր փոքրիկ բուսակներ, իրենց օդային արմատիկներով։ Հենց այդ բուսակներն էլ օգտագործում են բազմացման համար, անջատելով ծաղկասլաքից և տնկելով թաղարների մեջ։

## Մշակում
Բազմացումը կատարվում է նաև թփիկների բաժանումով։ Բույսն ունի հաստ, մսոտ արմատներ, որոնք ուժեղ աճման հետևանքով երբեմն թաղարը ճեղքում են։ Խլորաֆիտումը լուսասեր բույս է։ Նորմալ աճը և տերևների խայտաբղետ գունավորումը պահպանելու նպատակով բույսը պետք է տեղավորել լուսամուտին մոտ։ Մշակությունը չափազանց պարզ է։ Ամենաաննշան խնամքի դեպքում էլ աճում ու զարգանում է։ Պահանջկոտ է խոնավության նկատմամբ։ Հատկապես լավ է զգում այգու հողում կամ ճմահողում։

## Գրականություն

* Ծաղկաբուծություն և դեկորատիվ այգեգործություն, Հ. Ե. Նարինջյան

Կատեգորիա:Շուշանազգիներ
Նատրիումի պոլիսուլֆիդներ

**Նատրիումի պոլիսուլֆիդներ**, նատրիումի և ծծմբի անօրգանական միացություն, դեղնաշագանակագույն բյուրեղ, Na2Sn քիմիական բանաձևով, որտեղ n=2-5։

## Ստացում
* Նատրիումի սուլֆատի և ծծմբի փոխազդեցությունից ստացվում է պոլիսուլֆիդի խառնուրդը.
::\mathsf{Na_2S + \mathit{n}S \ \xrightarrow{\tau^oC}\ Na_2S_{\mathit{n}+1} }
արդյունքը կարելի է վերահսկել ծծմբով և ջերմաստիճանով, 600 °С-ում ստացվում է Na2S2, իսկ 400 °С-ում՝ Na2S4, 200°С-ում՝ Na2S5։

* Ինչպես նաև կարելի է ստանալ սինթեզի միջոցով հեղուկ ամոնիակից.

::\mathsf{2Na + \mathit{n}S \ \xrightarrow{-30^oC}\ Na_2S_{\mathit{n}} }

## Ֆիզիկական հատկություններ
Նատրիումի պոլիսուլֆիդը պինդ, դեղինից մինչև դեղնանարնջագույն գույնի նյութ է։ Լավ լուծվում է ջրում, բարձր պոլիսուլֆիդները լուծվում են էթանոլում։

## Քիմիական հատկություններ
Բյուրեղացումը ջրային լուծույթներում փոխվում է բյուրեղահալոգիդների. Na2S2•5H2O, Na2S3•3H2O, Na2S3•8H2O։

Բարձր ջերմաստիճանում քայքայվում է անջատելով ծծումբ.
::\mathsf{Na_2S_{\mathit{n}} \ \xrightarrow{>600^oC}\ Na_2S + ({\mathit{n}-1}) S }

* Ջրային լուծույթներում ունեն ալկալիական ռեակցիաներ անիոնի հիդրոլիզի պատճառով.
::\mathsf{S_{\mathit{n}}^{2-} + H_2O \ \rightleftarrows\ HS_{\mathit{n}}^{-} + OH^- }

* Սենյակային ջերմաստիճանում նոսր թթուների հետ առաջացնում է ծծումբ.
::\mathsf{Na_2S_{\mathit{n}} + 2HCl \ \xrightarrow{20^oC}\ 2NaCl + H_2S\uparrow + ({\mathit{n}-1}) S\downarrow }

* Ցածր ջերմաստիճանում կոնցենտրացված թթվից կարելի է ստանալ պոլիսուլֆիդներ.

::\mathsf{Na_2S_{\mathit{n}} + 2HCl \ \xrightarrow{-15^oC}\ 2NaCl + H_2S_{\mathit{n}} }

## Կիրառություն
* Պողպատի և երկաթի արտադրությունում,
* Ծծմբական թթուների ստացման համար,
* Պոլիսուլֆիդե ռետիների սինթեզի համար,
* Բժշկության մեջ,
* Վերլուծական քիմիայում

## Գրականություն
* 
* 
* 
* 

Կատեգորիա:Նատրիումի միացություններ
Կատեգորիա:Պոլիսուլֆիդներ
Սեդրակ Մարմարյան

**Սեդրակ Մարմարյան** (), հայ բժիշկ, ազգային և հասարակական գործիչ։

## Կենսագրություն
Ծնվել է մոտ 1880 թվականին, Տրապիզոնի նահանգի կենտրոն Տրապիզոն քաղաքում՝ տեղի համբավավոր կաթոլիկ Մարմարյանների գերդաստանում, որը շատ մտավորականներ ու կղերական գործիչներ է տվել։ Նախնական կրթություն ստացել է Տրապիզոնում, միջնակարգը՝ Իտալիայում։ 1907 թվականին ավարտել է Իտալիայի Պադովա քաղաքի համալսարանի բժշկական ֆակուլտետը։

1907 թվականին վերադարձել է Տրապիզոն և զբաղվել բժշկությամբ։ Եղել է նաև ճանաչված ազգային և հասարակական գործիչ։ Մեկնել է Եգիպտոսի Ալեքսանդրիա քաղաքը, որտեղ բնակվում էին հարազատները, և բժշկությամբ զբաղվելու արտոնագիր հանել։ Սակայն Առաջին համաշխարհային պատերազմն սկսվելու պատճառով վերադարձել է Տրապիզոն, զորակոչվել օսմանյան բանակ և զինվորական հիվանդանոցում զինվորական բժիշկ ծառայել։ 1915 թվականին՝ զինվորական ծառայության ընթացքում, տարագրվել է Մելիտինե, ուր հրաշքով ազատվել է սպանդից և տեղի հիվանդանոցում բժշկի պաշտոն ստացել։ 1918 թվականին՝ պատերազմի ավարտից հետո վերադարձել է Տրապիզոն։

1918 թվականի վերջին Տրապիզոնում հիմնել է Բուլղարահայ Կարմիր խաչի հիվանդանոց։ 1926 թվականին տեղափոխվել է Եգիպտոս, հաստատվել Ալեքսանդրիայում, ուր բացել է սեփական դարմանատուն և զբաղվել բժշկությամբ։ Եղել է ներքին և մանկական հիվանդությունների ճանաչված մասնագետ և սիրված ու հարգված քաղաքացի։ Կյանքի վերջին տարիներին Ալեքսանդրիայի հայ դարմանատանն է աշխատել։ Ունեցել է 7 երեխա, որոնցից երկուսը մահացել են՝ մեծ վիշտ պատճառելով բժշկին։ Մահացել է 1951 թվականին Ալեքսանդրիայում՝ մոտ 71 տարեկանում։

## Գրականություն
* Յովակիմեան (Արշակունի) Յովակիմ, Պատմութիւն Հայկական Պոնտոսի, Պէյրութ, 1967։

## Աղբյուր
* 

Կատեգորիա:Առաջին համաշխարհային պատերազմին մասնակցած հայեր
Կատեգորիա:Հայ բժիշկներ
Կատեգորիա:Հայ հասարակական գործիչներ
Ալիա

**Ալիա** () քաղաք և մունիցիպալիտետ Իսպանիայում, մտնում է Կասերես նահանգի, ինչպես նաև Էստրեմադուրա ինքնավար մարզերի մեջ։ Մունիցիպալիտետը գտնվում է Լաս Վիլուերաս շրջանում։ Տարածքը՝ 600 կմ²։ Բնակչությունը՝ 998 մարդ (2010 թվականի տվյալներով)։ Քաղաքը պրովինցիայի վարչական կենտրոնից գտնվում է 145 կմ հեռավորության վրա։

## Արտաքին հղումներ
* Պաշտոնական կայք

Կատեգորիա:Էստրեմադուրայի բնակավայրեր
Կատեգորիա:Իսպանիայի քաղաքներ
Կատեգորիա:Կասերես պրովինցիայի բնակավայրեր
Հակոբ Թոփչյան

**Հակոբ Թոփչյան**, հայ բժիշկ։

## Կենսագրություն
Բժիշկ Ավետիս Նագգաշյանը գրում է, որ 1915 թվականի ապ­րի­լի 12 (24)-ին Կ. Պոլ­սում ձերբակալված բազմաթիվ հայ մտավորականների հետ գնացքով (շոգեկառքով) տեղափոխվել է դեպի Իզմիթ, ապա Էնկյուրիից դեպի Սինճան Քեոյ։

Շոգեկառքի Ա կարգի վագոնի մեջ եղել են Կոմիտասը, Հովնան և Պալաքյան վարդապետները, բժիշկ Վահ­րամ Թոր­գո­մյա­նը, Տի­րան Քե­լե­կյա­նը, դոկտոր Հակոբ Թոփչյանը և ուրիշներ։ Այնուհետև նրանց ձիակառքեր նստեցնելով տարել են Այաշ ավանի ծայրամասի բլրի վրա գտնվող Սարը կըշլա հին զորանոց-բանտը։ Հետագա ճակատագիրն անհայտ է։

## Գրականություն
* Հայ Եղեռնը, Բ տպագրութիւն Պէյրութ, 1978, 171 էջ
* Իսկահատեան Հարութիւն, Վկայարան Հայկական Ցեղասպանութեան, Գիրք Բ., Պէյրութ, 2011, 352 էջ

## Աղբյուրներ
*

Կատեգորիա:Հայ բժիշկներ
ՓիՋեյ Մորտոն

**Փոլ Մորտոն կրտսեր** (, ), ավելի հայտնի է որպես **ՓիՋեյ Մորտոն** (), ամերիկացի երգիչ, երաժիշտ և երաժշտական պրոդյուսեր։ Հանդիսանում է Maroon 5 փոփ ռոք խմբի ստեղնաշարային գործիքներ նվագող։ Որպես անհատ կատարող հայտնի է իր «New Orleans» ալբոմի շնորհիվ, որը թողարկվել է 2013 թվականին։ Այդ ալբոմի «Only One» սինգլը (համագործակցությամբ Սթիվի Ուանդերի հետ), առաջադրվել է Գրեմմի մրցանակաբաշխության «Լավագույն R&B երգ» անվանակարգում, սակայն չի հաղթել։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
*Պաշտոնական կայք

Կատեգորիա:1981 ծնունդներ
Կատեգորիա:21-րդ դարի ամերիկացի երգիչներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի երաժիշտներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի երաժշտական պրոդյուսերներ
Կատեգորիա:Մարտի 29 ծնունդներ
Մանվել Մկրյան

**Մանվել Մկրյան**, հայ դեղագործ։

## Կենսագրություն

Դեղագործական կրթություն է ունեցել և դեղագործ աշխատել։ 1914 թվականի հուլիսին, ի թիվս բազմաթիվ հայ մտավորականների, բանտարկվել է Կեսարիա­յի բանտում։ Բանտում խնամք ու բժշկական օգնություն է ցուցաբերել թուրքերի խոշտանգած բանտարկյալ հայերին։ Խնամել և բուժել է նաև սարսափելի խոշտանգումներից արյունահոսող վերքեր ստացած Համբարձում Պոյաճյանին (Մեծն Մուրատ)։

## Գրականություն
*Յուշարձան, Ֆրանսիա, 1930։
*Լազեան Գաբրիէլ, Յեղափոխական դէմքեր, Գահիրէ, 1945։
*Լազեան Գաբրիէլ, Դէմքեր հայ ազատագրական շարժումէն, Գահիրէ, 1949։
*Աւօ, Յեղափոխական Ալպօմ, Հալէպ, Գ. շարք, 1960, թ. 5 (29)։
*Սիրվարդ (Եղիա Գրիգորյան), Մեծն Մուրատ (Համբարձում Պոյաճյան), Կյանքն ու գործունեությունը, Երևան, 1991։

## Աղբյուր

Կատեգորիա:Հայ բժիշկներ
Կատեգորիա:Հայ դեղագործներ
Ալդեասենտեներա

** Ալդեասենտեներա ** (), քաղաք և մունիցիպալիտետ Իսպանիայում, մտնում է Կասերես նահանգի, ինչպես նաև Էստրէմադուրա ինքնավար մարզի մեջ։ Մունիցիպալիտետը գտնվում է Տրուխիլիո շրջանում։ Բնակաչությունը ՝ 754 մարդ (2010 թվականի տվյալներով ) ։

Կատեգորիա:Էստրեմադուրայի բնակավայրեր
Կատեգորիա:Իսպանիայի բնակավայրեր
Կատեգորիա:Կասերես պրովինցիայի բնակավայրեր
Բելվիս դե Մոնրոյ

**Բելվիս դե Մոնրոյ** (), քաղաք և մունիցիպալիտետ Իսպանիայում, մտնում է Կասերես նահանգի, ինչպես նաև Էստրեմադուրա ինքնավար մարզի մեջ։ Մունիցիպալիտետը գտնվում է Կամպո Արանուել շրջանում։ Տարածքը՝ 44,98 կմ²։ Բնակաչությունը՝ 665 մարդ (2010 թվականի տվյալներով)։

## Արտաքին հղումներ
* պաշտոնական կայք

Կատեգորիա:Էստրեմադուրայի բնակավայրեր
Կատեգորիա:Իսպանիայի բնակավայրեր
Կատեգորիա:Կասերես պրովինցիայի բնակավայրեր
Բերսոկանա

**Բերսոկանա** (), բնակավայր և համայնք Իսպանիայում՝ Էստրեմադուրա մարզի Կասերես պրովինցիայի  Լաս Վիլյուերկաս շրջանում։ Տարածքը՝ 134 կմ²։ Բնակչության թվաքանակը՝ 520 (2010 թվականի տվյալներով)։ Պրովինցիայի վարչական կենտրոնից հեռավորությունը՝ 104 կմ։

## Արտաքին հղումներ

* Página inicial de búsqueda en el catálogo de colecciones del Museo Arqueológico Nacional (Madrid) donde se puede iniciar la consulta de la ficha museográfica de los objetos del llamado ''Tesoro de Berzocana''
* De orfebrería céltica: El depósito de Berzocana y un brazalete del Museo Arqueológico Nacional'' de Martín Almagro Basch
* Jubilar berzocaniego

Կատեգորիա:Իսպանիայի քաղաքներ
Գրիգոր Սահյան

**Գրիգոր Սահյան (Սայեան)** (), հայ բժիշկ, ազգային և հասարակական գործիչ։

## Կենսագրություն
Ծնվել է մոտավորապես 1870 թվականին Կոստանդնուպոլսում։ 1894 թ. ավարտել է Փարիզի համալսարանի բժշկական ֆակուլտետը։ 1896-1900 թվականներին ապրել և բժիշկ է աշխատել Բուլղարիայում։

1900 թվականին վերադարձել է Կ. Պոլիս։ Կ. Պոլսում հետապնդումների ենթարկվելու պատճառով փախել է Օդեսա, որտեղից էլ՝ Կովկաս, ապա՝ Մոսկվա։ 1902 թվականին տեղափոխվել և հաստատվել է Բուլղարիայի Ռուսջուք քաղաքում։ Զբաղվել է դեպի երկիր զենք տեղափոխելու աշխատանքով։ 1906 թվականին եղել է Կ. Պոլսում «Յըլ­դը­զի Պոմ­պա­յի» մահափորձի կազմակերպիչներից մեկը։ 1919 թվականին մասնակցել է Փարիզի Ազգային համագումարին։ Եղել է գերազանցապես գաղափարապաշտ ու անձնվեր գործիչ։ Ունեցել է նաև ազգային-հասարակական ակտիվ գործունեություն։ 1919 թվականին եղել է Փարիզի Ազգային համագումարին մասնակցած բուլղարահայ գաղութի երկու պատգամավորներից մեկը։

Մահացել է 1921 թվականին հունվարի 27-ին, Ռուսջուք քաղաքում, արյան թունավորումից։

## Գրականություն
*Թէոդիկ, Անդարձ մեկնողք, Կ. Պոլիս, 1922։
*Գէորգեան Կարօ, Ամէնուն Տարեգիրքը, Պէյրութ, 1962։

## Աղբյուր

Կատեգորիա:Հայ բժիշկներ
Կատեգորիա:Հայ հասարակական գործիչներ
Կատեգորիա:Փարիզի համալսարանի շրջանավարտներ
Նորգվինեական կոկորդիլոս

**Նորգվինեական կոկորդիլոս** (), սողունների դասի իրական կոկորդիլոսների ընտանիքի ներկայացուցիչ, որոնք հանդիպում են Նոր Գվինեայում։

Նորգվինեական կոկորդիլոսը բնակվում է կղզու խորքերում գտնվող քաղցրահամ ջրերում։ Բայց երբեմն նրանք հանդիպում են նաև աղի ջրերում։ Կենդանու կերակրացանկը զանազան է։ Սնվում է սողուններով, երկկենցաղներով, ձկներով և նույնիսկ միջատներով։ Ձվադրում են բներում, որոնք նախօրոք կառուցում են՝ պատելով բույսերով (կղզու հյուսիսային շրջաններում ձվադրում են չորային եղանակին, իսկ հարավում՝ խոնավ)։ Բնի պաշտպանության գործով կարող են զբաղվել և' արուները, և' էգերը։

## Նկարագիր
Արուների մարմնի երկարությունը կարող է հասնել 3,5 մետրի, իսկ էգերինը՝ մինչև 2,7 մ։ Դունչը բավականին կարճ է, գունավորումը՝ մոխրադարչնագույն, իսկ պոչի հատվածում՝ մուգ դարչնագույն և սև բծերով։ Նորգվինեական կոկորդիլոսը արտաքին տեսքով և կառուցվածքով շատ նման է Սիամական կոկորդիլոսին և Ավստրալիայի քաղցրահամ ջրերում բնակվող *Crocodylus johnstoni* տեսակի կոկորդիլոսին։ Ֆիլիպինյան կոկորդիլոսը (*Crocodylus mindorensis*) վաղ ժամանակներում համարվել է Նորգվինեական կոկորդիլոսի ենթատեսակ, բայց ներկայումս համարվում է առանձին տեսակ։

Մենակյաց կենդանի է։ Գիշերային կենսակերպ է վարում։ Առավոտյան ժամերին թաքնվում է։ Երաշտների ժամանակ թաքնվում է ջրում։

## Բնական արեալ
Նորգվինեական կոկորդիլոսի բնական արեալը Խաղաղ օվկիանոսում գտնվող Նոր Գվինեա կղզին է։ Հանդիպում է կղզու ողջ տարածքում՝ Ինդոնեզիայում (Իրիան Ջայա) և Պապուա Նոր Գվինեայում։ Ենթադրվում է, որ այս կենդանին բնակվել է նաև Արու կղզում։ Ներկայումս բնակվում է միայն Ինդոնեզիայում և Պապուա Նոր Գվինեայում։

## Բազմացում
Սեռական հասունացման են հասնում 7-10 տարեկանում։ էգերի մարմնի երկարությունը դառնում է 1,6-2 մետրի, իսկ արուները՝ 2,5 մ։ Նորգվինեական կոկորդիլոսի այն առանձնյակները, որոնք բնակվում են կղզու հյուսիսում, չորային եղանակին իրենց բներում ձվադրում են 22-45 ձու։ Հարավային շրջաններում ապրող առանձնյակները ձվադրում են անձրևային եղանակներին հողում կառուցված իրենց բներում։ Հիմնականում ձվադրում են զուգավորումից 2 շաբաթ անց։ Ինկուբացիոն շրջանը տևում է 80 օր։ Էգերն այդ ողջ ընթացքում գտնվում են բնի մոտակայքում, թեև ոչ միշտ են ակտիվորեն պաշտպանում այն։ Ե'վ էգը, և' արուն օգնում են փոքրիկ կոկորդիլոսներին լույս աշխարհ դուրս գալ, իսկ հետո նրանց տեղափոխում են ջրային տարածք։

Հարավի առանձնյակների դրած ձվերն ավելի մեծ են, քանակով քիչ են։ Ձվերից դուրս են գալիս չափերով ավելի մեծ ձագեր, որոնց միջին երկարությունը կազմում է 5 սմ։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Էնդեմիկ կենդանիներ
Կատեգորիա:Կոկորդիլոսներ
Սիրիայի տրանսպորտի նախարարություն

**Սիրիայի տրանսպորտի նախարարություն** (),** **գործադիր իշխանություն Սիրիայի Արաբական Հանրապետությունում։ Կենտրոնական գրասենյակը գտնվում է Դամասկոսում, որը մշակում և իրականացնում է տրանսպորտի հարցերը համակարգելով կառավարության քաղաքականությունը։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Պաշտոնական կայք 
* Պաշտոնական կայք 

Կատեգորիա:Սիրիայի նախարարություններ
Կատեգորիա:Տրանսպորտի նախարարություններ
Կատեգորիա:Սիրիայի տրանսպորտ