open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Ուելսի Black Sheep ընկերության թղթադրամներ

**Ուելսի Black Sheep ընկերության (Black Sheep Company of Wales Limited) թղթադրամները** մասնավոր ստերլինգային թղթադրամներ էին, որոնք թողարկվել են 1969 թվականի հունիսից մինչև 1972 թվականը Լլանդադնոյից (Ուելս) բանկիր Ռիչարդ Հյու Ուիլյամսի կողմից։ Թղթադրամները մասնավոր թողարկումներ էին Ուիլյամսի բանկային ձեռնարկումից, և դրանցից յուրաքանչյուրն անհրաժեշտ էր համաձայնեցված լիներ Առևտրի խորհրդի կողմից։ Չնայած Ուելսում դրանք պաշտոնապես օրինական վճարման միջոց չէին, հնարավոր է՝ վայելում էին Շոտլանդիայի և Հյուսիսային Իռլանդիայի թղթադրամների նման կարգավիճակ՝ որպես մուրհակ։

## Պատմություն
1969 թվականի մարտին Ռիչարդ Ուիլյամսը թողարկեց թղթադրամներ «Ուելսի Գլխավոր գանձապետարանի» (Chief Treasury of Wales Limited) անունով։ Թողարկումները շարունակվեցին մինչև նույն տարվա հունիս։ Սակայն Առևտրի խորհուրդը անհարմարություն զգաց իր ընկերության անվան մեջ ուելսերեն «գանձապետարան»՝ *Prif Trysorfa*, բառի օգտագործումից, քանի որ այն ստեղծում էր պետական կառույցին բնորոշ տպավորություն։ Արդյունքում խորհուրդը սահմանեց մի շարք սահմանափակումներ՝ թույլատրված անվանական արժեքների վերաբերյալ և մերժեց 5 ֆունտից ցածր արժեքով թղթադրամների թողարկումը։ «Ուելսի Գլխավոր գանձապետարանի ՍՊԸ» վերջին թողարկումը եղել է 1 միլիոն ֆունտ անվանական արժեքով թղթադրամ։

## Black sheep կիրառունը
1969 թվականին Ուիլյամսը հարկադրված էր փոխել իր ընկերության անունը։ Նա ընտրեց «Cwmni y Ddafad Ddu Gymreig Cyfyngedig»՝ թարգմանաբար՝ «Ուելսի Սև Ոչխարի Ընկերություն» (Welsh Black Sheep Company Limited)։ Այս անվանումը հիշեցնում էր 19-րդ դարի սկզբին Աբերիստվիթի և Տրեգարոնի բանկի թողարկած թղթադրամները, որոնց վրա պատկերված էր սև ոչխար։

## Արժույթի շահագործում
Առաջին թողարկումներում օգտագործված էր մի արտահայտություն ուելսերեն՝ «Gynt, Prif Trysorfa Cymru Cyfyngedig», որը նշանակում է՝ «նախկինում՝ Ուելսի Սև Ոչխարի ՍՊԸ»։ Այսպես ընկերությունը տեղեկացնում էր, որ հին թղթադրամներն այս նոր թղթադրամների փոխանակման ենթակա են՝ ցույց տալով, որ այն նախկինում կոչվել է «Ուելսի Գլխավոր Գանձարան ՍՊԸ»։

Ուիլյամսը պետք է իր թղթադրամները նախ ուղարկեր Սոմերսեթ hաուսի Ինլենդ Ռևենյու բաժին։ Ներկայիս օրենսդրությամբ, յուրաքանչյուր վճարման պարտավորություն ունեցող թղթադրամի համար Ուիլյամսը վճարում էր 2 պենի սակագին, և թղթադրամներն անձնագրային «երկու պենի» մետաքսի դրոշմով էին պատված։ Առևտրի խորհուրդը սահմանեց բազմաթիվ սահմանափակումներ թողարկվելիք արժույթների համար, արգելեց Ուիլյամսի «£G» նշումը՝ որպես «Ուելսյան ֆունտ»՝ ենթադրելով առանձին արժույթ, ինչպես նաև նրա կողմից Ուելսի արքայազնին պատկանող փետուրների օգտագործումը դիզայններում։

## Տասնորդական արժույթի թողարկում
Այս թողարկումը շրջանառության մեջ դրվեց 1971 թվականի փետրվարի 15-ից։ Ուիլյամսը դադարեցրեց թղթադրամների արտադրությունը, և 1978 թվականին Բանգորի թագավորական դատարանը նրան հայտարարեց սնանկ։

## Տես նաև
* Ֆունտ ստեռլինգի թղթադրամներ

## Ծանոթագրոթյուններ

## Արտաքին հղումներ
* 
* 
* Welshman Richard Williams and his Black Sheep Bank Notes at coinbooks.org, published by Numismatic Bibliomania Society

Կատեգորիա:Եվրագոտի
Վերենա Մայր

**Վերենա Մայր** (գերմաներեն՝ Verena Mayr, ծնյալ **Պրայներ / Preiner**, ), ավստրիացի թեթևաթլետուհի, որը հանդես է գալիս համակցված մրցաձևերում:  2019 թվականին Դոհայում կայացած թեթև աթլետիկայի աշխարհի առաջնությունում յոթնամարտում գրավել է մրցանակային երրորդ տեղը և արժանացել բրոնզե մեդալի: 2017 թվականին մասնակցել է Եվրոպայի մինչև 23 տարեկան աղջիկների առաջնությանը և յոթնամարտի արդյունքներով նվաճել արծաթե մեդալ: Այդ նույն տարում և նույն մրցաձևում ոսկե մեդալ է նվաճել ամառային ունիվերսիադայում: 

Վերենան ներկայացրել է Ավստրիան Տոկիոյի 2020 թվականի ամառային օլիմպիական խաղերում և յոթնամարտի մրցումների ընդհանուր արդյունքով գրավել 11-րդ տեղը: Նա Ավստրիայի 11-ակի չեմպիոնուհի է և բազմակի ռեկորդակիր:

## Վիճակագրություն

### Միջազգային մրցումներ

## Ռեկորդներ
* Թեթևաթլետիկական հնգամարտ (մարզադահլիճ.) – 4637 միավոր (2019)
* Թեթևաթլետիկական յոթնամարտ – 6591 միավոր (2019). Ավստրիայի ռեկորդ

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Profil zawodniczki na stronie World Athletics  [dostęp 4 stycznia 2022].

Կատեգորիա:Թեթևաթլետներ
Կատեգորիա:Մարզուհիներ
Կատեգորիա:Օլիմպիական մարզիկներ
Իվան Մորանտե

**Իվան Մորանտե Ռուիս** () իսպանացի պրոֆեսիոնալ ֆուտբոլիստ, որը որպես կիսապաշտպան խաղում է Բուրգոս ակումբում

## Ակումբային կարիերա
Կաստիլիա-Լեոնի Լեոն քաղաքում ծնված Մորանտեն «Վիլյառեալի» երիտասարդական թիմին միացել է 2013 թվականին՝ հայրենի քաղաքի «Էխիդոյից»։ Նա իր դեբյուտը պահեստայինների կազմում նշեց 2019 թվականի սեպտեմբերի 14-ին՝ փոխարինելով Սերխիո Լոսանոյին Սեգունդա Դիվիզիոն B-ի դեմ խաղում, որը 3-0 հաշվով հաղթանակ տարավ Լյագոստերայի նկատմամբ։

2020 թվականի հունվարի 30-ին Մորանտեն տեղափոխվեց Ռեալ Մադրիդ, սկզբում ընդգրկվելով Յուվենիլ A թիմում։ Նա 2020–21 մրցաշրջանից առաջ տեղափոխվեց «Կաստիլիա», և իր առաջին գոլը խփեց ավագների կազմում 2021 թվականի դեկտեմբերի 11-ին՝ բացելով բացող գոլը Պրիմերա Դիվիզիոն RFEF-ի կողմից «Սևիլյա Ատլետիկոյի» դեմ արտագնա խաղում (1–1)։

2022 թվականի հուլիսի 19-ին Մորանտեն երկամյա պայմանագիր ստորագրեց Սեգունդա Դիվիզիոնի Իբիցայի հետ։ Նա իր պրոֆեսիոնալ դեբյուտը նշեց օգոստոսի 14-ին՝ մեկնարկային կազմում խաղալով «Գրանադայի» դեմ տնային խաղում, որը պարտվեց 2-0 հաշվով։

Մորանտեն իր առաջին պրոֆեսիոնալ գոլը խփեց 2023 թվականի մարտի 25-ին՝ բացելով բացող գոլը «Բուրգոսի» դեմ տնային խաղում, որում թիմը 2-0 հաշվով հաղթանակ էր տարել։ Հուլիսի 19-ին՝ «Իբիցայի» դուրս մնալուց հետո, նա մեկ տարվա վարձակալությամբ տեղափոխվեց երկրորդ դիվիզիոնի «Ռասինգ Սանտանդեր»։

2024 թվականի հուլիսի 31-ին ազատ գործակալ Մորանտեն երկամյա պայմանագիր կնքեց Բուրգոսի հետ, որը դեռևս երկրորդ դիվիզիոնում էր։

## Ձեռքբերումներ
**Անձնական**
* ՈՒԵՖԱ-ի Եվրոպայի մինչև 17 տարեկանների առաջնության լավագույն թիմը՝ 2018

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* 
 
Կատեգորիա:Իսպանացի տղամարդ ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Ռասինգ Սանտանդերի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Ռեալ Մադրիդ Կաստիլիայի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Ռեալ Մադրիդի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Վիլյառեալի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Ֆուտբոլի կիսապաշտպաններ
Կատրին Օֆներ

**Կատրին Օֆներ** (գերմաներեն՝ Katrin Ofner. ), ավստրիացի դահուկապարուհի մարզիկ, որը մասնագիտացել է սքի քրոս մրցաձևում:

## Կարիերա
Ավստրիայի հավաքականի կազմում Օֆները մասնակցել է 2010 թվականի ձմեռային օլիմպիական խաղերին, սքի քրոսի մրցումների վերջնարդյունքում զբաղեցրել 23-րդ տեղը: Ձմեռային օլիմպիադաներում այդ նույն մրցաձևի մրցումներում հանդես է եկել նաև 2014, 2018 և 2022 թվականներին, համապատասխանաբար գրավել 6-րդ, 9-րդ, 12-րդ տեղը

2013 թվականի ապրիլի դրությամբ դահուկապարի աշխարհի առաջնություններում նրա լավագույն արդյունքը եղել է 2011 թվականին գրաված 4-րդ տեղը:

Աշխարհի գավաթի խաղարկությունում Կատրինն իր նորամուտը կատարել է 2008 թվականի հունվարին: 2013 թվականի ապրիլի դրությամբ նա ուներ երեք պոդիում, ընդ որում՝ լավագույն արդյունքը ձեռք է բերել 2011-2012 մրցաշրջանում Բլու Մաունթենում անցկացված մրցափուլում, որտեղ գրավել է 2-րդ տեղը: Ուշագրավ է, որ այդ նույն մրցաշրջանի գավաթային բոլոր մրցափուլերի արդյունքների ընդհանուր հաշվարկով զբաղեցրել է 7-րդ տեղը, որը նրա ձեռք բերած լավագույն ցուցանիշն է աշխարհի գավաթի խաղարկություններում:

## Պոդիումներ աշխարհի գավաթի խաղարկություններում

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Website von Katrin Ofner
* Profil X-Games

Կատեգորիա:Դահուկորդուհիներ
Կատեգորիա:Մարզուհիներ
Կատեգորիա:Օլիմպիական մարզիկներ
Մովսեսաշեն (Արմավիրի մարզ)

**Մովսեսաշեն** գյուղ Հայաստանի Արմավիրի մարզում։ Գտնվում է մարզկենտրոն Արմավիրից 15 կմ դեպի արևմուտք։

Փաստացի մտնում է հարևան Մյասնիկյան գյուղի կազմի մեջ։

## Տես նաև
* Արմավիրի մարզ
* Բաղրամյանի շրջան

## Ծանոթագրություններ
IPad (11-րդ սերունդ)

**Տասնմեկերորդ սերնդի iPad**-ը (որը գովազդվում է նաև որպես **iPad A16)** Apple մշակած և շուկայավարվող պլանշետ-համակարգիչ է՝ որպես տասներորդ սերնդի iPad- ի իրավահաջորդ։ Հայտարարվել է 2025 թվականի մարտի 4-ին։

## Տեխնիկական բնութագրեր
Ինչպես իր նախորդը, Touch ID սենսորը գտնվում է միացման կոճակի մեջ և ունի նույն գույները՝ արծաթագույն, կապույտ, վարդագույն և դեղին։

Ինչպես տասներորդ սերնդի iPad-ը, այն ունի 11 դյույմանոց (28 սմ) 2360x1640 չլամինացված Liquid Retina էկրան։ 11-րդ սերնդի iPad-ը օգտագործում է A16 պրոցեսորը, որը նախկինում օգտագործվել է iPhone 14 Pro-ում և Pro Max-ում։

Չիպն ունի 5-միջուկանի CPU, 4 միջուկանի GPU և 16 միջուկանի Neural Engine։ Չիպի և RAM-ի սահմանափակումների պատճառով iPad-ը չի աջակցում Apple Intelligence-ին։ Ի տարբերություն iPad 10-րդ սերնդի, այս iPad-ն օգտագործում է 6 ԳԲ RAM, նույնը, ինչ iPhone 14 Pro շարքը։

11-րդ սերնդի iPad-ն ունի Bluetooth 5.3 և Wi-Fi 6 (802.11ax) անլար հնարավորություններ, ինչպես նաև 6 ԳՀց-ից ցածր 5G՝ բջջային մոդելների վրա։ Կապը սահմանափակվում է USB 2.0 փոխանցման արագությամբ։  11-րդ սերնդի iPad-ը ականջակալների միակցիչ չունի, ուստի անհրաժեշտ են անլար ականջակալներ կամ USB-C ադապտեր, որոնք երկուսն էլ վաճառվում են առանձին։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:2025 հիմնադրումներ ԱՄՆ-ում
Կատեգորիա:Էփլ
Յասմին Փալ

**Յասմին Փալ** (գերմաներեն՝ Jasmin Pal. ), ավստրիացի ֆուտբոլիստուհի, Գերմանիայի կանանց բունդեսլիգայում հանդես եկող «Քյոլն» ֆուտբոլային ակումբի կանանց թիմի և Ավստրիայի կանանց ֆուտբոլի հավաքականի դարպասապահ:

## Միջազգային կարիերա
Փալը խաղացել է Ավստրիայի մինչև 17 և մինչև 19 տարեկան աղջիկների հավաքականներում։ Ավստրիայի կանանց ազգային (մեծահասակների) հավաքականի կազմում նա իր նորամուտը նշել է 2021 թվականի փետրվարի 19-ին՝ Մալթայում Շվեդիայի դեմ միջազգային խաղում։ ÖFB-ի ազգային հավաքականի գլխավոր մարզիչ Իրենե Ֆուրմանը դարպասապահներ Մանուելա Զինսբերգերի և Իզաբելլա Կրեշեի հետ նրան ընդգրկել է 2022 թվականի Եվրոպայի ֆուտբոլի առաջնության հայտացուցակում:

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Jasmin Pal in der Datenbank des ÖFB (Nationalmannschaft)
* 

*

Կատեգորիա:Ավստրիացի կին ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Կանանց ֆուտբոլի դարպասապահներ
Կատեգորիա:Քյոլնի ֆուտբոլիստներ
Միխայիլ Ժարկովսկի

**Միխայիլ Արկադևիչ Ժարկովսկի** (, ), խորհրդային թատրոնի և կինոյի դերասան։ ՌԽՖՍՀ մշակույթի վաստակավոր գործիչ (1981)։

## Կենսագրություն
Միխայիլ Ժարկովսկին ծնվել է 1919 թվականի նոյեմբերի 28-ին Կիև քաղաքում՝ օպերային երգիչ (բաս-բարիտոն) Արկադի Ժարկովսկու և Մարիա Ժարկովսկայայի (ի ծնե՝ Ստրանսկայա) ընտանիքում։

1945 թվականին ավարտել է Բորիս Շչուկինի անվան թատերական ինստիտուտը՝ Վերա Լվովայի դասարանը։ Նույն տարում սկսել է աշխատել Ե. Վախթանգովի անվան թատրոնում, որտեղ խաղացել է մինչև 1964 թվականը։ 1964-1967 թվականներին զբաղեցրել է ԽՍՀՄ մշակույթի նախարարության թատրոնների վարչության պետի տեղակալի պաշտոնը։ 1967-1977 թվականներին եղել է Մոսկվայի Կ. Ստանիսլավսկու անվան դրամատիկական թատրոնի, իսկ 1977-1985 թվականներին՝ Մոսկվայի Կ. Ստանիսլավսկու և Նեմիրովիչ-Դանչենկոյի անվան երաժշտական թատրոնի տնօրենը։

1985 թվականին թոշակի է անցել։

Մահացել է 2007 թվականի հոկտեմբերի 26-ին Մոսկվայում։ Թաղված է Պյատնիցկոե գերեզմանատանը։

Նրա հորեղբոր որդին՝ Եվգենի Ժարկովսկին, հայտնի կոմպոզիտոր էր, իսկ որդին՝ Դմիտրի Ժարկովսկին (ծնված 1956 թ.), «Կարմիր մեղուներ» ֆիլմում մարմնավորել է գլխավոր հերոսին։

## Ստեղծագործական կյանք
### Դերերը Ե. Վախթանգովի անվան թատրոնում

### Ֆիլմագրություն

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Միխայիլ Ժարկովսկու մասին Ալեքսեյ Տրեմասովի կայքում

Կատեգորիա:Ե․ Վախթանգովի անվան թատրոնի անձինք
Կատեգորիա:Խորհրդային դերասաններ
Կատեգորիա:Պյատնիցկոե գերեզմանատանը թաղվածներ
Կատարինա Փանձա

**Կատարինա Փանձա** (գերմաներեն՝ Katarina Pandza. ), ավստրիացի ձեռնագնդորդուհի, որը խաղում է Խորվաթիայի բարձրագույն խմբի առաջնությունում հանդես եկող «Պոդրավկա Կոպրիվնիցա» /  RK Podravka Koprivnica թիմում և Ավստրիայի կանանց ազգային հավաքականում:

### Կարիերան հավաքականում
2019 թվականին Փանձան Ավստրիայի մինչև 17 տարեկան աղջիկների հավաքականի կազմում մասնակցել է Եվրոպայի մինչև 17 տարեկան աղջիկների առաջնությանը և դարձել է այդ մրցաշարի լավագույն ռմբարկուն՝ խփելով 66 գոլ: Այդ նույն տարվա նոյեմբերի 18-ին նա իր նորամուտն է կատարել Ավստրիայի կանանց ազգային (մեծահասակների) հավաքականում՝ մասնակցելով Լեհաստանի կանանց ընտրանու դեմ հանդիպմանը: 2021 թվականին, ընդգրկվելով Ավստրիայի մինչև 19 տարեկան ձեռնագնդորդուհիների հավաքականի կազմում, մասնակցել է Եվրոպայի մինչև 19 տարեկան աղջիկների առաջնությանը ու նորից դարձել է մրցաշարի ռմբարկու՝ հեղինակելով 68 գոլ:

2021 թվականին կանանց ազգային հավաքականի կազմում հանդես է եկել ձեռքի գնդակի աշխարհի կանանց առաջնությունում: Ավստրուհիներն այստեղ բավարարվել են 16-րդ տեղով:

Կատարինան 2023 թվականին ևս հրավիրվել է հավաքական՝ աշխարհի այդ տարվա առաջնության եզրափակիչ փուլին մասնակցելու  համար:

Նրա քույրը՝ Անա Փանձան, նույնպես ձեռնագնդորդուհի է:

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Կատարինա Փանձա. վիճակագրություն

Կատեգորիա:Հանդբոլ
Կատեգորիա:Մարզուհիներ
Դանիել Բեռն

**Դանիել Ջոնսոն Բեռն** (, ), անգլիացի ֆուտբոլիստ, Նյուքասլ Յունայթեդ ակումբի և Անգլիայի հավաքականի պաշտպան։

## Ակումբային կարիերա
### «Դարլինգթոն»
Բիրնը ծնվել է Անգլիայի Բլայթ քաղաքում։ Նա մանկուց երկրպագել է Նյուքասլ Յունայթեդին, որտեղ էլ սկսել է ֆուտբոլ խաղալ։ Նրա կուռքը Ալան Շիրերն էր։ Դենը 11 տարեկանից խաղացել Նյու Հարթլիի, Բլայթ Թաունի և Բլայթ Սպարտանսի ակադեմիաներում։ 16 տարեկանում նրան նկատել են Դարլինգտոնի սկաուտները Բլայթ Սպարտանսի խաղերից մեկի ժամանակ, այդ ժամանակ Բիրնն աշխատում էր «Asda» սուպերմարկետում։

2009 թվականի հուլիսի 1-ին նա ստորագրեց իր առաջին պրոֆեսիոնալ պայմանագիրը Դարլինգտոնի հետ։

Ակումբի ֆինանսական խնդիրների և խաղացողների պակասի պատճառով Բիրնը տեղափոխվեց առաջին թիմ։ 2009 թվականի հոկտեմբերի 31-ին նա իր նորամուտը նշեց առաջին թիմի կազմում՝ «Հերեֆորդ Յունայթեդի» դեմ խաղում։ Այդ մրցաշրջանում նա ընդհանուր առմամբ խաղաց 4 խաղ։

2009/10 մրցաշրջանից հետո Բիրնը վերադարձավ երիտասարդական հավաքական, իսկ հաջորդ մրցաշրջանում մարզիչ Մարկ Կուպերը նրան կանչեց առաջին թիմ։ Այդ մրցաշրջանում նա անցկացրեց 15 խաղ և բարձր գնահատականի արժանացավ Կուպերի կողմից։ Մրցաշրջանի ավարտին նա ակումբի «Տարվա երիտասարդ խաղացող» մրցանակի համար զբաղեցրեց երկրորդ տեղը՝ զիջելով Ջեյմի Չանդլերին։

Այս մրցաշրջանից հետո Բիրնը գրավեց Պրեմիեր լիգայի ակումբների ուշադրությունը, այդ թվում՝ «Ֆուլհեմի»։ Դարլինգտոնը երկարաձգեց Դենի հետ պայմանագիրը բարելավված պայմաններով, բայց նա ինքը խոստովանեց, որ քիչ հավանական է, որ մնա ակումբում։

### «Ֆուլհեմ»
2011 թվականի ապրիլի 14-ին համաձայնության եկան Բիրնի հետ, որը 2010-11 մրցաշրջանի ավարտին միացավ Պրեմիեր լիգայի «Ֆուլհեմ» ակումբին՝ մոտ 350,000 ֆունտ ստեռլինգի դիմաց։ Պայմանագիրը ստորագրելուց հետո Դենը ուղարկվեց ակումբի պահեստային թիմ՝ Բիլլի Մաքքինլիի ղեկավարությամբ զարգացման և մարզումների համար։

### «Նյուքասլ Յունայթեդ»
2022 թվականի հունվարի 31-ին Նյուքասլ Յունայթեդը հայտարարեց Բիրնի հետ 2.5 տարվա պայմանագիր կնքելու մասին՝ մոտ 13 միլիոն ֆունտ ստեռլինգով։ 2023 թվականի հունվարի 11-ին Բիրնը խփեց իր առաջին գոլը Նյուքասլ Յունայթեդի կազմում 2022–23 մրցաշրջանի Լիգայի գավաթի խաղում՝ Լեսթեր Սիթիի դեմ։

## Ձեռքբերումներ
### Ակումբային
**Ուիգան Ատլետիկ**
* Անգլիական Առաջին Լիգայի հաղթող՝ 2017-18

**Նյուքասլ Յունայթեդ**
* Անգլիական ֆուտբոլի լիգայի գավաթի հաղթող՝ 2024-25

### Անձնական
* Լիգա 1-ի տարվա թիմը՝ 2017/18
* Ալան Հարդաքերի գավաթը՝ 2025

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* 
 
Կատեգորիա:Անգլիական ֆուտբոլի լիգայի խաղացողներ
Կատեգորիա:Անգլիայի հավաքականի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Անգլիացի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Բիրմինգհեմ Սիթիի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Բրայթոն ընդ Հոուվ Ալբիոնի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Նյուքասլ Յունայթեդի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Ուիգան Ատլետիկի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Պրեմիեր Լիգայի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Ֆուլհեմի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Ֆուտբոլի պաշտպաններ
Սոֆյա Պոլկանովա

**Սոֆյա Պոլկանովա** (գերմաներեն՝ Sofia Polcanova. ), մոլդովական ծագումով ավստրիացի սեղանի թենիսիստուհի: 14 տարեկանում տեղափոխվել է Ավստրիա, 2008 թվականից *Լինց ԱԳ Ֆրոշբերգ* ակումբի անդամ է։ Եվրոպայի առաջնություններում նվաճել է երկու ոսկե մեդալ մենախաղում և մեկական՝ զուգախաղերում, երկու արծաթե մեդալ՝ զուգախաղում և խառը զուգախաղում, մեկ՝ թիմային և մեկ անհատական բրոնզե մեդալ՝ մենախաղում։  Աշխարհի առաջնությունում զուգախաղում նվաճել է մեկ արծաթե մեդալ։ Ավստրիայի հավաքականի կազմում մասնակցել է 2016 թվականի ամառային օլիմպիական խաղերին, ընդ որում՝ հանդես է եկել թե՛ անհատական և թե՛ թիմային մրցումներում: Սոֆյան մասնակցել է նաև Տոկիոյի 2020 թվականի ամառային օլիմպիական խաղերին:

## Միջազգային նվաճումներ

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ

Կատեգորիա:Եվրոպայի չեմպիոններ
Կատեգորիա:Մարզուհիներ
Կատեգորիա:Մոլդովայում ծնվածներ
Կատեգորիա:Օլիմպիական մարզիկներ
Ֆիրվալշտեդյան լիճ

ձախից|մինի

**Ֆիրվալշտեդյան լիճ** (**Լյուցերյան լիճ**; ), Շվեյցարիայի կենտրոնական մասում գտնվող լիճ։ Հայելու մակերեսը 113,8 կմ² է։ Ամենամեծ խորությունը 214 մ։ Բարձրությունը ծովի մակերևույթից 434 մ է։ Առափնյա գծի երկարությունը 115 կմ։

## Աշխարհագրություն
Լճի առափնյա շրջանում են գտնվում հայտնի Պիլատուս և Ռիգի սարերը։ Լիճը բաղկացած է չորս մասից, որոնք իրար միացված են նեղ նեղուցներով։ Լճի ավազանը ձևավորվել է հնագույն սառցադաշտերից։

## Հիդրոլոգիա
Լիճը հոսող է, նրա միջով հոսում է Ռոյս գետը։ Ամռանը ջրի մակարդակը բարձրանում է (միջինում 0,8-1,0 մ) լեռնային սառցադաշտերի հալման պատճառով։

## Անվանում
Անունը   թարգմանվում է, ինչպես «չորս անտառային կանտոնների լիճ» և կապված է նրա հետ, որ անցյալում լճի ափերին տեղակայված են եղել չորս կանտոններ. Ուրի, Շվից, Ունտերվալդեն և Լյուցեռն։ Հետագայում Ունտերվալդեն կանտոնը բաժանվել է երկու կիսականտոնների (Օբվալդեն և Նիդվալդեն), սակայն լճի անունը չի փոխվել։

## Բնակելի տարածքներ
* Լյուցեռն

; Արևմտյան ափ

* Զեդորֆ
* Բաուեն
* Զելիսբերգ
* Տրայբ (Զելիսբերգ կոմունայի մաս)
* Բեքենրիդ
* Բուոքս
* Էննետբյուրգեն
* Շտանշտադ
* Հերգինսվիլ
* Կաստանիենբաում, Խորվ կոմունայի մաս
* Սանկտ-Նիկլաուսեն, մտնում է Քերնս կոմունայի մեջ

; Արևելյան ափ

* Ֆլյուելեն
* Զիզիկոն
* Բրուննեն
* Գերզաու
* Վիցնաու
* Վեգգիս
* Հերթենշթայն, մտնում է Վեգգիս կոմունայի կազմի մեջ
* Գրեպպեն
* Քյուսնախտ-ամ-Ռիգի
* Մերլիշախեն
* Մեգգեն

## Մշակույթի պատմություն
Ֆիրվալդշտետի լճի շրջակայքը Շվեյցարիայի օրալն է: Այստեղ են գտնվում Շվեյցարիայի առաջին երեք կանտոնները՝ Ուրի, Շվից և Ունտերվալդեն։ Երեք կանտոնների միությունը կնքվել է 1291 թվականի օգոստոսի 1-ին լճի ափին գտնվող Ռյուտլի մարգագետնում (Ռյուտլի երդումը): Ռուս նկարիչ Միխայիլ Սպիրիդոնովիչ Էրասին չորս անտառային կանտոնների լճի, Ժնևի լճի և Ռայխենբախի ջրվեժի տեսարանների համար ստացել է Սանկտ Պետերբուրգի Կայսերական գեղարվեստի ակադեմիայի պրոֆեսորի կոչում։

## Նավարկում
Լիճը նավարկելի է, հաճախակի ուղևորափոխադրումներն իրականացվում են Schifffahrtsgesellschaft des Vierwaldstättersees շոգենավով։

Նավատորմի կազմում են հինգ անիվային նավեր, որոնք կառուցվել են 20-րդ դարի սկզբին, և տասնհինգ ավելի ժամանակակից ջերմանավեր։ Բացի կանոնավոր ուղևորություններից Schifffahrtsgesellschaft des Vierwaldstättersees իրականացնում է ջրային զբոսանք-կրուիզներ։ Լճի վրա գործում են նաև մի քանի փոքր ընկերություններ, որոնք իրականացնում են ջրային զբոսանքներ։

Լճի վրա գործում է մեկ ավտոմոբիլային լաստանավային կամուրջ՝ Բեքենրիդի և Գերզաուի միջև։ Լաստանավի օպերատորը Autofähre Beckenried-Gersau ընկերությունն է։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Լճեր այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Լճեր ըստ երկրի
Ալվարո Ռոդրիգես

**Ալվարո Դանիել Ռոդրիգես Մունյոս** (, ), ուրուգվայցի ֆուտբոլիստ, «Ռեալ Մադրիդ»-ի հարձակվող, որն արժմ վարձավճարով հանդես է գալիս «Խետաֆե»-ում։

## Ակումբային կարիերա
2021 թվականի հոկտեմբերի 24-ին Ալվարո Ռոդրիգեսը նշեց իր պրոֆեսիոնալ ֆուտբոլային նորամուտը «Ռեալ Մադրիդի» «Կաստիլիա»-ի կազմում՝ փոխարինման դուրս գալով «Ատլետիկո Սանլուկենիո»-ի դեմ խաղում։

2022 թվականի հոկտեմբերին նա ընդգրկվեց «Ռեալ Մադրիդի» հիմնական կազմում՝ ՈՒԵՖԱ-ի Չեմպիոնների լիգայի «ՌԲ Լայպցիգի» դեմ խաղի համար, բայց չհայտնվեց խաղադաշտում։ 2023 թվականի հունվարի 3-ին նա իր նորամուտը նշեց հիմնական թիմի կազմում Իսպանիայի գավաթի 1/16 եզրափակչի՝ «Կասերենոյի» դեմ խաղում։ 2023 թվականի փետրվարի 18-ին Ռոդրիգեսը Լա Լիգայում իր նորամուտը նշեց «Օսասունա»-ի դեմ խաղում, երբ Անչելոտին նրան խաղադաշտ մտցրեց Ռոդրիգոյի փոխարեն խաղի վերջում։ 90-րդ րոպեին Ալվարոն գոլային փոխանցում կատարեց Վինիսիուս Ժունիորին, սակայն գոլը չեղարկվեց։ Մի քանի րոպե անց՝ ավելացված ժամանակում, Մարկո Ասենսիոն կրկնապատկեց առավելությունը՝ Ալվարո Ռոդրիգեսի գոլային փոխանցումից հետո։ Հինգ օր անց՝ փետրվարի 25-ին, «Ատլետիկո Մադրիդի» դեմ դերբիում Ռոդրիգեսը խփեց իր առաջին գոլը՝ հարվածելով Յան Օբլակի դարպասին։

## Կարիերան հավաքականում
2022 թվականի հունիսին նա Իսպանիայի մինչև 18 տարեկանների հավաքականի կազմում մասնակցեց 2022 թվականի Միջերկրածովյան խաղերին, որտեղ խաղաց խմբային փուլի բոլոր երեք խաղերում և խփեց մեկ գոլ։

2023 թվականի հունվարի 23-ին նա իր նորամուտը նշեց Ուրուգվայի երիտասարդական հավաքականի կազմում՝ Հարավային Ամերիկայի երիտասարդական առաջնության Չիլիի դեմ խաղում։

## Ձեռքբերումներ
**Ուրուգվայի հավաքական (մինչև 20 տարեկաններ)**
* Հարավային Ամերիկայի երիտասարդական առաջնության արծաթե մեդալակիր՝ 2023

## Ծանոթագրություններ

 
Կատեգորիա:Իսպանացի տղամարդ ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Իսպանացի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Լա Լիգայի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Խետաֆեի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Ուրուգվայցի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Ռեալ Մադրիդ Կաստիլիայի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Ռեալ Մադրիդի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Տղամարդկանց ֆուտբոլի հարձակվողներ
Դանիել Յանես

**Դանիել Յանես Բարլա** (,), իսպանացի ֆուտբոլիստ, «Ռեալ Մադրիդ»-ի թևային հարձակվող։

## Ակումբային կարիերա
«Սպորտինգ Պլայայի», «Կադիսի» և Դոմինգո Սավիոյի սան Յանեսը միացել է «Ռեալ Մադրիդի» ակադեմիային 2019 թվականին։ 2024 թվականի հոկտեմբերի 20-ին նա իր նորամուտը նշեց «Ռեալ Մադրիդ Կաստիլիա» ակումբի կազմում՝ փոխարինման դուրս գալով «Ալկորկոնի» դեմ Պրիմերա Ֆեդերացիայի խաղում։ 2024 թվականի դեկտեմբերի 7-ին նա փոխարինման մտավ Լա Լիգայի «Ժիրոնայի» դեմ խաղում՝ նշելով իր նորամուտը «Ռեալ Մադրիդի» հիմնական թիմի կազմում։

## Կարիերան հավաքականում
Նա խաղացել է Իսպանիայի մինչև 15, 16, 17 և 18 տարեկանների հավաքականներում։

## Ծանոթագրություններ

 
Կատեգորիա:Իսպանացի տղամարդ ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Իսպանացի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Լա Լիգայի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Ռեալ Մադրիդ Կաստիլիայի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Ռեալ Մադրիդի ֆուտբոլիստներ
Լորենսո Ագուադո

**Լորենսո Ագուադո Հերրերա** (, ), իսպանացի ֆուտբոլիստ, «Ռեալ Մադրիդ»-ի պաշտպան։

## Կարիերա
Լորենցոն իր կարիերան սկսել է Իլյեսկասի երիտասարդական թիմում 2008 թվականին։ Երկու տարի անց նա միացել է Ռեալ Մադրիդի համակարգին։ 2021/22 մրցաշրջանում պաշտպանը վարձավճարով խաղաց Սեգունդա Ֆեդերացիայի Նավալկարներոյի կազմում, որտեղ անցկացրեց 15 խաղ և խփեց 5 գոլ։ Հաջորդ խաղային տարին Լորենցոն անցկացրեց «Ռեալ Մադրիդի» երրորդ թիմում՝ Տերսերայի «Ինտերնասիոնալում»։ Նա խաղաց 29 խաղ, խփեց 10 գոլ և թիմի հիմնական խաղացողներից մեկն էր։ 2023/24 մրցաշրջանից պաշտպանը սկսեց ներկայացնել «Ռեալ Մադրիդ Կաստիլիան» Պրիմերա Ֆեդերացիայում։

2024/25 մրցաշրջանում Լորենցոն սկսեց մասնակցել «Ռեալ Մադրիդի» առաջին թիմի մարզումներին և խաղերին։ Նա ընդգրկվեց «Արքայական ակումբի» 2024 թվականի Միջմայրցամաքային գավաթի հայտացուցակում և մեքսիկական «Պաչուկայի» դեմ եզրափակիչ խաղը անցկացրեց պահեստայինների նստարանին։ Նրա նորամուտը «Ռեալ Մադրիդի» կազմում տեղի ունեցավ 2025 թվականի հունվարի 6-ին՝ Իսպանիայի գավաթի 1/16 եզրափակչում՝ «Միներայի» դեմ խաղում. պաշտպանը խաղաց 63 րոպե և փոխարինվեց Լուկաս Վասկեսի կողմից։ 13 օր անց Լորենցոն իր առաջին խաղն անցկացրեց Իսպանիայի առաջնությունում՝ փոխարինելով Լաս Պալմասի դեմ խաղի 87-րդ րոպեին Լուկաս Վասկեսին։

## Ձեռքբերումներ
### Ակումբային
**«Ռեալ Մադրիդ»**
* Միջմայրցամաքային գավաթի հաղթող՝ 2024
* **Ընդհանուր՝ 1 գավաթ**

## Անձնական կյանք
Լորենցոն Մադրիդի բնիկ բնակիչ է։ Նրան ունի քույր։

## Ծանոթագրություններ

 
Կատեգորիա:Իսպանացի տղամարդ ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Իսպանացի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Լա Լիգայի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Ռեալ Մադրիդ Կաստիլիայի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Ռեալ Մադրիդի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Տղամարդկանց ֆուտբոլի պաշտպաններ
Ալեքսեյ Ժիլցով

**Ալեքսեյ Վասիլևիչ Ժիլցով** (, ), խորհրդային և ռուսական թատրոնի ու կինոյի դերասան, թատերական ռեժիսոր, մանկավարժ։ ՌԽՖՍՀ ժողովրդական արտիստ (1968)։

## Կենսագրություն
200px|thumb|right|Ժիլցովի աճյունասափորի սալաքարը Մոսկվայի Նովոդևիչյան գերեզմանատանը։
Ալեքսեյ Ժիլցովը ծնվել է 1895 թվականի փետրվարի 9(21)-ին Յարիշևո գյուղում՝ գյուղացիների ընտանիքում (այլ աղբյուրների համաձայն՝ Գավրիլով Պոսադում, այժմ՝ Ռուսաստանի Իվանովոյի մարզում)։

Նախնական կրթությունը ստացել է Գավրիլով Պոսադում. 1902-1909 թվականներին հաճախել է տարրական դպրոց, իսկ 1909-1912 թվականներին՝ քաղաքային դպրոց։ 1914-1915 թվականներին աշխատել է որպես տեխնիկ-վերահսկիչ՝ Իվանովո-Վոզնեսենսկի կապի վարչությունում։ 1916-1918 թվականներին ծառայել է Ցարական բանակում, միևնույն ժամանակ սովորել է Պետրոգրադի էլեկտրատեխնիկական դպրոցում։ 1918-1923 թվականներին աշխատել է Մոսկվայի շրջանային կապի վարչությունում՝ որպես տեխնիկ։

1919-1924 թվականներին սովորել է Մոսկվայի գեղարվեստական թատրոնի Երրորդ ստուդիայի դպրոցում (այժմ՝ Բորիս Շչուկինի անվան թատերական ինստիտուտ)։ 1921-1924 թվականներին եղել է նույն ստուդիայի (այժմ՝ Ե. Վախթանգովի անվան պետական ակադեմիական թատրոն) դերասան։

1924-1930 և 1931-1972 թվականներին խաղացել է Մոսկվայի Մ. Գորկու անվան գեղարվեստական թատրոնում՝ մարմնավորելով ավելի քան 60 կերպար։ 1955-1956 թվականներին եղել է թատերախմբի ղեկավարը։

1927 թվականին հիմնադրել է Ժողովրդահերոսական թատրոն-ստուդիան և մոտ 10 տարի եղել դրա տնօրենն ու գեղարվեստական ղեկավարը։

Ժիլցովը գրել է ռադիո- և հեռուստաբեմադրություններ՝ հիմնված Մաքսիմ Գորկու («Ֆոմա Գորդեև»), Սերգեյ Սերգեև-Ցենսկու, Ալեքսանդր Նևերովի, Վլադիմիր Տենդրյակովի, Ալեքսեյ Պիսեմսկու («Հազար հոգին») և այլ հեղինակների ստեղծագործությունների վրա։

Նկարահանվել է նաև կինոյում։

Բացի այդ, մեծ աշխատանք է կատարել Մշակույթի պալատներում՝ զբաղվելով մանկավարժական և ռեժիսորական գործունեությամբ։

Ալեքսեյ Ժիլցովը մահացել է 1972 թվականի փետրվարի 29-ին Մոսկվայում։ Նրա աճյունն ամփոփված է Նովոդևիչյան գերեզմանատան աճյունասափորանոցում։

## Պարգևներ և կոչումներ
* ՌԽՖՍՀ վաստակավոր արտիստ (1938)
* ՌԽՖՍՀ ժողովրդական արտիստ (1948)
* ԽՍՀՄ ժողովրդական արտիստ (1968)
* Ստալինյան առաջին աստիճանի մրցանակ (1952)՝ Լև Տոլստոյի «Լուսավորության պտուղները» ներկայացման մեջ 2-րդ գյուղացու դերը կատարելու համար
* «Պատվո նշան» շքանշան (1948)
* «1941-1945 թվականների Հայրենական մեծ պատերազմի ժամանակ կատարած անձնվեր աշխատանքի համար» մեդալ (1946)
* Մոսկվայի 800-ամյակին նվիրված հուշամեդալ (1948)
* «Մարտական ծառայությունների համար» մեդալ (1967, Քաղաքացիական պատերազմին մասնակցելու համար)

## Ստեղծագործական կյանք
### Դերերը թատրոնում
;Մոսկվայի գեղարվեստական թատրոնի Երրորդ ստուդիա

;Մոսկվայի Մ. Գորկու անվան գեղարվեստական թատրոն

### Բեմադրություններ Ժողովրդահերոսական թատրոն-ստուդիայում

### Ֆիլմագրություն

#### Հնչյունավորում

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* 

Կատեգորիա:20-րդ դարի դերասաններ
Կատեգորիա:20-րդ դարի թատերական ռեժիսորներ
Կատեգորիա:Բորիս Շչուկինի անվան թատերական ինստիտուտի շրջանավարտներ
Կատեգորիա:Ե․ Վախթանգովի անվան թատրոնի անձինք
Կատեգորիա:Թատերական ռեժիսորներ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Խորհրդային դերասաններ
Կատեգորիա:Խորհրդային թատերական մանկավարժներ
Ստանիսլավ Ժդանկո

**Ստանիսլավ Ալեքսեևիչ Ժդանկո** (, ), խորհրդային թատրոնի և կինոյի դերասան։

## Կենսագրություն
Ստանիսլավ Ժդանկոն ծնվել է 1953 թվականի հուլիսի 12-ին Նովոսիբիրսկի մարզի Չերեպանովո քաղաքում։ Դպրոցն ավարտելուց հետո ընդունվել է Նովոսիբիրսկի թատերական ուսումնարան, սակայն հետագայում տեղափոխվել է Մոսկվայի Բորիս Շչուկինի անվան թատերական ուսումնարան։

1976-1978 թվականներին եղել է Եվգենի Վախթանգովի անվան թատրոնի դերասաններից։

Քաղաքացիական ամուսնական հարաբերությունների մեջ է եղել դերասանուհի Վալենտինա Մալյավինայի հետ։

### Մահ
1978 թվականի ապրիլի 13-ին 24-ամյա Ստանիսլավ Ժդանկոն մահացավ խոհանոցի դանակով՝ կրծքավանդակին հասցված հարվածից։ Վալենտինա Մալյավինան պնդում էր, որ Ժդանկոն ինքն իրեն դանակով հարվածել է հոգեկան խանգարման վիճակում։ Սակայն Ստանիսլավի ընկերը՝ դերասան Նիկոլայ Պոպկովը (Գլինսկի), լսելով Մալյավինայի պատմածը, եզրակացրեց, որ նա ստում է և դիմեց փաստաբանի։

1978 թվականի նոյեմբերին գործը կասեցվեց, և դեպքը համարվեց ինքնասպանություն։ Սակայն, Պոպկովի տեղեկություններով, դրանից հետո գործից անհետացավ Մալյավինայի առաջին հարցաքննության արձանագրությունը։ Բացի այդ, Մալյավինան քննիչներին ներկայացրել էր մի գրություն, որը, իբր, Ստանիսլավը գրել էր մահվանից առաջ, սակայն ձեռագիրը Ժդանկոյինը չէր։ Փաստաբանի միջամտությամբ գործը կրկին վերաբացվեց։

Հետագայում գործը մի քանի անգամ փակվեց և վերաբացվեց։ Կարճ ժամանակ անց անհետացան նաև սպանության գործիքը՝ դանակը, վկաների հարցաքննությունների արձանագրությունները, ինչպես նաև այն հագուստը, որը Ստանիսլավը կրել էր սպանության օրը։ Մալյավինայի պաշտպանությամբ հանդես եկան հայտնի արվեստագետներ՝ Ռոլան Բիկովը, Օլեգ Ստրիժենովը, Ելենա Սանաևան և ուրիշներ։

1982 թվականի նոյեմբերին՝ Լեոնիդ Բրեժնևի մահից և նույն թվականի դեկտեմբերին Ներքին գործերի նախարար Նիկոլայ Շչոլոկովի պաշտոնաթողությունից հետո, Յուրի Անդրոպովի նախաձեռնությամբ ոստիկանությունում և դատախազությունում սկսվեցին լայնածավալ ստուգումներ։ Դրանց արդյունքում բացահայտվեցին բազմաթիվ խախտումներ։ Մալյավինայի գործով զբաղվող քննիչ Ստանիսլավ Միշինը հեռացվեց պաշտոնից և քրեական պատասխանատվության ենթարկվեց՝ փաստաթղթերի կեղծման համար։

1983 թվականին հետաքննությունը նոր թափ ստացավ։ Նշանակվեց փորձաքննություն, որը ժխտեց ինքնասպանության վարկածը։ Վալենտինա Մալյավինան մեղավոր ճանաչվեց սպանության մեջ և դատապարտվեց 9 տարվա ազատազրկման։ 5 տարի բանտում անցկացնելուց հետո Մալյավինան ազատ արձակվեց 1988 թվականին՝ Հոկտեմբերյան հեղափոխության 70-ամյակի կապակցությամբ հայտարարված համաներման արդյունքում։

Ստանիսլավ Ժդանկոն թաղված է Նովոսիբիրսկի մարզի Չերեպանովսկի շրջանի Յարկի գյուղում։

## Հիշատակ
Նովոսիբիրսկի մարզի Չերեպանովսկի շրջանի Մշակույթի պալատը կրում է Ստանիսլավ Ժդանկոյի անունը։ Շենքի վրա տեղադրված է նաև դերասանին նվիրված հուշատախտակ։

## Ստեղծագործական կյանք
### Դերերը թատրոնում

### Ֆիլմագրություն

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Ստանիսլավ Ժդանկոյի մասին «Черепановские вести» թերթում

Կատեգորիա:20-րդ դարի դերասաններ
Կատեգորիա:Ե․ Վախթանգովի անվան թատրոնի անձինք
Կատեգորիա:ԽՍՀՄ-ում սպանվածներ
Կատեգորիա:Խորհրդային դերասաններ
Կատեգորիա:Նովոսիբիրսկի մարզում թաղվածներ
Կատեգորիա:Չերեպանովո քաղաքում ծնվածներ
Pumhart von Steyr

**Pumhart von Steyr**, արտասանվում է **Փումհարթ ֆոն Շտայր** ( lit. «   )  խոշոր տրամաչափի միջնադարյան թնդանոթ Ավստրիայի Շտիրիա երկրամասից և տրամաչափով ամենամեծ կռածո երկաթե ռումբը: Թնդանոթը կշռում է մոտ 8 տոննա և ունի 2,59 մետրից ավելի երկարություն: Այն արտադրվել է 15-րդ դարի սկզբին և ըստ ժամանակակից հաշվարկների՝  կարող էր  մինչև 800 միլիմետր տրամաչափ, 690 կիլոգրամ կշիռ  ունեցող քարե գունդը կրակել մոտավորապես 600 մետր հեռավորության վրա՝  նախապես 15 կիլոգրամ վառոդով լիցքավորվելուց և 10° թեքությամբ դրվելուց հետո:

Թնդանոթը ներկայումս ցուցադրվում է Վիեննայի Հեերեսգեշիխտլիխես թանգարանի հրետանային սրահներից մեկում։

Փումհարթ ֆոն Շտայրից բացի, հայտնի են 15-րդ դարի մի շարք եվրոպական խոշոր տրամաչափի թնդանոթներ, որոնք հիմնականում օգտագործվել են պաշարողական մարտերում: Դրանց թվում են կռածո երկաթից պատրաստված Մոնս Մեգը և Դյուլե Գրիտը, ինչպես նաև ձուլածո բրոնզե Ֆաուլե Մետտեն, Ֆաուլե Գրետեն և Գրոզե Բոխսեն։

## Ծանոթագրություններ

## Լրացուցիչ ընթերցանություն
* 

## Արտաքին հղումներ
* 

Կատեգորիա:Վիեննայի տեսարժան վայրեր
Սերգեյ Ներսիսյան (աստղաֆիզիկոս)

**Սերգեյ Երեմի Ներսիսյան** (), հայ աստղաֆիզիկոս, Խաչատուր Աբովյանի անվան հայկական պետական մանկավարժական համալսարանի Ֆիզիկայի և նրա դասավանդման մեթոդիկայի ամբիոնի պրոֆեսորի պաշտոնակատար, ֆիզիկամաթեմատիկական գիտությունների թեկնածու (1987), դոցենտ:

## Կենսագրություն
Ծնվել է 1947 թվականի հունվարի 6-ին։ 1970 թվականին ավարտել է Երևանի պետական համալսարանի ֆիզիկայի ֆակուլտետը և անմիջապես աշխատանքի է ընդունվել Բյուրականի աստղադիտարանում։ Այստեղ նա աշխատել է որպես ավագ լաբորանտ և գիտաշխատող մինչև 2001 թվականը։ Նրա գիտական հետաքրքրությունների հիմնական ոլորտները եղել են ածխածնային աստղերը և աստղակույտերը։ 1987 թվականին նրան շնորհվել է ֆիզիկամաթեմատիկական գիտությունների թեկնածուի աստիճան։ 2002 թվականից դասավանդել է Խաչատուր Աբովյանի անվան հայկական պետական մանկավարժական համալսարանում՝ որպես ֆիզիկայի և աստղաֆիզիկայի դասախոս։ 

Բացի գիտական գործունեությունից, Սերգեյ Ներսիսյանը հեղինակել է «Աստղալից երկինք» (2000) հանրամատչելի գիրքը և «Աստղագիտություն միջնակարգ դպրոցների համար» (2003) դասագիրքը, որոնք նպաստել են աստղագիտության տարածմանը Հայաստանում։ Թարգմանել և տպագրության է պատրաստել մի շարք ռազմագիտական աշխատանքներ։ Հեղինակել է նաև մի շարք գրքեր, այդ թվում՝ «Ռուս-հայերեն ռազմագիտական բառարան» և «Ռուս-հայերեն ռազմագիտական բացատրական բառարան» գրքերը (երկուսն էլ՝ համահեղինակությամբ Լևոն Քոթանջյանի)։ 1994-1997 թվականներին ղեկավարել է Վազգեն Սարգսյանի անվան ռազմական համալսարանի թարգմանչական խումբը։ Նրա գլխավորությամբ թարգմանվել են մի շարք ռազմագիտական նյութեր, այդ թվում՝ «ՀԱՆ-17» և «Ռազմաճարտարագիտական գործ» գրքերը, ինչպես նաև բազմաթիվ փաստաթղթային, կանոնադրական և այլ գործեր։ Հրատարակվել է նաև նրա առաջին գեղարվեստական ստեղծագործությունը՝ «Տաք տիեզերք» գիրքը։ Շուրջ 42 գիտահետազոտական և ուսումնամեթոդական աշխատանքների, 1 դասագրքի հեղինակ է։

Մասնակցել է Միջազգային աստղագիտական օլիմպիադաներին՝ որպես հայկական թիմի ղեկավար և եղել է Հայաստանի աստղագիտական օլիմպիադաների ժյուրիի անդամ։ 2014 թվականին արժանացել է Գալիլեյան ուսուցիչների ծրագրի (, GTTP) հավաստագրի։ Եղել է Հայկական աստղագիտական ընկերության անդամ։

Սերգեյ Ներսիսյանն ամուսնացած էր, ուներ 1 որդի և 2 դուստր:

Սերգեյ Ներսիսյանը մահացել է 2024 թվականի հոկտեմբերի 15-ին՝ 77 տարեկան հասակում։

## Պարգևներ
2012 թվականին, Հայաստանի զինված ուժերին ցուցաբերած աջակցության, երիտասարդության հայրենասիրական դաստիարակության գործում ունեցած ներդրման և Հայաստանի զինված ուժերի կազմավորման 20-ամյակի կապակցությամբ՝ Հայաստանի պաշտպանության նախարար Սեյրան Օհանյանի հրամանագրով պարգևատրվել է «Դրաստամատ Կանայան» մեդալով։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Չակերտներ. Սերգեյ Ներսիսյան

Կատեգորիա:ԵՊՀ շրջանավարտներ
Կատեգորիա:Հայ աստղաֆիզիկոսներ
Դեյվիդ Էլֆիկ

**Դեյվիդ Էլֆիկ** (англ. *David Elfick,* ), ավստրալացի սցենարիստ, ռեժիսոր, պրոդյուսեր և դերասան։ Հայտնի է «Շղթայական ռեակցիա» (1980 թվական), «Սեր՝ լիմբոյի ռիթմով» (1993 թվական) և «Վանդակ նապաստակների համար» (2002 թվական) ֆիլմերի վրա իր աշխատանքով։ Եռակի AFI մրցանակակիր։

## Կարիերա
Էլֆիկը առաջին անգամ կինոյում հանդես է եկել 1971 թվականին, դառնալով «Morning of the Earth» ֆիլմի պրոդյուսերը և ռեժիսորը։ 1973 թվականին Էլֆիկը, ամերիկացի սերֆեր Ջորջ Գրինաֆի հետ նկարահանեցին «Crystal Voyager» ֆիլմը, որը դարձավ սերֆինգի մասին ամենաբարձր եկամուտ ունեցող ֆիլմերից մեկը և ձեռք է բերել կուլտային դասականի կարգավիճակ։

1978 թվականին Դեյվիդ Էլֆիկը ֆարձավ «Կինոֆրոնտ» ֆիլմի գլխավոր պրոդյուսերը, որի մեջ նաև խաղում էր ռոքերի փոքր դերը։ Նույն ժամանակահատվածում նա ծանոթանում է ռեժիսոր Յեն Բարրիի հետ, ում հետ նրանք նկարահանում են հետապոկալիպտիկ «Շղթայական ռեակցիա» մարտաֆիլմը։ Սկզբում ֆիլմի համար ֆինանսավորում գտնելը շատ դժվար էր, և Էլֆիքը հետագայում պնդեց, որ Գլեն Դեյվիսում գտնվող նկարահանման վայրը անիծված է, քանի որ ավստրալացի աբորիգենները սպանվել էին այնտեղ շատ տարիներ առաջ։ Այնուամենայնիվ, ֆիլմը թողարկվեց 1980 թվականին և ունեցավ հսկայական հաջողություն կինովարձույթում՝ նույնիսկ առաջադրվելով «Սատուրն» մրցանակի։.

1990 թվականին Էլֆիկը նկարահանեց «Նավահանգստի ռիթմ» ֆիլմը, երկու՝ շոտլանդացի և ավստրալացի ոստիկանների համագործակցության մասին, որի գլխավոր դերերում էին Ջոն Հաննան և Սթիվեն Վիդլերը։ 1993 թվականին գրապարակվում է Էլֆիկի հերթական ֆիլմը, այս անգամ՝ «Սեր՝ լիմբոյի ռիթմով» անկախ կատակերգությունը, որի գլխավոր դերում էր Ռասսել Քրոուն։

1994 թվականին դուրս է գալիս «No Worries» ֆիլմը, Էլֆիկի կողմից գրված պիեսի հիման վրա, որը գրվել էր 80-ականներին։

2002 թվականին դարձավ «Վանդակ նապաստակների համար» դրամայի գործադիր պրոդյուսերը։

## Ծանոթագրություններ

## Հղումներ
* 

Կատեգորիա:Ավստրալիացի կինոդերասաններ
Կատեգորիա:Ավստրալիացի կինոռեժիսորներ
Կատեգորիա:Սցենարիստներ այբբենական կարգով
Արթուր Ավետիսյան

**Արթուր Ավետիսյան** (), հայ մարմնամարզիկ և Հայաստանի ազգային հավաքականի անդամ։ Օղակների մարզաձևում 2019 թվականի ունիվերսիադայի չեմպիոնն է։

## Վաղ կյանք
Արթուր Ավետիսյանը ծնվել է 1998 թվականին Երևանում։ Մարմնամարզությամբ սկսել է զբաղվել յոթ տարեկանում։ Սովորել է Հայաստանի ֆիզիկական կուլտուրայի և սպորտի պետական ինստիտուտը, ունի մագիստրոսի կոչում։

## Կարիերա
Ավետիսյանը մասնակցել է 2016 թվականի երիտասարդական Եվրոպայի առաջնությանը, որտեղ օղակներ վարժությունում նվաճել է արծաթե մեդալ՝ զիջելով գերմանացի Նիկ Քլեսինգին:

2019 թվականի ունիվերսիադայում նվաճել է օղակների մարզաձևի ոսկե մեդալ և 2019 թվականի Ռազմական խաղերում և 2019 թվականի Կոտբուսի աշխարհի գավաթում բրոնզե մեդալ։

2021 թվականի Եվրոպայի առաջնությունում Ավետիսյանը օղակներ վարժությունում զբաղեցրել է չորրորդ հորիզոնականը։

2022 թվականի մրցաշրջանի ընթացքում Ավետիսյանը Դոհայի աշխարհի գավաթում նվաճել է արծաթե մեդալ՝ զիջելով հայրենակից Վահագն Դավթյանին։ Բացի այդ, օղակների վարժությունում Եվրոպայի առաջնությունում զբաղեցրել է ութերորդ հորիզոնականը, մասնակցել է իր առաջին աշխարհի առաջնությանը, որտեղ օղակների վարժությունում զբաղեցրել է չորրորդ հորիզոնականը։

2023 թվականին Ավետիսյանը նվաճել է երկու բրոնզե մեդալ Կոտբուսում և Կահիրեում կայացած աշխարհի գավաթներում և երկու ոսկե մեդալ Վառնայում և Օսիեկում կայացած աշխարհի գավաթներում։ Զբաղեցրել է յոթերորդ հորիզոնականը 2023 թվականի Եվրոպայի առաջնությունում և 2023 թվականի աշխարհի առաջնությունում։

Ավետիսյանը մասնակցել է 2024 թվականի Կահիրեում, Կոտբուսում և Դոհայում կայացած աշխարհի գավաթներին՝ զբաղեցնելով համապատասխանաբար չորրորդ, չորրորդ և հինգերորդ հորիզոնականները։ Ոսկե մեդալ է նվաճել Վառնայում կայացած «World Challenge Cup»-ում։

2025 թվականի աշխարհի առաջնություններում նվաճել է բրոնզե մեդալ Օսիեկում և Դոհայում և ոսկե մեդալ Կահիրեում։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Հայ մարմնամարզիկներ
Լյուբաշա (ֆիլմ)

«**Լյուբաշա**» (), 1978 թվականի խորհրդային գեղարվեստական ֆիլմ, որը նկարահանել է ռեժիսոր Ալեքսանդր Մուրատովը Վասիլի Մատուշկինի համանուն պատմվածքի հիման վրա Կիևի Ա. Դովժենկոյի անվան կինոստուդիայում:

Ֆիլմի պրեմիերան կայացել է 1979 թվականի փետրվարի 13-ին։  Ֆիլմը դիտել է 5,4 մլն հանդիսատես։

## Սյուժե
Տասնչորսամյա աղջիկը՝ Լյուբա Եգորովան, Հայրենական մեծ պատերազմի ժամանակ դառնում է փոստատար և աջակցում է իր ընտանիքին։ Հոր վերադարձը ճակատից և ընկերոջ՝ Նիկոլկայի մասին բարի լուրը հանգեցնում են պատմության ուրախ ավարտին:

1943 թվականի ձմեռ։ Ռյազանի մարզի մի փոքրիկ գյուղ ... Փխրուն դեռահաս աղջիկը դժվարությամբ է անցնում ձյունապատ արահետներով, որպեսզի համագյուղացիներին ուրախացնի ռազմաճակատի նամակներով։ Լյուբաշա Եգորովայի պայուսակը ծանր է, բայց փոքրիկ փոստատարը հոգնածություն չի զգում: Նա լավ գիտի, թե ինչպես են նրանք սպասում այս լուրերին գյուղում: Չէ՞ որ նրա հայրն էլ զինվոր է։  Ճակատային նամակները հազվադեպ են, բայց որքան ուրախություն են նրանք բերում տուն: Դրանք անհամբեր բացում են, դանդաղ բարձրաձայն կարդում... Առաջնագծի զինվորի հերթական նամակը լսելու համար տուն են գալիս հարազատները, ընկերները, ծանոթները։
Բայց ոչ բոլորին է վիճակված ստանալ լավ լուրեր։ Զինվորի եռանկյունիների հետ միասին փոստը ծանուցումներ է բերում այն մարդկանց մահվան մասին, ում Լյուբաշան գիտեր մանկուց:

## Դերերում
* Ելենա Խոլոդովա - Լյուբա «Լյուբաշա»  Եգորովա, ավագ քույր
* Նիկոլայ Լավրենտև - Լյուբաշայի կրտսեր եղբայրը
* Սերգեյ Բելով - Լյուբաշայի կրտսեր եղբայրը
* Տատյանա Ֆիրսիկ - Մարիա, Լյուբաշի կրտսեր քույրը
* Ֆեոդոր Պանասենկո - Ֆլեգոնտ Յակիմովիչ, ուկրաինացի, ծագումով Պոլտավշչինայից, հաշմանդամ, կոլտնտեսության նախագահ
* Մարիա Մարկովա - բաբա Մարտենա, Լյուբաշայի հարևանը
* Սերգեյ Կիչիգին - Նիկոլկա, Սերգեևնայի որդին
* Բորիս Բրոննիկով - Անդրեյ Եգորով, Լյուբաշայի հայրը, սակրավոր
* Իրինա Բրազգովկա - Նաստյա, երիտասարդ կին, զինվոր երեխաների հետ
* Սվետլանա Զայցևա - մորաքույր Պոլինա

## Նկարահանող խումբ
* Ռեժիսոր՝ Ալեքսանդր Մուրատով
* Սցենարիստներ՝ Վասիլի Մատուշկին, Ալեքսանդր Մուրատով
* Օպերատոր՝ Ալեքսանդր Յանովսկի
* Նկարիչ՝ Միխայիլ Ռակովսկի
* Հնչյունային ռեժիսոր՝ Զոյա Կոպիստինսկայա

Ֆիլմում հնչում են ռուսական ժողովրդական երգեր, որոնք կատարել է Ռոսկոնցերտի ժողովրդական անսամբլը (Դմիտրի Պոկրովսկու մշակմամբ)։

## Փառատոններ
Աշխաբադի համամիութենական կինոփառատոնում (1979 թվական) մանկական ֆիլմերի բաժնի երկրորդ մրցանակը բաժանվել է «Недопёсок Наполеон III» և «Լյուբաշա» ֆիլմերի միջև:

## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն
* 
* 

## Արտաքին հղումներ
* Любаша
* 

Կատեգորիա:Խորհրդային ֆիլմեր
Չեմա Անդրես

**Ժոսե Մարիա Անդրես Բայշաուլի** (, ) կամ **Չեմա Անդրես** (), իսպանացի ֆուտբոլիստ, «Կաստիլիա» ակումբի կիսապաշտպան։

## Ակումբային կարիերա
Չեման իր կարիերան սկսել է «Բետերայում» և «Լևանտեում»՝ իր հարազատ Վալենսիայում։ 2018 թվականին նա տեղափոխվել է «Ռեալ Մադրիդ»։ 2024 թվականին կիսապաշտպանը սկսեց խաղալ «Ռեալ Մադրիդ Ս»-ում, իսկ 2023/24 մրցաշրջանի ավարտին նա խաղաց 3 խաղ «Կաստիլիայի» կազմում։

## Միջազգային կարիերա
2022 թվականին Չեման իր նորամուտը նշեց Իսպանիայի երիտասարդական հավաքականի կազմում՝ անցկացնելով 4 խաղ մինչև 18 տարեկանների հավաքականի կազմում։ 2024 թվականի ամռանը կիսապաշտպանը մասնակցեց Եվրոպայի երիտասարդական առաջնությանը, որը տեղի ունեցավ Հյուսիսային Իռլանդիայում։ Նա խաղաց մրցաշարի բոլոր 5 խաղերը և գոլ խփեց խմբային փուլի առաջին տուրում՝ Դանիայի դեմ խաղում։ Այսպիսով, նա նշանակալի ներդրում ունեցավ թիմի հաջողության մեջ, որը, ի վերջո, դարձավ Եվրոպայի չեմպիոն իր տարիքային կատեգորիայում։

## Ձեռքբերումներ
**Իսպանիայի հավաքական (մինչև19 տ)**
* Եվրոպայի չեմպիոն (մինչև 19 տ) (1)՝ 2024

## Ծանոթագրություններ

 
Կատեգորիա:Ռեալ Մադրիդի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Շտուտգարտի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Իսպանացի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Տղամարդկանց ֆուտբոլի կիսապաշտպաններ
Կատեգորիա:Իսպանիայի ֆուտբոլի երիտասարդական հավաքականի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Լևանտեի ֆուտբոլիստներ
Եթե դու գնաս...

«**Եթե դու գնաս...**» (), 1977 թվականի խորհրդային գեղարվեստական ֆիլմ, որը նկարահանել են ռեժիսորներ Նիկոլայ Լիտուսը և Վիտալի Շունկոն  Գելի Արոնովի և Յուրի Ռիբչինսկու սցենարով, Ալեքսանդր Դովժենկոյի անվան կինոստուդիայում։

Ֆիլմի պրեմիերան կայացել է 1978 թվականի հուլիսի 3-ին։  Ֆիլմը դիտել է 4,1 մլն հանդիսատես։

## Սյուժե
Պատանի Գոշան, որը մարզվում է Յուրի Իվանովիչի մոտ, հեռանում է թիմից՝ չեմպիոնական հաջողությունների հասնելու համար՝ անցնելով մարզիչ Լեոնիդ Կիտենկոյի մոտ, ով ամեն գնով հետապնդում է հաղթանակ։  Չկարողանալով իրեն գտնել նոր թիմում՝ Գոշան հասկանում է, որ արժանի նպատակը միայն հաղթանակը չէ և վերադառնում է նախկին մարզչի մոտ։

## Դերերում
* Իգոր Շկուրին - Գոշա
* Թամարա Տրաչ - Սվետա
* Իգոր Գորբաչով - Յուրի Իվանովիչ
* Բորիս Խիմիչև - Կիտենկո
* Լյուդմիլա Գորբաչովա - Մարիա Միխայլովնա
* Վալենտինա Սվետլովա - Ժաննա
* Լյուդմիլա Զվերխովսկայա - Կատյա
* Անատոլի Սկորյակին - Բորյա, «Մարուսյա»
* Թիավարող ուսանողներ.
* Ալեքսանդր Պարխոմենկո
* Վիտալի Սեգեդա
* Վլադիմիր Մակոգոնով
* Վասիլի Պետրենկո - Սանկա
* Վլադիմիր Անդրեև - թիավարող մարզիկ
* Վ. Պոդլեսնի
* Վ. Իվանո
* Վալերի Ատաման
* Էպիզոդներում.
* Մարիա Կապնիստ - մորաքույր Մարֆա
* Լյուբով Կոմարեցկայա
* Ի. Իլնիցկայա
* Ա. Ստրելեց
* Ա. Տրոցյուկ
* Յուրի Միսենկով

## Նկարահանող խումբ
* Սցենարի հեղինակներ՝ Գելի Արոնով,  Յուրի Ռիբչինսկի
* Բեմադրող ռեժիսորներ՝ Նիկոլայ Լիտուս,  Վիտալի Շունկո
* Բեմադրող օպերատոր՝ Ալեքսանդր Յանովսկի
* Բեմադրող նկարիչ՝ Նատալյա Ակսյոնովա
* Կոմպոզիտոր՝ Բորիս Բուևսկի
* Երգերի խոսքերի հեղինակ՝ Յուրի Ռիբչինսկի
* Հնչյունային օպերատոր՝ Անատոլի Չեռնոչենկո
* Ռեժիսոր՝ Իգոր Վետրով
* Օպերատոր՝ Նիկոլայ Կուդրյավցև
* Զգեստների նկարիչ՝ Լ. Կորոտենկո
* Նկարիչ-գրիմարար՝ Ն. Տիխոնովա
* Մոնտաժող՝ Մարֆա Պոնոմարենկո
* Ռեժիսորի օգնականներ՝ Ժ. Սլոբոդյանյուկ,  Անատոլի Պեսկով,  Ն. Պրիդատկո
* Օպերատորի օգնականներ՝ Ա. Մոսկալենկո,  Ս. Գոլուբևա
* Նկարչի օգնական՝ է. Տիշկևիչ
* Համակցված նկարահանումներ.
** Օպերատոր՝ Մ. Բրոդսկի
** Նկարիչ՝ Միխայիլ Պոլունին
* Լույսի վարպետ ՝ Վ. Ռիլսկի
* Խորհրդատու՝ Ա. Կովալ
* Խմբագիր՝ Վլադիմիր Չեռնի
* Ֆիլմի տնօրեն՝ Պյոտր Տերեշչենկո
* Ուկրաինական հեռուստատեսության և ռադիոյի սիմֆոնիկ նվագախումբ
* Դիրիժոր՝ Վադիմ Գնեդաշ

## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն
* 

## Արտաքին հղումներ
* Якщо ти підеш
* 

Կատեգորիա:1977 ֆիլմեր
Կատեգորիա:Ա. Դովժենկոյի անվան կինոստուդիայի ֆիլմեր
Կատեգորիա:Խորհրդային ֆիլմեր
Հյուգո դե Լյանոս

**Հյուգո դե Լյանոս Գարսիա** (), իսպանացի ֆուտբոլիստ, որը «Ռեալ Մադրիդ» ակումբի հարձակվող։

## Վաղ կյանք
Դե Լյանոսը ծնվել է 2005 թվականին Իսպանիայի Մադրիդ քաղաքում։

## Կարիերա
Դե Լյանոսը միացել է իսպանական Լա Լիգայի «Ռեալ Մադրիդ» ակումբի երիտասարդական ակադեմիային ութ տարեկանում։

## Խաղային ոճ
Դե Լյանոսը նկարագրվել է որպես «կիսապաշտպան՝ հստակ հարձակողական կոչումով»։

## Անձնական կյանք
Դե Լյանոսը Անգլիայի հավաքականի խաղացող Ջուդ Բելինգեմին համարում է իր ֆուտբոլային կուռքը։

## Ծանոթագրություններ

 
Կատեգորիա:Իսպանացի տղամարդ ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Ռեալ Մադրիդի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Տղամարդկանց ֆուտբոլի կիսապաշտպաններ
Գայոս Վալգիոս Ռուփոս

**Գայոս Վալգիոս Ռուփոս** (. ), հինհռոմեացի բանաստեղծ, գրող, սենատոր, որ սերում էր Վալգիոսների պլեբեյական տոհմից: Եղել է Հորացիոսի և Մեկենասի ժամանակակիցն ու ընկերը (Հորացիոսը նրան է ձոնել իր բանաստեղծությունների 2-րդ գրքի 9-րդ ներբողը: Մեր թվականությունից առաջ 12 թվականին Մարկուս Վալերիոս Մեսալա Կորվինուսի մահից հետո կոնսուլ-սուֆեկտի պաշտոնում հաջորդել է նրան: 

Վալգիոս Ռուփոսը հայտնի  է որպես էլեգիաների ու էպիգրամների, հնարավոր է՝ նաև բուկոլիկների հեղինակ: Իր ժամանակակիցների գնահատմամբ՝ նա օժտված է եղել շատ մեծ ձիրքով: Մասնավորաբար՝ Հորացիոսը դրվատանքով է հիշատակում *Միստա* մանչուկի մահվան կապակցությամբ Ռուփոսի գրած էլեգիան, իսկ Մեսալա Կորվինուսին պանեգիրիկ ձոնած անհայտ բանաստեղծը Ռուփոսին համարել է Հոմերոսին հավասար հեղինակ:

Գայոս Վալգիոսը չի սահմանափակվել միայն չափածո երկեր հեղինակելով. իր նամակներում նա քննարկել է քերականական, բանասիրական զանազան հարցեր, բացի այդ՝ հունարենից թարգմանել է իր ուսուցչի՝ Ապոլոդորոս Պերգամոնցու ճարտասանական ձեռնարկը, ձեռնամուխ եղել դեղաբույսերի մասին աշխատություն գրելուն, որն, ըստ երևույթին, անավարտ է մնացել:

## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն
*Jonathan August Weichert, *Poetarum Latinorum...Vitae et Carminum Reliquiae* (1830)
*Robert Unger, ''De Valgii Rufi poematis'' (1848)
* Kronenberg, L. (2018). "Valgius Rufus and the Poet Macer in Tibullus and Ovid". *Illinois Classical Studies*, Vol. 43, No. 1 (Spring 2018), pp. 179–206.
* Kronenberg, L. (2019). "Gallus and Valgius Rufus in Horace Odes 2.9." *Classical World*, 112(2), 57–69.
*Wilhelm Siegmund Teuffel, *History of Roman Literature* (Eng. trans., 1900), 241
* *R. Weichert*, «Poetarum Latinorum Vitae et Carminum Reliquiae» (1830)
* *Schanz*, «Geschichte der röm. Litteratur», II, 1 (3-е издание, Мюнхен, 1911 год).

Կատեգորիա:Հռոմեացի բանաստեղծներ
Կատեգորիա:Հռոմեական կայսրության կոնսուլներ
Կատեգորիա:Հին հռոմեացի գրողներ
Կատեգորիա:Հին հռոմեացի հռետորներ
Կատեգորիա:Հռոմեական ոսկեդարի գրողներ
Կատեգորիա:Բանաստեղծներ այբբենական կարգով
Մուհամմադ Սայիդ Հիրսի

**Մուհամմադ Սայիդ Հիրսի** (, ), սոմալցի ռազմական և քաղաքական գործիչ, նախկին նախագահ Մոհամմեդ Սիադ Բարեի փեսան։

## Կենսագրություն
Մուհամմադ Սայիդ Հիրսին ծնվել է 1949 թվականին Քարդոյում, սովորել է Բոսասոյի Հաջի Միրեի տարրական և միջնակարգ դպրոցներում, քոլեջն ավարտելու համար քոլեջն ավարտելու համար հետագայում մեկնել է Սոմալիի մայրաքաղաք Մոգադիշո։ Նա ռազմական պատրաստվածություն է ստացել Իտալիայում և ԱՄՆ-ում։ Գնդապետի կոչումով նա եղել է Մոգադիշու շրջանի հրամանատարը, որտեղ տեղակայված են եղել երկրի էլիտար զինված ուժերը: Հետագայում նա դարձել է «Կարմիր բերետներ» խմբավորման հրամանատարը։ 

1988 թվականին Սոմալին գրավել է Բուրաո և Հարգեյսա քաղաքների մի մասը: Սայիդ Հիրսին գլխավորել է երկրի հյուսիսում ապստամբների դեմ ռազմական գործողությունը:  Կառավարական զորքերը դաժան հարձակումներ են իրականացրել հյուսիսային տարածքներում։ Հարգեյսա քաղաքի համատարած ռմբակոծության արդյունքում այն ավերվել է 70 տոկոսով։ Այս իրադարձությունների համար Մուհամմադ Սայիդ Հիրսին ստացել է «Հարգեյսայի մսագործ» մականունը։

## Քաղաքացիական պատերազմ
Սիադ Բարրեի տապալումից հետո՝ 1991 թվականի հունվարին, Սայիդ Հիրսին իր աներոջ հետ տեղափոխվել է երկրի վերահսկվող հարավային հատվածը և Սոմալիի նախկին կառավարական բանակի մնացորդներից ստեղծել Սոմալիական ազգային ճակատը (SNF):

«Հույսի վերածնունդ» գործողության ժամանակ գեներալ Մորգանի ուժերը մի քանի անգամ հարձակվել են Բարդերեում տեղակայված Կարմիր Խաչի միջազգային կոմիտեի պարենային պահեստների վրա և խանգարել սովից տուժած սոմալացիներին օգնություն ցուցաբերող խաղաղապահ առաքելությանը։

2004 թվականի հոկտեմբերին գեներալ Մորգանը զինվորական ճնշման ներքո ստիպված միացել է բանակցային գործընթացին և ճանաչել Սոմալիի Անցումային դաշնային կառավարությունը։

Երբ Մոհամմեդ Սիադ Բարեի ուժերը վերջնականապես վտարվել են Սոմալիից, Հերսիի խմբավորումը տեղակայված էր Եթովպիայի Գոդե քաղաքում։

1991 թվականին, երբ Մորգանը Սիադ Բարեի կառավարությունում եղել է պաշտպանության նախարարն, նրա հրամանատարության տակ եղել է 54 հազար զինվոր։ Տասնչորս տարի անց նրա հրամանատարության տակ մնացել էր ընդամենը հազար զինվոր։

Մուհամմադ Սայիդ Հիրսին մահացել է 2025 թվականի մայիսի 28-ին՝ Նայրոբիում։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* 
* BBC News Information about Hersi Morgan (2002)
* BBC News Information about Hersi Morgan (2004)
* ''The Butchers of Majertenia, Hargeisa Politically isolated'' O. M. Nur {OJ}, Toronto, Canada
* ''Justice for the Atrocities of the 1980s: The Responsibility of Politicians and Political Parties'', Rakiya A. Omaar
* ''Waltzing With Warlords; Will the West Make Martyrs of Thugs in Somalia?''Washington Post Jennifer Parmelee, 1993
* IRIN WebSpecial: ''A Decent Burial − Somalis yearn for justice'' UN Office for the Coordination of Humanitarian Affairs, 2001

Կատեգորիա:Աֆրիկացի ռազմական գործիչներ
Կատեգորիա:Սոմալեցի ռազմական գործիչներ
Կատեգորիա:Սոմալեցիներ
Կատեգորիա:Սոմալիի զինված ուժեր
Կատեգորիա:Ցեղասպանության կազմակերպիչներ
2014 թվականը Հայաստանում

Ստորև ներկայացված է **[[2014]] թվականին [[Հայաստան]]ում** տեղի ունեցած իրադարձությունները։

## Գործող պաշտոնյաներ

## Իրադարձություններ
### Հունվար
* Հունվարի 1 - Երթով Երևանի Ազատության հրապարակից դեպի ԱԱԾ շենք շարժվող ավելի քան 100 ակտիվիստներին, այդ թվում՝ Շանթ Հարությունյանի 14-ամյա որդին՝ Շահեն Հարությունյանին, Եղիա Ներսիսյանին, Վրեժ Զատիկյանին, ինչպես նաև՝ «Նախախորհրդարան»-ի անդամներին և ակտիվիստ Վարդգես Գասպարիին, շենքի դիմաց ոստիկանները սկզբում թույլ չեն տալիս մոտենալ շենքին, ինչի հետևանքով տեղի է ունենով բախում, սակայն հետագայում նրանք թույլ են տալիս ցուցարարներին մոտենալ, կանգնել մի քանի րոպե և խաղաղ հեռանալ:

## Տես նաև
* 2015 թվականը Հայաստանում

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:2010-ականներ Հայաստանում
Կատեգորիա:2014 Ասիայում
Կատեգորիա:2014 Եվրոպայում
Կատեգորիա:2014 Հայաստանում
Կատեգորիա:21-րդ դարի տարեթվեր Հայաստանում