Այդի խոհանոց

Իսլամադավան աշխարհում նշվող Այդի երկու տոներն էլ ներառում են երկրներին և տեղանքներին հատուկ խոհանոցներ:

## Այդ-ուլ-Ֆիտրի խոհանոց

thumb|Հանդեշ, ավանդական բենգալական Այդ-ուլ-Ֆիտրի խորտիկ
Այդ-ուլ-Ֆիտրը նաև հայտնի է որպես «Քաղցր Այդ»՝ այս օրվա ընթացքում սպառվող քաղցր ուտեստների քանակի և բազմազանության պատճառով, որը նշում է Ռամադանի երջանիկ ավարտը (որը բերում է Ալլահի ողորմությունը): Բանգլադեշը, Բրունեյը, Պակիստանը, Իրանը, Ինդոնեզիան, Հնդկաստանը, Մալայզիան և արաբական աշխարհն ունեն ավանդական ուտեստներ՝ Այդը նշելու համար: Այդ-ուլ-Ֆիտրի նախաճաշը քաղցր ուտեստներ են, այդ թվում՝ Բոբերը, որը պատրաստվում է վերմիշելը խուրմայի հետ եփելով: Վերմիշելն ու խուրման, որոնք առանձին եփվում են կաթի մեջ, նաև օգտագործվում են որպես նախաճաշ՝ Այդի աղոթքից առաջ: Մեկ այլ տեսակ է բալալին, որը հատուկ է Պարսից ծոցի տարածաշրջանին:

Կախված տարածաշրջանից՝ խոհանոցի տեսակներն ու ձևերը տարբեր են, բայց միշտ քաղցր ուտեստներ են:

Մերձավոր Արևելքում Այդի օրերին պատրաստվում կամ գնվում են աղանդերի, հրուշակեղենի, կոնֆետների, քաղցրավենիքների և թխվածքաբլիթների բազմազանություն, այդ թվում՝ մամուլ, ղուրաբիա, կահկ, բակլավա, բեթիթֆուր, բարֆի, տորթեր, թխվածքաբլիթներ, կանաֆե, հալվա և մարցիպան:
thumb|Այդ, Մարոկկո
Հարավային Ասիայում շիր-քուրմա, բարֆի, հալվա, քիր և Շահի թուխդան ամենատարածված ուտեստներն են Այդի օրերին: Չոմչոմները, բարֆիները, գուլաբջամունները և տարբեր տեսակի փիթաները, ինչպես նաև ռոշմալայը շատ տարածված են: Դրանք ոչ միայն օգտագործվում են տներում, այլև ներկայացվում են հարազատներին և ընկերներին՝ Այդ-ուլ-Ֆիտրի օրերին նրանց այցելելիս: Շրի Լանկայում վատալապամը, կևումը, դոդոլը, գուլաբ ջամունը, ջելեբին, կոկիսը և շիրքուրման տարածված քաղցրավենիքներ են:

Պուլաոն, կորման, քաբաբը և կարիները սովորաբար պատրաստվում են ճաշի և ընթրիքի համար: Բիրիանին նույնպես տարածված է:

Թուրքիայում Այդի համար մատուցվում են կանաֆե, բակլավա, լոխում, թուլումբա, շոկոլադ, չիփսեր, կոնֆետներ, թխվածքաբլիթներ, բամբակե քաղցրավենիք և թուրքական սուրճ:

Ինդոնեզիայում, Մալայզիայում, Բրունեյում և Սինգապուրում Այդի օրերին սովորաբար մատուցվում են կետուպատ, լեմանգ, դոդոլ, կուեհ կամ կուե, ռենդանգ, օպոր այամ, սայուր լոդեհ և այլ քաղցրավենիքներ:

## Այդ-ուլ-Ազհայի խոհանոց

thumb|Եգիպտական Ֆաթթա, տարածված ուտեստ Այդ-ուլ-Ազհայի ժամանակ
Այդ-ուլ-Ազհան համարվում է «Աղի Այդ», քանի որ այս օրվա ընթացքում մատուցվող ուտեստների մեծ մասը աղի են, այդ թվում՝ տավարի կամ ոչխարի միս, կախված տանը մորթված կենդանուց: Ընկերներին, հարազատներին և հասարակության աղքատներին նվիրաբերվող նվերների մեջ մտնում է մորթված կենդանու միսը: Կենդանու տապակած լյարդը օգտագործվում է նախաճաշի համար, իսկ տարբեր ուտեստներում ներառվում են քեբաբի տարբեր տեսակներ (առանց ոսկորի միս, որը մանրացված և տապակած կամ խորոված է), նիհարի, հալիմ, կորմա, կարի և այլ տեսակներ: Բրինձով ուտեստները, այդ թվում՝ պուլաոյի և բիրիանիի տարբեր տեսակները, նույնպես շատ տարածված են Հարավային Ասիայում:

Կոկորեչը, որը պատրաստվում է աղիքներից, կարող է նաև օգտագործվել Թուրքիայում և Բալկանյան այլ մուսուլմանական համայնքներում, որտեղ այն շատ տարածված է:

Ֆաթթան Եգիպտոսում Այդ-ուլ-Ազհայի ժամանակ մատուցվող մեկ այլ տարածված ուտեստ է. այն պատրաստվում է ոչխարի կամ տավարի մսից, բրնձից, տապակած պիտա հացից և վերևից ավելացվում է սխտորի տոմատային սոուս:

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Արևելյան խոհանոց
Կատեգորիա:Աղանդեր
Կատեգորիա:Հրուշակեղեն
Կատեգորիա:Ուտեստներ ըստ պատրաստման ձևի
Կատեգորիա:Տոնական խոհանոց