Դեվերժավորում

Միկրոտնտեսական մակարդակում դելվերջացումը վերաբերում է լծակների հարաբերակցության կամ պարտքի տոկոսի կրճատմանը մեկ տնտեսվարող սուբյեկտի հաշվեկշռում, ինչպիսին է տնային տնտեսությունը կամ ձեռնարկությունը: Դա հակադրվում է լծակավորմանը, որը փող վերցնելու պրակտիկա է՝ ակտիվներ ձեռք բերելու և շահույթն ու վնասը բազմապատկելու համար:

Մակրոտնտեսական մակարդակում տնտեսության դելվերիզացումը վերաբերում է մի քանի ոլորտներում պարտքի մակարդակի միաժամանակյա կրճատմանը, ներառյալ մասնավոր հատվածները և պետական ​​հատվածը: Այն սովորաբար չափվում է որպես ազգային հաշիվներում ընդհանուր պարտքի նկատմամբ ՀՆԱ հարաբերակցության անկում: Ֆինանսական ճգնաժամից հետո տնտեսության դելվերժացումը ունի զգալի մակրոտնտեսական հետևանքներ և հաճախ կապված է ծանր անկումների հետ:

## Միկրոտնտեսության մեջ
մինի|350x350փքս|Լծակների հարաբերակցությունը, որը չափվում է որպես պարտքը բաժանված սեփական կապիտալի վրա, ներդրումային Goldman Sachs բանկի համար 2003–2012 թթ.: Որքան ցածր է հարաբերակցությունը, այնքան ավելի մեծ է ընկերության կարողությունը դիմակայելու կորուստներին:
Թեև լծակները թույլ են տալիս վարկառուին ձեռք բերել ակտիվներ և բազմապատկել շահույթը լավ ժամանակներում, այն նաև հանգեցնում է բազմաթիվ կորուստների վատ ժամանակներում: Շուկայի անկման ժամանակ, երբ ակտիվների և եկամտի արժեքը կտրուկ անկում է ապրում, բարձր լծակ ունեցող վարկառուն բախվում է մեծ կորուստների՝ բարձր մակարդակի պարտքերի սպասարկման իր պարտավորության պատճառով: Եթե ​​ակտիվների արժեքն իջնում ​​է պարտքի արժեքից ցածր, ապա վարկառուն այդ դեպքում դեֆոլտի բարձր ռիսկ ունի: Դեվերժավորումը նվազեցնում է վարկառուի հաշվեկշռում շուկայի անկայունության ընդհանուր ուժեղացումը: Դա նշանակում է հրաժարվել պոտենցիալ շահույթներից լավ ժամանակներում՝ ծանր կորուստների ավելի ցածր ռիսկի և վատ ժամանակներում տհաճ դեֆոլտի դիմաց:

Այնուամենայնիվ, նախազգուշական միջոցները դելվերիզացիայի ամենատարածված պատճառը չէ: Դեվերժացումը սովորաբար տեղի է ունենում շուկայի անկումից հետո և հետևաբար պայմանավորված է կորուստը ծածկելու անհրաժեշտությամբ, որը կարող է սպառել կապիտալը, ստեղծել ավելի քիչ ռիսկային պրոֆիլ կամ պահանջվում է նյարդային վարկատուների կողմից՝ դեֆոլտը կանխելու համար: Վերջին դեպքում, վարկատուները նվազեցնում են առաջարկվող լծակները՝ խնդրելով գրավի և կանխավճարի ավելի բարձր մակարդակ: Ենթադրվում է, որ 2006-ից 2008 թվականներին ԱՄՆ-ում բնակարան գնորդի համար պահանջվող միջին կանխավճարը 5%-ից հասել է 25%-ի, լծակի նվազումը 20-ից 4-ի:

Դելվերջավորման համար անհրաժեշտ է կանխիկ գումար ներգրավել պարտքը վճարելու համար՝ կա՛մ կապիտալի ներգրավումից, կա՛մ ակտիվների վաճառքից, կա՛մ երկուսն էլ: Բանկը, օրինակ, կարող է կրճատել ծախսերը, վաճառել իրացվելի ակտիվներ, կլանել արտահաշվեկշռային կառուցվածքային ներդրումային միջոցներ և խողովակներ, կամ թույլ տալ, որ իր ոչ իրացվելի ակտիվները սպառվեն մարման ժամկետին, ինչը, սակայն, կարող է երկար ժամանակ տևել:

Դեվերժավորումը հիասթափեցնող և ցավալի է նեղության մեջ գտնվող մասնավոր հատվածի կազմակերպությունների համար, ակտիվները զեղչով վաճառելը ինքնին կարող է հանգեցնել մեծ կորուստների: Բացի այդ, անգործունակ անվտանգության և վարկային շուկաները դժվարացնում են կապիտալի ներգրավումը հանրային շուկայից: Մասնավոր կապիտալի շուկան հաճախ ավելի հեշտ չէ, բաժնետոմսերի սեփականատերերը սովորաբար իրենք արդեն կրել են մեծ վնասներ, բանկերի և ընկերությունների բաժնետոմսերի գները էապես նվազել են և ակնկալվում է, որ հետագայում էլ կնվազեն, և շուկան ակնկալում է, որ ճգնաժամը զգալի երկար կտևի: Այս գործոնները կարող են բոլորը նպաստել մասնավոր կապիտալի աղբյուրների և արժեզրկման ջանքերի խոչընդոտմանը:

## Մակրոտնտեսության մեջ
աջից|մինի|350x350փքս|ԱՄՆ-ի տնային տնտեսությունները և ֆինանսական ձեռնարկությունները սկսեցին լծակազրկել հիփոթեքային վարկային ճգնաժամին հաջորդած տարիներին:
Տնտեսության դելվերիզացումը վերաբերում է բազմաթիվ մասնավոր և պետական ​​հատվածներում լծակների մակարդակի միաժամանակյա նվազմանը՝ նվազեցնելով ընդհանուր պարտքը տնտեսության անվանական ՀՆԱ հարաբերակցության նկատմամբ: Ժամանակակից պատմության գրեթե յուրաքանչյուր խոշոր ֆինանսական ճգնաժամին հաջորդել է դելվերինգի զգալի շրջան, որը տևում է միջինը վեցից յոթ տարի: Ավելին, դելվերինգի գործընթացը սովորաբար սկսվում է ֆինանսական ճգնաժամի մեկնարկից մի քանի տարի անց։

Ինչպես 2012թ. հունվարին, Մեծ անկման մեկնարկից չորս տարի անց, աշխարհի շատ հասուն տնտեսություններ և զարգացող տնտեսություններ նոր-նոր սկսեցին անցնել արժեզրկման հիմնական շրջանը: Սա հիմնականում պայմանավորված է նրանով, որ Մեծ անկման հետևանքով պետական ​​պարտքի շարունակական աճը փոխհատուցել է շատ երկրներում մասնավոր հատվածի դելվերիզացիան:

### Պատմական դրվագներ
McKinsey Global Institute-ը սահմանում է տնտեսության մեջ դելվերիզացիայի զգալի դրվագ, երբ ընդհանուր պարտքի և ՀՆԱ-ի հարաբերակցությունը նվազում է առնվազն երեք տարի անընդմեջ և նվազում 10 տոկոսով կամ ավելի: Համաձայն այս սահմանման, 1930 թվականից ի վեր եղել են դելվերինգի 45 նման դրվագներ, այդ թվում.

* Մեծ դեպրեսիան Միացյալ Նահանգներում: 1929-1943 թթ
* Միացյալ Թագավորություն: 1947–1980 թթ
* 1997 Ասիական ֆինանսական ճգնաժամ. Մալայզիա 1998–2008 թթ
* Լատինական Ամերիկայի պարտքային ճգնաժամ. Մեքսիկա 1982–1992 թթ
* Արգենտինա: 2002–2008 թթ

Ելնելով այս նույնականացման և ֆինանսական ճգնաժամի հիմնական դրվագների համար Կարմեն Ռեյնհարթի և Քենեթ Ռոգոֆի սահմանման վրա, պարզվում է, որ ուսումնասիրության ժամանակաշրջանում գրեթե յուրաքանչյուր խոշոր ֆինանսական ճգնաժամին հաջորդել է դելվերիզացիայի ժամանակաշրջան: 2008-ի ֆինանսական ճգնաժամից հետո տնտեսագետներն ակնկալում էին, որ դելվերիզացիա տեղի կունենա ամբողջ աշխարհում: Փոխարենը բոլոր երկրների ընդհանուր պարտքը 2007-2015 թվականներին ավելացել է 57 տրիլիոն դոլարով, իսկ պետական ​​պարտքն աճել է 25 տրիլիոն դոլարով: Ըստ McKinsey Global Institute-ի տվյալների՝ 2007-ից 2015 թվականներին հինգ զարգացող և զրոյական զարգացած երկրները նվազեցրել են իրենց պարտք-ՀՆԱ հարաբերակցությունը, իսկ 14 երկիր այն ավելացրել է 50 տոկոսով և ավելի: 2015 թվականի դրությամբ պարտքի և համախառն ներքին արդյունքի հարաբերակցությունը գլոբալ ճգնաժամից հետո աճել է 17 տոկոսով։

### Մակրո-թուլացման գործընթաց
Ըստ McKinsey-ի Գլոբալ ինստիտուտի զեկույցի, գոյություն ունի ներդաշնակեցման գործընթացների չորս արխետիպ.

# «Գոտի ձգում». սա տնտեսության համար դելվերիզացիայի ամենատարածված ճանապարհն է։ Զուտ խնայողությունները մեծացնելու համար տնտեսությունը նվազեցնում է ծախսերը և անցնում խնայողության երկարատև շրջանով:
# «Բարձր ինֆլյացիա». բարձր ինֆլյացիան մեխանիկորեն ավելացնում է անվանական ՀՆԱ-ի աճը, ինչը, իր հերթին, նվազեցնում է պետական պարտքի և ՀՆԱ-ի հարաբերակցությունը։ Օրինակ՝ Չիլիում 1984–1991 թթ․։
# «Զանգվածային դեֆոլտ». դա սովորաբար տեղի է ունենում արժութային ծանր ճգնաժամից հետո: Պարտքի պաշարը անմիջապես նվազում է մասնավոր և պետական ​​հատվածի զանգվածային դեֆոլտից հետո:
# «Պարտքից աճելով դուրս գալը»՝ եթե տնտեսությունը ունենում է արագ (տրենդից բարձր) իրական ՀՆԱ-ի աճ, ապա պետական պարտքի և ՀՆԱ-ի հարաբերակցությունը բնական կերպով կնվազի։ Օրինակ՝ ԱՄՆ-ում 1938–1943 թթ․։

### Մակրոտնտեսական հետևանքներ
Կորպորատիվ և ֆինանսական հատվածներում զանգվածային դելվերժավորումը կարող է լուրջ մակրոտնտեսական հետևանքներ ունենալ, ինչպիսիք են ձկնորսական պարտքի գնանկումը և ՀՆԱ-ի աճի դանդաղումը։

Ֆինանսական հատվածում դելվերջավորման անհրաժեշտությունը ստիպում է ֆինանսական միջնորդներին թուլացնել ակտիվները և դադարեցնել վարկավորումը, ինչը հանգեցնում է վարկային ճգնաժամի և բիզնեսի, հատկապես փոքր և միջին ձեռնարկությունների, փոխառությունների խստացման: Շատ անգամ, այս գործընթացը ուղեկցվում է վարկատուների և ներդրողների կողմից դեպի որակի թռիչքով, քանի որ նրանք ավելի քիչ ռիսկային ներդրումներ են փնտրում: Այնուամենայնիվ, շատ այլապես առողջ ընկերություններ կարող են դուրս գալ բիզնեսից՝ շահագործման համար անհրաժեշտ վարկի հասանելիության մերժման պատճառով: Ավելին, դժվարությունների մեջ գտնվող ընկերությունները ստիպված են արագորեն վաճառել ակտիվները՝ կանխիկ գումար ներգրավելու համար, ինչը հանգեցնում է ակտիվների գների փլուզմանը: Գնանկման ճնշումը մեծացնում է պարտքի իրական բեռը և ավելի է տարածում կորուստները տնտեսության մեջ։

Ի հավելումն գնանկման ճնշում առաջացնելուն, ընկերությունները և տնային տնտեսությունները, որոնք նվազեցնում են իրենց հաշվեկշիռը, հաճախ ավելացնում են զուտ խնայողությունները՝ կտրուկ կրճատելով ծախսերը: Տնային տնտեսությունները նվազեցնում են սպառումը, իսկ ընկերությունները աշխատանքից հեռացնում են աշխատակիցներին և դադարեցնում ներդրումները նոր նախագծերում, ինչը հանգեցնում է գործազրկության մակարդակի աճի և ակտիվների նույնիսկ ավելի ցածր պահանջարկի: Էմպիրիկորեն սպառումը և ՀՆԱ-ն հաճախ կրճատվում են դելվերավորման առաջին մի քանի տարիների ընթացքում, իսկ հետո վերականգնվում, ինչը որոշ դեպքերում հանգեցնում է տնտեսության ընդհանուր խնայողությունների անկմանը, չնայած խնայողությունների խնայողության անհատների ավելի մեծ հակվածությանը: Սա հայտնի է որպես խնայողության պարադոքս:

### Կառավարության կարգավորում և հարկաբյուջետային քաղաքականություն
Ըստ Ջոն Գեանակոպլոսի լծակների ցիկլի տեսության և ի սկզբանե Հայման Մինսկու, միջամտության բացակայության դեպքում լծակները դառնում են չափազանց բարձր բումի ժամանակ, իսկ չափազանց ցածր՝ անկման ժամանակ: Արդյունքում, ակտիվների գները դառնում են չափազանց բարձր բումի ժամանակ, իսկ շատ ցածր՝ վատ ժամանակներում, այլ ոչ թե ճիշտ արտացոլելու ակտիվների հիմնարար արժեքը:Այս կրկնվող լծակավորման-դելվերացման ցիկլը հանդիսանում է վարկային ցիկլերին և բիզնես ցիկլերին նպաստող ամենակարևոր ուժեղացնող մեխանիզմներից մեկը: Դեվերջացումը պատասխանատու է ինչպես ֆիզիկական կապիտալի, այնպես էլ ֆինանսական ակտիվների գների շարունակական անկման համար՝ շուկայի սկզբնական անկումից հետո: Դա այն գործընթացի մի մասն է, որը տնտեսությունը տանում է դեպի ռեցեսիա և լծակների ցիկլի վերջնակետ:

Հետևաբար, որոշ տնտեսագետներ, ներառյալ Ջոն Գյանակոպլոսը, վճռականորեն պնդում են, որ Դաշնային պահուստը պետք է վերահսկի և կարգավորի տնտեսության լծակների մակարդակը ամբողջ համակարգում՝ սահմանափակելով լծակները լավ ժամանակներում և խրախուսելով լծակների ավելի բարձր մակարդակներ վատ ժամանակներում՝ ընդլայնելով վարկավորման հնարավորությունները։ Ավելին, ավելի կարևոր է սահմանափակել լծակները բուռն ժամանակներում՝ կանխելու վթարը առաջին հերթին:

Ի լրումն, մասնավոր հատվածի զանգվածային դելվերացման պայմաններում դրամավարկային քաղաքականությունը սահմանափակ ազդեցություն ունի, քանի որ տնտեսությունը, ամենայն հավանականությամբ, առաջ է մղվել դեպի զրոյական ստորին սահմանը, որտեղ իրական տոկոսադրույքը բացասական է, բայց անվանական տոկոսադրույքը չի կարող զրոյից ցածր լինել: Որոշ տնտեսագետներ, օրինակ՝ Փոլ Կրուգմանը, պնդում են, որ այս դեպքում հարկաբյուջետային քաղաքականությունը պետք է գործի, և դեֆիցիտի ֆինանսավորմամբ պետական ​​ծախսերը գոնե սկզբունքորեն կարող են օգնել խուսափել գործազրկության կտրուկ աճից և գնանկման ճնշումից՝ հետևաբար հեշտացնելով մասնավոր հատվածի դելվերացման գործընթացը և նվազեցնելով տնտեսության ընդհանուր վնասը։ Նկատի ունեցեք, որ դա տեղի է ունենում ավելի բարձր պետական ​​պարտքի հաշվին, ինչը կվնասի տնտեսության ընդհանուր դելվերացմանը: Այս տեսակետը հակասում է որոշ այլ տնտեսագետների, ովքեր պնդում են, որ գերպարտքի պատճառով առաջացած խնդիրը չի կարող ի վերջո լուծվել ավելի շատ պարտքերի միջոցով, քանի որ պետական ​​բյուջեի անկայուն բարձր դեֆիցիտը կարող է լրջորեն վնասել տնտեսության կայունությանը և երկարաժամկետ հեռանկարին:

## Տես նաև
* Վարկային ճգնաժամ
* Ֆինանսական ճգնաժամ
* Իրացվելիության ծուղակ
* Խնայողության պարադոքս

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Տեսանյութ, որը բացատրում է ներդաշնակեցման գործընթացը

Կատեգորիա:Տնտեսական ճգնաժամեր
Կատեգորիա:Ֆինանսներ