Օրնիթոլոգիա

մինի
**Օրնիթոլոգիա**, **թռչնաբանություն**, գիտություն թռչունների սաղմնաբանության, մորֆոլոգիայի, ֆիզիոլոգիայի, էկոլոգիայի, կարգաբանության և աշխարհագրական տարածման մասին։ Կենդանաբանության ամենամշակված բաժիններից մեկը։

## Պատմություն
«Օրնիթոլոգիա» տերմինն առաջարկել է իտալացի բնագետ Ու․ Ալդրովանդին, XVI դարի վերջերին։ Օրնիթոլոգիաի վերաբերյալ առաջին աշխատանքը պատկանում է Արիստոտելին (մ․թ․ա․ IV դար), որի «Կենդանիների պատմություն» աշխատությունում խոսվում է 170 տեսակ թռչունների մասին։ Այնուհետև (XVI դարի վերջին, XVII դարի սկզբներին), ֆրանսիացի բնագետ Պ․ Բելոն, շվեյցարացի Կ․ Դեսները, իտալացի Ու․ Ալդրովանդին ի մի են բերել օրնիթոլոգիաի մասին տեղեկությունները։ Թըռչունների ժամանակակից դասակարգման հիմունքները մշակել է Կ․ Լիննեյը (1735)։ Ժ․ Բյուֆոնն առաջինն է հրատարակել աշխարհի թռչունների տարածվածության ընդհանուր տեսությունը (10 հ․, 1770–1786)։ 19–րդ դարXIX դարի կեսերից նկարագրական աշխատանքներին զուգընթաց սկսում են հրատարակվել թռչունների համեմատական մորֆոլոգիայի և ֆիլոգենիայի վերաբերյալ տեղեկություններ (անգլիացի Թ․ Հեքսլի, ռուս Ա․ Մենզբիր, գերմանացի Մ․ Ֆյուրբրինգեր և ուրիշներ)։ Ցամաքի ժամանակակից կենդանաաշխարհագրական բաժանումը հիմնվում է հիմնականում թռչունների տարածման տվյալների վրա։ Հետազոտությունների ժամանակակից մեթոդների (ռադիոիզոտոպային, կենսաքիմ․, ռադարներ ևն) հետ մեկտեղ կարևոր է օրնիթոլոգիական հավաքածուների դերը կարգաբանության, մորֆոլոգիայի և տարածվածության բնագավառներում։ Ստեղծվում են օրնիթոլոգիական արգելոցներ, «Կարմիր գիրք»։ Զարգանում է օրնիթոլոգիաի նոր ճյուղը՝ թռչունների վարքի կառավարումը, որի նպատակն է այն մարդու պահանջներին ծառայեցնելը։ Օրնիթոլոգիան սերտորեն կապված է կենսաբանական մյուս գիտությունների հետ։

## Ամսագրեր
Աշխարհում հրատարակվում է հարյուրից ավել ամսագրեր օրնիթոլոգիայի մասին՝

* *Օրնիթոլոգիա* (1958 թվականից, Ռուսաստան)http://zmmu.msu.ru/menzbir/publ/ornithol.htm 
* *[[Ռուսական Օրնիթլոգիական ամսագիր]] — The Russian Journal of Ornithology*  ISSN 0869-4362 (с 1992 года, Россия).На свободном доступе — http://www.elibrary.ru 
* *[[Audubon Magazine]]* (ԱՄՆ) — http://magazine.audubon.org/ ;
* *[[The Auk]]*, American Ornithologists' Union (ԱՄՆ) — http://www.aou.org/auk/index.php3 ; 1884-
* *[[Bulletin of the British Ornithologists' Club]]* (Մեծ Բրիտանիա) — http://www.boc-online.org/bulletin.htm ; 1892-
* *[[The Condor]]* — Cooper Ornithological Society (ԱՄՆ) — http://www.cooper.org/; 1899-
* *[[Emu (журнал)]]* — Royal Australasian Ornithologists Union, (с 1901, Մելբրուն, Ավտրալիա) — http://www.publish.csiro.au/nid/96.htm
* *[[Ibis]]* — British Ornithologists Union (1859, Լոնդոն, Մեծ Բրիտանիա) — http://www.bou.org.uk/pubibis.html 
* *[[Wilson Journal of Ornithology]]* Wilson Ornithological Society (ԱՄՆ); 1889-

## Գրականություն
* Второв П. П., Дроздов Н. Н.* Определитель птиц фауны СССР. М.: Просвещение, 1980. 254 с.
* Даревский И. С., Лоскот В. М. *Лаборатория орнитологии и герпетологии.* В кн.: Зоологический институт. 150 лет. — Л., «Наука». 1982. С. 68-83.
* Дементьев Г. П., *Птицы,* М. — Л., 1940 (Руководство по зоологии, т. 6)
* Дементьев Г. П., *Орнитология,* в сборнике: Развитие биологии в СССР, — М., 1967
* Ильичев В. Д., Н. Н. Карташов, И. А. Шилов. *Общая орнитология*. — М., Высшая школа, [[1982]]. 464 с.
* Ильичев В. Д. (ред.). *Фауна мира. Птицы.* — М., Агропромиздат. [[1991]]. 311 с.
* Карташев Н. Н. *Систематика птиц.* — М., Высшая школа. 1974. 368 с.
* Михеев А. В. *Биология птиц.* — М.: «Цитадель». [[1996]]. 256 с.
* Паевский В. А. *Птицеловы от науки.* — СПб. 2001. 147 с.
* [[Рахилин, Валентин Константинович|Рахилин В. К.]] Орнитогеография России. М., 1997
* *Птицы СССР. Библиографический указатель, 1881—1917,* в. 1, Л., 1972
* Чельцов-Бебутов А. М. *Экология птиц*. — М.: Изд-во МГУ. 1982. 128 с.
* [[Шульпин, Леонид Михайлович|Шульпин Л. М.]], *Орнитология.* — Л.: Изд-во ЛГУ. 1940. 555 с.
* Gill F.B. *Ornithology*. — N.Y.: W.H. Freeman and Company. [[1990]]. 661 p.
* Stresemann E., *Die Entwicklung der Ornithologie. Von Aristoteles bis zur Gegenwart'', Aachen, 1951.

## Արտաքին հղումներ

### Գիտություն
* Отделение орнитологии Зоологического института РАН
* Официальный сайт Мензбировского орнитологического общества.
* Союз охраны птиц России
* Журнал British Birds
* www.ornithology.com

## Այլ
* Электронная библиотека орнитологической литературы
* Ссылки на орнитологические журналы
* Программа «Птицы Москвы и Подмосковья»

Կատեգորիա:Կենդանաբանության բաժիններ
Կատեգորիա:Թռչնաբանություն