Պայթյուններ Ուորինգթոնում

1993 թվականին բրիտանական Ուորինգթոնում որոտացել է երկու պայթյուն։ Առաջին պայթյունը տեղի է ունեցել փետրվարի 26-ին գազապահեստարանում։ Հասցվել է զգալի վնաս, սակայն զոհեր չեն եղել։ Դեպքի վայրից փախչող ահաբեկիչները հրազենով վիրավորել են ոստիկանին։ Նրանցից երկուսին բռնել են ավտոմոբիլային հետապնդման ժամանակ։ Մարտի 20-ին տեղի է ունեցել երկրորդ պայթյունը, պայթել է երկու ոչ մեծ պայթուցիկ սարք, որոնք դրված էին Ուորինգթոնի Բրիջ սթրիթի խանութների ու գրասենյակային շենքերի սահմանում գտնվող աղբի բեռնարկղի վրա։ Հարձակման արդյունքում մահացել են երկու երեխա  և շատերը ստացել են վնասվածքներ։ Ահաբեկչության պատասխանատվությունն իր վրա է վերցրել Իռլանդիայի հանրապետական ժամանակավո  բանակը (ԻՀԲ)։ Հետագայում հայտնի է դարձել, որ դրա մեջ խառնված էին *Red Action* բրիտանական ձախ քաղաքական կուսակցության անդամները։ 1970 թվականի սկզբից ԻՀԲ-ն անց է կացրել ահաբեկչական հարձակումներ, որոնց նպատակն էր ճնշել բրիտանական կառավարությանը և ստիպել հռչակել Հյուսիսային Իռլանդիայի անկախությունը։ Մարտի 20-ին տեղի ունեցած պայթյունը, որը լայնորեն լուսաբանվել է զանգվածային լրատվության միջոցների կողմից, իսկ Դուբլինում ԻՀԲ-ի դեմ հնչեցին զանգվածային բողոքներ։

## Առաջին հարձակում
1993 թվականի փետրվարի 25-ի գիշերը ԻՀԲ-ի երեք անդամներ ռումբեր են տեղադրել Ուորինգթոնի Ուինվիքի գազապահի ճանապարհին։ Ժամը 23։45-ին Սանքեյ փողոցում ոստիկանը կանգնեցրել է ֆուրգոնում նստած երեք հոգու։ Երբ նա սկսել է հարցեր տալ՝ ԻՀԲ-ի անդամները երեք անգամ կրակել են հրազենով և թաքնվել ֆուրգոնի մեջ։ Մոտավորապես մեկ ժամ անց Լիմ համայնքում նրանք գողացել են մեքենա, վարորդին գցել են բեռնախցիկի մեջ և գնացել Մանչեստր։ Մոտավորապես ժամը մեկին ոստիկանությունը գտել է մեքենան և սկսել հետապնդել նրանց *M62* մայրուղիով դեպի Ուորինգթոն։ Հետապնդման ժամանակ սկսել է փոխհրաձգություն, որի արդյունքում վնասվել են երկու ոստիկանական մեքենա։ Ոստիկանությունը մեքենան կանգնեցրել է Չեշիրի Քրոֆտ գյուղի մոտ։ Արդյունքում ձերբակալվել են ԻՀԲ-ի երկու անդամ՝ Պադրիկ ՄակՖլոյնը (*Paidric MacFhloinn*, 40 տարեկան) և Դենիս Կինսելան *(Denis Kinsella*, 25 տարեկան)։ Հարձակման երրորդ անդամը՝ Միքայել Տիմինսը (*Michael Timmins*) փախել են։ Փետրվարի 26-ին ժամը առավոտվա 4։10-ին գազապահեստարանում լսվել է պայթյուն (պայթյունից կրակե գունդը հասել է մինչև 1000 ֆուտ (300 մ)), որի արդյունքում օբյեկտին հասցվել է զգալի վնաս։ Արտակարգ իրավիճակների ծառայության Ժամանելուց հետո մոտ 100 մարդ շրջակա տներից էվակուացվել է։

1994 թվականանին ՄաքՖլոյնին դատապարտել են 35 տարվա ազատազրկման, Կինսելային՝ 25 տարվա, Ջոն Կինսելային (*John Kinsella*, 49 տարեկան)՝ 20 տարվա ազատազրկման Սեմտեքս պայթուցիկ նյութ պահելու համար։

## Երկրորդ հարձակում
1993 թվականի մարտի 20-ին Լիվերպուլում «Սամարացի» կազմակերպությունը հեռախոսով նախազգուշացում է ստացել տեղադրված ռումբերի մասին։ Ոստիկանությունհայտնել է,որ զանգողը հաղորդել է, որ ռումբը դրված է *Boots UK*  կոշիկի խանութի սահմաններում։ Կես ժամ անց (մոտ 12։25-ին) Ուորինգթոնի Բրիջ սթրիթում երկու ռումբ է պայթել՝ իրարից մոտավորապես 100 յարդ (90մ) հեռավորության վրա։ Պայթյունները տեղի են ունեցել 1 րոպե տարբերությամբ։ Մեկը պայթել է *Boots UK* խանութի և ՄաքԴոնալդսի մոտ, մյուսը՝ *Argos* խանութի մոտ։ Փողոցները լցված էին անցորդներով։ Վկաները պատմում էին, որ առաջին պայթյունից հետո անցորդները նետվեցին դեպի երկրորդ պայթյունի անկյունը։ Հետագայում հայտնի է դարձել, որ ռումբերը դրել են չուգունե աղբամաններում, ինչի պատճառով պայթյունից շատ փշուրներ են առաջացել։ Ահաբեկչության տարածքից մարդկանց էվակուացնելու համար տրամադրվել են ավտոբուսներ և շտապ օգնության 17 անձնակազմ։

Տեղում մահացել է 3-ամյա Ջոնաթան Բոլը, որն իր դայակի հետ գտնվում էր քաղաքում` Մայրության օրվա առթիվ բացիկ գնելու համար։ Երկրորդ զոհը դարձել է Թիմ Փերին՝ ստանալով ծանր վնասվածքներ։ Նա մահացել է 1993 թվականի մարտի 25-ին։ 54 մարդ ստացել են վնասվածքներ, որենցից 4-ը ստացել են ծանր վնասվածքներ։ Ողջ մնացածներից մեկին՝ 32 տարեկան Բրոնվեն Վիքերսի ոտքն անդամահատել են, սակայն մեկ տարի անց քաղցկեից մահացել է։

## Արդյունքներ
Երկու երեխաների մահը առաջացրել է հասարակության զայրույթը, ինչպես նաև լայն լուսավբանվել են ԶԼՄ-ում и также широкое освещение в СМИ взрывов 20 марта։ Պայթյուններից հետո քիչ հետո ստեղծվել է Դուբլինում *«Peace '93»* կազմակերպությունը։ Գլխավոր կազմարպիչ է դարձել մայր և տնային տնտեսուհի Սյուզեն Մակխյուն։ 1993 թվականի մարտի 25-ին անցկացվել է խաղաղ ցույց, որտեղ մասնակցել են հազարավոր մարդիկ։ Ակտիվիստները փոստի գլխավոր շենքի առաջ ցավակցության գիրք են ստորագրել և ծաղիկներ ու պսակներ հավաքել, որոնք պետք է ուղարկվեին Ուորինգթոն՝ երեխաների թաղմանը։ Սակայն ոմանք քննադատել են *Peace '93-ին*։

1993 թվականի մարտի 24-ին Օլստերի պաշտպանության Ասոցիացիան Բելֆաստում գնդակահարել է Շին Ֆեյնին։ Հաջորդ օրը գնդակահարվել են 4 կաթոլիկ (ընդգրկելով ԻՀԲ-ի անդամներին Կառսլոկում), իսկ մի քանի ժամ անց Բելֆաստում սպանվել է 17-ամյա կաթոլիկ։ Ռոյ Գրինսլադը գրում եր, որ Ուորինգթոնի պայթյունների համեմատ այդ սպանություները գործնականորեն արհամարհվել է Բրիտանիայի ԶԼՄ-ում։

1993 թվականի ապրիլի 1-ին Իռլանդիայի Կառավարությունը հայտարարել է Իռլանդիայի Հանրապետությունից Մեծ Բրիտանիա հանցագործների արտահանձնումը հեշտացնող միջոցների ստեղծման մասին։

1994 թվականի վերջին *[[The Cranberries]]* իռլանդական ռոք-խումբը թողարկել է «''Zombie''» երգը, որը գրվել է ի նշան բողոքի։ Երգը դարձել է լավագույն հիթերից մեկը։

Թիմ Փերիի ծնողները հետապնդելով Մեծ Բրիտանիայի և Իռլանդիայի միջև համագործակցման նպատակներ՝ հիմնել են Թիմ Փերիի անվան աջակցման հիմնադրամ։  *Tim Parry-Johnathan Ball Foundation for Peace-ը* աշխատել է *NSPCC-ի* հետ համատեղ Ուորինգթոն քաղաքի կենտրոնից ոչ հեռու «Երկրի կենտրոն» հիմնելու նպատակով, որը բացվել է 2000 թվականի ահաբեկչության օրվա 7-րդ տարում։ Նրա խնդիրներն են համագործակցությունը աշխարհի և փոխըմբռնումը բնակչության շերտերի, կոնֆլիկտներից ու բռնությունից տուժածների հետ։ Կետրոնը անցկացնում է աշխարհի մասին ամենամյա  դասախոսություններ և հանդիսանում է *NSPCC-ի* տեղական բաժին և Ուորինգթոնի Երիտասարդական ակումբ։

Բոլի և Փերիի սպանությունն առ այսօր գտնվում է Չեշիրական ոստիկանության չբացահայտված գործերի ցանկում։

## Ծանոթագրություններ



Կատեգորիա:Ահաբեկչական գործողություններ
Կատեգորիա:Իռլանդիայի հանրապետական բանակ