open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Մարիա Պետրու

**Մարիա Պետրու** (, , ), հույն և բրիտանացի գիտնական, արհեստական ինտելեկտի և մեքենայական տեսողության մասնագետ։ Պատկերների ճանաչման իննովացիոն տեխնիկայի և մի շարք գիտական հոդվածների հեղինակ է։ Եղել է Սուրեյի համալսարանի և Լոնդոնի Կայսերական քոլեջի դասախոս։

## Վաղ տարիներ
Ծնունդով Սալոնիկից է։ Գիտությամբ հետաքրքրվել է մանկությունից, 15 տարեկանից սկսել է զբաղվել մաթեմատիկայի և բնական գիտությունների դասուսուցմամբ։ Ավարտել է Սալոնիկի համալսարանի ֆիզիկայի ֆակուլտետը, հետագայում սովորել է Քեմբրիջում, այնտեղ ուսանել մաթեմատիկա և աստղագիտություն։ Օքսֆորդի համալսարանի տեսական ֆիզիկայի ամբիոնում 1983 թվականին սկսել է աշխատել հետդոկտորական հետազոտությունների օգնական։

## Հետազոտություններ
1980-ական թվականներին Պետրուն զբաղվել է արհեստական ինտելեկտի ուսումնասիրմամբ, այդ թվում և մեքենայական տեսողությամբ։ 1988 թվականին նա Սուրեյի համալսարանում սկսել է աշխատել էլեկտրոտեխնիկայի և էլեկտրոնիկայի ամբիոնում՝ 1998 թվականին ստանալով պրոֆեսորի կոչում պատկերների վերլուծության ոլորտում։ Լոնդոնի Կայսերական քոլեջում զբաղեցրել է ազդանշանների մշակման ամբիոնի վարիչի պաշտոնը։ 2009 թվականից մինչև մահը եղել է Հունաստանի Հետազոտությունների և տեխնոլոգիաների կենտրոնի Ինֆորմատիկայի և տելեմատիկայի ինստիտուտի տնօրենը։ Մեծ Բրիտանիայի Արքայական ինժեներական գիտությունների ակադեմիայի անդամ է, մի շարք գրքերի և գիտական ամսագրերում բազմաթիվ հոդվածների հեղինակ։

Իր գործունեության ընթացքում Պետրուն առաջարկել է պատկերների ճանաչման բազմաթիվ կարևորագույն տեխնիկաներ, այդ թվում՝ նյութակազմվածքի վերլուծություն, նկարների համեմատությունն և 3D չափում։ Ալեքսանդր Կադիրովի հետ դարձել է հետևելու փոխակերպման մեթոդի համահեղինակ, պատկերների ներկայացման մեթոդ, որն ապահովում է դեմքերի ճանաչման ավելի արդյունավետ համակարգի աշխատանքը։

Պետրուն եղել է նաև սիրողական ծաղրանկարիչ։ Մի անգամ նա առաջարկել է գործընկերներին հորինել աշխատանք, որը կարող էր արդուկել հագուստը։ Դա հետագայում բերել է ռոբոտատեխնիկայի ոլորտում համաեվրոպական նախագծի ստեղծմանը։

## Անձնական կյանք
Ամուսնացել է աստղագետ Ֆիլ Պալմերի հետ, ունեցել են մեկ որդի։ Հետագայում բաժանվել են։ Մահացել է 2012 թվականի հոկտեմբերին քաղցկեղից։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Maria Petrou, FREng 
* 2006 British Machine Vision Association biography  
* ''Guardian'' obituary 

Կատեգորիա:Անձինք Սալոնիկից
Կատեգորիա:Աստղագետներ
Կատեգորիա:Բրիտանացի գիտնականներ
Կատեգորիա:Բրիտանացի կին գիտնականներ
Կատեգորիա:Հույն գիտնականներ
Կատեգորիա:Սալոնիկի համալսարանի շրջանավարտներ
Կատեգորիա:Քաղցկեղից մահացածներ
Կատեգորիա:Քեմբրիջի համալսարանի շրջանավարտներ
Տրոֆյե

**Տրոֆյե** (նաև *տրոֆիե, տրոֆի,* ), իտալական մակարոնի տարատեսակ։

Տրոֆյեի հայրենիքը` Ռեքոն է (Լիգուրիա շրջան)։ Անունը, հավանաբար, առաջացել է լիգուրիական *strufuggiâ* բառից («տրորել», «քսել») և նկարագրում է ձեռքի շարժումները խմորից «երշիկ» պատրաստելիս։ Սրանք փոքր, թեթևակի կծկված իլիկաձև մակարոններ են։ Դրանց երկարությունը սովորաբար մոտ 3-4 սմ է։ Փոքր տրոֆյեները կոչվում են «տրոֆյետե» ()։

Ավանդական տրոֆյեները պատրաստվում են ձեռքով ցորենի պինդ սորտերից, ջրից և աղից, առանց ձվի։ Սակայն, մեր ժամանակներում գերակշռում է արդյունաբերական արտադրությունը։ Գոյություն ունի նաև տրոֆյենների տեսակ, որը կոչվում է trofie bastarde, և այն պատրաստվում է շագանակի ալյուրից։

Որպես կանոն, տրոֆյեները մատուցվում են պեստո սոուսով։ Երբեմն նրանք պատրաստվում են լոբիով և կարտոֆիլով։ Տրանիում առավել հայտնի են խեցգետնով տրոֆյեները։

Որոշ իտալական քաղաքներում անցկացվում են տրոֆյեի ամենամյա տոներ, ինչպես օրինակ, Սորիում, Բելֆորտե Մոնֆերատոյում, Կարենտինոյում և Մոնտորոյում։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* 

Կատեգորիա:Իտալական խոհանոց
Կատեգորիա:Մակարոնեղեն
Աբբեի դը Բելլոք

**Աբբեի դը Բելլոք** () կամ **Աբբեի Նոտր Դամ դը Բելլոք** (), ֆրանսիական կոշտ պանիր, որը պատրաստում են այծի կաթից։

## Պատմություն
Պանիրը պատրաստում են Նոտր Դամ դը Բելլոք վանքում՝ սկսած 1960-ական թվականներից։ Այն քիչ տեսակի պիրենեյան պանրատեսակներից է, որը վաճառվում է Փարիզում։

## Պատրաստում
Աբբեի դը Բելլոք պանիրը պատրաստվում է ավանդական եղանակով։ Պատրաստման համար անհրաժեշտ է Բասկերի Երկրի կարմրաքիթ այծերի չպաստերիզացված անքաշ կաթ։ Պանրատեսակի պատրաստումը սկսվում է կաթի մակարդմամբ։ Այն բանից հետո, երբ մակարդի կտորները սկսում են հեշտորեն փշրվել, ընդհանուր զանգվածը սկսում են դանդաղորեն խառնել։ Դրանից հետո մակարդված ամբողջ զանգվածը մամլում են և աղ անում։ Հետո տեղափոխում են աղաջրի մեջ և թողնում, որ հասունանա։ Պանիրը հասունանում է սառը նկուղներում՝ վեց ամիսների ընթացքում։

## Նկարագիր
Պանրի գլուխն ունի հարթ սկավառակի տեսք՝ ուռուցիկ ծայրերով։ Տրամագիծը կազմում է 25 սմ, բարձրությունը՝  8,5-ից 11 սմ։ Քաշը սովորաբար տատանվում է 4,5-ից 5,5 կգ։ Գլուխը պատված է բնական պուտիկավոր բորբոսով, որն ունի գորշ, վառ շագանակագույն, կարմիր կամ շագանակագույն երանգներ։ Կեղևի տակ գտնվում է խիտ և առաձգական կաթնասպիտակ երանգով միջուկը։ Պանրատեսակն աչքի է ընկնում մեծ յուղայնությամբ։

Պանրատեսակն աչքի է ընկնում նուրբ համով՝ կարամելի և մրգերի համային երանգներով, ինչպես նաև պարունակում է այծի կաթի և ընկուզեղենի թեթև համային հատկանիշներ։

Օգտագործվում է որպես առանձին ուտեստ։ Հրամցնում են հացով և քաղցր սպիտակ գինով։

## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն
* 

## Արտաքին հղումներ
*Professional Chef
*Euskalnet

Կատեգորիա:Ֆրանսիական պանիրներ
Կատեգորիա:Ոչխարի կաթից պանիրներ
Կատեգորիա:Կովի կաթից պանիրներ
Կատեգորիա:Պինդ պանիրներ
Կարմիր Ցարիցինի պաշտպանության հերոսների հուշարձան

**Կարմիր Ցարիցինի պաշտպանության հերոսների հուշարձան** (), քանդակագործական հորինվածք, որը նվիրված է Ռուսաստանի քաղաքացիական պատերազմի հերոսներին, ինչպես նաև Ցարիցին գյուղի (այժմ` Վոլգոգրադ) ձեռնարկությունների աշխատակիցներին, որոնք ակտիվորեն մասնակցել են 1918-1919 թվականների մարտերին։ Գտնվում է Վոլգոգրադի Մետաղագործների հրապարակում, Ցարիցինի օպերայի շենքի առջև։

## Պատմություն
Ցարիցինի պաշտպանությունը, որը եղել է խոշոր արդյունաբերական կենտրոն և երկրի կենտրոնական շրջանները Ներքին Պովոլժիեին, Հյուսիսային Կովկասին և Միջին Ասիային կապող հաղորդակցության առանցքային հանգույց, մեծ դեր է խաղացել քաղաքացիական պատերազմի իրադարձություններում։ Համառ պաշտպանության համար քաղաքը 1919 թվականի մայիսի 17-ին պարգևատրվել է Պատվավոր հեղափոխական կարմիր դրոշով, իսկ 1924 թվականի ապրիլի 14-ին` Կարմիր դրոշի շքանշանով։

Քաղաքի պաշտպանների հուշարձանը, որը ստեղծել են քանդակագործ Ալեքսանդր Կիբալնիկովը և ճարտարապետ Վասիլի Շալաշովը, տեղադրվել է 1961 թվականին Ստալինգրադի Մետաղագործների հրապարակում` Լենինի անվան մշակույթի պալատի շենքի առջև (այժմ` Ցարիցինի օպերա)։

Հուշարձանն ընդունվել է պետական պաշտպանության` ՌԽՖՍՀ նախարարների խորհրդի 1974 թվականի դեկտեմբերի 4-ի № 624 որոշմամբ։
320px|մինի|ձախից

## Նկարագրություն
4 մետր բարձրությամբ քանդակը ձուլված է բրոնզից և պատկերում է զենքը ձեռքներին վեց բանվորների, որոնք, կարծես, քարացել են շարժման մեջ։ Նրանց դեմքերն արտահայտում են ցանկացած պահի քաղաքը պաշտպանելու վճռականություն։ Քանդակը տեղադրված է 4-մետրանոց բետոնե պատվանդանին, որն ունի զուգահեռանիստի ձև և երեսպատված է մուգ մոխրագույն մարմարե սալիկներով։ Վերին կենտրոնական սալիկի վրա փորագրված է հետևյալ մակագրությունը. «Կարմիր Ցարիցինի պաշտպանության հերոսներին հավերժ փա՛ռք»։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:1961 հիմնադրումներ
Կատեգորիա:Հուշարձաններ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Վոլգոգրադի հուշարձաններ
Ալպիական վարդ (հյուրանոց)

**«Ալպիական վարդ» հյուրանոց** (), պատմական շենք Մոսկվայի կենտրոնում (Պուշեչնայա փողոց տուն 4, շ. 1): Կառուցվել է 1901-1902 թթ.  ճարտարապետ Անատոլի Ալեքսանդրովիչ Օստրոգրադսկու նախագծով, մոդեռն ոճով։ Շենքն ունի մշակութային օբյեկտի կարգավիճակ։ Ներկայումս այն զբաղեցնում է Պետկրկեսը։

## Պատմություն
18-րդ դարի վերջում ներկայիս Պուշեչնայա փողոցի 4-րդ տան տեղում կառուցվել է երկհարկանի քարե շինություն։ 1821 թվականին տան սեփականատերն է «Ալեքսանդր Սեմենի տպարանը»։ Ավելի ուշ շենքում տեղակայվել է «Ս. Պ. Յակովլևի տպարանը», Գարդների և Մալցևի սպասքի խանութը և բյուրեղյա իրերի գործարանը։ 1870-ական թվականներին շենքում բացվել է «Ալպիական վարդի տակ» ռեստորանը, որը հետագայում անվանվեց «Ալպիական վարդ» ():

1880-ական թվականներին, երբ շենքը պատկանում էր իշխանուհի Օ. Ա. Տուրկեստանովա-Արգամակովայինին, սեփականությունը բաժանվել է 2 մասի։ 1901-1902 թվականներին սեփականության ձախ կողմի պահպանված պատերի կողքին կառուցվել է նոր քառահարկ «Ալպիական վարդ» հյուրանոցը՝ ճարտարապետ Անատոլի Օստրոգրադսկու նախագծով (այժմ՝ տուն 4, շենք 1)։ 1911-1912 թթ. կառույցի աջ մասի հենքի վրա ինժեներ Պավել Պավլովիչ Վիսնևսկու նախագծով  և Ալեքսանդր Ալեքսանդրովիչ Վեսնինի մասնակցությամբ կառուցվել է «Ալպիական վարդ» ռեստորանը (այժմ՝ տուն 4, շենք 2)։

## Ճարտարապետություն
«Ալպիական վարդ» ռեստորանը դասվում է վաղ մոդեռնիստական կառույցների թվին։  Քառահարկ շենքի ճակտոնը պատված է ուղղահայաց որմնասյուներով և երեսապատված է բաց մոխրագույն կերամիկական սալիկներով։ Առաջին հարկում մեծ պատուհաններ են, որոնք նախատեսված են խանութների ցուցափեղկերի համար։ Երկրորդից չորրորդ հարկի պատուհանները երկմասանի են։ Պատուհանագոգերը և իմպոստները զարդարված են ծեփածո համաձուլվածքներով։ Ֆասադայի ծեփածո ձևավորումը համապատասխանում է հյուրանոցի անվանը և արտացոլում է ալպիական գույների բազմազանությունը. չորրորդ հարկի պատուհանների միջև կակաչներ և հիրիկներ են, երկրորդ և երրորդ հարկերի միջև ներդաշնակ կակաչներ, անցման կամարի տակ ծաղկաշղթայով պատանի է։ Առավել հատկանշական է երրորդ և չորրորդ հարկերի միջև ծեփածո ֆրիզը, որտեղ պատկերված է նայադների լոգանքը։ Պահպանվել են պատշգամբների և տանիքների թուջե բնօրինակ ցանկապատերը։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Մոսկվայի հյուրանոցներ
Կատեգորիա:Մոսկվայի շենքեր և կառույցներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի մշակութային ժառանգության օբյեկտներ
Սավվա Մամոնտովի քաղաքային դաստակերտի կողաշենք

**Սավվա Մամոնտովի քաղաքային դաստակերտի կողաշենք** (), տուն Մոսկվայում, Սադովոյե կոլցոյում (Սադովայա-Սպասսկայա փողոց, տուն 6, շինություն 2)։ Քաղաքային դաստակերտի միակ պահպանված շինությունն է։ Կառուցվել է 1870-ական թվականներին, վերնակառուցվել 1890-ական թվականների սկզբին նկարիչ Միխայիլ Վրուբելի նախագծով,  որը դրանից հետո այնտեղ որոշ ժամանակ բնակվել է։ Շենքն ունի մշակութային ժառանգության դաշնային նշանակության օբյեկտի կարգավիճակ։

## Պատմություն
Սադովայա-Սպասսկայա փողոցի քաղաքային դաստակերտը կառուցվել է 1816 թվականին արքունի խորհրդական Պրասկովյա Եսաուլովայի կողմից։ 1867 թվականին այն զգալիորեն վերակառուցվել է, ինչից հետո այնտեղ բնակվել է հայտնի բարերար Սավվա Մամոնտովը։ Նրա սալոնում հաճախ են եղել Ֆեոդոր Շալյապինը, Վիկտոր Վասնեցովը, Միխայիլ Վրուբելը, Սերգեյ Ռախմանինովը և մշակույթի ու արվեստի այլ գործիչներ։

Սավվա Մամոնտովի քաղաքային դաստակերտից մինչև մեր ժամանակներ պահպանվել է միայն բակային կողաշենքը, որը կառուցվել է 1870-ական թվականներին։ 1891-1893 թվականներին նկարիչ Միխայիլ Վրուբելի նախագծով վերնակառուցվել է կողաշենքի կողմնային մասը։ Վրուբելն իր ստեղծագործության ոճը բնորոշել է որպես «հռոմեական-բյուզանդական»։ 1895-1896 թվականներին վերնակառուցվել է ամբողջ շենքը, 1911 թվականին մասամբ փոխվել են ճակատները։ Այդ վերակառուցումներից հետո կողաշենքի ճարտարապետական ոճը կարելի է բնութագրել որպես «աղյուսային»։

Նկարիչ Մ. Ա. Վրուբելը կողաշենքի ճակատները դրվագել է մայոլիկայով (դեկորը չի պահպանվել), մուտքի դարպասի վերևում առյուծի դիմակ էր։ Մինչև մեր օրերը չհասած ներսույթի ձևավորման մեջ նույնպես լայնորեն օգտագործվել է մայոլիկան։ Վրուբելի էսքիներով պատրաստված երկու մայոլիկային բուխարիները և երկու վառարանները հիմա ցուցադրվում են «Աբրամցևո» արգելոց-թանգարանում։

1898 թվականին Մամոնտովի ֆինանսական ծանր վիճակի պատճառով դաստակերտը գրավադրվել է։ 1912 թվականին գլխավոր տան տեղում կառուցվել է Ստրախովի արական վարժարանը, որից պահպանվել է միայն հիմնապատերի մի մասը։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Մոսկվայի շենքեր և կառույցներ
Մարոկկոյի ֆուտբոլի ազգային հավաքական

**Մարոկկոյի ֆուտբոլի ազգային հավաքականը** () ներկայացնում է Մարոկկոն ֆուտբոլի միջազգային մրցաշարերում և առանձին հանդիպումներում։ Կառավարվում է Մարոկկոյի ֆուտբոլի ֆեդերացիայի կողմից։

Մարոկկոն 1976 թվականին հաղթեց Աֆրիկայի ազգերի գավաթը։ 1986 թվականին նրանք դարձան առաջին աֆրիկական թիմը, որը աշխարհի առաջնության իրենց խմբում գրավել են առաջին տեղը՝ առաջ անցնելով Պորտուգալիայից, Լեհաստանից և Անգլիայից։ Այս խաղարկությանը նրանք հասան մինչև երկրորդ փուլ, որտեղ պարտվեց Արևմտյան Գերմանիային։

2018 թվականին Մարոկկոն 20 տարվա մեջ առաջին անգամ մասնակցեց աշխարհի առաջնությանը։

ՖԻՖԱ-ի դասակարգման աղյուսակում զբաղեցնում է 42-րդ հորիզոնականը՝ 2018 թվականի մայիսի 17-ի դրությամբ։

## Նվաճումներ
* **[[Աֆրիկայի ազգերի գավաթ]]**
** **Հաղթող (1)․** 1976
** *Երկրորդ տեղ (1)․* 2004
** *Երրորդ տեղ (1)․* 1980
* **[[Արաբ ազգերի գավաթ]]**
** **Հաղթող (1)․** 2012
* **[[Աֆրիկայի ազգերի առաջնություն]]**
** **Հաղթող (1)․** 2018

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Մարոկկոյի ֆուտբոլի ֆեդերացիայի կայքը
* Մարոկկոն soccerway.com կայքում
* Մարոկկոն ՖԻՖԱ-ի պաշտոնական կայքում
Քեյկուբադ մզկիթ

**Քեյկուբադ մզկիթ** () 14-րդ դարի մզկիթ է, որը գտնվում է Բաքվի Իչարի Շահար տարածքում։ Մզկիթը գտնվում է Շիրվանշահերի ապարանքների վերին շինությունում, պալատական շենքի ետևում, Սեյիդ Յահյա Բակուվի թյուրբեյի դիմաց։

## Պատմություն
180px|thumb|left|19-րդ դարի վերջում մզկիթի տեսակետը
Մզկիթը կառուցվել է Շիրվանշահ Քեյկուբադի(1317-1348) կողմից։ Շենքի ճշգրիտ շինարարության ամսաթիվը անհայտ է։ Մզկիթը այրվել է 1918 թվականին։ Մզկիթը բաղկացած է ուղղանկյուն պաշտամունքի սրահից և փոքր միջանցքից։ ենթադրվում է, որ մզկիթը կառուցվել է 14-րդ դարում։ Դահլիճի կենտրոնում չորս սյուներ էին։ Պաշտամունքի սրահի հարավային պատի վրա միհրաբ կար։ Մզկիթը նույնպես օգտագործվել է որպես մեդրեսե Սեյիդ Յահիա Բակուվիի կողմից։ 1918 թվականի տեպքերի ժամանակ մզկիթը այրվեց և ավերվեց։ 
Մզկիթի հարավային մասում կա թյուրբե։ Թյուրբեն և Քեյկուբադ մզկիթը պատկանում է Շիրվանշահերի ապարանքներին։

## Տես նաև
* Իչարի Շահար (Բաքվի թաղամաս)
* Ջումա մզկիթ (Բաքու)
* Շիրվանշահերի ապարանքներ

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Բաքվի մզկիթներ
Արմեն Մալխասյան

**Արմեն Սամվելի Մալխասյան** (), հայ գրող, վիպասան։

## Կենսագրություն
Արմեն Մալխասյանը ծնվել է 1969 թվականի դեկտեմբերի 24-ին Երևանում։ 1977-1987 թվականներին սովորել է թիվ 120 միջանկարգ դպրոցում։ 1987-1995 թվականներին սովորել է Երևանի պոլիտեխնիկական ինստիտուտի էլեկտրատեխնիկական ֆակուլտետի Երեկոյան էլեկտրաէներգետիկական բաժնում։ 1988-1990 թվականներին ծառայել է ԽՍՀՄ Զինված ուժերում։

### Ընտանիքը
Կինը՝ Գոհար Դիլանյան
Երեխաները՝
* Աննա Մալխասյան
* Սոնա Մալխասյան
* Արգիշտի Մալխասյան

## Ստեղծագործություններ
Արմեն Մալխասյանը գրական գործունեությամբ սկսել է հետաքրքրվել 7-8 տարեկանից, սակայն լրջորեն զբաղվել է 2000 թվականից։ Իր ստեղծագործությունները հիմնականում պատմական ժանրի մեջ են, որը վառ արտացոլվել է իր բանաստեղծությունների, պատմվածքների, վիպակների և պատմավեպերի մեջ։

2010 թվականին լույս տեսած «Տիգրան Մեծ» պատմավեպում նա փորձել է արքային ներկայացնել ոչ իբրև խորհրդանիշ-թագավոր, այլ որպես սովորական մարդ, որը բավականին բարդ ճակատագիր է ունեցել։ Արմեն Մալխասյանը իր պատմավեպը նվիրել է Տիգրան Մեծի ծննդյան 2150-ամյակին։

## Երկերի մատենագիտություն
* «Հայկ և Բել», 2002, (վիպակ).
* «20.000 տաղանդ Ծոփքի համար», 2006 (պատմավեպ).
* «Տիգրան Մեծ», 2010 (պատմավեպ).
* «Բալլադ պաշտոնի մասին», 2010 (վիպակ).
* «Ճակատագրական Սիգարետը», 2011 (վիպակ).
* «Վիրավորանք», 2012 (պատմվածք).
* «Լամասարի Գեղեցկուհին», 2013 (պատմավեպ). 
* «Արամ Հարիգանի ոդիսականը», 2015 (ֆանտաստիկ վեպ). 
* «Հազկերտի ցասումը», 2015 (պատմավեպ).
* «Պոետը և աղջիկը», 2016 (պատմվածք)
* «Թե ինչպես Խոջա Նասրեդինը ծանոթացավ իր էշի հետ», 2017 (պատմվածք).
* «Ասորիքի փոխարքան», («Տիգրան Մեծ» պատմավեպի շարք) 2021
* «Թզուկների քաղաքը» (դիցապատում). 2022
* «Դյութիչ կղզու գանձը» (դիցապատում). 2022
* «Հայկ և Բել» (Հայրենի պատմություններ շարք) 2022
* «Արամ թագավոր» (Հայրենի պատմություններ շարք) 2022
* «Տորք Անգեղ» (Հայրենի պատմություններ շարք) 2022
* «Արուբանե աստվածուհու կնքամատանին» (Հայրենի պատմություններ շարք) 2022
* «Վարազդատ Արշակունի» (Հայրենի պատմություններ շարք) 2023
### Անավարտ ստեղծագործություններ
*«Սինդբադի յոթ նավարկությունների տարեգրությունը»
* «Կրոնական պատերազմներ», (Հազկերտի ցասումը վեպի շարունակությունը).
* «Արամը և Խաչակրաց արշավանքը», (ֆանտաստիկ վեպ).
*«Քաջ Նազար»
* «Խաչագողի հիշատակարանը», (Րաֆֆու համանուն վեպի հիման վրա).
* «Տիգրան Մեծ» (վեպի նոր խմբագրված տարբերակը).

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Արմեն Մալխասյան
* Հայկ և Բել
* Լույս է տեսել Ա. Մալխասյանի «Տիգրան Մեծ» պատմավեպը
* Արմեն Մալխասյան, Արամ Հարիգանի ոդիսականը

Կատեգորիա:Հայ տղամարդ գրողներ
Կատեգորիա:Հայ արձակագիրներ
Ֆրիդրիխ Էնգելսի հուշարձան (Մոսկվա)

**Ֆրիդրիխ Էնգելսի հուշարձան** (), Ֆրիդրիխ Էնգելսի հիշատակը հավերժացնող հուշարձան Մոսկվայում։ Տեղադրվել է 1976 թվականին մետրոյի Կրոպոտկինսկայա կայարանի հարևանությամբ։ Հուշարձանը ստեղծել են քանդակագործ Իոսիֆ Իվանովիչ Կոզլովսկին, ճարտարապետներ Ալեքսանդր Ալեքսեևիչ Զավարզինը և Անատոլի Անդրեևիչ Ուսաչյովը։ Հուշարձանը հայտնաբերված մշակութային ժառանգության օբյեկտի կարգավիճակ ունի։

## Պատմություն
1972 թվականին ԱՄՆ նախագահ Ռիչարդ Նիքսոնի ԽՍՀՄ կատարած այցի ժամանակ Օստոժենկա և Պրեչիստենկա փողոցների ավերված տները քանդվել են և դրանց տեղում ձևավորվել է պուրակ։ Սկզբում հրապարակը պետք է ավելի մեծ լիներ, քանի որ պուրակի «ապամոնտաժված» շենքերն ակնհայտ պատմական արժեքներ էին, և Մոսկվայի մտավորականության շրջանում տեղական սկանդալ էր առաջացել, որի արդյունքում իշխանությունները համաձայնեցին կրճատել պուրակի տարածքը և վերականգնել դրա հետևում գտնվող Սպիտակ և Կարմիր պալատները։

Արդյունքում պուրակը ստացել է չափազանց համեստ ձև։ Կենտրոնական կոմիտեի և ԽՍՀՄ Մինիստրների խորհրդի որոշման համաձայն այդ վայրում կառուցվել է մարքսիզմի հիմնադիրներից մեկի գերմանացի փիլիսոփա Ֆրիդրիխ Էնգելսի հուշարձանը։

1976 թվականի նոյեմբերի 2-ին Հոկտեմբերյան հեղափոխության 59-ամյակի նախօրեին հուշարձանը բացվել է։ Հանդիսավոր արարողությանը ներկա է գտնվել ԽՄԿԿ Մոսկվայի քաղաքային կոմիտեի առաջին քարտուղար Վիկտոր Գրիշինը, ԽՄԿԿ Կենտրոնական կոմիտեի քարտուղար Միխայիլ Զիմյանինը, Մոսկվայի քաղաքային խորհրդի նախագահ Վլադիմիր Պրոմիսլովը, ԽՍՀՄ մշակույթի փոխնախարար Կոնստանտին Վորոնկովը, ԽՍՀՄ-ում ԳԴՀ դեսպան Գարրի Օտտը և պաշտոնյաներ։

Վ. Վ. Գրիշինը կտրել է կարմիր ժապավենը, հուշարձանը բացվել է և հնչել է ԽՍՀՄ օրհներգը։ Բացման խոսքով հանդես են եկել Մարքսիզմ-լենինիզմի ինստիտուտի տնօրեն, ակադեմիկոս Անատոլի Եգորովը, Սոցիալիստական աշխատանքի հերոս Պավել Նովոժիլովը և Մոսկվայի պետական համալսարանի ուսանող Տ. Յու. Զույկովան։

Քանի որ հուշարձանը տեղակայված է «Կրոպոտկինսկայա» մետրոյի կայարանի հարևանությամբ` նախկին Կրոպոտկինսկայի հրապարակում (այժմ՝ *[[Պրեչիստենսկիե դարպասներ հրապարակ]]*), շատ մուսկվացիներ հուշարձանը շփոթում են Պյոտր Կրոպոտկինի հուշարձանի հետ։

## Նկարագրություն
Ֆրիդրիխ Էնգելսի 6 մետր բարձրությամբ բրոնզե քանդակը տեղադրված է կարմիր գրանիտե պատվանդանի վրա։ Հուշարձանը կանգնած է հրապարակի շրջանի կենտրոնում։ Պրեչիստենսկիե դարպասների կողմից դեպի հուշարձանն է գալիս կիսաշրջանաձև աստիճանը։ Ֆրիդրիխ Էնգելսը քանդակված է ամբողջ հասակով՝ ձեռքերը կրծքավանդակին։ Քանդակագործը ձգտել է ստեղծել Էնգելսի 1870-ական թվականների կերպարը, երբ Կարլ Մարքսը ղեկավարում էր միջազգային աշխատանքային շարժումը։

Հուշարձանը և նրա շուրջ գտնվող հրապարակը գրեթե ամբողջությամբ կլանել են այգին, որի արդյունքում վերջինս հատուկ չի նշվում, հատկապես Մոսկվայի քարտեզներում և չունի սեփական անուն։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:1976 հիմնադրումներ Ռուսաստանում
Կատեգորիա:Մոսկվայի հուշարձաններ
Պեստո

**Պեստո** (՝ աղացած, տրորած), իտալական խոհանոցին պատկանող սոուս, որը պատրաստվում է ռեհանով, իտալական սոճու սերմերով, պանրով և ձիթապտղի յուղով։ Պեստոն ավելացնում են զանազան ուտեստների, այդ թվում՝ պիցցայի, մակարոնեղենի, ավոկադոյի կամ լոլիկի ապուր-խյուսերի վրա, կամ էլ քսում են հացին։

## Դասական բաղադրատոմս
մինի|ձախից|Պեստո
Պեստոն ունի հազարամյակների պատմություն։ Դեռևս Հին Հռոմում պատրաստել են նմանատիպ սոուս՝ մորետումը, որը համարվում է ժամանակակից պեստոյի նախահայրը։ Պեստոյի մասին առաջին գրավոր հիշատակությունը գտնվել է լիգուրացի նպարավաճառ Ջիո Բատա Ռատոյի և իր որդու՝ Ջովանիի «Ջենովայի խոհանոց» («La Cuciniera Genovese») գրքում, 1863 թվականին։ Պեստոն առաջին անգամ պատրաստել են հյուսիսային Իտալիայի Լիգուրիա մարզում, մասնավորապես՝ Ջենովա քաղաքում։ Ջենովական դասական պեստոն (*pesto alla genovese*) պատրաստվում է մարմարե սանդի մեջ փայտե թիակով։ Սոուսի բաղադրատոմսը հետևյալն է. Ջենովայի շրջակա գյուղերում աճող ռեհանի տերևներ, իտալական սոճու սերմեր, ոչխարի կաթից պատրաստված կոշտ պանիր (պեկորինո և/ կամ պարմեզան), սխտոր, աղ, լիգուրական ձիթայուղ (չռաֆինացված, մեխանիկական զտմամբ)։

## Տարատեսակներ
Պեստոն ունի յուրահատուկ, կանաչ գույն, սակայն Իտալիայի հարավում, Սիցիլիա կղզում, պատրաստում են կարմիր պեստոյի երկու տարատեսակ՝ պեստոյի հիմնական բաղադրիչներին ավելացնելով լոլիկ, կամ հանելով որևէ բաղադրիչ։
* (+) թարմ լոլիկ, (−) սոճու սերմեր՝ *Պեստո ալա Սիցիլիա* (*pesto alla siciliana*)
* (+) ջերմոցի լոլիկ և նուշ, (−) պանիր, կամ (+) թարմ լոլիկ (կեղևահան արած և սերմերը հեռացրած) և նուշ, (−) պանիր և սոճու սերմեր՝  *Պեստո ալա Տրապանեզե* (*pesto alla trapanese*, տրապանական պեստո).

### Ուրիշ երկրներում
* Ֆրանսիայի հարավ-արևելքում, Պրովանս մարզում, պատրաստում են պիստու (pistou) սոուսը՝ ռեհանից, սխտորից և ձիթապտղի յուղից։
* Ավստրիայում դդումի սերմերից պատրաստում են դդումի պեստո։
* Գերմանիայում պատրաստում են պեստոյի իրենց տարբերակը, ռեհանի փոխարեն ավելացնելով ղանձիլ։


 Fettuccine Pesto.JPG|Ֆետուչինե
 Focaccia con pesto.jpg|Ֆոկաչա
 Pizzas food cheeses shrimp pesto.jpg|Պիցցա


## Տես նաև
* Մորետում

## Գրականություն
* 
* 
* 
* 
* 

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Իտալական խոհանոց
Կատեգորիա:Սոուսներ
Գրասենյակների տուն

**Գրասենյակների տուն** (), պատմաճարտարապետական հուշարձան Ռուսաստանի Դաշնության Եկատերինբուրգ քաղաքում, որը կառուցվել է 1929 թվականին։ Մշակութային ժառանգության տարածաշրջանային նշանակության օբյեկտ է։ Շենքի հասցեն է` Մալիշևի փողոց, տուն 42 (շենքն ունի նաև երկրորդ հասցե` Մարտի 8-ի փողոց, տուն 10)։ Ճարտարապետներ` Գ. Պ. Վալենկով, Վլադիմիր Իվանովիչ Սմիռնով։

## Պատմություն
Գրասենյակների տունը կառուցվել է առևտրային ձեռնարկությունները և Գյուղատնտեսական կոոպերացիայի միության բանկը տեղավորելու համար։ Շենքն ունի 4 հարկ (առաջին հարկում պատուհանները ծառայել են որպես խանութների ցուցափեղկեր), տպավորիչ կլորացված անկյուն` Մարտի 8-ի և Մալիշևի փողոցների խաչմերուկում։ Հայրենական մեծ պատերազմի տարիներին շենքում տեղակայված էր թիվ 1708 էվակուացիոն հոսպիտալը։ Աշխատասենյակները վերածվել էին հիվանդասենյակների։ Գրասենյակների տունն այդ նպատակով շատ հարմար էր, քանի որ ունի լայն միջանցքներ, սենյակները շատ են և լուսավոր։

Պատերազմից հետո շենքի կյանքը վերադարձել է սովորական հուն. հարկերը կրկին վերադարձվել են խանութներին ու գրասենյակներին։

## 1974 թվականի հրդեհ
1974 թվականի մարտի 1-ին Գրասենյակների տանը տեղի է ունեցել ողբերգություն` ուժեղագույն հրդեհ, որի հետևանքով զոհվել է 8 մարդ։ Հրդեհը սկսվել է շենքի վերին հարկում, վերանորոգման ընթացքում։ Այստեղ տեղակայված էին «Գիպրոտորգի» և «Գորզելենստրոյի» ստորաբաժանումները։ Ըստ ականատեսների` հրշեջները ժամանել են ուշացումով, բացի այդ, ջուրը խողովակներում փետրվարյան ցրտերի պատճառով սառած է եղել։

## Արդի վիճակ
Ներկայումս Գրասենյակների տունը գործում է որպես գրասենյակային կենտրոն։

## Պատկերասրահ

Дом контор Екатеринбург 32.JPG|Գրասենյակների տուն
ДОМ КОНТОР. ЕКАТЕРИНБУРГ.JPG|Շենքի անկյունային մասը
Dom kontor.JPG|
Малышева 42 табличка.jpg|Շենքի մասին տեղեկություններով տախտակ


## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:1929 հիմնադրումներ
Կատեգորիա:Եկատերինբուրգի շենքեր և կառույցներ
Իտալացի աղջկա երգը

**«Իտալացի աղջկա երգը»**, հայազգի անվանի գրող և բանաստեղծ Միքայել Նալբանդյանի գրական ստեղծագործությունը, որը գրվել է 1859 թվականին Գերմանիայի Մայնի Ֆրանկֆուրտ քաղաքում։

Ստեղծագործությունը երկխոսության միջոցով ներկայացնում է ավստրիական կործանարար լծից ազատվելու ուղղությամբ Ջուզեպպե Գարիբալդիի մղած ազգային-ազատագրական պատերազմը։ Բանաստեղծությունը Իտալիայի օրինակով վեր է հանում հայ ժողովրդի առջև ծառացած խնդիրները՝ հորդորելով միահամուռ ուժերով ընդդիմանալ գերությանն ու պայքարել հանուն ազատության և անկախության։

1991 թվականին ԽՍՀՄ-ից Հայաստանի անկախանալուց հետո «Իտալացի աղջկա երգը» ստեղծագործության հիման վրա գրվել է Հայաստանի անկախ Հանրապետության օրհներգը՝ վերանվանվելով «Մեր հայրենիք»։

## Վերլուծություն
Միքայել Նալբանդյանի ստեղծագործությունը ներկայացնում է Ավստրիական կայսրության դեմ Իտալիայի մղած ազգային-ազատագրական պատերազմը՝ «քույր-եղբայր» երկխոսության տեսքով։ Իտալացի աղջիկը ռազմաճակատ է ուղարկում սիրասուն եղբորը՝ վերջինիս հանձնելով ազատության խորհրդանիշ հանդիսացող եռագույն իտալական դրոշը։ Խոսվում է այն մասին, որ հայրենիքի համար նահատակվելը անմահություն է, ինչպես նաև իտալացի կանանց խիզախության և ազգասիրության մասին։

«Իտալացի աղջկա երգը» կոչ է հայ ժողովրդին։ Միքայել Նալբանդյանը ստեղծագործությունում Իտալիան ընտրել է որպես անկախության համար պայքարող երկրի օրինակ՝ հորդորելով հայերին ևս հետևել այդ օրինակին։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Միքայել Նալբանդյանի ստեղծագործություններ
Վերանշեհր (այլ գյուղ)

**Վերանշեհր**, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Խարբերդի վիլայեթի Մալաթիայի գավառում։

Բնակչության մասին տվյալներ չեն պահպանվել։ Նրանք բռնությամբ տեղահանվել են 1915 թվականի Մեծ եղեռնի ժամանակ։ Նրանց մեծ մասը զոհվել է աքսորի ճանապարհին։

## Տես նաև
* Խարբերդի նահանգի հայաբնակ բնակավայրեր

## Ծանոթագրություններ

## Աղբյուրներ
* «Հայաստանի և հարակից շրջանների տեղանունների բառարան» (5 հատորով), 1986-2001 թթ., Երևանի Համալսարանի հրատարակչություն
* Արեւմտահայաստանի եւ Արեւմտահայութեան Հարցերու Ուսումնասիրութեան Կեդրոն

Կատեգորիա:Արևմտյան Հայաստանի գյուղեր
Տապակած պիցցա

**Տապակած պիցցա**, պիցցայի տեսակ, որը պատրաստվում է այլ խոհարարական տեխնոլոգիայով։ Սովորական պատրաստման փոխարեն մթերքը  տապակվում է։ Պիցցայի պատրաստման այս ձևը հայտնի է Իտալիայում և Շոտլանդիայում, սակայն շոտլանդական և իտալական տեսակների միջև կան բազմաթիվ տարբերություններ։

## Իտալիա
Իտալիական *pizza fritta* ուտեստն առաջացել է Նեապոլում։ Պատրաստման սկզբում խմորը տապակվում է, ապա լցոնվում է պանրով, մսով և, որոշ դեպքերում՝ կանաչիով։ Այլ տարբերակ է նաև բաղադրիչները շերտով ծածկելը, ինչպես արվում է *calzone* պատրաստելիս, որն այնուհետև տապակվում է։ Այս տարատեսակը կոչվում է *panzerotto*։ Տապակելը հնարավորություն է տալիս պիցցան պատրաստել առանց վառարանի։ Դա կիրառվում է փողոցային տաղավարներում, որտեղ հնոց տեխնիկապես հնարավոր չէ տրամադրել։

## Շոտլանդիա
Այս պիցցան հասանելի է երկրի բազմաթիվ խանութներում։ Այն սառեցված կամ արդեն վառարանում պատրաստված ուտեստ է՝ հաստ խմորով՝ վրան ավելացրած մյուս բաղադրիչները։ Ապա այն տապակվում է։ Այս ուտեստը կարող է մատուցվել և՛ ամբողջական, և՛ կտորներով, ֆրիի հետ կամ առանց դրա։ Էդինբուրգում և նրա հարակից տարածքներում պիցցայի հետ մատուցվում է աղ և քացախ, կամ դրանցից պատրաստված սոուս։ Հաճախ նաև մատուցվում է ֆրիի հետ։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Շոտլանդական խոհանոց
Դինամո (մարզահամալիր, Եկատերինբուրգ)

**«Դինամո» մարզահամալիր** (), բազմաֆունկցիոնալ մարզական համալիր Ռուսաստանի Դաշնության Եկատերինբուրգ քաղաքում, որը ներառում է 6400 մարդ տարողությամբ մարզադաշտ, մակույկների կայան, երկու ուղյակով լողավազանով վարչական շենք, մարզական դահլիճներ և հրաձգարան։ Մականախաղի «Դինամո» (Եկատերինբուրգ) ակումբի տնային խաղերի անցկացման վայրն է, «Դինամո» (Եկատերինբուրգ) ֆուտբոլային ակումբի նախկին մարզադաշտը 1936-1950 թվականներին։

Կառուցվել է 1929-1934 թվականներին ճարտարապետ Վենիամին Դմիտրիևիչ Սոկոլովի նախագծով։ 

Հասցեն` Երյոմինի, 12։

## Պատմություն
300px|մինի|ձախից|Նավ-տունը
«Դինամո» ջրադահուկային կայանը (սկզբնապես այսպես էր կոչվում կառույցը) կառուցվել է 1934 թվականին ճարտարապետ Վենիամին Դմիտրիևիչ Սոկոլովի նախագծով։

1920-1930-ական թվականներին Սվերդլովսկը, որպես Ուրալի արդյունաբերական և հասարակական կենտրոն, ապրում էր շինարարական աննախադեպ աճի ժամանակաշրջան։ Հասարակական շենքերի ճարտարապետությունը պետք է արտացոլեր համընդհանուր մշակութային հեղափոխությունը, այնպես որ անհնար էր ավանդական ոճերի` ամպիրի, մոդեռնի կամ կլասիցիզմի օգտագործումը։ Բացի այդ, երկիրն ուներ տնտեսական դժվարություններ, շինանյութերի ընտրությունը սահմանափակ էր, և նախագծերին ներկայացվում էին տնտեսական խիստ պահանջներ։

«Դինամո» ակումբի (Ֆիզկուլտուրայի տուն) նախագծման ժամանակ Վ. Սոկոլովը ձգտում էր հեռանալ մարզական ակումբներին ներկայացվող ձևավորված ճարտարապետական կարծրատիպերից։ Ստեղծագործական որոնումների արդյունքը եղավ նավի տեսքով տան կերպարը։ Հիմնական շենքի դիմաց կառուցվեց դեպի ջուրը տանող գրանիտե զառիթափ, հարևանությամբ գտնվում էր ջրային կայանը` ջրացատկի հրապարակներով, լողավազաններով և մանկական լողարաններով։ Լճակի մյուս ափին տրիբունաներն էին։

Հետագայում` խորհրդային և հետխորհրդային տարիներին, լճակի ափին լողափ էր։ Ափը և պուրակը վերակառուցվել են 2000-ական թվականներին։

1980 թվականին քաղաքի իշխանությունները ցանկացել են քանդել Ֆիզկուլտուրայի տունը և տեղում կառուցել Հայրենական մեծ պատերազմում զոհվածների հուշահամալիր, սակայն քաղաքի բնակիչները կարողացել են պահպանել սիրված հուշարձանը։

«Դինամո» պուրակը քաղաքացիների սիրված վայրերից է։ «Դինամո» մարզադաշտը մինչ օրս գործում է, խաղադաշտում հաճախ մարզվում են ֆուտբոլիստները։ Տրիբունաների տակ գտնվող տարածքում կա փակ լողավազան։ Նավ-տանը գործում են տարբեր մարզական կազմակերպություններ և մասնավոր ընկերություններ։

## Պատկերասրահ

2017 Dynamo stadium (Yekaterinburg) 04.jpg|«Դինամո» մարզադաշտը 2017 թվականին
09112010748-СпКомпДинамо copy.jpg|«Դինամո» մարզահամալիրը հեռվից
Стадион Динамо аэросъемка.jpg|«Դինամո» մարզադաշտ (տեսք վերևից)


## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն
* 

## Արտաքին հղումներ
* Официальный сайт
* Объекты культурного наследия Екатеринбурга

Կատեգորիա:1934 հիմնադրումներ Ռուսաստանում
Կատեգորիա:Եկատերինբուրգի շենքեր և կառույցներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի ֆուտբոլային մարզասրահներ
Բունդեսթագի նախագահ

**Բունդեսթագի նախագահ** ( կամ), Գերմանիայի դաշնային խորհրդարանի, Բունդեսթագի ղեկավար, որի գործառույթները նման են խոսնակների գործառույթներին։ Պաշտոնը ըստ գերմանական կանոնադրության համարվում է երկրորդը նախագահից հետո և կանցլերից առաջ։ Բունդեսթագի ներկայիս նախագահն է Բարբել Բասը 2021 թվականի հոկտեմբերի 26-ից։

## Ընտրություններ և գործառույթ
Բունդեսթագի նախագահը ընտրվում է Բունդեսթագի ամեն գումարուման սկզբում Դաշնային ընտրություններից հետո, կամ եթե պաշտոնը թափուր է մնում։ Նախագահին ընտրում են Բունդեսթագի անդամները։ Մինչև նախագահի ընտրությունները նրա գործառույթները ժամանակովորապես կատարում է Բունդեսթագի ամենատարեց անդամը, այսպես կոչված *Alterspräsident*-ը։

Սովորաբար Բուդեսթագի նախագահ է ընտրվում ամենամեծ խորհրդարանական խմբակցությունից։ Գործառույթները սահմանված են եղել դեռևս Վայմարյան հանրապետության ժամանակներից, սակայն այն չի կարգավորվում օրենքով։ Մինչև գումարման ավարտը վաղօրոք հեռացման չափանիշներ չեն սահմանված։ Նախագահության ժամկետը կարող է ավարտվել միայն գումարման ավարտով, եթե նախագահը հրաժարական չի տալի, չի լքում Բունդեսթագը կամ մահանում։ Նա կարող է վերընտրվել մյուս գումարման ժամանակ Բունդեսթագի անդամների կողմից։

## Փոխնախագահներ
Բունդեսթագի փոխնախագահները ( կամ ) ներկայացվում են այլ խորհրդարանական խմբակցություններից։ Փոխնախագահների քանակը սահմանված չէ և համաձայն Բունդեսթագի կանոնակարգի յուրաքանչյուր խորհրդարանական կուսակցություն պետք է ունենա առնվազն մեկ փոխնախագահ։
## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Բունդեսթագ
Աբբեի դը Սիտո

**Աբբեի դը Սիտո** (), ֆրանսիական կիսափափուկ պանիր՝ պատրաստած կովի կաթից։

Պանրատեսակը հայտնի է նաև *Տրապ դը Սիտո* () անունով։ Ռեբլոշոն պանրի շարքին է պատկանում։

## Պատմություն
Պանիրը սկսել են արտադրել 1925 թվականից Սուրբ Նիկողայոս աբբայությունում։ Ամեն տարի մոնբելյար ցեղատեսակի 70 կովերի կաթից արտադրվում է շուրջ 60 տոննա Աբբեի դը Սիտո պանրատեսակից։ Արտադրանքի մեծ մասն իրացվում է տեղական շուկայում։

## Պատրաստում
Աբբեի դը Սիտո պանիրը պատրաստելու համար օգտագործվում է մոնբելյար ցեղատեսակի կովի չպաստերիզացված կաթ։ Պանիրը հասունանում է հընթացս երկու ամիսների։ Այդ ընթացքում պանիրը կանոնավոր կերպով լվանում են և շուռ տալիս։

## Նկարագիր
Պանրի գլուխն ունի սկավառակի տեսք, որի տրամագիծը 18 սանտիմետր է, բարձրությունը՝ 3,5-ից 4 սմ։ Պանրի ընդհանուր զանգվածը կազմում է 700 գրամ։ Աբբեի դը Սիտո պանրի գլուխը պատված է վարդագույն-նարնջագույն երանգով հարթ կեղևով, որն ունի սպիտակ փափուկ փառ։ Կեղևի տակ գտնվում է թեթևակի մամլած, միատարր, փայլուն սերուցքային միջուկը, որն ունի փղոսկրի գույն։ Այդ միջուկը կարող է լինել թեթակի ծորուն։ Պանրի ամբողջ զանգվածում կան տարածված ոչ մեծ աչքեր։

Այս պանիրն աչքի է ընկնում նկուղային թեթև պանրահոտով, յուղոտ կրեմաձև կառուցվածքով, վառ քաղցրահամ մրգային համով։ Հրամցնում են երիտասարդ սառեցված Բոժոլե () և Բուրգունդյան () գինիներով, որոնք ունեն մրգային փնջի և խաղողի բուրմունք։

## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն
* 
* 

## Արտաքին հղումներ
* Abbaye Notre-Dame de Cîteaux

Կատեգորիա:Ֆրանսիական պանիրներ
Կատեգորիա:Կովի կաթից պանիրներ
Պրեչիստենսկիե դարպասներ հրապարակ

**Պրեչիստենսկիե դարպասներ հրապարակ** (, 1924-1993 թվականներ՝ **Կրոպոտկինսկայա հրապարակ**), համարվում է Վոլխոնկա, Պրեչիստենկա, Օստոժենկա փողոցների, Սոյմոնովսկի նրբանցքի և Գոգոլի բուլվարի միջև գտնվող Բուլվարային օղակի մի մասը, փաստացի՝ սկիզբը։ Տեղակայված է Մոսկվայի Խամովնիկի շրջանում։ Հրապարակում է գտնվում մետրոյի «Կրոպոտկինսկայա» կայարանը։

## Անվանման ծագում
Հրապարակը ձևավորվել է Սպիտակ քաղաքի պատի դարպասների մոտ, որտեղից սկսվել է Պրեչիստենկա փողոցը։ Հրապարակի նախկին անուններն են՝ Չերտոլսկիե դարպասներ (16-րդ դար) ըստ Չերտոլե տարածքի, Պրեչիստենսկիե դարպասներ (մինչև 1924 թվական) Նովոդևիչի վանքի Եկեղեցու Սմոլենսկի Սուրբ Աստվածածին եկեղեցու անունով, Կրոպոտինսկի դարպասներ հրապարակ, Կրոպոտինսկի հրապարակ, Կրոպոտինսկի դարպասներ (1924-1993) ի հիշատակ իշխան, հեղափոխական, անարխիզմի տեսաբան, գիտնական, աշխարհագրագետ և երկրաբան,  Արևելյան Ասիայի հետազոտող Պյոտր Կրոպոտկինի (1842-1921)։ Նա ծնվել է մոտակա Շտատնոմ նրբանցքում (այժմ՝ Կրոպոտինսկի նրբանցք)։

## Նկարագրություն
left|thumb|Ելք դեպի Պրեչիստենսկիե դարպասներ Կրոպոտկինկայա մետրոյի կայարանից
thumb|Հրապարակի տեսքը, Օստոժենսկի և Սոյմանովսկի նրբանցքների անկյուն
Պրեչիստենսկիե դարպասներ հրապարակից սկսվում է Մոսկվայի Բուլվարային օղակը։ Այն գտնվում է Սոյմոնովսկի միջափողոցի և Գոգոլի բուլվարի միջև, որի հյուսիս-արևելքից հրապարակը հատելով անցնում է Վոլխոնկան՝ այն բաժանելով Պրեչիստենկա և Օստոժենկա փողոցների։ Սոյմոնովսկի միջափողոցի և Վոլխոնկայի անկյունում է գտնվում Քրիստոս Փրկչի տաճարն այգու հետ, իսկ Գոգոլի բուլվարից դեպի հրապարակ է դուրս գալիս «Կրոպոտկինսկայա» մետրոյի կայարանը (նախասրահի ճարտարապետ՝ Սամուիլ Կրավեց)։ Պրեչիստենկայա և Օստոժենկա փողոցների միջև է գտնվում Ֆրիդրիխ Էնգելսի հուշարձանը (1976 թվական, քանդակագործ՝ Իոսիֆ Կոզլովսկի)։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Официальный сайт управы района Хамовники

Կատեգորիա:Մոսկվայի փողոցներ
Կատեգորիա:Մոսկվայի հրապարակներ
Չոջուք Մարջանլի

**Չոջուք Մարջանլի** (), գյուղ Ադրբեջանի Ջեբրաիլի շրջանում։ Գյուղը գտնվում է արցախաադրբեջանական սահմանագծից 3 կմ արևելք։

Գյուղը 1994 թվականից մինչև 2016 թվականի ապրիլը գտնվում էր հակամարտ զորքերի շփման գոտում։ Քառօրյա պատերազմի արդյունքում Ադրբեջանական զինուժը վերահսկողության տակ վերցրեց գյուղից 2,9 կմ հյուսիս-արևմուտքում գտնվող Վարազաթումբ () բարձունքը և ապահովեց գյուղի անվտանգությունը։ 2017 թվականին Ադրբեջանի կառավարությունը 2 մլն եվրո հատկացրեց գյուղը վերաբնակեցնելու համար։

Չոջուք Մարջանլին այժմ Ջեբրաիլի շրջանի միակ գյուղն է, որը փաստացի վերասկում է ադրբեջանական զինուժը։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Çocuq Mərcanlı at GEOnet Names Server
* Ադրբեջանը օտարերկրյա դիվանագետներին այցի է տանում Ջոջուք Մերջանլի 

Կատեգորիա:Ադրբեջանի գյուղեր
Մարիա Թերեզա Տոսկանացի

**Մարիա Թերեզա Տոսկանացի** (, ), Սարդինիայի թագավորության թագուհին (1831-1849):

Իտալիայի առաջին թագավորի մայրը։

## Կենսագրություն
Տոսկանայի մեծ դուքս Ֆերդինանդ III-ի և Լուիզա Մարիա Բուրբոն Սիցիլիացու դուստրը։ Մարիա Թերեզան ծնվել է Վեննայում, Նապոլեոն 1-ի զորքի ներխուժումից հետո, ծնողների աքսորման ժամանակ։ Նրա ծնվելուց մեկ տարի անց, մայրը մահանում է։

1814 թվականին վերականգնումից հետո Մարիա Թերեզան ընտանիքի հետ տեղափոխվում է Վյուցբուրգ։

1817 թվականի սեպտեմբերի 30-ին Ֆլորենցիայում ամուսնանում է Սարդինիայի ապագա թագավոր արքայազն Կառլ Ալբերտի հետ։ Նրանք ունենում են երեք երեխա։

* Վիկտոր Էմանուիլ II (1820-1878)
* Ֆերդինանդ (1822-1855)
* Մարիա Քրիստինա (1826-1827)

Մարիա Թերեզան երկար ժամանակ է հատկացրել երեխաների կրթությանը։

1831 թվականի ապրիլի 27-ին մահացել է Կառլ Ֆելիքսը։ Մարիա Թերեզան ամուսնու հետ հռչակվել են նոր թագուհի և թագավոր։

## Գրականություն
* *Семёнов И. С.* Европейские Династии. Полный Генеалогический Справочник. - : Издательство «Энциклопедия», издательский дом «Инфра-М», 2006.
* *Марта Шад*. Власть и мифы. Великие династии. Королевский дом Италии - : «Мой Мир», 2004.

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Միապետների դուստրեր
Կատեգորիա:Սարդինիայի թագուհիներ
Սոնյա Օկեսոն

**Սոնյա Օկեսոն** (, ), շվեդ բանաստեղծ, գրող, նկարչուհի։

## Գործունեություն
Սոնյա Օկեսոնը սկսեց ստեղծագործել 28 տարեկանում Ստոկհոլմ տեղափոխվելուց և ատաղձագործ ամուսնուց բաժանվելուց հետո։ Այդ  ամուսնությունից նա ունեցել է երկու երեխա։ Ամուսնալուծության ժամանակ հղի էր երրորդ երեխայով (երեխան մահացել է լեյկեմիայից երկու տարեկանում)։

1956 թվականին Սոնյան ամուսնացել է Բո Հոլմբերգի հետ և ունեցել է չորրորդ երեխային։ Հաջորդ տարի նա հրապարակել է բանաստեղծությունների իր առաջին հավաքածուն` *Situationer*: 1963 թվականին *Husfrid* գրքի հրատարակումը նրան մեծ հռչակ է բերել։ Սոնյան հայտնի է դարձել իր հեղինակային ոճով, կենսակերպով և հանրային մեկնաբանություններով։ Ինը տարի ամուսնությունից հետո նա ամուսնալուծվել է։ Երրորդ անգամ ամուսնացել է շվեդ գրող Յարլ Համմարբերգի հետ, որից ունեցել է հինգերորդ երեխային։ 1970-ական թվականներին հոգեկան հիվանդություն ձեռք բերելուց հետո տեղափոխվել է Հալմստադ։ 1977 թվականին 51 տարեկանում մահացել է քաղցկեղից։

Ֆեմինիստական շարժումը բարձր է գնահատել Օկեսոնի աշխատանքը և հաճախ մեջբերումներ կատարել նրա ստեղծագործություններից, որոնցից ամենահայտնին, թերևս, «äktenskapsfrågan» է։

## Ստեղծագործություններ
### Լիրիկա
* *Situationer* (1957)
* *Glasveranda* (1959)
* *Husfrid* (1963)
* *Pris* (1968)
* *Sagan om Siv* (1974)

### Արձակ
* *Skvallerspegel* (1960)
* *Leva livet* (1961)
* *Efter balen* (1962)

## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն
* Окессон / А. А. Мацевич // Океанариум - Оясио. - М. : Большая российская энциклопедия, 2014. - С. 18. - (Большая российская энциклопедия : [в 35 т.] / гл. ред. Ю. С. Осипов ; 2004-2017, т. 24). - ISBN 978-5-85270-361-3.

Կատեգորիա:Բանաստեղծներ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Շվեդ բանաստեղծուհիներ
Կատեգորիա:Շվեդ գրողներ
Կատեգորիա:Շվեդ նկարչուհիներ
Կատեգորիա:Քաղցկեղից մահացածներ
Գերմանիայի ֆուտբոլի ազգային հավաքականի մարզիչների ցանկ

[250px|thumb|right|[Յոախիմ Լյով — Գերմանիայի ազգային հավաքականի գլխավոր մարզիչն է]]
Ցուցակում ներկայացված են **[[Գերմանիայի ֆուտբոլի ազգային հավաքական|Գերմանիայի ազգային հավաքականի]] գլխավոր մարզիչները**, նրանց վիճակագրությունը և նվաճումները։

Գերմանիայի հավաքականը ձևավորվել է 1908 թ․, իր գոյության առաջին 18 տարիների ընթացքում չի ունեցել գլխավոր մարզիչ։ Հավաքականի առաջին գլխավոր մարզիչն է եղել Օտտո Ներցը։

Թիմի ամբողջ պատմության ընթացքում 10 հոգի զբաղեցրել է գլխավոր մարզչի պաշտոնը, ովքեր բոլորն էլ գերմանացիներ են եղել։ Մարզիչներից 7-ը նախկինում որպես ֆուտբոլիստ հանդես են եկել ազգային հավաքականի կազմում։

Հավաքականի 7 մարզիչներ կարողացել են թիմի հետ հաղթել միջազգային մրցաշարում, իսկ Հելմուտ Շյոնը դա արեց 2 անգամ․ 1972 թ․ եվրոպայի առաջնությունը և 2 տարի անց նաև 1974 թ․ աշխարհի առաջնությունը։

## Մարզիչների ցուցակ
*2018 թ․ հունվարի 13-ի դրությամբ*


* ԱՌ — աշխարհի առաջնություն
* ԵԱ — Եվրոպայի առաջնություն
* ԿԳ — Կոնֆեդերացիաների գավաթ


## Վիճակագրություն ըստ մրցաշարերի
**2018 թ․ հունվարի 13-ի դրությամբ*





## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* 
* 
* 

Կատեգորիա:Գերմանիայի ֆուտբոլի ազգային հավաքական
Լեռնային գերատեսչության դեղատուն (Եկատերինբուրգ)

**Լեռնային գերատեսչության դեղատուն** (), ճարտարապետական հուշարձան Ռուսաստանի Դաշնության Եկատերինբուրգ քաղաքում, որը գտնվում է Եկատերինայի հրապարակում (Աշխատանքի հրապարակ)` Լենինի պողոտա, 37 հասցեով։

## Նկարագրություն
Սա կիսահարկով երկհարկանի ինքնատիպ շենք է` կառուցված կլասիցիզմի ժամանակաշրջանի քաղաքային մասնավոր առանձնատան ոգով։ Կառուցվել է 1821 թվականին՝ հայտնի ճարտարապետ-կլասիցիստ Միխայիլ Մալախովի նախագծով։ Շենքի հետևում տնկված էր այգի, որը շրջապատված էր դարպաս ունեցող գեղեցիկ ցանկապատով։ 1969 թվականին շենքը վերակառուցվել է։ Չնայած ավելի ուշ վերափոխումներին, համալիրը պահպանել է իր ժամանակի կառույցին բնորոշ կլասիցիզմի դարաշրջանի քաղաքային դաստակերտի նկարագիրը։

## Պատմություն
Շենքի հիմնական մասը թվագրվում է 1820-1821 թվականներով։ 1894 թվականին այն ընդլայնվել է կողային կցակառույցներով։ Շենքի հիմնական ճակատը զարդարում էր Եկատերինբուրգի երկու հրապարակներից մեկի հյուսիսային կողմը` անցյալում գտնվելով Եկատերինայի տաճարի դիմաց։

Լեռնային դեղատունը գոյություն է ունեցել մինչև 1886 թվականը, այնուհետև մինչև 1917 թվականը Ուրալի հանքարդյունաբերական համալիրին պատկանող շենքում տեղակայված էին գլխավոր անտառապետի գրասենյակը և չորս անտառային տնտեսությունների գրասենյակները։ 1918 թվականից այս շենքում աշխատել է Ուրալի աշխատանքի կոմիսարիատը (աշխատանքի մարզային բորսա)։ Հետագայում այստեղ տեղակայվել են «Գիտելիք» ընկերության մարզային մասնաճյուղը և Գրողների միության Սվերդլովսկի կազմակերպությունը։

Այժմ շենքում գործում է Քարի կտրման և ոսկերչական արվեստի պատմության թանգարանը։ Ներկայումս թանգարանի շենքը դաշնային նշանակության ճարտարապետական հուշարձան է։

## Պատկերասրահ

Ленина 37 Горная аптека (здание аптеки Горного ведомства).JPG|Լեռնային գերատեսչության դեղատան շենքի գլխավոր ճակատը
Ленина 37 Горная аптека - двуглавый орёл на заборе перед зданием.JPG|Երգլխանի արծիվ շենքի առջևի ցանկապատին


## Ծանոթագրություններ

## Գրականություն
*«Свод памятников истории и культуры Свердловской области». Т1. – «Сократ», 2007. – С. 299-300.

Կատեգորիա:1821 հիմնադրումներ
Կատեգորիա:Եկատերինբուրգի շենքեր և կառույցներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի մշակութային ժառանգության օբյեկտներ
Ուրալի լեռնաշղթայի լեռնային գործարանների գլխավոր պետի տուն

**Ուրալի լեռնաշղթայի լեռնային գործարանների գլխավոր պետի տուն** (), դաշնային նշանակության հուշարձան Ռուսաստանի Դաշնության Եկատերինբուրգ քաղաքում, որը գտնվում է Բանվորական երիտասարդության առափնյա փողոց, 3 հասցեով։ Կառուցվել է XIX դարի առաջին երեսնամյակում ճարտարապետ Միխայիլ Պավլովիչ Մալախովի կողմից։

## Նկարագրություն
Եռահարկ սյունավոր նախամուտքով և կիսահարկով երկհարկանի տան գլխավոր ճակատը նայում է լճակին։ Առաջին հարկի բարձրության վրա կոպտատաշ քարից կառուցված սյունավոր կամարաշար է։ Երկրորդ հարկի մակարդակով սյունավոր նախամուտքն ունի հոնիական կամարաշարի տեսք։ Կիսահարկը զարդարված է սյունավոր նախամուտքի երրորդ հարկով` կորնթական բարակ սյունակներով։ Սյունավոր նախամուտքն ավարտվում է եռանկյունաձև ճակտոնով։ Շենքի երկու կողմերում համաչափ տեղադրված դարպասները ստեղծում են ամբողջական հորինվածք։

## Պատմություն
ձախից|մինի|350x350փքս|Եկատերինբուրգ։ Ուրալի լեռնաշղթայի լեռնային գործարանների գլխավոր պետի նստավայրը ջրամբարի կողմից, 1909 թվական
Ինչպես և Ռաստորգուևների-Խարիտոնովների առանձնատան դեպքում, Մալախովը սկսել է ոչ դատարկ տեղից։ Բերգ-տեսուչ Բուլգակովի վաղուց կառուցված դղյակին նա հավելել է միջնահարկ, սյունավոր նախամուտք և դարպաս, բայց, շնորհիվ նրա միջամտության, սովորական շինությունը վերածվել է ճարտարապետության գլուխգործոցի։

Գրեթե 20 տարի` 1837-1856 թվականներին այդ տան սեփականատերն է եղել գեներալ Վլադիմիր Անդրեևիչ Գլինկան։ Գլխավոր պետի նստավայրում կանգ են առել ապագա կայսր Ալեքսանդր II-ը և նրա դաստիարակը` ռուս հայտնի բանաստեղծ Վասիլի Ժուկովսկին։ Անցնելիս այս տանը կանգ է առել հանգուցյալ դեկաբրիստ Վիլհելմ Կյուխելբեկերի ընտանիքը։ Գեներալ Գլինկայի հատուկ հանձնարարականների պաշտոնյա էր ծառայում դեկաբրիստ Ֆեոդոր Վիշնևսկին։

Ուրալի լեռնաշղթայի լեռնային գործարանների գլխավոր պետի նստավայրն այստեղ գտնվել է մինչև 1917 թվականը։ Հեղափոխությունից հետո որոշ ժամանակ շենքում աշխատել են Բանվորների պատգամավորների շրջանային և մարզային խորհուրդները։

Այժմ շենքում գործում է մարզային № 2 հիվանդանոցը։

## Պատկերասրահ

Дом Глав.горного начальника (Екатеринбург наб.Рабочей Молодежи 3) 2.JPG|
Дом главного горного начальника Екатеринбург 30.JPG|
Рабочей молодежи 3, ворота садовые.jpg|Այգու դարպասը
Рабочей молодежи 3, ограда.jpg|Ցանկապատը


## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Образование Урала 

Կատեգորիա:Եկատերինբուրգի շենքեր և կառույցներ
Մելոցցո դա Ֆորլի

**Մելոցցո դա Ֆորլի** (), իսկական անունը՝ Մարկո դելի Ամբրոջի (Marco degli Ambrogi, ), իտալացի նկարիչ։ Ծագումով Ֆորլիից է, Անսուինո դե Ֆոլիի աշակերտն է։ Որպես գեղանկարիչ կայանալուն ազդել է  Անդրեա Մանտենյայի և Պիեռա Դելլա Ֆրանչեսկայի արվեստը։

1476 - 1481-ական թվականներին Հռոմում աշխատել է Սիկստա 4-րդ պապի և նրա զարմիկի՝ Ֆոլիի միապետ Ջիրոլամո Ռիարիոյի համար։ Վերջինիս համար Մարսի դաշտում պալատ է կառուցել, որը արդյունքում վերակառուցվել է Պալացցո Ալտեմպսի։ Այդ ժամանակաշրջանին է վերագրվում Մելոցցոյի ամենալավ ստեղծագործություններից մեկը՝ Վատիկանի գրադարանի նկարազարդումը։ Պահպանվել է որմնանկարից մի հատված՝  «Վատիկանի գրադարանի հիմնադրումը Սիկստ 4-րդի կողմից» (1477 թվական, Վատիկանի պատկերասրահ)։

Այլ հայտնի ստեղծագործություններից են՝ Սան Մարկոյի ավանդատան զարդանկարները Լորետոյի սրբավայրում (1478 թ.), Պալացցո Դուկալեյի որմնանկարները, Ուրբինո (1473-1475 թթ.):

## Գրականություն
* Вазари Д. Жизнеописания наиболее знаменитых живописцев, ваятелей и зодчих / пер. с итал. – М.: Альфа-Книга, 2008. – 1278 с.
* Schmarsow A. Melozzo da Forli. Ein Beitrag zur Kunst- und Kulturgeschichte Italiens im XV Jahrhundert. – Berlin; Stuttgart: Verlag von W. Spemann, 1886. – 403 p.
* Clark N. Melozzo da Forli. Pictor Papalis. – London: Sothebys, 1990. – 168 p.
* Доброва У.П.  Фреска «Вознесение» Мелоццо да Форли в церкви Санти Апостоли в Риме. Специфика заказа // Актуальные проблемы теории и истории искусства: сб. науч. статей. Вып. 4. / Под ред. А.В. Захаровой, С.В. Мальцевой. – СПб.: НП-Принт, 2014. С. 222–229. – ISSN 2312-2129

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ

Կատեգորիա:Իտալացի նկարիչներ
Կատեգորիա:Իտալացի ճարտարապետներ
Կատեգորիա:Իտալացի արվեստագետներ
Սերգեյ Ռախմանինովի հուշարձան (Մոսկվա)

**Սերգեյ Ռախմանինովի հուշարձան ** (), ռուս կոմպոզիտոր, դաշնակահար և դիրիժոր Սերգեյ Ռախմանինովին նվիրված հուշարձան Մոսկվայում։ Տեղադրվել է 1999 թվականին Ստրաստոյ բուլվարում։ Հուշարձանի հեղինակներն են քանդակագործներ Օլեգ Կոնստանտինովիչ Կոմովը, Անդրեյ Նիկոլաևիչ Կովալչուկը և  ճարտարապետ Յուրի Պանտելեյմոնովիչ Գրիգորևը։ Հուշարձանն ունի մշակութային ժառանգության օբյեկտի հայտարարված կարգավիճակ։

## Պատմություն
Սկզբում ռուս կոմպոզիտոր Սերգեյ Ռախմանինովի (1873-1943 թթ.) հուշարձանը նախատեսվում էր տեղադրել Տամբովի առափնյայում։ Հուշարձանի վրա սկսել է աշխատել քանդակագործ Օլեգ Կոմովը (1932-1994 թթ.), սակայն նա մահացաել է, երբ գրեթե ավարտել էր քանդակը։ Այս հուշարձանի տեղադրման համար քանդակագործի հարազատները շատ բարձր վարձատրություն են պահանջել, որի պատճառով հրաժարվել են այն Տամբովում տեղադրել։

Շուտով որոշվեց այդ  հուշարձանը տեղադրել Մոսկվայի Ստրաստնոյ բուլվարի թիվ 5 տան մոտ, որտեղ Ռախմանինովն ապրել է 1905-1917 թվականներին։ Հուշարձանի աշխատանքներն ավարտին է հասցրել Օլեգ Կոմովի աշակերտը՝ քանդակագործ Անդրեյ Կովալչուկը։ Հուշարձանի տեղադրման աշխատանքները կատարվել են կոմպոզիտորի ազգական, «Տրանսինժստրոյի» տնօրեն Յուրի Ռախմանինովի ղեկավարությամբ։

Հուշարձանը բացվել է 1999 թվականի նոյեմբերի 12-ին։ Սա Ռախմանինովին նվիրված առաջին մոնումենտալ հուշարձանն է։ Հուշարձանի բացման արարողությանը ներկա են գտնվել մշակույթի նախարար Վլադիմիր Եգորովը, Մոսկվայի քաղաքապետ Յուրի Լուժկովը, Ռուսաստանի կոմպոզիտորների միության նախագահ Վլադիսլավ Իգորևիչ Կազենինը, Ռախմանինովի միության նախագահ պրոֆեսոր Վիկտոր Մերժանովը, Մոսկվայի կոնսերվատորիայի պրոֆեսոր Ալեքսեյ Կանդինսկին և Յուրի Ռախմանինովը։

## Նկարագրություն
Ռախմանինովի բրոնզե արձանիկը տեղադրվել է խորանարդե գրանիտե պատվանդանի վրա։ Կոմպոզիտորը պատկերված է համերգային կոստյումով նստած, հենված աթոռին։ Նրա կերպարում մի փոքր լարվածություն կա, դեմքին՝ մեղմ ժպիտ։ Մտահոգ հայացքով նայում է հեռուն՝ դեպի տան կողմը, որտեղ ապրել է երկար տարիներ։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Մոսկվայի հուշարձաններ
Կատեգորիա:1999 հիմնադրումներ Ռուսաստանում
Ղազախստանի մայրաքաղաք

**Ղազախստանի Հանրապետության մայրաքաղաքը** Նուրսուլթանն(այժմ Աստանա) է։ Ամեն տարվա հուլիսի 6-ին Ղազախստանում նշվում է Մայրաքաղաքի օրը։

Ալաշյան ինքնավարության հռչակման (1917 թվականի դեկտեմբերի 13) ժամանակ համագումարում, որն անցկացվել է Օրենբուրգ քաղաքում, այսպես կոչված «ժամանակավոր ժողովրդական խորհրդի» («Ալաշ Օրդա») անցկացման ժամանակավոր վայրը հայտարարվել է Սեմիպալատինսկ քաղաքը։

1920 թվականին ՌԽՖՍՀ-ի կազմում ստեղծված Ղրղզական Ինքնավար Սոցիալիստական Խորհրդային Հանրապետության մայրաքաղաքը Օրենբուրգ քաղաքն էր։

1925 թվականին հանրապետությունն ստացել է Ղազախական Ինքնավար Սոցիալիստական Խորհրդային Հանրապետություն անվանումը, մայրաքաղաքը տեղափոխվել է Ակ Մեչետ, որն այդ առիթով անվանափոխվել է և դարձել Կզըլ-Օրդա։

1929 թվականին հանրապետության մայրաքաղաքը կրկին տեղափոխվել է, այս անգամ՝ Ալմաթի։ 1936 թվականին Ղազախական ԻՍԽՀ դուրս է եկել ՌԽՖՍՀ-ի կազմից և ձևավորվել է որպես Ղազախական ԽՍՀ։

1929-1936 թվականներին Ալմաթին եղել է Ղազախական ԻՍԽՀ-ի մայրաքաղաքը, իսկ 1936-1991 թվականներին՝ Ղազախական ԽՍՀ-ի մայրաքաղաքը, 1991-1997 թվականներին՝ Ղազախստանի Հանրապետության։ Ալմաթին եղել է Ղազախական ԽՍՀ-ի վերջին մայրաքաղաքը և խոշորագույն քաղաքը, հետագայում դարձել է Ղազախստանի Հանրապետության առաջին մայրաքաղաքը և միակ միլիոնանոց քաղաքը։

Ակմոլան պաշտոնապես Ղազախստանի մայրաքաղաք է հռչակվել 1997 թվականի դեկտեմբերի 10-ին։ 1998 թվականի մայիսի 6-ին վերանվանվել է Աստանայի։ Որպես նոր մայրաքաղաքի՝ Աստանայի միջազգային ներկայացումը կայացել է 1998 թվականի հունիսի 10-ին։ Ալմաթիին կցվել է «Ղազախստանի հարավային մայրաքաղաք» անվանումը։ Մինչև օրս այդ տերմինը հաճախ է օգտագործվում ԶԼՄ-ում և դրանով նկատի ունեն հենց Ալմաթիին։ 1998 թվականի նոյեմբերից մինչև 1997 թվականի հոկտեմբերը Ղազախստանում գոյություն է ունեցել Ակմոլայի բարձրագույն և կենտրոնական մարմինների դիսլոկացիայի նորակառուցման նախագահի պաշտոնը, որն զբաղեցրել է Ֆարիտ Գալիմովը։

## Ծանոթագրություններ

Կատեգորիա:Ասիայի մայրաքաղաքներ
Կատեգորիա:Ղազախստանի բնակավայրեր
Կատեգորիա:Ղազախստանի պատմություն
Կատեգորիա:Ղազախստանի պետական կառուցվածք
Կատեգորիա:Ղազախստանի քաղաքներ