Սղոց (ֆիլմաշար)

**«Սղոց»** () — ընդհանուր թեմատիկայով ամերիկյան սարսափ մեդիաֆրանշիզ։ Գաղափարը պատկանում է սցենարիստ Լի Ուաննելին և ռեժիսոր Ջեյմս Ուանին։ 2010 թվականի հուլիսի 23-ին (նախքան «Սղոց 3D»-ի թողարկումը) ֆիլմաշարը Գինեսի ռեկորդների գրքում հաստատվել է, որպես բոլոր ժամանակների ամենաեկամտաբեր սարսափ ֆիլմերի շարք՝ հավաքելով 1,016,891,688 ԱՄՆ դոլար ամբողջ աշխարհում՝ գերազանցելով այնպիսի դասական ֆրանշիզներին, ինչպիսիք են «Ուրբաթ, 13», «Մղձավանջ Էլմ փողոցում», «Հելոուին», «Մանկական խաղ», «Տեխասի շղթայով կոտորած» և «Ճիչ»։

Հետագայում սերիալը զիճեց ամենաեկմտաբերի տիտղոսը նույն ռեժիսորի մեկ այլ սարսափ ֆիլմերի շարքին՝ «Անեծքը», որը հավաքեց ավելի քան 1,9 միլիարդ ԱՄՆ դոլար։

2019 թվականի մայիսին Lionsgate մեդիա ընկերությունը հայտարարեց ֆիլմի նոր ֆրանշիզի թողարկման մասին։ Հայտարարվեց նաև, որ նկարահանման գործընթացին մասնակցելու է ամերիկացի կատակերգու Քրիս Ռոքը, ով գրել է սյուժեն։ Ֆիլմի ռեժիսորը կրկին Դարեն Լինն Բոուսմանն էր։  Նոր ֆիլմը թողարվեց 2021 թվականի մայիսին։

Շարքի տասներորդ ֆիլմի պրեմիերան կայացել է 2023 թվականի հոկտեմբերի 27-ին։

Ֆրանշիը հավաքել է ավելի քան 1 միլիարդ դոլար եկամուտ։ Ֆիլմաշարը, որպես ամբողջություն, ստացել է հիմնականում խառը և բացասական արձագանքներ, բայց մնում է բոլոր ժամանակների սարսափ ֆիլմերի ամենաեկամտաբեր ֆրանշիզներից մեկը։

## Բովանդակություն
Հիմնական կապող գիծը կառուցված է սերիական մարդասպան Ջոն Կրամերի՝ «Նախագծող» մականունով համոզմունքների վրա, ով կյանքի մի շարք ողբերգական իրադարձություններից հետո եկել է այն եզրակացության, որ մարդկանց մեծ մասը չեն գնահատում իրենց կյանքը և չեն կարողանա փոխել, մինչև դեմ առ դեմ չգան մահվան հետ։ Ժամանակի ընթացքում այս համոզմունքները ձևավորեցին աշխարհայացք կամ փիլիսոփայություն, որի իրականացմանը Ջոն Կրամերը նվիրեց իր կյանքի մնացած մասը։

Մասնագիտությամբ լինելով արդյունաբերական դիզայներ Ջոն Կրամերը ստեղծում էր զանազան մահաբեր մեխանիկական սարքեր, որոնք կոչվում էին «թակարդներ» և նրանց մեջ տեղավորում անգիտակից զոհերին։ Արթնանալիս, զոհին հեռուստատեսային էկրանից կամ ձայնագրչից առաջարկվում էր կարճ ժամանակում (սովորաբար 60 վայրկյանում) կատարել առաջադրանք, անվանակոչված «կանոններ», որի մեծ մասը կապված  էր անդամավնասման հետ։ Որոշ դեպքերում առաջադրանքը կարող էր հիմնված լինել սովորական հանելուկի, վանկախաղի կամ բառախաղի  վրա։ Եթե ​​զոհը սահմանված ժամանակահատվածում չկատարեր առաջադրանքը, նա անխուսափելիորեն կմահանար։ Ջոն Կրամերն ինքնին գործընթացն անվանում է «խաղ» կամ «փորձություն», իսկ կենդանի մնալու միակ միջոցը՝ «կանոններով խաղալն է»։ Միայն մի քանի զոհերը որոշեցին կատարել առաջադրանքը և ողջ մնացին։

Ջոն Կրամերին անվանեցին «Նախագծող» այն պատճառով, որ իր որոշ զոհերի դիակների վրա նա կտրեց մաշկի մի փոքրիկ կտոր՝ փազլի տեսքով, որը պարզաբանում էր այն փաստը, որ մարդուն պակասում էր հենց այդ մեկ կտորը կենդանի մնալու համար։ Ֆիլմաշարին համընթաց մենք ավելի մոտիկից և տարբեր կողմերից ենք ճանաչում գլխավոր հերոսին։ Նախկինում Ջոնն աշխատում էր որպես ինժեներ, շատ հաջողակ էր, ամուսնացած ու երջանիկ։ Բայց ինչ-որ պահից սկսված նրա կյանքում ամեն ինչ սկսեց փլուզվել։ Նրա կինը՝ Ջիլ Թակը, հղի էր և նրանք տղայի էին սպասում, որին մինչ ծնվելը կոչեցին Գեդեոն։ Սակայն հանգամանքները այնպես  դասավորվեցին, որ մի թմրամոլ և նրա հանցակից Ամանդա Յանգը փորձում են իրենց համար թմրանյութեր հայթայթել այն հիվանդանոցից, որտեղ աշխատում էր Ջիլը, և արդյունքում․ անզգուշության պատճառով, տղան սպանում է երեխային՝ դռնով հարված հասցնելով Ջոնի կնոջ ստամոքսին։

Սակայն սա չէր սերիական մարդասպանի ինքնության ստեղծման միակ ելակետը։ Որդու մահից հետո Ջոն Կրամերը փակվում է իր մեջ և աշխատում փորձություն ստեղծելու վրա թմրամոլի համար, ով դարձել էր որդու մահվան պատճառը։ Սրանից գրեթե անմիջապես հետո տեղի է ունենում երկրորդ դժբախտությունը։ Ջոնին սարսափելի ախտորոշում են տալիս՝ քաղցկեղ,որը վիրահատության ենթակա չէ։ Այս իրադարձությունների հետ կապված՝ ապագա մահվան "Նախագծողը" որոշում է ինքնասպան լինել՝ իր մեքենան քշելով ժայռից ցած և, հրաշքով ողջ մնալով, վերջնականապես համոզվում է իր մեթոդի հուսալիության մեջ։ Նա փորձարկեց այն իր վրա, սկսեց արժևորել կյանքը և որոշեց, որ իր նպատակն է․ գործնականում ցույց տալ իր  մշակած մեթոդը թունավորված հասարակությանը։

Ինքը՝ Նախագծողը, իրեն մարդասպան չի համարում և ավելին, չի սիրում ու արհամարհում է մարդասպաններին։ Իր թակարդներում զոհը միշտ հնարավորություն ուներ գոյատևելու, թակարդից դուրս գալու, որպեսզի փոխվի։ Հենց սա էր խաղի իմաստը։ Ջոնը ցանկանում էր փոխել մարդկանց, ոչ թե սպանել նրանց, բայց, ցավոք, նրա փորձությունները երբեմն չափազանց դժվար էին։ Կարելի է նկատել նաև, որ կան թակարդներ, որոնցից հնարավոր չէր փախչել, բայց դա բացատրվում է նրանով, որ ոչ բոլոր փորձություններն էր պատրաստել Ջոնը։

Երրորդ դրվագում Ջոն Կրամերը մահանում է Ջեֆ Դենլոնի՝ մեկ այլ զոհի ձեռքով, բայց դա չի նշանակում, որ «խաղն» ավարտված է։ Իրեն հատկացված ժամանակի ընթացքում Ջոնին հաջողվեց գտնել օգնականներ՝ Ամանդա Յանգ, Մարկ Հոֆման, Լոուրենս Գորդոն, Լոգան Նելսոն, ովքեր, թեև ոչ այնքան արդյունավետ, այնուամենայնիվ շարունակեցին իր աշխատանքը, որպեսզի մարդիկ սովորեն գնահատել իրենց կյանքը։

## Գլխավոր կերպարներ
Աղյուսակում ներկայացված են «Սղոց» ֆիլմաշարում երկու կամ ավելի հայտնված կերպարները։**Աղյուսակի վերաբերյալ՝**

* Ա — Արխիվային կադրեր և աուդիո
* Կ — Կամեո
* Հ — հայտվում է համակցված կինոնկարահանման օգնությամբ
* Ձ — Ձայն
* Ե — Երիտասարդ ժամանակ
* Ֆ — Ֆոտո


## Նկարահանող խումբ

## Ընդունելություն
### Եկամուտ՝

### Քննադատների և հեռուստադիտողների կարծիքներ
IGN-ի բոլոր ժամանակների քսանհինգ լավագույն ֆիլմերի ցանկում *«Սղոց»* սերիալը զբաղեցրել է 25-րդ տեղը։

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
https://www.lionsgate.com/movies/saw

https://www.lionsgate.com/franchises/saw

Կատեգորիա:2000-ականների անգլերեն ֆիլմեր
Կատեգորիա:2010-ականների անգլերեն ֆիլմեր
Կատեգորիա:2020-ականների անգլերեն ֆիլմեր
Կատեգորիա:Ամերիկյան թրիլեր ֆիլմեր
Կատեգորիա:Ամերիկյան սարսափ ֆիլմեր
Կատեգորիա:Ամերիկյան ֆիլմաշարեր
Կատեգորիա:Թրիլեր ֆիլմեր
Կատեգորիա:Սարսափ ֆիլմեր
Կատեգորիա:Ֆիլմաշարեր