Էդդի Պիտերս Գրաֆլանդ

**Էդդի Պիտերս Գրաֆլանդ** (, ), հոլանդացի ֆուտբոլային դարպասապահ, 20-րդ դարի լավագույն դարպասապահներից մեկը Նիդերլանդների ֆուտբոլի պատմության մեջ։

Ամստերդամի «Այաքսի» սան է, որի հիմնական կազմում նորամուտը նշել է 18 տարեկանում։ «Այաքսի» կազմում դարձել է Հոլանդիայի չեմպիոն, ինչպես նաև երկու գավաթակիր։ 1958 թվականին Պիտերս Գրաֆլանդը դարձավ առաջին ֆուտբոլիստը, ով «Այաքսից» տեղափոխվեց ամստերդամցիների գլխավոր մրցակցի՝ «Ֆեյենորդի» թիմ։ Ռոտերդամի ակումբի կազմում Էդդին անցկացրել է իր կարիերայի լավագույն տարիները՝ ակումբում խաղալով 12 մրցաշրջան: «Ֆեյենորդի» հետ Պիտերս Գրաֆլանդը չորս անգամ նվաճել է չեմպիոնական տիտղոսը, իսկ 1970 թվականին նվաճել է Չեմպիոնների գավաթը։

## Վաղ տարիներ
Էդդի Պիտերս Գրաֆլանդը ծնվել է 1934 թվականի հունվարի 5-ին Ամստերդամում՝ Յոհաննես Հենդրիկուս Պիտերս Գրաֆլանդի և նրա կնոջ՝ Գրիտյե Հոֆմանի ընտանիքում։

## Ակումբային կարիերա
### «Այաքս»
Տասնմեկ տարեկան հասակում Էդդին ընդգրկվել է Ամստերդամի «Այաքսի» պատանեկան թիմում, այդ ժամանակ նրա հայրը եղել է ակումբի խորհրդի անդամ: 1952 թվականին, 18 տարեկան հասակում, Էդդին տեղափոխվեց հիմնական կազմ։ Էդդիի դեբյուտը տեղի է ունեցել 1953 թվականի ապրիլի 6-ին «Սնեք» ակումբի դեմ խաղում։ Լինելով շատ երիտասարդ դարպասապահ՝ Գրաֆլանդը դարձավ ակումբի հիմնական դարպասապահը։

1955 թվականին Նիդերլանդներում վերջնականապես որոշում կայացվեց ազգային առաջնությունն անցկացնել պրոֆեսիոնալ կարգավիճակով, այդպիսով մրցաշարում հաղթած ակումբները կարող էին մասնակցել եվրոպական գավաթների։ 1956 թվականի սեպտեմբերի 2-ին Նիդերլանդներում մեկնարկեց ֆուտբոլի առաջին պաշտոնական պրոֆեսիոնալ առաջնությունը։ «Այաքսը» մրցաշարը սկսեց ՆԱԿ ակումբի դեմ խաղով, այդ խաղի միակ գնդակը 13-րդ րոպեին խփեց հարձակվող Լուկա դեն Էդելը։ Առաջնությունում առաջին գոլերը Պիտերս Գրաֆլանդը բաց է թողել սեպտեմբերի 16-ին՝ «Սթորմվոգելսի» դեմ տնային խաղում, առաջին խաղակեսն ավարտվել է ոչ-ոքի՝ 2:2, սակայն երկրորդ խաղակեսում Էդդիի փոխարեն դուրս է եկել մեկ այլ դարպասապահ Բերտուս Հոգերմանը, ում համար այս խաղը դարձել է դեբյուտային: Հանդիպման վերջնամասում՝ 85-րդ րոպեին, «Այաքսը» կարողացավ հաղթանակ կորզել, աչքի ընկավ Վիմ Բլեյենբերգը։ Միայն հոկտեմբերի 21-ին «Ռապիդի» դեմ արտագնա խաղում «Այաքսը» առաջին պարտությունը կրեց առաջնությունում՝ պարտվելով 4:2 հաշվով։

1956 թվականի նոյեմբերի 11-ին «Այաքսը» առաջնության շրջանակներում հյուրընկալվելիս հանդիպեց իր հավերժական մրցակից Ռոտերդամի «Ֆեյենորդին»։ Հանդիպման առաջին խաղակեսն ավարտվեց իսկական պարտությամբ ամստերդամցիների համար, «Այաքսը» սեփական դարպասը բաց թողեց 5 գնդակ, և միայն երկրորդ խաղակեսի սկզբնամասում Վիմ Բլեյենբերգը կարողացավ գրավելն «Ֆեյենորդի» դարպասը: Սակայն արդյունքում Ռոտերդամի ակումբը 7:3 հաշվով ջախջախեց մրցակցին, հանդիպման վերջնամասում «Այաքսից» աչքի ընկան Միխելսն ու Աուդրլանդը: Այս պարտությունը ամենամեծն էր թիմի համար այս մրցաշրջանում։ Պատասխան խաղում, որը տեղի ունեցավ 1957 թվականի մարտի 17-ին, «Այաքսը» 1:0 հաշվով հաղթեց «Ֆեյենորդին», այդ խաղի միակ գոլը իր հաշվին գրանցեց կիսապաշտպան Վիլլի Շմիդտը։ Մրցաշրջանի ընթացքում Էդդին 34 խաղից բաղկացած առաջնությունում անցկացրել է 33 հանդիպում, մեկ խաղ էլ եղել է թիմի երկրորդ դարպասապահ Յան վան Դրեխտի հաշվին։«Այաքսը» 1956/1957 մրցաշրջանի արդյունքներով գրավել է առաջին տեղը և նվաճել իր 9-րդ չեմպիոնական տիտղոսը թիմի պատմության մեջ:

Նոր ֆուտբոլային մրցաշրջանը Նիդերլանդներում մեկնարկել է 1957 թվականի օգոստոսի 25-ին, առաջնության մեկնարկային խաղում «Այաքսը» 4:0 հաշվով խոշոր հաշվով հաղթել է ՄՎՎ ակումբին։ Երեք ամիս անց՝ նոյեմբերի 20-ին, Էդդին և իր ակումբը իրենց նորամուտը նշեցին եվրոպական չեմպիոնների գավաթի խաղարկությունում: Առաջին շրջանում «Այաքսը» պետք է խաղար գերմանական «Բիսմութի» հետ, որի գլխավոր մարզիչն այն ժամանակ Ֆրից Գեդիկեն էր: Հանդիպումը կայացել է Աուե քաղաքի «Օտտո Գրոտեվոլ» մարզադաշտում՝ 30 հազար հանդիսատեսի ներկայությամբ: եվրագավաթային իր առաջին հանդիպումն «Այաքսն» անցկացրել է ավստրիացի մարզիչ Կարլ Հյումենբերգերի գլխավորությամբ: «Այաքսը» բավական արագ գոլ խփեց, արդեն խաղի 5-րդ րոպեին 24-ամյա հարձակվող Պիտ վան դեր Կեյլը առաջ մղեց իր թիմին, իսկ ևս 13 րոպե անց Վիմ Բլեյենբերգը կրկնապատկեց ամստերդամցիների առավելությունը: Երկրորդ խաղակեսում Բլեյենբերգը երրորդ գնդակը խփեց «Բիսմութի» դարպասը՝ այդպիսով իր հաշվին գրանցելով դուբլ: Երկրորդ խաղակեսի վերջնամասում «Բիսմութը» կարողացավ պատասխանել միայն մեկ խփած գնդակով, 87-րդ րոպեին Պիտեր Գրաֆլանդի դարպասը գրավեց կենտրոնական պաշտպան Բրինգֆրիդ Մյուլերը: Արդյունքում «Այաքսը» հյուրընկալվելիս 1:3 հաշվով հաղթանակ տարավ։ Բայց արդեն յոթ օր անց՝ նոյեմբերի 27-ին, Ամստերդամի Օլիմպիական մարզադաշտում տեղի ունեցավ պատասխան խաղը, որին մասնակցեց ընդամենը մոտ 18 հազար հանդիսական։ Առաջին հանդիպման համեմատ ամստերդամցիների կազմում միայն մեկ փոփոխություն է տեղի ունեցել. Վիլլի Շմիդտի փոխարեն առաջին րոպեներից խաղացել է Բոբի Հարմսը: Միայն խաղի Վերջնամասում «Այաքսի» ֆուտբոլիստներին հաջողվեց տպել «Բիսմութի» դարպասապահ Կլաուս Թիլեի դարպասը, 78-րդ րոպեին գոլի հեղինակ դարձավ Պիտ Աուդրլանդը։

Երկու խաղում 4:1 Ընդհանուր հաշվով հաղթելով «Բիսմութին»՝ «Այաքսը» դուրս եկավ մրցաշարի քառորդ եզրափակիչ, որտեղ թիմը պետք է խաղար հունգարական շատ ուժեղ «Վաշաշի» հետ: «Բիսմութի» նկատմամբ տարած հաղթանակից հետո «Այաքսը» վերադարձավ առաջնության խաղերին, և արդեն դեկտեմբերի 1-ին ամստերդամցիները դուս թիմի դեմ խաղում նվազագույն հաշվով 1:0 հաշվով հաղթանակ տարան։ «Վաշաշի» հետ խաղից առաջ Էդդին առաջնությունում անցկացրել է ևս 7 հանդիպում, որոնցում բաց է թողել 12 գնդակ, ընդ որում նրա թիմը հաղթել է միայն մեկ խաղում։ Հունգարական թիմի դեմ առաջին հանդիպումը տեղի է ունեցել 1958 թվականի փետրվարի 5-ին Ամստերդամի Օլիմպիական մարզադաշտում, այս անգամ խաղին եկել էր ավելի քան 30 հազար հանդիսական։ Դեռ առաջին խաղակեսում Պիտ Աուդրլանդին հաջողվել է երկու գոլ խփել «Վաշաշի» դարպասը, սակայն երկրորդ խաղակեսի վերջնամասում հունգարացիներին հաջողվել է երկու անգամ պատասխանել, դուբլի հեղինակ է դարձել հարձակվող Դեժե Բունջակը։ «Այաքսի» ֆուտբոլիստները Հունգարիա չեն մեկնել որպես ֆավորիտ, քանի որ «Վաշաշն» այդ մրցաշրջանում հիանալի էր խաղում սեփական դաշտում։ Հունգարացիների դեմ խաղը կայացել է Բուդապեշտում փետրվարի 26-ին տեղի «Նեպշտադիոն» մարզադաշտում, հանդիպմանը ներկա է եղել ավելի քան 70 հազար հանդիսական: Առաջին խաղակեսը «Այաքսը» ձախողեց, Էդդին չորս անգամ գնդակը դուրս բերեց իր դարպասից։ Երկրորդ խաղակեսում ամստերդամցիներն այլևս բաց չէին թողնում, բայց «Վաշաշի» խաղացողներն էլ այլևս գոլ չէին խփում: «Այաքսը» պարտվեց 4:0 հաշվով, իսկ «Վաշաշը» դուրս եկավ գավաթի հաջորդ փուլ։ Խաղալով երկու ճակատում՝ «Այաքսը» մրցաշրջանի արդյունքներով միայն երրորդ տեղն է գրավել առաջնությունում, իսկ չեմպիոնական տիտղոսը բաժին է հասել դուս ակումբին: Էդդին առաջնությունում անցկացրել է 32 հանդիպում:

### «Ֆեյենորդ»
1958 թվականին Գրաֆլանդը տեղափոխվեց «Ֆեյենորդ», նրա նոր ակումբը դարպասապահի համար վճարեց 134 հազար գուլդեն։ 1959 թվականի օգոստոսի 9-ին «Ֆեյենորդի» կազմում ԱԳՈՎՎ ակումբի դեմ իր դեբյուտային խաղում Էդդին ձեռքի վնասվածք ստացավ և ստիպված եղավ բաց թողնել մոտ երկու շաբաթ։

Նրա լիարժեք նորամուտը թիմում կայացել է 1958 թվականի օգոստոսի 24-ին Թիլբուրխ քաղաքի «ՆՈԱԴ» ակումբի դեմ խաղում, խաղն ավարտվել է «Ֆեյենորդի» հաղթանակով՝ 3:1 հաշվով: 1961 թվականին Գրաֆլանդն իր կարիերայում երկրորդ անգամ դարձավ Նիդերլանդների չեմպիոն. «Ֆեյենորդը» մրցաշարային աղյուսակում Նիդերլանդների 1960/1961 մրցաշրջանի առաջնությունն ընդամենը երկու միավորով առաջ անցավ երկրորդ տեղը զբաղեցրած Ամստերդամի «Այաքսից»: Մեկ տարի անց «Ֆեյենորդը» պաշտպանեց Հոլանդիայի չեմպիոնական տիտղոսը:

1965 թվականին Գրաֆլանդը «Ֆեյենորդի» հետ կրկնակի հաջողության հասավ, հաղթեց Նիդերլանդների առաջնությունը և Նիդերլանդների գավաթը, չորս տարի անց՝ 1969 թվականին, այդ հաղթանակը կրկնվեց։ 1967 թվականի ապրիլի 30-ին Գրաֆլանդը Նիդերլանդներում ֆուտբոլի զարգացման գործում ունեցած ավանդի համար ստացավ թագավորական պարգև և դարձավ Օրանյե Նասաուի շքանշանի ասպետ։ 1969/1970 մրցաշրջանում Էռնստ Հապելի գլխավորությամբ «Ֆեյենորդը» հասել է Չեմպիոնների գավաթի եզրափակիչ։ Եզրափակիչ խաղում, որում խաղում էր Գրաֆլանդը, «Ֆեյենորդը» 2:1 հաշվով հաղթեց շոտլանդական «Սելտիկին», որոշիչ գնդակը լրացուցիչ խաղակեսի 117-րդ րոպեին խփեց Օվե Կինդվալը:

Հաղթական խաղից հետո Գրաֆլանդը որոշել է խաղային կարիերան ավարտել 36 տարեկանում։ Ընդհանուր առմամբ, Էդդին Հոլանդիայի առաջնությունում անցկացրել է 510 հանդիպում:

## Կարիերան հավաքականում
Նիդերլանդների ազգային հավաքականում Գրաֆլանդը նորամուտը նշել է 1957 թվականի ապրիլի 28-ին Բելգիայի հավաքականի դեմ խաղում, որն ավարտվել է 1:1 հաշվով:

Գրաֆլանդը մասնակցել է 1962 և 1966 թվականների աշխարհի առաջնությունների որակավորման մրցաշարերին, ինչպես նաև 1964 և 1968 թվականների Եվրոպայի առաջնությունների որակավորման մրցաշարերին, որոնցում Նիդերլանդների հավաքականը չի որակավորվել։

Ազգային հավաքականում իր վերջին հանդիպումը Էդդին անցկացրել է 1967 թվականի նոյեմբերին՝ Հարավսլավիայի դեմ խաղում, որն ավարտվել է հարավսլավացիների հաղթանակով՝ 2:1 հաշվով: Ընդհանուր առմամբ, Գրաֆլանդը հավաքականի կազմում անցկացրել է 47 հանդիպում:

## Մարզչական կարիերա
1979-1981 թվականներին Գրաֆլանդը մարզել է «Ֆեյենորդի» երիտասարդական կազմը։

## Վիճակագրություն
### Պիտեր Գրաֆլանդի հանդիպումները Նիդերլանդների հավաքականի կազմում

**Ընդհանուր՝ 47 խաղ․ բաց է թողնվել 73 գոլ, 15 հաղթանակ, 13 ոչ-ոքի, 19 պարտություն:**

## Ձեռքբերումներ
### Ակումբային
; Նիդերլանդների չեմպիոն (5): 1957, 1961, 1962, 1965, 1969
; Նիդերլանդների գավաթակիր (2): 1965, 1969
; Չեմպիոնների գավաթակիր: 1970
----

### Անձնական
* **Նիդերլանդների լավագույն ֆուտբոլիստ՝** 1967
* **«Օրանժ-Նասաու» շքանշանի ասպետ՝** 1967

## Ծանոթագրություններ

## Արտաքին հղումներ
* Профиль и статистика на сайте «Beijen.net»
* Матчи в европейских кубках на сайте «Voetbalstats.nl»
 
Կատեգորիա:Այաքսի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Հոլանդացի ֆուտբոլային մարզիչներ
Կատեգորիա:Հոլանդացի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Նիդերլանդների հավաքականի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Ֆեյենորդի ֆուտբոլիստներ
Կատեգորիա:Ֆուտբոլային մարզիչներ այբբենական կարգով
Կատեգորիա:Ֆուտբոլի դարպասապահներ